open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Doris Irene Taylor

**Doris Irene Taylor** (n. la 25-an de julio 1901, m. la 23-an de majo 1968) estis aŭstralia aktivistino pri sociaj servoj kaj esperantistino. Taylor ricevis en la jaro 1959 la Ordeno de la Brita Imperio (M.B.E.). La sudaŭstralia balotada distrikto (*Electoral district of Taylor*) portas ŝian nomon. Ŝia laboro por pli sana maljuniĝo estis laŭdita de la Monda Organizaĵo pri Sano, asertante ke "ŝi konstruis la plej kompletan kaj efikan sistemon de sanprevento por maljunuloj en la tuta mondo".

## Persona vivo 
Doris Irene Taylor naskiĝis en Norwood, Suda Aŭstralio en 1901, kiel filino de Thomas Simpkin Taylor kaj Angelina Williams Taylor. Ŝia patro estis masonisto

Krom la spinaj kaj kruraj vundoj kiuj malhelpis ŝian moviĝeblon, Taylor havis artriton.

En 1951 ŝi komencis uzi rulseĝon. Taylor mortis en 1968, en Adelaide, en la aĝo de 66 jaroj.

### Esperantistino 
Ŝi lernis la rusan kaj Esperanton. Ŝi ankaŭ voĉlegis dufoje en la semajno al blinda lernejestro.

## Referencoj 
Kategorio:Aŭstraliaj aktivuloj

Kategorio:Esperantistoj
Kategorio:Aŭstralio
Kardigano

eta|Virino vestanta kardiganon.
**Kardigano** estas trikita vesto kiu estas diferenca el la ĝenerala pulovero pro tio ke ĝi estas malfermebla antaŭen kaj fermebla per butonoj aŭ zipo. La nomo derivas el James Thomas Brudenell, 7a grafo de Cardigan aŭ Kardigano, kiu ŝajne uzis la veston en la Krimea milito. La ĉefa kruda materialo estas lano, sed eblas ankaŭ produkti ilin el silko aŭ kotono, sed lastatempe eblas fabrikado ankaŭ el artefaritaj tekstilfibroj.

La kardiganoj povas esti desegnitaj por ajna tipo de uzantoj: viroj, virinoj, infanoj, beboj... Ili estas konsiderataj sportecaj vestoj, malpli formalaj ol plej el la ceteraj puloveroj kaj certe malpli ol konvenciaj jakoj. La trikitaj kardiganoj jam aperas en la vestaro de la tenisistoj, ambaŭsekse, en la 1910-aj jaroj. Kiel ĉe aliaj trikitaj vestoj, ili estas je la servo de la modo kaj ties populareco varias laŭlonge de la tempo.

Kategorio:Vestoj
Mr. & Mrs. Smith

***Mr. & Mrs. Smith*** estas usona frenezeca komedia filmo de 1941 reĝisorita de Alfred Hitchcock, verkita de Norman Krasna, kaj aktorita de Carole Lombard kaj Robert Montgomery. Aperas ankaŭ Gene Raymond, Jack Carson, Philip Merivale, kaj Lucile Watson.

Kvankam Hitchcock poste plendis, ke li reĝisoris la filmon — la nura pura komedio kiun li faris en Usono — kiel favoro al Lombard, la kontakto kun RKO Radio Pictures montras, ke Hitchcock mem klopodis la projekton.

La intrigo temas pri geedzoj Ann (Carole Lombard) kaj David Smith (Robert Montgomery) kiuj loĝas en Novjorko kaj iom kverelas kaj post tri jarojn de geedzeco scias, ke pro juraj problemoj ilia geedzeco ne validas. Sekvas kvereloj pri ebloj regeedziĝi kaj tria rolulo Jefferson "Jeff" Custer (Gene Raymond) komplikigas la aferon.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* McGilligan, Patrick. "Norman Krasna: The Woolworth's Touch". Backstory: Interviews with Screenwriters of Hollywood's Golden Age. Berkeley, California: University of California Press, 1986. ISBN 978-0-52005-689-3.
* Spoto, Donald. The Dark Side of Genius: The Life of Alfred Hitchcock. New York: Da Capo, 1999. ISBN 0-306-80932-X.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Recenzo de filmo en *Variety*
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Filmoj aperintaj en 1941
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Usonaj nigrablankaj filmoj
Kategorio:Usonaj romantikaj komediaj filmoj
Kategorio:Filmoj de Alfred Hitchcock
Reutovo (stacio)

**Reutovo** () estas haltejo sur la Linio MCD-4 Kaluĵsko–Niĵegorodskij de la Moskvaj centraj diametroj en Reutov.

## Interkonektoj 
* →    (stacio '''')

## Vidu ankaŭ 
* Moskvaj centraj diametroj
* Linio MCD-4

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Reutovo en retejo tochka-na-karte

Kategorio:Reutov
Kategorio:Linio MCD-4
Kategorio:Stacioj de Moskvaj centraj diametroj
Sándor Hollán (pli juna)

**Sándor Hollán** [ŝAndor holAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Hollán Sándor József** estis hungara ministeria oficisto. Lia nobela antaŭnomo estis *kislődi,* lia patro estis Sándor Hollán (pli aĝa).

Sándor Hollán naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
eta|Memortabulo pri Sándor Hollán (2009)
eta|Memortabulo pri Sándor Hollán (2011)

## Biografio 
Sándor Hollán studis juron en universitatoj de Lepsiko kaj Halle, poste li doktoriĝis en Reĝa Universitato de Budapeŝto. Post siaj studoj li eklaboris en la ministerio pri komerco. Paŝo post paŝo li akiris pli altajn postenojn. Li iĝis direktoro de la Hungaraj Ŝtataj Fervojoj en 1910 kun titolo ministeria konsilisto. Dum la Hungara Sovetrespubliko (1919) li estis unu el la unuaj viktimoj de la ruĝa teroro. Li estis mortpafita nokte kune kun lia patro sur la Széchenyi-Ĉenponto. Li postlasis edzinon kun 2 filoj.

## Memorigiloj 
Jam en la jarfino de 1919 oni metis memortabulon sur la ponton. Dum la rekonstruo de la ponto (1946) oni nuligis la tabulon, sed en 2009 oni metis pli novan, kiun oni ŝtelis. En 2011 oni metis memortabulon denove.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj oficistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Alfons Karny

[eta| Alfons Karny (dekstre) en konversacio kun [Leopold Staff en Varsovio, 1950-aj jaroj ]]
[eta| La tombo de Alfons Karny ĉe [Tombejo Powązki en Varsovio|la tombejo Powązki en Varsovio ]]
**Alfons Karny** (naskiĝis la 14-an de novembro 1901 en Bjalistoko, mortis la 14-an de aŭgusto 1989 en Varsovio) estis pola skulptisto. Li portretis elstarajn polajn (Mikołaj Kopernik, Adam Mickiewicz, Józef Piłsudski) kaj eksterlandajn figurojn. Liaj granitaj kaj bronzaj skulptaĵoj ricevis orajn medalojn ĉe ekspozicioj en Parizo kaj Bruselo.

## Vivo 
Li naskiĝis la 14-an de novembro 1901 en malriĉa familio en Bjalistoko. En 1920 li aliĝis al la armeo de generalo Józef Haller, en kies vicoj li batalis ĉe la fronto.

En 1923 li transloĝiĝis al Varsovio. En 1924 li komencis studi ĉe la Belarta Lernejo en Varsovio sub la gvidado de Tadeusz Breyer. En 1925 la skulptaĵoj de Karny estis prezentitaj ĉe ekspozicio de verkoj de studentoj de artaj lernejoj kadre de la Internacia Ekspozicio de Dekoraj Artoj en Parizo. Diplomiĝinte en 1930, la artisto stipendiiĝis en Francio, Germanio kaj Belgio.

En 1939 la skulptaĵoj de Alfons Karny estis ekspoziciitaj en Londono, kaj poste en Novjorko – el kiu ili ne revenis pro la eksplodo de la milito.

Dum la septembra kampanjo, la laborejo kaj troviĝantaj ene verkoj de la artisto estis detruitaj per bombado. En la jaroj 1940–1945 Karny intense laboris en nova loko, kiu estis ankaŭ la sidejo de konspira universitato. Dum la Varsovia Ribelo li denove perdis sian studion kaj iujn el siaj skulptaĵoj.

Post la milito Karny komencis verki kadre de la pola socialisma realismo. Tamen liaj verkoj el tiu periodo, kvankam ili prezentis la tiutempajn deziratajn temojn, ne deviis stile de la formoj kreitaj de li en la 1930-aj jaroj. En 1949 li ricevis laborejon en Varsovio ĉe la strato Wiejska. En 1960 la skulptisto aranĝis someran skulptejon en Gdansko, kien li vojaĝis ĉiun someron.

En 1963 estis aranĝita la unua individua ekspozicio de Karny – vojaĝanta prezentado de liaj skulptaĵoj.

Alfons Karny mortis la 14-an de aŭgusto 1989, post mallonga malsano. La entombigo okazis ĉe la tombejo Powązki en Varsovio (tombo n-ro 168-6-17). En septembro okazis postmorta ekspozicio de la artisto, organizita ankoraŭ dum lia vivo.

Ekde 1974 la verkoj de la artisto estis ekspoziciitaj ĉe la Distrikta Muzeo en Bjalistoko, kaj ekde la 19-a de marto 1993 ĉe la Muzeo de skulptaĵoj Alfons Karny en Bjalistoko.

## Piednotoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la Muzeo Alfons Karny en Bjalistoko

Kategorio:Polaj skulptistoj
Kategorio:Bjalistokanoj
Sándor Hollán (pli aĝa)

**Sándor Hollán** [ŝAndor holAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hollán Sándor** estis hungara ministeria oficisto, subministro. Lia nobela antaŭnomo estis *kislődi,* lia filo estis Sándor Hollán (pli juna).

Sándor Hollán naskiĝis la  en Kiscell, li mortis la  en Budapeŝto.
eta|Memortabulo pri Sándor Hollán (2009)

## Biografio 
Sándor Hollán komencis labori en ministerio pri laboro kaj trafiko en 1868. Paŝo post paŝo li akiris pli altajn postenojn. Li edziĝis en 1872, en la sekva jaro filo naskiĝis. Li estis nomumita direktoro de la hungara poŝta ŝparkaso en 1887. Post 3 jaroj li ricevis la titolon ministeria konsilisto. En 1907 li pensiuliĝis samtempe kun honortitolo subministro. Dum la Hungara Sovetrespubliko (1919) li estis unu el la unuaj viktimoj de la ruĝa teroro. Li estis mortpafita nokte kune kun lia filo sur la Széchenyi-Ĉenponto.

## Memorigiloj 
Jam en 1920 oni metis memortabulon sur la ponton. Dum la rekonstruo de la ponto (1946) oni nuligis la tabulon, sed en 2009 oni metis pli novan, kiun oni ŝtelis. En 2011 oni metis memortabulon denove.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj oficistoj
Kategorio:Hungaraj bankistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Nikolsko-Arĥangelskij

**Nikolsko-Arĥangelskij** estas mikrodistrikto de la urbo Balaŝiĥa, Moskva provinco de Rusio. Ĝis la  ĝi havis la statuson de Urbotipa loĝloko kiel parto de la regiono Balaŝiĥa.

Ĝi situas proksime al la stacio Nikolskoje de la Moskva fervojo.

Kategorio:Balaŝiĥa
Alfred von Wolzogen

**Alfred von WOLZOGEN** (naskiĝinta la  en Frankfurto ĉe Majno, mortinta la  en San Remo) estis germana juristo, poeto kaj teatrointendanto.

## Vivo 
Estante filo de la leŭtenanto Ludwig Julius Adolf Friedrich von Wolzogen li studis ekde 1841 jursciencon en Berlino kaj Heidelberg antaŭ ekdeĵoro ĉeŝtata en la jaro 1844-a. Laborinte kiel registara asesoro en la ministerio pri internaj aferoj li transigitis en 1854 ĉe la registaro en Vroclavo. Tie li iĝis en 1863 registara konsilisto. Ekde 1868 von Wolzogen vivis kiel kortega teatro-intendanto en Schwerin.

En 1851 li eldonis la rememorojn de sia patro; poste li publikigis »Freiherr von Schillers Beziehungen zu Eltern, Geschwistern und der Familie von Wolzogen« (Stuttgart 1859) kaj »Aus Schinkels Nachlaß« (Berlino 1862–1864). El lia verkaro menciindas: »Preußens Staatsverwaltung mit Rücksicht auf seine Verfassung« (Berlino 1854), »Reise nach Spanien« (Leipzig 1857), »Geschichte des reichsfreiherrlich von Wolzogenschen Geschlechts« (Leipzig 1859), »Über Theater und Musik« (Vroclavo 1860), »Über die szenische Darstellung von Mozarts ›Don Giovanni‹« (Vroclavo 1860), »Wilhelmine Schröder-Devrient« ((Leipzig 1863), »Schinkel als Architekt, Maler und Kunstphilosoph« (Berlino 1864), »Rafael Santi« ((Leipzig 1865), »Peter v. Cornelius« (Berlino. 1867).

Kiel poeto li sin eksperimentis en la komedio »Nur kein Ridicul« (Berlino 1864) kaj en la kune kun Ludwig Albert von Winterfeld skribitaj dramoj »Blanche«, »Sophia Dorothea« kaj »Fürstin Orsini« (»Dramatische Werke«, Leipzig 1866), scena pritraktaĵo de »Sakuntala« de Kalidasa (Schwerin 1869).

## Fonto 
*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, vol 20. Leipzig 1909, p. 745 (tie ĉi interrete)

Kategorio:Germanaj juristoj
Kategorio:Teatraj intendantoj
Kategorio:Germanaj verkistoj
András Holló

**András Holló** [andrAŝ holO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Holló András** estis hungara prokuroro, konstitucia juĝisto, altlerneja instruisto.

András Holló naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
András Holló maturiĝis en sia naskiĝurbo en 1961, poste li estis devigsoldato jaron. Li akiris juran diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1967. Post siaj studoj li estis prokuroro kaj faris la necesan ekzamenon post 2 jaroj. Inter 1971 kaj 1979 li laboris en la plej supera prokurorejo, poste en ŝtata instituto, inter 1971-1981 li instruis en la menciita universitato. Li daŭris la instruadon en Pezindustria Teknika Universitato kaj en 1984 li kandidatiĝis ĉe Hungara Scienca Akademio, ankaŭ docentiĝis. Depost fino de la socialismo (1990) li ekhavis postenon en la fondita konstitucia juĝejo. Li estis tie ankaŭ  prezidanto, fine en 2013 li forlasis la juĝejon.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A család jogi védelme* (kunaŭtoro, 1975)
* *Az állampolgári jogok Magyarországon* (1979)
* *A közigazgatás törvényességének ügyészi felügyelete* (1989)
* *Az államjogtól a jogállamig* (1993)
* *Az alkotmánybíróság* (1997)
* *Az értelmezett Alkotmány* (kunaŭtoro, 2003)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingvaj intervjuo kaj biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj prokuroroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj konstituciaj juĝistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Baliwag

**Baliwag,** -  aŭ **Balivag** - estas kvinaklasa universitata urbego en Filipinoj, en Luzono, en regiono Centra Luzono, en provinco Bulakano. 
eta|maldekstre|Salutarko en Baliwag
## Geografio 
Baliwag situas en interno de la insulo laŭ rivero https://www.google.com/maps/d/viewer?mid=1yNkuiTNDXgwrBmoQIdpifBRd5pk&ll=14.961739658606417%2C120.88442025&z=11. Provinca ĉefurbo Malolos troviĝas 5, Apalit 13, Marilao 17, San Fernando (Filipinoj) 31, Kezonurbo 32, ĉefurbo Manilo 37 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.
eta|Urbodomo de Baliwag
## Historio 
Baliwag estis fondita en 1732 fare de aŭgustenanoj, la paroĥo en la sekva jaro. Pli frue la areo apartenis al najbara komunumo. Dum la hispana regado Baliwag estis agrikultura vilaĝo. La preĝejo estis konstruita inter 1769-1774. En 1863 granda sismo okazis. Post la Filipina Revolucio usona dominado okazis, dum la 2-a mondmilito inter 1942-1945 japana regado okazis. Baliwag atingis la internacian klasifikadon grandurbo en la fruaj 1990-aj jaroj.

## Ekonomio 
Historie Baliwag estis loko de rizoproduktado, krome oni kultivis fruktojn kaj legomojn. Estis menciindaj la silka teksado kaj produktado de kanaj seĝoj. Ankaŭ la loka merkato kreskis. Dum la frua parto de la 19-a jarcento, Baliwag jam estis konsiderita unu el la plej progresemaj kaj plej riĉaj urboj en Bulakano. Nun Baliwag estas la ĉefa komerca, transporta, distra kaj eduka centroj de Norda Bulakano.

## Religio kaj eduko 
Plimulto de la loĝantoj estas katolikoj. Ili havas kvin paroĥojn sub la administrado de diocezo de Malolos. En la urbego universitato kaj pluraj kolegioj funkcias.
eta|maldekstre|Universitato de Baliwag
## Trafiko 
En Baliwag trairas ĉefovo, la rivero havas 2 pontojn. En Baliwag servas provincaj aŭtobusoj, busetoj kaj tricikloj.

## Klimato 
Baliwag situas en la ekvatora klimato kun efiko de musono, sed iom for de la maro. Jare falas po 792&nbsp;mm. Inter majo kaj oktobro daŭras la pluva sezono, sed en la ceteraj monatoj ankaŭ pluvas, tamen ne tiom. La averaĝa temperaturo varias inter 22-. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.
## Vidindaĵoj 
* preĝejoj
* statuoj
* horloĝa turo
* festivalo
* muzeo kaj biblioteko

## Fontoj 
* WikiTrans

FvfBaliuag1245 12.JPG|Monumento
09582jfBaliuag Museum and Library Bulacan Exhibitfvf 01.jpg|Muzeo kaj biblioteko
FvfSabangBaliuag7675 16.JPG|Preĝejo
BaliuagChuchjf5953 05.JPG|Preĝejo
1459San Roque, Baliuag, Bulacan 73.jpg|Preĝejo

Kategorio:Urboj de la Filipinoj
Dublanto

[250ra|tight|eta|[Pirotekniko|Piroteknika riskosceno plenumita de dublantoj en "Giant Auto Rodéo", Ciney, Belgio.]]

En kinindustrio, **dublanto** estas persono kiu anstataŭas aktor(in)on en scenoj kiujn tiu lasta ne povas aŭ volas plenumi (aŭ ne indas ke la aktoro realigu ĝin) pro tre diversaj motivoj. Estas diferencaj tipoj de dublantoj: de agado por riskaj scenoj; de nudaĵoj por kiam la aktoro ne havas korpon deziratan de la reĝisoro aŭ la aktoro ne deziras montri tiun propran; fotodublantoj kun similaj korpo aŭ vizaĝo por filmi de malproksime sen neceso de la ĉeesto de la aktor(in)o; kaj de komplikaj kapabloj kiel ludi muzikinstrumentojn, danci aŭ realigi specialajn kapablojn.

Krome estas alitipaj dublantoj nome tiuj voĉaktoroj kiuj dublas filmojn al aliaj lingvoj aŭ eĉ metas siajn proprajn voĉojn anstataŭ tiuj de la aktor(in)oj. En PIV aperas la du signifoj de dublado. Dume la esprimo stuntado estas anglisma neologismo ne-PIV-a eble uzita nur por risko-dublado.

## Historio 
En la 21a jarcento la postuloj de la ĝenro de agadfilmoj estas tro altaj kaj necesigas pli altnivelan preparadon kaj specialigon, formante tiel novan koncepton en la kapabligon de specialuloj en agadscenoj.

Antaŭ la adopto de la efektoj aplikitaj per komputilo, multaj videfektoj de la kinarto estis maleble atingeblaj sen la uzado de riskaktoroj por danĝeraj scenoj, kiel salti de veturanta aŭto aŭ piediri sur kornico de nuboskrapulo. Kelkaj aktoroj kiel Buster Keaton historie realigis siajn proprajn riskoscenojn. Fine de la 20a jarcento, tamen, la uzado de riskodublantoj estis malpliigita grandmezure fare de la kinproduktoroj kiuj preferis pli malmultekostajn kaj sekurajn eblojn, uzante ĉefe virtualajn efektojn.

Kelkaj famaj aktoroj ankoraŭ realigas la riskoscenojn ili mem, por ekzemplo Jackie Chan kaj Jason Statham. En la grandaj kunproduktoraĵoj oni tendencas ke la stelajn aktoroj lernu kelkajn kapablojn, por havigi realismon kaj enmeti pli klare la spektanton en la rolulon kaj la scenon.

## Notoj 
Kategorio:Kinindustrio
Kategorio:Filmaj profesioj
Tom Glinos

**Tom GLINOS**, naskiĝita en 1960 en Londono (Ontario), estas kanada amatora astronomo.

Laŭ Minor Planet Center, li malkovris aŭ kunmalkovris 15 asteroidojn inter 2004 kaj 2010, iuj en kunlaboro kun David H. Levy kaj Wendee Levy.

La asteroido 7124 Glinos estis nomita en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Viroj
Kategorio:Kanadaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Norman Lloyd

**Norman LLOYD** (denaske *Norman Perlmutter*; naskiĝis la , mortis la ) estis usona aktoro, produktoro kaj reĝisoro kun kariero en la distrindustrio kiu daŭris preskaŭ unu jarcenton. Li laboris en ĉiu grava faceto de tiu industrio kiel en teatro, radio, televido kaj kino, starte en 1923 kun lasta filmo, "Trainwreck", publikigita en 2015.

En la 1930-aj jaroj, li estis metilernanto en la *Civic Repertory Theatre* de Eva Le Gallienne kaj laboris kun influaj grupoj kiel la unuo *Living Newspaper* de la Federacia Teatroprojekto, en la "Mercury Theatre" kaj en la "Group Theatre" de Novjorko. La longa profesia asocio de Lloyd kun Alfred Hitchcock ekis per ludado de portreto de Naziisma agento en la filmo *Saboteur* (1942). Li aperis ankaŭ en *Spellbound* (1945), *The Flame and the Arrow* ("La flamo kaj la sago", 1950), kaj estis produktoro de la antologia televidserio de Hitchcock, nome *Alfred Hitchcock Presents*. Lloyd reĝisoris kaj produktoris epizodajn televicprogramojn laŭlonge de la 1950aj, 1960aj kaj 1970aj jaroj. Kiel aktoro, li aperis ankaŭ en ĉirkaŭ 60 filmoj kaj televidaperoj, kun roloj kiel Bodalink en *Limelight*, Mr. Nolan en *Dead Poets Society* (1989) kaj Mr. Letterblair en *The Age of Innocence* (1993). En la 1980-aj jaroj, Lloyd atingis novan generacion de sekvantoj ludante Dr. Daniel Auschlander, unu el la stelulaj roloj en la medicina dramo *St. Elsewhere*.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* "The Man Who Fell Off the Statue of Liberty: An Interview with Norman Lloyd"  en TCM's Movie Morlocks (2a de marto, 2010)
* Norman Lloyd en Filmreference.com

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj produktoroj
Kategorio:Usonaj reĝisoroj
Yadegar Asisi

Yadegar ASISI  (naskiĝis la  en Vieno) estas arkitekto kaj artisto. Li realigis grandegajn panoramojn, kies angulo egalas 360°. Tiuj panoramoj estas prezentitaj en Germanio kaj Francio.

## Biografio 
Yadegegar ASISI naskiĝis en Vieno, de iranaj gepatroj. Lia patro estis unu el la 23 komunistaj oficiroj, kiujn la ŝaho de Irano mortigis. Lia infaneco kaj liaj lernjaroj okazis en Halle ĉe Saale kaj en Leipzig. Ekde 1973 ĝis 1978, li studis en la Teknologia universitato Dresdeno, kie li ricevis la inĝenierart-diplomon pri arkitekturo. Ekde 1978 ĝis 1984, li studis pentro-arton en la Universitato de Artoj Berlino. Ekde 1987 ĝis 1994, en tiu universitato, li instruis pri perspektivo. En 1991, li instruis arkitekturon.

Ekde 1996 ĝis 2008, li iĝis instruisto en la la Teknologia Universita Instituto de Beuth *(Beuth-Hochschule für Technik)* en Berlino.

Li ricevis multajn premiojn, kiam li partoprenis en arkitekturaj konkursoj. En 1989, Yadegar Asisi kaj liaj kunlaborantoj de la laborejo *Brandt-Asisi-Böttcher* ricevis premion de la Eŭropa Unio *Mies van der Rohe*, kiu rekompencis ilin pri nuntempa arkitekturo. Ekde 2003, li kreis la plej grandajn panoramojn de la mondo, kiujn homoj povas viziti. La art-laborejo de Yadegar Asisi situas en Berlino.

## Panoramaro 

Dosiero:Yadegar Asisi Panorama EVEREST.jpg|EVEREST en la panoramejo de Leipzig (2003 – 2005, 2012, 2013)
Dosiero:Yadegar Asisi Panorama ROM312 Dach.jpg|ROMO 312 en la panomarejo de Leipzig (2005 – 2009), de Dresdeno (2011–2012), de Pforzheim (ekde 2014)
Dosiero:Panorama XXL.JPG|ROMO 312 en la panoramejo de Rueno
Dosiero:Yadegar Asisi Panorama DRESDEN BAROCK.jpg|BAROKA DRESDENO en panoramejo de Dresdeno (2006 – 2015, ĉiujare ekde 2015 de junio ĝis januaro)
Dosiero:Yadegar Asisi AMAZONIEN Panorama.jpg|AMAZONO en la panoramejo de Leipzig (2009 – 2013), en panoramejo de Rueno (2015 – 2016)
Dosiero:Yadegar Asisi Panorama PERGAMON.jpg|PERGAMO en Pergamo-muzeo en Berlino (2011 – 2012)
Dosiero:Ausschnitt DIE MAUER mit Besucherplattform, Foto T.Schulze © asisi.jpg|LA MURO en la panoramejo *Asisi* en Berlino (ekde 2012)
Dosiero:Yadegar Asisi DRESDEN 1945 Panorama.jpg|DRESDENO 1945 en la panoramejo de Dresdeno (ĉiujare ekde 2015 de januaro ĝis junio)
Dosiero:Yadegar Asisi Panorama GREAT BARRIER RIFF c asisi.jpg|GRANDA BARILRIFO en panoramejo de Leipzig (2015 – 2017)
Dosiero:Yadegar Asisi Panorama LUTHER 1517.jpg|LUTHER 1517 en panoramejo de Vitenbergo (ekde 2016)
Dosiero:Yadegar Asisi Panorama TITANIC.jpg|TITANIC en panoramejo de Leipzig (ekde 2017)

## Referencoj 
Kategorio:Germanaj arkitektoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Vieno
Kategorio:Irandevenaj germanoj
Tolstopalcevo (stacio)

**Tolstopalcevo** () estas haltejo sur la Linio MCD-4 Kaluĵsko–Niĵegorodskij de la Moskvaj centraj diametroj en Moskvo.

## Vidu ankaŭ 
* Moskvaj centraj diametroj
* Linio MCD-4

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Tolstopalcevo en retejo tochka-na-karte

Kategorio:Distrikto Vnukovo (Moskvo)
Kategorio:Linio MCD-4
Kategorio:Stacioj de Moskvaj centraj diametroj
Carlos Baute

**Carlos BAUTE** [KARlos BAŬte] estas venezuela kantisto kaj lia agado temas principe pri ĝenro pop. Baute estis aktoro en venezuela telenovelo nomiĝanta *Destino de mujer* en 1997. Li aperis en hispanaj televidserioj kaj televidprogramoj kelkfoje. Tiu kantisto ricevis kelkajn premiojn de diversaj korporacioj.

## Biografio kaj persona vivo 
Li havas hispanajn kaj kubajn prapatrojn. Baute havas tri filojn kun Astrid Klisans, kiu estas arkitekto kaj pozisto. Viro kiu nomiĝas José Daniel asertis ke li estas filo de la kantisto, sed Baute ne konfirmis tion.

## Diskaro 
Jen la diskoj rilataj al kantisto:
* Orígenes (1994)
* Yo nací para querer (1999)
* Dame de eso (2002)
* Peligroso (2004)
* De mi puño y letra (2008)
* Amarte bien (2010)
* En el buzón de tu corazón (2013)
* Orígenes y tambores (2016)
* De amor y dolor (2019)

## Referencoj 
Kategorio:Kantistoj
Kategorio:Hispanlingvaj kantistoj
108113 Maza

'*108113 *Maza''''' estas tre malgranda, meze hela
asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la hispana amatora astronomo Rafael Ferrando elde la Observatorio Pla d'Arguines en Algímia d'Alfara (Valencio, Hispanio). Ĝi estas ne malproksima de la orbita resonanco 2:5 kun Marso.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la ĉilia astronomo José María Maza Sancho, kiu malkovris 100 supernovaojn en 30 jaroj de serĉo. De 1990 ĝis 1996 li partoprenis en la projekto *Calán/Tololo Survey* por kalibri la supernovaojn de tipo Ia por kosmologiaj aplikoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Rafael Ferrando
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Teresa Wright

**Muriel Teresa WRIGHT** (27a de oktobro, 1918 – 6a de marto, 2005) estis usona aktorino. Ŝi estis nomumita dufoje por Oskar-premio por la Plej Bonkvalita Helpaktorino: en 1941 pro sia debuto en *The Little Foxes*, kaj en 1942 pro *Mrs. Miniver*, kaj atingis tiun lastan. Tiun saman jaron, ŝi ricevis nomumon por Oskar-prenio por la Plej Bonkvalita Aktorino pro sia ludo en *The Pride of the Yankees*, kun Gary Cooper. Ŝi estas konata ankaŭ pro siaj ludoj en la filmoj de Alfred Hitchcock nome *Shadow of a Doubt* (1943) kaj de William Wyler nome *The Best Years of Our Lives* (1946). Krome menciindas interalie la filmo *The Capture* de 1950. 

[eta|*[Shadow of a Doubt* (1943) streĉfilmo kun Joseph Cotten kaj Teresa Wright|maldekstre]]

Wright ricevis tri nomumojn por premioj Emmy pro siaj ludadoj en *Playhouse 90*, nome origina televida versio de *The Miracle Worker* (1957), en la programo *Breck Sunday Showcase* de *The Margaret Bourke-White Story*, kaj en la drama serio de CBS nome *Dolphin Cove* (1989). Ŝi ricevis laŭdon de la pintaj reĝisoroj, kiel William Wyler, kiu nomis ŝin la plej promesplena aktorino kiun li estis reĝisorinta, kaj Alfred Hitchcock, kiu miris ŝin pro ŝia preparado kaj trankvila profesiismo.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Spoto, Donald (1983). The Dark Side of Genius: The Life of Alfred Hitchcock. Boston: Little, Brown and Company. ISBN 978-0-31680-723-4.
* Spoto, Donald (2016). A Girl's Got to Breathe: The Life of Teresa Wright. Jackson: University Press of Mississippi. ISBN 978-1-62846-045-2.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Usonaj aktoroj
Denise Speelman

Denise Speelman estas modelo kaj belecreĝino kronita kiel Fraŭlino Nederlando 2020. Ŝi per tio postsekvis Sharon Pieksma-n la antaŭa Fraŭlino Nederlando.

## Biografio 
Speelman fariĝis en 2014 Fraŭlino Nord-Nederlando. Ŝi transloĝis al Amsterdamo, kie ŝi startis stiladokompanion. En 2020 ŝi estis reprezentantino de la provinco Nord-Holando por la elekto de Fraŭlino Nederlando 2020, kie ŝi je la 31-a de aŭgusto 2020 estis kronita al Fraŭlino Nederlando 2020.

Speelman reprezentos Nederlandon por la elektado de Fraŭlino Universo 2020.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo Miss Nederland

Kategorio:Fraŭlino Nederlando
Kategorio:Nederlandaj fotomodeloj
Wendee Levy

**Wendee Esther WALLACH LEVY**, konata kiel **Wendee LEVY** (naskiĝita en 1948) estas usona instruistino kaj amatora astronomino.

Laŭ Minor Planet Center, ŝi kunmalkovris 4 asteroidojn en 2004 kaj 2010, ĉiujn en kunlaboro kun sia edzo David H. Levy aŭ Tom Glinos.

En 1996, post 26 jaroj de instruado, ŝi forlasis la instruan profesion por administri la Observatorion Jarnac kun sia edzo David H. Levy.

La asteroido 6485 Wendeesther estis nomita en ŝia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Virinoj
Kategorio:Usonaj astronomoj
Lifeboat

***Lifeboat*** estas usona prisurvivada filmo de 1944 reĝisorita de Alfred Hitchcock el historio de John Steinbeck. En la filmo stelulas Tallulah Bankhead kun William Bendix. En la aktoraro estas ankaŭ Walter Slezak, Mary Anderson kaj John Hodiak, Henry Hull, Heather Angel, Hume Cronyn kaj Canada Lee. La agado okazas tute sur savboato lanĉita el pasaĝerŝipo torpedita kaj vrakita de nazigermania U-boato.

La filmo estas la unua el la filmoj de Hitchcock en "limigitaj spacoj", kaj la aliaj estas *Rope* (1948), *Dial M for Murder* (1954), kaj *Rear Window* (1954). Ĝi estas la nura filmo de Hitchcock farita por 20th Century Fox. La filmo ricevis tri nomumojn al Oskar-premioj por Plej Bonkvalita Reĝisoro, Plej Bonkvalita Originalaj Historio kaj Plej Bonkvalita Kinfotado (blankanigra). Tallulah Bankhead ricevis la premion de la "New York Film Critics Circle" por Plej Bonkvalita Aktorino de la jaro. Kvankam tiam tre polemikiga pro tio kion multaj interpretis kiel simpatia priskribo de la germana kapitano de la U-boato, *Lifeboat* estas nuntempe konsiderata pli favore kaj estis listigita de kelkaj nuntempaj kritikistoj kiel unu el la plej subtaksitaj filmoj de Hitchcock.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Federle, Steven J. "Lifeboat as Allegory: Steinbeck and the Demon of War." Steinbeck Quarterly 12.01-02 (Winter/Spring 1979): 14-20

## Eksteraj ligiloj 
* 
* *Lifeboat* en Screen Directors Playhouse: 16a de novembro, 1950
* *Making of Lifeboat*, YouTube
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Usonaj nigrablankaj filmoj
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Filmoj de Alfred Hitchcock
Kategorio:Filmoj nigraj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1944
Kategorio:Filmoj de 20th Century Fox
Kategorio:Usonaj aventuraj filmoj
Kategorio:Filmoj pri la Dua Mondmilito
108140 Alir

'*108140 *Alir'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  elde la Observatorio de Saint-Véran sur la Pic de Château Renard en Saint-Véran (Hautes-Alpes, Francio).

## Nomo 
Ĝia nomo estas komponita de du komencaj literoj de *Alphonse* kaj *Irène Hernandez'', la gepatroj de unu el la malkovrintoj de la asteroido. 

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de Saint-Véran
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
David Bustamante

**David Bustamante** estas hispana kantisto. Li naskiĝis en 1982. Bustamante partoprenis en la hispana televidprogramo kiu nomiĝas *Operación Triunfo* en 2001 kaj tio famigis lin en lia lando.

## Diskaro 
Jen la diskoj rilataj al kantisto:
* Bustamante
* Así soy yo
* Caricias al alma (2005)
* A contracorriente (2010)
* Mío (2011)
* Vivir (2014)

## Referencoj 
Kategorio:Hispanaj kantistoj
Kategorio:Hispanlingvaj kantistoj
Princino de Marso

**Princino de Marso**, originale , estas sciencfikcia romano de Edgar Rice Burroughs. La libro estas la unua en lia romanserio *Barsoom* pri la heroo John Carter sur planedo Marso.

En 1938 aperis esperanta traduko fare de K. R. C. Sturmer.

En la libro, usonano *John Carter* mistere transportiĝas al Marso (tie nomata "Barsoom"), kie li travivas vakerecajn aventurojn kaj interalie liberigas la savendulinon kaj marsanan princinon *Dejah Thoris*.

Kategorio:Verkoj el la esperantigita anglalingva literaturo
Kategorio:Sciencfikcio
Kategorio:Marso en fikcio
Marso
Listo de asteroidoj (109001–110000)

Jen la listo de la **asteroidoj kun numeroj 109001 ĝis 110000**.
La asteroidoj ricevas numeron nur kiam ilia orbito estas konfirmita ; tio, kio povas okazi tre longtempe post ilia malkovro. Estas nenia kongruo inter la numero kaj la dato de la malkovro.

Krom numeron, okazas, ke kelkaj raraj asteroidoj ricevas nomon. Plejparte el la aliaj asteroidoj havas nenian menciindecon.

## Plena listo (109001-110000) 
### 109001-109050 
### 109051-109100 
### 109101-109150 
### 109151-109200 
### 109201-109250 
### 109251-109300 
### 109301-109350 
### 109351-109400 
### 109401-109450 
### 109451-109500 
### 109501-109550 
### 109551-109600 
### 109601-109650 
### 109651-109700 
### 109701-109750 
### 109751-109800 
### 109801-109850 
### 109851-109900 
### 109901-109950 
### 109951-110000 
## Eksteraj ligiloj 
* Cirkonstancoj de malkovro de la planedetoj 105 001 - 110 000
William Wyler

**William WYLER** ([ˈ|w|aɪ|l|ər]; denaske **Willi Wyler** ([ˈvɪlɪ ˈvi:lɐ]); 1-a de julio 1902 – 27-a de julio 1981) estis svis-germana kina reĝisoro, produktoro kaj scenaristo. Elstaraj liaj verkoj estas *Mrs. Miniver* (1942), *The Best Years of Our Lives* (1946), kaj *Ben-Hur* (1959), ĉiuj el kiuj havigis al li Oskar-premiojn al Plej Bonkvalita Reĝisoro, kaj Plej Bonkvalita Filmo, kio faris lin la nura reĝisoro de tri premioj al Plej Bonkvalita Filmo. Wyler ricevis sian unuan nomumon al Oskar-premio pro la reĝisorado de *Dodsworth* en 1936, en kiu stelulis Walter Huston, Ruth Chatterton kaj Mary Astor, "malfermante 20-jaran karieron de preskaŭ nerompita grandeco."

Kinhistoriisto Ian Freer nomis Wyler "*bona fide* perfektisto", kies emo ripeti filmeron kaj klopodojn kapti la minimumajn nuancojn, "iĝis la esenco de legendo."

eta|maldekstra|Olivier kaj Oberon en *Wuthering Heights*.
Li helpis peladon de nombraj aktoroj al steluleco, trovante kaj reĝisorante Audrey Hepburn en ŝia holivuda debuta filmo, nome *Roman Holiday* (1953), kaj reĝisorante Barbra Streisand en ŝia debuta filmo, nome *Funny Girl* (1968). Ambaŭ el tiuj ludoj ricevis Oskar-premiojn. Li reĝisoris Olivia de Havilland por ŝia dua Oskar en *The Heiress* (1949) kaj Laurence Olivier en *Wuthering Heights* (1939), por lia unua Oskar-nomumo. Olivier fidis al Wyler la instruadon al li kiel aktoradi por la ekrano. Kaj Bette Davis, kiu ricevis tri Oskar-nomumojn sub lia reĝisorado kaj ricevis sian duan Oskar pro *Jezebel* (1938), diris, ke Wyler faris ŝin "tre, tre multe pli bonkvalita aktorino" ol ŝi iam estis.

Aliaj popularaj filmoj de Wyler estas jenaj: ''Hell's Heroes* (1929), *Dodsworth* (1936), *The Westerner* (1940), *The Letter* (1940), *Friendly Persuasion* (1956), *The Big Country* (1958), *The Children's Hour* (1961) kaj *How to Steal a Million'' (1966).

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* William Wyler bibliografio  en UC Berkeley Media Resources Center
* In Loving Memory Of William Wyler 
* Senses of Cinema: Great Directors Critical Database
* "The Little Foxes" and Wyler's screen collaborations with playwright Lillian Hellman 
* Margaret Tallichet and William Wyler remembered at Alabama festival 
* The Fighting Lady
* William Wyler papers, Margaret Herrick Library, Academy of Motion Picture Arts and Sciences

Kategorio:Usonaj reĝisoroj
Kategorio:Usonaj kinproduktoroj
Collier's

[eta|Kovrilpaĝo pri historio de [Ŝerloko Holmso de decembro 1903.||]]
'''''Collier's''** estis usona gazeto, fondita en 1888 de Peter Fenelon Collier. Ĝi estis dekomence lanĉita kiel **Collier's Once a Week**, poste ŝanĝita en 1895 al **Collier's Weekly: An Illustrated Journal**, kaj fine mallongigita en 1905 al **Collier's: The National Weekly** kaj finfine al simple **Collier's'*. La gazeto ĉesis publikiĝi januare, 1957, kvankam por mallonge, malsukcesa klopodo estis farita por revivigi la nomon *Collier's* por nova gazeto en 2012.

Kiel rezulto de la pionira esplora ĵurnalismo fare de Peter Collier, *Collier's* establis reputation kiel proponanto de socialaj reformoj. Kiam klopodoj fare de variaj kompanioj procesi Collier finis en malsukceso, aliaj gazetoj eniris en tio kion Theodore Roosevelt priskribis kiel "muckraking journalism" (klaĉskandala ĵurnalismo).

## Notoj 
## Bibliografio 
* Lerner, Mark (2010). Charles R. Chickering: Cachetmaker - Part I. American First Day Cover Society. p. 10., Libro

## Eksteraj ligiloj 
* Finding Aid, Crowell-Collier Publishing Company Records, 1931-1955 (PDF). The New York Public Library Humanities and Social Sciences Library Manuscripts and Archives Division.
* *Collier's* cartoons
* *Collier's* cover illustrators
* First *Collier's* cartoon sale by Jack Cole
* Reta arkivo de kovrilpaĝoj de *Collier's*
* *Catalogue of the Collier collection, an important collection of original drawings and paintings by distinguished American painters and illustrators, works especially executed for and exclusively reproduced in Collier's weekly'', P. F. Collier & Son, 1905

Kategorio:Usonaj gazetoj
Bernard Christophe

**Bernard CHRISTOPHE** estas franca inĝeniero kaj amatora astronomo, membro de la komisiono pri kosmologio de la *Société astronomique de France* (SAF).

Laŭ Minor Planet Center, li malkovris 86 numerotitajn asteroidojn inter 2003 kaj 2010.

Li partoprenas al la popularigo de la asteroida serĉo per artikoloj en revuoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Bernard Christophe

----

Kategorio:Francaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Losinoostrovskaja (stacio)

**Losinoostrovskaja** () estos haltejo sur la Linio MCD-5 Jaroslavsko-Paveleckij de la Moskvaj centraj diametroj en Moskvo.

## Vidu ankaŭ 
* Moskvaj centraj diametroj
* Linio MCD-5

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj kaj haltejoj de Moskvo
Kategorio:Linio MCD-5
Kategorio:Estontaj stacioj de Moskvaj centraj diametroj
Ben Hecht

**Ben Hecht** ([h|ɛ|k|t]; 28a de februaro, 1894 – 18a de aprilo, 1964) estis usona scenaristo, reĝisoro, produktoro, dramaturgo, ĵurnalisto, kaj verkisto. Ĵurnalisto en sia junaĝo, li plue verkis 35 librojn kaj kelkaj el la plej interesaj scenaroj kaj teatraĵoj en Usono. Li ricevis listigojn por scenaroj, sola aŭ kunlabore, pro la historioj aŭ scenaroj de ĉirkaŭ sep dek filmoj.

Estante 16-jaraĝa, Hecht iris al Ĉikago, kie en siaj propraj vortoj, li "oftis en stratoj, putinejoj, policejoj, tribunaloj, teatrejoj, prizonoj, fitrinkejoj, kvartalaĉoj, frenezulejoj, incendioj, murdoj, tumultoj, bankedejoj kaj librovendejoj". En la 1910-aj kaj fruaj 1920-aj jaroj, Hecht iĝis fama ĵurnalisto, eksterlandena korespondanto, kaj literatura figuro. En la 1920-aj jaroj, lia kunverkita, gazet-tema teatraĵo, *The Front Page*, iĝis sukceso en Broadvejo.

La *Dictionary of Literary Biography – American Screenwriters* nomas lin "unu el la plej sukcesaj scenaristoj en la historio de kino". Hecht ricevis sian unuan Oskar-premion pro la Plej Bonkvalita Historio pro *Underworld* (1927). Multaj el la scenaroj por kiuj li laboris estas nune konsiderataj klasikaĵoj. Li havigis ankaŭ historiajn ideojn por filmoj kiaj *Stagecoach* (1939). Kinhistoriisto Richard Corliss nomis lin "*la* Holivuda scenaristo", iu kiu "personigis Holivudon li mem". En 1940, li verkis, produktoris, kaj reĝisoris *Angels Over Broadway*, kiu estis nomumita por Plej Bonkvalita Scenaro. Totale, ses el liaj filmaj scenaroj estis nomumitaj por Oskar-premioj, kaj du estis premiitaj.

Hecht iĝis aktiva cionisto renkontinte kun Peter Bergson. Tuj antaŭ la Holokaŭsto ekis en Germanio, li verkis artikolojn kaj teatraĵojn pri la persekutado al eŭropaj judoj, kiel *We Will Never Die* en 1943 kaj *A Flag is Born* en 1946. El liaj sepdek al naŭdek scenaroj, li verkis multajn anonime por eviti britan bojkoton al sia verkaro fine de la 1940-aj jaroj kaj komence de la 1950-aj jaroj. La bojkoto estis reago al aktiva subteno fare de Hecht al paramilita agado kontraŭ la britaj fortoj en Palestino kaj de sabotado al britaj havaĵoj tie; en tiu epoko estas liverŝipo al Palestino estis nomita *S. S. Ben Hecht*.

Laŭ sia membiografio, li neniam uzis pli ol ok semajnoj por verki scenaron. En 1983, 19 jarojn post sia morto, Ben Hecht estis enkondukita en la Usona Teatra Famejo.

## Notoj 
Kategorio:Usonaj scenaristoj
Kategorio:Usonaj reĝisoroj
Kategorio:Usonaj produktoroj
Kategorio:Usonaj komikistoj
Kategorio:Usonaj ĵurnalistoj
Kategorio:Usonaj cionistoj
Moskva-3 (stacio)

**Moskva-3** () estas haltejo de la Jaroslavla direkto de la Moskva Fervojo en Moskvo. Ĝi estis konstruita en 1929 por la bezonoj de VNIIĴT (Esplorinstituto de Fervoja Transporto).

## Vidu ankaŭ 
* Moskva fervojo

## Eksteraj ligiloj 
* Horaro

Kategorio:Fervojaj stacioj kaj haltejoj de Moskvo
Béla Honti

**Béla Honti,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Honti Béla** estis hungara notario, urbestro. Lia origina familia nomo estis *Hornyák* [hornjAk] ĝis 1939.
eta|Béla Honti sur kovrilpaĝo de libro
Béla Hornyák naskiĝis la  en Miskolc, li mortis en 1987 en Miskolc.

## Biografio 
Béla Honti maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1924, poste li estis soldato (1925-1930). Dum la soldataj jaroj li ankaŭ studis en Reĝa Universitato Erzsébet kaj akiris diplomon en 1929. Post la civiliĝo li estis notario en municipo de Miskolc, iom poste ĉefnotario. En 1943 li estis nomumita vicurbestro, en la sekva jaro li estis provizora urbestro. En 1946 li estis forigita el la statuso kaj li faris simplajn laborojn, eĉ en 1951 ankaŭ la loĝejo estis forprenita. En la jaro 1952 li kun sia familio estis deportitaj al Hortobágy, post jaro ili rajtis reveni ne al Miskolc, sed al Sajószentpéter. Nur en la 1960-aj jaroj ili povis reveni al Miskolc. Li edziĝis en 1934, lia edzino naskis trifoje.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj urbestroj
Kategorio:Hungaraj notarioj
U-boato

eta|altdekstre=1.25|U-995, kiel tipa U-boato.
**U-boato** estas adapta versio de la germanlingva vorto ***U-Boot*** [ˈuːboːt], mallongigo de ***Unterseeboot***, laŭvorte "submara boato". Kvankam la germanlingva termino referencas al ajna submarŝipo, la termino *U-boato* referencas specife al militsubmarŝipoj funkciigitaj de Germanio, speciale en la Unua kaj Dua Mondmilitoj.

Kvankam foje ili estis tre utilaj militŝipoj kontraŭ malamikaj militŝipoj, ili estis plej efektive uzataj en ekonomia milito (komercmilito) kaj plifortiganta ŝipan blokadon kontraŭ malamikaj ŝipoj. La unuarangaj celoj de la U-boataj kampanjoj en ambaŭ mondmilitoj estis la komercaj konvojoj, kiuj alportis liverojn el Kanado kaj aliaj partoj de la Brita Imperio, kaj el Usono al Britio kaj (dum la Dua Mondmilito) al Sovetunio kaj la teritorioj de Aliancanoj en la Mediteraneo. Germanaj submarŝipoj detruis ankaŭ komercŝipojn de Brazilo dum la Dua Mondmilito, pro kio Brazilo deklaris militon kaj al Germanio kaj al Italio la 22an de aŭgusto 1942.

Ankaŭ submarŝipoj de la ŝiparo de Aŭstrio-Hungario estis konataj kiel U-boatoj.

## Bibliografio 
* Abbatiello, John (2005) Anti-Submarine Warfare in World War I: British Naval Aviation and the Defeat of the U-Boats
* Buchheim, Lothar-Günther. Das Boot (1973). Filmo en 1981, reĝisorita de Wolfgang Petersen
* Gray, Edwyn A. (1994) The U-Boat War, 1914–1918
* Hans Joachim Koerver (2010) German Submarine Warfare 1914–1918 in the Eyes of British Intelligence, LIS Reinisch, ISBN 978-3-902433-79-4
* Möller, Eberhard kaj Werner Brack (2006) The Encyclopedia of U-Boats: From 1904 to the Present, ISBN 1-85367-623-3
* Stern, Robert C. (1999) Battle Beneath the Waves: U-boats at war. Arms and Armor/Sterling Publishing. ISBN 1-85409-200-6.
* Showell, Jak Mallmann (2006) The U-boat Century: German Submarine Warfare, 1906–2006, ISBN 1-59114-892-8
* Von Scheck, Karl. U122: The Diary of a U-boat Commander. Diggory Press, ISBN 978-1-84685-049-3
* Georg von Trapp and Elizabeth M. Campbell (2007) To the Last Salute: Memories of an Austrian U-Boat Commander
* Westwood, David (2005) U-Boat War: Doenitz and the evolution of the German Submarine Service 1935–1945, ISBN 1-932033-43-2

Kategorio:Submarŝipoj
Kategorio:Germanio en la Unua Mondmilito
Kategorio:Germanio en la Dua Mondmilito
Kategorio:Milita ekipaĵo de la Unua Mondmilito
Kategorio:Dua Mondmilito
Döme Horváth

**Döme Horváth** [horvAt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Horváth Döme** estis hungara prokuroro, juĝisto, parlamenta deputito. Lia frato estis Cirill József Horváth.
eta|Busto pri Döme Horváth
Döme Horváth naskiĝis la  en Kecskemét, li mortis la  en Kecskemét.

## Biografio 
Döme Horváth frekventis gimnaziojn en sia naskiĝurbo, Szeged kaj Buda, poste li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Pest en 1841. Inter 1842-1849 li estis prokuroro en Kecskemét. Li estis apoganto de la Hungara revolucio de 1848, post la fiasko li parte retiriĝis. Tamen li eldonis plurfoje ĉefverkon de József Katona. Inter 1861 kaj 1875 li estis parlamentano kaj ekde 1861 vicprokuroro de Pest, ekde 1867 ĉefprokuroro. Intertempe en 1869 li ricevis la titolon ministeria konsilisto. Inter 1875-1886 li estis juĝisto, poste li retiriĝis en Kecskemét. Dum sia vivo li estis agema ankaŭ en literatura tereno.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Hit- és hontagadó* (dramo, 1848)
* Victor Hugo: Lucrezia Borgia (tradukita dramo, 1850)
* Jean Racine: Fedra (tradukita dramo, 1851, 1894)
* *Országgyűlési beszéd* (parlamenta parolado, 1861)
* *Részvét lapjai* (variaj kontribuoj, 1865)
* *Shakspere a magyar irodalomban és szinművészetben* (1889)
* *Vegyes művek* (elektitaj verkoj, 1893)

## Memorigiloj 
* busto en Kecskemét

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo H, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 6-a punkto)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj prokuroroj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj juĝistoj
Saboteur

***Saboteur*** (sabotisto) estas usona pri spionoj streĉ-filmo de 1942 reĝisorita de Alfred Hitchcock kun scenaro verkita de Peter Viertel, Joan Harrison kaj Dorothy Parker. En la filmo stelulis Robert Cummings, Priscilla Lane kaj Norman Lloyd. 

La reĝisoro volis nek Cummings nek Lane por tiuj roloj. Hitchcock sentis, ke Lane estis tro multe kiel normalula junulino. Universal Studios insistis pri tiuj geaktoroj, kaj kiam la filmo estis publikigita, ŝia ludado estis laŭdita dum kritikoj fokuzis al Hitchcock pro ripetado de siaj pli fruaj filmoj en tiu milittempa prispiona dramo.

*Saboteur* estas la unua el du filmoj kiujn Hitchcock faris por Universal dum tiu jardeko. Hitchcock estis devigita fare de Universal Studios por uzado de la geaktoroj dungitaj de Universal nome Robert Cummings kaj Priscilla Lane, liberulino kiu estis subskribinta unu-filman kontrakton kun Universal, ambaŭ konata pro sia laboro por komedioj kaj malpezaj dramoj. Rompante kun la holivudaj konvencioj de tiu epoko, Hitchcock faris etendan filmolokigon, speciale en Novjorko, kaj montris kontraŭstaron inter supozita sabotisto (Cummings) kaj fakte reala sabotisto (Norman Lloyd) sur la pinto de la Statuo de Libereco. 

La intrigo, kiel multaj de la filmoj de Hitchcock, kunigas morton kun falsa akuzo aŭ identeco. Barry Kane, laboristo de aeronaŭtiko, estas false akuzita pri la bruligo de armilfabriko en kiu li laboris, incendio kiu okazigis la morton de lia plej bona amiko. Por montri sian senkulpon, li entreprenas persekuton tra la tuta lando serĉe de la vera sabotisto. 

## Referencoj 
## Bibliografio
* Humphries, Patrick (1994). The Films of Alfred Hitchcock (represa eld.). Crescent Books. ISBN 978-0-517-10292-3.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Usonaj nigrablankaj filmoj
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Filmoj de Alfred Hitchcock
Kategorio:Filmoj nigraj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1942
Notorious

***Notorious*** estas usona prispiona nigra filmo de 1946 reĝisorita kaj produktorita de Alfred Hitchcock, en kiu stelulas Cary Grant, Ingrid Bergman, kaj Claude Rains kiel tri personoj kies vivoj estas intime interplektitaj dum spiona operaco. Ĝi estis filmita fine de 1945 kaj komence de 1946, kaj estis elsendita de RKO Radio Pictures en aŭgusto 1946.

*Notorious* estis konsiderata de kritikistoj kaj fakuloj kiel arta markilo de Hitchcock, kiu reprezentas tre altan teman maturecon. Lia biografiisto, Donald Spoto, skribis, ke *"Notorious* estas fakte la unua klopodo de Alfred Hitchcock — estante 46-jaraĝa - alporti siajn talentojn al la kreado de serioza amhistorio, kaj tiu historio de du viroj enamiĝintaj de Ingrid Bergman povis esti farita nur je tiu momento de lia vivo."

En 2006, *Notorious* estis elektita por konservado en la usona National Film Registry de la Kongresa Biblioteko kiel "kulture, historie aŭ estetike grava".

*Notorious* (1946) sekvis *Spellbound* (1945). Hitchcock diris al François Truffaut, ke Selznick estis vendinta lin, Ingrid Bergman, Cary Grant, kaj la scenaron de Ben Hecht, al RKO Radio Pictures kiel tuto por 500,000 dolaroj (ekvivalento al $6,555,461 en 2019) pro la trokosto de la filmo de Selznick nome *Duel in the Sun* (1946). En *Notorious* stelulas Bergman kaj Grant, ambaŭ oftuloj de Hitchcock, kaj prezentas intrigon pri Naziistoj, uranio kaj Sudameriko. Lia antaŭscia uzado de uranio kiel intrigero kondukis al la fakto ke li estis por mallonge metita sub kontrolo de la FBI. Laŭ McGilligan, en aŭ ĉirkaŭ marto 1945 Hitchcock kaj Ben Hecht konsultis kun Robert Millikan de la California Institute of Technology pri la disvolvigo de la uranibombo. Selznick plendis, ke la afero estis "sciencfikcio", nur por eviti la rilaton kun la novaĵoj pri la du atombomboj de Hiroŝima kaj Nagasaki en Japanio en aŭgusto 1945.

## Referencoj 
## Bibliografio
* McGilligan, Patrick (2003). Alfred Hitchcock: A Life in Darkness and Light. New York: Regan Books. ISBN 978-0-06-039322-9.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* *Notorious* eseo de William Rothman en Criterion Collection
* *Notorious* radio-adaptado en MP3 el 26a de januaro, 1948 en Lux Radio Theatre (59 minutoj, kun Ingrid Bergman kaj Joseph Cotten)
* Recenzoj, fotaro en CaryGrant.net
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1946
Kategorio:Filmoj de Alfred Hitchcock
Kategorio:Filmoj nigraj
Kategorio:Usonaj nigrablankaj filmoj
Kategorio:Spionadaj filmoj