Nordkalifornia strigeto

La **Nordkalifornia strigeto** (*Glaucidium californicum*, laŭ kio ankaŭ *Kalifornia strigeto*) estas malgranda strigo, tio estas birdospecio parto de pli granda grupo de noktaj rabobirdoj konataj kiel Strigedoj, kiuj enhavas plej parton de la specioj nomataj strigoj. La alia grupo estas la turstrigoj, nome Titonedoj. Ĝi estas indiĝena de okcidenta Nordameriko.

## Taksonomio
Kelkaj taksonomiaj aŭtoritatoj, inkluzive de la Internacia Unio de Ornitologoj, apartigas ĉi tiun specion disde la Montostrigeto, la Sudkalifornia strigeto, kaj la Gvatemala strigeto, dum aliaj, kiel ekzemple la Usona Ornitologia Societo, ne agnoskas la disiĝon kaj konsideras ĉi tiun birdon samspecia kun la grupo, kaj tiukadre la Nordkalifornia strigeto prenas la nomon por ĉiuj. Krome, se la grupo estas konsiderata samspecia, *G. gnoma* fariĝas la scienca nomo ĉar ĝi estas pli malnova. Klaraj diferencoj en la teritoriaj krioj de maskloj estas la bazo por la proponita disiĝo, ĉar birdoj en la altaj altitudoj de Arizono kaj Meksiko faras du-notan krion dum iliaj pli nordaj samgenranoj faras ripetan unu-notan krion. Rezultoj de DNA-sekvencaj komparoj de citokromo-b estis malfortaj kaj nekonkludeblaj malgraŭ esti plurfoje referencita kiel pravigo por taksonomia disiĝo.

### Subspecioj
Estas kvar agnoskitaj subspecioj, nome la jenaj:
* *G. c. californicum* (PL Sclater, 1857) – **Pacifika strigeto** – centra Brita Kolumbio ĝis sudokcidenta Usono kaj nordokcidenta Meksiko
* *G. c. grinnelli* (Ridgway, 1914) – **Marborda strigeto** – koniferaj arbaroj de sudorienta Alasko ĝis norda Kalifornio
* *G. c. pinicola* (Nelson, 1910) – **Rokmontara strigeto** – Roka Montaro en okcidentcentra Usono
* *G. c. swarthi* (Grinnell, 1913) – **Vankuverinsula strigeto** – Vankuvera Insulo en Brita Kolumbio

## Aspekto
Plenkreskuloj estas 15–17 cm longaj kaj estas grizaj, brunecgrizaj aŭ ruĝecbrunaj. Ĉi tiu strigeto havas rondan blankmakulan kapon, malforte difinitan vizaĝdiskon, kaj malhelan supran bruston, flugilojn kaj voston, ĉi-lastan sufiĉe longan kompare kun aliaj strigoj. La irisoj estas flavaj kaj la beko estas flavecverda. La birdo havas du nigrajn nukomakulojn borditajn blanke sur la malantaŭo de sia kapo, kiuj aspektas kiel okuloj. La meza ĝis malsupra brusto estas blanka kun pli malhela vertikala strieco. La kruroj estas plumkovritaj ĝis la kvar bone armitaj piedfingroj sur ĉiu piedo.

## Distribuado kaj habitato
La Nordkalifornia strigeto estas indiĝena de sudokcidenta Kanado, okcidenta Usono, kaj plej nordokcidenta Meksiko. Ilia habitato estas moderklimataj, subtropikaj kaj tropikaj malsekaj arbaroj, savano, kaj malsekejoj.

Ĉar tiu nana strigo loĝas kaj en puraj koniferarbaroj kaj en arbaroj kun miksaĵo de koniferoj kaj foliarboj, ili povus esti negative trafitaj de nuntempa industria forstado. Ĉi tio estas antaŭdirita pro ilia dependeco de matura arbaro por ĉasado, kaj dependeco de kavaĵoj por nestado, ripozado kaj kaŝado de predo vintre.

## Kutimaro
Maskloj regule ripozas sur la pinto de la plej altaj disponeblaj koniferoj por eligi sian teritorian krion, igante ilin iom ventroparole en deklivaj pejzaĝoj, kaj kaŭzante aflikton kaj konfuzon inter observantoj sur la tero esperantaj ekvidi ilin. Ili estas nekredeble malfacile videblaj pro sia malgrandeco kaj koloro.

Male al aliaj strigoj, nordkaliforniaj strigetoj ne estas silentaj flugantoj. Kiam ili flugas, iliaj flugiloj zumas aŭ bruetas. 

### Reproduktado
Ili kutime nestas en arba kavaĵo kaj ofte uzas malnovajn pego-truojn. La ino demetas 2–7 ovojn, tipe 4–6. Nestarbaj specioj povas esti Menzies-pseŭdocugo, Giganta tujo, Okcidenta cugo kaj ruĝa alno. Frue en la reprodukta ciklo maskloj establas kaj defendas teritorion de eble 250 hektaroj.

Dum la reprodukta ciklo la ino kovas la ovojn, kovas la idojn kaj gardas la neston. La masklo ĉasas, liverante manĝaĵojn proksimume ĉiun duan horon. La masklo devas nutri sian partnerinon, la idojn (tipe 5) kaj sin mem. La masklo ĉasas de tagiĝo ĝis krepusko kiam la idoj preskaŭ elnestiĝas, kaj dum la unuaj semajnoj post kiam ili forlasas la neston. Elnestiĝo estas sinkrona, kio signifas, ke ĉiuj nestuloj forlasas la neston ene de mallonga tempodaŭro.

La idoj forlasas la neston (elnestiĝas) farante komencan flugon, kiu povas esti mallonga salto al proksima branĉo, aŭ eksplodo en apudan arbon, kie ili alteriĝas kaptante la unue kontaktitan branĉon, foje alkroĉiĝante renverse. Strigoj en ĉi tiu stadio foje estas nomataj "branĉuloj" pro siaj alkroĉiĝantaj, svingiĝantaj kaj grimpaj kondutoj. La duan tagon post elnestiĝo, la idoj iom post iom grimpas kaj flugas supren en la arbaran kanopeon, kie ili pasigas siajn unuajn semajnojn, foje ripozantaj "ŝultro-al-ŝultro" kun siaj gefratoj, petegante manĝaĵon.

Malgraŭ multaj asertoj en populara literaturo, ne ekzistas fidindaj informoj pri la laŭsezonaj movoj de ĉi tiu specio. Oni ne scias, ĉu ĉi tiuj nanaj strigoj konservas la saman teritorion aŭ saman partneron jaron post jaro, kvankam ĉi tiuj demandoj estas esplorataj. Disiĝo de idoj kaj influoj sur ilia morteco ankaŭ estas malbone konataj, kvankam oni scias, ke la Varia strigo kaj la Okcidenta strigo predas nanajn strigojn.

### Manĝado
Tiuj nanaj strigoj supozeble estas "sid-atendaj" predantoj, kvankam ili fakte ĉasas iom aktive, moviĝante de alkroĉiĝejo al alkroĉiĝejo per mallongaj flugoj, kaj persekutante predon je ĉiuj niveloj de la arbara strukturo. Ili plonĝas sur predon; ili ankaŭ povas kapti insektojn dumfluge. Ili manĝas malgrandajn mamulojn, birdojn kaj grandajn insektojn, kaj povas kapti diversajn aliajn vertebrulojn kaj senvertebrulojn. Ĉi tiuj povas inkluzivi kampmusojn, silviojn, paruojn, kaj/aŭ fringojn.
 Montaj nanaj strigoj foje kaptas predospeciojn samgrandajn aŭ pli grandajn ol ili mem (ekz. Kalifornia koturno); tamen, malgrandaj ĝis mezgrandaj birdoj kaj malgrandaj mamuloj estas la normo. Ili estis observitaj manĝantaj silviojn de Wilson.

## Konservado
La Nordkalifornia strigeto ne estas federacie listigita en Usono. En Oregono, ĝi estis specio de zorgo de 1997 ĝis 2008, sed estis forigita pro ĝia relativa abundo en la maturaj, montaraj arbaroj en la ŝtato. Tamen, en aliaj areoj de okcidenta Usono kiel Nov-Meksiko, ĝi estas Specio de Zorgo (SC2) kun PIF-poentaro de 14. En Idaho ĝi estas rangita kiel S3, kaj en Montano ĝi estas rangita kiel S4.

### Efiko de homa aktiveco
Kiel malgrandaj rabobirdoj, nordaj strigetoj estas vundeblaj al multaj homaj minacoj. Unu el la plej grandaj minacoj al ilia populacio estas la perdo de maturaj arbaroj kaj maldensaj arbaroj pro altfrekvencaj, altseveraj arbarincendioj (ligitaj al temperaturpliiĝoj, sekeco kaj klimata ŝanĝo). Ankaŭ homfaritaj incendioj kaŭzitaj de artfajraĵoj, faligitaj alttensiaj kabloj, krimfajroj kaj senbrida bruligado kaŭzis la detruon de ĉi tiuj vivejoj de nanaj strigoj. Krome, ankaŭ pro arbaradministradaj praktikoj kaj arbohakado, kiu forigas grandajn arbojn kaj barojn, iliaj nestaj kavaĵoj estas en danĝero.

Tiuj birdoj ankaŭ estis viditaj vizitante birdomanĝejojn por ĉasi kantobirdojn, pliigante ilian riskon trafi fenestrojn kaj homan interferon.

## Referencoj 
* *Field Guide to the Birds of North America*. National Geographic. .
* Josep del Hoyo, ed. *Handbook of the Birds of the World Vol 5*. .
* David Allen Sibley. *The Sibley Guide to Birds*. National Audubon Society. .

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* (Northern) Pygmy Owls  Dokumenta filmo produktorita de Oregon Field Guide.

Kategorio:Strigedoj
Kategorio:Birdoj de Norda Ameriko