open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ben Okri

Siro **Ben OKRI,** OBE  (naskita la 15-an de marto 1959 en Minna, Niĝerio) estas niĝeria verkisto kaj poeto loĝanta en Londono, Britio. 

Konsiderita unu el la plej gravaj afrikaj aŭtoroj en la postmoderna kaj postkolonia tradicioj, Okri estis komparita favore al aŭtoroj kiel Salman Rushdie kaj Gabriel García Márquez. 

En 1991, li ricevis la Booker-premion pro sia plej konata romano, *The Famished Road*. 

## Vivo 
Dum sia infanaĝo, li loĝis kun sia familio en Londono, antaŭ ol ili revenis al Niĝerio en 1968. En 1977, li translokiĝis reen al Anglio por studi ĉe la Universitato de Essex, sed estis devigita forlasi la studojn post du jaroj pro manko de financoj.

## Verkado 
Liaj spertoj dum la Niĝeria Enlanda Milito laŭdire inspiris multajn el liaj verkoj. 

Ekde la publikigo de sia unua romano, *Floroj kaj Ombroj* (1980), Okri ricevis internacian laŭdon kaj ofte estas citita kiel unu el la plej elstaraj verkistoj de Afriko. Lia plej konata verko, *La Vojo al la Malsato*, kiu gajnis la Booker-premion en 1991, kune kun *Kantoj de Sorĉo* kaj *Senfinaj Riĉecoj*, formas trilogion, kiu sekvas la vivon de Azaro, spiritinfano.

La rakontanto, tra la socia kaj politika maltrankvilo en afrika lando, rememorante la memorojn de Okri pri militdetruita Niĝerio, kombinas modernisman poetikon kun la parolaj tradicioj de la popoloj de Niĝerio, evoluigante la linion de Chinua Achebe, Amos Tutuola, Wole Soyinka.

## Verkaro 
* *lowers and Shadows*, 1980
* *The Landscapes Within*, 1981
* *Incidents at the Shrine*, 1986
* *Stars of the New Curfew*, 1988
* *The Famished Road*, 1991
* *An African Elegy*, 1992
* *Songs of Enchantment*, 1993
* *Astonishing the Gods*, 1995
* *Birds of Heaven*, 1995
* *Dangerous Love*, 1996
* *A Way of Being Free*, 1997
* *Infinite Riches*, 1998
* *Mental Fight*, 1999
* *In Arcadia*, 2002
* *Starbook*, 2007

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* AALBC.com Aŭtora Profilo de Ben Okri

Kategorio:Niĝeriaj verkistoj
Kategorio:Magirealismaj verkistoj
Mitoĥondria DNA

**Mitoĥondria DNA** (aŭ **Mitokondria DNA**, *mtDNA* kaj *mDNA*) estas la DNA situanta en la mitokondriaj organetoj en eŭkariota ĉelo, kiu konvertas kemian energion el nutraĵoj en adenozinan trifosfaton (ATP). Mitokondria DNA estas malgranda parto de la DNA enhavita en eŭkariota ĉelo; plejparto de la DNA troviĝas en la ĉelkerno, kaj, en plantoj kaj algoj, la DNA ankaŭ troviĝas en plastidoj, kiel ekzemple kloroplastoj. Mitokondria DNA respondecas pri la kodado de 13 esencaj subunuoj de la kompleksa sistemo oksidativa fosforiliga (OXPHOS), kiu ludas rolon en la ĉela energikonverto.

Kategorio:Genetiko
Robert Kerr

**Robert KERR** (20a de Oktobro 1757 – 11a de Oktobro 1813) estis skota kuracisto, verkisto pri scienco kaj aliaj temoj, kaj tradukisto.

## Kariero
Li studis medicinon en la Universitato de Edinburgo kaj praktikis en la *Edinburgh Foundling Hospital* kiel kuracisto. Li estis elektita membro de la Reĝa Societo de Edinburgo en 1788. 

Li tradukis kelkajn sciencajn verkojn en anglan, kiel la verko de Antoine Lavoisier de 1789, nome *Traité Élémentaire de Chimie*, publikigita laŭ la titolo *Elements of Chemistry in a New Systematic Order containing All the Modern Discoveries*, en 1790. En 1792, li publikigis *The Animal Kingdom*, unuaj du volumoj de kvarparta traduko de la verko de Linnaeus nome *Systema Naturae*, kiu estas ofte citata kiel taksonomia aŭtoritato por multaj specioj. (Li neniam tradukis la ceterajn du volumojn.)

En 1794, li lasis sian postenon kiel kuracisto por administris paperfabrikon en Ayton (Berwickshire) kiun li estis aĉetinta. Li perdis multon de sia riĉaĵo en tiu entrepreno. Pro ekonomia neceso li ekverkis denove en 1809, kaj publikigis varion de minoraj verkoj, ekzemple *General View of the Agriculture of Berwickshire*. Lia lasta verko estis traduko de la verko de Cuvier *Recherches sur les ossements fossiles de quadrupedes*, kiu estis publikigita post la morto de Kerr laŭ la titolo "Essays on the Theory of the Earth".

Aliaj verkoj estis amasa historia studo titolita *A General History and Collection of Voyages and Travels* en dek ok volumoj. 

Li priskribis al la scienco ekzemple la Nimfikon (*Nymphicus hollandicus*).

## Referencoj 
* Lee, Sidney, eld. (1892). ["Kerr, Robert (1755–1813)".](https://en.wikisource.org/wiki/Dictionary_of_National_Biography,_1885-1900/Kerr,_Robert_(1755-1813)) *Dictionary of National Biography*. Vol. 31. London: Smith, Elder & Co.
* - La enkonduko de Douglas McKie enhavas informon pri Robert Kerr, tradukisto de la libro.

## Eksteraj ligiloj
* 
* Contemporary review de "Essays on the Theory of the Earth"
* Significant Scots: Robert Kerr el ElectricScotland.com.

 

Kategorio:Britaj kuracistoj
Kategorio:Britaj sciencaj verkistoj
Kategorio:Britaj zoologoj
Arina Sabalenka

**Arina Sabalenka**, per plena nomo *Arina Sjarhjejeŭna Sabalenka*, per cirila alfabeto , angle skribita per persona nomo *Aryna*, estas belorusa profesia tenisistino. Ŝi naskiĝis la	5-an de majo 1998 en Minsko, do nun estas -jaraĝa, kaj nun vivas en Miamo, Florido. Plej grandaj sukcesoj ĝis nun estas venki en la Aŭstralia Malferma Turniro 2023 kaj kaj 2024 samkiel la Usona  Malferma Turniro 2024 en unuopaj konkuroj kaj venki en la Aŭstralia Malferma Turniro 2021 kaj la Usona  Malferma Turniro jam en 2019 en duoblaj konkuroj.
## Vidu ankaŭ 
Pri ŝia finala malvenko de septembro 2023 en la usona malferma turniro:
 artikolo: *Usona tenisisto Coco Gauff gajnis la tenisturniron US Open*

## Eksteraj ligiloj 
* 
*  ()

Kategorio:Belorusaj tenisistoj
Kategorio:Usonaj tenisistoj
Nicolae Iorga

**Nicolae IORGA** (n. la 17-an de januaro 1871 en Botoșani - m la 27-an de novembro 1940 en Ploiești) estis rumana historiisto, verkisto kaj politikisto.

Unu el la fondintoj de la Nacia Demokrata Partio ( *Partidului Naționalist-Democrat* ). En 1931-1932 li estis ĉefministro kaj ministro pri publika edukado. Prezidanto de la Senato de Rumanio (1939).

## Vivo 
Iorga studis en Iași, Parizo, Berlino kaj Leipzig kaj fariĝis membro de la Rumana Akademio en 1893, la saman jaron kiam li ricevis sian doktorecon pri filozofio.

Post sia doktoriĝo, Iorga estis nomumita koresponda membro de la Rumana Akademio , fariĝante plena membro en 1911. Li fondis la literaturan movadon " semănătorismo " (de la nomo de la revuo "Sămănătorul" - semanto). 

En 1913, li fondis la unuan "Instituton por Sudorienteŭropaj Studoj" (ISSEE) en Bukareŝto por plifortigi la rolon de Rumanio en Balkanio, tiel fariĝante pioniro de Balkanologio. 

Komencante kiel marksisto, Iorga fariĝis ekstremdekstra populisto. Li estis elstara figuro en la partio Nacia Renesanca Fronto, kiu subtenis la politikojn de reĝo Karolo la 2-a. 

Per siaj disĉiploj kaj aliaj fervoruloj, li lasis sian spuron, sen rekte aperi, sur la tre grava agrara reformo de 1918 (kiam la grandaj bienoj estis dividitaj).

Kiel elektita membro de la pligrandigita unua rumana parlamento, li estis prezidanto de la Deputita Ĉambro en 1919–20. 

Dum la nacifaŝista regado, li estis devigita forlasi Bukareŝton, li estis kidnapita kaj mortigita de legianoj de la Fera Gvardio survoje. 

Li estas entombigita en Bukareŝto, en la Tombejo Bellu.

## Verkado 
Aŭtoro de granda nombro da verkoj pri la historio de Rumanio, Turkio, Balkanio, kaj la historio de la rumana literaturo . 

Interalie, Iorga fondis arkeologian instituton en Sarande kaj malkovris la unuan skriban dokumenton en la albana lingvo.

## Verkaro 
* Bizanco post Bizanco
* Historio de la Otomana Imperio (en 5 volumoj)
* Historio de la Rumanoj (en 10 volumoj)
* Esplorado kaj dokumentoj pri la historio de la rumanoj (en 25 volumoj)

## Memoro 
Lia portreto estis prezentita sur la rumanaj 10.000-lejaj monbiletoj de 1999, kaj poste sur la 1-leŭa monbileto de 2005.
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* (rumane) The Nicolae Iorga Institute
* (rumane) *Revista Istorică* , Editura Academiei enigo

Kategorio:Rumanoj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Rumanoj de la Unua Mondmilito
Kategorio:Rumanaj pedagogoj
Kategorio:Rumanaj etnografoj
Kategorio:Geopolitikistoj
Kategorio:Rumanaj politologoj
Kategorio:Filozofoj de historio
Kategorio:Aforismistoj
Kategorio:Rumanaj filozofoj
Kategorio:Sociaj historiistoj
Kategorio:Slavistoj
Kategorio:Rumanaj orientalistoj
Kategorio:Balkanistoj
Kategorio:Ekonomikaj historiistoj
Kategorio:Kristanaj historiistoj
Kategorio:Eksaj marksistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Rumanio
Kategorio:Rumanaj poetoj
Kategorio:Rumanaj dramistoj
Kategorio:Rumanaj historiistoj
Molly Weasley

**Molly Weasley** (elparolata Moli Veslej) estas fama fikcia sorĉistino en la serio de fantastaj romanoj pri Harry Potter, verkita de J. K. Rowling. Ŝia rolo difiniĝas precipe per tio, ke ŝi estas engaĝita patrino de sep adoleskaj infanoj, interalie Ronald Weasley, la plej bona amiko de Harry, kaj la sola filino kaj plej juna infano, *Ginny*, kiu fine fariĝas la edzino de Harry. Tamen la patrina rolo iom kaŝas ke ŝi estas brile kapabla magiistino kaj interalie elstara en magiaj dueloj.

Weasley
Imre Bangha

**Imre Bangha** [banga], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Bangha Imre** estis hungara hindologo, altlerneja instruisto, tradukisto.

 naskiĝis  en Győr.

## Biografio 
 maturiĝis en benediktana gimnazio en sia naskiĝurbo en 1985, poste li akiris hindologian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös, pli poste li doktoriĝis en Universitato Visva-Bharati en 1998. Inter 1998-2009 li instruis kaj esploris hindologion en Visva-Bharati, ankaŭ en Universitato de Oksfordo. Lia habilitiĝo okazis en 2016 en la hungara universitato. Tiutempe li estis institutestro de Transilvania Hungara Universitato Sapientia. Lia esplorkampo estis la mezepoka hinda poezio. Li ricevis precipe baratajn premiojn inter 2011-2020.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Távollét. Mira hercegnő misztikus versei és legendája* (kunaŭtoro, 1997) 
* *The First Published Anthology of Hindi Poets* (2000)
* *Mítoszok és otthonok. India 2002–2003* (2007)
* *Jöttem a Gangesz partjairól. Bengáli kultúra és magyar irodalom* (2011)
* *Költők és koldusok között. Indiai napló, 2001–2017* (2019)

## Elektitaj tradukaĵoj 
* Sunil Gangopadhyay: *Tea a Tádzs Mahalban* (1998)
* Rabindranath Tagore:
** *Regélő folyópart (Ghátér kathá)* (2008)
** *Betegágyban* (2010)

## Fontoj 
* biografio angle kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* datenoj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj hindologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Ildikó Puskás

'*** [puŝkAŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Puskás Ildikó*' estis hungara hindologo, altlerneja instruisto.

 naskiĝis  en Nagyvárad (Hungara reĝlando, nuntempa Oradea en Rumanio), ŝi mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 apartenis al la hungara minoritato en sia naskiĝurbo en Rumanio inter 1945-1956, poste ŝi kun sia familio translokiĝis al Budapeŝto. Ŝi akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös, poste en 1967 ŝi pasigis plenan jaron en Barato, dum ŝi plustudis en Universitato de Delhio, krome travojaĝis la landegon kun Károly Lajos Fábri. Hejmenveninta inter 1968–1973 ŝi estis asistanto en Scienca Universitato Attila József, poste en Universitato Loránd Eötvös apud István Hahn. Tiutempe ŝi studvojaĝis kelkajn monatojn per stipendioj al diversaj universitatoj. En 1987 ŝi iĝis katedrestro en Scienca Universitato Lajos Kossuth, sed ŝi instruis plu en Universitato Loránd Eötvös. La :en:University of Central Missouri invitis ŝin instrui inter 1989-1990. Ŝi iĝis katedrestro en Universitato Loránd Eötvös en 1995, en la sekva jaro ŝi habilitiĝis, fine en 2007 ŝi pensiuliĝis. Intertempe ŝi kandidatiĝis (CSc) en 1978, ŝi doktoriĝis en 2001 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Ŝi edziĝis kaj naskis dufoje.

## Ŝiaj disertaĵoj 
* *A prae-árya India. A régészeti, nyelvészeti és vallástörténeti források történeti értékeléséhez.* (1978)
* *A Mediterraneum és India kapcsolatai az i. e. 2/1. évezredben.* (1996)
* *Indo-Mediterranean Crosscultural and Trade Relations in the Second-First Millennium B. C.* (1998/2001)

## Ŝiaj elektitaj libroj 
* *Az indiai felsőoktatás.* (1973)
* *Istenek tánca. Rövid áttekintés az indiai vallásokról.* (1984)
* *Hinduizmus. Források.* (1991)
* *Lélek a körforgásban. A hinduizmus születése.* (2000)

## Ŝiaj elektitaj tradukaĵoj 
* *Róma istenei.* (kunaŭtoro, 1975)
* D. Oates – J. Oates: *A civilizáció hajnala.* (1983)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj hindologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ay Yola

**Ay Yola** (elp. **Aj Jola)** ) estas baŝkira bando el Ufa, aktiva ekde 2024, kiu faras muzikon miksante modernajn muzikajn stilojn (mondmuzikon, elektronika muzikon) kun tradiciaj baŝkiraj elementoj el la kultura heredaĵo de Baŝkirio. La sukceso de Ay Yola venis per la unuopaĵo *"Homay"* (eldonita la 14-an de marto 2025). La kanto estis aŭskultita milionojn da fojoj kaj en aprilo 2025, *Homay* eniris la tutmondajn Shazam-furorlistojn je numero 7, superante internaciajn stelulojn kiel Lady Gaga kaj estis ege populara precipe en la tjurkaj ŝtatoj: Kazaĥio, Turkio, Uzbekio, Kirgizio kaj Turkmenio.

## Multlingvaj versioj 
La kantoj estas plejparte kantataj en la baŝkira lingvo, kvankam la kantistino ankaŭ jam kantis en la kazaĥa, rusa kaj angla. Malgraŭ tio ĝi superas lingvajn barojn pro la aŭtenteca muziko, kiu tuŝas la sentojn de homoj. 

Ekzistas ankaŭ kovraj versioj en la uzbeka, kirgiza, kazaĥa, turka, ukrajna, rusa, filipina, azerbajĝana, tatara, ĉuvaŝa, mongola, angla kaj jakuta lingvoj.  

## Muzika stilo kaj koncepto 
La bando inspiriĝas de la baŝkira nacia epopeo *Ural-Batyr*, kies motivoj kaj roluloj estas reprenitaj en la kantotekstoj. La muzikistoj nomas novan muzikan interpreton de la epopeo "Ural-batyr" sia ĉefa misio.

La muzika stilo de la bando karakteriziĝas per monotona ritmo, kiu rememorigas la klakadon de hufoj kaj la uzon de ripetaj muzikaj frazoj. Samtempe, ilia sono ne estas sen rafinaĵo: ili uzas neatenditajn melodiajn transirojn kaj fascinajn voĉajn teknikojn. Specialan atmosferon kreas profunda, monotona baso, enkondukante la aŭskultanton en meditan staton. 

**"Homay"** (elp. Homaj)

Ekzemplo estas la komponaĵo "Homay", kiu organike kombinas elementojn de tradicia kaj moderna muziko: elektronikaj dancritmoj interplektiĝas kun la sono de popolinstrumentoj (*kurai*, dombro kaj kobozo) kaj virinaj voĉoj estas kompletigitaj per vira gorĝa kantado.

La kanto parolas pri la birdo Huma. Huma estas prezentita kiel gardanto de sankta scio kaj simbolo de saĝo kaj lumo. La kanto kreas paralelon inter Huma kaj modernaj baŝkiraj virinoj, skizante kulturan sinsekvon kaj identecon. 

Pro la alta populareco de la kanto "Homaj" en Centra Azio, la bando publikigis version en la kazaĥa lingvo. La komponaĵo ricevis vastan rekonon en Kazaĥio, kio ŝuldiĝas al ĝia kultura signifo: la titolo de la kanto estas asociita kun la mitologia bildo de la humaja birdo, simbolante bonŝancon kaj bonfarton en la kazaĥa kulturo.

## Diskografio (elekto) 
* 2025: *Batir*
* 2025: *Homay*
* 2025: *Urala Batir*

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
Multlingveco en muziko

## Eksteraj ligiloj 
Homay, filmeto en YouTube

Homaj Cover songs, Asia Films, YouTube
Kategorio:Muziko de Baŝkirio
Kategorio:Baŝkira lingvo
Kategorio:Rokmuzikaj grupoj
Kategorio:Popolmuzikaj grupoj
Kategorio:Popol-rokmuzikaj grupoj
Amos Tutuola

**Amos TUTUOLA** (, n. la 20-an de junio 1920 en Abeokuta - m. la 8-an de junio 1997 en Ibadan) estis niĝeria verkisto (romanisto kaj novelisto) anglalingva.

Lia unua publikigita romano, **The Palm-Wine Drinker* * (1952), estis unuanime laŭdata tra la mondo kaj vekis intereson pri afrika literaturo. Liaj verkoj devias de okcidentaj literaturaj modeloj, ĉerpante inspiron de parolaj rakontoj kaj joruba folkloro.  

## Verkado 
Post ĝia publikigo en 1952, *The Palm-Wine Drinker (La Palmvino-Trinkanto),* Tutuola ricevis laŭdojn de multaj verkistoj kaj intelektuloj, inkluzive de Dylan Thomas. En Niĝerio, tamen, ĝi kaŭzis multe da polemiko kaj severajn kritikojn: Tutuola estis akuzita pri portretado de la niĝeria popolo en negativa lumo, ĉar la protagonisto de la rakonto estas superstiĉa drinkulo, nekapabla paroli la anglan ĝuste. La niĝeria verkisto Chinua Achebe tamen defendis la romanon, emfazante, ke ĝi estis kritiko de okcidenta konsumismo.

En 1954 li publikigis *Mian Vivon en la Arbustaro de Fantomoj* kaj en 1955 *Simbi kaj la Satiruso de la Malhela Ĝangalo*, kiu plifirmigis lian grandan internacian sukceson kaj igis lin fama verkisto. *Mia Vivo en la Arbustaro de Fantomoj* estas rakontita el la perspektivo de knabo perdita en la koro de la tropika arbaro, kie vivas fantomoj. 

Tutuola estis unu el la fondintoj de la Mbari Klubo, organizo de verkistoj kaj redaktistoj, kiu atingis grandan gravecon en Niĝerio. Li instruis ĉe la Universitato de Ife (nun Universitato Obafemi Awolowo)  kaj en 1983 ĉe la Internacia verkada programo ĉe la Universitato de Iovao (Usono). Post sia emeritiĝo, li loĝis en Niĝerio inter siaj du hejmoj en Ibadan kaj Ago-Odo.

## Verkaro 
* *he Palm-Wine Drinkard* (1946, publikigita 1952)
* *My Life in the Bush of Ghosts* (1954)
* *The Brave African Huntress* (1958)
* *Simbi and the Satyr of the Dark Jungle* (1962)
* *Feather Woman of the Jungle* (1962)
* *Ajaiyi and his Inherited Poverty* (1967)
* *The Witch Herbalist of the Remote Town* (1981)
* *Yoruba Folktales* (1986)
* *Pauper, Brawler and Slanderer* (1987)
* *The Village Witch Doctor and Other Stories* (1990, rakontoj)

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Chinua Achebe

## Eksteraj ligiloj 
* Amos Tutuola Kolekto ĉe la Harry Ransom Centro
* Amos Tutuola ĉe la Imperia Arkivo
* Profilo de Amos Tutuola de Michael Swanwick

Kategorio:Niĝeriaj verkistoj
Ŝibata

**Ŝibata** () estas urbo en la Gubernio Nigato, en regiono Ĉubu en ĉefa insulo Honŝuo en Japanio.
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2020 Ŝibata havis populacion de . Ĉirkaŭ la 1950-aj jaroj Ŝibata atingis la internacian kvalifikon urbego (pli granda, ol cent mil), poste ĝi konstante kreskis, ĉirkaŭ 2000 la loĝantaro kulminis, poste malkreskis, eĉ ĝi perdis la urbegan kvalifikon en la 2010-aj jaroj.

## Geografio 
Ŝibata situas situas plejparte sur ebenaĵo kun malgranda marbordo ĉe la Japana Maro. Gubernia ĉefurbo Nigata (urbo) kaj Ĝoecu troviĝas po 25, Nagaoka 69, Fukuŝima 103, ĉefurbo Tokio 254 kilometrojn aere laŭ https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
Dum la Edo-periodo fortikaĵo defendis la komunumon. Ŝibata estis establita la 1-an de aprilo 1889 per kreado de la moderna municipa sistemo, poste estis levita al urbostatuso la 1-an de januaro 1947. En 2003 prosima urbo, post 2 jaroj alia urbo kun vilaĝo aliĝis al Ŝibata.

## Ekonomio 
La ekonomion de Ŝibata dominas la agrikultura sektoro kun rizoj kiel la ĉefa kultivaĵo. Industrioj inkluzivas sakeobierfaradon kaj plastokomponentan produktadon.

## Edukado 
Ŝibata havas 19 publikajn bazlernejojn kaj 10 publikajn mezlernejojn funkciigatajn de la urba registaro. La urbo havas sep publikajn mezlernejojn funkciigatajn de la prefektujo, kaj la prefektujo ankaŭ funkciigas unu specialinstruan lernejon por handikapuloj. Altlernejo Keiva ankaŭ situas en Ŝibata.
eta|

## Trafiko 
Ŝibata havas bonajn fervojajn kaj ĉefvojajn kontaktojn al la regiono. Ŝajnas, spite la marbordon haveno ne funkcias.

## Klimato 
Ŝibata situas en humida subtropika klimato (Cfa) laŭ la klimata klasifiko de Köppen kun varmaj, malsekaj someroj kaj malvarmaj vintroj. La meza jara temperaturo estas . La jarpluvo averaĝas 1920 milimetrojn, en ĉiuj monatoj pluvas, dum vintre okazas grandaj neĝadoj.

## Vidindaĵoj 
* fortikaĵo (la ĉefa allogaĵo por vizitantoj, fone dum kaj printempaj festoj ebleco observi la ĉerizflorojn 
* preĝejoj, ankaŭ katolika kirko
* ĝardeno
* termofonto
* muzeoj
* plaĝo

## Ĝemelurboj 
*  :en:St. James, Missouri, Usono, Misurio
*  Orange City (Iovao), Usono, Iovao
*  Ujĝonbu, Sud-Koreio

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Japanio
Kiyoshi Itō

**Kiyosi Itô** (伊藤 清 Itō Kiyoshi; naskiĝis la 7-a de septembro 1915 en Hokajdo, Japanio – mortis la 10-a de novembro 2008 en Kioto) estis fama japana matematikisto konata kiel la fondinto de la moderna stokasta kalkulo.

## Vivo kaj Kariero 
Itô doktoriĝis sub Teiji Takagi ĉe la Universitato de Tokio kaj poste laboris ĉe la Universitato de Kioto kaj aliaj institucioj en Japanio. Li estas ĉefe konata pro sia **Itô-kalkulo**, matematika kadro por la analizo de stokastaj procezoj, kiu iĝis esenca ilo en financa matematiko, statistiko kaj fiziko.

Lia plej fama rezulto estas la **Itô-formulo**, stokasta versio de la ĉena regulo, kiu estas fundamenta en la teorio de stokastaj diferencialaj ekvacioj.

## Premioj 
* En 1987 li ricevis la Wolf-Premio pri Matematiko pro siaj pioniraj kontribuoj al la fundamentoj de moderna probabla kalkulo.
* Li ankaŭ ricevis multajn nacie kaj internacie prestiĝajn premiojn, kiel la Premio Imperiestra de Japanio kaj la Medalo Lomonosov.

## Heredaĵo 
La laboro de Itô daŭre gravas por la aplikoj de matematiko al ekonomio, financo, kaj aliaj naturaj sciencoj. Lia influo etendiĝas tutmonde.

## Eksteraj ligiloj 
* Premio Wolf – Kiyosi Itô
* Artikolo en la angla Vikipedio

Kategorio:Japanaj matematikistoj
Kategorio:Probabloteoriistoj
Kategorio:Membroj de la franca Akademio de Sciencoj
Kategorio:Wolf-premiitoj pri matematiko
Gabriela Kopcová

**Gabriela Kopcová**, edziniĝinta **Střeláková** ( Domamil – ) estis ĉeĥa bibliotekistino, verkistino, aŭtorino de libroj por infanoj, vidartistino. Sian fraŭlinan nomon „Kopcová“ ŝi uzis por artisma agado.

## Verkaro
* A co tvůj mobil? (2005, Kaj kio pri via poŝtelefono?)
* Abecední hrátky se zvířátky (2001, 2002, Alfabetaj ludoj kun bestetoj)
* Člověk rodu ženského (1983, Homo de virina genro)
* Jirkova cesta vesmírem (2016, Vojaĝo de Georgĉjo tra la kosmo)
* Kohout Fejfara (2008, Virkoko Fejfara)
* Kosmofabeloj por bona nokto (2020, esperantigis Miroslav Malovec)
* Líný Krocan (2009, Pigra meleagro)
* Liščí pohádka (2004, Vulpa fabelo)
* Nejkrásnější pohádky (2013, la plej belaj fabeloj)
* Paní Pohádka (2012, Sinjorino Fabelo)
* Pohádky o planetách – Vesmírníčky na dobrou noc (2016, Fabeloj při planedoj – Kosmofabeloj por bona nokto)
* Pohádky pro nejmenší (2011, Fabeloj por etuloj)
* Pohádky od vody (2018, Fabelo de akvo)
* Pohádky s velkými písmeny (2014, Fabelo kun majuskloj)
* Pohádky z hájovny (2003, 2012, 2016, 2022, Fabeloj el arbar-gardista domo)
* Pohádky z rozkvetlé louky (2023, Fabeloj de floranta herbejo)
* Pohádky z tajemného lesa (2007, Fabeloj el mistera arbaro)
* Pohádky ze statku (2007, 2013, 2020, Fabeloj el farmo)
* První čtení s velkými písmeny (2013, 2019, Unua legado kun majuskloj)
* Příběhy z lesa (2019, Rakontoj el arbaro)
* Rozprávky pre najmenších (2011, Fabeloj por etuloj, slovakigis Ján Dziak)
* Říkadla a pohádky (2011, 2021, Ludversoj kaj fabeloj)
* Samohlásky na výletě: pohádková abeceda (2016, Vokaloj ekskursas: fabela alfabeto)
* Sojčí pohádka (2008, Garola fabelo)
* Srnčí pohádka (2007, Kapreola fabelo)
* Štěpánka objevuje planety (2017, Stefanino malkovras la mondon)
* Učíme se číst: čtyři druhy písma (2018, Ni lernas legi: kvar tipoj de skribo)
* Zaječí pohádka (2007, Lepora fabelo)

## Fontoj
*Nacia Biblioteko en Prago

## Eksteraj ligiloj
*Libroj de Gabriela Kopcová

Kategorio:Ĉeĥaj porinfanaj verkistoj
Shiing-Shen Chern

**Shiing-Shen Chern** (陳省身 Chén Xǐngshēn; naskiĝis la 26-a de oktobro 1911 en Kaŝing, Ĉinio – mortis la 3-a de decembro 2004 en Tjanĝino, Ĉinio) estis ĉina-usona matematikisto, unu el la fondintoj de moderna diferenca geometrio.

## Vivo kaj Kariero 
Chern doktoriĝis en Germanio sub Wilhelm Blaschke kaj estis profunde influita de la laboro de Élie Cartan. Post reveno al Ĉinio, li instruis ĉe Tsinghua Universitato kaj poste elmigris al Usono, kie li laboris ĉe la Universitato de Kalifornio ĉe Berkeley.

Li estas plej konata pro la Chern-klasoj, kiuj havas fundamentan signifon en algebra geometrio, diferenca topologio, kaj teoria fiziko. Liaj kontribuoj ankaŭ kondukis al la evoluo de la Chern–Simons-teorio, grava en moderna kvantuma kampteorio.

## Premioj 
* En 1983 li ricevis la Wolf-Premio pri Matematiko pro sia pionira laboro en diferenca geometrio kaj ĝiaj rilatoj kun topologio.
* Li ankaŭ estis honorita per la Premio Steele, la Medalo De Morgan kaj aliaj internaciaj premioj.

## Heredaĵo 
Shiing-Shen Chern estis fondinto de la Matematika Esplorinstituto pri Scienco kaj Teknologio (MSRI) en Berkeley. Lia influo estas sentebla en pluraj branĉoj de moderna geometrio kaj fiziko.

## Eksteraj ligiloj 
* Premio Wolf – Shiing-Shen Chern
* Artikolo en la angla Vikipedio

Kategorio:Ĉinaj matematikistoj
Kategorio:Usonaj matematikistoj
Kategorio:Diferencialaj geometroj
Kategorio:Ĉinaj poetoj
Kategorio:Membroj de la Usona Nacia Akademio de Sciencoj
Kategorio:Wolf-premiitoj pri matematiko
Kategorio:Topologoj
Kategorio:Membroj de la franca Akademio de Sciencoj
El beso del sueño

***El beso del sueño*** (Dormokiso) estas hispana trilera filmo de 1992 kaj premierita en 1993, reĝisorita de Rafael Moreno Alba kaj ĉefrolulita de Maribel Verdú kaj Juan Diego.

## Intrigo
Margot ne estas konvencia prostitutino. ŝi plibonigis sian teknikon per uzado de la nomita "dormokiso", nome drogi klientojn per forta dormigilo, kio permesas al ŝi ŝteli iliajn valoraĵojn tute trankvile. Lia plej taŭga medio por realigi tiujn praktikon estas la trajnoj kiuj trairas landlimojn, en kiu multaj viroj movas grandajn monsumojn. Iam ŝi konas Salvatierra, koruptan ekspolicanon de suspektinda konsuto, kiu interesiĝis en partopreno en tiu enspeziga negoco. Ambaŭ komencas strangan rilaton en kiu sentoj kaj mondeziro miksiĝas kaj konfliktos. 

## Geaktoraro kaj roluloj 
* Maribel Verdú kiel Margot.
* Juan Diego kiel Salvatierra.
* Eusebio Poncela kiel Fernando Delgado.
* Tony Isbert kiel Sandoval / Inspector.
* Valentín Paredes kiel *El Belga*.
* Manuel Alexandre kiel Patro de Margot.
* Agustín González kiel kuracisto.
* José María Caffarel kiel pastro.
* Tito García kiel generalo.
* Francisco Guijar kiel grafo.
* Ramón Lillo kiel maljunulestro.
* Pilar Bardem kiel Sor Purificación.
* José Moreno kiel trajnkontrolisto.
* José Ramón Pardo kiel ĉarpentisto.
* Miguel Ángel Salomón kiel ĵuvelisto.
* Estrella Zapatero kiel sekretariino.
* Javier Mas kiel leterportisto.
* José Luis Santos kiel trajnulo.

## Eksteraj ligiloj
* en imdb

Kategorio:Filmoj aperintaj en 1992
Kategorio:Hispanaj dramaj filmoj
Kategorio:Trileraj filmoj
Ferenc Ruzsa

**Ferenc Ruzsa** [ruĵa], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Ruzsa Ferenc** estis hungara hindologo, filozofo, altlerneja instruisto. Lia patro estis Imre Ruzsa.

 naskiĝis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris magistron pri hindologio kaj filozofio en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1982. Post la diplomo li estis jardekon komputilisto, sed inter 1983-1986 li havis stipendion. En 1992 li revenis en la universitaton por instrui, en 1998 li estis levita docento, profesoro en 2017. Inter 1994 kaj 2009 li instruis ankaŭ en :hu:A Tan Kapuja Buddhista Főiskola (en 1997 li estis levita katedrestro, en 2005 profesoro, en 2007 rektoro. Intertempe li akiris sciencan gradon Ph.D. en 1994, en la sekva jaro li kandidatiĝis (CSc), fine doktoriĝis en 2017 antaŭ la Hungara Scienca Akademio, lia habilitiĝo okazis en 2016, dum li ricevis stipendiojn inter 1998–2001 kaj 2002–2005. Liaj ĉeftemoj estis la frua budhismo, Indusa Kulturo, moderna analiza filozofio, hindarja lingvaro kaj dravida lingvaro.

## Liaj libroj 
* Adi-Ŝankaro: *A Brahma-szútra magyarázata* (1996)
* *A klasszikus szánkhja filozófiája* (1997)
* ''A' meta-physica mívelésének hasznárúl'' (2005)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio angle

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj hindologoj
Kategorio:Hungaraj filozofoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ovejas negras

***Ovejas negras*** (Nigraj ŝafoj) estas hispana drama filmo de 1990 reĝisorita kaj verkita de José María Carreño Bermúdez. Ĝi estis la nura filmo reĝisorita de tiu kinisto, en kiu li faras akran kritikon de la katolika edukado en la Frankisma Hispanio kun stilo de nigra komedio kun influoj de Alfred Hitchcock kaj Luis Buñuel plus membiografiaj konotacioj.

## Intrigo
Adolfo de Cruz, 45-jarulo, vizitas iaman instruiston lian, nome la pastro Benito, aktuala direktoro de la lernejo en kiu li studis. Dum la renkontiĝo, Adolfo rakontas intiman epizodon okazigitan kiam li estis knabo. Post la morto de sia frato Fernando, kiu havis seksajn rilatojn kun junulino Lola, li devigas sin mem la mision apartigi for de la "malbona vojo" tiujn kiujn li nomas "nigraj ŝafoj", spite la fakton, ke li amis ilin. Tiucele li venenigas Lola kaj sian amikon Emilio, kaj post konfesi tiujn murdojn al la pastro Crisóstomo li venenigas ankaŭ lin por eviti la denuncon.​ 

## Geaktoraro kaj roluloj 
* Miguel Rellán - Adolfo de Cruz, plenkreska
* Juan Diego Botto - Adolfo de Cruz, knabo
* Josep Sazatornil - pastro Benito
* Maribel Verdú - Lola
* Juanjo Artero - Fernando
* Gabino Diego - Emilio
* Francisco Vidal - pastro Crisóstomo

## Eksteraj ligiloj
* en imdb

Kategorio:Filmoj aperintaj en 1990
Kategorio:Hispanaj dramaj filmoj
Kategorio:Nigra humuro
Gottfried Vollmer

**Diedrich Gottfried Leberecht VOLLMER** (naskiĝinta en 1768 en Toruń, mortinta la  en Hamburgo) estis germana eldonisto kaj librovendisto. Edzigis lin Augusta Sophia Fischer.  

Estante filo de predkisto li trejniĝis en 1789 kiel komercisto en Gdansko antaŭ ol malfermi librovendejon en sia naskiĝurbo. En 1793 eldonis li tradukitan paroladon de Maximilien de Robespierre (oratorite en la  17.11.1793); la version prizorgis Georg Friedrich Rebmann. Kun li li malfermis eldonejon en Dessau. Post forpelo de Rebmann en 1794 ambau iris al Erfurto kie naskiĝis samjare la politika periodaĵo "Das Neue Graue Ungeheuer". Tion venigis al Vollmer enkarceran punon de pluraj semajnoj en la 1796-a jaro.

Sekve li transloĝiĝis al Altona kie troviĝis la de Friedrich Bechtold gvidata eldoneja societo *Altonaer Verlagsgesellschaft*: ties privilegiojn posedis Vollmer ekde la 24.7.1794. En 1798 oni malfermis librovendejon en Hamburgo: filio estis ankaŭ en Majenco, kie Vollmer ekloĝis en 1798. En marto 1799 li fondis legadan rondon en Altona.

De marto 1799 estis Vollmer civitano hamburga, poste ankaŭ majenca. Joachim Lorenz Evers kaj Heinrich Gottlieb Schmieder daŭrigis la aferojn je Altona kiam Vollmer estis Majence. Ĝis la ekvalido de danaj cenzurleĝoj en la 1.11.1799 lia societo publikigis pli da demokratiaj vekroj ol ĉiuj aliaj danaj eldonejoj. Por li verkis i.a. Friedrich Joseph Emerich, Johann Georg Kerner, Friedrich Christian Laukhard, Andreas Riem, Friedrich Wilhelm von Schütz kaj Heinrich Würzer. La ekiĝinta dana cenzuro ege malfaciligis la surmerkatigon de novaj liberalaj verkoj.

Vollmer ankaŭ investis en 1800 je la Nacia Teatro de Altona kaj ekloĝis en 1804 Hamburge. Eldonejo lia ricevis la nomon *Vollmer*. En 1805 li eldonis la verkon *Physische Geographie* de Immanuel Kant. Ĝi baziĝis nur sur notoj de disĉiploj de Kant el ties prelegoj. Treege furoris medicinaj konsiladoj en serio de 30 numeroj de Johann Friedrich Ernst Albrecht. Albrecht kreis medikamentojn kiu aĉeteblis rekte en la librovendejo de Vollmer. Johann Gottlieb Herold kontinuigis la komercadon de Vollmer sub la nomo *Heroldsche Buchhandlung*.
## Literaturo 
* 
Hans-Werner Engels: "Vollmer, Gottfried", ĉe: Franklin Kopitzsch, Dirk Brietzke (eld.): *Hamburgische Biografie,* volumo, Wallstein, Göttingen 2008, ISBN 978-3-8353-0229-7, o. 361
## Notoj
Kategorio:Germanaj eldonistoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1768
Kategorio:Mortintoj en 1815
Kategorio:Mortintoj en Hamburgo
Muzeo Jordanio

La **Jordania Muzeo** (, ) estas la plej granda muzeo en Jordanio. Ĝi situas en la distrikto Ras al-Ein de Amano kaj gastigas la plej gravajn arkeologiajn trovaĵojn de la lando. 

La muzeo malfermiĝis en 2014. Antaŭe, kelkaj el la ekspoziciaĵoj estis montrataj ĉe la Arkeologia Muzeo en Amano.

La muzeo havas bibliotekon, legejojn, konservadan sekcion kaj areon por infanoj kaj junuloj.

Ĝi prezentas artefaktojn el pluraj prahistoriaj arkeologiaj lokoj en Jordanio, inkluzive de la statuoj de Ain Ghazal el 7500 a.K., kiuj estas konsiderataj inter la plej malnovaj homaj statuoj iam faritaj de la homa civilizo. 

La kolektoj de la muzeo estas aranĝitaj kronologie kaj ankaŭ havas aŭditoriojn, subĉielajn ekspoziciojn, bibliotekon, konservadcentron kaj infanludejon. La muzeon establis komitato estrita de Reĝino Rania de Jordanio, kaj ĝi fariĝis la sola muzeo en Jordanio, kiu efektivigis modernajn teknologiojn por konservado de artefaktoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  (anglalingve)

Kategorio:Naciaj muzeoj
Kategorio:Jordanio
Muzeo George Eastman

La **Internacia Muzeo pri Fotografio kaj Filmo George Eastman House** () estas la plej malnova muzeo pri fotografio en la mondo kaj grava filmarkivo.  Fondita en 1947 kaj malfermita en 1949, la muzeo situas sur majesta domo iam okupita de George Eastman, fondinto de la kompanio Eastman Kodak, de 1905 ĝis sia morto en 1932. 

Ĝi malfermiĝis al la publiko en 1949 kaj situas en Roĉestro, Novjorkio, Usono.

La muzeo estas fama pro siaj kolektoj de fotoj kaj filmoj, estas gvidanto en la kampo de filmo kaj fotografia konservado, kaj trejnas arkivistojn kaj restaŭristojn el la tuta mondo.

Ĝi gastigas kolekton de 400 000 fotoj de pli ol 8 000 fotistoj kaj unu el la plej grandaj kolektoj de dagerotipoj kun ĉirkaŭ 3 500. Ĝi ankaŭ gastigas grandan parton de la heredaĵo de Alfred Stieglitz, donacita de lia vidvino kaj sumiĝanta al ĉirkaŭ 4 300 verkoj, same kiel grandan nombron da verkoj de Edward Steichen.

Preskaŭ ĉiuj gravaj fotistoj, kiuj aperis en la lastaj 50 jaroj, estas reprezentitaj. Inter la nuntempaj fotistoj estas Steve McCurry, Robert Frank, James Nachtwey, Sebastião Salgado kaj Manuel Rivera-Ortiz. 

La bieno estis nomumita Nacia Historia Orientilo en 1996.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Georgo Eastman Muzeo Google Arta & Kulturo

Kategorio:Kodak
Kategorio:Informkesto mapligilo sen OSM-rilata ID sur Vikidatumoj
Kategorio:Muzeoj en Usono
Kategorio:Fotado
Verda Partio (Esperantio)

La **Verda Partio** (**VP**) (*Parti vert, PV*, en la franca) estas la reganta partio de la Esperanta Civito. Formale organizita nur en 2025, ĝi fakte ekzistis kiel politika areo ekde la jaro 2001, kiam sia Verda Listo gajnis en la unua baloto de la konsorcio. 

Ekde tiam ĝis nun la verdanoj ĉiam havis majoritaton en la Senato. Sekve ĉiuj Konsuloj venis el tiu frakcio: Walter Żelazny, Giorgio Silfer, Marie-France Conde Rey, Chamberline Nguefack Zedong, Riichi Karibe kaj Lorena Bellotti. 

Nune membroj de la Verda Partio estas 13 senatanoj kaj la tuta, unukolora, Kapitulo. Direktas la verdanojn grupestro, Giorgio Di Nucci, vicgrupestro kaj ĝenerala sekretario (elektotaj). 

## Ideologio 
La Verda Partio celas "antaŭenigi demokration kaj socian justecon laŭ la principoj de egaleco, libereco kaj ekologia daŭripoveco" (el la Partia regularo). Estas do progresema, socialdemokratia organizado, kun fluoj moderemaj kaj radikalaj. 

## Organizado 
Ĉiu persono kiu subtenas la celojn de la Partio kaj plenumas la kondiĉojn difinitajn en ĉi tiu regularo rajtas iĝi membro. Membroj de la Partio estas ĉiuj civitanoj kiuj, konsentante pri ĝia Programo, komunikas sian aliĝon al la sekretario. Aprobitaj de la sekretario, la civitanoj ricevas aliron al la oficiala Telegram-grupo, ĉefa diskutejo de la Partio.

La estraro konsistas el grupestro, vicgrupestro kaj sekretario:

* la grupestro reprezentas la Verdan Partion en la Senato kaj antaŭ la civitanaro, kaj kunvokas la membrojn de la Partio al Ĝenerala Asembleo ĉiam antaŭ Senata kunsido, kaj ĉiufoje kiam ĝin la grupestro respektive la vicgrupestro kunvokas;

* la vicgrupestro anstataŭas la grupestron okaze de lia malĉeesto;

* la sekretario okupiĝas pri la librotenado, ricevas kaj pritraktas la novajn membriĝojn.eta|142x142ra|Malnova simbolo de la Verda Listo.

La membroj de la estraro estas voĉdonitaj tuj post la komenco de nova kvinjara mandato de la Konsulo.

La partio ne partoprenas la elektojn rekte, sed delegas tiun taskon al sia elektorganizo, la Verda Listo. La Verda Listo konsistas el ĉiuj kandidatoj al la Senato, inkluzive la jam sidantajn, el kiuj okaze de demisio la plej voĉdonita anstataŭas la demisiinton. La kampanjon gvidas kaj kunordigas la Komitato Kunordiga kaj Subtena (KoKuSo), elektita de la estraro. 

La Verda grupo konsistas el la membroj de la Partio elektitaj al la Senato de la Esperanta Civito, kiuj proponas, reformas aŭ amendas leĝojn kaj administrajn aktojn, kohere kun la Programo.

## Rezultoj 
[eta|129x129ra|Simbolo de la Verda Listo aprobita en [2025.]]
Ĉiujn kvin jarojn, okazas voĉdonado por la Senato de la Civito. Laŭ la Konstitucio, la plej granda listo gajnas pliajn seĝojn. En 2006, 2011 kaj 2016 la premio estis 6 pliaj seĝoj, sed en 2019 ĝi estis 2 pliaj seĝoj. Ekzemple, en 2016, la Verda Listo gajnis 9 seĝojn pro la voĉdonoj kaj 6 seĝoj ĉar ĝi estis la plej granda listo.

## Referencoj 
Kategorio:Politikaj_partioj
Royal Armouries

La **Reĝa Armilejo** () estas la nacia muzeo de Britio pri armiloj kaj kirasoj. La muzeo originis kiel la armilejo de la anglaj reĝoj ĉe la Turo de Londono.  Fondita en la 15-a jarcento, ĝi estas la plej malnova muzeo en Britio kaj unu el la plej malnovaj en la mondo. Hodiaŭ, la plimulto de la kolekto estas ekspoziciata en muzeo en Leeds, kun pli malgrandaj partoj de la kolekto ankoraŭ loĝantaj en la Blanka Turo de la Turo de Londono, Fort Nelson en Portsmouth, kaj la Frazier Historia Muzeo en Louisville, Kentukio, Usono.  

Royal Armouries posedas unu el la plej grandaj kolektoj de armiloj kaj kirasoj en la mondo.  Aldone al ĉi tiuj kolektoj, Royal Armouries ankaŭ konservas la arkivojn de la Turo de Londono kaj konsideras sin gardanto de ĝia historio.

La kolekto estas tre malnova, preskaŭ samjara kiel la Turo de Londono, kiu estis konstruita en la 11-a jarcento. Ĝi unue malfermiĝis al la publiko regule sub Karlo la 2-a en 1660. Antaŭ tio, almenaŭ ekde la 15-a jarcento, certaj eminentuloj estis invititaj vidi la kolekton, kaj ekde la tempo de Elizabeto la 1-a ĝi estis okaze malfermita al aliaj vizitantoj.

Inter la plej famaj partoj de la ekspozicio estas *la Hispana Arsenalo*, kiu inkluzivas torturinstrumentojn kaj ekzekutilojn, kaj *la Reĝlinio*, kun rajdantaj figuroj de anglaj monarkoj ekde Vilhelmo la Konkerinto pluen. Ambaŭ ekspozicioj situas en la Turo de Londono. En sia plej frua formo ili estis tre nesciencaj. Interalie, la torturinstrumentoj estis uzataj por propagando, prezentante anglajn instrumentojn kiel apartenantajn al la Hispana Inkvizicio, kaj en la Reĝlinio, ĝis ĉirkaŭ 1826, kiam la ekspozicio estis reorganizita de kompetenta historiisto, oni trovis musketon, kiu laŭdire apartenis al Vilhelmo la Konkerinto, malgraŭ la fakto, ke li vivis plurajn jarcentojn antaŭ ol la musketo estis fabrikita.

## Galerio 

Dosiero:Royal_Armouries,_Leeds_20171025_102601_(49306744288).jpg|La Halo de Ŝtalo ĉe la Royal Armouries Museum en Leeds
Dosiero:Fale_London_28.jpg|Parto de la ekspozicio ĉe la Turo de Londono
Dosiero:Leeds-RA-Gothic-Armor-001.jpg|gotika telera kiraso

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Muzeoj en Britio
Kategorio:Armiloj
Gyula Wojtilla

**Gyula Wojtilla** [djula vojtila], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Wojtilla Gyula** estas hungara hindologo, altlerneja instruisto.

 naskiĝis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1964, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1969. Liaj plej signifaj instruistoj estis János Harmatta, Aladár Dobrovits kaj István Hahn. Inter 1970-1983 li havis plurajn statusojn en la Hungara Scienca Akademio, dum en 1971 li doktoriĝis en la universitato, en la jaroj 1973 kaj 1974 li esploris per stipendio en :en:Banaras Hindu University, inter 1980–1983 li instruis en Universitato de Delhio. Hejmenveninta li estis arkivejestro de la Scienca Akademio, ekde 1992 docento, ankaŭ katedrestro, ekde 1997 profesoro en Scienca Universitato Attila József. Intertempe li kandidatiĝis (CSc) en 1980, li doktoriĝis en 1998 antaŭ la Scienca Akademio, lia habilitiĝo okazis en 1996. Li edziĝis en 1971, lia edzino naskis dufoje. Li ricevis premion en 2002. 

## Elektitaj kontribuoj 
* *Danáin Dasakumara- carita című regényének történeti forrásértéke* (disertaĵo, 1972)
* *Az óind földművelési terminológia* (disertaĵo, 1980)   
* *Amrita Sher-Gil and Hungary* (1981)   
* *A mesés India. A legrégibb magaskultúrától a XVIII. századig* (1988)  
* *A középkori India története. Egyetemi tankönyv* (studenta lernolibro, 1999)
* *Stein Aurél kasmíri szanszkrit kutatásai* (2003)   
* *Ókori indiai történeti szöveggyűjtemény* (kompilaĵo, 2012)

## Elektitaj tradukaĵoj 
* Kaljánamalla: *Anangaranga avagy A szerelmi játékok istenének színpada* (1986) 
* Dámódaragupta: *A kerítőnő tanítása* (1988) 
* Dandin: *A tíz herceg története* (1998)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* akademia paĝo kun foto
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj hindologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Afiŝa Muzeo en Wilanów

La **Afiŝa Muzeo en Wilanów** () estas dediĉita al la arto de afiŝoj. Ĝi kolektas afiŝojn el Pollando kaj ĉirkaŭ la mondo. Ĝi situas en la transformita konstruaĵo de la iama rajdlernejo sur la tereno de la Reĝa Palaco Wilanów en Varsovio.

Ĝi malfermiĝis en 1968 kiel filio de la Nacia Muzeo en Varsovio, ĝi estas konsiderata la plej malnova afiŝa muzeo en la mondo. 

La kolektoj nuntempe (2022) konsistas el proksimume 62 000 afiŝoj. Ekde 1994, la muzeo gastigis internacian konkurson — la Internacian Afiŝan Bienalon — en paraj jaroj sub la aŭspicio de la Internacia Konsilio de Dezajno (Icograda).

La konstruaĵo estas moderna strukturo, kaŝita malantaŭ imperi-stila fasado de la 19-a-jarcenta konstruaĵo, kiu estis konstruita en 1848 de la arkitekto Francesco Maria Lanci.

## Galerio 

Dosiero:Muzeum_Plakatu_w_Wilanowie_011.JPG|Interno
Dosiero:Konstanty_Kietlicz-Rayski_-_Hygienic_Exhibition_-_Google_Art_Project.jpg|Afiŝo por la 1908 Higiena Ekspozicio de Konstanty Kietlicz-Rayski en Lublino
Dosiero:Zygmunt_Glinicki_-_Polish-Palestinian_Line_-_Google_Art_Project.jpg|*Pola-Palestina Linio* de Zygmunt Glinicki
Dosiero:Julius_Klinger_-_Hermanns_&_Froitzheim_-_Google_Art_Project.jpg|*Hermanns & Froitzheim* de Julius Klinger

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Dezajnaj muzeoj
Kategorio:Artmuzeoj en Pollando
Kategorio:Muzeoj en Varsovio
Kategorio:Grafika fasonado
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Informkesto mapligilo sen OSM-rilata ID sur Vikidatumoj
Militmuzeo Overloon

La **Overloon Militmuzeo** () estas muzeo pri nuntempa historio kaj milita teknologio dediĉita al la historio de la Dua Mondmilito proksime de Overloon en Nederlando. La ekspozicio kovras plurajn temajn areojn, plejparte kovrante la periodon de la Dua Mondmilito en Nederlando.

Komence, la muzeo nomiĝis Oorlogs-en Verzetsmuseum Overloon (Muzeo pri Milito kaj Rezisto Overloon), kaj sub ĉi tiu nomo ĝi ricevis sian nacian statuson en 1960. 

La muzeo malfermiĝis en 1946. 

Komence, milita ekipaĵo el la Batalo de Overloon (24-a de septembro ĝis 16-a de oktobro 1944) estis kolektita kaj ekspoziciita sur parto de la iama batalkampo. Poste, ĝi ricevis ekspoziciaĵojn el la tuta lando.

En la 1980-aj jaroj, la muzeo estis dividita en tri ekspoziciajn areojn: subĉiela armilparko por granda ekipaĵo, armilhalo en kiu oni ekspoziciis manpafilojn, ekipaĵon kaj pli malgrandan militan ekipaĵon, kaj dokumentareo pri la eventoj de la Dua Mondmilito, regione kaj en Eŭropo, kun aldona klarigo pri la temo de la nederlanda rezistado ("Verzet").

Komence, ĝi estis subĉiela muzeo, kie la pli grandaj ekspoziciaĵoj ( tankoj kaj similaj) estis montrataj en parkeca etoso. Kun la tempo, ĉi tiuj grandaj ekipaĵoj estis enhavitaj en konstruaĵoj por protekti ilin kontraŭ la elementoj.

En 2006, la ekspoziciaĵoj de la Marshall-Muzeo en Zwijndrecht estis translokigitaj al Overloon kaj integritaj en la ekspozicion.

La muzeo kontinue vastiĝas, revizias sian komunikadon kaj prezentadon, kaj restaŭras ekspoziciaĵojn.

En la vasta parko de la muzeo estas skulptaĵoj de famaj artistoj, kiuj temas pri la hororoj de milito.

## Vidu ankaŭ 
* Verzetsmuseum – Amsterdamo, Netherlands
* Bundeswehr Muzeo de germana Defenda Teknologio – Koblenz, Germanio
* Deutsches Panzermuseum – Munster, Germanio
* aŭstralia Kiraso kaj Artileria Muzeo – Aŭstralio
* Musée des Blindés – Pariso, Francio
* Nationaal Militair Muzeo – Soesterberg, Netherlands
* Reĝa Tanka Muzeo – Amman, Jordanio
* La Tanka Muzeo – Bovington, Britio
* Ontaria Regimento Muzeo – Oshawa, Kanado
* Usona Armeo Ordnance Muzeo
* pola Armea Muzeo – Varsovio, Pollando

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Overloon Milita Muzeo

Kategorio:Transportaj muzeoj en Nederlando
Kategorio:Subĉielaj muzeoj en Nederlando
Internacia Konsilio de Dezajno

La **Internacia Konsilio pri Dezajno** (ankaŭ (fondaĵo) **Icograda**, **ICoD **) estas internacia neŝtata organizaĵo por dezajno, precipe grafika dezajno kaj vida komunikado, bazita en Montrealo, Kanado.

La ICoD estis fondita en Londono en 1963 kiel *la Internacia Konsilio de Grafika Dezajnaj Asocioj* (Icograda) kaj renomita al la Internacia Konsilio de Dezajno en 2014. Ĝi estas asocio de sendependaj membraj asocioj el entute 57 landoj sur ĉiuj kontinentoj, kiuj kune formas tutmondan reton. La naciaj asocioj kunigitaj en ICoD estas dediĉitaj al grafika dezajno, vida komunikado, dezajna administrado, dezajna promocio kaj dezajna edukado tutmonde. 

La datreveno de la fondaĵo estas ĉiujare (ekde 1995) markata per la Monda Tago de Grafika Dezajno.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Monda Dezajna Organizaĵo

## Eksteraj ligiloj 
* ICOGRADA Arkivo, Universitato de Brighton Desegna Arkivo 

Kategorio:Grafika fasonado
Kategorio:Komunika dezajno
Monda Metiista Konsilio

La **Monda Metiista Konsilio** (, akronime **WCC-AISBL**, , akronime **CMA**, , ) estas internacia neprofitcela organizaĵo registrita en Belgio, kiu celas plifortigi la statuson de metioj kiel vivanta parto de kulturo kaj ekonomia vivo, antaŭenigi kamaradecon inter la metiistoj de la mondo, oferti al ili subtenon, helpon kaj konsilojn  kaj respekti la malsamajn kulturajn kaj naciajn tradiciojn de siaj membroj.

Ĝi estas aligita kun UNESKO ''''''

## Vidu ankaŭ 
* Monda Dezajna Organizaĵo
* Docomomo International

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
Kategorio:Internaciaj kulturaj organizaĵoj
Kategorio:Internaciaj organizaĵoj en Belgio
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1964
Docomomo International

**Docomomo** (foje skribita kiel DoCoMoMo) estas internacia organizaĵo. La nomo signifas *Internacian Laborgrupon por Dokumentado kaj Konservado de Konstruaĵoj, Lokoj kaj Kvartaloj de la Moderna Movado .* Tradukita kiel *docomomo ,* tio signifas *Internacian Asocion por la Dokumentado kaj Konservado de Konstruaĵoj kaj Urbaj Ensembloj en la Stilo de Modernismo*. Ĝia celo estas antaŭenigi dokumentadon kaj sciencan esploradon, kaj ankaŭ informi publikon pri la kultura signifo de moderna arkitekturo.  

## Vidu ankaŭ 
* Monda Dezajna Organizaĵo
* Monda Metiista Konsilio

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Docomomo Usono
* Docomomo Brazilo
* Docomomo Francio
* Docomomo Internacia (Arkivo) – Delft Universitato de Teknologio

Kategorio:Konservaj kaj restaŭraj organizaĵoj
Kategorio:Moderna arkitekturo