open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Angla-hispana milito (1585–1604)

eta|300px|*The Invincible Armada* (Nevenkebla Mararmeo), National Maritime Museum, Londono,
**Angla-hispana milito** (1585–1604) estis nekonstanta konflikto inter la regnoj Reĝlando Anglio kaj Reĝlando Hispanio kiu fakte neniam estis formale deklarita. La milito estis formita de dise apartaj bataloj, kaj komencis per angla militekspedicio in 1585 al tio kio estis tiam Hispana Nederlando sub la komando de Robert Dudley, Grafo de Leicester, subtene al la rezistado de la Ĝeneralaj Statoj kontraŭ la regado de Habsburga Hispanio.

Anglio atingis kelkajn venkojn en Cádiz in 1587, kaj Hispanio suferis la retiron de la Nevenkebla Mararmeo en 1588, sed poste angloj suferis kelkajn malvenkojn de la Angla Nevenkebla Mararmeo en 1589 kaj de la ekspedicioj de Drake–Hawkins kaj de Essex–Raleigh en 1595 kaj en 1597 respektive. Du postaj hispanaj mararmeoj estis senditaj en 1596 kaj 1597 sed ili malsukcesis en siaj celoj ĉefe pro malnova vetero kaj malbona preparado.

Tiu milito haltiĝis ĉirkaŭ la fino de la 16a jarcento dum kampanjoj en Nederlando, Francio kaj Irlando. Ĝi finiĝis per la Traktato de Londono, negocita en 1604 inter reprezentantojn de la nova reĝo de Hispanio, nome Filipo la 3-a, kaj la nova reĝo de Anglio, nome Jakobo la 1-a. Anglio kaj Hispanio interkonsentis ĉesi siajn militajn intervenojn en la Hispana Nederlando kaj Irlando, respektive, kaj la angloj finigis sian piratadon en alta maro.

## Vidu ankaŭ 
* Nevenkebla Mararmeo

## Notoj 
Kategorio:Militoj de la 16-a jarcento
Kategorio:Militoj de la 17-a jarcento
Kategorio:Militoj de Anglio
Kategorio:Militoj de Hispanio
Kategorio:Rilatoj de Anglio kaj Hispanio
Kategorio:Okdekjara milito
72993 Hannahlivsey

'*72993 *Hannahlivsey'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  elde la Observatorio Tenagra II de Nogales (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Hannah Livsey'', premiita angla notariino pasia pri klasika muziko. Ŝi pasas sian tempon kiel violonĉelistino en la simfonia orkestro de Shrewsbury.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorioj Tenagra
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Robert G. Ingersoll

**Robert Green INGERSOLL** (naskiĝis la 11-an de aŭgusto 1833 - mortis la 21-an de julio 1899), konata kiel **Bob Ingersoll**, estis advokato, veterano de la Usona Enlanda Milito, politika gvidanto kaj parolanto de Usono dum la Ora Epoko de liberpensado, rememorita pro sia granda kulturo, kritiko al la religio kaj sia defendo de agnostikismo. Li estis moknomita "La Granda Agnostikulo".

## Notoj 
Kategorio:Usonaj politikaj verkistoj
Kategorio:Usonaj aktivuloj
Kategorio:Usonaj agnostikuloj
Kategorio:Usonaj eseistoj
Kategorio:Usonaj humanistoj
Kategorio:Liberpensado
Kategorio:Kritikistoj de religio
Thomas Seymour

**Thomas SEYMOUR**, 1a Barono Seymour de Sudeley, OĜ (ĉ.  1508 – 20a de marto 1549) estis frato de Jane Seymour, nome la tria edzino de la reĝo Henriko la 8-a. Kun sia frato, Edward Seymour, 1-a Duko de Somerset kaj Lordo Protektanto de Anglio, li superrigardis la kontrolon de sia nevo, nome juna reĝo Eduardo la 6-a (r. 1547–1553). En 1547 Seymour iĝis la kvara edzo de Catherine Parr, kiu estis la sesa kaj lasta edzino kaj reĝino de Henriko la 8-a. Dum sia geedzeco kun Catherine Parr, Seymour metis la estontan reĝinon Elizabetan (tiam 14-jaraĝa), kiu estis loĝanta en lia hejmo, en amafero kaj eble en seksafero.

En 1547 Henriko la 8-a mortis kaj Eduardo heredis la regnon. La lasta edzino de Henriko, Catherine Parr, baldaŭ edziĝis kun Thomas Seymour. Elizabeta vivis kun Catherine kaj Thomas Seymour ĉe ilia domego en Chelsea (nun parto de Londono). La kvardekjara Seymour ludis erotike kun Elizabeta ĝis Catherine eltrovis la paron en ĉirkaŭpremo, post kiam Elizabeta estis forsendata. Tamen post la morto de Catherine en 1548 la ambicia Seymour denove amindumis kun Elizabeta, kun la verŝajna celo ke ili edziĝus. Por lia frato la Lord-Protektanto kaj la Privata Konsilio tio estis ŝtat-perfido, kaj ili suspektis ke Thomas Seymour planis puĉon. En januaro 1549 oni arestis Thomas Seymour. Elizabeta rifuzis konfesi iun ajn kulpon sed ŝia ekzamenanto, Kavaliro Robert Tyrwhit, diris, "Mi klare vidis en ŝia vizaĝo ke ŝi kulpas." La 20-an de marto, 1549 Thomas Seymour estis senkapigita.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Lindsey, Karen (1995). Divorced, Beheaded, Survived (hardback). Reading, Mass.: Addison-Wesley. p. xviii. ISBN 9780201608953.

Kategorio:Ordeno de la Ĝartero
Kategorio:Ekzekutitoj
Kategorio:Anglaj nobeloj
Kategorio:Anglaj politikistoj
Kategorio:Anglaj militistoj
Kategorio:Britaj admiraloj
Jane Seymour (aktorino)

**Jane Seymour** (naskiĝis kiel **Joyce Penelope Wilhelmina Frankenberg** je la 15-a de februaro 1951) estas angla aktorino. Sia patro estis judo el Anglio kies parencoj estis el Pollando. Sia patrino estis nederlanda protestanto. Seymour estas konata kiel koramikino de James Bond en la filmo *Live and Let Die* (*Vivu kaj lasu morti*) kaj stelulino en la TV-serio kaj filmo *Dr. Quinn, Medicine Woman*.

## Famaj filmoj
* *Live and Let Die* (1973)
* *Sinbad and the Eye of the Tiger* (Sindibado kaj Tigra okulo) (1977)
* *Battlestar Galactica* (1978)
* *Somewhere in Time* (1980)
* *The Scarlet Pimpernel* (pri la romano Ruĝa Anagalo) (1982)
* *Lassiter* (1983)
* *Head Office* (1985)
* *War and Remembrance* (1988)
* *Wedding Crashers* (2005)

eta|maldekstra|Jane Seymour en 1994

## Vidu ankaŭ
* Jane Seymour

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Oficiala retejo

Kategorio:Anglaj judoj
Kategorio:Anglaj aktoroj
Kategorio:Anglaj televidaktoroj‎
Kategorio:Britaj memhelpaj verkistoj
Kategorio:Umikinoj de James Bond
72876 Vauriot

'*72876 *Vauriot'''* estas tre malgranda, hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la  elde la Observatorio de la Pises, en Nacia parko Cevenoj (Gard, Francio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Pierre Vauriot* (1926–1984), profesoro pri matematiko, observinto de  kaj popularigisto de astronomio en regiono Langvedoko-Rusiljono. Li estis kunfondinto de la Astronomia Societo de Montpellier kaj korespondanto de la *Société astronomique de France''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de la Pises
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
András Guttman

**András Guttman** [andrAŝ gutman], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Guttman András** estas hungara kemiisto, biokemiisto, ekstera membro de Hungara Scienca Akademio (2004).

András Guttman naskiĝis la  en Pécs (Hungario).
 
## Biografio 
András Guttman ricevis siajn MS kaj doktorajn gradojn kiel kemia inĝeniero en la Universitato de Panonio en Veszprém (urbo). De 1987 ĝis 1989 li estis plustudis en la Nordorienta Universitato (Bostono), kie li komencis pioniran laboron en la nova kampo de kapilara tekniko. Li akiris Ph.D. en 1981, DSc en 1996. Li aliĝis al diversaj esplorgrupoj ekde 1990. Post 25 jaroj li revenis al Hungario kaj gvidas esplorgrupojn en Universitato de Panonio kaj Universitato de Debrecen. Li faris gravajn kontribuojn pri la DNA-analizo, li verkis pli ol 310 artikolojn (kun aliaj), redaktis 5 lernolibrojn kaj inventis 24 patentojn. Li ricevis premiojn inter 1995-2014.

## Elektitaj kontribuoj (kune kun aliaj) 
* *The Reaction of Aluminum Trichloride with Mixed-Ligand Transition Metal Carbonyls* 1980
* *A sensitive film detection method for the determination of tritium labelled compounds in planar ion-exchange chromatography* 1990
* *Human dopamine D4 receptor allele genotyping by ultrathin agarose gel electrophoresis with To-Pro-3 complexation* 1999
* *A fully automated 2-D LC-MS method utilizing online continuous pH and RP gradients for global proteome analysis* 2007
* *Combinatorial glycomics 1: Synthesis options* 2013
* *Proteomic and Glycomic Markers to Differentiate Lung Adenocarcinoma from COPD* 2019

## Fontoj 
* anglalingva biografio kun foto 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj biokemiistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
István Módy

**István Módy** [iŝtvAn mOdi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Módy István** estas rumaniana hungara neŭrologo, altlerneja instruisto, ekstera membro de Hungara Scienca Akademio (2001). Lia familia nomo ofte estis *Mody*.

István Módy naskiĝis la  en Târgu Mureș (Rumanio).

## Biografio 
István Módy apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Li akiris diplomon en Universitato pri Medicino kaj Farmacio de Târgu Mureș en 1978. Li plustudis en Vankuvero (1981), poste li akiris samloke sciencan gradon Ph.D en 1985. Li finis siajn studojn en Munkeno (1986) kaj Toronto (1988), poste li venis al Usono. Inter 1988-1993 li estis asistanto en Universitato Stanford, poste li instruis en simila universitato en Dallas, ekde 1995 en Universitato de Kalifornio ĉe Los-Anĝeleso, sed estis interrompa instruado en Bonn. Post la longa instruado li atingis la statuson katedrestro. Li ricevis premiojn inter 1983-2015.

## Elektitaj kontribuoj 
* *The GAD-given Right of Dentate Gyrus Granule Cells to Become GABAergic*  2002
* *Aspects of the homeostaic plasticity of GABAA receptor-mediated inhibition* 2005
* *Connectomics and epilepsy* 2013

## Fontoj 
* datenoj hungare kun foto
* anglalingva biografio kun foto 

## Referencoj 
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj neŭrologoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Huawei

**Huawei Technologies Co., Ltd.** ( [ˈhwɑːˌweɪ]) estas ĉina multnacia firmao provizanta aparatojn por telekomunikado kaj vendanta porkonsuman elektronikon, bazita en Ŝenĵeno, Gŭangdongo, Suda Ĉinio.

La nomo Huawei povas esti tradukita per "bonega ago" aŭ "Ĉinio kapablas"; Hua povas signifi "belega" aŭ "Ĉinio", dum wei povas signifi "agado" aŭ "atingo".

Huawei havis multajn problemojn en iuj landoj. Ili ĉefe havis problemojn kun la usona registaro. Usona registaro diris, ke la ĉina registaro povas uzi la 5G-teĥnologion de Huawei por spioni homojn. Pro tio, la usona registaro ne volas, ke aliaj landoj uzu teĥnologion de Huawei aŭ ZTE. En majo 2019, la usona registaro metis Huawei sur nigran liston. Ĉi tio signifas, ke Huawei ne povas komerci kun usonaj kompanioj.

## Bildgalerio 

Huawei E220 HSDPA USB modem.jpg|Modemo Huawei E220
HUAWEI Ascend P6.jpg|Huawei Ascend P6
Huawei Honor 6 MWC 2015.jpg|Huawei Honor 6
Huawei Mate 7.jpg|Huawei Mate 7
HuaweiRH2288HV2.JPG|Rak-Servilo Huawei RH2288H V2

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* 996 laborhora sistemo
* Saĝtelefono
* Sendrata reto
* Nuba komputado
* Amasa gvatado
* 2GIS
* 5G
* ZTE

## Eksteraj ligiloj 
* 
*  *(pri vizito al la ĉefsidejo de Huawei en 2014)*

## Tradukfonto 
Kategorio:Ĉinaj firmaoj
Kategorio:Telekomunikado
Kategorio:Elektronikaj firmaoj
Kategorio:Porkonsumanta elektroniko
Kategorio:Poŝtelefonoj
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1987
György Grűner

**György Grűner** [djordj grUner], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Grűner György** estas hungara-usona fizikisto, altlerneja instruisto, ekstera membro de Hungara Scienca Akademio (1990). Lia familia nomo ofte estas legebla kiel *Grüner aŭ Gruner*.

György Grűner naskiĝis la  en Mosonmagyaróvár (Hungara reĝlando)

## Biografio 
György Grűner akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1967, poste li eklaboris en la Centra Esplora Fizika Instituto en Budapeŝto. Li doktoriĝis en 1972 kaj en la sekva jaro li plustudis en Londono. De 1972 ĝis 1980 li direktis esplorgrupon en la instituto. En tiu periodo en 1977 li akiris sciencan gradon Ph.D. En 1981 li estis nomumita profesoro pri fiziko en Universitato de Kalifornio ĉe Los-Anĝeleso. Li estis ankaŭ direktoro de science centro, eĉ li direktis esplorgrupon ĉe la laboratorio de Los Alamos kaj estis gastopreleganto ĉe pluraj universitatoj kaj akademiaj institucioj tutmonde. Liaj esplorkampoj inkluzivis esplorojn pri elektronaj statoj de la materio, nanoteknologio kaj bioelektroniko. Lia esplora grupo disvolvis kaj uzis spektroskopajn metodojn por esplori elektronajn likvaĵon, kristalon kaj vitron. Li estis aŭtoro de pli ol 400 esploraj artikoloj, li estis unu el la plej alte cititaj sciencistoj en la mondo kun ĉirkaŭ 35,000 da citaĵoj. En la 21-a jarcento li ofte donas konsilojn al hungara kompetenta ministro. Li ricevis premiojn inter 1984-2008.

## Elektitaj artikoloj (kunverkinto) 
* “Susceptibility of MnO Measured by the NMR Method" 1967
* “Single Crystal Conductivity of Bipyridine-TCNQ Salts" 1977
* “Complex Conductivity Measurements at Several Frequencies in the Millimeter Wave Spectral Range" 1988
* “Confinement of interchain hopping by umklapp scattering in two coupled chains" 1998
* “Highly stretchable, conductive, and transparent nanotube thin films” 2009
* “Charge Transfer Between Polyaniline and Carbon Nanotubes Supercapacitors: Improving Both Energy and Power Densities” 2011

## Liaj libroj 
* *Density Waves in Solids* (1994)
* *Electrodynamics of Solids: Optical Properties of Electrons in Matter* (2002)

## Fontoj 
* hungarlingva biografieto kun foto
* anglalingva biografio kun foto 
* anglalingva biografio 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj fizikistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Usonaj fizikistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Cory Booker

**Cory Anthony BOOKER** estas usona-politikisto, senatano por Nov-Ĵerzejo. Li estas membro de la Demokrata Partio (Usono). Lia frato estas "*Cary Booker II*", kaj lia patro estas "*Cary Booker*". En 1969, liaj gepatroj batalis forte kontraŭ rasismo insistante aĉeti hejmon en areo kie nigruloj ne estis bonvenaj. Li havas amaferan rilaton kun Rosario Dawson.

La 1an de februaro, 2019, li anoncis, ke li kandidatos por la usona prezidant-elekto en 2020. Jimmy Carter esperis, ke li kandidatiĝos por prezidanto.

## Referencoj
Kategorio:Usonaj politikistoj
Kategorio:Usonaj advokatoj
Kategorio:Usonaj baptistoj
Kategorio:Usonaj aktivuloj
Kategorio:Usonaj urbestroj
73046 Davidmann

'*73046 *Davidmann'''* estas tre malgranda, treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la *Catalina Sky Survey* : astronomia kampanjo plenumita elde la Stacio *Catalina* de la Observatorio Steward kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *David Mann'', spertulo en preparo de specimenoj, kiu produktis alt-kvalitajn maldikajn sekcojn de  de Apollo ĉe la NASA-a Johnson Space Center. Li preparis multenombrajn maldikajn sekcojn de raraj meteorŝtonoj por la planedscienca esploro, kaj ankaŭ specimenojn por aliaj studaj kampoj inklude paleontologiajn kaj naftajn esplorojn.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Catalina Sky Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Juanlin

**Juanlin** () estas universitata urbego en nordokcidenta Tajvano. La loknomo signifas: "la ronda maldensarbaro".  
eta|maldekstre|Strato en Juanlin
## Bazaj informoj 
* Areo: 40 km²
* Supermara alteco: 20-410 m
* Loĝantaro: 124,634 (2018)
* Poŝtkodo: 510
* Telefonkodo: (+886) (0)4
* Horzono: UTC + 8

## Geografio 
Juanlin situas sur ebenaĵo en la okcidenta-meza parto de la insulo.

## Historio 
La tero ĉirkaŭ Juanlin estis malplenigita de arboj kaj arbustoj en la 18-a jarcento, tiel ĝi konvenis por agrikulturo. En 2015 la statuso de Juanlin estis levita.
eta|maldekstre|Universitato
## Ekonomio 
Ĉirkaŭaĵo de Juanlin produktas diversajn fruktojn, el tio oni faras siropojn kaj kristalojn por trinki.

## Eduko 
Juanlin havas unusolan universitaton.

## Klimato 
La klimato de Juanlin estas subtropika kun efiko de musono. La averaĝa jara temperaturo estas 23,1 °C kaj varias laŭsezone inter 16-17 °C en januaro kaj 28-29 °C en julio. La jara precipitaĵo estas 1620 mm averaĝe. La plej pluvaj monatoj estas de majo ĝis septembro.
eta|Stacidomo
## Trafiko 
En Juanlin stacidomoj por trajnoj kaj aŭtobusoj servas. 

## Vidindaĵoj 
* universitato
* temploj
* katolika preĝejo

## Fontoj 
* WikiTrans
* oficiala paĝo 

Kategorio:Urboj de Tajvano

Yuanlin Catholic Church 員林天主堂 - panoramio.jpg|Katolika preĝejo
YuanlinBusYuanlinStation.jpg|Stacio por busoj
員林地藏庵牌樓.jpg|Templo
員林衡文宮正面照.jpg|Templo
Memetiko

**Memetiko,** aŭ pli regula esperanta termino **memeiko**, estas la studado de la evoluado de kulturo kaj ideoj, per analogio kun genetiko .

En sia libro La Egoista Geno *The Selfish Gene* (1976), Richard Dawkins enkondukis la teorion, ke krom genetika evoluado ekzistus ankaŭ memetika evoluado: evoluado de kulturo.

La memeo estas la "fizika" reprezentado de informoj submetataj al evoluado. Ĝi estas ideo, kiu disvastiĝas inter inform-portantoj (ĝis nun ĉefe homaj cerboj), kaj ankaŭ estas priskribita kiel *kontaĝa informa ŝablono*. En pli specifa senco: memeo estas memobliga aŭ memgenera unuo de kultura evoluado, same kiel geno estas la unuo de biologia evoluado.

## Funkciado 
Memeoj pasas de unu cerbo al la alia kaj kun la tempo, ofte jarcentoj, la memeo estas sub inflado de ŝanĝoj. La memeo forpasas aŭ finiĝas en komata stato kiam ĝi 'malmodiĝas'

Memeoj povas enhavi erojn de ideoj, lingvoj, melodioj, desegnoj, moralaj kaj estetikaj valoroj, kapabloj kaj ĉio alia, kiun oni instruas kaj transdonas al aliaj homoj.

## Ekzemploj 
* Religioj kondutus laŭ la "leĝoj" de memetiko. Ideoj transdoniĝas de generacio al alia; malgrandaj ŝanĝoj ĉiam okazas. Grandaj mutacioj, ekzemple, okazas dum reformado. "Sukcesa" memeo ĉiam kaj facile adaptiĝas al ŝanĝiĝantaj tempoj kaj cirkonstancoj.
* Lingvo.
* Modo kaj fanfaronaĵoj.
* Ideologioj kiel kapitalismo, komunismo kaj faŝismo.

*
Kategorio:Evolua biologio
Robert D. Matson

**Robert D. MATSON** (naskiĝis en 1962) estas usona amatora astronomo, profesie optika inĝeniero ; li vivas kun sia edzino en Irvino (Kalifornio Usono).

Li estas internacie konata pro siaj kontribuoj en la fako de la asteroidoj, kometoj kaj meteorŝtonoj. Li kreis plurajn astronomiajn programarojn kiel *SkyMap* kaj *Iridflar*.

*Minor Planet Center* kreditas lin de la malkovro pli ol 200 asteroidoj, kaj 104 kometoj, el kiuj ok kun aliaj malkovrintoj

La asteroido 73491 Robmatson estis nomita en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Robert D. Matson

## Eksteraj ligiloj 
*  Intervjuvo kun Rob D. Matson, el la *Astro Web* de Stefan Kürti , 7-a de Junio 2011

Kategorio:Usonaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Kategorio:Malkovrintoj de kometoj
Roman Kotlarz

**Roman Kotlarz** (naskiĝis la 17-an de oktobro 1928 en Koniemłoty, apud Staszów, mortis la 18-an de aŭgusto 1976 en Radom) – pola pastro el Radom-diocezo, predikisto, opozicia aktivulo en Pola Popola Respubliko, en 1976 partoprenanto de la protesto de laboristoj, persekutata, torture batita de Sekureca Servo, viktimo de komunista krimo, servisto de Dio en la Katolika Eklezio.

## Vivo 
**Jaroj de infaneco kaj juneco**

Roman Kotlarz naskiĝis en Sandomierz-diocezo kiel la plej juna infano el 6 gefratoj de la geedzoj Szczepan kaj Waleria el domo Czerwiec. La 12-an de novembro baptita fare de pastro Franciszek Furmański en preĝejo de Koniemłoty. Lia familia domo najbaris kun la paroĥa preĝejo, kio influis al lia posta sorto kaj alvoko, kiam jam kelkjara volis iĝi pastro. En 1935 komencis lerni en elementa lernejo, kaj de 1942 lernis sekrete en Staszów. Post ofensivo de Ruĝa Armeo okcidenten, la 15-an de aŭgusto 1944, la familio Kotlarz estis translokigita apud Połaniec. Poste lernis en Busko-Zdrój, akirante en 1947 t.n. malgrandan abituron (4 klasoj de gimnazio), en Staszów kaj en liceo en Krakovo, kie ricevis ateston pri matureco.

**Sacerdota alvoko**

**Reprezalioj fare de sekreta polico**

**Protestoj de Radom**

**Ĉe fino de la vivo**

## Klarigado de mortokaŭzo 
## Beatiga proceso 
## Memorigo 
## Vidu ankaŭ 
* Jerzy Popiełuszko

## Bibliografio 
* Szczepan Kowalik, Jarosław Sakowicz, Elżbieta Orzechowska: *Ksiądz Roman Kotlarz: życie i działalność 1928-1976*, Pastro Roman Kotlarz. Vivo kaj agado, Radomskie Towarzystwo Naukowe, Radomskie Wydawnictwo Diecezjalne AVE, Radom 2000, ISBN 83-88100-00-9. OCLC 69572628.
* Szczepan Kowalik: *Ksiądz Roman Kotlarz. Zapomniana ofiara bezpieki* (Pastro Roman Kotlarz. Forgesita viktimo de Sekureca Servo, PDF). ipn.gov.pl.
* Arkadiusz Kutkowski: *Patroni ulic ks. Kotlarz* (Patronoj de la stratoj, pastro Kotlarz,PDF). en: Instituto pri Nacia Memoro, Komisiono pri Juĝprocesa Punado de Krimoj kontraŭ Pola Nacio, pamiec.pl, 2016.
* Szczepan Kowalik, Arkadiusz Kutkowski, *Śmierć nieosądzona* (Neprijuĝita morto), IPN 2020

## Eksteraj ligiloj 
* Jan Ryszard Sielezin, *Księża niezłomni. Kulisy śmierci księdza Romana Kotlarza - przypadek czy zaplanowane morderstwo? Potrzebne śledztwo IPN*, *Senflekseblaj pastroj. Mortokulisoj de la pastro Roman Kotlarz - hazardo aŭ planita murdo? Bezonata enketa esploro de IPN*, en: „Nasz Dziennik”, mtrojnar.rzeszow.opoka.org.pl, 2007-08-24

Kategorio:Polaj pordemokratiaj aktivuloj‎
Kategorio:Polaj disidentoj
Kategorio:Kristanaj martiroj
Kategorio:Polaj romkatolikaj pastroj
Pál Demény

**Pál Demény** [demEnj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Demény Pál** estis hungara komunisma politikisto, tradukisto, parlamenta deputito. Lia familia nomo estis *Goldschmied* ĝis 1906.

Pál Goldschmied naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Pál Demény devenis el juda familio. Li maturiĝis en komerca mezlernejo en sia naskiĝurbo, en la sekva jaro li aliĝis al la komunistoj kaj partoprenis, eĉ li batalis en la Hungara Sovetrespubliko. Post la falo li estis arestita du monatojn, poste li laboris en kemia fabriko. En la jaroj 1920 kaj 1921 li studis koresponde kemion en Vieno en altlernejo, sed poste li denove estis arestita kaj deportita. En 1923 li edziĝis en Budapeŝto, en la sekva jaro li denove fondis komunistan grupon. En 1925 li aliĝis al la socialdemokratoj, sed en 1932 li estis eksigita pro troa komunisma opinio. Inter 1938-1940 li estis en malliberejo pro disvastiĝo de flugfolioj. Kun la grupo li faris kontraŭmilitajn agojn kaj savis judojn. Tuj post la nazia erao li ne akceptis Mátyás Rákosi, tial Demény denove estis en malliberejo ĝis 1956. Li ne partoprenis en la Hungara revolucio de 1956, poste li estis tradukisto pri juraj tekstoj. Li emeritiĝis en 1967. En 1989 li estis fondinta membro de Hungara Socialista Partio. En la sekva jaro li estis elektita parlamenta deputito.

## Elektitaj libroj 
* *A szocialismus elmélete* (1930)
* *Éljen a háború!* (1934)
* *Materialista filozófiatörténet* (1945)
* *Rabságaim* (1989)

## Memorigiloj 
* memormedalo fondita en 1991

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto troveblas laŭ abozo-ordo) 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj socialistoj
Henriko Stuart (Lordo Darnley)

**Henry Stuart** (aŭ **Stewart**), **Duko de Albany** (7a de decembro 1545 – 10a de februaro 1567), nomita **Lord Darnley** ĝis 1565, estis reĝinedzo en Skotlando el 1565 ĝis sia murdo en Kirk o' Field en 1567. Multaj el tiutempaj rakontoj kiuj priskribas liajn vivon kaj morton referencas lin kiel Lord Darnley, lia titolo kiel ŝajna heredanto al la Graflando de Lennox, kaj estas per tiu nomo kiel li estas ĝenerale konata.

Li estis la dua plej aĝa survivanta filo de Matthew Stewart, 4a Grafo de Lennox, kaj de lia edzino, Lady Margaret Douglas. La patrinflankaj geavoj de Darnley estis Archibald Douglas, 6a Grafo de Angus, kaj Margaret, filino de Henriko la 7-a kaj vidvino de Jakobo la 4-a (Skotlando). Li estis kuzo kaj la dua edzo de Maria Stuart, Reĝino de Skotoj, kaj estis la patro de ŝia filo Jakobo la 6-a (Skotlando), kiu sukcedis Elizabeta la 1-a kiel Jakobo la 1-a (Anglio).

Henriko mortigis intimulon de lia edzino Maria, David Rizzio, kaj estis poste mem murdita. Maria edzigis la supozatan murdinton de Henriko.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Darnley: A Life of Henry Stuart, Lord Darnley, Consort of Mary Queen of Scots by Caroline Bingham
* Macauley, Sarah, 'Lennox Crisis', in Northern History vol.41.2 (2004) subscription or ATHENS login required.
* Greig, Elaine Finnie (2004). "Stewart, Henry, duke of Albany [Lord Darnley] (1545/6–1567)". Oxford Dictionary of National Biography.

Kategorio:Anglaj nobeloj
Kategorio:Skotdevenaj angloj
Kategorio:Dukoj de Albany
Kategorio:Kavaliroj de la Ordeno de Sankta Mikaelo
Kategorio:Skotaj murdistoj
Kategorio:Atencitoj
Kategorio:Britaj reĝedzinoj kaj reĝinedzoj
Henriko
László Orlóci

**László Orlóci** [lAslO orlOci], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Orlóci László** estas hungara ekologo, altlerneja instruisto, ordinara membro de Kanada Scienca Akademio (1997), ekstera membro de Hungara Scienca Akademio (1990).

László Orlóci naskiĝis la  en Esztergom (en ties ekstera parto).

## Biografio 
László Orlóci maturiĝis en priarbara gimnazio en sia naskiĝurbo en 1952, poste li studis en Arbarkultura Altlernejo de Sopron. La historio intervenis, post falo de la Hungara revolucio de 1956 li sekvis la ceterajn kunulojn kiel rifuĝinto al Kanado. Li edziĝis en 1957 kun samklasano. Li akiris priarbarajn diplomojn en Universitato de Brita Kolumbio (en 1958 BSF, en 1961 MSc, en 1964 PhD). Post la doktoriĝo helpe de stipendio li plustudis jaron en Bangor (Gwynedd) (Kimrio). En 1965 li ekinstruis en Universitato de Okcidenta Ontario, kie li atingis la instruan rangon profesoro en 1972, emerita profesoro en 1996. En tiu longa periodo li prelegis ankaŭ en aliaj universitatoj. Li fokusiĝis pri la statistika ekologio. Li ofte apogis hungarajn studentojn. Li ricevis premiojn inter 1997-2004.

## Lia libro 
* *Dísznövénytermesztés I.* (1999, 2001)

## Fontoj 
* oficiala paĝo kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 10-a paĝo)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj ekologoj
Kategorio:Hungardevenaj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Kanadaj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungardevenaj kanadanoj
Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj en 1956
Gábor Oplatka

**Gábor Oplatka,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Oplatka Gábor** estas hungara maŝininĝeniero, altlerneja instruisto, ekstera membro de Hungara Scienca Akademio (2001).

Gábor Oplatka naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Gábor Oplatka studis en Teknikuniversitato de Budapeŝto, poste en Svisa Federacia Instituto pri Teknologio Zuriko. (Supozeble li estis disidento dum la Hungara revolucio de 1956). Post la diplomo li estis membro de la scienca stabo en la Instituto, kie li okupiĝis pri konstruaj ekipaĵoj kaj transportaj maŝinaroj. Li doktoriĝis el tezo pri eltenado de drataj ŝnuroj. Iom poste Oplatka transprenis la staban direkton kaj la prelegojn en la instituto. Ekde la fondo de la Instituto por malpezaj strukturoj, li estris la kampon de ŝoseoj. Li havas kursojn pri pritraktado de materialoj, remparoj kaj mekanikaj ilaroj. La esplorado de profesoro Oplatka koncentriĝis pri la areoj de drataj ŝnuroj kaj ŝnuroj kaj ties materialoj. En la fokuso estis la sekurecaj problemoj kaj damaĝoj. En 1983 li ricevis la titolon profesoro, kaj en 1995 ricevis la honoran titolon de Dr.h.c. en la Universitato de Miskolc. En 2000 li emeritiĝis.

## Fontoj 
* akademia persona paĝo kun foto
* anglalingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Svisaj inĝenieroj
Kategorio:Hungardevenaj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungardevenaj svisoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Svisaj altlernejaj instruistoj
73059 Kaŭno

**73059 Kaŭno** estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la litovaj astronomoj Kazimieras Černis kaj Justas Zdanavičius elde la Observatorio de Molėtai (Molėtai, Litovio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al Kaŭno, dua plej granda urbo de Litovio kun 40 0000 loĝantoj. Situita ĉe la kunfluejo de la du plej grandaj litovaj riveroj, Neris kaj Nemunas, Kaŭno estis unufoje menciita en skribitaj fontoj en 1361, kaj de 1920 ĝis 1940 fariĝis la dumtempa ĉefurbo de Litovio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kazimieras Černis
Kategorio:Malkovrita de Justas Zdanavičius
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Kalvinana preĝejo (Szokolya)

La **Kalvinana preĝejo** estas religia monumento historia en vilaĝo Szokolya (Hungario).

## Historio 
Origine mezepoka katolika, gotika kirko estis konstruita supozeble en la 14-a jarcento. La unua signifa mencio okazis en 1397 kaj ĝi funkciis dum dominado de turkoj. En la dua duono de la 16-a jarcento la loĝantoj kalviniĝis. Escepte la turon la preĝejo estis malkonstruita en 1856 kaj pli moderna preĝejo estis tuj konstruita. La orgeno estis farita en 1905. Arkeologoj en 1984 trovis fundamenton kaj kelkajn murpartojn el la origina katolika kirko.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola sur monteto, sed tre proksime estas la tombejo kaj paroĥo. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas kune kun 2 apogpilieroj. La enirejo okazas tra la turo, tamen estas ankaŭ alia enirejo ĉe la navo. Interne la instalaĵoj estas konvenaj al la kalvinana liturgio.

## Interesaĵo 
En la paroĥo mem naskiĝis Ádám Mányoki en 1673, kies patro estis la tiutempa predikisto.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto 

Szokolya
Kategorio:Szokolya
James Hepburn (Grafo de Bothwell)

eta|140px|maldekstre|Blazono de James Hepburn, 1a Duko de Orkney.
**James HEPBURN** (ĉ. 1534 – 14a de aprilo 1578), 1a Duko de Orkney kaj 4a Grafo de Bothwell (pli bone konata simple kiel **Lord Bothwell**), estis elstara skota nobelo. Li estis konata pro sia asocio kun, trudo al, kaj geedzeco kun Maria Stuart, Reĝino de Skotoj, kiel ŝia tria kaj fina edzo. Li estis akuzita pro la murdo de la dua edzo de Maria, Henriko Stuart (Lordo Darnley), akuzo el kiu li estis senkulpigita. Lia geedzeco al Maria estis polemika kaj dividis la landon; kiam li fuĝis el kreskanta ribelo al Skandinavio, li estis arestita en Norvegio kaj vivis la ceteron de sia vivo enprizonigita en Danio.

Kategorio:Skotaj nobeloj
Kategorio:Skotaj dukoj
Kategorio:Skotaj militistoj
Richmond (Londono)

**Richmond** estas ĉeurba urbo en sudokcidenta Londono, 13.2&nbsp;km okcident-sudokcidente de Charing Cross. Ĝi estas ĉe meandro de la rivero Tamizo, kaj enhavas nombrajn parkojn kaj malfermajn spacojn, kiel Richmond Park, kaj multajn protektitajn konservareojn, kiuj inkludas multon de Richmond Hill. Specifa Leĝo de la Parlamento protektas la belan pejzaĝon de la rivero Tamizo el Richmond.
		 	
Richmond estis fondita post la konstruigo fare de Henriko la 7-a de la Palaco Richmond en la 16a jarcento, el kiu la urbo derivas sian nomon. (La palaco mem estis nomita laŭ la grafeco de Henriko el Richmond, North Yorkshire.) Dum tiu epoko la urbo kaj la palaco estis partikulare asociataj kun Elizabeto la 1-a, kiu pasigis siajn lastajn tagojn tie. Dum la 18a jarcento oni konstruis la ponton Richmond kaj multajn Georgiarkitekturajn terasojn, partikulare ĉe Richmond Green kaj sur Richmond Hill. Tiuj restas bone konservataj kaj multaj havas listigitajn arkitekturajn aŭ heredajn statusojn. La malfermo de fervoja stacio en 1846 estis grava okazaĵo por la enmeto de la urbo en la rapide etendiĝantan Londonon.

## Referencoj
Kategorio:Distriktoj de Londono
Kategorio:Aperis en 1501
73079 Davidbaltimore

'*73079 *Davidbaltimore''''' estas tre malgranda, tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  far'de la teamo de la kampanjo *Near Earth Asteroid Tracking* (NEAT), elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan biologiiston David Baltimore, fama pro lia Nobel-premiita biologia esploro kaj lia vizio kaj estreco kiel sepa prezidento de la Kalifornia Instituto de Teknologio (1997 - 2006).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Giovanni da Vigo

**Giovanni da Vigo** (1450-1525) estis itala kirurgo kaj persona kuracisto de la papo Julio la 2-a. Li enprofundigis siajn primedicinajn studojn aparte rilate al la milito-traŭmatologio, nome, la vundoj faritaj per pafarmiloj, la ligiteco de la sango-vazoj kaj komencis siajn unuajn studojn pri la sifiliso. Rilate al ĉi-lasta malsano, li koncentrigis la unuajn medicinajn traktadojn, uzante fumigaĝojn de ruĝa polvo de hidrargo, konata kiel cinabro kaj menciata en la historio de la medicino kiel la "Polvo de Da Vigo".

Li ankaŭ mencias la traktadon de pafvundoj per uzo de bolanta oleo kiel kontraŭaganto de la veneno. En 1536, la franca kirurgo Ambroise Paré diskonigis ke tia traktado estis neefika kaj rekomendas aliajn rimedojn. Kvankam li estas nune konata pro siaj eraraj traktadoj rilate al pafvundoj, lia unua libro pri kirurgio estis grande bonsukcesa. La verko estis tradukita en la anglan, latinan kaj francan kaj represita dekoj da fojoj dum al 16-a kaj 17-a jarcentoj, igante lin unu el la plej konataj kirurgoj el lia epoko.

## Biografio 
eta|300px|maldekstre|Monumento omaĝe al Johano da Vigo, farita de la itala skulptisto Carlo Rubatto (1810-1891)
Lia patro nomiĝis Ambroĝo kaj pri lia patrino oni nur mencias ke ŝi estis "belega kaj tre virta virino". Li estis lernanto de la litotomiisto kaj kirurgo de Ludoviko la 1-a (1405-1475) kaj Ludoviko la 2-a (1438-1504), Markizoj de Saluzzo, Battista di Rapallo. Dokumento datita de la 27-a de septembro 1473 lin montras kiel konsilisto de la Markizoj kaj instruisto en la "Studio de Saluzzo" kun salajro je 400 florenoj.

Li pasis siajn unuajn jarojn kiel praktika kirurgo en Ĝenovo, inter 1487 kaj 1495, kie li studis medicinon, kaj nune lia statuo silente staras fronte de la Civila Hospitalo, en Rapallo. En 1495, Vigo translokiĝis al Savono kaj konatiĝis kun la kardinalo Giuliano della Rovere. Kiam la kardinalo fariĝis papo Julio la 2-a, en 1503, li portis Vigo kun li al Romo, nomumante lin kiel sia oficiala kirurgo. Li estis kun la papo dum la atakoj al Bolonjo kaj kuracis la papon je nodeto sur la mano. Li restis serve de la papo ĝis lia morto en 1513.

## Verkaro 
* Practica in arte chirurgica 1516
* Practica D. Ioannis a Vigo..., Praef. J. Anthracini 1582
* Practica in Chirurgia: In Primo agitur de Anatomia, In Secundo ... 1515
* Opera domini Ioannis de Vigo in chyrurgia. Additur chyrurgia Mariani Sancti ... 1521
* Morbus Gallicus, ("Pri la sifiliso"), verko dediĉita al Giovanni Antracino 1514
* La pratica vniuersale in cirugia di m. Giouanni di Vico 1560
* Prima pars practice in chirurgia: Practica in arte chirurgica copiosa ... 1519

## Literaturo 
* Enciclopedia.com
* WorldCat Identities
* A History of Plastic Surgery
* A short history of breast cancer
* Treccani
* History of Syphilis, a night with Venus, a lifetime with Mercury
* A History of Medicine

## Vidu ankaŭ 
* Thomas Gale (1635-1702)
* Ambroise Paré (1510-1590)

## Referencoj 
Kategorio:Italaj kuracistoj de la 16-a jarcento
73199 Orlece

'*73199 *Orlece'''* estas tre malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la  de la kanada amatora astronomo William Kwong Yu Yeung elde la Observatorio *Desert Eagle'' en Benson (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la **Or**topedia **Le**rnada **Ce**ntro de la Departemento de Ortopedio kaj Traŭmatologio ĉe la Ĉina Universitato de Honkongo, establita en 1999. Kun la eldiro de misio " Lerno kaj Praktiko por Pli Bona Servo ", la centro provizas kompletan medicinan instruadon al la ortopedia komunumo, lokale kaj internacie.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de William Kwong Yu Yeung
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Alfabeta ordo

**Alfabeta ordo** estas la sekvenco kiun oni establas en listo de vortoj, laŭ la ordo en kiu prezentiĝas, en la aboco aŭ alfabeto, la komenca litero de ĉiu el ili.

Por tio nepre necesas konsideri la ordon de la literoj en la alfabeto. Ili sekvas striktan alfabetan ordon.

## Proceduro 
La proceduro ĝenerale konsistas el simplaj paŝoj, kiuj konsideras nur la ordo de la literoj en la alfabeto.

# Oni konsideras la unuan literon de la vorto.
# Kiam la unua litero estas la sama en kelkaj vortoj, oni konsideras poste la duan literon kaj oni determinas tiam ĝian lokon, same laŭ la alfabeto.
# Kiam pli ol du literoj havas la saman ordon en diversaj vortoj, oni konsideros tiun kiu estas poste, kaj tiel plu.
# Kiam temas pri frazo kaj la unua vorto estas la sama en la komparata grupo, oni konsideros la ordon rigardante al la dua vorto.

## Esperanto 
Tiu supre estas la normala proceduro okaze de ordigo de vortoj, kio ne ĉiam okazas, ekzemple en Esperanto oni povas ordigi vortojn sen konsideri la vorton mem, sed nur la radikon kiel okazas en tre uzata kaj konata vortaro nome PIV.

Tie en la unua kolumno aperas ordigitaj la jenaj vortoj laŭ iliaj radikoj en la jena ordo:
* a
* Aaron/o
* Abadon/o
* abak/o
* abandon/o
* abat/o

Laŭlonge de la historio la supersignitaj esperantlingvaj literoj okazigis diversajn malfacilaĵojn ĉefe en sia rilato kun neesperantlingvaj tekstoj aŭ kuntekstoj. Foje provizora solvo estis ne konsideri la supersignojn kaj tiele lasi tiujn vortojn kaj literojn por la fino, nome ĉ, ĝ, ĥ, ĵ, ŝ kaj ŭ, kio ja okazigis veran ĥaoson. Tiu sistemo estas nepre evitinda.

## Uzado 
En Esperanto oni uzas alfabetan ordon por multaj necesoj: aliĝintoj al UKo en kongreslibro, diversaj listoj en Vikipedio (ekzemple Havendaj artikoloj, Elstaraj artikoloj, Legindaj artikoloj, ktp.). Tamen ne ĉiam oni uzas alfabetan ordon: ekzemple aliĝintoj al UKo ricevas kongresnumeron laŭ la momento de aliĝo kaj kiam oni alvenas al UKo oni sekvas tiun ciferan ordon por ricevi dokumentaron ktp.

Alfabeta ordo estis tradicie uzata en plej multaj vortaroj, enciklopedioj ktp.

En listoj de vortoj, frazoj, esprimoj, ktp., foje aperas signoj kiuj ne estas literoj, ekzemple ciferoj. Tiuokaze la proceduro plej ofte konsistas en ordigi unue la ciferojn kaj poste la literojn.

Listo de personaj nomoj foje okazigas konflikton: kelkaj aŭtomataj ordigiloj faras tion ekde la komenco, nome
* Ludoviko Zamenhof,
* Marjorie Boulton,
dum aliaj konsideras la familinomon, nome
* Marjorie Boulton,
* Ludoviko Zamenhof, aŭ Zamenhof, Ludoviko.
Krome diversaj kulturoj ne tiom klaras pri kiu el la nomoj devas esti konsiderataj unue aŭ kiu devas esti konsiderata certa familinomo ekzemple hungaroj, japanoj, araboj ktp.

Alternativa ordigo al alfabeta ordo estas proponata de kronologia ordo, ekzemple listo de personoj laŭ la naskodato, utila ekzemple por artistoj de diversaj epokoj aŭ laŭ la regodatoj utila ekzemple por listo de regantoj en koncerna politika ento, prezidantoj de asocioj ktp.

## Vidu ankaŭ 
* Esperanta alfabeto
* Leksikografia ordo

## Notoj 
Kategorio:Alfabeto
Kategorio:Vortoj
73342 Guyunusa

'*73342 *Guyunusa'''* estas tre malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la  elde la Observatorio Los Molinos,(Montevideo, Urugvajo)

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de Guyunusa,
indianino vendita de Urugvajo por ekspozicio en Francio. Ŝi estis aĝa de 27 jaroj kiam ŝi mortis en Liono, nur unu jaro post sia alveno. Ŝi kaj sia kunulo de mallibereco *Vaimaca* havis filinon, naskiĝinta en Francio. Alia el la "lastaj Ĉaruoj", *Tacuabé*, vartis la bebon kaj eskapis kun ŝi en nekonatan lokon.

## Vidu ankaŭ 
*68853 Vaimaca''.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Mardrako

[eta|250px|Mardrako kiel vidita dum la [16-a jarcento.]]
**Mardrako** estas fabelbesto kaj mara monstro, serpenta drako kiu vivas en maro. Fabeloj pri mardrakoj estas trovataj en multaj kulturoj.

Drakoj en tre antikva fabeloj ofte estis mardrakoj aŭ aliaj akvaj drakoj, kiel la mitologiaj Hidro aŭ Levjatano. En la mezepoko,  nur la fluganta drako estis la "normala" draka tipo.

Naturhistoriistoj akceptis la ĉeeston de mardrakoj kaj aliaj drakoj ĝis la deksepa jarcento.

## Vidu ankaŭ 
* Drako de Henham
* Kriptozoologio
* Marmonstro

Kategorio:Legendaj serpentoj
Kategorio:Drakoj
Kategorio:Estaĵoj de la helena mitologio
Kategorio:Thiamat
Drako
Siriaj Demokratiaj Fortoj

La **Siriaj Demokrataj Fortoj** (arabe قوات سوريا الديمقراطية, latinliterigo norma Quwwāt Sūriyā ad-dīmuqrāṭīya, kurde Hêzên Sûriya Demokratîk, aramee ܕܣܘܪܝܐ ܕܝܡܩܪܛܝܬܐ, mallongigita al SDF) formis armean aliancon en la enlanda milito de Sirio.

Komplementa al la armea alianco de la Siriaj Demokrataj Fortoj, la politika ombrela alianco de la Siria Demokrata Konsilio estis fondita kaj elektita la 10-an de decembro 2015. Ambaŭ celas al sekulara, demokratia kaj federacie organizita Sirio.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo (kurde)

## Vidu ankaŭ 
Hind Kabawat

Sirio de A ĝis Z

Kategorio:Politiko de Sirio
Kategorio:Kurdio
Jan Zieja

**Jan Zieja** (naskiĝis la 1-an de marto 1897 en Ossa (distrikto Przysuski), mortis la 19-an de oktobro 1991 en Varsovio) – pola kleriko, socia aganto, tradukisto de la sveda literaturo, publicisto kaj religia verkisto, soldato de la pola-bolŝevika milito de 1920, defendo de Varsovio de 1939, kapelano de Grizaj Taĉmentoj kaj de Pola Enlanda Armeo, partoprenanto de la ribelo de Varsovio, aktivulo de demokratia opozicio en Pola Popola Respubliko, subkolonelo de Pola Soldataro, kunfondinto de la Komitato por Defendo de Laboristoj (KOR) kaj  Komitato de Socia Memdefendo „KOR”.

## Vivo
Filo de malriĉaj kamparanoj el Kielce-regiono. De la plej fruaj jaroj aparte interesiĝis pri lernado. En 1905 danke al helpo de paroĥestro Antoni Aksamitowski el lia gepatra vilaĝo, kaj ankaŭ stipendio donita de unu el bienuloj, li povis edukiĝi tiudirekte, eĉ malgraŭ kontraŭstaro de la patro, kiu opiniis, ke edukado ne estas necesa por mastrumado. Samjare Zieja estis atestanto de eventoj de la Rusia revolucio de 1905: naciaj marŝoj, okaziĝantaj i.a. sub gvido de la pastro, kiu pro iro al tomboj de januaraj ribelintoj estis arestita de la regopovoj. En 1907 Jan eklernis en Varsovia gimnazio, kion poste daŭrigis en 1910, post dujara paŭzo kaŭzita de financaj problemoj, ankaŭ en varsovia gimnazio je la nomo al sankta Stanisław Kostka.

Jam dum lernado agis socie – estis skolto, aktive partoprenis eldonadon kaj distribuon de la periodaĵo „Lud Polski” (Pola Popolo) kaj eniris al Nacia Kamparana Asocio. En 1915 finis la gimnazion, sed pro politikaj kaŭzoj ne ricevis abituron.

Malgraŭ tio, samjare eniris al animzorga seminario en Sandomierz. La 5-an de julio 1919 ricevis de la manoj de episkopo Marian Ryx la ordinon. Samjare ekstudis teologion ĉe Varsovia Universitato.

## Eksteraj ligiloj
* dr hab. Rafał Łętocha, *Biedaczyna z Osse. Ks. Jan Zieja – kapłan, myśliciel, społecznik, asceta* Povrulo el Ossa, Pastro Jan Zieja - sacerdoto, pensisto, socia aganto, asketo.

Kategorio:Tradukistoj al la pola lingvo
Kategorio:Tradukistoj el la sveda lingvo
Kategorio:Polaj tradukistoj
Kategorio:Polaj pastroj
Kategorio:Polaj publicistoj
Kategorio:Homoj de la Pola-bolŝevika milito
Blaublitz Akita

**Blaublitz Akita** (ブラウブリッツ秋田, latinliterigite *Burauburittsu Akita*) estas profesia futbalteamo de Japanio, kiu nune ludas en la 3-a Japana Ligo. La oficiala hejmurbo de la teamo estas Akita, kaj "Blaublitz"  estas la germana vorto por "blua fulmo". 

## Iuj futbalistoj de la klubo 
* Agustin Ortega
* Akihito Ozawa
* Ayaki Suzuki
* Caio Balsamo Gardim
* Colin Killoran
* Daigo Imai
* Fumiya Oishi
* Ginji Aki
* Hayato Mine
* Hideaki Tominaga
* Hideki Matsuda
* Hirochika Miyoshi
* Hiroki Omori
* Hirotoshi Yokoyama
* Hiroyuki Furuta
* Hiroyuki Kobayashi
* Itsuki Yamada
* Jumpei Saito
* Jun Mizukoshi
* Jun Sonoda
* Kaito Chida
* Kazuhiko Shingyoji
* Kazuhiro Kawata
* Kazuhito Esaki
* Kei Ishikawa
* Kei Omoto
* Keiki Shimizu
* Keisuke Ono
* Keita Hidaka
* Keita Makiuchi
* Ken Hisatomi
* Kenji Suzuki
* Kenta Kakimoto
* Kohei Higa
* Kohei Shimoda
* Kyohei Maeyama
* Leonardo Moreira
* Masahiro Ikeda
* Masashi Wada
* Masataka Nomura
* Masatoshi Matsuda
* Masaya Yuma
* Nao Eguchi
* Naoki Hatada
* Naoto Hiraishi
* Naoyuki Yamada
* Rei Yonezawa
* Ryosuke Tada
* Ryota Nakamura
* Ryoto Higa
* Ryuki Kozawa
* Satoshi Otomo
* Satoshi Yokoyama
* Shin Asahina
* Shingo Arizono
* Shingo Kumabayashi
* Shingo Morita
* Shintaro Hirai
* Shinya Hatta
* Sho Sato
* Shohei Shinzato
* Shota Imai
* Shuhei Fukai
* Shuhei Hotta
* Shuichi Mase
* Taiki Nakashima
* Taisuke Matsugae
* Takahiro Urashima
* Takanori Miyake
* Takashi Fujii
* Takeshi Handa
* Takuma Aoshima
* Takumu Fujinuma
* Takunosuke Funakawa
* Takuya Abe
* Takuya Matsumoto
* Taro Sugahara
* Tatsuro Inui
* Tatsuya Kumagai
* Teruyoshi Ito
* Tetsuya Kijima
* Tomofumi Fujiyama
* Tomohiro Tanaka
* Torai Kamata
* Toshiki Chino
* Toshiki Sakai
* Toshimitsu Asai
* Toshio Shimakawa
* Tsubasa Yoshihira
* Yasuhiro Nomoto
* Yasuhiro Watanabe
* Yohei Hayashi
* Yoshihito Fujita
* Yoshiki Hiraki
* Yudai Tanaka
* Yuki Hatanaka
* Yuki Inoue
* Yuki Takabayashi
* Yusaku Higa

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Japanaj futbalteamoj
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1965
Murad la 3-a

**Murad la 3-a** (en otomana turka: مراد ثالث Murād-i sālis, en turka: III.Murat) (4a de julio 1546 – 16a de januaro 1595) estis la Sultano de la Otomana Imperio el 1574 ĝis sia morto en 1595.

Lia patro kaj antaŭa sultano Selimo la 2-a mortis en 1574 kaj estis sukcedita de Murad, kiu komencis sian regadon per la murdo de siaj kvin pli junaj fratoj. Lia aŭtoritato estis subfosita de la influoj fare de la haremo – pli specife, tiuj de sia patrino kaj poste de sia favorita edzino Safija Sultano, ofte malprofite al la influo de Sokollu Mehmed Paŝa sur la kortego. Dum la regado de Selimo la 2-a la povo estis tenita nur per la genio de la povo Granda Veziro, Mehmed Sokollu, kiu restis en posteno ĝis sia murdo en oktobro 1579. Dum la regado de Murad la nordaj limoj kun la Habsburga Monarkio estis defendita de Bosnia guberniestro Hasan Predojević. La regado de Murad la 3-a estis markita per elĉerpigaj militoj en la okcidenta kaj orienta frontoj de la Imperio. Otomanoj suferis ankaŭ malvenkojn en bataloj kiel la Batalo de Sisak.

## Notoj 
Kategorio:Osmanidaj imperiestroj
Kategorio:Otomana dinastio
5G

**5G** (plene **5-generacia movebla reto** aŭ **sendrataj sistemoj de 5-a generacio** ) estas normo pri telekomunikado. Tiu kvina generacia reto por poŝtelefonoj celas anstataŭigi 4G. Ĝi foje nomitas G5.

5G estis unue fiksita en marto 2019. Plibonigoj inkluzivas novajn, pli altajn radiofrekvencojn kiuj ebligas ke saĝtelefonoj funkcios eĉ 100 ĝis 1000 fojojn pli rapide ol ĝia antaŭanto 4G.

Membroŝtatoj de Eŭropa Unio jesis disponigi almenaŭ unu grandan urbon kun la reto 5G ĝis 2020.

## Kontraŭstaro al 5G 
En Francio neregistaraj organizaĵoj "Agir pour l'Environnement" kaj "P.R.I.A.R.T.EM" lanĉis kampanjon por prokrasti disvolviĝon de 5G.. Certaj asocioj konsideras la eksponajn normojn maltaŭgaj, ĉar ili ne konsideras supozeblajn ne-termikajn efikojn, dum specialistoj kaj fakulaj grupoj insistas ĉe la manko de pruvoj pri ne-termikaj efikoj. Ĉi tiaj asocioj postulas malaltigon de la eksponlimo al 0.6 V/m. Plie laŭ la principo de antaŭzorgo, la Konsilio de Eŭropo, siaflanke, rekomendas malaltigi la normon al 0,6 V/m kaj poste al 0,2 V/m meztempe. 

## Referencoj 
Kategorio:Poŝtelefonoj
Kategorio:Telekomunikado
Kategorio:Teknologia antaŭdirado
Kategorio:Interreto de aĵoj
Kategorio:Aperis en 2018