open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Frigyes Borszéky

**Frigyes Borszéky** [fridjeŝ borsEki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Borszéky Frigyes** estis hungara pentristo, ceramikisto.

Frigyes Borszéky http://www.nevpont.hu/view/2141 naskiĝis la  en Megyaszó, li mortis la  en Budapeŝto (kelkaj fontoj mencias aliajn datenojn).
 
## Biografio 
Frigyes Borszéky akiris diplomon en Reĝa Modela Desegna Lernejo en 1903. Lia ĉefinstruisto estis Ede Balló. Li plulernis en privata lernejo de Simon Hollósy en Munkeno, fine li studvojaĝis al Londono kaj Nederlando. Hejmenveninta li pentradis, sed ekde 1916 li pentris nur porcelanojn. En 1921 li fondis firmaon en Pesterzsébet, kie li planadis kaj produktis fajencojn kaj similajn argilaĵojn. Tiuj objektoj apartenis al la artdekora stilo. En 1925 la firmao bankrotiĝis. Li ricevis premiojn en 1904 kaj 1923.

## El solaj ekspozicioj 
* Arthalo Budapeŝto 1921
* Budapeŝto 1935, 1936

## El grupaj ekspozicioj 
* Budapeŝto 1899; 1900; 1907; 1909; 1913; 1915; 1918; 1919; 1921; 1927; 1932, 1939, 1942, 2005
* Venecio 1924
* Arthalo Budapeŝto 1925
* Londono 1929

## Elektitaj pentraĵoj 
* Önarckép
* Fürdőzők 1916
* Vízimalom 1933
* Hegyvidék 1938

## Aliaj artaĵoj 
* Fedeles doboz (ceramikaĵo)
* Kaspó szőlőfürtökkel (ceramikaĵo)
* Talpas váza (ceramikaĵo)
* ceramika kruco 1937
* Anya és gyermek (skulptaĵo, 1941)

## Lia kontribuo 
* Anyagszerűség az iparban. – A kerámia. 1928
 
## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* https://www.kozterkep.hu/~/28462/Anya_gyermekevel_Budapest_1941.html

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj ceramikistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Béla Erdélyi

**Béla Erdélyi** [bEla erdRji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Erdélyi Béla,** laŭ ukraina cirila skribo **Ерделі Адальберт Михайлович** estis hungara-sovetia pentristo, altlerneja kaj faklerneja instruisto.
eta|Béla Erdélyi
Béla Erdélyi http://www.karpatinfo.net/dosszie/erdelyi-bela naskiĝis la  en Hátmeg (Hungara reĝlando, nuntempa Zahattja en Ukrainio), li mortis la  en Uĵhorodo (Ukraina SSR, Sovetunio).

## Biografio 
Béla Erdélyi akiris pedagogian diplomon en Máramarossziget en 1911, poste pentristan-instruistan diplomon en Belarta Akademio de Budapeŝto en 1916. Liaj plej gravaj instruistoj estis Károly Ferenczy, Béla Iványi-Grünwald, Imre Révész (pentristo) kaj Tivadar Zemplényi. En 1913 helpe de stipendio li lernis en Artistkolonio (Kecskemét). Inter 1916 kaj 1921 li instruis en pedagogia altlernejo de Munkács, poste li vizitis gravajn bildgaleriojn kaj artistkoloniojn de Eŭropo (Munkeno (1922-1926), Parizo (1931-1937), sed li estis ankaŭ hejme). Li fondis hejme pentristan lernejon kun József Boksay en 1927, inter 1927-1931 li instruis en pedagogia altlernejo en Uĵhorodo. En 1938 pro la Unua Viena Arbitracio la urbo rehungariĝis, Erdélyi revenis kaj kun laboris kun aliaj hungaraj pentristoj. Inter 1946-1949 li instruis en arta altlernejo (poste en mezlernejo) de Uĵhorodo tiam apartenanta al Sovetunio.

## Ekspozicioj 
* Prago (1929)

## Elektitaj pentraĵoj 
* Tópart
* Ungvár
* Táj
* Csendélet
* Tájkép
* Parkban
* Erdőben
* Önarckép (Memportreto, vidu la suban bildon!)

## Elektitaj disĉiploj 
* Ferenc Szemán

## Memorigiloj 
* 2 memortabuloj en Uĵhorodo

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio 

Будинок правління Ужанського комітату (мур.) зображення 13.JPG|Memortabulo
Jossyp Bokschaj.jpg|Memortabulo
1.	Ужгород. пл. Жупанатська Пам'ятник закарпатським українським художникам Й. Бокшаю та А. Ерделі.jpg|Monumento
Адальберт Михайлович Ерделі. Автопортрет.jpg|Memportreto
Портрет художниці Тетяни Яблонської. Автор А. М. Ерделі.jpg|Pentraĵo de Béla Erdélyi

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Sovetaj pentristoj
Kategorio:Ukrainaj pentristoj
Kategorio:Pejzaĝistoj
Kategorio:Portretistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Senvoĉa velara frikativo

La **senvoĉa velara frikativo** estas senvoĉa konsonanto uzata en multaj lingvoj, interalie en kelkaj gravaj. Ĝia IFA-simbolo estas [] (*ikso*); en SAMPA, x.

## Priskribo 
* Ĝia artikulacio estas frota.
* Ĝiaj artikulaciaj organoj estas langodorso kaj la palata velo, ĝi estas *vela*.
* Ĝi estas senvoĉa konsonanto.
* Ĝi estas buŝa (la aero eliras *nur* per la buŝo).
* Ĝi estas centra (la aerfluo pasas meze super la lango, ne flanke).
* Ĝi estas pulma (la aerfluon produktas la pulmoj).

## Uzado 
* En Esperanto: mona**ĥ**o []: 
* En la hebrea lingvo:   (Miĥaelo)
* En la ĉina lingvo: : 河 (pinjine **h**é) [] (rivero)
* En la germana lingvo:  [] (nokto)
* En jido: **א**יך [] (mi; malsimile ol en la germana, kiu en tiaj pozicioj havas la molan *ich-laut* [])
* Novgreke: τέ**χ**νη [] (arto)
* En la pola lingvo:  []
* En la rusa lingvo: **х**ороший   (bona)
* En la serbo-kroata lingvo: **H**rvatska []

## Skribo 
* En Esperanto: *ĥ*.
* En la lingvoj germana kaj okcident-slavaj: *ch*.
* En la lingvoj rumana, kroata kaj Pinjino: *h*.
* En la lingvo greka: la litero *ĥi* (χ).

Kategorio:Konsonantoj
Kategorio:Frotsonoj
Uvula trilo voĉa

La **uvula trilo voĉa** estas voĉa konsonanto uzata en kelkaj lingvoj.  Ĝia IFA-simbolo estas []; en SAMPA, R\.

## Priskribo 
* Ĝia artikulacio estas vibra, t.e. ĝi estas produktata per vibrado de la artikulacia organo.
* Ĝia artikulacia organo estas uvulo, ĝi estas artikulaciata per la langodorso kaj la palata velo.
* Ĝi estas voĉa konsonanto.
* Ĝi estas buŝa (la aero eliras *nur* per la buŝo).
* Ĝi estas centra (la aerfluo pasas meze super la lango, ne flanke).
* Ĝi estas pulma (la aerfluon produktas la pulmoj).

## Ekzemploj nacilingvaj 
### France 
Nuntempe [] ne estas uzata en la norma (Pariza) sonsistemo franca (la norma realigo de la franca fonemo /r/ estas la uvula frotsono voĉa []); ĝi tamen estas uzata dialekte kaj populara inter la famaj francaj kantistoj (almenaŭ en kantado), ekz-e Georges Brassens, Jacques Brel, Jean Ferrat, Édith Piaf, Barbara, Charles Aznavour.

### Ĝermane 
[] estas unu el la normaj realigoj de la fonemo /r/ (ekz-e en ***r**ot* []). Same en jido.

Simile en la lingvoj dana, nederlanda, sveda.

Kategorio:Konsonantoj
Kategorio:Uvulaj konsonantoj
Ervin Bossányi

**Ervin Bossányi** [boŝAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bossányi Ervin** estis hungara-angla pentristo, vitralisto. Lia origina familia nomo estis *Breslauer* (laŭ informo de https://www.geni.com/people/Ervin-Breslauer-Boss%C3%A1nyi/6000000020166745607).
eta|Pentrita vitrofenestro de Ervin Bossányi en Katedralo de Canterbury
Ervin Bossányi https://artportal.hu/lexikon-muvesz/bossanyi-ervin-405/  naskiĝis la  en Regőce (Hungara reĝlando, nuntempa Ridjica en Serbio), li mortis la  en Eastcote (Britio, Anglio).

## Biografio 
Ervin Bossányi akiris diplomon en Tutlanda Reĝa Industriarta Lernejo en 1910. Lia ĉefinstruisto estis Ignác Ujváry. Dum la studentaj jaroj li studvojaĝis kun Imre Szobotka al Venecio (1908) kaj Romo (1909). Li plulernis helpe de stipendio en Parizo, Romo kaj Londono. Li batalis dum la 1-a mondmilito, fine li estis militkaptito. Li povis hejmenveni en 1919, sed li translokiĝis al Lübeck, kie li okupiĝis pri ĉiuspecaj artaĵoj. Inter 1929 kaj 1934 li laboris en Hamburgo, li faris murpentraĵojn, dekoraciojn, ceramikaĵojn kaj precipe pentritajn vitralojn. En 1934 li translokiĝis al Londono kaj li daŭris kreadojn de la pentritaj vitraloj. Inter 1950 - 1965 li kreis vitralojn al Sud-Afriko, poste li pentradis.

## El solaj ekspozicioj 
* 1925, 1930, 1932 Hamburgo
* 1935 Londono
* 1969 Kent
* 1979 Oxford
* 1980 Budapeŝto, Baja

## El grupaj ekspozicioj 
* 1911-1914 Parizo
* 1922 Hamburgo

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun bildo

Bad Segeberg - Brunnenfigur von Ervin Bossanyi.JPG|Skulptaĵo
Uxbridge station - geograph.org.uk - 1281267.jpg|Ornamaĵo

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Anglaj pentristoj
Kategorio:Hungaraj vitralistoj
La belle ferronière

eta
***La belle ferronière*** estas la titolo per kiu estas konata portreto de la Renesanco: hodiaŭ troviĝanta en la muzeo Luvro, plej verŝajne de la sama modelo kiel alia en la Muzeo Czartoryski de Krakovio, ambaŭ atribuitaj al la itala pentristo Leonardo da Vinci. Tiu ĉi *Portreto al la nekonata virino* aŭ *Portreto de damo* de la Muzeo Luvro estis pentrita ĉirkaŭ 1490-95, kaj estas pli frua verko *Damo kun ermeno* de Krakovo. Temas pri olepentraĵo sur tabulo kiu mezuras 63&nbsp;cm alte kaj 45&nbsp;cm larĝe.

Kvankam la kritiko ĝin atribuas al Leonardo, antaŭe estis atribuita ankaŭ al Boltraffio.

"La belle ferronière" estis amantino de la reĝo Francisko la 1-a (Francio). Ŝi estis burĝulino de Parizo, kaj verŝajne ricevis tian nomon pro la profesio de la edzo, *ferronnier* (ferkomercisto), aŭ pli simple el la nomo de la edzo, eble nomita *Ferron*. Ĉi tiu viro ŝajnigis toleri la konduton de sia edzino, sed kaŝe elpensis kiel liberigi sin de ŝi kaj de la reĝa amanto, pere de la sifiliso. Ŝi baldaŭ mortis kaj Francisko neniam kuraciĝis.

Kategorio:Pentraĵoj de Leonardo da Vinci
Kategorio:Portretoj
Kategorio:Pentraĵoj de la 15-a jarcento
Kategorio:Pentraĵoj de Luvro
32072 Revanur

'*32072 *Revanur'''* estas malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Swetha Revanur*, kiu gajnis la unuan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2015 pro sia projekto pri komputila biologio kaj biokomputiko. Ŝi estis lernantino ĉe la *Evergreen Valley High School'' de San Jose (Kalifornio, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Senvoĉa uvulara frikativo

La **senvoĉa uvulara frikativo** estas senvoĉa konsonanto uzata en multaj lingvoj. Ĝia IFA-simbolo estas [] (la minuskla *ĥio*); en SAMPA, X.

## Priskribo 
* Ĝia artikulacio estas frota.
* Ĝia artikulacia organo estas uvulo, ĝi estas artikulaciata per la langodorso kaj la palata velo.
* Ĝi estas senvoĉa konsonanto.
* Ĝi estas buŝa (la aero eliras *nur* per la buŝo).
* Ĝi estas centra (la aerfluo pasas meze super la lango, ne flanke).
* Ĝi estas pulma (la aerfluon produktas la pulmoj).

## Uzado 
# En multaj lingvoj (interalie, en Esperanto, en la germana, nederlanda, hispana) la parolsonoj [] kaj [] estas alifonoj de *ĥ* (de la fonemo /x/).
# En kelkaj aliaj lingvoj, plej notinde en la franca lingvo (kaj ankaŭ en la portugala, nederlanda…) ĝi aperas kiel senvoĉigita /r/ ĉe la homoj, kiuj normale realigas r-on per [] (uvula frotsono voĉa) — sekve de similiĝo, aŭ vortofine ktp:  sonas kiel ; , kiel .

En la okazo de Esperanto la uzo de [] responde al la litero **ĥ** estas tute laŭnorma (kvankam la vela frotsono senvoĉa [] estas iom preferinda); dum la kartava prononco de **r** per [] estas evitinda, ĉar ĝi konfuzas la fonemojn /r/ kaj /ĥ/.

## Vidu ankaŭ 
* Voĉa uvulara frikativo
* Senvoĉa velara frikativo

Kategorio:Konsonantoj
Kategorio:Frotsonoj
Kategorio:Uvulaj konsonantoj
Trompodemando

**Trompodemando**, *opinidemando* aŭ alivorte *malsimpla demando* aŭ *logik-trompo* estas demando kia enhavas kontestitan aŭ nesubtenitan supozon (ekz., supozon pri kulpeco).

Krome, kiel neformala logik-trompo depende de uzo, tiajn demandojn oni povas uzi kiel retorikilo: la demando provas limigi rektajn replikaĵojn estonte ĉefe tiuj kiuj servas la demandantan celon.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
* Fallacy: Loaded Questions and Complex Claims Critical Thinking exercises. San Jose State University.
* Logical Fallacy: Loaded Question The Fallacy Files

Kategorio:Retoriko
Kategorio:Logiko
Kálmán Gáborjáni Szabó

**Kálmán Gáborjáni Szabó** [sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gáborjáni Szabó Kálmán** estis hungara pentristo, grafikisto, altlerneja instruisto.
eta|Memortabulo pri Kálmán Gáborjáni Szabó
Kálmán Gáborjáni Szabó http://www.kieselbach.hu/muvesz/gaborjani-szabo-kalman_8549 naskiĝis la  en Debrecen, li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Kálmán Gáborjáni Szabó akiris diplomon en Belarta Altlernejo de Budapeŝto en 1922. Liaj plej gravaj instruistoj estis János Vaszary kaj Imre Révész (pentristo). Post la diplomo li instruis en la Kalvinana Kolegio en sia naskiĝurbo ĝis 1945, en la lasta jaro li estis kolgiestro. Ekde 1923 li kreis ofte lignogravuraĵojn. En 1930 kaj 1938 li estis en Romo helpe de stipendioj. Ekde la 1930-aj jaroj li apartenis al Artistkolonio (Szolnok). Depost la 2-a mondmilito li instruis en la Belarta Altlernejo.

## El solaj ekspozicioj 
* 1923, 1966 Debrecen
* 1930 Berlino
* 1938 Romo
* 1955, 1966 Budapeŝto

## El grupaj ekspozicioj 
* 1926, 1928, 1931, 1935, 1941, 1948 Budapeŝto
* 1929 Vieno
* 1932 Venecio, Padova
* 1933 Cleveland, Chicago
* 1950, 1955 Arthalo Budapeŝto
* 1977, 1978 Szolnok
* 1983 Esztergom

## Elektitaj pentraĵoj, grafikaĵoj 
* Jézus élete (1926, lignogravuraĵo)
* Tűz van! (1936)
* Parasztok (1936, lignogravuraĵo-serio)
* fresko-serio en kolegio de Debrecen (1937–1938)
* Itáliai városképek (Visioni d'Italia) (lignogravuraĵo-serio)
* Szántó földműves
* Hatos tárna (1949, lignogravuraĵo-serio)
* Béke (1951, lignogravuraĵo-serio)

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto (2012)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Roman Rozmiłowski

**Roman Rozmiłowski** (naskiĝis la 28-an de februaro 1915 en Sambir (Lviva provinco), mortis la 3-an de septembro 1944 en Varsovio) – oficiro de Pola Soldataro, partoprenanto de la defenda milito 1939, en la ribelo de Varsovio komandanto de plotono, poste anstataŭanto de la komandanto de kompanio "Koszta" de Pola Enlanda Armeo (AK).

Septembre 1939 estis komandanto de plotono de la 6-a divizio de peza artilerio. Fine de 1939 en konspiro (Servo al Venko de Pollando-Asocio de Armita Batalado-Enlanda Armeo). Komence estis komandanto de la 7-a artileria subtaĉmento de la infanteria regimento "Madagaskar", kaj de 1942 plenumis funkcion de la komandanto de likvida grupo de la 2-a Fakultato en Komandejo de Areo Varsovio AK. La 7-an de marto 1941 plenumis verdikton de mortpuno kontraŭ Igo Sym, kunlaboristo kaj estinta direktoro de varsoviaj teatroj.

Li mortis la 3-an de septembro 1944 en la ribela malsanulejo (str. Sienkiewicza) pro vundoj ricevitaj la 29-an de aŭgusto en konstruaĵo PAST-a (str. Zielna 37/39). Entombigita apud str. Jasna, post la milito translokigita al la Tombejo Powązki en Varsovio.

Lia fratino Danuta Rozmiłowska, soldato de Enlanda Armeo, estis pafmortigita de germanoj la 11-an de februaro 1944 en Varsovio.

## Bibliografio 
* Andrzej Krzysztof Kunert, *Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939-1945* (Biografia vortaro de varsovia konspiro 1939-1945) 1-a volumo, Instytut Wydawniczy PAX, Varsovio 1987, p. 135–136, ISBN 83-211-0758-3

Kategorio:Polaj oficiroj
Kategorio:Membroj de la Pola Enlanda Armeo
Kategorio:Partoprenantoj de la Varsovia ribelo
Kololi

eta|Kololi Point (Kololi-punkto) ĉe la Kololi-strando kaj Kotu Point.|400x400ra
**Kololi** estas distrikto de la municipo Kanifing en la okcidentafrika ŝtato Gambio.

Tiu distrikto situas en la okcidento de la municipo kaj estas parto de la urbo Serekunda. Dum la censo en 1993, Kololi estis enlistigita kiel propra loko kun 4416 loĝantoj.

## Geografio 
En la Nord-Okcidento situas la marbordo de la Atlantika oceano kun la Kololi-strando. La Kololi Point estas en la proksimeco.

## Referencoj 
Kategorio:Loĝlokoj de Gambio
Ignác Ujváry

**Ignác Ujváry** [ujvAri], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Ujváry Ignác Vilmos Károly** estis hungara pentristo, altlerneja instruisto. Lia nobela antaŭnomo estis *érsekújvári*, lia malĝusta nomvarianto estis *Újváry*. Lia filo estis Ferenc Ujváry (same pentristo).
eta|Subskribo de Ignác Ujváry
eta|Memortabulo pri Ignác Ujváry
Ignác Ujváry http://www.mke.hu/intranet/mamuv/03/page/mm03-425.htm  naskiĝis la  en Pest (urbo), li mortis la  en Kisoroszi.

## Biografio 
Ignác Ujváry frekventis mezlernejojn en sia naskiĝurbo kaj Kunszentmiklós, poste li akiris pedagogian diplomon en Budapeŝto en 1882. Li instruis duonjaron, kiam li unuafoje pentris. Li studis en Reĝa Modela Desegna Lernejo, liaj plej gravaj instruistoj estis Károly Lotz kaj Bertalan Székely. Li partoprenis en pentrado de freskoj en Hungara Scienca Akademio. Inter 1883 kaj 1890 li estis ĉefamilia instruisto en Somogy, poste li studvojaĝis al Italio, Hispanio, norda Afriko. En 1891 li estis disĉiplo de Gyula Benczúr. En 1896 li translokiĝis al Kisoroszi, kie li pentradis pejzaĝojn. Inter 1907 – 1925 li instruis en Industriarta Altlernejo. Li (aŭ liaj pentraĵoj) ricevis kelkajn premiojn. Li edziĝis en 1897, en la sekva jaro la edzino naskis filon.

## Elektitaj ekspozicioj 
* 1886, 1896 Arthalo Budapeŝto

## Elektitaj pentraĵoj 
* Duna-part (1882)
* Rutén pásztorfiú (1885)
* Felkelő hold (1886)
* Cigánylány (1886)
* Modell (1887)
* Templomba menet (1893, premiita bildo)
* Mária a Jézussal (1894, premiita bildo)
* István király szentté avatása (1895, premiita bildo)
* Rév (1903)
* vidu la subajn bildojn!

## Elektitaj disĉiploj 
* Ervin Bossányi
* György Leszkovszky
* Imre Szobotka

## Memorigiloj 
* memortabulo en Kisoroszi

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio kun bildo 
* hungarlingva biografio

Ujváry Remembrance 1891.jpg
Ujváry Contemplation.jpg
Ujváry Fisherman 1899.jpg|Fiŝisto
Ujváry Self-portrait.jpg|Memportreto
Ujváry The main square of Kisoroszi.jpg|Ĉefplaco de Kisoroszi

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Vivo (ludo)

frame|dekstra|Glisilopafilo kun periodo 30.

**Vivo** ( *Game of Life,* laŭvorte: *ludo de vivo*) estas dudimensia ĉela aŭtomato (d:Q189156), kiun en 1970 publikigis matematikisto John Horton Conway, kiun eblas konsideri speco de ludo. Malgraŭ siaj facilaj reguloj la ludo estas Turing-kompleta, kio signifas, ke ĝi povas simuli iun ajn Turing-maŝinon.

## La reguloj 
En tiu ĉi ludo la mondo estas senfina dudimensia ĉelaro, kiu
evoluas laŭ
diskretaj
temperoj/tempopaŝoj/paŝoj.
Ĉiu ĉelo estas aŭ viva aŭ malviva dum unu tempero kaj havas ok
najbarajn ĉelojn.

La ĉelaro ŝanĝiĝas en ĉiu tempero laŭ la jenaj reguloj:
# Ĉiu viva ĉelo, kiu havas malpli ol du vivajn najbarojn ĉelojn, mortas pro soleco. Tiaj ĉeloj estos malvivaj dum la sekvonta tempero.
# Ĉiu viva ĉelo, kiu havas du aŭ tri vivajn najbarajn ĉelojn, plu vivos dum la sekvonta tempero.
# Ĉiu viva ĉelo, kiu havas pli ol tri vivajn najbarajn ĉelojn, mortos pro malsoleco.
# Ĉiu malviva ĉelo, kiu havas precize tri vivajn najbarajn ĉelojn, ekvivas pro reproduktado, t.e. estos viva dum sekva tempero.

La ludanto elektas la komencan staton de la ludo, t.e. la aron da ĉeloj, kiuj vivas komence. Poste la ludanto observas la popaŝan evoluon de la mondo. La evoluoreguloj kaj la komenca stato de la ludo plene determinas ties tutan evoluon sen plua interveno de la ludanto.

Kategorio:Liberaj elektronikaj ludoj
Kategorio:Aperis en 1970
József Árendás

**József Árendás** [jOĵef ArendAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Árendás József** estas hungara pentristo, afiŝisto, altlerneja instruisto, membro de Hungara Arta Akademio (2009).

József Árendás http://www.kieselbach.hu/muvesz/arendas-jozsef_7160 naskiĝis la  en Imeľ (Ĉeĥoslovakio).
 
## Biografio 
József Árendás apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio. En 1947 la familio Árendás estis translokigita al Hungario al Soltvadkert. La juna József frekventis mezlernejon en Tata (Hungario), poste li akiris grafikistan diplomon en Industriarta Altlernejo en 1972. Lia plej grava instruisto estis  Pál Gerzson kaj György Konecsni. Jam pli frue en 1967 li debutis en ekspozicio. Post la diplomo li faris afiŝojn por filmoj ĝis 1989, ekde 1981 por teatroj. Inter 1987 kaj 1992 li instruis en la Industriarta Altlernejo. Li ricevis premiojn inter 1985-2011.
 
## El solaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1979, 1992, 2005, 2006, 2010)
* Zalaegerszeg (1984, 1991, 2007)
* Tata (1985, 2000)
* Pécs (1988, 2004)
* Békéscsaba (2004)
* Baja (2012)

## El grupaj ekspozicioj 
* Lahti (1974–1992)
* Budapeŝto (1975–1988, 1991, 1996, 1998, 2001-2011)
* Londono (1989)
* Hamburgo (1995)
* Székesfehérvár (2009, 2011)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto
* anglalingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Kategorio:Hungaraj afiŝistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Ilona Aczél (pentristo)

**Ilona Aczél** [acEl], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Aczél Ilona** estis hungara pentristo. Ŝia geedziĝa nomo estis **Óvári Lászlóné**.

Ilona Aczél http://www.kieselbach.hu/muvesz/aczel-ilona naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Ilona Aczél frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris diplomon en Belarta Altlernejo de Budapeŝto en 1953. Ŝiaj plej gravaj instruistoj estis István Szőnyi, Endre Domanovszky kaj Jenő Barcsay. Post la diplomo ŝi debutis en ekspozicio. En la 1960-aj jaroj ŝi apartenis al artistkolonio de Hódmezővásárhely. Ŝiaj ŝatataj temoj estis la homo, familio kaj muziko, ŝi ofte pentradis aĵpentraĵojn. Ŝi ricevis premiojn en 1957 kaj 1973. Ŝi havis edzon.

## El individuaj ekspozicioj 
* 1956, 1962 Budapeŝto
* 1963 Hódmezővásárhely, Keszthely, Martonvásár

## El grupaj ekspozicioj 
* 1976 Budapeŝto, Hódmezővásárhely

## Elektitaj pentraĵoj 
* sgrafiaĵo en Keszthely (1962)
* sgrafiaĵo en Sárospatak (1963)
* vitra mozaiko en Kisköre (1970)
* gobelino en Budapeŝto (1982)
* Csendélet (aĵpentraĵo, 1975)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Voĉa glotala frikativo

La **voĉa glotala frikativo** estas voĉa konsonanto uzata en kelkaj lingvoj. Ĝia IFA-simbolo estas [ɦ]; en SAMPA, h\.

## Priskribo 
* Ĝi estas pulma (la aerfluon produktas la pulmoj).
* Ĝi estas frota, produktata per froto de la aerfluo en mallarĝigita gloto.
* Ĝi estas glota, la bruo estiĝas dum la paso tra la gloto.
* Ĝi estas voĉa, la voĉkordoj vibras (la responda senvoĉa parolsono estas la glota frotsono senvoĉa []).
* Ĝi estas buŝa (la aero eliras *nur* per la buŝo).
* Ĝi estas centra (la aerfluo pasas meze super la lango, ne flanke).

## Uzado 
* Plej evidente [] aperas en la lingvoj ĉeĥa, slovaka (en kiuj ĝi estas signata per la litero *h*) kaj ukraina. En tiuj lingvoj ĝi funkcias kiel realigo de la praslava fonemo /g/, kaj povas aperi en diversaj pozicioj (ekz-e  ). La izogloso []/[] estas unu el la plej antikvaj en la slava lingvaro.
* En la norma Esperanto la parolsono [] ne ekzistas.
* La slavaj lingvoj malhavas la sonon [], sed ĝenerale la slavlingvanoj konas la sonon [] (kiel parolsonon ordinaran aŭ dialektan). Tial iuj esperantaj lerniloj (mis)rekomendas la sonon [] kiel surogaton por [].
* En kelkaj lingvoj (ekz-e en Brazilaj dialektoj de la portugala lingvo) [] povas aperi kiel alofono de //.

## Vidu ankaŭ 
* Uvula frotsono senvoĉa
* Vela frotsono senvoĉa
* Glota frotsono senvoĉa

Kategorio:Konsonantoj
Kategorio:Frotsonoj
Kategorio:Glotaj konsonantoj
Izogloso

[eta|260px|La nuntempa izogloso inter la [satem-lingvoj (oriente) kaj la kentum-lingvoj (okcidente). Grize aperas lingvoj nehindeŭropaj.]]
**Izogloso** ( «egala» +  «parolo, lingvo») estas linio sur lingva mapo, indikanta limojn de iu lingva fenomeno.

Ekzemple la izogloso kentum/satem en la hindeŭropa lingvaro.

Izoglosoj povas indiki limojn de uzado de vortoj, intonaciaj fenomenoj, fonetikaj fenomenoj ktp. Same ili povas marki areojn ene de lingvaro, lingvo, dialekto ktp.


Kategorio:Lingvokomparoj
32085 Tomback

'*32085 *Tomback'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Drew Tomback*, kiu gajnis la unuan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2015 pro sia projekto en teamo pri media inĝenierarto. Li estis lernanto ĉe la *Columbia Grammar and Preparatory School'' de Novjorko (Nov-Jorkio, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Saŭropodoj

eta|Diverseco
eta|Skeletoj
eta|Skeleto de *Apatosaurus louisae*

**Saŭropodoj** estas infraordo de dinosaŭroj, kiuj apartenas al la subordo Saŭropodomorfoj de la ordo Saŭriskioj. Ili vivis dum la ĵurasia kaj kretacea epoko. Ili estas konataj pro siaj rekordaj longecoj de korpo kaj kolo. Fama ekzemplo de saŭropodo estas diplodokoj.

## Priskribo 
Plej fruaj specioj ne pli grandis ol ĉevalo kaj ofte marŝis sur du kruroj. Oni supozas ke ili grandiĝis por esti evitataj de predantoj. Iliaj ostoj estis plenaj je aeraj sakoj, verŝajne por esti malpli pezaj. Ili havis longajn kolojn, kiuj permesis atingi la foliojn de altaj arboj, kaj atingi multajn arbojn sen movi la reston de la korpo. Iliaj dentoj estis relative etaj kaj maldikaj, pli taŭgaj por gluti ol por maĉi. Pro la jarringoj trovitaj en iliaj ostoj, oni scias ke ili ĉefe kreskis dum varmaj periodoj.
32086 Viviannetu

'*32086 *Viviannetu'''* estas malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Vivianne Tu*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2015 pro sia projekto en teamo pri fiziko kaj astronomio. Ŝi estis lernantino ĉe la *Plano Senior High School'' de Plano (Teksaso, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Shelley Duvall

**Shelley Alexis Duvall** (naskiĝis la  en Fort Worth, mortis la 11-an de julio 2024 en Blanco, Teksaso) estis usona komikistino, produktoro, verkistino, kantistino kaj aktorino. Ŝi estas konata ankaŭ kiel la voĉo de Olive Oyl en *Popeye*. Ŝi famiĝis pro la ludado de variaj roluloj de nenormaluloj.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Usonaj humuristoj‎
Kategorio:Usonaj aktoroj
Jim Meskimen

**James Ross** "**Jim**" **MESKIMEN** (naskiĝis la  en Los-Anĝeleso, Kalifornio) estas usona komikisto kaj aktoro.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Usonaj humuristoj‎
Kategorio:Usonaj aktoroj
Senvoĉa glotala frikativo

La **glota frotsono senvoĉa** estas senvoĉa konsonanto uzata en multaj lingvoj. Ĝia IFA-simbolo estas []; en SAMPA, h.

## Priskribo 
* Ĝi estas pulma (la aerfluon produktas la pulmoj).
* Ĝi estas frota, produktata per froto de la aerfluo en mallarĝigita gloto.
* Ĝi estas glota, la bruo estiĝas dum la paso tra la gloto.
* Ĝi estas senvoĉa, la voĉkordoj ne vibras (la responda voĉa parolsono estas la glota frotsono voĉa []).
* Ĝi estas buŝa (la aero eliras *nur* per la buŝo).
* Ĝi estas centra (la aerfluo pasas meze super la lango, ne flanke).

## Uzado 
* En Esperanto ĝi estas signata per la litero *h*. Ekz-e *homo, haro, hejmo*. Ĝi estas distingenda disde la fonemo /ĥ/ (horo≠ĥoro).
* Ĝin havas ĉiuj lingvoj ĝermanaj (kvankam nur en silabokomencaj pozicioj).
* En la lingvoj araba, hebrea, persa ekzistas kaj /h/ kaj /ĥ/; la pozicioj de /h/ estas pli diversaj ol en la lingvoj ĝermanaj (interalie, *Jahve*).
* En iuj lingvoj (ekz-e en la suoma lingvo) [h] kaj [x] estas alofonoj de unu sama fonemo.

## Vidu ankaŭ 
* Uvula frotsono senvoĉa
* Vela frotsono senvoĉa
* Glota frotsono voĉa

Kategorio:Konsonantoj
Kategorio:Frotsonoj
Kategorio:Glotaj konsonantoj
Pál Gerzson

**Pál Gerzson** [gerĵon], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gerzson Pál** estis hungara pentristo, altlerneja instruisto, fondinta membro de Hungara Arta Akademio (1992).
eta|Memortabulo pri Pál Gerzson
Pál Gerzson http://www.kieselbach.hu/muvesz/gerzson-pal_5468 naskiĝis la  en Hird (nun urboparto de Pécs), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Pál Gerzson abiturientis en Kőszeg, poste li akiris pentristan diplomon en Belarta Altlernejo de Budapeŝto en 1953. Liaj plej gravaj instruistoj estis Endre Domanovszky, Gyula Hincz kaj János Kmetty. Li akiris plian diplomon pri geometrio en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1955, la geometrio aperis en liaj pentraĵoj. Post la pentrista diplomo li estis asistanto de Gyula Hincz, inter 1960 kaj 1974 li instruis samloke en la Belarta Altlernejo, inter 1974-1996 en la Industriarta Altlernejo (inter 1986-1990 li estis katedrestro). Ekde la 1960-aj jaroj li studvojaĝis al Eŭropo, Barato, Japanio. En la komenca periodo li pentradis en Artistkolonio (Hódmezővásárhely), ekde 1969 en Szigliget. Li ricevis 6 premiojn inter 1969-2006. Li edziĝis en 1953, la edzino naskis trifoje.

## El individuaj ekspozicioj 
* 1967, 1984, 1993, 2007, 2014: Budapeŝto
* 1976: Arthalo Budapeŝto
* 1978, 1996: Pécs
* 1981: Szeged
* 1996: Ĝenevo
* 2011: Zalaegerszeg

## El grupaj ekspozicioj 
* 1958-...1997: Budapeŝto
* 1961: Hódmezővásárhely
* 1963: Parizo
* 1970: Miskolc, Debrecen
* 1974, 1976: Sofio

## Elektitaj pentraĵoj kaj similaj artaĵoj 
* Szigligeti napló (1994, pentraĵo)
* Kompozíció (1960, fresko en Zugló)
* Kötélhúzás, Sárkányeregetők (1962, pentraĵo sur granda tabulo en Pécs)
* Üvegablakok (1983, Baja)
* Falikép (1984, emajlo, 1984, Budapeŝto)

## Elektitaj disĉiploj 
* József Árendás
* András Felvideki
* Frigyes Kőnig
* József Scherer
* József Szathmáry
* Csaba Szegedi
* Gábor Tari (pentristo)

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio
* http://www.mma.hu/muveszeti-hirek/-/event/10180/eletmu-valogatas-gerzson-pal-muveibol

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
32096 Puckett

'*32096 *Puckett'''* estas tre malgranda, tre hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la usonaj astronomoj Minor White kaj Michael Collins elde Anza (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Tim Puckett'', kiu konstruis la Observatorion Puckett en Ellijay (Georgio) por studi kometojn kaj malkovri supernovaojn. Lia teamo estas kreditita de pli ol 75 supernovaaj malkovroj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Michael Collins
Kategorio:Malkovrita de Minor White
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Saint-Maurice-de-Beynost

**Saint-Maurice-de-Beynost** estas franca komunumo lokita en la departemento Ain kaj en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj. Ĝi estas unu el la subprefektejoj de la departemento Ain.

Ĝi havis proksimume 4 000 loĝantojn en la jaro 2015.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Ain
* Saint-Maurice-de-Beynost (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Ain
Walbourg

**Walbourg**, ); germane origine *Walburg*) estas franca komunumo en la departemento Bas-Rhin, en la regiono Alzaco. Ĝi kulture kaj historie estas precipe germanlingva respektive alemana, parte franclingva, kaj politike apartenas al Francio. Tiu vilaĝo troviĝas proksimume 10 kilometrojn norde de la alzaca urbo Haguenau, proksimume 40 kilometrojn norde de la alzaca ĉefurbo Strasburgo kaj 70 kilometrojn sudokcidente de la germana urbo Karlsruhe.

Stacidomo de SNCF troviĝas al la orienta eliro de la vilaĝo.

La preĝejo Sainte-Walburge estas granda monumento de tiu vilaĝo, konstruita dum la 11a jarcento.

Walbourg estas ankaŭ loko de la lernejo *Séminaire de Jeunes*, kiu ricevas pli ol 800 lernantojn inter 10 kaj 18 jaroj.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Bas-Rhin
* Walbourg (stacidomo)


Kategorio:Komunumoj de Bas-Rhin
Lajos Áron Nagy

**Lajos Áron Nagy** [lajoŝ nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Áron Nagy Lajos** estis hungara pentristo, instruisto.

Lajos Áron Nagy http://www.kieselbach.hu/muvesz/aron-nagy-lajos_7168 naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Székesfehérvár.
eta|Memortabulo pri Lajos Áron Nagy
## Biografio 
Lajos Áron Nagy akiris diplomon en Belarta Altlernejo de Budapeŝto en 1938. Liaj plej gravaj instruistoj estis Nándor Lajos Varga kaj Ágost Benkhard. Post la diplomo li studvojaĝis en Eŭropo helpe de stipendio. En 1939 li ekinstruis en lernejo en Székesfehérvár. Kelkfoje li pentradis en Artistkolonio (Szolnok).  Li ricevis 4 premiojn inter 1956-1965.

## El individuaj ekspozicioj 
* 1955 Budapeŝto [debuto kun Jenő Bory)
* 1959, 1964, 1967, 1973, 1977, 1981, 1985, 1993 Székesfehérvár
* 1967, 1974, 1979, 1982 Budapeŝto

## El grupaj ekspozicioj 
* 1935, 1943 Budapeŝto
* 1953, 1957 Arthalo Budapeŝto
* 1968 Eger
* 1970, 1972, 1975, 1983, 1985 Székesfehérvár
* 1977, 1978 Szolnok

## Elektitaj pentraĵoj 
* Csongor és Tünde (1963, tabula pentraĵo en Teatro Vörösmarty (Székesfehérvár))
* Az ezeréves Fehérvár (pentraĵego en hotelo en Székesfehérvár) https://www.kozterkep.hu/~/25482/Csongor_es_Tunde_Szekesfehervar_1963.html
* Pihenő ló
* Dinnyés csendélet
* Szlovák táj 
* Fény a parton
* Balatoni dombok

## Memorigiloj 
* placo, memortabulo en Székesfehérvár

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Preĝejo Senmakula Koro de Sankta Maria (Megyaszó)

**Preĝejo Senmakula Koro de Sankta Maria** (hungare Szűz Mária Szeplőtelen Szíve) estas romkatolika konstruaĵo en Hungario, en Megyaszó.

## Historio 
En Megyaszó estis kirko supozeble en la 13-a jarcento. Pro invado de tataroj en 1241 ĝi neniiĝis, sed poste oni konstruis pli novan kirkon. Ĉirkaŭ en 1550 la loĝantoj iĝis kalvinanoj. La katolika grupo refondiĝis nur en 1946. La nun videbla katolika konstruaĵo estis konstruita inter 1950 kaj 1952. Dum la konstruado oni profitis ŝtonojn kaj aliaj materialojn el la malkonstruita kastelo.

## Konstruaĵo 
La kirko situas sola en korto. La fasado estas simetria. Interne estas videbla Krucifikso fare de János Fadrusz en 1891. Tiu objekto estis metita en 1951 en la preĝejon. Estas videbla ankaŭ alia skulptaĵo de Fadrusz: Pieta.

## Fontoj 
* http://lexikon.katolikus.hu/M/Megyasz%C3%B3.html
* http://kirandulastervezo.hu/celpont/megyaszo/katolikus-templom
* https://hu-hu.facebook.com/media/set/?set=a.342905335740923.81484.322412211123569&type=3

Kategorio:Megyaszó
Megyaszó
32101 Williamyin

'*32101 *Williamyin'''* estas tre malgranda, treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *William Yin*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2015 pro sia projekto pri materiala inĝenierarto. Li estis lernanto ĉe la *Greenwich High School'' de Greenwich (Konektikuto, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Fizteĥ (stacio de Moskva metroo)

**Fizteĥ** () (aŭ **Posjolok Severnij**) estas stacio de la Metroo de Moskvo sur Lublinsko-Dmitrovskaja linio, ĝi situas najbare de la stacio '''' en norda parto de Moskvo. Ĝi estis malfermita la .

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de stacioj de Moskva metroo

## Eksteraj ligiloj 
*   ()
* Fizteĥ en stroi.mos.ru  ()

Kategorio:Stacioj de Moskva metroo
Kategorio:Lublinsko-Dmitrovskaja linio (Moskvo)
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 2023
Kategorio:2023 en Moskvo
Palata velo

[eta|Palata velo kaj [uvulo.]]
La **palata velo** (), aŭ **mola palato** (), estas muskolmembrana vandeto, kiu kompletigas malantaŭe kaj malsupre la ostan palaton, apartigante la faringon disde la buŝo, kiu leviĝante forfermas la nazan kavaĵon aŭ malleviĝante ĝin malfermas. Ĝi finiĝas per langeto nomata uvulo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Velsono

Kategorio:Parolorganoj
Ágost Benkhard

**Ágost Benkhard** [Agoŝt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Benkhard Ágost** estis hungara pentristo, altlerneja instruisto. Lia familia nomvarianto estis *Benkhardt*, lia filo estis la samnoma Ágost Benkhard (arkitekto).

Ágost Benkhard https://artportal.hu/lexikon-muvesz/benkhard-agost-356/  naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Ágost Benkhard akiris diplomon en Reĝa Modela Desegna Lernejo en 1905. Liaj plej gravaj instruistoj estis Tivadar Zemplényi kaj Bertalan Székely. Somere li pentradis apud Simon Hollósy en Artistkolonio (Nagybánya), Fonyód, Vajdahunyad kaj Técső. En 1904 li studvojaĝis al Italio kaj Germanio. Inter 1904-1922 li instruis en Reĝa Industridesegna Lernejo, inter 1922-1945 en la Belarta Altlernejo. En la lasta lernejo li estis rektoro inter 1935 kaj 1937. En 1920 li fondis artistkolonion en Miskolc, kiun li gvidis ĝis 1938. Li aranĝis ankaŭ ekspoziciojn. Li ricevis premiojn en 1929 kaj 1943.

## Elektitaj ekspozicioj 
* 1905 Arthalo Budapeŝto (debuto)
* 1908, 1922, 1944, 1955, 1957 Budapeŝto

## Elektitaj pentraĵoj 
* Felsőbányai táj
* Tavasz (1914)
* Bárányfelhok (1918)
* Önarckép (Memportreto) (1922)
* Benkhard Ágost festőművész felesége arcképe (1925)
* Tájkép (1930)
* Fekvo akt (1932)
* Festő és modellje (1935)
* Műtermi csendélet (1959)

## Elektitaj disĉiploj 
* Tivadar Abonyi
* Éva Barta
* László Bartha
* Kálmán Csabai
* Tibor Csorba
* Endre Galla (pentristo)
* István Kákonyi
* Ernő Gyimesi Kásás
* Irén Karácsonyi
* Károly Kerti
* Lajos Áron Nagy
* László Saly Németh
* Loránd Sárkány
* Vladimir Szabó
* Lajos Szentiványi (pentristo)
* Tibor Vákár
* Emil Vén
* György Z. Gács

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio
* anglalingva biografio

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Voĉa velara frikativo

La **voĉa velara frikativo** estas voĉa konsonanto uzata en diversaj lingvoj.  Ĝia IFA-simbolo estas [] (la greka litero gamo); en SAMPA, G.

## Priskribo 
* Ĝia artikulacio estas frikativa.
* Ĝiaj artikulaciaj organoj estas langodorso kaj la palata velo, ĝi estas velsono.
* Ĝi estas voĉa konsonanto.
* Ĝi estas buŝa (la aero eliras *nur* per la buŝo).
* Ĝi estas centra (la aerfluo pasas meze super la lango, ne flanke).
* Ĝi estas pulma (la aerfluon produktas la pulmoj).

## Uzado 
* En la belorusa lingvo kaj en la sudaj dialektoj de la rusa lingvo [] funkcias kiel realigo de la praslava fonemo /g/, kaj estas signata per la cirila litero **г**; ekz-e  ).
* En la norma rusa lingvo ĝi aperas en kelkaj vortoj eklezislavaj (ekz-e  = «ho, Sinjoro!») kaj interjekcioj (ekz-e ). Ĝi krome aperas rezulte de voĉigo de /x/ (la vela frotsono senvoĉa) en la pozicio antaŭ voĉa konsonanto.
* En la cirila skribo de kelkaj lingvoj tjurkaj (en la kazaĥa lingvo, uzbeka lingvo) ĝi estas signata per '*ғ* (ekz-e  , «pli aĝa frato»).
* Kelkaj dialektoj de la turka lingvo retenis tiun sonon kiel sonvaloron de la litero ğ:  , «pli aĝa frato»).
* Novgreke: γάτα  (kato).

En la norma Esperanto la parolsono [] ne ekzistas. Tamen iuj lerniloj por ruslingvanoj (mis)rekomendas la sonon [] kiel surogaton por []. Tio estas nepre evitinda: dum la (por la rusa orelo tre simila) ĉeĥa glota frotsono voĉa [] estas tolerebla surogato por /h/, la sono [] por multaj alilingvaj esperantistoj estas nerekonebla.

## Vidu ankaŭ 
* Uvula frotsono voĉa
* Vela frotsono voĉa
* Glota frotsono voĉa

Kategorio:Konsonantoj
Kategorio:Frotsonoj
Kategorio:Velsonoj
Salzburg Global Seminar

**Salzburg Global Seminar (eo : Salcburga Tutmonda Seminario)** estas  ne-profitcela organizaĵo kiu gastigas programojn pri tutmondaj temoj tiom diversaj kiel sana prizorgado, edukado, kulturo, ekonomiko, geopolitiko, GLAT-aj aferoj, justeco kaj daŭreblo. Ĝia objektivo estas  "defii nunajn kaj estontajn gvidantojn solvi aferojn de tutmonda graveco" tra programoj okazantaj ĉe Schloss Leopoldskron, en Salzburg, Aŭstrio kaj en aliaj lokoj tra la mondo. Ĝi gastigis pli ol 500 sesiojn, konsistantaj el pli ol 30 000 partoprenantoj el 169 landoj, ekde ĝia kreado en 1947.

## Prezidantaro de *Salzburg Global Seminar* 
* Stephen Salyer, 2005–aktuala
* Amy Hastings, (aganta) 2005
* Olin Clyde Robison, 1991–2005
* Bradford Morse, 1986–1991
* Herbert P. Gleason, (aganta) 1985-1986
* John W. Tuthill, 1977–1985
* Thomas H. Eliot, 1971–1976
* Paul M. Herzog, 1965–1971
* Arthur S. Adams, 1962–1965
* Dexter Perkins, 1950–1961

## Misio 
La misio de la Salcburga Tutmonda Seminario estas defii nunajn kaj estontajn gvidantojn solvi aferojn de tutmonda graveco. La Salcburga Tutmonda Seminario kunvenigas kreivajn pensulojn el malsamaj kulturoj kaj institucioj. Ĝi organizas problemo-fokusitajn iniciatojn, subtenas la evoluigon de gvidantado kaj instigas opinio-influantojn tra aktivaj komunikadaj retoj, ĉio en partnereco kun gvidaj institucioj tra la tuta mondo kaj trans malsamaj sociaj tavoloj.

## Laŭtemaj areoj 
La programoj de la Seminario estas organizitaj laŭ jaraj temoj :
* *Plurlingva Mondo* (en 2017) :  Okaze de la Internacia Tago de la Gepatra Lingvo, *Salzburg Global Fellows* alvokas edukistojn, entreprenojn kaj registarojn promocii lingvan diversecon kiel tutmondan normon, kiu estas samtempe alvoko por ke multlingveco kaj lingvaj rajtoj estu valoraj, protektataj kaj akcelataj. La deklaracio en Esperanto estis kuneldonita en multlingva bitlibro (pp. 20-21/85 sur Salzburgglobal.org).

* Artoj kaj kulturo
* Novigo kaj daŭreblo
* Amaskomunikilaro kaj civitaneco
* Paco, justeco kaj sekureco
* Monda stabileco kaj evoluado

## Rimarkindaj participantoj 
La Salzburg Global Fellowship (Salzburg Tutmonda Kunuleco) konsistas el pli ol 30 000 individuoj el 169 landoj ĉirkaŭ la mondo kiuj partoprenis en la programoj de la Salcburgaj Tutmondaj Seminariaj ekde 1947.”

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Minority SafePack

## Eksteraj ligiloj 
* Deklaracio en Esperanto)

* Oficiala retejo : Salzburgglobal.org

Kategorio:Ne-profitaj organizaĵoj en Aŭstrio
Kategorio:Salcburgo
(32122) 2000 LD10

**(32122) 2000 LD10** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  far'de la teamo de la astronomia kampanjo " LINEAR " (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

Ĝia orbito iom malproksime tanĝas tiun de Marso sed ne traira ĝin. Ĝia marsa MOID estas 0,287614 astronomia unuo, tie estas 43,026 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Nándor Lajos Varga

**Nándor Lajos Varga** [lajoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Varga Nándor Lajos** estis hungara pentristo, grafikisto, altlerneja instruisto. Lia alia nomformo (vicordo) estis *Lajos Nándor Varga*.
eta|Memortabulo pri Nándor Lajos Varga
Nándor Lajos Varga https://artportal.hu/lexikon-muvesz/varga-nandor-lajos-1121/  naskiĝis la  en Losonc (Hungara reĝlando, nuntempa Lučenec en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Nándor Lajos Varga frekventis kolegion en Sepsiszentgyörgy, poste li akiris diplomon en Belarta Altlernejo de Budapeŝto. Liaj plej gravaj instruistoj estis Viktor Olgyai kaj István Réti. En 1922 li perntradis en Artistkolonio (Kecskemét) kiel disĉiplo de Imre Révész (pentristo). Inter 1924 kaj 1929 li estis asistanto en la altlernejo, poste instruisto, inter 1931-1948 katedrestro. En la jaroj 1929 kaj 1931 li havis stipendion en Londono. Inter 1951 kaj 1974 li gvidis propran lernejon (Akademio Varga). Li studvojaĝis en la 1960-aj jaroj en Rumanion, Sovetunion, Italion, Usonon. Li ricevis 3 pentristajn premiojn kaj en 1971 ŝtatan premion.

## El solaj ekspozicioj 
* 1930 Londono
* 1958, 1964, 1979, 1988, 1995, 1998 Budapeŝto
* 1970 Arthalo Budapeŝto
* 1975 Keszthely
* 1996 Szeged, Pápa

## El grupaj ekspozicioj 
* 1947, 1954, 1959, 1968, 1971, 1976, 1980, 1992 Budapeŝto
* 1976 Miskolc
* 1999 Cegléd

## Elektitaj pentraĵoj kaj similaj artaĵoj 
* Miklós Radnóti
* Magyar Múlt (1934-1935, serio)
* Visegrádi Dunapart (1962)
* Buék 1965 (akvaforto)
* Fekvő akt
* Góré fákkal

## Elektitaj kontribuoj 
* *A rézkarc* (1935)
* *Adattár a magyar művészi grafikához. I–II.* (1937, 1948)
* *Ismertető a művészi grafikához* (1942)
* *Műfajok a metszőművészetben* (1949)
* *Kisgrafikák a két világháború között* (1963)

## Elektitaj disĉiploj 
* Lajos Áron Nagy
* Tibor Cs. Erdős
* Lajos Cziráki
* Ferenc Doór
* Imre Drócsay
* Antal Fery
* Szilárd Iván
* Kálmán Kovács (pentristo)
* Ernő Kunt
* Árpád Radnóti Kovács

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Ildikó Brauer

**Ildikó Brauer,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Brauer Ildikó** estas hungara pentristo, grafikisto.

Ildikó Brauer https://artportal.hu/lexikon-muvesz/brauer-ildiko-7707/  naskiĝis la .

## Biografio 
Ildikó Brauer apartenis al arta studio inter 1978 - 2004. Ŝi frekventis artan mezlernejon inter 1980-1984, dekoracian lernejon inter 1986-1989. En 1993 ŝi lernis en Berlino helpe de stipendio. Ŝi akiris diplomon en Industriarta Altlernejo en 1994. Post siaj studoj ŝi aliĝis al pluraj artaj studioj. En 2009 ŝi akiris internacian artan diplomon. Ŝi ricevis kelkajn premiojn.

## El solaj ekspozicioj 
* Budapeŝto 1996, 2003, 2008, 2011
* Budaörs 2008

## El grupaj ekspozicioj 
* Győr 1995
* Budapeŝto 1996, 2002, 2007, 2012
* Berlino 2002
* Granada 2009
* Telki 2010

## Elektitaj pentraĵoj 
* Káró
* Áthatások

## Fontoj 
* oficiala paĝo hungare aŭ angle

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Hemanto

eta|blanka hemanto
**Hemanto** aŭ **sangofloro** (PIV) (*Haemanthus*) estas genro el la amarilidacoj. Ties specioj estas bulbaj herboj, staŭdoj kaj kreskas en suda Afriko kun ofte grandaj, okulfrapaj, kap- aŭ umbelformaj infloreskoj de ruĝaj aŭ blankaj floroj. Kelkaj specioj estas subvitre aŭ ĉambre kulturataj. Ili havas du aŭ nur kelkajn dikajn foliojn.

La genro havas 22 speciojn:

* blanka hemanto *(Haemanthus albiflos)*
* Haemanthus amarylloides
* Haemanthus avasimontanus
* Haemanthus barkerae
* Haemanthus canaliculatus
* Haemanthus carneus
* Haemanthus coccineus
* Haemanthus crispus
* Haemanthus dasyphyllus
* Haemanthus deformis
* Haemanthus graniticus
* Haemanthus humilis
* Haemanthus lanceaefolius
* Haemanthus montanus
* Haemanthus namaquensis
* Haemanthus nortieri
* Haemanthus pauculifolius
* Haemanthus pubescens
* Haemanthus pumilio
* Haemanthus sanguineus
* Haemanthus tristis
* Haemanthus unifoliatus


Kategorio:Flaŭro de Afriko
Kategorio:Ĝardenplantoj
Maria Gulegina

**Maria Gulegina** ( ukraine: Марія Агасівна Гулегіна, armene: Մարիա Գուլեգինա, denaske Meytardjan, ruse: Мейтарджян);, naskiĝis  en Odessa, Sovetunio, nun Ukrainio, do nun -jara) estas kantistino (soprano). Ŝi estas partikulare asocia kun la Itala repertorio.

Ŝia internacia ekkariero okazis en 1987 kiel Amelia (ĉe Luciano Pavarotti kiel Riccardo) en prezento de *Un ballo in maschera* en La Scala.

Kategorio:Sovetiaj operkantistoj
Kategorio:Belorusaj operkantistoj
Kategorio:Ukrainaj operkantistoj
Kategorio:Operaj sopranistoj
Kategorio:Armendevenaj ukrainoj
Mitiŝĉi (stacio de Moskva metroo)

**Mitiŝĉi** () estos finstacio de la Metroo de Moskvo sur Kaluĵsko-Riĵskaja linio, ĝi situos najbare de la stacio '''' en Mitiŝĉi. Ĝi estos malfermita en 2020.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de stacioj de Moskva metroo

## Eksteraj ligiloj 
*   ()

Kategorio:Stacioj de Moskva metroo
Kategorio:Kaluĵsko-Riĵskaja linio (Moskvo)
Kategorio:Mitiŝĉi
Kategorio:Distrikto Mitiŝĉi
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 2020
Kategorio:2020 en Moskvo