Léon Gaumont

**Léon Ernest GAUMONT** (naskiĝis la 10-an de majo 1864 en Parizo - mortis la 10-an de aŭgusto 1946 en Sainte-Maxime, departemento Var) estis franca produktoro, entreprenisto, filmpioniro kaj unu el la fondintoj de la monda kino.

En 1898, li fondis la filmstudion Gaumont, nuntempe la plej malnovan kaj plej grandan filmstudion en Francio. En 1902, kombinante la kinematografon kaj la fonografon en sinkronigitan tutaĵon, li kreis la bazon por sonfilmo.

Li fondis la francan produktentreprenon Gaumont sub la nomo *L. Gaumont et Compagnie* en julio 1895. Estis lia sekretariino, Alice Guy-Blaché, kiu konvinkis lin produkti fikciajn (neaktualaj novaĵoj) filmojn uzante la ekipaĵon, kiun lia firmao vendis, igante ŝin la unua virino kiu reĝisoris filmojn.

## Kariero 
Naskita en Parizo en 1864, li eniris la filmindustrion per sia profesio kiel vendisto de fotografia ekipaĵo, kaj ĉi tiu sektoro restus lia ĉefa agado en la kinematografia kampo. Jam en 1893, li akiris la patenton por la kronofoto de Georges Demenÿ. La Gaumont Kronografo, lanĉita en 1896, estis evoluigita el la rafinado de ĉi tiu aparato, komence en 60mm formato kaj poste adaptita al la reganta normo.

La granda sukceso de ĉi tiu aparato, poste perfektigita de tre lertaj teknikistoj kiel Jacques Ducom kaj René Decaux, igis Gaumont komenci produkti rakontitajn filmojn. La filmoj filmitaj hazarde por demonstraj celoj kaj akiritaj de sendependaj funkciigistoj nun adekvate kontentigis la postulon. La tasko kontroli la produktadon estis konfidita al la kompania sekretariino, Alice Guy, montrante la limigitan gravecon, kiun Gaumont komence atribuis al la filmkreada aspekto.

Gaumont konstruis sian studion proksime de Nico : la faman *Victorine*, kie François Truffaut filmus *La nuit américaine* en 1973, nostalgian omaĝon al *studia* kino. Kvankam pli posta ol Charles Pathé, Gaumont ankaŭ transiris de vendado de filmoj al ilia luado, tiel enirante la distribuan kaj ekspozician sektoron. Tio kondukis al la kreado de reto de kinejoj, simbolita de la Gaumont-Palace, akirita en 1911 de la iama pariza hipodromo kaj lanĉita kiel "la plej granda kinejo en la mondo", komence kun sidlokoj por 3 400 spektantoj kaj poste, post renovigoj, ĝis 6 000. Tiu instalaĵo estis la loko de la lastmomente nuligita 10-a UK kaŭze de la eko de la Unua Mondmilito.

Kiel ĝia komerca rivalo Pathé, ĝi kreis novaĵsekcion, *Gaumont Actualités,* kaj edukaj materialoj ("Gomon Encyclopedia") estis publikigitaj.
Subtenanto de Esperanto, li produktis mallongan filmon montrantan lecionon pri la internacia lingvo, kiu estis montrita ĉe la 7-a UK en Antverpeno. 

Koncentriginte la ĉefan industrian kernon en Francio, Léon Gaumont kreis kompleksan organizon de filioj tra la mondo, inkluzive de Usono. La deziro de Léon Gaumont konkeri la nordamerikan merkaton koliziis kun la usona fido de ekzilitaj eŭropaj filmistoj, kiuj protektis enlandan merkaton. Ĉi tiu fido konfiskis la teknologiajn investojn de francaj, britaj kaj germanaj eŭropaj kompanioj post la Unua Mondmilito.

En 1925, Gaumont kaj Metro-Goldwyn-Mayer formis la kompanion Gaumont Metro-Goldwyn (ĝis 1928). Kun la apero de sonfilmoj, Léon Gaumont forlasis la kompanion.

En 1930, Léon Gaumont cedis la kontrolon de sia firmao, kiu estis likvidita en 1934 post la morto de lia edzino. La firmao estis transprenita en 1938 sub la nomo *Société nouvelle des établissements Gaumont*.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* François Garçon, *Gaumont: Un siècle de cinéma*, Gallimard, 1994.

Kategorio:Francaj entreprenistoj
Kategorio:Francaj esperantistoj
Kategorio:Filmistoj
Kategorio:Franca kino