open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ringanaso

La **Ringanaso** (*Callonetta leucophrys*) estas malgranda anaso de arbaroj de Sudameriko. Ĝi estas la ununura specio de la genro ***Callonetta***. Kutime lokigita kun la plaŭdanasoj (Anasenoj), tiu specio povus fakte esti pli proksima al la tadornoj kaj aparteni al la subfamilio de Tadornenoj; ties plej proksima parenco estas eble la Krinanaso.

## Aspekto 
La totala longo de tiu anaso estas de 35 al 38 cm. La maskloj kaj la inoj pezas simile, nome inter 190 kaj 360 gramojn. Ili estas altaj ĉirkaŭ 28 cm proksimume. La masklo kaj la ino restas koloraj la tutan jaron, tio estas, ili ne eliras al eklipsa plumaro. Tamen temas pri specio kun klara seksa duformismo.

eta|maldekstra|250ra|Masklo montranta ĉefajn karakterojn
La masklo havas tre helbrunan (cinamokoloran) flankan dorson, pli grize en centra dorso, palgrizajn flankojn (fakte kun tre fajna grizblanka strieco se vidite de proksimege) kaj salmokoloran bruston kun bela nigra makuleco. La kapo estas helgriza kun svaga strieco kaj tre markata nigra bendo el super la frunto tra la krono kaj ege markata al la nuko kaj kolflankoj, sub blanka kolumareo: tiu nigra ringo el la krono tra la nuko al kolflankoj nomigas la specion laŭ la komuna nomo.

[eta| *Callonetta leucophrys* - [MHNT]]

La ino havas olivecbrunecajn dorson kaj kapon kun blankecaj makuloj ĉefe por superokulo, kio estas tialo de la latina specifa nomo nome *leucophrys* kio estas kunmetaĵo de du radikoj el antikva greka signife respektive “blanka” kaj “brovo”. La brusto kaj ventro estas palgrizaj kun malhelbruna larĝa strieco.

Ambaŭ seksoj havas brilverdan speguleton, malhelan voston, kontrastajn palan pugon kaj blankan subvoston, kaj distingan blankan makulon en flugiloj. Bekoj estas bluecgrizaj kaj kruroj kaj piedoj estas tre helrozkoloraj. La paroj facile ligiĝas. Ties kontaktalvokoj estas katecaj *miŭo* ĉe inoj, longeca *piiŭoo* ĉe maskloj.

## Distribuado 
La Ringanaso reproduktiĝas en nordokcidenta Argentino kaj Paragvajo, loĝanta ankaŭ en orienta Bolivio, suda Brazilo kaj Urugvajo. Ties habitatoj estas tropikaj marĉaj arbaroj kaj klarejoj en arbaraj malaltaj teroj, izolaj lagetoj kaj malgrandaj rojoj.

Tiu anaso ripozas sur arboj kaj preferas arbojn ĉe inundataj areoj.

Loĝas el marnivelo al 700 metroj smn.

La ino demetas ses al dekdu blankajn ovojn. La kovado daŭras el 26 al 28 tagoj kaj estas plenumata nur de la ino, kiel ĉe plej parto de anasoj.

## Bildaro 

File:Ringed_teal.gif|Paro de Ringanasoj
Image:Pato Callonetta leucophrys.jpg| Masklo de *Callonetta leucoprhys*
Image:Callonetta leucophrys male.jpg| Masklo de *Callonetta leucoprhys*
Image:Callonetta leucophrys 2.jpg| Masklo de *Callonetta leucoprhys*
Image:HD Ente 1.jpg| Ino de *Callonetta leucoprhys*

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Ringanaso

Kategorio:Anasenoj
Kategorio:Anasedoj
Kategorio:Anseroformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Ĉurĉa tezo

La **Ĉurĉa tezo** (aŭ **Ĉurĉ-Turinga tezo**) estas tezo pri komputeblaj funkcioj. Simple dirite, ĝi asertas ke ĉiu funkcio kiu estas algoritme komputebla (en intuicia senco de "algoritme komputebla") estas komputebla de Turinga aŭtomato. Ĉar ĝi parolas pri intuicia nocio, ĝi ne estas matematike preciza tezo kaj sekve ne pruveblas. La tezo estiĝis, ĉar diversaj formaligoj de la ideo de algoritma komputebleco estis pruveble egalvaloraj. Ĝi estis unue vortigita de Alonzo Ĉurĉo.

Kategorio:Matematiko
Kategorio:Komputiko
Zweiohrküken

**Zweiohrküken** estas germanlingva filma komedio de la reĝisoro Til Schweiger, kiu ankaŭ havas unu el la ĉefaj roloj de la filmo. Temas pri daŭrigo de la filmo Keinohrhasen de 2007. La priama filmo Ĝi prezentiĝis al la publiko la 24-a de novembro 2009, kaj krom la kernajn filmajn aktorojn ankaŭ vidigas plurajn nacie respektive internacie konatajn personojn, kiuj flanke aperis en la filmo kaj rolumas sin mem.

La iom stranga titolo *Zweiohrküken* ("duorelaj kokidoj") simile al la titolo de la unua filmo Keinohrhasen ("senorelaj leporoj") aludas al ŝtofa bestoforma infanludilo, memkudrita de la ĉefa rolulo, Ludo Decker, kaj iom simila al kokido kun du grandaj leporaj oreloj.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala filma retejo 
* 

Kategorio:Germanaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2009
Ŝadegano

**Shadegano** (en persa شادگان ; latinigita kiel **Shādegān** kaj **Shādgān**; iame, **Fallehiyeh**, **Fallābīyeh**, kaj **Fallāḩīyeh**) estas urbo en kaj la ĉefurbo de la Kantono Ŝadegano, de la provinco Ĥuzestano, Irano. Je la censo de 2006 ties populacio estis 48,642, en 8,600 familioj.

## Referencoj 
## Eksterai ligoj 
* Ŝadegana Fotaro el Ĥuzestana registaro 

Kategorio:Geografio de Irano
Kategorio:Ĥuzestano
Mezopotamiaj Marĉoj

eta|Mesopotamian Marshes 2000-2009
La **Mesopotamiaj Marĉoj** estas humideja regiona areo situanta en suda Irako kaj parte en sudokcidenta Irano. Historie la marĉoj, plejparte komponitaj de la apartaj sed apudaj Centraj Marĉoj, Hawizeh kaj Hammar, kiu estis la plej granda humideja ekosistemo de okcidenta Eŭrazio. Ĝi estas malofta akveca pejzaĝo en la dezerto, disponigante vivejon por la Marĉaj araboj kaj por gravaj populacioj de faŭno. Drenado de partoj de la marĉoj komenciĝis en la 1950-aj jaroj kaj daŭre tra la 1970-aj jaroj por repreni terojn por agrikulturo kaj naftoprospektado. Tamen, en la finaj 1980-aj jaroj kaj 1990-aj jaroj, dum prezidanteco de Saddam Hussein, tiu laboro estis vastigita kaj akcelita por elmeti ŝijaistojn el la marĉoj. Antaŭ 2003, la marĉoj estis drenitaj je 10% el ilia origina grandeco. Post la falo de la reĝimo de Saddam en 2003, la marĉoj parte renormaliĝis sed arida periodo kune kun kontraŭflua digokonstruo kaj aliaj operacioj en Turkio, Sirio kaj Irano malhelpis la procezon.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Tigrisa-eŭfrata aluvia salakva marĉo

Kategorio:Geografio de Irako
Kategorio:Mezopotamio
Kategorio:Mezoriento
Béla Hamvas

**Béla HAMVAS** [bela hamvaŝ], hungare **Hamvas Béla** estis hungara verkisto kaj filozofo.
eta|Memortabulo pri Béla Hamvas
Béla Hamvas naskiĝis la 23-an de marto 1897 en Eperjes (nun Prešov, Slovakio). Li mortis la 7-an de novembro 1968 en Budapeŝto.

## Biografio 
Béla Hamvas vundiĝis en 1916 dum la 1-a mondmilito. La familio ne akceptis la novan ŝtaton Ĉeĥoslovakio, tial ili vojaĝis al Budapeŝto. Tie Béla frekventis universitaton, poste li laboris en gazeta eldonejo, kiel ĵurnalisto. En 1928 li edziĝis, poste eksedziĝis en 1935. Lia dua edzino estis Katalin Kemény. Li komencis ankaŭ tradukadi kaj verkis eseojn. Dum sieĝo de Budapeŝto en 1945 multe da manuskriptoj cindriĝis. En 1948 li estis atakita kaj li devis silenti. Baldaŭe li faris simplajn laborojn, sed li ankaŭ verkadis. Li estis entombigita en Szentendre. Postmorte li ricevis premion Kossuth en 1990. Oficiale la unua romano aperis en 1983.

## Verkoj (elekto) 
* A láthatatlan történet (La nevidebla historio), 1943, 1988
* A száz könyv (Cento da libroj), 1945, 1990
* Karnevál (karnevalo)
* Fák (Arboj), 2000

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto de 2008
* lernejo kaj strato en Hungario

## Fontoj 
* hungare kun foto

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj filozofoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Sankta Silvano

Sankta **Silvano** (grekskribite: Σιλουανός, aŭ greke: (Σιλᾶς, Silas kiu, laŭ kelkaj, estus aramea formo de Saŭlo), estis kristano de la unua jarcento el Jerusalemo, venerita kiel sanktulo ĉe ĉiuj kristanaj eklezioj. Membro de la jerusalema kristana komunumo, li estis grande estimata ĉe la apostoloj. Eble li estis, kiel Paŭlo el Tarso, romia civitano (*civis romanus*).

Kune kun Judaso dirita Barsaba, li estis elektita akompani Paŭlon kaj Barnabason al Antioĥio kie ili sciigos al la tiea kristana komunumo la decidojn apenaŭ alprenitajn en la Koncilio de Jerusalemo. Laŭ iuj versioj, Silvano (aŭ Sila) ne revenis al Jerusalemo kune kun Barnabaso, sed restadis en Antioĥio.

Paŭlo, disiĝinte el Barnabaso, igis sian kompanulon Silvano, dum Timoteo ilin atingos en Listra. Silvano estis flanke de Paŭlo okaze de la incidento en Filipio de la tiama Makedonio: Paŭlo estis liberinta sklavinon el malbona spirito ŝin posedanta, sed ŝiaj mastroj, kiuj el ties frenezo kiu igis ŝin profetanta, tiris profiton, sukcesis arestigi kaj enkarcerigi la misiistojn pro damaĝo. Tiun nokton la enkarcerigitoj estis mirakle liberigitaj sukcesante ankaŭ konvertigi siajn provosojn.

Silvano partoprenis en la suferoj de Paŭlo ankaŭ en Saloniko kie, post esti konvertiginta iujn judojn, ambaŭ estis postkuritaj ĝis la domo de Jasono, ilia gastiganto. Kun Paŭlo, Silvano atingis Berean kaj kune konkeris al Jesuo multnombrajn adeptojn. Sed la judoj de Tesaloniko daŭrigis ilin persekuti. Paŭlo foriris en la direkto de Ateno lasante en Tesaloniko Silvanon kaj Timoteon kiuj kun Paŭlo akordiĝis tiun ĉi atingi plej eble frue.
Paŭlo skribos du leterojn al la Tesalonikanoj, en kiuj Silvano estas nomata kiel kuriero kaj kiel kunkompilisto de la leteroj

En Korinto, Silvano aktivis plue ĉiam ĉeflanke de la apostolo: lia nomo aperas ĉe tiu de Paŭlo en la salutoj de tiu adresitaj el Korinto al la Eklezio de Tesaloniko. Sed ĉepunkte perdiĝas spuroj pri li; li reaperos, jarojn plimalfrue, ĉirkaŭ 62-64, kunlaboranta de la apostolo Petro kiel kuriero kaj eble kompilanto de la unua letero kiun Petro adresiĝis al la komunumoj de Azio. La teologo *Adolf von Harnack* proponis la ideon ke Silvano povus esti la kompilisto ankaŭ de la Epistolo al la Hebreoj.

Sankta Silvano estas liturgie memorata la 13-an de julio en la Katolika Eklezio, la 26-an de januaro en tiu Luterana, la 30-an de julio en tiu ortodoksa

## Referencoj 
## Literaturo 
* A. von Harnack, Geschichte der altchristlichen Literatur, Leipzig 1893–1904.

Kategorio:Biblio
Kategorio:Sanktuloj
Nisa familio

La **Nisa familio** (ankaŭ nomita *Herta familio*) estas asteroida familio
en la asteroida zono, kun orbitoj de duona grandakso inter 2,41 kaj
2,5 astronomiaj unuoj.
Ĝi ŝuldas sian nomon al 44 Niso, sia plej granda ano,

## Subfamilioj 
La Nisa familio klare dividiĝas en du sub-grupoj da asteroidoj laŭ ties komponiĝoj,
* la Nisa familio proprasense, kiu aniĝas asteroidojn de spekta tipo S, kiel 44 Niso,
* la Polana familio. grupo da asteroidoj de spektra tipo F, kiel 142 Polano.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  *Collisional family structure within the Nysa-Polana complex*

Kategorio:Grupoj kaj familioj de asteroidoj
Aghdzink

300px|eta|Situo de Aghdznik' en Granda Armenio
**Aghdzenik**, **Aghdznik**, **Ałjnik’**, **Altzniq** () aŭ **Arzanene** estis la tria provinco de la historia Armenio laŭ Anania Ŝirakaci, kaj unu el la kvar regionoj de la armena reĝlando. Ĝia teritorio nun situas en la oriento de Turkio. Ĝi etendiĝis laŭlonge de , pli ol la duono de la nuna Armenio, kaj estis dividita en 11 distriktoj.

Kategorio:Historiaj regionoj de Armenio
Turuberano

**Turuberano** () estis la kvara provinco de Granda Armenio. En la antikva epoko ĝi estis parto de la Armena reĝlando de 189 ĝis 387 p.K. Poste ĝi estis parto de la Sasanida Imperio, Bizancio, Araba Kaliflando, Armena reĝlando, Zakarida Armenio, Otomana Imperio. Granda armena loĝantaro estis tie ĝis 1915 kiam okazis la Armena Genocido. Nuntempe ĝi situas en sudorienta Turkio. Turuberano etendiĝis sur  kaj havis 16 distriktojn.

## Regionoj
* Tarono

Kategorio:Historiaj regionoj de Armenio
3995 Sakaino

**3995 Sakaino** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japana astronomo Takuo Kojima elde Ĉijoda (Gubernio Gunma, Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la japana kemiisto Teruo Sakaino, fakulo pri la vitroj kaj ceramikoj. Li malvolvis metodojn por taksi la kvalitojn de optikaj vitroj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takuo Kojima
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Kantono Gendrey

La **kantono de Gendrey** (prononcu " Ĵendre") (france *canton de Gendrey*) estas franca kantono, kiu situas en la departemento Jura kaj en la regiono Franĉ-Konteo. Ĝi estas unu el la 10 kantonoj de la arondismento de Dole. Ĝia ĉefurbo estas Gendrey.

## Komunumoj 
Apartenas al la kantono de Gendrey la jenaj 14 francaj komunumoj :

* Auxange
* Gendrey
* Louvatange
* Malange
* Ougney
* Pagney
* Le Petit-Mercey
* Romain
* Rouffange
* Saligney
* Sermange
* Serre-les-Moulières
* Taxenne
* Vitreux

Gendrey
3994 Ayashi

'*3994 *Ayashi''''' estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japana astronomo Masahiro Koishikawa, apud Sendajo en Japanio.

## Nomo 
Ĝi estis nomata per la nomo de la okcidenta kvartalo de Sendajo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Masahiro Koishikawa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Preĝejo Anunciacio (Alsószölnök)

**Preĝejo de Anunciacio** estas romkatolika preĝejo en Hungario, en vilaĝo Alsószölnök.

## Historio 
En 1764 oni konstruis kapelan niĉon, kie estis skulptaĵo de Sankta Maria. Alsószölnök ricevis preĝejon en 1815, kie la menciita skulptaĵo trovis tie lokon unue en la ĉefaltaro, baldaŭe en la korto. En 1881 oni donacis al la preĝejo 2 bildojn. La orgeno funkciis ekde 1724, la pli nova ekde 1901. En 1912, 1950 kaj en 2001 la preĝejo estis renovigita. Longe estis germanlingva meso, sed post la 2-a mondmilito nur hungara meso okazas.

## Konstruaĵo 
Interne 2 predikejoj (malnova kaj nova) estas. La ĉefa fresko estas dediĉita al Ave Maria. La 2 fenestraj bildoj prezentas 2 sanktulojn. Apud la preĝejo longe tombejo funkciis.

Kermeso okazas la 25-an de marto.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
 eta|240ra|maldekstra|La ĉefnavo
 eta|245ra|maldekstra|La orgeno
 eta|200ra|maldekstra|vitra mozaiko

Alsoszolnoki
Alsoszolnok
Kantono Montbarrey

La **kantono de Montbarrey** (prononcu " Monbare") (france *canton de Montbarrey*) estas franca kantono, kiu situas en la departemento Jura kaj en la regiono Franĉ-Konteo. Ĝi estas unu el la 10 kantonoj de la arondismento de Dole. Ĝia ĉefurbo estas Montbarrey.

## Komunumoj 
Apartenas al la kantono de Montbarrey la jenaj 13 francaj komunumoj :

* Augerans
* Bans
* Belmont
* Chatelay
* Chissey-sur-Loue
* Germigney
* La Loye
* Montbarrey
* Mont-sous-Vaudrey
* Santans
* Souvans
* Vaudrey
* La Vieille-Loye

Kategorio:Montbarrey
Montbarrey
Kantono Montmirey-le-Château

La **kantono de Montmirey-le-Château** (prononcu "Monmire le ŝatO") (france *canton de Montmirey-le-Château*) estas franca kantono, kiu situas en la departemento Jura kaj en la regiono Franĉ-Konteo. Ĝi estas unu el la 10 kantonoj de la arondismento de Dole. Ĝia ĉefurbo estas Montmirey-le-Château.

## Komunumoj 
Apartenas al la kantono de Montmirey-le-Château la jenaj 13 francaj komunumoj :

* Brans
* Champagney
* Chevigny
* Dammartin-Marpain
* Frasne-les-Meulières
* Moissey
* Montmirey-la-Ville
* Montmirey-le-Château
* Mutigney
* Offlanges
* Peintre
* Pointre
* Thervay 

Montmirey-le-Château
Kantono Villers-Farlay

La **kantono Villers-Farlay** (prononcu " Viler-Farle") (france *canton de Villers-Farlay*) estas franca kantono, kiu situas en la departemento Jura kaj en la regiono Franĉ-Konteo. Ĝi estas unu el la 10 kantonoj de la arondismento Dole. Ĝia ĉefurbo estas Villers-Farlay.

## Komunumoj 
Apartenas al la kantono Villers-Farlay la jenaj 11 francaj komunumoj :

* Chamblay
* Champagne-sur-Loue
* Cramans
* Écleux
* Grange-de-Vaivre
* Mouchard
* Ounans
* Pagnoz
* Port-Lesney
* Villeneuve-d'Aval
* Villers-Farlay

Villers-Farlay
Kantono Rochefort-sur-Nenon

La **kantono de Rochefort-sur-Nenon** (prononcu " Roŝefor sur Nenon") (france *canton de Rochefort-sur-Nenon*) estas franca kantono, kiu situas en la departemento Jura kaj en la regiono Franĉ-Konteo. Ĝi estas unu el la 10 kantonoj de la arondismento de Dole. Ĝia ĉefurbo estas Rochefort-sur-Nenon.

## Komunumoj 
Apartenas al la kantono de Rochefort-sur-Nenon la jenaj 18 francaj komunumoj :

* Amange
* Archelange
* Audelange
* Authume
* Baverans
* Brevans
* Châtenois
* Éclans-Nenon
* Falletans
* Gredisans
* Jouhe
* Lavangeot
* Lavans-lès-Dole
* Menotey
* Rainans
* Rochefort-sur-Nenon
* Romange
* Vriange

Rochefort-sur-Nenon
Hartlaŭba anaso

La **Hartlaŭba anaso** (*Pteronetta hartlaubii*) estas malhelbruna anaso de arbaroj de Afriko. Iam inkludata en la parafiletika grupo de la "kairinenoj", ĝi estis poste movigita al la grupo de plaŭdanasoj. Tamen, ĝi estas tre distinga el la "tipaj" plaŭdanasoj, kaj estis lokigita en la monotipa genro ***Pteronetta*** por marki tion.

Analizoj pere de DNA sugestis, ke ĝi apartenas al tre distinga klado — eble al propra subfamilio — kune kun la Bluflugila ansero, alia afrika specio de akvobirdo kun necertaj parencoj.

Ĝi estas ĝenerale malhelbruna anasido kun aspekto de ansero, tio estas grandaj, longaj kaj fortaj kapo kaj kolo, pli cinamokolora en brusto, kaj nigra en kapo kaj kolo. Ankaŭ la beko estas nigra kun blanka pinto kaj bekobazo. Eĉ ripoze videblas bluan speguleton per kiu tiu specio similas al la Bluflugila ansero.

Hartlaŭba anaso estas specio de loĝantaj birdoj en ekvatora Okcidenta kaj Centra Afriko, el Gvineo kaj Sieraleono orienten tra Nigerio al Sudano, kaj suden al Gabono, Kongo kaj DRK.

Tiu birdo ricevis sian nomon (kaj komuna kaj scienca) laŭ la germana naturalisto Gustav Hartlaub.

## Referencoj 
### Fontoj 
* Madge, Steve & **Burn**, Hilary (1987): *Wildfowl : an identification guide to the ducks, geese and swans of the world*. Christopher Helm, London. ISBN 0-7470-2201-1

Kategorio:Anasenoj
Kategorio:Anasedoj
Kategorio:Anseroformaj
Kategorio:Birdoj de Afriko
George Mikes

**George MIKES** [ĝorĝ mikeŝ], hungare **Mikes György** [mikeŝ djordj] estis hungara-angla verkisto kaj ĵurnalisto.

Li naskiĝis la 15-an de februaro 1912 en Siklós. Li mortis la 30-an de aŭgusto 1987 en Londono.

## Biografio 
Li iĝis juristo en 1933 en Budapeŝto, tamen li laboris en gazeta eldonejo, kiel ĵurnalisto. En 1938 li estis sendita en Londonon. Li estis judo, tial li restis en Anglio (en 1946 li ricevis la britan ŝtatanecon). Ekde 1939 li ofte parolis en hungarlingva dissendo de BBC, ekde 1975 en hungarlingva dissendo de Radio Libera Eŭropo. Li eldonis pli, ol 40 librojn parte hungare, parte angle. La unua verko estis *How to be an alien*, kie mokis la anglojn. Estis libro, kiun oni tradukis al 22 lingvoj. Li ofte vojaĝadis, poste eldonis humurajn travivaĵojn: *Über Alles* (pri Germanio), *Milk and Honey* (pri Izraelo), *How to Scrape Skies* (pri Usono), *The land of rising yen* (pri Japanio). Post la morto en 1991 oni metis memortabulon en la naskiĝdomon.

## Verkoj (elekto) 
* Anglia papucsban (angle How to be an Alien), 1947 (Budapeŝto)
* *Milk and Honey* 1950
* *Italy for Beginners* 1956
* The Hungarian Revolution (La hungara revolucio), 1957, 1958
* *The Best of Mikes* 1962
* *How to be decadent* 1977
* *Arthur Koestler* 1983

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Anglaj verkistoj
Kategorio:Hungardevenaj britoj
György Zala

**György ZALA** [djordj zala], hungare **Zala György** estis eminenta hungara skulptisto, membro de Hungara Scienca Akademio.
eta|dekstra|200px|Skulptaĵo pri Ferenc Deák en Szeged
Li naskiĝis la 16-an de aprilo 1858 en Alsólendva (nun Lendava, Slovenio), kiel *Mayer György*. Li mortis la 31-an de julio 1937 en Budapeŝto.

## Biografio 
Li estis 8-jara, kiam li estiĝis orfo. Lia bopatro vidis emon pri desegnaĵoj, tial la infano frekventis artan mezlernejon, poste ĉeflernejon. Tie li ricevis premion, kiu financis la studadon en Vieno. En 1880 li vojaĝis malriĉe al Munkeno. Post 4 jaroj li hejmenvenis al Budapeŝto kiel talenta skulptisto. En 1894 li ricevis premion (oran medalon) en Antverpeno. Li skulptis diversajn skulptaĵojn, ankaŭ nun videblaj.

## Verkoj (elekto) 
* Mario Magdaleno, marmoro, 1884
* Martira monumento en Arad, 1889
* Gyula Andrássy, 1893
* skulptaĵoj en Placo de Herooj, 1894-1929
* István Tisza, 1934
* Ferenc Deák, Placo Széchenyi (Szeged), 1928

## Elektitaj disĉiploj 
* István Lipót Gách

## Fontoj 
* Hungarlingva Vikipedio

Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Antikva urbo Tai'erzhuang

**Antikva Urbo Tai’erzhuang** - rekonstruita laŭ malnova stilo de antaŭ la Dua Mondmilito, kiel oni faris tion ankaŭ por Varsovio en Pollando - situas en urbo Zaozhuang, provinco Ŝandongo, Ĉinio.

En la Antikva Urbo Tai’erzhuang ĉe Kanalo Jinghang restis pli ol 50 militaj ruinaĵoj, kio bildigas historion de la milito kaj multe da antikvaj heredaĵoj pri la kanalo. En la urbo estas antikva Granda Kanalo de Ĉinio de la dinastioj Qing kaj Ming.

La urbo okupas 2 kvadratajn kilometrojn kun konstruaĵoj laŭ 8 stiloj de Antikva Ĉinio pro tio oni nomas la urbon muzeo de ĉinaj konstruaĵoj. Sed la dua monda milito faligis la urbon. En 1938 tie okazis la dua japana-ĉina milito, kiu estas fama en la mondo pro kruela katastrofo. En 2006 la urbodomo en Zaozhuang decidis rekonstrui la Antikvan Urbon Tai’erzhuang por memori la historion kaj heredi scion pri kanaloj kaj ĉinaj konstruaĵoj. La rekonstruita urbo havas originalan aspekton kiel antaŭ la milito. Nun Antikva Urbo Tai’erzhuang jam fariĝis fama urbo de ruinaĵoj de la Dua Mondmilito, orienta akva antikva urbo kaj nova celloko de turismo en la mondo.

Kategorio:Vizitindaĵoj en Ĉinio
Aljaksiej Dudaraŭ

**Aljaksej Dudaraŭ** (beloruse Аляксей Дудараў, n. 6-an de junio 1950 — 27-an de februaro 2023) estis belorusa dramisto.

## Biografio 
Naskiĝis en kamparula familio. Finis profesia lernejo de de naftorefabrikistoj (1968), laboris kiel seruristo en naftorefabrika uzino. En la jaro 1976 finstudis Belorusan teatrartan instituton, laboris kiel aktoro. Dum 1991-2002 oficis kiel ĉefa redaktoro de ĵurnalo "Maladosc". De la jaro 2003 oficis kiel arta estro de Drama teatro de Belorusa armeo.

Debutis li kiel verkisto en la jaro 1973. Verkis li rakontojn, fabelojn por infanoj. Estas li fama kiel dramisto kaj scenaristo. Tradukis li en belorusen verkon de Ŝekspiro, *Rikardo la 3-a*.

## Referencoj 
Kategorio:Belorusaj verkistoj
Kategorio:Belorusaj dramistoj
Kategorio:Seruristoj
Zbigniew Romaszewski

**Zbigniew Jan ROMASZEWSKI** (naskiĝis la 2-an de januaro 1940 en Varsovio, mortis la 13-an de februaro 2014) - pola politikisto, aktivulo de opozicio en Pola Popola Respubliko, doktoro pri fiziko, plurfoja senatano de 1989 ĝis 2011, de 2007 ĝis 2011 Vicmarŝalo (Vicprezidanto) de Pola Senato. Ekde 2011 membro de Ŝtata Tribunalo. Kavaliro de la Ordeno de Blanka Aglo.

Edziĝinta al Zofia Romaszewska kun kiu havis filinon Agnieszka Romaszewska-Guzy.

## Vivo 
**Juneco kaj edukiteco**

Post la ribelo de Varsovio estis forveturigita en Gross-Rosen. Lia patro estis murdita en 1944 en koncentrejo.
En 1955 kiel mezlernejano eniris al Asocio de Pola Junularo, kiun oni malfondis en 1956.
Li finis fizikon en la Varsovia Universitato (1964), doktoriĝis en Fizika Instituto de Pola Scienca Akademio oktobre 1980, kie laboris ĝis junio 1981. Pro sindikata laboro libertempiĝis.

**Opozicia agado en Pola Popola Respubliko**

Marte 1968 en lia loĝejo okazis politikaj diskutoj, al kiuj la familio invitis spertulojn kiel Maria Ossowska kaj aliaj.

Junie post laboristaj protestoj en Radom kaj Ursus organizis helpon al persekutataj personoj. De 1977 estis membro de la Komitato de Socia Memdefendo KOR. Kune kun la edzino gvidis ties Interven-Buroon registrante kazojn de la rompoj de homrajtoj kaj portante al viktimoj de maljustaĵoj la materian kaj leĝan helpon.
En la jaroj 1980–1981 gvidis Komisionon pri Interveno kaj Justeco de *Solidarność*. Li kunredaktis libron *Czerwiec 1976. Radom. Doniesienie o przestępstwie* (Junio 1976. Radom. Raporto pri krimo; 1981)

Dum la milita stato en Pollando kaŝiĝis, ĉar estis serĉata de sekureca servo. En broŝuro *Sierpień 1980 – Grudzień 1981 – co dalej?* (Aŭgusto 1980 - Decembro 1981 kion plu?), publikigita marte 1982, li formulis planon de centrita rezisto, pledante por ekesto de gvida centro de la subtera "Solidareco". Dum tiu ĉi periodo li organizis subteran Radio Solidareco. La unua disaŭdigaĵo okazis la 12-an de aprilo 1982 en Varsovio. Fine de septembro 1982 estis arestita, juĝata kaj malliberigita de 1982 ĝis 1984. Tiam ekprotektis lin Amnestio Internacia.

## Distingoj kaj memorigoj 
Novembre 2011 estis distingita de prezidento Bronisław Komorowski per la Ordeno de Blanka Aglo

En 2013 ricevis la titolon Honora Civitano de Varsovio.

En 1987 kune kun la edzino ricevis Premion de Homrajtoj de Fondaĵo Aurora ĉe Universitato Stanford en Kalifornio. En 2008 estis distingita per Komandora Kruco de la Ordeno Pro Meritoj por Litovio, en 2008 ricevis portugalan Grandan Krucon de Merit-Ordeno. Krome estis distingata per privataj distingoj (i.a. de la Kruco de Solidareco Batalanta).

En 2014 lian nomon ricevis salono n-ro 176 en la konstruaĵo de Senato.

## Bibliografio 
* Nota biograficzna w *Encyklopedii Solidarności*  - biografia noto en "Enciklopedio de Solidareco"

## Eksteraj ligiloj 
* Zbigniew Romaszewski – privata paĝo

Kategorio:Polaj fizikistoj
Kategorio:Polaj politikistoj
Nananasoj

eta|300px
La **Nananasoj** aŭ **Anserkrekoj** estas grupo de tre malgrandaj "kairinenoj" en la genro de ***Nettapus*** kiuj reproduktiĝas en malnovmondaj tropikoj. Ili estas la plej malgrandaj el ĉiuj Anseroformaj. Ĉar la "kairinenoj" estas parafiletika grupo, ili bezonas esti lokigitaj aliloken. La komence akceptita rilataro kun la subfamilio de plaŭdanasoj nome Anasenoj estis pridisputata, kaj ŝajne ili formas stirpon en antikva radiado de akvobirdoj en Gondvano, ene de kiu ili estas de neklara parencaro. Nepriskribita fosilia specio el malfrua Hemfiliano (5.0-4.1 mj) de Jalisco, centra Meksiko, estis identigita el finaĵo de tarsometatarso. Ĝi estas la ununura registro de tiu genro en la Nova Mondo.

Estas tri vivantaj specioj en la genro:
* Aŭstralia nananaso  *Nettapus pulchellus* de norda Aŭstralio kaj suda Novgvineo.
* Azia nananaso  *Nettapus coromandelianus* de Sudorienta Azio.
* Afrika nananaso  *Nettapus auritus* de subsahara Afriko.

Ties habitatoj estas trankvilaj fluantakvaj lagoj, kie tiuj puraj anasoj manĝas semojn kaj alian vegetaĵaron, ĉefe de nimfeoj.

La **Nananasoj** havas mallongajn bekojn, rondoformajn kapojn kaj mallongajn krurojn. Ili nestumas en arbotruoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Anasenoj
Kategorio:Anasedoj
Kategorio:Anseroformaj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Afriko
4006 Sandler

'*4006 *Sandler'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en omaĝo al la rusa dirigento kaj ĥorestro Grigorij Moiseeviĉ Sandler (cirile: *Григорий Моисеевич Сандлер'', 1912–1994).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tamara Miĥajlovna Smirnova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1972
West Bromwich

**West Bromwich** estas urbo en Unuiĝinta Reĝlando, en Anglio. La urbo estas fama pri futbala klubo: Okcidenta Bromwich Albion de 1878.
[eta|250ra|[Horloĝa turo de West Bromwich]]
eta|250ra|Urbodomo en West Bromwich
eta|220ra|Vido en West Bromwich

## Bazaj informoj 
* Supermara alteco: m
* Poŝtkodo: B70, B71
* Telefonkodo: 0121
* Loĝantaro: 136.940 en 2001
* Areo: km ²

## Geografio 
West Bromwich etendiĝas sur ebenaĵo en proksimeco de Birmingham, kiu troviĝas nur 8 kilometrojn, Londono 203 km.

## Historio 
West Bromwich unue estis menciita en 1086. En la 19-a jarcento ĝi evoluis, kiel industria centro, dume en 1831 epidemio pri ĥolero okazis. La trajno trafikas ekde 1854.

## Vidindaĵoj 
* urbodomo de 1862
* 9 anglikanaj preĝejoj
* diversaj preĝejoj
* horloĝa turo

## Vidu ankaŭ 
* West Midlands Metro

## Fontoj 
* Angla Vikipedio

Kategorio:Urboj de Anglio
Bluflugila ansero

La **Bluflugila ansero** (*Cyanochen cyanoptera*) estas specio de akvobirdo kaj familio de Anasedoj, kiu estas endemia de Etiopio. Ĝi estas la ununura membro de la genro ***Cyanochen***.

## Rilataro 
La rilato de tiu specio inter aliaj akvobirdoj estas nesolvata. Ĝi estas morfologie proksima al la tadornoj, kaj pli precize al la sudamerikaj kaŭkenoj, kiuj havas tre similajn pariĝadajn ceremoniojn. Tamen analizoj pere de DNA indikas, ke ĝi povus aparteni al tre distinga kaj antikva "anasa" klado, kun la Hartlaŭba anaso, alia afrika specio de necerta parencaro. La flugila kolorbildo, nome bona morfologia indikilo de evolua rilataro ĉe akvobirdoj, estas simila en tiuj du specioj, kaj estas tre diferencaj el aliaj akvobirdoj.

## Aspekto 
eta|maldekstra|250px|Bluflugila ansero
Temas pri fortika grizbruna birdo ĉirkaŭ 70&nbsp;cm longa kun iome pli palaj kapo kaj supra kolo. Ĝenerale la plumaro iom similas al marmoreca aspekto de la Marmoranaso, tio estas kombino de blankecaj kaj brunecaj areoj: tiukaze estas pli brunecaj nuko kaj malantaŭa kolo kaj pli helaj frunto, bridareo kaj antaŭa kolo; dorso estas pli malhelbruna kaj flugilpintoj kaj vosto nigrecaj. Ĝi havas malgrandan nigran bekon kaj nigrajn krurojn. Dumfluge, tiu specio montras palbluan antaŭflugilon, kio videblas eĉ ripoze klare kiel flanka larĝa palblua zono. Pli malantaŭe videblas malhelverda areo kiel malantaŭa speguleto. Ambaŭ seksoj estas similaj, sed nematuruloj estas pli senkoloraj. La plumaro de tiuj birdoj estas densa kaj malferma, ledeca kiel adapto al malvarmo de la etiopiaj altaj teroj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet. 

Kategorio:Anasedoj
Kategorio:Anseroformaj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Michał Doliwo-Dobrowolski

eta|Michał Doliwo-Dobrowolski (ĉirkaŭ 1908)
eta|maldekstra|150 px|Michał Doliwo-Dobrowolski, en la aĝo 22
[eta|La tri[fazo|faza elektra generatoro laŭ Doliwo-Dobrowolski en Lauffen am Neckar]]
[eta|maldekstra|Michał Doliwo-Dobrowolski kun kolegoj en la firmao AEG en [Berlino]]
**Michał Doliwo-Dobrowolski** (naskiĝis la  en Gatĉina, mortis la  en Hejdelbergo) estis pola-rusa elektroteknikisto, elektristo kaj inventisto. Pioniro de la tekniko pri trifaza elektra kurento.

## Vivo 
Naskiĝis en Gatĉina, proksime al Sankt-Peterburgo en pola-rusa familio. Reallernejon finis en Odesa (Odeso) (1878), kie loĝis kun gepatroj ekde 1872. De 1878 studis en kemia fakultato ĉe Teknika Universitato en Rigo. En la aĝo de 19 jaroj estis forĵetita sen rajto studi en Rusio, tio okazis kadre de reprezalioj pro la atenco de alia polo kontraŭ la rusa caro Aleksandro la 2-a (Rusio). Tiam ekstudis neoficiale en la universitatoj de Sankt-Peterburgo, Odeso kaj Novorossijsk. Tamen ankaŭ pro tio en la jaro 1883 forveturis kun la gepatroj al Germanio.

La studadon daŭrigis en Teknika Universitato de Darmstadt (Darmŝtato), unue en mekanika fakultato, kaj poste en novkreita elektroteknika, kiun finis en 1884.

En 1888 evoluigis trifazan elektran generatoron kaj trifazan elektromotoron, kion faris kelke da monatoj antaŭ Nikola Tesla.

## Medalo je la nomo de Michał Doliwo-Dobrowolski 
La 2-an de januaro 2007 Asocio de Polaj Elektristoj establis medalon je la nomo de Michał Doliwo-Dobrowolski kaj Tutpollandan Komitaton pri la medalo kun la sidejo en Szczecin.

## Bibliografio 
* Stefan Weinfeld, *Poczet wielkich elektryków* (Nomaro de grandaj elektrikistoj), Nasza Księgarnia, Warszawa 1968
* Jan Podoski, *Zbyt ciekawe czasy* (Tro interesaj tempoj), Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 1990
* Władysław Smoleński, *Przewrót umysłowy w Polsce w. XVIII.* (Mensa turnopunkto en Pollando de la 18-a jarcento), Warszawa 1923
* S. Molęda, *Michał Doliwo-Dobrowolski – 120 lat elektroenergetycznego trójfazowego systemu przesyłowego w Europie* (Michał Doliwo-Dobrowolski – 120 jaroj de elektroenergetika trifaza transmisia sistemo en Eŭropo), "Elektroenergetyka – współczesność i rozwój" (Elektroenergetiko - nuntempo kaj evoluo), n-ro 3(9), Wyd. PSE Operator S.A., Gdańsk 2011, ISSN 2080-8593

## Vidu ankaŭ 
* Transmisio de elektra energio

## Eksteraj ligiloj 
* Poloj de Sankt-Peterburgo

Kategorio:Polaj inventistoj
Kategorio:Rusiaj inventistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Rusio
Kategorio:Mortintoj en Germanio
Viktar Karamazaŭ

**Viktar Karamazaŭ** (beloruse - Віктар Карамазаў; n. 27-an de junio 1934 kaj mortis la 16-a de aŭgusto 2023, estis belorusa verkisto, scenaristo, ĵurnalisto.
Naskiĝis en urbo Ĉerikaŭ, Mahilova regiono, Belorusa SSR. Finis ĵurnalista fako de filologia fakultato de Belorusa Ŝtata Universitato, laboris en gazetaro.
Komencis verki en la jaro 1958. Estas aŭtoro de romanoj, libroj de noveloj kaj rakontoj, publicistaĵoj, eseoj, scenaroj de arta televidia filmo "Verdaj fregatoj" (estis filmita en la jaro 1974) kaj vico de dokumentaj filmoj.

Kategorio:Belorusaj verkistoj
Kategorio:Belorusaj scenaristoj
Jelumo

**Jelumo** aŭ **Jhelum** estas nomo de urbo kaj rivero en Pakistano. Vidu:

* Jelumo: urbo en nordorienta Pakistano.
* Distrikto Jelumo, administracia divido en Panĝabo, Pakistano, ĉirkaŭ la urbo Jelumo.
* Rivero Jelumo, enflurivero de la Induso en norda Pakistano kaj barata Kaŝmiro. Ĝi estis konata en antikveco de la helenoj kiel Hidaspo aŭ Hidaspeso, kaj kiel Vitastā en Rigvedo, kaj apud ĝi okazis grava Batalo de Hidaspo ĉe la invado de Hindio fare de Aleksandro la Granda.

Kategorio:Geografio de Pakistano
Menelao

En la helena mitologio, **Menelao** (greke: Μενέλαος) estis legenda reĝo de mikena Sparto, edzo de Helena de Trojo, kaj tiel centra figuro en la Troja milito. Li estis frato de Agamemno, reĝo de Mikeno kaj ĉefo de la grekaj trupoj. Elstara figuro en la Iliado kaj la Odiseado, Menelao ankaŭ estis populara en la greka tragedio. En la Odiseado oni vidas lin pli kiel heroo de la troja milito ol kiel membro de la kondamnita familio de Atreo.dekstra|eta|200px|Busto de Menelao.Menelao iĝis reĝo de Sparto post sia geedziĝo kun Helena, kiu estos forkaptita por Pariso, filo de Priamo, reĝo de Trojo, okazigante tiel la militon de Trojo. Sub la komando de Agamemno, Menelao kaj la aliaj grekaj reĝoj vojaĝis al Trojo por liberigi Helenan. Ĉe la fino de la milito, Menelao estis unu el la grekoj kiu kaŝis sin en la troja ĉevalo. Post la milito, Helena kaj Menelao reunuiĝis kaj ili klopodis reveni al Grekio, sed estis devigitaj fari tranavigadon kiu daŭris ok jarojn. Finfine, Menelao kaj Helena povis reveni al Sparto.

Hermiono (helene Ἑρμιόνη) ) estas en la helena mitologio filino de sparta reĝo Menelao kaj lia edzino Helena. Hermiono fianĉiniĝis al Oresto, filo de mikena reĝo Agamemno. Sed antaŭ milito kontraŭ Trojo ŝia patro promesis ŝin edziniĝi al Neoptolemos, filo de granda heroo kaj batalanto Aĥilo.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Roluloj de la Iliado
Kategorio:Roluloj de la Odiseado
Kategorio:Batalantoj en la Troja milito
3999 Aristarko

**3999 Aristarko** estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japana astronomo Takuo Kojima elde Ĉijoda (Gubernio Gunma, Japanio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la grekan astronomon kaj matematikiston Aristarko el Samoso (greke: Αρίσταρχος, -310 – -230).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takuo Kojima
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
4007 Eŭrialo

**4007 Eŭrialo** estas troja asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 19-an de septembro 1973 de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, sur fota plato eksponita de la usona astronomo Tom Gehrels, per la Schmidt-teleskopo de 48 coloj (122&nbsp;cm) de la Observatorio de la Monto Palomar.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Eŭrialo, princon de Argo en la helena mitologio. Li estis unu el la Epigonoj kaj greka batalinto de la troja milito.

## Orbito 
Ĝi estas troja asteroido, orbitanta proksime de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, tiel nomata "Greka Tendaro".

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1973
Pseŭdokodo

Per **pseŭdokodo** oni ĝenerale celas neveran (neformalan) programlingvon. 'Pseŭdo' signifas nevera, 'kodo' indikas la fontkodon de la komputila programo. Ĉar pseŭdokodo havas neformalan karakteron, ĝi ne taŭgas por esti kompilita. Pro tio ĝi ne estas vera programlingvo.

Pseŭdokodo estas uzata por registri algoritmojn en, por homoj, legebla maniero kun konservo de la paŝoj. Natura lingvo ne taŭgas por tio, ĉar ĝi estas ambigua. Vera (formala) programlingvo ofte estas tro rigide difinita kaj postulas  tro specifan scion de la lingvo por rapide kaj por ĉiuj klarigi la algoritmon.

En pseŭdokodo troviĝas konataj konstruoj el ekzistantaj programlingvoj (kiaj Paskalo, C, Java aŭ BASIC). Tiuj konstruoj tamen estas pli malstrikte uzataj kaj ofte en kombinaĵo kun skribitaj frazoj (ofte angle).

Ekzemplo de pseŭdokodo por la bobelmetoda ordigo estas:
 
 **dum** interŝanĝoj estas bezonataj
   **iteraciu** laŭ ĉiu paro de apudaj nombroj
     **se** la du nombroj ne estas en la ĝusta ordo
       **tiam** interŝanĝu la nombrojn

## Apliko al Vikipedio 
La vikipediaj gvidlinioj rekomendas, ke la algoritmojn en la vikipediaj artikoloj oni prefere priskribu per pseŭdokodo ol per iu el la realaj programlingvoj; tamen ĝi ankaŭ konstatas, ke la uzataj pseŭdokodoj kutime tamen estas dialektoj, variaĵoj, piĝinoj de realaj programlingvoj.

Por Vikipedio oni rekomendas uzi la apartajn simbolojn por valorizo kaj matematikaj operacioj:

Tio tre similas la *porpublikigan prezenton* de Algolo-60, kaj ties posteulojn Paskalo, Modula, Ada. Ĉe Paskala pseŭdokodo disponeblas la simbolaro por tia esperantigita piĝino. Ekzemplojn pri ĝia uzo vd ĉe iteraciaj ordonoj.

Kategorio:Programlingvoj
Kategorio:Programado
Kantonoj de Jura (Francio)

Jen listo de la malnovaj 34 kantonoj de la departemento Jura de la franca regiono Franĉkonteo, kiuj aktualis ĝis 2015 (pri pli ĝustatempaj informoj rigardu la arondismentajn paĝojn):

***arondismento Dole** (10 kantonoj - subprefektejo : Dole) :
**Kantono de Chaussin ;
**Kantono Chemin ;
**Kantono de Dampierre ;
**Kantono de Dole-Nord-Est ;
**Kantono de Dole-Sud-Ouest ;
**Kantono de Gendrey ;
**Kantono de Montbarrey ;
**Kantono de Montmirey-le-Château ;
**Kantono de Rochefort-sur-Nenon ;
**Kantono Villers-Farlay.

***arondismento Lons-le-Saunier** (19 kantonoj - prefektejo : Lons-le-Saunier) :
**Kantono de Arbois ;
**Kantono de Arinthod ;
**Kantono de Beaufort (Jura)  ;
**Kantono de Bletterans ;
**Kantono de Champagnole ;
**Kantono de Chaumergy ;
**Kantono de Clairvaux-les-Lacs ;
**Kantono de Conliège ;
**Kantono de Lons-le-Saunier-Nord ;
**Kantono de Lons-le-Saunier-Sud ;
**Kantono de Nozeroy ;
**Kantono de Orgelet ;
**Kantono de Les Planches-en-Montagne ;
**Kantono Poligny ;
**Kantono de Saint-Amour ;
**Kantono de Saint-Julien ;
**Kantono de Salins-les-Bains ;
**Kantono Sellières ;
**Kantono Voiteur.

* **arondismento Saint-Claude** (5 kantonoj - subprefektejo : Saint-Claude) :
**Kantono Les Bouchoux ;
**Kantono Moirans-en-Montagne ;
**Kantono Morez ;
**Kantono Saint-Claude ;
**Kantono Saint-Laurent-en-Grandvaux.
Azia nananaso

La Azia nananaso, **Kotonanaso** aŭ **Koromandela anaso**, *Nettapus coromandelianus* estas malgranda anaso de la grupo de kairinenoj kiu reproduktiĝas en Pakistano, Barato, Bangladeŝo, sudorienta Azio kaj suda al norda Aŭstralio.

## Priskribo 
eta|maldekstra|Masklo montranta nigran kolumon kaj ruĝan irison.
eta|maldekstra|Masklo kaj ino (traokula strio).
[eta|maldekstra|Masklo en [Tajlando.]]
[eta|maldekstra|Ino en [Tajlando.]]
[eta|Inoj ripoze ĉe [Blankvanga ŝterno ĉe Hodal.]]

Tiuj estas la plej malgrandaj akvobirdoj en la mondo, nome tiom malgrandaj kiom ĝis 160 g pezaj kaj ĝis 26&nbsp;cm longaj. Blanka koloro hegemonias en la plumaro de tiu birdospecio. La beko estas mallonga, brilnigreca, fortika ĉebaze kaj ansereca.

Temas pri specio kun klara seksa duformismo. La masklo en reprodukta plumaro havas brilan nigrecverdan kronon, blankajn kapon, kolon kaj subajn partojn; estas elstara nigra kolumo kaj blanka flugilstrio. La kapo estas tre rondoforma kaj la kruroj mallongaj. Dumfluge, la flugiloj estas malhelverdaj kun blanka strio, kio faras la masklon rimarkinda eĉ inter la grandaj flugantaj aroj de Sudazia arbanaso, kun kiu ĝi kunhavas habitaton. La iriso estas ruĝa.

La ino estas pli pala, sen nigra kolumo kaj nur mallarĝa aŭ foresta blanka flugilstrio. Anstataŭ la tutblanka vizaĝo de la masklo, ŝi montras malhelan traokulan strion. En nereprodukta plumaro (eklipsa plumaro) la masklo similas al ino escepte pro sia blanka flugilstrio.

Tiu specio ariĝas en akvejoj.

La alvoko estas pekuliara klukado, kriate dumfluge.

## Distribuado 
Ĝi estas specio de tre loĝantaj birdoj, krom disigo en la humida sezono, sed elĉinaj birdoj vintras pli sude. Ili nestumas en arbotruoj, kie la ino demetas 8-15 ovojn.

Tiu estas abunda specio en Azio, kvankam la iom pli granda aŭstralia raso ŝajne malpliiĝas en nombroj.

Ĝi troviĝas en ĉiaj fluantakvaj lagoj, pluvoplenaj irigaciaj kanaletoj, inundataj rizkampoj, irigaciaj akvorezervejoj ktp. Ĝi iĝas fidema ĉe vilaĝaj akvorezervejoj kie ĝi estis neĝenita kaj alkutimiĝis al homa proksimeco.

## Kutimaro 
Ĝi estas rapide fluganto, kaj povas plonĝi foje.

Ties manĝo estas ĉefe semoj kaj vegetala materialo, ĉefe de nimfoj; foje ili povas manĝi ankaŭ insektojn, krustulojn ktp.

La reprodukta sezono estas julio al septembro (sudokcidenta musono), sed tio dependas el la regiono. Ties nesto estas natura truo en arbotrunko super aŭ ĉe akvo, foje kovrita el herbo, rubo kaj plumoj. La ino demetas 6 al 12 ovojn, kiuj estas eburblankaj.

## Referencoj 
## Literaturo 
* *Wildfowl* de Madge kaj Burn, ISBN 0-7470-2201-1
* *Birds of Goa* (video)

## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet 
* IUCN Ruĝa Listo

Kategorio:Anasenoj
Kategorio:Anasedoj
Kategorio:Anseroformaj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Birdoj de Azio
4250 Peruno

**4250 Peruno** estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉeĥa astronomino Zdeňka Vávrová elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice, Ĉeĥio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de Peruno, la slava dio de la tondro.

## Orbito 
Ĝi estas en la asteroida zono. Ĝia orbita resonanco estas 1:3 kun Marso.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Zdeňka Vávrová
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1984
Afrika nananaso

La **Afrika nananaso** (*Nettapus auritus*) estas tre malgranda anaso de la grupo de la kairinenoj el subsahara Afriko. Ĝi estas la plej malgranda afrika membro de la grupo de akvobirdoj.

## Aspekto 
[maldekstra|eta|Masklo ĉe la Bestoĝardeno de [Houston, Usono]]
maldekstra|eta|Masklo dumnaĝe en bestoĝardeno de Norda Karolino, Usono
Tiu specio havas buntan plumarbildon. La beko estas flavoranĝa kun nigra kaj hokoforma pinto en supra makzelo. Frunto, vizaĝo (kun kontrasta nigra okulo), gorĝo kaj mallarĝa kolumo estas blankegaj. La krono estas tre malhelverda kaj pluas mallarĝe al nuko, dum estas ĉe kolflankoj kaj sub arelareo tre larĝa helverda areo ovalforma kun nigra bordo kiu separas ĝin el la blanka antaŭa areo.

La supra brusto kaj flankoj estas helbrunaj al ruĝecbrunaj, dum la ventro estas blanka (kion kaŝas akvo dumnaĝe). La dorso kaj vosto estas malhelverdaj. La kruroj estas nigrecaj. Estas blanka areo en mezo de flugiloj kontraste kun la malhela ĝenerala koloro.

Tiu specio estas multe pli buntkolora ol la aliaj du samgenraj de Azio kaj Oceanio respektive.

## Kutimaro 
Tiu afrotropisa specio loĝas ĉe lagetoj kie estas Nimfeacoj.

## Protekto 
Ĝi estas unu el la specioj al kiuj aplikiĝas la *Agreement on the Conservation of African-Eurasian Migratory Waterbirds* (AEWA).

## Referencoj 
*  Kriterioj kial tiu specio estas Malplej Zorgiga

## Eksteraj ligiloj 
* Fotoj Oiseaux

Kategorio:Anasenoj
Kategorio:Anasedoj
Kategorio:Anseroformaj
Kategorio:Afrotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Afriko
Linda Lovelace

**Linda Susan Boreman** (10-a de januaro 1949 - 22-a de aprilo 2002), pli bone konata per sia profesia nomo, **Linda Lovelace**, estis porna aktorino en la filmo *Deep Throat* (1972) kaj poste fariĝis ano de kontraŭpornografia movado. Ŝi diris, ke ŝia unua edzo ofte batis kaj seksperfortis ŝin, kaj perforte devigis ŝin partopreni en prostituo kaj pornografio.

Kategorio:Usonaj pornoaktoroj
Kategorio:Usonaj feministoj
Kategorio:Artistnomoj
4008 Corbin

'*4008 *Corbin'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la "Station Carlos U. Cesco de la Observatorio Félix Aguilar" en la provinco de San Juan (Argentino).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona astronomo Thomas E. Corbin de la "*U.S. Naval Observatory''" kaj de ties edzino Brenda Groves Corbin, bibliotekistino pri astronomio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio Félix Aguilar
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1977
4009 Drobyshevskij

'*4009 *Drobyshevskij'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la rusa fizikisto kaj astrofizikisto Eduard Miĥajloviĉ Drobiŝevskij (cirile: *Эдуард Михайлович Дробышевский'').

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1977
Dukolora arbanaso

La **Dukolora arbanaso**, * Dendrocygna bicolor*, estas anaso de la grupo de la arbanasoj kiu reproduktiĝas en tutmondaj tropikaj regionoj en multe de Centra kaj Suda Ameriko, Subsahara Afriko, la Hindia subkontinento, kaj la Golfa Marbordo de Usono.

maldekstra|eta|Ilustraĵo de 1918 en The game birds of California.
La **Dukolora arbanaso** estas komuna sed timida specio. Ĝi estas specio ĉefe de loĝantaj birdoj, krom lokaj movoj, sed okazis vaganteco al suda Eŭropo. Ili nestumas en platformo el bastoneteroj en kanejoj, kie la ino demetas 8–12 ovojn, sed ili uzas eventuale ankaŭ arbotruoj aŭ malnovaj nestoj de aliaj birdoj.

eta|300px
[eta|maldekstra| *Dendrocygna bicolor* - [MHNT]]
Ties habitato estas nesalaj lagoj, rizkampoj aŭ baraĵlagoj kun multa vegetaĵaro, kie tiu anaso manĝas nokte semojn kaj aliajn partojn de plantoj.

La Dukolora arbanaso estas 48–53&nbsp;cm longa. Ĝi havas longan grizan bekon, longan kapon kaj longecajn krurojn, sablokolorajn kapon kaj subajn partojn, tiuj lastaj ruĝecnuancaj flanke, malhelan kronon, kaj malhelgrizan dorson kaj flugilojn. La vosto kaj flugilmakuloj estas helbrunaj, kaj estas blanka duonluna areo en supra vosto kiu estas videbla dumfluge.

Ĉiuj plumaroj estas similaj, escepte ke junuloj havas malpli kontrastajn flankojn kaj vostokoloron.

Tiu specio estas gregema, kaj ĉe preferataj lokoj ili povas formi grandajn arojn. Kiel la alternativa komuna nomo de *fajfanasoj* implicas, temas pri bruemaj birdoj kun klara fajfalvoko *kii-ŭii-uuu*.

La Dukolora arbanaso estas specio al kiu aplikiĝas la *Agreement on the Conservation of African-Eurasian Migratory Waterbirds* (AEWA).

## Literaturo 
* 
* *Wildfowl* de Madge kaj Burn, ISBN 0-7470-2201-1
* *Birds of Venezuela* de Hilty, ISBN 0-7136-6418-5
* *Birds of The Gambia* de Barlow, Wacher kaj Disley, ISBN 1-873403-32-1
* *Birds of India* de Grimmett, Inskipp kaj Inskipp, ISBN 0-691-04910-6

## Eksteraj ligiloj 
* Dukolora arbanaso  ĉe USGS
* Dukolora arbanaso, filmetoj ĉe Internet Bird Collection
* Speciteksto en The Atlas of Southern African Birds.

Kategorio:Arbocignenoj
Kategorio:Anasedoj
Kategorio:Anseroformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Golfa Marbordo de Usono

[eta|300px|Ŝtatoj kiu bordas ĉe la [Golfo de Meksiko montriĝas ruĝe.]]
La **Golfa Marbordo de Usono**, nomita en Usono ankaŭ kiel *Suda Marbordo*, aŭ *3a Marbordo*, enhavas la marbordajn usonajn subŝtatojn kiuj estas ĉe la Golfo de Meksiko, kio inkludas Teksason, Luizianon, Misisipion, Alabamon, kaj Floridon kaj estas konata kiel la *Golfaj Ŝtatoj*. Ĉiuj el la Golfaj Ŝtatoj estas situantaj en la suda regiono de Usono.

En la ekonomio de la golfa regiono hegemonias industrioj rilataj al fiŝkaptado, aerospaco, agrikulturo kaj turismo. En la regiono elstaras la urboj de Houston, Baton Rouge, Nov-Orleano, Mobile, Pensacola, Tampa, kaj pli kaj pli, Sarasota, ĉiuj centroj de siaj respektivaj metropolareoj kaj enhavantaj grandajn havenojn.

## Vidu ankaŭ 
* Profunda Sudo

Kategorio:Geografio de Usono