open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Oksazolidino

**Oksazolidino** estas kvinmembra ringa komponaĵo konsistanta je tri karbonatomoj, unu nitrogeno kaj unu oksigeno. La oksigeno kaj la nitrogeno sidas en la 1-a kaj 3-a pozicioj, respektive. En oksazolidinaj derivaĵoj, ekzistas ĉiam unu karbono inter la oksigeno kaj nitrogeno.

Kiam oksigeno kaj nitrogeno aperas en la pozicioj unu kaj du oni havas izoksazolidinon. Kelkaj el ĝiaj derivaĵoj, tiaj kiaj la **oksalidinoduketonoj**, estas uzataj kiel antikonvulsiaĵoj. Oksazolidinoj facile kaj komplete hidroliziĝas ĉe pH 1-11 sub 37 °C. Okasazolidino estis unue malkovrita de E. D. Bergmann en 1951.

## Sintezo 
* Kondensiĝo de Sidi kaj Johnson:Oksazolidinoj estiĝas per kondensiĝo de aminohidroksaj komponaĵoj en meditemperaturo:
[500px|eta|center|Sintezo de Oksazolidino ekde la **hidrokso-[etanolamino**.]]

## Literaturo 
* Chemical Book
* Vitamins and Hormones, Volume 15
* Chromatography: A Science of Discovery, Robert L. Wixom, Charles W. Gehrke
* Practical Heterocyclic Chemistry, A. O. Fitton, R. K. Smalley
* The Peptides: Methods of Peptide Synthesis, Eberhard Schröder, Klaus Lübke
* Handbook of Sealant Technology, K.L. Mittal, A. Pizzi
* Christos Mitsos

## Kunrilataj kemiaĵoj 

1,3-oxazolidin-2-yl-methanol.png|**Metanola oksazolidino**
Oxazolidinedione.svg|**Oksalidinoduketono**
Famoxadone.svg|**Famoksadono**
2-Oxazolidone structure.svg|**Oksazolidono**
Linezolid.svg|**Linezolido**
Benzothiazol.svg|**Benzotiazolo**
Benzoisothiazole.png|**Benzoizotiazolo**

## Vidu ankaŭ 
* Azolo
* Izoksazolo
* Izotiazino
* Izotiazolinono
* Izotiazolo
* Metilizotiazolinono
* Morfolino
* Tiofeno
* Pirazolo
* Tiazino
* Tiazolidino
* Tiazolino
* Tiazolinono
* Tiazolo

## Referencoj 
Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Alkoholoj
Turo de la Preĝejo de la Savinto (Teruel)

eta|dekstre|130ra|Turo de la Preĝejo de la Savinto al la strato de la Savinto.

La **Turo de la Preĝejo de la Savinto** (El Salvador) de Teruelo estas konstruaĵo de la aragona mudeĥaro de Hispanio katalogita en 1986 kiel Monda heredaĵo de UNESKO. Ĝi estis starigita dum la florado de la Regno de Aragono en la 14-a jarcento, kiam la islama loĝantaro restis en la urbo danke al la foruoj de Alfonso la 2-a de Aragono.

## Priskribo 
Ĝi staras super la strato Salvador (Savinto, respektive Kristo), kiu laŭlongas sub ĝi uzante la romparkon sur kiu ĝi staras, kaj kiu ebligas ke tiuj ties flankoj restu liberaj de apudaj konstruaĵoj, diference de la cetero de la bazo, kiu estas limigita inter loĝejoj. Ĝi estis konstruita ĉe la preĝejo de *El Salvador* (La Savinto). La simileco kun la Turo de la Preĝejo de Sankta Marteno estas evidenta.

eta|maldekstra|275ra|Sebkaĵo.
La turo imitas la strukturon de la minareto de almohadoj kun du turoj kvadrataj samcentraj inter kiuj estas la ŝtuparoj. La interna turo havas tri etaĝojn surmetitajn kaj kovritajn per kruconervura volbo kaj sonorilĉambron kun rond- kaj romp-arkoj. En ties ornamaĵaro hegemonias la miksaliniaj arkoj, la *sebka* kaj la vitreca ceramiko montranta kolorojn kaj verdan kaj blankan, simbolaj por Islamo. Por la ascendo oni devas superi 122 ŝtupojn; sur la gipsokovritaj muroj oni povas observi grafitiojn de la epoko de la konstruado.

Post la fino de la masonado por restaŭrado, inter la jaroj 1991 kaj 1993, ĝi iĝis la unua mudeĥara turo vizitebla de la urbo Teruelo. Ties tri internaj ĉambroj, same kiel la sonorilĉambro kaj rigardejo, estas hejmo de la Centro de Interpretado de la Teruela Mudeĥara Arkitekturo.

eta

## Vidu ankaŭ 
* Mudeĥara arkitekturo de Aragono

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Torre de El Salvador en teruelmudejar.com. Konsultita la 25an de majo 2010.
* Torre de de la iglesia del Salvador en aragonmudejar.com. Konsultita la 25an de majo 2010.

Kategorio:Teruelo
Kategorio:Aragono
Kategorio:Mudeĥara arkitekturo
Kategorio:Monumentoj en Hispanio
Kategorio:Turoj en Hispanio
Turo de la Preĝejo de Sankta Marteno (Teruel)

eta|280ra|Mudeĥara detalo en la Turo de Sankta Marteno.
La **Turo de la Preĝejo de Sankta Marteno** (San Martín) de Teruelo estas konstruaĵo de la aragona mudeĥaro de Hispanio katalogita en 1986 kiel Monda heredaĵo de UNESKO. Ĝi estis starigita en 1316 kaj reformita en la 16a jarcento, en kiu oni aldonis ŝtonan bazamenton.

## Historio 
Ĝi estis konstruita inter 1315 kaj 1316 kaj reformita en 1550 fare de Pierre Vedel, kiu forigis apudajn loĝejojn por liberigi malferman placon antaŭ la turo kaj konstruis plifortigejon de ŝtonaro en ties bazo por ripari kaj eviti la degradadon de ties malalta parto, tre eroziita pro malsekeco. En 1926 Ricardo García Guereta entreprenis gravan restaŭradon; post la Hispana Enlanda Milito Manuel Lorente Junquera ree intervenis en la turu remetante ceramikaĵojn kiuj havas pli mildan nuancon ol tiu de la originaj. Inter 2002 kaj 2007 oni faris kompletan restaŭradon, kaj en la interno kaj en la ekstero, pere de kiu estis rekuperita la iama enirejo de sub la turo.

## Priskribo 
Ĝi staras en la Placo de Pérez Prado, antaŭ la strato *de los Amantes* (de la Geamantoj). Estas, kiel aliaj de la turoj de la teruela ĉefurbo, pordo-turu el briko kun ornamaĵoj el vitreca ceramiko sub kiu estas la deklivo de la *Andaquilla*. Estas uzebla en sia bazo danke al ogiva volbo. En la unua etaĝo estas videblaj tri el ties flankoj, ĉar la kvara estas apuda al la preĝejo de Sankta Marteno, de baroka epoko.

La turo imitas la strukturon de la minareto de almohadoj kun du turoj kvadrataj samcentraj inter kiuj estas la ŝtuparoj. La interna turo havas tri etaĝojn surmetitajn kaj kovritajn per kruconervura volbo.

## Vidu ankaŭ 
* Mudeĥara arkitekturo de Aragono

## Referencoj 
Kategorio:Teruelo
Kategorio:Aragono
Kategorio:Mudeĥara arkitekturo
Kategorio:Monumentoj en Hispanio
Kategorio:Turoj en Hispanio
Preĝejo Sankta Petro (Teruel)

eta|180ra|Turo de la preĝejo.
La **Preĝejo Sankta Petro** (nome de San Pedro) de Teruelo estas preĝejo de la 14-a jarcento apartenanta al la Mudeĥara arkitekturo de Aragono, deklarata Monda heredaĵo de UNESKO. Ties sonorilturo, nomata ankaŭ la turu de Sankta Petro, estas la plej antikva ekzemplo de la teruela mudeĥaro kaj datas de la 13-a jarcento. La interno de la templo estis dekorita inter 1896 kaj 1902 en stilo modernisma novmudeĥara fare de Pablo Monguió Segura kaj la plastika artisto Salvador Gisbert, kiu starigis, krome, novan klostron. En unu de ties flankaj kapeloj kuŝis la Geamantoj de Teruelo. El 2005 ili estas vizitataj en la Maŭzoleo de la Geamantoj, nome muzea spaco konstruita apud la preĝejo.

En 1555 oni malkovris la mumiojn de la Geamantoj en la subplanko de unu de la flankaj kapeloj, kiu el tiam estos dediĉita al kapelo de la Geamantoj. En ĝi estis retablo dediĉita al sanktuloj Kosmaso kaj Damiano skulptita de Gabriel Joli, artisto de la retablo de la teruela katedralo, antaŭ 1537.

## Vidu ankaŭ 
* Mudeĥara arkitekturo de Aragono

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Fundación Amantes de Teruel. .
* La Preĝejo Sankta Petro en la Portalo de *Patrimonio Cultural de Aragón*
* Preĝejo Sankta Petro de Teruelo, en Artehistoria.
* Preĝejo kaj Turo de Sankta Petro en Redaragón, *El periódico de Aragón*.
* Iglesia y Torre de San Pedro de Teruel, en Turespaña.
* BOA nº 22 de 2a de julio de 2004, ORDEN de 16 de junio de 2004 del Departamento de Educación, Cultura y Deporte 

Kategorio:Teruelo
Kategorio:Aragono
Kategorio:Mudeĥara arkitekturo
Kategorio:Monumentoj en Hispanio
Kategorio:Turoj en Hispanio
21161 Yamashitaharuo

'*21161 *Yamashitaharuo'''* estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazurō Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (insulo Hokajdo).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Haruo Yamashita'', (japane 山下明生) aŭtoro de pli ol 500 verkoj, inklude romanoj kaj porinfanaj rakontoj. Li gajnis multenombrajn premiojn, inklude la Medalon kun Purpura Rubando de la Imperiestro de Japanio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Kin Endate
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Gorĝo de Samario

La **Gorĝo de Samario** () en la sudokcidento de la greka insulo de Kreto, longa 17 km, estas unu el la plej longaj gorĝoj en Eŭropo. Ĝi malsupreniras de ĉirkaŭ 1200m super la marnivelo ĝis la Libia Maro. En Eŭropo estas pli longaj nur la Gorĝo de Verdon en Francio (longa pli ol 20 km) kaj tiu de Tara en Montenegro (78 km).

## Geografio kaj geologio 
La gorĝo serpentas de la altebenaĵo Omalos okcidente de la Blanka Montoj (*Lefka Ori*) ĝis la suda marbordo de Okcidenta Kreto. Ĉe la eliro de la gorĝo kuŝas la malgranda haveno kaj urbo de Agia Roumeli. Politike ĝi apartenas al la komunumo de Sfakia en la regiona distrikto de Chania.

La kanjono ekaperis verŝajne antaŭ du milionoj da jaroj pro tektonikaj delokiĝoj; la marnivelo ankaŭ ŝanĝis plurfoje. La akvo de la pluvaro kaj poste ankaŭ de 22 fontoj eroziis la dolomitan rokaron kreante la hodiaŭan profundan gorĝon.

## Historio 
Dum la sendependiga lukto de la Grekoj kontraŭ la Otomana regado en la 19-a jarcento la gorĝo havis grandan strategian gravon: ĝi utilis por la ribeluloj kiel kaŝejo kaj bazo kaj neniam povis esti prenita, malgraŭ pluraj provoj.

Dum la Dua Mondmilito kaj la okupo de Kreto fare de la germana Wehrmacht je la fino de majo 1941, la greka reĝo Georgo la 2-a (Grekio) kaj la ĉefministro Emmanuil Tsunderos fuĝis tra la gorĝo al la Suda marbordo kaj de tie, kun Brita helpo, al Egiptujo. Ankaŭ la germanaj okupantoj ne sukcesis trovi partizanojn kaj rifuĝintojn en la gorĝo.

La gorĝo de Samario estis deklarita en 1962 per reĝa dekreto Nacia Parko. Ekde 1965 neniu loĝas tie, post kiam la malmultaj loĝantoj de la vilaĝo de *Samariá*, en la mezo de la gorĝo, estis translokitaj.

La nomo de la vilaĝo, kiu donis la nomon ankaŭ al la gorĝo, devenas de la greka vorto *samári* (σαμάρι, "ŝarĝoselo", por azenoj), sugestanta ke en la vilaĝo la ŝarĝoj estis kutime movitaj de la lacaj bestoj al aliaj freŝaj.

En la jaro 1980 Grekio estis premiita de la Konsilio de Eŭropo pro siaj klopodoj pri la gorĝo.

Konforme al la tradicioj de la greka Ortodoksa Eklezio, en la Gorĝo de Samario estas deko da kapeloj en diversaj statoj.

## Flaŭro kaj faŭno 
En la Gorĝo de Samario kreskas multaj specoj de arboj, inter kiuj pinoj, platanoj, cipresoj, kretaj kverkoj, aceroj. Estas ankaŭ 14 endemiaj specioj de plantoj. La gorĝo estas la lasta natura rifuĝejo de la kreta sovaĝa kapro *(Kri-Kri)*. Proksime vivas paro de ŝafgrifoj; pli ofte videblas ansergrifoj ronde flugantaj super la gorĝo.

## Turisma graveco 
Pro ĝia supera natura belo la Gorĝo de Samario aparte altiras promenantojn de ĉiuj lokoj en la mondo. Ĉiun jaron, dum la tuta somera estas ĉirkaŭ 200 mil vizitantoj.

Eblas ankaŭ ŝipe atingi Agia Roumeli (ne estas vojoj taŭgaj por aŭtoj ĝis tie) kaj ekpaŝi ĝis la "fera pordego" (4 km for) aŭ preteren.

La vizito estas permesata normale nur de majo al oktobro, kaj turistoj rajtas eniri inter 06:00 kaj 15:00. La vizito estas pagenda.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*     Visit West Crete 
*  Creta - Guida di viaggio online su Creta - Gole di Samaria

Kategorio:Valoj en Eŭropo
Kategorio:Naciaj parkoj en Grekio
Kategorio:Geografio de Kreto
22366 Flettner

'*22366 *Flettner'''* estas tre malgranda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  dum la astronomia kampanjo *Spacewatch'' elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana inĝeniero pri aviado kaj inventisto Anton Flettner (1885–1961). Li faris gravajn kontribuojn al la planado de aviadiloj kaj helikopteroj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
László Szabó (reĝisoro)

**László Szabó** [lAslO sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szabó László** estis hungara-franca aktoro, reĝisoro.

László Szabó http://www.imdb.com/name/nm0844435/ naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
László Szabó frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li studis en Teknikuniversitato de Budapeŝto inter 1954-1956, sed li estis ankaŭ amatora aktoro. Post la Hungara revolucio de 1956 li disidis al Parizo, kie li aliĝis al nova ondo de francaj filmistoj. Kelkfoje li estis aktoro en filmoj de Jean-Luc Godard. Ekde mezo de la 1960-aj jaroj pro la amnestio li ofte hejmenvenas al Hungario, eĉ li ricevas fimajn rolojn. Foje li vivas en Francio, foje en Hungario kaj li partoprenas en produktadoj de filmoj. Li ricevis 3 hungarajn premiojn en la jaroj 1985 kaj 1986.

## Elektitaj filmaj roloj 
* *Ütközet békében* (1952)
* *À double tour* (1959)
* *Vivre sa vie* (1962)
* *Ismeri a szandi-mandit?* (1969)
* *Talpuk alatt fütyül a szél* (1976)
* *Le dernier métro* (1980)
* *Falfúró* (1985)
* *Le Fils de Gascogne* (1996)
* *Parc* (2009)

## Elektitaj filmaj reĝisoraĵoj 
* ‘‘Bihan hadnagy utazása’‘ (1970)
* ‘‘Sortűz egy fekete bivalyért’‘ (1984)
* ‘‘Az ember, aki nappal aludt’‘ (2003)

## Fontoj 
* http://port.hu/adatlap/szemely/szabo-laszlo/person-6425 
* http://www.cineressources.net/recherche_t_r.php?type=PNP&pk=14560 

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Francaj aktoroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Francaj reĝisoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
József Szarvas

**József Szarvas** [jOĵef sarvaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szarvas József** estis hungara aktoro, voĉoaktoro.
eta|József Szarvas
József Szarvas http://www.imdb.com/name/nm0843792/ naskiĝis la  en Debrecen.

## Biografio 
József Szarvas inter 1977-1983 estis vicaktoro en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1987. Lia ĉefinstruisto estis István Horvai. Post siaj studoj li estis membro de Gaja Teatro. Inter 1997 kaj 2001 li apartenis al Teatro Csiky Gergely (Kaposvár). En 2002 li aliĝis al trupo de Nacia Teatro (Budapeŝto). Li ricevis plurajn premiojn ekde 1991, en 2021 premion Kossuth.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** Reĝo Lear - Edgar
** Romeo kaj Julieta - monaĥo Laŭrenco
** Rikardo la 1-a - unua murdisto
* Imre Madách: La tragedio de l' homo - Ádám (unu el la ĉefroloj)
* Molière:
** La malsanulo pro imago - Kolikacziusz pli maljuna
** Georgo Dandin - titolrolo
* Ibsen: Peer Gynt - Begriffendelt kaj pluraj aliaj roloj
* József Katona: *Bánk bán* - Tiborc
* Gábor Presser: Bonan vesperon somero, bonan vesperon amo - (teatra versio) pluraj roloj

## Elektitaj kinaj filmaj roloj 
* ‘‘Az új földesúr’‘ (1989)
* Zimmer Feri (1997)
* ‘‘Sorstalanság’‘ (2005)
* 1945 (2017)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* ‘‘Erdély aranykora’‘ (1989)
* ‘‘A Szórád-ház’‘ (1997)
* ‘‘A Hortobágy legendája’‘ (2007)
* ‘‘Kossuthkifli’‘ (serio, 2013)

## Dubladaj roloj 
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Vadim Glowna, Steve McQueen kaj aliaj http://iszdb.hu/?szemely=9747

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* http://port.hu/adatlap/szemely/szarvas-jozsef/person-6435

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
22410 Grinspoon

'*22410 *Grinspoon'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak (Arizono, Usono), en la kadro de la projekto *Spacewatch*.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona astrobiologiisto David Grinspoon de la *Southwest Research Institute*, kiu gajnis la Medalon Sagan 2006 kaj verkis la premiitan libron *Lonely Planets''.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Baŭŝar

**Baŭŝar,** arabe: **بوشر‎‎** estas urbego kaj provinco (vilaja) en nordorienta Omano. Ĝi situas proksime de Maskato (en distanco de 27 kilometroj) kaj apartenas al la gubernio Maskato.

## Bazaj informoj 
* Supermara alteco: 110 m
* Loĝantaro: 150 420 (en 2003), 402 023 (en 2016)
* Horzono: UTC +4

eta|maldekstra|
eta|maldekstra|

## Geografio 
Baŭŝar situas en nordorienta parto de la lando. Maskato troviĝas 23, Sib (urbo) 27, Suhar 191, km.

## Historio 
Baŭŝar estas longe loĝata laŭ la arkeologiaj lokoj. Nuntempe kiel antaŭurbo de Maskato tie funkcias unu el la plej grandaj vendejoj de la lando.

## Trafiko 
Apud Baŭŝar funkcias la internacia flughaveno de Maskato.

## Klimato 
Baŭŝar havas varman dezertoklimaton. Jare pluvas ĉ. 100 mm, inter junio-oktobro ne aŭ apenaŭ pluvas. La jara averaĝa temperaturo estas 29 °C.

Kategorio:Urboj de Omano
Tamás Szalma

**Tamás Szalma** [tamAŝ salma], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szalma Tamás** estas hungara aktoro, reĝisoro.
eta|Tamás Szalma
Tamás Szalma http://www.imdb.com/name/nm0843751/ naskiĝis la  en Makó.

## Biografio 
Tamás Szalma akiris aktoran diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1981, lia ĉefinstruisto estis András Békés. Post siaj studoj li aliĝis al trupo de Nacia Teatro (Szeged). Inter 1982 kaj 1986 li apartenis al Teatro Hevesi Sándor. Liaj sekvaj teatraj stacioj estis:
* Teatro Csiky Gergely (Kaposvár) (1986-1993)
* Teatro Csokonai (Debrecen) (1993–1996)
* Teatro de Nyíregyháza (1997–1999)
* denove en Nacia Teatro en Szeged (1999-2003).
Ekde 2003 li apartenas al Teatro Petőfi (Veszprém). Li ricevis premiojn inter 1994-2015. Li havas edzinon ekde 2002, kiu naskis 2 filinojn.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** Romeo kaj Julieta - Escalus; Mercutio; Capulet
** La Venecia Komercisto - Antonio
** Otelo- Jago
** Tito Androniko - titolrolo
** Somermeznokta sonĝo - Oberon
** Rikardo la 3-a - George
** La gajaj edzinoj de Windsor - Ford
* Imre Madách: La tragedio de l' homo - Ádám; Lucifer (ambaŭ ĉefroloj); pluraj aliaj roloj
* Molière:
** La Avarulo - Cléante
** La Mizantropo - markizo Acaste
* Béla Balázs: Burgo de la Blubarbulo (la origina teatra versio) - titolrolo
* Imre Kálmán: *Csárdáskirálynő* Sro Bihary

## Elektitaj kinaj filmaj roloj 
* *Szívzűr* (1982)
* Ni neniam mortos! (1993)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* *Mint oldott kéve* (1983)
* *Patika* (serio, 1995)
* *Budapest angyala* (2015)

## Elektitaj reĝisoraĵoj 
* William Somerset Maugham: *Imádok férjhez menni* (1999)
* Karády (2008)
* *Arc a tükörben* (2012)

## Fontoj 
* http://port.hu/adatlap/szemely/szalma-tamas/person-20119

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Oksazolino

**Oksazolino** estas kvinmembra heterocikla kemia kombinaĵo enhavanta tri karbonatomojn, unu oksigenatomon kaj unu nitrogenatomon en la pozicioj 1 kaj 3 de la karbona kateno. Ĝi estas parto de familio da heterociklaj kombinaĵoj kaj ĝi sidas inter la oksazolo kaj oksazolidino laŭ saturdemando.

Ĝustadire oksazolino ne trovas aplikojn, tamen, ringenhavaj komponaĵoj havas variecon da uzoj, ĉefe kiel ligantoj en nesimetriaj katalizoj, kiel protekta grupo por karboksilataj acidoj kaj kiel krudmaterialo por la produktado de polimeroj. Oksazolinoj estis unue priskribitaj en 1884 far Rudolph Andreasch kaj ilia nomenklaturo estis kreita de Arthur Rudolf Hantzsch (1857-1935) kaj Oskar Widman (1852-1930).

En 1889 Siegmund Gabriel (1851-1924) konfirmis ilian strukturan formulon. Ekde tiam, pli kaj pli da esploristoj donis gravecon al la kemio de la oksazolinaj komponaĵoj kaj iliaj polimeroj. Oksazolinoj estas sinteza klaso da poliamidoj kiuj povas konsideriĝi kiel pseŭdo-peptidoj, surbaze de ilia struktura analogio kun la naturpeptidoj.

## Literaturo 
* Organic Chemistry Portal
* ACS Publications
* Wiley Online Library
* Journal of Pharmaceutical Sciences and Research 
* Chemical Book
* Eureka Select

## Kunrilataj kemiaĵoj 

Oxacillin_skeletal.svg|**Oksacilino**
Benzoxazol.svg|**Benzoksazolo**
Benzothiazol.svg|**Benzotiazolo**
Benzotriazole.svg|**Benzotriazolo**
1,3,4-oxadiazole.svg|**Oksaduazolo**
Oxazolone 2 2D.png|**Oksazolono**
Isoxaben.svg|**Izoksabeno**
Ethyl-oxazoline 2 2D.png|**Etila oksazolino**
Methyl oxazoline 2 2D.png|**Metila oksazolino**
4,4'-Dimethylaminorex.svg|**Dumetilaminorekso**
4-Methyl-Aminorex.svg|**Metilaminorekso**
Rilmenidine.svg|**Rilmenidino**

## Vidu ankaŭ 
* Benzoizotiazolo
* Izoksazolo
* Izotiazino
* Izotiazolinono
* Izotiazolo
* Metil-izotiazolinono
* Morfolino
* Pirazolo
* Tiazino
* Tiazolidino
* Tiazolino
* Tiazolinono
* Tiazolo

## Referencoj 
Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Alkoholoj
Boeing 777

La **Boeing 777** estas pasaĝeraviadilo de Boeing, ellaborita en 1994.

## Historio 
La 1970-jaroj por aviadindustrio estis epoko de "larĝkorpa milito". Larĝkorpaj pasaĝeraviadiloj de grandaj aviadfabrikantoj, kiel "Jumbo Jet" Boeing 747 kaj Douglas DC-8, Lockheed L-1011 TriStar konkuris en merkato. En mezo de 1970-aj jaroj Eŭropa aviadkompanio Airbus prezentis Airbus A300, tiel la konkurso plifortiĝis inter aviadfabrikantoj. Danke al sukcesoj de Boeing 737 kaj Boeing 747, Boeing gajnis superan pozicion en merkato.

En la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj, La pasaĝeraviadiloj kun tri motoroj (Trijet) kiel McDonnell Douglas DC-10 kaj Lockheed L-1011 TriStar estis produktita por mallongdistanca flugo, kiel enlandaj flugoj. Tiutempe *Trijetoj* eblis plirapide kaj pli stabile flugi. Originale Boeing 777 estis trijeta projekto por konkuri kun tuj modeloj, tamen dum la 1980-jaroj, la granda tendenco de merkato estis ŝanĝita: La grandaj aviadiloj perdis popularecon kaj novaj efikaj aviadiloj (kiel Airbus A330 kaj Airbus A340) gajnis popularecon. En 1981 Boeing prezentis novan pasaĝeraviadilon, Boeing 767. Tamen aerliniaj klientoj deziris plilarĝan aviadilon ol 767. En 1990-jaroj, Surbaze de B767, Boeing dezajnis novan plilarĝan pasaĝeraviadilon por klientoj. En 1990, usona aerlinio United Airlines iĝis unua kliento de nova pasaĝeraviadilo.

La 4-an de januaro 1993, produktado de B777 komenciĝis. B777 sukcese finis testflugon la 12-an de junio 1994. La unua aviadilo liveriĝis al United Airlines, komencis servon la 15-an de majo 1995.

Dum la 1990-aj jaroj, Boeing 777 sukcesis en merkato por efika flugrendimento. Kiel dumotora larĝkorpa aviadilo, Boeing 777 estas rekonata por ĉefa modelo el novaj larĝkorpaj pasaĝeraviadiloj, kontraste al tradiciaj larĝkorpaj kiel Boeing 747. Nuntempe Boeing 777 estas dua profitdona pasaĝeraviadila modelo de Boeing. Laŭ 31-an de julio 2017, 1,507 B777 produktiĝis.

## Dezajno 
Dezajne novan pasaĝeraviadilon, Boeing uzis komputeran teknologion en Boeing 777. B777 estas unua pasaĝeraviadilo, kies dezajno estis dezajnita de komputero (kun CAD-programo). Kunlabore kun usona kaj franca komputerkompanio IBM kaj Dassault Systèmes, Boeing uzis programon CATIA dum la dezajna procezo. Danke al komputeraj teknikoj, 777 uzas ĉiuaŭtomatan *fly-by-wire* sistemon kaj EFIS ( Electronic Flight Instrumental System, Elektronika Fluga Instrumenta Sistemo).

## Variantoj 
* **Boeing 777-200** : Originala modelo.
* **Boeing 777-200ER** (ER: Plilongigita distanca modelo) : Plilongigita distanca modelo de 777-200.
* **Boeing 777-200LR** : Longdistanca modelo de 777-200.
* **Boeing 777 Freighter** : Transporta versio de 777-200LR.
* **Boeing 777-300** : Plilongigita modelo.
* **Boeing 777-300ER** : Plilongigita distanca modelo de 777-300.
* **Boeing 777-8, 777-9 (777-X)** : Novaj modeloj de programo "Boeing 777X". Plibonigita modelo de originalaj modeloj.

## Specifaĵoj 
## Notoj 
## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Boeing
* Boeing 767
* Boeing 787 Dreamliner

**Konkurantaj aviadiloj :**
* Airbus A330 (1992)
* Airbus A350 XWB (2008)

Kategorio:Komercaj aviadiloj
Kategorio:Aviadiloj de Boeing
Funikularo de Likabeto

280px|eta|dekstra|Veturilo en malsupra stacio
280px|eta|dekstra|Malsupra stacio sur la strato
La **Funikularo de Likabeto** () estas funikularo sur la supro de Monto Likabeto en Ateno, ĉefurbo de Grekio. Ĝi estis konstruita en la 1960-aj jaroj de la Nacia Organizo de la Turismo (EOT, ) kaj estis inaŭgurita la . La finaj stacioj situas sur Strato Aristippou, en Kolonaki, kaj ĉe la Kapelo de Sankta Georgo, proksime al la supro de la monteto. Inter la finaj stacioj, la linio estas tute en tunelo.

En 2002 vasta renovigo estis realigita, implikante anstataŭigon de la motoro, de la hidraŭlikaj bremsoj, de la elektronikaj sekurecaj sistemoj, de la direktejo kaj de la du veturiloj de la funikularo. La funikularo nun funkcias ĉiutage, kun kapacito de ĉ. 400 personoj je horo.

## Teĥnikaj karakterizaĵoj 
La linio havas la sekvajn karakterizaĵojn:

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Funikularo
* Monto Likabeto
* Ateno
* Listo de funikularoj

## Tradukfonto 
Likabeto
Kategorio:Transporto en Ateno
Ólafur Þ. Kristjánsson

**Ólafur Þ. Kristjánsson  **(1903–1981) estis tre aktiva esperantisto dum sesdek jaroj, kunredaktoro de *Voĉo de Islando*, sekretario, prezidanto, de iuj esperantistaj societoj, esperanto-instruisto, verkinto de malgranda sed tre bona Esperanto-islanda vortaro, kaj la vigle verkita libro, *Islando*  lando – vivo – literaturo; profesie instruisto kaj lernejestro, tamen havis tempon traduki diversajn literaturaĵojn. En *Voĉo de Islando* aperis liaj tradukoj de la noveloj: *Pardono* de Einar H. Kvaran kaj *La vulpa felo* de Guðmundur G. Hagalín.

Kategorio:Islandaj esperantistoj
Tiazolino

**Tiazolino** estas grupo da izomeraj heterociklaj komponaĵoj enhavantaj sulfuron kaj nitrogenon en la respektivaj 1 kaj 3 pozicioj de la ringo kun tri karbonatomoj. Kiam la sulfura kaj nitrogena atomoj troviĝas en la pozicioj 1 kaj 2, ili nomatas izotiazolinoj. Ĝustadire, kvankam nesubstituitaj tiazolinoj estas rare trovataj, iliaj derivaĵoj estas ordinaraj kaj kelkaj el ili estas bioaktivaj.

Ekzemple, en la **post-translacia modifado** (PTM), cisteino konvertiĝas en tiazolinojn. Tiazolinoj estis unue preparitaj ker dualkiligo de tioamidoj. Pli ordinare, ili prepariĝas ekde derivaĵoj el **cisteamino** aŭ 2-amino-etano-tioloj. En lastatempaj studoj, tiazolinoj estis identigitaj en naturo per analizo de sezamosema oleo.

La toastita sezamosemo estis ekstraktita per uzo de la tekniko konata kiel Solvanto-asista Gustovaporigoj. La ekstraktaĵo estis analizita per Gaskromatografio kaj totalo de 87 komponaĵoj estis identigitaj. Inter ili, 2-etil-4-metil-3-tiazolino kaj 2-izopropil-4-metil-3-tiazolino estis identigitaj kiel ĉeestantaj en la natura produkto je la unua fojo.

## Sintezo 
* Biologia reakcio: La cistino estas dumero de la cisteino. Cistinoj, kiuj estas dusulfidoj, reakcias kun cianida acido por estigi tiocianatojn. Tiocianatoj spertas cikligon per formado de la tiazolina derivaĵo.
700ra|eta|centre|Biologia sintezo de Tiazolinoj.

## Literaturo 
* Biochemistry of Sulfur Ryan J. Huxtable
* Advances in Carbohydrate Chemistry, Volume 22
* Food Chemistry, H.-D. Belitz, Werner Grosch, Peter Schieberle
* Scielo
* Organic Chemistry Portal
* The Chemistry of Heterocyclic Compounds, Thiazole and Its Derivatives, Jacques V. Metzger

## Kunrilataj kemiaĵoj 

Methylisothiazolinone.svg|**Metil-izo-tiazolinono**
2-Thiazolin-5-one.svg|**Tiazolinono**
Thiazolidinedione_functional_group.svg|**Tiazolidino-duketono**
2-Aminothiazole.svg|**Aminotiazolo**
Benzothiazole simple structure.png|**Benzotiazolo**
Benzotriazol BKChem.svg|**Benzotriazolo**
Yersiniabactin.svg|**Yersiniabaktino**
1,3,4-oxathiazolone.svg|**Okso-tiazolono**

## Vidu ankaŭ 
* Tiazolo
* Tiazolidino
* Oksazolo
* Tiofeno
* Tiomorfolino
* Azolo

## Referencoj 
Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Sulfuraj kombinaĵoj
Raddomo

eta|raddomo sur la insulo Grimsay.
eta|raddomo de Scatness.
[eta|raddomo en la [jarlo|jarla korto, Mainland, Ŝetlando (stato: 1999).]]
eta|konservata parto de las raddomo de la jarla korto.
**Raddomo** estas ronda ŝtonkonstruaĵo sur la Britaj insuloj, kies interna ejo estas ĉirkaŭata de radie situantaj niĉoj, kiuj aŭ estas enkonstruitaj en tre dikaj muroj aŭ per krommuro separita de la ekstera muro.

## Priskribo 
Raddomo estis konstruitaj en skota ferepoko. Male al la Broch-oj, kies antaŭantoj ĝi estas, oni kalkulis nur 62 ekzemplerojn en Caithness kaj Sutherland (Tigh na Fiarnain), sur la Hebridoj kaj Ŝetlando. Raddomoj estas konstruaĵoj kun diametro ĝis 10 m kaj alteco de ses metroj. La formo estas varia. La nombro de la niĉoj kaj la formoj de la enirejoj varias de konstruaĵo al konstruaĵoj. Raddomoj ekzistas en du diversaj ejoj: Maĥiro kaj Torfejo. Ĉar nur 5 el 31 raddomoj de la okcidentaj insuloj staras sur torfejo, arkeologoj argumentas, ke maĥiro estis la preferata konstruloko de la raddomoj.

La *raddomoj sur Ŝetlando* nome la *spokoj* konsistas nur el sekmasonaĵoj el relative malgrandaj ŝtonoj. Ĉe la *raddomoj de la atlantika tipo de la okcidentaj insuloj* (South Clettraval) la *spokoj* konsistas el radiaj *septoj*, kiuj konsistas el vertikale starantaj grandaj ŝtonoj. Escepto estas *Cnip raddomo*, Valtos, Lewis kaj Harris kaj la raddomoj de Ŝetlandoj.

La plej famaj kaj plej bone konservitaj raddomoj (kvar instalaĵoj) ekzistas ĉe la Jarlkorto sur la Mainland (Ŝetlando). Parto de la raddomoj estas rigardata de kelkaj aŭtoroj kiel piktaj kvankam ili estas malsamaj al la sendube piktaj *terdomoj*, kiel oni trovis ili en la jarlkorto (en formo de pikta *terdomo*) kaj ĉe la Broch de Gurness trovita domo.

Pri la daŭro de la uzado oni nenion scias, kiel *ŝtonrompejo* ili estis uzataj ĝis antaŭ kelkaj jaroj. La raddomoj de Allathasdal, sur Barra kaj Scalavat 1 sur South Uist estis konstruitaj kun keletaĝo.

La raddomoj similas al la skota Broch, kiu estis multe pli alta, al la Skara Brae sur la Orkadoj, al la nordiaj raddomoj de Eketorp aŭ Ismantorp sur Öland kaj al la anatolia *Demircihöyük*.

## Vidu ankaŭ 
* Coileagan an Udal

## Literaturo 
* Ian Armit: *The Archaeology of Skye and the Western Isles* 1996, ISBN 0-7486-0640-8
* Gordon Barclay: *Farmers, Temples and Tombs* (Birlinn 2005); ISBN 1-84158-380-4
* Euan W. Mackie: *The Roundhouses, Brochs and Wheelhouses of Atlantic Scotland C.700 BC-AD 500: Architecture and Material Culture: Orkney and Shetland Isles* 2002 ISBN 978-1-84171-459-2

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Valtos: brochs and wheelhouses
* Archaeological Research in Lewis
* Konstruktion auf der Basis von Armits Befunden für Cnip, Western Isles (Animated GIF)
* Vorläufer der Orkneybrochs 
* http://www.archaeologyhebrides.com/pages/wheelhouse

Kategorio:Arkeologiaj terminoj
Ernst Adolf Herrmann

**Ernst Adolf HERRMANN** (naskiĝinta la  en Tartu, mortinta la  en Marburg) estis germana historiisto.

## Vivo 
Herrmann studis historion en Tartu kaj filozofion kaj ekde 1834 en Berlino (ĉe Ranke) pli novan historion. En 1837 li doktoriĝis per tezo pri la Germana Kavalira Ordeno. Li revenis al Tartu sed forlasis la naskiĝurbon denove en 1839 por setli en Dresdeno. Ekde 1842 li prilaboris la kontinuigon de la verko de Strahl kun la titolo »Geschichte des russischen Staates« ene de la kolekto "Heeren-Ukertschen Sammlung". Ĝi enhavas en la volumoj 3-6 (Gotha 1846-1860) la historion de Rusio ĝis 1792.

Herrmann habilitiĝis en Jena en 1847 kaj iĝis en 1848 neorda profesoro. Inter 1849–51 li redaktis al gazeton »Weimarische Staatszeitung« kaj vokitis orda profesoro en 1857 al Marburg. Lia skribitaĵo »Die österreichisch-preußische Allianz vom 7. Febr. 1792 und die zweite Teilung Polens« (Gotha 1861) provokis viglajn disputojn kun H. von Sybel pri la vido de origo de eŭropaj koalicioj kontraŭ la revolucia Franclando. Tiajn disputojn daŭrigis Herrmann en »Forschungen zur deutschen Geschichte« kiel ankaŭ en la aldona volumo pri la rusia historio: »Diplomatische Korrespondenzen aus der Revolutionszeit« (Gotha 1866).

Li plie eldonis:: »Beiträge zur Geschichte des russischen Reichs« (Leipzig 1843, kie troviĝas i.a. la taglibro de Münnich); la pensoj surpaperigitaj de Vockerodts kaj Pleyer pri la Ruslando de Petro la Granda (Leipzig 1872); »Peter d. Gr. und der Zarewitsch Alexei« (Leipzig 1880) kaj la verkon »Sbornik« (Peterburgo, 1868–74/Diplomatiaj kontribuaĵoj al la rusia historio).

## Fonto 
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 9. Leipzig 1907, p. 234-235, kio legeblas tie ĉi interrete.

Kategorio:Germanaj historiistoj
Kategorio:Akademianoj
Alfambra (rivero)

La rivero **Alfambra** (el araba al-Ħamrā 'la ruĝa') estas rivero de Hispanio, nome alfluanto de la rivero Turia. Ĝi elfluas en la montaro de la *Moratilla*, en la montopinto de Peñarroya je ĉirkaŭ 2000 metroj de altitudo en la provinco Teruelo. Laŭ kurbenhava itinero, unue norden kaj poste suden, ĝiaj okazaj plialtiĝoj okazigas gravajn damaĝojn en las fruktoĝardenojn de la malgrandaj vilaĝoj tra kiuj ĝi fluas. La rivero fluas tra la vilaĝoj Galve, Orrios kaj Alfambra, el kiu ĝi havas nomon kaj estas ruĝecaj ties akvoj pro la enhavo de granda kvanto de argilo, kaj ankaŭ tra Peralejos, Cuevas Labradas, Tortajada kaj Teruelo kie ĝi kuniĝas al la rivero Turia, ĝis tie nomata ankaŭ Guadalaviar.

## Referencoj 
Kategorio:Geografio de Aragono
Kategorio:Riveroj en Hispanio
Kategorio:Riveroj en Aragono
Grianán Ailigh

**Grianán Ailigh** aŭ **Grianán de Aileach** estas la nomo de restaŭrita ŝtonfortreso en la graflando Dún na nGall en la nordokcidento de la Respubliko Irlando, ĉirkaŭ 10 km okcidente de la nordirlanda urbo Doire (Londondery). La *Grianán de Aileach* estis historia centro de kulturo kaj politiko en la tempo de la fruirlandaj regnantoj (800 a. K. ĝis 1.200 p.K.). La ringfortreso sur la burgo *Grianán* (Greenan) estis la sidejo de la reĝoj de Aileach. La reĝlando de Ulaidh kaj Airgíalla estis subreĝlandoj sub la regnado de Aileach.
eta|maldekstra|interna aspekto de * Grianán Ailigh *

Grianán de Aileach estas ringfortreso, kiu estis konstruita anstataŭ malnova montetfortreso.

La Grianán estis en la 5a jarcento loĝloko de Uí Néill kaj poste posedo de la klano de O’Donnells. Ĝis la 12a jarcento (ĉ. 1177) la reĝlando Aileach perdis grandan parton de la areoj al la Normanoj kaj la ŝtonfortreso perdis sian signifon. Sub Muirchertach Ua Briain (reĝo de Mhumhain) la fortreso estis detruita. La fortreso gardas la duoninsulon Inis Eoghain (Inishowen) al la nordo. Hodiaŭ oni povas viziti la ĉefajn remparojn, kiuj havas diametron de 23 m. Kelkaj aliaj portoj de la fortreso estis detruitaj, ili estis parte restaŭritaj dum la 19a jarcento (ĉ. 1870).

## Eksteraj ligiloj 
* informoj en la graflanda retejo (angle)
* priskribo (angle) kaj bildo

Kategorio:Arkeologio
Kategorio:Prahistorio
Kategorio:Fortikaĵoj
Kategorio:Mezepoko
Kategorio:Graflando Donegal
Raiatea

**Raiatea** estas, kune kun la insulo Tahaa, atolo en la Pacifika Oceano. La insulo apartenas kun ok aliaj insuloj al la Deventaj Insuloj de Franca Polinezio.

La insulo konsistas el estingiĝinta vulkano kaj per rifo ĉirkaŭita laguno.

En la jaro 2012 la insulo havis 12 245 loĝantojn. La plej grava loko estas Uturoa.

La unua indiĝeno konata en Eŭropo estis Omai.

## Fotaro 

Raiatea_2008.JPG
Raiatea_Motu.JPG
Marae Taura’a a tapu, Raiatea.JPG
Raiatea_2008ville.jpg
A view from the AR 72 airplane (Over Society Islands - French Polynesia).jpg
Tiare_Apetahi.jpg|Tiare Apetahi, endemia floro de la insulo
Marae, Raiatea 2.jpg
Uturoa31.jpg

## Vidu ankaŭ
* Raiatea kakariko
Metakrilonitrilo

**Metakrilonitrilo** estas kemia organika komponaĵo, nesaturita alifata nitrilo vaste uzata en la preparado de homopolimeroj, kunpolimeroj, elastomeroj kaj plastoj, kaj kiel kemia peranto en la preparado de acidoj, amidoj, aminoj kaj aliaj nitriloj.

Metakrilonitrilo ankaŭ uzatas kiel anstataŭanto de la akrilonitrilo en la manufakturo de akrilonitrilo-/butadieno-/stireno-simila polimero. Ĝi estas senkolora, bruligebla kaj toksa likvaĵo, kiu estas migdalodora. Kiam ekspoziciata al varmo, flamoj aŭ sparkaĵoj, ĝi estas eksplodema ellasante fumojn da nitriloj kaj nitrogenaj oksidoj.

## Sintezo 
* Metakrilonitrilo prepariĝas per senhidratigo de la **acetono-cianhidrino**:

## Literaturo 
* NIST Chemistry WebBook
* Chemical Book
* Toxnet
* Principles of Polymer Chemistry, A. Ravve
* Polymer Science Dictionary, M. Alger
* Biological Reactive Intermediates III: Mechanisms of Action in Animal Models ..., James J. Kocsis, David J. Jollow, Charlotte M. Witmer, Judd O. Nelson, Robert R. Snyder

## Vidu ankaŭ 
* Akrilata acido
* Metakrilata acido
* Akrilonitrilo
* Akroleino
* Akrilamido
* Krotonaldehido

## Referencoj 
Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Alkoholoj
Kategorio:Metilaj esteroj
Emil Herrmann (juristo)

**Emil HERRMANN** (naskiĝinta la  en Dresdeno, mortinta la  en Gotha) estis germana juristo.

## Vivo 
Herrmann habilitiĝis en 1834 en Lepsiko kaj iĝis en 1836 en Kiel eksterorda profesoro, en 1842 orda profesoro pri jurscienco. En 1847 li vokitis al Göttingen, en 1868 al Heidelberg. En 1872 oni elektis lin prezdanto de la evangelia supera eklezikonsilantaro en Berlino. En tiu ĉi funkcio li engaĝiĝis pri la faro de protestantisma eklezirenovigo kaj realigo de eklezikomunuma kaj sinoda priskriboj. Kontraŭ la batalemaj ortodoksuloj sameklezianaj, por kiuj liaj ideoj pri sinodoj estis tro liberala, li tamen ne sukcesis rezisti. En marto 1878 li demisiis.

## Verkoj (elekto) 
El liaj skribitaĵoj menciindas jenaj:
* »Johann Freiherr zu Schwarzenberg« (Leipzig 1841)
* »Über die Stellung der Religionsgemeinschaften im Staat« (Göttingen 1849)
* »Zur Beurteilung des Entwurfs der badischen Kirchenverfassung« (Göttingen 1861)
* »Über den Entwurf einer Kirchenordnung für die sächsische Landeskirche« (Berlin 1861)
* »Die notwendigen Grundlagen einer die konsistoriale und synodale Ordnung vereinigenden Kirchenverfassung« (Berlin 1862)
* »Das staatliche Veto bei Bischofswahlen nach dem Rechte der oberrheinischen Kirchenprovinz« (Heidelberg 1869)
Kune kun J. N. Falck, M. Tönsen kaj aliaj li eldonis: »Staats- und Erbrecht des Herzogtums Schleswig« (Hamburg 1846). Ene de »Corpus juris civilis« de la fratoj Kriegel li prilaboris la sekcion pri Codex Iustinianus.

## Fonto 
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 9. Leipzig 1907, p. 234-235, kio legeblas interrete tie ĉi.

Kategorio:Germanaj juristoj
Kategorio:Akademianoj
22415 Humeivey

'*22415 *Humeivey'''* estas tre malgranda, treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo *Spacewatch* elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *James Nairn Patterson Hume* (1923–2013) kaj * Donald Glenn Ivey'', edukistoj pri fiziko ĉe la Universitato de Toronto, plej konataj por sia filmo "Kadroj de Referenco", premiita en 1962.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  Asteroido (22415) Humeivey, de la Reĝa Astronomia Societo de Kanado 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Eŭskiberismo

**Eŭsk-iberismo** aŭ *vask-iberismo* estas hipotezo kiu defendas la familian rilaton inter la eŭska kaj la ibera lingvoj, tiele ke aŭ la eŭska estus la rezulto de evoluo de la ibera aŭ de evoluo de lingvo de la sama familio kiel la ibera.

## Historio de la teorio
Strabono en la 1-a jarcento a.K. (tio estas, kiam ankoraŭ oni parolis la iberan en Iberio) asertis ke la iberoj kaj la akvitanoj estis similaj fizike kaj ke ili parolis "similajn" lingvojn, kaj kvankam oni pridiskutis pri la preciza atingo de la aserto de Strabono, en la aktualo oni konsideras ke la akvitana estus antikva formo de eŭska.

Kategorio:Lingvaj hipotezoj
Kategorio:Eŭska lingvo
Kategorio:Akvitanio
Ciklopropila cianido

**Ciklopropila cianido** estas la plej eta karbonringa molekulo kun cianida grupo (-C≡N) ligita al la ringo. Ĝi estas ĉefe konata pro ĝia uzo en disvolvado de eksperimentoj kun mikroonda spektroskopio, rotacia spektroskopio kaj fotodissociiĝo.

En 1958, ciklopropila cianido estis unue esplorita pro ĝia rotacia spektro far la kemiistoj James P. Friend kaj B. P. Dailey. Aldona eksperimento kun la ciklopropila cianido estas la priskribado de la dupolara momento de la molekuloj per spektroskopiaj metodoj fare de Carvalho, en 1967.

## Sintezo 
* Ciklopropila cianido povas esti facile preparata per interagado de la **sodamido** kun **δ-klorobutironitrilo** en likva amoniako-etera solvaĵo:
400ra|eta|centre|Sintezo de Ciklopropila cianido ekde la **kloro-butironitrilo**.

## Reakcio 
Kiam varmigita al 660-760K kaj subpreme de 2-89torr, ciklopropila cianido iĝas cis kaj trans krotonitrilo kaj , kun iom da metakrilonitrilo. Ĉi-izomeriga reakcio okazas pro la duradikala mekanismo, rezultante en la formado de liberaj radikaloj kaj malfermado de la trikarbona ringo. La radikaloj tiam reakcias por estigi karbono-karbonan duoblajn ligilojn.
[300ra|eta|centre|Sintezo de [Krotononitrilo ekde la **ciklopropila cianido**.]]

## Literaturo 
* ACS Publications
* the NIST WebBook
* Chemical Book
* Alicyclic Chemistry, W. Parker
* Handbook of Phase Transfer Catalysis, Y. Sasson, Ronny Neumann

## Kunrilataj kemiaĵoj 

1-ethylcyclopropanole.svg|**Etila ciklopropanolo**
1-ethyl-1-methylcyclopropane.svg|**Metil-etil-ciklopropano**
1 1-cyclopropandiol.png|**Ciklopropanoduolo**
1-Metilsiklopropan.svg|**Metil-ciklopropano**
2,2-dimethylcyclopropan-1-ol.svg|**Dumetilciklopropanolo**
2,3-dimethylcyclopropan-1-one.svg|**Dumetil-ciklopropanono**

## Vidu ankaŭ 
* Propano
* Ciklopropano
* Ciklopropano-karboksilata acido
* Propanoata acido
* Propionaldehido
* Propanolo
* Propanoata acido

## Referencoj 
Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Cianidoj
Kategorio:Nitriloj
Erika Szegedi

**Erika Szegedi** [segedi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szegedi Erika** estis hungara aktoro, voĉoaktoro. Ŝia edzo estis Sándor Sára, ŝia filino estis Júlia Sára.

eta|Erika Szegedi ludas en muzikalo
Erika Szegedi http://www.imdb.com/name/nm0843883/ naskiĝis la  en Budapeŝto kaj mortis la 26-an de majo 2023.

## Biografio 
Erika Szegedi akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1964. Post siaj studoj ŝi aliĝis al trupo de Teatro de Kecskemét. Inter 1965 kaj 2013 ŝi apartenis al Gaja Teatro. Ŝi ricevis 6 premiojn inter 1972-2013. Ŝi naskis filinon en 1974.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare: La dresado de la megero - Katerino
* Friedrich Schiller:
** *Kabale und Liebe* - Lujza
** Maria Stuart - Hanna Kennedy
* Edmond Rostand: Cyrano de Bergerac - Roxan
* József Katona: *Bánk bán* - Gertrudis

## Elektitaj kinaj filmaj roloj 
* ‘‘Kertes házak utcája’‘ (1963)
* ‘‘Holnap lesz fácán’‘ (1974)
* ‘‘Napló szerelmeimnek’‘ (1987)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* ‘‘A százegyedik szenátor’‘ (1967)
* ‘‘Vivát, Benyovszky!’‘ (1975)
* ‘‘Széchenyi napjai’‘ (1985)
* ‘‘Apa győz’‘ (1997)

## Dubladaj roloj 
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Sophia Loren, Claudia Cardinale, Mylène Demongeot, Silvana Mangano, Sandra Milo kaj aliaj http://iszdb.hu/?szemely=9756

## Fontoj 
* http://port.hu/adatlap/szemely/szegedi-erika/person-6438
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Erevano (stacidomo)

**Erevano** () estas la centra fervoja stacidomo de Erevano, ĉefurbo de Armenio. Proksime estas la stacio Davido de Sasuno de la Metroo de Erevano.

## Historio 
En 1902 la unua fervoja linio estis konstruita al Erevano, konektanta ĝin kun Aleksandropolo (Gjumri) kaj Tiflis (Tbiliso). En 1908, dua linio konektis ĝin kun Julfa, Persio.

La stacidomo estis konstruita en 1956. La Muzeo de fervoja transporto de Armenio estis malfermita en la stacio la .

En 2010, Rusaj fervojoj rekonstruis la stacian komplekson. Dum la renovigadoj, oni restaŭris la internon de la stacio, enkondukante LCD-ekranojn kun informoj pri trajn-horaroj por pasaĝeroj. Krome, pro la signifa kresko de trafiko de pasaĝeroj, same kiel la bezono certigi komfortan medion por aĉeti biletojn, oni decidis dividi la spacon en ĉambrojn por longdistancaj kaj internaciaj trajnoj. La dezajno de la ĉambroj ne ĝenis la entutan arĥitekturan stilo; dekoracio estas farita el naturaj kaj artefaritaj materialoj identaj al la originalo. En la stacidomo estas hotelo kun ĉambroj por loĝado.

## Vojaĝoj 
* Erevano - Batumo (dumsomere)
* Erevano - Tbiliso (dumvintre)
* Erevano - Gjumri
* Erevano - Ararato
* Erevano - Mjasnikjan (Araks)
* Erevano - Erasĥ

## Bildgalerio 

Erivan_stantion.gif
SasuntsiDavid_y_estacion_de_tren_Yerevan.JPG
Platforms_of_Yerevan_Railway_Station_1.jpg
Սասունցի_Դավիթ24.JPG

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Erevano
* Metroo de Erevano
* UIC-Landokodoj
* Gjumri (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Fotoj de Stacidomo Erevano

## Tradukfonto 
Kategorio:Fervojaj stacioj en Armenio
Kategorio:Konstruaĵoj en Erevano
Kiraso

eta|Reproduktaĵo de romia kiraso.
**Kirasoj** estis la partoj de armaĵoj kiuj kovris bruston kaj dorson.

*Kiraso* devenas de la franca *cuirasse*, litere *ledaĵo*, kiu nur poste signifis ankaŭ metalajn ŝirmilojn. Laŭ Francisko Azorín **kiraso** estas *Metala, foje leda armaĵo ŝirmanta la bruston k. la dorson, ofte arte prilaborita. Armaĵo, protektilo de io.* Li indikas etimologion el la latina *coratia*, el *corium* (ledo).

Kirasisto, estis membro de peza kavalerio, ekipita per pafarmiloj kaj  kaj armilaro, de kies ĉefa parto, ambaŭflanka kiraso, derivigis la kirasistoj sian nomon.

## Bildaro 

Dosiero:Indianischer Panzer.jpg|Kiraso el lignaj platoj kaj bastonetoj de la tlingit-indianoj.
Dosiero:Dresden-Zwinger-Armoury-Armor.JPG|Plata supra armaĵo, kun kirasoj kaj aliaj partoj, en la muzeo *Zwinger* en Dresdeno

## Notoj 
Kategorio:Armiloj
Kategorio:Metalurgio
Petro la 4-a (Aragono)

**Pedro** aŭ **Petro la 4-a de Aragono**, nomita la *Ceremonioso* (ceremoniema) aŭ de la *Punyalet* ('de la ponardeto', pro ponardo kiun li kutimis kunporti), la 2-a de de Valencio kaj Ampurio, la 1-a de de Majorko kaj Sardinio kaj la 3-a de de Barcelono (Balaguer, 5-a de oktobro 1319 - Barcelono, 5-a de januaro 1387), reĝo de Aragono, Valencio kaj grafo de Barcelono (1336-1387); reĝo de Majorko (1344-1387), duko de Ateno (1380-1387) kaj Neopatrio (1377-1387) kaj grafo de Ampurio (1386-1387), filo de Alfonso *el Benigno*. Laŭ la pakto de Madrido de 1339, helpis al Alfonso la 11-a de Kastilio en la konkero de Algeciras (1344) kaj en la klopodo konkeri Ĝibraltaron (1349).

Li estis edukita inter aragonanoj, aspekto kongrua kun la plej ofta lingvo de sia epoko kiel infanto. Ĝis 1335 la plej parto de la dokumentoj de Petro la 4-a estas verkitaj en aragona. Inter 1326 kaj 1335 kvindek unu dokumentoj estas en la menciita lingvo kaj nur du en kataluna. Ankaŭ en la leteroj al sia patro Alfonso la 4-a li uzis la aragonan kiel kutima lingvo.

Li militis kontraŭ Petro la Kruela de Kastilio en la konata kiel "Milito de la du Petroj". Petro la 1-a volis rekuperi la teritoriojn de Murcio kiuj estis venintaj sub la Reĝlando de Valencio. La konflikto finis per la paco de Almazán en 1375 sen venkitoj nek venkintoj. La katastrofoj de tiu milito aldoniĝis al la nigra pesto kaj al aliaj naturaj katastrofoj kiaj la trosekeco aŭ la plagoj de akridoj.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* González Ollé, Fernando (2007). «Opciones y preferencias lingüísticas del rey Pedro IV de Aragón». Revista de Filología Española (RFE). LXXXVII (2): 293-322. ISSN 0210-9174. http://xn--revistadefilologiaespaola-uoc.revistas.csic.es/index.php/rfe/article/view/35/34 Alirita la 27a de Aprilo 2017.

Kategorio:Historio de Aragono
Kategorio:Gereĝoj de Hispanio
Milito de la du Petroj

Petro la 4-a de Aragono militis kontraŭ Petro la Kruela de Kastilio en la konata kiel **Milito de la du Petroj** aŭ pli precize **kastili-aragona milito de 1356-1369**. Dum tiom longa tempoperiodo ne estis konstanta milita interagado sed serio de konfliktoj alterne kun pacperiodoj, kiel estis kutime en tiu epoko.

Petro la 1-a volis rekuperi la teritoriojn de Murcio kiuj estis venintaj sub la Reĝlando de Valencio. Fakte la konflikto inter ambaŭ monarkoj enkadriĝas ene de aliaj pli ampleksaj konfliktaroj tiutempaj kiaj la Unua Kastilia Enlanda Milito (1351-1369) aŭ la Centjara milito (1337-1453).

La konflikto finis per la paco de Almazán en 1375 sen venkitoj nek venkintoj. La katastrofoj de tiu milito aldoniĝis al la nigra pesto kaj al aliaj naturaj katastrofoj kiaj la trosekeco aŭ la plagoj de akridoj.

## Bibliografio
*  Estow, Clara. Pedro the Cruel of Castile, 1350-1369. E. J. Brill, Leiden, 1995.

Kategorio:Historio de Kastilio
Kategorio:Murcio
Kategorio:Valencio
Kategorio:Historio de Aragono
Kategorio:Militoj de Hispanio