open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Todda kaprimulgo

**Todda kaprimulgo** aŭ *kaprimulgo de Todd* (*Setopagis heterura*) estas specio de kaprimulgoj en la kaprimulga familio Kaprimulgedoj kaj unu el tri specioj en la genro *Setopagis*. Ĝi troviĝas en Brazilo, Kolombio, Gujano, kaj Venezuelo.

## Taksonomio kaj sistematiko
La kaprimulgo de Todd estis kelkfoje konsiderata subspecio de la Kaprimulgo de Antonio (*Nyctidromus anthonyi*) kaj de la Eta kaprimulgo (*Setopagis parvula*), sed genetikaj, plumaraj kaj voĉaj diferencoj subtenas ĝian traktadon kiel specion. La alternativa nomo, *kaprimulgo de Santa Marta*, laŭ la Montoj Santa Marta de Kolombio, estis malakceptita ĉar la teritorio de la specio estas multe pli granda. La ordinaraj nomoj aludas al Walter Edmond Clyde Todd, usona ornitologo, kiu priskribis ĝin. Ĝi estas monotipa.

## Aspekto
La kaprimulgo de Todd estas 17 ĝis 21 cm longa. La masklo estas ĝenerale griza supre, kun nigrecaj kaj flavecbrunaj strioj kaj makuloj. Ĝi havas mallarĝan cinamkoloran kolumon sur la malantaŭa kolo, blankan gorĝon, kaj malhelbrunan bruston kun fajnaj strioj kaj makuloj. Dumfluge la flugilo montras blankajn makulojn kaj supre kaj sube. Ĉiuj vostoplumoj krom la plej internaj havas okulfrapajn blankajn pintojn. La ino havas pli malhelan kronon, flavecbrunan gorĝon, kaj neniun blankon en la vosto. La vosto de ambaŭ seksoj estas pli mallonga ol tiu de aliaj simpatriaj kaprimulgoj.

La kaprimulgo de Todd loĝas en diversaj pejzaĝoj, inkluzive de la randoj de deciduaj kaj duondeciduaj arbaroj, galeriaj arbaroj, malfermaj arbaroj kaj antaŭurbaj parkoj. Ĝi ŝajnas preferi iomete montetan terenon. Laŭ alteco ĝi varias de marnivelo ĝis 1000 m en Venezuelo, sed kutime troviĝas pli malalte en Kolombio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Kaprimulgoformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Nacia Parko Manuel Antonio

**Nacia Parko Manuel Antonio** (hispane: *Parque Nacional Manuel Antonio*) estas malgranda nacia parko en la Centropacifika Konservareo situanta ĉe la pacifika marbordo de Kostariko, ĝuste sude de la urbo Quepos, Puntarenas, kaj 157 km de la nacia ĉefurbo San-Joseo. 

## Priskribo
Ĝi estis establita en 1972, kiam la loka komunumo celis konservi la naturan medion malpermesante konstruadon kaj detruon. Ili ankaŭ protestis kontraŭ la strandaj limigoj truditaj de eksterlandaj posedantoj al lokanoj. La parko havas terareon de 1 983 ha kaj 25 634 ha da akva areo, por totalo de 27 587 ha. Malgraŭ esti unu el la pli malgrandaj kostarikaj parkoj laŭ terareo, Manuel Antonio estas la plej populara el la 30 naciaj parkoj, altirante 4 388 460 vizitantojn de 2012 ĝis 2022.

 *Ctenosaura similis*, ofte trovebla sur la strandoj]]
En 2011, Manuel Antonio estis listigita de *Forbes* inter la 12 plej belaj naciaj parkoj de la mondo. La parko estas konata pro siaj strandoj, rokaj insuloj, marŝvojoj, tropikaj arbaroj kaj diverseco de faŭno.

## Biodiverseco
Kvankam la tersurfaco de Nacia Parko Manuel Antonio estas malgranda, la diverseco de faŭno en ĝia areo de 19.83 km² enhavas 109 speciojn de mamuloj kaj 184 speciojn de birdoj. Kaj la Griza bradipo kaj la bradipo de Hoffmann estas grava trajto, same kiel tri el la kvar simiospecioj de Kostariko — nome la hurlulo (*Alouatta palliata*), la centramerika sciursimio (*Saimiri oerstedii*), kaj la panama blankvizaĝa kapuceno (*Cebus imitator*). Aliaj specioj trovitaj en la parko estas la igvanoj *Ctenosaura similis* kaj *Iguana iguana*, la ordinara bazilisko (*Basiliscus basiliscus*), la blanknaza koatio kaj multaj specioj de serpentoj kaj de vespertoj. En la 184 birdospecioj estas tukanoj, pegoj, niktibioj, momotoj, tanagroj, meleagraj katartoj, papagoj kaj akcipitroj. Delfenoj povas esti observitaj tie, same kiel foje migrantaj balenoj. Skuboplonĝado, tubspirado, mar-kajakado, montbiciklado kaj migrado provizas ŝancojn sperti la tropikan faŭnon, kiu riĉigas la parkon.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
* Manuel Antonio Park Informejo

Kategorio:Naciaj parkoj de Kostariko
Alois Scheiber

**Alois SCHEIBER** (naskiĝinta la  en Telfs, distrikto Innsbruck Land; mortinta la  en Reutte, distrikto Reutte) estis aŭstra policisto kaj oponanto de nacisocialismo.

Estante filo de paŝtisto li trejniĝis de 1912 kiel maŝinfaristo ĉe la firmo *Jenny & Schindler*. Dum la Unua Mondmilito li devis soldati de 1916, ĉe la tirola taĉmento *Kaiserjäger*. Por lia batalado en la Dolomitoj li estis honorita per la arĝenta kuraĝmedalo (2-a klaso) kaj la *Karl-Truppenkreuz*. Postmilite li fariĝis policisto laborante de 1925 en Scharnitz, kies policejon li estris depost 1934. Samtempe li estis monta savisto je Karwendel. Inter 1934 kaj 1938 oftis kontraŭleĝaj eniron de kaŝaj nazioj kion strebis malhelpi la ekzekutivaj oficistoj. Scheiber ankaŭ moderigis spionadon poraŭstrujan. 

Post la invado de Wehrmacht en Aŭstrujo li estis arestita. Post malliberiĝo en Insbruko li estis sendita Munkenon en la 3.4.1938. Li estis karcerulo je *Wittelsbacher Palais* kun oftaj demandesploroj kaj torturoj. Poste li estis transportita al la munkena prizono *Stadelheim*. Tie li pasigis 13 tagojn en ĉelon rezervitan por morte punotoj. En novembro li estis liberigita el Stadelheim, kien oni resendis lin antaŭe. Post eta deĵorado polica en Tannheim (distrikto Reutte) li devis kontraŭbatali partizanojn en Jugoslavujo (de 1942). Post reveno kaj repolicistumado li estis de aŭgusto 1943 ĉefpolicisto en Mittersill: tie li ekigis kreon de rezistadan grupon. Scheiber zorgis ke pri planita atako de la Usona Armeo tra la intermonto Gerlospaß: tiel je la montpasejo Paß Thurn estis libera vojo por la Aliancanoj. Krome danke al Schreiber ne okazis eksplodigo de la lokoj ĉe *Hohe Brücke* ĉe la strato de la menciita Thurn-intermonto. La usonanoj sekve ne bombatakis Mittersill. Multloke la rezistadgrupanoj nuligis eksplodilojn.

Post la militfino li iĝis en 1946 policejestro je Reutte, kie li ŝatis kunlaboradon kun la francaj okupantoj. Pensiiĝo estis en 1964. 

Por siaj meritoj pri la liberigo de Aŭstrujo li ricevis la ordenon *Ehrenzeichen für Verdienste um die Befreiung Österreichs*

## Notoj 
Kategorio:Policistoj
Kategorio:Rezistantoj
Kategorio:Viktimoj de la naziismo
Kategorio:Aŭstroj
Eta kaprimulgo

**Eta kaprimulgo** aŭ *Malgranda kaprimulgo* (*Setopagis parvula*) estas specio de kaprimulgoj en la kaprimulga familio Kaprimulgedoj kaj unu el tri specioj en la genro *Setopagis*. Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio, Brazilo, Paragvajo, Peruo, kaj Uruguajo.

## Taksonomio kaj sistematiko
La Eta kaprimulgo estis formale priskribita en 1837 de la angla ornitologo John Gould laŭ la dunoma nomo *Caprimulgus parvulus*. Gould ne precizigis lokon, sed la specimeno venis de proksime de Santa Fe, ĉe la Rivero Paraná en nordorienta Argentino. La specia epiteto *parvulus* estas latina kun la signifo "tre malgranda". La Eta kaprimulgo nun estas lokita en la genron *Setopagis*, kiu estis enkondukita en 1912 de la usona ornitologo Robert Ridgway. Diversfoje, kio nun estas la kaprimulgo de Todd (*Setopagis heterura*) kaj la kaprimulgo de Anthony (*Nyctidromus anthonyi*) estis konsiderataj subspecioj de la Eta kaprimulgo, sed ĝi nun estas traktata kiel monotipa. Molekul-genetika analizo montris, ke la malgranda kaprimulgo estas frata specio de la kaprimulgo de Todd (*Setopagis heterura*).

## Aspekto
eta|maldekstre|220ra|Eta kaprimulgo
La Eta kaprimulgo estas 19 ĝis 21 cm longa kaj pezas 25 ĝis 46,5 g. La masklo estas ĝenerale grizbruna kun flavbrunaj, brunaj kaj nigrecbrunaj makuloj kaj strioj. La ventro estas flavbruna kun brunaj strioj. Ĝia malantaŭa kolo havas larĝan sed malklaran flavbrunan kolumon, la mentono estas flavbruna, kaj la gorĝo estas blanka. Ĝia flugilo havas larĝan blankan bendon kaj la eksteraj vostoplumoj havas blankajn pintojn. La ino estas simila, sed ĝia gorĝo estas flavecbruna kaj ĝi ne havas blankon sur la flugilo kaj vosto.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Kaprimulgoformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Roraima kaprimulgo

**Roraima kaprimulgo** aŭ *Rorajma kaprimulgo* (*Tepuiornis whitelyi*, laŭ kio ankaŭ *kaprimulgo de Whitely*) estas specio de kaprimulgoj en la kaprimulga familio Kaprimulgedoj, nura birdospecio en la genro *Tepuiornis*. Ĝi troviĝas en Brazilo, Gujano, kaj Venezuelo.

## Taksonomio
La Rorajman kaprimulgon formale priskribis en 1885 kiel *Antrostomus whitelyi* la angla natursciencisto Osbert Salvin, bazite sur specimeno kolektita sur Monto Rorajmo en Brita Gujano fare de la ornitologo Henry Whitely. La specia epiteto estis elektita por honori la kolektanton. La specio dekomence estis lokita en la genron *Setopagis*, sed molekulgenetika studo pri la kaprimulgoj farita en 2023 fare de Snorri Sigurðsson kaj Joel Cracraft trovis, ke la Roraima kaprimulgo estis nur malproksime parenca al la aliaj membroj de la genro. En 2025 la AviList-teamo movis la specion al nova monotipa genro, *Tepuiornis*, kiu estis proponita de Thiago Costa kaj kolegoj en 2023. La genronomo kombinas Tepui, tablopinta monto, kaj la antikvan grekan ορνις/ornis signifantan "birdo".

## Distribuado kaj habitato
La Rorajma kaprimulgo troviĝas en la tepuja regiono ĉe la kuniĝo de sudorienta Venezuelo, sudokcidenta Gujano, kaj plej norda Brazilo. Ĝi loĝas en malfermaj areoj kiel savano, maldensejoj, kaj la randoj de arbaro. Laŭ alteco ĝi varias inter 1 280 kaj 1 800 m en Venezuelo, sed estis registrita eĉ je malaltaj altitudoj de 850 m en Gujano.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Kaprimulgoformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Venezuelo
Mette Vestergaard

**Mette VESTERGAARD** (naskiĝis la  en Taastrup) estas dana manpilkistino.

Ŝi partoprenis en la matĉoj de la virina eŭropa ĉampionado de manpilkado 1998, kie ŝia nacia teamo atingiĝis la arĝenta medalo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Danaj manpilkistoj
Kajena kaprimulgo

**Kajena kaprimulgo** (*Setopagis maculosa*, laŭ kio ankaŭ *Makulkaprimulgo*) estas specio de kaprimulgoj en la kaprimulga familio Kaprimulgedoj kaj unu el tri specioj en la genro *Setopagis*. Ĝi estas konata nur el unusola specimeno, masklo prenita ĉe Fleuve Mana, Franca Gujano, en 1917. Tamen, eble ino estis kaptita ĉe Saül, Franca Gujano, en 1982.

## Taksonomio kaj sistematiko
La Kajena kaprimulgo estis origine priskribita en 1920 kiel *Nyctipolus maculosus* kaj poste estis kunigita en la genron *Caprimulgus*. Kelkaj aŭtoroj asertis, ke ĝi ne estas specio, sed subspecio de la nigreca kaprimulgo (*Nyctipolus nigrescens*). Komence de la 2000-aj jaroj ĝi estis ĝenerale agnoskita kiel specio kaj estis lokita en sian nunan genron *Setopagis* ekde la fruaj 2010-aj jaroj. Tamen, la Sudamerika Klasifikada Komitato de la Usona Ornitologia Societo (AOS) deklaras, "Ĝia lokigo en *Setopagis* estas tute provizora", kaj la verko *Birds of the World* (Birdoj de la Mondo) de la Cornell Lab of Ornithology konsentas.

## Aspekto
La Kajena kaprimulgo estas konata certe nur el la holotipo, masklo. La specimeno estis mezurita de du esploristoj kiel 22 kaj 22.5 cm longa. La supraj partoj estas grizbrunaj kun cinamaj makuloj kaj larĝaj nigrecbrunaj strioj. La vizaĝo estas plejparte kaŝtankolora. La malantaŭa kolo havas mallarĝan, malklaran brunecan kolumon kun brunaj strioj. La flugilkovriloj estas grizbrunaj, forte makulecaj per flavbruna kaj cinama; la skapulaj estas nigrebrunaj, kun grandaj flavbrunaj randoj. La vosto estas bruna kun kelkaj malgrandaj blankaj makuloj kaj estas alie makuleca per grizeca bruno kaj strieca per nigreca bruno. La mentono, gorĝo kaj supra brusto estas flavecbrunaj kun kaŝtankolora nuanco kaj brunaj strioj. La ventro kaj flankoj estas flavecbrunaj kun brunaj strioj. La individuo kaptita en 1982 diferencis laŭ malgrandaj manieroj kaj povus esti aŭ ino aŭ nematura masklo. Ĝi ne estis fotita, do ne ekzistas permanenta registro pri ĝia aspekto.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Kaprimulgoformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Ordinara struto

La **ordinara struto** () estas afrika birdospecio el la familio de strutedoj. Ĝi estas la plej granda el ĉiuj vivantaj birdoj. Ĝi ne povas flugi, sed povas kuri ĝis 70 km/h.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj:

*Struthioniformes - strutoformaj
**Struthionidae - strutedoj
****Struthio* Linnaeus, C, 1758 - struto
*****Struthio camelus* Linnaeus, C, 1758 - ordinara struto
*****†*Struthio camelus syriacus* Rothschild, LW, 1919 - araba struto
******Struthio camelus camelus* Linnaeus, C, 1758
******Struthio camelus massaicus* Neumann, OR, 1898 - masaja struto
******Struthio camelus australis* Gurney, JH Sr, 1868

La ordinara struto iam estis la nura specio de strutoj (*Struthio*). Sed de la jaroj 2000, la somalia struto (*Struthio molybdophanes*), antaŭe konsiderata kiel subspecio de *S. camelus*, estas agnoskita kiel aparta specio. Do estas nun du specioj en tiu genro.

La ordinara struto iam havis kvar subspeciojn, sed nun havas nur tri:
**S. c. syriacus*, la araba struto, el Mezoriento, formortis ekde la 1960-aj jaroj, ĝi iam estis vaste disvastigita en la dezertoj de Sirio kaj Arabio.
* *S. c. camelus*, tre minacata en sia nordafrika teritorio, ankoraŭ vivas sude de la Atlas-montaro, en dezerta aŭ duondezerta bendo etendiĝanta de Senegalo ĝis Egiptio.
* *S. c. massaicus*, la masaja struto, kiu loĝas en Orienta Afriko (Kenjo kaj Tanzanio).
* *S. c. australis*, en Suda Afriko.

## Priskribo
La ordinara struto montras fortan seksan duformismon.

Ĝi havas masivan korpon, subtenatan de longaj kaj fortikaj kruroj, kaj kun longa kolo finiĝanta per proporcie tre malgranda kapo. La kapo, la supraj du trionoj de la kolo, kaj la kruroj estas nudaj. La koloro de la nuda haŭto varias inter la subspecioj. La okuloj estas grandaj rilate al la grando de la kapo kaj estas ornamitaj per longaj okulharoj. Strutoj estas la solaj birdoj, kiuj havas nur du piedfingrojn sur ĉiu piedo. La ekstera fingro, pli eta, ne havas ungegon.

## Distribuo kaj habitato
Sovaĝaj strutaj populacioj nun estas endemiaj de la afrika kontinento, sed ilia teritorio iam etendiĝis ĝis Sirio kun la formortinta araba struto.

La ordinara struto loĝas en sablaj dezertoj aŭ duondezertaj regionoj kun maldensa vegetaĵaro, savanoj, aŭ pli-malpli densaj aridaj arbaroj.

## Referencoj 
Kategorio:Strutoformaj
Kategorio:Emblemaj birdoj
Kategorio:Afrotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Afriko
Ilfaristo

La **ilfaristo** estas tia profesio, kie oni faras ilajn fiksajn, gvidajn kaj tenajn aparatojn por maŝinoj, kiuj tranĉas, premas, formas kaj prilaboras metalon, plaston kaj aliajn materialojn. La ilfaristoj ankaŭ fabrikas, inspektas kaj riparas specialajn manilojn, mezurilojn, varmajn kaj malvarmajn formajn, fleksajn, premajn, tranĉajn, senlavigajn, kalibrajn, ktp. ilojn. La ilfaristoj desegnas la dezajnon sur la krudan materialon (kutime metalo), poste tranĉas ĝin laŭ grandeco kaj formo uzante mane kontrolitajn maŝinilojn (kiel torniloj ktp).
eta|Ilfaristo laboras

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Profesioj
Zoltán Kádár (arthistoriisto)

**Zoltán Kádár,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kádár Zoltán** estis hungara arthistoriisto, altlerneja arthistoriisto.

Zoltán Kádár naskiĝis  en Sepsiszentgyörgy (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Sfântu Gheorghe en Rumanio), li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
Zoltán Kádár maturiĝis en gimnazio en Szolnok en 1933, poste li akiris filozofian diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1939, dum ekde 1936  li praktikadis en muzeoj. Post la diplomo ĝis 1942 li havis stipendion, dum en 1939 li studvojaĝis al Romo kaj Libio. Li instruis en Industriarta Akademio (1944–1948) kaj Scienca Universitato Lajos Kossuth (1947–1952), poste li estis docento, ankaŭ katedrestro (1953–1976). Intertempe li kandidatiĝis (CSc) en 1958, li doktoriĝis en 1980 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. En 1976 li pensiuliĝis, dum neniam edziĝis. Plej ofte li okupiĝis pri artaĵoj en Panonio kaj Bizanco. Li ricevis premiojn inter 1973-1996.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Pannonia ókeresztény emlékeinek ikonográfiája.* (ankaŭ disertaĵo, 1939)
* *Pannonia ókeresztény művészetének viszonya az ókor és középkor triumfális művészetéhez* (1942)
* *Agnus Dei vagy Leo Diaboli. Adatok a zalaháshágyi timpanon domborművének ikonográfiájához.* (1947)
* *Palmyrai emlékek az Országos Magyar Szépművészeti Múzeumban.* (1955; ankaŭ frane: 1955)
* *Szép Heléna története egy szombathelyi sírkövön.* (1958)
* *A II. századi savariai mitologikus sírkövek ikonográfiájáról.* (1965)
* *Római kori plasztika Pannóniában. I–III. század.* (1977)
* *Világi festészet a Bizánci Birodalomban. 395–1456.*(monografio kaj disertaĵo, 1978)
* *Antik természettudomány.* (monografio, kunaŭtoro, 1984)
* *Bizánci művészet.* (monografio, 1987)
* *Az élővilág megismerésének kezdetei hazánkban. A magyar biológia rövid kultúrtörténete a reformkorig.* (monografio, kunaŭtoro, 1992)
* *„Dániel az oroszlánveremben” a pannóniai ókeresztény művészet ábrázolásának tükrében.* (2003)

## Fontoj 
* katolika leksikono (legebla pli malsupre)
* biografio hungare
* datenoj
* [file:///D:/Downloads/ACD+40-41+34.pdf biografio angle]

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj arthistoriistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaraj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Attila Kiss (arkeologo)

**Attila Kiss** [kiŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kiss Attila** estis hungara arkeologo, muzeologo.

Attila Kiss naskiĝis  en Brașov, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
Attila Kiss apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Jam en Hungario li akiris arkeologian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1962. Post la diplomo ĝis 1973 li estis muzeologo en muzeo de Pécs, poste li havis postenon en la Hungara Nacia Muzeo ĝis sia morto. Intertempe li doktoriĝis en la universitato (1965) kaj li akiris sciencan gradon Ph.D. en 1998. Lia esplortereno estis la Karpat-baseno dum la antikva epoko kaj mezepoko. Li ricevis premiojn en 1987 kaj postmorte en 2000. Attila Kiss estis edzo ekde 1966 ĝismorte.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A debreceni késő középkori vaseszközlelet.* (1960/61)
* *Pannonia római kori lakossága népvándorlás kori helybenmaradása kérdéséhez.* (disertaĵo, 1965)
* *Avar Cemeteries in County Baranya.* (monografio, 1977)
* *Baranya megye X–XI. századi sírleletei.* (monografio, 1983)
* *Studien zur Archäologie der Ungarn im 10. und 11. Jahrhundert.* (ankaŭ disertaĵo, 1985)
* *Népvándorlás kori aranykincsek a Magyar Nemzeti Múzeumban.* (kunaŭtoro, 1992; ankaŭ angle kaj germane)
* *A kölked-feketekapui avar kori gepida A-temető.* (Ph.D.-disertaĵo, 1998)
* *Das awarenzeitliche Gräberfeld in Kölked-Feketekapu B.* (2 volumoj, monografio, 2001).

## Fontoj 
* biografio hungare kun fotoj
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj arkeologoj
Kategorio:Hungaraj muzeologoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ákos Kiss (maŝininĝeniero)

**Ákos Kiss** [Akoŝ kiŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kiss Ákos** estis hungara maŝininĝeniero, ilfaristo, konstrukciisto, altlerneja instruisto.

 naskiĝis  en Budapeŝto, li mortis  en Győr (laŭ alia informo la mortotago estas la 25-a en Budapeŝto).

## Biografio 
 akiris an diplomon en Reĝa Teknika kaj Ekonomia Universitato palatino József en 1949. Post la diplomo li estis ilfaristo en maŝinuzino en Győr, ekde 1961 ĉefa konstrukciisto, ekde 1975 ĉefa konstrukciisto pri specialaj maŝinoj ĝis sia morto. Intertempe en 1966 li akiris pli altan maŝininĝenieran diplomon en la universitato, kie li ankaŭ instruis. Li kreis plurajn aŭtomatajn liniojn por fabriki plurajn aparatojn. Li ricevis premion en 1985.

## Elektitaj kontribuoj 
* *100 éves a magyar szerszámgépipar* (1970)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare (legebla pli malsupre)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Hungaraj ilfaristoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Zuzanna Ginczanka

**Zuzanna GINCZANKA**, origine *Zuzanna Polina Gincburg* aŭ *Zuzanna Pola Gincburżanka*, (naskita la 22-an de marto 1917 en Kievo, Rusia Imperio; mortis je decembro 1944 en Krakovo) estis pola poetino de juda deveno, aktiva en la periodo inter la du mondmilitoj. Kvankam ŝi publikigis nur unu poemaron dum sia vivo, ŝia libro *O centaurach* ("Pri Centaŭroj", 1936) kreis sensacion en polaj literaturaj rondoj. Ŝi estis arestita kaj ekzekutita en Krakovo baldaŭ antaŭ la fino de la Dua Mondmilito. Ŝia lasta poemo, sentitola kaj komenciĝas per la latina frazo *Non omnis moriar* (Ne ĉiuj mortos), estas konsiderata majstroverko de pola poezio pri la Holokaŭsto.

Ŝiaj poemoj estis publikigitaj postmorte en pluraj antologioj en Pollando. Ili reflektas kiel ŝia vivo pli kaj pli fariĝis lukto por postvivado. Krom la poemo *"Non omnis moriar* ", apenaŭ iu ajn el ŝiaj milittempaj verkoj supervivis. Dum longa tempo, Zuzanna Ginczanka estis malmulte konata ekster polaj judaj studoj. Danke al la esplorado de literatura akademiulino Izolda Kiec,  kiu publikigis la unuan monografion pri Zuzanna Ginczanka en 1993, ŝia verko kaj vivo fariĝis alireblaj. Alia monografio sekvis Agata Araszkiewicz en 2002.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* "Non omnis moriar" en angla traduko.
* Alia angla traduko de "Non omnis moriar".
* Itala traduko de "Non omnis moriar" de Alessandro Amenta (2011)
* Angla traduko de la poemo "Żyzność sierpniowa" (1933)
* Beleco kaj Marko de Zuzanna Ginczanka, Culture.pl
* La biografio kaj poezio de Zuzanna Ginczanka ĉe poezja.org

Kategorio:Pseŭdonimoj
Kategorio:Polaj tradukistoj
Kategorio:Polaj feministoj
Kategorio:Polaj poetoj
Nigel Cleere

**Nigel CLEERE** (21a de Septembro 1955) estas angla ornitologo. Li estas plej bone konata pro sia libro, *Nightjars : A Guide to the Nightjars, Nighthawks, and Their Relatives*. Li estas membro de la *British Trust for Ornithology*. Li aliĝis al BioMap en 2002, kaj helpis katalogi birdojn troveblajn en Nordameriko, Eŭropo kaj Kolombio.

Kategorio:Anglaj ornitologoj
Ilse Weber

**Ilse WEBER** (naskita *Herlinger* ''*; la 11-an de januaro 1903 en Witkowitz (nun Vítkovice), tiam Aŭstrio-Hungario - mortis la 6-an de oktobro 1944 en la koncentrejo Auschwitz-Birkenau), estis ĉeĥa germanlingva verkistino, komponisto kaj pediatria flegistino.

Multaj el ŝiaj verkoj estis publikigitaj postmorte. Kiel judino, Ilse Weber estis deportita dum la persekutado de judoj fare de la SS en Ĉeĥoslovakio. Post komenca deportado (1942) el la koncentrejo Theresienstadt, ŝi estis deportita en 1944 al la germana ekstermejo Auschwitz-Birkenau, kie ŝi estis murdita en gasĉambro kune kun sia filo kaj aliaj infanoj, kiujn ŝi zorgis en kaptiteco.

En Theresienstadt li skribis la poemaron *In deinen Mauern wohnt das Leid* (En viaj muroj loĝas malĝojo), kiu ne estis publikigita ĝis 1991.

Ŝia edzo travivis la koncentrejojn, kvankam grave malsana. Li estis tiu, kiu kolektis la verkojn de Ilse kaj publikigis ilin.

## Verkaro 
* *Märchen* (Fairy Tales), 1928
* *Die Geschichten um Mendel Rosenbusch:*  (Mendel Rosenbusch: Tales for Jewish Children), 1929
* *Das Trittrollerwettrennen* (The Scooter Race), 1936
* *In deinen Mauern wohnt das Leid: Gedichte aus dem KZ Theresienstadt* (Inside These Walls, Sorrow Lives: Poems from Theresienstadt Concentration Camp), 1991
* *Wann wohl das Leid ein Ende hat'' (When Will Suffering End), 2008; ed. Ulrike Migdal, 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Ĉeĥaj porinfanaj verkistoj
Kategorio:Verkistinoj
Kategorio:Germanlingvaj verkistoj
Kategorio:Deportitoj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Mortintoj en naziaj koncentrejoj
Helga Deen

**Helga DEEN** (naskita la 6-an de aprilo 1925 en Szczecin; mortinta la 16-an de julio 1943 en la ekstermkoncentrejo Sobibor) estis germana judino, kiu famiĝis post la malkovro en 2004 de sia persona taglibro, kiun ŝi verkis kaj konservis en la nederlanda koncentrejo Herzogenbusch, kien ŝi estis sendita dum la Dua Mondmilito en la aĝo de 18 jaroj. 

Post ŝia lasta taglibro-noto komence de julio 1943, ŝi estis deportita al la Sobibor, nun en la Lublina Provinco de Pollando, kie ŝi poste estis murdita.

## Taglibro 
La 1-an de junio 1943, Helga Deen kaj ŝia familio estis deportitaj al la koncentrejo Herzogenbusch proksime de Vught, kie ŝi sekrete registris siajn pensojn, impresojn kaj spertojn en la nederlanda lingvo dum ĉirkaŭ monato. Interalie, ŝi priskribis "la hororojn de pedikulo-operacio aŭ sian ŝokon pri la deportado de infanoj," siajn sentojn de senpoveco, malespero, sed ankaŭ sopiron pri sia infantempa koramiko, Kees. Ŝi adresis siajn skribaĵojn al Kees kiel "plej kara" kaj skribis sur paĝoj de lerneja kajero

Ŝia taglibro estis kontrabandita el la Westerbork-transitkampo fare de kelkaj amikoj kaj poste donita al Kees. Li tenis ĝin kaŝita por la resto de sia vivo.

Post la morto de Kees, lia filo Conrad malkovris en la ateliero de sia patro malnovan brunan virinan mansakon enhavantan leterojn, poŝtkartojn kaj grizverdan lernejkajeron etikeditan "Chemie H. Deen". La modesta kajero enhavis la taglibron de lia granda infantempa koramikino - Helga Deen. 

Ŝiaj notoj (21 paĝoj), adresitaj al ŝia amanto, pri la vivo en la nederlanda koncentrejo Vught, kiuj estis prezentitaj al la publiko en oktobro 2004 ĉe la Regiona Arkivo de Tilburg, estis plurfoje komparitaj kun la taglibro de Anne Frank.

Skribita sur dudek paĝoj de verda kajero, la taglibro estis publikigita sub la titolo *"Kamp Vught"* , laŭ la nomo de la loko kie ŝi kaj ŝia tuta familio estis malliberigitaj.

La teksto estas verkita per simpla, rekta lingvaĵo, sed iel, kiel neeviteble imageblas en la verkado de juna virino alfrontanta tragedion sen elirejo. 

## Verkaro 
* "Se mia volo mortas, mi ankaŭ mortas." Taglibro kaj leteroj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Helga Deen ĉe la rekordo de Virtual Jewish Community of Netherlands
* Helga Deen, la Lasta Nokto, 32-paĝa grafika romano kreita de Dario Picciau kaj Roberto Malini
* Stichting sobibor.nl, klaku sur 'gedenklaan' kaj 'ligiloj' por vidi la bildojn

Kategorio:Taglibristoj
Kategorio:Infanaj verkistoj
Kategorio:Nederlandlingvaj verkistoj
Kategorio:Verkistinoj
Kategorio:Holokaŭsto en Nederlando
Kategorio:Deportitoj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Mortintoj en naziaj koncentrejoj
Henryka Łazowertówna

**Henryka** **Wanda Łazowertówna** ['xɛnˈrɨka waˌzɔvɛrˈtuvna] ankaŭ nomita **Henryka Lazowert**, aŭ malĝuste **Lazawert**  (naskita la 19-an de junio 1909 en Varsovio, Pollando; mortis en aŭgusto 1942 en la ekstermkoncentrejo Treblinka) estis pola lirika poetino. Kvankam ĝenerale profunde persona kaj intense emocia, ŝia poezio ne estas sen sociaj zorgoj kaj patriotaj konotacioj. Ŝi estas konsiderata unu el la eminentaj polaj aŭtoroj de juda deveno.

Post la nazi-germana invado de Pollando, ŝi laboris por la Ringelblum-Arkivo de la juda rezisto. Ŝi mortis kun sia patrino en la ekstermkoncentrejo Treblinka.

Ŝi estas plej konata kiel la aŭtoro de la kanto "Mały szmugler" (La eta kontrabandisto). Verkita en la Varsovia geto, probable en 1941, kaj unue publikigita en 1947, jarojn post ŝia morto. La poemo temas pri knabo luktanta por teni sian familion vivanta en la geto per kontrabandado el la arja flanko, riskante sian vivon de mortpuno ĉiufoje. La poemo kaj ĝiaj anglaj kaj hebreaj tradukoj estas gravuritaj sur la Monumento al la Infanoj de la Holokaŭsto, kaj servas kiel epitafo por la infanoj murditaj en la Holokaŭsto.

## Verkaro 
### Poemaroj 
* *Zamknięty pokój* (1930)
* *Imiona świata* (1934)

### Poemoj 
* "O zachodzie słońca" 
* "Noc na ulicy Śliskiej" 
* "Mały szmugler" 

## Referencoj 
Kategorio:Polaj judoj
Kategorio:Polaj poetoj
Kategorio:Polaj feministoj
Kategorio:Deportitoj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Mortintoj en naziaj koncentrejoj
Cinjan

**Cinjan,** per simpligita ĉina skribo **庆阳,** per tradicia ĉina skribo **慶陽,** per pinjino *Qìngyáng* estas milionurbo je prefektuja nivelo en provinco Gansuo en Ĉina Popola Respubliko.
eta|maldekstre|

## Loĝantaro 
En 2022 la prefektujnivela loĝantaro estis  homoj.

## Geografio 
Cinjan kuŝas laŭlonge de la malsupra meza parto de la Flava Rivero sur la Leŭsa Altebenaĵo kaj estas en la orienta Gansua baseno sur areo  km². La alteco varias de 885 ĝis 2082 m super la marnivelo kaj konsistas 8 dividojn. En la areo 5 gravaj riveroj fluas. Provinca sidejo Lanĝoŭo troviĝas 300, ĉefurbo Pekino 1346, Ŝanhajo 1993 km laŭ https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
eta|maldekstre|
La nuna prefektujnivela areo estis parto de la areo, kie la plej fruaj kulturoj laŭlonge de la Flava Rivero disvolviĝis, baldaŭ ili unuiĝis kiel antikva Ĉinio. En 1490 supozebla meteorfluo okazis. Almenaŭ tri pluvivantaj ĉinaj historiaj dokumentoj priskribas pluvon dum kiu "ŝtonoj falis kiel pluvo", mortigante pli ol 10 000 homojn. La teritorio ankaŭ estis grava loko por la Ĉina Komunista Revolucio. Post oftaj administraciaj kaj nomaj ŝanĝoj Cinjan kiel prefektujnivela milionurbo estis kreita en 2002.

## Ekonomio 
La teritorio estas grava centro por produktadoj de nafto, gaso kaj karbo. Agrikulturaj produktoj inkluzivas grenojn, azenojn, ŝafojn, bovojn, daktilojn, laktojn, pomojn, abrikotojn kaj aliajn fruktojn, legomojn kaj berojn. 69 malsamaj specoj de ĉinaj kuracherboj kaj herboj estas kolektataj aŭ kultivataj ĉi tie, 25 el kiuj estas eksportataj.

## Edukado 
En Cinjan po unu universitato ka altlernejo certigias la altnivelan edukon.

## Trafiko 
eta|maldekstre|
La milionurbo estas atingebla voje kaj trajne, eĉ flughaveno funkcias.

## Klimato 
La klimato estas humida kontinenta klimato kun musona influo laŭ klimata klasifiko de Köppen: Dwb. La jara averaĝa temperaturo estas  kaj varias inter . Jare averaĝe pluvas 542 mm, 68% de la precipitaĵo okazas de junio ĝis septembro kaj vintre havas minimuman precipitaĵon.
eta|

## Vidindaĵoj 
* preĝejoj
* festivaloj
* muzeo

## Fontoj 
* WikiTrans
eta|maldekstre|

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Eleothreptus

***Eleothreptus*** estas genro de kaprimulgoj en la kaprimulga familio Kaprimulgedoj. Ambaŭ specioj havas longegajn vostoplumojn.

## Taksonomio
La genron *Eleothreptus* enkondukis en 1840 la angla zoologo George Gray kun *Amblypterus anomalus*, Gould, 1838, nome Falĉilflugila kaprimulgo, kiel la tipa specio. *Eleothreptus* estis anstatatŭo por *Amblypterus* kiu estis uzita de Louis Agassiz en 1833 por genro de fosiliaj fiŝoj. La genronomo deriviĝis el la greka ἑλεοθρεπτος/*heleothreptos* signife "marĉo-bredata" el ἑλος/*helos*, ἑλεος/*heleos* signife "marĉo" kaj τρεφω/*trefō* signife "nutri".

La genro enhavas la jenajn du speciojn:

* Falĉilflugila kaprimulgo (*Eleothreptus anomalus*)
* Blankflugila kaprimulgo (*Eleothreptus candicans*)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Kaprimulgoformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Rachel de Queiroz

[eta| Rachel de Queiroz en la [Brazila Beletristika Akademio|Academia Brasileira de Letras, 1977.]]
[eta|263x263ra|Statuo de Rachel de Queiroz en [Fortalezo, ĉefurbo de Cearao]]

**Rachel de QUEIROZ** [ʁaˈkɛw d(ʒ)i ˈkejˈɾɔs] (naskiĝis la 17-an de novembro 1910 en Fortalezo, Brazilo; mortis la 4-an de novembro 2003 en Rio-de-Ĵanejro) estis brazila verkistino. Ŝi reprezentis la realisman skolon en la brazila literaturo.

Eminenta aŭtoro de socia fikcio el Nordorienta Brazilo, ŝi estis la unua virino akceptita en la Brazilan Akademion de Beletrologio. En 1993, ŝi fariĝis la unua virino kiu ricevis la Premion Camões, konsiderata la Nobel-premion por la portugala lingvo. Ŝi estas konsiderata de multaj kiel la plej granda verkistino de Brazilo.

## Vivo 
En 1915, ŝi kaj ŝia familio fuĝis el la sekecaj regionoj de nordorienta Brazilo al Rio-de-Ĵanejro, sed ŝi revenis al sia hejmŝtato Cearáo por studi. En 1927, ŝi komencis labori kiel ĵurnalistino kaj en 1930 publikigis sian unuan romanon, *O Quinze* ("Jaro 15"), en kiu ŝi prilaboris sian sperton pri la sekeco. En 1939, ŝi revenis al Rio, kie ŝi aliĝis al la Brazila Komunista Partio (PCB). Ŝi ankaŭ verkis por multaj gazetoj kaj revuoj, inkluzive de *O Cruzeiro*.

En 1954, ŝi ricevis la Premio Saci pro sia laboro en la filmo Luz Apagada.

Aldone al siaj rakontaj verkoj, Queiroz publikigis plurajn teatraĵojn kaj multajn eseokolektojn. 

En 1964 ŝi fariĝis la reprezentantino de Brazilo ĉe Unuiĝintaj Nacioj, kaj en 1977 ŝi fariĝis la unua verkistino membro de la Brazila Beletristika Akademio.

Ŝi gajnis la Premion Camões (1993) kaj la Premion Jabuti.

La militbazo de brazilaj maristoj en la pacmisio de UN en Haitio (MINUSTAH) portas ŝian nomon.

## Verkaro 
### Noveloj 
* (1930) *O Quinze*
* (1932) *João Miguel*
* (1937) *O caminho das pedras*
* (1939) *As três Marias*
* (1950) *O galo de ouro*
* (1975) *Dora Doralina*
* (1992) *Memorial de Maria Moura*

### Dramoj 
* (1953) *Lampião*
* (1958) *A Beata Maria do Egito*

### Kronikoj 
* (1963) *O brasileiro perplexo*
* (1967) *O caçador de tatu*
* (1976) *As menininhas e outras crônicas*

### Nefikcio 
* (1998) *Tantos anos* (kunaŭtorite kun ŝia fratino, Maria Luíza)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de Rachel de Queirós (en la portugala)
* 
* Hope.edu Biografio (angle)
* 

Kategorio:Membroj de Brazila Beletristika Akademio
Kategorio:Brazilaj dramaturgoj
Kategorio:Brazilaj tradukistoj
Kategorio:Brazilaj ĵurnalistoj
Kategorio:Brazilaj verkistoj
Kategorio:Verkistinoj
Blankflugila kaprimulgo

**Blankflugila kaprimulgo** (*Eleothreptus candicans*) estas specio de kaprimulgoj de la familio Kaprimulgedoj. Ĝi troviĝas en Bolivio, Brazilo kaj Paragvajo.

## Taksonomio kaj sistematiko
La blankflugila kaprimulgo, kun du aliaj kaprimulgoj, iam estis lokita en la genron *Thermochalcis*, kiu poste estis kunfandita kun *Caprimulgus*. Ekde la fruaj 2010-aj jaroj ĝi estis lokita en sian nunan genron *Eleothreptus*, kiun ĝi kunhavas kun la serpflugila kaprimulgo (*E. anomalus*). Ĝi estas monotipa.

## Distribuado kaj habitato
La blankflugila kaprimulgo estas konata el vaste disigitaj lokoj en norda Bolivio, sud-centra Brazilo, kaj orienta Paragvajo. Ekzistas ankaŭ historiaj regustroj el lokoj en suda Brazilo. Ĝi loĝas en malferma herbejo kun disaj arboj kaj arbustoj kiel savano kaj *cerado*. Laŭ alteco ĝi varias de marnivelo ĝis 210 m.

## Statuso
La IUCN origine taksis la blankflugilan kaprimulgon kiel Minacata, poste en 1994 kiel Draste Endanĝerigita, kaj en 2000 kiel Endanĝerigita. Ekde 2019 ĝi estas klasifikita kiel Vundebla. Ĝi havas tre malgrandan populacion kaj estas konata nur el kelkaj disaj lokoj. La ĉefaj minacoj inkluzivas konverton de vivejo al agrikulturo (paŝtejo, kultivejoj kaj eŭkalipto-plantejoj) kaj fajron.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj
*BirdLife Species Factsheet.

Kategorio:Kaprimulgoformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Preĝejo de Hvalsey

**Preĝejo de Hvalsey** (dane: *Hvalseyjarfjord kirke* kaj *Hvalsø Kirke*) estas kirkruino apud Kujalleq, Gronlando. Temas pri ununura mezepoka ruino je Gronlando kaj implicite de Ameriko.

Setliĝo komenciĝis ĉ. 1000 fare de Þórkell Farserkr, nefo de Eriko la ruĝa. La hodiaŭ konserviĝinta ŝtonaro datas post 1300: certas tamen ke ĝi havis antaŭulan konstruaĵon. Temis pri unu el ĉ. 12 preĝejoj de la eostgronlanda setlejo *Eystribyggð*. Nur ĉe ĉi konstruaĵo dedukteblas la tegmenta alteco (ĉ. 6 metroj) kaj la pozicio de la fenestro. Kun ĝia rektangula horizontala projekciaĵo temas pri eja tipo kiu ankoraŭ je kvin aliaj lokoj postspureblas. Tia konstrumaniero estis la lasta fazo de kirkkonstruado en Gronlando datante jam post 1300. Arthistoriistoj komparas ĝin kun similaĵo je la norveguja Eidfjord, kun stariĝo en la 1309-a jaro.

La ruino je Hvalsey mezuras 16 m², la muroj el neprilaboritaj kampŝtonoj havas dikecon de ĉ. 1,5 metroj. Ĝi havas ses fenestrojn, unu ĉe la uesta enirejo kaj romanikan rondarkfenestron ĉe la eosta vando. La niĉoj etendiĝas funele al la interno: tiaĵoj konatas ne sur Islando sed ja en Britio. Iam ĝi havis blankan pucon. La tegmento estis el ligno, kovrita per herbblokoj. Ŝajne la episkopoj de Garðar  venigis konstruistojn eĉ el Norvegujo por krei ĝin. Kaj la kirkon kaj la tombejon ĉirkaŭis muraro.

Inter la lastaj okazitaĵoj surlokaj menciindas geedziĝa ceremonio de 1408.

## Literatur 
* Jess Angus McCullough: "Death in a Dread Place: Belief, Practice, and Marginality in Norse Greenland, ca. 985–1450" -  School of Archaeology and Ancient History, Leicester 2016

## Eksteraj ligiloj 
## Notoj 
Kategorio:Gronlando
Kategorio:Preĝejoj
Kategorio:Ruinoj
Hilda Conkling

**Hilda CONKLING** (naskiĝis la 8-an de oktobro 1910 - mortis la 26-an de junio 1986; Northampton, Masaĉuseco, Usono) estis usona poetino, kiu elstaris pro tio, ke ŝi verkis la plejparton de sia poezio dum sia infanaĝo, inter la aĝoj de kvar kaj dek.

## Verkado 
La poezio de Hilda traktis ĉefe naturrilatajn temojn; kelkfoje en pure priskriba formo, alifoje kun miksaĵo de fantazio. Aliaj komunaj temoj, kiujn ŝi uzis, inkluzivis amon al sia patrino, rakontojn kaj revojn, kaj bildojn el libroj, kiujn ŝi ĝuis. Ĉi tiuj temoj ofte interplektiĝas, kaj ŝi ofte uzas metaforojn en siaj priskriboj de bestoj kaj plantoj.

Dum sia adoleskeco, Hilda ĉesis komponi aŭ ŝiaj poemoj ĉesis esti verkitaj. Ŝia verkaro ekde tiu periodo estas nekonata.

Tri kolektoj de la poezio de Hilda estis publikigitaj dum ŝia vivdaŭro: *Poems by a Little Girl* (1920), kun antaŭparolo de Amy Lowell ; Shoes of *the Wind* (1922); kaj *Silverhorn* (1924). Ŝiaj poemoj estis inkluditaj en la antologioj *Silver Pennies* (1925) kaj *Sing a Song of Popcorn* (1988). Antaŭ ŝia unua libro, ŝi jam estis publikigita en pluraj literaturaj revuoj, inkluzive de *Poetry: A Magazine of Verse*, *The Delineator*, *Good Housekeeping*, *The Lyric*, *St. Nicholas Magazine*, kaj *Contemporary Verse*.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Hilda Conkling at OldPoetry.com pli da informoj kaj pli ol cent poemoj

Kategorio:Usonaj infanaj verkistoj
Mananara (urbo)

maldekstra|eta|Mananara ĉe la Golfo de Antongil.
**Mananara** estas apudmara urbo en Malagasio.  Ĝi situas en la regiono Analanjirofo, en la nordorienta parto de la lando, 400 km nordoriente de la ĉefurbo Antananarivo.

Mananara situas ĉe la enirejo al la Golfo de Antongil (la plej granda golfo en Malagasio, populara loko por la observado de balenoj) kaj kuŝas 15 metrojn super la marnivelo. La centro de la urbo situas enlanda kaj kalkulas 41 209 loĝantojn. Ĝi situas ĉe la Nacia Ŝoseo N-ro 5 inter Maroancetra kaj Toamasina, kiu etendiĝas laŭlonge de la tuta orienta marbordo de la insulo.

Nordoriente kaj proksima al Mananara troviĝas la maro. Ne estas aliaj proksimaj komunumoj. La areo ĉirkaŭ Mananara estas ĉefe kovrita de ĉiamverda larĝafolia arbaro. Mananara Nord estas servata de loka flughaveno kaj mara haveno. Ĝi ankaŭ havas riveran havenon ĉe la rivero Norda Mananara, kiu situas okcidente de la urbocentro.  Estas ankaŭ hospitalo en la urbo.

## Klimato 
La klimato de la urbo estas tipe tropika kun konstanta ĉiutaga pluvo kaj altaj temperaturoj dum la tuta jaro. La uragana sezono daŭras de januaro ĝis aprilo.

## Ekonomio 
Pli ol 50% de la loĝantaro estas terkultivistoj. La plej grava kultivaĵo estas kariofilo, dum aliaj gravaj produktoj estas kafo kaj vanilo. Ĉirkaŭ 40% de la loĝantaro estas dungita en la administrado kaj servaj sektoroj, kaj 10% de la loĝantaro okupiĝas pri fiŝkaptado.

### Nacia parko 
[eta|300x300ra|[Ringvosta lemuro]]
Unu el la plej grandaj allogaĵoj estas la granda *Nacia Parko Mananara-Nord*, situanta 45 km sude de la urbocentro, kiu konsistas el surtera kaj mara nacia parko en nordorienta parto de Malagasio, proksime de la urbo Toamasina, proksime de la vilaĝo Sahasoa. Ĝi kovras 144 000 hektarojn. La mara parto de la parko estas formita ĉirkaŭ 3 insuloj (Nosy Antafana, Nosy Rangonci kaj Nosy Heli) kaj havas kelkajn el la plej belaj koralaj rifoj en Madagaskaro. Estas 179 specioj de fiŝoj, 16 specioj de artikuloj kaj 132 specioj de moluskoj. En la surtera parto de la parko, la lemuroj. Unesko iniciatis projekton kiu estis miksaĵo de scienco, tradicio kaj komunume movita agado celanta certigi daŭripovan estontecon por kaj la eksterordinara biodiverseco de la rezervejo kaj por la 54 000 homoj, kiuj dependas de ĝi. Tiel ekzemple virinoj esploris novigajn manierojn prilabori kaj aldoni valoron al fiŝproduktoj, malfermante novajn vojojn por enspezo kaj rezisteco. Kampaj vizitoj al la rezervejo identigis eblajn vivejojn por la ringvosta lemuro, certigante ĝian estontan supervivon en naturmedio, kiu respektas ĝiajn ekologiajn bezonojn kaj historian ĉeeston.

## Edukado 
La urbo havas bazlernejon kaj mezlernejon.

### *Esperanto* 
En 2025 ĉirkaŭ 50 gelernejanoj kaj kelkdekaj junaj plenkreskuloj lernis Esperanton.

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Madagaskaro
Mattie Stepanek

**Matthew Joseph Thaddeus STEPANEK**, konata kiel **Mattie JT Stepanek** (naskiĝis la 17-an de julio 1990 - mortis la 22-an de junio 2004) estis usona poeto. Li publikigis kvin volumojn de poezio, el kiuj tri aperis en la furorlistoj de la New York Times.

Stepanek suferis de malofta formo de muskola distrofio, hereda malsano kiu influas preskaŭ ĉiujn korpajn funkciojn, ekde la naskiĝo. Liaj tri pli aĝaj gefratoj mortis pro la malsano kiel infanetoj. Post kiam lia frato mortis kiam Mattie estis nur trijara, li komencis verki poezion.

Dum hospitaligita en 2001 pro vivminaca kola hemoragio, malgranda virginia eldonisto presis lian poemaron **Heartsongs** en limigita eldono de 200 ekzempleroj destinita por la amikoj kaj familio de Stepanek. La hospitalo, kie li loĝis, kontaktis la eldoniston por plenumi lian deziron publikigi liajn poemojn. Post gazetara konferenco, la intereso pri la libro eksplodis, kaj pli ol 500 000 ekzempleroj estis presitaj.

*Por Stepanek, "Korkanto"* estis la esprimo de interna voĉo, kiu esprimis lian deziron pri espero kaj paco. Stepanek mortis la 22-an de junio 2004, en la aĝo de 13 jaroj.

Li volis esti memorata kiel "poeto, pacisto kaj filozofo, kiu ludis." 

## Verkaro 
* Mattie JT Stepanek: *Vojaĝo Tra Korkantoj*. Hyperion Books, Novjorko 2002, 
* Mattie JT Stepanek: *Kolekto de Korkantoj: Korkantoj kaj Vojaĝo Tra Korkantoj*. Hyperion Books, Novjorko 2002, 
* Mattie JT Stepanek: *Espero Tra Korkantoj: Poezio*. Hyperion Books, Novjorko 2002, 
* Mattie JT Stepanek: *Korkantoj*. Hyperion Books, Novjorko 2002, 
* Mattie JT Stepanek: *Festu Per Korkantoj*. Hyperion Books, Novjorko 2002, 
* Mattie JT Stepanek: *Amante Tra Korkantoj*. Hyperion Books, Novjorko 2003, 
* Mattie JT Stepanek: *Amante Tra Korkantoj*. Vsp Books/Hyperion, Novjorko 2003, 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la Fondaĵo por Paco de Mattie Stepanek
* Panegro Jimmy Carter por Mattie Stepanek
* Intervjuo en la publika radioprogramo "Humankind (La Homaro) de David Freudberg

Kategorio:Usonaj infanaj verkistoj
Kategorio:Usonaj infanaj aktivuloj
Tondilvosta kaprimulgo

**Tondilvosta kaprimulgo** (*Hydropsalis torquata*) estas specio de kaprimulgoj en la kaprimulga familio Kaprimulgedoj. Ĝi estas distribuata tra multo de orienta Sudameriko.

## Taksonomio
La Tondilvostan kaprimulgon formale priskribis en 1789 la germana natursciencisto Johann Friedrich Gmelin en sia reviziita kaj etendigita eldono de la verko de Carl Linnaeus nome *Systema Naturae*. Li metis ĝin kun la aliaj kaprimulgoj en la genron *Caprimulgus* kaj stampis la duvortan nomon *Caprimulgus torquatus*. La Tondilvosta kaprimulgo estas nun metita kun tri aliaj specioj en la genron *Hydropsalis*, kiun enkondukis en 1832 la germana natursciencisto Johann Georg Wagler. La genronomo kombinas la grekajn *hudro-* kun la signifo "akvo-" kun *psalis* kun la signifo "tondilo". La specia epiteto *torquata* estas devena el latina *torquatus* kun la signifo "koluma".
 
Oni agnoskis du jenajn subspeciojn:

## Aspekto
La plej distinga trajto de la tondilvosta kaprimulgo estas la plilongigitaj eksteraj vostoplumoj de la masklo, kiuj estas preskaŭ duoble pli longaj ol ĝia korpo. Sen tiuj plumoj, la du seksoj longas 25 ĝis 30 cm; inkluzive de ili, la masklo longas ĝis 66 cm. Maskloj pezas 47,5 ĝis 63 g kaj inoj 48 ĝis 60 g. Maskloj de la nomiga subspecio havas brunajn suprajn partojn kun grizecaj blankaj makuloj; la mezo de la dorso havas nigrecajn striojn kaj brunetajn makulojn. Ĝi havas larĝan brunecan kolumon sur la malantaŭa kolo. La vostoplumoj estas brunaj kaj la longa ekstera paro havas larĝajn blankajn pintojn. La mentono estas flavecbruna, la gorĝo flavbruna aŭ blankeca kun brunaj makuloj aŭ strioj, la brusto flavbruna kun mallarĝaj brunaj strioj, kaj la ventro kaj flankoj flavbrunaj kun larĝaj brunaj strioj. La flugiloj estas ĝenerale brunaj kun flavbrunaj aŭ flavbrunaj strioj kaj makuloj, kaj ne havas la blankan bendon, kiun havas la flugiloj de multaj aliaj kaprimulgoj. La flugiloj de la femalo estas pli flavbrunaj, la vosto ne havas blankon, kaj la eksteraj vostoplumoj estas nur iomete pli longaj ol la internaj. *H. t. furcifer* estas pli granda ol la nomiga, ĝenerale pli pala, kaj ĝia nuka kolumo estas pli flavbruna.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Kaprimulgoformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Falĉilflugila kaprimulgo

**Falĉilflugila kaprimulgo** aŭ *Serpflugila kaprimulgo* (*Eleothreptus anomalus*) estas specio de kaprimulgoj de la familio Kaprimulgedoj. Ĝi troviĝas en Argentino, Brazilo, Paragvajo kaj eble Urugvajo.

## Taksonomio kaj sistematiko
La Falĉilflugila kaprimulgo estis priskribita kiel *Amblypterus anomalus*, kiu poste estis kunigita en la genron *Caprimulgus*. Ekde la fruaj 2010-aj jaroj ĝi estis lokita en sian nunan genron *Eleothreptus*, kiun ĝi kunhavas kun la blankflugila kaprimulgo (*E. candicans*). Ĝi estas monotipa.

## Aspekto
La serpflugila kaprimulgo estas 18 ĝis 20 cm longa; unu masklo pezis 43.7 g. La supraj partoj de la plenkreska masklo estas grizbrunaj makulecaj per malhelaj nuancoj de bruno. La flugiloj havas hokforman "serpo" aspekton pro la formo de la primaraj flugilplumoj. Ili estas ĝenerale grizbrunaj, kun nigrecbrunaj, cinamokoloraj kaj blankaj markoj. La mentono estas flavbruna kun brunaj strioj; la gorĝo bruna kun cinamokolora nuanco, brunaj strioj kaj flavbrunaj strioj; la brusto bruna kun flavbrunaj makuloj kaj strioj; kaj la ventro kaj flankoj palflavaj kun brunaj strioj. La plenkreska ino estas pli bruna ol la masklo kaj ne havas la modifitajn unuarangajn flugilplumojn. La padrono kaj nuancoj de la makuloj kaj strioj ankaŭ estas iom malsamaj. Junuloj similas al la ino, kun cinamokolora nuanco en la supraj partoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Kaprimulgoformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Makulvosta kaprimulgo

**Makulvosta kaprimulgo** (*Antiurus maculicaudus*) estas specio de kaprimulgoj en la kaprimulga familio Kaprimulgedoj kaj ununura specio de la genro *Antiurus*. Ĝi troviĝas en Honduro, Meksiko, Nikaragvo, kaj ĉiu sodamerika lando escepte ĉe Ĉilio kaj Urugvajo.

## Taksonomio
La makulvosta kaprimulgo estis formale priskribita en 1862 kiel *Stenopsis maculicaudus* fare de la usona amatora ornitologo George Newbold Lawrence. Lia specimeno estis kolektita en la brazila ŝtato Parao. La specia epiteto kombinas la latinan *macula* signifantan "makulon" kun *cauda* signifanta "voston". La makulvosta kaprimulgo antaŭe estis lokita en la genron *Hydropsalis*, sed surbaze de la rezultoj de molekulgenetika studo de 2014 farita de Snorri Sigurðsson kaj Joel Cracraft, nun estas la sola specio lokita en la revivigitan genron *Antiurus*, kiu estis enkondukita en 1912 de la usona ornitologo Robert Ridgway. La genronomo kombinas la grekajn αντιος/*antios* signifantan "malsaman" kun ουρα/*oura* signifanta "voston". La ​​specio estas monotipa: oni ne agnoskis subspecion.

## Distribuado
La distribuado de la makulvosta kaprimulgo estas tre diskontinua. Unu populacio troviĝas en suda Meksiko. Alia estas sur la kariba deklivaro en orienta Honduro kaj norda Nikaragvo. En Sudameriko, unu populacio estas centrita en orienta Kolombio kaj etendiĝas en okcidentan Venezuelon, malproksiman nordokcidentan Brazilon, kaj iomete en Ekvadoron. Dua etendiĝas de orienta Venezuelo tra Gujano kaj Surinamo en Francan Gvianon. Tria loĝas proksime al la elfluejo de la rivero Amazono en nordorienta Brazilo. La plej granda (laŭ areo) troviĝas de malproksima sudorienta Peruo tra Bolivio kaj larĝa areo de suda Brazilo kaj suden apenaŭ en Paragvajon kaj Argentinon. Laŭ alteco ĝi varias de malaltaj teroj ĝis 500 m en Meksiko, ĝis 400 m en Kolombio, ĝis 1000 m en Venezuelo, kaj ĝis 1350 m en Peruo.

## Kutimaro
### Movoj
La sudamerikaj populacioj de makulvosta kaprimulgo estas ŝajne sidlokemaj (nemigrantaj) kaj tiuj en Centrameriko migrantaj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Kaprimulgoformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Centrameriko