open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Víska (Nová Ves)

**Víska** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Nová Ves en distrikto Strakonice. Ĝi troviĝas proksimume 1&nbsp;km okcidente de Nová Ves. En la jaro 2011 estis ĉi tie registritaj 36 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Víska situas en katastra teritorio **Víska u Strakonic** kun areo 4,37&nbsp;km².

La vilaĝo estas tre longa en nordo-suda direkto kaj ties konstruareo estas disŝirita en kelke da partoj. En la katastro de Víska troviĝas la dua kaj la tria montopinto de distrikto Strakonice: la nordokcidenta (nomata ankaŭ Altán, 845&nbsp;m) kaj la sudorienta montopinto (838&nbsp;m) de Kůstrý.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1243.

## Loĝantaro 
Kategorio:Nová Ves (distrikto Strakonice)
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Strakonice
Kategorio:Setlejoj en Šumava cismontaro
(114319) 2002 XD58

**(114319) 2002 XD58** estas tre malgranda sed treege hela duopa marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas en orbita resonanco 7:2 kun Jupitero.

Ĝia discentra orbito ekstere malproksime tanĝas tiun de Marso : ĝia marsa MOID estas 0,34016 astronomia unuo, tie estas 50,887 milionoj da km.

## Satelito 
Ĝia satelito estis malkovrita la  de D. Pray, P. Pravec, P. Kušnirák, Š. Gajdoš, J. Vilagi, A. Galád, S. Nudds kaj Z. Krzeminski, uzinte observojn de lumaj kurboj elde la Observatorio de Ondřejov, la Observatorio de Modra kaj la Observatorio de Elginfield, anoncita la .

La rotacia periodo de tiu satelito estas de 2,9649 horoj. Ĝiaj aliaj ecoj estas ankoraŭ nekonataj.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 
*  (114319) 2002 XD58; el la paĝaro de Wm. Robert Johnston

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Železná Ruda-Alžbětín (stacidomo)

Stacidomo **Železná Ruda-Alžbětín** (germane: ) estas fervoja stacio sur dislimejo de sudorienta Germanio kaj Ĉeĥio je adresoj Debrník 30, Železná Ruda kaj Bahnhofstraße 54, Bayerisch Eisenstein. Ĝi kreas kuniglinion inter bavaria fervojo el Plattling ĝis Bayerisch Eisenstein kaj fervojlinio Plzeň – Klatovy – Železná Ruda en Bohemio. La ŝtatlimo kondukas rekte tra mezo de la fervoja konstruaĵo, kiu estas dividita en la ĉeĥan kaj la germanan partojn, ambaŭ portas la nomon en la lingvo de konkreta lando. La stacidomo estis en la jaro 1877 konstruita por Fervojo Plzeň-Březno. Nuntempe ĝi estas priservata per personaj trajnoj direkte al Plzeň aŭ ĝis germana Plattling kaj kelkfoje ĉiutage per rektaj rapidtrajnoj de linio R16 ĝis Prago.

## Rilataj artikoloj 
* Alžbětín
* Bayerisch Eisenstein

## Pluaj fotoj 

Bahnhof Bayerisch Eisenstein und Železná Ruda-Alžbětín.jpg|Stacidomo Železná Ruda-Alžbětín
Bayerisch Eisenstein - Železná Ruda 2019 (1).jpg|Stacidomo Železná Ruda-Alžbětín

## Eksteraj ligiloj 
* 

## Referencoj 
Železná Ruda-Alžbětín
Kategorio:Konstruaĵoj en Železná Ruda
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1877
Kategorio:Landlimo de Ĉeĥio kaj Germanio
Kategorio:Transporto en Bavario
Kategorio:19-a jarcento en Ĉeĥio
Kategorio:1877 en Eŭropo
Rivero São Francisco

La rivero **São Francisco**, populare konata kiel "Velho Chico" [VEljo ŜIko] (*maljuna Fraĉjo*), estas unu el la plej gravaj riveroj en Brazilo kaj Sudameriko. La rivero trapasas kvin ŝtatojn kaj 521 municipojn, estante ĝia geografia origino, en la urbo Medeiros kaj ĝia historia origino en la Serra da Canastra, en la urbo São Roque de Minas, centra-okcidenta Minas-Ĝerajso. Ĝia fluejo trairas la ŝtaton Bahio. Ĝi estas la natura bordo inter Bahio kaj Pernambuko kaj poste Sergipo kaj Alagoas. Ĝia riverbuŝo estas en la Atlantika Oceano, dreninte areon de ĉirkaŭ 641 000 kvadrataj kilometroj.

Ĝi estas la plej granda rivero kiu trairas tute ene de brazila teritorio, ĝia kunpremo mezurita de la historia komenco estas 2 814 kilometroj, kaj ĝi atingas 2 863 kilometrojn kiam mezurita longtempe.

Kategorio:Riveroj en Brazilo
Underwood

eta|Virino kun Underwood ĉirkaŭ 1918
**Underwood** estis usona fabrikanto de tajpiloj. La kompanio unue estis subkontraktisto de Remington antaŭ ol la ĝi komencis sian propran produktadon. Underwood-tajpilproduktado estis fondita de John T. Underwood (1857-1937), kiu aĉetis la patenton de Franz Xaver Wagner. Poste, la kompanio ankaŭ komencis fabriki maŝinojn por adicii kaj subtrahi.

Underwood estis aĉetita de Olivetti en 1963, post kiam ĝi fariĝis partnero de Olivetti en 1959. Underwood tiam havis financajn malfacilaĵojn de kelkaj jaroj. Sub la nomo Olivetti-Underwood, la kompanio havis sian ĉefsidejon en Novjorko. La nomo Underwood daŭre estis uzata ĝis la 1980-aj jaroj.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Usonaj firmaoj
Kategorio:Oficeja aparataro
Kategorio:Maŝinoj
Kategorio:Kalkuliloj
ActionAid

***ActionAid*** estas internacia ne-registara organizaĵo kies asertita unuaranga celo estas labori kontraŭ malriĉeco kaj maljusteco tutmonde.

*ActionAid* estas federacio de 45 oficejoj de diversaj landoj kiuj laboras kun komunumoj, ofte pere de lokaj partneraj organizaĵoj, pri aferoj por disvolvigoj. Ĝi estis fondita en 1972 fare de Cecil Jackson-Cole kiel bonfara organizo profite al helpo al infanoj (origine nomata "Action in Distress") kiam 88 britaj subtenantoj patronis 88 infanojn en Barato kaj Kenjo, kun unuaranga fokuso por havigi al infanoj edukadon, kaj krome disponigi al ĉiuj aliron al homaj rajtoj, per asisto al tiuj kiuj suferas malriĉon, kiuj frontas diskriminacion, kaj ankaŭ al tiuj kiuj suferas pro maljusteco. ActionAid laboras kun ĉirkaŭ 15 milionoj da personoj en 45 diversaj landoj por helpi tiujn personojn. La nuntempa strategio de *ActionAid* celas "konstrui internacian scenejon por socia, ekonomia kaj media justeco, faritan de homoj loĝantaj en malriĉo kaj ekskludo".

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Neprofitcelaj organizaĵoj
Kategorio:Organizaĵoj en Sud-Afriko
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1972
Remington

eta|Eliphalet Remington
La firmao **E. Remington and Sons** (1816–1896) estis fabrikisto de pafiloj kaj skribmaŝinoj.

Fondita en 1816 per Eliphalet Remington en Ilion, Novjorko.

Je la 1-a de marto, 1873 ĝi konatiĝis pro la fabrikado de la unua komerca tajpilo aŭ skribmaŝino.

Fama frua uzanto de la Remington-skribmaŝino estis Mark Twain.

Pli poste en 1951 ĝi fabrikis la UNIVAC-linion de grandaj komputiloj.

eta|maldekstre|Remington skribmaŝino

Kategorio:Usonaj firmaoj
Kategorio:Oficeja aparataro
Kategorio:Maŝinoj
Kategorio:Kalkuliloj
Nacia Komitato por la Savo de la Popolo

kaj aliaj puĉistoj antaŭ gazetara konferenco kadre de la puĉo]]
La **Nacia Komitato por la Savo de la Popolo** estas politika-militista institucio establita en Malio de la militistaro post la puĉo de 2020 kiu eksigis la prezidanton Ibrahim Boubacar Keïta la 19-an de aŭgusto 2020. Ĝia prezidanto estas Assimi Goita, kolonelo de la Armitaj Fortoj de Malio.

La 25-an de septembro, konstitucia potenco estis restarigita kun la nomumo de Ba N'Daou kiel prezidanto de la Respubliko Malio. Assimi Goita, estro de la Komitato estis nomumita Vicprezidanto de la Respubliko. La militista estraro restos aktiva ĝis la venontaj prezidantaj elektoj en 2022.

## Historio 
En la nokto de la 18-a de aŭgusto, post la aresto de prezidanto Ibrahim Boubacar Keïta kaj ĉefministro Boubou Cisse, la militistaro anoncis okazigon de novaj prezidentaj kaj leĝdonaj elektoj en racia periodo,  same kiel civila politika transiro. En la sama parolado, estis anoncita la kreo de la Nacia Komitato por la Savo de la Popolo kaj ili ordonis fermi landlimojn kaj elirmalpermeson inter la 21-a horo kaj la 5-a a.t. La estraro decidis remalfermi la limojn la 21-an de aŭgusto.

La Afrika Unio ignoris la registaron establitan de la puĉistoj kaj suspendis la landon de la organizo ĝis la restarigo de konstitucia ordo. 

## En Vikinovaĵoj 
En vikinovaĵoj: Militistoj eksigis prezidanton de Malio.

## Referencoj 
Kategorio:Malio
Armitaj Fortoj de Malio

La **Armitaj Fortoj de Malio** () konsistas el la armeo (france: *Armée de Terre*), aerarmeo (france: *Force Aérienne de la Republique du Mali*), kaj Nacia Gvardio (france: *Garde Nationale du Mali*). Ili sume nombras ĉirkaŭ 7.000 soldatojn kaj estas sub la kontrolo de la ministro pri armetrupoj kaj veteranoj. La Kongresa Biblioteko de Usono en januaro 2005 deklaris, ke *"la militistaro estas subpagita, malbone ekipita kaj bezonas raciigon. Ĝia organizo suferis la enkorpigon de tuaregaj neregulaj fortoj en la regulan militistaron post interkonsento de 1992 inter la registaro, kaj tuaregaj ribelaj fortoj."*

En 2009, la Internacia Instituto por Strategiaj Studoj (IISS) en Londono listigis 7 350 soldatojn en la armeo, 400 en la aerarmeo, kaj 50 en la mararmeo. La ĝendarmaro kaj lokaj policaj fortoj (sub la Ministerio pri Internaj Aferoj kaj Sekureco) subtenas internan sekurecon. La IISS listigis milician totalan forton kiel 4 800 personojn: 1 800 en la ĝendarmaro (8 kompanioj), 2 000 en la Respublikana Gvardio kaj 1 000 policistoj. Kelkaj malianoj ricevas militan trejnadon en Usono, Francio kaj Germanio.

Militaj elspezoj entute ampleksas ĉirkaŭ 13% de la landa buĝeto. Malio estas aktiva kontribuanto al pacaj fortoj en Okcidenta kaj Centra Afriko; la Kongresa Biblioteko de Usono diris, ke en 2004 Malio partoprenis en operacioj de Unuiĝintaj Nacioj en Demokratia Respubliko Kongo (MONUC, 28 personoj inkluzive de 27 observantoj), Liberio (UNMIL, 252 personoj, inkluzive 4 observantojn), kaj Sieraleono (3 observantoj).

## Referencoj 
Kategorio:Malio
Damíč

**Damíč** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Soběšice en distrikto Klatovy. Ĝi troviĝas proksimume 2&nbsp;km okcidente de Soběšice. Estas ĉi tie registritaj 31 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre loĝis .

**Damíč** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 1,96&nbsp;km².

## Historio 
Unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1360.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Kamparana domo n-ro 11 (kultura memorindaĵo)

## Pluaj fotoj 

Damíč, V chaloupkáchII.jpg|Damíč de sudoriento
Damic 20170416 - 01.jpg|Domoj en la vilaĝo
Damic 20170416 - 02.jpg|Kruco kun monumento

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Klatovy
Kategorio:Soběšice
Kategorio:Setlejoj en Šumava cismontaro
Mačice

**Mačice** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Soběšice en distrikto Klatovy. Ĝi troviĝas proksimume 2&nbsp;km norde de Soběšice. Kondukas tra ĉi tie ŝoseo II/172. Estas ĉi tie registritaj 40 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre loĝis .

**Mačice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,73&nbsp;km².

Tra vilaĝo trafluas rojo Mačický potok, sur kiu estis nordoriente de Mačice konstruita valbaraĵo.

## Historio 
Unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1359.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
En la vilaĝo troviĝas kapelo kaj kastelo. Kastelo Mačice ne estas publike alirebla, nuntempe ĝi estas mastrume uzata.

## Pluaj fotoj 

Macice 20170416 - zamek 2.jpg|Kastelo
Macice 20170416 - 05.jpg|Monumento al falintoj
Macice 20170416 - 04.jpg|Preĝejo
Přehrada Mačice.jpg|Valbaraĵo Mačice

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Klatovy
Kategorio:Soběšice
Kategorio:Setlejoj en Šumava cismontaro
Polná na Šumavě

**Polná na Šumavě** () estas municipo en Ĉeĥio, kiu troviĝas en distrikto Český Krumlov, en Sudbohemia regiono. Vivas ĉi tie  (). La municipo estis renovigita al la 1-a de januaro 2016, antaŭe ĝi estis konsisto de armea spaco Boletice. Konserviĝis ĉi tie preĝejo de sankta Marteno, devene el la 15-a jarcento, pli poste reguligata. En la municipo troviĝas fervoja haltejo en fervojlinio numero 194; sur teritorio de la municipo troviĝas ankaŭ fervoja haltejo Polečnice.

## Partoj de municipo 
Municipo Polná na Šumavě konsistas el kvar partoj:
* **Polná na Šumavě**
* Květušín
* Olšina
* Otice

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* preĝejo de sankta Marteno
* fiŝkaptista bastiono ĉe fiŝlago Olšina

## Pluaj fotoj 

Stein-im-Boehmerwalde-2016-03-26-KostelSvatehoMartina-Obr10.JPG|Vido al preĝejo
Stein-im-Boehmerwalde-2016-03-26-KostelSvatehoMartina-Obr03.JPG|Preĝejo de sankta Marteno
Olšina, rybářská bašta (01).jpg|Fiŝkaptista bastiono
Stein-im-Boehmerwalde-2016-03-26-Nadrazi-Obr03.jpg|Fervoja stacio


Kategorio:Municipoj en distrikto Český Krumlov
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Český Krumlov
Kategorio:Setlejoj en Šumava cismontaro
Kůstrý

**Kůstrý** (845&nbsp;m), estas monto en montetaro Mladotická vrchovina en Šumava cismontaro inter vilaĝoj Zálesí, Víska (en kies katastron ĝi apartenas), Lhota pod Kůstrým kaj Maleč.

## Geomorfologio kaj a geologio 
Kůstrý estas insulmonto sur montodorso elkuranta el Javorník en formo de monto plilongigita en direkto nordokcidento - sudoriento kaj kreanta dumonton. El montoj malproksimaj de si proksimume 300 metrojestas ĉefa la nordokcidenta monto markata kiel *Altán* kun alteco 845 m (resp. 844,9&nbsp;m), la sudorienta monto kun alteco pli ol 838 m estas monto apuda, sur iuj mapoj la alteco indikata kiel 837 m rilatas al trigonometria punkto. Tio estas la dua kaj la tria montopinto de distrikto Strakonice. La plej alta montopinto de la distrikto Strakonice estas Zahájený (846, resp. 845,6&nbsp;m), malproksima proksimume 2&nbsp;km en sudsudokcidenta direkto. En la montopinta parto aperas malpli grandaj rokaroj kaj ŝtonaj maroj el moldanubikaj migmatitoj kaj gnejsoj.

## Konstruaĵoj sur la monto 
Sur la montopinto situis en la 1960-aj jaroj ligna, kvinetaĝa triangula turo.

Kategorio:Nová Ves (distrikto Strakonice)
Kategorio:Montoj en Šumava cismontaro
Kategorio:Montoj en distrikto Strakonice
Kategorio:Montoj kun alteco inter 0 kaj 999 m
Kalvinana preĝejo (Szerencs)

La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en urbo Szerencs (Hungario), kie ĝi estas la plej malnova preĝejo.

## Historio 
La tiam katolika romanika preĝejo estis konstruita en la 13-a jarcento. La unua mencio okazis en 1321. La gotika turo estis konstruita en 1480. Zsigmond Rákóczi transdonis la kirkon al la kalvinanoj en 1595, poste li ankaŭ financis la necesajn trakonstruojn laŭ gotiko. En 1605 en la preĝejo oni elektis Stefano Bocskai-n princo de Hungarlando. Pri tio memortabulo memorigas. En 1608 Zsigmond Rákóczi estis tie entombigita (la marmora renesanca sarkofago fakte estis preta nur en 1618, pli malsupre estas urno kun la ostoj ekde 1849). György Rákóczi la 1-a donacis sonorilon al la kirko en 1646. La preĝejo estis renovigita en 1791 kaj 1903. Interne en la 19-a jarcento oni kreis galerion por la orgeno. La tegmento bruliĝis en 1921, poste ĝi rekonstruiĝis. En la jaroj 2010 kaj 2011 la plena kirko estis renovigita.

## Konstruaĵo 
La kirko situas sola en korto, kiu estas ĉirkaŭita per defenda ŝtonmuro el la mezepoko. En la korto multe da arboj kreskiĝas. La navo finiĝas en plurlatera absido. La turo altiĝas ne kontraŭ la absido (kiel kutime), sed en flanko de la navo. La turopinto estas plurlatera piramido. Kontraŭ la absido antaŭĉambro reliefas. Pilieroj apogas la konstruaĵon.  

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto

Szerencs
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Szerencs
(114326) 2002 XO59

**(114326) 2002 XO59** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Lincoln Near-Earth Asteroid Research* elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝia tre discentra orbito ekstere tanĝas tiun de Marso, sed ĝia granda orbita klineco tenas ĝin iom malproksima de tiu ĉi planedo. Ĝia marsa MOID estas 0,229125 astronomia unuo, tie estas 34,277 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Nacia Heroo de Armenio

eta|dekstra|125px|La Ordeno de Frateco
**Nacia Heroo de Armenio** (armene: **Հայաստանի ազգային հերոս**, *Hajastani azgajin heros*) estas la plej alta titolo en Armenio. La leĝo pri la titolo estis subskribita de prezidanto Levon Ter-Petrosjan la 22-an de aprilo 1994. Ĝi estas aljuĝita "pro elstaraj servoj kun nacia graveco al la Respubliko Armenio en defendo kaj plifortigo de la ŝtata sistemo kaj kreo de gravaj naciaj valoroj". Kune kun la titolo, ĝiaj ricevantoj ricevas la Ordon de Patrujo. Ĝi estis kreita kiel la armena posteulo de la premio *Heroo de Sovetunio*, kiu estis aboliciita post sendependeco de Armenio.

La unua ricevanto de la titolo estis la Katolikoso Vazgen la 1-a, la estro de la Armena Apostola Eklezio, kiu ricevis ĝin la 28-an de julio 1994.

## Referencoj 
Kategorio:Nacia Heroo de Armenio
(114345) 2002 XN72

**(114345) 2002 XN72** estas troja asteroido de Jupitero malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

Ĝi orbitas , kun iom granda orbita klineco, en la ĉirkaŭaĵo de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, ĝi do estas ano de la tiel nomata «Troja Tendaro».

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Boubou Cissé

**Boubou Cissé** (naskita en 1974 en Bamako) estas malia politikisto kiu estis la ĉefministro de Malio de aprilo 2019 ĝis sia eksiĝo post la malia puĉo en aŭgusto 2020. Li ankaŭ estis la ministro pri ekonomio kaj financoj, kaj Ministro pri Minoj kaj Industrio.

## Kariero 
Boubou Cissé akiris magistron ĉe la Universitato de Aŭvernjo en Clermont-Ferrand kaj doktoriĝis pri ekonomio ĉe la Universitato *Aix-Marseille*.

Cissé komencis sian karieron kiel ekonomiisto por la Monda Banko en Vaŝingtono, Usono, en 2005. En 2008, li estis promociita al ĉefa ekonomikisto kaj projekta direktoro de ties Divido pri homa disvolviĝo. Li poste laboris en Niĝerio kiel loĝanta reprezentanto por la Monda Banko.

Cissé estis nomumita kiel la malia ĉefministro en 2019 post la eksiĝo de Soumeylou Boubèye Maïga kaj lia registaro. Li estis ministro pri industrio kaj minoj en 2013, ministro pri minoj en aprilo 2014, kaj ministro pri ekonomio kaj financoj ekde 2016.

La 18-an de aŭgusto 2020, Cissé kune kun la prezidanto Ibrahim Boubacar Keïta estis arestitaj de ribelantaj fortoj dum la malia puĉa provo en 2020. La sekvan tagon, kun la eksigo de la parlamento kaj la registaro de prezidanto Keita, Cissé estis forigita de la posteno.

## En Vikinovaĵoj 
En vikinovaĵoj: Militistoj eksigis prezidanton de Malio.

Kategorio:Maliaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Malio
Ara Ŝiraz

**Ara Ŝiraz** (armene: Արա Շիրազ , n. la 8-an de junio 1941 - m. la 18-an de marto 2014) estis armena skulptisto. Lia patrino kaj patro estis la poetoj Silva Kaputikjan kaj Hovhannes Ŝiraz.

## Biografio 
Ara *Ŝiraz* naskiĝis kiel **Aramazd Karapetjan** (armene: Արամազդ Կարապետյան ) en Erevano en 1941. Li studentiĝis ĉe la Erevana Teatro kaj Instituto de Belartoj en 1966. Li partoprenis multajn ekspoziciojn pri junaj artistoj en Armenio kaj Sovetunio. De 1968 ĝis sia morto en 2014 li estis membro de la Artista Unio de Armenio. Liaj verkoj estis ekspoziciitaj en ĉefaj urboj de Sovetunio (Moskvo, Leningrado, Tbiliso) kadre de solaj kaj grupaj spektakloj. Li partoprenis la Festivalon de Armena Arto "De Urartu ĝis la Nuntempo" (Parizo, 1970). Ŝiraz karakteriziĝas per siaj monumentaj skulptaj artaĵoj.

En 1979 Ŝiraz ricevis la Ŝtatan Premion de Armenio pro siaj ornamaj skulptaĵoj ornamantaj la fasadon de la hotelo Dvin en Erevano. En 1977 li ricevis la titolon Multmerita Artisto de Armenio. En 1987 li estis elektita kiel prezidanto de la Artista Unio de Armenio, kaj membro de la Sekretariejo de la Artista Unio de Sovetunio.

En 2017, liaj verkoj estis montritaj ĉe la Nacia Galerio de Armenio en la ekspozicio "Ara Ŝiraz: Retrospektivo".

## Verkoj 
[eta|260x260px|Statuo de [Hovhannes Ŝiraz en la distrikto Malatjo-Sebastio de Erevano.]]
La plej famaj verkoj de Ŝiraz inkluzivas la bustojn de Pablo Picasso, Jervand Koĉar, Hovhannes Ŝiraz kaj Vruir Galstjan. Multaj el liaj skulptaj komponaĵoj estas konstante ekspoziciitaj en la Muzeo de Moderna Arto de Armenio, la Ŝtata Galerio de Armenio, la Tretjakova Galerio kaj la Muzeo de Arto de Orientaj Nacioj en Moskvo.

La pentraĵoj kaj skulptaĵoj de Ŝiraz troviĝas en multaj privataj kolektoj tra la mondo: Moskvo, Sankt-Peterburgo, Tbiliso, Erevano, Bejruto, Parizo, Londono, Novjorko, Los-Anĝeleso, Ĉikago, Detrojto kaj Montrealo.

Liaj verkoj inkluzivas:

* Jeghiŝe Ĉarenc, Ĉarencavan (1977)
* Parujr Sevak, Erevano (1978)
* Aleksandr Miasnikjan , Erevano (1980)
* William Sarojan, Panteono Komitas, Erevano (1984)
* Tigran Petrosjan, Ŝakdomo, Erevano (1989)
* Hovhannes Ŝiraz, Panteono Komitas (1989)
* Sergej Paraĝanov, Panteono Komitas (1999)
* Andranik, Katedralo Sankta Gregorio la Iluminanto (2002)
* Hovhannes Ŝiraz, Distrikto Malatjo-Sebastio, Erevano (2005)
* Vazgen la 1-a, Vaskenian Theological Academy , Sevan (2008)

## Premioj 
[alt=|eta|240x240px|Statuo de [Andranik Ozanjan (2002) proksime de la Katedralo Sankta Gregorio la Iluminanto, Erevano.]]
* Multmerita Artisto de Armenio (1977)
* Ŝtata Premio de Armenio (1979)
* Premio de la Prezidento de la Armena Respubliko (2008)
* Popola Artisto de Armenio (2009)

## Referencoj 
Kategorio:Armenaj skulptistoj
Oppède

''''* (jen france, okcitane *Aupeda*) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Vaucluse (franca elparolo: [], okcitane *Vauclusa*), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (, prononcata , okcitane *Provença-Aups-Còsta d'Azur''). Fine de  en la komunumo vivis . 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* bazaj turismaj informoj ( kaj )

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Vaucluse

eta|maldekstra|400px|ruino de loka mezepoka kastelo
eta|maldekstra|300px|la loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Kategorio:Komunumoj de Vaucluse
Sándor Palló

**Sándor Palló** [ŝAndor palO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Palló Sándor** estis hungara notario, municipa oficisto.

Sándor Palló naskiĝis la  en Sopron, li mortis la  en Sopron.

## Biografio 
Sándor Palló maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Pest en 1844, fine li advokatiĝis. Post siaj studoj li estis subnotario en Sopron, ekde 1850 li havis alian juran postenon. Ekde 1853 li laboris en Buda en la urba municipo, inter 1858-1867 en la menciita universitato, poste en ministerio, fine en 1870 li emeritiĝis. Li hejmenvenis kaj li havis taskojn en la luterana eklezio en Sopron.

## Lia kontribuo 
* *Theses ex scientiis politicis, quas in reg. scient. univers...* (1844)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo K, poste serĉu la nomon)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj notarioj
Kategorio:Hungaraj oficistoj
Hidrografio

**Hidrografio** estas la fako de geografio pri maroj, riveroj, kaj aliaj akvaĵoj, respektive akvejoj. Tiu, kies fako estas hidrografio, nomiĝas **hidrografo**.

## Priskribo 
Hidrografio temas pri la mezurado kaj priskribado de la fizikaj trajtoj de oceanoj, maroj, markoloj, marbordoj, lagoj, riveroj, kaj fontoj — la grandoj, formoj, profundoj, kvanto de akvo, rapido de fluo, kaj iliaj eblaj ŝanĝoj tra la epokoj pro naturaj kaj artefaritaj kaŭzoj. Hidrogeografio utilas por navigado, ekonomia disvolviĝo, militado, scienca esplorado, kaj medioprotektado.

## Historio 
Hidrografio originis el la farado de mapoj por navigado fare de individuaj navigistoj; tiaj mapoj estis proprietaĵoj de siaj farintoj, ofte eĉ sekretoj, por komerca aŭ milita avantaĝo.

Dum la kresko de interoceanaj komerco kaj esplorado, hidrografia sondado komenciĝis, farita de registaroj (ofte mararmeoj) kaj fakaj hidrografiaj burooj. Ekzemple, en Britio, la ofico de la Hidrografo de la Mararmeo () fondiĝis en 1795; en Usono, la Oficejo de Marborda Sondado () fondiĝis en 1807.

En 1921, la Internacia Hidrografia Organizo fondiĝis por kunordigi la naciajn hidrografiajn buroojn.

La nomo *hidrografio* devenas de la helenaj vortoj  “akvo” kaj  “(pri)skribi”.

## Referencoj 
* 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
*
Náklo

:*Tiu ĉi artikolo temas pri municipo en distrikto Olomouc. Pri monto en Moravia Slovakio temas artikolo Náklo (monto).*

**Náklo** estas municipo en Ĉeĥio situanta en distrikto Olomouc, proksimume 11&nbsp;km nordokcidente de Olomouc. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1078.

## Partoj de municipo 
La municipo estas dividita en tri partojn:
* **Náklo**
* Mezice
* Lhota nad Moravou

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de sankta Georgo el la jaro 1698
* Paroĥo
* Jan Opletal estas entombigita en loka tombejo

## Pluaj fotoj 

Náklo, náves.jpg|Vilaĝplaco
Náklo, svatý Florián.jpg|Statuo de sankta Floriano
Fara (Náklo).JPG|Paroĥo
Náklo, pomník I. sv. válka.jpg|Monumento al viktimoj de la 1-a mondmilito
Firehouse Náklo.jpg|Fajroestingista armilejo
Náklo, hrob Jana Opletala.jpg|Tombo de Jan Opletal


Kategorio:Municipoj en distrikto Olomouc
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Olomouc
Kategorio:Setlejoj en Supramoravia valego
Lhota nad Moravou

**Lhota nad Moravou** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Náklo. Ĝi troviĝas proksimume 2,5&nbsp;km nordoriente de Náklo. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 46 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Lhota nad Moravou** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 0,649&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1606.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Sonorilejo en vilaĝplaco

## Konataj naskiĝintoj 
* Jan Opletal – studento morte vundita dum kontraŭnazia manifestacio la 28-an de oktobro 1939

Kategorio:Náklo
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Olomouc
Kategorio:Setlejoj en Supramoravia valego
Kategorio:Setlejoj en Ĉeĥio kun nomo Lhota
Lerneja korpa puno

[200px|eta|Laŭleĝeco de la korpa puno en la lernejoj de [Usono (2023).

]]
La **lerneja korpa puno** ankoraŭ ekzistas hodiaŭ en iuj lernejoj de Usono. La korpa puno, ankaŭ konata kiel fizika puno aŭ fizika disciplino, estas difinita kiel la uzo de fizika perforto por kaŭzi konscian korpan doloron aŭ malkomforton en respondo al nedezirata konduto de la studento.

## Apliko de la puno 
En la lernejoj de Usono, la korpa puno prenas la formon de instruisto, profesoro aŭ lernejestro, batante la postaĵon de studenta kun ligna padelo, aranĝante praktikon populare konatan kiel *spanking*.

## Laŭleĝeco de tiu praktiko 
La praktiko estis konsiderata konstitucia per la Supera Kortumo de Usono, en la kazo *Ingraham vs Wright* de 1977, ĉar la kortumo diris, ke la klaŭzo pri kruelaj kaj nehomaj punoj, ĉeestanta en la 8a amendo, ne validis al la disciplina korpa puno en la publikaj lernejoj, sed limiĝis al la traktado de la kaptitoj kiuj antaŭe estis kondamnitaj pro krimo.

De tiam, pluraj ŝtatoj en Usono malpermesis la korpan punon en publikaj lernejoj. La lasta ŝtato, kiu malpermesis ĝin, estis la ŝtato de Nov-Meksiko en 2011, kaj la lasta fakta ŝtato kiu malpermesis ĝin estis Norda Karolino, en 2018, kiam la lasta lerneja distrikto, kiu ankoraŭ uzis fizikan punon en tiu ŝtato, malpermesis la praktikon.

Aktuale en 2018, la korpa puno daŭre estas laŭleĝa en la privataj lernejoj de ĉiuj ŝtatoj de Usono, krom en Nov-Ĵerzejo kaj Iovao. La fizika puno kiel formo de lerneja disciplino, estas laŭleĝa en la publikaj lernejoj de Usono, ĝi estas laŭleĝa en dek naŭ ŝtatoj, ĝi estas permesata en dek ok el ili, kaj ĝi estas praktikata en dek kvin ŝtatoj.

Korpa puno en lernejo estas kontraŭleĝa en Kanado, Eŭropo, Aŭstralio kaj Nov-Zelando, kio faras de Usono la sola lando en la okcidenta mondo kie la korpa puno ankoraŭ estas permesata en la lernejo; nuntempe la praktiko estas malpermesita en 128 landoj de la Mondo.

## Referencoj 
Kategorio:Edukado en Usono
Dávid Pap

**Dávid Pap,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pap Dávid** estis hungara advokato, ĵurnalisto. Lia origina familia nomo estis *Kohn* ĝis 1895.

Dávid Kohn naskiĝis la  en Csécse, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Dávid Pap devenis el juda familio. Li maturiĝis en luterana gimnazio en Budapeŝto, poste li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto. Li debutis kun sia signifa artikolo en 1890, ekde la sekvanta jaro li estis ĵurnalisto. Inter 1893–1896 li havis juran postenon en ŝtata entrepreno. Ekde 1897 ĝis sia morto li havis propran advokatan atelieron. Li havis edzinon, kiu naskis 2 gefilojn en 1896, respektive 1898.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Gabonahatáridő üzlet* (premiita debuto, 1890)
* *Az olasz valuta története* (premiita, 1892)
* *Az adók reformja* (premiita, 1894)
* *A magyar agrármozgalom* (1897)
* *Kúriai bíráskodás képviselőválasztási ügyekben* (1899)
* *Tőzsdei szokások* (kunaŭtoro, 1914)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* anglalingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj advokatoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
József Pap (advokato)

**József Pap** [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pap József** estis hungara advokato, altlerneja instruisto, parlamenta deputito, senatano, luterana presbitero. Lia nobela antaŭnomo estis *szendrői* [sendrOi].

József Pap naskiĝis la  en Eperjes, (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Prešov en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto (Hungara reĝlando).

## Biografio 
József Pap frekventis luteranan kolegion en sia naskiĝurbo, poste li studis en Luterana Jura Akademio (Eperjes) kaj Reĝa Universitato de Budapeŝto. Depost la kutima soldatservo li doktoriĝis el juro en 1884, poste li estis advokato en Budapeŝto. En 1894 li studvojaĝis al Germana Regno kaj li ofte partoprenis en advokataj kunsidoj. Lia habilitiĝo okazis en 1898, en 1903 li akiris la instruan rangon eksterordinara profesoro. Inter 1919 kaj 1935 li estis gvidanto de la advokata ĉambro, sed li estis longe ankaŭ luterana presbitero. Ekde 1926 ĝis sia morto li estis parlamentano (ekde 1927 ankaŭ senatano). Li ricevis premiojn en 1931 kaj 1935.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A bizonyításról* (1894)
* *A ténykérdésről a felülvizsgálatnál* (1897)
* *Perjogi elvek a magyar polgári perrendtartás törvényjavaslatában* (1901)
* *A jogsegély tek. a nemzetközi vonatkozásokra* (1916)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo P, poste serĉu la nomon)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj presbiteroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Panteono Komitas

[eta|Tombo de [Komitas Vardapet|Komitas.]]
**Parko kaj Panteono Komitas** (armene: **Կոմիտասի անվան զբոսայգի և պանթեոն**)  situas en la distrikto Ŝengavito de Erevano, dekstre de la ĉefa Avenuo Arŝakunjac, en Armenio . Ĝi formiĝis en 1936 post la malkonstruo de la tombejo "Mler" kaj ĝia historia kapelo.

Multaj elstaraj figuroj de la arta mondo de Armenio estas entombigitaj ĉi tie, inkluzive de Komitas (1869-1935), la fondinto de armena klasika nacia muziko, laŭ kiu ĝi estas nomita.

## Referencoj 
Kategorio:Tombejoj en Armenio
Monteux

''''* (jen france, okcitane *Monteus*, historie latine *Montilium*) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Vaucluse (franca elparolo: [], okcitane *Vauclusa*), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (, prononcata , okcitane *Provença-Aups-Còsta d'Azur''). Fine de  en la komunumo vivis . 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* bazaj turismaj informoj ( kaj )

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Vaucluse
* Monteux (stacidomo)

eta|maldekstra|300px|la loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj


Kategorio:Komunumoj de Vaucluse
Mezice

**Mezice** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Náklo. Ĝi troviĝas proksimume 1&nbsp;km nordokcidente de Náklo. Kondukas tra ĉi tie aŭtostrado D35 kaj ŝoseo II/635. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 102 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Mezice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,7&nbsp;km².

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Mezice, pomník.jpg|Mezice, monumento
Mezice, hospoda.jpg|Mezice, gastejo
Mezice, č.p. 54.jpg|Mezice, domo n-ro 54

Kategorio:Náklo
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Olomouc
Kategorio:Setlejoj en Supramoravia valego
Menèrba

La okcitana nomo **Ménerbes** povas aludi al la sekvaj komunumoj en Francio:
* Ménerbes en la departemento Vaucluse kaj
* Minerve en la departemento Hérault.
(114513) 2003 BQ1

**(114513) 2003 BQ1** estas malgranda, malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Near Earth Asteroid Tracking* elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

Ĝi estas membro de la Hilda grupo, tie estas en orbita resonanco 3:2 kun Jupitero.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2003
Karen Demirĝjan

**Karen Demirĝjan** (armene: Կարեն Դեմիրճյան ; n. la 17-an de aprilo 1932 - m. la 27-an de oktobro 1999) estis soveta kaj armena politikisto. Li funkciis kiel la Unua Sekretario de la Armena Soveta Socialisma Respubliko de 1974 ĝis 1988. Baldaŭ post sia reapero en la aktiva politiko en sendependa Armenio fine de la 1990-aj jaroj, li fariĝis Prezidento de la Nacia Asembleo en 1999 ĝis murdo kun aliaj politikistoj en la parlamento dum pafado.

Lernejo, metroo kaj grava koncerta komplekso nomiĝas laŭ Karen Demirĝjan en Erevano. Li estis entombigita en ornama tombo ĉe la Panteono Komitas, tombejo en Erevano, kie estis entombigitaj la plej elstaraj artistoj kaj muzikistoj de Armenio.

Speco de pomujo, kiu estis plantita en la nordokcidenta periferio de Erevano sub lia gvidado, ricevis la nomon de Demirĝjan.

## Referencoj 
Kategorio:Armenaj politikistoj
Kalvinana preĝejo (Szögliget)

La **Kalvinana preĝejo** estas religia konstruaĵo (ne historia monumento!) en vilaĝo Szögliget (Hungario).

## Historio 
La katolika romanika preĝejo estis konstruita en 1250. En la 1500-aj jaroj parto de la loĝantoj komencis sekvi la kalvinismon. Jam ili uzis la menciitan kirkon en 1595. La katolikoj reakiris ĝin en 1700, poste la kalvinanoj ne havis kirkon dum jarcento. Ili konstruis inter 1798–1800 novan malgrandan preĝejon depost la leĝo pri artikolaj lokoj. En 1866 la volba plafono estis malkonstruita kaj ebena plafono estis konstruita. La ligna turo estis farita en 1877, sed en 1985 ĝi trakonstruiĝis.

## Konstruaĵo 
La kirko situas sola laŭ la ĉefplaco. La fasado estas simetria, meze la enirejo funkcias, la plej supre la turo altiĝas kun 2 sonoriloj. La turopinto estas piramida. Inter la enirejo kaj turo estas nur malgranda fenestro. Interne la muroj estas blankaj laŭ la kutimoj. La predikejo estas pentrita per floraj motivoj. 

## Fontoj 
* hungare kun fotoj 

Szogliget
(114534) 2003 BT19

**(114534) 2003 BT19** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo LONEOS elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, en Flagstaff (Arizono, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas en orbita resonanco 2:5 kun Marso.

Ĝia discentra orbito tanĝas tiun de Marso proksime de sia suprenira nodo, ĝia marsa MOID estas 0,15005 astronomia unuo, tie estas 22,447 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2003
Yves Robert

**Yves Robert** - prononco , naskiĝis la 19-an de junio 1920 en Saumur, mortis 81-jara la 10-an de majo 2002 en Parizo - estis franca reĝisoro, scenaristo, produktoro, teatra kaj filma aktoro. Li aparte konatiĝis per reĝisorado de la filmoj "la milito de butonoj" de 1962, ankoraŭ farita nigrablanke kaj poste plurfoje refilmita, kaj la duopo *La Gloire de mon Père* ("la gloro de mia paĉjo") kaj *Le château de ma mère* ("la kastelo de mia panjo") el 1990, filmitaj interalie en la komunumoj Grambois kaj Vitrolles-en-Luberon de suda Francio. Ĉiuj tri filmoj tre simpatie prilumas la vivspertojn de antaŭadoleksaj knaboj kaj iliajn rilatojn al samaĝuloj kaj la (foje amataj, foje timataj) gepatroj.

Kategorio:Francaj reĝisoroj
Pola Ŝaka Ĉampionumo

eta|200px|dekstra|Polaj ŝakaj ĉampionoj de 2004: el la dekstro Iweta Radziewicz, Michał Krasenkow, Monika Soćko, Bartłomiej Macieja, Beata Kądziołka kaj Robert Kempiński
La **Pola Ŝaka Ĉampionumo** estas individua ŝakturniro okazanta ĉiujare en Pollando por trovi la plej bonan ŝakiston el la lando. Ĝi okazas ekde 1926 kaj estas la plej grava pola ŝakturniro. Surbaze de la rezultoj de la turniro (plejparte), la Pola Ŝaka Federacio elektas la nacian teamon kaj poste la olimpikan teamon.

## Viraj ĉampionumoj 
## Virinaj ĉampionumoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Referencoj 

Kategorio:Naciaj Ŝakaj Ĉampionumoj
Kategorio:Ŝako en Pollando
Villedieu

**Villedieu** interalie povas rilati al la sekvaj - grandparte franclingvaj - loĝlokoj:
* Villedieu en la departemento Vaucluse de suda Francio (jen france, okcitane *Viladieu*),
* Villedieu-le-Château en la regiono Centro-Valo de Luaro,
* Villedieu-les-Poêles-Rouffigny kaj
* Villedieu-lès-Bailleul en Normandio, norda Francio.
Krome ekzistas pluraj geografiaĵoj de nomo kun aldonita gramatika artikolo, do La Villedieu - pri ili vidu en aparta listo.
Hispana Ŝaka Ĉampionumo

La **Hispana Ŝaka Ĉampionumo** estas individua ŝakturniro, kiu okazas ĉiu jare en Hispanio por trovi la plej bonan ŝakiston el la lando. Ĝi okazas ekde 1928.

## Hispana Koresponda Ŝakkonkurso  
## Referencoj 
Kategorio:Naciaj Ŝakaj Ĉampionumoj
Kategorio:Ŝako en Hispanio
Rezerva Banko de Barato

[eta|[Poŝtmarko de 2010 pri la 75a datreveno de la Rezerva Banko de Barato.]]
eta|Monbileto de 10 Rupioj de la tiama Rezerva Banko de Hindio (1938), nom unua jaro de eldono de monbiletoj.La **Rezerva Banko de Barato** (**RBB**) estas la centra banko de Barato, kun sidejo en Mumbajo, responsa pri la eldonado kaj liverado de la Barata rupio kaj pri la banka regulado en la bankosistemo de Barato. Ĝi ankaŭ administras la pagosistemojn de la lando kaj laboras por helpi ties ekonomian disvolvigon.

Ĝis oni establis la Monpolitikan Komitaton de Barato en 2016, ĝi havis ankaŭ plenan kontrolon de la monpolitiko en Barato. Ĝi ekoperaciis la 1an de aprilo 1935 kongrue kun la Leĝo de la Rezerva Bank de Hindio de 1934. La origina komuna kapitalo estis dividita en eroj de po 100 plena pago. Post la sendependigo de Barato la 15an de aŭgusto 1947, la RBH estis ŝtatigita la 1an de januaro 1949.

La ĝenerala direktigo de la RBB kuŝas sur stabanaro de 21-membra centra stabo de direktoroj, komponita el jeno: guberniestro; kvar deputitaj guberniestroj; du financministeriaj reprezentantoj (kutime la Sekretario de Ekonomiaj Aferoj kaj la Sekretario de Financaj Servoj); dek registar-nomumitaj direktoroj; kaj kvar direktoroj kiuj reprezentas lokajn stabanarojn de Mumbajo, Kolkato, Ĉenajo, kaj Delhio. Ĉiuj el tiuj lokaj stabanaroj konsistas el kvin membroj kiuj reprezentas regionajn interesojn kaj la interesojn de kunlaboraj kaj enlandaj bankoj.

## Referencoj 
## Literaturo 
* S. L. N. Simha. *History of the Reserve Bank of India, Volume 1: 1935–1951*. RBI. 1970. . (2005 reprint PDF)
* *Reserve Bank of India: Functions and Working*. RBI. 2005.(2005 reprint PDF)
* G. Balachandran. *The Reserve Bank of India, 1951–1967*. Oxford University Press. 1998. . (PDF)
* A. Vasudevan et al. *The Reserve Bank of India, Volume 3: 1967–1981*. RBI. 2005. . (PDF)
* Cecil Kisch: *Review "The Monetary Policy of the Reserve Bank of India" by K. N. Raj*. In: *The Economic Journal*. Vol. 59, No. 235 (Sep. 1949), pp.&nbsp;436–438.
* Findlay G. Shirras: *The Reserve Bank of India*. In *The Economic Journal*. Vol. 44, No. 174 (Jun. 1934), pp.&nbsp;258–274.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* FAQ answers and Guidelines on Reserve Bank of India
* What the FAQ just happened! All your questions about Rs 500–1000 notes answered, *India Today*, 8 November 2016
* Ministry of Finance, Government of India

Kategorio:Ekonomio de Barato
Kategorio:1935
Barato
Kategorio:Mumbajo
Kategorio:Registaro de Barato
Sovetunia Ŝaka Ĉampionumo

[eta|Sovetunia [poŝtmarko pri la Monda Ŝaka Ĉampionumo 1962]]
La **Sovetunia Ŝaka Ĉampionumo** estis individua ŝakturniro, kiu okazis ĉiu jare en Sovetunio por trovi la plej bonan ŝakiston el la lando. Ĝi estis ludita inter 1921 kaj 1991. Organizita de la Sovetunia Ŝaka Federacio, ĝi estis la plej forta nacia ĉampionumo kaj iam estis ok mondĉampionoj kaj kvar mondĉampionaj finalistoj inter siaj gajnintoj.

## Plej multaj venkoj 
* **Ses titoloj: Miĥail Botvinnik, Miĥail Tal**
* Kvar titoloj: Tigran Petrosjan, Viktor Korĉnoj, Alexander Beliavsky
* Tri titoloj: Paul Keres, Leonid Stein, Lev Polugaevsky, Anatolij Karpov

## Rezultoj 
## Vidu ankaŭ 
* Rusa Ŝaka Ĉampionumo

Kategorio:Naciaj Ŝakaj Ĉampionumoj
Kategorio:Ŝako en Sovetunio
Kategorio:Ŝako en Rusio
Velleron

''''* (jen france, okcitane *Veleron*) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Vaucluse (franca elparolo: [], okcitane *Vauclusa*), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (, prononcata , okcitane *Provença-Aups-Còsta d'Azur''). Fine de  en la komunumo vivis .

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* bazaj turismaj informoj ( kaj )

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Vaucluse

eta|maldekstra|300ra|la loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Kategorio:Komunumoj de Vaucluse
Miklós Pápa

**Miklós Pápa** [miklOŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pápa Miklós** estis hungara juristo, muzeestro, turisto.
eta|Memortabulo pri Miklós Pápa
Miklós Pápa naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Miklós Pápa akiris juran diplomon en Reĝa Universitato Péter Pázmány en 1937. Post siaj studoj li havis juran postenon en nutraĵkomerca entrepreno. Ekde 1970 li estis muzeestro en muzeo pri komercado. Li jam frue estis aktiva turisto, ekde 1923 li verkis turismajn artikolojn, baldaŭ eĉ librojn. Li ne nur estis montara turisto, sed ankaŭ pioniro de turismo de Granda Hungara Ebenaĵo.

## Liaj libroj 
* *Budai hegyek útikalauz* (1956, 1957, 1966)
* *Természetbarátok az erdőkért* (1972)
* *Budai-hegység útikalauz* (kunaŭtoro, 1982)

## Memorigiloj 
* memortabulo en 1978 (vidu la bildon!)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva aprezo
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj muzeestroj
Kategorio:Hungaraj turistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Raghuram Rajan

**Raghuram Govinda Rajan** (3a de februaro 1963) estas barata ekonomikisto kaj Profesoro "Katherine Dusak Miller" pri Financoj en la Universitato de Ĉikago (*Booth School of Business*). Inter 2003 kaj 2006 li estis Ĉefa Ekonomikisto kaj Direktoro pri Esplorado en la Internacia Monfonduso.

En la ĉiujara konferenco "Jackson Hole" de la Federacia Rezerva Sistemo en 2005, Rajan avertis pri la kreskantaj riskoj en la financa sistemo kaj proponis politikojn kiuj povus malpliigi tiajn riskojn. Tiama Usona Sekretario de la Trezorejo Lawrence Summers nomis la avertojn "misgvidaj" kaj Rajan mem kiel "luddisma". Tamen, post la financa krizo de 2007–2008, la avertoj de Rajan estis konsiderataj kiel profetaj kaj li mem tiukadre estis etende intervjuita por la ricevinto de Oskar-premio dokumenta filmo *Inside Job* (2010).

Li kritikis la IMF ĉar restis tiesflanka ludanto por la disvolvigita mondo. Li kritikis la IMF kiel sekvanto de la monpolitikoj de Usono, kiu laŭ li estis semante kaoson en la novaj aperantaj merkatoj. Li estis kritikanto de la perdegigaj monpolitikoj de la okcidentaj landoj kaj de la IMF.

En 2003, Rajan ricevis la inaŭguran premion Fischer Black, havigita ĉiun duan jaron fare de la "American Finance Association" (Usona Financasocio) al financekonomikisto pli juna ol 40 jaroj kiu estis farinta la plej gravan kontribuadon al la teorio kaj praktiko de financo. Lia libro, *Fault Lines: How Hidden Fractures Still Threaten the World Economy*, ricevis la premion por negoclibro de la jaro "Financial Times/Goldman Sachs" en 2010. En 2016, li estis nomita de la gazeto *Time* en ties listo de la '100 Plej Influaj Personoj de la Mondo'.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Barataj ekonomikistoj
Kategorio:Barataj profesoroj
Kategorio:Tamiloj
Monda Ŝaka Ĉampionumo 2013

La **Monda Ŝaka Ĉampionumo 2013** estis oficiala Monda Ŝaka Ĉampionumo la matĉo inter la reganta mondĉampiono Viswanathan Anand kaj la defianto Magnus Carlsen. Anand estis mondĉampiono dum Carlsen klasifikis kiel defianto per venko en la Kandidata Turniro 2013.

Ĝi okazis de la 9an ĝis 22an de novembro 2013 en Ĉenajo, Barato, sub la aŭspicio de la FIDE. Carlsen venkis en la matĉo 6½-3½ post dek el la dek du planitaj ludoj, fariĝante la nova monda ĉampiono. Tio estis anoncita de Garri Kasparov kaj aliaj kiel la komenco de nova epoko en ŝako, kie Carlsen estas la unua ĉampiono kiu evoluigis sian ludon en la tempo de super-fortaj ŝakkomputiloj.

## Rezultoj 
:

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* Monda Ŝaka Ĉampionumo 2013 Jutuba kanalo

2013
Kategorio:Ŝako en Barato
Kategorio:Ŝako en 2013
Monda Ŝaka Ĉampionumo 1993

La **Monda Ŝaka Ĉampionumo 1993** estis unu el la plej kontestataj matĉoj en ŝakhistorio, kun la mondĉampiono Garri Kasparov kaj oficiala kontestanto Nigel Short ludanta ilian titoldefendan matĉon sub la aŭspicioj de la Profesia Ŝaka Asocio (PCA). Kiel respondo FIDE senigis Kasparov de sia titolo kaj anstataŭe okazigis titoldefendan matĉon inter Anatolij Karpov kaj Jan Timman.

En La matĉoj venkis Kasparov kaj Karpov respektive. Por la unua fojo en historio, ekzistis du rivalaj mondĉampionoj, situacio kiu daŭris ĝis la Monda Ŝaka Ĉampionumo 2006.

## 1993 PCA matĉo 
La Kasparov-Short finalo estis ludita al la plej bona el 24 ludoj, ĝi okazis en Londono dum septembro kaj oktobron 1993.
:

## 1993 FIDE matĉo 
Kiel rezulto de la neaŭtorizita PCA-matĉo, FIDE senigis Kasparov de sia titolo, forigis lin kaj Short de sia FIDE rangolisto kaj aranĝis "oficialan" matĉon inter Timman kaj Karpov. La FIDE-matĉo estis ludita en Amsterdamo kaj Ĝakarto en septembro ĝis novembro 1993.
:
Karpov venkis en la plej bona el 24 ludoj kaj tiel reakiris la FIDE-ĉampiontitolon, kiun li antaŭe havis de 1975 ĝis 1985 kaj poste perdira kontraŭ Kasparov.

## Referencoj 
1993
Kategorio:Ŝako en Britio
Kategorio:Ŝako en Barato
Kategorio:Ŝako en Nederlando
Kategorio:Ŝako en 1993
Monda Ŝaka Ĉampionumo 1990

La **Monda Ŝaka Ĉampionumo 1990** estis ludita inter Garri Kasparov kaj Anatolij Karpov. Ĝi estis la kvina kaj lasta Kasparov-Karpov ĉampionuma matĉo, Kasparov venkis proksimume ekde la komenco.

## Interzonaj turniroj 
### junio-julio, Subotica 
:

### julio-aŭgusto Szirak 
:

### aŭgusto, Zagrebo 
:

## Rezulto de la Matĉo 
La unuaj dek du ludoj estis luditaj en Novjorko (8a oktobro - 7a novembro), la aliaj dek du estis luditaj en Liono, Francio (26a novembro - 30a decembro).
:
Kasparov venkis kaj retenis la titolon.

## Referencoj 
1990
Kategorio:Ŝako en Francio
Kategorio:Ŝako en Usono
Kategorio:Ŝako en 1990
Monda Ŝaka Ĉampionumo 2012

La **Monda Ŝaka Ĉampionumo 2012** estis oficiala Monda Ŝaka Ĉampionumo ŝakmatĉo inter la defendanta mondĉampiono Viswanathan Anand el Barato kaj Boris Gelfand el Israelo, gajninto de la Kandidata Turniro 2011. Post dek ses ludoj, inkluzive de kvar rapidaj ludoj, Anand retenis sian titolon. La matĉo okazis sub la aŭspicioj de la FIDE inter la 10a kaj 30a majo 2012 en la Ŝtata Tretjakova Galerio, Moskvo, Rusio. La premio estis $2.55 milionoj da dolaroj.

Anand estis la defendanta ĉampiono, li akiris la titolon en 2007 kaj defendis ĝin en 2008 (kontraŭ Vladimir Kramnik) kaj en 2010 (kontraŭ Veselin Topalov). Boris Gelfand iĝis la defianto en 2012 post gajno de la Kandidata Turniro 2011. La venko de Anand en la matĉo estis sia tria sinsekva titoldefendo.

## Rezultoj 
:

## Referencoj 
2012
Kategorio:Ŝako en Rusio
Kategorio:Ŝako en 2012
Monda Ŝaka Ĉampionumo 2010

La **Monda Ŝaka Ĉampionumo 2010** estis oficiala Monda Ŝaka Ĉampionumo ŝakmatĉo inter la defendanta mondĉampiono Viswanathan Anand kontraŭ la defianto Veselin Topalov. La matĉo okazis en Sofio, Bulgario de la 24an aprilo ĝis 13an de majo 2010, kun premio de 2 milionoj da eŭroj (60% por la gajninto). Anand venkis en la fina ludo, venkis en la matĉo 6½-5½ kaj retenis la titolon.

La matĉo devis esti dek du ludoj, kun eventualaj rapidaj ludoj por malegaligi, la sama formato kaj longo kiel la matĉoj de 2006 kaj 2008.

## Rezultoj de la matĉo 
:

## Referencoj 
2010
Kategorio:Ŝako en Bulgario
Kategorio:Ŝako en 2010
Monda Ŝaka Ĉampionumo 2008

La **Monda Ŝaka Ĉampionumo 2008** estis oficiala Monda Ŝaka Ĉampionumo ŝakmatĉo inter la defendanta mondĉampiono Viswanathan Anand kontraŭ la antaŭa mondĉampiono Vladimir Kramnik.

Post 11 ludoj Anand sukcese defendis sian titolon li havis poentaron de 6½-4½ (tri venkoj kaj unu malvenko).

La matĉo okazis ĉe la Arto kaj Ekspoziciejo de Germanio en Bonn, Germanio, inter la 14an de oktobro kaj la 29an de oktobro 2008.

## Rezultoj de la matĉo 
:

2008
Kategorio:Ŝako en Germanio
Kategorio:Ŝako en 2008