Börries von Münchhausen

**Börries Albrecht Conon August Heinrich von MÜNCHHAUSEN** (naskiĝinta la  en Hildesheim, mortinta la  en Windischleuba) estis germana juristo kaj verkisto kontraŭjudisma.eta|Kastelo Windischleuba, ĝis 1945 en la posedo de la Münchhausen-oj
## Vivo 
Post pasigo de la junulaj jaroj sur bienoj en la proksimeco de Göttingen, Hannover kaj Altenburg li lernejanis en Ilfeld; la abiturientan ekzamenon li trapasis en Hannover. Sekvis studoj pri juraj kaj politikaj sciencoj ĝis 1899 en Heidelberg, Munkeno, Göttingen kaj Berlino; doktoriĝo estis en 1899 ĉe la Universitato de Lepsiko. Sekvis okupiĝo pri filozofio kaj naturscienco en Göttingen. Tie li sukcesis kolektigi literaturemulojn ĉirkaŭ sin kun kiuj li fondis akademieton: inter ili plej gravis la arto verki kaj interpreti baladojn. Kvar jarkolektojn de *Göttinger Musenalmanach* redaktitis de li.

Lia unua verko publikiĝis en 1898 *Gedichte*; danke al la verkoj *Juda* (1900), *Balladen* (1901), *Ritterliches Liederbuch* (1903) kaj *Das Herz im Harnisch* (1911) la balada ĝenro denove pli altestimitis en Germanlingvio. Danke al lia engaĝiĝo apogitis ekz. Agnes Miegel kaj Lulu von Strauß und Torney. Liaj baladoj pri intrigoj el la Malnova Testamento furoris; ilustraĵojn liveris tie lia amiko Ephraim Moses Lilien. Ankaŭ Theodor Herzl admiris liajn baladojn. Dum restado en Berlino li konfrontiĝis je junaj literaturaj movadoj kaj la socialdemokratia idearo; li eĉ pensis malkristaniĝi kaj forigi la nobelan titolon. Poste li kontraŭe interesiĝis pri germanaj tradicioj kaj hontis publike en 1911 pri la verkado de la balado *Juda*: la juda kulturo, kiel li ekopiniis, forigotu el Germanujo. Dum la Unua mondmilito li batalis ĉe la orienta fronto sed, pro rena malsano, post mallonga tempo resenditis al buroo milita de la ministerio pri eksteraj aferoj Berlinon. Tie li renkontis Arthur Moeller van den Bruck, Hans Grimm, Waldemar Bonsels kaj Friedrich Gundolf.

Dum la Vajmara respubliko Münchhausen malverkistis, li nur laŭtlegistis de tempo al tempo kaj zorgis pri la reeldono de siaj verkoj. Li iĝis kontraŭulo akra al modernaj literaturaj kaj artaj tendencoj, ĉefe de ekspresionismo. Li havis amikaron da naciemaj konservativistoj inter kiuj menciindas Hans Grimm, Erwin Guido Kolbenheyer, Wilhelm Schäfer, Hans Friedrich Blunck, Hanns Johst kaj Emil Strauß. Kune kun Hans von der Gabelentz la pli supre menciitaj viroj fondis la rondon *Wartburgkreis*. Oni organizis ĉiujarajn renkontiĝojn ĉe Wartburg dum kiuj ankaŭ aljuĝitas premio por la pli bona naciema poeto. Planoj ekzistis pligrandigi tiun ĉi (amikaran) rondon je faro de vera akademio en Turingio. Kanceliero Franz von Papen ankaŭ letere prie informitis.

Post la potencakiro de la nazioj Münchhausen kun aliaj samideanoj karieradis ne malsukcese ĉe la oficiala Akademio prusia. Ŝajne Münchhausen tamen timis tro grandan influon de la ministro pri propagando Joseph Goebbels kaj volis eĉ purigi la akademion de aliaj malamikaj membroj. Sintenoj liaj aristokratiaj kaj kelkaj personaj preferoj malkongruaj al la oficiala nacisocialisma direkto arta provokis gazetarajn atakojn kontraŭ li. En 1939 Goebbels nerekte malpermesis *Warburgkreis*. Münchhausen tamen ne iĝis nacikonservativista rezistanto kontraŭnazia sed faris multajn koncedojn al la oficiala kulturpolitiko. Münchhausen sinmortigis lin mallonge antaŭ la liberigo de Turingio fare de la Usona Armeo.

Li iĝis honora doktoro en Vroclavo en 1924 kaj honora civitano de Altenburg kaj Göttingen en la jaro 1937a.

## Verkoj 
eta|*Die Standarte*
; Eldoniste
* *Göttinger Musen-Almanach für 1898.*
* *Göttinger Musen-Almanach für 1901.*
* *Göttinger Musen-Almanach für 1905.* Verlag Lüder Horstmann, Göttingen 1898; 1901; 1905
* (kun Gustav Stölting): *Die Rittergüter der Fürstentümer Calenberg, Göttingen und Grubenhagen.* Hannover 1912
* *Göttinger Musen-Almanach für 1923.* Hochschulverlag, Göttingen 1922
* *Volk und Rasse. Vierteljahresschrift für deutsches Volkstum.* Beilage *Volk im Wort.* Lehmann, München 1925ff.
* *Arbeiten zur Familiengeschichte der Freiherren von Münchhausen.* (4 vol) Windischleuba 1935
; Aŭtore
* *Gedichte*, 1897
* *Juda. Gesänge.* Lattmann, 1900; Deutsche Verlags-Anstalt (DVA), Stuttgart 1922
* *Balladen.* Breslauer & Meyer, 1901
* *Ritterliches Liederbuch.* Lattmann, Berlin / Goslar / Leipzig 1903
* *Zur Ästhetik meiner Balladen. Bausteine für die Ästhetik der deutschen Ballade.* In: *Deutsche Monatsschrift für das gesamte Leben der Gegenwart* 11 / 1906, Ausgaben 1 (Oktober), 2 (November), 3 (Dezember)
* *Die Balladen und ritterlichen Lieder.* Egon Fleischel, Berlin 1908; DVA, Stuttgart 1921; 1941
* *Das Herz im Harnisch. Neue Balladen und Lieder.* Egon Fleischel 1911; DVA, Stuttgart 1922; 1937 (mit Verzeichnis der Vertonungen Münchhausenscher Gedichte); 1940
* *Eine Ablehnung [der Übersetzung von Balladen BvMs durch Henri Guilbeaux ins Französische].* Der Türmer 16 / 1914, p. 7, 98-99
* *Germanisches und romanisches Naturgefühl.* Der Türmer 17 / 1915, p. 11, 761–763
* *Alte und neue Balladen und Lieder. Auswahl fürs Feld.* Egon Fleischel, Berlin 1915; 1918
* *Die Standarte. Balladen und Lieder.* Egon Fleischel, Berlin 1916; DVA, Stuttgart 1922; 1928
* *Münchhausen Beeren-Auslese. Eine Auswahl aus dem Gesamtwerk des Freiherrn Börries von Münchhausen.* Egon Fleischel, Berlin 1920; DVA, Stuttgart 1920; *Sonderausgabe für den Dienstgebrauch in der Hitlerjugend*, DVA, Stuttgart 1937; oft wiederaufgelegt, unter anderem als „Soldatenbücherei Band 82“, herausgegeben vom Oberkommando der Wehrmacht; lastatempe en 1944
* *Gegen die Volkshochschulen!* In: Der Kunstwart 33 / 1920
* *Von meinen Vorträgen mit einem Ausfall gegen die Rezitatoren.* Velhagen & Klasings Monatshefte, 1921
* *Fröhliche Woche mit Freunden.* DVA, Stuttgart 1922
* *Schloß in Wiesen. Balladen und Lieder.* DVA, Stuttgart 1921; 1922
* *Zu Coudenhovens Judenmischlingsvorschlag.* In: Deutsches Adelsblatt, 1923, p. 144-145
* *Meister-Balladen. Ein Führer zur Freude.* DVA, Stuttgart 1923; *Verbesserte und stark vermehrte 10. Auflage*, DVA, Stuttgart 1940; 1958
* *Das Balladenbuch.* DVA, Stuttgart 1924ss.; 1944
* *Das Liederbuch.* DVA, Stuttgart 1928
* *Hans Grimm. Von der bürgerlichen Ehre und Notwendigkeit.* In: *Der Hochwart* 2 / 1932, S. 69 f.
* *Die neue Dichtung.* In: Deutscher Almanach auf das Jahr 1934. Reclam, Leipzig 1933, p. 28–36
* *Die Garbe: Ausgewählte Aufsätze.* DVA, Stuttgart 1933
* *Geschichten aus der Geschichte einer alten Geschlechts-Historie nacherzählt.* Philipp Reclam junior, Leipzig 1934
* *Das Weihelied der Elften Olympiade.* Leipzig 1935
* *Heinrich Heine in deutschen Tönen.* In: *Deutsche Zukunft* 18, 3. Mai 1936
* *Autophilologie.* In: Heinz Otto Burger (Hrsg.): *Gedicht und Gedanke.* Halle (Saale) 1942, p. 380–390
* *Das dichterische Werk in zwei Bänden. Band 1: Das Balladenbuch - Ausgabe letzter Hand*; *Band 2: Das Liederbuch.* DVA, Stuttgart 1950; 1969
* *Freude war mein Amt. Balladen und Lieder. Ausgewählt von Moritz Jahn.* Sachse & Pohl, Göttingen 1965
* Beate Schücking (eld.): *„Deine Augen über jedem Verse, den ich schrieb.“ Levin Ludwig Schücking - Börries von Münchhausen: Briefwechsel 1897–1945.* Igel, Oldenburg 2001, ISBN 3-89621-127-7.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Sonigo de verkoj de B. von Münchhausen ĉe *International Music Score Library Project*
* Bildoj tombejaj de Windischleuba
* Jürgen Seul *Börries Freiherr von Münchhausen. Ein „Gottbegnadeter“ unter den Dichterjuristen.* Legal Tribune Online, 20.3.2011
* *Freiherr Börries von Münchhausen (1874-1945).* MDR Zeitreise, 5.12.2005
* Kelkaj baladoj liaj

Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Germanaj juristoj
Kategorio:Kontraŭjudismo
Kategorio:Sinmortigintoj