open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fresnes (Val-de-Marne)

**Fresnes** [fren] estas franca komunumo kaj pariza ĉirkaŭurbo, lokita en la departemento Val-de-Marne kaj en la regiono Francilio. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento L'Haÿ-les-Roses [] kaj al la kantono ''''.

Ekzistas en Fresnes fama franca malliberejo.

## Geografio 
Fresnes estas suda ĉirkaŭurbo de Parizo. Ĝi estas trafluata de la rivero Bièvre, kiu denove fluas ekstere depost 2001. Najbaraj komunumoj estas Antony, L'Haÿ-les-Roses, Chevilly-Larue, Rungis kaj Wissous.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Val-de-Marne
* Listo de urboj de Francio
* Trans-Val-de-Marne

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

[eta|maldekstra|250px|La rivero [Bièvre en Fresnes.]]

Kategorio:Komunumoj de Val-de-Marne
Kategorio:Urboj de Francio
Fresnes

* **Fresnes** estas franca komunumo kaj pariza ĉirkaŭurbo en la departemento Val-de-Marne.
** **Malliberejo de Fresnes**
* **Fresnes** estas franca komunumo en la departemento Aisne.
* **Fresnes** estas franca komunumo en la departemento Côte-d'Or.
* **Fresnes** estas franca komunumo en la departemento Loir-et-Cher.
* **Fresnes** estas franca komunumo en la departemento Yonne.
Fontenay-sous-Bois

**Fontenay-sous-Bois** estas franca komunumo kaj pariza ĉirkaŭurbo, lokita en la departemento Val-de-Marne kaj en la regiono Francilio.

Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Geografio 
Fontenay-sous-Bois estas orienta ĉirkaŭurbo de Parizo, kaj situas ĉe la norda limo de la bosko de Vincennes. La kvartalo "Val-de-Fontenay" estas areo multe pli densa ol la aliaj kvartaloj, kun industria zono.

## Famuloj 
* Jean Gruault

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Val-de-Marne
* Listo de urboj de Francio
* Fontenay-sous-Bois (stacidomo)
* Val de Fontenay (stacidomo)
* Val de Fontenay (pariza metrostacio)
* Gare du Val de Fontenay (Tramtransporto en Parizo)
* Les Rigollots (pariza metrostacio)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala TTT-ejo

Kategorio:Fontenay-sous-Bois
Vesta (apartigilo)

**Vesta** povas esti nomo de 
* romia diino, Vesta
* asteroido 4 Vesta
* franca altatmosfera esplora raketo, Vesta (raketo)
* aŭstraj lokomotivoj KFNB - Vesta, KFNB - Vesta II
* dana ventoturbina produkta firmao, Vestas Wind Systems
* kudromaŝinoj de *Vesta-Nähmaschinen-Werke*
Vestalo

eta|Bildo de vestalo

**Vestaloj** estas tiuj ses romaj pastrinoj, kiuj estis devigitaj al virgeco kaj prizorgo de la kulto kaj fajro de Vesta, diino de la hejma fajro.

La junulinojn elektis en la aĝoj inter 6 kaj 10 jaroj la ĉefpastro (pontifex maximus). Ili servis dum tridek jaroj kaj ili devis reteni sian virgecon. Ili rajtis edziniĝi post la servo, sed tio okazis malofte, ĉar – laŭ la superstiĉo – tio povas kaŭzis malbonŝancon.

La vestaloj komence reprezentantis la filinojn de la reĝa familio, sed poste oni elektis el la filinoj de la libernaskiĝintaj kaj reputaciaj familioj (fine eĉ el familioj de liberigitoj). Plua kondiĉo estis la perfekta (sana) korpo kaj spirito kaj ke la gepatroj ankoraŭ vivu.

La vestaloj gardis daŭre la fajron en la Templo de Vesta, ili devis porti akvon en sankta fonto, antaŭprepari la ritan manĝaĵon, prizorgi la objektojn de la interna sanktejo. Ili havis ĉefrolon en la festoritoj de la Diino (Vestalia, 7-15-a de junio).

Se ili preterlasis la devojn, oni punis ilin per batado. Se ili perdis la virgecon, oni entombigis ilin vivante.

Ili havis multajn honorojn kaj privilegiojn, ekz. Liberiĝis el sub la patra potenco.

Kategorio:Romia Imperio
Peter Mohrhardt

**Peter Mohrhardt** (*ankaŭ:* Morhard, Mohrhart, Morhardt, Mohrhard; Naskiĝdato nekonata; † 1685 en Lüneburg) estis germana komponisto kaj orgenisto de la Nordgermana Orgenskolo.

Mohrhardt estis ekde 1662 ĝis sia morto orgenisto ĉe la preĝejo Michaeliskirche en Lüneburg.

De Mohrhardt estas postlasitaj 9 ĥoralomuzikigoj por orgeno, kiuj utiligas simile al aliaj verkoj de nordgermanaj komponistoj de la stilepoko la eĥon. Pluaj instrumentaj kaj kantvoĉaj verkoj estas malaperintaj.

## Literaturo 
* Gustav Fock: *Mohrhardt, Peter.* In: *Die Musik in Geschichte und Gegenwart.* 1.&nbsp;Aufl. Hrsg. von Friedrich Blume. Bärenreiter, Kassel 1949–1986

Mohrhardt, Peter
Mohrhardt, Peter
Mohrhardt, Peter
Mohrhardt, Peter
Fontenay-aux-Roses

**Fontenay-aux-Roses** - prononco laŭ sistemo IFA [,  - estas franca komunumo kaj pariza ĉirkaŭurbo, lokita en la departemento Hauts-de-Seine - prononco laŭ sistemo IFA [] - kaj en la regiono Francilio - france *Île-de-France* [iːl dəˈfʁɑ̃s], laŭvorte "insulo de Francio") aŭ Pariza Regiono. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Antony kaj al la kantono ''*. La loĝantojn oni kutime nomigas *fontenaisiens* aŭ *fontenaisiennes*.

Fontenay gastigas oficon de la franca Komisiono pri Atoma Energio (*Commissariat à l'énergie atomique*), kie oni ekzemple aktivigis la faman pilon *Zoé* (la unua atoma pilo de Francio).

## Geografio 
Fontenay-aux-Roses situas sude de Parizo. Ĝi limas al la komunumoj Bagneux, Châtillon, Clamart, Le Plessis-Robinson kaj Sceaux.

## Historio 
La unua parto de la nomo ("Fontenay") devenas de la multaj fontoj elfluantaj el la teritorio de la komunumo. La dua parto de la nomo aperis pro la loka disvolviĝo de la kultivado de rozoj, ekde la 17-a jarcento ĝis la mezo de la 19-a jarcento. La vilaĝo ekzemple ĝuis monopolon por liveri rozojn al la franca reĝo Ludoviko la 14-a.

Unu *École Normale Supérieure'' por knabinoj antaŭe ekzistis tie, antaŭ transloĝiĝi al Liono en 2000.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Hauts-de-Seine
* Listo de urboj de Francio
* Fontenay-aux-Roses (stacidomo)
* Division Leclerc (Tramtransporto en Parizo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Komunumoj de Hauts-de-Seine
Kategorio:Urboj de Francio
Giuseppe Tartini

eta|Monumento en la Baziliko de Padovo.
**Giuseppe TARTINI** (n. 8-an de aprilo 1692, Piran, Istrio, Venecia Respubliko, nun Piran en Slovenio – m. 26-an de februaro 1770, Padova) estis itala violonisto, komponisto. Li bazis la modernan teĥnikon de la arĉouzado, reguligis la muzikan ornamigon kaj harmoniigon.

## Biografio 
Li studis teologion kaj juron en Padova, krom tio li elstariĝis kiel skermisto. Li sekrete edzinigis la patronmatinon de la padova ĉefepiskopo (antaŭ la 20-a jaraĝo), pro kio oni enprizonigis lin.

Li eskapis el Padovo - kaŝita sin kiel monaĥo - kaj fuĝis la monaĥejo de Assis. Oni tie rimarkokaptis lian miraklan violonludon kaj oni fine konvinkis la ĉefepiskopon, liberlasi lin kaj hejmeniri al Padova, al la edzino.

Tartini veturis en 1716 en Venecion, poste en Ancona-n, sed fine li reiris al Padova, kie li iĝis la ĉefviolonisto de la preĝejo Sankta Antonio (en 1721). Li gvidis inter 1723-25 en Prago la kapelon e la bohemia kanceliero, poste denove hejmenveturis kaj fondis en Padova violon- kaj komponist-lernejon. Li faris en 1740 koncertan rundvojaĝon en Italio.

Li komponis pli ol 100 konĉertojn por violono, ĉ. 150 sonatojn (inter ili la Diablo-sonaton), kvaropojn, tiopojn por violono, simfoniojn, religiajn ludojn, kvinoktavajn Miserere kaj kvaroktavajn Salve Regina.

Li malkovris la t.n. Tartini-sonon, kiu estas diferenca sono kaj estiĝas krom forta kaj daŭra eksono de du sonoj. Lian studon pri harmonio, li verkis surbaze de matematikaj kaj geometriaj interrilatoj.

## Verkoj 
* Trattato di musica (1754)
* Dissertazione dei principi dell' armonia musicale (1764)

Kategorio:Italaj barokaj komponistoj
Kategorio:Italaj klasikaj violonistoj
Kategorio:Italaj muzikteoriistoj
Kategorio:Italaj klasikaj komponistoj
Kampanjo "Parolu la norman ĉinan"

La **kampanjo "Parolu la norman ĉinan"** (angle *Speak Mandarin Campaign*, normĉine 讲华语运动, pinjine *jiǎng huáyǔ yùndòng*) estas kampanjo organizata de la registaro de Singapuro por kuraĝigi la membrojn de la ĉina komunumo de la lando paroli la norman ĉinan lingvon, kiu estas la oficiala lingvo de Ĉinujo kaj inter la kvar oficialaj lingvoj de Singapuro (kune kun la angla, la malaja kaj la tamila). La norma ĉina lingvo estas vario de la nordĉina lingvo, kiu estas la plej multe parolata lingvo en la mondo. 

La ĉinoj de Singapuro, kiuj konsistigas tri kvaronojn de la loĝantaro de Singapuro, kutime parolas aliajn ĉinajn "dialektojn" aŭ variojn, kiel la kantonan aŭ la hakaan. La kampanjo komenciĝis en 1979, por krei komunan lingvon por la ĉina loĝantaro en Singapuro, kaj eble ankaŭ por krei pli fortajn ligojn kun Ĉinujo kaj ĉinaj komunumoj en aliaj landoj.

La kampanjo konsistis el multaj malsamaj rimedoj, inkluzive de la tradukado de televid-programoj en ĉinaj dialektoj al la norma ĉina lingvo, kaj la malpermesado de dissendoj en aliaj variaĵoj de la ĉina en la amas-komunikiloj. La kampanjo havis sufiĉe bonajn rezultojn, ĉar la kono de la norma ĉina lingvo inter la ĉinoj de Singapuro multe pli-altiĝis en la lastaj jaroj. Tamen la kampanjo estis kritikita, ĉar kiel rezulto de ĝi multaj Ĉinaj junuloj havas malfacilaĵojn komuniki kun la geavoj, kiuj ne kapablas paroli normĉine. La kampanjo, kiu fortigis la norman ĉinan lingvon ankaŭ kompare kun la angla, aldone estis malbone rigardata de aliaj minoritatoj kiel la malajoj kaj la hindoj, kiuj preferas ke la angla restu la ĉefa lingvo de inter-etna komunikado.

Kategorio:Norma ĉina lingvo
Kategorio:Singapuro
Kategorio:Kulturo de Singapuro
Kategorio:Aperis en 1979
Beledweyne

eta|Mapo de Somalio
**Beledweyne** (ankaŭ *Beled Weyne*, *Belet Weyne*, *Belet Uen* oder *Belet Huen*) estas urbo en centra Somalio kun ĉirkaŭ 57.000 loĝantoj kaj ĉefurbo de la regiono Hiiraan. La urbo situas ĉe la limo de Etiopio en la valo de la rivero Shebeli, kiu disigas la urbon je orienta kaj okcidenta parto.

## Galerio 

dosiero:Beledweyne Somalia food aid.jpg|Disdonado de usona nutraĵoj en Beledweyne, 2005

## Naskiĝintoj en la urbo 
*Aden Abdullah Osman Daar, unua prezidento de Somalio
*Mohammed Farah Aidid, militestro dum la interna somala milito

## Fontoj 
Kategorio:Urboj de Somalio
Maurice Ravel

**Maurice Ravel** (naskiĝis  en Ciboure (Ziburu), mortis  en Parizo) estis franca impresionisma komponisto.

## Muzikvideoj 
* *Boléro*

Kategorio:Naskiĝintoj en Ciboure
Kategorio:Klasikaj komponistoj
Kategorio:Francaj komponistoj
Kategorio:Rifuzintoj la Honoran Legion
Ĵuĵicuo

**Ĵuĵicuo** ( de la Japana  jūjutsu estas Japana batalarto kies centra etoso estos produktita de la forto provizinta de oponanta atako por apliki rebatajn teknikojn de la rezultinta situacio. estas multaj rju (stiloj) de la arto kiuj kondukas al diverseco de alproksimiĝoj. Ĵuĵucuaj rjuj povus utiligi ĉiujn teknikojn iome (tio estas ĵetado, kaptado, ŝlosado, premado, baraktando, gouging, mordado, malokupigado, frapado, kaj piedbatado). Ĝenerale Ĵuĵucuaj rjuj faras limigan uzadon de frapado ekde ili estis plejparte evoluigita en vendetta en Japanio sub la aŭspicioj de la batalanta klaso de samurajoj. La teknikoj evoluis por fariĝi efikaj kontraŭ armitaj oponantoj portante bambuon por protekti vundeblajn partojn de la vizaĝo, gorĝo, kaj korpo. Krom Ĵuĵicuo, multaj lernejoj instruas la uzadon de armiloj.

Kategorio:Luktosporto
Kategorio:Japanaj batalartoj
Ĥeremo

La **ĥeremo** (de la greka *χέρι*, "mano"), estas arĥaika termino por la baza teoria unuo de pergesta komunikado. Ĝi funkcie ekvivalentas al la fonemo de sonsignaj lingvoj (pervoĉa komunikado), kaj nuntempe anstataŭas ĝin tiu lasta termino en la faka literaturo (ne nur en la anglalingva). Oni parolas pri la fonemiko de gestolingvoj.

Gestaj signoj de gestolingvo fizike konsistas el unu aŭ serio da ĥeremoj, ĝuste kiel sone parolataj radikoj fizike konsistas el unu aŭ serio da fonemoj.

Simile al la sona fonemo, la ĥeremo estas teoriaĵo karakterizita de siaj plej ofte distingaj trajtoj:
* *tabo*: la loko kie ĥeremo estas farata, ekzemple la mentono, la nazo, la ŝultro, la alia mano, ktp.
* *dezo*: la konfiguro de la mano dum ĝi faras la ĥeremon, ekzemple ĉiuj fingroj rektaj kaj apartaj, 2 fingroj rektaj kaj kunaj, 2 fingroj rektaj kaj apartaj, ktp.
* *sigo*: la speco de movo aŭ nemovo de la mano dum ĝi faras la ĥeremon, ekzemple (ne)tuŝe, (ne)cirkule, (ne)oscele, (ne)abrupte, ktp.

La terminon inventis William C. Stokoe en 1960, tiam profesoro profesie esploranta la usonan gestolingvon (*ASL*) ĉe Gallaudet University en la usona ĉefurbo Vaŝingtono.

## Vidu ankaŭ 
* Grafemo
* Morfemo

## Bibliografio 
* Stokoe, William C., *A Dictionary of American Sign Language on Linguistic Principles* (1965).

## Eksteraj ligiloj 
* Anglalingva difino
* Itallingva vikipedia artikolo

Kategorio:Lingvoscienco
Kategorio:Fonetiko
Gvidlibro tra Venecio

***Gvidlibro tra Venecio. Originale ilustrita per 20 Bildoj kaj aldono de Urboplano***   estas gvidlibro de Venecio, preparita al la urba Komerca konferenco, kaj eldonita en 1923 de la venecia Esperanta grupo "L.L.Zamenhof".

Antaŭparolon al la libro verkis profesoro *Ivo Vianello*.

La presejo estis *La Poligrafica Italiana*.

## Bildaro 

Dosiero:Gvidlibro tra venecio anonco.gif|La unua paĝo de la *Gvidlibdro tra Venecio*
Dosiero:Gvidlibro_tra_venecio_mapo.gif|Esperantlingva mapo de Venecio.
Dosiero:1923 Gvidlibro tra Venecio 2.jpeg

## Vidu ankaŭ 
* Privata biblioteko de P. Fiŝo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience : entajpu la vortojn "gvidlibro ta venecio".
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Kategorio:Venecio
Kategorio:Fakaj verkoj en Esperanto
Kategorio:Antverpena Nefikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Historio de la lingvo Esperanto 1887-1900. E.Privat. 1923

**Historio de la lingvo Esperanto. Deveno kaj komenco. 1887-1900** - La libro, verkita de Edmond Privat, apartenas al la unuaj provoj priskribi la historion de Esperanto (vidu: Verkoj pri Esperanto-historio) (el Historio de la lingvo Esperanto (Privat))

*eldonejo: UEA (1912), Ferdinand Hirt & Sohn en Leipzig, Esperanto-Fako (1923), IEI/Seula Esperanto-Kulturcentro (1992)
* jaro de kompanado: 1912 (Ĝenevo)
* jaro de la eldono: 1923, 1992 Hago/Seulo 
* formato: 8+54 paĝoj, 16*11 cm (1912), 74 paĝoj, 19*13 cm (1923), 74+199 paĝoj, 18 cm (1992)
* situo: Historio de la lingvo Esperanto. Deveno kaj komenco. 1887-1900 ĉe libroservo de UEA,

Dosiero:Historio de la lingvo Esperanto.JPG|La kovrilpaĝo de eldono de 1992 jaro
Dosiero:Historio de Privat Deveno k komenco.jpg|La unua paĝo de eldono de 1992 jaro

Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1923
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1992
Kategorio:Eldonaĵoj de Ferdinand Hirt & Sohn
Kategorio:Eldonaĵoj de Internacia Cseh-Instituto de Esperanto
Kategorio:Eldonaĵoj de Seula Esperanto-Kulturcentro
Rob Moerbeek

**Rob (Robert) MOERBEEK** [MURbejk] (naskiĝis la , forpasis la ) estis nederlanda esperantisto kaj filologo. Li laboris 32 jarojn kiel oficisto en la Centra Oficejo de UEA zorgante pri la ekspedofako kaj pri la provlegado de *Esperanto* k.a. periodaĵoj kaj eldonaĵoj de UEA. Li prizorgis ankaŭ la Bibliotekon Hodler kaj la arkivon de la CO. Post emeritiĝo en 2001 li laboris volontule en la CO. Li korektis ankaŭ la revuojn *Monato*, *Internacia Pedagogia Revuo*, *Scienca Revuo*, *Fen-x* (revuo de Esperanto Nederland), *Esperantista Vegetarano*, *La Kontakto* (revuo de la nederlanda LIBE-sekcio), k.a. Agado por handikapuloj, precipe blinduloj, estis proksima al li.

Ekde 2001 li reprezentis Ligon Internacian de Blindaj Esperantistoj en la Komitato de UEA. Li agadis ankaŭ pri nefumismo en la UEA-fakasocio TADEN (Tutmonda Asocio de Esperantistaj Nefumantoj). Li estis privatdocento pri Esperanto ĉe la Universitato de Amsterdamo en la jaroj 1978–1998.

## Tradukoj 
* En Esperanton:
** *La afero Jesuo kaj la judoj* de Peter J. Tomson. Antverpeno, 2009.
* En la nederlandan:
** *Esperanto via de directe methode* de Stano Marček. Martin, 2007. 
** *Ontdek het Esperanto – Een fascinerende taal*. 2010. 

## Honorigoj 
* En 2000 Moerbeek ricevis la Premion Deguĉi pro la longtempa agado por triamondaj esperantistoj kaj handikapitoj, precipe blinduloj;
* En 2011 Moerbeek iĝis Honora Membro de UEA;
* En 2014 Moerbeek iĝis Honora Membro de ILEI;
* En 2018 Moerbeek iĝis Kavaliro de la Ordeno de Oranje Nassau pro sia aktiva agado por la Esperanto-movado, subteno al la blindula movado, sia redaktista, korektista kaj instrua agadoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Videa intervjuo kun Rob Moerbeek en UEAViva, la YouTube-kanalo de UEA (2017-12-24);
*    Video pri la oficigo de Moerbeek kiel Kavaliro en la Ordeno de Oranje Nassau en la YouTube-kanalo de Esperanto Nederland (2018-04-29).
*  Pri Rob Moerbeek en la Panteono de Edukado.net

Kategorio:Nederlandaj esperantistoj
Kategorio:Premio Deguĉi
Fontaine (Isère)

maldekstra|80ra|Blazono
**Fontaine** estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Isère, en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj (france *Auvergne-Rhône-Alpes*). Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Grenoble kaj al la kantono ''*. 

Ĝiaj loĝantoj en la franca lingvo nomiĝas *fontainois* respektive *fontainoises*.

__TOC__
## Geografio 
eta|maldekstra|230ra|
eta|maldekstra|230ra|
eta|maldekstra|230ra|

Fontaine situas okcidente de Grenoblo, kaj apartenas al la kunurba komunumo de Grenoblo. Ĝi havas landlimojn kun la komunumoj .

La grenoblaj tramvojoj A kaj C (linioj kreitaj en 2006, linio A pli centre en Fontaine, linio C en la suda parto) trapasas la urbon.

## Esperanta vivo 
En Fontana parko okazas ĉiujare fine de junio aŭ komence de aŭgusto de la "Festo de la Alpa Laboristo", organizita de la izeria federacio de la komunista partio, kiu eldonas la gazeton "La Alpa Laboristo" (*Le Travailleur Alpin''). Ekde 2005 esperantistoj tie havas budon.

Tie ankaŭ okazis, inter la 13a kaj 15a de majo 2011, la Rodanalpa Esperanto Kongreso, kun forta apogo de la urbaj instancoj.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Isère
* Listo de urboj de Francio

## Ĝemelurbo 
*  Alpignano, Piemonto, Italio

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|centra|300ra|

Kategorio:Komunumoj de Isère
Kategorio:Urboj de Francio
I Love Lucy

***I Love Lucy*** (*Mi amas Lunjon*) estis usona komedia televidserio farita de la Columbia Broadcasting System dum la dekjaro 1950.

## Rolantoj 
* Lunjo Riccardo (Lucille Ball), la edzino de Riĉjo Riccardo.
* Riĉardo Riccardo (Desi Arnaz,), kubano muzikarestro
* Riĉjo Riccardo (Keith Thibodeaux), la fileto da Lunjo kaj Riĉardo.
* Fred Mertz (William Frawley), la la bienulo de la apartamento de la familio Riccardo.
* Ethel Mertz (Vivian Vance), la edzino de Fred.

## Historio 
Riĉardo estas la estro de kubana muzikistaro en Novjorko. Lia edzino, kiu estas maltalenta, havas aspiron fariĝi stelulino ofte kun humoraj rezultoj.

Kategorio:Usonaj televidaj serioj
Kategorio:Televidaj programoj de CBS
Fontaine

**Fontaine** estas la franclingva vorto por "fonto". Ĝi estas la nomo de pluraj lokoj en Francio, interalie :
* **Fontaine** estas franca komunumo en la departemento Aube.
* **Fontaine** estas franca komunumo kaj ĉirkaŭurbo de Grenoblo en la departemento Isère.
* **Fontaine** estas franca komunumo en la departemento Territoire-de-Belfort.
* **Fontaine (Ferlens)** estas vilaĝo de la komunumo Ferlens de la Distrikto Lavaux-Oron en Kantono Vaŭdo en Svislando.
* **Fontaine (Liddes)** estas vilaĝo de la komunumo Liddes de la Distrikto Entremont en Kantono Valezo en Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Fontaines
* Fontenais
Sandra Day O'Connor

'''Sandra Day O'CONNOR** (naskiĝis la 26-an de marto 1930 en El Paso, Teksaso, Usono; mortis la 1-an de decembro 2023) estis usona juristino kaj juĝistino, kiu estis inter 1981 kaj 2006 la unua virino en la Supera Kortumo de Usono.

## Biografio 
[eta|300ra|**Sandra Day O'Connor''' kaj [Ronald Reagan, la 15-an de julio 1981]]

O'Connor naskiĝis kiel filino de bienulo *Harry A. Day* kaj *Ada Mae Wilkey* kaj plenkreskis sur la ranĉo de la familio, en Arizono. Tie ŝi lernis rajdi kaj la agrikulturajn laborojn.

Ŝi vizitis la universitaton de Stanford, kie ŝi akiris en 1950 bakalaŭran diplomon pri ekonomiko. Poste ŝi vizitis la renoman Juran Altlernejon de Stanford, kie ŝi iĝis bakalaŭro pri jursciencoj. Ŝi demetis la ekzamenojn anstataŭ tri jam dum du jaroj kaj apartenis al la tri plej elstaraj studantoj en la jarkolekto. Tie ŝi konatiĝis kun la pli posta edzo ''Jay O'Connor*.

Ŝi eklaboris ĉe la prokurorejo en San Mateo County, ekde 1954 en Frankfurt am Main, por la usona armeo. Ŝi forlasis en 1957 Frankfurton kaj veturis al Maricopa County. Samjare ŝi naskis sian unuan bebon kaj en la sekvaj jaroj du pliajn. Ŝi dumtempe ekagadis en la Respublikana Partio de Usono. Ŝi iĝis en 1965 asistentino de la ĝenerala prokuroro de Arizon, kvar jarojn poste, ŝi iĝis membro de la senato de Arizono.

En 1981 petis ŝin la prezidento Ronald Reagan por transpreni la taskon de Potter Stewart en la Supera Kortumo. Ŝi akceptis la peton kaj iĝis la unua virino de tiu instanco. Ŝi retiriĝis de la ofico la unuan de junio 2005; oficiale eklaboris ŝia posteulo Samuel Alito en januaro de 2006.

## Efikoj 
Dum la prezidentaj elektoj de 2000, ŝia voĉdono decidis ne plu kalkuli la voĉdonojn en Florido. Tio ebligis prezidentiĝon de George W. Bush.

## Verkoj 
* *„The Changing of the Circuit Justice“*, 1986
* *„Swinford Lecture“'', 1985

* Sandra Day O'Connor kaj H. Alan Day: *Lazy B: Growing Up on a Cattle Ranch in the American Southwest*, 2001
* *The Majesty of the Law: Reflections of a Supreme Court Justice*, 2003

## Eksteraj ligiloj 
* biografio en PDF 
* informoj pri ŝi
* Julian Borger, Former top judge says US risks edging near to dictatorship

Kategorio:Usonaj juristoj
Kategorio:Usonaj juĝistoj
Kategorio:Usonaj advokatoj
Kategorio:Usonaj prokuroroj
Kategorio:Usonaj politikistoj
Kategorio:Usonaj verkistoj
Kategorio:Membroj de la Usona Suverena Kortumo
Kategorio:Membroj de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj
Forbach (Francio)

**Forbach** estas franca komunumo lokita en la departemento Moselle kaj en la regiono Loreno. Ĝi estas unu el la subprefektejoj de la departemento, kaj do estras arondismenton.

Forbach havas proksimume 23 000 loĝantojn, kiujn oni kutime nomigas *Forbachois* kaj *Forbachoises*.

## Geografio 
Forbach situas proksimume 4 kilometrojn for de la landlimo inter Francio kaj Germanio, kaj apartenas al la vasta, internacia urba areo "Forbach/Saarbrücken", kiu entenas pli ol unu milionon da loĝantoj.

## Vidindaĵoj 
La kastelo Schlossberg estas vizitinda : ĝi entenas interalie turon, cavalirĉambron, belan parkon kun pluraj ruinoj kaj eĉ altkvalitan restoracion. La kapelo *Sainte-Croix* de Forbach estas historia monumento kaj datiĝas de la 13-a jarcento. Ekzistas cetere alia preĝejo, *Saint-Rémi de Forbach*, kiu estis konstruita en 1866.

### Geografia aparteno de Forbach tra la historio 
* 843 (Verduna Traktato): Lotaringio
* 25ra|Sankta Romia Imperio de Germana Nacieco 16ra|Duklando Loreno 925-1766: Sankta Romia Imperio de Germana Nacieco, Duklando Loreno
* 25ra|Francio 1766-1871: Francio
* 25ra|Germana Imperio 1871-1918: Germana Imperio
* 25ra|Francio 1918-1940: Francio
* 25ra|Nazia Germanio 1940-1944: Nazia Germanio
* 25ra|Francio ekde 1944: Francio

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Moselle
* Listo de urboj de Francio
* Forbach (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala TTT-ejo


Kategorio:Komunumoj de Moselle
Kategorio:Urboj de Francio
Giro d'Italia

'''Giro d'Italia**, ankaŭ nomita simple **Giro'* (itala prononco:[ĜIro]), estas longdistanca vojo-bicikla konkuro kun etapoj por biciklistoj.
Ĝi daŭras tri semajnojn inter majo kaj junio tra Italio.
Ĝi estas la dua plej grava bicikla konkuro kun etapoj tra la mondo, post *Tour de France*.eta|Vincenzo Nibali kisanta la "Sendfinan trofeon" de la 99-a GiroDum la vetkuro oni distingas la iaman venkanton per lia rozkolora ĵerzo.

La konkuron de 2016, okazintan inter la 6-an de majo kaj la 29-an de majo, gajnis Vincenzo Nibali; estis lia dua venko de tiu vetkuro.

La pli sukcesaj venkintoj gajnis tiun etapkurumon kvinfoje, ili estis Alfredo Binda, Fausto Coppi kaj Eddy Merckx.

## Historio 
*'Giro* estis inspirata de Tour de France kaj, kiel la franca rondira kuro celis pliigi la vendon de la ĵurlanlo *L'Auto*, tiel Emilio Camillo Costamagna, la editoro de *La Gazzetta dello Sport*, celis same.
La unua *Giro d'Italia* ekis la  en Milano antaŭ ok etapoj sumantaj 2&nbsp;448 kilometrojn.
Luigi Ganna estis la unua venkinto.

Kun *Tour de France* kaj la monda bicikla ĉampiono, *Giro d'Italia* fariĝas la tria titolo de biciklado.
Kun *Tour de France* kaj *Vuelta a España'', ĝi estas unu el la tri Grandaj Rondiroj.

## Venkintoj 
## Finaj venkintoj 
[eta|250ra|Norda deklivirejo de la [montpasejo Stelvio, ofte vizitita de la Giro]]

## Vidu ankaŭ 
* Tour de France

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Biciklaj konkursoj
Kategorio:Sportaj konkursoj en Italio
Draguljob Mihajloviĉ

**Draguljob Mihajloviĉ** (karesnomo Draĵa) aliforme *Dragoljub Draža Mihailović* (naskiĝis la 27-an de marto 1893, Ivanjica, Serbio – m. la 17-an de julio 1946, Belgrado) estis serba oficiro, li gvidis la kontraŭleĝan reĝofidelan jugoslavan armeon, nome la ĉetnikojn.

Li batalis en la balkanaj militoj (1912–13) kaj en la unua mondmilito. Li soldatservis kiel kolonelo, kiam la germanoj okupis Jugoslavion (aprilo de 1941). Li ne akceptis la kapituladon de la jugoslava armeo, organizis la ĉetnikan movadon, kies plej grava unuo agadis en teritorio de Serbio. La elmigra registaro de reĝo Petro en 1941 rangaltigis al generalo kaj nomumis militafera ministro.

La ĉetnikoj de Mihajloviĉ (kaj la ĉefe komunistaj partizanoj de Josip Broz Tito) batalis kontraŭ la germanoj, sed la politikaj diferencoj gvidis al malfideco kaj fine al armila interbatalo.

La komenca ĉetnika kontraŭstaro al la germanoj entuziasmigis la aliancanojn, kiuj formis heroon el Mihajloviĉ. Li mem timis la serbojn pro la germana venĝo, tiel decidis pri pli milda kontraŭstara politiko ĝis alveno de la aliancanoj. Ĉar la partizanoj pli konsekvence kaj persiste kontraŭbatalis, la aliancanoj pli kaj pli bone favoris la partizanojn, ĉefe post tio, ke en 1944 alvenis informoj pri tio, ke la ĉetnikoj kunlaboras kun la italoj.

Post la milito, Mihajloviĉ kaŝis sin, sed la partizanoj kaptis lin la 13-an de marto 1946 kaj mortpunis lin pro kunlaborado kun la malamiko kaj oni ekzekutis lin.

## Interesaĵoj
* Akuzita pri kunlaboro kun germanoj kaj armita apogo de la okupantoj. La proceso finiĝis post 7 tagoj. La 17-an de julio estis pafmortigita fare de ekzekuta plotono. La ekzekutistoj ĵetis al la ĉerko brulbotelon .
* Kiel tiu, kiu savis ĉ. 500 usonajn aviadilistojn kaj paraŝutistojn estis postmorte en 1948 distingita de la prezidento de Usono Harry Truman per Legion of Merit, „pro kontribuo al la venko de Aliancanoj”. Usona Departemento de Ŝtato ekpostulis la plej altan gradon de sekreteco, „por ne malbonigi rilatojn kun Josip Broz Tito”.

Kategorio:Serboj
Kategorio:Serbaj generaloj
Kategorio:Jugoslavaj generaloj
Kategorio:Jugoslavaj politikistoj
Kategorio:Ĉetnikoj
Kategorio:Pafekzekutitoj
Kategorio:Ekzekutitoj en la 20-a jarcento
Orkruca parolo

La **orkruca parolado** (angle *Cross of Gold speech*) estis klasika usona politika parolado de William Jennings Bryan la 8-an de julio 1896 en Ĉikago, en la porprezidenta konvencio de la usona Demokrata Partio.

Bryan elokvente atakis tiun dogmon, ke nur oro povas servi kiel mongarantio kaj li finis la parolon tiel: "Oni ne trudu sur frunton de la laboristoj tiun dornan kornon, oni ne krucumu la homaron je ora kruco." Lia parolo tiel entuziasmigis la konvencion, ke la komisiitoj elektis Bryan al prezidenta kandidato, kvankam li estis nur 36 jarojn aĝa kaj li apenaŭ havis spertojn kiel oficisto. Bryan malvenkis en novembro kontraŭ la respublikana kandidato William McKinley.

Kategorio:Historio de Usono
Măneuți

**Măneuți** [məneucj] (hungare **Andrásfalva**) estas vilaĝo en Rumanio norde de Rădăuți. Ĝi situas proksime de la rivero Suceava. Ĝi situas en la distrikto Suceava kaj apartenas al komunumo Frătăuții Vechi. 
eta|maldekstra|250px|Măneuți - Andrásfalva
Ĝi estis fondita apoge de Andreo Hadik kaj tial en 1806 ricevis lian nomon.

## Historio 
Ĝiaj loĝantoj estis rifuĝintoj post Siculicidium. Oni translokis ilin en 1941 en Bácska kaj 1944 en departemento Tolna kaj departemento Baranya, kaj sur la ĉirkaŭaĵon de Budapest en loĝejoj de elkoloniigitaj ŝvaboj. La reformita preĝejo de Măneuți estis konstruita en 1834 sur la loko de pli frua preĝejo. En 1909 ĝi pereis. Ĝi estis fama pilgrimejo. En 1930 Măneuţi havis 2 539 loĝantojn; 98 % el ili estis hungaroj.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Gravaj personoj 
* János Pauer (23-a de decembro 1846 – Selmecbánya, 21-a de decembro 1904): juristo, inĝeniero pri minejoj.
* Ádám Sebestyén (Andrásfalva, ? 1921 – ?, 22-a de januaro 1996): etnografo.

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:DVilaĝoj de distrikto Suceava
Moulay Rachid

Princo **Moulay Rachid**, ,  (naskiĝis la 20-an de junio 1970 en Rabato), estas doktoro (Ph.D), diplomato, kaj princo de Maroko. Li estas la filo de Hasano la 2-a kaj Lalla Latifa Hammou. Li estas internacie rekonata diplomato kaj arbitraciisto ĉe konfliktoj internacie.

Li ankaŭ estas la prezidanto de sia landa asocio de skoltismo.

## Eksteraj ligiloj 
* Hassan II Golf Trophy 
* King of Hearts
* The greatest visionary leader
* Together For a Better World

Kategorio:Princoj
Kategorio:Marokanoj
Kategorio:Skoltismo
Hajderabado

**Hajderabado** (, IAST: Haidarābād;  ) estas ĉefurbo de la barata subŝtato Telangano, kreita en junio 2014 el parto de la subŝtato Andra-Pradeŝo. Ĝi havas pli ol ses milionojn da loĝantoj, kaj tio igas ĝin la sesa plej granda urbo de Barato. Jure la urbego por maksimume dek jaroj, do ĝis plej malfrue 2024 ankaŭ plufunkcios kiel ĉefurbo de Andra-Pradeŝo.

Ĝi estas unu el la plej evoluintaj metropoloj da Barato, kaj multaj komputil-firmaoj baziĝas en ĝi. La ĉefaj lingvoj estas la telugua kaj la urdua, sed ankaŭ pluraj aliaj estas parolataj tie, kiel bengala, hindia, kanara, marata, marvara, odia, panĝaba kaj tamila.

La najbara Sikundarabad kaj Hajderabado estas ĝemelurboj (inter ili estas artefarita lago ekde la 16-a jarcento), tamen ambaŭ estas kolektive konataj kiel Hajderabado.

Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
eta|maldekstre|Palaco en Hajderabado

## Geografio 
 situas en Dekkana Altebenaĵo en alteco 543 m laŭ la marnivelo. Mumbajo troviĝas 624, Kolkato 1185, tutlanda ĉefurbo Delhio 1260 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
La origina urbo de Hajderabado estis fondita sur la bordoj de rivero Musi, kio nun estas la malnova urboparto en 1591. Tie regis diversaj dinastioj, inter kiuj Asaf Jahi el 1769 ĝis 1948. En 1687, imperiestro Aurangzeb havis la urbon, kaj baldaŭ donis al ĝi aŭtonomion. Dum la 1950-aj jaroj, la urbo iĝis la dua ĉefurbo de Barato.

## Klimato 
Hajderabado havas tropikan savanoklimaton, kun varmaj someroj inter februaro‒junio, kiun sekvas la musono en oktobro. Jare pluvas po 810&nbsp;mm. La temperaturo varias inter 6-.

## Trafiko 
En Hajderabado kruciĝas 2 gravaj vojoj: inter la 2 marbordoj kaj inter sudo-nordo. La milionurbo estas signifa fervoja nodo kaj havas internacian flughavenon.

## Vidindaĵoj 
* Kvar-Minaretoj, moskeo kaj fama monumento de la urbo, kun kvar graciaj minaretoj 
* Kvar-Pordegoj, arkaĵo proksima al Kvar-Minaretoj
* Arkeologia Muzeo de Telangana
* Fortikaĵo
* Palacoj Ĉovmahalla kaj Taramati Baradari 
* Artefarita lago

## Servoj
* Universitato de Hajderabado
* Universitato Mahindra
* Universitato Osmania

## Esperanto 
La 26-an kaj 27-an de oktobro 2013 la Barata Esperanto-Kunveno okazis en la Goethe-centro de la urbo.

## Ĝemelurboj 
*  Indianapolis, Usono
*  Dubajo, Emirlandoj
*  Ipswich, Aŭstralio
*  Brisbane, Aŭstralio
*  Kazan, Rusio
*  Mijoŝi (三芳町), Japanio
*  Medellin, Kolumbio
*  Munkeno, Germanio
*  Riverside (Kalifornio), Usono
*  Suvon, Sud-Koreio
*  Tajpejo, Tajvano

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* listo de milionurboj
* Hajderabado (princlando)
* Metroo de Hajderabado
* Lingampalli (stacidomo)

eta|maldekstre|Panoramo en Hajderabado

Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Urboj de Telangano
Kategorio:Milionurboj
Martin Radeck

**Johann Martin Radeck** (naskiĝinta en 1640 - mortinta en 1684) estis komponisto kaj orgenisto de la Nordgermana Orgenskolo.

Estas tradiciita, ke Radeck en 1674 estis orgenisto ĉe la preĝejoj *Trinitatis Kirke* kaj *Helligåndskirke* kaj en 1676 donis klavarleciojn. Je la 8-a de novembro 1670 li edziĝis kun Magdalene Sybille Schindler.

Kelkaj esploristoj supozas, ke Martin Radeck estas identa kun la orgenisto kaj vikario **Johann Martin Radeck** naskiĝinta je 1623 en Mühlhausen kaj entombigita je 1683 en Roskilde.

De Radeck tradiciiĝis mallonga manuskripto, kiu enhavas unu kantaton *Herr, wenn ich nur dich habe*, kelkajn variaciojn pri la ĥoralo *Jesus Christus unser Heiland* por orgeno samkiel suito por klavarilo.

## Literaturo 
* Harald Kümmerung: Eintrag „Radeck, Martin“ in Friedrich Blume (Hrsg.): *Die Musik in Geschichte und Gegenwart.* 1.&nbsp;Auflage. Bärenreiter-Verlag, Kassel 1949–1986
* John Bergsagel: Eintrag „Radeck, Johann Martin“ in Stanley Sadie, John Tyrrell (Hrsg.): *The New Grove Dictionary of Music and Musicians.* 2.&nbsp;Auflage. Oxford University Press, 2001, ISBN 978-0-19-517067-2

Radeck, M
Radeck, Martin
Radeck, Martin
Radeck, Martin
Radeck, Martin
Nordamerika Liberkomerca Interkonsento

**Nordamerika Liberkomerca Interkonsento** (; ; ) estas komerca traktato inter Usono, Kanado kaj Meksiko, subskribita en 1992. La traktato celas malkonstruon de doganoj kaj aliaj obstakloj, kiuj malhelpas la liberan cirkuladon de varoj kaj servoj.

[maldekstre|eta|300px|[Carlos Salinas, prezidanto de Meksiko (malantaŭe maldekstre), George H. W. Bush, prezidanto de Usono (malantaŭe centre) kaj Brian Mulroney, ĉefministro de Kanado (malantaŭe dekstre), kaj iliaj respektivaj traktatistoj dum signumada ceremonio por malneto de la konsento en 1992.]]
La estiĝon de NAFTA instigis la sukceso de EU, Kanado kaj Usono jam en 1988 subskribis traktaton pri libera komercado, la NAFTA tion fakte etendis je Meksiko. La traktadojn partoprenis registaroj de usona prezidento George Bush, kanada ĉefministro Brian Mulroney kaj meksika prezidento Carlos Salinas de Gortari.

La antaŭpreparo de la interkonsento finiĝis je aŭgusto de 1992 kaj la tri gvidantoj subskribis la dokumenton la 17-an de decembro samjare. La parlamentoj de la tri landoj ratifikis la interkonsenton en 1993, ĝi ekvalidis la 1-an de januaro 1994.

La ĉefa celo de la NAFTA estas laŭpaŝa malkonstruo de la doganoj. Kelkaj ekvalidis jam la 1-an de januaro, ĉe aliaj daŭras tio dum 15 jaroj.

## Eksteraj ligiloj 
* paĝaro de NAFTA (angle, france, hispane)  
* NAFTA kaj la sekvoj por Meksiko  ()
* La malsukcesaj promesoj de NAFTA: Komerca misekvilibro ()

Kategorio:Internaciaj organizaĵoj
Kategorio:Liberkomercaj zonoj
Kategorio:Komercoblokoj
Kategorio:Liberkomercaj traktatoj
Kategorio:1994 en Kanado
Kategorio:1994 en Meksiko
Kategorio:Ekonomio de Nordameriko
Ŝilda vulkano

[eta|dekstra|280ra|Ŝilda vulkano [Mauna Kea sur Havajaj insuloj.]]
**Ŝilda vulkano** estas tipa vulkano kun larĝa bazo kun milda ascendo de vulkana deklivo, kies formo pensigas al ŝildo. Tiaj vulkanoj troviĝas super varmaj makuloj (vulkanoj de Havajo, Islando, Reunio kaj laŭlonge laŭ riftaj sistemoj (ekz. Granda Rifto). La ŝildaj vulkanoj estas formitaj de bazalta lafo kun malalta viskozeco, kiu havas tendencon disfluiĝi en vastan ĉirkaŭaĵon. Ili estas konataj ankaŭ el aliaj planedoj de la sunsistemo (Olympus Mons kaj aliaj vulkanoj sur Marso).

La ŝildaj vulkanoj estas la plej grandaj vulkanoj sur Tero (rilate al volumeno de materialo) - Mauna Loa sur Havajo estas la plej volumena monto sur Tero - (75&nbsp;000&nbsp;km3) kaj Piton de la Fournaise estas aktiva vulkano sur insulo Reunio.

## Ekzemploj 
* Santa Isabel

## Vidu ankaŭ 
* Listo de vulkanoj
* Stratovulkano
* Kaula
* Genovesa

Kategorio:Ŝildaj vulkanoj
Kategorio:Vulkanaj formoj
Kategorio:Geomorfologio
Openmoko

**Openmoko** (*Open Mobile Kommunikations*) estas projekto pri kreado de malfermita GSM-poŝtelefono laŭ filozofio de libera programaro kaj aparataro. La telefono funkcias pere de Openmoko Linux, distribuaĵo kiu uzas Linuksa-kernon kaj uzas pakaĝsistemon ipkg. Oni ankaŭ planas uzi AGPS (aldona GPS-integra cirkvito).

## Projektoj 
[eta|Openmoko [Neo FreeRunner]]
Kompanio FIC anoncis Openmokon kiel platformon por sekva generacio de siaj poŝtelefonoj. Ekde 9-a de julio 2007, Neo 1973 estis la unua amasa poŝtelefono konstruita surbaze de Openmoko. Ĝi estis unue prezentita ĉe konferenco "Open Source in Mobile" en Amsterdamo.

La dua amasa poŝtelefono estis Neo FreeRunner ankaŭ nomata GTA02.

Pro ekonomia krizo la projekto de GTA03 estis nuligita.

En 2009 anstataŭ ol projekti la novan poŝtelefonon GTA03, Openmoko publikigis WikiReader, malkonektite legilo de Vikipedio.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo 
* Vikio de Openmoko 
* Esperanta vikio de Openmoko
Taŭrokaco

eta|Taŭrokaco
La **taŭrokaco** estas speco de batilo, pretigita el etendita kaj sekigita peniso de la virbovo. Oni uzis ĝin pli frue por punbati homojn aŭ bestojn, sed hodiaŭ jam ne ekzistas tia uzado.

La longigita, tordite sekigita virbova peniso havas la longon de 80–100 cm, estas tre elasta kaj malpeza. La batoforto estas grava kaj povas kaŭzi gravajn vundiĝojn.

## Kiel hundonutraĵo 
Hodiaŭ oni uzas la virbovan kacon nur kiel nutraĵon por hundoj. Ĝi servas kiel maĉaĵo kaj tiel purigas la dentojn de la hundoj. La hundoŝatantoj fakte preferas la nenaturajn maĉaĵojn, ĉar tiuj havas neniun odoron.

Kategorio:Punoj
Kategorio:Nutraĵo
Eaubonne

**Eaubonne** [obon] estas franca komunumo kaj pariza ĉirkaŭurbo, lokita en la departemento Val-d'Oise kaj en la regiono Francilio, apud Pontoise.

Ĝi havas proksimume 23 000 loĝantojn, kiujn oni kutime nomigas *Eaubonnais* [obone].

## Geografio 
La komunumo situas kore de la valo de la rivereto *Montmorency*, proksimume 15 kilometrojn nordokcidente de Parizo. Ĝi havas landlimojn kun la komunumoj .

La urbo oficiale dividiĝas en kvin kvartalojn : *Flammarion* nordokcidente, *Jean-Jacques Rousseau* nordoriente, ''Mont-d'Eaubonne* centre, *Paul Bert* sude kaj *Cerisaie - Jean Macé'' okcidente.

## Vidindaĵoj 
La **preĝejo Sainte-Marie** estas monumento, kiu datiĝas de la 12-a jarcento : ĝi inspiris interalie la pentriston Maurice Utrillo. La **hotelo de Mézières** estis starigita en 1762. Ĝi fariĝis la urbdomo de la vilaĝo en 1913, sekve komunuma biblioteko kaj finfine ekspoziciejo.

La **kastelo La Chesnaie** estas franca historia monumento, konstruita en 1766. Ĝi estas bela kastelo, kies stilo estas tipa de la reĝado de Ludoviko la 15-a. En la parko de la kastelo ekzistis domo, kie loĝis Sophie Lalive de Bellegarde, nomita s-ino d'Houdetot, kaj kie ŝi kutime gastigis la verkiston Jean-Jacques Rousseau. La domo estis detruita dum la 19-a jarcento.

## Famuloj 
* Andor Adorján, hungardevena ĵurnalisto

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Val-d'Oise
* Listo de urboj de Francio
* Ermont - Eaubonne (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Komunumoj de Val-d'Oise
Kategorio:Urboj de Francio
Listo de vulkanoj de Havajo kaj Pacifiko

## Ĉilio
### Paska insulo
## Francio
### Insuloj de Komunumo
## Nov-Zelando
### Insulo de kontraŭpieduloj
## Pacifiko
## Usono
### Havajaj insuloj
## Vidu ankaŭ
* Listo de vulkanoj

Kategorio:Listoj
Kategorio:Vulkanoj de Pacifiko
Listo de vulkanoj de Alasko

## Usono 
### Alasko 
### Aleutaj insuloj 
## Vidu ankaŭ
*Listo de vulkanoj

Kategorio:Alasko
Kategorio:Geografio de Alasko
Kategorio:Vulkanoj de Usono
Kategorio:Listoj
Aniakchak

maldekstra|250ra|eta|Aniakchak
**Aniakchak** estas stratovulkano troviĝanta sur zono de la Aleutaj insuloj en la ŝtato Alasko en Usono. Ties kaldero havas preskaŭ 10 kilometrojn en perimetro kaj ĝi estas proksimume 600 metrojn profunda. Tial ĝi estas unu el la plej grandaj de sia speco en la mondo. Ĝi kreiĝis post eksplodo en la jaro 1645 a.K., do en la 17-a jarcento antaŭ nia erao. Aniakchak estas agada vulkano, en la historio ĝi kreiĝis minimume dek lafajn fluojn.

250ra|eta|maldekstra|Mapo de situo de vulkanoj sur duoninsulo Alasko

## Eksteraj ligiloj 
* Vulkanoj de duoninsulo Alasko
* Alaska vulkana observatorio 

Kategorio:Stratovulkanoj
Kategorio:Alasko
Oasis

eta|dekstra|250px|Koncerto de Oasis en la jaro 2005
**Oasis** estas fama angla rokgrupo, kreita en Manchester en 1991. La grupo estas gvidita de la gefratoj Noel Gallagher kaj Liam Gallagher. Liam estas la kantisto, dum Noel ludas la gitaron kaj kutime skribas la kantojn. La grupo kutime inkluzivas kvin homojn (krom la gefratoj Gallagher, ankaŭ estas dua gitaristo, basludisto kaj tamburisto), kaj la aliaj tri membroj de la grupo jam ŝanĝiĝis divers-foje.

La grupo vendis pli ol 50 milionojn da diskoj en la mondo, kaj produktis ok singuloj kiuj atingis la unuan lokon en la britaj klasigoj. Ili certe estas unu el la plej sukcesaj grupoj de la naŭdekaj jaroj.

Ilia muziko estas klasika rok-muziko, kaj oni diras ke ili estis multe influitaj de la Beatles.
Ili famiĝis kun la diskoj "Definetely Maybe" (1994) kaj "What's the story Morning Glory" (1995). Iliaj plej famaj kantoj estas verŝajne "Live Forever", "Don't look Back in Anger" kaj "Wonderwall".

Noel kaj Liam Gallagher estas konataj pro siaj laboristaj originoj pri kiuj ili tre fieras, kaj pro la fakto ke ili ofte ebriiĝas kaj kondutas perforte aŭ stulte en publikaj lokoj. La plej nova disko nomiĝas "Dig out your soul" (2008)

En 07.11.2008 ili donis koncerton radian en Kolonjo, transmisiitan en Germanujo kaj ankaŭ en 9 aliaj landoj. En Germanujo la stacio einslive transmisiis.

Lasta konflikto emigis Noel Gallagher al forlaso de la grupo la  post nova kverelo en la kulisoj de la rokfestivalo Rock en Seine, dum ili estis surscenejiĝantaj.

Kategorio:Anglaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1991
Turia (rivero)

**Turia** estas rivero en la ibera duoninsulo, kiu estas lokita oriente. Naskiĝas en "La Muela de S. Juan" (Muelilo de Sankta Johano) en la hispana provinco Teruelo. Ĝi ricevas la nomon Guadalaviar en sia unua parto de la vojo al maro, ĝis la kunfluejo kun la rivero Alfambra en la urbo Teruelo. La Turia enfluas en la urbo Valencio post trairi 280 Km al la Mediteraneo.

La rivero prenas sian nomon de la antikva ibera urbo Tiris, kiu estis proksima al la enfluejo.

## Topografio de la rivero 
La Turia estas tipa rivero mediteranea, kun grandaj diferencoj de flukvanto inter la diversaj sezonoj. Ĝi ricevas la akvon precipe el torentoj, kiujn produktas la printempa malglaciiĝo, kaj el la fortaj ŝtormoj, kiuj falas sur la rivera fluejo.

Laŭ ĝiaj karakteroj, oni eblas diferencigi plurajn partojn aŭ zonojn:

:* Ekde ĝia elfluo ĝis la Provinco Valencio
:* Trairo tra la regionetoj de la Alta Turia
:* Valencia legomĝardeno
:* Enfluejo

## Alfluantoj 
* Alfambra

Kategorio:Riveroj en Eŭropo
Kategorio:Riveroj en Hispanio
Kategorio:Riveroj en Valencilando
Kantono Pacific (Vaŝingtonio)

[eta|dekstra|Situo de Kantono Pacific en [Vaŝingtonio]]

**Kantono Pacific** [pasIfik] (angle: *Pacific County*) estas administra unuo en la sudokcidenta angulo de la usona ŝtato Vaŝingtonio. Ĝia administra sidejo situas en la urbo South Bend, kaj la plej granda urbo en la kantono estas Raymond.

## Geografio 
La kantono kovras areon de 3 169&nbsp;km², el kio 752&nbsp;km² estas akvo. En la kantono loĝis 20 984 homoj en 2000, laŭ la tiujara usona censo.

## Historio 
La parlamento de Oregona teritorio kreis la kantonon la . Ĝia nomo venis de la oceano, kiu formas ĝian okcidentan limon.

## Vidu ankaŭ 
Kantonoj de Vaŝingtonio

Pacific
Maurepas

***Maurepas**, franca komunumo en Somme.
***Maurepas**, franca komunumo en Yvelines.
***Maurepas**, usona lago en Luiziano.
Échirolles

**Échirolles** [eŝiROL] estas franca komunumo kaj ĉirkaŭurbo de Grenoblo, lokita en la departemento Isère kaj en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La loĝantojn oni kutime nomigas *Échirollois* en la franca. Kune kun Saint-Martin-d'Hères, Échirolles estas do unu el la ĉefaj ĉirkaŭurboj de Grenoblo.

La urbo estis malnovtempe laborista vilaĝo, kie plimulto el la loĝantoj laboris en la fabrikoj de viskozo, mondfama vegetaĵa materialo inventita en Échirolles en 1884.

## Geografio 
Échirolles havas tre urban pejzaĝon. Ĝi viciĝas inter la sudaj ĉirkaŭurboj de Grenoblo, kaj estas alirebla per tri elirejoj de apuda aŭtovojo. Aliaj transportaĵoj inkludas aŭtobusojn kaj la grenoblan tramvojon A. Échirolles havas landlimojn kun la komunumoj .

## Historio 
La deveno de la nomo *Échirolles* ŝajnas kontestebla. La plej akceptata hipotezo asocias ĝin kun la latina vorto por "sciuro", tiel klarigante la ĉeeston de sciuro sur la blazono de la urbo. Dua hipotezo ligas la nomon al la vorto *laîche*, tio estas planto tipa de malsekaj medioj.

## Vidindaĵoj 
La katolika preĝejo sankta Jakobo la maljuna, kore de la malnova vilaĝo, apartenas al la paroko Charles de Foucauld. Ekzistas cetere muzeo de la viskozo.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Isère
* Listo de urboj de Francio
* Échirolles (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala TTT-ejo 


Kategorio:Komunumoj de Isère
Kategorio:Urboj de Francio
Élancourt

**Élancourt** estas franca komunumo kaj pariza ĉirkaŭurbo, lokita en la departemento Yvelines kaj en la regiono Francilio. Ĝi havas proksimume 28 000 loĝantojn, kiujn oni kutime nomigas *Élancourtois*.

maldekstra|100ra|Blazono

## Geografio 
Élancourt situas 15 kilometrojn okcidente de Versailles, kaj apartenas al la "nova urbo" Saint-Quentin-en-Yvelines, kiu arigas sep komunumojn. La aliaj ses komunumoj estas Guyancourt, La Verrière, Magny-les-Hameaux, Montigny-le-Bretonneux, Trappes kaj Voisins-le-Bretonneux.

En la komunumo troviĝas la plej alta loko de Francilio, kun 230 metroj : la monteto Élancourt, tute artefarita far la elfositaĵoj de la nova urbo.

Élancourt havas landlimojn kun la komunumoj Plaisir norde, Trappes oriente, Le Mesnil-Saint-Denis sudoriente, La Verrière sude, Maurepas sudokcidente kaj Jouars-Pontchartrain nordokcidente.

## Vidindaĵoj 
eta|maldekstra|175ra|La templana komandejo.
Malgraŭ rapida disvolviĝo, la urbo konservis kelkajn spurojn de sia estinteco. Inter la plej belaj postrestaĵoj, oni povas mencii la romanika **preĝejo Saint-Médard**, kiu datiĝas de la 12-a jarcento, sed ankaŭ la **templana komandejo de La Villedieu**, fondita en 1180 kaj freŝdate renovigita.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Yvelines
* Listo de urboj de Francio
* Saint-Quentin-en-Yvelines

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala TTT-ejo

Kategorio:Komunumoj de Yvelines
Kategorio:Urboj de Francio