open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kalzoneo

**Kalzoneo** estas itala en forno bakita faldita pico, ofte priskribita kiel torto farita per fermentita pasto. Ĝi originis en Napolo en la 18-a jarcento. Tipa kalzoneo estas farita el sala panpasto, bakita en forno kaj plenigita per salamo, ŝinko aŭ legomoj, mocarelo, rikoto kaj parmezana aŭ pekorina fromaĝo, kaj ankaŭ ovo. Malsamaj regionaj variaĵoj en aŭ sur kalzoneo ofte povas inkluzivi aliajn ingrediencojn, kiuj kutime rilatas al picaj krovaĵoj. La termino kutime validas por forno bakita  anstataŭ fritita bakaĵo (t.e. panzeroto), kvankam kalzoneoj kaj **panzeroto** ofte konfuziĝas inter si.

Kalzoneo similas al **strombolo**, itala-usona pica torto, kaj la du estas kelkfoje konfuzigaj. Male al stromboloj, kiuj estas ĝenerale rulitaj aŭ falditaj en cilindran aŭ rektangulan formon, kalzoneoj ĉiam estas falditaj en lunarkan formon, kaj tipe ne enhavas tomatan saŭcon interne.

## Regionaj variaĵoj 
### En Italio 
Sandviĉ-grandaj kalzoneoj ofte vendiĝas ĉe italaj rapidmanĝejoj aŭ de stratvendistoj, ĉar ilin facile oni manĝas starante aŭ marŝante. Frititaj versioj de la kalzoneo estas tipe plenigitaj kun tomato kaj mocarelo: ĉi tiuj estas faritaj en Apulio kaj nomiĝas panzeroto

En Basilikato, vario de kalzoneo estas konata kiel **pastico**, tiu originadis inter la 18-a kaj 19-a jarcento. Porkaĵo (aŭ, pli malofte, kapra viando), ovoj kaj fromaĝo estas ĉefaj ingrediencoj por la plenigado.

La sicilia **kudirunio** aŭ kudiruni-pico estas malproksime rilata al la kalzoneo. Ĉi tiu estas plado plenigita per cepoj (aŭ kelkfoje aliaj legomoj, kiel terpomoj aŭ brokolo), anĉovoj, olivoj, fromaĝo kaj mortadelo; la volvita pica pasto estas duonfaldita super la plenigaĵo kaj la randoj estas sigelitaj antaŭ ol la ĝi estu fritita.

### En Usono 
En Usono, kalzoneoj estas kutime farita el pica pasto kaj plenigita per viandoj, fromaĝoj kaj legomoj.

Tradicia kalzonea pasto, konsistanta el faruno, gisto, oliv-oleo, akvo kaj salo, estas knedita kaj rulita en mezgrandajn diskojn. Ĉiu tiam pleniĝas per fromaĝoj kiel rikoto, mocarelo, parmezano, provolono, kaj aliaj tradiciaj legomoj aŭ viandoj. La pasto tiam estas faldita en duonon super la plenigaĵo kaj sigelita kun ovmiksaĵo en duonluna formo, aŭ foje estas formita en bulon per pinĉado kaj sigelado de ĉiuj randaj ekstremoj. Ĝi tiam estas aŭ bakita aŭ fritita.

En iuj lokoj, tuj antaŭ ol servi, ili estas kovritaj per marinara  aŭ alia tradicia saŭco, aŭ kun miksaĵo de ajlo, oliv-oleo kaj petroselo.

## Kultura noto 
En Italio, ekde la 1960-aj jaroj, populare oni kredas ke kalzoneoj estas la plej bona pico por hejma liverado.

## Referencoj 
## Bibliografio 
*
* 

Kategorio:Itala kuirarto
Kategorio:Strataj manĝaĵoj
Lubitino (setlejo)

**Lubitino** estas urbotipa loĝloko en la Novgoroda provinco, Rusio; la administra centro de la distrikto Lubitinskij.

Lubitino troviĝas norde en la provinco, je 180 km de la Novgorodo. La setlejo situas sur la dekstra bordo de la rivereto Msta. En la setlejo en 2020 loĝis 2376 homoj.

## Historio 
200px|eta|maldekstra|
Ĉe Lubitino situas multaj arkeologiaj objektoj, eksterordinare dense koncentritaj en sufiĉe malgranda loko. En la setlejo kaj ties plej proksima ĉirkaŭaĵo troviĝas pli ol 200 diversaltaj (ĝis 8 – 10 metroj) tumuloj. Inter ili estas unikaj objektoj: la grupo el 47 tumuloj kune, kies alto estas ĝis 9 metroj; la plej longa tumulo en la arbara zono, kiu etendiĝas je 156 metroj. Simila amaso da tumuloj kaj aliaj arkeologiaj objektoj ekzistas nenie en la Novgoroda provinco, nek en la tuta nord-okcidento de Rusio.

En la 9-a – 10-a jarcentoj la slavaj setlejoj apud nuntempa Lubitino estis centro de la granda regiono, nomata *Pomostje*. Tiu etendiĝis laŭ meza fluo de Msta. La setlejoj ĉe Lubitino estis centro, el kiuj princoj kolektis tributojn de la regiono. Situanta ĉe la komercaj vojoj, same kiel Novorodo, tiu centro dum kelka tempo evoluis same, kaj eble povus esti alternativo por Novorodo, sed tio ne okazis. En kronikoj oni mencias ĉe 947 la militiron de princino Olga al la bordoj de Msta, kaj Pomostje fariĝis Novgoroda posedaĵo. En la loko de Lubitino plu ekzistis nur vilaĝoj.

## Vidindaĵoj 
200px|eta|maldekstra|
En Lubitino troviĝas la parko-muzeo, nomata "Slava setlejo de la 10-a jarcento", kiu estas kopio de tia setlejo, konstruita per teknikoj de la 10-a jarcento. Apude troviĝas multaj arkeologiaj objektoj de la 5-a — 11-a jarcentoj, pro kio tie estis fondita arkeologia rezervejo, kies dimensioj estas ĉirkaŭ 3,5 х 10 km. La "Slava setlejo" troviĝas sur la tereno de la arkeologia rezervejo, kaj la tuta rezervejo ricevis la nomon "Slava setlejo".

En Lubitino situas la preĝejo de la Endormiĝo de la Dipatrino, konstruita en 1832. Ĝia arkitekturo estas malordinara por rusiaj preĝejoj. La preĝejo troviĝas sur la blazono de Lubitino.

## Referencoj 
200px|eta|maldekstra|

Kategorio:Loĝlokoj de Novgoroda provinco
Gusztáv Csanády

**Gusztáv Csanády** [gustAv ĉanAdi], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Csanády Gusztáv Adolf** estis hungara kemiisto, altlerneja instruisto. Lia origina familia nomo estis *Scholtz* [ŝolc] ĝis 1869.

Gusztáv Csanády naskiĝis la  en Battonya, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Gusztáv Csanády akiris apotekistan diplomon en Reĝa Universitato de Pest en 1860, kemian diplomon en la sekva jaro. Inter 1862-1867 li estis apotekisto, samtempe kemiisto de la departemento. En la studjaro 1868 li laboris en la universitata laboratorio, poste li plustudis en germanaj universitatoj. En 1870 li instruis en Ekonomia Akademio (Magyaróvár), poste en Ekonomia Akademio (Keszthely). Li pensiuliĝis en 1901. Li okupiĝis plejparte pri kemiaj problemoj de vinoj.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Az iblany és néhány vegyületének új előállítási módja* (1862)
* *A must és bor főbb alkatrészeinek meghatározási módszerei* (1876 kun akademia premio)
* *A borászat kézikönyve, tekintettel hazánk bortermelésére* (kunaŭtoro, 1885)
* *A takarmány tápértéke, különös tekintettel a helyi viszonyokra* (1890)
* *Útmutatás a must és bor okszerű kezelésére* (1899, ankaŭ en minoritataj lingvoj)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 311-a paĝo)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Róbert Czilchert

**Róbert Czilchert** [cilĥert], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Czilchert Róbert** estis hungaria (nacieco nekonata) kuracisto.

Róbert Czilchert naskiĝis la  en Misérd [miŝErd] (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa parto de Dunajská Lužná en Slovakio), li mortis la  en Gutor (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Hamuliakovo en Slovakio).

## Biografio 
Róbert Czilchert akiris medicinan diplomon en Universitato de Vieno en 1832, poste li estis kuracisto en Pest (urbo). Pli frue jam en 1830 li strebis kontraŭ epidemio de ĥolero en Hungarlando. En 1839 li luis bienon kune kun Imre Klauzál en Rohonc, Czilchert havis ankaŭ bestokuracejon, sed la duopo havis elstarajn rezultojn pri bredadoj de ŝafoj, same pri agrikulturaj kreskaĵoj. En 1851 Czilchert establis ŝafaron en Gutor, baldaŭ li konstruis kastelon. Li mortigis sin.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Dissertatio inaug. medica sistens potentias nocivas morbos metallurgorum generantes* (1832)
* *Állattenyésztési eszmék, szemközt a Magyarországra jelenleg alapból megváltozott gazdálkodási viszonyokkal* (1859)
* *Jelentése a gyapjú gyári mosása érdkeében Belgiumba történt kiküldetéséről* (1866)
* *Entwurf zu einer gründenden Actien-Gesellschaft in Pest...* (1867)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 303-a paĝo)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo C, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Marjovo (vilaĝo)

**Marjovo** estas vilaĝo en la Novgoroda provinco, Rusio; la administra centro de la distrikto Marjovskij.

Marjovo troviĝas sude de la provinco, je 234 km sude en Novgorodo. La vilaĝo situas ĉe la rivereto *Marjovka*, kiu estas alfluanto de Pola. En la vilaĝo en 2020 loĝis 2398 homoj.

## Historio 
Laŭ arkeologio, setlejo en la loko de nuna Marjovo ekzistis almenaŭ en 10-a jarcento. Ĉe la maldekstra bordo de Marjovka situas Remparburgo, en kiu oni trovas pecojn de ceramikaĵoj, similaj al tiu, kiun oni trovadas en Novgorodo en la tavoloj de 10-a jarcento. La unua mencio de *Moreva* en kronikoj aperis ĉe la jaro 1229. Pro tiu formo *Moreva* aperis unu el versioj de la deveno de la nomo de la vilaĝo: ĝi originas el la nomo de baltmarafinna tribo, de kiu devenis la loĝantaro de tiu regiono. Ekzistas aliaj versioj pri origino de la vorto Marjovo.

En la 15-a jarcento Marjovo troviĝis ĉe la limo inter la Novgoroda respubliko kaj la Grandprinclando Litovio. Marjovo apartenis al Novgorodo, sed, laŭ konvencioj de 1431, 1440–1447 kaj 1470–1471 inter la regnoj, ĝi havis specialan statuson kaj pagis tributon ankaŭ al Litovio.

Marjovo estis menciita kiel *Moreva* (cirillitere *Морева*) en la "*Listo de rusjaj  urboj foraj kaj proksimaj*'". (Tiu listo estas geografia aldono al multaj rusjaj kronikoj; la vorto *gorod* (*город*), kiun el la moderna rusa lingvo oni tradukas kiel *urbo*, tiam povas signifi fortikaĵon).

La  Marjovo fariĝis administra centro de la distrikto Marjovskij.

## Referencoj 
Kategorio:Loĝlokoj de Novgoroda provinco
Egaleco kaj repacigo

**Egaleco kaj Repacigo** (**ER**) estas franca politika asocio fondita en junio 2007 de Alain Soral sekve al la franca prezidanta baloto de majo 2007 gajnita de Nicolas Sarkozy. En la komenco ER estis proksima al la Nacia Fronto (naciisma franca partio), sed poste malproksimiĝis. La devizo de la movado estas Maldekstro de la laboro kaj dekstro de la valoroj: por nacia repacigo. La retejo ER estas unu el la plej vizitata en Francio.

eta|maldekstre|Alain Soral

Laŭ ER, la movado celas kuniĝon inter la socia maldekstro kaj la societa dekstro, kontraŭ la dekstra socio kaj la societa maldekstro. La maldekstro de la laboro estas inspirita per marksismo.
Precipe grava akso de ĝia politiko estas kontraŭcionismo. Sed multaj kontraŭuloj de ER konsideras ĝin antisemita.

## Internaciaj pozicioj 
ER defendis prezidenton Hugo Chavez de Venezuelo, aŭ Mahmud Ahmadineĵad de Irano, defendas Bashar al Assad en Sirio, Vladimir Putin en Rusio kaj, kutime, kontraŭulojn de la usona imperiismo kaj de la ŝtato Israelo. ER ankaŭ defendas Donald Trump kontraŭ ĉefaj amaskomunikiloj.

## Personecaj subtenoj 
Dieudonné estas certe la plej konata franca personeco kiu subtenas Alain Soral kaj ER. Iom da homoj, historiistoj aŭ romanistoj kunlaboras aŭ kunlaboris kun la movado, kiel Marion Sigaut, Jacob Cohen aŭ Youssef Hindi.

eta|Dieudonné
Moŝenskoj (distrikto)

La **distrikto de Moŝenskoje** aŭ **Moŝenskoj distrikto** () estas distrikto de la Novgoroda provinco, Rusio. La administra centro de la distrikto estas la vilaĝo Moŝenskoje. La loĝantaro de la distrikto en 2020 estis 5970 homoj.

## Geografio 
La distrikto de Moŝenskoje situas oriente de la Novgoroda provinco. La areo de la distrikto estas 2568,28 km².

Oriente la distrikto de Moŝenskoje najbaras kun la distrikto de Pestovo, norde – kun la distrikto de Ĥvojnaja, okcidente – kun la distrikto de Boroviĉi, sude – kun la Tverja provinco.

En la de la distrikto ekzistas 61 lagoj, kies komuna areo estas 9309 ha. La plej granda lago de la distrikto estas Meglino, kiu situas sur la limo kun la distrikto de Pestovo.

## Referencoj 
Kategorio:Distriktoj de Novgoroda provinco
Moŝenskoje (vilaĝo)

**Moŝenskoje** estas vilaĝo en la Novgoroda provinco, Rusio; la administra centro de la distrikto Moŝenskoj.

Moŝenskoje troviĝas oriente en la provinco, je 50 km nord-oriente de Boroviĉi, kaj je 243 km de Novgorodo. La vilaĝo situas ĉe la rivereto *Uverj*. En la vilaĝo en 2020 loĝis 2065 homoj.

## Referencoj 
Kategorio:Loĝlokoj de Novgoroda provinco
Alkohola fermentado

[eta|Alkohola fermentado ĉe la produktado de [Biero|biero en malferma fermentujo]]
**Alkohola fermentado** aŭ etanola fermentato, estas biologia procezo, kiu konvertas sukerojn kiel glukozon, fruktozon kaj saĥarozon en ĉelan energion, produktante etanolon kaj karbondioksidon kiel kromproduktoj. La rezulta etanolo estas uzata en la fabrikado de kelkaj alkoholaĵoj, kiel vino, biero, cidro, *kava*, ktp.​ En la aktualo oni komencis sintetizigi etanolon ankaŭ pere de la fermentado industrie grandskale por esti uzita kiel biobrulaĵo.

## Vidu ankaŭ 
* Pasteur-efiko

## Notoj 
Kategorio:Fermentado
119993 Acabá

'*119993 *Acabá''''' estas tre malgranda, tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Marc W. Buie elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona kosmonaŭto Joseph Acabá, kiu flugis al la Internacia Kosmostacio en 2009, 2012 kaj 2018 en kosmopramo kaj en Sojuz. En lia unua flugo, li partoprenis al  por konstrui la Internacian Kosmostacion. En julio 2020, li estis restinta 306 tagojn en la kosmo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Marc W. Buie
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Masarandubo

**Masarandubo** (*Manilkara huberi*)  estas fruktojn portanta planto de la genro Manilkara de la familio Sapotacoj (*Sapotaceae*) kies ligno estas tre grava por domkonstruaĵo.

## Disvastiĝo
*Manilkara huberi* estas apartenanta al grandaj partoj de norda Sudameriko, Mezameriko kaj Antiloj, ĉe altecoj sub 800 metroj ( futoj) super marnivelo.

## Priskribo
Masarandubo estas granda arbo, atinganta altojn de 30-55 metroj (98-180 futoj). La folioj estas longformaj, ĉirkaŭ 1-2 decimetroj (3.9-7.9 coloj) longaj, kun flavaj malsupraj flankoj. La floroj estas hermafroditaj; blanka kun 3 sepaloj. La manĝebla frukto estas flava kaj ovforma, 3 centimetroj (1,2 coloj) en diametro, enhavanta unu semon (aŭ foje du).

## Uzoj
La frukto de *M. huberi* similas al la sapoto el *Manilkara zapota* (sin. *Achras sapota*) kaj estas manĝebla, kun bonega gusto, populara por uzo en desertoj. *M. huberi* produktas manĝeblan latekson, kiu povas esti rikoltita en maniero simila al la rikoltado de la latekso de la kaŭĉuka arbo (*Hevea brasiliensis*). La latekso sekiĝas al malelasta kaŭĉuko, kiu estas konsiderata pli malalta ol gutaperko.

La latekso de *M. huberi* estas iam uzata por fari golfajn pilkkovrilojn. Ĝi estas konsiderata bona, sed mallongdaŭra, kovrilo, kiu postulas oftan revestadon, tamen ĝi estas populara en turniroj.

La arbo ankaŭ estas uzita por ligno en Porto-Riko. En Brazilo estas la ligno preferata por subtegmenta lignaro (traboj, k.a) ĉar plie esti daûrema ,fortika ankaû ne estas atakita de termitoj. La ligno estas ruĝa,  tre malmola, kaj estas populara por uzo en meblokreado, konstruado, donante bonajn fervojajn ŝpalojn. La ligno estas tiel densa  ke ĝi ne flosas sur akvo, kaj necesas antaŭborado antaŭ najlado. La specifa pezo de ligno de M. huberi estas inter 0,85 kaj 0,95 g / cm3.

## Sinonimio 
*Manilkara huberi* estas ankaŭ konata kiel:
* *Manilkara jaimiqui* C. Wright ex Griseb.; Dubard 
* *Mimusops huberi* Ducke
* *Mimusops jaimiqui* C. Wright ex Griseb.

## Referencoj
* 

Kategorio:Sapotacoj
Svisa montara hundo

La **svisa montara hundo** () estas speco de hundo, kiu originas de la Svisaj Alpoj. Ekzistas kvar rasoj de svisaj montaraj hundoj. Dum la du pli grandaj havas pezan konstruon kaj trankvilan temperamenton, la du pli malgrandaj estas pli facilmovaj. La rasoj varias de mezgranda ĝis tre granda.

La antaŭuloj de ĉi tiuj hundoj estis uzataj de svisaj farmistoj por paŝtado de brutoj, kiel ŝafhundo kaj kiel gardhundo. Post kiam la graveco de ĉi tiuj farmhundoj malpliiĝis, ĉi tiuj hundospecoj preskaŭ malaperis fine de la 1800-aj jaroj.

Ĉirkaŭ 1900, pro la klopodoj de la svisa geologo kaj cinologo Albert Heim (1849 - 1937), pli kaj pli da atento estis atentata al ĉi tiuj hundoj. Sub la gvidado de Heim oni komencis "reprodukti" hundospecon, kiu montris pli da unueco ol la ĝis tiamaj tipoj. Kiel nomo por la nova raso, "Sennenhund" estis elektita, derivita de la germana vorto Senn (vira) / Senne (ina), kiu signifas (alpa) paŝtisto aŭ somera paŝtejo en la Alpoj. 

Finfine ekestis kvar hundaj rasoj:
* la svisa montara hundo de Appenzell
* la svisa montara hundo de Bern
* la granda svisa montara hundo
* la svisa montara hundo de Entlebuch

Jen kelkaj ekzemploj de svisaj montaraj hundoj montrantaj la similecon inter la rasoj kaj la tipa trikolora mantelo.

Dosiero:Berneński pies pasterski.jpg|Svisa montara hundo de Bern
Dosiero:Entlebucherin aus dem entlebuch.JPG|Svisa montara hundo de Entlebuch
Dosiero:Duży szwajcarski pies pasterski 72.jpg|Granda svisa montara hundo
Dosiero:Dara essy.jpg|Svisa montara hundo de Appenzeller

Kategorio:Hundoj
Kategorio:Hundorasoj
En ge (cirila alfabeto)

**En ge** (Ҥ ҥ; kursive: *Ҥ ҥ*) estas litero de la cirila alfabeto. Ĝi estas uzata en nur ne slavaj lingvoj. Ĝi estas ligaturo de la cirilaj literoj Н kaj Г. La litero Ҥ signifas la velaran nazalon .

La literon oni uzas en la lingvoj altaja,

Kategorio:Cirilaj ligaturoj
Felinologio

eta|Dukolora kato
**Felinologio** (termino el la latina vorto felinus „kata“ kaj la greka vorto λόγος *logos* „vorto“, „rakonto“) estas la scienco pri katoj. Felinologio esploras la anatomion, genetikon, fiziologion kaj bredadon de sovaĝaj kaj malsovaĝigitaj katoj. Same temas pri hejmaj katoj kiel pri nature sovaĝaj Felisoj.

Kategorio:Katoj
Kategorio:Mamuloscienco
Dániel Csapó

**Dániel Csapó** [ĉapO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csapó Dániel** estis hungara oficisto, parlamenta deputito, bienulo, tekstopoeto. Lia nobela antaŭnomo estis *tagyosi* [tadjoŝi].

Dániel Csapó naskiĝis la  en Győr, li mortis la  en Pest (urbo).

## Biografio 
Dániel Csapó akiris juran diplomon en Jura Akademio (Győr). En 1809 kiel oficiro li partoprenis en batalo kontraŭ armeo de Napoleono, poste li havis postenon en Tolna (reĝa departemento). Post jaroj li akiris pli altajn postenojn. Inter 1827-1936 li estis vicdepartementestro, en tiu periodo li estis dufoje parlamentano. Li apartenis al rondo de la reformuloj. Li kreis el la familia bieno tutlandan modelon en Tengelic. Li havis imponajn rezultojn en kultivado de tabakoj kaj kanaboj, en bredadoj de ŝafoj kaj ĉevaloj. Lia edzino naskis filinon en 1807.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Kérdezősködő magyar nyelvmester* (1833)
* *Gazdasági kistükör* (1843)

== Liaj muziktekstojhttps://www.youtube.com/playlist?list=PLiyt68FRO5_D-iyZHjYzIxNN9nOvrw7El ==
* *Nem loptam én életembe*
* *Nagy a feje búsuljon a ló*

## Memorigiloj 
* lerneja konkurso ekde 1986
* agronomia mezlernejo en Szekszárd

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 315-a paĝo)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj oficistoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj tekstopoetoj
Daet

**Daet** -  - estas kvinaklasa urbego (municipo), ankaŭ universitata urbo, diocezo kaj banloko en Filipinoj, en insulo Luzono, en Bikola Regiono, kie ĝi estas la ĉefurbo de provinco Nordaj Kamarinoj. Daet konsistas el 25 distriktoj.
eta|maldekstre|
## Geografio 
Daet kuŝas laŭ sudorienta marbordo de la insulo https://www.google.com/maps/d/viewer?mid=1yNkuiTNDXgwrBmoQIdpifBRd5pk&ll=14.109315727437563%2C122.94061659999998&z=9. Regiona ĉefurbo Legazpio (Albajo) troviĝas 139, Calambo 194, Kezonurbo 212, ĉefurbo Manilo 219, Baguio 359, Cebuurbo 436, Cagayan de Oro 657, Puerto Princesa 669, Dabao 837, General Santos 923 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.
eta|
## Historio 
Daet jam estis komunumo jam antaŭ alveno de Magellan en 1521. Hispanoj alvenis en 1571 por serĉi orojn kaj ili malkovris, ke Daet jam estas prospera vilaĝo. Franciskanaj misiistoj alvenis por kristanigi la loĝantojn en 1583. Tiutempe kaj poste ofte okazis atako de piratoj, tamen Daet evoluis, eĉ ricevis la statuson provinca sidejo. Dum la filipina revolucio en 1898 dek tri homoj martiriĝis. La usonaj trupoj alvenis en 1900 kaj dominis, kiun interrompis la japanoj inter 1942-1945. En 1982 la militfortoj de Marcos pafis kontraŭ manifestaciantoj. Kvar homoj mortis surloke kaj almenaŭ 50 vundiĝis. Daet en la fruaj 2010-aj jaroj atingis la internacian klasifikadon urbego (pli granda, ol cent mil). 

## Ekonomio 
Daet riĉas je mineralaj rimedoj, ekzemple blankaj argiloj, sabloj kaj gruzoj. La marbordo estas populara surfadejo konata tutmonde. 

## Trafiko 
Daet estas alirebla laŭ traira ĉefvojo. En la urbego ĉefe tricikloj liveras la pasaĝerojn.

## Religio kaj eduko 
eta|maldekstra|
La loĝantoj estas plejparte katolikoj en Daet, kie ankaŭ katedralo funkcias. La plej alta edukejo en la urbego estas universitato.

## Klimato 
La klimato de Daet estas klasifikita kiel ekvatora klimato. Jare pluvas 3338 mm, en ĉiuj monatoj pluvas. La jara averaĝa temperaturo estas  kaj varias inter 24-. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.

## Vidindaĵoj 
* nova kaj malnova katedralo, preĝejoj
* festivalo
* monumentoj
* plaĝo

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de la Filipinoj

Jose maria panganiban monument(prov capitol).jpg|Monumento
Wenceslao Vinzons at Capitol Grounds.jpg|Monumento
Old Daet Cathedral.jpg|Malnova katedralo
New Daet Cathedral.jpg|Nova katedralo
Daet Church.jpg|Preĝejo
Surfing sea.jpg|Marbordo
En kun malsupreniro (cirila alfabeto)

**En kun malsupreniro** (Ң ң; kursive: *Ң ң*) estas litero de la cirila alfabeto. Ң estas derivita de la cirila litero Н. La litero Ң signifas la velaran nazalon .

La literon oni uzas en la lingvoj baŝkira,

Kategorio:Derivitaj cirilaj literoj
122554 Joséhernández

'*122554 *Joséhernández''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, en orbita resonanco 1:2 kun Marso.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Marc W. Buie elde la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de José M. Hernández, naskiĝinta en familio de enmigrintaj agrikulturistoj. Li fariĝis usona kosmonaŭto kaj estis fakulo de misio en la kosmopramo Discovery al la Internacia Kosmostacio en 2008. Antaŭ esti kosmonaŭto, Hernández helpis disvolvi la unuan ciferecan sistemon de mamografia bildigo en plena kampo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Marc W. Buie
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Lewis H. Morgan

**Lewis Henry MORGAN** (21a de Novembro, 1818 – 17a de Decembro, 1881) estis pionira usona antropologo kaj socia teoriulo kiu laboris kiel advokato de fervojo.

## Kariero 
Li estas konata ĉefe pro sia verkaro pri parenceco kaj socia strukturo, siaj teorioj pri socia evoluo, kaj sia etnografio de Irokezoj. Interesita en tio kio tenas sociojn kune, li proponis la koncepton ke la plej frua homa hejma institucio estas la patrinflanka klano, ne la patriarkeca familio.
eta|maldekstre|L. H. Morgan ĉirkaŭ 1848.

Interesita ankaŭ en tio kio kondukas al socia ŝanĝo, li estis samtempulo de eŭropaj prisociaj teoriuloj Karl Marx kaj Friedrich Engels, kiuj estis influitaj legintaj lian verkaron pri socia strukturo kaj materia kulturo, kaj la influo de teknologio sur la progreso. Morgan estas la nura usona prisocia teoriulo kiu estis citita de tiom diversaj intelektuloj kiel Marx, Charles Darwin, kaj Sigmund Freud. Elektita membro de la Nacia Akademio de Sciencoj, Morgan servis kiel prezidanto de la "American Association for the Advancement of Science" en 1880.

Morgan estis Respublikana membro de la Novjorkia Asembleo (Monroe Co., 2a D.) en 1861, kaj de la Novjorkia Senato en 1868 kaj 1869.

## Verkoj 
## Notoj 
## Bibliografio 
* 
* 
* .
* .
* 
* 
* .
* Stern, Bernhard J. "Lewis Henry Morgan Today; An Appraisal of His Scientific Contributions," *Science & Society,* vol. 10, no. 2 (Spring 1946), pp.&nbsp;172–176. In JSTOR.
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 1963 reissue of *Ancient Society* kun enkondukoj de Eleanor Leacock
* 
* 
* Knight, C. 2008. Early Human Kinship was Matrilineal.  In N. J. Allen, H. Callan, R. Dunbar kaj W. James (eld), *Early Human Kinship.* London: Royal Anthropological Institute, pp.&nbsp;61–82.

Kategorio:Usonaj antropologoj
Kategorio:Usonaj feministoj
Kategorio:Usonaj civilrajtaj aktivuloj
Eleganteco

eta|*Elegance of the Epoque* de Frédéric Soulacroix.
La **eleganteco** estas atributo de tio kio estas escepte bela kaj simpla. Ĝi estas uzata ofte kiel normigo de bona gusto, ĉefe en la fakoj de la areoj de la modo kaj la dekoracio.

Kelkaj asociigas la elegantecon kun la simpleco de la dezajno. Aliaj male komprenas ĝin kiel la bona gusto en la riĉo de la dezajno aŭ dekoracio.

Kelkaj vidaj stimuloj estas konsiderataj elegantaj se oni uzas malgrandan nombron de koloroj kaj stimuloj. Foje la blanka koloro estas asociata kun la eleganteco, ĝenerale kun la blua aŭ nigra.

## Bibliografio 
* 

Kategorio:Estetiko
Kategorio:Kulturo
Kategorio:Modo
122555 Auñón-Chancellor

'*122555 *Auñón-Chancellor''''' estas tre malgranda sed tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Marc W. Buie elde la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras Serena M. Auñón-Chancellor, inĝenierinon, kuracistinon kaj kosmonaŭtinon. Ŝi kolektis meteorŝtonojn en Antarkto, servis kiel akvanaŭtino en submara esplora stacio kaj estis Inĝenierino de Flugo en la Internacia Kosmostacio dum ses monatoj en 2018.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Marc W. Buie
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Ĵiloo

tight|dekstra|eta|225ra|Ĵiloo en bazaro en San-Paŭlo.
La **Ĵiloo** (antaŭe **Solanum gilo**, hodiaŭ konsiderata kiel grupo de kulturvarioj de *Solanum aethiopicum*) estas la frukto de la herbeca ĵiloujo, vaste kultivata en Brazilo. La frukto havas karakterizan maldolĉan guston. Ĝi devenas el Okcidenta Afriko.

## Karakterizaĵoj 
Ĝi estas la frukto de la *jiloeiro*, kiu povas atingi inter unu kaj 1,5 metroj da alteco. La branĉoj estas verdaj, cilindraj kaj longformaj, kun longformaj folioj, kovritaj per haroj, ĉefe sur la suba surfaco. La floroj estas blankaj, aranĝitaj de du ĝis tri, en malgrandaj grapoloj kun mallonga pedunklo. La frukto povas esti longforma, aŭ preskaŭ sfera, depende de la vario, kiam prezentas helan ruĝon aŭ malhelverdan koloron kaj kun maso de dek kvar ĝis dek sep gramoj.

## Etimologio 
La portugala "Jiló" originas de la kibunda termino 'njilo'.

## Deveno 
Ĵiloo estis alportita al Brazilo el okcidenta Afriko dum la sklavkomerco. Ĝi ankoraŭ kreskas en okcidenta Afriko, kie ĝi foje estas nomata "ĝardenaj ovoj."

Vaste kultivita en Brazilo, ĝi estas kutime kuirita kiel legomo. La frukto fariĝas oranĝruĝa kiam maturiĝas, sed kutime estas plukita kaj kuirita dum ĝi estas verda.

## Varioj, gusto kaj uzo 
Iuj varioj kiel 'Morro redondo', povas havi amaran guston, kiu estas ĝia altira gusto. Alia 'Black Stream' havas nigrajn tigojn kaj ruĝajn aŭ oranĝajn fruktojn; ĝi kreskas en Francio kiel ornamaĵo, kaj povas esti sekigita por vintraj dekoracioj.

## Nutraj valoroj 
Ĵiloo enhavas karbonhidratojn (3 ĝis 6%), proteinojn (1,4%), mineralojn kiel kalcio, fosforo kaj fero kaj vitaminojn B5 kaj C.

La vitamino C enhavo en la ĵiloo perdiĝas dum kuirado.

## Vidu ankaŭ 
* Melongeno
* Tomato

## Referencoj 
Kategorio:Solanacoj
Étaules (stacidomo)

**Étaules** estas fermita franca stacidomo sur linio  - La Grève, situanta en  , en departemento Charente-Maritime, regiono Nova Akvitanio.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) 015.xxx de la linio Saujon - La Grève (545000).

## Vidu ankaŭ 
* Étaules (Charente-Maritime)

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Stacidomoj en Nova Akvitanio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Charente-Maritime
Kategorio:Étaules (Charente-Maritime)
Origino de religioj

La **evolua origino de religioj** kaj de religia kondutaro estas studfako rilata al evolucia psikologio, al paroldeveno kaj mitologio, kaj kruc-kultura komparo kun la antropologio de religio. Kelkaj celoj de intereso estas la religio en Neolitiko, pruvaro de spiriteco aŭ kulta kutimaro en Supra Paleolitiko, kaj similaĵoj eĉ en spiriteco de grandaj simioj.

La evidenteco de religia konduto en la unuaj homedoj antaŭ-*Homo sapiens* estas nenegebla. La intencaj enterigejoj, partikulare tiuj kiuj inkludas objektojn, povis esti unu de la unuaj formoj detekteblaj de religia praktiko. Kvankam pri tio estas polemiko, la evidenteco sugestas, ke la neandertaloj estis la unuaj homedoj kiuj entombigis intence siajn mortintojn. 

La personoj apartenantaj al eklezioj aŭ kredantaj en religioj akiras siajn ideojn kaj religiajn praktikojn tra la socia ekspono.

## Bibliografio
* Churchward, Albert. (1924) The Origin and Evolution of Religion (2003 reprint: ISBN 978-1-930097-50-6).
* Cooke, George Willis. (1920) The Social Evolution of Religion.
* Hopkins, E. Washburn. (1923) Origin and Evolution of Religion.
* Reichardt, E. Noel. (1942) Significance of Ancient Religions in Relation to Human Evolution and Brain Development.
* Wade, Nicholas. (2006) Before the Dawn: Recovering the Lost History of Our Ancestors. The Penguin Press ISBN 1-59420-079-3.

Kategorio:Historio de religioj
Aŭtenteco

[dekstre|eta|220px|Filozofo [Jean-Paul Sartre vidis ĵazon kiel reprezenton de libereco kaj aŭtenteco. (En la foto estas Johnny Hodges.)]]
La **aŭtenteco** (aŭ **aŭtentikeco**) estas koncepto en psikologio (partikulare en ekzistadisma psikiatrio) same kiel en ekzistadisma filozofio kaj estetiko (rilate al variaj artoj kaj muzikaj ĝenroj. En ekzistadismo, aŭtenteco estas la grado en kiu la agado de individuo estas kongruaj kun ties kredoj kaj deziroj, spite eksterajn sociajn premojn; oni vidas la mio konscia kiel la akcepto esti en materia mondo kaj trafi eksterajn fortojn, premojn kaj influojn. En ekzistadismo manko de aŭtenteco estas konsiderata "malbona fido". La alvoko al aŭtenteco datas el la fama instruordono de la Orakolejo de Delfo, “Konu vin mem.” Sed la aŭtenteco pliampleksigas tiun mesaĝon: "ne nur konu vin mem – *estu vi mem*."

La opinioj pri la aŭtenteco en kulturaj agadoj varias amplekse. Por ekzemplo, filozofoj Jean Paul Sartre kaj Theodor Adorno havis kontraŭajn vidpunktojn rilate al ĵazo, kion Sartre konsideris aŭtenta kaj Adorno malaŭtenta. La koncepto de aŭtenteco ofte estas transigita en muzikaj subkulturoj, kiel punko kaj metalroko, en kiuj supozita manko de aŭtenteco estas ofte etikedita per la epiteto "pozemo". Same estas polemikoj pri la aŭtenteco en muzikaj ĝenroj kiel Haŭzo, Hiphopo, kaj Tekno-muziko.

**Aŭtentikeco** rilatas pli ĝenerale al afero nedubeble vera, originala, certigita, ne falsita.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Estetiko
Kategorio:Filozofio de muziko
Kategorio:Juraj konceptoj
Kategorio:Virtoj
Preignac

**Preignac** estas franca  situanta en departemento Gironde, regiono Nova Akvitanio.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Preignacais*.

eta|maldekstra|300ra|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Gironde
* Preignac (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Gironde
Preignac (stacidomo)

**Preignac** estas franca stacidomo sur linio  - Sète-Ville, situanta en  Preignac, en departemento Gironde, regiono Nova Akvitanio.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  Nova Akvitanio.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Bordeaux-St-Jean - Sète-Ville (640000).

## Vidu ankaŭ 
* Preignac

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Stacidomoj en Nova Akvitanio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Gironde
Kategorio:Preignac
Amee

**Trần Huyền My**, ankaŭ konata kiel **AMEE** (naskiĝis la ) estas vjetnama kantistino kaj aktorino. Ŝi unue atentis la spektantaron en 2019 kiam ŝi publikigis sian debutkanton "*Anh Nha O Dau The*".

## Referencoj
Pauillac

''''* - jen france, prononco [], okcitane respektive gaskone *Paulhac* - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france *Gironde* [] respektive okcitane kaj gaskone *Gironda*), en la administra regiono Nova Akvitanio (france *Nouvelle-Aquitaine* [], okcitane kaj gaskone *Nòva Aquitània*) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france *Aquitaine* [], okcitane kaj gaskone *Aquitània*). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Lesparre-Médoc kaj al la kantono **. 

Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj .

Ĝiaj loĝantoj en la franca nomiĝas *pauillacais''.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Ĝirondio
* Pauillac (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Komunumoj de Gironde
Kategorio:Médoc
Margaux-Cantenac

**Margaux-Cantenac** – jen france, prononco [], okcitane respektive gaskone **Margaus e Cantenac** – estas komunumo de Francio, fondita komence de 2017 el la antaŭe sendependaj komunumoj *Margaux* kaj *Cantenac*. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio, en la administra regiono Nova Akvitanio kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio. Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Lesparre-Médoc kaj al la kantono ''*.

Ĝiaj loĝantoj franclingve nomiĝas *margalais''. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj .

## Vidu ankaŭ 
* Margaux (sidejo)
* Komunumoj de Ĝirondio
* Margaux (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Komunumoj de Gironde
Kategorio:Médoc
Baziliko Kristo Reĝo (Rejkjaviko)

eta|Landakotskirkja, la katedralo de la rejkvavika episkopujo
La **Preĝejo Kristo Reĝo** ( aŭ laŭ ĝia geografia situo ''*) estas la katedralo de la romkatolika Episkoplando Rejkjaviko. Ekde 1999 ĝi rajtas porti la honoran titolon de *basilica minor'' situante sur monteto kaj proksime al haveno en la uesto de Rejkjaviko, Islando.

## Historio 
eta|La baziliko bilde dekstre; fone videblas la Grótta-lumturo
La unuaj katolikaj sacerdotoj atingintaj Islandon - post la perforta estingo de katolikismo pro Reformacio en la 16-a jarcento - estis la francoj Bernard Bernard kaj Jean-Baptiste Baudoin. Ili aĉetis grundon ĉe la bieno Landakot por starigi ĝuste tie etan kapelon en la jaro 1864-a. Mallonge poste proksime apud Túngata oni konstruis etan lignan preĝejon.

Post la Unua mondmilito kaj la fondo de la Apostola vikariujo rejkjavika la deziro de islandanoj katolikaj je pli granda kresko kreske senteblis. Sekve oni komisiis la arĥitekton Guðjón Samúelsson fari belan aĵon laŭ novgotika konstrustilo. Tiam temis pri la plej granda preĝejo en la tuta lando, kiu konsekritis solene en la 23.7.1929 ricevante la patronecon de Kristo Reĝo. Fakte temis pri unu el la unuaj kirkoj portantaj la dediĉon al Kristo Reĝo en la tuta mondo pro ke nur kvar jarojn pli frue lia papa moŝto Pio la 11-a estis eniriginta tiun ĉi feston eklezikalendaren.

## Arĥitekturo 
Okulfrapas la malpinta turo sen spajro memorigante onin je anglaj kaj irlandaj malsekularaj ejoj. Ĝi estas en betono; same kiel ĉe la protestantisma preĝejo Hallgrímskirkja bazaltformoj modelis por la pilastroj. Nuntempe najbaras tuj la ununura katolika lernejo de Islando.

## Bildoj 

File:Landakotskirkja - Seitenaltar-Detail.JPG|Statuo de la Dipatrino, el flanka altaro
File:Landakotskirkja - Marienstatue.JPG|Alia Mario-statuo
File:Interior of the Catholic Church in Reykjavík-2.jpg|Interno

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo

Rejkjaviko
Kristo
Kategorio:Rejkjaviko
Kategorio:Katedraloj en Islando
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1929
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1920-1929
Sofistiko

[eta|[Greta Garbo en *Ana Karenina*, 1935.]]
**Sofistiko** estas termino uzita por ampleksa gamo de aferoj. La origina difino estis "La arto de la sofistoj", nome de "Persono[j] kutime uzanta[j] sofismojn en polemiko" kaj historie kaj etimologie de "Helena[j] salajrata[j] profesoro[j] pri filozofio k[aj] retoriko, kiu fieris esti kapabla pruvi, per verŝajnaj rezonoj, tezojn eĉ kontraŭajn unu al alia". El tio pli larĝiĝis al "denaturiĝo" kontraste al natureco. Nuntempe ĝi estas komprenita kiel mezuro de rafin—montrita bonkvalita gusto (emaro), saĝo kaj subtileco pli ol krudeco, stulteco kaj vulgareco. El vidpunkto de socia klaso, sofistiko povas esti komprenita kiel ligita kun konceptoj kiel statuso, privilegio kaj supereco.

La gamo de eblaj elementoj per kiuj oni povas montri sofistikon per la eleganteco en la elekto de stilo kaj modo taŭgaj por ĉiu momento aŭ loko inkludas materiajn elementojn kiel vestoj, ŝuoj, juveloj, komplementaĵoj, hararanĝo, kosmetikaĵoj, kuirarto, enologio, ktp.;​ sed, pli ol tio aŭ ties materia valoro, tio kio havigas sofistikan elegantecon estas la maniero uzi ilin, same kiel la pozicio, la gestoj, la rigardoj, la konversacio kaj ĉia tipo de sociaj kapabloj. Inter la metodoj por akiri la aspekton de persona  sofistikeco elstaras la edukado, partikulare la distingaj trajtoj akiritaj en la elitismaj institucioj (kiel ĉe la britaj internulejoj -Eton College-), inklude la edukvojaĝon (nome la tradician *Grand Tour* de la britaj altaj klasoj)​ aŭ la britaj lernejoj por junulinoj nome en angla *finishing school*.

## Referencoj
## Vidu ankaŭ
* *Sprezzatura*

## Literaturo
* 
* 

Kategorio:Estetiko
Kategorio:Kulturo
Mi stelojn jungis al revado

***Mi stelojn jungis al revado***, verkita de Mikaelo Bronŝtejn, pentras la eventoriĉan epokon dudek jarojn longan inter 1918 kaj 1938. Dum tiuj jaroj estis kreita kaj evoluinta Sovetrespublikara Esperantista Unio (SEU), la plej agema kaj la plej multenombra landa asocio de esperantistoj. Verece kaj konvinke la romano prezentas la sortojn de ordinaraj esperantistoj kaj de SEU-gvidantoj, tragike pereintaj aŭ ekzilitaj en la koncentrejoj dum la stalinaj reprezalioj. Tiun ĉi verkon premiis la Akademio de Esperanto per la Laŭro de la Akademio en 2021. 

## Recenzoj 
## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Mikaelo Bronŝtejn
* Impeto (eldonejo)
* Laŭro de la Akademio de Esperanto

## Eksteraj ligiloj 
* Impeto - Mi stelojn jungis al revado (romano)

Kategorio:Esperantlingvaj romanoj
Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
József Csiszár

**József Csiszár** [jOĵef ĉisAr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csiszár József** estis hungara agronomo, mikrobiologo, altlerneja instruisto.

József Csiszár naskiĝis la  en Magyaróvár, li mortis la  en Mosonmagyaróvár.

## Biografio 
József Csiszár maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris agronomian diplomon en Ekonomia Akademio (Magyaróvár) en 1924. Post la diplomo li laboris 2 jarojn en la urba administracio, poste li laboris en la eksperimenta stacio pri laktoj (baldaŭ instituto, apartenaĵo de la akademio). En 1940 li atingis la postenon staciestro. En 1949 li akiris diplomon kun pli alta grado kaj li kandidatiĝis en 1952 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Ekde 1953 li instruis en agrikultura universitato. Li okupiĝis pri higieno kaj teknologio pri laktoj kaj laktaĵoj.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Die Milch mit fettspaltenden Eigenschaften (lipolytisch aktive Milch), als Ursachedér ölig ranzigen (sog. schmirgeligen) Milch* (1932)
* *Tejgyűjtő és fölözőüzemek* (1940)
* *Tejipari technológia I-II.* (1952-1954)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 353-a paĝo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj agronomoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj mikrobiologoj
Lajos Csire

**Lajos Csire** [lajoŝ ĉire], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csire Lajos** estis hungara bredisto.

Lajos Csire naskiĝis la  en Debrecen, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Lajos Csire maturiĝis en sia naskiĝurbo, poste li akiris agronomian diplomon en kampuso de Agrikultura Universitato en Debrecen en 1947. Li restis plu en la kampuso kaj helpis la instruadon ĉe Csaba Anghi. En 1950 li eklaboris en la ĵus fondita esplora instituto, kie li okupiĝis pri bredado de porkoj. En 1959 li doktoriĝis en la universitato, li kandidatiĝis en 1965 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. En 1970 li iĝis titulara docento, en 1972 li jam estis vicdirektoro, en 1973 li studvojaĝis en Usono 5 monatojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Sertéstenyésztés* (1954)
* *Sertéshizlalás* (kunaŭtoro, 1955, 1958, 1961)
* *A választási súly és a szopóskorú eltérőfehérjeellátás befolyása a fehér hússertés hízási és vágási eredményére* (disertaĵo, 1965)
* *Sertéstenyésztés és kutatás az Egyesült Államokban* (1973)
* *Állattenyésztési enciklopédia. 3. Sertéstenyésztés.* (1976)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 349-a paĝo)
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj bredistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Gauriaguet (stacidomo)

**Gauriaguet** estas franca stacidomo sur linio  - , situanta en  Gauriaguet, en departemento Gironde, regiono Nova Akvitanio.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  Nova Akvitanio.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Chartres - Bordeaux-St-Jean (500000).

## Vidu ankaŭ 
* Gauriaguet

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Stacidomoj en Nova Akvitanio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Gironde
Kategorio:Gauriaguet
Bassano

**Bassano**:

## Lokoj 
### Italio 
#### Latio 
* Bassano in Teverina — komunumo en la provinco Viterbo.
* Bassano Romano — komunumo en la provinco Viterbo.
* Bassano — marĉigita lageto en la komunumo Bassano in Teverina.

#### Lombardio 
* Bassano Bresciano — komunumo en la provinco Breŝo.
* San Bassano — komunumo en la provinco Kremono.

#### Veneto 
* Bassano del Grappa — komunumo en la provinco Viĉenco.

### Kanado 
*  — urbo.
*  — flughaveno.

## Personoj 
*  — (1936—2001) — sudafrika sporta ĵurnalisto.
*  (n. 1975) — sudafriknaskita brita kriketisto, filo de Brian Bassano.
* Hugues-Bernard Maret, duko de Bassano — franca diplomato, ĵurnalisto, advokato kaj politikisto.

### Vidaj artoj 
* Bassano estas dinastio de pentristoj de la 16-a — komenco de la 17-a jarcento el la familio da Ponte.
** Ĝia unua ano:  (ĉ. 1475—1530).
*** Lia filo:  (ĉ. 1510 aŭ 1515—1592).
**** Liaj filoj, laborintaj en lia studio:
*****  (1533—1613),
*****  (1549—1592),
*****  (1557—1662),
*****  (1566—1621).
*  (1829—1913) — angla portreta fotisto.
*  (1584—1648) — itala pentristo kaj gravuristo.

### Muziko 
*  (1946—1992) — itala kantisto Antonio Bassano Sarri, konata kiel Bassano.
* Giovanni Bassano (ĉ. 1558—1617) — itala komponisto kaj muzikisto.
*  (1480—1545) — itala muzikisto, eble juddevena.
*  (1818—1908) — angla opera kantistino, fratino de Alexander Bassano.
*  (n. 1945) — angla dirigento, posteulo de Anthony Bassano.
*  — itala kaj angla muzikisto, filo de Jeronimo Bassano.

## Aliaj 
* Bassano Virtus 55 — itala futbala klubo de la urbo Bassano del Grappa.
* Batalo de Bassano okazis inter Francio kaj Aŭstrio la 8-an de septembro 1796.
* 6460 Bassano — asteroido.

## Vidu ankaŭ 
* Bassiano
Ernő Éber

**Ernő Éber,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Éber Ernő** estis hungara agronomo, redaktoro. Lia origina familia nomo estis *Ellenberger*. lia frato estis Antal Éber.

Ernő Ellenberger naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Ernő Éber devenis el juda familio. Li akiris agronomian diplomon en Ekonomia Akademio (Magyaróvár) en 1895. Post la diplomo li estis agronomo en Derekegyház, post 2 jaroj en Fót, denove post jaroj li havis postenon asocio en Kolozsvár, kie li akiris ankaŭ juran diplomon en Scienca Universitato Ferenc József. En 1907 li eklaboris en asocio en Sopron, kie en 1917 li havis jam altan postenon. En 1924 li fondis gazeton por bredistoj kaj redaktis ĝin ĝis 1939. Inter 1927 kaj 1938 li havis taskon de la ministerio. Li disvastigis trinkadon de laktoj en la lernejoj. Inter 1945-1950 li estis oficisto en uzino, poste li laboris en agrikultura muzeo ĝis la emeritiĝo en 1957. Li edziĝis en 1910.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A mezőgazdasági válság és annak okai* (1897) 
* *Fajok harca. Adatok az erdélyi nemzetiségi kérdéshez* (1905)
* *A magyar mezőgazdaság átalakulásának föltételei* (1906)
* *Magyarország tejgazdaságáról* (1928)
* *Észszerű birtokpolitika* (1935)
* *Mi a magyar paraszt és mi lehetne* (1944)
* *Gazdaságos takarmányozás* (kunaŭtoro, 1947, 1948)
* *A törpebúzától a bánkúti búzáig* (1959)
* *A magyar állattenyésztés fejlődése* (1961, 1996)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 457-a paĝo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj agronomoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Gauriaguet

''''* - jen france, prononco [] - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france *Gironde* [] respektive okcitane kaj gaskone *Gironda*), en la administra regiono Nova Akvitanio (france *Nouvelle-Aquitaine* [], okcitane kaj gaskone *Nòva Aquitània*) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france *Aquitaine* [], okcitane kaj gaskone *Aquitània*). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Blaye (aŭ *Blaia*) kaj al la kantono **. 

Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj .

Ĝiaj loĝantoj en la franca nomiĝas *gauriaguetains''.

## Vidu ankaŭ 
* Gauriaguet (stacidomo)
* Komunumoj de Ĝirondio

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Komunumoj de Gironde
Citrusgumŝela virusoido

La infekta malsano **citrusgumeca ŝelo** estas kaŭzata de virusoido nomita **Citrusgumŝela virusoido** kies anglalingva mallongigo estas **CGBVd**. Ĝi estas raso de lupulnaniga virusoido, kiu estas membro de la genro Hostuvirusoido.

Kiel la nomo sugestas, la citrusgumeca ŝelo viroido kaŭzas problemojn en la ŝelo de la dolĉa oranĝarbo.

Skrapado de la trukŝelo elmontras lokalizitajn punktojn aŭ linion de ruĝbruna, gumoimpregnita histo ĉirkaŭ la supra greftparta cirkonferenco precipe videbla proksime al la kuniĝa greftloko. La senkolorigo kaj gumado povas etendiĝi super la kuniĝa greftloko al la ĉefaj branĉoj de la dolĉa oranĝo, dum en severa infektado malhelaj strioj de gum-impregnita histo ankaŭ povas esti observataj en longitudaj sekcioj.

## Referencoj kaj noto 
* 

Kategorio:Virusaj malsanoj
Scivolemo (projekto)

eta|Blua lupeo estas la simbolo de la projekto.
**Scivolemo** estas esperantlingva aŭdvida projekto pri scienco, kiu konsistas el blogo, jutuba kanalo kaj podkasto. 

## La blogo Scivolemo 
En 2017 la blogo estis kreita de Frank van Hertrooij, studento pri ĥemia teĥnologio en la Teĥnika Universitato Eindhoven. La blogo estas persona projekto kaj enhavas artikolojn nur de Frank.

## La jutuba kanalo Scivolemo 
eta|thumbtime=12|"Kiel oni hejmigis katojn?" - ekzempla video de la projekto.

La jutuba kanao estas kreita de teamo ĉirkaŭ Frank, Rogier Huurman kaj Carlos Pesquera Alonso kaj ekzistas ekde 2019. Komence la kanalo kreis nur proprajn videaĵojn pri sciencaj temoj prezentitaj de persono, kiu parolas en la filmeto. Tiu teamo kreis sep videaĵojn, poste la kanalo havis pli ol unujaran paŭzon.

Ekde somero 2020 la kanalo denove komencis krei videaĵojn kun ŝanĝita teamo kaj nova koncepto. La nova teamo konsistas el Siru, Matheus, Stefan, Karlos’ kaj Frank. Nun, la kanalo enhavas ĉefe tradukojn de mallongaj liberaj videaĵoj de la germana televido ZDF, NASA, NOAA kaj aliaj liberaj fontoj per kiuj la teamo prezentas diversajn sciencajn temojn. La teamo kreas ankaŭ proprajn videaĵojn, sed sen persona presento de la temo. La videaĵoj havas liberajn licencojn, tial multe de ili estas enmetitaj en artikolojn en la esperantlingva Vikipedio, kaj ili estas haveblaj ankaŭ en la vikimedia komunejo.

Post aprilo 2022 la kanalo haltis krei novajn videojn ĉar la teamo estas okupata kun aliaj projektoj en Esperantujo.

## La podkasto de Scivolemo 
La podkasto de Scivolemo enhavas la sonojn de la jutubaj videoj. 

## Eksteraj ligiloj 
* La Scivolemo-blogo
* La YouTube-kanalo de Scivolemo
* Enkonduka filmeto pri la blogo
* Podkasto kun la sonoj de la videoj

## Referencoj 
Kategorio:Jutubaj kanaloj
Kategorio:Esperantlingvaj retejoj
Kategorio:Podkasto en esperanto
Kategorio:Jutubistoj
Kategorio:Aperis en 2017
Kategorio:Aperis en 2020
Kategorio:Aperis en 2019