Aitor Arana

**Aitor ARANA LUZURIAGA** (naskiĝis la 21-an de decembro 1963 en *Legazpi*, regiono Gipusko, Eŭskio) estas aŭtoro, tradukisto kaj vortarfaristo, verkanta unuavice en la eŭska lingvo.

Krom amplekse verki romanojn kaj pliajn literaturajn tekstojn eŭske, Arana tradukis en Esperanton la romanon *Behi euskaldun baten memoriak*, '"Memoraĵoj de Eŭska bovino", de sia verkista kolego Joseba Irazu Garmendia, kaŝnome Bernardo Atxaga - tiun eldonon helpis la aŭtoro Bernardo Atxaga mem, kiu foje donacas ekzemplerojn kiel kuriozaĵojn.
En 2012 aperis "La portreto de Dorian Gray" la Esperanta traduko de la romano de Oscar Wilde.

Arana estas ankaŭ aŭtoro de la plej ampleksa vortaro Eŭska-Esperanta kaj Esperanta-eŭska (2015), dudirekta vortaro kun po ĉ. 20 000 kapvortoj en ĉiu direkto kaj multaj ekzemplaj frazoj kaj parolturnoj.

Li ankaŭ aŭtoris lernolibron de Esperanto por parolantoj de la eŭska: *Esperantoa ikasgai* (unua eld. 1990, dua eld. 2016) kaj kunaŭtoris lernolibron de la eŭska por parolantoj de Esperanto: *Ni lernu la eŭskan* (2016).

## Verkoj 
### Rakontoj 
* *Ipuin lizunak* (1994, *Haranburu*)
* *Ipuin ilunak* (1995, *Haranburu*)
* *Gaueko ortzadarra* (1997, *Pamiela*)
* *Haize gorria* (1999, *Hiria*)
* *Atharratzeko erregina* (2000, *Hiria*)
* *Bervalen gertatuak* (2000, *Hiria*)
* *Onan* (2000, *Txalaparta*)
* *Hiru istorio bortxazko* (2001, *Hiria*)
* *Ipuin entzulea* (2001, *Euskaltzaindia-BBK*)
* *Sexuketan* (2002, *Hiria*)
* *Ezohiko ipuinak* (2005, *Hiria*)
* *Lehenbiziko ipuinak* (2005, *Hiria*)
* *Ordaina* (2008, *Arabako Foru Aldundia*)
* *Xut* (2008, ''*Hiria*)

### Romanoj 
* *Historia lazgarria* (2001, *Euskaltzaindia-BBK*)
* *Bost ahizpa* (2003, *Euskaltzaindia - BBK*) - 178 paĝoj
* *Aita-semeak* (2005, *Hiria*)
* *Errege hilobia* (2006, *Elea*)
* *Oscar eta Sebastian* (2009, *Kutxa Fundazioa*)
* *ETAko buruzagi* (2010, *Hiria*)
* *Dorian Grayren egiazko erretratua* (2011, *Txalaparta*)
* *Sacamantecas nuen aita* (2012, *Txalaparta*)

### Eseoj 
* *BBK-Euskaltzaindia literatura sarien historia (1958-2003)* (2004, *Euskaltzaindia*)
* *Etruskoak. Ziurtasunaren eta zalantzaren artean* (2004, *Hiria*)

### Porinfana kaj porjunulara literaturo 
* *Azkonarren laguna* (1987, *Elkar*)
* *Loaren bidez* (1990, *SM*)
* *Afrikako semea* (1991, *Elkar*)
* *Jainko txikia* (1994, *Elkar*)
* *Urtegi misteriotsua* (1994, *Elkar*)
* *Uxue eta Urtzi* (1997, *Ibaizabal*)
* *Herauskorritse* (1998, *Mensajero*)
* *Nitjerida eta Koomori saguzarrak* (1998, *Ibaizabal*)
* *Buztantxoren larrialdiak* (2000, *Elkar*)
* *Erregina bahitua* (2000, *Edebe-Giltza*)
* *Josu, Asier eta...* (2000, *Mensajero*)
* *Amodioaren gazi-gozoak* (2001, *Ibaizabal*)
* *Irunberriko sorginak* (2003, *Txalaparta*)
* *Santurtziko mamuak (2011, Ibaizabal)*
* *Ijitoen altxorra (2015, Ibaizabal)*
* *Gilen eta kakapirri (2017, Ibaizabal)*

### Teatraĵoj 
* *Azken gurasoak* (2003, *SM*)
* *Lagun mina* (2003, *Euskaltzaindia - BBK*)
* *Editorea* (2006, *Kutxa Fundazioa*)
* *Egin bedi zure nahia* (2008, *Hiria*)

### Lingvistiko 
dekstra|120ra|ligilo=Euskara-esperantoa Esperantoa-euskara hiztegia
* *Euskara-Hungariera Oinarrizko Hiztegia / Baszk-Magyar Alapszótár* (1998, Gura Niomda, ISBN 963-04-8941-4) - Kunaŭtoro: Tibor Szabadi
* *Zaraitzuko hiztegia* (2001, *Hiria-Nafarroako Gobernua*)
* *Zaraitzuko euskara* (2001, *Hiria-Nafarroako Gobernua*)
* *Izarbeibarko hiztegia* (2002, *Hiria-Nafarroako Gobernua*)
* *Nafarroako ipar-ekialdeko euskara. Irunberritik Aezkoaraino* (2003, *Alttafaylla*)
* *Nafarroako euskalkiak. Hegoaldeko goi-nafarrera. Hiztegia* (2004, *Hiria*)
* *Zaraitzuera. Irakurgaiak* (2004, *Hiria*)
* *Gay Hiztegia* (2005, Txalaparta)
* *Ni lernu la eŭskan, Gramatiko kaj ekzercoj*. Aitor Arana / Wim Jansen (2016, Haranaga, Erroteta / Eŭska Esperanto-Asocio, ISBN 978-84-15508-72-4)

### Esperanto 
* *Esperantoa ikasgai* (1990, 2a ed. 2016). Lernolibro de Esperanto por parolantoj de la eŭska
* *Memoraĵoj de Eŭska Bovino* (1999). La esperanta traduko de la romano *Behi euskaldun baten memoriak* de Bernardo Atxaga
* *La Portreto de Dorian Gray* (2012). La esperanta traduko de la romano de Oscar Wilde
* *Knabo en Marso* (2013). Traduko de la infanlibro *Euskaldun bat Marten* de Iñaki Zubeldia.
* *Ĉapulo la Fantomo* (2013). Traduko de la infanlibro *Txan fantasma* de Mariasun Landa.
* *Klaŭda kaj la rivera sekreto* (2013)
* *Fajra amo* (2015)
* *Eŭska-Esperanta Esperanta-eŭska vortaro / Euskara-esperantoa Esperantoa-euskara hiztegia* (2015, Erroteta / Eŭska Esperanto-Asocio, ISBN 978-84-15508-64-9)
* *La okulvitroj de Lidia* (2023, Ars Libri, Pollando), romanigita biografio de Lidia Zamenhof 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Bibliografia listo (eŭske)
* plurlingvaj komentoj de legantoj pri la verko "Memoraĵoj de Eŭska Bovino"
* Artikolo en la gazeto "Noticias de Navarra" pri lia lernolibro de la eŭska dialekto de *Valdizarbe* (hispane)

Kategorio:Eŭskaj verkistoj
Kategorio:Eŭskaj esperantistoj
Kategorio:Eŭsklingvaj verkistoj
Kategorio:Esperanto-verkistoj
Kategorio:Esperanto-vortaristoj