open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tendoĉaro

[eta|Tendoĉaro en [Ĉeĥio]]
[eta|*Kremser*, [Dinkelsbühl]]
eta|Postaĵo de *Kremser*
**Tendoĉaro** estas veturilo provizita per tendo, tirata de ĉevalo aŭ traktoro kaj kelkfoje de okso. La celo de la tendo kompreneble estas ke la veturigisto, pasaĝeroj kaj ŝarĝo estas protektataj kontraŭ pluvo kaj vento.

Tendoĉaro povas esti uzata ankaŭ por tranokti en ĝi. Tiel la veturilo estis multuzata de migrantaj personoj.

Onidire la tendoĉaro por la unua foje estis uzata de metalprilaboristoj kiuj migris kun la armeo por ripari kirasojn kaj similaĵojn, kaj verŝajne ankaŭ de homoj kiuj alimaniere priservis la soldatojn.

Ankaŭ la romaoj rondvojaĝis en tendoĉaroj. Ili riparis kuprajn potojn, akrigis tranĉilojn kaj tondilojn kaj proponis muzikon kaj popolamuzon. La ruldomo disvolviĝis el la tendoĉaro.

La koloniigo de Nord-Ameriko fare de la eŭropanoj en filmoj kaj literaturo multfoje estis romantikata kiel akompanata de longaj kolonoj de tendoĉaroj kiuj migris tra sovaĝaj regionoj plenaj de 'furiozaj' indianoj.

Ankaŭ en Sud-Afriko estis la tendoĉaro (*ossewa*) kiu ludis ĉefan rolon en la tre romantikita Granda migrado (1834-1836), ĉe kiu la buroj, eskapis de la angla aŭtoritato en la Kaboprovinco, inkluzive de la tie validaj kontraŭ-sklavecoleĝoj, por fondi en Transvalo kaj Oranĝa Liberŝtato proprajn ŝtatetojn.

La berlina transportisto Simon Kremser komencis en 1825 omnibusentreprenon de la Brandenburga pordego al Charlottenburg. La veturiltipo kiun li uzis nomiĝas en Germanio *Kremser*.

## Hodiaŭ 
Nuntempe la tendoĉaro antaŭ ĉio estas uzata por turismaj celoj. En arbaj kaj kamparaj regionoj oni povas fari ekskursojn per tendoĉaro.

[eta|maldekstra|[Replikaĵo de usona tendoĉaro el 1800]]

Kategorio:Veturiloj
Kategorio:Transportaj rimedoj
Gražina Opulskienė

**Gražina OPULSKIENĖ** (naskiĝis la 1-an de decembroo 1958 en urbo Mažeikiai, nordokcidenta parto de Litovio) litova esperantistino, estis bibliotekistino en la gimnazia biblioteko.

## Biografio 
Gražina Opulskienė naskiĝis en urbo Mažeikiai, la 1-an de decembro, 1958, fraŭlina familia nomo estis Pileckytė.
La maturatestaton ŝi ricevis en 1976 kaj tuj eklaboris en elektroteknika fabriko. En 1977 ŝi komencis vesperajn studojn en Politeknika lernejo kiun finis en 1981 ricevinte la diplomon de teknikisto-teknologo pri la prilaboro de metaloj per tranĉado. En fabriko ŝi laboris ĝis 1992. Ekde 1994 ĝis 2022 ŝi laboris en Mažeikių gimnazio de Merkelis Raĉkauskas. G. Opulskienė estis instruistino de Esperanto, bibliotekistino kaj ordiĝis la lernejan arkivon. Ekde septembro 2022 estas emerita.
Familio
En 1978 ŝi edziniĝis al Kęstutis Opulskis. Al familio naskiĝis la filo Arvydas (1980) kaj la filino Ilona (1981).

## Esperantista agado 
G.Opulskienė partoprenis kurson de Esperanto en vintro 1989-1990, sed vere esperantiĝis en 1992. 
Ekde 1992 ŝi estas membro  de Sennacieca Asocio Tutmonda kaj ekde 1997 fariĝis la perantino por Litovio.
Ekde 1994 ŝi ekinstruis Esperanton kiel ne devigan kurson en Mažeikių gimnazio de Merkelis Raĉkauskas kaj tie laboris ĝis pensiiĝo. 
En 1999 ŝi diplomiĝis kiel Cseh-instruistino ĉe Internacia Esperanto Instituto (IEI)
Ekde 2000 ŝi estas dumviva membro de ILEI. 
Ekde 1998 ŝi estas en la estraro de Litova Esperanto Asocio.
Gražina instruis kaj prelegis en multaj esperantaj aranĝoj en Litovio kaj en eksterlando. Tempo de tempo ŝi kunlaboras kun Esperanta gazetaro sendante raportojn pri diversaj aranĝoj. 

## Fontoj 
* Artikolo pri Grazina Opulskienė
* Konatiĝu kun Gražina Opulskienė 
* Gražina Opulskienė: ne dankinde, sed kisinde (litove)

Kategorio:Litovaj esperantistoj
Kategorio:Membroj de SAT
Amonia mandelato

**Amonia mandelato**, **mandelato de amonio** aŭ **C6H5CH(OH)COONH4** estas amonia salo el "mandelata acido". Ĝi estas tre delikveska, kristala polvo; senodora aŭ kun iom da amoniodoro. Ĝi senkoloriĝas sub lumekspozicio, estas tre akvosolvebla kaj tre malmulte solvebla en alkoholo.

La akvosolvaĵo estas milde acida al lakmuso. La substanco devas enstokiĝi firme sigelita kaj for de la sunlumo. Amonia mandelato estas tre uzata kontraŭ urinaj infekcioj.

## Literaturo 
* JAMA - The Journal of the American Medical Association
* The GoodScentsCompany
* EPA - Environmental Protection Agency
* U.S. Foreign Trade, Statistical Classification of Domestic and Foreign ...
* Practice of pharmacy, Joseph Price Remington, Ernest Fullerton Cook, Eric Wentworth Martin
* Concise Encyclopedia Chemistry, Mary Eagleson

## Referencoj 
## Reakcioj 

** **

Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Amoniaj kombinaĵoj
Cédric Marchal

**Cédric Marchal** (naskiĝis ) estas belga Esperantisto. Li estis elektita kiel Estrarano de TEJO dum IJK 2015. Pli precize, li iĝis ĝia kasisto. En 2015, li iĝis estro de la Verdaj Skoltoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Cédric Marchal en Facebook
* Cédric Marchal en Couchsurfing

Kategorio:Belgaj esperantistoj
Kategorio:Estraranoj de TEJO
Etilamonia nitrato

**Etilamonia nitrato**, **EAN**, **nitrato de etilamonio** aŭ **(C2H5).NH3.NO3** estas organika amonia salo el nitrata acido, senodora kaj senkolora aŭ iomete flava likvaĵo. Ĉi-kombinaĵo estis unue priskribita en 1914 de Paul Walden (1863-1957) kaj oni kredas ke ĝi estas unu el la unual jonlikvaĵoj sub meditemperaturo.

## Sintezo 
* Etilamonia nitrato estiĝas pere de varma reakcio inter la etila nitrato kaj alkohola solvaĵo de amoniako:

* aŭ pere de reakcio inter la etilamino kaj nitrata acido:

## Proprecoj 
La etilamonia jono havas tre facile apartigeblajn protonojn kvaredre aranĝitaj ĉirkaŭ la centra nitrogenatomo, kvankvam la NO konfiguracio estas ebena. Malgraŭ la strukturaj diferencoj, EAN dividas multajn proprecojn kun la akvo, samkiel micelaj formiĝoj, hidrokarbonidaj agregaĵoj, negativa entalpio kaj entropio pri gasdissolvado, ktp. Tiel kiel la akvo, EAN povas estigi tridimensiajn ĉenojn da hidrogenaj ligoj.

## Uzoj 
Nitrato de etilamonio uzatas kiel elektrike konduktiva solvaĵo en elektrokemio kaj kiel proteino-kristaliga agento. Ĝi havas pozitivan efikon sur la rekonstruado de la lizozima denaturiĝo, kies rendimento atingas 90%. La rekonstruagado okazas jene: La etila grupo de la EAN interagas kun la hidrofoba parto de la proteino kaj do ĝi protektas ĝin el intermolekula asociiĝo, dum la elektrike ŝargita parto de la molekulo stabiligas la elektrostatikajn interagojn.

## Referencoj 
## Literaturo 
* International Critical Tables of Numerical Data, Physics ..., Volume 4, Edward Wight Washburn
* Issues in Materials and Manufacturing Research: 2011 Edition
* Solvents: Advances in Research and Application: 2011 Edition: ScholarlyBrief
* Siloxanes—Advances in Research and Application: 2013 Edition: ScholarlyBrief
* NCBI Resources
* Chemistry: The Central Science, Theodore L. Brown, H. Eugene LeMay Jr., Bruce E. Bursten, Catherine Murphy, Patrick Woodward, Steven Langford, Dalius Sagatys, Adrian George

Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Amoniaj kombinaĵoj
Jakono

eta|Jakonplanto
eta|Jakonplanto kun tuberoj
eta|Jakonfloro
eta|Jakonfloro
maldekstra|eta|Tubero
**Jakono** (***Smallanthus sonchifolius***) estas tubero el la familio Asteracoj kultivata en la varmaj kaj mildaj regionoj de la Andoj pro sia *kraka teksturo* kaj dolĉa gusto.

Kvankam kelkfoje ĝin oni konfuzas kun la hikamo, la jakono estas vere proksima “parenco” de la sunfloro kaj la topinamburo (*Helianthus tuberosus*) (Terpiro).

## Priskribo 
Ĉi tiuj plantoj produktas du specojn de radikoj: tiuj kiuj disvastiĝas kaj tiuj kiuj rezerviĝas. La radikoj kiuj disvastiĝas kreskas sub la grundo kaj produktas novajn burĝonojn kiuj iĝos la surteraj partoj de nova planto. Ĉi tiuj radikoj similas al topinamburo. La radikoj kiuj rezerviĝas estas grandaj kaj manĝeblaj kun tuberoj kiuj povas pezi ĝis 1 kg.

La jakon-plantoj povas atingi 1,5 ĝis 2 metrojn, kvankam en kelkaj okazoj ili kreskas eĉ pli. Ĉi tiu daŭrfolia planto produktas malgrandajn florojn, flavajn kaj apenaŭ videblajn fine de la kreskosezono. Male al aliaj radik-legomoj kultivitaj de la inkaoj kiaj la ojuko kaj okao, la jakono ne estas sensiva al la lumperiodoj, kaj ĝi povas doni komercan rikolton en la tropikoj.

Ĝi atingis unuafoje Japanion en la 1970-aj jaroj, kaj de tie ĝi etendiĝis al aliaj landoj de Azio, precipe Sud-Koreio, Ĉinio, Filipinoj, Tajvano kaj en la nuno ĝi vaste disponeblas en ĝiaj bazaroj. Poste, en 1985, ĝi atingis Nov-Zelandon.

La jakono bone kreskas en la sudo de Aŭstralio (inkluzive de Tasmanio), kie la klimato estas milda kaj la kreskosezono estas longa. Ĵuse ĝi eniris en la bazarojn kaj magazenojn de terkultivistoj kaj vendejoj pri naturaj kaj dietaj manĝaĵoj en Usono.

## Proprecoj 
La manĝeblaj radikoj enhavas inulinon, nedigesteblan sukeron, kio signifas ke kvankam ĝi dolĉas, tiu ĉi sukero ne estas asimilita de la homa metabolismo. Pro tio ĉi, la radikoj povas esti manĝataj kaj uzataj kontraŭ la kolesterolo kaj diabeto kaj tre ofte uzataj kiel antaŭbiotiko kaj dolĉigaĵo.

Ĝi havas antaŭbiotikojn kaj oni kredas ke ĝi havas favorigan efekton ĉe la intesta flaŭro. Ĝia radiko posedas vitaminojn B1, B kaj C kaj precipe konsistas el akvo kaj fruktoligosakaridoj.

## Etimologio 
Ĝia nomo venas de la vorto en keĉua lingvo *yakun*, substantiva flesio de la vorto *yaku* kiu rilatas al la akvo, ĉar la jakono estas sufiĉe akvoza, dolĉa kaj saniga.

Kategorio:Tuberoj
Kategorio:Radiklegomoj
Amonia oleato

**Amonia oleato**, **oleato de amonio** aŭ **C18H33O2NH4** estas pasteca solido kun malforta odoro je amoniako, tre akvomiksebla kaj eligas toksajn oksidojn de nitrogeno kiam troe varmigita. Ĝi povas esti irita al okuloj, per haŭtokontakto aŭ kiam ingestita.

## Sintezo 
* Amonia oleato estiĝas pere de reakcio inter la oleata acido kaj amoniako:

## Literaturo 
* Chemical Book
* Cameo Chemicals
* The GoodScentsCompany
* Environmental Protection Agency 
* Scientific Soapmaking: The Chemistry of the Cold Process, Kevin M. Dunn
* Interfacial Phenomena in Drug Delivery and Targeting, G. Buckton
* Hazardous Materials: Emergency Action Data, Charles R. Foden, Jack L. Weddell
* Academic Press Dictionary of Science and Technology, Christopher G. Morris, Academic Press

## Referencoj
Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Amoniaj kombinaĵoj
Kategorio:Oleatoj
Xavér Ferenc Bruna

**Xavér Ferenc BRUNA** [ksavEr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bruna Xavér Ferenc** estis hungara pastro, monaĥo, astronomo, matematikisto, profesoro.

Xavér Ferenc Bruna http://lexikon.katolikus.hu/B/Bruna.html naskiĝis la  1745 en Zagrebo. Li mortis la  1817 en Pest (urbo).

## Biografio 
Xavér Ferenc Bruna aliĝis al la jezuitoj en 1762. Li studis filozofion kaj teologion, fine li doktoriĝis en Buda. En 1773 la ordeno ne rajtis funkcii plu, tial Bruna estis pastro, krome li havis postenon en observatorio de Buda. Li helpis laborojn de Ferenc Weiss kaj Ferenc Taucher. En 1785 li estis membro en Societas Meteorologicae Palatinae en Mannheim. Ekde 1798 li instruis matematikon en Reĝa Universitato de Pest, kie li estis rektoro en la studjaro 1810 http://www.elte.hu/rektorok.

## Elektitaj publikaĵoj 
* astronomiaj kaj meteologiaj esploraj rezultoj aperis ekde 1785 en jarlibroj de Mannheim 

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero B, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero B, poste serĉu la nomon)

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj jezuitaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj astronomoj
Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Česlovas Liubomiras Tručionis

**Česlovas Liubomiras Tručionis** (naskiĝis la  en Panevėžys, mortis la  en Kaunas) estis eldonisto kaj litova esperantisto.

## Vivo 
En 1953 li finis mezlernejon de Panevėžys (nun gimnazio) kaj samjare studentiĝis en loka Hidrodrenada teknika lernejo. Li fariĝis profesia drenisto, dum kelkaj jaroj ĝis emeritiĝo li laboris en gravaj postenoj de regiona administracio de Panevėžys. Pri Esperanto Č. Tručionis ekinteresi ĝis en 1959 kaj aktive agi en la movado komencis en 1988. En 1989 laŭ lia iniciato en Panevėžys estis fondita nova Esperanto-klubo "Revo". En 1993 li estis elektita prezidanto de la klubo. Post kelkjara paŭzo, kiam la klubon gvidis aliaj, en 2003, li denove fariĝis prezidanto de "Revo". Dum 1990-1995 li en Vilnius partoprenis kurson de tradukado kaj de tiu tempo esperantigis kelkajn verkojn de litovaj verkistoj al Esperanto. Laŭ iniciato de Č. Tručionis en Panevėžys estis fondita eldonejo de E-literaturo. Tie aperis ankaŭ lia antaŭlasta traduklaboro “Ombro de meditoj: aforismoj kaj miniaturoj” (la aŭtoro Leonas Bušma). La lasta estis la novelo de J. Kundrotas “Vekiĝu” (pri tragikaj litovaj libroportistoj en epoko de cara jugo). Antaŭ lia enhospitaligo ĝian tekston por publikigo ricevis "Litova Stelo”. Cetere, Č. Tručionis kontrolis la lingvon
de samurbaj esperantistoj kaj redaktis multajn eldonaĝojn de tiu kluba eldonejo. Dum 1999 - 2000 li eldonadis informbultenon "Lumturo",
destinitan por esperantistoj de sia regiono.

Kategorio:Litovaj esperantistoj
Vanda Šimaitienė

**Vanda Šimaitienė ** (naskiĝis la  en Lygumai, distrikto Pakruojis) estas litova esperantistino, apartenas al Esperanto klubo "Ruto".

Dum 1958 – 1962 ŝi studis en Pedagogia instituto de Šiauliai (nuntempe Universitato de Šiauliai) kaj tie akiris profesion de pedagogo. Post la studado ŝi pli ol 40 jarojn instruis en diversaj lernejoj de la urbo Šiauliai kaj ankaŭ en aliaj urboj. Printempe de 1995 Vanda finis E- kurson (gvidis Petras Stasiūnas) kaj aktive eniris en la klubagadon. Ŝi prenis memvole multajn organizajn klopodojn de la klubo sur siajn ŝultrojn. Precipe profesian inventemon ŝi demonstris, organizante tradiciajn printempajn postpaskajn kunestadojn „Rideto“.

Vanda partoprenis en BET-oj (1996, 2005), laboris kiel helpantino en UK-90 en Vilnius. Ŝi estis ĉiam elektata en la kluban revizian komisionon. La filino Daiva, instruistino de la angla, tre favore traktas okupiĝon de sia patrino pri Esperanto. Vanda ŝatas memstare aǔ kun samklubanoj ekskursi kaj turiste vizitadi diversajn landojn ankaŭ niajn respublikajn regionojn. Ŝi mem estas sperta ekskursgvidantino.

Kategorio:Litovaj esperantistoj
Imre Kelemen

**Imre Kelemen,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kelemen Imre** estis hungara juristo, pastro, monaĥo, profesoro. Lia nobela antaŭnomo estis *szentkatolnai* ekde 1791.

Imre Kelemen http://opac.pim.hu/index.jsp?from_page=result&page=details&dbname=database_osszes&bib1id=20003&bib1field=0&term=60438&too_many_records=false&rc=20&pos=6&offset=1&stepsize=10&oldOffset=100000 naskiĝis la  1745 en Zalatárnok. Li mortis la  1819 en Pest (urbo).

## Biografio 
Imre Kelemen frekventis gimnazion, poste li studis filozofion. En 1766 li aliĝis al la jezuitoj. Ekde 1771 li instruis en diversaj urboj. En 1773 li pastriĝis, ĉar la ordeno ne plu rajtis funkcii. Li lernis juron en Reĝa Universitato de Nagyszombat, li doktoriĝis en 1775. Ĝuste post la fondiĝo de jura akademio en Győr en 1776 li instruis tie. Post jaroj li instruis en Pécs, Székesfehérvár, Gyöngyös. Inter 1793 kaj 1817 li instruis en la menciita universitato, kiu jam funkciis en Pest. Li instruis ne laŭ libroj, sed laŭ propraj latinaj notoj, kiuj estis tradukitaj al hungara kaj germana lingvoj. Li estis dekano en la studjaroj 1796, 1797, 1807, rektoro en 1798 kaj 1808 http://www.elte.hu/rektorok.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Propositiones ex universo iure ungarico, quas in reg, scient. Universitate pestiensi...* (1808)
* *Propositiones ex universo iure ungarico, quas in reg, scient. Universitate pestiensi...* (1812)
* *Institutiones iuris hungarici privati* (1814) - ĉefverko http://books.google.sk/books?id=p-ZJAAAAcAAJ&hl=hu&source=gbs_similarbooks

## Memorigiloj 
* en lernejo de Zalatárnok prenis la nomon Kelemen Imre

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero K, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero , poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio
* (la koncerna teksto estas legebla en la 4-a punkto

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj jezuitaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Viktoras Baniulaitis

**Viktoras Baniulaitis** (naskiĝis la  en Makejevka (Ukrainio), mortis la  en Klaipėda) estis aktiva litova esperantisto, longjara reprezentanto de SAT en Litovio, inĝeniero-antaŭkalkulisto, disvastiganto de esperantaĵoj.

## Vivo 
Viktoras Baniulaitis naskiĝis la  en Makejevka, Ukrainio, sed 5-jara jam loĝis en Litovio. Pri Esperanto li ekinteresiĝis jam antaŭ la dua mondmilito, sed la lingvon eklernis en 1966, en Klaipėda kaj tuj aliĝis al tiutempa Esperanto-rondeto. En 1968 kune kun aliaj aktivuloj li kunfondis modelan E-klubon en Klaipėda. Dum multaj jaroj li estis sekretario de la klubo, dum kelkaj - prezidanto. V. Baniulaitis estis kunorganizanto de someraj E-tendaretoj en Giruliai apud Klaipėda. Li ne nur partoprenadis BET-ojn (Baltiajn Esperanto-Tendarojn), sed estis ĉeforganizanto de kelkaj el ili (en Kretinga kaj Viekšniai). Li ankaŭ gvidis E-kursojn – kiujn dum 1970-1973 finis pli ol 150 personoj. Li ĉiam havis multajn eksterlandajn kontaktojn, peris E-periodaĵojn. V. Baniulaitis estis arda kolektanto de esperantaĝoj kaj havis valoran kolekton de
insignoj. Lastjare pro malboniĝinta sanstato li jam ne povis partopreni E-agadon. Pri li zorgis lia duonfilo, iam tre aktiva esperantisto Algis Vizgirdas.
Litovaj esperantistoj memoros s-non Viktoras kiel simplan kaj mildan homon, forte konvinkitan esperantiston.

## Fonto 
* Povilas Jegorovas, *Litova Stelo*, 2010, XX jaro, julio-aŭgusto,  n-ro 4 (194),  pĝ 25.
* Povilas Stašys, *Litova Stelo*, 1997,  julio-aŭgusto, n-ro 4, pĝ. 22.

Baniulaitis, Viktoras
Kategorio:Litovaj pedagogoj
Javel - André Citroën (pariza metrostacio)

**Javel - André Citroën** [ʒavɛl ɑ̃dʁe sitʁoɛn] estas stacio de la Metroo de Parizo sur linio 10, en la 15-a arondismento de Parizo.

## Stacio 
La stacio estis malfermita en 1913. Ĝi omaĝas al André Citroën kaj ankaŭ al kvartalo de Javel kiu formiĝis en la 15-a jarcento per haveneto kaj ŝirmejo por ŝipoj, konata en 1485 sub la nomo Javetz. En 1777 konstruiĝis fabriko de ĥemiaĵoj. El tiu fabriko eliris natria hipoklorito, kiun oni nomis "Akvo de Javel" (Hipoklorita akvo).

## Interkonektoj 
*   *Javel* (perpiede sur la strato)
*  RATP 62 88

## Proksime 
* Parko André Citroën
* Ponto Mirabeau
* "Havenoj de Parizo" (haveno de Javel)

## Vidu ankaŭ 
* Listo de metrostacioj de Parizo
* Linio 10 de la metroo de Parizo

Kategorio:Linio 10 de la metroo de Parizo
Kategorio:Stacioj de la metroo de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 15-a arondismento de Parizo
Antanas Grincevičius

**Antanas Grincevičius**, ĝis oktobro 1995 familinomo estis Krencevičius, (naskiĝis la  en vilaĝo Lendrikės, distrikto de Raseiniai, Litovio) estas matematikisto.

## Vivo 
En 1968 li finis mezlernejon de Pakražantis (distrikto Kelmė) kaj en 1973 – studojn de aplikata matematiko en Vilna Universitato. Li kiel programisto laboris en Informa Centro de Ministerio pri Konstruado (1973-1982), en Sciencesplora Instituto pri Elektroveldaj Instalaĵoj (1982-1992), en Sciencesplora Instituto de Komputiloj (1992-1993), en Litova Nacia Opera kaj Baleta Teatro (1993-1998), en Instituto de Matematiko kaj Informadiko (1999-2013).

## En Esperanta movado 
Kun Esperanto A. Grincevičius unuafoje renkontiĝis ankoraŭ dum studentaj jaroj, en la kurso gvidita de studentino de pli alta kurso Regina Mašalaitė (nun Grzębowska, kunlaborantino de La Internacia Centro Pri Kulturo kaj Turismo en Bydgoszcz). Tamen jam post unu jaro Esperanto estis forgesita, la verda steleto perdita, tamen la ĝermo ne pereis.
Post longaj jaroj (en 1987) li tralegis la libreton *Kalba ir žmonės* (Lingvo kaj homoj) de Laurynas Skūpas kaj ekraviĝis pri la lingvo. Denove finis E-kurson por komencantoj ĉe Vincas Grigaitis.
Dum 1991–1994 li kompostis la revuon *Litova Stelo*, estis ĝia redakcia konsiliano (1996–2005). Ekde la n-ro 4, (1994), prizorgis la rubrikojn *Atentindaj eventoj en Litovio* kaj *Mozaiko de Litovia vivo*.
En *Litova Stelo* estis publikigitaj liaj tradukaĵoj: du eseoj de Doloresa Kazragytė, eseo *Tombo de patro* de Jurgis Kunčinas kaj rakonto *Ŝtelisto* de Jurgis Savickas.
Li verkas artikolojn por esperantlingva Vikipedio.
Li la 10-an de oktobro 2008 lanĉis esperantlingvan blogon Barelo.
En la revuo *Monato* dum 1993–2004 estas publikitaj ĉirkaǔ 44 artikoloj, en la franca revuo *La Gazeto* - lia recenzo pri la libro *La sekreta miraklo* de Jorge Luis Borges.

## Fontoj 
* Antanas Mekys, Esperanto en Litovio, parto kvara (1999), p. 45-46.
* Adomas Mečislovas Grikpėdis, *Eterne progresanta*, Litova Stelo, n-ro 4 (194), 2010, p. 27-28.

Kategorio:Litovaj esperantistoj
Kategorio:Litovaj verkistoj
Hoche (pariza metrostacio)

**Hoche** [ɔʃ] estas stacio de la Metroo de Parizo sur linio 5, en komunumo Pantin.

## Stacio 
La stacio estis malfermita la  okaze de la plilongigo de la linio ĝis la stacio .

Situanta sub Avenuo Jean Lolive en la loko kie ĝi krucas Straton Hoche, la stacio ŝuldas sian nomon al tiu strato. Tiu ĉi omaĝas al generalo Lazare Hoche (1768-1797) kiu, 25-jaraĝa, komandis la armeon de Mozelo danke al kiu li forpuŝis Aŭstrojn en Wœrth, liberigis Landau kaj Alzacon.

## Interkonektoj 
*  RATP 151 170 330
*  N13 N41 N45

## Vidu ankaŭ 
* Listo de metrostacioj de Parizo
* linio 5 de la metroo de Parizo

Kategorio:Linio 5 de la metroo de Parizo
Kategorio:Stacioj de la metroo de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en Pantin
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1942
Kategorio:1942 en Francio
Edvardas Piščikas

**Edvardas Piščikas** (naskiĝis la  en urbeto Užventis, komunumo Kelmė, okcidenta Litovio) estas gvidanto de la internacie populara muzika grupo “Asorti”.

Lernis li en urbo Šiauliai, tie koncertis kaj eĉ elprovis pentroarton (en 1979). Muzikanto li estis ĉiam – jam 14-jara li ludis en profesia bando kaj gajnis monon. Dum la jaroj 1979-1981 Edvardo militservis en Kazaĥio. En 1981 E. Piščikas venis al urbeto Visaginas, tiam Sniečkus, konstruita por laborantoj ligitaj kun Ignalina atoma centralo (kies unua reaktoro ekfunkciis fine de 1983). Ĝis la jaro 1983 li laboris kiel pentristo (!) de tiama Sniečkus, poste ĝis 1993 kiel arbaristo kaj samtempe kiel soninĝeniero, estro de muzika studio Asorti en la urba Junulara domo de verkado (ankaŭ nun).

La muzika trupo ASORTI kreiĝis en 1982, komence kiel muzikanta duopo: estis Edvardo kaj veninta el la latva Daugavpils Jelena. Ilia amiko, kiu kunludis, proponis la muzikan ensembleton titoligi “ASORTI” (ja estis plenumata buntstila muziko – france assorti signifas taŭge komponita). Baldaŭ Edvardas kaj Jelena (amikforme – Lena) geedziĝis kaj fine de 1984 enmondigis talentan fileton Edgaras, kiu nun estas la
tria, brila ano de la familia trupo ASORTI.

Henrik Peniuta, la gvidanto de ĵus fondiĝinta (en 1989) urba E-klubo “Espero” konvinkis ilin eklerni por tio la internacian lingvon Esperanto kaj partopreni belartan konkurson “Muzo” en Vilno. Estis la jaro 1992, kiam la triopo “Asorti” koncertis antaŭ vasta E-publiko kaj estis tuj rimarkita. Pasis nur ankoraŭ kelkaj jaroj kaj ĝi ekgastrolis ankaŭ eksterlande.

Multaj landoj, inter ili, Finnlando kaj Germanio, Pollando, Svedio, Belgio, Nederlando, Italio, Japanio estas en la listo de gastigantoj. Memkomprene, en la programo de Asorti ĉiam eniras ankaŭ Eeroj.
Ekde kiam en 1991 en Visaginas komenciĝis tradicia internacia muzika festivalo “Visagino Country”, “Asorti”
kiel unu el gastigantoj ofte plenumas eksterkonkursan programon. Edvardas Piščikas, kiel esperantisto, sen kia ajn dubo, restas centra figuro en Visaginas. Ekde 1993 li estas senŝanĝa gvidanto de la urba klubo “Espero”. Li senĉese kaj aktive laboras sur E-kampo.

Kategorio:Litovaj esperantistoj
Nijolė Petraitytė

**Nijolė Petraitytė** (naskiĝis la  en Šiauliai, Litovio) estas litova esperantistino kaj bibliotekistino.

En 1979 jaro finis Pedagogion instituton de Šiauliai kaj akiris specialecon de litova lingvo kaj literaturo, en 1993 jaro finis studojn en Vilna universitato kaj iĝis diplomita bibliotekistino. Nijolė Petraitytė esperantiĝis en 1976 en Esperanto kurso, kiun gvidis Č. Žegulis, dum 1981-1986 estis prezidantino de Esperanto klubo "Ruto" en Šiauliai. Denove duefoje de 2020.

## Referencoj 
Artikolo litove: Nijolė Petraitytė *Lingvon kiel ĝardenon oni nepovas lasi kreski sen prizorge*

Kategorio:Litovaj esperantistoj
Kastelo de Bánhorváti

La **Kastelo de Bánhorváti** (konata ankaŭ pri la iama posedanto Kastelo de *Platthy* [plati] estas baroka historia monumento (interne hotelo) en Hungario, en proksimeco de Bükk, en vilaĝo Bánhorváti.
eta|maldekstre|Enirejo de la kastelo en Bánhorváti

## Historio 
En tiu loko estis jam nobela domo konstruita en la 16-a jarcento. Familio konstruis la kastelon nun videblan en 1752. En la fruaj tempoj ankaŭ impona parko estis kreita, ĝi nun estas protektata. Posedantoj de la kastelo ofte ŝanĝiĝis, tamen la origina nomo ne ŝanĝiĝis. En la 19-a jarcento tiu loko estis literatura centro, kie babiladis ekzemple Mór Jókai, Mihály Tompa, János Arany, Ferenc Kazinczy, Lajos Kazinczy, Gábor Kazinczy (politikisto). Dum la socialismo la kastelo konstante estis feriejo de laboristoj, komence la konstruaĵo apartenis al trusto pri minado, poste al la arbaristoj, ekde 1975 al municipo de Mezőtúr. Depost la socialismo la domego estas privata posedaĵo kaj la kastelo funkcias kiel hotelo.

## Konstruaĵo 
eta|Fasado de Kastelo de Bánhorváti
La unuetaĝa kastelo situas en la parko. Ĝi formas proksimume kvadraton, sed en la anguloj kvadrataj turoj altiĝas, kiuj disfrakas la geometrion. En mezo de la fasado funkcias la enirejo, pli supre granda nobela blazono estas videbla, la plej supre timpano kun blazono situas. Malantaŭ la timpano mansardo troviĝas. Interne la meza ĉefmuro estas preskaŭ 2 metrojn larĝa, ĉar interne troviĝas kaŝita ŝtuparejo. Dum la historio estis alkonstruitaj flankaj teretaĝaj loĝejoj kun koridoro.

En la ekstera muro oni metis memortabulon en 1994 pri Gábor Kazinczy, kiu vivis tie longe. En la parko troviĝas akacio pli ol centaĝa kaj kaŝtano ligita al Mór Jókai.

## Fontoj 
* [hungare kun video(https://eo.wikipedia.org/wiki/video)]
* http://www.kastelyok-utazas.hu/Lap.php?cId=94  
* hungare kun multe da fotoj

Kategorio:Bánhorváti
Banhorváti
Kategorio:Hoteloj en Hungario
Antonina Makarova

**Antonina Makarova**, ekde edziniĝo **Ginzburg** (; naskiĝis en 1920 aŭ 1921 en vilaĝo Malaja Volkovka en Smolenska gubernio — ekzekutita la 11-an de aŭgusto 1979) estis soveta kuracistino kaj pafistino de maŝinpafilo, volontulino de la Rusa Liberiga Popol-Armeo, kaj poste de Sturma Brigado de SS "RONA", fifamiĝinta pro amasa ekzekuto de malamikoj.

Ŝi finis mezlernejon en Moskvo. Post germana invado en Sovetunion la 22-an de junio 1941 ŝi estis mobilizita al la Ruĝa Armeo kiel flegistino. Ŝi finis kurson pri maŝinpafiloj. Dum bataloj en Belorusa SSR oktobre ŝi estis kaptita de germanoj. En militkaptitejo ŝi komencis kunlaboron kun nazioj. Fine de 1941 ŝi estis veturigita al Brjanska provinco, kie ŝi aliĝis al popola milico, formigita de Konstantin Voskobojnik kaj Bronisław Kaminski. Ŝi priservis pezan mitralon *Maxim*, pro kio ŝi ricevis moknomon "Tonjka-Pulemjotĉica" (Tonjka-mitralestino). 

Ŝi plenumis mortpunojn kontraŭ komunistoj kaj kaptitaj sovetaj partizanoj kaj ruĝarmeanoj. Laŭ postmilitaj sovetaj donitaĵoj ŝi murdis propramane ĉirkau 1500 personojn. Post alveno de la Ruĝa Armeo ŝi estis evakuita por kuraci sin en Brjansk, kaj fine de 1943 al Lepel (Vicebska regiono). Post transformiĝo de RONA al Sturma Brigado fine de julio 1944 ŝi aliĝis al ĝi, sed baldaŭ estis arestita de germanoj kaj sendita al koncentrejo. Fine de la Dua mondmilito kune kun aliaj enprizonigitoj ŝi estis sendita al Ĉeĥoslovakio, kie ŝin liberigis sovetaj soldatoj. 

Post la fino de la milito ŝi sukcesis kaŝi sian veran identecon akirinte dokumentojn kun la nomo Parfjonova, atestantajn ŝian partoprenon en la milito kiel kuracistino de la 422-a Medicin-Sanitara Bataliono. Oni ŝin eĉ distingis per kelkaj ordenoj. Ŝi loĝis en Lepel en Belorusa SSR. En 1977 ŝia frato, provante akiri permeson forveturi eksterlanden, malkaŝis verajn donitaĵojn de la fratino. Antonina Makarova estis tuj arestita. Ŝi ne konfirmis sian partoprenon en amasa pafmortigado. La 20-an de novembro 1978 ŝi estis kondamnita al mortpuno.

## Bibliografio
* K. A. Zalesski. Кто был кто во второй мировой войне. Союзники Германии, Moskvo 2003.

## Eksteraj ligiloj
*Biografio de Antonina M. Makarova (ruse)
*Kat_w_spodnicy.html A. Poczobut, Kat w spódnicy, GW Ekzekutisto en jupo, Gazeta Wyborcza

Kategorio:Sovetiaj kunlaborantoj kun nazioj 
Kategorio:Sovetiaj militkaptitoj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Militkrimuloj 
Kategorio:Ekzekutistoj
Mihály János Sax

**Mihály János SAX** [mihAj jAnos saks], laŭ hungarlingve kutima nomordo (kaj pli komplete) **Sax Mihály János Nepomuk** estis hungara juristo, profesoro.

Mihály János Sax http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/index.htm naskiĝis la  1750 en Hungara reĝlando en Lőcse (nuntempa Levoča en Slovakio). Li mortis la  1824 en Pest (urbo).
 
## Biografio 
Mihály János Sax doktoriĝis el filozofio kaj juro. Post siaj studoj li instruis en akademioj de Pécs kaj Győr. Ekde 1806 li instruis en Reĝa Universitato de Pest. En la studjaro 1812 li estis rektoro http://www.elte.hu/rektorok. En 1814 li nobeliĝis kaj ricevis la titolon reĝa konsilisto. En 1819 li pensiuliĝis. Li havis edzinon, kiu naskis 4 gefilojn.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Positiones ex jure universo, quas in universitate Pestiensi publicae eruditorum disquisitioni subjicit* (1784)
* *Positiones ex scientiis politicis quas in regia universitate scient. Pestiensi publice propugnandas suscepit Emer.* (1808)
* *Summaria institutionum politicarum adumbratio* (1808)
* *Elementa juris cambialis proposita in sc. univ. Pestiensi* (1813) - manuskripto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero S, poste serĉu la nomon)

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Aloyzas Vala

**Aloyzas Vala** (naskiĝis la  en Kėdainiai, mortis la  en Vilnius, Litovio) estis tre aktiva esperantisto, fizikisto, inĝeniero, tradukisto.

## Vivo 
Aloyzas Vala naskiĝis en familio de arbaristo la 1-an de septembro 1943 ĉe urbo Kėdainiai. Post kiam la familio translokiĝis al Vilno, li ĉi tie eminente finis mezlernejon kaj en 1961 studentiĝis en Vilna universitato. En 1967 li finis ties fizikan fakultaton kaj tuj eklaboris en Sektoro de teoria fiziko de Sciencakademia Fizika instituto. Pli poste li laboris kiel teknologia inĝeniero en uzino de televidaĵoj. Dum la lastaj jaroj A. Vala okupiĝis pri tradukado el raraj lingvoj (finna, hungara k. a.). Dum tuta sia vivo A. Vala manifestiĝis kiel vera patrioto de sia patrujo Litovio. Esperanton A. Vala eklernis en 1962 kaj tuj aliĝis al Vilna junulara E-klubo
“Juneco” (funkcianta ankaŭ nun). Dum kelkaj jaroj li estis estrarano de “Juneco” kaj dum 1964-1965 prezidanto de “Juneco”. A. Vala partoprenis en diversaj turistaj agadoj de la klubo, partoprenis en kelkaj BET-oj, en 1967 estis unu el organizintoj de SEJT-9 (Sovetunia Esperantista Junulara Tendaro). En 1968 okazis lia E-nupto - li edziĝis al aktiva esperantistino Marija Vilaniškytė (nun Valienė, inĝenierino-tradukistino) kaj kune ekhavis geknaban paron, filinon Juratė (nun kemiistino) kaj Adolfas (fizikisto). Surfote A. Vala aperis kun sia nepo .....

La 30-an de marto 2010 en funebrejo de Matulaitis-preĝejo okazis sepultado de la forpasinta Aloyzas Vala. Samtage li estis forakompanita al Vilna Karveliškes tombejo.

Kategorio:Litovaj esperantistoj
Reciproka masturbado

[eta|dekstra|200ra|Reciproka masturbado en ilustraĵo de [Martin Van Maele|Martin van Maële en *La Grande Danse macabre des vifs* (1905).]]
La **reciproka masturbado** estas sekspraktiko per kiu du aŭ pli da personoj stimuliĝas sen la neceso je amorado (vagina, anusa aŭ buŝa). Ĝenerale, estas uzataj la manoj sed ankaŭ eblas uzi vibrilojn kaj aliajn sekshelpilojn.

La reciproka masturbado inter aliseksamaj kaj samseksamaj uloj povas esti ofta, kiam malfacilas inter ili atingi la orgasmon, aŭ kiel komplemento al la seksrilatoj kun amorado. Ĝin ankaŭ uzas adoleskuloj kiuj komencas esplori la seksecon aŭ pro manko de privata ejo kien iri. En kelkaj kazoj, la reciproka masturbado estas praktikata se unu el la amorantoj havas ian malsanon aŭ estas jam en la lastaj etapoj de la gravedeco.

La reciproka masturbado estas unu el la praktikoj konataj kiel sekura seksumado, ĉar ne ekzistas riskoj nek fekundigi nek fekundiĝi nek infektigi nek infektiĝi je veneraj malsanoj kiam ne estas kontakto kun la korpaj fluaĵoj (sango, spermo aŭ vagina lubrikaĵo) de la aliulo.

## Vidu ankaŭ 
* Dildo
* Seksfrotado
* Erotikaj helpiloj
* Masturbado
* Sekura seksumado
* Vibrilo

Kategorio:Homa seksumado
Wawrzyszew (metrostacio)

**Wawrzyszew** estas metrostacio de la unua linio de metroo de Varsovio. Ĝi estas lokita sub la strato Kasprowicza apud stratoj Wolumen kaj Lindego.

Sekva stacio, , estas en distanco de  de ĝi.

## Referencoj 
Kategorio:Stacioj de la metroo de Varsovio
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 2008
Kategorio:2008 en Pollando
Sarona

eta|250ra|dekstra|
**Sarona** estis germana templana kolonio en Tel Aviv, Israelo. Ĝi nun estas kvartalo de la urbo. Ĝi estis unu el la plej fruaj modernaj vilaĝoj establitaj en Palestino. Sarona estis konstruita en 1871. Ĝi situis nordoriente de Jafo. Nun, la tereno de la malnova kolonio estas en la centro de Tel-Avivo. Multaj homoj en la komunumoj de Templanoj iĝis naziaj simpatiantoj antaŭ kaj post Dua Mondmilito. En 1948 aŭtoritatoj de la Brita Regado de Palestino forpelis ilin.

Hodiaŭ, la loko estis renovigita kiel "butikumada vilaĝo, restadeja kaj distra."

## Eksteraj ligiloj 
* The new lifestyle hub at the heart of Tel Aviv
* The end of the Sarona saga

Kategorio:Tel-Avivo
Sekskaresado

eta|607x607ra|Reza Abassi - du amantoj
La **sekskaresado** (en kelkaj vortaroj aperas kiel **fingrumado**, ***fikaresado***, ktp.) priskribas rilatojn kiuj precipe konsistas el intimaj karesoj, sen ajna penetrado, ĉu travagina ĉu traanusa. En pluraj naciaj lingvoj ofte estas uzata la anglalingva vorto *petting* (aktuale pli konata sub la nomo *"getting off"* kiel esprimo de afekto aŭ seksallogo) sed ne plu uzita en la angla ekde la seksa revolucio de la 1970-aj jaroj, kiu rilatas al la verbo *to pet*, kiu havas pli ampleksan signifon ol la seksa kaj aludas la karesojn, kisojn, ktp. eĉ ankaŭ al la dorlotbestoj (*pet* ankaŭ signifas 'dorlotbesto'), la karesetojn kiujn la beboj donas al la patrinoj, ktp.

## Gradoj 
Ekzistas tri gradoj de sekskaresadoj:
* Grado I: Preni la manojn, kisi, brakumi aŭ karesi unu la alian.
* Grado II: Seksaj karesoj kun vestoj, kiuj povas imiti la amoradon.
* Grado III: Seksaj karesoj senvestaj. Ili inkluzivas meti la manojn sub la vestojn kaj esti tute nudaj kaj praktiki buŝan seksumadon, reciprokan masturbadon, seksfrotadon aŭ tribadismon

## Riskoj 
La plejmulto el la praktikoj de la sekskaresado havas nenian aŭ malaltan riskon por transdonado de venereaj malsanoj, kaj en aliseksamaj kaj en samseksamaj praktikoj, se la vaginaj aŭ fluaĵoj aŭ la spermo ne havas kontakton kun la mukozoj (buŝa kaj seksorganaj) de la alia persono.

## Vidu ankaŭ 
Brakumo

Tantra masaĝo

## Referencoj 

Kategorio:Homa seksumado
Amonia palmitato

**Amonia palmitato**, **palmitato de amonio** aŭ **H3C(CH2)14COONH4** estas amonia salo el palmitata acido. Ĝi estas solvebla en akvo kaj varme solvebla en etanolo, acetono, metanolo kaj benzeno. Ĝi uzatas kiel akvorezistaj teksaĵoj kaj viskoziganto por lubrikantoj.

## Sintezo 
* Amonia palmitato rezultas el reakcio inter la palmitata acido kaj amonia karbonato:

## Literaturo 
* TheGoodScentsCompany
* Sigma Aldrich
* Chemical Book
* Handbook of Inorganic Compounds, Second Edition, Dale L. Perry
* Light Transducing Membranes: Structure, Function, and Evolution, David Deamer

## Referencoj 
Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Amoniaj kombinaĵoj
Ordinara herakleo

eta|floraro de ordinara herakleo
**Ordinara herakleo**, *Heracleum sphondylium* L., estas dujara herbo el la familio Apiacoj. Ĝi altas ĝis 2 m, kun tigo larĝa ĝis 2&nbsp;cm ĉe la bazo. La dunivelaj umbeloj enhavas 15-45 bazajn pedunklojn; la floroj estas blankaj.

Tiu planto vivas sur riĉa grundo en iom ombraj kaj malsekaj lokoj (en aŭ rande de arbaroj, en altherbejoj, laŭlonge de padoj), en granda parto de Eŭropo kaj Azio. Pluraj subspeciaj taksonoj estas priskribitaj.
Kiel aliaj specioj de tiu genro, la ordinara herakleo povas kaŭzi fenomenojn de fotosensemiga toksado, sed ĉe malmultaj homoj. Tradicie oni uzas tiun planton interalie kiel hipotensiigilon kaj diurezigilon.

Kategorio:Apiacoj
Saracenio

La **saracenioj** (genro *Sarracenia*) estas plantoj originantaj el sudorienta Usono kaj el Kanado, de la familio de la Saraceniacoj. Ili estas « karnovoruloj kun pasivaj kaptiloj » (sen mekanika movo). Tiuj kaptiloj estas modifitaj folioj urnoformaj kaj ŝirmitaj per kufo, escepte de *Sarracenia psittacina* kiu perdis ĝin per kunfandiĝo de ĝiaj randoj. La nomo de la planto referencas al Michel Sarrazin, kirurgo, kuracisto kaj naturalisto en Nov-Francio.

## Botanikaj specioj 
* *Sarracenia alata*
* *Sarracenia flava*
* *Sarracenia leucophylla*
* *Sarracenia minor*
* *Sarracenia oreophila*
* *Sarracenia psittacina*
* *Sarracenia purpurea* — purpura saracenio
* *Sarracenia rubra*
* *Sarracenia venosa*

## Vivteritorioj 

File:Sarracenia alata range.png|*Sarracenia alata*
File:Sarracenia flava range.png|*Sarracenia flava*
File:Sarracenia leucophylla range.png|*Sarracenia leucophylla*
File:Sarracenia minor range.png|*Sarracenia minor*
File:Sarracenia oreophila range.png|*Sarracenia oreophila*
File:Sarracenia psittacina range.png|*Sarracenia psittacina*
File:Sarracenia purpurea range.png|*Sarracenia purpurea*
File:Sarracenia rubra range.png|*Sarracenia rubra*

[eta|dekstra|*[Sarracenia flava*]]
[eta|dekstra|*[Sarracenia purpurea*]]

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Kompleta artikolo pri hibridigo de saracenioj 
*  Bildogalerio  de saracenioj, ordigitaj laŭ specioj kun ties hibridaĵoj.
*  Hibridaj saracenioj 

Kategorio:Flaŭro
Kategorio:Saraceniacoj
Kategorio:Karnomanĝaj plantoj
Elizabeth Warren

**Elizabeth Ann Warren** (naskita **Elizabeth Ann Herring** la ) estas usona profesoro pri juro kaj politikisto, nun servanta kiel demokrata senatano de Masaĉuseco. Antaŭe ŝi estis profesoro en la jura altlernejo de universitato Harvard, specialisto pri la leĝoj pri bankroto. Ŝi estas eminenta jura klerulo, multege citate pri komerca juro. Ŝi estas aktiva defendanto de la protektado de konsumantoj, kaj ŝia klerumado instigis la kreiĝon de la usona Buroo pri Financa Protektado de Konsumantoj. Ŝi verkis plurajn librojn (kaj akademiajn kaj popularajn) kaj ofte intervjuiĝas pri landaj kaj individuaj ekonomiaj temoj.

Post la financa krizo de 2008, Warren prezidis la instancon kreitan por kontroli la programon ("TARP") laŭ kiu la usona registaro aĉetis posedaĵojn de krize ĝenitaj bankoj. Poste ŝi servis kiel helpisto al prezidento Barack Obama, kiel speciala konsilisto al la usona ministro pri la kaso.

En 2011 Warren venkis respublikanan senatanon *Scott Brown* kaj elektiĝis kiel la unua ina senatano el Masaĉuseco.

Ŝi estas rigardata kiel unu el la gvidaj figuroj en la usona Demokrata Partio kaj elstara progresivulo. Oni ofte menciis ŝin kiel eventualan kandidaton por la usona prezidenteco, aparte en 2016 sed ŝi ripete publike insistis, ke ŝi tute ne intencas kandidatiĝi. En somero 2020 la tiutempa demokrata kandidato por la prezidanteco de Usono, Joe Biden, konsideris proponi ŝin anstataŭ Kamala Harris kiel proponatan vicprezidanton de Usono, sed fine li tamen decidis favore al Kamala Harris en aŭgusto 2020 kaj ambaŭ efektive venkis la prezidantan baloton kaj ekoficis la 20-an de januaro 2021.

## Notoj 
Kategorio:Senatanoj de Usono
Kategorio:Usonaj juristoj
Kategorio:Membroj de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj
Amonia perfluorokaprilato

**Amonia perfluoro-kaprilato**, **perfluoro-kaprilato de amonio** aŭ **C8F15O2NH4** estas fluora organika kombinaĵo el amoniako kaj "oktanata acido", ankaŭ konata kiel "kaprilata acido". Ĝi apartiĝas el akvo kiel kristalo pere de etero.

Ĝi uzatas en produktado de fluoroelastomeroj kaj fluoropolimeroj tiel kiel polikvarfluoroetileno. Ĝi same uzatas kiel akvoforiganto, surfaktanto en ŝaŭmoj por brulforigo kaj kiel peranto en la sintezo de fluoroakrilataj esteroj.

## Literaturo 
* Gardner's Commercially Important Chemicals: Synonyms, Trade Names, and ..., G. W. A. Milne
* NCBI Resources
* Toxic Substances Control Act (TSCA) Chemical Substance Inventory: User guide ...
* Hazardous Chemicals Desk Reference, Richard J. Lewis, Sr.
* Proctor and Hughes' Chemical Hazards of the Workplace, Nick H. Proctor, James P. Hughes, Gloria J. Hathaway
* Sigma Aldrich

## Referencoj 
Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Amoniaj kombinaĵoj
Seksfrotado

eta|Seksfrotado
**Seksfrotado** estas sekspraktiko senpenetra inter viroj, en kiu ambaŭ rolantoj frotas siajn erektajn penisojn unu kontraŭ alia kaj sin masturbas reciproke, ĝenerale en tiu momento ili karesas sin kaj kisas vide al vide kvankam kelkfoje estas uzataj aliaj pozicioj. Tiu ĉi sekspraktiko egalas al la tribadismo en la lesbaj seksrilatoj.

La seksfrotado estas plaĉiga ĉar ĝi samtempe stimulas la penison de ambaŭ partoprenantoj, speciale la frenulo (kelkaj praktikantoj de la frotado ĝin nomas "ideala punkto" ĉar ĝi estas la plej sentema parto de la glano). Gravas mencii ke la frotado estas inter la praktikoj konataj kiel sekura seksumado, sed nur se ĝi evitas la kontakton inter la spermo de la aliulo. Alia avantaĝo de la frotado estas ke ĝi realigeblas tute vestitaj.

Oni devas distingi ĝin de la frotismo, kio estas parafilio per kiu ulo frotas sin sekscele kun aliaj personoj sen interkonsento por tio.

## Vidu ankaŭ 
* Reciproka masturbado
* Sekura seksumado

Kategorio:Homa seksumado
Kategorio:Seksaj praktikoj
Amonia fera (III) okzalato

**Fera (III) amonia okzalato**, **(III) amonia okzalato de fero** aŭ **(NH4)3Fe[(C2O4)]3** estas kemia kombinaĵo, amonia kaj fera saloj el okzalata acido. Ĝi uzatas ĉefe en fotografio kaj manufakturado de papero por blupresado. Ĝi estas verda substanco kiu povas malkomponiĝi sub lumekspozicio, neakordigebla kun fortaj acidoj, fortaj oksidigagentoj kaj tre higroskopa. La forteco de la koloro dependas de la fera enhavo.

## Sintezo 
Amonia ferika okzalato estiĝas pere de reakcio inter la fera (III) klorido kaj amonia okzalato:

**\mathsf{FeCl_3 + 3(NH_4){}_2C_2O_4 \ \xrightarrow{}\ (NH_4)_3[Fe(C_2O_4){}_3] + 3NH_4Cl }**

## Reakcio 
Lummalkomponiĝo de la amonia fera (III) okzalato:

**\mathsf{2(NH_4)_3[Fe(C_2O_4)_3] \ \xrightarrow{h\nu}\ 2(NH_4)_2[Fe(C_2O_4)_2] + (NH_4)_2C_2O_4 + 2CO_2\uparrow }**

## Literaturo 
* Handbook of Inorganic Compounds, Second Edition, Dale L. Perry
* Handbook of Industrial Toxicology and Hazardous Materials, Nicholas P. Cheremisinoff
* Substance name section (part 1)...v.2. Substance name section (part 2)...v.3 ..., United States. Environmental Protection Agency. Office of Toxic Substances
* Dictionary of the Printing and Allied Industries: In English (with ..., F.J.M. Wijnekus, E.F.P.H. Wijnekus
* The Focal Encyclopedia of Photography, Michael R. Peres
* Sigma Aldrich

## Referencoj 
Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Amoniaj kombinaĵoj
Kategorio:Okzalatoj
Petrus Heilker

**Petrus Heilker** [hejlker] (naskiĝis la  en Schiedam, mortis la ) estis nederlanda esperantisto kaj profesie lernejestro. Kiel Esperantisto li estis Lingva Komitatano ekde 1931 kaj membro de la ekzamena komitato ekde 1917. Li verkis altkvalitan lernolibron por instrui Esperanton en mezlernejoj kaj gvidis Esperanto-kurson ĉe la nederlanda Katolika Radio-Disaŭdigo de Nimego (la famaj "Nimegaj Esperanto-kursoj"), kaj ankaŭ dusemajnajn sciigojn en Esperanto antaŭ la mikrofono. Li prezidis diversajn katolikajn kongresojn kaj estis prezidanto de Internacia Katolika Unuiĝo Esperantista (IKUE) kaj kelkatempe kunlaboranto de la revuo Nederlanda Katoliko kie li redaktis lingvorubrikon. Li krome estis aktiva sur socia kaj politika terenoj en sia regiono: li tie ĉi estis membro de la provinca deputitaro de Noord-Holland.

Petrus Heilker verkis lernolibrojn kaj eldonis libretojn enhavantajn parolajn ekzamenajn taskojn. Li ankaŭ konsilis M. de Waard pri ties *La Esperanta Literaturo. Demandaro kaj resumoj de originalaj verkoj*.

Estis prezidento de NKEL kaj dum kelkaj jaroj, redaktis de Nederlanda Katoliko. Prezidis kelkajn katolikajn Esperanto-kongresojn. Verkis lernolibrojn kaj eldonis libretojn enhavantajn parolajn ekzamenajn taskojn. Radiokurso ĉe la Katolika Radio-Disaŭdigo (KRO); ĉiudusemajne sciigoj en Esperanto antaŭ la mikrofono. Redaktas lingvorubrikon en N Katoliko. Ankaŭ li konsultis M. de Waard kaj lian *La Esperanta Literaturo* (demandaro).

## Vidu ankaŭ 
* *20 Mondelinge Esperanto-Examens voor diploma B*
* *Twintig Mondelinge Examens voor Diploma B Esperanto*

## Eksteraj ligiloj 
* Biografieto sur retpaĝo de IKUE 
* *Enciklopedio de Esperanto*/H en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).

Kategorio:Nederlandaj esperantistoj
Kategorio:Nederlandaj instruistoj
Kategorio:Prezidantoj de IKUE
Amonia tartrato

**Amonia tartrato**, **tartrato de amonio** aŭ **C4H4O6(NH4)2** estas organika amonia salo el tartrata acido. Ĝi estas blanka kristalo kiu malkomponiĝas kiam varmigita. Ĝi uzatas en medicino kaj industrio.

## Sintezo 
Amonia tartrato estiĝas per etanola solvaĵo de amonia hidroksido kun tartrata acido aŭ per miksaĵo de tartrata acido kaj amonia karbonato.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Handbook of Inorganic Compounds, Dale L. Perry
* Cameo Chemicals
* Sigma Aldrich
* Chemical Book
* NIST National Institute of Standards and Technology
* ChemIndustry 
* Crystal Structure Analysis for Chemists and Biologists, Jenny P. Glusker, Mitchell Lewis, Miriam Rossi
* The Radiochemistry of the Rare Earths: Scandium, Yttrium, and ..., Issue 3020, Peter Cooper Stevenson, W. E. Nervik

Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Amoniaj kombinaĵoj
Proteo (mitologio)

**Proteo**, (helene *Πρωτεύς*, latine *Proteus*) estas en la helena mitologio mara dio, filo de la dio de maroj Posejdono kaj mara nimfo Naido.

En mitoj li aperas nur kiel maljunulo, grumblema kaj malafabla. Li estis nekontestebla divenisto, sed li orakolis malkompleze, plejparte pro devigo. Li terurigis per siaj majstraj metamorfozoj. Li servis al sia patro - paŝtis liajn gregojn da fokoj. Rezidis sur insulo Faro.eta|Lignopgravuraĵo de Jörg Breu el la jaro 1531Kiam la sparta reĝo Menelao estis revenanta el la troja milito, fortaj tempestoj deviigis survoje hejmen, grave damaĝis lian ŝiparon kaj kaŭzis perdojn en vicoj de liaj batalantoj. Fine la tempestoj pelis lin en buŝon de Nilo, Menelao vojeraris tra Egiptio kaj Libio ĝis venis reen al la buŝo de Nilo. Tie al li helpis Eidotea, filino de la dio Proteo. Ŝi konsilis al li kiel emigi Proteon al orakolo por sukcesa reenvojaĝo hejmen. Menelao surprizis Proteon dormetanta, kaptis lin kaj ne malkaptis. La maljunulo turnis sin en leonon, drakon, panteron, en teruran apron. Poste en akvon, en fajron kaj en grandan arbon. Lacega Proteo fine prenis sur sin veran maljunulecan figuron kaj konsilis al Menelao.

Proteo havis kun sia edzino nereidino Psamato tri filojn. Ili nomiĝis Teoklimeno, Poligono kaj Telegono. La junuloj defiis al batalo eĉ la plej grandan heroon Heraklon kaj tiu en pugnobatalo mortigis ilin.

Iuj mitoj sciigas, ke Proteo plej frue estis egiptia reĝo, nur pli malfrue fariĝis mara dio, al kiu Posejdono pruntedonis divenistan arton kaj saĝecon. En la egiptiaj mitoj pri tio estas neniu mencio.

## Tradukfonto 
Kategorio:Dioj de la helena mitologio