open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Alfred Edward Goodey

**Alfred Edward GOODEY** (1878-1945) estis kolektanto de pentraĵoj, presaĵoj kaj fotoj, specife tiuj rilataj al urbo Derby, anglaj Midlands.

## Biografio 
La gepatroj de Alfred Edward Goodey estis William Henry Goodey kaj Rhoda Strutt kaj li naskiĝis en Derby en 1878. Li estis edukita hejme kaj en Whitworth School antaŭ ol viziti Derby School of Art. Li komencis kolekti oleo-pentraĵojn, akvarelojn, presaĵojn kaj fotojn en 1886, serĉante tiel foren kiel Amerikon por ĉio ajn rilata al Derby. Li eĉ komisiis artistojn por pentri samtempulajn vidojn de Derby, dezirante memori ĉion kio povus estis malkonstruita aŭ ŝanĝita. Li ankaŭ testamentis al la urbo pliajn artaĵojn kaj 13,000 pundojn uzotajn por konstrui aldonaĵon al la Muzeo. Li mortis en Derby en 1945 kaj la muzeo nun enhavas ne nur kolekton de Goodey sed la plej grandan kolekton de pentraĵoj faritaj de Joseph Wright of Derby. Kolekto de Goodey inkluzivis pentraĵojn de Alfred John Keene, membro de la familio Keene de Derby kiu inkludis lian patron kaj fotiston Richard Keene kiu publikigis la Derby Telegraph, kaj lian fraton William Caxton Keene. Tri el la pentraĵoj donitaj al Muzeo kaj artgalerio de Derby fare de Goodey estis faritaj de artisto Ernest Ellis Clark. Alia estis de C.T. Moore. Bildoj de lia kolekto estis publikigitaj de Urba Konsilio de Derby en la libro 'Goodey's Derby'.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Oficiala retejo de Muzeo kaj artgalerio de Derby

Kategorio:Britaj pentristoj
Kategorio:Muzeo kaj artgalerio de Derby
Saint-Clément

**Saint-Clément** estas la nomo de pluraj loknomoj:

##  
***Saint-Clément (Kebekio)** estas kanada municipo en Kebekio.

##  
***Saint-Clément (Aisne)** estas komunumo en la franca departemento Aisne.
***Saint-Clément (Allier)** estas komunumo en la franca departemento Allier.
***Saint-Clément (Ardèche)** estas komunumo en la franca departemento Ardèche.
***Saint-Clément (Cantal)** estas komunumo en la franca departemento Cantal.
***Saint-Clément (Corrèze)** estas komunumo en la franca departemento Corrèze.
***Saint-Clément (Gard)** estas komunumo en la franca departemento Gard.
***Saint-Clément (Meurthe-et-Moselle)** estas komunumo en la franca departemento Meurthe-et-Moselle.
** **Saint-Clément - Laronxe (stacidomo)** estas fervoja stacio en Saint-Clément (Meurthe-et-Moselle).
***Saint-Clément (Yonne)** estas komunumo en la franca departemento Yonne.

##  
***Saint-Clément (Ĵersejo)** estas paroĥo en la Ĵersejo (Britio).
Sens

**Sens** (franca prononco: sɑ̃s) estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. La loĝantoj estas nomataj *Senonais* (franca prononco: senonɛː).

Ĝi estas la dua plej grava urbo de la departemento; la plej grava estas Auxerre.

maldekstra|100ra|Blazono
__TOC__

## Geografio 
Sens etendiĝas sur 21,91&#160;km², kaj havis &#160;loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo (2018). La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

## Historio 
La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.

Okaze de la municipa baloto en 2020 venkis en la komunumo s-ino Marie-Louise Fort, kiu do fariĝis la loka urbestro por 6-jara mandato.

## Administrado 
Sens estas la ĉefurbo de tri kantonoj kaj de la arondismento de Sens, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

## Vidindaĵoj 
* Katedralo de Sens

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Yonne
* Kantono Sens-Nord-Est
* Sens (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Sens 


Kategorio:Komunumoj de Yonne
Kategorio:Subprefektejoj de Francio
IE-Munde

**IE-Munde** estas interreta gazeto en Okcidentalo.

Ĝi ekaperis en 2010. Unue estis planata, ke la gazeta eldoniĝu ĉiun trian monaton, sed intertempe ĝi maloftiĝis. 

IE-Munde enhavas artikolojn en Okcidentalo pri aktualaj temoj kiel sporto, politiko kaj literaturo. Ĉiu eldono havas 10 ĝis 14 paĝojn.

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo kiu enhavas ĉiujn eldonojn de IE Munde

Kategorio:Okcidentallingvaj gazetoj
Cornant

**Cornant** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 344&#160;loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

__TOC__
## Geografio 
Cornant etendiĝas sur 5.06&#160;km², kaj havis 344&#160;loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 65&#160;homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo. 

## Historio 
La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ino Béatrice Clouet, kiu do fariĝis la loka urbestro.

## Administrado 
Cornant apartenas al la kantono Sens-Ouest, kies ĉefurbo estas Sens. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Sens, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

## Vidu ankaŭ 
*Komunumoj de Yonne
*Kantono Sens-Ouest

Kategorio:Komunumoj de Yonne
Al-Majadin

**Al-Majadin** (arabe الميادين, latinliterigo laŭ DMG *al-Mayādīn*, foje ankaŭ latinlitere nomata nur *Mayadin*) estas urbo de Sirio. Ĝi situas en la oriento de la lando, en la gubernio Dair az-Zaŭr, borde de la rivero Eŭfrato. Laŭ takso el la jaro 2003, tiutempe en la urbo vivis 49 000 loĝantoj. 

La gubernia ĉefurbo Dair az-Zaŭr foras 45 kilometrojn, kaj kvar kilometrojn sude de la urbeto, sur monteto videblas la ruino de la fortikaĵo Kalaat ar-Rahba (*Qalaʿat ar-Rahba*) el la 12-a jarcento. La ĉirkaŭa pejzaĝo estas dezerta, kaj nur en akvumita aero laŭlonge de la rivero Eŭfrato eblas agrikulturo. Eĉ paŝtejoj por nomadaj beduenaj bestobredistoj apenaŭ ekzistas.

Kategorio:Urboj de Sirio
Károly Sasku

**SASKU Károly** (pro ŝa:ŝku) estis advokato, inĝeniero (sen diplomo), instruisto, politikisto, kunlaboranto de István Széchenyi naskita en Felsőbánya en 1806 kaj mortinta en Peŝto la 22-an de julio 1869.

## Biografio
Károly Sasku studis en Debrecen, Selmecbánya kaj Institutum Geometricum. Inter 1836 – 1846 li laboris ĉe la mezurado de Tisza. Inter 1842 – 44 li instruis en Máramarossziget. En 1846 li estis invitita fakulo, interpreto kaj tradukisto de la raportaĵo de P. Paleocapa pri reguligo de Tiszavalo. En 1848 li estis kunlaboranto de Széchenyi en la ministerio. Dum la hungara revolucio de 1848 li estis kapitano. De 1860 li estis korektisto de la Hungara Scienca Akademio. Li verkis matematikajn, kulturpolitikajn kaj pedagogiajn studojn. Li disvastigis la ideojn de Charles Fourier en Hungario. Lian nomon landskale konatigis la libro pri etiketo. Liajn manuskriptojn rilate al akvoaferoj konservas la Landa Arkivejo de Bp..
 
## Verkoj
**A tanítás alaptudománya* (Pest, 1837 – 38); 
**Törvények alaptudománya* (Pest, 1841); 
**Boldogságtudomány…* (Buda, 1842); 
**A kelet és nyugat népe…* (Pest, 1842); 
**Illendőségtan* (Pest, 1854).
 
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Dániel Sátor

**SÁTOR Dániel** (pro ŝa:tor), Saátor estis hungara inĝeniero pri akvokonstruado naskita en ? ĉirkaŭ 1765 kaj mortinta en ? post 1820.
## Biografio
Dániel Sátor finis en Instituto de Inĝeniero de Peŝto en 1790. En 1805 li jam estis la direktoro inĝeniero de reguligo de Bega, la konstruado de kanalsistemo de la rivero fariĝis laŭ liaj projektoj. En 1811 li estis ĉefinĝeniero de Sárvízszabályozó Társulat de departemento Bihar. Kiel rekono de siaj teknikaj laboroj li fariĝis supera juĝisto de pluraj departementoj.
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Sator, D.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Zeughaus de Berlino

, en 2009]]

La **Zeughaus** [prononco *COJKhaŭs*] estas la plej malnova konservita konstruaĵo rande de la bulvardo Unter den Linden en Berlino. Temas pri reprezenta arsenalo (tiuepoke germanlingve nomata "Zeughaus") de la reĝlando Prusio. Laŭ arkitektura stilo la konstruaĵo estas baroka, kaj konstruiĝis inter la jaroj 1688 kaj formale 1706: Tiujare ĉe la ĉefa portalo fiksiĝis brusta portreto de la prusa reĝo Frederiko la 1-a kaj la prusia registaro deklaris la arsenalon finita. Vere tre mankis financon por fini la konstruadon, kaj nur en 1729 la konstruaj laboroj estis definitive finitaj. Nuntempe la konstruaĵo estas la ejo de la Germana Historia Muzeo, germanlingve nomata  Deutsches Historisches Museum.

## Eksteraj ligiloj 
* informoj de la Germana Historia Muzeo pri la historio kaj arkitekturo de la konstruaĵo (germanlingve)

Kategorio:Konstruaĵoj en Berlino
Nov-Anglia Lernejo de Juro

''''''''* (NESL), esperante *Nov-Anglia Lernejo de Juro'', estas privata jura altlernejo en Bostono, Massachusetts, Usono. Estis fondita en 1908 kiel jura altlernejo por virinoj.

Kategorio:Universitatoj en Usono
Kategorio:Lernejoj en Bostono
Silvaplana

**Silvaplana** (en Esperanto ankaŭ **Silvaplano**, en la romanĉa lingvo **Silvaplauna**) estas komunumo de la komunumaro Supra Engadino kaj la distrikto Malojo en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 1002 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Silvaplana situas en Supra Engadino ĉe la bordo de la Lago de Silvaplano, el kiu okcidente de la vilaĝo elfluas la rivero Eno. Norde de la lago troviĝas la ĉefvilaĝo Silvaplana kaj sude de la lago konektita per ponto kun la ĉefvilaĝo la vilaĝo Surlej. La vilaĝo Champfèr ĉe la orienta fino de la lago estas politike dividita inter Silvaplana, al kiu apartenas la parto okcidente de la rojo *Ova da Suvretta*, kaj Sankta Maŭrico, al kiu apartenas ties orienta parto.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Silvaplana limas en nordo al eksklavo de la komunumo Bever GR en Supra Valo Bever, en oriento al Sankta Maŭrico, en sudoriento al eksklavo de Samedan, en sudokcidento al Sils im Engadin/Segl, kaj en nordokcidento al Bivio.

## Trafiko 
En Silvaplana kuniĝas la kantona ĉefvojo n-ro 27 tra Engadino kun la kantona ĉefvojo n-ro 3 de Koiro tra Albulopasejo kaj Silvaplana al Malojopasejo kaj Chiavenna en Italio. Per poŝtaŭtolinioj al Chiavenna, Sankta Maŭrico, Samedan, Thusis kaj Koiro, la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Lingvoj 
Ĝis en la 19-a jarcento la ĉefa lingvo en Silvaplana estis la romanĉa. Ek de tiam almigris germanlingvanoj kaj samtempe romanĉlingvanoj forlasis la lokon. En 1880 73,3% de la loĝantaro parolis la romanĉan. 100 jarojn poste dum la popolnombrado de 1980 26,20% indikis kiel ĉeflingvo la romanĉan, dum jam 43,80% estis germanlingvanoj kaj 17,47% parolis la italan. Dum la popolnombrado de 2000 la romanĉa lingvo kun nur ankoraŭ 10,62% troviĝis nur ankoraŭ sur la tria loko, dum 65,94% estis germanlingvanoj kaj 15,88%
itallingvanoj.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de la preĝejo Sankta Maria en Silvaplana datiĝas el la jaro 1356. Dum mezepoko la ĉefa setlejo de Silvaplana estis Surlej. La vilaĝo Surlej tamen komplete detruiĝis per ŝlimlavangoj en la jaroj 1772 kaj 1793 kaj granda parto de la loĝantaro fuĝis al la hodiaŭa ĉefvilĝo Silvaplana. Silvaplan formis parton de la tribunalkomunumo Sur Funtauna Merla. Post la administracia reformo de la jaro 1851 estis kreita la hodiaŭa komunumo en la komunumaro Supra Engadino de la distrikto Malojo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Silvaplana
Verizon Communications

[eta|dekstra|150ra|Emblemo de [operaciumo de Verizon, Verizon FiOS.]]

**Verizon Communications, Inc.** (prononcu "veRAJzen") estas mondskala telekomunika firmao. Ĝia ĉefsidejo estas en Novjorko, Usono. Ĝi kreiĝis en 1983 rezulte de la jure devigita disiĝo de la iama usona telefonkompanio Bell (la regiona sekcio nomiĝis Bell Atlantic, kun ĉefsidejo en Filadelfio). En Usono ĝi estas konata peranto de poŝtelefonaj kaj televidaj servoj. Ĝia nomo estas  kunfandaĵo de "Veritas" (latine: Vereco) kaj "Horizon" (angle: Horizonto).

Kategorio:Telekomunikado
Kategorio:Usonaj firmaoj
3069 Heyrovský

'*3069 *Heyrovský''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉeĥa astronomino Zdeňka Vávrová elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la ĉeĥan fizika kemiiston Jaroslav Heyrovský (1890–1967).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Zdeňka Vávrová
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
Abu Kamal

**Abu Kamal** (arabeأالبوكمال‎ aŭ أبو كمال, latinliterigo laŭ DMG *Abū Kamāl*, foje ankaŭ latinliterigata *Al-Bukamal*) estas urbo de Sirio. Ĝi situas en la oriento de la lando, en la gubernio Dair az-Zaŭr, borde de la rivero Eŭfrato. Laŭ takso el la jaro 2003, tiam en la urbo vivis 52 000 loĝantoj. 

La plej proksima limpasejo al Irako foras nur sep kilometrojn, kaj la ruinoj de la antikva urbo *Mari* naŭ kilometrojn. La ĉirkaŭa pejzaĝo estas dezerta, kaj nur en akvumita aero laŭlonge de la rivero Eŭfrato eblas agrikulturo. Eĉ paŝtejoj por nomadaj beduenaj bestobredistoj apenaŭ ekzistas.

 ĉe Abu-Kamal]]

Kategorio:Urboj de Sirio
James Moody (saksofonisto)

**James MOODY** (* 26-an de marto 1925 en Savannah, Georgio; † 9-an de decembro 2010 en San-Diego, Kalifornio) estis usona ĵazmuzikisto (tenor- kaj foje aldosaksofono, fluto, kantado), komponisto kaj bandestro. Li estis unu el la unuaj tenorsaksofonistoj, kiuj ludis bibopon, kaj validis kiel grava „institucio en ĵazo“ (Scott Yanow).

## Selektaj diskoj 
* 1951: *Sax Talk* (Disques Vogue)
* 1954: *Moody’s Sound For Blues* (OJC)
* 1954: *Hi-Fi Party* (OJC)
* 1955: *Wail, Moody, Wail* (OJC)
* 1970: *The Teachers* (Perception)
* 1971: *Heritage Hum* (Perception)
* 1986: *Something Special* (Novus)
* 1987: *Moving Forward* (Novus)
* 1989: *Sweet Ans Lovely* (Novus)
* 1990: *Honey* (Novus)

## Literaturo 
* Carlo Bohländer: *Reclams Jazzführer*
* Ian Carr *Jazz Rough Guide*. Stutgarto 1999
* Richard Cook, Brian Morton: *The Penguin Guide To Jazz on CD*. Londono 1994 (2-a eldono) kaj 2002 (6-a eldono)
* Wolf Kampmann, *Reclams Jazz-Lexikon*. Stutgarto 2003

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de James Moody
* Nekrologo The New York Times

Kategorio:Usonaj ĵazflutistoj
Kategorio:Usonaj ĵazsaksofonistoj
Kategorio:Usonaj ĵazkomponistoj
Kategorio:Artistoj Bahaaj
Champfèr

**Champfèr** estas vilaĝo en Supra Engadino. Politike la vilaĝo estas dividita inter la komunumoj Silvaplana kaj Sankta Maŭrico.

## Geografio 
Champfèr situas oriente de la Lago de Silvaplana ĉe la norda bordo de la rivero Eno. La norda parto de la Lago de Silvaplana cetere nomiĝas *Lago de Champfèr*. La vilaĝon dividas la rojo *Ova da Suvretta*. La parto okcidente de la rojo politike apartenas al la komunumo Silvaplana, dum la teritorio okcidente de la rivereto estas parto de Sankta Maŭrico.

## Trafiko 
Sude de la vilaĝo Champfèr pasas la kantona ĉefvojo n-ro 27, kiu en Silvaplana unuiĝas kun la kantona ĉefvojo n-ro 3. La vilaĝo estas konektita al la publika transportreto per poŝtaŭtolinio de Sankta Maŭrico al Chiavenna en Italio. Tra la vilaĝo mem pasas flanka vojo de Silvaplana al Sankta Maŭrico.

## Lingvoj 
La plej granda parto de la loĝantaro estas dulingva parolante la romanĉan kaj la germanan.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Champfèr datiĝas el la jaro 1139 kiel *Campofare*. Champfèr dividas sian historion kun la tuta Supra Engadino. La reformita preĝejo Sankt Rocchus estis konstruita en la jaro 1521. Ĝi restis filio de la paroĥo Silvaplana. Sub la nova administracia ordo de 1851 la vilaĝo estis dividita inter Silvaplana kaj Sankta Maŭrico. En publika baloto de la jaro 1883 kun nur unu plia nea voĉo la popolo kontraŭstaris kreon de memstara komunumo Champfèr.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la vilaĝo Champfèr

## Bildoj 

Dosiero:Champfèr Ova da Suvretta.jpg|La rojo Ova da Suvretta, kiu dividas la vilaĝon inter la du komunumo Silvaplana kaj Sankta Maŭrico
Dosiero:Champfèr reformierte Kirche 1.jpg|Reformita preĝejo de Champfèr
Dosiero:Champfer - Fenster, Hausdetail.jpg|Detalo de domo en la vilaĝo
Dosiero:Champfer - Erker eines Restaurants.jpg|Orielo en la vilaĝocentro
Dosiero:Champfer - Bündner Gasse.jpg|Strateto en la vilaĝocentro

Kategorio:Supra Engadino (komunumaro)
Kategorio:Malojo (distrikto)
Pierre Michelot

**Pierre MICHELOT** (* 3-an de marto 1928 en Saint-Denis, departemento Seine-Saint-Denis; † 3-an de julio 2005 en Parizo) estis franca ĵazmuzikisto.

La basisto, kiun oni povas vidi en la filmo *Round midnight*, muzikante kune kun Dexter Gordon kaj ĉeflanke de Herbie Hancock, John McLaughlin, Bobby Hutcherson, Wayne Shorter kaj Billy Higgins, estas unu el la prauloj de la eŭropa bas-liberiĝo. Bud Powell aŭ Miles Davis utiligis la kompreniĝan kaj tamen esprimplenan ludon de Michelot.

Rex Stewart kaj Coleman Hawkins, Chet Baker, Stéphane Grappelli, Don Byas, Thelonious Monk, Lester Young, Dexter Gordon, Zoot Sims, Dizzy Gillespie, Django Reinhardt, Jacques Loussier, Tchan Tchou Vidal kaj Baden Powell muzikis dum siaj restadoj kaj vojaĝoj en Eŭropo kun Michelot. Kun Reinhardt li kunlaboris je la registrad-kunsido Blue Star Session marton de 1953, la antaŭlasta registrado antaŭ ties morto. Krome Michelot kunlaboris ĉe la filmmuziko de Miles Davis por ''Ascenseur pour l'échafaud*, la sontrako pri la unua filmo de Louis Malle *Lifto al eŝafodo*.

Michelot nur malmultan surdiskigis propranome: *Round about a Bass* estis unu el liaj malmultaj albumoj.

En 1963 li ricevis la Premion Django Reinhardt.

## Diskoj 
* Swing SW-344 (kun Kenny Clarke) (1950)
* Django Reinhardt: *Pêche à la Mouche: The Great Blue Star Sessions 1947/1953* (Blue Star/Verve, 1953)
* Polydor 20853 (1958)
* *Round about a bass* (Mercury 125500)
* *Bass and bosses'' (kun Toots Thielemans) (1989)

Kategorio:Francaj ĵazaj basinstrumentistoj
Kategorio:Francaj ĵazkomponistoj
Kategorio:Francaj aranĝistoj
Delbert McClinton

**Delbert McCLINTON** (n. la 7-an de novembro 1940 en Lubbock (Teksaso)) estas kantisto-kantverkisto kaj harmonika virtuozo. Li muzikumis publike ekde 1962 kaj kiel grupa gvidanto ekde 1972, li registris kelkajn popularajn albumojn. Lia plej populara kanto estis "Tell Me About It" (Diru al mi), dueto de 1992 kun Tanya Tucker kiu atingis #4 je la populara listo. Li ankaŭ havis kvar albumojn kiu atingis al #1 en la Usona Bluso-listo, Li gajnis la 1991 "Premio Grammy" (usona Muzika premio) por lia dueto kun Bonnie Raitt, "Good Man, Good Woman" (Bona Viro, Bona Virino). En 2006 McClinton gajnis la "Grammy" por lia albumo "The Cost of Living" (La Vivkosto) en La nuntempa blusa albuma kategorio.

YouTube enhavas multajn prezentojn de Delbert McClinton.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* 11:byk9kect7q7vT

Kategorio:Irlandaj usonanoj
Kategorio:Usonaj blusaj muzikistoj
Kategorio:Usonaj gitaristoj
Kategorio:Usonaj buŝharmonikistoj
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Kandrat Krapiva

**Kandrat Krapiva** (beloruse - *Кандрат Крапіва*), vera nomo estas Kandrat Atraĥoviĉ (Кандрат Атраховіч) (5-an de marto 1896 - 7-an de januaro 1991) estis belorusa verkisto, poeto, dramaturgo, literatursciencisto, lingvisto.

## Biografio 
Naskiĝis en kamparula familio, studis en paroĥa lernejo, poste en en popola lernejo en Uzda, 4-jara lernejo en Staŭbci, en sama lernejo en Kojdanava (nuntempe Dzjarĵinsk, post fino de lernado plenumis ekstere ekzamenon je popola instruisto. Aŭtune 1914 komencis labori kiel instruisto en vilaĝo apud Minsk. Post jaro de laboro, li estis mobilizita en armeo, partoprenis en Unua mondmilito. Kiel instruisto estis malmobilizita en februaro de 1918, kaj laboris en sia profesio. Dum 1920 - 1923 - komandanto en Ruĝa armeo. De 1924 denove laboris kiel instruisto.

En la jaro alveturis en Minsko. Membriĝis en Literatura unio "Junularo" (ĝis 1926), poste en Literatura unio "Altaĵo". Finis literaturlingvista fako de pedagogia fakultato de Belorusa Ŝtata Universitato. Partoprenis en milito kontraŭ Polio (1939), en milito kontraŭ Finnlando (1939-1940). Dum Dua mondmilito li laboris kiel korespondanto. Ĉefo de sekcio de lingvistikofako de lingvo kaj literaturo de Sciencakademio de Belorusa SSR (1947-1952), direktoro de Instituto de lingvistiko de Sciencakademio de Belorusa SSR (1947-1952). En la jaro 1946 kiel membro de delegacio de Belorusa SSR partoprenis en laboro de sesio de Ĝenerala asembleo de UNO. Dum 1956 - marto 1982, vicprezidanto de Sciencakademio de Belorusa SSR, de marto de 1982 - ĉefa scienca kunlaboranto en Instituto de filologio de Sciencakademio de Belorusa SSR. Doktoro de filologio, akademiano de sciencakademio de Belorusa SSR. Multfoje estis elektita kiel deputito (1947-1990), ĉefo de Plejalta soveto de Belorusa SSR. Membro de Verkista Unio de Belorusa SSR (de 1934).

## Kreado 
Komencis verki en la jaro 1922. Verkis felietonojn, fablojn, teatraĵojn (ĉefe satiraj), rakontojn, romanon. Sian lastan verkon li verkis en 1982 jaro en 86-jara aĝo. Apartaj frazoj de liaj verkoj fariĝis proverboj en belorusa lingvo.

## Scienca laboro 
Aŭtoro de literatursciencaj kaj kritikaj artikoloj, lingvistikaj laboroj, unu el sciencaj redaktoroj (kune kun Jakub Kolas kaj Pjatro Hlebka de "Rusa-belorusa vortaro" (1953), scienca redaktoro de "Belorusa-rusa vortaro" (1962, 2-a eldono, prilaborita kaj suplementita 1988-1989), "Rusa-belorusa vortaro" (eldono 2-a, prilaborita kaj suplementita, 1982), "Interpreta vortaro de belorusa lingvo" en 5 volumoj (1977-1984).

Tradukis en belorusan lingvon verkojn de Marx, Engels, Fonvizin, Puŝkin, Gogol, Ĉeĥov, Majakovskij kaj aliaj aŭtoroj.

Kategorio:Belorusaj verkistoj
Kategorio:Belorusaj poetoj
Kategorio:Belorusaj dramistoj
Kategorio:Herooj de Socialisma Laboro
Uwe-Joachim Moritz

[eta|la eksprezidantoj de [GEJ Uwe-Joachim Moritz (dekstre) kaj Michael Zeilinger fine de 2006 en la jubilea 50-a Internacia Seminario]]
**Uwe-Joachim MORITZ** (naskiĝis la 27-an de novembro 1939 – mortis la 13-an de marto 2024) estis germana esperantisto, eksinstruisto kaj lingvo-aktivisto. De 1961 ĝis 1964 kaj de 1965 ĝis 1969 li estis prezidanto de Germana Esperanto-Junularo, ekde la jaro 1972 la unua redaktoro de la revuo Etnismo, kaj de ties fondiĝo en 1978 ĝis la jaro 1998 prezidanto de la fakasocio Internacia Komitato por Etnaj Liberecoj.

Jam dum la tempo, kiam li estis prezidanto de GEJ, li pro tiu ofico estis ankaŭ estrarano de Germana Esperanto-Asocio (GEA), kaj poste li multajn jarojn plu membris en la GEA-estraro.

## Vivo 
En la 12-a gimnazia klaso, Uwe-Joachim Moritz fine de 1957 kaj komence de 1958 kun Richard Reuchlin estis organizanto de la unua Internacia Seminario de GEJ. Post abiturienta ekzameno en 1959 en la gimnazio *Herbart* de Oldenburg en norda Germanio, li dum jaro plenumis la devan armeservon. Sekve li inter 1960 ĝis 1965 studis pedagogion en la universitato de Münster (Vestfalio), kaj tuj studokomence la 3-an de novembro 1960 kune kun Willi Brandenburg, Joachim Schrapp kaj kelkaj aliaj fondis la "Studentan Esperanto-Klubon en la universitato de Münster".

Inter la jaroj 1966 kaj 1968 li instruiste staĝis en gimnazioj de Ahaus kaj Münster, unu jaron laboris kiel instruisto en la gimnazio de Düren kaj inter la jaroj 1969 kaj 2004 estis instruisto pri la fakoj historio, la hispana, la franca kaj pri Esperanto en la urba gimnazio de Eschweiler en la germana federacia lando Nordrejn-Vestfalio.

Post emeritiĝo, li en 2005 retranslokiĝis al norda Germanio kaj tie vivis en Hatten-Sandhatten proksime de Oldenburg ĝis lia morto. Krom pri Esperanto, li engaĝiĝas pri pli da kultura subteno por multaj malpligrandaj eŭropaj lingvoj, inter ili aparte pri la kataluna, la eŭska kaj la platgermana. Publikaĵojn li amplekse verkis ne nur en Esperanto, sed ankaŭ en la platgermana kaj la norma germana.

Li mortis meze de marto 2024.

## Eksteraj ligiloj 
* 3-minuta intervjuo de Uwe-Joachim Moritz fare de Zlatko Tišljar, en la Esperanto-Kulturfestivalo okazinta en 1997 en Aalen ()

* filmo (jen parto 2/14, 14-minuta) pri televida publika diskuto "Snack op Platt" (interparolo platgermana), eldono 5 el Kirchhatten, kun platgermana intervjuo de Uwe-Joachim Moritz
* retejo de la Internacia Komitato por Etnaj Liberecoj (plurlingve)

Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Germanaj instruistoj
Kategorio:Estraranoj de UEA
Kategorio:Prezidantoj de GEJ
Collemiers

**Collemiers** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 568&#160;loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

__TOC__
## Geografio 
Collemiers etendiĝas sur 10.7&#160;km², kaj havis 568&#160;loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 49&#160;homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo. 

## Historio 
La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ino Simone Mangeon, kiu do fariĝis la loka urbestro.

## Administrado 
Collemiers apartenas al la kantono Sens-Ouest, kies ĉefurbo estas Sens. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Sens, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

## Vidu ankaŭ 
*Komunumoj de Yonne
*Kantono Sens-Ouest

Kategorio:Komunumoj de Yonne
Persa Konstitucia Revolucio

eta|La reĝa proklamado anoncante la Parlamentan monarkion
La **Persa Konstitucia Revolucio** aŭ **Irana Konstitucia Revolucio** (perse: مشروطيت, latina transliterumado: *Maŝrutijjat*) okazis inter 1905 kaj 1911. La revolucio kondukis al la establado de parlamento en Persio (Irano).

La Persa Konstitucia Revolucio estis la unua tiaspeca okazaĵo en Azio. La Revolucio malfermiĝis laŭ la maniero por kataklisma ŝanĝo en Irano, anoncante la modernan epokon. Ĝi vidis periodon de senprecedenca debato en burĝona gazetaro. La revolucio kreis novajn eblecojn kaj malfermis ŝajne senfinajn eblecojn por la estonteco de Irano. Multaj malsamaj grupoj batalis por formi la itineron de la Revolucio, kaj ĉiuj sektoroj de la socio estis finfine laŭ iu maniero ŝanĝita de ĝi. La malnova ordo, kiun *Nasser-al-Din Ŝaho Kaĝaro* luktis por subteni ĝin por longe, finfine mortis, estis anstataŭita de novaj institucioj, novaj formoj de esprimo, kaj nova socia kaj politika ordo.

La sistemo de konstitucia monarkio kreita per la dekreto de *Mozafar-al-Din Ŝaho* kiu estis establita en Irano kiel rezulto de la Revolucio finfine venis en la fino en 1925 kun la dissolvo de la Kaĝar-dinastio kaj la entroniĝo de de Reza Ŝaho Pahlavi.

Rirmarkindas ke la movado, aliflanke, ne finiĝis kun la Revolucio kaj estis sekvita de la Irana Soveta Respubliko.

Kategorio:Revolucioj en la 20-a jarcento
Kategorio:Persa imperio
Kategorio:Historio de Irano
Kategorio:1905 en Irano
Kategorio:1911 en Irano
Kolfingoj

[eta|dekstra|250px|[Runŝtono el Uplando, kies teksto komenciĝas per "Kylfing" kiel propra nomo]]
La **Kolfingoj** estis grupo de homoj en norda kaj orienta Eŭropo. Ili floris dum la mezepoko (ĉ. 9-a ĝis 12-a jarcentoj). Kvankam ŝajnas ke ilia centro estis en Nordio, ili rolas ankaŭ en la kronikoj de Prarusio, Hungario, kaj Bizancio.

Diverslingve oni nomis ilin *Kylfingar* (Norene); *Kylfingid* (estone); *Kölpények* (hungare); *Колбяги* (ruse); *кълбягъ* (malnovorientslave); *Κουλπίγγοι* (kulpingoj) (bizancgreke); *al-Kilabiyya* (arabe, latinlitere)...

Fakuloj ne atingis ĝeneralan konsenton pri tio, ĉu la kolfingoj estis etna grupo, ĉu profesia grupo, ĉu soldata kunularo (eventuale de sagpafistoj), ĉu asocio de negocistoj, ĉu societo ia...

Kategorio:Vikingoj
Kategorio:Kieva Regno
Kategorio:Novgoroda Respubliko
Kategorio:Historio de Norvegio
Kategorio:Historio de Karelio
Armena-tataraj masakroj

eta|300px|Kozakaj patroloj gardante la Bakuan naftokampon
La **Armena-tataraj masakroj** (ankaŭ konata kiel "Armena-tatara milito" kaj pli ĵuse la "Armena-azera milito") temas pri la sangoplena konfrontiĝo inter la etnaj grupoj kristanaj armenoj kaj islamaj azeroj (en tiu tempo komune konataj kiel "tataroj") en tuta Kaŭkazio, en 1905-1907.

La masakro ekiĝis dum la rusa revolucio de 1905, kaj centoj da homoj pereis. La konfrontoj plej akraj okazis en februaro 1905 en Bakuo, en majo en Naĥiĉevano, en aŭgusto en Ŝuŝa kaj en novembro en Elizavetopolo, damaĝante la urbojn kaj naftokampojn de Bakuo. Ia violento, sed malpli grava ankaŭ krevis en Tbiliso.

Laŭ la esploristo Firuz Kazemzadeh , "neeblas kulpigi je la masakroj nur unu flankon. Verŝajne en kelkaj kazoj (Bakuo, Elizavetpolo) la azeroj unue ekpafis, en aliaj (Ŝuŝa, Tbiliso) estis la armenoj". La konfrontiĝoj ne limiĝis al la urboj, kaj, laŭ Swietochowswki, citante armenajn fontojn: 128 azeraj vilaĝoj kaj 158 armenaj estis detruitaj aŭ disrabitaj, dum la kalkuloj pri la mortigado varias amplekse, ekde 3000 al 10.000, kie azeroj pli suferis la vivperdon.

Kategorio:Kontraŭarmenaj pogromoj
Kategorio:Kontraŭazeraj pogromoj
Kategorio:Historio de Armenio
Kategorio:Historio de Azerbajĝano
Kategorio:Historio de Kartvelio
Kategorio:Rusia Imperio
Kategorio:1905
Kategorio:1906
EnviroMission

**EnviroMission** estas aŭstralio-bazata kompanio, kiu okupiĝas pri konstruado de sunturoj. Ĝi proponis ekde 2001 konstruon de 1000-metrojn alta energio-produkta suntura centralo (**Solar Tower Buronga**) en la okcidenta parto de Aŭstralio (New South Wales) ĉe loko 25&nbsp;km nordoriente de Mildura (Victoria). La kompanio volis konstrui sunturon ankaŭ en Teksaso, sed ambaŭ projekto restis en la planada stato.

EnviroMission planas nuntempe konstrui du 200 MW-ajn sunturojn en la Arizona dezerto. Ĝi ricevis en 2010 permeson - fare de Southern California Public Power Authority - por vendi la produktotan elektron.

Kategorio:Aŭstraliaj firmaoj
Kategorio:Energio en Aŭstralio
Kategorio:Sunenergio
Stale

**Stale** estas vilaĝo en la administra distrikto de Gmina Grębów, ene de la distriktego Tarnobrzeg, Subkarpatia Vojevodio, en sud-orienta  Pollando. Ĝi situas ĉirkaŭ 9 km okcidente de Grębów, ĉirkaŭ 6 km oriente de Tarnobrzeg, kaj 62 km norde de regiona centra urbo Rzeszów.

Kategorio:Vilaĝoj de Pollando
Kategorio:Ĉekarpata provinco
3070 Aitken

'*3070 *Aitken''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la Indianaa Programo pri la Asteroidoj elde la Observatorio Goethe Link, apud Broklino (Indianao) en Usono.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona astronomo Robert Grant Aitken (1864–1951).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Indiana Asteroid Program
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1949
Ahmed Hassan al-Bakr

**Ahmed Hassan al-BAKR** (أحمد حسن البكر ; naskiĝis la 1-an de julio 1914, en Tikrit, mortis la 4-an de oktobro 1982, en Bagdado) estis iraka prezidento.

## Vivo 
Li estis militisto kaj ano de la partio Baazo. En 1958, li helpis Abd al-Karim Kasim faligi la monarkion. Li iĝis prezidento en 1968 danke al puĉo.

Kategorio:Prezidantoj de Irako
Kategorio:Ĉefministroj de Irako
Kategorio:Vicprezidantoj de Irako
Ursula Felhölter

**Ursula Maria FELHÖLTER** (naskiĝis en 1955; mortis la ) estis germana instruistino kaj denaska esperantistino, filino de esperantista patro en Osnabrück. Post kiam ŝi plurajn jarojn gvidis la komisionon pri renkontiĝoj de Germana Esperanto-Junularo (GEJ), de 1982 ĝis 1984 ŝi estis la prezidantino de tiu asocio, kaj en 1985 gvide kunorganizis la 41-an Internacian Junularan Kongreson de TEJO en Germanio. Tiam estante juna gimnazia instruistino de matematiko kaj geografio, ekde la jaro 1980 ŝi en la knabina gimnazio *Ursulaschule* en Osnabrück regule okazigis lernejajn Esperanto-kursojn, el kiuj rezultis pluraj aktivaj kunlaborantinoj de GEJ - interalie Dagmar Schütte, kiu pli poste sekvis sian instruistinon en la posteno de GEJ-prezidanto. Daŭre Ursula Felhölter loĝis en Osnabrück, sed de 2006 ĝis pensiiĝo en 2018 ŝi laboris kiel vicdirektorino de la gimnazio de Bad Essen, 30 kilometrojn pli nordoriente.

## Referencoj 
Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Germanaj instruistoj
Kategorio:Prezidantoj de GEJ
Antti Rannanjärvi

**Antti Rannanjärvi** (n. la 4-an de aprilo 1828 - m. la 12-an de aŭgusto 1882) estis finna farmisto, kiu vivis krimulan vivon en Suda Ostrobotnio. Li estis rektoro de la "*puukkojunkkari-oj*", kiuj estis sudostrobotnia krimulobando, kiu luktis kun kavaĉoj en nuptoj kaj merkatoj, mortigis virojn kaj marodis ĉevalojn. Rannanjärvi gardis en multaj festoj, ĉar Rannanjärvi estis vere grandega kaj fortega viro.

Kategorio:Finnaj krimuloj
Akva turismo

eta|Akvoturistoj
eta|Transmisio je boato

**Akva turismo** estas unu de la multaj formoj de turismo, kiu kiel perilo por forŝovado el unu loko en alian lokon uzas diversajn tipojn de flosveturiloj. Tio sekvigas, ke ĝi estas pleje aperanta en riveroj.

## Vidu ankaŭ 
* Kanuo
* Kajako
* Rafto


Kategorio:Turismo laŭ tipoj
Lago de Silvaplana

**Lago de Silvaplana** (, ) estas lago en kantono Grizono en Svislando.

## Geografio 
La Lago de Silvaplana estas la meza de tri lagoj en Supra Engadino. Ĝi situas sur la teritorio de la komunumo Silvaplana kaj Sils im Engadin/Segl. Ĉe ĝia bordo situas la vilaĝoj Sils-Maria (okcidente), Silvaplana (norde), Champfèr (okcidente) kaj Surlej (sude). La lago kovras areon de 3,1 km². Inter la vilaĝoj Silvaplana kaj Surlej al alfluantoj *Ova da Vallun* kaj *Ova da Surlej* formas du deltojn, kiujn ĉe la plej mallarĝa loko ligas ponto. Tiel la suba parto de la lago formas kvazaŭ aparatan lageton, kiu portas la nomo *Lago de Champfèr* laŭ la vilaĝo, kiu situas ĉe ties orienta fino. Ĉefa alfluanto de la lago estas la rivero Eno, kiu ankaŭ estas ĝia ĉefa elfluanto. Krome alfluas al la lago diversaj riveretoj de flankaj valoj de Supra Engadino. La ĉefaj estas *Ova de Vallun* kaj *Fedacia*.

## Turismo sur la lago 
Pro la regula kaj forta malojovento la Lago de Silvaplana estas tre ŝatata loko por breta velado.

## Historio 
La lagoj de Supra Engadino estiĝis post la fino de la lasta malvarmepoko, kiam la alpaj glaĉeroj retiriĝis. Origine la tri lagoj Lago de Silso, Lago de Silvaplana kaj Lago de Sankta Maŭrico formis unusolan, grandan lagon. Dum mezepoko la episkopo de Koiro posedis la fiŝkaptorajtojn sur la lagoj, kiujn li en la jaro 1288 luis al la familio von Planta. La Svisa Federacia Tribunalo malpermesis en la jaro 1934 post multjara kverelo projektojn por elektrocentraloj el la jaroj 1905 kaj 1908.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo pri breta velado sur la Lago de Silvaplana

Silvaplana, Lago de
Kategorio:Kantono Grizono
Kategorio:Supra Engadino (komunumaro)
Kategorio:Malojo (distrikto)
Michael Zeilinger

Michael Zeilinger (maldekstre) kaj Uwe-Joachim Moritz fine de 2006 en la jubilea 50-a Internacia Seminario]]
**Michael ZEILINGER** estas germana esperantisto. De 1964 ĝis 1965 li estis prezidanto de Germana Esperanto-Junularo, posteno en kiu lin antaŭis kaj sekvis la kunaktivulo Uwe-Joachim Moritz. Li estis aktiva preleganto en pluraj Internaciaj Seminarioj de tiu epoko, interalie en la 9-a IS de 1965/1966 kun la temo "Li kaj Ŝi"; tiam li prelegis pri la temoj "Kio estas amo" kaj "Ĉu amo estas lernebla". 

Li agis ankaŭ en la tiutempe tre aktive junulara E-Grupo de la 1960-aj jaroj en lia hejmurbo Fürth en la germana federacia lando Bavario, kie li daŭre loĝas. Li kaj liaj gefratoj (interalie Johannes Zeilinger) cetere lernis Esperanton per la kurso, kiu aperis en la siatempe ekzistanta junulara revueto "Liliput".

Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Prezidantoj de GEJ
Kontraŭarmenismo

[dekstra|eta|300px|[adana masakro|Armenoj masakritaj en Adana.]]
[eta|300px|Armin T. Wegner: Piedirado dum la [Armena genocido]]
**Kontraŭarmenismo** (ankaŭ konata kiel **kontraŭarmena sento**) temas pri la malamikeco aŭ la antaŭjuĝoj kontraŭ la armenoj, ilia kulturo aŭ la Respubliko Armenio, montrata ekde unuopaj rasismaj esprimoj ĝis manifestiĝoj kiel persekutado aranĝitaj de iu ŝtato. Diversaj organizoj informis ke la malfacilaĵoj de la armena malplimulto en Turkio estas la rezulto de la kontraŭarmena pozicio de la turka registaro kaj de ekstremnaciismaj turkaj organizoj kiel la militisma organizo Grizaj Lupoj. Tiaj sentoj regas ankaŭ en Azerbajĝano pro la konfliktoj kiuj okazigis la militon en Montara Karabaĥo kaj ankaŭ pro politikaj aferoj.

La moderna kontraŭarmenismo malhavas kulturan kaj rasan bazon. Ĝi estas multe pli bazita sur la geopolitiko kaj la historio, krom la strategiaj kaj diplomatiaj interesoj en kiuj estas enmiksitaj la modernaj ŝtatoj Turkio kaj Azerbajĝano. La kontraŭdiroj kaj emocioj kiuj ĉirkaŭas la aferon pri la Armena Genocido kaj Montara Karabaĥo estas du ekzemploj pri la intensa kontraŭarmenismo ekzistanta en ambaŭ landoj. Ĉi tiuj okazintaĵoj ne inplicas rektan malamon al la armenoj kiel nacio, sed tendencas montri la historiaj kaj politikajn streĉitaĵojn inter ĉi landoj. La kontraŭarmenismo estas kutime relatigita al la ekstrema pozicio de la agoj de Armenio kaj al la kredo je armena konspiro por la historia revizio, kaj la supozebla falsado de la historio kun politikaj celoj kaj la kredo ke Armenio nejuste prenas por si najbarajn teritoriojn.

## Vidu ankaŭ 
* Adana masakro
* Armena Genocido
* Gurgen Markarjan
* Hamidaj masakroj
* Hrant Dink
* Justin McCarthy
* Masakro en Maraga
* Milito en Montara Karabaĥo
* Pogromo de Kirovabad
* Pogromo de Ŝuŝa
* Serdar Argic
* Pogromo de Sumgait
* Kontraŭarmena pogromo en Bakuo

## Piednotoj 

Kategorio:Diskriminacio
Kategorio:Ekstera politiko de Armenio
Kategorio:Armenoj
Rafto

[eta|Rafto - en [Brazilo]]

**Rafto** aŭ **ŝvelboato** estas plata vasta pneŭmatika boato utiligata precipe por ekspedicia kaj komerca akvosporto (eventuale raftaĵo). Ĝi kutime estas 4 - 6 sida.

Ĝi estas uzata por ekstrema akva turismo, precipe por ĝia stabileco, kiu kaŭzitas de la kverprofilo je boato.

## Vidu ankaŭ 
* Kanuo
* Kajako
* floso

Kategorio:Transportaj rimedoj movataj per homa forto
Kategorio:Sportiloj
Kategorio:Boatoj
Pramboato

eta|Pramboato en ŝipejo
**Pramboato** estas malgranda flosveturilo kun plata bilĝo (angle *flatboat* = "plata boato"). Ĝi estas abunde uzata precipe en kalmaj fluadoj kaj senflua akvospaco, en barkhaltejoj kaj por fiŝado.

## Vidu ankaŭ 
* Akva turismo

Kategorio:Transportaj rimedoj movataj per homa forto
Kategorio:Boatoj
Vejro

[eta|dekstra|Vejro de [Cidlina (rivero)|Cidlina en Libice]]

**Vejro** estas akva konstruaĵo. Laŭkutima nivelo de vejro estas ekde netuta unu metro ĝis proksimume 3 metroj. Kelkaj vejroj estas danĝeraj por akvaj turistoj.

## Celo 
Estinte la vejro celis establiĝi precipe por propulso de akvomuelejoj kaj akvosegiloj. Nuntempe la plej ofta argumento por establo de nova vejro estas bezono de konstruo de malgranda hidroelektra centralo kaj altigo de akvonivelo por eventuale kanaligi parton de fluado.

## Tipoj 
* Fiksa (neregebla)
* Movebla

## Vidu ankaŭ 
* Akva turismo

Kategorio:Akvaj konstruaĵoj
Kategorio:Riveroj
Veľký Čepčín

**Veľký Čepčín** (hungare *Nagycsepcsény* [nadjĉepĉEnj]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. 

## Situo 
Veľký Čepčín situas laŭ traira flankovojo. Martin troviĝas je 27 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1262 en formo *"Cheptsin"*. La preciza hungara formo *"Nagyczepchyn"* aperis en 1534. En 1787 357 vilaĝanoj loĝis en 58 domoj, en 1828 309 vilaĝanoj loĝis en 34 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Nagycsepcsény 391 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Turóc, al distrikto de Turčianske Teplice, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Veľký Čepčín 227 homoj, (ĉiuj slovakoj).

Kategorio:Municipoj en distrikto Turčianske Teplice
Bodorová

**Bodorová** (hungare *Bodorfalva*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. Ankaŭ proksima vilaĝeto apartenas al la municipo.

## Situo 
Bodorová situas laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Kremnica-Martin. La lasta urbo troviĝas je 23 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1265 en formo *"Vida"*. Ĝis la 15-a jarcento la kampoj apartenis al familio Vida. La pli nova hungara formo *"Bodarfalwa"* aperis en 1534. En 1720 oni komputis tie 11 familiojn. En 1785 132 vilaĝanoj loĝis en 16 domoj, en 1828 128 vilaĝanoj loĝis en 18 domoj. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon duaklasa. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Bodorfalva 180 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Turóc, al distrikto de Turčianske Teplice, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Bodorová 252 homoj, (245 slovakoj).

Kategorio:Municipoj en distrikto Turčianske Teplice
Malý Čepčín

**Malý Čepčín** (hungare *Kiscsepcsény* [kiŝĉepĉEnj]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. 

## Situo 
Malý Čepčín situas laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Kremnica-Martin. La lasta urbo troviĝas je 25 km.

## Historio 
Ekde la 8-a jarcento slavoj vivis tie. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1254 en hungaraj formoj *"*"Kus Moys, Kysmayus"*"*. La nuna loknomo *"Chepcsin"* aperis en 1351. En 1785 120 vilaĝanoj loĝis en 20 domoj, en 1828 153 vilaĝanoj loĝis en 27 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kiscsepcsény 230 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Turóc, al distrikto de Turčianske Teplice, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Malý Čepčín 520 homoj, (509 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* nobeldomo el la 19-a jarcento

Kategorio:Municipoj en distrikto Turčianske Teplice
János Zakariás Sax

**SAX János Zakariás** (pro ŝaks) estis hungara priakva inĝeniero naskita en ? ĉirkaŭ 1755 kaj mortinta en Buda ĉirkaŭ 1820.
## Biografio
János Zakariás Sax diplomitiĝis en Collegium Oeconomicum de Szempc, poste de 1782 li laboris kiel ĉambrega inĝeniero ĉe la reguligo de rivero Maros; de 1785 li estis ŝipinĝeniero de Bánság. Inter 1786 – 89 li faris la mapon de Maros, la mapojn de Bánság kaj Temesköz. De 1788 li estis direktoro inĝeniero de la ĉambra inĝeniera ofico de Nagyvárad, de 1790 vicgvidinto de Országos Építési Igazgatóság (Direktoreco landa pri konstruado). En 1803 li faris projektojn por reguligo de rivero Rába, kiu ne efektiviĝis.

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Sax, J. Z.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj hidrologoj
3071 Nesterov

'*3071 *Nesterov'''* estas asteroido de la ekstera asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la rusan aviadiston Pjotr Nikolajeviĉ Nesterov (cirile: *Пётр Николаевич Нестеров'', 1887–1914), mortigita en aer-batalo dum la unua mondmilito.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tamara Miĥajlovna Smirnova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1973
Arville

**Arville** estas loĝloko kaj eksa komunumo en la departemento Loir-et-Cher , kiu mem situas en la regiono Centro-Valo de Luaro de Francio. Ekde la komenco de 2018 la loko apartenas al novkreita komunumo Couëtron-au-Perche.

## La komandejo de la Templanoj 
En Arville troviĝas belega ekzemplo de komandejo de la Templana ordeno kun preĝejo, dekonaĵa garbejo, staloj, kolomba domo, ktp. La historiistino pri la mezepoko Régine Pernoud taksas la komandejon Arville, kiu estis konstruata en la 12-a jarcento, kiel la plej bone konservata kavalirejo de Francio, dank'al la graveco de la konstruaĵoj ankoraŭ ekzistantaj.

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala retejo
*  Alia retejo pri la komandejo Arville
*  Nomoj kaj blazonoj de la komandantoj de Arville

Kategorio:Komunumoj de Loir-et-Cher
László Scheitz

**SCHEITZ László** (pro ŝajc) estis hungara kuracisto, ministro por sanafero de Katanga naskita en Koloĵvaro en 1897 kaj mortinta en Katanga la 24-an de aprilo 1963.

## Biografio
László Scheitz diplomitiĝis en la Universitato de Koloĵvaro (1919). Inter 1920–25 li estis studento pri operacio en la universitato de Bp., poste kuracisto pri operacio, inter 1925–1934 helpkirurgo, vickuracisto, adjunkto de la malsanulejo Rókus Kórház de la ĉefurbo, en 1934–36 vicĉefkuracisto de Betegsegélyzési Alap (OTBA). En 1938–39 li estis kirurgo en belgia Kongo. Inter 1940–45 li estis adjunkto en la malsanulejo István Kórház, en 1946 ĉefkuracisto de malsanulejo de vojo Maglódi. En 1948 li reiris Afrikon, (Belgia-Kongo), li estis unue ĉefkuracisto, poste ministro pri sanafero de sendependa Katanga.

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Scheitz, L.
Scheitz, L.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kastelo de Heidelberg

La **Kastelo de Heidelberg** estas unu el la plej famaj ruinoj de Germanio kaj la ekkonilo de la urbo Heidelberg. Ĝis ĝia detruo dum la milito de la ligo de Augsburg fare de la armeo de Ludoviko la 14-a en 1693 ĝi estis la rezidejo de la elektoprincoj de la lando Palatinato, germane Pfalz. Post la detruoj la kastelo estis nur parte restaŭrita. La ruino staras 80 metrojn super la rivero Nekaro, germane Neckar.

## Turismo 
Komence de la 19-a jarcento komenciĝis turismo al Heidelberg. Ĝi pliiĝis post la konekto de la urbo al la reto de fervojoj en 1840.

Mark Twain raportis pri la kastelo en 1880 en sia libro „*A Tramp Abroad*“:

"Por bone impresi, ruino devas havi bonan lokon. Tiu ĉi ne povus pli favore situi. Ĝi staras sur altaĵo, kiu superregas la ĉirkaŭaĵon, ĝi estas kaŝita en verdaj arbaroj, ĉirkaŭ ĝi ne estas ebena grundo, sed kontraŭe arbaraj terasoj, oni rigardas tra brilaj folioj en profundojn, kie regas krepusko kaj kien la suno ne povas penetri. La naturo komprenas, kiel ornami ruinon, por efiki la plej bonan rezulton."

Mark Twain: „*A Tramp Abroad*“

Kategorio:Hajdelbergo
Hajdelbergo
Disques Vogue

**Disques Vogue**, ankaŭ **Vogue Records**, estas franca diskeldonejo.

## Historio 
Ĝin fondis en 1947 Charles Delaunay. Origine ĝi specialiĝis pri surdiskigo de ĵazo, ĉefe de muzikistoj kiel Sidney Bechet, Django Reinhardt, Dizzy Gillespie, Lionel Hampton kaj Erroll Garner. Fine de la 1950-aj jaroj ĝi etendis siajn aktivecojn en la kampon de popmuziko.

## Eksteraj ligiloj 
* *Diskolisto de la Deutschen Vogue* ĉe rateyourmusic.com

Kategorio:Francaj sondisko-eldonejoj
Kategorio:Ĵazaj sondisko-eldonejoj
3072 Vilno

**3072 Vilno** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio (nun en Rusio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la urbo Vilno, tiam ĉefurbo de la Litova Soveta Socialisma Respubliko, nun ĉefurbo de Litovio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Vilno
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Borcová

**Borcová** (hungare *Borcfalu*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Borcová situas fine de sakovojo el Jazernica, laŭ fervojo Kremnica-Martin. La lasta urbo troviĝas je 22 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1302 en hungara formo *"Borcfalva"*, en 1331, kiel *"Borchfalua"*. En 1715 15 familioj pagis impostojn. En 1785 111 vilaĝanoj loĝis en 22 domoj, en 1828 152 vilaĝanoj loĝis en 21 domoj. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon unuaklasa (=eminenta). En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Borcfalu 153 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Turóc, al distrikto de Turčianske Teplice, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Borcová 118 homoj, (116 slovakoj).

Kategorio:Municipoj en distrikto Turčianske Teplice