open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Burgo Heppenheft

La **burgo Heppenheft** estas resto de burgo de mezepoka montburgo el la 12a jarcento, en la mezmontaro Taunus inter Bornich kaj Niederwallmenach en la distrikto Rhein-Lahn de la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Okcidente en distanco de 5 km troviĝas la Loreley-roko, 3,5 km nordokcidente la burgo Reichenberg. 

## Historio de la burgo kaj la familio Heppenheft 
## Burgo 
## Eksteraj ligiloj 
* Historische Hintergründe über die Burg Heppenheft
* Geschichte der Familie von Heppenheft 
* Geschichte und Photos der Ruine Heppenheft

Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
(10564) 1993 XQ2

**(10564) 1993 XQ2** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) en la kadro de la programo *Planet-Crossing Asteroid Survey* aŭ "PCAS".

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de PCAS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Denvera Bestoĝardeno

eta|maldekstre|450x450px|Anglalingva mapo de la Denvera Bestoĝardeno
**Denvera Bestoĝardeno** aŭ en angla *Denver Zoo* estas instalaĵo de 32 ha situanta en la Urba Parko de Denvero (Koloradio), Usono. Fondita en 1896, ĝi apartenas al la urbo kaj kantono Denver kaj ricevas financon parte de *Scientific and Cultural Facilities District* (SCFD). Ĝi estis la plej populara paga allogaĵo en la Denvera metropolita areo en 2005.
eta|maldekstra|275ra|
eta|maldekstra|275ra|
Ĝi startis kun la donado de orfa Amerika nigra urso. Kun la konstruo de la *Bear Mountain* (Ursomonto), ĝi iĝis la unua bestoĝardeno en Usono kiu uzis naturmediajn ejojn pli ol kaĝoj kun kradoj. Ĝi etendis tiun koncepton pere de la *Primate Panorama* (simia pejzaĝo) kun malfermaj areoj por simioj, kaj la *Predator Ridge* (predomonto), kiu havas tri separatajn areojn tra kiuj animaloj rotacias por ke la koincidaj orodoj havigu median pliriĉigon. La *Toyota Elephant Passage* (kiu malfermis la 1an de Junio 2012) estas dividita en kvin areojn por rotacii variajn speciojn.

La **Denvera Bestoĝardeno** estas agnoskita de la (usona) Association of Zoos and Aquariums (AZA) kaj estas ankaŭ membro de *World Association of Zoos and Aquariums* (WAZA). En 2009, ĝi atingis kvalitan kodon ISO 14001. La Zoo malfermiĝas ĉiutage je 10:00 a.m.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Etter, Carolyn & Don (1995). *The Denver Zoo: a Centennial History*. Boulder, Colorado: Roberts Rinehart Publishers. ISBN 9781570980398.

Kategorio:Bestoĝardenoj en Usono
Pulpito

**Pulpito** estas inflamo de la dentpulpo. Sekvo de pulpito estas la ekesto de dentodoloro.

Kario estas plejofte la kaŭzo de pulpito. La bakterioj en la kario produktas substancojn kiuj estas venenaj por la dentpulpo. 

Kategorio:Sindromoj en dentokuracado
Kategorio:Kuracoprocedoj en dentokuracado
(10565) 1994 AT1

**(10565) 1994 AT1** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Hitoshi Shiozawa kaj Takeŝi Urata elde Fuĵieda (gubernio Ŝizuoka, Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Malkovrita de Hitoshi Shiozawa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Edward Ockey

**Edward Philip OCKEY** (nask. 1913, mortis la 21-an de novembro 2006 en Lydbury North (Shropshire, Britio)) estis brita esperantisto kaj havenoficisto. Li elpaŝis precipe per sia Bibliografio de Vortaroj kaj Terminaroj de Esperanto, kaj studoj pri la oficiala vorttrezoro. 

Ockey estis membro de UEA ekde 1941 kaj preskaŭ same longe delegito kaj fakdelegito pri bibliografio, genealogio kaj mormonismo. Liaj plej gravaj verkoj estas  Akademia vortaro-radikaro: konkordanco de Fundamento de Esperanto (1978) kaj Bibliografio de vortaroj (1982; TTT-versio parte ĝisdatigita de Geoffrey Sutton, 2002). Sian grandan librokolekton Ockey donacis al UEA.

## Verkoj
*1972: Leksikono de oficialaj vortoj. Eld. la aŭtoro, Surrey.
*1982: Bibliografio de vortaroj .
## Recenzoj
Pri *Leksikono de oficialaj vortoj*

## Literaturo
* **2007**: Nekrologa noto en Esperanto (UEA), 2007, n-ro 4 (aprilo), p, 94. 

Kategorio:Britaj esperantistoj
Distrikto Burgenland

La **distrikto Burgenland** (germane *Burgenlandkreis*, aŭtokodo BLK) situas en centra Germanio, en la pleja sudo de la federacia lando Saksio-Anhalto. La distrikto havas areon de 1413 km², kaj fine de  ĝi havis  loĝantojn. En sia nuna formo, la distrikto ekestis la 1-an de julio 2007 el la malnovaj distrikto Burgenland kaj distrikto Weißenfels. Administra centro de la distrikto estas la urbo Naumburg (Saale) - ties nomo jam indikas, ke la rivero Saale trafluas la distriktan teritorion.

[eta|maldekstra|[Naumburg (Saale) estas la dua plej granda distrikta urbo kaj ties administra centro]]
[eta|maldekstra|[Weißenfels havas iom malpli ol  loĝantojn kaj estas la plej granda urbo de la distrikto]]
[eta|maldekstra|[Zeitz havas iom malpli ol  loĝantojn kaj estas la tria plej granda urbo de la distrikto]]

## Vidu ankaŭ 
* Privina lernopado Saale-Unstrut


B
B
Delovoj centr (BKL Moskvo)

'''** () estas stacio de la Metroo de Moskvo sur Bolŝaja kolcevaja linio, ĝi situas najbare de la stacio **' centre de Moskvo. Ĝi estis malfermita la .

## Interkonektoj 
* →  linio (stacio '**)
* →  linio (Stacio **')
* →  linio (stacio '''') (estonte)

## Vidu ankaŭ 
* Listo de stacioj de Moskva metroo

## Eksteraj ligiloj 
*   ()

Kategorio:Stacioj de Moskva metroo
Kategorio:Bolŝaja kolcevaja linio (Moskvo)
Kategorio:Distrikto Presnenskij (Moskvo)
Kategorio:Moskva-Siti
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 2018
Kategorio:2018 en Moskvo
Nacia Parko Henri Pittier

200px|eta|Enirejo al la Nacia Parko Henri Pittier okcidente de la Hotelo Maracay.
eta|200px|Akvofalo en la Nacia Parko Henri Pittier.
[eta|200px|La [Migrofalko estas specio abunda en la Nacia Parko Henri Pittier.]]
[eta|La [Kaskomutuo estas endanĝerita specio loĝanta en la Nacia Parko Henri Pittier.]]
La **Nacia Parko Henri Pittier** aŭ , estas la nacia parko plej malnova de Venezuelo, kreita origine en 1937 laŭ nomo de *Rancho Grande* per dekreto de la Prezidanto Eleazar López Contreras. La parko estis renomita en 1953 laŭ nomo de Henri Pittier, elstara geografo, botanikisto kaj etnologo svisa, kiu alvenis en Venezuelon en 1917, klasigis pli ol 30 mil plantojn en la lando kaj dediĉis sin multajn jarojn al studado de la flaŭro kaj la faŭno ekzista en la parko.

La **Nacia Parko Henri Pittier** havas honoron esti iniciatinto de la historio de la naciaj parkoj de Venezuelo. Ĝi havas areon de 107.800 hektaroj, situanta en la norda zono de la ŝtato Aragua, enhavas grandan parton de la tieaj marbordoj kaj de la montara zono de la ŝtato Karabobo, krome ĝi limas kun la Nacia Parko San Esteban. Henri Pittier estas la nacia parko plej etenda inter la naciaj parkoj de la Marborda Montaro.

La parko komponiĝas el du geografiaj sistemoj: unu krute montara kie loĝas pli ol 500 specioj de birdoj kaj 22 endemioj. En la parko estas naŭ ĉefaj riveroj kaj granda diverseco en flaŭro kaj vegetaĵaro. La dua sistemo estas tiu de la marborda zono kun golfoj, strandoj kaj banejoj de enorma turisma allogeco.

Krom la ekologia gravo, la parko konstituas ankaŭ grava fonto de akvo por ĉirkaŭaj urboj kaj vilaĝoj kaj estas ankaŭ tero kie oni kultivas bonkvalitan kakaon, ĉefe en la vilaĝo Ĉuao.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Parque Nacional Henri Pittier en ParksWatch.org 
* Parque Nacional Henri Pittier MiPunto.com 
* Parque Henri Pittier en la Red Escolar Nacional 
* Estación Biológica Dr. Alberto Fernández Yepez 
* De la Costa Eco-Lodge Parque Nacional Henri Pittier Venezuela 
* Parque Nacional Henri Pittier en Araira.org
* Actividades en la Ciénaga

Kategorio:Naciaj parkoj en Sudameriko
Kategorio:Naciaj parkoj de Venezuelo
10566 Zabadak

'*10566 *Zabadak'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Yoshio Kushida kaj Osamu Muramatsu elde la observatorio de la Suda Jacugatake apud Hokuto (gubernio Jamanaŝi).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la muzikgrupo ZABADAK (japane: ザバダック, *Zabadaku''), estrita de Kira Tomohiko (japane: 吉良 知彦). Ilia muziko instigas al la respekto por ĉiuj estaĵoj en la biosfero kaj doni dankon al nia planedo, kreante senton de ĝojo per ilia agado.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Osamu Muramatsu
Kategorio:Malkovrita de Yoshio Kushida
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Nacia Parko Carrasco

La **Nacia Parko Carrasco** estas nacia parko en Koĉabambo, Bolivio. Ĝi havas areon de 6,226 km². Pli ol 5,000 plantaj specioj estis registritaj en la areo, kio lokigas la parkon inter la plej diversaj biologie el Bolivio. Ĝi estas protektita areo kaj estas malpermesite loĝi ene de la parko. Ĝi estis kreita en oktobro de 1991.

La parko estas montara pejzaĝo de riveroj, akvofaloj, krutaj valoj kaj profundaj kanjonoj. Ĝi protektas parton de la ekoregiono de la Boliviaj jungaoj. Estas densega vegetajzaro kiu protektas kaj hejmas kelkajn animalojn, plantojn kaj arbojn kiuj estas endanĝeritaj je formorto.

La parko situantas oriente de Koĉabambo kaj etendas laŭlonge de la provincoj Karasko, Tirake kaj Ĉapare.

## Referencoj 
* "Amboró and Carrasco National Parks". *The Nature Conservancy*. Arkivita el la originalo en 2008-02-24. Konsultita la 2008-07-10.

## Eksteraj ligiloj 
* www.parkswatch.org / Nacia Parko Carrasco 
* Nacia Parko Carrasco 

Kategorio:Naciaj parkoj de Bolivio‎
Kategorio:Naciaj parkoj en Sudameriko
Nacia Parko Amboró

La **Nacia Parko Amboró** () en centra Bolivio estas naturrezervejo kun ĉirkaŭ 800 specioj de birdoj, ĉirkaŭ 125 mamuloj kiaj pumoj, ocelotoj, kaj la rara Okulvitra urso. Kovrante areon de 4,425&nbsp;km², ĝi estas protektita el homaj setlejoj, ĉasado, minado kaj senarbarigo, kvankam ankoraŭ ekzistas problemoj pro ĉio tio ene de la parko. La Nacia Parko Carrasco situantas apude al Amboró, kaj kune ambaŭ formas tre grandan konservejon.

La **Nacia Parko Amboró** estas en la okcidenta parto de Santa-Kruzio, ĉe la "kubuto de Andoj", kie la *Cordillera Oriental* (orienta montaro) kurbas iomete okcidenten el ties norda direkto.

## Eksteraj ligiloj 
Angle:
* Derksen, Jonathan *Amboro National Park, Bolivia* Orbitz Away LLC 
* *Amboro National Park, Bolivia* Bolivia Contact (2001) 
* *Amboro National Park, Bolivia* Enjoy Bolivia 
* 
Hispane:
* *Parque Nacional Amboró* Turismo en Bolivio
* *Parque Nacional Amboró* Turismo  

Kategorio:Naciaj parkoj en Sudameriko
Kategorio:Naciaj parkoj de Bolivio‎
Fervoja akcidento de Saint-Benoît (2014)

**Fervoja akcidento de Saint-Benoît** okazis la  en sudo de Francio (Alpoj). Pro kraŝo de turisma trajno pereis 2 homoj, aliaj 9 estis vunditaj; entute en la trajno estis 34 pasaĝeroj. La kraŝo estis kaŭzita de okazinta ŝtonfalo.

Unu el la pereintoj estis turistino el Moskvo, Rusio, veninta al Francio memstare kun sia edzo. Ŝia edzo estis enhospitaligita en Nico kun ŝoka stato pro kapa traŭmo. La dua el du pereintoj venis el Britio.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Annot
* Saint-Benoît (Alpoj de Alta Provenco)

Saint-Benoît
Kategorio:2014 en Francio
Saint-Benoît
Kategorio:8-a de februaro
Philippe Lamberts

**Philippe LAMBERTS** (naskita en Bruselo en 1963) estas belga politikisto.

Ano de la verda partio Ecolo, li estas deputito en la Eŭropa Parlamento ekde 2009. Li ĉefe zorgas pri financaj kaj bankaj aferoj.

## Referenco 
## Eksteraj ligiloj 
* Persona retpaĝaro de Philippe Lamberts
* Paĝo de Philippe Lamberts ĉe la retejo de Ecolo  

Lamberts
Lamberts
Lamberts
Unukorna mutuo

La **Unukorna mutuo** aŭ **Suda unukorna mutuo** (*Pauxi unicornis*) aŭ simple Kornomutuo, sed konfuzige kun la alia specio nome Kornomutuo, estas specio de birdoj de la familio Kracedoj. Ĝi troviĝas en centra Bolivio en orienta deklivaro de Andoj. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj montararbaroj.

Ĝi estas minacata pro habitatoperdo. Ĝis 2004 la Unukorna mutuo estis klasita kiel Vundebla en la IUCN Ruĝa Listo pro sia malgranda kaj malpliiĝanta populacio, sed estis ŝanĝita al Endanĝerita en 2005 pro ĉirkaŭkalkulita pli malgranda teritorio kaj pli granda risko el homa agado. Korpomaso ĉe grandaj maskloj estis de ĝis 3.7 al 3.9&nbsp;kg kaj nur la Invaria mutuo estas pli fortika inter kracedoj, kvankam la Blankapuga mutuo kaj la tre proksime rilata Kaskomutuo estas ĉirkaŭ samlongaj. Inter standardaj mezuroj, la flugillongo estas 38.1 al 40.2&nbsp;cm, la vosto estas 31 al 34.8&nbsp;cm kaj la tarso estas 10 al 10.8&nbsp;cm. Ĝi havas distingan bluecgrizan kornon aŭ kaskon ĉe la frunto kiu elstaras ĉirkaŭ 6&nbsp;cm. La plumaro estas ĝenerale nigra, sed mankas blua nuanco en unuarangaj flugoplumoj, kaj havas blankajn ventron, femurtufoj kaj subvostajn kovrilojn. La vosto havas ankaŭ blankajn pintojn.

Ili manĝas nuksojn kaj falintajn fruktojn kaj semojn. Nestumas en arboj je ĉirkaŭ 5 m alte. La pariĝado okazas septembre (komence de la pluvsezono).

## Referencoj
## Literaturo
*
*
*Hennessey, A.B. (2004a) Conservation presentations to Tacana communities within the last Bolivian site of the Wattled Curassow (Crax globulosa) . Bol. CSG 19: 9–13.
*Hennessey, A.B. (2004b) Unbiased local information survey methods confirms southern helmeted curassow (Pauxi unicornis koepckeae) for Peru . Bol. CSG 19: 16–19.
*
*
*Mee, A. (1999) Habitat association and notes of the Southern Helmeted Curassow (Pauxi unicornis) in the Yungas of Cochbamba, Bolivia . Bol. CSG 9: 16–19.
* 
*

## Eksteraj ligiloj
*BirdLife Species Factsheet. 
*Cracid Specialist Group
*http://www.a2ew.com/photogalleries/SAFauna16.htm

Kategorio:Kracedoj
Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Haus Zur Güldenen Krone (Erfurt)

eta|Domo *Zur Güldenen Krone*, nr. 6 eta|La najbara domo ĉe Fischmarkt nr. 5

La teretaĝa domo **Zur Güldenen Krone** estas unu el la multnombraj belaj domoj de sur Fiŝbazar-placo (nr. 6) en la urbokerno de Erfurto.

## Funkcio 
En la domo troviĝis ekde 1615 filio de la poŝtdirekcio de Thurn und Taxis, antaŭe ĝi estis loĝdomo de izatidkomercistoj. Sur la plafonoj en la interno konserviĝis flora pentrado de traboj el la malfrugotika kaj renesanca epokoj; same imponas la traboj de la trapasejo korten. En 1912 kaj dum la 1990-aj jaroj la domo estis restaŭrita.

Sur la fasado bone legeblas la jaro de unu alikonstruo: 1488 (poste ankoraŭ en 1541/1564; sed la kerno de la domo estas el la 13-a jc.).

## Najbara Ratskeller 
Maldekstre apudis la gastejo *Ratskeller* (nuntempe simplu trinkejo), kiun la urbo aĉetis en 1477 (antaŭe la domo el la 13-a jc. nomitis *Zum Lauenstein*). Tie oni rajtis vendi ankaŭ neregionajn bierojn (ekz. el Torgau). Pro la ege kaduka stato de la domo nur la fasado kaj kelkaj vandoj povis esti reutiligitaj por la restaŭradlaboroj finitaj en 1995. Al malnovaj tempoj memoras en la hodiaŭa kela gastejo la ĉambroj *Torgau-olbaĵo* aŭ *Lauenstein-tunelo*. Teretaĝe troviĝis ĝis 2010 porcivitanaj burooj de la publika administrado.

## Fontoj 
* Wolfgang Knape: *Erfurt. Der Stadtführer*, Schmidt-Buch-Verlag, Wernigerode 2011, p. 32
* Georg Dehio / Stephanie Eißing / Franz Jäger: * Handbuch der Deutschen Kunstdenkmäler: Thüringen*, Deutscher Kunstverlag, 2003, ISBN 3422030506, p. 381

## Eksteraj ligiloj 
* Gazetartikolo el la 1990-a jaro pri domoj kiel spekuladobjekto en orientgermanaj urboj.
* Diskutforumo pri la restaŭrado de germanaj urbokernoj.

Kategorio:Konstruaĵoj en Erfurto
István Végh (krongardisto)

**István Végh** [iŝtvAn vEg], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Végh István** estis hungara krongardisto, membro (direktora en 1830) de Hungara Scienca Akademio. Lia nobela antaŭnomo estis *verebi*.

István Végh naskiĝis en 4-a de aŭgusto de 1762 en Vieno. Li mortis la  1834 en Damonya.

## Biografio 
István Végh lernis en Buda, poste li eklaboris en la sama urbo en la municipa administrado. En 1783 li estis nomita sekretario, en 1787 konsilisto. En 1807 li iĝis departementestro de Baranya (historia departemento). Tiutempe li estis estro de la hungara nobela armeo. Li havis konstante diversajn poziciojn, ekzemple inter 1797-1827 li estis kvazaŭ diplomato de la kortego. En 1925 li elektiĝis krongardisto. Li pensiuliĝis en 1833. Li havis edzinon, kiu naskis 2 filinojn. Li ricevis premion en 1810.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Panegyricus divo Francisco Xaverio* (1777)

## Referencoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero V kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero V kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre en la 2-a punkto)

 
Kategorio:Krongardistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Lajos Vékás (juristo)

**Lajos Vékás** [lajoŝ vEkAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vékás Lajos** estas hungara juristo, profesoro, membro (korespondanta en 1990, ordinara en 1995) de Hungara Scienca Akademio.

Lajos Vékás http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19565 naskiĝis la  1939 en Kluĵo.

## Biografio 
Lajos Vékás apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Li frekventis universitaton en Budapeŝto, kie doktoriĝis en 1963. Post la diplomo li ekinstruis en Universitato Eötvös Loránd. En 1969 advokatiĝis. En la sama jaro li edziĝis baldaŭe havanta 2 gefilojn. Post jardeko li atingis la sciencan gradon PhD, samtempe li estis nomita katedrestro. Li profesoriĝis en 1984, en la sama jaro li doktoriĝis antaŭ la akademio. Li dufoje estis vicrektoro, inter 1990-1993 rektoro. En la studjaro 1986 li instruis en Heidelberg. Li okupiĝis precipe pri la hungaraj burĝaj kaj privataj juroj. Li ricevis premiojn inter 1988-2010.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A szerződési rendszer fejlődési csomópontjai* (1977)
* *Nemzetközi magánjog és a nemzetközi gazdasági kapcsolatok joga* (kun Ferenc Mádl, 1985)
* *Magyar polgári jog: öröklési jog* (1995)
* *The Law of Conflicts and International Economic Relations* (1998)
* *Europäisches Recht in ungarischen Privat- und Wirtschaftsrecht* (2004)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Antares

**Antares** estas aŭstra filmo de la reĝisoro Götz Spielmann el la jaro 2004.

## Temo 
Tri suferadoj pere de tri epizodoj:

La flegistino Eva kaj ties mallonga amafero kun la kuracisto Thomasz.

La kasistino Sonja prave malfidas sian amikon Marco kaj luktas por li, se necese ankaŭ per memmortiga probo. 

Nicole finfine, kiu klopodas forlasi sian koramikon, kiu kontraŭbatalas, perforte alkroĉiĝante al ŝi.

## Aktoroj 
* Petra Morzé: Eva
* Andreas Patton: Tomasz
* Susanne Wuest: Sonja
* Dennis Cubic: Marco
* Martina Zinner: Nicole
* Andreas Kiendl: Alex

## Eksplica sekso 
Finfine por la unua fojo en "normala filmo" estas montrata sceno kun eksplica buŝa seksumado (Petra Morzé al Andreas Patton).

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Aŭstraj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2004
Thurn und Taxis (poŝto)

La dinastio **Thurn und Taxis** famis en la tuta Sankta Romia Imperio pro siaj poŝtservoj.eta|Blazono de la dinastio Thurn und Taxis. eta|Poŝtaĵtransportilo.

## Majstroj de loĝistiko 
Fundamento por la kresko de la menciita dinastio estis efika kunlaboro de ĉiuj je la komenco de la 16-a jarcento en tuta Eŭropo dissemitaj membroj de la klano sur la kampo loĝistika. Imperiestro Maksimiliano la 1-a havis Franz von Taxis kiel bonan partneron, kiu sukcesis organizi poŝtorganizon - ankaŭ por la transdono de privataj poŝtaĵoj - en la tuta Regno kiel ankaŭ en Hispanujo.

En 1518 la dinastio ekrajtis porti regnan blazonon. Je la fino de la 16-a jarcento la poŝto iĝis en la germanaj landoj regna privilegio *(Reichsregalien)* kaj baldaŭ poste estis agnoskita la heredo de poŝtservo ene de la familio. Pro tiu monopolo la politika influo kaj la riĉeco de Thurn und Taxis grandiĝis senteble. En 1695 ili eĉ iĝis regnaj princoj.

En la 18-a jarcento la familianoj setlis en Frankfurt am Main, poste en Regensburg.

## Fino de la poŝtmonopolo 
Post la nuliĝo de la Regno en 1806 la statuse novaj ŝtatoj establis proprajn poŝtorganizojn. La dinastio Thurn und Taxis perdis sian monopolon sed estis grandamplekse perdokompensita. En Bavario ekzemple la anoj ricevis la iaman monaĥejon Sankta Emmeram, kiu iĝis la nova sidejo. En Prusio pagitis sumo de 3 milionoj da taleroj.

## Vidu ankaŭ 
* loĝistiko
* Paul von Thurn und Taxis

## Literaturo 
* Wolfgang Behringer: *Thurn und Taxis.* München 1990, ISBN 3-492-03336-9.
* Martin Dallmeier: *Quellen zur Geschichte des europäischen Postwesens.* Kallmünz 1977.
* Martin Dallmeier, Martha Schad: *Das fürstliche Haus Thurn und Taxis, 300 Jahre Geschichte in Bildern.* Pustet, Regensburg 1996, ISBN 3-7917-1492-9.
* Ludwig Kalmus: *Weltgeschichte der Post.* Wien 1937.
* Max Piendl: *Das fürstliche Haus Thurn und Taxis.* Regensburg 1980.
* Heinrich von Stephan: *Geschichte der Preußischen Post.* Berlin 1859 (represite: Heidelberg 1987)

## Eksteraj ligiloj 
* Poŝtmarkoj kun motivoj pri Thurn und Taxis.
* Historio de la dinastio, el la germanlingva Vikipedio.
* Hejmpaĝo de la dinastio.

Kategorio:Sankta Romia Imperio
Kategorio:Dinastioj
Kategorio:Historio de Germanio
Kategorio:Poŝto
Patricia Janečková

**Patricia JANEČKOVÁ** (naskiĝis la  en Germanio, mortis la ) estis opera kantistino de slovaka deveno kaj venkintino de ĉeĥo-slovakia televidkonkurso Talentmania en decembro 2010. Tuj post la venko en la televidkonkurso ŝi mondfamiĝis per elsendo de CNN.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Naskiĝintoj en Germanio
Kategorio:Operkantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 18-an de junio
Nacia Parko kaj Indiĝena Teritorio Isiboro Sécure

eta|dekstra|300px|la danco de *Macheteros* tipas por la departemento Beni; Nacia Parko kaj Indiĝena Teritorio Isiboro Sécure, 2004
**Nacia Parko kaj Indiĝena Teritorio Isiboro Sécure** (, *TIPNIS*) estas protektita areo kaj indiĝena komunumo en Bolivio situanta inter la nordo de Koĉabambo kaj la sudo de Beniio (provincoj Ĉapare, Moxos, kaj Marbán). Ĝi protektas parton de la ekoregiono Boliviaj jungaoj. La indiĝena popolo loĝanta ene de la parko apartenas al la popoloj Cimaneoj, Jurakareoj, kaj Mojeño-Trinitario. La suda parto de la parko estis koloniigita de agrikulturaj setlantoj, ĉefe kokofarmistoj, ekde la 1970-aj jaroj. La Bolivia registaro ĉirkaŭkalkulas, ke 10% el la parko estis senarbarigita pro ties estado.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* www.parkswatch.org / Nacia Parko kaj Indiĝena Teritorio Isiboro Sécure 
* www.fundesnap.org / Oficiala retejo 
* / 2012 Nobelpremio pri Paco al marĉistoj TIPNIS , Avaaz

Kategorio:Naciaj parkoj de Bolivio
10567 Francobressan

'*10567 *Francobressan''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la Astronomia Rondo de Farra d'Isonzo elde la Observatorio de Farra d'Isonzo en Friulo-Venecio Julia (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la itala instruisto pri matematiko kaj amatora astronomo
*Franco Bressan*. Li estis la ĉefa redaktanto de la jara publikaĵo de la Observatorio de Farra d'Isonzo "Luna Almanako" dum pli ol 25 jaroj. Li daŭre popularigis astronomion eĉ post sia emeritiĝo de la instruado.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  Tri asteroidoj oficiale nomitaj de IAU ; el la paĝaro de la *Circolo Culturale Astronomico di Farra d’Isonzo*

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Astronomia Rondo de Farra d'Isonzo
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Cotinga (gazeto)

***Cotinga***  estas jarduona parreviziita scienca gazeto pri ornitologio publikigita de Neotropical Bird Club. Ĝi estis fondita en 1994 kaj kovras areojn de neotropisa ornitologio kaj birdokonservado en Sudameriko, Centrameriko el Meksiko al Panamo, kaj insuloj de Karibio. La fokuso de la gazeto estas nova informo pri distribuado kaj tempo, inklude novajn landoregistrojn, novan biologian informadon, ĉefe pri reproduktado, kaj novajn interpretojn pri taksonomio, ĉefe priskriboj de novaj taksonoj. Ĝi publikigas artikolojn, mallongajn notojn, kaj reviziadojn. Artikoloj estas publikigitaj en angla, hispana, aŭ portugala, kun resumoj en angla, hispana, portugala aŭ franca. La nuna ĉefredaktoro estas George Wallace.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* [Oficiala retejo http://www.neotropicalbirdclub.org/pages/JMenu.asp ]

Kategorio:Sciencaj gazetoj
Kategorio:Ornitologio
Inundo de Danubo (1838)

Granda inundo okazis en Hungara reĝlando en 1838, kiu tuŝis precipe la nuntempan Budapeŝton.
eta|Inundo en Pest en 1838.

## Historio 
Pli frue en 1775 okazis inundo, tial poste oni konstruis digojn por defendi precipe la urbojn Vác, Buda, (tiam memstara) Óbuda kaj Pest (urbo). En la fruaj monatoj en 1838 plena glacio kovris la Danubon, krome tiutempe multe da precipitaĵoj falis. En la frua marto en Vieno la glacioj jam flosis. La unua danĝero okazis en Vác, kie spite la digon inundo okazis. Tio ripetiĝis en Pest en la 13-an de marto, tamen nur parto de la urbo situis sub akvo. Multaj opiniis, ke la inundo ne povas disvastiĝi. La rivero konstruis digon per glacioj tuj post la urboj Buda kaj Pest, sed soldatoj konstante pafis per kanono la digon. Tiu manovro estis sensukcesa. En la 14-an la nivelo atingis la rekordon en 1775 kaj komenciĝis la savado. La loĝantoj parte rifuĝis al kirkoj, kiuj estis tre stabilaj. Male, la loĝdomoj komencis disfali. 50000 da homoj iĝis senhejmuloj.
eta|maldekstre|Reliefo pri la savanto Miklós Wesselényi
En la 15-an jam la restintaj digoj ne povis defendi la domojn, katastrofa inundo okazis. La plej menciinda helpanto estis barono Miklós Wesselényi, kiu per boato savis la homojn, kiuj sidis sur tegmentoj. (Post la inundo ĉiuj hungaroj aldonas la epiteton "la inunda ŝipisto" al Miklós Wesselényi. En tiu tago kelkloke oni mezuris preskaŭ 3 metrojn profundajn akvojn. En Pest neniiĝis 2281 domoj, difektiĝis 827 domoj kaj restis sentuŝa 1146 domoj. En la kontraŭa Buda neniiĝis 204 domoj, difektiĝis 262 domoj kaj restis sentuŝa 2023 domoj. Resume en Hungara reĝlando neniiĝis 10 miloj da domoj, difektiĝis 4 mil da domoj. Resume 153 homoj mortis, el tio loĝis en Pest 151 homoj.

Kiam Franz Liszt sciiĝis pri la inundo, li tuj vojaĝis al Vieno kaj li aranĝis 8 koncertojn, kies enspezoj helpis la senhejmulojn. Post la inundo oni konstruis novajn digojn, la novaj domoj iĝis pli stabilaj. Tiam fondiĝis Újpest. La sekva inundo okazis en 1876, sed la digoj defendis la tiam estantan novan urbon Budapeŝton (tamen en Buda kaj Óbuda okazis iom da damaĝoj).
[eta|Memortabulo montranta nivelon de la inundo legebla sur la muro ekstere en [Kapelo Sankta Roĥo (Budapeŝto)]]
Dum la subpremo de la Habsburgoj oni metis memortabulojn pri la tiama akvonivelo, tamen menciiĝas, ke la menciita tago 15-a de marto memorigis la hungarojn pri la Hungara revolucio de 1848, kaj ne pri la inundo en 1838.

## Fontoj 
* hungare
* hungare

Danubo
Kategorio:Danubo
Kategorio:1838 en Eŭropo
Kategorio:Naturaj katastrofoj en la 19-a jarcento
Kategorio:19-a jarcento en Hungario
Sira mutuo

La **Sira mutuo** aŭ Kepka mutuo (*Pauxi koepckeae*) estas specio de birdo de la familio Kracedoj. Ĝi troviĝas en la montetaro *Cerros del Sira*, kiu nomigas ĝin en sudorienta Peruo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj montararbaroj.

Ĝi estas minacata pro habitatoperdo.

## Taksonomio kaj sistematiko
En 1937 en Bolivio Sro. M. A. Carriker trovis du birdojn, masklo kaj ino, kiuj estis en la familio de Kracedoj. La specimenoj estis sekve priskribitaj kiel nova specio Unukorna mutuo de James Bond kaj Rodolphe Meyer de Schauensee en 1939 kaj ricevis la sciencan nomon *Pauxi unicornis* lokigante ĝin en genro *Pauxi* kun la specio *P. pauxi*. La parafilio de *Pauxi* povus ŝuldiĝi al nekompleta stirpa klasigo, kie genarbo estas nekongrua kun sia speciarbo, tamen tio estas malpli grava por profundaj filogenetikaj disigoj. Pro tio, Pereira *et al* konkludas ke nekompleta stirpa klasigo estas malverŝajna por la parafiliaj genroj *Pauxi* ĉar, laŭ sia propra analizo, *Mitu* kaj *Pauxi* diverĝis antaŭ proksimume 6.5 mj.

*P. koepckeae* estas konata nur el tre malgranda geografia areo kaj el tre malgranda nombro de specimenoj. Ĵusa laboro sugestas, ke *P. koepckeae* estu konsiderata distinga specio baze sur voĉaj, kutimaraj, ekologiaj, kaj morfologiaj diferencoj.

## Aspekto
La **Sira mutuo** estas tre simila morfologie al la Unukorna mutuo, tamen ĝia kasko estas malpli rekta kaj pli rondoforma (elipsoida anstataŭ longeca). Aldone la eksteraj vostoplumoj havas pli mallarĝajn blankajn pintojn kaj la kvar centraj vostoplumoj tute ne havas blankon.

## Referencoj
## Literaturo
* 
*Gastañaga, M. 2006. Peruvian Horned Curassow (Pauxi unicornis koepckeae) rediscovered in the Sira Mountains, Peru. Bulletin of the Cracid Specialist Group 22: 10–23.
*Gastañaga, M., A. B. Hennessey, & R. MacLeod. 2007. Rediscovery of Southern Horned Curassow Pauxi unicornis koepckeae in Cerros del Sira, Peru. Cotinga 28: 63–66.
*
*Hennessey, A.B. (2004) Unbiased local information survey methods confirms southern helmeted curassow (Pauxi unicornis koepckeae) for Peru . Bol. CSG 19: 16–19.
* 
* 

## Eksteraj ligiloj
* 
*BirdLife Species Factsheet. 
*Cracid Specialist Group
*http://www.a2ew.com/photogalleries/SAFauna16.htm

Kategorio:Kracedoj
Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
(10571) 1994 LA1

**(10571) 1994 LA1** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Carl W. Hergenrother elde la Stacio *Catalina* de la Observatorio Steward.

Tiu stacio troviĝas en la Montaro *Santa Catalina*, ĉirkaŭ 29&nbsp;km nord-oriente de Tucson (Arizono, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Carl W. Hergenrother
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
10573 Piani

'*10573 *Piani'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Observatorio Santa Lucia de Stroncone (Umbrio, Italio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la italan amatoran astronomon *Franco Piani'', plej sperta kaj afabla iniciatinto en astronomio ĉe la Astronomia Rondo de Farra d'Isonzo. Li prizorgas ĉiujn mekanismojn de la instrumentoj kaj partoprenis al la plejparto de la novaj malkovraĵoj elde tiu loko.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio Santa Lucia Stroncone
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
(10578) 1995 LH

**(10578) 1995 LH** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  de la aŭstralia astronomo Gordon J. Garradd elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Gordon J. Garradd
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Ruino Herzogenstein

eta|la burga monteto
La **ruino Herzogenstein**, ankaŭ nomata *Rheineck* aŭ *R(h)ineck*, estas la ruino de ne finkonstruita montburgo sur montsprono el la 14a jarcento, kiu staras 5 km sudokcidente de Bornich sur la dekstra flanko de la rivero Rejno proksime al la vilaĝo Dörscheid en la distrikto Rhein-Lahn de la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

## Historio 
## Galerio 
eta|800ra|Panoramo

## Eksteraj ligiloj 
* Burg Rhineck
* Geschichte und Photos der Ruine Herzogenstein
* Artikel zur Burg Herzogenstein

Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Herzogenstein
Burgo Hohlenfels

eta|rigardo de sudoriento
La **burgo Hohlenfels** estas rokburgo en la komunumo Mudershausen en la distrikto Rhein-Lahn de la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝi estas en privata posedo kaj priloĝata.

## Situo 
## Historio 
eta|baroka konstruaĵo, rigardo de nordoriento

## Literaturo 
* Jens Friedhoff: *Burg Hohlenfels (Gem. Mudershausen). Besitz- und Baugeschichte im Spiegel der archivalischen Überlieferung.* In: *Nassauische Annalen*. Band 116, 2005, S.&nbsp;1–38.
* Alexander Thon, Stefan Ulrich, Jens Friedhoff: *„Mit starken eisernen Ketten und Riegeln beschlossen ...“. Burgen an der Lahn*. Schnell & Steiner, Regensburg 2008, ISBN 978-3-7954-2000-0, S.&nbsp;72–77.

## Eksteraj ligiloj 
* Burg Hohlenfels in der Burgendatenbank des Europäischen Burgeninstituts

Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Karlsburg (Bad Ems)

[eta|Karlsburg, maldekstre la la [bandomo]]
La **Karlsburg**, ankaŭ nomata *Domo de kvar turoj*, estas urbokastelo en Bad Ems, distrikto Rhein-Lahn de la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

## Literaturo 
* Weithoener, Dieter: Bad Ems, Stadt mit Gesicht (Bad Ems 1987) S.89ff.
* Custodis, Paul-Georg: Bad Ems (1975)

## Referencoj 
Kategorio:Kasteloj en Rejnlando-Palatinato
Tetraophasis

***Tetraophasis*** estas genro de birdoj de la familio de Fazanedoj.

## Priskribo
Ĝi enhavas la jenajn speciojn:
* Veroksa perdriko (*Tetraophasis obscurus*)
* Seĉenia perdriko (*Tetraophasis szechenyii*)

## Referencoj
Kategorio:Fazanedoj
Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
10722 Monari

'*10722 *Monari'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la teamo de la Observatorio San Vittore en Bolonjo (Italio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Luisa Monari*, instruistinon en elementa lernejo, kaj edzinon de la itala amatora astronomo *Ermes Colombini'', unu el la kun-malkovrintoj de tiu asteroido.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio San Vittore
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1986
10581 Jeníkhollan

'*10581 *Jeníkhollan'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Petr Pravec elde la Observatorio de Ondřejov en distrikto Prago-oriento, ĉirkaŭ 35&nbsp;km sud-oriente de Prago.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Jan (Jeník) Hollan''  astronomon kaj mediprotektemon ĉe la Observatorio de Brno. Li profunde influis multajn studentojn kaj observantojn, inter kiuj la malkovrinton. Kelkfoje en nekutimaj manieroj, li insistas por instrui al siaj lernantoj, ke ili ekzamenu la plej substancajn punktojn.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Petr Pravec
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Veroksa perdriko

La **Veroksa perdriko** (*Tetraophasis obscurus*) estas specio de birdoj de la familio Fazanedoj. Ĝi troviĝas nur en centra Ĉinio (el centra Kansuo kaj orienta Cingajo al nordo (regiono Songpan) kaj okcidente de Seĉuan (regiono de Baoksing). ) kaj Barato. Ties natura habitato estas borealaj arbaroj.

La komuna nomo rememoras la francan naturaliston Jules Verreaux.

## Habitato 
Tiu perdriko loĝas montare, inter 3000 kaj 4100 m, en alpaj herbejoj situantaj sur la arbarlimo kie ili vivas inter arbustaro. Ili ŝatas ankaŭ la ŝtonecajn deklivojn kaj ravinojn. Madge & McGowan (2002) citas la kazo de ino portnata radielsendilon kiu faris migradon altitude de 2850 m printempe al 3000– 3350 m somere.

## Kutimaro 
Tiu perdrikoj estas malmulte konataj, kaj ĝenerale vidataj ĉu solaj ĉu pare, ĉiam en malferma medio. Kaze de alarmo, ili preferas fuĝi kure kaj krie.

## Voĉo 
La voĉo estas simila al tiu de Tetraophasis szechenyii, sufiĉe raŭkaj kaj gorĝeca. Birdo ekkrias kaj aliaj respondas; tiu brua koncerto aŭdeblas tre malproksime montare (Madge & McGowan 2002).

## Statuso, konservado 
La **Veroksa perdriko** ne estas konsiderata minacata (BirdLife 2010) ĉar loĝas sur prerioj de alta montaro. Tamen konstruado de altaj ŝoseoj povus okazigi estontajn danĝeron. Madge & McGowan (2002) konsideris tiun specion kiel preskaŭ minacata pro fragmentata distribuado kaj habitatodetruo, kiu izoligas la populaciojn.

## Bibliografio 
* Hennache, A. & Ottaviani, M. (2011). *Cailles, Perdrix et Francolins de l’Ancien Monde*, 400 pages. Editions W.P.A. France, Clères, France.
* Madge, S. & McGowan, P. J. K. (2002). *Pheasants, Partridges & Grouse*. Helm, London.
* Zhao, Z. J., Zhang, S. & Feng, K.F. (1992). The biology of the Daurian Partridge (Perdix dauuricae suschkini) in northeastern China. First International Symposium on Partridges, Quails, and Francolins., *Gibier Faune Sauvage*, 9 : 597-604.

## Referencoj 
Kategorio:Fazanedoj
Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
10579 Diluca

'*10579 *Diluca'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Observatorio San Vittore en Bolonjo (Italio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Roberto Di Luca*, amatoran observanton de kaŝadoj farde Luno aŭ asteroidoj kaj mastrumanton de komputila reto ĉe la Astronomia Observatorio de la Universitato de Bolonjo. Kiel ano de la "*Associazione Astrofili Bolognesi''", li ofte kunlaboris kun la Observatorio San Vittore.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio San Vittore
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
10633 Akimasa

'*10633 *Akimasa'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Petr Pravec elde la Observatorio de Ondřejov, ĉirkaŭ 35&nbsp;km sud-oriente de Prago.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la japana astronomo Akimasa Nakamura (japane : 中村彰正, *Nakamura Akimasa*), fruktodona observanto de asteroidoj kaj kometoj. Dum lia programo de observado elde la Observatorio Kuma Kogen, li mezuris milojn da precizaj pozicioj de malgrandaj korpoj. Lia taksoj de la magnitudo de la malgrandaj planedoj estas de aparte alta kvalito kaj servas kiel normo en la analizo de la taksado de "astrometria" magnitudo. Li estas ankaŭ japana kunordiganto por la *International Comet Quarterly'' Tiu nomigo markas la naskiĝon de la filino de Nakamura en komenca 1999.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Petr Pravec
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Jules Verreaux

**Jules Pierre VERREAUX** (naskiĝis la 24-an de aŭgusto 1807, mortis la 7-an de septembro 1873) estis franca botanikisto kaj ornitologo, profesia kolektisto kaj komercisto de specimenoj de natura historio. Li estis frato de la naturalisto Edouard Verreaux kaj nevo de Pierre Antoine Delalande.

## Kariero
Verreaux laboris por la familia entrepreno, Maison Verreaux, starigita en 1803 de sia patro, Jacques Philippe Verreaux, ĉe la Placo de la Vogezoj en Parizo, kiu estis la plej frua konata entrepreno kiu komercis kun objektoj de natura historio. La entrepreno financis kolektajn ekspediciojn al diversaj partoj de la mondo. *Maison Verreaux* vendis multajn specimenojn al la Nacia Muzeo de Natura Historio de Parizo por aldoni al ties kolektoj.

Verreaux veturis al Aŭstralio en 1842 por kolekti plantojn. Li revenis en Francion en 1851 kun naturhistoria kolekto de 15,000 eroj. En 1864 li anstataŭis Florent Prévost kiel helpa naturalisto ĉe la Pariza Muzeo.

Verreaux laboris ankaŭ en Ĉinio kaj Sudafriko, kie li helpis Andrew Smith fondi la Sudafrikan Muzeon en Kaburbo en 1825.

Li estis rememorata en la nomoj de la Veroksa gufo (*Ketupa lactea*), Veroksia aglo (*Aquila verreauxii*), Veroksa malagaskukolo (*Coua verreauxi*), Veroksa sifako (*Propithecus verreauxi*), Blankpinta kolombo (*Leptotila verreauxi*) kaj la Ora paradoksornito (*Paradoxornis verreauxi*).

### Aliaj taksonoj
* Papilikolibro (*Lophornis verreauxii*)
* Genro *Verreauxia* de Pikumnoj

## Referencoj 
Kategorio:Francaj ornitologoj
Kategorio:Francaj natursciencistoj
Kategorio:Francaj botanikistoj
Seĉenia perdriko

eta|300ra

La **Seĉenia perdriko** (***Tetraophasis szechenyii***) estas specio de birdo de la familio Fazanedoj.

Ĝi troviĝas en Ĉinio (sudoriento kaj oriento de Ksizang, sude de Cinghajo, sudokcidento de Seĉuano kaj nordokcidento de Junano) kaj Barato (plej nordoriento ĉe Arunaĉal Pradeŝ). Ties natura habitato estas borealaj arbaroj kaj herbejoj de 3350 al 4600 m.s.m.

La komuna nomo kaj la latina dunomo rememoras la hungaran esploriston de Centra Azio nome Béla Széchenyi.

## Kutimaro 
Ili manĝas radikojn, berojn, burĝonojn, foliojn kaj musko (Cheng *et al.* 1978).

Tiu perdriko vivas en grupoj de 4 al 12 individuoj for de la reprodukta sezono. Ili foje formas plej gravajn arojn ĉe monaĥejojn kie ili estas nutrataj (ĝis 80 birdoj laŭ Madge & McGowan 2002). Krom tio temas pri timida specio. Kaze de danĝero, ili fiksiĝas surloke aŭ forflugas al arbara ŝirmo kie ili atendas forpason de la danĝero (Hennache & Ottaviani 2011).

## Nestumado 
Laŭ Madge & McGowan (2002), ne estas priskribo de nesto aŭ ovoj, sed filmeto de la regiono de tibeta Ganzi, sudokcidente de Seĉuano, fare de Peng Jitai montras neston, relative profunda, komponita de radikoj kaj tigetoj de sekaj herboj enhavanta 4 aŭ 5 ovojn sablokolorajn kaj tute makulecaj je brun-nigra. Videblas ankaŭ paradanta masklo malferme kaj referme sian voston kaj elsendante serion de krioj ce-kriiiiiii-kri ripetaj kaj akraj. Lastaj vidoj montras paron kun ununura junulo junie (Hennache & Ottaviani 2011).

## Statuso, konservado 
Tiu specio ne estas konsiderata minacata fare de BirdLife International (2010). Ĝi iĝis tre rara en Barato, sed disvastiĝas en Ĉinio kie la populacio estas ĉirkaŭkalkulita inter 25000 kaj 40000 birdoj oriente de Tibeto (Madge & McGowan 2002).

## Referencoj 
## Literaturo 
* Cheng Tso-hin, Tan Yoo-kuang, Lu Tai-chun, Bao Guijun & Li Fulai (1978). *Fauna Sinica*, Series Vertebratica, Aves. Vol.4. Galliformes. Science Press, *Academia Sinica*, Peking.
* Hennache, A. & Ottaviani, M. (2011). *Cailles, Perdrix et Francolins de l’Ancien Monde*, 400 pages. Editions W.P.A. France, Clères, France.
* Madge, S. & McGowan, P. J. K. (2002). *Pheasants, Partridges & Grouse*. Helm, London.

Kategorio:Fazanedoj
Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Preĝejo de Nia Sinjorino de Monto Karmel (Pekino)

La **Preĝejo de Nia Sinjorino de Monto Karmel** aŭ **Preĝejo Ŝjiĵimen** (ĉine圣母圣衣堂 respektive 西直门天主堂, pinjine *Xizhimen jiaotang*) estas historia romkatolika preĝejo en Pekino, Popola Respubliko Ĉinio. Ĝi situas je adreso *Xizhimen Neidajie*-strato 130. Loke ĝi ofte simple nomatas "Okcidenta Preĝejo" respektive "Okcidenta Katedralo" (ĉine 西堂, pinjine *Xitang*).

La "okcidenta" katedralo konstruiĝis kiel la lasta inter la kvar historiaj katolikaj preĝejoj de la urbocentro de Pekino. Ĝi principe konstruiĝis en 1734, en la unua regojaro de la imperiestro Jongĵeng (pinjine *Yongzheng*) laŭ kunordigo de la itala lazarista misiisto *Teodorico Pedrini*: temis pri la unua ne-jezuita preĝejo en Pekino.

Posta la morto de Teodorico Pedrini, la preĝejon plu vivtenis la karmelanoj kaj poste la aŭgustenanoj, kiuj estis tie kiam ĝi detruiĝis en 1811. La preĝejo rekonstruiĝis en 1867. Post dua detruo en 1900 kadre de la boksera ribelo, ĝi plian fojon rekonstruiĝis en 1912 en la aspekto konservita ĝis la nuntempo.

Sveltaj kolonoj kaj gotike pintaj arkoj interne de la preĝejo al vizitantoj kreas elegantan, imponan kaj solenan impreson.

La preĝeja fasado estas malbeligita pere de ruĝa murpentraĵo el la epoko de la kultura revolucio, kiun la kirka administrantaro libervole decidis konservi, kiel memorigo al tiu periodo aparte malfacila por la loĝantaro de la ŝtatego.

En la preĝejo ĉiun dimanĉon je la 11-a horo antaŭtagmeze okazas katolika diservo en la franca.

## Ŝtona enskribaĵo 
Je la kirka fasado en la ĉina kaj latina legeblas la sekva enskribaĵo de la duafoja rekonstruo el 1912:

 　　改建聖母聖衣堂碑記
 　竊維聖教永存蒼生洪濟數千年軼
 　廢軼興誠大主之仁慈靈佑在焉遣
 　使會司鐸德理格於一千七百二十
 　三年獨輸巨資購置斯基恭建
 聖母七苦堂一座一千八百一十一年
 　適清嘉慶間聖教蒙難全堂被毀迨
 　至一千八百六十七年主教孟慕理
 　重為構築宏工鉅製規模一新詎意
 　一千九百年六月十五日遭拳匪之
 　禍本堂金司鐸遇害臺宇院落一炬
 　無遺一千九百十二年仁愛會脩女
 　博郎西耶氏復捐資新剏更易今名
 　落成之日北京林主教飭勒石以誌
 　顛末云爾
 　西曆一千九百十三年二月　勒石

dekstra|eta|350ra|la kirka altaro

: D. O. M.
:
: TEODORICUS PEDRINI. PRESB. CONGR. MISS., INFAN-
: TIUM IMPERATORIS KANGHSI PRÆCEPTOR, AN. DOM. 1723
: HUNC FUNDUM PROPRIO ÆRE EMIT, IN EOQUE ECCLESIAM
: SUB AUSPICIIS SEPTEM DOLORUM B.M.V. DEO DEDICAVIT,
: QUÆ TEMPORE PERSECUTIONIS KIATSING (1811) FUNDI-
: TUS EST DESTRUCTA.
:
: POSTEA A.D. 1867, ILL. DD. MOULY, C.M., HIC NOVUM SA-
: CRUM ÆDIFICAVIT. QUOD DIE 15 JUNII 1900 BOXORES
: FLAMMIS TRADIDERUNT, DUM PAROCHUM ECCLESIÆ
: MAURITIUM DORE, C.M. SACERDOTEM CRUDELITER
: TRUCIDANT.
:
: TANDEM, ANNO DOMINI 1912 LARGITATE BENEMERITÆ
: ROSALIÆ BRANSSIER, SOCIETATIS PUELLARUM CA-
: RITATIS, TERTIA HÆC ECCLESIA SUB TITULO B.M. DE
: MONTE CARMELO ÆDIFICATA EST.
: IN QUORUM MEMORIAM ILL. DD. JARLIN, C.M., VIC. AP.
: PEKINESIS, HUNC LAPIDEM EREXIT.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* konciza prezento pri la kvar grandaj katolikaj de Pekino en la retejo *chinadaily* 

Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Pekino
Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de Sankta Maria
László Verebélÿ

**László Verebélÿ** [lAslO verebEli], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Verebélÿ László** estis hungara inĝeniero, profesoro, membro (korespondanta en 1937) de Hungara Scienca Akademio. Lia nomo ofte aperis en formo *Verebély László* pro la malofte uzata litero ÿ.

László Verebélÿ http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=verebely naskiĝis la  1883 en Budapeŝto. Li mortis la  1959 en Budapeŝto.

## Biografio 
László Verebélÿ akiris diplomon en teknikuniversitato en Budapeŝto en 1906, poste li eklaboris en Pittsburgh. En la studjaro 1910 li instruis en teknikuniversitato en Karlsruhe, poste li hejmenvenis. Li havis postenon en elita firmao "Ganz". Li konatiĝis kun Kálmán Kandó, kiu invitis lin por labori en Italio. Tie li okupiĝis pri elektraj lokomotivoj. Dum la 1-a mondmilito li parte alis, parte li okupiĝis pri vagonaroj. Post la milito li laboris kune kun Kandó en MÁV, kie ili establis elektrajn trajnojn. En 1929 li estis nomita katedrestro kaj publika ordinara profesoro en Budapeŝto. En la studjaro 1936 li estis dekano. Li pensiuliĝis en 1957. Li ricevis premion Kossuth en 1953, pli antaŭe kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero V kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj elektroinĝenieroj
Katedralo Sankta Jozefo (Pekino)

maldekstra|eta|150px|
La **Katedralo Sankta Jozefo en Pekino** () aŭ **Kirko Ŭangfuĝjing** () estas historia romkatolika kirko en Pekino, Popola Respubliko Ĉinio. Ĝi situas en la urbodistrikto Dongcheng je adreso *Wangfujing*-strato 74. Loke ĝi ofte simple nomatas "Orienta Kirko" respektive "Orienta Katedralo" ().

La kirko je kunordigo de eŭropaj jezuitaj misiistoj finiĝis en 1655. Pro detruoj, renovigoj kaj rekonstruoj, la nuna strukturo datiĝas de 1904. La konstruaĵo estas la dua plej malnova katolika kirko en la urbocentro de Pekino post la Katedralo Senmakula koncipiĝo de Maria.

## Eksteraj ligiloj 
* konciza prezento pri la kvar grandaj katolikaj de Pekino en la retejo *chinadaily* 

maldekstra|eta|350px|

 

Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Pekino
Pekino
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1904
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1900-1909
Turdomo

[eta|turdomoj en [Panam-urbo]]
La nocio **turdomo** ampleksas konstruaĵojn, kiuj difiniĝas per sia formo: temas pri multetaĝaj, vertikale strukturigitaj konstruaĵoj, laŭ la proporcio de granda alteco kaj kompare malgranda larĝeco similaj al tradicia turo. Turdomoj povas enhavi loĝejojn, hotelojn, oficejojn aŭ vendejojn, sole aŭ en ia kombino. Por konstruaĵoj pli altaj ol 100 metroj (laŭ iuj difinoj nur pli altaj ol 150 metroj) kutimas la termino "**nuboskrapulo**".

La difinoj por turdomoj tre malsamas laŭ landoj: ekzemple en Germanio aŭ Svislando la difino de turdomo (germane *Hochhaus*, laŭvorte "alt-domo") estas plej supra etaĝo, kies planko situas pli ol 22 metrojn super la tereno ĉirkaŭ la domo - kialoj por tiu difino estas fajrobrigadaj teknikaj kondiĉoj. En iuj landoj kiel Japanio aŭ Ĉinio nur konstruaĵoj pli altaj ol 100 metroj konsideratas turdomoj, en tiuj landoj do la vortoj turdomo kaj nuboskrapulo konsidereblas sinonimoj.

Kategorio:Konstruaĵoj
Kategorio:Turoj