open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Longvosta lanio

La **Longvosta lanio** (*Lanius schach*) estas malgranda paserina birdo kiu apartenas al plej tipa genro *Lanius* de la familio de Laniedoj. Ties orienta raso de Himalajo, *L. s. tricolor*, estas foje nomata **Nigrakapa lanio**.
[250px|eta|maldekstra|Raso *tricolor* en [Kalkato, Okcidenta Bengalo, Barato.]]

Ĝi estas komuna loĝanta reproduktanto de la orientalisa ekozono el Kazaĥio, tra Afganio, Pakistano, duoninsulo de Barato escepte la orientaj ŝtatoj, al Novgvineo, troviĝanta en areoj de arbustaro kaj kultivado. Vintraj vizitantoj al sudaj areoj kiel sudorienta Barato kaj Srilanko.

Ĝi havas iom da similo al la grandaj lanioj, kiaj la Sudgranda lanio, *Lanius meridionalis*, kun kiu kunhavas la perlogrizajn kapon kaj dorson (tie nuance al bruna) kaj nigran maskon etendan el frunto, tra okulo, al la orelkovriloj. La orienta raso troviĝanta el Butano al Arunaĉal Pradeŝ, foje nomata la Himalaja lanio, *L. s. tricolor*, havas tre **nigran kapon** etendan el la masko tra la tuta krono kaj nuko. Ĝi estas malgranda inter la grizaj lanioj, sed havas tre longan nigran voston kun ruĝecaj bordoj. La subaj partoj estas blankaj, sed kun ruĝecaj flankoj. La beko estas mallonga, larĝa ĉebaze kaj hokoforma en pinto de supra makzelo, kiel ĉe aliaj lanioj. Beko kaj kruroj estas preskaŭ nigraj.

Tiu orientalisa kaj aŭstralazia birdo havas karakteran rektan "lanian" sintenon ripoze sur arbusto, el kiu ĝi eksaltas al lacertoj, grandaj insektoj, malgrandaj birdoj kaj roduloj. Predoj povas esti palisumitaj ĉe akra pinto, kia dorno. Tio sekurigas la disŝiradon per la forta hokoforma beko, ĉar ties piedoj ne taŭgas por ŝirado. La flugo estas ondeca, sed la direkto estas rekta kaj determinita.

Tiu specio estas tre rara vaganto en okcidenta Eŭropo pro ununura akceptata vidaĵo en Britio ĉe South Uist novembre de 2000. Ĝi estis kiel vaganto ankaŭ en Japanio, Omano, Israelo, Hungario kaj Turkio.

## Referencoj
eta|250px|Kindlebag, Goa, Barato Nov 1997

## Bildaro 

Image:Long-tailed Shrike (Lanius schach- erythronotus race) in Delhi W2 Pix 051.jpg| raso *erythronotus* en Delhi, Barato.
Image:Long-tailed Shrike (Lanius schach- race tricolor) in Kolkata W IMG 3434.jpg|raso *tricolor* en Kalkato, Okcidenta Bengalo, Barato.
Image:Long-tailed Shrike (Lanius schach)- erythronotus race at Bharatpur I IMG 5401.jpg|raso *erythronotus* ĉe la Nacia Parko Keoladeo, Baratpuro, Raĝastano, Barato.
Image:Long-tailed Shrike (Lanius schach) in Kolkata W IMG 4614.jpg|raso *tricolor* en Kalkato, Okcidenta Bengalo, Barato.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Laniedoj
Kategorio:Bestoj el la Aŭstralazia ekozono
Kategorio:Orientalisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Kresido (luno)

**Kresido** estas interna satelito de Urano.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de Stephen P. Synnott sur kliŝaĵoj faritaj la  de la kosmosondilo Voyager 2 kaj ricevis la maldaŭran nomon ** S/1986 U 3** ĉar ĝi estis la tria satelito malkovrata ĉirkaŭ Urano en la jaro 1986. 

## Nomo 
**Kresido** (angle, *Cressida*) estas la ĉefa rolulino de la ŝekspira teatraĵo *Trojlo kaj Kresida*, ĉar tradicio volas, ke la uranaj lunoj ricevu nomojn de roluloj de verkoj de William Shakespeare aŭ de Alexander Pope.

## Ecoj 
Kiel tiu de Kordelio, ĝia orbito, pli malalta ol la sinkrona orbito estas nestabila pro la tajda forto. Eblas, ke Kresido kolizius Dezdemonon en la venontaj 100 milionoj da jaroj.

Ĝiaj koloraj ecoj kaj ĝiaj orbitaj parametroj proksimigas Kresidon de ok aliaj lunoj, kiujn oni grupigas en la *porcia grupo*.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Kresido, el "*Księżyce planet Układu Słonecznego*" 
*  Kresido (angla versio) 
*  Kresido, el "*Solar System Exploration*" 
*  Cressida, (Le système solaire à portée de votre souris - *La Sunsistemo musklake atingebla*)
*  Kresido, kaj malgrandaj lunoj de Urano 
*  Kresido kaj Porcio, el la paĝaro de Jean-Michel
*  La lunoj de la Porcia Grupo (el *"Projekto Luno"*)

Kategorio:Lunoj de Urano
Grizdorsa lanio

La **Grizdorsa lanio** (*Lanius tephronotus*)  estas malgranda paserina birdo kiu apartenas al plej tipa genro *Lanius* de la familio de Laniedoj. Ĝi troviĝas en Bangladeŝo, Butano, Kamboĝo, Ĉinio, Barato, Laoso, Birmo, Nepalo, Pakistano, Rusio, Tajlando kaj Vjetnamio.

Tiu lanio havas **tutgrizajn kronon, nukon, ŝuktrojn kaj dorson**, kontraste kun nigraj flugilplumoj kaj vosto. Kiel ĉiuj lanioj, havas nigran maskon. La subaj partoj estas blankecaj, sed kun ruĝeca nuanco en flankoj kaj ventro. La beko estas mallonga, larĝa ĉebaze kaj hokoforma en pinto de supra makzelo, kiel ĉe aliaj lanioj.

Ĝi estas tre proksima al la Longvosta lanio, *L. schach*, kaj iam traktata kiel samspecifa, sed diferenciĝas en morfologio; krome la du specioj estas tre simpatriaj kaj, kvankam la raso *lahulensis* foje konsiderata kiel reprezentanto de hibrida populacio inter ili, ne estas definitiva pruvo pri interreproduktado.

Oni agnoskas du subspeciojn: *lahulensis* (Koelz, 1950) – reproduktiĝas en norda Kaŝmiro orienten al centra Barato (Utaranĉal Pradeŝ), kaj probable al sudokcidenta Ĉinio, kaj *tephronotus* (Vigors, 1831) - reproduktiĝas en Nepalo orienten al nordorienta Barato (Arunaĉal Pradeŝ) kaj Centra Ĉinio; nereproduktuloj ankaŭ suden al Bangladeŝo, Birmo, Tajlando kaj Hindoĉinio. 

## Referencoj
* BirdLife International 2004.  Lanius tephronotus.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 26an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Laniedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Eyjafjallajökull

**Eyjafjallajökull** ( IPA: ['ei.ja.ˌfjatl.aˌjœ.kʏtl]; Esperantigite **Ejjafjadlajokudl**) estas glaĉero en Islando. Ĝi troviĝas norde de la regiono Skógar kaj okcidente de pli granda glaĉero nomata Mýrdalsjökull.

Sub la glaĉero Eyjafjallajökull troviĝas la vulkano Eyjafjöll (t.e. „insula montaro”), kiu erupciis kelkajn fojojn ekde glaciepoko. La kratera diametro longas inter 3 kaj 4 kilometrojn kaj la glaĉero ampleksas ĉirkaŭ 100 km².

De post la konstanta ekloĝo de homoj en Islando la vulkano trifoje erupciis:
* en 920
* en 1612 kaj/aŭ 1613
* en 1821–1823
* en 2010, ekde la 

Kategorio:Glaĉeroj en Islando
Kategorio:Vulkanoj en Islando
Martin Schulz

**Martin SCHULZ**  (naskiĝis la  en Hehlrath, nun parto de Eschweiler) estas germana politikisto kaj de 1994 ĝis 2017 membro de la Eŭropa Parlamento. De 2004 li tie estis estro de la frakcio Partio de Eŭropaj Socialdemokratoj, kiu de 2009 portas la nomon Progresema Alianco de Socialistoj kaj Demokratoj. Ekde januaro 2012 ĝis januaro 2017 li estis prezidanto de la Eŭropa Parlamento. Profesie Martin Schulz fakte estas librovendisto.

Schulz konatiĝis al iom vasta publiko, kiam la  li esprimis kritikon pri la itala ĉefministro Silvio Berlusconi, parolante pri "viruso de konfliktantaj interesoj". Berlusconi respondis al li nur, ke li proponos lin por la rolo de ekstermeja ĉef-prizonulo en filmo. Tio kaŭzis certan diplomatian misetoson inter Italio kaj Germanio.

Post la eŭropaj balotoj de 2009 Schulz prokrastis la konsenton de la parlamento al dua ofic-periodo de la Eŭropa Komisiono de José Manuel Barroso, diskutigante pri la belgo Guy Verhofstadt kiel komisionestro.

En januaro 2017, la Socialdemokratia Partio de Germanio nomumis lin kandidato por kanceliero en la parlamenta baloto en septembro samjare kontraŭ Angela Merkel. La partio faris lin prezidanto de la partio je 19-a de marto 2017. En la baloto lia partio perdis voĉojn kaj falis de ĉ. 25 al 20 procentoj. Schulz restis parti-prezidanto kaj estas cetere membro de la parlamenta frakcio.

En februaro 2018, la SPD decidis ke ĝi eniros novan koalicion kun la kristandemokratroj. Schulz deziris fordoni la parti-prezidantecon kaj fariĝi ministro pri eksterlandaj aferoj. Tio renkontis multe da kritiko en la partio, ĉar li antaŭe ĉiam rifuzis fariĝi ministro en kabineto de Angela Merkel. Fine li restis ekster la kabineto kaj estis ekde tiam simpla parlamentano, ĝis en 2021 li nerekandidatis por la nacia parlamento *Bundestag*. La partian prezidantecon transprenis en aprilo 2018 Andrea Nahles. En decembro 2020 li iĝis gvidanto de la socialdemokratia Friedrich-Ebert-fondaĵo.

 	

Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento elektitaj en Germanio 1994-1999
Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento elektitaj en Germanio 1999-2004
Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento elektitaj en Germanio 2004-2009
Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento elektitaj en Germanio 2009-2014
Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento elektitaj en Germanio 2014-2019
Kategorio:Prezidantoj de la Eŭropa Parlamento
Kategorio:Librovendistoj
Kategorio:Karolpremiitoj
2069

**2069** estos normala jaro komenciĝanta marde (vidu ĉi tie kalendaron).

Dum la jaro 2069 post Kristo okazos, interalie:

## Eventoj 
Du partaj suneklipsoj, respektive la 21-an de aprilo, videbla en Arkto, kaj la 15-an de oktobro, videbla en Antarkto.

## Jubileoj 
20-a de julio: 100 jaroj antaŭ, la homo marŝis sur Lunon.

## Naskiĝoj 
Ankoraŭ ne vere antaŭvideblaj...

## Mortoj 
Same ankoraŭ ne vere antaŭvideblaj...
Filipina lanio

La **Filipina lanio** (*Lanius validirostris*) estas malgranda paserina birdo kiu apartenas al plej tipa genro *Lanius* de la familio de Laniedoj. Ĝi estas endemia de Filipinoj.

Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj montararbaroj. Ĝi iĝas rara pro habitatoperdo.

Tiu lanio havas **tutgrizajn kronon, nukon, ŝuktrojn kaj dorson, kontraste kun nigraj flugilplumoj kaj vosto**. Kiel ĉiuj lanioj, havas nigran maskon kaj tre markatan. La subaj partoj estas blankecaj (la gorĝo tre blanka), sed kun tre **brikruĝeca koloro en flankoj kaj ventro**. La beko estas mallonga, larĝa ĉebaze kaj hokoforma en pinto de supra makzelo, kiel ĉe aliaj lanioj.

Ĝi estas eble parto de la superspecio formata de Longvosta lanio, *L. schach*, kaj la Grizdorsa lanio, *L. tephronotus*, ĉar ĝi estas tre simila al la lasta, ĉefe laŭ plumaro. Proponita raso *quartus* (el Duminagat, Monto Malindango, en Mindanao) estas konsiderata sinonima kun *hachisuka*. 

Oni agnoskas tri subspeciojn kiuj estas la jenaj: nomiga *validirostris* Ogilvie-Grant, 1894 - Norda Luzono en norda Filipinoj, *tertius* Salomonsen, 1953 - Norda Mindoro (Montoj Halcon kaj Dulungano), en centraj Filipinoj, kaj *hachisuka* Ripley, 1949 - Mindanao (Monto Malindango, montoj Misamis, Kitanglado, Civoligo kaj Apo), en sudaj Filipinoj. 

## Referencoj
* BirdLife International 2004.  Lanius validirostris.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 26an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Laniedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Oberhof (apartigilo)

**Oberhof** signifas en la germana lingvo *supra bieno*. Ĝi estas loko por diversaj lokoj en germanlingvaj regionoj:

## Germanio 
* **Oberhof (Turingio)** estas urbo de la distrikto Schmalkalden-Meiningen de la federacia lando Turingio.

## Svislando 
* **Oberhof AG** estas komunumo de la distrikto Laufenburg en Kantono Argovio.
* **Oberhof (Oberkirch)** estas setlejo de la komunumo Oberkirch de la distrikto Sursee en Kantono Lucerno.

## Vidu ankaŭ 
* **Oberhofen**
Oberhof AG

## Pri la komunumo 
**Oberhof** estas komunumo en la distrikto Laufenburg de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 560 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
La vilaĝo Oberhof situas en mallarĝa valo de la Falda Ĵuraso en la sudo de la regiono Frick-Valo.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 8,20 km², de kiuj 3,40 km² estas kovritaj de arbaro kaj 0,48 km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 865 m s.m., dum la plej malalta punkto situas sur alteco de 455 m s.m. ĉe la norda komunumlimo.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Oberhof limas en nordo al Wölflinswil, en oriento al Densbüren, en sudoriento al Küttigen, en sudo al Erlinsbach, kaj en nordokcidento al Kienberg.

## Trafiko 
La komunumo estas konektita al la publika transportreto per poŝtaŭtolinio de Araŭo tra la Benkerjoch-Pasejo al Frick. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A3 situas 9 kilometrojn norde en Frick.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Oberhof datiĝas el la jaro 1630 kiel *Oberhoff*.

Ĝis la fino de la 18-a jarcento la regantoj de Oberhof estis la Habsburgoj. Dum la Tridekjara Milito, kiu tuŝis inter 1633 kaj 1638 ankaŭ la Frick-Valon, la vilaĝo estis detruita de svedaj trupoj. En la jaro 1797 la francoj okupis la regionon. Ek de tiam la Frick-Valo formis francan protektoraĵon, kiu en la jaro 1802 estis integrita kiel Kantono Frick-Valo al la Helveta Respubliko kaj en la jaro 1803 fariĝis parto de Kantono Argovio, kaj Münchwilen estiĝis komunumo de la argovia distrikto Laufenburg.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Oberhof

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Oberhof
* Oberhof en la Historia Leksikono de Svislando
Il russo senza sforzo

***Il russo senza sforzo*** *(La rusa sen peno)* estas lernolibro pri la rusa por italparolantoj verkita de André Chérel kaj adaptita de Liliana Massariello Iasbez, publikigita de la eldonejo Assimil en la jaro 1965. Ĝi estas unu el la plej konataj lernolibroj pri la rusa, kiu  apartenas al komerca serio de lernolibroj pri lingvoj por francparolantoj, kiu poste estis tradukita al diversaj aliaj lingvoj, ĉi-okaze la itala.

Kategorio:Lernolibroj pri la rusa lingvo
Kategorio:Eldonaĵoj de Assimil
Tuta lingvo Esperanto, La

* aŭtoro: Aleksandr Andrejeviĉ Saĥarov
* eldonejo:
* jaro de kompono kaj unua eldono: 1928 (la kvina eldono) (15000 ekzempleroj)
* jaro de la reeldono:
* presejo: Типография Промышленно-Кооперативного Товарищества "Стандарт"
* formato: 150 paĝoj
* recenzoj:
* situo: privata biblioteko de P.Fiŝo

**La tuta lingvo Esperanto** - estas kolekto de kvar partoj:
* la 1-a parto: Baza kurso - la 9-a redaktita kaj kompletigita eldono de la aŭtoro (110 - 125 mil ekzempleroj)
* la 2-a parto: Ŝlosilo kun komentoj
* la 3-a parto: Esperanta krestomatio el verkoj de 42 diversnaciaj aŭtoroj
* la 4-a parto: Esperanto-rusa frazlibro

## Aldonaj ilustraĵoj 

Dosiero:La tuta lingvo esperanto de Saĥarov 3.jpg|La unua paĝo

Dosiero:La tuta lingvo esperanto de Saĥarov 2.jpg|Listo de vendataj libroj

Dosiero:La tuta lingvo esperanto de Saĥarov 4.jpg|La alvoko lerni Esperanton

Kategorio:Esperanto-lernolibroj
Barna Bodó

**BODÓ Barna** [pr. bodo:] estas rumanuja hungara filozofo naskiĝinta en Sfântu Gheorghe la 29-an de julio 1948. Li estas la edzo de pianistino, universitata docentino Mária Bodó.

## Kariero 
Barna Bodó diplomitiĝis pri fiziko en 1972 en Temeŝvaro, doktoriĝis pri filozofio en 2003. Li estas universitata docento en la Okcidenta Universitato de Temeŝvaro ekde 2003, adjunkto ekde 2000 en la BBTE de Kluĵo. Inter 1972 kaj 1993 li estis ĵurnalisto (Szabad Szó, Ifjúmunkás, Előre, Romániai Magyar Szó), sed li ankaŭ instruis. Ekde 1993 ĝis 1995 li estis vicprezidanto politika de la RMDSZ.

## Libroj 
* *Az identitás egyetemessége* - Polis Kiadó, Kolozsvár, 2004.
* *Politica regională şi dezvoltarea teritoriului* (Regionális politika és területfejlesztés) - referantlibro, Marineasa Kiadó, Temesvár, 2003;
* *Státusdiskurzus* - eseoj kaj studoj, Diaszpóra Könyvek, Marineasa Kiadó, Temesvár, 2003 (kun Miklós Bakk).
* *Talpalatnyi régiónk* - studoj, Komp-Press Kiadó Kolozsvár, 2003;
* *Szereppróba* - studoj, Diaszpóra Könyvek, Temesvár, 2002 (kun Ferenc Albert, MiklósBakk, Árpád Gazda);
* *Peremlét és megmaradás* - studoj, Szórvány Füzetek, Temesvár, 1997 (kun Ferenc Albert kaj Attila Papp Z.)
* *Szenvedő Temesvár*, notoj, RMSZ Bukarest, 1990
* * Holnap is köszönnek*, raportaĵoj, eseoj, Kriterion Könyvkiadó, Bukarest, 1989
* *Feleúton – útfélen*, riportfűzér, Kriterion Könyvkiadó, Bukarest, 1981
* *De la desene simple la holografie* (A rajztól a holográfiáig) kun Imre Hegedűs – Colecţia Gnosis, Facla Timişoara, 1978.

## Fonto 
* Adatbankhttp://bodo.adatbank.transindex.ro/ 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj filozofoj
István Horváth (sociologo)

**HORVÁTH István** [pr. horva:t] estas rumanuja hungara sociologo. Li naskiĝis en Sânsimion la 4-an de septembro 1966.
## Kariero
Horváth diplomitiĝis en 1991 pri filozofio-sociologio en UBB de Kluĵo, doktoriĝis en 2002 en la sama universitato (titolo de la  disertacio: *Limbă, identitate etnicitate* [Nyelv, identitás, etnicitás]). Li laboras ekde 1991 en la Katedro de Sociologio kaj ekde 2003 li estas docento. Ekde 2003 li estas ĉefredaktoro de la revuo Erdélyi Társadalom.
## Libroj
**Facilitating Conflict Transformation: Implementation of the Recommendations of the OSCE High Commissioner on National Minorities to Romania*, 1993-2001 Hamburg: CORE.
**Minoritătile din România*. Aspecte politice [A romániai kisebbségek. Politikai vonzatok] Cluj: Limes.
**Sociologia relatiilor etnice* [Interetnikus viszonyok szociológiája] UBB Cluj, Centrul de Formare Continuă si Învătământ la Distantă.
## Fonto
*Adatbankhttp://horvathi.adatbank.transindex.ro/ 
Kategorio:Rumanujaj hungaraj sociologoj
Gray's Anatomy

'''''Henry Gray's Anatomy of the Human Body'''* (en Esperanto *Anatomio de homa korpo de Henry Gray*), kutime mallongigata kiel *'''Gray's Anatomy'''* (esperante: *anatomio de Gray*), estas klasika angla lernolibro de homa anatomio.eta|220px|Ilustraĵo el eldono el la jaro 1918La libro estis eldonita sub nomo *'''Gray's Anatomy: Descriptive and Surgical Theory''''' en la jaro 1858 en Unuiĝinta Reĝlando kaj je unu jaro pli poste en Usono. Henry Gray mortis en aĝo de 34 jaroj pro variolo, kiun li ricevis de sia mortanta nevo, kiam li estis studanta anatomiajn sekvojn de infektaj malsanoj. Tiel okazis mallonge antaŭ publikigo de la dua eldono en la jaro 1860. En laboro en lia verko daŭrigis aliaj kaj la 26-an de septembro 2008 estis eldonita en vico 40-a britia eldono de tiu ĉi libro, akompanata per ilustritaj paĝoj.

## Ligiloj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Reta versio de Gray's Anatomy 

Kategorio:Libroj aperintaj en 1858
Kategorio:Historio de medicino
Kategorio:Homa anatomio
Johann Nicolaus Bach

**Johann Nikolaus Bach** (* 10-an de oktobro 1669 en Eisenach; † 4-an de novembro 1753 en Jena) estis germana komponisto, orgenkonstruisto kaj orgenisto el la familio Bach.

Li estis la plej renoma filo de Johann Christoph Bach kaj estis instruita de li. Li vizitis la latinlernejon je Eisenach ĝis 1689. Poste li studis en la universitato de Jena kaj estis lernanto de la urba orgenisto de Jena, J.M. Knüpfer, filo de la Thomas-kantoro Sebastian Knüpfer. En 1696 li entreprenis kulturan vojaĝon kaj al Italio, kie lin ege influis Antonio Lotti en 1696 ties posteulo kiel orgenisto ĉe la urba kaj la kolegiata preĝejo en Jena. Poste li servis en la dana armeo kaj estris la fortikaĵon de Akershus en Norvegio. Poste li reiris al Jena al siaj antaŭaj postenoj, kiujn li tenis ĝis sia morto.

Li specialigis sin pri reparado kaj konstruado de orgenoj, farante variajn admirindajn instrumentojn. Li inventis liutopianon, iaspeca liuto ludebla per klavoj.

De Johann Nikolaus Bach konserviĝis unu meso, du aranĝaĵoj de la ĥoralo *"Nun freut euch lieben Christen G´mein"* kaj la melodramo *"Der jenaische Wein- und Bierrufer"*, ĉi-lasta laŭ formo de kvodlibeto pri studentaj tradicioj en Jena. Li ankaŭ verkis suitojn por orkestro nun perditajn.

Inter liaj lernantoj estis Jakob Adlung kaj Ernst Gottlieb Baron.

## Fontoj 
* Wilibald Gurlitt: Bach, Johann Nikolaus. In: *Allgemeine Deutsche Biographie (ADB).* Band 1, Duncker & Humblot, Leipzig 1875, p.&nbsp;729.
* Bach, Johann Nikolaus. In: *Neue Deutsche Biographie (NDB).* Bd. 1, Duncker & Humblot, Berlin 1953, p.&nbsp;484 f.
* http://www2.nau.edu/~tas3/jnbach.html
* Diccionario Enciclopédico de la Música *Música Maestro*, Editorial Rombo, 1996, ISBN 8482579323
* Musicalia, Enciclopedia y Guía de la Música Clásica, Editorial Salvat, 1986, ISBN 84-7137-872-8
* Larousse de la musique, Librairie Larousse, 1957

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.hoasm.org/VIB/BachJNikolaus.html (angla)
* http://www.bach-cantatas.com/Lib/Bach-Johann-Nicolaus.htm (angla)

Kategorio:Familio Bach
Kategorio:Barokaj komponistoj
Kategorio:Germanaj komponistoj
Kategorio:Germanaj orgenistoj
Kategorio:Germanaj muzikistoj
L'espéranto sans peine

'''''L' Espéranto sans Peine'''* *(Esperanto sen Peno)'' estas esperanta lernolibro por franclingvanoj, verkita de Jean Thierry, kaj eldonita de la eldonejo Assimil en 1973. Ĝi estas unu el la plej konataj Esperanto-lernolibroj, kiu ne apartenas al la specifaj klopodoj de la poresperanta agado, sed al komerca serio de lernolibroj pri lingvoj por franclingvanoj, kiu poste estas tradukita al diversaj aliaj lingvoj.

## Vidu ankaŭ 
* Assimil
* Espéranto de poche
* Cahiers d'exercices - Espéranto débutants

## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" de *LibraryThing*
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Kategorio:Francaj libroj
Kategorio:Esperanto-lernolibroj
Kategorio:Antverpena Lingvo-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Palotabozsok

**Palotabozsok** [palotaboĵok], kroate **Božuk** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono *Suda* Transdanubio, en departemento Baranya, en subregiono de Mohács. En la loknomo palota signifas hungare: palaco.

## Bazaj informoj 
* Areo: 20 6&nbsp;km²
* Loĝantaro: 990
* Poŝtkodo: 7727
* Telefonprefikso: 69
* Koordinatoj: 46°07′48″N 18°38'32″E

## Situo 
Palotabozsok situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo, laŭ aŭtovojo **M6** Budapeŝto-Bóly, laŭ iama fervojo Pécs-Bátaszék. Mohács troviĝas 15&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la romianoj. La unua skriba mencio devenis el 1329 en formo *"Bozok"*. La komunumo senhomiĝis dum la dominado fare de la turkoj. En 1694 sudslavoj refondis la vilaĝon, en 1724 germanoj alvenis. En 1910 vivis en Palotabozsok 1863 homoj, (144 hungaroj, 1709 germanoj, 10 slavoj). Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis ambaŭ vilaĝojn. En 2001 vivis en Palotabozsok 1109 homoj, (35 % germanoj). En telefonlibro de Budapeŝto (2008) troviĝas 9 familiaj nomoj Bozsoki.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Elizabeto de Hungario de 1773
* romkatolika kapelo omaĝe al Sankta Roĥo de 1739
* romkatolika kapelo omaĝe al Serpa Dipatrino de 1892

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Johann Michael Bach la 1-a

eta|Johann-Michael-Bach-Monumento en Gehren
**Johann Michael Bach** (* 9-an de aŭgusto 1648 en Arnstadt; † 17-an de majo 1694 en Gehren), filo de Heinrich Bach kaj frato de Johann Christoph Bach, estis germana baroka komponisto el la familio Bach.

## Vivo 
Johann Michael ricevis muzikan edukadon de sia patro, poste li lernis ĉe la kantoro de Arnstad, Jonas de Fletin. Li estis komence kantoro en sia naskiĝurbo Arnstadt. En 1665 li sukcedis sian fraton Johann Christoph kiel kortega orgenisto ĝis 1673. En tiu ĉi jaro li transprenis de Johann Effler la orgenistopostenon en Gehren, kie li vivis ĝis sia morto. La 5-an de oktobro de la sama jaro li ankaŭ laboris kiel urba sekretario. Lia filino Maria Barbara Bach (1684–1720) geedziĝis la 17-an de oktobro 1707 kun Johann Sebastian Bach.

Ankaŭ li konstruis muzikinstrumentojn inkluzive klavicenojn.

## Verkoj 
Johann Michael Bach kiel komponisto de la ĥoralmoteto li kreis rimarkindajn verkojn. De li konserviĝis en la malnov-bach-a arkivo 3 kantatoj, 11 motetoj same kiel 72 orgenĥoraloj. La plej konataj el inter ili estas la kantatoj *Ach, bleib bei uns, Herr Jesu Christ* (por ĥoro, arĉinstrumentoj kaj baso kontinua), *Liebster Jesu, hör mein Flehen* (por soprano, arĉinstrumentoj kaj baso kontinua) kaj ''Ach, wie sehnlich wart' ich der Zeit* (ankaŭ por soprano, arĉinstrumentoj kaj baso kontinua).
Oni ankaŭ atribuas al li *Arion kun 15 variacioj*, konata per aranĝaĵo por harmoniumo far L. A. Zeliner.

* Arioj: "Ach, wie sehnlich wart ich der Zeit", "Auf, lasst uns den Herm loben".
* Motetoj: "Das Blut Jesu Christi" je kvin kantvoĉoj, "Fürchtet euch nicht" je kvin kantvoĉoj, "Herr ich warte auf dem Heil" je kvin kantvoĉoj, "Herr, wenn ich nur dich habe" je kvin kantvoĉoj, "Ich weiss, dass mein Erlöser lebt" je kvin kantvoĉoj, "Nun hab ich überwunden" je kvin kantvoĉoj, "Sei nun wieder zufrieden" je kvin kantvoĉoj, "Unser Leben ist ein Schatten" je naŭ kantvoĉoj.
* Konĉertoj: "Ach bleib bei uns, Herr Jesu Christ", "Es ist ein grosser Gewinn".
* Dialogoj: "Liebster Jesu, hör mein FIehen", "Benedictus".

## Vidu ankaŭ 
Bach-monumento (Gehren)

## Fontoj 
* Diccionario Enciclopédico de la Música *Música Maestro'', Editorial Rombo, 1996, ISBN 8482579323
* Musicalia, Enciclopedia y Guía de la Música Clásica, Editorial Salvat, 1986, ISBN 84-7137-872-8
* Larousse de la musique, Librairie Larousse, 1957

## Eksteraj ligiloj 
* Diskografio de la verkoj de Bach kaj de familio Bach  kun multaj pluaj informoj

Kategorio:Barokaj komponistoj
Kategorio:Germanaj komponistoj
Kategorio:Familio Bach
Perua Amazonio

[240px|eta|dekstra|La [Blankabrusta bradipo|bradipo aŭ loke *pelejo* estas unu de la plej malrapidaj mamuloj de la mondo. Ĝi estas unu de la animaloj plej reprezentaj de la faŭno de la Perua Amazonio.]]
La **Perua Amazonio**, estas la parto de la Amazonio kiu korespondas al la supra Amazono en la teritorio de Peruo kio enhavas surfacon de 782.880,55 km², oriente de la Andoj, en Sudameriko. Estas la zono kun malpli da homa loĝantaro en Peruo kaj en Amazonio. La Perua Amazonio estas tamen unu de la areoj kun pli granda biodiverseco kaj endemioj de la planedo, pro inter aliaj faktoroj la varieco de ekoregionoj kaj klimataj tavoloj. En la Perua Amazonio eblas identigi du naturajn regionojn: nome supra ĝangalo kaj malsupra ĝangalo.

## Etendo 
Male al komune supozata plej parto de la teritorio de Peruo estas kovrita de densaj amazoniaj arbaroj, kaj pro tio pli ol anda, tiu lando estas amazonia aŭ ĉiukaze andamazonia. Ĉar la amazonia ĝangalo kovras pli da 60 % de la perua teritorio, kaj tiele ĝi estas la dua plej etenda lando en Amazonio post Brazilo.

Laŭ la *Instituto de Investigaciones de la Amazonía Peruana* kaj uzante diversajn kriteriojn, la spaca precizigo de la Perua Amazonio estas la jena:

* **Ekologia kriterio**: 782.880,55 km² (60,91% de la perua teritorio kaj proksimume 13,05% de la Kontinenta Amazonio).
* **Hidrografia kriterio** aŭ **laŭ baseno**: 967.922,47 km² (75,31% de la totala surfaco de la lando kaj proksimume 16,13% de la Kontinenta Amazonio).

## Demografio 
* Uranina

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Informo pri Biologia kaj Media Diverseco de la Perua Amazonio - SIAMAZONÍA
* Instituto de Priserĉado de la Perua Amazonio - IIAP 
* Enciklopedio "Ecología del Perú"
* Artikolo pri la Perua Amazonio

Kategorio:Geografio de Peruo
Kategorio:Amazonio
Pál Bodor (teatromecenato)

**BODOR Pál** estis rumanuja hungara teatromecenato naskiĝinta en Koloĵvaro la 5-an de aŭgusto 1873 kaj mortinta en Budapeŝto en decembro 1944.
## Kariero
Li estis inter 1920 kaj 1926 unu el la plej gravaj mecenatoj de la hungarlingvaj teatroj de Transsilvanujo. Kiel ĝenerala direktoro de la Agroŝparkasejo de Târgu Mureş li donacis gravajn sumojn al subteno de la hungarlingva teatroarto en la urbo. Oni elektis lin honormenbro de la Aktorligo de Transsilvanujo kaj Banato la 19-an de novembro 1923. En 1926 li translokiĝis en Hungarujon kaj fondis la Sanatorion Siesta en Budapeŝto.

]
Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Kategorio:Mecenatoj
Dezdemono (luno)

**Dezdemono** estas interna satelito de Urano.

## Malkovro 
Malkovris ĝin Bradford A. Smith sur kliŝaĵo farita la  de la kosmosondilo Voyager 2. Ĝi estis la sesa uranluno malkovrita en 1986, kaj do ĝia maldaŭra nomo estis ** S/1986 U 6**.

## Nomo 
Kiel volas la tradicio, ĝi ricevis nomon devenan el la verkaro de William Shakespeare. **Dezdemono** (angle, *Desdemona*) estas la edzino de Otelo en *"Otelo, aŭ la Maŭro de Venecio"*.

## Ecoj 
Kiel tiu de Kordelio, la Dezdemona orbito, pli malalta ol la sinkrona orbito, estas nestabila pro la tajda forto. Eblas, ke Dezdemono kolizius Kresidon
aŭ Julieton en la venontaj 100 milionoj da jaroj, falus sur Uranon aŭ diseriĝus, naskante novan ringon.

La griza koloro de Dezdemono kaj ĝiaj orbitaj parametroj proksimigas ĝin de ok aliaj lunoj, kiujn oni grupigas en la *porcia grupo*.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Dezdemono, el "*Księżyce planet Układu Słonecznego*" 
*  Dezdemono (angla versio) 
*  Dezdemono, el "*Solar System Exploration*" 
*  Desdemona, (Le système solaire à portée de votre souris - *La Sunsistemo musklake atingebla*)
*  Malgrandaj lunoj de Urano 
*  La malgrandaj satelitoj de Urano
*  La lunoj de la Porcia Grupo (el *"Projekto Luno"*)

Kategorio:Lunoj de Urano
Péter Bokor

**BOKOR Péter** rumane Petre Bokor, france Pierre Bokor, estas hungara, rumana teatro- kaj filmreĝisoro, rumana verkisto kaj tradukisto el la hungara lingvo. Li naskiĝis en Kluĵo la 24-an de majo 1940 kaj mortis la 26-an de aprilo 2014 en ?. Li estas la filo de Anna Méliusz.

## Kariero
Péter Bokor unue preparis sin por aktoro, sed ĉesis kaj li finis reĝisoradon en Bukareŝto kaj inter 1970 kaj 1978 li estis kunlaboranto de la elsendo en la hungara lingvo de la Rumana Televido kaj ano kaj artdirektoro de la teatro de Braŝovo. En 1978 li elmigris en Kanadon, kie li laboris en teatroj franclingvaj. En 1989 li establis en Kanbero (Aŭstralio) la Studioteatron, kies ĝis 1991 li estis artgvidanto. Ekde 1991 li denove reĝisoris en teatroj de Rumanujo.

## Eksteraj ligiloj
*Spektaklojhttp://theater.hu/index.php?mode=portre&szemely_id=5104

## Fonto
*Biografio
*Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.
*crispedia.rorumane
*playwrightsguild.caangle

Kategorio:Rumanujaj hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Rumanaj reĝisoroj
Kategorio:Rumanaj verkistoj
Kategorio:Rumanaj tradukistoj
Kategorio:Kanadaj reĝisoroj
Kategorio:Aŭstraliaj reĝisoroj
Gottlieb Friedrich Bach

**Gottlieb Friedrich Bach** (n. 1714 en Meiningen; m. 1785 en Meiningen) estis germana muzikisto kaj pentristo, kiu apartenis al la familio Bach.

Li naskiĝis en Meiningen kiel dua filo de Johann Ludwig Bach kaj tenis je la kortego je Meiningen la postenojn de kortegaj pentristo kaj orgenisto.

Li portretis sian patron Johann Ludwig Bach, Carl Philipp Emanuel Bach same kiel membrojn de la duka familio de Meiningen kaj aliajn turingajn princojn. Carl Philipp Emanuel Bach raportis, ke Gottlieb Friedrich ankaŭ portretis Johann Sebastian Bach-on, kiu pozante por la bildo donis muzikajn lecionojn al la portretanto, sed pri tio nenion oni scias kun certeco.

Post lia morto lia filo Johann Philipp Bach transprenis liajn postenojn.

## Fontoj 
* Diccionario Enciclopédico de la Música *Música Maestro*, Editorial Rombo, 1996, ISBN 8482579323

Kategorio:Germanaj pentristoj
Kategorio:Germanaj muzikistoj
Kategorio:Familio Bach
Maria Barbara Bach

**Maria Barbara BACH** (* 20-an de oktobro 1684 en Gehren; entombigita la 7-an de julio 1720 en Köthen) estis filino de Johann Michael Bach, duagrada kuzino kaj unua edzino de Johann Sebastian Bach.

## Vivo 
eta|130|Busto de Johann Sebastian Bach en Köthen, urbo kie Maria Barbara Bach pasigis grandan parton de sia vivo.
La 17-an de oktobro 1707 Johann Sebastian kaj Maria Barbara Bach geedziĝis en Dornheim.

Maria Barbara Bach estis soprano. Ŝi mortis neatendite, dum kiam ŝia edzo restis sekvante sian dunginton princo Leopoldo de Anhalt-Köthen en Karlsbad. Ŝia ekzakta mortodato ne estas konata; ŝi jam estis entombigita antaŭ la reveno de J. S. Bach la 7-an de julio 1720 sur la malnova tombejo de Köthen.

La urbo Köthen starigis en 2004 memore al Maria Barbara Bach memorŝtonon en la Parko de Paco.

## Gefiloj 
Maria Barbara naskis sep gefilojn, el kiuj tri mortis jam infanaĝe
* Catharina Dorothea (* 28-an de decembro 1708; † 14-an de januaro 1774)
* Wilhelm Friedemann, la dresdena aŭ hall-a Bach (* 22-an de novembro 1710; † 1-an de julio 1784)
* Johann Christoph (* 23-an de februaro 1713; † 23-an de februaro 1713)
* Maria Sophia (* 23-an de februaro 1713; † 15-an de marto 1713)
* Carl Philipp Emanuel, la berlina aŭ hamburga Bach (* 8-an de marto 1714; † 14-an de marto 1788)
* Johann Gottfried Bernhard (* 11-an de majo 1715; † 27-an de majo 1739)
* Leopold Augustus (* 15-an de novembro 1718; † 29-an de septembro 1719)

## Vidu ankaŭ 
* Familio Bach

## Literaturo 
* Johannes Ninck: *Die beiden Frauen Johann Sebastian Bachs. Blicke in das Familienleben des großen Tonmeisters*; Leipzig: Schloeßmann, 1939 (aus biografischer Sicht vollkommen überholt)
* Lisbeth Haase: *„Oh, wie liebten sie ihn und sein Spiel“. Ihr Leben an der Seite von Johann Sebastian Bach: Maria Barbara und Anna Magdalena Bach*; Holzgerlingen: Hänssler, 2000; ISBN 3-7751-3531-6
* Siegfried Neumann: *Die Trauung von Johann Sebastian Bach mit Maria Barbara Bach*; in: *Dornheimer Geschichte & Geschichten*; Dornheim: Freundeskreis zur Erhaltung der Traukirche von J.S. Bach, 2003; S.&nbsp;16–20
* Uwe Wolf: *Johann Sebastian Bachs Chromatische Fantasie BWV 903/1 – ein Tombeau auf Maria Barbara Bach?* In: Cöthener Bach-Hefte 11 (2003), S. 97–115
* Christoph Wolff: *Johann Sebastian Bach*; aktualisierte Neuausgabe, Frankfurt/M. 2005; S. 98–102.

Kategorio:Klasikaj kantistoj
Kategorio:Sopranistoj
Kategorio:Familio Bach
Kategorio:Johann Sebastian Bach
Kategorio:Germanaj kantistoj
József Benedek (geografo)

**BENEDEK József** estas rumanuja hungara geografo, universitata profesoro naskiĝinta en Baraolt la 16-an de aŭgusto 1969.

## Kariero
Benedek diplomiĝis en 1993 pri geografio-germanistiko, doktoriĝis en 1999 en BBTE de Kluĵo. Li estas ekstera membro de Hungara Scienca Akademio ekde 2010 kaj en la sekva jaro li ekinstruis en Universitato de Miskolc. 
  
## Libroj
**Amenajarea teritoriilor periurbaneúú. Studiu de caz: zona periurbană Bistriţa (kunulaustoro). Presa Universitară Clujeană / Kolozsvári Egyetemi Kiadó, Kolozsvár.
**Területfejlesztés és regionális fejlődés*. Kolozsvári Egyetemi Kiadó / Presa Universitară Clujeană, Kolozsvár, 2006.
**Analiza socio-teritorială a turismului rural din România, din perspectiva dezvoltării regionale şi locale*. Presa Universitară Clujeană / Kolozsvári Egyetemi Kiadó, Kolozsvár, 2006.
**Amenajarea teritoriului şi dezvoltarea regională*. Presa Universitară Clujeană / Kolozsvári Egyetemi Kiadó, Kolozsvár, 2004.
**Introducere în planning teritorial*. Risoprint Kiadó, Kolozsvár, 2001.
**A Társadalom térbelisége és térszervezése*. Risoprint Kiadó, Kolozsvár, 2000.
**Organizarea spaţiului rural în zona de influenţă apropiată a oraşului Bistriţa''. Presa Universitară Clujeană / Kolozsvári Egyetemi Kiadó, Kolozsvár, 2000.

## Fonto
*Adatbank.transindex.rohttp://adatbank.transindex.ro/belso.php?k=14

Kategorio:Rumanujaj hungaraj geografoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Gottfried Heinrich Bach

**Gottfried Heinrich Bach** (* 26-an de februaro 1724 en Lepsiko; † 12-an de februaro 1763 en Naumburg) estis la unuenaskita filo el la dua geedziĝo de Johann Sebastian Bach kun Anna Magdalena Wilcke. Li estis mense handikapita kaj vivis post la morto de sia patro ĉe sia fratino Elizabeta kaj sia bofrato Johann Christoph Altnikol.
Eble de li devenas mallonga klavarinstrumenta komponaĵo same kiel la melodio de la ario *So oft ich meine Tobackspfeife* el la Notlibreto por Anna Magdalena Bach.

Li estas ankaŭ menciita en la kroniko de la familio Bach, kiun verkis Johann Sebastian Bach:
„...inklinas ankaŭ al muziko, aparte al klavarinstrumento.“ Carl Philipp Emanuel Bach kompletigis: „Estis granda genio, kiu tamen ne estis evoluigita.“

## Vidu ankaŭ 
Familio Bach

Kategorio:Familio Bach
Károly Bornemissza

**BORNEMISSZA Károly** [pr. bornemisa], estas hungara magnato, politikisto naskiĝinta en Abafája la 26-an de novembro 1840 kaj mortinta en Koloĵvaro la 26-an de februaro 1911.
## Kariero
Barono Bornemissza havis gravan rolon en la politika kaj kultura vivo de departemento Szolnok-Doboka ekde 1862. Li estis la fondintano de la EME, unu el direktintoj de la konstruado de teatro de Dés (1886). Ekde 1890 li estis la prefekto de la departemento Szolnok-Doboka kaj dum sia ofictempo konstruiĝis la justicpalaco kaj la ŝtata ĉefgimnazio en Dés.
## Dramverko
**Gyermekkirály*, teatraĵo en tri aktoj estis prezentita en la teatro de Koloĵvaro la 20-an de decembro 1900.
## Fonto
*Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Julieto (luno)

**Julieto** estas interna satelito de Urano.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de Stephen P. Synnott sur kliŝaĵo farita la  de la kosmosondilo Voyager 2. Ĝi ricevis la maldaŭran nomon ** S/1986 U 2** ĉar ĝi estis la dua satelito de Urano malkovrita en 1986.

## Nomo 
**Julieto** (angle, *Juliet*) ŝuldas sian nomon al la ĉefa rolulino de la ŝekspira teatraĵo *Romeo kaj Julieta*, ĉar tradicio volas, ke la uranaj lunoj ricevu nomojn de roluloj de verkoj de William Shakespeare aŭ de "La Rabita Buklo", poemo de Alexander Pope.

## Ecoj 
Kiel tiu de Kordelio ĝia orbito, pli malalta ol la sinkrona orbito estas nestabila pro la tajda forto. Eblas, ke julieto kolizius Dezdemonon en la venontaj 100 milionoj da jaroj.

Ĝiaj koloraj ecoj kaj ĝiaj orbitaj parametroj proksimigas Julieton de ok aliaj lunoj, kiujn oni grupigas en la *porcia grupo*.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Julieto, el "*Księżyce planet Układu Słonecznego*" 
*  Julieto (angla versio) 
*  Julieto, el "*Solar System Exploration*"
*  Juliet ("Le système solaire à portée de votre souris")
*  Malgrandaj lunoj de Urano 
*  La malgrandaj satelitoj de Urano
*  La lunoj de la Porcia Grupo (el *"Projekto Luno"*)

Kategorio:Lunoj de Urano
Johann Philipp Bach

**Johann Philipp Bach** (n. 1752 en Meiningen; m. 1846 Meiningen) estis germana muzikisto kaj pentristo el la familio Bach.

Li estis la filo de la kortega orgenisto kaj kortega pentristo de Saksio-Meiningen, Gottlieb Friedrich Bach. Kiel junulo li konatiĝis en Erlangen kun pentristo Konrad Geiger (1751−1808), post ties frua morto li tamen pli kaj pli trovis sian propran pentrostilon. En 1790 li heredis la postenojn de sia patro kiel kortega pentristo, kortega orgenisto kaj kortega klavicenisto. En la jaroj 1794–1796 li restadis pokaze por pluraj monatoj en Londono pro studaj celoj.

Johann Philipp Bach kreis sukcede de Thomas Gainsborough kaj Joshua Reynolds pli ol 100 kompreniĝemajn portretojn (pentraĵojn kaj paŝtelaĵojn) pri burĝoj kaj kortegaj dungitoj el Meiningen, kiujn samtempuloj komparis kun verkoj de Johann Heinrich Wilhelm Tischbein. Li ankaŭ portretis en Hamburgo la parencan komponiston Carl Philipp Emanuel Bach

Kolekto da bildoj de Bach troviĝas en Kastelo Elisabethenburg en Meiningen. Pluaj verkoj videblas en la artkolekto de Nordrejn-Vestfalio en Duseldorfo kaj en la pinakoteko je Munkeno.

## Vidu ankaŭ 
* Familio Bach

## Fontoj 
* Diccionario Enciclopédico de la Música *Música Maestro*, Editorial Rombo, 1996, ISBN 8482579323

Kategorio:Germanaj pentristoj
Kategorio:Germanaj muzikistoj
Kategorio:Familio Bach
Valéria Czikle

**Valéria CZIKLE** [pr. cikle], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Czikle Mária Valéria** estis hungara aktorino naskiĝinta en Tasnád la 10-an de januaro 1878 kaj mortinta en Budapeŝto la 17-an de novembro 1954. Ŝia edzo estis Gábor György.

## Biografio 
Valéria Czikle akiris licencon en Aktora Akademio de Budapeŝto, poste ŝi debutis en majo 1899 en Szeged en la trupo de Lajos Makó. Ekde aŭtune de la sama jaro ŝi jam ludis en Temeŝvaro. En 1902 ŝi edziniĝis kaj forlasis la scenejon.

## Roloj
*Melinda (József Katona: Bánk Bán); 
*Tímea (Mór Jókai: Az aranyember);
*Vilma (Ferenc Herczeg: A dolovai nábob leánya).
*Rózs (Ede Szigligeti: Cigány); 
*Cordelia (Shakespeare: Reĝo Lear);
*Júlia (Shakespeare: Romeo kaj Julieto).
*Desdemona (Shakespeare: Otelo);
*Erzsébet (Shakespeare: Rikardo la 3-a).

## Fonto
*Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Cidono

**Cidono** (ankaŭ **Sidono**, en la araba ''''*, *Saidā'') estas la kvara plej granda urbo de Libano. Ĝi havis  loĝantojn en 2008, dum en ĝia aglomeraĵo vivas proksimume  personoj.

## Geografio 
Cidono estas havenurbo ĉe la bordo de Mediteraneo. La urbo havas areon de 7,86 km² kaj ĝi estas la ĉefurbo de la samnoma distrikto.

## Historio 
### Prahistoria tempo 
Cidono estis ekloĝata proksimume en la 4-a jarmilo a. K. kaj do apartenas al la plej malnovaj urboj de la mondo.

### Antikva epoko 
La unua dokumenta mencio de Cidono troveblas en la Genezo , kie Cidono estis nomita la unuenaskita filo de Kanaano, nepo de Noa. En antikva tempo ĝi estis unu el la plej gravaj urboj de la fenicianoj. Dum la ribelo de la fenicaj urboj kontraŭ Salmanasaro la 5-a de la jaro 726 a.K. ĝis 722 a.K. la sidonanoj luktis flanke de la asiroj. Cidonio fariĝis asira provinco. Dum la 6-a jarcento antaŭ Kristo Cidonio fariĝis la plej grava komerca centro de la aĥmenidoj. En la jaro 332 antaŭ Kristo Cidonio estis konkerita de Aleksandro la Granda, kiu fariĝis ĝia nova reganto. Laŭdire kaj Jesuo  kaj Sankta Paŭlo  vizitis la urbon. Sub la regado de la romia imperiestro Vespasiano la urbo estis grandigita kaj fortikita kaj ricevis por la epoko modernan infrastrukturon. Ĝis la Batalo apud Jarmuko en la jaro 636 post Kristo la urbo apartenis al la Bizanca Imperio. Tiam ĝi estis konkerita de la araboj.

### Mezepoko 
La 4-an de decembro 1100 la krucmilitisto Baldueno la 1-a konkeris la urbon. En la jaro 1187 la trupoj de Saladino rekonkeris kaj okupis la urbon. En la jaro 1197 la urbo estis denove konkerita de eŭropanoj fare de la trupoj de la Sankta Romia Imperio sub gvido de Henriko la 6-a okaze de la tiel nomita germana krucmilito. En la jaro 1260 Cidono estis rabita de la mongoloj.

### Nuntempo 
En la jaro 1900 la aglomeraĵo de la urbo nombris 10000 loĝantojn, kaj ĝis la jaro 2000 ĝis kreskis al proksimume 200000. Aktuale antaŭ la urbo situas la palestina rifuĝejo Ain al-Halweh, kiu estis ĝis 1991 unu el la plej gravaj rifuĝejoj de la Organizaĵo por Liberigo de Palestino.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Agenoro, mitologia reĝo de Cidono

Kategorio:Urboj de Libano
Zsolt K. Lengyel

**K. LENGYEL Zsolt** [pr. lendjel] estas rumanuja hungara historiisto naskiĝinta en Kluĵo la 23-an de novembro 1960. Li vivas en Munkeno (Germanujo).
## Kariero
K Lengyel finis la Ruprecht-Karl-universitaton de Heidelberg en 1982 kaj li doktoriĝis en 1992 per disertacio titolita *Auf der Suche nach dem Kompromiß. Ursprünge und Gestalten des frühen Transsilvanismus 1918–1928* (München: Verlag Ungarisches Institut 1993, 470 p.). Lia laborloko estas la Ungarisches Institut /Hungara Instituto/ en Munkeno. La esplorkampo lia estas historio de Hungarujo, Transsilvanujo kaj Rumanujo kun pezocentro de soci- kaj kulturhistorio. 
## Fonto
*Adatbank 
Kategorio:Rumanujaj hungaraj historiistoj
TutMonde

**TutMonde** estas historia esperanta aŭda programo, havebla kaj per radio kaj per interreto. Ĝi konsistas el esperanta muziko kaj kelkaj aliaj programeroj, inkluzive novaĵoj, literaturo, kaj artikoloj el Vikipedio. Radie, TutMonde estas elsendita de KUPS 90.1 en Takomo, Ŝtato Vaŝingtonio, Usono. Interrete ĝi almenaŭ ĝis la jaro 2010 atingeblis per la adreso *tutmonde.net*.

La gastiganto kaj kreinto de TutMonde estas respektive estis Richard Anderson-Connolly. Li estas profesoro de sociologo ĉe la Universitato de Puget Sound en Takomo, Vaŝingtonio.

## Eksteraj ligiloj
* retejo *tutmonde.net*, plej malfrue en 2016 ne plu atingebla, kaj ne arkivigita en la retejo *archive.org*

Kategorio:Esperanto-radio
Sámuel Filep Deáky

**DEÁKY FILEP Sámuel** [pr. dea:ki] estis hungara reformita pastro, direktoro de teatro naskiĝinta ? kaj mortinta en ? la 3-an de septembro la  1799. Li estis la patro de aktoro Sámuel Deáky F..

## Kariero
Deáky Filep partoprenis aktive en la agado de la teatro de Koloĵvaro malfermita la 17-an de decembro 1792. Inter 16-a de aprilo kaj 27-a de septembro 1795 li estis direktoro de la teatro. En tiu periodo la teatro prezentis 58 spektaklojn. Liaj notoj estas altvaloraj dokumentoj. 

## Fonto
* Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Porcio (luno)

**Porcio** estas interna satelito de Urano.

## Malkovro 
Stephen P. Synnott malkovris ĝin sur kliŝaĵojfaritaj la  de la kosmosondilo Voyager 2. Estis la unua
luno de Urano malkovrita en la jaro 1986, pro tio ĝi ricevis la maldaŭran nomon ** S/1986&nbsp;U&nbsp;1**.

## Nomo 
Respektante la tradicion, ĝi ricevis nomon de rolulino de teatraĵo de William Shakespeare. **Porcio** (angle, *Portia*) estas heroino de "*La Venecia Komercisto*".

## Ecoj 
Kiel tiu de Kordelio, ĝia orbito, pli malalta ol la sinkrona orbito estas nestabila pro la tajda forto kiu iom post iom bremsas ĝin.
Iam, Porcio falos sur Uranon, aŭ, diseriĝinte, kreos novan ringon.

### La porcia grupo 
La griza koloro kun aliaj koloraj ecoj de Porcio kaj ĝiaj orbitaj parametroj proksimigas ĝin de ok aliaj lunoj, kiujn oni grupigas en la tiel nomata *porcia grupo*.

Tiuj lunoj estas:
* Bianko
* Kresido
* Dezdemono
* Julieto
* Porcio
* Rozalindo
* Kupido
* Belindo
* Perdito

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Porcio, el "*Księżyce planet Układu Słonecznego*"
*  Porcio (angla versio)
*  Porcio, el "*Solar System Exploration*" 
*  Portia ("Le système solaire à portée de votre souris")
*  Portia, kaj malgrandaj lunoj de Urano 
*  Kresido kaj Porcio el la paĝaro de Jean-Michel
*  La lunoj de la Porcia Grupo (el *"Projekto Luno"*)

Kategorio:Lunoj de Urano
Csilla Könczei

**KÖNCZEI Csilla** [pr. koencei] estas rumanuja hungara etnografino-etnologiistino, universitata adjunktino naskiĝinta en Kluĵo la 14-an de julio 1963. Ŝi estas filino de Ádám Könczei.

## Kariero
Csilla Könczei havigis diplomon en 1986 en la UBB de Kluĵo pri hungara kaj angla lingvoj kaj literaturoj kaj doktoriĝis en 2004 pri etnografio kaj etnologio. Ekde 1999 ŝi laboras en la Katedro de Hungara Etnografio kaj Antropologio de UBB.

## Libroj
**Jegyzetek a Lábán-táncjelírásról*. Kriza János Néprajzi Társaság - Hagyományok Háza, Kolozsvár-Budapest, 2002.
**Ilonka néni*. Editura Fundaţiei Pentru Studii Europene. Colecţia Studii Culturale, Cluj (Vivhistorio de Ilonka Lakatos en romaa, rumana kaj hungara lingvoj, Az Európai Tanulmányok Karának Kiadója, Kulturális Tanulmányok Sorozata, Kolozsvár), 2002.
**Ilonka néni*. Povestea unei prietenii. Prezenţe feminine. Studii despre femei în România. Ed. Cosma, Ghizela et al., Editura Fundaţiei Desire, Cluj (Historio de unu amikeco. Virina prezenteco. Studoj pri la virinoj de Rumanujo. Desire Könyvkiadó, Kolozsvár, 2002.

## Fonto
*Adatbankhttp://konczei.adatbank.transindex.ro/

Kategorio:Rumanujaj hungaraj etnografoj
Miklós Bakk

**BAKK Miklóe** [pr. bak] estas rumanuja hungara inĝeniero, politiksciencisto, redaktoro naskiĝinta en Săcueni la 14-an de junio 1952.

## Kariero
Bakk havigis diplomon de inĝeniero en 1976 en Temeŝvaro, doktoriĝis pri politikscienco en 2006. Li estas ekde 2004 sekciestro de Katedro pri Politikscienco en la BBTE. Inter 1999-2001 li estis redaktoro, ĉefkunlaboranto, inter 2001 kaj 2003 komisiita ĉefredaktoro de la ĵurnalo Krónika. En jaroj 1991 kaj 1999 redaktis la gazeton A Hét. En jaroj 1996-1999 li estis redakciano, ekde 2006 ĉefredaktoro de la revuo Magyar Kisebbség.
## Libroj
**Státusdiskurzus*. Esszék és tanulmányok. Diaszpóra Könyvek, Marineasa Kiadó, Temesvár, 2003. (kunulaŭtoro: Barna Bodó )
**Lassú valóság*. Ambrózia Kiadó, Kézdivásárhely. 2002.
**Szereppróba*. Tanulmányok. Diaszpóra Könyvek, Temesvár, 2002. (kunulaŭtoroj: Ferenc Albert, Barna Bodó, Árpád Gazda)
**The Democratic Alliance of Hungarians in Romania*. Teleki László Alapítvány, Occasional Papers sorozat, Budapest, 1998.

## Fonto
*Adatbank.transindex.rohttp://adatbank.transindex.ro/belso.php?k=14

Kategorio:Rumanujaj hungaraj politiksciencistoj
Poŝtranĉilo

**Poŝtranĉilo ** estas tranĉilo, kies klingo estas faldebla por la sekura transporto en la prenilon. La poŝtranĉilo estas elfaldebla je 180 o, povas enteni nur la klingon aŭ aliajn uzeblajn ilojn kiel korkotirilon, pikilojn ks. La plej konata multfunkcia poŝtranĉilo estas la t.n. svisa tranĉilo, konataj markoj estas Victorinox kaj Wenger.

Se la poŝtranĉilo malfermebla per risorto rekten, oni parolas pri risorta (poŝ)tranĉilo, tiukaze la klingo glitas el la prenilo.

## Konataj produktaj firmaoj 
* Victorinox
* Wenger
* Richartz
* Opinel
* Laguiole
* Spyderco
* Leatherman

dosiero:Folding knive 6th century.jpg|du poŝtranĉilo el la 6-a jarcento
dosiero:Swiss army knife closed 20050612.jpg|svisa tranĉilo
dosiero:TMesserSkelett.JPG|skeleta tranĉilo

Kategorio:Tranĉiloj