open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ferenc Csányi

**Ferenc Csányi** [ĉAnji], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Csányi Ferenc** estis hungara juĝisto. Lia nobela antaŭnomo estis *székelyudvarhelyi* [sEkejudvarheji].
eta|

 naskiĝis  en Kolozsvár, konata ankaŭ *Klausenburg*, li mortis  en Kolozsvár.

## Biografio 
 maturiĝis en piarista gimnazio en sia naskiĝurbo en 1861, poste li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Pest en 1865. Li komencis sian juran karieron en Kolozsvár, paŝo post paŝo li akiris pli altajn postenojn. En 1872 li akiris advokatan licencon. Inter 1873-1887 li laboris en aliaj urboj, sed poste li revenis al sia naskiĝurbo. Libertempe kelkfoje li kontribuis en gazetoj, krome li verkis libron.

## Lia libro 
* *A görög irodalom története* (1866)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio legebla en la 2-a punkto
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majuskloj C, CS, poste serĉu la nomon)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj juĝistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
L-vokaliĝo

**L-vokaliĝo** estas fonetika evoluo sekve de kiu la historia sonoranto [l] (aŭ, pli ofte, [ɫ]) transformiĝas en duonvokalon ([j] aŭ [w]) aŭ vokalon (ekz‑e [o] aŭ [u]).

Tiel la Latina '** (floro) → la itala **' [fjore]; la malnova (878ª jaro) nomo *Belgrad* (Belgrado) serbe iĝis *Beograd* (Beogrado) ktp.

En la lingvoj latinidaj l-vokaliĝo ofte rezultigis diftongojn, kiuj poste kuntiriĝis en simplan vokalon: *al → aŭ → o*.  Ekz‑e  Latina ''* iĝis *aŭtro* kiu poste donis la hispanan *''.

Kategorio:Historia lingvoscienco
Kategorio:Fonetiko
Miklós Csapody

**Miklós Csapody** [miklOŝ ĉapodi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Csapody Miklós** estas hungara politikisto, parlamenta deputito, literaturhistoriisto. Lia patro estis István Csapody (botanikisto).

 naskiĝis la  en Sopron.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1974, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Attila József en 1979, pli poste li laboris en ministerio ok jarojn. Inter 1983-1989 li estis bibliotekisto en Tutlanda Biblioteko Széchényi, depost fino de la socialismo li estis parlamentano (1990-2010), poste li laboris en institutoj. Li edziĝis en 1989. Li ricevis stipendion en 1987, premiojn en 2000 kaj 2016.

## Elektitaj kontribuoj 
* Bódy Gábor: *Tüzes angyal. V. Brjuszov nyomán* (redaktoro, 1987)
* *Értelem és remény. Vasárnapi jegyzetek, 1993–1998* (antologio, 1998)
* *A díszmagyar. Jegyzetek, esszék, tanulmányok* (eseoj, studoj, 2006)
* *A címeres halott. Esszék, tanulmányok* (eseoj, studoj, 2018)
* *A népi, a szent és a művészi. Bálint Sándor és a képzőművészet* (2021)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
53053 Sabinomaffeo

**53053 Sabinomaffeo** estas  asteroido de la ĉefa asteroida zono, ne malproksima de la orbita resonanco 1:2 kun Marso. 

Ĝi estis malkovrita la  de la italaj geastronomoj Maura Tombelli kaj Giuseppe Forti elde la Observatorio de la Montoj Pistoiese en San Marcello Pistoiese (Italio).

Ĝi estas nomita en honoro de Patro *Sabino Maffeo*, centjarulo, granda edukisto en la jezuita Kolegio Massimiliano Massimo en Romo, provincialo de la Roma Provinco de la Societo de Jesuo kaj teknika direktoro de Radio Vatikana. Li poste estis vic-direktoro kaj estro de komunumo ĉe la Observatorio astronomia vatikana.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Maura Tombelli
Kategorio:Malkovrita de Giuseppe Forti
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Konferenco sekureca de Munkeno

La **Munkena sekureca konferenco** ()  estas ĉiujara konferenco pri naciaj sekurecaj aferoj kiu okazas ĉiujare ekde 1963 . En la pasinteco ĝi estis nomita *la Wehrkundetagung* kaj la "Münchner Konferenz für Sicherheitspolitik" (*Münchner Konferenz für Sicherheitspolitik*)  Tio estas la plej granda konferenco de sia speco en la mondo.

Ekde la 1980-aj jaroj, la konferenco fariĝis la plej grava sendependa forumo por interŝanĝo de opinioj de internaciaj decidantoj. Ĉiujare, ĉirkaŭ 350 altrangaj oficistoj el pli ol 70 landoj tra la mondo kunvenas por okupiĝi pri intensaj diskutoj pri la estontaj sekurecaj defioj.

La listo de partoprenantoj inkluzivas ŝtatestrojn, registarojn kaj internaciajn organizaĵojn, ministrojn, parlamentanojn, reprezentantojn de armeoj, sciencistojn, membrojn de la civila socio, same kiel negocistoj kaj membrojn de amaskomunikoj.

La konferenco okazas ĉiujare en februaro. La loko estas Hotelo Bayerischer Hof en Munkeno, Germanio. Ĝis 2018 okazis 54 konferencoj.

## Historio 
eta|Hotelo Bayerischer Hof, Munkeno
[eta|Fondinto [Ewald-Heinrich von Kleist-Schmenzin]]
La konferenco formiĝis el la *Internationale Wehrkundebegegnung/Münchner Wehrkundetagung Wehrkundebegegnung* konferenco  kiu estis fondita en 1963 fare de Ewald Heinrich von Kleist-Schmenzin , kiu estis unu el la Wehrmacht-oficiroj kiuj venis de la Stauffenberg- preventa rondo kaj rekomendis la preventan cirklon de militaj konfliktoj kiel ekzemple 2-a Mondmilito en la estonteco kaj esperis kunigi sekurecgvidantojn kaj spertulojn pro tio. Jen ankaŭ la devizo de la konferenco: "paco per dialogo". La unua sesio estis limigita al 60 partoprenantoj; Inter ili estis Helmut Schmidt kaj Henry Kissinger . Von Kleist gvidis la renkontiĝojn ĝis 1997; Tiu, kiu gvidis post li en la jaroj 1999 ĝis 2008, estis la politikisto kaj komercisto Horst Telczyk (de la partio CDU). Ekde 2009, la konferenco estas prezidata de iama diplomato Wolfgang Ischinger kiu fondis la Munkenan Sekureckonferencan Organizon, neprofitcelan fondaĵon establitan en 2011 kaj prezidita de li .

La konferenco estis nuligita dufoje, en 1991, sekve de la Golfa Milito, kaj en 1997, kiel rezulto de la emeritiĝo de Kleist-Schmanzin. Sub la gvidado de Telechik, la konferenco malfermiĝis en 1999 kaj kunvenigis politikajn, armeajn, kaj komercajn figurojn de Centra kaj Orienta Eŭropo, same kiel de Barato, Japanio, kaj la Ĉina Popola Respubliko.

## Vidu ankaŭ 
* diplomatio
* Internaciaj rilatoj
* Internacia kunlaboro

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Ekstera politiko de Germanio
Kategorio:Internaciaj rilatoj
Kategorio:Konferencoj
6-Pentadekanono

"**6-Pentadekanono** aŭ **pentila nonila ketono** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la heksanalo kaj **klorononano**. Ĝi estas blanka aŭ flava, brulema solidaĵo, nesolvebla en akvo. 6-Pentadekanono posedas 15 karbonatomojn, 30 hidrogenatomojn kaj 1 oksigenatomon. 6-Pentadekanono uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj aromataĵoj. 6-Pentadekanono estas ketona komponaĵo, vaste uzata en la scienca esplorkampo. Ĝi estas senkolora likvaĵo kun frukteca odoro kaj nesolvebla en akvo sed solvebla en etanolo. Ĉi tiu komponaĵo havas plurajn aplikojn en la esplorkampo, inkluzive de ĝia uzo kiel gustiga agento, solvanto kaj reakciaĵo en diversaj kemiaj sintezoj.

Ekzistas pluraj metodoj por sintezi 6-Pentadekanonon, inkluzive de la oksidigado de la 6-pentadekanolo, la redukto de 6-Pentadekanono-oksimo, kaj la reakcio de pentadekanala kun Grignard-reakciaĵoj. La plej ofte uzata metodo estas la oksidigado de la 6-pentadekanolo, kiu implicas la uzon de kalia permanganato aŭ kromia trioksido kiel oksidigaj agentoj.

6-Pentadekanono havas plurajn aplikojn en la scienca esplorkampo. Ĝi estas uzata kiel gustiga agento en la nutraĵa industrio por plibonigi la guston de diversaj manĝaĵoj. Ĝi ankaŭ estas uzata kiel solvanto en la farmacia industrio por solvi diversajn drogojn kaj kiel reakciaĵo en diversaj kemiaj reakcioj. Krom tio, 6-Pentadekanono estas uzata en la sintezo de diversaj organikaj komponaĵoj, inkluzive de steroidoj, terpenoj kaj karotenoidoj.

La mekanismo de ago de 6-Pentadekanono ne estas bone komprenata. Tamen, studoj montras, ke ĝi havas sedativan efikon sur bestoj, kio sugestas, ke ĝi povas agi sur la centra nervosistemo. Aldone, 6-Pentadekanono pruviĝis havi antimikrobajn ecojn, kiuj povas ŝuldiĝi al sia kapablo interrompi la ĉelan membranon de bakterioj."

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **6-pentadekanono** per traktado de **heksanoila klorido** kaj **nonano**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **6-pentadekanono** per oksidado de la **6-Pentadekanolo**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **6-pentadekanono** per traktado de **heksanalo** kaj **klorononano**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **6-pentadekanono** per traktado de **dekananalo** kaj **pentila klorido**:

## Vidu ankaŭ 
* Ketonoj

## Referencoj 
P
2-Pentadekanono

"**2-Pentadekanono** aŭ **metila tridekila ketono** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la acetaldehido kaj **klorotridekano**. Ĝi estas blanka aŭ flava, brulema, hidrofoba solidaĵo kun milda jasmena odoro, nesolvebla en akvo, sed solvebla en tolueno. 2-Pentadekanono posedas 15 karbonatomojn, 30 hidrogenatomojn kaj 1 oksigenatomon.

Ĝi estas ĉefe uzata kiel aroma substanco por doni grasan, iomete spican kaj floran guston. 2-Pentadekanono povas perfekte suplementi kaj plibonigi diversajn manĝaĵojn inkluzive de buteroj, fromaĝoj kaj viandoj. 2-Pentadekanono, ankaŭ konata kiel pentadekan-2-ono, estas nature okazanta ketono trovata en diversaj plantospecioj. Ĝi estas grava ero de multaj esencaj oleoj, kaj estis studita pro siaj eblaj kuracaj proprecoj. 2-Pentadekanono estis uzata en laboratorioeksperimentoj por studi ĝiajn biokemiajn kaj fiziologiajn efikojn, kaj por esplori ĝiajn eblajn aplikojn en medicina esplorado.

2-Pentadekanono povas esti sintezita en la laboratorio uzante diversajn metodojn. Unu metodo implicas la reakcion de pentadekanata acido kaj kalia hidroksido en etila acetato. Tiu reakcio produktas miksaĵon de 2-pentadekanono kaj pentadekanata acido, kiuj povas esti apartigitaj per distilado. Aliaj metodoj implicas la reakcion de pentadekanata acido kun aliaj reakciaĵoj tiel kiel ekzemple natria hidroksido, natria borhidrido aŭ kalia karbonato.

2-Pentadekanono pruviĝis havi diversajn biokemiajn kaj fiziologiajn efikojn. Studoj montris, ke ĝi povas redukti inflamon kaj oksidigan streson, kaj ankaŭ povas havi kontraŭkancero-proprecojn. Ĝi ankaŭ estis studata pro sia potencialo malhelpi la kreskon de certaj specioj de bakterioj.

2-Pentadekanono havas plurajn avantaĝojn kiel esplorilo. Ĝi estas relative facile sintezi en la laboratorio, kaj ĝi estas relative ne-toksa. Tamen, ĝi ankaŭ havas kelkajn limigojn. Ekzemple, ĝi ne estas tre solvebla en akvo, kaj ĝiaj efikoj eble ne facile mezureblas en iuj eksperimentoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **2-pentadekanono** per traktado de **acetila klorido** kaj **tridekano**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **2-pentadekanono** per oksidado de la **2-pentadekanolo**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **2-pentadekanono** per traktado de **acetaldehido** kaj **klorotridekano**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **2-pentadekanono** per traktado de **tridekanalo** kaj **klorometano**:

## Vidu ankaŭ 
* Ketonoj

## Referencoj 
P
Polnička

**Polnička** () estas municipo de Ĉeĥio situanta en distrikto Žďár nad Sázavou. Ĉi tie vivas  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1293.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Dia torturo ĉe vojkruciĝo
* Dia torturo en la supra parto de municipo
* Krucifikso
* Niĉa kapeleto - komplimento

Kategorio:Municipoj en distrikto Žďár nad Sázavou
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Žďár nad Sázavou
Kategorio:Setlejoj en Křižanova montetaro
Kategorio:Setlejoj sur Sázava
Alto Alegre

**Alto Alegre** povas aludi al pluraj municipoj en Brazilo.

Unuavice temas pri:
* Alto Alegre, municipo en la subŝtato Rorajmo de Brazilo
* Alto Alegre, municipo en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo
* Alto Alegre, municipo en la subŝtato Suda Rio-Grando de Brazilo

Krome indas atenti pri
* Alto Alegre dos Parecis, municipo en la subŝtato Rondonio de Brazilo
8-Pentadekanono

**8-Pentadekanono** aŭ **duheptila ketono** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la oktanalo kaj **kloroheptano**. Ĝi estas blanka aŭ flava, brulema solidaĵo, nesolvebla en akvo. 8-Pentadekanono posedas 15 karbonatomojn, 30 hidrogenatomojn kaj 1 oksigenatomon. 8-Pentadekanono uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj aromataĵoj. 8-Pentadekanono, ankaŭ konata kiel 8-okso-pentadekano, estas organika komponaĵo, alifata ketono konata pro ĝiaj eblaj aplikoj en medicino, biokemio kaj fiziologio.

8-Pentadekanono estas sintezita elde diversaj organikaj komponaĵoj, inkluzive de pentadekanalo kaj pentadekanata acido. La plej ofta metodo de sintezo estas tra la kondensado de pentadekanalo kaj pentadedanata acido en la ĉeesto de bazo, kiel ekzemple natria hidroksido. Ĉi tiu reakcio produktas 8-pentadekanonon, same kiel diversajn kromproduktojn.

8-Pentadekanono estis studita pro ĝiaj eblaj aplikoj en medicino, biokemio kaj fiziologio. Ekzemple, ĝi estis studita por sia ebla uzo kiel kontraŭinflama agento kaj kiel ebla traktado por kancero. Krom tio, 8-Pentadekanono estis studita por ĝia ebla uzo en la disvolviĝo de novaj antibiotikoj kaj kontraŭfungaĵoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **8-pentadekanono** per traktado de **oktanoila klorido** kaj **heptano**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **8-pentadekanono** per oksidado de la **8-pentadekanolo**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **8-pentadekanono** per traktado de **oktanalo** kaj **kloroheptano**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **8-tetradekanono** per traktado de **oktanalo** kaj **heptila klorido**:

## Sintezoj 
### Sintezo 5 
* Preparado de la **8-pentadekanono** per pirolizo de la **kalcia oktanato**:

## Vidu ankaŭ 
* Ketonoj

## Referencoj 
P
7-Pentadekanono

"**7-Pentadekanono** aŭ **7-okso-pentadekano** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la heptanalo kaj **klorooktano**. Ĝi estas blanka aŭ flava, brulema solidaĵo, nesolvebla en akvo. 7-Pentadekanono posedas 15 karbonatomojn, 30 hidrogenatomojn kaj 1 oksigenatomon. 7-Pentadekanono uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj aromataĵoj. 7-Pentadekanono estas speco de ketono, ofte trovata en diversaj plantoj kaj insektoj. Ĝi estas blanka solidaĵo kun karakteriza odoro kaj ofte estas uzata en la produktado de parfumoj kaj gustoj. En la lastaj jaroj, 7-Pentadekanono akiris atenton en la scienca komunumo pro ĝia ebla uzo en diversaj esploraj aplikoj. Nuntempe oni celas provizi superrigardon de la sintezo-metodo, sciencaj esplor-aplikoj, mekanismo de ago, biokemiaj kaj fiziologiaj efikoj, avantaĝoj kaj limigoj por laboratoriaj eksperimentoj kaj estontaj uzoj de la 7-Pentadekanono.

7-Pentadekanono povas esti sintezata per diversaj metodoj, inkluzive de la oksidigado de la 7-pentadekanolo kaj la senkarboksiligo de 7-pentadekenata acido. La plej ofta metodo de sintezo implicas la reakcion de 7-pentadeceno kun ozono, sekvata per la redukto de la ozonido kun zinko aŭ natria borohidrido.

7-Pentadekanono elmontris havi diversajn sciencajn esplor-aplikojn. Ĝi estis utiligita kiel feromono en la studo de insektkonduto kaj ekologio. Krom tio, oni pruvis havi eblan uzon en la evoluo de novaj medikamentoj por la terapio de diversaj malsanoj. Studoj montris, ke 7-Pentadekanono havas antimikrobajn, kontraŭfungajn kaj kontraŭinflamajn ecojn.

La mekanismo de ago de 7-Pentadekanono ankoraŭ ne estas plene komprenata. Tamen, studoj montris, ke ĝi povas funkcii malhelpante la kreskon de mikroorganismoj aŭ per modulado de la imunreago."

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **7-pentadekanono** per traktado de **heptanoila klorido** kaj **oktano**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **7-pentadekanono** per oksidado de la **7-pentadekanolo**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **7-pentadekanono** per traktado de **heptanalo** kaj **klorooktano**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **7-pentadekanono** per traktado de **nonanalo** kaj **heksila klorido**:

## Vidu ankaŭ 
* Ketonoj

## Referencoj 
P
Golfo de Bakar

[neniu|eta|775px|Panorama vido sur la urbo [Bakar kaj Golfo de Bakar.]]

La **Golfo de Bakar** estas golfo en Kroatio ĉe la adriatika marbordo, ene de la Golfo de Kvarner. Ekzistas du urboj en la centro de la golfo, Bakar kaj Kraljevica. Ekster tiu golfo, ekzistas industriaj zonoj kaj liberkomercaj zonoj de Kukuljanovo.

La golfeto enhavas la grandkargoterminalon apartenantan al la haveno de Rijeka, kiu pritraktas pograndan kargon de karbo kaj fererco. Ĝia jara kapacito estas proksimume 4 milionoj da tunoj, inkluzive de kapecaj https://en.wikipedia.org/wiki/Capesize ŝipoj . Pligrandigo de la haveninstalaĵoj estas planita per la konstruado de aŭtoterminalo en la golfeto .

La golfeto kovras ĉirkaŭ 4,5 kvadratajn kilometrojn - 4,5 kilometrojn longa kaj unu kilometron larĝa. Riveroj de dolĉakvo fluas en ĝia nordokcidenta parto.

## Referencoj 
Kategorio:Adriatiko
Kategorio:Geografio de Kroatio
Kategorio:Akvaĵoj en Eŭropo
Colombier NE Allées Littorail (stacidomo)

**Colombier NE Allées Littorail** estas fervoja stacidomo en Colombier, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Colombier NE
* Milvignes
* Colombier NE (stacidomo)
* Colombier NE Les Chézards (stacidomo)
* Colombier NE Littorail (stacidomo)
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Boudry (distrikto)
Golfeto de Vlorë

La **Golfeto de Vlorës** (en la albana : **Gjiri i Vlorës**) estas golfeto en la Adriatiko en Albanio . La areo estas klasita kiel grava birdareo kaj kiel grava plantareo .

## Historio 
En antikvaj tempoj (antaŭ 400 a.K.), la plej norda limo de la Chauni regno situis ĉe la norda fino de la Golfo de Lora .

Dum la tempo de Romio, la areo estis signifa loko kaj estis pluraj bataloj sub la administrado de Julio Cezaro .

Dum la Malvarma milito, ekzistis sovetia mararmea bazo en la Golfregiono.

## Galerio 

Dosiero:Valona_Pinargenti_1573.jpg|Historia mapo de la jaro 1573
Dosiero:Vlora_von_oben,_Albanien_2014.jpg|Vido elaera
Dosiero:Sunset_over_Bay_of_Vlora.jpg|Sunsubiro
Dosiero:Porti_i_Vlores.jpg|Marhaveno de la urbo Velore
Dosiero:Vlora_Panorama.jpg|Panorama vido

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
Kategorio:Akvaĵoj en Albanio
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Geografio de Albanio
Golfo de Kvarner

**Golfo de Kvarner** (kroate **Kvarnerski zaljev**; itale **Golfo del Quarnero/Quarnaro/Carnaro**), estas golfo en Kroatio en la nordo de la Adriatiko, kaj situas inter la Istria duoninsulo kaj la kroata marbordo. La ĉefaj insuloj en golfo de Kvarner estas Cres, Krk, Pag, Rab kaj Luŝinj. La kerno de la golfregiono estas okcidente de la insuloj Krak kaj Cereso, dum la parto en la sudo kaj oriente de ili estas konata kiel Little Kvarnerić.

maldekstre|eta|364x364ra|Mapo de la Kvarner Golfo
La plej grava urbo, kiu kuŝas ĉe la bordo de la golfo, estas Rijeko, kaj la profundo de la akvoj de la golfo permesas al ĉiuj specoj de ŝipoj atingi la havenon de la urbo. Golfo de Kvarner ĝuas agrablan mediteranean klimaton kaj krudajn kaj montajn strandojn. Ĉio el tiuj kontribuis al la evoluo de turismo laŭ la marbordoj de la Golfo kaj sur la ĉefinsuloj ene de ĝia amplekso.

## Fontoj 
* 

Kategorio:Adriatiko
Kategorio:Geografio de Kroatio
Kategorio:Akvaĵoj en Eŭropo
Ĉandausi

**Ĉandausi,** ''' estas urbego en norda Barato, en nordokcidenta parto de subŝtato Utar-Pradeŝo, en distrikto de Sambal. La origina loknomo estis "Chaand Si" signifante "simila al luno" (en hinda poezio la luno estas konsiderita kiel bela).
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2011 loĝantoj de Ĉandausi havis  kun legopovo 73%, kiu estas pli alta, ol la landa averaĝo. 

## Geografio 
Ĉandausi kuŝas sur averaĝa alteco de 284 m super la marnivelo. Distrikta sidejo Sambal troviĝas 24, Moradabad 42, Rampur (Utar-Pradeŝo) 43, Badajun 60, Barejli 63, Kasganĝ 74, Bulandŝahr 89, Aligarh kaj Khurĝa po 94, Pilibhit 103, Granda Noida 123, tutlanda ĉefurbo Delhio 154, Agra 161, Kanpur 263, subŝtata ĉefurbo Laknaŭo 279, Kolkata 1164, Mumbajo 1217 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
Ĉandausi estis fondita fare de ĥano Ibrahim en 1755. Li delogis plurajn komercistojn por ekloĝi en la urbo. Iom poste ankaŭ kamparanoj alvenis. La areo apartenis al distrikto de Moradabad, ekde 2011 al la nova distrikto Sambhal.

## Ekonomio 
Ĉandausi situas en agrikultura regiono, tial la urbego estas centro por rizo- kaj sukereksportoj.
eta|

## Religioj 
En Ĉandausi la plej ofta religio estas la hinduismo (73,5%) kaj islamanoj (preskaŭ 26%), iomete aliaj malpli, ol 1%.

## Lingvoj 
La oficiala, ankaŭ ĉefa lingvo estas la hindia.

## Eduko 
En Ĉandausi la plej altnivela instruado okazas en altlernejo.
eta|maldekstre|

## Trafiko 
Ĉandausi havas rektajn fervojajn liniojn al Moradabad, Barejli kaj Aligarh, ĉefvojojn al Moradabad, Aligarh kaj Badajun, flankovojon al Sambhal.

## Klimato 
En Ĉandausi jare pluvas po 1143 mm precipe dum la musonoj. La temperaturo varias somere inter 32-45 °C, vintre 1-29 °C.
eta|

## Vidindaĵoj 
* pluraj preĝejoj

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Urboj de Utar-Pradeŝo
Vokalizo (de konsonanta skribo)

eta|Kelkaj vokalizaj kromsignoj hebreaj (apartigitaj per la ruĝa koloro)
En kelkaj okazoj (ekz‑e dum lingvolernado) oni kompletigas konsonantan skribon per kromsignoj indikantaj vokalojn; alivorte, oni tiel **vokalizas** la skribon (ĝin provizas je la vokaloj). Fakte tia vokalizita skribo iĝas plena konsonanta-vokala skribo.

La utilo de vokalizo dum lingvolernado estas ŝuldata al tio, ke por ĝuste voĉlegi vorton en konsonanta skribo necesas scii la koncernan leksikon kaj la kuntekston. Pruve oni povas provi legi senvokalan tekstopecon en Esperanto: vkpd ’sts lbr ’ncklpd rdktbl d ĉj. Se oni scipovas Esperanton, oni eble komprenos, ke tio signifas «Vikipedio estas libera enciklopedio redaktebla de ĉiuj». Sed se oni ne scias la lingvon, tio apenaŭ eblas.

Aliflanke, estas facile *skribi* per nuraj konsonantoj.

Fakte por la ŝemidaj lingvoj la afero estas iom pli facila. Tie la radikojn formas la konsonantoj, kaj la vokaloj funkcias plejparte kiel fleksiiloj aŭ sufiksoj; tial pli ĝusta analogio Esperanta estus mallongigo senfleksiila: «Vikiped. est. liber. encikloped. redakteb. de ĉ.». Sed ankaŭ por kompreni ĉi tion necesas scii la lingvon.

Tiu konsidero tamen ne validas por la neŝemidaj lingvoj uzantaj la araban skribon (ekz‑e la persa, la ujgura ktp). Kaj eĉ hebree pure konsonanta skribo povas esti ambigua; ekz-e  (t.e. ĤLV) povas esti «lakto»  [ĥalav] aŭ «graso»  [ĥelēv].

Kategorio:Skribsistemoj
Kategorio:Grafemoj
Kategorio:Alfabeto
Golfo de Triesto

La **Golfo de Triesto** (en la itala **Golfo di Trieste** ; en la slovena **Tržaški zaliv** ; en la kroata **Tršćanski zaljev**) estas malprofunda golfo en la nordo de la Adriatiko kaj estas parto de la Venecia Golfo. Plejparto de la bordoj de la golfo apartenas al Italio, kaj sude al Slovenio kaj Kroatio. La areo de la golfeto estas proksimume 1,000 kvadrataj kilometroj, kaj ĝia limo kun la Adriatiko estas sur imaga linio inter Punta Tagliamento en Italio kaj Savudrija en Kroatio. La meza profundo de la golfo estas 16 metroj kaj la maksimuma profundo estas 37 metroj. Kun la escepto de pluraj malgrandaj insuloj en la laguno Grado, ekzistas neniuj insuloj en la Golfo de Triesto. Ĝiaj orientaj marbordoj estas krudaj kompare kun ĝiaj nordaj kaj okcidentaj marbordoj.

Ĉefa urbo borde estas la havenurbo Triesto.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Golfoj en Italio
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Triesto
Kategorio:Ĝermoj pri Kroatio
Kategorio:Ĝermoj pri Slovakio
Ota Prouza

eta|Ota Prouza, 2022
**Ota PROUZA** (naskiĝinta en 1959) estas ĉeĥa pentristo kaj artisto de la movado de *art brut*, kruda arto.

Li vivis longe en komunumo por mense handikapitoj en Brtníky, sed de kelkaj jaroj en Rumburk de kie li navede venis ĉiutage. Li havas nenian trejniĝon kaj ege malfacilas por li legi kaj skribi. Antaŭe li troviĝis en infanhejmo en Liberec. Laboras li en Brtníky en lavejo. Artaĵoj liaj tamen en la tuta mondo vendiĝas kaj eĉ galerioj en Novjorko kaj Parizo ofertas ilin; ĉu li mem pri tio havas scion ne estas klare. Lia unua ekspozicio okazis en gimnazio en Varnsdorf. Li pentras la mondon laŭvide. Paperajn rulojn li kunmetas por pentri sur ili kaj rezulto estas bildigitaj urbaj ĝangaloj kaj strataroj, ja vera (nova) kosmo.

Al li oni aljuĝas en 2018 la duan eŭropan artpremion *Euward* pri pentrarto kaj grafikarto en kunteksto de verkantoj kun mensaj handikapoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* video pri la shatigho artista de Prouza 
* biografio
* "Eine einzigartige Sicht auf die Welt". - radielsendo

Kategorio:Ĉeĥaj pentristoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1959
Harry Markowitz

**Harry Max MARKKOWITZ**, (Ĉikago, 24-an de aŭgusto 1927-Sankta Diego, 22-an de junio 2023) estis usona ekonomikisto. Li ricevis la Nobel-premion pri ekonomiko en 1990 kune kun Merton Miller kaj William F. Sharpe.

## Referencoj 
Kategorio:Nobel-premiitoj pri ekonomiko
Kategorio:Usonaj judoj
Kategorio:Usonaj ekonomikistoj
Kategorio:Usonaj Nobel-premiitoj
Bufrosolvaĵo

**Bufrosolvaĵo**  estas akva solvaĵo kapabla (en certaj limoj) teni pH-valoron konstanta.  Ĝi kutime konsistas el malforta acido kaj ĝia responda bazo. Bufro malhelpas ŝanĝon de pH okaze de:
* aldono de acido
* aldono de bazo
* aldono de akvo

## Ekzemploj 
* Karbonata acido H2CO3 kun Hidrogenkarbonato HCO3−

## Vidu ankaŭ 
* Acido forta
* Acido malforta

## Referencoj 
Kategorio:Acido-baza kemio
Tour de France 2023

La ***Tour de France 2023*** estis la 110-a  biciklista konkurso *Tour de France* (Rondiro de Francio). Ĝi okazis de la  ĝis la . Komencoloko estis  kaj la celpunkto kiel kutime estis en Parizo. La kvanto de partoprenantoj tiu-jare estis sume , kiuj kune komencis la konkurson.

## Superrigardo pri la unuopaj tagaj etapoj 
## Vidu ankaŭ 
* Tour de France
* Tour de France Femmes 2023

2023
Kategorio:2023 en Francio
Kategorio:Sporto en 2023
Tour de France Femmes 2023

La ***Tour de France Femmes 2023*** estas la 2-a *Tour de France Femmes* ("Rondiro de Francio por Virinoj").

## Vidu ankaŭ 
* Tour de France
* Tour de France 2023

2023
Kategorio:2023 en Francio
Kategorio:Sporto en 2023
¿Qué he hecho yo para merecer esto?

***¿Qué he hecho yo para merecer esto?*** (Kion mi faris por meriti tion ĉi?) estas hispana filmo de 1984 verkita kaj reĝisorita de la kinreĝisoro Pedro Almodóvar, kies kvara filmo ĝi estis. Ĝi estas parte bazita sur la rakonto "Lamb to the Slaughter" (1953) de Roald Dahl. Ĝi ricevis la Premion Sant Jordi al la plej bona hispana filmo.​

## Intrigo 
La protagonistino estas «heroino de la ĉiutageco» tra kiu Almodóvar faras «portreton de la ineco de ĉirkaŭurbo per dommastrino kiu deziras strukturigi sian familion».​ Carmen Maura ludas la rolon de suferanta dommastrino kiu devas kunvivi, en kvartalo de ĉirkaŭurbo de Madrido, kun edzo maĉista, filo prostituto, aliaj filo drogotrafikulo kaj neŭroza bopatrino. Por elteni tiun etoson, ŝi manias je stimuliloj kaj ŝia nura amikino estas najbara prostitutino.

## Geaktoraro kaj roluloj 
* Carmen Maura kiel Gloria
* Luis Hostalot kiel Polo
* Ryo Hiruma kiel profesoro Kendo
* Ángel de Andrés López kiel Antonio de Andrés
* Gonzalo Suárez kiel Lucas Villalba
* Verónica Forqué kiel Cristal
* Juan Martínez kiel Toni
* Chus Lampreave kiel avino
* Kiti Mánver kiel Juanianver
* Sonia Hohmann kiel Vanessa
* Pedro Almodóvar en play-back 'La bien pagá' (Almodovar-McNamara)
* Fabio McNamara en play-back 'La bien pagá' (Almodovar-McNamara)
* Miguel Ángel Herranz kiel Miguel
* Amparo Soler Leal kiel Patricia
* Emilio Gutiérrez Caba kiel Pedro
* Agustín Almodóvar kiel kasisto
* Javier Gurruchaga kiel dentisto
* Katia Loritz kiel Ingrid Muller

## Referencoj 
* 

Kategorio:Hispanlingvaj filmoj
Kategorio:Dramaj filmoj
Kategorio:Hispanaj komediaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1984
Kategorio:GLAT-filmoj
Amorebieta-Etxano

**Amorebieta-Etxano** ( [eĈAno], ) estas municipo de Provinco Biskajo en la Eŭska Aŭtonoma Komunumo en Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Duranguesado* aŭ *Durangaldea*.

Ĝi konstituiĝis kiel municipo la 26an de januaro 1951 per la unuiĝo de la iamaj *anteiglesias* (antaŭpreĝejoj) Amorebieta kaj Echano. Historie Zornotza enhavis la *anteiglesias* Echano, Amorebieta, Ibárruri kaj Gorocica, krom Larrabezúa.​ La du unuaj kuniĝis en Amorebieta-Echano, dum la aliaj du integriĝis en Muxika. Larrabezúa estas nun sendependa municipo.

## Eksteraj ligiloj 
*  (/)

Kategorio:Urboj de Eŭskio
Kategorio:Municipoj de Biskajo
Kategorio:Etapaj urboj de Tour de France
53137 Gabytutty

'*53137 *Gabytutty'''* estas mezgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono ne malproksima de la orbita resonanco 8:3 kun Jupitero. 

Ĝi estis malkovrita en la kadro de la astronomia kampanjo *OCA-DLR Asteroid Survey* (ODAS), la  elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Gabriela Paz Protz Miqueles*, ĉilia pejzaĝarkitektino kaj murpentristino, kiu estis inspirata de multenombraj astronomaj scenoj, kaj subskribas siajn pentraĵojn per *Gabytutty''.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de OCA-DLR Asteroid Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
3-Heksadekanono

**3-Heksadekanono** aŭ **etila tridekila ketono** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la propanalo kaj **klorotridekano**. Ĝi estas blanka aŭ flava, brulema solidaĵo, nesolvebla en akvo. 3-Heksadekanono posedas 16 karbonatomojn, 32 hidrogenatomojn kaj 1 oksigenatomon.3-Heksadekanono, ankaŭ konata kiel 3-Okso-heksadekano aŭ 3-Heksadekanolido, estas nature okazanta grasa ketono trovata en diversaj plantoj kaj bestoj. Ĝi estas senkolora solidaĵo kun malalta fandopunkto, kaj estas uzata en diversaj industrioj, inkluzive de kosmetikaĵoj, farmaciaĵoj kaj manĝaĵproduktado. 3-Heksadekanono estas ŝlosila komponanto en la sinteza vojo de grasacido, kaj estis studita por ĝiaj eblaj terapiaj efikoj en diversaj malsanoj kaj malordoj.

3-Heksadekanono estas sintezita elde la grasacida palmitata acido, kiu estas 16-karbona grasa acido. Ĝi estas sintezita per procezo nomita hidrogenigado, kiu implicas aldoni hidrogenajn atomojn al la karbon-karbonaj duoblaj ligiloj en la palmitata acido. Ĉi tiu procezo povas okazi en la ĉeesto de katalizilo, kiel ekzemple nikelo, paladio aŭ plateno, kaj povas esti farita ĉe altaj temperaturoj kaj premoj. La rezulta produkto estas 3-Heksadekanono, kiu estas blanka solidaĵo.

3-Heksadekanono estis studita por ĝiaj eblaj terapiaj efikoj en diversaj malsanoj kaj malordoj. Ĝi estis studita pro siaj kontraŭinflamaj kaj antioksidigaj propriecoj, same kiel ĝia kapablo moduli la imunsistemon. Ĝi ankaŭ estis studita por sia ebla rolo en la terapio de kancero, diabeto kaj neŭrologiaj malordoj. Krom tio, ĝi estis studita por sia ebla uzo kiel kontraŭ-maljuniga agento.

Nuntempe oni kredas ke la 3-heksadekanono agas per diferencigo en la aktiveco de enzimoj implicitaj en la vojo de sintezo de grasaj acidoj. Specife, oni supozas, ke ĝi malhelpas la agadon de la enzimo grasacida sintetazo, kiu respondecas pri la produktado de grasacidoj. Plie, ĝi supozeble malhelpas la agadon de aliaj enzimoj implicitaj en la sintezo de grasacidoj, kiel ekzemple acetil-Koenzimo-A karboksilazo kaj **acil-Koenzimo-A** sintetazo.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **3-heksadekanono** per traktado de **propanoila klorido** kaj **tridekano**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **3-heksadekanono** per oksidado de la **3-heksadekanolo**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **3-heksadekanono** per traktado de **propanalo** kaj **klorotridekano**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **3-heksadekanono** per traktado de **tetradekanalo** kaj **kloroetano**:

## Vidu ankaŭ 
* Ketonoj

## Referencoj 
H
2-Heksadekanono

**2-Heksadekanono** aŭ **metila tetradekila ketono** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la acetaldehido kaj **klorotetradekano**. Ĝi estas blanka aŭ flava, brulema solidaĵo, nesolvebla en akvo. 2-Heksadekanono posedas 16 karbonatomojn, 32 hidrogenatomojn kaj 1 oksigenatomon. 2-Heksadekanono uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj aromataĵoj. 2-Heksadekanono, ankaŭ konata kiel 2-Okso-palmitato, estas saturita grasa acido ofte trovita en plantoj kaj bestoj. Ĝi estas grava ero elde multaj biologiaj procezoj, kaj estas esenca por la normala funkciado de la homa korpo.

2-Heksadekanono estas komerce produktita per hidrolizo de grasoj kaj oleoj. Ĝi ankaŭ povas esti sintezata elde petrolkemiaĵoj kaj per la hidrogenigo de palmitolejka acido. Eblas ankaŭ sintezi 2-heksadekanonon el karbonhidratoj, kiel glukozo, uzante bioteknologiajn metodojn.

La sintezo de 2-Heksadekanono povas esti atingita per la oksidigado de 2-Heksadekanolo uzante taŭgan oksidigan agenton.

2-Heksadekanono estas vaste uzata en scienca esplorado. Ĝi estas uzata en la sintezo de surfaktantoj, lesivoj kaj aliaj kemiaj komponaĵoj. Ĝi ankaŭ povas esti uzata kiel krudmaterialo por la sintezo de aliaj grasacidoj kaj iliaj derivaĵoj. 2-Heksadekanono ankaŭ estas uzata en la produktado de biodizelo, kaj kiel brulaĵo por interna brulmotoroj.

2-Heksadekanono estas grava ero de la ĉelmembrano, kaj ludas rolon en la reguligo de ĉela signalado kaj membrantransporto. Ĝi ankaŭ estas implicita en la reguligo de genesprimo, kaj en la produktado de hormonoj kaj aliaj signaligaj molekuloj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **2-heksadekanono** per traktado de **acetila klorido** kaj **tetradekano**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **2-heksadekanono** per oksidado de la **2-heksadekanolo**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **2-heksadekanono** per traktado de **acetaldehido** kaj **klorotetradekano**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **2-heksadekanono** per traktado de **pentadekanalo** kaj **klorometano**:

## Vidu ankaŭ 
* Ketonoj

## Referencoj 
H
Holger Reinhardt

**Holger REINHARDT** (naskiĝinta en 1960 je Dessau) estas germana restaŭristo kaj monumentflegisto, ekde 2009 landa konservisto de la Liberŝtato Turingio.

## Vivo 
Post trejniĝo kiel ŝtonskulptisto kaj restaŭristo li ekdeĵoris en 1992 ĉe la Turingia landa oficejo pri monumentprotektado kaj arĥeologio en la rolo de fakulo kaj ekde 2001 de estro de la departemento de interfaka/-sekcia kunlaborado.

En majo 2009 li posteulis provizore Stefan Winghart, kiu iris al Malsupra Saksio por gvidi la aferojn pri enlandaj konservotaĵoj. En marto 2010 la tiama kulturministro Christoph Matschie konfirmis lian novan pozicion.

Labore Reinhardt ege engaĝiĝas pri la konservo de la multo da kasteloj kaj bienoj en Turingio. En novembro 2014 li atentigis pri la ekzista minaciĝo de 16 objektoj.

En 2016 oni publikigis statusraporton pri 64 endanĝerigitaj kastelaj kompleksoj el kiuj eĉ 20 konsideriĝis esti en grandega helpiĝ-neceso. En 2019 fariĝis nova raporto kune kun kulturŝtatministro Benjamin-Immanuel Hoff kie videblis ke la senpera minaco malkreskis je 56 objektoj. Kastelo Dryfels en Berga (Elster) intertempe malkonstruiĝis kaj ĉe 24 objektoj la stato malpliboniĝis ekde 2015; inverse kvin aĵoj intertempe ĝuis belegan restaŭradon kaj ĉe 17 ekekzistis konkretaj sekurigmezuroj.

Alia fokuso de Reinhardt estas la zorgo pri industriaj ejoj kaj konstruaĵoj de moderna arkitekturo. Publike furoris i.a. la diskuto pri la fervojflegejo erfurta, pri la ĝardena urbo Heinrichsgrün (kaj similaj zonoj), planita laborista loĝzono de Theodor Fischer en Bad Langensalza kaj tri setlejoj en Pößneck de Heinrich Tessenow. Fake li ankaŭ akompanis la laborojn ĉe konstruaĵoj de la frua moderno, ekz. ĉe la de Egon Eiermann kunplanita *Total-Werke Foerstner & Co.* je Apolda, de la iama laktejo de Arnstadt kaj ĉe aliaj verkoj el la epoko de Bauhaus kaj de GDR.

Malgraŭ personaj sukcesoj Reinhardt plendis ankoraŭ en 2019 ke perdas Turingio po ĉ. centon da interesaj objektoj por jaro. Kelkfoje ankaŭ nuraj ekonomiaj kialoj decidis la forigon, ekz. ĉe ĉaskastelo Rathsfeld, biensenjorejo en Meilitz (Wünschendorf).

## Publicitaj aferoj 
* *Holzstuben in Thüringen*, eld.: Volkskundliche Beratungs- und Dokumentationsstelle für Thüringen, Erfurt 1999
* *Die Außenwandmalereien an der Kirche St. Nikolaus in Jena-Lichtenhain,* Reinhold-Verlag, Altenburg 2012
* *Denkmalpflege: Kontinuität und Avantgarde,* Reinhold-Verlag, Altenburg 2013
* *Kirchendachwerke und profilierte Holzbalkendecken in Ostthüringen,* mit Lutz Scherf, Thüringisches Landesamt für Denkmalpflege und Archäologie, Erfurt 2015
* *Die Roten Spitzen zu Altenburg – Geleitwort zum Kolloquium im Residenzschloss Altenburg 04.-05.09.2015*, mit Beiträgen von Knut Görich, Harald Wolter-von dem Knesebeck k.a., eldonis: Thüringisches Landesamt für Denkmalpflege und Archäologie, E. Reinhold Verlag, Altenburg 2018, ISBN 978-3-95755-037-8

## Literaturo 
* Sybille Göbel: *Ohne Not ausgelöscht – warum Thüringens Baudenkmäler verschwinden*, Thüringer Allgemeine, Erfurt, 3.2.2018 (surrete)

## Notoj 
Kategorio:Germanaj skulptistoj
Kategorio:Konservistoj
Kategorio:Restaŭristoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1960
Bargen BE (stacidomo)

**Bargen BE** estas fervoja stacidomo en Bargen, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Bargen BE
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Seeland (administra distrikto)
Ágnes Cser Kovács

**Ágnes Cser Kovács** [Agneŝ ĉer kovAĉ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Cser Kovács Ágnes** estas hungara televidparolisto, proparolanto, raportisto, prezentisto, redaktoro. Ŝia origina nomo estis (laŭ la hungarlingve kutima nomordo) *Kovács Ágnes.*

 naskiĝis la  en Szombathely.

## Biografio 
 akiris pedagogian diplomon, poste ŝi laboris en pluraj televizioj (precipe en loka televido de Szombathely) kiel televidparolisto, redaktoro, raportisto, prezentisto. Ŝi estis ankaŭ priparolisto kaj lektoro en instituto inter 2005 kaj 2015. Intertempe en 2011 ŝi doktoriĝis el literaturhistorio en Scienca Universitato Loránd Eötvös. 

## Elektitaj kontribuoj 
* *Szövegnyomozások* (2021)
* *A mindenség ernyőjére kivetítve: Hatvanéves az Iskola a határon* (2021)
* *Zárvatermők kertje* (debuta romano, 2022)

## Vidu, aŭdu ankaŭ 
* video

## Fontoj 
* hungarlingva membiografio kun fotoj
* intervjuo kun fotoj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj televidparolistoj
Kategorio:Hungaraj raportistoj
Kategorio:Hungaraj prezentistoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Hungaraj proparolantoj
6-Heksadekanono

**6-Heksadekanono** aŭ **pentila dekila ketono** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la heksanalo kaj **klorodekano**. Ĝi estas blanka aŭ flava, brulema solidaĵo, nesolvebla en akvo. 6-Heksadekanono posedas 16 karbonatomojn, 32 hidrogenatomojn kaj 1 oksigenatomon. 6-Heksadekanono, ankaŭ konata kiel 6-okso-hexadekano, estas mono-nesaturita grasacida ketono, kiu estas speco de lipida molekulo. Ĝi estas senkolora, senodora kaj nevolatila kunmetaĵo vaste studata pro ĝiaj eblaj aplikoj en diversaj sciencaj esplorkampoj, kiel ekzemple biokemio, fiziologio kaj farmakologio. Aparte, ĝiaj biokemiaj kaj fiziologiaj efikoj estis la temo de multaj studoj.

6-Heksadekanono povas esti sintezata per diversaj metodoj, inkluzive de kemia sintezo, enzima sintezo kaj biotransformado. Kemia sintezo implicas la reakcion de heksadekanoata acido kun alkoholo, kiel metanolo, por formi 6-Heksadekanonon. Enzima sintezo implicas la uzon de enzimoj, kiel ekzemple lipazo, por katalizi la reakcion de heksadekanoata acido kun alkoholo. Biotransformado implicas la uzon de mikrobaj kulturoj, kiel ekzemple bakterioj kaj fungoj, por konverti heksadekanoatan acidon en 6-Heksadekanono.

6-Heksadekanono estis vaste studita por ĝiaj eblaj aplikoj en scienca esplorado. Ĝi estis uzita en studoj de lipida metabolo, ĉelaj signaligaj vojoj, kaj medikamentaj liversistemoj. Krome, ĝi estis uzata en studoj pri la efikoj de mediaj toksinoj sur la homa korpo, same kiel la efikoj de dietaj lipidoj sur la imunsistemo. 6-Heksadekanono ankaŭ estis uzata en studoj pri la efikoj de drogoj sur la centra nervosistemo.

Rilate al la mekanismo de ago, ĝi verŝajne funkcias kiel kontrolilo de ĉelaj signaligaj vojoj. Estis montrite aktivigi plurajn specojn de G-proteinaj kunligitaj receptiloj, same kiel malhelpi la agadon de certaj enzimoj, kiel ekzemple fosfodiesterazoj. Krome, ĝi pruviĝis kontroli la agadon de pluraj transskribaj faktoroj.

6-Heksadekanono pruviĝis havi diversajn biokemiajn kaj fiziologiajn efikojn. Estis montrite moduli la agadon de pluraj enzimoj, kiel ekzemple fosfodiesterazoj, kaj aktivigi gamon da G-proteinaj kunligitaj receptiloj. Krome, estis montrite kontroli la agadon de pluraj transskribo-faktoroj. Ĝi ankaŭ pruviĝis havi kontraŭinflamajn, kontraŭ-oksidigajn, kaj kontraŭ-apoptozajn efikojn.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **6-heksadekanono** per traktado de **heksanoila klorido** kaj **nonano**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **6-heksadekanono** per oksidado de la **6-hexadekanolo**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **6-heksadekanono** per traktado de **heksanalo** kaj **klorodekano**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **6-heksadekanono** per traktado de **dekanalo** kaj **pentila klorido**:

## Vidu ankaŭ 
* Ketonoj

## Referencoj 
H
Zoltán Csuka

**Zoltán Csuka** [ĉuka], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Csuka Zoltán** estis hungara poeto, redaktoro, tradukisto.

 naskiĝis  en Zichyfalva, li mortis  en Érd.

## Biografio 
 estis edukita en pluraj urboj, fine li maturiĝis en Pécs, kie li komencis sian literaturan karieron (ĝuste tiam la urbo estis okupita de serboj). Inter 1921-1933 li vivis en Subotica (Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj), kie same estis aktiva en tereno de literaturo. Pli poste ĝis sia morto li vivis en Érd. Resume li tradukis ĉirkaŭ cent librojn. Inter 1950-1955 li estis en prizono pro falsaj akuzoj. Li fondis bibliotekon en Érd en 1976. Li ricevis hungarajn kaj jugoslaviajn premiojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Fundámentom. Versek* (poemoj, 1924)
* *Tűzharang* (poemoj, 1933)
* *A visszatért Délvidék* (redaktoro, 1941)
* *Buzgó kiáltás* (elektitaj poemoj, 1957)
* *Előretolt állásban. Versek. 1921–1939* (poemoj, 1966)
* *Poezia* (elektitaj poemoj, 1975)
* *Bizonyságul* (poemoj, 1983)

## Elektitaj tradukaĵoj 
* Ivo Andrić: *Híd a Drinán*
* Miroslav Krleža: *Zászlók; Éjtszakának virrasztója*
* :en:Simo Matavulj: *Fráter Barnabás*

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Santa Lucia

La vorto **Santa Lúcia**, en formo kun akcento sur la "u", estas portugala nomo por la sanktulino Lucia el Sirakuzo. Ĝi povas aludi al la sekvaj unuoj:

## Geografiaj lokoj 
### Brazilo 
* Santa Lúcia (Paranao) kaj
* Santa Lúcia (San-Paŭlio).

Krome temas pri akvobaraĵo, do akvorezervujo kaj digo, en Bel-Horizonto (*Belo Horizonte*).

En la formo **Santa Lucía**, do akcento sur la "i", hispane por por la sanktulino Lucia el Sirakuzo, povas temi interalie pri

### Argentino 
* urbo en la provinco Corrientes
* departemento en la provinco San Juan
* kaj pri rivero

### Ĉilio 
* monteto kaj metrostacio en Santiago de Chile

### Ekvadoro 
* kantono en la provinco Guayas

### Gvatemalo 
* Santa Lucía Cotzumalguapa
* Santa Lucía Milpas Altas
* Santa Lucía La Reforma
* Santa Lucía Utatlán

### Honduro 
* Santa Lucía, departemento Francisco Morazán
* Santa Lucía, Intibucá

### Kolombio 
* Santa Lucía, urbo en la departemento Atlantiko
* Santa Lucía (Metroo de Medellín), stacio de la Metroo de Medellín en Medeĝino

### Kubo 
* Santa Lucía (Minas de Matahambre)

### Meksiko 
* Santa Lucía, urbeto kun flughaveno en la komunumo Zumpango en Meksikŝtato
* Santa Lucía del Camino en la subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*)
* Santa Lucía Miahuatlán, Oaĥako
* Santa Lucía Monteverde, Oaĥako
* Santa Lucía Ocotlán, Oaĥako

### Nikaragvo 
* Santa Lucía, Boaco

### Panamo 
* Santa Lucía, Chiriquí

### Filipinoj 
* urbo kaj protektita areo en Suda Iloko

### Hispanio 
* Santa Lucía de Tirajana, Kanarioj

### Urugvajo 
* Santa Lucía, urbo en la departemento Canelones
* rivero Santa Lucía
* Santa Lucía del Este, ĉemara feriejo en la departemento Canelones

### Venezuelo 
* Santa Lucía, Miranda

En la formo **Santa Luċija** temas pri

### Malto 
* Santa Luċija, vilaĝo

Kaj en la formo **Santa Lucia**, do tute sen supersignoj, origine itale por por la sanktulino Lucia el Sirakuzo (aŭ alilingve, kiam historie iam perdiĝis supersignoj), povas temi interalie pri

### Italio 
* Santa Lucia, parto de la municipo de Siniscola en la insulo kaj regiono Sardio
* Santa Lucia aŭ Borgo Santa Lucia, historia akvoranda kvartalo de Napolo
* frakcio de la komunumo Città di Castello en la provinco Peruĝo, Umbrio, centra Italio
* antikva loĝloko apud Verono
* Santa Lucia del Mela, komunumo en la Metropola Urbo Mesino en la itala regiono Sicilio
* Santa Lucia di Piave, komunumo en la provinco Trevizo, Veneto, nordorienta Italio
* Santa Lucia di Serino, urbo kaj komunumo en la provinco Avellino, Kampanio, suda Italio.

### Francio 
* Santa-Lucia-di-Mercurio, komunumo en la departemento *Haute-Corse* de Francio sur la insulo Korsiko
* Santa-Lucia-di-Moriani, komunumo en la departemento Haute-Corse de Francio sur la insulo Korsiko

### Aŭstralio 
* Santa Lucia, Kvinslando, riverborda antaŭurbo en la grandurbo Brisbano, Kvinslando

### Sudafriko 
* Santa Lucia, setlejo kaj lago en Kvazulu-Natalo

### Usono 
* Montaro *Santa Lucia*, montoj en centra Kalifornio
* *Santa Lucia Highlands AVA*, Kalifornia vinregiono en kantono Monterey

## Vidu ankaŭ 
* Sankta Lucio, angle *Saint Lucia*, insula lando en Karibio
Anna Czóbel

'*** [cObel], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Czóbel Anna*' estis hungara kameraisto, altlerneja instruisto. Ŝia geedziĝa nomo estis *Szádvári Zoltánné*. Ŝia avo estis Ernő Lányi, ŝiaj gepatroj estis Ernő Czóbel, respektive Sarolta Lányi, ŝia onklo estis Béla Czóbel.

 naskiĝis  en Budapeŝto, ŝi mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 estis kvarjara, kiam kun ŝiaj gepatroj estis ŝanĝita al Moskvo. Ŝi akiris diplomon en Tutrusia Ŝtata Instituto de Kinematografio, poste ŝi estis asistanto ĉe Gorkij filmstudio. Dum la 2-a mondmilito ŝi estis evakuita al Taĝikio. Ŝi revenis al Hungario en 1945 kaj ŝi laboris en filmaj produktejoj. Ekde 1950 ŝi instruis en Teatra kaj Filmarta Altlernejo. De 1958 ĝis 1990 ŝi laboris en la Hungara Televizio, kie ŝi provis sin en diversaj televidĝenroj. Ŝi pensiuliĝis en 1981, tamen daŭre ŝi laboris plu por pliajn naŭ jarojn. Ŝi ricevis premion en 1975. Ŝi naskis filinon en 1951.  

## Elektitaj filmoj kiel kameraisto 
* *Beszélnek a színek* (naturfilmo, 1953)
* *Színek hatalma* (1958)
* *Ha én egyszer kinyitom a számat* (1964)
* *Cicavízió* (televida ĉiutaga fabelo)
* *Jogi esetek* (televida serio)

## Ŝia scenarlibro 
* *Az ecset poétája*

## Elektitaj disĉiploj 
* István Gaál
* Sándor Sára
* Vilmos Zsigmond
  
## Fontoj 
* hungarlingva biografia intervjuo
* datenoj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kameraistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
58714 Boya

'*58714 *Boya'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Astronomia Observatorio de Beijing, en provinco Hebejo (Ĉinio).

## Nomo 
En ĉina lingvo *Bo Ya'' signifas brilanteco kaj grandanimeco, kaj ekzempligas la intelektajn tradiciojn kaj la spiriton de la Pekina Universitato dum ties 125 jaroj da historio. La Pekina Universitato kaj ĝia Pekina Forumo favoras la komprenon kaj la dialogon inter diversaj civilizoj, promociante la mutualan aprezon de malsimilecoj kaj serĉante harmonion en la diverseco.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de SCAP
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998