open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Manó Gozsdu

**Manó Gozsdu** [goĵdu], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gozsdu Manó** estis hungaria-rumana juristo, politikisto, parlamentano, mecenato, departementestro. Liaj nomoj laŭ diversaj rumanaj ortografioj estas **Emanoil Gojdu**, **Manuil Gozsdu**, **Emanuil Gozsdu**. Lia kuzo estis Elek Gozsdu.

Manó Gozsdu [http://24.hu/tudomany/2016/08/07/gozsdu-mano-buszke-roman-es-magyar-hazafi-volt/ ] naskiĝis la  en Transilvanio en Nagyvárad, li mortis la  en Pest (urbo).

## Biografio 
[maldekstre|eta|Pentraĵo Manó Gozsdu fare de [Miklós Barabás (pentristo)|Miklós Barabás]]
Manó Gozsdu frekventis katolikajn gimnaziojn en sia naskiĝurbo kaj Eger, poste li studis en Reĝa Jura Akademio (Nagyvárad) kaj Reĝa Jura Akademio (Pozsony), poste en 1823 li estis notario en Pest. Li akiris advokatan diplomon en la sekva jaro en Reĝa Universitato de Pest. Post siaj studoj li laboris apud Mihály Vitkovics 3 jarojn. En 1826 li verkis kelkajn hungarlingvajn poemojn, en la sama jaro li iĝis memstara advokato. En la sekva jaro li enkondukis la unua la hungaran lingvon en la juĝejo. En 1832 li edziĝis. En la sekvaj jaroj li riĉiĝis, li aĉetis domojn kaj parcelojn, krome li estis mecenato de rumanlingvaj eldonaĵoj en Pest. Dum la Hungara revolucio de 1848 li okupiĝis pri rumanaj ekleziaj temoj, sed li akceptis ankaŭ la unuan memstaran kabineton. Li malvenkis en elektado de parlamentanoj (same kiel Sándor Petőfi), poste li retiriĝis. En la jaro 1861 li estis nomumita departementestro de Krassó, samtempe senatano. En 1863 pro vidviĝo li denove edziĝis. Inter 1865 kaj 1868 li estis parlamenta deputito, poste li estis ĉefjuĝisto. Li ricevis reĝan premion en 1867. Post sia morto la heredintoj estis la ortodoksaj hungariaj rumanoj.

## Memorigiloj 
* 2 memortabuloj en Budapeŝto
* lernejo en Oradea
* korto Gozsdu: estas 7 domoj kaj 6 kortoj kune; ĝi estis konstruita en 1901 en Budapeŝto el heredaĵo de Gozsdu, ĝi longe estis juda centro kun vendejoj; UNESCO en 2002 deklaris ĝin monda heredaĵo; inter 2002-2008 ĝi renoviĝis; nuntempe en Korto Gozsdu estas luksaj loĝejoj, restoracioj, kafejoj, ankaŭ turista celloko

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo G, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio kun bildo
eta|maldekstre|Memortabulo pri Manó Gozsdu
eta|Memortabulo pri Manó Gozsdu

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Rumanaj juristoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Rumanaj politikistoj
Kategorio:Rumanaj mecenatoj
Kategorio:Hungariaj rumanoj
Jaroslav Melnik

**Jaroslav MELNIK** (Yaroslav Melnyk, kaj ankaŭ en litova: Jaroslavas Melnikas, kaj en ukraina: Ярослав Мельник; 6a de Februaro 1959) estas Ukrain/Litova novelisto, filozofo kaj kritikisto.

Li gradiĝis en la Lviva Universitato kaj faris postgradajn studojn en la Literatura Instituto Maksim Gorkij de Moskvo. Li laboris por la gazeto *Elle* kaj vivas inter Francio kaj Litovio. Kritikistoj konsideras lin mistikema kaj ekzistadisma verkisto.

## Verkoj 
* Libero aŭ peko (Laisvė ar nuodėmė): filozofiaj eseoj. Vilnius: Petro ofsetas, 1996.
* La Parioj de Edeno (Les Parias d’Eden): romano. Paris: Robert Laffont, 1997.
* Ĉambro de granda piano (Rojalio kambarys): longaj kaj mallongaj rakontoj. Vilnius: Lithuanian Writers' Union publishers, 2004
* Mondofino (Pasaulio pabaiga): longaj kaj mallongaj rakontoj. Vilnius: Lithuanian Writers' Union publishers, 2006
* Tre stranga domo (Labai keistas namas): 88 noveloj: filozofiaj miniaturoj. Vilnius: Lithuanian Writers' Union publishers, 2008
* Malproksima spaco (Tolima erdvė): romano. Vilnius: Lithuanian Writers' Union publishers, 2008
* Vojo al Paradizo (Kelias į rojų): surrealisma novelo, longaj kaj mallongaj rakontoj. Vilnius: Baltos lankos, 2010.
* Fonalvoku min, alparolu min (Телефонуй мені, говори зі мною): novelo, longaj kaj mallongaj rakontoj. Kiev: Tempora, 2012.
* Pariza taglibro (Paryžiaus dienoraštis): eseoj. Vilno: Alma littera, 2013
* Malproksima spaco (Далекий простір, en ukraina): novelo. Ĥarkov: Family Leisure Club, 2013
* Maŝa, aŭ Post-faŝismo (Maša, arba Postfašizmas, en litova): novelo. Vilnius: Alma littera, 2013
* Kial mi ne lacas vivi (Чому я не втомлююся жити): longaj kaj mallongaj rakontoj. Charkiv: Family Leisure Club, 2014
* Anoreksio (Anoreksija): 22 mallongaj rakontoj. Vilnius: Alma littera, 2013
* Maŝa, aŭ Post-faŝismo (Маша, або постфашизм, en ukraina): novelo. Lviv: The Old Lion Publishing House, 2016
* Ĉielsenjoroj: novelo. Vilnius: Alma littera, 2016

## Eksteraj ligiloj 
* BBC Book of the Year
* Books from Lithuania
* Transcript 
* CONSTRUCTIVE ILLOGICALITY OR POSTMODERN ALLEGORIES. About Melnik's prose
* British library

Kategorio:Litovaj verkistoj
Kategorio:Ukrainaj verkistoj
Kategorio:Ukrainaj filozofoj
Shuntarō Tanikawa

**Shuntarō Tanikawa** ( Tanikawa Shuntarō) (naskiĝinta la 15-a de decembro 1931, Tokio, Japanio; mortinta la 13-an de novembro 2024) estis japana poeto, scenaristo, verkisto, kantovortumisto, tradukisto, porinfana verkisto.

Li ricevis premiojn *Noma de la littérature pour enfants*, *Premio* *Hagiwara Sakutarō*, ''American Book Awards' "Books of The Times - New York Times". *

Li edziĝis trifoje. La unua edzino estis Eriko Kishida, poetino; la dua Tomoko Ōkubo, aktorino; kaj la tria Yōko Sano, eseisto kaj verkisto de bildolibroj.

Li estas unu el la plej amplekse legataj kaj unu el la plej alte taksataj vivantaj poetoj japanaj en- kaj eksterlande, kaj ofta temo de spekulativoj rilate al la Nobel-premio pri literaturo.

## Vivo kaj verko 
Li ekverkis poemojn post la Dua Mondmilito kaj jam en 1950 li publikigis la unuajn poemojn en grava literatura gazeto *Bungakukai* (La literatura mondo).

La unua poemaro *Du miliardoj da lumjaroj da soleco'' aperis en 1952. Poste venis aliaj 80 poemaroj.

Li verkis krome porinfanan literaturon, kantojn, scenarojn por kino kaj televido, eseojn ktp. Multaj liaj verkoj estis tradukitaj al diversaj lingvoj, inter kiuj Esperanto.

Krome li bone rilatas al Esperanto kaj partoprenis en publika poezia aranĝo de la UK 2007 okazinta en Jokohamo.

Tiam en intervjuo kun la esperanta redakcio de Pola Radio li komentis:
En la sama okazo li diris al la japana prestiĝa tagĵurnalo Asahi Shimbun:

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* New York Times discusses Tanikawa's Selected Works
* Shuntaro Tanikawa  ĉe J'Lit Books el Japanio, angle

Kategorio:Japanaj poetoj
Kategorio:Japanaj tradukistoj
Kategorio:Tradukistoj el la angla lingvo
Kategorio:Tradukistoj al la japana lingvo
Kategorio:Porinfanaj verkistoj
Batalo de Berezina

La **Batalo de Berezina** (aŭ Beresina) okazis el la 26a al la 29a de Novembro 1812, inter la Franca armeo de Napoleono Bonaparte, retiriĝante post lia invado de Rusio kaj trapasante la riveron Berezina (ĉe Borisov, Belorusio), kaj la Rusaj armeoj de Miĥail Kutuzov, Peter Wittgenstein kaj Admiralo Pavel Ĉiĉagov. La batalo finis per miksa rezulto. La Francoj suferis tre fortajn perdojn sed sukcesis trapasi la riveron kaj evitis esti kaptitaj. Ekde tiam la esprimo "*Bérézina*" estis uzita en franca lingvo kiel sinonimo de katastrofo. (Vidu la verkon de Charles Joseph Minard por grafiko de la malfacilaĵoj de la armeo.)

## Bibliografio 
* Morelock, Jerry, Napoleon’s Russian nightmare. Misjudgments, Russian strategy and “General Winter” changed the course of history, 2011
* Weider, Ben kaj Franceschi, Michel, The Wars Against Napoleon: Debunking the Myth of the Napoleonic Wars, 2007
* Zamoyski, Adam, 1812: Napoleon’s Fatal March on Moscow, 1980
* Chandler, David, The Campaigns of Napoleon New York, Macmillan, 1966
* Tulard, Jean - "Dictionnaire Napoléon”; Librairie Artème Fayard, 1999, 
* Pigeard, Alain - "Dictionnaire des batailles de Napoléon", Tallandier, Bibliothèque Napoléonienne, 2004, 
* Pigeard, Alain - "La Bérézina", Napoléon Ier Editions 2009
* http://mastersofthefield.com/ew_map_information/Berezina_Read_First.htm

Berezina
Berezina
Berezina
Kategorio:Minska regiono
Berezina
Marila

**Marila,** hungare **Marillavölgy,** germane **Marillathal** estas kuracloko, feriejo en Banato (Rumanio). Administre ĝi apartenas al Oravița.
eta|La kuracejo dum la hungara dominado 
## Bazaj informoj 
* supermara alteco = 820 m
* poŝtkodo: 325605
* telefonkodo: +40 255
* loĝantaro: 70 (68 rumanoj) en 2002
* koordinatoj: 45° 03′ 41″ N, 21° 46′ 40″ E
eta|maldekstre|Parko de sanatorio dum la hungara dominado
## Geografio 
Marila situas en Karpatoj en arbaro apud fonto de rojo Oravița. Urbo Oravița mem troviĝas 10 kilometrojn.

## Historio 
Kuracisto fondis privatan kuraclokon en 1872 pro sana aero kaj fontoakvo kun fera enhavo. Post 6 jaroj ĝi estis inaŭgurita. En 1880 sanatorio pri tuberkulozoj ekfunkciis, poste estis konstruitaj aliaj vilaoj, hoteloj, parkoj. En 1893 vojo estis konstruita al Oravicabánya kaj kuracbanejo. Tiutempe la loko apartenis al la plej konataj kuraclokoj de Hungara reĝlando. En 1918 alvenis rumanaj ekssoldatoj, spite tion en la komenciĝanta rumana dominado ĝi funkciis, eĉ en 1936 pli nova sanatorio estis konstruita kun 500 litoj. Dum la socialismo la ŝtato profitis ĝin, en 2006 incendieto okazis.

## Famuloj 
* hungara teatrestro Gerő Aradi tie mortis

## Fontoj 
* Oravița Website  
* http://hirmagazin.sulinet.hu/hu/civilizacio/marillavolgy 

Kategorio:Geografio de Rumanio
Berezina

La **Berezina** aŭ **Biarezina** (; prononce [bʲaˈrɛzʲinɐ]) estas rivero en Belorusio kaj alfluanto de la Dnepro.

La Berezina Rezervejo ĉe la rivero estas en la listo de Biosferaj Rezervejoj de UNESCO.

## Urboj ĉe Berezina 
* Babrujsk
* Barisaŭ
* Svetlogorsk

## Historia gravo 
* La armeo de Napoleono Bonaparte suferis gravajn perdojn (ĉirkaŭ 36,000) dum la trapaso de la Berezina en Novembro 1812 dum ĝia retiriĝo el Rusio (vidu artikolon Batalo de Berezina). Ekde tiam la esprimo "Berezina" estis uzita en franca kiel sinonimo de katastrofo. (Vidu la verkon de Charles Joseph Minard por grafiko de la malfacilaĵoj de la armeo.)
* La armeo de Karolo la 12-a de Svedio trapasis la Berezina la 25an de Junio, 1708, dum sia kampanjo kontraŭ Petro la Granda de Rusio en la Granda Nordia Milito. (vidu  por detaloj)
* Kelkaj armeoj de la Germana Wehrmacht estis haltigitaj kaj malebligitaj trapasi la Berezina en Junio, 1944, dum la ĉirkaŭaj fazoj de la ofensivoj de Babrujsk kaj de Minsk, ene de la fermaj fazoj de la Operaco Bagration en la Dua Mondmilito.

Kategorio:Riveroj en Belorusio
Ĥebio

eta|dekstra|200ra|Egerlando en la 15-a jarcento
**Ĥebio** aŭ **Egerlando**, , , , estas regiono ĉirkaŭ la urbo Cheb / Eger, kiu historie dumtempe estis aparta landeto, sed poste estis pli kaj pli firme kunligita al la reĝlando Bohemio. Hodiaŭ ĝi apartenas (plejparte) al Ĉeĥio, nur malgrandaparte al Bavario.

La urbo Eger estis libera imperia urbo ekde 1277, sed en 1322 imperiestro Ludoviko la Bavaro donis la urbon kaj regionon kiel garantiaĵon al la reĝo de Bohemio kaj princo-elektisto Johano de Luksemburgo, kun "promeso de permanenta aparteco de la reĝlando Bohemio". La historia nomo de Egerlando do estas , "imperia garantiaĵo Eger". La garantiaĵo estis neniam redonita. Sub la filo de Johano, Karolo la 4-a, regis en la Sankta Romia Imperio kaj en la reĝlando Bohemio en persona unio, do ne estis neceso redoni. En la sekva tempo Egerlando estis pli kaj pli ofte traktata kvazaŭ parto de Bohemio, kvankam ĝi formale estis aparta regteritorio. Ekde 1806 ĝi estis plene integrita al Bohemio.

## Vidu ankaŭ
* Ĥebia baseno
* Soos

Kategorio:Ĉeĥaj historiaj teritorioj
Kategorio:Historia geografio de Germanio
Kategorio:Teritorioj de la Sankta Romia Imperio
Kategorio:Regiono Karlovy Vary
Kategorio:Sudetio
Listo de asteroidoj (55001–56000)

Jen la listo de la **asteroidoj kun numeroj 55001 al 56000**.
La asteroidoj ricevas numeron nur kiam ilia orbito estas konfirmita ; tio, kio povas okazi tre longtempe post ilia malkovro. Estas nenia kongruo inter la numero kaj la dato de la malkovro.

Plejparte el la asteroidoj restas sennomaj kaj havas nenian menciindecon.

## Plena listo 55001-56000 
### 55001-55050 
### 55051-55100 
### 55101-55150 
### 55151-55200 
### 55201-55250 
### 55251-55300 
### 55301-55350 
### 55351-55400 
### 55401-55450 
### 55451-55500 
### 55501-55550 
### 55551-55600 
### 55601-55650 
### 55651-55700 
### 55701-55750 
### 55751-55800 
### 55801-55850 
### 55851-55900 
### 55901-55950 
### 55951-56000 
## Eksteraj ligiloj 
*  Cirkonstancoj de malkovro de la planedetoj 55 001 - 60 000
Listo de asteroidoj (54001–55000)

Jen la listo de la **asteroidoj kun numeroj 54001 al 55000**.
La asteroidoj ricevas numeron nur kiam ilia orbito estas konfirmita ; tio, kio povas okazi tre longtempe post ilia malkovro. Estas nenia kongruo inter la numero kaj la dato de la malkovro.

Plejparte el la asteroidoj restas sennomaj kaj havas nenian menciindecon.

## Plena listo 54001-55000 
### 54001-54050 
### 54051-54100 
### 54101-54150 
### 54151-54200 
### 54201-54250 
### 54251-54300 
### 54301-54350 
### 54351-54400 
### 54401-54450 
### 54451-54500 
### 54501-54550 
### 54551-54600 
### 54601-54650 
### 54651-54700 
### 54701-54750 
### 54751-54800 
### 54801-54850 
### 54851-54900 
### 54901-54950 
### 54951-55000 
## Eksteraj ligiloj 
*  Cirkonstancoj de malkovro de la planedetoj 50 001 - 55 000
Konservisma Senato

[eta|[Napoleono Bonaparte ricevas la delegitojn de la *Sénat conservateur* ĉe Stadtschloss, Berlino, 19a de Novembro, 1806 (pentraĵo de René Théodore Berthon, 1808).]]
La **Sénat conservateur** ("Konservisma Senato") estis konsilanta korpuso establita en Francio dum la Konsularo post la Franca Revolucio. Ĝi estis establita en 1799 laŭ la Konstitucio de la 8a Jaro post la puĉo de 18a de Brumero estrita de Napoleon Bonaparte. Ĝi daŭris ĝis 1814 kiam Napoleon Bonaparte estis elpostenigita pere de la Imperiestra Elpostenigilo kaj oni restaŭris la Burbonan monarkion. Ĝis tiam la Senato estis ŝlosila elemento en la Napoleona reĝimo.

Kun la *Tribunat* kaj la *Corps législatif*, la Senato formis unu el la tri leĝofaraj asembleoj de la Konsularo.

La konstitucioj de la Jaro 10a (1802) kaj de la Jaro 12a (18a de Majo 1804; instituciante la Francan Imperion sub Napoleono) ili plifortigis la gravon de la *Sénat conservateur*.

Kategorio:Franca Revolucio
Kategorio:Senatoj
Kategorio:Napoleono Bonaparte
Kategorio:1799
Michel Ney

La "Marŝalo de Imperio" **Michel NEY** (Franclingva prononco: ​[miʃɛl ˈnɛ]), 1a Duko de Elchingen, 1a Princo de Moskvo (10a de Januaro 1769 – 7a de Decembro 1815), populare konata kiel Marŝalo Ney, estis franca soldato kaj milita komandanto dum la Francaj Revoluciaj Militoj kaj la Napoleonaj Militoj. 

Li estis unu el la originalaj 18 Marŝaloj de la Imperio kreita de Napoleono Bonaparte. Li estis konata kiel Le Rougeaud ("ruĝvizaĝulo" aŭ "ruĝharulo") fare de siaj homoj kaj kromnomita ankaŭ *le Brave des Braves* ("la plej kuraĝulo el kuraĝuloj") fare de Napoleono.[eta|dekstre|La Marŝalo **Ney** ĉe la [Batalo de Eylau.]]
## Referencoj 
## Bibliografio 
* Atteridge, A.H. (2005). Marshal Ney: The Bravest of the Brave. Pen & Sword.
* Bellemare, Pierre; Nahmias, Jean-François (2009). La Terrible vérité: 26 grandes énigmes de l'histoire enfin résolues. Albin Michel. p. ~149. ISBN 978-2-226-19676-7.
* Chandler, David (1999). Dictionary of the Napoleonic wars. Wordsworth editions.
* Coustumier, Jacques Le (2011). Le Maréchal Victor. Nouveau Monde éditions. p. ~267. ISBN 978-2-36583-087-4.
* Gates, D. (2003). The Napoleonic Wars, 1803–1815. Pimlico.
* Gillespie-Payne, Jonathan (2003). Waterloo: In the Footsteps of the Commanders. Pen and Sword. p.&nbsp;111. ISBN 978-1-84415-024-3.
* Howarth, David (1968) [1975]. Waterloo: Day of Battle. New York: Galahad Books. p.&nbsp;132. ISBN 0-88365-273-0.
* Horricks, Raymond (1982). Marshal Ney, The Romance And The Real. ISBN 0882546554.
* Markham, J.D. (2003). Napoleon’s Road to Glory: Triumphs, Defeats, and Immortality. Brassey’s.
* Parry, D.H. (1901). Battle of the nineteenth century. 1 (speciala eld.). London, Paris, New York and Melbourne: Cassell and Company. p.&nbsp;68. https://archive.org/details/battlesofninetee01forb Alirita la 31an de Aŭgusto 2017.
* Roberts, A. (2005). Waterloo, June 18, 1815: The Battle for Modern Europe. Harper-Collins Publishing.
* Tsouras, P.G. (2005). The book of Military Quotations. Zenith Press.

## Vidu ankaŭ 
* Bulvardo Ney

Kategorio:Homoj de la Napoleonaj militoj
Kategorio:Francaj marŝaloj
Kategorio:Grandaj krucoj de la Honora Legio
Kategorio:Entombigitoj en la tombejo Père-Lachaise
Kategorio:Pajroj de Francio
Kategorio:Germandevenaj francoj
Filogineco

**Filogineco** estas inklino, amo aŭ admiro al virinoj. Ĝia antonimo estas mizogineco.

Laŭ Cicerono ĉi tiu vorto povus esti uzata en la greka filozofio por indiki troan amon al virinoj, kiu estis konsiderata kiel malsano, same kiel mizogineco.

## Etimologio 
La vorto *filogino* venas de la malnovgrekaj radikoj *φιλέω* (*philéō*, "mi amas") kaj *γυνή* (*gunḗ*, "virino"). La paralelaj terminoj pri viroj estas filandreco por "inklino al viroj" kaj mizandreco por "malamo de viroj". Paralelaj terminoj por la homaro ĝenerale estas filantropeco kaj mizantropeco.

## Referencoj 
Kategorio:Feminismo
Kategorio:Genraj studoj
Filandreco

**Filandreco** estas inklino, amo aŭ admiro al viroj. Ĝia antonimo estas mizandreco.

## Etimologio 
La vorto *filandro* venas de la malnovgrekaj radikoj *φιλέω* (*philéō*, "mi amas") kaj *ἀνδρός* (*andrós*), la genitiva formo de *ἀνήρ* (*anḗr*, "viro"). La paralelaj terminoj pri virinoj estas filogineco por "inklino al virinoj" kaj mizogineco por "malamo de virinoj". Paralelaj terminoj por la homaro ĝenerale estas filantropeco kaj mizantropeco.

Kategorio:Feminismo
Kategorio:Genraj studoj
Batalo de Dresdeno

]]
La **Batalo de Dresdeno** (26a–27a de Aŭgusto 1813) estis grava milita kunfronto de la Napoleonaj Militoj. La batalo okazis ĉirkaŭ la urbo Dresdeno, kiu nune estas en Germanio. Kun la ĵusa aldono de Aŭstrio, la Sesa Koalicio sentis sin kuraĝigita por forigi la Francojn el Centra Eŭropo. Spite esti tre malmultnombraj, la Francaj fortoj estritaj de Napoleono Bonaparte atingis nur malgrandan venkon kontraŭ la Aliancana armeo estrita de kampomarŝalo Schwarzenberg. Tamen, la venko de Napoleono ne kondukis al la falo de la koalicio, kaj la manko de efikaj Francaj kavaleriaj unuoj malhelpis pli gravan persekuton. Kelkajn tagojn post la batalo, la Aliancanoj ĉirkaŭis kaj kaptis Francan korpuson ĉe la Batalo de Kulm.

En la Batalo de Dresdeno 135,000 francaj soldatoj luktis kontraŭ 214,000 trupoj el la Alianco. La unuaj perdis ĉirkaŭ 10,000 homojn, dum la duaj perdis 38,000 homojn inter mortigitaj, vunditaj aŭ kaptitaj.

Dresdeno
Dresdeno
Dresdeno
Dresdeno
Dresdeno
Kategorio:Dresdeno
Traktato de Fontainebleau (1814)

eta|Abdiko de Napoleono.
La **Traktato de Fontainebleau** estis interkonsento establita en Fontainebleau, Francio, la 11an de Aprilo 1814 inter Napoleono Bonaparte kaj reprezentantoj de la Aŭstria Imperio, Rusio kaj Prusio. Tiu traktato estis subskribita en Parizo la 11an de Aprilo fare de la plenipotenculoj de ambaŭ flankoj kaj ratifitaj de Napoleono la 13an de Aprilo. Per tiu traktato, la aliancanoj finigis la regadon de Napoleono kiel imperiestro de Francio kaj sendis lin al ekzilo en Elba.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* John Stevens Cabot Abbott. The Life of Napoleon Bonaparte, Kessinger Publishing, 2005, ISBN 1-4179-7063-4, ISBN 978-1-4179-7063-6.
* Archibald Alison. History of Europe from the Commencement of the French Revolution to the Restoration of the Bourbons in 1815, Edition: 10, W. Blackwood, 1860.
* Louis Antoine Fauvelet de Bourrienne. Memoirs of Napoleon Bonaparte R. Bentley, 1836.
* Alphonse de Lamartine (tradukita de Michael Rafter). The History of the Restoration of Monarchy in France. H. G. Bohn, 1854 (New York Public Library).
* AA.VV. Napoleon and the Marshals of the Empire, Lippincott, 1855.

Kategorio:Aperis en 1814
Kategorio:1814 en Francio
Kategorio:Historio de juro en Francio
Fontainebleau
Fontainebleau
Fontainebleau
Kategorio:Napoleono Bonaparte
Kategorio:Unua Franca Imperio
Kategorio:Politiko en 1814
Imperiestra Elpostenigilo

eta|Manuskripta projekto de la ''Acte de déchéance de l'Empereur''.
La **Imperiestra Elpostenigilo** ("Acte de déchéance de l'Empereur") estis leĝa decido fare de la Konservisma Senato la 2an de aprilo 1814, kiu agnoskis la falon de Napoleono Bonaparte kiel Imperiestro de Francio.

La 1an de aprilo 1814, la Konservisma Senato elektis Talleyrand ĉefo de kvinopa provizora registaro.

La venontan matenon, Talleyrand kaj Barthélemy, prezidento de la Senato, proponis decidon elpostenigi Napoleonon kaj ankaŭ la "dinastion" Bonaparte, kaj alvokis la Grafon de Provenco al la trono kiel reĝo Ludoviko la 18-a.

La 3an de Aprilo, la Senato voĉdonis tekston detalanta siajn tialojn por senpovigi Napoleonon. La finan paragrafon jenis:
La Senato deklaras kaj dekretas jene:
1. Napoleono Bonaparte estas forigita el la trono, kaj la rajto sukcedo en lia familio estas abolita.
2. La Francaj popolo kaj armeo estas liberigitaj el siaj ĵuroj de fideleco al li.
3. La ĉi dekreto estos transmitita al la departementoj kaj armeoj, kaj tuj proklamita en ĉiuj kvartaloj de la ĉefurbo.

## Referencoj 
Kategorio:Historio de juro en Francio
Kategorio:Napoleono Bonaparte
Kategorio:Historio de Francio
Kategorio:Napoleonaj militoj
Kategorio:1814 en Francio
Kategorio:Aperis en 1814
Quercus canariensis

eta|maldekstre|300ra|Alĝeria kverko.
La **Alĝeria kverko** (*Quercus canariensis*) estas granda kverko. La nomo *Quercus canariensis* signifas ke ĝi estis indiĝena en la Kanarioj, do eblas ankaŭ nomo **Kanaria kverko**, kvankam jam ne plu estas tie, kaj ĝi fakte estas indiĝena ankaŭ en Alĝerio, Portugalio, Hispanio, Maroko kaj Tunizio.

## Referencoj 
Kategorio:Kverkoj
Kategorio:Arboj de Afriko
Kategorio:Arboj de Eŭropo
Stijn Fransen

**Stijn Fransen** (Wageningen Nederlando, 20-an de aŭgusto 1990) estas nederlanda aktorino.

## Biografio 
Stijn [stejn] akiris en 2007 sian MAVO-diplomon je la Marnix Kolegio en Ede. Dum la mezlernejo ŝi estis ano de la junularteatrolernejo De Begane Grond (La teretaĝo). Inter 2008 kaj 2013 ŝi studis je la Willem Nijholt Akademio por muzikal- kaj muzikteatro en Nijmegen. Post ŝia finstudado ŝi rolis en la  muzikalo *Lover of Loser* (Amanto aŭ perdanto), laŭ la samnoma libro de Carry Slee.

En 2013 ŝi ludis la rolon de Renée Krul en la junularsapserio SpangaS post tio en 2015 rolon en la sapserio *Goede tijden, slechte tijden* (Bonaj tempoj, malbonaj tempoj) kiel Sam Dekker.

Je la 23-a de aŭgusto 2018 konatiĝis ke ŝi estas unu el la partoprenantoj de la deknaŭa sezono de la nederlanda RTL 5 programo *Ekspedicio Robinsono*.

## Filmaro 
;Filmo
* *SpangaS in actie* (2015)
* *Rokjesdag* (2016)
* *Fataal* (2016)
;Televido
* *SpangaS* (2013-2016)
* *Goede tijden, slechte tijden* (2015-nun)
;Muzikalo
* *Lover of loser* (2012-2013)

## Eksteraj ligiloj 
*Imdb
*fotaro  
 

Kategorio:Nederlandaj aktoroj
Lajos Lajtai

**Lajos Lajtai** [lajoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Lajtai Lajos Manó** estis hungara komponisto pri operetoj.

Lajos Lajtai naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Lajos Lajtai devenis el juda familio http://mek-oszk.uz.ua/04000/04093/html/szocikk/12836.htm. Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste komercan akademion en Vieno. Li soldatiĝis en 1918. Post la 1-a mondmilito li komponis por revuoj. En 1923 lia opereto debutis en Budapeŝto, en la sekvaj jaroj li daŭre komponis operetojn. Li edziĝis en 1933, post 2 jaroj li migris al Svedio pro la maziismo. Depost la 2-a mondmilito li ofte revojaĝis al Hungario, sed tiam li komponis nur solan opereton. Liaj operetaj ŝlagroj eĉ hodiaŭ estas konataj (*Hétre ma várom…*, *Legyen a Horvát kertben Budán…*, *Jöjjön ki Óbudára…*, *Hol van az a nyár…*, *Én édes Katinkám…*).

## Elektitaj komponaĵoj 
* *Das nackte Ballet* (revuo)
* *Az asszonyok bolondja* (1923, debuta opereto)
* *A meztelen Pest* (1924, revuo) - teksto: Mátyás Feld
* *Mesék az írógépről* (1927, opereto prezentita en Teatro Városi)
* *A régi nyár* (1928, opereto (teksto: István Békeffi) prezentita en 2 teatroj en Budapeŝto 150-foje, en 1929 en Nurenbergo kiel *Sommer von Einst*; el la opereto estis kreita ankaŭ televizia filmo en 1969)
* *Tonton* (1935)
* *Három tavasz* (1958, opereto prezentita en Operetoteatro (Budapeŝto))

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Rudolf Maros

**Rudolf Maros** [maroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Maros Rudolf** estis hungara komponisto, aldviolonisto, altlerneja instruisto. Lia filo estis Miklós Maros, lia filino estis Éva Maros.

Rudolf Maros http://mek.oszk.hu/06700/06700/html/ naskiĝis la  en Stachau, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Rudolf Maros frekventis konservatorion en Győr, poste li akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1942. Inter 1939–1942 li estis ankaŭ aldviolonisto. Liaj pli gravaj instruistoj estis Zoltán Kodály, János Temesváry, Albert Siklós. Post la diplomo li instruis en konservatorio de Pécs. En 1949 li plulernis en Prago de Alois Hába, poste li instruis en la Muzikakademio ĝis 1978. En la 1960-aj jaroj kelkfoje li frekventis somerajn kursojn en Darmstadt, en 1971 li havis stipendion en Berlino. Li ricevis plurajn premiojn inter 1954-1980, en 1991 postmortan premion. Li edziĝis dufoje, la unua edzino naskis 2 gefilojn.

## Elektitaj teatraj roloj 
* *Metropolis* – baleto
* *Ecseri lakodalmas* (1950)
* *Quadros Soltos* (1968)
* *The Poltroon* (1972)

## Elektitaj disĉiploj 
* József Bánky

## Memorigiloj 
* iam estis memortabulo en Budapeŝto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Hungaraj aldviolonistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ioan Dragoș

**Ioan Dragoș** [iŭan dragoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun hungara ortografio **Drágos János** estis hungaria rumana politikisto, parlamentano, juristo. Lia nobela antaŭnomo estis *toplicai*.

Ioan Dragoș http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/d/d04333.htm naskiĝis la  en Großwardein (Transilvanio, Habsburga Imperio) (nuntempa Oradea en Rumanio), li mortis la  en Abrudbánya (Hungara reĝlando) (nuntempa Abrud en Rumanio).

## Biografio 
Ioan Dragoș devenis el rumana nobela familio. Li akiris juran diplomon en la Reĝa Jura Akademio (Nagyvárad), poste li havis diversajn jurajn taskojn en la Bihar (historia departemento) kaj helpis jure la ortodoksan (rumanan) eklezion. Li travivis la Hungaran revolucion, li eĉ estis elektita parlamenta deputito en junio. Jam en aprilo li strebis pri paco pro la konfliktoj, ĉar la revolucio forstrekis rajtojn de la nobeloj. Li apogis politikadon de Lajos Kossuth. Li estis sendita al Avram Iancu (advokato) por fari pacon, sed intertempe la hungara armeo atakis la rumanojn. La rumanoj opiniis, ke Dragoș estas perfidulo, tial li estis murdita.

## Lia artikolo 
* *A napkeleti vallást követő oláhok Erdélyben* (1842, hungarlingva artikolo) 

## Fontoj 
* https://www.ohio.edu/chastain/dh/dragos.htm
* rumanlingva biografio

Kategorio:Rumanaj politikistoj
Kategorio:Rumanaj juristoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungariaj rumanoj
Sestaga Kampanjo

eta|dekstre|300ra|Napoleono, kun siaj marŝaloj kaj stabanaro, kondukas sian armeon laŭ ŝoseo kotoplenaj pro falinta pluvo. Kvankam lia imperio estis ruiniĝinta, Napoleono montriĝis danĝera malamiko en la Sestaga Kampanjo.
La **Sestaga Kampanjo** (10a–15a de Februaro 1814) estis la fina serio de venkoj fare de la fortoj de Napoleono Bonaparte kontraŭ la Sesa Koalicio.

La Sestaga Kampanjo estis luktita el la 10a de februaro al la 15a de Februaro dum Napoleono atingis kvar venkojn super la armeo de Blücher en la Bataloj de Champaubert, Montmirail, Château-Thierry, kaj Vauchamps. Napoleono sukcesis okazigi 17,750 perdojn al la forto de Blücher de 70,000 homoj pere de sia armeo de nur 40,000 homoj.

## Bibliografio 
* Alison, Archibald (1860), History of Europe from the Commencement of the French Revolution to the Restoration of the Bourbons in 1815 (10th ed.), W. Blackwood Alison
* Chandler, David (1999), Dictionary of the Napoleonic wars, Wordsworth, pp. 87, 90, 286–87, 459
* Hodgson, William (1841), The life of Napoleon Bonaparte, once Emperor of the French, who died in exile, at St. Helena, after a captivity of six years' duration, Orlando Hodgson https://books.google.es/books?id=SOlBAAAAcAAJ&redir_esc=y Alirita la 31an de Aŭgusto 2017.
* Lamartine, Alphonse de (1854), The History of the Restoration of Monarchy in France, H. G. Bohn
* Leggiere, Michael V. (2014), Blücher: Scourge of Napoleon, University of Oklahoma Press, p. 439, ISBN 978-0-8061-4567-9
* Lieven, Dominic (2009), Russia Against Napoleon: The Battle for Europe, 1807 to 1814, United Kingdom: Penguin, p. 292–695, ISBN 9780141947440
* Pawly, Ronald (2012), Napoleon's Scouts of the Imperial Guard (unabridged ed.), Osprey Publishing, pp. 21–23, ISBN 9781780964157
* Turk, Eleanor (1999), The History of Germany (illustrated ed.), Greenwood Publishing Group, ISBN 9780313302749
* Zabecki, David T. (2014), Germany at War: 400 Years of Military History [4 volumes]: 400 Years of Military History, ABC-CLIO, p. 1206, ISBN 978-1-59884-981-3

Kategorio:Konfliktoj en 1814
Kategorio:1814 en Francio
Kategorio:Militkampanjoj de la Napoleonaj militoj
Kastelo de Malmaison

eta|250px
La **Kastelo de Malmaison** ( ([ʃɑ.to də‿mal.mɛzɔ̃]) estas franca kastelo de historia gravo. Ĝi estas situanta ĉe la okcidenta bordo de la rivero Sejno je ĉirkaŭ 15 km okcidente de la centro de Parizo en Rueil-Malmaison.

Iame la rezidejo de la Imperiestrino Joséphine de Beauharnais, kun la Tujlerioj ĝi estis ankaŭ la sidejo de la franca registaro el 1800 al 1802, kaj la lasta rezidejo de Napoleono Bonaparte en Francio fine de la Cent-Tagoj en 1815.

## Bildaro 

### Ekstero 

Château de Malmaison à Rueil-Malmaison 001.jpg|Vido de sudokcidenta fasado de ĉefa sidejo
Château de Malmaison à Rueil-Malmaison 002.jpg|Ĉefa enirejo al la ĉefa sidejo

Pavillon Osiris Rueil Malmaison.jpg|Pavilono Osiris en la Ĝardeno de Malmaison
Château de Malmaison à Rueil-Malmaison 003.jpg|Vido de la ĉefa enirejo kaj de la ĉefa fasado (nordoriente)

### Interno 

Malmaison chambre Joséphine.jpg|Ĉambro de Napoleono
Château de Malmaison - Salle de billard 001.jpg|Bilardejo
Château Malmaison salon musique.jpg|Muzikejo
Château Malmaison service Joséphine.jpg|Vazaro de Joséphine - ceramiko el Sèvres

Château de Malmaison - Bibliothèque 001.jpg|Biblioteko kreita en 1800 de Charles Percier kaj Pierre-François-Léonard Fontaine
Château de Malmaison - Bibliothèque 003.jpg|Mahagona meblaro estas kreaĵo de fratoj Jacob-Desmalter
Château de Malmaison - Bibliothèque 002.jpg|Ĉiela globo de Nicolas Constant Lemaire, datita el 1788

Château de Malmaison - Appartement de Joséphine 003.jpg|Simple ornamita antaŭĉambro
Château de Malmaison - Appartement de Joséphine 001.jpg|Luksa ĉambro de Joséphine de Beauharnais kun la origina lito
Château de Malmaison - Appartement de Joséphine 002.jpg|Murornamo kaj meblaro restaŭrita de Napoleono la 3-a en 1865
Château de Malmaison - Appartement de Joséphine 004.jpg|Komuna ĉambro en la apartamento de Joséphine
Château de Malmaison - Appartement de Joséphine 005.jpg|Lito en la komuna ĉambro de Joséphine
Château de Malmaison - Appartement de Joséphine 006.jpg|Ĉambro en la apartamento de Joséphine

Château de Malmaison - Salle à manger 002.jpg|Dekoracio desegnita de Charles Percier kaj Pierre-François-Léonard Fontaine
Château de Malmaison - Salle à manger 001.jpg|Murpentraĵoj de Louis Lafitte (1800) reprezentas ses pompejajn dancistinojn
Château Malmaison salle à manger.jpg|Vespermanĝejo

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo 
* "Josephine's garden", Orient Express Magazine, Vol. 19, No. 1, by HRH Princess Michael of Kent.

Kategorio:Hauts-de-Seine
Kategorio:Rueil-Malmaison
Kategorio:Napoleono Bonaparte
Kategorio:Naciaj muzeoj en Francio
Malmaison
Bajkalio

[eta|dekstre|[Irkutsk estas la plej granda urbo en la regiono ĉirkaŭ la lago Bajkalo.]]**Bajkalio** (, [pribajkalje]) estas svaga geografia termino aludanta al la regiono ĉirkaŭ la lago Bajkalo. Ĝi estas malpli ofta, ol la koncepto de Transbajkalo, nome areo oriente de la Lago Bajkalo. La termino *Bajkalio* estas svage difinita kaj ne havas oficialan difinon.
La areo de Bajkalo havas longan historion de homa setlado. Frua konata tribo en la areo estis la kurikanoj, prauloj de du etnaj grupoj: nome la burjatoj kaj la jakutoj.

Situanta en la iama norda teritorio de la konfederacio de Ŝiungnuoj, Bajkalio estis scenejo de la Milito Han–Ŝiungnua, kie la armeoj de la Dinastio Han persekutis kaj venkis la fortojn de Ŝiungnuoj el la 2a jarcento a.K. al la 1a jarcento n.e. Ili registris ke la lago estis "granda maro" (*hanhai*) kaj desegnis tiun Nordan Maron (*Běihǎi*) el la duonmitaj Kvar Maroj. La Kurikanoj, nome Siberia tribo kiu loĝis en la areo en la sesa jarcento, donis nomon kiu tradukeblas al "multa akvo". Poste, ĝi iĝis nomita "natura lago" (*Baygal nuur*) fare de la Burjatoj kaj "riĉa lago" (*Bay göl*) fare de la Jakutoj. La Eŭropanoj sciis malmulton pri la lago ĝis Rusio etendiĝis en la areo jam en la 17a jarcento. La unua Rusa esploristo kiu atingis la bordojn de la Lago Bajkalo estis Kurbat Ivanov en 1643.

La Rusia ekspansio al la Burjata areo ĉirkaŭ la lago Bajkalo en 1628–58 estis parto de la Rusia konkero de Siberio. Ĝi estis farita la unuan fojon laŭ la rivero Angara kontraŭflue el Jenisejsk (fondita en 1619) kaj poste suden el la rivero Lena. Rusoj unuafoje aŭdis pri Burjatoj en 1609 ĉe Tomsk. Laŭ popolaj rakontoj rilatitaj unu jarcenton post tiu fakto, in 1623, Demid Pjanda, kiu povus esti la unua ruso kiu atingis la riveron Lena, trapasis el supra Lena al Angara kaj alvenis al Jenisejsk.

## Referencoj 
Kategorio:Bajkalo
Kategorio:Historia geografio de Rusio
Barguzin (rivero)

eta|dekstra|360px|Barguzin ĉe la lago Bajkalo.
**Barguzin** (; en burjata Баргажан *Bargažan*) estas rivero en Burjatio, Rusio, 480 km longa, kiu fluas sur la Barguzina Golfo de la lago Bajkalo, nome la plej granda kaj profunda golfeto de Bajkalo, ĉe la urbeto Ust-Barguzin. Barguzin estas la tria (laŭ la akvoflua kvanto) enfluaĵo de Bajkalo, post Selenga kaj Supra Angara. Ties basena areo estas 21,100 km². Ĝi estas navigebla dum 204 km supren el sia estuaro. Ĝiaj ĉefaj alfluantoj estas la riveroj Gagra, Argada, Ina kaj Uljun. En 1648 Ivan Galkin fondis fortikaĵon *ostrog* ĉe Barguzin.

## Eksteraj ligiloj 
* THE HOLY BAIKAL. Rusa popolkanto.—YouTube (5:27)

Kategorio:Riveroj en Burjatio
Kategorio:Alfluantoj de Bajkalo
Supra Angara

eta|250ra|Vido el la Baikal-Amura Fervoja ponto super la Supra Angara ĉe Novi Uojan.
La **Supra Angara** (, *Verĥnjaja Angara*; en burjata Дээдэ Ангар, *Deede Angar*) estas rivero en Siberio norde de la lago Bajkalo. Ĝi estas 320 km longa kaj ekfluas nordoriente de la lago Bajkalo, fluas sudokcidente tra Burjatio kaj finfine en la lago. Ĝi estas parte navigebla. La Bajkalo-Amura Magistralo iras laŭlonge de la norda flanko de la rivero nordoriente ĝis ties valo, trapasante inter Anamakit kaj Novi Uojan kaj trapasas la riveron duan fojon kontraŭflue rekte al la montoj.

## Vidu ankaŭ 
* Angara, iam konata kiel Malsupra Angara aŭ Supra Tunguska

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* "Upper and Lower Angara", Encyclopædia Britannica, 9th ed., Vol. II, New York: Charles Scribner's Sons, 1878, p. 26. https://en.wikisource.org/wiki/Encyclop%C3%A6dia_Britannica,_Ninth_Edition/Upper_and_Lower_Angara Alirita la 1an de Septembro 2017.

Kategorio:Riveroj en Burjatio
Kategorio:Alfluantoj de Bajkalo
Turka (rivero)

La **Turka** (en rusa, Турка) estas rivero de Rusio kiu fluas tra la respubliko Burjatio. Ĝi estas alfluanto de la lago Bajkalo, kio faras ĝin subalfluanto de la rivero Jenisejo tra la lago Bajkalo kaj de la elfluanto Angara.

Ĝi elfluas oriente de la lago Bajkalo, ĉe la okcidenta deklivaro de la montaro Ikat (Ikatski Jrebet), kies plej alta pinto atingas 2.573 m. La elfluo troviĝas proksime (okcidente) de tiu de la rivero Vitim. El sia elfluo, ĝi fluas ĝenerale en direkto okcidente-sudokcidente. Ties Baseno troviĝas sude de tiu de la rivero Barguzin. Sudoriente, ĝia baseno troviĝas separata de tiu de la rivero Kurba pere de la montoj Ulan-Burgas, pluiĝo nordorienta de la montoj Ĥamar-Dabano. Post fluejo de ĉirkaŭ 240 km, la Turka elfluas en la lagon Bajkalo je la nivelo de la samnoma urbo Turka (orienta bordo).

Kategorio:Riveroj en Burjatio
Kategorio:Alfluantoj de Bajkalo
Sneĵnaja (rivero)

La **Sneĵnaja** (en rusa Снежная Река transliterumite Snezhnaya Reka) estas rivero en Irkutsk, Siberio, Rusio, kiu estas unu el la ĉefaj riveroj kiuj elfluas ene de la lago Bajkalo. Ĝi estas nomita tiele (Neĝa) ĉar plej el la akvo en la rivero devenas el neĝofando. La rivero ekfluas montopinte, kie neĝofando okazas dum varma vetero (kaj pluvo) kaj venas en la riveron kiu fluas suben el la monto.

Kategorio:Alfluantoj de Bajkalo
Kategorio:Riveroj en Burjatio
Kategorio:Riveroj en Irkutska provinco
Listo de asteroidoj (56001–57000)

Jen la listo de la **asteroidoj kun numeroj 56001 al 57000**.
La asteroidoj ricevas numeron nur kiam ilia orbito estas konfirmita ; tio, kio povas okazi tre longtempe post ilia malkovro. Estas nenia kongruo inter la numero kaj la dato de la malkovro.

Plejparte el la asteroidoj restas sennomaj kaj havas nenian menciindecon.

## Plena listo 56001-57000 
### 56001-56050 
### 56051-56100 
### 56101-56150 
### 56151-56200 
### 56201-56250 
### 56251-56300 
### 56301-56350 
### 56351-56400 
### 56401-56450 
### 56451-56500 
### 56501-56550 
### 56551-56600 
### 56601-56650 
### 56651-56700 
### 56701-56750 
### 56751-56800 
### 56801-56850 
### 56851-56900 
### 56901-56950 
### 56951-57000 
## Eksteraj ligiloj 
*  Cirkonstancoj de malkovro de la planedetoj 55 001 - 60 000
Bajkala Montaro

La **Bajkala Montaro** aŭ **Bajkalaj Montoj** (, *Bajkalskij ĥrebet*) estas deklivaro super la nordokcidenta bordo de la lago Bajkalo en suda Siberio, Rusio. La Centrasiberia Altebenaĵo limiĝas sude de la orientaj montoj Sajan kaj de la Bajkala Montaro.

La Bajkala Montaro estas la origino de la rivero Lena. Tiuj montoj ĉirkaŭ la lago Bajkalo estas tre dense arbaraj de grizaj alnoj, poploj, lanugaj betuloj, larikoj, abioj, pinoj, kaj piceoj.

Ties plej alta pinto estas la Ĉerski Monto (2,572 m) nomita laŭ la Pola esploristo, Jan Czerski.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
* The Republic of Buryatia
* Foto 
* Photos of lake and mountain areas

Kategorio:Montaroj en Irkutska provinco
Kategorio:Montaroj en Burjatio
Bajkala foko

[eta|dekstre|La Bajkala foko estas endemia de la lago [Bajkalo.]]
alternative=Baikal Seal area.png|eta|Arealo
La **Bajkala foko** aŭ **nerpo** (*Pusa sibirica*), estas specio de senorela foko endemia de la lago Bajkalo en Siberio, Rusio. Kiel la Kaspia foko, ĝi estas rilata al la Arkta ringofoko. La Bajkala foko estas unu el la plej malgrandaj veraj fokoj kaj la nura nurnesalakva fokulaj specioj. Ankaŭ subpopulacio de internaj Ordinaraj fokoj kiuj vivas en la regiono de la Hudsona Golfo de Kebekio, Kanado (Ordinaraj fokoj de la *lac de loups marins*), la Saimaa ringofoko (nome subspecio de ringofoko) kaj la Ladoga foko (nome subspecio de ringofoko) troviĝas en nesala akvo, sed tiuj estas parto de specioj kiuj havas ankaŭ marajn populaciojn. Nune, la specio ne estas konsiderata minacata, spite ĉasadon (kaj laŭleĝa kaj neleĝa) kaj tre forta poluo de la lago.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Peter Saundry. 2010. Baikal seal. Encyclopedia of Earth. topic editor: C. Michael Hogan; ed. in-chief: Cutler J. Cleveland. Washington, DC (Accessed May 21, 2010)
* Earth Island Institute. “The Lake Baikal Seal: Already Endangered” (on-line), Baikal Watch. (Alirita la 6an de Marto, 2004; archive.org ligilo aldonita la 25an de Aŭgusto, 2010.)

Kategorio:Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj
Kategorio:Bajkalo
Kategorio:Faŭno de Siberio
Kategorio:Fokoj
Kategorio:Mamuloj de Azio
Timalo

eta|260ra|Plenkreska timalo.
**Timalo** estas fiŝo el la genro *Thymallus* de la ordo de salmonoformaj fiŝoj, familio de salmonedoj, kiuj vivas en nesala akvo, kun longa, alta dorsa naĝilo kaj grandaj skvamoj. Tiu genro estas ununura en la subfamilio **Timalenoj**, nome *Thymallinae*. La tipa specio estas *Thymallus thymallus*.

La timaloj estas distingitaj de aliaj membroj de la salmoneda familio per siaj pli grandaj skvamoj, siaj malgrandaj buŝoj kun dentoj en la makzela osto, kaj plej rimarkinde, pro siaj altiraj, velformaj dorsaj naĝiloj. Tiu naĝilo estas pli longa ĉe maskloj kaj tre kolora, kun ruĝaj, oranĝaj, purpuraj aŭ verdaj makuletoj. Ankaŭ la korpo estas kolora; la dorsa surfaco estas malhelpurpureca ĝis bluecnigra aŭ griza, grade al malhelblua aŭ arĝentogriza flanke kaj griza aŭ blanka ventre. La korpo estas krome ornamita per svagaj malgrandaj malhelaj punktoj; tiuj estas multe pli nombraj ĉe junuloj.

## Referencoj 
Kategorio:Salmonedoj
Listvjanka

eta|Ligna domo en Listvjanka.
eta|Krestovka Valo ĉe Listvjanka.
eta|Omul fiŝoj ĉe Listvjanka merkato.
eta|Listvjanka strando en komenca Aprilo.

**Listvjanka** () estas vilaĝo (nome urbotipa loĝloko) en la Irkutska distrikto de la Irkutska provinco, Rusio, situanta je 70 km el Irkutsko, ĉe la punkto kie la Angara Rivero lasas la akvojn de la lago Bajkalo. La loĝantaro estis: 1,882 (Censo de 2010); 1,745 (Censo de 2002); 2,379 (Censo de 1989).

## Transporto 
Listvjanka estas alirebla per buso aŭ pramo el Irkutsk.

## Klimato 
Someraj temperaturoj estas en Listvjanka teritorio de maksimumoj de  () kaj minimumoj de  (). Vintraj estas tre malvarmaj. Normale temperaturo falas sub  ().

## Referencoj 
Kategorio:Urbotipaj loĝlokoj de Irkutska provinco
Ĉerski Monto

La **Ĉerski Monto** estas la plej alta montopinto de la Bajkala Montaro, Siberio, Rusio. Ĝi estas 2,572 m alta. Ĝi estas nomata laŭ la pola esploristo Jan Czerski.

Kategorio:Montoj en Irkutska provinco
Kategorio:Bajkalo
Kategorio:Montoj kun alteco inter 2000 kaj 2999 m
Long-distanca pado

[eta|dekstre|Nuntempa [Kanalo Erie ĉe Roĉestro (Nov-Jorkio).]]
**Long-distanca pado** estas la plej longa distra pado ĉefe tra ruraj areoj, uzata por ne-motora distra veturado (marŝado, biciklado, rajdado aŭ trakampara skiado).

Tipe, "long-distanca" pado aŭ vojo estas almenaŭ 50 km (31 mi) longaj, sed kelkaj en Britio estas kelkaj centoj da mejloj longaj, kaj multaj en Usono estas multe pli longaj. En kelkaj landoj, oficialaj "padoj" ĝuas specialan signaladon kaj havas la surfacon speciale preparitan por fari la iradon pli facila.
Sarma (rivero)

**Sarma** estas rivero en la Irkutska provinco, Siberio, Rusio. Ĝi fluas el la Bajkala Montaro en la lagokolo Mareto de la lago Bajkalo.

La valo kaj estuaro de Sarma estas la fonto de la plej fortaj el la ventoj de Bajkalo, nome la Sarma vento. Ties rapido povas superi la 40 m/s.

Kategorio:Alfluantoj de Bajkalo
Kategorio:Riveroj en Burjatio
Kategorio:Riveroj en Irkutska provinco
Speciala ekonomia zono

**Speciala ekonomia zono** (SEZ) estas areo en kiu komerco kaj komerc-juro estas diferencaj de cetero de la lando. SEZ-oj situas ene de la naciaj limoj de lando, kaj iliaj celoj inkludas: pliigita komerco, pliigita investo, laborkreado kaj efika administracio. Por instigi entreprenojn veni en la zonon, financaj politikoj estas lanĉitaj. Tiuj politikoj tipe rigardas investi, impostadon, komercon, kvotojn, dogan- kaj labor-regularojn. Plie, oni povas proponi al firmaoj malpliigo de impostoj, se okazas establado en zono al kiu estas koncedita periodo de pli malalta impostado.

La kreado de specialaj ekonomiaj zonoj de la gastiganta lando povas esti instigita per la deziro altiri eksterlandan rektan investon. La avantaĝoj kiujn firmao gajnas per estado en speciala ekonomia zono povas signifi ke ĝi povas produkti kaj interŝanĝi varojn ĉe pli malalta kosto, cele al tutmonda konkurenco. En kelkaj landoj tiaj zonoj estis kritikitaj ĉar ili estas foje nur iom kvazaŭ laborpunejoj, kie laboristoj ne ricevas fundamentajn laborrajtojn.

## Vidu ankaŭ 
* Ekonomio

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Chee Kian Leong, (2007) *A Tale of Two Countries: Openness and Growth in China and India*, Dynamics, Economic Growth, and International Trade*, DEGIT Conference Paper pdf 
* Chee Kian Leong, (2013) *Special economic zones and growth in China and India: an empirical investigation*, International Economics and Economic Policy. ligilo
* Thomas Farole, (2011) *Special Economic Zones in Africa: Comparing Performance and Learning from Global Experiences'', Washington, DC, World Bank

## Eksteraj ligiloj 
* Шмонов Н.Н. «Историческое исследование проблем развития особых экономических зон»
* Bangladesh Export Processing Zone Authority BEPZA 
* South Kazakhstan "Ontustyk" special economic zone 
* Indian Special Economic Zones
* Export Processing Zones Authority Pakistan
* PEZA Philippines website
* India Special Economic zones map
* Open Joint Stock Company "Special Economic Zones" (Rusio) 
* U.S.S.R. Special Economic Zones
* India: Citizens group demand moratorium on SEZs OneWorld South Asia
Nacia Parko Kazanko

**Nacia Parko Kazanko** () estas parko en la centra provinco de Zambio. Kun 390 km², ĝi estas unu el la plej malgrandaj parkoj de la lando.

## Faŭno 
Kazanko estas konata laŭ sia sezona vizito de mamuloj. En la malfrua oktobro de ĉiu jaro, ĉirkaŭ 10 milionoj da pajlokoloraj-fruktomanĝulaj-vespertoj (*Eidolon helvum*), el pluraj partoj de ekvatora Afriko, flugas trans la Kongaj arbaroj ĝis malgranda areo de Kazanko, por nutri. En la Kazanka arbaro, ekzistas granda kvanto da fruktarboj, kies fruktoj estas la vesperta nutrado. Kiam noktiĝas, la vespertoj maldormas por manĝi tiajn fruktojn.

Almenaŭ 10 miliardoj da fruktoj estas manĝitaj de la roto dum 6 semajnoj. Ili foriras ĉirkaŭ meza decembro. La parko enhavas lignan plataĵon super arboj, kio permesas al turistoj spekti la lastan grandan flugon je sunleviĝo.

## Eksteraj ligiloj 
* exame.abril.com.br
* kasankanationalpark.com

Kazanko
Rákóczi tér (metrostacio)

La **Rákóczi tér** estas moderna metrostacio en Budapeŝto. La nomo venis de la samnoma Rákóczi tér (placo Rákóczi) [rAkOci], kies meza parto la stacio situas. Rákóczi estas historia familia nomo, inter ili la plej fama estas Francisko Rákóczi la 2-a. La placo prenis la nomon en 1871 pro la tiama patriota etoso. Ankaŭ la metrostacio havas patriotajn simbolojn.
eta|maldekstre|La enirejo

## Historio 
Konstruado de la 4-a metrolinio okazis inter 2006–2013 kune kun interrompoj pro politikaĵoj. Tiu stacio estis preta en 2013. Samtempe oni konstruis subteran garaĝon aŭ parkumejon.

En tiu ĉi metrolinio dekomence vagonoj de Alstom trafikas.

## Priskribo de la stacio 
La stacio situas en la placo inter aĉetejo (merkato) kaj bulvardo. La sola en/elirejo troviĝas en teretaĝa domo kun vitraj muroj. Apude estis konstruitaj 2 vitraj tuboj kun speguloj, kiuj donas naturajn lumojn al la subteraj partoj de la stacio. En la profundo la muroj ofte estas pentritaj per ruĝoj, blankoj kaj verdoj, kiu estas la hungara standardo. 4 rulŝtuparoj funkcias de la tersurfaco, poste sekvas peroneto, fine denove 4 rulŝtuparoj. Por handikapuloj 2 liftoj funkcias. Ĉe la movŝtuparoj sur la betonoj reliefas surskriboj pri komunumoj, kie Rákóczi havis bienojn (inter la surskriboj ankaŭ eraro ŝoviĝis) http://urbanista.blog.hu/2013/12/09/betonba_ontott_helyesirasi_hiba_a_4-es_metro_megallojaban. La trakoj troviĝas en profundo 23 m. Apud la trakoj la peronoj longas 106 m.

## Kontaktoj 
Rákóczi tér ne havas aŭtobusojn aŭ troleojn, sed laŭ la menciita bulvardo tramoj funkcias.

## Vidu ankaŭ 
* Metroo de Budapeŝto
* Metrostacioj de Budapeŝto

## Fontoj 
* http://www.metro4.hu/nyomvonal_allomasok_08_rakoczi.php
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj

Metro 4, M4, Line 4 (Budapest Metro), Rákóczi tér, fényterelő tükrök.jpg|La vitraj tuboj sur la surfaco
Budapest, metró 4, Rákóczi tér, 10.jpg|Rulŝtuparoj
Budapest, metró 4, Rákóczi tér, 2.jpg|La rulŝtuparoj kaj la kajo
Budapest, metró 4, Rákóczi tér, 21.jpg|La kajo
Budapest, metró 4, Rákóczi tér, 25.jpg|Unu el la peronoj kun vagono

Kategorio:Metrostacioj de Budapeŝto
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 2014
Kategorio:2014 en Hungario