open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Futog

dekstra|eta|250px|Katolika preĝejo omaĝe al Koro de Jesuo en Futog
dekstra|eta|250px|Katolika preĝejo omaĝe al Koro de Jesuo en Futog
**Futog** (, hungare kaj ) estas urbo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Suda** Baĉka, en municipo de Novi Sad. La nomo devenas el la hungara, signifanta kuriero. Dum la historio estis Malnova kaj Nova Futog.

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 18500
* Poŝtkodo: 21410
* Telefonprefikso: +381 21

## Situo 
La urbo situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Danubo, Novi Sad troviĝas 10 km-ojn for.

## Historio 
La hungaroj okupis la Karpatan basenon en 895. Familio Garai havis burgon en 1422. Tie la reĝo kunvokis parlamenton en 1456. La hungara armeo venkis la turkojn, dume liberiĝis 17&nbsp;000 da kaptitoj en 1462. La turkoj okupis la regionon en la 16-a j.c. En la 18-a j.c. la regiono apartenis al Habsburga Imperio. En 1848 okazis batalo inter serboj kaj hungara armeo. En 1910 loĝis en Malnova Futak 5976 da loĝantoj (germanoj 2595, serboj 2483, hungaroj 551), en Nova Futak 3568 da loĝantoj (2115 germanoj, 907 hungaroj, 502 serboj). Ĝis 1920 la urbo apartenis al Bács-Bodrog, en distrikto Újvidék. En 1918 taĉmentoj de SHS (=Serba-Kroata-Slovena Reĝlando) okupis la regionon kaj kun okupitaj regionoj de Pécs, Baja kaj aliaj ili proklamis respublikon. Ekde 1920 ĝi apartenis al SHS, ekde 1929 kiel Jugoslavio. Inter 1941-1944 la hungaroj okupis la urbon.

En 1991 loĝis en la urbo 16&nbsp;048 da loĝantoj (serboj 13&nbsp;631, jugoslavianoj 1080, hungaroj 327, kroatoj 260, slovakoj 165, ktp). En 2002 estis 18582 da loĝantoj 16824 estis serboj.

Kategorio:Urboj de Serbio
Kategorio:Urboj ĉe Danubo
Apatin

**Apatin,** ankaŭ hungare; serbe **Апатин,** germane **Abthausen** estas urbo en Serbio, en Vojvodino, en distrikto distrikto **Okcidenta** Baĉka, en municipo de Apatin. La nomo devenas el la hungara, signifanta abaton. Ankoraŭ 4 vilaĝoj apartenas al la municipo.dekstra|200px|eta|Distrikto Apatin en Serbio

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 19300
* Poŝtkodo: 25260
* Telefonprefikso: +381 25

## Situo 
Apatin situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Danubo, fine de ĉefvojo el Szeged. Sombor troviĝas 15 km.
dekstra|300px|eta|Katolika preĝejo de Apatin

## Historio 
La hungaroj okupis la Karpatan basenon en 895. La unua skriba mencio devenis el 1337 en formo *Apatti*. Episkopo de Kalocsa havis tie fortikaĵon en 1453. La turkoj faris senhoma la komunumon, kiun germanoj refondis en la 18-a j.c. Tiutempe la regiono apartenis al Habsburga Imperio. La urbo apartenis al Bács-Bodrog, al distrikto de Apatin, kies distriktejo estis. En 1910 en la urbo loĝis 13&nbsp;136 da homoj (11&nbsp;661 germanoj, 1067 hungaroj, krome kroatoj). En 1918 taĉmentoj de SHS (=Serba-Kroata-Slovena Reĝlando) okupis la regionon kaj kun okupitaj regionoj de Pécs, Baja kaj aliaj ili proklamis respublikon. Ekde 1920 Apatin apartenis al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 kiel Jugoslavio. Inter 1941-1944 la hungaroj okupis la urbon. En 1944 la serbaj partizanoj forpuŝis trudlabori en Sovetunion 2400 da germanoj kaj hungaroj, en 1945 8000 da loĝantoj al serbaj labortendaroj, kie multe mortis.
En 2002 loĝis en la urbo 19&nbsp;320 da loĝantoj (serboj 13&nbsp;990, rumanoj 967, hungaroj 878, kroatoj 658).

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo

## Famuloj 
* en la urbo naskiĝis:
** hungaraj arkitektoj Gyula Pártos kaj Ferenc Raichle
** hungara-germana arkitekto János Prokopp
** Lajos Szűcs (defendisto)
** hungara juristo Béla Pártos
** hungara komponisto Pál Ábrahám
** hungara kuracisto Béla Horn
** hungara lingvisto Ferenc Kiefer
** hungara-jugoslava verkisto Ervin Sinkó
** Anton Schwob, germanisto

Kategorio:Urboj de Serbio
Kategorio:Urboj ĉe Danubo
Richterswil

## Pri la komunumo 
**Richterswil** estas urbo en la distrikto Horgen, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 11799 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro kreskis al 12061 ĝis la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Richterswil situas sude estas la plej suda komunumo je la okcidenta bordo de la Lago de Zuriko en la distrikto Horgen. La urbo situas oriente de la montoĉeno Zimmerberg kaj ofertas belan rigardon al la lago kaj la montoĉeno Pfannenstiel. Antau la komunumo Richterswil situas la du insuloj Ufenau kaj Lützelau sur la Lago de Zuriko, kiuj tamen apartenas al la najbara komunumo Freienbach en Kantono Ŝvico. La komunumo konsistas el la urbo Richterswil kaj la vilaĝoj Burghalden kaj Samstagern.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Richterswil limas en nordo aliflanke de la Lago de Zuriko al Männedorf, ankaŭ trans la lago en oriento al Stäfa, en sudoriento al Wollerau (SZ), en sudsudoriento al Freienbach (SZ), en sudo al Hütten, en sudokcidento al Schönenberg, kaj en nordokcidento al Wädenswil.

## Trafiko 
Richterswil situas sur trajnlinio de la Svisaj Federaciaj Fervojoj de Zuriko al Sargans kaj Koiro respektive Vieno. Ĝi tial trajne estas bone konektita al la reto de la Zurika Trafik-Unio. La komunumo disponas ankaŭ pri ŝiphaltejo ĉe la Lago de Zuriko kun liniŝipoj al la insulo Ufenau, Rapperswil kaj Zuriko.

Okcidente de la komunumo pasas la svisa aŭtovojo A3, al kiu Richterswil disponas pri propra alveturejo.

## Historio 
Inter la jaroj 700 kaj 900 post Kristo setlas la alemano *Richtilo* sur la teritorio de la hodiaŭa urbo Richterswil. La unua dokumenta mencio de la komunumo sub la nomo *Richtliwile* datiĝas el la jaro 1265. En Richterswil restadis en la 18-a jarcento personecoj kiel Johann Wolfgang von Goethe kaj Johann Caspar Lavater.

## Esperanto-Movado 
En Richterswil okazis de la 14-a ĝis 16-a de oktobro 2011 la 4-a SFERO (Svisa Feria kaj Familia Renkontiĝo) sub aŭspicio de Svisa Esperanto-Societo.

Paralele kaj samtempe kaj samloke al la 4-a SFERO okazis internacia renkontiĝo de Grundtvig-programo pri *Interkultura edukado, defio por multkultura Eŭropo*. Tiu Grundvig-programo de Eŭropa Unio similas al programo Komenio aŭ programo Erasmus. La Grundtvig-programo subtenas aktivecojn por personoj laŭ la slogano de Grundtvig: lerni dum la tuta vivo, do koncernas personojn de iu aĝo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Richterswil (stacidomo)
* Burghalden (stacidomo)
* Grüenfeld (stacidomo)
* Samstagern (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Richterswil

Kategorio:Urboj de Svislando
Serviro

eta|
**Serviro** aŭ **ekbato** estas la unua bato de ludanto en diversaj pilkludoj. Plejofte oni ludas per rakedo. Tiaj sportoj kun ekbatoj povas esti interalie teniso, tabloteniso, badmintono kaj skvaŝo. Dum tenismatĉo oni rajtas unufofe misbati sen tio estas poento por la kontraŭulo.

Tamen ankaŭ en la sportaj disciplinoj flugpilko respektive volejbalo kaj pugnopilko konatas ekbatoj de la pilkoj, ankaŭ tie nomataj serviro, kvankam la tekniko estas tute alia. Tie la signife pli granda pilko laŭvorte batiĝas per la manplato de teamano en volejbalo respektive per la pugno de teamano en pugnopilko, komencante la ludadon, kaj tiam laŭ difinitaj reguloj teniĝas en la aero per la du teamoj, ĝis la pilko tuŝas la grundon, moviĝas ekster la ludeja kadro aŭ haltiĝas per la centra reto inter la du teamoj. Kontrasta al tio, en futbalo la ekludado ne okazas per bato, sed per enĵeto de la pilko, do tiu enĵeto **ne** nomeblas serviro, kaj ankaŭ en (herbeja) hokeo aŭ glacihokeo, la ekludado per batoj de bastonoj tradicie **ne** nomiĝas serviro, ĉar la unua bato de bastono ne diferencas al ĉiuj aliaj batoj de bastonoj.

## Referencoj 

Kategorio:Sporto
Termoelektro

**Termoelektro** aŭ termoelektreco signifas reciprokan influon temperaturo kaj elektro kaj ties transformon de unu al la alia. La Seebeck-efiko (ankaŭ termoelektra efiko), la Peltier-efiko kaj la Thomson-efiko priskribas same ŝanĝon inter tiuj du fizikaj grandoj.

## Seebeck-efiko 
La **Seebeck-efiko** estigas elektran tension inter du punktoj de elektraj konduktiloj, kiuj estas je malsama temperaturo. Tiu efiko estas uzata ĉe termoparoj kaj termoelektraj generatoroj.

La elektra tensio estas

:U_{\rm Seebeck} = \alpha \cdot \Delta T

kie
\Delta T - estas la temperatura diferenco inter la kondukaj materialoj
\alpha - Seebeck-koeficiento aŭ tielnomata „termoforto“

Por teknika uzo de la efiko necesas du malsammateriaj elektraj kondukiloj, kies elektrona varmokapacito malsamas (do la Seebeck-koeficiento), tio signifas, ke iliaj elektronoj havas malsamajn movenergiojn ĉe la sama temperaturo. Se oni kunligas tiujn elementojn, estiĝas termoparo, en kiu la elektronoj moviĝas en la pli malalt-energian direkton.

Se oni kunligas du kondukajn materialojn (A kaj B) en sinsekvo de A-B-A, la termotensio ***U*** iĝas:

U = \alpha_A \cdot (T_U - T_H)
+ \alpha_B \cdot (T_H - T_C)
+ \alpha_A \cdot (T_C - T_U)

U = (\alpha_B - \alpha_A) \cdot (T_H - T_C) 

kie
T_U estas temperaturo de A (kutime la ĉirkaŭa temperaturo) 
T_H temperaturo de transiro A-B
T_C temperaturo de transiro B-A
\alpha_A - Seebeck-koeficiento de A
\alpha_B - Seebeck-koeficiento de B

La estiĝanta tensio estas sendependa de la ĉirkaŭa temperaturo kaj dependas nur de la temperatura diferenco (T_H - T_C)  de la kunligaj punktoj.

La fizikan fenomenon malkovris Thomas Johann Seebeck, kiu pruvis la elektran fluon per kompaso (kiu reagis al la magneta kampo ĉirkaŭ la elektrokurento). Li uzis la fenomenon en 1821, per la unua termoparo.

## Peltier-efiko 
La **Peltier-efiko** priskribas la termofluon pro ekstera elektra kurento. La efikon malkovris Jean Peltier en 1834.

La Peltier-efiko okazas, kiam elektronoj trafluas du kunligitajn kondukajn materialojn havantajn malsaman elektronan varmokapaciton. Malalt-energiaj elektronoj fluantaj al pli altenergia loko tie okazigas malvarmiĝon, male ili okazigas varmiĝon.

## Thomson-efiko 
La Thomson-efiko (nomata laŭ William Thomson, 1856) priskribas la ŝanĝiĝintan varmotransporton apud elektrotrafluita kondukilo, kiu havas temperaturgradienton.

La elektrodenso *J* en homogena kondukilo kaŭzas varmon po volumena unuo de:

:q = \rho J^2 - \mu J dT/dx \,

kie

*&rho;* specifa rezistanco de la materialo

*dT*/*dx* temperaturgradiento en la kondukilo

*&mu;* Thomson-koeficiento

La unua esprimo *&rho; J* estas nereturnebla Ĵula varmiĝo.

## Novaj esploroj 
Oni celas plibonigi la malaltan efikecon (3-8%) de la Peltier-&nbsp;kaj Seebeck-paroj. La malaltan efikecon kaŭzas la nedezirata varmotransporto inter la materialoj. Novaj procezoj celas elimini tion per termotunela procezo: oni volas estigi inter la kondukiloj senaeran fendon, kies larĝo estu tamen sufiĉe malgranda, por ke la elektronoj povas trapasi ĝin.

Kategorio:Termodinamiko
Kategorio:1821
Vrbas (urbo)

**Vrbas,** serbe **Врбас,** rutene kaj ukraine **Вербас,** hungare **Verbász,** germane **Werbass** estas urbo kaj samtempe municipo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Suda** Baĉka. Ankoraŭ 5 vilaĝoj apartenas al la municipo.
maldekstra|eta|Placo en Vrbas

## Bazaj informoj 
* Areo: 107 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 45 852
* Poŝtkodo: 21460, 21463, 21464
* Telefonprefikso: +381 21

## Situo 
La urbo situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Sombor-Bečej, laŭ fervojo Subotica-Beogrado.

Administre apartenas al Vrbas:
* Baĉko Dobro Polje
* Kucura
* Zmajevo
* Kosanĉicj
* Ravno Selo
* Savino Selo

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko, poste keltoj, avaroj, bulgaroj kaj hungaroj laŭvice alvenis. La unua skriba mencio devenis el 1213 en hungara formo *"Orbaszpalota"*, kiu estis nur biencentro. Vilaĝo fondiĝis en 1387. En la 15-a jarcento pro la turkoj multe da serbaj rifuĝintoj alvenis, kiujn sekvis la rutenoj en 1745 kaj la germanoj en 1784. Tiutempe 2 apudaj komunumoj formiĝis: Nova (Új) kaj Malnova (Ó) Verbász. En 1848 tie okazis batalo, post 1 jaro la hungara armeo bruldetruis Verbász-on pro la serbaj atakadoj. En 1910 loĝis en Malnova Verbász 7&nbsp;464 da loĝantoj (germanoj 2571, krome hungaroj, rutenoj, serboj), en Nova Verbász 6&nbsp;924 da loĝantoj (germanoj 5171 kaj ceteraj). Ambaŭ komunumoj apartenis al Bács-Bodrog.

Ekde 1918 Vrbas apartenas al la baldaŭa Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. Inter 1941-1944 la hungaroj okupis la urbon. Post 1944 la germanoj estis forpelitaj, poste alvenis serboj kaj montenegranoj.

En 2002 loĝis en Vrbas 25&nbsp;907 da loĝantoj (serboj 10670, montenegranoj 7785, hungaroj 2003, rutenoj 1478, ukrainoj 745, jugoslavianoj 529, kroatoj 427, germanoj 106, slovakoj 89, macedonoj 84, slovenoj 46, rusoj 44, ciganoj 40, kaj ceteraj).
eta|Luterana preĝejo de Vrbas

## Vidindaĵoj 
Vidindaĵoj estas preĝejoj 2 luteranaj, katolika, kalvinana kaj metodista.

## Famuloj 
* En la iama Újverbász naskiĝis:
** hungara korbopilkisto Géza Bajári 
** hungara lingvisto Henrik Schmidt.
* En la iama Óverbász naskiĝis hungara ornitologo Jakab Schenk.
* En Vrbas naskiĝis:
** hungara kemiisto Béla Csákvári
** hungara psikiatro Imre Csernus.
maldekstra|eta|Metodista preĝejo de Vrbas
dekstra|eta|Kalvinana preĝejo de Vrbas
eta|Katolika preĝejo de Vrbas

## Vidu ankaŭ 
Kategorio:Urboj de Serbio
Kalipolis

[eta|la duoninsulo **Kalipoliso** en la supra kaj maldekstra bildoparto, meze la markolo [Dardaneloj]]
La duoninsulo **Kalipoliso** (, do *Kalipoliso*, "bela urbo", ), en pluraj lingvoj nomata *Gallipoli*, estas la moderna nomo de la antikva trakia duoninsulo *Ĥersones Trakia* () en la pleja okcidento de la nuna ŝtato Turkio. Ĝi limiĝas oriente de la Marmora Maro kaj la markolo Dardaneloj, sude kaj okcidente de la Egea Maro. Norde ĝi de la eŭropa parto de Turkio, kiu dum la antikva epoko estis parto de Trakio, atingeblas nur per unusola larĝa strato el la urbo '** aŭ per mallarĝaj montaj stratetoj el **'; el la azia parto de Turkio, la historia Malgrandazio ĝi atingeblas nur per pramoj el la urboj *Lampsakos, Çanakkale* kaj *Eceabat*.

La plej granda urbo de la duoninsulo nomiĝas laŭ ĝia turka nomo *Gelibolu*. Okcidente de la duoninsulo situas la turka insulo ''* (greke Ἴμβρος, *Imbros*) en la Egea Maro.

## Historio 
La duoninsulo por la armeo de la reĝo Aleksandro la Granda de antikva Makedonio dum la jaro 334 a.K. estis la startopunkto por la armea invado de Azio. De ĉi tie li kun 30.000 piedirantaj kaj  rajtantaj soldatoj, aldone kuiristoj, muzikistoj, kuracistoj ktp., parte kun kompletaj familioj, transpasis la markolon Dardaneloj, survoje al Malgrandazio, Sirio kaj Egiptio.

Kun la celo de la mala direkto la duoninsulo servis al la Otomana Imperio kiel bazo por la ekspansio al Eŭropo. La konkeron de Kalipoliso dum la jaro 1354 sekvis la konkero de Trakio kaj la armea "ĉirkaŭbrako" de Konstantinopolo, kiu preskaŭ 100 jarojn pli poste ankaŭ estis konkerita de la otomana armeo.

Dum la Unua Mondmilito februare de la jaro 1915 okazis la batalo de Kalipolis, kiun la okcidentaj potencoj, kiuj celis konkeri la Otomanan Imperion, fiaske malvenkis. En la bataloj distingiĝis Mustafa Kemal Atatürk.

Antikvaj trakiaj urboj de la duoninsulo estis interalie *Sestos* (Σεςτος) kaj *Lisimaĥeia'' (Λυσιμάχεια).

Kategorio:Duoninsuloj
Kategorio:Geografio de Turkio
Kategorio:Historio de Turkio
Kategorio:Unua mondmilito
Rejnaŭo ZH

**Rejnaŭo ZH** (germane **Rheinau**, alemane **Rynau**) estas historia urbeto en la distrikto Andelfingen, Kantono Zuriko, Svislando. Je la 31-a de decembro 2007 ĝi havis 1322 loĝantojn.

## Geografio 
Rejnaŭ situas en duobla kurbiĝo de la rivero Rejno. Rejno situas en la okcidenta kurbiĝo vid-al-vide de la iama monaĥejo Rejnaŭo. En mezepoko tio estis ideala loko por defendi urbon kontraŭ atakantoj. Je tri flankoj la urbeto limas al Germanio.

## Ekonomio 
Ĝis la jaro 2000 en la iama monaĥejo estis psikiatra kliniko kaj la urbeto ekonomie grandparte estis ligita kun ĝi. Nuntempe la monaĥejo estas malplena kaj oni serĉas novan utiligadon. La ĉefa enspezfonto de la loko hodiaŭ estas la plej parte loka turismo en Svislando kaj Germanio.

## Trafiko 
Per aŭtobuso de la Zurika Trafik-Unio oni en kelkaj minutoj atingas la stacidomon de la Svisaj Federaciaj Fervojoj en Marthalen.

[eta|200ra|dekstra|[Monaĥejo Rejnaŭo|Monaĥeja preĝejo de Rejnaŭo]]

## Historio 
La historio de Rejnaŭo komenciĝas en la bronza epoko. Pli poste laŭ la legendo en la jaro 778 estis fondita la monaĥejo Rejnaŭo. En la abataj konstruaĵoj post la malfondo de la monaĥejo troviĝis inter 1862 ĝis 2000 psikiatra kliniko. Ekde la la jaro 2000 la 5000 m² iamaj salonoj de la monaĥejo malplenas kaj oni serĉas novan utiligadon. La Asocio Por Insulo Rejnaŭo (germane *Verein Pro Insel Rheinau*) kunordigas la komunumajn interesojn kaj akompanas la novan utiligadon de la kantonaj lokoj sur la monaĥeja insulo.

## Vidu ankaŭ 
* Monaĥejo Rejnaŭo

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Urboj de Svislando
Kategorio:Urboj ĉe Rejnbordo
Eŭbea markolo

La **Eŭbea markolo** (vortumo laŭ PIV) estas la mallarĝa markolo en Grekio, kiu dividas la insulon Eŭbeo de la kontinenta parto de Grekio, konkrete de la pejzaĝo Atiko. La akvovojo apartenas al la Egea Maro. La plej malvasta loko de la markolo larĝas nur 40 metrojn kaj nomiĝas *Eŭripos-kanalo* aŭ *marstrato de Eŭripos* (greke Εύριπος, *Évripos* - kvankam la vortoj "kanalo" kaj "strato" povus aludi al io home konstruita, temas pri tute natura fenomeno). Tiu plej malvasta parto de la markolo dividas la urbon Ĥalkida en insulan kaj kontinentan parton.

La markolo konatas interalie pro nekutimaj tajdaj akvofluoj: Krom la regulaj fluoj, kiuj laŭ alta kaj malalta tajdo ŝanĝas sian direkton kvarfoje tage, ekzistas neregulaj fluoj, kiuj dum la du semajnoj antaŭ plenluno ĝis 12-foje tage ŝanĝas la direkton.

## Historio 
La Eŭripos-kanalo havas sian nomon pro tragika evento: *Eŭripos*, antikva greka esploristo, kiu vivis en la urbo *Ĥalkida*, volis malkovri la sekreton de la tiom ofte ŝanĝiĝantaj akvofluoj kaj dronis dum unu el la multaj provoj, tranaĝi la kanalon en sia plej malvasta kaj pro tre fortaj fluoj samtempe plej danĝera loko.

En tiu loko de la markolo la kontinenta kaj insula parto de la urbo jam ekde jarcentoj estas ligitaj per ponto. Ekde la jaro 1962 la kanalo paseblas per ponto, kiu laŭ neceso povas flankenmoviĝi, tial ke grandaj ŝipoj povas pasi la kanalon.

Dum la jaro 1992 krome inaŭguriĝis larĝa pendoponto, kiu signife plifaciligis la trafikon al kaj de la insulo.

Kategorio:Markoloj
Kategorio:Geografio de Grekio
Alex Jones

**Alexander Emerick JONES** (naskiĝis la 11-an de februaro 1974) estas Usona radia gastiganto kaj filmisto kiu estas plej konata pro lia antaŭenigo de konspiraj teorioj, ekzemple pri la amaspafado en la bazlernejo Sandy Hook, kiam li asertis, ke la gepatroj kaj infanoj estas "pagitaj krizaj aktoroj." La gepatroj de mortigitaj infanoj suferis ekde tiam konstantan ĉikanadon de la sekvantoj de Jones kaj li nun alfrontas plurajn kalumniajn procesojn.

Laŭ New York Times lia disvastigado de konspirteorioj ĉefe servas por vendi dietajn suplementojn, kiuj promesas ekzemple "restaŭri la virecon." Tiel li jare enspezas ĉirkaŭ 20 milionojn da usonaj dolaroj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* lia retejo *infowars.com*

Kategorio:Ĉarlatanoj
Kategorio:Usonanoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1974
Miltiado

eta|150px|Miltiado
**Miltiado** (greke Μιλτιάδης, *Miltiades*, naskiĝo ĉirkaŭ la jaro 550 a.K.; morto ĉirkaŭ 489 a.K.) "la pli juna" estis armeestro kaj politikisto en antikva Grekio, kiu devenis el Ateno. Inter la jaroj 524 kaj 516 a.K. li nome de la Persa Imperio ekregis la duoninsulon *Ĥersones* (kiu nun nomiĝas *Kalipolis*) de Trakio, kaj estis subtenata de la tiranoj de Atiko el la familio de *Peisistratos*. Post la por la grekoj malsukcesa fino de la ionia ribelo de la malgrandaziaj kaj kipraj grekoj kontraŭ la persa hegemonio li revenis al Ateno kaj estis gvida motoro de la rezisto kaj defendo de Grekio kontraŭ la armeo de la Persa Imperio. La venko de la atenanoj kontraŭ la persa armeo ĉe Maratono dum la jaro 490 a.K. estis je granda parto lia merito.

Dum la sekva jaro la armeestro gvidis armean atakon kontraŭ la insulo Paroso, kiu malsukcesis. Post la reveno de la armeo al Ateno, *Ksantipos*, la patro de Periklo, akuzis Miltiadon pri malkapabla armea gvidado kaj la armeestro estis kondamnita je morto. Poste tamen la mortopuno estis ŝanĝita al puno pagi gigantan monsumon, kiun Miltiado ne povis pagi kaj sekve enkarceriĝis. En la karcero li mortis pro vundo, kiun li ekhavis dum la bataloj pri Paroso. Lia filo, *Kimon*, dum la sekvaj jardekoj havis gravan rolon en la politiko de la urboŝtato Ateno.

## Vidu ankaŭ 
* 2663 Miltiado
* Miltiado (papo), papo de la 2-a de julio 311 ĝis la 10-a de januaro 314

Kategorio:Popoloj de Antikva Grekio
Miltiado
Miltiado
Marthalen

**Marthalen** estas komunumo en la distrikto Andelfingen, en la Kantono Zuriko, Svislando. La komunumo havis 1840 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007. Marthalen konsistas el la vilaĝoj *Marthalen* kaj *Ellikon ĉe Rejno*.

## Geografio 
Marthalen situas inter Ŝafhaŭzo kaj Vinterturo en la *Zurika Vinlando* kiel la distrikto Andelfingen ankaŭ nomiĝas. La plej okcidenta pinto de la komunumo tuŝas ankaŭ la riveron Rejno.

## Trafiko 
Marthalen situas sur la trajnlino de la Svisaj Federaciaj Fervojoj de Ŝafhaŭzo al Vinterturo kaj estas tra ĝi bone konektita al la Zurika Trafik-Unio. La komunumo estas ankaŭ ligita al la nacia aŭtostrato A4.

## Historio 
Unua dokumenta mencio de Marthalen okazis sub la nomo *Martella* en la jaro 858. Setlejoj jam ekzistis pli frue, kiel pruvas arkeologiaj trovaĵoj de la La-Tène-kulturo kaj la romia epoko.

## Famuloj 
* Ferdinand Keller

## Vidu ankaŭ 
* Marthalen (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Marthalen
* Marthalen en la Historia Leksikono de Svislando
Korea Laborista Partio

eta|250px|La flago de Korea Laborista Partio

**Korea Laborista Partio** (koree 조선로동당 *Joseon Rodongdang* prononco: ĉoson rodongdang) estas reganta partio de la Korea Popol-Demokratia Respubliko (lando konata kiel Nord-Koreio). Korea Laborista Partio (KLP) regas ekde la fondiĝo de la popol-demokratia respubliko en 1949 (tiam kunfandiĝis Laborista Partio de Nord-Koreio kaj Laborista Partio de Sud-Koreio).

Ĝia ĝenerala sekretario estis Kim Il-sung de 1949 ĝis 1994, Kim Ĝong-il de 1994 ĝis 2011 kaj Kim Ĝong-un de 2011. Ĝi estas unu el tri politikaj partioj en Nord-Koreio.

Eksterlande oni ofte taksas la partion stalinista. KLP havas sian propran ideologion (vidu ĉuĉeo), kiun ĝi konsideras supera kompare al marksismo-leninismo.

Kategorio:Nord-Koreio
Kategorio:Politikaj partioj de Nord-Koreio
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1949
Sardeso

**Sardeso** - helene Σάρδεις / Σάρδις (*Sardeis/Sardis*), latine *Sardis/Sardes*, turke *Sart* - estis ĉefurbo de la antikva reĝlando Lidio.

## Historio 
Fondita antaŭ la 7-a jarcento a.K., verŝajne en la tempo de la Hititoj, ĝi estis ĉefurbo de Lidio ĝis 546 a.K., kiam la lasta reĝo de Lidio, la fama riĉega reĝo Kreso, estis venkita de Ciro la Granda, imperiestro de Persio.

Post la Batalo de Graniko (334 a.K.) la urbo kapitulacis antaŭ Aleksandro la Granda sen lukto. Ekde la jaro 133 a.K. ĝi estis parto de la Romia Imperio kaj ties provinco *Asia*, kaj ekde la romia imperiestro Diokleciano ĉefurbo de la romia provinco *Lydia*. Ankaŭ dum la tempo de la Bizanca Imperio ĝi restis provinca ĉefurbo.

Jam malprosperanta, ĝi estis detruita de Tamerlano en 1402.

La urbo situis en la valo de la rivero *Hermos* proksime de la monto *Tmolos*, sur kies montopinto situis la impona urba citadelo. Ĝiaj ruinoj estas proksimaj al la nuntempa urbo de *Sart* en la provinco de Manisa, Turkio.

## Eksteraj ligiloj 
* fota vojaĝo tra la antikvaj ruinoj de la urbo

Kategorio:Antikva epoko
Kategorio:Malgrandazio
Kategorio:Lidio
Korpekzercado

[eta|180px|Komuna [elipsa ekzercilo (elipsa trejnada maŝino)]]
**Korpekzercado** estas korpa agado kiu plibonigas aŭ daŭrigas fizikan sanecon kaj entutan sanon. Ĝi estas ofte praktikadita por plifortigi muskolojn kaj kardiovaskulan sistemon, kaj kreski atletajn kapablojn. Ofta kaj regula korpekzercado akcelas imunsistemon, kaj kunlabore malhelpas malsanojn de bonhaveco kiel kormalsanon, kardiovaskulan malsanon, kaj tipo-2an diabeton kaj obezecon. Ĝi ankaŭ plibonigas mensan sanon kaj kunlabore malhelpas melankolion.

Ekzercoj estas ĝenerale grupigitaj en tri tipojn depende de la ĝenerala efiko kiun ili havas sur la homa korpo: Flekseblecoj kiel ekzemple streĉado plibonigas la gamon de moviĝo de muskoloj kaj artikoj; aerobiaj ekzercoj kiel marŝado kaj kurado fokusiĝas al pliigo de kardiovaskula pacienco; kaj anaerobiaj ekzercoj kiel peztrejnado, funkcia trejnado aŭ sprintado pliigas mallongdaŭran muskolforton.

Muskola grandeco pliiĝas kiam persono kontinue defias la muskolojn por trakti pli altajn nivelojn de rezisto aŭ pezo. Ĉi tiu procezo estas konata kiel muskola hipertrofio. Muskola hipertrofio okazas kiam la fibroj de la muskoloj subtenas damaĝon aŭ vundon. La korpo riparas difektitajn fibrojn kunfandante ilin, kio pliigas la mason kaj grandecon de la muskoloj.

## Vidu ankaŭ 
* Sportilo
* Kinezologio
* Intervala trejnado
* Jogo
* Svingrajdado

## Notoj
Lingvoj de oïl

eta|dekstra|250px|

Oni nomas '*«lingvoj de *Oïl*»*' [oil] (''langues d'Oïl* en la franca), la latinidaj lingvoj kiuj disvolviĝis norde de Gaŭlio, kaj poste norde de Francio, sude de Belgio kaj en la Manikinsuloj. Tiu lingvaro ricevis pli da influo de ĝermanaj kaj keltaj lingvoj ol la lingvo de *Oc'', kie la romianoj pli frue kaj pli longe instaliĝis.

La esprimo estis aŭdebla jam en la 13-a jarcento dank'al Dante Alighieri, kiu nome diferencigis lingvaron depende de la vorto por «jes»: *oïl* ("ojl" por norda gaŭlio), *oc* ("ok" en suda gaŭlio) kaj *si* ("si" en Italio).

La franca lingvo, nun ĉefa kaj oficiala lingvo de la tuta areo devenas de tiu lingvaro. Sed aliaj lingvoj vivtenas sin ie kaj tie kiel la burgunda-morvanda, ŝampanja, franĉ-kontea, galoa, lorena, majena, normanda, pikarda, puatua, santonĝa, valona, kiu posedas pli malpli fiksan alfabeton. Oni ankaŭ nomas tiun lingvaron norda malnovfranca lingvo, kio estas laŭ aliaj troa, ĉar iliaopinie la franca estis unu el la lingvoj de *oïl*, kiu estis agnoskita de la ŝtato kaj preferita al la aliaj.

## Vidu ankaŭ 
* Franca literaturo de la Mezepoko
* Meza franca lingvo
Maharishi Mahesh Yogi

**Maharishi Mahesh Yogi** (Jogio Mahariŝi Maheŝ) (Jabalpur, Brita Hindio, 2-an de januaro 1918 kiel Maheŝ Prasad Varma - Vlodrop, Nederlando, 5-an de februaro 2008) estis spirita instruisto, kiu okupiĝis pri hinda filozofio kaj transcenda meditado.

## Biografio 
Li naskiĝis en bonhava kaj intelektula barata familio. Li diplomiĝis en 1940 pri fiziko en la Universitato de Allahabad kaj en 1941 iĝis lernanto kaj sekretario de Svami Brahmananda Sarasvati (spirita gvidanto de Norda Hindio), kiu donis al li la nomon Bal Brahmaĉari Maheŝ. Lia majstro mortis en 1953, poste foriris al la Valo de la Sanktuloj en la himalaja Uttarkaŝi, por du jaroj. Li forlasis la lokon en 1955 kaj publike prelegis pri la praa veda, tradicia meditada teĥniko, kion li nomis pli poste Transcenda Meditado. Lia mesaĝo estis, ke ĉiu povas akiri la senliman ĝojon per tiu teĥniko.

Li fondis la Spiritan Regeneradan Movadon (*Spiritual Regeneration Movement*) dum la Seminario de la Granduloj, en 1958. La jogano ekiris dissemi la ideon, lia unua stacio estis ĉefurbo de Birmo, Ranguno. Mahariŝi plenumis ĉ. ses monatojn en lando de la orienta Azio, kaj instruis la meditadon. La jogano fondis plurajn meditadajn centrojn en tiuj landoj.

Tra Havajo li veturis al Usono, kie li ekde 1959 agadis en San Francisko. Poste li instruis en Eŭropo, lastatempe li vivis en Nederlando.

Mahariŝi instruis meditadon al famuloj kiel membroj de Beatles kaj Beach Boys, la muzikisto Jason Donovan, la komikisto Andy Kaufman, la magiisto Doug Henning, la aktoro Clint Eastwood kaj la produktisto David Lynch kaj aliaj kiel Howard Stern, Mia Farrow kaj Shirley MacLaine.

Kategorio:Veda filozofio
Kategorio:Barataj filozofoj
Kategorio:Hinduismo
Kategorio:Hinduistaj guruoj
Kategorio:Meditado
Kategorio:Jogo
Kategorio:Naskiĝintoj en 1918
Kategorio:Mortintoj en 2008
Siaĉen

**Siaĉen** (angle Siachen) estas glaĉero inter Barato kaj Pakistano. Ĝi longas 74&nbsp;km kaj situas ĉe sudokcidenta rando de la montara masivo Himalajo, ĉe meza norda rando de Kaŝmiro.

## Teritoriaj disputoj 
La aparteno de la glaĉero estas kaŭzo de milita kaj politika konflikto inter Barato kaj Pakistano, ĉar ĝi situas ĉe la norda ekstremo de la Linio de Kontrolo inter Pakistano kaj Barato en Kaŝmiro. La limo dividas la glaĉeron, sed la preciza limo ne estas fiksita. La barata armeo okupis antaŭ 20 jaroj plimulton de la glaĉero.

La akvoabundeco en ambaŭ landoj grave dependas de la glaĉero, do regado super tiu ĉi senhoma glacikovrita terpeco situanta ĉe averaĝa alteco 5400 metroj super marnivelo, havas strategian signifon. Barataj trupoj okupis ĝin en 1984, post kio jen kaj jen okazis konfrontiĝoj kontraŭ pakistanaj militistoj, finiĝintaj nur post pafĉesigo en 2003. Cetere obli pli da homoj pereis tie pro severa klimato kaj danĝeraj cirkonstancoj. Ekzemple en aprilo 2012 lavango pereigis 129 militistojn kaj 11 civilulojn, entombiginte sub neĝo pakistanan militbazon apud sektoro Gayari.

Dum antaŭeniĝo de ĉinaj militistoj ĉe Linio de Aktuala Kontrolo en junio 2020 trafiko de barataj militistoj direkte al la glaĉero Siaĉen estis grave malfaciligita. Se Pakistano ekregos la glaĉeron, ĝi iĝos ponto, konektanta la pakistanan Gilgit-Baltilandon kaj la ĉinan Akesajĉinon.

Skoltado kaj vortomilitoj daŭras senhalte. En februaro 2019 barata militaviadilo flugis apud la glaĉero, kio instigis protestojn de Pakistano. Ekde majo 2020 en barataj veterprognozoj aperas informoj pri la tuta Kaŝmiro kaj Gilgit-Baltilando kaj barataj armeestroj deklaris, ke ili pretos okupi tiujn teritoriojn kaze de respektiva ordono.

Ekde 2005 okazis traktadoj pri paca solvo de la konflikto. Sed en aŭgusto 2020 Pakistano prezentis novan oficialan mapon, sur kiu la glaĉero estas prezentita kiel ĝia parto, kio ekstreme indignigis Baraton.

## Dokumenta filmo 
Du svislandaj montogrimpistoj kaj filmistoj Fulvio Mariani kaj Mario Casella finpretigis en 2005 filmon pri la glaĉero kaj la konflikto (angle ***"Siachen – A war for Ice"*** (Siachen — milito por glacio).

Kategorio:Glaĉeroj en Azio
Kategorio:Ladako
Sieĝo de Jerusalemo (1099)

La **sieĝo de Jerusalemo en la jaro 1099** daŭris de la 7-a de junio ĝis la 15-a de julio kaj ĝi signifis konkeron de la urbo fare de krucistoj, per kio finiĝis la unua krucmilito.

## Antaŭaj eventoj 
Post tio, kiam la krucistoj en junio en 1098 sukcese okupis Antioĥion, ili restis ĉi tie jam dum la resto de la jaro. Tra la urbo intertempe trapeliĝis epidemio, al kiu subiĝis ankaŭ de la krucistoj la estimata Ademar de Le Puy, la papa legato kaj la normana nobelo Bohemundo de Tarent komencis pretendi la tutan Antioĥion por si. Norde de tie ĉi sur supra Eŭfrato intertempe estiĝis la unua el la krucistaj ŝtatoj - Graflando de Edessa, kie regis Baldueno de Bouillon. Inter la krucistaj komandantoj estis disputoj pro tio, kien militiri plu. La tedigita Raimondo la 4-a de Saint-Gilles detiris el Antioĥio en fortikaĵon Ma'arrat al-Númán. Fine de la jaro parto de la kavaliroj kaj la infanterianoj decidiĝis militiri kontraŭ Jerusalemo je propra risko.

## Referencoj 
Kategorio:Bataloj de krucmilitoj
Kategorio:Historio de Jerusalemo
Kategorio:1099
Jerusalemo
Leo Lentaigne

**Leo LENTAIGNE** [Lantenj] (oficiale *Léon Lentaigne* n. en 1909 - m. la 2-an de februaro 2008 en Montpeliero) estis instruisto aktiva en la Freinet-movado (ICEMhttp://www.freinet.org/espericem/ ) kaj en la Esperanto-medio.
Lia nomo aperas en la listo de pioniroj de la Freinet-movado inter la du mondmilitoj. Membro de SAT (matrikulo 19332) kaj de SAT-Amikaro, li estis aktiva sur la tereno de instruado de Esperanto kaj de redaktado de lerniloj. Membro de UEA ekde 1957.

## Listo de verkoj 
eta|220px|Kovrilpaĝo de Kiel diri…?, 1980
Lia libro "'''L'Espéranto, L'Imprimerie à l'École'''", Agitna, Cannes - 1959 - kolekto ' Bibliothèque de Travail ' (Laborbiblioteko) n° 437, eldonita de C.E.L. en 1959 estas trovebla brokante ĉe retaj librejoj (Amazon, FNAC, livre-rare, ktp).

En la alfabeta katalogo de Germana Esperanto-Biblioteko en Aalen aperas de li :
"**Ĉe Infanlernejo de Prelles · La eta kato kiu ne volis morti**" : "Infanaĵoj". Trad. Lentaigne. Ilustr. - Cannes : Freinet, Presarto de lernejo, 194?. - 16 p.

De li aperis ankaŭ, ĉe la Broŝurservo de SAT  (Cercle Espérantiste de l'Agenais, Laŭte !) :

* "**Abrégé pratique de la grammaire espéranto**". Praktika kompendio de la Esperanto-gramatiko. Mimeografita. 40 p. A5.
* "**Kiel diri… ?**". Praktika Esperanta frazeologio; kompilaĵo; ofsetita, 148 p. A5.
* "**Tiel diru !**". Kompilaĵo de 5000 esprimoj. 128 p. A5. 1984.
* "**Kvardek paŝetoj al plua posedo**" (kun Cl. Cayzac). Legolibro. Tekstoj en Esperanto kun traduko en la franca. 84p. A5. Ekzistas kun kompaktdisko.
### Recenzoj
Pri *Kiel diri… ?*

Kategorio:Francaj esperantistoj
Kategorio:Esperanto-verkistoj
Kategorio:Membroj de SAT
Mayawati Kumari

**Mayawati Naina KUMARI** [majavati] (naskiĝis la 15-an de januaro, 1956, Delhio) estas barata politikisto kaj ĉefministro de Utar-Pradeŝo. Ŝi estas same prezidanto de *Bahujan Samaj Party* (BSP), kiu partio venkis la balotojn en 2007. Ŝi estis pli frue ĉefministro de Utar-Pradeŝo inter 1995 kaj 1997, inter 2002 kaj 2003 per apogo de la *Bharatiya Janata Party.*

Mayawati estas la unua dalita virino, kiu iĝis ĉefministro en iu federacia ŝtato de Barato.

Ŝi studis juron ĉe Universitato de Delhio, estis instruisto en Delhio ĝis sia plentempa engaĝigo en la politiko en 1984.

**Kanshi Ram** fondis en 1984 la partion BSP por reprezenti la dalitojn kaj Majavati elstaris en la organizado. En 2001, Kanshi Ram nomumis ŝin sia posteulo.

Kategorio:Barataj politikistoj
Kategorio:Utar-Pradeŝo
Kategorio:Naskiĝintoj en 1956
Xzibit

eta

**Xzibit** [] (18-an de septembro 1974 en Detroit, Michigan; faket *Alvin Nathaniel Joiner*) estas usona repisto, aktoro kaj televida prezentisto.

Lia patrino mortis, kiam li aĝis 9 jarojn. Lia patro poste denove egedziĝis, sed komencis batadi lin. Tie oni deprenis la edukrajton de la patro kaj Xzibit venis en infanhejmon. Tiuj travivaĵojn li ofte kantis en postaj albumoj, kntoj (*At The Speed Of Life*, *40 Dayz & 40 Nightz*. Li poste pardonis la patron.

Li forlasis en aĝo de 14 jaroj – je propra peto – la hejmon kaj translokiĝis al sia fratino en Los Angeles. La prezon de la veturo li servis per drogovendoj.

Xzibit komencis sian karieron kiel membro de *Likwit Crew*, akomponante ankaŭ Alkaholiks & King Tee. Li aperis en albumo *IV Life* de King Tee per kanto *Freestyle Ghetto*. Post li iris kun ili turnei en 1995.

Lia plej sukcesa albumo estis la Restless en 2000, la postaj jam malpli vendiĝis pro tio li en 2004 eklaboris en televida programo de MTV, en Pimp My Ride, kiu alportis al li novan popularecon, konatecon.

## Albumoj 
* *At The Speed Of Life* ĉe *Loud Records* (1996)
* *40 Dayz & 40 Nightz* (1998)
* *Restless*, plej granda sukceso (2000)
* *Man Vs Machine* (2002)
* *Weapons Of Mass Destruction* (2004)
* *Full Circle* ĉe *Koch Records* (2006)

Kategorio:Naskiĝintoj la 18-an de septembro
Kategorio:Usonaj repkantistoj
Regensdorf

**Regensdorf** estas urbo en la distrikto Andelfingen, Kantono Zuriko, Svislando. Ekde la fino de la 50-aj jaroj de la lasta jarcento la iama kampara vilaĝo disvolviĝis al urbo en la aglomeraĵo de Zuriko. Kun 15'754 loĝantoj je la 31-a de decembro 2007 Regensdorf estas la plej granda komunumo de la krome tre kampara distrikto Dielsdorf. Al Regensdorf apartenas ankaŭ la municipoj **Watt** kaj **Adlikon ĉe Regendsdorf**, kiuj konservis proprajn civilkomunumojn.

## Geografio 
Regensdorf situas je la piedo de la ĵurasa montĉeno Lägern je la orienta fino de la Furtvalo.

## Trafiko 
Regensdorf situas sur trajnlinio de la Svisaj Federaciaj Fervojoj de Zuriko-Oerlikon al Baden, kaj tra ĝi kaj per diversaj lokaj buslinioj estas bone konektita al la reto de la Zurika Trafik-Unio.

## Historio 
La plej malnova ekzistanta dokumento, en kiu Regensdorf estas menciita, datiĝas de la jaro 870. En mezepoko ludis por Regensdorf gravan rolon la libersinjoroj de Regensberg, kiuj sur eta morenmonteto ĉe la hodiaŭa setlejo *Altburg* konstruis kastelon en la 11-a jarcento. Ĝiaj restaĵoj la ruino Alt-Regensberg estas ankoraŭ hodiaŭ viziteblaj.

Laŭ la nova kantona konstitucio la apartaj civilkomunumoj de *Watt* kaj *Adlikon ĉe Regensberg* en la jaro 2009 devos esti dissolvitaj kaj plene integritaj al la urba administracio.

## Vidu ankaŭ 
* Regensdorf-Watt (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la urbo Regensdorf

Kategorio:Urboj de Svislando
Justkomerca urbo

eta|Justkomercaj varoj el Afriko**Justkomerca urbo** estas statuso aljuĝita de agnoskita justkomerco-testcertigita organizo (i.a. la Fairtrade Foundation (justkomerca fondaĵo) en Britio, TransFair Canada en Kanado ktp.). Ĝi priskribas areon dediĉitan al kampanjo pri justkomercaj varoj. Tiuj organizaĵoj aljuĝas same la statusojn: **justkomerca vilaĝo**, **justkomerca insulo**, **justkomerca universitato**, **justkomerca regiono**, ktp.

## Historio 
La kampanjo por justkomercaj urboj lanĉiĝis je 2001 en Garstang, Lancashire, Anglio, pro la klopodo de Bruce Crowther, tiea subtenanto de Oxfam, kaj la Oxfam-Grupo de Garstang. La entrepreno, kiu celis antaŭenigi varojn certigitajn kiel justkomercajn en la urbo, tre sukcesis. Ĝis post du monatoj, konscio pri la justkomerca marko saltis al pli ol 70% en la urbo, kaj vendado de justkomerc-certigitaj varoj notinde pliigis. Plue, dum la kampanjo Garstang evoluigis ligojn al justkomercaj kakao-bienaj komunumoj en okcidenta Afriko, pro kio sekvis la ĝemel-urban rilaton inter Garstang kaj New Koforidua, Ganao.

Dum akiris la entrepreno ĉe Garstang pli vastajn famojn, la organizo *Fairtrade Foundation* lanĉis aron de Celojn Pri Justkomercaj Urboj kaj Gvidlibron Pri Agado, por instigi aliajn ripeti la sukceson de la urbo. Dum la tempo 2001-2006, al pli ol 209 britiaj urboj justkomercan statuson Fairtrade Foundation aljuĝis.

Por provi ripeti la sukceson de la programo pri justkomercaj urboj, tuteŭropan programon nomatan "Justkomercaj Urboj en Eŭropo", parte financitan de Eŭropa Komisiono, lanĉis kelkaj justkomerc-etikedantaj entreprenoj.

Novembre 2006, la unuan ajn kongreson pri Eŭropaj Justkomercaj Urboj la Universitato de *London Southbank* gastigis. La celoj de la kongreso estis:
* Eltrovi kaj evoluigi metodojn por plifortigi la ligojn inter komunumoj kaj organizoj publikaj kaj privataj.
* Evoluigi strategiojn por ebligi la modelon de la Britiaj Justkomercaj Urboj plenumi la bezonojn de ĉiu lando.

Post la sukceso de la unua, okazis dua kongreso en Bruselo en januaro 2008.

Ekzistas nuntempe (en majo 2010) pli ol 800 justkomercaj urboj en 18 landoj, ekzemple en Aŭstrio, Belgio, Britio, Finnlando, Francio, Germanio, Hispanio, Irlando, Italio, Kanado, Nederlando, Norvegio, Svedio, kaj Usono.

## Eksteraj ligiloj 
* Max Havelaar Belgium - informoj pri la kampanjo en Belgio 
* Max Havelaar France - informoj pri la kampanjo en Francio 
* Justkomerca Irlando 
* TransFair Italia - informoj pri la kampanjo en Italio
* Fairtrade Max Havelaar Norge - informoj pri la kampanjo en Norvegio 
* Rättvisemärkt - informoj pri la kampanjo en Svedio 
* Fairtrade Foundation - informoj pri la kampanjo en Britio 
* Garstang - "la monde unua justkomerca urbo"

Kategorio:Ekologio
Adlikon ĉe Andelfingen

**Adlikon** estas politika komunumo en la distrikto Andelfingen en la Kantono Zuriko, Svislando. Je la 31-a de decembro 2008 ĝi havis 569 loĝantojn.

## Geografio 
Adlikon situas en la Zurika Vinlando norde de la rivero Turo en najbareco de la distrikta ĉefloko Andelfingen. Al Adlikon apartenas ankaŭ la setlejoj *Niederwil* kaj *Dätwil*.

## Najbaraj komunumoj 
La najbaraj komunumoj de Adlikon estas Andelfingen, Dägerlen, Humlikon, Ossingen, Thalheim an der Thur.

## Trafiko 
La komunumo Adlikon situas flanke de la gravaj aŭtomobilaj trafikvojoj, tamen ĝi bone atingeblas. Ĝi estas per aŭtobuso al Andelfingen konektita al la reto de la Zurika Trafik-Unio kaj havas aliron al la svisa aŭtovojo A4 de Ŝafhaŭzo al Vinterturo.

## Ekonomio 
Du trionoj de la komunuma tereno estas agrikulturaj, kvarono arbaro, la ĉefa ekonomia branĉo de la vilaĝo do evidente estas la agrikulturo.

## Historio 
En la romia epoko ekzistis romiaj bienoj en Niederwil kaj Dätwil. Unua dokumenta mencio de Adklion sub la nomo *Adlinikon* okazis unuan fojon en la jaro 1255. Ekde la jaro 1817 Adlikon estas memstara komunumo kaj ek de 1872 ĝi estis disigita de Humlikon.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Adlikon 
* Adlikon en la Historia Leksikono de Svislando

## Bildoj 

Dosiero:2011-09-10-Vinlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 077.JPG|La komunuma domo
Dosiero:2011-09-10-Vinlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 074.JPG|Faktrabdomo en Adlikon
Dosiero:Turo cxe Daetwil 095.jpg|La rivero Turo ĉe Dätwil
Dosiero:2011-09-10-Vinlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 091.JPG|Vilaĝa puto en Niederwil
Dosiero:2011-09-10-Vinlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 082.JPG|Faktrabdomoj en Niederwil
Sophie Ellis-Bextor

**Sophie Michelle Ellis-Bextor** (10-an de aprilo 1979 en Londono, Anglio) estas brita kantistino kaj kantoverkisto. Ŝi geedziĝis en julio de 2005 kun Richard Jones, iama muzikisto de sia bando kaj basisto de la bando 'The Feeling'. Ili havas 5 komunajn filojn, (naskiĝis en 2004, 2009, 2012, 2015 kaj 2019).

## Biografio kaj kariero 
Ellis-Bextor estas filino de Janet Ellis', iama moderatorino de infana serio de BBC, *Blue Peter*. Ŝi patrino organizis por ŝi televidan partoprenon jam en infanaĝo. En adoleska aĝo ŝi estis membro de la brita Nacia Junula Teatro en Londono.

Ŝi iĝis kantistino de la bando theaudience fine de la 1990-aj jaroj, kun kiuj ŝi sukcese lokumis en britaj kantolistoj. Post malfondo de la bando en 2000. ŝi eklaboris kun itala diskĵokeo DĴ Spiller je disketo "Groovejet (If This Ain't Love)", kiu sukcesis en aŭgusto de 2000.

Poste ŝi sukcese konstruis sian solokarieron.

### Albumoj 
* *Read My Lips* (2001)
* *Shoot From The Hip* (2003)
* *Trip The Light Fantastic* (2007)
**Make a Scene* (2011)
* *Wanderlust* (2014)
* *Familia* (2016)
* *Hana* (2023)
* *Perimenopop* (2025)

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala paĝaro (angle)

Kategorio:Britaj kantistoj
Kategorio:Anglaj popkantistoj
Kategorio:Londonanoj
Kategorio:Popmuzikistoj
Kategorio:Anglaj kantaŭtoroj
Kategorio:Dancmuzikistoj
Pimp My Ride

**Pimp My Ride** (~ *plibonigu mian ĉaron*) estas sukcesa televida programo de MTV, en kiu oni plibonigas malnovajn, forĵetindaj aŭtomobilojn. La unua programero estis sendita en la Usono, la 4-an de marto 2004. Moderatoro estas la repisto Xzibit, krom unu serio (Chamillionaire).

## Okazo 
Xzibit aperas „neatendite“ ĉe unu el la kandidatoj kiuj anoncis sin ĉe la MTV por senpage renovigi kaj plibeligi la aŭton. La kandidato devas aĝi min. 18 jarojn kaj loĝi en suda Kalifornio. Post kiam Xzibit la aŭtomobilon surloke spektas, konatiĝas kun posedanto, stirras la aŭton al *Galpin Auto Sports* (*GAS*), kiu de la 5-a serio efektivigas la plibonigojn. En la unuaj kvar jaroj faris tion *West Coast Customs*.

La renovigo plej ofte signifas plibonigon de ekstera apero de la aŭtomobilo tiel lakadon, ornamaĵojn kaj enkonstruon de ekstravagantaj akcesoraĵoj. Oni ofte enkonstruas en valoro de pli ol 20.000 USD, tiel kromajn radrondojn, platajn ekranojn muzikajn instalaĵojn.

Aldono oni ĉiam enkonstruas ion, kiu karakterizas la personon  aŭ kaŭzas surprizon (sonojn de aliaj aŭtoj, akvarion, lavmaŝinon ks.). Poste okazas prezento en antaŭ-posta komparo. La kandidato transprenas la aŭtomobilon kaj veturas hejmen, kie prezentas al familio, amikoj. Ili „devas“ ĝoji, se ili ne ĝojas sufiĉe, oni denove organizas la scenon.

La plibonigaj laboroj daŭras 12-14 tagojn.

Oni kreis multajn aliajn seriojn, filmojn, satirojn, laŭ la originala ideo (Plibonigu mian biciklon ks.)
*MTV-paĝo pri Pimp My Ride

Kategorio:Usonaj televidaj serioj
Kategorio:Televidaj programoj de MTV
Adlikon

**Adlikon** estas la nomo de komunumo kaj de municipo en la Kantono Zuriko Svislando:

* **Adlikon ĉe Andelfingen** estas komunumo en la distrikto Andelfingen
* **Adlikon ĉe Regensdorf** estas municipo de la komunumo Regensdorf en la distrikto Dielsdorf
Kelebia

**Kelebia** estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono *Suda Ebenaĵo*, en departemento Bács-Kiskun, en subregiono de Kiskunhalas.

## Bazaj informoj 
* Areo: 67&nbsp;km²
* Loĝantaro: 3000
* Poŝtkodo: 6423
* Telefonprefikso: 77

## Situo 
La vilaĝo situas laŭ la hungara-serba landlimo laŭ la ĉefvojo kaj fervojo Budapeŝto-Beogrado, Szabadka estas proksime.

## Historio 
La vilaĝo estis loĝata jam dum la neolitiko kaj bronzepoko, poste sarmatoj kaj avaroj alvenis. La hungaroj okupis la Karpatan basenon en 895. En 1297 oni trovis la nomon *Kelyb* inter la dokumentoj. En la 13-a jarcento kumanoj setlis. La turkoj okupis la regionon en la 16-a jarcento kaj tenis ĝin dum 150 jaroj. La senhomiĝinta vilaĝo apartenis al Szabadka ekde 1702. Poste formiĝis multe da farmoj. En 1882 la fervojo ekfunkciis. La farmojn la nova ŝtatlimo en 1920 distranĉis. En ambaŭ flankoj formiĝis farmocentroj, poste vilaĝoj (la hungara en 1924) kaj konstruiĝis preĝejoj. La hungara parto nomiĝas Kelebia la serba parto Kelebija. Ambaŭ iĝis limpasejoj fervoje (dekomence) kaj aŭtovoje ekde 1978.

Inter 1941-1944 ambaŭ vilaĝoj unuiĝis kaj apartenis al Hungario. En 1949 kolĥozo pri Petőfi formiĝis.

Vilaĝservoj estas katolika preĝejo, kalvinana preĝoĉambro, baptista preĝdomo, poŝto, lernejo, infanĝardeno, kulturdomo, biblioteko, kuracejo, dentokuracejo. La vilaĝo estas centro de kontrabandistoj. Apud la vilaĝo fiŝlagoj troviĝas.

## Ĝemelkomunumo 
* 20px| Montecassiano, Italio.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vinvilaĝoj
Svisa Dieto

eta|300ra|dekstra|Federacia Letero de Svislando
La **Svisa Dieto** (germane *Tagsatzung*, france *Diète fédérale*, itale *Dieta federale*) estis la legislativa kaj ekzekutiva organo de la Svisa Ĵurkomunumo inter 1315 kaj 1798 kaj ankoraŭ foje inter 1803 kaj 1848, ĝia potenco tamen estis tre limigita, ĉar la plej multaj kompetencoj troviĝis ĉe la registaroj de la kantonoj. La Svisa Dieto estis kunsido de la deputitoj de la membro-ŝtatoj de la Svisa Ĵurkomunumo.

## La Diet-lokoj 
Unuan fojon ĝi kunvenis en Brunnen SZ en la jaro 1315 kaj en Beckenried, poste la Dieto kunvenis laŭ bezono en Zuriko, Berno, Lucerno, Baden, Araŭo, Altdorf (ek de 1357), Ŝvico, Belinzono, Stans (ek de 1320), Zugo, Sankt-Galo, Wil, Friburgo, Lugano, Locarno, Grandson (nur por Berno kaj Friburgo) kaj Neŭŝatelo (1512–1529). Por negocoj kun Austrio kaj sudgermanaj urboj la Dieto ankaŭ ofte okazis en Konstanco. En la 16-a jarcentoj oni preferis por la Dieto lokojn kiel Baden pro la ĝueblecoj de la banejoj, kiuj ebligis agrablan distran programon al la deputitoj.

eta|300ra|dekstra|Kunsido de la Dieto en Baden 1531

## Orda kunsidtempo 
Ekde 1424 la orda Dieto ekkunsidis merkrede post Pentekosto. Post 1462 la kunsido-komenciĝo estis ŝovita al la dua dimanĉo post Kristokorpa Festo kaj en 1587 la dimanĉo post Johano Baptisto (la 24-a de junio), kaj fine ek de 1712 jare al la lundo post Petro kaj Paŭlo (la 29-a de junio).

## Rolo 
La Svisa Dieto fakte estis la ununura jura institucio kaj organo de la Svisa Ĵurkomunumo. Ĝi negocis ĉefe la sold-kontraktojn kun triuloj kaj decidis en kazo de kvereloj inter la membro-ŝtatoj. La Dieto ankaŭ respondecis por la komunaj regnejoj, tio estis la teritorioj servitutaj, kiujn la membroj de la ĵurkomunumoj komune posedis. Ĝi devis trakti ties jarkalkulojn kaj decidi pri la divido de la profito.

Decido de la Dieto, kiu ĝis hodiaŭ validas, datiĝas el la jaro 1505, kiam la Papo Julio la 2-a petis helpon por protekti la Vatikano kaj estis kreita la Svisa Gvardio en Romo.

## Vidu ankaŭ 
* Svisa Ĵurkomunumo

Kategorio:Historio de Svislando
Dronimita torturo

eta|180px|
[eta|180px|Strata protesto kontraŭ dronimita torturo dum vizito de [Condoleezza Rice al Islando, Majo de 2008]]

**Dronimita torturo** estas tortura metodo, dum kiu oni imitas murdon per dronado de la turmentita persono. Tio povas okazi per simpla subpremo en akvon aŭ per imito de tiu sento per malebligo de la spirado per daŭre akvoverŝita tuko (angle *Waterboarding*).

Okaze de tiu lasta metodo, la kapo kuŝas pli malalte ol plua parto de la korpo, tiel akvo ne povas penetri la pulmon. La kontraŭstaro de la turmentita persono rompas post unu minuto - laŭ eldiroj de la turmentintoj.

Tiu tuk-verŝa dronimita turmentado fifamiĝis internacie en 2005, kiam malvualiĝis, ke Usono larĝe uzis tiun metodon - rompante la internacian juron - turmenti onidirajn teroristojn.

Komence de 2008, la Blanka Domo de Usono defendis la metodon kiel aŭskultan metodon kontraŭ teroristoj.

Kategorio:Torturo
Kategorio:CIA
Kategorio:Murdoj