open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Glaruso Nordo

**Glaruso-Nordo** (germane *Glarus Nord*) estas la nomo de la nova politika komunumo en Kantono Glaruso, Svislando. Ĝi estiĝos kun efiko de la 1-a de januaro 2011 per kunigo de la ĝis tiamaj malnovaj politikaj komunumoj Bilten, Filzbach, Näfels, Niederurnen, Mollis, Mühlehorn, Oberurnen kaj Obstalden. Ĝi nombras je ĝia fondiĝo laŭ la ciferoj de la 31-a de decembro 2009 16438 loĝantojn.

## Geografio 
La komunumo Glaruso-Nordo konsistas el la norda parto de Kantono Glaruso el la iamaj komunumoj de la Linth-Ebenaĵo kaj de Kerenzerberg. Ĝia norda limo estas la Valenlago kaj la Linth-Kanalo.

## Trafiko 
Tra Glaruso-Nordo pasas paralele al la Linth-Kanalo la grava svisa aŭtovojo A3, al kiu la komunumo disponas pri pluraj alveturejoj. Paralele al tiu aŭtovojo ankaŭ pasas la fervojlinio, de Zuriko ak Koiro respektive al Buchs kaj Aŭstrio kaj aliflanke de Rapperswil tra Uznach al Glaruso kaj Linthal. La du fervojlinioj kruciĝas en la stacidomo de , kiu estas la fervoja alirejo al Kantono Glaruso. Tra la komunumo pasas ankaŭ la kantona ĉefvojo, kiu tra tuta Kantono Glaruso kondukas al Klausen-Pasejo kaj de tie al Altdorf en Kantono Urio.

## Historio 
Las komunumo Glaruso Nordo estis fondita surbaze de la decido de la Landkomunumo de la 7-a de majo 2006 redukti la nombron de la komunumoj en la kantono al 3. La surpriza decido, kiu baziĝis sur spontanea propono de malkontenta civitano, estis konfirmita de ĉiuj tribunalaj instancoj ĝis la Federacia Tribunalo. Ĝi lasta verdiktis, ke ĝi pri la decido mem ne estas kompetenta, sed ĉar la plendantoj nur plendis pri la enhavo de la decido kaj ne pri la fakto, ĉu la Landkomunumo entute estis decidokompetenta, ĝi pro formalaj kialoj ne povas verdikti, kaj tial la decido validis, ĉar la templimo por formala plendo pasis. Okaze de eksterordinara Landomunumo de la 25-a de novembro 2007, la decido de la popolo estis konfirmita, kaj estis decidita, ke la decido realiĝos kun efiko de la 1-a de januaro 2011.

## Monda naturheredaĵo 
La orienta parto de la nova komunumo, tio estas la vilaĝoj ĉirkaŭ Kerenzerberg apartenas al la Svisa Tektonika Areno Sardona, regiono kiu estis la 7-an de julio 2008 akceptita kiel Monda Naturheredaĵo de UNESKO.

## Vidu ankaŭ 
* Bilten (stacidomo)
* Mühlehorn (stacidomo)
* Näfels-Mollis (stacidomo)
* Nieder- und Oberurnen (stacidomo)
* Weesen (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la nova komunumo Glaruso-Nordo

!
Kategorio:Kantono Glaruso
Kategorio:Komunumoj de Kantono Glaruso
855 Newcombia

'*855 *Newcombia''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Sergej Beljavskij elde la Simeiza observatorio.

Ĝi estis sendepende remalkovrita la  de la germana astronomo Max Wolf, kiu anoncis la malkovron pli frue.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan kanaddevenan astronomon Simon Newcomb.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Sergej Beljavskij
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1916
Nikolaj Baskov

**Nikolaj BASKOV** (Nikolaj Viktoroviĉ Baskov; ; naskiĝis  en Balaŝiĥa, Rusia SFSR, Sovetunio, do nun -jara) estas soloa kantisto rusa. Li estas tenoro kaj famiĝis kantante kaj klasikajn operajn ariojn kaj popmuzikaĵojn.

En 2001 li ricevis la honorigon "merita artisto de Rusio" kaj en 2009 la titolon "popola artisto de Rusio, krome ankaŭ la honorigon "popola artisto de Ukrainio". Krome li konatiĝis kiel konkursanto en la rusa televida programo Kio? Kie? Kiam?.

Li studis en la Ŝtata Muzika Kolegio Gnessin en Moskvo kaj en la samurba Ŝtata Konservatorio Petr Ĉajkovskij. En 1998 li gajnis la unuan premion de la Tutrusia Konkurso de Junaj Kantistoj kaj en 1999 la duan premion de la internacia konkurso *Grande Voce* (itale, do "grandaj voĉoj") en Hispanio.

Samjare li invitiĝis en la trupon de la moskva Bolŝoj-teatro, kie li soloe elstaris en arioj en multaj diversaj operoj. En 2000 li registrigis sian unuan soloan albumon titolitan «Posveŝenie» (Dediĉo). La muzika filmo por la albuma kanzono «*Memore al Caruso*» estis ofte prezentita en la rusia televido kaj tre kreskigis lian popularecon. Ekde la jaro 2001, li forlasis la Bolŝoj-teatron kaj sukcese plenumas soloistan karieron. Kvankam lia repertuaro grandparte konsistas el moderne rearanĝitaj operaj arioj kaj muzikaj romancoj, li prezentas ankaŭ iujn popmuzikajn muzikaĵojn. Ofte li kantis duope kun aliaj popmuzikaj gekantistoj kiel ekzemple Sofia Rotaru, Katja Lel kaj Svetlana Svetikova, kaj ankaŭ kun aliaj opergekantistoj kiel ekzemple Montserrat Caballé.

## Diskaro 
* Посвящение (Dediĉo 2000)
* Посвящение на бис (Dediĉo Ankoraŭ 2000)
* Шедевры уходящего века (Majstroverkoj de la Pasinta Jarcento, 2001)
* Мне 25 (Mi estas 25, 2001)
* Никогда не говори прощай (Neniam diru adiaŭ', 2004)
* Отпусти меня (Liberigu min, 2005)
* Лучшие песни (Plej bonaj kanzonoj, 2005)

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo (ruse) 

Kategorio:Naskiĝintoj en Balaŝiĥa
Kategorio:Rusiaj televidprezentistoj
Kategorio:Rusiaj kantistoj
Kategorio:Rusiaj operkantistoj
Kategorio:Rusiaj popkantistoj
Kategorio:Rusiaj tenoroj
Kategorio:Rusiaj komponistoj
Katja Lel

**Katja Lel** (cirile Катя Лель, naskonomo Ekaterina Nikolajevna Ĉuprinina, cirile Екатерина Николаевна Чупринина, naskiĝis  en Nalĉik, Sovetunio, do nun -jara) estas kantistino rusa. 

En Nalĉik, kie ŝi pasigis sian infanecon kaj adoleskajn jarojn, ŝi finis muzikan mezlernejon. En 1994 ŝi translokiĝis al Moskvo por daŭrigi la muzikajn studojn en la voĉa fakultato de la Rusia Akademio de Muziko. En 1998 ŝi finis la akademion kun plej altaj honorigoj.

Samjare ŝi komencis soloistan kantistan karieron, publikigante sian unuan albumon titolitan *Champs Elysées* laŭ la fama pariza aleo kaj sukcese koncertante en tuta Rusio kaj iuj pliaj ŝtatoj de la Komunumo de Sendependaj Ŝtatoj. En 2003 ŝi ŝanĝis sian muzikan stilon kaj ekkunlaboris kun la produktoro *Maksim Fadejev*. Aparte ilia komune produktita kanzono *"Moj Marmeladni"* iĝis tre populara en pluraj ŝtatoj de KSŜ. 

Kategorio:Rusiaj kantistoj
Kategorio:Rusiaj komponistoj
Kategorio:Rusiaj popkantistoj
Bligg

**Bligg**, arta nomo de **Marco Bliggensdorfer** (n. 30-a de septembro, 1976 en Zuriĥo) estas svisa repisto.

## Diskografio 
### Albumoj 
* 2001: *Relaxtra* (EP)
* 2001: *Normal*
* 2004: *Odyssey*
* 2004: *Odyssey Club* (EP)
* 2005: *Okeydokey* (Mixtape)
* 2006: *Mit Liib & Seel*
* 2007: *Yves Spink*
* 2008: *0816*
* 2009: *0816 Nackt*

### Kun nomo *Lexx* kaj *Bligg’n’Lexx* 
* 1999: *Schnitzeljagd* (Maxi)
* 2000: *Nahdisnah* (Albumo)
* 2000: *Du&Ich* (Maxi)

### Simplaj diskoj 
* 2001: *Alles scho mal ghört* (kun Emel)
* 2001: *Raw Dawgz* ( kun Tha Alkaholiks)
* 2001: *Relaxtra* (kun Lexx & Stress)
* 2004: *Single*
* 2004: *King Size* (kun Kool Savas)
* 2005: *Gang nöd*
* 2007: *Susanne*
* 2007: *Börn Baby*
* 2007: *Volksmusigg* (kun *Streichmusik Alder*)
* 2008: *Rosalie*
* 2009: *Musigg i dä Schwiiz*
* 2009: *Stahn Uf* (kun Baŝi, Stress, Ritschi kaj Seven)
* 2009: *Signal*
* 2010: *Legendä und Heldä*
* 2010 - *Bart aber herzlich*

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo
* intervjuo en aight-genossen.ch 
* Biografio kaj diskografio - nationmusic.ch
* Bligg en Internet Movie Database

Kategorio:Svisaj repkantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Svislando
Reichsmusikkammer

[eta|[Richard Strauss (pentraĵo de Max Liebermann, 1918), ĉefo de Reichsmusikkammer]]
**Reichsmusikkammer** estis nazia institucio dum la nazia epoko en Germanio, kiu havis la taskon prosperigi muzikon, kiu tiam konvenis al la tiama pensmaniero, sed ankaŭ subpremi tian, kiu kontraŭis tiun ĉi: *Reichsmusikkammer* do estis ero de la *Gleichschaltung*, la deviga samopiniigo de ĉiuj organizoj, sociaj tavoloj kaj de ĉiuj individuoj en la germana socio al la naziismo.

## Literaturo 
* Ihler, Heinz: Die Reichsmusikkammer. Ziele, Leistungen und Organisation. Berlin 1935.
* Schrieber, Karl-Heinz: Musikrecht. Sammlung der für die Reichsmusikkammer geltenden Gesetze und Verordnungen. Berlin, 1936.
* Prieberg, Fred K.: Musik im NS-Staat. Frankfurt am Main, 1982.
* Heister, Hanns-Werner/ Klein Hans-Günter: Musik und Musikpolitik im faschistischen Deutschland. Frankfurt/Main 1984.
* Kater, Michael H.: Die mißbrauchte Muse - Musiker im Dritten Reich. München, 1998.
* Wulf, Joseph: Musik im Dritten Reich. Eine Dokumentation. Reinbek, 1966.

## Eksteraj ligiloj 
* Reichskulturkammergesetz im Wortlaut 
* Das Deutsche Historische Museum über die Reichskulturkammer
* Photo eines Mitgliedsausweises

Kategorio:Germanaj vortoj kaj esprimoj
Kategorio:Muziko
Kategorio:Nazia Germanio
Kategorio:Kulturo en nazia Germanio
Ruĝa ŝlimo

[eta|300ra|Ruĝa ŝlimo en la stratoj de [Devecser, Hungario pro ruĝ-ŝlima katastrofo en Hungario.]]
[eta|Ruĝa ŝlimo de elfandejo apud [Arvida (Kebekio)|Arvida, Kebekio]]
**Ruĝa ŝlimo** estas flanka produkto de la fabrikado de aluminio laŭ la Bayer-metodo. La fajn-grajne muelita baŭksito estas „kuirata” sub granda premo kaj alta temperaturo (240&nbsp;°C) en natria lesivo (NaOH). Rezultas du produktaĵoj, la blanka ŝlimo kaj la ruĝa ŝlimo. La ruĝa ŝlimo enhavas fero(III)-oksid-on kaj titano(IV)-oksid-on kaj plie diversajn silici-acidajn kombinaĵojn. La karakterizan ruĝan koloron al la ŝlimo donas la fero(III)hidroksidoj. Kiom da ruĝa ŝlimo elfalas laŭ la produktita aluminio – tio dependas de la kvalito de la uzita baŭksito. Ekzemple ĉe tropika baŭksito defalas 1,6&nbsp;t, sed ĉe eŭropaj baŭksitoj 3,2–3,7&nbsp;t da ruĝa ŝlimo.

La estiĝanta ruĝa ŝlimo estas forte lesiva. Pli frue oni ĝin kondukis sen ia preparigo al simpla deponejo aŭ rekte en riveron, kio kaŭzis gravan medioŝarĝon. Nuntempe oni kondukas la ŝlimon en izolitan stokbasenon, kie la disigformaj hidroksidoj kaj silikatoj sedimentas. La elpaŝanta natria lesivo estas rekondukata kaj denove uzata. Fine oni kovras la sekiĝintan produktaĵon per sablo aŭ tero, kaj oni rekultivas. Novtempe oni eksperimentas uzi la sekan ruĝan materialon kiel grundobonigilon, plenigmaterialon je la vojokonstruado aŭ krudaĵon por la ceramika industrio.

## Danĝereco 
La komencan danĝerecon de la ruĝa ŝlimo kaŭzas en unua vico ĝia enhavo je kaustikiza natria lesivo (akva solvaĵo de natria hidroksido). Longtempan danĝeron signifas la enhavo de pezaj metaloj, kiu dependas de la deveno kaj speco de baŭksito. La oksidoj de pezaj metaloj estas pleje nur tre malmulte solveblaj en lesiva ĉirkaŭaĵo. Nur post kiam la natria hidroksido estas neŭtraligita aŭ neŭtraliĝinta, povas ili ellaviĝi el la solveblaj pezmetalaj kombinaĵoj kaj anonciĝi kiel danĝero por la natura medio.

## Fontoj 
Prelego de prof. Endre Dudich la 6-an de oktobro 2010, okaze de monata kunveno de Budapeŝta Medicina Esperanto-Fakgrupo, tuj post la katastrofo en Kolontár, Hungarujo.

Interreto

Kategorio:Ruboj
Kategorio:Metalurgio
Unikonta

***Unikonta***, esperante **Unukontoj**, () estas klado, kie oni trovas ambaŭ Amoebozoa kaj Opisthokonta.

La nomo devenas el la greka lingvo κοντός *kontós* = flagelo).

En 2012, Adl kaj kunlaborantoj proponis novan nomon Amorphea ĉar ununura flagelo ne estas praeco.

## Priskribo 
* La ĉelo havas nur unu flagelon.
* La ĉelo havas centriolon.

## Sistematiko 
## Referencoj
857 Glasenappia

'*857 *Glasenappia''''' estas malgranda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Sergej Beljavskij elde la Simeiza observatorio, dum la unua mondmilito.

Ĉar, pro la milito, la observatorio de Simeizo ne povis plu komuniki kun la Astronomisches Rechen-Institut de Berlino, la asteroidoj tiam malkovritaj ricevis provizorajn numerojn kun la grekan literon Σ, kiu estis ŝanĝita al S.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la rusan astronomon Sergej Pavloviĉ Glasenapp.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Sergej Beljavskij
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1916
858 El Djezaïr

'*858 *El Djezaïr'''* estas malgranda, tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, unu el la tri plej grandaj anoj de la malgranda Leta familio, kiu entenas ankaŭ 68 Leton kaj *236 Honoria*, ĉiuj de spektra tipo S, tie estas "ŝtonaj" asteroidoj, konsistantaj ĉefe el silikatoj de fero kaj de magnezio,

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la franca astronomo Frédéric Sy elde la Observatorio de Alĝero (nun, la Centro de esploro pri astronomio, astrofiziko kaj geofiziko).

## Nomo 
Ĝia nomo "*El Djezaïr''" estas la araba nomo de Alĝerio transskribita en la franca prononco.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1916
Ubenide

**Ubenide** estas elektodistrikto de Nauro. Ĝi estas la unika elektodistrikto, kiu ne prenas la nomon el unu el siaj distriktoj. Ĝi troviĝas en la okcidenta bordo kaj entenas la distriktojn Baiti, Denigomodu, Nibok kaj Uaboe. Ĝi havas surfacon de 4,74&nbsp;km² kaj proksimume 4220 loĝantojn. Ĝi estas ankaŭ la ununura elektodistrikto, kiu elektas 4 anojn al la Parlamento de Nauro (la aliaj elektas 2 anojn).

## Infrastrukturoj 
Ubenide havas multajn infrastrukturojn: nome parto de la fervojo de la insulo, la malsanulejo, la planizadocentro de la *Nauru Posphate Corporation*, unu mortintejo, unu lernejo, unu komerca centro, la publika malsanulejo, la meteologia stacio kaj la loka Konsilio de la registaro.

Kategorio:Elektodistriktoj de Nauro
Svetlana Svetikova

**Svetlana Svetikova** (Svetlana Andrejevna Svetikova, , naskiĝis  en Moskvo, nun -jara) estas kantistino kaj aktorino rusa. Ŝi famiĝis en 1998. Ŝi naskiĝis en arta familio: la patrino Maran estis profesia kantistino kaj la patro Andrej pentristo de florencaj mozaikoj. Sveta havas pli junan fratinon, Natalija.

Ekde la aĝo de kvar jaroj ŝi kantis en infana koruso kaj partoprenis en multaj infanaj kantistaj konkursoj. Kiel okjarulino ŝi iĝis soloa kantistino en la moskva infana teatro. Dekdujara, ŝi jam havis personan manaĝeron. Ekde la naŭa lerneja klaso, ŝi estis ano de la moskva lernejo № 1113 kun profundigita studo de muziko kaj koreografio.

Dekkvinjara, ŝi gajnis la konkurson "50x50"; la premio estis vojaĝo al la urbo Miamo en Florido kaj voĉa trejnado en prestiĝa kantista lernejo. Sekve ŝi kantis kaj aktoris en la muzikalo "Metro", kaj voĉe kontribuis ankaŭ al la animacia filmo "Naskiĝtago de Alice" de 2009. Krome ŝi ankaŭ interalie voĉe partoprenis en la rusaj sinkronizoj de 1998 kaj 2006 de la animacia filmo "La Eta Marvirineto" de 1989, produktite de la usona Walt Disney Company.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo (ruse)

Kategorio:Rusiaj kantistoj
Kategorio:Rusiaj aktoroj
Kategorio:Rusiaj voĉaktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en Moskvo
Flavbeka kardelo

eta|*Carduelis flavirostris *

La **Flavbeka kardelo** (*Carduelis flavirostris*) estas malgranda paserina birdo, membro de la familio de Fringedoj.

La Flavbeka kardelo estas malgranda fringedo, simila laŭ grando kaj formo al la Kanaba kardelo. Birdoj de la subspecio *flavirostris* estas 13 al 13.5&nbsp;cm longaj, kaj ankaŭ tiuj de la subspecio *altaica* estas 13 al 13.5&nbsp;cm longaj. Ili ne havas la ruĝan kapo- kaj brusto-makulojn de la Kanaba kardelo aŭ la Flamkardelo. Ili estas brunecaj kaj tre nigrostriecaj supre kaj kun **rozkolora pugo** (la masklo, same kiel la Flamkardelo). La gorĝareo estas iom ruĝecbruna. La subaj partoj estas sablokoloraj al blankecaj, striecaj je bruno. La konusforma beko estas flava vintre kaj flavgriza en somero. Tiu karaktero nomigas la specion kaj en la komuna nomo kaj en la latina scienca nomo kie *flavirostris* signifas same kiel en Esperanto. La alvoko estas distinga "tŭit" aŭ "ĉŭit", kiu dumfluge estas konstanta, kaj la kanto enhavas rapidan triladon kaj pepadon.

Tiu birdo reproduktiĝas en altaj senarbaj herbejoj kaj stepoj de norda Eŭropo (ĉefe Norvegio kaj Brita Insularo) kaj en centra Azio. Ĝi estas parte specio de loĝantaj birdoj, sed multaj birdoj migras suden aŭ moviĝas al marbordoj, herbejoj, marmarĉoj ktp.

Ili konstruas neston en arbusto; la ino demetas 4-7 ovojn.

Tiu specio povas formi grandajn arojn for de la reprodukta sezono, foje en miksitaj kunmanĝantaroj kun aliaj fringedoj en marbordoj kaj marmarĉoj. La manĝo estas semoj.

## Referencoj
## Cititaj verkoj 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Oiseaux Fotoj

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Kategorio:Birdoj de Azio
Jemena kardelo

La **Jemena kardelo** (***Carduelis yemenensis***) estas malgranda paserina birdo, membro de la familio de Fringedoj. 

Ĝi troviĝas en Saŭdarabio kaj Jemeno. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbustaroj.

Estas fringedo kun helgrizaj kapo kaj brusto, bruna dorso (iom strieca) kaj brunaj flugiloj kun nigraj bordoj; la subaj partoj estas sablokoloraj kun iom da ruĝecbruna strieco en suba brusto kaj supra ventro. La vosto estas nigra.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Carduelis yemenensis.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 19an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
859 Bouzaréah

'*859 *Bouzaréah'''* estas mezgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la Observatorio de Alĝero (nun, la Centro de esploro pri astronomio, astrofiziko kaj geofiziko) de la franca astronomo Frédéric Sy, post antaŭaj observoj de François Gonnessiat la .

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de "*Bouzaréah''", ĉirkaŭurbo de Alĝero, kie troviĝas la observatorio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1916
Ekonomio de Haitio

La **Ekonomio de Haitio** estas la plej malriĉa de Ameriko kaj de la Norda Hemisfero, tio estas, Haitio estas lando kun plej malgranda Malneta enlanda produkto per persono kaj unu el la plej neegalaj de la mondo. Ĝia laŭpersona rento estas ĉirkaŭ deka parto de tiu de ĝiaj najbaroj de la regiono de Karibio.

## Historio 
eta|250px|maldekstra|Historia komparo de la laŭpersona MEP de Haitio kun aliaj landoj de la ĉirkaŭaĵo.
Haitio estis kune kun Bengalio, unu el la koloniaj posedoj pli profitodonaj por la eŭropa koloniado. Fakte Haitio estis grandparte la fonto de la riĉeco de Francio en la 18a jarcento. Tamen, dum la lasta jarcento ĝi estis sub efektiva politika kontrolo de usona registaro de kiam ties armeo invadis Haition en 1915.
La unua milita okupacio de Haitio fare de Usono, ordigita de la prezidanto Woodrow Wilson, daŭris de 1915 al 1934. Dum ĉi tiu periodo Usono apogis diktatorojn kiaj François Duvalier kaj lia filo Jean-Claude Duvalier kaj ili toleris la militan baton kontraŭ la unua prezidanto elektita demokratie post la diktatoreco de la Duvalieroj, Jean-Bertrand Aristide, kiu minacis per reformoj serioze demokratiaj ne konvenaj al la interesoj de la nordamerikaj investantoj.

Haitio ankoraŭ suferas la konsekvencojn de la puĉo de 1991 kaj la ekonomiaj politikoj kaj nerespondecaj financoj de la faktaj registaroj, kiuj akcelis forte la ekonomian malsupreniron de Haitio.

Post la puĉo, Usono adoptis sankciojn kaj la Organizaĵo de Amerikaj Ŝtatoj estigis propra-volajn sankciojn, kiuj havis kiel celon revenigi la registaron konstitucian.

Post la milita puĉo kontraŭ Aristide, la haitia registaro montris sian devontigon kun la ekonomia reformo sugestita de la internaciaj fondusoj, per la alpreno de specifaj ekonomiaj kaj fiskaj politikoj kaj la enpotencigo de leĝaroj ordonantaj la modernigon de ŝtataj entreprenoj.
Sub la ordono de la prezidanto René Préval (1996-2001), la ekonomia programo de la lando inkludis la liberaligon de la komerco kaj la tarifoj, kontrolon de la enspezoj de la registaro kaj pliigon de la fiskaj impostkolektadoj, reformo de la financa sektoro, kaj la privatigo de la ŝtataj entreprenoj.

## Ecoj de la ekonomio 
La ekstera helpo estas esenca por la estonta ekonomia disvolviĝo de Haitio, la lando malplej evoluinta de Ameriko kaj unu el la plej malriĉaj de la mondo. Indikiloj sociaj kaj ekonomiaj montras ke Haitio falis sub aliaj landoj de malalta enspezo, aparte en la hemisfero, de kiam ĝi iniciatis la liberaligon de la ekonomio en la jardeko de la 1980-aj. La ekonomia stagno de Haitio estas la rezulto de netaŭgaj ekonomiaj politikoj, politika nestabileco, malabundeco de kultiveblaj teroj, media difekto, daŭra uzo de netaŭgaj teknologioj, manko de publika inversio en homaj rimedoj, migrado de grandaj grupoj de la loĝantaro labore kvalifikita kaj malforta ŝparado.

## Notoj
860 Ursina

'*860 *Ursina''''' estas malgranda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Max Wolf elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
La kialo de ĝia nomo estas nekonata.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Max Wolf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1917
Sufoka preno

[eta|prezento fare de [Maldivoj|maldivaj soldatoj]]
La **sufoka preno** aŭ strangola preno estas tekniko, kiu helpas igi malbatal-kapabla la malamikon aŭ trudi lin/ŝin kapitulaci pro malebligo de la spirado (tiel de oksigena prizorgo de la cerbo). La sufokaj teknikoj estas uzataj en diversaj luktoartoj, luktosportoj, batalartoj.

La du ĉefaj tipoj uzas blokadon de la aertuboj aŭ de la sangofluo (la arterioj), sed povas kombini ambaŭ.

Kategorio:Sporto
Kategorio:Lukto
Richard Schorr

Li estis diplomita de la Humboldt-Universitato en Berlino kaj de la
Teknika Universitato de Munkeno. De 1889 al 1891 li estis adjunkta
ĉefredaktoro de *Astronomische Nachrichten* en la observatorio de Kijlo.

En 1892 li iĝis observisto en la Observatorio de Hamburgo. Tiam, ties
direktoro Georg Rümker entreprenis transloĝigi
la observatorion en la ĉirkaŭurbon Hamburg-Bergedorf,
sed li mortis en 1899 neplenuminte la taskon. Richard Schorr ricevis la postenon de
direktoro de la observatorio kaj daurigi la transloĝigo de la observatorio, kiu
remalfermiĝis en 1912.

Li organizis 8 grandajn ekspediciojn por observi sunajn eklipsojn kaj
partoprenis al 7 inter ili.

Inter 1913 kaj 1920, Schorr, kunlaborante kun Holger Thiele, faris pli ol
1700 kliŝaĵojn kiuj permesi malkovri 30 asteroidojn.

Li mem malkovris la kometon D/1918 W1 (Schorr)
kaj du asteroidojn.

Kiam la nazioj prenis la povon en 1933, Schorr, kiu, je 65 jaroj, estis
plejaĝulo de la Universitato de Hamburgo, estis trudata emeritiĝi. La posteulo elektita
de li, Walter Baade, malakceptis ĉar li trovis pli bonajn laborkondiĉojn en la
observatorioj de Monto Wilson kaj
Monto Palomar, tiam konstruata. Malgraŭ la deziro
de la naziaj organizoj, li elektis Otto Heckmann kiel posteulo.

## Honoroj 
En lia honoro, oni donis lian nomon al:
* La luna kratero Schorr,
* La asteroido 1235 Schorria.
La asteroido 725 Amanda
ricevis la antaŭnomon de lia edzino.

## Noto kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Nekrologia notico
Piteo

Laŭ la helena mitologio, **Piteo** estis reĝo de Trezeno, en Argolando (Peloponezo).[eta|[Egeo (mitologio)|Egeo konsultas la orakolon de Delfo aŭ Temison, kies respondon nur Piteo kapablis kompreni. Vazo el Vulci (440-430 a.K.).]]Li estis filo de la gereĝoj Pelopso kaj Dio aŭ Hipodamio, kaj alvenis el Pisatis (Elido) al la regiono por regi ĝin kune kun Etio kaj Trezeno, almenaŭ laŭnome, tial kial la landon fakte regis ĉiuj la filoj de Pelopso. Post la morto de la aliaj du, Piteo unuigis la vilaĝojn Anteo kaj Hipereo, fondante tiel novan urbon, kiun li nomigis Trezeno, honore al sia ĵusmortinta frato.

Lia filino Etro (kiun oni nomis *Piteiso* honore al li) estis la patrino, kun Egeo, de la atika heroo Tezeo, de kiu Piteo iĝis instruisto ĝis kiam la knabo estis plenkreskulo kaj decidis koni sian patron. Fakte, estis Piteo tiu, kiu ebligis tiun rilaton, tial kial li ebriigis Egeon kaj enirigis sian filinon en lian ĉambron, ĉar nur li komprenis la antaŭdiraĵon de la Orakolo de Delfo, kiu asertis ke Egeo restus sen idoj *ĝis kiam la vin-saketo malfermiĝos*. Poste, kiam Tezeo edziĝis al Fedro, Piteo volonte gastigis Hipoliton en sia domo.

Piteo havis alian filinon, krom Etro, nomita Henioko. Ŝi edziniĝis al Kaneto, kaj estis la patrino de Scirono aŭ de Siniso.

Laŭ la rakontoj, Piteo estis saĝa homo, la nura kiu kapablis interpreti la antaŭdiraĵon pri Egeo, tute nekompreneblaj por la aliaj. Fakte, li estis tiel bona oratoro, ke li eĉ skribis manlibron pri parol-arto. Laŭ Paŭzanio, la tombejo kaj la trono kie Piteo juĝadis ankoraŭ viziteblis, multajn jarojn post lia morto.

## Referencoj
Kategorio:Mitaj reĝoj de Argolando
La Razón

***La Razón*** estas ĉiutaga ĝeneraltema periodaĵo de Hispanio. Fondita en 1998 de Luis María Ansón, ĝi apartenas al Grupo Planeta. Ĝia estro estas Francisco Marhuenda.

Ĝia eldona linio estas konservativa kaj pro-monarĥa. Ĝi konkuras kun *El Mundo* kaj ABC kiel periodaĵo de la dekstruloj ĝenerale kaj kun *ABC* konkrete en la pro-monarĥia flanko.

Kutime ĝiaj kovrilpaĝoj estas atentvekaj pro la grandaj bildoj kiuj plurfoje kovras ĝin tute nur per unu aŭ du novaĵoj.

Nuntempe ĝi estas la kvara plej vendata en Madrido malantaŭ *El Pais*, *El Mundo* kaj *ABC*.

## Eksteraj rilatoj 
* Retpaĝo de *La Razón*

Kategorio:Hispanlingvaj gazetoj
Kategorio:Hispanaj gazetoj
Zájezdec

Municipo **Zájezdec** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Chrudim, en ebenaĵo ĉe rivereto Ležák, 5&nbsp;km nordokcidente de urbo Chrast, 9&nbsp;km oriente de urbo Chrudim kaj 5&nbsp;km sude de Hrochův Týnec. Nuntempe Zájezdec estas unu el la plej malgrandaj vilaĝoj en distrikto Chrudim. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
Prisetlado de la areo ĉirkaŭ Zájezdec datiĝas jam de la fino de 12-a jarcento. La vilaĝo estis en la jaro 1318 dividita je senjoraj partoj. Unu el la partoj pli malfrue apartenis al monaĥejo en Hájek apud Tržek.

En komenco de la 16-a jarcento en dokumentoj oni parolas pri korto Zájezdec, posedaĵo de sinjorejo Hrochův Týnec.

En la jaro 1790 estis al Zájezdec transmigritaj 22 judaj familioj.

En la jaro 1799 sub patronado de Jan Leopold Háje, episkopo en Hradec Králové, oni parceligis mastruman korton en Zájezdec.

La judoj en Zájezdec konstruigis en la jaro 1845 sinagogon.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
### Juda tombejo 
Inter vilaĝoj Zájezdec kaj Přestavlky situas juda tombejo.

### Statuo 
En la vilaĝo, nun apud la kapeleto, troviĝas statuo de Sankta Johano Nepomuka.

## Literaturo 
* Dr. E. Poche, DrSc. a kol. – *Umělecké památky Čech*. Eldonis Akademia en Prago en j. 1978.

## Pluaj fotoj 

Zájezdec čp. 32.JPG|Zájezdec
Zájezdec čp. 42.JPG|Zájezdec
Zájezdec obecní úřad.JPG|Municipa ofico

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro de mikroregiono Chrudim 

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Municipoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
Korpovolumena indico

La **korpovolumena indico** (angle: *Body Volume Index aŭ BVI*) aŭ mallonge **KVI** estis proponita kiel alternativo al la korpomasa indico (KMI).

KMI baziĝas je la mezuro de totala maso, senatente pri la lokiĝo de la maso. KVI kontraŭe atentas pri la rilato inter maso kaj volumenlokiĝo (tio estas kie troviĝas la korpomaso).

Lastatempaj esploroj montris la limojn de KMI kiel indikilo de individua sanrisko.

## Vidu ankaŭ
*Korpomasa indico
*Trodikiĝo
*Trodikeco

## Referencoj
Kategorio:Mezuro
Kategorio:Homa nutrado
Kategorio:Homa anatomio
Ora Pordego (roko)

eta|La roko, vidata de sur la populara turista pado
:*La nomo "Ora Pordego" havas ankaŭ aliajn signifojn.*
La **Ora Pordego** (, , ) estas arkoforma roko, kiu staras en la Nigra maro apud la vulkana masivo Karadago (Krimeo, Ukrainio). Ĝi estas fama vidindaĵo, populara inter turistoj. La roko troviĝas ĉ. 85 metrojn for de la bordo kaj altas ĉ. 50 metrojn; la arko estas sufiĉe granda kaj ebligas navigon de negrandaj ŝipoj.

Antaŭe la roko nomiĝis *Ŝejtan-Kapu* (en la krime-tatara lingvo *şeytan qapu* signifas "diabla pordego"). Oni kredis, ke ie inter la proksimaj rokoj de Karadago troviĝas enirejo al infero. Poste oni ekuzis la modernan nomon, kiu estas ligita al la koloro de la roko (ĝi estas kovrita de flavaj likenoj; krome, la roko bele aspektas dum sunsubiro, kiam la sunradioj kvazaŭ origas ĝin).

Estas vaste konata la loka kredo, ke transiro sub la arko (ekzemple, sur negranda ŝipo) realigas ĉiujn dezirojn. La marfundo ĉirkaŭ la roko estas kovrita de moneroj, kiujn turistoj ĵetas en la maron por la realigo de la deziroj.

## Interese 
Oni scias, ke malneta desegnaĵo de la roko estas prezentita sur la marĝenoj de la malnetaĵo de la romano "Eŭgeno Onegin" (verkita de A. Puŝkin). La poeto faris la desegnaĵon tri jarojn post sia vojaĝo en Krimeo (li vidis la rokon nokte inter la 18a kaj 19a de
aŭgusto 1820). Sub la desegnaĵo de la roko troviĝas ankaŭ desegnaĵo de morna diablo, apud kiu dancas etaj diablidoj. Apud la desegnaĵo troviĝas la jena kvarversaĵo (apudas la proza E-traduko):

## Aldonaj bildoj 

Dosiero:GoldenGateRock.JPG|La roko, vidata de la mara flanko
Dosiero:Golden Gate with boat.jpg|Ŝipeto sub la roko

## Eksteraj ligiloj 
* La Ora Pordego (fotoj kaj ruslingva rakonto)

Kategorio:Rokoj de Krimeo
Kategorio:Vidindaĵoj de Krimeo
James Maitland, 8-a grafo de Lauderdale

**James Maitland, 8-a grafo de Lauderdale** (26-an de januaro 1759 - 10-an de septembro 1839 Thirlestane Castle en Berwickshire) estis brita politikisto kaj ekonomika sciencisto.

## Biografio 
James Maitland estis la plej maljuna filo de James Maitland, 7-a grafo de Lauderdale. Li studis en la Universitato de Edinburgo kaj en Universitato de Glasgow juron. Oni elektis lin en 1780 al House of Commons de Unuiĝinta Brita Reĝlando. Post kiam li heredis en 1789 titolon de sia patro, oni elektis lin en la Domo de Lordoj. Maitland apogis la ideojn de la franca revolucio kaj tiutempe restadis en Parizo. Portempe, li estis persona amiko de Jean-Paul Marat.

Kiam la apogantoj de la konstitucia monarĥio (Whig, brita politika partio) sub gvido de Grenville en 1806 formis registaron, Maitland akiris la titolon *Barono Lauderdale de Thirlestane*, kiu donis al li fortan lokon en *House of Lords*.

Li partoprenis en 1806 en sensukcesaj interparoloj por paco kun Napoléon Bonaparte. Li poste ŝanĝis al la alia nobela partio Tory, voĉis kontraŭ elekta reformo de 1832 kaj estis ĉefo de la skotaj ĉefnobeluloj.

## Familio 
Maitland geedziĝis en 1782 kun Eleanor Todd, sola filino kaj heredantino de Anthony Todd, sekretario en la Ĝenerala Poŝtoficejo. Ili havis naŭ gefilojn, inter ili ankaŭ James Maitland, 9-a grafo de Lauderdale, kiu heredis titolon de sia patro.

Frato de Maitland, Thomas Maitland estis membro de *House of Commons*, guberniestro de diversaj kolonioj en la Brita Imperio. Alia parenco estis kontraŭadmiralo Siro Frederick Lewis Maitland.

## Ekonomika scienco 
eta|*Inquiry into the nature and origin of public wealth*, 1819

Maitland estis ankaŭ grava ekonomika sciencisto de sia tempo. En la verko "An inquiry into the nature and origin of public wealth" (Edinburgo, 1804), li kontraŭas la teoriojn de Adam Smith. En tio oni unuafoje skizas gravecon de la ŝtata mastrumado je la ĝenerala ekonomia situo, tiel ĝi estas rigardata kiel baza libro de kejnsianismo. La verkon forte diskutis Henry Brougham, 1-a Barono Brougham kaj Vaŭ.

## Verko 
* An Inquiry into The Nature and Origin of Public Wealth and into the Means and Causes of its Increase  1804 (dua eldono 1819) (angle; en PDF; 14,49&nbsp;MB)

Kategorio:Skotlandaj nobeloj
Kategorio:Britaj ekonomikistoj
Kategorio:Britaj politikistoj
Ĉaĉapoja kulturo

La **ĉaĉapoja kulturo** estas kulturo de la prahistoria anda popolo, kies nomon donis la inkaoj kaj signifas en la keĉua lingvo **nubohomoj** aŭ **nebulbatalistoj**.

## Historio 
La ĉaĉapoja popolo konstruis en ĉ. 800 p. K. la fortikaĵon de Kuelap plej verŝajne pro defendo kontraŭ la fortiĝinta Huari-kulturo (hispane: *Huari*). La ĉaĉapojan popolon venkis unuafoje la inkaoj en ĉ. 1475, mallonge antaŭ alveno de la hispanoj. La kulturo tiam nombris ĉ. 500.000 personojn, kies granda parto estis deportita, parte al Cusco. Sesdek jarojn poste restantoj de la popolo aliancis kun la hispanoj kontraŭ la inkaoj. En 1549, 17 jarojn post alveno de la hispanoj, morbilo kaj variolo detruis la popolon, travivis la malsanojn 90.000 homoj. Iom poste la popolo malaperis. La popolanoj estis laŭ samtempaj priskriboj, relative helhaŭtaj, kompare al aliaj indiĝenaj popoloj.

## Arĥeologio 
Oni trovis en la 1990-aj jaroj en nordoriento de Peruo – en proksimo de Kondor-lago grandan entombigejon kun mumiiĝintaj kadavroj. En tiuj tomboj, oni reentombigis la kadavrojn laŭ inkaa kutimo, eble pro rompi kontraŭstaron de la ĉaĉapoja popolo.

Esplora grupo malkovris en 2004 – sub gvido de usona sciencisto Gene Savoy – ĉe Ocumal en Provinco Luya gravan urborestaĵon, kiu etendas sur pli ol 65 kvadrataj kilometroj, ĉirkaŭita de gardoturoj, muroj. La urbo estis establita sur montetoj apud rivero Huabajaku el ses partoj, kiuj estis konektitaj per ŝtonvojoj. La urbo estas nomumita Gran Saposoa.

Grava fortikaĵo de la kulturo estas Kuelap en proksimo de la urbo Chachapoyas. En proksimo de tio, oni elfosis tombejajn figurojn de Karajia. La arkeologiaj elfosaĵoj en nacia parko Río Abiseo estas rigardataj ankaŭ kiel parto de la ĉaĉapoja kulturo.

Kategorio:Historio de Peruo
Kategorio:Arkeologiaj kulturoj
Kategorio:Indiana historio
Dirhamo

**Dirhamo** - arabe درهم, latinliterigite "dirham" - estas la valuto de
* Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj, vidu la artikolon UAE-dirhamo 
* kaj de Maroko, vidu la artikolon Maroka dirhamo.
El Mundo

***El Mundo del Siglo XXI***, (La Mondo de la 21-a Jarcento) plej konata kiel ***El Mundo***, estas hispana periodaĵo. Ĝi havas sidejon en Madrido kaj eldonas regionajn versiojn en Katalunio, Eŭskio, Andaluzio, Almerio, Huelva, Valencio, Kastilio-Manĉo, Kastilio-Leono, Balearoj, Alikanto, Kantabrio, ktp. Ĝi ankaŭ havas retan periodaĵon en interreto nomata Elmundo.es. Ĝia estro estas Pedro J. Ramírez.

La ĵurnalo *El Mundo* difinas sian eldonan linion kiel liberala. Kutime ĝi kritikas la Hispanan Laborista Socialisma Partio kaj la periferiajn naciismojn kaj tre proksima (ĉefe pri hispana politiko) al la Popola Partio, kvankam malproksime laŭ la konservativaj principoj. Pri kelkaj politikaj aferoj ĝi kritikis la lastan prezidadon de José María Aznar pro la subteno de la milito en Irako.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de la 100 plej bonaj romanoj en hispana lingvo de la 20-a jarcento

## Eksteraj rilatoj 
* Retpaĝo de la papera versio de *El Mundo*
* Retpaĝo de la elektronika versio de *El Mundo*

Kategorio:Hispanlingvaj gazetoj
Kategorio:Hispanaj gazetoj
865 Zubaida

'*865 *Zubaida'''* estas malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la , de la germana astronomo Max Wolf elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝia nomo estas inspirita de "*Zobeide*", rolulino en la opero *Abu Hassan'' de Carl Maria von Weber.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Max Wolf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1917
Ariozo

**Ariozo** estas muzikaĵo por solo-kantvoĉo kaj instrumenta akompanado. Ariozo estas pli kantebla kaj malpli ligita al la drama parolkantado ol recitativo, sed havas pli malferman kaj malpli kompaktan formon ol ario.

Ariozoj troviĝas kutime ne unuope, sed kiel movimentoj de operoj, oratorioj aŭ kantatoj; tipaj tekstoj estas ekz. bibliaj vortoj, kiuj ne rimiĝas, tamen havas malpli rakontan ol lirikan karakteron. Iel tial oni povus rigardi ariozon kiel sukcedanto de la libera solomadrigalo.

Kategorio:Kantado
Kategorio:Italaj vortoj kaj esprimoj
Stress (muzikisto)

**Stress** estas arta nomo de la repisto Stress, n. 25-a julio 1977 en Estonujo. Lia arta nomo estas ankaŭ Billy Bear, lia nomo de nasko estas: Andres Andrekson. Ekde aĝo de 12 jaroj, li estas en Svisujo kaj estas hodiaŭ svisa repisto de Laŭzano. Stress loĝas en Zuriĥo.

## Diskaro 
### Albumoj 
* ** Soloj:**
* 2003: *Billy Bear*
* 2005: *25.07.03*
* 2006: *Renaissance*
* 2009: *Des rois, des pions et des fous*

* **kun la grupo Double Pact:**
* 1995: *Impact n° 3*
* 1998: *Pour ma planète bleue*
* 1999: ''C'est comme la vie*
* 2002: *Rien à perdre*
* 2006: *Au revoir* (Best of)
* *25.07.03 Gold Edition*

### simplaj diskoj 
* 2003: *Billy Bear/Ma musique meurt*
* 2003: *Tout l’amour* (*feat*. Chris Wicky)
* 2003: *Tu me manques* (*feat*. Xavier Naidoo)
* 2004: *Si tu aimes* (*feat.* Sens Unik kaj Greis)
* 2005: *Des fois*
* 2005: *Ténèbres* (*feat*. Mark Angelil)
* 2005: *Libéré*
* 2005: *Game*
* 2006: *Time Club* (feat. Griot kaj Karolyn)
* 2007: *Avenues* (feat. Karolyn)
* 2007: *Mais où?*
* 2007: *Rester soi-même*
* 2007: *On n’a qu’une terre*
* 2009: *V*
* 2009: *Tous les mêmes* (*feat*. Karolyn)
* 2009: *Stahn uf!* (*feat*. Baschi, Bligg, Seven kaj Ritschi)
* 2009: *Saint Profit* (feat. Karolyn)
* 2009: *Si loin* (*feat*. Karolyn)
* 2010: *C'est réel''

## Filmaro 
* 2004: Redemption – Früchte des Zorns - fruktoj de kolero
* 2007: Breakout
* 2009: Verso

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo kun biografio / bio ; diskografio, bildoj; germane, france 

Kategorio:Svisaj repkantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Estonio
Karl Michael Komma

**Karl Michael KOMMA** (* 24-an de decembro 1913 en Asch/Bohemujo) estas germana komponisto kaj muzikpublicisto.

## Vivo 
Karl Michael Komma studis ĉe la Germana Akademio en Prago ĉe George Szell, Fidelio Finke kaj Theodor Veidl, antaŭ kiam li aŭtunon de 1934 iris al Heidelberg por studi ĉe Heinrich Besseler muziksciencon. Komma doktoriĝis en 1936 per tezo pri Jan Zach (1699-1773). Tiutempe li ankaŭ studis kompozicion ĉe Wolfgang Fortner, kiu kiel dirigento engaĝiĝis por Komma (Donaueschingen, unua prezentado de „Deutschen Tänze“ por arĉorkestro, 1938).

Ekde 1940 ĝis 1945 Komma estris la muziklernejon en Reichenberg (Bohemujo) kaj estis premiita pro siaj atingaĵoj. Li ankaŭ elpaŝis jam en 1935 per kantato por manifestacio de la naziisma studentoligo NSDStB, komponis jubilĥoraĵon pri la anekso de Ĉeĥujo far Hitler (1938) kaj elpaŝis per pamfleto kontraŭ Gustav Mahler (1939). 

Profesoro Karl Michael Komma instruis ekde 1954 ĝis 1989 muzikhistorion, kontrapunkton kaj kompozicion ĉe la Muzikaltlernejo je Stutgarto kaj aktivas kiel muzikpublicisto kaj komponisto de ampleksa verkaro eĉ kiel maljunulo.

## Verkoj (elekto) 
* Du konĉertoj por piano kaj orkestro
* Psalmkantato
* Mateopasiono por akapela ĥoro
* *Lamento di Tristano* por orkestro
* Triptychon *Christ ist erstanden*
* Lasso-Fantazio por orgeno
* Te Deum por orgeno
* Arĉkvarteto
* Lidoj laŭ Hölderlin, Celan kaj Härtling
* Hommage à Händel für Chor a cappellva
* Kantato *Die Hütte Gottes* (1977 unuafoje prezentita de Oratorienchor Ulm direktata de Edgar Rabsch okaze de la 600-jara jubileo de la meto de fundamenta ŝtono de la Katedralo de Ulm)
* Kvar pecoj por ĉambrorkestro (1987, dediĉita al Reutlinger Jugendorchester)
* Elegio kaj skerco por angla korno kaj orkestro (1999, dediĉita al Rainer M. Schmid)
* Tri duoj por violonĉelo kaj fagoto (1986)
* *Sapphische Strophen* por fagoto, violoncelo kaj piano (1981, dediĉita al Friedrich Edelmann kaj Rebecca Rust)
* *Japanisch-deutsche Jahreszeiten* 1995/96, Hajkoj por fagoto, violonĉelo kaj piano
* *Tanz des Grossen Friedens*, granda konĉerto por violonĉelo, fagoto, piano kaj arĉorkestro (1993, dediĉita al Lia Imperiestra Moŝto la Imperiestro Akihito de Japanujo kaj Ŝia Imperiestra Moŝto la Imperiestrino Michiko von Japan)

## Publikaĵoj 
* *Johann Zach und die tschechischen Musiker im deutschen Umbruch des 18. Jahrhunderts*. Heidelberg, Phil. Diss., 1939. - Würzburg, 1938, 124 S. (Auch beim Bärenreiter-Verlag, Kassel, als: Heidelberger Studien zur Musikwissenschaft. Band 7)
* *Das böhmische Musikantentum* (1960)
* *Musikgeschichte in Bildern* (1961)
* *Lieder und Gesänge nach Friedrich Hölderlin* (1967)
* Lebenserinnerungen *Lebenswege* (1999)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Würdigung auf der Web-Site der Württembergischen Philharmonie

Kategorio:Germanaj komponistoj
Kategorio:Komponistoj de la 20-a jarcento
Antal Szakkay

**SZAKKAY Antal** (sakai) estis hungara kuracisto pri internaj malsanoj kaj tuberkulozo naskita en Satmaro la 6-an de novembro 1908 kaj mortinta en Budapeŝto la 27-an de decembro en 1976.

## Kariero
Szakkay diplomitiĝis en Budapeŝto (1932). En jaroj 1934–36 li estis internisto en Nyíregyháza, en jaroj 1936–40 en la sanatorioj de Debreceno kaj Gyula. Li havigis kvalifikon pri tuberkulozkuracado en 1940. De 1955 ĝis 1967 li estis direktoro de malsanulejo pri tuberkulozo de Budafok, de 1967 de pulmokuracado de la 12-a distrikto de Budapeŝto. 

## Fontoj
*Magyar Életrajzi Lexikon 
*http://www.tankonyvtar.hu/hu/tartalom/tkt/magyar-orvoseletrajzi/ch03s25.html

Kategorio:Hungaraj internistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Imre Szalacsy-Rácz

**SZALACSY-RÁCZ Imre** (salaĉi-ra:c) estis hungara verkisto naskita en Szalacs la 23-an de novembro 1900 kaj mortinta en Debreceno la 26-an de novembro en 1956.
## Kariero
Szalacsy-Rácz estis post la unua mondmilito terkulturisto, de 1920 ĵurnalisto. Li studis teologion kaj filologion en la Universitato de Debreceno, estis instruisto en supera komerca lernejo, de 1939 direktoro de komerca metilernejo ĝis 1946.
## Verkoj
**Két jegenye-nyárfa* (romano, Kolozsvár, 1926);
**A paraszt fia* (romano, Debrecen, 1930);
**A fekete ember* (romano, Bp., 1933);
**Eb ura fakó* (romano, Bp., 1941).
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon
864 Aase

'*864 *Aase'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Flora familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al "*Aase''", rolulino en la dramo Peer Gynt de Henrik Ibsen.

La , Max Wolf estis malkovrinta objekton provizore nomata **A917 CB**, kiu ricevis la nomon **864 Aase**. La , Karl Wilhelm Reinmuth malkovris objekton **1926 XB** kiu ricevis la nomon **1078 Mentha**.

En 1958, la franca astronomo André Patry, de la Observatorio de Nico, konstatis, ke la planedetoj A917 CB kaj 1926 XB estis unu sola objekto. En 1974 estis decidita, ke tiu objekto gardu la (pli malfruan) nomon de 1078 Mentha kaj ke la nomo **864 Aase** estu donita al la planedeto **1921 KE** malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth la .

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1921
Saŝimo

eta|Tradicia Saŝimo
**Saŝimo** (japane: 刺身 *sashimi*: *sashi* = trapikita *mi* = korpo) estas en la japana kuirarto tre ŝatata maniero prepari krudan fiŝon kaj aliajn marfruktojn. Oni uzas preskaŭ nur fileon.
eta|250ra|Saŝimo
Decidaj estas la ĝusta fileigado kaj la estetika prezentado de la fiŝaĵo. Krom tio la 3&nbsp;mm – 4&nbsp;mm dikaj pecoj ne estas iel traktitaj. Ili restas krudaj kaj sen spicoj. Tre tranĉa tranĉilo (*Hōchō*) estas bezonata.

Krome, kiel ĉe suŝio la freŝeco de la fiŝo tre gravas. Depende de la sezono diversaj specoj de fiŝoj estas taŭgaj. Ĉar ne estas permesite, manĝi la plimulton de nesalakvo-fiŝoj krude, oni preskaŭ nur uzas marfiŝojn por saŝimo. Plej ofte uzata estas tinuso.

Prezentita ĝi estas kun vasabio (japana kreno), sojo, periljo kaj *Daikon*, blanka kreno fajne tranĉite en fadenojn, kaj karotoj.

Taŭgaj trinkaĵoj estas verda teo, biero aŭ sakeo. Vinoj ne estas rekomenditaj.

## taŭgaj specoj de fiŝo kaj marfruktoj 
* **tradukenda**
* Akagai (赤貝) – Molŝela mitulo
* Amaebi (甘海老) – *Pandalus borealis*
* Anago (穴子) – Kongro
* Awabi (蚫) – Halioto
* Ebi (海老) – Salikoko vidu ankaŭ Odori ebi (Saŝimo de vivantaj salikokoj)
* Fugu (河豚) – Globfiŝo (Takifugu)
* Hamachi/Buri (鰤) – *Seriola quinqueradiata*
* Hirame (比目魚) – *Paralichthys olivaceus*
* Hotate-gai (帆立貝) – *Patinopecten yessoensis*
* Ika (烏賊) – Kalmaroj
* Katsuo (鰹) – Vera bonito (*Katsuwonus pelamis*)
* Kaki (牡蠣) – Ostro
* Kanpachi (間八) – *Seriola dumerili*
* Kohada (小鰭) – *Konosirus punctatus*
* Me-kajiki (目梶木) – Spadofiŝo
* Maguro/Toro (鮪) – Tinuso
* Miru-gai (海松貝) – *Panopea generosa*
* Saba (鯖) – Skombro
* Sake (鮭) – Salmo
* Sanma (秋刀魚) – *Cololabis saira*
* Suzuki (鱸) – *Lateolabrax japonicus*
* Tai (鯛) – Bramo
* Tako (蛸) – Polpo
* Unagi (鰻) – Angilo (*Anguilla japonica*)

## Bildaro 

Dosiero:Brocard708.jpg|Saŝimo en pecoj
Dosiero:Sashimi-dish Red seabream01.jpg|Saŝimo de sparedo
Dosiero:Sashimi Moriawase.JPG|Saŝima kunmetaĵo
Dosiero:SawachiDish Sashimi01.jpg|Sawachi-Ryori – Saŝimo laŭ Kōchi-gun

## Vidu ankaŭ 
* Suŝio
* Krudmanĝado

Kategorio:Japana kuirarto
867 Kovacia

'*867 *Kovacia'''* estas malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Higia familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la aŭstria astronomo Johann Palisa elde la observatorio de Vieno.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Friedrich Kovacs'', kuracisto kiu kuracis la edzino de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Johann Palisa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1917
Zamarovce

**Zamarovce,** hungare **Vágzamárd,** germane **Zamarotz** estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
300ra|eta|Zamarovce situas en la plej griza parto

## Situo 
Zamarovce situas inter Váh kaj aŭtovojo. Trenčín troviĝas je 3&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1208 en latina formo *"villa Samar"*. En la 19-a jarcento brikouzino funkciis tie. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Zamarócz,* poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Vágzamárd 392 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Trencsén, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Zamarovce 695 homoj, (676 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* klasikisma kastelo de familio Zamaróczy [zamorOci] el la 18-a jarcento
* nobeldomo de familio Friml el la 19-a jarcento

## Famuloj 
En la iama Zamarócz naskiĝis jezuito Pál Hicsoldt.

## Eksteraj ligiloj 
* Zamarovce sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Trenčín
Svinná

**Svinná,** hungare **Bercsény** [berĉEnj], germane **Schweinau** [ŝvejnaŭ] estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
300ra|eta|Svinná situas en la plej griza parto

## Situo 
Svinná situas laŭ ĉefvojo kaj fervojo Bánovce nad Bebravou-Trenčín. La lasta urbo troviĝas je 18&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1393 en formo *"Zyne"*. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Szvinna,* poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1909 la najbara vilaĝeto aliĝis al Bercsény. Post 1 jaro laŭ la popolnombrado vivis tie 728 homoj, (slovakoj en majoritato, germanoj kaj hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Trencsén, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Svinná 1515 homoj, (1492 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Kruco de 1923

## Eksteraj ligiloj 
* Svinná sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Trenčín
Chalancon

**Chalancon**  estas franca komunumo situanta en la departemento Drôme, en la regiono Rodano-Alpoj. Ĝi havis 63 loĝantojn en 2009.

## Geografio 
La areo de Chalancon estas 36 km², la popoldenseco estas 1,8 loĝantoj/km².

## Demografio 
Suba figuro indikas la disvolviĝon de la loĝantaro (fonto: INSEE-nombradoj).

ImageSize = width:250 height:200
PlotArea = left:40 right:10 top:10 bottom:20
TimeAxis = orientation:horizontal
AlignBars = justify
Colors = 
 id:gray1 value:gray(0.9)

DateFormat = yyyy
Period = from:1960 till:2010
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1960

PlotData = 
 bar:300 color:gray1 width:1
 from:start till:end
 bar:200 color:gray1
 from:start till:end
 bar:100 color:gray1
 from:start till:end
 bar:0 color:gray1

LineData = 
 layer:front
 points:(48,98)(84,73) color:blue width:2 #1962 tot 1968. Inwonertal 1962: 137 1968: 93
 points:(84,73)(100,64) color:blue width:2 #1975: 77
 points:(100,64)(128,63) color:blue width:2 #1982: 76
 points:(128,63)(160,66) color:blue width:2 #1990: 81
 points:(160,66)(196,52) color:blue width:2 #1999: 56

## Eksteraj ligiloj 
* Situo de la komunumo (mapo kun skalo 1:100.000) je Mapquest
* Fotaro 

Kategorio:Komunumoj de Drôme