open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
UK 1980

La **65-a Universala Kongreso de Esperanto** okazis de la 2-a ĝis la  en Stokholmo, Svedio. Ĝi havis 1807 aliĝintojn el 52 landoj.

En la antaŭkongresa tempo la organizantoj speciale elstarigis la temon diskriminacio. Kadre de la kongreso okazis dek prelegoj kaj tri seminarioj pri tiu temo: pri rasa/etna, kontraŭvirina kaj ekonomia diskriminacioj. Krome, estis traktitaj aparte diskriminacioj kontraŭ pliaĝuloj, surbaze de seksa orientiĝo kaj kontraŭ handikapuloj. Entute la kongrestemaj programeroj daŭris ĉirkaŭ 30 horojn. Laŭ Renato Corsetti, la tiama kunordiganto, la celo estis diri "al la mondo, ke Esperanto estas io socie uzebla kontraŭ diskriminacio".

En la kongresa inaŭguro partoprenis la prezidanto de la sveda parlamento Ingemund Bengtsson, kiu estis esperantisto. Li diris en sia parolado: "En ĉi tiu kongreso ĉiuj delegitoj povas kompreni unu la alian sen interpretistoj. Ĉiuj parolas la saman lingvon. Neniu estas diskriminaciata en tiu rilato".

En 1984 UEA eldonis la prelegaron "Diskriminacio", kiu baziĝas sur la materialo prezentita en la kongreso.

La Komitato de UEA en Stokholmo elektis la Estraron por la oficperiodo 1980–1983 kun Grégoire Maertens kiel prezidanto. Apud la kongresa rezolucio, kiu rilatas al la lingva diskriminacio la Komitato akceptis ankaŭ kvar apartajn rezoluciojn: pri la lingva problemo en la internaciaj organizaĵoj, pri la kontraŭvirina diskriminacio, pri la lingva problemo en sporto kaj pri la propono pri Esperanto en la Monda Konferenco de Turismo.

Ĉina Esperanto-Ligo estis akceptita kiel la 43-a aliĝinta landa asocio de UEA.

En la 65-a UK por la unua fojo okazis aŭkcio. Gvidis ĝin Tomas Jansson. Estis vendita cento da objektoj kontraŭ 4 mil svedaj kronoj. La neta profito de 3 475 kronoj profitigis la Fondaĵon Azio-Afriko.

## Literaturo 
**Diskriminacio*, red. R. Corsetti, Rotterdam: Universala Esperanto-Asocio, 1984 

## Bibliografio 
**Stokholmo tamen estis alia*. "Esperanto" 1980, n-ro 9, p. 141

Kategorio:Esperanto-movado en Stokholmo
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Svedio
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1980
UK
UK 1981

La **66-a Universala Kongreso de Esperanto** okazis de la  ĝis la  en Braziljo, Brazilo. Ĝi havis 1749 partoprenantojn el 49 landoj.

Tiu ĉi kongreso estis la unua en la suda globoduono, en evoluanta lando kaj la ĝis tiam plej granda ekster Eŭropo. Aliĝis 932 brazilaj kaj 113 argentinaj esperantistoj, 43 kongresamoj venis el aliaj sudamerikaj landoj. La 504 aliĝintaj eŭropanoj do estis malplimulto.

La gastiganta lando subtenis la kongreson per senpaga ejo, centoj da senpagaj litoj kaj senkosta produktado de kongresaj materialoj.

Je la komenco de la kongreso tri paraŝutistoj alteriĝis antaŭ la konstruaĵo de la Federacia Parlamento kaj transdonis Esperanto-flagon al Grégoire Maertens, la tiama prezidanto de UEA. La sekvan solenan inaŭguron en la Ĉambro de Deputitoj prezidis la vic-prezidanto de Brazilo kaj ankaŭ la tiutempa prezidanto de la Ĉambro de Deputitoj, José Freitas Nobre, krom deputito kaj politikisto docento en la universitato de San-Paŭlo, kiu tiom raviĝis pri Esperanto ke li post la UK konfondis universitatan Esperanto-grupon en sia altlernejo.

Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Brazilo
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1981
Kategorio:Braziljo
Kategorio:1981 en Brazilo
UK 1977

La **62-a Universala Kongreso de Esperanto** okazis somere de la jaro 1977 en Rejkjaviko, Islando. Ĝi havis 1199 aliĝintajn partoprenantojn. 

La Alta Protektanto estis Kristján Eldjárn, ŝtata prezidanto de Islando. Baldur Ragnarsson estis prezidanto de la L.K.K. Krom la kutimajn servojn, la Kongresa Gazetara Servo disponigis serion da artikoloj uzeblaj por gazetara disvastigo. La kongresa temo estis "La rajto je komunikado". 

## Elstaraj vizitantoj
Vizitis la kongreson Amadou-Mahtar M'Bow, Ĝenerala Direktoro de UNESKO

## Prelegoj
Grava (se ne la plej grava) parto de la programo estis la prelegoj. Ege ambicia estis la programo de la Internacia Somera Universitato, kies rektoro estis Árni Bödvarsson. Nome prelegis William Auld (La rolo de originala literaturo en la historio de Esperanto), Detlev Blanke (Konfronta komparo de planlingvo kaj etnolingvo), Árni Bödvarsson (Lingva akiroj de infanoj), Probal Daŝgupto (Stato kaj influo de la angla lingvo en Hinda Unio), Helmar Frank (Lernfacilecgrado de diversaj fremdlingvoj), Sinitiro Kawamura (Lingva problemo en kemia komunikado), E. James Liberman (La rajto, devo kaj hezito komuniki pri la sekso), Jonathan Pool (Ĉu komunikrajtoj povas esti egalaj?) kaj C. Stop-Bowitz (Komunikiĝo inter bestoj). Oni organizis sistemon por realigi kolokvojn por kelkaj el la prelegtemoj.

## Programoj
Krom la programo de prelegoj kaj partikulare de la Internacia Somera Universitato, en la kongresa libro oni montris informon por interno de la UK pri Pedagogia Forumo, Seminario pri la Ĉe-metodo gvidata de Madeleine Haudebine, Tuj-kurso pri la islanda lingvo zorge de Árni Bödvarsson, kaj Progresiga kurso zorge de William Auld. 

Aparte de la UK, ties kongresa libro informas ankaŭ pri la 33-a Internacia Junulara Kongreso (de TEJO) el la 9a ĝis la 16a de aŭgusto en Poitiers, Francujo, kaj de la Oficiala Antaŭkongreso en Stirling, Skotlando, el la 26a ĝis la 29a de julio.

Krom la prelegoserioj, okazis filmoprezentoj, Internacia arta vespero, Islanda vespero, kunsidoj pri diversaj aferoj kaj la kunvenoj de tre diversaj fakaj asocioj.

## Distraĵoj 
* **Inuk**, teatraĵo en Esperanto-versio prezentita de la Nacia Teatro de Islando, verkita de la etnologo Haradur Ólafsson, Esperantigita de Stefán Sigurdsson, Baldur Ragnarsson helpis la geaktorojn: Kristbjörg Kjeld, Helga E. Jónsdóttir, Þórhallur Sigurdsson, Ketil Larsen kaj Brynja Benediktsdóttir (1938-2008) kiu ankaŭ reĝisoris.
* **La hipnoto** teatraĵo de A. Cwojdziński, fare de Kalina Pieńkiewicz kaj Zbigniew Dobrzyński.
* **La butikista korbo** laŭ Hans Sachs, pupteatro zorge de Triksini (Hansjörg Kindler).

* Ekskursoj okazis al Rejkjaviko, Hveragerdi, Grindavík, Tningvellir, Rangárvellir kaj al aliaj lokoj de la insulo Islando. Okazis ankaŭ diversaj postkongresaj ekskursoj.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Rejkjaviko
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1977
Kategorio:1977 en Islando
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Islando
Kategorio:Islanda Esperanto-Asocio
UK 1982

La **67-a Universala Kongreso de Esperanto** okazis de la 24-a ĝis la  en Antverpeno, Belgio. Ĝi havis 1899 partoprenantojn el 50 landoj. La kvaran fojon post 1911 (Antverpeno), 1928 (Antverpeno) kaj 1960 (Bruselo) la kongreso gastis en Belgio.

La Alta Protektanto de la 67-a UK estis Lia Reĝa Moŝto Baldueno, reĝo de la belgoj. Ankaŭ la antaŭaj du UK-oj en Antverpeno ĝuis la reĝan protektadon. Prezidanto de la LKK estis Fernand Piot. Krom la kutimajn servojn, la Kongresa Gazetara Servo disponigis serion da artikoloj uzeblaj por gazetara disvastigo.

La kongresa temo estis "Generaciaj aspektoj de la Esperanto-movado". La UK okazis samtempe kun la Monda Asembleo pri Maljuniĝo, kunvokita de Unuiĝintaj Nacioj (en Vieno).

La Belga Poŝta Servo eldonis specialan poŝtmarkon kun la bildo de la Babelturo.

## Prelegoj 
Grava (se ne la plej grava) parto de la programo estis la prelegoj. Ege ambicia estis la programo de la Internacia Kongresa Universitato, kies rektoro estis Bruce Arne Sherwood. Dua serio de prelegoj okazis kadre de la Internacia Konferenco pri Esperantologio, organizita de Detlev Blanke.

## Programoj 
Krom la programo de prelegoj kaj partikulare de la Internacia Kongresa Universitato, okazis en la interno de la UK kunsidoj de UEA, de la Centro de Esploro kaj Dokumentado pri la Monda Lingvo-Problemo, pri Virina agado, Asembleo de Fakaj Asocioj, Pedagogia Forumo, Institucio Hodler, Akademio de Esperanto, Eŭropa Esperanto-Unio, Seminario pri la Ĉe-metodo, kursoj pri Esperanto kaj pri la nederlanda, Tago de la Lernejo kaj ekster la kongreso okazis ankaŭ tute rilate la 38-a Internacia Junulara Kongreso (de TEJO) de la 31-a de julio ĝis la 7-a de aŭgusto en Loveno, Belgio, la 50a Internacia Kongreso de Blindaj Esperantistoj en Breda, Nederlando, la 19-a Internacia Infana Kongreseto de la 24-a ĝis la  en Antverpeno mem.

Krom la prelegoserioj, okazis filmoprezentoj, Internacia arta vespero, Belga vespero, kunsidoj pri diversaj aferoj kaj la kunvenoj de tre diversaj fakaj asocioj.

## Distraĵoj 
Ekskursoj okazis al Antverpeno mem, Lieĝo kaj Ardenoj, Lieĝo kaj Namuro, Tournai kaj Charleroi, Bokrijk, al altmarĉejo, Bruĝo, Naturrezervejo Westhoek, Bruselo, Aalst kaj Gento, Dendermonde, Turnhout, Lier, Naturrezervejo Het Broek, Arbaro de Halle, Loveno, ŝipekskurso ktp. Okazis ankaŭ sestaga postkongresa ekskurso tra Bruselo al Reims, Troyes, Colombey-les-deux-Eglises, Chaumont, Dijon, Beaune, Vezelay, Auxerre kaj Parizo.

## Bildaro 

Dosiero:UK Poŝtmarko 1 (1982).jpg|67-a Universala Kongreso de Esperanto, 1982 : uitgifte van een bijzondere postzegel, nr 7-1982
Dosiero:UK Poŝtmarko 2 (1982).jpg|Katalogo "Erfgoedbib" (*TinyCat*)
|Loka Kongresa Komitato (Feliks-Arĥivo, arĥivaĵo 2233#0301), en la sidejo de La Verda Stelo, Antverpeno; maldekstre Diccon Masterman.
Dosiero:1982 Insigno UK Antverpeno.JPG|Insigno de la Universala Kongreso en Antverpeno, 1982 (Feliks-Arĥivo, arĥivaĵo 2233#371).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Kongresa kuriero

Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1982
Kategorio:Antverpeno
Kategorio:1982 en Belgio
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Belgio
UK 1984

eta|200ra|maldekstra|
La **69-a Universala Kongreso de Esperanto (UK)** okazis de la 21-a ĝis la  en Vankuvero, Brita Kolumbio, Kanado. Ĝin vizitis 802 partoprenantoj el 46 landoj.

La kongresa temo estis "Lingvaj minoritatoj: ĉu nur nacia fenomeno?". En la solena inaŭguro partoprenis kaj gastparoladis d-ro Maxwell Yalden (1930-2015, en vikidatumoj, ministro-komisiito pri oficialaj lingvoj en Kanado.

## Referencoj 
* raportoj pri la 69-a UK en la revuo Esperanto 9 1984 paĝoj 141-157 (en formato PDF)


Kategorio:Vankuvero
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1984
Kategorio:1984 en Kanado
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Kanado
UK 1986

La **71-a Universala Kongreso de Esperanto** okazis de la  ĝis la  en Pekino, Ĉinio. Ĝi havis 2482 partoprenantojn el 54 landoj. Unuafoje la kongreso gastis en Popola Respubliko Ĉinio: La decido respegulis la fortan Esperanto-movadon en la lando ekde la 1970-aj jaroj, kvankam la ŝtata politiko de tre limigita informfluo por la civitanoj ne estis senproblema fono por tutmonda Esperanto-kongreso.

La kongresa temo "Interkompreniĝo, paco, evoluo" kontribuis al la Internacia Jaro de Paco deklarita de Unuiĝintaj Nacioj.

La 71-a Universala Kongreso estis la plej granda ekstereŭropa UK kaj la plej granda ĝis tiam okazinta internacia kongreso en Ĉinio.

Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1986
Kategorio:Pekino
Kategorio:1986 en Ĉinio
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Ĉinio
UK 1985

eta|130ra|grandparto de la titolpaĝo el la kongresa libro
La 70-a **Universala Kongreso de Esperanto** okazis de la 3-a ĝis la 10-a de aŭgusto 1985 en Aŭgsburgo, Germanio. Ĝin vizitis 2311 partoprenantoj el 50 landoj. La Lokan Kongresan Komitaton prezidis Hermann Schmid, tiutempe kaj sume por pluraj jardekoj prezidanto kaj de la loka Esperanto-klubo kaj de la federacilanda Bavara Esperanto-Ligo.

La kongresa temo "Antikvo kaj moderno: Kion ŝanĝi, kion konservi?" estis traktita kadre de tri sesioj gvidataj de William Auld, kun partopreno de 100 ĝis 200 kongresanoj.

La kongreso krome estis integra parto de la ĉiujare en la urbo okazanta Aŭgsburga Alta Pacofesto, kaj pro tio loke aparte pozitive percepteblis.

Flanke menciindas ke la kongresa bulteno, aperanta ĉiutage dum la evento, titoliĝis "La Strobilo", laŭ la tradicia simbolo de la urbo, videbla en ties blazono.

Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Germanio
Kategorio:Aŭgsburgo
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1985
Kategorio:1985 en Germanio
UK 1988

eta|160ra|kongresa libro
La **73-a Universala Kongreso de Esperanto** okazis de la 23-a ĝis la 30-a de julio 1988 en Roterdamo, Nederlando. Estis 2321 partoprenantoj el 63 landoj. La LKK-on prezidis Ans Bakker-ten Hagen.

Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Nederlando
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1988
Kategorio:Eventoj en Roterdamo
Kategorio:1988 en Nederlando
Kategorio:Esperanto Nederland
UK 1990

alternative=Memortabulo, Havano UK 1990|eta|293x293ra|Memortabulo, Havano UK 1990
La **75-a Universala Kongreso de Esperanto** okazis de la 14-a ĝis la  en Havano, Kubo. Estis 1617 partoprenantoj el 54 landoj.

Prezidanto Fidel Castro ĉeestis la Solenan Inaŭguron kaj poste dum akcepto de la esperantistoj diris: "Mi konsideras min soldato de Esperanto".

Okazis la IJK 1990 en la sama lando.

## Prelegoj 
### Internacia Kongresa Universitato 
#### 17-a de julio 
Werner Bormann: *Mondkomerco kaj Lingvo* (presita aŭtora eldono Hamburg 1993)

## Teatraĵoj prezentitaj 
*Amo per Proverboj*, aktoris Saša Pilipović kaj Vida Jerman

## Loka Kongresa Komitato 
* Jesús Castillo Jiménez
* Julián Hernández Angulo
* Alberto Fernández-Calienes Barrios
* Maritza Gutiérrez González
* Roberto Guthrie
* Marta Alonso Gutiérrez
* Alberto Rodríguez Pineda
* Martín Castro López
* Niurka Alonso Santos
* Humberto Casanova
* Miguel A. Peñate Rivero
* Orlando Raola
* Francisco Jesús Briel de Cañas
* Gustavo Morales
* Isabel María Viera
* Noel de la Noval Camargo

Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1990
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Kubo
Kategorio:Kuba Esperanto-Asocio
Kategorio:Havano
Kategorio:1990 en Kubo
UK 1932

eta|300ra|Komuna foto
La **24-a Universala kongreso de Esperanto** okazis en Parizo, Francio, de la 30-a de julio ĝis 6-a de aŭgusto 1932. Ĝi havis 1650 partoprenantojn. **Ĝenerala sekretario** por la Kongreso estis Leonard Nowell Mansell Newell.

## Bildaro 

Dosiero:1931 Raporto UEA.jpg|Raporto 1931 de Universala Esperanto-Asocio (UEA)

Kategorio:Esperanto-movado en Parizo
Kategorio:1932 en Francio
Kategorio:Eventoj en Parizo
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Francio
UK 1992

eta|160ra|Titolpaĝo de la unua kongresa bulteno
La **77-a Universala Kongreso (UK) de Esperanto** okazis ekde la 25-a de julio ĝis la 1-a de aŭgusto 1992 en Vieno, la ĉefurbo de Aŭstrio. Antaŭe UEA intencis organizi tiujare la UK-n en Prago, sed pro neklaraj ekonomiaj kondiĉoj kaj la profundaj ekonomiaj ŝanĝoj tiam okazantaj en Ĉeĥoslovakio oni lastmomente decidis okazigi ĝin en Vieno, dum en Prago en 1992 okazis nur oficiala antaŭkongreso kiu markis la 500-jaran naskiĝdatrevenon de Komenio kaj nur en 1996 tie okazis la 81-a UK). Aliĝis 3033 personoj. Alta protektanto estis d-ro Heinz Fischer, tiama prezidanto de la aŭstria parlamento.

## El la mesaĝo de Heinz Fischer al la kongresanoj 
:"Mi ĉiam tre admiris la ideon de la popolliga lingvo Esperanto, jam eksciinte pri ĝi kiel infano, ĉar mia patro kaj mia patrino estis entuziasmaj esperantistoj. Rimarkinda pri Esperanto estas ne nur la genia lingvokreaĵo kaj la lingvistika atingo, sed ankaŭ la humanisma kaj popolinterliga ideo de la lingvo, ĉar ĝi baziĝas sur la prava supozo, ke homoj emaj paroli unu kun la alia, ankaŭ kapablas solvi problemojn pli bone. Tial do komuna komunikilo enhavanta elementojn de gravaj kulturlingvoj signifas grandiozan progreson, kaj nun kiel antaŭe estas dezirinde, ke tiu ideo venku, ke ĝi gajnu novajn adeptojn kaj ne nur memoriĝu kuntekste de historio de la laborista movado sed estu konsiderata kiel koncepto por la 21-a jarcento. Tiusence mi deziras al la 77-a Universala Kongreso de Esperanto en Vieno bonan kaj sukcesriĉan realiĝon ..."

## Honora komitato 
* D-ro Alois Mock, federacia ministro pri eksteraj aferoj
* D-ro Erhard Busek, federacia ministro pri scienco kaj esplorado
* D-ro Rudolf Scholten, federacia ministro pri instruado kaj arto
* D-ro Helmut Zilk, urbestro kaj landestro de la federacia ĉefurbo Vieno
* D-rino Magda Strebl, ĝenerala direktorino de la Aŭstria Nacia Biblioteko
* Prof. d-ro Alfred Ebenbauer, rektoro de la Universitato de Vieno
* Prof. d-ro Paul Lendvai, estro de Radio Aŭstria Internacia

## Referencoj 
92
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1992
Kategorio:Esperanto-movado en Vieno
Kategorio:Aŭstria Esperanto-Federacio
Kategorio:1992 en Aŭstrio
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Aŭstrio
UK 1991

La **76-a Universala Kongreso de Esperanto** okazis de la  ĝis la  en Bergeno, Norvegio. Ĝi havis 2295 partoprenantojn el 55 landoj. La kongresa temo estis "Nordio — ĉu modelo?".

El la kultura programo de la kongreso elstaris profesinivela prezento de la dramo de Henrik Ibsen Pupohejmo fare de la teatra grupo Kia koincido. Esperanto-kulturpremio 1991 de FAME-fondaĵo kaj de la germana urbo Aalen estis aljuĝita al Ito Kanzi el Japanio pro la preparo kaj eldono de la kompleta verkaro de Ludoviko Lazaro Zamenhof. 

En la tradicia aŭkcio ankaŭ du leteroj de Zamenhof transiris al nova proprietulo. Sume la aŭkcio enspezigis la sumon de 21 mil 890 norvegaj kronoj. En kunveno, kiun ĉeestis multaj fortaj ludantoj el Ĉinio kaj Japanio eblis goludi. La Infana Kongreseto arigis 36 infanojn el 17 landoj. Inter ili estis denaskaj Esperanto-parolantoj.

Specialan atenton de la ĝenerala publiko kaj vastan resonon en gazetaro kaj televido altiris la afero de la tiel nomata "soveta spionŝipo". Temis pri la scienca esplorŝipo "Akademik Ioffe" per kiu el Litovio alvojaĝis - organizite de Povilas Jegorovas - 72 esperantistoj. La norvegaj aŭtoritatoj ne permesis enveturon en la havenon, timante spionadon per la sciencaj instalaĵoj de la ŝipo. Post du tagoj la ŝipon forlasis ses homoj en boato de ĵurnalistoj. La trian tagon ĉiuj vojaĝantoj ricevis permeson veni al la urbo. Ĉar ili ne povis loĝi kaj manĝi en la ŝipo, oni senpage loĝigis ilin en hoteloj. Dum la ferma ceremonio oni komentis, ke malgraŭ ĉiuj malagrablaĵoj la bruo ĉirkaŭ tiu ŝipo kun esperantistoj "multe pli bone varbis pri la kongreso ol UEA povus organizi kaj pagi". Estis historia ironio, ke nur du semajnojn post la nervozo pri tiu ĉi supozita soveta danĝero komencis la diseriĝo de Sovetunio.

## Eksteraj ligiloj 
* 26-minuta filma prezento de la kongreso en la retejo Jutubo ()

91
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1991
Kategorio:Bergen
Kategorio:1991 en Norvegio
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Norvegio
UK 1993

200ra|dekstra|kongresa glumarko
La **78-a Universala Kongreso de Esperanto** okazis de la 24-a ĝis 31-a de julio 1993 en Valencio, Hispanio. Ĝi havis 1&nbsp;863 partoprenantojn.

## Kongresa simbolo 
La kongresa simbolo, bildigita dekstre, kombinis la verdan Esperanto-stelon kun oranĝo, tiel ke la steleroj ankaŭ povus esti apudfruktaj verdaj folioj: ja la regiono Valencilando aparte konatas pro kultivo de oranĝoj. Iom similan kombinon cetere ankaŭ jam uzis la simbolo de la IJK 1986 (bildigon vidu en ties artikolo) en Israelo. Krome la simbolo de la Valencia UK aludis al la ondoj de la proksima Mediteranea Maro.

## Eksteraj ligiloj 
* filmeto pri solena kantado de la esperanta himno *La Espero* en la ferma ceremonio de la UK 1993 en serio "Historiejo'' de la retejo Jutubo (vida kvalito manka pro la tiutempaj vidbendiloj, akustika kvalito akceptebla, )

93
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1993
Kategorio:Valencio
Kategorio:1993 en Hispanio
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Hispanio
UK 1994

La **79-a Universala Kongreso de Esperanto** okazis de la 23-a ĝis 30-a de julio 1994 en Seulo, Sud-Koreio. Ĝi havis 1776 aliĝintajn partoprenantojn.

La kongresejo estis la kvinstela hotelo *Sheraton Walker Hill*, ĉe la orienta limo de Seulo, en la urbodistrikto Seongdong-gu. Ĝi situas en la loko de la fortikaĵo *Acha* de la dinastio *Shilla* (57 antaŭ nia erao ĝis 668) - la vastega tereno estas ĉirkaŭata de arbaroj kaj ebligas belan vidaĵon al la rivero Han. La Lokan Kongresan Komitaton gvidis Han Moo-hyup.

## Referencoj 

94
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1994
Kategorio:Esperanto-movado en Seulo
Kategorio:1994 en Sud-Koreio
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Sud-Koreio
UK 1995

La **80-a Universala Kongreso de Esperanto** okazis somere de la jaro 1995 en Tampereo, Finnlando. Ĝi havis 2443 aliĝintajn partoprenantojn.

## Eksteraj ligiloj 
* 12-minuta televida filmo pri la kongreso ()

95
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1995
Kategorio:1995 en Finnlando
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Finnlando
Kathleen Hall

**Kathleen Mary HALL** (naskiĝis la 28-an de januaro 1924, mortis la 15-an de novembro 2016) estis brita esperantistino kaj honora membro de UEA (2002).

Ŝi instruis la francajn lingvon kaj kulturon en britaj universitatoj, verkis fakajn librojn kaj tradukis verkojn de Kipling al Esperanto.
Lojala kaj laborpreta ano de la E-grupo de Oksfordo, dum jaroj ŝi instruis en la kursoj de Barlaston, Britio. Dum jardekoj ŝi helpis transdoni E-on al Afriko, kaj, inter ĉiuj aliaj servoj, redaktis la bultenon *La Afrika Reto* por afrikaj verkemuloj. Ŝi estas ekzemplo de esperantista laboremo kaj modesteco, ĝis la vivfino helpis pri ĉiuj esperantistaj aferoj, servis ĉe informagadaj budoj kaj gastigis esperantistojn.

Kategorio:Britaj esperantistoj
Kategorio:Honoraj membroj de UEA
Procionedoj

[eta|300ra|[Lav-urso]]
**Procionedoj** *(latine : Procyonidae)* estas familio de mamuloj. Ili estas plandoirantaj, karnovoraj bestoj kun etaj ŝirdentoj, longa vosto. Ili ne havas cekumon. Iuj kredis klasigenda la malgrandan pandon inter la procionedoj, sed genetikaj esploroj lastatempe sugestis ke ĝi prefere konsistigu propran familion sub la superfamilio *Musteloidea*, sub kiu ankaŭ estu la musteledoj kaj procionedoj.

: Lav-urso aŭ Prociono (*Procyon lotor*)
: Krabo-manĝanta Lav-urso (*Procyon cancrivous*)
: Ringovosta basarisko aŭ Basarisko (*Bassariscus astutus*)
: Svelta urso aŭ Basariciono (*Bassaricyon gabbii*)
: Blankanaza urso aŭ Nazuo (*Nasua narica*)
: Kinkajuo aŭ Potoso (*Potos flavus*)

pli detale:

: subfamilio : † cinarktenoj - Cynarctinae
: subfamilio : procionenoj - Procyoninae
::genro : basarisko - Bassariscus -
:::specio : Ringovosta basarisko aŭ Kata basarisko - *Bassariscus astutus* (14 :::: subspecioj)
:::specio : Kakomistlo aŭ Malgranda basarisko - *Bassariscus sumichrasti* (5 :::: subspecioj)
::genro : basariciono - Bassaricyon - olingo
:::specio : basariciono svelta - *Bassaricyon gabbii*
:::specio : basariciono suda -* Bassaricyon alleni*
:::specio : basariciono orienta -*Bassaricyon beddardi*
:::specio : basariciono okcidenta - *Bassaricyon pauli*
:::specio : basariciono norda - *Bassaricyon lasius*
:::specio : Olingito - *Bassaricyon neblina*
::genro : LAVURSO PROCIONO,
:::specio : prociono LOTORO - *Procyon lotor *
:::specio : prociono akva - *Procyon insularis *
:::specio : prociono insula - *Procyon maynardi*
:::specio : prociono orienta - *Procyon gloveralleni *
:::specio : prociono eta - *Procyon minor
:::specio : prociono nana - *Procyon pygmaeus
:::specio : Krabo-manĝanta Lav-urso - *Procyon cancrivorus
::genro : NAZUO - Nasua - nosál
:::specio : nazuo blanknaza - *Nasua narica*
:::specio : nazuo longnaza - *Nasua nelsoni*
:::specio : nazuo ruĝa - *Nasua nasua *
::genro : NAZUO MONTARA
:::specio: nazuo montara - *Nasuella olivacea*
::genro : CERKOLEPTO - Potos
:::specio : Kinkajuo - *Potos flavus''


Kategorio:Mamul-nomenklaturo de Středa

Kategorio:Familioj de mamuloj
-237

En la jaro **237 antaŭ Kristo** okazis, interalie:

## Eventoj 
* Kartago konkeris la sudon de Iberio.
* Romo konkeris Sardinion kaj Korsikon de Kartago.

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
* Asoka, reĝo de Barato

|
-238

En la jaro **238 antaŭ Kristo** okazis, interalie:

## Eventoj 
* Kartago kreis koloniojn en Iberio.

## Naskiĝoj
## Mortoj

|
-295

En la jaro **295 antaŭ Kristo** okazis, interalie:

## Eventoj
*Romio: Quintus Fabius Maximus Rullianus kaj Publius Decius P.f. Mus iĝis konsuloj.

|
-296

En la jaro **296 antaŭ Kristo** okazis, interalie:

## Eventoj 
* La Ĉina poeto Qu Yuan estis ekzilata de reĝo Qing Xiang.
* Romio: Dua konsulato de Apio Klaŭdio la Blinda kaj de L. Volumnius C.f. Flamma Violens.

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
* Filipo la 4-a reĝo de Makedonio

|
-297

En la jaro **297 antaŭ Kristo** okazis, interalie:

## Eventoj
*Pirho fariĝis reĝo de Epiro je la dua fojo.
*Quintus Fabius Maximus Rullianus iĝis konsulo de Romio la 4-an fojon kaj Publius Decius P.f. Mus la 3-an.

## Naskiĝoj
## Mortoj

|
-298

En la jaro **298 antaŭ Kristo** okazis, interalie:

## Eventoj 
* Romio: Lucius Cornelius Scipio Barbatus kaj Cn. Fulvius Cn.f. Maximus Centumalus iĝis konsuloj.

## Naskiĝoj 
## Mortoj 

|
Evaldo Pauli

**Evaldo PAULI** (naskiĝis la 24-a de februaro 1925 en Antônio Carlos, Brazilo, mortis la 17-an de aŭgusto 2014 en Florianópolis, Brazilo) estis brazila esperantisto, profesoro kaj honora membro de UEA (2002).

Le estis katolika pastro. Li diplomitiĝis pri filozofio kaj instruis ĝin dum la tuta vivo. Finvive estis emerita profesoro de la Federacia Universitato de Sankta Katarino, post tridek jaroj da laboro (1955-1985). Li profesoris ankaŭ en UNIVALI - Universitato de "Vale do Itajaí" kaj en AIS - Akademio Internacia de Sciencoj de San Marino. Li estas membro de la Brazila Akademio de Filozofio, *Instituto Histórico e Geográfico de Santa Catarina* (Historia kaj Geografia Instituto de Sankta Katarino), kaj *Academia Catarinense de Letras* (Sankta Katarina Beletrisma Akademio). En la Esperanta movado li estis:
* membro de Brazila Esperanto-Ligo,
* membro de Esperanto-Asocio de Sankta Katarina,
* fondinto kaj prezidanto de Kultura Fondaĵo Simpozio,
* fondinto kaj prezidanto de FAT - Filozofia Asocio Tutmonda,
* delegito de Universala Esperanto-Asocio.

Liaj grandaj kontribuoj al la Esperanto-movado estas en la kampo de kulturo kaj tute aparte en filozofio. En Gazetara Komuniko de UEA Nr-o 554 li estis taksita „la plej elstara Esperanto-aganto en la kampo de filozofio dum la lastaj jardekoj“. Li estis fondinto de la fondaĵo Kultura Fondaĵo Simpozio, kreinto de la (nefinverkita) *filozofia Enciklopedio Simpozio* en la lingvoj Esperanto kaj portugala, Ĉefredaktoro de la unua filozofia revuo en la internacia lingvo, *Simpozio*, organo de la Filozofia Asocio Tutmonda, kies prezidanto li estis, verkinto de lernolibroj kaj de filozofiaj libroj, en la portugala, esperanto kaj franca. 

## Verkoj en Esperanto
* *Mil jaroj de kristana filozofio*, Eld. Simpozio, Florianopolo, 1985 - pro tiu ĉi verko la aŭtoro ricevis la OSIEK-premion de la Organiza Societo de Internaciaj Esperanto-Konferencoj en 1991.
* *Pri dubo kaj certeco*. Evaldo Pauli (1924). Eld. Fonto, Chapecó, 1984. 162 p. 21 cm.
* *Rekta pensado*. Evaldo Pauli (1924). Eld. Fonto, Chapecó 149 p. 21 cm.

Por la listo de verkoj en la portugala kaj franca, vidu la retpaĝon pri li en la portugala Vikipedio.

### Recenzoj
Pri *Pri dubo kaj certeco*

----
Pri *Rekta pensado*

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Enciklopedio Simpozio: interreta projekto redaktata de Evaldo Pauli
* Enciclopédia Simpozio- Esperanto - intervjuo kun E. Pauli pri lia projekto (en la portugala lingvo) de la 6a de majo 2007. 
* Simpozio (Filozofia Revuo): Enhavtabeloj #1-#46 (1983-2005) verkita de Ralph Dumain.
* Biografio kaj 2 gratul-prelegoj en la retejo de la Academia Catarinense de Letras (nekompleta kopio en la Ret-Arkivejo).

Kategorio:Naskiĝintoj en 1925
Kategorio:Mortintoj en 2014
Kategorio:Brazilaj filozofoj
Kategorio:Brazilaj esperantistoj
Kategorio:Honoraj membroj de UEA
Will Quadflieg

**Will QUADFLIEG** [vil kvadflig] (naskiĝis la 15-an de septembro, 1914, mortis la 27-an de novembro, 2003) estis germana aktoro.

Naskiĝinte en Oberhausen, li jam kiel lernanto prenis lecionojn pri aktorado. En la jaro 1933 li unuafoje aperis sur scenejo en sia hejmurbo, tri jarojn poste li en Berlino fariĝis teatra stelulo.

La intendantoj, kiuj lin okupis, simpatiis kun la nazia reĝimo. Kvankam Will Quadflieg opiniis malsame al ili, li toleris la sistemon kaj eĉ ĝuis privilegiojn: Ekz. li ne devis forlasi la teatron por militservi. Du-foje li agadis en filmoj, kiuj propagandis la nazian moralon, kaj tion li dum sia tuta vivo pentis.

Post la dua mondmilito li aktoris en Hamburgo, krome en Zuriko kaj en la fama festivalo de Salzburg. En la jaro 1960 li kune kun Gustaf Gründgens aperis en la filmo *Faust*, kiu famigis lin ankaŭ internacinivele.

En la 1960-aj kaj komence de la 1970-aj jaroj Will Quadflieg malpli ofte aperis sursceneje. Lia sinteno pri la teatra arto kontrastis al la nova generacio de teatraj aktivuloj, kiuj pli kaj pli forlasis la tradiciojn de la klasika teatro. Meze de la 1970-aj jaroj li tamen regajnis sian popularecon kaj ekaperis ankaŭ en modernaj roloj. Ekde 1983 ĝismorte li laboris en la Hamburga teatro **Thalia**.

Quadflieg estis granda parolartisto kaj granda reprezentanto de karakteraj roloj. Li brilis i.a. kiel *Romeo*, *Hamleto*, *Otelo*, *Makbeto*, *Faŭsto*, *Mefisto*, *Tasso*, *Donĵuano* kaj *Natan*. Kelkfoje li aperis en televido kaj en filmoj. Li estis patro de kvin idoj, el kiuj unu, Christian Quadflieg, mem fariĝis aktoro.

Will Quadflieg mortis en Hamburgo.

Quadflieg, Will
Hans Bakker

**Hans BAKKER** (naskiĝis la , mortis la  en Amsterdamo) estis nederlanda esperantisto kaj honora membro de UEA (2002) kaj de TEJO (1976). 

Li estis edzo de Ans Bakker-ten Hagen kaj filo de alia konata esperantisto, kiu ankaŭ nomiĝis Hans Bakker.

Dum sia vivo li faris multajn laborojn, la lasta estas ĉe la nederlanda partio *GroenLinks* (eo: VerdaMaldekstra) kies sekretario li estis en la komencaj jaroj. 

## Esperanto 
Li lernis Esperanton ĉirkaŭ la jaro 1953, iĝis membro de TEJO en 1955, kunorganizis la 20-an kongreson de TEJO en Amsterdamo en 1964, gvidis NEJO-komisionon de TEJO (poste KER) de 1965 ĝis 1976, gvidis la afrikan agadon de UEA de 1980 ĝis 2001. Li instruis al afrikanoj sendante la unuan lecionon de la kurso Ferez, ricevante la testfolion, korektante ĝin, kaj resendante ĝin kun la dua leciono, kaj tiel plu. Tamen li neniam iris al Afriko. Aldone Bakker estis estrarano de UEA 1992-1995.

## Notoj 
## Referencoj 
## Vidu 
* Memore al Hans Bakker

Kategorio:Nederlandaj esperantistoj
Kategorio:Esperantisto de la Jaro
Kategorio:Honoraj membroj de UEA
Kategorio:Estraranoj de UEA
Kategorio:Honoraj membroj de TEJO
Kategorio:Esperanto-movado en Afriko
Kategorio:Premio Deguĉi
-239

En la jaro **239 antaŭ Kristo** okazis, interalie:

## Eventoj 
* Fino de Antigonida dinastio en Makedonio.
* Kometo Halley estis videbla.

## Naskiĝoj 
* Enio, romia poeto.

|
-294

En la jaro **294 antaŭ Kristo** okazis, interalie:

## Eventoj
*Romio: L. Postumius L.f. Megellus kaj M. Atilius M.f. Regulus iĝis konsuloj. Megellus estis tuj eksigita.

## Naskiĝoj
## Mortoj

|
-293

En la jaro **293 antaŭ Kristo** okazis, interalie:

## Eventoj 
* Romio: L. Papirius L.f. Cursor kaj Sp. Carvilius C.f. Maximus iĝis konsuloj

## Naskiĝoj 
## Mortoj 

|
-292

En la jaro **292 antaŭ Kristo** okazis, interalie:

## Eventoj
*Romio: iĝis konsuloj Quintus Fabius Q.f. Maximus Gurges kaj D. Iunius D.f. Brutus Scaeva

## Naskiĝoj
## Mortoj

|
-291

En la jaro **291 antaŭ Kristo** okazis, interalie:

## Eventoj
L. Postumius L.f. Megellus 3-an fojon, C. Iunius C.f. Bubulcus Brutus, iĝis konsuloj.

## Naskiĝoj
## Mortoj
*Koan, Imperiestro de Japanio

|
-288

En la jaro **288 antaŭ Kristo** okazis, interalie:

## Eventoj 
* Iĝis konsuloj: Q. Marcius Q.f. Tremulus 2-an, P. Cornelius A.f. Arvina 2-an fojon
* Fondo de la Biblioteko de Aleksandrio

## Naskiĝoj 
## Mortoj

|
Astano

**Astano** (kazaĥe ***Астана*** [astaná], latinigita kiel ***Astana***; laŭvorte tradukita: *ĉefurbo*), por nelonga tempo renomita **Nursultano** (), kaj en Septembro 2022 denove al Astano, antaŭe konata sub la nomoj **Akmolo**, **Celinogrado** kaj **Akmolinsko**, estas la ĉefurbo de Kazaĥio depost kiam la tiama prezidento de Kazaĥujo Nursultan Nazarbajev deklaris ĝin ĉefurbo en 1997. La urbo en la koro de Kazaĥio ne estis eminenta antaŭ 1997, kiam Almato estis la ĉefurbo de Kazaĥio. Nuntempe Astano fariĝis la simbolo de la moderna Kazaĥio: ĝi ne evoluis nature kiel la antaŭa ĉefurbo (Almato), sed ekestis post decido de la prezidento ke la provinca urbeto Akmola (970&nbsp;km pli norden) fariĝu la nova ĉefurbo.

* Horzono**:** UTC +6h
* Loĝantaro: 1 350 228 (2022)
Laŭ la stato de  en la urbo  vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².  

Astano estis fondita en la jaro 1824 kiel rusa fortikaĵo, antaŭ 1965 nomata Akmolinsko, inter 1965-1991 Celinogrado, 1991-1994 Akmolo (= blanka tombo).

## Vidindaĵoj 
La plej konata konstruaĵo estas tiu de la brita arkitekto Norman Foster kaj nomiĝas *Bayterek :* turo 105 metrojn alta kaj havas je la pinto oran ovon (en ĝi troviĝas dukilograma ora triangulo, en kiu estas manŝablono de la eksprezidento Nazarbajev); de tie videblas alia konstruaĵo de Norman Foster, la butikcentro Ĥan Satir en formo de vitra tendo, kie la temperaturo vintre kaj somere, 24h/24, estas . La urbo posedas ankaŭ moskeon ornamitan per blanka marmoro kaj oro, unu de la plej grandaj en la centra Azio. La nova koncerthalo nomata la Piramido de la Paco, dezajnita de la arkitekto Norman Foster - grandega piramido 62 metrojn alta, kiu povas gastigi 3.500 personojn. Alia renoma arkitektoburoo, la dana BIG, konstruis la futurisman nacian bibliotekon.

La loĝantoj de Astano pasigas sian labortagon plejparte en senfinaj aŭtovicoj, ne ekzistas metroo kaj ekster la urbo en la senfina stepo apenaŭ videblas aŭtoj.

## Servoj
* Nacia eŭrazia universitato nomita laŭ L. N. Gumiljov
* Internacia Flughaveno Nursultan Nazarbajev

## Gefiloj 
* Halina Gorecka, ruslanda eldonistino kaj matematikistino

## Vidu ankaŭ 
* Ĥan Satir
* Kazaĥio Karlag (ru : Карлаг), muzeo pri la karaganda gulago
* Karagando
* Igor Kurĉatov, nuklea fizikisto kaj poste pacifisto.
* Semej
* Aralo, lago kun ekologia kastastrofo

## Bildaro 

Dosiero:ClimateAstanaKazakhstan.PNG|Klimato en Astano

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
http://www.astana.dan.kz  Astano

http://www.agun.kz  Kazaĥia Ŝtata Agrikultura Universitato

http://www.kz/eng/goroda/astana/astphoto1.html fotoj de Astano


Kategorio:Ĉefurboj de Azio
Kategorio:Ĉefurboj de Eŭropo
Kategorio:Urboj de Kazaĥio
Kategorio:Metropoloj
Kategorio:Planitaj urboj
Srinivasa Aiyangar Ramanujan

**Srinivasa Aiyangar RAMANUJAN**, [ŝrinivAsa Aijangar ramAnaĝan] naskiĝis la 22-a de decembro, 1887 en Arode, Tamil Nadu, Barato, mortis la 26-a de aprilo, 1920 en Kumbakoman, Tamil Nadu, Barato. Li estis unu de la plej grandaj matematikaj genioj.

Li devenis el malriĉa bramana familio kaj estis edukata kun granda energio de sia patrino. En la lernejo, li estis bona, sed ne eksterordinara. Post atingi 15 jarojn li montris ekstreman matematikan talenton. Hazarde li trovis libron *Synopsis of Elementary Results in Pure Mathematics* ("Resumo de elementaj rezultoj per pura matematiko"). Sed tiu libro estis preskaŭ sen klarigoj kaj Ramanujan lernis labori tiamaniere. Baldaŭ li konis la tutan libron kaj komencis fari proprajn formulojn. Li mem eltrovis solvojn de problemoj, kiujn grandaj matematikistoj jam trovis.

Koncentriĝinte sole je matematiko, li lernis malbone en lernejo kaj, pro tio, li preskaŭ ne sukcesis fini ĝin. Li ricevis stipendion en ''Pachaiyappa's College*, sed ne sukcesis pri la angla lingvo.
Tamen oni permesis al li studi en la universitat. Li publikigis artikolojn en matematikaj revuoj, sed neniu rekonis lin esti genio. Li sendis multajn leterojn al gravaj matematikistoj, sed neniu komprenis liajn formulojn sen klarigoj.

Nur la brita matematikisto Godfrey Harold Hardy serioze legis lian leteron kaj rekonis lin esti genio komence de la jaro 1913. Hardy venigis Ramanujan al Kembriĝo, Anglio en Trinity College. Ĉar Ramanujan havis problemojn kun la angla kulturo kaj klimato, li ofte estis malsana kaj malbonfartis. Ramanujan povis labori nur kun Hardy, kiu oferis ĉion pro la laboro kun Ramanujan. Tiamaniere ili havis grandajn sukcesojn, sed Ramanujan neniam povis adaptiĝi al la angla medio. Ramanujan malsaniĝis pro tuberkulozo kaj mortis 32 jarojn aĝa. Hardy nomis la tempon pasigitan kun Ramanujan la plej feliĉa periodo de lia vivo. Ramanujan postlasis notlibrojn, kiuj ankoraŭ plenas de misteroj.

## Eksteraj ligiloj 
*  *(recenzo pri lia filmbiografio)''

Kategorio:Barataj hinduistoj
Kategorio:Tamiloj
Kategorio:Barataj matematikistoj
Kategorio:Kombinatorikistoj
Kategorio:Nombroteoriistoj
Kategorio:Anoj de la Reĝa Societo de Londono
Kategorio:Naskiĝintoj en 1887
Kategorio:Mortintoj en 1920
Almato

**Almato** (, rusa formo  *Alma-Ata*) estas industria urbo, la plej granda en Kazaĥio, eksa ĉefurbo de la respubliko. Ĝi situas en sud-oriento de la lando. Almato estis fondita en 1854 kiel rusa fortikaĵo sur la loko de kazaĥa vilaĝo Almati. Ĝi enhavas proksime  loĝantojn (en 2010).

Ekde 1927 ĝi estis ĉefurbo de Kazaĥio, dekomence de Kazaĥia Soveta Respubliko, poste - de sendependa Kazaĥio, ĝis 1998. La nova ĉefurbo iĝis Astana (eksa Akmolinsk/Celinograd), kaj Almato nun neoficiale estas nomata “la suda ĉefurbo”. Ĝi restas tre grava komerca kaj kultura centro kaj estas konsiderata unu el la plej komfortaj urboj de eks-Sovetunio. Ĝi estas konata ankaŭ ekster Kazaĥio kiel tre verda urbo, kies multaj stratoj aspektas kiel verdaj tuneloj inter la grandaj arboj. El la urbo estas bela panoramo de la montoj, kiuj ĉenas sude de la urbo.

## Nomo 
Tuj post la fondiĝo la urbo (tiam nur fortikaĵo) estis nomata *Vernij* (Верный, “Fidela” en la rusa).

La nuna nomo de la urbo — *Almati* — estas tradicie misinterpretata kiel “Patro de pomoj”, kvankam tio estas nur laŭvorta traduko de la *rusa* versio de la nomo - **Alma-Ata** (*ata* signifas “patro” en la kazaĥa lingvo). Tamen *Almaty* vere devenas de la vorto *alma* “pomo”, do la nomo de la urbo havas rilaton al pomoj kaj povas esti tradukata kiel “Pomeca”, “Pomriĉa” aŭ simile.

## Transporto 
En Almato estas uzata vasta reto de trolebusaj kaj busaj itineroj. La tramreto en Almato estis oficiale fermita la 31-an de oktobro 2015.

Nuntempe en Almato funkcias unu metrolinio (Linio "A") kun 11 stacioj, kun tuta longo de ĉirkaŭ 13,4 km, kiu kunligas la nordorienton kun la sudokcidento de la urbo (de "Rajimbek batir" ĝis "Baurĵan Momiŝuli"). Plivastigo estas planata, sed ĉiuj nunaj stacioj situas sur la sama linio.

Dosiero:Almaty landsat.jpg|Satelita foto de Almato
Dosiero:Almaty-kazakhstan 3.jpg|Rus-ortodoksa kirko

## Vidindaĵoj 
La banloko Arasan estas la plej granda kaj plej bona kuracloko en Centra Azio. La komplekso okupas tutan areon en la centro de la urbo kaj estas kombinaĵo de rusa kaj turka arkitekturo.

## Servoj 
* Internacia Flughaveno Almato

## Ĝemelurboj 
Almato ĝemeliĝis kun jenaj urboj:
* 
* 

## Konataj urbanoj 
* Igor Sisojev (1970-, komputikisto)
* Liza Umarova (1965-, ĉeĉena kantistino)
* Vladimir Ĵirinovskij (n. en juda familio je la nomo V. Eidelstein, 1946-2022, politikisto)

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Nacia Biblioteko de Kazaĥio
* Alatau
* Metroo de Almato
* Trolebusa transporto en Almato

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝaro de Almato  （kazaĥe, angle, ruse）
* Flughaveno de Almato  (ruse, angle)
* Paĝo de oferto de Almato en 2014 por  Olimpiaj ludoj
* Gvido de Almato  (angle)

Kategorio:Urboj de Kazaĥio
Kategorio:Milionurboj
Kategorio:Iamaj ĉefurboj
Kategorio:Almato
Ĥartumo

eta|250ra|maldekstra|Strato en Ĥartumo
eta|250ra|maldekstra|Aŭtoj plenigas la stratojn en Ĥartumo

[eta|maldekstra|250ra|[Sufiismo|Sufiisma ritualo en Ĥartumo]]
**Ĥartumo** aŭ **Kartumo** ( [ĥartUm]) estas la ĉefurbo de Sudano kaj situas en la kunfluo de la blua kaj la blanka Niloj. Kune kun apuda Omdurmano, Ĥartumo estas de la plej granda kaj grava urbo de Sudano.

Laŭ la stato de  en la urbo vivis .

## Klimato 
Ĥartumo havas varman dezertan klimaton. Nur en julio kaj aŭgusto pluvas, jare po 155 mm. La averaĝa temperaturo estas , (dumnokte ).

## Historio 
Egiptianoj fondis Ĥartumon en la jaro 1820 origine kiel milita posteno.

Muhammad Ahmad, kiu sin titolis kiel La Mahdo, konkeris Ĥartumon en la jaro 1885 kaj detruis la urbon. Ekde la batalo de Omdurmano je la 2-a de septembro 1898 venkita de la Britianoj, tiuj rekonstruis la urbon. Tiu batalo, proksime de Ĥartumo, estis la lasta grava kavaleria batalo en la mondo. En ĝi partoprenis Winston Churchill.

## Vidindaĵoj 
## Servoj 
* Sudana Nacia Akademio de Sciencoj
* Sudana Universitato por Scienco kaj Teknologio
* Universitato de Ĥartumo

## Piednotoj 
Kategorio:Ĉefurboj de Afriko
Kategorio:Urboj de Sudano
Kategorio:Milionurboj
Agantuk

**Agantuk** (**La nekonatulo**) estas filmo de bengala reĝisoro Satyajit Ray de 1991; ĝia ĉefa aktoro estas Utpal Dutt.

En burĝa Kalkato-a familio la edzino, Anila, ricevas leteron el viro, kiu asertas esti ŝia onklo. Tiu onklo malaperis antaŭ tridek kvin jaroj. Li estas fremdulo al la familio, kaj estis komprenita kiel mortinta. Li skribas, ke li tuj venos kaj pasigos kelkajn tagojn ĉe ŝi. Li alvenas kaj rakontas, ke li estas homologiisto. Li vojaĝadis tra la mondo: Europo, Usono, kie li loĝis kun la indiĝenaj amerikanoj kaj eldonigis libron «An indian Among Indians» (vortludo pri «indian» =hindio, kaj «indian»= indiano). Poste li same loĝis inter la sud-amerikaj indianoj. Li asertas esti nun survoje al Aŭstralio por vivi kun la tieaj aborigenoj.
Subindra, la edzo de Anila pridubas la nekonaton. Li suspektas ke eble tiu estas fripono, kiu intencas kapti la heredaĵon. Tial diversaj elprovoj estas laŭvice uzataj al li cele al malkovri la veron. Sed la nekonato tre bone trapasas ilin kaj montras lertan psikan komprenon.

Male al la gepatroj la juna filo de Anila akceptas la onklo tuj de l’ komenco.
Sed la edzo neniam sukcesas kompreni la strangan vizitanton. Post sceno kie ĉiuj rekuniĝas unusente dancante tradician dancon kun la loĝantoj de adivasi-a vilaĝo (आिद वासी = praaj loĝantoj) de Bengalo, la onklo foriras tiom neatendite, kiom li alvenis, lasante malantaŭ si kelkajn neforgeseblajn frazojn.
(ekzemple: dum unu elprovo far iu amiko familia, tiu tiklas la nekonaton pri kanibalismo: «ĉu tio ne estas la plej barbara, sovaĝa malciviliza el ĉiaj kutimoj?» la onklo respondas: «Jes kanibalismo estas barbareca. Sed ĉu vi scias, kio estas eĉ pli barbareca kaj malciviliza, nu, vidi senhemulojn kaj drog-dependuloj en urbo tiel, kiel New-York. Kaj la kapableco far unu civilizo venki aliajn kaj detrui tutajn urbojn per nur puŝante unu butonon. Centfoje pli barbareca tio ja estas!»)
Tiu psikologie riĉa, pensiga, ĉuiganta filmo estas bela kaj simpla kiel desegno, aŭ kiel medita momento sur iu Kalkata-a mejdan (=libera spaco, ludplaco).
## Eksteraj ligiloj 
* http://satyajitray.ucsc.edu/films/agantuk.html  
* http://satyajitray.org/films/agantuk.htm  
* http://www.satyajitray.org/films/agantuk.htm  
* http://www.yale.edu/safs/agantuk.html  

Kategorio:Barataj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1991
Deguĉi Kjotaro

**Deguĉi Kjotaro** (出口 京太郎 ; Hepburn:DEGUCHI Kyotaro; Kunrei:DEGUTI Kyotaro; naskiĝis en 1936) estas japana esperantisto kaj honora membro de UEA (2002).

Kiam li estis juna, li faris esperantistan mondvojaĝon kaj estis la unua aziano, kiu gajnis premion en la kongresaj aŭtoraj oratoraj konkursoj, kio kuraĝigis aliajn azianojn partopreni. Lia libro pri la tiama mondvojaĝo estis tradukita al la japana kaj la angla. Kiel prezidanto de Esperanto-propaganda Asocio de Oomoto li daŭre subtenas la movadon lande kaj internacie, kaj rekte esperantistigis kelkajn nunajn influajn movadanojn. Li multe klopodis por ke ekestu subteno al Esperanto fare de religiaj gvidantoj tra la mondo, kaj ne laste, li estis la iniciatinto de la Premio Deguĉi, kiu kuraĝigas esperantistojn ĉiujare agadi por Esperanto.

## Verkoj 
### Japane 
* *Esperanto-koku shuyuuki*, 1965. (esperante: Miaj vojaĝoj en Esperantujo). Estas angla traduko eldonita en 1968 nome de *My travels in Esperanto-land*.

## Referencoj 
Kategorio:Japanaj esperantistoj
-244

En la jaro **244 antaŭ Kristo** okazis, interalie:

## Eventoj
**Hamilkar Barka* okupas la monton *Eryx* en okcidenta Sicilio.
**Agis la 4-a* iĝas reĝo de Sparto.

## Naskiĝoj
## Mortoj
**Eudamidas la 2-a*, reĝo de Sparto.

|
-246

En la jaro **246 antaŭ Kristo** okazis, interalie:

## Eventoj 
* Arsako la 1-a/Arŝako la 1-a iĝis imperiestro de la Parta Imperio kaj fondis la dinastion de Arsakidoj aŭ Arŝakidoj, kiuj preskaŭ 300 jarojn pli poste post 4 jarcentoj regos la Reĝlandon Armenio.
* *Seleŭko la 2-a* iĝis imperiestro de la helenisma Seleŭka Imperio.
* Ptolemeo la 3-a ekreĝis en Egiptio.

## Naskiĝoj 
* Hanibal Barka

(Venice) Ancient Roman busts in the Museo archeologico nazionale - Ptolemy III Euergetes.jpg|
-243

En la jaro **243 antaŭ Kristo** okazis, interalie:

## Eventoj 
## Naskiĝoj 
* Hung Ming, inventinto de la domenludo.

## Mortoj 

|
-241

En la jaro **241 antaŭ Kristo** okazis, interalie:

## Eventoj 
* Fino de la 1-a Punika Milito en kiu Romo venkis Kartagon.
* Romia teritorio dividita je provincoj.
* Ardashir fondis la duan Persan imperion.

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
* Arcesilao, greka filozofo.
* Eŭmeno la dua, reĝo de Pergamo.

|
-242

En la jaro **242 antaŭ Kristo** okazis, interalie:

## Eventoj
*En la Romia Respubliko oni instalis la funkcion de "pretoro por pilgrimantoj" (*praetor peregrinus*), kiu celis plibonigi la rilatojn inter la romianoj kaj la eksterlandanoj.

## Naskiĝoj 
## Mortoj 

|
Urdua poezio

**Urdua poezio** (urdue: اردو شاعری, *Urdu Shayari*) estas urdulingva poezio. Ĝi disvolviĝis sub influo de la persa kaj la araba poezioj kaj, siavice, multe influis literaturojn de sia regiono.

Ekzemplo de urdua poezio
Du versoj el urdua poezio pri la trudata foriro de la lasta naŭab de Laknaŭ:
जब छोङ चले लखनऊ नगरी
कहो हाल आदम पर कया गुजरी
t.e.:
kiam forlasante nian amatan urbon Laknaŭ
diru do kion ni devas travivi

Vidu ankaŭ:
* muŝairo

## Listo de urduaj poetoj 
* Baqir Ali Chirkeen
* Faiz Ahmed Faiz
* Muhammad Ikbal
* Noon Meem Rashid
* Mirza Ghalib

## Eksteraj ligiloj 
* bonega kaj riĉa TTT-ejo pri urdua poezio (angle kaj urdue)
* rete aŭdeblaj urdu-poetoj 
* alia ret-aŭdebla muŝajra TTT-ejo 
* urdu-poetoj 

*
Shatranj ke Khilari

***Ŝatranĝ ke Ĥilari*** (**la ŝakluduloj**) estas filmo de bengala reĝisoro Satyajit Ray de 1977 pere de Sanĝiv Kumar, Said Ĝafre, Richard Attenborough, Tom Alter kaj aliaj.

Estas historia filmo montrante la vivon kaj manierojn en Islama Hindio de la dek-naŭa jarcento (1856 precize).
Tiu filmo montras paralele la senhelpan, dignan, historian dramon de la Hinda reĝlando Avadh, kies ĉefurbo estas Laknaŭ, kaj islamana reĝo naŭab Ŭaĝid Ali Ŝa, kiun la anglaj kaptas, sen ke la naŭab, artisto kaj poeto, sed tute ne regema, povus ion ajn ol poezie plori, ĉar jam la angloj subskribis kun ĝi traktaton de “protekto”, kaj li ne tenis sufiĉan armeon, kaj la privatan, personan, ankaŭ komikan, de du riĉaj nobeluloj de tiu reĝlando, nedisigeblaj amikoj, kiuj tute perdinte la militajn virtojn de iliaj avoj, pasiiĝis ĝis obsedo pri la ludo de ŝako (1), neglektante siajn edzinojn.
:Oni povus trovi etossimilecojn inter tiu filmo kaj :
* La komedioj de Molière, precipe liaj prikarakteraj komedioj, pri diversspecaj maniuloj, ktp. Oni povas diri ke tio estas ia Molièr-aĵo en Hindio.
* Shakespeare : kiel en Shakespeare la verko estas plurdimensiaj, totala teatraĵo de la mondo, la individuaj dramoj meze de la historiaj dramoj, eĥantaj unuj la aliajn, kosma emocia sento.
* La diro de Jean Giraudoux en Electre, pri la pasio, kiu plej malhelpas la feliĉon : la persistemo - « feliĉa familio, tio estas loka malvenko, feliĉa epoko, tio estas ĝenerala kapitulacio ». Tio estas la amara leciono de la filmo : konsentiĝi kun la malvenko, la malsukceso, individua kaj kolektiva povas esti ia saĝeco, almenaŭ onia sorto.
* Kaj la lasta sceno, eble la plej kortuŝa, tiom, kiom tiu de *Manhattan* filmo de Woody Allen, post kiam Mir pro ekpuŝo de incitiĝo pafis al Mirza kaj plendas honte, ke « mi ne plu havos partneron por ludi ŝakon », Mirza respondas al li « sed vi havas unu antaŭ vi ! » (tiel komprenigante pudore, ke li pardonas al li), kaj fine li konkludas :« Post kiam noktiĝos, ni rehejmiĝos. Ni ambaŭ bezonas mallumon, ke ĝi kaŝu niajn vizaĝojn. »

Ankaŭ la rolo de Kapitano Weston, tiom britomiena, sed enamiĝinta al la urdua poezio estas rimarkinda.

(1) Ŝako laŭ la hindaj reguloj de la origina Ĉaturango aŭ Ŝatranĝo.

## Eksteraj ligiloj 
* http://satyajitray.org/films/shatran.htm  
* http://satyajitray.ucsc.edu/films/shatranj.html
* http://www.satyajitray.org/films/shatran.htm  

Kategorio:Barataj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1977
Kategorio:Historiaj filmoj