open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Blankabrova fulveto

La **Blankabrova fulveto** (***Fulvetta vinipectus***) estas birdospecio de la familio de Silviedoj kun la tipaj silvioj. Kiel ĉe la aliaj fulvetoj, ankaŭ tiu estis delonge inkludita en la genro de la Timaliedoj nome *Alcippe*. Tiu genro de fulvetoj estas de malgrandaj grizbrunaj birdoj, el kiuj kelkaj specioj havas ruĝecbrunajn partojn en flugiloj aŭ markojn en kapo. 

Tiu orientalisa specio havas tre belan kapobildon ĉar spite la nomon ne temas pri blanka brovo sed pri tre markataj kaj larĝaj **blankaj strizonoj** kiu ekas el la okuloj malantaxuen al la nukoflankoj, bordataj de malhelaj bordoj kaj ene de **tre malhelbruna kapo** kio markas la kontraston; tiuj strioj nomigas la specion en Esperanto. Krome ankaŭ la irisoj estas blankaj kio pliigas la kontrastojn en la kapo. La flugiloj estas brunecaj kun blankablua bordo. Ankaŭ la vosto estas bruneca, sed pli malhelgriza ĉe fino. Sub la malhelbruna vizaĝo estas **blanka gorĝo** kiu nuanciĝas al helgriza brusto kaj siavice al pli helbruneca ventro.

Ĝi troviĝas en Himalajo nome en Butano, Nepalo, suda Ĉinio, nordorienta Barato, Birmo kaj Vjetnamio. Ties natura biotopo estas moderklimataj larĝafoliaj arbaroj kaj arbustaro kun subkreskaĵaro, ofte asocie al bambuejoj je 2200 al 3400 metroj super marnivelo.

## Referencoj
* BirdLife International 2004.  Alcippe vinipectus.   2006 IUCN Red List of Threatened Species.   Downloaded on 25 July 2007.
* **Collar**, N. J. & Robson, C. 2007. Family Timaliidae (Babblers)  Pp. 70 - 291 in; del Hoyo, J., Elliott, A. & Christie, D.A. eds. *Handbook of the Birds of the World*, Vol. 12. Picathartes to Tits and Chickadees. Lynx Edicions, Barcelona.

## Vidu ankaŭ
*Nordorient-barataj kaj birmaj pinaroj

Kategorio:Silviedoj
Kategorio:Orientalisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Azio
Konostomo

La **Konostomo** aŭ Granda paradoksornito (***Conostoma oemodium***) estas specio de birdo de la familio de Timaliedoj lastatempe trapasita al la familio de Silviedoj aŭ de Paradoksornitedoj, en la monotipa genro de *Conostoma*, kune kun la pli malgrandaj kaj papagecbekaj membroj de la genro *Paradoxornis* aŭ Paradoksornitoj, karakteraj pro bekoj similaj al tiuj de psitakoj.

Kiel la paradoksornitoj ankaŭ tiu specio havas **fortikan flavecan bekon**, sed ne tiom mallongan kiom tiuj. Temas pri ĝenerala **malhelbruna birdo** kun pli malhelaj preskaŭ nigrecaj areoj el la okulo al la beko kaj sub tiu kiel malgranda mentono.

Ĝi troviĝas en Butano, Ĉinio, Barato, Birmo kaj Nepalo.

## Referencoj
* BirdLife International 2004. Conostoma oemodium. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.
* **Robson**, C. (2007). Family Paradoxornithidae (Parrotbills) pp.&nbsp;292 - 321 in; del Hoyo, J., Elliott, A. & Christie, D.A. eds. *Handbook of the Birds of the World*, Vol. 12. Picathartes to Tits and Chickadees. Lynx Edicions, Barcelona.

## Eksteraj ligiloj 
* Filmeto de Konostomo ĉe Interreta Birdokolekto

Kategorio:Silviedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Manipura fulveto

La **Manipura fulveto** aŭ Strigorĝa fulveto (***Fulvetta manipurensis***) estas birdospecio de la familio de Silviedoj kun la tipaj silvioj. Kiel ĉe la aliaj fulvetoj, ankaŭ tiu estis delonge inkludita en la genro de la Timaliedoj nome *Alcippe*. Tiu genro de fulvetoj estas de malgrandaj grizbrunaj birdoj, el kiuj kelkaj specioj havas ruĝecbrunajn partojn en flugiloj aŭ markojn en kapo.

Tiu specio havas tre **grizan kapareon** kiu enhavas kapon, kolon kaj suprajn bruston, dorson kaj nukon. Tiu griza kapareo ege kontrastas kun la tre **ruĝecbruna dorso** kio nigriĝas en flugilplumoj kiuj havas blankajn bordojn same kiel la longa vosto. La iriso estas malhela. La plej klara distingilo estas **blanka striado en la gorĝo** kio nomigas la specion kiel Strigorĝa fulveto.

Tiu specio estis dumlonge inkludata en la *F. cinereiceps* kiel subspecio, kaj la komuna nomo "Strigorĝa fulveto" estis aplikata al tiuj birdoj. La tipa *F. cinereiceps* estas nuntempe nomata Grizkapa fulveto.

Ties natura habitato estas moderklimataj arbaroj. Ties statuso estis unue taksita de la IUCN Ruĝa Listo en 2008, kaj estis listata kiel Specio Malplej zorgiga.

## Notoj 
## Referencoj
* BirdLife International (BLI) (2008a) Informaro pri la Manipura fulveto. Konsultita la 26an de majo 2008.
* BirdLife International (BLI) (2008b): 2008 IUCN Statusoŝanĝoj en la Ruĝa Listo . Konsultita la 23an de majo 2008.
* Collar, N.J. & Robson, Craig (2007): Family Timaliidae (Babblers). *Ĉe:* del Hoyo, Josep; Elliott, Andrew & Christie, D.A. (eds.): *Handbook of the Birds of the World, Volume 12* (Picathartes to Tits and Chickadees): 70-291. Lynx Edicions, Barcelona.

Kategorio:Silviedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Grizkapa fulveto

La **Grizkapa fulveto** (***Fulvetta cinereiceps***) estas birdospecio de la familio de Silviedoj kun la tipaj silvioj. Kiel ĉe la aliaj fulvetoj, ankaŭ tiu estis delonge inkludita en la genro de la Timaliedoj nome *Alcippe*. Tiu genro de fulvetoj estas de malgrandaj grizbrunaj birdoj, el kiuj kelkaj specioj havas ruĝecbrunajn partojn en flugiloj aŭ markojn en kapo. 

Tiu specio havas tre **grizan kapareon** kiu enhavas kapon, kolon kaj suprajn brustojn kaj nukon, kio nomigas la specion kaj en Esperanto kaj en la latina scienca nomo kie *cinereiceps* signifas “kun cindrokolora kapo”. Tiu griza kapareo ege kontrastas kun la tre **ruĝecbruna dorso** kio nigriĝas en flugilplumoj kiuj havas blankajn bordojn same kiel la longa vosto. La iriso estas blanka.

Iam *F. cinereiceps* estis konata kiel *Strigorĝa fulveto*, sed la birdoj laŭ tiu nomo disiĝis kaj nuntempe ili estas traktataj kiel distinga specio, *F. manipurensis*. Alia iama subspecio de *F. cinereiceps* kiu estas nuntempe konsiderata distinga estas la Tajvana fulveto (*F. formosana*).

Ties natura habitato estas moderklimataj arbaroj. Ĝi ne estas konsiderata minacata de la IUCN.

## References
* IUCN2006, BirdLife International (BLI), 2004, 52776, Alcippe cinereiceps, 25a Julio 2007.
* Collar, N.J. & Robson, Craig (2007): Family Timaliidae (Babblers). *Ĉe:* del Hoyo, Josep; Elliott, Andrew & Christie, D.A. (eldonistoj): *Handbook of the Birds of the World, Volume 12* (Picathartes to Tits and Chickadees): 70-291. Lynx Edicions, Barcelona.

Kategorio:Silviedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Gábor Mihály

**Mihály Gábor** [mihaj gabor] estas hungara skulptisto naskita en Székelyhíd la 9-an de septembro 1942.

## Studoj 
Mihály studis inter 1969-1974 en la belarta altlernejo de Budapeŝto. Li vivas en Hungario.

## Premioj, distingoj 
* 1978: Artstipendio de Kiskunhalas;
* 1975-1979: Derkovits-stipendio;
* 1977: Ŝtata Junulara Nivelpremio;
* 1979: Munkácsy-premio;
* 1985: Meritmedalo por Infanoj;
* 1991: Artpremio de Internacia Olimpia Komitato;
* 2019: premio Kossuth.

## Fonto 
* Artportal.hu

Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Dénes Miklósi

**MIKLÓSI Dénes** [mikloŝi] estas hungara grafikisto naskita en Odorheiu Secuiesc la 17-an de aprilo 1960. 
## Biografio
Dénes Miklósi diplomiĝis en 1984 en Kluĵo kaj poste en 1991-92 en Vieno li akairis postgradan instruadon.
## Individuaj ekspozicioj
*1994 • Ghipeş
*1995 • Mărtiniş • Târgu Mureş • Odorheiu Secuiesc.
## Elektitaj grupaj ekspozicioj
*1998 • KMG, Dunajská Streda • Hidegtű, Vigadó Galéria, Budapeŝto
*1999 • KMG, Dunajská Streda.

## Fonto
*Artportal.hu 

Miklosi, D.
Árpád Miklós

**MIKLÓS Árpád** [mikloŝ] estas hungara animaci-filmreĝisoro, belartisto. Li naskiĝis en Târnăveni  la 11-an de majo 1958. Li vivas ekde 1988 en Kecskemét. 
## Premioj, distingoj
*2-a premio de landekspozicio de artstudentoj, Braŝovo; 
*1992: "Fajrero" Internacia Mallongfilfestivalo Mikeldi da Plata-premio, Bilbao;
*1997: Premio de Printempa Ekspozicio de Kecskemét;
*Premio de MOSZ (Kortárs Költészet - Kortárs Grafika); 
*Premio de Aŭtuna ekspozicio de Kecskemét.
## Individuaj ekspozicioj
*1985 • Satu Mare
*1987 • Baia Mare
*1991 • Ferenc József Laktanya [kun Gyula Majoros], Kecskemét
*1996 • Vintra Galerio [kun Sándor Krizbai], Szentendre
*1997 • Bahia Pince, Kecskemét • Erdei Ferenc Művelődési Központ, Kecskemét
*1999 • Kecskeméti Képtár [Kun Majoros Gyula, Patkós László], (kat.)
*2000 • Állóképek mozgásban, MAMŰ Pince • Tanulmányok Venus Születéséhez, Kortárs Galéria, Kecskemét.

## Animacifilmoj
*Echo, Kecskemét, 1990
*Szikra, Kecskemét, 1992
*A másik part, Kecskemét, 1994
*Ajánlás a "Lakomához" [kun Krizbai Sándor, Szabó Sándor], 1997
*Öt gén (Hommage à Hamvas Béla) [kun Krizbai Sándor, Szabó Sándor], 1997
*Pillangó, Kecskemét.

## Fonto
*Artportal.hu

Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
András Nagy (skulptisto)

**NAGY András** [nadj] estis hungara skulptisto naskita en Sebiş la 13-an de oktobro 1923 kaj mortinta en Budapeŝto, la 4-an de januaro 1984. 

## Kariero
András Nagy post studoj en la artakademio de Budapeŝto en 1950, li studis kiel stipendiulo en Bukareŝto ĉe Corneliu Medrea.

## Ekspozicioj
De 1954 Nagy partoprenis en ekspozicioj de Műcsarnok (Budapest).

## Fonto
*Artportal.hu http://artportal.hu/lexikon/muveszek/nagy_andras 

Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Anna Nagy

**NAGY Anna** [nadj] estas rumanuja hungara pentristino naskita en Koloĵvaro la 16-an de februaro 1943. En 1987 ŝi loksidiĝis en Ateno kun sia edzo, la pentristo Andonis Papadopoulos. Ŝi estas filino de la pentristo Béla Abodi Nagy.

## Kariero 
Nagy Anna studis inter 1960-66 en Arta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo kaj ĝis 1986 ŝi instruis en sia naskiĝurbo.

## Individuaj ekspozicioj 
* 1974 • Artgalerio, Kluĵo
* 1989, 1990 • Ateno.

## Fonto 
* Artportal.hu 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Kategorio:Grekaj pentristoj
Magdolna Kispál

**KISPÁL Magdolna**, [kiŝpa:l] estis hungara finn-ugra lingvistino naskita en Satmaro la 30-an de majo 1910 kaj mortinta en Hago la 15-an de junio 1984. Ŝi estis la edzino de verkisto Dezső Szabó.

## Kariero 
Inter 1933 kaj 1936 Magdolna Kispál laboris en Helsinki kaj Tartu, ekde 1936 ĝis 1941 en universitato kaj altlernejo de Segedo, ekde 1941 ĝis 1948 en Universitato Koloĵvaro, poste ĝis sia pensiuliĝo (1974) en Universitato Budapeŝto.

## Verkoj 
* *Napszakok nevei az ugor nyelvekben* (Bp., 1938);
* *A vogul igenév mondattana* (Bp., 1966)

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj lingvistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Tajvana fulveto

La **Tajvana fulveto** (***Fulvetta formosana***) estas birdospecio de la familio de Silviedoj kun la tipaj silvioj. Kiel ĉe la aliaj fulvetoj, ankaŭ tiu estis delonge inkludita en la genro de la Timaliedoj nome *Alcippe*. Tiu genro de fulvetoj estas de malgrandaj grizbrunaj birdoj, el kiuj kelkaj specioj havas ruĝecbrunajn partojn en flugiloj aŭ markojn en kapo.

Tiu specio havas tre **rimarkindan okulon** kun flaveca iriso kaj tre blanka okulringo kontraste kun tute **malhelbruna kapo** kun pli malhelbruna zono inter la okuloj kaj la beko kaj ne tiom malhela super la okuloj. La **gorĝo estas blanka kun tre markata bruna vertikala striado**. Temas pri malgranda (11 cm longa) birdo kun grizecbrunaj dorso kaj vosto; la flugiloj estas tre ruĝecbrunaj, kaj la unuarangaj estas bordataj je blanko, poste nigre kaj poste ruĝece, kio havigas striaecan bildon. La ventro estas grizeca kaj la flankoj rozbrunecaj.

Tiu specio estis dumlonge inkludita en la Grizkapa fulveto, *F. cinereiceps*, kiel subspecio.

Tiu specio estas endemia de Tajvano, kio tute kialigas la nomon de la specion kaj en Esperanto kaj en la latina scienca nomo kie “formosa” aperas kiel portugaldevena eŭropa nomo de la insulo Tajvano .

## Notoj 
## Referencoj 
* En angla pri tajvanaj birdoj
* BirdLife International (BLI) (2008) Informaro pri Tajvana fulveto. Konsultita la 30an de julio de 2008.

Kategorio:Silviedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Katalin Moldvay

**MOLDVAY Katalin** [moldvai] estas rumanuja hungara-germana artistino. Ŝi naskiĝis en Satu Mare  la 22-an de junio 1955. La artistino vivas ekde 1984 en Germanujo.

## Biografio
Katalin Moldvay pristudis grafikon inter 1976-80 en Kluĵo. Inter 1981-84 ŝi estis scnejdekoraciistino kaj kostimistino en la Szatmárnémeti Északi Színház Harag György Társulat.

## Individuaj ekspozicioj
*1986 • Urbgalerio, Gaggenau
*1987 • Hilbur Galerie, Karlsruhe • Schütte Galerie, Essen
*1993 • Parkinstalaĵo por Nuntempaj Muziktagoj de Donaueschingen, el komisio de Radio kaj Televido SWR, Schramberg
*1995 • Dirigentmaskrobo al teatraĵo de George Lopez Ensemble, bem. Klangforum Wien, Vieno
*1997 • Altes Dampfbad, Baden-Baden
*1998 • Hilbur Galerie, Karlsruhe
*1999 • Brötzinger Art Galerie, Pforzheim
*2000 • Kunstverein, Heidenheim.

## Elektitaj grupaj ekspozicioj
*1986 • Internacia grafikbienalo (NOR)
*1987 • 4-a Internacia grafiktrienalo (FIN)
*1992 • La forto de prezenco, Badischer Kunstverein, Karlsruhe • kreaĵoj aĉetitaj de Urba galerio en Prinz-Max-Palast, Karlsruhe
*1994 • Ekspozicio de Lovis-Corinth-premiitoj, Kaliningrado • Ostdeutsche Galerie, Regensburg
*1997 • Ungehalten, ekspozicio de ses artistinoj, Ostdeutsche Galerie, Regensburg • Urba Galerio, Esslingen
*1998 • Bühl
*1999 • Kolekto de Hilbur Galerio • Revolucio en skatolo, Kolekto Westermann, Rastatt • Compact 2000, Staatliche Kunsthalle, Baden-Baden
*2000 • Gesellschaft der Freunde junger Kunst, Baden-Bade

## Fonto
*Artportal.huhttp://artportal.hu/lexikon/muveszek/moldvay_katalin 
*Retpaĝo de artistino http://www.katalin-moldvay.de/

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Kategorio:Germanaj pentristoj
Henry Sacheverell

**Henry SACHEVERELL** (n. en 1674 - m. la 15-an de junio 1724) estis angla anglikana pastoro kaj politikisto. Li estis procesita antaŭ la parlamento post precipe agresivaj predikoj kontraŭ la partio Whig.

Sacheverell estis membro de la tiel nomata anglikana Alta Eklezio.

Kategorio:Britaj politikistoj
Kategorio:Pastoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1674
Kategorio:Mortintoj en 1724
Diskaro de Marilyn Manson

Jen la **diskaro de Marilyn Manson** ekde 1994 ĝis 2009.

## Muzikalbumoj 
## Muzikalbumetoj 
## Unuopaĵoj 
Marylin Manson
Izabela de Angulemo

**Izabela de Angulemo** (n. 1188, m. la 31-an de majo 1246) estis edzino de Johano (Anglio).

## Familio 
Izabela estis la sola ido, kaj heredontino, de Aymer Taillefer, grafo de Angulemo, kaj pranepino de Ludoviko la 6-a (Francio). Post kiam ŝia patro mortis en 1202, ŝi iĝis grafino de Angulemo.

## Reĝino de Anglio 
La 24-an de aŭgusto 1200 Izabela edziĝis al Johano, reĝo de Anglio, malgraŭ ke ŝi estis fianĉiĝinta al Hugo, Grafo de Lusignan, kiu petis la helpon de Filipo la 2-a (Francio). Filipo alvokis Johanon al sia kortego por respondi al la akuzoj. Kiam Johano rifuzis alveni, Filipo deklaris ke Johano punperdis ĉiujn siajn posedaĵojn en Francio krom Gaskonio, kaj invadis Normandion. Izabela jam famis pro sia beleco. La geedziĝo ne kontentigas, parte ĉar Johano multe pli aĝis kaj parte ĉar kaj Johano kaj Izabela koleremis.

## Dua edziĝo 
Johano mortis en 1216 kaj Izabela revenis en Francion. En 1220 ŝi edziĝis al Hugo la 10-a (grafo de Lusignan) - ne tute certis ĉu li estis la sama Hugo al kiu ŝi antaŭe fianĉiĝis aŭ ĉu li estis ties filo.

## Morto 
En 1244 Izabela akuziĝis pro komploto kontraŭ Ludoviko la 9-a (Francio), kaj fuĝis al Abatejo Fontevraud, kie ŝi mortis en 1246. Ŝi ordonis ke ŝi entombiĝu en la korto ekster la abateja preĝejo pro siaj pekoj. Tamen, vizitante la abatejon, ŝia filo Henriko la 3-a (Anglio) ŝokiĝis pro tio kaj komandis ke ŝi reentombiĝu en la preĝejo mem, tuj apud Henriko la 2-a (Anglio) kaj ties edzino Eleonora de Akvitanio. Post ŝia morto la plejparto de ŝiaj filoj per ŝia dua edziĝo konsciis ke ili ne ĝuos sukcesajn karierojn en Francio kaj iris al la kortego de Henriko la 3-a en Anglio.

## Idoj 
Izabela kaj Johano (Anglio) havis kvin idojn:
* Henriko la 3-a (Anglio) (1207-1272)
* Rikardo (1-a Grafo de Kornvalo) (1209-1272)
* Johanino (1210-1238), kiu edziĝis al Aleksandro la 2-a (Skotlando)
* Izabela (1214-1241), kiu edziĝis al Frederiko la 2-a (Sankta Romia Imperio)
* Eleonora (1215-1275), kiu edziĝis unue, al Vilhelmo Marshal (2-a Grafo de Pembroke), kaj due, al Simon de Montfort (6-a grafo de Leicester)

Izabela kaj Hugo la 10-a (grafo de Lusignan) havis naŭ idojn:
* Hugo la 11-a (grafo de Lusignan) (1221-1250)
* Aymer de Valence (122-1260), kiu iĝis episkopo de Winchester, Anglio
* Agnesa (1223-1269)
* Alica de Lusignan (1224-1356), kiu edziĝis al Johano de Warenne (7-a grafo de Surrey)
* Gido (ĉ.1225-1264), kiu mortis dum la batalo de Lewes, batalante kontraŭ Simon de Montfort (6-a grafo de Leicester)
* Ĝofredo de Lusignan (ĉ.1226-1274)
* Vilhelmo de Valence (1-a grafo de Pembroke) (ĉ.1228-1296)
* Margareta de Lusignan (ĉ.1229-1288), kiu edziĝis unue en 1243 al Rajmondo la 7-a (grafo de Tuluzo), kaj due en 1246 al Aimery la 9-a (Thouars)
* Izabela de Lusignan (1234-1299)

Kategorio:Britaj reĝedzinoj kaj reĝinedzoj
Kategorio:Francaj grafoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1188
Kategorio:Mortintoj en 1246
Atento

eta|250px|Infanoj, aŭskultantaj kun atento rakonton
**Atento** estas kogna procezo per kiu pensanta ulo direktas siajn sensojn kaj siajn mensajn kapablojn pri iu afero, neglektante aliajn aferojn.

La atento plifaciligas la memoron. La malĉeesto de afero pri kiu direkti
sian atenton kuntrenas enuon.

## Vidu ankaŭ 
* Kuna atento
* Atentomanka-hiperaktiva perturbo

Kategorio:Psikologio
Gyula András

**ANDRÁS Gyula** [andra'ŝ] estas rumanuja hungara aktoro naskita en Miercurea Ciuc  la 2-an de februaro 1942.
## Teatroj
*Ekde 1964 Szatmárnémeti Északi Színház Harag György Társulat

## Roloj pli gravaj
*Buttler János (Mikszáth K.: Különös házasság); 
*Schubler (Szakonyi K.: Életem, Zsóka); 
*Tatár (Maksim Gorki: Éjjeli menedékhely);
*Benedek (Örkény I.: Kulcskeresők).
## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Gyula Áts

**ÁTS Gyula** [a'ĉ] estas hungara aktoro Jászai Mari-premiito (1978) naskita en Miercurea Ciuc la 20-an de marto 1939.

## Teatroj 
* Állami Déryné Színház Budapeŝto
* Kisfaludy Színház Győr
* Szigligeti Színház Szolnok
* Katona József Színház Kecskemét
* Békés Megyei Jókai Színház
* Gárdonyi Géza Színház Eger

## Roloj pli gravaj 
* Bánk bán (Katona J.);
* Petruchio (Shakespeare: La Dresado de la Megero);
* Tartuffe (Molière);
* Tyihon (Osztrovszkij: Vihar);
* Oszkár (Ödön von Horváth: Mesél a bécsi erdő).
* Lumaj ventoj (filmo), 1968

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Áron Beczásy

**BECZÁSY Áron** [beca:ŝi] estas hungara aktoro naskita en Miercurea Ciuc la 16-an de aprilo 1974. Li estas la filo de pentristo Antal Beczásy.

## Studoj, kariero 
## Roloj plej gravaj 
### Filmroloj 
* *Hétfő* (2008)
* *Mögött* (2006)
* *Téli mese* (2006)

### Teatraj roloj 
* *Ágacska*
* *Az államalapító*
* *Anna Frank naplója*
* *Arc-poétika*, deklamanto
* *Csalóka Péter*
* *Csongor és Tünde*
* *A csudakarikás*
* *Gyertek velünk Betlehembe!*
* *Honszerző Árpád*
* *Iciri-piciri* fabeloj
* *János vitéz*
* *Kard és kereszt*
* *A kőszívű ember fiai*
* *Lúdas Matyi*
* *Mátyás király juhásza*
* *Szeretve mind a vérpadig*
* *Talán eltűnök hirtelen...*, deklamanto
* *Tündér Lala*

### Reĝisoraĵoj 
* *Chat-szerelem*
* *Farsang*
* *A pelikán*

## Fonto 
* Port.hu

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Sámuel Teleki (esploristo)

**TELEKI Sámuel** grafo estis hungara verkisto kaj esploristo naskita en Sáromberke la 1-an de novembro 1845 kaj mortinta en Budapeŝto la 10-an de marto 1916. Li estis pranepo de kanceliero Sámuel Teleki

## Biografio 
Post siaj studoj Sámuel Teleki iĝis parlamentano. Li havis ĉasejon en Görgényszentimre, kie ĉasadis kremo de hungaraj politikistoj, eĉ Habsburgoj. En 1886 li vojaĝis al orienta Afriko por esplori nekonatan regionon, kie li malkovris lagojn, kiujn li nomumis Rudolf (nun Turkana) kaj Stefánia, krome vulkanon, kiun li nomumis vulkano de Teleki. Li ekprovis surgrimpi Kilimanĝaron, sed la pinton li ne povis atingi ne havante varman kostumon. Li kunportis la afrikaĵojn por la muzeo.

Li estis membro de Hungara Scienca Akademio.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj esploristoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Esploristoj de Afriko
Kategorio:Hungaraj grafoj
Ronald Golias

**Ronald GOLIAS** (naskiĝis la 4-an de majo 1929 en São Carlos, San-Paŭlo, Brazilo, mortis la 27-a de septembro 2005 en San-Paŭlo, Brazilo) estis brazila aktoro kaj humuristo.

Kategorio:Brazilaj aktoroj
Endre Botár

**BOTÁR Endre** [bota'r] estas hungara aktoro naskita en Csíkszereda la 14-an de majo 1943. Li translokiĝis en 1968 en Hungarujon.

## Teatroj 
* Nagyvárad, Budapeŝto: Nemzeti Színház, Állami Déryné Színház, Népszínház, Miskolci Nemzeti Színház .

## Roloj pli gravaj 
* Mágnás Miska (Szirmai A.);
* Rómeó (Sh.);
* Bicska Maxi (Brecht–Weill: Koldusopera);
* Ottó (Katona J.: Bánk bán);
* Tengerész (Mc. Coy: A lovakat lelövik, ugye?);
* Sátány (Kerényi I.–Balogh E.: Csíksomlyói passió);
* Parazitus (Bornemisza P.: Magyar Elektra);
* Pistol (Sh.: IV. Henrik, V. Henrik); Solt (Szörényi L.–Bródy J.: István, a király);
* Simon bán (Katona J.: Bánk bán);
* Strázsamester (Kacsoh P.: János vitéz);
* Rupi Jóska (Mikszáth K.: A Noszty fiú esete Tóth Marival

## Eksteraj ligiloj 
* Spektakloj pluajhttp://theater.hu/index.php?mode=portre&szemely_id=1403

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikonhttp://mek.oszk.hu/02100/02139/html/sz02/664.html

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Suprenŝovaĵo

eta|Suprenŝovaĵo
**Suprenŝovaĵo** aŭ **inversa faŭlto** en la geomorfologio nomiĝas tektonika faŭlto, je kiu la tavoloj en la superkuŝaĵo estas ŝovitaj supren. Tio okazas plej ofte kun incida angulo de 60-90° disde la vertikalo. Suprenŝovaĵoj estas tipaj en kunpremregionoj dum la montarformiĝo (orogenezo). Suprenŝovaĵoj kun pinta incidangulo (<45°) nomiĝas superŝovaĵoj.

Per suprenŝovado en la tereno ekestas pupitra krustero.

## Literaturo 
* Walter Bischoff, Heinz Bramann, Westfälische Berggewerkschaftskasse Bochum: *Das kleine Bergbaulexikon.* 7-a eldono, eldonejo Glückauf GmbH, Essen, 1988, ISBN 3-7739-0501-7
* Ernst-Ulrich Reuther: *Einführung in den Bergbau.* 1-a eldono, eldonejo Glückauf GmbH, Essen, 1982, ISBN 3-7739-0390-1

## Vidu ankaŭ 
* Romptektoniko

Kategorio:Minado
Kategorio:Tektoniko
Kategorio:Geomorfologio
Rothrist

**Rothrist** estas komunumo en la distrikto Zofingo de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 7591 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
La komunumo Rothrist situas ĉe la suda bordo de la rivero Aro kaj okcidente de Wigger, kiu ĉe la nordokcidenta angulo de la komunumo alfluas al Aro.

La komunumo konsistas krom el la ĉefvilaĝo Rothrist mem el la komunumopartoj kaj vilaĝoj Dietiwart, Fleckenhausen, Niederwil, Oberwil kaj Sennhof.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sura areo de 11,87 km², de kiuj 3,87 km² estas kovritaj de arbaro kaj 3,23 km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur la monteto *Räckholderhübel* je alteco de 501 m s.m., kaj la plej malalta punkto je alteco de 395 m s.m. ĉe la alfluejo de Wigger al Aro.

## Trafiko 
La komunumo disponas pri stacidomo ĉe la fervojlinio de Berno al Olten, kiu estas servata de regionaj trajnoj se Svisaj Federaciaj Fervojoj de Olten al Langenthal. Krome la komunumo estas servata de loka buslinio al Zofingo.

Rothrist disponas pri propra alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 de Berno al Zuriko.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Rothrist datiĝas el la jaro 1263 kiel *Routris*. Niederwil jam menciiĝis en la jaro 1242 kiel *Wile*. Ĝis la jaro 1890 la komunumo portis la nomon Niederwil.

En mezepoko la komunumo apartenis al la voktejo Arburgo, kiu apartenis unue al la Grafoj de Froburgo, kaj poste al la Grafoj de Kiburgo kaj fine al ties heredantoj la Habsburgoj. En la jaro 1415 la Svisa Ĵurkomunumo konkeris Argovion kaj la voktejo Arburgo fariĝis berna posedaĵo. Post la Helveta Revolucio la tiama komunumo Niederwil estis atribuita al la distrikto Langenthal de Kantono Berno. Post la fino de la Helveta Revolucio la komunumo estis aldonita al la distrikto Zofingo de la nove kreita Kantono Argovio.

## Vidindaĵoj 
eta|dekstra|150ra|Hejmlanda muzeo Rothrist
En la centro de la komunumo ĉe Bachstrasse troviĝas la Hejmlanda Muzeo Rothrist. En la iamaj loĝsalonoj de la kamparana domo "Miescherheimets", bela faktrabdomo el la 18-a jarcento troviĝas la loĝmuzeo. En du etaĝoj historie aranĝitaj ĉambroj donas impreson pri la ĉiutaga vivo dum la 19-a kaj la frua 20-a jarcento, pri lernejo, laboro kaj domo, kaj la vivo en vilaĝo, kiu vivis de agrikulturo kaj hejmlaboro. La salonoj en la subtegmentejo ilustracias la historion de Rothrist. Grava temo estas la elmigrado meze de la 19-a jarcento, kiam granda parto de la loĝantaro pro ekonomia mizero forlasis la landon por trovi en Usono novan vivobazon.

## Fontindikoj 
## Vidu ankaŭ 
* Rothrist (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Rothrist
* Rothrist en la Historia Leksikono de Svislando
Moore

La familinomo **Moore** estas tiu de multenombraj personoj, inter kiuj:

* Catherine L. Moore, usona verkistino de sciencfikcio,
* Charles H. Moore, usonano, kreinto de la programlingvo Forth
* Clement Clark Moore, usona poeto
* Demi Moore, usona aktorino,
* Gordon Moore, usona firmaestro, fondinto de la firmao Intel
* Henry Moore, brita skulptisto
* Julianne Moore, usona aktorino,
* Mandy Moore, usona kantistino kaj aktorino,
* Michael Moore, usona film-faristo kaj aŭtoro,
* Sir Patrick Moore, brita amatora astronomo,
* Roger Moore, brita aktoro,
* Thomas Moore, irlanda poeto,
* Ward Moore, usona verkisto de sciencfikcio.

## Aliaj 
Tri *County* (kantonoj) en Usono havas la nomon "Moore County"
(Kantono Moore):

* Kantono Moore en Norda Karolino,
* Kantono Moore en Tenesio,
* Kantono Moore en Teksaso.

* La asteroido 2602 Moore, nomita en honoro de Sir Patrick Moore.

Kategorio:Apartigiloj
Ludlova fulveto

**Ludlova fulveto** aŭ Brungorĝa fulveto (***Fulvetta ludlowi***) estas birdospecio de la familio de Silviedoj kun la tipaj silvioj. Kiel ĉe la aliaj fulvetoj, ankaŭ tiu estis delonge inkludita en la genro de la Timaliedoj nome *Alcippe*. Tiu genro de fulvetoj estas de malgrandaj grizbrunaj birdoj, el kiuj kelkaj specioj havas ruĝecbrunajn partojn en flugiloj aŭ markojn en kapo. 

Tiu orientalisa specio havas helbrunan kapon kun pli malhela areo inter la okulo kaj la beko. La iriso estas flaveca kaj la beko mallonga kaj malhela. Ankaŭ la dorso estas bruna kaj same la suba brusto, dum la ventro kaj flugiloj estas helbrunaj kun tre markataj ruĝecaj nuancoj; la flugilplumoj havas blankanigrajn bordojn. Ankaŭ la longa vosto estas ruĝecbruna. La plej klara distingilo estas la **bunta gorĝareo**, de kio devenas la alternativa nomo Brungorĝa fulveto, kvankam ne temas pri simpla bruna koloro, sed pri pli kompleksa bildo konsista el ĝenerala bruneca areo sed kun du areoj malsimilaj laŭ la koloro de striado nome larĝa horizontalaj strizonoj sub la vangoj kvazaŭ grandegaj mustaĉoj de tre markata **blanka striado** kaj la gorĝo kaj supra brusto kun **striado alterne ruĝecbruna kaj grizeca**. La kruroj estas ruĝecgrizaj.

Ĝi troviĝas en Butano, Ĉinio, Barato, Birmo kaj Nepalo.

## Vidu ankaŭ 
*Orient-himalajaj subalpaj koniferaroj

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Alcippe ludlowi.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.
* **Collar**, N. J. & Robson, C. 2007. Family Timaliidae (Babblers)  pp.&nbsp;70 - 291 in; del Hoyo, J., Elliott, A. & Christie, D.A. eds. *Handbook of the Birds of the World*, Vol. 12. Picathartes to Tits and Chickadees. Lynx Edicions, Barcelona.

Kategorio:Silviedoj
Kategorio:Orientalisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Azio
Attelwil

## Pri la komunumo 
** Attelwil** estas komunumo en la distrikto Zofingo de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 294 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
La komunumo Attelwil situas okcidente de la rivero Suro, kiu formas la orientan limon de la komunumo. La vilaĝo situas sur flanka moreno de la iama glaciepoka Reuss-Glaĉero.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,19&nbsp;km², de kiuj 0,79&nbsp;km² estas kovritaj de arbaro kaj 0,23&nbsp;km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 679 m s.m. sur la monteto *Tannholzberg* kaj la plej malalta punkto sur alteco de 474 m s.m. ĉe la bordo de la rivero Suro.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Attelwil limas en nordo al Staffelbach, en oriento al Moosleerau, en sudo al Reitnau kaj en okcidento al Wiliberg.

## Trafiko 
La vilaĝo Attelwil situas flanke de la ĉefaj trafikfojoj. La kantonoa ĉefvojo de Araŭo al Sursee pasas 1&nbsp;km oriente de la vilaĝo aliflanke de la rivero Suro. La vilaĝo estas konektita al la publika trafikreto per la poŝtaŭtolinio de Schöftland tra Attelwil al Sursee.

La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 troviĝas 6 kilometrojn norde en Kölliken kaj al la svisa aŭtovojo A2 4 kilometrojn okcidente en Reiden.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Attelwil datiĝas el la jaro 1306 kiel *Attelwile*.

En mezepoko Attelwil estis sub al regado de la Habsburgoj. Post la konkero de Argovio fare de la Svisa Ĵurkomunumo en la jaro 1415 Attelwil apartenis al la berna ĉefvoktejo Lencburgo. Post la Helveta Revolucio en la jaro 1798 Attelwil estis atribuita al la distrikto Zofingo de la nove fondita Kantono Argovio.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Attelwil 
* Attelwil en la Historia Leksikono de Svislando
Flavokula silvio

La **Flavokula silvio**, ***Chrysomma sinense***, estas birdo kiu troviĝas en malfermaj herbejoj kaj arbustaroj de suda Azio. Ĝi estis tradicie lokata en la familio de Timaliedoj. La genro *Chrysomma* de brunecaj birdoj pli helaj sube formas, kune kun siaj parencoj, kladon kun la paradoksornitoj kaj la Silvioj kaj pro tio ili estis translokigitaj al familio de Silviedoj (Jønsson & Fjeldså 2006).

[eta|250px|maldekstra|Ĉe [Hodal, Faridabad, Harjano, Barato. ]]
Tiu specio estas ĝenerale **malhelbruna supre kaj tre kontraste blanka sube** kun nur iom da bruneca nuanco en ventro kaj la vizaĝo dividita en bruna orelareo tre kontrasta kun la tre blanka gorĝo kaj en **blanka superokula strizono** el la supra beko, kiu estas fortika kaj nigreca kun iom da horizontala brido. En la angulo de ambaŭ koloroj en la vizaĝo elstaregas la okulo kun **flava iriso** (kio nomigas la specion) kaj **ruĝeca okulringo**. La kruroj estas oranĝecaj.

## Referencoj 
* IUCN2006, **BirdLife International**, 2004, 52730, Chrysomma sinense, 10a Majo 2006. Malplej zorgiga.
* **Collar**, N. J. & Robson, C. 2007. Family Timaliidae (Babblers) Pp. 70 - 291 in; del Hoyo, J., Elliott, A. & Christie, D.A. eds. *Handbook of the Birds of the World*, Vol. 12. Picathartes to Tits and Chickadees. Lynx Edicions, Barcelona.
* **Jønsson**, Knud A. & **Fjeldså**, Jon (2006): A phylogenetic supertree of oscine passerine birds (Aves: Passeri). *Zoologica Scripta* **35**(2): 149–186.  (HTML resumo)

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.mangoverde.com/birdsound/spec/spec149-169.html 

## Bildaro 

Image:Yellow-eyed Babbler I IMG 9715.jpg|Ĉe Hodal, Faridabad, Harjano, Barato.
File:Yellow-eyed Babbler (Chrysomma sinense) in Hodal W IMG 6230.jpg|Ĉe Hodal, Faridabad, Harjano, Barato.

Kategorio:Silviedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Reĝa pitono

eta
alternative=Python regius distribution.svg|eta|Python regius distribution
La **reĝa pitono** (*Python regius*) estas serpento el la pitonedoj. Ĝi vivas en okcidenta kaj meza Afriko, en ebenaĵaj pluvarbaroj. Ĝia viando estas ŝatata en okcidenta Afriko, tial ĝia populacio estas tie en danĝero. La reĝa pitono estas ŝatata besto por la terarioj.

Ĝi longas 1-1,5 m, havas fortan korpon, malgrandan kapon kaj mallongan voston. Sur ĝia korpo videblas sur nigra fono brunaj, rondformaj makuloj kun flavaj randoj. Se ĝi sentas sin minacata, sin strikte kunvolvas kaj la kapon kaŝas inter la korporingoj. Ĝi ĝenerale aktivas nokte kaj kaptas ĉefe ronĝulojn, bestetojn. Ĝi demetas 6-8 ovojn.

## Bildaro 

Boa-tengrela.jpg
Female Ball python (Python regius).jpg
Black Pastel Ball Python.JPG
2009 0921 155133 marca de agua.jpg

Kategorio:Pitonedoj
Kategorio:Faŭno de Afriko
Chrysomma

***Chrysomma***, estas genro de birdoj kiuj troviĝas en malfermaj altaj herbejoj kaj arbustaroj de suda Azio. Ĝi estis tradicie lokata en la familio de  Timaliedoj. La genro *Chrysomma* de **brunecaj birdoj pli helaj sube** formas, kune kun siaj parencoj, kladon kun la paradoksornitoj kaj la Silvioj kaj pro tio ili estis translokigitaj al familio de Silviedoj (Jønsson & Fjeldså 2006).

* '*Genro *Chrysomma'''* - iam en Timaliedoj
** Flavokula silvio, *Chrysomma sinense*
** Jerdona silvio, *Chrysomma altirostre*
*** Birma jerdona silvio, *Chrysomma altirostre altirostre* - formortinta (1940aj jaroj)
** Ruĝecvosta silvio, *Chrysomma poecilotis''

Kategorio:Silviedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Ruĝecvosta silvio

La **Ruĝecvosta silvio**, *Ruĝeckrona silvio* aŭ *Brunvosta silvio* (***Chrysomma poecilotis***) estas birdo kiu troviĝas en malfermaj herbejoj kaj arbustaroj de suda Azio. Ĝi estis tradicie lokata en la familio de  Timaliedoj. La genro *Chrysomma* de brunecaj birdoj pli helaj sube formas, kune kun siaj parencoj, kladon kun la paradoksornitoj kaj la Silvioj kaj pro tio ili estis translokigitaj al familio de Silviedoj (Jønsson & Fjeldså 2006).

Tiu birdo estas ĝenerale malhelbruna ĉefe en supraj partoj, sed pli specife ĝi havas pli **malhelbrunan kronon** kaj helan superokulan strion, brilajn **ruĝecbrunajn flugilojn kaj ruĝecbrunan longan voston** (kio nomigas la specion), blankecan gorĝon kaj helgrizbrunan ventron. La okulo estas nigreca.

Ĝi estas endemio de Ĉinio.

## Referencoj
* BirdLife International 2004.  Chrysomma poecilotis.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.
* **Collar**, N. J. & Robson, C. 2007. Family Timaliidae (Babblers)  pp.&nbsp;70 – 291 in; del Hoyo, J., Elliott, A. & Christie, D.A. eds. *Handbook of the Birds of the World*, Vol. 12. Picathartes to Tits and Chickadees. Lynx Edicions, Barcelona.

Kategorio:Silviedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Klejstotecio

eta|dekstra|Klejstotecio de *Erysiphe alphitoides*
**Klejstotecio** (latine *Cleistothecium*) estas globoforma ferma (sen ostiolo) askujo de kelkaj sakfungoj (*Eurotiales*, *Erysiphales*, ... ).

La nomo devenas de la greka *kleistós* kiu signifas ferma kaj *têke* kiu signifas skatolo.

## Vidu ankaŭ 
Apotecio,
Peritecio,
Asko,
Parafizo

Kategorio:Funganatomio
Ágnes Lőrincz

**LŐRINCZ Ágnes** [loe'rinc] estas rumanuja hungara aktorino naskita en Gheorgheni la 7-an de februaro 1960. Ŝi estas la filino de Lajos Lőrincz.

## Kariero 
Ágnes Lőrincz diplomitiĝis en SZISZI de Târgu Mureș en 1983.

## Teatroj 
* 1983 Kolozsvári Állami Magyar Opera,
* 1992 Szatmárnémeti Északi Színház Harag György Társulat,

## Roloj pli gravaj 
* Ledér (Vörösmarty M.: Csongor és Tünde);
* Martírio (García Lorca: Bernarda Alba háza);
* Eliza (Lerner–Loewe: My Fair Lady);
* Riquette (Ábrahám P.: Viktória);
* Krisztina (Sigmond I.: Szerelemeső)

## Fonto 
* szineszkonyvtar.hu 
* Magyar Színházművészeti Lexikon
* Erdélyi magyar ki kicsoda, 2010.

## Pluaj roloj 
* Port.hu

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Kategorio:Rumanaj aktoroj
Denise Schmandt-Besserat

**Denise SCHMANDT-BESSERAT** estas emeritiĝinta franca-usona arkeologo kaj profesoro pri la historio de arto en la Mez-Oriento.

Ŝi precipe studis la originon de skribo kaj kalkulo. Pri tio ŝi publikigis la jenajn verkojn :

* *Before Writing* (2 volumoj), University of Texas Press 1992;
* *How Writing Came About*, University of Texas Press 1996;
* *The History of Counting*, Morrow Jr. 1999;
* *When Writing Met Art* (University of Texas Press, 2007); kaj
* Multaj artikoloj por sciencaj aŭ popularaj revuoj (interalie *Science*, *Scientific American*, *Archaeology*, *American Journal of Archaeology*, kaj *Archaeology Odyssey*.

## Eksteraj ligiloj 
* Denise Schmandt-Besserat 
* The Earliest Precursor of Writing 
* Two Precursors of Writing: Plain and Complex Tokens 
* Reckoning Before Writing 
* The Emergence of Recording 
* How Writing Came About

Kategorio:Francaj arkeologoj
Kategorio:Usonaj arkeologoj
Kategorio:Francaj usonanoj
Kategorio:Historiistoj de matematiko
Kategorio:Asiriologoj
Plena vortaro de internacia lingvo Esperanto. Parto Esperanto-rusa

* aŭtoro: Ludovik Lazar Zamenhof
* tradukisto:
* eldonejo: Librejo "Esperanto" (Moskvo Rusio)
* jaro de kompono kaj unua eldono:
* jaro de la reeldono: 1911
* presejo: Типография Якова Кельтера
* formato: 153 paĝoj
* recenzoj:
* situo: privata biblioteko de P.Fiŝo

**Plena vortaro de internacia lingvo Esperanto. Parto Esperanto-rusa** (ruse Полный словарь международнаго языка "Эсперанто". Часть эсперантско-русская) -

Dosiero:Plena vortaro de internacia lingvo Esperanto E-rusa 1911 3.jpg|Libroj de L. L. Zamenhof vendataj en Librejo "Esperanto"

Kategorio:Esperanto-vortaroj
Ingeborg Adleff

**Ingeborg Adleff** estas rumanuja hungara aktorino naskiĝinta en Odorheiu Secuiesc la 1-an de septembro 1933. En 1983 ŝi elmigris al Germanujo.

## Teatroj
*Temesvári Állami Magyar Színház
*Szatmárnémeti Északi Színház Harag György Társulat
*1968 Marosvásárhelyi Nemzeti Színház Tompa Miklós Társulat 

## Roloj pli gravaj
*Zília (Heltai J.: A néma levente); 
*Kleria (Figueiredo: A róka meg a szőlő); 
*Rhédey Eszter (Móricz Zs.: Úri muri);
* Szojka (Nusić: Dr. Pepike).

## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Kategorio:Rumanaj aktoroj
Vario LF3

**Vario LF3** estas tipo de ĉeĥa triartika malaltplanka tramo. La veturilo estis evoluigita fare de komunaj fortoj de firmaoj *Pragoimex, a. s.*, *Krnovské opravny a strojírny&nbsp;s.&nbsp;r.&nbsp;o.* (KOS) kaj *VKV Praha, s. r. o.*, kiuj fabrikas ĝin, kunlaborante ankaŭ kun Transporta entrepreno Ostrava (TEO).

Entuziasmiĝintoj okupiĝantaj pri tramtransporto ofte parolas pri Vario LF3 kiel pri "trivano" (la triartika Vario LF3 estas derivita de veturilo Vario LF = "vano").

## Konstruo 
Postuloj por kvanto de transportitaj personoj en tramoj ĉiujare milde plialtiĝas. Tial ankaŭ kreskas bezono de grandkapacitaj veturiloj, kiel estas ekzemple veturiloj Tatra KT8D5, kiuj nuntempe sukcese moderniĝas. Sed necesas iliajn kvantojn plialtigi, kio ĉe KT8D5 ne eblas. Kelkaj transportaj entreprenoj decidis rekonstrui pli malnovajn tramojn al grandkapacitaj triartikaj (Brno – Tatra K3R-N, Plzeň – Tatra K3R-NT). La alian eblon (liveron de novaj veturiloj) eluzis Ostrava en aspekto de tramo Vario LF3.

Temas pri unudirekta okboĝia motora tramveturilo, konsistanta el tri artikoj, kiuj estas kunigitaj per artikoj kaj kovrigaj balgoj. En la dekstra flanka parto troviĝas kvin pordoj. En ĉi artiko troviĝas malaltplanka parto. La parto de la malalta planko (350&nbsp;mm super supro de relo - SR) atingas 50% el la suma areo. La altplankaj partoj (860&nbsp;mm super SR) aperas en la unua triono de la unua artiko, la tria triono de la lasta artiko kaj en ambaŭ artikoj super ĉasioj.

Vario LF3 estas ekipita per asinkrona elektra ekipaĵo de TV Europulse (kiu estas lokigita sur tegmento), derisortitaj boĝioj Komfort kaj duonpantografo. Dezajnon de fruntoj proponis inĝeniero arkitekto František Pelikán.

Por ĉiu ĉasio estas difinita unu alternigilo. Por direktado kaj diagnostikado de la elektra ekipaĵo estas uzita mikroprocesora distribuita gvidsistemo CECOMM.

En la jaro 2008 estis fabrikita la unua ambaŭdirekta veturilo markita kiel Vario LF3/2.

## Teĥnikaj parametroj 
* Longo (sen kupliloj): 30,1 m
* Larĝo: 2,5 m
* Alto: 3,085 m
* Maso de malplena veturilo: 38 t
* Lokoj sume: 229
** por sidi: 61
** por stari: 168
* Plenumo de motoroj: 8 x 90&nbsp;kW
* Maks. rapideco: 65&nbsp;km/h

## Trafiko 
Ekde la jaro 2006 estis intertempe fabrikitaj **2** veturiloj.

###  
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Informoj pri trafiko de Vario LF3 en Ostrava

Kategorio:Tramoj de Pragoimex & KOS
Levente Bíró

**BÍRÓ Levente** [bi'ro'] (n. Odorheiu Secuiesc,  la 20-an de decembro 1924 m. Kluĵo, la 10-an de julio 2007) rumanuja hungara aktoro.

## Teatroj
*1948 Sepsiszentgyörgyi Tamási Áron Színház
*1969 Kolozsvári Állami Magyar Színház

## Roloj pli gravaj
*Falstaff (Sh.: A windsori víg nők); 
*Filimon (Eftimiu: Az ember, aki látta a halált);
*Védőügyvéd (Levitt: Parancsra tettem); 
*Golovics (Sütő A.: Tékozló szerelem); 
*Gál (Molnár F.: Játék a kastélyban); 
*Holofernes (Sh.–Mészöly M.: Lóvátett lovagok); 
*Körhintás (Sigmond: Szerelemeső).
## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Dénes Bodrogi

**BODROGI Dénes** Dienes estis hungara aktoro naskita en Odorheiu Secuiesc la 28-an de decembro 1836 kaj mortinta en Újpest la 1-an de aprilo 1887.

## Teatroj
*1867 Budai Népszínház;
*1876–1882 kontrakto ĉe teatrestro Gerő Aradi. 

## Roloj pli gravaj
*Barteaud apó (Birch–Pfeiffer: Tücsök); 
*Sertorius (Feuillet: Delila); 
*Szilágyi Mihály (Dobsa L.: Hunyadi László).

## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
András Gyöffy

**GYÖRFFY András** [djoerfi] (n. Odorheiu Secuiesc, la 1-an de majo 1952) – rumanuja hungara aktoro.

## Teatroj 
* 1975- Marosvásárhelyi Nemzeti Színház Tompa Miklós Társulat

## Roloj pli gravaj 
* Edmund (Shakespeare.: Lear király);
* Bánk bán (Katona J.);
* Lennie (John Steinbeck]: Egerek és emberek);
* Oresztész (Eŭripido: Elektra);
* Szatyin (Maksim Gorki: Éjjeli menedékhely);
* Áron (Madách I.: Mózes);
* Paratov (Osztrovszkij: Hozomány nélküli lány);
* Szakhmáry Zoltán (Móricz Zs.: Úri muri).

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
László Horváth (operkantisto)

**HORVÁTH László**[horva't] estis rumanuja hungara operkantisto (tenoro) naskita en Székelyudvarhely la 1-an de septembro 1917 kaj mortinta en Odorheiu Secuiesc, la 30-an de septembro 2004.

## Operejo 
* 1948- Kolozsvári Állami Magyar Opera

## Roloj pli gravaj 
* *János vitéz* (Kacsóh Pongrác);
* *Ionel* Ferenc Lehár:Cigányszerelem);
* *Pang* (Puccini: Turandot);
* *Beppo* (Leoncavallo: Bajazzók);
* *Mister X* (Imre Kálmán: Cirkuszhercegnő);
* *Dancaire csempész (Georges Bizet: Carmen);
* *Jaquino kapus* (Beethoven: Fidelio).

## Fonto 
* Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok'', Budapest, 2005.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Mihály Czompók

**CZOMPÓK Mihály** [compo'k] (n. Sfântu Gheorghe, la 9-an de januaro 1929 - m. Sfântu Gheorghe, la 26-an de aprilo 1988) – rumanuja hungara reĝisoro, aktoro. 

## Teatroj
*1954- Sepsiszentgyörgyi Tamási Áron Színház: helpreĝisoro, reĝisoro, aktoro.
## Reĝisoraĵoj pli gravaj
*Kornejcsuk: Fehér köpeny; 
*Molnár F.: Liliom; 
*Cuzzani: A középcsatár hajnalban hal meg;
*Csiky G.: Buborékok; 
*Heijermans: Remény.
## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj reĝisoroj
Árpád Nagy, Pika

**NAGY Árpád, Pika** [nadj] estas rumanuja hungara pentristo. Li naskiĝis en Sângeru de Pădure la 19-an de julio 1950.
## Kariero
Árpád Nagy, Pika estis inter 1978-1989 scenejdekoraciisto de teatro de Târgu Mureş; en 1989 li translokiĝis Hungarujon. 
## Individuaj ekspozicioj
*1993 • Én, Mű-Terem Galéria, Budapest
*1995 • Szürkület előtt, MAMŰ Galéria, Budapest
*1996 • Arcok és maszkok, Merlin Galéria, Budapest
*1997 • Félbeszakadt kísérlet, Művésztelepi Galéria, Szentendre
*1999 • Új Generáció, MAMŰ Galéria, Budapest • Kapcsolat, Fészek Galéria, Budapest
*2000 • Művésztelepi Galéria, Szentendre (kat.).
## Fonto
*Artportal.huhttp://artportal.hu/lexikon/muveszek/nagy_arpad_pika 

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Sándor Benczédi (aktoro)

**BENCZÉDI Sándor** [bence:di] estas rumanuja hungara aktoro naskita en Praid la 31-an de julio 1945, ekde 1985 en Hungarujo. Li estas la filo de skulptisto Sándor Benczédi kaj frato de skulptistino Ilona Benczédi. 

## Teatroj
*1969- Sfântu Gheorghe, Satu Mare;
*1985-Veszprém Petőfi Színház;
*1990-Zalaegerszeg Hevesi Sándor Színház.

## Roloj pli gravaj
*Palaestrio (Plaŭto: A hetvenkedő katona); 
*Irafina (Lajtai L.–Békeffy I.: A régi nyár); 
*Maljunulo (Ionesco: Seĝoj).

## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon
*Rolojhttp://theater.hu/index.php?mode=portre&szemely_id=459

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Márta István

**István Márta** [istva'n] (n. Sfântu Gheorghe, la 6-an de junio 1956) rumanuja hungara aktorino.

## Teatroj
*1989- Sepsiszentgyörgyi Tamási Áron Színház

## Roloj pli gravaj
*Arabella (Sütő A.: Káin és Ábel); 
*Auguste (Brecht: Dobok az éjszakában); 
*Antigoné (Sofoklo); 
*Janika (Békeffy I.–Stella A.);

## Deklamrecitalo
**Beszegzett ég alatt* el poemoj de Menyhért Tamás. 

## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon
## Eksteraj ligiloj
*Rolojhttp://theater.hu/index.php?mode=portre&szemely_id=9097

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Levente Nemes

**NEMES Levente** [nemeŝ] (n. Mediaş, la 16-an de septembro 1939) rumanuja hungara aktoro, reĝisoro, teatrestro .
## Teatroj
*1962-Marosvásárhelyi Nemzeti Színház Tompa Miklós Társulat 
*1973-Sepsiszentgyörgyi Tamási Áron Színház, teatrestro ekde 1993 ĝis 2005.

## Premioj
* premion Kossuth en 2025

## Roloj pli gravaj
*Dósa Elek (Németh L.: A két Bolyai); 
*Starkey (Heller: Bombáztuk New Havent);
* Kálvin (Sütő A.: Csillag a máglyán); 
*Kósa (Tamási Á.: Hullámzó vőlegény);
* X (Mrozek: Emigránsok); 
*Petur bán (Katona J.–Illyés Gy.: Bánk bán).

## Deklamrecitaloj
*Testamentum (Arghezi); 
*Dózsa György (Székely J.); 
*Eszmélet (József A.).

## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon
## Eksteraj ligiloj
*Rolojhttp://theater.hu/index.php?mode=portre&szemely_id=1222

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Graminikolo

La **Graminikolo** aŭ Herbobirdo (***Graminicola bengalensis***) estas specio de birdo klasita en monotipa genro de la familio de Timaliedoj aŭ ankaŭ en la familio de Silviedoj. Ĝi troviĝas en Bangladeŝo, Ĉinio, Barato, Birmo, Nepalo, Tajlando kaj Vjetnamio. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo.

Estas ĝenerale **bruna birdo** kun ankaŭ bruneca iriso kaj hela okulareo (vizaĝo) iom kontrasta kun **ruĝecaj krono kaj orelareo**; la nuko, kolflankoj kaj supra dorso estas **striecaj** blankanigrece kaj ankaŭ en flugiloj estas ruĝecaj nuancoj. La subaj partoj estas sablokoloraj. La beko estas fortika ĉebaze kaj longeta. La vosto estas longa kaj larĝa en fino.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Graminicola bengalensis.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 10an de julio 2007.
* **Collar**, N. J. & Robson, C. 2007. Family Timaliidae (Babblers)  pp.&nbsp;70 – 291 in; del Hoyo, J., Elliott, A. & Christie, D.A. eds. *Handbook of the Birds of the World*, Vol. 12. Picathartes to Tits and Chickadees. Lynx Edicions, Barcelona.

Kategorio:Silviedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Johano la 21-a

**Johano la 21-a**, naskita ĉ. 1210 en Lisbono kiel **Pedro Julião**, mortinta la  en Viterbo, estis la 187-a papo de la katolika eklezio. Li oficis nur ok monatojn. Lia tombo estas en la katedralo de Viterbo.

Pro sia iberia deveno li ricevis la nomon *Petrus Hispanus* (latine) aŭ *Pietro Ispano*. Li studis en la episkopa lernejo en Lisbono kaj poste medicinon kaj teologion en la universitato de Parizo (laŭ kelkaj: de Montpellier). Precipaj fakoj liaj estis dialektiko, logiko kaj la fiziko kaj metafiziko laŭ Aristotelo.

Post sia magistriĝo en 1245 li iris al Sieno por instrui medicinon ĉe la tiea universitato. Li tie verkis *Summulae Logicales*. Lia verko dum pli ol tri jarcentoj estis grava konsultaĵo pri la aristotela logiko. Julião restis en Sieno ĝis 1250.

En 1273 li iĝis arkiespiskopo de Braga. Ankoraŭ samjare Gregorio la 10-a nomumis lin kardinalo de Frascati. Post la morto de papo Adriano la 5-a en 1276 li estis elektita papo je la 15-a de septembro. Kvin tagojn poste li estis konsekrita kaj ekoficis.

Ok monatojn poste li mortis pro akcidento en la papa palaco en Viterbo: La plafono de lia studejo falis sur lin.

## La nomo 
Julião elektis la papan nomon "Johano". La antaŭa papo tiunoma estis Johano la 19-a (kiu mem nomis sin "la 18-a"), kaj neniam ekzistis iu papo Johano la 20-a. Pri la kialo de tiu numerado ekzistas diversaj versioj, sed esence ĝi devenas de tio, ke iutempe oni duoble kalkulis Johanon la 14-an. Por eviti konfuzon Julião preferis transsalti unu numeron.

## Referencoj 
Kategorio:Papoj
Kategorio:Universitato de Sieno
Kategorio:Universitato de Montpellier
Kategorio:Naskiĝintoj en Lisbono