open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mikropaleontologio

[eta|300px|Fusulinido (*Triticites*) el Plattsmouth Chert, Red Oak (Ruĝa Kverko), [Iovao, Usono (Permio).]]
**Mikropaleontologio** estas la branĉo de paleontologio kiu studas **mikrofosiliojn**.

## Mikrofosilioj 
*Mikrofosilioj* estas fosilioj ĝenerale ne pli grandaj ol kvar millimetroj, kaj komune pli malgrandaj ol unu milimetro, kies studo postulas uzadon de luma aŭ elektra mikroskopo. Fosilioj kiuj povas esti studitaj per senhelpa okulo aŭ malaltpova pligrandigo, kiaj ĉemana lenso, estas aluditaj kiel makrofosilioj. Evidente povas esti malfacile decidi ĉu kelkaj organismoj estu konsiderataj mikrofosilioj aŭ ne, ĉar ne estas fiksitaj grandolimoj.

## Referencoj 
* Brasier, M.D. (1980), *Microfossils*. Chapman and Hall publishers. ISBN 0-412-44570-0
* Traverse, A. (1988), *Paleopalynology*. Unwin Hyman ISBN 0-04-561001-0

## Eksteraj ligiloj 
* The Micropalaeontological Society
* Centre for Palynology, University of Sheffield, UK 
* The American Association of Stratigraphic Palynologists (AASP)
* Commission Internationale de Microflore du Paléozoique (CIMP) , international commission for Palaeozoic palynology.
* The International Nannoplankton Association
* CIMP Subcommission on Acritarchs 
* CIMP Chitinozoan Subcommission 
* Micropaleontology Press, a division of the Micropaleontology Project, a nonprofit organization with the mission of promoting the science of micropaleontology.
* University of California, Berkeley, microfossil collections.
* The Ocean Drilling Programme (ODP) Micropaleontological reference centres.
* University College, London, Micropalaeontology Unit, including the *MIRACLE* microfossil image database.
* 2500+ Bildoj de Foraminifera kun serĉebla datumbazo

Kategorio:Fosilioj
Kategorio:Paleontologio
Kategorio:Mikroskopoj
Glacitavolo

[eta|Satelita bildo de [Antarkto]]
**Glacitavolo** estas amaso de glaĉera glacio kiu kovras ĉirkaŭan terenon kaj estas pli granda ol , tiele konata ankaŭ kiel **kontinenta glaĉero**. La nuraj nunaj glacitavoloj estas en Antarkto (antarkta glacitavolo) kaj en Gronlando plus la Arkta oceano (arkta glacitavolo). Dum la lasta glaciperiodo nome Lasta glacimaksimumo (LGM) la Laurentida glacitavolo kovris multe el Nordameriko, la Veiĥselia glacitavolo kovris nordan Eŭropon kaj la Patagonia glacitavolo kovris sudan Sudamerikon.

La arkta glacitavolo suferas regulan sezonan ciklon laŭ kiu glacio fandiĝas en printempo kaj somero, atingas minimumon ĉirkaŭ mezo de Septembro, kaj poste pliiĝas dum aŭtuno kaj vintro. Somera glacikovro en la Arkto estas ĉirkaŭ 50% el la vintra kovro.

## Priskribo 
Glacitavoloj estas pli grandaj ol glaciŝildoj aŭ alpaj glaĉeroj. Masoj el glacio kovrantaj malpli ol  ricevas la terminon de glaciĉapo. Ĝi tipe ricevas serion de glaĉeroj ĉirkaŭ sia periferio.

Kvankam ties surfaco estas malvarma, la bazo de glacitavolo estas ĝenerale pli varma pro varmo el geotermiko. Ĉe lokoj, fandado okazas kaj la akvo lubrikas la glacitavolon kaj tiu fluas pli rapide. Tiu procezo produktas rapidfluantajn kanalojn en la glacitavolo&nbsp;— tiuj estas glacifluoj.

La nuntempaj polusaj glacitavoloj estas relative junaj laŭ geologiaj terminoj. La Antarkta glacitavolo unue formiĝis kiel malgranda glaĉero (eble kelkaj) komence de Oligoceno, kaj retiriĝis kaj antaŭeniris multajn fojojn ĝis la Plioceno, kiam ĝi finfine okupis preskaŭ ĉion el Antarkto. La arkta glacitavolo ne disvolviĝis entute ĝis la fina Plioceno, sed ŝajne disvolviĝis *tre rapide* kun la unua kontinenta glacialo. Tio havis la malkutiman efikon permesi fosiliojn de plantoj kiuj iam kreskis sur la nuntempa Gronlando esti multe pli bone konservitaj ol tiuj de la malrapide formiĝanta antarkta glacitavolo.

## Vidu ankaŭ 
* Glacikampo

## Referencoj 
## Bibliografio 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* United Nations Environment Programme: Global Outlook for Ice and Snow 
* http://www.nasa.gov/vision/earth/environment/ice_sheets.html 


Kategorio:Glacioj
Kategorio:Kriosfero
Hans Frank

**Hans Michael Frank** (naskiĝis la 23-an de majo 1900 en Karlsruhe, mortis la 16-an de oktobro 1946 en Nurenbergo) estis nazia germana politikisto. Li aliĝis al la Deutsche Arbeiterpartei (DAP) [Germana Laboristo-Partio], antaŭaĵo de NSDAP, jam en 1919, funkciis kiel advokato de Adolf Hitler kaj estis ĉefa juristo en la „Tria Regno“. Post 1933 li organizis la „*Gleichschaltung*“ (naziigon) de la justico en Bavario kaj poste en tuta Nazia Germanio. Li estis parlamentano dum la Vajmara Respubliko kaj regna ministro senfaka. Dum la Dua Mondmilito li estis guberniestro ĝenerala, kaj samtempuloj nomis lin „buĉanto de Pollando“ aŭ „judobuĉinto de Krakovo“. Lia subministro Josef Bühler nomis lin en Nurenbergo „reĝo de Pollando“.

Frank apartenis al la 24 akuzitoj de la Nurenberga Proceso kontraŭ la ĉefaj militkrimuloj antaŭ la postmilite instalita Internacia Milita Juĝejo (*International Military Tribunal* (IMT) / *Internationaler Militärgerichtshof* (IMG), antaŭaĵo de la Internacia puna kortumo de 1998). Tiu kulpigis lin la 1-an de oktobro 1946 en du el tri akuzeroj kaj mortkondamnis lin. En la nokto de la 15-a al la 16-a de oktobro 1946 Frank estis ekzekutata per pendumado.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Germanaj ministroj
Kategorio:Germanaj advokatoj
Kategorio:Membroj de NSDAP
Kategorio:Naziaj politikistoj
Kategorio:Germanaj militkrimuloj
Kategorio:Germanaj romkatolikoj
Kategorio:Konvertitoj al romkatolikismo
Kategorio:Germanaj militistoj de la Unua Mondmilito
Kategorio:Ĝenerala Gubernio
Berilo (mineralo)

:*Vidu ankaŭ la apartigilan paĝon berilo.*
eta|berilo
**Berilo** estas blankeca-travidebla silikata mineralo. Ĝi kristaliĝas en la heksagona kristalsistemo je la kemia formulo Al2Be3[Si6O18], do estas aluminio-berilio-silikato. En pura formo, berilo estas senkolora kaj travidebla. Sed per multnombra luma refrakto pro plurkristala strukturo ĝi povas aperi ankaŭ blankece kaj per miksaĵoj de aliaj mineralaj substancoj alpreni diversajn kolorojn, tiel ke la travidebleco povas malpliiĝi.

Pro sia alta dureco de kategorio 7,5 ĝis 8 laŭ la mohs-skalo kaj sia ofte klaraj kristaloj berilo ofte tralaboriĝas kaj poluriĝas al gemo. Aparte la blua *akvamarino*, la verda *smeraldo* kaj la helflava ĝis verdece flava *orberilo* lumo estas konataj variaĵoj.

En mezepoka Eŭropo beriloj uziĝis por produkti okulvitrojn. Tiu historia uzo ĝis la nuntempo rekoneblas en la germana lingvo, kie "okulvitroj" nomiĝas *Brille*.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Akvamarino
* Diamanto
* Smeraldo

## Eksteraj ligiloj 
* priskribo en la vikio *mineralienatlas.de* (, resumo ankaŭ )

Kategorio:Gemoj
Kategorio:Aluminiaj mineraloj
Solovjovko (Simferopola distrikto)

**Solovjovko** (, , ) estas vilaĝo en la Mazanka komunumo de la Simferopola distrikto (Aŭtonoma Respubliko Krimeo). Laŭ la censo de la jaro 2001 en la vilaĝo loĝis 74 homoj.

## Geografio 
La vilaĝo situas en la orienta parto de la Simferopola distrikto en la valo de la rivero Beŝtereko ĉirkaŭ 11 kilometrojn oriente de Simferopolo proksime al la limo kun la Belogorska distrikto. La plej proksimaj loĝlokoj estas la vilaĝoj Opuŝko (situanta tuj proksime, ĉirkaŭ 300 metrojn okcidente) kaj Lesnoselo (situanta ĉirkaŭ 2 kilometrojn nordokcidente).

## Historio 
La unuaj fidindaj historiaj informoj pri la vilaĝo aperis en la jaro 1784 (sub la nomo *Atalik Eli*). Laŭ la informoj de la jaro 1805 la vilaĝo konsistis el 16 kortoj kaj estis loĝata de 115 homoj (ĉiuj el ili estis krime-tataroj).

Meze de la 19a jarcento la vilaĝo preskaŭ plene senhomiĝis (pro la amasa elmigro de krime-tatara loĝantaro en Turkion), tamen rekreskis fine de la jarcento (verŝajne pro la transloĝigo de kamparanoj el aliaj regionoj de Rusia Imperio). Laŭ la statistikaj dokumentoj de la jaro 1887 la vilaĝo konsistis el 14 kortoj kaj estis loĝata de 95 rusoj; proksimume samtempe estis ekuzita la nuna nomo de la vilaĝo (kiu venas de la rusa vorto *solovej*, kiu signifas «najtingalo»).

Dum la 20a jarcento la vilaĝo tute ne kreskis. Ekde la jaro 1965 ĝi apartenas al la Mazanka komunumo de la Simferopola distrikto.

### Dinamiko de la loĝantaro 
* 1805 — 105 homoj (ĉiuj — krime-tataroj)
* 1864 — 27 homoj (ĉiuj — krime-tataroj)
* 1887 — 95 homoj (ĉiuj — rusoj)
* 1989 — 74 homoj
* 2001 — 74 homoj

## Nuntempo 
Laŭ la rezultoj de la tutukrainia censo de la jaro 2001 en la vilaĝo loĝis 74 homoj). La areo de la vilaĝo estas 36,7 hektaroj, la kvanto de kortoj estas 44.

La ĉefa ekonomia branĉo de la vilaĝo estas agrikulturo. Per la busa transporto la vilaĝo estas ligita al Simferopolo kaj al la apudaj vilaĝoj.

## Referencoj 
## Ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Vilaĝoj de Krimeo
Kategorio:Loĝlokoj de la Simferopola distrikto
Paleoklimatologio

eta|400x400ra|Pratemperaturaj bildoj kunpremitaj. La tempo sekvas progresivan skalon por montri la detalojn je la plej freŝaj epokoj.
**Paleoklimatologio**, aŭ **praklimatscienco**, estas la studo de ŝanĝoj en klimato farita je skalo de la tuta Terhistorio. Ĝi uzas varion de statistikaj metodoj el teraj kaj privivaj sciencoj por akiri informon jam konservita ene de ekzemple rokoj, sedimentoj, glacitavoloj, arboringoj, koraloj, konkoj kaj mikrofosilioj; ĝi poste uzas tiujn registrojn kiel klimataj indikiloj, por determini la pasintajn statojn de la variaj klimataj regionoj de la Tero kaj ties atmosfera sistemo. Studoj pri pasintaj ŝanĝoj en la medio kaj la biodiverseco ofte respeguliĝas en la nuna situacio, kaj specife ĉe la efiko de klimato sur  kaj biologia rekupero.

## Bildaro 

Dosiero:Tutaj paleotempoj.png
Dosiero:2000 Jaroj Temperatura Komparo.png
Dosiero:Holocene Temperature Variations.png
Dosiero:Kvin Ma Klimata Sango.svg
Dosiero:MilankovicCiklojOrbitokajKernojReapudskribita.png
Dosiero:Ice Age Temperature.png

## Referencoj
## Literaturo
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Karl-Heinz Ludwig (2006). *Eine kurze Geschichte des Klimas. Von der Entstehung der Erde bis heute, (A short history of climate, From the evolution of earth till today)* Herbst, ISBN 3-406-54746
* 
* 
* 

## Vidu ankaŭ 
* Glaciepoko
* Klimata indikilo
* Klimatscienco
* Paleontologio
* Scienca interkonsento pri klimata ŝanĝo

## Eksteraj ligiloj 
* A Brief Introduction to History of Climate, trarigardo fare de Prof. Richard A. Muller de UC Berkeley.
* NOAA Paleoklimatologio 
* AGU Paleoklimatologio kaj klimatsistema dinamiko 
* Paleoklimatologio en la 20a jarcento
* Environmental Literacy Council 
* Climate change and Palaeoclimatology  News Archive
* The Uplift-Weathering Hypothesis 
* NASA, GISS, retejo pri Paleoklimatologio 
* CalPal — Cologne Radiocarbon Calibration & Paleoclimate Research Package 
* 
* Rapid Climate Change 
* Mallonga historio de klimato
Ulica Skobelevskaja (stacio de Moskva metroo)

**Ulica Skobelevskaja** () estas stacio de la Metroo de Moskvo sur Butovskaja linio, ĝi situas inter la stacioj '** kaj **' en suda parto de Moskvo. La stacio lokiĝas ĉe kruciĝo de strato Skobelevskaja kaj bulvardo de Admiralo Uŝakov. Arkitekto - L.Borzenkov.

La stacio lokiĝas supertere (9,6 metrojn alte) sur la estakado.

La stacio estas malfermita por pasaĝeroj ĉiutage je 5:40-1:00.

## Nomo 
La nomo estis ricevita de apuda Skobelevskaja strato.

## Historio 
La stacio estis malfermita la  kune kun la kvar aliaj stacioj de leĝera metrolinio.

## Eksteraj transirejoj 
* Aŭtobusoj: 118, 202, 262, 629, 636, 710.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de stacioj de Moskva metroo

## Eksteraj ligiloj 
*   ()

Kategorio:Stacioj de Moskva metroo
Kategorio:Butovskaja linio (Moskvo)
Kategorio:Distrikto Butovo Suda (Moskvo)
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 2003
Kategorio:2003 en Moskvo
Vivosciencoj

**Vivosciencoj** estas sciencofakoj kiuj rilatas al scienca studo de vivorganismoj, kiaj mikroorganismoj, plantoj, animaloj, kaj homo, same kiel rilataj konsideroj kiel bioetiko. Dum biologio restas la centra peco de la vivosciencoj, teknologiaj antaŭeniroj en molekula biologio kaj bioteknologio kondukis al burĝonigo de specializaĵoj kaj novaj, ofte interfakaj, kampoj.

**Vivosciencoj** estas helpaj al plibonigo de la kvalito kaj vivostandardoj. Ili havas aplikojn en sano, agrikulturo, medicino, farmacia industrio kaj manĝoscienca industrio.

Jene estas nekomplete listo de Vivosciencoj, same kiel studfakoj en Vivosciencoj, el kiuj kelkaj koincidas, estas inkludiraj, aŭ kunteritorias kun aliaj:

* Anatomio
* Astrobiologio
* Biokemio
* Biodinamiko
* Biokomputiko
* Biologio
* Sanscienco
* Biofiziko
* Biotekniko
* Botaniko
* Ĉelbiologio
* Konserva biologio
* Disvolviĝ-biologio
* Ekologio
* Mediscienco
* Etologio
* Evolua biologio
* Evolua genetiko
* Manĝoscienco
* Genetiko
* Genomiko
* Sanscienco
* Imunogenetiko
* Imunologio
* Imunoterapio
* Kinezologio
* Marbiologio
* Mikrobiologio
* Molekula biologio
* Neŭroscienco
* Onkologio
* Parazitologio
* Patologio
* Farmacio
* Farmakologio
* Fiziologio
* Populacidinamiko
* Proteomiko
* Psikologio
* Sportscienco
* Zoologio

## Referencoj 
## Literaturo 
* 

## Vidu ankaŭ 
* Listo de sciencoj

Kategorio:Scienco
10022 Zubov

'*10022 *Zubov'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno; en tiama Sovetunio, de 1992 en Aŭtonoma Respubliko Krimeo.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la rusa sovetunia matematikisto kaj mekanikisto Vladimir Ivanovich Zubo (cirile: *Владимир Иванович Зубов'', 1930–2000), fondinto de la Instituto de Komputada Matematiko kaj Rego de la Procezoj en la Leningrada Ŝtata Universitato.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
Antarkta glacitavolo

eta|200px|Satelita komponbildo de Antarkto
eta|200px|Antarktaj Temperaturtendencoj inter 1981 kaj 2007, baze sur termaj infraruĝaj observoj fare de satelito NOAA. Surfacaj temperaturoj ne nepre koincidas kun aertemperaturo.
La **Antarkta Glacitavolo** estas unu el la du polusaj glacitavoloj de la Tero. Ĝi kovras ĉirkaŭ 98% el la Antarkta kontinento kaj estas la plej granda amaso de glacio sur Tero. Ĝi kovras areon de preskaŭ 14 milionoj da km² kaj enhavas 26.5 milionojn da km³ el glacio. Tio estas, proksimume 61 % el ĉiu nesala akvo sur la Tero estas en la **Antarkta glacitavolo**, kvanto ekvivalenta al 70 m el akvo de la mondaj oceanoj. En orienta Antarkto, la glacitavolo kuŝas sur ĉefa teramaso, sed ĉe Okcidenta Antarkto la tavolo povas etendi al pli ol 2,500 m sub marnivelo. Multo el la tero en tiu areo estus maro se la glacitavolo ne estus tie.

La nuraj nunaj glacitavoloj estas en Antarkto kaj la Arkta oceano; dum la lasta glaciperiodo nome Lasta glacimaksimumo (LGM) la Laurentida glacitavolo kovris multe el Nordameriko, la Veiĥselia glacitavolo kovris nordan Eŭropon kaj la Patagonia glacitavolo kovris sudan Sudamerikon.

La nuntempaj polusaj glacitavoloj estas relative junaj laŭ geologiaj terminoj. La antarkta glacitavolo unue formiĝis kiel malgranda glaciejo (eble kelkaj) komence de Oligoceno, kaj retiriĝis kaj antaŭeniris multajn fojojn ĝis la Plioceno, kiam ĝi finfine okupis preskaŭ ĉion el Antarkto. La Gronlanda glacitavolo ne disvolviĝis entute ĝis la fina Plioceno, sed ŝajne disvolviĝis *tre rapide* kun la unua kontinenta glacialo. Tio havis la nekutiman efikon permesi fosiliojn de plantoj kiuj iam kreskis sur la nuntempa Gronlando esti multe pli bone konservitaj ol tiuj de la malrapide formanta antarkta glacitavolo.

## Referencoj
Kategorio:Mediprotektado en Antarkto
Kategorio:Glaciologio
Antarkto
Insulo Gourdin

**Insulo Gourdin** estas la plej granda insulo (124&nbsp;ha) en grupo de insuloj kaj rokoj 2&nbsp;km norde de Prime Head, la norda pinto de la Antarkta Duoninsulo. Ĝi estis malkovrita de franca ekspedicio, 1837–40, sub kapitano Jules Dumont d'Urville, kaj nomita de li mem laŭ *Ensign* Jean Gourdin de la ekspedicia ŝipo *Astrolabe*. La insulo estis reidentigita kaj mapita de la Antarkta Ekspedicio de 1945–47.

## Grava Birda Areo 
La insulo estis identigita kiel Grava Birdareo (GBA, IBA) fare de BirdLife International ĉar ĝi eltenas grandan reproduktan kolonion de ĉirkaŭ 14,000 paroj de Adelia pingveno, same kiel ĉirkaŭ 550 paroj de Papua pingveno.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de Antarktaj kaj Ĉeantarktaj insuloj

## Referencoj 
Kategorio:Duoninsulo Triunuo
Gourdin
Kategorio:Gravaj birdejoj en Antarkto
Kategorio:Pingvenaj kolonioj
Ulica Starokaĉalovskaja (stacio de Moskva metroo)

**Ulica Starokaĉalovskaja** () estas fina stacio de la Metroo de Moskvo sur Butovskaja linio, ĝi situas
najbare de la stacio ''* en suda parto de Moskvo. La stacio lokiĝas ĉe bulvardo de Dmitrij Donskoj. Ĝi estas la sola stacio de sia linio, kiu situas subtere; ĝia profundo estas 10 metroj. Arkitektoj - V.Filippov, S.Petrosjan, I.Petrova, T.Silakadze.

La stacio havas du halojn en diversaj flankoj de la stacio *Bulvar Dmitrija Donskogo*. En la haloj estas po unu kajo kaj po unu trako. Ĉi tiu stacio estas la plej kurta en Moskva metroo.

La stacio estas malfermita por pasaĝeroj ĉiutage je 5:35 (aŭ 5:45)-1:00.

## Nomo 
La nomo estis ricevita de apuda Starokaĉalovskaja strato.

## Historio 
La stacio estis malfermita la  kune kun la kvar aliaj stacioj de leĝera metrolinio.

## Interkonektoj 
* →  linio (stacio *'')
* Aŭtobusoj: 18, 94, 108, 118, 146, 213, 262, 668, 813.

centra|eta|Skemo de ambaŭ stacioj

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de stacioj de Moskva metroo

## Eksteraj ligiloj 
*   ()

Kategorio:Stacioj de Moskva metroo
Kategorio:Butovskaja linio (Moskvo)
Kategorio:Distrikto Butovo Norda (Moskvo)
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 2003
Kategorio:2003 en Moskvo
Listo de Sfeniskoformaj laŭ populacio

Tio estas la **listo de Sfeniskoformaj specioj laŭ tutmonda populacio**. Kvankam la nombroj estas ĉirkaŭkalkuloj, ili estis faritaj de fakuloj en ties kampoj.

Sfeniskoformaj (el la latina por *"kojnformaj"*) estas la taksonomia ordo al kiu apartenas pingvenoj. BirdLife International taksis 18 speciojn. El kiuj 16 (89% el la totalaj specioj) havis siajn populacion ĉirkaŭkalkulitan: tiuj mankantaj estas la Reĝa kaj la Blua pingveneto, ambaŭ el kiuj estis taksitaj kiel Malplej Zorgiga.

Vario de metodoj estas uzataj por kalkuli pingvenojn, kaj en Aprilo 2012 oni faris unuan censon el spaco, kiam oni uzis bildojn el satelitoj Ikonos, QuickBird-2, kaj WorldView-2 por kalkuli antarktajn Imperiestrojn. Tiu estas simila tekniko al tiu uzita de Alta Komisaro de la Unuiĝintaj Nacioj pri Rifuĝintoj por kalkuli homojn en Somalio. Plej maraj studoj uzas stritransektojn kaj distancan elprenkalkulon por mezuri densecon; tio estas poste ekstrapasata al la animala teritorio. La Galapagoj estis kalkulitaj ĉiujare ekde 1961 fare de la servoj de la Nacia Parko Galapagoj. Surtere kaj mare, ili faras kompletan censon en dek areojn kaj partan censon en kvar. La observo en 2012 de 721 birdoj montris, ke la niveloj restis same dum la ĵusaj jaroj, kaj la nuna kompleta ĉirkaŭkalkulo ne bezonas esti ŝanĝata. Po plia informo pri kiel oni faras tiujn ĉirkaŭkalkulojn, rigardu vikipediajn artikolojn pri Populacibiologio kaj Populaciekologio.

Specioj kiuj jam ne plu povas esti inkluditaj en tia listo estas la Vaitaha pingveno, kiu ŝajne iĝis formortinta inter 1300 kaj 1500 (tuj post la alveno de polinezianoj al Novzelando), kaj la Ĉathama pingveno, kiu estas konata nur pere de subfosilioj, sed povus esti tenita en kaptiveco foje inter 1867 kaj 1872. Adelioj kaj Imperiestroj nestumas en Antarkto kaj manĝas el rompitaj glacipecoj; la efiko de la tutmonda varmiĝo sur tiuj povus tuŝi ties nombrojn, kaj la Antarktaj kaj Papuaj, kiuj manĝas en malfermaj akvoj, eniras en la glacipecaj teritorioj de la Adelia kaj de la Imperiestroj. Tiele la Papuaj ĝuis plulacikreskon de 7500% ekde 1974, kaj la Antarktaj de 2700%.

## Specioj laŭ tutmonda populacio 
## Notoj 
Kategorio:Sfeniskedoj
Kategorio:Pingvenoj
Kategorio:Sfeniskoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Antarkto
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Neflugaj birdoj
Danango

**Danango** (  ) estas la plej granda urbo en la mezo de Vjetnamio, la kvara granda urbo en Vjetnamio. Laŭ la stato de 2014 ĝi havis ĉirkaŭ 1 007 400 loĝantojn. La urbo estas unu el la kvin municipoj en Vjetnamio. Ĝi nomiĝis *Tourane* dum la periodo de la Franca Hindoĉinio, kaj estas atingebla interalie per la loka flughaveno.

Danango estas la centro de komerco, edukado kaj transporto en centra Vjetnamio. Ĝi eksportas grandan parton de la agraraj produktoj de Vjetnamio, kiel sekigita fiŝo, rizo , teo aŭ fiŝa saŭco (*nước mắm*).

## Transporto 
La urbo havas internacian flughavenon : la flughaveno Da Nang kaj estas ligita kun fervojo (vjetname : *Ga Đà Nẵng)*.

## Turismo kaj vidindaĵoj 
Ĝi ankaŭ estas unu el la plej gravaj turismaj destinoj de Vjetnamio. Ĝi havas kelkajn belajn strandojn kun turismejoj kun kvin steloj.

* Katedralo de la Sankta Koro
* Muzeo de cham-skulptaĵoj (antaŭe muzeo Henri Parmentier)
* La statuo kun la kapo de drako kaj la korpo de fiŝo
* Bach Dang
* Ba Nà Montetoj
La duoninsulo de Son Trà

En julio 2020 la registaro ordonis evakui en kvar tagoj 80 mil turistojn pro loka eksplodo de COVID-19.

## Dokumentaj filmoj 
*La filino de Danango* aŭ *Daughter from Danang* , 83-minuta dokumenta filmo realigita en 2002 reĝisorita kaj produktita fare de Gail Dolgin kun ĉefa aktoro Mai Thi Kim  9 kiu rakontas la historion de Heidi Bub (kies vjetnama nomo estas Mai Thi Hiep), naskita la 10-an de decembro 1968 en Da Nang dum *Operation Babylift* en 1975 kun la evakuado de sudvjetnamaj infanoj al aliaj landoj. La filmo gajnis la Grandan Premion de la Ĵurio de la dokumenta filmfestivalo Sundance kaj estis nomumita fare de la Akademio de la Premioj kiel Best Feature Film .

## Esperanto en Danango 
En Danango okazis inter la 25-a kaj la 28-a de aprilo 2019 la 9-a Azia-Oceania Kongreso de Esperanto. La temo de la kongreso estas "*Esperanto kaj Kultura Diverseco de Azio kaj Oceanio*". La 9-a kongreso pligrandiĝis kun la partopreno de Oceanio, nome Aŭstralio kaj Nov-Zelando. Organizas: KAEM, Komisiono de UEA pri Azia-Oceania Esperanto-Movado.

## Famaj personoj 
Dany Carrel , franca aktorino

Mia Tam, vjetnama kantistino

## Eksteraj ligiloj 
*  *(blogaĵo pri vojaĝo al la urbo)*
* Filmeto en YouTube rilate al la 9-a Azia-Oceania Kongreso de Esperanto (la 25-a — 28-a de aprilo 2019)

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Vjetnamio
Kategorio:Suda Centra Marbordo de Vjetnamio
András Somos

**András Somos** [andrAŝ ŝomoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Somos András** estis hungara hortikultura inĝeniero, agronomo, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1955).

András Somos https://hu.wikipedia.org/wiki/Somos_Andr%C3%A1s_(kert%C3%A9szm%C3%A9rn%C3%B6k) naskiĝis la  1911 en Mezőberény. Li mortis la  1996 en Budapeŝto.

## Biografio 
András Somos frekventis teknikan universitaton en Budapeŝto, kie li ricevis diplomon en 1942, poste alian diplomon en ĝardenista akademio post 2 jaroj. En 1946 en Gödöllő li reorganizis la lernadon en la baldaŭa universitato (tial li iĝis katedrestro), krome en la sekva jaro li ricevis postenon en la ministerio. Li doktoriĝis en 1948. Inter 1948-1981 li instruis en Gödöllő, poste li pensiuliĝis. Li dufoje estis rektoro. Inter 1950-1961 li redaktis agraran revuon *Acta Agronomica*. Li ricevis premion Kossuth en 1956, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.

## Verkaro (elekto) 
* *Konyhakerti növények termesztése* (1948)
* *Zöldségtermesztés I–II.* (Legomokultivado 1-2), (1955)
* *A paprika* (La kapsiko), (1966)
* *A spenót* (1972)
* *Műanyagok a kertészetben* (1985)

## Fontoj 
* [hungarlingva biografio](https://hu.wikipedia.org/wiki/Somos_Andr%C3%A1s_(kert%C3%A9szm%C3%A9rn%C3%B6k))

Kategorio:Hungaraj hortikulturaj inĝenieroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Fred Sinowatz

**Fred SINOWATZ** (naskiĝinta la 5-an de februaro 1929 en Neufeld an der Leitha, mortinta la 11-an de aŭgusto 2008 en Vieno) estis aŭstra politikisto.eta|La politikisto kaj historiisto Sinowatz.

## Kariero politika 
La diplomita historiisto kaj membro de la Socialdemokratia Partio de Aŭstrio estis inter 1961-66 deputito de la landa parlamento de Burgenlando. Inter 1966-71 li estris la kulturan sekcion de la landa registaro.

De 1971-83 li deĵoris kiel ministro pri edukado, la lastajn du jarojn ankaŭ kiel vickanceliero. Poste li estis kanceliero ĝis 1986, demisiante post la elekto de Kurt Waldheim je prezidanto de Aŭstrujo. Tamen li restis nacia partiestro ĝis 1988, kiun oficon li estis transpreninta en 1983.

## Problemoj 
Kiel kanceliero - ofico kies transpreno li mem neniam vere deziris - kaj partiestro ni neniam povis egali sian internacie konatan antaŭulon Bruno Kreisky. Dum lia postministraj funkcioj okazis diversaj malfacilaĵoj, i.a.:
* Li konfrontiĝis al ŝuldoj enormaj de la ŝtatigita industrio kaj tute ne sukcesis bridi la sindikatojn.
* Li ne tro lerte interparoladis en 1984 kun la kontraŭuloj de la elektra centralo ĉe Hainburg, de kio rezultis la fondo de politika konkurenca frakcio, nome *La Verduloj – La Verda Alternativo*.
* Li tro emocie enmiksiĝis en la demando ĉu Kurt Waldheim kandidatu por la posteno de prezidanto federacia, sinteno komprenebla por historiisto sed ne por kanceliero, kiu devintus resti pli neŭtrala.
* Li estis akuzita - sed finfine deklarita senkulpa - pri kontraŭleĝa eksportado de kanonoj.
* Kelkaj nefeliĉe formulitaj frazoj (ekz: "La tuto estas tre komplika ...") ridigis aliajn pri li.

## Literaturo 
* Evelyn Fertl, Georg Pehm: *Fred Sinowatz. Lebensbilder. Ein Fotobuch*. Leykam, Graz 2013
* Peter Pelinka: *Österreichs Kanzler: von Leopold Figl bis Wolfgang Schüssel.* Ueberreuter, Wien 2000, ISBN 3-8000-3758-0)
* Linda Martina Zeiler: *Was bleibt? Das politische Wirken und Vermächtnis von Dr. Fred Sinowatz.* Diplomlaboro, 2010 (Interrege disponeblas kiel PDF-aĵo.)

## Eksteral ligiloj 
* Artikolo de 2004 en la taggazeto *wienerzeitung.at*, kie la politikisto resumas sian politikan agadon.
* Nekrologo en la germana gazeto *Der Spiegel*. 
* Biografio sur la parlamenta retpaĝaro.

Kategorio:Aŭstraj politikistoj
Kategorio:Socialdemokratoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1929
Kategorio:Mortintoj en 2008
Kategorio:Kancelieroj de Aŭstrio
Kategorio:Framasonoj
Gábor Árpád Somorjai

**Gábor Árpád Somorjai** [ŝomorjai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Somorjai Gábor Árpád,** en Usono konata **Gabor A. Somorjai** estas hungara-usona kemiisto, profesoro, honora membro de Hungara Scienca Akademio (1990).

Gábor Árpád Somorjai https://en.wikipedia.org/wiki/G%C3%A1bor_A._Somorjai naskiĝis la  1935 en Budapeŝto.

## Biografio 
Gábor Árpád Somorjai devenis el juda familio. En 1944 Raoul Wallenberg savis lin de la nazioj. Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li studis en Teknikuniveristato de Budapeŝto. Post falo de Hungara revolucio de 1956 li rifuĝis al Usono, kie li plulernis, fine doktoriĝis en 1960 en Berkeley (Kalifornio). Li aliĝis al la esplorstabo de IBM, sed en 1964 li revenis al Berkeley por esti lektoro. Li okupiĝas precipe pri surfackemio kaj katalizo. Li ricevis precipe usonajn premiojn. Ekde 1999 oni donacas premion "Gabor A. Somorjai".

## Fontoj 
* biografio kun foto 
* biografio 
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 7-a paĝo)

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Usonaj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
László Deák-Sárosi

**László DEÁK-SÁROSI** [lAslO deAk-ŝAroŝi], laŭ hungare kutima sinsekvo **Deák-Sárosi László** hungara poeto, filmestetikisto, kritikisto, lingvisto, klasika gitaristo. Li naskiĝis en Odorheiu Secuiesc la 18-an de oktobro 1969.

## Kariero
László Deák-Sárosi infanaĝis en Praid. Li diplomitiĝis en Universitato de Temeŝvaro pri matematiko, poste li studis en klasika gitarfako en Muzikarta Fakmezlernejo Béla Bartók de Budapeŝto. En Scienca Universitato Loránd Eötvös li akiris diplomon pri hungara lingvo kaj filmteorio. De 1999 li estas redakcikomitatano de gazeto *Hazanéző* de Corund.

## Volumoj
*Teremtés (poemoj), Mafilm-Profilm Reklám Kft., Bp., 1992.
*A zene - Nyílt titok - Új módszer a komolyzene művelésére (studaĵo), magánkiadás, Bp., 1995.
*A kőgyerek játékszere (poemoj), Orpheusz Kiadó, Bp., 1996.
*Könyv a zenéről - Új módszer a komolyzene elvi és gyakorlati kérdéseinek megoldására (studaĵo), Edition Simonffy, Bp., 1997.
*Az igazság szája (poemoj), Littera Nova Kiadó, Bp., 1998.
*Újlatin gitártanulmányok (CD), magánkiadás, Bp., 2000.
*Álomjáró - A Hazanéző dalos könyve, muzikigitaj poemoj kun Nojata (kunulredaktoro, kunulaŭtoro), Hazanéző Könyvek, Korond, 2009.
*Üzenet, másképp - Hazanézős költők versei muzikigite kaj prezentite de Viktor Németh, (kunulredaktoro, kunulaŭtoro), Firtos Művelődési Egylet, Korond, 2012.
*Libás Matyi (epikpoemo), Üveghegy Kiadó, Százhalombatta, 2013.
*Keresztút (szonetkrono, kun grafikaĵoj de Klára B. Tóth), Üveghegy Kiadó, Százhalombatta, 2013.

## Fonto
*Hungara vikipedio

*Persona retejo

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj klasikaj gitaristoj
Hazanéző

**Hazanéző** (Hejmenrigardanto) estas hungarlingva kultura-literatura periodikaĵo de Salregiono eldonita de Kultura Societo FIRTOS aperinta en Corund fondita en 1990. 
## Fondinta ĉefredaktoro
*Lajos Ambrus 
## Redaktoro
*Lajos Ambrus 
## Redakcikomitato
*Domokos Bölöni, László Deák-Sárosi, László Király, Sándor Majla, Lajos Páll, János Ráduly, Zoltán Tófalvi. 
## Fonto
*Retpaĝo de muzeo Sovata 

Kategorio:Hungaraj gazetoj
Kategorio:Literaturaj gazetoj
Kategorio:Kulturaj gazetoj
Perfido

**Perfido** estas ago de mallojaleco. Laŭ PIV, perfido estas ago de tiu, kiu “malbone servas la interesojn de iu persono aŭ de grupo, al kiu oni apartenas, por profito de alia malamika persono aŭ grupo”. Perfidantoj en milito nomiĝas dizertintoj.

## En la biblio 
Bone konata ekzemplo de perfido estas menciata en la biblio. En la evangelio laŭ Marko, la apostolo Judaso Iskarioto perfidis Jesuon indikante lin al la judaj pastroj, kiuj intencis mortigi Jesuon:

Kiam Judaso venis al Jesuo kun la pastroj, li montris al ili Jesuon per kisi lin:

## Vidu ankaŭ 
* Adulto
* Intrigo
* Konspiro
* Mensogo
* Spionado
* Filmo *Senbedaŭre pri nia juneco*

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Kanto "Per Fido": https://www.youtube.com/watch?v=qrT_qhi0f2o

Kategorio:Etiko
Kategorio:Sekretoj
János Somosi

**János Somosi** [jAnoŝ ŝomoŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Somosi János** estis hungara teologo, bibliotekisto, lingvisto, instruisto, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1834). Lia origina nomo estis *Ködöbőcz János*, lia pli nova nomo aperis kelkfoje kiel *Somossy*.

János Somosi http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/092/pc009294.html#5 naskiĝis la  1783 en Hungara reĝlando en Bodzásújlak (nuntempa Novosad en Slovakio). Li mortis la  1855 en Sárospatak.
eta|János Somosi

## Biografio 
János Somosi lernis en Sárospatak, poste li instruis kaj zorgis pri la biblioteko samloke. Post jaroj li plulernis en Göttingen. Hejmenveninta en 1815 li instruis en akademio de Sárospatak, kie post 3 jaroj jam instruis teologion jam kiel profesoro. Li pastriĝis en 1820. Post 3 jaroj li denove iĝis bibliotekisto, krome li havis ankaŭ ekleziajn kaj ŝtatajn taskojn.

## Verkaro (elekto) 
* *A dogmatika theologiának első vonásai* (1827, 1835, 1843)
* '' 'Sidó grammatika* (Juda gramatiko), (1832-1833)
* **Sankta Biblio** (1835) - kiel eldonisto
* *A hittan vázlata'' (1854)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero S kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero S kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio(la teksto estas legebla pli malsupre)

Kategorio:Hungaraj teologoj
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj bibliotekistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Julius Raab

**Julius RAAB** (naskiĝinta la 29-an de novembro 1891 en Sankt Pölten, mortinta la 8-an de januaro 1964 en Vieno) estis aŭstra politikisto.

## Kariero politika 
La konstruinĝeniero estis membro de la Kristansociala Partio (CP) kaj de 1927-34 deputito en la Nacia Konsilio, krome landa gvidanta de la duonarmea *Heimwehr* en Malsupra Aŭstrio.

Fondinte la *Gewerbebund* en 1934, li kreis la unuan unuecan organizon de la metifarantoj en la lando. Sub Kurt Schuschnigg li estis en 1938 (de la 16-a de februaro ĝis la 11-a de marto) ministro pri komerco kaj trafiko.

## Kunkonstruanto politika de postmilita Aŭstrujo 
En 1945 li kunfondis la ÖVP kaj la Porkomercan Asocion (*Wirtschaftsbund*), kiun li gvidis ĝis 1963. De 1952-66 estis nacia partiestro, de 1945-64 deputito en la Nacia Konsilio. En la provizora registaro de Karl Renner, kiu estis formiĝinta la 27-an de aprilo 1945, li estris (ĝis la 20-an de decembro) la sekcion pri konstruaĵoj kaj rekonstruado.

Ekde la 2-a de aprilo 1953 li estis kanceliero kaj - unuanime kun la socialdemokratoj - progresigis, akcelis, stimulis la ekonomian ekfloron de la ŝtato: i.a. danke al la stabiligo de la mono, enstalo de la korporaciisma sistemo, aniĝo de Aŭstrujo de la Eŭropa Liber-Komerca Asocio).

Kune kun sia ministro Leopold Figl li sukcesis farigi en 1955 la ŝtattraktaton, kiu politike sendependigis la landon.

## Verkoj (elekto) 
* *Verantwortung für Österreich* (1961)
* * Selbstporträt eines Politikers* (1964)

## Literaturo 
* Hannes Schönner: *Julius Raab - Baumeister des freien Österreich.* En: Ulrich E. Zellenberg (eld.): *Konservative Profile. Ideen und Praxis in der Politik zwischen FM Radetzky, Karl Kraus und Alois Mock.* Leopold Stocker Verlag, Graz-Stuttgart 2003 ISBN 3-7020-1007-6, p. 379–394.

## Eksteraj ligiloj 
* Kritikega artikolo pri kelkaj trajtoj politikaj de Raab. 
* Hejmpaĝo de la fondaĵo *Julius-Raab*.

Kategorio:Aŭstraj politikistoj
Kategorio:Konservativistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1891
Kategorio:Mortintoj en 1964
Kategorio:Kancelieroj de Aŭstrio
Burgo Elmstein

eta|burgo Elmstein – rigardo de burgroko kaj la ruino de la kirasmuro el sudorienta direkto

La **bugo Elmstein** estas ruino de mezepoka kastelo sur 290 metro alta roko ĉe la noda flanko de la valo de la rivero Speyerbach en la Palatinata Arbaro super la vilaĝo Elmstein, distrikto Bad Dürkheim, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

## Historio 
Probable la la burgo estis konstruata antaŭ la 13a jarcento de palatinoj por sekurigi la envalan vojon. La vazaloj estis pincernoj. La burgo estas en posedo de la Kurpfalz. Inter 1220 ĝis 1230 la ĉirkaŭmuro estis konstruata. Imperiestro Ludwig la bavaro lasis en 1329 la burgon ak sia palatinata kuzo. 1419 ĝis 1437 la burgo estis palatingrafa feŭdo en la posedo de la grafo Johann V. von Sponheim. En la jaro 1466 la burgon ricevis Erhard von Remchingen de princelktisto Friedrich la 1a kiel garantiaĵo. 1513 Heinrich von Pagk ricevis la burgon kiel feŭdon. Dum la palatinata kampara milito en la jaro 1525 la burgo estas parte detruita. Palatingrafo Johann Casimir heredis en 1576 la burgon. Ankaŭ dum la tridekjara milito (1648) estas detruoj ĉe la burgo. 1689 dum la milito de palatinata sukcedo la burgo komplete estis detruita. Poste ĝi fariĝis privata posedo

## Priskribo 
## Literaturo 
* Jürgen Keddigkeit, Alexander Thon, Karl Scheurer Rolf Übel: *Pfälzisches Burgenlexikon, Band 1: A-E*. 2. Auflage, Institut für pfälzische Geschichte und Volkskunde Kaiserslautern, Kaiserslautern 2003, ISBN 3-927754-51-X, S. 473-483.
* Arndt Hartung, Walter Hartung: *Pfälzer Burgenbrevier: Aufbaustudien*. 6. Auflage. Pfälzische Verlagsanstalt, Ludwigshafen 1985, ISBN 3-9801043-0-3.
* Walter Herrmann: *Auf rotem Fels - Ein Führer zu den schönsten Burgen der Pfalz und des elsässischen Wasgau*. DRW-Verlag, Leinfelden-Echterdingen 2004, ISBN 3-7650-8286-4, S. 48-49.
* Günter Stein: *Burgen und Schlösser in der Pfalz*. Weidlich, Frankfurt/Main 1976, ISBN 3-8035-8356-X.
* Alexander Thon (Hrsg.): *Wie Schwalbennester an den Felsen geklebt. Burgen in der Nordpfalz*. 1. Auflag. Schnell + Steiner, Regensburg 2005, ISBN 3-7954-1674-4, S.&nbsp;40–43.

## Eksteraj ligiloj 
* Rekonstruktionszeichnung von Wolfgang Braun 

Elmstein
Kategorio:Elmstein
Kategorio:Kulturmonumentoj en la distrikto Bad Dürkheim
Kategorio:Konstruaĵoj en la palatinata arbaro
Preĝejo Sankta Triunuo (Somogysárd)

**Preĝejo Sankta Triunuo** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en vilaĝo Somogysárd laŭ la ĉefplaco.

## Historio 
En tiu loko familio Sommsich konstruis preĝejon en la 1750-aj jaroj. En la proksimeco estis iam preĝejeto, kiu paŝo post paŝo neniiĝis. La orgeno estis farita en 1939. La preĝejo estis lastfoje renovigita en 2009.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas en korto. La fasado komenciĝas je kvadrata turo, malsupre la enirejo troviĝas. Navo sekvas la turon, la navo formas krucon. Interne la barokaj predikejo, mebloj, altaroj devenis el la 18-a jarcento, sed la ligna skulptaĵo pri Madono venis el la pli frua jarcento.

Kermeso okazas en la tago de Sankta Triunuo, tio estas la sekva dimanĉo post la pentekosta dimanĉo.

## Fontoj 
* hungare kun foto
* hungare kun multe da fotoj
* hungare
* hungare

Somogysard
Somogysard
Perovo (Simferopola distrikto)

**Perovo** (, , ) estas vilaĝo en la Simferopola distrikto de Aŭtonoma Respubliko Krimeo (Ukrainio), administra centro de la Perova komunumo. Laŭ la censo de la jaro 2001 en la vilaĝo loĝis 3880 homoj.

## Geografio 
La vilaĝo situas tuj ĉe la sud-okcidenta administra limo de Simferopolo kaj estas fakte ties antaŭurbo. Krom Simferopolo la plej proksimaj loĝlokoj al Perovo estas la vilaĝoj Moloĉno (situanta duonkilometron sud-okcidente) kaj Dubko (situanta ĉ. kilometron nord-okcidente).

## Historio 
La teritorio de la nuna vilaĝo estis loĝata delongege; ĉi tie estis trovitaj restaĵoj de kelkaj setlejoj, apartenantaj al paleolitiko.

La unuaj fidindaj historiaj informoj pri Perovo aperis en la jaro 1784 (sub la nomo *Bodan*). Laŭ la statistikaj informoj de la jaro 1805 la vilaĝo konsistis el 18 kortoj kaj estis loĝata de 99 homoj (ĉiuj el ili estis krime-tataroj). Meze de la 19a jarcento la vilaĝo plene senhomiĝis pro amasa elmigro de krime-tataroj en Turkion kaj fine de la jarcento troviĝis en ruinoj. Komence de la 20a jarcento sur la teritorio de la nuna vilaĝo troviĝis malgranda privata agrikultura entrepreno.

La renaskiĝo de la vilaĝo komenciĝis nur fine de la 1920-aj jaroj, kiam oni ekkonstruis ĉi tie grandan birdobredan fabrikon. La laborista setlejo ricevis la statuson de vilaĝo (nomitan laŭ la historia nomo *Bodani*) en 1932. La birdobreda fabriko rapide iĝis granda kaj ekonomie grava entrepreno (en la jaro 1953 ĝi estis dekorita per Lenin-ordeno omaĝe al rusa submarŝipisto, Heroo de Sovetunio, Ivan Perov (vivojaroj 1910-1989).

### Dinamiko de la loĝantaro 
* 1805 — 99 homoj
* 1864 — 5 homoj
* 1939 — 319 homoj
* 1989 — 3485 homoj
* 2001 — 3880 homoj

## Nuntempo 
Laŭ la rezultoj de la tutukrainia censo de la jaro 2001 en la vilaĝo loĝis 3880 homoj (la pli ĝisdataj pritaksoj de la jaro 2009 mencias 3754 loĝantojn). La areo de la vilaĝo estas 53,7 hektaroj, la kvanto de kortoj estas 1397.

La ĉefaj ekonomiaj branĉoj de la vilaĝo estas agrokulturo, besto- kaj birdobredado. Interalie, ĉi tie troviĝas kelkaj birdobredaj entreprenoj, aperintaj surbaze de la birdfabriko «*Juĵnaja*», kiu dum la sovetiaj tempoj estis tre granda. La vilaĝo estas ligita per la busa transporto al la aliaj vilaĝoj de la Perova komunumo; al Simferopolo ĝi estas ligita per kutima enurba transporto.

## Referencoj 
## Ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Vilaĝoj de Krimeo
Kategorio:Loĝlokoj de la Simferopola distrikto
Ture Sventon

Ture Sventon estas fikcia detektivo en sveda literaturo por infanoj, ĉe naŭ verkoj de Åke Holmberg. La libroj estas parodioj de detektivhistorioj.

Ture Sventon estas "praktikanta privatdetektivo", kies oficejo situas en Reĝina Strato (Drottninggatan), en Stokholmo. Li kredeble estas la plej bona privatdetektivo en la tuta lando. La problemo (en la unua libro) nur estas ke li mem estas la sola kiu scias tion.
La plej bona amiko de Ture Sventon, sinjoro Omaro, ĉiam partoprenas en la solvado de la kazoj. Sventon kaj Omaro renkontiĝas la unuan fojon kiam Omaro klopodas (kaj finfine sukcesas) vendi flugantan tapiŝon al Sventon.

Ture Sventon estas konata pro sia lispo, pro tio ke li manĝas multe da fastobulkoj kaj pro sia fluganta tapiŝo.

Libroj pri Ture Sventon en la sveda:
* *Ture Sventon privatdetektiv*
* *Ture Sventon i Öknen*
* *Ture Sventon i London*
* *Ture Sventon i Stockholm*
* *Ture Sventon i Paris*
* *Ture Sventon och Isabella*

Libroj pri Ture Sventon tradukitaj al Esperanto: *Ture Sventon en Londono* (origine Ture Sventon i London), tradukita de Malte Markheden, kaj Ture Sventon en la dezerto, tradukita de Louise Agnesdotter kaj Carl-Olof Selenius.

Kategorio:Sveda literaturo por infanoj
Sventon, Ture
Sventon, Ture
Kategorio:Svedlingva literaturo por infanoj
Finnaj militinfanoj en Svedio

Dum la Dua Mondmilito ĉirkaŭ 70 000 **Finnaj infanoj** (en finna *sotalapset* en sveda *krigsbarn*) estis elhejmigitaj el Finnlando, ĉefe al Svedio, sed ankaŭ al Norvegio kaj al Danio.

Asocio de Finnaj Militinfanoj komencis sian agadon antaŭ pli ol 20 jaroj post fondiĝo printempe 1992. La stokholmanoj jam fondis sian lokan asocion kelkajn monatojn antaŭe kaj komune trajnis al Borlänge por partopreni la eventon. Multaj partoprenantoj venis el diversaj partoj de Svedio kaj estis granda ĝojo por ili renkonti ”la gefratojn” kun similaj sed samtempe malsimilaj spertoj de la infanaĝo. Post tiu unua kunveno ĉiujare okazis renkontiĝoj en Svedio kaj en Finnlando, kie oni fondis ankaŭ tutlandan organizon por la militinfanoj sed ankaŭ plurajn lokajn asociojn.

## Konataj finn(land)aj militinfanoj en Svedio 
* Wenzel Hagelstam
* Laila Kinnunen, kantisto
* Martin Saarikangas, entreprenisto

## La temo fikcie 
**Äideistä parhain* (2005), filmo pri la afero, kandidato je la premio Oscar de la plej bona eksterlanda filmo
*Veikko Mäkimaa, al Finnlando adolte reirinta militinfano en la televida serio Kotikatu (aktoris Kent Sjöman).

## Notoj 
Kategorio:Dua Mondmilito
Kategorio:20-a jarcento en Svedio
Kategorio:Historio de Finnlando
Kategorio:20-a jarcento en Finnlando
Poliez-Pittet

**Poliez-Pittet** estas komunumo en la Distrikto Centro de Vaŭdo en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 712 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Poliez-Pittet situas sur la molasaj montetoj de Jorat en la Vaŭda Mezlando ĉe la okcidenta flanko de la valo de la rivero Mentue en sudoriento de la regiono nomita Centro de Vaŭdo (en la franca lingvo *Gros-de-Vaud*), en distanco de proksimume 10 kilometroj nordnordoriente de la kantonĉefurbo Laŭzano kaj 5 kilometroj oriente de la distriktĉefurbo Echallens. La komunumo konsistas el la vilaĝo Poliez-Pittet kaj la setlejoj Pralet, Méregniaux kaj Chenau, kaj diversaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,01&nbsp;km², de kiuj 35,1% estas kovritaj de arbaro, 55,5% servas por agrikulturo kaj 9,4% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Poliez-Pittet limas en nordo al Montilliez, en oriento al Jorat-Menthue, en sudo al Froideville, kaj en okcidento al Bottens.

## Trafiko 
Tra Poliez-Pittet pasas en nordoriento al kantona ĉefvojo n-ro 15 de Laŭzano al Thierrens. Tra la vilaĝocentro kondukas konekta vojo de Bottens al Dommartin, kaj konekta vojo konektas la vilaĝocentro kun la kantona ĉefvojo. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A9 situas proksimume 8 kilometrojn sudsudokcidente de la komunumo apud Laŭzano.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Poliez-Pittet datiĝas el la jaro 1160 kiel *Poleto*. Fine de la 19-a jarcento en Poliez-Pittet estis elfositaj la restaĵoj de gaŭla-romia setlejo, kie estis trovitaj pluraj bronzaj statuetoj. Dum mezepoko Poliez-Pittet apartenis al la nobela familio de Bottens. En la jaro 1348 ĝis akiris kune kun la Subvoktejo Bottens la Senjoroj de Orbe kaj Echallens. De 1474 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Poliez-Pittet apartenis al la komunuma berna kaj friburga Senjorujo Orbe-Echallens. Post la revolucio ĝi apartenis al la Distrikto Echallens, kaj surbaze de la administra reformo de 2006 ĝi kun efiko de la 1-a de januaro 2008 ĝi estis integrita al la nova Distrikto Centro de Vaŭdo.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Pittet
* Aliaj lokoj kun la nomo Poliez

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Poliez-Pittet
Listo de difavoratoj

La **listo de difavoratoj** () estis listo de 36 paĝoj, kiun en nazia Germanujo de la jaro 1944 dum la fina fazo de la Dua Mondmilito kompilis la propagandoministrejo, Joseph Goebbels kaj Adolf Hitler. Ĝi entenis 1041 artistojn, kiujn la nazia reĝimo taksis kiel gravaj. La nomo baziĝas sur la aktonomo de la listo kaj estas do la oficiala nomo uzata de la propagandoministrejo.

## Surlistigitoj 
Jen kelkaj el la surlistigitoj, pri kiu ekzistas artikolo en eo-vikipedio:
* Georg Kolbe (1877–1947), skulptisto
* Gerhart Hauptmann (1862–1946), verkisto
* Heinrich Lilienfein (1879–1952), verkisto
* Hans Pfitzner (1869–1949), komponisto
* Richard Strauss (1864–1949), komponisto
* Wilhelm Furtwängler (1886–1954), orkestrestro kaj komponisto.
* Johann Nepomuk David (1895–1977), komponisto
* Josef Marx (1882–1964), komponisto
* Carl Orff (1895–1982) 
* Herbert von Karajan (1908–1989), orkestrestro
* Hans Knappertsbusch (1888–1965), orkestrestro
* Joseph Keilberth (1908–1968), orkestrestro
* Clemens Krauss (1893–1954), orkestrestro
* Wilhelm Kempff (1895-1991), pianisto
* Gustaf Gründgens (1899–1963), aktoro, reĝisoro kaj intendanto
* Helge Rosvaenge (1897–1972), operkantisto (tenoro)
* Hans Albers (1891–1960), aktoro
* Johannes Heesters (1903–2011), aktoro kaj kantisto, de Goebbels surlistigita kiel nemalhavebla aktoro por la filmproduktado, kun la aldona rimarko "eksterlandano
* Paul Hörbiger (1894–1981), aktoro
* Heinz Rühmann (1902–1994), aktoro
* Ernst Liebermann, pentristo

## Literaturo 
* Ernst Klee: *Das Kulturlexikon zum Dritten Reich. Wer war was vor und nach 1945*. S. Fischer, Frankfurt am Main 2007, ISBN 978-3-10-039326-5.
* Oliver Rathkolb: *Führertreu und gottbegnadet. Künstlereliten im Dritten Reich*. Österreichischer Bundesverlag, Wien 1991, ISBN 3-215-07490-7.

## Eksteraj ligiloj 
* Joachim Riedl: Wer war Karl Böhm En: Die Zeit de la 17-a de novembro 2005

## Referencoj 
Kategorio:Arto en nazia Germanio
Kategorio:Germanio en la Dua Mondmilito
Kategorio:Listoj de artistoj
Kategorio:1944
Poliez

**Poliez** estas elemento de pluraj geografiaj nomoj.
* **Poliez-Pittet** estas komunumo de la Distrikto Centro de Vaŭdo en Kantono Vaŭdo en Svislando.
* **Poliez-le-Grand** estas iama komunumo kaj nuntempe vilaĝo de la komunumo Montilliez de la Distrikto Centro de Vaŭdo en Kantono Vaŭdo en Svislando.
Pittet

**Pittet** estas apirtana (malnova franca dialekto) vorto por *malgranda*. Ĝi estas elemento de diversaj geografiaj nomoj en Svislando.
* **Essert-Pittet** estas komunumo de la Distrikto Vaŭda Nordĵuraso en Kantono Vaŭdo en Svislando.
* **Poliez-Pittet** estas komunumo de la Distrikto Centro de Vaŭdo en Kantono Vaŭdo en Svislando.
* **Champ Pittet** estas vilaĝo de la komunumo Cheseaux-Noréaz de la Distrikto Vaŭda Nordĵuraso en Kantono Vaŭdo en Svislando.
Éva Sükösd

**Éva SÜKÖSD** [sykoeĵd] rumania hungara geologino-geografino. Ŝi naskiĝis en ? la 22-an de julio 1928. Ŝi estas la edzino de eduksciencisto János Sükösd.

## Kariero
Éva Sükösd  akiris diplomon pri geologio-geografio en Universitato Bolyai de Kluĵo (1953) kaj ŝi estis scienca esploristino, kaj ŝi instruis en la sama universitato, poste en UBB (1953–70); en Porperfektiga Instituto Pedagogia (1970–77). De 1977 ŝi vivas kun sia familio en Hungarujo kaj laboris ĉe la Centra Statistika Oficejo de Budapeŝto. De 1960 ŝi publikigis kun kunulaŭtoroj pri socigeografio en rumanaj revuoj Studia Univ. Babeş–Bolyai kaj pri instruadaj metodikoj en Tanügyi Újság. 

## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj geografoj