Gregorio Marañón

**Gregorio MARAÑÓN y Posadillo** (Madrido, 19-a de majo 1887 – Madrido, 27-a de marto 1960) estis hispana kuracisto, sciencisto, historiisto, politikisto, verkisto kaj pensulo, apartenanta al la Generacio de 1914, kies verkoj en la scienca kaj historia kampoj havis internacian signifon. Dum kvardek jaroj li direktis la Katedron de Endokrinologio ĉe la Centra Hospitalo de Madrido kaj estis unu el la protagonistoj de la naskiĝo de hispana endokrinologio.

## Biografio
Ekde infanaĝo li rilatis kun amikoj de sia patro tiamaj gravuloj kiel Benito Pérez Galdós, José María de Pereda kaj Marcelino Menéndez Pelayo. Li studis medicinon en Madrido kun profesoroj kiel Santiago Ramón y Cajal, San Martín, Manuel Alonso Sañudo, Madinaveitia kaj Olóriz. En 1910 veturis al Germanio per stipendio de la *Ministerio de Instrucción Pública*. Reveninte li publikigis *La quemoterapia moderna según Ehrich. Tratamiento de la sífilis por el 606* kaj siaj unuaj verkoj pri la malsano de Addison. En 1911 verkis sian doktorigan disertacion *La sangre en los estados tiroideos*.

[eta|maldekstre|Portreto de [Joaquín Sorolla|Sorolla en 1920]]
Ekde 1917, li publikigis artikolojn pri sociaj kaj politikaj temoj — samtempe okupiĝante pri siaj medicinaj kaj esploraj interesoj — kaj entreprenis ampleksajn vojaĝojn tra Hispanio. Tiun jaron, lin portretis Sorolla, Ignacio Zuloaga, kaj poste Benlliure, Barral, Solana, Benedito, Macho kaj Vázquez Díaz; li estis konsiderata unu el la plej admirataj kaj influaj figuroj de Hispanio.

Ene de hispanaj kulturaj kaj intelektaj rondoj, li estas konsiderata parto de la Generacio de 1914, estante defendanto de liberalaj principoj. Post la establado de la diktaturo de Miguel Primo de Rivera (1923), li ekimplikiĝis en la hispana politika vivo, precipe pro sia intelekta kaj persona proksimeco kun Miguel de Unamuno. Kiam Unamuno estis elpostenigita, ĉi tiu proksima rilato kondukis al lia konflikto kun la diktaturo. Diversaj malkonsentoj rezultigis lian elpostenigon kiel direktoro de la Hospitalo *del Rey*.

Li ankaŭ elstaris kiel unu el la reklamantoj de eŭgeniko en Hispanio dum la 1920-aj kaj fruaj 1930-aj jaroj. Dum tiuj jaroj, li verkis plurajn artikolojn rilatajn al ĉi tiuj ideoj en tiamaj sciencaj revuoj. Marañón estis parolanto kaj la plej elstara figuro ĉe la unua Hispana Eŭgenika Kurso, inaŭgurita la 2-an de februaro 1928, ĉe la Centra Universitato de Madrido. La evento alfrontis fortan opozicion de la Hispana Eklezio, kaj rezulte, la diktatoro Primo de Rivera eldonis dekreton la 2-an de marto suspendante la kurson. 

Li komence subtenis la Duan Respublikon, kiel unu el la fondintoj — kune kun José Ortega y Gasset kaj Ramón Pérez de Ayala — de la Grupo en la Servo de la Respubliko, kvankam li baldaŭ kritikis la Respublikon pro ĝia nekapablo unuigi ĉiujn hispanojn. Kiel membro de la Respublika PArlamento, li karakteriziĝis per sia neaktiveco en sia sidloko. Li ricevis honoran doktorecon de la Universitato Sorbono en 1932, kaj fariĝis membro de la Reĝa Akademio de Historio kaj la Reĝa Akademio de Ekzastaj, Fizikaj kaj Naturaj Sciencoj en 1934.

## Bibliografio
* Gómez-Santos, Marino (1961). *Gregorio Marañón cuenta su vida*. Aguilar.
* Laín Entralgo, Pedro (1969). *Gregorio Marañón. Vida, obra y persona*. Espasa Calpe — Colección Austral. Ensayos y filosofía núm. 1470.
* Gómez-Santos, Marino (1971). *Vida de Gregorio Marañón*. Taurus.
* Laín Entralgo, Pedro (1988). *Cajal, Unamuno, Marañón. Tres españoles*. Círculo de Lectores. ISBN 978-84-226-2474-5.
* Cornide Ferrant, Enrique (1999). *Apasionante biografía de Gregorio Marañón: un hombre para la historia*. Maxan, S.A. ISBN 978-84-605-9003-3.
* Gómez-Santos, Marino. *Gregorio Marañón*, Plaza & Janés, 2001.
* Jiménez Borreguero, Juan Francisco (2006). *Gregorio Marañón: el regreso del humanismo*. Egartorre Libros, S.L. ISBN 978-84-87325-70-0.
* Juan J. López-Ibor Aliño (2010), "Marañón, médico humanista", *Revista de Occidente*, 347, Aprilo, 2010.
* José Lasaga Medina (2010), "Los donjuanes de Marañón entre la biología y la historia", *Revista de Occidente*, 347, Aprilo, 2010.
* López Vega, Antonio (2011). *Gregorio Marañón: radiografía de un liberal*. Taurus. ISBN 978-84-306-0794-5.

## Eksteraj ligiloj 
* Ciferecigitaj verkoj de Gregorio Marañón en la Biblioteca Digital Hispánica de la Biblioteca Nacional de España
* Fundación José Ortega y Gasset–Gregorio Marañón: retejo.
* Bibliografio de Gregorio Marañón 
* Gregorio Marañón en programo de TVE *Imprescindibles*.

Kategorio:Hispanaj kuracistoj
Kategorio:Hispanaj politikistoj