Peneo

Laŭ la helena mitologio, **Peneo** (el la greka *Πηνειός*, «fadena») estis tesalia riverdio, unu el la tri mil *potamoj*, filo do de Okeano kaj Tetiso. Li reprezentis samnoman riveron, kiu fontas el flankoj de la monto Pindo kaj Erimanto kaj trafluas la tesalian ebenaĵon kaj la valon Tempo ĝis sia alfluo en la Egean Maron, ĉe la golfo Patraso. Kelkaj el ĝiaj alfluantoj estis ankaŭ personigitaj, kiaj Enipeo, Apidano aŭ Titareso. Laŭ la legendo, ĉi tiu lasta alfluis en Peneo, sed ilia akvo ne miksiĝis: pro tio, ke Titareso devenis rekte el Stikso, sia fluado flosis sur tiu de Peneo, kiel oleo sur akvo.[eta|280px|*[Apolono kaj Dafno*, laŭ Nicolas Poussin (1625). Sur tiu ĉi bildo, **Peneo** malĝoje rigardas aliloken dum sia filino aliformiĝas en laŭron por tiel eviti la persekutadon de la dio.]]Laŭ antikva tradicio, en la unuaj tempoj la tesalianoj ne povis kulturi aŭ alproprigi al si terpecojn, ĉar la rivero okupis ĉion, kio ne estis jam okupata de la montaro. Pro tio, Posejdono frapis la montojn per sia tridento kaj kreis truon tra kiu elfluis la rivero. Jen la origino de la valo de Tempo, kie laŭ onidiro troviĝis la palaco de Peneo

## Genealogio 
La najado Kreŭso (filino de Geo) aŭ Filiro (filino de Asopo) naskis al li filon nomiĝintan Hipseo, kiu iĝis reĝo de la lapitoj. Pro tio, oni konsideras Peneon la praulo de la lapita raso. Tamen, iĝis pli konataj la tri filinoj de Peneo, konataj kiel *la tesalidinoj*: Menipo (patrino de Frastoro, kun Pelasgoso), Dafno kaj Stilbo, patrino de Kentaŭro kaj Lapito kun Apolono, kaj de Andreo (eponimo de beotia pejzaĝo kaj la unua homo kiu loĝis en Orĥomeno), kun nekonata parulino. Ankaŭ Triko, eponimulino de la urbo Tricca, en Tesalio, aperas en kelkaj versioj kiel plia filino de Peneo. Kelkaj fontoj asertas ke li estis ankaŭ la patro de Kireno, kvankam la plimulto de la rakontoj konsideras ŝin nepino lia, pere de Hipseo, kaj eĉ troviĝas fontoj laŭ kiuj ŝi estis la partnerino de Peneo, anstataŭ Kreŭso, kaj pro tio oni konsideras Peneon patro de Aristeo laŭ arkadia versio de la mito.

Kaj Apolodoro kaj Plutarko rakontas ke la luna diino Pazifao estis filino de Peneo kaj sacerdotino de Geo. Obstine persekutita de Apolono, ŝi petis helpon al la diino de la Tero, kiu portis ŝin al Kreto, kie oni komencis adori kaj kultadi ŝin. Evidentiĝas la analogio kun Dafno, kiu laŭ tiuj verkistoj estas nur la origina nomo de Pazifao.

|-|(| | | |}|(| | OCE=La oceanidoj | OCI=La oceanidinoj | }}

|}

## Peneo kaj Leto 
[eta|**Peneo**, [Apolono kaj Dafno sur ornama plado atribuita al Nicola da Urbino (ĉ. 1525-35).]]
Kiam Leto estis naskonta la ĝemelojn Artemiso kaj Apolono, la venĝemo de Hero devigis ŝin vagadi tra la tuta mondo, ĉar neniu loko, rivero aŭ vento volis akcepti ŝin malobeante la ĵaluzan edzinon de Zeŭso. Plendolore, Leto petegis al la tesalidinoj peri favore al ŝi antaŭ ilia patro, por ke Peneo malrapidigu sian fluadon, ebligante tiel la naskiĝon de la infanaj dioj en sia fluo. Peneo respondis plenlarme: li kompatis Leton, kaj komprenis ŝian doloron. Ananko («Bezono») estas plenpova diino, do kvankam Hero gvatadis la riveron de proksima monto kaj Peneo timis punon, li preferis oferi sin pro amo al la titanidino, do li malrapidigis sian fluadon kaj instigis Leton alvoki Ilition (diino de akuŝado kaj naskiĝo). Tiam, Areso minacis la riverdion: li ĵetis la pinton de la monto Pangeo sur lia kurso, brufrapadis sian ŝildon kaj ekkriegis tiel laŭte ke la tuta Tesalio tremis. Peneo rezistis la atakon, sed fine Leto kompatis lin kaj forfuĝis al la maro, nur por ke Peneo ne plu suferu. Tamen, li promesis al li estontan kompenson.

## Eksteraj ligiloj 
*  Peneo ĉe Theoi.com

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Ĉaso de la kalidonia apro
Kategorio:La dek du laboroj de Heraklo
Kategorio:Lapitoj
Kategorio:Tesalia mitologio
Kategorio:Oceanidoj