Tomáš Pumpr

**Tomáš PUMPR** (naskita la 2-an de oktobro 1906 en Dolní Slověnice; mortinta la 10-an de septembro 1972 en Prago) estis ĉeĥa esperantisto kaj doktoro pri juro (ĉeĥe *JUDr.*). Li estis majstra tradukanto, honora membro de Ĉeĥa Esperanto-Asocio kaj ekde 1962 membro de la Akademio de Esperanto.

Li estis esperantisto ekde 1926. Sian literaturan verkadon li komencis per kunlaboro al la *Ĉeĥoslovaka Antologio* (Budapest, 1935). El lia ampleksa traduklaboro nur parto aperis libroforme: Bukedo el ĉeĥaj naciaj mitoj de Karel Jaromír Erben (1938), *La bapto de caro Vladimír* de Karel Havlíček Borovský (1935, 1967), *Sileziaj kantoj* de Petr Bezruč (kunlabore kun Rudolf Hromada kaj Jiří Kořínek 1971). Alia poemego de K. H. Borovský *Reĝo Lávra* en lia traduko aperis en La Nica Literatura Revuo (31-32, l960) kaj lia traduko de *Majo* de Karel Hynek Mácha aperis fragmente en diversaj revuoj, komplete en 1997 (deklarita de Reto Rossetti kiel nekompareble supera al la angla traduko).

Por la Simpozio pri ata/ita redaktita de Kalocsay li verkis 106-paĝan traktaton *Esperanto sen aspektoj?* (Stafeto, 1961). Li kunlaboris teksto-traduke kaj nomenklature ĉe la eldono de *Poŝatlaso de la mondo* en Esperanto (1971) kaj tradukis la informan broŝuron *Mallonge pri Ĉeĥoslovakio* (1966). El Esperanto li ĉeĥigis la Konstitucion de Japanio por la ministerio de internaj aferoj. Post la dua mondmilito Pumpr kunlaboris kun la esperantlingvaj art-elsendoj de la Verda Stacio per vico da tradukoj ekz. *Somera firmamento* de Zdeněk Jirotka (1948), *Gracoplena Jesu-Infano de Prago* de František Kožík, *Fantomo en la kastelo* de M. Šrámek, ambaŭ en 1948, *Maja fabelo* de Vilém Mrštík (1950). Inter ili elstaris tradukoj de la oper-tekstoj de *Vendita fianĉino* de Karel Sabina (muziko Bedřich Smetana) kaj *Najado* de Jaroslav Kvapil (muziko de Antonín Dvořák) kaj *En la puto de Sabina* (muziko Vilém Blodek). Por la nacilingva programo de la radiostacioj Praha kaj Ostrava d-ro Pumpr enĉeĥigis la nederlandan dramon *La mondo ne havas atendejon* de Maurits Dekker el esperantlingva traduko de Frits Faulhaber.

## Verkoj  
* *Esperanto sen aspektoj?* (En: Simpozio pri -ata/-ita)
* *Inter du kruĉoj da biero* (En: Simpozio pri -ata/-ita)
* *O zkouškách z Esperanta* (Pri ekzamenoj pri Esperanto, Stanislav Kamarýt kaj Tomáš Pumpr, 1949)
* *Landnomoj en "Poŝatlaso de la mondo"* (Scienca Revuo, Josef Kavka kaj Tomáš Pumpr)
* * Balado pri Ĉe-instruisto*
* *Tri verkoj de Volter* (Nica literatura revuo, recenzo pri Lanti-traduko)
* *Vojaĝo al Kazoĥino* (recenzo)
* *Historia skizo de la internacia lingva ideo* (recenzo)
* *Kanto de Esperanta junularo* https://kantaro.ikso.net/esperanta_junularo

## Tradukoj 
En *Ĉeĥoslovaka Antologio* (1935):
* Božena Němcová: **El privata korespondaĵo**
* Alois Vojtěch Šmilovský: **Kudrilo**
* Julius Zeyer: **Neklan**
* Svatopluk Čech: **Žižka**
* Antonín Sova: **Juna amo, Kaj uraganis forte ribelventoj**
* Petr Bezruč: **Ondra**
* Karel Horký: **Malbona persono**
* Božena Benešová: **Teorioj**
* Emil Vachek: **Marŝo en cirklo**
* Jiří Wolker: ** Balado pri nenaskita Infano**
* Josef Kopta: **Eliška kaj du**
* František Halas: **Nekonata soldato**
* ** Ĉeĥoslovakaj pentristoj kaj skulptistoj** (propra studo)

Memstaraj libroj:
* Karel Jaromír Erben: **Bukedo el ĉeĥaj naciaj mitoj** (1938)
* Karel Havlíček Borovský: **La bapto de caro Vladimir** (1952)
* Jaroslav Kvapil: **Najado** (1950, opero, muziko de Antonín Dvořák)
* Karel Hynek Mácha: **Majo** (1997)
* Petr Bezruč: **Sileziaj kantoj** (Trad. Tomáš Pumpr, Jiří Kořínek, Rudolf Hromada, 1970)
* Karel Sabina: **Vendita fianĉino** (opero, muziko de Bedřich Smetana)
* Karel Sabina: **En la puto** (opero, muziko de Vilém Blodek)

** **Poŝatlaso de la mondo** (trad. T. Pumpr kaj Josef Kavka)
* Čestmír Knobloch: **Invito** (informilo pri Ĉeĥoslovakio)
* **Mallonge pri Ĉeĥoslovakio** (1966)

En la gazetaro:
* Karel Havlíček Borovský: **Reĝo Lavra** (Nica literatura revuo)
* František Halas: **Ni konstruas** (Esperanto-Servo, 8-9/1950)
* Jan Neruda: **Romanco de la Kristnaska tago**
* Vítězslav Hálek: **Pli amu poeton ol vin mem**
* Jaroslav Křička: **Albatroso**
* Ambroise Thomas: **La ĉarma land‘** (ario el la opero „Mignon“)
* Georges Bizet: **Carmen** (arioj el la opero)
* Charles Gounod: **Margareto** (ario el opero „Faŭsto“)
* Václav Kaplický: **Antaŭ la trono de la imperiestro** (fragmento el la romano „Respubliko de Tábor“, Paco 1969)
* **Česká a slovenská literatura v esperantu** (Ĉeĥa kaj slovaka literaturoj en Esperanto, 1946)
* Ludvík Aškenazy: **Nagasaki** (Paco, 1965)
* Jindřich Šimon Baar: **Alaŭdo** (Ligilo 1938)
* Kamil Bednář: **Militbildoj de Goya** (Paco 1965)
* Svatopluk Čech: **Ni kredu neniun!** (Ligilo 1939)
* František Ladislav Čelakovský: **Pilgrimanto** (Ligilo 1938)
* Jindřich Černý: **Disvojo, Rikolto** (Interkontaktilo 1938)
* Miroslav Florian: **Tombejo de soldato** (Paco 1965)
* Karel Havlíček Borovský: ** Sturno, poeto kaj azeno sub tilio** (Esperantista 1946)
* Miloslav Holub: **Buchenwald hodiaŭ vespere, Testamento de perfekta aveto** (Paco 1965)
* Jiří Kolář: **Marie Nousková** (Paco 1965)
* Jan Neruda: **En ĉemizo** (Ligilo 1939), **Maljunulo en la parko** (Norda prismo 1956), **Nur plue, plue!** (Ligilo 1939),
* Vítězslav Nezval: **Dudeka jarcento** (Paco 1965)
* Jaroslav Seifert: **Barikado el florantaj kaŝtanarboj** (Esperantista 1946), **Ĉeĥa kanto** (Literatura mondo 1946), **Mozart en Praha** (Nica literatura revuo 1957),
* Josef Václav Sládek: **Estis ni kaj estos** (Ligilo 1938)

## En manuskriptoj 
* Otokar Březina: '''Doloro de la homo, Vane, Ditirambo de l' mondoj, Printempa nokto, La mito de l‘ amo**
* Jan Neruda: **Ĉeĥa balado**
* Karel Čapek: **Milito kontraŭ Salamandroj** (la meza parto)
* Jaroslav Seifert: **Aŭtuno, Antaŭ ol printempo venos, Aŭtuna Rekviemo**
* Antonín Sova: **Tábor**
* **Brněnské paverše, Reminiscence** (Misversoj de Brno, Rememoroj)
* Jānis Rainis: **Láska je silnější než smrt** (Amo estas pli forta ol la morto, traduko el Esperanto)
* Antonín Dvořák: **La veneniga amatino**
* Zdeněk Fibich: **Silenta nokto**
* Karel Havlíček Borovský: **Epigramoj**
* Josef Václav Sládek: **Tri reĝoj**
* Bedřich Smetana: **Ario de reĝo Vladislav** (el opero „Dalibor“)
* Fráňa Šrámek: **Ombroj, Raporto**
* Jaroslav Vrchlický: **Enterigo de Alariĥ**
* Jiří Wolker: **Balado pri okuloj de hejtisto, Kanto de falanta neĝo**
* Maurits Dekker: **Svět nemá čekárnu** (La mondo ne havas atendejon, traduko el Esperanto)

Laŭ asertoj de Jaroslav Mařík en Starto 2/1992 (149) d-ro Pumpr tradukis ankaŭ:
* Zdeněk Jirotka: **Somera firmamento**
* František Kožík: **Gracoplena Jesu-infano de Praha**
* Vilém Mrštík: **Maja fabelo**
* M. Šrámek: **Fantomo en la kastelo'*

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Jaroslav Mařík 1972 : Mortis akademiano Pumpr, *Esperanto'', 803 (11), p. 194

Kategorio:Ĉeĥaj esperantistoj
Kategorio:Esperanto-verkistoj
Kategorio:Tradukistoj al Esperanto
Kategorio:Honoraj membroj de ĈEA