open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ateneo Léonie de Waha

eta|La lernejo en 2010. eta|La mozaikoj de la naĝejo ene de la liceo. eta|Pentraĵoj en la kemia fakĉambro. eta|Detaloj de la reliefo de ĉe la ĉefa enirejo. La ** Ateneo Léonie de Waha** (france: *Athénée Léonie de Waha*) estas liceo en la centro de Lieĝo, ĉe la bulvardo d'Avroy.

## Historio 
La lieĝa urbestro Jules d'Andrimont petis Léonie de Waha fondi gimnazio por lernantinoj, ĉar ĝis tiam en la tuta urbo ne estis iu loko de supera kleriĝo por knabinoj. Ŝi fondis, en la Hazinelle-strato, la lernejon *Institut supérieur de demoiselles* (1868), kiun la urbo Lieĝo ektenadis ekde 1878 (poste sub la nomo *Lycée de Waha*). Religia instruado fariĝis laŭkonfesie sed ankaŭ ties tuta nefrekvento permesatas. Pro protestoj de kelkaj pri samtempa eninstruistara ĉeesto de protestanta pastoro kaj eĉ juda rabeno krom katolika pastro la lieĝa episkopo menacas ekskomunikon de ĉiuj engaĝiĝintoj. En la tago de la inaŭguro fakte ĉiuj anatemitis far Monsinjoro de Montpellier. Ties posteulo Doutreloux nuligis tuj tiun paŝon.

Konstruo de la nova konstruaĵo de ĉe la Avroy-avenuo fariĝis inter 1937-40 laŭ la planoj de la arkitekto Jean Moutschen. Tiam 18 artistoj valonaj  faris dudekonon da originalaj verkoj por la lernejo (freskoj, plataj reliefoj, mozaikoj, pentraĵoj, vitraloj).

Dum la Dua mondmilito troviĝas en la konstruaĵoj la surlokaj burooj de Gestapo.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo tipas por la modernismo: monumenta, funkcia, enkorpiganta diversajn spacojn en tiam furora maniero (laborejoj, naĝejo, internulejo, festosalonego, muziksalonego) kaj la jam menciitan dudekonon da artaĵoj de lokanoj. La naĝejo estas ornamita per mozaikoj de Adrien Dupagne. La konstruaĵo havas vitralojn de Marcel Caron, pentraĵon de Fernand Steven, survitran pentraĵon de Edgar Scauflaire, du freskojn de Auguste Mambour kaj de Robert Crommelynck, verkoj de Auguste Donnay, Edmond Delsa, mozaiko de Oscar Berchmans.
En la 17-a de majo 1999 la lernejo nomumitis elstara nemovebla heredaĵo de Valonujo.

### Plataj reliefoj 
Sur la fasado troviĝas la sekvontaj plataj reliefoj: ''L'Etude* de Adelin Salle; *L'Insouciance de la jeunesse'' de Louis Dupont kaj de Robert Massart.

## Eksteraj ligiloj 
* Bildoj de la liceo kiel ankaŭ de ĝiaj artaĵoj.
* Hejmpaĝo. 

## Piednotoj 
Kategorio:Gimnazioj
Kategorio:Lieĝo
Burgo Freudenkoppe

La **burgo Freudenkoppe** estas la ruino de altaĵburgo, 1&nbsp;km sudoriente de la vilaĝo Nerothsur la monto Nerother Kopf en la distrikto Vulkaneifel, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

## Situo 
La ruino troviĝas sur 610 m alta (super marnivelo) bazalta konuso, nome Nerother Kopf, ĉ. 5,5&nbsp;km okcidente de la distrikturbo Daun. Dum la tempo de la konstruo la burgo estis la nordorienta limo de la graflando Luksemburgo.

## Historio 
La burgo estis menciita la unuan fojon en 1337 kaj finkonstruita en la jaro 1340 kiel *castrum Froudenkube* fare de Johann von Luxemburg, reĝo de Bohemio. Ĝi servis al la sekureco de la nordorienta limo de la luksemburga senjorlando al kiu Neroth apartenis. Post la morto de Johannes la 1a la Blindulo sia filo kaj sekvanto Karl 1a de Luksemburgo, la posta imperiestro Karl 4a, donacis en la jaro 1346 la fortikaĵon al la princelektidtoj kaj Trevira ĉefepiskopo Balduin von Luxemburg (1285–1354). Ĝi servis al li en la jaro 1353 dum la sieĝado de la burgo Daun. La tiama giganta burgdomo estis konstruata post 1440 sub la tiama burggrafo kaj posta preposto (sub Johann II. von Baden) Philipp von Sierck. Li estis frato de la avaliro Arnold von Sierck († 1444) kaj onklo de la posta princelektisto kaj ĉefepiskopo de Treviro Jakob I. von Sierck. Probable ĝi estis malkonstruita ĉ. 1689 de fraancaj trupoj.

## Instalaĵo 
La preskaŭ kvadrata loĝturo kaj ĉefturo (projekcia plano de 8,40 m x 8,60 m) en la orienta duono de la burga korto superis la trapezforman ringmuron. La burgo estas ĉirkaŭita je tri flankoj de burgfosaĵo (sekfosaĵo). En la jaroj 1984/85 la konservitaj restaĵoj de la ruino estis resanigitaj.

## Eksteraj ligiloj 
* germanlingva paĝo de la komunumo Neroth 

## Referencoj 
Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
10959 Apenino

**10959 Apenino** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj geedzoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la *Palomar–Leiden survey*.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Apeninoj, montaro etendiĝanta laŭlonge de Italio sur 1400&nbsp;km de la Golfo de Genua ĝis la Mesina Markolo. Tiu montĉeno fakte trairas la markolon ĝis Sicilio, kie la montoj estas geologie tre aktivaj, precipe Etna (3328 m).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Guaynabo

**Guaynabo** [gŭajnabo] estas urbego, universitata urbo kaj municipo en norda parto de Porto-Riko. Ĝi apartenas al urbaro de San-Juano (Porto-Riko).

## Bazaj informoj 
eta|maldekstra|Loko de Guaynabo en Porto-Riko
* Areo: 70&nbsp;km²
* Loĝantaro: ĉ. 100 000
* Supermara alteco: 189 m
* Horzono: UTC-4h
* Poŝtkodoj: 00965, 00966, 00968, 00969, 00971, 00970

## Geografio 
eta|maldekstre|
Guaynabo situas preskaŭ ĉe la norda marbordo de la insulo. En la proksimeco troviĝas urbegoj Bayamón (Porto-Riko), Caguas kaj San-Juano.

## Historio 
*Caparra* estis fondita en 1508 kiel la unua hispana komunumo de la insulo. Ĝi estas hodiaŭ parto de Guaynabo. Caparra estis forlasita en 1521, la loĝantoj translokiĝis al San-Juano. Guaynabo estis fondita en 1769.

## Trafiko 
Guaynabo havas servon de tiuj turismaj busoj, kiuj similas al tramoj. La urbo ankaŭ havas busan sistemon, kiu kovras la tutan metropolan areon, krome du stacidomoj funkcias. Guaynabo havas ŝoseon al San-Juano.

## Amaskomunikiloj 
* gazeto *El Nuevo Día*

## Klimato 
En Guaynabo tropika musona klimato regas. Jare pluvas (neniam neĝas) 1318 mm. En ĉiuj monatoj pluvas. La averaĝa temperaturo varias inter 21-30 °C.

## Ĝemelurboj 
*  Albolote, Hispanio

## Vidu ankaŭ 
* Urba trajno de San-Juano

## Fontoj 
* angla Vikipedio helpe de Guglo
* artikolo en la *Brita Enciklopedio* 
* mapo 

Kategorio:Urboj de Porto-Riko
San Ignacio

La nomo **San Ignacio** [iĥNAzio] (la hispana nomo de la kristana sanktulo Ignaco) havas diversajn signifojn.

Interalie temas pri
* la komunumo San Ignacio Cerro Gordo kaj ties ĉefa loĝloko en la subŝtato Jalisco de Meksiko, pri
* la komunumo San Ignacio (Sinaloa) kaj ties ĉefa loĝloko en la subŝtato Sinaloa same de Meksiko, pri
* provinco kaj distrikto de la departemento Kaĥamarkio en Peruo, kaj pri
* urbo *San Ignacio* en Belizo, en kies proksimeco situas la ruinoj de la majaa urbo Xunantunich.

Krome en pluraj aliaj hispanlingvaj landoj estas loĝlokoj nomataj laŭ la sanktuloj, kaj kompreneble estas multaj katolikaj kirkoj, lernejoj, universitatoj kaj aliaj institucioj origine fonditaj de kristanoj, kiuj havas tiun nomon.
Burgo Gerolstein

La  **burgo Gerolstein**, ankaŭ nomata  **Löwenburg** (en esperanto: „Leonburgo“), estas la ruino de altaĵburgo apud la urbo  Gerolstein en la  distrikto Vulkaneifel,  germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. 

## Situo 
La  terkonusa burgo troviĝas supre de  Gerolstein. La ruino situas sur roka monteto kovrita de antaŭa roko. Apudas la valo de la rivero Kyll, maldekstra alfluanto de la Mozelo kaj plej longa rivero de de la mezmontaro Ejfelo.

## Historio 
## Konstruaĵo 
## Literaturo 
* Michael Losse: *Hohe Eifel und Ahrtahl. 57 Burgen und Schlösser*, Stuttgart 2003, S. 66 f.
* Ernst Wackenroder (Bearb.): *Die Kunstdenkmäler des Kreises Daun.* (Die Kunstdenkmäler der Rheinprovinz, 12., Düsseldorf 1928, S. 85 ff.)

## Reetligoj 
* Burg Gerhardstein auf der Datenbank der Kulturgüter in der Region Trier 
* Burg Gerolstein bei burgenwelt.de

## Referencoj 
Kategorio:Burgoj  en Rejnlando-Palatinato
Jan Żaryn

**Jan Krzysztof Żaryn** (naskiĝis la 13-an de marto 1958) – pola historiisto, universitata instruisto, socia aganto, profesoro pri homa scienco.

## Vivo 
En 1984 finis Historian Fakultaton de Varsovia Universitato kun specialiĝo: arkivoj. Jaron poste dum postdiplomaj studoj iĝis pedagogo. Kiel studento kunkreis universitatan aŭtonomecon. En la jaroj 1984–1990 laboris kiel instruisto pri historio en liceoj de Varsovio.

De 1986 verkas por "Acta Poloniae Historica", "Kwartalnik Historyczny" (Historia Jarkvarona Revuo), "Biuletyn IPN" (Bulteno de Instituto pri Nacia Memoro), "Przegląd Katolicki" (Katolika Revuo), "Ład" (Ordo), "Gazeta Niedzielna" (Semajna Gazeto) en Londono, "Gazeta Polska", "Arcana" kaj "Więź". En 1989 membriĝis al Sendependa Aŭtonomeca Sindikato Solidareco.

En 1997 doktoriĝis per disertaĵo titolita "Rilatoj inter ŝtata regopovo kaj Romkatolika Eklezio en Pollando en la jaroj 1945–1950". En 1999 iĝis sekretario de la Komitato por Memorigi Polojn Savantajn Judojn, kaj en 2004 prezidanto de Historia Komisiono de tiu ĉi Komitato. En la jaroj 2000–2003 estis membro de Programa Konsilio de la Fondaĵo de Pola Episkoparo "Verko de la Nova Jarmilo". Decembre 2000 eklaboris en Buroo de Publika Edukado de Instituto pri Nacia Memoro. De 2003 lekcias en la Universitato al Kardinalo Stefan Wyszyński kaj en Varsovia Universitato.

En 2003 habilitiĝis per "Historio de Katolika Eklezio en Pollando 1944-1989 ĉe Historia Instituto de Pola Scienca Akademio.
Januare 2006 iĝis direktoro de la Buroo de Publika Edukado, sed aprile 2009 estis forigita de la posteno pro radia intervjuo en kiu dubindigis pravecon de Lech Wałęsa. Ekde 2007 membro de la Konsilio de Fondistoj de la Fondaĵo al "Anatemitaj Soldatoj". Li ankaŭ kunsidas en historia konsilio de la Soldat-Asocio de Naciaj Armitaj Fortoj de Pollando.

Jan Żaryn specialiĝas pri la plej nova historio, precipe de la katolika eklezio en Pollando en la 20-a jarcento, nacia tendaro kaj politika historio de elmigrintaro post 1945.
De majo 2013 estas ĉefredaktoro de historia revuo *W Sieci Historii* (En Reto de Historio), eldonata paralele kun semajnrevuo *W Sieci* (En Reto)

## Bibliografio 
* Plena listo de publikaĵoj 

## Eksteraj ligiloj 
* Blogo de Jan Żaryn

Kategorio:Polaj historiistoj
Kategorio:Polaj politikistoj
Kasselburg

eta|ruino Kasselburg
La burgo **Kasselburg** estas la ruino de altaĵburgo sur 490 m alta bazaltroko supre de la komunumo Pelm proksime de Gerolstein en la distrikto Vulkaneifel, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.
eta|hochkant|maldekstre|pordeg- kaj loĝturo de la Kasselburg
eta|maldekstra

## Referencoj 
## Literaturo 
* Alfred Dahn: *Die Kasselburg. Geschichte und heutige Verwendung. * In: Eifelverein (Hrsg.): *Jahrbuch des Kreises Daun 1976. Erzählungen, Geschichten und aktuelle Daten*. Weiss, Monschau 1977, , S. 19ff.
* Matthias Kordel: *Kasselburg*. In: *Die schönsten Schlösser und Burgen in der Eifel*. 1. Auflage. Wartberg, Gudensberg-Gleichen 1999, ISBN 3-86134-482-3, S. 32–33.
* Michael Losse: *Kasselburg*. Beitrag in: *Hohe Eifel und Ahrtal* (Joachim Zeune (Hrsg.)). Konrad Theiss Verlag GmbH, Stuttgart 2003. S. 74–77 ISBN 3-8062-1775-0.

## Eksteraj ligiloj 
* Die Kasselburg im Internetauftritt von „Burgen, Schlösser, Altertümer Rheinland-Pfalz“
* Internetauftritt des Adler- und Wolfparks Kasselburg 
* Rekonstruktionszeichnung  von Wolfgang Braun

Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Pli ol nenio

**Pli ol nenio** povas esti:
* albumo de Martin & la talpoj, vidu Pli ol nenio (muzikalbumo)
* kanto de Martin & la talpoj
* kanto de Persone
Lago Moreno

eta|240px|dekstra|Vido de la lagoj **Nahuel Huapi** kaj **Moreno** el la *Punto Panorámico* (rigardejo) en la *Circuito Chico* (malgranda itinero).
La **lago Moreno** (bruna) estas lago de glaĉera deveno situanta en la provinco Río Negro, Argentino, en la departemento Bariloche.

Ĝi havas proksimuman areon de 1.640 hektaroj. Ĝi estas situanta proksime de la urbo San Carlos de Bariloche, kaj estas turisma celo tre populara kaj por loĝantoj kaj por vizitantoj. Ĉe ties bordoj estas du malgrandaj turismaj setlejoj, nome Colonia Suiza kaj Villa Llao Llao.

Sude de la lago staras la montoj **cerro López**, kies kruta konturo dominas la pejzaĝon, kaj la **cerro Goye**. Norde, ĝi estas separata disde la tre proksima lago Nahuel Huapi, en kiu ĝi elakviĝas tra mallonga kanalo, danke al serio de montetoj inter kiuj la **cerro Llao Llao** kaj la **cerro Campanario**.

Kurioza karaktero de tiu lago estas ke ĝi estas dividita en du partoj similgrandaj, nome Lago Moreno Oeste aŭ Inferior (okcidenta aŭ malsupra), kaj la Lago Moreno Este aŭ Superior (orienta aŭ supra). Ili troviĝas separataj de mallarĝa terkolo, kiu siavice estas superata de ŝosea ponto, de la pado kiu formas parton de la marŝa itinero, tre visitata de turistoj okcidente de la urbo Bariloche, kaj kiu ĉirkaŭas tute la Lagon *Moreno Oeste*.

El ĉiuj lagoj de la zono de Bariloche, la lago Moreno estas kiu plej vidis siajn bordojn kaj ĉirkaŭojn plej modifitajn de la homa interveno. La borda loĝantaro ege pliiĝis en la lastaj jardekoj. La densaj arbaroj de *coihue*, nome *Nothofagus dombeyi*, kaj cipresoj, estis parte forhakitaj, kaj anstataŭitaj de pinoj de eŭropa deveno. La plej parto de ties bordoj estas de privata propraĵo kaj korespondas al turismaj loĝejoj. Nur la norda areo de la lago *Moreno Oeste* apartenas al la Municipa Parko Llao Llao, disigita en la 1980-aj jaroj el la Nacia Parko Nahuel Huapi.

Ties akvoj estas modertemperaturaj kompare kun aliaj lagoj de la zono, ĉar ties ĉefa akvenhavo venas ne el malglaciiĝo de vintaj neĝoj, sed el pluvoj vintraj-printempaj. Pro tio ĝi estas kun la lago Gutiérrez unu el preferitaj celoj de turistoj kaj loĝantoj de Bariloche por akvosportoj kaj naĝado. Ĝi havas variajn strandajn zonojn, sed nur kelkaj el ili estas facile atingeblaj pere de pavimitaj vojoj. La lago estas navigebla kaj facile atingebla el la Nahuel Huapi.

Moreno
Burgo Kerpen (Eifel)

La **burgo Kerpen** estas ruino de spronburgo sur la „Dolomitsporn” en alteco de 500 m super marnivelo en la ejfela komunumo Kerpen en la distrikto Vulkaneifel, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.
eta|maldekstre|burga korto (1999)

## Referencoj 
## Literaturo 
* Olaf Wagener: *Burg Kerpen*. En: Michael Losse: *Theiss-Burgenführer Hohe Eifel und Ahrtal*. Theiss, Stuttgart 2003, ISBN 3-8062-1775-0, S. 82–85.

## Eksteraj ligiloj 
* Website der Burg  (deutsch, niederländisch, englisch)
* Rekonstruktionszeichnung  von Wolfgang Braun

Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Bariloĉe

[eta|250ra|La Civitana Centro inaŭgurita en 1940 kaj deklarita [nacia monumento en 1987.]]
eta|250ra|La novgotika Katedralo de San Carlos de Bariloĉe havis sian strukturon kompletitan en 1947.
**Bariloĉe**, aŭ en hispana **Bariloche**, aŭ **San Carlos de Bariloche** estas urbo situanta en la provinco Río Negro, Argentino, kaj la ĉefurbo de la Departemento Bariloĉe.

Bariloĉe estas la turisma celo plej vizitata de tuta la Patagonio kaj tria je landa nivelo. Estas la argentina urbo plej loĝata de la Patagoniaj Andoj. Estas situanta en la Nacia Parko Nahuel Huapi, en la sudokcidento de la provinco Río Negro, ĉe la Andoj, ĉe la suda bordo de la lago Nahuel Huapi, je 832&nbsp;km de Viedma.

Ties naturaj rimedoj, kiuj inkludas lagojn, arbarojn kaj montojn, kaj ties famaj skiejoj estas la ĉefaj allogoj kaj ekonomia vivrimedo de tiu urbo. Ĝi estis foje konsiderata de kelkaj fontoj kiel dua celo por skiado je monda nivelo.

Bariloĉe estas krome unu el ĉefaj sciencaj kaj teknologiaj centroj el Latinameriko.

Plej el la konstruaĵoj origine estis el ligno, laŭ konstrustilo inspirita el alpaj kaj centreŭropaj modeloj, ĉar la unuaj blankuloj kiuj setlis en la areo estis enmigrintoj de germana deveno.

## Toponimio 
La termino *bariloche* estas derivaĵo de la mapuĉa lingvo, kie la vorto *vuri* signifas 'malantaŭ', *lof* estas 'domaro' kaj *ĉe* estas 'homoj', kio donus laŭ la tradicia interpreto: 'homoj kiuj loĝas trans la montaro'. Tiu nomo estis uzata de la mapuĉoj kiuj loĝis en la okcidenta flanko de Andoj, kie nun estas Ĉilio, por aro de indiĝenoj kiuj loĝis ĉe la orienta flanko de la anda montaro kiuj estis same mapuĉoj.

La lasta parto de la nomo —«San Carlos»— ŝajne originiĝis el la nomo de Carlos Wiederhold, ĉilia enmigrinto de germana ascendo instalita en 1895 en la nuna centro de la urbo, kie li posedis gravan komercejon. Post la fondo de la urbo, ties nomo estis miskomprenita ĉe letero sendita al Wiederhold, pasante el *Don Carlos* al *San Carlos*, mikse tiele la nomon de la ricevonto kun la nomo de la urbo.

## Rilatoj al Esperanto 
En la skieja urbeto vivas respektive vivis pluraj esperantistoj, pluraj el ili germandevenaj, interalie Heriberto Reichardt (origine germane *Heribert Reichardt*), dum multaj jaroj la urba delegito de UEA, kaj la germandevena ĵurnalisto kaj esploristo Werner Schad (1926-2006). Heriberto Reichardt ofte supreniris proksimajn montopintojn kun la loke tre konata bariloĉa montogrimpisto Otto Meiling.
### Lokaj esperantistoj
*Heriberto Reichardt;
*Werner Schad;

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* San Carlos de Bariloche (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Bariloche ĉe Lonely Planet
* Municipo de San Carlos de Bariloche
* Bariloche Turismo - Oficiala retejo
* iBari.com.ar - Komerca gvidilo de Bariloche 
* Que hacer en Bariloche 


Kategorio:Geografio de Argentino
Kategorio:Urboj de Argentino
Laceco

eta|Laca kudristino
**Laceco** (aŭ **laco**) estas stato de la korpo kaj animo ĉe kiu persono sentas sin  malpliiĝinte aktiva kaj estas dormema. Laceco ĝenerale estas sekvo de peza korpa aŭ mensa streĉado aŭ pro longa periodo sen dormo. Laceco tamen ankaŭ povas esti simptomo de korpa aŭ mensa afekcio, kiel kormalforto, diabeto, tiroida malsano, cerba lezo (ekzemple apopleksio), aŭ klinika deprimo.

Ĉar dum laceco la koncentriĝo- kaj reagokapablo malpliiĝas, laca persono ne optimume kapablas fari aktivecojn kiuj postulas konstantan koncentriĝon kaj/aŭ reagokapablon, kiel la stirado de aviadilo.

Kiam oni parolas pri laciĝo en kombinaĵo kun aliaj plendoj, kiel malvigleco, muskolmalforteco kaj kapturniĝo, tio povas esti indiko por Kronika Laceco Sindromo.

## Vidu ankaŭ
*Jetlaco

Kategorio:Simptomoj
10961 Buysballot

'*10961 *Buysballot'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj geedzoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la *Palomar–Leiden survey''.

Ĝia absoluta magnitudo de 16,0 permesas taksi ĝian diametro inter 2 kaj 4&nbsp;km.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la nederlanda meteologo Christoph Buys-Ballot (1817–1890), kreinto de la Leĝo de Buys-Ballot kiu priskribas la turnan movon de la ventoj en la norda kaj la suda duongloboj. Li fondis la Astronomian Instituton ĉe la Universitato Utrecht (Sonnenborgh) en 1853 kaj la Reĝan Nederlandan Instituton de Meteologio en 1854.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Botond Polgár

**Botond POLGÁR** [plgAr] rumania hungara skulptisto. Li naskiĝis en Gheorgheni la 22-an de julio 1980. 
## Kariero
Botond Polgár pristudis skulptarton kaj ceramikarton en Muzika kaj Arta Liceo de Miercurea Ciuc, poste de 2000 skulptoarton en Hungara Arta Universitato de Budapeŝto. Li estis de 2010 DLA-studento de la sama universitato. Li ricevis plurajn stipendiojn.

## Ekspozicioj
*2011- ekspozicio *Lilith* en Hungara Arta Universitato de Budapeŝto;
*2008- Hungara Nacia Muzeo de Budapeŝto;
*2005- Museo Civico della Storia Natural Venecio (Gemine Muse Project)
*2002- instalaĵo en aŭlo de la universitato
## Premioj, distingoj
*2005- Premio Géza Samu;  
*2004- Premio Ludwig;
*2003- György Vadász; 3-a loko en Studentronda Scienca Tutlanda Konferenco.
## Fonto
*Persona retejo
## Eksteraj ligiloj
*Skulptaĵoj

Kategorio:Rumanujaj hungaraj skulptistoj
Sancti Spiritu

dekstra|150ra

**Sancti Spiritu** estis la unua setlejo hispana starigita en la aktuala teritorio argentina; ĝi estis fondita de Sebastiano Kaboto la 27-a de februaro de 1527, borde de la rivero Korondo, ĉe la elfluejo de la rivero Carcarañá kaj je 6 km de la kunfluejo de tiu en la rivero Paranao. Tiu loko estas, formante arkeologian kuŝejon kaj ŝtatan muzeon, en la sudorienta pinto de la aktuala setlejo Puerto Gaboto, 60 km norde de la urbo Rosario. Ĝi havis eĉ kapelon kie oni celebris geedzigojn inter hispanoj kaj gvaranioj. Tammen malbona traktado fare de la hispanoj kontraŭ la indiĝenoj okazigis ke tiuj detruis la setlejon. La ruinoj de Sancti Spíritu estas je 150 metroj de la elfluejo de la rivero Karkaranjao. La geografiaj karakteroj kaj la erozio okazigita de la akvofluo okazigis, ke parto de la setlejo malaperis definitive.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Puerto Gaboto, la loko kie komencis la historio
* *Navegando con Magallanes y Gaboto* 

Kategorio:Geografio de Argentino
Kategorio:Historio de Argentino
Gobernación del Río de la Plata

La **Gobernación del Río de la Plata** (Gubernio Rivero Plata), estis teritoria ento integranta de la Hispana Imperio en la zono de la Plata Baseno de la rivero Plata. La kapitulacio de la 21-a de marto de 1534 inter Pedro de Mendoza kaj la Hispana Krono, kreis la unuan *Gobernación del Río de la Plata*, kiu estis konata ankaŭ kiel **Gobernación del Paraguay** (Gubernio Paragvajo). En 1617 okazis la dividon de la gubernio, kaj oni kreis la novan enton nome Gubernio Paragvajo, nomata origine Guayrá (Gvajrao), restante la nomo *Gobernación del Río de la Plata* aŭ de Bonaero, por la suda parto kun ĉefurbo en tiu urbo.

Ties teritorio enhavis, post la divido, grandan parton de la aktuala Argentino (escepte la guberniojn Kujo kaj Tukumano), Urugvajon kaj partojn de suda Brazilo, kiaj Suda Rio Grande. Formis parton de la Vicreĝlando de Peruo ĝis 1776, kiam ĝi ekintegris la ĵus kreitan novan enton nome Vicreĝlando Rivero Plata, iĝante en 1782 la *Intendencia de Buenos Aires*.

Kategorio:Historio de Argentino
Dancepidemio de 1518

eta|dekstra|Gravuraĵo de Hendrik Hondius
La **dancepidemio** estis la plej rara epidemio el ĉiuj epokoj okazinta en la jaro 1518 en la urbo Strasburgo, en nuna Francio en julio 1518. Pluraj homoj ekdancis dum tagoj kaj, post ĉirkaŭ unu monato ili eksuferis handikapecon ĉe la gamboj, epilepsiajn atakojn kaj sangovomadon. La plejmulto mortis pro koratakoj, sangelverŝoj kaj laciĝo.

La fenomeno ekiĝis kiam virino, Frau Troffea, ekdancis senhalte sur strato de la urbo Strasburgo. Tio daŭris inter kvar kaj kvin tagoj. Post unu semajno, aliaj tridek aŭ kvardek homoj kuniĝis al la dancado kaj post unu monato estis ĉirkaŭ kvarcent dancantoj surstrate. Diversaj historiaj dokumentoj, inkluzive de *"kuracistaj esploroj, religiaj sermonoj, lokaj kaj regionaj kronikaĵoj, samkiel notoj publikigitaj fare de la municipa registaro de Strasburgo"*, klarigis ke la viktimoj estis dancantaj. La kialo pro kiu la personoj freneze kaj senhalte dancis ĝis morto neniam estis solvita.

Dum tiu rara epidemio disvastiĝis, lokaj nobeluloj pro timo petis konsilon al la kuracistoj de la regiono, kiuj argumentis ke la okazintaĵo estis pro astrologiaj aŭ supernaturaj kaŭzoj, kaj la diagnozo informis ke temis pri "natura doloro" kaŭzata de "varma sango". Tamen, anstataŭ preskribi la sangeltiron, la registaro instigis la daŭrigon de la dancado, parte per la malfermo de du dancejoj. Ĉi tio fariĝis sub la kredo ke la dancantoj nur resaniĝus se ili daŭre dancus tage kaj nokte. Por pliefikigi la kuracon, la registaro eĉ dungis muzikistojn. Kelkaj el la dancantoj estis metitaj en sanktejojn kie oni serĉis kuracon.

## Ligiloj 
* "Dancing death" - *BBC News* 
* "La ansiedad y el jolgorio" - *Letras libres* (hispane)

Kategorio:Epidemioj
Kategorio:Strasburgo
Kategorio:1518
Diego de Rojas

**Diego de Rojas** (Burgos, Hispanio, 1500 - Provinco Santiago del Estero, Argentino, 1544) estis esploristo, kaj konkistadoro hispana de mezo de la 16a jarcento.

Li alvenis al la urbo Santo Domingo en 1516. En 1522 translokiĝis al Meksiko kie li estis sub ordonoj de Hernán Cortés. Poste li formis parton de la konkeranta armeo de Pedro de Alvarado, kaj partoprenis en la konkeroj de la teritorioj de la nunaj landoj Meksiko, Gvatemalo kaj Salvadoro.

En 1536 li veturis al kio nune estas Peruo, kiel parto de helpa armeo favora al Francisco Pizarro. El 1538 al 1539 partoprenis en la konkero de la provinco Ĉarkas, nuna Bolivio, kies unua guberniestro li estis.

En 1543, la guberniestro de Peruo Cristóbal Vaca de Castro, donis permeson al la kapitano Diego de Rojas por organizi ekspedicion al novaj konataj teroj (norde de la nuna Argentino) kun Felipe Gutiérrez y Toledo kaj Nicolás de Heredia. Ili trapasis la Andojn kaj eniris en la regiono nomita de la inkaoj Tukumano.

## Vidu ankaŭ 
* Eniro de Diego de Rojas al Tukumano

## Notoj 
Kategorio:Hispanaj esploristoj
Kategorio:Historio de Bolivio
Kategorio:Historio de Peruo
Kategorio:Historio de Argentino
10962 Sonnenborgh

'*10962 *Sonnenborgh'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj geedzoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la *Palomar–Leiden survey*.

## Nomo 
Ĝia nomo aludas al la Observatorio Sonnenborgh en Utrecht, fondita en 1853 fare de Christophorus Buys Ballot, fakigita en la studo de la Suno. En 1988, kiam la Instituto estis movita en novan konstruaĵon, Sonnenborgh fariĝis publika observatorio kaj nun loĝigas la *"Stichting De Koepel"'', lernejo pri astronomio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
László Borhy

**László Borhy** [lAslO bori], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Borhy László** estas hungara arkeologo, profesoro, membro (korespondanta en 2013, ordinara en 2019) de Hungara Scienca Akademio.

László Borhy http://www.doktori.hu/index.php?menuid=192&sz_ID=3847 naskiĝis la  1963 en Szombathely.

## Biografio 
László Borhy akiris diplomon en Budapeŝto. Li ekinstruis samloke en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1991 (en rango universitata doktoro), sed en la sekva jaro li jam estis asistanto en Heidelberg. Hejmenveninta li daŭris la instruadon, krome li laboris ankaŭ en arkeologia instituto, fine li gvidas arkeologiajn esplorojn precipe en Komárom. En 2005 li ekhavis la statuson katedrestro, en la sekva jaro li profesoriĝis. Li atingis la sciencan gradon PhD en 1996, li doktoriĝis (DSc) en 2004 antaŭ la akademio. Li okupiĝis precipe pri Panonio. En 2017 li estis nomumita rektoro. Li ricevis 3 premiojn inter 1997-2007.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Ein eisernes Dosenortband mit Messingtauschierung aus Pannonien* (1989)
* *Zur Tätigkeit einer fabrica falsaria in Brigetio (Komárom/Szőny, Ungarn)* (1996)
* *Komárom-Szőny, Vásártér* (2009)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 

 
Kategorio:Hungaraj arkeologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Árpád Bókay

**Árpád Bókay** [bOkai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bókay Árpád** estis hungara kuracisto, internisto, farmaciisto, profesoro, framasono, membro (korespondanta en 1896) de Hungara Scienca Akademio. Lia familia nomo aperis malofte kiel *Bókai*. Lia filo estis Zoltán Bókay.
eta|Árpád Bókay
eta|Árpád Bókay en framasona kostumo
Árpád Bókay naskiĝis la  1856 en Pest (urbo). Li mortis la  1919 en Budapeŝto.

## Biografio 
Árpád Bókay frekventis universitaton en sia naskiĝurbo ricevinta diplomon en 1879. Li komencis sian karieron en farmacia universitata instituto. Li havis la instruan rangon privata profesoro inter 1881-1883, poste li instruis en Universitato Kolozsvár ĝis 1890, poste li revenis al Budapeŝto. Inter 1900-1902 li estis dekano. En 1902 li aliĝis al la framasonoj, baldaŭe li estis elektita estro de loĝio. Li okupiĝis ekzemple pri venenaj malsanoj, medikamentoj kaj balneologio.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Vénygyűjtemény* (inter 1888-1915 eldonita dekdufoje)
* *Gyakorlatilag fontosabb mérgezések* (1896)
* *Semmelweis serlegbeszéd* (1912)

## Memorigiloj 
* loĝkvartalo kun busto en Budapeŝto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre laŭ la aboco-listo)
* hungarlingva biografio kun foto, arkivigita en junio 2013
* hungarlingva biografio
eta|maldekstre|Busto pri Árpád Bókay

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj internistoj
Kategorio:Hungaraj farmaciistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj framasonoj
Kategorio:Hungaraj balneologoj
Kolasujo

[eta|Situo de *Qullasuyu* en la [Inkaa imperio.]]
[eta|[Sillustani, en la departemento Puno (Peruo).]]

**Kolasujo** {en keĉua *Qulla Suyu*, en ajmara *Qullasuyu*) estis la plej granda kaj plej suda el la "suju" de la Inkaa imperio aŭ Taŭantinsuju, nome la plej granda el ties teritorioj.

Ĝi etendis sude de Kuzko (Peruo), la Andoj kaj Altiplano de Bolivio, ĝis la bordoj de la rivero Maule, sude de la aktuala Santiago de Chile, kaj ekde la marbordoj de la Pacifiko ĝis la ebenaĵoj de la teritorioj de la nuna Santiago del Estero, en la aktuala Argentino.

La kerna centro de la Kolasujo estis situanta en la altiplano de Andoj, ĉirkaŭ la lago Titikaka, unu el la regionoj plej dense loĝataj de la Anda Montaro ekde tempo de la ŝtato Tiahuanako.

En la aktualo, la nomo estis uzita de kelkaj movadoj naciistoj de boliviaj indiĝenoj por aludi al la Plurnacia Ŝtato Bolivio aŭ al ties regiono anda de indiĝena majoritato.

Kategorio:Historio de Bolivio
Kategorio:Historio de Peruo
Kategorio:Inkaa Imperio
Kalvinana preĝejo (Józsefváros)

La **Kalvinana kirko** estas religia Monumento historia (ekde 1993) en Hungario, en la ĉefurbo Budapeŝto, en Józsefváros. Ĝi estas vaste konata kiel "Kirko de la Memoro" (origine "Emlékezet Temploma").

## Historio 
La unuaj decidoj pri tiu kirko estiĝis jam dum la 1-a mondmilito pro la multe da hungaraj falintoj. La municipo donacis konvenan parcelon en 1925. Patrono de la konstruado estis la kalvinisma Miklós Horthy.

## Konstruaĵo 
La kirko situas sola en korto laŭ ĉefstrato. La fasado estas simetria, meze troviĝas la enirejo, la plej supre la kvadrata turo. Pinto de la turo estas piramido. Interne estas videblaj 2 galerioj, en la malgranda galerio la orgeno funkcias. La fenestraj bildoj prezentas blazonojn de ĉiuj hungaraj historiaj departementoj.

En la preĝejo koruso funkcias.

## Fontoj 
* hungare kun multe da fotoj
* hungare
* interna movebla foto

Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Budapeŝto
Budapeŝto-Józsefváros
Moktezumo la 2-a

[eta|maldekstre|bildigo de Moktezumo la 2-a en la *kodekso Mendoza, [1541/42]]
**Moktezumo la 2-a** (fakte naŭatle *Motēcuhzōma Xōcoyōtzin* "Moktezumo la pli juna" [], en la hispana *Moctezuma* kaj ankaŭ **Montezuma **; naskiĝis antaŭ 1465; mortis la 30-an de junio 1520 en Tenochtitlán, Meksiko) filo de Aksajakatlo, de 1502 ĝis sia morto en 1520 estis la estro de la Azteka Imperio. Dum la unuaj dek sep jaroj de lia reĝado, li plugvidis la rigidan ekspansian politikon de liaj antaŭuloj, sed multe pli fama li estas pro sia rolo en la lukto kontraŭ la hispanaj konkerantoj gvide de Hernán Cortés dum la lastaj du jaroj de sia vivo.

La nomo *Motecuzoma* signifas en la naŭatla "li aspektas sulkigante la frunton kiel princo " - la aldonon *Xocoyotzin*, "la pli juna" aŭ "la junulo" li ricevis por distingi lin disde sia antaŭulo *Moktezumo la 1-a*. Ĉar lia nomo laŭ la fonologio de la hispana lingvo aspektis strange kaj malfacile prononcebla, la eŭropaj konkerantoj "plifaciligis" ĝin al la formo *Moctezuma*, kaj poste pro misinterpretoj pluvariigis ĝin al la formo *Montezuma*.

**Tecuixpo Ixtlaxóchitl**, **Isabel Moctezuma** aŭ **Isabel Moktezumo** (ĉ. 1509 – 1550) estis filino de la *tlatoani'' Moktezumo la 2-a.

Kategorio:Historio de Meksiko
Kategorio:Aztekoj
Kategorio:Konkero de Meksiko
József Attila Balázs

**József Attila BALÁZS** [balAĵ] rumania hungara pentristo. Li naskiĝis en Gheorgheni, Rumanio, en 1971. 

## Ekspozicioj
József Attila Balázs havis du solajn ekspoziciojn.

## Fonto
*Ekspozicio, biografiaj indikoj

## Eksteraj ligiloj
*Pentraĵoj 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Endre Molnár

**Endre Molnár** [molnAr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Molnár Endre** estas hungara akvopilkisto (golulo), naĝisto, olimpiano, olimpika ĉampiono, trejnisto.

Endre Molnár naskiĝis en Gheorgheni la 23-a de julio 1945.

## Biografio 
Endre Molnár apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Li alvenis en Hungarujon en 1949. Li estis naĝisto, akvopilkisto de 1960 de Budapesti Építők, de 1966 Budapesti Spartacus. Li atingis elstarajn rezultojn kiel golulo. Inter 1966 kaj 1980 li estis 189 foje ano de elektita nacia teamo. La teamo akiris kvar olimpikajn, tri mondĉampionumajn kaj du Eŭropa-ĉampionumajn medalojn. Ekde 1982 estis trejnisto ankaŭ eksterlande.

## Fontoj 
* Hungara vikipedio
* hungarlingva datenaro de muzeo

Kategorio:Hungaraj akvopilkistoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj naĝistoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Rumaniaj hungaroj
Berkin Elvan

**Berkin Elvan** (5a de januaro 1999 – 11a de marto 2014) estis dekkvinjara knabo mortigita de turka polico dum protesto en Gezi Parko okazinta en junio de 2013. Post multaj monatoj malsanege en hospitalo (269 tagoj en komato) li finfine mortiĝis. Post ties morto okazis novaj surstrataj protestoj.

Kategorio:Politiko de Turkio
Elemér Bornemisza

**Barono Elemér Bornemisza** [bornemisa], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bornemisza Elemér** estis hungara-rumana-kostarikana kemiisto, profesoro, membro (ekstera en 1993) de Hungara Scienca Akademio. Li estis fondinta membro de Kostarika Scienca Akademio en 1992. Lia nobela antaŭnomo estis *kászoni*. Lia plena nomo estis *Bornemisza Elemér Ferenc Károly József Mária*.

Elemér Bornemisza http://academic.research.microsoft.com/Author/34795717/elemer-bornemisza naskiĝis la  1930 en Arad (Rumanio). Li mortis la  2010.
 
## Biografio 
Elemér Bornemisza apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Li vivis 9 jarojn en Rumanio, poste li translokiĝis al Hungario, post la 2-a mondmilito li migris al Aŭstrio, fine en 1950 helpe de UNO li migris al Kostariko. Li frekventis universitaton en San-Joseo (Kostariko), kie li akiris diplomon en 1954, poste li tuj ekinstruis samloke. Li plulernis en Florido akirinta MSc en 1957, poste PhD en 1962, fine DSc en 1976. Li profesoriĝis en 1976 kiel publika ordinara profesoro. Inter 1978-1983 li estis dekano, poste li instruis en Munkeno. Inter 1984-1988 li direktis agraran esploran centron en San-Joseo.

Li edziĝis en 1957 baldaŭe havanta 4 gefilojn. Li okupiĝis precipe pri tropikaj grundoj.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Acidez, contenido de potasio y materia orgánica de algunos suelos de Costa Rica* (1959)
* *Introducción a la química de suelos* (1982)
* *Evaluación de cobre disponible en andisoles e inceptisoles de Costa Rica plantados en café* (1996)

## Fontoj 
* biografio 
* biografio  
 

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj baronoj
10964 Degraaff

'*10964 *Degraaff'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj geedzoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Palomar-Leiden Enketo pri Trojanoj" ().

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Willem de Graaff'' (1923–2004), astronomia esploristo ĉe la Universitato Utrecht, kiu malkaŝis la mirindaĵojn de la universo al miloj da homoj per 625 lekcioj en 42 jaroj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1971
Moctezuma

La nomo **Moctezuma** havas diversajn signifojn.

Interalie temas pri
* la komunumo Moctezuma (San Luis Potosí) kaj ties ĉefa loĝloko en la subŝtato San Luis Potosí de Meksiko, kaj pri
* la komunumo Moctezuma (Sonora) kaj ties ĉefa loĝloko en la subŝtato Sonora same de Meksiko.

La nomo aludas al la aztekaj reĝoj *Moctezuma* (tutorigine naŭatle **Motēcuhzōma**, prononco ) la 1-a kaj la 2-a, el kiuj la lasta famiĝis en sia batalo kontraŭ la hispanaj konkerantoj de la azteka imperio sub Hernán Cortés. En la hispana lingvo la nomo ankaŭ skribiĝas **Montezuma** (en Esperanto Montezumo), kaj estas pliaj loknomoj de tiu literumo.

Interalie en tiu ortografia formo temas pri 
* la komunumo Montezuma (Brazilo).

Krome en tiu ortografia formo temas pri du specioj de birdoj, nome
* Montezuma koturno kaj
* Montezuma psarokolio,

kaj aldone pri asteroido, 2272 Montezuma.

Kategorio:Konkero de Meksiko
Tutmonda Ĉefurbo de la Libro

eta|Omaĝo al la inventado de la presilo en Berlino, Germanio. 
La **Tutmonda Ĉefurbo de la Libro** estas ĉiujara titolo kiun Unesko donas al iu urbo kiel agnosko pro la kvalito de ĝiaj programoj por instigi la disvastigon de libroj, legadon kaj eldonejan industrion. Ĉi tiu agnosko estis kreita en 1996 kaj estis ekdonita en 2001.

Ĉi tiu titolo establiĝis ekde la 23-a de aprilo de ĉiu jaro ĝis la 22-a de aprilo de la tuja sekva (Monda Tago de la Libro).

En la elektoprocezo partoprenas ene de la komitato: la Internacian Unuiĝon de Eldonistoj ( UIE - IPA ), la Internacian Federacion de Asocioj de Bibliotekistoj ( IFLA ) kaj la Internacian Federacion de Librovendistoj ( IBF ) (es) . 

La precipaj kriterioj uzataj por tiu elekto estas:

* La municipa, nacia kaj internacia influo de la programo.
* Kvanto kaj kvalito de la sporadaj aŭ plentempaj organizitaj aranĝoj, respektante entute la diversajn verkistojn fare de la kandidatiĝinta urbo en kunlaboro kun profesiaj organizoj, naciaj kaj internaciaj, kiuj reprezentu aŭtorojn, eldonistojn, librovendistojn kaj bibliotekistojn.
* Kvanto kaj kvalito de ajna alia grava projekto kies celo estu la instigo kaj disvastigo de libroj kaj legado.
* Konsenti kun la principoj je liberoj de esprimo, publikigado kaj disvastigado de informoj, menciitaj en la konstituiga Akto de la Unesko samkiel en la artikoloj 19 kaj 27 de la Universala Deklaracio de Homaj Rajtoj kaj en la Interkonsento pri la Importado de edukcelaj, sciencaj aŭ kulturaj varoj (Interkonsento de Florenco).

## Urboj kiuj ricevis tiun titolon 
La sekvaj urboj estis elektitaj Tutmondaj Ĉefurboj de la Libro:

## Referencoj 
Kategorio:Unesko
Santiago de Liniers

**Santiago Antonio María de Liniers y Bremond** (en la franca **Jacques Antoine Marie de Liniers et Brémond**), naskiĝinta en Niort, Francio, 25-a de julio de 1753 – Cabeza de Tigre, ĉe Cruz Alta, Unuiĝintaj Provincoj de Rivero Plata, 26-a de aŭgusto de 1810) estis nobelo kaj militisto de franca deveno, kavaliro de la Malta Ordeno kaj de la Montesa kiu estis altranga funkciulo de la Hispana Monarkio kaj kiu pro sia elstara agado dum la du malsukcesaj Anglaj Invadoj en Plato, estis nomumita vicreĝo de Rivero Plata inter 1807 kaj 1809, kaj tiujare li ricevis la titolon de Grafo de Bonaero. [eta|dekstra|250ra|[Santiago de Liniers, virrey del Río de la Plata.]]
[eta|dekstra|250ra|[Blazono de Santiago de Liniers, Vicreĝo de Rivero Plata.]]

## Unua brita invado 
## Provizora vicreĝo de Rivero Plata 
## Dua brita invado 
## Vicreĝado kaj fino 
Li estis la antaŭlasta vicreĝo de la Vicreĝlando de Río de la Plata. Li ricevis kritikojn pro koruptado dum sia regado. En 1808 kiam okazis la franca invado de Hispanio, oni akuzis lin simpatii kun tiu agado kaj pligrandiĝis la kritikoj. La ribela hispana registaro elpostenigis Liniers kaj anstataŭe nomumis Baltasar Hidalgo de Cisneros, kiu enposteniĝis en julio de 1809. Kiam en 1810 okazis la Maja Revolucio, Cisneros instigis lin estri kontraŭrevolucian armeon; Liniers estis venkita kaj ekzekutita fine de aŭgusto de 1810, fare de la revoluciuloj.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Groussac, Paul (1998). Santiago de Liniers, Conde de Buenos Aires. Buenos Aires: El Elefante Blanco.
* De Roure, Louis; Liniers, Javier (trad.) (2012). Santiago de Liniers, virrey del Río de la Plata, a través de su correspondencia familiar. Buenos Aires.
* Lozier Almazán, Bernardo (1989). Liniers y su tiempo. Buenos Aires: Emecé.
* Ortega, Exequiel César (1944). Liniers, una vida frente a la gloria y a la adversidad. Claridad.
* Crónica Histórica Argentina, Tomo I. Codex. 1968.
* 

Kategorio:Ekzekutitoj
Kategorio:Hispanaj nobeloj
Kategorio:Hispanaj militistoj
Kategorio:Hispanaj vicreĝoj
Listo de Esperanto-periodaĵoj en Rusio

Ĉi tiu listo havas informon pri periodaj Esperanto-eldonaĵoj, kiuj estas aŭ estis eldonataj en Rusia Federacio ekde 1991 en Esperanto.

**Listo de Esperanto-periodaĵoj, eldonataj en Rusia Federacio:**

**Interretaj projektoj:**
* Esperanto novosti

## Vidu ankaŭ 
* Rusia Esperantista Unio
De Dolle Brouwers

eta|Bierfarkaldrono De Dolle Brouwers
**De Dolle Brouwers** (La frenezaj bierfaristoj) estas belga bierfarejo en Esen en la municipo Diksmuide.

La bierfarejo ekzistas, sub la nuna nomo, ekde 1980. En tiu jaro kvaropo da amikoj transprenis la antaŭ nelonge fermitan bierfarejon Costenoble. La nomo De Dolle Brouwers deriviĝis de bicikloklubeto de la amikoj, De Dolle Dravers (La frenezaj trotantoj). De la kvaropo nur la hodiaŭ bierfaristo Kris Herteleer ankoraŭ aktivas en la bierfarejo.

La bierfarejo havas enlandan kaj internacian konatecon kun bieroj kiel *Oerbier*, *Arabier* kaj *Stille Nacht*. Ĉiuj bieroj estas suprefermentaj kun postfermentado en la botelo. La jara produktado estas ĉirkaŭ 1000 hektolitroj aŭ proksimume 300.000 boteloj. Karakterizaj estas la okulfrapaj, de Herteleer fasonitaj etikedoj.

## Bieroj 
* Oerbier
* Arabier
* Boskeun
* Dulle Teve
* Special Extra Export Stout
* Stille Nacht
* Oeral
* Lichtervelds blond

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

Kategorio:Alkoholaĵoj
Kategorio:Biero
Britaj Invadoj al Rivero Plata

eta|dekstre|400px|Rivero Plato, 1806
La **britaj invadoj de la Plata-Rivero** estis serio de malsukcesaj britaj provoj konfiski kontrolon de la hispanaj kolonioj situantaj ĉirkaŭ la Plata Baseno en Sudameriko (en teritorioj hodiaŭ parto de Argentino kaj Urugvajo). La invadoj okazis inter 1806 kaj 1807, kiel parto de la Napoleonaj Militoj, kiam Hispanio estis aliancano de Francio.

La invadoj okazis en du fazoj. Roto de la brita armeo okupis Bonaeron dum 46 tagoj en 1806 antaŭ esti forpelita. En 1807, dua armeo atakis kaj okupis Montevideo, kaj restis tie dum pluraj monatoj, kaj tria forto faris duan provon preni Bonaeron. Post pluraj tagoj da stratbatalado kontraŭ la loka milico kaj hispankolonia armeo, en kiu la duono de la britaj trupoj estis mortigitaj aŭ vunditaj, la britoj estis devigita retiriĝi.

La sociaj efikoj de la invadoj estas inter la kialoj de la Maja Revolucio. La krioloj, kiuj ĝis nun ne povis ricevi gravajn postenojn, povis jam ricevi politikan forton en armeaj roloj. La sukcesa rezisto kun nur malmulte da helpo fare de la iberia duoninsulo kreskigis la deziron de memdeterminado. Malferma urba konsilantaro kaj la Reĝa Aŭdienco de Bonaero senpovigis la vicreĝon Rafael de Sobremonte kaj elektis anstataŭe la popularan heroon Santiago de Liniers, kio estis kompleta senprecedenca ago: antaŭ tio, la vicreĝo estis nur persona elekto de la Reĝo de Hispanio mem, kaj neniu hispanamerikano havis aŭtoritaton super li.

## Vidu ankaŭ
* William Carr Beresford
* John Whitelocke
* Martín Rodríguez

## Bibliografio
* Luna, Félix (1994). Breve historia de los Argentinos (hispane). Buenos Aires: Planeta / Espejo de la Argentina. 950-742-415-6.
* Luna, Félix (2003). Los conflictos armados (hispane). Buenos Aires: La Nación. ISBN 950-49-1123-4.

Kategorio:1800-1809 en Argentino
Kategorio:Napoleonaj militoj
Kategorio:Konfliktoj en 1806
Kategorio:Konfliktoj en 1807
Derek Jeter

**Derek Jeter** (naskiĝis la  en Peaquannock Township, Nov-Ĵerzejo) estas usona basbalisto, kiu ludas por la New York Yankees.

eta|Derek Jeter

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj basbalistoj
László Bozó

**László BOZÓ** [lAslO bozO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bozó László** estas hungara meteologiisto, profesoro, membro (korespondanta en 2007, ordinara en 2013) de Hungara Scienca Akademio.

László Bozó http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=18937 naskiĝis la  1962 en Budapeŝto.

## Biografio 
László Bozó post la diplomo li parte instruas en Universitato Corvinus de Budapeŝto, parte li laboras en tutlanda meteologia instituto. Li atingis la sciencan gradon CSc en 1994, li DSc en 2001. Li okupiĝas precipe pri malpuraĵoj de la aero. Li ricevis premiojn kaj memormedalojn inter 1989-2011.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Az OH-gyökök és a kén-dioxid kapcsolata a troposzférában* (1985)
* *Model simulation on the origin of Pb and Cd deposition over Hungary* (1994)
* *Magyarország környezeti ózon-szennyezettségének vizsgálata* (2004)
* *Meteorológiai szélsőségek és környezetbiztonság* (2013)

## Fontoj 
* [hungarlingva intervjuo(https://eo.wikipedia.org/wiki/intervjuo) kun foto] 
* hungarlingva biografio kun foto

 
Kategorio:Hungaraj meteologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Burgo Neublankenheim

eta|ruino Neublankenheim
La **burgo Neublankenheim** estas ruino de altaĵburgo en la mezmontaro Ejfelo.

## Situo 
La burgo situas en la nordo de la mezmontaro Ejfelo inter la Altaj Marĉoj kaj la Vulkaneifel. Ĝi troviĝas sur la teritorio de la komunumo Üxheim en la distrikto Vulkaneifel, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato, ĉirkaŭ 2 km norde de vilaĝparto Ahütte kaj apud la najbara komunumo Nohn. La burgo staras sur altaĵo ĉirkaŭ 355 m super marnivelo kaj 20 m super la valo de la rojo Ahbach.

## Historio 
## Priskribo 
## Hodiaŭa stato 
## Legendo 
## Referencoj 
Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Béla Bresztyenszky

**Béla Bresztyenszky** [brestjenski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bresztyenszky Béla** (kun plena nomo kaj alia skribmaniero *Bresztyanszky Béla Adalbert Antal*) estis hungara pastro, monaĥo, abato, profesoro, membro (korespondanta en 1836) de Hungara Scienca Akademio.

Béla Bresztyenszky http://akademikusok.tudomanytortenet.hu/index.php?page=1&sub=1&xid=80  naskiĝis la  1786 en Hungara reĝlando en Németpróna (nuntempa Nitrianske Pravno en Slovakio). Li mortis la  1850 en Tihany. (La mortojaro en 1851 estas erara http://www.tudosportal.hu/egy.php?id=1632).

## Biografio 
Béla Bresztyenszky finis la gimnazion en Székesfehérvár, poste li aliĝis al benediktanoj en 1803. Li plulernis en Győrszentmárton, li pastriĝis en 1810, poste li instruis en gimnazio kaj akademio en Győr, sed li frekventis ankaŭ universitaton en Pest (urbo), kie li ricevis diplomon en 1813. Li estis nomumita abato de Tihany en 1838. Baldaŭe li strebis por bredado de silkraŭpo en la ĉirkaŭaĵo de Tihany.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Lectiones academicae ex mathesi adplicata in usum suorum auditorum conscriptae* (1819)
* *Elementa arithmeticae generalis seu algebrae* (1824, 1829)
* *Kis geometria, Mechanika magyar nyelven* (Malgranda geometrio, mekaniko hungare), (1835)
* August von Kotzebue: *Az óra és a mandolatorta* (1837) - tradukita teatraĵo

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj benediktanaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj abatoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj silkraŭpobredistoj
Kategorio:Hungaraj matematikistoj