Figura arto

[eta | Ein Meerhafen ("Haveneto"), figura pejzaĝo de la aŭstra artisto [Johann Anton Eismann (1604–1698), kiu prezentas konstruaĵojn, homojn, ŝipojn kaj aliajn trajtojn, kiujn oni povas distingi individue; kontraste, la abstrakta pejzaĝo sube sugestas sian temon sen rekte reprezenti ĝin]]
[eta | Sen titolo de abstrakta ekspresionisma pejzaĝo de la usona artisto [Jay Meuser (1911-1963)]]
**Figura arto** aŭ **figurismo**, priskribas artaĵon (precipe pentrado kaj skulptarto), kiu klare devenas de realaj objektaj fontoj, kaj ankaŭ estas, laŭ difino, reprezenta. La termino ofte kontraŭas abstraktan arton:

Ekde la alveno de abstrakta arto la termino metafora estis uzita por raporti al iu ajn formo de moderna arto, kiu konservas fortajn referencojn al la reala mondo.

Pentrarto kaj skulptarto povas do esti dividitaj en la kategoriojn de figuraj, reprezentaj kaj abstraktaj, kvankam, strikte parolante, abstrakta arto estas derivita (aŭ abstrakta) de figuro aŭ alia natura fonto. Tamen, "abstrakta" foje estas uzata kiel sinonimo de ne-reprezenta arto kaj ne-objektiva arto, t.e arto kiu ne havas derivadon de figuroj aŭ objektoj.

Figura arto ne sinonimas kun figuro-pentraĵo (arto reprezentanta la homan figuron), kvankam homaj kaj bestaj figuroj estas oftaj temoj.

## Formalaj elementoj 
La formalaj elementoj, tiuj estetikaj efikoj kreitaj de desegno, de kiu fiksa arto dependas, inkluzivas linion, formon, koloron, lumon kaj mallumon, mason, volumenon, teksturon kaj perspektivon, kvankam oni devas atentigi, ke ĉi tiuj elementoj de dezajno ankaŭ povus ludi rolon en kreado de aliaj specoj de bildoj - ekzemple abstrakta, aŭ ne-reprezenta aŭ ne-objektiva dudimensia arto. La diferenco estas, ke en figuraj artoj ĉi tiuj elementoj estas deflankigitaj por krei impreson aŭ iluzion de formo kaj spaco, kaj kutime krei emfazon en la rakonto portretita.

## Evoluo 
[eta|left | [La dormanta Venuso]]
Figura arto mem estas bazita sur silenta kompreno de abstraktaj formoj: la figuro-skulptaĵo de greka antikveco ne estis naturalisma, ĉar ĝiaj formoj estis idealigitaj kaj geometriaj. Ernst Gombrich menciis la striktojn de ĉi tiu skema bildaro, la aliĝo al tio, kio jam estis konata, anstataŭ tio, kio estas vidata, kiel la "egipta metodo", aludo al la memor-bazita klareco de bildoj en egipta arto. Poste idealigo donis manieron al observado, kaj metafora arto kiu ekvilibrigis idealan geometrion kun pli granda realismo estis vidita en Klasika skulptaĵo de 480 a.K. La grekoj aludis al la dependeco de vida observado kiel mimezo. Ĝis la tempo de la impresionistoj, metafora arto karakterizis sin por provi akordigi ĉi tiujn kontraŭajn principojn.

Ekde la frua Renesanco, Manierismo kaj Baroko tra 18-a, 19-a kaj 20-a jarcenta pentrarto Figura arto senĉese plilarĝigis siajn parametrojn. Grava limŝtono en la evoluo de metafora arto estas la unua konata kuŝanta nudulino en la okcidenta pentraĵo ĉe *La dormanta Venuso* (1510) de Giorgione. Ĝi enkondukis la inan nudecon kiel subjekton kaj komencis longan linion de famaj pentraĵoj.

Nicolas Poussin (1594-1665), franca pentristo laŭ la klasika stilo kies laboro ĉefe enhavas klarecon, logikon kaj ordon, kaj favoras linion super koloro, servita kiel alternativo al la pli rakonta baroka stilo de la 17-a jarcento. Li estis grava inspiro por tiaj klasike orientitaj artistoj kiel Jacques-Louis David, Jean-Auguste-Dominique Ingres kaj Paul Cézanne. La kreskado de la novklasika arto de Jacques-Louis David finfine generis la realismajn reagojn de Gustave Courbet kaj Édouard Manet kondukantaj al la mult-facetaj figuraj artoj de la 20-a jarcento.

En novembro de 2018, sciencistoj raportis la malkovron de la plej malnova konata metafora arto, pli ol 40.000 (eble tiel maljuna kiel 52.000) jaroj de nekonata besto, en la kaverno de Lubang Jeriji Saléh sur la indonezia insulo Borneo.

## Urba pejzaĝo 

File:Durer-Castle-Innsbruck.jpg|Albrecht Dürer (1494) *Korto de la Kastelo Innsbruck*
File:Jan van der Heyden - The Church at Veere.jpg|Jan van der Heyden (1652) *La kirko en Veere*
File:Piazzetta and Bacino di San Marco - Giovanni Antonio Canal commonly known as Canaletto.jpg|Canaletto (c. 1737) *Vido de la placeto kaj la baseno de Sankta Marko en Venecio*

## Historia pentraĵo 

File:San Romano Battle (Paolo Uccello, London) 01.jpg|Paolo Uccello (1438–1440) *La batalo de Sankta Romano*
File:Jacques-Louis David - Oath of the Horatii - Google Art Project.jpg|Jacques-Louis David (1786) *Ĵuro de la horacioj*
File:John Everett Millais - Christ in the House of His Parents (`The Carpenter's Shop') - Google Art Project.jpg|John Everett Millais (1854–1860) *Kristo en la domo de siaj gepatroj*
File:Lourens Alma Tadema - De Egyptische weduwe..jpg|Lawrence Alma-Tadema (1872) *la egipta vidvino*

## Homaj formoj

File:Roman fresco with a Woman on a Balcony - Getty Villa Collection.jpg|Romia virino ĉe la balkono (9–14 p.K.), Getty Villa
File:Jacques-Louis David - Oath of the Horatii - Google Art Project.jpg|Jacques-Louis David (1786) *Ĵuro de la horacioj*
File:Kenyon Cox nude study2.jpg|Kenyon Cox (1896) Nuda studado
File:Raymond Duchamp-Villon, 1914, Femme assise, plaster, 65.5 cm (25.75 in), photograph by Duchamp-Villon.jpg|Raymond Duchamp-Villon (1914) *Femme assise*, gipso

## Kampara kaj mara pejzaĝoj

File:Pieter Bruegel the Elder- The Harvesters - Google Art Project.jpg|Pieter Bruegel la pliaĝa (1565) *La rikoltistoj*
File:The Fighting Temeraire, JMW Turner, National Gallery.jpg|J. M. W. Turner (1839) *The Fighting Temeraire*
File:Monet - Regen bei Eretat.jpg|Claude Monet (1886) *Pluvo en Eretat*

## Vivaĵoj 

File:Alexander Coosemans - Still Life with Lobster and Oysters.jpg|Alexander Coosemans (c. 1660) *Still Life with Lobster and Oysters*
File:Cezanne, Nature morte au compotier.jpg|Paul Cézanne (1879) *Nature morte au compotier*

## Prahomaj pentraĵoj

File:Lascaux painting.jpg|Malfrua Paleolitiko, artaĵo ĉirkaŭ 17,300 jarojn a.K. Lascaux, Francio
File:Bestias11.JPG|Neolitika  prahoma pentraĵo, ĉirkaŭ 7,000 jarojn aĝa. Kaverno de Bestoj, Egiptio

## Referencoj