Scienca Akademio de Malsupra Saksio en Gotingeno

La **Scienca Akademio de Malsupra Saksio en Göttingen** (; ĝis 1942: *Societo de Sciencoj en Göttingen* () , ĝis 2001 *Akademio de Sciencoj en Göttingen* (), ĝis 2022 *Akademio de Sciencoj en Göttingen* () ''*) estas la plej malnova kontinue ekzistanta institucio inter la ok sciencaj akademioj en Germanio, kiuj estas kunigitaj sub la ombrelo de la Unio de Germanaj Akademioj de Sciencoj. 

Ĝi estis fondita en 1751 de reĝo Georgo la 2-a de Britio, Elektisto de Hanovro, kaj ĝia tasko estas servi sciencon per via propra laboro kaj kunlabore kun sciencistoj kaj esplorinstitucioj hejme kaj eksterlande . Membroj estas profesoroj pri homscienco kaj natursciencoj, kiuj faris elstarajn kontribuojn al sia fako. La Akademio do estas loko, kie interfakeco realiĝas je la plej alta scienca nivelo.

La unua prezidanto estis la polimato Albrecht von Haller. La moto de la akademio estas *Fecundat et Ornat* (Ŝi fekundigas kaj ornamas). 

Interalie, ĝi havas sidlokon en la universitata urbo Göttingen kaj ties kunvenejo troviĝas en la aŭditorio de la universitato de Göttingen.

## Esploro 
### Esplorprojektoj de la akademia programo 
Esplorprojektoj kiel parto de la tutlanda akademia programo :

* La germanaj surskriboj de la Mezepoko kaj la frua moderna periodo
* Germana vortaro de Jacob Grimm kaj Wilhelm Grimm (kompletigita en 2016)
* La surskriboj de la Ptolemea Templo de Edfuo (financado ĝis 2017)
* Eldono de la sciencaj skribaĵoj de Lichtenberg
* Eldono kaj pretigo de bizancaj laŭleĝaj fontoj (ĝis 2021)
* Enciklopedio de fabeloj
* Aliro al la dosieroj de la Imperia Reichshofrat
* Frua Nov-altgermana vortaro
* Sciencaj ĵurnaloj kaj gazetoj de la klerismo
* Germania Sacra
* Goethe-vortaro
* Tribunalo kaj loĝejo en la malfrua mezepoka Germana Imperiestra Regno (1200-1600)
* Johann Friedrich Blumenbach – Rete
* Katalogigo de orientaj manuskriptoj en Germanio
* Eldono Leibniz
* Mezaltgermana vortaro
* Loknomoj inter Rejno kaj Elbo - onomastiko en Eŭropo
* Papaj dokumentoj de la frua kaj alta Mezepoko
* Patriistika Komisiono
* Qumran vortaro
* Runa skribo en la ĝermanaj lingvoj
* Sanskrita vortaro
* SAPERE
* Eldono Schleiermacher 
* Göttingen Septuaginta Kompanio

### Esplorkomisionoj 
* Demografia ŝanĝo
* La Göttingen Akademio kaj la nazia epoko
* Eldono kaj esplorado de la Septuaginto
* Historio de la klerismoscienco
* Funkcio de la leĝo en la pasinteco kaj nuntempo
* La naturo de informoj
* Esploro pri la kulturo de la malfrua mezepoko
* Empiro kaj Barbaricum: romia vastiĝo kaj ĉeesto en Germania sur la dekstra bordo de Rejno kaj la elfosadoj de Kalkriese
* Komisiono por Testamentoj de Matematikistoj
* Origino de Vivo
* Maniĥeaj studoj
* Sintezo, propraĵoj kaj strukturo de novaj materialoj kaj kataliziloj

## Publikaĵoj 
La revuo kaj literatura ĵurnalo *Göttingische Gelehrte Anzeigen* estas eldonita de la Akademio ekde 1753 kaj estas la plej malnova akademia revuo ankoraŭ eldonita en la germanlingva areo.

## Premioj 
La Akademio premias la sekvajn premiojn:

* Medalo Lichtenberg (*Lichtenberg-Medaille*), la plej alta premio de la Akademio
* Premio Dannie Heineman (*Dannie-Heineman-Preis*)
* Medalo Fratoj Grimm (*Brüder-Grimm-Medaille*)
* Gauss Vizitanta Profesoreco (*Gauß-Professur der Akademie der Wissenschaften zu Göttingen*)
* Akademia Premio de la Matematika-Fizika klaso (*Nachwuchspreis der Mathematisch-Naturwissenschaftlichen Klasse*), ekde 2019 anstataŭiganta la individuajn Akademiajn Premiojn por Biologio, Kemio kaj Fiziko
* Akademia Premio por la Homeco (*Preis für Geisteswissenschaften*)
* Premio Hans Janssen (*Hans-Janssen-Preis*), la Akademia Premio por Arta Historio
* Premio Hanns Lilje (*Hanns-Lilje-Preis*), la Akademia Premio por Teologio
* Premio Wedekind (*Wedekind-Preis*), la Akademia Premio por Historio
* Medalo Vilhelmo Jost Monumenta (*Vilhelmo-Jost-Gedächtnismedaille''), la Akademia Premio por fizikokemio

## Elektitaj membroj 
Estas multaj membroj de la akademio, kiuj jam havas esperantlingvan biografion. Iom post iom estas bone ĉi tie listigi pli kaj pli, aparte por eviti ke iuj biografioj konsideratas "orfaj artikoloj".

Inter la membroj estas tutmonde konataj nomoj kiel ekzemple:
* Alexander von Humboldt, germana geografo kaj esploristo (1769–1859)	
* Albert Einstein, germana teoria fizikisto (1879–1955)
* Dmitrij Mendelejev, rusa kemiisto (1834–1907)
* Johann Wolfgang von Goethe, germana verkisto, filozofo kaj natursciencisto (1749-1832) aŭ
* Georg Christoph Lichtenberg, germana natursciencisto kaj verkisto  (1742-1799)

sed ankaŭ sciencistoj, kiuj multe malpli ofte estas en la centro de la amaskomunikiloj, kiel interalie
* Luigi Schiaparelli, itala historiisto kaj paleografo (1871–1934) aŭ
* Adolf Schmidt, germana geofizikisto, pacifisto kaj esperantisto (1860–1944)

## Referencoj 
## Literaturo 
* Pliaj publikaĵoj 
* Cifereca biblioteko, dokumentservilo res doctae 

## Eksteraj ligiloj 
* 
* La kompleta serio (48 volumoj) de Abhandlungen der königlichen Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen, 1843–92, Göttingen, en der dieterichschen Buchhandlung.

Kategorio:Akademioj