Elizabeto (Rusio)

eta|Elizaveta Petrovna imperiestrino de Rusio en 1741 - 1762
eta|maldekstra|Kolomenskoe - naskiĝloko de Elizaveta Petrovna
**Elizaveta Petrovna** (), naskiĝis la 29-an de decembro 1709 en la apudmoskva cara rezidejo *Kolomenskoe*, mortis la 5-an de januaro 1762 en Sankt Peterburgo, estis imperiestrino de Rusio ekde 1741 ĝis 1762.

## Origino 
eta|imperiestro Petro la Granda, patro
eta|maldekstra|Katerina I, patrino
Ŝiaj gepatroj estis la geimperiestroj Petro la Granda kaj Katerina la 1-a (ĝis ŝia ortodoksiĝo – germanino *Marta Skavronskaja*).

Post morto de ŝia patro Petro la Granda en 1725 kaj morto de ŝia patrino en 1727 Elizaveta okupiĝis pri kutimaj aferoj de juna caridino.

## Vivo ĝis surtroniĝo 
En 1730, kiam Supera Sekreta Konsilio elektis kandidaton de nova reĝo de Rusio, ŝin neniu konsideris kaj invitis, kvankam ŝi rajtis pretendi la rusian tronon.

Tiama imperiestrino Anna Ivanovna ne favoris sian kuzinon kaj do oni malofte vidis la caridinon en la mondumo.

Post ŝia morto en 1740 Elizaveta Petrovna denove estis forigita de la rusia trono, ĉar ŝi apartenis al la alia branĉo de dinastio Romanov, kiun fondis ŝia patro Petro la Granda.

Nominala reĝo de Rusio ekde 1740 ĝis 1741 estis bebo Ivano la 6-a. Realan potencon havis lia patrino, regentino *Anna Leopoldovna*.

## Ŝtata renverso kaj surtroniĝo 
Tiama partio de Elizaveta Petrovna estis tre malkontenta pri regado de fremduloj, ĉefe venintaj el germanaj princlandoj. Tial ŝi (kiu, origine estis duongermanino) apelaciis al la gvardio, kiu okazigis la 6-an de decembro 1741 ŝtatan renverson kaj arestis tutan regentaron, inkluzive imperiestron Ivano la 6-a kaj lian patrinon *Anna*, regentinon de Rusio.

La 25-an de aprilo 1742 ŝin oni kronis kiel imperiestrino Elizaveta Petrovna en Uspenskij katedralo de moskva Kremlo.

## Resumo de ŝia reĝado 
Oni ofte nomas tempon de reĝado de Elizaveta Petrovna kiel "*Kleriga periodo*", ĉar tiam videble sprosis kaj abunde fruktodonis multaj sferoj de la rusaj scienco kaj belarto.

Ŝi interalie:

* restarigis funkciadon de Senato;
* likvidis enlandajn dagonejon;
* establis Komisionon por novaj reformoj;
* kune kun Aŭstrio Rusio venkis Prusion kaj okupis ĝian ĉefurbon Berlinon en 1760. Orienta Prusio iĝis parto de Rusia Imperio;
* establis moskvan Universitaton en 1755;
* establis Akademion de belarto en Sankt Peterburgo;

## Heredigo de sia nevo kaj morto 
eta|maldekstra|Petropavlovskaja fortreso de Sankt Peterburgo
eta|familia kripto de dinastio Romanov en Petropavlovskij katedralo
Elizaveta Petrovna ne havis edzon kaj do oficialajn heredintojn. Kelkajn jarojn ŝi onidire estis konkubino de *Aleksio Rozumovskij*. Sed ties morganata geedziĝo povis nenion rezultigi, ĉar ĉi-persono origine estis ordinara kozako, kvankam poste li iĝis grafo de Rusia Imperio.

Tial Elizaveta Petrovna elektis sian nevon, filon de ŝia fratino *Anna*, *Carl Peter Ulrich duko de Holstein-Gottorp* kiel heredinto de la rusia trono. Li restis en historio kiel imperiestro Petro la 3-a.

La imperiestrino de Rusio Elizaveta Petrovna mortis la 5-an de januaro 1762. Ŝin oni entombigis en Petropavlovskij katedralo de Sankt Peterburgo.

## Eksteraj ligiloj 
* Genealogia arbo de Rusio

Kategorio:Imperiestroj de Rusio