Kamenapuso

La **Kamenapuso** aŭ *Kamentuba apuso* (*Chaetura pelagica*) estas eta birdo de la familio de Apusedoj, kiu enhavas ankaŭ la apusojn, apusetojn, salanganojn, ktp.

## Taksonomio kaj sistematiko
Kiam Carl Linnaeus unue priskribis la kamenapuson en 1758, li nomis ĝin *Hirundo pelagica*, kredante ke ĝi estas hirundo. Ĉi tiu miskompreno daŭris bone en la 19-an jarcenton, kaj ornitologoj nomis ĝin "Amerika Hirundo" (ekz. Mark Catesby) aŭ "Kamentuba Hirundo" (ekz. John James Audubon). En 1825, James Francis Stephens movis ĉi tiun kaj aliajn malgrandajn, mallongvostajn novmondajn apusojn al la genro *Chaetura*, kie ĝi de tiam restis, kvankam kelkaj aŭtoritatoj en la 19-a jarcento asignis ĝin al diversaj nun malnoviĝintaj genroj. Ĝi ne havas subspecion. La plej proksima parenco de la kamenapuso estas la Vauksa pinglovostulo (*C. vauxi*). Sciencistoj kredas, ke la du specioj evoluis el komuna praulo, kiu estis devigita al la sudorientaj kaj sudokcidentaj anguloj de Nordameriko pro glaciaj antaŭeniroj. Apartigitaj dum jarmiloj per vastaj glacitavoloj, la pluvivantoj evoluis en du speciojn, kiuj ankoraŭ estas apartigitaj per larĝa breĉo trans la meza sekcio de la kontinento. Ĝi ankaŭ estas proksime parenca al la Ĉapmana pinglovostulo (*C. chapmani*); en la pasinteco, la tri estis foje traktataj kiel ununura specio.

La genronomo de la kamenapuso, *Chaetura*, estas kombinaĵo de du malnovgrekaj vortoj: *ĥaite*, kiu signifas "haro" aŭ "spino", kaj *oura*, kiu signifas "vosto". Ĉi tio estas trafa priskribo de la vosto de la birdo, ĉar la ŝaftoj de ĉiuj dek vostoplumoj (*rectrices*) finiĝas per akraj, elstaraj pintoj. La specia epiteto *pelagica* devenas de la greka vorto *pelagikos*, kiu signifas "de la maro". Oni supozas, ke ĉi tio estas referenco al ĝia nomada vivstilo prefere ol al iu ajn referenco al la maro, teorio plifortigita per la pli posta asigno de la specia nomo *pelasgia* (laŭ la nomada tribo Pelasgoj de antikva Grekio) al la sama specio fare de aliaj ornitologoj. Ĝia ordinara nomo rilatas al ĝia preferata nestoloko kaj ĝia rapida flugo.

## Fizika priskribo 
Dumfluge, tiu birdo aspektas kiel fluganta cigaro kun longaj sveltaj kurbaj flugiloj. La plumaro estas malhelgrizbruna; la gorĝo, brusto, subflugiloj kaj pugo estas pli palaj. Ili havas mallongajn vostojn.

## Reproduktado 
maldekstra|eta|Kamenapuso ĉeneste
La reprodukta sezono de la Kamenapuso estas el Majo tra Julio. La reprodukta habitato estas ĉe urboj tra orienta Nordameriko. Origine, tiuj birdoj nestumis en grandaj arbotruoj, sed nune ili ĉefe nestumas en artefaritaj strukturoj kiel grandaj malfermaj kamenoj. La nesto estas farita el bastonetoj kungluitaj per salivo kaj lokita en akurata lokigo. La ino demetas 3 ĝis 7 blankajn ovojn, kiujn la ino kovas dumnokte. La kovado daŭras 19-20 tagojn, kaj la elnestiĝo okazas post unu monato. La kamenapusoj povas ovodemeti pli ol unufoje ĉiun sezonon.

## Kutimaro 
Ili estas longdistance migrantoj kaj vintras en orienta Peruo; povas ekzisti aliaj nestolokoj en Sudameriko. Ili migras en aroj. Tiu ĉi specio estis rara vaganto al okcidenta Eŭropo. La gregema naturo de tiu specio estis respegulata en la fakto, ke du individuoj de tiu specio revenis kune al la insuloj Scilly.

### Manĝokutimoj 
Tiuj birdoj vivas fluge, manĝas fluge. Ili manĝas flugantajn insektojn. Ili kutime manĝas laŭ aroj, flugante proksime kune kaj kriante altatonajn notojn. Zorga observanto povas vidi ilin enirantajn kaj elirantajn kamenojn je altega rapideco, kvazaŭ ili estus estintaj pafitaj. La flugo estas tre distinga: ili faras rapidajn angulajn turniĝojn malkiel plej parto de aliaj birdoj.

Ties populacio povis pliiĝi historie danke al la enmeto de grandaj kamenoj kiel nestolokoj. Kun akurata artefarita habitato malpliiĝanta, ties nombroj malpliiĝas en kelkaj areoj.

## Referencoj
### Cititaj verkoj
*
*
*

## Eksteraj ligiloj 
* Animal Diversity Web
* Chimney Swift Conservation Project--Driftwood Wildlife Association
* All About Birds--Cornell Laboratory of Ornithology
* Chimney Swift --U.S. Geological Survey Patŭent Bird Identification InfoCenter

Kategorio:Apusedoj
Kategorio:Birdoj de Ekvadoro
Kategorio:Birdoj de Peruo
Kategorio:Birdoj de Bolivio
Kategorio:Birdoj de Brazilo
Kategorio:Birdoj de Usono
Kategorio:Birdoj de Ameriko