open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dutakta motoro

eta|Animacio de dutakta motoro

**Dutakta motoro** estas piŝtomotoro (tipo de eksplodmotoro) kiu liveras laboron dum ĉiu movo malsupren de la piŝto en la cilindroj. Kontraŭe al kvartakta motoro, de kiu la piŝtoj liveras laboron dum ĉiu 
*dua* movo malsupren.

## Ĝenerala principo
Malglate oni povas kompari dutaktaktan motoron kun kvartakta motoro, kun la diferenco ke tio kio ĉe la kvartakta motor estas separita en tempo, ĉe dutakta motor estas separita en spaco. La krankŝaftujo dum la duono de la tempo transprenas la rolon de la cilindrospaco.
Tio tuj montras la malavantaĝon de tiu tipo motoro: la krankŝaftujo ne povas esti uzata por la lubrikado. Oni bezonas alian lubrikadon, interalie mikslubrikadon (miksado de fuelo kun oleo). La avantaĝo de la dutakta motoro estas ke dum la sama tempo ĝi liveras pli da laboro. La povumo estas por la sama maso ankaŭ pli granda, aŭ alie esprimata (plej ofte pli grava) dutakta motoro povas liveri la saman povumon per pli malgranda maso kiel kvartakta motoro.

Kategorio:Motoroj
Lilia Ledon da Silva

**Lilia Ledon da Silva,** plumnomo **Sara Larbar** (naskiĝis la 12-an de decembro 1956 en Pelotas, Rio-Grande-do-Sulo, forpasis la 18-an de februaro 2023 en la urbo San-Paŭlo, subŝtato San-Paŭlo) estis franca-brazila denaska esperantistino, tradukistino, verkistino, universitata profesoro pri beletro kaj instruistino de la franca lingvo. Ŝi ekverkis por la esperantistaj revuoj *Impulso* kaj *Laŭte!*. 

Dum la pasintaj 15 jaroj, ŝi suferis pro diversaj malsanoj kaj kondiĉoj, inkluzive de koratakoj kaj kancero, kaj spertis ren- kaj pankreatajn transplantadojn estas omaĝe al la 100-jariĝo de Esperanto kaj dediĉita al la denaskaj Esperanto-parolantoj. Ĝi temas pri la unuaj amoj de junulino en Brazilo kaj la Esperanta medio kaj pro tio interesa libro el vidpunkto de la Esperanto-kulturo. 

Ŝia riĉega vortuzo strikte limiĝas je la *Plena Ilustrita Vortaro* *(*PIV) kaj en ĝi estas glosoj interalie "*Sonoli*" kiu signifas konduti laŭ la sistemo SNL (Sen Nacia Lingvo).

* *Karuseloj* (1987, eld. Fonto; reeldono 2019, Fonto, San-Paŭlo), reeldono ankaŭ en n-ro 8 en la serio de minilibroj (7x5cm) "Nia Juvelaro", 488 paĝoj.
* Lilia Ledon: *Realo, nepriskribebla realo. Paŝoj al plena realo-aliro.* Beletra Almanako (25), februaro 2016. paĝoj 27-36.

### Tradukoj 
#### Tradukoj el la franca al la portugala (brazila) 
*  Émile Auguste Chartier (Alain): *Considerações Sobre a Educação Seguidas de Psicologia Infantil* (traduko de 2012), origine ''Propos sur l'Éducation* (1932), eldonejo de la traduko *É Realizações*, ISBN 978-8580330922

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Denaskuloj
* Esperantlingva literaturo en la reto
* Listo de originalaj romanoj en Esperanto

## Eksteraj ligiloj 
* La libro *Karuseloj'' estas libere de kopirajto kaj legebla en la retejo SCRIBD

Kategorio:Verkistinoj
Kategorio:Brazilaj esperantistoj
Kategorio:Denaskaj esperantistoj
42748 Andrisani

'*42748 *Andrisani'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la itala astronomo Vittorio Goretti elde la Observatorio de Pianoro, proksime de Bolonjo, Italio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Donato Andrisani'', faman dentiston, proksiman amikon de la malkovrito kaj talentan . Li dediĉas ĉiun minuton, kiun li povas ŝpari, plenuminte siajn profesiajn kaj familiajn devojn, al la studo pri astronomio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Vittorio Goretti
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Piko (Mez-Tero)

**Piko** aŭ **Pikilo** () estas fikcia glavo en la ''La Mastro de l' Ringoj*. En la libroj ĝi estas elfa magia ponardo, kiu iĝas blua, kiam orkoj estas proksimaj. La hobito Frodo Baginzo uzas ĝin kiel sia armilo. Ĝi estas kreita dum la Unua Erao.

Bilbo Baginzo trovis la ponardon inter trezoroj en trolotruo en *La Hobito''. Li poste nomis ĝin Piko, kiam li aŭdis la grandajn araneojn de Mornarbaro nomi la glavon lia pikilo.

Bilbo donis Pikon al Frodo, kiam la lasta forlasis la Provincon, ironta al Elrondo.

## Referencoj 
Kategorio:Fikciaj glavoj
Kategorio:Magiaj objektoj
Kategorio:Objektoj de Mez-Tero
Nora Caragea

**Nora CARAGEA** (n. la 19-an de februaro 1930; m. la 13-an de novembro 2018) estis germana esperantistino kaj tradukistino. Ŝi ofte kunlaboris kun esperantlingvaj gazetoj, lastatempe kun Beletra Almanako per intervjuo en BA25. Ŝi ankaŭ prelegis en Esperanto-kluboj.

## Tradukoj 
* *La infanoj en la arboj* de Gudrun PAUSEWANG, trad. el germana Nora CARAGEA, Maribor, 1995, 62 p. Dua eld.: Frankfurt am Main, 2008
* *La avo en la ĉareto* de Gudrun PAUSEWANG, trad. el germana Nora CARAGEA, Frankfurt am Main, 1999, 64 p.
* *Avinjo* de Peter HÄRTLING, bildoj de Inge STEINEKE, trad. el germana Nora CARAGEA, Frankfurt am Main, 2000, 80 p.
* *Kuniberto kaj Kilewamba* de Gudrun PAUSEWANG, tradukita de Nora CARAGEA, Frankfurt am Main, 2001, 112 p.
* *Fabloj kaj fabeloj* de Georg SCHINDLER, tradukita de Nora CARAGEA, Frankfurt am Main, 2002, 83 p.
* *Kvaronlando* de Gina RUCK-PAUQUÈT, tradukita de Nora CARAGEA, Frankfurt am Main, 2005, 20 p.
* *Pacrakontoj* de Gudrun PAUSEWANG, trad. el germana Nora CARAGEA, Frankfurt am Main, 2009, 64 p.
* *Se la ŝarkoj estus homoj* el LG-95 p. 29, tradukis Nora CARAGEA, el *Rakontoj de Sinjoro Keuner* de Bertolt Brecht
* *La kuireja horloĝo* el LG-92 p. 24 [Rakontoj], Wolfgang BORCHERT, trad. el germana Nora CARAGEA

## Notoj 
Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Germanaj tradukistoj
De humani corporis fabrica

[eta|upright=1.3|Unu el la grandaj, detalaj ilustracioj en la verko de [Andreo Vesalio nome *De humani corporis fabrica*, el la 16a jarcento, markante la renaskiĝon de anatomio.]]

***De humani corporis fabrica libri septem*** (en latino por "Pri la fabriko de la homa korpo en sep libroj") estas serio de libroj pri homa anatomio verkita de Andreas Vesalius (1514–1564) kaj publikigita en 1543. Ĝi estis grava progreso en la historio de anatomio super la longdaŭra dominanta verko de Galeno, kaj prezentiĝis kiel tio.

La kolekto de libroj estas bazita sur prelegoj en la Universitato de Padovo, dum kiuj li devojiĝis el la komuna praktiko per la dissekco de kadavro por ilustri kion li studis. Dissekcoj estis antaŭe plenumitaj de barbira kirurgo sub la estreco de doktoro de medicino, kiu ne estis plenumonta manlaboron. Tiu ĉefa verko de Vesalio prezentas zorgan ekzamenon de la organoj kaj de la kompleta strukturo de la homa korpo. Tio ne estus ebla sen la multaj progresoj kiuj estis faritaj dum la Renesanco, inklude artajn disvolvigojn en vida reprezentado kaj la teknikan disvolvigon de presarto pere de la rafinita lignogravurado. Pere de tiuj disvolvigoj kaj sia zorgo, Vesalio kapablis produkti ilustraĵojn superajn al aliaj produktitaj antaŭe.

## Bibliografio 
* O'Malley, C.D. Andreas Vesalius of Brussels, 1514-1564. Berkeley: University of California Press, 1964.
* Vesalius, Andreas. De humani corporis fabrica libri septem [Titolpaĝo: Andreae Vesalii Bruxellensis, scholae medicorum Patauinae professoris De humani corporis fabrica libri septem]. Basileae [Basel]: Ex officina Joannis Oporini, 1543.

Kategorio:Historio de anatomio
Kategorio:Anatomiaj libroj
Kategorio:Latinlingvaj libroj
Kategorio:Libroj aperintaj en 1543
42775 Bianchini

'*42775 *Bianchini''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la italaj astronomoj Ulisse Munari kaj Flavio Castellani elde la stacio de Cima Ekar de la observatorio de Asiago, proksime de Asiago en Italio.

## Nomo 
Ĝi estas nomita en memoro de la katolika pastro Francesco Bianchini (1662–1729) naskiĝinta en Verono, estimata de la papoj, kiuj ŝarĝis lin per projekto de reformo de kalendaro. Li konstruis grandan sunhorloĝon en Romo kaj estis bona teleskopa observinto, kun la observoj de la Suno, Venuso, Marso kaj la satelitoj de Jupitero.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ulisse Munari
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Angiografio

eta|200px|Arteriografio.
**Angiografio** estas sistemo por ekzamenoj de medicina diagnozo per bildoj kies funkcio estas la studo de la sangaj tuboj kiuj ne estas videblaj pere de la konvencia radiologio. Ties nomo devenas de la grekaj vortoj *angeion*, "ujo", kaj *grafein*, "priskribo". Oni povas distingi inter *arteriografio* kiam la studcelo estas arterioj, kaj *flebografio* kiam oni referencas al vejnoj. Oni povas studi ankaŭ la linfajn tubojn, en kies okazo oni parolu pri *linfografio*.

Kategorio:Anatomio
Kategorio:Sangocirkula sistemo
Karl Emil Franzos

eta|Tombo de la granda aŭstra verkisto Karl Emil Franzos en Berlino
**Karl Emil FRANZOS** (naskiĝinta la  en Ĉortkiv, Ternopila provinco - tiam Aŭstrio-Hungario -, mortinta la  en Berlino) estis aŭstra verkisto.

## Vivo 
La filo de juda distrikta ĉefkuracisto pasigis la infanajn jarojn en Ĉortkiv kiu aperas en la romanoj sub la nomo *Barnow*. Post la frua morto de la patro li ekfrekventis la germanlingvan gimnazion en Ĉernivco kaj studis inter 1867 kaj 1872 jursciencon en Vieno kaj Graz. Li neniam finis la studojn. Inter 1872 kaj 1876 li vojaĝis tra tuta Meza Eŭropo, Ruslando, Turkio, Malgranda Azio kaj Egipto kaj ekloĝis en 1877 en Vieno. Tie li redaktis inter 1882 kaj 1885 la gazeton "Neue Illustrierte Zeitung". Poste li translokiĝis al Berlino kie li eldonis la de li mem en 1886 fonditan gazeton "Deutsche Dichtung"; ĝi aperis du fojojn por monato.

## Verkista rolo 
Franzos enkondukis sin je la skribistan surscenejon per la noveloj »Halbasien. Kulturbilder aus Galizien, der Bukowina, Südrußland und Rumänien« (Leipzig 1876) kiuj brile komponas la buntajn impresojn de la junuleco je granda kultura bildo. Ili estis tradukitaj en multajn eŭropajn lingvojn. Aperis kontinuigonte: »Vom Don zur Donau. Neue Kulturbilder aus Halbasien« (Leipzig 1878) kaj »Aus der großen Ebene« (Stuttgart 1888). Krome li verkis: »Die Juden von Barnow«, noveloj (Stuttgart 1877); »Junge Liebe«, du historiojn (Vroclavo 1878); »Stille Geschichten« (Dresdeno 1880); la rakonton: »Moschko von Parma« (Vroclavo 1880) kaj la romanon »Ein Kampf ums Recht« (Vroclavo 1881); »Mein Franz«, versnovelo (Leipzig 1883); »Der Präsident« (Berlino 1884); »Die Reise nach dem Schicksal« (Stuttgart 1885); »Tragische Novellen« (Stuttgart 1886); »Der Schatten« (Stuttgart 1888); »Judith Trachtenberg«, romano (Vroclavo 1890); »Der Gott des alten Doktors« (Berlino 1892); »Der Wahrheitsucher«, romano (Jena 1894); »Ungeschickte Leute« (Jena 1894); »Der kleine Martin« (Berlino 1896); »Leib Weihnachtskuchen und sein Kind« (Berlino 1896); »Allerlei Geister« (Berlino 1897); »Mann und Weib« (Berlino 1899) kaj »Deutsche Fahrten«, Wanderbilder (1-a serio: *Aus Anhalt und Thüringen*, Berlino 1903) - verkojn kiuj plejparte brilis per perfekta stilo kaj intrigo fascina.

Franzos ankaŭ eldonis verkojn de Georg Büchner (»Georg Büchners sämtliche Werke und handschriftlichen Nachlaß«, Frankfurto 1879), »Deutsches Dichterbuch aus Österreich« (Leipzig 1883) kaj »Die Suggestion und die Dichtung«, ekspertizoj, Berlino 1892). Menciindas krome la eldono de »Geschichte des Erstlingswerks« (Leipzig 1894) kun raportoj de pluraj tiutempaj verkistoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Franzos-manuskriptoj en arkivoj kaj bibliotekoj
* Karl Emil Franzos kaj Erfurto
* Markus Winkler: *Czernowitzer Judentum: ein Mythos am Rande Europas?*
* Foto de monumento por Franzos en la naskiĝurbo ukraina 
* Verkoj surrete

## Fonto 
*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, vol 7. Leipzig 1907, p. 4, kio relegeblas tie ĉi interrete.

Kategorio:Aŭstraj verkistoj
Kategorio:Germanlingvaj verkistoj
Kategorio:Aŭstraj eldonistoj
Kategorio:Ukrainaj judoj
Kategorio:Judaj verkistoj
Kategorio:Sefardoj
Kalia laŭrila sarkozinato

**Kalia laŭrila sarkozinato** aŭ **C15H30KNO2** estas organika kombinaĵo de kalio, laŭrata acido kaj sarkozinata acido. Ĝi estas tre simila al klaso de surfaktantoj kaj likvaj sapoj konsistantaj je kalia laŭrila sulfato, kie la sulfata grupo estas anstataŭata de la aminoacido metil-glicino aŭ sarkozinata acido kaj la amonia grupo estas anstataŭata de kaliatomo. La rezulto estas iu likva sapo pli milda por la haŭto kaj buŝmembranoj kiu estas uzata en dentrokremo ne kaŭzante iriton. Ĝi same uzatas en ŝampuoj, postbarbaj locioj kaj vizaĝo-purigantoj.

## Literaturo
* Exercises for the Molecular Biology Laboratory
* Biochemical journal
* Russian Journal of Bioorganic Chemistry
* Relationship of mitochondrial respiratory pathways to cytoplasmic male sterility
* Comparison and characterization of proteins in scrapie-infected cell membrane fractions
* Cancer Research

laŭrila sarkozinato
Kategorio:Sarkozinatoj
Fiziognomiko

eta|350px|Tipa bildo por fiziognomiko el libro de la 19a jarcento (maldekstre *"malespero"*, dekstre *"kolero kun timo"*).
**Fiziognomiko** (de la greka φύσις “physis”, naturo, kaj γνώμη, “gnome”, juĝi aŭ interpreto) alternative nomita ankaŭ *vizaĝlegado*, estas pseŭdoscienco bazita sur la ideo ke per la studo de la ekstera aspekto de persono, ĉefe de ties vizaĝo, oni povas ekkoni la karakteron aŭ personecon de tiu, aŭ eĉ diveni ties estontecon (en kies okazo estas preferinde uzi la nomon metoposkopio, nome arto koni la estontecon de la personoj pere de la fruntaj faltoj).

Simila vorto estas *fizionomio*, kies signifo (tute aparta) estas “tuto de la vizaĝaj trajtoj kun ilia esprimo”, karakteriza ekstera aspekto de vivuloj aŭ pli ĝenerale, “karakteriza aspekto de iu afero”.

En geobotaniko la termino *fiziognomiko* estas uzata por referenci al la vida aspekto kiun are montras difinita vegetala formaĵo.

## Fakuloj 
* Giovanni Battista Della Porta
* Johann Kaspar Lavater
* Cesare Lombroso

## Notoj 
## Bibliografio 
* Julio Caro Baroja, Historia de la fisiognómica: el rostro y el carácter. Madrid: Ediciones AKAL, 1988.
* María Belén Altuna Lisazo, Una historia moral del rostro, Valencia: Pre-Textos, 2010.
* María Belén Altuna Lisazo, “Historia de la Fisiognomía. Interrogantes éticos y antropológicos de una pseudociencia”, en Historia, Antropología y Fuentes orales, nº 40, 2008.

## Eksteraj ligiloj 
* Adamancio (Ἀδαμάντιος): *Tratado de fisiognomía* (*Φυσιογνωμονικὰ*), parte kopio de la traktato de Polemono (Πολέμων, s. II o III).
** Franclingva teksto kun enkonduko en la retojo de Philippe Remacle (1944-2011).

Kategorio:Pseŭdoscienco
Kategorio:Frenologio
Kategorio:Historio de neŭroscienco
Kategorio:Kriminologio
(42805) 1999 JU1

**(42805) 1999 JU1** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo *Catalina Sky Survey* elde la Stacio *Catalina* de la Observatorio Steward, nord-oriente de Tucson (Arizono, Usono), kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon.

## Orbito 
Ĝia orbito ekstere tanĝas tiun de Marso ; ĝiaj marsa MOID estas 0,217413 AU (32,525 milionoj da km).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Catalina Sky Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Saint-Lô (stacidomo)

**Saint-Lô** estas franca stacidomo sur linioj Saint-Lô - Guilberville kaj  - , situanta en komunumo Saint-Lô, en departemento Manche, regiono Normandio.

Malfermita en 1860 de "Compagnie des chemins de fer de l'Ouest", temas hodiaŭ pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  Normandio.

* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de linio St-Lô - Guilberville (414000).
* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de linio Lison - Lamballe (415000).

## Fervojlinioj 
### TER 
*  - 

## Interkonektoj 
*  TER Normandio  - 
*  TUSA 1, 2, 3, N
*  Manéo 001, 002, 109, 113, 117, 303, 304

## Vidu ankaŭ 
* Saint-Lô

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Stacidomoj en Normandio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Manche
Kategorio:Saint-Lô
Jenő Kovács

***La informkesto kaj kategorio prezentas malverajn informojn!***

**Jenő Kovács** [kovAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kovács Jenő** estas hungara skulptisto, restaŭristo.

Jenő Kovács  naskiĝis en Szeged?.

## Biografio 
Pri biografio de Jenő Kovács mankas informoj, tamen menciindas liaj skulptaĵoj. En la 2010-aj jaroj li havas atelieron en Abony, pli frue en Veresegyház.

## Elektitaj skulptaĵoj 
* *Monumento pri deportado de la germana minoritato* Solymár, 1996
* *Monumento pri deportado de la germana minoritato* Dunabogdány, 1997
* *Sankta Georgo* Nagybajcs, 1998
* *Tradicio* Solymár, 2006
* *Matiaso la 1-a (Hungario)* Solymár
* *Elizabeto de Hungario* Eger, 2007
* *Sándor Petőfi* Veresegyház, 2010
* *Sankta Floriano* Esztergom
* *holokaŭsto Szeged, 2014
* *Reliefo pri deportado de la germana minoritato* Solymár, 2016
* *Stefano la 1-a (Hungario) Kelebia 2016
* ''Stefano la 1-a (Hungario) Eger 2017

## Elektitaj restaŭraĵoj 
* Sankta Vendelo Jászberény, 2010

## Fontoj 
* [kelkaj datenoj hungare kun foto](https://hu.wikipedia.org/wiki/Kov%C3%A1cs_Jen%C5%91_(szobr%C3%A1sz))

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Hungaraj restaŭristoj
Pugningo

**Pugningo** estas batarmilo uzata en manenmana lukto, farita el malmola materialo (metalo, vitroplasto, osto) en formo de plato kun unu aŭ kvar aperturoj por la fingroj.

Dosiero:Brass knuckles carried by Lincoln's bodyguards during his train ride through Baltimore.) Artifact in the museum collection, National Park Service, Ford's Theatre National Historic Site, Washington, D LCCN2010630709.tif|Pugningo de korpogardisto de Abraham Lincoln
Dosiero:Knuckle duster.jpg|*Pugningo* en batalpreta teno
Dosiero:Schlagring im Straßenverkauf in Sofia IMG 7429.JPG|*Pugningo* en Sofia butiko

Kategorio:Armiloj
Ferenc Kovács (skulptisto)

**Ferenc Kovács** [kovAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kovács Ferenc** estis hungara skulptisto, altlerneja instruisto.
[eta|[Hundo en Budapeŝto (1984) fare de Ferenc Kovács]]
Ferenc Kovács  naskiĝis la  en Kiskunfélegyháza, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Ferenc Kovács praktikadis en popola kolegio en 1947, poste li studis inter 1948 kaj 1952 en Hungara Belarta Altlernejo. Liaj majstroj estis András Beck, Sándor Mikus kaj Pál Pátzay. Inter 1956-1959 li ricevis stipendion. Inter 1965 kaj 1986 li instruis en la Industriarta Altlernejo en instrua rango docento, poste li pensiuliĝis. Li ricevis 2 signifajn premiojn en 1956 kaj 1962. Komence li kreis realajn skulptaĵojn, poste abstraktajn.

## Elektitaj ekspozicioj 
* Kiskunfélegyháza (1972)
* Zagrebo (1974)
* Budapeŝto (1977, 1980, 1983, 1996)
* Hatvan (1998)

## Elektitaj skulptaĵoj 

Parasztasszony (Kovács Ferenc), Miskolc.jpg|Kamparanino
Kalocsa Petőfi Kovács.JPG|Petőfi en Kalocsa
Gubbasztó fiú szobra, Lengyel Légió utca, 2017 Szolnok.jpg|Knabo en Szolnok
Kovacs-Smiedl-1970-PartisansMemorial-2.JPG|Partizano (1970) en Budapeŝto
Plasztikai kompozíció (Kovács Ferenc), 2018 Zugló.jpg|Abstraktaĵo (1979) en Budapeŝto

## Elektitaj artaĵoj 

Klapka György emléktábla, Budapest, Akadémia utca 1 .jpg|memortabulo pri György Klapka
Dancing Relief Miskolc.jpg|Dancantoj (reliefo en Miskolc)

## Elektitaj disĉiploj 
* Ágnes Kertészfi
* Tamás Ortutay
* Gusztáv Pálfy
* Teréz Szemereki

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Judit Droppa

**Judit Droppa,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Droppa Judit** estas hungara tekstilartisto, altlerneja instruisto.

Judit Droppa  naskiĝis la  en Tatabánya.
 
## Biografio 
Judit Droppa laboris en la teatra jaro 1947 en Gaja Teatro kiel kostumisto-asistanto, poste ŝi studis en Industriarta Universitato (1968-1973). Ŝiaj plej gravaj instruistoj estis Árpád Búzás kaj Margit Szilvitzky. Post siaj studoj ŝi planadis tekstilojn en uzino inter 1973 - 1988, poste 4 jarojn en manlaborista laborejo. Ekde 1982 ŝi instruis en la Industriarta Universitato:
* studio pri vestaĵoj (1986-1993)
* studiestro, docento (1990)
* vickatedrestro (1993-1997)
* rektoro (1999-2006).
Ŝi ricevis stipendiojn en 1985 kaj inter 1997-2000. Ŝi akiris sciencan gradon DLA en 1989, habilitiĝo okazis en 1997. Ekde 2013 ŝi instruis en Universitato Metropolitan. Ŝi ricevis premiojn inter 1975-1989.

## Elektitaj solaj ekspozicioj 
* Kőszeg (1977) 
* Tatabánya (1980)
* Budapeŝto (1981, 1984)
* Berlino (1987)
* Santa Barbara (Kalifornio) (1991)
* Die (1992)

## Elektitaj kolektivaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1973, 1977
* Arthalo Budapeŝto (1975, 1981, 1986
* Londono (1976, 1986)
* Parizo (1984)
* Szentendre (1995)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj tekstilartistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kalia sarkozinato

**Kalia sarkozinato** aŭ **C3H6KNO2** estas organika kombinaĵo el kalio kaj sarkozino aŭ metil-glicino, aminoacida peranto en la metabolo de kolino kaj flanka produkto en la sintezo de glicino. Sarkozino estas natura aminoacido trovata en muskoloj kaj aliaj histoj.

## Sintezoj
### Sintezo 1
* Bona deirpunkto por kalia sarkozinato estas traktado de kalia kloroacetato kaj metilamino en alkala medio:

### Sintezo 2
* Preparado per *glikolonitrilo* kun metilamino:

* Due, per sapigo de la *metilamina acetonitrilo* formita donante metil-glicinon:

* Trie, per kompleta neŭtraligo de la sarkozino:

## Reakcioj
### Reakcio 1
* Kreatino estiĝas per interagado de cianamido, acetata acido kaj sarkozinato de kalio:

## Literaturo
* Wiley Online Library
* Creatine and Creatine Kinase in Health and Disease
* Combinatorial Chemistry: From Theory to Application
* Protein-Based Surfactants: Synthesis
* Google Patents
* The Preparation of Sarcosine

## Referencoj
sarkozinato
Kategorio:Sarkozinatoj
Preĝejo Sankta Mikaelo (Somlószőlős)

La **preĝejo Sankta Mikaelo** estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en vilaĝo Somlószőlős.

## Historio 
La unua mencio pri romanika kirko okazis en 1367. En la 14-a jarcento ĝi estis pligrandigita kun longa navo, plurlatera absido kaj turo jam laŭ gotiko. Inter 1530 kaj 1724 la luteranoj uzis la preĝejon, ja la plena vilaĝo sekvis la luterismon. La luteranoj pentris blankaj la murojn kun la freskoj. En 1724 rekatolikiĝo okazis, tial oni rekaptis la preĝejon, kiu estis barokigita en la 17-a jarcento. En 1877 oni konstruis la sakristion kun kelo por kriptoj. Spite la trakonstruojn restis plejparte la mezepoka impreso. Inter 1969 - 1971 arkeologoj esploris la konstruaĵon, ili ektrovis la nun videblajn mezepokajn partojn kaj freskon el la 13-a jarcento pri Sankta Georgo.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola sur montetopinto. Apud la kirko troviĝas statuo pri Elizabeto de Hungario. En mezo de la fasado la turo plene reliefas, la enirejo funkcias tra la turo. La turopinto estas piramida. En flanko de la navo la granda sakristio aliĝas kun 2 enirejoj. La absido estas malpli larĝa kaj malpli alta, ol la navo. La ĉefaltaro estis farita en 1726, la baptovazo kun ornamskulptaĵoj en 1771.

Kermeso okazas la 29-an de septembro.

## Fontoj 
* http://lexikon.katolikus.hu/S/Soml%C3%B3sz%C5%91l%C5%91s.html
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* priskribo hungare 

Somlószőlős templom légi fotón.jpg|Aerfoto
Katolikus templom, Somlószőlős.jpg|Aerfoto
Somlószőlős templomkert.jpg|Statuo
Szent -Mihály rk templom Somlószőlős2.jpg|Turo
Somlószőlős rk templom.jpg|Agno de Dio kaj blazono Zichy

Somloszolos
Somlószőlős
Kategorio:Somlószőlős
Charles Landseer

**Charles LANDSEER** RAA (12a de Aŭgusto 1799 – 22a de Julio 1879) estis angla pentristo, ĉefe de historiaj celoj.
[eta|maldekstre|''Cromwell reading a letter found in Charles's Cabinet, after Naseby* [Alte Nationalgalerie, Berlino.]]
[eta|maldekstre|[Dissekco|Dissekcia korpo, sur tablo, pentraĵo de Charles Landseer.]]

Plej el liaj pentraĵoj montras temojn el la Brita historio, aŭ el literaturo. Li faris fortan atenton al la historia akurateco de aĵoj kaj detaloj en siaj pentraĵoj. Inter liaj verkoj estas *The Meeting of Charles I. and his Adherents before the Battle of Edgehill*, *The Pillaging of a Jew's House in the Reign of Richard I'' (1839, Tate Gallery)

## Notoj 
Kategorio:Anglaj pentristoj
Kategorio:Historio de anatomio
Kategorio:Historia pentrarto
Papiruso Edwin Smith

eta|Bildoj vi & vii de la Papiruso Edwin Smith ĉe *Rare Book Room*, Novjorka Akademio de Medicino.
La **Papiro** aŭ **Papiruso Edwin Smith** estas antikvegipta medicina teksto, nomita laŭ la komercisto kiu aĉetis ĝin en 1862, kaj la plej antikva konata kirurgia traktaĵo pri traŭmato. Tiu dokumento, kiu povis esti manlibro de militista kirurgio, priskribas 48 okazojn de vundoj, frakturoj, dislokigoj kaj tumoroj. Ĝi datas el la 16a–17a dinastioj de la Dua Meza Periodo de Antikva Egipto, ĉirkaŭ 1600 a.K. La papiruso Edwin Smith estas unika inter la kvar ĉefaj medicinaj ekzistantaj papirusoj
kiuj ankoraŭ survivas nuntempe. Dum aliaj papiroj, kiaj la Papiruso Ebers kaj la Londona Medicina Papiruso, estas medicinaj tekstoj bazitaj sur magio, la Papiruso Edwin Smith prezentas racian kaj sciencan alproksimiĝon al medicino en antikva Egipto, en kiu medicino kaj magio ne konfliktas. Magio estus hegemonia kiam la okazoj de malsanoj estas mistera, kiel ĉe internaj malsanoj.

## Vidu ankaŭ 
* Papiruso

## Notoj 
Kategorio:Anatomiaj libroj
Kategorio:Egiptaj papirusoj
Kategorio:Historio de medicino
42849 Podjavorinská

'*42849 *Podjavorinská'''* estas malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la slovakaj astronomoj Adrián Galád kaj Peter Kolény elde la Observatorio de Modra en Slovakio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la slovaka verkistino Ľudmila Podjavorinská (realnome *Ľudmila Riznerová'', 1872–1951), kiu verkis kaj prozon kaj poezion. Ŝi estis la unua slovaka peoetino, kiu publikigis siajn poeziaĵojn en libro. Plej famaj el siaj verkoj estis por infanoj. En 1947 ŝi ricevis premion de Nacia Artisto pro sia kontribuo al la slovaka literaturo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Adrián Galád
Kategorio:Malkovrita de Peter Kolény
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
(42887) 1999 RV155

**(42887) 1999 RV155** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

Ĝia orbito ekstere tanĝas, sed ne traias, tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,265881 astronomia unuo, tie estas 39,775 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Občina Pivka

eta|Občina Pivka
eta|Pivka-stacidomo
**Občina Pivka** (Slovenian Občina Pivka, germana Gemeinde Sankt Peter in der Krain) estas unu el 212 komunumoj en Slovenujo. Ĝi situas en regiono Primorsko-Notranjska. La municipo konsistas el 29 komunumoj kovrante areon de 223,3 km². Komence de 2017 tie loĝis 6 073 homoj. Administra centro de la municipo estas la vilaĝo Pivka.

## Komunumoj 
La komunumo konsistas el la sekvaj 29 vilaĝoj:

Buje, Dolnja Košana, Drskovče, Čepno, Gornja Košana, Gradec, Juršče, Kal, Klenik, Mala Pristava, Nadanje selo, Narin, Neverke, Nova Sušica, Palčje, Parje, Petelinje, **Pivka**, Ribnica, Selce, Slovenska vas, Stara Sušica, Suhorje, Šilentabor, Šmihel, Trnje, Velika Pristava, Volče, Zagorje.

## Loko, priskribo 
La teritorio de la komunumo longiĝas de okcidento al oriento, kun alteco de ĉirkaŭ 350 m en la okcidento ĝis preskaŭ 1250 m en la oriento. Ĉirkaŭ la mezo de la komunumo etendiĝas Pivška valo, kiu de sudo al nordo fluas rivero Pivka karsto mergo.

Apudaj municipoj estas:
en la norda Občina Postojna, en la nordorienta Občina Cerknica, en la oriento Občina Loška dolina, en la suda Občina Ilirska Bistrica kaj en la okcidenta Občina Divača.

### Transporto 
Pivšskou valo etendiĝas de nordo al sudo Highway No.6, indikante Illirské Bystrica kaj poste al Kroatio.
En la sama direkto, la fervojo kondukas. En la vilaĝo de Pivka estas turnpunkto okcidente, al la urbo Sežana.

Pivka
Pivka
42924 Betlem

'*42924 *Betlem'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  elde la Observatorio de Ondřejov en Ondřejov (Prago-oriento, Ĉeĥio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Hans Betlem*, nederlandan meteoran  kaj fondinton de la *Dutch Meteor Society'' (Nederlanda Societo pri Meteoroj) ; li estas bone konata pro siaj fotaj observoj de grandaj meteorfluoj. Li publikigis multenombrajn precizajn trajektoriojn kaj orbitojn de meteoroj kaj organizis plurajn sukcesajn ekspediciojn por observi leonidojn.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de Ondřejov
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Vire (stacidomo)

**Vire** estas franca stacidomo sur linioj  -  kaj Vire - Romagny, situanta en komunumo Vire, inkluzivita en nova komunumo Vire Normandie, en departemento Calvados, regiono Normandio.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Intercités kaj  Normandio.

* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de linio Argentan - Granville (405000).
* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de linio Vire - Romagny (440000).

## Fervojlinioj 
### Intercités 
* Paris - 

### TER 
*  -  - 

## Interkonektoj 
*  Manéo 120, 303
*  Bus Verts du Calvados 32, 33, 80, 81
*  Cap'Orne 13A

## Vidu ankaŭ 
* Vire
* Vire Normandie

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Stacidomoj en Normandio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Calvados
Kategorio:Vire Normandie
42929 Francini

'*42929 *Francini'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la  de la italaj astronomoj Luciano Tesi kaj Giuseppe Forti elde la Observatorio de la Montoj Pistoiese en San Marcello Pistoiese (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Claudio Francini'', amatora astronomo pasia pri bildigo de la ĉielo kaj kunlaboranto ĉe la Observatorio de San Marcello.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Luciano Tesi
Kategorio:Malkovrita de Giuseppe Forti
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Antonio Benivieni

**Antonio BENIVIENI** (1443–1502) estis itala kuracisto el Florenco kiu estis pionira en la uzado de nekropsio, nome postmorta dissekco de la korpo de mortinta paciento uzita ĉefe por kompreni la kaŭzon de la morto. Benivieni publikigis traktaĵon titolitan *De Abditis Morborum Causis* ("La kaŝitaj kaŭzoj de malsano") kiu estas nune konsiderita unu el la unuaj verkoj en la scienco de patologio. Kelkaj el la protokoloj disvolvitaj de Benivieni estas similaj al tiuj uzataj en nuntempaj nekropsioj, kaj li estis referencita kiel la "patro de patologia anatomio."

## Notoj 
Kategorio:Italaj kuracistoj de la 15-a jarcento
Kategorio:Italaj patologoj
Jan van Calcar

**Jan Steven van Calcar** (en itala: *Giovanni da Calcar*, en latina: *Ioannes Stephanus Calcarensis*) (ĉ. 1499–1546) estis German-devena itala pentristo.
maldekstre|eta|Jan van Calcar estas konsiderita la ilustraciisto de la verko de Vesalio nome *Fabrica* kiu enhavas multajn komplike detalajn desegnojn de homaj dissekcoj, ofte en alegoriaj pozoj.
Giorgio Vasari, Karel van Mander, kaj aliaj konsideris Calcar kiel la aŭtoro de la dekunu grandaj lignogravuraj bildoj de anatomiaj studoj kiuj akompanis la verkon de Andreo Vesalio pri anatomio. La plej elstaraj inter tiuj estas la anatomia studo de la homa korpo titolita *De humani corporis fabrica libri septem* aŭ *Pri la fabriko de la homa korpo en sep libroj* (1543).

Kategorio:Italaj pentristoj
Kategorio:Germanaj pentristoj
Kategorio:Germanaj desegnistoj
Kategorio:Medicinaj ilustristoj
Michiel Jansz. van Mierevelt

**Michiel Janszoon van Mierevelt**, ofte mallongigita kiel *Michiel Jansz.* kaj la familinomo literumita ankaŭ kiel *Miereveld* aŭ *Miereveldt*, (nederlandlingva prononco: [miˈxil ˈjɑns fɑn ˈmiːrəvɛlt]; 1a de Majo 1566 – 27a de Junio 1641) estis pentristo kaj desegnisto de la Ora jarcento de Nederlando.

eta|maldekstre|George Villiers, Duko de Buckingham.
Dediĉita unue al aĵpentraĵoj, li finfine aliris al portretoj, en kiu li atingis tian sukceson ke la multaj mendoj kiujn li ricevis necesigis la dungadon de nombraj helpantoj, pere de kiuj oni produktis centojn da portretoj pere de fabrika sistemo. Nuntempe ĉirkaŭ 500 pentraĵoj estas aŭ estis atribuitaj el li.

## Notoj 
Kategorio:Nederlandaj pentristoj
Kalia taŭrokoleato

**Kalia taŭrokoleato** aŭ **C26H44KNSO7** estas organika kalia salo de taŭrokoleata acido, konjuga kolesterola produkto de la koleata acido kaj taŭrino, kaj ĉefa komponaĵo en la galo de la karnomanĝaj bestoj. En vivo, kolesterolo konvertiĝas al trihidroksokoprostanoto kaj sinsekve al koleila acetil-koenzimo A, kiu tiam konjugiĝas al la amina grupo de la taŭrino por formi la taŭrokoleaton.

Kalia taŭrokoleato konatas kiel aktivanto de la kolesterola esterazo kaj ekzistas kaj sub la anhidra kaj hidrata formoj. Ĝi agas kiel ingredienco de la galo en karnovoraj bestoj. Taŭrokoleata acido, samkiel aliaj galacidoj, agas kiel detergento por solvebligi grasojn por absorbado kaj absorbiĝi.

Hidrolizo de la taŭrokoleato de kalio formas taŭrinon, ian neesencan aminoacidon. Taŭrokoleata acido estas unu el la ĉefaj komponaĵoj de urinaj sulfatohavaj galacidoj en galatrezio. Altaj niveloj de taŭrokoleata acido en la fetala serumo en obstetrika kolestazo povas rezulti en disvolvado de fetala misritmio kaj en subita intra-utera morto.

Kiel medicina rimedo, oni preskribas ian kolagogon aŭ koleretikaĵojn. Taŭrokoleataj derivaĵoj ankaŭ gravas en obezaj pacientoj kun tipo-2 diabeto. Taŭrokoleato de kalio povas esti uzata por plibonigi la penetradon kaj do la absorbadon de certaj malpli lipofilaj aŭ hidrofilaj substancoj tra la haŭto per altigo de la lipida solvebligo.

## Sintezoj
### Sintezo 1
* Preparado per interagado de *taŭkoleata acido* kaj kalia hidroksido:

## Reakcioj
### Reakcio 1
* Taŭrokoleato de kalio reakcias kun *jodo-metano* por formi metilan esteron de la taŭrokoleata acido:

## Literaturo
* Drugs
* LiveStrong
* Essentials of Medical Physiology
* A dictionary of chemistry
* The Bile Acids Chemistry, Physiology, and Metabolism

## Referencoj
taŭrokoleato
Kategorio:Taŭrokoleatoj
William S. Forbes

**William Smith FORBES** (10a de Februaro 1831 – 17a de Decembro 1905) estis usona kuracisto kiu servis kiel demonstranto de anatomio en la Jefferson Medical College. Li estas konata kiel la "Patro de la Anatomia Leĝo" en Pensilvanio.

En la epoko de la Krimea Milito, kaj post kompletigi sian rezidejan etapon li tuj navigis al Turkio por helpi la Britojn kaj por etendigi sian medicinan sciaron. Li servis kiel volontula kirurgo en la Angla Milithospitalo en Skutari, Konstantinopolo, kaj inter liaj kolegoj estis la fama flegistino Florence Nightingale.

La praktiko kadavrorabadi por akiri korpojn por dissekcoj estis haltigita en Britio pere de la leĝo *Anatomy Act* de 1832, dum en Usono, oni aprobis similan leĝaron post William S. Forbes de la Jefferson Medical College estis kulpigita en 1882 pro "kompliceco kun resurekciistoj en la rabado de tomboj en la Tombejo Lebanon".

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj kuracistoj
Universitato Thomas Jefferson

La **Universitato Thomas Jefferson** () estas privata universitato en la urbocentro kaj en la kvartalo East Falls de Filadelfio, Pensilvanio, Usono. Jefferson, hejmo de Sidney Kimmel Medical College kaj de Kanbar College of Design, Engineering and Commerce, estas elstara universitato kiu havigas altnivelan edukadon en 160 subgradigaj kaj gradigaj programoj por 7,800 studentoj de arkitekturo, negocoj, desegno, inĝenierado, modo, sano, medicino, sociaj sciencoj kaj tekstilo. Student-atletoj konkurencas kiel *Jefferson Rams* en la 2a Divizio NCAA de la Centratlantika Lernejkonferenco. En 2018, la informo de *U.S. News & World* rangigis Jefferson 15a en la listo de Plej Bonkvalitaj Regionaj Universitatoj (Nordo) kaj la 5a en la regiono inter la plej plinovigaj same kiel plej bona valora universitato.
maldekstre|eta|Thomas Jefferson Universitata Hospitalo.
Ĝi havigas servojn por iom malpli ol 8000 studentoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

## Notoj 
Thomas Jefferson
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1824
42981 Jenniskens

'*42981 *Jenniskens'''* estas tre malgranda meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  elde la Observatorio de Ondřejov en Ondřejov (Prago-oriento, Ĉeĥio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras Peter Jenniskens, nederlandevenan usonan meteoran astronomon de *Ames Research Center*, kiu organizis plurajn aviadajn misiojn (*Leonid Multi-Instrument Aircraft Campaign'') por observi la revenojn de la leonidoj de 1998 ĝis 2002. Li plibonigis la konon pri la konduto de la meteorfluoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de Ondřejov
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
42998 Malinafrank

'*42998 *Malinafrank'''* estas malgranda hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Petr Pravec kaj de la slovaka astronomo Peter Kušnirák elde la Observatorio de Ondřejov en la samnoma vilaĝo de la distrikto Prago-oriento (Ĉeĥio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la usonan kosmonaŭtikan inĝenieron kaj pentriston Frank Joseph Malina, Jr. (1912–1981), pioniron en scienca inĝenierarto, precipe raketa pelado. Li servis kiel portempa direktoro de la *Jet Propulsion Laboratory'' de ties fondo en 1944 ĝis 1946. En 1947 li aliĝis al Unesko kaj post 1953 li postsekvis sian intereson por la kineta arto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Petr Pravec
Kategorio:Malkovrita de Peter Kušnirák
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Hachimantai

***Hachimantai*** (jen laŭ la internacia transskribado Hepburn, plene *Hachimantai-shi*, , prononco ) estas japania urbo, kiu lokiĝas en gubernio Ivate. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².  

## Geografio 
La urbo lokas en Ou montaro. La teritorio havas komunan limon kun .

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Japanio
Kategorio:Urboj de Gubernio Ivate
Ōu montaro

**Ōu montaro** () estas japania montaro, kiu estas en insulo Honŝu en la regiono Tohoku. Tiu montaro estas la plej longa en Japanio kaj etendiĝas 500 km sude de Nacudomari Duoninsulo de Gubernio Aomori al la Nasu vulkanoj en la norda limo de la regiono Kanto. Kvankam longa, tiu montaro estas nur ĉirkaŭ 35 kilometrojn larĝa. La plej alta punkto en la montaro estas Monto Ivate, .

## Geologio 
Ōu montaro aperis en epoko de Plioceno.

## Referencoj 
Kategorio:Montoj en Japanio
Stirmekanismo

[eta|300ra|Stirmekanismo.
1 Stirrado
2 Stirkolono
3 [Pinjono (dentrado) kun dentorelo
4 Ŝpurstango
5 Brakoj por la aksostifto.]]
**Stirmekanismo** estas sistemo per kiu oni povas stiri veturilon. La mekanismo prizorgas ke la movoj de la stirrado fare de la veturigisto estu transdonataj al la radoj, pro kio la veturilo povas ŝanĝi la direkton.

## Vidu ankaŭ 
* Georg Lankensperger

eta|maldekstra|Ackermann stirsistemo

Kategorio:Veturiloj
Kategorio:Aŭtomobila teknologio
Kategorio:Dinamiko
Tamás Körösényi

**Tamás Körösényi** [tamAŝ koroŝEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Körösényi Tamás** estis hungara skulptisto, medalisto, mezlerneja kaj altlerneja instruisto.
eta|Monumento pri premiitoj Nobel fare de Tamás Körösényi
Tamás Körösényi  naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Tamás Körösényi frekventis mezlernejon, poste li akiris diplomon en Hungara Belarta Altlernejo en 1976. Lia skulptista ĉefinstruisto estis Iván Szabó. Post siaj studoj li instruis en arta mezlernejo. Li ricevis stipendion inter 1980–1982 kaj en la sekva jaro li plulernis helpe de stipendio en Akademio de Belartoj de Vieno. Lia majstro estis Bruno Gironcoli. Inter 1987 kaj 1993 li instruis en la industriarta mezlernejo, ekde 1990 ankaŭ en la Belarta Altlernejo. En 1997 li atingis la instruan rangon docento, post 2 jaroj li estis katedrestro. Li akiris sciencan gradon DLA, poste habilitiĝo okazis en 2009. Li ricevis premiojn inter 1983-2008.

## Elektitaj solaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1975, 1979, 1988, 1994, 1998)
* Hódmezővásárhely (1978)
* Vieno (1983, 1986, 1992)
* Arthalo Budapeŝto (1985)
* Pécs (1993)

## Elektitaj kolektivaj ekspozicioj 
* Arthalo Budapeŝto (1976, 1980, 1995
* Budapeŝto (1977, 1985, 1989, 1994, 2000)
* Brest (1980)
* Madrido (1983)
* Toronto (1986)
* Vieno (1994)

## Elektitaj skulptaĵoj 

Körösényi Tamás Jár az agyam 2003.jpg|Mi pensadas
Sándor Palace. S. 'Count Alexander accolade' relief. Left. - Budapest District I.JPG|Reliefoj en Palaco Sándor
Sándor Palace. S. relief. 'Count Alexander accolade' Right. - Budapest District I.JPG|Reliefoj en Palaco Sándor
Citizens of Szombathely, Statue by Tamás Körösényi.jpg|Burĝoj de Szombathely

## Elektitaj medaloj 
* Popfesztivál

## Fontoj 
* hungarlingva koncerna teksto kun bildoj
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Hungaraj medalistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Valognes

**Valognes** estas franca  situanta en departemento Manche, regiono Normandio.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Valognais*.

eta|maldekstra|300ra|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Manche
* Valognes (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Manche
Valognes (stacidomo)

**Valognes** estas franca stacidomo sur linio  - , situanta en  Valognes, en departemento Manche, regiono Normandio.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Intercités kaj   Normandio.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de linio Mantes-la-Jolie - Cherbourg (366000).

## Fervojlinioj 
### Intercités 
* Inter  kaj Paris-Saint-Lazare

### TER 
* Inter  kaj  aŭ 

## Interkonektoj 
*  Manéo 9, 11, 13

## Vidu ankaŭ 
* Valognes

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Stacidomoj en Normandio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Manche
Kategorio:Valognes
Kategorio:Fret SNCF
Carentan les Marais

**Carentan les Marais** estas nova franca  situanta en departemento Manche, regiono Normandio.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Konsisto 
maldekstra|eta|Mapo
* Carentan (sidejo)
* Angoville-au-Plain
* Brévands
* Brucheville
* Catz
* Houesville
* Les Veys
* Montmartin-en-Graignes
* Saint-Côme-du-Mont
* Saint-Hilaire-Petitville
* Saint-Pellerin
* Vierville

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Manche
* Carentan (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Novaj komunumoj de Manche
László Kutas

**László KUTAS** [lAslO kutaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kutas László** estis hungara skulptisto, medalisto.
[eta|Knabinoj en [Miskolc fare de László Kutas]]
László Kutas  naskiĝis la  en Budapeŝto kaj mortis la 12-a de septembro 2023.

## Biografio 
László Kutas frekventis kalvinanan gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li lernis skulptadon 2 jarojn en libera lernejo en Sopron (kaj li finis la gimnazion), fine li akiris diplomon en Hungara Belarta Altlernejo. Liaj majstroj estis Tamás Gyenes kaj Pál Pátzay. Komence li kreis ŝtonajn skulptaĵojn, baldaŭ ankaŭ bronzajn medalojn, memormonojn. Li ricevis premiojn inter 1974-2012, en 2023 premion Kossuth. Li havas edzinon, kiu naskis 2 filinojn.

## Elektitaj solaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1971, 1984, 1994
* Tokio (1986)
* Amsterdamo (1994)
* Sopron (1997)
* Vác (2003)

## Elektitaj kolektivaj ekspozicioj 
* Kecskemét (1968)
* Hungara Nacia Galerio (1970)
* Keszthely (1972, 1976)
* Amsterdamo (1982)
* Sopron (1990, 1992, 1996)

## Elektitaj skulptaĵoj 

Harrer Pal 1.JPG|Pál Harrer
Bust of John Calvin by László Kutas, Kecskemét 2016 Hungary.jpg|Kalvino
Statue of Géza Gárdonyi by László Kutas (2014) in Eger, 2016 Hungary.jpg|Géza Gárdonyi

## Fontoj 
* hungarlingva membiografio kun foto 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio 
* http://www.sulinet.hu/oroksegtar/data/telepulesek_ertekei/hodmezovasarhely/hodmezovasarhely_kepzomuveszete/pages/026_kutas_laszlo.htm

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Hungaraj medalistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Trialetia Osetio

**Trialetia Osetio** () estas oseta regiono en centra Kartvelio.

## Trialetaj osetoj 
La Trialetaj osetoj resetliĝis tie en la 19a jarcento el la teritorio, kio estas nune konata kiel Suda Osetio.

En 1989 estis ĉirkaŭ  Osetoj en la regiono, loĝantaj en 134 vilaĝoj. Ili estis iom integritaj en la kartvela socio kun alta grado de intergeedzecoj kun kartveloj. Dum la Sudosetia Milito de 1991–1992, la areo ne estis tuŝita de la milito, sed multaj Osetaj familioj devis fuĝi pro etna malkonsento inter Suda Osetio kaj Rusia Nord-Osetio–Alanio.

## Referencoj 
Kategorio:Osetoj
Kategorio:Historiaj regionoj en Kartvelio
Gábor Kopek

**Gábor Kopek,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kopek Gábor** estas hungara fotisto, altlerneja instruisto.

Gábor Kopek  naskiĝis la  en Komló.

## Biografio 
Gábor Kopek akiris diplomon en Grafika kaj libroarta altlernejo en Lejpcigo en 1981. Li partoprenis en establado de memstara katedro pri video en Industriarta Universitato de Budapeŝto en 1985. Post 5 jaroj li estis gastoinstruisto en universitatoj de Berlino, Stuttgart, Amsterdamo. Ekde 1999 li estis gvidanto de la fotobranĉo en la Industriarta Universitato. En 2003 li akiris sciencan gradon DLA. Li estis rektoro de la Arta Universitato Moholy-Nagy inter 2006-2014. Li ricevis premion en 2006.

## Fontoj 
* hungarlingva intervjuo kun foto
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj fotistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
(43008) 1999 UD31

**(43008) 1999 UD31** estas tre malgranda meze hela duopa asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Spacewatch* elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak proksime de Tucson (Usono).

## Satelito 
Ĝia satelito estis malkovrita en 2014 de P. Pravec, P. Scheirich, P. Kušnirák, K. Hornoch kaj A. Galád per observoj de , anoncita la .

Tiu satelito havas diametron de ĉirkaŭ 0,8&nbsp;km, ĝia duona grandakso, rotacia periodo kaj orbita periodo estas ankoraŭ nekonataj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (43008) 1999 UD31; paĝo de Robert Johnston

Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Kalia laŭrila sulfato

**Kalia laŭrila sulfato** aŭ **C12H25KSO4** estas organika kombinaĵo de kalio, sulfata acido kaj *laŭrata acido*, surfaktanto kaj emulsiiganto  uzata en multaj produktoj por purigo kaj higieno. Ĉi-salo konsistas je 12-karbona ĉeno ligita al sulfata grupo, donante al la substanco amfifilajn proprecojn necesa por la sapsurogatoj. Derivita el kokosoleo kaj palmoleo, ĝi estas ordinara komponanto de multaj dompurigaĵoj.

## Sintezoj
### Sintezo 1
* Preparado per traktado de *laŭrata acido* kun kalia sulfato:

## Reakcioj
### Reakcio 1
* Laŭril-sulfato de kalio reakcias kun bromidoj por doni metilesteron de laŭrila-sulfato:

## Literaturo
* Pesticide Database Chemicals
* Materials, Chemicals and Methods for Dental Applications
* A Consumer's Dictionary of Food Additives
* Chemistry and Technology of the Cosmetics and Toiletries Industry
* Treatments for Skin of Color
* Toxic Overload: A Doctor's Plan for Combating the Illnesses Caused by Chemicals in our foods, our homes and our Medicine Cabinets

## Referencoj
laŭrila sulfato
Kategorio:Sulfatoj