Diocezo de Arcaĥo

300px | thumb|Ĉefsidejo de la Diocezo de Arcaĥo.
[|300px | thumb||[Katedralo Gazanĉecoc]]
**Diocezo de Arcaĥo** (armene: **Արցախի թեմ ***Arcaĥi tem*) estas unu el la plej grandaj diocezoj de la Armena Apostola Eklezio kovranta la areon de la memproklamita Arcaĥa Respubliko. Ĝi estas nomita laŭ la historia provinco Arcaĥo; la 10-a provinco de la Reĝlando Armenio.. La dioceza ĉefsidejo situas sur Ghazanĉecoc-strato 72, en la urbo Ŝuŝo. La sidejo de la episkopo estas la katedralo Ghazanĉecoc.

## Historio 
La diocezo estis establita en 1989. Ekde ĝia kreado, ĉefepiskopo Pargev Martirosjan servis kiel sia primaso. Ĉiuj preĝejoj en Montara Karabaĥo estis fermitaj en la 1930-aj jaroj de la soveta registaro. La totalisma reĝimo estis relative malstreĉigita de Miĥail Gorbaĉov. Amasa movado por la unuiĝo de Montara Karabaĥo kun Armenio komenciĝis en februaro 1988. Kun armena nacia identeco vekiĝanta en Sovetunio, la Diocezo de Arcaĥo estis establita en 1989. La monaĥejo de la 13-a jarcento, Gandzasar, estis la la unua ree malfermita. Ĝi restas la historia centro de la Diocezo de Arcaĥo, dum la katedralo Ghazanĉecoc estas la administra centro de la diocezo.

Ekde la konsekrado de la katedralo Sankta Dipatrino de Stepanakerto iĝis la ĉefa sidejo de la Diocezo de Arcaĥo ekde la jaro 2009.

## Aktivaj preĝejoj 
Jen la listo de preĝejoj, monaĥejoj kaj kapeloj funkciantaj sub la jurisdikcio de la Diocezo de Arcaĥo, kune kun ilia loko kaj jaro de konsekro:

### Preĝejoj 
* Preĝejo Vankasar, proksime al Martakerto , 7-a jarcento
* Preĝejo Sankta Resurekto, Hadruto , 1621
* Preĝejo Sankta Johano Baptisto (Kanaĉ Ĵam), Ŝuŝi , 1818
* Preĝejo Sankta Johano Baptisto, Martakerto, 1881
* Katedralo Ghazanĉecoc, Ŝuŝo , 1888
* Preĝejo de la Sankta Ĉieliro, Berdzoro, 1998
* Preĝejo de la Sanktaj Martiroj, Aghavno, 2002
* Preĝejo Sankta Dipatrino, Askerano, 2002
* Preĝejo Sankta Nerses la Granda, Martuno , 2004
* Preĝejo Sankta Sarkis, Harutjunagomer, 2005
* Preĝejo Sankta Sarkis, Jeghcahogh, 2006
* Preĝejo Sankta Jakobo, Stepanakerto, 2007
* Preĝejo Sankta Antono, Zaglik, 2009
* Preĝejo Sankta Georgo, Mec Ŝen, 2011
* Preĝejo Sankta Dipatrino, Vaghuhas , 2012
* Preĝejo Sankta Georgo, Nerkin Horatagh , 2012
* Preĝejo Sankta Johano Baptisto, Karaglukh , 2013

File:Տիգրանակերտ25.JPG|Vankasar Church, near Martakert, 7th century
File:Hadrout011.JPG|Holly Resurrection Church, Hadrut, 1621
File:Shushi-kanach-jam.jpeg|Saint John the Baptist Church (Kanach Zham), Shushi, 1818
File:Martakert055.JPG|Saint John the Baptist Church, Martakert, 1881
File:Ghazanchetsots Cathedral from Shushi Hotel 2014.3.jpg|Ghazanchetsots Holy Savior Cathedral, Shushi, 1888
File:Церковь Святого Воскресения (Лачин).jpg|Church of the Holy Ascension, Berdzor, 1998
File:Askeran037.JPG|Church of the Holy Mother of God, Askeran, 2002
File:Martuni003.jpg|Church of St. Nerses the Great, Martuni, 2004
File:Новая церковь, Степанакерт - panoramio (1).jpg|Saint James' Church, Stepanakert, 2007

### Monaĥejoj 
* Monaĥejo Amaras , Sos , 4-a jarcento
* Monaĥejo Cicernavank, 5a-6a jarcentoj
* Monaĥejo Gandzasar , Vank , 10-13-jarcentoj

File:Amaras 18.JPG|Amaras Monastery, Sos, 4th century
File:...Ծիծեռնավանք.jpg|Tsitsernavank Monastery, Tsitsernavank, 5-6th centuries
File:Gandzasar Monastery3.jpg|Gandzasar monastery, Vank, 10-13th centuries

## Referencoj 
## Literaturo 
* (France) Le Petit Futé Arménie – by Dominique Auzias, Jean-Paul Labourdette – 2009 – 330 pages
* (Germane) Armenologie in Deutschland, de Armenuhi Drost-Abgarjan, Hermann Goltz – 2005 – p.&nbsp;59
* (Itale) Documenti di architettura armena, Alexandr L. Jakobson – 1986 – 73 p.

Arcaĥo