open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
REVU

**Renkontiĝo Esperantista Volgo-Urala** estas esperantista evento kiu okazis 24-foje (1968-1983).

REVU estis regula regiona renkontiĝo de esperantistoj de Uralo kaj Volgio. Sian aperon REVU ŝuldis al Boris Kolker, kiu en majo de la jaro 1968 okazigis en la ĉefurbo de Baŝkirio Ufo la unuan interurban esperantistan renkontiĝon. En la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj la nombro de esperantistoj kaj lokaj grupoj rapide kreskis, aperis bezono pri interurbaj kontaktoj por spertinterŝanĝoj, lingvaj kaj kultur-klerigaj programoj de esperantistoj, kaj REVU, kiu kutime estis ĉiujare okazigata aŭtune kaj printempe, fariĝis neeliminebla kaj tre grava elemento de la esperantista komunumo en Uralo. En la jaroj 1968 – 1983 estis okazigitaj entute 24 REVU en 11 urboj, plejofte (sesfoje) gastigis la renkontiĝon Ufo. REVU ne havis strikte preskribitan programon, multo dependis de la fantazio, elpensemo kaj kapabloj de lokaj organizaj kolektivoj, kaj nome ĉi tiu fakto pledis por la apero de elstaraj iniciatemaj uralaj esperantistoj kaj movadaj aktivuloj. La renkontiĝo rapide populariĝis kaj ordinare kolektis multajn partoprenantojn. La lasta laŭvica REVU-24 okazis en Ĉelabinsko en 1983, ĉar poste la iniciato pri la organizado de regionaj esperantistaj renkontiĝoj transiris al la Urala Esperanto-Komitato, kiu preferis aliajn tipojn kaj nomojn de la renkontiĝoj. 

## Notoj 
## Fonto 
La fonto de la informoj: Esperanto en Uralo, parto 1 de Vladimir Opletajev https://vk.com/doc-59616356_581734110?hash=a401f1eb09fec947c3&dl=d3fa631efcf2b71d7e

Kategorio:Esperanto en Sovetunio
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Rusio
Kategorio:Uralo
Kategorio:Sovetiaj esperantistoj
Kategorio:Rusiaj esperantistoj
Esquelbecq

'*** - jen france, origine nederlande respektive okcidentflandre **Ekelsbeke*' - estas komunumo de Francio kadre de la historia pejzaĝo Franca Flandrio, *Frans-Vlaanderen* respektive *Flandre française*. Ĝi situas en la departemento Nord [], en la administra regiono Hauts-de-France (jen france, prononco [] , pikarde ''Heuts-d'Franche*) kaj en la tradicia regiono Nordo-Kaleza Markolo (france *Nord-Pas-de-Calais* ). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Dunkerque kaj al la kantono **.

Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝiaj loĝantoj en la franca nomiĝas *esquelbecquois(es)*.

Esquelbecq situas je ĉ. 25  km de Dunkerko, je 60  km de Lille kaj 16,7  km de Oost-Cappel ĉe la belga landlimo kaj 60  km de la angla marbordo. La teritorio havas komunan limon kun . Tra la vilaĝo pasas la rivero Izero.

La fervoja stacio de Esquelbecq situas sur la linio Arras-Dunkerque per la trajnoj TER Nord-Pas-de-Calais.

## Historio 
La vilaĝo estis detruita de la vikingoj en la jaro 880. Dum la granda germana ofensivo sur la montoj de Flandrio en aprilo 1918, miloj da soldatoj revenantaj de la proksima fronto estis flegitaj ĉi tie.

## Turismo 
* *Château d'Esquelbecq'', loka kastelo klasifikita kiel historia monumento ekde 1987
alternative=Château d'Esquelbecq|centra|eta|300ra|
* La longdistanca migra vojo 130 (''GR de l'Yser*) pasas tra Esquelbecq.
* Brita armea tombejo konstruita en 1918 post la Batalo de Monto Kemmel - ĝi konservas preskaŭ 700 tombojn de la Unua kaj Dua Mondmilitoj.

* Memorejo Plaine au bois - 1940 - rue des Dunkirk-Veterans

* En oktobro 2007 okazis en Ekelsbeke la 3-a Festotago de la lingvo kaj muziko, organizita de la *Akademie voor Nuuze Vlaemsche Taele* (ANVT) aŭ france: *Institut de la langue régionale flamande* (ILRF). Teams pri Akademio kiu subtenas la popularigon de la franc-flandra lingvo kiu estas la okcidentflandra dialekto tradicie parolata en la areo de norda Francio (la antaŭa regiono Nord-Pas-de-Calais), konata kiel franca Flandrio.

* Ekde 2007, Esquelbecq havas la etikedon *Village du livre* (Vilaĝo de la libro). Ĝi estas unu el la ok librovilaĝoj en Francio kaj la nura vilaĝo havanta ĉi tiun etikedon norde de Parizo. La 1-an sabaton  de julio okazas libronokto kun aŭtoroj, librovendistoj, librovendistoj, eldonejoj, poetoj, libroprofesiuloj, bindistoj kaj multaj aliaj:

* Ekde 2009, Esquelbecq ankaŭ estas parto de la reto *Heritage Villages*, kunordigita de la *Pays de Flanders*.

* En 2023, la urbo estis elektita kiel la "preferata vilaĝo de la francoj" dum la programo *Le village préféré des Français'' (La preferata vilaĝo de la francoj), elsendita de tv-ĉeno France 3 prezentita de Stéphane Bern .

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Nord
* Esquelbecq (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Referencoj 

Kategorio:Komunumoj de Nord
Soho

**Soho** estas areo de City of Westminster, parto de West End de Londono, Britio. Origine moda distrikto por la aristokrataro, ĝi estis poste unu el la ĉefaj distriktoj por distrado en la brita ĉefurbo ekde la 19-a jarcento.

La areo estis disvolvigita el farmareo fare de Henriko la 8-a en 1536, kiam ĝi iĝis reĝa parko. Ĝi iĝis paroĥejo per si mem fine de la 17-a jarcento, kiam konstruaĵoj ekestis disvolvigitaj por la supra klaso, ekzemple ĉirkaŭ la placo Soho Square jam en la 1680-aj jaroj. La Preĝejo de Sankta Anna estis establita fine de la 17-a jarcento, kaj restas grava loko; aliaj preĝejoj estas la Preĝejo de Ĉielenpreno de Maria kaj Sankta Gregorio kaj la Preĝejo de Sankta Patriko en Soho Square. La aristokrataro partikulare translokiĝis for meze de la 19-a jarcento, kiam ĉefe Soho estis forte frapita per epidemio de ĥolero en 1854. Dum multo de la 20-a jarcento Soho havis reputacion kiel bazo por la seksindustrio aldone al sia noktovivo kaj areo por sidejoj de la ĉefaj kompanioj de kinindustrio. Ekde la 1980-aj jaroj, la areo suferis konsiderindan altniveligon malprofite al la lokanoj. Ĝi estas nuntempe moda distrikto de restoracioj kaj oficejoj de amaskomunikiloj, kun nur malgranda restaĵo de seksindustrio. La geja londona komunumo abundas en Old Compton Street en Soho.

La reputacio de Soho kiel grava distrodistrikto de Londono devenas el teatroj kiel la Windmill Theatre ĉe Great Windmill Street kaj la Raymond Revuebar de la entreprenisto Paul Raymond, kaj el muzikkluboj kiel la 2i's Coffee Bar kaj la Marquee Club. Trident Studios havis sidejon en Soho, kaj la apuda Denmark Street estis hejmo de nombraj muzikeldonejoj kaj vendejoj de instrumentoj el la 20-a jarcento antaŭen. La sendependa brita kinindustrio estas centrita en Soho, inklude la britajn sidejojn de Twentieth Century Fox kaj de la "British Board of Film Classification". Apude al Soho estas la "Chinatown" (ĉina kvartalo) de Londono, centrita en Gerrard Street, kie estas ankaŭ kelkaj restoracioj.

## Galerio 

Dosiero:'The Spirit of Soho' Mural, Broadwick Street (4652424540).jpg|Murpentraĵo 
Dosiero:'The Spirit of Soho' Mural, Broadwick Street (4652419482).jpg|Alia murpentraĵo 
Dosiero:Detail of the Spirit of Soho mural, Broadwick Street.jpg|Detalo el la murpentraĵo "La Spirito de Soho".

## Eksteraj ligiloj
* The museum of Soho
* Soho memories
* The Soho Society

Kategorio:Geografio de Londono
Kategorio:Westminster
Listo de asteroidoj (163001–164000)

Jen la listo de la **asteroidoj kun numeroj 163001 ĝis 164001**.La asteroidoj ricevas numeron nur kiam ilia orbito estas konfirmita ; tio, kio povas okazi tre longtempe post ilia malkovro. Estas nenia kongruo inter la numero kaj la dato de la malkovro.

Krom numeron, okazas, ke kelkaj raraj asteroidoj ricevas nomon. Plejparte el la aliaj asteroidoj havas nenian menciindecon.

## Plena listo (163001-164000) 
### 163001-163050 
### 163051-163100 
### 163101-163150 
### 163151-163200 
### 163201-163250 
### 163251-163300 
### 163301-163350 
### 163351-163400 
### 163401-163450 
### 163451-163500 
### 163501-163550 
### 163551-163600 
### 163601-163650 
### 163651-163700 
### 163701-163750 
### 163751-163800 
### 163801-163850 
### 163851-163900 
### 163901-163950 
### 163951-164000 
## Eksteraj ligiloj 
* Cirkonstancoj de malkovro de la planedetoj 160 001 - 165 000
129328 Loriharrison

'*129328 *Loriharrison'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Catalina Sky Survey*, elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estas nomita en honoro de *Lori Harrison*, kiu laboris kiel Gvidanta Inĝenierino pri Integrigo kaj Provo por la fotilo *OCAMS* de la Asteroida Specimena Alveniga Misio *OSIRIS-REx*. Ŝi estis Inĝenierino pri Provo por la marsa misio *Phoenix''. Ŝi ŝatas marŝadon, vojaĝon, fotadon en kosmo kaj ludi sakŝalmon.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Catalina Sky Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2005
Franz Josef Schams

**Franz Josef Schams** , laŭ hungarlingve kutima nomordo **Schams Ferenc József**, estis hungara apotekisto, vitisto kun germana (aŭstra) origino el Bohemio.

Franz Josef Schams naskiĝis la  en Leitmeritz (Bohemio, Aŭstra Imperio, nuntempa Litoměřice en Ĉeĥio), li mortis la  en Főherceglak (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Kneževo en Kroatio).

## Biografio 
Franz Josef Schams studis en Prago, tamen li akiris farmacian diplomon en Universitato de Vieno en 1803. Post la diplomo li malfermis apotekon en Hungarlando. Libertempe li interesiĝis ankaŭ pri vitkulturo. En 1819 li ŝanĝis profesion kaj forvendis la apotekon kaj okupiĝis pri vitkulturo. Intertempe li hungariĝis kaj li estis la unua hungara sciencisto pri vitoj, dum jardeko li esploris la vitejojn en plena Hungarlando. Li ekloĝis en Pest (urbo) kaj en la najbara Buda li establis vitejon ĉe deklivoj de Monto Sas, kie li prezentis specojn de vinberoj. Tio estis la unua hungara tiuspeca plantejo kun reprodukejo. Schams establis la unuan hungaran revuon pri vitkulturo en 1836 kaj li redaktis ĝin ĝismorte. Li verkis ankaŭ valorajn gvidlibrojn pri urboj Pest kaj Buda.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Topografische Beschreibung von Peterwarden und seinem Umgebungen* (1820)
* *Vollständige Beschreibung der königl. Freystadt Pest in Ungarn* (1821)
* *Vollständige Beschreibung der königl. freyen Hauptstadt Ofen in Ungarn* (1822)
* *Képzetek a jószágoknak árendálása és kiárendálásáról Magyarországban* (1824)
* *Magyarország szőlőmíveléséről való vizsgálódások* (1830)
* *Ungarns Weinbau in seinem ganzen Umfange* (1832)
* *Ungarns Weinbau in seinem ganzen Umfange* (3 volumoj, 1835)
* *Magyarország bortermesztését tárgyazó füzet I.* (1836)
* *Darstellung der Weinlese in Ungarn und reflektirende Rückblicke auf das Ganze dieser Beschäftigung* (1839)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* hungarlingva biografio kun bildo
* germanlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 53-a paĝo) 

Kategorio:Hungaraj apotekistoj
Kategorio:Hungaraj vitistoj
Irlanda Naciliberiga Armeo

La **Irlanda Naciliberiga Armeo** ( (INLA), ) estas irlanda respublikana socialisma paramilitisma grupo formita en la 10a de Decembro 1974, dum la epoko nomita "the Troubles". Ili celis apartigi la teritorion de Norda Irlando for el la Unuiĝinta Reĝlando kaj krei socialisman respublikon enhavanta la tutan Irlandon. Ĝi estas la paramilitisma alo de la Irlanda Respublikana Socialisma Partio (IRSP).

La INLA estis fondita de iamaj membroj de la Oficiala Irlanda Respublika Armeo kiu opoziciis la batalĉeson de la grupo. Ĝi estis dekomence konata kiel "Popola Liberiga Armeo" aŭ "Popola Respublika Armeo". La INLA entreprenis paramilitistan kampanjon kontraŭ la Brita Armeo kaj la polico "Royal Ulster Constabulary" (RUC) en Norda Irlando. Ĝi estis aktiva je malpli etendo ankaŭ en la Respubliko Irlando, Granda Britio kaj kontinenta Eŭropo.

## Notoj 
### Fontoj 
* Jack Holland, Henry McDonald, *INLA – Deadly Divisions*'
* ''The Lost Revolution: The Story of the Official IRA and the Workers' Party*, Brian Hanley and Scott Millar, 
* CAIN project  
* Coogan, Tim Pat, *The IRA'', Fontana Books, 
* The Starry Plough – IRSP newspaper

## Eksteraj ligiloj 
* Intervjuo kun INLA en 2002
* Arkivo de INLA

Kategorio:Naciliberigaj armeoj
Kategorio:Irlando
Kategorio:Komunismaj organizaĵoj
Kategorio:Politiko de Irlando
Kategorio:Gerilaj organizaĵoj
Kategorio:Terorismo en Britio
Interkonsento de Sankta Vendredo

La **Interkonsento de Sankta Vendredo** (en angla *Good Friday Agreement* (*GFA*) aŭ **Belfast Agreement** ( aŭ ; en Ulster-skota dialekto: '** aŭ **'), estas paro de interkonsentoj subskribitaj en la 10a de Aprilo 1998 kiu finigis plej el la violento de the Troubles, nome politika konflikto en Norda Irlando kiu komplikiĝis ekde la fino de la 1960-aj jaroj. Ĝi estis la plej grava okazaĵo en la Nordirlanda pacprocezo de la 1990-aj jaroj. La nuntempa registarsistemo de Norda Irlando estas bazita sur la interkonsento. La Interkonsento ankaŭ kreis nombrajn instituciojn inter Norda Irlando kaj la Respubliko Irlando, kaj inter la Respubliko Irlando kaj Unuiĝinta Reĝlando.

Aferoj pri suvereneco, civilaj kaj kulturaj rajtoj, malarmado, malmilitigo, justico kaj polico estis kernaj en la interkonsento.

La interkonsento estis aprobita de la voĉdonantoj tra la tuta insulo Irlando en du referendumoj okazintaj la 22an de Majo 1998. En Norda Irlando, oni demandis al voĉdonantoj ĉu ili subtenas la mult-partian interkonsenton. En la Respubliko Irlando, oni demandis al voĉdonantoj ĉu ili rajtigas la ŝtaton subskribi la interkonsenton kaj permesas la necesajn konstituciajn ŝanĝojn (Deknaŭa Amendo de la Konstitucio de Irlando) por faciligi ĝin. La civitaoj de ambaŭ jurisdikcioj devis aprobi la interkonsenton por validigi ĝin.

La Brit-Irlanda Interkonsento ekvalidiĝis la 2an de Decembro 1999. La Demokratia Uniisma Partio (DUP) estis la nura grava politika grupo en Norda Irlando kiu opoziciis la Interkonsenton de Sankta Vendredo.

## Vidu ankaŭ
* John Hume
* David Trimble

## Notoj
## Eksteraj ligiloj
*Full text of the Good Friday Agreement , UN Peacemaker
*All peace agreements for the United Kingdom , UN Peacemaker
*North-South Ministerial Council
*British-Irish Council
*Irish Government - British-Irish Intergovernmental Conference

Kategorio:Historio de Irlando
Kategorio:Historio de Unuiĝinta Reĝlando
Kategorio:Rilatoj de Irlando kaj Britio
Kategorio:Historio de Nord-Irlando
Kategorio:Politiko de Nord-Irlando
Kategorio:Paco
Kategorio:Internaciaj traktatoj de Britio
Kategorio:Politika historio de Britio
129330 Karlharshman

'*129330 *Karlharshman'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Catalina Sky Survey*, elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 9:4 kun Jupitero.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Karl Harshman*, kiu servis kiel gvidanta programara inĝeniero por la fotilo *OCAMS* kaj kiel Administranto de la Centro de Operacioj de Scienca Procezo por la Asteroida Specimena Alveniga Misio *OSIRIS-REx''.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Catalina Sky Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2005
Julian Schwinger

**Julian Seymour SCHWINGER** (Nov-Jorko, 12-an de februaro 1918 - Los-Anĝeleso, 16-an de julio 1994) estis usona teoria fizikisto. Li gajnis la Nobel-premion pri Fiziko en 1965 pro sia laboro en la kvantuma elektrodinamiko (QED), kune kun Richard Feynman kaj Shinichiro Tomonaga.

Kontrolinte pli ol sepdek doktorigajn disertaciojn, Schwinger estas konata kiel unu el la plej fekundaj konsilistoj en fiziko. Kvar de liaj studentoj gajnis Nobel-premion: nome Roy Glauber, Benjamin Roy Mottelson, Sheldon Glashow kaj Walter Kohn (pri kemio).

## Referencoj 
Kategorio:Universitato Harvard
Kategorio:Usonaj Nobel-premiitoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziko
Kategorio:Usonaj fizikistoj
Kategorio:Teoriaj fizikistoj
Kategorio:Personoj de Novjorko
Kategorio:Partiklaj fizikistoj
Kategorio:Kvantumaj fizikistoj
Shin'ichirō Tomonaga

'''Shin'ichirō TOMONAGA''' (朝 永 振 一郎 Tomonaga Shin'ichirō?) (31-an de marto 1906 - 8-an de julio 1979). Li estis japana teoria fizikisto kiu gajnis la Nobel-premion pri fiziko kune kun Richard Feynman kaj Julian Schwinger, pro ilia laboro en kvantuma elektrodinamiko. Oni ofte vidas lian nomon transliterumitan kiel Sin-Itiro Tomonaga.

## Biografio 
Naskiĝis en Tokio en 1906, estante la dua filo de Sanjūrō Tomonaga, japana filozofo. Eniris al la Imperia Universitato de Kioto en 1926. Estis kunulo de studoj de Hideki Yukawa, kiu ankaŭ gajnis la Nobel-premion. Laboris kiel ĉeestanto en la universitato por tri jaroj, kaj post diplomiĝi kuniĝis al la teamo de Nishina en Riken. En 1937, dum li laboris en Leipzig, li kunlaboris kun la grupo de esploro de Werner Heisenberg. Du jaroj poste, li revenis al Japanio kaŭzita de la komenco de la Dua Mondmilito fininte la doktoriĝon.

En Japanio estis kontraktinta kiel instruisto de la Universitato de Tokio (poste Universitato Cukuba).
En 1948, apud liaj studentoj, reekzamenis la laboron de Sidnejo Dancoff, pri kvantuma elektrodinamiko, kaj malkovris la metodon de renormaligo, akirante en sendependa formo la samajn rezultojn kiel Julian Schwinger. Dum la sekva jaro Tomonaga estis invitita de Robert Oppenheimer por labori en la Instituto de Studoj Antaŭenirintaj en Princeton Township, Nov-Ĵerzejo.

En 1965 akiris la Nobel-premion pri fiziko, speciale pro siaj laboroj koncerne al la metodo de renormaligo.

Li forpasis en Tokio en 1979.

## Referencoj 
Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziko
Kategorio:Membroj de la Nacia Akademio de la Sciencoj Leopoldina
Kategorio:Japanaj fizikistoj
Kategorio:Teoriaj fizikistoj
Kategorio:Partiklaj fizikistoj
Kategorio:Kvantumaj fizikistoj
Sambaka jasmeno

**Araba jasmeno** (*Jasminum sambac*) el familio Oleacoj (*Oleaceae*) estas tipa floro de Filipinoj, kiu nuntempe estas parto de patria simbolo kune kun sia blazono kaj nacia flago. Ĝi estas konsiderata unu el la plej belaj floroj en Azio kaj Pacifiko, pro sia blanka koloro kaj eta grandeco. Ĉi tiu floro kreskas en la montara regiono de Pampango, kie infanoj kaj kamparanoj kutime iras kolekti ilin en la fruaj horoj de la mateno por vendi ilin en la komercaj merkatoj de Manilo, kvankam ili daŭras nur unu tagon. Ĝia bonodoro estas milda kaj similas al Jasmeno, krome ĝi ankaŭ estas uzata kiel oferaĵo al la sanktuloj. Oni povas produkti el ĝi fajnajn parfumojn valoraj je alta kosto por eksporto.

## Priskribo 
La arabjasmena floro portas mesaĝon dediĉitan al pureco kaj sindediĉo. Estas rimarkinde, ke tuta industrio estas envolvita ĉirkaŭ ĝi, kiu donas bonajn enspezojn al multaj filipinaj civitanoj.

Kvankam tiu florplanto havas sian originon en Himalajo kaj en la deksepa jarcento ĝi estis alportita al la Malaja Duoninsulo, de 1934 ĝi fariĝis la nacia floro de la filipina insularo, kiam la usona ĝenerala guberniestro tiutempe Frank Murphy proklamis ĝin kiel Nacia simbolo.

La arabjasmena floro konsistas el kvin petaloj kaj havas stelformon. Ĉi tiu floro malfermiĝas nokte kaj daŭras ĉirkaŭ unu tagon. Ĝi kreskas en faskoj da floroj sur sia patroplanto, ligneca arbedo, kiu povas atingi 5 metrojn en alteco. La planto ne produktas semojn, do novajn plantojn oni propagas per stikado (fortranĉajoj). La plej grava karakterizaĵo de la floro estas ĝia intensa dolĉa aromo.

Komunnomo en la hispana lingvo estas *sampaguita*.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* "El vegetal y su uso arquitectónico", Facultad de Arquitectura - Universidad de la República, Uruguay, ed. año 1992
* USDA, ARS, National Genetic Resources Program. (GRIN) National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland.  (4a decembro 2007)

## Noto 
* 

Kategorio:Oleacoj
Kategorio:Naciaj simboloj de la Filipinoj
Kategorio:Naciaj simboloj de Indonezio
Koldkremo

eta|dekstra|Koldkremo
[eta|dekstra|Meksika koldkremo de la [20-a jarcento]]
La **koldkremo** estas miksaĵo de akvo kaj grasaĵoj, ŝmirebla sur la haŭto por glatigo kaj forigo de ŝminko.

## Priskribo 
La koldkremo estas emulsio de akvo, abelvakso, kaj oleoj. Tradicie, la oleoj estis plantaj oleoj, sed hodiaŭaj koldkremoj ordinare enhavas mineralajn oleojn. Nuntempe, koldkremoj ankaŭ tipe enhavas glicerinon, alkoholon, kaj lanolinon.

## Uzoj 
Koldkremoj malhelpas sekigon de la haŭto. Ĝi estas ofte ŝmirata sur la vizaĝo aŭ la lipoj (post forigo de ŝminko). Ĝi estas ankaŭ uzata por razado.

## Historio kaj etimologio 
La koldkremo havas antikvan originon. Romianoj uzis similan produkton de la nomo ''*. La helena kuracisto Galeno de Pergamo, de la 2-a jarcento p.K., mencias en sia libro *Pri la konservado de la sano* () recepton por koldkremo; tial, koldkremo ankaŭ estas konata latine kiel **.

La termino *koldkremo* devenas de la angla *'' , laŭvorte “malvarma kremo”.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Kosmetiko
Insulo Roosevelt

**Insulo Roosevelt**, (elparolo: RO-se-velt) antikve **Insulo Blackwell** kaj **Insulo Bonfarto** estas riverinsulo en Novjorko, lokata en la Orienta Rivero (East River, vere markolo) inter la pli grandaj insuloj Manhatano kaj Longinsulo. Ĝi estas regata de la urbodistrikto Manhatano. La insulo estis en la jaro 1973 nomata laŭ Franklin D. Roosevelt, la Prezidanto de Usono dum la Granda Depresio.
La urbo Novjorko posedas la insulon, sed en la jaro 1969, oni lukontraktis ĝin al la Novjorkia Ŝtata Urba Konstruanta Firmao, kiu posedas ĝin 99 jarojn. Plejparte de la loĝataj konstruaĵoj sur la insulo estas lupagitaj.

## Historio 
### Nomo 
eta|maldekstra|La Domo Blackwell
La Lenapoj indianoj nomis la insulon "*Minnehanonck*" (tradukebla kiel "Longa Insulo" aŭ "Agrable estas, sur la insulo esti"), kaj poste Nederlando aĉetis ĝin, la koloniistoj renomis la insulon al "Varkens Eylandt" ("Porkinsulo"). En la jaro 1796, la pranepo de Blackwell konstruis la Domon Blackwell, kiu estas la plej antikva konstruaĵo sur la insulo, kaj la sesa plej antikva konstruaĵo en la urbo Novjorko. La azilo, kiun Alexander Jackson Davis desegnis, inkluzivas La Okangulon, nuntempe la sola restanta konstruaĵo de la azilo.

## Transporto 
eta|Ruĝa tramo, kiu vojaĝas super la Orienta Rivero inter Manhatano kaj Insulo Roosevelt. La Ponto Kvinzboro lokas en la maldekstra de la bildo, kaj la konstruaĵoj estas en Manhatano.
La insulo estas konektita al Manhatano per la Insulo Roosevelt Telfero (Roosevelt Island Tramway), pendigitaj tramoj kiuj veturas inter la du insuloj plurajn fojojn tage. Oni finkonstruis la telferon en la jaro 1976. La F-trajno de la Novjorka Metroo haltas ĉe la "Roosevelt Island" haltejo sur la insulo. Kvankam la Ponto Kvinzboro pasas super la insulo, oni ne povas eniri en la insulon el tie. Anstataŭe, la Ponto Insulo Roosevelt kondukas la insulon al Astorio, Kvinzo.

## Referencoj 
Kategorio:Geografio de Novjorko
Kategorio:Insuloj en Usono
*
George Gamov

**Geórgi Antónoviĉ GAMOV** (Odeso, 4-an de marto 1904 - Boulder (Koloradio), 19-an de aŭgusto 1968), estas konata en Usono kiel **George Gamow**, estis fizikisto kaj uson-ŝtatigita rus-ukraina astronomo, kiu laboris en diversaj temoj inkludante la atomkernon, la stelan formadon, stelan nukleosintezon, nukleokosmogenezon kaj la genetikan kodon.

## Referencoj 
Kategorio:Sciencaj verkistoj
Kategorio:Usonaj biokemiistoj
Kategorio:Usonaj inventistoj
Kategorio:Studentaro de la Sankt-Peterburga Ŝtata Universitato
Kategorio:Sovetiaj fizikistoj
Kategorio:Kosmologoj
Kategorio:Membroj de Rusia Akademio de Sciencoj
Kategorio:Ukrainaj astronomoj
Aleksandr Fridman

**Aleksandr Aleksandroviĉ FRIDMAN** (Sankt-Peterburgo, 16-an de junio 1888 - Leningrado, 16-an de septembro 1925) estis rusia matematikisto kaj meteologo, specialigita en relativisma kosmologio.

En 1922 Friedman malkovris unu el la unuaj kosmologiaj solvoj de la ekvacioj de la ĝenerala relativeco, la responda al universo en ekspansio. 

La ekspansio de la universo estis konfirmita kaj malkovrita per la observado de Georges Lemaître en 1927, apogita de Edwin Hubble en 1929, de liaj mezuroj de la malproksimiĝo de diversaj galaksioj.

## Referencoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en Sankt-Peterburgo
Kategorio:Relativecoteoriistoj
Kategorio:Rusiaj judoj
Kategorio:Sovetiaj fizikistoj
Kategorio:Sovetiaj matematikistoj
Kategorio:Kosmologoj
Károly Serák

**Károly Serák** [kAroj ŝerAk], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Serák Károly** estis hungara bestoĝardenestro. Lia filino estis Márta Serák.

Károly Serák baptiĝis la  en iama Adacs [adaĉ], kiu nuntempe dispartiĝas al Kunadacs kaj Kunpeszér, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Károly Serák naskiĝis sen apartenanta al familio, pri la junaj jaroj kaj lernejaj jaroj datenoj ne estis trovitaj. Li estis nomumita bestoĝardenestro de la Bestoĝardeno kaj Botanika ĝardeno (Budapeŝto), kiu estis en katastrofa financa stato. Serák ne ricevis financan apogon de la ĵus fondita Budapeŝto, tial li prezentis ne nur bestojn, sed ankaŭ cirkajn spektaklojn kaj indiĝenajn tribojn el foraj landoj. La buĝeto stabiliĝis, poste jam ricevis apogojn. Estis konstruitaj novaj bestodomoj kaj Serák povis aĉeti valorajn bestojn. En sia lasta periodo li estis malsana, tamen lia posteno restis ĝismorte. Li edziĝis trifoje.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Állatkerti Kalauz. Tájékoztató a budapesti állatkertben az állatok rövid leírásával.* (1878).

## Memorigiloj 
* busto en Budapeŝto 1989

## Fontoj 
* hungarlingva (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo S, poste serĉu la nomon)

## Referencoj 
Kategorio:Budapeŝtanoj
Martin Schwarzschild

**Martin SCHWARZSCHILD** (31-an de majo 1912 - 10-an de aprilo 1997) estis germana-usona astronomo. Li estis filo de la fama astrofizikisto Karl Schwarzschild kaj nevo de svisa fizikisto Robert Emden.

Lia laboro baziĝas pri la stela strukturo kaj stela evoluo.

## Referencoj 
Kategorio:Membroj de la Nacia Akademio de la Sciencoj Leopoldina
Kategorio:Germanaj judoj
Kategorio:Usonaj astronomoj
Kategorio:Germanaj astronomoj
Henry Norris Russell

**Henry Norris RUSSELL** (25-an de oktobro 1877 - 18-an de februaro 1957) estis usona astronomo. Li studis en la Universitato de Princeton, kie li iĝis instruisto de astronomio en 1905 kaj poste direktoro de la observatorio en 1911. Apud Ejnar Hertzsprung, kvankam laborante sendepende, li disvolvis la diagramon de Hertzsprung-Russell (1910).

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj astronomoj
Demir Kapija

eta|maldekstra|200ra|
**Demir Kapija** () estas urbo de Norda Makedonio situanta en la sudorienta parto de la regiono Vardar. Ĝi estas la administra centro de la Opština Demir Kapija. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Loko, priskribo 
La urbo situas proksimume en la mezo de la komunumo. Ĝi kuŝas ĉe la kunfluejo de la rivero Bošava kun la rivero Vardar en alteco de 100 - 200 m. La teritorio de la urbo havas areon de ĉirkaŭ 36 km².

Ĉe la orienta rando de la urbo pasas la aŭtovojo A1 / E75, kiu kondukas al Grekio. La regiona vojo R1102 ankaŭ veturas en la sama direkto. Laŭ la dekstra bordo de la rivero Vardar, fervoja linio ligas la urbon Skopjo al Tesaloniko, Grekio.

Ĉirkaŭ 1 km sudoriente de la urbo, regionaj vojoj kaj fervojoj, kune kun la rivero Vardar, eniras profundan kaj longan gorĝon. La gorĝo nomiĝas *Demirkapiska klisura*.

### Loĝantaro, ekonomio 
Laŭ la antaŭa censo de 2002 loĝis ĉi tie entute 3275 homoj. Ekzistis 3 161 makedonoj (96,52 %), 34 serboj (1,04 %) kaj 80 aliaj.

eta|maldekstra|300ra|
La ĉefa ekonomia sektoro en kaj ĉirkaŭ la urbo estas agrikulturo. Precipe la kultivado de vitoj, cerealoj, hortikulturaj kultivaĵoj (ruĝa pipro) kaj tabako. Aliaj industrioj inkluzivas sablon kaj ŝtonan minadon por konstruado.

## Vidindaĵoj
* Preĝejo "St. Patrino de Dio "
* Kelkaj arkeologiaj lokoj en kaj ĉirkaŭ la urbo
* gorĝo de Demir Kapija

## Tradukfonto 
Kategorio:Loĝlokoj de Nord-Makedonio
Leo Esaki

**Leo ESAKI** (Osako, Japanio, 12-an de marto 1925 -) estas japana fizikisto, kiu ricevis, kune kun Ivar Giaever kaj Brian David Josephson, la Nobel-premion pri Fiziko en 1973 por la malkovro de la elektrona tunela efiko. Li ankaŭ estas konata pro la invento de la diodo Esaki, kiu utiligis ĉi tiun fenomenon.

Li naskiĝis en Osako, kaj studis fizikon ĉe la Universitato de Tokio. Akirinte sian diplomon en 1947, li faris esploradon pri elektronaj tuneloj en solidoj ĉirkaŭ 1958. En 1959 li doktoriĝis pri fiziko.

## Referencoj 
Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziko
Kategorio:Membroj de la Usona Nacia Akademio de Sciencoj
Kategorio:Teoriaj fizikistoj
Kategorio:IBM
129333 Ashleylancaster

'*129333 *Ashleylancaster'''* estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Catalina Sky Survey*, elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estas nomita en honoro de *Ashley Lancaster*, kiu laboris kiel inĝenierino pri provoj por la fotilo *OCAMS* de la Misio de Alvenigo de Asteroida Specimeno *OSIRIS-REx''. Ŝi ankaù laboris por la Suna Teleskopo ATST.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Catalina Sky Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2005
Vicugna

***Vicugna*** estas genro de animaloj kiu inkludas du sudamerikajn kameledojn, nome la vikuno kaj la alpako.

Antaǔe la alpakon oni rigardis kiel devenita de la gvanako, tamen la alpakon oni enklasigis kiel parto de *Vicugna* post 2001 dokumento pri alpaka DNA. La dokumento montris, ke la alpako devenas el la vikuno, kaj ne el la gvanako, kvankam konsiderebla laǔa-hibridigo okazis inter hejmlamoj kaj hejmalpakoj.

## Bildo 
## Referencoj 
Kategorio:Kameledoj
London Docklands

eta|centre|775ra|Mapo montranta la Londonajn *Docklands* en 1882. La Doko de la Reĝo Georgo la 5-a ne estis ankoraŭ konstruita.

[alt=|eta|300px|Modernaj *Docklands*, kun [Canary Wharf.]]
eta|La Karibia Doko kaj la "Millwall Dock" sur mapo de la Insulo de Hundoj en 1899.
**London Docklands** estas la ĉerivera areo kaj iamaj dokoj en Londono. Tiu areo estas en interna orienta kaj sudorienta Londono, en la "boroughs" Southwark, Tower Hamlets, Lewisham, Newham kaj Greenwich. Tiuj dokoj estis iam parto de la Haveno de Londono, iam la plej granda haveno de la mondo. Post la dokoj fermiĝis, la areo iom ruiniĝis kaj malriĉiĝis ĉirkaŭ la 1980-aj jaroj. La regenerado de la Docklands startis poste sed jam en tiu jardeko; ĝi estis redisvolvigita ĉefe por komerca kaj loĝeja uzado. La nomo "London Docklands" estis uzita por la unua fojo en registara informo pri redisvolvigaj planoj en 1971 kaj ekde tiam ĝi estis ĝenerale adoptita. La redisvolvigo kreis riĉecon, sed ankaŭ kondukis al kelkaj konfliktoj inter la novaj kaj la malnovaj komunumoj de la areo.

## Bibliografio 
* Kevin d'Arcy. London's 2nd City: Creating Canary Wharf. Rajah Books ISBN 978-0-9556706-2-6.
* Rule, Fiona (28a de Januaro 2019). London's Docklands: A History of the Lost Quarter. The History Press. ISBN 9780750989985.

## Vidu ankaŭ 
* Docklands Light Railway

## Eksteraj ligiloj 
* The Docklands newspaper
* Historio de la rekupero de la Docklands 
* London East Research Institute 
* Royal Docks Trust (London)
* West Silvertown Online
* Royal Docks Information

Kategorio:Geografio de Londono
Kategorio:Tamizo
Kategorio:Havenurboj
Kategorio:Dokoj
Kategorio:Akva transporto en Britio
Canary Wharf

***Canary Wharf*** estas la dua plej grava centra negoc-financa distrikto de Londono, Britio (post la Urbo Londono) sur la Insulo de la Hundoj en la "Borough" Tower Hamlets. Post la Urbo Londono, ĝi estas unu el la ĉefaj financaj centroj en Unuiĝinta Reĝlando kaj en la mondo, enhavanta multajn nuboskrapulojn kiel la tria plej alta en UR, nome One Canada Square.

[maldekstre|eta|300px|Modernaj *[London Docklands*, kun *Canary Wharf*.]]
Disvolvigita sur la loko de iama "West India Docks" (Karibia Doko), Canary Wharf enhavas ĉirkaŭ 1 500 000 m² de oficejoj kaj disponebla spaco. Ĝi enhavas multajn malfermajn areojn, kiel Canada Square, Cabot Square kaj Westferry Circus. Kun Heron Quays kaj Wood Wharf, ĝi formas la areon de Canary Wharf Estate, de ĉirkaŭ 39 hektaroj.

La tutmondaj administrejoj de HSBC situas en la HSBC Turo (8 Canada Square) en Canary Wharf. 

## Vidu ankaŭ 
* *London Docklands*
* Docklands Light Railway

## Notoj 
## Bibliografio 
* Kevin D'Arcy (2012). London's 2nd City: Creating Canary Wharf. Rajah Books. ISBN 978-0955670626.

## Eksteraj ligiloj 
* Canary Wharf – Oficiala Informa Retejo
* Canary Wharf Group plc
* Canary Wharf projects on Skyscrapernews 
* Canary Wharf building information & photos

Kategorio:Geografio de Londono
Kategorio:Ekonomio de Londono
Kategorio:Distriktoj de Londono
Kategorio:Urbaj kvartaloj de Anglio
Kategorio:Negoco
Hautmont (stacidomo)

**Hautmont** estas franca stacidomo sur linio  - , situanta en  Hautmont, en departemento Nord, regiono Hauts-de-France.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  Hauts-de-France.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Creil - Jeumont (242000).

## Vidu ankaŭ 
* Hautmont

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fret SNCF
Kategorio:Fervojaj stacioj en Nord
Kategorio:Hautmont
Violaines

**Violaines** estas franca  situanta en departemento Pas-de-Calais, regiono Hauts-de-France.

Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas *Violainois*.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Pas-de-Calais
* La Bassée (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Komunumoj de Pas-de-Calais
Lesquin

''''* - prononco laŭ sistemo IFA [] - estas komunumo de Francio kadre de la historia pejzaĝo Franca Flandrio, *Frans-Vlaanderen* respektive *Flandre française*. Ĝi situas en la departemento *Nord* [], nederlande/flandre *Noorderdepartement*, en la regiono Hauts-de-France (prononco [], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde *Heuts-d'Franche*) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france *Nord-Pas-de-Calais* , nederlande/flandre *Noord-Nauw van Calais*). Fine de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Lille* (france *Arrondissement Lille*, nederlande *Arrondissement Rijsel* respektive okcidentflandre *Arroundissement Rysel*), kaj al la kantono **.

Ĝiaj loĝantoj en la franca nomiĝas *lesquinois(es)''.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Nord
* Lesquin (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Nord
Frans de Waal

**Frans de WAAL**, plennome *Franciscus Bernardus Maria de Waal*, (naskiĝis  en 's-Hertogenbosch, mortis la 14-an de marto 2024 en Atlanta) estis nederlanda primatologo kaj etologo.

Li estis profesoro pri etologio de primatoj en la departemento pri psikologio en la Emory Universitato en Atlanta kaj direktoro de la *Living Links Center* en la esplorada centro pri primatoj de Yerkes en Atlanta. Li publikigis multajn scienc-popularigajn librojn kiel *Chimpanzee Politics* ("Ĉimpanzaj politikoj") kaj *Our Inner Ape* ("Nia interna simio")

Kategorio:Etologoj
Kategorio:Primatologoj
Kategorio:Nederlandaj psikologoj
Kategorio:Ig-Nobel-premiitoj
Kategorio:Membroj de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj
Konsta Hietanen

**Konsta HIETANEN** estas finna kantisto, aktoro kaj eksa futbalisto. Li venkis en aŭgusto 1994 la popularan finnan infanan kantokonkurson *Tenavatähti*, ĵus fariĝinte 10-jaraĝa. 1998 li estis en ĉefa rolo en filmo *Poika ja ilves* (knabo kaj eŭrazia linko), kion reĝisoris Raimo O. Niemi. Hietanen imitis ekzemple Johannes Virolainen kaj Marja-Liisa Kirvesniemi.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* 
* prezento en la infana kantokonkurso *Tenavatähti* de somero 1994 ()

Kategorio:Finnaj aktoroj
Verda zono Asbach

eta|Asbach-foso ĉe Schwansee-naĝejo kun acera aleo
**Verda zono Asbach** () estas kvazaŭ verda striego ĉe la norda rando de la urbo Vajmaro, Germanujo. Ĝi nomiĝas laŭ la - parte aperte parte malaperte - preterfluanta Asbach-rojo. La tuto realigitis ĉ. la jaro 1920 fare de la urba konstruaddirektoro August Lehrmann laŭ planoj de Max Vogeler el la jaro 1917-a kaj kelkaj postaj pluperfektigoj fare de August Lehrmann mem.

## Detaloj 
Ampleksas la ripozumzono la Vimaria-stadionon kaj ties antaŭzonon, la en 1928 malfermitan Schwansee-naĝejon sen paroli pri Vajmarhaloparko plej eoste. Limigas ĝin norde la stratoj Bechsteinstraße, Müller-Hartungs-Straße kaj Fuldaer Straße, okcidente Florian-Geyer-Straße, sude Schwansseestraße kaj oriente Karl-Liebknecht-Straße. Jam ene de la unua projekto temis pri iu multfunkcia okazigejo kiu estiĝis en 1931 kiel *Vajmarhalo*. Tiutempe temis pri unue el la plej ambiciaj verdozonaj projektoj de tuta Germanujo. La planaro portis la titolon *Kulturprojekt Weimar*. La konservo de *Asbach-zono* estas hodiaŭ nacia volego.

La tuta areo havas 16 hektarojn da verdaj grundoj. Inter la okulfrapaj aferoj nomiĝas la ĉ. 1,5 km longa aleo tilia-acera flankanta Asbach-straton. Memkompreneble la tuto staras sur la listo de la kulturmonumentaj aferoj de Vajmaro (ekde 1993).

## Literaturo 
* Tilman Störmer, Hella Wimmel: *"Kulturprojekt Weimar" Asbach-Grünzug : ein Gartendenkmal der Moderne; Konzeption, Geschichte, Bestand*, eldonis Stadt Weimar, Grünflächen- und Friedhofsamt, Vajmaro 1994.

## Eksteraj ligiloj 
* https://architekten-thueringen.de/aft/projekte/p/asbach_gruenzug_weimar-965.html
* https://stadt.weimar.de/aktuell/presse/mitteilung/spatenstich-in-der-bad-hersfelder-strasse/ 

## Notoj 
Kategorio:Vajmaro
Kategorio:Amuzparkoj
Landas

''''* - jen france, prononco [] - estas komunumo de Francio kadre de la historia pejzaĝo Franca Flandrio, *Frans-Vlaanderen* respektive *Flandre française*. Ĝi situas en la departemento Nord [], en la administra regiono Hauts-de-France (jen france, prononco [] , pikarde *Heuts-d'Franche*) kaj en la tradicia, historia regiono Nordo-Kaleza Markolo (france *Nord-Pas-de-Calais* ). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Douai kaj al la kantono **.

Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj .

Ĝiaj loĝantoj franclingve nomiĝas *landasiens* respektive *landasienses'' se nur temas pri virinoj.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Nord
* Landas (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Komunumoj de Nord
Johann Valentin Blaufuß

**Johann Valentin BLAUFUSS** (naskiĝinta la  en Wasungen, mortinta la  en Vajmaro) estis germana geodeziisto kaj kartografo, plue inspektisto konstruada kaj stratara.. Li estis (unuageedzece) la bofilo de la kartografo Franz Ludwig Güssefeld.eta|Urboplano de Vajmaro el la jaro 1824, de Johann Valentin Blaufuß

## Vivo 
Estante filo de forstisto li frue okupiĝis pri naturo kaj ankaŭ tiukoncerne trejniĝis.

Blaufuß estis kunlaboranto ĉe la Geografia instituto de Vajmaro kiu estiĝis en 1791 kiel sekcio topografia-kartografia ene de *Landes-Industrie-Comptoir* de Friedrich Justin Bertuch kaj ekmemstaris en 1804. Tiutempe temis pri la plej moderna eldonejo kartografia en tuta Germanujo.

Blaufuß tre famiĝis danke al siaj urboplanoj pri Vajmaro respektive pri kvartaloj kelkaj vajmaraj (ekz. de Ilm-parko de 1799) La celo de liaj planoj estis ne pure kartografiaj sed ankaŭ katastraj. Inter 1818 kaj 1822 li kreis *Weimarer Urkataster*. Lia kreado koncernas ankaŭ kartojn priforstumajn.

Oni aljuĝis al li la saksian-vajmaran Falko-ordenon.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* [Karten und Planoj de li ĉe Klassik Stiftung Weimar(https://eo.wikipedia.org/wiki/Klassik_Stiftung_Weimar)]
* https://peoplepill.com/people/johann-valentin-blaufuss/

Kategorio:Homoj rilataj al Weimar
Kategorio:Germanaj kartografoj
Kategorio:Germanaj geodeziistoj
Kategorio:Katastro
Elemér Székács

**Elemér Székács** [sékaĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Székács Elemér**, estis hungara agronomo, plibonigisto. Lia avo estis József Székács.

Elemér Székács naskiĝis la  en Pest (urbo) (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio), li mortis la  en Budapeŝto.
eta|maldekstre|
eta|
eta|

## Biografio 
Elemér Székács akiris agronomian diplomon en Ekonomia Akademio (Magyaróvár) en 1892, kie li multe lernis de Sándor Cserháti. Post la diplomo li laboris en magnata bieno. Ekde 1906 li komencis okupiĝi ankaŭ pri selektado. Li laboris en Árpádhalom inter 1908-1915. Li fondis akcian societon pri selektadoj en 1917, poste li gvidis ĝin ĝis 1931. Tiutempe li okupiĝis pri selektadoj de tabakoj, betoj hordeoj kaj tritikoj, baldaŭ ankaŭ de maizoj, milioj, medikagoj kaj linoj. Ekde 1931 li estis ĉefinspektoro de ĉiuj hungaraj selektaj laborejoj. Li ricevis la titolon ekonomia ĉefkonsilisto kaj premiojn en 1923 kaj 1943.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A zöldtrágyázás és meszezésről* (1904)
* *Vetőmagtermesztés és növénynemesítés* (1911)
* *Gyakorlati búzanemesítés* (1912)
* *A magyar búza nemesítésének kérdése tekintettel az alföldi viszonyokra* (1914)
* *A búza magyar nemesítésének és az árpádhalmi nemesített búzák rövid ismertetése* (1915)
* *Az őszi vetési munkák előkészületei és végrehajtása* (1928)

## Memorigiloj 
* pluraj tritikospecoj
* agrikultura mezlernejo en Törökszentmiklós prenis la nomon "Székács Elemér"
* strato en Árpádhalom
* busto en Orosháza (2017)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj agronomoj
Kategorio:Hungaraj plibonigistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kastelo de Rzeszów

**Kastelo de Rzeszów** () estas kastelo en Rzeszów, en Komunumo Rzeszów, en Distrikto Rzeszów, en Ĉekarpata provinco en sud-orienta Pollando. Estas tribunalo en la kastelo.

## Galerio 

Dosiero:PA130082.JPG
Dosiero:Wieza zamku w Rzeszowie.jpg
Dosiero:Korytarz zamku w Rzeszowie.jpg
Dosiero:Klatka schodowa zamku w Rzeszowie.jpg
Dosiero:Rzeszów, zamek, 1600, 1903-1906 danz 009.jpg
Dosiero:Rzeszów zamek 2004b.jpg

Kategorio:Kasteloj en Pollando
129335 Edwardlittle

'*129335 *Edwardlittle'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono en orbita resonanco 3:10 kun la Tero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Catalina Sky Survey*, elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estas nomita en honoro de *Edward Little*, kiu laboris kiel inĝeniero pri provo kaj etalonado de la fotilo *OCAMS* por la Asteroida Misio de Specimena Alvenigo *OSIRIS-REx''. Li estas fervora amatora astronomo kaj planisto pri optiko.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Catalina Sky Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2005
Trith-Saint-Léger (stacidomo)

**Trith-Saint-Léger** estas franca stacidomo sur linio  - , situanta en  Trith-Saint-Léger, en departemento Nord, regiono Hauts-de-France.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  Hauts-de-France.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Lourches - Valenciennes (254000).

## Vidu ankaŭ 
* Trith-Saint-Léger
* Le Poirier-Université (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fret SNCF
Kategorio:Fervojaj stacioj en Nord
Kategorio:Trith-Saint-Léger
Luis Walter Álvarez

**Luis Walter ÁLVAREZ** (San-Francisko, Kalifornio, 13-an de junio 1911 - Berkeley (Kalifornio), 1-an de septembro 1988) estis usona fizikisto de hispana deveno. Li estis nepo de la hispana kuracisto Luis Fernández Álvarez.

## Biografio 
Li studis fizikon ĉe la Universitato de Ĉikago, doktoriĝis en la sama universitato en 1936. Kvankam estis instruisto de Berkeley dum sia tuta kariero laboris ankaŭ en la Masaĉuseca Instituto de Teknologio (M.I.T.) Inter 1940 kaj 1943, en la laboratorio de Metalurgio de la Universitato de Ĉikago, en la projekto Manhattan de la Nacia Laboratorio de La Poploj por la fabrikado de la atoma bombo.

Li ricevis la Nobel-premion pri fiziko en 1968.

## Referencoj 
Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziko
Kategorio:Membroj de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj
Kategorio:Usonaj Nobel-premiitoj
Kategorio:Usonaj inventistoj
Kategorio:Usonaj fizikistoj
Kategorio:Projekto Manhattan
Ferenc Szelényi

**Ferenc Szelényi** [selEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szelényi Ferenc** estis hungara agronomo, kuracisto, altlerneja instruisto, grundisto. Lia origina familia nomo estis *Frischmann* [friŝman] ĝis 1940.

Ferenc Szelényi naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Debrecen.

## Biografio 
Ferenc Szelényi maturiĝis en gimnazio de Eisenstadt, poste li akiris kirurgian diplomon en Universitato de Torino. Dum la studentaj jaroj li ricevis tuberkulozon pro sekcado de mortintoj en 1932. Post 3 jaroj li hejmenvenis kaj en Hungario la diplomo estis akceptita. Inter 1936-1940 li laboris en fakultato en Sopron kaj li interesiĝis pri produktado de rizoj, poste li laboris en agrikultura stacio en Sarkad. Li estis plibonigisto de rizoj. Dum la nazia erao (1944) li estis trudlaboristo, iom poste li kaŝiĝis, fine li ricevis svedan legitimilon. Inter 1945-1947 li estis kuracisto en Budapeŝto, poste li estis asistanto 2 jarojn en fakultato de Agronomia Universitato. Ekde 1949 en agronomia instituto en Debrecen. Li kandidatiĝis en 1952, doktoriĝis en 1988 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Inter 1953 kaj 1972 li estis katedrestro de Ekonomia Akademio (Debrecen). En 1960 li doktoriĝis en Agronomia Universitato de Gödöllő. Li pensiuliĝis en 1976, sed li partoprenis plu en la scienca esplora laboro.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Az éghajlat és időjárás szerepe a rizstermesztés terén* (kunaŭtoro, 1940)
* *Laboratóriumi vizsgálati módszer a talajok levegő- és vízgazdálkodási adottságainak meghatározására* (1954)
* *A túlöntözés veszélyének kérdése a laboratóriumi vizsgálatok tükrében* (1957)
* *Mészkarbonátos ásványihumusztrágyák hatásmechanizmusának vizsgálata* (1967)
* *Versuche zur Isolierung und Züchtung von im Böden lebenden Mykobakterien: methodischer Beitrag* (kunaŭtoro, 1970)
* *Selektive Verhütung mykotischer Mischinfekte der Mykobakterien* (kunaŭtoro, 1982)
* *A talaj javításának, s egyes tulajdonságainak elméleti és gyakorlati kapcsolata* (tezoj de disertaĵo, 1988)

## Memorigiloj 
* strato en Debrecen

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj agronomoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj grundistoj
Kategorio:Hungaraj plibonigistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Universitato de Torino
Bariero ĉe Tamizo

eta|300px|Rigardo al la Barieroj sur la Tamizo.
La **Bariero ĉe Tamizo**, en angla *Thames Barrier*, estas retirebla bariersistemo super la rivero Tamizo, kiu estis desegnita por eviti, ke la ĉerivera ebenaĵo de plej el la Granda Londono estu inunditaj de escepte altaj tajdoj kaj ŝtormoj venantaj el la Norda Maro. Ili estis funkciantaj ekde 1982. Se necese, ili estas fermitaj (levitaj) dum alta tajdo; je malalta tajdo, ili povas esti malfermitaj por restaŭri la riverfluon al la maro. Konstruitaj proksimume je 3 km oriente de la Insulo de la Hundoj, ties norda bordo estas en Silvertown en la "Borough" Newham kaj ties suda bordo estas en la areo de New Charlton de la "Borough" Greenwich.

## Bibliografio 
* R. W. Horner (November 1987). "The Thames Barrier". *IEE Proceedings A* **134** (9): 752–760. .
* Ken Wilson (1984). *The Story of the Thames Barrier*. London: Lanthorn. 32 pages. . .

## Eksteraj ligiloj 
* Streetmap of Thames Barrier 
* Thames Barrier Park page Greater London Authority.
* Sinking Cities: London  55min. PBS

Kategorio:Geografio de Londono
Kategorio:Granda Londono
Kategorio:Tamizo
Kategorio:Inundo
Kategorio:Mara kulturo
Kategorio:Sekureca ekipaĵo
129338 Andrewlowman

'*129338 *Andrewlowman'''* estas tre malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Catalina Sky Survey*, elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Andrew Lowman*, kiu laboris kiel planisto pri optiko por la fotilo *OCAMS* de la Asteroida Misio de Specimena Alvenigo *OSIRIS-REx*. Li ankaù laboris kiel optika inĝeniero por la *Automated Planet Finder* de Lick, *SkyMapper*, la teleskopoj de *Magdalena Ridge* kaj la Fotilo de Optika Navigado por *Mars Reconnaissance Orbiter''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Catalina Sky Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2005