Gonçalo Mendes de Sousa

**Gonçalo Mendes de Sousa** estis portugala nobelulo, militisto kaj mezepoka kavaliro de la portugala reĝlando, kiu partoprenis en la Batalo de Oŭriko. Li estis grava membro de la portugala nobelaro, kiel estro de unu el la ĉefaj portugalaj nobelgentoj, la familo Sousa.

Mendo Gonçalves la 1-a de Sousa (1140-1192) portugala nobelulo kaj militisto kiu batalis dum la Konkero de Silves en la 2-a de septembro 1189.

## Biografio
Gonçalo estis filo de Mem Viegas de Sousa kaj Teresa Fernandes de Marnel. Lia edzino estis Urraca Sanches de Celanova, filino de Sancho Nunes de Barbosa kaj Sancha Henriques (filino de Henriko, grafo de Portugalio kaj Tereza, grafino de Portugalio).

Gonçalo Mendes de Sousa estis la avo de :pt:Egas Gomes de Sousa (1035-1090) kaj Gontinha Gonçalves da Maia, nepino de :pt:Trastamiro Aboazar (980-1038).

## Iom da historio
[eta|maldekstre|300px|Gonçalo Mendes de Sousa partoprenis en la [:pt:Batalha de Ourique|Batalo de Oŭriko, kiu okazis en la 25-a de julio 1139. Tiu estis la plej celebrita venko de Afonso Henriques.]]
Estis la 24-an de junio 1128 ke la "portugala nacieco" estis fondita, kiam D. Afonso Henriques venkis la fortojn de D. Teresa en la Batalo de São Mamede (en Guimarães).

La kialoj kiuj kondukis al tiu historia konfrontiĝo rilatas al la pretendoj kaj kreskanta influo de la "Galiciaj grafoj en la registaro de la graflando Portukale". La ribelo kontraŭ tiu situacio estis gvidita fare de la ĉefaj "infantoj de :pt:Entre Douro e Minho", kiuj elektis D. Afonso Henriques (filon de Dom Henrique, jam forpasinta en tiu tempo, kaj D. Teresa) kiel sian estron.

Inter la ĉefaj "Portukale-baronoj" kiuj partoprenis en tiu Batalo, ankaŭ staras :pt:Soeiro Mendes de Sousa, "La Dikulo", Gonçalo Mendes de Sousa, :pt:Egas Moniz de Ribadouro (977-1044), "La Konsilisto", kaj :en:Gonçalo Mendes da Maia (1079-1170), "La Senlacigebla". Jarcentojn poste, la verkisto kaj historiisto Alexandre Herculano (1810-1877), rekreis la morton de ĉi tiu heroo en la verko "A Morte do Lidador".

## Fruaj jaroj
Gonçalo estis la majoratulo de la potenca magnato Mem Viegas de Sousa kaj lia edzino Teresa Fernandes de Marnel. Gonçalo tiel apartenis al la prestiĝa Domo de la Familio Sousa, kiu, kun la geedziĝo de siaj gepatroj, akiris plurajn havaĵojn de la Marnel-familio, en la Vouga regiono, kreante novan nukleon de havaĵoj por la familio. Liaj fruaj jaroj koincidas kun la komuna registaro de la Grafoj de Portukale, Henriko de Burgonjo kaj Tereza de Leono, kaj ekzistas neniu dokumentado pri li ĝis almenaŭ la lastjaraj klasoj de la regado de la grafino.

## Pri la morto de Henriko de Burgonjo ĝis la Batalo de Sankta Mamede (1112-1128)
La lastaj jaroj de la registaro de la grafino ne estis al li senrilataj. Post la morto de ŝia edzo, ŝi kaj ŝia fratino, Reĝino Urraca de Leono kaj Kastilio, instigis malkonkordon super la provoj de Tereza duobligi ŝiajn teritoriojn en la oriento, konfirmita per traktato inter ili en 1123. Kelkaj nobeluloj dividis agnoskitajn teritoriojn per tiu traktato al tiu kiu ekde 1116 nomis sin reĝino de la portugaloj.
[eta|maldekstre|500px|La Batalo de São Mamede okazis en la 1-a de julio 1128, inter Afonso Henriques kaj la trupoj de la baronoj de la Graflando Portukale kontraŭ la grafo [:pt:Fernão Peres de Trava, amanto de lia patrino kiu provis preni la registaron de la Graflando Portukale.]]
La ascendo de Alfonso la 7-a de Leono kaj la malfortiĝo de Tereza. Tamen, post la morto de Urraca de Leono en 1126, Alfonso la 7-a sukcedis lin al la trono, readoptante la titolon de sia avo kiel imperiestro de la tuta Hispanio, serĉante vasalecon en la aliaj regnoj, inkluzive de inter ili la Distrikto de Portukale, kiu antaŭ longe elmontris aŭtonomismajn tendencojn.

Ĉio ŝanĝiĝus en Portugalio kun la alveno de du galegaj magnatoj, fratoj: :pt:Bermudo Peres de Trava (1088-1168) kaj :pt:Fernão Peres de Trava (1100-1155). La influo kiun ili komencis ekzerci sur la Reĝino de Portugalio estis sufiĉe forta por, en la kazo de Bermudo, edziĝi kun unu el la infantinoj, Urraca Henriques, kaj en la kazo de Fernão, por konservi pli proksiman rilaton kun la grafino, el kiu li eble eĉ havis posteulojn.

Ambaŭ ŝajnis esti intervenantoj de la galegaj gvidantoj :pt:Pedro Froilaz de Trava (1075-1128) (patro de la du magnatoj) kaj Diego Gelmírez (1069-1149), Ĉefepiskopo de Santiago, interesitaj pri ĉesigo de la marŝo de portugala liberigo, por kiu la reĝino, kiu ĝis tiam feroce batalis, permesis al si implikiĝi en ĉi tiu ruzo. La influo kiun ili komencis ekzerci sur la Reĝino de Portugalio estis fakte sufiĉe forta por forigi fidindajn magnatojn de la tempo, kiel ekzemple Egas Moniz, la konsilisto, de iliaj pozicioj, forigo pruvita per la fakto ke Egas Moniz, grava konfida viro de Tereza kaj de ŝia tiam forpasinta edzo, la grafo Henriko de Burgonjo, eksubmetiĝi al la regado de Fernão Peres, kiu anstataŭigis lin kiel leŭtenanto de Koimbro, kaj la sama kun Bermudo Peres, kiu prenis la regadon de Viseu kaj Seia.

Estas do kompreneble, ke granda parto de la aristokrataro komencis malestimi la du galegojn, des malpli la malbonan registaron, kiun Tereza komencis gvidi: Fernão Peres de Trava eĉ aperis en la dokumentoj kiel princedzo (kiu li ne estis). Tiel, kiel unu el la ĉefaj viktimoj de la malbonaj decidoj, kiujn la reĝino komencis fari, li respondecis pri la unua turbulema tumulto inter la nobelaro.

## La edukado de la heredanto Afonso kaj la unuaj ribeloj
Egas Moniz, la konsilisto, estis la magnato, kiu laŭ la volo de la grafoj respondecis pri la edukado de la tiama heredanto, la infanto Afonso. La infaneto kreskis "en aĝo kaj boneco" per edukado de sia mentoro, kiu devis ofte prezenti al li la submetiĝon en kiu Portugalio retiriĝis sur la vojo al preskaŭ atingita liberigo, la kreskantan dependecon de la galegoj al kiuj Portugalio estis submetita en la persono de lia reĝino. La princon, kiun Egas kreskigis kaj nun instigis al ribelo, malgraŭ lia ankoraŭ juna aĝo, estis tiamaniere tuŝita ankaŭ de la alveno de la galegaj magnatoj, kiuj estis prezentitaj al li kiel liaj malamikoj kaj tiuj, kiuj plej minacis lian heredon.

Fakte, Afonso Henriques montras sian ribelon kontraŭ sia patrino komence de decembro 1127, en la ĉarto de la ermitejo de Sankta Vicente de Fragoso; en la dokumento mem li aperas kiel “grafo de Nejva” (aŭ “leŭtenanto de Sankta Martinho”) kaj liaj subtenantoj aperas jene: grafo Afonso (kiu verŝajne estis la bopatro de Egas Moniz), Lourenço (kiu jam povis esti lia plej aĝa filo) kaj aliaj. En majo de la sekva jaro, Egas Moniz denove apogis novajn ribelojn de sia protektato (kiel ekzemple la ĉarto al Constantim de Panoias, kaj eble la donaco de Dornelas al la Ordeno de la Hospitalo), havante antaŭe, pro la postuloj de la la delikataj situacioj de la ribelantoj, prenita la protektiton al ŝajnigitaj repaciĝoj kun lia patrino.

## Referencoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1109
Kategorio:Mortintoj en 1179
Kategorio:Naskiĝintoj en la 12-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en la 12-a jarcento

Kategorio:Mortintoj la 25-an de marto 
Kategorio:Portugalaj militistoj
Kategorio:Portugalaj kavaliroj
Kategorio:Portugalaj nobeluloj