Giacomo Quarenghi

**Giacomo QUARENGHI** (, ) naskiĝis en la malgranda vilaĝo Rota d'Imagna proksime de Bergamo (tiam Venecia respubliko) la 20-an de septembro 1744 mortis la 2-an de marto  1817 en Sankt Peterburgo, Rusia Imperio. Li estas elstara itala arkitekto longtempe laborinta kaj famiĝinta en Rusio.

## Biografio
Giacomo estis la dua filo de *Giacomo Antonio Quarenghi* kaj *Maria Ursula Rota*, kiun la geedzoj nomis tiel honore al la patro. La aristokrata familio estis bonhava kaj laŭtradicie preparis por Giacomo karieron de sacerdoto.

La junulo lernis en la prestiĝa kolegio *"Karitato"* funkciinta en Bergamo, kie aperis lia deziro esti artisto. Poste li forveturis al Romo, kie li studis arkitekturon ĉe kelkaj tieaj majstroj.

En 1767 Quarenghi realigis unuan mendon de du anglaj sinjoroj kaj konstruis belajn bienojn por ili.

En 1770 monakoj-benediktanoj el la itala urbeto Subiaco invitis lin por renovigi la preĝejon *Santa Scolastica*. La malfacila tasko estis perfekte efektivigita en 1773 .

Poste li desegnis kaj konstruis kelkajn luksajn palacojn en Italio kaj alilande. Tiam lia fameco de lerta arkitekto grave disvastiĝis.

Januare de 1780  Giacomo Quarenghi laŭ invito de rusia imperiestrino Katerina la Dua venis Moskvon por servi kiel kortega arkitekto. Komence li rekonstruis kaj renovigis jam ekzistintajn palacojn, sed baldaŭ laŭ liaj projektoj oni establis multajn novajn objektojn en Rusio.

En 1812 laŭ la ordono de franca princo *Eugène de Beauharnais*, tiama vicreĝo de Italio, ĉiuj italoj loĝintaj eksterlande, devas reveni en sian patrujon. Tamen Quarenghi rifuzis ĝin kaj restis en Rusio. Pro ĉi-tio oni kondamnis lin al morto, konfiskis lian tutan propraĵon kaj lia portreto estis forigita el Bergamo urbodomo. Jaron poste, Italio estis liberigita kaj la decido estis renversita.

En 1814 dum unu monato oni konstruis laŭ projekto de la arkitekto ligno-alebastran Triumfan arkon en Sankt Peterburgo honore al la rusaj militaj trupoj revenintaj el Francio kun venko. Samjare li meritis rusian heredan nobelecon.

Kvankam tiam la artisto jam estis kadukulo, sed li plu desegnis kaj projektis ĝis morto okazinta la 2-an de marto 1817.

Giacomo Quarenghi estis enterigita en *Volkovo luterana tombejo* de Sankt Peterburgo. En 1967 liaj restaĵoj estis resepultitaj en la nekropolo de *Aleksander Nevskij Laŭro*.

## Familio
Giacomo estis trifoje edzo.

* la 31-an de julio 1775 li edziĝis en Bergamo al *Maria Fortunata Mazzoleni*, kiu naskis filinon *Teodolinda Camilla Heltruda Luigi* en Romo. Ŝia plua edukado okazis en unu milana monakejo. Kelkaj gefiloj naskiĝis jam en Sankt Peterburgo, sed du filinoj mortis pro kontaĝa epidemio en 1788.  En 1789 naskiĝis filo *Federico* kaj jaron poste filo *Guilio*, kiu iĝis ankaŭ arkitekto. Dum naskado en 1793 de sekva filino Maria mortis kaj restigis al la mizera patro kvar senhelpajn geetulojn. Poste li vorveturigis ilin al *Mazzoleni* familio en Bergamo.
* Aŭtune de 1796 Quarenghi edziĝis en Sankt Peterburgo al luteranino *Anna Katerina Conradi*. Pro ŝia kredo liaj italaj parencoj, kiuj apartenis al Romkatolika Eklezio, ne benis la geedziĝon daŭrintan ĉ. dek jarojn. 
 
* En 1811, kiam  Quarenghi jam aĝis sesdek kvar jarojn, li edziĝis en Italio al *Maria Laura Bianca Sottocasa*. Reale tiam okazis mezalianco, per kiu *Maria* intencis pliriĉiĝi kaj prosperi en peterburga palaco. Baldaŭ Giacomo seniluziiĝis pri sia decido.

## Kelkaj ĉefverkoj aperintaj en Rusio
### en Sankt Peterburgo
* Akademio de Sciencoj (1783 — 1785)
* Maneĝo por rajdantoj  (1800—1807)
* Imperiestra kabineto  (1803—1806)
* Maria malsanulejo por mizeruloj (1803—1805)
* Ekaterina Instituto por noblaj fraŭlinoj  (1804—1807)
* Smolnij Instituto por noblaj fraŭlinoj  (1806—1808)

### en Moskvo
* rekonstruo de Ekaterina palaco (1780)
* Malnova Gastejo (1790 - 1805)
* Strannopriimnij domo (t.e.malsanulejo por mizeruloj) de grafo Nikolao Petroviĉ Ŝeremetev  (1797-1807)

## Kuriozaĵo
Tre rimarkinda estis granda nazo de  Quarenghi, kiu similis lividan piron.

## Memoro
Nomon de Quarenghi havas:
* klubo en Bergamo
* strato en Bergamo
* strateto en Sankt Peterburgo
* asteroido 32807 malkovrita en 1990
* monumento en Sankt Peterburgo

File:Narva1910.jpg|Triumfa Arko
File:Spb 06-2012 English Embankment 02.jpg|konstruaĵo en Angla kajo de Sankt Peterburgo
File:Spb 06-2012 Palace Embankment various 03.jpg|konstruaĵo en Palaca kajo de Sankt Peterburgo
File:AleksandrovskijDvorec.jpg| Aleksander palaco en Puŝkin urbo
File:Saint Petersburg Building of Russian Academy of Sciences IMG 5786 1280.jpg|Rusia Akademio de Sciencoj en Sankt Peterburgo
File:Catherine Palace in Moscow.jpg|Ekaterina palaco en Moskvo
File:Смольный.jpg|Smolnij Instituto en Sankt Peterburgo
File:Gostiny Dvor Moscow.JPG|Malnova Gastejo en Moskvo
Dosiero:Sklif 7.jpg|Strannopriimnij domo en Moskvo

### Eksteraj ligiloj
* http://www.quarenghi.ru/  biografio  
* http://funeral-spb.narod.ru/necropols/lazarevskoe/tombs/kvarengi/kvarengi.html  tombo 
* http://www.abcgallery.com/Q/quarenghi/quareghi.html   kelkaj desegnaĵoj  
* http://www.iisquarenghi.it/page/giacomo_quarenghi/giacomo_quarenghi.php   biografio 
* http://qirme.org/fr/russie/saint-petersbourg/institut-smolny   Smolnij Instituto   

Kategorio:Mortintoj en Sankt-Peterburgo
Kategorio:Personoj de Moskvo
Kategorio:Italoj laborintaj en Rusio
Kategorio:Italaj arkitektoj
Kategorio:Rusiaj arkitektoj
Kategorio:Arkitektoj de novklasikismo