open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Frakturo (skribo)

**Frakturo** aŭ **Fraktur** estas kaligrafia skribmaniero de la Latina alfabeto kaj ĉiuj el kelkaj gotikaj tiparoj derivitaj el tiu skribmaniero. La gotikaj linioj estas rompitaj; tio estas, iliaj formoj enhavas multajn angulojn kompare kun la mildaj kurvoj de *Antiqua* (komunaj) tiparoj modelitaj laŭ la antikvaj Romiaj kvadrataj majuskloj kaj la Karolida minuskla skribo. El tio, *Fraktur* estas foje kontrastita kun la "Latina alfabeto" en nordeŭropaj tekstoj, kaj estas foje nomita la "Germana alfabeto", estante tamen simple tiparo de la Latina alfabeto. Simile, la terminoj "Frakturo" aŭ "Gotika" estas foje aplikitaj al la gotikaj tiparoj (konata en germana kiel *Gebrochene Schrift*, "rompita skribmaniero").

Fakte la vorto derivas el la Latina fractūra ("rompo"), konstruita el *fractus*, pasiva participo de *frangere* ("rompi"), tio estas *rompita*, nome la sama radiko kiel la vorto "frakturo".

center|frame|Fig. 1.  (1800)
center|frame|Fig. 2.  (Hiero Rhode, 1938)

## Bibliografio 
* Bain, Peter kaj Paul Shaw. Blackletter: Type and National Identity. Princeton Architectural Press: 1998. ISBN 1-56898-125-2.
* Silvia Hartmann: Fraktur oder Antiqua. Der Schriftstreit von 1881 bis 1941, Peter Lang, Frankfurt am Main u. a. 1998 (2. üb. A. 1999), ISBN 978-3-631-35090-4
* Fiedl, Frederich, Nicholas Ott kaj Bernard Stein. Typography: An Encyclopedic Survey of Type Design and Techniques Through History. Black Dog & Leventhal: 1998. ISBN 1-57912-023-7.
* Macmillan, Neil. An A–Z of Type Designers. Yale University Press: 2006. ISBN 0-300-11151-7.

Kategorio:Germana lingvo
Kategorio:Tiparoj
Germana manskribo

eta|dekstra|Alfabeto en  skribmaniero el ĉirkaŭ 1865.
La **Germana manskribo** (*Deutsche Kurrentschrift* kaj plej ofte *Kurrent*) estas antikva formo de germanlingva kaligrafio, bazita sur la mezepoka kursiva skribmaniero.

Ĝia kompleta nomo estas *Kurrentschrift*, aŭ *Alte Deutsche Schrift* ("antikva germana skribmaniero"). Ĝi estas karakterizata per la simpligo de literoj kaj vertikalaj karaktroj (trajtoj) kiuj estis instruataj en la germanaj lernejoj ĝis la 1870-aj jaroj. Malfrua formo tre konata de la germana kaligrafio estas *Sütterlin*. Ĝi estis instruataj en la germanaj lernejoj ĝis 1941.

## Vidu ankaŭ 
* Frakturo (skribo)

Kategorio:Germana lingvo
Kategorio:Kaligrafio
Saint-Germain-de-Clairefeuille

**Saint-Germain-de-Clairefeuille** estas franca  situanta en departemento Orne, regiono Normandio.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Germinois*.

eta|maldekstra|300ra|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Orne

## Eksteraj ligiloj 
* Saint-Germain-de-Clairefeuille ĉe CdC Vallées d'Auge et du Merlerault

Kategorio:Komunumoj de Orne
(91133) 1998 HK151

**(91133) 1998 HK151** estas granda transneptuna objekto malkovrita la  elde la Observatorioj de Mauna Kea en Hawaii (Usono).

Kiel Plutono , ĝi estas en orbita resonanco 2:3 kun Neptuno. Ĝi estas do klasifikata kiel plutoneno kaj ĝia orbito tanĝas la neptunan orbiton. Ĝia neptuna MOID estas nur 0,32113 AU (48,040 milionoj da km). Ĝi estas neptunrenkonta asteroido.

Mike Brown atribuas al ĝi diametron de 185&nbsp;km sed ne rigardas ĝin kiel nanplanedon.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 
* 
*  Listo de la Konataj Transneptunaj Objektoj; el la paĝaroj de Wm. Robert Johnston

Kategorio:Transneptunaj objektoj
Kategorio:Neptunrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Plutonenoj
Kategorio:Malkovrita de Observatorioj de Mauna Kea
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Jacques Callot

**Jacques CALLOT** (Nancy, 1592 - Nancy, 1635) estis franca desegnisto kaj gravuristo de la epoko de la baroko en la Duklando Loreno, tiam sendependa kaj poste aneksita al Francio.

Li faris pli ol 1 400 lamenojn kiuj konsistigas gravan freskon kaj kronikon de la periodo en kiu li vivis. Li reprezentis kaj la malaltajn klasojn (soldatoj, klaŭnoj, ciganoj, almozuloj) kaj la vivon de la riĉuloj de la kortego. Li ankaŭ gravuris per akvaforto seriojn kaj religiajn kaj militistajn kun subtilaj pejzaĝoj de fono. Konserviĝis 2 000 desegnoj kaj preparstudoj por la gravuraĵoj, sed oni ne konas pentraĵon lian, de kio oni supozas, ke li ne profesiis kiel pentristo.

## Bildaro 

Callot Burlesque Violinist.jpg|Violonisto
Jacques Callot Beggar.jpg|Almozulo (1622)
Jacques Callot, The Seven Deadly Sins - Envy.JPG||*Invidia*, Malica okulo, (1620)
Jacques callot miseres guerre.gif|La militmalbonoj

## Bibliografio 
* Rudlin, John; Oliver Crick (2001). Commedia dell'arte. Londono: eldonejo *Routledge*. ISBN 978-0-415-20409-5. Konsultita la 21an de aprilo 2020.

Kategorio:Francaj gravuristoj
Antônio Carlos (Santa Catarina)

**Antônio Carlos** estas municipo en la ŝtato Sankta Katarino en la Suda regiono de Brazilo.

Ĝi estis fondita en la 6a de novembro 1963 kaj estis nomumita tiel honore al la brazila politikisto Antônio Carlos Ribeiro de Andrada (1870-1946).

Loka varianto de la Hunsrück-a dialekto (vidu artikolon: Okcidentĝermana lingvaro) estis parolata kaj estas parto de la historio de tiu regiono ekde la epoko de la pioniroj kiu startis antaŭ preskaŭ du jarcentoj. La Hunsrück-a estas kun-oficiala lingvo de tiu municipo. Aliloke, ĉefe en la okcidenta parto de Sankta Katarino, sed speciale en la najbara ŝtato Rio Grande do Sul, la hegemonia germanlingva dialekto estas la Sudriogranda germana dialekto kiel varianto de la sama lingvaro.

## Referencoj 
Kategorio:Germanaj dialektoj
Kategorio:Municipoj de Sankta Katarino
Kategorio:Lingvoj de Brazilo
(91044) 1998 FX15

**(91044) 1998 FX15** estas marsrenkonta asteroido ankaŭ rigardita kiel hungaria asteroido. Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 4:3 kun Marso.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Lincoln Near-Earth Asteroid Research* elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝia klinita orbito krucas tiun de Marso, sed pro ĝia granda orbita klineco ĝi restas malproksima de tiu ĉi planedo. Ĝia marsa MOID estas 0,337866 AU, tie estas 50,544 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Potialoj

La **potialoj** () estas planta ordo el briofitoj. Tiu ordo enhavas 6 familiojn, kaj ĉirkaŭ 3300 speciojn, The Plant List kaj World Flora Online (19 apr. 2020), jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj (ĝis familioj), kaj ties Esperantaj nomoj:

**Bryophytae* - briofitoj
***Bryophyta* - muskoj
****Bryopsida* - briopsidoj
*****Dicranidae* - dikranedoj
******Pottiales* M.Fleisch. - potialoj
*******Cinclidotaceae* Schimp. - cinklidotacoj
*******Ephemeraceae* Schimp. - efemerumacoj
*******Mitteniaceae* Broth. - miteniacoj
*******Pleurophascaceae* Broth. - pleŭrofaskacoj
*******Pottiaceae* Schimp. - potiacoj
*******Serpotortellaceae* W.D.Reese & R.H.Zander - serpotortelacoj

## Referencoj 
Kategorio:Briofitoj
Cinklidotacoj

La **cinklidotacoj** () estas planta familio el briofitoj. Tiu familio apartenas al la ordo potialoj (*Pottiales*). Ĝi enhavas ununuran genron (cinklidoto) kaj 15 speciojn, The Plant List kaj World Flora Online (19 apr. 2020), jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

**Bryophytae* - briofitoj
***Bryophyta* - muskoj
****Bryopsida* - briopsidoj
*****Dicranidae* - dikranedoj
******Pottiales* M.Fleisch. - potialoj
*******Cinclidotaceae* Schimp. - cinklidotacoj
********Cinclidotus* P. Beauv. - cinklidoto

## Referencoj 
Kategorio:Briofitoj
Kategorio:Plantofamilioj
Gitanas Nausėda

**Gitanas NAUSĖDA** (naskiĝis la 19-an de majo 1964 en Klaipėda) estas litova ekonomikisto, politikisto kaj iama profesoro de la Universitato de Vilnius. Ekde julio 2019 li estas la nuna kaj sesa prezidanto de Litovio, sekvanta post Dalia Grybauskaitė. La 26-an de majo 2024 li duafoje venkis en la prezidenta baloto en Litovio, kaj komenciĝis dua ofica periodo.

Kategorio:Litovaj politikistoj
Kategorio:Profesoroj
Kategorio:Prezidantoj de Litovio
Kategorio:Nuntempaj ŝtatestroj
Kategorio:2019 en Litovio
Adolf Láng

**Adolf Láng,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Láng Adolf** estis aŭstrohungara arkitekto, altlerneja instruisto. Lia familia nomvarianto estis *Lang*. Li estis unu el ĉefreprezentantoj de la historiismo dum la malfruaj 1900-aj jaroj.

Adolf Láng naskiĝis la  en Prago, li mortis la  en Vieno.

## Biografio 
Adolf Láng akiris arkitekturan diplomon en Politeknika Instituto, kie lia ĉefinstruisto estis :de:Heinrich von Ferstel. Post siaj studoj li laboris en arkitektura ateliero de Ferstel. Ekde 1870 li gvidis konstruadojn laŭ Avenuo Andrássy, samtempe li projektis plurajn ludomojn, palacojn. Baldaŭ li instruis en altlernejo en Bukareŝto, poste li revenis al Budapeŝto kaj malfermis arkitekturan firmaon kun Antal Steinhardt.

## Elektitaj planitaj konstruaĵoj 
* Malnova Muzikakademio (1877–1879)
* Nacia Teatro (Pécs) (1893–1895)
* Urbodomo de Pécs
* Banejo en Szeged (1894)
* Muzeo en Szeged (1895–96)
* Hungara Teatro en Kassa (1899)
* Teatro Magyar (1897)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo K, poste serĉu la nomon)

## Referencoj 

Régi zeneakadémia épülete, Budapest.jpg|Malnova Muzikakademio
PecsiSzinhazFotoThalerTamas.jpg|Nacia Teatro (Pécs)
Hungary Pecs 2005 June 038.jpg|Urbodomo de Pécs
KónyaFürdőKJ.jpg|Banejo en Szeged
Hungary-szeged-museum2.jpg|Muzeo en Szeged
Magyar theatre old.jpg|Teatro Magyar
Statne divadlo Kosice (1899).jpg|Hungara Teatro en Kassa

Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Aŭstraj arkitektoj
Saint-Julien-sur-Sarthe

**Saint-Julien-sur-Sarthe** estas franca  situanta en departemento Orne, regiono Normandio.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Saint-juliennois*.

eta|maldekstra|300ra|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Orne

## Eksteraj ligiloj 
* Saint-Julien-sur-Sarthe ĉe CdC Vallée de la Haute Sarthe 

Kategorio:Komunumoj de Orne
Castelnuovo (apartigilo)

***Castelnuovo*** (prononco: kastelNŬOvo) aŭ ***Castelnovo*** (prononco: kastelNOvo) havas en la itala lingvo la signifon je "nova kastelo".

Tiu ento similas al la vorto ***Castelnau***, kiu estas la samsignifa nomo de komunumoj en Okcitanio.

En Italujo ĝi estas la nomo de la sekvantaj komunumoj:

## Castelnuovo 
* **Castelnuovo** estas komunumo situanta en provinco Trento de la regiono Trentino-Supra Adiĝo/Sudtirolo,
* **Castelnuovo Belbo** estas komunumo situanta en la provinco Asti de la regiono Piemonto ,
* **Castelnuovo Berardenga** estas komunumo situanta en la provinco Sieno de la regiono Toskanio ,

* '''Castelnuovo Bocca d'Adda** estas komunumo situanta en la provinco Lodi de la regiono Lombardio ,
* **Castelnuovo Bormida** estas komunumo situanta en la provinco Alessandria de la regiono Piemonto ,
* **Castelnuovo Bozzente** estas komunumo situanta en la provinco Como de la regiono Lombardio ,
* **Castelnuovo Calcea** estas komunumo situanta en la provinco Asti de la regiono Piemonto ,
* **Castelnuovo Cilento** estas komunumo situanta en la provinco Salerno de la regiono Kampanio ,
* **Castelnuovo del Garda** estas komunumo situanta en la provinco Verona de la regiono Veneto ,
* **Castelnuovo della Daunia** estas komunumo situanta en la provinco Foggia de la regiono Apulio ,
* **Castelnuovo di Ceva** estas komunumo situanta en la provinco Cuneo de la regiono Piemonto ,
* **Castelnuovo di Conza** estas komunumo situanta en la provinco Salerno de la regiono Kampanio ,
* **Castelnuovo di Farfa** estas komunumo situanta en la provinco Rieti de la regiono Latio ,
* **Castelnuovo di Garfagnana** estas komunumo situanta en la provinco Luko de la regiono Toskanio ,
* **Castelnuovo di Porto** estas komunumo situanta en la provinco Romo de la regiono Latio ,
* **Castelnuovo di Val di Cecina** estas komunumo situanta en la provinco Pizo de la regiono Toskanio ,
* **Castelnuovo Don Bosco** estas komunumo situanta en la provinco Asti de la regiono Piemonto ,
* **Castelnuovo Magra** estas komunumo situanta en la provinco La Spezia de la regiono Ligurio ,
* **Castelnuovo Nigra** estas komunumo situanta en la provinco Torino de la regiono Piemonto ,
* **Castelnuovo Parano** estas komunumo situanta en la provinco Frozinono de la regiono Latio ,
* **Castelnuovo Rangone** estas komunumo situanta en la provinco Modena de la regiono Emilio-Romanjo ,
* **Castelnuovo Scrivia''' estas komunumo situanta en la provinco Alessandria de la regiono Piemonto.

## Castelnovo 
* Castelnovo Bariano estas komunumo situanta en la provinco Rovigo de la regiono Veneto,
* Castelnovo del Friuli estas komunumo situanta en la provinco Pordenone de la regiono Friulo-Venecio Julia,
* Castelnovo di Sotto estas komunumo situanta en la provinco Reggio Emilia de la regiono Emilio-Romanjo,
* Castelnovo ne' Monti estas komunumo situanta en la provinco Reggio Emilia de la regiono Emilio-Romanjo.

Kategorio:Apartigiloj
Edward Weroniak

**Edward WERONIAK** (n. la  estis pola arkitekto kaj esperantisto. 

Edward Weroniak lernis Esperanton en Jagelona Universitato en 1953. Ekde februaro 1959 li estis membro de Pola Esperanto-Asocio kaj rondo de PEJ en Krakovo. Dum la 2-a PEJ-kunveno () Weroniak estis elektita vicprezidanto de la organizo kaj reelektita en Bydgoszcz. Li estis unu el la organizantoj de Postkongreso de UK 1959. Fakdelegito de UEA pri arkitekturo.

## Referencoj
Kategorio:Polaj esperantistoj
Kategorio:Estraranoj de PEJ
Kategorio:Polaj arkitektoj
Novaj Atagoj

**Novaj Atagoj** (, ĉeĉene *Жима АтагIа*) estas estas vilaĝo en centra Ĉeĉenio (Rusio).

## Geografio 
La vilaĝo situas sur la dekstra bordo de la rivero Argun, 7&nbsp;km sudokcidente de la regiona centro, urbo Ŝali, kaj 22&nbsp;km sudoriente de la urbo Grozno.

La plej proksimaj loĝlokoj: en la nordo — vilaĝo Ĉeĉen-Aulo, en la nordoriento — vilaĝo Belgatoj, en la oriento — urbo Ŝali, en la sudokcidento — vilaĝo Ĉiri-Jurto kaj en la okcidento — vilaĝo Malnovaj Atagoj.

## Historio 
La dato, kiam la vilaĝo estis fondita, ne estas precize konata. Laŭ arkivaj datumoj, en 1856 en la vilaĝo estis 111 kortoj. Novaj Atagoj rapide kreskis — post nur tri jaroj estis jam 285 kortoj en la vilaĝo. En 1886, la unua censo okazis en Ĉeĉenio. Laŭ ĝiaj datumoj, en Atagi estis 473 kortoj, en la vilaĝo loĝis 2202 homoj (1084 viroj kaj 1084 virinoj).

En 1912, en la vilaĝo estis konstruita moskeo, kiu ankoraŭ ekzistas. En 1937, ĝi estis fermita sub la sloganoj de la batalo kontraŭ religio. Sed tiam, sub premo de la protestoj de la loĝantaro, ĝi estis denove malfermita. Post la Granda Patriota Milito, la moskeo estis uzata kiel grenejo (pro la deporto de la kredantoj, vidu sube). La moskeo estis remalfermita por viziti en oktobro 1979.

De 1944 ĝis 1958, dum la deporto de ĉeĉenoj kaj inguŝoj kaj la neniigo de la Ĉeĉena-Inguŝa ASSR, la vilaĝo nomiĝis *Majskoje* ( *maja*).

En 2012, en la vilaĝo estis starigita memoraĵo al la mortintoj kaj mankantaj partoprenantoj de la Granda Patriota Milito. Sur la obelisko estas listigitaj 143 familinomoj.

## Loĝantaro 
; Nacia konsisto (tut-rusia censo (2010))

## Referencoj 
## Literaturo 
* Бибулатов В. М. Возрождение Родины // Архивный вестник : журнал. — 2016. — № 4. — С. 178—183.

Kategorio:Vilaĝoj de Ĉeĉenio
József Lamping

**József Lamping** [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lamping József** estis hungara arkitekto.

József Lamping naskiĝis en 1881 en Gödre, li mortis la  en Kaposvár.
eta|maldekstre|Propra vilao en Kaposvár fare de Lamping
eta|Kultura palaco en Kaposvár fare de Lamping

## Biografio 
József Lamping maturiĝis en gimnazio en Pécs, poste li studis inter 1895-1899 en arkitektura lernejo, fine jaron en teknika altlernejo en Vieno. Dum studado li laboris ankaŭ 8 monatojn en arkitektura firmao en Vieno. Hejmenveninta li laboris ĉe sia patro. Li akiris neuniversitatan arkitekturan diplometon en 1905 kaj en 1912 kun sia patro li malfermis arkitekturan firmaon. Samtempe inter 1906 kaj 1915 li projektis en Budapeŝto kun alia arkitekto. En tiu periodo li ofte studvojaĝis al Vieno kaj Munkeno. Ekde 1915 li batalis en la 1-a mondmilito. Li hejmenvenis malsana, en la sekvaj jardekoj pro la krizoj li havis malmulte da laboroj. Li ricevis medalon en 1930.

## Elektitaj planitaj konstruaĵoj 
* propra vilao (Kaposvár)
* kultura palaco (Kaposvár)
* bankoj (Kaposvár)
* kalvinana komuna domo (Kaposvár)
* elektra domo (Kaposvár)
* hospitalaj pavilonoj (Kaposvár)
* episkopejo (Kaposvár)
* monumento sur Katedralo Ĉieliro de Maria (Kaposvár)
* lernejoj (Baranyajenő, Döbrököz, Gyulaj, Nagymányok)
* preĝejoj (Bőszénfa, Hajmás, Somogyfajsz, Tékes)
* aerodromo (Taszár)

## Memorigiloj 
* memortabulo en Kaposvár
* faklernejo prenis la nomon "Lamping József" en 2015

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva aprezo

Egykori Dunántúli Bank és Takarékpénztár Rt. épülete Kaposváron.jpg|Banko (Kaposvár)
Banképület_Kaposvár_Fő_utca-Dózsa_utca.jpg|Alia banko (Kaposvár)
Református gyülekezeti ház Kaposvár.jpg|Kalvinana komuna domo (Kaposvár)
Transzformátorház Kaposvár Zrínyi utca.jpg|Elektra tureto (Kaposvár)
Transzformátorház Kaposvár Noszlopy utca.jpg|Elektra domo (Kaposvár)
Kaposvári püspökség épülete.jpg|Episkopejo (Kaposvár)
Kaposvári kórház szülészet-nőgyógyászat épülete.jpg|Hospitala pavilono (Kaposvár)
Kaposvár Bory Szent István-kút.jpg|Monumento sur Katedralo Ĉieliro de Maria (Kaposvár)
Hajmási templom.jpg|Katolika preĝejo (Hajmás)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Judit Láng

**Judit Láng,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Láng Judit** estas hungara arkitekto, arkitekto pri internaj spacoj.

Judit Láng naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Judit Láng maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1970. Ŝi laboris inter 1969-1988 en ŝtata arkitektura entrepreno komence kiel desegnisto. Intertempe helpe de entreprena stipendio ŝi akiris diplomon en Arta Universitato Moholy-Nagy en 1978. Ŝiaj plej gravaj instruistoj estis György Szrogh, György Jánossy (arkitekto), Imre Makovecz, Péter Csíkszentmihályi. Baldaŭ ŝi laboris en du aliaj firmaoj, en 1996 ŝi malfermis propran atelieron. Ŝiaj laboroj fokusiĝis al hospitaloj. Ŝi edziniĝis dufoje, en la unua geedziĝo ŝi naskis trifoje. Ŝi ricevis premion en 2009.

## Elektitaj projektoj, instalaĵoj 
* kuirejo de hospitalo en Sátoraljaújhely (1972) 
* hospitalo de Székesfehérvár (projekto por rekonstruo kaj ankaŭ por novaj pavilonoj) (1980–1995)  
* renovigaj laboroj en hotelo en Balatonfüred (1994–2006) 
* pluraj laboroj en hospitalo de Szolnok (1997-)
* pluraj laboroj en hospitalo de Győr (2009–2012)

## Elektitaj grupaj ekspozicioj 
* Arthalo Budapeŝto (1980, 1983)
* Hungara Muzeo pri Metia Arto (2003)
* Palaco Vigadó (2018)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* https://eugyintezes.mekon.hu/index.php?u=nevjegyzek&m=tag&f=adatlap&id=20F8B

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Hungaraj arkitektoj pri internaj spacoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Pleŭrofaskacoj

La **pleŭrofaskacoj** () estas planta familio el briofitoj. Tiu familio apartenas al la ordo potialoj (*Pottiales*). Ĝi enhavas ununuran genron (pleŭrofasko) kaj 3 speciojn, The Plant List kaj World Flora Online (19 apr. 2020), jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

**Bryophytae* - briofitoj
***Bryophyta* - muskoj
****Bryopsida* - briopsidoj
*****Dicranidae* - dikranedoj
******Pottiales* M.Fleisch. - potialoj
*******Pleurophascaceae* Broth. - pleŭrofaskacoj
********Pleurophascum* Lindb. - pleŭrofasko

## Referencoj 
Kategorio:Briofitoj
Kategorio:Plantofamilioj
91199 Johngray

'*91199 *Johngray''''' estas asteroido de la ekstera asteroida zono, unu el la malmultenombraj asteroidoj en orbita resonanco 2:1 kun Jupitero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla de ESO en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estas nomita en honoro de la brita filozofo John N. Gray, kiu opinias, ke la moralo estas iluzio, kaj ke la homaro estas vorema specio, kiu ekstermas la aliajn formojn de vivo kaj detruas sian vivmedion.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Entre-Vignes

**Entre-Vignes** ("inter vitoj", jen france, okcitane oficiale ankoraŭ laŭ la du antaŭaj komunumoj *Sant Cristòu e Verargas*, neoficiale pli kaj pli akceptiĝas la okcitana traduko de la nova nomo, *Entre-Vinhes*) estas  komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Hérault*, en la regiono Okcitanio ( [ɔksitaˈni],  [utsiˈtanjɔ],  [uksiˈtanjə]). Komence de  en la komunumo vivis . La komunumo ankoraŭ ne havas longan historion: La 1-an de januaro 2019, ĝi kreiĝis el la najbaraj loĝlokoj Saint-Christol (Sant Cristòu) kaj Vérargues (Verargas) - la administrejo de la nova komunumo situas en Saint-Christol.

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Hérault

## Eksteraj ligiloj 
*  de la nova komunumo *Entre-Vignes* ()

eta|maldekstra|325ra|

eta|centre|275ra|

Kategorio:Komunumoj de Hérault
Dialekta kontinuaĵo

En **dialekta kontinuaĵo** aŭ **dialekta komplekso** la dialektoj de unu aŭ kelkaj lingvoj ĉiam estas reciproke interkompreneblaj kun siaj plej najbaraj dialektoj, sed tiuj kiuj estas pli malproksimaj plej ofte ne estas interkompreneblaj. Alivorte, temas pri aro de lingvovarioj parolataj en najbaraj teritorioj, kun malfortaj diferencoj en la samlimaj zonoj kaj konsekvence reciproka interkompreneblo kiu des pli malkreskas ju pli grandas la distanco, kaj eĉ malaperas. Tiel, du lingvoj akceptitaj kiel diferencaj povas havi inter si aron de intermezaj dialektoj sen perdi la sinsekvan interkompreneblon. Dialekta kontinuaĵo povas malaperi pro fragmentado pro la dialekta formorto, konsekvence de la plifortigo de unu aŭ variaj normaj lingvoj.

Inter la germana kaj la nederlanda ĝis antaŭ nelonge estis dialekta kontinuaĵo laŭlonge de la tuta germanparolanta areo, sen lingvaj limoj. Tiu germana-nederlanda dialekta kontinuaĵo rilatas al klasigo de la dialektoj en supra germana kaj malsupra germana kun bazo sur la dua konsonanta mutacio. Tiel la nederlanda estus parto de la grupo de la malsupra germana. Tamen, pro la politika apartigo inter Germanio kaj Nederlando, la dialektoj de la malsupra germana de Germanio kaj de Nederlando ekevoluis sendepende laŭlonge de la 20-a jarcento. Krome, en ambaŭ landoj multaj dialektoj estas preskaŭ formortantaj ĉar ili estas anstataŭataj per la normiga lingvo. Pro tio, ekformiĝas la lingva limo inter la nederlanda kaj la germana. Parolanto de unu de la lingvoj bezonas iom da praktiko por kompreni parolanton de la alian. La unulingvaj parolantoj de nederlanda ĝenerale kapablas legi germanan, kaj la parolantoj de malsupra germana ĝenerale kapablas legi la nederlandan, sed ili havas problemojn por kompreni la parolatan nederlandan.

## Bibliografio 
* Bloomfield, Leonard (1935). Language (angle: "lingvo"), eldonejo George Allen & Unwin: Londono, p. 51, aperinta en multaj represoj, ISBN 978-0-04400-016-7 (jen la represo de 1976).
* Mappes-Niediek, Norbert (2005). Die Ethno-Falle: der Balkan-Konflikt und was Europa daraus lernen kann (germane: "La etno-kaptilo: la balkana konflikto kaj kion Eŭropo povas lerni de ĝi"). Berlino: Christoph Links Verlag. p. 30. ISBN 978-3-86153-367-2. OCLC 61665869.

## Vidu ankaŭ 
* leĝo de Grimm (la "unua ĝermana konsonanta ŝovo")
* altgermana konsonanta ŝovo (la "dua ĝermana konsonanta ŝovo")

Kategorio:Dialektologio
Kategorio:Sociolingvistiko
Kategorio:Dialektoj
Kategorio:Germana lingvo
Kategorio:Nederlanda lingvo
San Fernando (Pampango)

**San Fernando** -  - estas triaklasa universitata urbego en Filipinoj, en regiono Centra Luzono, en provinco Pampango, kie ĝi estas regiona kaj provinca ĉefurboj. La urbego nomiĝas laŭ la reĝo Fernando la 6-a (Hispanio).  
eta|maldekstre|
## Bazaj informoj 
* loĝantaro:  (2015) 
* horzono: UTC+8 (PST)
* poŝtkodoj: 2000   
* telefonkodo: +63 (0)45 
* Supermara alteco: ĉirkaŭ 80 m
* Areo: 67,74&nbsp;km²

## Geografio 
San Fernando kuŝas sur ebenaĵo ne havanta marbordon https://www.google.com/maps/d/viewer?mid=1yNkuiTNDXgwrBmoQIdpifBRd5pk&ll=15.066586186329657%2C120.66127189999997&z=10. Angeles troviĝas nur 12, Kezonurbo 62, Manilo 64 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
San Fernando estis fondita en 1754 el sporadaj domoj apartenantaj al la najbaraj komunumoj.  La unua preĝejo estis konstruita jam en la sekvanta jaro. En 1878 parokestro de San Fernando baris fondon de pli nova urbeto "Calulut". En 1881 San Fernando jam estis provinca ĉefurbo (tamen ne fakte). Oni malfermis la stacidomon en 1892. Post 4 jaroj okazis revolucio en la lando, sed en San Fernando nur estis paca situacio, tamen en 1899 usonanoj okupis la urbeton. Ekde 1904 la urbeto estis fakte provinca ĉefurbo, en la sama jaro William H. Taft vizitis ĝin. Okazis dominado de japanoj inter 1941 kaj 1945. Kataklisma erupcio de la proksima Pinatubo okazis en 1991. San Fernando akiris urborajton en 1997.
eta|maldekstre|
## Ekonomio 
San Fernando estas grava centro de la agrikultura prilaborado en Centra Luzono. Oni produktas rizojn, tabakojn kaj sukerkanojn. En 1921 la sukera centra kompanio komencis siajn operaciojn. Strategie situanta en la koro de la provinco la urbego estas hejmo de du publikaj merkatoj, tridek naŭ bankoj, dek sep benzinaj stacioj, sennombraj vendejoj kaj sepdek restoracioj aŭ rapidmanĝejoj. Ĉiujare dum la kristnaska sezono oni produktas manfaritajn lanternojn por la granda loka festivalo, tial oni nomas la urbon "Kristnaska Ĉefurbo de Filipinoj".

## Religio kaj eduko 
San Fernando havas romkatolikan plimultan loĝantaron (80%), eĉ en la urbo troviĝas arkidiocezo. Aliaj religioj inkluzivas protestantismon, sendependajn kristanismojn kaj Islamo. 
eta|
eta|
Pluraj universitatoj, diversaj kampusoj kaj aliaj altlernejoj funkcias en la urbo.

## Trafiko 
Ĉe San Fernando kruciĝas ĉefvojoj norda-suda kaj orienta-okcidenta. Ankaŭ stacidomo funkcias. La proksima internacia flughaveno situas ĉe Angeles.

## Klimato 
La klimato de San Fernando estas klasifikita kiel tropika musona klimato. Jare pluvas ĉirkaŭ 2000&nbsp;mm, en ĉiuj monatoj estas precipitaĵoj, nur inter decembro-aprilo falas pli malofte. La averaĝa jara temperaturo estas , ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.

## Vidindaĵoj 
* katedralo kaj aliaj preĝejoj
* dioceza muzeo
* decembra festivalo de lanternoj
* monumento Fernandino 
* ĉina pagodo

## Fontoj 
* WikiTrans
* https://www.britannica.com/place/San-Fernando-Philippines

Pasudeco1.jpg|Sukerfarejo
SanFernandojf2886 05.JPG|Horloĝturo
0887jfSacred Heart Parish Pampangafvf 03.jpg|Preĝejo

Kategorio:Urboj de la Filipinoj
Kategorio:Setlejoj nomitaj laŭ personoj
El Rubius

**El Rubius** estas artista nomo de **Rubén Doblas GUNDERSEN**, kiu estas kreanto de aŭdvidaj produktoj en interreta videospektejo Youtube. Li naskiĝis en la jaro 1990 en Mijas, provinco Malago, kaj havas hispanan kaj norvegan ŝtatanecojn. Lia konto de Youtube estas inter la 50 plej abonataj kontoj en la mondo kaj nuntempe havas 37,5 milionojn da abonantoj.

En januaro 2021 li ŝanĝis sian loĝlokon de Hispanio al Andoro.

## Referencoj 
Kategorio:Jutubistoj
Kategorio:Hispanaj jutubistoj
Kategorio:Hispanlingvaj jutubistoj
Biblio de Lutero

La **Biblio de Lutero** (mallongigite **BL**) estas traduko de la Malnova Testamento el la antikvaj lingvoj hebrea kaj aramea kaj de la Nova Testamento el la kojnea greka lingvo al la frua novaltgermana. Tiu traduko de la Biblio estis farita de Marteno Lutero kunlabore kun aliaj teologoj. En septembro 1522, oni finkompletigis unuan eldonon de la Nova Testamento; el 1534, oni disponis de kompleta Biblio en la germana, kiun Lutero plue plibonigis laŭlonge de sia vivo. En 1545 oni faris la lastajn korektojn de la Biblio fare de la propra mano de Lutero.

Tiu Biblio de la 16a jarcento estis presita en tre multnombraj eldonoj kaj estas ankaŭ tre luksaj eldonoj kun lignogravuraĵoj ĉu pentritaj ĉu manpentritaj; temas pri ŝlosila libro por la protestantismo germanparolanta, kiu evoluis el la germanlingva Biblio de Lutero ĝis nuntempe, kun la pietismo kaj moderna biblia scienco alportante ŝanĝojn kaj plibonigojn. La Germana Evangelia Eklezio rekomendas la Luteranan Biblion reviziitan en 2017 por uzi ĝin en la adorado. La Luterana Biblio de 1984 estas uzita de la Sendependa Evangelia Luterana Eklezio kaj de la Nova Apostola Eklezio. La "Lutherhaus Eisenach" estas permanenta ekspoziciejo, speciale dediĉita al la Biblio de Lutero.

## Bibliografio 
eta|220px|Foto de portreto de Lutero.
* Antliff, Mark. The Legacy of Martin Luther. Ottawa, McGill University Press, 1983
* Atkinson, James. Martin Luther and the Birth of Protestantism. Middlesex: Penguin Books, 1968
* Bindseil, H.E. kaj Niemeyer, H.A. Dr. Martin Luther's Bibelübersetzung nach der letzten Original-Ausgabe, kritisch bearbeitet. 7 vols. Halle, 1845–55. Halle, 1883. Luther's Sendbrief vom Dolmetschen und Fürbitte der Heiligen, en Walch, XXI. 310 sqq., kaj Erl. Frkf. ed., vol. LXV. 102–123.]
* Bluhm, Heinz. Martin Luther: Creative Translator. St. Louis: Concordia Publishing House, 1965.
* Brecht, Martin. Martin Luther. 3 Vol. James L. Schaaf, trans. Philadelphia: Fortress Press, 1985–1993. ISBN 0-8006-2813-6, ISBN 0-8006-2814-4, ISBN 0-8006-2815-2.
* Dickens, A.G. The German Nation and Martin Luther. New York: Harper and Row Publishers, 1974
* Edwards, Mark Luther and the False Brethren Stanford: Stanford University Press, 1975
* Gerrish, B.A. Reformers in Profile. Philadelphia: Fortpress Press, 1967
* Green, V.H.H. Luther and the Reformation. London: B.T. Batsford Ltd, 1964
* Grisar, Hartmann. Luther: Volume I. London: Luigi Cappadelta, 1914
* Lindberg, Carter. The European Reformation. Oxford: Blackwell Publishing, 1996
* Reu, [John] M[ichael]. Luther and the Scriptures. Columbus, Ohio: The Wartburg Press, 1944. [Reprint: St. Louis: Concordia Publishing House, 1980].
* Reu, [John] M[ichael]. Luther's German Bible: An Historical Presentation Together with a Collection of Sources. Columbus, Ohio: The Lutheran Book Concern, 1934. [Reprint: St. Louis: Concordia Publishing House, 1984].
* Ritter, Gerhard. Luther: His life and Work. New York: Harper and Row Publishers, 1963

Kategorio:Biblio
Kategorio:Marteno Lutero
Kategorio:Luteranismo
Kategorio:Traduko
Kategorio:Reformacio
La Senlaca Sinofero

***La Senlaca Sinofero*** estas novelo, originale esperantlingve verkita de Jeanne Flourens (Roksano). Ĝi aperis 32-paĝe en Béziers (urbo de la franca departemento Hérault) en la jaro 1911 fare de *"Villa Roksano"*, eldonejo de la verkistino, kaj en dua eldono sekvajare, en 1912. 

La novelo honoriĝis per atribuo de la unua premio en la Konkurso de Belga Esperantisto, Antverpeno okaze de la UK 1911.

## Recenzoj 
## Eksteraj ligiloj 
* recenzo el *Lingvo Internacia* de 1912
* *Enciklopedio de Esperanto*/L en sia originala formo en la Interreto
* slipo en la Katalogo de la  Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience

Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1911
Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Józef Kosacki

**Józef Stanisław KOSACKI** (naskiĝis la 21-an de aprilo 1909 en Łapy, mortis la 26-an de aprilo 1990 en Varsovio) – pola sciencisto, inventisto, inĝeniero, leŭtenanto de sapeistoj de Polaj Armitaj Fortoj en Okcidento dum la dua mondmilito. Malkovrinto de la permana metaldetektilo de teraj minoj, kio estis signifa kontribuo al venko de Aliancanoj ekde la Dua Batalo de Alamejno.

## Vivo 
En 1928 post fino de Gimnazio kaj Liceo je la nomo al Henryk Sienkiewicz en Częstochowa, eniris Elektran Fakultaton de Varsovia Politekniko, akirante en 1933 diplomon de inĝeniero-elektristo. Post studoj militservis: faka instruiĝo en Eduk-Centro de Sapeistoj en fortikaĵo Modlin (septembro 1933 – julio 1934) kaj praktikoj kiel plotonisto-substandardisto en Elektroteknika Bataliono en Nowy Dwór Mazowiecki (julio – septembro 1934), jaron poste post ekzercoj de rezervistoj okaziĝantaj samloke estis avancita ĝis rango de oficiro – subleŭtenanto de rezervo.

Profesian laboron komencis en 1934 en Ŝtata Telekomunika Instituto en Varsovio sur la posteno Fak-Gvidanto de Telefonaj Plifortigiloj, kie laboris ĝis eksplodo de la dua mondmilito.

**Dua mondmilito**

**Postmilita periodo**

## Kontroversioj pri la nomo 
Por protekti la familion de Józef Kosacki, restanta en okupata Pollando, antaŭ eblaj reprezalioj aŭ ĉantaĝo flanke de germanoj, la nomo de Kosacki estis sekretigita. En publikaĵoj, gazetaj, libraj kaj sciencaj anoncoj, radiaj disaŭdigaĵoj aŭ oficialaj dokumentoj, li aperis sub diversaj nomoj: plej ofte kiel Józef Kos, sed ankaŭ Kozacki, Kozak. Post la milito oni tuj ne klarigis tiun ĉi misinforman taktikon, precipe pro politikaj kialoj. Komunistaj regopovoj de Pollando ne informis pri sukcesoj de poloj el Polaj Armitaj Fortoj en Okcidento, kaj la inventisto mem estis samkiale plej minimume interesita por ke temo de lia agado okcidente malkaŝiĝu. Tial multaj postmilitaj fontoj en diversaj landoj foje uzas la konspirajn pseŭdonomojn anstataŭ la ĝusta nomo. Nur la reĝimaj ŝanĝoj en 1989 permesis ekinteresiĝon pri kreanto de la metaldetektilo de teraj minoj, kiu post pluraj modifikaĵoj, estis efike uzata ĝis 1991 en Persa Golfo kaj Irako.

Kategorio:Polaj inventistoj
Kategorio:Metalodetektado
Kategorio:Polaj inĝenieroj
Duonsurda

***Duonsurda : duakta komedio*** estas duakta komedio, originale esperantlingve verkita de Jeanne Flourens (Roksano). Ĝi aperis 16-paĝe en la eldonejo  "Tra la Mondo" de Meudon, kaj en dua eldono en 1922 fare de *"Villa Roksano"*, eldonejo de la verkistino. 

## Recenzoj 
## Eksteraj ligiloj 
* recenzo en *Literatura Mondo* de januaro 1923
* *Enciklopedio de Esperanto*/L en sia originala formo en la Interreto
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*

Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1907
Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
La Morgaŭa Virino

***La Morgaŭa Virino*** estas originala esperantlingva verkaĵo titolita "dialogo" de Jeanne Flourens (Roksano). Ĝi aperis 20-paĝe en 1907 fare de *"Villa Roksano"*, eldonejo de la verkistino. Temas pri interparolo de du junaj plenkreskaj gefratoj, kaj aparte pri la modernisma sinteno de la fratino, kiu *"laboras por la progresoj en la arto de la aerveturado"*, kiel en recenzo de 1912 resumis la revuo *Lingvo Internacia*.

## Recenzoj 
## Eksteraj ligiloj 
* slipo el esperanto.net
* recenzo el *Lingvo Internacia* de 1912
* *Enciklopedio de Esperanto*/L en sia originala formo en la Interreto
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience

Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1907
Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
(91205) 1998 US43

**(91205) 1998 US43** estas granda transneptuna objekto malkovrita la  de la usona astronomo Marc W. Buie elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

Ĝi estas objekto de la klaso de la plutonenoj, karakterizita de orbita resonanco 2:3 kun Neptuno.

Michael E. Brown atribuas al ĝi diametron de 155 km kaj ne rigardas ĝin kiel nanplanedon.

## Noto kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
*  Listo de konataj transneptunaj objektoj, el Johnston's Archive

Kategorio:Transneptunaj objektoj
Kategorio:Plutonenoj
Kategorio:Malkovrita de Marc W. Buie
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Abc-konjekto

En nombroteorio, la '''*abc*-konjekto** estas elementa sed ankoraŭ nepruvita aserto pri entjeroj.

## Difino 
La **radikalo** de pozitiva entjero
:n = \prod_{p\in\text{Primoj}}p^{n_p} = 2^{n_2}3^{n_3}5^{n_5}\dotsm
estas la produto de ĝiaj primaj faktoroj.
:\operatorname{rad}n = \prod\{p\in\text{Primoj}\colon n_p > 0\}
La ***abc*-konjekto'* asertas ke, pri ajna pozitiva reelo \epsilon>0, ekzistas nur finie multaj triopoj (a,b,c) de pozitivaj entjeroj, kiuj plenumas la ĉi-subajn tri kondiĉojn:
* a+b=c
* \gcd\{a,b\}=1 (alivorte a estas relative prima al b)
* c>\operatorname{rad}(abc)^{1+\epsilon}

## Historio 
La *abc''-konjekto estis unue konjektita de D. W. Masser en 1985 kaj ankaŭ sendepende de Joseph Oesterlé en 1988.

Multaj matematikistoj publikigis provajn pruvojn de la konjekto, sed ĝis nun (2020) neniu pruvo estas ĝenerale akceptata de la matematika komunumo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Nombroteorio
ISO 3166-2:JO

**ISO 3166-2:JO** estas subaro de la normo ISO 3166-2 rilate Jordanion. La kodojn havas la 12 gubernioj (*muhafazat*, singulare *muhafazah*). Ĉiu kodo konsistas el du partoj, apartigitaj per streketo. La unua estas JO, la ISO 3166-1 dulitera (alpha-2) kodo de Jordanio. La dua parto estas du literoj.

## Kodoj por Jordanio 
## Kodoj por najbaraj ŝtatoj 
* Sirio — ISO 3166-2:SY (norde),
* Irako — ISO 3166-2:IQ (nord-oriente),
* Sauda Arabio — ISO 3166-2:SA (oriente),
* Israelo — ISO 3166-2:IL (okcidente),
* Palestino — ISO 3166-2:PS (okcidente).

## Vidu ankaŭ 
* Teritoria organizado de Jordanio
* .jo

## Referencoj 
JO
Fall Grün

**Fall Grün** (*kazo verda*) estis neniam okazigita germana plano de soldata batego kontraŭ Ĉeĥoslovakio, preparita en la jaro 1937. Ties realigo ne okazis, ĉar Germanio kapablis atingi siajn celojn jam en la politika nivelo dum Munkena konferenco.

## Evoluo de la plano 
Instrukcion por prilabori la planon eldonis germana regna kanceliero Adolf Hitler en junio de 1937. La unua propono de la plano estis kreita fare de generalo Werner von Blomberg kaj iom post iom ĝi estis relaborata laŭ tio, kie evoluis la soldata situacio.

En decembro de 1937 aranĝis la komandantejo de Wehrmacht staban ekzercon kun celo atako kontraŭ ĈSR. Sed la planojn sukcesis akiri la ĉeĥoslovaka soldata raportistaro, kiu tiel akiris resumon de la plano de la germana atako. Post ĝi la plano Fall Grün estis plene nuligita.

Pro perdo de Sudetio Ĉeĥoslovakio perdis plimulton de siaj limregionaj fortikaĵoj kaj per tio ankaŭ eblecon defendi sin. Pli poste, la 15-a de marto 1939, Ĉeĥoslovakio estas fare de Germanio okupita plene (*Unternehmen Südost*, *Agado sudoriento*) kaj estis proklamita Protektorato Bohemio kaj Moravio (*Protektorat Böhmen und Mähren*).

## Enhavo de la plano 
La plano estis miultfoje ŝanĝata laŭ tio, kie evoluis la soldata situacio kaj la lastaj etaj reguligoj okazis ĝis septembro de 1938. Ĝenerale eblas diri, ke kontraŭ Ĉeĥoslovakio devis esti aktivigitaj en la germana flanko kvin armeoj (2-a, 8-a, 10-a, 12-a kaj 14-a) disponanataj sume per kvardek formacioj en nivelo divizio. El tio 28 divizioj estis infanteriaj, 3 leĝeraj, 3 kirasitaj, 4 motorizitaj kaj 2 montaraj. Per atako el nordo kaj sudo devis esti premita Moravio kaj definitivan malvenkon de la ĉeĥoslovaka armeo, kiu tiel ĉi perdiĝus eblecon de cedo, sekurigus grandega ofensivo en direkto Plzeň – Prago. Necesas diri, ke la ĉeĥoslovaka soldata komandantejo kalkulis kun tiu ĉi plano de la atako kaj reagis krom alia per konstruado de pezaj fortikaĵo en nordo de Moravio. La plano kalkulis, ke Ĉeĥoslovakion ne helpos Francio eĉ ne Sovetunio. La okupon devis helpi ankaŭ *Sudetgermana partio* (SdP) de Henlein kaj specialaj duonsoldataj taĉmentoj Sudetendeutscher Freikorps, kiuj estis kreitaj ĝuste por tiu ĉi plano. Ambaŭ tiuj ĉi konsisteroj devis provokigi maltrankvilojn en la ĉeĥoslovaka limregiono - ili devis ekataki kontraŭ ĉeĥajn lernejojn kaj oficojn, por kio estis la membroj de členové Sudetgermana Freikorps speciale ekzercitaj en germanaj ekzercejoj, kien ili sekrete fuĝis malantaŭ la limon.

## Rilataj artikoloj 
* Operaco Bruntál – ekzerca paraŝutigo de germanaj taĉmentoj ĉe linio de la ĉeĥoslovakaj malpezaj fortikaĵoj ĉe municipo Košetice ĉe Bruntál
* Kroniko de la fortikigado de Ĉeĥoslovakio
* Ĉeĥoslovakaj antaŭmilitaj fortikaĵoj

## Referencoj 
Kategorio:Historio de Ĉeĥoslovakio
Kategorio:Aperis en 1937
Kategorio:Nazia Germanio
Mandy Rice-Davies

**Marilyn "Mandy" Rice-Davies** (21-an de oktobro 1944 – 18-an de decembro 2014) estis brita modelo kaj spektaklulino.

Ŝi naskiĝis en Llanelli, Kimrio kaj kreskis en Solihull, Warwickshire. Ŝi estas plej bone konata pro la rolo en la afero Profumo, kio senkreditigis la konservativan registaron de brita ĉefministro Harold Macmillan en 1963.

Rice-Davies mortis 70-jara pro kancero la 18-an de decembro 2014.

## Vidu ankaŭ 
* Christine Keeler

## Referencoj
Saint-Quentin-de-Blavou

**Saint-Quentin-de-Blavou** estas franca  situanta en departemento Orne, regiono Normandio.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Saint-Quentinois*.

eta|maldekstra|300ra|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Orne

## Eksteraj ligiloj 
* Saint-Quentin-de-Blavou ĉe CdC Vallée de la Haute Sarthe 

Kategorio:Komunumoj de Orne
Dionizio de Trakio

**Dionizio de Trakio** (en greka Διονύσιος ὁ Θρᾷξ) estis greka gramatikisto kiu vivis inter la 170 kaj la 90 a.n.e. Li estis lernanto de Aristarko kaj tiele apartenanta al la skolo de Aleksandrio. Oni atribuas al li la redakton de la *Tékhne Grammatiké* (gramatika arto), konsiderata la unua greka gramatiko laŭ nuntempaj konsideroj, kiuj utilis kiel bazo al la postaj gramatikoj de la greka, de la latino kaj de aliaj eŭropaj lingvoj ĝis la Renesanco. La aŭtoreco de Dionizio estas disputita pro kelkaj tialoj, inter ili:
* en la prologo oni mencias 6 partojn, sed oni konas nur unu pri la studo de la analogiaj malregulecoj;
* alia posta gramatikisto, nome Apolonio Diskolo, parolas pri li, sed ne pri lia gramatiko;
* la nura manuskripto kiu estis konservata estas de la 5a jarcento, sed posta al la vivo de Dionizio de Trakio.

## Notoj 
Kategorio:Helenaj verkistoj
Kategorio:Homoj de la Antikva Egiptio
Kategorio:Helenaj gramatikistoj
Kategorio:Helenaj lingvistoj
Kategorio:Antikvaj grekoj
Tradicia gramatiko

Estas diversaj konceptoj pri **tradicia gramatiko**. Tradicia gramatiko povas esti la kolekto de ideoj pri gramatiko kiun la okcidentaj socioj estis heredintaj de Antikva Grekio kaj Romio. La preskriba gramatiko estas formulita kutime per terminoj de la preskribaj konceptoj hereditaj de la tradicia gramatikaro. La moderna priskriba gramatiko celas korekti la erarojn de la tradicia gramatiko, kaj ĝeneraligas sian limigan normaron por eviti limigi la lingvojn al la modelo de la Latino.

La tradicia gramatiko estas la gramatika antaŭscienca alproksimiĝo uzita en la edukako kaj instruado de duaj lingvoj. Ĝenerale la tradicia gramatiko konsistas el terminologio klasiga por la elementoj kiuj intervenas en la gramatiko kaj por ĉiu difinita lingvo, ĝi formulas serion de precizaj reguloj. La celo de tiu gramatiko ne estas analizi la strukturon de la lingvoj, sed krei terminaron specializitan kiu ebligu la traktadon propre de la faktoj de la lingvoj kaj faciligi ĝian uzadon kaj lernadon en praktikaj situacioj. Ĝenerale la konceptoj kaj la terminologio de la tradicia gramatiko rezultas netaŭgaj por la problemoj aktuale generitaj en la lingva esplorado en kiu oni uzas aliajn teoriajn alproksimigojn pli formalajn kiel por ekzemplo la genera gramatiko aŭ la funkcia gramatiko.

## Publikaĵoj
* The Theory of Functional Grammar (Part I: The Structure of the clause), 1989 ISBN 90-6765-432-9
* The Theory of Functional Grammar (Part II: Complex and Derived Constructions), 1997 ISBN 3-11-015404-8 (pt.I); ISBN 3-11-015403-X (pt. I paperback); ISBN 3-11-015406-4 (pt. II); ISBN 3-11-015405-6 (pt. II paperback)

## Bibliografio
* Dyer, Matthew (2006). "Descriptive theories, explanatory theories, and Basic Linguistic Theory". In F. Ameka, A. Dench, and N. Evans. Catching Language: The Standing Challenge of Grammar Writing. Walter de Gruyter. pp. 207–234. ISBN 978-3-11-018603-1.
* Frede, Michael (1987). "The origins of traditional grammar". Essays in Ancient Philosophy. University of Minnesota Press. pp. 338–359. ISBN 978-0-8166-1275-8.
* Perry, Marvin; Baker, J. Wayne; Hollinger, Pamela Pfeiffer (2002). The Humanities in the Western Tradition: Ideas and Aesthetics. Houghton Mifflin Harcourt. ISBN 978-0-395-84811-1.
* Malmkjaer, Kirsten (2009). "History of grammar". The Routledge Linguistics Encyclopedia. Routledge. pp. 251–265. ISBN 978-0-203-87495-0..

Kategorio:Gramatiko
Kategorio:Lingvoscienco
Kategorio:Lingvosciencaj teorioj kaj hipotezoj
Azeotropo

En kemio, **azeotropo** estas miksaĵo de likvoj, kiu ne estas apartigebla per distilado.

## Difino 
eta|dekstra|Grafo de la totala vaporpremo P kontraŭ la proporcio de specio X en la miksaĵo. La leĝo de Raoult priskribas idealan rekton, sed reala miksaĵo povas devii de la leĝo; tiam, azeotropo okazas ĉe la punkto, kies deklivo estas nul.
La leĝo de Raoult priskribas la vaporpremo de ideala miksaĵo de likvoj. Laŭ tiu ideala leĝo, ĉiu miksaĵo estas apartigebla ĝis dezirata pureco per rileta distilado. Tamen, reala miksaĵo kelkfoje devias de tiu ideala priskribo. Tiukaze, povas okazi, ke la vaporpremo ne ŝanĝas laŭ la proporcio de la specioj; miksaĵo de tiu proporcio, ĉe kiu infinitezima ŝanĝo de la proporcio ne ŝanĝas la vaporpremon, nomiĝas **azeotropo**. Pro tiu kvalito, la bolpunktoj de la specioj en azeotropo estas la samaj, kaj tial azeotropo ne estas purigebla per distilado.

Ekzemple, konsideru miksaĵon de du specioj. Do, oni povas desegni la grafon montrantan la vaporpremon (*y*-akso) depende de la proporcio de la du specioj (*x*-akso). Do, la azeotropo okazas ĉe la punkto sur la kurbo, ĉe kiu la deklivo d*y*/d*x* estas nul. Oni povas klasifiki la azeotropon laŭ la dua derivaĵo de la kurbo: se la kurbo estas konkava, do la azeotropo estas **pozitiva**; se konveksa, do **negativa**.

## Historio kaj etimologio 
La termino “azeotropo” estis unue difinita de la anglaj kemiistoj John Wade kaj Richard William Merriman en 1911. La termino “azeotropo” devenas de la helenaj morfemoj  (“sen”),  (“boli”), kaj  (“turno”) — tial, laŭlitere “senbolturnaĵo”, aŭ aĵo, kies proporcio ne ŝanĝas (turnas sin) dum bolado.

## Piednotoj 
## Referencoj 
* 
* 

Kategorio:Kemia inĝenierada termodinamiko
Kategorio:Fazaj ŝanĝoj
Kategorio:Separado
Simon C. Dik

**Simon Cornelis DIK** (Delden, 6a de septembro 1940 – Holysloot, 1a de marto 1995), estis nederlanda lingvisto, fama pro la disvolvo de teorio de funkcia gramatiko.

Li okupis la katedron de Ĝenerala Lingvoscienco en la Universitato de Amsterdamo inter 1969 kaj 1994. Dum 25 jaroj li disvolvis la teorion de la funkcia gramatiko jam ekde 1968. La dua parto de lia verko, nome *La teorio de funkcia gramatiko*, estis publikigita postmorte en 1997. En lia rigardo, la gramatiko estas konceptita kiel instrumento de socia interagado inter homoj, cele al la establado de komunikaj rilatoj. Li aparte emfazas al la uzado, la komunikaj funkcioj kaj la socia kunteksto de la lingvo, kaj en tio li esence diferencas disde aliaj aliroj pure formalaj al la lingva fakto, same kiel la Genera gramatiko de Noam Chomsky.

## Publikaĵoj
* The Theory of Functional Grammar (Part I: The Structure of the clause), 1989 ISBN 90-6765-432-9
* The Theory of Functional Grammar (Part II: Complex and Derived Constructions), 1997 ISBN 3-11-015404-8 (pt.I); ISBN 3-11-015403-X (pt. I paperback); ISBN 3-11-015406-4 (pt. II); ISBN 3-11-015405-6 (pt. II paperback)

Kategorio:Nederlandaj lingvistoj
Funkcia gramatiko

La **funkcia gramatiko** estas ĝenerala rigardo al la organizado de la natura lingvo, formulita de Simon Dik en la 1960-aj jaroj, kiu konsideras tri bazajn normojn de kongruado: tiu tipologia, kiu implikas la aplikadon de reguloj al ajna lingvo, tiu pragmatika, kiu intencas la aplikadon de la frazoj al la interagado en la komunikado, kaj la psikologia, pro kio ĝi klopodas esti kongruebla kun la psikologiaj mekanismoj implikitaj en la procezo de natura lingvaĵo.

Por Dik, la gramatiko estas konceptita kiel instrumento de socia interagado inter homoj, cele al la establado de komunikaj rilatoj. Li aparte emfazas al la uzado, la komunikaj funkcioj kaj la socia kunteksto de la lingvo, kaj en tio li esence diferencas disde aliaj aliroj pure formalaj al la lingva fakto, same kiel la Genera gramatiko de Noam Chomsky. La funkcia gramatiko studas kiel oni uzas la vortojn, la sintagmojn kaj la frazojn kaj la kongruon de tiuj elementoj laŭ la lingva kunteksto kaj la komunika situacio en kiu oni uzas.

## Notoj 
Kategorio:Gramatiko
Kategorio:Lingvosciencaj teorioj kaj hipotezoj