open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kalkulilo Geiger

[eta|Du-parta kalkulilo Geiger ([2005).]]
**Kalkulilo Geiger** estas aparato, kiu ebligas mezuradon de la radioaktivecon de objekto aŭ loko. Estas detektilo de partikloj kaj de joniga radiado. Ĝi havas la nomon de la germana fizikisto Hans Geiger.

Ĝi estas formata plej ofte de tubo kun fajna metala fadeno laŭlonge de ties centro. La spaco inter ili estas izolita kaj plena de gaso, kaj kun la fadeno je ĉirkaŭ 1000 voltoj relativaj al la tubo.

## Referencoj 
Kategorio:Atoma fiziko
Kategorio:Detektiloj
Kategorio:Germanaj inventoj
Kategorio:Radioaktiveco
Traĥeidoj

[eta|traĥeidoj kun multaj [stiplo|ariolaj stibloj (*Abies concolor*)]]
[eta|detala bildo de traĥeidoj (*[Picea abies*)]]
**Traĥeidoj** aŭ **trakeidoj** estas en laŭaksaj oblangaj lignaj ĉeloj por transporti akvon kaj firmigi la planton. Ili troviĝas en la ksilemo de vaskulaj faskoj de la tigo de plantoj.

Male al la laŭ la evolucio pli modernaj vaskulaj faskoj (traĥeoj) la traĥeidoj havas kvermurojn, kaj transportas la akvon trans tiel nomataj areolaj stiploj de ĉelo al ĉelo. En la supra parto de la planto la traĥeidoj estas pintaj kaj tial ili havas pli grandan komunan areon kun la sekvantaj ĉeloj; ĉie tie ankaŭ troviĝas la plej multaj stiploj.

Gimnospermoj (*Gymnospermae*) kaj pteridofitoj (*Pteridophyta*) plej ofte havas nur traĥeidojn, dum Angiospermoj (*Angiospermae*) havas plej pli da traxheoj ol treĥeidoj, kiuj povas pli bone transporti akvon pro ilia pli granda diametro kaj manko de la kvermuroj. Tio povas kaŭzi ĉe foliarboj embolion.

Pot la elkresko la traĥeidoj mortas kaj lignigiĝas per la enigado de lignino en la plantĉelaj muroj. Ili tiam transprenas firmigan funkcion. Antaŭ ĉio la malhela malfrua ligno kreskas preskaŭ nur por firmigo de la planto. La ligno kun pli granda procentaĵo da malhelaĵo estas pli altkvalita ol pli frua, hela ligno.

Foliarboj havas lignofibron por stabiligi la trunkon kaj branĉoj.

Ĉe kelkaj pingloarbaj specioj ekzistas ankaŭ horizontalaj traĥeidoj. Ili sidas flanke de la lignoradioj, kiuj konsistas el parenĥimĉeloj: ilia funkcio estas la horizontala transportado de akvo en la trunko.

## Vidu ankaŭ 
* traĥeo (planto)

## Literaturo 
* Anita Roth-Nebelsick: *Die Prinzipien der pflanzlichen Wasserleitung.* In: *Biologie in unserer Zeit.* Band 36, Nr. 2, 2006, S. 110–118, DOI:10.1002/biuz.200610305.
* Wilhelm Nultsch: *Allgemeine Botanik.* 11., völlig neubearbeitete und erweiterte Auflage. Georg Thieme, Stuttgart/New York 2001, ISBN 3-13-383311-1.

Kategorio:Ĉeltipoj
Kategorio:Ĉelbiologio
Kategorio:Plantomorfologio
27192 Selenali

'*27192 *Selenali'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Selena Shi-Yao Li*, finalistino de la *Intel Science Talent Search* de 2010, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro ŝia projekto pri biokemio. Ŝi estis lernantino ĉe la * Mira Loma High School'' de Sacramento (Kalifornio Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Santa Maria (Federacia Distrikto)

**Santa Maria** estas oficiale administra regiono en Federacia Distrikto, neoficiale grandurbo de Brazilo. La loknomo venis de la samnoma rivero. Kodo de la urbego estas **RA XIII**.

## Bazaj informoj 
eta|Urba panoramo en Santa Maria
* Loĝantaro: 123,956 (en 2011)
* Supermara alteco: inter 1100 kaj 1250 m
* Areo: 216&nbsp;km²
* Telefonkodo: +55 61
* Poŝtkodo:
* Horzono: UTC -3 (somere UTC -2)
* 

## Geografio 
Santa Maria situas en meza parto de la lando sur altebenaĵo inter 2 riveroj. **Braziljo** troviĝas 26 km. Limoj de la administra regiono estas Gama, Park Way, Lago Sul, Novo Gama, Valparaíso de Goiás kaj São Sebastião.

## Historio 
eta|maldekstre|Hospitala teritorio de Santa Maria
La teritorio de la nuna teritorio Santa Maria estis kampara areo. La oficiala fondiĝo okazis en 1990. La unuaj blokoj estis okupitaj en 1991. Hodiaŭ la urbego havas 100% de la asfaltitaj vojoj, 100% de la publika lumigo, 100% de kloakaĵo.

## Ekonomio 
En Santa Maria la plej grava produktaĵo estas en la farmacia sektoro.

## Klimato 
Klimato de Santa Maria estas seka en vintro, sed malseka en somero. La averaĝa temperaturo estas 20&nbsp;°C. La varmo kulminas en septembro (16-28&nbsp;°C), malkulminas en julio (13-25&nbsp;°C). Jare pluvas ĉ 1500 milimetroj. Plej ofte pluvas inter oktobro-aprilo.

## Vidu ankaŭ 
* Federacia Distrikto (Brazilo)

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo 

Kategorio:Federacia Distrikto (Brazilo)
Hermann Weyl

**Hermann WEYL** (9-a de novembro 1885 - 8-a de decembro 1955) estis matematikisto germana. Kvankam li multe loĝis en Zuriko kaj poste laboris en Princeton, estas identigita familiare kun la tradicio matematika de la Universitato de Gotingen, reprezentata de David Hilbert kaj Hermann Minkowski. Liaj esploroj ludis gravan rolon por la teoria fiziko same kiel por puraj fakoj, kiaj la nombroteorio. Li estis unu el la plej influaj matematikistoj de la 19a jarcento, kaj ŝlosila membro de la Instituto de Antaŭeniraj Studoj en ties komencoj, kontribuante al rigardo kaj internacia kaj integra.

Weyl publikigis kelkajn teknikaj kaj ĝeneralajn studojn pri spaco, tempo, materio, filozofio, logiko, simetrio kaj historio de la matematiko. Li estis unu el la unuaj kiuj imagis la probablecon kombini la koncepton de la teorio de relativeco kun la leĝoj de la elektromagnetismo. Dum neniu alia matematikisto de lia generacio aspiris al 'universalismo' de Poincaré aŭ Hilbert, Weyl escepte alproksimiĝis al tio.

## Verkoj 
* The Continuum: A Critical Examination of the Foundation of Analysis. 1918. ISBN 0-486-67982-9.
* Mathematische Analyse des Raumproblems. 1923.
* Was ist Materie?. 1924.
* Gruppentheorie und Quantenmechanik. 1928.
* «On generalized Riemann matrices». Ann. of Math. Vol. III (35). 1934. pp.~400--415.
* Elementary Theory of Invariants. 1935.
* Philosophy of Mathematics and Natural Science. 1949.
* Space Time Matter. título original: "Raum, Zeit, Materie". 1952. ISBN 0-486-60267-2.
* Symmetry. Princeton University Press. 1952. ISBN 0-691-02374-3.
* The Concept of a Riemann Surface. Addison-Wesley. 1955.
* Gesammelte Abhandlungen. Vol IV. ed. Chandrasekharan, K. Springer. 1968.
* Classical Groups: Their Invariants And Representations. ISBN 0-691-05756-7.

Kategorio:Germanaj matematikistoj
Kategorio:Geometroj
Kategorio:Germanaj filozofoj
Kategorio:Nombroteoriistoj
Kategorio:Membroj de la Papa Akademio de la Sciencoj
Kategorio:Membroj de la Nacia Akademio de la Sciencoj Leopoldina
Kategorio:Relativecoteoriistoj
Charles Townshend

**Charles TOWNSHEND**, 2a Vicgrafo Townshend [ˈtaʊnzənd], OĜ, RSL (18a de aprilo 1674 – 21a de junio 1738), estis angla nobelo, agrikulturisto, kaj politikisto de *Whig*.

Kiel politikisto li servis dum unu jardeko kiel Sekretario de Ŝtato, direktante la eksterlandajn aferojn de Britio. Kiel agrikulturisto estis ofte konata kiel **Turnip Townshend** (turnip = rapo) pro sia forta intereso en farmado de rapoj kaj sia rolo en la Brita agrikultura revolucio. Fakte li estis kiu enkondukis la kultivciklon kvarkampan aŭ kvarplantajn kaj la kultivadon de rapoj.

Kategorio:Britaj politikistoj
Kategorio:Britaj ŝtatestroj
Kategorio:Britaj agrikulturistoj
Kategorio:Britaj nobeloj
Kategorio:Britaj diplomatoj
Kategorio:Agrikulturo
Kategorio:Rapo
Joseph von Fraunhofer

**Joseph von FRAUNHOFER** (Straubing, 6a de marto de 1787 - Munkeno, 7a de junio de 1826) estis astronomo, optikisto kaj fizikisto germana, agnoskita ĉar inventis la spektroskopon kaj ĉar estis unu el la fondintoj de la spektrometrio kiel scienca fako.eta|dekstra|Fraunhofer dum montrado de spektroskopo.Kiel sciencisto, inĝeniero kaj entreprenisto li faris atingojn kiaj la malkovro de la "linioj de Fraunhofer" en la optika spektro de la sunlumo, inventis novan metodon de fabrikado de lensoj kaj iniciatis negocon de produktado de vitro por mikroskopoj kaj teleskopoj. Pro lia multfaka karaktero, la instituto teknologia *Fraunhofer-Gesellschaft* portas lian familinomon.

Kategorio:Germanaj sciencistoj
Kategorio:Optiko
Palaco de Schwerin

eta|maldekstra|Palaco de Schwerin
eta|maldekstra|
La **palaco de Schwerin** (en germana: *Schweriner Schloss*) estas situa en la urbo Schwerin, ĉefurbo de la subŝtato nome Meklenburgo-Antaŭpomerio, Germanio. Ĝi estis dum jarcentoj hejmo de la dukoj kaj granddukoj de Meklenburgo kaj, poste, de Meklenburgo-Schwerin. Aktuale ĝi hejmas por la sidejo de la Regiona Parlamento de Meklenburgo-Antaŭpomerio.

## Eksteraj ligiloj 
* La Palaco de Schwerin  – turisma oficejo
* La Palaco de Schwerin – Turismo de Schwerin
* La Palaco de Schwerin  – de Tom P. Galvin
* Parlamento de Meklenburgo-Antaŭpomerio (en germana)

eta|centra|300ra|

Kategorio:Ŝverino
Kategorio:Kasteloj en Germanio
Kategorio:Meklenburgo-Antaŭpomerio
Paŭlo de la Kruco

eta|Sankta Paŭlo de la Kruco, kongregacifondinto kaj mistikulo grava **Sankta Paŭlo de la Kruco** (latine: *Paulus a Cruce*, vere: *Paolo Francesco Danei*; naskiĝinta la  en Ovada, mortinta la ) estis itala teologo, sanktulo kaj mistikulo.

## Vivo 
La filo de Luca kaj de Maria Danei (fraŭlina nomo: *Massari*) edukitis ekde de la fruaj jaroj piece. Por tio helpis ankaŭ la rakontoj pri la vivo de iamaj eremitoj kiujn egali volis Danei jam tre frue. Ĝis la aĝo de 26 jaroj daŭris la serĉo je bona vivo. Unue Danei volis batali kontraŭ la turkoj, poste li retiriĝis en la solecon, kelkfoje li partoprenis pilgrimadojn. Li ordinitis en 1727 fare de episkopo Aurelio Cavalieri. Li restis kun aliaj sacerdotoj ofte en solecaj lokoj (ekz. Monte Argentano). En 1737 li decidis fini la migran vivon kaj setli kun samideanoj en unu stabilan lokon. Li prenis la monakan nomon kaj ricevis papan konfirmon pri kongregacifondopermeso en 1741 fare de Benedikto la 14-a.

Danei kontinuigis la ekde infanaĝo flegita vivo de meditado pri la pasiono de la Sinjoro Jesuo. Lia fervoro pli kaj pli kreskis kaj la misioj estis tre sukcesaj. Eĉ krimuloj ekpentis. Baldaŭ li malfermis domon en Romo - por kio cedis al li papo Klemento la 14-a la kirkon kaj la monakejon Sanktaj Johano kaj Paŭlo ĉe la piedo de la monto Coelius. Furoregis lia severeco penta. En 1765 okazis la lasta misio en Romo.

Sanktuliĝo estis en 1869 fare de Pio la 9-a; memortago estis la 28-a de aprilo (nuntempe: la 19-a de oktobro). La de li fondita kongregacio de la ***Pasionuloj*** (latine: *Congregatio Passionis Jesu Christi*, mallongigo: *CP*) tre bonfaris kaj bonfaras por la kristana mondo.

## Fonto 
Vollständiges Heiligen-Lexikon, Band 4. Augsburg 1875, p. 724-725, kio legeblas tie ĉi interrete.

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝaro de la kongregacio

Kategorio:Italaj sanktuloj
Kategorio:Italaj teologoj
Kategorio:Kristanaj mistikuloj
Rutgero la 1-a de Kleve

**Rutgero la 1-a de Kleve** validas kiel la unua grafo de Kleve, kies graflando ekestis per subdivido de Graflando Hamalando proksimume 1020/25.

Rutgero la 1-a estis frato de Gerhardo Flamens, praavo de la unua grafo de Geldern. Lia frato Gerhardo estis bofilo de la lasta grafo de Hamalando el la dinastio Immedingoj, Ditriĥo de Hamaland. La daŭro de la Rutgera regeco estas necerta kaj estas supozata inter proksimume 1020 kaj 1050. Lia edzino nomiĝis Vazela de Lotario (Loreno).

## Literaturo 
* Thomas R. Kraus: *Studien zur Frühgeschichte der Grafen von Kleve und der Entstehung der klevischen Landesherrschaft*. En: *Rheinische Vierteljahrsblätter*. Volumo 46, 1982, pj. 1-47.
* H.H. Joengbloed: *Immed "von Kleve" (um 950).* AHVN kajero 209, pj. 13-44 (2006)

Kategorio:Grafoj de Kleve
Kategorio:Flamenses
Kategorio:Naskiĝintoj en la 10-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en la 11-a jarcento
Rutgero la 2-a (Kleve)

**Rutgero la 2-a** validas kiel dua grafo de Kleve, estas tamen historie nur malfacile komprenebla.

En la jaro 1061 iu Rtgero estis menciata kiel vokto de la kolonja kolegiato Sankta Maria ad Gradus. Ĉar la vokteco de la kolegiato verŝajne staris en rilato kun Kastelo Tomburg, kaj la grafoj de Kleve ekde la fino de la 11-a jarcento estas dokumenteblaj kiel regantoj de Tomburg, tiu ĉi Rutgero estas rigardata kiel grafo de Kleve, kiu ja ne plu estus identa kun Rutgero la 1-a, la supozeble unua grafo de Kleve. Eble Rutgero estas identa kun iu Rutgero menciita inter 1051 kaj 1057 en la ĉirkaŭaĵo de la kolonjaj ĉefepiskopoj.

## Literaturo 
* Thomas R. Kraus: *Studien zur Frühgeschichte der Grafen von Kleve und der Entstehung der klevischen Landesherrschaft*, en: Rheinische Vierteljahrsblätter 46 (1982), pj. 1–47.

Kategorio:Grafoj de Kleve
Kategorio:Naskiĝintoj en la 11-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en la 11-a aŭ 12-a jarcento
Tomburg

eta|Ruino de Kastelo Tomburg sur la samnoma monto
La **Tomburg** estas la ruino de altaĵkastelo sur alteco da 316 metroj super marnivelo proksime de Rheinbach proksime de Bonn. Ĝi troviĝas en malgranda naturprotektejo sur la same alta monto Tomberg. Ĝi estas postlasaĵo el la terciaro, kiam flua lafo leviĝis el la terinterno kaj post la erozio de la kovraj tavoloj postlasis bazaltokupolon.

## Historio 
Postsignoj de loĝado sur Monto Tomberg estas reireblaj ĝis en la 4-a jarcento kaj deduktigas je uzado fare de la romianoj. La kastelo ekestis proksimume 900 kaj estis en la pli malfruaj jaroj treege plukonstruata.

Palatingrafo Ezzo kaj lia edzino Mathilda, fratino de Imperiestro Oto la 3-a, loĝis proksimume 1000 en Kastelo Tomburg. Ilia filino Richeza fariĝis reĝino de Polujo, filo Oto heredis la palatingraflandon, fariĝis en 1045 Duko de Ŝvabujo kaj mortis en 1047 en Kastelo Tomburg. Meze de la 11-a jarcento la kastelo apartenis al la ĉefepiskopujo Kolonjo. En dokumento el 1052 Papo Leono la 9-a konfirmis al ĉefepiskopo Hermano la 2-a de Kolonjo, ke krom aliaj pluaj lokoj ankaŭ Kastelo Tomburg kun propra preĝejo apartenas al la ĉefepiskopujo. Kiel vasaloj la grafoj de Kleve sekvis ekde 1090 kaj 1230 post la Sinjoroj de Müllenark kiel kastelestroj. Tiutempe ili nomiĝis *de Tomburg*.

Post ŝanĝiĝema historio la kastelo perdis ekde la 14-a jarcento sian militan gravecon. Por la *de Tomburg*, kiuj aktivis kiel rabokavaliroj, ĝi servis kiel retiriĝejo. Post 1420 estis pro heredodisdivido pluraj posedantoj. Post kverelo kun Frederiko de Sombreff, *Sinjoro je Tomburg kaj Landskron*, la duko de Jülich konkeris Kastelon Tomburg. Post ĝia preskaŭ kompleta ruinigo la 7-an de septembro 1473 ĝi ne plu estis rekonstruata.

## Nuna situacio 

 dosiero:Fritz von Wille 0297.jpg | Pentraĵo el la 1920-aj jaroj
 dosiero:Tomburg 2008 (3).jpg|Defendoturo
 dosiero:Tomburg 2008 (4).jpg|Malsupra resta parto de la defendoturo
 dosiero:Tomburg 012x.jpg|Elaera foto de Tomburg el 2015

Ĝis en la novepoko ruino kaj kastelmonto servis kiel bazaltorompejo. Tamen konserviĝis proks. 70 elcentoj de la Monto Tomberg kaj partoj de la defendoturo. Ankaŭ la kastelfonto de profundeco da 46 metroj, kiun en 1883 la loka hejmregiona asocio elfosis, ankoraŭ ekzistas. Je la fosado oni trovis multajn arĥeologiajn trovaĵojn, ekzemple ŝtonajn pafilegokuglojn.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Dietmar Pertz: *Die Tomburg bei Rheinbach.* En: *Rheinische Kunststätten.* Kajero 504, Kolonjo 2008, ISBN 978-3-86526-026-0

## Eksteraj ligiloj 
* Forschungsfragen und Rätsel rund um die Tomburg
* Geschichte der Tomburg 

Kategorio:Ruinoj en Nordrejn-Vestfalio
Kategorio:Monumentoj en Nordrejn-Vestfalio
Mária Majláth

**Mária Majláth** [majlAt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Majláth Mária** estis hungara aktoro. Ŝia dua edzo estis Samu Balázs.

Mária Majláth http://www.imdb.com/name/nm0538153/ naskiĝis la  en Sárvár, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Mária Majláth debutis en malgranda teatro en Budapeŝto en 1936, poste ŝi ricevis rolojn en diversaj provincaj teatroj (Miskolc, Sopron, post la 2-a mondmilito en Szeged). Ekde 1948 ŝi apartenis al la Nacia Teatro (Budapeŝto). En 1989 ŝi ricevis la titolon eterna membro de la Nacia Teatro. En 1943 ŝi edziniĝis, post la eksedziniĝo ŝi denove edziniĝis, poste ŝi naskis filon. Ŝia voĉo estis aŭdebla ankaŭ en Hungara Radio. Ŝi ricevis plej ofte epizodajn rolojn.
 
## Elektitaj roloj teatraj 
* József Katona: *Banuso Bánk* - Melinda
* William Shakespeare:
** *La ŝtormego* - Miranda
** *A makrancos hölgy* - Kata
* Ferenc Molnár: *La cikonio* - Alexandra

## Roloj en filmoj (elekto) 
* *Csempészek* (1958)
* *141 perc a befejezetlen mondatból* (1975)
* *Redl ezredes* (1985)
* *Szomszédok* (1987) - televizia serio

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* http://mek.oszk.hu/02100/02139/html/sz15/87.html

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
27194 Jonathanli

'*27194 *Jonathanli'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Jonathan F. Li *, finalisto de la *Intel Science Talent Search* de 2010, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro lia projekto pri biokomputiko kaj genomiko. Li estis lernanto ĉe la * Saint Margaret's Episcopal School'' de San Juan Capistrano (Kalifornio Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Alajos Komáromy

**Alajos Komáromy** [alajoŝ komAromi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Komáromy Alajos** estis hungara aktoro.
eta|Alajos Komáromy
Alajos Komáromy http://mek.oszk.hu/02100/02139/html/sz13/471.html naskiĝis en la 1820-aj jaroj en Gyula, li mortis la  en Szigetszentmiklós.

## Biografio 
Alajos Komáromy frekventis lernejon en sia naskiĝurbo, li iĝis lignaĵisto. Li aĝis 18, kiam li ekvidis teatran trupon en Pest (urbo)n kaj la teatrejo allogis lin. En 1845 en Zalaegerszeg li debutis, poste li ludis en Nagyvárad, Arad, Kecskemét. En 1848 li havis rolojn eĉ en Teatro Magyar de Pest. Dum la Hungara revolucio de 1848 li estis soldato, post falo de la revolucio trudsoldato sed jam en la armeo de Habsburgoj. Ekde 1851 li denove estis aktoro en diversaj tiutempaj hungaraj urboj. Inter 1859 kaj 1887 li estis membro de la Nacia Teatro (Budapeŝto), kie li havis la titolon eterna membro de la Nacia Teatro. Depost 1887 li retiriĝis. Post vidviĝo li denove edziĝis.

## Elektitaj roloj 
* József Katona: *Banuso Bánk* - titolrolo
* William Shakespeare: *Otelo, la maŭro de Venecio* - titolrolo
* Molière: *La Avarulo* - Cléante

## Memorigiloj 
* strato en Szigetszentmiklós

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kastelo de Bonyhád

La **Kastelo de Bonyhád** (konata ankaŭ pri la iama posedanto **Kastelo de Perczel**) estas historia monumento, nuntempa biblioteko en Hungario, en urbo Bonyhád.
eta|maldekstre|Kastelo en Bonyhád
## Historio 
La familio Perczel havis en Bonyhád aŭ en la ĉirkaŭaĵo plurajn kastelojn. Preciza dato pri la konstrujaro mankas informoj. En 1948 la ŝtato forprenis la kastelon (la samo okazis kun la ceteraj hungaraj kasteloj). Dum la socialismo en la kastelo orfejo funkciis, poste oni profitis ĝin por kulturaj celoj: ekde 1968 funkciis tie la distrikta eduka centro, muzika lernejo kaj distrikta biblioteko. Ekde 1980 la plena konstruaĵo apartenis al la biblioteko. Inter 1983-1986 la plena kastelo estis renovigita. En 2001 la biblioteko prenis la nomon *Imre Solymár urba biblioteko*. 

## Konstruaĵo 
La teretaĝa konstruaĵo situas sola en parko. La kastelo formas U-majusklon. La fasado estas simetria, la meza parto reliefas kun la ĉefenirejo, pli supre timpano (arkitekturo) estas videbla.

## Parko 
La parko estas pejzaĝa parko. Antaŭ la ĉefenirejo fontano funkcias.
 
## Fontoj 
* oficiala paĝo de la biblioteko  
* http://www.kastelyok.eu/content/tolna-megye#Bonyhád  
* hungare kun fotoj
* http://kastelyok.com/adatlap.php?details=751

Bonyhad
Kategorio:Bonyhád
Adonis (verkisto)

**Ali Ahmad Said Esber** (, artista nomo: **Adonis**; naskiĝis la  en Qassabin apud Latakio) estas grava siria verkisto.

## Vivo 
La filo de agrikulturisto kaj imamo ricevis eksterlerneje tradician islaman edukon. Feliĉe li povis ekfrekventi lernejon francan en Tartus en 1944. Inter 1947-49 li estis gimnaziano en Latakio.

En gazetoj aperis ekde 1947 poemojn sub la pseŭdonimo "Adonis". En 1950 li ekstudentis pri filozofio. Adonis engaĝiĝis por la Populara Partio de Sirio (PPS). La unua memstara publikiĝo estis en 1950: *Dalila*. En 1954 li finstudis antaŭ soldati inter 1954-56: tiam li estis ne tute unu jaron en malliberejo pro politikaj agadoj. En 1956 li edziĝis al Halida Salih, kiu ĉiam science akompanis lian verkistan agadon. En 1956 Adonis iris al Bejruto deĵoronte kiel instruisto kaj ĵurnalisto. Samjare li aliĝis al la rondoj de la de Yusuf al-Hal fondita literaturgazeto "Si‘r" (=poemfarado; unua numero: printempo de 1957).

En 1960/61 Adonis estis, danke al stipendio de la franca registaro, en Parizo. En 1961 sukcesis lia verkista establiĝo difinita per la antologio poezia *’Agani Mihyar ad-dimasqi* (=kantoj de la damaskano Mihyâr). En 1962 Adonis iĝis libana ŝtatano. Post intertempa malapero de la menciita literaturfakgazeto (ĝis 1967) Adonis fondis en 1968 la periodaĵon "Mawaqif" (=vidpunktoj). En 1971 li restadis plurajn semajnojn en Usono. En 1973 li doktoriĝis ĉe la bejruta Universitato de Sankta Jozefo. Tuj poste li iĝis docento kaj ĉe la ŝtata universitato kaj ĉe la privata jozefa.

Malgraŭ eksplodinta interna milito en 1975 Adonis restis en Bejruto ĝis 1986. En 1980/81 li instruis ĉe "Université Censier Paris III" kaj prelegis en 1984 kvarfoje pri araba poetiko ĉe "Collège de France". En 1986 li eksetlis en la franca ĉefurbo. Li laboras kiel kultura konsilisto de UNESCO. Inter 1990-93 li instruis ankaŭ en Ĝenevo altlerneje.

## Vidu ankaŭ
* Abu Nuŭas

## Eksteraj ligiloj 
* Kritiko post aljuĝo de la germana Remarque-pacpremio al Adonis

Kategorio:Sirio
Kategorio:Libanaj verkistoj
Kategorio:Profesoroj
Jakioj

eta|Jakioj (fotita inter 1910 kaj 1915)
225px|eta|la situo de la precipa vivregiono en Sonora, kie la plej granda loĝantaro de jakioj ankoraŭ loĝas
La **jakioj** - hispane nomataj **Yaqui**  aŭ **Yoeme**  - estas indiana etno, do indiĝena popolo de Ameriko, kiu loĝas precipe en kaj apud la valo de la samnoma rivero *Yaqui* en la meksika subŝtato Sonora kaj de Sudokcidenta Usono; krome ankaŭ ekzistas malgrandaj populacioj en la meksikaj subŝtatoj Sinaloa kaj Durango. La tribo *Paskaj Jakioj* (hispane *Pascua Yaqui*) vivas proksime de Tucson, Arizono, kaj krome membroj de la etno loĝas aliloke en sudokcidenta Usono, speciale en la usonaj subŝtatoj Nevado kaj Kalifornio. Aparte densa la loĝado estas en kaj rande de la Sonora-dezerto. Internacie la etno interalie konatiĝis per la fikciaj rakontoj de Carlos Castañeda.

Kategorio:Etnoj en Meksiko
Kategorio:Etnoj en Usono
(27089) 1998 UE15

**(27089) 1998 UE15** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  de la kroata astronomo Korado Korlević elde la Observatorio de Višnjan en Kroatio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Korado Korlević
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
La vivo de aliuloj

**La vivo de aliuloj** () estas germana filmo de la jaro 2006 kiu estis la ekkariero de Florian Henckel von Donnersmarck kiel scenaristo kaj reĝisoro. La agado de la filmo okazas en Orienta Berlino dum la lastaj jaroj de ekzistado de la GDR kaj montras la kontrolon plenumitan de la sekreta polico (Stasi) sur la intelektaj etosoj. Ĝiaj protagonistoj estas ludataj de Ulrich Mühe, Sebastian Koch, Martina Gedeck kaj Ulrich Tukur. 

La filmo estis premierita en Germanio la 23an de marto 2006. Ĝi ricevis diversajn premiojn inter kiuj sep *Deutscher Filmpreis* (Premioj de la germana kinarto) kaj pli ol kvindek internaciajn premiojn, inter kiuj elstaras la Oskar-premio al la plej bonkvalita filmo neanglalingva en 2007, la BAFTA al la plej bonkvalita filmo neanglalingva, la Cesar al la plej bonkvalita eksterlanda filmo aŭ la Premioj de la Eŭropa Kinarto al la plej bonkvalita filmo kaj al la plej bonkvalita aktoro.

## Eksteraj ligiloj 
*  *(recenzo pri la filmo)*

Kategorio:Germanaj filmoj
Kategorio:Germanlingvaj filmoj
Kategorio:Spionadaj filmoj
Kategorio:Filmoj pri ĵurnalismo
Kategorio:Filmoj pri verkistoj
Kategorio:Berlino en filmoj
Kategorio:Kulturo de GDR
Kategorio:Kontraŭkomunismo
Kategorio:Oskar-premiitoj
Kategorio:BAFTA premiitaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2006
Kategorio:Stasi
(27234) 1999 RC2

**(27234) 1999 RC2** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo *Catalina Sky Survey* elde la Stacio *Catalina* de la Observatorio Steward, nord-oriente de Tucson (Arizono, Usono).

La minimuma distanco inter ĝia orbito kaj tiu de Marso estas 0,00231 AU, tie estas nur 345&nbsp;600&nbsp;km.

* La  ĝi pasis al 0,0596528 AU (8,923927 milionoj da km) de Marso.
* La  ĝi pasos al 0,0188379 AU (2,818111 milionoj da km) de la ruĝa planedo.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Catalina Sky Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
László Molnár (aktoro)

**László Molnár** [lAslO molnAr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Molnár László** estis hungara aktoro, juristo, kritikisto, altlerneja instruisto. Lia nobela antaŭnomo estis *átányi* [AtAnji], lia pseŭdonimo estis *Árbócz*.
eta|László Molnár
László Molnár http://mek.oszk.hu/02100/02139/html/sz15/458.html naskiĝis la  en Kiskunfélegyháza, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
László Molnár frekventis mezlernejojn en Buda, Kecskemét kaj Pest (urbo), poste li studis juron en Reĝa Universitato de Budapeŝto inter 1875-1880. Li estis titulara subnotario de Pest-Pilis-Solt-Kiskun inter 1881-1884. Li debutis kiel aktoro en 1884 en Szeged, poste li ricevis rolojn en diversaj provincaj teatroj. Ekde 1889 li estis gastoaktoro en Nacia Teatro (Budapeŝto). En 1896 li aliĝis al la nova ĉefurba teatro Gaja Teatro, en la sekva jaro li edziĝis. En la sekvaj jaroj li havis rolojn aŭ en provinco, aŭ en la ĉefurbo, fine li apartenis al la Nacia Teatro inter 1902 kaj 1923. En 1903 li partoprenis en fondo de Priaktora Lernejo de la Tutlanda Societo Aktora, kie poste li instruis ĝis 1918. Li instruis inter 1905–1915 en Aktora Akademio. Li ricevis la titolon eterna membro de la Nacia Teatro en 1918. Li longe kontribuis kritikojn en diversaj gazetoj. Depost 1923 li estis pensiulo.

## Elektitaj roloj 
* József Katona: *Banuso Bánk*
* William Shakespeare:
** *Hamleto*
** *Makbeto*

## Elektitaj libroj 
* *Az egyéniség a művészetben, különös tekintettel a színművészetre* (1893)
* *Jelmeztan színésziskolák használatára* (1906)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo M, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo M, poste serĉu la nomon)

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj kritikistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Hans Böckler

**Hans BÖCKLER** (naskiĝis la 26-an de februaro 1875 en Trautskirchen apud Neustadt an der Aisch en Bavario, Germana Regno; mortis la 16-an de februaro 1951 en Kolonjo, FRG) estis germana socialdemokrata politikisto kaj sindikata funkciulo.300px|eta|germana poŝtmarko de 1975, okaze de lia 100-a naskiĝtaga datrevenoPost la kreo de la okcidentgermana ŝtato Federacia Respubliko Germanio li inter la jaroj 1949 kaj 1951 estis la unua prezidanto de la germana sindikata konfederacio (germane *Deutscher Gewerkschaftsbund*). Nuntempe lia nomo aparte konatas pro la politika fondaĵo *Hans-Böckler-Stiftung* nomata laŭ li.

Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Socialdemokratoj
Kategorio:Sindatikistoj
Kategorio:Kolonjanoj
27233 Mahajan

'*27233 *Mahajan'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Rohan Mahajan*, finalisto de la *Intel Science Talent Search* de 2010, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro lia projekto pri materiala inĝenierarto. Li estis lernanto ĉe la *Harker School'' de San Jose (Kalifornio, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Das Boot

**Das Boot** (IPA: [das boːt] en germana) estas germana filmo de 1981, reĝisorita de Wolfgang Petersen, bazita sur la romano samnoma de Lothar-Günther Buchheim. Protagonizita de Jürgen Prochnow, Herbert Grönemeyer, Klaus Wennemann en la ĉefaj roloj komence de longa aktorlisto.

Ĝi ricevis diversajn premiojn kiaj la *Bayerischer Filmpreis* de 1981, la *Deutscher Schallplattenpreis* de 1982, la *Goldene Leinwand* 1982, la *Deutscher Filmpreis* de 1982, la *Goldene Kamera* de 1985, la *Goldene Kamera* de 2007 kaj la *Motion Picture Sound Editors* (Usono) de 1983.

La temo estas la malfacila vivo de militistoj en germana submarŝipo kun bazo en La Rochelle dum la Dua Mondmilito. Krome ili konstatas la terurajn rezultojn ĉe britaj maristoj de ĵus vrakita ŝipo fare de ili mem. Poste ili preteriras Hispanion kiu teorie estas nemilitanta lando. La submarŝipo suferas atakojn kaj ĉe la Ĝibraltara Markolo kaj ĉe La Rochelle.

## Aktoraro 
* Jürgen Prochnow ... Kapitano
* Herbert Grönemeyer ... Leŭtenanto Werner, militkorespondanto
* Klaus Wennemann ... Ĉefinĝeniero
* Hubertus Bengsch ... 1a Leŭtenanto
* Martin Semmelrogge ... 2a Leŭtenanto
* Bernd Tauber ... Kriechbaum
* Erwin Leder ... Johann
* Martin May ... Ullman
* Heinz Hoenig ... Hinrich
* Uwe Ochsenknecht ... Estro Bosun

## Kritiko 
Ĝi estis unu el plej kostaj filmoj en la historio de la germana kinarto kaj estas ofte laŭdata pro sia realismo.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la filmo  (angla)
*  *(recenzo pri la filmo)*

Kategorio:Germanaj filmoj
Kategorio:Submarŝipoj en fikcio
Kategorio:Filmoj pri maristoj
Silvaner

**Silvaner** estas vitspeco nuntempe precipe kultivata en Germanio, kiu tamen unue kultiviĝis en la jaro 1658 en Aŭstrio. Temas pri blanka speco de vinberoj, konsiderata unu el la plej bonkvalitaj kaj gravaj por produkti blankan vinon. Ĝi el Aŭstrio rapide disvastiĝis al Germanio kaj tie nuntempe plej grandkvante kultiviĝas, dum en la vinproduktado de la origina lando Aŭstrio ĝi ne plu havas signifan rolon. 

En la modera klimato de la germaniaj vinregionoj la Silvaner-vitejoj produktas bonkvalite maturiĝantajn vinberojn en ne tro granda kvanto, kiuj rezultas en harmoniaj vinoj de delikata bukedo kaj diskreta frukteca acideco.

Kategorio:Vino
Radioĥemio

**Radioĥemio** - aŭ (en alternativa literumo, por simpla evito de la sono kaj litero ĥ) ***radiokemio*** - estas la ĥemio de radioaktivaj materialoj, kie radioaktivaj izotopoj de elementoj uzatas por studi la ecojn kaj ĥemiajn reakciojn de ne-radioaktivaj izotopoj (ofte en radioĥemio la foresto de radioaktiveco kondukas al substanco priskribata kiel *senaga* kiam la izotopoj estas *stabilaj*). Ofte radioĥemiistoj traktas la uzon de radioaktiveco por studi ordinarajn ĥemiajn reakciojn. 

Radioĥemio inkludas la studon de ambaŭ naturaj kaj homfaritaj radioizotopoj. Pioniro de la fako estis la ĥemiisto Otto Hahn. 


Kategorio:Nuklea kemio
Isaac Jogues

eta|La sanktulo Isaac Jogues
**Isaac JOGUES** (naskiĝinta la  proksime de Orléans, mortinta la  en Auriesville, Nov-Jorkio) estis franca jezuito kaj misiisto martira.

## Vivo 
Li aliĝis al la ordeno de la jezuitoj en 1624 kaj senditis en 1636 ordinite al Nova Francio por misiado. Tie li alvenis kune kun la guberniestro Montmagny. Kun patro Jean de Brébeuf li marŝis en la direkto de la Grandaj Lagoj kie li vivis ses jarojn en tre danĝeraj cirkonstancoj. Kun la kunfratoj Garnier, Petuns et Raymbault li esploris la regionon de Sault Ste. Marie.

En la jaro 1642 li faris vojaĝon kanotan kun la helpepiskopo Réne Goupil kaj ĉirkaŭ 40 huronoj al la misiaj stacioj instalitaj en la regiono de tiu tribo. Ĉe la Lago Sankta Petro (kiu estis sub la kontrolo de irokezoj, malamikegoj de la huronoj) ili falis en embuskon. Multaj estis torturataj kaj mutilataj brutalege. Goupil, ĉar oni observis lin instruanta krucosigne kelkajn infanojn, mortigitis per tomahoko (29.9.1642), dume Jogues transportitis al Albany. Tie komercistoj nederlandaj ebligis lian fuĝon. Reveninte en Franclandon li akceptitis fare de la patrino de reĝo Ludoviko la 14-a. La papo Urbano la 8-a permesis al li celebri meson ankaŭ sen fingroj (kiuj estis estintaj eltiritaj el la manoj dumtorturade post la ungoj). Tamen li insistis plue misiadi en Kanado - kien li revenis en 1644.

## Dua restado en la Nova Mondo 
En la 24.9.1646 li forlasis Trois-Rivières kun la pastro helpanta Jean de la Lande kaj kelkaj indianoj por alporti pacon en Huronio. Sed en Auriesville ili estis malamike akceptitaj fare de irokezoj kiuj serĉis respondeculojn por malsano eksterminta grandan parton de siaj vilaĝanoj. Jogues murditis per bato ĉenuka kaj senkapigitis, la akompaninta pastro suferis la saman sorton unu tagon poste. Lia kapo estis starigita super palisado kaj la korpo ĵetitis en la riveron Mohawk.

## Graveco kaj honorigo eklezia 
Ĉe Jogues unuiĝis la engaĝiĝo kaj la fortoj animaj kun la peto de Dio ke estu permesita la suferado por Lia gloro. Ankaŭ la reveno post teruraj travivaĵoj dum la unua vojaĝo al Ameriko montras tian deziron bonege.

Sume estis ok jezuitoj kiuj oferis sin en tiu parto de Norda Ameriko; ili estis beatuligitaj en 1925 kaj sanktuligitaj en 1930 fare de Pio la 11-a. La memortago pri Jogues estas la 18-a de oktobro, dume la memoro ĝenerala pri la oferiĝintaj misiistoj celebratas en la 19-a de oktobro. Ne malmultaj paroĥujoj en Usono kaj Kanado estas sub ilia patroneco.

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio en la norvega

Kategorio:Martiroj
Kategorio:Francaj sanktuloj
Kategorio:Jezuitoj
Les Combarelles

eta|776x776px|La valeto de Les Combarelles

eta|200px|Enirejo de la kaverno Les Combarelles
**Les Combarelles** estas kaverno en Les Eyzies de Tayac, Dordogne, Francio, kiu estis loĝita de kromagnonaj personoj proksimume antaŭ 13-11,000 jaroj. Havante pli ol 600 prahistoriajn gravuraĵojn de bestoj kaj simboloj, la du galerioj en la kaverno estis gravegaj en la re-pritakso de la mensaj kaj teknikaj kapabloj de tiuj prahistoriaj homoj ĉirkaŭ komenco de la lasta jarcento.
Formita de subtera rivero, la kaverno longas proksimume 300 m kun averaĝa larĝo de 1 m.

## Malkovro 
eta|maldekstre|Ŝtonaj iloj trovitaj en la kaverno.
[eta|Desegnoj de [sovaĝa ĉevalo, urso, mamuto kaj kaverna leono]]
Longe utiligita kiel stalo fare de lokaj kamparanoj, kiuj regule trovis magdaleniajn artefaktojn en la kaverno, la kaverno kaj ĝia enhavo restis neesplorita de sciencistoj dum longa periodo. Ĝi estis oficiale malkovrita en septembro de 1901 por prahistoriistoj Denis Peyrony, Abbé Breuil kaj Louis Capitan, sed la enirejo de la kaverno kaj la dekstra galerio jam estis elfosita de Émile River inter 1891 kaj 1894. Abbé Breuil priskribis 291 desegnojn dividite je 105 apartaj aroj - la malkovron li mem nomis "enorma petardo en la mondo de prahistorio."

## Homa ĉeesto 
Radiokarbona datado de ostoj trovitaj en la kaverno indikas, ke la kaverno estis loĝita de homoj de Kro Magnon antaŭ 13.680-11.380 jaroj. Dum tiu periodo, tiuj personoj produktis centojn de desegnoj sur la sabla kavernaj muroj, postsignoj de tinkturo sugestas, ke la gravuritaj desegnoj estis originale kolorigitaj.

Sciencistoj identigis 600-800 desegnaĵojn de izolitaj bestoj kaj neidentigeblaj signoj (t.e. supren-montrante kojnoj) en la kaverno. Ĉevaloj aperas plej ofte en tiuj desegnoj - izolite, en aroj kaj kune kun aliaj bestoj - sed la boacoj estas famaj por ilia naturalisma apero - iuj el ili ŝajnas kvazaŭ trinkante akvon el la rivero fluanta tra la kaverno. Aliaj bestoj inkludas kavernajn ursojn, kavernajn leonojn kaj mamutojn.

Kategorio:Kavernoj
Kategorio:Prahistorio
Kategorio:Arkeologio
Trois Frères

eta|Skizo de la sorĉisto laŭ Breuil
eta|Desegnaĵo de gravurita akrido
**Trois-Frères** (tri fratoj) estas kaverno en sudokcidenta Francio fama por ĝia kavernaj pentraĵoj. Ĝi situas en Montesquieu-Avantès, en departemento Ariège.
La kaverno estas nomita laŭ la tri filoj de Grafo Bégouen, kiu malkovris ĝin en 1914 (en la franca: * trois frères * signifas "tri fratoj".) La desegnoj de la kaverno estis populariĝis en la publikigoj de la abato Henri Breuil. La kaverna arto ŝajnas nun esti proksimume 13.000 a.K.

Unu pentraĵo, konata kiel La Sorĉisto (aŭ La Magiisto), estas same konata kiel ajna arto en la pli fama kaverno de Lascaux. Pliaj gravuraĵoj, kiuj ŝajnas esti pluraj birdoj kaj kaverna akrido estis trovitaj sur fragmento de bizona osto ĉe la krucvojo de Trois-Frères kun la kaverno d'Enlène. La akrido estis portretita kun tia fideleco, ke la insekta specio estis determinebla. Ĝi supozeble estas la plej frua konata reprezentado de insekto.

Vario de gravuritaj bestoj estas trovitaj sur la kavernaj muroj, inkluzive de leonoj, strigoj kaj bizono. Aparte menciinda estas la ĉevalo kun klabo-similaj simboloj kaj ŝajne lanĉ-vundita bruna urso vomante sangon.

Krom la "Sorĉisto", aliaj homsimilaj figuroj videblaj ĉe Trois-Frères, kiel la viro-bizono kaj gravulo konata kiel la "malgranda sorĉisto" kiu ŝajnas esti ludanta per nazo-fluto. Ankaŭ interesa estas la gravurita reprezento de 59 cm longa faluso (peniso), kiu sekvas la konturojn de la kavernaj muroj.

## Tuc d'Audoubert 
eta|maldekstra|300ra|El argilo skulptita bizono de Trois Frères (kopiaĵo)
La Kaverno de Trois-Freres estas parto de sola kaverno-komplekso formata de la Volp-rivero. La komplekso estas dividita je tri kavernoj; la centra Trois-Freres, **Enlène** oriente kaj la '''Tuc d'Audoubert''' okcidente.

Tuc d'Audoubert estis malkovrita de la tri junulaj fratoj en 1912. La galerioj situas sur tri niveloj; la rivero Volp fluas tra la plej malalta, la meza enhavas ornamitajn galeriojn konata kiel la *Salle Nuptiale* kaj *La Galerie des Gravures*, dum la supra havas pliajn dekoraciojn en *La Chatièr* kaj *Salle des Talons* kaj ĝi finas en la *Salle des Bisons*.

La *Salle des Bisons* enhavas du majstre modeligitajn bizonojn, kiuj estis skulptitaj el argilo per ŝtona spatula-simila ilo kaj la artistaj fingroj. La paro estas inter la plej grandaj kaj plej bon-state travivitaj prahistoriaj skulptaĵoj.

Kategorio:Kavernoj
Kategorio:Prahistorio
Kategorio:Arkeologio
Jethro Tull (agrikulturisto)

**Jethro TULL** (1674 – 21a de februaro 1741 laŭ gregoria kalendaro) estis angla agrikultura pioniro el Berkshire kiu helpis la disvastigon de la Brita Agrikultura Revolucio. Li perfektigis ĉevaltiritan semomaŝinon en 1701 kiu malmultekoste enmetis la semojn en klare lokitaj strioj. Li poste disvolvigis ĉevaltiritan rastron. La metodoj de Tull estis adoptitaj de multaj grandaj terposedantoj kaj helpis havigi la bazon por moderna agrikulturo.

La muzikbando de la 1970aj jaroj de progresiva roko nome Jethro Tull nomiĝis laŭ li.

## Eksteraj ligiloj 
* Jethro Tull, BBC, Historio
* Jethro Tull ĉe berkshirehistory.com

Kategorio:Anglaj agrikulturistoj
Kategorio:Anglaj inventistoj
Kategorio:Homoj de la Industria revolucio
Semomaŝino

eta|300ra|Semomaŝino.

**Semomaŝino** estas agrikultura aparato kiu metas semojn engrunden kaj poste kovras ilin. La semomaŝino metas la semojn je egalaj distancoj kaj plej taŭgaj profundoj, sekurigante ke semoj restu kovritaj per grundo kaj oni evitas ke ili estu manĝataj de birdoj ekzemple. Antaŭ la enkonduko de la semomaŝino, ofta praktiko estis planti semojn permane. Krom multekosta, tia plantado estis tre malpreciza kaj kondukis al malĝusta distribuado de semoj, konduke siavice al malalta produktiveco. Jethro Tull estas plej amplekse konsiderita kiel inventinto de la semomaŝino, kvankam multe pli frue sumeranoj uzis unusoltuban semomaŝinon, kaj la ĉinoj uzis mult-tuban semomaŝinon. La uzado de semomaŝino povas plibonigi la proporcion de rikolto je naŭ fojojn maksimume. Mallonge, la semomaŝino povas esti priskribita kiel moderna agrikultura plibonigo uzata por planti semojn.

## Referencoj 
## Literaturo 
* *The Genius of China*, Robert Temple, ISBN
* History Channel, *Where Did It Come From?* Episode: "Ancient China: Agriculture"

## Eksteraj ligiloj 
* Tiscali encyclopedia article on seed drills 
* Conservation tillage 
* Zero Tillage seed drilling in Pakistan

Kategorio:Agrikulturo
Kategorio:Aparatoj
27253 Graceleanor

'*27253 *Graceleanor'''* estas tre malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Grace Eleanor Phillips*, finalistino en 2010 de la *Intel Science Talent Search*, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro ŝia projekto pri fiziko. Ŝi estis lernantino ĉe la *Mamaroneck High School'' de Mamaroneck (Nov-Jorkio, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Draŝmaŝino

300px|dekstra|eta|Funkcianta draŝmaŝino.
**Draŝmaŝino** (aŭ foje simple **draŝilo**), estis unuafoje inventita de skota mekanika inĝeniero Andrew Meikle kiu estas uzata en agrikulturo. Ĝi estis desegnita (ĉ. 1786) por la separado de greno el ŝeloj. Dum miloj da jaroj, greno estis separataj permane per bastonaj draŝiloj, kaj tio estis tre laboriga kaj temporaba, kio ŝparis unu kvaronon el la agrikultura laboro ĉirkaŭ la 18a jarcento. Mekanizado de tiu procezo multe faciligis la farmolaboron.

## Vidu ankaŭ 
* Grenpurigilo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Threshing Machines: Introduction  ĉe Canada Science and Technology Museum
* Modelo de draŝmaŝino dane

Kategorio:Agrikulturo
Kategorio:Aparatoj
Kategorio:Agrikulturaj maŝinoj
James Small (inventisto)

**James SMALL** (1740, Dalkeith, Midlothian – 1793) estis skota inventisto de instrumentoj fama pro la invento de moderna-stila elfera balanc-plugilo en 1779-80. Por la progreso de la Brita Agrikultura Revolucio jam estis grava paŝo la iro de la Rotherham-aj feraj plugiloj de Joseph Foljambe en 1730 al plibonigitaj metalaj plugiloj "Scots Plough" de James Small de 1763. Poste en 1789 Ransomes, Sims & Jefferies estis produktantaj 86 plugilajn modelojn por diferencaj grundoj.

## Referencoj 
Kategorio:Agrikultura revolucio
Kategorio:Homoj de la Industria revolucio
Kategorio:Historio de Britio
Kategorio:Plugiloj
Kategorio:Aparatoj
Kategorio:Britaj inventistoj
Ransomes, Sims and Jeffries Limited

**Ransomes, Sims and Jeffries Limited** estis grava brita agrikultura maŝinarfabrikanto kiu produktas ampleksan gamon de ĝeneralaj inĝenieraj produktoj en Ipswich, Suffolk, kiaj lokomobiloj, trolebusoj, plugiloj, gazontondiloj, kombajnoj kaj aliaj grundekipado. Ransomes ankaŭ fabrikis elektrajn motorojn de Rekta Kurento en ampleksa gamo de grandoj, kaj elektrajn ĉarelajn kamionojn kaj traktorojn. Ili fabrikis ankaŭ aviadilojn dum la Unua Mondmilito. Ties bazo, speciale formiĝis en 1845, kaj nomiĝis Orwell Works.

Kategorio:Industria revolucio
Kategorio:Ekonomio de Britio
Champaign

**Champaign** [ˌʃæmˈpeɪn] estas urbo en kantono Champaign, Ilinojso, Usono. La urbo troviĝas je 135 mejloj (217 km) sude de Ĉikago, je 124 mejloj (200 km) okcidente de Indianapolo, Indianio, kaj je 178 m (286 km) nordoriente de Sankta Luiso, Misurio. Laŭ la usona censo estis 84,513 loĝantoj je 1a de Julio 2014. Champaign estas la deka plej loĝata urbo en Ilinojso, kaj la kvara plej loĝata en la ŝtato ekster la ĉikaga metropola areo.

Champaign dividas la universitatan terenon de la Universitato de Ilinojso ĉe Urbana-Champaign kun ĝemelurbo Urbana.

Champaign estas ankaŭ la domo de la komunuma kolegio Parkland College.

## Konataj urbanoj 
* Amy Chua

ChampaignCountyHistoricalMuseum 20080301 4255.jpg
ChampaignCountyHistoricalMuseum 20080301 4261.jpg

Champaign fondiĝis dum 1855  kiam la fervojo Illinois Central Railroad metis trakon du mejloj (3&nbsp;km) okcidente de Urbana. Antaŭe nomita "West Urbana", ĝi estis renomita Champaign kiam ĝi akiris urboĉarton dum 1860.

## Notoj 
Kategorio:Urboj de Ilinojso
Béla Náday

**Béla Náday** [nAdai], laŭ hungarlingve kutima nomordo (kaj pli komplete) **Náday Béla István Pál** estis hungara aktoro. Lia nobela antaŭnomo estis *újhelyi,* li origina familia nomo estis ĝis 1912 *Nauratyill,* kiu malofte aperis en formoj *Navratyill, Nauratyil*. Lia patro estis Ferenc Náday, lia patrino estis Katalin Vidmár, lia fratino estis Ilona Náday, lia edzino estis Ilona Tasnádi.
[eta|Béla Náday en [1900]]
Béla Náday http://www.imdb.com/name/nm1130372/ naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Béla Náday aĝis 17, kiam li debutis en teatro. Li frekventis Teatran Akademion. Ekde 1898 ĝismorte li apartenis al Nacia Teatro (Budapeŝto). En 1928 li ricevis la titolon eterna membro de la Nacia Teatro. Li ricevis reĝan premion en 1917 pro apogoj de la batalantaj soldatoj. Li edziĝis en 1901, eksedziĝis en 1911, denove edziĝis en la sekva jaro. Li ricevis rolojn ankaŭ en mutaj filmoj kaj li verkis kelkajn scenarlibrojn.

## Elektitaj roloj 
* William Shakespeare: *Komedio de eraroj* - Ephesusi Dromio
* Ede Szigligeti: *A szökött katona* - Gémesi
* Kálmán Mikszáth: *A vén gazember* - Balassa

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografieto 
eta|maldekstre|Béla Náday (maldekstre kiel infano)

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Reglando Heinsberg

120ra|eta|maldekstre|Blazono
[220ra|eta|[Sankta Romia Imperio en la 14a jarcento - Reglando Heinsberg kaj ĝia posedaĵo (helverda), nordokcidente de Jülich same kiel en Siebengebirge]]
**Reglando Heinsberg** estis teritorio en la Sankta Romia Imperio. Ĉefa loko estis la urbo Heinsberg en Nordrejn-Vestfalio (Germanujo). Kiel plej elstara membro de la dinastio Heinsberg validas Filipo de Heinsberg, ĉefepiskopo de Kolonjo kaj ĉefkanceliero de la Sankta Romia Imperio.

## Eksteraj ligiloj 
* Dinastio de la grafoj de Heinsberg sub genealogie-mittelalter.de 

Heinsberg
Kategorio:Heinsberg
Kategorio:Historiaj landoj de Germanio
Kategorio:Historio de Rejnlando
Andrew Meikle

dekstra|eta|*Andrew Meikle*, A. Reddock, ĉ. 1790-1800.
**Andrew MEIKLE** (5a de majo 1719 - 27a de novembro 1811) estis skota mekanika inĝeniero konsiderata inventinto de la draŝmaŝino, nome aparato uzata por forigi la eksterajn ŝel-tavolojn el la greno de tritiko. Li ankaŭ iome helpis Firbeck en la invento de la plugilo Rotherham. Tiu estis konsiderita kiel unu el la ŝlosilaj disvolvigoj de la Brita Agrikultura Revolucio en la fino de la 18a jarcento. La invento estis farita ĉirkaŭ 1786, kvankam kelkaj diras ke tio nur plibonigis pli fruan desegnon fare de skota farmisto nome Leckie.

Pli frua (ĉ. 1772), li inventis ankaŭ la ventomuelilon 'Spring sails'.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Gazetteer for Scotland* pri Andrew Meikle

Kategorio:Ventomuelejoj
Kategorio:Agrikulturo
Kategorio:Skotaj inventistoj
Kategorio:Skotaj inĝenieroj
Ibolya Nagy

**Ibolya NAGY** [iboja nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nagy Ibolya** estis hungara aktoro.
eta|Ibolya Nagy
eta|Ibolya Nagy en 1902
Ibolya Nagy http://www.imdb.com/name/nm1995771/ naskiĝis la  en Szentes, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Ibolya Nagy akiris diplomon en Teatra Altlernejo. Post siaj studoj ŝi ricevis rolojn en *Popolteatro* en 1884. Post 2 jaroj ŝi aliĝis al Nacia Teatro (Budapeŝto). En 1914 ŝi pensiuliĝis kaj plene retiriĝis, sed post 4 jaroj ŝi denove estis aktiva. En 1923 ŝi estis nomumita eterna membro de la Nacia Teatro, en la sekva jaro ŝi ricevis oran ringon kiel distingon.

## Elektitaj roloj 
* Molière:
** *La malsanulo pro imago* - Toinette
** *Tartufo* - Dorine
* Johann Wolfgang von Goethe: Fausto - Marta
* Ede Szigligeti: *Liliomfi* - Kamilla

## Filma rolo 
* *A becsapott újságíró* (1914)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Azerbajĝano en la Vintra Olimpiko 2014

## Rezultoj 
### Alpa skiado 
### Arta sketado 
;Paroj

Mallongigoj: LD = Libera Danco, OD = Originala Danco

## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Landoj en la Vintra Olimpiko 2014
#