open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Listo de teŝinaj princoj

eta|Blazono de teŝina princlando.
La **Teŝina princlando** estiĝis en la jaro 1290 per divido de Teŝina-Aŭŝvica-Ratibora princlando (1281-1290). La princlando estis ĝis la jaro 1653 sub piasta regado, poste ĝi fariĝis inter la jaroj 1653-1722 senpera princlando, ĝis kiam Karolo la 4-a donis ĝin kiel feŭdo de lorena dinastio. Sed la princlando denove venis en la habsburgajn (respektive habsburgo-lorenajn) manojn pro morto de imperiestro Francisko la 1-a Stefano en la jaro 1765. La princlando pereis en la jaro 1918 per estiĝo de Ĉeĥoslovaka respubliko.

## Piastoj (1290–1653) 
## Habsburgoj (1653–1722) 
## Loreno (1722–1765) 
## Habsburgo-Loreno (1765–1918) 
## Referencoj 

Teŝino
Teŝino
Kategorio:Teŝinio
Sierra Morena

[eta|[Sierra de Aracena kiu formas parton de Sierra Morena.|279x279ra]]
**Sierra Morena** (en Esperanto estus Bruna Montaro) estas montoĉeno de la sudo de Hispanio, kiu separas la Centran Altebenaĵon de la valo de la rivero Gvadalkiviro. Geologie temas pri la bordo de la altebenaĵo rompita kaj levata de la premo de la alpaj fortoj super la hercinia soklo de la Altebenaĵo. En tiu hegemonias la faŭltoj, foje unika faŭlto, foje sistemo de sinsekvaj faŭltoj. Sierra Morena estus horsto limigita de faŭltoj, aŭ en aliaj kazoj limigita de longecaj faltetoj formantaj faltojn.

La plej alta monto estas la Bañuela (1.330 m.) situa en Sierra Madrona (Ciudad Real).

eta|300ra|Tipa bieno en Sierra Morena.

Tiu montoĉeno etendas laŭ la nordoj de la provincoj de Onubo, Sevilo, Kordovo kaj Ĥaeno (Komarko Sierra Morena (Ĥaeno)) kaj konstituas  inter la suda regiono Andaluzio kaj la resto de Hispanio sen enkalkuli la insulojn.

## Ekonomio 
### Mineja riĉo 
Ĝenerale Sierra Morena prezentas komplikan strukturon pro la diversa geologia formado kiu enhavas grandan varion litologian. La teritorio suferis delonge gravan vulkanan aktivecon kiu produktis fortan mineraligon de la iamaj materialoj. Tiele la nordo de la provincoj de Sevilo kaj Onubo konstituis la tiel nomatan piritan zonon, ĉar en ĝi abundas piritoj ĉefe enhavantaj kupron sed kiu enhavas pli etajn kvantojn de oro, arĝento, plumbo kio permesis fortan minan aktivecon kiel ekzemple en Río Tinto aŭ la orminejoj norde de Sevilo (El Pedroso). Tio krome permesis kemian industrion kies ĉefa kruda materialo estas sulfuro akirita el pirito.

### Agrikultura malriĉo 
La kruta reliefo, foje tre abrupta kaj deklivega, estas kaŭzo de la neekzisto de kultivebla grundo aŭ de la esto de malriĉaj grundoj, malmulte profundaj kaj tre ŝtonaj kaj eroziitaj, por malfacila kultivado. Nur en valoj oni trovas profundan, sablan kaj argilecan grundon kultiveblan. Tio okzas pro la procezo de detruo de la granito, kiu ĉar ne estas solvebla ne estis forigita de la akvo. La zono de plej riĉaj grundoj estas tiu de Pedroches. Sur tiu tipo de materialoj disvolviĝis malriĉa agrikulturo kaj iom pli fruktodona brutobredado. Pro tio la tuta areo, aŭ almenaŭ en la plej krutaj terenoj, historie estis ne multe loĝata, kio permesis en diversaj historiaj epokoj, la disvastiĝo de ŝtelista kulturo, el la epoko de la Romia Imperio ĝis la 18a kaj la 19a jarcento, tiel nomata de "bandoleros", el kiuj multaj estis famaj kiel José María el Tempranillo, Luis Candelas aŭ Diego Corrientes.

### Forsta uzado 
Sierra Morena ĝenerale estas okupata de miksita vegetaĵaro de arbaro kaj makiso; hegemonie en la orienta parto la anzino, iom da korkokverkaroj kaj en la okcidenta parto korkokverkaroj miksitaj kun kverkoj kaj kaŝtanarboj. Unu el la riĉofontoj, en la zono de Onubo, Sevilo kaj sudo de Badajoz, konsistas en la ekspluatado de korko akirita el la arboŝelo de la korkokverko kiu permesas industrio de korko kaj ŝtopiloj.

## Vidu ankaŭ 
* Sierra Morena (Ciudad Real)
* Sierra Morena (Jaén)

Kategorio:Geografio de Andaluzio
Kategorio:Montaroj en Hispanio
Duonprilaboritaj produktoj

**Duonprilaboritaj produktoj** estas tiuj produktoj kiuj estas intermezaj inter kruda materialo kaj konsumaĵo. La krudaj materialoj transformiĝas en produktoj duonprilaboritaj, kaj tiuj, poste en varoj. Ekzemple ligno de arbo (kruda materialo) transformiĝas unue en tabuloj aŭ ligneroj (duonprilaboritaj produktoj) kaj poste oni produktas tablon aŭ meblon (varoj aŭ konsumaĵoj) el tiuj tabuloj.

Kategorio:Ekonomiko
Kategorio:Materialoj
Kruda materialo

[eta|Likvaĵo el la [kaŭĉukarbo estas la kruda materialo de kaŭĉuko]]
**Krudaj materialoj** (**primaraj materialoj**) estas materialoj elakiritaj el naturo kaj kiuj transformiĝas por elprodukti varojn.

Oni povas klasigi ilin, laŭ ties deveno, en: vegetaloj, animaloj kaj mineraloj. Ekzemploj de krudaj materialoj estas ligno, fero kaj granito.

La krudaj materialoj jam prifabrikataj sed kiuj ankoraŭ ne konsistigas definitive varon estas nomataj duonprilaboritaj produktoj, duonfinitaj produktoj aŭ proceziĝantaj produktoj,

## Ekzemploj de krudaj materialoj 
* **De vegetala deveno**: lino, kotono, ligno
* **De animala deveno**: haŭtaĵoj, lano, ledo
* **De minerala deveno**: baŭksito, fero, oro, granito, kupro, marmoro
** akvo, kruda materialo por produkti ekzemple hidrogenon, oksigenon kaj agrikulturan produktadon ĝenerale;
*** hidrogeno, kruda materialo por produkti ekzemple sterkaĵojn;
*** oksigeno, kruda materialo por produkti ekzemple ŝtalojn aŭ en medicino por kuraci pulmojn sanojn;
** aero, kruda materialo por produkti ekzemple hidrogenon, oksigenon, nitrogenon
*** nitrogeno, alia kruda materialo por produkti ekzemple sterkaĵojn
* **De fosilia deveno**: karbo, natura gaso, nafto.

## Krudaj materialoj en konstruado 
* Uzataj por betono: akvo, sablo
* Uzataj por morteros: ligno, cemento, kalko, akvo.
* Uzataj por keramikaj materialoj: argilo
* Uzataj por vitraĵoj: silicia sablo

## Vidu ankaŭ 
* Natura resurso
* Tero (ekonomiko)
* Varo


Kategorio:Industrio
Kategorio:Konstruado
Kategorio:Ekonomiko
!
SRWare Iron

**SRWare Iron**, aŭ Iron, estas libera TTT-legilo kiu baziĝas sur la TTT-legilo . Ĝi estis kreita por forigi Guglajn prisciilojn el , tamen ĝi ne tre malsamas al Chromium.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Google Chrome
* Chromium

## Eksteraj ligiloj 
* Iron Retpaĝaro
* Iron por Android

Kategorio:Liberaj TTT-legiloj
Lena Meyer-Landrut

eta|Lena dum koncerto en 2019
**Lena Meyer-Landrut** estas germana kantistino naskiĝinta la 23-an de majo 1991 en Hanovro. Ŝi uzas sian antaŭnomon *Lena* kiel pseŭdonimon.

Ŝi gajnis la televidan elsendon *Unser Star für Oslo* (“Nia stelulo por Oslo”), kaj tial ŝi reprezentis Germanion en la Eŭrovido-Kantokonkurso 2010, kiun ŝi gajnis per sia anglalingva kanto *Satellite*, kiu ricevis 246 poentojn.

Lena Meyer-Landrut denove reprezentis Germanion en la Eŭrovido-Kantokonkurso 2011 en Duseldorfo (Germanio). Ŝi kantis tie la kanton *Taken by a Stranger*.

Kvankam ŝi estas juna germana kantistino Lena ĝis nun nur kantas angle. La mentoro kaj malkovrinto de Lena Meyer-Landrut estas la televida moderigisto kaj amuzisto Stefan Raab, kiu aranĝis la televidan elsendon *Unser Star für Oslo* (“Nia stelulo por Oslo”).

## Biografio 
Lena Meyer-Landrut naskiĝis la 23-an de majo 1991 en Hanovro. Kiam ŝi estis en la aĝo de du jaroj ŝia patro forlasis la familion. Kiel knabino Lena Meyer-Landrut eklernis baleton kaj ĵazdancon.

En la jaro 2009 Lena Meyer-Landrut aktoris en germanaj televidaj serioj malgrandajn epizodajn rolojn. En la jaro 2010 Lena Meyer-Landrut finis la lernejon en Hanovro kiel abituriento.

## Diskaro 
### Albumoj 
* My Cassette Player (*Mia kasetomagnefono*) (2010)
* Good News (*Bonaj novaĵoj*) (2011)

### Unuopaj diskoj 
* Satellite (*Satelito*) (2010)
* New Day (*Nova Tago*) (2010)
* Taken by a Stranger (*Prenita per fremdulo*) (2011)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* oficiala spaco en la socia retejo *Tiktok*
* oficiala spaco en la socia retejo *Instagram*
* oficiala spaco en la socia retejo *Facebook*

## Eksteraj ligiloj 
* La oficiala TTT-paĝo de Lena Meyer-Landrut

Kategorio:Hungardevenaj germanoj
Kategorio:Germanaj kantistoj
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 2010
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 2011
Kategorio:Naskiĝintoj en Germanio
Rákospalota

**Rákospalota** kune kun *Újpalota* kaj *Pestújhely* formas la 15-a distrikton de Budapeŝto. La loknomo signifas hungare: kankro-palaco.
eta|maldekstra|130ra|Blazono de la 15-a distrikto
eta|dekstra|190ra|Situo de la 15-a distrikto
eta|300ra|Luterana preĝejo de Rákospalota

## Bazaj informoj 
* poŝtkodoj: 1151-1158
* areo: 27&nbsp;km²
* loĝantaro: 80 500 en 2008
* koordinatoj: 

## Situo 
Distrikto Rákospalota situas en norda parto de Pest.

## Historio 
La unua mencio okazis en 1243 en formo *Nyír-Palota*. La komunumo ne senhomiĝis dum regado de turkoj. La loko estis populara pro la fervojo inter Pest kaj Vác ekde la 1830-aj jaroj. En 1923 la tiama vilaĝo iĝis urbo kaj aliĝis al Budapeŝto kune kun grandvilaĝo Pestújhely en 1950. Inter 1968 - 1977 tre granda betona loĝkvartalo konstruiĝis havanta la nomon Újpalota (=nova palaco). Post fine de la socialismo vendejegoj konstruiĝis.

## Trafiko 
* aŭtobusoj, tramoj, stacidomoj.

## Vidindaĵoj 
* Luterana preĝejego (Rákospalota)
* Kalvinana tritura kirko (Rákospalota)
* Kirko Koro de Jesuo (Rákospalota)
* romkatolika Kirko Dipatrino de Hungaroj (Rákospalota) de 1900, la turo estas 70 m-ojn alta
* Kirko Sankta Triunuo (Rákospalota)
* romkatolika preĝejo Preĝejo de Johano Baptisto en kvartalo Pestújhely
* Sinagogo de Rákospalota
* muzeo pri Rákospalota
* loĝdomo havanta 24 etaĝojn

## Famuloj 
* en Rákospalota naskiĝis:
** aktorino Ida Turay kaj Irén Lengyel
** aktoro Béla Barsy
** József Szigeti (filozofo)
** geokemiisto Mária Kliburszkyné Vogl
** instruisto Károly Kőváry
** kuracisto László Dabis
** operkantistino Júlia Osváth
** pentristo László Lukovszky
* en Pestújhely naskiĝis:
** farmakologo István Szára
**pentristo Gábor Peterdi
* en Rákospalota mortis Béla Nádaskay, bestkuracisto

## Ĝemelurboj 
*  Toplița (Harghita), Rumanio
*  10-a distrikto de Berlino, Germanio
*  23-a distrikto de Vieno, Aŭstrio
*  Obervellach, Aŭstrio
*  Donji Kraljevec, Kroatio
*  Košice, Slovakio

## Vidu ankaŭ 
* Rákospalota (iama urbo)

Kategorio:Distriktoj de Budapeŝto
Ĉefpaĝo

[eta|La [Vikipedio:Ĉefpaĝo|ĉefpaĝo de la esperanta Vikipedio (je la )]]
La **ĉefpaĝo** estas la enirpaĝo de retejo. Ĝi kutime enhavas kaj skize prezentas la plej gravajn informojn de la tuta retpaĝaro. Ĝi estas tiu paĝo, kiu aŭtomate malfermiĝas kiam oni tajpas la retadreson de retejo sen detaligi apartan subpaĝon.

En sistemoj, kiuj baziĝas sur UNIX, la ĉefpaĝo devige havu la nomon index. Estas permesataj pluraj finaĵoj - la plej kutimaj estas index.htm, index.html kaj index.php.

## Ĉefpaĝo kaj eka paĝo 
En la unuaj jaroj de interreto oni ankaŭ uzis la vorton "hejmpaĝo", paŭsado de la angla *home page*, kiu tamen ŝajnas esti nenial preferinda al la pli esperanteca "ĉefpaĝo". Krome, dum en pluraj nacilingvoj la ekvivalento de "ĉefpaĝo" ankaŭ priskribas la komencan paĝon kiu aŭtomate malfermiĝas ĉe ŝaltado de retumilo, en Esperanto tiu paĝo nomiĝas "eka paĝo" (tiel estas, ekzemple, en la esperantigo de Fajrfokso).

## Vidu ankaŭ 
* Retpaĝo
* Alteriĝa paĝo
* Retejo
* Hiperteksto
* Retumilo
* Ligilo
* CSS

Kategorio:Retejo
Asa

**Asa** (hebree אסא‎) laŭ la Biblio estis la tria reĝo de Judio. Li estis filo kaj sekvanto de Abija (aŭ Abijam) kaj regis inter la jaroj 911 kaj 870 antaŭ nia erao. Lia filo Jehoŝafat post li transprenis la regadon de la juda popolo.

## Vidu ankaŭ 
* 2-a libro de la Kroniko

Kategorio:Bibliaj personoj
L'Histoire d'Adèle H. (filmo)

'''''L'Histoire d'Adèle H.*** (***Historio de Adèle H.'''*) estas franca filmo de François Truffaut, aperinta en 1975.

## Temo 
Tiu filmo rakontas la historion de Adèle Hugo, dua filino de Victor Hugo. Tiu ĉi, obsedata de la akcidenta morto de sia unua filino, Léopoldine Hugo, forlasas la duan. Adèle poste ekkonas pasian amon, eĉ obsedan, al brita leŭtenanto Pinson, kiu ne reciprokas al ŝi. Ŝi postsekvas lin en Halifakso kaj Barbado. Adèle finas sian vivon en defalo kaj frenezo.

## Teĥnikaĵoj 
* Titolo: *L'Histoire d'Adèle H.*
* Reĝisoro: François Truffaut
* Scenaro: François Truffaut, Jean Gruault, Suzanne Schiffman, adaptita de libro *Le journal d'Adèle Hugo* de Frances Vernor Guille
* Foto-direktoro: Néstor Almendros
* Muziko: Maurice Jaubert
* Sono: Michel Laurent
* Produktado: United Artists, Les Films du Carrosse
* Daŭro: 96 minutoj
* Aperdato: 

## Rolularo 
* Isabelle Adjani: Adèle Hugo
* Bruce Robinson: Leŭtenanto Albert Pinson
* Sylvia Mariott: S-ino Saunders
* Joseph Blatchley: Whistler, librejestro
* Ivry Gitlis: Magiisto-magnetizisto
* Ruben Dorey: S-ro Saunders
* Clive Gillingham: Keaton
* Louise Bourdet: Servantino de Victor Hugo
* Sir Cecil de Sausmarez: Mastro Lenoir, notario
* Sir Raymond Falla: Juĝisto Johnstone
* Roger Martin: Doktoro Murdock
* Jean-Pierre Leursse: Nigra skribisto
* Carl Hathwell: Servosoldato de Pinson 
* François Truffaut: Oficiro *(ne kreditita)*

## Premioj 
* 1976: Premio Méliès
* 1976: Speciala Premio de kritiko de Internacia Film-Festivalo de Kartaĥeno
* 1976: *Catalina de Oro'' por la plej bona aktorino de Internacia Film-Festivalo de Kartaĥeno al Isabelle Adjani

## Eksteraj ligiloj 
* L'Histoire d'Adèle H. en IMDb 

Kategorio:Francaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1975
Kategorio:Filmoj adaptitaj de libroj
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Francalingvaj filmoj
Kategorio:Filmoj de François Truffaut
Enver Paŝao

200ra|eta|İsmail Enver.
**İsmail Enver** (اسماعيل انور en la antikva turk-osmanida alfabeto) (n. la 22-an de novembro 1881 - m. la 4-an de aŭgusto 1922), nomata **Enver Paŝao** aŭ **Enver Bejo** de la eŭropanoj de tiu epoko. Li estis oficiro de la Osmanida Imperio kaj gvidanto de la Revolucio de la *Junaj Turkoj*. Dum lia regado, kiu inkluzivis la periodon de la Unua Balkana milito kaj la Unua Mondmilito, li estis konata en la Osmanida Imperio kiel *Hürriyet Kahramanı*, "La Heroo de la Libereco".

## Unuaj jaroj 
Enver naskiĝis en la sino de riĉa familio de Istanbulo (tiame konata kiel Konstantinopolo) kaj studis en Germanio, kie li disvolvis egan intereson pri la organizado kaj taktikoj de la germana armeo. Je lia reveno li aliĝis al la osmanida armeo, kie rapide ascendis kaj fariĝis paŝao en 1913, je lia 32-jariĝo. Eble influita de la unuiĝoj en Germanio kaj Italio, Enver deklaris sin defendanto de la Tuttjurkismo, konsistanta en la arigado de ĉiuj tjurkaj popoloj, ĉu en nur unu ŝtato sub osmanida regado ĉu en politika federacio.

En aprilo 1912 la Komitato pri Unio kaj Pogreso (KUP), plej konata kiel la *Junaj Turkoj*, atingis venkon en la elektoj sed la perdo de Libio kaj Dodekaneso post la Itala-turka milito de tiu jaro malfortigis la partion kaj ĝi devis krei koalicion konata kiel Liberala Unio.

Enver Paŝao estas unu el la ĉefaj respondeculoj de la Armena genocido de 1915. Sub liaj ordonoj estiĝis la amasdeportado kaj masakroj kiujn suferis la armenoj, grekoj kaj asirianoj.

Kategorio:Naskiĝintoj en 1881
Kategorio:Mortintoj en 1922
Kategorio:Paŝaoj
Kategorio:Turkaj politikistoj
Realp

**Realp** (en Esperanto ankaŭ **Realpo**) estas komunumo en Kantono Urio, en Centra Svislando. Ĝi havis 153 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
eta|maldekstra|150ra|Vilaĝocentro de Realp
Realp situas ĉe la okcidenta fino de la *Urserenvalo* oriente de la Furkopasejo. Norde de la vilaĝo fluas la rivero *Furko-Reuss*, kiu estas unu el la du ĉefaj fontriveroj de Reuss. En nordoriento de la komunumo situas la restaĵoj de la iama Reuss-Glaĉero, nome Tiefen-Glaĉero kaj Sidelen-Glaĉero. La plej alta punkto de la komunumo estas la kulmino de Galenstock sur alteco de 3586 m s.m., kiu situas sur la limo al Kantono Valezo. Realp estas la plej multe de lavangoj minacata vilaĝo de Svislando.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Realp limas en nordo al Göschenen, en oriento al Hospental, en sudoriento al Airolo (TI), en sudo al Bedretto (TI), kaj en okcidento al Oberwald (VS).

## Trafiko 
En Realpo troviĝas la orienta portalo de la Furkotunelo de la Matterhorn-Gotthard-Fervojo. Ĉe la stacidomo de  ekzistas ŝarĝejo por la aŭtotrajnoj al Oberwald en Kantono Valezo. Samtempe en Realp komenciĝas la ramplo al la Furkopasejo, kiu tamen dum vintro estas fermita por la trafiko. Antaŭ la malfermo de la fervojtunelo la fervojo veturis ankaŭ trans la montpasejo. La montpaseja vojo nuntempe estas somere uzata por muzeaj vaportrajnoj.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Realp datiĝas el la jaro 1363 kiel *Riealb*.

Kiel memstara politika komunumo Realp naskiĝis en la jaro 1888 per disiĝo de la antaŭa komunumo *Urseren* surbaze de la tiam nova kantona konstitucio.

Per la konstruo de la veturebla Furkopasejovojo en la jaro 1866 la ekonomio de Realp spertis grandan kreskon pro la hoteloj laŭlonge de la pasejvojo.

Dum la 19-a jarcento la plej grava labordonanto en Realp estis la svisa armeo pro la Gotardo-Fortikaĵo. Post ties fermo en la jaro 1985 la loĝantaro duoniĝis de pli ol 300 al la hodiaŭa nombro de 153 homoj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Realp (stacidomo)
* Realp DFB (stacidomo)
* Furka DFB (stacidomo)
* Tiefenbach DFB (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Realp
* Realp en la Historia Leksikono de Svislando
Plurformo de regula seslatero

En matematiko, **plurformo de regula seslatero** aŭ simple **plurseslatero** estas plurformo kun regula seslatero kiel la baza formo.

## Kalkulado de plurseslateroj 
La baza kombina demando estas pri tio kiu kvanto ekzistas de malsamaj plurseslateroj kun donita kvanto de seslateroj.

Plurseslateroj povas esti kalkulitaj kiel **liberaj** plurseslateroj, por kiuj turnadoj kaj reflektoj kalkulatas kiel la sama formo; **fiksitaj** plurseslateroj, por kiuj malsamaj orientiĝoj kalkulatas kiel malsamaj; **unuflankaj** plurseslateroj, por kiuj spegulaj bildoj kalkulatas kiel malsamaj sed turnadoj kalkulatas kiel identaj. Ili povas ankaŭ esti distingitaj laŭ tio ĉu ili enhavas truojn. La kvanto de liberaj *n*-seslateroj por *n* = 1, 2, 3, … estas 1, 1, 3, 7, 22, 82, 333, 1448, ... .

## Vidu ankaŭ 
* Kahelaro
* Plurtriangulo - kahelaroj kun egallateraj trianguloj
* Plurkvadrato - kahelaroj kun kvadratoj
* Multciklaj aromatoj - hidrokarbidoj kies strukturo estas bazita sur plurseslateroj

## Eksteraj ligiloj 
* Kvantoj de *n*-plurseslateroj por *n* = 1, 2, 3, ...:
**  - liberaj
**  - liberaj kun truoj
**  - liberaj sen truoj
**  - unuflankaj
**  - fiksitaj

Kategorio:Plurformoj
Kategorio:Plurlateroj
Plurformo de egallatera triangulo

En matematiko, **plurformo de egallatera triangulo** aŭ simple **plurtriangulo** estas plurformo en kiu la baza formo estas egallatera triangulo.

## Kalkulado de plurtrianguloj 
La baza kombina demando estas pri tio kiu kvanto ekzistas de malsamaj plurtrianguloj kun donita kvanto de trianguloj.

Plurrtrianguloj povas esti kalkulitaj kiel **liberaj** plurtrianguloj, por kiuj turnadoj kaj reflektoj kalkulatas kiel la sama formo; **fiksitaj** plurtrianguloj, por kiuj malsamaj orientiĝoj kalkulatas kiel malsamaj; **unuflankaj** plurtrianguloj, por kiuj spegulaj bildoj kalkulatas kiel malsamaj sed turnadoj kalkulatas kiel identaj. Ili povas ankaŭ esti distingitaj laŭ tio ĉu ili enhavas truojn. La kvanto de liberaj *n*-trianguloj por *n* = 1, 2, 3, ... estas 1, 1, 1, 3, 4, 12, 24, 66, 160, ... .

## Simetrioj 
Eblaj simetrioj estas spegula simetrio; 2-obla, 3-obla kaj 6-obla turnaj simetrioj, kaj ĉiu el la turnaj simetrioj kombinita kun spegula simetrio.

2-obla turna simetrio kun kaj sen spegula simetrio postulas minimume 2 kaj 4 triangulojn, respektive. 6-obla turna simetrio kun kaj sen spegula simetrio postulas minimume 6 kaj 18 triangulojn, respektive. Nesimetrio postulas minimume 5 triangulojn. 3-obla turna simetrio sen spegula simetrio postulas minimume 7 triangulojn.

Ĉe nur spegula simetrio oni povas distingi havon de la simetria akso laŭliniigita kun la kradaj linioj aŭ turnita je 30°; ĉi tio postulas minimume 4 kaj 3 trianguloj, respektive. La samo estas por 3-obla turna simetrio, kombinita kun spegula simetrio; ĉi tio postulas minimume 18 kaj 1 triangulojn, respektive.

## Kahelaroj 
Ĉiu plurtriangulo de ordo 6 aŭ malpli granda povas kaheli la ebenon. Ĉiu el 7-trianguloj krom unu povas kaheli la ebenon.

## Ĝeneraligoj 
Simile al plurkvadratoj, sed malsimile al plurseslateroj, plurtrianguloj havas tri-dimensiajn analogojn, formitajn el kvaredroj. Tamen, plurformoj de kvaredro ne kahelas 3-spacon, malsamile al plurtrianguloj, iuj el kiuj kiuj povas kaheli 2-spacon.

## Vidu ankaŭ 
* Plurkvadrato
* Plurseslatero
* Kahelaro

## Eksteraj ligiloj 
* Kvantoj de *n*-plurtrianguloj por *n* = 1, 2, 3, ...:
**  - liberaj
**  - liberaj kun truoj
**  - liberaj sen truoj
**  - unuflankaj
**  - fiksitaj
* VERHEXT  - enigma ludo de 1960-aj jaroj de Heinz Haber, bazita sur 6-trianguloj
* http://homepage3.nifty.com/BABASUMIO/polyomino.index.html
* Pri plurtrianguloj
* Kahelado de ebeno per plurtrianguloj
* 

Kategorio:Plurformoj
Kategorio:Plurlateroj
Kubo de Bedlam

eta|Kubo de Bedlam
eta|Eroj de kubo de Bedlam

En matematiko, la **kubo de Bedlam** estas solida kahelara enigmo, pakada problemo inventita de brita enigma kompetentulo Bruce Bedlam.

## Dizajno 
La enigmo konsistas el 13 plurkubaj pecoj: 12 kvinkuboj kaj 1 kvarkubo. La celo estas asembli ĉi tiujn pecojn en 4×4×4 kubon. Estas 19186 malsamaj manieroj de farado de ĉi tio malinkluzivante turnadojn kaj reflektojn.

Kvankam la kubo de Bedlam estas esence la logika sekva paŝo supren de la 3×3×3 kubo de Soma, ĝi estas multe pli malfacila por solvado.

## Vidu ankaŭ 
* Kubo de Soma
* Enigmo de Slothouber-Graatsma
* Enigmo de Conway

## Eksteraj ligiloj 
* Ĉiuj 19186 solvaĵoj de kubo de Bedlam 
* La oficiala retejo de Bedlam Enigmoj 
* http://www.dagbladet.no/nyheter/2008/01/12/523677.html
* Solvilo de kubo de Bedlam
* Teorioj de Bruce  - retejo de Stonehenge Ltd

Kategorio:Kahelaj enigmoj
Newark (Nov-Ĵerzejo)

eta|750px|center|Larĝa panoramo de Newark de 2016

**Newark** estas urbo en kantono Essex, en membroŝtato Nov-Ĵerzejo (kies plej granda urbo ĝi estas), en Usono. Laŭ la stato de  en la areo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
eta|maldekstre|Golfo kaj ponto de Newark

## Bazaj informoj 
* Alto super marnivelo: 0–83 m
* Horzono: UTC-5 (somere: UTC-4) 
* Poŝtkodo: 071xx
* Telefonkodo: +1 862, 973

## Situo 
Newark situas preskaŭ ĉe marbordo de Atlantika Oceano laŭ rivero *Passaic*, tial havanta apartan havenon.

## Historio 
Puritanoj fondis la komunumon en 1666. Newark, kiel urbo estiĝis en 1693. Ekde 1836 ĝi estas sidejo de Nov-Ĵerzejo. Tiutempe komenciĝis ankaŭ la industria evoluo kaj prospero de la urbo. Komence la ĉirkaŭaĵo estis marĉo, kiun paŝo post paŝo oni faris seka tero. Krom la industriaĵoj en la urbo funkcias ankaŭ universitatoj.

## Vidindaĵoj 
* novgotika katedralo omaĝe al Sankta Koro
* muzeo pri la regiono kaj Tibeto
* publika biblioteko
* nubskrapuloj el la 1920-aj jaroj
* sinagogo kaj muzeo pri judoj

## Klimato 
Newark havas humidan subtropikan klimaton. La proksimeco de la oceano havas moderigan efikon, tial la vintro estas pli varma (averaĝe 3-6&nbsp;°C). Somere estas 27-32&nbsp;°C, foje 38&nbsp;°C. Ĉiumonate estas pluvo (70–110&nbsp;mm), vintre neĝo.

## Trafiko 
eta|maldekstre|Tramo de Newark
Newark havas internaciajn flughavenon kaj havenon. La urbo estas atingebla ankaŭ laŭ aŭtovojoj kaj vagonare.

## Famuloj 
* naskiĝis en 1963 Whitney Houston, kantistino
* naskiĝis en 1943 Joe Pesci, aktoro
* naskiĝis en 1938 Connie Francis, kantistino
* naskiĝis en 1933 Philip Roth, verkisto
* naskiĝis en 1925 Bernard Golden, esperantisto
* naskiĝis en 1924 Sarah Vaughan, ĵazkantistino kaj pianistino
* naskiĝis en 1888 William Edward Baff, esperantisto
* naskiĝis en 1871 Stephen Crane, verkisto
* mortis hungara jezuito Jakab Raile
eta|Katedralo de Newark

## Ĝemelurboj 
*  Freeport, Bahamoj
*  Douala, Kameruno
*  Ŝuĝoŭo *(Xuzhou)*, Ĝjangsuo, Ĉinio
*  Aveiro, Portugalio
*  Belo Horizonte, Brazilo
*  Banĝulo, Gambio
*  Kumasi, Ganao
*  Porto Alegre, Brazilo
*  Monrovio, Liberio
*  Ganĝo, Azerio
eta|750px|center|Larĝa panoramo de Newark de 2006
## Vidu ankaŭ 
* Port Authority Trans-Hudson

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Nov-Ĵerzejo
Kategorio:Havenurboj
Enigmo de Conway

eta|Pecoj uzataj en la enigmo de Conway, unu de ĉiu speco

En matematiko, **enigmo de Conway** estas kahelara enigmo, pakada problemo uzanta  solidajn ortangulajn blokojn, nomita laŭ ĝia inventinto, John Horton Conway. Ĝi demandas paki 13 1×2×4-blokojn, unu 2×2×2-blokon, unu 1×2×2-blokon kaj tri 1×1×3-blokojn en 5×5×5-skatolon.

Ĉiu el la pecoj de enigmo de Conway estas konveksa plurkubo de ordo 3, 4 aŭ 8. Ili estas brikoj.

## Solvo 
eta|upright|Ebla lokigo de la tri 1×1×3 blokoj

Solvi la enigmon de Conway estas simple, se oni komprenas, ke la tri 1×1×3 blokoj devas esti lokitaj tiel ke precize unu el ili aperas en ĉiu 5×5×1-tranĉaĵo de la kubo.

## Vidu ankaŭ 
* Enigmo de Slothouber-Graatsma

## Eksteraj ligiloj 
* La enigmo de Conway  en "La Enigmanta Mondo de Pluredraj Sekcoj" de Stewart Coffin
* 

Kategorio:Kahelaj enigmoj
Seedorf UR

## Pri la komunumo 
**Seedorf** estas komunumo en Kantono Urio, en Centra Svislando. Ĝi havis 1680 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
Seedorf situas ĉe la suda fino de la Lago de Urio, la suda brako de la Kvarkantona Lago, kaj okcidente de la rivero Reuss, ĉe ties alfluo al la lago. Okcidente de la komunumo leviĝas la monto *Gitschen*, kies pinto kun alteco de 2540 m s.m. bone videblas de la Lago de Urio. Al la komunumo apartenas ankaŭ la valo *Gitschintal* sudoriente de la monto Gitschen, tra kiu fluas la rivero *Palanggenbach*. Norde de la aŭtovojo la rivero Reuss formas delton, kiu estas grandparte kovrita de marĉo.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Seedorf limas en nordoriento al Flüelen, en oriento al Altdorf, en sudo al Attinghausen, kaj en okcidento kaj nordokcidento al Isenthal.

## Trafiko 
La komunumo Seedorf estas konektita per diversaj poŝtaŭtolinioj kun la publika transportreto. Tra la komunumo pasas la svisa aŭtovojo A2, al kiu la komunumo havas alveturejon kune kun Altdorf kaj Flüelen rekte apud la nordorienta komunumlimo aliflanke de Reuss. Aertelfero kondukas de la vilaĝo ĝis *Gitschenberg* sur alteco de 1369 m s.m.

## Historio 
Ĉirkaŭ en la jaro 1200 estis konstruita la turo de Seedorf, kies bazo post preskaŭ kompleta disfalo estis konservita kaj hodiaŭ ankoraŭ videbla. La turo estis verŝajne la sidejo de feŭdaj reprezentantoj de la bienposedanto, la Virina Monaĥejo Zuriko. Supozeble temis pri la *Senjoroj de Seedorf*, kies ekzisto estis dokumentita en la jaro 1260.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Seedorf

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Seedorf
Oleh Ĉornohuz

**Oleh ĈORNOHUZ**, (en ukraina **Чорногуз Олег Федорович**, 15-an de aprilo 1936 en vilaĝo , Vinica provinco - 8-an de oktobro 2022 en Vinico) - renoma ukraina verkisto, ĵurnalisto, dram-verkisto, redaktoro de revuoj "Perec'", "Vus", aŭtoro de multnombraj romanoj, noveloj, rakontoj, artikoloj.

Studento-kursanto (1956-1958) de Armea Altlernejo en Ĉernivco; diplomiĝis pri ĵurnalistiko (1964) en Kijiva Universitato. Laboris en redaktejoj de multaj gazetoj, direktoro (1983-1986) de la kijiva eldonejo "Radjanskij pis'mennik", ĉefredaktoro de tutukrainia humuraĵ-revuo "Perec'" (eldonkvanto - pli ol 3 milionoj da ekz.).

Membro de la Nacia Ĵurnalista Asocio de Ukrainio (de 1960), de la Nacia Verkista Asocio de Ukrainio (de 1963), ĝia sekretario (1988-2004), prezidiano. Kunfondinto de la Tutmonda Forumo de Ukrainoj (1992), delegito de 39-a sesio de Ĝenerala Asembleo de UN (1984).

Merita Arta Aganto de Ukrainio (1996), laŭreato de literaturaj premioj nome de Ostap Viŝnja, de Ivan Bahrjanij, de Olesj Honĉar, de Voskobijnik-familio; ŝtata ordeno de Jaroslavo la Saĝa (2006), ordeno-kruco de Ivan Mazepa (2010).

## Romanoj
* "Aristokrato el Vapnjarko" (*Аристократ із Вапнярки*, 1979);
* "Pretendentoj por Kolonel-ĉapo" (*Претенденти на папаху*, 1983);
* "Babilono sur Hudsono" (*Вавілон на Гудзоні*, 1985);
* "Mi strebas al maro" (*Я хочу до моря*, 1989);
* "Donacoj de pigmeoj" (*Дари пігмеїв*, 2005);
* "Kapricoj de l' sorto" (*Примхи долі*, 2006);
* "Vivanto kun morto" (*Той, що живе зі смертю*, 2006);
* "La ora skarabo" (*Золотий скарабей*, 2007);
* "La marĉo de Remez" (*Ремезове болото*, 2007);
* "Resurektinto el mortintoj" (*Воскреслий із мертвих*, 2009);
* "Mono de ĉielo" (*Гроші з неба*, 2010);
* "Infanoj de kolonio" (publicaĵoj kaj rememoroj, *Діти колонії*, 2011);
* "Kaŝejo por arlekenoj" (satiraj komedioj, *Притулок для блазнів*, 2013);
* "Ombro de geniulo" (*Тінь генія*, 2020)

La verkoj estis tradukitaj en 22 lingvojn. Fragmenton de *Babilono sur Hudsono* (Paco, 1986, 2), de *Mono de ĉielo* kaj kelkajn artikolojn esperantigis Viktor Pajuk.

## Vidu ankaŭ 
* Jarina Ĉornohuz

Kategorio:Ukrainaj verkistoj
Traktato de Sankta-Stefano

eta|300ra|La konstruaĵo de Yeşilköy en kiu okazis la subskribo de la traktato de Sankta-Stefano.
La **Traktato de Sankta-Stefano** (3-an de marto 1878) estis la interkonsento kiun altrudis Rusio al la Osmanida Imperio post ĝia venko en la rusa-turka milito de 1877-1878. Ĝi estis subskribita en Sankta-Stefano (greke: *Ayastefanos*, nuntempe Yeşilköy), loĝloko okcidente de Istanbulo, de la Grafo Nicholas Pavloviĉ Ignatiev kaj Aleksander Nelidov flanke de la Rusa Imperio kaj la Ministro pri Eksteraj Aferoj Safvet Paŝao kaj la ambasadoro en Germanio Sadullah Bejo flanke de la Osmanida Imperio.

La 3-a de marto, tago kiam subskribiĝis la Traktato de Sankta-Stefano, estas la nacia tago de Bulgario.

En 1859 Serbio ribeliĝis kontraŭ la turkoj, ribelo iom poste sekvata de Montenegro (kiu deklaris la sendependecon), Bosnio kaj Hercegovino (kiu kuniĝis al Serbio). En 1876 la ribeliĝo ankaŭ atingis Bulgarion. La severa subpremo okazigata de la turkoj, igis la caron Aleksandro la 3-a de Rusio aliancito de Rumanio, deklari la militon kontraŭ la turkoj. La turka armeo estis venkata kaj devigata subskribi la kapitulacon per tiu ĉi traktato.

## Konsekvencoj 
eta|250ra|Granda Bulgario laŭ la Traktato de Sankta-Stefano.
La traktato reorganizis la antikvajn posedaĵojn en Balkanio kiuj apartenis al la Osmanida Imperio.

La plej grava dispozicio en tiu ĉi traktato estis la agnoskado de la sendependeco de Bulgario kiu prenis la plejparton de Makedonio en sia teritorio kaj permesis al Bulgario etendiĝi de la Egea Maro ĝis la Nigra Maro.

Ankaŭ ĝi agnoskis la sendependecon de Serbio, Montenegro kaj Rumanio. Rumanio cedis Besarabion al Rusio kaj interŝanĝe ĝi ricevis Dobroĝon. Bosnio-Hercegovino fariĝis memstara.

Rusio ricevis teritoriojn en la Osmanida Imperio kaj la sultano devis garantii la sekurecon de liaj kristanaj subuloj.

Britio kaj Aŭstrio-Hungario oponiĝis al tiu ĉi traktato kiu liberigis la slavan naciismon pro tio ke Bulgario povu fariĝi satelito de Rusio kaj minaco por la Otomana Imperio.

La traktato estis modifata kvar monatojn poste, la 13-an de julio 1878, post la Kongreso de Berlino, en la traktato de Berlino.

## Vidu antaŭ 
* 185 Eŭniko

Kategorio:Militoj de la Rusia Imperio
Kategorio:Militoj de la Otomana Imperio
Kategorio:Historio de Armenio
Kategorio:19-a jarcento en Bulgario
Kategorio:Historio de Rumanio
Kategorio:Historio de Serbio
Kategorio:Historio de Montenegro
Sankta Stefano
Sankta Stefano
Kategorio:1878
Georg Weerth

**Georg Ludwig Weerth** (nn. 17-an de februaro 1822 en Detmold; m. 30-an de julio 1856 en Havano, Kuba) estis germana aŭtoro, satiristo, ĵurnalisto kaj verkisto. Anis li ĉe Maikäferbund.
eta|Tombo en Havano

## Verkoj 
* *Das Hungerlied* (1844)
* *Deutsches Bürgerbuch* (Mitautor 1844)
* *Fragment eines Romans* (1846/47)
* *Humoristische Skizzen aus dem deutschen Handelsleben* (1847/48)
* *Leben und Taten des berühmten Ritters Schnapphanski* (1848) – teksto ĉe de-Wikisource
* *Prosa des Vormärz* (1848)
* *Skizzen aus dem sozialen und politischen Leben der Briten* (1849)

## Literaturo 
* Michael Vogt (Hrsg.): *Georg Weerth und die Satire im Vormärz.* Aisthesis-Verl., Bielefeld 2007
* Bernd Füllner: *Georg-Weerth-Chronik.* Aisthesis-Verl., Bielefeld 2006
* Michael Vogt (Hrsg.): *Georg Weerth und das Feuilleton der „Neuen Rheinischen Zeitung“.*, Aisthesis-Verl., Bielefeld 1999
* Michael Vogt (Hrsg.): *Georg Weerth* Aisthesis-Verl., Bielefeld 1993
* Uwe Zemke: *Georg Weerth* Droste, Düsseldorf 1989
* Bernd Füllner (Hrsg.): *Georg Weerth* Aisthesis-Verl., Bielefeld 1988
* Ulrich Neseker: *Georg Weerth* Landschaftsverb. Westfalen-Lippe, Münster 1987
* Klaus Nellner (Hrsg.): *Georg Weerth in seiner Zeit* Lippische Landesbib., Detmold 1981
* Florian Vaßen: *Georg Weerth* - Marburg : Univ., 1970

## Eksteraj ligiloj 
* Georg Weerth online  - Lippische Landesbibliothek
* „Hätt ich Siebenmeilenstiefel, da wüßte ich, was ich täte!“  - Lippische Landesbibliothek Detmold je 150. Todestag de Georg Weerth en 2006
* „Der Journalist und Dichter Georg Weerth“ - Jürgen von Esenwein, SWR2
* Georg-Weerth-Gesellschaft 
* 

Kategorio:Germanaj ĵurnalistoj
Kategorio:Germanaj verkistoj
Dhimmi

**Dhimmi** ( ''* ) estas la nomo per kiu estis konataj en la islama mondo la judoj kaj kristanoj kiuj loĝis en islamaj ŝtatoj, kaj kies loĝado estis tolerata, laŭ la leĝoj de la ŝario (muzulmana leĝo), kontraŭ la pago de specifaj impostoj kaj la akceptado de malsupera socia klaso. La *dhimma* aŭ protektado nuntempe ne ekzistas en la modernaj islamaj ŝtatoj, kvankam en kelkaj el ili la anoj de religiaj malplimultoj daŭre denuncas ke ili troviĝas en malsupera socia klaso.

La ekzistado de la koncepto *dhimma* venas de la rilatoj inter islamo kun judismo kaj kristanismo kaj kiu troviĝas en la Korano. Male al tio ke la judoj kaj kristanoj kundividas saman historion kaj vidas la muzulmanojn kiel nefideluloj, islamo konsideras ke judoj kaj kristanoj estas portantoj de la frua dia vorto, tiu sama kiun ricevis Mahometo, sed ili kredas ke judoj kaj kristanoj modifis la originalan mesaĝon kaj apartiĝis de ĝi. Pro tiu kialo ili estas konsiderataj perdiĝintoj sed ne kiel nefideluloj.

La vorto *dhimmah'' signifas "pakto" aŭ "devo". Ĝi estas koncepto de la Ŝario, laŭ kiu la judoj kaj kristanoj (kaj kelkfoje membroj de aliaj religioj konsiderataj unudiaj, kiel la zoroastranoj), ĝenerale nomataj "gento de la Libro", vivas sub la «protekto» de la sultano aŭ muzulmana reganto, kun rajtoj kaj devoj «diferencigitaj». Kutime, la "gento de la dhimma" liberiĝas de la militservo kaj la religia imposto, nomata azako, sed anstataŭ ĝi ili devas pagi individuan imposton, nomata jizyah (جزية), kaj imposto sur la tero (jaray), krom akcepti la aŭtoritatecon de la sultano. Tiu leĝo garantias al la malplimultoj praktiki la kredon (kvankam kun gravaj limigoj) kaj havi proprajn juĝistojn rilate al civilaj aferoj, kiel geedziĝoj, divorcoj, sukcedoj, ktp.

Kategorio:Ŝario
Kategorio:Religio kaj politiko
Banfi

eta|260px|Kastelo de Banfi
**Banfi,** hungare **Bánfihegy** [bAnfihedj] estas ne memstara, malgranda vilaĝo en Kroatio, en distrikto Međimurje (provinco), en municipo de Štrigova.

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 340
* Poŝtkodo: 40 312
* Aŭtokodo: ČK
* Telefonprefikso: +385 040
* 

## Loknomo 
La loknomo devenis de la hungara historia familia nomo *Bánffy* [bAnfi].

## Situo 
Banfi situas laŭ la slovena landlimo. Štrigova troviĝas je 1, Čakovec je 18 km-oj.

## Historio 
La kampoj de la vilaĝo longe apartenis al Stridóvár. Vilaĝo formiĝis komence de la 20-a jarcento. En 1910 vivis tie 743 homoj (plejparte kroatoj). Ĝis Traktato de Trianon Bánfihegy apartenis al Hungara reĝlando, al Zala (reĝa departemento), al distrikto de Csáktornya, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon kaj post 10 tagoj transdonis ĝin al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, poste de Jugoslavio kaj ekde 1991 de Kroatio.

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Kroatio
Plurkubo

[eta|Esence 3-dimensia [nememspegulsimetrieco|nememspegulsimetria kvarkubo]]
eta|Esence 3-dimensia nememspegulsimetria kvarkubo
eta|Esence 3-dimensia memspegulsimetria kvarkubo
eta|Memspegulsimetria kvarkubo, konstruita surbaze de memspegulsimetria plurkvadrato
eta|Memspegulsimetria kvarkubo, konstruita surbaze de nememspegulsimetria plurkvadrato
eta|Memspegulsimetria kvarkubo, konstruita surbaze de memspegulsimetria plurkvadrato
eta|Memspegulsimetria kvarkubo, konstruita surbaze de nememspegulsimetria plurkvadrato
eta|Memspegulsimetria kvarkubo, konstruita surbaze de memspegulsimetria plurkvadrato
[eta|Nememspegulsimetria [kvinkubo]]
eta|400px|Ĉiuj eblaj kvinkuboj, kun la nememspegulsimetriaj paroj montritaj
eta|2×2×2 kubo - unu el okkuboj

En matematiko, **plurkubo** estas plurformo kun kubo kiel la baza formo. Ĝi estas la tri-dimensia analogo de la ebena plurkvadrato.

Plurkubo povas esti konstruita surbaze de ĉiu plurkvadrato per aldono de la 3-a dimensio. Sed ekzistas ankaŭ esence 3-dimensiaj plurkuboj, kiuj ne povas esti tiel konstruitaj. Esence 3-dimensia plurkubo konsistas el minimume 4 kuboj.

Plurkuboj estadas nememspegulsimetriaj kaj memspegulsimetriaj. Plurkubo konstruita surbaze de plurkvadrato ĉiam estas memspegulsimetria, eĉ se la fonta plurkvadrato estas nememspegulsimetria. Ĉi tio estas ĉar aldono de ankoraŭ unu dimensio donas la novan eblecon de turnado.

La kubo de Soma kaj la kubo de Bedlam estas ekzemploj de pakantaj problemoj bazitaj sur plurkuboj.

## Kalkulado de plurkuboj 
Simile al plurkvadratoj, plurkuboj povas esti kalkulitaj en diversaj manieroj, depende de tio ĉu nememspegulsimetriaj solidoj estas kalkulita po unufoje (ambaŭ reflektoj kune) aŭ dufoje (ĉiu reflekto kalkulita kiel malsama).

Ekzemple, estas 1 nememspegulsimetria kvarkubo kaj 6 kvarkuboj kun spegula simetrio, donante kvanto de 7 aŭ 8 kvarkuboj respektive. Malsimile al plurkvadratoj, la kutima kalkulado estas la lasta unu, pro tio ke en fizika aro de plurkvadratoj, nememspegulsimetriaj formoj povas esti turnitaj tra la 3-a dimensio por iĝi iliajn spegulajn bildojn, kio ne eblas por plurkuboj.

Ekzemple, la kubo de Soma uzas ambaŭ formojn de la nememspegulsimetria kvarkubo.

Kevin Gong kalkulis plurkubojn supren ĝis *n*=16.

## Vidu ankaŭ 
* Plurformo
* Plurkvadrato
* Plurseslatero
* Kuba kahelaro
* Kahelaro
* Kvarkubo
* Kvinkubo

## Eksteraj ligiloj 
*  - kvantoj de *n*-plurkuboj kun reflektoj kalkulataj kiel malsamaj
*  - kvantoj de *n*-plurkuboj kun reflektoj kalkulataj kiel samaj
* Numerado de plurkuboj de Kevin Gong

Kategorio:Plurformoj
Kategorio:Pluredroj
Federacia Kunveno (Germanio)

eta|Federacia Kunveno en 1954
La **Federacia Kunveno** (germane *Bundesversammlung*) estas germana ŝtata organo. Ĝi kunvenas kutime ĉiun kvinan jaron por elekti la Prezidenton de Germanio.

Anoj de la kunveno estas:
* aŭtomate ĉiuj membroj de la federacia parlamento
* sama nombro de germanoj elektitaj de la parlamentoj de la federaciaj landoj (la regionaj ŝtatoj), proporcie laŭ grandeco de la landoj kaj la partia membreco de la regionŝtataj parlamentanoj

La anoj elektitaj de la regionŝtataj parlamentoj estas kutime politikistoj, sed ofte ankaŭ civitanoj konataj kaj nekonataj, por iel reprezenti la germanan popolon. Krom junuloj ĵus fariĝintaj plenaĝoj povas esti konataj sportuloj aŭ aktoroj. Tamen, fine estas la politikaj partioj (en la formo de la regionŝtataj parlamentanoj) kiuj elektas tiujn homojn, kaj oni atendas de ili elekti kandidaton laŭ la partia aparteno. Ekzemple, en 2009 la kristandemokratoj en la regionŝtata parlamento de Turingio elektis la ski-veturiston Sven Fischer por reprezenti ilin en la Federacia Kunveno; supozeble li voĉdonis por la kristandemokrata Horst Köhler.

Proponi kandidaton por la prezidenteco de Germanio povas ĉiu ano de la Federacia Kunveno, antaŭ ĉiu raŭndo.
La voĉdono en la Federacia Kunveno estas sekreta. Ekzistas maksimume tri raŭndoj. En la unuaj du raŭndoj kandidato povas elektiĝi nur per absoluta plimulto, en la lasta sufiĉas la relativa plimulto.

Kutime oni scias antaŭ la kunveno pri la supozebla rezulto, ĉar estas konata kiu partio sendis kiom da anoj en la kunvenon. Ĝis nun okazis plej ofte ke kaj la granda dekstra partio (CDU/CSU) kaj la granda maldekstra partio (SPD) havis kandidaton kaj ke elektiĝis unu el ili. En du kazoj la malgranda liberala partio (FDP) danke al subteno de unu el la du grandaj partioj povis elektigi sian kandidaton.

La unua Federacia Kunveno okazis en 1949 kaj elektis Theodor Heuss prezidanto. Poste ĝi kunvenis ĉiun kvinan jaron, ankaŭ en 1969 malgraŭ la anoncita retiriĝo de Heinrich Lübke kelkajn monatojn antaŭ la kutima fino de sia dua periodo. Pro la retiriĝo de Horst Köhler en 2010, kaj la retiriĝo de Christian Wulff en 2012, la ritmo ŝoviĝis.

Tradicie la kunveno okazas la 23-an de majo, la tago de la konstitucio. Kunvenejo ekde 1994 estas la konstruaĵo *Reichstag* en Berlino, la sidejo de la parlamento.

Kategorio:Registaro de Germanio
Enigmo de Slothouber-Graatsma

eta|Solvaĵo de enigmo de Slothouber-Graatsma

En matematiko, la **enigmo de Slothouber-Graatsma** estas kahelara enigmo, pakada problemo pri pakado de ses solidaj 1×2×2-blokoj kaj tri 1×1×1-blokoj en 3×3×3-skatolon. La solvaĵo de ĉi tiu enigmo estas unika (krom spegulaj reflektoj kaj turnadoj).

La enigmo restas esence la sama, se la tri 1×1×1-blokoj estas ellasitaj, tiel ke la tasko estas enpaki ses 1×2×2-blokojn ene de 3×3×3-kubo (evidente sen plenigi la tuton, ĉar la suma volumeno de la 1×2×2-blokoj estas 24, kaj la volumeno de 3×3×3-kubo egalas al 27). La enigmo de Slothouber-Graatsma estas la plej malgranda konata netriviala tridimensia pakada problemo.

Ĉiu el la pecoj de enigmo de Slothouber-Graatsma estas konveksa plurkubo de ordo 1 aŭ 4. Ili estas brikoj.

## Solvaĵo 
La solvaĵo de la enigmo de Slothouber-Graatsma estas simpla se kompreni ke la tri 1×1×1 blokoj aŭ la tri truoj devas nepre lokiĝi laŭ korpa diagonalo de la skatolo, ĉar ĉiu el la 3×3 tavoloj en ĉiu el la 3 diversaj direktoj devas enhavi unu ĉi tiun 1×1×1 blokon. Ĉi tiu sekvas el tio ke la pli grandaj blokoj povas nur enspaci paran kvanton el la 9 ĉeloj en ĉiu 3×3 tavolo.

## Variadoj 
La enigmo de Slothouber-Graatsma estas ekzemplo de kubo-pakanta enigmo uzanta konveksa ortangulajn blokoj. Estas pli komplikaj enigmoj engaĝantaj pakadon de konveksaj ortangulaj blokoj. La plej bona sciata ekzemplo estas la enigmo de Conway kiu demandas pri la pakado de 18 konveksaj ortangulaj blokoj en 5×5×5 skatolon. Pli peza konveksa ortangula bloka pakada problemo estas al paki 41 1×2×4 blokojn en 7×7×7 skatolon, lasante 15 truojn.

## Vidu ankaŭ 
* Enigmo de Conway
* Kubo de Soma
* Kubo de Bedlam
* Kubo de Rubik

## Eksteraj ligiloj 
* Kubaj konstruoj de Jan Slothouber kaj William Graatsma
* William Graatsma kaj Jan Slothouber: Nederlanda matematika arto 
* La enigmo de Slothouber-Graatsma  en "La Enigmanta Mondo de Pluredraj Sekcoj" de Stewart Coffin

Kategorio:Kahelaj enigmoj
Doko

eta|300ra|
eta|300ra|
**Doko** estas parto de haveno (baseno) aŭ naĝa konstruaĵo servanta por elakvigi ŝipon, ekzameni kaj ripari ĝian subakvan parton (doki ŝipon), aŭ eĉ por konstrui novan ŝipon.

Laŭ Francisko Azorín **doko** estas *Ŝipfarejo; ŝipriparejo.* Kaj li indikas etimologion el holanda *dyk* (digo). Li referencas ankaŭ la terminojn *seka doko*, *flosanta doko *kaj* ripardoko*.

## Tipoj 
* seka doko
* malseka doko
* flosanta doko (granda pontono).

## Ekzemploj 
* *London Docklands*

## Notoj
Otomana armeo

eta|200pnx|Blazonŝildo de la Otomana Imperio.
La **Armeo de la Otomana Imperio** estis unu el la kreintoj de la otomana regado sur grandaj teritorioj de Eŭropo (Balkanio) kaj Meza Oriento inter la 15-a kaj 20-a jarcentoj. Ĝi baziĝis sur kompleksa sistemo je rekrutado kaj feŭdaj posedaĵoj kiel kompenso pro militista apogo. En la otomana armeo, la leĝera kavalerio dum longa tempo estis la plimulto de ĝiaj trupoj kaj pro tio ricevis feŭdaĵojn nomataj *timar*. La kavalerio uzis arkojn kaj mallongajn glavojn kaj nomadajn taktikojn simile al tiuj de la Mongola Imperio. La Otomana Armeo en sia epoko estis unu el la plej avangardaj armeoj en la mondo, ĝi estis inter la unuaj kiuj uzis musketojn kaj arkebuzojn. La fama Korpo de Janiĉaroj proporciigis elitajn trupojn kaj estis la sekurgardistaro de la sultano.

Tamen, post la 17-a jarcento, la otomanoj ne plu havis modernajn bataltrupojn pro manko de reformoj, ĉefe pro la etendita koruptado inter la janiĉaroj. La nuligado de la Janiĉara Gardistaro en 1826 ne sufiĉis, kaj en la milito kontraŭ Rusio, la Otomana Imperio ne havis modernajn teknologiojn kaj armilaron por povi konfronti la malamikon.

La modernigado de la Otomana Imperio en la 19-a jarcento komenciĝis per la armeo. Ĉi tiu estis la unua otomana institucio kiu serĉis la servojn de eksterlandaj spertuloj, kaj ankaŭ ĝi sendis multnombrajn oficirojn al Okcidenta Eŭropo por akiri militistajn konitaĵojn. La teknologio kaj la novaj armilaroj estis donitaj al la Imperio, inter ili germanaj kaj britaj fajrarmiloj, Aera Forto kaj moderna Militŝiparo. La Imperio sukcesis modernigi la armeon. Malgraŭ tio, ĝi ne efikis antaŭ la tiuepokaj okcidentaj potencoj kiuj povis vidi la deklivon kaj finon de tiu Imperio.

Kategorio:Armeoj laŭ landoj
Kategorio:Historio de Turkio
Kategorio:Otomana Imperio
Gotoo Shinpei

**Gotōo Shinpei** (japane: 後藤 新平; naskiĝis la 24-an de julio 1857 (laŭ la japana kalendaro: la 4-an tagon de la 6-a monato de la 4-a jaro Ansei) en Shiogama, Isawa-gun, provinco Mutsu (nuntempe: Mizusawa-ku, Ooshu, gubernio Iŭate; mortis la 13-an de aprilo 1929 en Kioto), estis japana kuracisto kaj politikisto.

Interalie li estis japana civila guberniestro de Formosa, unua prezidanto de la sudmanĉura verfojo, de NHK, de la japanaj skoltoj, ministro pri komunikado, pri internaj kaj pri eksteraj aferoj kaj laboris en diversaj kabinetoj en la erao Taisho, poste ankaŭ urbestro de Tokio kaj fine mendito pri rekonstruado post la tertremo de Kanto en la jaro 1923.

## Bibliografio 
* Takekoshi Yosaburō, George Braithwaite (trad.): *Japanese Rule in Formosa (Japana regno en Formosa)*. Longmans, Green & Co., London, New York, Bombay, Calcutta, 1907 (antaŭvorto de Gotoo)
* Mikuriya Takashi: *Jidai no senkakusha, Gotō Shimpei 1857–1929*. Fujiwara Shoten, Tōkyō 2004 (biografio)
* Wilhelm Solf: *Nachruf (Nekrologo)* en: *Yamato* Vol. 1 (1929)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 後藤新平の会 goto-shimpei.org

Kategorio:Ministroj pri eksteraj rilatoj de Japanio
Kategorio:Japanaj politikistoj
Kategorio:Historio de Tajvano
Kategorio:Japanaj kuracistoj
Kategorio:Japana nobelaro
Kategorio:Skoltismo
Saipano

**Saipano** estas insulo kaj la ĉefurbo, la plej granda urbo kaj havenurbo, de la pacifika ŝtato Nord-Marianoj. La tuta insulo apartenas al la ĉefurbo, kiu inkluzivas ankaŭ 31 vilaĝojn.

Laŭ la stato de  en la urbo  vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 
eta|230ra|Insulo kaj urbo Saipano
eta|300ra|Hospitalo de Saipano

## Bazaj informoj 
* Areo: 120 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 0-480 m
* Loĝantaro: 72100
* Poŝtkodo:
* Aŭtokodo:
* Telefonprefikso:
* Horzono: UTC+10

## Geografio 
Tiu insulo estas 19 km-ojn longa kaj 9 km-ojn larĝa. Gvamo situas je 190 km-oj.

### Vilaĝoj 
* Garapan (Saipano)

## Historio 
La loko estis longe loĝata. La unuaj eŭropanoj estis la hispanoj, kiujn sekvis germanoj inter 1899-1-a mondmilito. Poste Japanio regis Saipanon. En 1944 Usono okupis la urbon. Tiam estis teruraj bataloj. Tre tre multaj mortis.

La batalo de Saipano estis batalo ene de la kadro de la Pacifika Milito, ene de la Dua Mondmilito, okazinta inter la 15a de junio kaj la 9a de julio 1944. La usonanoj suferis 3426 mortojn, dum la japanoj 29 000 mortojn (9000 el kiuj pro memmortigo, inter kiuj multaj civiluloj konvinkitaj de la japana propagando, ke usonanoj masakraĉos ilin).

Pri la batalo baldaŭe filmo pretiĝis.

eta|260ra|maldekstra|Panoramo de Saipano


Kategorio:Nord-Marianoj
Kategorio:Ĉefurboj de Oceanio
Kategorio:Marhavenaj urboj
Kategorio:Stratovulkanoj
Kategorio:Eksaj kolonioj de Germanio
Kategorio:Ĉefurboj de Usono