open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dromococcyx

***Dromococcyx*** estas genro de la kukoledoj, familio de la ordo de birdoj, nome Cuculiformes, kiuj inkludas ankaŭ la vojkurulojn, la aniojn, la centropojn kaj la hoacinon. Ili loĝas en tropika Centrameriko kaj Sudameriko.

La genro enhavas la jenajn speciojn:
* Pavokukolo (*Dromococcyx pavoninus*)
* Fazankukolo (*Dromococcyx phasianellus*)

Kategorio:Kukoloformaj
Kategorio:Kukoledoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Somera Olimpiko 1896/biciklado

## Voja vetkuro
thumb|250px|Masson kaj Flameng
## Sprinto 
## Tempa provo 
## 10-kilometra vetkuro 
## 100-kilometra vetkuro 
## 12-hora vetkuro
Listo de centraj bankoj

Tiu ĉi estas listo de centraj bankoj

## Centraj bankoj laŭ landoj kaj regionoj 
*Aŭstralio - Rezerva Banko de Aŭstralio
*Barato - Rezerva Banko de Barato
*Brazilo - Centra Banko de Brazilo
*Birmo - Centra Banko de Birmo
*Ĉinio, Popolrespubliko de - Popolbanko de Ĉinio
*Ĉinio, Respubliko de (Tajvano) - Centra Banko de la Respubliko Ĉinio
*Eŭropaj landoj - Eŭropa Centra Banko
**Aŭstrio - Oesterreichische Nationalbank AG
**Belgio - Nacia Banko de Belgio
**Britio (Unuiĝinta Reĝlando) - Banko de Anglio
**Danio - Nacia Banko de Danio
**Estonio - Banko de Estonio
**Finnlando - Banko de Finnlando
**Francio - Banko de Francio
**Germanio - Deutsche Bundesbank
**Grekio - Banko de Grekio
**Haitio - Banko de la Respubliko de Haitio
**Hispanio - Banko de Hispanio
**Hungario - Hungara Nacia Banko
**Irlando - Centra Banko de Irlando
**Italio - Banko de Italio
**Kolombio - Banko de la Respubliko
**Latvio - Banko de Latvio
**Litovio - Banko de Litovio
**Luksemburgio - Centra Banko de Luksemburgio
**Nederlando - De Nederlandsche Bank
**Portugalio - Banko de Portugalio
**Slovenio - Banko de Slovenio
*Israelo - Banko de Israelo
*Japanio - Banko de Japanio
*Kanado - Banko de Kanado
*Kataro - Centra banko de Kataro
*Korea Demokratia Popola Respubliko - Centra Banko de Korea Demokratia Popola Respubliko
*Koreio, Respubliko de - Banko de Koreio
*Malajzio - Bank Negara Malaysia
*Meksiko - Banko de Meksiko
*Mjanmao - Centra Banko de Mjanmao
*Nov-Zelando - Rezerva Banko de Nov-Zelando
*Rusio - Banko de Rusio
*Svislando - Svisa Nacia Banko
*Tajlando - Banko de Tajlando
*Turkio - Centra Banko de la Respubliko Turkio
*Usono - Federacia Rezerva Sistemo

Kategorio:Centraj bankoj
Banko de Kanado

La **Banko de Kanado** (oficiale: ***Bank of Canada** (angle)* kaj ***Banque du Canada** (france)*) estas la centra banko de Kanado. Ĝi aperis per la *Bank of Canada Act* (la akto de la banko de Kanado) en 1934. Ĝi estas la sola distribuanto de papera mono en Kanado. La stabejo estas ĉe la angulo de la stratoj Wellington kaj Bank.[eta|dekstra|250px|La Banko de Kanado en [Otavo, Ontario]]

Kanado
Kategorio:Konstruaĵoj en Kanado
William John Macquorn Rankine

**William John Macquorn Rankine** (naskiĝinta la , en Edinburgo, Skotlando, kaj mortinta la ) estis inĝeniero kaj fizikisto. Li elstariĝis pro siaj laboroj pri Termodinamiko, kaj oni konsideras lin unu el ĝiaj fondintoj. Lia nomo estas ligata al la tiel nomata "Rankine-ciklo", kiu koncernas al kondiĉoj en kio fluido fariĝas vaporo. Lia majstroverko estas la "Libro de la Vapormaŝino".

La teorio de Rankine (maksimum-normala premteorio), disvolvigita en 1857 de William John Macquorn Rankine, estas premfaka solvo kiu antaŭdiras aktivan kaj pasivan terpremojn.

Kategorio:Anoj de la Reĝa Societo de Londono
Kategorio:Membroj de la Reĝa Sveda Akademio de Sciencoj
Kategorio:Skotaj inĝenieroj
Kategorio:Skotaj verkistoj
Kategorio:Skotaj fizikistoj
Kategorio:Fluaĵdinamikistoj
Ĉiamverdo

[eta|dekstra|300ra|La jaroj en kiuj la folioj de ĉi tiu arĝenta [abio aperis.]]

**Ĉiamverdo** estas planto kies folioj restas tutjare.  Aliaj plantoj estas senfoliaj dum parto de ĉiu jaro. En iu specioj, la folioj povas resti dum nur iom da monatoj, sed en aliaj, ili povas resti dum pli ol tridek jaroj.

## Vidu ankaŭ 
* Ĉiamverdaj arbaroj

eta|maldekstra|75ra|*Quercus ilex*

Kategorio:Plantoj
Banko de Japanio

[eta|250px|dekstra|Ĉefsidejo de La Banko de Japanio, [Nippombaŝi Hongokuĉō, Ĉuo-kvartalo, Tokia Metropolo. Desegnita de Tatsuno Kingo, konstruita en 1896.]]
[eta|250px|dekstra| Osaka sidejo de la Banko de Japanio, en [Nakanoŝima en Kita-kvartalo, Osaka Urbo, Osaka Prefektujo. Dekstra domo, konstruita en 1903, desegnita de Tatsuno Kingo. Maldekstra domo, konstruita en 1980.]]
La **Banko de Japanio** (日本銀行 [nippon ginkō] estas la centra banko de Japanio.

## Historio 
* 1882 junio - deklaro de dekreto pri la Banko de Japanio
* 1882 10-a de oktobro - Malfermiĝis

## Stato 
La Banko de Japanio estas jura persono sendependa de la japana registaro, ĝia kapitalo estis provizita de registara kapitalo kaj privata kapitalo. La kapitalo estas 100 milionoj da enoj kiuj estas provizitaj de registaro 55%, ne-registaraj personoj 45%.

## Laboro 
### Funkcio 
* emisiado kaj administrado de Monbileto de Banko de Japanio
* financa politiko
** bankdiskonto
** Malferma merkata operacio
* likvidado inter bankoj (t.n. Banko de Banko)
* spezo de fikso(t.n. Banko por registaro)
* internacia oficoj kun aliaj centraj bankoj kaj registaraj organizoj (inklude de interveno por kurzo)
* kolekto kaj studado pri financaj informoj

### Oficoj 
# diskonto de biloj
# pruntedono garantiita de biloj, registaraj obligacioj, valorpaperoj.
# transakcio de biloj, registaraj obligacioj
# pruntoj de obligacioj
# deponado
# monoordono
# deponiĝo de valorpaperoj
# transakcio de ingotoj

Japanio
Kategorio:Konstruaĵoj en Japanio
Astenosfero

[eta|400px|sekco de la [tero:1 terkrusto (oceana kaj kontinenta krusto, dikeco 0 ĝis 80 km), 2 termantelo (supra mantelo inkluzive de la astenosfero (5), kaj suba mantelo), 3 terkerno (3a kaj 6 ekstera, likva kerno, 3b kaj 7 ena, solida kerno - 4 litosfero, do terkrusto kaj supra mantelo]]
La **astenosfero** (de la grekaj vortestoj *a* + *sthenos* „sen firmeco“) estas la plej supra parto de la termantelo. Ĝi komenciĝas 60 ĝis 210 kilometrojn sub la tersurfaco kaj etendiĝas ĝis profundeco de 300 ĝis 410 kilometroj sub la tersurfaco. La astenosfero estas solida samkiel la supra kaj malsupra areoj, sed aparte karakteriziĝas per pli da formebleco kompare kun la pli firmaj areoj supre kaj sube de ĝi. Sur la astenosfero "naĝas" la tektonaj platoj, la terkrustaj plategoj kiuj konsistigas la oceanajn fundojn kaj la kontinentojn.

Laŭ la kemia konsisto la astenosfero ne diferencas de la magmo de la termantelo: ĉefaj eroj estas la mineralo olivino respektive variaĵoj ekestantaj pro alta fizika premo, krome el piroksenoj kaj similaj mineraloj. La averaĝa denseco estas 3300&nbsp;kg/m³.

eta|maldekstra|la eksteraj tavoloj de la tero, la astenosfero oranĝkolora
Sismologiaj ondoj ene de la astenosfero malpli rapide progresas ol en la aliaj teraj zonoj. Al tio aludas la anglalingva termino *"low velocity zone"* (LVZ, zono de malalta rapideco).

Kategorio:Tero
Kategorio:Geologio
Kategorio:Geofiziko
Kategorio:Platotektoniko
Nesslau-Krummenau

**Nesslau-Krummenau** () estas komunumo en la elektodistrikto Togenburgo, Kantono Sankt-Galo, Svislando. Ĝi havis 3374 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007. Al la komunumo konsistas el la municipoj *Nesslau* (poŝtkodo 9650, en Esperanto ankaŭ *Neslaŭo*), *Krummenau* (poŝtkodo 9643, en Esperanto ankaŭ *Krumenaŭo*), *Nov-Sankt-Johano* (poŝtkodo 9652, germane *Neu St. Johann*) kaj *Ennetbühl* (poŝtkodo 9651).

## Geografio 
eta|maldekstra|150px|Preĝejo de Ennetbühl
La komunumo Nesslau-Krummenau situas en la Supra Togenburgo ĉe la kunfluejo de la riveroj Turo (rivero) kaj Luteren. La tereno de la komunumo etendiĝas ĝis la Montpasejo Schwägalp. Dum la vilaĝoj Krummenau, Nesslau kaj Nov-Sankt-Johano situas en la valo de turo kaj pli-malpli kunkreskis, Ennetbühl situas oriente en la vlo de Luteren ĉe la pasejstrato al Schwägalp. Kun areo de 80,63 km² ĝi estas la tria plej granda komunumo de la Kantono Sankt-Galo laŭ areo.

## Trafiko 
La stacidomo ''* estas la finhaltejo de la linio de la Svisaj Sudorientaj Fervojoj, kiu komenciĝas en Wil SG kaj la komencpunkto de la poŝtaŭtolinio trans la Montpasejo Wildhaus al Buchs SG. La plej alta monto sur la teritorio de la komunumo estas kun alteco de 2158 m super la marnivelo Silberplatten en la montarmasivo Alpstein.

## Historio 
La unua skriba mencio de la nomo Nesslau kiel *Nesselŏve'' datiĝas el la jaro 1261 el la tiel nomita Sankt-Johana dokumento, kiam bienestro vendis sian havaĵon al la Monaĥejo Sankt-Johano (tiam Malnov-Sankt-Johano).
La nuntempa komunumo Nesslau-Krummenau estiĝis en la jaro 2005 per kunfandiĝo de la antaŭa municipo Nesslau kun la komunumo Krummenau, kiu konsistis el la municipoj Krummenau, Nov-Sankt-Johano kaj Ennetbühl.

## Vidu ankaŭ 
* Nesslau-Neu St. Johann (stacidomo)
* Krummenau (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Nesslau-Krummenau 
* Oficiala retejo de la lernejkomunumo Nesslau-Krummenau

Kategorio:Togenburgo
Termantelo

[eta|400ra|sekco de la [tero:1 terkrusto (oceana kaj kontinenta krusto, dikeco 0 ĝis 80 km), 2 termantelo (supra mantelo inkluzive de la astenosfero (5), kaj suba mantelo), 3 terkerno (3a kaj 6 ekstera, likva kerno, 3b kaj 7 ena, solida kerno - 4 litosfero, do terkrusto kaj supra mantelo]]

La **termantelo** aŭ simple **mantelo** estas la dikega, meza ŝelo interne de la planedo Tero. Ĝi situas rekte sub la terkrusto kaj averaĝe dikas 2850 kilometrojn (la limo inter terkerno kaj termantelo averaĝe troviĝas 2898 kilometrojn sub la tersurfaco). La termantelo samkiel la terkrusto estas solida, sed en siaj mekanikaj ecoj kaj kemia konsisto signife diferencas de la pli supra terkrusto, kiu funde de la oceanoj kaj sub la kontinentoj aparte konsistas el bazalto kaj sur la kontinento aparte el granito. La plej supra parto de la termantelo nomiĝas astenosfero.

La rokaro de la supra termantelo konsistas el la mineralo olivino respektive variaĵoj ekestantaj pro alta fizika premo, krome el piroksenoj kaj similaj mineraloj. En la profunda parto de la mantelo inter 660 kaj 800 kilometroj ekzistas tiom altaj temperaturoj kaj premoj, ke tiuj mineraloj ne plu stabilas kaj daŭre transformiĝas al aliaj mineraloj. La termantela rokaro havas pli grandan parton de fero kaj magnezio, kaj malpli grandan parton de silicio kaj aluminio ol la terkrusto.

La maso de la termantelo estas pli-malpli 4,08&nbsp;·&nbsp;1024 kilogramoj kaj do ampleksas pli-malpli 68&nbsp;procentojn de la tuta maso de la tero. Regas temperaturoj inter kelkcento da celsiusaj gradoj sub la terkrusto kaj pli ol 3500&nbsp;°C ĉe la limo inter termantelo kaj terkerno.

Kvankam tiuj temperaturoj aparte en pli profundaj regionoj signife superas la fandopunkton de la ŝtonoj, la termantelo tamen preskaŭ komplete solidas, ĉar la grandega premo malhelpas la fandiĝon.

## Termantela konvekto 
Fakte la Tero enhavas gravan varmon pro radioaktiveca agado. Ĝi malvarmigas forlasante la varmon al sia surfaco.

Pri ĉi tio, okazas tri fenomenojn: varmokondukto, konvekto, varmoradiado. Ĉe la termantelo, plejparto de la varmofluo plenumiĝas movante la rokojn. Efektive, pro la varmoproduktado rilatigita al la radioaktiveco de la termanrelo kaj al la malforta fluo originanta de la terkerno, la materialo fariĝas pli malpeza kaj iomete duktila kaj konvekcio okazas. Ĉi tiuj movoj de solidaj ŝtatoj estas ĉe la origino de la tektonaj plataj movoj kaj de la varmaj punktoj.

La fiziko de ĉi tiu fenomeno estas kompleksa. Efektive, la fizikaj proprecoj de solidaj materialoj estas tre malsamaj ol tiuj de akvo aŭ aero, ekzemple.

## Fontoj 
Kategorio:Tero
Kategorio:Geologio
Kategorio:Geofiziko
Stropkov

250ra|eta|maldekstra|Preĝejo en Stropkov
**Stropkov** (, ) estas urbo en Slovakio, en Regiono Prešov, en Distrikto Stropkov.

## Situo 
La urbo situas en valo kaj laŭ maldekstra bordo de Ondava, laŭ flankovojoj. Prešov troviĝas 57 km.

## Historio 
Fortikaĵo konstruiĝis en la 13-a jarcento, kie okazis ankaŭ departementaj kunvenoj. La unua mencio okazis en 1414 en formo *Toporó*, tiam la bienulo estis familio Perényi (perEnji). En 1473 la poloj okupis la fortikaĵon, sed poste ĝi reokupiĝis. Pola princo Albert sukcese sieĝis ĝin en 1491. Francisko Rákóczi la 2-a tenis la fortikaĵon inter 1703-1711, sed poste la aŭstroj malkonstruis ĝin. El la ruinoj kastelo konstruiĝis en la 18-a jarcento, kiu pligrandiĝis post jarcento al klasikisma stilo. En 1910 en la komunumo loĝis 2585 da loĝantoj (966 slovakoj, 919 germanoj, 440 hungaroj). Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, al Zemplén (reĝa departemento), al distrikto de "Sztropkó", kies distriktejo estis. Poste la loko apartenis al Ĉeĥoslovakio, ekde 1993 al Slovakio. En 1942 la judoj estis deportitaj al Auswitz, Sobibor kaj Maidanek, en 1945 la germanoj al Germanio, poste la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2004 loĝis en la urbo 10 822 da homoj, precipe slovakoj.

## Vidindaĵoj 
* gotika katolika preĝejo el la 14-a jarcento
* restaĵoj de fortikaĵo
* klasikisma kastelo
* bestĝardeno

## Ĝemelurbo 
*  Ropczyce, Pollando

Kategorio:Urboj de Slovakio
Kategorio:Municipoj en distrikto Stropkov
Kategorio:Distriktaj urboj en Slovakio
Provinco Seccu

**Provinco Seccu** ( [seccu no kuni], Hepburn-Transskribo: *Settsu*) estas provinco apartenita al Kinaj.

Ĝia aero estis nuntempa la Osaka Urbo (escepte kvartaloj Curumi, Ikuno, Hirano, Higaŝisumijoŝi), kvartaloj Sakaj kaj Kita-ku de la urbo Sakaj, kvartaloj pli orientaj ol kvartalo Suma de la urbo Kobeo.

## Historio 
En la 7-a jarcento, provinco nomata **Cu** ( [cu no kuni]) estis fondata. En 713, ĝia kanĝiskribo ŝanĝiĝis al , prononcata kiel *cu no kuni*. Poste la prononco ŝanĝiĝis al *seccu no kuni* laŭ la kanĝiskribo.

## Eksteraj ligiloj 
* Mapo de historiaj japanaj provincoj, 1903 

Kategorio:Malnovaj provincoj de Japanio
Juan de Fuca

**Juan de Fuca** (prononco "Ĥŭan de **Fu**ka", laŭ hispana ortografio, origine greke Ιωάννης Φωκάς, do *Io**a**nis Fok**as*** - ankaŭ konata sub la nomo *Apostolos Valerianos* estis grekia ŝipisto, kiu vivis dum la 16-a jarcento. Li naskiĝis dum la jaro 1536 en *Valerianos* sur la ionia insulo Kefalonio kaj mortis dum 1602 en sur la insulo Zakinto.

Kiel juna plenkreskulo li elmigris al Hispanio, kie li dum 40 jaroj estis ŝipista kapitano en la servo de la hispana reĝlando.

Dum 1592 li de la hispana reĝlando ricevis la mision trovi la nordokcidentan pasejon inter la Pacifika Oceano kaj la Atlantika Oceano. Li kun sia ŝipanaro samjare ekvelis de la haveno Akapulko en Meksiko kaj fakte kiel unua eŭropano malkovris la hodiaŭan markolon de Juan de Fuca en la nordokcidento de la Pacifika Oceano - okcidente de la hodiaŭaj ŝtatoj Vaŝingtonio de Usono kaj Brita Kolumbio de Kanado. La markolo dum la jaro 1788 ricevis lian nomon. Same laŭ li poste estis nomita la tektona plato plato Juan de Fuca, kiu situas en la nordoriento de la Pacifika Oceano proksime de la samnoma markolo, okcidente de la nordamerika kaj oriente de la pacifika platoj.

## Eksteraj ligiloj 
* anglalingva biografio de Juan de Fuca
* plia anglalingva biografio, de la greka konsulejo en Vankuvero 
* kaj tria anglalingva biografio de li en la Reta Vortaro de Kanadaj Biografioj

Kategorio:Maristoj
Strikukolo

La **Strikukolo**, *Tapera naevia*, estas specio de la kukoledoj, familio de la ordo de birdoj, nome *Cuculiformes*, kiuj inkludas ankaŭ la vojkurulojn, la aniojn, la centropojn kaj la hoacinon. Ĝi estas la ununura membro de la genro *Tapera* (Thunberg, 1819). Tiu kukolo estas loĝanta reproduktanto el Meksiko kaj Trinidado suden al Bolivio kaj Argentino.

La **Strikukolo** troviĝas en malferma kamparo kun arboj aŭ arbustoj kaj en la bordoj de manglejoj. Tiu specio estas nestoparazito kutime de Furnariedoj, sed ofte ankaŭ de Trogloditedoj, kaj aliaj specioj kun kupolitaj nestoj, en kies kupoloj foje la kukolo faras truon por eniri kaj ovodemeti. La kukolino demetas unu, foje du, blankajn aŭ bluecajn ovojn en la granda nesto el branĉetoj de la gastiganto. La ovoj eloviĝas post 15 tagoj, kun pliaj 18 tagoj ĝis kiam la kukolido elnestiĝas. La idoj de la furnariedo malaperas.

Tiu specio estas ĉirkaŭ 27&nbsp;cm longa kaj pezas 40 g. La plenkreskulo estas ĉefe grizbruna supre, striita nigre kaj sablokolore. Ĝi havas palan supraokulan strion, pli malhelan brunan traokulan strion kaj trian palan subokulan strion ne tiom klaran kiom la unua, krome estas tre malhelbruna kresto preskaŭ nigra al la nuko kun helbrunaj punktoj, kresto kiu estas levita kaj montrata ĉe pariĝado. La subaj partoj estas tre helaj, kaj la vosto estas longa kaj gradita. Nematuruloj estas punktitaj sablokolore kaj estas pli ruĝecaj en dorso kaj flugiloj.

La **Strikukolo** manĝas grandajn insektojn, ofte prenitajn el la grundo. Tiu estas soleca kaj preskaŭ timida specio kiu kutimas kaŝiĝi en arbustejoj, kvankam ĝi kantas el malfermaj kaj altaj ripozejoj. Ĝi havas fajfan alvokon kutime de du aŭ tri notoj, *gvu-gvii* aŭ *gvu-gvii-gvii*, kaj povas esti allogita de imitaĵoj.

## Brazila folkloro 
Tiu birdo estas grava en brazila folkloro, rilata al legendo de sacio, aŭ matita-perê. Krom la nomo saci, la birdo estas konata ankaŭ kiel matinta-pereira, pitica (Pará), crispim, fenfém, martim-pererê, matimpererê, matintapereira, matintaperera, matitaperê, peitica, peito-ferido (vundita brusto), roceiro-planta, seco-fico, sede-sede, saci-do-campo, sem-fim, fém-fém, tempo-quente (varma vetero), peixe-frito (fritita fiŝo) (Bahio), kaj peixe-frito-seu-veríssimo. http://www.eln.gov.br/Pass500/BIRDS/2birds/p129.htm  http://www.sosaci.org/aparicoes59.htm 

Laŭ la nomo de matita-pereira ĝi estis fame menciita en fama kanto Águas de Março (Akvoj de marto) de Tom Jobim.

## Referencoj 
*  Ne minacata
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Filmoj de Strikukolo ĉe Interreta Birdokolekto
* poŝtmarkoj  (por Surinamo) kun mapo de teritorio
* fotaro de Strikukolo VIREO Photo-High Res 
* Photo-Medium Res; Artikolo andeanbirding
* Photo; Artikolo guyana.org–"Birds of Guyana"

Kategorio:Kukoloformaj
Kategorio:Kukoledoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Little Britain

**Little Britain** estas angla skeĉ-programo de Matt Lucas kaj David Walliams. La titolo estas miksaĵo de la nocio "Little England" kaj "Great Britain". La programo estis elradiata unuafoje en 2001 tra BBC Radio 4, en 2003 tra BBC 3 la unuaj 8 programeroj en la unua serio. Ili pretigis ĝis nun du pluajn seriojn po 6 programeroj. Oni aperigis ĉiun elsendon sur DVD.

## Koncepto 
La programero konsistas el kolekto de mallongaj skeĉoj pri la ĉiutaga ekscentrismo de la britoj. La skeĉoj estas kunligita per la rolantoj.

Ekz..: "Kiu havas piedfungon kaj volas tion dividi inter aliaj, tiu vizitas publikan banejon."

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala paĝaro ĉe BBC.co.uk

Kategorio:Britaj televidaj serioj
Kategorio:Televidaj programoj de BBC
Skeĉo

**Skeĉo** estas  (el la angla *sketch* „skizi“ kaj el la pola *skecz*) mallonga (ĝenerale malpli ol 3 minutoj), facila, humura teatraĵeto, ofte prezentata kiel ero de varieteo.

En la skeĉoj aperas nur kelkaj figuroj kaj oni tre malofte ŝanĝas la scenejon. 

Famaj skeĉistoj estas la komikgrupo Monty Python en la televida serio *Monty Python’s Flying Circus* kaj Freddie Frinton kun *Dinner for One.* 

## Vidu ankaŭ
*Little Britain
*Usona Bona Film-Festivalo 

## Literaturo 
* Martina Lauster: ''Sketches of the Nineteenth Century, European Journalism and its 'Physiologies', 1830-50''. Basingstoke / New York 2007

Kategorio:Humuro
Kategorio:Kino
Matt Lucas

eta|dekstra|200px|Matt Lucas
**Matt LUCAS** (5-an de marto 1974) estas angla aktoro. Li estas konata pro lia kunlaboro kun David Walliams ĉe skeĉprogramo Little Britain.

Matt Lucas plenkreskis en Stanmore, li suferas jam ekde infanaĝo pro hararperdo. Li vizitis la lernejon Haberdashers' Aske's Boys' School, kun aliaj postaj famuloj kiel Sacha Baron Cohen kaj David Baddiel.

En adoleska aĝo li estis membro de la brita Nacia Junula Teatro en Londono. Poste li studis aktoradon en Bristol.

Post trijara amikeco, li komencis civilan partnerecon kun filmproduktisto Kevin McGee en decembro de 2006.

## Kariero 
Lucas komencis aktori (en aĝo de 18 jaroj) per Comedy en teatro de Siro Bernard Chumley. Decida paŝo estis, kiam li en 1992 sursceniĝis kun Bob Mortimer.

Li komencis en 2001 kun David Walliams laboron pri radioprogramo Little Britain, kies unua serio estis elradiata en 2003. Lucas ludis en 2005 venecian princon en la serio *Casanova* (BBC).

Matt Lucas verkis tekstojn por Sacha Baron Cohen, ĉefe pro la figuro Ali G.

## Eksteraj ligiloj 
* retpaĝo de David Walliams kaj Matt Lucas 

Kategorio:Britaj aktoroj
László Vofkori

**VOFKORI László** estis rumanuja hungara geografo naskiĝinta en Braŝovo la 3-an de marto 1944 kaj mortinta en Odorheiu Secuiesc la 18-an de marto 2008. Li estis la pli juna frato de kuracisto József Vofkori kaj de lokhistoriisto György Vofkori.

## Biografio 
Li finis la mezlernejon en Odorheiu Secuiesc en 1961 kaj la fakojn pri biologio-geografio en Universitato Babeş-Bolyai en 1966. Li doktoriĝis en 1980. Li instruis en Ulcani en 1966-1968 kaj poste en Odorheiu Secuiesc. Li estis docento de Universitato Sapientia en Miercurea Ciuc. Ekde 1999 li estis titolita instruisto en Tatabánya de la *Altlernejo de Modernaj Komercaj Sciencoj*. Lia speciala fakinteresiĝo estis la setlej- kaj ekonomia geografio.

## Verkoj 
* *A település földrajz edőszerű kérdései*, Kv., 1980;
* *A társadalmi mobilitás a foglalakozási-területi átrétegződés vetületei Székelyudvarhelyen*, Buk., 1984;
* *A tudomány vonzáskörében* (citaĵkolekto), Buk., 1988;
* *Székelyudvarhely*, Szudvh;, 1991;
* *Székelyudvarhely*, Urbomapo, Békéscsaba, 1993;
* *Erdély társadalom- és gazdaságföldrajza*, Nyíregyháza, 1994;
* *Székelyföld útikönyve 1-2, 1998;
* *Gazdasági földrajz, 2002.

## Fonto 
* Erdélyi Magyar Ki Kicsoda 2000.

Vofkori L
Vofkori L
Plato Juan de Fuca

[eta|300px|la plej grandaj [tektona plato|tektonaj platoj - la plato Juan de Fuca **blua** okcidente de norda Usono kaj suda Kanado]]

La **plato Juan de Fuca** estas inter la mezgrandaj tektonaj platoj de la mondo. Kiel ĉiuj tektonaj platoj ĝi estas parto de la litosfero. La plato ampleksas situas en la nordoriento de la Pacifika Oceano okcidente de norda Usono (la ŝtato Oregono) kaj suda Kanado. Ĝi nomiĝas laŭ la maristo kaj esploristo Juan de Fuca, kiu vivis dum la 16-a jarcento.

La plato limas Juan de Fuca oriente kun la nordamerika kaj okcidente kun la pacifika platoj. Aldone la *mikroplatoj* **esplorista plato** troviĝas rekte norde de la plato kaj **plato Gorda** rekte sude. La plato Juan de Fuca kaj tiuj du mikroplatoj, plus aldone la pli suda kokosa kaj la ankoraŭ pli suda Nazca-platoj, prahistorie kune konsistigis la "platon Farallon". Antaŭ proksimume 4 milionoj da jaroj la esplorista plato disrompigis de la plato Juan de Fuca kaj antaŭ 18 ĝis 5 milionoj da jaroj la sama okazis rilate al la plato Gorda. En sia okcidento, la plato Juan de Fuca kolizias kun la nordamerika plato, kaj pro tio laŭlonge de la marbordo ekestis la Kaskada Montaro.

## Referencoj 
Kategorio:Tektonaj platoj
Kategorio:Geografio de Nordameriko
Kategorio:Geografio de Usono
Bootcamp

eta|180px|

**Bootcamp** [en Eo: botkampo] estas trejna tendaro ĉefe por rekrutoj, sed ankaŭ por eduko de junuloj kaj punitoj.

Ekde 1990, la nocio estas ligita ĉefe al rehabilitigo de de punitoj, ĉefe junuloj el inter ili. La tendaro kostas trionon ol la prizona traktado kaj akceptas nur punitojn kiel ŝtelistojn, drog-komercistojn, korpovundigantojn aŭ murdoprovantojn.

La tendaro estas favorigita ĉefe fare de konservativaj politikistoj. En la kampo estas ĝenerala la subigo, krueleco, tropelita sporto. La celo estas rompi la spiritan kontraŭstaron.

## Edukkampo por malfacile kondutaj infanoj 
Multaj gepatroj eĉ sendas siajn infanojn laŭvole al tia botkampo kaj eĉ pagas por tio. Oni esperas rericevis obeeman infanon.

## Statistiko 
En la lastaj 20 jaroj, ĉ 65 junuloj mortis en la usonaj botkampoj, multaj pluaj forte vundiĝis. Ofte la deĵoristoj, vartistoj faris kulpojn.

## Eksteraj ligiloj 
* Kritiko je botkampoj

Kategorio:Punoj
Skalica

**Skalica** ( [sakolca],  [skalic]) estas urbo en Slovakio, en Regiono Trnava, en Distrikto Skalica.
eta|maldekstre|250ra|Vido al la placo el la preĝejo de sankta Mikaelo dum skalicaj tagoj

## Situo 
La urbo situas en valo, laŭ maldekstra bordo de Moravo, laŭ ĉeĥa-slovaka landolimo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Bratislavo-Ĉeĥio. La limo troviĝas 4 km.

## Historio 
La unua mencio okazis en 1217 en formo *Zaculcha*, kiu iĝis libera reĝa urbo en 1372. La urbo havis gravan lokon dum bataloj de kontraŭ husanoj, dum liberecbataloj de Stefano Bocskay kaj Francisko Rákóczi la 2-a. En 1910 en la urbo loĝis 5018 da loĝantoj (4155 slovakoj, 505 hungaroj, 259 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon ĝi apartenis al Hungario, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Szakolca, kies distriktejo estis. Poste la loko apartenis al Ĉeĥoslovakio jam kiel "Skalica", ekde 1993 al Slovakio. En 2004 loĝis en la urbo 15&nbsp;013 da homoj, precipe slovakoj. Ekde 2008 ambaŭ ŝtatoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limoj estas ĉie traireblaj.

## Vidindaĵoj 
* romanika katolika ronda preĝejo omaĝe al Sankta Georgo el la 12-a jarcento
* restaĵoj de urbomuro el la 14-a jarcento
* gotika, poste renesanca paroĥa templo
* kapelo omaĝe al Sankta Elizabeta el la 17-a jarcento
* gotika templo kaj klostro
* baroka templo el la 18-a jarcento
* iama luterana templo de 1650, apude pilgrima kapelo
* muzeo

## Famuloj 
* en la iama Szakolca naskiĝis:
** en 1108 hungara reĝo Béla la 2-a
** en 1879 slovaka dramisto Jozef Hollý
** hungara bibliotekisto Aurél Hencz
** hungara instruisto József Cherny
** hungara kemiisto Imre Sarudi
** hungara-slovaka matematikisto László Fodor (matematikisto)
** hungara monaĥo Mór Pál Czinár
** hungara episkopo Konstantin Schuster
** hungara pastro József Agnelli
** slovaka predikisto Ján Abrahamffy
** slovakdevena hungara primaso János Csernoch
* en la iama Szakolca mortis:
** hungara pastro Sándor Kis
** hungara poeto József Gvadányi
* inter 1911 kaj 1913 tie instruis hungara poeto Gyula Juhász
eta|maldekstre|250ra|Preĝejo de sankta Mikaelo en Skalica
eta|centre|450ra|Kristnaska nokta placo en Skalica

## Vidu ankaŭ 
* Sudoměřice
* Akva rezervujo Kostolnica

## Ĝemelurboj 
*  Schwechat, Aŭstrio
*  Freyburg, Germanio
*  Strážnice, Ĉeĥio

Kategorio:Urboj de Slovakio
Kategorio:Municipoj en distrikto Skalica
Kategorio:Distriktaj urboj en Slovakio
Kategorio:Setlejoj sur landlimo de Ĉeĥio kaj Slovakio
Kategorio:Setlejoj sur Moravo
Bodele

**Bodele** estas valo, depresio en suda angulo de la Saharo, nordmeza Afriko. Ĝi estas la plej malalta punkto de Ĉado.

Esploroj montris, ke pli ol duono de la Sahara polvo, kiu atingas la Amazonan basenon, alvenas el la Bodele-depresio. Dum vintraj tagoj, la depresio eligas 0,7 milionojn da tunoj el la polvo.

Kategorio:Geografio de Ĉado
Bangandoj

La **bangandoj** estas malgranda tribo en Kameruno.

En sudoriento de Kameruno vivas proksimume 3.800 bangandoj, kiuj loĝas laŭ la strato de Molunduo ĝis Salapoumbé. Ili estas organizitaj en patroliniaj, totemaj klanoj. Ili loĝas patroloke (Rupp 1997: 19pp). La viroj laboras kiel kakao- kaj (parte) kafoplantistoj, kaptil- kaj fusilĉasistoj, fiŝkaptistoj kaj foje salajrolaboristoj. La virinoj kolektas kelkajn arbarajn nelignajn produktojn, fiŝkaptas per kribrilretoj (*nasses*), distilas brandon kaj kultivas la kampojn.

La rilatoj inter la najbare vivantaj bakaoj kaj la bangandoj ludas rolon sur ĉiuj sociaj terenoj. Tradicie bakaoj kaj bangandoj vivis en interŝanĝa rilato, kiu ligis bakaon per amikeckontrakto (*lothi*) al bangando. Hodiaŭ tiu rilato ne plu ĝuas la saman valoron kiel antaŭe, sed ankoraŭ estas subtenata de multaj bakaoj kaj bagandoj.

## Literaturo 
*Rupp, S.; 1997: Identity, Power and Natural Resources: Mapping the Lobéké Forest of Southeastern Cameroon.Graduate Student Colloquium. Yale.

Kategorio:Etnoj en Kameruno
Paŝtunoj

eta|250px|Fotomuntaĵo de Paŝtunoj

La **paŝtunoj** (en la paŝtuna lingvo, plurale: پښتانه‎ Pax̌tānə; singulare maskle: پښتون Pax̌tūn, female: پښتنه Pax̌tana) estas orientirana etno en suda kaj centra Azio. Ili estas la plej granda gento de Afganio. Mondvaste ekzistas proksimume 33 milionoj da paŝtunoj, el kiuj proksimume 13 milionoj vivas en orienta kaj suda Afganio (proksimume 40 % de la loĝantaro). Tamen, la lando kie loĝas plejmulto da paŝtunoj estas Pakistano, kun ĉirkaŭ 25 milionoj (15% de la loĝantaro).

Ili parolas la paŝtunan lingvon.

La nuna prezidento de Afganio, Hamid Karzai, estas paŝtuno. Ankaŭ en tiu etno havas plej fortan bazon la talibanoj, ofte konsiderataj baze kiel paŝtoa naciista movado baziĝinta sur ties tradicioj.

Nombras kiel paŝtuoj interalie diversaj nomadaj triboj, ĉefe la kuĉioj, kiuj estas ĉirkaŭ 5 milionoj da homoj. Ili estas aparte protektitaj de la afgana konstitucio kaj havas rajtojn pri kunparolo.

eta|maldekstre|250px|Ĉefaj etnaj grupoj en Pakistano, Afganio kaj ĉirkaŭaj areoj, 1980. Paŝtunoj estas en verda areo.

## Vidu ankaŭ 
* Afganoj

## Eksteraj ligiloj 
*  Pri la paŝtunoj
*  Historio de paŝtunoj (Spiegel Online, 2007)


Kategorio:Etnoj en Azio
Kategorio:Etnoj en Afganio
Kategorio:Iranlingvaj etnoj
Family Guy

***Family Guy*** (*Familia Ulo*) estas usona desegnofilma serio en elpensita urbo Quahog (sur Rod-Insulo). Ĝin kreis, verkis Seth MacFarlane, kiu ankaŭ kontribuas la programon ofte per sia voĉo. La serion ekelsendis la televida kanalo FOX en 1999. Kvankam oni ĉesigis la serion en 2002, la sukcesaj vendoj de DVD kaj bonaj spektaj kvantoj ĉe kablokanalo Adult Swim helpis, ke la FOX en 2005 denove prenis la serion en la programaron.

La *Family Guy* ofte uzas "cutaway"-scenojn, kiuj estas fakte romp-skeĉoj, ne ligitaj al la ĉefa historieto. Pro tio oni ofte kritikis la serion.

La Fox Boradcasting Company en 1999 atentis en paŭzo de la Superbowl pri la kurtfilmoj Larry (antaŭulo de *Family Guy*) kaj ili kontraktis por du jarsezonoj. Ĉe fino de la dua jarsezono, la entrepreno volis ĉesigi la serion, sed pro internaj problemoj kaj je premo de la spektantoj, oni mendis la 3-an jarsezonon, poste oni ĉesigis ĉe Fox. La ripetoj de la serio aperis ĉe la desegnofilma kanalo Cartoon Network ĉe la bloko Adult Swim kaj kaŭzis spektantoaltiron, dume la DVD-eldonoj bone vendiĝis (pli ol 2,2 milionoj). Tio kondukis la tio, ke FOX denove interesiĝis pri la serio kaj la *Family Guy* en 2004 reaperis sur la ekrano kun du pluaj jarsezonoj kaj DVD-filmo (*Stewie Griffin: The Untold Story*). La sesa jarsezono aperis en aŭtuno de 2007.

La familio nomiĝas en la serio Griffin, la dika ĉ. 40-jara patro Peter, ties dekkelk-jara dika filo Chris, la tridek-kelkjara patrino Lois kaj ilia filino Meg, kiuj lastaj okupiĝas ĉefe pri sia ekstero, krome la eta Stewie kaj inteligenta parolanta hundo Brian.

En 2020 Mike Henry (la voĉo de la najbaro Cleveland Brown) diris, ke ili ne plu voĉigos tiun ĉi neblankulan rolulon.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo


Kategorio:Usonaj animaciaj televidserioj
Kategorio:Televidaj serioj pri familioj
Bělá pod Bezdězem

**Bělá pod Bězdězem** estas urbo en Ĉeĥio. Ĝi situas en Mezbohemia regiono, distrikto Mladá Boleslav.

## Historio
Ĝi estis fondita en 1264, en [[]] ĝi havis .
La historia urbocentro estas proklamita kiel **protektata monumentzono**.

## Loĝantaro
## Partoj de urbo 
* **Bělá pod Bezdězem**
* Bezdědice
* Březinka
* Hlínoviště
* Vrchbělá

## Naskiĝintoj
Naskiĝloko de poeto Vladimír Holan kaj de konata ĉeĥa esperantisto Libor Křivánek, fondinto kaj longjara prezidanto de Esperanto-klubo La Ponto en Písek.


Kategorio:Urboj en distrikto Mladá Boleslav
Kategorio:Municipoj en distrikto Mladá Boleslav
Kategorio:Urboj en Bohemio
Kategorio:Setlejoj en Jizera tabulo
Pupitro

eta|dekstra|150ra|Ligna pupitro
**Pupitro** estas meblo kies supera parto havas deklivon, sur kiu oni metas libron, kajeron, por pli komforte legi aŭ skribi.

La pupitro komence estis alta skribotablo, ĉe kiu oni laboris stare, skribis, kopiis kodeksojn dum la mezepoko. Verŝajne el ĝi evoluis la skribotablo. Laŭ Francisko Azorín **pupitro** estas *Meblo, kies supraĵo estas pli malpli klinita por subteni adekvate legotan libron, pentrota paperon, k. c.* Li indikas etimologion el la latina *pulpitum* (pupitro). Kaj li aldonas la tipojn fiksa kaj turnebla.

Nune uzas pupitron la dirigento de orkestro, kaj ĉefe ties muzikistoj. Pupitro staras ankaŭ en kristana preĝejo antaŭ la altarejo, metante sur ĝin diservajn librojn aŭ ikonojn.

## Vidu ankaŭ 
* Ĥorpupitro
* Libropupitro

## Notoj 
Kategorio:Mebloj
Poros

**Poros** () estas insularo, parto de la Saronaj insuloj, en Grekio. Ĝi situas 48 km de Pireo, dividas ĝin de Peloponeso kelkcent-metra mara kanalo. La loĝantaro estas ĉirkaŭ 4000.

## Geografio 
Ĝia surfaco estas ĉirkaŭ 31 km², la du insuloj nomiĝas Sfajria kaj Kalaŭrio, kiujn interligas ponto. La surfaco estas montara.

## Historio 
Poros estas loĝata ekde la bronza epoko. Dum la bizanza epoko, la insulon ofte atakis piratoj. Dum la turka okupado de Grekio, Poros restis sendependa kaj dum la greka batalo pri libereco grave helpis la aliajn insulojn.

## Vidindaĵoj 
La haveno de Poros havas la vidindaĵon de horloĝa turo, konstruita dum 1927.

Kategorio:Insuloj en Grekio
Leopoldov

**Leopoldov,** hungare **Újvároska,** germane **Leopoldstadt** estas urbo en Slovakio, en Regiono Trnava, en Distrikto Hlohovec. La hungaroj uzas ankaŭ la pli oftan nomon **Lipótvár**.

## Situo 
Leopoldov situas en valo, laŭ dekstra bordo de Váh, kontraŭe estas Hlohovec, laŭ ĉefvojo aŭtoŝoseo kaj fervojo Bratislavo-Ilava, fine estas fervojo kaj ĉefvojo ankaŭ al Nitra. Hlohovec troviĝas 4 km tra fervoja kaj ŝosea pontoj.

## Historio 
Fortikaĵo kaj urbeto konstruiĝis omaĝe al Leopoldo la 1-a en 1669. La komunumo iĝis tuj urbo en la sama jaro. La fortikaĵo devis protekti la regionon kontraŭ la turkoj. Ekde 1855 la fortikaĵo iĝis prizono. Fine de la 19-a jarcento konstruiĝis granda rondirado de fervojo, kiu ligis urbojn Budapeŝto-Miskolc-Košice-Poprad-Liptovský Mikuláš-Martin-Žilina-Považská Bystrica-Trenčín-Leopoldov-Trnava-Bratislava-Vác-Budapeŝto. En 1910 en la urbo loĝis 1881 da loĝantoj (hungaroj en majoritato, slovakoj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon ĝi apartenis al Hungario, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Galgóc. Poste la loko apartenis al Ĉeĥoslovakio, ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en la urbo 3&nbsp;999 da homoj, (3939 slovakoj).

## Vidindaĵo 
* katolika preĝejo omaĝe al Ignaco Lojola de 1712

## Famuloj 
En la iama Lipótvár naskiĝis hungara arkitekto Zoltán Gáthy.

## Ĝemelurboj 
*  Kuřim, Ĉeĥio
*  Fertőszentmiklós, Hungario

Kategorio:Urboj de Slovakio
Kategorio:Municipoj en distrikto Hlohovec
Kategorio:Setlejoj nomitaj laŭ personoj
Bakaoj (Kameruno kaj Gabono)

eta|Bakaaj dancantoj en la Orienta Provinco de Kameruno

La **bakaoj**, pigmea etno, vivas en Kameruno, en la Respubliko Kongo, en la Centr-Afrika Respubliko kaj en Gabono. Ili parolas ubangi-lingvon el la lingvofamilio Gbadili-Sere. La socia organizo orientiĝas je patroliniaj (vira generacilinio), ne ĉiam totemaj klanoj. La loĝejo ordinare estas virloka (La edzino translokiĝas en la vilaĝon de sia edzo), sed kaŭze de fianĉinoservo (*mokokope*) ĝi post la geedziĝo dum proksimume kvin jaroj povas esti edzinoloka (La edzo translokiĝas al la loĝloko de la edzino). Kaŭzite de ilia akefalio (sen formala regadstrukturo) la bakaoj solvas internajn problemojn inter si ekzemple laŭ la konsentprincipo, per konfliktevitado aŭ sorĉado. Je malfacilaĵoj kun eksteruloj ili nuntempe pli kaj pli turnas sin al la vilaĝestro aŭ la polico kiel ŝtate legitimitaj aŭtoritatuloj. Tio okazas precipe je malfacilaĵoj kun najbaraj bantuaj etnoj, kiel ekzemple la bangandoj.

Antaŭe la bakaoj estis laŭ propraj diroj, senescepte ĉasistoj, fiŝkaptistoj kaj kolektantoj. Post ilia loksidiĝo influe de la misiistoj kaj la registaro ili ŝanĝiĝis pli kaj pli al etkamparanoj, kiuj ĉasas, fiŝkaptas, kolektas aŭ respektive kaj faras slajrolaboron kaj komercon. Per la selektiva arbarfaligo la tradiciaj uzregionoj de la bakaoj estas pli kaj pli limigitaj. Bestoj kaj plantoj, per kiuj ili ĝis nun vivtenis sin, malaperas. La postvivo de la bakaoj pli kaj pli dependas de la agrikulturo.

## Literaturo 
* Boursier, D.; 1996: Pöli, mémoires d'une femme pygmée. Paris.
* Brisson, R.; ohne Datum: Contes des pygmées baka. Sangmelima.
* Brisson, R.; Boursier D.; 1979: Petit Dictionnaire baka français. Douala.
* Brisson, R.; 1988: Utilisation des plantes par les pygmées baka. Douala.
* Kilian-Hatz, C.; 1989: Contes et Proverbes des pygmées Baka. Sen indiko de eldonloko.
* Kilian-Hatz, C.; 1992: „Denn Komba hat den Wald für dich gemacht“. Der Wald in Wirtschaft und Weltanschauung der Baka im südlichen Kamerun. M. Bollig; D. Bünnagel (eld.): Der zentralafrikanische Regenwald. Münster; Hamburg, 65-71.

Kategorio:Etnoj
Kategorio:Etnoj en Afriko
Kategorio:Etnoj en Kameruno
Kategorio:Etnoj en Centr-Afrika Respubliko
Kategorio:Etnoj en Gabono
Kategorio:Etnologio
Golfa Koopera Konsilo

**Golfa Koopera Konsilo** (, , ) estas komuna merkato, establita de ses naftomonarĥioj de la Persa golfo.

## Historio 
La landoj Kuvajto, Barejno, Kataro, Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj, Omano kaj Sauda Arabio en 1981 decidis pri establo de komuna merkato, je influo de sukceso de la eŭropa Komuna Merkato. Tion instigis la ŝoko pro la iraka-irana milito (kiu ekis en 1980) kaj sekurecaj klopodoj. La integriĝo pruviĝis tre pigra kaj estiĝis la vera komuna merkato nur en 2007, kiu atingis la finan formon en tiujara decembra pinta renkontiĝo de Doha.

## Karakterizo 
Post la renkontiĝo de Doha, ekvalidis la doganunio, libera moviĝo de la kapitalo, ŝtatanoj. Komence ĉiu lando ligis sian valuton al la dolaro, sed Kuvajto rifuzis tion, tiel la monunio malfruas.

## Vidu ankaŭ 
* Ligo de Arabaj Ŝtatoj
* Organizaĵo de Islama Kunlaboro
eta|280ra|left|Situo de la landoj

Kategorio:Arabio
Kategorio:Komercoblokoj
Kategorio:Ekonomia integriĝo
Kategorio:Organizaĵoj pri intelekta proprieto
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1981
Kategorio:Internaciaj ekonomiaj organizaĵoj
Kategorio:Internaciaj organizaĵoj en Azio
Kategorio:Tutarabismo
Kategorio:Doganunioj
Kategorio:Kontinentaj unioj
Kategorio:Proponitaj monunuoj
Lioj

La **lioj** (ĉine 黎族 Lízú) estas unu el la 55 oficiale agnoskitaj minoritatoj de la Popolrespubliko de Ĉinio. Laŭ la lasta censo en 2000 ili estas 1.247.814 homoj. Ili vivas plejparte en la insulprovinco Hajnano.

## Lingvo kaj skribo 
En 1957 lingvistoj kreis li-skriblingvon surbaze de la latina alfabeto kaj la ĉina Pinjin-transskribo. Por normigi la lingvon ili elektis la dialekton de la Aŭtonoma Distrikto Ledong de la li-nacieco 乐东黎族自治县, por normigi la prononcon la dialekton de la vilaĝo Baoding 保定. Por esprimi la tonojn oni metas konsonanton post ĉiu silabo.

## Vidu ankaŭ 
* Etnoj en Ĉinio

## Eksteraj ligiloj 
* The Li ethnic minority (ĉina registara paĝo)

## Literaturo 
* Ōuyáng Jiàoyà 欧阳觉亚, Zhèng Yíqīng 郑贻青: **Líyǔ jiǎnzhì** 黎语简志 (*Einführung in die Li-Sprache*; Beijing, Mínzú chūbǎnshè 民族出版社 1980).
* Ōuyáng Jiàoyà 欧阳觉亚, Zhèng Yíqīng 郑贻青: **Lí-Hàn cídiǎn** 黎汉词典 (*Li-chinesisches Wörterbuch*; Beijing, Mínzú chūbǎnshè 民族出版社 1993).

Kategorio:Etnoj
Kategorio:Etnoj en Azio
Kategorio:Etnoj en Ĉinio
Kategorio:Etnologio
Whigfield

**Whigfield** (naskiĝinta la 11-an de aprilo 1970) estas dana kantistino. Propranome ŝi estas **Sannie Carlson**. En la jaroj 1993 - 2004 ŝi kantis ĉe itala muzika firmao Energy Productions. Ŝia plej fama furorkanto estis komponaĵo *Saturday night*, kio estis samtempe ŝia unua kanto. Ŝiaj pluaj furorkantoj estis *Another day*, *Think of you*, *Sexy eyes* ka. Antaŭ kariero de kantistino ŝi dediĉis sin al prezentiĝado. Nun ŝi estas tekstistino ĉe Energy Productions, kie laboras ankaŭ Annerley Gordon (Ann Lee) kaj In-grid.

Kategorio:Danaj kantistoj
Smolenice

**Smolenice,** hungare **Szomolány,** germane **Smolenitz** estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Trnava, en Distrikto Trnava.
eta|maldekstra|250ra|Smolenica kastelo
250ra|eta|maldekstra|Smolenica kastelo

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo ĉe piedoj de Malgrandaj Karpatoj, laŭ flankovojoj. Urbo Trnava troviĝas 20&nbsp;km.

## Historio 
Apud la komunumo estis longe ferominejo. Kastelo konstruiĝis en 1390 aŭ pli frue. Dum liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a por la burgo okazis bataloj en 1704, 1705 kaj 1707. Ekde 1770 la posedantoj estis familio Pálffy (pAlfi). Ili trakonstruis la burgon al novgotika stilo. En 1910 en la vilaĝo loĝis 1469 da loĝantoj (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto Trnava. Poste la loko apartenis al Ĉeĥoslovakio, ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en la vilaĝo 3&nbsp;234 da homoj, (3196 slovakoj). Nun la burgo apartenas al la Slovaka Akademio de Sciencoj.

## Vidindaĵoj 
* renesanca katolika preĝejo de 1622
* burgo apud la vilaĝo sur montopinto
* kapelo omaĝe al Sankta Vendelo de Pálffy el 1895
* kapeloj de 1702 kaj 1715

## Personecoj 
* Štefan Banič – inventinto de paraŝuto, li devenis el Smolenícka Nová Ves (parto de Smolenice, devena nomo Neštich), (* 23-a de novembro 1870 – † 2-an de januaro 1941)
* Sándor Kotlán – hungara parazitologo, bestkuracisto (* 1887 – † 1967)
250ra|eta|maldekstra|Preĝejo en Smolenice

Kategorio:Municipoj en distrikto Trnava
Václav Švejcar

**Václav Švejcar** (naskiĝis la 12-an de julio 1962 en Písek - mortis la 25-an de decembro 2008 samloke) estas ĉeĥa pentristo, aŭtoro de meditaj bildoj.

Kvankam estante figurarta aŭtodidakto, en la sfero de medita pentroarto li apartenas al la plej konataj kaj plej popularaj artistoj en Ĉeĥio.

## Biografio 
Li lernis metion de ŝipmekanikisto (1980), faris abiturientan ekzamenon en maŝinindustria mezlernejo en Strakonice (1983) kaj finstudis en maŝinindustria fakultato de Teknika altlernejo en Prago (1990).

Laborante kiel markapitano, en 1991 dum akuta apendicitooinflamo ĉe bordoj de Liberio (Afriko) li ekhavis travivaĵojn de klinika morto, kiuj profunde ŝanĝis lian vivkoncepton kaj vidmanieron.

Por esprimi siajn viziojn li ekpentris meditajn bildojn, samjare forlasis sian profesion kaj komencis okupiĝi plene pri pentroarto, celante transdoni al la spektantoj trankviligan kaj harmoniigan energion kaj laŭeble inspiri ilin dum ilia propra spirita serĉado.

## Verkaro 
eta|150ra|dekstra
Ekde 1991 Václav Švejcar realigis multajn apartajn ekspoziciojn en tuta Ĉeĥio, en 1991 ankaŭ en Novjorko, kaj partoprenis en pluraj komunaj ekspozicioj, krom Ĉeĥio ankaŭ en Germanio (1990), Aŭstrio (1996, 1997 kaj 2004) kaj Florido, Usono (2006). Detalan liston vidu en la oficiala retpaĝo de la aŭtoro (*vidu sube*).
Liaj bildoj aperas krome en diversaj magazinoj, libroj kaj kovertoj por kompaktdiskoj pri spirita muziko.

## Literaturo 
Funk, Karel: *Tři duše naboso. Meditace nad duchovní cestou.(Táňa Fišerová, Dana Majdová, Václav Švejcar).* Olomouc: Fontána, 2002. 254p. ISBN 80-86177-89-3.

Dosiero:Švejcar.Brana strazce svetla.jpg
Dosiero:Švejcar.Svetlo upokojeni.jpg
Dosiero:Švejcar.Pocta davnym plavcum.jpg

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de la aŭtoro ĉeĥe, angle, kun bildgalerio
* Spirit of International Art Blog

Kategorio:Ĉeĥaj pentristoj
E.T. The Extra-Terrestrial (filmo)

***E.T.** **– La Eksterterulo*** (originala titolo: *E.T. the Extra-Terrestrial*) estas usona sciencfikcia filmo reĝisorita kaj produktorita de Steven Spielberg, premierita en la jaro 1982 kun granda sukceso.

La filmo, kies registrado okazis inter septembro kaj decembro 1981 en Kalifornio (en kronologia maniero, por akiri plej konvinkajn kaj emocioplenajn aktoradojn), havis buĝeton de 10,5 milionoj da usonaj dolaroj kaj iĝis sukcesa, laŭdita de recenzistoj kaj publiko. Spielberg apartiĝis de la kutimaj rakontoj pri invadantaj kaj agresemaj aliplanedanoj: li montris vundeblan kaj amikan eksterterulon.

## Intrigo 
Malgranda aliplaneda estaĵo restas postlasita en Tero, kiam sia kosmoŝipo ekflugas sen li. 10-jaraĝa Elliott amikiĝas kun la eksterterulo, kaj donas rifuĝon al li en sia domo. Ambaŭ estas solecaj: Elliott sentas la foreston de sia patro kaj E.T. sentas la foreston de siaj kunuloj, kiuj postlasis lin je distanco de 3 000 000 lumjaroj. Ili travivas parte komikajn, parte tragikajn aventurojn. E.T. plu sopiras sian hejman mondon kaj volas voki al ĝi per telefono.

Registaraj oficistoj postulas minacon ĉar ili volas kapti la aliplanedanon. Ege drameca persekuto finiĝis en lastminuta eskapo de E.T. en la arbaron, antaŭ la okuloj de la oficistoj, kie nun la kosmoŝipo surteriĝas kaj kunprenas E.T.-on hejmen.

## Rolularo 
* Henry Thomas kiel Elliott
* Robert MacNaughton kiel Michael
* Drew Barrymore kiel Gertie
* Dee Wallace kiel Mary
* Peter Coyote kiel "Keys"
* K. C. Martel kiel Greg
* Sean Frye kiel Steve
* C. Thomas Howell kiel Tyler
* Erika Eleniak kiel la knabino, kiun Elliott kisas

## Premioj 
La filmo gajnis kvar Oskar-premiojn; plej bona filmomuziko, plej bona sono, plej bonaj sonefektoj kaj plej bonaj specialaj efektoj. Ĝi ankaŭ kandidatis por plej bona filmo, plej bona reĝisoro, plej bona originala scenaro, plej bona fotado kaj plej bona muntado.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Melissa Mathison, Linda Sunshine, Timothy Shaner, Steven Spielberg, et al.: *E.T.: Der Außerirdische. Vom Konzept zum Klassiker. Die illustrierte Geschichte des Films und der Filmemacher* (OT: *E.T. - The Extra-Terrestrial*). Schwarzkopf & Schwarzkopf, Berlin 2002, ISBN 3-89602-409-4
* William Kotzwinkle: *E.T., The Extra-Terrestrial in his Adventure on Earth*. MCA Publishing, 1982 (romano okaze de la filmo)Germanlingva eldono: *E.T. – Der Außerirdische*. Paul Zsolnay Verlag Gesellschaft m.b.H., Wien/Hamburg 1982 kaj Wilhelm Heyne Verlag, München

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Filmoj aperintaj en 1982
Kategorio:Sciencfikcio
Kategorio:Filmoj de Steven Spielberg
Kategorio:Usonaj sciencfikciaj filmoj
Kategorio:Eksterteranoj en fikcio
Doubs

**Doubs** estas rivero en okcidento de Svislando kaj oriento de Francio. Ĝi fontas en la Ĵuraso en alteco de 937 metroj super la marnivelo malsupre de la monto Risoux en Mouthe proksime de la svisa landlimo. Pli ol du trionoj de la akvokolekta regiono de la rivero situas en la franca departemento Doubs, kiu ricevis sian nomon laŭ la rivero.

## La fluvojo 
Ĝi unue kurbiĝas nordoriente tra Pontarlier. Poste ĝi fluas tra bela valo, poste tra mallarĝa gorĝo ĝis Morteau. Poste ĝi atingas Svislandon en la vilaĝo Les Brenets formante ekde Les Brenets la limon inter Svislando kaj Francio unue laŭ la kantono Neuchâtel. La lago de Les Brenets estas nomata en Francio lago de Chaillexon. Post impresa larĝa gorĝo la rivero Doubs saltas de alteco de 27 metroj: le Saut-du-Doubs. Poste ĝi trafluas la liman baraĵlagon Lago de Moron (baraĵo Le Châtelot) al la direkto de Delemonto Nord-orienten: la dekstra flanko de la rivero apartenas al kantono Ĵuraso. Poste je longeco de 29 km la rivero fluas komplete en Svislando tra regiono de la Kantono Ĵuraso, kiu nomiĝas Clos du Doubs. En Saint-Ursanne la rivero alidirektiĝas okcidenten kaj elfluas nun definitive el Svislando inter la svisa komunumo Occourt kaj la franca Brémoncourt. Ek de Montbéliard la rivero nun fluas sudokcidenten, preterpasas la urbojn Besançon kaj Dole kaj finfine ĉe Verdun-sur-le-Doubs alfluas la riveron Saône, kiu siavice alfluas al Rodano.
Kuriozaĵo estas, ke la akvo norde de la kantono Neuchâtel tra la rivero Doubs fluas al Mediteranea Maro kaj la akvo sude de la kantono fluas al Roterdamo al la Norda Maro tra riveroj Aare kaj Rejno.

## Vidu ankaŭ 
* Franca departemento Doubs

## Eksteraj ligiloj 
* Informoj pri la fluvojo por kajakistoj en la germana lingvo 
* La rivero Doubs en la retejo http://sandre.eaufrance.fr (en franca lingvo)

Kategorio:Riveroj en Svislando
Kategorio:Riveroj en Francio
Kategorio:Kantono Neŭŝatelo
Kategorio:Rodano
Kategorio:Riveroj de Ĵuraso