open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Brahmana

[eta|upright=1.25|Paĝo de *Vajasneyi samhita* trovita en Ŝukla Jajurvedo (Sanskrito, Devanagari skribmaniero). Tiu versio de la manuskripto ekas per salutoj al [Ganeŝo kaj Sadaŝiva (Ŝivismo). Temas pri manuskripto de la 17-a jarcento de Sadvimŝa Brahmana, nome Pañcaviṃśa-Brāhmaṇa suplemento. Ĝi estas ene de la Samavedo.]]
**Brahmana** (en sanskrito: , *Brāhmaṇam*) estas esprimo aplikata al la Vedaj ŝruti verkoj ligitaj al la "samhita" (himnoj kaj mantroj) de Rig-, Sama-, Jajur-, kaj Atarva- Vedoj. Ili estas duaranga tavolo aŭ klasigo de Sanskritaj tekstoj enmetitaj en ĉiu Vedo, ofte por klarigi kaj instrui Bramanojn pri la plenumado de la Vedaj ritaroj (en kiuj la menciita "samhita" estas deklamita). Aldone al la klarigo de la simbolismo kaj signifo de la "samhita", la Brahmana literaturo ankaŭ eksponas la sciencan sciaron de la Veda Periodo, kiel observada astronomio kaj, partikulare en rilato al altarkonstruado, kaj geometrio. Diverĝa en naturo, kelkaj "Brahmana" enhavas ankaŭ mistikisman kaj filozofian materialon kiu konstituas la Aranĝaka-n kaj la Upaniŝadojn.

Ĉiu Vedo havas unu aŭ pliajn el sia propra Brahmana, kaj ĉiu Brahmana estas ĝenerale asocia kun partikulara "ŝaĥa" aŭ Veda skolo. Malpli ol du dek Brahmana-oj estas nuntempe ekzistantaj, ĉar plej el ili estis perditaj aŭ detruitaj. Datado de la fina kodigo de *Brahmana* kaj asociaj Vedaj tekstoj estas polemikiga, ĉar ili estis plej verŝajne registritaj kelkajn jarcentojn post la parola transmitado. La plej antikva Brahmana estis datitaj de ĉirkaŭ 900 a.K., dum la plej nova estas datita de ĉirkaŭ 700 a.K.

## Notoj 
Kategorio:Hinduismo
Kategorio:Vedoj
Kategorio:Hinduaj tekstoj
Aranĝaka

**Aranĝaka**, *Aranjaka*, *Aranyakas* (en Sanskrito: ''* ) konstituas la filozofion pri la rita oferceremoniaro de la antikvaj hinduismaj religiaj tekstoj, nome Vedoj. Ili tipe reprezentas la plej fruajn sekciojn de Vedoj, kaj estas unu el multaj tavoloj de Vedaj tekstoj. La aliaj partoj de Vedoj estas la Samhita (benoj, himnoj), Brahmana (komentarioj), kaj la Upaniŝadoj (spiriteco kaj abstrakta filozofio).

*Aranĝaka* priskribas kaj studas ritarojn el variaj perspektivoj, sed kelkaj inkludas filozofiajn spekulativojn. Por ekzemplo, la Katha Aranĝaka studas ritojn konektitajn kun la *Pravargja*. La Aitareĝa Aranĝaka inkludas klarigon de la *Mahavrata* ritaro el ritaj ĝis simbolaj meta-ritaj vidpunktoj. *Aranĝaka*, tamen, estas homogena nek laŭ enhavo nek laŭ strukturo. En alternativa klasigo, la frua parto de Vedoj estas nomata "samhita" kaj la ritara komentario en la mantroj kaj ritoj estas nomata Brahmana kun kiu estas identigita la ceremonia *karma-kanda*, dum *Aranĝaka* kaj *Upaniŝadoj* estas referencata kiel la *jnana-kanda*.

En la enorma volumo de antikva hindia Veda literaturo, ne estas absolute universale vera distingo inter *Aranĝaka* kaj *Brahmana*. Simile, ne estas absoluta distingo inter *Aranĝaka* kaj *Upaniŝadoj*, ĉar kelkaj Upaniŝadoj estas aligitaj ene de kelkaj *Aranĝaka*. *Aranĝaka*, kun Brahmana, reprezentas la aperantajn transirojn en postaj Vedaj religiaj praktikoj. La transiro kompletigas per la florado de antikva hindia filozofio en la eksteraj ofer-ritaj filozofiaj traktaĵoj de Upaniŝadoj.

## Notoj 
## Bibliografio 
* *Vaidik Sahitya aur Samskriti ka swarup* (in Hindi) by Om Prakash Pande. Vishwa Prakashan (A unit of Wylie Eastern) 1994, New Delhi .
* *Aitareya Aranyaka* – Angla traduko de A. B. Keith, London 1909
* Arthur Berriedale Keith, *The Aitareya Aranyaka: Edited from the manuscripts in the India Office and the Library of the Royal Asiatic Society with introduction, translation, notes, ... unpublished of the Sankhayana Aranyaka*, Eastern Book Linkers (1995) 
* Aitareya Aranyaka – A Study . Dr. Suman Sharma. Eastern Book Linkers. New Delhi 1981
* Taittiriya Aranyaka, with Sayana Bhashya . Anandashram, Pune 1926.
* B.D. Dhawan. *Mysticism and Symbolism in Aitareya and Taittiriya Aranyakas*, South Asia Books (1989), 
* Charles Malamoud, Svādhyāya : récitation personelle du Veda Taittirīya-Āranyaka livre II: texte; traduit et commenté par Charles Malamoud. Paris : Institut de civilisation indienne, 1977
* Houben, Jan. The Pravargya Brāhmaṇa of the Taittirīya Āraṇyaka: an ancient commentary on the Pravargya ritual; introduction, translation, and notes by Jan E.M. Houben. Delhi: Motilal Banarsidass Publishers, 1991.
* Michael Witzel, *Katha Aranyaka : Critical Edition with a Translation into German and an Introduction'', Harvard Oriental Series, Harvard Department of Sanskrit and Indian Studies (2005)  (in German)
* Bhagyalata A. Pataskar, The Kaṭhakāraṇyakam (With text in Devanāgarī, Introduction and translation. New Delhi: Adarsha Sanskrit Shodha Samstha / Vaidika Samshodhana Mandala, 2009.

Kategorio:Hinduismo
Kategorio:Vedoj
Kategorio:Hinduaj tekstoj
Smriti

**Smriti** (*Smṛti*) (, IAST: ''*), laŭvorte "kio estas memorita" estas korpuso de Hinduismaj tekstoj kutime atribuitaj al aŭtoro, tradicie verkitaj, kontraste kun Śruti (la Veda literaturo) konsiderata senaŭtoraj, kiuj estis transmititaj parole tra generacioj kaj fiksitaj. *Smriti* estas derivata duaranga verko kaj estas konsiderata malpli aŭtoritata ol *Sruti* en Hinduismo, escepte por la Mimamsa skolo de Hindua filozofio. La aŭtoritato de *smriti* akceptita de ortodoksaj skoloj, estas derivita el tiu de *ŝruti*, sur kiu ĝi estas bazita.

La Smrti literaturo estas korpuso de diversaj variaj tekstoj. kulturo, arto kaj socio.

Ĉiu Smriti teksto ekzistas en multaj versioj, kun multaj diferencaj interpretoj.

## Tradicio: la postvedaj skriboj 
[eta|maldekstra|Paĝo de la *[Mahabarato*.]]
La Vedoj estas konataj sub la nomo *ŝruti* (*tio, kio estis revelaciita*). La pli novaj libroj estas nomataj *smriti* (*tio, kio estas memorigita* aŭ *memoro/tradicio*). La literaturo *ŝruti* estas skribita en veda sanskrito, sed la tekstoj *smriti* en klasika (pli facila) sanskrito, kaj iuj eĉ en prakrito, la komuna lingvo. Ĉar alireblaj al ĉiuj la tekstoj *smriti* estis rapide tre populara en ĉiuj tavoloj de la hinda socio. Eĉ nuntempe la plimulto de la hindoj pli bone konas la literaturon *smriti* ol *ŝruti*.

La aro de la *smriti*-tekstoj estas la populara ekvivalento de la *ŝruti*, per la historioj de dioj kaj herooj ĝi instruas la hindan pensadon. La plej multaj tekstoj referencas al la sanktaj vedoj, ilia celo estas malkodigi kaj instrui la antikvajn mesaĝojn al la popolo. Tamen tiu literaturo ne estas malpli valora ol la *ŝruti*, kontraŭe ĝi estas tre riĉa kaj prezentas filozofajn dialogojn tre profundajn.

La tekstoj *smriti* estas:
* la *itihasa*-oj: eposoj kiel la Ramajano kaj la Mahabarato (entenanta la Bagavadgiton).
* la puranoj aŭ mitaj tekstoj, kiuj temas pri apartaj aspektoj de la dieco. Inter la ĉefaj estas dek ok, la plej popularaj verkoj de Hindujo.
* la *agama*-oj, teologiaj tekstoj, entute dudek ok, kompletitaj de la *upagama*-oj kaj
* la *darsana*-oj, filozofaj tekstoj.
* La *dharmashastra*-oj (aŭ leĝlibroj) estas ankaŭ parto de la *smriti*. De tempo al tempo estiĝis grandaj leĝdonantoj, kiel ekzemple Manu, Jajnavalkia kaj Parasara, kiuj kodigis la ekzistantajn leĝojn kaj forprenis malnovajn regulojn por certigi, ke la hindua vivmaniero restu taŭga samtempe al la veda ideo kaj al la epoko. Sed, ĉar la religio hindua ne havas dogmon la *smriti*-tekstoj ne estas devige akceptitaj de ĉiuj hinduoj. Fakte iuj eĉ diras, ke la britoj popularigis la *Manu-smriti'' por establi ununuran leĝkodon al la hinduoj.

## Referencoj
Kategorio:Hinduismo
Kategorio:Vedoj
Kategorio:Hinduaj tekstoj
Karmelana konvento (Jena)

La **Klostro Sankta Kruco** (germane: *Kloster zum heiligen Kreuz*) estis monaĥejo de la karmelanoj en Jena, Germanujo ekzistinte en la jarcentoj 15-a kaj 16-a. Ĝi troviĝis kun preĝejo samnoma en la setlejo *Zweifelbach* sude antaŭ la mezepoka urbo, apud la nuna teatrejo. Kelkaj eroj konserviĝis ĝis hodiaŭ. Dum la lastaj jaroj la restaĵoj denove prezentas sin.

## Historio 
Jam en 1382 ekzistis en Jena intertempe uzata filieto de karmelanoj originantaj el Pößneck. En 1414 raportis la provinciestro ordena ke li ricevis areon en Jena por daŭra klostrosurkonstruo. De 1418 datumas dokumento en kiu la urba konsilantaro transdonis al la ordenanoj teritorion en Zweifelbach kun la rajto uzi la Kruco-kirkon tiean. La margrafoj Frederiko kaj Vilhelmo de Meißen vigle subtenis fondon de monaĥejo pro kio oni ambaŭ anigis samjare ĉe la karmelanan fration. Krom la dominikanoj kaj la cistercianoj temis pri la tria klostro en Jena. Komence la konstrulaboroj ŝajne lame progresis sed poste la monaĥejo povis sufiĉe bone vivteni sin danke al donacoj kaj siajn posedaĵojn.

En 1524 laŭ ordono de politikistoj la plejparton de la posedaĵoj (ekz. kazublojn altvalorajn, la meblaron, la kaso kun ŝparita mono) transportitis al la urbodomo por vendo. La elspezoj disdonitis inter la malriĉuloj. En 1525, dum la kamparanaj ribeloj, la monaĥejo maroditis kaj damaĝitis. Poste vivis surloke ankoraŭ naŭ monaĥoj antaŭ la malfermo fina en la jaro 1529. Poste la ejaro kadukiĝis kaj uzitis parte kiel konstrumaterialfonto por aliaj aĵoj.

Ekde aprilo 2017 la iama monaĥeja korto kaj du ankoraŭ ekzistantaj ejeroj (sakristio kaj kapitula salono) invitis onin je ripozumado; tie eblis ankaŭ viziti interesan ekspozicion pri la konventa historio.

## Strukturoj 
Estris la konventon prioro kiu laŭ la kutimoj de la 15-a jarcento, samtempe estis ankaŭ studomajstro. Laŭ la ordenaj idealoj ja gravis la eduko kion atestas lernigaj kaj studaj estroj kaj biblioteko kiu parte saviĝis eĉ post la abolicio klostra. Krome unuiĝis la funkcioj de kapelano, predikisto kaj sakristiano.

Multaj fondaĵoj vivtenis la klostron; tre gravis la messtipendioj, donacoj kaj malgrandaj terenoj (kun unu vitejo). Faritis ankaŭ malgranda kvanto da biero por la monaĥoj mem. La en 1524 oficiale ŝtelita posedaĵaro supozigis onin je bonstato de tiu ĉi monaĥejo.

## Literaturo 
* Matthias Rupp: *Das Karmelitenkloster Zum Heiligen Kreuz in der Jenaer Vorstadt Zweifelbach. (= Dokumentation Band 9.)* Städtische Museen Jena 2002, ISBN 3-930128-53-5
* Ulf Häder, Matthias Rupp: *Das Karmelitenkloster in Jena. Marienverehrung und Lutherausgabe.* JenaKultur und Städtische Museen Jena 2017, ISBN 978-3-942176-46-0
* Matthias Rupp: *Archäologische Untersuchungen im ehemaligen Karmelitenkloster Zum Heiligen Kreuz in Jena.* In: *Alt-Thüringen*. Band 34. 2001. p. 246–283. (pdf)

## Eksteraj ligiloj 
* Pri la inaŭguro solena
* Prie ĉe alleburgen.de
* Raporto pri la restaŭradlaboroj
* "Ernst sanieren, dann erinnern", Jenaer Nachrichten, 23.3.2016, kun foto de la stato terura malpost la renovigo

Jena
Kategorio:Karmelanoj
Kategorio:Konstruaĵoj en Jena
Jena
Jena
Jena
104020 Hajlbrono

**104020 Hajlbrono** estas tre malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la belga astronomo Thierry Pauwels elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle, Belgio.

Ĝi estas en orbita resonanco 2:5 kun Marso.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la urbo Hajlbrono sur la rivero Neckar en la federacia lando Baden-Virtembergo. Tiu urbo estis la hejmo de Julius Robert von Mayer kaj gasigas *Experimenta*, plej granda scienca centro en Germanio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Thierry Pauwels
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Misio Ramakriŝna

**Misio Ramakriŝna**, en angla *Ramakrishna mission* (**RKM**) estas Hinduisma religia kaj spirita organizaĵo kiu formas la kernon de tutmonda spirita movado konata kiele *Ramakriŝna Movado* aŭ *Vedanta Movado*. La misio estas nomita laŭ kaj inspirita de la hindia sanktulo Ramakriŝna Paramahamsa

Krom religia kaj spirita instruado la organizaĵo dediĉas sin al etenda eduka kaj filantropia laboro en Barato. Tiu aspekto iĝos grava trajto de multaj aliaj Hinduismaj movadoj. La misio bazigas sian laboron sur la principoj de "karma jogo", la principo de memeca laboro farita en dediĉo al Dio. Ĝi estas aligita kun la monaĥa organizaĵo Ramakriŝna Math, kun kiu ĝi kunhavas membrojn.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Elst, Koenraad. Who is a Hindu - Hindu Revivalist Views of Animism, Buddhism, Sikhism and Other Offshoots of Hinduism (2001) Reta versio de Ĉapitro 6 
* Swarup, Ram: Ramakrishna Mission in Search of a New Identity. (1986) PDF en www.archive.org

## Eksteraj ligiloj 
* Pri Ramakrishna Math kaj Ramakrishna Mission
Ŝaktismo

eta|350ra|Ŝaktism/energia adorado estas diin-centrita tradicio de Hinduismo.

**Ŝaktismo** (en Sanskrito: ''*, laŭvorte "doktrino de energio, povo, eterna diino") estas grava sekto de Hinduismo, en kiu la metafizika realo estas konsiderata metafore virino kaj ŝaktio estas konsiderata kiel suprema dio. Ĝi inkludas multajn diinojn, ĉiuj konsiderataj aspektoj de la sama suprema diino. Ŝaktismo havas diversajn sub-tradiciojn, game el tiuj fokusaj al la gracia Parvati ĝis tiu de la perfortema Kali.

La Sruti kaj Smriti tekstoj de Hinduismo estas grava historia kadro de Ŝaktisma tradicio. Aldone, ĝi adoras tekstojn kiel *Devi Mahatmja*, *Devi-Bagavata Purano*, Bagavata Purano kaj Ŝaktaj Upaniŝadoj same kiel la Devi Upaniŝadoj. La *Devi Mahatmja* partikulare, estas konsiderata en Ŝaktismo tiom grava kiom la *Bagavadgito*.

Ŝaktismo estas konata pro siaj variaj sub-tradicioj de Tantro, same kiel pro galaksio de diinoj kun iliaj respektivaj sistemoj. Ĝi konsistas el Vidĝapitha kaj Kulamārga. La panteono de diinoj en Ŝaktismo kreskis post la dekadenco de Budhismo en Barato, kiam Hinduismaj kaj Budhismaj diinoj estis kombinitaj por formi la "Mahavidĝa", nome listo de dek diinoj. La plej oftaj aspektoj de Devi troveblaj en Ŝaktismo estas Durgo, Kali, Sarasvatio, Lakŝmio, Parvati kaj Tripurasundari. La ideoj de Ŝaktismo influis super Viŝnuismo kaj Ŝivismo, en kiuj la diino estas konsiderata *Ŝakti/Energio'' de Viŝnu kaj Ŝiva respektive, kaj adorita elstare en nombraj Hinduismaj temploj kaj festivaloj.

## Referencoj
Tantrismo

**Tantrismo**, **Tantro** aŭ ***Tantra*** (en Sanskrito: तन्त्र, laŭvorte "teksi, teksilo, sistemo") denotacias la ezoterajn tradiciojn de Hinduismo kaj Budhismo kiujn kundisvolviĝis plej verŝajne pri la mezo de la 1a jarmilo p.K. La termino *tantra*, en la tradicioj de Hindio, signifas ankaŭ ajnan koncepton sisteme aplikeblan al "teksto, teorio, sistemo, metodo, instrumento, tekniko aŭ praktiko".

Starte en la fruaj jarcentoj de la komuna epoko, nove aperintaj "Tantra" centris en Viŝnu, Ŝivo aŭ Ŝaktio. En Budhismo, la tradicio de Vaĝrajano estas konata pro siaj etendaj tantraj ideoj kaj praktikoj. Tantraj Hinduismaj kaj Budhismaj tradicioj influis super aliaj Orientaj religioj kiel Ĝajnismo, la tibeta Bön, Daoismo kaj la japana tradicio de Ŝintoismo.

Kelkaj manieroj de adorado ne-veda kiel "Puja" estas konsiderataj tantraj en siaj konceptoj kaj ritoj. Ankaŭ konstruado de Hinduisma templo ĝenerale kongruas kun la ikonografio de tantro. Hinduismaj tekstoj priskribantaj tiujn temojn estas nomataj Tantroj, "Āgama" aŭ "samhita". En Budhismo, ties tantra-ĝenra literaturo influis la artaĵojn en Tibeto, historiaj grototemploj de Hindio kaj ikonaro en Sudorienta Azio. La tantro, en siaj variaj formoj, ekzistas en landoj kiel Butano, Koreio, Ĉinio, Tibeto, Barato, Indonezio, Japanio, Mongolio kaj Nepalo.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Flood, Gavin (2006), The Tantric Body, The Secret Tradition of Hindu Religion, I.B Taurus, ISBN 978-1-84511-011-6
* Gray, David B. (Aprilo 2016). "Tantra and the Tantric Traditions of Hinduism and Buddhism". Oxford Research Encyclopedia of Religion. doi:10.1093/acrefore/9780199340378.001.0001 (konsultita la 6an de aŭgusto 2020).
* Lorenzen, David N. (2002), "Early Evidence for Tantric Religion", en Harper, Katherine Anne; Brown, Robert L. (eld.), *The Roots of Tantra*, State University of New York Press, ISBN 978-0-7914-5306-3
* Padoux, André (2013), *The Heart of the Yogini*, Oxford: Oxford University Press, ISBN 978-1-2999-4016-1

## Vidu ankaŭ 
* Tantrisma rondo


Kategorio:Hinduismaj branĉoj
Kategorio:Hinduismaj filozofiaj konceptoj
Kategorio:Ŝivaismo
Kategorio:Ideismo
Manuel Turizo

**Manuel Turizo Zapata** (Montería, Kolombio; 12 aprilo 2000), pli konata per sia sceneja nomo **Manuel Turizo**, estas kolombia urba kaj reggaeton kantisto.

Kategorio:Kolombiaj kantistoj
Arja Samaĝ

**Arja Samaĝ** aŭ *Arya Samaj* ("Nobla Societo") estas monoteisma hindia hinduisma reformisma movado kiu proponas valorojn kaj praktikojn bazita sur la kredo en la senerara aŭtoritato de Vedoj. La "samaĝ" estis fondita de sannjasa (asketo) Daĝanand Sarasŭati la 10an de aprilo 1875. Membroj de *Arja Samaĝ* kredas en unu Dio kaj malakceptas la adoradon de idoloj.

*Arja Samaĝ* estis la unua hinduisma organizaĵo kiu enkondukis prozelitadon en Hinduismo.

## Referencoj
Kategorio:Hinduismaj branĉoj
Kategorio:Hinduismo
Kategorio:Novaj religioj
Kategorio:Monoteismaj religioj
Le Teilleul

**Le Teilleul** estas nova franca  situanta en departemento Manche, regiono Normandio.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Teilleulais*.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Konsisto 
* Le Teilleul (sidejo)
* Ferrières
* Heussé
* Husson
* Sainte-Marie-du-Bois.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Manche

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Komunumoj de Manche
Kategorio:Novaj komunumoj de Manche
La Haye (Manche)

**La Haye** estas nova franca  situanta en departemento Manche, regiono Normandio.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Konsisto 
* La Haye-du-Puits (sidejo)
* Baudreville
* Bolleville
* Glatigny
* Mobecq
* Montgardon
* Saint-Rémy-des-Landes
* Saint-Symphorien-le-Valois
* Surville

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Manche

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Novaj komunumoj de Manche
Marigny-Le-Lozon

**Marigny-Le-Lozon** estas nova franca  situanta en departemento Manche, regiono Normandio.

## Konsisto 
* Marigny (sidejo)
* Lozon

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Manche
* Carantilly - Marigny (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Marigny-Le-Lozon ĉe Saint-Lô Agglo 


Kategorio:Novaj komunumoj de Manche
Palayan

**Palayan,**  estas sesaklasa urbo en Filipinoj, en regiono Centra Luzono, kie ĝi estas ĉefurbo de provinco Nova Ekijo. 
eta|maldekstre|Salutarko en Palayan
## Geografio 
Palayan situas sur ebenaĵo laŭ rivero https://www.google.com/maps/d/viewer?mid=1yNkuiTNDXgwrBmoQIdpifBRd5pk&ll=15.59193914212883%2C121.09821795478514&z=11. Iama provinca ĉefurbo Cabanatuan troviĝas 10, Talavera (Filipinoj) 18, San Jose (Nova Ekijo) 30, Tarlakurbo 49, Kezonurbo 95, ĉefurbo Manilo 108 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
Jam en 1952 oni proponis alian ĉefurbon en Nova Ekijo. Post 3 jaroj estis aprobita la nova ĉefurbo Palayan, kie tiam estis rizejoj. Palayan estis kreita en 1965 kiel laŭplana urbo. En 1969 oni jam aranĝis internacian renkontiĝon de skoltoj. En 1972 estis translokitaj loĝantoj el alia loko pro konstruo de barlago. La urbodomo estis konstruita en 2002. Palayan ricevis la klasifikon komponenta urbo.

## Religio 
Plej granda parto de la loĝantaro estas katolikoj, krome ankaŭ metodista preĝejo funkcias. Islamo konsistas el proksimume 3% de la populacio.
eta|Urbodomo
## Trafiko 
Palayan havas trairan ĉefvojon kaj flankovojojn. Cabanatuan estas atingebla tuj laŭ la ĉefvojo.

## Klimato 
Palayan situas en tropika musona klimato, tamen malpli da pluvo falas, nur jare po 593 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen inter decembro-aprilo apenaŭ pluvas. La temperaturo varias inter 22-30 °C.

## Vidindaĵoj 
* pluraj preĝejoj

## Fontoj 
* WikiTrans

04522jfAtate College Roads Singalat Palayan City Ecijafvf 02.JPG|Kampuso
PalayanCityjf8336a 04.JPG|Juĝejo
03512jfAtate Church Malate Santolan Palayan City Nueva Ecijafvf 10.JPG|Preĝejo
1Palayan City Bongabon National Highway Barangays 39.jpg|Metodista preĝejo

Kategorio:Urboj de la Filipinoj
Kategorio:Planitaj urboj
Károly Dietz

**Károly Dietz** [kAroj dic], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dietz Károly** estis hungara policestro, advokato, futbalisto, trejnisto, librotenisto.

Károly Dietz naskiĝis la  en Sopron, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Károly Dietz maturiĝis en Budapeŝto, poste li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto, sed dum lernado - kiel junulo - li estis ankaŭ futbalisto. Ekde 1909 li laboris en la policejo, dum la Kalistefa revolucio (1918) li gvidis la hungaran policon. En tiu periodo li arestis baldaŭajn gvidantojn de la Hungara Sovetrespubliko, tial li estis arestita dum la Sovetrespubliko (1919). Post fiasko de la Sovetrespubliko li estis librotenisto en entrepreno. En 1930 li doktoriĝis en Scienca Universitato Ferenc József, en la sekva jaro li malfermis advokatan kontoron en Budapeŝto. Inter 1934-1939 li estis trejnisto de la hungara nacia futbala teamo. Tiam okazis 41 matĉoj kun 19 venkoj, 13 malvenkoj kaj 9 egaloj. Aparte menciindaj arĝenta medalo en 1938 en la monda ĉampionado. Dum la nazia erao (1944) li estis deportita al Mauthausen, post la hejmenveno li denove estis advokato. Inter 1951-1953 li estis deportita al Bodrogkeresztúr (tiam la komunistoj ne permesis la loĝadon en la ĉefurbo al tiuj, kiuj estis "malamikoj de la popolo"). En 1953 li ricevis permeson vivi en Piliscsaba, kie li estis simpla laboristo. Li neniam ricevis premion, eĉ punojn, forprenon de emerita mono. Li havis edzinon, kiu naskis filinon.

## Elektitaj libroj 
* *A nyomozás alapelvei* (1918, kunaŭtoro)
* *Októbertől – augusztusig. Emlékirataim* (1920, memuaro)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako de majusklo D, poste serĉu la nomon)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj advokatoj
Kategorio:Hungaraj policanoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Hungaraj futbalistoj
Kategorio:Hungaraj librotenistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Saint-Sauveur-Villages

**Saint-Sauveur-Villages** estas nova franca  situanta en departemento Manche, regiono Normandio.

eta|maldekstra|300ra|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Konsisto 
* Saint-Sauveur-Lendelin (sidejo)
* Ancteville
* Le Mesnilbus
* La Ronde-Haye
* Saint-Aubin-du-Perron
* Saint-Michel-de-la-Pierre
* Vaudrimesnil

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Manche

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Novaj komunumoj de Manche
Saint-Jean-d'Elle

'''Saint-Jean-d'Elle'* estas nova franca  situanta en departemento Manche, regiono Normandio.

Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas *Saint-Jeannais''.

eta|maldekstra|300ra|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Konsisto 
* Saint-Jean-des-Baisants (sidejo)
* Notre-Dame-d'Elle
* Précorbin
* Rouxeville
* Vidouville

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Manche

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Saint-Jean-d'Elle ĉe Saint-Lô Agglo 

Kategorio:Novaj komunumoj de Manche
Sándor Dillesz

**Sándor Dillesz** [ŝAndor diles], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Dillesz Sándor Erazmus Nepomuki János** estis hungara prokuroro, nobela juĝisto. Lia nobela antaŭnomo estis *dicskei*.

Sándor Dillesz naskiĝis la  en Verebély, (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Vráble en Slovakio) li mortis la  en Nyitrazsámbokrét (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Žabokreky nad Nitrou en Slovakio).

## Biografio 
Sándor Dillesz akiris juran diplomon, poste li laboris en la ŝtata administracio. Li estis ĉefprokuroro de Bars, poste distrikta nobela juĝisto (1890 - 1894). Intertempe en 1869 li edziĝis. En la sama jaro li fondis muzeon en Aranyosmarót, kies materialo konsistis ĉefe el propraj kolektoj. Kiel amatora arkeologo li verkis plurajn historiajn artikolojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Barsvármegye 1686-ban* (1886)
* *Bars vármegye őskora* (1903)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* slovaklingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj prokuroroj
Kategorio:Hungaraj nobelaj juĝistoj
Centrolew

eta|300x300ra| Mitingo de Centrolew en la Svisa Valo en Varsovio, la 15-an de septembro 1930
**Centrolew**, pli precize Unio por Defendi la Rajtojn kaj Liberojn de la Popolo (pole *Związek Obrony Praw i Wolności Ludu*) estis alianco de centristaj kaj maldekstraj partioj establita en 1929 por kontraŭbatali la regado-sistemon de Sanacio, politika partio de Józef Piłsudski. Centrolew konsistis el: Pola Partio Socialista, Pola Popola Partio "Wyzwolenie", Pola Popola partio "Piast" kaj kristan-demokratiaj partioj. 

Opoziciaj partio de la maldekstro kaj la centro decidis unuiĝi pro tio, ke Sanacio malobeis la regulojn de demokratia ŝtato. Tiel en 1929 kreiĝis Centrolew, kiu celis renversi la aŭtoritatan regadon kaj restarigi parlamentan demokration en Pollando. 

En junio 1930 la koalicio de Centrolew, en la Kongreso por Defendi la Rajtojn kaj Liberojn de la Popolo en Krakovo proklamis, interalie, *batali por forigi la diktatorecon de Józef Piłsudski, ĝis la venko* kaj volis establi "registaron de konfido" de Sejmo kaj la popolo. 

Centrolew kaŭzis la eksiĝon de la registaro de Kazimierz Świtalski. 

La sanaciaj aŭtoritatoj decidis senprokraste kontraŭagi. La 25-an de aŭgusto 1930 estis establita nova registaro kaj Piłsudski mem fariĝis ĝia ĉefministro. La 29-an de aŭgusto prezidanto Ignacy Mościcki finis la oficperiodon de Sejmo kaj Senato kaj ordonis novajn elektojn, rezulte de kiuj opoziciaj parlamentanoj estis senigitaj de imuneco. En la nokto inter la 9-a kaj 10-a de septembro, sanaciaj aŭtoritatoj arestis opoziciajn politikistojn sen juĝa ordono (inkl. Wincenty Witos kaj Wojciech Korfanty) kaj la subpremoj daŭris. Pluraj aktivuloj (inkluzive de la prokuroro en la proceso de ministro Gabriel Czechowicz, Herman Lieberman el PPS) estis forte batitaj, ĉiuj estis persekutataj kaj vorte insultitaj. Preskaŭ kvin mil aliaj Centrolew-aktivuloj estis arestitaj ene de kelkaj semajnoj. La subpremoj celis malfortigi Centrolew antaŭ la venontaj parlamentaj balotoj kaj senigi la aliancon de ĝiaj gvidantoj. 

La elektoj rezultigis severan malvenkon de Centrolew. Ĉi tio kaŭzis plenan disfalon de la alianco. La arestitaj aktivuloj estis malliberigitaj en la fortreso de Bresto. De oktobro 1931 ĝis januaro 1932 okazis en Varsovio la bresta proceso. 

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Adam Dziurok, Marek Gałęzowski, Łukasz Kamiński, Filip Musiał: Od niepodległości do niepodległości Historia Polski 1918–1989. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2010.

Kategorio:Politikaj partioj de Pollando
Kategorio:Laborista movado
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1928
Amfreville (Manche)

**Amfreville** [ɑ̃frəvil] estas franca  situanta en departemento Manche, regiono Normandio.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Amfrevillais*.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Manche

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Komunumoj de Manche
104052 Zachery

'*104052 *Zachery'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la novzelanda astronomo Nigel Brady elde Lake Tekapo en Suda Insulo (Nov-Zelando).

Ĝi estas en  1:7 kun Venuso kaj 11:4 kun Jupitero.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Zachery Philip Brady'', filo de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nigel Brady
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
István Dobner

**István Dobner** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dobner István** estis hungara pastro, jezuita monaĥo, altlerneja instruisto.

István Dobner naskiĝis la  en Déva (Transilvanio, Aŭstra Imperio, nuntempa Deva en Rumanio), li mortis la  en Kassa (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Košice en Slovakio).
 
## Biografio 
István Dobner aliĝis al la jezuitoj en 1709 en Kolozsvár. Li studis en Graz kaj Vieno. Li vivis kvar jarojn en Romo. Reveninta al Vieno li pastriĝis en 1722 kaj li doktoriĝis el juro kaj filiozofio. En 1724 li ekinstruis en Kolozsvár, post 2 jaroj en Kassa, poste li faris pastrajn servojn. En 1732 li instruis en Vieno, en la sekva lernojaro en la Jezuita Universitato de Nagyszombat. En 1734 kaj 1742 li estis gvidanto de Pázmáneum, intertempe kaj poste li estis monaĥejestro en pluraj urboj.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Grati animi officium Stephano Bathorio Poloniae regi et Carolo VI. romanorum imperatori,...* (1725)
* *Theatrum belli adversus mundum, fortissimorum athletarum sanctorum Aloysii et Stanislai soc. Jesu…* (1728)
* *Augusta Hungariae spectacula. Augustissimi…* (1728)
* *Synopsis juris civilis definitionibus et quaestionibus plurimis enucleans omnes titulos institutionum imperialium* (manuskripto).

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj jezuitaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Angey

**Angey** [ɑʒeː] estas malaperinta franca  situanta en departemento Manche, regiono Normandio.

Ĝi nun formas parton de Sartilly-Baie-Bocage.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Manche

## Eksteraj ligiloj 
*  (Sartilly-Baie-Bocage)

Kategorio:Malaperintaj komunumoj de Manche
(104102) 2000 EB43

**(104102) 2000 EB43** estas malgranda, malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

Ĝi estas membro de la Hilda grupo, tie estas en orbita resonanco 3:2 kun Jupitero.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Raja jogo

**Rajajogo**, **Raja jogo** aŭ en Sanskritaj tekstoj, *Rāja yoga* (/ˈrɑːdʒə ˈjoʊɡə/) estis kaj la celo de jogo kaj metodo akiri ĝin. La termino estas ankaŭ moderna nomo por la praktiko de jogo, kiam en la 19-a jarcento Sŭami Vivekananda egaligis la koncepton de *raja jogo* kun la *Jogaj Sutroj* de Patanĝali. Ekde tiam, Raja jogo estis varie nomata **aṣṭāṅga jogo**, **reĝa jogo**, **reĝa unio**, **sahaja marg**, kaj **klasika jogo**.

Krom por jogo mem, Raja jogo ludis gravan rolon por Ŝivismo, iel por Budhismo kaj por aliaj religiaj tendencoj.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Mallinson-2, James (2011), "Nāth Sampradāya", Brill Encyclopedia of Hinduism Vol.3, BRILL

Kategorio:Jogo
Kategorio:Hinduismo
Kategorio:Hinduismaj filozofiaj konceptoj
Kategorio:Movadoj en la antikva filozofio
Kategorio:Hinda filozofio
Tirepied-sur-Sée

**Tirepied-sur-Sée** estas nova franca  situanta en departemento Manche, regiono Normandio.

eta|maldekstra|300ra|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Konsisto 
* Tirepied (sidejo)
* La Gohannière

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Manche

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Novaj komunumoj de Manche
Basava

**Basava** aŭ **Basavanna** estis hindia 12a-jarcenta politikisto, filozofo, poeto, lingaĝata sanktulo en la Ŝivo-fokusita Bhaktia movado, kaj Hindua ŝivisto sociala reformisto dum la regado de Ĉalukja/Kalaĉurio. Basava estis aktiva dum la regado de ambaŭ dinastioj sed atingis sian pinton de influo dum la regado de la reĝo Bijĝala la 2-a en Karnatako, Barato
.

Basavan etendis socian konscion pere de sia poezio, populare konata kiel *Vaĉanaa*. Basava malakceptis genran aŭ socian diskriminacion, superstiĉojn kaj ritarojn sed enkondukis la ligitecon *Iŝtalinga*, kun la bildo de Ŝiva Liṅga, por ĉiu persono senkonsidere al la propra nasko, por esti konstanta memoro de la propra "bhakti" (devoteco) al Ŝiva. Kiel ĉefministro de sia regno, li enkondukis novajn publikajn instituciojn kiel la *Anubhava Mantapa* (aŭ, la "halo de spirita sperto"), kiu bonvenigis kaj virojn kaj virinojn el ĉiuj soci-ekonomiaj fonoj por studoj de spiritaj kaj ĉimondaj aferoj de la vivo, malferme.

La tradiciaj legendoj kaj hagiografiaj tekstoj asertas, ke Basava estis la fondinto de la Lingaĝatoj. Tamen, moderna fakularo fidante sur historia pruvaro kiel la Kalaĉuria surskribaĵoj asertas, ke Basava estis la poeta filozofo kiu revivigis, rafinis kaj energiigis jam ekzistantan tradicion. La *Basavarajadevara Ragale* (13 el 25 sekcioj estas disponeblaj) de la Kannada poeto Harihara (ĉirkaŭ 1180) estas la plej frua disponebla rakonto pri la vivo de la sociala reformisto kaj estas konsiderata grava ĉar la aŭtoro estis preskaŭ samtempa de sia protagonisto. Kompleta rakonto de la vivo kaj ideoj de Basava estas rakontata en la 13-a-jarcento religia Telugua teksto, nome la *Basava Purana* de Palkuriki Somanatha.

## Referencoj
## Literaturo
* Speaking of Siva, de A. K. Ramanujan. Penguin. 1973. ISBN 978-0-14044-270-0
* Shiva Prakash, H.S. (1997). "Kannada". En Ayyappapanicker (eld.). Medieval Indian Literature:An Anthology. Sahitya Akademi. ISBN 978-81-260-0365-5.

Kategorio:Barataj poetoj
Kategorio:Hinduistaj sanktuloj
Kategorio:Ŝivaismo
Kategorio:Barataj aktivuloj
Iŝvaro

**Iŝvaro** aŭ *Ishvara* (en Sanskrito: ईश्वर, IAST: Īśvara)/Parabhraman estas koncepto en Hinduismo, kun ampleksa gamo de signifoj kiuj dependas el la epoko kaj el la skolo de Hinduismo. En antikvaj tekstoj de Hinda filozofio, depende de la kunteksto, *Iŝvaro* povas signifi supreman animon, reganton, senjoron, reĝon, reĝinon aŭ edzon.

En Viŝnuismo, Ŝivismo kaj Ŝaktismo, Viŝnuo, Ŝivo kaj Ŝaktio respektive estas Para Brahman. Mahaganapati estas konsiderara kiel Para Brahman fare de la Ganapatja sekto. Kartikeja estas konsiderata kiel Para Brahman fare de la Kartikeja sekto.

En tradicia Bhakti movadoj, Iŝvaro estas unu aŭ pliaj diaĵoj de individua prefero el la Hinduisma politeisma kanono de diaĵoj. En modernaj sektaj movadoj kiel Arja Samaĝ kaj Brahmoismo, Iŝvaro prenas la formon de monoteisma Dio. En la joga skolo de Hinduismo, temas pri ajna "ĉiu diaĵo" aŭ "spirita inspiro".

## Notoj 
Kategorio:Hinduismaj filozofiaj konceptoj
Kategorio:Hinduaj dioj
San Millán de la Cogolla

**San Millán de la Cogolla** [sanmiLJAN delakoGOlja] (Sankta Emiliano de Supre) estas municipo de la aŭtonoma komunumo (regiono) Rioĥo en norda Hispanio, nome en la sudokcidenta komarko Supra Najerilla . Ĝi estas ĉe la montaro Sierra de la Demanda (Iberia Sistemo) sur la orienta deklivaro kiu separas la Centran Altebenaĵon disde la Valo de la rivero Ebro, je 728 m de alto super la marnivelo kaj borde de la rivero Cárdenas.

## Historio 
La municipo prenis sian nomon de la sanktulo Millán [miLJAN] (evoluo al la hispana de la nomo en latina Æmilianus aŭ Emiliano), ermitejo kaj disĉiplo de Sankta Felices kiu vivis de 473 ĝis 574, kaj kreanto de la miksa komunumo de ermitanoj de Suso, kiu poste rezultos en unu de la kulturaj kernoj plej gravaj de la mezepoko en la regiono. La kerno mem kreiĝis ĉirkaŭ diversaj domaroj ĉefe ĉe la Monaĥejo de Suso kaj la Monaĥejo de Yuso.

Ekde la mezo de la 19-a jarcento estis preskaŭ 900 lokanoj, sed post la mezo de la 20a jarcento okazis elmigrado ĝis la nunaj nur iom pli ol 200.

## Ekonomio 
Tradicie la agrikulturo (cerealoj, terpomoj, betoj), brutobredado (bovoj kaj ŝafoj) kaj lignoproduktado (fago, kverko kaj pinoj) estis la ĉefaj enspezigaj sektoroj de la loko, sed lastatempe la turismo generita de la monaĥejoj kontribuis al la nuna ĉefa ekonomia sektoro de la zono, kaj oni kreis gravan prian pilieron, kun rilataj hoteloj, restoracioj kaj distrejoj.

Alia grava aktiveco, rilata al la proksimeco de la montaro Sierra de la Demanda, apud Nacia Rezervejo, estas ĉasado de grandaj animaloj (cervo, apro kaj kapreolo), atendoĉasado de palumboj kaj ĉasejo por ĉasado de malgrandaj animaloj nome koturno kaj perdrikoj principe.

## Kultura gravo 
En la Monaĥejo de Suso monaĥo verkis la Emilianajn glosojn, kiuj estas klarigaj komentoj ĉe la marĝeno de paĝoj verkitaj latine. Ties klarigaĵoj estis faritaj en prakastilia iom evoluita respekte de la latina. En tiu ĉi monaĥejo ankaŭ aperas la unuaj skribitaj komentoj en la eŭska, pro kio ĝi estas konsiderata la lulilo de la hispana kaj eŭska skribaĵoj. Ĉi tie loĝis la monaĥo kaj unua poeto en la hispana konata laŭ sia nomo, Gonzalo de Berceo.

## Vidu ankaŭ 
* Monaĥejo de San Millán de la Cogolla

Kategorio:Municipoj de Rioĥo
104210 Leeupton

'*104210 *Leeupton'''* estas tre malgranda, tre hela asteroido de la asteroida zono proksima de la  2:5 kun Marso kaj 5:2 kun Jupitero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estas nomita okaze de la emeritiĝo de *Lee Upton'', helpanta direktoro de la Laboratorio Lincoln de la Masaĉuseca Instituto de Teknologio de 2000 ĝis 2009. Li estas konata pro sia escepta teknika estreco en apogo al la nacia sekureco.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Preĝejo Sankta Anna (Algyő)

La **preĝejo Sankta Anna** estas romkatolika historia monumento en grandvilaĝo Algyő (Hungario).

## Historio 
Laŭ eklezia fonto en tiu loko jam estis paroĥa kirko en 1100. Oni supozas, ke ĝi estis trakonstruita dum la mezepoko. Dum dominado de turkoj la loĝantoj estis kalvinanoj. En 1755 jam la denove katolika, gotika kirko estis plene trakonstruita laŭ baroko. En 1784 ĝi bruldetruiĝis, sed en la sama jardeko ĝi estis rekonstruita, en 1936 trakonstruita. La inundoj kaŭzis damaĝojn en 1810 kaj 1979. La orgeno ekfunkciis ĉirkaŭ 1870, ĝi estis renovigita en 1938 kaj 1968.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas en korto. En mezo de la fasado la turo plene reliefas, ankaŭ 2 pilieroj apogas la turon. La turopinto estas alta piramido. La enirejo estas tra la turo. La navo havas ankaŭ krucnavon. La absido estas plurlatera. 

Kermeso okazas en la 26-an de julio aŭ en la plej proksima dimanĉo.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* http://lexikon.katolikus.hu/S/Szeged-Algy%C5%91.html

Algyo
Algyo
Rivero Cocker

La **Rivero Cocker** estas rivero en la Laga Distrikto en Nordokcidenta Anglio, en la graflando Kumbrio. Ĝia fonto estas je la kapo de la Buttermere valo. Ĝi fluas norden tra Buttermere kaj poste Crummock Water, tra Lorton Valo, al la urbo Cockermouth, kie ĝi kuniĝas kun la Rivero Derwent. Ĝi longas ĉirkaŭ 19 kilometrojn. La nomo de la rivero venas el la kelta vorto *kukrā*, kun la signifo 'the crooked one.' (la malrekta) 

## Referencoj 
Kategorio:Riveroj en Kumbrio
Frances E. Allen

**Frances Elizabeth "Fran" ALLEN** (Peruo (Novjorkio), 4-an de aŭgusto 1932 - 4-an de aŭgusto 2020) estis usona komputika sciencisto kaj pioniro en la kampo de optimumigado de kompililoj. Ŝiaj atingoj inkluzivas kompililan laboron, kodigan optimumigon kaj paralelan komputadon. Ŝi ankaŭ ludis gravan rolon en kreado de programlingvoj kaj sekurecaj kodoj por la Nacia Sekureca Agentejo.

Allen estis la unua partnero de IBM kaj en 2006 ŝi fariĝis la unua virino se temas pri gajni la Turing Premion.

## Notoj 
Kategorio:Pioniraj komputikistoj
Kategorio:Usonaj komputikistoj
Kategorio:Membroj de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj
Kategorio:IBM
Kategorio:Turing-Premiitoj
Angoville-au-Plain

**Angoville-au-Plain** [ɑ̃goviloplɛ̃] estas malaperinta franca  situanta en departemento Manche, regiono Normandio.

Ĝi nun formas parton de Carentan les Marais.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Manche

## Eksteraj ligiloj 
*  (Carentan les Marais)

Kategorio:Malaperintaj komunumoj de Manche
Tria batalo de Panipato

eta|maldekstra|150ra|
eta|133ra|

La **tria batalo de Panipato** okazis la 14-an de januaro 1761 ĉe Panipato en la hinda subkontinento - la loko situas en la nuna subŝtato Harjano de Barato. Panipato estas ĉirkaŭ 97&nbsp;km norde de Delhio. La batalo okazis inter la Maratha Imperio kaj la invada afgana armeo de Ahmad Ŝaho Durrani. Ahmad Ŝaho Durrani estis subtenita de tri hindaj aliancaj regnoj. La Maratha armeo estis gvidata de Sadaŝivrao Bhau, kiu estis tria en aŭtoritato de la maratha regno post la maratha reĝo nomata *Ĉatrapati* kaj la maratha ĉefministro nomata *Peŝva*. La ĉefa maratha armeo estis postenigita en la Dekkana Altebenaĵo kun la trupoj de la ĉefministro *Peŝva*.

La batalo ĉefe batalis inter la artilerio kaj kavalerio de la marathoj kontraŭ la peza kavalerio kaj muntita artilerio de la afganoj kaj de aliancanoj gvidataj de *Abdali* kaj *Naĝib-ud-Daulah*, ambaŭ etnaj afganoj. La batalo estas konsiderata kiel unu el la plej grandaj kaj plej eventaj bataloj en la 18-a jarcento. Ĝi havas eble la plej grandan nombron da mortigoj en unu tago raportitan en klasika formada batalo inter du armeoj.

La batalo daŭris plurajn tagojn kaj partoprenis pli ol 125 000 soldatoj, kun perdoj kaj gajnoj ambaŭflanke. La fortoj gviditaj de Ahmad Ŝah Durrani atingis venkon post detruado de pluraj marathaj flankoj. La amplekso de la perdoj de ambaŭ flankoj estas multe pridisputata de historiistoj, sed oni opinias, ke inter 60 000–70 000 estis mortigitaj dum batalado, dum la nombro de vunditoj kaj kaptitoj varias multe. Laŭ la plej bona okulatesta kroniko - de *Kaŝi Raĝ la Divan* de *Ŝuĝa-ud-Daulah* - ĉirkaŭ 40 000 marathaj malliberuloj estis ekzekutitaj la tagon post la batalo.

## Referencoj 
Kategorio:Milita historio de Barato
Kategorio:Milita historio de Afganio
Kategorio:Paŝtunoj
Kategorio:1761
Kategorio:Bataloj en 1760-1769
Ĉaĉaĉao

**Ĉaĉaĉao**, kaj en hispana *chachachá* [ĉaĉaĈA] estas muzikĝenro el Kubo, same kiel stilo de popoldanco, kiu estis disvolvigita el la danzono-mambo komence de la 1950-aj jaroj, kiu atingis grandan popularecon en la tuta mondo.

La ĉaĉaĉao estis tradicie atribuita al la kuba komponisto kaj violonisto Enrique Jorrín. La plej oftaj instrumentoj uzitaj por produkti tian muzikon estas trumpeto, trombono, saksofono, kongao, bongo, timbaleo, bovtintilo, guiro, marako, piano kaj kontrabaso.

## Diskaro 
* Orquesta Enrique Jorrín; "Todo Chachachá"; Egrem CD-0044
* Johnny Pacheco; "Early Rhythms"; Musical Productions MP-3162 CD
* Randy Carlos and his Orchestra; "Pachanga con Cha Cha Cha"; Fiesta FLPS-1313
* Various orchestras; "El chachachá me encanta"; Egrem CD-0503

## Notoj 
Kategorio:Danco
Kategorio:Kuba muziko
Kategorio:Stiloj de latinamerika muziko
Reichsstatthalter

La ***Reichsstatthalter*** (en germana: [ˈʁaɪçsˌʃtathaltɐ], nome Imperia regantanstataŭanto) estis titolo uzita en la Germana Imperio kaj poste en Nazia Germanio. 

La titolo *Statthalter des Reiches* (1879–1918) estis kreita de la Germana Imperio por la areoj de Alsace (*Elsaß*) kaj Lorraine (*Lothringen*) kiujn Francio cedis al Germanio post la Franc-Prusia Milito. Tio estis abolita kiam Alsace-Lorraine estis, siavice, recedita al Francio post Germanio estis venkita en la Unua Mondmilito. Estis sep titolanoj en tiu periodo.

Dum la Tria Regno, la Nazioj kreis la titolon *Reichsstatthalter* (Regnestro aŭ Regdeputito) por akiri rektan kontrolon super ĉiuj la aliaj ŝtatoj (scepte pri Prusio) post la venko en la ĝenerala balotado de 1933. Iliaj sendependaj ŝtataj registaroj kaj parlamentoj estis sinsekve abolitaj, kaj la Regna registaro ekkontrolis rekte la tuton per procezo nomita *Gleichschaltung* ("kunordigo"). La registaro de Prusio estis jam elprenita fare de la Regno unu jaron pli frue en la *Preußenschlag* sub la kanzeliero Franz von Papen. 

## Vida ankaŭ 
* Regento

Kategorio:Politikaj titoloj
Kategorio:Registaro de la Germana Imperiestra Regno
Kategorio:Registaro de Nazia Germanio
Kanaria dialekto

La **kanaria dialekto**, aŭ *kanaria parolmaniero*, estas la variaĵo de la hispana lingvo propra kaj konvencia de la Kanariaj insuloj, uzata de la ĉirkaŭ du milionoj da loĝantoj de la kastilia kiuj loĝas en tiu atlantikoceana arkipelago. Temas pri dialekta variaĵo enkadrita ene de tio kiu foje estis nomita ankaŭ «atlantika variaĵo», simila al tiu de kelkaj zonoj de Hispanameriko, kaj ankaŭ al tiu de la sudo de la Iberia Duoninsulo, speciale de okcidenta Andaluzio.

La geografia situo de Kanarioj, kiel marpasejo kaj ponto inter kulturoj, okazigis alvenon de terminoj de deveno el angla, franca, portugala kaj araba, same kiel de Ameriko. Ankaŭ la kanariaj praloĝantoj nome Guanĉoj lasis elementojn de sia kulturo inter kiuj ankaŭ vortojn.

La dialekto plej simila al tiu kanaria, pro la historia ligo inter ambaŭ zonoj, estas la kariba hispana, parolata en Kubo, Porto-Riko, Dominika Respubliko, kaj la marborda areo de la Kariba Maro (nome en Venezuelo, norda Kolombio kaj Panamo) kun speciala ricevo de portugal-galega vortaro.

## Ŝiboletoj 
Populare en la tuta Hispanio oni rekonas parolantojn el Kanarioj per uzado de vortoj kiuj ne estas uzataj en la duoninsula teritorio, kiel ekzemple "gofio" (nome manĝaĵo kiu apenaŭ estas uzata en Hispanio) kaj ĉefe "guagua" por aŭtobuso.

## Notoj 
## Bibliografio 
* *Lengua Española 1* (p. 54), Ed. Alhambra (ISBN 84-205-17766-6).
* *Estudios sobre el español de Canarias*, Academia Canaria de la Lengua (ISBN 84-96059-10-3).
* *El español de canarias en su dimensión atlántica: aspectos históricos y lingüísticos*, Javier Medina López, Ed. Librería Tirant lo Blanch, S.L. (ISBN 84-8002-950-1).
* *Tesoro lexicográfico del español de Canarias*, varios autores, Edita: Viceconsejería de Cultura y Deportes (ISBN 84-7947-080-1).
* *Diccionario de canarismos*, Francisco Lemus Editor (ISBN 84-87973-08-6).
* *Gran diccionario del habla canaria*, Alfonso Oshanahan Roca, Centro de la Cultura Popular Canaria (ISBN 84-7926-169-2).
* *Diccionario histórico-etimológico del habla canaria*, Marcial Morera Pérez, Viceconsejería de Cultura y Deportes (ISBN 84-7947-282-0).
* *Lengua y colonia en Canarias*, Marcial Morera Pérez, Globo (ISBN 84-404-6280-8).
* *En defensa del habla canaria*, Marcial Morera Pérez, Anroart Ediciones (ISBN 84-96577-34-3).
* Hualde, José Ignacio (2005): *The sounds of Spanish*, Cambridge University Press, 2005.

### Eksteraj ligiloj 
* Academia Canaria de la Lengua.
* El español hablado en Canarias.
* El español hablado en Canarias.

Kategorio:Kanarioj
Kategorio:Dialektoj de la hispana lingvo
Annoville

**Annoville** [anovil] estas franca  situanta en departemento Manche, regiono Normandio.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Annovillais*.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Manche

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Komunumoj de Manche
Ferenc Deák (juĝisto)

**Ferenc Deák** (konata ankaŭ Ferenc Deák (pli aĝa)), laŭ hungarlingve kutima nomordo **Deák Ferenc** estis hungara juĝisto, nobela juĝisto, bienulo. Lia nobela antaŭnomo estis *kehidai*, liaj plej konataj filoj estis la samnoma Ferenc Deák kaj Antal Deák.

Ferenc Deák naskiĝis la  en Kehida, li mortis la  en Kehida.

## Biografio 
Ferenc Deák akiris juran diplomon, poste ĝismorte li servis en la ŝtata administracio. Li havis enspezojn ankaŭ de la familia bieno. Inter 1784-1786 li estis nobela subjuĝisto en Zalaegerszeg, inter 1790-1791 nobela ĉefjuĝisto en alia loko, fine li estis juĝisto en ĉefjuĝejo de Zala (reĝa departemento). Intertempe en 1788 li edziĝis, lia edzino naskis 7 gefilojn, sed ŝi mortis en 1803 pro la lasta nasko.

## Fontoj 
* [hungarlingva biografio kun bildo](https://hu.wikipedia.org/wiki/De%C3%A1k_Ferenc_(t%C3%A1blab%C3%ADr%C3%B3))
* datenoj 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj juĝistoj
Kategorio:Hungaraj nobelaj juĝistoj
János Dercsényi

**János Dercsényi** [jAnoŝ derĉEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dercsényi János** estis hungara juristo, altlerneja instruisto. Lia nobela antaŭnomo estis *dercsényi*, lia origina familia nomo estis *Weisz* [vejs] ĝis 1792, lia filo estis János Lajos Dercsényi.

János Weisz naskiĝis la  (laŭ alia informo la naskiĝmonato estas novembro) en Szepesszombat (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa urboparto de Poprad en Slovakio, li mortis la  en Munkács (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Mukaĉeve en Ukrainio).
 
## Biografio 
János Dercsényi akiris medicinan diplomon en Universitato de Vieno en 1780, poste li estis kuracisto en Zemplén (reĝa departemento). Post 2 jaroj li jam estis ĉefkuracisto, tamen iom poste li forlasis la postenon kaj okupiĝis pri la familia bieno. Li estis ankaŭ amatora mineralogo kaj li trovis lokon por minadi aluniton. Li ricevis licencon kaj pro la minado li riĉiĝis. Li edziĝis en 1785 kaj li ricevis bienon de la reĝo en 1792. En 1814 li ricevis la titolon reĝa konsilisto.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Pyretologiae practicae tentamen* (1780, 1783)
* ''Über Tokay's Weinbau, dessen Fechsung und Gährung. Mit geognostischen Beilagen.* (1796, 1800)
* *A tokaji bornak termesztéséről, szűréséről és forrásáról* (1799)
* *A magyarországi boroknak a külföldiekkel való egyben hasonlítása'' (1825)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj negocistoj