open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Grafoj de Togenburgo

La **Togenburganoj**, respektive **Grafoj de Togenburgo** estis fama orientsvisa nobela familio. La centro de iliaj posedaĵoj troviĝis en la regiono de la hodiaŭa regiono kaj elektodistrikto Togenburgo, kiu nuntempe portas la nomon de la nobela familio de la Togenburganoj. La familia sidejo estis la kastelo *Alt-Toggenburg*, kies ruino situas en la komunumo Kirchberg SG. Alia kastelo de la Togenburganoj troviĝis en Lütisburg.eta|200ra|dekstra|La mortanta Grafo Friedrich la 7-aeta|200ra|dekstra|La pli malnova formo de la blazono de la Togenburganoj

## Historio 
La unua skriba mencio de la *Libesinjoroj de Togenburgo* datiĝas el la jaro 1044. La nomo verŝajne devenas de la alemana vorto *dokko*, kio signifas «ekscelentulo». Evidente la familio jam en frua mezepoko posedis apartajn rajtojn kaj signifajn bienojn, ĉar la konstruaĵo de la familia fortikaĵo *Alt-Toggenburg* estis en la 10-a kaj 11-a jarcento eksterordinare bone fortikita kaj ekipita. La Togenburganoj estis la fondintoj de la Johanita Kavalirejo kaj Komandorejo en Bubikon je la fino de la 12-a jarcento.

La unua skriba mencio de la grafa titolo datiĝas el la jaro 1209. Pro la divido de la heredaĵo de la Grafoj de Togenburgo eksplodis en la 15-a jarcento la Malnova Zurika Milito inter la membroj de la Svisa Ĵurkomunumo Zuriko, Ŝvico kaj Glaruso.
La Togenburganoj vivis en daŭra konflikto kun la Princabatejo Sankt-Galo, kies interesregiono almenaŭ parte kongruis kun la togenburga teritorio.
La urboj Wil SG kaj Lichtensteig estis fonditaj de la Grafoj de Togenburgo.

## Listo de la Grafoj de Togenburgo ek de 1209 
* Diethelm I. († ĉirkaŭ 1229)
* Diethelm II. († ĉirkaŭ 1236)
* Kraft I. († 1253)
* Kraft II. († 1261)
* Friedrich II. (1249–1283)
* Diethelm IV. (1260–1282)
* Friedrich III. († 1303 aŭ 1305)
* Friedrich IV. († 1315)
* Kraft III. († 1339)
* Diethelm V. († 1337)
* Friedrich V. († 1364)
* Friedrich VI. († 1375)
* Diethelm VI. († 1385)
* Donat († 1400)
* Friedrich VII. († 1436)

## Grizon-Aŭstria familio "de Togenburgo" 
Ekde la 16-a jarcento aperas en Aŭstrio kaj Grizono familio "de Togenburgo", kiu laŭ sia familia tradicio deduktas sian devenon de la Grafoj de Togenburgo, kio povas esti vera, tamen ne estas dokumente pruvebla. Tiu familio ludis gravan rolon en la historio de la *Tri Ligoj* en Grizono, kaj diversaj de ĝiaj membroj ankaŭ okupis gravajn postenojn en la administracio de la aŭstra ŝtato. Johano Georgo de Togenburgo fariĝis en la jaro 1832 franca grafo. Li akiris en la jaro 1934 la kastelon de Sargans kaj ek de tiam nomis sin *Grafo de Togenburgo-Sargans*.

## Vidu ankaŭ 
* Togenburgo (elektodistrikto)

## Eksteraj ligiloj 
* La nobela familio de Togenburgo en la Historia Leksikono de Svislando

Togenburgo
Togenburgo
Kategorio:Historio de Svislando
Kategorio:Togenburgo
Lichtensteig

**Lichtensteig** estas historia urbeto en la elektodistrikto Togenburgo, Kantono Sankt-Galo, Svislando. Ĝi havis 1923 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Lichtensteig situas norde de Wattwil, ĉe la orienta bordo de la rivero Turo en la centro de Togenburgo, kies malnova historia ĉefurbo ĝi estas. Ĝia historia urbokerno konservis sian mezepokan karakteron.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Lichtensteig limas en nordoriento al Oberhelfenschwil, en sudo kaj okcidento al Wattwil, kaj en nordokcidento al Bütschwil.

## Trafiko 
La stacidomo de  situas ĉe la du trajnlinioj de Svisaj Sudorientaj Fervojoj de Nesslaŭ al Wil SG kaj de Rapperswil al Sankt-Galo. Tra Lichtensteig ankaŭ pasas pluraj poŝtaŭtobuslinioj.

## Historio 
La unua skriba mencio de Lichtensteig datiĝas el la jaro 1228 sub la nomo *Liehtvnsteige*, kiel fortikaĵo de la grafoj de Togenburgo. En la jaro 1400 Lichtensteig ricevas la privilegiajn rajtojn kiel urbo (bazara rajto, propra administracio kaj tribunalo). Ekde la aĉeto de Togenburgo fare de la Princabatejo Sankt-Galo en la jaro 1468 ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798, Lichtensteig estis la sidejo de la princabata voktejo Togenburgo. La princabato Ulrich Rösch konfirmis en la jaro 1469 la kvar liberecleterojn de Lichtensteig. Dum la tempo de la Helveta Respubliko de 1798 ĝis 1803 Lichtensteig apartenis al la Kantono Säntis. Ek de 1803 ĝi estas komunumo de la tiam fondita Kantono Sankt-Galo.

Ek de 1863 Lichtensteig estis la sidejo de la Togenburga Banko, kiu en la jaro 1912 kun la Banko en Vinterturo kuniĝis al la Svisa Bank-Asocio, kiu siavice per transpreno de la Svisa Bank Unio en la jaro 1998 fariĝis UBS AG, kiu estas hodiaŭ la plej granda banko de Svislando kaj unu el la plej grandaj de la mondo.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Lichtensteig (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la urbo Lichtensteig
* Lichtensteig en la Historia Leksikono de Svislando

Kategorio:Urboj de Svislando
Kategorio:Togenburgo
Wil (elektodistrikto)

La **Elektodistrikto Wil** estas administra unuo de la Kantono Sankt-Galo en Svislando. Ĝi estis fondita post la akcepto de la nova kantona konstitucio en la 10-an de junio 2001.

## Geografio 
La elektodistrikto Wil konsistas el la du iamaj distriktoj Wil kaj *Suba Togenburgo* sen la komunumoj Ganterschwil kaj Mogelsberg, kiuj hodiaŭ apartenas al la elektodistrikto Togenburgo.

La elektodistrikto Wil kovras areon de 145.29&nbsp;km² kaj havis 69006 loĝantojn la 31-an de decembro 2007, kiu nombro kreskis al 70821 ĝis la 31-a de decembro 2009.

## Trafiko 
De oriento al okcidento tra la distrikto Wil pasas la svisa aŭtovojo A1 kaj la grava fervojlinio de Sankt-Galo al Zuriko. De nordo al sudo pasas fervojlinio de Konstanco al Nesslau. Ekzistis iam planoj, ke la fervojo de Nesslau trans Wildhaus-Pasejo konektu Konstancon kun Koiro kaj eĉ trans Splugo kun Italio. Tiuj planoj tamen neniam realiĝis.

## Komunumoj de la elektodistrikto Wil 
Al la elektodistrikto Wil apartenas la sekvantaj 10 komunumoj, el kiuj la ĉefurbo Wil estas la plej granda (stato 2013):

## Iamaj komunumoj de la elektodistrikto Wil 
Kun efiko de la 1-a de januaro 2013 la iama komunumo Bronschhofen estis integrita al la urbo Wil.

Kategorio:Elektodistriktoj de Kantono Sankt-Galo
!
Malnova Zurika Milito

eta|200px|dekstra|Mapo de la Malnova Zurika Milito
[eta|200px|dekstra|Zurikaj trupoj kaptas [1440 apud Pfäffikon SZ la kurieron de Gersaŭ, kiu al ili alportas la malakceptleteron kaj minancas dronigi lin.]]
La **Malnova Zurika Milito**, ankaŭ nomita **Togenburga Heredaĵomilito** estis milita konflikto inter Zuriko kaj la ceteraj tiam 7 membroj de la Svisa Ĵurkomunumo inter 1439 kaj 1450. La milito eksplodis post la morto de la lasta Grafo de Togenburgo, Friederich la 7-a, kiu ne postlasis testamenton. La havaĵon de la togenburganoj unue mastrumis lia vidvino, sed unuflanke Zuriko, kiu en tiu sub sia urbestro Rudolf Brun multe grandigis sian influon kaj teritorion kaj kiel libera imperia urbo fariĝis la plej potenca urbo en la regiono de orienta Svislando, kaj aliflanke Ŝvico postulis la heredaĵon por si. Ĉar Zuriko alianciĝis kun la Habsburganoj la milito akiris superregionan dimension. La efektivaj militaktivecoj dauris de la 2-a de novembro 1440 ĝis la 12-a de junio 1446. La milito oficiale finiĝis per la arbitra juĝo de Einsiedeln la 13-an de julio 1450. La militon perdis Zuriko, kiu estis tiel bremsita en sia ekspansia politiko. La militperdo samtempe estis unu el la faktoroj kiuj duonan jarcenton poste kondukis al la reformacio kaj religia divido de Svislando.

Kategorio:Historio de Svislando
Kategorio:Kantono Zuriko
Kategorio:Kantono Sankt-Galo
Tondujo

La **tondujo** aŭ **poŝo** en komputila sistemo estas memora regiono, kiu permesas facilan interŝanĝon de datumoj inter diversaj aplikaĵoj. Tiaj aplikaĵoj devas subteni jenajn operaciojn:
* *kopiado*: la aplikaĵo metas datumojn en la tondujon.
* *eltondado*: la aplikaĵo metas datumojn en la tondujon kaj forviŝas ilin en la propra memoro.
* *algluado*: la aplikaĵo transprenas datumojn el la tondujo. Kutime la tondujo konservas kopion, do ne malpleniĝas per algluado.

Simpla tondujo enhavas nur unu datum-eron; plia kopiado forviŝas la malnovan enhavon. Pluropa tondujo povas memori plurajn datumerojn; tio estas utila, sed komplikas la uzon. Tondujo ofte subtenas diversajn daten-aranĝojn; ekzemploj estas:
* plata teksto
* teksto kun tipografiaj informoj
* nombro
* dato
* tabelo
* bildo

## Uzado de tondujo per enigiloj 
### Vindozo, GTK, Qt 
En programoj Vindozaj, GTK+aj, Qtaj kaj aliaj la uzanto povas
* kopii datumojn per Stir+C (Ctrl+C),
* eltondi per Stir+X,

### Fenestra Sistemo X 
En Fenestra Sistemo X disponeblas aparta tondujo, "PRIMARY".
* Datumoj estas kopiataj en ĝin ĉe elekto.
* La kopiitaj datumoj estas enmeteblaj en tekston per la meza musklavo.

Tiu ĉi tondjuo uzeblas ankaŭ kun programoj subtenantaj la tondujon priskribitan supre ("CLIPBOARD"). Kiam oni elektas tekston por kopii en tiun alian tondujon, la "elekta" tondujo jam pleniĝas per la elektita teksto.

Tiel eblas rapide transmeti pecojn da teksto per la "elekta" poŝo, enmetante inter ili tekston unufoje kopiitan per Stir+C (aŭ alimaniere).

Malkiel en Vindozo, en Fenestra Sistemo X la tonduja enhavo kutime estas konservata nur de ties fonta programo kaj nur laŭbezone provizata al aliaj, do se la programo ĉesas plenumiĝi, la koncerna tondujo malpleniĝas. Tio ĉi ŝanĝeblas per specialaj programoj (kvankam tio pligrandigas la ŝancojn de akcidenta transmeto de personaj datumoj ks).

## Referencoj 
Kategorio:Komputiko
Poŝo (apartigilo)

**Poŝo** povas esti
* poŝo de vestaĵo, laŭ la tradicia signifo;
* memor-regiono en komputilo;
* ujo flanke de bilarda tablo, kiu akceptas elpuŝitajn globojn.
Nekrasovskoje

**Nekrasovskoje** (ruse - *Некрасовское*) - estas urbotipa loĝloko en Jaroslavla provinco, ĉefloĝloko de distrikto de la provinco.
Ĝi troviĝas sur dekstra bordo de Volgo apud la enfluo de la rivero Solonica, je 45 km oriente de Jaroslavl.

Loĝantaro - 6222 homoj (2006).

## Historio
Antaŭ jaro 1938 la loĝloko nomiĝis *Bolŝie Soli* (ruse - *Большие Соли*, "Grandaj Saloj"). Je jaro 1938 ĝi estis renomita honore de rusa poeto Nikolaj Nekrasov (1821-1878).

## Ekonomio
Nekrasovskoje estas fama banloko kaŭze de minkampo de minerala akvo. Tie funkcias saniĝejoj.
Bazaj entreprenoj de loĝloko estas maŝinokonstrua uzino kaj laktouzino. 

## Cetero
La telefona kodo estas 48531, la telefonnumeroj estas kvinciferaj.
La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo.

Kategorio:Ĝermoj pri geografio
Kategorio:Urbotipaj loĝlokoj de Jaroslavla provinco
Malaja insularo

eta|350px|Lokigo de la Malaja Insularo aŭ Insulhindio.

**Malaja Insularo** aŭ Insulhindio (de la latina *insula*, "insulo", kaj *Hindio*), estas la malnovaj nomoj per kiuj oni konas la insularon lokita inter Malajzio kaj Aŭstralio, nuntempe okupita de la ŝtatoj nome Indonezio, Filipinoj, la insula parto de Malajzio, Timoro kaj Papuo-Nov-Gvineo. Antaŭ la alveno de eŭropanoj al tiu mondoregiono, ekzistis en ĝi kelkaj civilizoj kaj imperioj, precize la Imperio Sriviĥaja kaj la Imperio Mohopahit.

Aktuale la toponimo *Insulhindio* estas neuzata; anstataŭe oni uzas *Indonezion* aŭ *Indonezian Insularon*, kio estas malĝusta, ĉar ĝi identigas nur la ŝtaton kiu ekzistas en tiu teritorio. Tamen **Malaja Insularo** rilatas troe al ŝtato Malajzio, sed ne tiom, ĉar la adjektivo *malajo* estas diferenca de *malajzia* kaj povas esti uzata for de la ŝtato mem. La insularo ricevis ankaŭ la nomon de *Orientaj Hindioj*, sub la nederlanda dominado.

Foje oni konsideras, ke la insulo Nov-Gvineo kune kun la najbaraj insuletoj estas enhavataj de la malaja insularo kaj foje oni konsideras, ke ĝi formas apartan blokon kun Aŭstralio.

Krome devas esti enkalkulataj du etaj ŝtatoj, ne tre gravaj pro ties amplekso, sed ja pro ties ekonomia gravo, nome Singapuro kaj Brunejo.

La **Malaja Insularo** okupas la plej sudorientan parton de Sudorienta Azio kaj temas pri tre grava mondoregiono ekde multaj vidpunktoj, ekzemple pri demografio temas pri la loĝejo de pli ol **300 milionoj** de loĝantoj, pri ekonomio jam ekde la mezepoko oni klopodis trovi la vojon el Eŭropo tien precize por komerci aŭ rekte atingi diversajn riĉaĵojn sen kalkuli pri moderna ekonomio de petrolo, multekosta ligno, mineraloj, ktp.

## Vidu ankaŭ 
* Orientaliso
* Aŭstralazia ekozono

Kategorio:Geografio de Azio
Antónia Csíkos

**CSÍKOS Antónia** (ĉi:koŝ), estis rumanuja hungara pentristino naskita en Debrecen la 5-an de julio 1887 kaj mortinta en Baia Mare la 3-a de julio 1987. Ŝi estis la edzino de pentristo János Krizsán. 

## Biografio
En Debrecen Antónia Csíkos estis lernantino de István Bosznay  kaj Tibor Bakoss. Inter 1904–08 ŝi estis lernantino de virinartlernejo de Lajos Deák-Ébner  en Budapest. Inter 1908–10  kaj 1913–14 ŝi estis studentino de István Réti en la *Belarta Altlernejo* en Budapeŝto. Ŝi venis unue en 1909 al Nagybánya, sekve ekde 1911 ŝi pentris en liberlernejo. En la 1910-aj jaroj ŝi estis fondantanino de *Debreceni Műpártoló Egyesület*, de la debrecena grupo de *Magyar Iparművészeti Társulat*, de la *Magyar Képzőművésznők Egyesülete*. Post 1920 ŝi restis en Baia Mare kaj ŝi iĝis anino de *Nagybányai Festők Társasága*, ekde 1922 ĝia regula anino. Kun sia edzo ŝi faris studvojaĝon en Vieno kaj Parizo. Ŝi estis anino de la Ligo de Rumanaj Belartistoj.

## Fonto
*Artportalo.hu
Svit

eta|maldekstra|250ra|Vido al urbo Svit, en fono konstruaĵo de kompanio Chemosvit kaj Altaj Tatroj
**Svit** (hungare *Szvit*) estas urbo en Slovakio en Regiono Prešov, en Distrikto Poprad. La urbonomo signifas lumo, sed la urbonomo estas mallongigo de Slovaka Viskoza Fabriko.

## Situo 
La urbo situas en valo, laŭ maldekstra bordo de Poprad (rivero), laŭ ĉefvojo, aŭtoŝoseo kaj fervojo Žilina-Poprad. La lasta troviĝas 8&nbsp;km. Inter Svit kaj urbo Poprad troviĝas flughaveno.

## Historio 
La urbo apartenas al esceptoj, ĉar dum la hungara erao ne estis tie komunumo. En 1934 la ĉeĥa ŝuofabriko **Baťa** aĉetis la kampon de Veľká kaj fondis tie fabrikon pri viskozaĵoj kaj por la laboristoj komunumon. En 1946 ĝi iĝis memstara vilaĝo, en 1962 urbo. En 2001 loĝis en la urbo 7&nbsp;445 da homoj, (7&nbsp;180 slovakoj).

## Vidindaĵo 
* apud la urbo feriejo kaj skiada centro

## Ĝemelurboj 
*  Knurów, Pollando
*  Česká Třebová, Ĉeĥio

Kategorio:Urboj de Slovakio
Mosnang

**Mosnang** estas komunumo en la elektodistrikto Togenburgo, Kantono Sankt-Galo, Svislando. Ĝi havis 2926 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007. Ĝis la 31-a de decembro 2009 la loĝantaro malkreskis al 2885.

## Geografio 
La komunumo Mosnang situas en la norda parto de la elektodistrikto Togenburgo, oriente de la ĉefaj trafikvojoj. La teritorio de la komunumo estas montara kaj apartenas al la Antaŭalpoj. Krom Mosnang mem apartenas al la komunumo ankaŭ la vilaĝetoj Libingen, Mühlrüti kaj Dreien. En Mühlrüti troviĝas la fonto de la rivero Murg, alfluanto de Turo.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,05 km², de kiuj 2,38 km² estas kovritaj de arbaro, 2,45 km² servas por agrikulturo kaj 0,18 por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Mosnang limas en nordo al Fischingen kaj Kirchberg, en nordoriento al Lütisburg, en oriento al Bütschwil kaj Krinau, en sudoriento al Wattwil, en sudo al Goldingen, kaj en sudokcidento al St. Gallenkappel, kaj en okcidento al Fischenthal.

## Trafiko 
Mosnang estas atingebla en 6 minutoj per poŝtaŭtobuso ek de la stacidomo de Bütschwil.

En Mühlrüti komenciĝas la pasejvojo tra Hulfteggpasejo al Steg (komunumo Fischenthal) en Kantono Zuriko.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Mosnang datiĝas el la jaro 854 kiel *Masinang*.

En mezepoko Mosnang apartenis al la Grafoj de Togenburgo. En la jaro 1468 ĝi transiris al la posedaĵoj de la Princabatejo Sankt-Galo. Mosnang deklaris en la jaro 1798 kune kun aliaj togenburgaj komunumoj sian liberecon. En la jaro 1803 la kvar municipoj Mosnang, Libingen, Mühlrüti kaj Dreien estis kunigitaj al la hodiaŭa politika komunumo Mosnang.

Same kiel la plej multaj aliaj togenburgaj komunumoj ankaŭ Mosnang devis registri dum la lastaj jaroj malkreskon de la konstanta loĝantaro.

## Esperanto en Mühlrüti 
Laŭ dokumento de la gastejo "Sennhof" en Hulftegg pasejo (Panorama Restaurant Hulfteggpass, 1867 bis 2013) la posendantoj de tiu gastejo uzis Esperanton en la jaro 1899 sur ŝildo, kie legiĝas "Internacia Ligo Sennhof Hulftegg 5"

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Mosnang
* Mosnang en la Historia Leksikono de Svislando

## Bildoj 

Dosiero:2011-08-21-Mosnang (Foto Dietrich Michael Weidmann) 043.JPG|Preĝejturo de Mosnang
Dosiero:2011-08-21-Mosnang (Foto Dietrich Michael Weidmann) 045.JPG|Tombejo de Mosnang
Dosiero:2011-08-21-Mosnang (Foto Dietrich Michael Weidmann) 059.JPG|Sekundarlernejcentro
Dosiero:2011-08-21-Mosnang (Foto Dietrich Michael Weidmann) 055.JPG|Tipa domo en la centro de Mosnang
Dosiero:Mühlrüti(Mosnang)-Preghejo 259.jpg|Preĝejo de Mühlrüti en la komunumo Mosnang
Dosiero:2011-08-21-Alpstein (Foto Dietrich Michael Weidmann) 007.JPG|Dreien

Kategorio:Togenburgo
Krusto

**Krusto** (de la latina vorto *crusta* kaj la germana vorto *Kruste*) povas esti:

* ekstera, de kuirado malmoliĝinta, parto de bakaĵo (ekzemple de pano, de pasteĉo aŭ torto)
* bakita pastaĵo en formo de ujo, por enmeti iajn manĝaĵojn
* en tekniko, malmoliĝinta parto, kiu formiĝas supraĵe de pli-malpli likvaj substancoj
* en medicino, patologia formiĝo el la sekiĝo de sero, puso, sango (ofte post lezo de la haŭto), vidu ankaŭ eksudo kaj erupcio (medicino)
* en la Romia Imperio la vorto *crusta* origine signis la plej supran parton de fortikita strato

Do tute ĝeneraligite temas pri iu ekstera, malmoliĝinta tavolo super io interne pli mola.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Terkrusto - la geologia surfaca tavolo de la Tero
* krustacoj - la bestoj kiuj karakteriĝas per protekta "krusto" (karapaco)
Wil SG

**Wil SG** estas urbo en la elektodistrikto Togenburgo, Kantono Sankt-Galo, Svislando. Ĝi havis 17 198 loĝantojn je la 31-a de decembro 2006. Post la integriĝo de Bronschhofen Wil je la 1-a de januaro 2013 nombras laŭ la ciferoj de la 31-a de decembro 2011 22 823 loĝantojn.

## Geografio 
Wil situas en la mezo inter la urboj Sankt-Galo kaj Vinterturo kaj estas la centro de la tiel nomita **Sankt-Gala Princlando** (germane **St. Galler Fürstenland**) ĉe la bordo de la rivero Turo, norde de Togenburgo.

## Trafiko 
Wil situas ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Sankt-Galo al Zuriko kaj estas elirpunkto de la trajnlinio de la Svisaj Sudorientaj Fervojoj al Nesslau. Alia trajnlinio konektas la urbon kun Konstanco en Germanio. Wil ankaŭ havas konekton al la nacia aŭtoŝoseo A1.

## Historio 
Unua skriba mencio de Wil datas supozeble el la jaro 754 kune kun la proksimaj vilaĝoj *Rickenbach* kaj *Züberwangen* en la dokumento de *Henaŭ*. Eventuale tamen tiu dokumento ne rilatas al Wil sed al *Wilen*, kiu situas ankaŭ en la regiono. En la jaro 1226 Wil estis donacito de la Grafoj de Togenburgo al la Monaĥejo Sankt-Galo. Kun efiko de la 1-a de januaro 2013 la ĝis tiam aŭtonoma komunumo Bronschhofen estis integrita al la komunumo Wil.

## Esperanto-Movado en Wil 
En Wil ekzistas tradicia kaj vigla Esperanto-Klubo, kiu estis fondita en la jaro 1964 de Hans Kästli.

## Vidu ankaŭ 
* Elektodistrikto Wil
* Esperanto-Klubo Wil
* Aliaj lokoj kun la nomo Wil
* Wil SG (stacidomo)
* Bronschhofen (stacidomo)
* Bronschhofen AMP (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la urbo Wil
* Oficiala retejo de la Esperanto-Klubo Wil

Kategorio:Urboj de Svislando
Kategorio:Esperanto-movado en Svislando laŭ lokoj
Papulo

**Papulo** (de la latina vorto *papula* = „veziketo“) laŭ PIV estas "roza, ruĝa aŭ bruna, diversforma, iom elstara lezo de la haŭto". 

Papulo laŭ ĝenerala medicina difino ne pli grandu ol pizo (do havu diametron de malpli ol centimetro) kaj povas post saniĝo komplete malaperi, do ne postlasi cikatron. 

La ekeston de papulo povas kaŭzi plej diversaj malsanoj - ekzemple mordoj respektive pikoj de insektoj, bakteriaj infektoj, unuĉeluloj (ekzemple la protozooj *Leishmania*), parazitoj (ekzemple skabio), alergioj aŭ hautaj tumoroj.

Laŭ la lokiĝo ene de la haŭto oni diferencigas papuloj de la epidermo kaj de la dermo.

Kategorio:Dermatologio
Cikatro

eta|Ekzemplo de cikatro

**Cikatro** (de la latina vorto *cicatrix* ) laŭ Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto estas "postsigno restanta de resaniĝinta vundo sur la haŭto de homo aŭ besto, aŭ sur la ŝelo de planto".

Post medicina traŭmato aŭ alispeca lezo kun perdo de haŭta histo la ekiĝinta spaco pleniĝas per granula histo kaj poste anstataŭiĝas per kolagena haŭtaĵo, kiu pli kaj pli kuntiriĝas kaj resimiliĝas al la histo de antaŭ la vundiĝo.

## Referencoj 
Kategorio:Erupcio (medicino)
Kategorio:Patologio
Granulo

**Granulo** estas
# en biologio kaj medicino, grajnetoforma elemento plantoscienca anatomia, histologia aŭ patologia;
# en farmacio, pilolo malpli peza ol kvin centigramoj (neuzinda esprimo por tio estas **granolo**);
# unuopa elemento de granula surfaco, ekz. ĉe orjuvelo (granuligo);
# malhela punkto sur la sun-surfaco, vidu sunmakulo;
# konvektaj ĉeloj sur la suno kaj aliaj fiksitaj steloj, vidu granuligo (astronomio).

Post forta lezo de la haŭto de homo aŭ alia besto kun perdo de haŭta histo ekestas cikatro: la ekiĝinta spaco pleniĝas per **granula** histo pro sangokoaliĝo kaj poste anstataŭiĝas per kolagena haŭtaĵo, kiu pli kaj pli kuntiriĝas kaj resimiliĝas al la histo de antaŭ la vundiĝo.
## Vidu ankaŭ
*granolo
*granuligo (6.3.)

Kategorio:Medicina terminologio
Krásno nad Kysucou

**Krásno nad Kysucou**  estas urbo en Slovakio en Regiono Žilina, en Distrikto Čadca. La hungaraj nomoj estis ĝis 1899 *Krásznó* kaj *Kiszucakrásznó*. 

## Situo 
La urbo situas en valo de rojo, laŭ ĉefvojo kaj  fervojo Kysucké Nové Mesto-Čadca. Žilina troviĝas 21 km, Ĉeĥio kaj Pollando troviĝas en la proksimeco.
  
## Historio 
La unua mencio devenis el 1325. La fervojo atingis la komunumon en 1871 kaj portis prosperon. En 1910 loĝis tie 2456 da homoj, (plejparte slovakoj). La urbo ĝis 1919 apartenis al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Kysucké Nové Mesto. En 2001 loĝis en la urbo 6&nbsp;939 da homoj, (6&nbsp;827 slovakoj).

## Vidindaĵo 
* novromanika preĝejo omaĝe al Sankta Andreo de 1861, en 1912 renoviĝis

Kategorio:Urboj de Slovakio
Julia Litvinova

**Julia LITVINOVA**, naskiĝis en Moskvo. Ŝi tie finis la universitaton kun specialistiĝo pri germana filologio. Ŝi loĝas en Belgio ekde 2003. Klasika arta klerigado (mandesegnado kaj pentrado, historio de artoj) kaj studoj de modernaj aspektigaj programoj (Adobe Creative Suite, QuarkXPress) estis bezonataj por el hobia grafikistino iĝi profesia. Julia Litvinova de 2005 laboras kiel grafikistino por Flandra Esperanto-Ligo (FEL) kaj inter aliaj aspektigis la kovrilojn de FEL-libroj. Krom la esperantlingvaj eldonoj ŝi aspektigas ankaŭ anoncojn, afiŝojn, katalogojn, vestaĵojn kaj eĉ aŭtojn ... por turisma firmao en Gento. Ekde junio 2008 ŝi estas la grafika respondeculo de la magazino *Monato*.

Kategorio:Rusiaj esperantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Moskvo
Starý Smokovec

**Starý Smokovec** (germane:**Altschmecks**), () estas unu de setlejoj de urbo Vysoké Tatry, en Slovakio la plej malnova en Altaj Tatroj. Ĝi estis fondita en jaro 1793. Dum jaroj 1947 ĝis 1960 estis ĉefurbo de distrikto Vysoké Tatry, de jaro 1960 apartenas al distrikto Poprad.

Ĝi kuŝas en 990 m s.m. Ĉi tie estas sidloko de montara savoservo.

Hrebienok estas turisma centro kiu troviĝas supre de Starý Smokovec apud Slavkovský štít en alteco 1 285 m.

## Famuloj 
En Starý Smokovec mortis hungara estetikisto Ferenc Ferdinánd Baumgarten.

## Vidu ankaŭ 
* Funikularo Starý Smokovec-Hrebienok
eta|maldekstra|Penziono "Tatra"
maldekstra|eta|Survoje el Starý Smokovec al Hrebienok
Olga Bede

**BEDE Olga** estis rumanuja hungara porinfana verkistino naskita en Dicsőszentmárton la 24-an de novembro 1908 kaj mortinta en Târgu Mureş 1985.

## Biografio
La mezlernejon Olga Bede finis en sia naskiĝurbo en 1925, ŝi estis oficistino en pluraj urboj de Transilvanujo. Ŝi komencis publiki en la fino de la 50-aj jaroj.

## Verkoj
**Harkály doktor*, poemoj, Bk., 1957;
**Az Óperencián innen és túl*, fabeloj, Bk., 1957;
**Aranymadár*, fabeloj, Bk., 1958;
**Varázstükör*, teatraĵoj, Bk., 1958;
**Két kis csibész kalandjai*, poemfabelo, Bk., 1960;
**Pionírok az űrhajón*, poemfabelo, Bk., 1961;
**Kék virág*, teatraĵoj, Bk., 1961;
**Mai játék*, romano, Bk., 1963;
**Pionír-köszöntő*, teatraĵoj, Bk., 1964;
**Mesél az erdő*, pupteatraĵo, prezentado: Mvh., 1964;
**Be szép a nyár*, porjunulara romano, Bk., 1968;
**Bújj, bújj zöld ág*, teatraĵoj, Bk., 1968.

## Fontoj
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Hungaraj verkistoj

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Žarnovica

**Žarnovica,** hungare **Zsarnóca** [ĵarnOca] estas urbo en Slovakio en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Žarnovica.

## Situo 
La urbo situas en valo kaj dekstra bordo de Hron, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Levice-Žiar nad Hronom. Banská Štiavnica troviĝas 17 km.
  
## Historio 
Fortikaĵo de familio Dóczy [dOci] konstruiĝis en la 15-a jarcento. La Habsburgoj venkis en grava batalo kontraŭ la turkoj en 1644. La departementaj kunsidoj tie okazis en la 17-a jarcento. En 1910 loĝis tie 1998 da homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). La urbo ĝis Traktato de Trianon apartenis al Bars, al distrikto de Garamszentkereszt, poste al Ĉeĥoslovakio, fine al Slovakio.

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al apostoloj Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo el la 15-a j.c.
* kapelo de 1895
* burgo de Dóczy, en la 20-a jarcento renoviĝis

## Famuloj 
En la iama Zsarnóca naskiĝis hungara agronomo Zoltán Fekete.

Kategorio:Urboj de Slovakio
Kategorio:Distriktaj urboj en Slovakio
Kategorio:Municipoj en distrikto Žarnovica
Oberhelfenschwil

## Pri la komunumo 
**Oberhelfenschwil** estas komunumo en la elektodistrikto Togenburgo, Kantono Sankt-Galo, Svislando. Ĝi havis 1338 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Oberhelfenschwil situas sur monteto inter la riveroj Turo kaj Necker. Al Oberhelfenschwil apartenas krom la vilaĝo Oberhelfenschwil mem la vilaĝoj kaj setlejoj *Wasserfluh*, *Schwanden*, *Wigetshof*, *Necker* kaj *Rennen*.

## Najbaraj komunumoj 
La najbaraj komunumoj de Oberhelfenschweil estas Ganterschwil, Bütschwil, Mogelsberg, Lichtensteig, Brunnadern kaj Wattwil.

## Trafiko 
Oberhelfenschwil situas ĉe la poŝtaŭtobuslinio de Brunnadern al Lichtensteig. La veturado al la stacidomo de Brunnadern daŭras 9 minutojn.

## Vidindaĵoj 
Vidindaj en Oberhelfenschwil estas la ruino Rüdberg, kaj la ruino Novtogenburgo, kiu estis konstruita en la 13-a jarcento kiel anstataŭo de la malnova praburgo de la Grafoj de Togenburgo kaj la mezepokaj freskoj en la preĝejo Sanktaj Maria, Dionizo kaj Jakobo, kiu estis unuan fojon menciita en la jaro 1336.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Oberhelfenschwil datiĝas el la jaro 882 *Helfoltiswilare*.

En mezepoko Oberhelfenschwil estis posedaĵo de la Grafoj de Togenburgo kaj en la jaro 1468 transiris al la Princabatejo Sankt-Galo.

En 1874 la municipoj kaj setlejoj *Hof*, *Loretto* kaj *Blatten* estis transigitaj de la komunumo Oberhelfenschwil al Lichtensteig. En la jaro 1952 la komunumoj Mogelsberg kaj Oberhelfenschwil interŝanĝis terenojn. Dum Oberhelfenschwil ricevis de Mogelsberg la setlejojn *Rennen* kaj la bienojn *Adelbach*, *Berg* kaj *Schlatt* (kun entute 46 loĝantoj), Mogelsberg ricevis *Hiltisaŭ*, la iaman eksklavon de Oberhelfenschwil kun 38 loĝantoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Oberhelfenschwil 

## Bildoj 

Dosiero:Necker Oberhelfenschwil 50.jpg|Rivero Necker ĉe la trilimpunkto inter Oberhelfenschwil, Ganterschwil kaj Mogelsberg
Dosiero:2011-08-21-Oberhelfenschwil (Foto Dietrich Michael Weidmann) 176.JPG|Preĝejo
Dosiero:2011-08-21-Oberhelfenschwil (Foto Dietrich Michael Weidmann) 187.JPG|Mezepokaj freskoj en la preĝejo
Dosiero:2011-08-21-Oberhelfenschwil (Foto Dietrich Michael Weidmann) 191.JPG|Plafonfreskoj kaj vitropentraĵoj en la absido de la preĝejo
Dosiero:2011-08-21-Oberhelfenschwil (Foto Dietrich Michael Weidmann) 169.JPG|Vilaĝa strato
Dosiero:Ruine Ruedberg.JPG|Ruino Rüdberg

Kategorio:Togenburgo
Sándor Kozocsa

**KOZOCSA Sándor** (kozoĉa) estis hungara bibliografo, literaturhistoriisto naskita en Dicsőszentmárton la 25-an de septembro 1904 kaj moertinta en Budapeŝto la 6-an de junio 1991.

## Biografio 
Sándor Kozocsa finis la universitaton en Budapeŝto en 1926 kaj li estis inter 1926-1964 kunlaboranto de Tutlanda Biblioteko Széchenyi, inter 1941 - 1948 li estis redaktoro de revuo* Irodalomtörténet*. En 1941-1943 li instruis bibliografion en Debrecen kaj inter 1942 - 1948 en Budapeŝto.

## Verkoj 
* *A magyar újromantikus dráma*, 1926;
* *Az 1932-1944. év irodalomtörténeti munkássága* I-XIII., 1933-46;
* *Bevezetés a bibliográfiába*, 1939;
* *Magyar könyvészet* I-II. 1911-1920, 1939-1942, faksimmilo, 1969;
* *Kis magyar irodalomtörténet*, 1944;
* *A magyar irodalom bibliográfiája 1945-1965* I-XII., 1950-78;
* *A szovjet népek irodalmának magyar bibliográfiája 1945-1970* I-VIII. [kun György Radó], 1950-82;
* *Móricz Zsigmond irodalmi munkássága*, 1952;
* *A szabadságért mindhalálig*. Magyar katonalevelek, vál., 1952;
* *A bolgár irodalom magyar bibliográfiája 1945-1954* [Kun Papp Sámuel], 1955;
* *Mickiewicz Magyarországon*, 1955;
* *A szovjet népek irodalmának bibliográfiája 1944-ig* [kun György Radó], 1956;
* *A francia nyelvű irodalom magyar filológiai repertóriuma 1919-1968*, 1969;
* *Baudelaire Magyarországon*, 1969;
* *Magyar szerelmes levelek 1528-1944*, szerk., 1976.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kozocsa, S
Kozocsa, S
Kozocsa, S.
Listo de kosmaj agentejoj

Ĉi tio estas listo de ŝtataj agentejoj kiuj rilatas al iu ajn kosma agado.

La nomoj aperas angle kun la nacia nomo sube. La akronimo, kiu aperas estas la plej konata: povas estis angla akronimo (ekzemple JAXA), aŭ akronimo en la nacia lingvo. Kie aperas pli ol unu akronimo, la angla aperas unuloke.

La dato de la fondado de la kosma agentejo estas la dato de la unuaj agadoj. Se la kosma agentejo ne plu ekzistas, oni donas la finan daton. Ankaŭ aperan ligilojn al la retpaĝaroj de la agentejoj.

;Kolora ŝlosilo
La kapabloj de la kosma agentejoj estas la sekvaj laŭkolore:

Image:Human-spaceflight-countries.png|Landoj kun kapablo de homa flugado
Image:Space-launch-capability-countries-with-esa.png|Landoj kun kapablo lanĉi raketojn
Image:Satellite-operators.png|Landoj kun kapablo kontroli satelitojn

## Eksteraj ligiloj 
* Space Law Blog
* Space Agencies Worldwide by UN HDI

## Referencoj 
Kategorio:Kosmoesploro
Turzovka

**Turzovka** (hungare *Turzófalva*) estas urbo en Slovakio en Regiono Žilina, en Distrikto Čadca. La hungara oficiala nomo estis ĝis 1899 la slovaka nomo *Turzovka*.

## Situo
La urbo situas en valo de rojo Kysuca, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Makov-Čadca. La lasta troviĝas 14&nbsp;km.
 
## Historio
La komunumo fondiĝis en 1598, la nomo devenis de bienulo familio Thurzó. En 1866 hungara legio el Prusio atingis la tiaman vilaĝon por fari ribelon kontraŭ la Habsburgoj. Precipe la slovakoj estis flegmaj, fine sen batalo la legio retiriĝis. Pri la okazintaĵo la hungaroj faris filmon. En 1910 loĝis en la vilaĝo 8434 da homoj, (plejparte slovakoj). La urbo ĝis 1919 apartenis al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Čadca. Poste ĝi apartenis al Ĉeĥoslovakio. En 1968 la vilaĝo ricevis la rangon urbo. En 2001 loĝis en la urbo 7&nbsp;854 da homoj, (7&nbsp;577 slovakoj).

## Mirakloj
Laŭ arbaristo Matousch Laschut en 1958 li vidis sur nubo virinon, poste li tute saniĝis. La komunistoj metis lin en psikiatriejon, tamen tiu kampo iĝis pilgrimloko. En 1967 denove okazis mirakloj.

## Vidindaĵoj
* monumento pri la fondiĝo de 1998

## Famuloj 
* en Turzovka naskiĝis hungara katolika teologo János Ruzsicska

Kategorio:Urboj de Slovakio
Seeberg (burgo)

eta|200ra
**Seeberg** (ĉeĥlingve *Ostroh*) estas burgo en Ĉeĥio. Ĝi situas en Regiono Karlovy Vary, 5km okcidente de la banloko Františkovy Lázně, surlime kun Germanio.

Origine romanika burgo el 12-a jarcento, rekonstruita en gotika, renesanca kaj parte baroka stiloj, estas ekde 1987 havaĵo de la urbo Františkovy Lázně kaj post kompleksa rekonstruo ĝi estas ekde 1990 alirebla por publiko (ekde mezo de marto ĝis novembro).

## Vidindaĵoj 
* Burga ekspozicio – alirebla sen ĉiĉerono (meblaro de la 18-a kaj 19-a jarcentoj, porcelano, nigra kuirejo, portempaj ekspozicioj)
* Etnografia ekspozicio de la (ĝis la 2-a mondmilito plejparte germanlingva) regiono Cheb (en antaŭaj agrikulturaj konstruaĵoj)

Dosiero:Seeberg.korto.desube.JPG
Dosiero:Seeberg.malantaŭa.korto.JPG
Dosiero:Seeberg.agr.konstruaĵoj.JPG
Dosiero:Seeberg.korto.enirpordejo.JPG
Dosiero:Seeberg.ekspozicio1.JPG
Dosiero:Seeberg.ekspozicio2.JPG
Dosiero:Seeberg.ekspozicio3.JPG
Dosiero:Seeberg.ekspozicio4.JPG

## Eksteraj ligiloj 
Praktikaj turismaj informoj ĉeĥe, angle

Kategorio:Poustka (distrikto Cheb)
Kategorio:Konstruaĵoj en distrikto Cheb
Kategorio:Burgoj en Regiono Karlovy Vary
Kategorio:Romanikaj konstruaĵoj en Ĉeĥio
Kategorio:Burgoj en Smrčiny
Imre Drócsay

**DRÓCSAY Imre** (dro:ĉai) estis rumanuja hungara pentristo, grafikisto naskita en Csíkszereda la 15-a de majo 1912 kaj mortinta en Bukareŝto la 3-a de februaro 2001.

## Biografio
Inter 1940-43 Drócsay studis en Budapeŝto en Hungara Arta Altlernejo (Magyar Képzőművészeti Főiskola), kie liaj majstroj estis Vilmos Aba Novák, Lajos Nándor Varga. Inter 1948-53 li studis en *Arta Altlernejo Nicolae Grigorescu* de Bukareŝto kaj ekde 1952 li instruis tie, pli poste en la Kulturdomo Petőfi de Bukareŝto li gvidis artan grupon. 

## Individuaj ekspozicioj
*1942, 1957, 1967 • Miercurea Ciuc
*1969, 1973, 1974 • Bukareŝto.

## Fonto
*Artportalo.hu 

Drocsy, I
Kategorio:Hungaraj poŝtmarkoplanistoj
Shia LaBeouf

**Shia Saide LABEOUF** (prononco: ; Esperantigite: **Ŝaja Said Labaf**) (naskiĝis la ) estas usona aktoro kaj komediisto, kaj gajninto de Premio Daytime Emmy kaj Premio BAFTA. Li unue koniĝis kun stelulo rolo en la televidserio *Even Stevens* en la *Disney Channel*. Li ankaŭ aperis en filmroloj en *Holes*, *Constantine*, kaj *I, Robot*. Li ankaŭ aperis en pluraj filmoj de reĝisoro Steven Spielberg: *Disturbia*, *Transformers*, kaj *Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull*.

## Filmaro 
### Televido 
### Videoludoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en Usono
Kategorio:Usonaj komikistoj
Kategorio:Usonaj reĝisoroj
Kategorio:Usonaj voĉaktoroj
Kategorio:Usonaj televidaktoroj
Kategorio:Usonaj scenaristoj
Kategorio:Usonaj kinproduktoroj
György Gálfalvi

**GÁLFALVI György** (gAlfalvi) estas rumanuja hungara redaktoro, literaturkritikisto naskita en Marosvásárhely la 28-an de aprilo 1942. Li estas pli juna frato de literaturkritikisto Zsolt Gálfalvi.

## Biografio 
La mezlernejon György Gálfalvi finis en sia naskiĝurbo en Liceo Bolyai Farkas (1960), la fakon de hungara lingvo kaj literaturo en Universitato Babeş–Bolyai de kluĵo (1965). Li estis redaktoro dum kvin jaroj de *Ifjúmunkás* en Bukareŝto; ekde 1970 li estis redaktoro de *Igaz Szó*, vicĉefredaktoro ekde 1991, ĉefredaktoro ekde 2005 de revuo *Látó*.

## Premioj 
* Premio de Junularorganizo de Rumanujo, 1974;
* Csokonai-premio 1996;
* Arany János-rekompenco 1997;
* Kisebbségekért -premio 2008.

## Volumoj 
* *Szülőföldön, világszélen*, raportaĵoj, Bk., 1974;
* *Marad a láz?* dekunu intervjuoj, Bk., 1977;
* *Találkozásaink*, literatura publicistiko, Bk., 1989.
* *Egy áruló monológja*. Littera Nova, Kronosz 2000.

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Vrakúň

**Vrakúň,** hungare **Nyékvárkony** estas vilaĝo en Slovakio en regiono Trnava, en distrikto Dunajská Streda.
eta|Preĝejo en Vrakúň
* Areo: 38 km²
* Loĝantaro: 2480
* Alto super marnivelo: 117 m
* Poŝtkodo: 930 25
* Telefonprefikso: +421 031

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj. Dunajská Streda troviĝas 5 km-ojn for.

## Historio 
eta|maldekstre|Urbodomo de Vrakúň
La vilaĝo naskiĝis en 1940 pro unuiĝo de 2 apudaj vilaĝoj Nyék (njEk) kaj Várkony (vArkonj). Tiam Nyék havis la pli oficialan nomon Csallóköznyék.

### Várkony 
La vilaĝo estis loĝata dum la avaroj. La unua mencio devenis el 1015 en formo *Oiarchunítani*, la preĝejo menciiĝis en 1308. Tiu vilaĝo estas devenejo de familio Amade, kiuj havis burgon nun nevideblan. La loĝantoj ricevis urbajn privilegiojn en la 16-a jarcento. Familio Amade havis elitan bovobredejon kaj fazanobredejon en la 19-a jarcento. En 1910 loĝis en la vilaĝo 855 da homoj, (plejparte hungaroj).

### Nyék 
La unua mencio devenis el 1165. La loĝantoj ricevis nobelecojn de Stefano la 3-a. En 1910 loĝis en la vilaĝo 643 da homoj, (plejparte hungaroj).

### De la 20-a jarcento 
Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝoj apartenis al Pozsony (historia departemento), al distrikto de Dunaszerdahely. Ekde 1920 ĝi apartenis al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. En 1940 la vilaĝoj unuiĝis, nur malgranda kanalo distranĉas ilin. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš ĝis 1948. En 2001 loĝis en la vilaĝo 2537 da homoj, (2351 hungaroj, 180 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* gotika katolika preĝejo omaĝe al Sankta Jakobo el la 14-a jarcento en vilaĝoparto Várkony, baldaŭe barokiĝis
* baroka preĝejo omaĝe al Sankta Triunuo de 1740
* kastelo de Pfeiffer de 1904, nun domo de gemaljunuloj
* skulptaĵo de Johano Nepomuka el la 1750-aj jaroj

## Famuloj 
En la iama Nyék naskiĝis hungara inĝeniero Zoltán Méhes.

Kategorio:Municipoj en distrikto Dunajská Streda
Vânători (Mehedinți)

eta|Situo en la distrikto
**Vânători** [vınətorj] estas urbo kaj komunumo en la distrikto Mehedinți en Rumanio. En 2007 ĝi havis 4 492 loĝantojn. Al ĝi administre apartenas la vilaĝo Roșiori.

Ĝi situas ĉ. 15 km oriente de la trilanda punkto inter Rumanio, Serbio kaj Bulgario.

Kategorio:Urboj de Rumanio
Kategorio:Urboj de distrikto Mehedinți
Agrikultura kemio

[eta|250ra|Preparado de plantosaniga traktado per [pesticido en la akvo por irigacio por nutrokultivo.]]
**Agrikultura kemio** estas studado, kaj la kemio kaj la biokemio, kiuj temas pri la kreskado de agrikulturaj rikoltoj, la procedado el krudaj ingrediencoj en manĝaĵajn kaj trinkaĵajn produktojn. Ĉi tiuj studadoj emfazas la rilatojn inter la plantoj, la bestoj kaj la bakterioj kaj ilia natura ĉirkaŭaĵaro.

Kiel unu el la plej gravaj fondintoj de la agrikultura kemio konsideriĝas la germana kemiisto Justus von Liebig.

Tiu kiu okupiĝas pri agrikultura kemio estas nomata **agrikultura kemiisto**.

Kategorio:Ĝermoj pri teknologio
Kategorio:Ĝermoj pri kemio
Kategorio:Biokemio
Kategorio:Agrikulturo
Chmielno

La gloso **Chmielno** povas signifi la jenajn:
* **Chmielno** (historie *Ludwigsdorf*) estas vilaĝo en Komunumo Lwówek Śląski, en Distrikto Lwówek Śląski (historie *Löwenberg*), en Malsupra Silezio de nuntempa Pollando.
* **Chmielno** (historie *Chmelno*) estas vilaĝo kaj komunumo en distrikto Kartuzy, en Pomeria provinco de nuntempa Pollando.
* **Chmielno** (historie *Hopfenberg*) estas vilaĝeto en komunumo Bobolice (historie *Bublitz*), en distrikto Koszalin (historie *Köslin*), en Okcidenta Pomerio de nuntempa Pollando.
John McCain

**John Sidney McCAIN la 3-a** (naskiĝis la , mortis la ) estis usona politikisto kaj senatano de la ŝtato Arizono. Li estis la kandidato de la Usona Respublikana Partio por la 2008-a balotado por Prezidento de Usono.

McCain diplomiĝis en la Usona Mararmea Akademio en 1958. Li iĝis mararmea aviadisto, pilotinta bombaviadilojn dum la Vjetnama milito. Dum tiu milito, li preskaŭ mortis en brulego de lia aviadila ŝipo, *USS Forrestal*. Dum sia 23-a bombmisio, la aviadilo de McCain estis paffaligita en Norda Vjetnamio. Li estis tre vundita, kaj kaptita kiel militkaptito de la komunistoj. Li daŭris dum kvin kaj duonon jaroj kiel malliberulo, inkluzivante periodojn de torturo.

McCain pensiiĝis de la mararmeo en 1981 kaj estis elektita al la Usona Domo de Reprezentantoj de Arizono en 1982. Post servado de du oficdaŭroj, li estis elektita al la Usona Senato en 1986, kaj gajnis reelektadojn en 1992, 1998, kaj 2004. Kvankam li ĝenerale sekvis la konservativajn principojn de sia partio, McCain akiris reputacion pro malkonsentado de lia partio pri iuj aferoj.

McCain malgajnis la respublikanan kandidatiĝon en la partia balotado de la jaro 2000 al George W. Bush post multaj malfacilaj konkursoj (aĉaj atakoj ekz. pri onidira propra nigra infano). En marto 2008 li gajnis sufiĉajn delegitojn por kandidatigi lin por la partia kandidato por la balotado por Prezidento de Usono de 2008.

En 2017 li estis diagnozita kun cerba kancero, kaj mortis la 25-an de aŭgusto 2018.

## Vidu ankaŭ 
* Internacia Sekureca Forumo de Halifax (d:Q5642195)

Kategorio:Usonaj politikistoj
Kategorio:Senatanoj de Usono
Zsolt Gálfalvi

**Zsolt GÁLFALVI** (gAlfalvi) rumana hungara literaturkritikisto kaj eseisto, redaktoro. Li naskiĝis en Târgu Mureş je la 30-a de novembro 1933 - Târgu Mureş 22-an de julio 2021. Li estas frato de György Gálfalvi.

## Premioj, distingoj 
* A RSzK Csillaga Érdemrend 4. fokozata 1968;
* Pro Cultura Hungarica 1993.

## Biografio 
Zsolt Gálfalvi mezlernejon finis en sia naskiĝurbo (1951). Li akiris diplomon de instruisto pri hungaraj lingvo kaj literaturo en Universitato Bolyai de Kluĵo (1955). Ekde 1951 li jam laboris en redakcio de Utunk, pli poste ekde 1956 li estis interna kunlaboranto de revuo Igaz Szó, ekde 1962 ĝia vicĉefredaktoro. Inter 1967 kaj 1969 li estis direktoro de Marosvásárhelyi Állami Magyar Színház. En 1969 li translokiĝis Bukareŝton, kie debute li estis la vicĉefredaktoro de ĵurnalo Előre, en 1970–71 de A Hét. Ekde 1975 li estis la ĉefkunlaboranto kaj ekde 1989 ĉefredaktoro de *A Hét*.

## Volumoj 
* *Írók, könyvek, viták, cikkek*, studoj, Mvh., 1958;
* Szentimrei Jenő : *Versek*, elektis, antaŭparolis, Bk., 1963;
* *Az írás értelme*, eseoj, studoj, kritikoj, Bk., 1977;
* *Prospero szigetén*, teatraj kritikoj, Bk., 1988.

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

## Eksteraj ligiloj 
* Blogo 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Chmielno (Malsupra Silezio)

**Chmielno** – [prononcu *ĥmielno*]- jen pole, ekde 1947, ĝis 1945 germane ***Ludwigsdorf*** [prononcu LUDviksdorf] - estas ĉena vilaĝo en Malsupra Silezio. Ĝi situas en nuna Pollando, en komunumo Lwówek Śląski (Löwenberg), en samnoma distrikto kaj en Kaĉava montetaro.

La plej unua priskribo devenas el la jaro 1217 (kunligita kun serĉado de orodona sablo), kaj temas pri vilaĝo tiam nomata *Ludwigesdorf*. Ĝis la jaro 1945 ĝi nomiĝis *Ludwigsdorf* kaj poste ĝis la jaro 1947 *Ludwików* [elparolu: *ludvikuv*] kaj *Ludwikowo* [prononcu *ludvikovo*]. En la 12-a - 14-a jarcentoj en ĉirkaŭaĵo oni minadis de orodona sablo.
En la vilaĝo troviĝas gotika preĝejo patronata de “Naskiĝo de Plejsankta Maria Virgulino”. Ĝi estis konstruita en la 14-a jarcento kaj alikonstruita en la unua duono de la 16-a jarcento, poste en la jaro 1615 kaj en la 19-a jarcento. La turo de la preĝejo estis konstruita en la jaro 1520. Ene oni povas ekvidi: renesancan volbon, ŝtonan tabernaklon sur kolono el la jaro 1503, altaroj el la 16-a jarcento, dekoracian balustradon kaj tomboŝtonon de kavaliro el la jaro 1625. En la turo troviĝas tri sonoriloj (15-a/16-a jarcentoj), kiuj havas latinajn surskribojn.

Image:Chmielno kościół1.jpg|La preĝejo patronata de “Naskiĝo de Plejsankta Maria Virgulino”.
Image:Chmielno kościół2.jpg|La preĝejo patronata de “Naskiĝo de Plejsankta Maria Virgulino”.

## Bibliografio kaj fontaĵo 
* Janusz Czerwiński, Krzysztof R. Mazurski: *Sudety. Sudety zachodnie*. Varsovio 1983 (pole)
* Mapo turisma: *Góry i Pogórze Kaczawskie*. Vroclavo 1984 (pole)
* retejo de la komunumo  (pole)

----
**Vilaĝoj de la komunumo**:
Bielanka (Lauterseiffen) • Brunów (Braunau) • Chmielno (Ludwigsdorf) • Dębowy Gaj (Siebeneichen) • Dłużec (Lang Neundorf) • Dworek (Höfel) • Gaszów (Gehnsdorf) • Górczyca (Hohndorf) • Gradówek (Hagendorf) • Kotliska (Kesselsdorf) • Mojesz (Nieder Mois) • Nagórze (Neundorf-Liebenthal) • Niwnice (Neuland) • Pieszków (Petersdorf) • Płóczki Dolne (Nieder Görisseiffen) • Płóczki Górne (Ober Görisseiffen) • Radłówka (Hartelangenvorwerk) • Radomiłowice (Radmannsdorf) • Rakowice Małe (Wenig Rackwitz) • Rakowice Wielkie (Groß Rackwitz) • Skała (Hohlstein) • Skorzynice (Hartliebsdorf) • Sobota (Zobten am Bober) • Ustronie (Seitendorf) • Włodzice Małe (Klein Walditz) • Włodzice Wielkie (Groß Walditz) • Zbylutów (Deutmannsdorf) • Żerkowice (Sirgwitz).
----

Kategorio:Vilaĝoj de Pollando
Kategorio:Komunumo Lwówek Śląski
Schafik Handal

**Schafik Jorge Handal** (Usulután, El Salvador, 14-a de oktobro 1930 - San Salvador, El Salvador, 24-an de Januaro 2006) estis politikisto de Salvadoro, filo de palestinaj enmigrantoj. Estis tre vigla maldekstra politikisto de la lando kune kun Guillermo Manuel Ungo kaj Farabundo Martí.

Konita sub la nomo de "Comandante Simón" Handal estis unu de la kvin membroj de estraro kiuj partoprenis la revolucian militon de Salvadoro de FMLN (1981-1992). Li estis ankaŭ Ĝenerala Sekretario de la Komunista Partio de Salvadoro (PCS) (1973-1994), partio kiu integriĝis komplete al FMLN en 1995.

Kategorio:Salvadoraj politikistoj
Kategorio:Komunista partio de Salvadoro
Nacia Biblioteko de Dieto

eta|dekstra|240px|Ĉefa biblioteko de la Nacia Dieta Biblioteko en Tokio
eta|dekstra|240px|Branĉo *Kansaj-kan* de la Nacia Biblioteko de Dieto
La **Nacia Biblioteko de Dieto** aŭ **nacia parlamenta biblioteko** (; Hepburn: *Kokuritsu Kokkai Toshokan*), establita en 1948 por helpi al membroj de la Nacia Dieto de Japanio ( *Kokkaj*), t.e. la parlamentanoj, esplori aferojn pri la publika politiko, estas la nura nacia biblioteko en Japanio.

La Nacia Biblioteko de Dieto konsistas el du ĉefaj konstruaĵoj, unu en Nagataĉō en Ĉijoda-kvartalo en Tokia Metropolo kaj la alia en la Seika-urbeto en Soraku-distrikto en Kioto, plus aliaj branĉaj bibliotekoj.

Kiel la nacia biblioteko de Japanio, NBD kolektas kopiojn de ĉiuj publikaĵoj eldonitaj en Japanio. Plue, ĉar NBD servas kiel esplorbiblioteko por parlamentanoj, iliaj dungitoj, kaj la ĝenerala publiko, ĝi havas ankaŭ grandan kolekton da materialoj publikigitaj en fremdaj lingvoj pri vasta aro da temoj.

Sekvante la tradicion establitan en la Imperia Biblioteko, la Nacia Dieta Biblioteko kolektas materialojn en fremdaj lingvoj pri Japanio, inkluzive de antikvaj kaj maloftaj dokumentoj kiel ekzemple raportoj de eŭropaj misiistoj kiuj vizitis Japanion ekde la 16-a jarcento.

## Historio 
La Nacia Biblioteko de Dieto originas eltri memstaraj bibliotekoj: La Biblioteko de Ĉambro de Reprezentantoj, La Biblioteko de Ĉambroj de Nobeloj, kiuj establiĝis ĉe la kreo de Imperia Dieto en 1980; kaj Imperia Biblioteko (Ueno-Biblioteko) kiu estas establita de ministraro pri edukado.

La potenco de la Dieto en Japanio antaŭ Dua Mondmilito estas limigita, kaj ĝia neceso de informoj estis malgranda.

Post malvenko en la Dua Mondmilito, la GHQ/SCAP konsideris, ke reformo de la sistemo de Biblioteko de Dieto estos grava parto de demokratiigo de Japanio. En 1947 establiĝis la Konstitucio de Japanio kiu havas pli demokratiajn karakterizaĵojn ol la Meiji-Konstitucio. Samtempe kiel la konstitucio, establiĝis la Leĝo pri Dieto kiu difinas establadon de Biblioteko de Dieto. Tamen ĝia kapablo ne sufiĉis por ke ĝi helpu al parlamentanoj esplori.

La Dieto adoptis konsilon de sendito el Usono, kaj kreis la Leĝon pri Nacia Biblioteko de Dieto. Do, la biblioteko havas similan celon al la usona Biblioteko de Kongreso.

Je 25-a de februaro 1948 komenciĝis Nacia Biblioteko de Dieto. Kanamori Tokujiro kiu estis La Ministro pri Konstitucio, iĝis la unua estro de la biblioteko. Nakai Masakazu kiu estis la estro de urba biblioteko de Onomiĉi, iĝis la 1-a vicestro de la biblioteko.
Je 5-a de junio la Nacia Biblioteko de Dieto oficiale komenciĝis.

Dieto
Kategorio:Kioto
Kategorio:Registaro de Japanio
Kategorio:Bibliotekoj en Japanio
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1948