open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Komenca kroniko

eta|dekstra|250px|Paĝo el la *Komenca kroniko* ene de la «Radzivila Kroniko»

La **Komenca kroniko** (ankaŭ konata kiel la **Rakonto pri la pasintaj jaroj** aŭ la **Nestora Kroniko**) estas la plej frua el la nun
konataj malnovrusaj kronikoj, verkita komence de la 12-a jarcento
en Kievo. Ĝia originalo ne konserviĝis, ni konas ĝin per postaj
kompilaĵoj, kiel el Ipata kroniko kaj Laŭrenta kroniko.

## La enhavo 
La Komenca kroniko entenas skizon de la biblia (ekde Adamo) kaj
romia-bizancia historio kaj finiĝas per la eventoj de la 1117-a
jaro. La datita periodo de la historio de la Kieva Regno
komenciĝas per la jaro 852-a (komenco de la mema regado de
la bizancia imperiestro Miĥaelo la 3a).

## La titolo 
La titolo *Komenca kroniko* (ruse *Начальная летопись* aŭ *Первоначальная летопись*, angle
*Primary Chronicle*) estas uzata de la historiistoj kiel priskriba
nomo, ĉar ĝi temas pri la komenco de la Kieva Regno kaj ties reganta
dinastitio (Rurikidoj).

Alia ofte uzata titolo *Rakonto pri la pasintaj jaroj* (slavone
*По́вѣсть временны́хъ лѣ́тъ*) citas la
unuan frazon el unu el la kompilaĵoj (la Sankt-Hipata kroniko):

La nomo *Nestora Kroniko* (ruse *Несторова летопись*) estas bazita
sur letera atesto de alia monaĥo de la supre indikita monaĥejo, kiu
atribuas al sia kunfrato *Nestoro* verkadon de kroniko.

## La valoro 
La Komenca kroniko estas nia ĉefa fonto da informoj pri la frua
historio de la Kieva regno kaj certagrade ankaŭ pri la najbaraj
landoj. Ĝi ankaŭ estas valora verko de la malnovrusa literaturo.

## Eksteraj ligiloj 
* Enretigita teksto originala de la Komenca kroniko 

Kategorio:Kieva Regno
Kategorio:Rusaj kronikoj
Kategorio:Literaturo de la 12-a jarcento
Sir Bani Jas

**Sir Bani Jas** estas insulo, 250 km sudokcidente de Abu-Dabio, ĉ. 9 km de Ĝabal az-Zanna. La insulo longas ĉ. 17,5 km kaj larĝas 9 km, tiel ĝi estas la plej granda natura insulo de la Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj. Ĝi estas same nomdonanto por la plej granda naturrezervejo de la Emiratoj, kies establon iniciatis en 1970 ŝejĥo Zajid bin Sultan Al Nahjan. En tiu ĉ. 87 km² granda areo, la multnombro de birdoj, arboj kaj plantoj evoluis dum jarcentoj al unika ekosistemo, kiu hodiaŭ ofte estas celo de turistoj dum ekskursoj. Tiel oni ofertas safariajn vojaĝojn, arkopafadon, montaran bicikladon, grimpadon kaj subakvadon.

Sur la insulo troviĝas kelkaj historie gravaj arkeologiaĵoj. Tiel ekzistas kulturaj pruvaĵoj el la ŝtonepoko, el frua islamo kaj la ĉefmuroj de kristana monaĥejo sur Sir Bani Yasi.

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝo kun informo pri historiaĵoj (engle)

Kategorio:Insuloj
Kategorio:Geografio de Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj
Hal McKusick

**Hal McKusick** (fakte *Harold Wilfred McKusick*, naskiĝis la 1-an de junio 1924 en Medford, Masaĉuseco) estas usona ĵazmuzikisto (tenorsaksofonisto, aldosaksofonisto, klarnetisto) de moderna ĵazo.

## Vivo kaj verkado 
Hal McKusick alkreskis en Newton kun Ralph Burns kiel kunlernejano, muzikis en 1942 ĉe Don Bestor kaj Les Brown, mallonge ĉe Woody Herman (1943) kaj en 1944/45 en la orkestro de Boyd Raeburn same kiel ĉe Alvino Rey (1946). Post tio li translokiĝis al la usona okcidenta marbordo, kie li laboris i.&nbsp;a. kun Johnny Otis kaj Buddy Rich. En 1948/49 li ludis en la orkestro de Claude Thornhill kaj en 1950/51 en la kvinopo de Terry Gibbs. Inter 1951 ĝis 1956 li plejofte laboris ĉe Elliot Lawrence kaj estis demandata studiomuzikisto. Tiutempe ankaŭ okazis la kunlaboro kun novigantoj de la ĵazo ĉirkaŭ Gil Melle, George Russell (The RCA Victor Jazz Workshop, 1956) kaj Jimmy Giuffre. Inter 1955 kaj 1958 li faris naŭ albumojn kiel bandestro, kiuj parte respegulas la estetikon de tria fluo.

En la 1960-aj jaroj Hal McKusick pli retiriĝis el la ĵazmondeto, muzikis nur foje ĵazon kaj pli kunlaboris je sonregistraĵoj por varbfilmetoj. En pli malfruaj jaroj McKusick instruis ĉe la Ross-Lernejo en East Hampton (Novjorkio.

La saksofonluda stilo de McKusick estas ege influita de Lee Konitz. Liaj favoruloj ĉe klarneto estas Buddy DeFranco kaj Lester Young.

## Diskoj 
;Hal McKusick kiel bandestro
* *Hal McKusick Plays / Betty St. Clair Sings* (Jubilee Records, 1955)
* *Hal McCusick Quartet* (Bethlehem Records, 1955) kun Barry Galbraith, Milt Hinton, Osie Johnson
* *In a Twentieth-Century Drawing Room* (RCA Victor, 1955) kun Barry Galbraith, Milt Hinton
* *The Jazz Workshop* (RCA Victor, 1956) kun Jimmy Cleveland, Art Farmer, Garry Galbraith, Milt Hinton, Osie Johnson, Teddy Kotick, Jimmy Raney
* *Jazz at the Academy* (Coral Records, 1956)
* *Hal McKusick Quintet Featuring Art Farmer * (Coral Records, 1957) kun Art Farmer, Eddie Costa, Milt Hinton, Gus Johnson
* *Triple Exposure* (Prestige Records, 1957) kun Billy Byers, Paul Chambers, Eddie Costa, Charlie Persip
* *Cross Section - Saxes* (Decca Records, 1958) kun Jay Cameron, Bill Evans, Art Farmer, Barry Galbraith, Dick Hafer, Milt Hinton, Paul Chambers, Connie Kay, Charlie Persip, Frank Socolow

;Hal McKusick kiel gastmuzikisto
* Woody Herman: *Songs For Hip Lovers* (Verve Records, 1957)
* Gil Melle: *Gil’s Guets* (Prestige Records, 1956)
* George Russell: *Jazz Workshop* (RCA, 1956); *New York, N.Y.* (Decca Records, 1959)
* Hal Schaefer: *RCA Victor Jazz Workshop* (RCA, 1955)

## Literaturo 
* Martin Kunzler: *Jazz-Lexikon.* Rowohlt, Reinbek 1988.
* Richard Cook, Brian Morton: *The Penguin Guide to Jazz on CD.* 6. Auflage. Penguin, London 2002, ISBN 0-14-017949-6.

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo de Hal McKusick 
* Intervjuo en 2007 ĉe jazzwax.com

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj ĵaztenorsaksofonistoj
Kategorio:Usonaj ĵazaldsaksofonistoj
Kategorio:Usonaj ĵazklarnetistoj
Kategorio:Aranĝistoj
Nisargadatta Maharaj

**Nisargadatta Maharaj** (17-a de aprilo 1897 - 8-a de septembro 1981) estis tabakvendisto de Mumbajo, Barato, kaj konsiderata spirita gvidanto de tendenco Advaita.

## Libroj
La unua kaj plej grava libro estas (en la angla):
* **I Am That**, Talks with Sri Nisargadatta, Transcribed and edited by Maurice Frydman. Chetana Publishing, Bombay,[27] 1973. ISBN 0-89386-022-0.
Tiu kaj aliaj libroj pri interparoladoj kun Maharaj ekzistas en multaj lingvoj.
Nisargadatta Maharaj mem verkis du librojn:
* **Self Knowledge and Self Realization**
* **Master of Self-Realisation**, Sri Sadguru Trust, 2006, (pri interparoladoj kun Sri Siddharameshwar Maharaj, kiu estis la guruo de Nisargadatta)

Kategorio:Viroj
Kategorio:Barataj filozofoj
Kategorio:Filozofio de vedoj
4211 Rosniblett

'*4211 *Rosniblett'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 12-an de septembro 1987 de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la brita arkeologino *Rosalind Niblett''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987
Kantono Fontaine-Française

**Kantono Fontaine-Française** (france *canton de Fontaine-Française*) estis franca kantono lokita en la departemento Côte-d'Or kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi estas unu el la 21 kantonoj de la Arondismento Dijon. Ĝia ĉefurbo estas Fontaine-Française.

## Komunumoj 
Apartenis al la kantono de Fontaine-Française la jenaj 11 francaj komunumoj :

* Bourberain
* Chaume-et-Courchamp
* Dampierre-et-Flée
* Fontaine-Française
* Fontenelle
* Licey-sur-Vingeanne
* Montigny-Mornay-Villeneuve-sur-Vingeanne
* Orain
* Pouilly-sur-Vingeanne
* Saint-Maurice-sur-Vingeanne
* Saint-Seine-sur-Vingeanne

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Côte-d'Or
* Komunumoj de Côte-d'Or

Fontaine-Française
Tom Selleck

**Thomas William ("Tom") SELLECK** (n. la 29-an de januaro, 1945) estas usona aktoro kaj filmproduktisto.eta|dekstra|250ra|Tom Selleck

Lia konateco devenas ĉefe de lia rolo kiel detektivo Thomas Magnum en la usona televida serio *Magnum P.I.* (1980-1988). Li ricevis plurajn honorojn kaj premiojn pro tiu rolo, inkluzive de Emmy en 1984. Li rolis poste en pluraj aliaj televidaj serioj (plej grave en *Friends*), kaj en kinofilmoj, reklamfilmetoj ktp., interalie rolante kiel generalo Eisenhower en *Ike: Countdown to D-Day*, kaj kiel reĝo Fernando la 2-a en *Christopher Columbus: the Discovery* (gajnante la malpremion "Razzie").

Li kolektas pafilojn, kaj estas estrarano de la Nacia Fusila Asocio. Li priskribas sin laŭ politika sinteno kiel "liberecema sendependulo". Li estas estrarano de la Instituto de Etiko "Joseph kaj Edna Josephson", kaj de la "Koalicio Karaktero Kalkuliĝas". Li ricevis honoran doktoran gradon de Universitato Pepperdine.

Kategorio:Televido
Kategorio:Usonaj aktoroj
4174 Pikulia

'*4174 *Pikulia'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 16-an de septembro 1982 de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la rusa-soveta verkisto Valentin Savviĉ Pikul (cirile: *Валентин Саввич Пикуль'', 1928–1990).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
Nadja Uhl

**Nadja Uhl** (naskiĝis  en Stralsund, do nun -jara) estas germana aktorino. Ŝi ekde la jaro 1993 - tiam ankoraŭ studentino de aktora altlernejo en Lepsiko - aktore videblas en kinejaj kaj televidaj filmoj, kaj ekde la sekva jaro ankaŭ profesie aktoras en teatraj produktaĵoj. Plurfoje ŝia aktorado premiiĝis - interalie ŝi en 2000 ricevis la premion Arĝenta Urso de la internacia filmfestivalo Berlinale por sia aktorado en la filmo *Die Stille nach dem Schuss*

## Listo de filmoj (elekto) 
eta|300px|Nadja Uhl en la krimfilma televida serio *Polizeiruf 110*, epizodo *Kleine Dealer, große Träume*, de 1996
* 1993: Der grüne Heinrich (tiu kaj la sekvaj filmoj, se ne menciite alie, germanlingve)
* 1996: Zerrissene Herzen (televida filmo)
* 1996: Polizeiruf 110 – epizodo *Kleine Dealer, große Träume*
* 1997: Tatort – epizodo *Eiskalt*
* 1997: Mein ist die Rache (televida filmo)
* 1998: Mörderisches Erbe – Tausch mit einer Toten (televida filmo)
* 1998: Blutiger Ernst (televida filmo)
* 1999: No Sex (televida filmo)
* 1999: Schnee in der Neujahrsnacht
* 2000: Die Stille nach dem Schuss
* 2000: Verhängnisvolles Glück (televida filmo)
* 2001: My Sweet Home
* 2001: Was tun, wenn’s brennt?
* 2002: Scherbentanz
* 2002: De Tweeling (nederlande)
* 2003: Das Wunder von Lengede
* 2004: Lautlos
* 2005: Mord am Meer (televida filmo)
* 2005: Sommer vorm Balkon
* 2006: Dornröschen erwacht (televida filmo)
* 2006: Die Sturmflut (televida filmo)
* 2006: Vier Minuten
* 2006: Nicht alle waren Mörder (televida filmo)
* 2008: Kirschblüten – Hanami
* 2008: Der Baader Meinhof Komplex
* 2008: Mogadischu (televida filmo)
* 2009: So glücklich war ich noch nie
* 2009: Männerherzen
* 2009: Der Tote im Spreewald (televida filmo)
* 2010: Die Toten vom Schwarzwald (televida filmo)
* 2011: Dschungelkind
* 2011: Männerherzen … und die ganz ganz große Liebe

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* *Die zweigeteilte Frau.* portreto de la aktorino en la germanlingva gazeto *FAZ* la 27-an de novembro 2008.

Kategorio:Germanaj aktoroj
George Schuller

**George Schuller** (naskiĝis la 29-an de decembro 1958 en Novjorko, Novjorkio) estas usona ĵaza frapinstrumentisto, komponisto kaj aranĝisto.

Schuller estas filo de la komponisto, muziksciencisto kaj kornisto Gunther Schuller kaj alkreskis en Bostono, kie li studis ĵazon ĉe la Muzik-Konservatorio je Nov-Anglujo kaj finiĝis en 1982 per bakalaŭro. En 1984 li kunfondis la bandegon *Orange then Blue* (nomata laŭ peco de Charles Mingus, kiu laŭ propraj eldiroj de Schuller same kiel ankaŭ Gil Evans estas unu el liaj muzikaj modeluloj), kun kiu li publikigis plurajn muzikalbumojn. Tio estis en 1987 *Music for Jazz Orchestra* ĉe GM Records kaj *Jumpin’ in the Future* 1989 kun komponaĵoj kaj sub la direktado de Gunther Schuller).

Kromajn sonregistraĵojn li faris kiel bandestro de la kvaropo *Schulldogs*, en kiu kunmuzikas lia frato Ed Schuller kiel basisto same kiel la saksofonistoj George Malaby kaj George Garzone. Ties unua albumo *Tenor Tantrums* aperis en 1998 kun trumpetisto Dave Ballou). Li krome verkis kun la kvinopo *Circle Wide* (*’Round about now*, Playscape, 2003), la okopo *Jigsaw* (ankaŭ kun sia frato). Krom tio li surdiskigis ankaŭ kun Joe Lovano (*Rush Hour*, Blue Note 1995) same kiel kun la pianistoj Ran Blake kaj Eugene Maslov. Ekde 1994 li vivas en Broklino. Li ankaŭ laboras kiel produktisto kaj komponisto-aranĝisto.

## Eksteraj ligiloj 
* www.georgeschuller.net/ Hejmpaĝo
* Biografio de Schuller ĉe pipeline.com 
* Informoj pri George Schuller ĉe allaboutjazz.com

Kategorio:Usonaj ĵazkomponistoj
Kategorio:Usonaj ĵazaj frapinstrumentistoj
Anja Kling

**Anja Kling** (naskiĝis la  en Potsdam, do nun -jara) estas germana aktorino kaj verkistino.

## Vivo kaj kariero 
Anja Kling pasigis sian infanaĝon kune kun la 5 jarojn pli aĝa fratino, la nuna aktorino *Gerit Kling*, en *Wilhelmshorst*, parto de la komunumo Michendorf tuj sude de Potsdam.

Post la fino de la mezlernejaj jaroj, ŝi origine volis studi medicinon, sed en 1987/88 ricevis ĉefrolon kiel juna patrino en la GDR-a kineja filmo *Grüne Hochzeit* kaj post ties sukceso pluaktoris. Plurfoje ŝi ricevis renomajn filmpremiojn, kaj ŝi konatiĝis kaj en krimfilmoj, seriozaj filmdramoj kaj en pli malpezaj porinfanaj kinejaj filmoj.

## Listo de filmoj (elekto) 
* 1989: Grüne Hochzeit
* 1990/91: Polizeiruf 110: epizodoj *Tödliche Träume, Das Duell* kaj *Zerstörte Hoffnung*
* 1992: Landschaft mit Dornen
* 1993: Derrick: Langsamer Walzer
* 1994: Sherlock Holmes und die sieben Zwerge
* 1994: Hagedorns Tochter
* 1995: Der Sturzflieger
* 1995: Tödliche Wahl
* 1995: Das Traumschiff: Tasmanien
* 1996 kaj 2000: Von Hölle zu Hölle
* 1997: Das Hochzeitsgeschenk
* 1999: Siska – Der Bräutigam der letzten Tage
* 1999: Das Herz des Priesters
* 1999: Allein gegen die Mafia / Solange es Liebe gibt
* 2000: Zurück auf Los!
* 2000: Tatort: Direkt ins Herz
* 2001: High Adventure
* 2002: Herz in Flammen
* 2002: Die Affäre Semmeling
* 2002: Der Seerosenteich
* 2003: Das fliegende Klassenzimmer, laŭ Erich Kästner
* 2003: September
* 2004: (T)Raumschiff Surprise – Periode 1 kun interalie Til Schweiger
* 2004: Nachtschicht – Vatertag
* 2005: Es ist ein Elch entsprungen
* 2005: Irren ist sexy
* 2005: Allein gegen die Angst
* 2006: Freundinnen fürs Leben
* 2006: Wo ist Fred?
* 2007: Die Masche mit der Liebe
* 2007: Tatort: Schleichendes Gift
* 2007: Küss mich, Genosse
* 2008: Verrückt nach Emma
* 2008: Wir sind das Volk – Liebe kennt keine Grenzen
* 2008: Die Frau aus dem Meer
* 2008: Der Amokläufer – Aus Spiel wird Ernst
* 2009: Hexe Lilli – Der Drache und das Magische Buch
* 2009: Männersache
* 2009: Engel sucht Liebe
* 2009: Mama kommt!
* 2010: Die Grenze
* 2010: Hanni & Nanni
* 2010: Es war einer von uns
* 2010: Undercover Love
* 2010: Vom Ende der Liebe
* 2011: Das Traumschiff: Bora Bora
* 2011: Es ist nicht vorbei
* 2011: Hexe Lilli – Die Reise nach Mandolan
* 2012: Hannah Mangold & Lucy Palm

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* informoj pri Anja Kling en retejo de ŝia aktora agentejo 

Kategorio:Germanaj aktoroj
Esperanto-Humurino

eta|Amuze pri Humurino
**Esperanto-Humurino** estas Esperanto-renkontiĝo okazinta inter 2010 kaj 2015 en Odeso. Ekde sia fondiĝo la renkontiĝo ĉefe celis kunigi esperantan junularon, precipe Ukrainian, kaj krome inviti novulojn en la Esperanto-movadon.

Malgrandaj esperantaj renkontiĝoj (nomataj **"Aprilaj Ridetoj"**) ligitaj al la urba festo **Humurino** okazadis en Odeso jam dum iom da jaroj, sed en 2008 ĉesiĝis pro diversaj kialoj.

La nova esperanta renkontiĝo (t.e. **La 1-a Esperanto Humurino**) okazis en jaro 2010, kaj estis preskaŭ tute improviza. La partoprenantoj de la aranĝo (ĉiuj el 2 urboj: Odeso kaj Jalto, do tiam ŝerce nomantaj sin "jaltesanoj") sukcesis, tamen, partopreni la urban Karnavalon (anstataŭ nura spektado de ĝi). Ili ankaŭ okazigis malgrandan koncerton en Odesa Politeknika Universitato.

En la sekvaj tagoj la aranĝo fariĝis regula (ĉiujara) kaj estis jam pli priplanita. Ĝin aliĝis partoprenantoj el pluaj ukrainaj urboj (Kijivo, Ĥarkivo, Donecko) kaj (en 2011) kelkaj eksterlandanoj.

Datoj de Esperanto-Humurino laŭ jaroj:
 - **La 1-a** - 1-3.04.2010;
 - **La 2-a** - 1-3.04.2011;
 - **La 3-a** - 30.03-1.04.2012;
 - **La 4-a** - 29.03-1.04.2013.

## Eksteraj ligiloj 
Esperanto-Humurino en Odeso 

Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Ukrainio
Kategorio:Esperanto-movado en Odeso
Kategorio:Festivaloj en Ukrainio
Kategorio:Esperanto-humuro
Urupá

**Urupá** estas municipo en la brazila subŝtato Rondonio, kiu havis 12.974 loĝantojn en 2010 .

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Rondonio

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Rondonio
Universitato Brandeis

eta|dekstra|250ra
La **Universitato Brandeis** estas privata universitato en Waltham en la ŝtato Masaĉuseco, Usono, proksimume 13&nbsp;km okcidente de Bostono. Ĝi estas kvalita universitato bazita sur esplorado.

Kvankam ĝi estas malgranda kaj relative juna universitato (precipe kompare kun la universitatoj Hedera ligo), ĝi ĝuas bonegan akademia prestiĝo. La lernejo estis fondita en 1948, kaj nomiĝas laŭ la unua juda juĝisto en la Supera Kortumo de Usono - Louis Dembitz Brandeis (1856-1941).

La universitato estis establita en tempo kiam judoj estis diskriminaciitaj en aliĝo al akademiaj studoj en Usono pro sia religio, en kelkaj lokoj asignante maksimuman kvanton de judaj studentoj. Ekzemple, Universitato Harvard asignis maksimuman kvoton de 10%. Sekve, estis decidite establi universitaton sen diskriminacio, tial la inkludo de la hebrea vorto "vero" en la centro de la emblemo de la universitato.

*La Heller Lernejo por Socia Politiko kaj Administrado* estas konata pro tre agnoskitaj pli altaj studoj en sociaj fakoj, socia politiko kaj internaciaj rilatoj.

*En 2018, Brandeis* havis entute 5,800 studentojn ĝis doktora nivelo (Ph.D). La lernejaj kotizoj estis en la sama tempo USUS$ 53,260 je jaro.

## Akademiaj fakoj 
La Universitato havas plurajn lernejojn:
* **La Postgimnazio de Artoj kaj Sciencoj: la kampoj de** scienco, socioscienco, homscienco kaj arto estas studitaj en la lernejo. La studataj temoj inkluzivas matematikon, biokemion, biologion, kemion, komputadon, klasikajn studojn, ekonomikon, Orientazion, historion, mediajn studojn, Islamon kaj Mezorienton, lingvistikon, politikon, psikologion, sociologion, virinojn kaj seksajn studojn.
* **La Lernejo de Altnivelaj Studoj en Artoj kaj Sciencoj:** la lernejo ofertas bakalaŭrajn kaj doktorajn programojn en ekzaktaj sciencoj, sociosciencoj kaj arto.
* **La Heller Lernejo de Politika Scienco kaj Administrado:** la lernejo ofertas atestitajn programojn en komerca administrado, sansistemo-administrado, konfliktsolvado kaj publika administrado.
* **La Internacia Komerca Lernejo:** en la lernejo vi povas studi komercan administradon por bakalaŭro, magistro en ekonomiko, komerca administrado kaj komerca analizo, same kiel tria grado en ekonomiko kaj financo.
* **La Rab-lernejo por somero kaj daŭraj studoj:** lernejo por daŭraj studoj. Ĝi ankaŭ ofertas interretajn kursojn por akreditita grado.

## Elektitaj instruistoj 
* Sándor Altmann
* András Szent-Györgyi

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la Universitato Brandeis

Brandeis
Kategorio:Lernejoj fonditaj en 1948
Kategorio:Privataj lernejoj
Zoltán Somlyó

**Zoltán SOMLYÓ** [zoltAn ŝomjO], hungare **Somlyó Zoltán** estis hungara poeto, ĵurnalisto kaj tradukisto. Lia filo estis same poeto: György Somlyó.

Li naskiĝis, kiel **Schwartz Zoltán** la 22-an de junio 1882 en **Alsódomboru**, kiu nun estas Donja Dubrava (Međimurje), Kroatio. Li mortis la 7-an de januaro 1937 en Budapeŝto.

## Biografio 
Li naskiĝis en juda familio. Li frekventis mezlernejon en Nagykanizsa, poste li komencis labori, kiel ĵurnalisto en diversaj urboj. Ekde la 1920-aj jaroj li okupiĝis ankaŭ pri tradukado. Tono de liaj poemoj estis la soleco kaj malespero.

## Verkoj (elekto) 
* *Dalok a piros kendőtől a hatcsattos cipóig* (Kantoj de la tuko ĝis ...) poemoj, 1902
* *Dél van* (Estas tagmezo), poemoj, 1910
* *Az átkozott költő* (La malbenita poeto), poemoj, 1911
* *Sötét baldachin* (Malhela baldakeno), poemoj 1913
* *Végzetes verssorok* (Fatalaj versoj), poemoj, 1916
* *A Férfi versei* (Poemoj de la viro), poemoj, 1922
* *Tango Milonga hercegnő* (Princino Tango Milonga), poemoj 1924
* *Válogatott versek* (Elektitaj poemoj), 1953
* *A titkos írás* (La sekreta skribo), poemoj, 1960
* diversaj tradukaĵoj de Baudelaire, Guy de Maupassant, Voltaire, Jean-Jacques Rousseau

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Montreala Esperanto-Domo

La **Montreala Esperanto-Domo** estis esperantista kunvenejo en la urbego Montrealo, Kebekio, Kanado, ĝis decembro 2014, kiam Normand Fleury kaj Zdravka Metz transloĝiĝis al Granbio.  La konstruaĵo estis la sidejo de Esperanto-Societo Kebekia. La domo situas en la norda parto de la urbocentro, inter la parkoj *Parc Maisonneuve* norde kaj *Parc du Mont-Royal* sude, kaj po cent metrojn sude de la avenuo *de Lorimier* kaj oriente de la (9 kilometrojn longa) strato *Rue Beaubien Est*. 

## Eksteraj ligiloj 
* aktualaj aktivaĵoj en la Montreala Esperanto-Domo

Kategorio:Esperanto-domoj
Kategorio:Esperanto-movado en Kanado
Kategorio:Montrealo
Kategorio:Konstruaĵoj en Kanado
4196 Shuya

'*4196 *Shuya''''' estas asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 16-an de septembro 1982 de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la rusa urbo Ŝuja (cirile: Шуя) en Ivanova provinco, naskiĝloko de la malkovrintino.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
Esperanto-domo Barlaston

eta|180px|indikilo pri la Esperanto-domo
De 2001 ĝis 2024 la sidejo de Esperanto-Asocio de Britio (EAB) troviĝis en la vilaĝo *Barlaston*, kelkajn kilometrojn sude de la urbo de Stoke-on-Trent, en la provinco Staffordshire de Okcidentmezlanda Anglio. La konstruaĵo nomita **Esperanto House** aŭ **Esperanto-Domo** havis rilaton kun la apuda Memora Kolegio Wedgwood, kiun ĝi uzis por kursoj kaj kunvenoj. La Biblioteko Butler, kiu enhavis la kolekton de Montagu Christie Butler, ankaŭ troviĝis en la samaj konstruaĵoj.

Formale la konstruaĵo estis inaŭgurita per solenaĵo la 17-an de septembro 2002 fare de Renato Corsetti, tiama prezidanto de Universala Esperanto-Asocio.

En 2024 EAB nuligis sian lukontrakton pri tiu domo kaj denove ekuzis poŝtadreson en Londono.

eta|maldekstra|210px|memortabulo pri la inaŭguro

## Vidu ankaŭ 
* fraŭlino Emily Barlaston

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de Esperanto-Asocio de Britio 

Kategorio:Esperanto-movado en Britio
Kategorio:Esperanto-domoj
Kategorio:Esperanto en 2001
Arrout

**Arrout** estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la franca departemento Ariège kaj en la regiono . Kiel la malnova regiona nomo (Sudo-Pireneoj) supozigas, la teritorio flanke apartenas al la montaro Pireneoj - ĝi situas en alteco de inter 480 kaj 959 metroj super la marnivelo. Laŭ la stato de 2008, en la komunumo vivis nur 69 loĝantoj.

En Arrout situas la staĝejo La Maraude ([la marOd']). En ĝi kaj dum ferioj kaj en lerneja tempo akceptatas infanoj kaj adoleskantoj por "verdaj klasoj", t.e. ekkonigo de la naturo kaj de la kampara vivo, kaj ofertatas lingvo-staĝoj pri Esperanto. La loka esperantista grupo Sunkompanio gvidas la staĝejon.  
eta|Panoramo videbla el Arrout  

Kategorio:Komunumoj de Ariège
O no Jasumaro

**O no Jasumaro** [o:-no jasumaro] (Hepburn-angle **Ō no Yasumaro**) (japane 太 安万侶|? - mortis la 15-an de aŭgusto 723) estis japana nobelo, burokrato kaj kronikisto. Li estas verŝajne filo de Ō no Honji (japane 多 品治), partoprenanto de la Jinŝin-a milito de 672.

Li estas plej konata pro la kompilado kaj redaktado, notado de - kun helpo de Hieda no Are - *Koĝiki*, la plej malnova verko pri japana historio. Pri la verkado komisiis lin imperiestrino Genmei (regis en 707-721) en 711 uzante la klanajn kronikojn kaj indiĝenajn mitojn. Ĝi estis finita en la sekva jaro, en 712.

Yasumaro plej verŝajne partoprenis ankaŭ en la kopilado, verkado de *Nihonŝoki*, kiu estis finita en 720.

Yasumaro iĝis klan-ĉefo en 716, mortis en 723.

## La tombo 
Oni trovis lina tombon la 23-an de januaro 1979 dum teplantado en Konose Ward de Nara-urbo, Nara-prefektujo. La kupra plataĵo sur ligna sarkofago havis gravuraĵon en la japana lingvo, per ĉinaj skribaj simboloj.

Kategorio:Japanaj verkistoj
Kategorio:Japanaj historiistoj
Vladimir Horowitz

eta|dekstra|250ra
**Vladimir Horowitz** (, *Vladimir Samojlovich Gorovitz*)(1-an de Oktobro [M.S. 18-an de Septembro] 1903 – 5-an de Novembro, 1989) estis juda usona pianisto. Li estas konata kiel unu el la plej grandaj pianistoj de la dudeka jarcento.

## Biografio 
Li naskiĝis en Kievo en la Rusa Imperio (nuntempe la ĉefurbo de Ukrainio).

## Referencoj 
## Fontoj 

* Schonberg, Harold C. (1992). *Horowitz: His Life and Music.* Simon and Schuster. ISBN 0-671-72568-8.

## Vidu ankaŭ
* Horowitz

Kategorio:Wolf-premiitoj pri artoj
Kategorio:Judaj pianistoj
Kategorio:Rusiaj pianistoj
Kategorio:Ukrainaj pianistoj
Kategorio:Usonaj pianistoj
Kategorio:Usonaj judoj
Kategorio:Ukrainaj judoj
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Koĝiki

**Koĵiki** aŭ **Koĝiki** (japane 古事記, Hepburne:*Kojiki*, kunreie:*Koziki* en Eo „Notado de malnovaj okazintaĵoj“) priskribas japanan mitologion kaj fruan historion de Japanio, de la mita tempoepoko de la Dioj (kami) ĝis tempo de la imperiestrino Suiko. Ĝi servis siatempe ĉefe por leĝigo de regado de la imperiestra familio. Ĝi estas ne nur la unua detala skriba fonto de Japanio, sed ankaŭ entenas la unuajn uzojn de la japana lingvo (malnovjapana lingvo). Kvankam la granda parto de la teksto estas en klasika ĉina (kanbuna), sed kelkloke, precipe ĉe la poetaj partoj, la skribaj simboloj estas uzataj ne en ties vera senco, sed redonante la tiaman japanan elparolon. Pli malnovaj tekstoj ekzistas nur kelkaj verkitaj en la klasika ĉina, budhismaj religiaj artikoloj kaj regadaj ediktoj.

La Koĝiki estis notita de Ō no Yasumaro, skribisto ĉe la kortego, en ĉ. 712. La tekston diktis la tradicia majstro Hieda no Are, fidulo de la imperiestro Temmu, kiu majstro parkere lernis la japanan mitologion je komisio de la imperiestro.

Koĝiki priskribas la estiĝon de la Ĉielo kaj la Tero (do Japanio), kiujn generis la pradia paro Izanagi kaj Izanami. La plej konataj infanoj de la Dia paro estas sundiino Amaterasu kaj lia frato Susanoo. La nepo de Amaterasu, Ninigi descendas al la Tero kaj fondas la dinastion de la japana imperiestro (Tennō, kiu tiel redirektas sian genealogion al la sundiino). Resto de la verko prezentas la regadan periodon de la unuopaj imperiestroj, sed ankaŭ tie aperas mitologiaj temoj.

En 720 estiĝis Nihon Ŝoki, simila verko, sed kiu estis komplete skribita en la ĉina, detale kaj pli forte okupiĝante je realaj historiaj faktoj. Nihonŝoki estis traktita longtempe kiel pli grava fonto, ĝis kiam oni malkovris la praan lingvaĵon de la Koĝiki.

Koĝiki estas la unua konservita japana historiografia verko (la originalo ne konserviĝis, la plej malnova trovita kopio devenas de 1371).

## Tradukistoj 
* Okamoto Joŝicugu, japana esperantisto
* Karl Florenz, germana japanologo
* Wiesław Kotański, fondinto de pola japanologio kaj monda aŭtoritato pri Koĝiki

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Klasika japana lingvo
* 5454 Kojiki

Kategorio:Japana mitologio
Kategorio:Aperis en la 8-a jarcento
Monto Meru (Tanzanio)

**Monto Meru** estas aktiva stratovulkano en Tanzanio. Ĝia pinto altas  metrojn super la marnivelo, el kio  metroj konsistigas ĝian elstarecon. Monto Meru estas la deka plej alta monto en Afriko, kaj la dua plej alta en Tanzanio, situante  okcidente de la plej alta, nome Kilimanĝaro. Monto Meru suferis katastrofan erupcion, kiu pafis grandan parton de ĝia antaŭa amplekso orienten, antaŭ ĉ.  jaroj, kaj ĝia plej lasta erupcieto okazis en 1910. Ĝi situas en Nacia Parko Arusha.

## Vidu ankaŭ 
* Orientafrikaj montarbaroj

Kategorio:Montoj en Tanzanio
Kategorio:Vulkanoj en Tanzanio
Nacia Parko Arusha

**Nacia Parko Arusha** estas parko en nord-orienta Tanzanio, en Regiono Arusha. Ĝi ne estas tre granda parko, sed ĝi enhavas plurajn diversajn vidindaĵojn, inkluzive de Monto Meru, la alkalenaj lagoj Momella, kaj la herbarkovrita Kratero Ngurdoto. Multaj diversaj bestoj, inkluzive de ĝirafoj, bubaloj, zebroj, pluraj simiaj specioj, verukaproj, k.a. videblas en la parko, kies ĉefa enirejo situas 25 km oriente de Arusha, 58 km de Moshi, kaj 35 km de la Internacia Flughaveno Kilimanĝaro (KIA).

## Bildgalerio 

Feeding lions and cubs in Tanzania.jpg|Leonoj
Gnus in Arusha National Park.jpg|Gnuoj
Zebras in Tanzania (27295938150).jpg|Zebroj
Impala (27426419471).jpg|Impaloj
Arusha National Park, Grant's gazelle.jpg|Gazelo *Nanger granti*
Vervet monkeys, Arusha National Park (27025266034).jpg|Simioj *Chlorocebus pygerythrus*
ArushaElephants.jpg|Elefantoj

## Vidu ankaŭ 
* Naciaj parkoj de Tanzanio
* Sovaĝbestoj de Tanzanio

## Eksteraj ligiloj 
* 

Arusha
Arusha
Kategorio:Protektitaj areoj kreitaj en 1960
Tibor Déry

**Tibor DÉRY** [dEri], hungare **Déry Tibor** estis hungara verkisto.

Li naskiĝis la 18-an de oktobro 1894 en Budapeŝto. Li mortis la 18-an de aŭgusto 1977 en Budapeŝto.

## Biografio 
Li naskiĝis en burĝa familio, li finlernis la komercistan akademion kaj poste lernis lingvistikon en St. Gallen. Li debutis, kiel verkisto en 1917 kaj li verkis ankaŭ novelojn kaj poemojn, kelkaj el ili aperis en Nyugat. Post la 1-a mondmilito li aliĝis al la komunistoj. En 1920 li edziĝis kaj migris al Vieno, kaj poste al aliaj urboj. En 1926 li verkis avangardan romanon *Az óriáscsecsemő* (La grandega bebo) en Perugia. Poste li hejmenvenis kaj eksedziĝis. En 1934 li partoprenis en ribelo en Vieno.

Post la 2-a mondmilito li denove edziĝis kaj denove aliĝis al la komunistoj. Liaj verkoj ofte aperis, la teatroj prezentis liajn dramojn. En 1955 li jam triafoje estis edzo. En la sekva jaro li estis apoganto de la revolucio, tial li estis kondamnita por 9 jaroj, sed li ricevis amnestion en 1961. Post 2 jaroj liaj noveloj jam estis legeblaj. En 1948 li ricevis premion Kossuth, post jardekoj oni fondis premion *Déry*.

## Verkoj (elekto) 
* *Lia* 1917
* *A befejezetlen mondat* (La nefinita frazo), 1947
* *Tükör* (Spegulo), teatraĵo, 1947
* *Itthon* (Hejme), 1948
* *Ló meg az öregasszony* (Ĉevalo kaj la maljunulino), 1955
* *Szerelem*, (baldaŭe oni faris el tio sukcesan filmon) 1956
* *Képzelt riport egy amerikai pop-fesztiválról* (Imagita riporto pri usona festivalo) (baldaŭe oni faris el tio sukcesan [muzikan teatraĵon) 1971

## En Esperanto aperis 
* Tradukita en Esperanto aperis 2 verketoj en Hungara Antologio, 1983

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Governador Jorge Teixeira

**Governador Jorge Teixeira** estas municipo en la brazila subŝtato Rondonio, kiu havis 10.512 loĝantojn en 2010 .

## Vidu ankaŭ  
* Municipoj de Rondonio

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Rondonio
Esperanto-arbo de Dombóvár

La **Esperanto-arbo de Dombóvár** (hungare: Reménykedő Fa) estis lokita inter la iama fervojista infanĝardeno en la strato Gyenis de Dombóvár kaj la loĝturo el mezepoko, direkte apud la arbaro-vojo de *arbaro Sziget*. En Dombóvár ĝi estas la tria Esperanto-objekto (Esperantalio), plantita simile de Esperanto-arbo en Makó, kiu troveblas en ĉi tiu parko. Ĉi tie estas ankaŭ la fama Kossuth-monumento de skulptisto János Horvay, prezentante la unuan sendependan registaron (t.e. la iama ministraro) de Hungario en 19a jarcento. La duoble pli grandaj statuoj ol la normalaj homo-korpoj estis kreitaj el *marmoro de Ruskica (setlejo en Transilvanio proksime al urbo Déva)* . Antaŭ la plej maljuna arbo de parko, el la 17a jarcento la tiama hungara liberbatalanto (hungare: *kuruc*), juĝisto kaj parlamentano, estas memorfosto pri Mátyás Szuhay.

## Historio
La 2an de aprilo 2011 plantis Esperantan arbon en Insularbaro de urbo Dombóvár la Sud-Transdanubia Regiona Esperanto-fondaĵo. La arbo estas plantita apud iu sekiĝinta trunko, en sunbrilego.
György Léhman la unua esperantisto en Dombóvár naskiĝis antaŭ 110, kaj József Borza, la unua pli sukcesa esperantisto en Dombóvár naskiĝis antaŭ 100 jaroj. La mondfama esperantisto de la departemento: Paŭlo Lengyel ekvidis la sunbrilon la 1an de aprilo 1868, la kompostŝranko el lia presejo estas gardata en la Lokhistoria Muzeo de Dombóvár. Ĉio ĉi okazis dum la *semajno de la urbo*.

### Rubandoj
*Eĉ du memorrubandoj estas sur la kverko, kun la surskriboj:*

:"Reménykedő Fa - Esperanto-arbo"

:"a reménykedő nyelv nemzetközi, magyar és helyi úttörőinek emlékére
:memore al la internaciaj, hungaraj kaj lokaj pioniroj de lingvo Esperanto

:AZ ERDŐK NEMZETKÖZI ÉVÉBEN - EN LA INTERNACIA JARO DE ARBAROJ
:DOMBÓVÁR - 2011 - DURA"

La ĉi-suprajn rubandojn anstataŭos memorŝtono.

### Kialo
2011 estas deklarita de UN Internacia Jaro de Arbaroj, ankaŭ per tio alvokinte la atenton pri la graveco de la *"netuŝeblaj verdejoj"*, pri la arbariĝintaj lokoj.

Apenaŭ trionon de la sektoroj en la mondo kovras arbaroj, kies nur 36%-oj estas nomeblaj praarbaroj. Tiuj preskaŭ netuŝitaj, per homaj piedoj ne tretitaj ĝangaloj situas en la baseno de riveroj Amazono kaj Kongo, en la insularo de Indonezio, en Kanado, respektive en Rusio. La konservado de la arbaroj estas baza tasko el la vidpunkto kaj de la homa socio, kaj de la homara ekonomio. Oni povas konsideri ilin "verda infrastrukturo" kun grandega graveco, kiuj certigas por la homaro krudmaterialojn, savon kaj multajn, tiel nomatajn *ekologiajn servojn*. Krom la certigo de ligno, sovaĝviando, fruktoj, kuracherboj, fungoj, ktp. la plej grava rolo de la arbaroj estas *estigi grundojn, savi la trinkakvajn bazojn, purigi kaj filtri la aeron, respektive enakcepti kaj konservi la specio-riĉecon*. Nuntempe la savrolo de la arbaroj fariĝis evidenta ankaŭ en la malrapidigo de la klimatoŝanĝo.

## Tradukaĵo
## Referencoj
## Notoj
Hungara Vikipedio.

## Vidu ankaŭ
## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Zamenhof/Esperanto-Objektoj
Kategorio:Dombóvár
Kategorio:Arboj
Endre Illés

**Endre ILLÉS** [ilEŝ], hungare **Illés Endre** estis hungara verkisto, tradukisto, kritikisto kaj eldonisto.

Endre Illés naskiĝis la 4-an de junio 1902 en Hungara reĝlando, en la tiama Csütörtökhely [ĉutortokhej], nun Spišský Štvrtok en Slovakio. Li mortis la 25-an de julio 1986 en Budapeŝto.

## Biografio 
Li frekventis universitaton por kuracistoj en Budapeŝto, kie oni malkovris lian verkistan talenton. Liaj skribaĵoj aperis en Nyugat. Li havis postenojn precipe en redaktejoj. Inter 1950-1957 li devis silenti. Poste li estris eldonadojn de gravaj hungaraj verkoj. En 1963 li ricevis premion Kossuth, post 1986 oni fondis premion *Illés Endre*.

## Verkoj (elekto) 
* *Törtetők* (Strebantoj), dramo, 1941
* *Zsuzsa* (Suzana), noveloj, 1942
* *Hazugok* (Mensoguloj), dramo, 1949
* *Krétarajzok* (Kreto-desegnaĵoj), eseoj, 1957
* *Homokóra* (Sabla horloĝo), dramo, 1962
* *Az idegen*, (La fremdulo), dramoj 1965
* *Száz történet* (Cent historioj), etromanoj, 1966
* *Színház* (Teatro), dramoj, 1967
* *Festett egek* (Pentritaj ĉieloj), dramo, 1969
* *Névtelen levelek* (Sennomaj leteroj), dramo, 1974
* *Mestereim, barátaim, szerelmeim* (Miaj majstroj, miaj amikoj, miaj amatinoj), eseoj, 1979
* *Ezüstpénz* (Arĝentaj monoj), noveloj, 1986
* tradukaĵoj de Roger Martin du Gard, Stendhal, Guy de Maupassant

## En Esperanto aperis 
* en Hungara Antologio, 1983 aperis novelo, tradukita de Kolomano Kalocsay

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Hungaraj eldonistoj
4175 Billbaum

'*4175 *Billbaum'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona astronomo William (*Bill'') Baum, je okazo de ties emeritiĝo kiel direktoro de la Centro pri Planeda Esploro de la observatorio Lowell.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
Péter Veres (verkisto)

**Péter VERES** [vereŝ], hungare **Veres Péter,** Esperante **Petro Veres** estis hungara verkisto, poeto kaj politikisto.
eta|250ra|Tombeja skulptaĵo de Péter Veres
Péter Veres naskiĝis la 6-an de januaro 1897 en Balmazújváros. Li mortis la 16-an de aprilo 1970 en Budapeŝto.

## Biografio 
Li naskiĝis en malriĉa kamparana familio kaj li frekventis lernejon nur 4 jarojn, poste li laboris. Ekde 1914 li aliĝis al la agrara (socialista) movado, kie li vizitis la bibliotekon por legadi. En 1917 li batalis, kiel soldato en la itala fronto, poste, li batalis por la revolucioj en 1918 kaj en 1919. En la sama jaro li edziĝis, baldaŭe li havis 5 filojn. Li aliĝis al socialdemokratoj, en kies periodaĵoj liaj komencaj skribaĵoj aperis en la 1930-aj jaroj. Lia unua libro aperis en 1936, dume li daŭre politikadis. Dum la 2-a mondmilito foje li estis trudlaboristo. Inter 1945-1949 li estis partiestro de Nacia Kamparana Partio, foje li estis ministro. Baldaŭe li apogis la kolĥozojn kaj liaj verkoj senĉese aperis. En 1950 kaj 1952 li ricevis premiojn Kossuth.

## Verkoj (elekto) 
* *Gyepsor* (herbejo-linio), noveloj kaj poemoj, 1940
* *Szolgaság* (Servisteco), romano, 1950
* *Szegények szerelme* (Amoro de malriĉuloj), romano, 1952
* *Asszonyhűség* (Virina fideleco), noveloj, 1957
* *A Balogh család története* (Historio de familio Balog), romano, 1961
* *Napforduló*, kolektitaj noveloj 1970
* *Szárszó* (Balatonszárszó), rememoroj, 1971
* *Napszámosénekek* (Taglaboristaj kantoj), poemoj, 1972
* *Almáskert* (Pomarbarejo), satira romano

## En Esperanto aperis 
* en Hungara Antologio, 1983 aperis novelo

## Memorigiloj 
* lernejoj en Balmazújváros, Budapeŝto kaj en Győr

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Veres
Veres
Veres
Kategorio:Hungaraj ministroj pri defendo
István Bibó

**BIBÓ István** (bibo:) estis hungara jurfilozofo, pripolitika-historia verkisto naskita la 7-an de aŭgusto 1911 en Budapeŝto kaj mortinta la 10-an de majo 1979 en Budapeŝto.

## Kariero 
Bibó ricevis jurdiplomon en la Universitato de Szeged kaj poste li instruis tie. Li ricevis doktordiplomon en Ĝenevo. Dum la hungara revolucio de 1956 li funkciis kiel ŝtatministro de la registaro Imre Nagy. Kiam la sovetianoj invadis Hungarion, li estis la lasta ministro, kiu forlasis sian postenon en la hungara parlamentejo. Tie li verkis sian faman Deklaron http://www.rev.hu/sulinet56/online/szerviz/dokument/bibo4s.htm la 4-an de novembro 1956. Inter 1957 kaj 1963 li estis malliberigita.

## Verkoj 
* Válogatott tanulmányok (Elektitaj studoj hungare)

## Fontoj 
* Magyar nagylexikon, 1-19., 1993-2004, Budapest.

Kategorio:Hungaraj filozofoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungara revolucio de 1956
Voĉoj el Japanio

**Voĉoj el Japanio** estas esperanta retradio elsendata de Saliĥ Zakirov. Ĝi temas pri Japanaj novaĵoj kaj japanaj esperantistoj. Ĝi haveblas laŭ la permesilo de Kreaj Komunaĵoj 3.0 internacia.

## Eksteraj ligiloj
*La retpaĝo de Voĉoj el Japanio 
* Mesaĝoj ĉe Twitter.com

Kategorio:Esperanto-radio
Kategorio:Esperanto retradioj
Preĝejo Patrono de Hungaroj (Rákosliget)

**Preĝejo de Patrono de Hungaroj** estas romkatolika paroĥa preĝejo en Hungario, en Budapeŝto, distrikto Rákosmente, en loĝkvartalo Rákosliget. En tiu kvartalo ĝi estas la unusola katolika preĝejo.

## Historio 
En Rákosliget oni planis katolikan preĝejon jam en 1903, sed la konstruo komenciĝis nur en 1914. Pli frue en 1910 oni aĉetis domon por paroĥo, kiu estis pligrandigita en 1928, 1936 kaj 1984. La sakristio pretiĝis en 1936. En 1952 ĉefaltaro estis portita el fora kapelo, la origina altaro estis portita al preĝejo de vilaĝo Szedres. En 1984 aparta lernoĉambro funkcias ĉe la preĝejo. En 1992 la kapela ĉefaltaro estis reportita.

## Konstruaĵo 
La kvadratforma turo situas super la enirejo. La konstruaĵo havas unu navon, al kiu aliĝas sakristio kaj lernoĉambro. La plej nova ĉefaltaro prezentas Sanktan Karolon, Stefanon la 1-an (Hungario) kaj Dipatrinon. Ĉe la sanktejo estas ronda fenestro, kie estas vitra bildo pri Sankta Spirito, kiel kolombo. Ankaŭ la ceteraj fenestroj prezentas diversajn sanktulojn. Ĉe la enirejo estas skulptaĵo pri Sankta Maria kaj Jesuo dormanta.

Kermeso okazas en la 8-an de oktobro.

## Fontoj 
* hungare
* hungare 
eta|maldekstre|Fasado de la kirko

Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Budapeŝto
Budapeŝto
4195 Esambaev

'*4195 *Esambaev'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 19-an de septembro 1982 de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la ĉeĉena-soveta aktoro kaj dancisto Maĥmud Alisultanoviĉ Esambajev (cirile: *Махмуд Алисултанович Эсамбаев'', 1924–2000); Heroo de Socialisma Laboro kaj Artisto de la Popolo de Sovetio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
Lawrence Lessig

**Lawrence LESSIG** (naskiĝis je la 3-a de junio 1961) estas usona profesoro. Li instruas en la jura fakultato de la Universitato Harvard. Lawrence Lessig estas la fondinto de la koncepto de Krea Komunaĵo. Li verkis la libron "Libera kulturo".

## Piednotoj 
## Vidu ankaŭ
*Libera kultura movado

Kategorio:Usonaj juristoj
Kategorio:Usonaj verkistoj
Kategorio:Usonaj vikimedianoj
Parakou

**Parakou** estas grandurbo en Benino. Ĝi estas administrejo de departemento (kie estas 77 komunumoj kaj diocezo ekde 1948.
eta|230px|Mapo pri fervojoj de Benino, kie estas videbla Parakou
eta|230px|Strato en Parakou
eta|230px|Vido en Parakou
eta|230px|Moskeo en Parakou

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: km²
* Supermara alteco: 324 m
* Loĝantaro: 188.853 en 2009
* Horzono: UTC +1
* Telefonkodo:

## Geografio 
Parakou situas en orienta parto de la lando.

## Historio 
Parakou estis konata, kiel komercejo de sklavoj, poste ĝi estis grava kampurbo, kie oni okupiĝis pri kotonoj kaj teksaĵoj, sed la plej grava estis la komercado. Ankaŭ nun tie estas la plej granda merkato de la lando.

## Vidindaĵoj 
* subĉiela muzeo
* moskeo
* ĉefkatedralo de Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo

## Trafiko 
Parakou havas flughavenon, stacidomon kaj nacian ĉefvojon.

## Klimato 
Parakou apartenas al zono de tropika klimato. La temperaturo varias inter 23-28 °C. En la tuta jaro pluvas iom pli, ol 1000 mm.

## Vidu ankaŭ 
* mapo

## Fontoj 
* angla kaj franca Vikipedioj

Kategorio:Urboj de Benino
Elemér Hankiss

**HANKISS Elemér** (hankiŝ) hungara sociologo, literaturteorulo. Li naskiĝis en Debreceno la 4-an de majo 1928 kaj mortis la 10-an de januaro 2015 en Budapeŝto. Li estis la filo de literaturhistoriisto, universitata profesoro János Hankiss

## Kariero 
Elemér Hankiss ricevis sian universitatan diplomon pri franca kaj angla lingvoj en la Universitato de Budapeŝto, kie li poste havigis ankaŭ doktortitolon. Li verkis amplekse pri la valorosistemo en Hungario kaj en Mezeŭropo, same pri la tutmonda civilizo. Lia koncepto de dua societo estis multe citita en Orientaj Eŭropaj Studoj. Li estis profesoro en Universitato Stanford (Usono), en Bruĝo kaj Florenco, same en la Mez-Eŭropa Universitato.

## Premioj, distingoj 
* 1981 – Alföld-díj
* 1994 – A Magyar Köztársasági Érdemrend középkeresztje
* 2006 – Széchenyi-díj
* 2006 – Budapest díszpolgára
* 2007 – Prima Primissima díj2008 – Hazám-díj

## Publikaĵoj 
### Hungare 
* A népdaltól az abszurd drámáig (Magvető)
* Érték és társadalom (1977)
* Társadalmi csapdák (1979)
* Diagnózisok 1-2 (1982, 1986)
* Az irodalmi mű mint komplex modell (1985)
* Kelet-európai alternatívák (1989)
* Az emberi kaland (1999)
* Proletár reneszánsz - Tanulmányok az európai civilizációról és a magyar társadalomról (1999)
* Új diagnózisok (2002)
* Idegen viágban? (2002)
* Az ezerarcú én (2005)
* Félelmek és szimbólumok (2006)
* Ikarosz bukása (2008)
* Csapdák és egerek - Magyarország 2009-ben - és tovább (2009)
* Te rongyos élet... - Életcélok és életstratégiák a mai Magyarországon (2010)
* A Nincsből a Van felé - Gondolatok az élet értelméről (2012)
* A befejezetlen ember- Gondolatok a világról, az emberről, a szabadságról (2014).

### En aliaj lingvoj 
* Hongrie: Diagnostiques. Essai en pathologie sociale. Genève: Georg Editeur (1990)
* East European Alternatives. Oxford: Clarendon Press (1990)
* The Human Adventure. An Essay in the Theory of Culture. Budapest: Helikon (1997)
* The Appeal of Sovereignty. Hungary, Austria and Russia. Gombár Csaba, Hankiss Elemér, Lengyel László, Várnai Györgyi, Eds. Highland Lakes, N.J.: Atlantic Research and Publications (1998) (Distributed by Columbia University Press)
* Proletarian Renaissance. Essays in European Civilization. Budapest: Helikon (1999)
* Abenteuer Menschheit. Skizze einer Zivilisationstheorie. Frankfurt: Budapest: Helikon (1999)
* Europe After 1989: A Culture in Crisis? (Ed.). Washington: Georgetown University (1999)
* Civilization? (With Csaba Gombár, László Lengyel and Ákos Szilágyi) Budapest: Helikon (2000)
* Fears and Symbols. An Introduction to the Study of Western Civilization. Budapest: Central European University Press (2001)
* New Diagnoses. Budapest: Osiris (2002)
* In an Alien World? An Autobiography. Budapest: Helikon (2002)
* Разговори за живота и смъртта. Gutenberg: Sofia (2004)
* The Toothpaste of Immortality: Self-Construction in the Consumer Age. Washington, D.C: Woodrow Wilson Center Press; Baltimore, Md: Johns Hopkins University Press (2006)

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-19., 1993-2004, Budapest.
* Hungara vikipedio

## Eksteraj ligiloj 
* Blogo de E. H.
* Intervjuo pri lia vivo, penso

Kategorio:Hungaraj sociologoj
Internacia Flughaveno Julius Nyerere

La **Internacia Flughaveno Julius Nyerere** (Julius Nyerere International Airport) estas la unua internacia flughaveno de Tanzanio. Nomita laŭ Julius Nyerere en 2006 post pluraj aliaj nomoj, ĝi priservas Daresalamon, la ĉefan urbon de la lando.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de flughavenoj de Tanzanio
* Air Tanzania

## Eksteraj ligiloj 
*  Informoj pri Dar es Salaam International Airport 

Kategorio:Daresalamo
Kategorio:Flughavenoj en Tanzanio
4177 Kohman

'*4177 *Kohman''''' estas asteroido de la ekstera asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 21-an de septembro 1987 de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona kemiisto kaj amatora astronomo Truman Paul Kohman (1916–2010), emerita profesoro pro nuklea kemio en la Universitato Carnegie-Mellon de Pittsburgh (Pensilvanio).

## Orbito 
Ĝi estas unu el la maloftaj asteroidoj en orbita resonanco 2:1 kun Jupitero.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987
4194 Sweitzer

'*4194 *Sweitzer'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 15-an de septembro 1982 de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona ĵurnalisto Paul Albert Sweitzer (1936–2000), kiu laboris en la "*Arizona Daily Sun''" de 1958 al 1994. Li raportis interalie la astronomiajn malkovrojn de la observatorio Lowell kaj iĝis amiko de la astronomaj teamaroj. Li ankaŭ kolektis dokumentaron pri homoj kaj lokoj en Norda Arizono.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
4238 Audrey

'*4238 *Audrey'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice.

## Nomo 
Ĝi ricevis la virinan antaŭnomon "*Audrey''" en honoro de la brit-usona aktorino Audrey Hepburn (1929–1993).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Antonín Mrkos
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980