open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Zosimos

**Zosimos** (greke Ζώσιμος, latinigite *Zosimus*) estis greka historiisto de la malfrua antikva epoko. Li ĉirkaŭ la jaro 500 de nia erao publikigis verkaĵon de la titolo Ίστορία νέα (*Historía néa*, „nova historio“). Tiu verkaĵo konsideriĝas la lasta antikva historia publikaĵo de nekristana verkisto.

## Vivo kaj verkaro 
La jure edukita nekristano Zosimos probable devenis el Sirio aŭ Palestino. Ĉirkaŭ la jaro 500 (laŭ iuj kleruloj inter 498 kaj 502, laŭ aliaj inter 498 kaj 518) li verkis "Novan Historion" (greke Ίστορία νέα, Historía néa) de la Romia Imperio en ses volumoj, kiuj traktas la historion de la imperio de la imperiestro Aŭgusto ĝis la jaro 410. Post tre konciza resumo de la tempo ĝis la imperiestro Diokleciano (la ĉapitro pri la regado de tiu imperiestro ne konserviĝis ĝis la nuntempo) sekvas detala kaj ampleksa priskribo de la eventoj de la 4-a kaj 5-a jarcentoj. La priskribo abrupte finiĝas antaŭ la konkero de Romo fare de la visigotoj gvide de ties reganto Alariko la 1-a en la jaro 410. Pro la abrupta fino kaj la manko de finaj prilaboroj de la tuta teksto, oni konjektas ke la verkaĵo restis nefinita.

Zosimos utiligis plurajn dokumentajn fontojn, kiuj ne konserviĝis ĝis la nuntempo. Interalie li uzis la verkaĵojn de la nekristanoj Eŭnapio kaj *Olimpiodoro de Tebo* (Ολυμπιόδωρος ο Θηβαίος), por la komenca parto probable ankaŭ la kronikon de *Publius Herennius Dexippus* kaj por la priskribo de la persia milito de la imperiestro Juliano la Apostato la historian verkaĵon de *Magnus de Carrhae*. Lia verkaĵo malgraŭ pluraj kronologiaj kaj faktaj eraroj estas valora fonto por kompreno de la ŝanĝiĝema epoko de la 4-a kaj 5-a jarcentoj, kaj por partoj de tiu epoko estas la sola konservita dokumenta fonto. Krome ankaŭ pri la historio de la 3-a jarcento la verkaĵo liveras iujn valorajn informojn.

Kategorio:Bizancaj historiistoj
Kategorio:Bizancaj verkistoj
Kategorio:Bizancaj paganoj
Kategorio:Malfruantikvaj verkistoj
Insulo Tower

La insulo **Tower** () estas antarkta insulo, 8&nbsp;km longa kaj 305&nbsp;m alta, situanta 32&nbsp;km nordoriente de insulo Trinity. Ĝi situas en la ekstrema nordoriento de la arkipelago Palmer inter la Antarkta duoninsulo en 20 kilometra distanco al la bordo de Duoninsulo Triunuo ĉe Kap Kjellman je la orienta flanko de la enirejo al Charcot Bay, kaj la suda grupo de Sudaj Ŝetlandaj insuloj en 70 kilometra distanco al Deception. Ĝi estis tiel nomita la 30-an de Januaro 1820 de Edward Bransfield de la Royal Navy pro ĝia ronda formo.

## Eksteraj ligiloj 
* Tower Island im *Australian Antarctic Data Center* 
* Trinity Peninsula.  Scale 1:250000 topographic map No. 5697. Institut für Angewandte Geodäsie and British Antarctic Survey, 1996. 

Tower
Tower
Palp-hipotezo

En la scienca esplorado de sonĝoj la termino **Palp-hipotezo** signifas la eblan interrilaton inter la okulmovoj en sonĝo kun la okulmovoj de sonĝanto, kiu estas en REM-dormo.

George Trumbull Ladd supozis rilaton jam en la jaro 1892. En la lastaj jardekoj la interrilato estis esplorita por solidigi la hipotezon. Laŭ aktualaj esplorrezultoj la kunigo inter la sonĝenhavo kaj okulmovoj evidentas, sed la forteco ankoraŭ estas malklara.

En la scienca esplorado Stephen LaBerge kaj Philip Zimbardo povis konfirmi la rektan interrilaton per lucidaj sonĝoj. Pro la scio de la sonĝostato kaj kun tio ligita sonĝkontrolo, t.e. la imaga rigarddirekto de sonĝanto kaj kun tiu imago korelativata, reale mezurebla okulmovado, ili malkovris en la jaro 1990, ke devas ekzisti tiu rilato.

## Referencoj 
Kategorio:Sonĝado
(18336) 1988 LG

**(18336) 1988 LG** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eleanor Francis Helin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1889
Wolfhampcote

**Wolfhampcote** estas forlasita loko kaj *civil parish* en la anglaj regionoj Warwickshire kaj Northamptonshire, kiujn ĝi parte kovras.

La malnova vilaĝo de Wolfhampcote situas okcidente de la A45 vojo apud Braunston en Northamptonshire, kaj alveneblas per pado el la A45 vojo aŭ per aleo el Flecknoe. La vilaĝo forlasiĝis iam en la malfrua 14-a jarcento kaj klasadiĝis kiel forlasita mezepoka vilaĝo. Loka legendo diras ke la vilaĝo estingiĝis per la pesto enprenis per rifuĝintoj el Londono, sed neniu atesto subtenanta la rakonton ekzistas. Plej verŝajne kelkaj dometoj jam restis post la granda pesto kaj baraktantaj por kultivi siajn agrojn la vilaĝanoj foriris al pli riĉaj lokoj lasantaj la *Lord of the Manor* senarbigi la terenon for ŝafpaŝtado laŭ sia eblo. La vilaĝo montriĝis kiel Wulfencote sur la karto de Christopher Saxton de 1637.

Hodiaŭ la solaj restoj de la vilaĝo estas dometo, farmdomo kaj la malnova paroka domo. La trej notinda restanta konstruaĵo en la vilaĝo estas la Preĝejo de Sankta Petro, kiu staras en kampo. La kirko ripariĝis iujn fojojn, plej laste en la 1970-aj jaroj per organizo nomita *Friends of Friendless Churches* ("la amikoj de senamikaj kirkoj"). La kirko mastrumiĝas hodiaŭ fare de la *Churches Conservation Trust* kaj uziĝas nur unufoje aŭ dufoje ĉiujare.

## Referencoj 
Kategorio:Malaperintaj vilaĝoj
Insulo Wiencke

La **insulo Wiencke** estas insulo en la sudoriento de la arkipelago Palmer okcidente de la Antarkta duoninsulo.

## Topografio 
La insulo Wiencke estas apartigita per la Neumayer-kanalo de la insulo Anvers en la nordoriento. Ĝi mezuras de sudokcidento al nordoriento ĉ. 26 kilometrojn kaj estas inter 3 kaj 8 kilometrojn larĝa. La insulo estas montara, la plej alta montoĉeno estas la Sierra DuFief en la sudokcidento. Ĉi tie situas kun la  alta Luigi Peak la plej alta punkto de la insulo.

## Historio 
La insulo estis malkovrita de de la Belgica-ekspedicio (1897–1899) sub Adrien de Gerlache de Gomery kaj nomita laŭ mortinta dum ĉi tiu vojaĝo norvega ŝipisto, Carl-August Wiencke (1877–1898). Dum la kvara franca Antarkta ekspedicio (1904–1907) ĝi estis mapita de Jean-Baptiste Charcot. En 1929 kaj 1930 Hubert Wilkins startis de Port Lockroy en la nordokcidento de la insulo al du flugoj trans la Antarkta duoninsulo kaj al Deception.

Dum la Dua mondmilito la insulo ludis strategian rolon ĉe la brita militago Operation Tabarin. Je la nordokcidenta bordo en 1944 sur la insulo Goudier estis konstruita la militbazo Port Lockroy (stacio A), kiu estis uzita ĝis 1962 kiel esplora stacio. Ĉi tie oni okupiĝis ekde 1950 ĉefe pri la esplorado de la jonosfero. La tie konstruita kabano ricevis la nomon *Bransfield House*, laŭ la ŝipestro de Royal Navy Edward Bransfield, kiu en la jaroj 1819–1820 kiel unua mapis parton de la antarkta kontinento. Ekde 1962 la esploradoj estas daŭrigataj sur la brita stacio F sur la Argentinaj insuloj.

Ekde la antarkta somero 1996 sur la insulo ofte haltas krozoŝipoj, turistaj atrakcioj estas la stacio kaj la pingvenoj de la insuloj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Wiencke
Wiencke
(18337) 1988 RB11

**(18337) 1988 RB11** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo en Ĉilio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Embrazuro

**Embrazuro**  havas laŭ NPIV du signifojn. 

# aperturo, farita en muro por instali pordon aŭ fenestron. Vidu embrazuro
# aperturo en muro, ŝipo aŭ fortikaĵo, tra kiu oni pafas. Vidu embrazuro

## Vidu ankaŭ 
*
(18339) 1989 GM2

**(18339) 1989 GM2** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Otto Zdansky

.
Ekde 1921, li estris la unuajn prifosojn por la geologia aŭtoritato de Ĉinio en la malsupra kaverno de Zhoukoudian, kie je la fino de la 1920-aj jaroj oni malkovris plurajn kraniojn de Pekinaj Homoj.

Kiel asistanto de Johan Gunnar Andersson, li malkovris en 1921 en Zhoukoudian la unuan fosilian denton, kiun li konsideris kiel apartenanta al la genro *Homo*. En 1926 li malkovris alian denton. Li prezentis en 1927 la du dentojn: unu molaro kaj unu premolaro en la gazeto  "Bulletin of the Geological Survey , China", kiel la dentoj de fosilia reprezentanto de la genro *Homo*. Davidson Black nomis tiun fosilion en la sama jaro kiel *Sinanthropus pekinensis* ("Pekina Homo"). La fosilioj estis poste atribuita al *Homo erectus*.

Li estis ankaŭ fama por sia prifosadoj pri fosiliaj mamuloj en la provinco Shanxi .

## Referencoj 
* Farita per Content translation.

Kategorio:Naskiĝintoj en 1894
Kategorio:Mortintoj en 1988
Kategorio:Aŭstroj
(18340) 1989 OM

**(18340) 1989 OM** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la novzelandaj geastronomoj Pamela M. Kilmartin kaj Alan C. Gilmore elde la Universitata Observatorio de Monto John, en Suda Insulo (Nov-Zelando).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Alan C. Gilmore
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
18335 San Cassiano

'*18335 *San Cassiano'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la vilaĝo San Cassiano, (kvartalo de Mezzane di Sotto en provinco de Verono). Tiu vilaĝeto estas fama pro sia oliv-oleo (*Grignano*) kaj sia vino (*Amarone''); ĝia izola situo donas vidon ambaŭe al Alpoj kaj Adriatiko.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987
Barbedo

eta|kanonturo kun barbedo.
eta|barbedo de turo de la batalŝipo „Bruno der Bismarck“.
eta|barbedo de la batalŝipo Redoutable (1876).
eta|moderna kanonturo kun (8) - barbedoj.
**Barbedo**, aŭ **kanonplatformo** estas formo de subkonstruaĵo de kanonoj.

## Surteraj barbedoj 
eta|maldekstre|barbedo de baterio.
Sur la tero la barbedo povas esti simpla teralŝutaĵo malantaŭ la brustŝirmilo ĉe fortikaĵoj kaj skanso por ke kanono povas pafi super la brustŝirmilo (*en barbette*).  La barbedo estos plifacila celo de la malamiko ol la pafbreĉoj. La avantaĝo de barbedo estis, e öa konono povas pafi pli pli facile dekstren kaj maldekstren.

## Surŝipa barbedo 
eta|maldekstre|barbedo.
La ideon transprenis la batalŝipoj. Sur batalŝipo barbedo estas ringforma kirasado por la pezaj kanonoj, kiuj kuŝiĝas sur turndiska afuto. Por tio la ŝipo havas muldaĵon en la ŝipkorpo kie troviĝas la kanonturo. Origine la barbedo nur protektis la afuton kaj esti protektita nur de la ringkirasode la barbedo. La konstrukto estis malfermitaj al la supro.

## Surflugmaŝina barbedo 
[eta|maldekstre|NR-23 kanonoj en la boba barbedo de [Iljuŝin Il-28|Il-28 jetaviadilo ]]
Ĉe jetaviadiloj babedo estas la subkonstruaĵo de kanonoj.

## Notoj 
## Fontoj 
* Wissen.de
* Meyers Konversationslexikon
* Festungsbau in:Lueger: Lexikon der gesamten Technik, 1904
* Lueger, Otto (Herausgeber): *Lexikon der gesamten Technik*, Deutsche Verlagsanstalt, Stuttgart und Leipzig, 2. Auflage 1904–1920

## Eksteraj ligiloj 
* Wegweiser zur Besichtigung von Geschützbänken  (PDF)
* siehe:Festungs-ABC
* Torsionsfire: Rekonstruktion antiker Geschütze 
* Festungsbau

Kategorio:Fortikaĵparto
Kategorio:Milithistorio
Kategorio:Armiltekniko
(18345) 1989 UP4

**(18345) 1989 UP4** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la ĉeĥa astronomino Zdeňka Vávrová elde la Observatorio Kleť apud České Budějovice en tiama Ĉeĥoslovakio (nun, en Ĉeĥa Respubliko).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Zdeňka Vávrová
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
(18346) 1989 WG

**(18346) 1989 WG** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japana astronomo Yoshiaki Oshima elde la Observatorio Gekko apud Kannami (Gubernio Ŝizuoka, Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Yoshiaki Oshima
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Parapeto

[eta|ŝtona parapeto ([Casa di Giulietta en Verona)]]
[eta|per lignoskuptaĵoj ornamita fenestroparapetoj (faktraba domo en [Hildesheim)]]
**Parapeto** estas instalaĵo kiu evitigas abruptan falon de homo el pontoj, terasoj, balkonoj aŭ aliaj altaĵoj. Male al la malpeza kaj ofte metala retsimila balustrado la parapeto estas ofte masiva muro.
Krome parapeto estas parto de la ekstera muro inter la planko kaj la fenestro (*fenestroparapeto*).

Laŭ Francisko Azorín **Parapeto** estas *Randmuro, barantilo, brustoŝirmilo ĉirkaŭ unu metro alta, ĉe fortikaĵo, teraso, fenestro, ponto, k. c.* Li indikas etimologion el la latina *parare + pectus* (ŝirmi bruston). Kaj li aldonas la terminon *parapeti*, por konstrui parapeton.

La parapetalteco hodiaŭ estas normigita kaj dependas de la alteco de eventuala falo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* brustŝirmilo
* balustrado
* apogrelo

## Eksteraj ligiloj 
* Geländer und Brüstungen (alirita la 5an de oktobro 2015)

Kategorio:Konstruado
(18347) 1989 WU

**(18347) 1989 WU** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  elde la stacio de Ōhira de la Observatorio de Nihondaira, en Ŝimizu (kvartalo de Ŝizuoka) en Japanio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de Nihondaira
Tahuata

**Tahuata** estas la plej malgranda loĝata insulo de la Markizinsuloj, Franca Polinezio. Ĝi situas 4 kilometrojn sude de la insulo Hiva Oa. La plej alta punkto de la insulo estas Monto Amatea kiu altas 1050 metrojn.

Tahuata estis malkovrita en 1595 de la hispana esploristo Álvaro de Mendaña de Neira. James Cook vizitis la insulon en 1774.

eta|maldekstra|500ra|Okcidenta bordo de Tahuata
eta|maldekstra|400ra|La reĝo Vaitahu (maldekstre) kun sia familio en 1870
eta|maldekstra|400ra|Kokospalmaro sur Tahuata

Kategorio:Insuloj en Franca Polinezio
Kategorio:Insuloj en la Pacifiko
Kategorio:Franca Polinezio
(18348) 1990 BM1

**(18348) 1990 BM1** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eleanor Francis Helin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
Arturo Alfandari

**Arturo ALFANDARI** (naskiĝis la , mortis la ) estis belga diplomato, konata kiel kreinto de la planlingvo Neo.

## Biografio
Alfandari originis el itala-juda familio. Dum la Unua Mondmilito li okupiĝis pri kriptologio ĉe la stabo de la itala armeo. Post la milito li establiĝis en Belgio, unue kiel eksportisto, poste kiel belga diplomato.

## Neo
Lia propono por la planlingvo Neo disvolviĝis en la 1930-aj jaroj kaj estis unuafoje prezentita al la publiko en malgranda, memeldonita libro en 1937. La finan version li prezentis ekde 1961.

La projekto de Alfandari estis priskribita kiel *la natura kaj neevitabla pluevoluigo de Esperanto* (P. Rasquin) kaj kiel *radikala kaj kontentiga reformo de Esperanto, konseriderebla de esperantistoj eĉ kiel plisimpligo de ilia lingvo* (A. Lavagnini).

## Referencoj 
Kategorio:Lingvokreintoj
Kategorio:Belgaj lingvistoj
Kategorio:Italaj lingvistoj
Kategorio:Belgaj diplomatoj
Kategorio:Italdevenaj belgoj
Lugioj

[eta|190px|eta|en verda koloro la origina vivregiono de la lugioj (sude violkolore la [Romia Imperio)]]
La **lugioj** (, , , en malnova ortografio ''*) estis orientĝermana tribaro. En la 1-a jarcento de nia erao ili setlis en la teritorio de la nuna regiono Silezio.

La lugioj vivis laŭlonge de la rivero Odro kaj en la apudriverbordaj teritorioj. La antikva greka historiisto kaj geografo Strabono priskribis ilin kiel granda popolo, kiu ampleksas plurajn tribojn. La romia historiisto Tacito en sia etnografia verkaĵo *Germania* nomas tribojn de la "lugia grupo" la *Harii*, *Helvecones*, *Manimi*, *Helisio* kaj *Nahanarvali*, sur kies teritorio la lugia kulta komunumo havis sanktejan boskon. Kiel nordajn najbaron Tacito ankoraŭ nomas la tribon *Gotoni*, kiuj eble estas la prapatroj de la gotoj, sed pri tio mankas klaraj pruvoj kaj malsamopinias la historiistoj. Ptolemeo en siaj geografiaj verkaĵoj nur nomas tri grupiĝojn de la lugioj, la *Iomannoi* (germane **), *Idounoi* kaj *Bouroi* (germane **).

Pri la historio de la lugioj oni scias relative malmulte. Laŭ Strabono ili dumtempe apartenis al la regno de *Maroboduus*, kiu en la regiono Bohemio starigis regnon. Ekonomie signifa estis la komerco per sukceno. Meze de la 1-a jarcento en Bohemio disrompiĝis la regno de *Vannius*. La lugioj laŭ iuj dokumentaj fontoj havis rolon en tiu senpotencigo kaj probable havis subtenon de la Romia Imperio en tio. La romianoj almenaŭ definitive subtenis la lugiojn en 92 kadre de luktoj kontraŭ la markomanoj, grupo de sueboj en Bohemio. La konoj de pli postaj historiistoj pri la lugioj evidente estis limigitaj, kaj plurloke notiĝis probable malĝustaj informoj pri ili, ekzemple ĉe la malfruantikva historiisto  Zosimos, kiu ankaŭ pri aliaj temoj ne estas senerara.

Esploraj historiistoj ofte supozas ke la vandaloj iel rilatis al la lugioj, sed malklaras ĉu ili identas aŭ ĉu la lugioj estis frakcio de la vandaloj, aŭ la vandaloj frakcio de la lugioj. Ĉu entute estas ia rilato estas pridisputata, sed tia tezo estus klarigo pri la posta malapero de informoj pri ili el la antikvaj historiaj fontoj.

## Literaturo 
* Helmut Castritius, Günter Neumann: *Lugier.* En: *Reallexikon der Germanischen Altertumskunde.* Volumo 19. Eldonejo de Gruyter, Berlino 2001, ISBN 3-11-017163-5, paĝoj 30–35.
* Karlheinz Dietz: Lugii. En la historia enciklopedio *Der Neue Pauly (DNP)''. Volumo 7, eldonejo Metzler, Ŝtutgarto 1999, ISBN 3-476-01477-0, kolumno 489  kaj sekvaj.

## Referencoj 
Kategorio:Ĝermanoj
Kategorio:Vandaloj
Kategorio:Historio de Silezio
Turfo

**Herboturfo**  aŭ simple **turfo**   estas la plej supra tavolo de malseka grundo kaj marĉoj, kuntenema pro radikoj de herbo, antaŭe uzata en formo de longaj strioj kaj dikaj blokoj por konstrui kamparajn domojn. 

Turfo estas grava konstrumaterialo de la historiaj kamparaj domoj turfodomoj en Islando. En Anglujo turfoj estis uzataj ekde la 17-a jarcento por konstrui razenajn sportarealojn. Ankaŭ **presemita razeno**, **rulrazeno** aŭ  ** razenrulitaĵoj** estas pecoj de herboturfo. Tiuj turfpecoj estas multe pli longaj ol larĝaj, tiel ke la longaj turfstrioj estas enruligeblaj. Rulrazeno estas uzata por rapide verdigi piedpilka ludejoj aŭ por rapide kreskigi herbotapiŝojn en ĝardenoj. La longaj turfstriojn estas enruligitaj por la transporto. La produktado de presemita razeno. Ekzista specialaj entreprenoj, kiuj produktas tiajn turfojn.

## Produktado 
La tranĉado de la turfo okazu post minimume 12 monatoj ekde la semado, aliokaze la tavolo ne estas bone traradikiĝinta..

## Rulrazeno en sporto 
Por verdigi sportejon per herbotapiŝo ekzistas du metodoj, la semado  kaj la uzo de rulrazeno. Hodiaŭ la plej multaj piedpilkaj stadionoj uzas rulrazenon, ĉar tempodaŭro inter la forigo de la malnova razeno kaj la nove uzebla razeno estas multe pli mallonga ol se la herbo estas semita.

## Vidu ankaŭ 
* Torfo

## Eksteraj ligiloj 
## Referencoj
Kategorio:Organika konstrumaterialo
Kategorio:Razeno 
Kategorio:Hortikulturo
(18352) 1990 QB8

**(18352) 1990 QB8** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
Akvoturo en Vroclavo

eta|782x782ra|Vido de la oriento, de avenuo Wiśniowa
Historia **vroclava akvoturo** troviĝas en Borek, la distrikto de Krzyki kiu estas la suda komunumo de Vroclavo, Pollando.

## Konstruo 
La akvoturo ĉe Sudecka Strato en Vroclavo estas projektita de Karl Klimm, agnoskita loka arkitekto. Fama ĉe komenco de la 20a jarcento, Klimm ankaŭ projektis la imponan konstruaĵon de la Mezlernejo de Konstrumetioj (la hodiaŭa Fakultato de Arkitekturo de la Vroclava Politekniko) kaj la Zwierzyniecki Ponto (antaŭe konata kiel la Paspermesa Ponto).

Konstruita dum jaroj 1904-1905 apud Wiśniowa Avenuo kaj Sudecka Strato kruciĝo, la turo provizis akvon al la loĝantoj de la sudaj distriktoj de Vroclavo dum multaj jaroj. La turo estas 63 metrojn alta. De komenco ĝi estis ekipita per elektra lifto. De junio 1906 la lifto ebligis homojn atingi terason troviĝantan ĉe alto de 42 metroj (la bileto kostis 10 pfenigoj), de kiu ili povis admiri la panoramon de Vroclavo, ĝian ĉirkaŭaĵon kaj monton Ślęża. Ek de 1908 oni suprenlevis ruĝan flagon por informi homojn, ke en la tago estas tre bonaj spektokondiĉoj por observi Sudety Montoj.

Du skulptistoj, Taschner kaj Bednorz, ornamis la plej malaltan parton de la konstruaĵo per bareliefoj de sabloŝtono, montrataj fantastajn bestojn laŭ mezepokaj bestarlibroj. De fontano troviĝanta sur la nord-orienta fasado fluis kristale pura akvo, kiu havis sian fonton en la kelo de la turo. La fontanon ornamas bareliefo prezentata nimfon sidantan sur tritono.

Ĉi tiu granda brika konstruaĵo imitis mezepokajn kastelojn. La turo estis lokita sur solidaj fundamentoj. En plej malalta parto troviĝis loĝejoj por laboristoj prizorgantaj la akvan provizan sistemon.

## Historio 
Dum la sieĝo de *Festung Breslau* (Vroclava Fortikaĵo) en 1945 la turo servis kiel komanda punkto. La ĉirkaŭa areo estis forte bombita kaj difektita en furioza batalo, sed la turo restis preskaŭ sendifekta dum la dua mondmilito. Ek de 1945 la turo suferadis pro manko de riparoj. Ĝis la 1980-aj jaroj la turo servis kiel akvorezervujo, egaliganta akvopremon por la sudaj distriktoj de la urbo.

En 1995 la turo estis aĉetita de la urbo fare de la Stephan Elektronik Investada Firmao. La konstruaĵo estis renovigita kaj komencis sian novan vivon kiel eleganta restoracia komplekso,* *nomita* Wieża Ciśnień* (pollingve  "akvoturo").

Vroclavo
Kategorio:Vroclavo
Vroclavo
Kategorio:Historiaj monumentoj en Pollando
Kimraj Liberalaj Demokratoj

La **Kimraj Liberalaj Demokratoj** (; ) estas la kimra filia partio de la federalaj Liberalaj Demokratoj. Ĝi estas liberalisma politika partio, kun socialdemokrataj influoj. La partio subtenas kimran malcentrigon (angle: *devolution*).

La partia gvidanto estas Kirsty Williams, estro ekde 2008. La partio nun havas unu sidlokon en la Domo de Komunuloj kaj kvin da sidlokoj en la Nacia Asembleo por Kimrio. Kvankam la Liberalaj Demokratoj estas relative fortaj en Kimrio kaj ofte gajnis pli ol 10% de voĉdonoj en kimraj balotadoj, ili neniam havis kimrajn sidlokojn en la Eŭropa Parlamento.

Kategorio:Politikaj partioj de Britio
Kategorio:Politikaj partioj de Kimrio
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1988
Svingrajdado

dekstra|eta|300ra
**Svingrajdado** estas korpekzercado konsistanta el starado sur mallonga tabulo (kutime rultabulo) kiu pendas el kadro kiu ebligas ke la tabulo svingu libere, ekzemple kiel ludeja pendolilo.

## Historio 
Oni ne scias precizan devenon aŭ inventinton de la sporto de svingrajdado. Supozeble, ĝi ekestiĝis en la 1970aj jaroj fare de enuaj adoleskantoj ludintaj per rultabuloj dum ili pasis tempon en ludejoj ludintaj per pendoliloj. La originala aktiveco estas primitiva kaj mallongdaŭra, ĉar ĝi konsistas je metado de la rultabulo sur la pendolilan plankon kaj sekve je tio ke la rajdanto svingas sin mem tien kaj reen starante sur la planko kaj tenante la du flankajn ĉenojn. Ĉi tiu aktiveco kutime finiĝas en akcidento ĉar la rultabulo falas de la pendolilo sekvate de tuja falo de la rajdanto.
maldekstra|eta|Freestyle Svingrajdado - Sam Rahmate 2006
Sekve unua modifo estis la aldono de aparte konstruita tabulo alfiksita al la pendolilo kaj malhelpanta rultabulan defalon.

La plej grava modifo ekestiĝis kiam Alan Colk kaj Michael Hill de Aŭstralio aldonis harnison kaj enmezan pendopunkton kiuj igis la aktivecon sekuran sporton. La sportindustrio ekuzigis la aktivecon por plibonigi ekvilibron, korpocentran fortecon kaj propriocepton. La uzo de pivotanta tabulo aldonas la fizikajn avantaĝojn de ekvilibra tabulo.

## Atleta ekzercado 
Svingrajdado ĉefe helpas en la jenaj areoj de ekzercado:

**Energio** - Plirapidigata korritmo inkluzive de malaerobiema kaj aerobiema ekzercado.
**Muskola Funkciado** - trejnado de forto kaj eltenivo.
**Ekvilibro kaj Propriocepto** - Daŭra retrosensado el artikoj kaj muskoloj.
**Korpocentra Trejnado** - trejnado de korpokerna stabilemo.

### Rilataj sportoj 
* Rultabulo
* Ondorajdado
* Neĝtabulado
* Tirsurfado
* Kajta surfado
* Ekvilibra tabulo

## Referencoj 
Kategorio:Gimnastiko
Dunoj de Astondo

La **Dunoj de Astondo** (; ) konsistigas geologian formadon lokitan inter la Strando de Astondo (ekstremo de la Strando de Górliz) kaj la Monto Ermua, en la komunumo de Górliz. Ili estas kvalifikitaj kiel loko de komunuma graveco (kodo: ES2130004; areo: ).

Ili inkludas sedimentajn aŭ fosiliajn dunojn: rokoj formitaj de la sedimentado de sablo pelita de la norda vento kaj amasigita en la deklivo de la roko de Astondo, kaj petriĝinta antaŭ ĉirkaŭ ses mil jaroj.

## Eksteraj ligiloj 
* Natura2000
* EEA
* WDPA 555523187
*  Zona LIC de Astondoko haremunak/Dunas de Astondo
* / Dunas De Astondo (Gorliz) Bizkaia 21

## Tradukfonto 
Astondo
Kategorio:Biskajo
Apokalipsa rajdanto

***Apokalipsa Rajdanto*** estas pentraĵo kreita de Nabil Kanso en 1980. Ĝi estas oleo sur kanvaso mezuranta 7x9 futojn (2x2,65 metrojn) kaj estas parto de serio prezentanta rajdantojn en aranĝoj traktantaj apokalipsajn temojn.

La pentraĵo prezentas scenon en kiu rajdanto aperas rajdante antaŭen inter du horizontale apudigitaj ĉevaloj. La "Rajdanto", kiu simbole reprezentas rajdantojn de la Apokalipso, estas montrita movanta al homa figuro falanta proksime al patrino tenanta infanon. La aranĝo de la sceno koncentras atenton al sur la bildo formita de la rajdanto kaj ĉevaloj en la meza ebeno. Ĝia loko, kiu okupas multon da la bildo-spaco, ŝajnas ligi la fonon kaj malfonon kaj plifortigi la streĉan atmosferon kreitan de la temo kaj la faradon de densaj tavoloj de farbo aplikitaj per larĝaj strekoj tra la tuta surfaco. La tono montras kontraston de blu-nigro kontraŭ ruĝo. Kelkaj artaj kritikantoj interpretis la laboron kiel metaforon por la militoj en Centra Ameriko kaj la Meza Oriento. Aliaj sugestas ke la aranĝo-koncepto de la figuroj, koloroj, simboloj kaj teksturoj donas senton de alproksimiĝanta minaco emfazanta la prezentatan temon.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Serio de apokalipsaj rajdantoj  

Kategorio:Moderna arto
Kategorio:Pentraĵoj
János Gálfi

**János GÁLFI** [jAnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gálfi János** estis hungara geofizikisto.

János Gálfi http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=galfi naskiĝis la  en Monor. Li mortis en 1991 en Budapeŝto.

## Biografio 
János Gálfi abiturientis en Cegléd en 1937. Li akiris matematikan-fizikan diplomon en Scienca Universitato Pázmány Péter. Post la diplomo li ne akceptis peton de Rudolf Ortvay pri la instruado, sed li eklaboris en geofizika instituto, kie li okupiĝis pri sismaj mezuriloj. Post jaroj li laboris en alia instituto, kie li okupiĝis pri hidrologiaj elektraj esploroj.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Geofizikai kutatási módszerek I./Szeizmika* - libro
* *A szeizmikus kutatási módszer korszerű problémái, különös tekintettel a néma területekre* (1952)
* *Geotermikus időbeli változások* (1961)
* *Felszín alatti vizek hidrológiája 3. A geofizikai kutatás hidrogeológiai alkalmazása* (1972) - libro
* *Geophysical prospecting (1979)
* *Törmelékes kőzetek elektromos paramétereinek függése a víztartalmuktól'' (1989) 

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj geofizikistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Leander (Teksaso)

**Leander** (/liˈændər/ lee-AN-dər) estas urbo en Williamson kaj Travis gubernioj en la Usona ŝtato Teksaso. La loĝantaro estis 26,521 je la 2010 censo. Ĝi estas unu el la plej rapide kreskantaj antaŭurboj norde de Aŭstino kaj estas parto de la pli granda metropola areo de Aŭstino. Leander fondiĝis en 1882 sur tero vendita de la Aŭstino kaj Nordokcidenta Fervojo Co. al prospektivaj civitanoj. La urbo nomiĝis en honoro de Leander "Katfiŝo" Bruna, unu el la fervojaj oficialuloj priresponda por la kompletiĝo de la linio.

Estis trovita proksime al Leander la Leandertala Sinjorino, skeleto datiĝanta reen 10,000 al 13,000 jaroj; la ejo estis unu el la plej fruaj sendifektaj entombigejoj trovitaj en Usono.

## Geografio 
Laŭ la Usona Censo Buroo, la urbo havas totalan areon de 7.5 kvadrataj mejloj (19.3 km.²). Neniom da la areo estas kovrita de akvo.

## Edukado 
Leander estas la centro de la Leander Sendependa Lerneja Distrikto. Lernejoj en la distrikto estas Leander Mezlernejo, Perspektiva Spino Mezlernejo, Cedra Parko Mezlernejo, Charles Rouse Mezlernejo, Vandegrift Mezlernejo, Wiley Mezlernejo (Bernice Knox Wiley Mezlernejo), Leander Meza Lernejo, Henry Meza Lernejo, Kuranta Brushy Meza Lernejo, Cedro Parko Mezan Lernejo, Kanjona Spino Meza Lernejo, Parkside Elementa Lernejo, Agrabla Monteto Elementa Lernejo, Rutledge Elementa Lernejo, Whitestone Elementa Lernejo, Jim Klara Elementa Lernejo kaj Bloka Domo Rivereto Elementa Lernejo, Winkley Elementa Lernejo kaj Bagdad Elementa Lernejo.

## Sovaĝaj Fajroj de 2011 
La 15an de aŭgusto kaj 5a de septembro 2011, Leander estis la sceno de du detruaj Sovaĝaj Fajroj kiu balais tra du centraj najbarejoj, kune brulantaj 330 akreojn (130 ha) kaj detruantaj 26 hejmojn. 

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Teksaso
Retrofuturismo

[dekstra|eta|Retrofuturisma reprezentaĵo pri fluganta [Lokomotivo]]
Retrofuturismo estas ia arta tendenco al reprezentado de la estonto produktita antaŭ la jaro 1990. Karakterizata de la miksado de "retroaj" stiloj kun eksmoda Teknologio, retrofuturismo esploras temojn pri la tensio inter pasinteco kaj estonto, kaj inter la rezultoj de alieneco kaj plifortigo okazataj de la teknologio. Unue esprimita per artaj kaj teknologiaj modifoj, kiuj celis espeguli en la reala modo la fantaziajn mondojn, la retrofuturismo manifestaciis ankaŭ per Arkitekturo, Modo, Literaturo kaj Kino.

Tiu tendenco ne baziĝas sur moderneco, sed ja en eblaj aŭ modifitaj "estontoj". Guffey atentigis ke retrofuturismo estas "freŝdata neologismo", sed "baziĝas sur febraj imagoj futuremaj de spacaj kolonioj kun flugantaj aŭtoj, robotaj servuloj, kaj ... La retro-futurismo emerĝis kiel pli skeptika reago al tiuj sonĝoj".  Atingis sian nuntempan formon en 1970, epoko de rapide evoluanta teknologio. Ekde la apero de personaj komputiloj ĝis la naskiĝo de la unua ektogeneza bebo. Samtempe multaj homoj komencis demandi ĉu la teknologio atingus ĝian antaŭan promeson pri plibonigo de homaj vivoj.

Laŭ la arta revuo *Retrofuturism*, publikigita inter 1988 kaj 1993, la termo Retrofuturismo estis kreita de Lloyd Dunn je 1983.

## Karakterizoj 
La retrofuturismo kunigas du tendencojn "la estonto rigardata de la oasinteco" kaj "la pasinteco rigardata de la estonto".

La unua tendenco - korespondas al retrofuturismo mem - estas rekte inspirita de la futuro imagita en la menso de la verkistoj, artistoj kaj kinistoj dum la periodo antaŭ la jaro 1960, kiuj provis antaŭvidi la estonton, ĉu per evoluo de la tiutempa teknologio (ekzemple ĉe sciencaj revuoj), ĉu per sciencfikciaj romanoj kaj rakontoj. Tiu futurismaj reprezentaĵoj estas adaptitaj al nuntempo, ebligante nostalgian rigardon al pasinteco, pasinteco kiu povus esti, tamen ne estas.

La dua tendenco estas la kontraŭo de la unua: la futurisma retroo. Temas pri la emo al malnovaj artaj stiloj, vestoj kaj kutimoj, aldonante al ĝi modernaj aŭ futuremaj teknologioj por fari miksaĵon de elementoj de la pasinteco, nuntempo kaj estonto. La Vaporpunko - termo pri projekciado de futurisma teknologioj al viktoriana epoko, aŭ neoviktorianaj stiloj al moderna teknologio - estas ekzemplo de tiu dua tendenco.

Ambaŭ retrofuturismaj tendencoj ne temas pri specifaj tempoj aŭ periodoj. Temas pri periodo kun nekutima teknologio fariĝas fantasta versio de la estonto; aŭ pansinteco alternativa en kiu la imagitaj inventoj (fikciaj aŭ projekciitaj) estas realaj. Ekzemple la filmo Captain Sky and the World of Tomorrow, lokita je la nereala jaro 1939, kaj Rocketeer, lokita je 1938, ambaŭ ankaŭ estas ekzemploj de Dizelpunko.

## Vidu ankaŭ 
* Futurismo
* Internacia Ekspozicio de Nenio
Valeria de Milano

[eta|eta|Sankta Valeria kaj unu el la filoj portanta akvon al sankta Vitalo, Rue Saint-Vital, [Sauveterre-de-Rouergue, Francio.]]
**Valeria de Milano** (... – 3-a jarcento) venerata kiel sanktulino kaj martirino de la Katolika Eklezio. Ŝi estis edzino de Sankta Vitalo de Milano kaj patrino de la sanktuloj Gervasio kaj Protasio.

## Biografio 
Krom pri ŝia milana origino, la historiaj fontoj reirigas ŝian naskiĝon al la 3-a jarcento ĉirkaŭ. La edzo, Vitalo, romia oficiro, estis mortigita kaj martirigita en urbo Raveno. Valeria, dum la revenvojaĝo al Milano, eble kun la korpo de la edzo, estis atakita kaj kaptita de bando de paganaj rabistoj. Devigita adori ilian dion kaj forĵuri kristanismon, ŝi malakceptis kaj pro tio estis torturita ĝismorte.
La Katolika Eklezio ŝin liturgie memorigas la 28-an de aprilo.

## Vidu ankaŭ 
* Gervasio kaj Protasio
* Sankta Vitalo de Milano

## Bibliografio 
** Katolikaj enciklopedioj:
* [http://letterepaoline.net/progetto-ec/ ] Enciclopedia_Cattolica
* Cathopedia 
* http://www.newadvent.org/cathen/ Catholic_Encyclopedia

Kategorio:Religiaj konceptoj
Kategorio:Hagiografio
Kategorio:Kristanaj sanktuloj
Kategorio:Kristanaj martiroj
Kategorio:Italaj sanktuloj
Kategorio:Personoj de Milano
(18356) 1990 SF1

**(18356) 1990 SF1** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henry E. Holt
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
Gabriella Bernáth

**Garzó Tamásné Bernáth Gabriella** (laŭ hungarlingve kutima nomordo) estis hungara kemiisto. Ŝia origina nomo ĝis la geedziĝo estis **Gabriella Bernáth** (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Bernáth Gabriella*, poste ŝi uzis laŭ la tiama kutimo ankaŭ la edzan nomformon **Garzó Tamásné**.

Bernáth Gabriella http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=garzo naskiĝis la  en Debrecen. Ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Bernáth Gabriella akiris kemian diplomon en Sciencuniversitato Pázmány Péter en 1949. Post siaj studoj ŝi instruis samloke. Ekde 1961 ŝi laboris en akademia kemia instituto, ekde 1975 en la universitata laboratorio. En 1969 ŝi iĝis titulara docento. En 1982 ŝi ricevis postmortan dokterecan titolon.

En la 1950-aj jaroj li okupiĝis pri kombinaĵoj de silicio, poste ŝi esploris ankaŭ diversajn kombinaĵojn por medikamentojn.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Gázkromatográfia* (1972) - studenta lernolibro
* *Biológiailag aktív anyagok gázkromatográfiás elemzése* (1974)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Turgeco

eta|350ra|dekstra|osmazaj statoj de plantĉelo (plasmolizo) super la bildoj: hopertona, izotona, hipotona sub la bildoj: plasmolizo, limplasmolizo, turgeco
**Turgeco** (aŭ **Turga premo**) estas esprimo de plantofiziologio kaj ĉelbiologio. Ĝi estas la premo de ĉellikvo sur la ĉela muro. Se la osmoza valoro en la ĉelo estas pli alta ol en la ĉirkaŭanta apoplasto, ĝi ensorbas per deplasmolizo akvon. La plialtiĝanta premo en la ĉelo streĉas la ĉirkaŭantan ĉelan muron. La elasta murapremo kompensas la turgecon. Je ĝia plej alta valoro la ĉelo atingas la staton de „plena turgeco“. La ĉelo nomiĝas tiam plenturga. Se la osmoza valoro de la ĉirkaŭanta medio pli alta ol tiu en la ĉelodes (hipertona medio), la turgeco sinkas. Potoplasto loziĝas de la ĉela muro (→ plasmolizo). La kunlaboro de turgeco kaj premo de la ĉela muro kaŭzas la stabileco de herbaj, neligniĝintaj plantoj.

La turgo en plantĉelo havas valoron de 0,07 ĝis 4 Megapaskalo.

## La efiko de la turgeco 
[eta|dekstra|[bazilio (Ocimum basilicum) returgiganta post akvumado]]

Glandohistoj kapablas helpe de la turgo eligi sekreciojn. Pere de la ŝanĝado de la turgeco la planto povas kontroli la malfermitecon de la stomoj. Kelkaj plantoj (*likvidpremdisigantoj*) disigas la semojn helpe de turgoĵetiloj, ekzemple impatientoj), povas estiĝi premojn ĝis 1,5 megapaskalo (ĉ. 15 bar) kaj la semoj estas ŝprucigataj ĝis 12 m (ŝpruckukumo) (*Ecballium elaterium*).

## Literaturo 
* Eduard Strasburger (Begründer), Peter Sitte (Bearbeiter), Elmar W. Weiler, Joachim W. Kadereit, Andreas Bresinsky, Christian Körner (Autoren): *Lehrbuch der Botanik für Hochschulen*. 35. Auflage. Spektrum, Heidelberg, Berlin 2002, ISBN 3-8274-1010-X.

## Eksteraj ligiloj 
* NetLogo Simulationsmodell des osmotischen Anschwellens von Zellen (Java Applet für schnelle PCs) 
* NetLogo Simulationsmodell des osmotischen Anschwellens von Zellen (Java Applet für langsame PCs) 
* Magnetsonde zur Messung des Turgors

## Referencoj 
Kategorio:Ĉelbiologio
Kategorio:Plantfiziologio
Kategorio:Osmozo
Kategorio:Biofiziko
Ĥamza Ĥakimzoda Nijazi

**Ĥamza Ĥakimzoda NIJAZI** () estis soveta kaj uzbeka verkisto, komponisto, dramisto, poeto, politika aktivulo kaj lingva reformisto. Nijazi, kune kun Gafur Gulom, estas vaste vidita kiel unu el la gvidaj figuroj en la frua evoluo de la moderna literatura tradicio de Uzbekio. Li estas ĝenerale konsiderita kiel la unua uzbeka dramisto, la fondinto de moderna uzbekaj muzikaj formoj, tiel kiel la fondinto de uzbeka socia realismo.

## Vivkuro 
Ĥamza Ĥakimzoda Nijazi estis naskita la 6-an de marto 1889 en Kokando al familio de resanigantoj. Ibn Yamin Niyoz-oʻgʻli (1840-1922), lia patro, sciis uzbekan kaj persan kaj estis fervora je literaturo. Lia patrino Jahonbibi Rabiboy-qizi (1858-1903) ankaŭ estis resaniganto. Ĥamza Nijazi unue estis edukita en maktab, tiam de 1899 ĝis 1906 en medreseo. Organizis liberan lernejon por la infanoj de la senhavuloj, Nijazi dediĉis sin al la projekto en la kapacito de instruisto. Li mem skribis enkondukojn por infanoj kiel ekzemple "Yengil adabiyot", "Oʻqish kitobi", kaj "Qiroat kitobi". Liaj fruaj skribaĵoj elmontras fortajn soci-demokratajn tendencojn kaj akrajn kondamnojn de socia maljusto.

Nijazi entuziasme apogis la Oktobran revolucion de 1917. Li eniris la Ĉia-Rusa-Komunistan Partio De Alberton (La bolŝevikoj) en 1920 (post 1952 la organizo estis konata kiel la Komunista Partio de Sovetunio) kaj, inter aliaj aĵoj, organizis teatrotrupon por la distro de ruĝarmeaj soldatoj

Aldone al uzbeko, Nijazi sciis multajn aliajn lingvojn, kiel ekzemple la araba, la persa, la rusa kaj la turka. La verkoj de la verkinto ĝenerale donis al deziraj socialaferoj, kiel ekzemple la rajtoj de virinoj, socian malegalecon, kaj la tropezon de superstiĉo.

Entuziasma subtenanto de la revolucio, Nijazi estis ŝtonumita al morto en la urbo Ŝoĥimardon fare de islamaj fundamentistoj por siaj kontraŭreligiaj agadoj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Aliŝer Navoi
* Gafur Gulom
* Ĉagataja lingvo
* Uzbeka lingvo

## Eksteraj ligiloj 
* Adeeb Khalid: *Printing, Publishing, and Reform in Tsarist Central Asia*http://www.ghazali.org/articles/ijmes-26-2-94-ak.pdf. 1994
* Mark Dickens: *Uzbek Music* http://www.oxuscom.com/Uzbek_Music.pdf . 1989
* Mark Dickens: *The Uzbeks* http://www.oxuscom.com/Uzbeks.pdf . 1990
* Works of Niyazi in English, Russian, and Arabic at the Wayback Machine (archived March 25, 2008)

Kategorio:Naskiĝintoj en 1889
Kategorio:Mortintoj en 1929
Kategorio:Sovetiaj komunistoj
Kategorio:Sovetiaj poetoj
Bernhard Jobin

eta|la strasburga katedralo, lignogravura presaĵo de Bernhard Jobin el 1574
**Bernhard Jobin** (naskiĝis antaŭ 1545; mortis en 1593) estis germana libropresisto kaj eldonisto. Li eble devenis el Porrentruy (france, germana nomo *Pruntrut*) en la kantono Ĵuraso de Svislando, kaj en 1560 kiel lignogravuristo kaj membro de la gildo de libropresistoj akiris civitanecon de la urbo Strasburgo. Liaj unuaj presaĵoj aperis en 1566, signitaj per lia presista simbolo de imperiistra busto kun la latina skribaĵo *sapientia constans*. En 1567 li edziĝis al Anna Fischart, fratino de la fru-nov-altgermana verkisto Johann Fischart, kies literaturajn verkaĵojn li ekde la jaro 1570 preskaŭ komplete eldonis.

Li eldonis gravajn originalajn literaturaĵojn de la epoko, aparte pri la satira kritiko de needukita konduto, sed ankaŭ unuajn germanajn tradukojn de verkaĵoj de francaj kaj nederlandaj verkistoj, religiajn kantarojn, jurajn, historiajn kaj medicinajn faklibrojn. Inter la verkistoj de la en lia presejo publikigitaj libroj estas interalie Paracelso, Nikolaus Reusner, Arnoldo de Vilanova, Nicodemus Frischlin kaj François Rabelais. Krome li produktis grandan nombron de unufoliaj metal- kaj lignogravuraj presaĵoj kaj flugfolioj.

Post lia morto en 1593, probable en Strasburgo, unue liaj heredantoj komune, poste sole lia filo Tobias, transprenis la presejon. En 1604 la presejo transiris en posedon de la libropresisto Johann Carolus.

## Literaturo 
* Rudolf Schmidt: *Deutsche Buchhändler. Deutsche Buchdrucker.* ("Germanaj librovendistoj. Germanaj libropresistoj.") Berlino 1902–1908, paĝo 516 (zeno.org)
* Bruno Weber: *„Die Welt begeret allezeit Wunder“: Versuch einer Bibliographie der Einblattdrucke von Bernhard Jobin in Straßburg*. Gutenberg-Jahrbuch (1976) paĝoj 270-290
* Josef Benzing: *Jobin, Bernhard*. En: Neue Deutsche Biographie (NDB, "nova germana biografio"). Volumo 10, eldonejo Duncker & Humblot, Berlino 1974, ISBN 3-428-00191-5, S. 444 (ciferece).
* Jakob Franck: *Jobin, Bernhard*. En: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB, "ĝenerala germana biografio"). Volumo 14, eldonejo Duncker & Humblot, Lepsiko 1881, S. 98–101.

Kategorio:Presistoj
Kategorio:Germanaj eldonistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en la 16-a jarcento
Stacio Sinanju Ch'ŏngnyŏn

**Sinanju Stacio** estas satelita fervoja stacio por la urbo Anju, Suda Pyongan, Norda Koreio. Ĝi situas sur la P'yŏngŭi Linio, kiu estis formita de parto de la Gyeongui Linio por akomodi la movon el Seoul (Suda Koreio) al Pyongyang.

Kategorio:Fervojaj stacioj en Nord-Koreio
18359 Jakobstaude

'*18359 *Jakobstaude'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la germanaj astronomoj Lutz D. Schmadel kaj Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).

Laŭ propono de Lutz D. Schmadel, ĝi estis nomita en honoro de la germana astronomo *Jakob Staude * de la Max-Planck Instituto pri astronomio en Heidelberg; bone konata spertulo pri la stela formiĝo. De 1981, li servis kiel ĉefredaktoro de la germana revuo *Sterne und Weltraum''.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Malkovrita de Lutz D. Schmadel
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
Prapatro Čech

[eta|Josef Mathauser: Čech sur la monto [Říp]]

**Prapatro Čech** (prononco , laŭ sistemo IFA [], latine *Boemus*, pole *Czech*, litove *Bohemas*) estas laŭlegenda prapatro de la ĉeĥoj. Laŭ la legendo *Lech, Čech kaj Rus* li kun siaj fratoj Lech kaj Rus gvidis sian slavan popolon el la regiono inter supra Vistulo kaj meza Dnepro, por serĉi novan, fekundan landon. Same laŭlegende li en 644 vidis tian novan vivregionon de la monto Říp kaj sekve tie fondis la ŝtaton Bohemio, ĉeĥe nomatan *Čechy*.

Kategorio:Slava mitologio
Kategorio:Legendaj prapatroj
Kategorio:Fikciaj ĉeĥoj
Kategorio:Fikciaj slavoj
Trifluoro-metano sulfonata acido

**Trifluorometano-sulfonata acido**, **TFMSA**, **triflata acido** aŭ **CF3SO2OH** estas sulfonata acido de metano kaj fluoro, unu el la plej fortaj organikaj acidoj, uzata en kemia esplorado kiel katalizilo por esterigado. Ĝi estas alte higroskopa, senkolora kaj iomete viskozeca likvaĵo kiu estas tre solvebla en polaraj solvantoj.

## Sintezo 
* Trifluorometano sulfonata acido estis unue sintezita en 1954 de la brita kemiisto Robert Neville Haszeldine kaj J. M. Kidd laŭ la jenaj reakcioj:
550ra|eta|centre|Sintezo de la trifluorometano sulfonata acido
* Sintezo de trifluorometano sulfonata acido pere de elektrokemia fluorigo:

550ra|eta|centre|Sintezo de la trifluorometano sulfonata acido

Triflata acido same puriĝas per distiliĝo ekde triflata anhidrido.

## Literaturo 
* Sigma Aldrich
* Chemicalland21
* ChemIndustry
* Chemical Book
* Santa Cruz Biotechnology 
* UCLA
* Organic Chemistry Portal

## Vidu ankaŭ 
* Fluoro-metano-sulfonata acido
* Metano-sulfonata acido
* Kalia trifluoro-metanosulfinato
* Trifluoro-metano-sulfinata acido

Kategorio:Organika kemio
Kategorio:Organikaj acidoj
Kategorio:Sulfonatoj

## Referencoj 
Kategorio:Sulfuraj kombinaĵoj
Oranmore

**Oranmore** () estas vilaĝo en Graflando Galway ĉe la rando de la urbo Galivo en la okcidento de Irlando. Kun  kreskantaj domaroj, la loĝantaro de Oranmore rapide plialtiĝas kaj la urbo iĝas parto de la antaŭurbo de Galivo.eta|Biblioteko de Oranmore (eksa Preĝejo de Sankta Maria)Oranmore troviĝas  oriente de la urbo Galivo ĉe la rando de la Golfeto Oranmore, ero de la Golfeto de Galivo.

## Nomo 
Oranmore estas angligo de *Uarán Mór*. La unua skriba mencio de Oranmore estas en la Kronikoj de la Kvar Mastroj. Ĝi estis originale nomita *Fuarán Mór* (kio signifas “Granda Fonto” en la irlanda). La nomo rilatas al fonto apud la vilaĝo. 

## Ekonomio 
La fokuso de loka industrio moviĝis de agrikulturo al turismo, fabrikado kaj loĝistiko. Estas pluraj industriaj parkoj proksime al la vilaĝo, kiel la industria parko Deerpark, kiu estas loko por industrio de multaj jardekoj precipe en la betonaj, kemiaj kaj ŝtalaj fabrikadaj industrioj. Oranmore nun havas kvar hotelojn kaj plurajn restoraciojn.

## Sporto 
* La Oranmore Judo Klubo  
* La Galway Golfeto Velanta Klubon estas troviĝita en Renville, Maree.
* Oranmore-Maree GAA Klubo  havas aktivan gaelan piedpilkon, hurling kaj camogie
* Naomh Mhuire Sinjorina Futbalo Klubo, Oranmore Maree 
* Oranmore Volanluda Klubohttp://www.oranmorebadminton.com/
* Maree Volanluda Klubo
* Maree Korbopilka Klubo http://www.mareebasketball.com/ 
* Galway Golfeta Golfo Feriejo troviĝita en Renvile, Oranmore

## Fervojoj 
* Oranmore fervoja stacio malfermita la 1an de aŭgusto 1851, fermita la 17an de junio 1963 kaj remalfermis dimanĉe 28a de julio 2013. Trajnoj konektas rekte kun Galway, Athenry, Athlone, Portarlington, Kildare kaj Dublino Heuston, ankaŭ kun la Okcidenta Rela Koridoro al Ennis kaj Limerick.

## Homoj 
* Joseph Henry Blake, nobelulo kaj socialisto, kreskis sur apuda bieno en Treanlaur, Maree.
* Thomas Nikolao Redington, irlanda politikisto
* Joe Howley, Irlandano kiu batalis por Irlanda Sendependeco, estis mortigita de la brita en decembro 1920. Statua staras en Oranmore en lia honoro.
* Peter Kelly, klasika scienculo.
* Bill King, rondo-la-monda maristo kaj posedanto de Oranmore Kastelo.

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de la Respubliko de Irlando
Gohord

**Gohord** (, ankaŭ latinigita kiel **Gohort**, kaj **Kahrū**) estas vilaĝo en la kampara distrikto Balvard de la *baĥŝ* Centra Distrikto de la kantono Sirĝan. Tio situas en la provinco Kerman en Irano. Laŭ la 2006-a popolnombrado ĝia loĝantaro estis de 63 personoj, disde 18 familioj.  

## Referencoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Irano