Oskar Walzel

**Oskar Franz WALZEL** (n. la 28-an de oktobro 1864 en Vieno ; m. la 29-an de decembro 1944 en Bonn) estis aŭstra-germana literatura akademiulo. Li laboris kiel profesoro pri moderna germana literaturo en Berno, Dresdeno kaj Bonn.

## Vivo 
Walzel, kiu estis disĉiplo de Jakob Minor kaj Erich Schmidt, fariĝis docento en Vieno en 1894, plena profesoro en Berno en 1897, poste plena profesoro pri germana lingvo kaj literaturo ĉe la Teknika Universitato kaj la Akademio de Belartoj en Dresdeno, kaj fine plena profesoro ĉe la Universitato de Bonn. La multflanka kaj tre signifa scienca verkaro de Walzel markis ŝanĝon en la avangardo de germana literaturhistorio, kie li reprezentis la filozofian kaj psikologiigan direkton. Walzel faris multajn gravajn kontribuojn al revuoj kaj estis la eldonisto de "Untersuchungen zur neueren Sprach- und Literaturgeschichte" (1903 kaj sekvaj).

En 1936, post kiam la nazioj ekregis en Germanio, li estis maldungita de la universitato pro siaj proksimaj ligoj kun judoj. Li mortis la 29-an de decembro 1944, dum bombatako sub cirkonstancoj ankoraŭ neklaraj. Li estas entombigita en Bonn, en la Suda Tombejo ( *Bonner Südfriedhof* ). Lia edzino, judino laŭ nacieco, estis sendita al la koncentrejo Theresienstadt en la sama jaro, kie ŝi poste mortis.

## Verkado 
Influite de W. Dilthey, Walzel en siaj verkoj ligas la fenomenojn de fikcio kun la direkto de filozofia penso en difinita tempoperiodo. Ĉi tion oni povas vidi en liaj verkoj pri germana romantikismo, de F. Schiller, J. W. Goethe, G. E. Lessing, F. Schlegel kaj aliaj, en kiuj la aŭtoro studas la aperon de individuaj literaturaj ĝenroj, levas demandojn pri la teorio de novelo, dramo kaj liriko. Unu el la ĉefaj libroj dediĉitaj al ĉi tiuj problemoj estas "Pri la kreiva vivo en la 18-a kaj 19-a jarcentoj" ( *Vom Geistesleben des XVIII und XIX Jahrhunderts* ). En 1916-1917 Walzel turnis sin ĉefe al metodikaj problemoj de literatura kritiko; ĉi tie li baziĝas sur du principoj: unue, la klasifiko de artaĵoj laŭ ilia stila aparteno, ekzemple, al la Renesanco aŭ Baroko, kaj due, la principo de la interagado de la artoj. Li unue skizis siajn opiniojn pri metodaro en raporto publikigita en 1917, titolita *La Interagado de la Artoj* (*Wechselseitige Erhellung der Künste*), tiam detaligis ilin en sia historio de monda literaturo, "Handbuch der Literaturwissenschaft" - "Enhavo kaj Formo en la Verko de Verkisto" ( *Gehalt im Kunstwerk undwerk, Gehalt im Kunstwerk* G. 1923).

Walzel konsideras literaturajn fenomenojn ĉefe el la formala flanko kaj klasifikas literaturajn verkojn laŭ formalaj trajtoj. Por li, la "volo formi" ( *Formwille* ) estas la ĉefa faktoro en la evoluo de literaturo. Laŭ lia opinio, la formo de artverko esprimas metafizikan absolutecon, determinas la unuecon de la verko, kaj tial la studo de ĉi-lasta devus okazi ĉefe el la formala flanko.

Sekvante la principon de la unueco de la leĝoj de arta formo por ĉiuj artoj, Walzel proponas uzi muzikologiajn kaj arthistoriajn teknikojn en la analizo de tekstoj. Ĉi tio estas priskribita en la libroj "Enhavo kaj Formo en la Verkoj de Verkisto" kaj "La Verko de Vorta Arto: Metodoj de Ĝia Studado" ( *Das Wortkunstwerk: Mittel seiner Erforschung*, 1926).

Laŭ Walzel, arto, kiel filozofio, estas sendependa esprimo de la esenco de la vivo kaj formas paralelan direkton de homa scio kun filozofio. Studante literaturan verkon, necesas konsideri ĝian artan bildon, kiu konsistas el formo kaj enhavo, kaj en la analizo de arta kreaĵo, nur la imanenta esenco de la verko estas decida, dum nek la artisto nek tiuj ĉirkaŭ li estas gravaj.

Malgraŭ iom da valideco de liaj filozofiaj vidpunktoj, Walzel ne kapablas solvi kelkajn problemojn. Ekzemple, li ne respondas la demandon pri la principoj de la rilato inter formo kaj enhavo. Difinante formon kiel fundamentan proprecon de verko, li samtempe proklamas la unuecon de formo kaj enhavo. Li ankaŭ estas senpova doni akcepteblan pravigon por la specoj de arta kaj literatura kreivo, kiujn li establis. Tamen, lia esplorado en la kampo de rakonta organizado de arta teksto ne estas senrilata. Walzel ankaŭ estis unu el la unuaj, kiuj levis la demandon pri la signifo de nerekta parolo en la strukturo de la eŭropa romano.

## Verkaro 
* *Deutsche Romantik*, 1908.
* *Leitmotive in Dichtungen*, 1917
* *Die deutsche Dichtung seit Goethe Tod*, 1920.
* *Gehalt und Gestalt im Kunstwerk des Dichters*, 1923.
* *Das Wortkunstwerk*, 1926
* *Florenz in deutscher Dichtung*, 1937
* *Wachstum und Wandel. Lebenserinnerungen*; Erich Schmidt Verlag, 1956.

* *Handbuch der Literaturwissenschaft*; 1938.

*

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Indexeintrag für Oskar Walzel in der Datenbank der Deutschen Biographie
* Herta Schmid: *Oskar Walzel und die Prager Schule*, 2004. (PDF-Datei; 218 kB)
* Teilnachlass von Oskar Walzel in der ULB Bonn
* Die Bibliothek Walzels in der ULB Bonn
* Walzel in Dresden

Kategorio:Viroj
Kategorio:Germanoj
Kategorio:Aŭstroj
Kategorio:Literatursciencistoj