open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sally Kirkland

**Sally KIRKLAND** (naskita la 31-an de oktobro 1941 en Novjorko, Novjorkio ; mortis la 11-an de novembro 2025 en Palm Springs, Kalifornio) estis usona aktorino kaj film- kaj televid-produktoro, nomumita por Oskaro kaj Ora Globo pro la titolrolo en la filmo *Anna*.

La filino de Frederick McMichael Kirkland, kiu laboris en la rubmetala industrio, kaj la samnoma Sally Kirkland, iama modredaktorino por la revuoj Vogue kaj Life. Ŝi estis la baptofilino de aktorino Shelley Winters.

## Kariero 
Kirkland komencis prezenti ekster-Broadway en 1962, kaj ŝi laŭdire estis la unua aktorino kiu aperis nuda en ĉefa teatraĵo, en produktado de Sweet Eros en 1968. En la 1970-aj jaroj, ŝi havis malgrandajn rolojn en popularaj filmoj kiel *The Sting*, *The Way We Were*, *A Star Is Born*, kaj *Private Benjamin*.

Kirkland ricevis Oskar-premio-nomumon por Plej Bona Aktorino en Ĉefrolo en 1987 por *Anna*, rolo por kiu ŝi ankaŭ gajnis Premion Oran Globon por Plej Bona Aktorino en Dramo. Ŝi havis oftajn rolojn en televido, inkluzive de la sapopero *Days of Our Lives*. Filmoj en kiuj ŝi aperis inkluzivas: *EDTV*, *JFK*, *Adam and Steve*, kaj *The Simple Life 5.*

Ekde 2000, Sally Kirkland turnis sian atenton al sendependa filmo, laborante pri projektoj kiel *Adam & Steve* kaj *Boxer Shorts*. Ŝi akiris malgrandan rolon kiel servistino en la komedio *Bruce Almighty*, kun Jim Carrey, kaj alian en *Factory Girl*, filmo lokita en la 1960-aj jaroj pri la vivo de Edie Sedgwick kaj ŝia rilato kun Andy Warhol. En 2008, ŝi verkis la scenaron por la mallonga filmo *The Ear of the Beholder*. En 2024, ŝi ludis sin mem en la filmo "Sallywood." Ŝia fina rolo estis en la mallonga filmo "Calli" en 2025.

Kirkland instruis jogon kaj meditadon, kaj fariĝis ordinita pastrino de la preĝejo Movado de Spirita Interna Konscio. En la 1990-aj jaroj, ŝi havis sian propran radioprogramon nomitan *Reverend Sally Kirkland*, kiu elsendiĝis dum multaj jaroj ĉiun lundon en la retejo *Healthy-Life.net*.

En 1998, la aktorino spertis kirurgion por forigi siajn silikonajn enplantaĵojn, kiuj kaŭzis ŝiajn sanproblemojn. Rezulte ŝi fariĝis sanaktivulo, kiu parolis por virinoj, kiujn damaĝis mamenplantaĵoj. Ŝi fondis la Kirkland Instituton por Enplantaĵa Superviva Sindromo en aŭgusto 1998. En oktobro 2006, Kirkland aliĝis al Arun Gandhi, nepo de Mahatma Gandhi, en marŝado por paco en Los-Anĝeleso.

Kirkland ankaŭ estis pentristino, kaj ŝi havis sian propran artgalerion en Los-Anĝeleso, kie ŝiaj verkoj estis montrataj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* Sally Kirkland ĉe la Universitato de Viskonsino la aŭdia kolekto de la Aktora Studio.

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj produktoroj
Kategorio:Usonaj aktivuloj
Rob Lantz

**Robert LANTZ**, naskita la 11-an de februaro 1970, estas kanada politikisto, membro de la Progresema Konservativa Partio.

Li estis la ĉefministro de Insulo Princo Eduardo ekde la 21-a de februaro 2025.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  de la ĉefministro ()
Rocky Simpson

**Rocky Simpson**, ankaŭ konata kiel **R.J. Simpson**, naskiĝis la 27-an de septembro 1980 en Hay River, do nun -jaraĝa, estas kanada advokato kaj politikisto. Ekde la 8-a de decembro 2023 li estas la ĉefministro de la Nordokcidentaj Teritorioj.

Rocky Simpson estis membro de la Leĝdona Asembleo de la Nordokcidentaj Teritorioj por la balotdistrikto de Hay River North ekde la elektoj de Novembro 2015.

## Referencoj anglalingvaj
Tony Wakeham

**Tony WAKEHAM** (naskita la 16-an de julio 1956 en Placentia, Novlando kaj Labradoro, do nun -jaraĝa) estas kanada politikisto kaj entreprenisto, kiu funkcias kiel la 16-a ĉefministro de Novlando kaj Labradoro ekde 2025. Li reprezentis Stephenville-Port au Port en la Asembleo de Novlando kaj Labradoro ekde 2019, kaj funkciis kiel la gvidanto de la Progresema Konservativa Partio de Novlando kaj Labradoro ekde 2023.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ĉefministra ()
* oficiala paĝo en la retejo *Facebook* ()
* oficiala paĝo en la retejo *Instagram* ()

Kategorio:Kanadaj entreprenistoj
Aaron Abraham Kabak

**Aharon Avraham KABAK** (; naskiĝis la 2-an de decembro 1880 en Smorgon, gubernio Vilno; mortis la 20-an de novembro 1944 en Jerusalemo)  estis juda hebrelingva verkisto de la klasika moderna periodo, unu el la pioniroj de hebrelingva fikcio. Li estis premiito de la Bialik-premio (1943).

## Verkado 
Kabak komencis sian literaturan karieron en 1901, tradukante rusan literaturon same kiel verkojn de la pola verkistino Eliza Orzeszkowa en la hebrean. Post la Revolucio de 1905, Kabak translokiĝis al Konstantinopolo, kie li verkis por la jida gazeto *Der Fraind*, kaj enmigris al Palestino en 1911. 

Ekloĝinte en Tel-Avivo, li instruis ĉe la Herzlija Gimnazio ĝis 1914 kaj daŭrigis sian literaturan laboron, publikigante la romanojn Daniel Shifranov (daŭrigo de La Soleco) kaj Ahava (Amo). En 1914, li iris studi ĉe la Universitato de Berlino, sed pro la eksplodo de la Unua Mondmilito, li daŭrigis siajn studojn ĉe la Universitato de Laŭzano, kie li ricevis doktorecon pri filozofio.

Post la milito, Kabak revenis al Eretz Israel. Ekloĝinte en Jerusalemo, li instruis hebrean literaturon ĉe la Rehavia Gimnazio por la cetero de sia vivo. En Jerusalemo, Kabak publikigis la romanon Nitzachon (Venko), kompletigante la trilogion komencitan per La Soleco kaj Daniel Shifranov. 

Lia literatura verkaro fokusiĝis al historiaj temoj. Inter 1913 ĝis 1927, li publikigis sian trilogion de romanoj pri la portugala marano (d:Q312214) Diego Pires, poste konata kiel Salomon Molcho (d:Q723526), kiu fariĝis la heroldo de la mesiana tronpostulanto David Reuveni (d:Q722259). En 1937, lia romano pri Jesuo, *Sur la Mallarĝa Vojo* (במשעול הצר, *Ba-Mishcol Ha-Tsar*), estis publikigita. Grandskala familia sagao restis nefinita. Kiel tradukisto, Kabak dediĉis sin, interalie, al la verkoj de Stendhal.

## Verkaro 
* “Levadda” (“Sola”, 1905);
* "Ŝlomo Molĉo" (1929);
* "Bein yam u-vein midbar" ("Inter la maro kaj la dezerto", 1933);
* "Ba-miŝ'ol ha-caro" ("Laŭ la Mallarĝa Vojo", 1937);
* Toldot Mishpacha Akhat (La Rakonto de Unu Familio)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Belorusaj judoj
Kategorio:Litovaj judoj
Kategorio:Tradukistoj al la hebrea lingvo
Kategorio:Hebrelingvaj verkistoj
Asignita transvivanto

En Usono, **nomumita pluvivanto** aŭ **nomumita posteulo** () estas persono en la prezidenta sinsekvo, kiu estas tenata malproksima de aliaj en la vico kiam ili estas kunvenigitaj, por redukti la ŝancon, ke ĉiu en la vico ne povos transpreni la prezidantecon en katastrofa aŭ amasviktima evento. La persono estas elektita por resti en sekreta kaj sekura loko, for de eventoj kiel paroladoj pri la Stato de la Unio kaj prezidentaj inaŭguroj. La nomumo de pluvivanto celas malhelpi la senkapigon de la registaro kaj protekti kontinuecon en la prezidanteco se la prezidanto, la vicprezidanto kaj aliaj en la prezidenta sinsekvo mortas. La proceduro komenciĝis en la 1950-aj jaroj, dum la Malvarma Milito, kun la ideo, ke nuklea atako povus mortigi registarajn oficistojn kaj la usona registaro kolapsus.

En tia okazo, la pluvivanto kun la plej alta rango en la sinsekvo laŭ la Prezidenta Sinsekvo-Leĝo de 1947, kiu eble estas la nomumita pluvivanto, fariĝus aganta prezidanto de Usono. La nomumita pluvivanto devas esti elektebla por servi kiel prezidanto. La nomumita pluvivanto kutime estas membro de la kabineto de la prezidanto kaj estas elektita de la prezidanto.

Esti la nomumita pluvivanto ne garantias, ke tiu oficisto estos la persono, kiu prenos la prezidantecon en tia situacio. Por la parolado pri la Stato de la Unio en 2010, Shaun Donovan, la sekretario pri loĝado kaj urba disvolviĝo, estis la nomumita pluvivanto, sed la sekretario de ŝtato Hillary Clinton ankaŭ forestis de la parolado, por konferenco en Londono; se katastrofo okazus, Clinton, ne Donovan, fariĝus aganta prezidanto, ĉar ŝia ofico estis pli alta en la sinsekvo.

Post la atakoj kontraŭ la Monda Komerca Centro kaj la Pentagono la 11-an de septembro 2001, ĉi tiu praktiko estis etendita al la du senatanoj kaj du reprezentantoj de la ĉefaj partioj en la Kongreso, por ke, okaze de tia fatala evento, ili povu transpreni la oficojn de Parolanto de la Reprezentantĉambro kaj Prezidanto *pro tempore* de la Senato , kiuj estas la sekvaj en la sinsekvo post la vicprezidanto.

La pluvivanto ricevas prezident-nivelan transportadon kaj sekurecon dum la daŭro de la evento. Asistanto, kiu portas la nuklean piedpilkon, ĉeestas kun la pluvivanto daŭre de la evento.

Ĝis nun (aktuale en 2025), neniam okazis atako kiu minacis la vivojn de la ŝtatestroj, la politike plej gravaj homoj en la lando. Tamen, tia okazaĵo estis intrigero en la samnoma serio, kie Kiefer Sutherland ludis la rolon de la pluvivanto .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Politiko de Usono
Kategorio:Prezidanto de Usono
P.J. Akeeagok

**Pauloosie Jamesie AKEEAGOK**, ankaŭ konata kiel **P.J. Akeeagok **(, naskiĝis la 5-a de novembro 1984 en Grise Fiord, Nunavuto) estas kanada politikisto. Tiu ĉi inuka politikisto estas la ĉefministro de la teritorio de Nunavuto ekde la 19-a de novembro 2021.

## Referencoj
Walter Koelz

**Walter Norman KOELZ** (11a de Septembro, 1895 – 24a de Septembro, 1989) estis usona zoologo kaj muzea kolektisto. 

## Kariero
Walter Koelz studis zoologion kaj doktoriĝis en la Universitato de Miĉigano en 1920. En 1925 li aliĝis al la Ekspedicio McMillan al la Amerika Arkto. Li ankaŭ studis koregonojn dum sia laboro en la Universitato de Miĉigano ĉe la Instituto por Fiŝkapta Esploro. Al li oni ofertis postenon ĉe la Himalaja Esplorinstituto de la Muzeo Roerich en 1930. Li vizitis Naggar en Kulu (Himaĉal-Pradeŝo), en majo 1930, por komenci botanikajn esplorojn. Koelz revenis al Miĉigano en 1932, sed lia intereso pri tibeta kulturo kondukis al lia nomumo kiel esploristo ĉe la Charles L. Freer Fund en septembro 1932.

En 1933 li revenis al hinda Tibeto por kolekti antropologi-rilatan materialon por la Universitato de Miĉigano. En 1936, D-ro Koelz vojaĝis denove al Hindio por kolekti plantojn. Dum sep jaroj ekde 1939 li esploris Persion, Nepalon kaj partojn de Hindio inkluzive de Asamo kaj faris grandan kolekton de birdoj kaj plantoj.

Koelz ofte priskribis novajn subspeciojn, ofte nur surbaze de la supozo, ke la populacio estis izola. Multaj el la subspecioj de birdoj, kiujn li priskribis el Barato, nun estas malvalidaj. El la fiŝo *Coregonus artedi*, kiu troviĝas en lagoj kaj konsistas el izolaj populacioj, li priskribis ne malpli ol 24 subspeciojn.

## Vaerkoj
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj
* Journal of the 1931 expedition, Urusvati
* University of Michigan

Kategorio:Usonaj ornitologoj
Kategorio:Usonaj zoologoj
Baoŝan

**Baoŝan,** per simpligita ĉina skribo **保山,** per pinjino *Bǎoshān* estas milionurbo je prefektuja nivelo en provinco Junano en suda parto de Ĉina Popola Respubliko. 
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2020 en la prefektujnivela urbego vivis  homoj.

## Geografio 
eta|maldekstre|
Baoŝan situas inter Mjanmao kaj la malsupraj partoj de la Mekongo aŭ ties flankriveroj. Ĉirkaŭ 92% de la teritorio estas monta aŭ monteta. La averaĝa alteco estas 1600 metroj super la marnivelo, la plej alta alteco estas proksimume 3200 m. La areo konsistas el 5 dividoj kaj kovras  km². Lijiang troviĝas 272, provinca sidejo Kunmingo 354, Ŝanhajo 2282, ĉefurbo Pekino 2299 km aere laŭ https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
eta|maldekstre|
Historie Baoŝan frue estis grava, kiel transportkoridoro laŭlonge de la "Sudokcidenta Silka Vojo" inter Ĉinio kaj Birmo/Hindio. Dum la dua mondmilito la areo havis signifan strategian gravecon kiel parto de la Birma Vojo. En 1984 Baoŝan ricevis distriktan statuson, en 2001 prefektujan statuson.

## Ekonomio 
La plej gravaj kultivaĵoj estas la teo kaj kafo. La areo estas riĉa je geotermaj resursoj. 317 varmaj fontoj estas konataj ĝis 2023.

## Trafiko 
eta|maldekstre|
La prefektujnivela urbego estas ligita per fervoja kaj ĉefvoja linioj, krome la loka flughaveno havas ĉiutagajn flugojn al Kunming.

## Klimato 
La klimato estas milda subtropika altebenaĵa klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen: Cwb. La vintro estas mallonga, milda kaj seka, la somero estas varma kaj pluva. La jara averaĝa temperaturo estas  kaj varias inter . Jare averaĝe pluvas 964 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, sed tri kvaronoj de la jara pluvokvanto okazas de junio ĝis oktobro. 
 

## Vidindaĵoj 
* preĝejoj
* ornamaj pordoj
* statuo

## Ĝemelurboj 
*  (2010)
*  (2012)

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
John Gast

eta|*American Progress*, 1872
**John GAST** (naskiĝis la 21-a de decembro 1842 en Berlino; mortis la 26-a de julio 1896 en Broklino) estis usona pentristo kaj litografiisto. Lia plej elstara bilda verko estas *American Progress* (1872); ĉi tiu pentraĵo kaj multaj el liaj aliaj desegnaĵoj estas en la Muzeuo Autry de la Usona Okcidento en Los-Anĝeleso, Kalifornio.

Laŭ lia pasporto, eldonita la 23-an de julio 1867, lia patro, Leopold Gast, ankaŭ estis litografiisto kaj enmigris al Usono kun sia familio kiam John estis sesjara. Kvankam Leopold estas artisto kaj devenas de Sankta Luiso, Misurio, John laboris dum la plej granda parto de sia vivo en Broklino, Novjorko, kie li estas registrita en la Usona Censo en 1875, 1880 kaj 1890. 

Dank'al la biografio verkita de Leopold Gast en 1894 kaj 1897, multaj etapoj de la vivo de lia filo John (alinome Hans) estas bone dokumentitaj.

Lia plej fama pentraĵo estis *American Progress (Amerika Progreso)*, mendita de George Crofutt, eldonisto kiu reproduktis la pentraĵon en siaj multaj vojaĝgvidiloj al la usona Okcidento.  La pentraĵo gloris okcidenten ekspansion kaj estas konsiderata la usona ekvivalento de *Libereco gvidanta la popolon* (1830) de Eugène Delacroix. Aliaj pentraĵoj de Gast inkluzivas: *Cliffs on the Mississippi below the Arsenal* (Klifoj sur la Misisipo sub la Arsenalo) (1865), *Angel Seated on Mountain Top* (Anĝelo sidanta sur montopinto) (1871),**Sentitola (Patrino ĝustigante kovrilon...)* (1870-aj jaroj), *American Prostonewares* (Amerikaj prostetaroj) (1872), kaj *Homeward* (ŝipo velanta sub malhela ĉielo, pentrita la 24-an de marto 1896, kelkajn monatojn antaŭ lia morto kaj eble lia lasta verko). Liaj verkoj estas ĝenerale subskribitaj kaj datitaj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Biography of John Gast ĉe *askart.com*.
* *John Gast, American Progress, 1872*, eseo de Martha A. Sandweiss ĉe retejo de Urba Universitato de Novjorko.
* Du litografioj de John Gast ĉe la retejo de Library of Congress.

Kategorio:Usonaj pentristoj
Distribuo de enspezo

[eta|Proporcio de enspezo de la supra 1% por elektitaj [Industrilando|industrilandoj, 1975 ĝis 2015]]En ekonomiko kaj ekonomia politiko, **enspezdistribuo**, **enspeza diferencigo**, aŭ **malegaleco**, rilatas al la distribuado de enspezo inter individuaj ekonomiaj agantoj kiel rezulto de merkataj rezultoj.

Temas pri la diferenco en la nivelo de mona enspezo inter diversaj tavoloj kaj grupoj de la loĝantaro. Kvante, ĝi estas karakterizita per indikiloj reflektantaj la gradon de malegaleco en enspezdistribuo. Enspezaj malegalecoj rezultas en neegalan distribuon de materiaj kaj nemateriaj varoj kaj ludas decidan rolon en la ekzisto de ekonomia malegaleco.

## Fono 
Klasikaj ekonomikistoj kiel Adam Smith (1723–1790), Thomas Malthus (1766–1834), kaj David Ricardo (1772–1823) koncentris sian atenton al faktora enspezdistribuo, tio estas, la distribuo de enspezo inter la primaraj faktoroj de produktado (tero, laboro kaj kapitalo). Modernaj ekonomikistoj ankaŭ traktis temojn pri enspezdistribuo, sed pli fokusiĝis al la distribuo de enspezo inter individuoj kaj domanaroj. Gravaj teoriaj kaj politikaj zorgoj inkluzivas la ekvilibron inter enspeza malegaleco kaj ekonomia kresko, kaj ilian ofte inversan rilaton. 

La kurbo de Lorenz povas reprezenti la distribuon de enspezo ene de socio. La kurbo de Lorenz estas proksime asociita kun mezuroj de enspeza malegaleco, kiel ekzemple la koeficiento de Gini. La Monda Banko listigas 118 landojn surbaze de konsuma malegaleco kompare kun 68 landoj surbaze de enspeza malegaleco. 

## Ĝenerale 
Enspezdistribuo estas komponaĵo de distribua ekonomia politiko. En ekonomiko, enspezo rilatas al faktorenspezo, kiu estas generita per la uzo de produktadfaktoroj. Faktorenspezo devenas de merkata agado kaj estas parte transdonita al aliaj ekonomiaj agantoj per investado, konsumo, produktado aŭ ŝparado. Ekonomiaj agantoj inkluzivas entreprenojn (faktorenspezo: entreprenaj salajroj) kaj privatajn domanarojn (laborenspezo). Tipe, privata domanaro aŭ entreprenisto generas laborenspezon per la uzo de sia laboro ; tamen, ili ankaŭ povas havi aliron al aliaj produktadfaktoroj (kapitalo generas kapitalenspezon, tero generas terenspezon en la formo de lupago aŭ lizkontrakto). 

Enspeza malegaleco estas influata de personaj karakterizaĵoj (kapabloj, edukado, motivado por labori), vivkondiĉoj (komenca enspezo, posedo de nemoveblaĵoj, aliro al edukado, loĝloko), kaj hazardaj faktoroj. Esploroj montras, ke enspeza malegaleco en malferma socio povas varii signife de generacio al generacio, sed rilate al posedaĵenspezoj, la rolo de la antaŭa generacio estas pli signifa. Laŭ esploristoj, financa tutmondiĝo kaj teknologia progreso influas la kreskon de enspeza malegaleco en la lando.

Alta enspeza malegaleco estas fonto de socia malstabileco kaj kondukas al malefika uzado de rimedoj. Samtempe, laŭ esplorado, modera enspeza malegaleco havas pozitivan efikon sur la ekonomion.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
Distribuo de riĉeco
Kategorio:Distribuo de rento
Lelov (Stod)

**Lelov** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Stod, en distrikto Plzeň-sudo. Ĝi troviĝas proksimume 2&nbsp;km sude de Stod. Estas ĉi tie registritaj 52 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Lelov** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 4,35&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1243.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Bieneto n-ro 11

## Pluaj fotografioj 

Lelov (Stod), hospoda.jpg|Gastejo
Lelov (Stod), most II.jpg|Vilaĝplaco
Lelov (Stod), reliéf.jpg|Tegmentoj
Lelov (Stod), statek II.jpg|Bieno
Lelov (Stod), vrata.jpg|Pordego

Kategorio:Stod
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Plzeň-sudo
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Kategorio:Setlejoj en Ŝvihova montetaro
James Franklin

**James FRANKLIN** (ĉ. 1783 – 31-a de aŭgusto 1834) estis brita militisto. Li estis la frato de Sir John Franklin.

James Franklin eniris la servon de la Brita Orienthindia Kompanio kiel kadeto en 1805. Li servis distinge en diversaj hindaj esploradoj kaj estis elektita membro de la Reĝa Societo. Li estis en la 1-a Bengala Kavalerio kaj estis aŭtoritato pri geologio. Li entreprenis esplorojn de la Centraj Provincoj (Vindja Montaro) kaj kolektis birdojn por la Azia Societo. Li kolektis ĉirkaŭ 40 speciojn antaŭ ol atingi Benareson, kaj atinginte Sagaron, li kolektis 160 pliajn specimenojn kaj faris pentraĵojn de ili. En 1831 Franklin publikigis priskribojn de la birdoj, kiujn li kolektis. Li nun estas agnoskita kiel la taksonomia aŭtoritato por jenaj ses specioj:
*Blankokula buteo
*Bengala gufo
*Ruĝvosta dezertalaŭdo
*Orienta kampalaŭdo
*Ruĝventra dumetio (*Dumetia hyperythra*) 
*Punktogrimpulo

La specimenoj iris al la Zoological Society of London, sed oni determinis, ke la pentraĵoj iru al la Azia Societo en Kolkato.

## Referencoj
Kategorio:Britaj militistoj
Kategorio:Anoj de la Reĝa Societo de Londono
Kategorio:Britaj ornitologoj
Kategorio:Britaj natursciencistoj
Lelov

Nomon **Lelov** havas pluraj setlejoj:

* Lelov (Žalany), parto de municipo Žalany en distrikto Teplice
* Lelov (Stod), parto de urbo Stod en distrikto Plzeň-sudo
José López Portillo

**José López Portillo y Pacheco** (naskita la 16-an de junio 1920 en Meksikurbo; mortis la 17-an de februaro 2004 samloke) estis meksika politikisto kaj Prezidanto de Meksiko de 1-a de decembro 1976 ĝis 30-a de novembro 1982. Li ankaŭ estis konata pro la ampleksa ŝtatigo de la banka sistemo baldaŭ antaŭ sia demisio kiel prezidanto.

Dum lia oficperiodo okazis eventoj kiel la Nacia Koncerto, la naftobazita ekonomio, la efektivigo de la komenca politika reformo por demokratiigi la landon, kaj la unua vizito de Papo Johano Paŭlo la 2-a. Ekonomie, dum lia administrado, Meksiko spertis, en nur kelkaj jaroj, la plej altan nacian ekonomian kreskon en sia historio, sekvata de severa malkresko — la unua en la dua duono de la 20-a jarcento — pro monetarisma politiko kaj malŝparo de publikaj rimedoj derivitaj ĉefe de naftoplusoj.

La prezidanteco de Portillo estis markita de komenca ekonomia kresko pro kreskantaj naftoeksportoj, sekvita de severa ŝuldkrizo, kiu kondukis al nacia bankroto en 1982. Pro tio li ŝtatigis la bankan sektoron kaj estis kritikita pro korupto kaj nepotismo, kiuj ombris lian heredaĵon.

En 1982, li deklaris sian pretecon defendi la meksikan peson "kiel hundo", sed baldaŭ malplivalorigis ĝin je 40%. En aŭgusto 1982, Meksiko bankrotis, kaj la 1-an de septembro 1982, José López Portillo ŝtatigis privatajn bankojn meze de senbrida inflacio. Korupto ankaŭ disvastiĝis en la lando.

Lia akcepto estas plejparte negativa; li estas vidata kiel simbolo de politika dekadenco, ĉar multaj el liaj ministroj estis implikitaj en koruptaj skandaloj, dum li mem neniam estis procesigita.

Li pledis por sendependa ekstera politiko por la lando kaj kontraŭstaris usonan intervenon en la aferojn de centramerikaj ŝtatoj. Li faris oficialan viziton al Sovetunio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* KANDELL, J. José López Portillo, Ex-President of Mexico, Dies at 83 (subscription needed) , *New York Times* February 19, 2004 – article by same author reproduced here http://www.latinamericanstudies.org/mexico/portillo-obituary.htm
* Mexico's ex-president Lopez Portillo dies, *CNN.com*, February 18, 2004.
* GUNSON, P. José López Portillo: Mexico's most reviled president, *The Guardian*, February 20, 2004.
* ILIFF, L. Few mourn ex-Mexican leader, *Dallas Morning News*, February 18, 2004 reproduced here http://www.latinamericanstudies.org/mexico/mourn.htm
* DOYLE, Kate (ed.). Prelude to Disaster: José López Portillo and the Crash of 1976, National Security Archive Electronic Briefing Book No. 115.

Kategorio:Prezidantoj de Meksiko
Kategorio:Ministroj pri financoj
Kategorio:Advokatoj
Pedro Joaquín Chamorro Cardenal

**Pedro Joaquín CHAMORRO CARDENAL** (naskiĝis la 23-an de septembro 1924; mortis la 10-an de januaro 1978) estis la redaktoro de *La Prensa* (d:Q3211909), la sola influa nikaragva opozicia gazeto sub la Somoza diktaturo (d:Q254219).

Chamorro estis edziĝinta al Violeta Barrios de Chamorro, la pli posta prezidanto de Nikaragvo (1990-1996).

Jam en 1959, burĝaj fortoj de la konservativa partio, en la gerilaj grupoj Olama kaj Mollejones sub la gvido de Chamorro, lanĉis armitan invadprovon kontraŭ la diktaturo de Somoza el Kostariko, kiu finfine malsukcesis. La operacio ricevis loĝistikan subtenon de la kostarika politikisto José Figueres Ferrer. Li ankaŭ estis prezidanto de la opozicia UDEL (Unión Democrática de Liberación, "Demokratia Unio por Liberigo") de 1975 ĝis sia morto kaj estis konsiderata de la usona prezidanto Jimmy Carter kiel ebla posteulo de Anastasio Somoza Debayle.

*La Prensa* neniam estis malpermesita aŭ tute fermita dum la diktaturo de Somoza, kaj Chamorro estis malliberigita plurfoje pro malfavora raportado. Dum la sandinistaj ribeloj, Chamorro estis murdita en 1978, probable laŭ ordono de la filo de la diktatoro, Anastasio Somoza Portocarrero. Estas taksita ke 50 000 nikaragvanoj ĉeestis lian funebron.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Chamorro (familio)

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Nikaragvaj verkistoj
Kategorio:Nikaragvaj aktivuloj
Kategorio:Nikaragvaj ĵurnalistoj
Kategorio:Politikaj malliberuloj
Kategorio:Murditaj ĵurnalistoj
Juan Pablo Cárdenas Squella

**Juan Pablo CÁRDENAS Squella** (naskiĝis la 1-a de decembro 1949 en Santiago) estas ĉilia ĵurnalisto kaj akademiano. Li gajnis multajn premiojn pro sia laboro defendante la gazetaran liberecon, inkluzive de la Ĉilian Nacian Premion pri Ĵurnalismo en 2005.

Li estas ĵurnalisto de la Katolika Universitato de Ĉilio.  Li laboris ĉe la universitata revuo *Debate Universitario*, kie li estis redaktoro kaj direktoro (1971-1973), ĉe la revuo *Análisis,* kiun li fondis kaj direktis inter 1977 kaj 1991, ĉe la revuo *Los Tiempos* (1992-1993), kaj ĉe *Primera Línea* (2000).

En 1977, li fondis la semajnan revuon *Análisis*, kiu raportis pri la korupto kaj homaj-rajtaj misuzoj de la registaro de Augusto Pinochet. Rezulte de sia laboro por *Análisis*, Cárdenas alfrontis fizikan kaj juran ĉikanadon. Li estis detenita sep fojojn kaj, en 1987, kondamnita al dek ok monatoj da nokta malliberejo, dum kiuj li pasigis noktojn malliberigita kaj daŭre laboris dumtage. Lia nokta veturado al malliberejo altiris internacian atenton, kaj lin akompanis homamasoj, kiuj inkluzivis kolegojn kaj la amaskomunikilojn. Unu nokton, la usona dramisto Arthur Miller akompanis lin. En novembro 1989, lia domo estis parte forbruligita de nekonataj atakantoj. Li daŭre reĝisoris *Análisis* ĝis 1991, kiam ĝi fermiĝis pro malkreskanta cirkulado post la restarigo de gazetara libereco en 1990 fare de la registaro de Patricio Aylwin. 

Poste li servis kiel Gazetara Ataŝeo ĉe la Ambasadejo de Ĉilio en Meksiko inter 1994 ĝis 1999. Li estis akademiano ĉe la Instituto de Komunikado kaj Bildo de la Universitato de Ĉilio  kaj ankaŭ funkciis kiel direktoro de *Radio Universidad de Chile* kaj ĝia elektronika gazeto inter 2001 ĝis la 30-a de julio 2018.

## Verkaro 
* *Por un Chile libre*
* *NO a Pinochet*
* *América Latina: Democracias en penumbra*
* *El periodismo comprometido*
* *Contigo en la distancia*
* *Bajo el agua*
* *Crónicas para incomodar*
* *La democracia traicionada*

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Ĉiliaj ĵurnalistoj
Kategorio:Ĉiliaj verkistoj
Animafest Zagreb

La **Zagreba Monda** **Animacia Filmfestivalo** () aŭ **Animafest Zagreb** estas animacia filmfestivalo fondita laŭ iniciato de la Internacia Asocio de Animaciaj Filmoj en 1972 en Zagrebo, Kroatio, tiam parto de Jugoslavio. Ĝi estas la dua plej malnova animacia festivalo en Eŭropo. Ĝi ekestis pro la sukceso de la Zagreba Lernejo de Animacio kaj okazis, kun kelkaj interrompoj, ĉiun duan jaron. 

Iniciatita de la Internacia Asocio de Animaciaj Filmoj (ASIFA), la evento estis establita en 1972. Animafest estas la dua plej malnova animacia festivalo en la mondo, post la Internacia Festivalo de Animaciaj Filmoj de Annecy (establita en 1960).

La kandidateco de Zagrebo por permanenta animacia festivalo estis aprobita ĉe kunveno en Londono en 1969. La premioj de la festivalo inkluzivas premiojn en la ĉefa konkurso, studentaj filmkonkursoj, infanaj filmkonkursoj, edukaj filmkonkursoj, reklamvideoj, muzikvideoj kaj interretaj filmoj. En 1986, oni establis premion por vivatingo, unika inter animaciaj filmfestivaloj. Premio por elstara kontribuo al la disvolviĝo de animacia teorio estis establita en 2002.

Dum la Malvarma Milito, Jugoslavio estis fenestro al la mondo kaj renkontiĝejo kun la Okcidento por la landoj de la Orienta Bloko. Ekde 2005, la festivalo okazas ĉiujare, kun kelkaj jaroj dediĉitaj al mallongaj filmoj kaj aliaj al plenlongaj filmoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* Zagreba Monda Festivalo de Animaciaj Filmoj ĉe la 
Kategorio:Filmfestivaloj en Kroatio
Blankabrova strigeto

La **Blankabrova strigeto** (*Athene superciliaris*) estas eta strigo, tio estas birdospecio parto de pli granda grupo de noktaj rabobirdoj konataj kiel Strigedoj, kiuj enhavas plej parton de la specioj nomataj strigoj. La alia grupo estas la turstrigoj, nome Titonedoj. Tiu specio estas endemio de madagaskaro.

## Taksonomio
La blankabrova strigo antaŭe estis lokita en la genron *Ninox*, sed lastatempaj genetikaj datumoj kondukis al ĝia translokigo al la genro *Athene*.

## Aspekto
La blankabrova strigo estas dika strigo kun granda, ronda kapo sen oreltufoj. Plenkreskuloj havas brunajn suprajn partojn kun blankaj makuloj sur la krono, mantelo kaj flugilkovriloj, kaj grizbrunan vizaĝdiskon kun fortaj blankaj brovoj kaj flavbruna mentono. La subaj partoj estas flavbrunaj, larĝe striecaj per malhelbruna koloro. La subflugiloj, ventro kaj kruroj estas simplaj, palflavaj, kaj la vosto estas simpla bruna. La beko kaj vaksaĵo estas kornokoloraj, la okuloj estas malhelbrunaj kaj la kruroj kaj piedoj estas palflavaj. La longo estas ĉirkaŭ 25 cm kaj la enverguro estas ĉirkaŭ 70 cm.

### Voĉo
La kanto estas hurlanta "ŭuhu" farita je intervaloj, komenciĝante sufiĉe raŭke. Alia voko estas laŭta "kuang", pli laŭta kaj pli altatona dekomence, kiu povas esti agresvoko.

## Distribuado kaj habitato
La blankabrova strigo estas endemia de Madagaskaro, kie ĝi troviĝas en la nordoriento, sudo kaj sudokcidento.

Ĝi estas plej ofta en la pli sekaj arbaroj kaj galeriaj arbaroj de la sudo kaj okcidento de Madagaskaro, kaj sufiĉe malpli ofta en la humida pluvarbaro en la nordoriento. Ĝi ankaŭ troviĝas en kultivataj areoj kaj sekundara arbaro. Ĝi troviĝas ĉefe en la malaltebenaĵoj, kun supra limo de 800 m super marnivelo.

## Kutimaro
La blankabrova strigo nestas de oktobro ĝis decembro kaj la nesto estas malprofunda skrapo en la tero en kiu 3-5 blankaj ovoj estas demetitaj. La reprodukta konduto estas malmulte konata. Ĝi estas strikte nokta specio kiu manĝas ĉefe insektojn kaj malgrandajn vertebrulojn kiuj estas kaptitaj de ripozejo. Ĝi ankaŭ povas kolporti insektojn kaj vespertojn dumfluge.

## Notoj
*

Kategorio:Strigoformaj
Kategorio:Orientalisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Madagaskaro
Entelegynae

[eta|Ventro de *[Araneus diadematus* kun videbla epiĝino]]
***Entelegynae*** estas subgrupo de araneomorfaj araneoj. Kun proksimume 78 familioj, 3000 genroj, kaj pli ol 34 000 specioj, ili konsistigas la plejparton de *Araneomorpha*. *Entelegynae* estas rekoneblaj precipe pro iliaj malsimplaj seksorganoj: la araneinoj havas seksorganan platon (epiĝinon) kaj unudirektan reproduktan sistemon, kaj la viraraneoj havas kompleksajn pedipalpajn bulbojn. Ili inkludas kaj kribelhavajn kaj senkribelajn araneojn.

Tradicie *Araneomorpha* estis klasifikata en du subgrupoj, *Entelegynae* kaj *Haplogynae*. Molekulfilogenetikaj esploroj indikas ke *Entelegynae* estas monofiletika, sed *Haplogynae* ne.

## Anatomio
[eta|Epiĝino de *[Pardosa pullata* (mikroskopfoto)]]
La plej grava karaktero de *Entelegynae* estas la ecaro de la ina reprodukta sistemo. En la praa (pleziomorfa) sistemo de aliaj araneoj, la ina abdomeno havas ununuran eksteran seksaperturon. Viraraneoj enmetas spermon tra la sola aperturo, la araneino konservas ĝin (kutime en spermujo), kaj poste ŝi demetas fekundigitajn ovojn tra la sama aperturo. Kutime la plej frue enmetita spermo estas la lasta, kiu fekundigas ovojn.

### Superfamilioj kaj familioj
La interparencecoj de la familioj de *Entelegynae* restas disputataj.

*Araneoidea
**Theridiidae
**Theridiosomatidae
**Synaphridae
**Symphytognathidae
**Mysmenidae
**Anapidae
**Malkaridae
**Mimetidae
**Arkyidae
**Tetragnathidae
**Nesticidae
**Physoglenidae
**Cyatholipidae
**Pimoidae
**Linyphiidae
**Synotaxidae
**Araneidae
*Nicodamoidea
**Megadictynidae
**Nicodamidae
*Eresoidea
**Eresidae
*Deinopoidea
**Deinopidae
*Oecobioidea
**Hersiliidae
**Oecobiidae
*Uloboroidea
**Uloboridae
*Titanoecoidea
**Titanoecidae
*Phyxelidoidea
**Phyxelididae
*Zodarioidea
**Penestomidae
**Zodariidae
*Sparassoidea
**Sparassidae
*Amaurobioidea
**Amaurobiidae
*Agelenoidea
**Agelenidae
*Dictynoidea
**Cycloctenidae
**Stiphidiidae
**Desidae
**Macrobunidae
**Toxopidae
**Dictynidae
**Hahniidae
**Cybaeidae
*Homalonychoidea
**Homalonychidae
*Zoropsoidea
**Zoropsidae
*Uduboidea
**Udubidae
*Lycosoidea
**Oxyopidae
**Thomisidae
**Psechridae
**Ctenidae
**Senoculidae
**Pisauridae
**Trechaleidae
**Lycosidae
*Prodidomoidea
**Prodidomidae
*'Dionycha parto B'
**Xenoctenidae
**Corinnidae
**Miturgidae
**Viridasiidae
**Selenopidae
**Cheiracantiidae
**Philodromidae
**Salticidae
*Gnaphosoidea
**Trachycosmidae
**Clubionidae
**Anyphaenidae
**Gnaphosidae
**Lamponidae
**Liocranidae
**Phrurolithidae
**Trachelidae
**Cithaeronidae
**Galleniellidae
**Trochanteriidae

## Referencoj
Kategorio:Araneoj
Mihály Komóczi

**Mihály Komóczi** [mihAj komOci], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Komóczi Mihály** estas hungara psikologo, hipnotisto, altlerneja instruisto, krimmedicina kuracisto.

 naskiĝis  en Eger.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris psikologian diplomon en Scienca Universitato Lajos Kossuth en 1997, 2 jarojn poste hipnotistan licencon en societo, fine en la 2000-aj jaroj pliajn psikologiajn licencojn jam en Budapeŝto. Li estis ankaŭ krimmedicina kuracisto. Post siaj studoj li laboris en malsanulejo en Eger, en policejoj en Eger kaj Budapeŝto, en instituto en Budapeŝto, fine li malfermis propran entreprenon. Intertempe li instruis en Kalvinana Universitato Gáspár Károli, Altlernejo Károly Eszterházy, Universitato Semmelweis. Lia edzino naskis du filojn en 1995 kaj 1998, baldaŭ divorco okazis.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Falcolók: pszichológiai okok, pedagógiai alternatívák* (1998) 
* *Az igazságügyi pszichológiai szakértő tevékenység általános és napi gyakorlati kérdései* (2004)
* *Kriminálpszichológia a rendőrségi gyakorlatban*. (kunaŭtoro, 2005) 3., p. 41-57.
* *A fóbiák és a generalizált szorongás hipnoterápiája* (2006; 2-a eldono: 2015)

## Fontoj 
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj psikologoj
Kategorio:Hungaraj hipnotistoj
Kategorio:Hungaraj krimmedicinaj kuracistoj
Anikó Kónya

'*** [kOnja], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kónya Anikó*' estis hungara psikologo, altlerneja instruisto.

 naskiĝis  en Budapeŝto, ŝi mortis .

## Biografio 
 doktoriĝis el psikologio en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1970. Inter 1969-1975 ŝi estis asistanto, inter 1975-1995 lektoro, poste docento en la universitato. Ŝi ankaŭ instruis en Scienca Universitato Attila József inter 1995-1996 kaj 2000-2005. Intertempe ŝi kandidatiĝis (CSc) en 1996 antaŭ la Hungara Scienca Akademio, poste ŝi ricevis  stipendiojn inter 1998-2000 kaj 2002-2005, krome ŝi ricevis 2 premiojn. Ŝia esplora tempo estis la homa memoro. Ŝi edziniĝis kaj naskis 2 filinojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Kísérlet a lokomóciós és a manipulációs cselekvésformák megtanulásának közvetlen összehasonlítására.* (kunaŭtoro, 1971)
* *Asszociáció és reprezentáció* (1985)
* *A "tiszta emlék"* (1996)
* *Infantilis amnézia. Felnőttek gyermekkori emlékeinek eredete* (2004)
* *Önéletrajzi emlékezet: élmény és elbeszélés* (kunaŭtoro, 2013)

## Fontoj 
* aprezo kun foto
* membiografio hungare kun foto (legebla en la 167-a paĝo)
* datenoj kun foto
* datenoj kun foto
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj psikologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ekzamena magistrato

Kategorio:Krimenketado
Kategorio:Juĝistoj
Kategorio:Justica povo
Kategorio:Puna juro
**Enketa juĝisto** aŭ **ekzamena magistrato** (**ekzamenjuĝisto**) estas juĝisto, kiu, en iuj juraj sistemoj, agas en la enketa fazo de la krima aŭ civila proceso. Temas pri oficiala kaj procedura figuro en la juraj sistemoj de kelkaj eŭropaj kaj sudamerikaj landoj (kutime tiuj, kie ĉi tiu jura institucio historie elkreskis el la sekulara inkvizicia procezo). 

## Generalo 
Ĝenerale dirite, ili respondecas pri farado de juraj enketoj en administraj kaj krimaj kazoj, kombinante la funkciojn de juĝisto kaj enketisto, kaj kondukante la kazon sendepende, sen la partopreno de ĵurio aŭ defendadvokato. La procesigo (la prokuroro) povas partopreni aŭ ne partopreni en la enketo, depende de la specifa leĝaro de la koncerna lando. La enketa juĝisto ofte agas kiel la unua kaj lasta instanco, precipe se la naturo de la enketo malhelpas diskonigon, t.e., la eblecon ke la proceso fariĝu publika. En landoj kun la institucio de magistratoj, la enketa juĝisto havas la statuson de magistrato.

La povoj de la enketa juĝisto en iuj landoj dum certaj historiaj periodoj, ekzemple en Francio de la 19-a jarcento, estis tiel vastaj, ke la verkisto Honoré de Balzac nomis ilin "la plej influaj homoj en la lando".

Enketjuĝistoj ludas gravan rolon en la franca jura sistemo, kaj ankaŭ estas trajto de la hispana, nederlanda, belga kaj greka krimjuraj sistemoj, kvankam la amplekso de la rolo de la enketjuĝisto ĝenerale malpliiĝis laŭlonge de la tempo. Pluraj landoj, inkluzive de Svislando, Germanio, Portugalio kaj Italio, aboliciis la rolon de enketjuĝisto.

## Priskribo 
Tre simple dirite, la ĉefaj funkcioj de la enketa juĝisto estas konstati, surbaze de la datumoj el la enketo, kiun li faris:

* Ĉu la agoj de la kulpigita suspektato enhavas elementojn de krimo ?
* Ĉu la suspektato respondecas pri la agoj, pri kiuj oni akuzas lin?

Alivorte, la enketa juĝisto decidas ĉu komenci juran procedon, ĉu krimo estis farita, kaj ĉu la suspektato havas jurisdikcion, depende de la ĉeesto de certaj cirkonstancoj, kiuj malhelpas la krimecon de la ago. Post tio, se ne estas krimo, la enketa juĝisto decidas liberigi la suspektaton el malliberejo. Se, tamen, la enketa juĝisto trovas krimon en la agoj de la suspektato, la suspektato estas reklasifikita kiel akuzito, kaj la kazo estas transdonita por plia konsidero en proceso implikanta juĝistojn, ĵurianojn, defendadvokatojn kaj la prokuroron. Se, aldone al la institucio de enketaj juĝistoj, lando havas prokuroran kontrolon de la antaŭprocesa enketo (ekzemple, en Francio), la enketa juĝisto devas kunordigi la enketajn rezultojn kun la prokurorejo. Se la prokuroro konsentas kun la enketo, ili redonas la kazajn materialojn al la enketa juĝisto, kiu tiam eldonas decidon plusendi la kazon al la konvena tribunalo aŭ fini la kriman enketon.

Surbaze de la rezultoj de sia enketo, la enketa juĝisto ellaboras raporton, en kiu li prezentas ĉiujn cirkonstancojn de la okazaĵo, kiujn li konstatis, kaj siajn opiniojn pri la ĉefa figuro en la enketo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj
Mitchell Hepburn

**Mitchell Frederick HEPBURN** (naskiĝis la 12-an de aŭgusto 1896 en St. Thomas, Ontario; mortis la 4-an de januaro 1953 samloke) estis kanada politikisto de la Liberala Partio de Kanado, kiu funkciis kiel parlamentano en la Ĉambro de Komunuloj de Kanado de 1926 ĝis 1934 kaj kiel prezidanto de la Liberala Partio de Ontario de 1930 ĝis 1942. Li ankaŭ funkciis kiel ĉefministro de Ontario de 1934 ĝis 1942.

Li estis la plej juna ĉefministro en la historio de Ontario, fariĝante ĉefministro je la aĝo de 37 jaroj. Li estis la sola gvidanto de la Ontaria Liberala Partio en la 20-a jarcento kiu kondukis sian partion al du plimultoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Ĉefministroj de Ontario
Gvadalkanala strigeto

La **Gvadalkanala strigeto** (*Athene granti*) estas eta strigo, tio estas birdospecio parto de pli granda grupo de noktaj rabobirdoj konataj kiel Strigedoj, kiuj enhavas plej parton de la specioj nomataj strigoj. La alia grupo estas la turstrigoj, nome Titonedoj. Ĝi estas malgranda ĝis mezgranda strigo. Ĝi estas endemio de Guadalcanal. Ĝi estis iam konsiderita subspecio de la grupo de la Salomona strigeto. Ĝi estis disigita kaj apartigita kiel plena specio, same kiel la Malaita strigeto (*Athene malaitae*) kaj la Makira strigeto (*Athene roseoaxillaris*). Ĉiuj el ili estas strigoj kun markita vizaĝdisko, malhelaj supraj partoj kaj blankecaj malsupraj partoj.

## Notoj
Kategorio:Strigoformaj
Kategorio:Orientalisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Honoré Mercier

**Honoré MERCIER** (naskita la 15-an de oktobro 1840 en Iberville, Kebekio ; mortis la 30-an de oktobro 1894 en Montrealo) estis kanada politikisto, ĵurnalisto kaj advokato. En 1873–74, li estis liberala membro de la Ĉambro de Komunuloj, kaj de 1879 li servis en la Kebekia Nacia Asembleo por la Libera Demokrata Partio (PDP), tenante la partiprezidon de 1883 ĝis 1892. Mercier estis la naŭa ĉefministro de Kebekio. Li regis de la 29-a de januaro 1887 ĝis la 21-a de decembro 1891, kiam financa skandalo ene de lia partio devigis lin demisii. La rezulta proceso konfirmis lian senkulpecon.
maldekstra|eta|Skulptaĵo de Honoré Mercier fare de Paul Chevré antaŭ la Parlamentejo (Kebekio)
Li ekregis mobilizante la franclingvan opozicion kontraŭ la ekzekuto de Louis Riel, kondamnante ĝin kiel perfidon fare de la konservativa registaro de John A. Macdonald.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Oficiroj de la Honora Legio
Kategorio:Ĉefministroj de Kebekio
Kategorio:Federaciaj deputitoj de Kebekio
Kategorio:Kanadaj katolikoj
Oliver Mowat

**Oliver MOWAT** (naskiĝis la 22-a de julio 1820 en Kingston, Supra Kanado  - 19-a de aprilo 1903 en Toronto, Ontario, Kanado) estis kanada politikisto, ĉefministro de Ontario, kaj vicguberniestro de Ontario. Li estas unu el la patroj de la Kanada Konfederacio, partopreninte en la Kebeka Konferenco.

Li estis unu el la kunfondintoj de la Liberala Partio de Kanado. Kiel unu el la Patroj de la Konfederacio, li ludis gravan rolon en la kreado de la Kanada Komunumo de Nacioj en 1867. De la 25-a de oktobro 1872 ĝis la 21-a de julio 1896, Mowat funkciis kiel Ĉefministro de Ontario. Lia oficperiodo de preskaŭ 24 jaroj estas la plej longa de iu ajn Ĉefministro de ĉi tiu provinco kaj la tria plej longa de iu ajn provinco. Dum ĉi tiu tempo, li ankaŭ funkciis kiel Prezidanto de la Liberala Partio de Ontario. Sub lia gvidado, Ontario fariĝis la ekonomia potenco de Kanado. Li ankaŭ sukcesis malfortigi la potencon de la federacia registaro favore al la provincoj, kio estis precipe signifa rilate al la ekspluato de naturaj rimedoj. En 1896/97 li estis senatano kaj Justicministro en la federacia kabineto de Wilfrid Laurier. Li poste funkciis kiel Vicguberniestro de Ontario ĝis sia morto. 

Li kapablis je grandaj politikaj manovroj por resti en povo, konstruante politikan bazon formitan de liberaluloj, katolikoj, sindikatistoj kaj angloparolantoj, kiuj malfidis politikistojn de la provinco Kebekio. Li estas plej bone memorata pro siaj konfliktoj kun sia rivalo kaj iama mentoro, Ĉefministro John A. Macdonald. 

## Fontoj 
* Evans, A. Margaret. *Sir Oliver Mowat*. Toronto : University of Toronto Press, 1992. .
* Middletown, Jesse Edgar, *The Municipality of Toronto - A History*, Dominion Publishing, 1923

## Eksteraj ligiloj 
* Ontario Plaques – Sir Oliver Mowat
* Toronto Plaques – The Macdonald-Mowat House 1872
* The Mowat Centre website
* Oliver Mowat-Biography — Canada history
* Oliver Mowat  — Marianopolis

Kategorio:Ĉefministroj de Ontario
Kategorio:Membroj de la Privata Konsilio de la Reĝino (Kanado)
Kategorio:Patroj de la Konfederacio
Kategorio:Skotaj kanadanoj
Maurice Duplessis

**Maurice Le Noblet DUPLESSIS** (naskiĝis la 20-an de aprilo 1890 en Trois-Rivières, Kanado; mortis la 7-an de septembro 1959 en Schefferville) estis ĉefministro de la provinco Kebekio de 1936 ĝis 1939 kaj de 1944 ĝis 1959.

Fondinto kaj unua gvidanto de la Nacia Unio, partio kun konservativa kaj populista ideologio, Duplessis estas konata en kebeka historiografio pro tio, ke li regis dum la Granda Mallumo, historia periodo markita de forta konservativismo, klerikalismo, kontraŭkomunismo kaj ekonomia liberalismo. Post lia morto, la Trankvila revolucio markis rompon kun la Duplessis-reĝimo, kaj negativa bildo de Duplessis enradikiĝis en la kolektiva memoro de la plej multaj kebekianoj. Tamen, aliaj historiaj perspektivoj nuancis la negativan efikon de la jaroj de Duplessis en povo.

## Politiko 
Kiel edukita advokato, li komencis sian karieron en la Konservativa Partio de Kebekio. En 1935, li fondis la Nacian Union ( *Union nationale* ) kaj fariĝis ĝia gvidanto, kaj en 1936 la nova partio ekregis.

En siaj politikaj konvinkoj, Maurice Duplessis konstante prezentis sin kiel la savanton de la "franc-kanada raso", la franca lingvo kaj la tradicioj de Kebekio. Duplessis ĝenerale kredis, ke la ŝtato devus interrompi kiel eble plej malmulte en sociajn kaj ekonomiajn aferojn kaj rifuzis uzi la povojn de la provinco por reformo. Li lasis la ekonomion al usonaj multnaciaj kompanioj. Dum la Trankvila revolucio, kiu sekvis lian prezidantecon, lia ofico estis nomita la "Granda Mallumo", kaj lia politika stilo estis priskribita kiel "Duplesismo" aŭ "Partitokratio", ĝis historiistoj poste ofertis pli ekvilibran takson. Duplessis estis konata kiel "le Chef" pro sia forta, kvankam polemika, gvidado de la provinco.

Dum lia oficperiodo, la Romkatolika Eklezio atingis la pinton de sia influo; katolikaj tradicioj kaj la Eklezio ludis tre gravan rolon en la politikoj de Duplessis. En 1948, Duplessis enkondukis la novan flagon de Kebekio, la *lilion*.

Granda parto de la franclingvaj laboristoj vivis sub la linio de malriĉeco. Duplessis subvenciis la Gaspésie- fiŝkaptistajn asociojn ( *Coopératives de pêcheurs en Gaspésie* ).

## Orfa skandalo 
Dum la Duplessis-jaroj, infanoj naskitaj ekster geedzeco ofte estis metitaj sub la zorgadon de orfejoj, plejparte financitaj de la provinca registaro, fare de siaj ekonomie malfavorataj gepatroj. Tie, ili estis ekspluatataj kiel malmultekosta laborforto dum jaroj, kaj kelkaj estis sekse misuzitaj. Multaj estis deklaritaj mense malsanaj kaj metitaj en psikiatriajn instituciojn. Ili estis uzitaj kiel testobjektoj por medikamentoj - foje kun mortigaj sekvoj. Ĉi tiuj gravaj deliktoj povas esti atribuitaj, almenaŭ nerekte, al Duplessis.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Paroladoj de Duplessis de la Trono 

Kategorio:Ricevintoj de la Ordeno de Liberiginto San Martín
Kategorio:Kanadanoj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Kanadaj katolikoj
Kategorio:Ĉefministroj de Kebekio
Jean Lesage

**Jean LESAGE** (naskita la 10-an de junio 1912 en Montrealo; mortis la 12-an de decembro 1980 en Sillery) estis kanada politikisto. Li estis ĉefministro de la provinco Kebekio de 1960 ĝis 1966.

Kune kun Georges-Émile Lapalme, René Lévesque kaj kelkaj aliaj franclingvaj politikistoj, li estas konsiderata unu el la iniciatintoj de la Kvieta Revolucio, serio de profundaj politikaj, ekonomiaj kaj sociaj ŝanĝoj en la provinco.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Ĉefministroj de Kebekio
Kategorio:Membroj de la Privata Konsilio de la Reĝino (Kanado)
Kategorio:Federaciaj deputitoj de Kebekio
Kategorio:Kamaradoj de la Ordeno Kanada
Kategorio:Kanadaj humanistoj
René Lévesque

**René LÉVESQUE** [ʁəne leˈvɛːk] (naskita la 24-an de aŭgusto 1922 en Campbellton ; mortis la 1-an de novembro 1987 en Montrealo) estis la 27-a ĉefministro de la ĉefe franclingva kanada provinco Kebekio (de la 25-a de novembro 1976 ĝis la 3-a de oktobro 1985) kaj fondinto de la *Parti Québécois*, partio pledanta por la secesio de Kebekio el Kanado. Li estis fervora subtenanto de la suvereneco de Kebekio.

Dum lia oficperiodo, Kebekio adoptis la Ĉarton de la Franca Lingvo kaj okazigis la unuan referendumon pri sendependeco de Kebekio ekde la formiĝo de la Kanada Konfederacio (1980) (40% de la loĝantoj de la provinco voĉdonis por apartigo).

Antaŭe, li estis raportisto kaj ministro en la kabineto Lesage.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Kanadaj militistoj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Ĉefministroj de Kebekio
Kategorio:Grand-oficiroj de la Honora Legio
Vilma Kovács

**Vilma Kovács** [kovAĉ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kovács Vilma** estis hungara psikoanalizisto. Ŝia origina familia nomo estis *Prosznitz* [prosnic], ŝiaj filinoj estis Alice Bálint kaj Olga Dormándi.

Vilma Prosznitz naskiĝis  (laŭ alia informo en 1883) en Szeged, ŝi mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
Vilma Prosznitz devenis el juda familio. Pro financaj problemoj en la familio ŝi edziniĝis 15-aĝa kontraŭvole kaj naskis tri geinfanojn ĝis sia aĝo de 18. Iom poste ŝi malsaniĝis pro tuberkulozo kaj ŝi devis pasigi longajn periodojn en sanatorio. Post eksgeedziĝo la 3 gefiloj restis ĉe la patro, dum Vilma edziniĝis kaj portis la edzan nomon Kovács. Post morto de la eksedzo la nova edzo adoptis la gefilojn. Intertempe Vilma ricevis agorafobion, tial Sándor Ferenczi (psikiatro) terapiis ŝin. La psikiatro rapide rimarkis la talentojn de sia pacientino kaj dum la 1920-aj jaroj li trejnis ŝin kiel psikanaliziston. Ili duope ellaboris la hungaran psikoanalizan trejnan metodon. Vilma malfermis psikoanalizan kuracejon en sia loĝejo, kie ŝi kuracadis ĝis sia morto.

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio angle kun foto (legebla pli malsupre)
* biografio angle
* biografio angle

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj psikoanalizistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj