Universitato de Ĝenovo

La **Universitato de Ĝenovo** aŭ en ĝia plena nomo "Universitato de Studoj de Ĝenovo" ( mallonge **UniGe**) estas itala ŝtata universitato fondita en 1481. Ĝi situas en la historia centro de Ĝenovo kaj havas branĉojn en diversaj urboj de la regiono Ligurio - Imperia, Savono, La Spezia, Chiavari kaj Pietra Ligure. Ĝi inkluzivas ses altlernejojn. La institucio estis fondita tiutempe sur la fundamento de asocioj de instruistoj kaj studentoj kiuj organizis en Ĝenovo kadre de altlernejoj de juro, teologio, medicino kaj artoj ekde la 13-a jarcento. La Universitato de Ĝenovo estas en proksima kontakto kun la itala Instituto de Teknologio IIT kaj planas konstrui novan fakultaton de inĝenierado proksime de la Scienca kaj Teknologia Parko "GREAT Campus" en Erzelli.

## Kampuso 
maldekstre|eta|palazzo dell'università
La Universitato de Ĝenovo konsistas el pluraj sendependaj kampusoj situantaj en pluraj urbaj areoj. Aparte konataj estas la universitata komplekso ĉe la strato Balbi 5 en la urbo Ĝenovo mem, kiu estis projektita de la arkitekto Bartolomeo Bianco kaj konstruita en 1640, same kiel la nova komplekso en Valletta Puggia, konstruita en 1980-1990 kaj kiu enhavas la fakultatoj de kemio, komputiko, Matematiko kaj Fiziko, kaj la nova sidloko de la fakultato de Ekonomiko, konstruita en 1996 per la rehabilitado de malnovaj havenkajoj. La botanika ĝardeno de la universitato (Orto Botanico) kovras 10 hektarojn en la urbocentro, tuj sub la ĉefkonstruaĵo de la universitato. La regionaj kampusoj estas en Savono, Imperia, Santa Margherita Ligure, Ventimiglia kaj La Spezia.

## Historio 
### Fakultatoj en la Mezepoko 
La Kolegio de Juro (Il Collegio dei Giudici) certe funkciis jam en 1307 kiam la kapitanoj de la popolo decidis sendevigi la membrojn de la kolegio de ĉiuj impostoj kaj gabela. La Kolegio de Medicino estis fondita proksimume en la sama tempo. En 1353 ĝiaj membroj ankaŭ estis sendevigitaj de impostoj. La regularoj de la Kolegio de Medicino estis oficiale establitaj la 8-an de aŭgusto 1481 fare de ĝia "Konsilio de Aĝulestroj". La Kolegio de Teologio estis rekonita de papo Siksto la 4-a en Buleo en 1471. Tiu ĉi papo estis de la urbo de Savono kaj lia naskiĝnomo estis Francesco della Rovere. La menciitaj altlernejoj ricevis signifajn donacojn, interalie, la donacon de Ettore Veranza kondiĉitan en lia testamento en 1512. Tiu ĉi donaco ebligis la starigon de kvar medicinaj katedroj en la urbo.Ansaldo Grimaldi ankaŭ testamentis en 1536 monsumojn kiuj ebligis la starigon de katedroj pri kanona juro, civila juro, morala filozofio kaj matematiko.

### Kolegio de San Girolamo 
En 1569 la katedroj de la malnovaj altlernejoj estis integrigitaj en la lernejojn de la jezuitoj, kiuj komencis funkciigi en Ĝenovo en la kampo de edukado en 1554. Post pluraj vagadoj, la Jezuita Kolegio trovis permanentan sidlokon proksime de la Preĝejo de San Girolamo del Rose kaj tial estis nomita kolegio de San Girolamo. La postgimnaziokonstruaĵo estis konstruita plej proksime al la eklezio fare de la arkitekto Bartolomeo Bianco kaj ekuzis ekde 1640. Ĝi estas nuntempe uzata de la rektoro de la universitato. Krom kvar malsuperaj klasoj por la latina, la kolegio inkluzivis, inter aliaj aĵoj, du seĝojn por retoriko, matematiko, logiko kaj fiziko, du seĝojn por skolastika teologio, unu por morala teologio, kaj unu por kanona juro, kolegio San Girolamo ankoraŭ ne estis konsiderata universitato kaj tiuj, kiuj volis daŭrigi siajn studojn, faris tion ekster la limoj de la Ĝenova Respubliko ĉe la universitatoj de Pavio, Parmo kaj Romo.

### Universitato de Ĝenovo (1773-1805) 
En 1773 kun la forigo de la jezuitorganizo - Compagnia di Gesù - de Papo Klemento, la kolegio estis deklarita universitato kaj ĝi estis metita sub la inspektadon de la Senato de la Respubliko de Ĝenovo kiu estis rajtigita por nomumi profesorojn kaj prelegantojn. fakultato por edukado kunmetita de ĝenovaj nobeluloj estis establita kaj ĉiuj antaŭaj katedro estis reestablitaj, ankaŭ en alteduko (sanktaj kanonoj, civila juro, filozofio, fiziko, teologio, logiko kaj metafiziko) same kiel en meza edukado (klasoj por retoriko, legado, verkado). La instruado de fiziko (kiu estis sub la respondeco de patro Galizrio Sankasai) estis apartigita de tiu de filozofio. En 1777, kemiofakultato kaj laboratorio estis establitaj, gviditaj fare de Guillaume Batt, kiu ankaŭ iniciatis la establadon de la botanika ĝardeno sur la monteto malantaŭ la universitatkonstruaĵo. Post la 25-an de oktobro 1781, la universitato estis rajtigita por doni ĉiujn gradojn en teologio kaj per dekreto de la 29-an de aprilo 1782, la Kolegio de Teologio estis asignita al la fakultato de Teologio. La Departemento pri Edukado decidis enkonduki temojn kun aplikata-eksperimenta karaktero. En 1784, li malfermis seĝojn por komerca aritmetiko, naturhistorio, kaj eksperimenta fiziko, kun ĉi-lasta ekipita per sia propra laboratorio. La kurso pri algebro kaj geometrio estis provizore konfidita al la profesoro pri metafiziko kiu instruis ĝin senpage.

La Respubliko Liguria, fondita en Ĝenovo fare de Napoleono Bonaparte laŭ la franca modelo, eldonis statuton en 1802 kiu organizis la universitaton en kvar fakultatojn: teologio, filozofio, juro kaj medicino. La universitato estis gvidita fare de komisiono de kvin kolegoj, unu por ĉiu fakultato kaj alia reprezentanto elektita fare de la instruistoj. La medicinaj studoj kiuj estis faritaj ĝis tiam en la Pamtona Hospitalo estis transdonitaj sub la aŭspicioj de la universitato. Studa ciklo de tri ĝis kvar jaroj estas postulata sub la inspektado de la komisiono kiu planis la ekzamenojn necesajn por ricevi la gradojn.

### La Imperia Universitato, tiam la Imperia Akademio de Ĝenovo 
Post la establado de la unua Franca Imperio kiu integrigis la Ligurian Respublikon ene de ĝi, alteduko estis koncedita en la kadro de specialaj lernejoj por juro, medicino, fizikaj kaj matematikaj sciencoj, komercaj sciencoj, lingvo kaj farmacio. Kiel ĉiuj universitataj centroj en la Napoleona Imperio, la Universitato de Ĝenovo estis asignita al la Imperia Universitato de Parizo. La universitato inkluzivis 40 fakultatojn kaj 600 studentojn. La buĝeto estis financita de kapitalo alportita eksterlanden fare de la jezuitoj, eĉ antaŭ la dissolvo de ilia organizo, precipe al Londono kaj Aŭstrio. Reorganizo de la katedroj estis aranĝita: tiu por teologio studita ene de la seminario estis nuligita, la leĝseĝoj ankaŭ estis reduktitaj al kvar. Aliflanke, katedroj por astronomio, franca literaturo kaj historio estis establitaj. La Ateneo en Ĝenovo ricevis en 1805 la nomon "Imperia Universitato de Ĝenovo" kaj en 1809 la nomon "Imperia Akademio de Ĝenovo".

## Universitato de Ĝenovo en sia nuna formo 
Post la falo de Napoleono, la provizora registaro de la Respubliko de Ĝenovo nomumis novan edukfakultaton kaj en 1815, sekvante la Vienan Kongreson, la universitato venis sub la patronecon de la Reĝlando Sardio kaj ricevis la samajn privilegiojn kiel la Universitato de Torino. Dum la italaj reviviĝmovadoj en la jaroj 1821-1823 kaj en la jaroj 1830-1835, la universitato estis fermita pro tumultoj en la nomo de konservado de publika ordo. La Ateneo ankoraŭ konservas la unuan trikoloran flagon, simbolon de la nacia unueco de Italio, kiu estis hisita sur la stratoj de Ĝenovo la 10-an de decembro 1847 de la studentoj gvidataj de Goffardo Mamelli, okaze de la 101-a datreveno de la elpelo de la aŭstroj el la urbo. En 1870, estraro (Regia) de la superaj lernejoj de maraj studoj kaj ekonomiaj kaj komercaj sciencoj estis establita, kiuj estis kunfanditaj en 1936 kun la estraro de la universitato (Regia Università degli Studi di Genova) kaj estis de nun nomita fakultato de Inĝenieristiko kaj fakultato de Ekonomio kaj Komerco. En 1862 la Matteucci Juro klasifikis la Universitaton de Ĝenovo kiel duanivelan universitaton. En 1885 ĝi estis translokigita al la unua nivelo, kiu estis finfine aprobita post la Gentilla reformo de 1923. En la malfrua 20-a jarcento la universitato disetendiĝis rapide kaj establis novajn kampusojn. En 1996, pluraj fakultatoj estis establitaj en Savono en la antaŭa kazerna areo. La kampusoj gastigas la inĝenieristikfakultaton same kiel komercajn administradkursojn. Laboratorioj por simulado, loĝistiko kaj industria inĝenierado estis establitaj. En 2021, la Universitato de Ĝenovo estis vicigita 401-500 inter la universitataj institucioj de la mondo laŭ la Akademia Rangotabelo de Mondaj Universitatoj (ARWU). Ĝi prenis la 40-an lokon en la mondo en la kampo de mara/oceana inĝenierado . Ŝi prenis unuan lokon en Italio en la kampo de oceanografio, trian lokon en Italio en la kampoj de nanoscienco kaj nanoteknologio, kaj kvinan lokon en Italio en la kampo de fiziko.

## Organizo 
En la akademia jaro 2012-2013 la universitato estas gvidita fare de rektoro kaj ĝi estis dividita en 5 lernejojn, konsistante el totalo de 23 fakultatoj (unu el kiuj estas interlerneja):
* Lernejo de Natursciencoj, Matematiko kaj Fiziko
** fakultato de Kemio kaj Industria Kemio (DCCI)
** fakultato de Fiziko (DIFI)
** fakultato de Matematiko (DIMA)
** fakultato de Tero, Mediaj kaj Vivsciencoj (DISTAV)
** fakultato de Komputado, Bioinĝenierado, Robotiko kaj Sisteminĝenieristiko (DIBRIS) interlerneja fakultato
* Lernejo de Medicinaj kaj Farmaciaj Sciencoj
** fakultato de Farmako (DIFAR)
** fakultato de Interna Medicino kaj Medicinaj Specialaĵoj (DIMI)
** fakultato de Eksperimenta Medicino (DIMES)
** fakultato de Neŭrosciencoj, Rehabilitado, Oftalmologio kaj Patrina-Feta Medicino (DINOGMI)
** fakultato de Kirurgiaj kaj Integraj Diagnozaj Sciencoj (DISKO)
** fakultato de Sansciencoj (DISAL)
* Lernejo de Sociaj Sciencoj
** fakultato de Ekonomiko (DIEC)
** fakultato de Juro (DIGI)
** fakultato de Scienca Eduko (DISFOR)
** fakultato de Politikaj Sciencoj (DISPO)
* Lernejo de Homaroj
** fakultato de Petolaĵoj, Filozofio kaj Historio (DAFIST)
** fakultato de Itala, Roman, Petolaĵoj, Artoj kaj Drama Studoj (DIRAAS)
** fakultato de Modernaj Kulturoj kaj Lingvoj (DLCM)
* Politeknika Lernejo
** fakultato de Komputado, Bioinĝenierado, Robotiko kaj Sisteminĝenieristiko (DIBRIS) interlerneja fakultato
** fakultato de Burĝa, Kemia kaj Media Inĝenierado (DICCA)
** fakultato de Mekanika, Energio, Administrado kaj Transportado-Inĝenierado (DIME)
** fakultato de Maramea, Elektra, Elektronika kaj Telekomunika Inĝenierado (DITEN)
** fakultato de Arkitekturaj Sciencoj (DAD)

La Universitato de Ĝenovo dividas filiokampuson de Florida Internacia Universitato en Miamo, Florido, Usono.  La du universitatoj reciproke gastigas studentojn de la Lernejo de Arkitekturo de ambaŭ universitatoj.

## Doctores *honoris causa* 
* Sergio Carrà (2015)
* Stefano Faggioni (2015)
* Alberto la 2-a de Mónaco (2014)
* Bruno Buchberger (2013)
* Giovanni Maria Flick (2013)
* Juan Carlos Parodi (2012)
* Kenneth A. Shepsle (2012)
* Roberto Saviano (2011)
* Umberto Veronesi (2009)
* Catia Bastioli (2008)
* Fulvio Conti (2007)
* Pascual Chavez Villanueva (2007)
* Mario Rigoni Stern (2007)
* Pier Francesco Guarguaglini (2007)
* Gaspare De Fiore (2006)
* Claude Chabrol (2006)
* Mario Porcile (2006)
* Giuseppe Bono (2006)
* Ingrid Daubechies (2006)
* Ugo Marchese (2006)
* Joseph E. Stiglitz (2006)
* José Manuel Durão Barroso (2006)

## Famaj fakultatanoj 
* Evandro Agatsi, filozofo
* Alberto Maria Bedrida, matematikisto
* Gerolmo Bocardo, ekonomikisto kaj politikisto
* Carlo Becki, fizikisto
* Ubaldo Barbieri, geofizikisto
* Flavio Bruncelli, filozofo
* Archiero Bernini, fizikisto
* Elio Giovannola, romanverkisto,
* Jatkomo Davoto, lingvisto
* Adalberto Vallega, geografiisto
* Antonio Tabucchi, verkisto kaj lingvisto
* Eugenio Giuseppe Togliatti, matematikisto
* Renato Manheimer, balotenketisto
* Joy Marino, ciberesploristo
* Francesco della Corte, lingvisto - romanverkisto
* Corrado Maltese, arthistoriisto
* Eduardo Sanguinetti, verkisto
* Antonio Scarpa, etnologo
* Carlo Pucci, matematikisto
* Ettore Pancini, fizikisto
* Carlo Perchero, manuskriptinto
* Aguardo Chani, matematikisto
* Fausuto Kuokulu, juristo
* Stanislau Canizzaro, apotekisto kaj politikisto,
* Michela Federico Chaca, filozofo

## Famaj eks-studentoj 
* Benedikto la 15-a (Giacomo Della Caesa), papo, studis teologion en Ĝenovo
* Ornella Barra, apotekisto, fondinto de la farmacia firmao "Di Pharma"
** Kostas Georgakis, kontraŭfaŝisma aktivulo, ekbrulis sin en protesto kontraŭ la armea sekto en Grekio de 1967-1974
* Franco Malerba, la unua itala astronaŭto
* Giuseppe Mazzini, pensulo kaj revoluciulo
* Enrico Piaggio, industriulo
* Alessandro Pertini, politika aktivulo, prezidanto de Italio
* Giannaurelio Coniberti - esploristo en la kampo de materiala scienco kaj nanoteknologio
* Alessandro Ribery, kuracisto kaj kirurgo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la Universitato de Genoa —(itale)—(angle)—(hispane)
* Profilo de Universitato de Genoa ĉe la retejo Times Higher Education

Kategorio:Lernejoj fonditaj en la 15-a jarcento
Kategorio:Universitatoj kaj altlernejoj en Italio
Kategorio:Ĝenovo