open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sieĝo de Varsovio

eta|300ra|Polaj defendantoj.
La **Sieĝo de Varsovio** de 1939 estis la batalo inter unuoj de la pola armeo (*Armia Warszawa*) kiuj defendis la ĉefurbon Varsovio, en Pollando, kaj la germana armeo, antaŭita de bombardado fare de la *Luftwaffe* komencita la 1-an de septembro 1939. Wehrmacht nombris ĉirkaŭ 200 000 soldatoj kaj la Armeo „Warszawa” preskaŭ 125 000.

La surtera batalo komenciĝis la 8-an de septembro, kiam la unuaj kirasitaj unuoj germanaj eniris en la sektoro Wola el la periferiaj kvartaloj de la sudoriento de la urbo. Spite la triumfecajn germanajn informojn, kiuj anoncis rapidan kapton de la urbo, la atako estis repuŝita, kaj tiel komenciĝis la propra sieĝo de la ĉefurbo. Tiu daŭris ĝis la 28-a de septembro, kiam la pola soldataro estrita de la generalo Walerian Czuma kapitulacis. La venontan tagon, ĉirkaŭ 100 000 polaj soldatoj forlasis la urbon kaj estis kaptitaj kiel militprizonuloj. La 1-an de oktobro, la germana armeo eniris en la urbon, kaj komenciĝis etapo de okupacio kiu daŭros ĝis la insurekcio de Varsovio, kaj finfine ĝis la liberigo de la urbo la 17-an de januaro 1945 fare de Ruĝa Armeo. Varsovio iĝis tiel la eŭropa ĉefurbo kiu plej longe estis en posedo de Tria Regno.

## Vidu ankaŭ 
* Stefan Starzyński
* Sekreta aldona protokolo al la Pakto Ribbentrop-Molotov
* Germana Invado en Pollando
* Bombardado de Varsovio dum la Dua Mondmilito
* Kapitulaco de Varsovio
* Ribelo de Varsovio
* "Biuletyn Informacyjny"
* Detruo de Varsovio

## Interesaĵoj 
1939

* 2.11. En Berlino Joseph Goebbels 1939 notis en sia taglibro reveninte de Lodzo kaj Varsovio: *Varsovio estas infero. Tute ruinigita. Niaj bomboj kaj grenadoj faris sian laboron. Neniu domo restis netuŝita*.
* 9.11. Supera Komandanto Władysław Sikorski atribuis al Varsovio Militan Ordenon Virtuti Militari — nur la 27-an de septembro 1996 ĝi estis solene fiksita sur la standardo de la ĉefurbo.
* 20.11. Rudolf Hess anoncis ke Hitler estas kontraŭ rekonstruo de Varsovio post la detruoj kaj kontraŭ evoluo de industrio en Ĝenerala Gubernio.

1940
* 12.02. Nov-Jorko: en kinejo "Rialto" estis projekciita dokumenta filmo *Siege* de Julien Bryan pri la septembra defendo de Varsovio

## Bibliografio 
* Abstracts of official documents for WWII - Chap 6-8, pp 78–121
* Julien Bryan, *Siege*. New York, NY: Doubleday, Doran, 1940
* Norbert Konwinski (1978), *The Mayor: Saga of Stefan Starzynski*. Claremont: Diversified Enterprises. ISBN 0-9601790-0-3.
* Władysław Bartoszewski, *1859 Dni Warszawy* (1859 tagoj de Varsovio) - Wydawnictwo Znak, Kraków 1974 (en pola)

Kategorio:Bataloj en 1939
Kategorio:Bataloj de la Invado en Pollando
Kategorio:Historio de Varsovio
Varsovio
Kategorio:Masakroj en Pollando
Eric P. Rubenstein

**Eric P. RUBENSTEIN** estas usona astronomo kaj entreprenisto.

Laŭ Minor Planet Center, li kunmalkovris la  47171 Lempo la  kun Louis-Gregory Strolger.

Post sia doktoriĝo, ricevita ĉe la Universitato Yale, li laboris kiel esploristo ĉe la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo kaj ĉe Smith College. En 2002 li ĉesigis sian akademian karieron por krei sian entreprenon.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  IAU-slipo de Eric P. Rubenstein 
*  Eric P Rubenstein, Ph. D, el *Researchgate*

Kategorio:Usonaj astronomoj
Kategorio:Usonaj entreprenistoj
Louis-Gregory Strolger

**Louis-Gregory STROLGER** (aŭ **Lou STROLGER**) estas usona astronomo. Li ricevis sian Ph.D. pri astronomio kaj astrofiziko ĉe la Universitato de Miĉigano, An-Arbaro.

Laŭ Minor Planet Center, li kunmalkovris la  47171 Lempo la  kun Eric P. Rubenstein.
Li ankaŭ kunmalkovris la malproksimegan supernovaon SN Wilson

Li estas membro de la Internacia Astronomia Unio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Persona paĝaro de Lou Strolger
*  Louis-Gregory Strolger, el la paĝaro de *Space Telescope Science Institute*
*  Dr. Louis-Gregory Strolger, Vivprotokolo

Kategorio:Usonaj astronomoj
Gyula Betlen

**Gyula Betlen** [djula], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Betlen Gyula** estis hungara skulptisto, medalisto, platetisto, altlerneja instruisto.

Gyula Betlen  naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
[eta|maldekstre|Monumento pri [Lajos Kossuth (Nyíregyháza, 1912) fare de Gyula Betlen]]
[eta|Reliefo pri [József Fekete (Budapeŝto, 1910) fare de Gyula Betlen]]

## Biografio 
Gyula Betlen studis en Tutlanda Reĝa Industriarta Lernejo en 1. Liaj majstroj estis Lajos György Mátrai kaj Antal Lórántfi. Li daŭris la lernadon en akademio Julian de Raoul Verlet, poste li studvojaĝis al Germanio kaj Francio. Ekde 1901 li ekspoziciis en Budapeŝto. Inter 1915 kaj 1939 li instruis en la Industriarta Lernejo. En tiu periodo li kreis skulptaĵojn, monumentojn, skulptaĵetojn, medalojn, platetojn. Li ricevis premion en 1906.

## Ekspozicioj 
* Arthalo Budapeŝto (1901, debuta)
* Budapeŝto (1913, kolektaĵa)

## Elektitaj skulptaĵoj 
* Monumento pri Lajos Kossuth (Nyíregyháza, 1912, vidu la bildon!)
* Reliefo pri József Fekete (Budapeŝto, 1910, vidu la bildon!)
* Monumento pri la 1-a mondmilito (Mórahalom, 1927)

## Elektitaj medaloj, platetoj 
* "Országos Magyar Kertészeti Egyesület Budapesten 1885." (memormedalo)
* "Magy. Kir. Honvéd Ludovika Akadémia" (plateto)
* "Verderber József igazgató úrnak 1895-1920" (plateto)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Hungaraj medalistoj
Kategorio:Hungaraj platetistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
József Zalavári

**József Zalavári** [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zalavári József** estis hungara skulptisto, fasonisto, altlerneja instruisto.

József Zalavári  naskiĝis la  en Pécs.
eta|maldekstre|"Gömböc" laŭ mova prezento
eta|"Gömböc" fare de József Zalavári

## Biografio 
József Zalavári akiris diplomon en Industriarta Universitato en 1984 (baldaŭ li doktoriĝis (DLA) en la sama universitato en 2009). Post la diplomo li establis propran firmaon pri fasonado. Ekde 1986 li vivas en Érd. Inter 1994 kaj 2000 li instruis en la menciita universitato, poste en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto kiel docento. Intertempe inter 1989-1992 li ricevis stipendiojn. Li ricevis premion en 2008. Li havas edzinon, kiu naskis filojn en 1983 kaj 1986.

## Elektitaj solaj ekspozicioj 
* Klubo Fészek (1995)
* Budapeŝto (2004, 2008)
* Szentendre (2011)
* Érd (2013)

## Elektitaj kolektivaj ekspozicioj 
* Klubo Fészek (1986)
* Szentendre (2009)
* Romo (2010)
* Ladenburgo (2012)
* Budapeŝto (2014, 2017)
* Bratislavo (2015)

## Elektitaj skulptaĵoj 
* Kompozicio (Dunaújváros, 2008)
* Morfemo (Veszprém (urbo), 2009)
* Végtelen sinus (Érd, 2014)
* Gömböc Gomboco (Budapeŝto, 2017)
* Kompozicio Vinár, 2017)

## Lia libro 
* *Design ökológiai kislexikon* (1997)

## Fontoj 
* hungarlingva biografieto kun foto
* hungarlingva biografio
* anglalingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Hungaraj fasonistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
47077 Yuji

'*47077 *Yuji''''' estas granda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la japana astronomo Akimasa Nakamura elde la Observatorio Kuma Kogen en Kuma (Japanio). Ĝi ŝajnas esti en orbita resonanco 1:3 kun Marso.

## Nomo 
Ĝi estas nomita en honoro de Yuji Nakamura, amatora astronomo kaj kemia inĝeniero ĉe la municipa oficejo de Jokkaiĉi. Dum tridek du jaroj da pervida serĉo pri kometoj, li malkovris C/1990 E1 kaj remalkovris 122P/1995 S1 (de Vico). Ankaŭ entuziasma ĉasisto de novaoj de 2001, li malkovris tri novaojn.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Akimasa Nakamura
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Balestrand

**Balestrand** estas komunumo de okcidenta Norvegio. Ĝi apartenas al la departemento Sogn og Fjordane. Fine de  en la komunumo vivis . 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Sogn og Fjordane
Artistkolonio (Hódmezővásárhely)

La **Artistkolonio de Hódmezővásárhely** estas signifa artista kolonio en Hungario en urbo Hódmezővásárhely.

## Historio 
En 1908 János Tornyai post studvojaĝoj hejmenvenis kaj kun Béla Endre, Ede Kallós, János Pásztor kaj Géza Rubleczky aranĝis ekspoziciojn en la urbo. En 1912 ili fondis ceramikan kolonion, ties posteulo ankaŭ nun funkcias. Post la 1-a mondmilito ofte estis en la urbo Gyula Rudnay, Ferenc Medgyessy kaj Jenő Barcsay. En 1934 György Kohán fondis societon pri János Tornyai. Spite tion la arta vivo malpliiĝis.

Post la 2-a mondmilito en Hódmezővásárhely vivis György Kohán, István Kamotsay kaj István Kurucz D.. Tiu lasta en 1953 donacis hereditan domon al la artistoj, tio estis artista domo. Ekde la sama jaro oni aranĝis aŭtunajn ekspoziciojn, kie estis videblaj vivo de la kamparanoj en la regiono. En 1957 la artistoj ricevis plian domon en Mártély. Kurucz kaj Iván Szabó (skulptisto) ĉiusomere aranĝis artistan tendaron por studentoj de la Belarta Altlernejo. Iom poste pro la bonaj spertoj kelkaj studentoj post la diplomo li translokiĝis al Hódmezővásárhely, krome firme restis en la urbo Ferenc Hézső kaj aliaj. La municipo donacis kolektivan atelieron en 1969, 12 loĝejojn kun atelieroj en 1970, 3 loĝejojn kun atelieroj en alia strato post 3 jaroj.

Ekde 1998 oni aranĝas ceramikajn simpoziojn, ekde la sekva jaro ankaŭ pentristajn simpoziojn.

## Elektitaj artistoj 
* Kálmán Csohány
* Mihály Gácsi
* Pál Gerzson
* Tamás Gyenes
* György Kohán
* Erika Ligeti
* László Patay
* János Szurcsik
* Csaba Rékassy
* Sándor Tóth (skulptisto)
* Valéria Tóth

## Fontoj 
* https://artportal.hu/lexikon-intezmeny/hodmezovasarhelyi-muvesztelep/ 
* https://www.sulinet.hu/oroksegtar/data/telepulesek_ertekei/hodmezovasarhely/hodmezovasarhely_kepzomuveszete/pages/002_hodmezovasarhelyi_kepzomuveszet.htm

Hodmezo
Kategorio:Hódmezővásárhely
Bombardado de Varsovio dum la Dua Mondmilito

La esprimo **Bombardado de Varsovio dum la Dua Mondmilito** referencas al la bombada kampanjo de Varsovio dum la Sieĝo de Varsovio. La bombado farita de la germana *Luftwaffe*, kunlabore kun Wehrmacht, post la Invado en Pollando en 1939 antaŭ la Kapitulaco de Varsovio.

Ĝi povas aludi ankaŭ al la germana bombardado dum la Ribelo de Varsovio en 1944. La 3-an de aŭgusto 1944 germanoj enkondukis 46 bombaviadilojn Junkers Ju 87 — planata detruo de Varsovio estis komencita, 25% de la urbo detruis atakaviadiloj. Dum la daŭro de la milito proksimume 84% el la urbo estis detruita pro la amasa germana bombado, peza artileria pafado kaj planita detrua kampanjo. Oni ĉirkaŭkalkulas, ke inter 6 000 kaj 7 000 lokanoj mortis pro la bombardado, dum la germanoj perdis nur du bombaviadilojn.

## Bildaro 

File:German Heinkel He 111 bombing Warsaw 1939.jpg|Germanaj aviadiloj Heinkel He 111 bombardantaj super Varsovio, septembro 1939
File:Płonąca oblężona Warszawa.jpg|Varsovio post la bombardado fare de la germana *Luftwaffe*, septembro 1939
File:The Royal Castle in Warsaw - burning 17.09.1939.jpg|Reĝa Kastelo en Varsovio post la bombardado de la urbo, septembro 1939
File:Polish victim of German Luftwaffe action 1939.jpg|Pola junulino ploras super la korpo de sia 14-jaraĝa fratino ĵus frapita de la bombardado, septembro 1939
File:Polish kid in the ruins of Warsaw September 1939.jpg|Survivanto de la bombardado de Varsovio, 1939
File:Bundesarchiv Bild 183-2008-0415-508, Warschau, Luftaufnahme, Zerstörungen.jpg|Detruitaj domblokoj en Varsovio post germana bombardado, septembro 1939

## Vidu ankaŭ 
* Bombado de Wieluń
* Sieĝo de Varsovio
* Detruo de Varsovio
* Sovetaj aeratakoj al Varsovio dum la Dua Mondmilito

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Zaszyfrowane ostrzeżenie o nalocie  — ĉifrita averto pri aeratako el arkivo de Pola Radio

Kategorio:Konfliktoj en 1939
Kategorio:Historio de Varsovio
Kategorio:Invado en Pollando
Kategorio:Naziaj militkrimoj en Pollando
Kategorio:Rilatoj de Germanio kaj Pollando
Varsovio
Kategorio:Aviadila bombardado
47086 Shinseiko

'*47086 *Shinseiko'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japana astronomo Atsuo Asami elde la observatorio de Hadano en gubernio Kanagaŭa, Japanio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Lago Ŝinsej (japane: 震生湖, *Shinsei-ko''), plej juna lago de Japanio, kiu troviĝas proksime de Hadano. Rezulte de la granda tertremo de Kantō en 1923, la rivero, kiu fluis en valo estis barita kaj lago formiĝis. Hodiaŭ la lago estas fama kiel areo de granda natura beleco.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Atsuo Asami
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Barmen

Barmen estas iama industria metropolo de la regiono de *Bergisches Land* (la historia duklando Berg), Germanio, kiu en 1929 kunfandiĝis kun kvar aliaj urboj por formi la urbon Wuppertal. Barmen estis la loko de naskiĝo de Friedrich Engels kaj kune kun la apuda urbo Elberfeld fondis la unuan elektran pendan unurelan tram-sistemon, la pendotrajnon. Barmen estis pionira centro por la frua industria revolucio sur la eŭropa kontinento, kaj por la socialisma movado kaj ĝia teorio. Ĝi estis la loko de unu el la unuaj koncentrejoj en nazia Germanio, *KZ Wuppertal-Barmen*, poste pli bone konata kiel koncentrejo *Kemna*.
[eta|240px|maldekstra|Historia luksa vagono de la [ŝvebotrajno]]
La loĝloko estas la fondoloko de du grandaj prisanaj asekuroj de Germanio, nomataj *Barmer* kaj *Barmenia*.

*Oberbarmen* (Supra Barmen) estas la orienta parto de Barmen, kaj *Unterbarmen* (Malsupra Barmen) la okcidenta parto.

## Famuloj 
En Barmen naskiĝis hungara baletisto Zsuzsa Merényi.

Kategorio:Urboj de Nordrejn-Vestfalio
Jeanne Champillou

**Jeanne Champillou** estas franca artistino, muzikisto, pentristo, gravuristo kaj ceramikisto; ŝi naskiĝis la 4-an de aprilo 1897 en Saint-Jean-le-Blanc, en la departemento Loiret, kaj mortis la 22-an de majo 1978 en Orleano.

La ĉefa parto de ŝia kreaĵo troviĝas en la departemento Loiret kaj, plej malgrandkvante, en la apudaj departementoj, en la pariza regiono, en la norda regiono de Francio kaj en eksterlando.

Kategorio:Francaj pentristoj
Kategorio:Francaj gravuristoj
Kategorio:Francaj ceramikistoj
Preĝejo Stefano la 1-a (Alsóújlak)

La **preĝejo Stefano la 1-a (Hungario)** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en Alsóújlak.

## Historio 
La supozeble gotika kirko estis konstruita en la 14-a aŭ 15-a jarcentoj. Ĝi plene barokiĝis en 1775.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola laŭ la vojo inter 2 arboj. Apud la preĝejo 2 skulptaĵoj estas videblaj. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas. La enirejo troviĝas en mezo de la turo, super la enirejo estas pluvŝirmilo. Post la navo la oklatera absido troviĝas. Sakristio aliĝas al la navo ĉe la maldekstra flanko. Interne ĉe la enirejo estas galerio por la orgeno. Interne la freskoj estis pentritaj en la 18-a jarcento. Tiutempe oni kreis ankaŭ la meblojn.

Kermeso okazas en la 20-an de aŭgusto.

## Fontoj 
* https://www.martinus.hu/nev-es-cimtar/plebaniak/222/alsoujlak-szent-istvan-kiraly-filia 
* hungare kun fotoj

Alsóújlak templom 02.jpg|La navo kaj absido
Alsóújlak templom Interior 01.jpg|Interna bildo
Alsóújlak templom Interior 04.jpg|Interna bildo
Alsóújlak templom Interior 05.jpg|Sanktejo
Alsóújlak templom Interior 07.jpg|Orgeno

Alsóújlak
Alsóújlak
Kategorio:Alsóújlak
Ferenc Csúcs

**Ferenc Csúcs** [ĉUĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csúcs Ferenc** estis hungara skulptisto, medalisto, restaŭristo.
eta|Pioĉanto (Budapeŝto, 1941) fare de Ferenc Csúcs
Ferenc Csúcs  naskiĝis la  en Szentes, li mortis la  en Törökbálint.

## Biografio 
Ferenc Csúcs estis faklaboristo, samtempe laŭ vespera kurso li studis la oraĵistan fakon en la Tutlanda Reĝa Industriarta Lernejo, Lia ĉefinstruisto estis Elek Lux. Li studis en Reĝa Belarta Altlernejo inter 1927-1933. Lia majstro estis István Szentgyörgyi (skulptisto). Post la diplomo li havis stipendion en Romo, sed li vizitis ankaŭ la plej gravajn italajn urbojn. Li debutis en ekspozicio en 1929. En 1943 li denove ricevis stipendiojn, en la sekva jaro li soldatiĝis, fine li estis militkaptito. Dum la socialismo li estis skulptisto en ŝtata entrepreno, aŭ restaŭristo en muzeo. Tamen lia elstara verkobranĉo estis la medalo, li kreis 250 medalojn. Li ricevis premiojn inter 1937-1995.

## Elektitaj solaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1942, 1976, 1985, 1995)
* Szentes (1990, 1996)
* Szeged (2005)

## Elektitaj kolektivaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1930, 1935-1944, 1949, 1954, 1960, 1973, 1993)
* Arthalo Budapeŝto (1933, 1950-1965, 1978)
* Venecia Bienalo (1938, 1940, 1942)
* Milano (1940)
* Parizo (1957)
* Pécs (1969, 1971, 1974, 1976)
* Berlino, Sofio (1974)
* Sopron (1977, 1983, 1989)
* Esztergom (1983)

## Elektitaj skulptaĵoj 

Budapest University of Technology and Economics, R building portal, relief N1, 2016 Budapest.jpg|Reliefoj (Budapeŝto)
Tengerészeti-emlékmű (1988). - Komárom, Klapka György út és Igmándi út sarok.JPG|Marista monumento
Linhart György portrédomborműve (Csúcs Ferenc, 1958), 2017 Mosonmagyaróvár.jpg|György Linhart
Herman Ottó-emlékmű (Horvay János, Csúcs Ferenc, 1930), 2016 Budapest.jpg|Ottó Herman

## Elektitaj medaloj 
* Tomaso Esze
* Mihály Munkácsy (1944)
* Matiaso la 1-a (Hungario) (arĝenta memormedalo)
* *Mementote Almae Matris - Nagykálló - 1870-1970* (bronza memormedalo)
* Ferenc Kazinczy

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Hungaraj medalistoj
Kategorio:Hungaraj restaŭristoj
47162 Chicomendez

'*47162 *Chicomendez'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la itala astronomo Matteo Santangelo elde la Observatorio de Monte Agliale en Borgo a Mozzano (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la brazilia *seringueiro'' (rikoltisto de laktosuko) Chico Mendes (1944–1988), sindikatisto kaj luktanto kontraŭ la poluo de la amazona arbara vivmedio. En 1987 li gajnis la Mondan Premion por la 500 de la Mediprogramo de Unuiĝintaj Nacioj. Li estis murdita en 1988.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Matteo Santangelo
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Sándor Dudás (skulptisto)

**Sándor Dudás** [ŝAndor dudAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dudás Sándor** estis hungara skulptisto, medalisto, mezlerneja kaj altlerneja instruisto.

Sándor Dudás  naskiĝis la  en Bačka Topola (Jugoslavio).

## Biografio 
Sándor Dudás apartenis al la hungara minoritato en Vojvodino. Li studis en la belarta akademio de Zagrebo inter 1976-1981. Liaj majstro estis Želimir Janeš. Post la diplomo li ekinstruis en sia naskiĝurbo, krome li estis fasonisto en la loka meblouzino kaj li kreis medalojn. Li translokiĝis al Hungario en 1992. Post 2 jaroj li gvidis en Csongrád (urbo) la artistkolonion. Inter 1994 kaj 2000 li instruis en altlernejoj de Darmstadt kaj Passau. Li ricevis serbajn kaj hungarajn premiojn. Li havis edzinon, kiu plurfoje naskis.

## Elektitaj ekspozicioj 
* Iserlohn (1986)
* Szentes (1988)
* Hódmezővásárhely (1988, 1990)
* Budapeŝto (1994)
* Csongrád (1996, 207)
* Bačka Topola (2010)
* Kecskemét (2015)

## Elektitaj skulptaĵoj 

Dudás Sándor - Palásti Annuska mesemondó.jpg|Fabelisto
Dudás Sándor - Tiszavirág, Magyarkanizsa.jpg|Efemero
Koncz István költő és Dobó Tihamér festő szobra, Magyarkanizsa, 2002.jpg|Poeto kaj pentristo
Dudás Sándor - Szent György Csongrád ,Rendőrkapitányság.jpg|Sankta Georgo
Dudás Sándor - Vuk ,Krivaja.jpg|Vuk Krivaja
Dudás Sándor - Aradi vértanúk, Csongrád.png|Hungaraj martiroj

## Elektitaj medaloj 

Kodály Zoltán by Sándor Dudás.jpg|Zoltán Kodály
Madách Imre by Sándor Dudás.jpg|Imre Madách
Karinthy Frigyes, bronz.jpg|Frigyes Karinthy
Dudás Sándor - Bartók Béla.jpg|Béla Bartók
Névjegy.jpg|Sándor Dudás
Dudás Sándor - Hangya András, Szabadka.jpg|András Hangya
Dudás Sándor - Tiszai árvíz.jpg|Defendo kontraŭ inundo
Almeida,_portugál_felfedező.jpg|Francisco Almeida

## Memorigiloj 
## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio
* aprezo 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Hungaraj medalistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Jugoslaviaj hungaroj
Sieĝo de Bresto

La **Sieĝo de Bresto** aŭ **Defendo de la Bresta Fortikaĵo** okazis en 22a–29a de junio 1941. La Bresta Fortikaĵo (nune en Bresto (Belorusio)), defendita de la Ruĝa Armeo kontraŭ la germana armeo *Wehrmacht*, elteni pli longe ol atendite, kaj post la fino de la Dua Mondmilito ĝi iĝis simbolo de la soveta rezistado. En 1965 la fortikaĵo ricevis la titolon de Heroa Fortikaĵo pro la defendo okazinta en 1941. La proporcio de fortoj estis preskaŭ duobla favore al la germanoj, nome 17 000 kontraŭ 9 000 ruĝarmeanoj. Tiele la germanoj suferis "nur" 429 mortojn kaj 668 vunditojn, dum sovetoj suferis pli ol 2 000 mortojn, kaj ĉirkaŭ 6 800 kaptitojn. Ĝi estis unu el gravaj bataloj de la Operaco Barbaroso en la Orienta Fronto (Dua Mondmilito).

## Notoj 
## Bibliografio 
* Aliev, Rostislav & Britton, Stuart, The Siege of Brest 1941: A Legend of Red Army Resistance on the Eastern Front, Pen & Sword, October 2013.
* Kershaw, Robert, War Without Garlands: Operation Barbarossa 1941-1942, Ian Allan Publishing, 2010
* Moschansky, I. & V. Parshin, La tragedio de Bresto 1941, Milita Kroniko 2007 ruse

## Eksteraj ligiloj 
* Soviet Citadel of Brest-Litovsk is Captured Jun 1941, Combat footage. German Wartime Newsreel (Die Deutsche Wochenschau Nr.565)
* Подвиг героев бессмертен 
* Брестская крепость (English version available)
* https://web.archive.org/web/20080214153455/http://brest-memorial.iatp.by/
* Aera foto 
* filmo de germana Wehrmacht

Bresto
Kategorio:Lokoj ligitaj al la Dua Mondmilito
Kategorio:Belorusio en la Dua Mondmilito
Kategorio:Bataloj kaj operacoj de Germanio en la Dua Mondmilito
Kategorio:Bataloj de Sovetunio dum la Dua Mondmilito
Bresto
Kategorio:Operaco Barbaroso
József Kótai

**József Kótai** [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kótai József** estas hungara oraĵisto, medalisto, restaŭristo, membro de Hungara Belarta Akademio (2002).

József Kótai  naskiĝis la  en Sopron.

## Biografio 
József Kótai abiturientis en industriarta mezlernejo en Budapeŝto en 1958, poste li akiris diplomon en Industriarta Altlernejo en 1963. Liaj plej gravaj instruistoj estis Gyula Illés kaj József Litkei. En la 1960-aj jaroj li produktis diversajn ornamaĵojn, krome li restaŭradis en Hungara Muzeo pri Metia Arto kaj en aliaj similaj muzeoj. En la sekva jardeko li kreis ankaŭ medalojn. Li longe laboris ankaŭ en la Industriarta Entrepreno. En 1989 li fondis revuon por oraĵistoj, kie liaj artikoloj ofte aperis. Li ricevis premiojn inter 1976–2016.

## Elektitaj solaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1980, 1985, 2002, 2014)
* Morges (1981)

## Elektitaj kolektivaj ekspozicioj 
* Sopron (1977, 1983-2003, 2009, 2011)
* Pécs (1981, 1983) 
* Dresdeno (1984)
* Budapeŝto (1994, 1997, 2003, 2010, 2014)
* Parizo (2003)

## Lia ornamskulptaĵo 
* *Teatraj maskoj* en Nacia Teatro (Szeged) (1986)

## Elektitaj medaloj 
* Duó, 1997
* Kastelo de Ráckeve, 2002
* Rialto, 2009

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj oraĵistoj
Kategorio:Hungaraj medalistoj
Kategorio:Hungaraj restaŭristoj
(47199) 1999 TY204

**(47199) 1999 TY204** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

Ĝia orbito ekstere malproksime tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,264451 AU, aŭ 39,561 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
47164 Tiĉino

**47164 Tiĉino** estas tre malgranda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la svisa amatora astronomo Stefano Sposetti elde Gnosca (Svislando).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la svisa kantono Tiĉino. La Observatorio de Gnosca, elde kie ĝi estis malkovrita, troviĝas ĉe la centro de tiu bela regiono.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Stefano Sposetti
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
István Iván

**István Iván** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Iván István** estis hungara medalisto, platetisto, oraĵisto.

István Iván  naskiĝis la  en Szombathely, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
István Iván studis en Reĝa Industriarta Altlernejo inter 1926-1932. Liaj plej gravaj instruistoj estis Imre Simay kaj József Reményi. En 1934 li vivis en Vieno helpe de stipendioj. Ekde 1939 li laboris en Ŝtata Produktejo pri Moneroj komence apud Lajos Berán, poste József Reményi, fine li estis laboratoriestro. Post la 2-a mondmilito li planadis monerojn, krome li kreis plurajn medalojn, platetojn, ornamaĵojn.

## Kolektivaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1943, 1993)
* Arthalo Budapeŝto (1944)

## Elektitaj medaloj, platetoj 
* "Nemzetközi Bélyegkiállítás - SOCPHILEX" (arĝentizita plateto, 1963)
* "Országos Magyar Bányászati és Kohászati Egyesület - Péch Antal Emlékérem / A bányászat és kohászat fejlesztéséért" (orizita bronza memormedalo)
* "Csepel Vas- és Fémművek Alapítva 1893" (bronza memormedalo) 
* "Rákóczi Ferenc" (bronzo)
* "Universitas Budapest Inensis de Rolando Eotvos Nominata 1635-1960, és Eötvös portréja" (bronzo)
* "Szigetvárért" (1966)
* pluraj moneroj (vidu la bildon!)

## Lia farita memortabulo 
* "János Koncz" (Szombathely, 1938)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj medalistoj
Kategorio:Hungaraj platetistoj
Kategorio:Hungaraj oraĵistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Sergej Karjakin

**Sergej KARJAKIN** () estas ukraina, nun — rusia ŝakisto, grandmajstro.
Li lernis ludi ŝakon kiam estis kvinjaraĝa.

Li estas la plej juna iama grandmajstro, kvalifikinte por la titolo ĝis 12 jaroj kaj 7 monatoj.
Karjakin gajnis Ĉampionecon de Monda Rapida Ŝako en la jaro 2012 en la Monda Ŝako-Ĉampioneco en la jaro 2016.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Grandmajstroj
Kategorio:Ukrainiaj ŝakistoj
Kategorio:Rusiaj ŝakistoj
Kategorio:Partoprenantoj en la Ŝak-Olimpikoj
Bærum

**Bærum** estas komunumo de Norvegio, kiu konsidereblas okcidenta antaŭurbo de Oslo. Ĝi apartenas al la provinco Akershus. Inter 2020 kaj 2023 ĝi apartenis al pli vasta provinco Viken, kiu post nur 4 jaroj estis remalfondita. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun . 

## Partneraj urboj 
*  Hafnarfjörður en Islando
*  Hämeenlinna en Finnlando
*  Upsalo en Svedio

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Akershus
Kategorio:Komunumoj de Viken
Hugo Schuchardt

**Hugo Schuchardt**, naskiĝis la 4-an de februaro 1842 en Gotha en la dukejo de 'Saksen-Coburg & Gotha' kaj mortis la 21-an de aprilo 1927 en Graz, Aŭstrio. Li estis interlingvisto, filologo kaj specialisto pri latinidaj lingvoj, la eŭska lingvo kaj en la dialektoj, ĉefe piĝinoj, kreolaj kaj la Mediteranea lingvafrankao.

## Pri internaciaj planlingvoj: Volapük, Esperanto k. a. 
Kun la eldono en 1888 de sia verko titolita "*Auf Anlass des Volapüks*" (Okaze de Volapuko), li promociis la kreon de nova internacia helplingvo por ĉiuj nacioj.

En 1901, li partoprenis en la komitato por krei Delegacion por alpreno de la lingvo internacia.

## Signifoŝanĝo en vortoj, lingvo-geografio 
Li esploris pri la signifoŝanĝoj en individuaj vortoj kaj montris la gravecon studi tiucele la geografian distribuadon de vortoj. Tio poste kontribuis al la studado de lingvogeografio. Biblieldone (en la eŭska lingvo) li kunlaboris kun Theodor Linschmann.

## Stratoj 
En Vieno estas strato kiu portas lian nomon ("*Schuchardtstraße*"), dum ankaŭ en Graz estas "*Hugo-Schuchardt-Straße*".

## Verkaro 
* *Der Vokalismus de la Vulgärlateins* (3 volumoj) (1866-1868)
* *La "Cantes Flamencos"* (1881)
* *Kreolische Studien* (9 volumoj) (1882-1891)
* *Über die Lautgesetze. Gegen die Junggrammatiker* (1885)
* *Auf Anlass des Volapüks* (1888)
* *Romanische Etymologien* (2 volumoj) (1898-1899)
* *Bericht über die auf Schaffung einer künstlichen internationalen Hilfssprache gerichtete Bewegung*. Hof- und Staatsdruckerei. 1904. 18 p.
* La sama en la franca kiel: ''Rapport sur le mouvement tendant a la création d'une langue auxiliaire internationale artificielle*. A. Chevalier-Marescq & Cie. 1904. 7 p.
* *Die iberische Deklination* (1907)
* *Sprachursprung* (3 volumoj) (1919-1920)
* *Primitiae Lingvae Vasconum* (1923)
* *Hugo Schuchardt-Brevier'' : Vademecum der allgemeinen Sprachwissenschaft (1928) (eldonejo Leo Spitzer)
* Piĝino and Creole Languages: Selected Essays (antologia reeldono de 1980), Kembriĝo. (ISBN 0521227895).

## Eksteraj ligiloj 
* Omaĝo al Hugo Schuchardt fare de Georges Lacombe 
* Arkivo Hugo Schuchardt de la universitato de Graz 
* Eŭska enciklopedio

## Referencoj 
Kategorio:Eŭskologoj
Kategorio:Dialektologoj
Kategorio:Germanaj lingvistoj
Kategorio:Aŭstraj lingvistoj
Kategorio:Membroj de la Nacia Akademio de la Linkoj
Kategorio:Membroj de la franca Akademio de Surskriboj kaj Beletro
Kategorio:Membroj de la Rumana Akademio
Kategorio:Membroj de la Prusa Akademio de Sciencoj
Kategorio:Germanaj filologoj
Kategorio:Aŭstraj filologoj
Kategorio:Volapuko
Vergara

**Vergara** estas hispanlingva familia nomo

Interalie povas temi pri
*  municipo en la Provinco Entre Ríos de Argentino,
*  municipo en la departemento La Paz de Bolivio,
*  la hispanlingva nomo de la eŭskia municipo *Bergara*,
*  municipo en la departemento Kundinamarko de Kolombio,
*  municipo en la departemento Treinta y Tres de Urugvajo,
pri
* la fratoj kaj hispanaj humanistoj Francisco de Vergara kaj Juan de Vergara el la 16-a jarcento, kaj pri
* José Antonio Vergara, ĉilia esperantisto kaj kuracisto (n. en 1962).

Krome atentu pri
* la asteroido 5659 Vergara.
Erika Fodor Hajnal

**Erika Fodor Hajnal,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fodor Hajnal Erika** estas hungara tekstilartisto. Ŝia origina nomo estis *Hajnal Erika Erzsébet*.

Erika Hajnal  naskiĝis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Erika Hajnal frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste ŝi estis desegnisto jaron en tekstiluzino de Budakalász. Ŝi studis inter 1977 - 1981 en Industriarta Altlernejo. Ŝia plej grava instruisto estis István Eigel. En 1983 ŝi havis stipendion en Eindhoven. Ekde 1992 ŝi okupiĝas pri planadoj de tekstiloj en hoteloj. Ŝi establis propran firmaon, kiu ne nur planadas, sed ankaŭ komercas tekstilojn. Ŝi ricevis ne nur hungarajn premiojn en la 1980-aj jaroj.

## Elektitaj solaj ekspozicioj 
* Kaposvár (1984)
* Budapeŝto (1986)
* Szekszárd (1988)
* Sopron (1991)

## Fontoj 
* http://www.hajnaldesign.hu/rolunk

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj tekstilartistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Sørum

**Sørum** estas eksa komunumo de Norvegio, kiu ekde la komenco de 2020 apartenas al tiam fondita nova komunumo Lillestrøm. Ĝi apartenis al la departemento Akershus. Fine de  en la komunumo vivis .

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|maldekstra|300ra|

Kategorio:Komunumopartoj de Akershus
Kapelo Sanktaj Petro kaj Paŭlo (Alsóújlak)

**Kapelo Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en Alsóújlak.

## Historio 
Laŭ arkeologoj tiu ĉi kirko estis konstruita en la 13-a jarcento. La unua mencio okazis en 1465. Dum la kontraŭturkaj bataloj (precipe en 1685) la vilaĝo senhomiĝis. La vilaĝanoj revenis en 1687, sed al pli nova loko. Ili konstruis pli novan preĝejon en la nova loko. Laŭ priskribo en 1698 la malnova kirko situas en arbaro kaj jam mankas muro de la tombejo. La pli nova priskribo en 1733 ĝi estas ruina, la pli nova priskribo en 1758 jam mencias nur la novan preĝejon, sed en 1786 ĝi jam estis renovigita. Ankaŭ Flóris Ferenc Rómer vizitis la kapelon. En la 19-a jarcento oni konstruis firstotureton. Arkeologoj esploris la kapelon en 1994, post 3 jaroj ĝi estis restaŭrita.

## Konstruaĵo 
La kapelo situas sola en la malnova tombejo ekster la vilaĝo sur malalta monteto. Ekster la kapelo la tomboŝtonoj ankaŭ nun estas videblaj. En mezo de la fasado estas la enirejo, pli supre estas tre malgranda fenestro. La absido estas duonronda kaj nur iomete pli mallarĝa, ol la navo. La renesanca altaro estis farita en 1635 kun ligna statuo pri Sankta Maria, la ligna galerio en la 1700-aj jaroj.

## Fontoj 
* hungare kun foto 
* hungare kun foto
* https://mno.hu/migr_1834/alsoujlak_xiii_szazadi_temetokapolnaja-237742 

Alsoujlak
Alsoujlak
Alsoujlak
Alsoujlak
Kategorio:Alsóújlak
-409

En la jaro **409** antaŭ nia erao okazis, interalie:

## Eventoj 
* La etruskoj malvenkis kontraŭ greka armeo en la marbatalo de *Kyme* kaj perdis politikan influon en suda Italio.
-474

En la jaro **474** antaŭ nia erao okazis, interalie:

## Eventoj 
* Armeo de la kartaga armeestro Hanibalo en Sicilio militis kontraŭ greka armeo kaj venkas.
-457

En la jaro **457** antaŭ nia erao okazis, interalie:

## Naskiĝoj 
* satiristo kaj komediisto Antifano, samtempulo de la kolego Aristofano
-471

En la jaro **471** antaŭ nia erao okazis, interalie:

## Eventoj 
* La reganto Ostrakismos en Ateno ekziligis la antaŭan armeestron Temistoklo. Tiu fuĝis al la eksaj malamikoj, la persoj, kaj iĝis persa reganto de la regiono *Magnesia*.
-431

En la jaro **431** antaŭ nia erao okazis, interalie:

## Eventoj 
### Politiko kaj mondaj eventoj 
#### Grekio 
* La Peloponeza Milito komenciĝas inter la Delosa Ligo, gvidata de la urboŝtato Ateno, kaj la Peloponeza Ligo, gvidata de la urboŝtato Sparto.

* Aprilo: La atako de la urboŝtato Tebo, ĉefurbo de Beotio, kontraŭ la urbo Plataea (malnovgreke Πλαταιαί), la sola aliancano de Ateno en Beotio, malsukcesas. Malgraŭ la obĵetoj de Ateno, 180 kaptitaj soldatoj de Tebo estas mortigitaj de la loĝantoj de Plataea.

* 20-a de junio: 60 000 hoplitoj el Peloponezo kaj Beotio marŝas en Atikon, la regiono de Ateno. La Spartanoj, sub sia reĝo Arkidamo la 2-a, detruas la kamparajn areojn ĉirkaŭ Ateno. La Atenanoj, sub armeestro Periklo, ne ofertas seriozan reziston, sed anstataŭe translokigas la kamparan loĝantaron malantaŭ la urbomurojn de Ateno. Tio markas la komencon de elĉerpiĝomilito: ĝis 425 a.K. (escepte de 429 a.K. kaj 426 a.K.), la Spartanoj regule invadas Atikon dum la someraj monatoj, detruante la rikolton. Dume, la sieĝita Ateno estas provizita per provizoj fare de sia floto (431 ĝis 428 a.K.).

* Ateno eniras aliancon kun la nove kronita reĝo Sitalkeso de Trakio (431–424 a.K.).

* La influa atenano Prokseno Nimfodoro peras interkonsenton inter Ateno kaj Perdikas la 2-a, reĝo de Antikva Makedonio, aŭ kiu al ĉi-lasta estas donita la urbo Terme (la nuna Tesaloniko, evidente tiutempe aparte konata pro siaj termobanejoj, tial la antikva nomo). La atenanoj plue promesas ĉesi sian subtenon al Filipo, la frato de Perdikas, kaj la trakianoj konsentas helpi en lia kapto. Rekompence, Perdikas marŝas kontraŭ la loĝantoj de Ĥalkidiko, kiujn li origine incitis ribeli kontraŭ Ateno.

#### Italio 
* La 18-an de junio (tradicia dato, sed eble ĉirkaŭ 430 a.K.), la armeo de Romo, sub sia diktatoro *Aulus Postumius Tubertus*, venkis la popolojn ekvioj kaj volskoj ĉe batalo de la monto Algidus.

* La 14-an de novembro: La konsulejo de *Titus Quinctius Pennus Cincinnatus* kaj *Gaius Julius Mento* ekregas kiel konsuloj en Romo.

### Kulturo 
* Finverkiĝis la tragedio "Medea" de Eŭripido.
-482

En la jaro **482** antaŭ nia erao okazis, interalie:

## Eventoj 
* Leonidis la 1-a iĝis reĝo de Sparto. En Ateno laŭ premo de Temistoklo pliampleksiĝis la haveno Pireo kaj konstruiĝis armea ŝiparo. Dum la sekva jaro den Korinto interkonsentiĝis tutgrekia armea alianco, ĉar oni antaŭvidis atakon de la persa armeo.
-492

En la jaro **492** antaŭ nia erao okazis, interalie:

## Eventoj 
* Persa armea atako kontraŭ la regionoj Trakio kaj Makedonio.
-462

En la jaro **462** antaŭ nia erao okazis, interalie:

## Eventoj 
* Nun aŭ la postan jaron la politikisto Ephialtes sukcesis pri demokratiaj reformoj en la urboŝtato Ateno: la urba reganto grandparte senpotenciĝas, decidaj iĝis la "konsilio de 500" kaj la "popola asembleo". Samtempe pliakriĝis la tensio inter Ateno kaj Sparto. Post murdiĝo de Ephialtes la politikisto Periklo daŭrigis la reformojn.
Enebakk

**Enebakk** estas komunumo de Norvegio. Ĝi apartenas al la provinco Akershus. Inter 2020 kaj 2023 ĝi apartenis al pli vasta provinco Viken, kiu post nur 4 jaroj estis remalfondita. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun . 

## Partnera urbo 
*  Hammarö, Värmlands län, Svedio

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Akershus
Kategorio:Komunumoj de Viken
Monaĥejo Zverin

La **monaĥejo Zverin de la Kovrofesto** () en Velikij Novgorod estas eksa virina monaĥejo de Rusa Ortodoksa Eklezio, kiu situas sur la maldekstra bordo de la rivero Volĥovo, norde de la novgoroda Kremlo. Estas unu el plej malnovaj rusiaj monaĥejoj, fondita ne pli malfrue ol la 12-a jarcento. Ĝi situas en la listo de Monda heredaĵo kiel parto de la objekto № 604: Historiaj monumentoj de Novgorod kaj de ties ĉirkaŭaĵo.

## Historio 
La monaĥejo estis konstruita apud la arbaro *Zverinec* ( — *bestejo*). La arbaro estis loko por ĉasado de novgorodaj princoj. Tiuo arbaron oni unuafoje menciis en la Unua Novgoroda kroniko ĉe la jaro 1069. La monaĥejo mem unue estas menciita ĉe la jaro 1148, tamen temis ne pri la fondiĝo, sed pri jam ekzistinta monaĥejo, en kiu pro fulmo forbrulis ligna preĝejo.. La precizan daton de la fondiĝo oni nun ne scias, ekzistas diversaj versioj de la fino de la 11-a jarcento ĝis la unua triono de la 12-a.

En 1721 la monaĥejo estis fermita, sed post 6 jaroj remalfermita.

En la Soveta periodo, en 1919 la monaĥejo estis fermita, kelkaj ĝiaj preĝejoj fariĝis paroĥaj, sed monaĥinoj plu loĝis en la monaĥejo. En 1930 ankaŭ la paroĥo estis fermita.

Dum la Dua Mondmilito konstruaĵoj de la monaĥejo estis difektitaj, restaŭrado komenciĝis en 1960-aj.

En la jaroj 1989 kaj 1990 du preĝejon de la monaĥejo oni redonis al la Eklezio. Nun en ili ekzistas paroĥo, sed monaĥejo ne estis refondita.

## Arkitekturo 
Plu ekzistas tri preĝejoj de la monaĥejo:

* La Preĝejo de Sankta Simeon () estas konstruita en 1467, unu el lastaj preĝejoj, konstruitaj en sendependa Novgorodo (la ĝuste lasta, kies dato de konstruado estas precize konata). Ĝi estas malgranda (8×8 m) kaj havas unu kupolon. Freskoj de la 15-a jarcento parte plu ekzistas. Nun la preĝejo estas muzea objekto.

* La Preĝejo de la Kovrofesto () estas konstruita en 1399. Ĝi estis konsiderinde rekonstruita en la komenco de la 17-a jarcento, post kiam la svedoj detruis la monaĥejon kaj denove en 1899-1901, kiam apud la preĝejo oni konstruis samnoman katedralon. En 1960-aj la preĝejo estas restaŭrita laŭ formoj de 17-a jarcento kun detaloj de 14-a jarcento. Nun la preĝejo apartenas al Rusa Ortodoksa Eklezio.

* La Katedralo de la Kovrofesto () estas konstruita en 1899-1901 en la rusa eklektika stilo. Ĝi estas la plej alta konstruaĵo en la monaĥejo kaj havas kvin kupolojn. Nun la katedralo apartenas al Rusa Ortodoksa Eklezio.

## Bildaro 

Dosiero:Simeon churche.jpg|La Preĝejo de Sankta Simeon
Dosiero:NV Zverin 06.jpg|La Preĝejo de la Kovrofesto
Dosiero:Покровск..jpg|La Katedralo de la Kovrofesto

## Referencoj 
Kategorio:Monumentoj en Velikij Novgorod
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Rusio
Zverin
-447

En la jaro **447** antaŭ nia erao okazis, interalie:

## Eventoj 
* Post sesjara militado kaj kvarjara dumtempa armistico inter la helenaj urboŝtatoj Ateno kaj Sparto, pripaca kongreso de la jaro 447 antaŭ nia erao malsukcesis pro malkonsento de la delegitoj el Sparto, sed tamen dum la sekva jaro interkonsenteblis paco kontrakte limigita je 30 jaroj. Malgraŭ tio, ekde la jaro -431 plu ardis milito inter Ateno kaj Sparto, kiu daŭris ĝis la jaro -404: la Peloponesa Milito.
47294 Blanský les

'*47294 *Blanský les''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono proksima de la orbita resonanco 2:7 kun la Tero. Ĝi estis malkovrita la  de la ĉeĥaj geedzoj kaj geastronomoj Jana Tichá kaj Miloš Tichý elde la Observatorio Kleť, proksime de České Budějovice en Ĉeĥio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Blanský les (arbaro Blanský) en sudbohemia: monta regiono rimarkinda pro ambaŭ historia kaj biologia perspektivoj; la tiea ĉefa pinto estas la Monto Kleť. La origina planta kovraĵo estis kreita de fagoj. Blanský les estas ankaŭ la nomo de la areo de protektata pejzaĝo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Miloš Tichý
Kategorio:Malkovrita de Jana Tichá
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
47293 Masamitsu

'*47293 *Masamitsu'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la japana astronomo Akimasa Nakamura elde la Observatorio Kuma Kogen en Kuma (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estas nomita en honoro de *Masamitsu Nakamura*, amatora astronomo kaj medicina teknikisto ĉe la Malsanulejo *Hamamatsu Rosai''. Dum tridek du jaroj da pervida ŝerĉo pri kometoj, li malkovris C/1994 N1 (Nakamura-Nishimura-Machholz).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Akimasa Nakamura
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
(47343) 1999 XL45

**(47343) 1999 XL45** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

Ĝia orbito ekstere malproksime tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,257422 AU, aŭ 38,510 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Ski

**Ski** (Norvegia pronunco: [ʂiː]) estas eksa komunumo de Norvegio, kiu ekde la komenco de 2020 apartenas al tiam fondita nova komunumo Nordre Follo. Ĝi apartenis al la departemento Akershus. Fine de  en la komunumo vivis . 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|maldekstra|300ra|

Kategorio:Komunumopartoj de Akershus
Wolf-premio pri agrikulturo

La **Wolf-premio pri agrikulturo** estas premiita unufoje jare fare de la fondaĵo Wolf. Ĝi estas unu el la ses Wolf-premioj establitaj fare de la fondaĵo kaj premiita ekde 1978; La aliaj estas kemio, medicino, artoj, fiziko kaj matematiko.

La gajnintoj estas:

* 1978 George F. Sprague, John C. Walker
* 1979 Jay L. Lush, Sir Kenneth Blaxter
* 1980 Karl Maramorosch
* 1981 John O. Almquist, Henry A. Lardy, Glenn W. Salisbury
* 1982 Wendell L. Roelofs
* 1983/4 Don Kirkham, Cornellis T. de Witt
* 1984/5 Robert H. Burris
* 1986 Sir Ralph Riley, Ernest R. Sears
* 1987 Theodor O. Diener
* 1988 Charles Thibault, Ernest John Christopher Polge
* 1989 Peter M. Biggs, Michael Elliott
* 1990 Jozef Stefaan Schell
* 1991 Shang-Fa Yang
* 1992 premio ne atribuita
* 1993 John E. Casida
* 1994/5 Carl B. Huffaker, Perry L. Adkisson
* 1995/6 Morris Schnitzer, Frank J. Stevenson
* 1996/7 Neal L. First
* 1998 Ilan Chet, Baldur R. Stefansson
* 1999 premio ne atribuita
* 2000 Gurdev S. Khush
* 2001 Roger N. Beachy, James E. Womack
* 2002/3 R. Michael Roberts, Fuller W. Bazer
* 2004 Yuan Longping, Steven D. Tanksley
* 2005 premio ne atribuita
* 2006/7 Ronald L. Phillips, Michel A. J. Georges
* 2008 John A. Pickett, James H. Tumlinson, W. Joe Lewis

* 2009 premio ne atribuita
* 2010 David Baulcombe 
* 2011 Harris A. Lewin, James R. Cook
* 2012 premio ne atribuita
* 2013 Joachim Messing, Jared Diamond
* 2014 Jorge Dubcovsky, Leif Andersson
* 2015 Linda Saif
* 2016 Trudy Mackay
* 2017 premio ne atribuita
* 2018 Gene E. Robinson
* 2019 David Zilberman
* 2020 Caroline Dean
* 2021 premio ne atribuita
* 2022 Pamela Ronald
* 2023 Martinus Theodore van Genuchten
* 2024 Joanne Chory, Elliot Meyerowitz kaj Venkatesan Sundaresan
* 2025 Jeffery Dangl, Jonathan D. G. Jones kaj Brian Staskawicz

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo ( kaj )

Kategorio:Agrikulturo
Kategorio:Scienco kaj teknologio en Israelo
Kategorio:Premioj en scienco aŭ tekniko
Agrikulturo
Epeio (filo de Endimiono)

**Epeio** (malnovgreke Ἐπειός Epeiós) estas en greka mitologio filo de Endimiono kaj lia edzino Asterodio (laŭ aliaj versioj Ĥromio aŭ Hiperipo.

Epeios havis tri gefratojn, fratojn Paionon kaj Etolon kaj fratinon Eŭrikidon. Kiam la fratoj plenkreskis, ilia patro decidis, ke lia posteulo estos tiu el ili, kiu venkos en kurkonkurso en Olimpikaj Ludoj. Venkis Epeio kaj tiel post sia patro konkeris tronon en Elidio.

Elidianoj poste dum lia regado sian landon nomigis laŭ li. Juna reĝo edziĝis kun Anaksirhoo, filino de Korono. Al la geedzoj naskiĝis filino Hirmino, kiu pli malfrue edziniĝis al Lapito  Forbo.

Epeio regis nelonge, mortis juna sen vira posteulo. Lia sekvanto fariĝis frato Etolo.

## Tradukfonto 
Kategorio:Roluloj de la helena mitologio
Kategorio:Herooj de la helena mitologio
47466 Mayatoyoshima

'*47466 *Mayatoyoshima'''* estas tre malgranda, neordinare hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Roy A. Tucker elde sia propra Observatorio Goodricke-Pigott, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la japana kantistino *Maya Toyoshima*, origina anino de la muzikgrupo *Kalafina''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Roy A. Tucker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
47494 Gerhardangl

'*47494 *Gerhardangl'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la svisa amatora astronomo Stefano Sposetti elde la Observatorio de Gnosca (Svislando).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Gerhard Dangl'', amatora astronomo kaj instruisto pri elektroniko, kiu vivas kun sia edzino Doris en Waldviertel, norda Aŭstrio. Lia ĉefa astronomia agado estas la registro de asteroidaj kaj lunaj kaŝadoj per video kun enigitaj TLS kaj tempo. Li provizas informojn pri tiu teknikoj al aliaj astronomoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Stefano Sposetti
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Marek Wajsblum

**Marek Wajsblum**, pseŭdonime **M. Arco** (naskita la 21-an de oktobro 1903 en Varsovio, mortis la 18-an de februaro 1962 en Londono) estis pola historiisto de juda origino, esploristo pri la historio de la ŝtata reformado en Pollando.

En Esperanto interalie aperis lia eseo *Internacieco de kelkaj Esperantaj afiksoj* en la Esperantologio, kiun inter 1949 ĝis 1961 aperigis Paul Neergaard kaj traduko de *Kanto de libera spirito* (kun Izrael Lejzerowicz). Li esperantigis la libron *La Esenco de la Kvakerismo* de Gerald K. Hibbert

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Nekrologo de Marek Wajsblum , Esperanto : revuo internacia : oficiala organo de Universala Esperanto Asocio. Jaro 55, n. 677 (1962), p. 72

Kategorio:Polaj historiistoj
Kategorio:Polaj judoj
Kategorio:Polaj esperantistoj
Sieĝo de Odeso

La **Sieĝo de Odeso**, konata de la Sovetoj kiel la **Defendado de Odeso**, daŭris el la 8a de aŭgusto ĝis la 16a de oktobro 1941, dum la komenca fazo de la Operaco Barbaroso, nome la invado de Sovetunio fare de la Akso Romo-Berlino-Tokio dum la Dua Mondmilito.

Odeso estas havenurbo ĉe la Nigra Maro en la Ukraina Soveta Socialisma Respubliko. La 22an de junio 1941, la potencoj de la Akso invadis la Sovetunion. Aŭguste, Odeso iĝis celo de la Rumana 4a Armeo kaj de elementoj de la Germana 11a Armeo. Pro la forta rezistado de la Soveta 9a Sendependa Armeo kaj la rapide formita Soveta Aparta Marborda Armeo, subtenita de la Nigramara Floto, la Aksaj fortoj bezonis 73 tagojn de sieĝo kaj kvar atakojn por konkeri la urbon. La Rumanaj fortoj suferis 93,000 perdojn, kontraŭ perdojn de la Ruĝa Armeo ĉirkaŭkalkulitaj inter 41,000 kaj 60,000.

## Vidu ankaŭ 
* Sieĝo de Sebastopolo (1942)

## Notoj 
## Bibliografio 
* Axworthy, Mark; Scafes, Cornel; Craciunoiu, Cristian (1995). Third Axis Fourth Ally: Romanian Armed Forces in the European War, 1941–1945. London: Arms & Armour Press. ISBN 1-85409-267-7.
* Glantz, David M. & House, Jonathan (1995), When Titans Clashed: How the Red Army Stopped Hitler, Lawrence, Kansas: University Press of Kansas, ISBN 0-7006-0899-0

Odeso
Odeso
Odeso
Odeso
Odeso‎
Kategorio:Historio de Odeso
Odeso