open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ribadavia

**Ribadavia** estas hispana municipo situanta en la okcidento de la provinco Oŭrenso, en Galegio, kaj apartenanta al la komarko Ribeiro. Ĝi estas la sidejo de juĝa distrikto n-ro 2 de la provinco Oŭrenso.

Ĝi havas populacion de  loĝantoj (2023).

## Historio
La etimologio de la loknomo signifas "borde de la rivero Avia", en antaŭromia versio *abobriga* aŭ latina *Rippa Avie*. 

eta|maldekstre|220ra|Kastelo de Rivadavia.
En la 12-a jarcento, ekis demografia kaj ekonomia disvolviĝo de la urbo, helpita de la povo de monaĥejoj Sankta Klodjo, Sankta Maria de Melón kaj Osera kaj la povo de la sidejo de la Ordeno de Malto en Beade, unuigita al la produktado kaj komercigo de la vino Ribeiro. La monaĥoj realigis kontraktojn kun malgrandaj terposedantoj de la bordoj de la rivero Minjo por establi bienojn kaj priorlandojn dediĉitajn al la vitokultivado, dum propagandis la bonkvaliton de la loka vino. Tiukadre prosperis en la urbo komunumo de judoj grupigita ĉirkaŭ la nomita *Porta Nova* (nova pordego), altirita de interesaj ebloj por negocoj. La juda loĝantaro atingis altan densecon en Ribadavia kaj oni supozas, ke ili ludis gravan rolon en la eksportado de la vinproduktado pro siaj kontaktoj en norda Eŭropo. Krom komercistoj, ili plenumis kiel metiartianoj kiel forĝistoj, vestofaristoj, ŝuistoj ktp. La Juda Kvartalo estis deklarita nacia monumento kaj ankoraŭ konservas siajn mezepokajn trajtojn.

## Vidu ankaŭ 
* Ribadavia (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  (//)


Kategorio:Municipoj de la provinco Oŭrenso
Filgueira (stacidomo)

**Filgueira** () estas fervoja stacio situanta en la hispana komunumo Crecente en la provinco Pontevedro, aŭtonoma komunumo Galegio. Ĝi havas servojn de Mezlonga Distanco.

centra|280ra|eta|Stacio

## Vidu ankaŭ 
* Crecente

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Crecente
Kategorio:Fervojaj stacioj en Hispanio
Crecente

**Crecente** (, ) estas hispana municipo en la provinco Pontevedro, apartenanta al la aŭtonoma komunumo Galegio. La municipa areo, parto de la komarko Paradanta, havas populacion de  loĝantoj (2023).

## Vidu ankaŭ 
* Filgueira (stacidomo)
* Frieira (stacidomo)
* Pousa-Crecente (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  (/)


Kategorio:Municipoj de provinco Pontevedro
Filemonoj

**Filemonoj** (*Philemon*) estas genro de birdoj el familio Melifagedoj. La genro enhavas 18 speciojn troveblajn en Aŭstralio, Papuo-Novgvineo, eosta Indonezio, kaj Novkaledonio. Plejparto de dieto de la birdoj konsistas je nektaro, insektoj kaj aliaj senvertebruloj, floroj, fruktoj, kaj semoj.

Filemonoj havas malhele brunajn plumarojn kaj plene aŭ parte kalvajn kapojn. Ilia aspekto donis al ili kutimajn nomojn en multaj lingvoj, ekzemple en la angla ili nomiĝas *leatherheads* ("ledkapuloj") aŭ *friarbirds* - de angla vorto *friar* kiu signifas monaĥon de almozanta ordeno. Tiuj monaĥoj razis siajn kapojn plene aŭ parte kaj surhavis modestajn brunecajn vestaĵojn. Kondute, tamen, tiuj ĉi birdoj ne similas al monaĥoj, ili estas tre bruaj kaj agresemaj, kaj eĉ rabobirdoj preferas eviti ilin. Iuj pli malgrandaj birdoj, ekzemple kelkaj specioj de orioledoj, evoluiĝis mimiki aspekton de filemonoj kaj tiel defendas sin de agreso.

## Taksonomio
La genron *Philemon* enkondukis en jaro 1816 franca naturalisto kaj ornitologo Louis Pierre Vieillot.
Vieillot ne difinis la tipan specion de la genro, nur en 1840 George Gray deklaris ĝi .
La genra nomo devenas de la klasika greka vorto *philēmōn*, kiun eblas traduki kiel "amema" aŭ "kisema".
Verŝajne ĝi referencas la manieron kiel la birdo avide suĉas nektaron. Filemono ankaŭ estas sufiĉe disvastigita greka nomo, renkontebla, ekzemple, en la mito pri Filemono kaj Baŭciso aŭ en Biblia Epistolo al Filemono.

Laŭ nuna sistematiko al la genro apartenas 18 specioj:

* Filemono de Meyer (*Philemon meyeri*)
* Filemono de Brass (*Philemon brassi*)
* Malgranda filemono (*Philemon citreogularis*)
* Griza filemono (*Philemon kisserensis*)
* Timora filemono (*Philemon inornatus*)
* Malhela filemono (*Philemon fuscicapillus*)
* Grizkola filemono (*Philemon subcorniculatus*)
* Nigravizaĝa filemono (*Philemon moluccensis*)
* Tanimbara filemono (*Philemon plumigenis*)
* Helma filemono (*Philemon buceroides*)
* Novgvinea filemono (*Philemon novaeguineae*)
* Novbritia filemono (*Philemon cockerelli*)
* Novirlanda filemono (*Philemon eichhorni*)
* Blankanuka filemono (*Philemon albitorques*)
* Arĝentkapa filemono (*Philemon argenticeps*)
* Brua filemono (*Philemon corniculatus*)
* Novkaledonia filemono (*Philemon diemenensis*)

Iam ankaŭ krona filemono (*Melitograis gilolensis*) estis konsiderata ano de specio *Philemon*, sed nun ĝi estas movigita al aparta monotipa genro *Melitograis*.

## Referencoj
Kategorio:Paseroformaj
Ferenc Gráf

**Ferenc Gráf,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Gráf Ferenc** estis hungara kuracisto pri internaj malsanoj (internisto), hematologo kaj altlerneja instruisto.

 naskiĝis  en Sopronbánfalva (nuntempa urboparto de Sopron), li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en Sopron, poste li akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1939. Post la diplomo li praktikadis en la universitata kliniko, sed li ankaŭ kuracadis ankaŭ en la armeo, eĉ li akiris plian fakdiplomon pri internaj malsanoj en 1944. Lia rango altiĝis: li estis asistanto (1946–1957), lektoro (1957–1965), docento (1965–1969), profesoro (1969–1985), ankaŭ klinikestro (1973), katedrestro (1974–1985), kampusa fakultatestro (1973–1976). Intertempe li kandidatiĝis en 1965, li doktoriĝis en 1984 antaŭ la Hungara Scienca Akademio, krome li akris hematologian diplomon en 1981. Li ricevis premiojn inter 1948-1988.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Rákbetegek ductus thoracicusainak vizsgálata.* (1936)
* *A vér és a vérképzőszervek betegségei.* (parto el libro "Gyógyszertan és gyógyítás", 1956, 1959)
* *A vérképzőrendszer diagnosztikája.* (parto de studenta lernolibro, 1961, 5-a eldono: 1978)
* *A vörösvérsejt-képződés humorális szabályozásának klinikai és kísérletes vizsgálata.* (disertaĵo, 1964)
* Haematológia. (parto de enciklopedio, 1977)
* *Patogenetikai szemlélet a klinikai hematológiában. Tud. tevékenység tézisszerű összefoglalása.* (disertaĵo, 1982)

## Memorigiloj 
* bronza reliefo en Budapeŝto (2011)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj internistoj
Kategorio:Hungaraj hematologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Adolph Kolping

**Adolph KOLPING** (naskiĝinta la  en Kerpen, mortinta la  en Kolonjo) estis germana romkatolika pastro, populara verkisto kaj furora iniciatinto de la sociala kaj pormetiista organizo *Kolpingwerk*. 
## Vivo
Ellernis Kolping la metion de ŝufarado antaŭ ol studi teologion en Kolonjo, Munkeno kaj Bonn. Ordinacio sacerdota okazis en 1845; jaron poste, fondis li en Elberfeld (kie li sep jarojn estis kapelano kaj instruisto) societon por metiaj lernoknaboj. Lia utilega ideo tuj disvastiĝis internacie, ekz. je Bavario, Aŭstrio-Hungario kaj eĉ je Usono. 

Li nomumiĝis katedralvikario kolonja en 1849 kaj en 1862 rektoro de la Franciskana preĝejo. Krome kaj honore, apostola notario kaj papa sekreta ĉambelano. En la 1904-a jaro oni starigis por li monumenton en Kolonjo malpost la Franciskana kirko.

## Verkoj (elekto)
*»Der Gesellenverein« (Köln 1848)
*»Ein katholisches Volksbuch« (Münster 1855)
*»Lebensbilder« (Köln 1860)
*»Erzählungen« (Münster 1862–94)
*(eldonistece de 1854) »Rheinische Volksblätter für Haus, Familie u. Handwerk«; kun politikaj eseoj 

## Fontoj
*"Kolping" - ĉe: *Herders Conversations-Lexikon*. Freiburg im Breisgau 1857, vol. 5, p. 809 

*"Kolping" - ĉe: *Meyers Großes Konversations-Lexikon*, vol. 11. Leipzig 1907, p. 306-307 
## Eksteraj ligiloj
*ligiloj ĉe DDB
*verkoj ĉe Projekt-Gutenberg
*kantoj de kaj pri Kolping
Arbo (Pontevedro)

**Arbo** estas hispana municipo apartenanta al la provinco Pontevedro, en la Aŭtonoma Komunumo Galegio. Ĝi estas konata pro siaj vinoj (kaj blankaj kaj ruĝaj) kaj pro petromizo, kiu estas parto de la tradicia gastronomio de tiu ĉi urbo. Ekde romia tempo, ĉi tiu kurioza besto estis kaptita en la rivero Minjo uzante tre antikvan metodon de fiŝkaptado.

Ĝi havas populacion de  loĝantoj (2023).

[centra|280ra|eta|[Petromizoj]]

## Vidu ankaŭ 
* Arbo (stacidomo)
* Sela (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Municipoj de provinco Pontevedro
Sela (stacidomo)

**Sela** () estas fervoja haltejo situanta en la hispana municipo Arbo en la provinco Pontevedro, aŭtonoma komunumo Galegio. Ĝi havas servojn de Mezlonga Distanco.

## Vidu ankaŭ 
* Arbo (Pontevedro)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Arbo (Pontevedro)
Kategorio:Fervojaj stacioj en Hispanio
Julián Ríos

**Julián RÍOS** (n. Vigo; 1941) estas hispana verkisto.

## Kariero
Li estis konsiderita inter la plej avangardaj en sia generacio,​ kaj prie la meksika romanisto Carlos Fuentes diris, ke temas pri la «plej inventema kaj kreiva» de la hispanaj verkistoj.​ Liaj du unuaj libroj esris prilaboritaj kunlabore kun la meksika verkisto Octavio Paz. Lia plej bone konata verko, ege eksperimentema kaj forte influita de la inventemo de James Joyce,​ estis publikigita en 1983 sub la titolo *Larva*.

Ne tiom konata, sed ne malpli grava, estas lia eldonada laboro, kiun li disvolvis ĉefe en la 1970-aj jaroj, en la Eldonejo Fundamentos de Madrido, kie li kreis la kolekton Espiral, en kiu li publikigis verkojn de Thomas Pynchon, John Barth, Severo Sarduy kaj de multaj aliaj gravaj verkistoj de la hispanamerika kaj internacia literaturoj. Dum kelkaj malmultaj numeroj aperis ankaŭ la periodaĵo *Espiral/Revista*.

Elsa Dennehin, de la Libera Universitato de Bruselo, difinis jene lian laboron: «La teksto-palimpsesto kiel mozaiko de ĝua transteksteco, neelĉerpebla, vortoludoj kaj ĉiatipaj ingeniaĵoj, babela plurlinveco.» Aliflanke, la verkaro de Ríos enkadriĝas en la "tradicio de la rompemo", esprimo de Octavio Paz. 

Lia lasta romano nomiĝis *Puente de Alma* (2009), reference al fama ponto en Parizo.

Julián Ríos loĝas kaj laboras en Francio, en la ĉirkaŭoj de Parizo.

## Bibliografio 
* *Amores que atan o Belles Letrres*. Galaxia Gutenberg/Círculo de Lectores, 2009
* *Puente de Alma*. Galaxia Gutenberg/Círculo de Lectores, 2009
* *Quijote e hijos*, Eld. Galaxia Gutenberg, 2008
* *Larva y otras noches de Babel. Antología*. Eld. F.C.E., 2008
* *Cortejo de sombras*, Galaxia Gutenberg, 2008
* *Nuevos sombreros para Alicia*, Seix Barral, 2001
* *La vida sexual de las palabras*, Eld. Seix Barral, 2000
* *Solo a dos voces*, Eld. F.C.E., 1999
* *Monstruario*, Seix Barral, 1999
* *Epifanías sin fin*, Eld. Literatura y ciencia, 1995
* *Amores que atan o Belles letres*, Siruela, 1995
* *Sombreros para Alicia*, Muchnik Editores, 1993
* *Impresiones de Kitaj (La novela pintada)*, Mondadori, Madrid, 1989
* *Poundemonium*, Eld. Llibres del Mall, 1985
* *Larva. Babel de una noche de San Juan*, Eld. Llibres del Mall, 1983

## Eksteraj ligiloj 
* *La vida sexual de las palabras según Julián Ríos*, de Elsa Dehennin - Centro Virtual Cervantes Konsultita en 23/10/2008.
* "La voz de Galicia" pri *Cortejo de Sombras* Konsultita en 23/10/2008.

## Referencoj
Kategorio:Hispanaj verkistoj
Mihály Horányi

**Mihály Horányi** [mihAj hoAnji], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Horányi Mihály** estis hungara kuracisto pri internaj malsanoj (internisto), hematologo, altlerneja instruisto. Lia origina familia nomo estis *Horvatics* [horvatiĉ] ĝis 1935.

naskiĝis  en Zagrebo, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1937. Post la diplomo li praktikadis, respektive estis asistanto en la universitato ĝis 1959, dum la hungara revolucio de 1956 li estis estro de la revolucia komisiono en la kliniko, tial lia kariero finiĝis en la universitato. En ĉefurba kuracejo li estis ĉefkuracisto inter 1959-1973. Intertempe li kandidatiĝis en 1957, li doktoriĝis en 1973 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. En lia laboro la hematologio, imunologio kaj ties malsanoj fokusiĝis. Li kreis novan antikoagulan proceduron.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Új véralvadásgátló eljárás fibrinogen meghatározására.* (1941)
* *A thrombin képződése natív plasma alvadásakor.* (1947; angle: 1948)
* *A májkezelés mai állása.* (1954, ankaŭ germane, angle, france)
* *Véralvadás tanulmányok natív plasmában.* (disertaĵo, 1956)
* *Adatok a Diphyllobothrium latum perniciosa pathogenesiséhez egy hazánkban észlelt eset kapcsán.* (kunaŭtoro, 1958, ankaŭ germane)
* *Adatok az anaemia perniciosa pathogenesiséhez. 3. A B12 vitamin hatása a duodenális intrinsic faktor termelésre.* (kunaŭtoro, ankaŭ angle, 1965)
* *Újabb adatok az anaemia perniciosa pathogenesiséről, különös tekintettel a B12 vitamin hatásmódjára.* (disertaĵo, 1972)
* *A vérképzés biológiája.* (1980)

## Fontoj 
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj hematologoj
Kategorio:Hungaraj internistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Redondela-Picota (stacidomo)

**Redondela-Picota** () estas hispana fervoja haltejo situanta en la municipo Redondela, en la provinco Pontevedro, aŭtonoma komunumo Galegio. Ĝi havas servojn de Mezlonga Distanco.

En la municipo estas du aliaj stacioj, , kie haltas ankaŭ Longdistancaj trajnoj, kaj , tio estas la altrapida stacio.

## Bildgalerio 

Redondela - Estación de Redondela-Picota 1.jpg|Trako kaj kajo
599 Renfe - Redondela-Picota - 2010-02-07 - Contando Estrelas.jpg|Nomo

## Vidu ankaŭ 
* Redondela

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Redondela
Kategorio:Fervojaj stacioj en Hispanio
Flama ranunkolo

**Flama ranunkolo**, latine *Ranunculus flammula*, estas specio el familio ranunkolacoj.

Temas pri plurjaraj herboj kuŝantaj kaj starantaj, kiuj enradikiĝas je la unuaj nodoj. La bazaj folioj estas oblongaj ĝis lancformaj, foje iom dentaj. La floroj, en  tre lozaj cumoj, larĝas 7-15 mm, petaloj estas brile flavaj. 
Tiu planto vivas en marĉoj, fosaĵoj kaj aliaj malsekaj lokoj de la tuta norda hemisfero en mildklimataj zonoj.
Ekzistas pluraj subspecioj.

eta|maldekstra|Floro.
eta|maldekstra|Tipa vivmedio.

Kategorio:Ranunkoloj
József Geszti

**József Geszti** [joĵef gesti], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Geszti József** estis hungara pulmonologo. Lia origina familia nomo estis *Gescheit* [geŝejt] ĝis 1906, lia konata filino estis Olga Geszti.

 naskiĝis  en Nagytapolcsány (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Topoľčany en Slovakio), li mortis  en Debrecen.

## Biografio 
 devenis el juda familio. Li maturiĝis en katolika mezlernejo en Besztercebánya en 1896, poste li akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato de Budapeŝto. Lia ĉefinstruisto estis Sándor Korányi. Inter 1904-1907 li laboris en sanatorio de Budakeszi, poste li estis sanatoriestro en Gyula, ekde 1912 en Debrecen. En 1933 en Scienca Universitato István Tisza li ricevis la instruan rangon "privata instruisto". Jam en 1930 li komencis testi tuberkulozojn en lernejoj en Debrecen, kio estis novaĵo en Hungario. En 1943 li pensiuliĝis, sed en la sekva jaro li estis deportita al Aŭŝvico (koncentreja komplekso). Fine li povis hejmenveni en 1945, tamen tute malforta kaj post kelkaj monatoj li mortis. Li edziĝis en 1907, lia edzino naskis 2 filinojn en 1908 kaj 1910. Li ricevis kelkajn premiojn.
 
## Elektitaj kontribuoj 
* *A Meniére-féle kórról egy gyógyult eset kapcsán*. (1901)
* *Polyarthritis syphilitica acuta*. (1912)
* *Tanulmányok a cavernás phthisisről*. (1925)

## Fontoj 
* [biografio hungare](https://hu.wikipedia.org/wiki/Geszti_J%C3%B3zsef_(orvos))

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pulmonologoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Suchodol

**Suchodol** estas municipo en distrikto Příbram en Ĉeĥio proksimume 7 km nordoriente de urbo Příbram. Vivas ĉi tie  (). Plejparte sur teritorio de Suchodol troviĝas flughaveno Příbram.

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1360.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
Municipo Suchodol konsistas el du partoj sur du katastraj teritorioj:
* **Suchodol** (ankaŭ nomo de k. t.)
* Líha (k. t. *Liha*)

## Memorindaĵoj
* Preĝejo de sankta Luko
* Gastejo U Kšandů

## Pluaj fotoj 

Suchodol - celkový pohled.JPG|Suchodol - suma vido
Suchodol-2016-09-30-ObecniUrad.jpg|Municipa ofico
Suchodol-2016-09-30-Skola.jpg|Lernejo


Kategorio:Municipoj en distrikto Příbram
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Příbram
Kategorio:Setlejoj en Brda montetaro
Pečice

:*Tiu ĉi artikolo temas pri municipo en distrikto Příbram. Pri municipo en distrikto Mladá Boleslav temas artikolo Pěčice.*

**Pečice** estas municipo en distrikto Příbram en Ĉeĥio proksimume 13 km sudoriente de urbo Příbram. Vivas ĉi tie  (). 

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1336.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
Municipo Pečice konsistas el tri partoj sur samnomataj katastraj teritorioj:
* Drsník
* Pečice
* Pečičky
Konsisto de la katastra teritorio Pečičky estas ankaŭ domaro Luh.

Ekde la 1-a de januaro 1980 ĝis la 23-a de novembro 1990 apartenis al la municipo ankaŭ Cetyně.

## Memorindaĵoj
* Rokoka kasteleto
* Preĝejo de sankta Laŭrenco
* Antaŭ la preĝejo situas kruco. En ronda etikedo estas skribaĵo: Laŭdita estu Sinjoro Jesuo KRISTO.
* Antaŭ la preĝejo estas lokigita ŝtona monumento al falintoj el la 1-a mondmilito 
* Ĉe komunikolo el la municio, direkte al Cetyně, situas ŝtona dia torturo

## Pluaj fotoj 

Pečice-kostel.JPG|Pečice - preĝejo
Hvižďour.JPG|Hvižďour - fiŝlago kaj stadiono
Pečice.JPG|Pečice - suma vido
Pečice ( okres Příbram ) (06).jpg|Monumento al falintoj
Pečice ( okres Příbram ) (03).jpg|Dia torturo


Kategorio:Municipoj en distrikto Příbram
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Příbram
Kategorio:Setlejoj en Beneŝova montetaro
Zeitsprung

sur bildkarto de 1902 (historie)]]

**Zeitsprung** (laŭvorte: *tempovojaĝaj saltoj*) estas utila datumaro pri objektoj de la urbo Vajmaro (Germanujo), kiu rapide permesas (komentitan) bildkomparon de la nuno kun la malnuno.

Moderigas la tuton la grafikdezajnisto Alexander Rutz en kunlaboro kun la urba arkivo de Vajmaro. La ĉe fakuloj kaj amatoroj ŝatata projekto ekzistante de 2011 daŭre kreskas. Metode intencatas - laŭ tempa akcelilo - videbligi estantecon tuj apud la estinteco. Platforme troviĝas memkompreneble ankaŭ mapo kun geografiaj indikoj kaj detaloj pri la stato de la spekteblaĵoj. Fare de la magistrato ĝi ja grava afero konsideratas pro ke ekzistas ligilo sur la oficiala urba paĝaro tien. 

Literatura bazo de la tekstoj apudbildaj estas ofte verko el la serio *Kultur­denkmale in Thüringen*. Ankaŭ la ne tro fora grandurbo Jena, sub la gvidado de Alexander Rutz, provas fari similon. Samo estiĝantas en Hardegsen. Do, estante kvazaŭ perfekta rilate al sinprezento kaj enhavo, *Zeitsprung* eble estas iĝanta modelo por multo da urboj germanaj. Alia propono estas interpreti la tuton kiel interesan kalendaran motivofonton.

## Eksteraj ligiloj 
* https://zeitsprung.animaux.de/
* https://fotoarchiv.weimar.de/
*Juliane Hermann: "Zeitsprung - Architekturfotografie in Jena" - samnoma, pli fotartista projekto el Jena

## Notoj 

Kategorio:Vajmaro
Kategorio:Datumbazoj
Kanaano (romano)

**Kanaano** estas grava romano de 20-a jarcenta brazila literaturo tradukita al Esperanto de Antonio Caetano Coutinho.

Du sufiĉe kleraj duonliberaj germanoj, kies izoliteco en kruda medio de agrikultura kolonio en Brazilo de komenco de 20-a jarcento, favora al eksplodo de pasioj, elstarigas la profundajn diferencojn kiuj fontas de malsamaj socia kaj kultura originoj. Tion montras la maniero, kiel li vidas kaj interpretas siajn travivaĵojn, kaj ankaŭ sian sintenon rilate al estonteco de la homaro. Tia interŝanĝo de ideoj faras la libron aktuala kaj profunda.

Graça Aranha kreis en Kanaano precipan personon, nome la germana enmigrinto Mikau, kiu, instigita per moralaj suferoj en sia patrolando, celas fiksiĝi en la Brazila lando, por realigi sian revitan idealon: trankvilan vivon, en harmonio kun la homoj kaj naturo.

Kontrastigante tiun personecon, kies suferoj okazigis amdeziregon al la proksimulo, Graça Aranha metis, flanke de Mikau, alian germanon, Lentz, ankaŭ kvazaŭsklavo, sed kunportanta antaŭjuĝojn pri supereco de sia raso.

La dialogo inter Mikau kaj Lentz estas iom skemaj por montri la ambiguecon de germana stereotipo: la dolĉan romantismon kaj la rasisman militemon.

## Recenzoj
Kategorio:Sociaj romanoj
Kategorio:Literaturo de Brazilo
Kategorio:Verkoj el la esperantigita portugallingva literaturo
Nepomuk (distrikto Příbram)

**Nepomuk** estas municipo en distrikto Příbram en Ĉeĥio proksimume 15 km sudokcidente de urbo Příbram kaj 4&nbsp;km norde de Rožmitál pod Třemšínem. Vivas ĉi tie  (). 

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1727.

En konekso kun pereo de armea spaco Brdy estis al la 1-a de januaro 2016 alligita al la municipo katastra teritorio *Nepomuk v Brdech* kun areo 17,658333 km², kiu estiĝis al la 10-a de februaro 2014. En tiu ĉi teritorio estas registritaj 1 neenloĝigita konstruaĵo kaj 0 loĝantoj. La municipo tial etendiĝas sur du katastraj teritorioj:

* *Nepomuk pod Třemšínem*
* *Nepomuk v Brdech*

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Zvonička v Nepomuku (Q66567088).jpg|Sonorilejo en Nepomuk
Škola nepomuk.jpg|Konstruaĵo de malnova lernejo en Nepomuk – ekzemplo de alpa arkitekturo, detruita en la jaro 1914

Kategorio:Municipoj en distrikto Příbram
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Příbram
Kategorio:Setlejoj en Brda montetaro
Magaga

**Magaga,** laŭ egipta  estas urbego en la plej norda parto de Provinco Minja en Egiptio.
eta|maldekstre|

## Demografio 
En Magaga loĝis  homoj en 2018 laŭ la Germanlingva Vikipedio.

## Geografio 
Magaga troviĝas laŭ maldekstra (okcidenta) bordo de Nilo 48 metrojn super la marnivelo. Beni Suefo troviĝas 54, provinca sidejo Minjo 63, Malaŭi 103,  ĉefurbo Kairo 160, Asjuto 168, Suezo 220, Saŭhaĝo 248, Aleksandrio 297, Asuano 548 kilometrojn (aere) https://www.thedistancenow.com/mallawi_egypt/al_minya_egypt.

## Historio 
En 1888 brita vojaĝisto priskribis, ke en Magaga troviĝas grava sukerfabriko. Ĝi ankaŭ nun funkcias. La brito ankaŭ menciis plurajn praajn ruinojn en la areo kun  hundomumioj.

En 1963 pramŝipo renversiĝis sur la Nilo mortigante 206 homojn.

## Ekonomio 
Bazo de la ekonomio estas la agrikultura produktado kaj ties vendado aŭ prilaboro.

## Klimato 
Magaga situas en arida klimato (BWh) laŭ la klimata klasifiko de Köppen. Neniam pluvas. La averaĝa jara temperaturo varias inter .

## Trafiko 
Magaga havas trairan fervojan linion laŭ la Nilo, same ĉefvojon. Ekde la pratempo ŝipoj naĝas sur la Nilo. La plej proksima flughaveno situas en Minjo. 

## Vidindaĵoj 
* moskeoj

## Famuloj 
* Taha Hussein, verkisto

## Referencoj 
## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Egiptio
Redondela AV (stacidomo)

**Redondela AV** () estas fervoja stacio situanta en la samnoma municipo de la provinco Pontevedro, aŭtonoma komunumo Galegio. Ĝi havas servojn de Mezlonga Distanco funkciigatajn fare de Renfe.

## Vidu ankaŭ 
* Redondela
* Redondela (stacidomo)
* Redondela-Picota (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Redondela
Kategorio:Fervojaj stacioj en Hispanio
Pontevedra-Universidade (stacidomo)

**Pontevedra-Universidade** (, ) estas fervoja haltejo situanta en la hispana municipo Pontevedro, norde de la urbo, en la aŭtonoma komunumo Galegio. Ĝi havas servojn de Mezlonga Distanco funkciigatajn fare de Renfe.

Malfermita la , ĝi priservas la Universitatan Kampuson de Pontevedro A Xunqueira, la kvartalon Monte Porreiro kaj la kvartalojn Tafisa kaj A Seca.

## Bildgalerio 

Apeadoiro de Pontevedra-Universidade.jpg|Kajoj kaj trakoj
Pontevedra Universidad - Estación de la Universidad de Pontevedra.jpg|Nomo

## Vidu ankaŭ 
* Pontevedro
* Pontevedra (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Pontevedro
Kategorio:Fervojaj stacioj en Hispanio
Jörn Luther

**Jörn LUTHER** (naskiĝinta la  en Vajmaro) estas germana historiisto, germanisto kaj verkisto; ĝis aŭtuno 1989 li estis disidento. 

## Vivo 
Trejniĝis Luther inter 1982 kaj 1984 kiel zoologia teknikisto en Gotao post relegacio disde gimnazio kaj enkarceriĝo. Sekvis aliaj ŝtate ordonitaj okupoj (meblotransportisto, stokejisto, varliferanto, hejtigisto); post Turniĝo li trapasis la abiturientan ekzamenon en la 1992-a jaro kaj studis germanistikon, filozofion kaj historion en Jena, Halle kaj Berlino. Inter 1994 kaj 1997 li moderigis kun aliaj kunvenon de junaj verkistoj en Turingujo. En 1997/98 li organizis Berline la literatur-spektaklon *Sklavenmarkt*. Krome li respondecis pri sukcesa paso de diversaj slamoj. Vivas li Berline. Siajn travivaĵojn dum la reĝimo de la komunistoj li ankaŭ literature temigis. Luther estas fondomembro de la bando *Timur und sein Trupp* kiu ekde 1988 ofertas miksaĵojn de punka ŝlagro kaj popmuzika punko. 
### Disidenteco en GDR
Luther opoziciis komunismon en GDR kaj konatiĝis kiel *sprajisto de Vajmaro* tiel esprimante siajn opiniojn nekonformajn al komunisma propagandaĉo. De ili konserviĝis policaj fotoj el priesploraj demandoj revideblaj titolpaĝe de libro de Holm Kirsten, Ulrich Jadke, Jörn Luther kaj Thomas Onißeit *Macht aus dem Staat Gurkensalat* (de 2011). Ĉiuj partoprenintaj sprajintoj estis kondamnitaj al malliberejo. Grafitioj iliaj enhavis i.a. la sekvajn devizojn: *Wehr dich* (defendu vin), *Schlag zurück* (rebatu), *Macht aus dem Staat Gurkensalat* (estigu la ŝtaton kukumsalato). Ili aperis en oktobro 1983 sur kadukaj fasadoj vajmaraj. Luther pro tio suferis plurajn monatojn da mallibereco en la fifama Stasi-prizono erfurta.

## Verkoj 
* *Reiner reine, lirum, larum, Ged.*, kun Frank Willmann, Berlin 1990.
* *Über dem kaukasus lag dein blauer – ein hansheinzewersroman*, kun Frank Willmann, Köln 1992.
* *Reality l.i.t. Abreißblock*, kun Frank Willmann u. a., Mainz 1993.
* *Roman der 6*, mit Frank Willmann u a., Köln 1996.
* *Sag mal A*, Rudolstadt 1996.
* *Ab & zu möchte ich was ganz anderes*, Berlin 1997.
* *Neun Märchen, die Bengta Bischoff nicht schrieb*, Halle/Saale 1998.
* *Und niemals vergessen – Eisern Union!*, kun Frank Willmann, Berlin 2000.
* *Die Idioten, Roman*, kun Frank Willmann, Mainz 2002.
* *BFC Dynamo – Der Meisterclub*, kun Frank Willmann, Berlin 2003.
* *Tindbad, der Teefahrer*, 2010.
* *Macht aus dem Staat Gurkensalat*, kun Ulrich Jadke, Holm Kirsten kaj Thomas Onißeit, Berlin 2011. eltiraĵo jutube
* Alles, Berlin 2012.

## Eksteraj ligiloj 
* Thüringer Literaturrat
* biografio ĉe *freitag.de*
*"Lesung am 5. Oktober in der Flohburg: Macht aus dem Staat Gurkensalat - Eine andere Jugend. Weimar 1979–1989" - ĉe: nordhausen.de, 27.9.2012 (anononco de laŭtlegado en Nordhausen; kun foto de la grafitioj vajmaraj)
*hejmpaĝo de la de Luther fondita bando *Timur und sein Trupp*

## Notoj 

Kategorio:Viktimoj de komunismo
Kategorio:Germanaj historiistoj
Kategorio:Opoziciuloj en GDR
Kategorio:Germanaj muzikistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1966
Kategorio:Homoj rilataj al Weimar
Kategorio:Germanistoj
Soutomaior

**Soutomaior** (, ) estas municipo en la provinco Pontevedro (Galegio). Ĝi estas unu el la municipoj kiuj konsistigas la Metropolan Areon de Vigo.

Ĝi havas populacion de  loĝantoj (2023).

Ene de la municipa teritorio, estas du havaĵoj de kultura instereso, en la kategorio de monumentoj: nome la kastelo de Sotomayor kaj la rokgravuraĵoj de Pedra dos Riscos. Ambaŭ en la submunicipo San Salvador. 

## Vidu ankaŭ 
* Arcade (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  (/)

Soutomaior
Kategorio:Municipoj de provinco Pontevedro
Rakim

**William Michael Griffin Jr.** (Wyandanch Novjorkio, 28a de januaro 1968), plej bone konata kiel **Rakim**, estas usona repisto de la orepoko de hiphopo. Li estis parto de la legenda rep-duo *Eric B. & Rakim* kaj estas konsiderata unu de la plej bonaj repistoj de la historio, same kiel Tupac, The Notorious B.I.G., Nas, Big Daddy Kane kaj Eminem.

La repa stilo de Rakim influis super multaj postaj repistoj kiel The Game, Jay-Z, Nas, Lupe Fiasco, 50 Cent, Eminem,​ Lloyd Banks kaj ASAP Rocky. La klasika albumo de Eric B. & Rakim, nome *Paid in Full*, estis nomumita la plej bona albumo de hiphopo de ĉiuj tempoj fare de MTV en 2006,​ dum la propra Rakim estis rangigita en la 4a rango en la listo de MTV nome *Greatest MCs of All Time* (Plej grandaj repistoj de ĉiuj tempoj).​ La redaktoroj de About.com rangigis lin en la unuan rangon en sia listo "Top 50 MCs of Our Time (1987–2007)".

Rakim ekkarieris kun la repa grupo *Eric B. & Rakim*, kiuj en 2011 estis nomumitaj por enmeto en la Fam-Salono kaj Muzeo de Rokenrolo.​ En 2012, la vendejĉeno *The Source* metis lin en la unuan rangon en sia listo *Top 50 Lyricists of All Time* (Plej bonaj vortumistoj de ĉiuj tempoj).

## ​Diskaro
### De Eric B. & Rakim 
* 1987 	Paid in Full
* 1988 	Follow the Leader
* 1990 	Let the Rhythm Hit 'Em
* 1992 	Don't Sweat the Technique

### Soloaj albumoj 
* 1997 	The 18th Letter
* 1999 	The Master
* 2008 	The Archive: Live, Lost & Found
* 2009 	The Seventh Seal
* 2024 	God's Network: Reb7rth

Kategorio:Usonaj kantistoj
Kategorio:Usonaj repkantistoj
Norbert Karbe

**Norbert KARBE** (naskiĝis la  - mortis la ) estis germana esperantisto, honora prezidanto de Esperanto-Asocio Saksa Svisio en Pirna.

## Vivo
Ekde la 12-a vivojaro li havis parezon de la maldekstra gambo kaj paralizon de la maldekstra brako pro cerbinfarkto sekve de petola bato de kunlernanto per libro sur la kapon. 

Li laboris en oficejo de fabriko kiel industria komercisto. 

Plie li estis ankaŭ konsilanto pri fungoj kaj kunlaboris en diversaj organizaĵoj, interalie por handikapuloj. Por siaj honoroficaj laboroj li ricevis gratifikon de la urbo Pirna.

Li mortis hejme ĉe sia fidele zorganta edzino Christiane dek semajnojn post sia 71-a naskiĝtago pro pneŭmonito kaj sekve de kormalsano.

## Lia esperantismo
Esperanton li lernis komence de la 1970-aj jaroj ĉe laborista Esperantisto. Poste li mem instruis Esperanton kaj ofte partoprenis Esperanto-aranĝojn en GDR, Ĉeĥio kaj Pollando – ekde 1990 ankaŭ en okcidentaj landoj, interalie kelkajn UK-ojn kaj tutgermanajn kongresojn. 

1998 li kunfondis en Pirna ĉe Elbe/Labe la Esperanto-Asocion Saksa Svisio, arigis ĝis 24 membrojn kaj dum 24 jaroj estis ties prezidanto ĝis la 70-a vivojaro, poste honora Prezidanto. 

## Eksteraj ligiloj
* Fotoalbumo de la geedzoj Karbe
* Mortanonco
* Pri paralizoj

## Fonto
* Sciigo de la edzino al redaktoroj de Esperanto-gazetoj
* Nekrologo de Andreas Emmerich en Esperanto Aktuell 3/2024 (n-ro 285), p. 30.

Kategorio: Germanaj esperantistoj
KRS-One

**KRS-One** (denaske kiel **Lawrence Krisna Parker** la 20-an de aŭgusto 1965 en Bronkso, Novjorko) estas afrikusona repisto de jamajka deveno. Dum sia kariero estis konata laŭ pluraj pseŭdonimoj, kiel **Kris Parker**, **KRS-ONE**, *The Blastmaster* kaj *The Teacha*. KRS-One estas akronimo de "'K'nowledge 'R'eigns 'S'upreme 'O'ver 'N'early 'E'veryone". KRS-One estas tre grava figuro en la komunumo de hiphopo kaj multaj artistoj kaj kritikistoj konsideras lin kiel reprezentanton de la 'esenco' de MC (repisto) kaj kile unu de la plej bonaj repistoj de la historio de la hiphopo.

Origina membro de la grupo Boogie Down Productions, estas konata kiel ludanto pri sociaj temoj en siaj vortumoj. 

## ​Diskaro
### Kun Boogie Down Productions 
* *Criminal Minded* (1987)
* *By All Means Necessary* (1988)
* *Ghetto Music: The Blueprint of Hip Hop* (1989)
* *Edutainment* (1990)
* *Live Hardcore Worldwide* (1991)
* *Sex and Violence* (1992)

### Soloaj albumoj 
* *Return of the Boom Bap* (1993)
* *KRS One* (1995)
* *I Got Next* (1997)
* *The Sneak Attack* (2001)
* *Spiritual Minded* (2002)
* *Prophets Vs. Profits* (2002)
* *The Mix Tape* (2002)
* *Kristyles* (2003)
* *D.I.G.I.T.A.L.* (2003)
* *Keep Right* (2004)
* *Life* (2006)
* *Hip Hop Lives* (kun Marley Marl) (2007)
* *Adventures In Emceein* (2008)
* *Maximum Strength* (2008)
* *Survival Skills* (kun Buckshot) (2009)
* *Never Forget* (2013)
* *Now here this* (2015)
* *The World is Mind* (2017)
* "Street Light" ( 2019)

## Eksteraj ligiloj 
* KRS-One  oficiala retejo
* Artikolo pri KRS-One en Allmusic (en angla)
* KRS-One's Temple of Hip-Hop (en angla)
* KRS One - vortumado (en angla)
* Discografía de Krs-One en TheRapCella.com (en angla)

Kategorio:Usonaj kantistoj
Kategorio:Usonaj repkantistoj
Georg Baselitz

**Georg BASELITZ** (naskiĝis la 23-an de januaro 1938) estas germana pentristo, skulptisto kaj grafikisto. 

Membro de la novekspresionisma movado, kune kun pentristoj kiel ekzemple Anselm Kiefer kaj A. R. Penck, en la 1960-aj jaroj li iĝis konata per siaj metaforaj pentraĵoj. En 1969, li komencis pentri siajn subjektojn kaj karakterojn renverse, por venki la reprezentan, enhav-orientitan naturon de siaj pli fruaj verkoj kaj emfazi la artifikon de pentrarto. Surbaze de multaj influoj, inkluzive de la arto de la sovetia klerismo, la manierisma periodo kaj afrika arto, Baselitz evoluigis sian propran artan lingvaĵon.

La pentristo estis naskita kiel Hans-Georg Kern en Deutschbaselitz, Supra Luzacio. Baselitz kreskis meze de la sufero kaj detruo de 2-a Mondmilito, kaj la koncepto de detruo ludas gravan rolon en lia laboro. Tiuj biografiaj cirkonstancoj estas revenantaj aspektoj de lia tuta laboro. En ĉi tiu kunteksto, la artisto deklaris en intervjuo: "Mi naskiĝis en detruita ordo, detruita pejzaĝo, detruita urbo, detruita socio. Kaj li ne volis restarigi la ordon: li jam vidis sufiĉe. Ili devigis min pridubi ĉion, esti 'naiva', "rekomenci".  Perrompante ajnan antaŭfiksitan ordon kaj rompante oftajn konvenciojn de percepto, Baselitz turnis siajn personajn cirkonstancojn en gvidajn artajn principojn. Ĝis hodiaŭ, li daŭre inversigas ĉiujn siajn pentraĵojn, kiuj fariĝis unikaj kaj plej okulfrapa trajto de lia laboro.

## Eksteraj ligiloj 
* Georg Baselitz ĉe Artikoloj (angla)

Kategorio:Germanaj skulptistoj
Kategorio:Germanaj pentristoj
EPMD

**EPMD** estas usona grupo de hiphopo de Brentwood, Novjorkio, aktiva el 1987 ĝis nun, kaj unu de la plej elstaraj de la repo de la usona Orienta Marbordo. La nomo de la grupo estas akronimo de "Erick and Parrish Making Dollars" (E kaj P enspezante dolarojn), reference al la membroj Erick Sermon ("E Double") kaj Parrish Smith ("PMD"). Diamond J, DJ K La Boss kaj poste DJ Scratch estis diskĵokeoj de la grupo.

Ili lanĉis sian unuan albumon, "Strictly Business", en 1988, en kiu oni inkludis la subkulturan sukceson "Strictly Business", peco elmontraĵigita el "I Shot the Sheriff" de Eric Clapton. Multaj kritikistoj vidis en tiu ilian plej influan albumon. Diference disde la malnovskola hiphopo, kiu dekomence estis bazita sur diskotekaj sukcesaĵoj, sed finfine ĝi fariĝis pli elektronika, EPMD bazis sian muzikon ĉefe sur elprenaĵoj de rok-muziko kaj funko, popularigante sian stilon, kun Marley Marl kaj Public Enemy. "You're a Customer" kombinas partojn de "Fly Like an Eagle" de Steve Miller, kaj de "Jungle Boogie" de Kool & the Gang, krom de la "Cheap Sunglasses" de ZZ Top.

## Diskaro 
### Studialbumoj 
* *Strictly Business (1988)
* *Unfinished Business* (1989)
* *Business as Usual* (1991)
* *Business Never Personal* (1992)
* *Back in Business* (1997)
* *Out of Business* (1999)
* *We Mean Business* (2008)

### Unuopaĵoj 
* 1987: *It's My Thing*
* 1988: *Strictly Business*
* 1988: *You Gots to Chill*
* 1988: *I'm Housin*
* 1989: *So Wat Cha Sayin*
* 1990: *Gold Digger*
* 1991: *Rampage* (kun LL Cool J)
* 1991: *Give the People*
* 1992: *Crossover*
* 1992: *Head Banger* (kun K-Solo kaj Redman)
* 1997: *Da Joint*
* 1997: *Richter Scale*
* 1999: *Symphony 2000'' (kun Redman, Method Man kaj Lady Luck)

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de EPMD
* vortumado de EPMD

Kategorio:Usonaj kantistoj
Kategorio:Usonaj repkantistoj
Kategorio:Usonaj muzikistoj
Kategorio:Repaj muzikaj grupoj
Yasiin Bey

**Yasiin Bey** (/jæˈsiːn ˈbeɪ/ yass-EEN BAY; denaske **Dante Terrell Smith**, 11a de Decembro, 1973), iam konata kiel **Mos Def** (/ˌmoʊs ˈdɛf/ MOHSS DEF), estas usona repisto kaj aktoro. Elstara figuro de la nomita konscia aŭ politika hiphopo, li estas rekonata pro sia uzado de vortoludoj kaj komentoj pri sociaj kaj politikaj temoj, kiel policbrutaleco, usona esceptismo, kaj la socia statuso de afrikusonanoj.

Li ekkarieris per hiphopaj diskoj en 1994 kaj aligis siajn fratojn en la mallongdaŭra rep-grupo Urban Thermo Dynamics (UTD), kaj kiel gasto aperis en albumoj de Da Bush Babees kaj De La Soul. En 1996, li kaj lia kolego de Brooklyn repisto Talib Kweli formis la duon *Black Star* (nigra stelo), kies debuta albumo *Mos Def & Talib Kweli Are Black Star* (1998) enhavis la unuopaĵojn "Definition" kaj "Respiration". Li publikigis sian soloan debuton, nome *Black on Both Sides*, en 1999, kiun sekvis *The New Danger* (2004), *True Magic* (2006), kaj *The Ecstatic* (2009). Lia unuopaĵo de 2000 nome "Oh No" restas lia nura apero en la sukcesolisto de *Billboard Hot 100* kiel soloisto. En 2014, About.com listigis lin la 14a en sia "50 Greatest Rappers of All Time" (50 Plej grandaj repistoj de ĉiuj tempoj).

Iama infana aktoro en televidaj filmoj, serioj, kaj teatro, Bey aperis en filmoj kiel *Something the Lord Made*, *Next Day Air*, ''The Hitchhiker's Guide to the Galaxy*, *16 Blocks*, *Be Kind Rewind*, *The Italian Job*, *The Woodsman*, *Bamboozled*, kaj *Brown Sugar* kaj en televidaj serioj kiel *Dexter* kaj *House*. Li gastigis poezian televidan serion *Def Poetry Jam* el 2002 ĝis 2007.

## Diskoj 
* 1994: *Manifest Destiny* (kun DCQ kaj Ces kiel Urban Thermo Dynamics)
* 1996: *Universal Magnetic.* Mos Def.
* 1998: *Black Star* (Mos Def & Talib Kweli Are Black Star)
* 1999: *Black on Both Sides.*
* 2004: *The New Danger.* (Geffen Records).
* 2006: *True Magic.*
* 2009: *The Ecstatic.''

## Filmoj 
* 1996 	Ghosts 	
* 2002 	Brown Sugar 		
* 2003 	The Italian Job 	
* 2004 	The Hitchhiker's Guide to the Galaxy 	
* 2004 	Something the Lord Made 	
* 2004 	The Woodsman 	
* 2006 	16 Blocks 	
* 2006 	Journey to the End of the Night 	
* 2008 	Be Kind Rewind 
* 2008 	Cadillac Records, kiel Chuck Berry 	
* 2009 	House M. D. 	
* 2011 	Dexter 	Hermano 
* 2013 	Begin Again 	
* 2013 	Life of Crime 	
* 2015 	Amy

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio

*Mos Def / Dante Smith diskaroj ĉe Discogs
*en IMDb

Kategorio:Usonaj kantistoj
Kategorio:Usonaj repkantistoj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Outkast

**Outkast** (foje literumita *OutKast*) estus usona duo de hiphopo formita en Atlanto, Georgio, en 1992, Konsistanta de repistoj Big Boi (Antwan Patton) kaj André 3000 (André Benjamin, iam konata kiel Dré). Amplekse konsideritaj kiel el la plej influaj hiphopaj artistoj el ĉiu epoko, la duo atingis kaj kritikan kaj komercan sukceson el la mezo de la 1990-aj jaroj ĝis la komenco de la 2000-aj jaroj, helpante en la popularigo de Suda hiphopo per sia prilaborita vortumado, memorindaj melodioj, kaj pozitivaj temoj, eksperimentante per tre diversa gamo de ĝenroj kiel funko, psikedelio, ĵazo, kaj Tekno-muzikoj.

Patton kaj Benjamin formis Outkast kiel studentoj de altlernejo. Ili publikigis sian debutan studialbumon *Southernplayalisticadillacmuzik* en 1994, kiu havigis popularecon post ilia unuopaĵo "Player's Ball" pintis en la sukcesa listo *Billboard Hot Rap Songs*. La duo ricevis kritikan laŭdon pro sia dua kaj tria albumoj nome *ATLiens* (1996) kaj *Aquemini* (1998), kiu helpis ilin disvolvi sian sonon. Ili poste atingis ĉeftendencan rekonon kaj pluan laŭdon pro sia kvara albumo *Stankonia* (2000), kiu estis subtenita per la unuopaĵoj "B.O.B." kaj "Ms. Jackson", el kiuj la lasta atingis rangon de No. 1 en *Billboard Hot 100* kaj ricevis premion al Plej Bona Repa Spektaklo fare de Duo aŭ Grupo en la 44a okazo de la premioj Grammy.

La duo poste publikigis duoblan albumon *Speakerboxxx/The Love Below* (2003), ilia nura albumo kiu debutus pinte de la sukcesolisto Billboard 200. Ĝin subtenis iliaj dua kaj tria numerunuaj unuopaĵoj, nome "The Way You Move" (ludita de Big Boi) kaj "Hey Ya!" (ludita de André 3000), respektive. La albumo ricevis la premion al la Albumo de la Jaro en la 46a okazo de la premioj Grammy kaj ricevis Diamantan atestilon el la *Recording Industry Association of America* (RIAA). Outkast stelulis en la muzikala filmo de 2006 nome *Idlewild* kaj registris la muzikon akompanantan la filmon, kiun oni publikigis kiel ilia fina albumo tri tagojn antaŭ la publikigo de la filmo. La duo disiĝis la sekvan jaron, kaj ambaŭ membroj sekvis soloajn karierojn. Outkast provizore kunvenis por celebri la 20an datrevenon de ilia debuta albumo kaj koncertis en pli ol 40 festivaloj tutmonde, starte en Coachella en Aprilo 2014.

Outkast estas unu el la plej sukcesaj hiphopaj grupoj, kun atestigitaj vendoj de 20 milionoj da diskoj enkalkulante ses studialbumojn kaj unu kompilalbumon, kaj ricevis ses premiojn Grammy. La gazeto Rolling Stone rangigis ilin en la No. 7 en sia listo “20 Greatest Duos of All Time” (20 plej grandaj duoj el ĉiuj tempoj), dum publikaĵoj kiel Pitchfork kaj la menciita Rolling Stone listigis iliajn albumojn inter la plej bonaj en la tuta hiphopo kaj en ĉiuj tempoj. 

## Diskaro
### Studialbumoj 
* Southernplayalisticadillacmuzik (1994)
* ATLiens (1996)
* Aquemini (1998)
* Stankonia (2000)
* Speakerboxxx/The Love Below (2003)
* Idlewild (2006)

## Eksteraj ligiloj
* 

Kategorio:Usonaj kantistoj
Kategorio:Usonaj repkantistoj
Kategorio:Muzikaj duopoj
Kategorio:Usonaj muzikaj grupoj
Administrado de Hu kaj Wen

La **administrado de Hu kaj Wen** estas la nomo donita al la ĉina gvidantaro kiu oficiale sukcedis Jiang Zemin, Li Peng kaj Ĵu Ronĝi en 2002. Uzante la familiajn nomojn de la du gvidantoj, oni mallongigas la nomon kiel Hu–Wen.

Ĉi tiu frazo aludas la ĝeneralan sekretarion de la Ĉina Komunista Partio (ĈKP) kaj ĉina prezidanto Hu Jintao kaj ĉefministron Wen Jiabao, kiuj estas rigardataj kiel, almenaŭ supraĵe, pli reformemaj kaj pli malfermaj. La kontribuoj de Hu al la ideologio de la ĈKP estas oficiale nomataj la Scienca Vidpunkto pri Evoluado.

Kategorio:21-a jarcento en Ĉinio
Kategorio:Registaro de Ĉinio
Sean Combs

**Sean John Combs** (Harlem, Manhatano, Novjorko; 4a de novembro 1969), konata en la artaj etosoj kiel **Diddy** (**Puff Daddy** aŭ **Sean Combs**) estas usona repisto, kantisto, kantokomponisto, diskoproduktoro, aktoro kaj impresario, ricevinto de kvar premioj Grammy.​

Li estis administristo kaj amiko de Biggie Smalls (Notorious B.I.G.) kaj de Wavy Squad. Same li estas konata pro sia malamikeco al la repisto Tupac Shakur kaj al la produktoro Suge Knight. Li estis akuzita de pluraj kazoj de seksa agreo, aparte fare de sia eksa koramikino Cassie Ventura.

## Diskaro 
### Studialbumoj 
**kiel Puff Daddy**
* *Puffy Is Bad Boy* (1992) 
* *Is We Procced* (1995) 
* *No Way Out* (1997) 
* *Forever* (1999) 
* MMM (2015) 
* No Way Out 2 (2016) 
**kiel P. Diddy**
* *Thank You* (2000)
* *The Saga Continues...* (2001) 
* *We Invented The Remix Vol. 1* (kun The Bad Boy Family) (2002)
**kiel Diddy**
* *Press Play* (2006)
* *We Invented The Remix Vol. 2* (2007)
* *kun Diddy-Dirty Money*'
* *Last Train to París* (2010)
* *The Love Album: Off the Grid* (2023)

## Filmoj 
* 2001 Monster's Ball
* 2009 Notorious
* 2010 Get Him to the Greek

## External links
* 

Kategorio:Usonaj kantistoj
Kategorio:Usonaj repkantistoj
Onyx

**Onyx** estas usona grupo de "hardcore" hiphopo el South Jamaica, Queens, Novjorko, formita en 1988 de Fredro Starr, Suavé (konata ankaŭ kiel Sonny Seeza) kaj la lasta Big DS. Sticky Fingaz aliĝis al la grupo en 1991.

Ili estas konata ĉefe pro sia platensukcesa unuopaĵo "Slam" de 1993, kiun la gazeto "The Source" priskribis kiel kanto kiu enkondukis la arton de "slam-dancing", "moshing" aŭ "slamming" interpuŝiĝo en hiphopon. La grupo publikigis ok studialbumojn, tri el kiuj estis sukcesaj en la listo de Billboard 200 nome *Top 25*. Ilia debutalbumo, *Bacdafucup*, estis atestigita kiel platena, ricevis la premion *Best Rap Album at the Soul Train Music Awards* kaj estis elektita kiel unu el la listo *100 Best Rap Albums* de la gazeto "The Source".

Oni priskribis ilian stilon kiel laŭta kriado, agresemo, interluktado, akvoluktadoo, repado per malpuraj voĉoj, kaj fanfaronado per senharaj kapoj.

## Diskaro 
### Studialbumoj 
* Bacdafucup (1993)
* All We Got Iz Us (1995)
* Shut 'Em Down (1998)
* Bacdafucup: Part II (2002)
* Triggernometry (2003)
* #WakeDaFucUp (2014)
* Black Rock (2018)
* SnowMads (2019)
* Onyx 4 Life (2021)
* 1993 (2022)
* Onyx Versus Everybody (2022)
* World Take Over (2022)
* Blood on da X (2023)

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo

Kategorio:Usonaj kantistoj
Kategorio:Usonaj repkantistoj
Ekonomio de Plasmo

La **Ekonomio de Plasmo** (ĉine: 血浆经济) estis kampanjo de plasmaferezo inter 1991 kaj 1995 fare de la Henana registaro en Ĉinio, en kiu sangoplasmo estis elprenita kontraŭ mono. La kampanjo allogis 3 milionojn da donantoj, plejparte loĝantoj en la kamparo, kaj oni taksas, ke almenaŭ 40% el la donantoj poste infektiĝis je HIV.

La Ekonomio de Plasmo komenciĝis kaj prosperis pro postulo de bioteknikaj firmaoj kaj fariĝis profita fonto de enspezo por perantoj. La kampanjo havis malaltan normon de sano kaj sekureco, kaj mankis konvenaj steriligaj procedoj; nadloj, sangaj sakoj kaj aliaj ekipaĵoj en kontakto kun sango estis ofte reuzitaj. Laŭ takso, ĝis 2003, pli ol 1,2 milionoj da homoj trafis Aidoson nur en la provinco Henano.

## Fono 
En la lastaj 1980-aj jaroj, la centra registaro de Ĉinio enkondukis politikon de sangodonado pro la postulo por sango en urboj. Lokaj registaroj komencis kuraĝigi sangodonojn. Ĝis 1990, miloj da publikaj kaj komercaj sangkolektaj centroj estis establitaj tra Ĉinio, allogante donantojn per pagoj, kiuj egalis unumonatan enspezon por kamparanoj.

## Referencoj 
Kategorio:1990-1999 en Ĉinio
Nach

**Ignacio José Fornés Olmo** (Albacete, 1a de oktobro 1974), konata kiel **Nach**, estas hispana repisto kaj kantoverkisto. 

## Kariero
Li edukiĝis en Alikanto kaj studis sociologion en ties universitato. Lia apartenon al la urbo li metis en siaj verkoj. Liaj du unuaj demoj estis "D.E.P." (1994) kaj "Trucos" (1997). 

El lia dua disko "Poesía difusa" (LP, Boa Music, 2003) li kunlaboris kun diversaj artistoj, kiel Arma Blanca.

En la 12a de aprilo 2011 li publikigis sian LP "Mejor que el silencio", formita per 17 kantoj, kaj kun kunlaboroj de artistoj kiel Rapsusklei, Madnass, Ismael Serrano, El Chojín kaj ZPU, inter aliaj. 

Dum 2012 li faris sian unuan turneon tra Latinameriko, nomita "Latam Tour", en kiu li vizitis Meksikon, Kolombion, Venezuelon, Ĉilion, Argentinon, Ekvadoron kaj Peruon.​ Li estis akompanata de ZPU, Dj Joaking kaj Moisés Sánchez.

## Diskoj
* "D.E.P." (demo) (1994)
* "Trucos" (demo) (1997)
* "En la brevedad de los días" (LP) (Revelde, 2000)
* "Poesía difusa" (LP) (Boa Music, 2003)
* "Ars Magna - Miradas" (LP) (Boa Music, 2005)
* "Un día en Suburbia" (LP) (Universal, 2008)
* "Mejor que el silencio" (LP) (Universal, 2011)
* "Los Viajes Inmóviles" (LP) (Universal, 2014)
* "A través de mí" (LP) (Universal, 2015)
* "Cazadores de Instantes" (mixtape) (2016)
* "Almanauta ", (LP) (Universal, 2018)
* "Básicos ", (kompilalbumo) (UMG Recordings, Inc, 2020)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Biografio kaj listo de verkoj en HHGroups

Kategorio:Hispanaj kantistoj
Kategorio:Hispanaj repkantistoj
Vilagarcía de Arousa (stacidomo)

**Vilagarcía de Arousa** (, ) estas fervoja stacio situanta en la samnoma hispana municipo, en la provinco Pontevedro, aŭtonoma komunumo Galegio. Ĝi havas Longan kaj Mezdistancan servojn funkciigatajn fare de Renfe. Ĝi ankaŭ plenumas loĝistikajn funkciojn.

## Bildgalerio 

Estación de Vilagarcía de Arousa.jpg|Ekstero
Estación de tren de Vilagarcía de Arousa (de noite).jpg|Kajoj kaj trakoj

## Vidu ankaŭ 
* Vilagarcía de Arousa

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Vilagarcía de Arousa
Kategorio:Fervojaj stacioj en Hispanio
Padrón-Barbanza (stacidomo)

**Padrón-Barbanza** () estas fervoja stacio situanta en la urbo Esclavitude, en la hispana municipo Padrón, aŭtonoma komunumo Galegio. Ĝi havas servojn de Mezlonga Distanco funkciigatajn fare de Renfe.

## Vidu ankaŭ 
* Padrón (Korunjo)
* Padrón (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Padrón (Korunjo)
Kategorio:Fervojaj stacioj en Hispanio
Osebe (stacidomo)

**Osebe** () estas fervoja haltejo situanta en la hispana municipo Teo, en la provinco Korunjo, aŭtonoma komunumo Galegio. Ĝi havas servojn de Mezlonga Distanco funkciigatajn fare de Renfe.

centra|280ra|eta|Sidlokoj

## Vidu ankaŭ 
* Teo (Korunjo)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Teo (Korunjo)
Kategorio:Fervojaj stacioj en Hispanio