Akademio de Esperanto

La **Akademio de Esperanto** (**AdE**) estas sendependa lingva institucio, kies tasko estas konservi kaj protekti la fundamentajn principojn de la lingvo Esperanto kaj kontroli ĝian evoluon.

Oni ne konfuzu ĝin kun la **Akademio Literatura de Esperanto** (**ALE**).

## Historio 
La Akademio de Esperanto estis fondita en 1905 dum la unua Universala Kongreso de Esperanto iom modelite laŭ Franca Akademio, laŭ propono de L.L. Zamenhof, sed tiam sub la nomo "Lingva Komitato". La nomon "Akademio de Esperanto" portis unue supera komisiono de la Lingva Komitato.

En 1948 la Lingva Komitato kaj ĝia Akademio kunfandiĝis en unu solan korpon nomatan "Akademio de Esperanto".

## Sekcioj 
La Akademio enhavas Sekciojn, kiuj prizorgas diversajn lingvajn kampojn de la Akademia laboro. La Sekcioj ne estas fiksitaj, sed estas kreataj laŭbezone. Ĉiun Sekcion gvidas Direktoro. Ĉiu akademiano povas aparteni al pluraj Sekcioj, laŭ siaj interesoj.

Ekzistas jenaj Sekcioj: Faka Lingvo, Gramatiko, Ĝenerala Vortaro, Literaturo, Prononco, Kontrolado de lerniloj, Lingva Konsultejo kaj Interkonsilejo.

La Akademio havas ankaŭ Komisionojn, kiuj plenumas diversajn ne-lingvajn taskojn. Ekde oktobro 2013 ekzistas du Komisionoj: pri Historio de la Akademio de Esperanto kaj pri Homaj nomoj.

Ĉiu Sekcio kaj Komisiono estas gvidata de Direktoro.
Rezulte de la elektoj en la jaro 2025 jenaj akademianoj estas direktoroj de la sekcioj kaj komisionoj:

* Sekcio pri faka lingvo: Orlando Raola
* Sekcio pri gramatiko: Aleksandro Shlafer
* Sekcio pri ĝenerala vortaro: Jesper Jacobsen
* Sekcio "Lingva Konsultejo": Kirilo Brosch
* Sekcio pri literaturo: Edmund Grimley Evans
* Sekcio pri prononco: Probal Dasgupta
* Sekcio "Kontrolado de lerniloj: Birke Dockhorn
* Sekcio "Interkonsilejo": Aleksandro Shlafer
* Komisiono pri historio de la Akademio de Esperanto: Jorge Rafael Nogueras
* Komisiono pri komunikado: Tim Owen
* Retejestro: Jorge Rafael Nogueras

## Lingva Konsultejo 
La Akademio en 1999 starigis komisionon, kiu en 2007 iĝis Sekcio *Lingva Konsultejo de la Akademio de Esperanto*, al kiu povas turni sin ĉiu Esperanto-uzanto pri difinitaj lingvaj demandoj por ricevi konsilon aŭ rekomendon. Ekde decembro 2011 la Lingva Konsultejo publikigas elektitajn respondojn.

Stefan Maul (ekde 1999), Boris Kolker (ĝis 2010) kaj Alexander Shlafer (2010-2019) sinsekve servis kiel direktoroj de la Lingva Konsultejo.

La nuna direktoro estas Cyril Robert Brosch (ekde 2019).

## Decidoj kaj rekomendoj 
* Naŭa Oficiala Aldono al la Universala Vortaro (2007)
* Pri apartaj teknikaj bezonoj rilate al niaj alfabeto kaj ortografio (2007)
* Pri landnomoj (1974, 1985, 1989, 2003)
* Pri derivaĵoj de komun/a: komunumo, komunaĵo, komuno (1990)
* Rekomendoj pri propraj nomoj (1989)
* Akademio pri pasivaj participoj (1967 kaj 1989)
* Esprimo de la aganto en komplementa funkcio (1986)
* Pri niaj alfabeto kaj ortografio (1982)
* Pri la vorto “po” (1974, aktoj II, p.&nbsp;48)
* Pri kelkaj misuzoj (1973, aktoj II, p.&nbsp;68)
* Pri la refleksivo (1971, aktoj II, p.&nbsp;47-48)
* Enketo kaj decidoj pri la Vortfarado (1967, aktoj I)

## Membraro 
La Akademio konsistas principe el 45 membroj, kiuj estas elektataj por periodo de 9 jaroj. Kandidato al membreco devas esti proponita de almenaŭ kvin ekzistantaj akademianoj reprezentantaj almenaŭ tri malsamajn lingvojn. Kutime temas pri renomaj esperantologoj, Esperanto-pedagogoj aŭ verkistoj. Eminentaj personoj povas esti nomumitaj "korespondaj membroj" de la Akademio. La nuna prezidanto estas Probal Dasgupta el Barato (ekde 2016). Antaŭaj prezidantoj  de Akademio estis Johannes R.C. Isbrücker (Nederlando, 1948-1963), Gaston Waringhien (Francio, 1963-1979), William Auld (Britio, 1979-1983), André Albault (Francio 1983-1995), Werner Bormann (Germanio, 1995-1998), Geraldo Mattos (Brazilo 1998-2007), John Wells (Britio, 2007-2013), kaj Christer Kiselman (Svedio, 2013-2016).

### Konsisto post elektoj en 2025 
eta|
En 2025 finiĝis la vicaj elektoj de triono de la membroj de la Akademio. Krom la kutimaj 15 akademianoj, kiuj estis elektitaj por plena naŭjara mandato, oni elektis du personojn kiuj oficos ĝis 2028 pro la morto de Erich-Dieter Krause en 2023 kaj la demisio de Boris Kolker en 2024, kiuj ambaŭ havis mandaton ĝis 2028 . La Akademio de Esperanto konsistas post tiuj elektoj el jenaj personoj:
* D-ro Javier Alcalde (2019-)
* D-ro BAK Giwan (2022-)
* D-ro Marc Bavant (2004-2013, 2016-)
* Hans Becklin (2022-)
* Eckhard Bick (2025-)
* D-ro Cyril Robert Brosch (2016-)
* Prof. Duncan Charters (2016-)
* D-ro Cho Sung Ho (2025-)
* Prof. Probal Dasgupta (1983-)
* Simon Davies (2022-)
* Birke Dockhorn (2025-)
* Mariana Evlogieva (2022-)
* Gong Xiaofeng (2025-)
* Prof. Grant Goodall (2019-)
* Edmund Grimley Evans (2013-)
* S-ino Maritza Gutiérrez González (2019-)
* S-ro Hirotaka Masaaki (2019-)
* Prof. Jesper Lykke Jacobsen (2019-)
* Ruth Kevess-Cohen (2022-)
* D-ro Markos Malke Kramer (2010-)
* Prof. Liu Haitao (2016-)
* D-ro François Lo Jacomo (1989-)
* S-ino Anna Löwenstein (2001-)
* Ahmad Reza Mamduhi (2022-)
* MAO Zifu (2022-)
* S-ro Valentin Melnikov (2019-)
* S-ro Lee Miller (2019-)
* Prof. Carlo Minnaja (1973-)
* S-ro Paŭlo Moĵajev (2010-)
* Abel Montagut (2025-)
* S-ro Brian Moon (1998-)
* Jorge Rafael Nogueras (2025-)
* Marc van Oostendorp (2022-)
* Tim Owen (2022-)
* Paul Peeraerts (2022-)
* Jukka Pietiläinen (2025-)
* Fernando Pita (2022-)
* D-ro Giridhar Rao (2016-)
* D-ro Orlando Raola (2016-)
* Nicola Ruggiero (2022-)
* D-ro Alexander Shlafer (2010-)
* Maria Rosaria Spanò (2025-)
* José Antonio Vergara (2025-)
* Prof. Amri Wandel (1992-)
* S-ro Bertilo Wennergren (2001-)

### Estraro 
La estraro de la Akademio de Esperanto konsistas (ekde 2019) el:
* Probal Dasgupta, prezidanto,
* Brian Moon, vicprezidanto,
* Bertilo Wennergren, vicprezidanto,
* François Lo Jacomo, sekretario.

### Sekcioj 
Kiel direktoroj de sekcioj kaj komisionoj estis elektitaj en 2016:
* Orlando Raola, Faka Lingvo
* Sergio Pokrovskij, Gramatiko
* Markos Malke Kramer, Ĝenerala Vortaro
* Anna Löwenstein, Kontrolado de lerniloj
* Alexander Shlafer, Lingva Konsultejo
* Paul Gubbins, Literaturo
* Probal Dasgupta, Prononco
* Carlo Minnaja, Komisiono Historio de AdE
* Nguyễn Xuân Thu, Komisiono pri homaj nomoj

### Iamaj membroj 
#### Vivantaj 
* D-ino Perla Ari-Martinelli (1988-2013)
* D-ro Aŝvinikumar (????-2010)
* S-ino Tatjana Auderskaja (2019-2025)
* Kremona Baceva (1992-1995)
* S-ro Gersi Alfredo Bays (2001-2010)
* S-ro Gerrit Berveling (1989-2022)
* S-ro Marek Blahuš (2013-2022)
* S-ro Jorge Camacho (1992-2001)
* S-ro André Cherpillod (1992-2010)
* S-ro Rudolf Fischer (2013-2015)
* S-ro Tulio Flores (2019-2022)
* D-ro Nikolao Gudskov (2016-2025)
* S-ro Miguel Gutiérrez Adúriz (*Liven Dek*) (2001-2013)
* Christer Kiselman (1989-2015)
* S-ro Gbeglo Koffi (2004-2012)
* D-ro Boris Kolker (1992-2024)
* Ilona Koutny (1998-2016)
* D-ino Katalin Kováts (2007-2022)
* Sergej Kuznecov (1998-2007)
* S-ro Harri Laine (2013-2022)
* Prof. Jouko Lindstedt (1998-2025)
* Vilhelmo Lutermano (2022-2025)
* S-ro Ma Young-tae (2007-2022)
* S-ro Carmel Mallia (1995-2018)
* Stano Marček (2010-2019)
* Stefan Maul (1998-2007)
* D-ro Aleksandr Melnikov (2013-2022)
* Georgi Mihalkov (2022-2025)
* S-ino Barbara Pietrzak (2007-2025)
* S-ro Sergej Pokrovskij (1995-2022)
* Prof. Otto Prytz (2004-2022)
* Ranganayakulu Potturu (2013-2016)
* S-ro Flavio Rebelo (2004-2010)
* D-ro Tsvi Sadan (2013-2018)
* Bruce Sherwood (????)
* S-ro Trevor Steele (????-2010)
* Spomenka Štimec (1998-2007)
* S-ro Saka Tadasi (2007-2021)
* Prof. Humphrey Tonkin (1983-2019)
* S-ro Usui Hiroyuki (2013-2020)
* Prof. John C. Wells (1970-2022)
* S-ro Xie Yuming (1986-2012)

#### Forpasintaj 
(La jaroj estas de membreco en la Akademio, ne de la vivo.)
* André Albault (1963-1998)
* S-ro Benczik Vilmos (2001-2021)
* Werner Bormann (1976-2007)
* D-ino Marjorie Boulton (1967-2017)
* D-ro Renato Corsetti (1998-2025)
* S-ro Dao Anh Kha (2004-2012)
* S-ro Michel Duc Goninaz (1976-2016)
* Rüdiger Eichholz (1976-2000)
* Aldo de' Giorgi (1986-1998)
* S-ro Paul Gubbins (2007-2016)
* S-ro Ottó Haszpra (2004-2012)
* Reinhard Haupenthal (1976-1998)
* Kálmán Kalocsay (1949-1976)
* Lena Karpunina (2010-2013)
* Edwin de Kock (1973-2007)
* Konisi Gaku (1995-2004)
* Prof. Erich-Dieter Krause (1986-2023)
* S-ro Li Shijun (1983-2012)
* Geraldo Mattos (1970-2014)
* S-ro Nguyễn Xuân Thu (2013-2017)
* Andrzej Pettyn (1976-2006)
* Karolo Piĉ (1973-1995)
* S-ro Baldur Ragnarsson (1979-2018)
* S-ro Francisko Simonnet (2004-2012)
* Jean Thierry (1986-????)
* Prof. Mauro La Torre (2007-2010)
* Gaston Waringhien (1925-1991)
* S-ro Yamasaki Seikô (1992-2017)

## Kritikoj 
## Literaturo 
* Christer Kiselman, *Akademio de Esperanto fronte al novaj taskoj* (PDF), 2015, en: , en: Esperantologio/Esperanto Studies, Nova serio - new series 1 (9), 2021, eld. Mondial - Centro de Esploro kaj Dokumentado (CED), ISBN 9781595694096 - ISSN 1311-3496 pritraktas interalie farindaĵojn kaj eblajn estontajn projektojn.
* Carlo Minaja, *Historio de la Akademio de Esperanto*, Milano, 2018, 314 paĝoj, eld.IEF, ISBN/ISSN 9788896582237

## Konferencoj de la Akademio 
Kutimo ekestis, ke okaze de Zamenhof-festo akademianoj prezentu per Zoom konferencon pri diversaj temoj interesantaj kaj la Akademion kaj la ĝeneralan publikon. Tiaj konferencoj okazis en 2021, 2022 kaj 2023. Akademia konferenco okazis ankaŭ en 2024, la 16-an kaj 17-an de Decembro. 

## Vidu ankaŭ 
* Akademia Dokumentaro
* Laŭro de la Akademio de Esperanto

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la Akademio de Esperanto
* Konsultejo de la Akademio
* Vortaro de la Akademio
* La Akademio distancigas sin de seksismo

Kategorio:Akademioj

Kategorio:Aperis en 1905