Erich Kuithan

**Erich KUITHAN** (naskiĝinta la  en Bielefeld, mortinta la  en Jena) estis germana pentristo kaj estro de desegnolernejo en Jena. 
## Vivo 
Estante filo de silkaĵ-fabrikestro li pasigis la abiturientan ekzamenon en Munkeno. Munkene li frekventis de 1892 la privatan artlernejon. de Ludwig Schmid-Reutte kaj Friedrich Fehr. En majo 1893 oni akceptis lin ĉe la munkena *Akademio de vidaj artoj* en la desegnada sekcio de  Karl Raupp. En 1895 la familio transklokiĝis al Schliersee, kie Kuithan renkontis Karl Haider, kiu estis influonta treege la pentradostilon de Kuithan. La sekvintajn jarojn li entreprenis diversajn studvojaĝojn, eksponigis aferojn ĉe artsocietoj, kunlaboris je la periodaĵo "Jugend" kaj ilustris porinfanajn librojn.

Ekde vintro 1901/02 li troviĝis en Berlino kaj konatiĝis kun Ludwig Pallat kiu rekomendis lin kiel estron de libera desegno-lernejo je Popoldomo Jena (iniciato de Siegfried Czapski kaj Ernst Abbe). Tie Kuithan faris kursojn ekde julio 1903 pri desegnado, pentrado kaj modlado ĝis maldungiĝo pro financaj kiakoj en la jaro 1908-a. En Jena li ankaŭ membris ĉe la ĵus fondita filio de la kultura kaj naturprotekta asocio *Bund für Heimatschutz* (apud Ferdinand Avenarius, artistoj de la  artista kolonio de ĉe Worpswede, Wilhelm Bölsche, Justus Brinckmann k.a.). Kuithan ofte gastis je kulturaj kunvenoj dum kiuj li intertempe ĝojigis la ĉeestanton per liuta muziko. Li kreis multajn bildojn, desegnaĵojn, ilustraĵojn, meblojn, vestojn, ekslibrisojn, porcelanajn kolektojn kaj freskojn (ekz. por la menciita popoldomo kaj la ĉefa ejo de la universitato de Jena. Li ankaŭ estis inter amikaj rondoj de la eldonisto Eugen Diederichs kaj fariĝis amanto de ties edzino Helene Voigt-Diederichs. En 1910 li vojaĝis al Italujo kaj vokiĝis en 1911 deĵori al la Reĝa artlernejo de Berlino. En 1916 li revenis al Jena, pro mortiga malsano. En Jena oni nomis straton por li *Erich-Kuithan-Straße*.

## Lia lernejo 
Inter lia disĉiplaro menciindas Hans Schlag (arĥitekto), Bruno Pflügner (skulptisto), Gustav Mohr (edukisto), krome la pentristoj Otto Herbig, Gotthilf Schall, Georg Kötschau, Alexe Franken, Clara Harnack kaj Helene Czapski. Danke al oftaj ekspozicioj eblis atentigi la homojn  ĝenerale plie pri vidaj artoj. Post maldungiĝo en 1908 kaj financaj problemoj de la ŝirmorganizo *Carl-Zeiss-Stiftung* multaj tion bedaŭris klopodante neĉeson de tia agado. Vere Kuithan pretis, por kelke da tempo, daŭrigi la kursojn tieajn.

## Verkada maniero 
Komence ĉefis pejzaĝismo kun malhelaj koloroj; poste secesio-aludoj kaj humanismaj demoj de Ernst Abbe. Idealismaj bildoj de homoj en printemaj kaj marbordaj motivoj, alegoriaj figuroj, bildoj de patrinoj kaj infanoj. Ofte realaj pejzaĝoj de la Saale-valo videbas. Pli malfrue fortaj, ofte nemiksitaj koloroj gravis kun adoptoj ekspresionisnaj. Eble pro sia malsano, Kuithan dum pentro de pejzaĝoj kajuloj evoluis mistikan kaj spiritumitan simbolismon kun deziro pri beleco kaj harmonio. 

## Verkoj kaj ekspozicioj (elekto) 
* literoj je la Carl-Zeiss-eblemo, 1903 (eble)
* afiŝo por *Schiller-Gedächtnis-Ausstellung für Ästhetische Kultur*. Jena, 1905
* *Kuithan-Ausstellung*. Jena, februaro 1907
* ilustroj por verko de Helene Voigt-Diederichs *Aus Kinderland*. Jena, 1907
* ilustroj por *Die Glasindustrie in Jena. Ein Werk von Schott und Abbe*. Jena, 1909
* portreto de Ernst Abbe je: Werner Wesselhoeft: *Ernst Abbe als Führer zur Volksgemeinschaft.* Eugen Diedrichs, Jena 1927
* bildo *Frühling im Saaletal*, Jena 1908–1910 (titolartaĵo por Meike Werner: *Moderne in der Provinz*, Göttingen 2003)
* bildo *Mädchen mit Äpfeln* okaze de Granda Berlina Arteksponado 1914
* *Erich Kuithan 1875-1917. Gemälde, Studien, Zeichnungen* (ekspozicio pri Kuithan septembro-decembro 1993 je Romantikula domo (Jena) 
* *Erich Kuithan. Gemälde und Zeichnungen,* je "Kunstsammlung Jena" 2017/18
* *Erich Kuithan (1875-1917). Ein Bielefelder Maler zwischen Jugendstil und Symbolismus,* Böckstiegel-muzeo, Werther 2023/24

## Literaturo 
* Oskar Schmolitzky: *Erich Kuithan. Ein Malerschicksal am Anfang des 20. Jahrhunderts* (=Schriften des Stadtmuseums), Jena 1957
* *Erich Kuithan 1875-1917. Gemälde, Studien, Zeichnungen* (katalogo), Leipzig 1993
* Harald Reitmeier: *Der Maler Erich Kuithan. Leben und Werk. Mit kritischem Katalog der Gemälde und Gouachen,* Heidelberg 1995 (disertacio)
* Maria Schmid: "Erich Kuithan und die freie Zeichenschule Jena", ĉe: John/Wahl (eld.): *Zwischen Konvention und Avantgarde,* Weimar 1995
* Meike Werner: *Moderne in der Provinz: kulturelle Experimente im Fin de Siècle Jena,* Wallstein Verlag, Göttingen 2003. ISBN 3-89244-594-X
* Ramona Brückner: *Erich Kuithan. Kunst und Industrie in Jena im frühen 20. Jahrhundert* (eldonis Städtische Museen Jena), Weimar 2005
* Ramona Brückner: *Die Sehnsucht nach Schönheit und Harmonie. Erich Kuithan und die freie Zeichenschule Jena,* - ĉe: *Schott in Jena*, Jena 2005
* David Riedel: *Erich Kuithan (1875-1917). Ein Bielefelder Maler zwischen Jugendstil und Symbolismus,* Museum Peter August Böckstiegel, Werther 2023

## Eksteraj ligiloj 
*  
* bildoj de Erich Kuithan 
* adbk-matrikulo por Kuithan
*Martin Stolzenau: "Wie Kuithan Jena weltberühmt machte" - ĉe: OTZ, 30.12.2017
## Notoj 
Kategorio:Germanaj pentristoj
Kategorio:Ilustristoj
Kategorio:Homoj rilataj al Jena 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1875
Kategorio:Mortintoj en 1917