open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ĉefurba distrikto de Venezuelo

La **Ĉefurba distrikto** () estas la ĉefurba Federacia Distrikto de la ŝtato Venezuelo. Ĝi havas areon de 433 kvadrataj kilometroj kaj nur konsistas el la municipo *Libertador*: tiu municipo inkluzivas proksimume kvinonon de la areo kaj trionon de la loĝantaro de la urbo Karakaso. Kiel Federacia Distrikto, do teritorio senpere ligata al la ŝtato, ne al subŝtata administra unuo, ĝi estas la loko de la Nacia Asembleo de Venezuelo kaj de pliaj tutŝtataj institucioj. La teritorio limas al la subŝtatoj *Vargas* kaj *Miranda*.

Per la Konstitucio de Venezuelo de 1999 la ĉefurba distrikto perdis sian propran parlamenton kaj sian distriktestron. Kompense novorganiziĝis la teritorio de la urbo Karakaso (la "metropola distrikto Karakaso", hispane *Distrito Metropolitano de Caracas*). La urba administrantaro transprenis la administran potencon pri la ĉefurba distrikto kaj de kvar najbaraj municipoj de la subŝtato *Miranda*, kiuj do kune konsistigas la urbon Karakaso. La 13-an de aprilo 1999 la Nacia Asembleo ratifis leĝon pri la kreo de nova distrikta registaro.  Ekde tiam la ĉefurba distrikto do denove havas distriktestron, kiun persone nomumas la ŝtata prezidanto de Venezuelo. Eke de la 14-a de aprilo 2009 la postenon havas la politikistino *Jacqueline Faria Pineda*.

## Referencoj 
Kategorio:Politiko de Venezuelo
Kategorio:Karakaso
Akvorezervejo Salto Grande

x200px|eta|Argentina flanko de la akvobaraĵo
La **Duŝtata Hidroelektra Centralo de Salto Grande** estas akvobaraĵo kaj hidroelektra centralo situanta en la meza fluejo de la rivero Urugvajo, je ĉirkaŭ 15 km norde de la urboj Salto (Urugvajo) kaj Concordia (Provinco Entre Ríos, Argentino).

Estas akvobaraĵo el betono kun strukturo de abutmentoj. Estas ekipita per 14 generatoroj funkciigitaj de turbinoj Kaplan kaj centra vejro de 19 radiaj kluz-pordoj de hidraŭlika funkciado.
* Povumo totale instalita: 1890 MW
* Povumo por turbino: 135 MW
* Diametro de ĉiu turbino: 8,5 m, 6 padeloj por turbino
* Rapideco de rotacio: 75 rpm

Posedas du elakvejoj por esceptaj kreskoj, po unu en ĉiu bordo. Estas propraĵo kaj de Argentino kaj de Urugvajo. Ties konstruo profitas la disnivelon kiun la rivero prezentis en la zono nome "Salto Grande" (granda saltejo), kiu nun estas kovrita de la diglago. Supre troviĝas la Ponto Salto Grande, kiu estas kaj fervoja kaj ŝosea. La akvobaraĵo havas du fiŝoskalojn kaj unu kluzon por navigado, sed tiu neniam estis uzata ĉar ne eblas navigado malsupre de la akvobaraĵo.

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la *Organismo Regulador de Seguridad de Presas de Argentina*  Sekureca Instanco
* Comisión Técnica Mixta de Salto Grande
* Fundación Salto Grande 

Kategorio:Akvobaraĵoj
Kategorio:Akvorezervejoj
Kategorio:Geografio de Argentino
Kategorio:Geografio de Urugvajo
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1979
Akvorezervejo Yacyretá

eta|250px|La centralo ekde supre.

eta|250px|Turbinejo.
La **hidroelektra centralo de Yacyretá-Apipé** [jazireTA] (el guarania *jasy retã*, ‘tero de la Luno’) estas hidroelektra centralo konstruita super la areo de iamaj akvofaletoj kaj rapidejoj de Yacyretá-Apipé ĉe la rivero Paranao, en la Provinco Corrientes, Argentino, kaj la departemento Misiones, Paragvajo.

La ekipo de la centralo havas instalitan totalan povon de 3200&nbsp;MW, kaj supra linio de 83 metroj super la marnivelo, ekzistante projekton de ampleksigo kiu permesu pliigi tiun kapablon preskaŭ al duoblo. Ĝi liveras la 22% de la mendo de elektro argentina kaj generas la 60% de la energio hidroelektra de la lando.

eta|250px|Yacyretá nokte.

Tra ĉiu turbino povas pasi 2630&nbsp;milionoj da litroj de akvo hore, tio estas ke tra la 20&nbsp;turbinoj de Yacyretá povas pasi ĉiuhore la ekvivalento al la konsumo de trinkebla akvo de 13&nbsp;tagoj de la urbo Asunciono (ĉefurbo de Paragvajo) aŭ de 2&nbsp;tagoj de la urbo Bonaero (ĉefurbo de Argentino). La baraĵo estis inaŭgurita la 7an de julio de 1998 fare de la Prezidantoj de Argentino Carlos Menem kaj de Paragvajo Juan Carlos Wasmosy, kaj en tiu tago oni ekfunkciigis la 20 turbinojn programitajn. La produktado de la centralo saltis de 12.149 GWh al 16.738&nbsp;GWh dum la periodo 2004-2009, kio reprezentas kreskon de 37,7%.

Spite ties produktado, la projekto de la diglago estis konstante kritikita dum ties planado kaj konstruado, kaj pro la konsekvencoj ekologiaj kiujn ĝi okazigis — inter ili la inundo de biomo praktike unika, kiu kondukis al la formorto de nombraj specioj endemiaj — kaj pro la administrado de la projekto, kies origina buĝeto multobliĝis kelkajn fojojn ĝis atingi 11.500&nbsp;milionojn da dolaroj kio rezultis en denuncoj pro politika koruptado.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* EBY.org.ar (oficiala argentina retejo de la *Entidad Binacional Yaciretá*).
* EBY.gov.py (oficiala paragvaja retejo de la *Entidad Binacional Yaciretá*).

Kategorio:Akvorezervejoj
Kategorio:Akvobaraĵoj
Kategorio:Geografio de Argentino
Kategorio:Geografio de Paragvajo
Kategorio:Hidroelektraj centraloj
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1994
Ruino Dreimühlen

eta| akvofalo „Dreimühlen“ kaj la ruino
La **ruino Dreimühlen** estas la ruino de malgranda altaĵburgo en la mezmontaro Ejfelo.

## Geografia Situo 
La burgo situas sur alteco de 380 m super marnivelo en la norda Ejfelo inter la altaj marĉoj kaj la Vulkaneifel. La burgo situas sur la teritorio de la komunumo Üxheim en la distrikto Vulkaneifel, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. La burgo troviĝas zu monteto el tofŝtono okcidente de la rojo Ahbach.

## Historio 
## Hodiaŭa stato 
## Legendo 
## Literaturo 
* Michael Losse: *Burgen und Schlösser, Adelssitze und Befestigungen in der Vulkaneifel*. Michael Imhof Verlag, Petersberg 2012, ISBN 978-3-86568-399-1, S. 32–34.

## Referencoj 
Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Dreimuhlen
Akvorezervejo El Chocón

**Hidroeléctrica El Chocón** estas entrepreno por generado de elektra energio pere de la profito de akvosalto formata de la verkoj El Chocón [ĉoKON] kaj Arroyito (rojeto) super la rivero Limajo (Argentino).

La Hidroelektra Komplekso havas instalitan povumon de 1.328 MW, kaj enhavas la centralojn **El Chocón** kaj **Arroyito**. La aro reprezentas kapablon por averaĝa ĉiujara generado de 3.600 GW/h, kio ekvivalentas proksimume al 5% de la generado de la tuta Argentina Sistemo de Interkonektado.

Estas situanta en la regiono Comahue, formata de la provincoj argentinaj Río Negro, Neŭkeno kaj la suda parto de la provincoj Bonaero kaj La Pampa.

La Centralo El Chocón troviĝas super la rivero Limajo, je 80 km supre de ties kunfluo kun la rivero Neŭkeno.

Arroyito [aroJIto] (rojeto) estas la kompensa digo de El Chocón, kaj estas situanta super la sama rivero, 25 km malsupre.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de *Hidroeléctrica El Chocón* 
* Ŝlipo en la retejo de la *Organismo Regulador de Seguridad de Presas*  Sekureca Instanco

Kategorio:Akvorezervejoj
Kategorio:Geografio de Argentino
Kategorio:Akvobaraĵoj
11148 Einhardress

'*11148 *Einhardress'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *OCA-DLR Asteroid Survey* (ODAS) elde la Observatorio
de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la germanan inĝenieron *Einhard Ress* de la
Germana Centro pri Aera kaj Kosma Flugado. Li uzis novigantajn teknologiojn por disvolvi la elektronikon de la misio *Mars Express'' de la Eŭropa Kosma Agentejo, kaj de unu aviadportata cifereca fotilo. La asteroido estis nomita okaze de lia emeritiĝo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de OCA-DLR Asteroid Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Lago Dezerto

[350px|eta|dekstra|La Lago kaj la monto [Cerro Chaltén aŭ Monto Fitz Roy.]]
La **Lago Dezerto** aŭ *Lago del Desierto* (en Argentino) kaj *laguna del Desierto* (en Ĉilio), estas lago kiu troviĝas en la Departemento Lago Argentino de la Provinco Santa Cruz en Argentino, proksime al la landlimo kun Ĉilio. Estas atingebla per la Provinca Ŝoseo RP 23 farinte 37&nbsp;km el El Chaltén, situanta je 25&nbsp;km sude de la lago.

La zono estas mallarĝa valo de rektangula formo de 12&nbsp;km de larĝo averaĝe kun maksimumo de 18&nbsp;km, kiu fluas norde-nordoriente/sud-sudokcidenten oriente de la ĉefa montoĉeno de la Andoj, inter la lago O'Higgins/San Martín kaj la monto Fitz Roy aŭ Chaltén laŭlonge de 48&nbsp;km en rekta linio inter ambaŭ punktoj. La minimuma alto ĉe Hito 62 estas de 250&nbsp;msm kaj la maksimuma en la monto Fitz Roy estas de 3406&nbsp;msm.

Dezerto
Kategorio:Geografio de Ĉilio
Walter R. Cooney, Jr.

**Walter R. COONEY, Jr.** (naskiĝis en 1962) estas usona amatora astronomo, profesie kemia inĝeniero.

Li observas elde la Observatorio de Esploro de Sonoita (Arizono) kaj de la
Observatorio de Highland Road Park en Baton Rouge (Luiziano).

Laŭ Minor Planet Center li malkovris aŭ kunmalkovris 47 asteroidojn kun Matthew Collier, Patrick M. Motl, Susannah Lazar, Katrina Wefel, Terry Martin, Merrill Hess, Ethan Kandler, Meredith Howard kaj John Gross inter 1998 kaj 2005 ; kaj li estas kreditita de la malkovro de pli ol 50 . Krome, liaj fotometriaj studoj
konfirmis la duopan naturon de pluraj objektoj.

La asteroido 35365 Cooney  estis nomita en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Walter R. Cooney

Kategorio:Usonaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Akvorezervejo Cabra Corral

La **Akvorezervejo Cabra Corral** [KAbra koRAL], kun la Akvorezervejo Generalo Manuel Belgrano, nutras hidroelektran centralon kaj elfluigas riverajn akvokvantojn de nesala akvo por irigacio, kio utilas por elakvigi la fundon de la diglago; la elakvigejo povas elakvigi ĝis 1.500 m³/s.

maldekstre|eta|Akvorezervejo Cabra Corral
Kun akva surfaco de 13.160 ha, estas de granda gravo por la generado de hidroelektra energio por la provinco Argentina Nordokcidento, kaj por havigi irigacion kaj eviti inundojn al ampleksaj agrikulturaj regionoj.

Ĉe la diglago estas sektoroj taŭgaj por kampadi, pasi la tagon kaj praktiki akvosportojn aŭ fiŝkaptadon. La ĉefa setlejo por atingi la lokon estas Coronel Moldes (Departemento La Viña).

Kategorio:Geografio de Argentino
Kategorio:Akvorezervejoj
Kalĉakiaj Valoj

La **Kalĉakiaj Valoj** aŭ en hispana **Valles Calchaquíes** estas sistemo de valoj kaj montoj de la Nordokcidento de Argentino kiuj tra 520 km etendas de nordo al sudo tra la centra regiono de la provinco Salta, plej okcidento de la provinco Tukumano kaj regiono nordorienta de la provinco Katamarko.

[[Dosiero:Cachi Salta, Argentina.jpg|maldekstre|eta|250ra|Cachi [KAĉi], en la Kalĉakiaj Valoj.]]
Ili estas konsiderataj inter la lokoj plej elstaraj kaj beloj de Argentino kie setlis la indianoj kalĉakioj, kiuj okazigis kulturon de granda vario. Tiele la loko ricevas sian nomon el unu el tri nacioj diagitaj aŭ paziokaj, nome kalĉakioj, nome indiĝenoj kiuj estis milite dum proksimume 100 jarojn kontraŭ la hispanaj invadantoj, kio estas konata kiel Kalĉakiaj Militoj, iniciataj en 1562 de ties militestro Juan Calchaquí.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* VallesCalchaquies.info 

Kategorio:Geografio de Argentino
Slobodan Kovač

**Slobodan Kovač** (naskiĝis la 9-an de septembro 1967 en Jugoslavio, do nun 42-aĝa) estas serba eksa profesia flugpilkisto kaj nuna trejnisto por flugpilko. Li ludis kiel profesia sportisto ĉefe en Jugoslavio kaj Italio. Kiel trejnisto li laboris en Serbio, Italio kaj lastatempe en Irano.

Kategorio:Jugoslavaj flugpilkistoj
10943 Brunier

'*10943 *Brunier'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *OCA-DLR Asteroid Survey* (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la francan ĵurnaliston kaj sciencan popularigiston Serge Brunier, kiu laboris kiel ĉefredaktoro de *Ciel et Espace* kaj verkis plurajn artikolojn pri la observatorioj de la mondo. Aŭtoro de pluraj popularaj astronomiaj libroj, li havas ĉiusemajnan programon ĉe la franca radio *France Info''.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de OCA-DLR Asteroid Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Cerro Catedral (Argentino)

eta|700px|center|Vido de Cerro Catedral el Bariloche.

La monto **Cerro Catedral** (katedralo) estas monto ĉe San Carlos de Bariloche, je 19 kilometroj de la centro de la urbo kaj ene de la Nacia Parko Nahuel Huapi, en Argentino.

La nordorienta deklivaro de la monro disvolviĝis kiel skiejo por montagado, kun nombraj rimedoj de mekanika suprenirado, areoj de servoj kaj hoteloj.

La suda pinto de la Katedralo elstaras pro serio de ŝtonaj pingloturoj kiuj havigis la nomon al la monto kaj estas scenejo por grava aktiveco de montogrimpado sur roko, ĉefe en somero.

La supra triono de la monto posedas flaŭron de alta montaro, kiu somere montras kolorajn florojn. Sub la linio de 1700 msm etendiĝas arbaroj de *Nothofagus dombeyi* kaj *Nothofagus pumilio*, kun abundo de Kolihuo en la plej malaltaj zonoj.

## Eksteraj ligiloj 
* - Retejo de la entrepreno
* - Pri montogrimpado en la zono de Refugio Frey

eta|700px|center|Vido el la supraj skiejoj de Cerro Catedral al Okcidento.
Kategorio:Montoj en Argentino
10932 Rebentrost

'*10932 *Rebentrost''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la germana amatora astronomo Gerhard Lehmann elde la Publika Observatorio de Drebach (Saksio, Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana vikario, kuracisto kaj herbokuracisto David Rebentrost (1614–1703) kiu laboris en Drebach. La ĝardeno, kiun li planis por sia sacerdotdomo, ricevis vastan famon. Kiel rekompenco por esti kuracinta la princon-elektiston Johanon Georgon la 2-an, li estis invitita pluki kelkajn plantojn el la ĝardeno de la princo-elektisto. La raraj specioj de krokusoj kiun li selektis daŭre kreskas nur en Drebach.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Gerhard Lehmann
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Iván Bodis-Wollner

**Iván Bodis-Wollner** [bodiŝ-volner], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bodis-Wollner Iván** estas hungara-usona kuracisto, neŭrologo, profesoro havanta MD kaj DSc http://www.downstate.edu/neurology/faculty/bodis-wollner.html , membro (en 2001) de Hungara Scienca Akademio.

## Biografio 
Iván Bodis-Wollner frekventis universitaton en Vieno, kie li ricevis medicinan diplomon. Li estis studento ankaŭ en Kembriĝo kaj postdiploma studento en Edinburgh. Li laboras en hospitalo en Novjorko, krome li ankaŭ instruas. Li estas fakulo pri la Parkinsona malsano. Li ricevis premiojn en Usono.
 
## Elektitaj publikaĵoj 
* *Roundtable Session: the True Binocular Visual Evoked Potential: Introduction* (1982)
* ''Parkinson's Disease, Aging and Visual Cognition* (2008)
* *The impact of penetrating keratoplasty in patients with keratoconus using the VF14 questionnaire'' (2011)

## Fontoj 
* biografio kun foto  
* publikaĵoj 

 
Bodis-Wollner, Ivan
Bodis-Wollner, Ivan
Bodis-Wollner, Ivan
10947 Kaiserstuhl

'*10947 *Kaiserstuhl'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la *Palomar–Leiden survey*.(Enketo Palomar–Leiden)

Ĝi estis fotita de Tom Gehrels, kiu, por tiu enketo, eksponis 130 fotografiajn platojn per la Schmidt-teleskopo de 48 coloj (122 cm) de la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio) en septembro kaj oktobro 1960. Tiuj platoj poste estis senditaj en Leiden (Nederlando), kie la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten ekzamenis ilin dum la sekvantaj jaroj por malkovri novajn asteroidojn.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la vulkana montaro Kaiserstuhl (alto 570 m) inter la Nigra Arbaro kaj la rivero Rejno. Tie estas unu el la plej mildaj klimatoj en Germanio, de la tempo de la romianoj, la deklivoj de la montoj estas kovritaj de vitoj, kiuj produktas la faman vinon *Kaiserstühler''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Cerro López

La monto **Cerro López** estas monto situanta en la provinco Río Negro, Argentino, je kies deklivo troviĝas la vilaĝo Colonia Suiza oriente kaj la lagoj Moreno kaj Nahuel Huapi norde kaj nordokcidente respektive, situanta je 25 km de la urbo San Carlos de Bariloche. Ĝi havas alton de 2.075 msm.

eta|maldekstre|Rojo López
La **rojo López** kolektas parton de la akvo el malglaciiĝo de la *cerro López*, descendas tra ties norda deklivo kaj elakvigas en la lago Moreno okcidente.

Ĉe la montopinto troviĝas la rifuĝejo **Refugio López**, nome montarrifuĝejo situanta ĉe 1620 msm kun enhavo por 100 personoj inaŭgurita la 15-a de aprilo de 1933. La montarrifuĝejo estas atingebla danke al pado kiu ĉirkaŭas la monton aŭ pere de pado el la punkto kie la rojo López trapasas la vojon Circuito Chico (malgranda itinero, alto km 27).

## Toponimio 
Francisco Pascasio Moreno nomigis la monton kiel López honore al la aŭtoro de la Himno Nacional Argentino, nome Vicente López y Planes.

Kategorio:Montoj en Argentino
Preposto

La **preposto** estas laŭ PIV:
* ĉefa pastro de preĝejo
* unua aŭ unu el la altranguloj de kanonikaro.
[eta|Ĝenerala ŝablono pri [blazono por la preposto]]
La vorto venis el la latina *praepositus*.

La preciza difino varias laŭ eraoj kaj laŭ eklezioj, tamen ĝi signifas ĉiam mezgrandan pastran dignon en la eklezia hierarkio.

En la katolika eklezio la preposto rekte respondecas al la episkopo. Tiu digno povas esti ĉefpreposto kaj vicpreposto, kiu lasta anstataŭas la ĉefpreposton. La preposto servas en la administra centro de la diocezo. Ĝis 1934 la papo mem donacis tiun rangon, poste la episkopo.

En diversaj ordenoj plej ofte la preposto estras la monaĥejon aŭ abatejon.

Vesto de éa preposto estas:
* dum liturgio blanka mitro (ĉapelo) kun ruĝa galeno, brusta kruco sen ŝtono (latine pectorale), ringo kun unusola ŝtono, violkolora kolumo
* krom liturgio nigra sutano kun violkolora randoj kaj butonoj, violkolora zono.

## Fontoj 
* hungare
* hungare
SES 2013

eta|Malfermo de SES 2013
**Somera Esperanto-Studado 2013** (mallonge **SES 2013**) estas la 7-a jaro de Somera Esperanto-Studado, kiu okazis ekde la 12-a ĝis la 20-a de julio 2013 en Martin (Slovakio) kaj partoprenis ĝin 230 personoj el 27 landoj. Prepare al tiu aranĝo estis la 28-an de decembro 2012, okaze de la 4-a JES, lanĉita nova retpaĝaro de SES, sendependa de la rekonstruata retejo *lernu!*.

La aranĝon aŭspiciis Dušan Čaplovič, la ministro de edukado de Slovakio, Juraj Blanár, estro de regiono Žilina kaj Andrej Hrnčiar, urbestro de la urbo Martin.

Kadre de la kultura programo koncertis La Perdita Generacio, Asorti, Manŭel, Johannes Mueller, ĴeLe, Jonny M kaj Peter Bažík & S.H.O.P. Aŭspicion super SES 2013 transprenis ministro de edukado de Slovakio Dušan Čaplovič, prezidanto de Regiono Žilina Juraj Blanár kaj urbestro de la urbo Marin Andrej Hrnčiar.

Dum SES 2013 estis unuafoje aĉetebla historie la unua presita lernolibro de planlingvo toki pona *toki pona en 76 ilustritaj lecionoj*.

## Instruistoj 
* Stano Marček, Zlatko Tišljar – nivelo A1
* Christophe Chazarein, Birke Dockhorn – nivelo A2
* Johannes Mueller, Przemysław Wierzbowski – nivelo B1
* Szabolcs Szilva, Tim Morley – nivelo B2
* Konstantin Tiĥomirov, Bertilo Wennergren – nivelo C1–C2

## Verda rabato 
Viglan diskuton spronis la 19-an de januaro 2013 artikolo pri SES en Libera Folio, kiu atentigis pri la „kruel-imposto“ nove enkonstruita en la kotiztabelon, laŭ kiu ĉiu viandmanĝanto dum SES devos krompagi unu eŭron tage kompare al la vegetaranoj kaj la veganoj. Peter Baláž, ĉeforganizanto de SES, publike defendis la decidon, kiun li iniciatis kaj anticipe por ĝi serĉis aprobon inter kelkaj pliaj kernaj organizantoj de la aranĝo. Kelkaj unuopuloj reage al la anonco deklaris sian intencon pro la novaĵo ĉu rezigni pri sia partopreno, ĉu male aliĝi kaj ĉeesti la aranĝon. Post kelkaj tagoj, la organizantoj decidis ŝanĝi la nomon de „kruel-imposto“ al „verda rabato“. La novaĵo evidente influis la manĝopreferojn de la partoprenintoj, ĉar preskaŭ du trionoj – nekutime alta kvanto – decidis dum la aranĝa semajno manĝi vegetare (57&nbsp;%) aŭ vegane (9&nbsp;%).

## Ligiloj 
### Referencoj 
### Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Aranĝoj de E@I
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 2013
Kategorio:Lernado de lingvoj en Slovakio
Kategorio:Edukado de Esperanto
Kategorio:2013 en Slovakio
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Slovakio
János Jusztin Bódiss

**János Jusztin Bódiss** [jAnoŝ justin bOdiŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bódiss Jusztin János** estis hungara literaturhistoriisto, filologo, profesoro, instruisto, pastro, monaĥo, membro (korespondanta en 1911) de Hungara Scienca Akademio.

János Jusztin Bódiss http://www.tudosportal.hu/egy.php?id=1837 naskiĝis la  1863 en Türje. Li mortis la  1921 en Komárom

## Biografio 
János Jusztin Bódiss lernis en Győr, poste li aliĝis al la benediktanoj en 1881. Li plulernis en altlernejo en Győrszentmárton kaj universitato en Budapeŝto, poste li pastriĝis en 1887. Li instruis laŭvice en altlernejo en Győrszentmárton, gimnazioj de Kőszeg kaj Komárom. Li okupiĝis precipe pri la klasikaj latina kaj greka literaturoj.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Hat év – 63–57 Kr. e. – Cicero életéből* (Ses jaroj - antaŭ Kristo 63-57 - el vivo de Cicerono), (1889)
* *De forma et natura verborum deponentium* (1891)
* *A pogány és keresztény klasszikusok kérdése gymnasiumainkban* (1902)
* *A classikus latinság kérdése hazánkban* (1912)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero B kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

 
Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj filologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj benediktanaj monaĥoj
Verslag van het Colloquium. Verleden, Heden en Toekomst van de Esperanto-Beweging in Vlaanderen

***Verslag van het Colloquium. Verleden, Heden en Toekomst van de Esperanto-Beweging in Vlaanderen*** (Raporto de la Kolokvo. Estinteco, Estanteco kaj Estonteco de la Esperanto-Movado en Flandrujo) estas broŝuro pri la rezultoj de kolokvo de la 9-a de oktobro 1977 okazinta en Kalmthout, Belgujo . La precipa redaktoro estis Edward Symoens.

## Enhavo 
* Enkonduko (Wim De Smet)
* Praktikaj donitaĵoj pri la kolokvo
* Listo de la partoprenintoj
* Diversaj alsenditaj tekstoj
** Konsideroj pri la termino "Esperantisto" (Wim De Smet)
** Varbado por Esperanto (Jacobus Klaas Hammer)
** Esperanto nuntempe (Jan Bovendeerd)
** La rolo de la loka Esperanto-movado (Wim De Smet)
** La historio de la Esperanto-movado en Flandrujo (Fernand Roose)
* Analizo de la obstakloj kiuj malhelpas la finan venkon de Esperanto
* Sintezo de la kolokvo
* Mocioj al diversaj instancoj

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Esperanto-movado en Belgujo

## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*

Kategorio:Esperanto-movado en Belgio
Kategorio:Historio de Esperanto
Kategorio:Antverpena Nefikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Glaĉero Upsala

La **glaĉero Upsala** estas granda glaĉero kiu kovras miksan valon, nutritan de diversaj glaĉeroj, en la Nacia Parko Los Glaciares en Argentino. Ĝi estis nomita en 1908 de la geologo P.D. Quensel per la nomo de la sveda urbo Upsala, kies universitato financis liajn studojn en la regiono.

maldekstre|eta|250ra|Disiĝo de glacio en la glaĉero Upsala.
Laŭ mezuradoj faritaj en majo de 2011, ties glaciejoj kovras etendon de proksimume 765&nbsp;km². La glaĉero posedas longon de proksimume 53,7&nbsp;km (nome la tria plej longa de Sudameriko, post la Brüggen kaj la Glaĉero Viedma), larĝon de 13&nbsp;km, kaj ties muroj atingas alton de 40 metroj averaĝe.

Fluas el la Sudpatagonia Glacikampo, kiu estas origino ankaŭ de la glaĉero Perito Moreno kiu troviĝas en la sama areo, al la lago Argentino.

La glaĉero Upsala malpliiĝas, kio povus esti pruvaro de klimataj kaj geologiaj cikloj laŭ la teorio de Milankoviĉ aŭ ĝenerale de tutmonda varmiĝo.

## Eksteraj ligiloj 
* Fotoj glaĉero Upsala
* Upsala Kayak Experience

Kategorio:Glaĉeroj
Kategorio:Geografio de Argentino
10950 Albertjansen

'*10950 *Albertjansen'''* estas asteroido de la ekstera
asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar
kaj de la nederlandaj geastronomoj geedzoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden
(Nederlando) en la kadro de la *Palomar–Leiden survey*.

Ĝi estis fotita de Tom Gehrels elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio) en septembro kaj oktobro 1960. La 130 fotografiaj platoj tiel eksponitaj estis senditaj en Leiden (Nederlando), kie la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten ekzamenis ilin.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Albert Jansen* (1940–2004), unua direktoro de la planetario de Hago.
Li estis elstara instruisto kaj talenta eksperimentisto. Li pli malfrue vivis en Sud-Afriko kaj konstruis sian propran observatorion por la uzo de avancintaj amatoraj astronomoj. Mallonge antaŭ sia morto, li eldonis * Star Maps for Southern Africa'', la unua gvidlibro pri la suda nokta ĉielo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
János Bogárdi

**János Bogárdi** [jAnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bogárdi János** estis hungara inĝeniero, hidrologo, profesoro, membro (korespondanta en 1962, ordinara en 1973) de Hungara Scienca Akademio. Lia origina familia nomo ĝis 1934 estis *Bogner*.

János Bogárdi http://www.tudosportal.hu/egy.php?id=1905 naskiĝis la  1909 en Hungara reĝlando en Torontáltorda (nuntempa Torda (Serbio)). Li mortis la  1998 en Budapeŝto.
 
## Biografio 
János Bogárdi frekventis teknikuniversitaton en Budapeŝto inter 1927-1931. Jam antaŭ la diplomo en 1931 li eklaboris ĉe Rába, poste en diversaj urboj, inter 1941–1995 en ministeria instituto. En 1937 li akiris juran diplomon en Kecskemét, en la sekva jaro li akiris pli altan sciencan gradon en Usono, fine en 1942 li doktoriĝis en la teknikuniversitato. En 1941 li edziĝis baldaŭe havanta 3 gefilojn. En 1945 li ekinstruis, post 2 jaroj li atingis la instruan rangon privata profesoro. Li doktoriĝis en 1952 antaŭ la akademio. Post falo de la Hungara revolucio de 1956 li kreis laborlokojn al la politike forigitaj profesoroj. En la studjaro 1964 li instruis en Usono, en la sekva jaro en Vieno, inter 1966–1978 en Padovo. Li ricevis memormedalojn kaj premiojn inter 1968-1993.
  
## Elektitaj publikaĵoj 
* *Hordalékmérési kísérletek a Felső-Dunán* (1939)
* *Hordalékmozgás a folyószabályozásban* (1943)
* *A budapesti Duna-hidak roncsainak vízduzzasztása* (1947)
* *A hordalék szerepe a folyószabályozásban* (1954)
* *Sediment Transportation in Alluvial Streams* (1968, 1970)
* *Hidromechanika* (1972, 1984) - studenta lernolibro

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj hidrologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Universitato de Sieno

eta|Siena, palazzo dell'università, ingresso
La **Universitato de Sieno** estas fama universitato de Italio. Fondata en la 26-a de decembro 1240 en la urbo de Sieno, ĝi estas inter la plej antikvaj universitatoj de Europo. Ĝi estas frekventata de ĉirkaŭ 20 000 studentoj en 2006, preskaŭ la duono de la totala loĝantaro de Sieno nome ĉirkaŭ 54,000. Nune, la Universitato de Sieno estas ĉefe konata pro siaj Altlernejoj pri Juro kaj pri Medicino. La institucio apartenas al la Koimbra Grupo, internacia asocio de 41 universitatoj en Eŭropo.

## Famaj studentoj kaj docentoj 
* Pietro Iuliani (1215-1277) profesoro pri medicino li fariĝis Papo kun la nomo Johano la 21-a
* Cino da Pistoia (um 1270-1336/37) juristo kaj poeto
* Antonio Giordano (1459-1530) juristo kaj rektoro
* Giovanni Maria Ciocchi del Monte (1487-1555) juristo, li fariĝis Papo kun la nomo Julio la 3-a
* Lodovico Castelvetro (1505-1571) filologo kaj beletra kritikisto
* Lattanzio Ragnoni (1509-1559) juristo kaj politikisto
* Francesco Accarigi (1557–1622) profesoro pri civila rajto
* Philipp von Rodenstein (1564–1604) episkopo de Worms
* Georg Anton von Rodenstein (1579–1652) episkopo de Worms
* Girolamo Gigli (1660-1722) literaturisto kaj komediverkisto
* Sallustio Bandini (1677-1760) religiulo, politikisto kaj ekonomikisto
* Giovanni Bianchi (1693-1775) kuracisto kaj docento pri homa anatomio
* Giorgio Santi (1746-1822) naturalisto, kemiisto, botanikisto, geologo kaj zoologo
* Alessandro Ricci (ca. 1795-1834) kuracisto kaj esploristo
* Giovanni Domenico Francesco Mensini (1801-1858) katolika episkopo, docento pri historio
* Atto Tigri (1813-1875) kuracisto, docento pri homa kaj kompara anatomio
* Giovan Battista Giorgini (1818-1908) juristo kaj politikisto, docento pri institucioj de la krima rajto
* Beniamino Sadun (1818-1911) kuracisto, docento pri higieno
* Lorenzo Coleschi (1823-1897) historiisto kaj bibliotekisto
* Giuseppe Bandi (1834-1894) patrioto, verkisto kaj ĵurnalisto
* Giuseppe Oronzo Giannuzzi (1838-1876) fiziologo, docento pri eksperimenta fisiologio
* Luigi Luciani (1840-1919) kuracisto kaj fiziologo, docento pri fiziologio
* Camillo Golgi (1843-1926) esploristo kaj kuracisto, Nobelpremiito pri medicino
* Salvatore Cognetti de Martiis (1844-1901) economikisto, docento pri ekonomio
* Guglielmo Romiti (1850-1936) kuracisto kaj anatomiisto, docento pri anatomio
* Achille Loria (1857-1943) economikisto, docento pri ekonomio
* Ezio Marchi (1869-1908) veterinaro, docento
* Giovanni Di Guglielmo (1886-1962) kuracisto, docento pri kuracista kliniko
* Piero Calamandrei (1889-1956) ĵurnalisto, juristo kaj politikisto, docento pri civila proceza rajto
* Giovanni Comisso (1895-1969) ĵurnalisto, diplomita pri jurisprudenco
* Umberto D'Ancona (1896-1964) biologo kaj naturalisto
* Carlo Rosselli (1899-1937) politikisto, ĵurnalisto kaj historiisto
* István Harkányi, hungara anestezisto


Sieno
Kategorio:Sieno
10952 Vogelsberg

'*10952 *Vogelsberg'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj geedzoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la *Palomar–Leiden survey''.

Tom Gehrels fotis ĝin elde la Monto Palomar. La fotografiaj platoj, senditaj en Leiden (Nederlando), estis ekzamenitaj de la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la monto Vogelsberg (alto 770 m), plej granda bazalta vulkana konuso en Germanio. Ĝi troviĝas okcidente de la rivero Fulda kaj norde de la montaro Spessart, inter la montaroj Rhön kaj Taunus.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Katolika brazila Eklezio

[eta|maldekstre|La [statuo de Kristo Savinto (Rio de Janeiro)]]
[eta|180px|dekstre|Nia Sinjorino de [Aparecida (São Paulo)|Aparecida, patronino de Brazilo]]
**Katolika brazila Eklezio** estas la parto de la katolika Eklezio en Brazilo, kiu akceptas papan superecon. Ĝi havas 123 milionojn da personoj, la plimulto de la brazilanoj kaj la plej granda katolika komunumo de la mondo. La primaso de tiu lando estas la ĉefepiskopo Murilo Krieger.

## Referencoj 
* () [ftp://ftp.ibge.gov.br/Censos/Censo_Demografico_2010/Caracteristicas_Gerais_Religiao_Deficiencia/tab1_4.pdf Popolnombrado de 2010]

Kategorio:Katolikismo en Brazilo
Ryszard Badowski

**Ryszard Badowski** (naskiĝis la 12-an de marto 1930 en Pabianice, mortis la 8-an de novembro 2021) – pola ĵurnalisto, vojaĝisto, filmisto, fotisto, verkisto, raportisto, publicisto, aŭtoro de televida programo *Klub sześciu kontynentów* - *Kawiarenka pod globusem* (Klubo de ses kontinentoj - Kafejo sub globuso). Li kunlaboris kun pollingva eldono de *National Geographic*. La unua polo, kiu alvojaĝis ĉiujn ses kontinentojn. Aŭtoro de pli ol 100 filmoj kaj kelkcent artikoloj pri vojaĝoj kaj de 16 libroj. Li okupiĝis ĉefe pri geografiaj malkovroj de poloj kaj ilia kontribuo al la kulturo kaj civilizaj atingoj de aliaj nacioj.

## Biografio
Ryszard Badowski debutis en 1946 kiel deksesjara korespondanto de Pollando por usona revuo "The Cleveland Press" kaj pola diaspora "Dziennik dla Wszystkich" (Ĵurnalo por Ĉiuj). Li studis en Sovetunio, de kie publikis raportojn en revuo "Po prostu" (Rekte) kaj junulara gazeto "Sztandar Młodych" (Standardo de Junuloj). Por "Turkmeńska Iskra" (Turkmena Fajro) verkis raportojn pri sia vojaĝo tra la lando dum studentaj praktikoj.
En 1949 li komencis laboron kiel korespondanto de "Głos Robotniczy" (Laborista Voĉo) en Lodzo. Por la sama gazeto estis eksterlanda korespondanto en Kubo (1963), en Germana Demokratia Respubliko kaj Sovetunio (plurfoje). En 1965 mare vojaĝis per atoma glacirompilo "Lenin" de Murmansko al insulo Dikson en Arkto. En televido eklaboris en 1968, kaj jaron pli poste komencis gvidi "Klubon de Ses Kontinentoj". Li partoprenis polan esploran ekspedicion al Antarkto en 1976 sur ŝipo "Profesoro Siedlecki". Samjare vojaĝis al Aŭstralio kaj Oceanio, iĝante la unua polo, kiu vizitis ĉiujn kontinentojn.
Li estis raportisto de la flugo Sojuz-Apollo en 1975, kaj ankaŭ de la flugo de la unua pola kosmonaŭto Mirosław Hermaszewski en 1978.

## Publikaĵoj
* *Renifer zaginął* (Boaco malaperis), RSW Prasa-Książka-Ruch, Warszawa 1973
* *Tajemnica bursztynowej komnaty* (Sekreto de sukcena ĉambro), Eldonejo Radio kaj Televido, Warszawa 1976
* *Biało-czerwona u brzegów Antarktydy* (Blanka-ruĝa marbordo de Antarkto), Eldonejo Radio kaj Televido, Warszawa 1977
* *Lechici znad Tereku* (Poloj de Terek), KAW, Warszawa 1977
* *Za kręgiem polarnym* (Malantaŭ Arkta Cirklo), KAW, 1980
* *Wojna u progu Antarktydy* (Milito sojle de Antarkto), Eldonejo MON, 1983 ISBN 83-1106932-8
* *Pod portugalską banderą* (Sub portugala flagŝipo), Eldonejo Best Eastern Plaza Hotels, Warszawa 1998, ISBN 83-9096642-5
* *Odkrywanie Świata. Polacy na sześciu kontynentach* (Malkovro de la mondo. Poloj sur ses kontinentoj), Pascal, Novembro 2001, ISBN 83-7304-013-7
* *Polscy piewcy Kazachstanu* (Polaj priskribantoj de Kazaĥio), Eldonejo de Pelplina Diocezo "Bernardinum", J&J Decor, Pelpin, Kobyłka 2002, ISBN 83-88935-71-2

Kategorio:Polaj ĵurnalistoj
Kategorio:Televidaj ĵurnalistoj
Kategorio:Vojaĝliteraturo
Kategorio:Pollingva literaturo
10954 Spiegel

'*10954 *Spiegel'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la *Palomar–Leiden survey*.

La geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten malkovris ĝin sur la fotaj platoj eksponitaj de Tom Gehrels kaj senditaj en Leiden.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Beate Spiegel*, estrinon de la oficejo de la Fondaĵo Klaus Tschira. Ŝi ludis gravan rolon en la projekto "Ciferecigo de la *Palomar–Leiden survey'' kaj de la n-a enketoj pri trojanoj".

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
10955 Harig

'*10955 *Harig'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar
kaj de la nederlandaj geastronomoj geedzoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden
(Nederlando) en la kadro de la *Palomar–Leiden survey''.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la germanan verkiston Ludwig Harig. Krom eksperimentajn tekstojn kaj poeziojn, li ankaŭ verkis rakontan prozon. Trilogio pri lia patro kaj li mem, kun siaj vivoj projektitaj kontraŭ la fono de historiaj eventoj en la germana-franca landlima regiono, estas ĉefe notinda.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
10948 Odenwald

'*10948 *Odenwald'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj geedzoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la *Palomar–Leiden survey''.

Ĝi estis fotita de Tom Gehrels, kiu, por tiu kampanjo, eksponis 130 fotografiajn platojn per la Schmidt-teleskopo de la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio) en septembro kaj oktobro 1960. Tiuj platoj poste estis senditaj en Leiden (Nederlando), kie la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten ekzamenis ilin por malkovri novajn asteroidojn.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la mezalta montaro Odenwald inter la riveroj Majno kaj Neckar, oriente de Rejno. Heidelberg troviĝas en la suda parto de Odenwald, kies kulminoj estas Königstuhl kaj Melibokus.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Rezső Bognár

**Rezső Bognár** [reĵO bognAr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bognár Rezső** estis hungara kemiisto, profesoro, membro (korespondanta en 1948, ordinara en 1953) de Hungara Scienca Akademio.

Rezső Bognár http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=bognarr naskiĝis la  1913 en Hódmezővásárhely. Li mortis la  1990 en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Rezső Bognár frekventis universitatojn en Szeged kaj Budapeŝto. Post la diplomo li eklaboris samloke en la universitato ĉe Géza Zemplén. En 1950 li translokiĝis al Debrecen, kie li gvidis universitatan kemian instituton kaj li ankaŭ instruis. Li dufoje estis vicrektoro. En 1971 li estis elektita parlamenta deputito. Li okupiĝis precipe pri organika kemio. Li ricevis premiojn Kossuth en 1948 kaj 1962, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.
 
## Elektitaj publikaĵoj 
* *Szerves kémia* (Organika kemio), (1941, 1949)
* *Szerves kémiai praktikum* (1952)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero B kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

 
Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Salvador Alvarado

eta|Salvador Alvarado
**Salvador Alvarado Rubio** (1880 - 1924) estis soldato kaj politikisto meksika, kiu partoprenis en la Meksika revolucio kiel generalo de la meksika armeo sub la komando de Venustiano Carranza. Li estis reganto de Jukatanio de 1915 ĝis 1917. La administra komunumo Salvador Alvarado en la federacia subŝtato Sinaloa, kie li naskiĝis, nun portas lian nomon.

Kategorio:Meksikanoj
Mihály Bogisich

**Mihály Bogisich** [mihAj bogiziĥ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bogisich Mihály** estis hungara pastro, profesoro, komponisto, membro (korespondanta en 1880) de Hungara Scienca Akademio.

Mihály Bogisich http://www.tudosportal.hu/egy.php?id=1914 naskiĝis la  1839 en Pest (urbo). Li mortis la  1919 en Esztergom.

## Biografio 
Mihály Bogisich frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, sed li lernis ankaŭ muzikon, poste li plulernis en Vieno inter 1859-1863. En 1863 li pastriĝis kaj li eklaboris en Szomor. En 1868 li plenumis pastran servon jam en Buda. En 1881 li ekinstruis en la Reĝa Universitato de Budapeŝto kiel privata profesoro. En 1883 li iĝis preposto, en 1891 li estis kanoniko en Esztergom, en 1896 titulara episkopo. En 1897 li fondis eklezian muzikan societon. Li vojaĝis al Germanio kaj Svislando por studi la eklezian muzikon. Li ricevis 2 premiojn en 1879.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A keresztény egyház ősi zenéje* (Praa muziko de la kristana eklezio), (1879)
* *Cantionale et passionale Hungaricum* (1882)
* diversaj kant- kaj preĝlibroj

## Elektitaj komponaĵoj 
* *Dicshymnus Simor bibornok aranymiséjére* (1886) - por koruso
* *Tizenkét eredeti magyar dal* (Dek du originaj hungaraj kantoj), (1892)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero B kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero B kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Kategorio:Hungaraj prepostoj
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Biologia membrano

eta
**Biologia membrano** estas duontralasa membrano kiu ekzistas en ĉeloj. Ĝi estas malsimpla aro de lipidoj, proteinoj kaj sukeroj.

Ekzemploj:
* ĉelmembrano
* membrano de la mitokondrio
* membrano de la tilakoido

Kategorio:Ĉelbiologio
László Károly Bóka

**László Károly BÓKA** [lAslO kAroj bOka], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bóka László Károly** estis hungara verkisto, poeto, literaturhistoriisto, profesoro, membro (korespondanta en 1953) de Hungara Scienca Akademio. Li preskaŭ ĉiam uzis la pli mallongan nomon **Bóka László**.
eta|Memortabulo pri László Károly Bóka
eta|Memortabulo pri László Károly Bóka
László Károly Bóka http://mek.oszk.hu/01100/01149/html/boka.htm naskiĝis la  1910 en Budapeŝto. Li mortis la  1964 en Budapeŝto.

## Biografio 
László Károly Bóka frekventis universitaton en Budapeŝto, krome tiutempe ekde 1930 li verkis artikolojn ekzemple al Nyugat. Ĝis fino de la 2-a mondmilito li laboris en la universitata biblioteko. Inter 1947-1950 li estis subministro, poste li ekinstruis en Universitato Eötvös Loránd. Baldaŭe li estis katedrestro. En 1952 li doktoriĝis el literaturoscienco. Li okupiĝis ankaŭ pri edukada sistemo de la literaturo.

## Elektitaj poemlibroj 
* *Magyar Agapé* (1940)
* *Szebb az új* (1950)
* *Harag nélkül* (1964)
* *Atlantisz* (1974)

## Elektitaj romanoj 
* *Zenekíséret* (1947)
* *Alázatosan jelentem* (1958)
* *Őszi napló* (1965)
* *Eskü* (1976)

## Elektitaj studoj 
* *Csáth Géza novellái* (1937)
* *"Népiesség" és népnevelés* (1949)
* *A szép magyar vers* (1952)
* *Válogatott tanulmányok* (1966)

## Memorigiloj 
* 2 memortabuloj en Budapeŝto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Gako

**Gako**, ***Momordica cochinchinensis***, estas sudorientazia frukto trovita ĉie en la regiono de Suda Ĉinio ĝis Nordorienta Aŭstralio, inkluzive de Tajlando, Laoso, Mjanmao, Kamboĝo kaj Vjetnamio.

## Etimologio 
Ĝi estas ofte konata kiel *gak*, de la vjetnama *gấc* ([ɣək˦˥]) aŭ *quả gấc* (*quả* kiel klasigilo por sferaj objektoj kiaj ekzemple frukto). Ĝi estas konata kiel *Mùbiēguǒ* (木 鳖 果) en la ĉina, kaj diversmaniere kiel Ruĝa melono, bebo Jakvo, Spiny Bitter Gourd, Sweet Gourd, aŭ Cochinchin Gourd en la angla. En taja ĝi estas ฟักข้าว [fahkokxaon].

## Karakterizaĵoj 
Pro tio, ke ĝi havas relative mallongan rikolto-sezonon (kun kulmino en decembro kaj januaro), igante ĝin malpli abunda ol aliaj manĝaĵoj, gako estas tipe servita ĉe ceremoniaj aŭ festaj okazoj en Vjetnamio, kiel ekzemple Tết (la vjetnama nova jaro laŭ luna kalendaro) kaj geedziĝo. Ĝi estas plej ofte preparita kiel plado nomita *xôi gấc*, en kiu la arilo kaj semoj de la frukto estas kuiritaj en glurizo, aldonante kaj sian koloron kaj guston. Pli lastatempe, la frukto komencis esti surmerkatigita ekstere de Azio en la formo de sukaj manĝaldonoj pro sia supoze riĉa fitonutraĵa enhavo.

## Kresko 
Gako kreskas sur dioikaj grimpantaj plantoj kaj estas kutime kolektita de baril-grimpantaj plantoj aŭ de naturaj plantoj. La grimpantaj plantoj povas esti ofte viditaj kreski sur kradoj ĉe la enirejoj al kamparaj hejmoj aŭ en ĝardenoj. Ĝi nur fruktas unufoje jare, kaj estas trovita laŭsezone en lokaj merkatoj. La frukto mem iĝas malhele de oranĝa koloro je maturiĝado, kaj estas tipe ronda aŭ longforma, maturiĝante al grandeco de proksimume 13 cm en longo kaj 10 cm en diametro. Ĝia ekstera ŝelo estas kovrita per malgrandaj pikiloj dum ĝia malhelruĝa interno konsistas el aretoj de karnoplena pulpo kaj semoj.

## Tradiciaj uzoj 
Tradicie, gako estas utiligita kiel kaj manĝaĵo kaj medicino en la regionoj en kiuj ĝi kreskas. Krom la uzo de ĝiaj frukto kaj folioj por specialaj vjetnamaj kuirartaj pladoj, gako estas uzita ankaŭ por siaj medikamentaj kaj nutraj trajtoj. En Vjetnamio, la semmembranoj utilas en la mildigo de sekaj okuloj, same kiel por plibonigado de vidpovo, la semo en kuracado de furonkulozo, maminflamo, kontuzoj; en tradicia ĉina medicino la semoj de gako, konata en mandarena ĉina kiel *mù biē zǐ* (ĉina: 木 鳖 子), estas utiligitaj por gamo da internaj kaj eksteraj celoj: Ĝi reduktas ŝvelaĵojn, disigas nodaĵojn, kaj eliminas toksojn.

## Nutraĵoj kaj fitokemiaĵoj 
Karakteriza por oranĝ-koloraj plantmanĝaĵoj, gako enhavas karotenoidojn kiel ekzemple betakaroteno (provitamino A).Vjetnamaj infanoj nutritaj per rizplado enhavanta betakarotenon de gako havis pli altajn sangnivelojn de betakaroteno ol tiuj en la kontrolgrupo. Gakaril-oleo enhavas altajn nivelojn de E-vitamino. Grasacidoj en la ariloleo povas faciligi sorbadon de grasdissolveblaj nutraĵoj, inkluzive de karotenoidoj.

Pro sia alta enhavo de betakaroteno kaj likopeno, Du ciklotidoj izolitaj, nome MCOT-I kaj MCOT-II, povas havi trajtojn por inhibicii tripsinon.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Kuracplantoj
Kategorio:Kukurbaloj
Kategorio:Manĝeblaj fruktoj
David Suzuki

**David SUZUKI** (naskiĝis la 24-an de marto 1936 en Vankuvero, Brita Kolumbio, Kanado) estas kanadano, biologo, por natura medio aktivisto kaj scienca televid-anoncisto. Li estis profesoro en la Universitato de Brita Kolumbio de 1963 ĝis 2001. En 2009 li estis distingita per Premio de ĝusta vivo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* David Suzuki Fondaĵo

Kategorio:Kanadaj biologoj
Kategorio:Kanadaj ekologiistoj‎
Kategorio:Kanadaj genetikistoj
Kategorio:Kanadaj ateistoj
Kategorio:Kanadaj verkistoj
Kategorio:Japandevenaj kanadanoj
Kategorio:Konservadaj biologoj
Kategorio:Kamaradoj de la Ordeno Kanada
Kategorio:Sciencaj ĵurnalistoj
Kategorio:Personoj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Kanadaj televidistoj