open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Springfield (Masaĉuseco)

**Springfield** estas grandurbo en Usono, en subŝtato Masaĉuseco, en Kantono Hampden, kaj estas la administra centro de la kantono. Laŭ la stato de  en la urbeto vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 
eta|Situo de Springfield en Masaĉuseco kaj en la kantono

## Bazaj informoj 
* Supermara alteco: 21 m
* Horzono: UTC-5h (en somero UTC-4h)
* Poŝtkodoj: 01101, 01103-01105, 01107-01109, 01119, 01128, 01129, 01151
* Telefonkodo: 413

## Geografio 
eta|maldekstre|Ponto de Springfield
Springfield situas sur ebenaĵo laŭ orienta bordo de la rivero *Connecticut* en la nordorienta landparto de Usono, en la suda parto de Masaĉuseco, en suda parto de la kantono. Hartford (Konektikuto) troviĝas 38 km.

## Historio 
Springfield estis fondita en 1636. La urbego ludis gravajn rolojn en la tuta usona historio. Springfield urbiĝis en 1852. En la urbo oni eldonis la unuan usonan-anglan vortaron en 1805 kaj tie ekfunkciis la unua komerca radiostacio en 1921.

En tiu urbo oni inventis la korbopilkon.

## Klimato 
En Springfield la temperaturo averaĝe varias inter 4-. La varmo kulminas en julio averaĝe , rekorde . La malvarmo kulminas en januaro averaĝe , rekorde . La precipitaĵo estas sume en la tuta jaro 1175&nbsp;mm. En ĉiuj monatoj estas precipitaĵoj. La precipitaĵoj kulminas en oktobro kaj malkulminas en februaro.

## Trafiko 
Springfield havas internacian flughavenon. El la urbego fervojoj kuras al Novjorkio kaj Boston, aŭtovojoj al la samaj direktoj, krome al Konektikuto kaj Vermonto.

## Famuloj 
* en la urbo naskiĝis:
** Timothy Leary
** Theodor Seuss Geisel
** Mike Gravel
** Eleanor Powell

## Fontoj 
* Unua versio de tiu ĉi artikolo tradukiĝis helpe de Guglo el la anglalingva Vikipedio, estis prenitaj nur tiuj frazpartoj, kiuj estis sencohavaj
* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|centre|510ra|Larĝa panoramo de Springfield

Kategorio:Urboj de Masaĉuseco
Elektra Fervojo Kejsej

**Elektra Fervojo Kejsej** (japane: 京成電鉄株式会社 [Keisei dentecu kabuŝiki-gaiŝa], angle: *Keisei Electric Railway Co., Ltd.*) estas japana privata fervoja kompanio en orienta Tokio, en norda kaj centra partoj de la gubernio Ĉiba. Ekde 2001 ĝi estas markita ankaŭ kiel '''K'SEI**.

La nomo "Kejsej" (**京成**) estas farita el ideogramoj el "Tokio" (東**京**) kaj "Narita" (**成'*田), tiujn du urbojn ligas la ĉefa linio.

La fervoja reto de Kejsej ligas orientan parton de Tokio (stacioj , , ) kun la urboj Funabaŝi, Naraŝino, Jaĉijo, Sakura, Narita, Ĉiba kaj kun la Internacia Flughaveno Narita.

## Historio 
* 30a de junio 1909: la kompanio estis fondita.
* 3a de novembro 1912: la fervojo komencis funkcii (unue en la oriento de Tokio).
* 1930: la fervoja reto atingis la urbon Narita.
* 1933: la reto atingis la stacion .
* 1959: la linioj estis refarataj de 1372-milimetra (skota) ŝpuro al la normala (1435-milimetra).
* 1960: estis lanĉita komuna trajno kun linio Asakusa de la metroo Toej.
* 1973: la trajno "Skajlajna" (*Skyliner'') estis lanĉita.
* 1978: estis malfermita stacio ĉe la Flughaveno Narita (nuna stacio ), kien "Skajlajna" ekiris.
* 1991: estis konstruita rekta subtera fervojo al Terminalo 1.
* 1992: estis konstruita rekta subtera fervojo al Terminalo 2.
* 17a de julio 2010: "Skajlajna" ekiris laŭ nova linio Kejsej-Narita-kuko, reduktinte la tempon de vojaĝo je 15 minutoj.

## Linioj 
Komuna longo de la fervoja reto de Kejsej estas 152,8 km.

Inter la stacio  kaj la flughaveno estas fervoja nodo (nodo de Komaino), kie intersekcas la ĉefa linio kun linioj Kejsej-Higaŝi-Narita kaj Kejsej-Narina-kuko. La trako inter la nodo kaj la stacio  (6,0 km) estas komuna por la ĉefa linio kaj la linio Kejsej-Narita-kuko. La trako inter la nodo kaj la stacio  (1,0 km) estas komuna por la ĉefa linio kaj la linio Kejsej-Higaŝi-Narita.

Estas planita plilongigi la linion Kejsej-Ĉihara je 8,2 km de la stacio  al .

## Vidu ankaŭ 
* Elektra Fervojo Ŝin-Kejsej

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo (japane, angle, ĉine, koree)

Kejsej
Kejsej
Kejsej
Kejsej
Proventrikulo

**Proventrikulo** aŭ en latina *proventriculus*, ankaŭ *antaŭmaĉstomako*, estas parto de la digesta sistemo de birdoj, senvertebruloj kaj insektoj.

## Birdoj
La Proventrikulo estas standarda parto de la birda anatomio. Ĝi estas ĝenerale glanda parto de la stomako kiu povas stoki kaj/aŭ komenci la digestadon de manĝo antaŭ ties antaŭeniro al la Maĉstomako.

## Notoj
Kategorio:Birda anatomio
8111 Hoepli

'*8111 *Hoepli''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la italaj astronomoj Augusto Testa kaj Valter Giuliani elde la Observatorio de Sormano en Lombardujo (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la svisdevena itala eldonisto Ulrico Hoepli (1847–1935), fondinto de la eldona firmao Hoepli. Li eldonis plurajn gravajn librojn pri astronomio inter la 8000 titoloj presitaj de sia firmao ; li estis la eldonisto de Giovanni Schiaparelli. Hodiaŭ la firmao estas ankoraŭ mastrumita de la familio Hoepli. En 1930 li donacis planetarion al la urbo Milano, unu el la unuaj en la mondo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Valter Giuliani
Kategorio:Malkovrita de Augusto Testa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
8109 Danielwilliam

'*8109 *Danielwilliam'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Carl W. Hergenrother elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward sur la Montaro Santa Catalina, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Daniel William Hergenrother'' (naskiĝinta en 2010), filo de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Carl W. Hergenrother
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
8130 Seeberg

'*8130 *Seeberg'''* estas asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la hilda grupo.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Observatorio de Seeberg (aŭ Observatorio de Gotha), sur bone markita monteto apud Gotha. En la tempo de la duko Ernest II de Saksio-Gotao-Altenburgo (1745–1804) kaj de la astronomo Franz Xaver von Zach, ĝi estis grava astronomia centro. La Unua astronoma kongreso eŭropa okazis ĉe la Observatorio de Seeberg en aŭgusto 1798. La nomigo celebras la 200-jaran jubileon de tiu kunveno, kiel la Internacia Kunveno de printempo 1998 de la germana *Astronomische Gesellschaft'' okazis en Gotha okaze de tiu datreveno.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1976
Ambon

**Ambon** estas insulo de Indonezio kaj ties samnoma ĉefa loĝloko. Ĝi situas en la moluka insularo, kaj estas la administra centro de la samnoma provinco Molukoj, kiu kovras la sudan parton de la insularo. Laŭ stato de la jaro 2010 la insulo havis 441 000 loĝantojn, la urbo mem iom pli ol 310 000. La insula teritorio estas sume 775 kvadrataj kilometroj, el tio la urba teritorio estas 377 kvadrataj kilometroj, preskaŭ la duona insulo.

## Vidu ankaŭ
* Ambona kukolkolombo
* Ambon (Morbihan), komunumo en Francio

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala urba retejo (indonezie) 

eta|maldekstra|400px|

Kategorio:Urboj de Indonezio
Kategorio:Indoneziaj insuloj
Mamuju

**Mamuju** - prononco  - estas urbego, ankaŭ marhaveno de Indonezio. Ĝi estas la administra centro de la provinco Okcidenta Sulaveso samkiel de samnoma distrikto Mamuju.

## Geografio 
Mamuju situas laŭ la okcidenta marbordo de insulo Sulaveso. Laŭ takso el la jaro 2010 la urbego havis 107&nbsp;864 loĝantojn.

## Historio 
La provinco Okcidenta Sulaveso estis kreita nur en 2004 por dividi Sudan Sulaveson. Krom la loĝloko Mamuju, la resto de la provinco estas tute malurba. Certaj sociaj servoj kiel altlerneja studo aŭ iuj medicinaj servoj haveblas nur en pli grandaj urboj ekster la provinco, ekzemple en Makassar, la ĉefurbo de Suda Sulaveso.

eta|maldekstra|300px|fiŝoj kradrostataj en Mamuju

Kategorio:Urboj de Indonezio
Kategorio:Marhavenaj urboj
Gorontalo (urbo)

**Gorontalo** (indonezie samkiel en Esperanto) estas urbo de Indonezio. Ĝi situas sur la norda "branĉo" de la insulo Sulaveso, kaj estas la administra centro de la samnoma provinco Gorontalo. Laŭ stato de la jaro 2010 la urbo havis 180&nbsp;127 loĝantojn.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala urba retejo (indonezie) 

eta|240ra|la situo ene de la provinco pli detale

Kategorio:Urboj de Indonezio
Denpasar

**Denpasar** estas urbo de Indonezio. Ĝi situas sur la insulo Balio, kaj estas la administra centro de la samnoma provinco Balio. Laŭ stato de la jaro 2010 la urbo havis 788&nbsp;445 loĝantojn. Sanur estas plaĝo proksime de Denpasar.

Internacia Flughaveno Ngurah Rai (indonezie *Bandar Udara Internasional Ngurah Rai*, IATA kodo : DPS, ICAO kodo : WADD) estas la flughaveno de Denpasar, la ĉefurbo de Balia Provinco. 

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala urba retejo (indonezie) 

eta|maldekstra|300px|fontano kun monumento ĉe placo *Puputan*
eta|240px|la situo ene de la provinco pli detale

Kategorio:Urboj de Indonezio
Mataram

**Mataram** estas urbo de Indonezio. Ĝi situas sur la insulo Lomboko, kaj estas la administra centro de la provinco Okcidentaj sudorientaj insuloj. Laŭ stato de la jaro 2008 la urbo havis 402&nbsp;296 loĝantojn.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala urba retejo (indonezie)

eta|240px|la situo sur la insulo kaj ene de la provinco pli detale
eta|maldekstra|300px|la templo *Pura Meru* en la urbodistrikto *Cakranegara* de Mataram

Kategorio:Urboj de Indonezio
Manado

**Manado** (ĉine 万鸦老) estas marhavena urbego kaj katolika diocezo en insulo Sulaveso, en provinco Norda Sulaveso en Indonezio, kie ĝi estas administra centro de la provinco. Laŭ stato de la jaro 2020 la urbo havis 451&nbsp;916 loĝantojn. Manado konsistas el 11 distriktoj. La loknomo devenis el la loka lingvo signifanta "sur la malproksiman marbordon" aŭ "en la distanco".
eta|maldekstre|

## Geografio 
Manado situas en norda parto de la insulo laŭ golfo ĉirkaŭita per montoj. Bitung troviĝas 33, Balikpapan 943, Makassar 950, Denpasar 1551, Surabajo 1656, Semarang 1856, Jogjakarto 1908, Bandungo 2126, ĉefurbo Ĝakarto 2173, Palembang 2287, Bandar Lampung 2306, Batam 2313, Pekanbaru 2603, Medano 2916, Banda Aceh 3308 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.
eta|

## Historio 
Antaŭ ol eŭropanoj alvenis al Norda Sulaveso, la areo apartenis al sultanlando, kie estis postulo la islama religio. Ekde la 16-a jarcento dominado de portugaloj komenciĝis, ekde la 1550-aj jaroj hispanoj regis. Tiam ili transprenis la portugalan fortikaĵon, dum la haveno estis komerca centro pri kafoj de ĉinoj. Jam la nederlandanoj konstruis novan fortikaĵon en 1658, pli poste la unuan kirkon ĉi tie. La angla biologo Alfred Wallace vizitis Manadon en 1859 kaj laŭdis la urbon por ĝia beleco. La japana dominado okazis inter 1942-1945. En 1961 katolika diocezo estis establita.

## Lingvoj 
Loka lingvo estas parolata en Manado, ankaŭ la malaja lingvo.

## Trafiko 
Manado havas trairan ĉefvojon laŭ la marbordo, krome kuras vojo al Bitung kaj al interno de la insulo. La marhaveno estas tre grava kaj la internacia flughaveno apartenas al la ĉefaj indoneziaj flughavenoj. En la urbego aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn.
eta|
eta|

## Klimato 
Manado havas tropikan pluvarbaran klimaton (Af). En ĉiuj monatoj pluvas, resume jare 2662&nbsp;mm. La averaĝa jara temperaturo estas  kaj varias inter 21-. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.

## Vidindaĵoj 
* pluraj preĝejoj (moskeoj, kirkoj, temploj)
* alta statuo pri Kristo
* proksime lagoj kaj vulkanoj
* plaĝoj
* mara plonĝado
* karnavalo

## Ĝemelurboj 
*  Eindhoven, Nederlando
*  San Sebastian, Hispanio
*  Cebuurbo, Filipinoj
*  Zamboanga, Filipinoj
*  Davao, Filipinoj
*  Bristolo, Unuiĝinta Reĝlando
*  Liverpool, Unuiĝinta Reĝlando
*  Koror, Palaŭo
*  Ĉingdaŭo, Ĉinio
*  Rio-de-Ĵanejro, Brazilo

## Fontoj 
* WikiTrans

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala urba retejo (indonezie) 

eta|maldekstra|300px|plaĝo *Kalasey*

Kategorio:Urboj de Indonezio
Kategorio:Marhavenaj urboj
Kategorio:Sulaveso
Pontianak

**Pontianak** estas urbo de Indonezio. Ĝi situas sur la insulo Borneo, kaj estas la administra centro de la samnoma provinco Okcidenta Kalimantano. Laŭ stato de la jaro 2010 la urbo havis 550&nbsp;304 loĝantojn. La urbo situas ĉe la ekvatoro, kaj urba monumento memorigas pri tio.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala urba retejo (indonezie)

Kategorio:Urboj de Indonezio
Tanjung Selor

**Tanjung Selor** - prononco  - estas loĝloko de Indonezio. Ĝi situas sur la insulo Borneo, kaj estas la administra centro de la samnoma provinco Norda Kalimantano, kvankam la plej granda loĝloko kaj sola urbo de la provinco estas Tarakan. Laŭ stato de la jaro 2011 la urbo havis 30&nbsp; 486 loĝantojn.

[eta|maldekstra|300ra|[akvofalo *Idaman* en la provinco]]

Kategorio:Urboj de Indonezio
Tarakan

**Tarakan** estas urbo de Indonezio. Ĝi situas sur la samnoma insuleto *Tarakan* tutproksime de la insulo Borneo, kaj estas la plej granda loĝloko kaj sola urbo de la samnoma provinco Norda Kalimantano, kvankam la formala administra centro estas la malpligrandkvante loĝata urbo Tanjung Selor. Laŭ stato de la jaro 2011 la urbo Tarakan havis 289&nbsp;973 loĝantojn.

## Historio 
La Batalo de Tarakan estis batalo en 1945 en la Dua Mondmilito. Ĝi startis per amfibia surterigo de fortoj el Aŭstralio la 1an de majo. Kvankam la batalo finis sukcese por la fortoj de Aliancanoj super la japanaj defendantoj, tiu venko estis ĝenerale konsiderita kiel ne meritanta siajn kostojn. Grava celo de tiu batalo kaj areo estis produktado de nafto. Perdoj de Aliancanoj konsistis el 251 mortintoj kaj 669 vunditoj. Krome almenaŭ 100 civiluloj estis ĉu mortintoj ĉu vunditoj.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala urba retejo (indonezie)

Kategorio:Urboj de Indonezio
Kategorio:Indoneziaj insuloj
Kosler

**Kosler**  estas familia nomo de jenaj personoj:

* Albert Kosler (* 1933), germana politikisto  (CDU)
* Erich Kosler (1915–2001), aŭstra politikisto  (SPÖ)
* Peter Kosler (1824–1879), germandevena notario, komercisto kaj politikisto en Slovenujo
* Werner Kosler (* 1965), germana frizisto

**Vidu ankaŭ**
* Koslar
Michibata

**Michibata**  estas familia nomo de jenaj personoj:

* Glenn Michibata (* 1962), kanada tenisisto 
* Jessica Michibata (* 1984), japana modelino

**Vidu ankaŭ**
8158 Herder

'*8158 *Herder''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana poeto, filozofo, tradukisto kaj teologo Johann Gottfried Herder (1744–1803). Per sia studo pri historio, lingvo, kulturo kaj literaturo, li iĝis granda aŭtoritato pri la historio de la eŭropa pensado. Dank'al Goethe, li estis enoficigita kiel ĉef-sacerdoto ĉe la kortego de Vajmaro en 1776. Kun Goethe, Schiller kaj Wieland, Herder estis unu el la kvar "Granduloj" de la Vajmara klasika periodo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Suda marelefanto

La **Suda marelefanto** (*Mirounga leonina*) estas unu el du nunaj specioj de marelefanto. Ĝi estas kaj la plej granda fokulo kaj membro de la ordo karnomanĝuloj nune vivanta, same kiel la plej granda antarkta foko. Tiu foko ricevas sian nomon de marelefanto pro sia grando kaj pro la grandaj rostroj de la masklaj plenkreskuloj, kiu estas uzata por elsendi eksterordinare laŭtajn muĝajn bruojn, ĉefe dum la pariĝada sezono.

## Priskribo 
## Bildaro 

Dosiero:Mirounga leonina 01.jpg|Skeleto de Suda marelefanto
Dosiero:Mirounga leonina.jpg|Detalo de junulo de Suda marelefanto, montrante detalon de vizaĝo kaj buŝo
091201 south georgia 3517 (4173381514).jpg
2007 see-kuh02 hg.jpg
2498-sea-lion-elephant-seals RJ.jpg
Antarctic, "The Three Tenors" (js) 49.jpg
Southern Elephant Seals (5798295614).jpg
Southern Elephant Seal poses seductively on the beach (5797919211).jpg
Chinstrappenguins elephantseals.jpg
Anta0004 - Flickr - NOAA Photo Library.jpg

## Vidu ankaŭ 
* Antipoda-subantarktinsula tundro

Kategorio:Fokuloj
Markus Kiesel

**Markus Kiesel** (naskiĝinta la 17-an de julio 1962 en Mannheim) estas germana muziksciencisto kaj kulturorganizanto.

Kiesel studis muziksciencon, arthistorion kaj germanistikon, krome teatrosciencon kaj arĥitekturhistorion. En 1992 li doktoriĝis laŭ instigo de Friedelind Wagner pri la instrumentmuzia verkaro de Siegfried Wagner. Li laboris kiel reĝiohelpisto kaj dramisto ĉe pluraj teatroj. Ekde 2013 Kiesel tenas la artan direktadon de la Filharmoniistoj de Essen ĉe la Aalto-Teatro je Essen. Kiesel estas membro de la faka konsilantaro por la novformado de la Muzeo Richard Wagner en Vilao Wahnfried je Bayreuth.

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo pri la libro *Das Richard Wagner Festspielhaus Bayreuth* 
* Retpaĝo de la Instituto por Artjuro, Hajdelbergo

Kategorio:Germanaj dramistoj
Kategorio:Germanaj muziksciencistoj
Laurenz Lütteken

**Laurenz Lütteken** (naskiĝinta la 9-an de septembro 1964 en Essen) estas germana muziksciencisto. Ekde 2001 li estas ordinara profesoro pri muzikscienco ĉe la Universitato de Zuriko.

Laurenz Lütteken studis muziksciencon, germanistikon kaj arthistorion en Monastero kaj Hajdelbergo. En 1991 li doktoriĝis per tezo pri Guillaume Dufay. Lütteken laboris de 1992 ĝis 1995 kiel helpisto ĉe la muzikscienca fakejo de la universitato je Monastero, kie li fariĝis altlerneja instruisto. Ekde 2001 li profesoras muzikscience en Zuriko.

Li verkis multajn publikaĵojn pri la muziko de la 14-a ĝis 20-a jarcentoj. Ĉefaj laborkampoj estas la muziko de la malfrua mezepoko resp. de la renesanco kaj de la 18-a jarcento same kiel la muzika genro- kaj ideohistorio.

## Eksteraj ligiloj 
* Laurenz Lütteken en la retpaĝaro de la Universitato je Zuriko
* Laurenz Lütteken en la esplordatumaro de Universitato je Zuriko 
* Konciza biografio pri Laurenz Lütteken en la retpaĝaro de ETH Zürich

Kategorio:Germanaj muziksciencistoj
Kategorio:Homoj ligitaj al Essen
Barnabás Géczy

**Barnabás GÉCZY** [barnabAŝ gEci], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Géczy Barnabás** estis hungara paleontologo, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1998).

Barnabás Géczy http://www.mta.hu/index.php?id=421&TID=233 naskiĝis la  1925 en Doboz kaj mortis la 29-an de julio 2022.

## Biografio 
Barnabás Géczy frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1943-1947, poste li ekhavis postenon samloke en la universitato. En 1973 li jam iĝis katedrestro pri paleontologio. Li emeritiĝis en 1973. En 1982 li estis gastoprofesoro en Parizo. Li okupiĝis precipe pri koraloj dum la kretaceo kaj pri Bakony. Li havas edzinon, kiu naskis filinon. Li ricevis diversajn premiojn inter 1963-1997.
 
## Verkaro (elekto) 
* *Ősnövénytan* (1972)
* *Plate Tectonics and Paleogeography in the East Mediterranean Region* (1973)
* *Lamarck és Darwin* (1982)
* *A magyarországi őslénytan története* (Historio de la hungarlanda paleontologio), (1995)

## Fontoj 
* biografio hungare

 
Kategorio:Hungaraj paleontologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kendari

**Kendari** estas marhavena urbego de Indonezio. Ĝi situas sur la insulo Sulaveso, kaj estas la administra centro de la provinco Sudorienta Sulaveso. Laŭ stato de la jaro 2010 la urbo havis 314&nbsp;812 loĝantojn kaj konsistas el dek distriktoj.
eta|maldekstra|Vojo antaŭ moskeo en Kendari

## Geografio 
Kendari situas en sudorienta marbordo de la insulo laŭ golfo sur ebenaĵo kaj montetoj. Palopo troviĝas 289, alia provinca ĉefurbo Makassar 375, Paluo 456, Ambon 620, Manado 654, Kupango 697, Balikpapan 708, Denpasar 967, Surabajo 1150, Semarang 1389, Jogjakarto 1418, Pontianak 1537, Bandungo 1690, ĉefurbo Ĝakarto 1764, Bandar Lampung 1928, Palembang 1983, Jayapura 2015, Jambi (urbo) 2128, Batam 2139, Pekanbaru 2402, Medano 2788, Banda Aceh 3209 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
En 1831 nederlanda kartografo faris kartografian laboron en Kendari. En la sekva jaro onidire okazis fondo de Kendari, kiu baldaŭ iĝis distrikta ĉefurbo. En 1942 abrupte japanoj surteriĝis kaj tenis la urbon propra ĝis 1945.

## Ekonomio 
La ekonomio de Kendari estas plejparte agrikultura kun kelkaj industriaj centroj proksime.

## Religio 
La loĝantoj de Kendari estas plejparte islamanoj.

## Eduko 
Ekzistas 133 infanĝardenoj, 141 bazlernejoj, 58 mezlernejoj, 20 metiaj mezlernejoj, diversaj altlernejoj de politekniko ĝis universitatoj en Kendari aktuale en 2020.

## Klimato 
Kendari havas tropikan pluvarbaran klimaton (Af). En ĉiuj monatoj pluvas, resume jare 2032&nbsp;mm. La averaĝa jara temperaturo estas  kaj varias inter 23-. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.
eta|La "turo de unueco" en Kendari

## Trafiko 
Estas entute 614 kilometroj da vojo ene de la urbolimoj, el kiuj 472 kilometroj estis asfaltitaj. Granda ponto troviĝas tra la golfo. Kendari havas internacian marhavenon kaj enlandan flughavenon.

## Vidindaĵoj 
* moskeoj
* strandoj
* botanika ĝardeno (2014)
* biblioteko (2021)
* monumento

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala urba retejo (indonezie) 

Clock Monument in Mandonga, Kendari, South East Sulawesi.jpg|La horloĝa turo 
Gedung Kelas MTsN 1 Kendari.jpg|Rekonstruita domo
Kendari Bay Bridge.jpg|Ponto
My Office - panoramio.jpg|Oficejo

Kategorio:Urboj de Indonezio
Kategorio:Marhavenaj urboj
Pál Gegesi Kiss

**Pál Gegesi Kiss** [gegeŝi kiŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gegesi Kiss Pál**, estis hungara kuracisto, pediatro, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1954). Lia edzino estis Erzsébet Forgács Hann.

Pál Gegesi Kiss http://baratikor.sote.hu/gallery/page.php?id=49 naskiĝis la  1900 en Hungara reĝlando, en Nagyszőlős (nuntempa Vinohradiv en Ukrainio), li mortis la  1993 en Budapeŝto.

## Biografio 
Pál Gegesi Kiss frekventis universitatojn en Kolozsvár/Cluj/Klausenburg (Universitato Francisko-Jozefo, 1917–1919) kaj Budapeŝto (Universitato Eötvös Loránd, 1919–1923). Li komencis sian kuracistan karieron en 1924 en la universitato, kie li instruis, esploris kaj kuracis. Li estis katedrestro inter 1946-1971, rektoro inter 1955-1961. Li okupiĝis precipe pri diversaj infanaj malsanoj. Li emeritiĝis en 1971. Li estis prezidanto de hungara Ruĝa Kruco inter 1957-1989. Li ricevis premion Kossuth en 1953, poste ankaŭ aliajn premiojn.

## Verkaro (elekto) 
* *Szív- és vérkeringési betegségek csecsemő- és gyermekkorban* (1953)
* *A betegség és gyógyítás* (1961)
* *Gyermekklinikai pszichopatológia* (1971)

## Fontoj 
* biografio kun pentraĵo

 
Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj pediatroj
Kategorio:Hungaraj kardiologoj
László Dankanits

**László DANKANITS** [dankaniĉ] estas rumania hungara inĝeniero pri kemio. Li naskiĝis en Kluĵo la 14-an de decembro 1920. Li estas la pli aĝa frato de historiisto Ádám Dankanits.
## Kariero
László Dankanits diplomitiĝis en 1944 en Budapeŝto. De 1949 li lekciis en la agrikultura altlernejo de Kluĵo, poste ĝis 1970 en la laboratorio agrokemia de Kluĵo, fine denove en la altlernejo.
## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj kemiistoj
Lavertezzo

eta|maldekstra|180px|Lavertezzo
285px|eta|Lavertezzo, la vilaĝo kun la preĝejo kaj la rivero
eta|La ponto de saltoj

**Lavertezzo** estas komunumo de la Komunumaro Verzasca kaj la Distrikto Locarno en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 1211 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

## Geografio 
Lavertezzo situas en la mezo de la Valo Verzasca, proksimume 15 kilometrojn nordoriente de la urbo Locarno. Al la komunumo apartenas en sudo ankaŭ la eksklavo Riazzino Piano, kiu situas en la ebenaĵo de Magadino. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Lavertezzo kaj la menciita eksklavo la vilaĝetoj Aquino, Rancone kaj Sambugaro. 

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 58,11 km², de kiuj 51,3% estas kovritaj de arbaro, 7,9% servas por agrikulturo kaj 1,0% por setlado. La ceteraj proksimume 40% de la teritorio estas altmontara dezerto.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Lavertezzo limas en nordo al Frasco, en nordoriento al Personico, en oriento al Preonzo, en sudoriento al Iragna, en sudsudoriento al Lodrino, en sudo al Vogorno, en sudsudokcidento al Corripo, en sudokcidento al Avegno-Gordevio, en okcidento al Brione (Verzasca), kaj en nordokcidento al la eksklavo Gerra (Verzasca) de la komunumo Cugnasco-Gerra. La eksklavo Riazzino Piano krome limas en nordo kaj oriento al Cugnasco-Gerra, en sudo al eksklavo de Locarno kaj en oriento al Gordola.

## Trafiko 
La ĉefteritorio de Lavertezzo situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra Lavertezzo pasas la valvojo de Tenero-Contra tra la Valo Verzasca al Sonogno. Pere de poŝtaŭtolinio de Sonogno al Tenero kaj Locarno la komunumo estas konektita al la publika transportreto. La eksklavo Riazzino Piano kontraŭe trafike tre bone atingeblas. Ĝi situas ĉe la kantona ĉefvojo n-ro 13 de Belinzono al Locarno kaj disponas pri stacidomo ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Belinzono al Locarno.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Lavertezzo datiĝas el la jaro 1327 kiel *Laverteze*. Dum mezepoko Lavertezzo estis flagloko de la Najbararo Verzasca, kaj dividis ties historian sorton. La eksklavo Riazzino Piano, kie nuntempe vivas granda parto de la komunuma loĝantaro dum mezepoko estis la vala vintrorestadejo de la kamparanoj de Lavertezzo, kiuj somere alpopaŝtis en la Valo Verzasca. Nuntempe estas en diskuto kunigo de ĉiuj komunumoj de la Valo Verzasca al nova valkomunumo. Ne klara estas, ĉu al tiu nova komunumo ankaŭ apartenu la eksklavo Riazzino.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Lavertezzo

## Bildoj 

Dosiero:Lavertezzo Church HDR.jpg|Preĝejo de Lavertezzo
Dosiero:Lavertezzo - Ponte dei Salti2.jpg|La ponto de saltoj super la rivero Verzasca en Lavertezzo
Dosiero:Ponte dei Salti, Lavertezzo.jpg|La ponto de saltoj super la rivero Verzasca
Árpád Daróczi-Szabó

**Árpád DARÓCZI-SZABÓ** [daro:ci-sabo:] estas rumania hungara prifizika aŭtoro. Li naskiĝis en Beresztelke la 15-an de septembro 1943. 
## Kariero
Árpád Daróczi-Szabó akiris diplomon pri fiziko en UBB de Kluĵo. Li instruis en Salonta, Huedin kaj en Kluĵo. Li publikigis literaturan reportaĵon en *Utunk*, scienpopularigajn artikolojn en *A Hét*.
## Volumo
**Az oszthatatlantól az antianyagig* (1977). 
## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj fizikistoj
Peter Wapnewski

**Hans Peter Wapnewski** (naskiĝinta la 7-an de septembro 1922 en Kiel; mortinta la 21-an de decembro 2012 en Berlino) estis germana mezepokisto.

Lia ĉefa laborkampo estis la germana literaturo de la mezepoko same kiel de la 19-a kaj de la 20-a jarcentoj. Krom tio li publikigis precipe pri Richard Wagner same kiel pri la temoj de la altlernejo-politiko kaj kulturpolitiko. Unikaj estas la „laŭtlegadoj“ de malnovaj tekstoj, ekzemple de La kanto de la Nibelungoj, Parzivalo de Wolfram von Eschenbach aŭ Tristan de Gottfried von Straßburg fare de Wapnewski, je kiuj li ne nur kontraŭmetis malsamajn versiojn (plejofte unu plejeble originalan kaj nuntempe pli bone kompreneblan), sed ankaŭ liveris historiajn komentojn.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Biografio 
* Nekrologo pri Wapnewski ĉe spiegel.de, 23-an de decembro 2012
* Intervjuo de Jens Peter Paul kun Peter Wapneswki
* Nekrologo de Wolf Lepenies welt.de de 22-a de decembro 2012

Kategorio:Germanistoj
Kategorio:Germanaj eldonistoj
Kategorio:Germanaj eseistoj
Kategorio:Membroj de NSDAP
Kategorio:Germanaj mezepokistoj
Kalvinana preĝejo (Tata)

La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en urbo Tata (Hungario).

## Historio 
La preĝejo konstruiĝis en la 1780-aj jaroj. La turo estis konstruita poste en 1793. Interne la tablo estis farita en 1786, la predikejo en 1825, la bapta ujo en 1842, la orgeno en 1839.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola en granda ĝardeno. La fasado konsistas el la turo, malantaŭe la ortograma navo troviĝas. Ankaŭ sakristio aliĝas al la navo. Interne laŭ 2 flankoj lignaj galerioj etendiĝas.

## Fontoj 
* hungare

Tata
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Tata
Egon Voss

**Egon Voss** (naskiĝinta la 7-an de novembro 1938 en Magdeburgo) estas germana muziksciencisto kaj esploristo pri Richard Wagner.

Voss studis muziksciencon kaj germanistikon en Detmold, Kiel, Monastero kaj Saarbrücken kaj li doktoriĝis en 1968. Multjare li kunlaboris kaj estris la eldonon de la kompleta verkaro de Wagner.

Voss ne nur eldonis aron da verkoj kaj vivdokumentoj de Wagner, Johann Sebastian Bach kaj Robert Schumann, sed ankaŭ krom tio esploris pri la historio de la muzikteatro.

## Literaturo 
* „Egon Voss“, en: *Die Musik in Geschichte und Gegenwart*, 2-a eldono, eldonita de Ludwig Finscher, volumo 17 (2007), kolumno 234

Kategorio:Germanaj muziksciencistoj
Kategorio:Richard Wagner
Kategorio:Ludwig van Beethoven
János Bánffy (soldato)

**János BÁNFFY** [ba:nfi], barono,  estis hungara honvedkolonelo. Li naskiĝis en Holtmaros aŭ Torda en 1817 kaj mortis en Szilágybagos en 1852. 
## Kariero
János Bánffy post studoj en militinstituto de Kézdivásárhely en 1833 aliĝis al 2-a imperiestra infanteria regimento. De 1844 li servis kiel leŭtenanto en la 11-a sikula ĉevalregimento. De septembro 1848 en Koloĵvaro li transpaŝis al 11-a honvedbataliono kiel kapitano. Li luktis kun sia taĉmento kontraŭ la rumananaj ribelantoj en ĉirkaŭaĵoj de Torda kaj Nagyenyed. 

## Fonto
*Hungara vikipedio

Kategorio:Hungaraj soldatoj
Kategorio:Hungaraj baronoj
Kategorio:Hungaraj oficiroj
Hoffa

**Hoffa** estas familia nomo de jenaj personoj:

* Albert Hoffa (1859–1907), germana ortopedo
* Elisabeth Hoffa (1889–1988), germana kuracistino
* James Phillip Hoffa (* 1941), usona sindikatestro, filo de Jimmy Hoffa
* Jimmy Hoffa (1913–1975?), usona sindikatestro
* Portland Hoffa (1905–1990), usona komediistino
* Reese Hoffa (* 1977), usona kugloĵetistino
* Theodor Hoffa (1872–1946), infana kuracisto, membro de la la Konfesanta Eklezio

## Vidu ankaŭ 
* Jimmy Hoffa (filmo) pri la sindikatestro
* Hoffa-graskorpoj
* Hoffa-Kastert-sindromo

## Referencoj
Elmar Fischer

**Elmar Fischer** estas la nomo de jenaj personoj: 

* Elmar Fischer (episkopo) (* 1936), katolika episkopo de la diocezo Feldkirch
* Elmar Fischer (reĝisoro) (* 1968), germana reĝisoro
Johann Gottfried Olearius

**Johann Gottfried Olearius** estas nomo de jenaj personoj:

* Johann Gottfried Olearius (teologo, 1635), germana teologo kaj eklezia muzikisto 
* Johann Gottfried Olearius (teologo, 1641), germana pedagogo kaj teologo

## Vidu ankaŭ
* Johann Olearius
8110 Heath

'*8110 *Heath'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de brita observanto de planedoj *Alan W. Heath*, direktoro de la sekcio pri Saturno de la *British Astronomical Association* de 1964 ĝis 1970 kaj de 1976 ĝis 1994. Li estis ankaŭ helpanto direktoro de la sekcio de la BAA pri Jupitero kaj sekretario de la sekcio pri Luno. Li ricevis la Medalon *Goodacre'' de la BAA en 1986.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Ĥrisaoro

**Ĥrisaoro** (helene ** Χρυσάωρ**, latine *Chrysaor*) estis en la helena mitologio giganto, kiu naskiĝis el la korpo de morta Meduzo, filino de la mara maljunulo Forkiso kaj ties edzino kaj fratino Keto. Lia patro estis aŭ la dio de maroj Posejdono aŭ la mara dio Glaŭko.
La Giganto Ĥrisaoro signife meritiĝis pri vastigo de la komunumo de mitaj estaĵoj kaj monstroj de la helena mitologio.[eta|[Edward Burne-Jones: *Naskiĝo de la Pegaso kaj Ĥrisaoro*, proksimume de la jaroj 1876–1885]]Lia edzino estis Kalirhoo, filino de la Titano Okeano. Posteŭloj de Ĥrisaoro kaj Kalirhoo estis
* Geriono - trikorpa giganto, kiun mortigis heroo Heraklo
* Eĥidno - duone virino, duone serpento

Eĥidno naskigis kun la centkapa Tifono pliaj monstroj
* Kerberon - trikapan hundon en la hadeso,
* Orton - dukapan hundon, ankaŭx mortigitan fare de Heraklo,
* lernan Hidron - monstron kun serpenta korpo kaj naŭx drakaj kapoj,
* nemean leonon - teruran nevundeblan leonon; Heraklo mortigis lin kaj lian felon alportis kiel pruvon pri plenumo enu el la taskoj,
* Ĥimeron - fronte leonon, meze sovaĝan kaprinon, malantaŭxe drakon; el tri muzeloj ĝi sputis fajron,
* teban Sfinkson - virina kapo, leona korpo, birdaj flugiloj.

## Tradukfonto 
Kategorio:Dioj de la helena mitologio
Kategorio:Estaĵoj de la helena mitologio
8112 Cesi

'*8112 *Cesi*** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Observatorio Santa Lucia de Stroncone (Umbrio, Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de Federico Cesi (1585–1630), natursciencisto kaj humanisto de la Itala Renesanco, fondinto, je la aĝo de 18 jaroj, de la Akademio de la Linkoj, kies ano estis Galilejo. Li publikigis multenombrajn librojn pri naturo, el kiuj "**Istoria e dimostrazioni intorno alle macchie solari e loro accidenti*" de Galilejo kaj tabeloj de klasifiko de la besta, planta kaj minerala regnoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio Santa Lucia Stroncone
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
János Bánffy (departementestro)

**János BÁNFFY** [ba:nfi] estis hungara politikisto: departementestro, deputito. Li naskiĝis en Fugad la 17-an de septembro 1810 kaj mortis en Beresztelke la 8-an de decembro 1873.

## Kariero 
Barono János Bánffy Losonczi finis juron en 1830, poste vojaĝis en Svislando, Germanio kaj Francio. En 1834 li estis libralala sendito en landkunveno de Transilvanio, en 1848 denove kaj oni nomumis lin departementestro de departemento Küküllő. Post la revolucio de 1848 li mastrumadis en Beresztelke. En 1865 li aliĝis al partio de Deák kaj en 1869 li oni elektis lin denove deputito de departemento Torda.

## Fonto 
* Hungara vikipedio

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Ferenc Deák (apartigilo)

**Ferenc Deák**

* Ferenc Deák, grava, fama hungara politikisto
* Ferenc Deák (futbalisto)
* Ferenc Deák (grafikisto)
* Ferenc Deák (instruisto)
* Ferenc Deák (juĝisto)
Heinz-Klaus Metzger

**Heinz-Klaus Metzger** (naskiĝinta la 6-an de februaro 1932 en Konstanz; mortinta la 25-an de oktobro 2009 en Berlino) estis germana muzikteoriisto kaj muzikkritikisto. Li validis kiel unu el la plej elstaraj teoriistoj de la Nova Muziko post 1945. Kune kun Rainer Riehn li estis fondinto kaj eldoninto de la muziksciencaj serioj *Musik-Konzepte* (ĝis 2003) kaj *querstand. musikalische konzepte*.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de Heinz-Klaus Metzger kaj Rainer Riehn
* Konciza biografio
* 
* Florian Neuner en intervjuo kun Heinz-Klaus Metzger kaj Rainer Riehn
* Intervjuo kun Heinz-Klaus Metzger kaj Rainer Riehn ĉe nzz.ch
* Intervjuo kun muzikteoriisto Heinz-Klaus Metzger pri la moderna koncertorganizado ĉe spiegel.de
* Intervjuo kun Heinz-Klaus Metzger, nmz.de
* Morton Feldman, Earle Brown and Heinz-Klaus Metzger in Discussion 
* Intervjuo pri Theodor W. Adorno ĉe jungle-world.com 
* Intervjuo pri la interligo de politiko kaj muziko über den Zusammenhang zwischen Politik und Musik 
* Intervjuo pri Theodor W. Adorno 

Kategorio:Germanaj muzikaj kritikistoj‎
Kategorio:Germanaj muzikteoriistoj
Kategorio:Germanaj muziksciencistoj
Musik-Konzepte

La periodaĵo **Musik-Konzepte** estas muzikscienca serio, kiun en 1977 fondis Heinz-Klaus Metzger kaj Rainer Riehn. En la centro de la periodaĵo staras la pionira muziko de ĉiuj epokoj. Eldonanto estas ekde 2004 Ulrich Tadday.

Deire de la muzikestetiko de Theodor W. Adorno la serio *Musik-Konzepte* sin dediĉis al komponistoj ne nur de la 20-a jarcento rigardataj deflanke de la eldonantoj kiel progresemaj. La serio kunligas muzikan tradicion kaj novigon, historion kaj nuntempon, konfesante sin al la Nova Muziko kaj kunkonsideras la pli malnovan. *Musik-Konzepte* pritraktas aŭ komponiston kaj ties verkon aŭ aktualan problemon, kiu muzikestetike, -historie, sociologie kaj pensigas. La serio ne nur direktiĝas al muzikscience sperta, sed ankaŭ al muzikema legantaro.

## Eksteraj ligiloj 
* edition text + kritik 

Kategorio:Muzikkritiko
Kategorio:Revuoj
Lowell (Masaĉuseco)

**Lowell** estas grandurbo en Usono, en subŝtato Masaĉuseco, en kantono Middlesex, kie ĝi estis administra centro de la kantono ĝis 1997. Lowell estas konata kiel la lulilo da la industria revolucio en Usono kaj multaj el la historiaj ejoj de la grandurbo estis konservitaj. Krome la urbo estas universitata urbo. Laŭ la stato de  en la urbeto vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
 
## Bazaj informoj 
* Supermara alteco: 31 m
* Horzono: UTC-5h (en somero UTC-4h)
* Poŝtkodoj: 01850-01854   
* Telefonkodo: 978/351

## Geografio 
eta|maldekstre|290ra|
eta|maldekstre|290ra|
eta|maldekstra|290ra|
eta|maldekstre|220ra|
Lowell situas sur ebenaĵo ĉe kunfluejo de la *Merrimack* kaj *Concord* riveroj en la nordorienta landparto de Usono, en la norda parto de Masaĉuseco, en nordorienta parto de la kantono. Boston troviĝas 25 mejlojn.

## Historio 
Lowell estis fondita en 1653. Ĝi iĝis urbeto en 1826, urbo post 10 jaroj. La loknomo venis de *Francis Cabot Lowell*. En la 1820-aj jaroj ĝi estis centro de teksaĵoj. De la 1850-aj jaroj Lowell havis la plej grandan industrian komplekson en Usono. La teksa industrio teksis kotonojn produktitajn en la Sudŝtatoj. La urbo daŭre prosperis kiel grava industria centro dum la 19-a jarcento, altirante pli da gastlaboristojn kaj enmigrintojn al siaj muelejoj. Alvenis ekzemple katolikaj germanoj, francaj kanadanoj, portugaloj, poloj, litovoj, svedoj, judoj. En la 1920-aj jaroj multe da uzinoj translokiĝis al foraj urboj, restis kvazaŭ "industria dezerto". Plurajn jarojn poste, la muelejoj estis reaktivigitaj, produktante paraŝutojn kaj aliajn armeajn necesaĵojn por la 2-a mondmilito. Dum la venontaj malmultaj jardekoj la grandurbo estis nur ombro de si mem. En la 1970-aj jaroj rifuĝintoj alvenis el Kamboĝo. Baldaŭe oni aranĝis kulturajn festivalojn, kiuj altiris aliajn firmaojn kaj familiojn, krome graviĝis ankaŭ la universitata edukado.

## Trafiko 
El Lowell fervojoj kuras al Vermonto kaj Boston, aŭtovojoj al Boston, Atlantiko kaj Nov-Hampŝiro. Ekzistas ses pontoj krucante la Merrimack Riveron kaj kvar krucante la Concord Riveron. En la urbego aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn. 

## Vidindaĵoj 
* akvofalo
* malnova kverko
* historia arbo, kiu laŭdire jam staris en 1700, kie indianoj okazigis renkontiĝojn
* arbaro
* preĝejo
* historia muzeo pri teksado
* tramo-muzeo
* muelejo por kotonoj
* artgalerio
* kultura centro

## Famuloj 
* en Lowell naskiĝis:
** Jack Kerouac
** Bette Davis

## Ĝemelurboj 
*  Saint-Dié-des-Vosges, Francio

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Masaĉuseco
Ferdinand Pfohl

**Ferdinand Pfohl** (naskiĝinta la 12-an de oktobro 1862 en Elbogen; mortinta la 16-an de decembro 1949 en Hamburg-Bergedorf) estis germana muzikkritikisto, verkisto pri muziko kaj komponisto.

Ferdinand Pfohl estis unu el la plej renomaj germanaj muzikrecenzistoj kaj muzikaj verkistoj, lia juĝo havis altan pezon (Willscher en MGG 2005) kaj estis en Germanujo komparebla kun la pozicio de Eduard Hanslick en Vieno. Komponaĵoj liaj estis tre ofte prezentata dum lia vivotempo kaj estis treege bonvole recenzataj.

## Vivo 
Inter 1881 kaj 1885 li ekstudis (sen diplomiĝo) juron ĉe la Germana Universitato de Prago. Pfohl verkis dum siaj jaroj en Lepsiko (ĝis oktobro 1892) por la Reĝa-Lepsika Gazeto, *Leipziger Tageblatt* kaj (de novembro 1892 ĝis decembro 1931) por la gazeto *Hamburger Nachrichten* kaj verkis plurajn normverkojn de la muzikliteraturo, ekzemple pri Richard Wagner kaj Arthur Nikisch, krome li estis de 1913 ĝis 1934 kundirektisto de la Konservatorio Vogt en Hamburgo. Kiel komponisto li verkis en la malfru-romantisma stilo laŭ la senco de Wagner.

Al liaj verŝajne plej interesaj literaturaj verkoj apartenas lia volumeto "Höllenbreughel als Erzieher - Auch von einem Deutschen" [Infera Breughel kiel edukanto – Ankaŭ de germano], anonime aperinta en 1890 je Lepsiko. Laŭ humura, sed ankaŭ politika-kritika maniero li parodias la germanŝovinisman verkon "Rembrandt als Erzieher" [Rembrandt kiel edukanto] de Langbehn per belega mokaĵo kaj senmaskigas Langbehn-on kiel konfuzan kaj kontraŭjudan ŝajnfilozofon. Ankoraŭ en la epoko de naziismo Pfohl sin esprimis dum radioprelego kuraĝe, eldirante sian simpation por la "ne-arja muziko" tiel klare, ke la Radio Hamburgo, kiu apartenis al la nazie regata Grandgermana Radio, derompis sian elsendon.

La Pfohl-Woyrsch-Societo je Hamburgo, fondita en 1993, havas la celon konservi la muzikan kaj literaturan heredaĵon de Ferdinand Pfohl kaj igi ĝin alirebla al pli granda publiko.

## Sonregistraĵo 
* Romantisches Norddeutschland (Sopr, Klav) Hamburgo, 1999

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Pfohl-Woyrsch-Gesellschaft
* Biografio 

Kategorio:Ĉeĥaj germanoj
Kategorio:Germanaj klasikaj komponistoj
Kategorio:Romantikaj komponistoj
Kategorio:Germanaj muzikaj kritikistoj
Kategorio:Germanaj verkistoj de la 19-a jarcento‎
Kategorio:Germanaj verkistoj de la 20-a jarcento‎
Rockfield

**Rockfield** estas nomo de pluraj lokoj: 

en Usono:
* Rockfield (Indiano)
* Rockfield (Kentukio
* Rockfield (Luiziano)
* Rockfield (Viskonsino)

en la Unuiĝinta Reĝlando:
* Rockfield (Skotlando), en Skotlando
* Rockfield (Kimrio), en Kimrio
Racing de Santander

**Real Racing Club de Santander** aŭ, plej konate, nur **Racing** aŭ **Racing de Santander** estas hispana futbalteamo de la urbo Santandero (Kantabrio). Ĝi estis fondita la 23-an de februaro 1913 nome *Santander Racing Club*. Ĝi estas la ununura kantabra teamo iam ludinta en la unua grupo de la Hispana Ligo. En 2014 ĝi venkis en la triaranga grupo kaj supreniris al dua grupo. En la sezono 2008-2009 ĝi unue ludis en Eŭropa Ligo de UEFA.

Inter 2011 kaj 2014 la teamo apartenis al barata entreprenisto Ahsan Ali Syed, kiu sume posedis 80% el ties akcioj.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Hispanaj futbalteamoj
Kategorio:Santandero
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1913
8115 Sakabe

'*8115 *Sakabe'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la aŭstrala astronomo Robert H. McNaught kaj de la japana astronomo Yasukazu Ikari elde la observatorio de Morijama en gubernio Ŝiga.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la amatora astronomo *Sanjirou Sakabe'', kiu studis sub Issei Yamamoto. Sakabe estas la fondinto de la Observatorio Dynic, kiu kontribuis al la popularigo de astronomio en la regiono.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Robert H. McNaught
Kategorio:Malkovrita de Yasukazu Ikari
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Karl Seemann

**Karl Seemann** estas  nomo de jenaj personoj:

* Karl Seemann (politikisto  ) (1886−1943), germana politikisto  (NSDAP)
* Karl-Henning Seemann (* 1934), germana skulptisto kaj desegnisto 

**Vidu ankaŭ:**
* Carl Seemann (1910–1983), germana pianisto
Kiesewetter

**Kiesewetter** estas familia nomo de jenaj personoj:

* André Kiesewetter (* 1969), germana skisaltisto
* Benjamin Kiesewetter (1853–1934), germana politikisto
* Carl Kiesewetter (1854–1895), germana teozofo, okultisto kaj aŭtoro
* Caroline Kiesewetter (* 1974), germana aktorino kaj kantistino
* Holger Kiesewetter, germana medicinisto
* Hubert Kiesewetter (* 1939), germana eknomia kaj sociala historiisto 
* Jerome Kiesewetter (* 1993), germana futbalisto
* Johann Gottfried Kiesewetter (1766–1819), germana filozofo
* Knut Kiesewetter (1941–2016), germana muzikisto, kantfaristo kaj producento 
* Marion Kiesewetter, germana kuiristino kaj aŭtorino
* Michèle Kiesewetter (1984–2007), policistino, viktimo de la policistomurdo de Heilbronn 
* Peter Kiesewetter (1945–2012), germana komponisto kaj muzikĵurnalisto 
* Raphael Georg Kiesewetter (1773–1850), aŭstra muziksciencisto 
* Roderich Kiesewetter (* 1963), germana kolonelo kaj politikisto 
* Wolfgang Kiesewetter (1924–1991), germana diplomato

La nomo **Kiesewetter** korespondas al jenaj fikciaj roluloj:
*Bonifazius Kiesewetter, ligna figuro de friponecaj sensencaĵoj
Fenolftaleino

**Fenolftaleino** estas en ĥemio ofte uzata indikilo de acideco resp. alkaleco. Ĝia nomo deriviĝas de fenolo kaj ftaleino. Ĝia suma formulo estas C20H14O4; ĝia nomo laŭ IUPAC estas 3,3-bis(4-hidroksifenilo)-1,(3H)-isobenzofuranono).

Je normaj kondiĉoj fenolftaleino estas blanka, senodora kristaleca pulvoro. Ĝi solviĝas en etanolo, sed preskaŭ ne en akvo, kaj estas malforte acida.

Por uzo kiel indikilo oni kutime uzas etanolan solvaĵon je 0,1 %. Ĝis pH-valoro de 8,2 tia solvaĵo estas senkolora; je pH pli alta ol 9,8 ĝi alprenas forte ruĝan aŭ purpuran koloron. Tion kaŭzas la fakto, ke la hidroksid-grupoj perdas sian hidrogenatomon.

Estas supozate, ke kontakto kun fenolftaleino malutilas la sanon.

## Vidu ankaŭ 

BromophenolBlue.svg|Bromofenolbluo
Bromothymol-blue-2D-skeletal.png|Bromotimolbluo
Bromocresol green.svg|**Bromokrezolverdo**
Bromocresol purple.svg|**Bromokrezola purpuro**
Methyl_red.svg|Metilruĝo
Methylene_blue.svg|Metilenbluo
Methyl-orange-2D-skeletal.png|Metiloranĝo
Methylene_green.svg|**Metilenoverdo**

## Referencoj 
Kategorio:Kemio
Kategorio:PH Indikiloj
Robatsch

**Robatsch** estas familia nomo de jenaj personoj: 

*Karl Robatsch, aŭstra ŝakgrandmajstro kaj botanikisto 
*Marcus Robatsch, aŭstra skermisto
Anikó Deé Nagy

**Anikó DEÉ NAGY** [de: nadj] estas rumania hungara bibliotekistino. Ŝi naskiĝis en Târgu Mureș la 10-an de oktobro 1939.

## Kariero 
Anikó Deé Nagy diplomitiĝis pri germana-hungara lingvoj de UBB de Kluĵo. De 1965 ŝi estis bibliotekistino de Biblioteko Teleki-Bolyai de Târgu Mureș.

## Libroj 
* *Teleki Sámuel és a Teleki-Téka* (Téka 1976).
* *Teleki Sámuel és a Teleki-Téka* (Kriterion Könyvkiadó, Bukarest, 1976)
* *A könyvtáralapító Teleki Sámuel* (Erdélyi Múzeum-Egyesület, Kolozsvár, 1997)
* *A marosvásárhelyi Teleki–Bolyai könyvtár ex librisei* (Balassi Kiadó Budapest – Polis Könyvkiadó, Kolozsvár, 2001)
* *Emlékkönyv a Teleki Téka alapításának 200. évfordulójára 1802-2002* (Teleki Téka Alapítvány – Mentor Kiadó, Basel–Marosvásárhely, 2002) (Közös szerk. Sebestyén-Spielmann Mihály, Vakarcs Szilárd)
* *Gondolatok a marosvásárhelyi Teleki Tékából* (Pallas-Akadémia Kiadó, Csíkszereda, 2007)
* *Laus Libri - Nyomdász- és kiadójelvények a marosvásárhelyi Teleki-Bolyai Könyvtár 15-16 századi kiadványaiban* (Mentor Kiadó-Pro Print Könyvkiadó, Marosvásárhely-Csíkszereda, 2011)

## Fonto 
* RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj bibliotekistoj
Nederlanda-Indonezia Unio

La **Nederlanda-Indonezia Unio** - nederlande *Nederlands-Indonesische Unie*, indonezie *Uni Belanda-Indonesia* - interkonsentita en 1949 kaj malfondita en 1954, estis la provo de la ŝtato Nederlando politike ligi al si la eksan kolonion Nederlanda Hindio (la nuna Indonezio) ankaŭ post la ŝtata sendependiĝo. La du ŝtatoj estu ligataj en konfederacio, kies ŝtatestro en persona unio estu la reĝo/reĝino de Nederlando. La konfederacio tamen malpli efikis ol la preskaŭ samtempe ekestinta Franca Unio, kaj multe malplilongdaŭris ol la brite dominita Komunumo de Nacioj.

Kategorio:Historio de Nederlando
Kategorio:Historio de Indonezio
Schweriner

**Schweriner** estas familia nomo de jenaj personoj: 

* Artur Schweriner (1882–1941),  germana aŭtoro kaj ĵurnalisto 
* Oskar Theodor Schweriner (1873–1934), german-usona ĵurnalisto kaj verkisto
(8118) 1996 WG3

**(8118) 1996 WG3** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Observatorio de Purpura Monto, en provinco Hebejo (Ĉinio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de SCAP
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996