open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Janus Valkero

**Janus Valkero** estas bildrolulo kreita de Leo Ortolani. Li estas unu el la ĉefaj roluloj en Rat-Man.

"*Nigra animo. Senkompata koro. Glacia menso. Eblaj konektoj kun la fisko*".

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Rat-Man
Pola landvojo n-ro 1

La **pola landvojo n-ro 1** (**DK1**) estas landvojo je longeco super 600 km, kiu kunigas la nordan parton de Pollando (Gdansko) kun la suda parto (Cieszyn). Ĝi estas unu el ĉefaj trakoj sudo-nordo en Pollando. Ĝi estas la pola parto de la internacia trako  Helsinko - Gdansko - Łódź - Katowice - Budapeŝto - Ateno. La landvojo lokiĝas sur terenoj de Pomeria Provinco, Kujavia-Pomeria Provinco, Lodza Provinco kaj Silezia Provinco.

## Pli gravaj urboj laŭlonge de la vojo 
* Gdańsk (Gdansko)
* Tczew
* Gniew
* Czarlin
* Świecie
* Chełmno
* Chełmża
* Toruń
* Włocławek
* Krośniewice
* Łęczyca
* Zgierz
* Łódź (Lodzo)
* Piotrków Trybunalski
* Radomsko
* Częstochowa (Ĉenstoĥovo)
* Dąbrowa Górnicza
* Sosnowiec
* Jaworzno
* Mysłowice
* Kobiór
* Tychy
* Pszczyna
* Czechowice-Dziedzice
* Bielsko-Biała
* Cieszyn (Teŝino, ĉeĥe Těšín, germane Teschen, pol-silezie Ćešyn)
eta|300ra|ponto de la vojo en ĉirkaŭaĵo de Grodziec
Atkár

**Atkár** (atkAr) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en subregiono de Gyöngyös.

## Bazaj informoj 
* Areo: 34 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.7183/19.8915
* Loĝantaro: 1680
* Poŝtkodo: 3213
* Telefonprefikso: 37

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, aŭtoŝoseo M3 inter Budapeŝto kaj Miskolc preteriras. Gyöngyös troviĝas 10, Hatvan 22, Jászberény 30, Eger 50&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis loĝata dum la neolitiko kaj kuprepoko. La unua mencio devenis el 1325 en formo *Athkar*. Ekde 1486 oni kulturas vinberojn. La turkoj faris senhoma la vilaĝon. La refondiĝo okazis en la 18-a jarcento.

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo el la 17-a jarcento
* ŝtona statuo pri Dolorplena patrino
* kastelo de Dőry (dOri) kun parko

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vinvilaĝoj
Ivano la 2-a Ruĝa

**Ivano Ivanoviĉ la Dua Ruĝa** (aŭ **Bela** en la antikva rusa lingvo), () estis filo de moskva Granda princo Ivano Kalita.
Li naskiĝis la 30-an de marto 1326 kaj mortis la 13-an de novembro 1359.

Post morto de frato *Simeono Fiera* li en 1353 iĝis Granda princo.

**Ivano Ivanoviĉ** estis kvieta kaj pacema reginto, kies sano ne estis perfekta, tial li preferis ne konflikti kaj militi kun la najbaraj princoj.

Realan potencon tiam havis metropolito de Moskvo kaj la tuta Rusio *Aleksio*.
eta|maldekstra|Arĥangelskij katedralo de moskva Kremlo
La unua geedziĝo de **Ivano Ivanoviĉ** kaj brjanska princidino *Feodosio* generis neniujn idojn.
Lia dua edzino princino *Aleksandra* naskis du filojn *Demetrion* kaj *Ivanon*. Princo *Demetrio Ivanoviĉ* poste gloriĝis pro siaj militaj venkoj kaj ricevis kromnomon Dmitrij Donskoj.

**Ivano la Dua** regis ses jarojn kaj travivis nur 32 jarojn.

Lia tombo troviĝas en *Arĥangelskij* katedralo de moskva Kremlo.

Kategorio:Rurikidoj
Kategorio:Moskvaj princoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1326
Kategorio:Mortintoj en 1359
Kategorio:Mortintoj en Moskvo
Ĉincja Aliaflanko

**Ĉincja Aliaflanko** (vera nomo Paŭlo) estas komiksrolulo kreita de Leo Ortolani en la jaro 1989, ene de la historio "*La skuegaj originoj de Rat-Man*" (en la originala: "*Le straordinarie origini del Rat-Man*").

Eksa leterportisto, post kiso de *Deboro La Roko* (la vera nomo de Rat-Man) malkovras sian veran mem kaj fariĝas transseksulo, platenita kaj kutime surhavanta leopardmakulitajn kompletojn.

Ŝi aŭ li amas Rat-Man, kiu reciprokas per stomaka malforteco.

## Eksteraj ligiloj
* Rat-Man en Esperanto

Kategorio:Rat-Man
Puĉjo

**Puĉjo** estas komiksrolulo de la universo de Rat-Man, kreita de Leo Ortolani. Inspirita de *Osito* (='urseto' en la hispana), malparolema kunulo de la superkrimulo Bane (kontraŭulo de Batman) dum lia infaneco en la malliberejo Santa Prisca.

Ĝi estas fakte pluŝa urseto, kiu estis donacita al juna *Deboro* (vera nomo de Rat-Man) kiam li perdis tragedie siajn gepatrojn dum subkosta disvendo en granda magazeno. Anstataŭ la dekstra okulo li havas butonon, kudrita de Rat-Boy (la kaŝita identeco de Rat-Man kiel knabo), kiu forprenis lian "veran" okulon por esti certa ke li ne perfidos lin.

Ofte Rat-Man parolas pri li kiel la "Netuŝebla Puĉjo". Klarigo de tiu nomo aperis en iu bildo, kie videblas la juna Rat-Boy promesi helpon al Puĉjo, parolante de la bordo de necesujo.

Puĉjo aperas ankaŭ en la speciala komikso **StelRatoj - 1a Epizodo** (originale, *Star Rats - Episodio I*), kiel la malbonega Lordo Pando; kaj rolas ankaŭ en la televida serio de Rat-Man.

## Eksteraj ligiloj
* Rat-Man en Esperanto

Kategorio:Rat-Man
Salesanoj de Don Bosco

**Salesanoj de Don Bosco** (ankaŭ *Societas Don Bosco*, *Societas S. Francisci Salesii* aŭ **SDB**) estas signifa romkatolika ordeno, kiu devene specialiĝis por laboro kun junularo. Jam en la lastaj vivjaroj de la fondinto ĝi disvastiĝis sian okupon al misia agado, donado de spiritaj retiriĝoj kaj helpo en paroĥa strukturo de diocezoj. La ordenon fondis itala pastro Don Bosco en la jaro 1859 kaj nomis ĝin omaĝe al sankta Francisko de Sales (papo Pio la 9-a aprobis regulojn de la ordeno en la jaro 1874.) Frunte de la ordeno staras *rector major* kaj la ĝenerala kunveno de la socio. 

La celo  de la kongregacio de salesanoj estas eduki junulojn. Ilia misio inkludas administri lernejojn, ĉefe faklernejojn, socialservcentrojn kaj paroĥojn. Ili ĉeestas sur ĉiuj kvin kontinentoj. En la jaro 1995 la ordeno havis proksimume  membrojn kaj administris 1616 centrojn en 122 landoj de la mondo. 
[vignette|altdekstre=0.8|eta|Blazono de la religia ordeno de [Don Bosco|sankta Johano Bosco.]]
Ekzistas ankaŭ virina formo de la ordeno - la tielnomataj salesaninoj (oficiale Kongregacio de Filinoj de Virgulino Mario Helpantino).

## Eminentaj salesanoj 
**Italoj**

* Luigi Giuseppe Lasagna, episkopo

**Poloj**
* Antoni Baraniak, ĉefepiskopo
* Ryszard Rubinkiewicz, bibliisto

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Kongregacio de Filinoj de Virgulino Mario Helpantino
* Listo de katolikaj religiaj ordenoj
* Preĝejo de sankta Jozefo

## Eksteraj ligiloj 
* Hejma paĝaro de la ordeno (ĉefe itale)

Kategorio:Salesianoj
Kategorio:Salesiana familio
Aleksej Miller

eta|Aleksej Miller dum 2013
**Aleksej Borisoviĉ MILLER** (ruse *Алексей Борисович Миллер*; n. la 31-an de januaro 1962 en la tiama urbo Leningrado) estas la estrara prezidanto de la rusia konzerno Gazprom.

Miller ĝis la jaro 1984 studis en la tiama Leningrada Instituto de Financoj kaj Ekonomiko ( *Ленинградский финансово-экономический институт*). Dum la 1980-aj jaroj li estis ano de ekonomiistaj rondoj, kiuj okupiĝis pri ekonomiaj ŝanĝoj de Sovetunio, kaj post la disfalo de Sovetunio laboris en la urba administracio de sia naskiĝurbo, kiu nun denove nomiĝas Sankt-Peterburgo. Dum majo 2001 la tiama rusia prezidento Vladimir Putin nomumis lin prezidanto de la konzerno Gazprom. Miller esence influis la restrukturigan proceson de la konzerno inter la jaroj 2001 kaj 2005. Li konsideriĝas lojala kunlaboranto de Vladimir Putin kaj unu el la plej potencaj homoj de Rusio.

## Eksteraj ligiloj 
* mallonga biografio en la retejo de la konzerno Gazprom (angle), kun ligiloj al intervjuoj kaj fotoj 
* "Monopolo-ludo laŭ Miller" germanlingva artikolo en manaĝera magazino de la 25-a de aprilo 2006
* ampleksa biografio anglalingva

Kategorio:Gazpromo
Kategorio:Rusiaj entreprenistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Sankt-Peterburgo
Aslanbek Bulacev

**Aslanbek Soltanoviĉ Bulacev** (ruse Асланбек Солтанович Булацев; n. dum 1963 en Nord-Osetio) estas rusa-oseta politikisto; ekde la 22-a de oktobro 2008 li estas ĉefministro de la separatisma respubliko Sud-Osetio. Antaŭe li laboris por la rusia federacia fiksa oficejo en Nord-Osetio, fine kiel ĝia ĉefo.100px|border|dekstraBlacev sukcese finis studon en la financa akademio de Nord-Osetio, kaj poste dum 1986 dungiĝis en la rusia federacia fiksa oficejo en Nord-Osetio, kies ĉefo li estis inter 2006 kaj 2008. Kiel ĉefministro de Sud-Osetio li estas la posteulo de Jurij Morozov, kiu jam demisiis dum aŭgusto 2008.

## Fonto 
* Parlament Južnoj Osetii utverdil prem'erom Aslanbeka Bulaceva, novaĵo de RIA Novosti la 22-an de oktobro 2008 

Kategorio:Sud-Osetio
Kategorio:Rusiaj politikistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1963
Josef Fliegner

**Josef FLIEGNER** (naskiĝis la 27-an de aprilo 1934) estas germana esperantisto.

Li doktoriĝis pri pedagogio kaj estas emerita ĝermanisto vivanta en Leverkusen. Li estas aktivulo de la asocio Verein Deutsche Sprache, kiu celas protekti la germanan lingvon kontraŭ anglismoj.

En la Esperanto-movado li konatiĝis ĉefe pro sia vortaro "Grundwörterbuch Esperanto - Deutsch" publikigita en interreto. En 2008 li publikigis tiun ĉi vortaron ankaŭ kiel presitan libron.

## Verkoj 
* *Esperanto aktiv. Wörterbuch Esperanto - Deutsch.* Kirsch-Verlag, Nümbrecht 2008, 234 p., ISBN 978-3-933586-59-9

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de Josef Fliegner (entenanta i.a. la vortaron)

Fliegner, Josef
Fliegner, Josef
RIA Novosti

La Rusia Agentejo por Internacia Informado **RIA Novosti** () estas inter la plej grandaj novaĵagentejoj en Rusio. Ĝi havas sian sidejon en Moskvo kaj ekde la jaro 1993 estas ŝtata. 
 
La fokuso de la agentejaj novaĵoj estas aktualaĵoj pri Rusio. Kiel plej gravaj kriterioj de la raportado la agentejo varbe nomas "rapideco, senpartieco kaj sendependeco de la politika konjunkturo".

Inter la taskoj de la agentejo krome estas, disvastigi oficialajn komunukilojn de la rusia registaro, ministerioj kaj pliaj centraj instancoj, certagrade ankaŭ de rusiaj sociaj organizaĵoj.

La 9-an de decembro 2013 la prezidanto de Rusio Vladimir Putin ordonis la malfondon de RIA Novosti kaj fondon de nota internacia informa agentejo, nomenda *Rossija Segodnja ("Rusio hodiaŭ")*. *Dmitrij Kiseljov*, prezentisto de la televida kanalo *Rossija-1*, estis nomumita unua prezidanto de la nova informa agentejo. RIA Novosti laŭ tiu plano fermiĝu antaŭ la fino de la jaro 2014. Ekde marto 2014, la dungitoj informiĝis ke ili havu la opcion aŭ transferi la laborkontraktojn al *Rossija Segodnja* aŭ akcepti maldungon ĉar la ĝisnuna laborpostenoj forfalos.

La 28-an de septembro 2020 Tvitero sen ajnaj klarigoj forigis la konton de RIA Novosti el serĉrezultoj. Ekde tiam ĝi estas viziteblaj nur por jamaj abonantoj.

## Eksteraj ligiloj 
* La retejoj de la novaĵagentejo en la rusa, angla , germana , franca , araba , persa , hispana, japana  kaj ĉina .

## Vidu ankaŭ 
* Sputnik (amaskomunikilo)

## Referencoj 
Kategorio:Novaĵagentejoj de Rusio
Kategorio:Novaĵagentejoj de Sovetunio
Kategorio:Propagando en Rusio
Kvinkolora kapito

La **Kvinkolora kapito** (***Capito quinticolor***) estas specio de birdoj de la familio de Kapitonedoj, aŭ Sudamerikaj barbuloj.

Tiu specio havas **ruĝan kronon, nigran vizaĝon** kaj helgrizan fortikan bekon. La dorso estas nigre, sed tie videblas flavaj markoj en ŝultro, centro de flugiloj kaj vostobazo, anstataŭ blankaj kiel ĉe la Nigrozona kapito. Subvizaĝo kaj gorĝo estas blankecaj kaj la subaj partoj estas flavaj sen diferenco inter brusto kaj ventro.

Ĝi troviĝas en Kolombio kaj Ekvadoro. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj. Ĝi estas minacata de perdo de habitato.

## Fonto 
* BirdLife International 2004. Capito quinticolor. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. 27a Julio 2007.

Kategorio:Pegoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Nigroŝultra kapito

La **Nigroŝultra kapito** (***Capito niger***) estas specio de birdoj de la familio de Kapitonedoj, aŭ Sudamerikaj barbuloj.

Tiu ĉi specio montras evidentan ekzemplon de seksa duformismo. Nome la masklo havas **ruĝecajn frunton, vangon kaj gorĝon**, dum estas **traokula nigra larĝa strio** kiu larĝiĝas eĉ plie tra la “orela” areo kaj kuniĝas kun la **nigraj ŝultroj** kiuj nomigas la specion. Inter la ruĝaj okuliriso kaj frunto komencas blanka strio kiu komencas kiel brovo, sed sekvas ambaŭflanke de nuko al la bordo kaj centro de flugiloj kiel blanka marko de la nigraj ŝultroj, kiuj restas pli kontrastaj. La brusto kaj centra dorso estas flavoranĝaj kaj la flugilpintoj kaj vosto brunecaj.

La ino estas ĝenerale pli senkolora, sed havas similajn partojn, ĉefe la ruĝecajn frunton, vangon kaj gorĝon. Tamen la nigra areo (vangoj kaj ŝultroj) anstataŭ nur nigraj estas tre **punktitaj blanke**, dum la nuko estas tre punktita nigre. La brusto estas multe pli hela kaj (kun la ventro) ankaŭ tre punktita de vertikalaj serioj de nigraj punktoj. Ambaŭ seksoj havas grizecajn krurojn, diketajn kapojn kaj tre fortikajn bekojn larĝajn ĉebaze kaj akrapintajn.

Ĝi troviĝas en orienta Kolombio, orienta Peruo, Brazilo, la Gujanoj, tio estas Franca Gujano, Gujano, Surinamo kaj Venezuelo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj, subtropikaj aŭ tropikaj marĉoj kaj tre degraditaj eksarbaroj. Iam, tiu ĉi specio inkludis la nunan specion Orkolora kapito de suda kaj okcidenta Amazonio kiel subspecion. Kutime difinita, la Nigroŝultra kapito estas monotipa.

La limo de la okcidenta teritorio de la Nigroŝultra kapito estas orienta Venezuelo, ĉefe ĉe landlimaj areoj, kaj sude en la Brazila ŝtato Rorajmo, tiu birdo troviĝas nur en la orientaj bordoj de la suda akvofluejo de la rivero Branco. Tiu ĉi specio teritorias nur norde de  Amazonio, kaj troviĝas en nordorienta Amazonio en la Brazilaj ŝtatoj de Rorajmo, Parao kaj Amapao, en la atlantikaj marbordoj lime kun Franca Gujano. Krome en najbara regiono de Gujanoj.

## Referencoj
* BirdLife International 2006.  Capito niger.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. 27a Julio 2007.

## Eksteraj ligiloj 
*Filmoj de Nigroŝultra kapito ĉe Interreta Birdokolekto
*Poŝtmarkoj  (de Nederlandaj Antiloj) Birdo Serioj
*Fotaro de Nigroŝultra kapito  VIREO Foto Alta Rez 
*Foto Meza Rez ; Artikolo  nashvillezoo.org—"Ramphastidae"
*Foto Alta Rez; Artikolo En la franca

Kategorio:Pegoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Alan Deyermond

**Alan Deyermond** FBA (Kairo, 24-a de februaro 1932 - 19-a de septembro 2009) estis brita instruisto de mezepoka hispana literaturo kaj hispanisto.

## Biografio 
Li naskiĝis en Kairo, kaj poste lia familio translokiĝis al Liverpool, unue, kaj al la Manikinsuloj, poste. Li estis allogita de la klasika hispana literaturo, ĉefe de libroj kiel la *Poema del Mío Cid*, la *Libro de buen amor* kaj *La Celestina*. Li estas aŭtoro de multnombraj libroj kaj artikoloj, kaj li prelegis en pli da cento da universitatoj tutmonde. Ekde juna li profesoris en la Westfield College de Londono. Li estas ĉefe mezepokisto, tio estas fakulas pri Mezepoko, li nun profesoras en la Universitato de Londono.

## Verkoj 
* *The Middle Ages* (Londono: Ernest Benn Ltd, 1971), tradukita hispanen kiel *Edad Media* (Barcelona: Editorial Crítica, 1979), estas historio de la hispana mezepoka literaturo.
* *Lazarillo de Tormes, a critical guide*, (Londono: Grant & Cutler, 1993)
* *Libro del Conde Lucanor*; enkonduko de Alan Deyermond; modernigita eldono kaj notoj de Reinaldo Ayerbe-Chaux, Madrido: Alhambra, 1985 [i.e., 1984]
* *La literatura perdida de la edad media castellana: catálogo y estudio*, Salamanca: Eldonoj de la Universitato de Salamanko, 1995

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Alan Deyermond Obituary*, The Guardian, 14-a de oktobro 2009

Kategorio:Hispanistoj
Kategorio:Anglaj literaturkritikistoj
Ahmad Nazif

eta|Ahmad Nazif, 2004
**Ahmad NAZIF** (n. 8-an de julio 1952 en Aleksandrio) estas ĉefministro de Egiptio ekde la 14-a de julio 2004. Li estas la plej juna ĉefministro de la historio de Egiptio ekde la fondo de la respubliko kaj la dua plej juna en la historio de la moderna Egiptio.

La nomo en la araba signifas "pura". Nazif posedas titolon de Ph.D. (Philosophiae Doctor) de la universitato McGill, Kanado) en la fako informadiko.

Nazif estas posteulo de Atef Ebeid, kiu sin retirigĥis post kvar oficojaroj. Nazif en tiu tempo estis ministro pri komunikado kaj informaj teknologioj. Dum tiu tempo multaj homoj ekhavis aliron al la interreto.

Hosni Mubarak je la 9-a de julio 2004 transdonis al li la taskon formi novan registaron.

Kategorio:Egiptaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Egiptio
Abdelaziz Bouteflika

**Abdelaziz BOUTEFLIKA** ,  **ʿAbd al-ʿAzīz Būtaflīqa** (naskiĝis  en Oujda - mortis la 17-an de septembro 2021 (84-jara) en Zéralda) estis ekde 1999 ĝis 2019 la Prezidanto de Alĝerio.

## Biografio 
Bouteflika naskiĝis  en la urbo Oujda en Maroko. Ekde 1956 li fariĝis membro de la FLN laŭ la franca nomo Front de Libération Nationale, kiu batalis por la sendependeco for de la franca ŝtato. Sub Houari Boumédiène li tre rapide akiris altajn postenojn kaj en 1962 li fariĝis ministro pri junularo, sporto kaj turismo. Poste li fariĝis ministro pri eksteraj aferoj de Alĝerio. Post la morto de Boumédiène li kandidatis kiel prezidanto, sed pro subteno al Chadli Bendjedid fare de la armeo, li ne sukcesis kaj estis en ekzilo dum ses jaroj. Nur en 1999 li elektiĝis kiel prezidanto post Liamine Zéroual. Post tiu venko en la balotoj, li oficialigis la batalĉeson inter la Islama Armeo de Savo kaj proponis procezon de dialogo kaj nacia reamikigo kiu finigis la enlandan militon la 6-an de junio 1999.

Li estis reelektita trifoje, en Aprilo 2009 la trian fojon kaj en 2014 la lastan fojon spite la fakton ke li estis suferinta ikton kaj eĉ ne partoprenis en la balotkampanjo. Ekde tiam apenaŭ aperis publike kaj ne direktis sin al aŭskultantaro. Februare 2019 li anoncis, ke li kandidatiĝos denove spite sian evidentan fizikan malbonan sanstaton. Okazis publikaj protestoj kaj li demisiis.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Aussaresses, Paul (2010). The Battle of the Casbah: Terrorism and Counter-Terrorism in Algeria, 1955–1957. New York: Enigma Books. ISBN 978-1-929631-30-8.
* Holm, Ulla (2005). "Algeria: President Bouteflika's Second Term". Mediterranean Politics. 10 (1): 117–122. doi:10.1080/1362939042000338881. S2CID 154679756.
* Tlemçani, Rachid (2008). "Algeria Under Bouteflika: Civil Strife and National Reconciliation" (PDF). Carnegie Papers. 7.

Kategorio:Prezidantoj de Alĝerio
Kategorio:Prezidantoj de Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj
Erongarícuaro

**Erongarícuaro** estas komunumo en la meksika subŝtato Michoacán. La ĉefurbo de la komunumo estas Erongarícuari Cuaro.
La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 16 032.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 13060 loĝantojn. El tiuj estas 6231 viroj kaj 6829 virinoj. La komunumo havas surfacon de 215.99 kvadratkilometroj.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 11617 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 2572 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al 22.14 % de la loĝantoj.

Entute 8 383 personoj (en 2000) aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj personoj 6 925 estis alfabetoj kaj 1 453 analfabetoj. Tio signifas ke 17.33 % de la loĝantaro de la jaro 2000 estis analfabetoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

## Eksteraj ligiloj 
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/michoacan/mpios/16032a.htm 

Kategorio:Komunumoj de Meksiko
Kategorio:Komunumoj de Michoacán
Waalre

Dosiero:Loudspeaker.svg**Waalre** ()
(brabante: *Woldere*) estas municipo en la provinco Nord-Brabanto. La municipo situas tuj sude de Eindhoven. Laŭ la stato de  en  vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun . 
eta|maldekstra|La vendoplaco en Waalre kun la nova Willibrorduskirko
eta|maldekstra|Mapo de Waalre el 1866

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Vilaĝoj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Norda Brabanto
Kategorio:Municipoj de Nord-Brabanto
Tea

**Tea** estas bildrolulo de la universo de *Rat-Man*, komikso kreita de Leo Ortolani. Ŝi estas belega knabino, kiu rakontas esti filino de sciencisto kiu nomiĝas Donald Denam, profesoro kiu savis la vivon de Rat-Man por poste uzi lin kiel kobajon dum siaj eksperimentoj pri klonado.

La filino de la profesoro, tamen, enamiĝinta al Rat-Man, savos lin forlasante sian patron. En la lastaj paĝoj de la bildrakonto kies ŝi estas kunĉefrolulino, Tea mortos inter la brakoj de Rat-Man refariĝante la rozon kiu ŝi estis antaŭ esti transformita de profesoro Denam (lia vera filino, Tea, aperas en la fina bildo de alia rakonto).

Tea lasos neforviŝeblan memoraĵon en Rat-Man kaj lin helpos multfoje kiel admono dum malfacilaj aŭ danĝeraj situacioj, eĉ sen vere aperi en la rakontoj. Rat-Man ofte sonĝas pri Tea, kaj dum unu aventuro en alia paralela universo li estas edziĝinta al ŝi (kaj havas eĉ filinon); en alia historio, tamen, Rat-Man aperas sin fotanta ĉe la tombo de Tea.

## Eksteraj ligiloj
* Rat-Man en Esperanto

Kategorio:Rat-Man
Riukiuo

**Rjukjuo** au **Ryukyu** (; Hepburn-Transskribo:Ryūkyū) povas signifi:

* Rjukju-insularo en Japanio
* regnoj
** Rjukju-reĝlando
** Riukju-Han
** la Registaro de la Riukjuaj Insuloj
* Sinonimo de Okinava prefektujo uzata en Tajvano .
* Rjukjuanoj

Nomoj kun Rjukju
* F.C. Ryūkyū

Aliaj
* Alia nomo de Acumeŝi
* la Patrolboato PLH09 *Ryukyu*, Tsugaru-klasa patrolboato de Japana Marborda Patrolo.
José Eduardo dos Santos

**José Eduardo dos Santos** (naskiĝis la , mortis la 8-an de julio 2022) ĝis la jaro 2017 estis la ŝtata prezidanto de Angolo.

## Biografio 
La  li fariĝis posteulo de Agostinho Neto. Ĉe la unuaj balotoj kun diversaj partioj en la jaro 1992 li ne gajnis la plimulton, sed la gvidanto de la Unita, (Unio por la totala sendependeco de Angolo / União Nacional para a Independência Total de Angola), Jonas Savimbi ne partoprenis la duan balotan rondon. Tiel dos Santos de facto ne estis elektita prezidanto.

En la jaro 2001 li diris ke li retiriĝos, se en la jaro jam estas paco. En decembro 2003 li reelektiĝis kiel estro de la MPLA, do de la Popola Movado por la Liberigo de Angolo (portugale: Movimento Popular de Libertação de Angola), kiu dum multe da jaroj estis la kontraŭulo de la UNITA en popola milito. La  li estis kandidato de la partio ĉe la balotoj. La MPLA en la balotoj sukcesis havi entute 82 % de la voĉoj.

La  João Lourenço sukcedis lin.

Kategorio:Prezidantoj de Angolo
Kategorio:Angolaj politikistoj
Nagytálya

**Nagytálya** [nadjtAja] estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en Distrikto Eger. Nagy signifas: granda.
eta|maldekstre|Preĝejo de Nagytálya
eta|Poŝtejo kaj kulturejo de Nagytálya

## Bazaj informoj 
* Areo: 13 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.8074/20.4082
* Loĝantaro:86 0
* Poŝtkodo: 3398
* Telefonprefikso: 36

## Situo 
Nagytálya situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Putnok-Füzesabony. Eger troviĝas 13, Mezőkövesd 16 km-ojn for. Nagytálya kontaktiĝas kun Maklár.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1237 en formoj *Talha minor* kaj *Talha major* (=granda kaj malgranda Talha). Ambaŭ apartenis al episkopejo de Eger. En 1554 Tálya detruiĝis, sed poste refondiĝis. En la 18-a jarcento ŝvaboj alvenis. La vinvilaĝo apartenas al vinregiono de Eger.

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo de 1903

## Famuloj 
En Nagytálya naskiĝis abato Cirill Tamás Hortobágyi.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vinvilaĝoj
Andornaktálya

**Andornaktálya** (andornaktAja) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en Distrikto Eger.

## Bazaj informoj 
* Areo: 17 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.847/20.4166
* Loĝantaro: 2680
* Poŝtkodo: 3399
* Telefonprefikso: 36

## Situo 
Andornaktálya situas sur ebenaĵo, (rande komenciĝas deklivoj de montaro Bükk), laŭ rojo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Putnok-Füzesabony. La lasta troviĝas 13, rando de Eger 1, Eger (centro) 8, Mezőkövesd 15 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo naskiĝis en 1938 pro unuiĝo de vilaĝoj **Andornak** kaj **Kistálya**. La unua mencio pri Kistálya devenis el 1382, kies kampoj apartenis al subepiskopejo de Eger ĝis la 20-a jarcento. La loĝantoj dum la militoj trovis kaŝejojn en la apudaj kavernodomoj. En 1844 Petőfi pasis tempon en Andornak kaj verkis poemon. La vinvilaĝo apartenas al vinregiono de Eger.

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al Serpa Dipatrino
* klasikisma kastelo de Mocsáry (moĉAri), nun hejmo por handikapuloj
* serio da vinkeloj kaj kavernodomoj

## Famuloj 
En la iama Kistálya naskiĝis abato János Károly Kerekes.
eta|maldekstre|Katolika preĝejo en Andornaktálya
Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vinvilaĝoj
Novaj

**Novaj** estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Heves, en subregiono de Eger.

## Bazaj informoj 
* Areo: 19 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.8556/20.4841
* Alto super marnivelo: 130–230 m
* Loĝantaro: 1470
* Poŝtkodo: 3327
* Telefonprefikso: 36

## Situo 
La vilaĝo situas sur deklivoj, laŭ rojo nomata same Novaj, laŭ traira flankovojo. Mezőkövesd troviĝas 11, Eger 12, Füzesabony 16&nbsp;km-ojn for.

## Historio 
La vilaĝo estis loĝata dum la bronzepoko. La unua mencio devenis el 1275 en formo *Nouy*. La kampoj longe apartenis al eklezio. En 1552 la turkoj bruldetruis la vilaĝon. Jam ankaŭ tiutempe oni uzis la ŝtonominejon. La vinvilaĝo apartenas al vinregiono de Eger. Novaj ricevis premion Verdokora Vilaĝo en 1999 pro modela medioprotektado.

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo de 1947
* monumento pri falintoj dum la 1-a mondmilito
* serio da vinkeloj

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vinvilaĝoj
Nicole Tourneur

**Nicole TOURNEUR** (naskiĝis la 9-an de aŭgusto 1950 en Maisons-Alfort, mortis la 14-an de majo 2011 en Le Mesnil-Saint-Denis) estis franca verkisto.

## Vivo 
Dum sia infanaĝo, sia lernanto estis malfacila kaŭze de astmo. Ŝi vivis kun sia edzo sep jaroj en Meksiko. Ŝi elskribis romanojn kiam siaj tri infanoj estis grandaj. Nicole Tourneur havas 3 gefiloj kaj 9 nepoj. Ekde 2007, ŝi suferis dolorigan kanceron kaj ŝi mortis la 14-an de majo 2011 en Le Mesnil-Saint-Denis.

## Pri adoltoj verkoj 
* Le dernier soleil
* Laurie ou le souffle du papillon, roman (Gunten, Dole), 2001
* Les fenêtres, nouvelles (Gunten, Dole), 2002
* Passé compliqué, Roman (Gunten, Dole), 2004
* Les Dieux sont servis, Roman (Gunten, Dole), 2006
* Terre brûlante, Roman (Gunten, Dole), 2009
* Où va le temps ... (Janus, Paris), 2010
* Le serpentin des mots (Editions du bout de la rue), 2011

## Pri infanoj verkoj 
* Clara et les nuages (Éditions du Bout de la Rue), 2007
* Girouette la chouette (Éditions du Bout de la Rue), 2007
* Les péripéties d’Antoine - le vaccin (Éditions du Bout de la Rue), 2007
* Le lama vert qui n'avait pas d'oreilles (Éditions du Bout de la Rue), 2009
* Oscar le suricate qui portait malheur (Éditions du Bout de la Rue), 2011

## Eksteraj ligiloj 
* retpaĝo de la verkistino 

Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Francaj porinfanaj verkistoj
Kerecsend

**Kerecsend** [kereĉend] estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en Distrikto Eger. Kerecsen signifas: tatarfalko.
eta|dekstra|300px|Tatarfalko, pri kiu nomiĝis Kerecsend
## Bazaj informoj 
* Areo:25 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.7956/20.344
* Loĝantaro: 2250
* Poŝtkodo: 3396
* Telefonprefikso: 36

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo kaj sur mildaj deklivoj, ĉefvojoj kondukas al Budapeŝto, Miskolc kaj Eger. La lasta troviĝas 15, Mezőkövesd 21 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1337 en formo *Keresnuh*. En 1556 la loĝantoj rifuĝis de la turkoj. Poste biencentro formiĝis, en 1731 germanoj alvenis. La vinvilaĝo apartenas al vinregiono de Eger. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, lernejo, infanĝardeno, kulturdomo, biblioteko, poŝto, kuracejo, etbanko.

## Vidindaĵo 
* romkatolika preĝejo de 1960

## Famuloj 
En Kerecsend naskiĝis Márton Kerecsendi Kiss (verkisto)

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vinvilaĝoj
Hidalgo (Michoacán)

:*Vidu ankaŭ la apartigilon Hidalgo.*
**Hidalgo** estas komunumo en la meksika subŝtato Michoacán. La ĉefurbo de la komunumo estas Ciudad Hidalgo. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 16 034.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 110311 loĝantojn. El tiuj estas 52429 viroj kaj 57882 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1,063.06 kvadratkilometroj.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 91942 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 175 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0.19 % de la loĝantoj.

Entute 62 985 personoj (en 2000) aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj personoj 53 450 estis alfabetoj kaj 9 489 analfabetoj. Tio signifas ke 15.07 % de la loĝantaro de la jaro 2000 estis analfabetoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

## Eksteraj ligiloj 
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/michoacan/mpios/16034a.htm 

Kategorio:Komunumoj de Meksiko
Kategorio:Komunumoj de Michoacán
Egerszólát

**Egerszólát** (egersOlAt) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Heves, en subregiono de Eger.

## Bazaj informoj 
* Areo: 26 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.8883/20.2702
* Loĝantaro: 1110
* Poŝtkodo: 3328
* Telefonprefikso: 36

## Situo 
Egerszólát situas sur deklivoj, laŭ rojo, fine de tre mallonga sakovojo. Eger troviĝas 11, Parád, Bélapátfalva kaj Füzesabony ĉirkaŭ po 23&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1248 en formo *Zowlat*. En 1552 la turkoj faris senhoma la vilaĝon. Rehomiĝo okazis en la 18-a jarcento. La vinvilaĝo apartenas al vinregiono de Eger.

## Vidindaĵoj 
* statuo pri Sankta Triunuo
* ŝtona kruco
* monumento pri 1848
* nobeldomoj de Vécsey (vEĉei), Brezovay (brezovai), Ferenczy (ferenci), Beöthy (bOti) kaj Andránszky (adrAnski)

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vinvilaĝoj
Ostoros

**Ostoros** (oŝtoroŝ) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en Distrikto Eger. La loknomo signifas hungare: vipa.

## Bazaj informoj 
* Areo: 24 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.8663/20.4341
* Loĝantaro: 2400
* Poŝtkodo: 3326
* Telefonprefikso: 36

## Situo 
La vilaĝo situas sur deklivoj, laŭ rojo same tiel nomata Ostoros, laŭ traira flankovojo. Eger troviĝas 6, Mezőkövesd 15, Füzesabony 16&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis loĝata jam dum la bronzepoko. Laŭ Anonymus (hungara kronikisto) Arpado havis tie bivakon. La unua mencio devenis el 1337 en formo *Wstaras Welgh*. La loĝantaro okupiĝas pri vinkulturo ekde 1446. Dum la turkoj la loĝantaro kaŝiĝis aŭ rifuĝis, la vilaĝo bruldetruiĝis kaj senhomiĝis. En 1925 tertremo okazis. Dum la socialismo kolĥozo funkciis. En 1963 oni faris tie filmon pri Dudek Horoj. La vinvilaĝo apartenas al vinregiono de Eger. Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno.

## Vidindaĵoj 
* baroka katolika preĝejo omaĝe al Reĝo Stefano la 1-a (Hungario) de 1742, en 1906 pligrandiĝis, la turo estas 24 m-ojn alta
* akvorezervujo
* kavernodomoj
* ŝtona vojranda kruco de 1809
* parko kaj statuo pri Stefano la 1-a
* turo el la turka erao

## Famuloj 
En Ostoros naskiĝis operkantisto Demeter Marczis.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vinvilaĝoj
Universitato de Marburg

La **universitato de Marburg** – germane oficiale **Philipps-Universität Marburg**, historie latine *Alma Mater Philippina* – fondiĝis dum la jaro 1527 fare de la landgrafo Filipo la Grandanima de Hesio kiel luterana altlernejo. Temas pri la plej malnova luterana universitato nuntempe ankoraŭ ekzistanta. La universitato nuntempe havas iom pli ol 26.000 studentoj (en oktobro 2015, komence de la vintra semestro, ekzakte estis 26 820) kaj en komparo kun aliaj universitatoj de Germanio estas mezgranda. Pluraj fakultatoj, inter medicino, juro aŭ ĥemio, havas aparte bonan renomon. La urbo Marburg estas kompare malgranda, kaj la universitato je granda parto influas la urban vivon.

eta|maldekstra|300ra|historia universitata konstruaĵo

## Bildoj de iuj modernaj universitataj konstruaĵoj 

Dosiero:Uni_Marburg_20.jpg|prelegeja konstruaĵo
Dosiero:Uni Marburg Lahnberge 03.jpg|naturscienca konstruaĵoj en la kampuso "Lahnberge"
Dosiero:biomed.jpg|biomedicina esplorcentro
Dosiero:Klinikum Marburg 02.jpg|universitata klinikaro (komence de 2006 privatigita)

## Famaj personoj ligitaj al la universitato 
* Emil von Behring - nobelpremiito pri medicino
* Gottfried Benn - poeto, precipe lirikisto
* la Fratoj Grimm
* Johannes Hartmann, erudiciulo, kemiisto, kuracisto, rektoro kiu okupis la unuan katedron pri Kemiatrio en la Universitato de Marburgo
* Heinz Heimsoeth, filozofo
* Miĥail Lomonosov
* Boris Pasternak - rusa poeto, nobelpremiito
* Alfred Wegener - kreinto de la teorio pri la moviĝo de la kontinentoj, de la platotektoniko
* Christian Wolff - (1679 - 1754) profesoro, kreis la bazon de la germanlingva filozofia terminologio
* Hannah Arendt (1906-1975) german-usona filozofino, politikologino

## Esperanto kaj la universitato 
Estante universitata urbo, Marburg jam frue dum la 20-a jarcento havis Esperanto-grupon, kiu ĉiam je granda parto konsistis el studentoj kaj kunlaborantoj de la universitato. El inter la movadaj eventoj en la urbo ekzemple menciiĝu, ke inter la 27-a de decembro 1969 kaj la 3-a de januaro 1970 la 13-a Internacia Seminario de Germana Esperanto-Junularo okazis en Marburg kaj pritraktis la temon "Tendencoj en la literaturo de nia epoko". Proksime de Marburg, en Wetzlar, ankaŭ okazis la Internaciaj Seminarioj de 1984/1985, 1995/1996, 1999/2000 kaj 2004/2005. Regula movada evento en Marburg ĉiujare dum junio estas la Kafoklaĉa Internacia Somera Renkontiĝo (KISO). Al la urba universitato interalie ligiĝis la esperantisto kaj esperantologo Helmut Welger, kiu mortis dum majo 2008.

## Fakultatoj 
Komence la universitato havis fakultatojn pri juro, luterana teologio kaj medicino. Ĝis la jaro 1964 aldoniĝis fakultatoj pri filozofio kaj matematiko-natursciencoj, antaŭ ol laŭ hesia universitata leĝo de 1970 la universitato novdividiĝis al 20 fakultatoj. Post la jaro 1997 iuj fakultatoj estis unuigitaj, kio klarigas truojn en la nuna numerigo. Tiel la nombro de fakultatoj reduktiĝis al aktuale 16. La nombroj komenciĝas per la literoj "FB" – mallongigo por la germana vorto "Fachbereich" por fakultato.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la universitato 


Marburg
Kategorio:Marburg
Maklár

**Maklár** [maklAr] estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en Distrikto Eger.
eta|Katolika preĝejo de Maklár
eta|Kalvinana preĝejo de Maklár

## Bazaj informoj 
* Areo: 28 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.8034/20.4196
* Loĝantaro: 2500
* Poŝtkodo: 3397
* Telefonprefikso: 36

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Putnok-Füzesabony. La lasta troviĝas 7, Eger kaj Mezőkövesd po 14, aŭtoŝoseo 5 km-ojn. Maklár kontaktiĝas kun Nagytálya.

## Historio 
La vilaĝo estis loĝata dum la bronzepoko. La unua mencio devenis el 1261. La kampoj ĝis 1804 apartenis al episkopejo de Eger. Dum la mezepoko Maklár ricevis doganprenan rajton, iom poste iĝis kampurbo. Dum la turkoj la vilaĝo ne senhomiĝis, escepte periodon de militiro. En la 18-a jarcento ŝvaboj alvenis. La vinvilaĝo apartenas al vinregiono de Eger. Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, kulturdomo, biblioteko, kuracejo, dentokuracejo, sportejo, poŝto, etbanko, polico.

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo de 1948
* kalvinana preĝejo
* flughaveno por sportflugiloj

## Famaj nomportantoj 
* József Maklári
* Zoltán Makláry

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vinvilaĝoj
Universitato de Majenco

La **universitato de Majenco** – germane oficiale **Johannes Gutenberg-Universität Mainz** – estas inter la dek plej grandaj universitatoj de Germanio, kaj situas en la urbo Majenco. Laŭ la stato de oktobro 2007, komence de la vintra semestro 2007(2014, ĝi havis 36.500 studentojn en pli-malpli 150 institutoj kaj la universitata klinikaro. Post struktura reformo, kiu validiĝis la 1-an de januaro 2005, ĝi havas 11 fakultatojn. La universitata nomo aludas al Johannes Gutenberg, kiu en Eŭropo pioniris pri la metio de libropresado, kaj tial esence kontribuis al la plifaciliĝo distribui sciojn kaj sciencojn.

## Fakultatoj 
La unuopaj fakultatoj de la universitato estas:

# Katolika kaj luterana teologioj
# Sociaj sciencoj, amaskomunikiloj kaj sporto
# Juro kaj ekonomiko
# Medicino
# Filozofio kaj filologio
# Lingvistiko
# Historio kaj kulturaj sciencoj
# Fiziko, matematiko kaj informadiko
# Ĥemio, farmacio kaj geologio
# Biologio
# Altlernejo por Muziko Majenco (*Hochschule für Musik Mainz*) kaj Arta Akademio Majenco (*Akademie für Bildende Künste Mainz*)

## Konatuloj ligitaj al la universitato 
* Johann Joachim Becher (1635–1682), alkemiisto kaj ekonomika teoriisto
* Georg Forster (1754–1794), natursciencisto, etnologo, ĵurnalisto, eseisto kaj revoluciulo
* Carl Zuckmayer (1896–1977), d-ro, verkisto
* Wilhelm Troll (1897–1978), prof-o d-ro, botanikisto, morfologo kaj fondinto de la universitata botanika ĝardeno
* Anna Seghers (1900–1983), d-rino, verkistino
* Mario Adorf (*&nbsp;1930), aktoro
* Sucharit Bhakdi (*&nbsp;1946), virusologo
* Paul Crutzen (*&nbsp;1933), prof-o d-ro, meteologiisto kaj nobel-premiito pri kemio
* kardinalo Karl Lehmann (*&nbsp;1936), prof-o d-ro, katolika episkopo de Majenco

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la universitato

Majenco
Kategorio:Majenco
Kategorio:Johannes Gutenberg
Permana stimulado de peniso

[eta|dekstra|300px|[Johann Nepomuk Geiger, akvarelo, 1840.]]

**Permana stimulado de peniso** (angle slange *Handjob*, *tugjob*, hispane slange *paja* [pAĥa] (pajlo)) estas formo de ekstera seksumado, respektive senpenetra seksumado. Ĝi ne ensumigas interŝanĝon de korpaj fluidaĵoj, temas pri sekura seksumado. Tiu praktiko fareblas ĉu solece ĉu akompane, tio estas iu povas praktiki ĝin al si mem aŭ al akompananto. En kelkaj sociaj tavoloj aŭ kulturoj, estas kutima praktiko de junuloj kiuj eklernas seksajn praktikojn.

Permana stimulado de virinaj seksorganoj kutime nomiĝas seksumado, sed de tempe al tempo ankaŭ ĉiokaze uzas termino "handjob".

Kategorio:Seksa konduto
Kategorio:Seksaj praktikoj
Oŭzo

**Oŭzo** aŭ **uzoo** (ούζο) estas nacia alkoholaĵo el Grekio.

Ĝi estas alkohola trinkaĵo kun forta gusto de anizo, kaj la enhavo de alkoholo estas ĉ. 37,5-44%. La trinkaĵo estas senkolora kaj travidebla kiel akvo, sed sub certaj cirkonstancoj ĝi povas fariĝi iom malklara, ekzemple en malvarma ĉirkaŭaĵo aŭ kiam oni aldonas akvon al ĝi.

La ĉefingrediencoj de uzoo estas anizo, akvo kaj vinberoj. La greka insulo Lesbos estas konsiderata kiel unu el la plej bonaj regionoj por la produktado de uzoo.

Uzoo tre similas al rako, aniztrinkaĵo produktata en Turkio, Serbio kaj aliaj balkanaj landoj. Fakte rako jam estis farata en la Bizanca epoko, kaj tiu tradicio estis daŭrigata dum la Otomana regno.

Oni plejofte surtabligas uzoon rekte el la frostujo.

Kategorio:Alkoholaĵoj
Egerszalók

eta|dekstra|300px|Banejo de Egerszalók
eta|dekstra|300px|Banejo de Egerszalók
eta|dekstra|300px|Banejo de Egerszalók
**Egerszalók** (egersalOk) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Heves, en subregiono de Eger.

## Bazaj informoj 
* Areo: 23 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.8684/20.3252
* Loĝantaro: 1980
* Poŝtkodo: 3394
* Telefonprefikso: 36

## Situo 
La vilaĝo situas sur deklivoj, laŭ rojo, inter Mátra kaj Bükk, laŭ flankovojoj. Eger troviĝas 6, Füzesabony 18, Mezőkeresztes 24, Parád 28 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1248 en formo *terra Zolouk*. Dum la turkoj la vilaĝo senhomiĝis, sed ĝi rapide rehomiĝis. La vinvilaĝo apartenas al vinregiono de Eger.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino de 1738, ankaŭ pilgrimloko
* paroĥo de 1834
* statuo de Johano Nepomuka
* ŝtona unutrua ponto
* kuracbanejo
* artefarita lago

## Eksteraj ligiloj 
* Egerszalók
* Banejo Egerszalók 

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vinvilaĝoj
Kategorio:Banlokoj
Teodoro la 1-a (papo)

**Teodoro**, ,  (naskiĝis nekonatan daton en Jerusalemo, Bizanca imperio, sed estis grekdevena, mortis la 14-an de majo 649 en Romo, ekzarkejo de Raveno, Bizanca imperio) estis papo ekde 642 ĝis sia morto. La patro de Teodoro estis latina patriarko de Jerusalemo. Li estis monaĥo kaj fuĝis al Romo pro tiamaj persekutoj de la Bizanca imperio kontraŭ monaĥismo. Li estis farita kardinalo en Romo, kaj poste elektita papo. Li batalis kontraŭ monotelismo apogita de bizanca imperiestro Heraklio, kaj poste de imperiestro Konstanto la 2-a. Li ekskomunikis du patriarkojn de Konstantinopolo pro herezo. Li kunvokis la Lateranan koncilion de 649 (en vikidatumoj), sed mortis antaŭ la komenco de ĝi.

Li estis unua papo kiu uzis la titolon "suvereno".

## Vidu ankaŭ 
* listo de papoj

Kategorio:Papoj
Kategorio:Mortintoj en 649
Fjodor la 1-a Ivanoviĉ

**Fjodor Ivanoviĉ** (), ankaŭ numerigita ***Fjodor la 1-a***, naskiĝis la 31-an de majo 1557 en Moskvo kaj mortis la 6-an de januaro 1598, estis reganto de la Rusa carlando.

eta|maldekstra|150ra|
Li estis filo de caro Ivano la Terura kaj carino Anastasia Zaĥarjina-Jurjeva. Li estis la lasta reprezentanto de dinastio Rjurik reginta en Rusio pli ol sep jarcentojn.

Laŭ la testamento mortanta caro Ivano la Terura metis sur la tronon sian filon Fjodor-on kaj samtempe ordonis al kvin ĉefaj bojaroj asisti al li.

Ekde la 19-a de marto 1584 Fjodor Ivanoviĉ iĝis caro de la tuta Rusio.

Lia edzino Irina estis fratino de bojaro Boris Fedoroviĉ Godunov, unu el kvin asistintoj.
Fjodor Ivanoviĉ, kies sano ne estis sufiĉe bona, ne emis mem regi kaj baldaŭ li fakte transdonis siajn rajtojn al sia bofrato – Boriso Godunov.
eta|maldekstra|

La 15-an de majo 1591 en Ugliĉ pereis naŭjara carido Demetrio, lasta filo de caro Ivano la Terura, vicfrato de nominale reganta tiutempe caro Fjodor.

Ĉar caro Fjodor Ivanoviĉ ne havis idojn, do juna carido Demetrio siatempe rajtis troni. Morto de Demetrio donis gravajn avantaĝojn al reala tiama reganto Boriso Godunov.

La unua versio supozas intencan mortigon de la carido laŭ sekreta ordono de Boriso Godunov, la dua – lian hazardan memmortigon per tranĉilo, ĉar la knabo suferis pro epilepsio.

Tiu ĉi temo estas bazo de dramo "Boriso Godunov" far Aleksandro Puŝkin kaj samnoma fame konata opero far Modesto Musorskij.

Mallonga nominala regado de caro Fjodor la Unua daŭris kvar jarojn kaj restigis en la rusa popolo bonan memoron pri la di-amanta kaj korfavora reĝo.

Kategorio:Caroj de Rusio
Kategorio:Historio de Moskvo
Kategorio:Naskiĝintoj en 1557
Kategorio:Mortintoj en 1598
Kategorio:Naskiĝintoj en Moskvo
Kategorio:Mortintoj en Moskvo
Kategorio:Rusaj ortodoksaj sanktuloj
Salzkammergut

**Salzkammergut** estas regiono en Aŭstrio ĉe la norda rando de la Alpoj. 

Historie ĝi estas la regiono ĉirkaŭ la urbo Bad Ischl karakterizita per salo-produktado kaj -eksportado (pro tio la nomo "salejo", "sala regiono"). Hodiaŭ "Salzkammergut" celas turisman regionon etendiĝantan de la urbo Salzburg ĝis la Almtal, de la valo de la rivero Vöckla ĝis la montara grupo Dachstein kaj la monto Grimming. 

Salzkammergut estas karakterizita de la rivera sistemo de la Traun kun entute 76 grandaj kaj malgrandaj lagoj, ĝiaj montoj kaj la montoj ĉirkaŭantaj ĝin (Dachstein, Totes Gebirge und Höllengebirge). Ĝi estas rigardata kiel unu el la plej belaj partoj de la aŭstriaj Alpoj, kie situas multaj banlokoj ĝuantaj favoran klimaton. 

Al la turisma regiono Salzkammergut hodiaŭ apartenas 54 komunumoj en tri federaciaj landoj de Aŭstrio. La plej granda parto (72 procentaĵoj) apartenas al Supra Aŭstrio, pliaj 16 procentaĵoj, la parto "Ausseerland" ĉirkaŭ la urbo Bad Aussee al Stirio, kaj la plej malgranda parto (12 procentaĵoj) al la federacia lando Salzburg (Salcburgio). 

## Vidindaĵoj
* Hallstatt

## Eksteraj ligiloj 
*Salzkammergut Tourismus-Marketing GmbH, oficiala retejo de la komunumoj de Salzkammergut en la germana, angla, itala kaj hungara
*retejo kun fotoj de la regiono (germane kaj angle)

Kategorio:Geografio de Aŭstrio
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Aŭstrio
Traun (apartigilo)

**Traun** estas la nomo de diversaj geografiaj objektoj
* Traun, urbo en Supra Aŭstrio; vd. Traun (urbo)
* Traun, rivero en Supra Aŭstrio kaj Stirio; vd. Traun (rivero)
* lago Traun en Supra Aŭstrio, kies al- kaj elfluo estas la samnoma rivero (la plej profunda kaj dua plej granda lago de Aŭstrio)
* Traun, rivero en Bavario; vd. Traun (Alz)
* Traun, urboparto de Schmieritz in Turingio

**Traun** estas la familia nomo interalie de
* *Otto Ferdinand von Abensperg und Traun* (1677–1748), aŭstra marŝalo el la familio *Abensperg und Traun*
* *Friedrich Adolph Traun* (1876–1908), germana atleto
* *Heinrich Traun* (1838–1909), industriisto, Hamburga senatoro, patro de Friedrich Adolph Traun
Traun (rivero)

**Traun** (Traŭno) estas rivero de 153&nbsp;km en Supra Aŭstrio (Aŭstrio), fluanta de dekstre en la Danubon en la urbo Linz. La averaĝa forfluo estas 135&nbsp;m³/s. Inter la riveroj Enns kaj Traun etendiĝas la "Traunviertel". La plej granda parto de la akvoj de Salzkammergut forfluas per Traŭno.

## Alfluoj 
Maldekstraj alfluoj:
* Gosaubach en la lago Hallstättersee
* Ischl, apud Bad Ischl
* Weißenbach, apud Mitterweißenbach, inter Bad Ischl kaj Ebensee
* Langbathbach ĉe Ebensee
* Ager, en Stadl-Paura

Dekstraj alfluoj:
* Alm, malantaŭ Lambach, en la komunumo de Fischlham
* Aiterbach apud Wels
* Krems, en la urboparto Ebelsberg de Linz
* Rindbach en Ebensee
* Rettenbach, apud Bad Ischl

kaj kelkaj pliaj malgrandaj rojoj.

Historie Traŭno estis grava por transporti salon kaj lignon. Hodiaŭ ĝi estas grava pro la produktado de elektra kurento.

## Literaturo 
* *Die Traun- Fluß ohne Wiederkehr*, -Katalog zur Ausstellung im O.Ö. Landesmuseum Francisco-Carolinum vom 15.9.1992 bis 14.3.1993.- Linz, ISBN 3-900746-46-X (en la germana)

Kategorio:Riveroj en Aŭstrio
Buntaj barbuloj

**Buntaj barbuloj** (*Eubucco*) estas genro de brilkoloraj birdoj el familio de Sudamerikaj barbuloj (*Capitonidae*). Ili vivas en pluvarbaroj de Sudameriko kaj Centra Ameriko, kaj ĉiuj specioj havas prekaŭ pure alopatriajn aŭ parapatriajn arealojn. Specioj de *Eubucco* estas iom pli malgrandaj ol tiuj de *Capito*. Ili ĉiuj estas sekse duformaj, kun grandaj flavecaj bekoj, verdaj dorsoj, flavecaj brustoj kaj helkoloraj ventroj. Iĉoj de ĉiuj specioj havas iun ruĝan nuancon ĉe la kapo. Ili furaĝas sole aŭ popare; plejparto de iliaj dietoj konsistas je fruktoj, sed ili ankaŭ volonte manĝas artropodojn.

## Specioj
## Literaturo 
* Schulenberg, T., D. Stotz, D. Lane, J. O'Neill, & T. Parker III. (2007). *Birds of Peru.* Christopher Helm Publishers.
Mogwai

**Mogwai** estas skota post-roka muzikgrupo formita de Stuart Braithwaite kaj Dominic Aitchison. Oni konsideras ilin kiel unu de la plej famaj muzikgrupoj en post-roko.

Kategorio:Muzikaj grupoj en 1990-1999
Kategorio:Muzikaj grupoj en 2000-2009
Kategorio:Muzikaj grupoj en 2010-2019
Kategorio:Skotaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1995