open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Canadian Labour Congress

eta|Historia arbo de la CLCLa **Canadian Labour Congress** () ofte mallongigitte **CLC** ( **CTC**) estas nacia komercsindikata centralo, la centra labora korporacio en Kanado al kiu plej multaj el la kanadaj sindikatoj estas filiiĝitaj  .

## Historio 
La Kanada Labora Kongreso estis formita la 23-an de aprilo 1956 kiel rezulto de la fuzio de la Trades and Labour Congress of Canada (TLC) kaj la Canadian Congress of Labour (CCL). Ambaŭ menciitaj organizoj estis la gvidaj organizoj protektantaj la interesojn de laboristoj de tiu tempo.

## Enhavo 
En ĝiaj fruaj tagoj, la membreco de la Kanada Labora Kongreso estis dominita fare de transportado, minado kaj privatsektoraj laboristoj. Ekde la 1960-aj jaroj, homoj laborantaj en aliaj kampoj komencis aliĝi. Komenciĝante en 1963, pluraj sendependaj sindikatoj aperis en Kanado. Unu el ĉi tiuj estis la Kanada Sindikato de Publikaj Servistoj (ŝtatoficistoj). Tiu organizo ankaŭ iĝis parto de la Kanada Labora Kongreso en 1970. Poste, sanaj kaj edukaj laboristoj sekvis kaj formis sindikatojn. En 1990, ili ankaŭ estis akceptitaj en la rangojn de la Kongreso.

La Kanada Labora Kongreso nuntempe reprezentas la interesojn de pli ol 3.3 milionoj da laboristoj. La Kongreso estas la ĉefsidejo de ĉiuj federaciaj kaj regionaj sindikatoj kaj organizoj funkciigantaj en la lando.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Kanada Labora Kongreso – kanadaj Laboraj Sindikatoj – reta arkivo kreita de la Bibliotekoj de Universitato de Toronto

Kategorio:Sindikatoj
Kategorio:Organizaĵoj en Kanado
Kategorio:Ekonomio de Kanado
Kategorio:Ekonomia historio de Kanado
Durand

**Durand** estas unuavice franca familia nomo.

Ĝin portas ekzemple:
* Marguerite Durand (1864-1936), franca aktorino, ĵurnalisto kaj sufrageto
* Pascal Durand (naskiĝis en 1960 ), franca politikisto

Sed tamen ĝi ankaŭ signas plurajn loĝlokojn en Eŭropo kaj Norda Ameriko, ekzemple
* parton de la komunumo Lésignac-Durand en okcidenta Francio.

Kategorio:Familiaj nomoj
Ágnes Keleti

'*** [Agneŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Keleti Ágnes*' estis hungara-israela gimnastikisto, dufoja olimpiano, kvinfoja olimpika ĉampiono, trejnisto, centjarulo. Ŝia origina familia nomo estis *Klein*, ŝiaj geedziĝaj nomoj estis (laŭ la hungarlingve kutima nomordo) *Sárkány Istvánné*, poste *Bíró Róbertné*.
eta|

 naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la .

## Biografio 
 devenis el juda familio. Ŝi travivis la nazian eraon helpe de pseŭdolegitimilo. Ŝi estis lerta violonĉelisto, sed poste pro la gimnastiko ŝi forlasis la muzikon. Depost la hungara revolucio de 1956 ŝi disidis al Aŭstralio, sed ekde 1957 ŝi vivis en Israelo. Inter 1957-1980 ŝi instruis en la israela sporta altlernejo, tiutempe ŝi estis ankaŭ trejnisto. Ŝi unue revizitis Hungarion en 1983, post jaroj tio ŝanĝiĝis kaj ŝi revizitas Israelon. Ŝi edziĝis dufoje kaj naskis 2 filojn. Ŝi ricevis premiojn inter 1949-2021.

### Sporta kariero 
 inter 1938-1956 estis gimnastikisto en pluraj ĉefurbaj sportkluboj (escepte inter 1940-1945). En sia aĝo 18 ŝi jam apartenis al la hungara nacia teamo, ŝi estis hungara ĉampiono 46-foje inter 1939-1956. Ŝi estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1952 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 1956 kun kvin oraj medaloj, krome en mondĉampionumo ŝi estis la unua en 1954.

## Vidu, aŭdu ankaŭ 
* video

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* anglalingva biografio kun foto
* biografio angle

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj gimnastikistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Israelaj trejnistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj en 1956
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Hungaraj centjaruloj
Kategorio:Israelaj altlernejaj instruistoj
Khan Academy

**Khan Academy** (oficiala nomo en la angla, tradukebla *Akademio Khan*) estas usona neprofitcela organizaĵo fondita en 2008 de Salman Khan, kun la celo provizi al ĉiu persono la ŝancon spekti registritajn klasojn, pri diversaj temoj, iam ajn kaj ie ajn  .

En la retejo de la Kahan-Akademio estas ĉirkaŭ 3 000 filmetoj daŭrantaj averaĝe po 10 minutojn, kiuj traktas diversajn temojn: matematiko, historio, sano kaj medicino, ekonomio, fiziko, kemio, biologio, astronomio, kosmologio, organika kemio, usona juro, arthistorio, mikroekonomiko, makroekonomiko kaj komputiko . La videoj estas konservitaj en la retserviloj de Jutubo. La projekto estas subtenata de la Fondaĵo Bill kaj Melinda Gates kaj Guglo.

La komenco de la projekto estas reta asistado en la matematikaj studoj, kiujn Khan volis doni al sia kuzo. Aktuale en 2018, pli ol 70 milionoj da homoj uzas Khan Academy, el kiuj 2,3 milionoj da studentoj uzas ĝin por prepari por la SAT . En februaro 2023, la Khan Academy-kanalo sur YouTube havas 7.74 milionojn da abonantoj kaj Khan Academy-vidbendoj estis spektitaj pli ol 2 miliardoj da tempoj .

La vizaĝo de la instruisto ne estas videbla en la registritaj lecionoj. La spektanto vidas nigran ekranon, kiu simulas klasĉambran tabulon sur kiu la instruisto klarigas la lecionon per sia voĉo dum desegnado de diagramoj per muskursoro kaj solvante ekzercojn. Lernejoj en Kalifornio, kiuj partoprenis lerneksperimenton bazitan sur la lecionoj de Kahan, fakte renversis la rilaton inter vizaĝ-al-vizaĝa lernado kaj hejmtasko: la hejmtasko konsistas el spektado de la videoj de Kahan pri nova lernomaterialo, dum en la klasĉambro la instruisto nur trapasas. la studentoj, kiuj solvas ekzercojn kaj helpas tiujn, kiuj havas malfacilaĵojn .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 2008
Kategorio:Edukaj organizaĵoj en Usono
Kategorio:Lernado
Kategorio:Edukaj teknologioj
Kategorio:Edukiloj
Tafofobio

eta|sekurecĉerko

**Tafofobio** estas timo esti entombigota vivanta. Ĝi estis ofta en Eŭropo kaj Usono de la malfrua 18-a jarcento ĝis ĉirkaŭ la Unua mondmilito.

Rimarkindaj tafofobiuloj inkludis almenaŭ Frédéric Chopin, kiu petis ke lia koro estu forigita post lia morto, George Washington, Hans Christian Andersen kaj Alfred Nobel, el kiuj du ĉi-lastaj petis ke arterio estu malfermita post morto. Por eviti esti entombigota vivanta, oni fondis "hospitaloj por mortintoj", kie la putrado de la mortintoj estis kontrolata kaj kie la korpoj rajtis esti enterigitaj nur kiam ili jam abunde putris. Al la malgranda piedfingro de kelkaj kadavroj estis fiksita aparato, kio kaŭzis alarmon se la piedo klare moviĝis. Krome, oni konstruis kaj vendis sekurecĉerkojn, t.e. entombigĉerkoj, kie aparato povus estinti uzita por signali al la ekstera mondo ke ili daŭre estis vivantaj. Tamen tio ŝajne neniam okazis.

La fakto, ke la vivanta entombigita persono estus travivinta surbaze de tia anonco, verŝajne estus neebla, ĉar eĉ se li pasus el la entombigo tiel baldaŭ ke li povintus uzi la aparaton, li verŝajne mortus pro manko de oksigeno antaŭ ol la tombo povus esti malfermita. En iujn ĉerkojn oni metis pafilon aŭ sufiĉan kvanton da veneno por mortigi, tiel ke la vivanto en la tombo povus efektivigi facilan, rapidan memmortigon. Laŭ kelkaj ideoj, la ondo de tafofobio trankviliĝis en la tria kvarono de la 19-a jarcento, sed pli postaj fontoj konkludis, ke tiu ideo estis malĝusta. La Franca Akademio premiis D-ron Jost, kiam li inventis la cicipinĉigan pinĉilon, kiu povus esti uzata por montri, ke la korpo ne plu sentas ion kaj tial estas morta.

Kategorio:Psikologio
Kategorio:Fobioj
Universitato de Stony Brook

eta|285x285ra|Logoo
**Universitato Stony Brook** () estas publika universitato en Stony Brook en Nov-Jorkio en Usono, unu el la universitatoj kiuj konsistigas la Ŝtata Universitato de Novjorko (SUNY). La universitato estis establita en 1957 kaj proksimume 27,000 studentoj studas tie.

Ĝi estas membro de la Asocio de Usonaj Universitatoj kaj la Asocio de Esploraj Universitatoj. Jaraj esplorelspezoj sumiĝas al pli ol 230 milionoj da dolaroj.

## Historio 
Universitato Stony Brook estis establita en 1957 kaj translokiĝita al sia nuntempa loko en 1962. En ĝia unua jaro, ĉirkaŭ 148 studentoj studis en la universitato. La unuaj gradoj estis aljuĝitaj en 1961. Dum la 1960-aj jaroj la universitato multe kreskis kaj en 1969 pli ol 8 000 homoj studis tie. La rapida vastiĝo kaŭzis streĉitecojn inter la studentoj kaj la universitato, plejparte en lumo de la troloĝateco en la diversaj konstruaĵoj.

Dum la 1970-aj jaroj, la institucio multe investis en esplorado, kaj eĉ donis prioritaton al la Magistro super la unua grado.

Kun la ekapero de la Korona epidemio en 2020, la universitato establis elektitajn lokojn por loĝigi pacientojn.

## Organizo 
La universitato konsistas el dek du lernejoj kaj altlernejoj, kaj kampusoj en Southampton en Unuiĝinta Reĝlando kaj el Sud-Koreio.

La lernejoj estas la jenajn:
* kolegio de Inĝenieristiko kaj Aplikataj sciencoj (1960)
* lernejo de Dentokuracado (1968)
* lernejo de Santeknologio kaj Administrado (1968)
* lernejo de Bonfarto kaj Sociala laboro (1970)
* gimnazio (1970)
* lernejo de Medicino (1980)
* la Lernejo de Profesia Evoluo (1980)
* Postgimnazio de Arto kaj Sciencoj (1990)
* kolegio de Komerco (2004)
* lernejo de Ĵurnalismo (2006)
* lernejo de Maraj kaj Aeraj Sciencoj (2007)
* fleglernejo (2007)

## Internaciaj rangigoj 
* Ŝanhaja rangotabelo : 201-300 (2019)
* Times Higher Education : Loko 301-350 (2020)
* QS-Universitato Rangotabelo : 359 (2020)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Universitatoj en Novjorko
Association of American Universities

La **Asocio de Amerikaj Universitatoj** (,  mallongigita **AAU**), origine fakte *Asocio de Usonaj Universitatoj*, antaŭ ol aliĝis ankaŭ kanadaj institucioj, estas organizaĵo de gvidaj esploruniversitatoj en Usono kaj Kanado.

## Funkcio 
La Asocio de Amerikaj Universitatoj estis establita la 28-an de februaro 1900, ĉe dutaga konferenco okazigita en la Universitato de Ĉikago, de 14 el la ĉefaj doktoraj kandidatinstitucioj de la lando. Ĝia celo estas konservi fortan akademian sistemon de edukado, esplorado kaj novigaj metodoj kaj antaŭenigi plej bonajn praktikojn por bakalaŭroj kaj magistroj kaj plifortigi la kontribuojn de esploruniversitatoj al amerika socio. La membrouniversitatoj de la organizo ricevas la plej federacian financadon, kiu plibonigas publikan sanon, alfrontas naciajn defiojn kaj kontribuas al ekonomia rezisteco dum edukado kaj trejnado de gvidantoj kaj novigantoj de estonta vizio. Aktuale en 2022, la organizo inkluzivas 65 universitatojn de Usono (28 privataj kaj 37 publikaj) kaj du publikajn universitatojn de Kanado.   

La unio estas membro de la tutmonda reto de esploruniversitatoj. La reto inkludas la sekvajn organizojn: la Russell Group (Britio, bazita en Londono), U15 (universitatoj en Germanio) (bazita en Freiburg), la Eŭropa Ligo de Esploraj Universitatoj (Eŭropo, kun sidejo en Loveno, Belgio), la Asocio de Orientaziaj Esploruniversitatoj (Ĉina Popola Respubliko, Japanio, Sud-Koreio, Honkongo kaj Tajvano), la C9-ligo (Ĉinio), la Grupo de Ok (Aŭstralio, bazita en Kanbero), la RU11 Esploruniversitatoj (Japanio) kaj la kanada Research Universities Group U15, bazita en Otavo. 

La Asocio de Amerikaj Universitatoj aliĝis al siaj partneroj en la tutmonda reto subskribante la jenajn deklarojn **:**

* Deklaro de Haifai pri la karakterizaĵoj de nuntempaj esploruniversitatoj. 
* Leiden Deklaracio pri la Rolo de la Sociaj Sciencoj kaj Homarscienco en la Tutmonda Esplora Pejzaĝo. 
* Ŝanhaja Deklaro pri la Kritika Rolo de Esplor-Intensaj Universitatoj en Tutmondaj Novigado-Ekosistemoj. 
* La Deklaracio de Tokio pri la bezono de longperspektivaj kaj grandaj investoj ĉe la avangardo de esplorado en esplorintensaj universitatoj. 
* Sorbonne deklaro pri esplordatumrajtoj. 

## La fondaj universitatoj 
## Vidu ankaŭ 
* Universitas 21
* La universitatoj de la grandaj urboj
* Asocio de Esploraj Universitatoj
* Asocio de Sendependaj Teknologiaj Universitatoj
* Asocio de Britaj Ŝtatkomunumaj Universitatoj
* Alianco de Aziaj Universitatoj
* Brit Plus
* Internacia Alianco de Esploraj Universitatoj
* Monda Alianco de Teknologiaj Universitatoj
* Asocio de la Universitatoj de la Pacifika Bordo
* Hedera Ligo
* Tutmonda reto de universitatoj
* Matariki Universitata Reto

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Edukado en Usono
Kategorio:Usonaj universitatoj kaj altlernejoj

Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1900
Alíz Kertész

**Alíz Kertész** [kertEs], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kertész Alíz** estas hungara gimnastikisto, olimpiano, olimpika ĉampiono, trejnisto. Ŝia persona nomvarianto estis *Alice*, ŝia geedziĝa nomo estis (laŭ la hungarlingve kutima nomordo) *Zalka Andrásné* [andrAŝnE].

 naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
 akiris pedagogian diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto en 1960, trejnistan diplomon en 1967, en majstra grado en 1974. Depost la aktiva sportado ŝi estis trejnisto, inter 1982-1988 ŝi estis sportinstruisto en Scienca Universitato Loránd Eötvös, poste ŝi okupiĝis pri aranĝoj de amatoraj gimnastikaj kunvenoj. Li edziniĝis kaj naskis filinon. Ŝi ricevis ŝtatajn premiojn en 1996 kaj 2011. 

### Sporta kariero 
 inter 1949-1960 estis gimnastikisto en ĉefurbaj sportkluboj. Ŝi estis hungara ĉampiono trifoje en 1955 kaj 1958, dum ŝi apartenis al la hungara nacia teamo inter 1954-1960. Ŝi estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1956 kun ora medalo teame kune kun Andrea Bodó, Ágnes Keleti, Margit Korondi, Erzsébet Köteles kaj Olga Tass, krome en mondĉampionumo ŝi estis la unua teame en 1954. Ŝi finis sian aktivan sportan karieron en 1960.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva intervjuo
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj gimnastikistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Tradukado (vivscienco)

**Tradukado** estas procezo en kiu ribosomo kreas proteinojn laŭ ĉifro en mesaĝa RNA (mRNA). Tio okazas post transskribado, en kiu mRNA estas kreita de DNA. Kune, transskribado kaj tradukado estas genesprimo.

En tradukado, ribosomo ligas mRNA-on, kaj deĉifras ĝia sinsekvon de nukleotidoj por krei novan sinsekvon de amin-acidoj; tiu aminacida ĉeno poste faldiĝos por fariĝi proteino. La informo en mRNA konsistas el triopoj de nukleotidoj nomata kodonoj, kaj ĉiu kodono rilatas al tipo de tRNA kiu portas specifan aminacidon. En ribosomo, ĉiu kodono de mRNA ligiĝas kun kongrua tRNA, kaj la portata aminacido estas aldonita al la ĉeno de aminacidoj.

Kategorio:Molekula biologio
Kategorio:Ĉelaj procezoj
Asocio de Esploraj Universitatoj

La **Asocio de Esploraj Universitatoj**, ankaŭ nomebla **Universitata Esplora Asocio** (, mallongigite **URA**) estas soci-utila konsorcio de gvidaj esploruniversitatoj establita en 1965 por la celo de administrado kaj funkciigado de esplorinstalaĵoj por la avantaĝo de la nacia intereso.  La misio de la unio estas establi kaj funkciigi unikajn laboratoriojn kaj instalaĵojn por esplorado, evoluo kaj eduko en la fizikaj kaj biologiaj sciencoj por vastigi la limojn de scio, kreskigi novigadon kaj antaŭenigi edukon por estontaj generacioj de sciencistoj.  La sindikato estas partnero en la Fermilab, la 
Nacia Akcelila Laboratorio Fermi, usona esplorcentro pri partikla fiziko, kaj ankaŭ de la internacia observatorio Pierre Auger en okcidenta Argentino. 

La asocio disdonas kvar specojn de premioj al esplorsciencistoj: premio por fruaj karieroj, premio por esploristoj ĉe Paramilab-laboratorioj, premio por tezdiplomiĝintoj kaj premio por . 

## Membraj institucioj 
Universitataj membroj en Usono estas dividitaj en sep regionajn grupojn, kun sistemo de reprezentantaro sur la Estraro de Kuratoraro de la Asocio de Esploruniversitatoj. La regiona reprezentantaro estas kompletigita fare de ĝeneralaj kuratoroj. La asocio ĉefe inkluzivas akademiajn esplorinstituciojn en Usono, kun membroj ankaŭ en Japanio, Italio kaj Unuiĝinta Reĝlando (do Britio). Membreco permesas al tiuj institucioj kunlabori unu kun la alia en signifaj esploriniciatoj, dividi instalaĵojn kaj resursojn kaj faciligi la akcelon de scio. Ekde 2022 la Asocio de Esploraj Universitatoj havas entute 90 membrojn.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo ()

Kategorio:Usonaj universitatoj kaj altlernejoj
Kategorio:Edukado en Usono
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1965
Flamatt (stacidomo)

**Flamatt** estas fervoja stacidomo en Wünnewil-Flamatt, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Wünnewil-Flamatt
* Flamatt Dorf (stacidomo)
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Sinĝino (distrikto)
Fermilab

La **Nacia Akcelila Laboratorio Fermi** (mallongigita: **Fermilab**) estas federacia esplorcentro de la Usona Departemento pri Energio specialiĝanta pri partikla fiziko. La centro situas ĉe la periferio de Batavia, Ilinojso, proksime de Ĉikago. Ekde 2007, Fermilab estas funkciigita fare de la "Fermi Research Association", kunlabora iniciato de la Universitato de Ĉikago kaj la Universities Research Association (Asocio de Esploruniversitatoj). Fermilab situas en areo konata kiel la "Illinois Research and Development Corridor", kaj estas parto de sinsekvo de esploraj, teknologiaj kaj industriaj institucioj en la ŝtato.

maldekstra|eta|Halo Robert Rathbun Wilson
maldekstra|eta|Fermilab en satelita foto, la malgranda cirklo estas la partikla akcelilo "Injektorringo" kaj la granda Tevatron
Tra la jaroj, pluraj pioniraj partiklaj akceliloj funkciis en la esplorcentro. La lasta el ili, la Tevatron, estis inter la plej grandaj akceliloj en la mondo, kaj respondecas interalie pri la unua eksperimenta observado de supra kvarko en 1995. La akcelilo ĉesis funkcii en 2011.

Aldone al la alt-energiaj kolizioakceliloj, ĉe Fermilab ekzistas akceliloj por partikla akcelaj eksperimentoj al "senmova celo", kaj la detekto de neŭtrinpartikloj kiel ekzemple la MicroBooNE-eksperimento (Micro Booster Neutrino Experiment), NOvA (Neŭtrinoj ĉe la Ĉefo). Injektilo Off-Axis νe Aspekto) kaj SeaQuest (por hadrona disvastigo kaj la hadrono ĉe altaj energioj vidu anihilacio).

## Eksteraj ligiloj 
* Nacia Akcelila Laboratorio Fermi
** *Fermilab Today* ĉiutaga informilo
** Aliaj enretaj eldonoj de Fermilab
** Virtuala Travojaĝo de Fermilab
** Arkitekturo ĉe la Fermilab kampuso

Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Esploraj institutoj en Usono
Kategorio:Partikla fiziko
(162186) 1999 OP3

**(162186) 1999 OP3** estas marsrenkonta kaj terrenkonta amora asteroido, malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas en orbita resonanco 8:3 kun Jupitero.

Ĝia tre discentra kaj tre klinata orbito krucas tiujn de Marso proksime de sia malsuprenira nodo ; ĝia granda orbita klineco tenas ĝin malproksima de la Tero.

• Ĝia marsa MOID estas 0,08617 astronomia unuo (12,891 milionoj da km),
• ĝia tera MOID estas 0,3787 astronomia unuo (56,651 milionoj da km).

• La  ĝi pasis al 0,38668 astronomia unuo (57,846 milionoj da km) de la Tero,
• la  ĝi pasos al 0,36026 astronomia unuo (53,894 milionoj da km) de nia planedo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Preĝejo Resurekto (Zell am See)

**Preĝejo Resurekto** (germane: *Auferstehungskirche*) nomiĝas la luterana preĝejo en Zell am See, Aŭstrio (Schmittenstraße 35). Tenadanta ŝirmorganizaĵo estas la Evangelia superintendantejo de Aŭgsburga konfeso por Salcburgio kaj Tirolo.

## Historio 
La en 1958 fondita preĝejo nombriĝas al la t.n. kirkoj de Transilvanianoj kies komunumoj kreskis pro forpeli respektive elmigro el Rumanujo post la Dua mondmilito.

La ensemblo el preĝejo kaj sude apudanta paroĥestrejo estas planita fare de arĥitekto Kurt Glondys, filo de Viktor Glondys, iama episkopo de la la saksoj transilvaniaj. La konstruaĵo, simpla halokirko kun avankorpsimila, malfermita antaŭĉambro kun kronanta firstotureto, konsekriĝis en la 9.11.1958 fare de episkopo Gerhard Max. Meto de la fundamenta ŝtono estis estinta en la 23.6.1957.

La interno intensigas sian aspekton per ogivarkaj kaj tegmentportantaj ŝvebtraboj. Ilia formo ripetiĝas en la rektangula ĥorejo. La liturgian meblaron (krucifikso, predikejo, baptujo) kreis Gustav Resatz en 1958, la freskon *Schöpfung* pri la kreo de la mondo la pentristo Walter Stengl.

Ĝis 1993 la kirko de la protestantisma fidelularo en Saalfelden estas ĝia filio.

## Literaturo 
* *Die Kunstdenkmäler Österreichs. Dehio Salzburg 1986,* p. 503.
* Marietta Mayrhofer-Kramme: *Evangelische Kirchenbauten in Österreich nach 1945.* Bakalaŭriĝlaboraĵo, Vieno 2012, p. 76, interrete

## Eksteraj ligiloj 
* hejmpaĝo

Zell am See
Kategorio:Konstruaĵoj en Zell am See
Zell am See
Zell am See
Les Pins

'*** - prononco laŭ sistemo IFA [], jen france, en limoĝia okcitana lingvo ***', signifo "la pinoj" - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĉarento (france *Charente*, prononco []), en la regiono Nova Akvitanio () kaj en la antaŭa regiono Puatuo-Ĉarentoj. Fine de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Confolens* (prononco []) kaj al la kantono ''''.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente

eta|centra|300ra|

Kategorio:Komunumoj de Charente
Citaĵo

**Citaĵo** estas laŭvorta reprodukto de fragmento el teksto kadre de alia verko aŭ parolado, por klarigi, pravigi aŭ konfirmi opinion aŭ aserton; por prezenti alternativan vidpunkton; por ornami la verkon ktp.

Citaĵo devas referenci sian aŭtoron kaj la fontan verkon.

Parole la reproduktatan fragmenton oni apartigas prozodie; skribe oni ĝin encitiligas aŭ kursivigas aŭ prezentas kiel apartan blokon kun krommarĝeno, ekz‑e

En sia antaŭparolo al «Leteroj de Lanti», G. Waringhien skribis: «Se mi ŝuldas al Grosjean-Maupin la nocion pri la logikeco kaj korekteco de la lingvo, al Lanti mi ŝuldas la senton pri ties vivanteco.»

Ĉi tiu bloka citaĵo interne entenas citaĵon encitiligitan.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Citilo
* Rekta parolo

Kategorio:Literatura tekniko
Kategorio:Citaĵoj
Kategorio:Skribo
Kategorio:Interpunkcio
Aristotelo kun busto de Homero

eta|dekstre|260px|*Aristotelo kun busto de Homero*.
**Aristotelo kun busto de Homero** (), konata ankaŭ kiel ***Aristotelo kontemplanta buston de Homero***, estas ole-pentraĵo de la nederlanda artisto Rembrandt, farita en 1653, kaj nun ekspoziciata en la Metropola Muzeo de Arto, Novjorko.

Ĝi montras Aristotelon vestanta nigran antaŭtukon kontraste kun blankaj larĝaj robomanikoj kaj kun ora ĉeno kontemplanta skulptan buston de Homero. Ĝi estis kreita je komisio por la kolekto de Don Antonio Ruffo. Ĝi estis aĉetita kaj vendita fare de kelkaj kolektantoj ĝis ĝi iĝis finfine aĉetita de la Metropola Muzeo de Arto. La mistera tono en la pentraĵo kondukis kelkajn fakulojn al diversaj interpretoj de tiu temo de Rembrandt.

Estis ioma konfuzo pri la identeco de la homo en la pentraĵo ĉar Don Antonio Ruffo ne specife postulis temon por sia komisio. Oni spekulativis pri Alberto la Granda, Tasso, Ariosto, Virgilio kaj la nederlanda poeto Pieter Cornelisz Hooft. In 1969, Julius Held argumentis, ke temas pri Aristotelo analizante liajn vizaĝtrajtojn, liajn vestojn kaj la aĵojn kiujn li tenas.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
*3D model of *Imaginary Portrait of the Blind Homer* bust via photogrammetric survey of a plaster cast of the Louvre's marble
**Aristotle with a Bust of Homer* en RKD
* 

Kategorio:Pentraĵoj de Rembrandt
Kategorio:Aristotelo
Kategorio:Homero
La muelejo (Rembrandt)

eta|dekstre|260px|*La muelejo*.
**La muelejo** estas pentraĵo de la nederlanda artisto Rembrandt, farita inter 1645 kaj 1648, kaj nun ekspoziciata en la Nacia Galerio de Arto, Vaŝingtono. Dum longe, la atribuo al Rembrandt estis konsiderita dubinda; ĝi estis restaŭrita lastatempe, kvankam ĝi ne estas universale akceptita. La pentraĵo estis iam en la Orleana Kolekto. Ĝi estis iam posedo de Peter Arrell Brown Widener.

La pentraĵo montras sur krutaĵo ventomuelejon inter disaj dometoj. Maldekstre pado iras al rivero (same virino kun infano), kie alia virino lavas tolaĵojn dum viro rigardas ŝin kaj alia viro venas per boato en kiu li remas. Dekstre, trans la rivero estas densa arbaro. Ĉefa trajto de la aranĝo estas la kontrasta kombino de lumo, heleco kaj malheleco. La lastaj sunradioj de la tago heligas la dekstran duonon de la ĉielo (kontraste al la malheleco supre kaj malsupre) ĉirkaŭante la muelejon per brila helo, kiu siavice respeguliĝas en la rivero (malsupre dekstre). La lumaranĝo tute celas la fokuson al la muelejo, kiu staras brile kiel simbolo de la industrio super la ĉiutagaj aktivecoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Vendinformo ĉe *New York Times* en 1911
* Eseo pri tiu pentraĵo el la libro *Beauty and Terror* de Brian A. Oard 
* *The Mill* en RKD
* *The Mill* , en *Rembrandt Research Project*
* 

Kategorio:Pentraĵoj de Rembrandt
Kategorio:Muelejoj
István Kovács (gimnastiktrejnisto)

**István Kovács** [iŝtvAn kovAĉ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kovács István** estas hungara gimnastiktrejnisto.

István Kovács naskiĝis la  en Mátészalka.

## Biografio 
István Kovács konatiĝis pri gimnastiko en Nagykőrös en sia aĝo 9, kie tiutempe Ferenc Donáth (gimnastikisto) same gimnastikadis. En la sekvaj jaroj Kovács neniam atingis sportrezultojn. Li akiris trejnistan diplomon en 1985 en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto, poste li estis tuj trejnisto en Budapeŝto, sed poste 3 jarojn ankaŭ en Greklando. Lia trejnista kariero ligiĝis ĉefe al Krisztián Berki.

Edzino de Kovács naskis filinon en 1988. Li ricevis signifan ŝtatan premion en 2012.

## Fontoj 
* hungarlingva intervjuo
* hungarlingvaj datenoj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Etavah

**Etavah,** , (konata pli frue kiel *Iŝtikapuri*) estas urbego kaj municipo en norda Barato, en subŝtato Utar-Pradeŝo, en la samnoma distrikto, kie ĝi estas ties sidejo. 
eta|maldekstre|

## Demografio 
Etavah havis populacion de  en 2011 kun legopovo 83%. 

## Geografio 
Etavah situas sur 197 metrojn super la marnivelo laŭ rivero :en:Yamuna. Bhind troviĝas 33 (fervoje 36), Mainpuri 48, Ŝikohabad 57, Oraj 99, Agra 106, Kanpur 128, subŝtata ĉefurbo Laknaŭo 192, ĉefurbo Delhio 271, Kolkato 1054, Mumbajo 1076, kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.
eta|

## Historio 
Tiu areo verŝajne estis loĝata eĉ en la bronzepoko. Baldaŭ arjoj vivis ĉi tie longe. Dum la mezepoko diversaj dinastioj regis. En 1857 la urbeto estis grava centrom de ribelo de sipajoj.

## Ekonomio 
En Etavah la agrikulturistoj kultivas kotonon, oleajn semojn, tritikon, maizon, hordeon kaj milion, bredas kaprojn kaj bubalojn. Enurbe funkcias rizomueliloj, brikoproduktejoj  kaj ofte oni okupiĝas pri teksadoj.

## Lingvoj 
La oficialaj lingvoj en Etavah estas la hindia kaj urdua, sed loke parolas ofte avadhe.

## Religioj 
En Etavah la loĝantoj estas hinduoj (pli ol 74%), islamanoj (preskaŭ 24%), ĝajnistoj (1%), aliaj malpli ol 1%.

## Eduko 
En Etavah la plej alta edukado okazas en universitato kaj altlernejoj.

## Trafiko 
Etavah estas signifa trafika nodo, kien kuras kvar fervojaj linioj kaj sep ĉefvojoj. Enurbe aŭtorikiŝoj kaj aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn. Loke ekzistas flughaveno nur porokazaj flugoj.

## Klimato 
En Etavah la plena jaro pluvo averaĝe estas 686 mm. Inter julio-septembro pli ofte pluvas pro la musonoj. La jara temperaturo varias inter 18-32 °C.

## Vidindaĵoj 
* pluraj preĝejoj, precipe hinduaj temploj kaj islamaj moskeoj

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Urboj de Utar-Pradeŝo
(162195) 1999 RK45

**(162195) 1999 RK45** estas mars-, ter-, venus- kaj merkur-renkonta apolona asteroido.

Ĝi estis malkovrita la 13-an de septembro 1999 en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas en orbita resonanco 1:2 kun la Tero, ĝia orbita periodo estas do proksima de tiu de Marso.

Ĝia tre discentra, kvazaù kometeca orbito krucas tiujn de Marso, la Tero kaj Venuso, kaj ekstere tanĝas tiun de Merkuro kun febla orbita klineco.

• Ĝia marsa MOID estas 0,07085 astronomia unuo (10,599 milionoj da km),
• ĝia tera MOID estas 0,087909 astronomia unuo (13,151 milionoj da km),
• ĝia venusa MOID estas 0,04093 astronomia unuo (6,123 milionoj da km),
• ĝia merkura MOID estas 0,03772 astronomia unuo (5,643 milionoj da km).

• La  ĝi pasis al 0,07138 astronomia unuo (10,678 milionoj da km) de Marso,
• la  ĝi pasos al 0,07562 astronomia unuo (11,313 miliono da kilometroj) de la ruĝa planedo

• La  ĝi pasis al 0,09525 astronomia unuo (14,249 milionoj da km) de la Tero,
• la  ĝi pasos al 0,08876 astronomia unuo (13,278 milionoj da km) de nia planedo.

• La  ĝi pasis al 0,13120 astronomia unuo (19,627 milionoj da km) de Venuso,
• la  ĝi pasos al 0,10177 astronomia unuo (15,225 milionoj da km) de ĉi tiu planedo.

• La  ĝi pasis al 0,03785 astronomia unuo (5,662 milionoj da km) de Merkuro,
• la  ĝi pasos al 0,03837 astronomia unuo (5,740 milionoj da km) de ĉi tiu planedo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Apolonaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Venusrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Merkurrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
(162196) 1999 RL45

**(162196) 1999 RL45** estas marsrenkonta kaj terrenkonta amora asteroido, malkovrita la 14-an de septembro 1999 en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 3:4 kun Marso.

Ĝia discentra orbito krucas tiun de Marso, ĝia granda orbita klineco tenas ĝin malproksima de la Tero.

• Ĝia marsa MOID estas 0,10208 astronomia unuo (15,271 milionoj da km),
• ĝia tera MOID estas 0,2401 astronomia unuo (35,912 milionoj da km).

• La 28-an de septembro 1925 ĝi pasis al 0,25799 astronomia unuo (38,595 milionoj da km) de la Tero,
• la  ĝi pasos al 0,27262 astronomia unuo (40,783 milionoj da km) de nia planedo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Šebestěnice

**Šebestěnice** () estas municipo en Ĉeĥio situanta en distrikto Kutná Hora proksimume 17&nbsp;km sudoriente de Kutná Hora kaj 10&nbsp;km sude de urbo Čáslav. Vivas ĉi tie  ().

 

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo estas el la jaro 1303. 

## Loĝantaro 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de municipoj en Ĉeĥio kun la plej malalta nombro de loĝantoj

## Pluaj fotoj 

Sebestenice_C._ObecniUrad.jpg|Municipa ofico
Sebestenice_E._StaryDum.jpg|Malnova domo
Sebestenice_D._Dum.jpg|Domo ĉe arbo
Sebestenice_H._KrizekJV.jpg|Kruco

Kategorio:Municipoj en distrikto Kutná Hora
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Kutná Hora
Kategorio:Setlejoj en Suprasazava montetaro
La gildo de la tolistoj

eta|dekstre|260px|*La gildo de la tolistoj*.
**La gildo de la tolistoj**, **La specimenestroj** (), konata ankaŭ kiel ***La inspektoroj de la amsterdama drapogildo*** (), estas ole-pentraĵo de la nederlanda artisto Rembrandt, farita en 1662, kaj nun ekspoziciata en la Rijksmuseum, Amsterdamo. Ĝi estis taksita kiel lia "lasta granda kolektiva portreto".

La viroj (kun la escepto de Bel kiu estas helpanto kiel indikita per sia vertoĉapo) estas tolistoj kiuj estis elektitaj por taksi la kvalito de toloj kiujn la teksistoj proponis por vendado al membroj de sia gildo. Ilia unujara regotempo komenciĝis en Sankta Vendredo kaj ili devis inspekti trifoje semajne. La nederlanda vorto *staal* signifas 'specimenon' kaj referencas al la specimenoj de tolo taksendaj. La inspektistoj uzis sigelojn de la urbo (antaŭe) kaj de la gildo (malantaŭe) en ledopecoj kiuj estis speciale fiksitaj al la rezulto de la inspektado. Estis kvar gradoj de kvalito, el kiuj la plej alta estis indikita per kvar sigeloj kaj la plej malalta per nur unu.

La viroj, kiuj pritaksas la longon de persieca teksaĵo kontraŭ specimenoj el specimenlibro, estas (el maldekstro dekstren):
* Jacob van Loon (1595–1674)
* Volckert Jansz (1605 aŭ 1610–1681)
* Willem van Doeyenburg (ĉirkaŭ. 1616–1687)
* Frans Hendricksz Bel (1629–1701)
* Aernout van der Mye (ĉirkaŭ 1625–1681)
* Jochem de Neve (1629–1681)

La gildo komisiis tiun portreton kaj ĝi pendis en ilia gildejo, nome *Staalhof* (nl), ĝis 1771.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Bull, Duncan, et al. (2006) *Rembrandt-Caravaggio*. Amsterdam: Rijksmuseum; Zwolle: Waanders. 
* Crenshaw, P. (2006). ''Rembrandt's Bankruptcy: The Artist, his Patrons, and the Art World in Seventeenth-Century Netherlands''. Cambridge: Cambridge University Press.
* Schama, Simon. "Rembrandt's Ghost: Picasso Looks Back", *The New Yorker*. 26a de Marto 26, 2007

## Eksteraj ligiloj 
* *La specimenestroj* ĉe Rijksmuseum Amsterdam
* Jacob van Loon, biografio
* Volckert Jansz, biografio 
* Willem van Doeyenburg, biografio
* Frans Hendricksz Bel, biografio 
* Aernout van der Mye, biografio 
* Jochem de Neve, biografio
* Wolfgang Kosack "A second Rembrandt" 
* 

Kategorio:Pentraĵoj de Rembrandt
Kategorio:Amsterdamo
Kategorio:Teksaĵindustrio
Pedala ŝtalgitaro

La **pedala ŝtalgitaro** - angle *pedal steel guitar* - estas elektra plukinstrumento (do muzikilo) evoluigita en Usono en aŭ nesignife antaŭ 1940. Ĝi rilatas al la genuoŝtalgitaro kaj estas uzata precipe en kontrea muziko kaj specifa havaja muziko. La ĉefa diferenco al la tiel nomata genuoŝtalgitaro estas la kromaj pedaloj kaj baskuliloj kiuj permesas ŝanĝi la tonalton de la kordoj dum la ludado. Sur la malferme agorditaj kordoj, la tonalto estas variigita helpe de glitstango (vidu la tekston glitogitaro) glitante super la kordoj en la tenanta mano, dum la "pluka mano" plukas la kordojn, kutime helpe de "fingropikiloj" metitaj sur la fingropintoj. La tuta konstruaĵo aparte multe pli similas al moderna citro ol al "normala" gitaro, sed tamen konsideratas kiel gitaro, ĉar la muzikaj teknikoj kaj la rezultaj sonoj multe pli similas al aliaj specoj de gitaroj ol al aliaj muzikiloj, nur ke la aranĝo de "gitaro en formo de tablo" estas unuavice tre malkutima.

Pedaloj estis aldonitaj al genuoŝtalgitaro en 1940, permesante al la prezentisto ludi gravan skalon sen movo de la glitstango kaj ankaŭ puŝi la pedalojn frapante kordon, igante preterpasajn sonojn alproksimiĝi al harmonio kun la ekzistantaj notoj. Tiu tekniko kreas unikan sonon kiu estis populara en kontreo kaj okcidenta muziko - sono ne antaŭe ebla sur ŝtalgitaroj antaŭ ol pedaloj estis aldonitaj.

De ĝia unua uzo en Havajo en la 19-a jarcento, la ŝtalgitara sono iĝis populara en Usono en la unua duono de la 20-a jarcento kaj generis familion de instrumentoj dizajnitaj specife por esti ludita per la gitaro en horizontala pozicio, ankaŭ konata kiel "havaja stilo". La unua instrumento en tiu ĉi kronologio estis la genuoŝtalgitaro ankaŭ nomita "havaja gitaro"; venonta estis genuoŝtalgitaro kun resonilo por igi ĝin pli laŭta. La elektra sonprenilo estis inventita en 1934, permesante al ŝtalgitaroj esti aŭditaj egale kun aliaj instrumentoj. Elektronika plifortigo ebligis postan evoluon de la elektrigita genuoŝtalgitaro kaj finfine la pedala ŝtalgitaro.

En konstanta evoluo ekde sia kreo, la nuna *pedala ŝtalgitaro* inkluzivas unu aŭ du paralelajn kolojn de 10 aŭ 12 kordoj. Unu kolo estas agordita al E naŭto, ĉefe uzata por populara muziko (kontreo) kaj la alia kolo estas agordita al C sesto, pli taŭga por svingi okcidentan ĵazon kaj havajan muzikon.

Geometrie brikoforma, la *pedala ŝtalgitaro* ripozas sur kvar kutime teleskopaj gamboj, permesante al la muzikisto ludi sidante, kio permesas al li funkciigi la pedalojn per sia maldekstra piedo kaj la levilojn aŭ baskulilojn per siaj genuoj. La dekstra piedo ripozas sur sonefekta pedalo sendependa de la instrumento, aŭ sur bloko konsistanta el du pedaloj, respektive laŭtecoreguliga pedalo kaj sonefekta pedalo.

Kategorio:Elektraj gitaroj
Horčápsko

**Horčápsko** estas municipo en distrikto Příbram en Ĉeĥio proksimume 3,5 km nordoriente de urbo Březnice. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1313.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo
* **Horčápsko**
* Stará Voda

## Memorindaĵoj
* Niĉa kapelo de pilgrima vojo el Březnice ĝis Svatá Hora.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de municipoj en Ĉeĥio kun la plej malalta nombro de loĝantoj

## Pluaj fotoj 

Horčápsko common 01.JPG|Horčápsko
Horčápsko, municipal office.jpg|Horčápsko, municipa ofico


Kategorio:Municipoj en distrikto Příbram
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Příbram
Kategorio:Setlejoj en Beneŝova montetaro
(162192) 1999 RY28

**(162192) 1999 RY28** estas marsrenkonta asteroido, rigardita ankaŭ kiel asteroido de la hungaria familio, malkovrita la 7-an de septembro 1999 en la kadro de la astronomia kampanjo *LINEAR* elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas en orbita resonanco 5:7 kun Marso.

Ĝia tre klinita orbito ekstere malproksime tanĝas tiun de Marso, ĝia orbita klineco tenas ĝin malproksima de la marsa orbito : ĝia marsa MOID estas 0,30724 astronomia unuo, tie estas 45,962 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Bagneux (Indre)

**Bagneux** estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Indre*, en la regiono Centro-Valo de Luaro (, prononco [). Fine de  en la komunumo vivis . Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Issoudun* kaj al la kantono ''''.  

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Indre

eta|centra|300px|

Kategorio:Komunumoj de Indre
Fondaĵo Nautilus

**Fondaĵo Nautilus** estas pola organizaĵo, kiu esploras paranormalajn fenomenojn.

Kategorio:Pseŭdoscienco
Kategorio:Fondaĵoj
Kategorio:Ne-registaraj organizaĵoj
Ŝtalgitaro

eta|320ra|
**Ŝtalgitaro** () povas aludi al diversaj grupoj de plukinstrumentoj, ĉiuj nomeblaj specoj da glitogitaroj kaj evoluigitaj fine de la 19-a kaj en la unua duono de la 20-a jarcento. Ili ĉiuj devenis de la Havaja insularo, disvastiĝis unue al Usono, kie ili tre influis la sonon de la kontrea muziko, kaj de tie en la restan mondon. Unuavice temas pri la grupoj de

* genuoŝtalgitaro
* genuoŝtalgitaro kun resonilo
* genuoŝtalgitaro kun elektra sonprenilo
* elektrigita genuoŝtalgitaro kun elektronika plifortigo kaj
* pedala ŝtalgitaro

La unuaj du grupoj estas akustikaj, la lastaj tri elektronikaj plukinstrumentoj. Kvankam la muzikilaj korpoj ofte konsistas je relative granda parto el ŝtalo, la unua silabo en la vorto ŝtalgitaro indikas precipe al tio, ke la gitaraj **kordoj** nepre devas esti el ŝtalo.

Kategorio:Plukinstrumentoj
Kategorio:Elektraj gitaroj
Kategorio:Elektraj muzikiloj
Lessac

''''*  estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĉarento (france *Charente*, prononco []), en la regiono Nova Akvitanio () kaj en la antaŭa regiono Puatuo-Ĉarentoj. Fine de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Confolens* (prononco []) kaj al la kantono *''.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente

eta|centra|300ra|

Kategorio:Komunumoj de Charente
Jakobo benante la filojn de Jozefo

eta|dekstre|260px|*Jakobo benante la filojn de Jozefo*.
**Jakobo benante la filojn de Jozefo** () estas ole-pentraĵo de la nederlanda artisto Rembrandt, farita en 1656, kaj nun ekspoziciata en la Kastelo Wilhelmshöhe, Kaselo.

*Jakobo benante la filojn de Jozefo* montras scenon el la Malnova Testamento precize en la Genezo, Ĉapitro 48. En tiu sceno, Jozefo portas siajn du filojn (nome Manase kaj Efraim (filo de Jozef)) al sia mortinta patro Jakobo por ke ili povu ricevi la familian benon. Laŭ la tradicio, la plej aĝa filo estas benita per la dekstra mano de la patriarko. Tamen, Jakobo intence krucis siajn brakojn kaj metis sian dekstran manon sur la kapo de Efraim (la plej juna filo) kaj sian maldekstran manon sur la kapo de Manase (la plej aĝa). Jozefo malŝatis tion kaj miskompreni, ke lia patro eraris. Kiam Jozefo klopodis al korekto, Jakobo malakceptis, kaj diris al Jozefo, ke li intence benis la pli junan filon.

Rembrandt famas pro sia uzado de lumo kaj umbro (*chiaroscuro*) kaj *Jakobo benante la filojn de Jozefo* ne estas escepto. Tio altiras la atenton al la ĉefaj roluloj Jakobo, Jozefo, Efraim, Manas kaj Asenath dum malhelas la fono. Precize, ŝajnas ke haloo ĉirkaŭas Efraim dum li estas benata. Rimarkindas ankaŭ la elstaraj koloroj uzitaj de Rembrandt. Flavaj, brunaj kaj ruĝaj havigas al la pentraĵon stilon kiu estas “kaj intima kaj sakra, milda kaj solena”. Fakte la pentraranĝo montras la kvin figurojn lumigitajn en la centro, enkadritaj per forta riĝa koloro de la lito malsupre, kaj malhela fono dekstre, maldekstre kaj supre. Fizike estas diagonalo, kiel en multaj pentraĵoj de Rembrandt formita per la blanka figuro de la benanto al la benato (de maldekstre supre al dekstra malsupro).

## Referencoj 
## Literaturo 
* Bull, Duncan, et al. (2006) *Rembrandt-Caravaggio*. Amsterdam: Rijksmuseum; Zwolle: Waanders. 
* Crenshaw, P. (2006). ''Rembrandt's Bankruptcy: The Artist, his Patrons, and the Art World in Seventeenth-Century Netherlands''. Cambridge: Cambridge University Press.
* Schama, Simon. "Rembrandt's Ghost: Picasso Looks Back", *The New Yorker*. 26a de Marto, 2007

## Eksteraj ligiloj 
* *Batŝeba bane* ĉe Louvre
* *Woman Having Her Hair Combed*, Metropolitan Museum of Art
* 

Kategorio:Pentraĵoj de Rembrandt
Kategorio:Bibliaj personoj en arto
La reveno de la erarinta filo (Rembrandt)

eta|dekstre|260px|*La reveno de la erarinta filo*.
**La reveno de la erarinta filo** () estas ole-pentraĵo de la nederlanda artisto Rembrandt, farita inter 1661 kaj 1669, kaj nun en la kolekto de la Muzeo Ermitejo, Sankt-Peterburgo. Ĝi estas inter la finaj verkoj de la pentristo, ŝajne kompletita du jarojn antaŭ lia morto en 1669. Priskribante la momenton de la reveno de la erarinta filo al sia patro en la Biblia parabolo, ĝi estas fama verko priskribita de arthistoriisto Kenneth Clark kiel "pentraĵo kiuj tiuj kiuj vidis la originalon en Sankta Peterburgo povas esti pardonita pro postulo, ke ĝi estas la plej granda pentraĵo iam pentrita".

En la pentraĵo, la filo estas reveninta hejmen en elĉerpita stato el veturado en kiu li forspezis sian heredon kaj falis en malriĉeco kaj malespero. Li surgenuiĝis antaŭ sia patro pentromontra, petante pardonon kaj postenon kiel servisto, konstatante, ke eĉ la servistoj de lia patro havas pli bonan vivostaton ol li mem. Lia patro ricevas lin per afabla gesto kaj bonvenigas lin kiel propra filo. Liaj manoj sugestas samtempe patrecon kaj patrinecon; la maldekstra ŝajnas pli granda kaj pli vireca, sur la ŝultro de lia filo, dum la dekstra estas pli milda kaj pli ricevema laŭgeste. Stare dekstre estas la pli aĝa frato, kiu tuj plendos al la patro, ke li maljuste bone traktas la pekan filon, dum malbone traktas la obeeman filon. Pri la du ceteraj figuroj pli umbraj oni spekulativis sen definitiva interkonsento.

## Referencoj 
## Literaturo 
* 
* 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* The work at the Hermitage Museum
* High-resolution reproduction ĉe Google Art Project
* * A free educational documentary about Rembrandt's *Return of the Prodical Son* de Jan Blanc, profesoro ĉe la Universitato de Ĝenevo 
* 

Kategorio:Pentraĵoj de Rembrandt
Kategorio:Bibliaj personoj en arto
Ruben Stiller

**Ruben Olavi STILLER** (naskita la 28-an de julio 1961 Nummi) estas finna ĵurnalisto. Li estas konata pro multaj radio- kaj televid-programoj.

Stiller faris sian plej videblan laboron en televidprogramoj, funkciante kiel gastiganto en la muzikprogramo *Levyraati* kaj kun Joonas Hytönen en la intervjuspektaklo *Ruben & Joonas* (2004-2007). En junio 2007, produktentrepreno Moskito Television maldungis Stiller. De la komenco de 2009 ĝis la printempo de 2017, li gastigis la diskutprogramon *Pressiklubi* en Yle.

Stiller estas konata pro sia persona stilo. Karakterizaj trajtoj de la stilo inkludas laŭtan paroladon, ironion, rektecon kaj provokemon. En 2018, lia bunta kolumno transformis ĝin en enmatrikulan ekzamenmaterialon. Krome, du magistraj disertacioj estis verkitaj pri la lingvo kaj rakontado de la kolumnoj de Stiller.

Kategorio:Finnaj redaktoroj
Kategorio:Finnlandaj judoj
Amparado Cisnero Rovira

**Amparado CISNERO ROVIRA** (naskiĝis  en Bueycito) estas kuba esperantisto kaj instruisto de la angla lingvo. Li studis pedagogion en la Universitato Camagüey, esperantisto ekde 1984. Amparado partoprenis en pluraj naciaj kaj internaciaj esperanto-aranĝoj kiel UK, IJK, TAKE, ILEI-konferenco, KERo, naciaj kongresoj ka. Dum multaj jaroj li estis la reprezentanto de KEA en Ciego de Ávila, kie li instruis Esperanton kaj helpis komencantojn. Li estas membro de UEA ekde 1990, membro de Sennacieca Asocio Tutmonda kaj kontribuanto al la revuo Sennaciulo.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Viroj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1948
Kategorio:Naskiĝintoj en Kubo
Kategorio:Kubaj esperantistoj‎
Kategorio:Kubaj instruistoj‎
Kategorio:Instruistoj de Esperanto
Gubben Noak

***Patro Noa***, , ankaŭ titolita *Kanto de Fredman n-ro 35*, estas sveda drinkkanto de Carl Michael Bellman, publikigita en 1791. La kanto estas unu el liaj unuaj grandaj sukcesoj kaj ĝis hodiaŭ unu el liaj plej konataj kantoj. 

La parodia kanto estas bazita sur la biblia rakonto pri Noa, kiu, travivinte la diluvon, kultivis vinon kaj ebriiĝis. La kanto malpli emfazas pri peko kaj puno, des pli pri la plezuroj rilate al vino. La eklezio malaprobis tiun kaj aliajn bibliajn parodiojn. La diocezo de Lund provis kolekti kaj detruigi ĉiujn kantfoliojn, kiujn Bellman komence presigis nur anonime. La eklezia kondamno tamen neniel malhelpis ilian popularecon.

## Unua strofo 
:|: Gubben Noak, Gubben Noak, 
:var en  hedersman :|
:När han gick ur arken
:plantera han på marken
:mycket vin, ja mycket vin, ja
:detta gjorde han.

## En Esperanto 
:|: Patro Noa, Patro Noa,
:estis bona vir'. :|
:El arke' irante, forte soifante,
:multan vinon, multan vinon,
:plantis li laŭ dir'.

"Tradukis Kruckenberg (1936 FLoRE) - Gerdman (1954)", laŭ Norda Kantaro, Kvara kajero, kiu enhavas la plenajn ok strofojn.

La kanto estas populara ankaŭ en Finnlando, kvankam kun iom alia teksto. Laŭ la plej konata finna versio, "Ukko Nooa", Patro Noak vizitis saŭnon. Finna komponisto Oskar Merikanto faris baze de la kanto konatan parodian version.

Hodiaŭ la kanto ankaŭ estas populara infankanto, parte kun modifita teksto, aŭ kun nur la sama melodio kaj tute alia teksto, ekz-e la sveda *Björnen sover* ("La urso dormas").

## Eksteraj ligiloj 
* Norda Kantaro, 4-a kajero 

Kategorio:Kantoj
Kategorio:Sveda lingvo
Kategorio:Biblio en populara kulturo
Penetro (seksumo)

[eta|250x250ra|Penisa-vagina penetro okazanta en la [misiista pozicio, pentraĵo fare de Édouard-Henri Avril.]]
En seksaj rilatoj, **penetrado** estas la enmeto de korpoparto, dildo, vibrilo aŭ alia seksa akcesoraĵo, en korpomalfermaĵon, kiel ekzemple la vagino, anuso aŭ buŝo, kiel parto de homa seksumado aŭ seksa konduto de bestoj .

La termino okazas plej ofta en juro, kiam leĝoj malpermesantaj certajn seksajn agadojn. Terminoj kiel ekzemple "koito" estas pli oftaj en pli malnovaj statutoj, dum multaj modernaj krimaj statutoj uzas la terminon "penetro" aŭ "preteksto" ĉar ĝi estas larĝa termino kiu ampleksas, krom se alie difinite, ajnan specon de penetra seksa agado, inkluzive de fingrumado. aŭ kun objekto, kaj povas impliki nur la plej minimuman penetron. Ekzistas kelkaj jurisdikcioj kiuj nomas certajn formojn de penetro " maldecaj agoj ", aŭ alia terminologio.

## Kontraŭleĝeco 
Ĝenerale, penetraj seksdeliktoj estis konsideritaj pli gravaj ol ne-penetraj, kaj penetro de infanoj estis konsiderita eĉ pli grava. Ĝenerale, infano sub la laŭleĝa aĝo de konsento ne povas konsenti pri agoj implikantaj penetron. Ĝenerale dirite, kiam kontraŭleĝa penetrado okazas en certa lando, ĝi estas krimo sendepende de la profundo de la penetrado kaj sendepende de ejakulo de la spermo.

Leĝoj povas distingi certajn formojn de malobservo kiel parto de la delikto. Ekzemple, la leĝo en la stato de Oregono en Usono deklaras tion 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* sekso kaj la leĝo

Kategorio:Homa seksumado
Kategorio:Seksaj pozicioj