Nuntempa anarkiismo

[eta|Markemblemo de la [Internacio de Anarkiistaj Federacioj.]]
**Anarkiismo** estas politika filozofio kiu konsideras la ŝtaton kiel nedezirebla, nenecesa, aŭ damaĝa. Tamen, aliaj asertas ke kvankam kontraŭ-ŝtatismo estas centra, ĝi estas netaŭga por difini anarkiismon nur sur tiu bazo. Tiele, ili asertas anstataŭe ke anarkiismo konsistas en kontraŭi la aŭtoritaton aŭ la hierarkian organizadon en la kondukto de homaj rilatoj, inklude, sed ne limigite al, la ŝtata sistemo. Proponantoj de tiu formo de anarkiismo defendas senŝtatajn sociojn bazitajn sur ne-hierarkiaj liberaj asocioj.

Ekde la lasta triono de la 20a jarcento, anarkiistoj engaĝiĝis en studentaj protestaj movadoj, pacmovadoj, okupmovadoj, kaj en la kontraŭ-tutmondiga movado, inter aliaj. Anarkiistoj partoprenis en revolucio (kiaj en la Hispana Revolucio kaj en la Maĥnovŝĉino) kaj en anarkiismaj politikaj organizoj (kiaj la IWA-AIT aŭ en la IWW) ekzistantaj ekde la 19a jarcento.

## Historio 
[eta|maldekstra|La famaj *okupas* [Domokupado|domokupantoj ĉe Parko Güell, super Barcelono. Domokupado estas elstara parto de la apero de renovigita anarkiisma movado el la kontraŭkulturo de la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj. Surtegmente: "Okupu kaj Rezistu"]]
Afero de populara intereso en anarkiismo okazis en okcidentaj landoj dum la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj. Anarkiismo estis influa en la kontraŭkulturo de la 1960-aj jaroj kaj anarkiistoj aktive partoprenis en la studentaj kaj laboristaj protestoj de la fino de la 1960-aj jaroj. En 1968 en Carrara, Italio, estis fondita la Internacio de Anarkiismaj Federacioj dum internacia anarkiisma kongreso okazinta tie en 1968 fare de la tri ekzistantaj eŭropaj federacioj de Francio (nome Fédération Anarchiste), la Federazione Anarchica Italiana de Italio kaj la Iberia Anarkiisma Federacio de Hispanio same kiel la bulgara federacio en la ekzilo en Francio.

En la Unuiĝinta Reĝlando en la 1970-aj jaroj tio estis asocia kun la movado de punk rock, kiel ekzempligita de bandoj kiaj Crass kaj Sex Pistols. La krizoj de loĝado kaj dungado en plej el Okcidenta Eŭropo kondukis al la formado de komunumoj kaj al movado de domokupantoj kiaj tiuj de Barcelono, Hispanio. En Danio, domokupantoj okupis eĉ tutan misuzitan militistan bazon kaj deklaris la starigon de la Libera Urbo de Christiania, nome aŭtonoma kvartalo en centra Kopenhago. Ekde la revivigo de anarkiismo en la mezo de la 20a jarcento, aperis nombraj novaj movadoj kaj pensoskoloj. Kvankam feminismaj tendencoj ĉiam estis parto de la anarkiisma movado en la formo de anarki-feminismo, ili revenis forte dum la dua tajdo de feminismo en la 1960-aj jaroj. Anarkiisma antropologo David Graeber kaj la anarkiisma historiisto Andrej Grubacic markis rompon inter generacioj de anarkiismo, el kiuj tiuj "kiuj ofte ankoraŭ ne forskuis la sektemajn kutimojn" de la 19a jarcento kontrastis kun la plej junaj aktivuloj kiuj estas "multe pli informitaj, inter aliaj elementoj, fare de indiĝenaj, feminismaj, ekologiaj kaj kultur-kritikaj ideoj", kaj kiuj komence de la 21a jarcento formis "multegan majoritaton" de anarkiistoj.

[eta|dekstre|250px|Polico uzas pipraĵon kontraŭ la homamaso dum la [Protestoj kontraŭ MOK en 1999 en Seattle.]]
Komence de la 21a jarcento, anarkiismo kreskis en populareco kaj influo kiel parto de la kontraŭ-milita, la kontraŭ-kapitalisma, kaj de la kontraŭ-tutmondiga movadoj. Anarkiistoj iĝis konataj pro sia engaĝiĝo en protestoj kontraŭ la kunsidoj de la Monda Organizaĵo pri Komerco (WTO), kaj la Grupo de la Ok, kaj de la Monda Ekonomia Forumo. Kelkaj anarkiismaj frakcioj ĉe tiuj protestoj entreprenis tumultojn, detruon de havaĵoj, kaj perfortaj kontraŭstaroj ĉe polico. Tiuj agoj estis foje akcelitaj de intencaj, senestrecaj, sennomaj grupoj konataj kiel *nigraj blokoj*; aliaj organizaj taktikoj pionirigataj tiuepoke estas sekureca kulturo, afinecgrupoj kaj la uzado de sencentrigitaj teknologioj kiaj interreto.

Internaciaj anarkiismaj federacioj nune ekzistantaj, spite la tuj ŝanĝantaj evoluoj dum la lastaj jardekoj, estas la Internacio de Anarkiistaj Federacioj, kaj je pli malgranda kongruo (tio estas ne tiom pure anarkiismaj) la Internacia Laborista Asocio, kaj eĉ malpli anarkiisma la Internacia Liberecana Solidareco. La plej granda organizata anarkiismema movado nuntempe estas en Hispanio, en la formo de la Confederación General del Trabajo (CGT) kaj la Confederación Nacional del Trabajo (CNT). La membroj de CGT estis ĉirkaŭkalkulita inter 60 000 kaj 80 000. La CNT havas malpli da membroj sed ĝi sekvas pli kongrue la anarkiismajn tendencojn nerilati al la ŝtato. Aliaj aktivaj sindikatismaj movadoj aŭ organizoj estas en Svedio la Sveriges Arbetares Centralorganisation (SAC) kaj la Syndikalistiska ungdomsförbundet (anarkosindikatisma junularfederacio); la CNT-AIT en Francio; la Unione Sindacale Italiana en Italio; en Usono la Workers Solidarity Alliance kaj en Unuiĝinta Reĝlando Solidarity Federation kaj Anarkista Federacio. Ankaŭ la revoluciaj industriaj sindikatanoj Industrial Workers of the World, kiuj proklamas 3,000 kotizantajn membrojn, kaj la Internacia Laborista Asocio, anarki-sindikatisma sukcedanto de la Unua Internacio, restas aktive.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Amster, Randall kaj aliaj (eld.), *Contemporary Anarchist Studies*. Routledge, New York/UK 2009.
* Graham, Robert. Ed.*The New Anarchism (1974-2012)*. Black Rose Books,Montreal 2012.
* Perlin, Terry M. *Contemporary Anarchism*. Transaction Books, New Brunswick, NJ 1979.

Kategorio:Anarkiismo