open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Párc na Binne

[eta|maldekstra|skizo de la kojnotombo je la ekzemplo [Island (graflando Corcaigh)|Island]]
eta|maldekstra|Párc na Binne

'**Párc na Binne** aŭ  estas kojnotombo, kiu situas sur la limo de la komunumparto Carn (Carran) en An Boireann en la graflando an Chláir en Irlando. La kojnotombo situas apud la ŝoseo R476, kiu ĉe Killinaboy iras norden tra la tuta Boirreann.
Ĝi estas la plej bone konservita de ses kojnotomboj en la kamparo de Párc na Binne. La kestforma megalita tombo havas tri metrojn longan kovroŝtonon, kiu estas kovrata per tero kaj razeno kaj flanke de ĉ. unu metron altaj subtenŝtonoj. Unu fino estas fermita, kaj la alia lasas malgrandan enirejon. Konservita nur estas la kamero, la ceteraj konstruaĵoj ne plu ekzistas.

Proksime estas la netipa kortotombo de Párc na Binne.

## Vidu ankaŭ 
* Megalitoj en Irlando

## Literaturo 
* Jürgen E. Walkowitz: *Das Megalithsyndrom. Europäische Kultplätze der Steinzeit.* (= *Beiträge zur Ur- und Frühgeschichte Mitteleuropas.* Band 36). Beier & Beran, Langenweißbach 2003, ISBN 3-930036-70-3.

## Eksteraj ligiloj 
* Kurzbeschreibung engl. und Bild 
* Kurzbeschreibung engl. und Bild
* Westropp Beschreibung
* Bilder

Kategorio:Sanktejoj
Kategorio:Megalitoj
Kategorio:Tomboj
Kategorio:Graflando Clare
Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Irlando
Kojnotombo de An tOileán

La **kojnotombo An tOileán** (Island) estas en komparo al la 20 km fora kojnotombo Labbacallee relative malgranda kojnotombo, kiu estis elfosita an la jaro 1957. La *An tOileán*-kojnotombo situas ĉ. 8,8 km sude de Magh Ealla (Mallow) en la graflando Corcaigh en Irlando. La tombo de Trefignath sur la insulo Ynys Môn (Anglesey) tre similas al tiu de An tOileán.

eta|maldekstra|kojnotombo sur la insulo *An tOileán* en la graflando Corcaigh
Kojnotomboj estas megalita konstruaĵo el la malfrua Neolitiko kaj frua Bronzepoko.

Du pli altaj ŝtonoj signas la enirejon al la longa kamero. Duobla vico de ŝtonoj formas la kameron en formo de U aŭ en formo de kojno. La plafono konsistas el maldikaj ŝtonplatoj. La instalaĵo estas kovrata de apsidforma kairno, kies ekstera rando formas genualtajn rondŝtonojn. Antaŭ la fasado situas duoncirklo de malgrandaj menhiroj. La ejo inter la menhiroj kaj la fasado estas pavimita. Ĉirkaŭ 450 m for staras la *Menhiro de An tOileán*.

## Vidu ankaŭ 
* Megalitoj en Irlando

## Literaturo 
* Michael J. O’Kelly: *A wedge-shaped gallery-grave at Island, Co. Cork.* In: *Journal of the Royal Society of Antiquaries of Ireland* 88, 1958, S. 1–23.

## Eksteraj ligiloj 
* Beschreibung engl. und Bild (zuletzt abgerufen am 10. Dezember 2012)
* Bild (zuletzt abgerufen am 10. Dezember 2012)
* Beschreibung engl. und Bild (zuletzt abgerufen am 13. November 2016)
* Beschreibung engl. und Bild (zuletzt abgerufen am 06. März 2017)
* Beschreibung engl. und Bild  (zuletzt abgerufen am 07 März 2017)

Kategorio:Graflando Cork
Kategorio:Kojnotomboj
Kategorio:Sanktejoj
Kategorio:Megalitoj
Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Irlando
Kastelo de Bóly

La **Kastelo de Bóly** (konata ankaŭ pri la iamaj posedantoj *Kastelo de *Batthyány-Mountenovo'' [batjAni] estas historia monumento en urbo Bóly.
maldekstre|eta|Fasado de la kastelo en Bóly
eta|Aerfoto pri la kastelo
## Historio 
En tiu loko ĉaskastelo estis en la 18-a jarcento. La nun videbla klasikisma kastelo estis konstruita inter 1805 kaj 1807 fare de familio Batthyány. Maria Luiza (Parmo) edziniĝis al grafa ido Mountenovo, ŝi portis en Hungarion riĉajn meblojn. La baldaŭa filo edziĝis al la duka familio Batthyány, poste la menciitaj mebloj estis metitaj en tiu ĉi kastelon. En 1921 la kastelo estis interne modernigita, sed la tre riĉa meblaro restis ĝis 1944, poste la kastelo estis prirabita. La restintaj aĵoj nun estas videblaj en muzeo de Szekszárd. Depost la 2-a mondmilito la ŝtato forprenis la kastelon. Baldaŭ la kastelo estas hejmo de handikapitaj geinfanoj.

## Konstruaĵo 
La unuetaĝa kastelo kun keloj situas sola en parko en mezo de la urbo. La konstruaĵo formas brikon, la fasado estas simetria. Meze funkcias la enirejo, la meza parto iomete reliefas, la plej supre estas timpano (arkitekturo) etendiĝas. 

## Parko 
La vizitebla parko kreita en 1809 nun estas protektata. Inter la arboj vojetoj kuras al diversaj sportejoj kaj subĉiela teatro. La plej oftaj arboj estas platanoj, pinoj, kverkoj, poploj kaj tulipaj liriodendroj.

## Fontoj 
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj 

Boly
Bóly
Kategorio:Bóly
Mohamed Badawi

**Mohamed Badawi** (naskiĝis en 1965 en Omdurman) estas sudana lingvisto, eldonisto, universitata profesoro, kantisto kaj komponisto, samkiel fondinto de la "Sudana Edukada Projekto".

## Vivo 
La familio de Mohamed Badawi devenas de membroj de la Sufiisma Ordo de la Qadiriyyah. Badawi loĝas en Eŭropo ekde 1984. De 1984 al 1993 li studis francajn, arabajn studojn, teorian lingvistikon kaj la germanan ĉe la universitatoj de Lyon kaj Konstanz. Post diplomiĝo, li ricevis la gradon de doktoro ĉe la lingvistika departemento de la Universitato de Konstanz en 1997. Nuntempe, li vivas kun sia familio en Konstanz, Germanio. Li estas la aŭtoro de pluraj lernolibroj pri la araba lingvo kaj redaktoro de la serio "As-Sabil Sammelbände für Kulturpluralismus" (*As-Sabil antologioj por kultura plurismo*), kompilado de tekstoj pri la kulturo kaj religio de la araba mondo. Li estas ankaŭ la posedanto de la eldona firmao "Badawi artes afro arabica".

## Muziko 
Mohamed Badawi estas la fondinto, komponisto kaj kantisto de la muzikgrupo "Badawi Bando", "Diwan" kaj "El Nour Ensemblo". Krom kantadi, li estas ankaŭ udo-ludisto. En muzikaj projektoj li laboris kun multenombraj artistoj kaj muzikistoj el multaj diversaj landoj.

## "Sudana Edukado Projekto" 
Mohamed Badawi estas ankaŭ la fondinto de la "Sudana Edukada Projekto". Ene de la kadro de ĉi tiu projekto li desegnis koncepton por la fundamento de eŭropa universitato en la pli granda areo de Ĥartumo, nome la "Nihal Eŭropa Universitato". Alia parto de la projekto estas helpo al stratinfanoj donante al ili muzikan edukadon.

## Elektitaj eldonoj 
* Mohamed Badawi / Christian . Caroli: Al-Sabil – Sammelbände für Kulturpluralismus, Band 1 (Europa und der Islam), Konstanz 2007. ISBN 978-3-938828-04-5 (Al-Sabil – Antologioj por kultura plurismo, volumo 1 (Eŭropo kaj islamo))
* Mohamed Badawi / Christian . Caroli: Al-Sabil – Sammelbände für Kulturpluralismus, Band 2 (Das Aufeinandertreffen von Kulturen), Konstanz 2009. ISBN 978-3-938828-26-7 (Al-Sabil – Antologioj por kultura plurismo, volumo 2 (La batalo de kulturoj))

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de Mohamed Badawi  en la angla, franca kaj germana
* Retejo de lia eldona firmao Badawi artes afro arabica
* Retejo de la stratinfana projekto en Sudano 
* Retejo de la Nihal eŭropa Universitato 
* (germana) retejo de la muzikgrupo "Diwan "

## Referencoj 
Kategorio:Sudanaj kantistoj
Kategorio:Sudanaj muzikistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Sudano
Tioglikolata acido

**Tioglikolata acido** (TGA) aŭ **merkapto-acetata acido** estas organika komponaĵo kiu enhavas kaj tiolan kaj karboksilatan grupojn. Ĝi estas senkolora likvaĵo kun forte malagrabla odoro. Tioglikolata acido estas solvebla en akvo kaj multaj polaraj organikaj solvantoj.

Ĝi estis unue disvolvita en jardeko 1940 de la usonaj D-roj Ralph Evans kaj David Rockwell Godddard (1908-1985) kiel aktiva materialo por malvarmaj konstantaj hararfrizoj kaj senharigaĵoj. TGA estas antaŭaĵo al amonia tioglikolato kiu uzatas por konstantaj frizoj. TGA kaj ĝiaj derivaĵoj rompas la dusulfidajn ligilojn en la hararkortekso. Oni povas restarigi tiujn rompitajn ligilojn per konstanta frizo.

Alternative kaj pli ordinare, la procezo rezultas en senharigo tiel kiel okazas en leda procezado. Ĝi same uzatas en manufakturado de tioglikolatoj kaj en bakteriologio por preparado de tioglikolata medio. Verdire, tioglikolataj reakcioj uzatas en kondensigitaj taninoj por studado de iliaj strukturoj.

## Sintezo 
* Metodo per la salo de Bunte:Tioglikolata acido povas prepariĝi per reakcio de kloroacetata acido kaj natria bisulfido:
* Preparado de la **tioglikolata acido** per traktado de **kloroacetata acido** kaj **natria bisulfido**:

* Ĝi ankaŭ prepareblas per interagado de kloroacetata acido kaj sulfida acido :

## Literaturo 
* Bruno Bock 
* Chemicalland21
* Encyclopaedia of Occupational Health and Safety: Guides, indexes, directory, Jeanne Mager Stellman
* Photopolymerizable Porous Polyorganophosphazenes: Degradable Matrices for ..., Tamara Bernadette Aigner
* Dicarboxylic Amino Acids—Advances in Research and Application: 2013 Edition ...
* Photopolymerizable Porous Polyorganophosphazenes: Degradable Matrices for ..., Tamara Bernadette Aigner

## Vidu ankaŭ 
* Hans Bunte (1848-1925)
* Kalia tioglikolato
* Kloroacetata acido
* Natria tioglikolato
* Amonia tioglikolato
* Glikolata acido
* Natria kloroacetato
* Tioacetata acido

## Referencoj 
Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Heterociklaj kombinaĵoj
Mario Kart DS

estas veturila konkursa videoludo kreita kaj eldonita de Nintendo por la videoludilo Nintendo DS. Ĝi aperis la  en Nordameriko, la  en Aŭstralio, la  en Eŭropo, la  en Japanujo, kaj la  en Sud-Koreujo. Tiu ludo estas la kvina en la serio de videoludoj *Mario Kart*, kaj estas la unua kiu estas rete ludebla per Nintendo Wi-Fi Connection. Nun, la retaj servoj ne plu funkcias. Kiel la aliaj ludoj de la serio, *Mario Kart DS* enhavas diversajn rolulojn de la universo Mario, kiuj konkuras sur diversaj trakoj por gokartoj.

Recenzistoj tre ŝatis la ludon. La ludo ricevis la poentaron de 91% en Metacritic. Oni laŭdis la grafikojn kaj ludmanieron. Oni mallaŭdis la ripeteman unuludantan reĝimon. *Mario Kart DS* ricevis kelkajn premiojn, kiel ''Editors' Choice Awards* de GameSpot kaj IGN, *Plej bona portebla videoludo* de *G-Phoria*, *Plej bona veturila videoludo* de IGN. *Mario Kart DS* estis la plej vendita ludo en la du monatoj post lanĉiĝo. Entute, *Mario Kart DS'' estas la tria plej multe vendita ludo de Nintendo DS je la dato de marto 2016, pro 23,60 milionoj da kopioj venditaj tutmonde.

## Referencoj 
Kategorio:Plej venditaj videoludoj
Kategorio:Mario Kart
Kategorio:Videoludoj de Nintendo
Kategorio:Videoludoj kreitaj en Japanio
Kategorio:Videoludoj aperintaj en 2005
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per Nintendo DS
Kategorio:Vetkuraj videoludoj
Marne (Italio)

**Marne** estas agrikultura kvartalo (*frazione*) de la urbo Filago, en Italio.

## Historio 
Marne estis sendependa urbo, sed la malgranda vilaĝo perdis aŭtonomion en 1958 kaj fariĝis parto de la urbo Filago.

## Famaj homoj 
* Maurizio Malvestiti, (1953), episkopo de Lodi ekde la 

## Religia arĥitekturo 
* Preĝejo de Sankta Bartolomeo

## Referencoj 
Kategorio:Lombardio
Kategorio:Provinco Bergamo
Kategorio:Kvartaloj en Italio
Tiolaktata acido

**Tiolaktata acido** estas organika kombinaĵo derivata el la laktata acido kie la hidroksilo (-OH) estas anstataŭata de hidrogena-sulfido grupo (-SH). Ĝi estas senkolora oleeca substanco, solvebla en akvo kun malagrabla odoro. Ĝi estigas salojn per diversaj metaloj kaj uzatas en senharigaĵoj kaj preparaĵoj por konstantaj frizoj.

## Sintezo 
* En 1864, A. von Grote kaj Bernhard Tollens (1841-1918) preparis 2-merkaptolaktatan acidon per interagado de la **2-kloro-propanata acido** kaj **kalia hidrogeno sulfido** aŭ **kalia bisulfido**:

* Preparado de la **2-tiolaktata acido** per traktado de **2-kloropropanata acido** kaj **sulfida acido**:

## Literaturo 
* Chemical Book
* Handbook of Preservatives, Michael Ash
* Fenaroli's Handbook of Flavor Ingredients, Fifth Edition, George A. Burdock
* Bulletin of the Chemical Society, Volume 34

## Vidu ankaŭ 
* Laktata acido
* Tioacetata acido
* Tioglikolata acido
* Akrilonitrilo
* Tiolaktatoj
* Levulinata acido

## Referencoj 
Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Karboksilataj acidoj
Kategorio:Organikaj acidoj
Kategorio:Tiolaktatoj
Glikolata acido

**Glikolata acido** estas strukture la plej eta **α-hidrokso-acido**, senkolora, senodoroa kaj higroskopa substanco alte solvebla en akvo kaj tre uzata en pluraj haŭto-prizorgaj produktoj.

Glikolata acido trovatas en sukerkanplantaro kaj en la planto konata kiel Rosmarinus officinalis. La saloj aŭ esteroj de la glikolata acido nomatas glikolatoj.

## Historio 
La vorto **glikolata acido** estis unue kojnita en 1848 de la franca kemiisto Auguste Laurent (1807–1853), kiu tiam proponis ke la aminoacido glicino -- kiu tiam estis konata kiel **glicocolle** -- eble estus la amino de hipoteza acido, kiun li nomis glikolata acido aŭ **acide glycolique**.

Tamen, glikolata acido estis unue preparata en 1851 de la germana kemiisto Adolph Strecker (1822–1871) kaj rusa kemiisto Nikolay Nikolaeviĉ Sokolov (1826-1877). Ili preparis ĝin per traktado de la **hipurata acido**, nitrata acido kaj **nitrogena duoksido** kiuj estigos esteron de la benzoata kaj glikolata acidoj, kiujn ili nomis **benzoglikolata acido** (aŭ benzoil-glikolata acido). Ili plurtage bolis la esteron kun diluita sulfata acido, kaj tiam ili ekhavis benzoatan acidon kaj glikolatan acidon.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Glikolatan acidon eblas prepari per interagado de formaldehido, kalia cianido kaj akvo sekvata per hidrogenigo de la **kalia glikolato** en acida medio:
500ra|eta|centre|Sintezo de la **glikolata acido**.

### Sintezo 2 
* Malnovaj solvaĵoj de natria jodacetato reakcias kun akvo por estigi glikolatan acidon:
\mathrm{\underset {natria\;jodacetato}{I-CH_2-COO-Na} + H_2O \longrightarrow \underset {glikolata\;acido} {OHCH_2COOH} + NaI}

### Sintezo 3 
* Reakcio inter kloracetata acido kaj natria hidroksido:
\mathrm{ \underset {kloroacetata\;acido} {Cl-CH_2-COO-H} + NaOH \longrightarrow \underset {glikolata\;acido} {OH-CH_2-COO-H} + NaCl}

## Uzoj 
Glikolata acido uzatas en pluraj fakoj:

* En organika kemio
* En industrio - ekipaĵo-purigo
* En metalprocezadoj - ĉefe acidogravurado
* En la leda industrio
* En olea kaj gasa industrio
* En la ekonomiaj aktivecoj - aparte en purigo de produktoj
* En farmacio - en kosmetikaĵoj kiel keratinorompa agento por haŭto-senŝeligo aŭ en traktado de hiperkeratinozo
* Kiel natura senŝeligaĵo per purigo de la sebacaj duktoj el aknoj, permesanta la aliron de aliaj aktivaj substancoj en la haŭton.
* En la produktado de reabsorbeblaj suturaĵoj por .

## Literaturo 
* Skinstore.com
* Leaf.tv
* Chemical Book
* Chemicalland21
* Glycolic Acid Peels, Ronald Moy, Debra Luftman, Lenore S. Kakita
* Growing Younger: Breakthrough Age-defying Secrets for Women, Bridget Doherty, Julia VanTine
* Cosmetic Dermatology, Cheryl M. Burgess

## Vidu ankaŭ 
* Glikolatoj
* Natria glikolato
* Amonia glikolato
* Tioglikolata acido
* Natria tioglikolato
* Metakroleino
* Amonia tioglikolato
* Glutamata acido
* Aminoacidoj
* Acetata acido
* Glioksilata acido
* Glikolata aldehido
* Salikata acido
* Natria jodacetato

## Referencoj 
Kategorio:Karboksilataj acidoj
Kategorio:Acidaj kombinaĵoj
Kategorio:Heterociklaj kombinaĵoj
Franz Skarbina

eta|La pentristo Franz Skarbina en 1909
**Franz SKARBINA** (naskiĝinta la  en Berlino, mortinta la  samloke) estis germana pentristo. Li anis ĉe Berlina secesio.

## Vivo 
Skarbina studis ĉe la berlina akademio pri artoj kaj poste mem trejniĝis laŭ la modelo de Adolph von Menzel kiel desegnisto kaj pentristo de moderna vivo. En la 1870-aj jaroj estiĝis krom akvafortoj, guaŝoj kaj desegnaĵoj kelkaj ĝenraj bildoj, el kiuj ĉefe du furoris: *Der Lebensabend* (pri la maljuna Frederiko la 2-a (Prusio) dum aŭtuna tempo en la parko de Sanssouci) kaj *Erwachen eines Scheintoten nach einem Selbstmordversuch unter den Leichen der Anatomie* (pri ŝajna mortinto kiu vekiĝis en anatomiejo inter kadavroj).

Vojaĝo al Nederlando igis lin ekpentri la elegantajn personojn en la naĝejoj de ĉe Norda Maro] *(Mittag 12 Uhr in Ostende)*. En 1885 li estis pli longa tempo en Parizo kie li faris multajn imponajn verkojn oleaj akvafortaj ĝuaŝaj pri la surstrata kaj ensocia vivo laŭ la ideoj de moderna naturalismo. Ankaŭ el vojaĝoj al Norda Franclando kaj Nederlando li kunportis multajn pentraĵojn pri popola vivo: ekz. *Die Fischauktion in Blankenberghe* (1886), *Küchenhof eines bretonischen Hotels*, *Wäscherinnen in Pont-Aven in der Bretagne*, *Das Innere einer holländischen Heringsräucherei*, *Hof einer Farm in der Picardie* (1890, Münchener Neue Pinakothek), *Belgisches Kabaret* (1891, Dresdener Galerie), *Spitzenklöpplerinnen in Brügge* (1896, Berliner Nationalgalerie).

El la pli malfruaj parizaj bildoj menciindas *Der Auerseelentag*, el la vivo de Berlino: *Der Weihnachtsmarkt im Lustgarten* (1893), *An der Potsdamer Brücke*, *Im Zentrum Berlins*. El montrigaĵoj de tiutempaj okazoj estu atentigite pri *Der Kaiser in der schiffbautechnischen Gesellschaft*, *Eine klinische Vorlesung E. v. Bergmanns* (1906). Skarbina prezentis ankaŭ motivojn ekz. el Karlovy Vary, Tirolo kaj Italujo (*Abend in einem Dorfe*, Berliner Nationalgalerie), kaj produktis gravuraĵojn, litografaĵojn kaj ilustraĵojn. Li estis membro de *Vereinigung der XI* kaj de la Berlina akademio pri artoj. Inter 1878–93 li docentis ĉe la artoakademio kaj nomumitis en 1888 profesoro.

## Fonto 
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 18. Leipzig 1909, p. 519-520, kio legeblas interrete tie ĉi.

## Eksteraj ligiloj 
* Pri la verkoj de Skarbina ĉe *bürgertum.com*
* Verkoj ĉe *zeno.org*
* Biografio sur berlina historia retpaĝaro
* Skarbina en Kallmünz
* Biografio ĉe *musee-imaginaire.de* 

Kategorio:Germanaj pentristoj
Kategorio:Akademianoj
Caherdooneerish

eta|maldekstra|Cathair Dhún Iorais, ŝtonfortreso en An Bhoireann
**Caherdooneerish** (ankaŭ nomata **Caheradoon** aŭ irlande **Cathair Dhún Iorais** aŭ **Cathair an Dúin**), estas 200 m super la monto Ceann Boirne (Nigra Monto aŭ ) en la Galiva Golfo en la komunumparto *Dún Mhic Fheidhlim* graflando an Chláir en Irlando estas laŭ la legendo la ŝtonfortreso de Irghus, legenda Firbolg-ĉefo. La nomo ne estas kiel O’Donovan kaj O’Curry en la jaro 1839 anoncis „Caherdoonfergus“, ĉar la loĝantoj de la regiono An Bhoireann diras, ke la nomo Fergus ne troviĝas ĉi-tie. Caher estas la angligita formo de la vorto *cathair* (kiu en kelkaj regionoj de Irlando signifas Dun).

Ĉio el la karstorokaĵo de An Bhoireann konstruita Caher aŭ Dun situas en limo de kampaj muroj kaj havas oblongan D-formon. La murego konsistas el kvar metrojn altaj muroj. La diametro estas ĉ. 25 m. Ĝi havas du metrojn larĝan enirejon kaj la interna vando montras terasojn. La sekmasonaĵo estas neregula kaj montras signojn de sinsekva konstruado. La Caher verŝajne havis kultan funkcion. La instalaĵo estas el la ferepoko.

## Literaturo 
* Matthew Stout: *The Irish ringfort*. Dublin 2000, ISBN 1-85182-582-7

## Eksteraj ligiloj 
* Beschreibung engl. und Bilder

Kategorio:Graflando Clare
Kategorio:Sanktejoj
Kategorio:Prahistoriaj fortikaĵoj
Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Irlando
Attila Tyll

**Attila Tyll** [til], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tyll Attila** estis hungara aktoro, voĉoaktoro.

Attila Tyll http://www.imdb.com/name/nm0878946/ naskiĝis la  en Szombathely, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Attila Tyll estis soldato inter 1942-1945, poste militkaptito du jarojn en Sovetunio. Hejmenveninta komence li estis ĉaristo, poste li laboris en la ŝtata administracio. Ekde 1951 li ricevis rolojn en Teatro Csokonai (Debrecen). Li akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1955 laŭ koresponda lernado. Inter 1959 kaj 1961 li apartenis al Teatro Szigligeti (Szolnok), inter 1962–1979 al Nacia Teatro (Budapeŝto). En la someraj monatoj inter 1964-1989 li konstante havis rolojn en subĉiela teatro de Gyula. Li estis membro de Teatro József Attila, poste jam kiel emerito li havis rolojn en pli malgranda teatro en Budapeŝto. Li ricevis 3 premiojn inter 1967-1992. Li havis edzinon ekde 1948, kiu naskis 3 filinojn.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** Hamleto - Polonius
** *Trojlo kaj Kresida* - Priamus
** *Timono de Ateno* - maljunulo
* József Katona: *Bánk bán* - banuso Mikhál
* Molière: La Avarulo - Anzelm

## Elektitaj kinaj filmaj roloj 
* *Nappali sötétség* (1963)
* *Kísértés* (1977)
* *Tüske a köröm alatt* (1987)
* *Sacra Corona* (2001)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* *Fáklyaláng* (1963)
* *Petőfi 1-6.* (1977) - Klemens von Metternich
* *Széchenyi napjai* (1985)
* *Devictus Vincit* (1993)

## Dubladaj roloj 
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Totò, Walter Matthau, Vittorio De Sica, Fred Astaire, Henry Fonda, Burt Lancaster kaj aliaj http://iszdb.hu/?szemely=10288&lap=munkassag

## Fontoj 
* datenoj kun foto
* hungarlingva biografio kun fotoj 
* datenoj
* hungarlingva priskribo kun foto 

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
János Dömölky

**János Dömölky** [jAnoŝ domolki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dömölky János** estis hungara reĝisoro, altlerneja instruisto. Lia edzino estis Katalin Takács.

János Dömölky http://www.imdb.com/name/nm0246866/ naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
János Dömölky frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1965. Jam dum la studentaj jaroj li laboris en Hungara Televizio, liaj ĉefaj altlernejaj instruistoj estis Félix Máriássy kaj Károly Makk. Post siaj studoj ĝis 1999 li estis reĝisoro de la Hungara Televizio, sed li estis ankaŭ teatra reĝisoro, eĉ malofte aktoro. Ekde 1978 li ankaŭ instruis en la menciita altlernejo. Li ricevis premiojn inter 1965-1986. Lia edzino naskis filon en 1985.

## Elektitaj teatraj reĝisoraĵoj 
* Eŭripido-Göncz: *Magyar Médeia* (1976, 1982)
* Sándor Márai: *A gyertyák csonkig égnek* (2010)
* Friedrich Dürrenmatt: *A fizikusok* (2015)

## Elektitaj filmaj reĝisoraĵoj 
* Jenő Heltai: *Jaguár* (1967)
* *Hajnali háztetők* (1986)
* *A Valencia-rejtély* (1996)

## Elektitaj filmaj roloj 
* *Öröklakás* (1964)
* *Mephisto* (1981)
* *Hogy volt!?* (televizia filmo, 2010)

## Elektitaj disĉiploj 
* Emil Novák

## Fontoj 
* http://port.hu/adatlap/szemely/domolky-janos/person-343

Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Mario Kart Wii

estas veturila konkursa videoludo kreita kaj eldonita de Nintendo por la videoludilo Wii. Ĝi estas la sesa ludo en la serio *Mario Kart*. Ĝi aperis tutmonde en aprilo 2008.

Kiel en la antaŭaj ludoj de la serio, *Mario Kart Wii* enhavas ludeblajn rolulojn de la universo de Mario, kiuj konkuras en diversaj lokoj de la sama universo. Ludantoj povas uzi diversajn aĵojn por malhelpi la aliajn ludantojn aŭ por helpi sin por fini la konkurson unue. La ludo enhavas plurajn unuludantajn reĝimojn kaj plurludantajn reĝimojn. Reta plurludanta reĝimo per Nintendo Wi-Fi Connection estis disponebla de la lanĉtago, sed estis ĉesigita en majo 2014.

*Mario Kart Wii* povas uzi la regilon de la Wii, kiu estas nomita Wii Remote. Tiu regilo povas senti la movojn de la mano de la ludanto, kaj tio estas uzata por permesi intuician kaj realisman regon de la veturiloj (gokartoj aŭ motorbicikloj). Ĉiu fizika kopio de la ludo kunportis iun Wii Wheel, kiu estas neelektronika stirado en kiun oni enpuŝu iun Wii Remote.

Kategorio:Plej venditaj videoludoj
Kategorio:Mario Kart
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per Wii
Kategorio:Vetkuraj videoludoj
Kategorio:Videoludoj kreitaj en Japanio
Kategorio:Videoludoj de Nintendo
Kategorio:Videoludoj aperintaj en 2008
Orkestro Etiopio

**Orkestro Etiopio** estis etiopia muzikensemblo formita en 1963 de la etiopi-usona komponisto kaj etnomuzikologo Halim El-Dabh (naskiĝis en Egipto en 1921). La grupo, kiu estis fondita en Addis Abebo, konsistis el 30 tradiciaj instrumentistoj, kantistoj kaj dancistoj el multaj diversaj etiopiaj regionoj kaj etnaj grupoj (inkluzive Amharoj, Tigrajoj, Oromoj, Veletaoj kaj Gimiraoj). Ĝi estis la unua ensemblo de ĝia tipo, ĉar ĉi tiuj diversaj instrumentistoj kaj etnaj grupoj antaŭe neniam ludis kune. 

## Superrigardo 
Ĝiaj ĉefaj instrumentoj inkluzivis *krar* (meznivela liro), *masenqo* (unu-ŝnura violono), *begena* (granda liro), *ŭaŝint* (fluto kun fingraj truoj), *embilta* (fluto sen fingraj truoj), *malakat* (rekta trumpeto), *kabaro* (tamburo) kaj aliaj perkutadaj instrumentoj. Okaze ĝi ankaŭ uzis la *tom*, kiu similas al la mbira muzikinstrumento.

## Diskaro 
; Albumoj
* Orkestra Etiopio: Blua Nile Grupo (1969, Taktaj Rekordoj)
* *Orkestra Etiopio* (1973 aŭ 1974, Blua Nile Rekordoj)

## Eksteraj ligiloj 
* (angla) Intervjuo kun Kay Kaufman Shelemay  de *Afropop Tutmonde*
* (angla) PopMatters recenzo

Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1968
Kategorio:Muzikaj grupoj malfonditaj en 1975
Kategorio:Muzikinstrumentoj laŭ landoj
Etiopio
Kategorio:Adis-Abebo
Burgo Hanstein

**Burgo Hanstein** () estas kastelruino en Bornhagen, Germanio. La nomo de la nobeluloj , el kiuj plej famis Fritz Huschke von Hanstein, devenas de tiu ĉi kastelo. Naskiĝis enburge la imperiestra oficiro Konrado de Hanstein.

## Historio 
Laŭ la kronikoj la abatejo de Corvey la loko *haanstedihus* transdonitis en la manojn de iu Eilhard inter 826 kaj 853. La kronikisto Lamberto de Hersfeld (el la Abatejo Hersfeld menciis la detruon de la burgo fare de reĝo Henriko la 4-a. Ĝi estis tiam en posedo de la saksa grafo Oto el Northeim. La kastelo estis heredita fare de la Velfoj kaj en 1203 ĝi estis en la posedo de Henriko la 5-a (Elekto-Palatinato); poste de ties frato kaj imperiestro Oto la 4-a, kiu en 1209 donis ĝin al la ĉefepiskopo de Majenco.

En 1308, Henriko kaj Lippold von Hanstein kun la permeso de episkopo Peter von Aspelt komencis rekonstrui la tuton de la kastelo. La muroj kaj pordegoj detruitaj dum la Tridekjara milito estis rekonstruitaj inter 1655 kaj 1658. En 1840, la konstruo de nova halo por klanaj konferencoj estis finita.

Ampleksaj renovigadoj okazis inter 1904 kaj 1907.

En 1946, Hanstein-kastelo iĝis la posedaĵo de Germana Demokratia Respubliko. Pro la fakto, ke la landlimo al FRG estis nur plurcent metrojn for, unu el la turoj estis utiligita fare de la komunismaj, pafpretaj limgardistoj kiel gardoturo. Kelkaj renovigadoj komenciĝis en 1985, kvankam neniuj turistoj estis permesitaj iri al la kastelo, pro la limo.

## La kastelo hodiaŭ 
Ekde 1990, la kastelo Hanstein apartenas al la magistrato de Bornhagen. La angla fotisto Mark Robert Davey helpis al la kastelo en 2006 akirante monon per siaj nigra-blankaj fotoj de la burgoruino. En 2008, la lokanoj festis la 700-jaran jubileon de la kastelo. Diversaj festivaloj okazas ĉiun jaron.

## Fonto 
## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo
* Paĝoj de regionemuloj *Heimatverein Hanstein/Bornhagen e.V.*
* Historio burga
* Verŝajna aspekto mezepoka 

Hanstein
Blazono de Teruelo

eta|dekstra|200px|Blazono de la urbo Teruelo.
La **blazono de la urbo Teruelo** konsistas en dispartita blazono, maldekstre el oro (ĉu flava ĉu orkolora) kun kvar strioj de gorĝo (ruĝa); kaj dekstre el lazuro (blua) kun piediranta bovo el oro sur tero de sinoplo (verda) kaj superita de stelo okpinta de la sama metalo (koloro). Sube sur gorĝo estas kanono el arĝento kaj haŭbizo de la sama metalo, metitaj en ikso, sur amaseto de kugloj, de sablo (nigra), kaj superitaj de grenado, samkolora.

Supre estas reĝa krono, malferma kaj sen diademoj nome cirklo el oro, kun juveloj, komponita el ok floraĵoj, el kiuj videblas kvin, el kiuj du flanke, markitaj de perloj.

La ora kampo kun kvar ruĝaj strioj estas la blazono de Aragono. La kanono, la haŭbizo, la grenado kaj la kugloj estis aligitaj al la blazono kiel agnosko de la defendo de la urbo fare de ties loĝantoj dum la sieĝo suferita pro la agado de la trupoj de la Leŭtenanto Generalo Manuel Enna en 1833, dum la Karlismaj Militoj.

La reĝa krono malferma estas la formo kiun havis la antikva reĝa krono, uzita ĝis la 16a jarcento, uzata ofte en la heraldiko de plej malgrandaj teritoriaj entoj, municipoj kaj provincoj.

## Blazono de la provinco 
eta|dekstra|200px|Blazono de la provinco Teruelo.
La blazono de la provinco Teruelo estis adoptita en la 10a de majo 1957, kaj konsistas ankaŭ en diskadrigita blazono:
* La du supraj kvaronoj estas samaj kiel la ĉefaj duonoj de la ĉefurba blazono,
* La tria, el arĝento, montras bildon de la Sankta Maria nature, kun lazura mantelo, kio estas la blazono de Albarracín.
* En la kvara, el arĝento, estas kastelo el oro, kun tri kreneloj, ŝtonmasona flankigita de du kanoj, kio estas la blazono de Alcañiz.

Centre sur ruĝa fono, rajdanto kiu vundas surteran drakon, nome Sankta Georgo.

Supre estas reĝa krono, malferma kaj sen diademoj nome cirklo el oro, kun juveloj, komponita el ok floraĵoj, el kiuj videblas kvin, el kiuj du flanke, markitaj de perloj, same kiel sur la ĉefurba blazono.

Teruelo
Kategorio:Teruelo
Éva Tímár

**Éva Tímár,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tímár Éva** estis hungara aktoro, voĉoaktoro. Ŝia origina familia nomo estis *Gerber*, ŝia familia nomo foje estas kun ortografia eraro *Timár*, ŝia edzo estis György Kárpáti (akvopilkisto).

Éva Tímár http://www.imdb.com/name/nm0863831/ naskiĝis la  en Siklós.

## Biografio 
Éva Tímár akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1961. Post siaj studoj ŝi aliĝis al trupo de Teatro Csokonai (Debrecen). Ŝiaj sekvaj pli gravaj teatraj stacioj estis:
* Nacia Teatro (Budapeŝto) (1963-1966, 1989-1991)
* Teatro Csiky Gergely (Kaposvár) (1966-1971)
* Nacia Teatro (Pécs) (1971-1974)
* Teatro Szigligeti (Szolnok) (1974-1979)
* Nacia Teatro (Miskolc) (1979-1988)
* Nacia Teatro (Szeged) (1996-2003).
Ŝi ricevis 3 premiojn inter 1972-2010. Ŝi estas eksedziniĝinta, ŝi naskis filinon en 1977.

## Elektitaj teatraj roloj 
* Ĉeĥov: Tri fratinoj - Anfisa; Olga
* Molière: Tartufo - Elmira
* Henrik Ibsen: Peer Gynt - Aase
* István Örkény: *Macskajáték* - Giza

## Elektitaj kinaj filmaj roloj 
* ‘‘Külvárosi legenda’‘ (1957)
* ‘‘Butaságom története’‘ (1966)
* ‘‘Olyan, mint otthon’‘ (1978)
* ‘‘Te rongyos élet’‘ (1983)
* Ni neniam mortos! (1993)
* ‘‘Buhera mátrix’‘ (2007)
* ‘‘Legenda’‘ (2011)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* ‘‘1956.11.01.’‘ (1959)
* ‘‘Viharban’‘ (1966)
* ‘‘Hátország’‘ (1976)
* ‘‘Villanyvonat’‘ (1985)
* ‘‘Glóbusz’‘ (1993)
* ‘‘Hotel Szekszárdi’‘ (2002)
* ‘‘A mi kis falunk’‘ (2016)

## Voĉaktoraj roloj 
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Vanessa Redgrave, Ellen Burstyn, Anne Bancroft, Lauren Bacall, Bernadette Lafont kaj aliaj http://iszdb.hu/?szemely=10019

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva membiografio kun foto 
* http://port.hu/adatlap/szemely/timar-eva/person-14725

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
V-valo

[altdekstre=1.5|eta|V-valo (Linville Gorge, NAcia Arbaro Pisgah, [Norda Karolino, Usono.]]
**V-valo** aŭ ** V-forma valo** estas valo kiu troviĝas ofte en mezmontaro kaj altmontaro. Ofte la la valofundo estas mallarĝa, tiel ke la valo povas esti nomata *mallarĝvalo*.

V-valoj ekestas ĉe forta profunda erozio kaj samtempe okazanta denudacio ĉe la valaj deklivoj.

## Geomorfologio 
### Antaŭanto 
[eta|la transiro de mallarĝa funelforma valo al [gorĝo kaj V-valo ĉe Briksdalsbreen, parto de la glaĉero Jostedalsbreen, Norvegujo.]]

Precipe ĉe la supra parto de rivero la riverakvo rapide fluas pro la granda dekliveco, parte en formo de akvofaloj. La rivero entranĉiĝas erozie en la rokaĵon kaj tio dum la jarcentoj fariĝis funelvalo. Depende de la eco de la rokaĵo el tio rezultas V-valo aŭ ravino. Tiu fenomeno troviĝas ofte en altmontaro. La erozio en la profundo estas ofte tie tiom forta, ke la veterdisfalo de la deklivoj kaj ties fortransporto ne povas sekvi ĝin. La rokvandoj de la ravinoj fomiĝas preskaŭ vertikalaj kaj nur tiom larĝaj kiel la riverlarĝo.

### Formiĝo 
[eta|maldekstra|ekzemplo [Kirnitzsch-valo: la akvejo okupas la la kompletan valfundon. Fariĝis mallarĝa V-valo]]
[eta|ekzemplo [Kirnitzsch-valo: la larĝa valfundo kaj akraj deklivoj estas la karakterizaĵo de larĝa V-valo]]

**Larĝaj V-valoj** havas nur malgrandan profundon pro la malgranda erozio en la profundo kaj malgranda flanka erozio.
 [eta|glitparaŝutistoj uzas la deklivvento, kiu estas en V-valoj kaj en U-valoj dum konvena vetero (apud [Fiesch, Wallis, Svisio).]]
[eta|tipaj V-valoj kiel la valo [Bodetal en la Harco apenaŭ troviĝas en Mezeŭropo.]]
 [eta|la vivejo ‚montara rivereto’ estas malgraŭ la dekliveco firme ligita al la maro (valo apud [Bardou (Hérault)|Bardou, Hérault, Francujo).]]
 [eta|la vilaĝo Surrein en la [Svisio|svisa distrikto Surselva]]
[eta|[fruktarba herbejo ĉe la deklivo de V-valo (apud Löwenburg, Siebengebirge, Germanujo).]]
[eta|valbaraĵo en V-valo ([Sengbachtalsperre).]]
[eta|[horizontala akvomuelejo en Kreto: ekzemplo por ekstrema redukto de la dekliveco de rivero]]
[eta|maldekstra|la stacio [Glashütte (Saksio)|Glashütte 1927 post altakvo en la orienta Ercmontaro 1927]]
[eta|transpontigado de valo kun per moderna fervoja linio ([fervoja linio Köln–Rhein/Main|SFS Köln–Frankfurt trans la rivero Lahn)]]
[eta|sekurigado de rivero malhelpas naturan erozion ([Roda (rivero)|Roda apud Stadtroda)]]

## Vidu ankaŭ 
* funelvalo
* kanjono
* kluzo
* kombeo
* U-forma valo

## Literaturo 
* Frank Ahnert:Einführung in die Geomorphologie. UTB.2003.
* Matthias Kuhle: Glazialgeomorphologie. Wiss. Buchges. Darmstadt. 1991.
* Hartmut Leser: Geomorphologie.Westermann.Braunschweig.1998.
* Herbert Wilhelmy:Geomorphologie in Stichworten II. Exogene Morphodynamik.Borntraeger.Berlin.2002. 

Kategorio:Valformoj
Állatkert (metrostacio)

La **Állatkert** (=Bestoĝardeno) estis tersurfaca stacio de la M1 metrolinio en Budapeŝto. La nomo venis de la Bestoĝardeno kaj Botanika ĝardeno (Budapeŝto), kie haltis la metroo.
eta|maldekstre|Ponto super la herbejo. Se vi ne scias celon de la ponto, vi ekscios tion ĉe fino de la artikolo.

## Historio 
La subkrusta elektra tramo forlasanta la Placon de Herooj kuris al la surfaco, kie granda parko etendiĝas. Nature estis transira parto, kiu estis nekovrita elfosaĵo. Heĝo defendis la elfosaĵon. La haltejo funkciis ĝis 1973, poste ĝi plene neniiĝis, nuntempe eĉ la loko forgesiĝis.
eta|maldekstre|La tersurfaca parto ĉe Állatkert
## Haltejo 
La haltejo konsistis el simplaj 2 flankaj peronoj, kontraŭ pluvoj estis ankaŭ ŝirmiloj. Inter la peronoj estis la reloj, ligilo estis superirejo (ponto) por la pasaĝeroj, ja sur la reloj homoj ne rajtis paŝi. Antaŭ la haltejo estis alia relparo, kiu kuris al la remizo (jam ne ekzistanta).

## Kontaktoj 
Ĉe la haltejo funkcias la Bestĝardeno kun la ĉefurba cirko.

## Ponto 
Por trairi la elfosaĵon kun reloj oni konstruis ankaŭ ponton, kiu estis la unua hungara ferbetona ponto en Hungario. Longo estas 11 metrojn, interna larĝo estas 2 metrojn. Depost 1973 la stacio estis plene malkonstruita, la elfosaĵo estis enterigita (vidu la foton supre!). La unusola restaĵo estas la ferbetona ponto mem, kiu estis deklarita historia monumento.

## Vidu ankaŭ 
* Metroo de Budapeŝto
* Metrostacioj de Budapeŝto

Budapest metro Heroes square.jpg|Kuras la vagono al la surfaco
A Millenniumi Földalatti Vasút mára megszünt felszíni szakasza a Hősök tere és a Széchenyi fürdő között. Fortepan 94831.jpg|Disbranĉiĝo al la remizo
Hungary budapest zoo entry.jpg|Enirejo de la Bestoĝardeno

## Fontoj 
* http://metros.hu/sztori/foldalatti_sztori.html 
* hungare kun fotoj

Kategorio:Metrostacioj de Budapeŝto
Kategorio:Pontoj en Budapeŝto
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1896
Kategorio:1896 en Hungario
Judit Tóth

**Judit Tóth** [tOt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tóth Judit** estas hungara aktoro, voĉoaktoro. Ŝia edzo estis Lajos Cs. Németh.

Judit Tóth http://www.imdb.com/name/nm0879451/ naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Judit Tóth frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris aktoran diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1962. Post siaj studoj ŝi aliĝis al trupo de Teatro Csokonai (Debrecen). Inter 1964 kaj 1983 ŝi apartenis al Teatro József Attila, poste al aliaj malpli gravaj teatroj. Ŝi ricevis premion en 1987. Ŝi edziniĝis en 1961, ŝi naskis 2 filojn.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** Romeo kaj Julieto - S-ino Capulet
** Otelo - Emilia
** Kiel plaĉas al vi - Rosalinda
** Somermeznokta sonĝo - Helena; Hippolyta
** Rikardo la 3-a - Lady Anna
* Rostand: Cyrano de Bergerac - Liza
* Ede Szigligeti: *Liliomfi* - Kamilla
* György Hámos: Ambaŭ vivoj de onklino Mici (teatra versio) - titolrolo
* Wolfgang Amadeus Mozart: Die Zauberflöte - tria virino
* Béla Balázs: Burgo de la Blubarbulo - (teatra versio) - Judit (virina ĉefrolo)

## Elektitaj kinaj filmaj roloj 
* ‘‘Eszpresszóban’‘ (1959)
* ‘‘Ambaŭ vivoj de onklino Mici’‘ (1962)
* ‘‘Magyarok’‘ (1977)
* ‘‘Vörös vurstli’‘ (1991)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* ‘‘Bors’‘ (serio, 1968)
* ‘‘Vakáció a halott utcában’‘ (1978)
* ‘‘A fantasztikus nagynéni’‘ (1986)
* ‘‘Kisváros’‘ (serio, 1997-2001)

## Dubladaj roloj 
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Louise Fletcher kaj aliaj http://iszdb.hu/?szemely=10212

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva membiografio kun foto 
* hungarlingva biografieto
* http://port.hu/adatlap/szemely/toth-judit/person-128460

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Komunumo de Teruelo

150px|eta|Situo de la komarko *Komunumo de Teruelo* en la sudo de Aragono.
La **Komunumo de Teruelo** aŭ en hispana *Comunidad de Teruel* estas komarko de Aragono (Hispanio) situa en la centro de la provinco Teruelo. Ties ĉefurbo estas Teruelo. Ĝi estas inter la Sierra de Albarracín okcidente kaj Gúdar-Javalambre oriente. La triopo okupas la sudan duonon de la provinco.

## Municipoj 
La komarko enhavas la jenajn municipojn:

* Ababuj
* Aguatón
* Aguilar del Alfambra
* Alba
* Alfambra
* Almohaja
* Alobras
* Alpeñés
* Argente
* Camañas
* Camarillas
* Cañada Vellida
* Cascante del Río
* Cedrillas
* Celadas
* Cella
* Corbalán
* Cubla
* El Cuervo
* Cuevas Labradas
* Escorihuela
* Fuentes Calientes
* Galve
* Jorcas
* Libros
* Lidón
* Monteagudo del Castillo
* Orrios
* Pancrudo
* Peralejos
* Perales del Alfambra
* El Pobo
* Rillo
* Riodeva
* Santa Eulalia del Campo
* Teruel
* Tormón
* Torrelacárcel
* Torremocha de Jiloca
* Tramacastiel
* Valacloche
* Veguillas de la Sierra
* Villarquemado
* Villastar
* Villel
* Visiedo

## Politiko 
## Geografio 
eta|Urbo Teruelo ekde la katedrala turo.
Ĝi limas norde kun la komarkoj *Jiloca* kaj *Cuencas Mineras*, okcidente kun la *Sierra de Albarracín*, oriente kun Maestrazgo kaj Gúdar-Javalambre kaj sude kun la provinco Kvenko (Kastilio-Manĉo) kaj la Rincón de Ademuz, en la provinco Valencio (Valencilando).

## Historio 
### La komarko kiel institucio 
La leĝo de kreado de la komarko estas 7/2003 de la 12-a de marto de 2002. Ĝi konstituiĝis en la 28-a de aprilo de 2002. La kompetenco estis transpasataj en la 1-a de oktobro 2003.

## Ekonomio 
La industrio de la komarko koncentriĝas ĉefe en la ĉefurbo, Teruelo, pro servoj, iom da industrio, komerco, turismo ktp. En la aliaj lokoj elstaras la brutobredado, ĉefe por la prilaborado de ŝinkoj kun deven-nomigo; kaj la agrikulturo, ĉefe de seka produktado. Gravas ankaŭ por la ekonomio la Paleontologia Parko de Galve kaj la tema parko Dinópolis.

## Vidu ankaŭ 
* Provinco Teruelo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la *Comarca Comunidad de Teruel*
* *Comarca Comunidad de Teruel*, en comarcaacomarca.com
* Komarkigo de Aragono, *Comunidad de Teruel* 

Kategorio:Provinco Teruelo
Kategorio:Geografio de Aragono
Flago de Suda Aŭstralio

eta|La flago de Sud Aŭstralio
**La štata flago de Suda Aŭstralio** estis adoptita la 14-an de Januaro 1904.

Ĝi konsistas el malhelblua fono, kun la Union Jack en la supra maldekstra kvarono. En la centro de la dekstra duono de la flago estas la ŝtata emblemo; konsistas el orkolora disko kun aŭstralia pigo en ĝi. Tiu pigo estas la tiel nomita *Piping Shrike*, nome simbola sudaŭstralia birdo. La proporcioj de la flago estas 1:2.

## Referencoj 
Suda
Kategorio:Suda Aŭstralio
Airbus A321

La **Airbus A321** estas pasaĝeraviadilo de Airbus, longigita versio de A320. Post la sukcesa debuto de A320 en 1988, por longdistanca flugo Airbus planis plilongigitan version de A320. En 1993 A321 faris unuan flugon kun motoro IAE V2500. Dua versio kun CFM56 turbofana motoro flugis en majo 1993. A321 komencis operadon en Lufthansa en 1994.

En decembro 2010, Airbus anoncis novan generacion de A320, A320neo. Kune kun modifikado de A320, ankaŭ Airbus ofertis novan opcion kun novaj motoroj PW1100G-JM kaj CFMI Leap-1A, A321neo. En Oktobro 2014, Airbus anoncis planon de nova versio de A321 por longdistanca flugo, A321LR. Airbus lanĉos produktadon en 2018, post la du jaroj de produktado de A321neo.

Nun pli ol 100 flugkompanioj operacias A321, kiel Air France kaj Lufthansa, Alitalia ktp. Danke al teknika stabila flugo, A321 estas uzita en multaj grandaj kaj malaltkostaj flugkompanioj en la mondo. En marto 2017, Usona flugkompanio American Airlines estas la plej granda uzanto de A321, kiu operacias 207 aviadilojn.

## Variantoj 
* A321: Originala versio de A321.
* A321Neo: Pliboniginta versio de A321 kun novaj motoroj, PW1100G-JM aŭ CFMI Leap-1A.

## Specifaĵo 
## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Airbus
* Airbus A318
* Airbus A319
* Airbus A320

Kategorio:Komercaj aviadiloj
Kategorio:Aviadiloj de Airbus
Saraca asoca

***Saraca asoca*** estas planta specio en la familio de la fabacoj. La natura hejmo estas la Hinda subkontinento: Bangladeŝo, Bharato kaj Srilanko kaj Okcidenta Birmo.

La trivialnomo de *Saraca asoca* en la plej multaj el la modernaj Hindaj lingvoj estas derivita de la Sanskrita nomo *Ashoka*. Ankaŭ en la angla, oftas la nomo *Ashoka tree*. La speca nomo *asoca* rilatas al la Sanskrita termino.

## Fontoj 
* Syed Irtifaq Ali: *Caesalpiniaceae* en *Flora of Pakistan*, Volume 54, Department of Botany, University of Karachi: *Saraca asoca*.

## Referencoj 

## Plia literaturo 
* D. V. Cowen: *Flowering Trees and Shrubs in India.* Thacker and Co. Ltd., Bombay 1984

## Eksteraj ligiloj 
* Elmar Stapelfeldt, 1. Januar 2000, *ayurveda-journal.de*: *Eroj de la Aŝoka arbo kiel sanigiloj* 
* *Floroj de la Aŝoka arbo kiel sanigiloj* ĉe *Blütenessenzen Informationszentrum* (*informaciejo floraj esencoj*) - sen indikoj pri propraj fontoj. 

Kategorio:Arboj en religio
Kategorio:Vundeblaj specioj
Kategorio:Guŝoj
Kategorio:Budhisma mitologio
Félix Victor Goethals

**Félix Victor GOETHALS** (naskiĝinta la  en Gento, mortinta la  en Bruselo) estis belga fakulo jura, historiisto kaj bibliotekisto.

## Vivo 
Goethals studis en Gento kaj iĝis samloke en 1830 urba bibliotekisto. En 1842 li iĝis bibliotekisto de la Belga Ŝtata Biblioteko kaj retiriĝis en 1853.

## Verkoj 
Li publikigis:
* »Lectures relatives à l'histoire des sciences, des arts, des lettres, des mœurs et de la politiqueen Belgique et dans les pays limitrophes 1818–1837« (Bruselo 1837–38, 4 vol.)
* »Histoire des lettres, des sciences et des arts en Belgique« (Bruselo 1840–44, 4 vol.)
* »Notice historique sur la vie et les travaux de Simon Stevin de Bruges« (Bruselo 1841)
* »Dictionnaire généalogique et héraldique des familles nobles du royaume de Belgique« (Bruselo 1849–52, 4 vol.)
* »Miroir des notabilités nobiliaires de Belgique, des Pays-Bas et du nord de la France« (Bruselo 1857–62, 2 vol.)
* »Archéologie des familles de Belgique« (Bruselo 1864 ĝis 1867, nefinite)
* »Indicateur nobiliaire de Belgique, de France, etc.« (anonime kun Huyttens, 1869)

## Fonto 
* Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 8. Leipzig 1907, p. 79, kio kio legeblas tie ĉi interrete.

Kategorio:Bibliotekistoj
Kategorio:Belgaj juristoj
Maupihaa

**Maupihaa** (ankaŭ nomata **Mopelia**) estas atolo en la Pacifika Oceano, kiu apartenas al la Deventaj insuloj en Franca Polinezio. Ĝi situas proksimume 72 kilometrojn sudoriente de Manuae. Estas unu vilaĝo, kiu havas nur 15 loĝantojn.

eta|maldekstra|300px|Unu el la insuletoj de Maupihaa
eta|maldekstra|300px|Strando de Maupihaa
[eta|maldekstra|300px|La [vrako de la Seeadler (Maraglo) kiu grundis tie je la 2-a de aŭgusto 1917]]

## Eksteraj ligiloj 
* Listo de atoloj (france)

Kategorio:Insuloj en Franca Polinezio
Preĝejo Sankta Bartolomeo (Marne)

La preĝejo de **Sankta Bartolomeo** () estas preĝejo de la 12-a jarcento kiu troviĝas en Marne, parto de la komunumo Filago en Italio.

## Historio 
Estas romanika preĝejo, kies konstruado datiĝas de la unua duono de 1100.

El la origina konstruaĵo restas en preskaŭ perfekta stato la absido, interesa pro la ekstera ornamado kiu karakterizas ĝin.

## Bildoj 

Baptistery St Bartholomew church in Marne Italy.JPG|La baptujo
Marne4.JPG|La absido

## Bibliografio 
* Hans Erich Kubach, Architettura romanica, Milano, Electa, 1978, ISBN 88-435-2474-7
* Jacques Le Goff, L'uomo medievale, Laterza, 1999, ISBN 88-420-4197-1
* Gian Maria Labaa, San Tomè in Almenno. Studi, ricerche, interventi per il restauro di una chiesa romanica, Bergamo, Lubrina, 2005, ISBN 88-7766-312-X
* Lorenzo Moris e Alessandro Pellegrini, Sulle tracce del romanico in provincia di Bergamo, Bergamo, Prov. Bergamo, 2003
* Raffaella Poggiani Keller, Filli Rossi, Jim Bishop. Carta archeologica della Lombardia: carta archeologica del territorio di Bergamo. Modena, Panini, 1992. ISBN 88-7686-210-2
* Carlo Tosco, Architetti e committenti nel romanico lombardo, Roma, Viella, 1997, ISBN 88-85669-54-9
* Pino Capellini Giovan Maria Labaa, Itinerari dell'anno Mille, Bergamo, Sesab éditrice

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Italio
Marne
Whitstable

alternative=mapeto |dekstra|eta|mapeto
**Whitstable** ([/ˈwɪtstəbəl/], loke [ˈwɪʔstəbl]) estas malgranda marborda urbeto en Kent, sud-orienta Anglio. Ĝi situas 8 kilometrojn (5 ml) norde de Canterbury, proksime al Herne Bay. La urbo estas fama pro siaj ostroj kiuj estis kolektitaj tie jam ekde la romia periodo. Ĉiujare oni celebras la ostrokulturon dum la Whitstable Ostra Festivalo.

La urbeto estas konata pro la multaj aŭtentaj fiŝkaptistaj domoj kaj aŭtonomaj lokaj vendejetoj. Neniu alia urbeto en Anglio kalkulas pli da aŭtonomaj vendejetoj ol Whitstable.

Ĉi tie ne videblas la internaciaj vendejaj ĉenoj, ĉar la loĝantaro volas konservi la aŭtentan karakteron de ilia urbeto.

La unika karaktero kaj etoso de tiu urbeto kondukis al forta turisma industrio.

Whitstable havas ĉirkaŭ 32 000 loĝantojn.

Inter Canterbury kaj Whitstable ekzistas la Crab & Winkle Way  (angla), vojindikita promena kaj bicikla itinero kiu sekvas parte eks-fervojan linion inter ambaŭ urboj.

Whitstable formas ĝemelurbon kun Borken (Germanio).

## Vidu ankaŭ 
## Eksteraj ligiloj 
* [www.canterbury.co.uk]

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Kent
Maestrazgo

La **Maestrazgo** en la hispana kaj **Maestrat** en la valencia estas historia hispana komarko kiu etendas tra la nordo de la provinco Kasteljono en Valencilando kaj tra la sudoriento de la provinco Teruelo de Aragono, samnome Maestrazgo (Teruel).

La nomo *Maestrazgo* derivas el la termino *maestre* (estro de la kavaliraj ordenoj, ĉar tiuj teritorioj troviĝis sub la jurisdikcio de la *Gran Maestre* de la kavaliraj ordenoj de Templanoj, Sankta Johano kaj de Montesa.

En 1838, dum la Karlismaj Militoj, oni kreis la *Comandancia General del Maestrazgo* kiel milita distrikto.

En majo de 1938, dum la Hispana Enlanda Milito, la zono suferis bombardadon fare de la Legio Cóndor per aviadiloj Junkers Ju-87 "Stuka" ŝarĝitaj de bomboj de 500 kg kio okazigis 38 viktimojn civilajn kaj detruis la vilaĝojn Benassal, Albocàsser, Ares del Maestrat kaj Vilar de Canes.

## Referencoj 
Kategorio:Geografio de Aragono
Kategorio:Valencilando
Kategorio:Komarkoj
Kategorio:Naturregionoj
Dinópolis

[eta|Skulptaĵo de *[Tyrannosaurus rex* en Dinópolis.]]
**Territorio Dinópolis** estas kultura, scienca kaj distra parko, dediĉita al la paleontologio ĝenerale kaj al la dinosaŭroj en partikularo. Ĝi troviĝas en la provinco Teruelo, en la aŭtonoma komunumo Aragono, en Hispanio.

## Sidejoj 
Ĝi estas formata de granda parko, nome **Dinópolis** (inaŭgurita en 2001), en Teruelo urbo kaj ses muzeoj situaj en aliaj lokoj de la provinco: *Inhóspitak* (inaŭgurita en 2003) en Peñarroya de Tastavins, *Legendark* (inaŭgurita en 2003) en Galve, *Región Ambarina* (inaŭgurita en 2004) en Rubielos de Mora, *Bosque Pétreo* (inaŭgurita en 2006) en Castellote, *Mar Nummus* (inaŭgurita en 2008), en Albarracín kaj *Titania* (inaŭgurita en 2012) en Riodeva.

Inter la jaro de inaŭguro kaj 2013 la instalaĵoj estis ricevante ĉirkaŭ du milionoj da vizitantoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Dinopolis.com oficiala retejo.
* Fondaĵo *Conjunto Paleontológico de Teruel-Dinópolis*

Kategorio:Aragono
Kategorio:Muzeoj pri dinosaŭroj
Kategorio:Naturhistoriaj muzeoj en Hispanio
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 2001
Kategorio:Muzeoj fonditaj en 2000-2009