open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Georgo Deŝkin

**Georgo DEŜKIN**, Georgij Fjodoroviĉ Deŝkin, (naskiĝis la  en Vilno, Litovio; mortis la  apud Miĉurinsk, Rusio) estis esperantisto kaj fervojista oficiisto kiu verkis poemojn en la rusa kaj Esperanto. Inter 1922-1927 Georgo Deŝkin estis komitatano de la Tutruslanda Unuiĝo de Poetoj.

Inter 1909-1915 kaj poste inter 1922-1923 li presigis multajn originalajn versojn en la Esperanta gazetaro. Tiujn versojn distingas tre delikata lirikismo, flua kaj eleganta bonstilo, simpleco kaj melodio.

Ekde 1921 ĝis 1938 loĝis en Moskvo. En 1938, dum stalinaj reprezalioj kontraŭ esperantistoj, li estis arestita kaj kondamnita kiel angla spiono al ok jaroj da mallibero, kiujn sekvis jaroj de ekzilo. Post rehonorigo en 1955 li ekloĝis en Miĉurinsk, apud kiu Deŝkin en 1967 mortis en invalida domo .

La temaron de Deŝkin limigas tamen la nuraj motivoj pri amo kaj naturo. En kondiĉoj de la rusa revolucio tia temaro ne multe harmonias kun la epoko kaj do Deŝkin jam delonge nenion plu verkis.

eta|maldekstra|180ra|
"*Deŝkin estis - apud Stanislav Schulhof, Edmond Privat kaj aliaj - tiu, kiu faris Esperanto-poezion vera arta fenomeno. Liaj poemoj estas, eble, ne tro profundaj, sed ĉiam ĉarmaj*." --- Nikolao Gudskov

## Verkaro 
Lia verkado disfalas je tri apartaj periodoj:
* juneca: 1909-1922, kiam li verkis ruse kaj esperante - cetere, ruse li eldonis du poemkolektojn, solan tributon al la revolucio li faris per sia ruslingva poemkolekto *En tiaj tagoj* (1917).
* siberia: 1938-1956, kiam li estis ekzilito en la stalina gulago verkis ruse, tute deŝirita de la Esperanto-movado,
* lastaj vivojaroj, kiam aperis multaj liaj novaj poemoj en Esperanto.

En Rumanio aperis unuafoje poemoj liaj sub la titolo *Versaĵoj - Libro unua 1912**.* Represo okazis ĉe Pro Esperanto el Vieno en 1989. En 1957 aperis dua versaĵaro sub la titolo "*Georgo Deŝkin. Elektitaj versaĵoj. 1909-1956*".

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Biografio ĉe Aŭtoroj de Esperanto.

Elektitaj Versaĵoj - faksimilo, pdf-versio

Georgo Deŝkin  en la Kolekto por Planlingvo kaj Esperantomuzeo 

Kategorio:Rusiaj esperantistoj
Kategorio:Mortintoj en 1967
Kategorio:Litovaj esperantistoj
Konrad Deubler

**Konrad DEUBLER** (dojbler) estis germana telefonteknikisto ĉe la poŝto. Li naskiĝis je la 30a de oktobro 1885 en Rosenheim kaj mortis je la 23a de Aprilo 1966 en München. Politike kaj sindikate li agis en la laborista movado. Li estis Esperantisto de 1911. Organizis post la milito la laboristan Esperanto movadon en Bavarujo. Kunfondinto de SAT. Red. de Arbeiter Esperantisten 1927-29. Post la skismo en LEA li aniĝis al Socialista Esperanto Asocio, kie li estras grupon kaj regionon. Verkis lernolibron, (1927) kaj multajn artikolojn pri Esperanto en socialistaj gazetoj.

Kiam Germana Esperanto-Asocio en 1955 realiĝis al UEA, Deubler fariĝis unu el la kvar komitatanoj.

Kategorio:Germanaj esperantistoj
Germana Esperanto-Librejo

La **Germana Esperanto-Librejo** (ankaŭ germane titolata *Deutsche Esperanto-Buchhandlung*) estas fondita en 1908 kaj funkciis ĝis la jaro 1936 en Leipzig (Lepsiko), *Königstr. 19*, kiel eldonejo kaj vendejo de Esperanto-libroj. Ĝi eldonis i.a. la lernolibrojn kaj vortarojn de Emil Stark kaj la lernolibron kaj frazaron de Ernst Loose. En 1936 la nazia registaro de Germanio malpermesis ĉiajn aktivadojn por Esperanto, sed jam en la antaŭaj tri jaroj post la ekrego de la nazioj komence de la jaro 1933 la aktivado por Esperanto ĝenerale kaj de la librejo konkrete estis malhelpata, pro malpermeso de la laboristaj Esperanto-organizaĵoj kaj persekutoj de ties anoj, kaj pro ĝenerale kontraŭ-Esperanta propagando de la reĝimo, kiu forte kontraŭis la internaciismon de la Esperanto-movado, la judecon, katolikecon, esprimojn de socialismaj, laboristaj aŭ pacismaj konvinkoj de ties anoj.
## Eldonaĵoj
***Esperanto-Katalogo de Germana Esperanto-Librejo**. Eld. Deutsche Esperanto-Buchhandlung, Leipzig, 1934.

Kategorio:Esperanto-eldonejoj
Kategorio:Esperanto-movado en Germanio
Dia Regno

***Dia Regno*** (ISSN 0167-9554) estas la gazeto de Kristana Esperantista Ligo Internacia. Ĝi aperas 6-foje jare en formato A5 kun ĉirkaŭ 24 paĝoj. Redaktoro estas ekde 2005 Bengt Olof Åradsson. 

## Historio 
*Dia Regno* estis fondita en Februaro 1908 de germana inĝeniero Paul Hübner (1881-1970) kun la titolo *Esperanto en la servo de la Dia Regno*. Ĝi celis, kiel emfazis Hübner, esti “ligilo inter ĉiuj kristanaj samideanoj„; “komuna informilo pri la kristana vivo en ĉiuj partoj de la tero„; kaj “gvidisto al Jesuo Kristo kiel nia sola Savinto„. 

Ĝis la fino de 1908 Hübner trovis iom pli ol 80 abonantojn en 12 landoj, kaj ekde januaro 1909 li eldonis la gazeton sub la mallongigita nomo *Dia Regno*, sub kiu ĝi aperas ĝis hodiaŭ, kvankam kun fojaj interrompoj.

## Eksteraj ligilloj 
* Rete legeblaj numeroj de Dia Regno ĉe fontoj.net

Kategorio:Esperanto-gazetoj
Kategorio:Religiaj gazetoj
Diablidoj

***Diablidoj***  estas rakonto por la klasbatala junularo, originale Esperantlingve verkita de Norbert Barthelmess. Sennacieca Asocio Tutmonda eldonis la 48-paĝan libreton en la jaro 1928 en Lepsiko.

## Recenzoj 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/D en sia originala formo en la Interreto
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*

Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Rakontoj
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Pjotr Diakonov

D-ro **Pjotr Ivanoviĉ Diakonov** (; naskiĝis en 1855 — mortis la ) estis rusia esperantisto kaj profesoro de kirurgio ĉe la Moskva Universitato. Dum junulaj jaroj li estis malliberigita kaj ekzilita. En sia gazeto "Ĥirurgio" li faris resumojn en Esperanto. La  li okazigis kunvenon de Moskvaj kuracistoj dediĉitan al la propagando kaj praktika aplikado de Esperanto inter la kuracistoj.

Kategorio:Rusiaj kuracistoj
Kategorio:Esperantistoj de Moskvo
Dibuk

***Dibuk***, subtitolita *Inter Du Mondoj*, estas teatraĵo verkita ruslingva kaj jidlingva fare de Salomon Anski (Ŝalomon An-Ski). El la jida lingvo tradukis ĝin Izrael Lejzerowicz. Fare de J. Alfus tiu ĉi tradukaĵo eldoniĝis 90-paĝe, en Krakovo en la jaro 1927. Ĝi aperis kiel numero 1 en la serio "Biblioteko Beletristika".

## Recenzoj 
## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Dibuko

## Eksteraj ligiloj 
* *Dibuk* en *Enciklopedio de Esperanto*
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Kategorio:Fikciaj judoj
Kategorio:Juda mitologio
Kategorio:Verkoj el la esperantigita jidlingva literaturo
Kategorio:Esperanto-teatro
Kategorio:Demonoj en judismo
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Wilhelm Ernst Dietl

D-ro **Wilhelm Ernst DIETL** [ditl], 1852–1940, estis aŭstra ĉefstaba kuracisto. En 1887 li ellernis Volapukon kaj estis sekretario de Volapuka Asocio en Vieno. De 1908 li estis esperantisto. Li estis prezidanto de Esperanto-Grupo en Graz kaj en 1926 prezidanto de Aŭstria Esperanto-Kongreso.

Dietl estis naskiĝinta la  en Bösing ĉe Pressburg, tiam en Hungario. Li kredeble estis tiu Wilhelm Ernst Dietl kiu mortis la .

## Fontoj
* 

Kategorio: Aŭstraj kuracistoj
Kategorio: Aŭstraj esperantistoj
Kategorio:Volapukistoj
Devoj de la Homo

***Devoj de la Homo***   (Itale: ''Dei Doveri dell' Uomo*) estas libro verkita de Giuseppe Mazzini. El la itala tradukis ĝin Michele Arabeno. La 164-paĝa libro aperis en la jaro 1922 en Ĝenevo. Ĝi pritraktas la patriotismajn temojn "Penso kaj Agado", "Dio kaj Popolo".

La libro estas eldonita en 10 000 ekzempleroj per publika monkolektado kaj senpage dissendata.

## Recenzoj 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Devoj de la Homo*, traduko de Michele Arabeno (1872-1936).
* *Enciklopedio de Esperanto*/D en sia originala formo en la Interreto
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing''
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Kategorio:Verkoj el la esperantigita itallingva literaturo
Kategorio:Antverpena Lingvo-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Félix Díez Mateo

**Félix DÍEZ MATEO** (naskiĝis la  en Villaviudas, mortis en 1981 en Palencia) estis hispana esperantisto, filologo, instruisto, profesoro de universitato.

Li studis lingvojn en Valladolid kaj poste loĝis en Bilbao, kie li disvolvis plejmulton de sia vivo, interalie kiel profesoro en Universitato de Deusto. Li publikigis hispane diversajn lernolibrojn kaj multajn verkojn tradukitajn el germana, rusa, franca kaj angla lingvoj. Li scipovis ĉ. kvindek lingvojn.

Li estis esperantisto de 1906 kaj membro de la Lingva Komitato de 1921. Li instruis Esperanton en publikaj lernejoj, gvidis ĉiutagan Esperantan fakon en hispana ĵurnalo «El Pueblo Vasco» dum du jaroj, kaj verkis "praktikan metodon" de Esperanto. Li kunlaboris en *Literatura Mondo* kaj aliaj revuoj.

Li estis estrarano kaj poste prezidanto de la "Grupo Esperantista de Bilbao"; membro de la Hispana Esperanto-Instituto kaj honora membro de Hispana Esperanto-Federacio. Li prezidis la organizan komitaton de la 27a Hispana Esperanto-Kongreso okazinta en Bilbao la jaron 1966.

Li estis la patro de la pedagogo kaj politikisto Ricardo Díez-Hochleitner.

## Ekzempla tradukaĵo 
* Jacinto Benavente: *La kantisto de l’ mizero.* En: *Literatura Mondo,* decembro 1922, paĝo 63.

## Referencoj
Kategorio:Hispanaj esperantistoj
Vladimir Dmitriev

[dekstra|eta|[Esperanta-Rusa Vortareto]]
**Vladimir A. DMITRIEV** (nask. en 1870) estis rusa inĝeniero-konstruisto kaj Esperanto-instruisto en Sankt-Peterburgo.

Dmitriev aliĝis al Esperanto en 1907. Li gvidis multajn kursojn en Peterburgo. Li verkis Esperantan-Rusan Vortareton (2 eld., 1914, 1920). Fakte temas pri "Oficiala Radikaro" de ĉiuj radikoj kaj vortoj troveblaj en Universala Vortaro kaj en la aliaj partoj de la Fundamento de Esperanto, en la unua Oficiala Aldono (OA 1) kaj en la proponoj de la Akademio de Esperanto por OA 2 el la jaroj 1913 kaj 1914 (sume 4370 radikoj kaj 4708 vortoj kun tradukoj al la rusa). Dmitriev krome verkis grafikajn figurojn pri la kresko de Esperanto-Societoj kaj -gazetaro, fine kunverkis propagandan verkon.

Kategorio:Rusiaj esperantistoj
Kategorio:Esperanto-vortaristoj
Dokumentoj de Esperanto

***Dokumentoj de Esperanto***, subtitolita ***Informilo pri la historio kaj organizo de la Esperanta movado***, estas 200-paĝa verko kompilita de A. Möbusz. Ĝi aperis en 1921 ĉe  Friedrich Ellersiek G. m. b. H. en Berlino .

## Enhavo 
* Historio de Lingvo Internacia de Leibniz ĝis la nuna tempo
* Biografio de Zamenhof
* La unua tempo de Esperanto en Germanujo
* Leopold Einstein
* La unua Esperantista gazeto
* Hachette kaj Esperanto
* La UK-j
* Kongresparoladoj de Zamenhof
* Regularoj, leteroj ktp., kiuj havas dokumentan karakteron
## Recenzoj
## Referencoj 
## Vidu ankaŭ
*Verkoj pri Esperanto-historio

## Eksteraj ligiloj 
* Plena teksto de la libro ĉe Project Gutenberg
* *Enciklopedio de Esperanto*/D en sia originala formo en la Interreto
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Kategorio:Fakaj verkoj en Esperanto
Kategorio:Historio de Esperanto
Kategorio:Esperanto-movado
Kategorio:Antverpena Nefikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Dokumentoj de Komunismo

**Dokumentoj de Komunismo** estas 123-paĝa libro eldonita de  SAT en  1923, 132 p. Ĝia enhavo estis jena:
* speciale verkita antaŭparolo de Kalinin, 
* Komunista  Manifesto de Marks kaj Engelso, tradukita de Emil Pfeffer, kun antaŭparolo de la tradukinto.
* Programo de Rusa Komunistpartio (de l'bolŝevikoj), akceptita de l'oka partikongreso de 18a - 23a de marto 1919 en Moskvo, tradukita de M. Krjukov, kun antaŭparolo de la tradukinto
* Konstitucio de Ruslanda Socialista Federacio de Soveta Respubliko, decido de la kvina tutruslanda kongreso de l'sovetoj, akceptita la 10an de julio 1918, tradukita de G. Rozenblat
* Manifesto de la Komunista Internacio al la proletarioj de la tuta mondo, tradukis N. Nekrasov kaj G. Demidjuk

Kategorio:Eldonaĵoj de SAT
Julio Domac

**Julio DOMAC** estis kroata doktoro kaj kuracisto kiu mortis en 1933. Li estis prezidanto de Esperanto-Socio en Zagreb inter 1923-27. En 1924 li iĝis redaktoro de Konkordo. Bona parolanto.

Kategorio:Kroataj esperantistoj
Kategorio:Kroataj kuracistoj
Artur Domènech i Mas

**Artur DOMÈNECH i MAS**, kataluno, librotenisto, profesoro de latina lingvo, kunred. ĉe sindikalistaj ĵurnaloj. Naskiĝis je la  13-a de julio 1878 en Barcelono. 

E-isto de 1914. Konstanta kursgvidado. Estis prezidanto kaj sekretario de la Internaciaj Floraj Ludoj, sekretario de KEF, prezidanto de la loka EG. 

Tri monatojn post sia E-iĝo li gajnis la naturan floron dum Floraj Ludoj. Depost tiu tempo li fariĝis flua kaj lerta E-poeto kaj gajnis ankoraŭ trifoje premion dum la Floraj Ludoj.

Li forpasis la . Unu jaron poste estis publikigita lia verko *Poemoj.*

## Referencoj 
Kategorio:Katalunaj esperantistoj
Gregoro Demidjuk

**Demidjuk Gregoro** (naskiĝis la  (malnovstile) en Moskvo, mortis en 1985 samurbe) estis esperantlingva verkisto kaj tradukisto, aktiva en la SAT-movado inter 1922 kaj 1930.

## Biografio
Demidjuk naskiĝis  en  Moskvo la  (la  novstile). Lia patro estis fervoj-oficisto kaj konstante forestis el la hejmo. Siajn infanjarojn li do pasis sub zorgoj de la  geavoj  kaj de la patrino. Kiam  mortis  la  geavoj, li estis nur kvinjara. Tiam lin flegis la frato de lia baptopatrino, kaj li de tiam ĉiam loĝis for de sia familio. Eklernis Esperanton ĉirkaŭ 1909. Poste studis en la Ĥemia Fakultato de Moskva Imperiestra Teĥnika Lernejo ekde 1912. Tie li konatiĝis kun unu  instruisto-esperantisto en laboratorioj de la Teĥnika Lernejo, kiu direktis lin al la Moskva Societo Esperantista. De tiam li iom post iom ekaktivis en la movado.

En junio de 1922 li estis unu el la fondintoj kaj redaktoroj de *La Nova Epoko*, kaj poste ankaŭ iĝis readaktoro de *Sennacieca Revuo* kaj de la Bulteno de la Centra Komitato de SEU. Ankaŭ kunlaboris al *La Ondo de Esperanto* kaj al *Sennaciulo*.
Li tradukis librojn  Ŝtato kaj Revolucio, 1926 kaj Pri religio, 1929, ambaŭ de Lenin, Komunista movado, kaj poste ankaŭ kelkajn verkojn de Stalin. Li estis membro de la Literatura Komitato de SAT dum multaj jaroj kaj respondecis pri la eldonoj de la asocio. Li estis arestita dum la Granda purigo la , sed li tamen travivis tiun periodon.

Kondamnita al okjara malliberigo, li fakte estis liberigita nur en 1955. Tiam li ne plu kuraĝis repreni kontakton kun SAT, kaj nur malmulte agadis en la movado.

Li mortis en Moskvo en 1985.

## Tradukoj
* Ŝtato kaj Revolucio, de Lenin, SAT, 1926
* Pri religio, Lenin, 1929

## Eksteraj ligiloj 
*Disigitaj amikoj: korespondado inter Lanti, Demidjuk kaj Nekrasov , artikolo de Ulrich Lins en *La Ondo de Esperanto*
*Letero  de Demidjuk, verkita en 1981 kaj publikigita en *La Ondo de Esperanto*

Kategorio:Membroj de SAT
Kategorio:Viktimoj de Stalinismo
Kategorio:Sovetiaj esperantistoj
Kategorio:Esperantistoj de Moskvo
Hendrik Sierik Donker

**Hendrik Sierik DONKER** (naskiĝis la 25-a de februaro 1889 en Amsterdam) estis nederlanda supera poŝtoficisto. Li estis sekretario de la Nederlanda Societo Esperantista, reprezentanto de la Internacia Ligo de la Esperantista Poŝt- kaj Telegraf-Oficistaro kaj estrarano de loka grupo. Donker kompilis broŝuron nerderlandlingvan Kial Esperanto-instruo en la unugrada lernejo.

DONKER, Hendrik Sierik
Kategorio:Amsterdamanoj
Henri Dor

eta|dekstra|Karikatura bildkarto de 1911
**Henri DOR** (naskiĝis la  en Vevey, mortis la ) estis svisa doktoro de medicino, okul-kuracisto kaj prezidanto de Tutmonda Esperantista Kuracista Asocio (TEKA).

Dor estis fama oftalmologo: Li studis en dek Universitatoj de sep landoj; en 1866 vokita de la Berna Universitato, li direktis tie la instruadon de la oftalmologio. En 1876, vokita de Lionaj profesoroj, li fondis gravan senpagan oftalmologian klinikon, kiun li direktis ĝis sia morto. Li estis prezidanto de "Medicinaj Sciencoj" ktp.

Li estis sciencemulo, artemulo kaj ankaŭ poligloto. Li flue parolis kaj skribis dek unu modernajn lingvojn, kaj legis la latinan kaj la grekan. En 1902, jam 67-jara, post parolado de Émile_Boirac en Liono (Lyon), li aliĝis al Esperanto, kaj estis unu el la unuaj membroj de la Liona grupo, baldaŭ li prezidis ĝin, poste li fariĝis vicprezidanto de SFPE kaj rapide akiris nediskutatan aŭtoritaton. En 1908 li estis kunfondinto de TEKA, kies prezidanto li restis ĝis la morto; li redaktis ĝian oficialan bultenon. Li propagandis per paroladoj kaj gazet-artikoloj, kaj igis favoraj al Esperanto multajn scienculojn. Pro lia aĝo, lia boneco, la glorkrono de liaj blankaj haroj ĉirkaŭ nobla alta frunto, oni nomis lin "la patriarko de la dua generacio de Esperantistoj". De 1905 li estis membro de la Lingva Komitato.

## Verkoj 
* **1911**: L'importance actuelle de l'Espéranto dans le monde / par H. Dor. Lyon: Société d'Anthropologie 1911, 12 p.
* **1912**: Internacia kongreso por la plibonigado de la sorto de la blinduloj / Henri Dor. Paris: Presa Esperantista Societo 1912, [27] p.

## Bibliografio 
* **2000**: Vedrine, André. D-ro Henri Dor (1835-1912), la patriarko de la dua generacio de esperantistoj. En: Haupenthal, Reinhard; Haupenthal, Irmi. De A al B. Festlibro por ... André Albault. [Malaucène]: Editions Iltis 2000, p. 215-220 (bibliografio de Henri Dor p. 219-220)
* **1912**: Ŝidlovskij, K[onstantin]. Profesoro D-ro Henri Dor. En: Ondo de Esperanto (RUS) 4a jaro 1912, n-ro 12, p. 194-196 (dulingva nekrologo kun foto)

Kategorio:Svisaj esperantistoj
Kategorio:Francaj esperantistoj
Kategorio:Akademio de Esperanto
Kategorio:Esperantistaj kuracistoj
Kategorio:Kuracistoj de la 19-a jarcento
Kategorio:Oftalmologoj
Fernand Doré

**Fernand DORÉ**, franco, industriisto pri subvestaj trikotaĵoj. Naskiĝis la 19-an de marto 1860 en Fontaine-les-Grès (apud Troyes), mortis la 7-an de februaro 1922 en Troyes. Fondis en 1920 la muzikan konservatorion de Troyes. Prezidanto de societoj turistaj kaj sportaj. Fondis en 1904 la Esperanto-grupon de Troyes, kiun li prezidis ĝis sia morto. Multaj paroladoj en la regiono, kunlaboro en Esperantaj gazetoj, traduko de kelkaj broŝuroj.
## Tradukoj
*Paul Bilhaud. SOLO DE FLUTO, monologo. Eld. Librairie de. l’Esperanto, Paris. 12 paĝoj 18 X 11,5 cm.

Kategorio:Francaj esperantistoj
Isaj Dratwer

**Isaj DRATWER** estis juda bakteriologo kaj esperantisto. Li naskiĝis la 1-an de januaro 1905 en Varsovio kaj mortis en 1985. En la Esperanto-movado, Isaj Dratwer estis interalie fervora propagandisto, prezidanto de la Akademia Esperanto-Rondo, kaj sekretario de komitatoj postkongresaj en 1927 kaj 1931. Li ofte aperigis artikolojn (leterojn) en *Heroldo de Esperanto*, *Pola Esperantisto* kaj alie. Aparte eldoniĝis *Noveloj* el la rusa de Romanov, 1932.

Li travivis la germanan (dum la regado de nazioj) koncentrejon. En la 1950-aj jaroj li estis ĝenerala sekretario de Pola Esperanto-Asocio kaj en la 1960-aj jaroj prezidanto de Esperanto-Ligo en Israelo.

## Verkoj 
* *Pri Internacia Lingvo dum Jarcentoj*, Tel-Avivo, 1-a eldono, 1970, 142 p.; 2-a eldono, 1977, 320 p.
* *Lidja Zamenhof. Vivo kaj Agado*, Antverpeno/La Laguna, 1980, 112 p.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Voĉregistraĵo de Isaj Dratwer

Kategorio:Polaj esperantistoj
Kategorio:Postvivintoj en naziaj koncentrejoj
Kategorio:Bakteriologoj
Kategorio:Judaj esperantistoj
Walter Döhler

**Walter DÖHLER** (doler), naskiĝis la 19-an de Junio 1891 en Altstadt-Waldenburg (Saksio, Germanio), mortis en 1988 en Klingenberg (Frankonio, Germanio), estas rigardata kiel nestoro de la germanaj kaj okcident-eŭropaj studoj pri triĥopteroj (ordo *Trichoptera* de insektoj kun proksimume 12,000 priskribitaj specioj). En la 1920-aj jaroj ĝis 1933 li laboris multe por Esperanto, speciale sur la radio-kampo, estis membro de la Lingva Komitato (LK) kaj kunlaboris je Internacia Scienca Revuo kaj la Enciklopedia Vortaro de Eugen Wüster.

## Vivo 
Post sia abituro Döhler studis en Munkeno kaj Lepsiko. En 1914 li doktoriĝis en Lepsiko ĉe prof. Karl Chun pri la temo "sistematiko kaj biologio de la triĥopteroj" kaj akiris la universitatan gradon de "doctor philosophiae". En 1915 sekvis samtema studo pri "la ekstereŭropaj triĥopteroj en la kolekto de la lepsika universitato". Pliajn sciencajn studojn malebligis la devo servi kiel soldato en la unua mondmilito.

Almenaŭ de 1925 Döhler laboris kiel gimnazia instruisto (*Studienrat*) en la saksa urbeto Riesa proksime (nordokcidente) de Dresdeno, en la nun t.n. Werner-Heisenberg-Gimnazio. En Riesa ankaŭ aperis lia verketo "Esperanto kaj Radio".

Laŭ noto en la nazia gazeto "Der Freiheitskampf" de la 21-a de Aŭgusto 1933, Döhler estis prenita de naziaj aŭtoritatoj en t.n. "protekta aresto" (*Schutzhaft*), t.e. malliberigita en frua koncentrejo de SA en la kastelo Hohnstein sude de Dresdeno, kie la nazioj enkarcerigis de 1933 ĝis 1934 precipe politikajn kontraŭulojn de la nova reĝimo el la metropola regiono Dresdeno. La oficialaj "motivoj" por la aresto estis, ke Döhler "posedis konsiderindan kvanton de municio kaj estis suspektita pri kontraŭleĝa Esperanto-korespondado kun eksterlando". Post likvido de la koncentrejo Hohnstein je 1934-08-25, la malliberuloj, inter ili ankaŭ Döhler, estis enkarcerigitaj en la koncentrejo Sachsenburg apud la urbeto Frankenberg en Saksio, proksime de Chemnitz. Post liberiĝo el la punkarcero, Döhler devis militservi kaj fine fariĝis militkaptito.

Post 1945 li devis forlasi sian hejman Saksion, unue okupita de la soveta armeo, poste parto de GDR, kaj ekvivis en Klingenberg en okcidenta Germanio. En sia domo li posedis privatan bibliotekon kun preskaŭ kompleta kolekto de scienca literaturo pri triĥopteroj kaj gravan kolekton de tiuj insektoj. Ambaŭ li heredigis al la natur-scienca esplor-instituto Senckenberg en Frankfurto ĉe Majno. Kvankam li ŝajne ne plu aŭ apenaŭ plu aktivis por Esperanto post la dua mondmilito, li daŭre havis kolekton de Esperanto-libroj. Ĝi bedaŭrinde perdiĝis post lia morto.

## Verkoj en la germana 
* **1914**: Beiträge zur Systematik und Biologie der Trichopteren
* **1915**: Die außereuropäischen Trichopteren der Leipziger Universitäts-Sammlung

## Verkoj en Esperanto 
* **1928**: Esperanto kaj Radio.

## Fotoj 
* 1931 en la Internacia Esperanto-Muzeo en Vieno kun Ivo Lapenna kaj aliaj esperantistoj
* ĉ. 1960-aj jaroj 
* kiel maljunulo 

## Fontoj 
Kategorio:Doktoroj
Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Akademio de Esperanto
Cornelis Christiaan Droogendijk

**Cornelis Christiaan DROOGENDIJK** (naskiĝis la  en Stavenisse, mortis la  en Stavenisse) estis nederlanda esperantisto. Li estis Esperanto-propagandisto en la provinco Zelando. Droogendijk sukcese laboris interalie por Esperanto ĉe la Konsilantaro Nederlanda kontraŭ la milito kaj tradukis por ĝi artikolojn en Esperantaj gazetoj. Li estis aŭtoro de Esperantaj kantoj, kaj de *Esperantaj Poemoj*, Goes, 1917.

## Referencoj 
## Eksteraj Ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/D en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).

Kategorio:Nederlandanoj
Kategorio:Nederlandaj esperantistoj
François Drudin

**François DRUDIN** [drüden] (naskiĝis la  en Riom apud Clermont-Ferrand; mortis la  en Liono) estis franca esperantisto kaj borsa kunagento. Dum preskaŭ 25 jaroj li batalis por Esperanto, propagandis precipe per tre multaj paroladoj en la Liona regiono. Li estis prezidanto de la "Amicale Esperantiste" de 1909 ĝis la morto, kaj de la Federacio Esperantista Rodana, kiun li fondis en 1908.

Drudin, Francois
René Dubois

**René DUBOIS** (düboá), franco, komerca direktoro. Naskiĝis en la 16-a de septembro 1886 en Saint-Amand-les-Eaux (apud Valenciennes norda Francio). En 1906 li fondis E-grupon en tiu urbo, kaj en 1908 helpis fondi la Federacio de Norda Francujo. Redaktis kun Jean Couteaux la revuon Vekiĝo. En 1921 estis unu el la reorganizintoj de la Federacio de la Pariza regiono. Li partoprenis en la fama "Verda Kato". De 1920 sekr. de la Pariza grupo kaj red. de la monata Paris-Esperanto. Li helpis al la organizo de la 10-a Universala Kongreso en Parizo, 1914. De 1925 franca reprezentanto en KR. Li redaktis en 1929 la konatan "Projekto Dubois", kiu celis la unuecon de la movado, kunfandante en unu solan Asocion la duspecajn sendependajn organojn (Naciaj Societoj kaj UEA). Dum la Pariza Kongreso la 4 aŭg. 1932 la KR adoptis laŭ lia propono la "Konvencion de Parizo", kiu nuligis la kontrakton de Helsinki. La ĝenerala Estraro elektis Komisionon por redakti la novajn statutojn; D. estis elektita prez. Ĉar la novaj statutoj ne kontentigis ĉiujn faktorojn, alia konferenco okazis en Ĝenevo en la 22-a de majo 1933. Tie interkonsento estas subskribita, kiu estis la bazo de la Interkonsento de Kolonjo. En tiu kvarjara diskuto D. ĉiam energie partoprenis. 
L. BASTlEN.

DUBOIS, René
Carlos Domingues

**Carlos Augusto GUIMARÃES DOMINGUES** (**kar**luz aŭ**gus**tu gima**rãjnz** do**min**giz), (naskiĝis la 5-an de majo 1896 en Recifo, mortis la 22-an de februaro 1974 en Rio-de-Ĵanejro) estis unu el la plej elstaraj figuroj en la historio de la Esperanto-movado en Sud-Ameriko.

Brazilano, doktoro, advokato, prezidanto de BKE depost 1923, vicprezidanto de BLE, ĉefdelegito de UEA, redaktoro de *Brazila Esperantisto*. Esperantisto ekde 1909. En 1938 li translokiĝis al Rio-de-Ĵanejro. Estrarano de Brazila Geografia Societo. Dumviva membro de Brazila Ĵurnalisma Asocio. Redaktoro de oficialaj revuoj de Brazila Geografia Societo, de Kontoscienca Societo kaj de Brazila Esperanto-Ligo.

## Vivo 
Sub-prokuroro de Nacia Kontkontrola Tribunalo. Profesoro de Federacia Universitato de Rio-de-Ĵanejro. Reprezentis la registaron ĉe la 18-a kaj 21-a UK-j. Lingva Komitatano de 1932, akademiano ekde 1949. Komitatano de UEA ekde 1935 ĝis la morto. Kunredaktis kompletan Portugala-Esperantan vortaron kaj verkis multajn verketojn. Ĉefkunlaboranto de Enciklopedio de Esperanto.

## Movadano 
En 1945 li estis ano de organiza komitato de la 10-a Brazila Kongreso de Esperanto. Emerita profesoro pri juro, elstara tradukisto kaj vortaristo, d-ro Domingues aktivis en la Movado pli ol 60 jarojn, plenumante plej diversajn elstarajn funkciojn en la landa kaj internacia Esperanto-movado: prezidanto de Brazila Esperanto-Ligo, ĉefredaktoro de Brazila Esperantisto, ĉefdelegito de UEA, komitatano de UEA, akademiano. Li kunlaboris ankaŭ en la *Internacia Komerca-Ekonomika Vortaro*.

## Verkoj 
* Congresso universal de Esperanto (1947)
* Vocabulário português - Esperanto, Esperanto - português (1977, 1982)

## Tradukoj 
* O rádio em 16 palestras (1940), de Eugène Aisberg (kun A. Couto Fernandes);
* La krimo, rakonto de Olavo Bilac (en *Antologio de Brazilaj Rakontoj*, 1953);
* Zamenhof: iniciador do Esperanto (1959), de Anastasio López Luna.

Kategorio:Brazilaj esperantistoj
Kategorio:Brazilaj advokatoj
Kategorio:Brazilaj kuracistoj
Kategorio:Esperanto-vortaristoj
Maurice Duchochois

**Maurice DUCHOCHOIS** [düŝoŝŭa] (naskiĝis la  en Boulogne-sur-Mer, mortis en 1939) estis franca esperantisto kaj direktoro de akvoglaciejoj. Li estis juĝanto ĉe la komerca tribunalo en Boulogne, kaj ŝipekipisto por fiŝkaptado. Unu el la organizintoj de la unua UK, iniciatinto de la esperantista standardo. Sur liaj ŝipoj flirtis je la unua fojo la Esperantista flago. Li prezidis Esperanto-grupon en Boulogne.
eta|dekstra
eta|Foto-poŝtkarto kun la tri aŭtoroj de la Esperantista Standardo.
eta|Foto-poŝtkarto kun la tri aŭtoroj de la Esperantista Standardo; dorsa flanko kun letero al Gerard Debrouwere.

En karto sendita al Frederiko Villareal en Decembro 1904, li deklaras, ke li eklernis Esperanton en la antaŭa monato, do 42-jaraĝa.

Duchochois, Maurice
Duchochois, Maurice
Jean Baptiste Betfort Dufrenne

**Jean Baptiste Betfort DUFRENNE** (naskita la  en Leiden; mortinta en 1941) estis nederlanda esperantisto kaj ĉefoficisto ĉe la poŝto. Li estis ĉefdelegito de ILEPTO, korespondanto kaj patrono de ICK. Li faris propagandajn paroladojn kaj gvidis kursojn.

## Fontoj 
Kategorio:Nederlandaj esperantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1884
Kategorio:Mortintoj en 1941
Du Majstro-noveloj

**Du Majstro-noveloj** de Th. Storm el la germana tradukis Heitmüller 1929, 158 p. "La unua: La blankĉevala rajdanto estas vere klasika, tipa norda novelo. Ĝi priskribas la heroan bataladon de la frizlandanoj kontraŭ la norda maro. La stilo estas tre konciza kaj sugestiva." (Halka, Hungara Heroldo, 1930, n-ro 5.)

Kategorio:Noveloj
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1929
Anton Peder Dueholm

**Anton Peder DUEHOLM** (nask. 4 dec. 1882 en Sevel en nord-okcidenta Jutlando; mort. en aŭg. 1972) estis dana instruisto, makleristo de nemoveblaĵoj kaj Esperanto-vortaristo.

## Vivo 
Kiel junulo Dueholm iris al Germanio, kie li laboris kiel needukita laboristo dum iom da tempo, poste vojaĝis i.a. al Anglio. Li revenis al Danlando por studi kaj fariĝi instruisto en kampara lernejo de sia hejma regiono. I.a. pro lezitaj koksoj li forlasis la lernejan servon kaj translokiĝis al Kopenhago, kie li laboris kiel makleristo de nemoveblaĵoj (apartamentoj, domoj, terenoj). En la 1950-aj jaroj li estris propran makleristan firmaon kun kelkaj dungitoj.

Dueholm estis edziĝita dufoje. Lia unua edzino estis Kristine Marie Jensine PEDERSEN (voknomo Kristine; nask. 4-a de marto 1880, mort. 21-a de Marto 1949), kun kiu li havis du filinojn (nask. 1910 kaj 1920) kaj filon Claus Katharos Zamenhof Dueholm (voknomo Claus; 1913-1998). Duonan jaron post la morto de sia unua edzino, Dueholm edziĝas je 1949-09-15 al Ella Marie Louise ARNESEN MONSRUD (voknomo Ella; nask. 15-a de Sept. 1898, mort. en 1978).

Dueholm okupiĝis pri genealogio kaj publikigis la historion de sia familio en 1951 (kun mallonga aŭtobiografia skizo).

## Esperanta agado 
En 1910 li komencis ellabori artan lingvon. La 4-an de decembro 1910 li fariĝis Esperantisto. Li verkis vortaron Esperanto-danan ("Esperanto-Dansk-Norsk Ordbog") kun laŭdire ĉ. 9&nbsp;100 kapvortoj, kiu aperis en la urbo Struer (Jutlando) ĉe la eldonejo Christensen en 1912 (xviii + 136&nbsp;p., 21x13&nbsp;cm). Petro Stojan notas pri ĝi en sia Bibliografio de Internacia Lingvo (BIL 1929, n-ro 2051):

"Multaj novaĵoj: sufiksoj: -aco, -alo, -eno, -ika, -izi, -ito, -iva, -olo, -oza; prefiksoj: bi-, hiper-, hipo-, proto-, penta-, tetra-, seskvi-; ekskuzi, golfio, kaki, feki, hipo, entjera, akuta, zookulturo, volano, westo [tiel kun -w-], watto, wisto, warfo, ...".

## Literaturo 
* **1951**: Aŭtobiografia skizo en la genealogio de la familio Pedersen/Clausdatter, Kopenhago 1951, vd. en piednoto 1.

## Eksteraj ligiloj 
* Angla traduko de la Pedersen/Clausdatter-genealogio (1951, 2013).

## Fontoj 
Kategorio:Danaj esperantistoj
Kategorio:Esperanto-vortaristoj
Du mil Novaj Vortoj

***Du mil Novaj Vortoj***  , ĉerpitaj el la verkaro de d-ro L. Zamenhof, netroveblaj en la Universala Vortaro kun tradukoj en franca, angla, germana, hispana, itala, rusa kaj pola Iingvoj. Kun referencoj montrantaj la lokon, kie ĉiu vorto troviĝas. Kompilis Boulet. 1908, XV kaj 72 p.&nbsp;2a rev. eld. Paris: Hachette, 1909. xv, 75, [2] p.

## Recenzoj
## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
* *Enciklopedio de Esperanto*/D en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Kategorio:Esperanto-vortaroj
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Ernest Donald Durrant

**Ernest Donald DURRANT** (naskiĝis la  en Woodbridge) estis angla asekuristo kaj esperantisto, kunlaborinto de Plena Ilustrita Vortaro pri aviadiloj kaj militaferoj.

Durrant okupis sin aparte pri nacigazeta propagando. Pro liaj klopodoj la angla Unio por la Ligo de Nacioj instigis la Ligon rekonsideri la helplingvan demandon. Li verkis artikolojn por *Heroldo de Esperanto.*

## Verkoj 
* 1940: Armea terminaro. En: Jarlibro de Internacia Esperanto-Ligo 1940. 2a Parto. Rickmansworth: Internacia Esperanto-Ligo [IEL], [1940], p. 21-47.

Kategorio:Anglaj esperantistoj
Kategorio:Britaj esperantistoj 
Kategorio:Esperanto-vortaristoj
Maurice Duval

**Maurice DUVAL** [düval] (naskiĝis la  en Parizo) estis franca esperantisto kaj oficisto ĉe borsagento. Li propagandis precipe en la skoltaj kaj lernejaj medioj. Li direktis la Esperantan fakon en la franca revuo por lernejoj *Les Heures Nouvelles.* Li gvidis plurajn kursojn en gravaj lernejoj kaj la perkorespondajn kursojn de l' *École Universelle.*

Duval, Maurice
Duval, Maurice
Ferdinand Duviard

**Ferdinand DUVIARD** [düvjar] (naskiĝinta la ; mortinta en 1965) estis franca esperantisto kaj licea profesoro, verkisto, romanisto.

Li estis esperantisto de 1905, skribis en multaj gazetoj kaj okupis sin pri junularo. Kun Charles Pichon li fondis Francan Federacion de junaj Esperantistoj kaj redaktis la gazeton *Juneco,* de 1909 ĝis 1910. Li estis membro de la Lingva Komitato, sed tuj post la unua mondmilito eksiĝis.

Ferdinand Duviard loĝis ĝis 1915 en La Roche-sur-Yon (kie nun ekzistas strato nomita laŭ li), poste li transloĝiĝis al Coulommiers. Fratino de lia edzino estis edzino de Carlo Bourlet, do Duviard kaj Bourlet estis bofratoj.

Kategorio:Francaj esperantistoj
Kategorio:Francaj instruistoj
Rafael Duyós Sedó

**Rafael DUYÓS SEDÓ** [dujos] (naskita la 27-an de aprilo 1879; mortinta komence de 1930-aj jaroj) estis hispana pionira esperantisto. 
Profesie li estis infanteria kolonelo. 
Kiel malnova esperantisto li gvidis kursojn, verkis bonan gramatikon kaj kun Vicente Inglada Ors li kunaŭtoris *Prozo kaj Verso.* En 1903 li kunfondis en Valencio Esperanto-grupon kune kun Roman Ayza kaj Fernando Soler Valls.

## Verkoj
* kun Vicente Inglada Ors. *Curso práctico de Esperanto: Lecciones graduadas y ejercicios para aprender rapidamente la lengua internacional*. Eld. Jose Espasa, Barcelona, 1906.

Kategorio:Hispanaj esperantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1879
Dzika 9

eta
eta|Ruino ĉe la strato Dzika 9 en Varsovio, kie troviĝis la domo de L.L. Zamenhof. Sur ĝi troviĝas Esperanto-flago. Ĉirkaŭ 1945.
eta|La domo Zamenhof-Strato 5 (iam Dzika 9) en 2017 kun memortabulo pri la iama domo de L. L. Zamenhof.
Strato ***Dzika 9*** () estas adreso en Varsovio. 21 jarojn (1895-1916) loĝis tie L. L. Zamenhof kaj ĝi estis pilgrim-revo de Esperantistoj. Ekde la jaro 1930 la strato portas lian nomon: Strato de Ludoviko Zamenhof en Varsovio. En tiu domo Zamenhof havis du loĝejojn. Sur la dua etaĝo estis lia privata loĝejo kaj sur la unua (identa) estis lia laborejo, kliniko. De ambaŭ loĝejoj la fenestroj eliras al strato *Pawia* (la domo staras angule de *Pawia*). En la angulo de l' fronto ĉe flanko de *Pawia*, apud la strata tabuleto, estas videbla bela marmora tabulo (l00 x 70 cm.) kun kvinpintaj steloj kaj surskribo (pollingve): "En tiu domo loĝis d-ro Ludwik Zamenhof, nask. 1859, mortis 1917, kreinto de la internacia lingvo Esperanto." (E-lingve): "Internacia Esperanta Postkongreso. Varsovio 9. VIII. 1931". Nuntempe la privata loĝejo - ekde 1916 - estas translokigita al strato Krolewska 41, sed la kliniko funkciis ankoraŭ ĝis almenaŭ en 1933. Dum longa tempo la klinika loĝejo servis kiel kunvenejo kaj adreso de l' Varsovia Esperanto-Societo Konkordo.

## Vidu ankaŭ 
* Królewska 41

## Fonto 
*Informoj de Edvardo Wiesenfeld el EdE-D.*

## Eksteraj ligiloj 
* La loko Dzika (Ludwika Zamenhofa) 9 Hodiaŭ (Google Maps)

Kategorio:Geografio de Varsovio
Kategorio:Zamenhof
Kategorio:Historio de Esperanto
Dua Libro

'''''Dua Libro de l' Lingvo Internacia***, aŭ simple ***Dua Libro''**, estas broŝuro de 50 paĝoj, eldonita de L. L. Zamenhof komence de 1888. Ĝi estas la dua libro pri Esperanto, post la Unua libro (1887). Malsimile al la Unua Libro, kiu estis verkita en la rusa lingvo (kaj poste tradukita al diversaj naciaj lingvoj), la Dua Libro estis originale verkita en Esperanto.

## Historio de eldonado 
La Dua Libro estis aprobita de la cenzuro je 18-a de januaro (laŭ la tiama julia kalendaro; 30-a de januaro laŭ la gregoria kalendaro) de 1888. Jen ĝia kovrilpaĝa teksto:
: **D-ro Esperanto**
: **Dua Libro de l' Lingvo Internacia'*
: Kajero n-ro 1, kosto 25 kopekoj
: Varsovio, 1888
Laŭ la Antaŭparolo de la Dua Libro, tiu ĉi broŝuro estis fariĝonta la unua parto de pli ampleksa libro, enhavonta kvin aŭ ses kajerojn, aperontajn dumonate dum 1888. Sed post la eldono de la unua parto, Zamenhof decidis ke la aliaj partoj ne plu estas bezonataj, kiam li aŭdis pri la planoj de la Usona Filozofia Societo pridiskuti artefaritan internacian lingvon konference. Anstataŭe li nur publikigis la *Aldonon al la Dua Libro de la Lingvo Internacia*; tamen, la konferenco neniam okazis.

Humphrey Tonkin opinias, ke la tradukaĵo de la poeziaĵo de Heine fare de Leo Belmont estas "iom lama".

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* *Unuaj Libroj por Esperantistoj*

## Eksteraj ligiloj 
* Skanaĵo de dua eldono de la *Dua libro*, 1893, en Vikimedia Komunejo
* *Enciklopedio de Esperanto*/D en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).
* Dua Libro de l’ Lingvo Internacia
* La *Dua Libro'' en Projekto Gutenberg
* Elŝutebla kopio de la Dua Libro de 1888 kaj ties aldono (ZIP 18 MB) 
* La « Dua libro » (kun la Aldono) en FictionBook (68 kB)
* Katalogo de Universitato de Amsterdamo

Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Esperanto-lernolibroj
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1888
Kategorio:Verkoj de L. L. Zamenhof
Kategorio:Katalogo de Universitato de Amsterdamo
Epikteto

eta|dekstra|250px|Epikteto greka filozofo.
**Epikteto** (greke *Επίκτητος*, K.E. 55 - ĉirkaŭ 135), greka  filozofo el Frigio, vivinta kaj verkinta ĉefe en Romo, kie li estis sklavo de unu el la oficiroj de la imperiestro Nerono kaj poste liberigita. En la jaro 90 p. Kr., la imperiestro Domiciano forpelis lin kun aliaj filozofoj, kaj li ekloĝis en Nikopolis en Epiro (Grekio).

## Biografio 
Probable naskiĝinta en Hieropolis (sudoriento de Frigio), Epikteto infane estas sklavo de Epafrodito (eks-sklavo de Nerono) pri kiu oni diras, ke li estas kruela kaj sadisma.
Tamen Epikteto povas spekti la oratoraĵojn de la stoikisto Musonio Rufo. Poste, ankaŭ li estas liberigita en nedifinitaj kondiĉoj. Tiam li ekstudis filozofion kaj speciale stoikismon.

Sed je la jaro 89 li devas foriri de Romo pro dekreto de Domiciano kontraŭ la filozofoj. Al Domiciano ne plaĉas la influo, kiun havas la stoikismo inter la oponantoj de lia reĝimo tirana. Epikteto foriras al Nikopolis en Epiro, kie li establas sukcesan lernejon. Dum pluraj jaroj li instruas per diskutadoj. Liaj samepokuloj ŝajnas havi la plej grandan estimon por la kvalito de lia instruo. Laŭ Spartiano li sekve revenas al Romo kaj amikiĝas kun imperiestro Hadriano, sed la fakto estas necerta. Laŭ la Suido, li vivas ĝis la reĝado de Marko Aŭrelio, sed laŭ Aŭlo Gelio, Epikteto jam malvivas, kiam ĉi tiu ekreĝas.

Vivante, Epiketo skribis nenion, tamen unu el liaj disĉiploj, Arriano, kolektis liajn diraĵojn kaj grupigis ilin en la verkoj sekvantaj.

## Verkoj 
Same kiel aliaj stoikistoj tiutempaj, Epikteto fokusis pri animsolideco kaj pri la majstrado de la interna vivo.
Ĉefa verkaĵo atribuita al Epikteto estas *Enĥeiridion* aŭ "Manlibreto" (esperantigita de Gerrit Berveling, eldonita de Fonto en 2005 kiel n-ro 31 en la serio Fonto-kajeroj, kvankam pli longaj estas la kvar libroj kune titolitaj "Diskursoj" (greke *Διατριβαι*), kiuj estis kompilitaj de unu el liaj studentoj, Arriano (greke *Αρριανος*)).
* La Manlibreto de Epikteto estas esperante legebla ĉi tie.

## Anekdoto 
Kiam li estis sklavo, foje lia mastro batis lin tiom forte, ke Epikteto diris kviete, "Se vi tiel batas vi rompos mian kruron". Poste li rompis la kruron, kaj Epikteto diris, "Vidu, ĝi estas rompita".

## Vidu ankaŭ 
Marko Aŭrelio.
Seneko.

Kategorio:Naskiĝintoj en 55
Kategorio:Grekaj filozofoj
Jutlando

eta|300px|La ebena duoninsulo kun ĝia diversaj regionoj.
[eta|250px|La norda bordo de Jutlando ĉe [Henne Strand.]]
eta|250px|Satelita foto de Jutlando kaj Danio.
**Jutlando** () estas duoninsulo norde de Germanio, kaj la sola parto de Danio kiu ne estas insulo. Jutlando estas geografie tre ebena, kaj neniu punkto foras pli ol 100&nbsp;km de la maro, kio donas al la areo mildan, insulecan klimaton kaj bonegan teron por agrikulturo. En Jutlando troviĝas fjordo Limfjorden kaj rivereto Gudenåen.

## Historio de Jutlando 
Ĝi estas popoligita ekde prahistoriaj tempoj de diversaj popoloj, interalie de iu tre kelteca. Spuroj de ĝermanoj troveblas depost jaro 0, kaj runaj skribaĵoj en la Praskandinavia lingvo de ĉirkaŭ jaro 400 (interalie la menhiro de Jelling, la "baptomarko de Danio"). Jutlando historie ĉiam estis parto de la Dana Regno, sed la homoj tie nomis sin jutoj kaj parolis ĝermanan dialekton sufiĉe fremda por la Danaj insulanoj. Dum epoko de la vikingoj Jutlando longe estis la ĉefa parto de la regno, kaj kulture etendiĝis suden ĝis Hamburgo. Poste, la duonsinsulo pli subombriĝis de Sjælland, kaj en la 18-a kaj 19-a jarcentoj ĝi pli-malpli estis la "sovaĝa okcidento" de Danio, kie nur loĝis malmultaj kaj malriĉaj bienistoj, parolante (laŭ la oreloj de ĉefurbanoj) "krudan" lingvon, kaj kie la registaro trovis eblecon libere eksperimenti per trajnlinioj. Tiuperiode, la arbaro preskaŭ forhakitis, kaj la pejzaĝon markis vastaj erikejoj. La spiriton brile kaptis aŭtoroj kiel 18-a-jarcenta Jeppe Aakjær kaj 20-jarcenta Johannes V. Jensen.

En ĵusaj tempoj, Jutlando restis la "pli malforta kuzo" de Sjælland; kaj kvankam ĝi nun ĝuas ĉiajn aspektojn de moderneco, Kopenhago daŭre tienigis aferojn iomete maldelikatajn por la ĉefinsulanoj: Nenie en Danio troviĝas pli da aŭtoŝoseoj, kaj multaj ne-danoj spertas Jutlandon nur tra aŭtofenestro survoje de Germanio al Norvegio aŭ Svedio. Kiam oni ideumis pri nuklea energio en la 1970-oj, Jutlando ŝajnis natura elekto por ekkonstrui stacion. Tamen nenio tiurilate okazis, kaj hodiaŭ la jutan pejzaĝon markas energi-produktantaj ventomueliloj, kampoj, vilaĝoj kaj multe pli da arboj ol jam cent jarojn antaŭe.

La jutaj dialektoj daŭre similas al la dana de Kopenhago, sed en kelkete da ekstercentraj lokoj restas lingvaĵoj tiom apartaj ke Ethnologue taksis ilin propra lingvo. Ĉiuokaze, la *juta etoso* restas; estas interalie speciala tipo de juta humuro kion aliaj danoj ne same bone perceptas. La jene menciitaj aferoj kondukis al eta, sed registrebla, jutlanda regionismo.

## Citaĵoj 
* "Jutlando, vi estas ĉefa lando." -Hans Christian Andersen

## Provincoj de Jutlando (*Amter*) 
* Nordjyllands Amt
* Ribe Amt
* Ringkjøbing Amt
* Sønderjyllands Amt
* Viborg Amt
* Vejle Amt
* Århus Amt

## Komunumoj de Jutlando 

Jutland peninsula 2.png|
Lt rubjerg knude.jpg|

## Vidu ankaŭ 
* Fyn
* Sjælland
* Engloj estas etno deveninta de Jutlando

Kategorio:Duoninsuloj en Danio
Kategorio:Duoninsuloj en Germanio
Jutlanda regionismo

Historie, Danio konsistis el tri partoj: Jutlando, Sjælland kaj la aliaj insuloj, Skanio. Ĉiu iam havis proprajn dialekto(j)n kaj kulturon. Pro sia centreco, Kopenhago de Sjælland iĝis ĉefurbo kaj la tiea dialekto iĝis la oficiala Dana. Post la Skania Milito kaj rezulta perdo de Skanio al Svedio en 1658, ankaŭ perdiĝis la ĝistiama "ekvilibro" ĉirkaŭ la ĉefurbo. Sekve, Jutlando ektroviĝis en iu "duonranga" stato ene de la Dana regno, kaj certagrade ankoraŭ restas tia, laŭ kelkaj jutlandanoj. En Jutlando estas plej da aŭtoŝoseoj, en Jutlando la ĉefurba registaro volis konstrui atomenergian stacion dum la 1970-oj. Jutlando produktas pli da agrikulturaĵoj ol iu alia parto de Danio, sed tamen multe el la impostoj iras rekte al Kopenhago. Tial kelkaj homoj revadis pri plia regiona potenco - ne temas pri naciismo, ĉar kvankam ankoraŭ restas parolantoj de Jutaj dialektoj, la plejmulto de la jutlandanoj sentas sin Dana. Kelkaj jutlandanoj algluis sur siajn aŭtojn ŝildeton "J" kun Jutlanda mapo, anstataŭ la ordinara la ordinara "DK", sed tio estas kutime ŝerce farita. (Krome, tiu J kolizias kun la internacia aŭtosigno por Japanio.)

Tre evidentas la sentoj en Vendsyssel, kie oni eĉ kreis propran flagon por tiu plej norda regioneto.

----
Vidu ankaŭ: Centrismo - Skania naciismo

Kategorio:Insuloj
Kategorio:Danio
Sjælland

[eta|La [monda heredaĵo de Unesko *Stevns klint*, suda de Kopenhago en *Sjælland*.]]
**Sjælland** (dane, prononco [sjelen/sjelan], laŭ sistemo IFA ), en Esperanto **Zelando** (laŭvorte "marlando"), estas la plej granda insulo de Danio, havanta pli ol du milionojn da loĝantoj, el kiuj la plejmulto loĝas en kaj ĉirkaŭ la ĉefurbo Kopenhago. Ĝi troviĝas inter Fyn kaj Svedio (Skanio), kaj estas konektata kun Fyn per la ponto *Storebæltsbroen*, kaj al Skanio en Svedio per la Sundoponto.

La insulo nomiĝis laŭ la grandaj fokaroj, kiuj troviĝis sur la marbordoj de Sjælland: Foka Insulo (Sæl-land). La du vortoj *foko* (sæl) kaj *animo* (sjæl) tre similas en la dana lingvo, 

Ekde la 1-a de januaro 2007, la nordoriento de la insulo konsistigas la plej grandan parton de la nova administra regiono Hovedstaden (regiono ĉefurba), kaj la resto de la insulo la plej grandan parton de la samnoma administra regiono Sjælland, kiu krome ankoraŭ kovras tri pli malgrandajn sudajn insulojn.

## Urboj 
eta|180ra
* Frederiksberg
* Helsingør (aŭ Elsinoro)
* Holbæk
* Kopenhago
* Køge
* Næstved
* Roskilde
* Slagelse
* Slangerup
* Sorø
* Vordingborg
* Vallensbæk

## Referenco 
## Vidu ankaŭ 
* Selando
* Zelando


Kategorio:Insuloj en Danio
Kategorio:Insuloj en la Balta maro
Kategorio:Insuloj alfabete ordigataj
Fyn

**Fyn** (dana prononco [fyn], foje esperantlingve nomata **Fueno**) estas la dua plej granda insulo de Danio, meze inter Jutlando kaj Sjælland (Zelando).

## Geografio 
Ĝi estas konektita al ambaŭ per pontoj. Okcidente la dividilo inter Fueno kaj Jutlando estas la markolo Eta Belto, oriente la dividilo inter Fueno kaj Zelando estas la markolo Granda Belto.

La plej granda urbo de Fueno estas Odense, kiu estas ankaŭ la naskiĝurbo de la mondfama dana verkisto Hans Christian Andersen. Danoj ofte priskribas Fyn kiel "la ĝardeno de Danio". Alia diraĵo estas *"Fyn er fin"* ("Fyn estas bonega").

La plej grandaj urboj de Fyn (super 10 000 loĝantoj) estas Odense, Svendborg, Nyborg, kaj Middelfart.

## Famuloj 
* Rasmus Nielsen

## Bildaro 

Dosiero:DenmarkFunen.png|situo de Fueno (intense ruĝe) en Danio
Dosiero:Haus auf fuenen.jpg|tipa historia domo de la insulo
Dosiero:Dk-wyspy.png|mapo pollingva
Dosiero:Da-carte.png|mapo franclingva

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala turisma retejo

## Notoj 

Kategorio:Insuloj en Danio
Kategorio:Insuloj en la Balta maro
Kategorio:Insuloj alfabete ordigataj
Jan Zemek (esperantisto)

**Jan ZEMEK** (1895-1960) estis ĉeĥa veterano de Esperanto, kavaliro de arĝenta jubilea stelo n-ro 231. Kiel fervojisto li regule partoprenadis Esperanto-kongresojn kaj kontaktis  ĉiujn eminentulojn de tiu periodo (Privat, Schwartz, Cseh, Greta Garbo, Tagore, ankaŭ  Zamenhof).  Ŝajne ordinara, tamen unika homo, li estis de siaj Hindaj amikoj feste deklarita "unusola blanka bramano". La  ĉefa inspirinto de poetino Eli Urbanová, por kiu li, kvankam multe pli aĝa, signifis kulminon de  ia vivo. Ŝi dediĉis al li plurajn ĉapitrojn en **Hetajro dancas** kaj poemon **Imagu, tigro!**

Kategorio:Ĉeĥaj esperantistoj