open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ŝm-duobligo

La **ŝm-duobligo** (angle *shm-reduplication*) estas formo de la duobligo en la angla lingvo, ĉe kiu la origina vorto estas ripetata, ortografie komenciĝanta per antaŭmetatia *shm-* (prononco: 'ŝm' [ʃm]), kiu kelkfoje ankaŭ estas skribata *schm-*. La konstruo estas ĝenerale uzata, por esprimi ironion, mokon aŭ skeptikecon rilate al la priparolata objekto. Ekzemple:

:He's just a baby!
:Baby-shmaby. He's already 5 years old!

::*Li estas ja ankoraŭ bebo!*
::*Certe ne bebo, li jam havas 5 jarojn!*

La konstruo ŝajnas diveni el la Jida kaj estis poste transigata de parolantoj de la Jida en la anglan, antaŭ ĉio la amerikan anglan de la urboj en la nordoriento de Usono. Nuntempe ĝi ankaŭ estas uzata kaj komprenata de multaj parolantoj, kiuj mem ne parolas la Jidan.

## Fonologiaj trajtoj 
* Ĉe vortoj, kiuj komenciĝas per unuopa konsonanto, tiu normale estas anstataŭigata per *shm-* (ekz. table-shmable).
* Ĉe vortoj, kiuj komenciĝas per konsonanta kombino, kelkaj parolantoj se eblas nur anstataŭigas la unuan konsonanton (breakfast shmreakfast), sed aliaj ĉiujn komencajn konsonantojn (breakfast shmeakfast).
* Ĉe vortoj, kiuj komenciĝas per vokalo, estas aldonata *shm-* je la komenco de la duobligita vorto (apple shmapple).
* Kelkaj parolantoj ne modifas la unuan silabon de la vorto sed la silabon kun la ĉefa akcento (incredible inshmedible). Ĉe parto de ĉi tiuj parolantoj krome forfalas aldone la parto de la vorto, kiu antaŭas la akcentatan silabon (incredible shmedible; komparu Spitzer 1952).
* La ŝm-duobligo ĝenerale estas evitata aŭ ŝanĝata ĉe vortoj, kiuj jam komenciĝas per *shm-*. Tiel kondukas ekzemple la duobligo de "schmuck" ne al la atendita "schmuck schmuck" sed, se ĝi ne estas ĝenerale evitata, al tiaj formoj kiaj "schmuck shluck", "schmuck fluck" ktp.
* Multaj parolantoj uzas *sm-* anstataŭ *shm-* ĉe vortoj, kiuj jam enhavas *sh* (Ashmont Smashmont, ne: Shmashmont).
* Pliajn fonologiajn detalojn rezultigas enreta enketo de Bert Vaŭ kaj Andrew Nevins, kiu estas ligata malsupre.

## Bibliografio 
* Feinsilver, Lillian (1961): On Yiddish Shm-. *American Speech 36*, p. 302-303.
* Nevins, Andrew; Vaŭ, Bert (2003): Metalinguistic, shmetalinguistic: The phonology of shm-reduplication. *Proceedings of the Chicago Linguistics Society annual meeting*, April 2003.
* Southern, Mark (2005): *Contagious Couplings: Transmission of Expressives in Yiddish Echo Phrases.* Westport, Conn.: Greenwood Publishing Group.
* Spitzer, Leo (1952): Confusion shmooshun. *Journal of English and Germanic Philology 51*, p. 226-233.

## Vidu ankaŭ 
* :de:Schüttelreim

## Eksteraj ligiloj 
* Enreta enketo pri ŝm-duobligo 

Kategorio:Angla lingvo
Kategorio:Jida kulturo
Kategorio:Fonologio
MAN Ferrostaal

**Ferrostaal GmbH** estas industria serventrepreno en Germanujo. Ĝia sidejo estas en Essen. Ekde marto de 2012 *Ferrostaal* estas posedaĵo de MPC Industries.

En la jaro 2010 la grupo *Ferrostaal* mastrumis laŭ publikado de la Federacia Anoncilo vendosumon de preskaŭ 1,8 miliardoj da Eŭro kaj laborigis tutmonde proksimume 5.400 homojn je pli ol 60 starlokoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝaro
* http://www.brandeins.de/magazin/loyalitaet/das-gefangenendilemma.html 

Kategorio:Essen
Kategorio:Maŝinkonstruadaj firmaoj
Kategorio:Servo-industrioj
ThyssenKrupp

eta|Ĉefa administrejo de ThyssenKrupp
**ThyssenKrupp AG** estas industria entrepreno en Germanujo kaj la plej granda germana teĥnologia kaj ŝtala entrepreno. Ĝi havas siajn sidejojn en Duisburg kaj Essen kaj ĝi ekestis en 1999 el la kunfando de *Friedrich Krupp AG Hoesch-Krupp* kun la *Thyssen AG*.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* ThyssenKrupp en Duisburg

Kategorio:Entreprenoj en Essen
Kategorio:Duisburg
Kategorio:Armilfabrikistoj
Kategorio:Maŝinkonstruadaj firmaoj
Kategorio:Varomarkoj
Kategorio:Krupp
Kategorio:Entreprenoj en Germanio
Burgo Nassau

eta|elaera foto el 2007
La ruino de la **burgo Nassau** staras proksime al la samnoma urbeto Nassau sur rokkonuso 120 m super la rivero Lahn en la distrikto Rhein-Lahn de la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. La konstruiganto estis el la dinastio Nassau, el kiu venas la regantoj de Nederlando kaj Luksemburgo.

## Bildaro 
## Literaturo 
* Magnus Backes (Bearb.): *Staatliche Burgen, Schlösser und Altertümer in Rheinland-Pfalz*. 6. Auflage. Mainz 1997.
* Alexander Thon, Stefan Ulrich, Jens Friedhoff: *„Mit starken eisernen Ketten und Riegeln beschlossen ...“. Burgen an der Lahn*. Schnell & Steiner, Regensburg 2008, ISBN 978-3-7954-2000-0, S. 124-129.

## Eksteraj ligiloj 
* Eintrag zur Burg in der wissenschaftlichen Burgendatenbank des Europäischen Burgeninstituts (EBIDAT)

Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Sauerburg

eta|350ra|ringmuro kun turo
La **Sauerburg** estas ruino de montburgo super la valo de la riveroj Wisper kaj Tiefenbach en la germana mezmontaro Taunus. Ĝi staras ĉ. kvar kilometrojn oriente de Kaub ĉe Rejno proksime de la loko Sauerthal en la distrikto Rhein-Lahn de la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. La limo al Hesio situas oriente de la burgo tuj apude.
eta|maldekstre|hochkant|burgfrido

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* www.sauerburg.com
* Die Sauerburg bei burgenwelt.de
* Sauerburg bei EBIDAT Datenbank des Europäischen Burgeninstitutes

Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
(10610) 1996 XR1

**(10610) 1996 XR1** estas hilda asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Burgo Reichenberg (Rejnlando-Palatinato)

eta|350px |maldekstre|burgo Reichenberg
eta|Burgo Reichenberg de oriento
eta|Burgo Reichenberg de sudo
eta|Burgo Reichenberg de sudoriento
[eta|350px|maldekstre|hochkant|Burgo Reichenberg – eltiraĵo el [Topographia Germaniae|Topographia Hassiae de Matthäus Merian 1655]]

La **burgo Reichenberg** estas mezepoka burgo supre de la komunumo Reichenberg en la distrikto Rhein-Lahn de la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

## Situo 
Pro sia situo en la valo de la rivero Hasenbach malantaŭ St. Goarshausen la montburgo estas relative nekonata, tamen unu el la plej gravaj kaj nekutimaj burgaj instalaĵoj en la federacia lando Rejnlando-Palatinato.

## Historio 
## Estanteco 
## Literaturo 
* Karl Willi Hebel: *Reichenberg Dorf und Burg im Taunus.* (Herausgeber Ortsgemeinde Reichenberg), Reichenberg, 2000
* Michael Fuhr: *Wer will des Stromes Hüter sein? 40 Burgen und Schlösser am Mittelrhein*. 1. Auflage. Schnell & Steiner, Regensburg 2002. ISBN 3-7954-1460-1
* *Der Rhein von Mainz bis Köln*. DuMont Kunstreiseführer

## Eksteraj ligiloj 
* Geschichte der Burg auf der Internetpräsenz der Gemeinde Reichenberg 
* Informationen zur Burg Reichenberg auf burgenwelt.de
* Burg Reichenberg bei Burg direkt
* Rekonstruktionszeichnung  von Wolfgang Braun

## Referencoj 
Kategorio:Kasteloj en Rejnlando-Palatinato
Burgo Schwalbach

eta|dekstre|burgo Schwalbach
La **Burgo Schwalbach** estas malfrumezepoka montburgo en Burgschwalbach, distrikto Rhein-Lahn de la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

## Historio 
## Konstruaĵo 
### Kapelo 
## Literaturo 
* Alexander Thon, Stefan Ulrich, Jens Friedhoff: *„Mit starken eisernen Ketten und Riegeln beschlossen ...“. Burgen an der Lahn*. Schnell & Steiner, Regensburg 2008, ISBN 978-3-7954-2000-0, S. 146-153.

## Eksteraj ligiloj 
* Burgschwalbach
* Burg Schwalbach

## Referencoj 
Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Kastelo Schaumburg

eta|upright=1.4|kastelo Schaumburg de sudoriento

**Kastelo Schaumburg** estas kastelo sude de Balduinstein apud Limburg an der Lahn en la distrikto Rhein-Lahn de la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Origine la konstruaĵo estis montburgo. Ĝia ĉefa turo estis la nulpunkto de la Soldner-Koordinatsistemo por la duklando Nasaŭo.

## Historio 
## Kastelo 

Innenhof schaumburg.jpg|interna korto de la kastelo Schaumburg
Schloss Schaumburg Eingang.jpg|enirejo kun la du heroldoj
Schweitzerhaus im Aufgang zum Haupttor.jpg|svisa domo en la suprenirejo al la ĉefa pordego
Schaumburg-6_retouched.jpg|kruco de Jerusalemo en la kastela kapelo

## Literaturo 
* Alexander Thon, Stefan Ulrich, Jens Friedhoff: *„Mit starken eisernen Ketten und Riegeln beschlossen...“. Burgen an der Lahn*. Schnell & Steiner, Regensburg 2008, ISBN 978-3-7954-2000-0, S. 140–145.
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Website zur Schaumburg 

## Referencoj 
Kategorio:Kasteloj en Rejnlando-Palatinato
Kastelo Stein

[eta|Kastelo Stein en [Nassau (Lahn)|Nassau]]
La **kastelo Stein** estas kastelo en la centro de la urbo Nassau, distrikto Rhein-Lahn, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝi estis la sidejo de la kavalira familio vom Stein. Interalie tie travivis sian junaĝon la prusa reformisto-ministro Heinrich Friedrich Karl vom und zum Stein.

## Literaturo 
* Gerhard Eimer: *Quellen zur politischen Ikonographie der Romantik. Steins Turmbau in Nassau.* Frankfurt, 1987)

## Referencoj 
Kategorio:Kasteloj en Rejnlando-Palatinato
Burgo Sterrenberg (Rejnlando)

eta|elaera foto de la burgo Sterrenberg
[eta|maldekstre| 350px|olepentraĵo de [Karl Bodmer, ĉ. 1830; ĝi montras la monaĥejon Bornhofen kun la pilgrima preĝejo, procesion, la Rejnon kaj la burgojn Sterrenberg kaj Liebenstein.]]
La **burgo Sterrenberg** estas la ruino de montburgo je la dekstra rejnflanko ĉe Kamp-Bornhofen en la distrikto Rhein-Lahn, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. La burgo formas kun la najbara burgo Liebenstein la tiel nomatajn „malamikajn fratojn“. Post la malapero de la burgo Ehrenbreitstein malsupre de la fortikaĵo la burgo Sterrenberg estas la plej malnova burgkonstruaĵo en la mezrejna valo.

eta|maldekstre la tiel nomata „kverelmuro“, meze la interna ŝildmuro de la centra burgo, dekstre la burgfirdo kaj la virina domo

## Historio 
## Hodiaŭa konstruaĵo 
eta|burgfrido

## Fontoj 
* Winfried Monschauer: *Burg Sterrenberg*, Führungsheft 19, Herausgegeben von Burgen, Schlösser; Altertümer Rheinland-Pfalz, 2005.

## Eksteraj ligiloj 
* Burg Sterrenberg
* Feindliche Brüder bei „Welterbe Oberes Mittelrheintal“ 
* Burgen, Schlösser, Altertümer Rheinland Pfalz
* Rekonstruktionszeichnung  von Wolfgang Braun

## Referencoj 
Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Wilhelm Kreis

**Wilhelm Kreis** (naskiĝinta la 17-an de marto 1873 en Eltville; mortinta la 13-an de aŭgusto 1955 en Bad Honnef; plena nomo: *Wilhelm Heinrich Kreis*) estis eminenta germana arĥitekto en la unua duono de la 20-a jarcento. Li laboris kiel altlerneja instruisto ĉe la artakademioj en Duseldorfo kaj Dresdeno. Li ekz. ankaŭ faris la Bismarck-turon en Aš.

## Eksteraj ligiloj 
* Tabela biografio de Wilhelm Kreis 
* Biografio de arĥitekto Wilhelm Kreis en Dresdeno
* Informoj pri Wilhelm Kreis  kaj Ĉiuj Bismarck-Turoj de Wilhelm Kreis  auf www.bismarcktuerme.de
* 
* Fotoarĥivo

Kategorio:Germanaj arkitektoj
Kategorio:Membroj de NSDAP
Péter Kolcsár

**Péter KOLCSÁr** [kolĉAr] rumania hungara pianisto. Li naskiĝis en Gherla la 28-an de aŭgusto 1983.
## Kariero
Péter Kolcsár akiris diplomon en 2006 en Muzikakademio Gheorghe Dima de Kluĵo. De 2009 li estas dungito de la Kolozsvári Állami Magyar Opera, kaj instruisto pri piano de Muziklernejo Augustin Bena de Kluĵo.
## Premioj
*2005- 2-a, 2007- 3-a premioj de Hungara Muzikfestivalo, 
*2002- 3-a premio de internacia piankonkurso „Carl Filtsch”,
*2000- 2-a premio de Festivalo Mozart de Kluĵo, 
*1998- 3-a premio de Festivalo Remember Enescu de Bukareŝto,
*1998- 2-a premio en la konkurso de rumana muziko de Bistrița.

## Fonto
*Jegy.hu

Kategorio:Rumanujaj hungaraj komponistoj kaj muzikistoj
Kategorio:Rumanaj pianistoj
Edit Miklós

**Edit MIKLÓS** [miklOŝ] rumania hungara/hungara alpa skiistino, olimpikanino en Vintraj Olimpikoj de Soĉio, 2014. Ŝi naskiĝis en Miercurea Ciuc (Rumanujo) la 31-an de marto 1988.

## Rezultoj 
* 2015 - 3-a loko en konkurso de mondpokalo en alpa glitado en Sankta Maŭrico.

## Kariero 
Edit Miklós komence konkursis en rumanaj koloroj. Ŝi partoprenis de 2004 la junularajn mondĉampionecojn, de decembro 2005 la mondpokalajn konkursojn, de 2009 la mondĉampionecajn konkursojn por plenkreskuloj. En 2010 ŝi ricevis hungaran civitanecon kaj de 2011 ŝi konkursas en hungaraj koloroj.

## Premioj, distingoj 
* 2012, 2013 - Hungara skiisto de la jaro.

## Fonto 
* Hungara vikipedio
* Persona retejo
* Oficiala retejo de Federacio Internacia de Skiado

## Vidu ankaŭ 
* Listo de olimpikuloj sikulhungaraj

Kategorio:Rumanujaj hungaraj skiistoj
Kategorio:Hungaraj skiistoj
Emőke Sántha

**Emőke SÁNTHA** [ŝAnta] rumania hungara radioredaktorino, etnografino. Ŝi naskiĝis en Miercurea Ciuc la 10-an de aprilo 1972. Ŝi estas la filino de Imre Sántha.

## Kariero
Emőke Sántha akiris diplomon de 1995 en UBB de Kluĵo pri hungara lingvo-etnografio· De 1995 ŝi estas redaktorino de hungara sekcio de Radio de Kluĵo. Ŝi instruas popoldancojn en pluraj vilaĝoj de Baseno de Călățele kaj de Câmpia Transilvaniei.

## Verkoj
**Erdély - Felcsík, néprajzi vonatkozású adatok*, kunulaŭtorino, Budapest, 1995.
**Erdély - Alcsík és Kászon néprajzi vonatkozású adatok*, kunulaŭtorino, Budapest, 1994.

## Fonto
*Erdélyi magyar ki kicsoda, 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj etnografoj
(10632) 1998 CV1

**(10632) 1998 CV1** estas asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Observatorio de Purpura Monto, en provinco Hebejo (Ĉinio).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de SCAP
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Villaines-en-Duesmois

**Villaines-en-Duesmois** (prononcu : [vilɛn ɛ̃ dyɛmwa]) estas franca komunumo lokita ĉe komunumaro de Châtillonnais, en departemento Côte-d'Or kaj en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo
En la komunumo la rivero Laigne foriĝas en abismon.

## Historio 
La kastelo apartenis al dukoj de Burgonjo de 1252 ĝis 1477. Tie mortis en 1272 la duko Hugo la Kvara kaj en 1325 Agnès la filino de la rego sankta Ludoviko. Tie naskiĝis en 1389 Filipo de Burgonjo la filo de Filipo la Maltima.

## Esperanta vivo 
Okaze de la eŭropaj balotoj , Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 1 voĉon (1,52 %) en 2004 kaj 2 voĉojn (2 %) en 2014.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côte-d'Or

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Ĉaskastelo Waldeck

eta|ĉaskastelo Waldeck
La **ĉaskastelo Waldeck** troviĝas sur la teritorio de la komunumo Geilnau en la distrikto Rhein-Lahn, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.
La ĉaskastelo estis konstruata en la jaro 1797 laŭ mendo de la princoj de Anhalt-Bernburg. 
Inter 1966 kaj 1967 okazis rekonstruoj ene de la konstruaĵo. La trietaĝa konstruaĵo havas kelerecan teretaĝon de kiu larĝa ŝtuparo iras al la unua etaĝo.
La kastelo ne estas vizitebla.

## Literaturo 
Magnus Backes, Hans Caspary, Regine Dölling, *Belser Kunstwanderungen/Kunsthistorischer Wanderführer - Rheinland-Pfalz und Saarland*, Verlag Pawlak, Stuttgart 1971, ISBN 978-3-88199-134-6

### Referencoj 
Waldeck
Kategorio:Kasteloj en Rejnlando-Palatinato
Korkateterado

eta|300px|Flegejo el 2010
eta|300px|Koronariangiogramo
**Korkateterado** aŭ **koronariangiografio** (**CAG**) estas pere de katetero kaj kontrastlikvo kartografi (angiografio) de la koronariaj arterioj de la koro. Krom tio oni povas mezuri premojn en la koro pere de dekstro-kateterado.

La koro estas provizata de oksigeno per ĉirkaŭaj korangioj aŭ koronarioj.

Estas du koronariaj arterioj (arteriae coronariae) kiuj provizas la dekstran kaj maldekstran parton de la koro per oksigenriĉa sango. La maldekstra koronaria arterio disbranĉiĝas en la cirkumflekso kaj la ramus interventricularis anterior. En la ingveno oni ŝovas, post loka anestezo, per nadlo en la dekstra aŭ maldekstra femura arterio (arteria femoralis) enkondukilon. Tra tiu enkondukilo sango ne povas eskapi, sed oni tamen povas enŝovi ion internen. Per ĉi tiu sistemo oni povas enŝovi kateteron kun gvidfadeno tra la arterio al la koro.

Kategorio:Diagnoziko en kardiologio
Reduto Weisel

eta| al fosaĵo de la reduto
La **reduto Weisel** estas la ruino de fortikaĵo, kies konstrudato ne estas konata. Ĝi situas en arbaro 2,4 km oriente de Weisel, distrikto Rhein-Lahn, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

## Priskribo 
Temas pri rondreduto, kies sudokcidenta parto estis malkonstruita pro stratkonstruo

## Funkcio 
eta|la reduto

## Monumentprotekto 
## Eksteraj ligiloj 
* Informationen auf der Burgendatenbank des europäischen Burgeninstitutes

## Literaturo 
* Karl August von Cohausen: *Die Wallburgen, Landwehren und alten Schanzen des Regierungsbezirkes Wiesbaden*. In: Nassauische Annalen 15 (1879), Nr. 56, S. 363-364.

### Referencoj 
Kategorio:Fortikaĵoj en Rejnlando-Palatinato
Burgo Stein

eta|pordegoturo (2022)
La **burgo Stein** estas la ruino de montburgo proksime al la urbo Nassau, en la distrikto Rhein-Lahn de la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝi situas malsupre de la burgo Nassau inter la valoj de la rivero Lahn kaj la rojo Mühlenbach.

## Bildgalerio 

dosiero:Burg Stein-Torturm.JPG|enirejo al la kelo de la pordegoturo (2009)
dosiero:04-Burg Stein-Tor.JPG|pordegokonstruaĵo (2009)
dosiero:08-Burg Stein-Palas.JPG| ruino de la palaso (2009)

[eta|upright=1.43|la urbo Nassau kun la princkastelo kaj la [genealogia arbo de la familio vom und zum Stein (Merian 1655). post la disfalo de la burgo la familio transloĝiĝis al la urbo Nassau]]

## Literaturo 
* Alexander Thon, Stefan Ulrich, Jens Friedhoff: *„Mit starken eisernen Ketten und Riegeln beschlossen …“. Burgen an der Lahn*. Schnell & Steiner, Regensburg 2008, ISBN 978-3-7954-2000-0, S. 166–169.

## Eksteraj ligiloj 
* Die Sage der Frau von Stein

## Referencoj 
Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Nacia Parko Arabuko Sokoke

La **Arbaro Arabuko-Sokoke** situantas ĉe la marbordo de Kenjo, 110&nbsp;km norde de Mombaso kaj estas protektita kiel Nacia Arbara Rezervejo. La **Nacia Parko Arabuko Sokoke** estas nur malgranda parto de la Arbaro Arabuko-Sokoke, nur kelkajn kvadratajn kilometrojn laŭ grando kaj situantas en la nordokcidenta bordo de la arbaro. La Nacia Parko estis proklamita nur fine de la 1980-aj jaroj kaj fakte koincidas kun la limo de la Arbara Rezervejo kun ĉirkaŭ 50% for de ties limoj. Tiu ekstera sekcio fakte kuŝas for de elektra elefanta barilo instalita en 2006/7 kaj estas nune tute loĝata de lokaj komunumoj ĝis la punkto ke estas nenia signo surgrunde por montri kie la Nacia Parko ekas aŭ finas. La Nacia Parko bedaŭrinde ne havigas partikularan protektadon al la arbaro kiu estas la plej granda fragmento de marborda arbaro (420 km²) lasita en Orienta Afriko, kaj estas areo de multaj endemioj, enhavanta endemiajn mamulojn, birdojn kaj plantojn. La arbaro estas minacata pro la deziro por tero de lokanoj. Kelkaj naciaj kaj internaciaj konservadismaj organizoj laboras kun la Kenja Naturservo por protekti la parkon.

## Eksteraj ligiloj 
* Kenya Wildlife Service – Nacia Parko Arabuko Sokoke 
* WDPA, 29801.
* ASSETS - Arabuko-Sokoke Schools and Eco-tourism Scheme, iniciato por ligi la arbaran konservadon kun la loka edukado

Kategorio:Naciaj parkoj en Afriko
Kategorio:Geografio de Kenjo
Tumbatu

**Tumbatu** estas la tria plej granda insulo el kiuj formas Zanzibaron, parto de Tanzanio en Orienta Afriko. La insulo situantas ĉe la nordokcidenta marbordo de la ĉefa insulo de Zanzibaro nome Unguĵo.

La insulo estas 8 kilometrojn longa kaj nur 2 km larĝa ĉe plej larĝa loko, kaj estas ĉirkaŭata de rifo, kio faras ĝin iome izolata el la resto de Zanzibaro, eĉ kvankam ties suda bordo estas nur je 2 kilometroj el Mkokotoni de Unguĵo. Estas du urboj en la insulo, nome Jongove kaj Kiĉangani, ambaŭ en la sudo de la insulo.

## Referencoj 
* Finke, J. (2006) *The Rough Guide to Zanzibar (2nd edition).* New York: Rough Guides.

Kategorio:Zanzibaro
Kategorio:Geografio de Tanzanio
(10614) 1997 UH1

**(10614) 1997 UH1** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Yoshisada Shimizu kaj Takeŝi Urata elde Observatorio de Naĉikacura en gubernio Ŭakajama (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Malkovrita de Yoshisada Shimizu
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Rosengarten (montaro)

**Rosengarten** (, ladine: *Ciadenac, Ciadenáze*) estas montarmasivo en la Dolomitoj en norda Italio. Ĝi situas inter la valo de Tiers kaj la valo Eggen en Sudtirolo kaj la valo Fassa en Trentino.

Aparta karakterizaĵo de la *Rosengarten* estas la rozkolora ombro, kiun ĝi prenas dum la sunsubiro, pro la ĉeesto de dolomita mineralo. La nomo *Rosengarten* estas uzata jam de la 15-a jarcento kaj en la germana signifas "rozĝardeno". Kelkaj diras, ke ĝi rilatas al la legendo de reĝo Laŭrin kaj lia rozĝardeno, tradicia rakonto klariganta la eksteran aspekton de la montara sistemo. Kontraŭe, lingvosciencistoj asertas, ke la nomo devenas de la malnova vortradiko "ruza" kiu signifas gruzo. Saman signifon enhavas ankaŭ la malnova ladina nomo *Ciadinac*.

La plej alta pinto de la montaro estas la *Kesselkogel* kun altitudo egala al . Ĝi esti unue grimpita en 1873 de la britoj C. Comyn Tucker kaj T. H. Carson kun la montgvidisto A. Bernard.

La dua plej alta pinto estas la pinto *Rosengarten*, kiu staras meze de la montaro kaj estas alta . Ĝi estis unue grimpita en 1874 de Tucker kaj Carson kun la montgvidisto François Devouassoud.

Aliaj gravaj pintoj estas la pinto kaj la turoj *Vajolet*.

Kategorio:Geografio de Italio
Kategorio:Alpoj
Kategorio:Dolomitoj
Vulturnumido

La **Vulturnumido** (*Acryllium vulturinum*) estas la plej granda vivanta specio de numidedo. Sistematike, ĝi estas nur malproksime rilata al la aliaj genroj de numidoj. Ties plej proksima vivanta parenco, nome la Blankabrusta numido, *Agelastes meleagrides*, loĝas en praarbaroj de Centra Afriko. Ĝi estas membro de la birda familio de Numidedoj, kaj estas la ununura membro de la genro *Acryllium*. Ĝi estas loĝanta reproduktulo en nordorienta Afriko, el suda Etiopio tra Kenjo kaj al norda Tanzanio.

## Aspekto 
altdekstre|eta|maldekstra|Supra korpo
La Vulturnumido estas granda (61–71&nbsp;cm) birdo kun rondoforma korpo kaj malgranda kapo. Ĝi havas pli longajn flugilojn, kolon, krurojn kaj voston ol aliaj numidoj. Plenkreskulo havas nudan bluecan vizaĝon kaj nigran kolon, kaj kvankam ĉiu aliaj numidoj havas senplumajn kapojn, tiu specio similas partikulare al vulturo pro la longaj nudaj kolo kaj kapo kaj larĝa bekobazo. Tio nomigas la specion laŭ la komuna nomo kaj laŭ la latina scienca nomo.

La svelta kolo elstaras el aro de longaj, brilaj, bluaj kaj blankaj kolplumoj. La brusto estas kobaltoblua, kaj la resto de la korpa plumaro estas nigra, fajne punkteca je blanka, kiel ĉe aliaj numidoj. La flugiloj estas mallongaj kaj rondoformaj, kaj la vosto estas pli longa ol ĉe aliaj birdospecioj de la familio de Numidedoj.

Ambaŭ seksoj estas similaj, kvankam la ino estas kutime iomete pli malgranda ol la masklo kaj kun pli malgrandaj tarsaj spronoj. Junuloj estas ĉefe grizec-brunaj, kun pli senkolora blua brusto kaj mallongaj kolplumoj.

## Kutimaro 
La Vulturnumido estas gregema specio, kiu formas arojn for de la reprodukta sezono tipe de ĉirkaŭ 25 birdoj. Tiu specio manĝas semojn kaj malgrandajn senvertebrulojn. Tiu numido estas surterema, kaj kuros pli ol flugos kaze de alarmo. Spite la malferman habitaton, ĝi tendencas fuŝi al kovro, kaj ripozas en arboj. Ĝi faras laŭtajn alvokojn *ĉink-ĉink-ĉink-ĉink-ĉink*.

Ĝi reproduktiĝas en sekaj kaj malfermaj habitatoj kun disaj arbustoj kaj arboj, kiaj savano aŭ herbejoj. La ino demetas kutime 4-8 kremokolorajn ovojn en bone kaŝita herbokovrita skrapaĵo.

## Referencoj 
## Plia legado 
* *Pheasants, Partridges and Grouse* by Madge and McGowan, ISBN 0-7136-3966-0

## Eksteraj ligiloj 
* Filmetoj de Vulturnumido ĉe Internet Bird Collection
* Vulturnumido  Avicultural Data and Images
* Vulturnumido  Honolulu Zoo

Kategorio:Fazanedoj
Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Antal Vizaknai

**Antal Vizaknai,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vizaknai Antal** estis hungara statistikisto, membro (korespondanta en 1905) de Hungara Scienca Akademio. Lia origina nomo estis *Vizneker Antal*.

Antal Vizaknai http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/v/v29983  naskiĝis la  1863 en Ürög (apartenaĵo de Pécs). Li mortis la  1911 en Rácváros (apartenaĵo de Pécs).

## Biografio 
Antal Vizaknai frekventis gimnazion en Pécs, universitaton en Budapeŝto. Li doktoriĝis el ŝtatoscienco en 1886. En la sekva jaro li eklaboris en la tutlanda statistika oficejo, kie li atingis pli kaj pli altajn postenojn. En 1901 li iĝis vicdirektoro, en 1906 li ricevis la rangon ministra konsilisto. Li okupiĝis nur pri la hungaraj statistikaj datenoj.
  
## Elektitaj publikaĵoj 
* *Felelet dr. Apáthy István úrnak a jogi vizsgálatok reformja tárgyában* (1889)
* *A magyar szent korona országainak 1897. évi népesedési mozgalma* (1898)
* *Des points de vue sociaux et economiques dans les denombrements effectues a la fin du XIX. et au commencement du XX. siècle* (1902)
* *Az 1910 végén tartandó magyar népszámlálás* (1910), ankaŭ germane kaj france

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio
 
Kategorio:Hungaraj statistikistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
István Vitális

**István Vitális** [iŝtvAn vitAliŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vitális István** (naskiĝis la  1871 en ekstera parto de Orosháza (Pusztaszenttornya), mortis la  1947 en Budapeŝto) estis hungara geologo, profesoro, membro (korespondanta en 1920, ordinara en 1945) de Hungara Scienca Akademio. http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=vitalis Lia filo estis Sándor Vitális.

## Biografio 
István Vitális akiris diplomon en Universitato Pázmány Péter en 1893, poste li estis asistanto de Lajos Lóczy en la Reĝa Teknikuniversitato palatino József. Baldaŭe li instruis en mezlernejo. En 1903 li instruis jam en altlernejo en Selmecbánya (nuntempa Banská Štiavnica en Slovakio), kie li profesoriĝis en 1912. En la studjaro 1919 li estis rektoro. poste kune kun la altlernejo li translokiĝis al Sopron. Li strebis por akiri universitatan rangon al la altlernejo. Li pensiuliĝis en 1941. Li okupiĝis precipe pri trovoj de ercoj kaj karbonoj en Hungario.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A balatonvidéki bazaltok* (1911)
* *Új eocén szénkincs Németegyházán Bicske határában* (1927)
* *Recski arany-, ezüst és rézércbánya* (1933)
* *Szénkészletünk, a vízveszély és a védekezés* (1947)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 183-a paĝo)

Kategorio:Hungaraj geologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj pro Traktato de Trianon
Angla-Egiptia Sudano

eta|300px|dekstra|Mapo de la Angl-Egipta Sudano
**Angla-Egipta Sudano** estis kondominio kaj markigo de la hodiaŭa Sudano, kiu estis administrita inter 1899 kaj 1956, kiam ĝi estis kunposedaĵo de Egiptio kaj de Britio.

## Fono 
### Unio kun Egiptio 
En 1820, la egipta armeo de la paŝao Muhammad Ali estrita de lia filo Ismail Paŝa invadis kaj konkeris nordan Sudanon. La regiono havis deĉiamajn lingvajn, kulturajn, religiajn, kaj ekonomiajn ligojn kun Egipto kaj estis parte sub la sama regado je intermitaj periodoj ekde la tempo de la faraonoj. Muhammad Ali estis agreseme praktikante politikon por etendo de sia povo cele al ebla anstataŭo de la Otomana Imperio kaj vidis Sudanon kiel valora aldono al siaj egiptiaj teritorioj. Dum sia regado kaj tiu de siaj sukcedantoj, Egiptio kaj Sudano iĝis administrata kiel unu politika ento, kun ĉiuj regantaj membroj de la dinastio de Muhammad Ali serĉe la konservado kaj etendado de la *"unueco de la Nila Valo"*. Tiu politiko estis etendita kaj intensigita ĉefe de la nepo de Muhammad Ali, nome Ismail Paŝao, sub kies regado plej el la resto de la nuna moderna Sudano estis konkerita.

### Brita impliko 
Pro la malfermo de la Sueza Kanalo en 1869, la ekonomia kaj strategia gravoj de Egiptio kaj Sudano pliiĝis enorme, allogante la imperiajn atentojn de la grandaj mondpotencoj, partikulare de Britio. Dek jarojn poste, en 1879, la enorma ekstera ŝuldo de la registaro de Ismail Paŝao utilis kiel ekskuzo por la mondpotencoj por devigi lin abdiki kaj esti anstataŭita de sia filo Teŭfik Paŝao. La maniero kiel Teŭfik ascendis danke al interveno de eksterlandaj povoj ege kolerigis egiptajn kaj sudanajn naciistojn kiuj bedaŭris pro la pliiĝanta influo de eŭropaj registaroj kaj komercistoj sur la aferoj de la lando. La situacio malpliboniĝis pro evidenta koruptado de Teŭfik kaj ties misadministrado kaj finfine ĉio finis pre la Urabia Ribelo. Cele reteno de la povo, Teŭfik alvokis britan helpon. En 1882, laŭ inviti fare de Teŭfik, la britoj bombardadis Aleksandrion, nome unuaranga marhaveno kaj de Egiptio kaj de Sudano, kaj sekve invadis la landon. Britaj trupoj elpostenigis la urabian registaron en Kajro kaj okupis la reston de Egiptio kaj Sudano en 1882. Kvankam oficiale la aŭtoritato de Teŭfik estis restaŭrita, reale la britoj ekkontrolis la aferojn de Egiptio kaj Sudano ĝis 1932.

## Notoj 
Kategorio:Historio de Sudano
Kategorio:Historio de Egiptio
Kategorio:Koloniismo
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1899
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1956
E. Szilveszter Vizi

**E. Szilveszter VIZI** [silvester], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vizi E. Szilveszter,** sen mallongigo *Vizi Elek Szilveszter* estas hungara kuracisto, farmakologo, profesoro, membro (korespondanta en 1985, ordinara en 1990) de Hungara Scienca Akademio, membro de Academia Europaea (1992).
E. Szilveszter Vizi http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19574 naskiĝis la  1936 en Budapeŝto.

## Biografio 
E. Szilveszter Vizi frekventis universitatojn en Pécs kaj sia naskiĝurbo inter 1955-1961. Post la diplomo li eklaboris en farmacia instituto en Budapeŝto. Li profesoriĝis en 1977, krome en 1977 li ricevis postenon ankaŭ en la ministerio. En 1981 li estis jam vicdirektoro en akademia instituto, en 1989 ĉefdirektoro. Ekde 1982 li estis katedrestro en la medicina universitato. Li aĝis 29, kiam li esploris en Oksfordo helpe de stipendio. En 1984 li estis gastoprofesoro en Novjorko. Li atingis la sciencan gradon PhD en 1969, li doktoriĝis en 1977 antaŭ la akademio. Inter 2002-2008 li estis prezidanto de la akademio. Li okupiĝis precipe pri la nerva sistemo. Lia edzino estas Veronika Ádám, kiu naskis 2 gefilojn. Li ricevis ofte premiojn kaj memormedalojn (ankaŭ eksterlandajn).

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Phenylisopropylmethylpropynylamine (E-250), a monoaminoxidase inhibitor antagonising the effect of tyramin* (1968)
* *The Inhibitory Effect of Adenosine and Related Nulceotids on the Release of Acetylcholine* (1976)
* *Non-Synaptic Interactions between Neurons* (1984)
* *Science in the Future of Europe* (1994)
* *A tudás hídjai* (Pontoj de la scio), (2005) - elektitaj artikoloj, intervjuoj
* *Non-synaptic receptors and transporters involved in brain functions and targets of drug treatment* (2010)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* biografio  

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj farmaciistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
József Verő (terfizikisto)

**József Verő** [jOĵef verO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Verő József** estas hungara geofizikisto, profesoro, membro (korespondanta en 1995, ordinara en 2001) de Hungara Scienca Akademio. Lia patro estis samnoma József Verő (inĝeniero).

József Verő http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19568 naskiĝis la  1933 en Sopron.

## Biografio 
József Verő frekventis universitaton en sia naskiĝurbo inter 1951-1956. Post la diplomo unue li laboris en Mecsek kiel uranioserĉanto, poste li revenis al Sopron al geofizika instituto. En 1958 li edziĝis baldaŭe havanta filinon. Li ankaŭ instruis en la universitato inter 1991-2003. Li atingis la sciencan gradon PhD en 1966, li doktoriĝis en 1974 antaŭ la akademio. Li redaktis fakrevuon *Acta Geodetica és Geophysica* inter 1996-2008. Li pensiuliĝis en 2003. Li okupiĝis precipe pri la magnetaj ondoj venintaj el la universo. Li ricevis 4 premiojn inter 1962-2004.

## Elektitaj publikaĵoj 
**Geomagnetic Pulsations and Parameters of the Interplanetary Medium* (1980)
**Hullámok a bolygóközi térből, vagy csak a magnetoszférából?* (1996)
**Geomágneses pulzációk az 1999. augusztus 11-i teljes napfogyatkozás után* (2002)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj geofizikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Lucien Laforge

**Lucien Laforge** (naskiĝis la  en la 9-a arondismento de Parizo, mortis la  en la 18-a arondismento de Parizo, estis franca desegnisto.

## Biografio 
Lia patrino estis miniatura pentristino kaj lia patro violonisto. Li hezitis dum adolesko inter kariero de muzikisto kaj tiu de desegnisto.

Li enskribiĝis al kursoj de Akademio Humbert kies akademismon kaj pompan stilon li kritikis. Li debutis kiel desegnisto en 1910. Li partoprenis al distraj gazetoj kiel *Pages folles* aŭ *Tout-Paris*, sed donis sian preferon de desegnisto al tiuj kiuj permesis al li esprimi siajn maldekstrajn politikajn ideojn: li desegnis por *Les hommes du jour* ekde 1910, por *Le Journal du Peuple* en 1917-1918, poste L'Humanité, *Clarté*, Le Canard enchaîné aŭ Le Libertaire en la 1920-aj jaroj.

Sensukcesa pentristo, ofta ilustristo ĉefe inter 1912 kaj 1924, li perlaboris sian vivon partoprenante al multnombraj maldekstraj aŭ anarĥiistaj gazetoj. Kuntrenante ekziston de malriĉeco, li neniam konsentis la plej malgrandan cedon. Ĝisosta pacifisto, li ŝajnigis sin freneza kaj estis reformita dufoje dum la milito, en 1915 kaj 1917. Lia ilustrista verko situas iom antaŭ kaj iom post la milito: *Les Mille et une nuits* en 1912 kaj *Ogier le Danois* en 1913 estas destinitaj al infanoj kun tute nova spirito, influita de Art Nouveau.

Li ilustris librojn de Gustave Coquiot, Lucien Descaves, la *contes de fées* (Rakontoj pri Feinoj) de Charles Perrault, Charles Baudelaire, Gaston Dumestre, François Rabelais. Pentristo fora de ĉia akademismo, "*Sed mi ne estas laŭmoda (...). Mi amas nur vivon kaj liberecon*". Lia pentraĵo, stilizita kaj kontrasta, entenita en rondaj medalionoj, estas nura sensualeco.

## Citaĵo 
* ''Tout est mort sauf la bêtise et les hommes la nourriront comme un chat jusqu'à la fin* (Ĉio estas mortinta krom stulteco kaj homoj nutros ĝin kiel katon ĝis la fino).

## Bibliografio 
* *Les 1001 nuits*. Ilustritaj de Lucien Laforge, (trad. de Georges Frilley), Parizo, Tallandier, 1912.
* *La Grippe espagnole*. Komponaĵoj de Lucien Laforge. Parizo, 1920 ?, LUTETIA (Librairie). Tre reduktita eldono (malpli ol 100 ekzempleroj).
* *Ronge-Maille vainqueur*, teksto de Lucien Descaves, ilustraĵoj en la teksto de Lucien Laforge, Parizo, Ollendroff, 1920, eldonita en 1000 ekzempleroj (la verko estis malpermesita de cenzuro en 1917)
* *Rabelais, Des Quatre saisons de l'année*, Parizo, Eugène Rey, 1923, ilustraĵoj de Lucien Laforge en du tonoj (nigra kaj ruĝa)
* *Les Contes des fées* / de Charles Perrault; ilustritaj de Lucien Laforge. Parizo: Éditions de la Sirène, 1920, 94 p. faksimila reeldono. Albin Michel jeunesse, 2008, 94 p. ISBN 978-2-22618-619-5
* * Abcdefghijklmnopqrstuvwxyz* (abécadaire), Parizo, Lutetia, 1924, faksimila reeldono, Parizo, La Mercurie, 2010.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 27/05/1911 Ilustraĵoj de *Hommes du jour - Paul-Boncort''

## Tradukfonto 
Kategorio:Francaj desegnistoj
La Roche-en-Brenil

**La Roche-en-Brenil**, prononcu: [la roʃ ɛ̃ brenil], estas franca komunumo lokita ĉe komunumaro de Saulieu, en departemento Côte-d'Or kaj en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo
En la komunumo la rivero Argentalet akvofalas. La komunumo enhavas 18 vilaĝetojn.

La firmao J. RETTENMAIER&SÖHNE konstruis tie fabrikejon en 2014.

## Historio 
La kastelo apartenas al la familio Montalembert.

## Administrado 
## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côte-d'Or
* La Roche-en-Brenil (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Salives

**Salives**, prononcu [saliv], estas franca komunumo lokita ĉe komunumaro de la fontoj de la Tille, en departemento Côte-d'Or kaj en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo
En fabrikejo ĉe la arbaro oni fabrikas fendeblan materion por atombombo.

## Historio 
eta|maldekstra|Ĉirkaŭremparo
[eta|maldekstra|La [loĝejturo]]
La loĝejturo datiĝas el la 11-a jarcento, la ĉirkaŭremparo datiĝas el la 13-a jarcento.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côte-d'Or

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
10617 Takumi

'*10617 *Takumi'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Masanori Hirasawa kaj Shohei Suzuki elde la observatorio de la monto Njukasa, proksime de Fuĵimi (gubernio Nagano, Japanio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la amatoran astronomon *Takumi Takahata'', kiu kreis multenombrajn programarojn uzatajn por astronomiaj kalkuloj. La "mezuroskopo" de Takumi estis pruntedonita al la malkovrintoj por determini la koordinatojn de tiu-ĉi asteroido.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Masanori Hirasawa
Kategorio:Malkovrita de Shohei Suzuki
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
10619 Ninigio

**10619 Ninigio** estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Tecuo Kagaŭa kaj Takeŝi Urata elde la Observatorio Gekko apud Kannami (Gubernio Ŝizuoka, Japanio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la ŝintoisma dio Ninigi-no-mikoto, nepo de Amaterasu, laŭ kies ordono li malsupreniris el la ĉielo *Takamagahara* sur la monton Takahiĉo por domini la landon.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Malkovrita de Tecuo Kagaŭa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
(10620) 1997 WQ34

**(10620) 1997 WQ34** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Gyula Viszota

**Gyula Viszota** [djula visota], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Viszota Gyula** estis hungara literaturhistoriisto, instruisto, membro (korespondanta en 1913, ordinara en 1932) de Hungara Scienca Akademio.

Gyula Viszota http://mek.niif.hu/00300/00355/html/ABC16241/16851.htm naskiĝis la  1871 en Ercsi. Li mortis la  1947 en Budapeŝto.

## Biografio 
Gyula Viszota frekventis gimnazion, poste universitaton en Budapeŝto inter 1888-1892. En 1893 li ekinstruis en mezlernejo en Sopron. Ekde 1901 li instruis en Budapeŝto en diversaj mezlernejoj. Baldaŭe li estis lernejestro, fine li ricevis postenon en la ministerio. Li pensiuliĝis en 1932. Li okupiĝis precipe pri vivo de István Széchenyi. Liaj artikoloj aperis ekzemple en Vasárnapi Újság.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Széchy Mária a drámai költészetben* (1892)
* *Gróf Széchenyi István és Sopron vármegye* (Grafo István Széchenyi kaj Sopron (historia departemento)), (1902)
* *Széchenyi und Metternich* (1907)
* *Széchenyi politikai programtöredékeinek keletkezése és hatása* (1916)
* *Gróf Széchenyi István naplói* (1925–1939)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Selongey

**Selongey**, prononcu [səlõge], estas franca komunumo lokita ĉe komunumaro de Selongey, en departemento Côte-d'Or kaj en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo
eta|maldekstra|Premmarmito.
Fabrikejo fabrikas premmarmitojn.

## Historio 
Tie estis grava romia bieno.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côte-d'Or

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Thomas Hardwicke

*Major-General* **Thomas Hardwicke** (1756 – 3a Marto 1835) estis angla soldato kaj naturalisto kiu loĝis en Barato el 1777 al 1823. Post reveno en Anglion li kunlaboris kun John Edward Gray en la publikado de *Illustrations of Indian Zoology* (1830–35).
[eta|maldekstra|*[Carassius auratus*]]
[eta|*[Felis silvestris ornata*]]

Kelkaj specioj portas lian nomon:
* Lathama galinago, *Gallinago hardwickii*

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Naturhistoria Muzeo, biografio
* *Illustrations of Indian zoology*, volume 1 volume 2

Kategorio:Naskiĝintoj en 1756
Kategorio:Mortintoj en 1835
Kategorio:Reĝa Societo
Kategorio:Anglaj zoologoj
Kategorio:Naturo en Barato
Universitato de York

eta|300ra|Harry W. Arthurs Common (York University)
La **Universitato de York** aǔ **Universitato Jorka** (angle *York University*, konata mallongige **YU**) estas universitato, lokata en Toronto, provinco Ontario, Kanado. La studentoj eniras en la universitato per grandega ekzameno pri ĉiuj temoj studataj en meza lernejo.

## Eksteraj ligiloj 
* York University 

Kategorio:Universitatoj en Ontario
Kategorio:Toronto
Medaltabelo de la Vintra Olimpiko 2014

eta
Tiu-ĉi listo estas **medala tabelo de la Vintra Olimpiko 2014**. La rango kalkuliĝas unuavice laŭ la nombro de gajnitaj oraj medaloj po ŝtato, duavice laŭ la nombro de arĝentaj kaj triavice de bronzaj medaloj. Se pli ol unu ŝtato havas identan nombron de olimpikaj medaloj, ili havas la saman rangon kaj listiĝas alfabete. Tio respegulas la sistemon uzatan de la Internacia Olimpika Komitato.

 

** En la unuopa konkurso malsuprenirado de virinoj de la sporto alpa skiado atribuiĝis du oraj kaj neniu arĝenta medaloj. En la konkurso "super-giganta slalomo" (mallonge "Super-G") de viroj de la sporto alpa skiado atribuiĝis du bronzaj medaloj.*

## Fonto 
Kategorio:Vintra Olimpiko 2014
Aŭstralio en la Vintra Olimpiko 2014

Kunordigis la teamon la Aŭstralia Olimpika Komitato.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* informoj pri la aŭstralia teamo en la retejo de la Vintra Olimpiko 2014  

Kategorio:2014 en Aŭstralio
Kategorio:Landoj en la Vintra Olimpiko 2014
#
András Vizkelety

**András Vizkelety** [andrAŝ vizkeleti], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vizkelety András** estas hungara literaturhistoriisto, filologo, bibliotekisto, germanisto, altlerneja instruisto, membro (korespondanta en 1998, ordinara en 2004) de Hungara Scienca Akademio.

András Vizkelety http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19575 naskiĝis la  1931 en Tata (Hungario).

## Biografio 
András Vizkelety frekventis teologian altlernejon inter 1950-1954, krome universitaton en Budapeŝto inter 1953-1957. Post la diplomo li eklaboris en Tutlanda Biblioteko Széchényi. En 1971 li ankaŭ ekinstruis en Universitato Eötvös Loránd, kie li atingis la instruan rangon titulara profesoro en 1991. Li atingis la sciencan gradon PhD en 1975, li doktoriĝis en 1990 antaŭ la akademio. En 1993 li partoprenis en fondo de katolika universitato. En 2003 li pensiuliĝis. Li okupiĝis precipe pri la hungariaj mezepokaj germana kaj latina literaturoj. Li ricevis 6 premiojn inter 1986-2009.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Beschreibendes Verzeichnis der alideutschen Handschriften in ungarischen Bibiliotheken I–II.* (1969–1973)
* *Nikolaus Lenau, Werke und Briefe* (1989)
* *Irodalmak születése* (Naskiĝo de literaturoj), (2008)
* *Múltidőben: Visszaemlékezés* (2008, 2012)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografieto
* http://www.germanistenverzeichnis.phil.uni-erlangen.de/institutslisten/files/hu/00100_hu/106_hu.html 

Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj bibliotekistoj
Kategorio:Hungaraj filologoj
Kategorio:Hungaraj germanistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Gábor Vladár

**Gábor Vladár,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vladár Gábor** estis hungara juristo, politikisto, ministro, membro (korespondanta en 1937) de Hungara Scienca Akademio.

Gábor Vladár https://en.wikipedia.org/wiki/G%C3%A1bor_Vlad%C3%A1r naskiĝis la  1881 en Bia. Li mortis la  1972 en Budapeŝto.

## Biografio 
Gábor Vladár frekventis universitaton en Budapeŝto, kie li ricevis juran kaj ŝtatosciencan diplomojn. Li eklaboris en la ministerio, kie li atingis pli kaj pli altajn postenojn. En 1944 li estis ministro kelkajn monatojn. Post la ministeria konsilia kunveno la 14-an de oktobro 1944 li dekretis permeson de la maldekstrema gazetaro kaj la malpermesadon de la ekstremdekstraj artikoloj kaj finfine la liberigon de la politikaj kaptitoj. Tiun dekreton tuj nuligis la alvenanta nazia-germana armeo.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Az Országos Bírói és Ügyészi Egyesület harminc évének mérlege* (1937)
* *Tudományos munka-e a jogszabály előkészítése?* (1939)
* *Az egyház és az állam viszonya* (Rilato de la eklezio kaj la ŝtato), (1947)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero V kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* biografio 

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj pri justico
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Personoj de Biatorbágy
Charles Delaunay

**Charles Delaunay** (naskiĝis la  en Vineuil-Saint-Firmin, Oise, mortis la  en Parizo) estis franca aŭtoro, fakulo pri ĵazo, kunfondinto kaj longtempa gvidanto de Hot Club de France.

Filo de gepentristoj Robert Delaunay kaj Sonia Delaunay, Charles Delaunay estis unu el la fondintoj de Hot Club de France. Kune kun Hugues Panassié li iniciatis la Quintette du Hot Club de France kun Django Reinhardt kaj Stephane Grappelli. Li ankaŭ organizis koncertojn, ekzemple kun Benny Carter.

En 1935, kune kun Panassié li fondis *Le Jazz Hot*, unu el la plej maljunaj ĵaz-magazinoj. Dum la dua mondmilito Delaunay estis membro de la Rezistado, sed daŭre gvidis la Hot Club. En 1948 Delaunay fondis la diskeldonejon Disques Vogue. Li estis la aŭtoro de la fama *Hot Discography* kun 5 eldonoj (la unua ĵaza diskografio) kaj laboris ankaŭ kiel artisto. Delaunay mortis pro Parkinsona malsano en 1988.

## Verkoj 
* *Django Reinhardt- Souvenirs*, Parizo 1954, Eldonoj Jazz-Hot, Angla Londono 1961
* *Hot Discography*, 1936, pli poste kiel *New Hot Discography* 1982
* *Hot Iconography* (litografioj de ĵaz-muzikistoj)
* kun Robert Goffin *Jazz 47*
* *Django mon frère*, Parizo 1968
* *De la Vie et du Jazz*
* ''Delaunay's Dilemma'' (Membiografio, ankaŭ titolo de komponaĵo de John Lewis) 1983

## Eksteraj ligiloj 
* Biography Biografio de Charles Delaunay 

## Tradukfonto 
Kategorio:Francaj muzikaj kritikistoj
Kategorio:Verkistoj pri ĵazo
György Volf

**György VOLF** [djordj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Volf György** estis hungara instruisto, membro (korespondanta en 1877, ordinara en 1894) de Hungara Scienca Akademio.

György Volf http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/v/v30039  naskiĝis la  1843 en Törökbálint. Li mortis la  1897 en Budapeŝto.

## Biografio 
György Volf devenis el germana familio. Li frekventis gimnazion, poste universitaton en Pest (urbo). En 1869 li ekinstruis en diversaj mezlernejoj en Budapeŝto. En 1890 li estis jam lernejestro. Li okupiĝis precipe pri la kodeksoj kaj la ortografio. Liaj artikoloj aperis ekzemple en Pesti Hirlap. Li meritis la titolon reĝa konsilisto en 1892.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Nyelvemléktár. Régi magyar codexek és nyomtatványok.* (1874-1890) - 14 volumoj
* *Régi Magyar Nyelvemlékek* (1888)
* *A magyar helyesírás alapja* (Fundamento de la hungara ortografio) (1894)
* *Volf György összegyűjtött munkái* (Kolektitaj verkoj de György Volf), (1907–1914)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero V kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj lingvistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj