open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kontraŭreĝo

**Kontraŭreĝo** (latine: *Contrarex*) estis kontraŭkandidato de laŭleĝe reganta reĝo, pro sekvoj de surtronigaj disputoj aŭ politika opozicio.

La kontraŭreĝoj plej ofte aperas en balotemaj monarkioj. En heredemaj monarkioj la kontraŭreĝo ofte aperis post formorto de la reganta  dinastio, kiam postulis la tronon kelke da kandidatoj, dum kio kutime tiuj ĉi kandidatoj estas markitaj kiel pretendento. Kelkaj kontraŭreĝoj sukcesis en sia klopodo kaj ili fariĝis laŭleĝaj reĝoj, ekzemple Konrado la 3-a aŭ Frederiko la 2-a, ĉe la aliaj ilia posteno estas kazo de diskutoj (Henriko la Kverelanto).

La kontraŭreĝoj plej ofte aperis en Sankta Romia Imperio, kie tiu ĉi aperaĵo mallarĝe koneksis kun kontraŭpapoj, kiam la imperiestroj ofte nomumis kontraŭpapojn kaj male la papoj kronis la kontraŭreĝon. Sed la kontraŭreĝoj aperis ankaŭ en Pollando, Francio kaj Anglio.

## Ĉeĥaj kontraŭreĝoj 
*Matiaso Korvino (1469–1490), kontraŭ Jiří z Poděbrad
*Karolo Albreĥto Bavaria (1741–1743), kontraŭ Maria Tereza

## Kontraŭreĝoj de Sankta Romia Imperio 
*Arnulfo de Bavario
*Rudolfo de Ŝvabio
*Filipo de Ŝvabio
*Hermano de Luksemburgo
*Alfonso la 10-a Kastilia
*Frederiko la 1-a Habsburga
*Henriko Raspe
*Vilhemo la 2-a Holanda

## Kontraŭreĝoj de Anglio 
*Vilhelmo la 1-a (Anglio) kaj Harald la 3-a (Norvegio) kontraŭ Harold la 2-a (Anglio)
*Ludoviko la 8-a (Francio) kontraŭ Johano Sentera.

## Kontraŭreĝoj de Hispanio 
* Karolo la 6-a (Sankta Romia Imperio) kontraŭ Filipo la 5-a (Hispanio)
* Karlo Maria Isidro de Burbono kontraŭ Isabel la 2-a (Hispanio)

## Vidu ankaŭ
* Kontraŭpapo


Kategorio:Regantoj
Přemysl la Plugisto

** Přemysl la Plugisto ** () estas mita ĉeĥa reganto, la edzo de princino Libuše kaj fondinto de la plej malnova ĉeĥa reganta dinastio de Přemyslidoj. La mito mem spirite ligas ne nur al *pramalnova hindeŭropa tradicio de la estiĝo de "reĝa dinastio" de homo el "Pramenso" ("Přemyslo")*, sed ankaŭ *al komprenado de "desegnita menso" kvazaŭ estiĝintaj spacoj ebligantaj rikolton - la menso, kiu mem estiĝinta per "kosma plugado" ankaŭ mem plu "plugas", te. malfermas malluman materion de nesciado per lumero de Lumo*.

## Pri Přemysl 
[thumb|left|upright|*Přemysl kaj Libuše*, Vyšehrad, aŭtoro: [Josef Václav Myslbek (1881)]]
La miton pri princino Libuše kaj Přemysl la Pluginto kaptis kronikisto Kosmas komence de la 12-a jarcento. Laŭ la mito la viroj estis malkontentaj kun la regado de princino Libuše kaj ili volis kiel reganton la viron.

Přemysl estis vokita al la princa trono kaj li edziĝis kun Libuše, laŭ kroniko de Václav Hájek z Libočan ĉirkaŭ la jaro 650. Kosmas ĉe la nedokumentitaj eventoj ne indikas la jaron. Li envicigis la miton inter enkondukaj ĉapitroj, pri kiuj li skribas:"...Kaj ĉar tiuj ĉi aferoj okazis dum malnovepoko, ni lasas al la leganto prijuĝi, ĉu ili vere okazis, aŭ ĉu ili estas elpensitaj..."

En Stadice rememorigas tiun ĉi eventon monumento de Přemysl el la jaro 1841. La princa geopo poste havis, laŭ tre malfrua  tradicio, tri filojn: Nezamysl, Radobýl kaj Lidomír.

## Ligiloj
### Notoj 
### Referencoj
### Eksteraj ligiloj 
* 
* Ĉeĥa traduko de Legendo de Kristiano
* Mito pri Přemysl laŭ Kroniko de Kosmas
* Dušan Třeštík - Staré pověsti české ve světle srovnávací mytologie

Kategorio:Legendaj Přemyslidoj
Kategorio:Personecoj sur ĉeĥaj memormoneroj
Kategorio:Figuroj de ĉeĥaj mitoj
Kategorio:Eponimaj herooj
László Valiszka

**László Valiszka** [lAslO valiska], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Valiszka László** estis hungara aktoro, dancisto.

László Valiszka naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
László Valiszka komencis sian karieron kiel konkursa dancisto, nur poste li estis kantisto kaj aktoro. Inter 1998-2004 li apartenis al malgranda teatro, inter 2005 kaj 2015 li estis estro de memestablita fondaĵo, kiu okupiĝis pri teatraĵoj. De 2015 ĝis 2016 li vivis en Israelo, kie li filmis en serioj, reklamoj kaj kinaj filmoj. Hejmenveninta li denove estis sceneja aŭ filma aktoro.

## Liaj teatraj roloj (elekto) 
* Gábor Presser – Dusán Sztevanovity: *Padlás* - Témüller
* Zsigmond Móricz: *Légy jó mindhalálig* - lernejservisto; instruisto
* Károly Nóti: Hyppolit, la lakeo (teatra versio) - Makáts
* Les Misérables (muzikalo) - Thenardier
* Imre Kálmán: *Csárdáskirálynő* - ĉefduko
* Pierre Barillet: *Cactus Flower* - Cochet
* Edmond Rostand: Cyrano de Bergerac (verko) – Ragueneau
* Albert Szirmai: *Mágnás Miska* - grafo Mixi

## Liaj kinaj filmaj roloj (elekto) 
* *A Lovely Life* – Deák
* *Az utolsó nagyasszony* – kontrabandisto
* *Toxikoma* – prizorganto

## Liaj televiziaj filmaj roloj (elekto) 
* *Jóban Rosszban* – Kálmán Józsa 
* *A mi kis falunk* – kontrolisto
* *Doktor Balaton* – ano de entrepreno

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* https://port.hu/adatlap/szemely/valiszka-laszlo/person-154471

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj dancistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Michel del Castillo

''''*, naskiĝis je la nomo *Miguel Janicot del Castillo* la 2-an de aŭgusto 1933 en Madrido - mortis la 17-an de decembro 2024 en Sens, estis hispandevena franca verkisto. En 1973 li honoriĝis per la literatura premio Deux Magots, prononco [], pro la romano *Le Vent de la nuit* ("la vento de la nokto").

## Biografio 
Michel del Castillo estis naskita en Madrido. Lia patro, Michel Janicot, estis franca kaj lia patrino, Cándida Isabel del Castillo, hispana.

Internigita en la koncentrejo *Rieucros* en Mende kun sia patrino dum la dua mondmilito, li disvolvis senton pri aparteno al tiu ĉi urbo, kiu honoris lin nomigante lernejon laŭ li.

Li unue studis politikon kaj psikologion, poste turnis sin al literaturo. Influate de Miguel de Unamuno kaj Fjodor Dostojevskij, liaj libroj ricevis multajn literaturajn premiojn, interalie premio Chateaubriand pro *Le silence des pierres* (1975); premio Renaudot por *La nuit du décret* (1981) kaj premio Maurice Genevoix por *Rue des Archives'' (1994).

En 1997 li iĝis membro de la Reĝa Akademio de Belgio, sukcesante al Georges Duby.

Krom vojaĝado, li estas tre fervora pri klasika muziko, kaj iam konsideris fari karieron kiel pianisto.

Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Premiitoj de Premio Deux Magots
Kategorio:Premiitoj per premio Renaudot
André Hardellet

''''*, naskiĝis la 13-an de februaro 1911 en Vincennes, Val-de-Marne, mortis la 24-an de julio 1974, 63-jara, en la 3-a arondismento de Parizo, estis franca verkisto, scenaristo kaj juvelisto. En 1974 li honoriĝis per la literatura premio Deux Magots, prononco [], pro la poemaro *Les Chasseurs deux* ("la du ĉasistoj").

## Biografio 
Hardellet naskiĝis ĉe Vincennes. Li komencis studi medicinon, sed forlasis siajn studojn por gvidi la komercon de sia familio, juvelaĵ-fabrikadbutiko en la historia pariza kvartalo *Le Marais*. Li poste evoluis en verkiston, vaste publikigante poemojn, novelojn, eseojn, kantotekstojn, romanojn kaj rakontojn. Li publikigis *Lourdes, Lentes* (1969) uzante la pseŭdonimon *Stève Masson*. La erotika etoso de tiu verkaĵo estis ŝoko por *Raymond Marcellin*, la franca ministro de la interno. En 1973 Hardellet estis kondamnita fare de la pariza juĝejo pro "indikoj kontraŭ bona moralo". Hardellet estis tre trafita per tiu deklaro, kaj mortis la sekvan jaron.

La jaro de la morto de Hardellet estis iom ironie kronita kiel lia literatura pinto, kiam al li estis premiita (postmorte) la premio Deux Magots de 1974 pro lia kolektita poemaro, *Les Chasseurs deux* (la du ĉasistoj). En 1975 estis eldonita kolekto de poemoj de Hardellet, "Hodiaŭaj poetoj", redaktita de *Hubert Juin*. En 1990 *Guy Darol* publikigis eseon, *André Hardellet ou le Don de double vie'' ("Andre Hardellet, aŭ la Dono de la Duobla Vivo"). La eseo estis reeldonita en 1998.

Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Premiitoj de Premio Deux Magots
Transdono de la kronvirusa malsano de 2019

La **transdono de la kronvirusa malsano de 2019** estas la transiro de la kronvirusa malsano de 2019 de homo al homo. La malsano ĉefe transdoniĝas per spirado kiam homoj enspiras gutetojn kaj etajn aerportatajn erojn (kiuj formas aerosolon), kiujn infektitoj eligas kiam ili spiras, parolas, tusas, ternas, aŭ kantas. Infektito pli probable transdonas la kronvirusan malsanon kiam tiu estas fizike proksima. Tamen, infekto povas okazi trans pli longaj distancoj, precipe endome.

Infekteco povas okazi 1-3 tagojn antaŭ la komenco de simptomoj. Infektito povas disvastigi la malsanon eĉ se tiu estas antaŭsimptoma aŭ sensimptoma.

Infektpovaj partikloj varias je grandeco de aerosoloj, kiuj restas en la aero dum longa tempo, ĝis pli grandaj gutetoj, kiuj restas aerportataj aŭ falas al la tero. La plej grandaj gutetoj de spira likvaĵo ne vojaĝas malproksimen, kaj povas enspiriĝi aŭ fali sur mukajn membranojn ĉe la okuloj, nazo, aŭ buŝo, kaj tiel infekti. ĉar nur 10 ĝis 20% de homoj prirespondecas la disvastiĝon de la malsano. Ĝi ofte disvastiĝas en grupoj, kie infektoj povas esti tiritaj al indica kazo aŭ geografia loko. Ofte ĉi tiuj okazoj estas transdonegaj okazaĵoj, kie multaj homoj infektiĝas de unu homo. kvankam forta indiko montras, ke tio ĉi ne kontribuas multe al novaj infektoj. Kvankam eblas, ne ekzistas rekta indiko de transdono de la viruso per haŭto-al-haŭta kontakto. Oni ne estas rimarkinta, ke viruso transdoniĝas per feĉoj, urino, mama lakto, manĝaĵo, rubakvo, trinkakvo, aŭ bestoj (kvankam iuj bestoj povas infektiĝi pro la viruso de homoj). Ĝi tre malofte transdoniĝas de patrino al bebo dum gravedeco.

## Referencoj 
Kategorio:Kronvirusa pandemio de 2019-2022
Kategorio:KOVIM-19
Vilmos Vajdai

**Vilmos Vajdai** [vilmoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vajdai Vilmos** estas hungara aktoro, diskĵokeo, reĝisoro.

Vilmos Vajdai naskiĝis la  en Dunaújváros.

## Biografio 
Vilmos Vajdai akiris aktoran diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 1986. Liaj plej gravaj instruistoj estis Tamás Major, Gábor Székely (reĝisoro) kaj Gábor Zsámbéki. Li ricevis rolojn jam dum la studentaj jaroj en Teatro Katona József, post la diplomo li tuj ricevis ankaŭ aktoran statuson. Libertempe li estis ankaŭ diskĵokeo. En 1994 en drinkejo li fondis alternativan teatron, kie li ankaŭ reĝisoris (ankaŭ aliloke). Li ricevis kelkajn premiojn inter 2008-2018.

## Liaj teatraj roloj (elekto) 
* William Shakespeare:
** La Ventego - Sebastian
** La komedio de eraroj - Csipet
** *Dekdua Nokto aŭ Epifanio : aŭ kiel vi volas* - András Keszeg
** Hamleto - Guildenstern; Marcellus; unua tombofosisto
* Nikolaj Gogol: La Revizoro - kelnero
* Anton Ĉeĥov
** *Platonov* - gasto
** *Ivanov* - Gavrila (servisto)
* Molière:
** *La Kleraj Virinoj* - Tüske
** L' Avarulo - policano
** La mizantropo - Ariste
** *Lernejo de virinoj* - Enrique
* György Spiró: *Csirkefej* - amiko
* Kurt Weill: *Trigroŝa opero* - Smith
* Henrik Ibsen: *A vadkacsa* - gasto

## Liaj kinaj filmaj roloj (elekto) 
* *Meteo* (1989)
* *Szerelem utolsó vérig* (2002)
* *Genezis* (2018)

## Liaj televiziaj filmaj roloj (elekto) 
* *Üvegvár a Mississippin* (1985)
* *Kisváros* (serio) (1994)
* *Koccanás* (2009)

## Liaj reĝisoraĵoj (elekto) 
* István Békeffi - Szabolcs Fényes: *Szerencsés flótás*
* András Vinnai: *Furnitur*

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj diskĵokeoj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
József Vándor (aktoro)

eta|263px|Tombo
**József Vándor** [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vándor József** estis hungara aktoro, voĉoaktoro. Lia origina familia nomo estis *Weinberger* [vejnberger], lia ofta karesnomo estis *Pufi* (pro dikeca statuo).

József Weinberger naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
József Vándor akiris filmaktoran diplometon en lernejo de Béla Gaál en 1939, sed poste li estis simpla laboristo. Inter 1948–1988 li estis membro de Teatro Madách escepte la jarojn 1950 kaj 1951, tiam li apartenis al Nacia Teatro (Budapeŝto). Li pensiuliĝis en 1988. Dum la aktiva periodo li estis videbla pli ofte en filmoj, ol en scenejoj.

## Liaj teatraj roloj (elekto) 
* William Shakespeare: La Komedio de Eraroj - Ephesusi Dromio
* John Steinbeck: Pri Musoj kaj Homoj - Carlson
* Arthur Miller: *Vido el ponto* - Louis
* Tennessee Williams: A Streetcar Named Desire - Paolo
* Áron Tamási: *Csalóka szivárvány* - Vendel Duka
* László Németh: *Széchenyi* - Mátyás
* Mór Jókai: *A bolondok grófja* - Gerő

## Liaj kinaj filmaj roloj (elekto) 
* *Nincsenek véletlenek* (1938) - liftisto
* *Vihar* (1951) - Imre Gerse (forĝisto)
* En uniformo (1957)
* *Isten hozta, őrnagy úr!* (1969)  - fajrobrigadisto
* *Az ötödik pecsét* (1976) - Macák
* *Gyerekrablás a Palánk utcában* (1985)
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj ekzemple de Mario Adorf, Michael Elphick, Aubrey Pankey

## Liaj televiziaj filmaj roloj (elekto) 
* *A nagy ékszerész* (1959)  - policano
* *Az utolsó budai basa* (1963) – vendisto
* *Bodnárné* (1978) - ĝendarmo
* *Fele királyságom* (serio, 1989) - biletkontrolisto
 
## Memorigiloj 
* memorpremio "Vándor Pufi"

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* https://port.hu/adatlap/szemely/vandor-jozsef/person-133008

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Amaravatio

**Amaravatio** estas planita urbego, ankaŭ administra centro de subŝtato Andra-Pradeŝo en suda-orienta Barato. La loknomo signifas: "la loko por eternuloj".

## Geografio 
Amaravatio etendiĝas laŭ riverbordo. Kurnul troviĝas 87, Kadapa (urbo) 212, Nellore 319, distrikta ĉefurbo Guntur 350, Ĉenajo 424, Mumbajo 601, Kolkato 1399, ĉefurbo Delhio 1448 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/. La urbego administre situas en la distrikto Guntur.
eta|maldekstra|
eta|maldekstra|

## Demografio 
En 2011 Amaravatio havis 103,000 da loĝantoj.

## Historio 
La areo de Amaravatio estis loĝata 2200 jarojn. Pro divido de la malnova subŝtato de Andra-Pradeŝo al novaj subŝtatoj Telangano kaj la resta Andra-Pradeŝo en junio 2014, la ĝisnuna ĉefurbo Hajderabado iĝis ĉefurbo de Telangano, kaj necesis nova ĉefurbo de Andra-Pradeŝo - la decido estis tute nove konstruata ĉefurba komplekso Amaravatio. La fundamenta ŝtono estis metita en 2015, sed en 2019, kiam pluraj internaciaj bankoj retiris sian financan subtenon, la projekto ŝanceliĝis. La konstruado tamen plu okazas helpe de pluraj aziaj kaj oceaniaj landoj, kun aparte forta subteno de Singapuro. Laŭ la stato de somero 2024, la konstruado ankoraŭ daŭras.

## Lingvo kaj religio 
La loĝantoj de Amaravati estas ĉefe teluguoj. La telugua lingvo estas la oficiala lingvo en la urbego. Religie hinduoj formas tre grandan plimulton. Ekzistas ankaŭ islamanoj, kristanoj, kaj budhanoj.

## Eduko 
Jam okazas instruado en la ĵus konstruita universitato.

## Klimato 
En Amaravatio la averaĝa pluvo jare estas ĉirkaŭ 500 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, plej multe inter aŭgusto-oktobro. La temperaturo varias inter 20-34 °C.

## Trafiko 
Aŭtorikiŝoj liveras la pasaĝerojn por pli mallongaj distancoj, aŭtobusoj por longaj distancoj. Amaravatio estas konektita al la landa fervoja reto. 4 vojoj kuras al la urbego.

## Referencoj 
## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Planitaj urboj
The Last Jew

***La lasta judo*** estas fikcia historia romano de la usona verkisto Noah Gordon. Eldonita en 2000, la romano temas pri fantaziaj okazaĵoj dum kaj post la granda forpelo de la judoj el Hispanio. 

En 15a-jarcento sefardaj judoj estis pli kaj pli subpremitaj kaj persekutitaj fare de la Inkvizicio. La intrigo disvolvigas la rakonton de la vivo de juda knabo nomita Jona Toledano. Li estas la lasta de sia linio de famaj judaj profesiuloj. 

## Intriga resumo 
La jaro estas 1492 kaj en la unuiĝintaj reĝlandoj de Aragono kaj Kastilio la Inkvizicio disvolvas pli kaj pli da teroro nome de la religia pureco. La eklezio sponsoris kontraŭjudan senton en la popolamaso, kulmininta en reĝa edikto, nomata dekreto de la Alhambro (ankaŭ konata kiel la edikto de Granado) kiu ordigas la elpelon de ĉiuj judoj for de la regno, kie estis ilia hejmo jam de multaj generacioj. Tiuj kiuj ne konvertiĝis al kristanismo estis devigataj foriri tuj por savi sian vivon.

Tamen, dum la hasto de la forpelo, la 15-jaraĝa Jona Toledano estis lasita malantaŭen. Li perdis familiajn membrojn, kaj sian patron, fama arĝentisto, kaj sian fraton. Rajdanta sur azeno nomita Moise, li vagadas tra Hispanio por eviti sian malbonŝancan sorton. Kvankam restanta judo, dum la malfacilaĵoj kaj turmentoj de sia vojaĝo li estas kreskanta al memkonscia viro.

## Literatura signifo kaj ricevo 
Multaj kritikantoj reviziis la libron kaj iliaj rimarkoj ofte estis pozitivaj. 

: "Tio ĉi estas bonega, abunda tapiŝo de historia romano kiu tenos legantojn sur la randoj de iliaj seĝoj." — *La Providenca Revuo*

: "Konsekvence bonega ... La romano ekspozicias  la forton de Gordon kiel verkisto de provokema historia fikcio."  — *La San Francisco Kroniko*

: "[Noah Gordon] iluminas la elektojn kiujn la historio devigas sur individuoj —kaj, ne parenteze, kreas grandan, informan aventuron kaj tute okupantan, malsentimentalan portreton de tumulta tempo." — *Publishers Weekly*

: "Gordon estas natura rakontisto kaj, donis al la romano fascinan fonon kaj pli-ol-simpatian heroon, ĉi tiu supera historia romano devus havi lokon en ĉiuj bibliotekoj." — *Biblioteka Revuo* 

## Premioj kaj kandidatigoj 
* Gajninto de premio Que Leer (Hispanio)
* Boccaccio Literatura Premia gajninto (Italio)

## Notoj 
Kategorio:Historiaj romanoj
Kategorio:Usonaj romanoj
Kategorio:Fikciaj judoj
Kategorio:15-a jarcento en fikcio
Kategorio:Inkvizicio en fikcio
Rivero Mbini

La **Mbini** (laŭ la loka lingvo) aŭ **Benito** (en la hispana) estas rivero en Ekvatora Gvineo. ankaŭ nomata **Uoro** en la okcidenta parto, kiam ĝi fluas tra la Monte Alen Nacia Parko, kaj **Wele** aŭ **Woleu** en Gabono. La rivero naskiĝas en Gabono kaj eniras en Ekvatoran Gvineon kie ĝi disigas la landon pli malpli laŭ la mezo, kurante el oriento al okcidento. Ĉe la buŝo al la Atlantika Oceano troviĝas la urbo de Mbini, kaj grandaj etendaĵoj de mangrovo. Nur la unuaj 20 km. de la rivero estas navigebla. La rivero estas uzata por flosigi ŝtipojn por forstumaj operacioj. La cikledo genro *Benitochromis* prenas sian nomon de la Benito Rivero.eta|330x330ra|rivero Mbini

## Referencoj 
Kategorio:Internaciaj riveroj en Afriko
Kategorio:Riveroj en Ekvatora Gvineo
Saint Charles (Misurio)

''''* - prononco  - estas urbo de Misurio, subŝtato de Usono. Ĝi situas 30 kilometrojn nordokcidente de Sankta Luiso en ties metropola areo kaj estas la ĉefurbo de samnoma kantono *Saint Charles*. Laŭ la censo (popolnombrado) de aprilo 2020, la urbo havis  loĝantojn sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon en horloĝa direkto kun la nekorpigita komunumo Orchard Farm nordoriente, kun la najbaraj komunumoj Bridgeton (Misurio) kaj Earth City, aliflanke de la rivero Misuro, oriente kaj sude, kaj aldone ĉi-flanke de la rivero Saint Peters okcidente - norde estas vasta verdejo, meze de kiu fluas la rivero Misuro, kaj aliflanke de la rivero jam estas la najbara subŝtato Ilinojso.

## Historio 
maldekstre|eta|

La urbo ricevis sian anglalingvan nomon paralele al la usona kantono *Saint Charles* ("Sankta Karlo"), laŭ la iama hispana distrikto *San Carlos*, tiam nomita laŭ Karlo Boromeo (1538-1584), sanktulo de la Romkatolika Eklezio.

La urbo Sankta Karlo estis la unua ĉefurbo de la ŝtato Misurio kaj daŭre estas hejmo de la "Unua Ŝtata Kapitolo" (*First State Capitol'').
eta|centra|300ra|

## Partneraj urboj 
Inter la partneraj urboj de Saint Charles estas
*  ekde 1995 Ludwigsburg en Germanio

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Misurio
Clayton (Misurio)

''''* estas urbo de Misurio, ŝtato de Usono. Ĝi situas 10 kilometrojn okcidente de Sankta Luiso en ties metropola areo kaj estas la ĉefurbo de la kantono *Sankta Luiso'' (kiu ne inkluzivan la najbaran urbegon Sankta Luiso). Tamen Clayton estas fakte kunkreskinta kun la najbara urbego kaj sentiĝas unu urbo. Laŭ la censo (popolnombrado) de aprilo 2020, la urbo Clayton havas  loĝantojn. 
eta|maldekstra|250px|
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Referencoj 
eta|maldekstra|900px|

Kategorio:Urboj de Misurio
Jerónimo Lobo

**Jerónimo LOBO** (1595 – 29a de Januaro 1678) estis portugala jezuita misiisto. Li partoprenis en la malsukcesaj klopodoj konverti Etiopion el la indiĝena Etiopia Ortodoksa Eklezio al la Romkatolika Eklezio ĝis la elpelo de Jezuitoj en 1643. Poste li verkis rakonton de sia restado en Etiopio, nome *Itinerário*, kiu estas grava fonto por la historio kaj kulturo de tiu lando.

Post sia forpelo el Etiopio, li revenis al Goa kaj ekde tie klopodis instigi planon por elaĉeti ceterajn katolikajn gravulojn restintajn en kaptiteco. Li malsukcesis en tio kaj en instigo al plano ataki Etiopion por klopodi restarigi la katolikan eklezion tien pere de demarŝoj en Lisbono, Madrido kaj Romo. Li revenis al portugala kolonio de Goa, kie li deĵoris ĝis sia reveno al Lisbono.

Li korespondis kun la brita gravulo Henry Oldenburg membro de la Reĝa Societo, pri la esplorado de la fontoj de Nilo, fakte pri la Blua Nilo. Lia grava verko *Itinerário* ne estis publikigita dum lia vivo.

## Notoj 
Kategorio:Portugalaj jezuitoj
Kategorio:Portugalaj religiuloj
Kategorio:Portugalaj verkistoj
Kategorio:Portugalaj esploristoj
Kategorio:Esploristoj de Afriko
Kategorio:Veturverkistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Lisbono
Kategorio:Mortintoj en Lisbono
Preĝejo Ĉielenpreno de Maria (Camburg)

eta|Katolika preĝejo Ĉielenpreno de Mario, Camburg; dekstre la paroĥujo
**Preĝejo Ĉielenpreno de Maria** (germane: *Pfarrkirche St. Mariä Himmelfahrt*) estas la romkatolika paroĥa kirko en Camburg, Germanujo, kiu ekde 1991 estas filio de la Johano-Baptisto-komunumo en Jena. Animzorganta helpo venas ankaŭ el Apolda. La adreso estas Straße 13 nr 2.

## Historio 
Meto de la fundamenta ŝtono estis en 1954. La preĝejo estanta sub la patroneco de Ĉielenpreno de Maria finkonstruitis en 1956 fare de forpelitaj germanoj el Silezio, Sudetio kaj Varmio kaj konsekritis fare de helpepiskopo Joseph Freusberg el Erfurto. En 1958 ekfunkciis la turo kaj la sonoriloj.  Antaŭ la Dua mondmilito loĝis nur ok katolikaj familioj en Camburg kiu frekventis la diservojn aŭ en Naumburg (Saale) aŭ en Jena. Danke al la alveno de eosteŭropaj germanoj la nombro de la katolikoj en Camburg kaj ĝia ĉirkaŭaĵo kreskis ĝis 1800 uloj.
En la 2020-aj jaroj la nombro de la fideluloj reŝrumpis je du centoj pro mortoj kaj sinfremdigo de kelkaj disde la oficiala eklezio. En 1970 starigitis sur la areo ankaŭ propra paroĥestrejo.

## Orgeno 
La orgeno kun kvar registtroj kaj unu kalvaro kaj pedao faritis fare de Lothar Heinze de la Schonefeld-firmao. La traktaro estas mekanika.

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la ŝirma Johano-komunumo de Jena 

## Notoj 
Camburg
Kategorio:Camburg
Camburg
Rivero Muni

eta|330x330ra|Muni estuaro
La **Muni** (literumita ankaŭ Muné) estas mallonga rivero, fakte estuaro, en la sudo de la kontinenta parto de Ekvatora Gvineo. Parto de ties longeco, inkluzivanta ties estuaron, forma parto de la landlimo kun Gabon. 

La nomo de tiu ĉi rivero estis la fonto de la nomo plej uzata por la Kontinenta regiono de Ekvatora Gvineo, Río Muni.

## Hidrologio 
La estuaro estas nutrita en la nordo de la riveroj Congue kaj  Mandyani kaj de la oriento de la Mitong, la Mven kaj la Timboni (Mitimele, Utamboni).

## Referencoj 
 
Muni
Muni
Rurubu (rivero)

**Rurubu** aŭ *Ruvubu* estas rivero de Centra Afriko de ĉirkaŭ 300 km de longo, kiu apartenas al la hidrografia baseno de la rivero Nilo. Ĝi ekflugas en la nordo de Burundo, proksime de la urbo Kayanza kaj kuniĝas al la rivero Ruvyironza proksime de la urbo Gitego. Ĝi trapasas la Nacian Parkon de Ruvubu. Poste ĝi eniras en Tanzanion kie ĝi kuniĝas al la rivero Njabarongo, faras landlimon kaj proksime de la Akvofalo Rusumo formas la riveron Kagero.

Kategorio:Riveroj en Burundo
Kategorio:Riveroj en Tanzanio
Kategorio:Akvokolekta areo de Nilo
Kategorio:Internaciaj riveroj en Afriko
Teritoria organizado de Ekvatora Gvineo

eta|250x250ra|Provincoj de Ekvatora Gvineo.
Laŭ sia konstitucio, la Respubliko de Ekvatora Gvineo estas unueca kaj centralizita stato. Administre ĝi dividiĝas en regionoj, provincoj (kun ties respektivaj ĉefurboj), komunumoj kaj distriktoj, kaj la leĝoreguligas la spacon kiun okupas ĉiuj el ili. Kelkaj areoj de la urboj Malabo kaj Batao havas propran regularon. En junio 2017, la registaro kreis oficiale la provincon Djibloho kie oni konstruis la novan ĉefurbon, Ojalao (Oyalá-Ciudad de la Paz).

## Regionoj 
La kontinenta regiono estas konata sub la hispanlingva nomo *Río Muni* (*Río Muné* en lingvo ndoŭea kaj *Mbini* en fanga lingvo) kaj ĝia administra ĉefurbo situas en Batao. La provinco estis cedita de Portugalio al Hispanio en 1778. Ĝi estis hispana provinco apud Fernando Poo de 1959 al 1963, kaj poste fariĝis parto de la aŭtonoma regiono de Hispana Gvineo, nomo kiu konservis ĝis sia sendependeco de Hispanio en 1968. La etna komponado de Río Muni estas plimulte fanga, kun aliaj bantuoj en la marbordo, nomataj ndoŭeoj (*ndowés*) aŭ *playeros* (hispane por plaĝanoj). Politike ĝi estas subdividita en 4 provincoj: Suda Centro, Kié-Ntem, Marbordo kaj Wele-Nzas.

La insuloj de Bioko (iama Fernando Poo), Elobey, Anobono kaj Korisko formas la Insulan Regionon de Ekvatora Gvineo. Ili situas en la golfo de Gvineo. Ĝia administra ĉefurbo estas Malabo. Ĝi havas 3 provincojn: Anobono, Bioko Norda kaj Bioko Suda.

## Provincoj 
dekstra|eta|250x250ra|Mapo de la Kontinenta regiono de Ekvatora Gvineo
dekstra|eta|250x250ra|Mapo de la Insula regiono de Ekvatora Gvineo

## Referencoj 
Kategorio:Ekvatora Gvineo
Kategorio:Geografio de Ekvatora Gvineo
Murĉisona Akvofalo

eta|dekstre|240px|Murĉisonaj Akvofaloj.
**Murĉisonaj Akvofaloj**, en angla *Murchison*, konataj ankaŭ kiel Akvofalo Kabalega aŭ Kabarega, estas aro de tri grandaj akvofaloj en la Blanka Nilo (Nilo Viktoria) kun disnivelo de 43 m inter la altebenaĵo kaj la falejo. La akvofaloj Murĉisono estas la nepra pasejo por la nura elfluejo de la lago Viktoria, pasante tra ĉirkaŭ 300 m³/s. Ili estas ene de la Nacia Parko de la Murĉisonaj Akvofaloj.

La brita esploristo Samuel White Baker estis la unua eŭropano kiu en 1864 vizitis ilin kaj nomis ilin honore de la prezidanto de la *Royal Geographical Society* Roderick Murchison.​

Ili estas inter la Lago Kyoga kaj la Lago Alberto en la Viktoria Nilo en Ugando. Pinte de la Murĉisonaj Akvofaloj, la Nilo trudas sian vojon tra truo en la rokoj, nur 7 m larĝa, kaj falas 43 m, antaŭ flui okcidenten en la Lagon Alberton. La akvoprodukto de la Lago Viktoria sendas ĉirkaŭ 300 kubajn metrojn por sekundo de akvo super la akvofaloj, trude en gorĝo malpli ol 10 m larĝa.

## Notoj 
Kategorio:Nilo
Kategorio:Akvofaloj en Afriko
Kategorio:Geografio de Ugando
Scenery (monto)

**Monto Scenery** estas eble aktiva vulkano en Kariba Nederlando. Ĝia lafkupolo formas la pinton de stratovulkano en la insulo Saba. Kun alto de 870 m, ĝi estas la plej alta pinto kaj en la Reĝlando de Nederlando, kaj, ekde la dissolvo de Nederlandaj Antiloj la 10an de Oktobro 2010, la plej alta punkto en Nederlando mem.

Tiu vulkano de Saba estas eventuale danĝera; la lasta erupcio okazis en aŭ ĉirkaŭ la jaro 1640 kaj inkludis eksplodojn kaj piroklastajn fluojn.

La 2an de Septembro 2019, la Natura Parko Monto Scenery estis plialtigita al la statuso de nacia parko.

Estas piedira vojo ĝis la pinto, kio estas unu el la plej gravaj turismaj altiroj. Suprenirante la tutan vojon ĝis la montopinto oni povas trovi ĉiujn klimatajn zonojn en Saba, inklude nubarbaron ĉe la pinto.

## Bildaro 

File:Windwardside Village with Mount Scenery.jpg|Montopinto vidita el lofo
File:Mount Scenery.jpg|Monto Scenery inter nuboj
File:View from Mt Scenery, Saba.jpg|Vido el Monto Scenery kun lofo fronte

## Notoj 
Kategorio:Vulkanoj en la Atlantiko
Kategorio:Plej altaj punktoj
Kategorio:Geografio de Karibio
Kategorio:Geografio de Nederlando
Rukarara

**Rukarara** (aŭ *Lukarara*) estas rivero en okcidenta Ruando kiu estas alfluanto de la rivero Mŭogo, siavice alfluanto de la Njabarongo. Ĝi estas la plej distanta fonto de Nilo je 2 428 m super marnivelo. Tiu estis konfirmita de ekspedicio de 2005/2006 supreniranta la riveron laborante per moderna navigekipaĵo.

Ĝi ekfluas en la arbaro Nyungwe kaj ricevas akvon el Rubjiro kaj el Njirabugoĝi.

Por ties ekonomia disvolvigo cele al pliigo de ties elektroprodukta kapacito oni konstruis en 2013 elektroproduktan centralon kun apogo de Belgio.

## Notoj 
Kategorio:Riveroj en Ruando
Josef Mathauser

**Josef Mathauser** (la 24-a de julio 1846 Staňkov – la 10-an de januaro 1917 Prago-Vinohrady), estis ĉeĥa pentristo de portretoj, religiaj kaj historiaj bildoj.

## Verkoj 
Inter liaj plej konataj bildoj apartenas *Foiro kun sklavinoj* kaj historiaj bildoj kiel *Juĝo de Libuše*, *Batalo sur Blanka monto*, *Žižka antaŭ Kutná Hora*, *La glora enveturo de reĝo Johano en Pragon 1310*, *Imperiestro Rudolfo la 2-a estas subskribanta majestaton*, *Jan Žižka kun pastro Václav Koranda* kaj vico da aliaj. Laŭ la propra takso li kreis dum sia vivo ĉirkaŭ 300 historiaj bildoj, kiuj estis ofte reproduktataj kiel bildkartoj.

## Bildaro 

Image: Josef Mathauser Volksfest 1875.jpg | Josef Mathauser – *Popola soleno (1875)*
Image: Josef-mathauser-divci-valka.jpg | Josef Mathauser – *Knabina milito (1907)*
File: Krivoklat Mathauser.jpg | Josef Mathauser – *Burgo Křivoklát*
File: Josef_Mathauser.jpg | Josef Mathauser – *Foiro kun sklavinoj (1891)*
File: Josef Mathauser - Matka s dítětem (1913).jpg | Josef Mathauser – *Patrino kun infano (1913)*
Josef Mathauser - Přemysl vítán Libuší.jpg|Josef Mathauser – *Přemysl estas bonvenigata de Libuše*

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Ĉeĥaj pentristoj
Kategorio:Ĉeĥaj ilustristoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 24-an de julio
Kategorio:Mortintoj la 10-an de januaro
Milán Vajda

**Milán Vajda,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vajda Milán** estas hungara aktoro, voĉoaktoro. Lia patro estis László Vajda (aktoro).

Milán Vajda naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Milán Vajda akiris aktoran diplomon en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto) en 2003. Liaj plej gravaj instruistoj estis István Horvai kaj Gábor Máté (aktoro). Li jam ricevis rolojn dum la studentaj jaroj en Teatro Gárdonyi Géza, post la diplomo li tuj ricevis aktoran statuson. Ekde 2011 li estis membro de Teatro István Örkény. Li ricevis premiojn en 2004 kaj 2010.

## Liaj teatraj roloj (elekto) 
* William Shakespeare:
** Somermeznokta sonĝo - Demetrius
** Hamleto - Rosencrantz
** Kiel Plaĉas al Vi - Silvius
** La venecia komercisto - Lanzelo Gobbo
** La Ventego - Caliban
** Vintra Fabelo - Antigonus
* Anton Ĉeĥov: Tri fratinoj - Vladimir Karloviĉ Rode
* Molière: La malsanulo pro imago - D'Auveregne (kuracisto)
* Ede Szigligeti: *Liliomfi* - Gyuri (kelnero)
* Sofoklo: Reĝo Edipo - heroldo
* Szabolcs Fényes: *Maya* - Dixi

## Liaj kinaj filmaj roloj (elekto) 
* *Ámbár tanár úr* (1998)
* *Dolina* (2007) - Petrus
* *Megdönteni Hajnal Tímeát* (2014) - barbulo
* *Összezárva* (mallonga filmo, 2020) - Milán
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj ekzemple de Paul Walter Hauser, Tyler Jon Olson

## Liaj televiziaj filmaj roloj (elekto) 
* *Kivilágos kivirradtig* (2005) - Legatus
* *Társas játék* (2013) - florvendisto
* *Drága örökösök* (serio, 2020) - ĉefkuiristo

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kuracado kaj traktado de la kronvirusa malsano de 2019

Ne ekzistas specifa, efika kuraco por la kronvirusa malsano de 2019 (COVID-19), la malsano kaŭzita de la viruso SARS-CoV-2. Unu jaron post la komenco de la pandemio, tre efikaj vakcinoj estas komencintaj malrapidigi la disvastiĝon de SARS-CoV-2; tamen, por tiuj kiuj atendas vakcinon, kaj por la taksataj milionoj da imune kompromititaj homoj kiuj verŝajne ne respondos bone al vakcino, kuracado restas grava. Tial, la manko de progreso pri la kreado de efikaj kuracoj signifas, ke la fundamento de la **traktado de la kronvirusa malsano de 2019** estas helpema prizorgo, kiu inkluzivas traktadon por malpliigi simptomojn, likvaĵan terapion, oksigenan subtenon kaj surstomakan kuŝigon laŭbezone, kaj medikamentojn aŭ aparatojn por subteni influitajn gravajn organojn.

La plimulto da kazoj de la kronvirusa malsano estas mildaj. En ĉi tiuj kazoj, helpema prizorgo inkluzivas medikamenton kiel paracetamolon aŭ nesteroidajn kontraŭinflamajn drogojn por malpliigi simptomojn (febron, korpdoloron, tuson), konvenan konsumadon de likvaĵoj, ripozo, kaj naza spirado. Bona persona higieno kaj sana dieto estas ankaŭ rekomendataj. La Usonaj Centroj por Kontrolo kaj Malhelp de Malsano rekomendas, ke tiu kiu suspektas, ke tiu havas la viruson, izolu sin hejme kaj uzu vizaĝan maskon.

Homoj kun pli severaj kazoj povas necesi traktadon en hospitalo. Por tiuj kun malalta nivelo de oksigeno, oni forte rekomendas la uzon de glukokortikoida deksametazono, ĉar ĝi povas malpliigi la riskon de morto. Eksterkorpa ventolado kaj, fine, iro al ejo por intensa prizorgo por mekanika ventolado eble estos bezonata por subteni spiradon. Eksterkorpa membrana oksigenigado estis uzita por trakti spiradan ĉeson, sed ĝia utileco estas ankoraŭ konsiderataj. Iuj kazoj de severa malsano estas kaŭzitaj de sistema inflamego, la tiel konata *citokina ŝtormo*.

Pluraj eksperimentaj kuracoj estas studataj en klinikaj elprovoj. kaj la kontraŭvirusaĵojn molnupiravir (kreita de Merck) kaj PF-07321332 (kreita de Pfizer). Aliaj, kiujn oni taksis eble bonaj frue dum la pandemio, kiel hidroksiklorokino kaj lopinavir/ritonavir, posta esplorado malkovris, ke ili estas senefikaj aŭ malhelpaj. Malgraŭ daŭranta esplorado, ankoraŭ ne ekzistas sufiĉa altkvalita indiko por rekomendi laŭdirajn fruajn kuracojn. pro malmulta indiko de efikeco.

Iuj povas sperti daŭrantajn simptomojn aŭ malkapablojn post resaniĝo de la infekto; oni nomas tion ĉi longa kronvirusa malsano. Ankoraŭ ekzistas nur malmulta informo pri la plej bona traktado kaj resaniĝo por ĉi tiu situacio. Intensaj kuracistoj kaj pneŭmonologoj en Usono kunmetis rekomendojn pri kuracado el diversaj agentejoj en senkostan rimedon, la IBCC.

## Referencoj 
Kategorio:Kronvirusa pandemio de 2019-2022
Kategorio:KOVIM-19
Internacia Tago por maldekstramanuloj

**Internacia Tago de Maldekstramanuloj** estas ĉiujara konscia tago festita en la 13-a de aŭgusto, ekde 1976. Kiel la nomo de la tago sugestas, estas kutime festi ĝin ĉiujare por levi publikan konscion pri la avantaĝoj kaj malavantaĝoj esti maldekstramanulo.  Ĝi festas ilian unikecon kaj la diferencojn inter maldekstramanuloj (sep ĝis dek procentoj de la homaro) en plejparto de la monda loĝantaro. 

La tago atentigas pri la ĝeno kaŭzita al homoj, kies domina mano estas la maldekstro en mondo, kiu estas esence konstruita por la dekstramanuloj. Centoj da milionoj da maldekstramanuloj en moderna socio devas adaptiĝi al la uzo de iloj kaj objektoj dezajnitaj por dekstramanuloj.

Laŭ la paso de la jaroj pli kaj pli estas emfazo al tiu ĉi tago pri la specialaj  bezonoj de maldekstramanaj infanoj, kiuj dum siaj formigaj jaroj devas adaptiĝi al ĉirkaŭa mondo konstruita por la plimulto de la dekstramanuloj. Interalie maldekstramanuloj havas pli altan riskon disvolvi skizofrenion. 

## Eksteraj ligiloj 
## Piednotoj 
Kategorio:Internaciaj tagoj
Kategorio:13-a de aŭgusto
Kazi

**Kazi** estas figuro el ĉeĥaj mitoj, filino de Krok kaj fratino de Teta kaj Libuše, konata precipe kiel sorĉistino kaj resanigantino. La unua mencio pri ŝi devenas el Kroniko de Kosmas el komenco de la 12-a jarcento, multaj motivoj kun ŝi pli poste kunigarajm kiel geedzeco kun Bivoj aŭ burgo Kazín devenas nur el Kroniko de Dalimil kaj Kroniko de Hájek el la 16-a jarcento kaj ili estis popularigitaj precipe en Staré pověsti české de Alois Jirásek.

Kosmas tiun ĉi figuron konsekvence nomas *Kazi* kaj tial ŝian nomon legis ankaŭ multaj reskribantoj, tradukistoj kaj sekvantoj, dum ĉe Dalimil ŝi estas nomata *Kazě* kaj ĉe Václav Hájek *Káša*. La signifo de tiu ĉi nomo estas neklara.

## Skribaj fontoj 
### Kroniko de Kosmas 
En Kroniko de Kosmas el komenco de la 12-a jarcento li mencias Kazi kiel unu el la filinoj de Krok:

La alia mencio pri ŝi sekvas post sceno, kiam estis dum juĝo ofendita Libuše:

### Kroniko de Dalimil 
Kroniko de tiel dirita Dalimil el komenco de la 14-a jarcento mencias Kazi sub la nomo Kazě, nome nur koncize:

### Staré pověsti české 
La populara versio aperas en Staré pověsti české de Alois Jirásek el la jaro 1984.

En tiu ĉi parto Kazi ankaŭ aperas en mito pri Bivoj.

## Ligiloj 
### Notoj 
### Referencoj 
### Literaturo 
* 

### Eksteraj ligiloj 
* Kazi en Patriota vortaro historia

Kategorio:Figuroj de ĉeĥaj mitoj
Kategorio:Sorĉaferoj en mitologio kaj folkloro
Božejov

:*Tiu ĉi artikolo temas pri kampurbo en distrikto Pelhřimov. Pri vilaĝo en distrikto České Budějovice temas artikolo Božejov (Žár).*

**Božejov** () estas kampurbo en Ĉeĥio troviĝanta en Regiono Vysočina en distrikto Pelhřimov. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri ĝi devenas el 1352.

Ekde la 10-a de oktobro 2006 estis al la municipo redonita statuso de kampurbo.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Kastelo Božejov
* Preĝejo de sankta Georgo
* Kapelo de sankta Anna ĉe tombejo
* Kapeleto ĉe la tombejo
* Dia torturo
* Memorŝtono Adámek
* Paroĥo

## Partoj de kampurbo 
* **Božejov**
* Nová Ves

## Pluaj fotoj 

 0608 Bozejov.jpg| Kasteleto
 Božejov, small shoping centre.jpg| Malgranda aĉetcentro
 Božejov, Municipal office.jpg| Municipa ofico
 Božejov, common.jpg| Domoj en vilaĝplaco


Kategorio:Kampurboj en distrikto Pelhřimov
Kategorio:Municipoj en distrikto Pelhřimov
Kategorio:Kampurboj en Bohemio
Kategorio:Setlejoj en Montetaro Křemešník
Károly Vajda

**Károly Vajda** [kAroj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vajda Károly** estas hungara aktoro.

Károly Vajda naskiĝis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Károly Vajda maturiĝis en mezlernejo en 1960, poste li laboristo, iom poste li estis ankaŭ amatora aktoro en "Universitata Scenejo". Inter 1961-1964 li estis membro de Teatro Jókai (Békéscsaba), inter 1964–1983 de Teatro Petőfi (Veszprém) (tamen kun interrompo en 1968). En 1983 li revenis al la ĉefurbo, kie li ricevis membrecon en *Gaja Scenejo,* sed en 1994 li revenis al Békéscsaba, en 2008 al Veszprém. Li ricevis kelkajn premiojn inter 1977 kaj 1982. Li havis edzinon.

## Liaj teatraj roloj (elekto) 
* William Shakespeare:
** Somermeznokta sonĝo - Lavor
** La Dresado de la Megero - lernejmastro
** *Dekdua Nokto aŭ Epifanio : aŭ kiel vi volas* - Tóbiás Böffen
** La komedio de eraroj - Dromio
** Henriko la 4-a - Peto
** Henriko la 4-a - Nym
* Hervé: ''Mam'zelle Nitouche* - Bernard 
* Imre Kálmán:
** *Marica grófnő* - Mihály
** *Cirkuszhercegnő* - Pelikán
* Károly Kisfaludy: *Csalódások* - Tamás (ĝardenisto)
* Bertolt Brecht: *Trigroŝa opero* - Kimbal
* Ferenc Molnár: *Olympia* - Krehl

## Liaj kinaj filmaj roloj (elekto) 
* *Eszterlánc* (1985)
* *Balekok és banditák* (1996)

## Liaj televiziaj filmaj roloj (elekto) 
* *Alizka* (1977) - ŝipkapitano
* *Csacsifogat* (1984) - Bezinczey
* *Kisváros'' (serio, 1995-2001) - Vencel (kontrabandisto)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* https://port.hu/adatlap/szemely/vajda-karoly/person-27654

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Mátyás Usztics

**Mátyás Usztics** [mAtjAŝ ustiĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Usztics Mátyás** estis hungara aktoro, voĉoaktoro.
eta|

Mátyás Usztics naskiĝis la  en Penészlek, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Mátyás Usztics estis sendiploma aktoro en Nacia Teatro (Budapeŝto) (1968-1971), Teatro Szigligeti (Szolnok) (1973–1975) kaj en jam ne ekzistanta teatro. Li akiris filmaktoran diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 1980. Lia ĉefinstruisto estis Pál Gábor. Inter 1978–1990 li havis statuson en filma produktejo, poste li estis sendependa aktoro. Ekde 2003 ĝis sia morto li estis teatrestro.

## Liaj teatraj roloj (elekto) 
* William Shakespeare:
** Romeo kaj Julieta - 2-a muzikisto
** Reĝo Lear - Oswald
** *Timono de Ateno* - 2-a servisto
* Edward Albee: *Mindent a kertbe!* - Roger
* Imre Madách: La tragedio de l' homo - 3-a lernanto
* Mihály Eisemann: *Én és a kisöcsém* - Zolestyák
* Mátyás Várkonyi-Tibor Miklós: *Sztárcsinálók* - Seneca

## Liaj kinaj filmaj roloj (elekto) 
* *Csutak és a szürke ló* (1961)
* *Kinek a törvénye?* (1978) – Csatkai
* *Szirmok, virágok, koszorúk* (1984) – policestro
* *Kutyabaj* (1992)
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj ekzemple de Patrick Dewaere, Bob Hoskins, Joe Pesci, Jean-François Stévenin, George Takei, Jacques Villeret

## Liaj televiziaj filmaj roloj (elekto) 
* *Égi csikón léptet a nyár* (1976) – parkogardisto
* *Üvegvár a Mississippin* (1985) – László (oficiro)
* *Kisváros* (serio, 1993-1999) – Hunyadi (oficiro)
* *Végzős kezdők* (2013) – kolonelo Bossányi

## Liaj libroj (elekto) 
* *Esküdtek* (1998)
* *Isten tenyerén* (romano, 2002)
* *Meddig viszel?* (poemoj, 2003)
* *ABC. A ház körül* (2007)
* *Magor nyelv és történelem* (2011)
* *Árulás* (2016)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* https://port.hu/adatlap/szemely/usztics-matyas/person-7581

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Luterana preĝejo (Gyömrő)

La **Luterana preĝejo** estas simpla religia konstruaĵo en urbo Gyömrő (Hungario).
 
## Historio 
Depost eklezia leĝo en 1781 en Gyömrő la luteranoj aliĝis al paroĥo en Péteri. Ĝis 1910 ili havis diservojn en Péteri, poste en Mende, fine en la loka lernejo. Post la 2-a mondmilito oni komencis konstrui lokan kirkon, dum en 1948 la luterana grupo memstariĝis. Ekde 1950 la kirko estis loko de luteranaj diservoj. En 2011 la grupo aliĝis al Maglód kiel filio.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en korto. La fasado estas malsimetria, ĉar dekstre la tre malalta turo altiĝas. La plena kirko estas simpla. Interne anstataŭ benkoj nur seĝoj estas la sidlokoj. 

## Fontoj 
* oficiala paĝo

Gyomrő
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Gyömrő
Exodus (romano)

**Eliro** (en la angla: **Exodus,** hebrea: **אֶקְסוֹדוּס**) estas romano de la juda-usona verkisto Leon Uris publikigita en 1958.

La romano iĝis furorromano en Usono kaj en 1960 estis adaptita al samnoma filmo fare de reĝisoro Otto Preminger. 

La nomo de la romano devenas de Libro de Eliro en la Biblio, nomita en la angla/latina 'Exodus', kiu rakontas pri la vojaĝo de la Izraelidoj el sklaveco en  Antikva Egiptio (kiun Uris komparas al ekzilo kaj diasporo) al libereco en nova patrujo. La nomo ankaŭ estas rilata al la kontraŭleĝa enmigrinta ŝipo Exodus, kies rakonto estas priskribita komence de la romano, sed tiu ne okupas multe da spaco.

## Intrigo 
La romano en sia unua parto estas konstruita kiel serio de memuaroj priskribantaj la lukton de la judoj por enmigri al tiama Mandata Palestino en la periodo post la Dua Mondmilito kaj la ekestiĝo de Israelo. En la centro de la romano ĉefrolulas kaj Ari Ben-Canaan kaj Catherine Fremont, du figuroj de malsama fonto sed kiuj laboregas por la sama celo de realigi cionismon. Ari Ben-Canaan estas arda israelano de la Jiŝuv, kiu estas unu el la gvidantaj komandantoj en la Hagana, kaj tiele respondeculo pri la operaco de kontraŭleĝa Alija B. Catherine Fremont estas usona flegistino kiu estas sendita por labori en rifuĝejo por kaptitaj postvivantoj de la holokaŭsto en Kipro. Ĉirkaŭ ili estas figuroj kiel Dov Landau poldevena juda knabo, kiu postvivis la varsovian geton kaj la ekstermkoncentrejon Aŭŝvico, kaj Keren Hansen, germandevena knabino kiu rifuĝis en Danio kaj tiel postvivis la holokaŭston. Post la renkontiĝo de la herooj kaj iliaj apartaj memoroj en civila brita militkaptitejo en Kipro, Ari Ben-Canaan sukcesas kontrabandi ilin al Eretz Israelo, kie la dua parto de la romano komenciĝas, la lukto por la fundo de la juda ŝtato. La tria parto de la romano estas dediĉita al la israela milito de sendependeco kaj la kvara parto al la aŭdacaj operacoj transporti al Israelo jemenajn kaj irakajn judojn en operaco Magia Tapiŝo.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Libroj adaptitaj al kino
Kategorio:Libroj aperintaj en 1958
Kategorio:Juda literaturo
Kategorio:Historiaj romanoj
Kategorio:Libroj pri cionismo
Novaci

**Novaci** (makedone Новаци) estas vilaĝo situanta en la regiono Pelagono de Norda Makedonio. Ĝi estas la administra centro de la Opština Novaci. En 2002 loĝis ĉi tie 1283 loĝantoj.
## Loko, priskribo 
La vilaĝo situas ĉe la okcidenta rando de la municipo. Ĝi situas en la valo de rivero Nigra rivero je alteco de ĉirkaŭ 600 m.
La areo de la vilaĝo estas ĉirkaŭ 12 km²

Regiona vojo R1311 komenciĝas en Bitola. Ĝi pasas tra la vilaĝo de Novaci en direkto de okcidento al oriento.
La distanco al la centro de Bitola estas proksimume 12 km.
La elektrocentralo de TEC Bitola estas konstruita en la nordoriento de la vilaĝo.
### Loĝantaro, ekonomio 
Laŭ la censo de 2002 loĝis ĉi tie entute 1283 homoj.

Esence ĉiuj loĝantoj estas ortodoksaj makedonoj.

La loĝantoj laboras ĉefe en agrikulturo.
## Tradukfonto 
Statistikoj: http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf
## Pluaj fotoj 

Новаци во Општина Новаци.svg|eta|Loko de la vilaĝo en la Opština Novaci
Пошта во Новаци.jpg|eta|Novaci - poŝtoficejo
Поглед на Новаци со ТЕЦ Битола.jpg|eta|Novaci - Bitola elektrocentralo en la fono
Црква „Рождество на Пресвета Богородица“ - Новаци.jpg|eta|Novaci - Preĝejo de la "Nativeco de la Feliĉega Dipatrino"
Wim Koopmans

**Willem Hendrik (Wim) KOOPMANS** (naskiĝis en 28-an de septembro 1918 en Hilversum, mortis la 9-an de februaro 2006 en Oosterbeek) estis nederlanda esperantisto kaj instruisto. Li estis dumviva membro de UEA kaj funkciis plurajn jarojn kiel delegito.

La 12-an de aprilo 1950 en Hilversum li edziĝis al Jelly Schotanus. Iliaj kvar infanoj Benata (1951), Donita (1954), Feliĉa (1956) kaj Espero (1957-2010) iĝis denaskaj esperantistoj.

Kategorio:Nederlandaj esperantistoj
Robert Lecourt

**Robert LECOURT** (19-a de septembro 1908 - 9-a de aŭgusto 2004) estis franca politikisto kaj juĝisto. En 1962 li iĝis membro de la Kortumo de la Eŭropaj Komunumoj, kiun li prezidis de 1967 ĝis 1976.

Kategorio:Francaj politikistoj
Ĵamila (romano)

eta| Kirgizia poŝtmarko dediĉita al la Ĵamila romano (2009).
**Ĵamila** ([d͡ʒɑmiːˈlɑ]; ruse: **Джамиля;** kirgiza: **Жамила;** en araba Ĵamila (جميلة) signifas belulino) estas la unua granda romano de la kirgiza verkisto Ĉingiz Ajtmatov, origine publikigita en la rusa en 1958.

## Intrigo 
La romano estas rakontita de la vidpunkto de la fikcia kirgiza pentristo nomita Seit. Seit rakontas la periodon kiam li estis knabo en kolĥozo. Pro la Dua Mondmilito okazanta samtempe for de la vilaĝo, liaj du pli aĝaj fratoj estas rekrutitaj en la armeon kaj militservas ĉe la fronto. Ankaŭ ĉehejme regulaj studoj ne plu okazas. Li mem estis devigita voluntuli por laboro en la kampoj kune kun la virinoj de la vilaĝo. Li laboras kun sia juna bofratino Ĵamila, kies edzo ankaŭ militservas kaj estas poste vundita kaj enhospitaligita en fora malsanulejo. La knabo priskribas la ĉikanadon fare de la viroj restintaj en la vilaĝo al sia bela bofratino kaj siajn sentojn al ŝi. Samtempe ekestas amrilato inter Ĵamila kaj juna milithandikapulo, nomata Danijar, fakte ankoraŭ estas junulo kun trankvila kaj pripensema karaktero.

Ĉe la fino de la rakonto, la edzo de Ĵamila revenas hejmen el la fronto sed okazaĵoj ne estas glataj kaj la vivo ne revenas al la formo kiel ĝi estis. Ĵamila elektas eskapi for de la vilaĝo kun Danijar. Samtempe la rakontanto decidas forlasi la vilaĝon favore al artaj studoj en la grandurbo. Tiamaniere, la rakonto kombinas la personan elekton de la rakontanto kun la elekto de la protagonisto de la rakonto, elektoj kiuj estas en akra kontrasto al kio estas akceptita kaj atendita en la konservativa socio en kiu ili vivas.

La rakonto estas rakontita kontraŭ la fono kaj de la kulturo de kolektivismo agrikultura kiu estis ĉe sia pinto en tiu tempo, kaj de la moroj de konservativa kirgiza socio.

## Tradukoj 
La libro estis eldonita en Sovetunio en 1960. Poste ĝi estis tradukita al la franca kaj germana, kaj poste al ĉirkaŭ cent kvindek aliaj lingvoj.

## Filmadaptigo 
La libro estis transformita en filmon en Sovet-Unio en 1969. Alia filmo estis reĝisorita fare de germana reĝisoro Monica Tauber en 1994.

## Eksteraj ligiloj 
## Referencoj 
Kategorio:Libroj adaptitaj al kino
Kategorio:Kulturo de Kirgizio
Kategorio:Romanoj
Kategorio:Libroj pri la Dua Mondmilito
Kategorio:Literaturo de Sovetio
Kategorio:Sovetiaj romanoj