open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ferenc Lestyán

**LÉSTYÁN Ferenc** (le:ŝtja:n) estis hungara romkatolika pastro, ekleziverkisto, eklezihistoriisto naskita en Csíkszentkirály la 12-an de februaro 1913 kaj mortinta en Odorheiu Secuiesc la 14-an de julio 2008. 

## Kariero
Léstyán Ferenc finis la teologion en Alba Iulia (1937). Li estis pastro en Remetea (Harghita), Sfântu Gheorghe (1938), Turda (1939-42), Alba Iulia (1943), Koloĵvaro (1943-44), Ditró (1944), Cârța (Harghita) (1945-52), Désakna (1952). Dum la diktaturo Antonescu la milittribunalo de Sibio kondamnis lin al morto, pli poste li estis politika malliberulo (1954-55). De 1955 li estis parokestro, poste ĉefdekano parokestro en Târgu Mureș. De 1992 li vivis en Alba Iulia.

## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Lestyan, F.
Lestyan, F.
Lestyan, F.
3663 Tisserand

'*3663 *Tisserand''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la franca astronomo, matematikisto kaj akademiano Félix Tisserand (1845–1896).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
József Léstyán

**LÉSTYÁN József** (le:ŝtja:n) estis hungara romkatolika pastro, arthistoriisto naskita en Szováta la 21-an de septembro 1886 kaj mortinta en Bistrița la 27-an de junio 1952. 

## Kariero
Léstyán finis teologion (1906), li estis helppastro en Sibio, religiinstruisto en Gyulafehérvár, parokestro en Borbánd, pararele direktoro de la Biblioteko Batthyaneum (1920-31), de 1931 ĉefdekano en Bistrița. Liaj ekleziartaj studoj aperis en katolikaj revuoj *Az Oltár* kaj Erdélyi Tudósító.

## Verkoj
**Rövid útmutató a gyulafehérvári székesegyház megtekintésére* (en hungara, rumana, franca, germana lingvoj, Gyulafehérvár 1921); 
**Beszterce műemlékei* (Kv. 1944).

## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pastroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj arthistoriistoj
Terrenkonta asteroido

eta|280ra|Tipaj terproksimaj asteroidoj
La **terrenkontaj asteroidoj** estas asteroidoj, kiuj proksimiĝas al Tero. Oni klasifikas ilin en tri ĉefajn grupojn:
* la Atonaj asteroidoj, kiuj havas orbitojn kies granda duonakso estas malpli granda ol unu astronomia unuo (tio estas la granda duonakso de la orbito de Tero),
* la Apolonaj asteroidoj, kies granda duonakso estas pli granda ol unu astronomia unuo, kun perihelio malpli granda ol 1,017 astronomiaj unuoj,
* la Amoraj asteroidoj, kies orbitoj restas ekster la orbito de Tero, do kun perihelio inter 1 kaj 1,3 astronomiaj unuoj.

La nombro de la terrenkontaj asteroidoj de pli ol unu kilometro de diametro estas taksata inter 500 kaj 1000. Plej granda estas 1036 Ganimedo kun 32 km.

Pro la gravita altiro de Tero kaj ceteraj internaj planedoj, iliaj orbitoj estas nestabilaj: en periodo de 10 al 100 milionoj da jaroj, ili emas esti forpuŝataj el la sunsistemo aŭ fali sur planedojn aŭ Sunon. Ili do devus esti tute malaperiĝintaj, sed estas konstante "renovigataj" per alveno de novaj objektoj el la asteroida zono.

Iuj el la terrenkontaj objektoj kun tre discentra orbito estas kernoj de estingiĝintaj kometoj verŝajne devenantaj de la Kujper-zono. La aliaj terrenkontaj asteroidoj estus pelitaj el la ĉefa asteroida zono fare de la gravita influo de Jupitero.

Ĉar iuj el tiaj objektoj estas potenciale danĝeraj ili estas la temo de apartaj observadoj, kiel la projekto Lincoln Near-Earth Asteroid Research (*Linkolna Serĉo de Terrenkontaj Asteroidoj*) akronime "LINEAR", lanĉita en 1996 de la NASA, de U. S. Air Force kaj la Laboratorio Lincoln de la Masaĉuseca Instituto de Teknologio, aŭ Spacewatch lanĉita en 1980.

## Listo 
## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Sormano Astronomical Observatory: Table of Asteroids Next Closest Approaches to the Earth (*Listo de la Ter-proksimiĝantaj asteroidoj*)
*  NEODyS-2 : Datenbazo pri la terrenkontaj objektoj
*  *Des astéroïdes menacent-ils la Terre ?* : (Ĉu asteroidoj minacas Teron ?) el *Futura Sciences*
*  Les astéroïdes géocroiseurs (*La Terrenkontaj asteroidoj*) el *Le MOMO-SITE*
*  L’ESA étudie des missions pour protéger notre planète des menaces du cosmos (*ESA planas misiojn por ŝirmi nian planedon kontraŭ kosmaj minacoj*)

#
Kategorio:Grupoj kaj familioj de asteroidoj
József Ligeti

**LIGETI József** estis hungara baletisto, reĝisoro naskita en Budapest la 10-an de decembro 1897 kaj mortinta en Budapest la 28-an de januaro 1985. 

## Kariero
Ligeti József debutis kiel dancisto, poste li akiris diplomon de baletmajstro en Parizo (1921), li estis baletmajstro de Rumana Operejo de Kluĵo (1921-28). Li estis teatra reĝisoro en Berlino (1929-31), poste en Bukareŝto (1932-33), en Budapeŝto (1935-36). En Parizo li estis aŭtoro, reĝisoro, dancisto (1937-39), fondinto de teatro Comédiens du Peuple (1945). Pli poste li laboris en Budapeŝto, Kluĵo, Bukareŝto, Iași, de 1952 li estis ĉefreĝisoro de la Ŝtata Hungara Teatro de Sfântu Gheorghe, de 1958 li estis la arta gvidinto de la Kulturdomo Petőfi Sándor de Bukareŝto ĝis sia pensiiĝo (1960). Li translokiĝis Hungarion en 1963.

## Verkoj
* *A ma tánca* (Kv. 1925).

## Fonto
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Ligeti, J.
Ligeti, J.
Ligeti, J.
Ligeti, J.
Ligeti, J.
Ligeti, J.
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj baletistoj
3664 Anneres

'*3664 *Anneres'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 24-an de septembro 1960 per la kunlabora esploro de la usona astronomo Tom Gehrels kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando).

En septembro kaj oktobro 1960, Tom Gehrels sisteme fotis la ĉielon per la Schmidt-teleskopo de 48 coloj (122&nbsp;cm) de la Observatorio de la Monto Palomar (apud San-Diego); la 130 fotografiaj platoj tiel eksponitaj estis poste senditaj en Leiden (Nederlandon), por estis ekzamenitaj de la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten dum la sekvantaj jaroj.

## Nomo 
Ĝia nomo "*Anneres*" estis komponita en honoro de *Anna Theresia Schmadel'', edzino de la germana astronomo Lutz D. Schmadel.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Malkovrita de Palomar–Leiden survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
3665 Fitzgerald

'*3665 *Fitzgerald''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona ĵazkantistino Ella Fitzgerald (1917–1996).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Antonín Mrkos
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
Alcáçovas

**Alcáçovas** estas *freguesia* de Portugalio de la *concelho* Viana do Alentejo, kun 268,13 km² surface kaj 2.088 loĝantoj en 2001. Ĝia loĝdenso estas 7,8 loĝ/km².

## Vidu ankaŭ 
* Alcáçovas (stacidomo)

Kategorio:Viana do Alentejo
Palaco Vivero

La **Palaco Vivero** estas palaco kiu troviĝas en la urbo Valadolido, antaŭ la Monaĥinejo de la Reĝaj Piednudulinoj. En ĝi la Katolikaj Gereĝoj subskribis geedziĝan kompromison en 1469; komence de la 16-a jarcento la Regno de Kastilio establis en tiu palaco la Reĝan Kancelierejon de Valadolido.

La palaco estis konstruita meze de la 15-a jarcento por don Alonso Pérez de Vivero, Altranga librotenisto de Johano la 2-a, murdita laŭ ordono de la favorato de la reĝo, Álvaro de Luna, sur antikvaj fortikaĵoj malaperintaj.

En brila epoko la Palaco Vivero estis fortikaĵo kun turoj, murego, fosejo kaj turego. Tiuj elementoj estis forigitaj de la Katolikaj Gereĝoj en 1475, por eviti ĝian uzadon kontraŭ la monarkio. Kiam la familio Vivero perdis la propraĵon de ĉi tiu palaco, la Krono kreis en ĝi Kancelierejon kaj entreprenis plurajn verkojn kiel la centra korto.

Kategorio:Palacoj en Hispanio
Kategorio:Valadolido
Insulo San-Salvadoro

[200px|eta|Mapo de [Bahamoj]]
La nuna insulo **San-Salvadoro**, ankaŭ konata kiel **Insulo Watling** (), estas unu el la insuloj de la Bahamoj. *Watling* estis la oficiala nomo de la insulo ĝis 1925, kiam ĝi estis oficiale rebaptita al la nuna nomo, kun la celo plifortigi la kredon ke en ĝi Kristoforo Kolumbo realigis la unuan elŝipiĝon dum la malkovro de Ameriko, la 12-an de oktobro 1492. En 1986, tamen, la National Geographic Society asertis ke Samana Cay estis la plej probabla loko por tiu elŝipiĝo de Kolumbo, kaj de la situo de la insulo nomata Guanahani.

Kategorio:Bahamoj
3666 Holman

'*3666 *Holman''''' estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la argentina astronomo Juan Carlos Muzzio elde la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan astronomon Matthew J. Holman.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
Francisco Jiménez de Cisneros

**Francisco Jiménez de Cisneros** aŭ **Giménez de Cisneros** kies kromnomo, pli konata kiel **Kardinalo Cisneros** (n. en Torrelaguna, 1436 – m. en Roa, la 8-an de novembro 1517). Kardinalo, ĉefepiskopo de Toledo kaj Primaso de Hispanio, ano de la Franciskanoj, tria Ĝenerala Inkvizitoro de Kastilio kaj ĝia regento post la morto de Fernando *la Katolika*. Post la morto de Filipo *la Bela* prezidis la Konsilio de Regentado kiu prenis la regadon sen konsento de la reĝino Johana la Freneza ĝis la alveno de Fernando la Katolika. Cisneros estas grava elstarulo de pluraj kastiliaj urboj sed specife de Alcalá de Henares, kie inter aliaj aferoj, li fondis la Universitaton de Alcalá de Henares.

Kategorio:Tradukistoj de la Biblio
Kategorio:Ĉefepiskopoj de Toledo
Kategorio:Hispanaj franciskanoj
Kategorio:Hispanaj politikistoj
Kategorio:Hispaniaj kardinaloj
Kategorio:Regentoj de Kastilio
Kategorio:Universitato de Alcalá de Henares
Kategorio:Ĝeneralaj inkvizitoroj de Hispanio
Dua Batalo de Olmedo

La **Dua Batalo de Olmedo** estis batalo okazinta la 20-an de aŭgusto 1467 proksime de Olmedo en Kastilio (nun en la provinco Valadolido, Hispanio) kiel parto de la konflikto pro la sinsekvo inter Henriko la 4-a de Kastilio kaj lia duonfrato Alfonso, Princo de Asturio).

La trupoj de Alfonso avancis orienten laŭ la valo de la Duero direkte al centra Kastilio, dum la trupoj lojalaj al Henriko moviĝis norden de Cuéllar direkte al Medina del Campo por bremsi ilin: la du armeoj renkontiĝis proksime de Olmedo.
  
La sekvo de la batalo ne estas entute klara, ĉar ambaŭ flankoj rikoltis venkon, kvankam la trupoj de Henriko estis pli bone ekipitaj. Tamen, post la batalo, Henriko perdis la subtenon de pluraj nobeluloj, inter ili Pedro Arias de Ávila kaj de la Duko de Alba.

Kategorio:Bataloj en Hispanio
Kategorio:1467
Olmedo
Kategorio:Kastilio
3667 Anne-Marie

'*3667 *Anne-Marie'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi ricevis la virinan antaŭnomon "*Anne-Marie*", en omaĝo al *Anne-Marie Malotki'', amikino de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Geracher

**Geracher** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Geracher (Subingen)** estas setlejo de la komunumo Subingen de la distrikto Wasseramt en Kantono Soloturno en Svislando.

* **Geracher (Günsberg)** estas setlejo de la komunumo Günsberg de la distrikto Lebern en Kantono Soloturno en Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* **Gerach**
Bereto

[eta|Nederlanda profesoro kaj astronomo [Jacobus Kapteyn|Jacobus Cornelius Kapteyn kun togo kaj bereto, 1921. Pentraĵo de Jan Pieter Veth (1864-1925)]]
[eta|Usona [kemiisto Linus Pauling kun universitata bereto.]]

**Bereto** estas ronda plata ĉapo el drapo, uzata origine de eŭskaj kampuloj kaj poste de diverslandaj laboristoj, militistoj, policistoj. Ĝi estas kapvesto farita el difinita ŝtofo. Dum la mezepokoj ĝi estis la kutima kapvesto de la iom pli bonhavuloj. Nuntempe ĝi estas ceremonia vestmaniero en kelkaj ekleziaj kaj universitataj rondoj.

La bereto, aŭ *vaskoĉapo*, estas la nacia kapvesto de Francio.
En multaj armeoj la bereto estas uzata kiel kapvesto.

eta|maldekstra|Ruĝa bereto
[eta|maldekstra|[Che Guevara kun bereto]]

## Vidu ankaŭ 
* Bireto
* Ŝtormoĉapelo

Kategorio:Kapvestoj
Kategorio:Vestoj
Jan Šmíd (verkisto)

**Jan ŠMÍD**, pseŭdonime ankaŭ **Jaime Pessoa** (naskiĝis la 4-an de marto 1921 en Prago - mortis la 13-an de decembro 2002) estis ĉeĥa verkisto, ĵurnalisto kaj tradukisto.

Li redaktis gazeton *Svět motorů* (La mondo de motoroj) kaj laboris kiel redaktoro de la eldonejo *Magnet*. Li verkis ankaŭ tekstojn por publikaĵoj pri la enlanda historio kaj naturo, tradukadis el la angla en la ĉeĥan. Plej grandan popularecon li atingis per siaj historiaj romanoj (Sub la signo de Leono, Sub la signo Erato, Kvar cignaj plumoj) kaj bonhumoraj romanoj (Puraj ĝojoj de mia vivo).

## Verkoj 
* **Čisté radosti mého života** (Puraj ĝojoj de mia vivo)
* **Návrat čistých radostí** (Reveno de puraj ĝojoj)
* **Bodáky habsburské monarchie** (Bajonetoj de la habsburga monarkio)
* **Čtyři labutí pera** (Kvar cignaj plumoj)
* **Deštivá noc; Na rohu dvaadevadesáté** (Pluva nokto; Ĉe la angulo de la 92-a strato)
* **Já a můj kůň** (Mi kaj mia ĉevalo)
* **Kde jsou hvězdy nejblíž** (Kie la steloj estas plej proksimaj)
* **Kolotoč** (Karuselo)
* **Kulka od Pánaboha** (Kuglo pafita de Disinjoro)
* **Malá Matty** (La eta Matty)
* **Na opačné straně zákona** (Sur la transa flanko de la leĝo)
* **Oživené krásy vlasti** (Revivigitaj beloj de la patrujo)
* **Panna a rentiér** (Virgulino kaj rentulo)
* **Polibek** (Kiso)
* **Skřítek Vltavínek a holčička Apolenka** (Koboldo Moldavitĉjo kaj bubineto Apolonjo)
* **Smlouva s ďáblem** (Kontrakto kun diablo)
* **Stíny minulosti** (Ombroj de la pasinteco)
* **Šestý výstřel pro Mabel Lowellovou** (Sesa pafo por Mabel Lowell)
* **Tenkrát v Americe** (Tiam en Usono)
* **Údolí čistých radostí** (La valo de puraj ĝojoj)
* **Upíři** (Vampiroj)
* **Ve znamení Erató** (Sub la signo Erató)
* **Ve znamení Lva** (Sub la signo de Leono)
* **Zapomenuté krásy vlasti** (Forgesitaj beloj de la patrujo)

## En Esperanto 
* **Ĝojoj de mia vivo** (tr. Josef Vondroušek, manuskripto)

## Eksteraj ligiloj 
* Vivdatroj ĉe Nacia Biblioteko en Prago
* Verkoj de Jan Šmíd en la urba biblioteko en Brno

Kategorio:Ĉeĥlingvaj verkistoj
Günsberg

**Günsberg** estas komunumo en la distrikto Lebern en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis  loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Günsberg situas sur la suda deklivo de la Soloturna Ĵuraso proksimume 6 kilometrojn nordokcidente de la kantonĉefurbo Soloturno. La komunumo konsistas el la vilaĝo Günsberg kaj la setlejoj kaj bienoj Bangerten, Bann, Brüggmatt, Dälen, Geracher, Glutzenberg, Grossstein, Lissersbergli, Säget, Schlüngler, Schürmatt, Stapfler, Vorstettli, Wasserfallen kaj Weidgässli.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,25 km², de kiuj 42,5% estas kovritaj de arbaro, 46,9% servas por agrikulturo kaj 10,3% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Günsberg limas en nordo al Herbetswil, en nordnordoriento al Farnern (BE), en nordoriento al Attiswl (BE), en oriento al Kammersrohr, en sudo al Hubersdorf, en sudokcidento al Riedholz, kaj en okcidento al Balm ĉe Günsberg.

## Trafiko 
La komunumo Günsberg situas komplete flanke de la gravaj trafikvojoj. La komunumo atingeblas per konekta vojo de Attiswil al Balm ĉe Günsberg. Per poŝtaŭtolinio al Soloturno la komunumo estas konektita al la publika transportreto. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 troviĝas inter Wiedlisbach an Wangen ĉe Aro en distanco de proksimume 6 kilometroj sudorienten.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Günsberg datiĝas el la jaro 1307 kiel *Gunsperch*. Ek de proksimume la jaro 1050 Günsberg apartenis al la Senjorujo Balm. En la jaro 1344 Soloturno akiris la supran jurisdikcion. En la jaro 1411 Soloturno akiris ankaŭ la ceterajn rajtojn. Ek de tiam ĝis 1487 Günsberg apartenis al la Voktejo Balm. De 1487 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Günsberg estis parto de la Voktejo Flumenthal. Ek de 1803 ĝi estas komunumo de la distrikto Lebern.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Günsberg
Inicialoj dc

**Inicialoj dc** aŭ **i.d.c.** (inicialoj dc/initials dc) estas muzikprojekto fondita de Éric Languillat en 2003 kaj bazita en Frankfurto-ĉe-Majno (Germanio).
Nutrata per alternativa popo kaj moderna elektronika muziko, inicialoj dc miksas tiujn influojn en sian buntan melankolian elektropopmuzikon, en kiu akustikaj gitaroj dancas kun spicaj drummaŝinoj kaj prasinteziloj el alia jarcento.

Post la unuaj koncertoj en 2003, pere de nuraj minidiskludilo, elektra gitaro, kaj memproduktita albumo (Popcorn for Diane, en la franca kaj la angla), la projekto rapide evoluis dank’ al sinkronizitaj videofilmoj kiuj estas koncerte projekciataj kun ĉiu kanto. Samtempe komencis aperi kantoj en Esperanto, kaj la koncertoj de Inicialoj dc fariĝis regulaj programeroj de Esperanto-aranĝoj.

Daŭre de la aktivaĵoj, kaj en loka arta sceno kaj en la Esperanto-komunumo, du albumetoj sekvis en 2007 (OK kaj 16), kaj la albumo Propaganda en 2009, en kiuj Esperanto jam ludas gravan rolon. Same, la prezento en la reto de pluraj videaĵoj enradikigis Inicialoj dc kiel muzikvidean artan projekton.

La albumo Urbano estis la unua tutesperanta albumo de Inicialoj dc, kaj estas mejlŝtono en la evoluo de tiu originala projekto.

## Diskaro 
* 2007 - *OK*
*# Kurso de Esperanto
*# George Michael
*# Ordonas ni
*# TTY
*# Hejmen

* 2009 - *Propaganda*

* 2010 - *Urbano*
*# Printempo
*# La majstro de ŝak’
*# La dimanĉaj fotoj
*# Furora danc’
*# La kontraŭsenco
*# Ĉie virinoj
*# Ekstertera dolĉaĵ’
*# Tatua papili’
*# La pigra viv’
*# Se via mano estus paraŝut’...
*# La prembutono
*# Pufmaizo
*# Outrun

* 2012 - ''Signoj de viv'*
*# La Malpeza Dormo
*# Nek ĝojo nek pen’
*# La Grizeco
*# Ni en milionoj
*# Ŝia Ridet’
*# Alia Temo
*# La Fina Venk’
*# Rendevuo
*# La Monvampiro
*# Amiko sen vizaĝ’
*# Signoj de viv’

* 2017 - *La Granda Aventuro*
*# Li revenas
*# Nokta Stirado
*# Las Vegas
*# Mistera Paro
*# Dank’ al Kate
*# Felisedo de nokto
*# Tempomaŝino
*# La Vivo nigrablanka
*# Perfekta Ferio
*# Ĝis la pluv’

*2021 - *Fulmerford''
*#Konektitaj knaboj
*#Urba naturo
*#Via beleco malŝparita
*#Trans la tim'
*#Bona persono
*#La forgesita aŭtoro
*#2063
*#La jaro de la viruso
*#Sekreta flam'
*#Eta kosmonaŭto
*#Mi volas pli

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo ĉe Bandcamp kun ĉiuj albumoj aŭskulteblaj kaj aĉeteblaj
* 
*i.d.c ĉe YouTube

Kategorio:Esperantaj muzikaj grupoj
3668 Ilfpetrov

'*3668 *Ilfpetrov''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ukraina astronomino Ljudmila Georgijevna Karaĉkina elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en omaĝo al ambaŭ sovetaj verkistoj Ilja Arnoldoviĉ Ilf (1897–1937) kaj Eŭgeno Petroviĉ Petrov (1903–1942); kunverkistoj de pluraj satiraj romanoj, notinde "Dek du seĝoj".

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Georgijevna Karaĉkina
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
3669 Vertinskij

'*3669 *Vertinskij'''* estas malgranda, tre hela duopa asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ukraina astronomino Ljudmila Georgijevna Karaĉkina elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la rusan verkiston kaj kantiston Aleksandr Nikolajeviĉ Vertinskij (cirile: *Александр Николаевич Вертинский'', 1889–1957).

## Orbito 
Ĝi estas ano de la flora familio kaj en orbita resonanco 4:7 kun Marso.

## Satelito 
Ĝia satelito estis malkovrita en marto 2020 de B. Christmann, P. Pravec, H. Kucakova, P. Kušnirák, K. Hornoch, V. Benishek, D. Augustin, R. Behrend, R. Montaigut, A. Leroy, D. Pray per observoj de , anoncita la .

Tiu satelito orbitas je distanco de ĉirkaŭ 12&nbsp;km de la ĉefa korpo kun orbita periodo de 0,853333 tago (20,48 horoj). Ĝia rotacia periodo estas 20,3825 horoj, do tre proksima de la ligita rotacio. Ĝia diametro estas ankoraŭ nekonata.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (3669) Vertinskij; paĝo de Wm. Robert Johnston
*  Luma kurbo de (3669) Vertinskij, paĝaro de Raoul Behrend, Observatorio de Ĝenevo

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Georgijevna Karaĉkina
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
Krĉedin

**Krĉedin,** serbe **Крчедин,** kroate **Krčedin,** hungare **Kereked** estas granda vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto Srem (regiono), en municipo de Inĝija.
eta|230px|Loko de la municipo en Serbio

## Bazaj informoj 
* Areo: 54 &nbsp;km²
* Koordinatoj: 45°08′14″N 20°07'34″E
* Supermara alteco: 122 m
* Loĝantaro: 2878 en 2002
* Poŝtkodo: 22325
* Telefonprefikso: 22
* Aŭtokodo: IN

## Geografio 
Krĉedin etendiĝas laŭ dekstra bordo de Danubo, laŭ traira flankovojo (ĉefvojo estas proksime). Novi Sad troviĝas 35 km.
eta|320px|Mapo pri municipo Inĝija
eta|265px|Ortodoksa preĝejo de Krĉedin

## Historio 
Ĝis Traktato de Trianon aŭstria-hungara kontrolo okazis, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, fine al Serbio ĝi apartenis. En 2002 loĝis en Krĉedin 2587 serboj (90 %), 76 slovakoj, 50 ciganoj, 27 jugoslavianoj, 26 kroatoj kaj aliaj.

## Vidindaĵoj 
* serba ortodoksa preĝejo

## Vidu ankaŭ 
* Strukturo de Vojvodino

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
* Mapo pri Krĉedin
eta|260px|maldekstra|Fora panoramo en Krĉedin

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Slankamenaĉki Vinogradi

**Slankamenaĉki Vinogradi,** serbe **Сланкаменачки Виногради,** kroate **Slankamenački Vinogradi,** hungare **Szalánkeménszőlős** [salAnkemEnsOlOŝ], slovake **Slankamenské Vinohrady** estas malgranda vilaĝeto en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto Srem (regiono), en municipo de Inĝija.
eta|230ra|Loko de la municipo en Serbio

## Bazaj informoj 
* Areo: 54 &nbsp;km²
* Koordinatoj: 45°09′11″N 20°11'11″E
* Supermara alteco: 197 m
* Loĝantaro: 266 en 2002
* Poŝtkodo: 2232.
* Telefonprefikso: 22
* Aŭtokodo: IN

## Geografio 
Slankamenaĉki Vinogradi etendiĝas laŭ dekstra bordo de Danubo, fine de tre mallonga sakovojo.
eta|320ra|Mapo pri municipo Inĝija
eta|265ra|Ortodoksa preĝejo de Slankamenaĉki Vinogradi

## Historio 
Post longa turka dominado precipe slovakoj komencis loĝi en tiu loko. Ĝis Traktato de Trianon aŭstria-hungara kontrolo okazis, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, fine al Serbio ĝi apartenis. Ekde la socialismo la loĝantaro daŭre malpliiĝas. En 2002 loĝis en Slankamenaĉki Vinogradi 199 slovakoj (75 %), 26 serboj (10 %), 17 jugoslavianoj, 3 kroatoj, po unu ruso kaj hungaro kaj ankaŭ aliaj.

## Vidindaĵoj 
* serba ortodoksa preĝejo

## Vidu ankaŭ 
* Strukturo de Vojvodino

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
* Mapo pri Slankamenaĉki Vinogradi

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Antal Lits

**LITS Antal** (naskiĝis en 1875, mortis en 1931) estis hungara verkisto kaj redaktoro.

## Kariero
Lits Antal alvenis Aradon kiel ĵurnalisto kaj li estis redaktoro de gazetoj *Függetlenség* post 1918 de *Aradi Kurír* kaj de *Aradi Fáklya* (1919-25).

## Verkoj
**Tarka könyv* (publicisztikai írások, Arad, é. n.);
**Riportok* (Arad 1914);
**Igaz mesék* (Arad 1928).

## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Sándor Lóránt-Lassner

**LÓRÁNT-LASSNER Sándor** estis hungara poeto, grafikisto naskita e? kaj mortinta en Arado la 25-a de septembro 1937.

## Kariero
Lóránt-Lassner Sándor publikigis skizojn en *Új Szemle* (1918). Li estis grafikisto de la satirika-erotika gazeto *Fekete Macska* (1922-23). Li kreis belejn ekslibrisojn.

## Verkoj
* *Az én szívem* (poemoj en prozo, Arad 1919);
* *Simphonia Domestica* (sonetkrono, Arad 1924).

## Fonto
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Lóránt-Lassner, S.
Lóránt-Lassner, S.
Katedralo Johano Nepomuka (Zrenjanin)

**Katedralo de Johano Nepomuka** estas romkatolika katedralo en Serbio, en urbo Zrenjanin, en la historia ĉefplaco.

## Historio 
Inter 1552-1718 la regiono apartenis al la Osmana Imperio, tial en tiu loko moskeo funkciis. Poste oni detruis ĝin kaj nova baroka preĝejo konstruiĝis en 1768. Post jarcento stato de la preĝejo malboniĝis, tial oni konstruis imponan novan preĝejon. Tiutempe la urbo apartenis al Hungara reĝlando kaj la tiama loknomo estis oficiale Nagybecskerek [nadjbeĉkerek]. Ankaŭ nun pro la grandeco de la katedralo la spajro povas esti vidata de la plej multaj partoj de Zrenjanin.

## Konstruaĵo 
La interno estis ornamita fare de Josef Goigner de Tirolo kaj la orgeno pretiĝis en 1907.

## Fontoj 
* Angla Vikipedio

Zrenjanin
Kategorio:Katedraloj en Serbio
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1860-1869
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1868
Sándor Ligeti

**LIGETI Sándor** estis hungara sociologo, verkisto naskita en Kaposvár la 5-an de novembro 1890 kaj mortinta ?.

## Kariero
Ligeti Sándor doktotiĝis pri ŝtatscienco en la Universitato de Budapeŝto, kaj li laboris en bankfako. En 1917 li loksidiĝis en Dicsőszentmárton, kie li fariĝis de 1920 direktoro de la Komerca kaj Industria Banko de Küküllővölgy. Li fondis presentreprenon sub titolo Cartea Românească. Li estis ano de rumana-hungara Sociscienca Asocio fondita en 1926 en Kluĵo kaj Târgu Mureș. De 1929 li estis direktoro de la Komerca Kreditbanko de Kluĵo.

## Verkoj
* *A társadalmi gazdaság dinamikája* (studo, Dicsőszentmárton 1925); 
* *Az erkölcs keletkezése és fejlődése* (studo, Kv. 1927); 
* *A bűvös erszény* (rakontoj, Kv. 1934).

## Fonto
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Ligeti, S.
Ligeti, S.
Ligeti, S.
Ferenc Lőrinczi (1884-1953)

**LŐRINCZI Ferenc** estis hungara lernlibroverkisto, redaktoro naskita en Bürkös la 3-an de marto 1884 kaj mortinta en Kluĵo la 17-an de decembro 1953. Li estis la patro de Ferenc Lőrinczi kaj László Lőrinczi.

## Kariero
Lőrinczi Ferenc akiris porinstruistan diplomon en Déva (1903). Li instruis en Pusztacelina (1904-19), Fehéregyháza, Sighișoara (1919-26), direktoro de bazlernaja reformita lernejo en Kluĵo (1926-35), lernej inspektisto de Transilvania Reformita Eklezidistrikto (1936-40) (1940-45). Li redaktis la gazeton A Tanító, li estis kunulaŭtoro de pluraj lernolibroj ĝis 1948 por konfesiaj lernejoj.

## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj lernolibroverkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj instruistoj
Ferenc Lőrinczi (instruisto)

**LŐRINCZI Ferenc** estis hungara instruisto pri korpedukado, sportverkisto naskita en Pusztacelina la 14-an de julio 1916 kaj mortinta en Kluĵo la 22-an de aŭgusto 1980. Li estis la filo de Ferenc Lőrinczi kaj frato László Lőrinczi. 
## Kariero
Lőrinczi Ferenc diplomiĝis en Bukareŝto (1937). Li instruis en Kluĵo de 1937 ĝis 1976. Laste li estis lekciisto en altlernejo pedagogia.
## Verko
**A sport világa* (kunulaŭtoro, 1976).

## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon
Lorinczi, F.
Luterana preĝejo (Vár)

La **Luterana preĝejo** estas religia konstruaĵo en Hungario (la plej malnova luterana preĝejo de Buda), en urbo Budapeŝto, en distrikto Vár (distrikto).

## Historio 
La unua luterana preĝejo en Buda konstruiĝis en 1846 en alia placo en la proksimeco. Tiun lokon la ŝtato oficiale pretendis, tial la nova preĝejo pretiĝis en 1895. En 1945 pro bombo la preĝejo grandparte detruiĝis. Dum la sekvaj jaroj ĝi rekonstruiĝis, fine en 2008 ĝi renoviĝis.

## Konstruaĵo 
La navo komenciĝas en preskaŭ duonronda parto, kie estas la enirejo, kiun 2 kolonoj limas. Super la enirejo unusola turo altiĝas. Ekstere ono metis memortabulon pri pastro Gábor Sztehlo, kiu savis judajn geknabojn. Interne 2 galerioj troviĝas. Post la altara tablo impona ligna kruco estas videbla.

Daŭrigo de la preĝejo estas loĝlokoj de pastroj, la oficejo, kiun profitas ankaŭ la germana minoritato.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Budapeŝto
Budapeŝto
Alfonso la 7-a (Leono kaj Kastilio)

[eta|dekstra|250px|Alfonso a 7-a laŭ miniaturo de Tombo A de la Katedralo de [Santiago de Compostela.]]
'*Alfonso la 7-a de Leono *la Imperiestro'''* (Caldas de Reis, Pontevedra, 1-a de marto 1105 – Paraje de La Fresneda, aktuale en Santa Elena aŭ en Viso del Marqués, 21-a de aŭgusto 1157) estis reĝo de Leono kaj Kastilio. Li estis filo de la reĝino Urraca la 1-a (Leono) kaj de la grafo Rajmondo de Burgonjo, kaj estis la unua reĝo leona membro de la Dinastio de Burgonjo, kiu malaperos laŭ la laŭleĝa linio pro la morto de Pedro la 1-a, kiu estis posteulata de sia duonfrato Henriko la 2-a, unua reĝo de la Dinastio de Trastamaro.

Alfonso la 7-a de Galegio, Leono kaj Kastilio estos posteulata de sia filo Ferdinando la 2-a.

Repreninte la malnovan imperian planon de Alfonso la 3-a kaj de Alfonso la 6-a, la 26-a de majo 1135 li estis kronita kiel *Imperator totius Hispaniae* (Imperiestro de tuta Hispanio) en la Katedralo de Leono, kaj ricevis omaĝon, inter aliaj, de sia bofrato Rajmondo Berengero la 4-a, grafo de Barcelono.

Alfonso estis digna kaj iom enigma figuro. Lia reĝado estis karakterizita per la renoviĝinta supereco de la okcidentaj regnoj de kristana Iberio super la orientaj (Navaro kaj Aragonio) post la regado de Alfonso la Batalema. Li ankaŭ serĉis akiri la imperiestrotitolon, senchava en la praktiko, kvankam liaj provoj regi super kaj kristanaj kaj islamaj populacioj estis eĉ malpli sukcesa. Liaj hegemoniaj intencoj neniam vidis realiĝon, aliflanke. Dum lia regado, Portugalio iĝis reale sendependa, en 1128, kaj estis agnoskata kiel laŭjure sendependa, en 1143. Li estis patrono de poetoj, inkludante, verŝajne, la trobadoron Marcabru.

## Konfliktoj en Galegio 
Post la morto de la patro de Alfonso, Rajmondo de Burgonjo en 1107, kaj de ties avo Alfonso la 6-a en 1109, lia patrino Urraca reedziniĝis por povi aliri al tronoj de la Regno de Leono kaj de la Regno de Kastilio. La elektita estis la aragona reĝo Alfonso la 1-a *la Batalema'' kaj tio provokis la malakcepton de ampleksaj sektoroj de la nobelaro.

## Reĝo kaj de Leono kaj de Kastilio 
## Teritoriaj baraktoj 
## Konkeroj kontraŭ islamanoj 
## Mortoloko 
## Notoj 
Kategorio:Reĝoj de Leono
Kategorio:Reĝoj de Kastilio
Kategorio:Historio de Hispanio
Tajĝou (Ĝjangsuo)

**Tajĝou,** ĉine **泰州** estas prefektujnivela milionurbo en provinco Ĝjangsuo en Ĉina Popola Respubliko. La prefektejo administras ankaŭ la proksimajn urbetojn kaj distriktojn.

Laŭ la stato de  en la urbo  vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝi havas komunan limon kun .
eta|maldekstra|200ra|
   
## Geografio 
Tajĝou etendiĝas en oriente flanko de la lando en la proksimeco de Jangzio.

## Historio 
Tajĝou havis historion jam antaŭ Kristo. Dum la mezepoko ĝi estis unu el centroj de salo.
En 1952 kanalo konstruiĝis al Jangzio.

## Ekonomio 
En Tajĝou la plej gravaj industriaj branĉoj estas muelado de tritiko, teksaĵoj, farado de motoroj.

## Klimato 
Tajĝou etendiĝas en subtropika klimato kun influo de musono. Jare pluvas malpli, ol 1000mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen plej ofte dum junio kaj julio. En julio kaj aŭgusto la temperaturo iomete superas 30&nbsp;°C. Dum vintro preskaŭ neniam frostas.

## Trafiko 
Tajĝou havas aŭtovojon kaj fervojon.
eta|maldekstra|
  
## Vidindaĵoj 
* urba parko
* muzeo

## Partneraj urboj 
*  Newport News, Usono
*  Williamsport, Usono
*  Latrobe, Aŭstralio
*  Kotka, Finnlando
*  Lower Hutt, Nov-Zelando
*  Barrie, Kanado

## Fontoj 
* Angla Vikipedio

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* Mapo pri Tajĝou

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
3670 Northcott

'*3670 *Northcott''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la kanada astronomino Ruth Josephine Northcott (1913–1969).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  Asteroido (3670) Northcott, de la Reĝa Astronomia Societo de Kanado 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1983
Boleto

***Boletus*** - jen latine, esperante **Boleto** - estas genro de fungoj de la familio Boletaceae. Konata specio estas la nobla boleto, aparte aprezata en kuirarto.

## Deveno de la nomo 
''* estas malofta scienca nomo kiu estas vere latina. Por la
romianoj ĝi signifis verŝajne *Amanita caesarea*.

## Ĉefaj specioj de *boletoj* 
principe indikiĝas la botanikaj, latinlingvaj nomoj, se estas, sekvas la mallongigoj de botanikistoj unue priskribintaj ilin - esperantajn nomojn eblas aldoni post, kiam ili konatas

* *Boletus abieticola*
* *Boletus aereus* Bull. "bruna" aŭ "nigrakapa boleto"
* *Boletus aestivalis* (Paulet) Fr.
* *Boletus amygdalinus*
* *Boletus appendiculatus* Schæff.
* *Boletus armeniacus*
* *Boletus auriporus*
* *Boletus badius* 
* *Boletus betulicola* (Vassilkov) Pilát et Dermek - nun en la klado nobla boleto
* *Boletus brunneus*
* *Boletus byssinus*
* *Boletus calopus* Pers.
* *Boletus caucasicus*
* *Boletus chippewaensis* - nun en la klado nobla boleto
* *Boletus chrysenteron*
* *Boletus cinnabarinus*
* *Boletus cisalpinus*
* *Boletus cookei*
* *Boletus depilatus* Redeuilh.
* *Boletus dupainii* Boud.
* *Boletus edulis* Bull. nobla boleto
* *Boletus emilei* Barbier
* *Boletus erythropus* Pers.
* *Boletus fechtneri* Velen.
* *Boletus ferrugineus*
* *Boletus flavus*  flava boleto ("buterfungo")
* *Boletus fragrans* Vittad.
* *Boletus frostii*
* *Boletus fuligineus*
* *Boletus impolitus* Fr.
* *Boletus junquilleus* (Quél.) Boud.
* *Boletus legaliae* Pilát et Dermek
* *Boletus leptospermi*
* *Boletus lignatilis*
* *Boletus leonis* D. A. Reid.
* *Boletus lupinus* Fr.
* *Boletus luridiformis*
* *Boletus luridus* Schæff.
* *Boletus luteocupreus* Bertéa et Estadès
* *Boletus mamorensis* Redeuilh.
* *Boletus megalosporus*
* *Boletus moravicus*
* *Boletus nigricans*
* *Boletus Novae-zelandiae*
* *Boletus obscuratus*
* *Boletus paluster*
* *Boletus paradisiacus*
* *Boletus permagnificus* Pöder
* *Boletus persoonii* Bon - nun en la klado nobla boleto
* *Boletus pinicola*
* *Boletus pinophilus* Pilát et Dermek
* *Boletus poikilochromus* Pöder
* *Boletus porosporus*
* *Boletus pruinatus*
* *Boletus pseudoregius* Estadès pseŭdoreĝa boleto
* *Boletus pseudosulphureus*
* *Boletus pulchrotinctus* Alessio
* *Boletus pulverulentus* Opat.
* *Boletus queletii* Schulzer
* *Boletus radicans* Pers.
* *Boletus rawlingsii*
* *Boletus regius* Krombh. reĝa boleto
* *Boletus reticulatus* somera boleto
* *Boletus reticuloceps*
* *Boletus ripariellus*
* *Boletus rhodopurpureus*
* *Boletus rhodoxanthus* (Krombh.) Kallenb.
* *Boletus rubellus* ruĝa boleto
* *Boletus rubrosanguineus* Cheype.
* *Boletus satanas* Lenz satana boleto
* *Boletus roseoalbidus* rozkolore blanka boleto 
* *Boletus speciosus* "bela" boleto 
* *Boletus subcaerulescens* blueca boleto 
* *Boletus subtomentosus*
* *Boletus subappendiculatus* Dermek et J. Veselsky
* *Boletus torosus* Fr.
* *Boletus venturii* Bon
* *Boletus xanthocyaneus* Romagn.
* *Boletus zelleri''

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* Bela boleto

Kategorio:Agaricomycetes
Flaŭro de Junano

La flaŭro aŭ la plantaro de la ĉina provinco de Junano estas tre riĉa. Tie kreskas multaj endemiaj plantoj. 

Ekzistas libro (vidu sube) pri la junana flaŭro en Esperanto, kiu enhavas fotojn de jenaj plantoj:

## Raraj vegetaloj
*hericio (*Hericium erinaceas*) el hidnacoj
*diktioforo (*Distiophora indusiata*) el falacoj
*trikolomo (*Tricholomo matsutake*) el trikolomacoj
*platicerio (*Platycerium wallichii*) el platiceriacoj
*neotopterido (*Neottopteris nidus*) el aspleniacoj
*ciateo (*Cyathea spinulosa*) el ciateacoj
*pektinatoo (*Cycas percitnata*) el cikasacoj
*ginko (*Ginkgo biloba*) el ginkacoj
*longinvolukra abio (*Abies georgei*) el pinacoj
*katelerio (*Kateleeria evelyniana*) el pinacoj
*ĉina lariko (*Larix potaninii*) el pinacoj
*junana cugo (*Tsuga dumosa*) el pinacoj
*Tajŭana piceo (*Teiwania flourisana*) el taksodiacoj
*fokieno (*Fokienia hodginsii*) el cipresacoj
*gneto (*Gnerum montanum*) el gnetacoj
*slcimandro (*Alcimendra cathcartii*) el magnoliacoj
*oficinala magnolio (*Magnolia officinalis*) el magnoliacoj
*paramanglieto (*Paramanglieta aromarica*) el magnolicoj
*paramiĉelio (*Paramichelia baillonii*) el magnoliacoj
*kadsuro (*Kadsura interior*) el skicandracoj
*skisandro (*Schisandra rubriflora*) el skicandracoj
*lindero (*Lindera commnis*) el laŭracoj
*tetratepalo (*Harsfieldiana tetrapetala*) el miristikacoj

## Dekoraciaj plantoj
Multaj specioj el tiu listo estas ĉu de la ŝtato ĉu de la provinco leĝe protektata.

## Literaturo
* Zhang Qitai, Feng Zhizhou kaj Yang Zenghong: *Kuriozaj floroj kaj arboj en la provinco Yunnan* (Junano), Ĉinio, elĉinigita de Seimin, Ĉina Esperanto Eldonejo, Pekino, 1988

Kategorio:Ĉinio
Kategorio:Junano
Lajos Sepsi

**SEPSI Lajos** [ŝepŝi] estis rumanuja hungara instruisto pri desegno, pentristo naskita la 7-an de januaro 1923 en Odorheiu Secuiesc kaj mortinta la 21-an de julio 1997 en Odorheiu Secuiesc. 

## Biografio
Sepsi Lajos studis inter 1942-44 en Budapeŝto en Hungara Reĝa Industriarta Altlernejo. Inter 1944-47 li estis en milito kaj militkaptiteco en Sovetunio. Inter 1947-52 li studis en Arta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo. De 1952 alvenis urbon Odorheiu Secuiesc, de 1959 ĝis sia pensiiĝo li instruis desegnon en la Porinstruista Lernejo Benedek Elek de Odorheiu Secuiesc. Li laboris ĉefe per oleo pejzaĝoj, portretojn, mutajn naturojn. 

## Fontoj
*Kálmán Attila Szabó lernejhistoriisto, kolego de artisto en la Porinstruista Lernejo Benedek Elek.
*Gusztáv Hermann: Székelyudvarhely művelődéstörténete, Kriteron Könyvkiadó, Bukarest, 1993. 

 
Sepsi, L.
Sepsi, L.
Apor Ferencz S.

**FERENCZ S. Apor** estas rumanuja hungara instruisto, pentristo, grafikisto naskita la 7-an de junio 1975 en Miercurea Ciuc.

## Premioj, distingoj 
* 2012 - Premio Barcsay.

## Biografio 
Alpár Ferencz S. finis en Muzika kaj Arta Liceo Nagy István inter 1990 kaj 1994 de Miercurea Ciuc, poste inter 1996 kaj 2001 en la ceramika fako en la Arta Universitato de Bukareŝto.

## Ekspozicioj 
* Friss Galéria, Budapest (2010);
* Korunk Stúdió Galéria, Kluĵo (2012);
* PAG, Miercurea Ciuc; Haáz Rezső Múzeum, Odorheiu Secuiesc (kun Margit Ráduly kaj Szidónia Csíki, 2013);
* MAGMA Kortárs Művészeti Kiállítótér, Sfântu Gheorghe (2014).

## Lastaj grupaj ekspozicioj 
* Magyar Kortárs Képzőművészet; Kínai Szépművészeti Múzeum, Pekino (2011);
* Ekspozicio de Barcsay-premiitoj, Barcsay Gyűjtemény, Szentendre (2012);
* Rovás Galéria, Koŝice, (2012);
* “LINEUP”, MAMŰ Galéria, Budapest (2013),
* Art Market Budapest (2013).

## Fonto 
* Pri artisto 

## Eksteraj ligiloj 
* Juveloj
* Kreaĵoj
* Raportaĵfilmo

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Ferenc Török (pentristo)

**TÖRÖK Ferenc** (toeroek) estas rumanuja hungara pentristo naskita la 20-an de februaro 1969 en Odorheiu Secuiesc.
## Biografio
Ferenc Török finis en la Arta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo inter 1996 kaj 2001 en la fako pri pentroarto.
## Fonto
*Pri artisto 
## Eksteraj ligiloj
*Kreaĵoj

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
3671 Dionizo

**3671 Dionizo** estas tre malgranda, meze hela duopa amora asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la usonaj geastronomoj kaj geedzoj Carolyn S. Shoemaker kaj Eugene M. Shoemaker, la , elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la helena dio Dionizo.

## Orbito 
Ĝia orbito tanĝas tiun de Tero: ĝia perihelio (aŭ periapsido) situas proksime de la Tera aphelio: ĝi estas potence danĝera terrenkonta asteroido, ĝi estas ankaŭ marsrenkonta asteroido. Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 4:7 kun Marso.

La , Dionizo pasis al 0,0305 AU (4,558 milionoj da km) de Tero; kaj la , ĝi pasos al 0,0280 AU (4,188 milionoj da km) de nia planedo.

## Satelito 
Ĝia satelito estis malkovrita en la  de S. Mottola, G. Hahn, P. Pravec kaj L. Šarounová per observoj de  elde la Observatorio La Silla de ESO, anoncita la  kaj ricevis la provizoran nomon **S/1997 (3671) 1**.

Ĝi havas diametron de 0.29 ± 0.05&nbsp;km kaj orbitas je 3,6 ± 0.6&nbsp;km de Dionizo kun periodo de 27,72 horoj (1.156 ± 0.0004 tago) kaj orbita discentreco de 0,07. Ĝia rotacia periodo estas ankoraŭ nekonata.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
*  3671 Dionysus kaj S/1997 (3671) 1; paĝo de Wm. Robert Johnston

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Potence danĝeraj objektoj
Kategorio:Malkovrita de Carolyn S. Shoemaker
Kategorio:Malkovrita de Eugene M. Shoemaker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1984
Carranque

[eta|dekstra|250px|Situo de la [provinco Toledo en Hispanio]]
[eta|dekstra|250px|Situo de Carranque en la [provinco Toledo kaj en Hispanio]]
**Carranque** [karAnke] estas municipo de Hispanio, en la Provinco de Toledo, regiono de Kastilio-Manĉo.

## Toponimio 
La termino "Carranque" devenas el antaŭromia prefikso "*kar*", kiu signifas ŝtonon, plus la sufikso, same antaŭromia, "*anke*", kiu referencas al loko ŝtoneca. Antikve nomiĝis Carranque de Suso, por distingo el alia setlejo najbara nome Carranque de Yuso. Suso kaj yuso estis terminoj jam neuzataj kiuj signifas supre kaj malsupre respektive.

## Loĝantoj 
La loĝantoj nomiĝas *Carranqueños*. La censita populacio en 2010 estis de 4.067 loĝantoj kaj la denseco estas de 162,68 loĝ/km². El la komenco de la 20a jarcento estis ĉirkaŭ milo da loĝantoj, sed poste oni malpliiĝis ĝis 700 ĉirkaŭ la 1970-aj jaroj; poste la populacio kreskis multege ĝis 4,000 loĝantoj ĉirkaŭ 2010.

## Situo 
Carranque situas en la okcidenta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto La Sagra en la norda parto de la provinco de Toledo, je altitudo de 665 m; je 41 km el Toledo, provinca ĉefurbo, kaj je 35 km el Madrido, ŝtata ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 25 km². La geografiaj koordinatoj estas 40°10′15″ N 3°53′49″ Ok.

## Geografio 
La municipo troviĝas en la komarko de La Sagra kaj limas kun la municipaj teritorioj de Batres, Serranillos del Valle kaj Griñón en la provinco de Madrido, kaj kun Ugena, Illescas, El Viso de San Juan kaj Casarrubios del Monte en la provinco de Toledo.

Tra ĝia municipa teritorio fluas la rivero Gvadaramo, kaj diversaj rojoj enfluas en ĝin.

## Ekonomio 
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Nune proksimeco al Madrido, ŝtata ĉefurbo, ebligas proponi loĝejon al madridanoj nekapablaj trovi ĝin tie je malalta kosto.

## Historio 
eta|dekstra|250px|Ruinoj de la baziliko.
En 1085 Alfonso la 6-a konkeris la zonon kaj komencis la reloĝadon, unue en Carranque de Yuso sed poste oni movis pro sankialoj al pli alta zono nome Carranque de Suso.

La vilaĝo apartenis al la ordeno de la Templanoj sed poste ĝi apartenis al la Ordeno de Sankta Johano kiam en 1140 Alfonso la 7-a donis al ili la posedon de la kastelo de Olmos.

En 1509 formiĝis unuiĝon pri arbaroj kaj paŝtejoj inter la vilaĝoj El Viso, Carranque kaj Palomeque kaj la komandoro Iñigo López de Ayala. En la dua duono de la 16a jarcento la vilaĝo dependis administre de El Viso.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco de Toledo

Kategorio:Kastilio-Manĉo
Kategorio:Municipoj de Toledo
Kategorio:Provinco Toledo
Mikroregionoj de Amapao

dekstra|eta|400px

La brazila subŝtato de Amapao dividiĝas geografie kaj statistike (sed ne politike aŭ administracie) en **kvar** mikroregionoj , kiu estas en du mezoregionoj:

**Norte do Amapá**
*Amapá (1)
*Oiapoque (4)

**Sul do Amapá**
*Macapá (2)
*Mazagão (3)

Formale tiuj mezo- kaj mikroregionoj nur ekzistis inter la jaroj 1989 kaj 2017, sed neformale ili daŭre uzatas por priskribi situon de urbaj kaj neurbaj municipoj kaj aliajn geografiajn lokojn, kiel montoj, lagoj, riveroj, akvobaraĵoj, minejoj kaj simile.

## Referencoj
## Vidu ankaŭ
* Mezoregionoj de Amapao
* Municipoj de Amapao

Kategorio:Mikroregionoj de Brazilo

Kategorio:Amapao
Caracaraí (mikroregiono)

La mikroregiono de **Caracaraí** estas unu de la kvar mikroregionoj de la brazila subŝtato de Rorajmo. Ĝi enhavas **tri** municipojn .

## Municipoj
* Caracaraí
* Iracema
* Mucajaí

## Vidu ankaŭ
* Mezoregionoj de Rorajmo
* Mikroregionoj de Rorajmo
* Municipoj de Rorajmo

## Referencoj 
Kategorio:Mikroregionoj de Rorajmo
Oiapoque (mikroregiono)

La mikroregiono de **Oiapoque** estas unu de la kvar mikroregionoj de la brazila subŝtato de Amapao. Ĝi enhavas **du** municipojn .

## Municipoj
* Calçoene
* Oiapoque

## Vidu ankaŭ
* Mezoregionoj de Amapao
* Mikroregionoj de Amapao
* Municipoj de Amapao

## Referencoj 
Kategorio:Mikroregionoj de Amapao
Etfolia tilio

La **etfolia tilio** (*Tilia cordata*) estas specio de tilio indiĝena en multo de Eŭropo kaj okcidenta Azio. La natura arealo etendiĝas norde ĝis Britujo (ĝis Durham ) kaj centra Skandinavujo, oriente ĝis centra Rusujo, kaj sude ĝis centra Hispanujo, Italujo, Bulgarujo, Turkujo, kaj Kaŭkazo. En la sudo de sia arealo ĝi estas limigita al altaj altitudoj .

## Priskribo 
[eta|220px|maldekstra|Izolitaj etfoliaj tilioj en [Bavarujo.]]
eta|* Tilia cordata*
Ĝi estas foliarbo kiu altas ĝis 20-38 metrojn, kun trunko ĝis diametro de 1-2 metroj. La folioj estas alterne aranĝitaj, rondaj ĝis triangulaj-ovalaj, 3-8 cm longaj kaj larĝaj, plejofte senharaj (male al la parenca grandfolia tilio - *Tilia platyphyllos*) krom malgrandaj tufoj de bruna hararo en la foliovejnoakseloj - la folioj estas karakterize keroformaj. Dum somerokomenco la malgrandaj flavverdaj androginaj floroj estas arete produktatajpo kvin ĝis dek unu kun folieca flavverda malsuprenkurba brakteo. Ili havas riĉan, fortan odoron. La arboj estas multe vizitataj fare de abeloj. La frukto estas seka nukseca drupo kiu longas 6-7 mm kaj larĝas 4 mm, komence lanuga, iĝante glata ĉe matureco, kaj (male al grandfolia tilio) ne riphava .

Ĝi facile hibridiĝas kun grandfolia tilio; la hibrido estas nomata *Tilio × europaea* (sin. *T. × vulgaris*) . En Britujo ĝi estas indikilo de malnova duonarbaro kaj iĝas ĉiam pli malofta.

## Kultivado kaj uzado 
Tiu palearktisa specio estas vaste kultivata kiel ornama arbo ĝenerale tra ĝia indiĝena arealo en Eŭropo. Ĝi estis multe plantata por formi aleojn en la pejzaĝoplanado de la 17-a kaj la frua 18-a jarcentoj. Fama ekzemplo estas *Unter den Linden* en Berlino. La stratojn de Sarajevo antaŭe borderis tilioj, kaj ili ankaŭ inspiris kanton fare de Bijelo Dugme. Ili estas ankaŭ vaste kultivataj en Nordameriko kiel anstataŭaĵo de la indiĝena amerika tilio (*Tilia americana*), kiu havas pli grandan folion, estas teksture pli kruda; tie ĝi renomiĝis *Little-leaf linden*.

En la landoj de Mezeŭropo kaj en la antaŭa Jugoslavujo, tiliofloroj estas tradicia herba kuracilo (tiliflora teo), konsiderata esti valora kiel kontraŭinflamaĵo en aro da spiradaj problemoj: kataroj, febro, gripo, angino, bronkito, tusado kaj aliaj .

Valora unuflora mielo estas produktata fare de abeloj kiuj vizitas tiliojn. La junaj folioj povas esti manĝataj kiel salatolegomo .
La blanka ligno, kun fajna teksturo estas klasika elekto por delikataj lignoĉizaĵoj kiel ekzemple tiuj de Grinling Gibbons aŭ de pluraj elstaraj mezepokaj altaroj.

Ĝi estas la nacia arbo de Ĉeĥujo kaj Slovakujo .

## Vidu ankaŭ 
* Karpataj montarbaroj
* Okcident-siberiaj subborealaj arbaroj
* Skandinavaj marbordaj koniferaroj
* Skandinavaj montaraj betularoj kaj herbejoj

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Etfolia tilio (*Soortenbank*) 
*  Etfolia tilio (*FloraWeb*) 

Kategorio:Tilioideoj
Kategorio:Arboj
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Kategorio:Ĝardenplantoj
Kategorio:Kuracplantoj