open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Distrikto Zlín

**Distrikto Zlín** estas distrikto situanta en Regiono Zlín, Ĉeĥio. La distrikto estas unu el kvar distriktoj de tiu ĉi regiono. 

## Najbaroj 
*Distrikto Kroměříž
*Distrikto Vsetín
*Distrikto Uherské Hradiště
*Slovakio


Zlin
Zlin
Kategorio:Moravia Slovakio
Koreo

**Koreo** aŭ **Koreio** povas esti:

* **Koreio** -- duoninsulo de Azio
** **Koreoj** -- denaska etno de la duoninsulo
** **Nord-Koreio**
** **Sud-Koreio**
* **Koreo** -- malgranda natura satelito de Jupitero

## Vidu ankaŭ 
* Korea lingvo
* Korea kuirarto
* Korea alfabeto
Ora kur-skarabo

La **ora kur-skarabo** (*Carabus auratus*) estas specio de genro karabo el la familio de karabedoj.

La ora kur-skarabo estas svelta insekto, kun tipa staturo de la kurskaraboj kaj kun longo de 1,7 ĝis 2 centimetroj. La kovraj fluigiloj, same la kapo kaj brusto estas brile orverdaj, dum la kruroj, la sensiloj kaj la buŝaparatoj estas oranĝe-ruĝaj. La kovra flugilo havas po tri larĝajn foldojn.
La oraj kur-skaraboj estas larĝe disvastiĝintaj en okcidenta kaj meza Eŭropo. Ili aperas sur kampoj kaj en arbustaroj, kie ili ĉefe kuradas sur la grundo. Ili nur malofte grimpas la arbojn. Oni povas trovi ilin eĉ en montaroj.

eta|maldekstra|*Carabus auratus*
Oraj kur-skaraboj aktivas dumtage, ne kapablas flugi, sed bone kuras surgrunde, kie ili predas insektojn, helikojn kaj vermojn, kiujn ili kaptas per la makzelaj ungegoj, alŝutas al ili intestan sekrecion kaj tiamaniere digestas ilin jam antaŭ la buŝo. Se okazo estas, ili manĝas ankaŭ fungojn aŭ kadavraĵojn. La oraj kur-skaraboj estas tre utilaj bestoj, ĉar ili volonte manĝas terpomajn skarabojn kaj ties larvojn. La larvoj de la oraj kur-skaraboj ĉasas komence nur en la krepusko. Ili trifoje ŝanĝas sian korpoeksteron kaj pupiĝas en la grundo. Aŭtune elpupiĝas la plenkreskaj skaraboj. Ilia vivdaŭro estas 2 jaroj, ili travintras sub ŝtonoj aŭ muskoj. En Germanio ĝi estas protektata besto.

Kategorio:Karabedoj
Diservo

[eta|200px|[Evangeliismo|Evangelia diservo en Esperanto, UK 1948]]
**Diservo** kutime estas komuna kunveno/festo por adori Dion. Ĝi ofte okazas en speciale por tiu uzo destinita ejo (kirko, moskeo, sinagogo, pagodo, templo, ...).
En varmaj landoj aŭ por multaj partoprenantoj la diservo okazas subĉiele.

## Vidu ankaŭ
*Diservo en Esperanto
*Dia liturgio
*Gospelo
*Himno
*Kantiko
*Liturgio de la horoj
*Meso
*Preĝo
*Procesio
*Psalmaro

Kategorio:Festoj
Kategorio:Kristana kultado
Kategorio:Kristanaj terminoj
Distrikto Uherské Hradiště

**Distrikto Uherské Hradiště** estas distrikto situanta en Regiono Zlín, en Ĉeĥio. La distrikto estas unu el kvar distriktoj de tiu ĉi Regiono. En la distrikto troviĝas 78 urboj kaj vilaĝoj.

## Loĝlokoj 
* Buchlovice
* Osvětimany
* Polešovice
* Uherské Hradiště
* Uherský Brod

## Najbaroj 
* Distrikto Hodonín
* Distrikto Kroměříž
* Distrikto Zlín
* Slovakio


Uherske Hradiste
Uherske Hradiste
Kategorio:Moravia Slovakio
Tribunalo (historio)

La tribunalo (el la latina: sidejo de tribuno) estis en la antikva Romo la nomo de la plialtigo de iu estra persono (oficisto, oficiro, urbreganto, ...). La legitimeco de la regpovo estis simboligita per altigo ankaŭ en la spaco.

En Prusio oni uzis la terminon *tribunalo* por la plej alta juĝista kortumo.
Tiu ĉi instanco estis enkondukita de *Samuel von Cocceji* okaze de la reordigo de la prusa ŝtato kontraŭ la rezisto de la socia tavolo *Stände*.

Hodiaŭ oni uzas la esprimon por specialaj politikaj juĝejoj.

## Vidu ankaŭ
* Milita tribunalo

Kategorio:Romio
Kategorio:Tribunaloj
Atono

**Atono** estas dio de antikva Egiptio. La dio Atono estas la ronda disko de la suno, la viviga forto de la suno. La unuan fojon oni menciis lin dum la regado de la faraono Thutmose la 1-a. ĉirkaŭ 1500 jaroj [a.K.]. Amenhotep la 4-a. deklaris Atonon al la dio de la imperio.
Tiu estis paŝo al monoteismo. Amenhotep IV. ŝanĝis sian nomon en Aĥnaton (Aĥ-en-Jati, *utila por Atono*).

## Vidu ankaŭ 
* Atonismo
* Adoniso
* 2062 Atono

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* http://www.isis.li/goetter/aton.html 
* http://www.aton-ra.com/egitto/ 

Kategorio:Egipta mitologio
Kategorio:Sunaj dioj
Kategorio:Paĝoj kun uzo de vikiaj hieroglifoj
Subgubernio Tokaĉi

**Subgubernio Tokaĉi** (十勝支庁 [tokaĉi ŝiĉō], Hepburn: *Tokachi*/ Kunrej: *Tokati*) estas subgubernio, kies ĉefurbo estas Obihiro.

## Geografio 
### Urboj 
:1. Obihiro (subgubernia ĉefurbo)

### Urbetoj kaj Vilaĝoj 
* Distrikto Kamikaŭa:
:2. Ŝintoku
:3. Ŝimizu
* Distrikto Nakagaŭa:
:4. Makubecu
:5. Ikeda
:6. Tojokoro
:7. Honbecu
* Distrikto Kato:
:8. Otofuke
:9. Ŝihoro
:10. Kamiŝihoro
:11. Ŝikaoj
* Distrikto Kasaj:
:12. Memuro
:13. Nakasacunaj
:14. Sarabecu
* Distrikto Hiroo:
:15. Ĉurui
:16. Taiki
:17. Hiroo
* Distrikto Aŝoro:
:18. Aŝoro
:19. Rikubecu
* Distrikto Tokaĉi:
:20. Urahoro
eta|200ra|Tokaĉi-subgubernio

Kategorio:Municipoj de Japanio
Kuracakvo

**Kuracakvo** estas - kiel natura mineralakvo – origine pura akvo el subtera akvejo, estas loke uzata kaj havas naturan enhavon je mineralmaterialoj kaj ŝpurelementoj.

Ĝi devas havi – science pruvite - malsankuracajn, -mildigajn aŭ –protektajn proprecojn. En unu kilogramo da akvo, devas esti min. 1 gramo da solvitaj mineralmaterialoj aŭ efikaj eroj. Se temas pr tio, ĝi estas uzebla kiel trink- kaj/aŭ  bankuracado. Kuracakvo estas kontrolita ofte far sendependaj instituto, kiuj ekzamenas la enhavon.

Laŭ germanaj normoj:

## Konataj kuracakvo-markoj 
*Adelholzener http://www.adelholzener.de/fileadmin/frames/index.html
*Elisabethenquelle http://www.minag.de/03/03_pr_heil_elisa.html 
*Haaner Felsenquelle http://www.haanerfelsenquelle.de
*Heppinger
*Hirschquelle http://www.minag.de/03/03_pr_heil_hirsch.html
*Staatl. Fachingen http://www.fachingen.de
*Deutscher Heilbäderverband e.V.http://www.deutscher-heilbaederverband.de/

## Konataj kuracbanejoj
*Héviz
*Hajdúszoboszló
*Mezőkövesd 
* Mineralaj akvejoj de Kaŭkazo (Rusio)
*Nieuweschans

## Vidu ankaŭ 
*acideta fontano
* mineralakvo
* mineralfonto
*Viva akvo
*morta akvo

Kategorio:Akvoekonomio
Kategorio:Trinkaĵoj
Kategorio:Akvo
Subgubernio Kuŝiro

**Subgubernio Kuŝiro** (釧路支庁 [kuŝiro ŝiĉō], Hepburn: *Kushiro*/ Kunrei: *Kusiro*) estas subgubernio, kies ĉefurbo estas Kuŝiro.

## Geografio 
### Urboj 
:1. Kuŝiro (subgubernia ĉefurbo)

### Urbetoj kaj Vilaĝoj 
* Distrikto Kuŝiro:
:2. Kuŝiro
* Distrikto Akkeŝi:
:3. Akkeŝi
:4. Hamanaka
* Distrikto Kaŭakami:
:5. Ŝibeĉa
:6. Teŝikaga
* Distrikto Akan:
:7. Akan
:8. Curui
* Distrikto Ŝiranuka:
:9. Ŝiranuka
:10. Onbecu
eta|maldekstra|200ra|Kuŝiro-subgubernio

Kategorio:Municipoj de Japanio
Elektra arko

eta|330px|Elektra arko inter du najloj
eta|330px|maldezirinda elektra arko inter trajno kaj supertraka kontakta lineo
**Elektra arko** aŭ **lumarko** estas kontinua luma malŝargo de elektro trans izola medio. Ĝi estas unu el tipoj de procezoj de fluado de elektra kurento tra gaso inter du konduktiloj. Ĝi estas nomita ankaŭ voltaeca arko.

Ĝi diferenciĝas de la aliaj tipoj de procezoj de fluado de elektra kurento tra gaso per:
* Granda valoro de kurento per areo;
* Relative malgranda tensio inter la konduktiloj (ĉirkaŭ 30 ... 60 V);
* Granda temperaturo, kutime la temperaturo estas limigita ĉefe per bolado de materialo de la konduktiloj, do ĉirkaŭ 3000 ... 10000 C;
* Lumarko estas plejofte akompanata de (maldezirinda) iompostioma vaporiĝo de la elektrodoj.

## Vidu ankaŭ 
* Arkampolo

## Referencoj 
Kategorio:Fiziko
Kategorio:Elektro
Kategorio:Elektrotekniko
Aresto

**Aresto** signifas kapti iun per la leĝa aŭ polica aŭtoritato (arestisto), por tiun malliberigi kaj eventuale transdoni al juĝado. Post la arestado, la arestitoj venas al la malliberejo (arestejo), kie ili estas provizore tenataj antaŭ ilia apero antaŭ la tribunalo.

## Eksteraj ligiloj 
* http://dejure.org/gesetze/StPO/164.html 
* http://bundesrecht.juris.de/bundesrecht/seemg/__106.html  
* http://bundesrecht.juris.de/bundesrecht/seemg/__116.html  
* http://www.luftrecht-online.de/einzelheiten/luftfahrer/bordgewalt.htm  

Kategorio:Bazaj terminoj de juro
Doroŝiĉ

**Dorosiĉ** estis iam aparta vilaĝo en Ukrainio, nun parto de Kupiŝĉe en la Ĵitomira provinco, okcidente de Korosten, kun 360 loĝejoj. Ĝin disigas la ĉefvojo Ovruĉ-Novohrad-Volinskij. 

## Historio 
Printempe de 1943, la 28-an de aprilo okazis intence bruligo de bovejo, kie estis fermita 400 hungaraj juddevenaj homoj. La fiagon faris hungaraj soldatoj .

Antaŭ la krimago jam mortis multaj aliaj de tifo.

## Referencoj 
Kategorio:Geografio de Ĵitomira provinco
Henry Wickham

**Sir Henry Alexander WICKHAM** ( – ) estis brita esploristo kiu en 1876 kontrabandis ĉ. 70.000 semojn de kaŭĉukarboj el Brazilo al Britio. El tiuj kreskis nur 2700 plantoj en la Brita Reĝa Botanika Ĝardeno en Kew, sed tio sufiĉis por poste planti kaŭcukajn arbojn sur la britaj kolonioj.

## Eksteraj ligiloj 
* mallonga biografio 

Kategorio:Britaj esploristoj
Kategorio:Botanikistoj
Distrikto České Budějovice

**Distrikto České Budějovice** estas distrikto en Ĉeĥio situanta en Sudbohemia regiono. La distrikto estas unu el sep distriktoj de tiu ĉi Regiono. En la distrikto troviĝas 107 urboj kaj vilaĝoj.

## Najbaroj 
* Distrikto Český Krumlov
* Distrikto Jindřichův Hradec
* Distrikto Písek
* Distrikto Prachatice
* Distrikto Strakonice
* Distrikto Tábor
* Aŭstrio


Ceske Budejovice
Ceske Budejovice
Distrikto Brno-urbo

**Distrikto Brno-urbo** estas distrikto en Ĉeĥio situanta en Sudmoravia regiono. La distrikto estas unu el sep distriktoj de tiu ĉi Regiono. En la distrikto troviĝas nure la urbo Brno kun 30 urbopartoj.

## Najbaroj 
La tuta distrikto Brno-urbo estas ĉirkaŭita de distrikto Brno-provinco. Nur en unu punkto en la nordo ĝi tuŝas la distrikton Blansko.


Brno-urbo
Kategorio:Geografio de Brno
Brno-urbo
Distrikto Brno-provinco

**Distrikto Brno-provinco** estas distrikto en Ĉeĥio situanta en Sudmoravia regiono. La distrikto estas unu el sep distriktoj de tiu ĉi Regiono. En la distrikto troviĝas 162 urboj kaj vilaĝoj.

## Urboj 
* Drásov

## Najbaroj 
* Distrikto Blansko
* Distrikto Brno-urbo
* Distrikto Břeclav
* Distrikto Třebíč
* Distrikto Vyškov
* Distrikto Znojmo
* Distrikto Žďár nad Sázavou


Brno-provinco
Brno-provinco
Pierre-Elliott Trudeau

**Joseph Philippe Pierre Yves Elliott TRUDEAU** (naskiĝis la , mortis la ), konata kiel **Pierre Elliott TRUDEAU**, estis la dekkvina Ĉefministro de Kanado de la 20-a de aprilo 1968 ĝis la 4-a de junio 1979 kaj de la 3-a de marto 1980 ĝis la 30-a de junio 1984.
## Biografio
Li naskiĝis en la provinco Kebekio. Post siaj studoj en jezuita lernejo *Jean de Brebeuf*, li studis en Universitatoj de Montrealo, Harvardo kaj Parizo, same kiel en Londono en la *School of Economics* (Lernejo de la Ekonomiko).

En 1944 li aniĝis kiel juristo kaj politiksciencisto en la advokata kamero de Kebekio. 

Unu el la fondintoj de la revuo *Cité Libre*. Profesoro pri Juro ĉe la Université de Montréal (1961-1965). Publikigis interalie "Deux innocents en Chine rouge", "Le fédéralisme et la société canadienne-française" kaj "Les cheminements de la politique".

Li akiris sidlokon en la kanada malsupra ĉambro en la *Liberala Partio de Kanado*, en 1965. Baldaŭ li iĝis la kanada ministro pri justico. Finfine li iĝis en 1968 la 15-a ĉefministro de Kanado kaj estis kritikita pro siaj decidoj dum la Oktobra krizo. Li oficis - krom kelkaj monatoj - ĝis 1984, kiam li retiriĝis jam 65-jara kaj laboris plu kiel advokato.

Li tute retiriĝis en 2000 pro Parkinsona malsano kaj iom poste mortis je kancero. Li havis 3 filojn (Justin, Alexandre kaj Michel), el kiuj unu (Michel) mortis en lavanga akcidento en 1998.

Li batalis dum sia politika agado por la interkompreniĝo de la angla kaj franca partoj de Kanado. Tiel li iniciatis , apogis la multkulturismon.

En 1984 li ricevis la pacopremion Albert Einstein.

Ekde la 1-a de januaro de 2004, lian nomon portas la internacia flughaveno de Montrealo (*Aéroport international Pierre-Elliott-Trudeau de Montréal*).

## Eksteraj ligiloj 
* CBC Digital Archives - Pierre Elliott Trudeau: Swinger, Philosopher, Prime Minister
* Pierre Elliott Trudeau, Quebec and the Constitution 
* Exchange of correspondence between Pierre E. Trudeau and René Lévesque on the patriation of the Canadian constitution, 1981-1982 
* canadahistory.com biography 
* Gravesite of the Right Honourable Pierre Elliott Trudeau 
* CBC Digital Archives - Trudeaumania: A Swinger for Prime Minister
* Pierre Elliott Trudeau High School 
* Order of Canada citation 
* Political Biography from the Library of Parliament 
* "*Trudeau*" (2002) mini-series IMDB Page
* *"Trudeau II: Maverick in the Making"* (2005) mini-series IMDB Page
* CBC Digital Archvies - Trudeau's Omnibus Bill: Challenging Canadian Taboos

Kategorio:Kanadaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Kanado
Kategorio:Estroj de la Liberala Partio de Kanado
Kategorio:Federaciaj deputitoj de Kebekio
Kategorio:Kanadaj katolikoj
Kategorio:Kamaradoj de la Ordeno Kanada
Kategorio:Membroj de la Privata Konsilio de la Reĝino (Kanado)
Kategorio:Kanadaj advokatoj
Kategorio:Kanadaj profesoroj pri juro
Kategorio:Membroj de la Reĝa Societo de Kanado
Kategorio:Francaj kanadanoj
Kategorio:Katolikaj politikistoj
Kategorio:Montrealanoj
Egiptologio

La **egiptologio** esploras ĉiujn kampojn de la antikva egipta altkulturo (ĉiutaga vivo, lingvo, literaturo, historio, religio, arto, scienco, ...)
ekde la prahistorio de la 5a jarmilo a.K. ĝis la fino de romia regado en la 4a jarcento
p.K..

## Famaj egiptologoj 
* Kathleen Martinez
* Carl Richard Lepsius
* Georg Ebers
* Jean-François Champollion
* Giovanni Battista Belzoni
* Howard Carter
* Athanasius Kircher
* William Matthew Flinders Petrie
* Gaston Maspero
* Heinrich Brugsch
* Auguste Mariette
* František Lexa
* Zbyněk Žába
* Vojtěch Zamarovský
* Sir Alan Gardiner *Egyptian Grammar. Being an Introduction to the Study of Hieroglyphs. 3rd Ed., Rev. London: Oxford University Press, 1957 (1st edition 1927). ISBN 0-900416-35-1*

[eta|Traduko - [Ibn Wahshiya 985 a.K Malnovaj hieroglifoj]]

## Redaktiloj por hieroglifoj 
* Jsesh - Senkosta tre ampleksa bone manipulebla redaktilo por skribi hieroglifojn (Javo)
Mark David Chapman

**Mark David Chapman** (naskiĝis la 10-an de majo en 1955 en Fort Worth, Teksaso, Usono) estas murdisto de la iama Beatles-ana John Lennon.

Chapman estis antaŭ la ago drog-dependa kaj en ekzameno de nervokuraca instituto, alpaŝis la novnaskitajn kristanojn. Li estis iama studento de *Covenant College* en Lookout Mountain en Georgia. Li admiris John Lennon-on kaj eĉ edzinigis japanan virinon, ĉar ŝi memorigis lin pri Yoko Ono. Kiam Chapman malsukcesis en la vivo, trovis li propeka kapro Lennon. Lia ekstrema admiro ŝanĝiĝis al malamego.

Li murdis Lennon-on la 8-an de decembro en 1980 kaj pro tio oni enprizonigis lin je longviva puno. Li ripozas en la Ŝtata Prizono Attica proksime al Buffalo, Novjorka ŝtato. Li petis trifoje amnestion, sed oni rifuzis ilin.

Kategorio:Atencintoj
Kategorio:Usonanoj
Subgubernio Nemuro

**Subgubernio Nemuro** (根室支庁 [nemuro ŝiĉō]) estas subgubernio, kies ĉefurbo estas Nemuro.

## Geografio 
### Urboj 
:1. Nemuro (subgubernia ĉefurbo)

### Urbetoj kaj Vilaĝoj 
* Distrikto Nocuke:
:2. Becukai
* Distrikto Ŝibecu:
:3. Nakaŝibecu
:4. Ŝibecu
* Distrikto Menaŝi:
:5. Rausu

Distriktoj en la Nordaj Teritorioj/Sudaj Kurilaj Insuloj (okupadis kaj administras Rusio, asertas Japanio)
* Ŝikotan:
:6. Ŝikotan
* Distrikto Kuniŝiri:
:7. Tomari
:8. Rujobecu
* Distrikto Etorofu:
:9. Rubecu
* Distrikto Ŝana:
:10. Ŝana
* Distrikto Ŝibetoro:
:11. Ŝibetoro

Distriktoj rezignitaj en Traktato de San-Francisko
* Distrikto Uruppu
* Distrikto Ŝimuŝiro
* Distrikto Ŝumuŝu

:A. Habomai Insuletaro
:B. Ŝikotan Insuloj
:C. Kunaŝiri
:D. Etorofu
eta|maldekstra|200ra|Nemuro-subgubernio

Dosiero:Nemuro Subprefecture of Hokkaido.png|
Dosiero:Kuril-Islands-Northern-Territories-of-Japan-Map.png|

Kategorio:Municipoj de Japanio
Distrikto Hodonín

**Distrikto Hodonín** estas distrikto en Ĉeĥio situanta en Sudmoravia regiono. La distrikto estas unu el sep distriktoj de tiu ĉi Regiono. En la distrikto troviĝas 81 urboj kaj vilaĝoj.

## Najbaroj 
*Distrikto Břeclav
*Distrikto Kroměříž
*Distrikto Uherské Hradiště
*Distrikto Vyškov
*Slovakio


Hodonín
Hodonín
Kategorio:Moravia Slovakio
Limeso (fortikaĵo)

**Limeso** estas fortikita limo, kiu dum la romia epoko defendis la Romian Imperion kontraŭ norde loĝantaj triboj. Ĝi etendiĝas en Britio en la norda parto de la nuna Anglio (Muro de Hadriano) kaj en Ĝermanio oriente de la rivero Rejno kaj norde de Danubo (Ĝermania Limeso). Grandaj partoj de ĝi konserviĝis kaj konsistigas arkeologian monumenton. Aliaj partoj estis ekzemplocele rekonstruitaj.

La romiaj provincoj, kiujn protektis la Ĝermania Limeso, estis *Germania Superior* (Supra Ĝermanio) kaj *Raetia*. Kie ĝi renkontas la limon de la du provincoj, proksime de nuna urbo Lorch, ĝi abrupte ŝanĝas sian direkton (irante unuflanke al okcidento, aliflanke al sudo). Ĝia situo en tiu regiono ne estas tute klara. Tiu supraĝermania-retia limeso longas 548 kilometrojn.

[eta|maldekstra|rekonstruita turo ĉe limeso, proksime de [Niedernhausen, Taunus (Germanio)]]
La Ĝermanian Limeson gardis ĉ. 900 gardoturoj kaj 120 fortikigitaj armeaj posteno (kasteletoj, latine *castellum*). Ĉe bona vetero oni vidis de ĉiu turo la du najbarajn kaj do povis sendi lumajn, fumajn, kornajn aŭ aliajn signalojn, precipe por disvastigi alarmon pro atakoj.

En la jaroj 259/260 alemanoj atakis la romiajn provincojn en Ĝermanio kaj konkeris la muron, kiu poste ne plu estis uzata. Post kelkaj jarcentoj eĉ homoj proksime loĝantaj ne memoris la iaman celon de la konstruaĵo.

eta|dekstra|mapo de la Ĝermania Limeso

Ekde la jaro 1987 la Muro de Hadriano estas monda kulturheredaĵo.
La 29-a kunveno de la mondheredaĵa komitato de UNESKO, kiu okazis de la 10-a al la 17-a de julio 2005, je la 15-a de julio aldonis al tio ankaŭ la Ĝermanian Limeson, kreante transnacian mondan kulturheredaĵon.

[eta|maldekstra|180px|[Palisaro kaj ĉirkaŭfosaĵo de la Ĝermania Limeso en la muzea romia fortikaĵo Saalburg ĉe Bad Homburg (Germanio)]]

## Eksteraj ligiloj 
* paĝoj pri la limeso en Nederlando 
* paĝoj pri la limeso en Germanio 
* la germania limesa komisiono
* pliaj ligiloj pri la temo

Kategorio:Romia Imperio
Kategorio:Historio de Britio
Kategorio:Historio de Germanio
Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Germanio
Kategorio:Fortikaĵoj
Ŝraŭbaĵo

**Ŝraŭbaĵo** (aŭ **ŝraŭbhelico**, aŭ **ŝraŭbkanelo** aŭ ŝraŭbrelo) estas tipo de faco de trunko aŭ truo, kiu karakterizas ŝraŭbon kaj ŝraŭbingon.
Ĝi ebligas movi unu detalon laŭlonge rilate al la alia turnante unu rilate al la alia.

Ŝraŭbaĵo estadas ekstera - de ŝraŭbo kaj ena - de ŝraŭbingo.

Ankaŭ ŝraŭbaĵo estadas dekstra kaj maldekstra.

Dosiero:Ŝraŭbeco ekstera ena.png

1 - ekstera ŝraŭbaĵo, 2 - ena ŝraŭbaĵo (dekstra).

Dosiero:Ŝraŭbeco dekstra maldekstra.png

Ŝraŭbo kaj ŝraŭbingo: 1 - dekstra ŝraŭbaĵo, 2 - maldekstra ŝraŭbaĵo.

Ankaŭ ŝraŭbaĵo estadas diversa laŭ sia destino:
* Kuniga ŝraŭbaĵo por kunmunti aparatojn per ŝraŭboj kaj ŝraŭbingoj;
* Ira ŝraŭbaĵo por movi partojn de aparato dum funkciado;
* Ŝraŭbeciganta ŝraŭbeco - estadas plejparte sur ŝraŭboj, destinitaj por esti ŝraŭbitaj en materialo, kiu antaŭe ne havis ŝraŭbaĵon.

Estas diversaj normaroj de ŝraŭbaĵoj:
* Metreca ŝraŭbaĵo;
* Coleca ŝraŭbaĵo;
* Tuba ŝraŭbaĵo.

Kategorio:Mekanika inĝenierado
Kuniga ŝraŭbaĵo

eta|400px|Kuniga metreca ekstera ŝraŭbaĵo M16
**Kuniga ŝraŭbaĵo** estas ŝraŭbaĵo por kunmunti aparatojn.

Por esti pli forta ĝi havas pli grandajn enajn radiusojn de sia profilo. Tamen se uzi ĉi tian ŝraŭbecon anstataŭ speciala ira ŝraŭbaĵo, la frota rezisto al turnado estos pli granda, kaj la ŝraŭbo kaj ŝraŭbingo pli rapide eluziĝos.

Kategorio:Mekanika inĝenierado
Ira ŝraŭbaĵo

eta|400px|Ira ekstera ŝraŭbaĵo
**Ira ŝraŭbaĵo** estas ŝraŭbaĵo por movi partojn de aparato laŭ akso, dum funkciado.

Por ke la frota rezisto estu malpli granda ĝi havas specialan profilon - kontakta faco de la ŝraŭbaĵo estas pli proksima al perpendikulareco al la akso, ol en kuniga ŝraŭbaĵo. Tamen pro tio la profilo havas malpli grandajn enajn radiusojn, kio donas pli grandajn lokajn meĥanikajn streĉojn el la materialo je la sama entuta ŝarĝo, kaj tiel la junto estas malpli firma ol ĝi povas esti. Sekvas, ke ĝi utilas por ne tro ofta uzo.

Kategorio:Maŝinelementoj
Metra ŝraŭbaĵo

**Metra ŝraŭbaĵo** estas sistemo de dimensioj de ŝraŭbaĵoj de diversaj ampleksoj por kunmunti aparatojn, do ĝi estas kuniga ŝraŭbaĵo.

Estas diversaj normaj grandecoj de tia ŝraŭbaĵo, kun diversaj diametroj kaj diversaj ŝraŭbpaŝoj.

Plej ofte uzataj diametroj de la ŝraŭbaĵo estas en tabelo.

Por priskribi la ŝraŭbaĵon kun granda paŝo uni skribas kiel

M*diametro*

ekzemple M16.

Por priskribi la ŝraŭbaĵon kun malgranda (ŝraŭb)paŝo oni skribas kiele

M*diametro*x*paŝo* ;

ekzemple M48x3.

Se ne estas skribita aparte, la ŝraŭbaĵo estas dekstra.

(dimensioj estas en milimetroj)

eta|400px|Kuniga metreca ekstera ŝraŭbaĵo M16

Kategorio:Mekanika inĝenierado
Orienta Jerusalemo

**Orienta Jerusalemo** estas el israela vidpunkto la orienta urboparto de la unuiĝinta Jerusalemo aŭ el palestina vidpunkto – sub la tradicia araba nomo por Jerusalemo *Al-Quds (aŝ-Ŝarif)* **القدس**; laŭvorte: *la Sankta [urbo]* – la ĉefurbo de Palestino.

## Geografio 
[eta|350px|Mapo de [Orienta Jerusalemo
 **—** Limo de la armistico de 1949 **—** Limo de Orienta Jerusalemo**—** Limo antaŭ 1967 
]]
Oni nomas Orienta Jerusalemo tiun parton de la urbo, kiu estis en la israela sendependeca milito de 1948 okupita far Jordanio, ĝis Israelo reokupis ĝin dum la sestaga milito de 1967. Ĝi entenas la malnovan urbon de Jerusalemo kaj la oriente situantajn distriktojn inkluzive la faman Olivarba monto. En Orienta Jerusalemo situas kelkaj el la plej sanktaj lokoj de la judeco, kristaneco kaj islamo, tiel la Okcidenta Muro de la templanoj, la Templomonto kun kupolo de la roko kaj la Al-Aksa-moskeo, kaj la tombokirko.

## Politiko 
La statuso de Orienta Jerusalemo estas tre akra politika temo. Israelo pretendas la tutan Jerusalemon kiel sian ĉefurbon (oficiale aneksita per Kneset-aprobo de la Jerusalema Leĝo) kaj akcentas tiun pretendon per apogo de konstruoj de pliaj setlejoj por israelanoj en la urboparto, loĝita antaŭ 1967 ĉefe de araboj. Por arabaj palestinanoj oni fakte malebligis la pluan konstruadon en la urboparto. Plua premo estas la disigo de Orienta Jerusalemo per 8-metrojn alta barilo kaj ekonomia premo. La Palestina Aŭtonomio pretendas nur la orientan parton de "El Kuds" kiel ĉefurbon de Palestinio.

Pluaj metodoj por israeligi la urboparton:
* se palestina, ne-israelana loĝanto forlasas la urbon, li/ŝi perdas la statuson pri konstanta loĝanto,
* malfaciligo de moviĝoj, renkontoj de familianoj,
* aĉeto de loĝejoj en la urbo,
* ĉirkaŭkonstruo de la urbo per judaj setlejoj.

Ekzistas proponoj por igi tutan Jerusalemon al internacia urbo (ankaŭ apogita de la papo)&#x5B;*mankas fonto*&#x5D; kaj enkonduki komunan administradon. Aliaj proponas "malferman urbon" aŭ lasus Okcidentan Jerusalemon kun la plendomuro sub israela rego, dum Orienta Jerusalemo kun kupolo de la roko kaj Al-Aksa-moskeo iĝus palestina. Israelo rifuzas ĉiun apartigon de Jerusalemo pro kulturaj, historiaj, religiaj kialoj kaj en la konscio, ke Usono apogas Israelon tiuafere.

## Vidu ankaŭ 
* israela-palestina konflikto

Kategorio:Geografio de Jerusalemo
Ŝraŭbeciganta ŝraŭbeco

**Ŝraŭbeciganta ŝraŭbeco** estas ŝraŭbeco por fari ŝraŭbecon en mala detalo jam dum ŝraŭbado. Ĝi estadas plejparte sur ŝraŭboj kaj boltoj, destinitaj por esti ŝraŭbitaj en materialo, kiu antaŭe ne havis ŝraŭbecon.

Tiuj ŝraŭboj estadas uzataj por almuntado al lignaj detaloj, tiel ke pinto de la ŝraŭbo povas ne trairi la detalon. Ankaŭ ili estadas uzataj por almuntado al maldikaj metalaj detaloj, tiel ke pinto de la ŝraŭbo elstaras de la alia flanko

eta|400ra|Bolto, destinita por esti ŝraŭbita en materialo, kiu antaŭe ne havis ŝraŭbecon.

Kategorio:Mekanika inĝenierado
Osama Mustafa Hassan Nasr

: *Omar Abu Omar – jordana batalemulo vivanta en Britio.*

**Hassan Mustafa Osama Nasr,** konata kiel **Abu Omar** (naskiĝis en 1963), estas egipta klerikulo kiu vivis en azilo, en Italio post kiam lia islama organizaĵo estis deklarita neleĝa en la 1980-aj jaroj. La 17-an de februaro de 2003, li estis forrabita kiam li promenis al sia moskeo en Milano.

Dek tri monatojn poste, li telefonis el Egipto al sia familio kaj al amikoj. Nasr plendis, ke lin kaptis usonaj agentoj kaj li estis liverita en Egiptio, kie oni turmentis lin. Post tiuj telefonvokoj, li estis denove arestita kaj neniu sciis pri li.

En junio de 2005, itala juĝisto Guido Salvini proklamis skriban ordenon por aresto de 13 personoj, onidire agentoj de CIA.

Laŭ juĝejaj dokumentoj, Nasr estis kaptita kaj liverita al itala-usona aerbazo ĉe Aviano kaj flugis al Ramstein, Germanio, poste al Egiptio.

Egipto rifuzis doni informojn pri kie-eco de Omar.

Kategorio:Naskiĝintoj en 1963
Kategorio:Islamistoj
Kategorio:Imamoj
Luma lingvo

**Luma lingvo** (**Lingualumina** aŭ **Lingwalumina**) estas apriora projekto de planlingvo proponita de Frederick William Dyer en 1875. Ĝi estas citita de Louis Couturat kaj Leopold Leau en ilia 
*Histoire de la langue universelle*. Poste, Dyer lasis sian projekton kaj fariĝis idisto.

Ĝi estis sistemo *a priori*, filozofia kun klasifiko de ideoj kaj vortprovizo absolute arbitra. La konjugacioj ankaŭ estis arbitraj kaj fantazie neregulaj. 

En tiu projekto, kiel en aliaj, ĉiuj literoj havas bazan signifon (escepte A kaj N, kiuj estas nur eŭfoniaj), ekzemple:

*M = kvanto;
*S = ekzistado;
*Z = personaleco.

Al konsonantoj oni ligas vokalojn, se oni metas vokalon antaŭ konsonanton, tio signifas la malon:

*Le = spaco > iel = limo.

Personaj pronomoj: inza (mi); enza (ci); onza (li); eeza (ni); arza (vi); orza (ili).

 
## Bibliografio 
Dyer, Frederick William 
The lingualumina or language of light 
London: 1875, 1889 (27 p.)

Kategorio:Planlingvoj
Kategorio:Aprioraj lingvoj
Mohikanoj

La **mohikanoj** (**mahikanoj**) estas indiĝenaj usonaj triboj, kiuj vivis en kaj ĉirkaŭ la Hudson-valo ĉe alveno de la unuaj eŭropanoj en 1609. La mahikanoj migris dum la posta 100 jaroj orienten pro streĉoj inter la mahikanoj kaj  mohavkoj same kaj eŭropanoj; multaj setlis en loko, kiu estas nun Stockbridge (Masaĉuseco). Pro tio, tiu gupo de mahikanoj estas konata kiel **stokbriĝaj indianoj**. Ili kristaniĝis en la 18-a jarcento. 

Kvankam ili batalis sur flanko de la usonaj koloniistoj en la franca-indiĝena kaj la Usona Revolucio, ili devis moviĝi al okcidento, unue al Stockbridge (Novjorko) en ĉ. 1780 kaj pli poste al Shawano County (Viskonsino) en la 1820-30-aj jaroj. En Wisconsin, ili formis indiĝenan rezervejon kun Munsee-oj; (**Stockbridge-Munsee**).

Hodiaŭ la rezervejo estas konata kiel **Stockbridge-Munsee Band of Mohican Indians**.

La nun formortinta **mahikana lingvo** apartenis al la orienta algonkina branĉo de algika lingvaro.

La romano de James Fenimore Cooper, *The Last of the Mohicans* (La lasta mohikano) konfuzas la mahikanojn kun moheganoj, diferenta algonkvina tribo en orienta Connecticut. La novelo ludatas en Hudson-valo, mahikana lando, sed al karakteruloj havas moheganajn nomojn (Uncas).

La indianistiko uzas la nocion mohikanoj kiel supernocion por la parencaj triboj mahikanoj kaj mohagenoj. Al ili apartenas ankoraŭ la tribo Pequot. 

## Eksteraj ligiloj 
* Stockbridge-Munsee komunumo
* Mohican nation Stockbridge-Munsee band: nia historio 
* Mohikanaj lingvoj

Kategorio:Etnoj
Kategorio:Usono
Lipskito

**Lipskito** (**Lips Kith**) estas planlingvo kreita de Joseph Scarisbrick en Londono, 1919. Estas ĝi miksa lingvo kun forta apriora emo.

Plejparto de vortprovizo, ĉefe substantivoj, estas formataj de 6 "primitivaj konsonantoj":

*"s" ago, kirlo
*"k" unuigo, unuiĝo
*"p" punktado, projekcio
*"t" tuŝo sen unuigo
*"m" buŝo
*"n" nazo
*"r" ondmovoj
*"l" glitado, glisado
*"w" defleksio, turnado

Substantivoj havas 3 kazojn: nominativon, akuzativon kaj genitivon.

Nombroj (1-10): tun twi tri pes pen sek sep nok nik tek  

Patro nia:

Koor Pater, wes-amün per-an wolk-alon;

Ko-te NOM mak-Es-u TEK-SAK,

Ko-te REK-ol mak-Es-u nar,

Ko-te WOL mak-Es-u pak-narün,

oos per-an wolk-ol swos pok ters-ol;

Too nos nautin-pel pan-ol timos;

Ka slus-e noor keik-olon

oos prut-ï noor keik-aron;

Ka ne teuk nos pen peir-olon,

meen wart nos tau ponar (Tun);

Tan Rek-ol es-amün ko-te;

Tan Krat-ol es-amün ko-te;

Tan Klut-ol es-amün ko-te;

Por A! Por OO!

SEN!

## Bibliografio 
*Scarisbrick, Joseph, Lips Kith, a world language, Trowbridge: Lansdown, 1919 (141 p.)*

## Eksteraj ligiloj 
* https://web.archive.org/web/20120427005424/http://www.langmaker.com/lipskith.htm

   

Kategorio:Planlingvoj
Ŝraŭbingo

[eta|300ra|Ŝraŭbingo kun ena [metreca ŝraŭbeco M6]]
[eta|250ra|Ŝraŭbingo kun ena [metreca ŝraŭbeco M16]]
**Ŝraŭbingo** estas aparato kun ena ŝraŭbeco, nome ingo por ŝraŭbo. Ŝraŭbingoj estas preskaŭ ĉiam uzataj kun bolto por kunfiksi stakon da konsistigaĵoj. La du pecoj restas kunaj per la kombinaĵo de la frotado inter iliaj ŝraŭbecoj, eta streĉado de la bolto, kaj kunpremado de la konsistigaĵoj. En uzoj kie vibrado aŭ rotacio povas malstreĉi ŝraŭbingon, gluoj, pingloj, kaj aliaj metodoj estas uzataj por malebligi rotacion. La formo plej ordinara estas kun sesangula kapo. Ses flankoj provizas bonan malglatecon de anguloj, el kiuj povas apudiĝi ilo, sed pluaj (kaj plu malgrandaj) anguloj estus damaĝeblaj per senŝraŭbigado. Aliaj formoj specialaj ekzistas por iuj bezonoj, kiel flugilŝraŭbingoj por fingroĝustigado kaj ŝraŭbingoj kaptitaj por areoj malproksimiĝeblaj.

## Vidu ankaŭ 
* Ŝraŭbo

Kategorio:Mekaniko
Palisaro

eta|dekstra|220px|Rekonstruo de mezepoka palisaro
La **palisaro** estas “barilo, formita de vico da palisoj”. Palisoj povas esti enfositaj aŭ enbatitaj en grundon, supre akrigitaj aŭ ne, kaj havi diversan longon. Spaco inter du najbaraj palisoj aŭ tute forestas aŭ estas malgranda. Oni povas fortigi palisaron per horizontalaj stangoj aŭ eĉ kovri ĝin unu aŭ ambaŭflanke per horizontalaj tabuloj.
eta|maldekstra|Palisaro

## Tipa konstruo 
Ordinare palisaron oni faris el mezgrandaj rektaj arbotrunkoj, kiuj estas starigitaj vertikale, sen spaco inter du najbaraj palisoj, kaj fortikigitaj per pliaj konstruaĵoj. Palisoj ordinare estis akrigitaj supre. La alto de palisaro estis ekde 1 metro ĝis 4 metroj, kaj ne malpli ol triono de ĉiu paliso estis engrundigita. Ofte oni uzis palisaron kune kun grundaj fortikaĵoj.

Palisaro estis efika varianto se oni bezonas rapide konstrui fortikaĵon. En arbohavaj regionoj oni povis facile kaj rapide trovi materialon por la konstruado surloke. Palisaroj taŭgas kontraŭ malmultaj aŭ malbone armitaj malamikoj. Tamen, ĉar lignaj palisaroj ne estis rezistaj kontraŭ fajro, sieĝaj maŝinoj kaj artilerio.

Ofte oni uzas palisaron provizore, ĝis kiam ŝtona muro estis finkonstruita.

## Antikva Grekio kaj Romio 
Kaj grekoj kaj romanoj uzis palisarojn. La Roma historiisto Tito Livio priskribis la grekan manieron pli malbona ol la roma. Grekoj faris tro grandajn palisojn kun multaj branĉoj, tial homo ne povis porti palison kun proprajn armilojn. Pro tio palisoj estis malmultaj, kaj oni starigis ilin maldense. Du aŭ tri homoj povis faligi palison, tenante ĝin je branĉoj, kaj aperis spaco sufiĉa por homo povas tra ĝi eniru. Romanoj faris palisojn malgrandajn kaj malpezajn, eble disduigitajn, sed branĉoj ne multas. Oni starigis ilin dense kaj kunplektis iliajn branĉojn, do faligi ilin ne estis facile, kaj post falo de unu paliso sufiĉe granda spaco ne aperis. Kaj romanoj povis porti palisojn de unu haltejo al la alia kaj ne bezonas ĉiufoje fari novajn.

## Referencoj 
Kategorio:Fortikaĵoj
Kategorio:Elementoj de militarkitekturo
Weltsprache (Möser)

**Weltsprache**, **Halblatein** aŭ **Semilatin** estas planlingvo proponita de Wilfrid Möser (ps. Austriacus) el Vieno en 1910. Ĝi estas bazita sur latina lingvo. Vere la lingvo ne havas nomon, ĉar *Weltsprache* signifas simple "monda lingvo" en la germana,  *Halblatein* kaj *Semilatin* signifas nur "duonlatina lingvo".

Post la projekto estas nomata "Interlingua" kaj prezentita de aŭtoro kiel varianto de Latino sen fleksio.

Ekzempleto: Sone oculos nos non po videre, sone aures nos non po audire (sen okuloj ni ne povas vidi, sen oreloj ni ne povas audi).

## Bibliografio 
Möser, Wilfrid
Halblatein (Semilatin), ein neues Weltsprache-Projekt 
Wien: 1910

Möser, W. 
Interlingua in forma di Semilatin illustrad per cento exemplo 
Linz: 1921 (35 p.)

Kategorio:Modifita latina
Birka

*Birka* (hodiaŭ sur insulo *Björkö*) estis golfa urbo en Svedio, kiu estis grava komerca centro de la 8-a ĝis 10-a jarcentoj en la Balta maro kaj al kiu venis varoj eĉ el Ĉinio. Björkö situas en la lago Mälaren, proksime al Stokholmo, kaj apartenas al la komunumo Ekerö. Birka kaj Hovgården ekde 1993 apartenas al la Monda Kulturheredaĵo de Unesko.

Sur la insulo loĝas agrokultivantoj, sed troviĝas tie eĉ elfosejo kaj muzeo. Somere ĝi estas populara turista vidindaĵo.

Birka floris en la 8-a kaj 9-a jc, kaj tie ekformiĝis kristana komunumo en Svedio - eble la unua - kiun fondis en 831 la sanktulo Ansgar. Nekristanaj svedoj dum la jaro 936 murdis la episkopon Unni.

(En la populara eklezia historio de Svedio Birka famiĝis, ĉar oni diris ke Ansgar portis la kristanismon al Svedio venante al tiu loko. Nuntempe, tamen, oni konscias ke unue Svedio tiam ankoraŭ ne ekzistis kiel politika unuo, due Ansgar supozeble ne estis la unua kristana misiisto en la teritorio de la posta Svedio, kaj trie li fakte ne sukcesis, sed fiaskis kaj la regiono kristaniĝis nur dum la 11-a jarcento.)

La plej granda loĝantaro de la urbo estis 700. Oni trovis ĉ. 3000 tombojn. La administra centro estis ekster la urbo, sur la proksima insulo Adelsö. Laŭ malnovaj skribaĵoj, la urbo estis ĉirkaŭita per lignaj bariloj kaj oni faris la havenon malprofunda por malebligi alvenon de pli grandaj ŝipoj (tamen oni ne trovis pruvaĵojn pri tio). La urbo perdis signifon en la 10-a jarcento, kiam konstruiĝis Sigtuna.

## Vidu ankaŭ 
* Vikingoj

## Eksteraj ligiloj 
* Birka kaj Hovgården 
* Birka 
* Birka kaj Hovgården - UNESKO

Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Svedio
Kategorio:Historio de Svedio
Kategorio:Uplando
Sep pontoj en Königsberg

eta|maldekstra|200ra|La sep pontoj:
1 - benka, 2 - verda, 3 - akcesora, 4 - forĝa, 5 - ligna, 6 - alta, 7 - miela
eta|180ra|La pontoj
[eta|180ra|[Grafeo de la pontoj]]
La **sep pontoj en Königsberg** estas logika enigmo inspirita de fakta loko kaj situacio. La urbo Königsberg (Kenigsbergo), Prusio (nun Kaliningrado) situas ĉe la rivero Pregel, kaj inkluzivas du grandajn insulojn kiuj estas reciproke interligitaj, kaj kun la ĉeftero, per sep pontoj.

La demando estas ĉu eblas promeni laŭ itinero transirante ĉiun ponton nur unufoje, kaj reveni al la komenca punkto. En 1736, Leonhard Euler pruvis ke tio ne eblas. Ĉu eblas aŭ ne eblas decidas malpara kvanto de finoj de pontoj sur la insuloj kaj sur la tero. Li konsideris pli ĝeneralan problemon, peninte trovi kondiĉojn, kiuj devas esti plenumitaj, por ke grafeo povu esti prezentita tiel ke ĉiu eĝo estus nur unu foje skribita. Euler pruvis, ke eblas fari tion, tiam kaj nur tiam, kiam kvanto de la grafeaj verticoj kun malparaj kvantoj de eĝoj estas 0 aŭ 2.

## La pontoj 
### Benka ponto 
(, )

### Verda ponto 
(ruse *Зелёный мост*, germane *Grüne Brücke*)
[maldekstra|eta|200ra|Konstruaĵo de [borso, konstruita en 1875 kaj restanta ĝis nun; kaj la Verda ponto konstruinta en 1322 kaj ne restinta.]]

### Akcesora ponto 
(ruse *Рабочий мост*, germane *Köttel Brücke*)

### Forĝista ponto 
(ruse *Кузнечный мост*, germane *Schmiedebrücke*)

### Ligna ponto 
(ruse *Деревянный мост*, germane *Holzbrücke*)

### Alta ponto 
(ruse *Высокий мост*, germane *Hohe Brücke*)

### Miela ponto 
(ruse *Медовый мост*, germane *Honigbrücke*)
eta|maldekstra|Miela ponto. Vido desupre.
eta|maldekstra|Miela ponto. Vido deflanke.
eta|Miela ponto.

## Vidu ankaŭ 
* Glosaro de grafeoteorio
* Grafeoteorio
* Kneiphof

## Eksteraj ligiloj 
* Keningbergo
* Kolegio Dartmouth: http://math.dartmouth.edu/~euler/docs/originals/E053.pdf originala eldono de Eŭler
* http://www.milovsky-gallery.albertina.ru  «Kaliningrada provinco: spuroj de la pasinto»
* http://alefefes.macam.ac.il/article/article.asp?n=9 
* http://www.amt.canberra.edu.au/koenigs.html  esploro de la pontoj en 2000

Konigsberg
Kategorio:Enigmoj
Kategorio:Grafeteorio
Kategorio:Kenigsbergo
Kategorio:Pontoj en Rusio
Kategorio:Matematikaj problemoj
Kategorio:Leonhard Euler
Distrikto Přerov

**Distrikto Přerov** estas distrikto en Ĉeĥio situanta en Regiono Olomouc. La distrikto estas unu el kvin distriktoj de tiu ĉi Regiono. En la distrikto troviĝas 104 urboj kaj vilaĝoj.

## Najbaroj 
* Distrikto Nový Jičín
* Distrikto Kroměříž
* Distrikto Olomouc
* Distrikto Vsetín

## Vidindaĵoj 
* Aragonitaj kavernoj en Zbraŝov
* Karsto ĉe Hranice


Prerov
Prerov
Distrikto Český Krumlov

**Distrikto Český Krumlov** estas distrikto en Ĉeĥio situanta en Sudbohemia regiono. La distrikto estas unu el sep distriktoj de tiu ĉi Regiono. En la distrikto troviĝas 46 urboj kaj vilaĝoj.

## Najbaroj 
* Distrikto České Budějovice
* Distrikto Prachatice
* Aŭstrio


Cesky Krumlov
Cesky Krumlov
Nikolaj Ivanoviĉ Kibaljĉiĉ

**Nikolaj Ivanoviĉ KIBALJĈIĈ** () (1853-1881) estis rusia revoluciisto, membro de organizo "Popola libero", inventisto, aŭtoro de la unua en Rusio projekto de raketa flugaparato por flugo de homo. Ekde jaro 1871 li lernis en Peterburga instituto de fervojaj inĝenieroj, ekde jaro 1873 - en Medicinokirurgia akademio. Ekde oktobro de jaro 1875 ĝis junio de jaro 1878 li estis en malliberejo pro akuzo pri revolucia agado. Post liberigo li transiris al konspira stato kaj komencis aktive partopreni en revolucia movado. Li administris laboratorion de eksplodaĵoj de Plenumkomitato de "Popola libero". Estante ĉefa teknikisto de la organizo, li partoprenis en preparo de atencoj al caro Aleksandro II. En 7 de marto de jaro 1881 li estis arestita laŭ proceso de 1 de marto de 1881 pri murdo de la caro per membroj de "Popola libero", estis kondamnita al ekzekuto kaj pendumita kune kun aliaj partoprenantoj de la murdo. Troviĝante en malliberejo, kelkaj tagoj antaŭ la ekzekuto li ellaboris originalan projekton de pilotata raketa flugaparato (publikigita unufoje en jaro 1918 en gazeto "Biloe", kajeroj 4-5). En la projekto li esploris konstrukcion de pulva raketa movilo, direktadon de flugo per ŝanĝo de angulo de obkliveco de la movilo, reĝimon de brulaĵbrulado, garantiadon de stabileco de la aparato ktp. Per la nomo de Kibalĉiĉ estis nomita kratero sur luno.

## Eksteraj ligiloj 
* Originala artikolo en E-o

Kategorio:Ekzekutitoj en la 20-a jarcento
Kategorio:Rusiaj sciencistoj
Kategorio:Teknikistoj
Kategorio:Rusiaj inventistoj
Kategorio:Rusiaj socialistoj
Kategorio:Kosmonaŭtiko
Kategorio:Rusiaj revoluciuloj
Handzlik

**Handzlik** estas pola familia nomo.

En Esperantio precipe unu familio estas tre konata.

* Georgo Handzlik estas fama kantisto de Esperanto-muziko.
* Margareta Handzlik, lia edzino, estis Eŭro-parlamentanino.
Distrikto Blansko

**Distrikto Blansko** estas distrikto en Ĉeĥio situanta en Sudmoravia regiono. La distrikto estas unu el sep distriktoj de tiu ĉi Regiono. En la distrikto troviĝas 116 urboj kaj vilaĝoj.

## Urboj 
* Kunštát

## Najbaraj distriktoj 
* Distrikto Brno-provinco
* Distrikto Prostějov
* Distrikto Svitavy
* Distrikto Vyškov
* Distrikto Žďár nad Sázavou

## Ŝanĝoj de la limoj de distrikto 
Ĝis la 1-a de januaro 2007 estis en distrikto Blansko ankaŭ municipoj:
* Běleč – poste distrikto Brno-provinco
* Brumov – poste distrikto Brno-provinco
* Březina – poste distrikto Brno-provinco
* Bukovice – poste distrikto Brno-provinco
* Hluboké Dvory – poste distrikto Brno-provinco (kun ruino de burgo Trmačov)
* Lomnice – poste distrikto Brno-provinco (kun kastelo Lomnice)
* Ochoz u Tišnova – poste distrikto Brno-provinco
* Osiky – poste distrikto Brno-provinco (kun pereinta burgo Osiky)
* Rašov – poste distrikto Brno-provinco
* Rohozec – poste distrikto Brno-provinco
* Strhaře – poste distrikto Brno-provinco
* Synalov – poste distrikto Brno-provinco
* Unín – poste distrikto Brno-provinco
* Zhoř – poste distrikto Brno-provinco

## Vidindaĵoj 
* Moravia karsto
* Kavernoj de Sloup-Ŝoŝuvka
* Vesterna urbeto Boskovice


Blansko
Blansko
Distrikto Česká Lípa

**Distrikto Česká Lípa** estas distrikto en Ĉeĥio situanta en Regiono Liberec. La distrikto estas unu el kvar distriktoj de tiu ĉi Regiono. En la distrikto troviĝas 60 urboj kaj vilaĝoj.

## Najbaroj 
*Distrikto Děčín
*Distrikto Liberec
*Distrikto Litoměřice
*Distrikto Mělník
*Distrikto Mladá Boleslav
*Germanio


Ceska Lipa
Ceska Lipa
Distrikto Jablonec nad Nisou

**Distrikto Jablonec nad Nisou** estas distrikto situanta en Regiono Liberec, en norda Ĉeĥio. La distrikto estas unu el kvar distriktoj de tiu ĉi Regiono. En la distrikto troviĝas 34 urboj kaj vilaĝoj.

## Najbaroj 
* Distrikto Liberec
* Distrikto Semily
* Pollando

## Setlejoj 
* Kořenov


Jablonec nad Nisou
Jablonec nad Nisou
Distrikto Prostějov

**Distrikto Prostějov** estas distrikto en Ĉeĥio situanta en Regiono Olomouc. La distrikto estas unu el kvin distriktoj de tiu ĉi Regiono. En la distrikto troviĝas 96 urboj kaj vilaĝoj.

## Iamaj setlejoj 
* Ježův hrad

## Najbaroj 
*Distrikto Blansko
*Distrikto Kroměříž
*Distrikto Olomouc
*Distrikto Svitavy
*Distrikto Vyškov


Prostejov
Prostejov
Bruno de Kolonjo

[eta|240px|maldekstra|La sankta [Bruno de Kolonjo, fondinto de kartuzianoj kaj patrono de urbo **Kartuzio** / Kartuzy apud Gdansko en Pollando]]
**Bruno de Kolonjo** naskiĝis inter 1027 kaj 1030 kaj mortis la 6-an de oktobro 1101. Li estas sanktulo kaj fondinto de la Kartuzianoj.

Bruno studis ĉe la katedralaj lernejoj en Kolonjo kaj Reims filozofion kaj teologion. 1056 li fariĝis estro de la katedrala lernejo de Reims. Kiel juna kaj bone edukita homo de sia tempo, li ne evitis la konfliktojn de sia tempo; en la konflikto inter la eklezio kaj la sekularaj princoj pri la investituro (de la ekleziaj oficoj) li defendis la pozicion de la eklezio kontraŭ la sekularaj ŝtatestroj. Kiam la sekularema Manasses la 1-a de Gourney fariĝis ĉefepiskopo de Reims, Bruno devis fuĝi kaj forlasi Reims'on. Post la eloficigo de Manasses la 1-a en la jaro 1080 Bruno ne reiris al Reims, sed aliĝis al la benedikta monaĥejo Molesme.

1084 la abato permesis al li, krei ermitejon en la proksima dezerto de Sêche-Fontaine. Baldaŭ aliĝis al Bruno pliaj ermitoj, kaj la tereno en Sêche-Fontaine fariĝis tro malgranda. Tial episkopo Hugo de Grenoblo donis al ili terenon en la valo La Chartreuse en la francaj alpoj, kie Bruno kreis kune kun ses kunuloj pli grandan ermitejon, la Grandan Kartuzion.

En la jaro 1090 iama lernanto de Bruno, la nove elektita papo Urbano la 2-a vokis Brunon kiel sian konsiliston al Romo. Bruno malakceptis la ofertitan al li episkopujon Reggio. 1091 Bruno fondis plian Kartuzion en La Torre en Kalabrio (hodiaŭ: Serra San Bruno), kie li vivis ĝis sia morto. Bruno mortis la 6an de Oktobro 1101. Papo Leono la 10-a deklaris Brunon sanktulo en la jaro 1514.

Simile al Sankta Romualdo de Camaldoli, la fondinto de la ordeno de la Kamaldolanoj, Bruno de Kolonjo komence de la dua jarmilo firmigis la plenan sindonon al Dio kaj la forlason de la mondo en la ordena vivo.

Dosiero:San bruno.jpg
Dosiero:Bruno1.jpg
Dosiero:Bruno2.JPG

Kategorio:Naskiĝintoj en la 11-a jarcento
Kategorio:Kartuzianoj
Kategorio:Sanktuloj
Kategorio:Kolonjanoj
Orko

**Orko** estis la dio de la Infero ĉe la romianoj aŭ la Infero mem.

## Vidu ankaŭ 
* Karono
* Hadeso
* Plutono

Kategorio:Dioj pri morto
Kategorio:Dioj pri postmorto
Kategorio:Romiaj dioj
Kategorio:Hadeso
Mizta Sentaro

**MIZTA Sentaro** (水田 扇太郎 [miz(u)ta sentarō]; Hepburn:MIZUTA Sentaro) estas Japana komercisto, kreinto de NOXILO destinita por internacia helplingvo.

Li naskiĝis en Tokio. Li studis ekonomikon en Universitato de Kalifornio.
Poste li laboris kiel internacia komercisto.
Li publikis planlingvon NOXILO en 1997.
Kategorio:Planlingvoj

Li estas konata kiel "malŝatanto de Esperanto". Li ripetas kontraŭdiri pri Esperanto sur sia retpaĝaro.
Bolto

* Listigo kun numeroj

eta|250px|Bolto kun boltingo.
eta|Struktura bolto.
eta|Bolto kun ŝraŭbo
[eta|[Ŝlosbolto]]
**Bolto** estas *dupeca kunfiksilo* kiu konsistas el kunkapa ŝraŭbo kaj ŝraŭbingo.

Laŭ Francisko Azorín **bolto** estas *Metala cilindro, kapampleksa ĉe unu ekstremo kaj ŝraŭba kun ŝraŭbingo ĉe la alia, uzata por premfiksi du aŭ pli pecojn.* Kaj li indikas etimologion el latina *bolis, bolidis*. El tio *bolti* estus "Kunfiksi per bolto-j." Kaj li aldonas la teknikajn terminojn *ankrobolto* kaj *boltaro*.

Bolto ebligas *kompletan, rigidan, peralteniĝeman, malmunteblan* **kunfiksadon** de pecoj kiuj estas trutrapasitaj de la ŝraŭbo, premataj inter ties kapo kaj la sraŭbingo.
Foje troviĝas sub la kapo kaj/aŭ sub la ŝaŭbingo, apog-ringetoj , celante pli larĝan agon de la premo, kaj/aŭ ŝirmadon kontraŭ misformado de la premitaj pecoj.
Ankaŭ kontraŭŝraŭbingo (brems-ŝraŭbingo) foje uziĝas por malhelpi nevolan malmuntadon.

Oni ofte konsideras ke la nomo *bolto*, entenas ankaŭ tiujn akcesoraĵojn. Tiu difino ne similas al difinoj troveblaj en kelkaj aliaj lingvo, kiel la angla, en kiu "bolt" estas nur la ŝraŭbo sen la ŝraŭbingo, kun kiu ja plej ofte ĝi uziĝas - sed ne nepre.

Bolto difiniĝas per
* la karakterizoj de la ŝraŭbo uzata (kapformo, longo de la tigo, longo de la kaneligita parto)
* la karakterizoj de la ŝraŭbingo (formo, dimensioj)
* la komunaj karakterizoj (diametro, formo kaj paŝo de la sraŭbaĵo)

Boltingo povas esti ŝraŭbita sur bolto sed por ŝraŭboj ne ekzistas ŝraŭbingoj.

## La diferenco inter bolto kaj ŝraŭbo 
La diferenco inter bolto kaj ŝraŭbo estas ĉefe ilia formo, apliko kaj kiel ili estas fiksataj. 

Jen la ĉefaj diferencoj:

**Bolto**: Bolto estas uzata en kombinaĵo kun boltingo. Ĝenerale ĝi havas glatan cilindran ŝafton kaj estas firme fiksita per enŝovi ĝin tra antaŭborita truo kaj turni la boltingon je la alia flanko.
 
**Ŝraŭbo**: Ŝraŭbo estas turnata rekte en materialon (kiel ekzemple ligno, metalo aŭ plasto). Ĝi povas tranĉi sian propran ŝraŭbaĵon en la materialon aŭ en antaŭe boritan truon.

En la praktiko la terminologio ofte estas uzata interŝanĝe, depende de la regiono aŭ sektoro.

## Ŝakto-formo
**Bolto**: Ofte havas parte aŭ tute glatan ŝafton sen ,(precipe en longaj boltoj), ŝraŭbaĵo kaj la ŝraŭbaĵo ĉeestas nur je la fino.
 
**Ŝraŭbo**: Ĝi estas kutime tute kovrita per ŝraŭbaĵo sur la tuta longo de la ŝakto, aŭ almenaŭ la plej granda parto de ĝi.

## Kapo-formo
**Bolto**: Ĝenerale havas sesangulan kapon aŭ alian formon, kiu estas destinata por esti fiksita per boltilo aŭ klikboltilo. 

**Ŝraŭbo**: Ofte havas kapon kun foldokapo, kruĉkapo aŭ alia formo por turni per ŝraŭbturnilo.

## Samspecaj organoj 
:Ŝtudo
:Akso
:Boltilo

## Bildaro 

Dosiero:One-hundred, ninety-three pound nut and bolt, one of 16 used to join sections of the generator shaft of a 75,000 kW generator - Grand Coulee Dam, 1942.jpg|Bolto de 87.5 kg, unu de dek ses uzitaj por generatoro de 75000 kW en la akvobaraĵo Grand Coulee en 1942.

## Notoj 
Kategorio:Inĝenierarto
Distrikto Žďár nad Sázavou

**Distrikto Žďár nad Sázavou** estas distrikto de la ĉeĥa regiono Vysočina. La distrikto estas unu el kvin distriktoj de tiu ĉi regiono. En la distrikto troviĝas 171 urboj kaj vilaĝoj.

La distrikto situas en la orienta parto de Bohemia-Moravia montetaro, ĉe la riveroj Sázava, Oslava, Svratka kaj Chrudimka.

## Najbaroj 
* Distrikto Blansko
* Distrikto Brno-provinco
* Distrikto Havlíčkův Brod
* Distrikto Chrudim
* Distrikto Jihlava
* Distrikto Svitavy
* Distrikto Třebíč

## Konataj distriktanoj 
* i.a. Alois Bradáč (naskiĝis la  en *Blízkov*)


Zdar nad Sazavou
Zdar nad Sazavou