open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Stelokvinlatera prismo

{{Pluredro
|hi = 2
|vbildo = Pentagrammic prism vertfig.png
|duala_bildo = Pentagrammic dipyramid.png
|grupo = D5h (por neklina prismo kun regulaj bazoj)
|Schl = t{2,5/2}
|duala = Stelokvinlatera dupiramido
|Wythoff = 2 5/2 &#124; 2
|vfiguro = 4.4.5/2
|edroj_detale = 5{4}+2{5/2}
|CD = (o)5/2o2(o)
|bildo = Pentagrammic prism.png
|W =
|speco1 = 
|U = 78(a)
|verticoj = 10
|B = Stip
|C =
|lateroj = 15
|edroj = 7
|K = 03(a)
|nomo = Stelokvinlatera prismo
|speco = Prismo
}}
En geometrio, la **stelokvinlatera prismo** estas pluredro, unu el malfinia aro de nekonveksaj prismoj. La edroj estas 5 paralelogramaj flankoj kaj 2 stelokvinlateraj bazoj.

Se ĉiuj edroj estas ĉiuj regulaj plurlateroj la prismo estas duonregula pluredro, ĉi tia stelokvinlatera prismo estas identigita kun la indekso U78 kiel unuforma pluredro.

160ra|eta|La alia prezento kun kaldronaj centroj en la stelokvinlateroj.

## Vidu ankaŭ 
* Prisma unuforma pluredro
* Stelokvinlatera krucigita kontraŭprismo
* Stelokvinlatera kontraŭprismo
* Kvinlatera kontraŭprismo
* Kvinlatera prismo
* Unuformaj pluredraj kombinaĵoj:
** Kombinaĵo de 6 stelokvinlateraj prismoj
** Kombinaĵo de 12 stelokvinlateraj prismoj

## Eksteraj ligiloj 
* 
* http://www.mathconsult.ch/showroom/unipoly/78.html
* http://bulatov.org/polyhedra/uniform/u03.html
* http://home.aanet.com.au/robertw/Prism52.html 
* http://www.math.technion.ac.il/~rl/kaleido/data/03.html 
* http://home.comcast.net/~tpgettys/nonconvexprisms.html
* http://www.ac-noumea.nc/maths/amc/polyhedr/no_conv5_.htm 
* Paperaj modeloj - stelokvinlatera Prismo 

Kategorio:Prismosimilaĵoj
Rosalía de Castro

**Rosalía de CASTRO** (Santiago de Compostela, Galegio, Hispanio, 24-a de februaro de 1837 – Padrón (A Coruña), 15-a de julio de 1885) estis poetino kaj novelistino en la lingvoj galega kaj kastilia.

Ŝi estas la kerna figuro de la *Rexurdimento*, la lingva renaskiĝo de la galega literaturo en la 19-a jarcento, aŭtorino de *Cantares gallegos* (*Galegaj kantoj*, 1863), fonda verko de tiu renaskiĝo, unua verko komplete verkita en galega lingvo post pluraj jarcentoj. Ŝi estas sendube unu el la figuroj plej elstaraj de la Romantikismo en la galega kaj kastilia lingvoj, kies sentimentala lirikismo esprimas la persiston en Hispanio de la romantikisma skolo dum la dua duono de la 19-a jarcento.

Ŝi edziniĝis al galega historiisto, Manuel Murgía, kaj la paro vivis tre ofte ekonomiajn hejmajn krizojn, eble pli penigajn ol la absoluta mizero. Aldoniĝis al tiu cirkonstanco nekalkuleblaj malfeliĉoj kaj malsanoj al membroj de la familio: la forpaso de la patrino kaj unu el la filoj de la poetino, kaj kiel sekvo propra malsano de Rosalía. Tio enorme influis en ŝia poezio, kiu mirinde sciis esprimi la intiman doloron de tiom da malfeliĉoj kaj la melankolion de pasintaj amaj rememoroj. Cetere, ŝi havis tre akutan sentivecon, kaj tial ŝi sentis kiel proprajn la problemojn de la galega gento: la mizeron de la malriĉaj kamparanoj kaj fiŝkaptistoj, por kiuj ŝi ĉiam montriĝis speciale solidara. Tiu privata dolora vivo, tristeco al sia gento kaj la ofta griza galega pejzaĝo aperas konstante en la versoj de Rosalía.

Ofte, ŝiaj rememoroj venis al ŝi neelteneble kaj la sentoj akompanataj de dolĉa nostalgio sin tradukis en amaj versoj.

Rosalía de Castro publikigis admirindajn verkojn: “La flor” (*La floro*, 1857), unua verko de poemoj; “La hija del mar” (''Filino de l' maro*) kaj “Flavio” (*Flavio*, 1867) ambaŭ noveloj; “A mi madre” (*Al mia patrino*, 1863), libro de poemoj plene dediĉita al ŝia patrino; “Cantares gallegos” (*Galegaj Kantoj*), popularaj kanzonoj elvokantaj Galegion; “Ruinas” (*Ruinoj*, 1866) kaj “El caballero de las botas azules” (*La kavaliro kun la bluaj botoj*, 1867), ambaŭ en prozo; “Follas Novas” (*Novaj Folioj*, 1880), poemoj esprimantaj ŝian intimecon; “El primer loco” (*La unua frenezulo*, 1881). Fine, ŝi ankaŭ verkis libron en la kastilia lingvo “A orillas del rio Sar” (*Ĉe l' bordoj de rivero Sar*, 1885), en kiu ŝi, en brilaj versoj, konfirmas la turmenton de sia privata vivo, montrante klaran religian inklinon.

Rosalía de Castro signifas la renaskiĝon de la moderna galega liriko. Ŝi forpasis en 1885.

## Eksteraj ligiloj 
* Du poemoj de Rosalía tradukitaj al Esperanto: *Ĉe l' bordoj de rivero Sar* kaj *Ci por mi, mi por ci...''
* Fundación Rosalía de Castro
* Biografio kaj elekto de poemoj
* Rosalía de Castro - Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes

Kategorio:Galegio
Kategorio:Galeglingva literaturo
Kategorio:Hispanlingva literaturo
Kategorio:Literaturo de Hispanio
Kategorio:Tago de la Galega Beletro
Kategorio:Galegoj
Suezo

[eta|300ra|Norda parto de la [Golfo de Suezo sur mapo el la jaro 1856]]
**Suezo** ( en la egipta: *es-Swēs*) estas urbo en Egiptio je la norda ekstremo de la Ruĝa Maro, kiu tie elfluas en la golfon de Suezo. Ĝi estas tre grava ĉar ĝi estas unu el la pordoj de la Sueza Kanalo.

La urbo estis preskaŭ detruita dum la bataloj inter Egiptio kaj Israelo fine de la jaroj 1960-aj kaj komence de la 1970-aj, por la kontrolo de la duoninsulo de Sinajo kaj la kanalon. Ĝi nun havas ĉirkaŭ 500.000 loĝantojn.

## Partnerurboj 
* ekde 1985: Skopje, Makedonio

Kategorio:Urboj de Egiptio
Sete Lagoas (mikroregiono)

La mikroregiono **Sete Lagoas** (esperante: *Setelagoas*, kiu signifas *Sep lagoj*) estas unu de la 66 mikroregionoj de la brazila subŝtato de Minas-Ĝerajso. Ĝi enhavas 20 municipojn.

## Municipoj 
* Araçaí
* Baldim
* Cachoeira da Prata
* Caetanópolis
* Capim Branco
* Cordisburgo
* Fortuna de Minas
* Funilândia
* Inhaúma
* Jaboticatubas
* Jequitibá
* Maravilhas
* Matozinhos
* Papagaios
* Paraopeba
* Pequi
* Prudente de Morais
* Santana de Pirapama
* Santana do Riacho
* Sete Lagoas

## Vidu ankaŭ 
* Mezoregionoj de Minas-Ĝerajso
* Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
* Municipoj de Minas-Ĝerajso

Kategorio:Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
Janaúba (mikroregiono)

La mikroregiono **Janaúba** (esperante: *Ĵanauba*) estas unu de la 66 mikroregionoj de la brazila subŝtato de Minas-Ĝerajso. Ĝi enhavas 13 municipojn.

## Municipoj 
* Catuti
* Espinosa
* Gameleiras
* Jaíba
* Janaúba
* Mamonas
* Mato Verde
* Monte Azul
* Nova Porteirinha
* Pai Pedro
* Porteirinha
* Riacho dos Machados
* Serranópolis de Minas

## Vidu ankaŭ 
* Mezoregionoj de Minas-Ĝerajso
* Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
* Municipoj de Minas-Ĝerajso

Kategorio:Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
Januária (mikroregiono)

La mikroregiono **Januária** (esperante: *Ĵanuarja*) estas unu de la 66 mikroregionoj de la brazila subŝtato de Minas-Ĝerajso. Ĝi enhavas 16 municipojn.

## Municipoj 
* Bonito de Minas
* Chapada Gaúcha
* Cônego Marinho
* Icaraí de Minas
* Itacarambi
* Januária
* Juvenília
* Manga
* Matias Cardoso
* Miravânia
* Montalvânia
* Pedras de Maria da Cruz
* Pintópolis
* São Francisco
* São João das Missões
* Urucuia

## Vidu ankaŭ 
* Mezoregionoj de Minas-Ĝerajso
* Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
* Municipoj de Minas-Ĝerajso

Kategorio:Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
Montes Claros (mikroregiono)

La mikroregiono **Montes Claros** (esperante: *Montesklaros*, kiu signifas *Montoj klaraj*) estas unu de la 66 mikroregionoj de la brazila subŝtato de Minas-Ĝerajso. Ĝi enhavas 22 municipojn.

## Municipoj 
* Brasília de Minas
* Campo Azul
* Capitão Enéas
* Claro dos Poções
* Coração de Jesus
* Francisco Sá
* Glaucilândia
* Ibiracatu
* Japonvar
* Juramento
* Lontra
* Luislândia
* Mirabela
* Montes Claros
* Patis
* Ponto Chique
* São João da Lagoa
* São João da Ponte
* São João do Pacuí
* Ubaí
* Varzelândia
* Verdelândia

## Vidu ankaŭ 
* Mezoregionoj de Minas-Ĝerajso
* Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
* Municipoj de Minas-Ĝerajso

Kategorio:Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
Pirapora (mikroregiono)

La mikroregiono **Pirapora** (prononco ĝuste tiel) estas unu de la 66 mikroregionoj de la brazila subŝtato de Minas-Ĝerajso. Ĝi enhavas 10 municipojn.

## Municipoj 
* Buritizeiro
* Ibiaí
* Jequitaí
* Lagoa dos Patos
* Lassance
* Pirapora
* Riachinho
* Santa Fé de Minas
* São Romão
* Várzea da Palma

## Vidu ankaŭ 
* Mezoregionoj de Minas-Ĝerajso
* Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
* Municipoj de Minas-Ĝerajso

Kategorio:Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
Campo Belo (mikroregiono)

La mikroregiono **Campo Belo** (esperante: *Kampobelo*, kiu signifas *Kampo bela*) estas unu de la 66 mikroregionoj de la brazila subŝtato de Minas-Ĝerajso. Ĝi enhavas 7 municipojn.

## Municipoj
* Aguanil
* Campo Belo
* Cana Verde
* Candeias
* Cristais
* Perdões
* Santana do Jacaré

## Vidu ankaŭ 
* Mezoregionoj de Minas-Ĝerajso
* Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
* Municipoj de Minas-Ĝerajso

Kategorio:Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
Salinas (mikroregiono)

La mikroregiono **Salinas** (prononco ĝuste tiel, la nomo signifas *salejoj*) estas unu de la 66 mikroregionoj de la brazila subŝtato de Minas-Ĝerajso. Ĝi enhavas 17 municipojn.

## Municipoj 
* Águas Vermelhas
* Berizal
* Curral de Dentro
* Divisa Alegre
* Fruta de Leite
* Indaiabira
* Montezuma
* Ninheira
* Novorizonte
* Rio Pardo de Minas
* Rubelita
* Salinas
* Santa Cruz de Salinas
* Santo Antônio do Retiro
* São João do Paraíso
* Taiobeiras
* Vargem Grande do Rio Pardo

## Vidu ankaŭ 
* Mezoregionoj de Minas-Ĝerajso
* Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
* Municipoj de Minas-Ĝerajso

Kategorio:Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
Itaguara (mikroregiono)

La mikroregiono **Itaguara** (esperante: *Itagŭara*) estas unu de la 66 mikroregionoj de la brazila subŝtato de Minas-Ĝerajso. Ĝi enhavas 9 municipojn.

## Municipoj
* Belo Vale
* Bonfim
* Crucilândia
* Itaguara
* Itatiaiuçu
* Jeceaba
* Moeda
* Piedade dos Gerais
* Rio Manso

## Vidu ankaŭ 
* Mezoregionoj de Minas-Ĝerajso
* Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
* Municipoj de Minas-Ĝerajso

Kategorio:Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
Geologia formacio

**Geologia formacio** estas formale nomita roktavolo aŭ geologia unuo. Formacioj estas la litostratografiaj unuoj kiujn unuavice difinas la litologio.

La koncepto de formale difinitaj tavoloj estas centra koncepto de la stratigrafio, subfako de la geologio.

## Utilo de formacioj 
Formacioj permesas al geologoj kunrilatigi roktavolojn apartigitaj de vastaj distancoj inter elstaraĵoj kaj malŝirmitaj roktavoloj.

Formacioj unue priskribiĝis kiel la esencaj indikiloj de geologia tempo surbaze de la relativaj aĝoj kaj la leĝo de superpozicio. La divizioj de la geologia temposkalo estis la formacioj kiujn priskribis kaj metis en kronologia ordo la geologoj kaj stratigrafistoj de la 17-a kaj 18-a jarcentoj.

La moderna reviziado de la geologiaj sciencoj limigis formaciojn al litologioj, ĉar litologiaj unuoj formiĝas en sedimentaj medioj, kiuj povas persisti dum centoj de milionoj da jaroj kaj kiuj transiras kronostratigrafiaj interspacoj aŭ metedoj por kunrilatado de rokoj bazantaj sin je fosilioj. La Basen Hammersley, ekzemple, estas proterozoika sedimenta baseno kie ĝis 1200 milionoj da jaroj de sedimentado konserviĝas ene en seninterrompa sedimenta stratigrafio, en kiu ĝis 300 milionoj da jaroj reprezentiĝas per unu litologia unuo de ferozaj roktavoloj kaj skisto.

Geologiaj formacioj kutime estas tavoloj de sedimenta roko, sed ili ankaŭ povas esti metamorfa roko kaj vulkano-fluaĵoj. Oni kutime ne dividas magmajn trurokojn je formacioj.

## Definado de litostratigrafiaj formacioj 
Formacioj estas la solaj formalaj litostratigrafiaj unuoj uzataj por ĉie dividi la stratigrafian kolumnon nur surbaze de la litologio.

La litologia kontrasto inter formacioj bezonata por pravigi ilian starigon varias laŭ la komplekseco de la geologio de la koncerna regiono kaj la detaleco bezonata por geologia mapado kaj ellaborado de ĝia geologia historio.

Necesas ke oni povu la formaciojn diferencigi je la skalo de geologia mapado kutima en la koncerna regiono. La dikeco de la formacioj varias de malpli ol metro ĝis kelkmil metroj.

Oni kutime nomas geologiajn formaciojn laŭ la geografia regiono kie oni unue ilin priskribis.

Strikte dirite, oni ne povas difini formaciojn laŭ aliaj kriterioj ol la ĉefa litologio. Tamen ofte utilas difini biostratigrafiajn unuojn surbaze de la aĝo de la rokoj, kaj kemiostratigrafiajn unuojn surbaze de geokemiaj kriterioj.

Sekvenca stratigrafio estas koncepto kiu defias ideon de severe difinitaj litostratigrafiaj unuoj, ĉar ĝi difinas unuojn surbaze de *eventoj* en sedimentaj basenoj, kiel oceanaj regresadoj kaj transgresadoj. Ĉi tiujn sekvencojn konsistigas grupiĝo de kronostratigrafiaj unuoj ligitaj per tempo kaj depona medio ligita per la geologiaj eventoj de tiu tempo, sendepende de la grajnograndeco de la sedimentoj.

La termino "formacio" ofte uziĝas neformale por priparoli certan rokgrupiĝon, kiel kiuj renkontitaj je certa profundeco en oleoputo.

"Formacio" ankaŭ uziĝas neformale por priskribi la foje strangajn formojn kiujn alprenas rokoj rezulte de erozio aŭ deponado. Iuj bone konataj kavernoformacioj estas stalaktitoj kaj stalagmitoj.
Preity Zinta

**Preity Zinta** (hinde: प्रीति ज़िंटा, urdue: پریتی زینتا.; n. 31-a de januaro, 1975) estas premiita populara barata aktorino kiu aperas en filmoj de Bollywood. Ŝi estas inter la plej sukcesaj aktoroj en la barata filmindustrio, ĉar brilaj sentimentalaj roloj, kiel en *Dil Se* (dramo, 1998, "El la koro") aŭ *Kal Ho Naa Ho* ("Barata Amrakonto").

## Filmografio 
* *Jhoom Barabar Jhoom* (2007) ... (antaŭ-produktaĵo)
* *Jaaneman* (2006) ... (post-produktaĵo)
* *Krrish* (2006) ... Nisha Mehra
* *Kabhi Alvida Naa Kehna* (2006) ... Rhea Saran (post-produktaĵo)
* *Salaam Namaste* (2005) ... Ambar Malhotra
* *Khullam Khulla Pyaar Karen* (2005) ... Priti
* *Veer-Zaara* (2004) ... Zaara Hayat Khan
* *Dil Ne Jise Apna Kahaa* (2004) ... Dr. Parineeta (Pari)
* *Lakshya* (2004) ... Romila Dutta
* *Kal Ho Naa Ho* (2003) ... Naina Catherine Kapur
* *Koi... Mil Gaya* (2003) ... Nisha
* *Armaan* (2003) ... Sonia Kapoor
* *The Hero: Love Story of a Spy* (2003) ... Reshma/Ruksar
* *Dil Hai Tumhaara* (2002) ... Shalu
* *Yeh Raaste Hain Pyaar Ke* (2001) ... Sakshi
* *Dil Chahta Hai* (2001) ... Shalini
* *Chori Chori Chupke Chupke* (2001) ... Madhubala (Madhu)
* *Farz* (2001) ... Kajal Singh
* *Mission Kashmir* (2000) ... Sufiya Parvez
* *Har Dil Jo Pyar Karega* (2000) ... Jahnvi
* *Kya Kehna* (1999) ... Priya Bakshi
* *Dillagi* (1999) ... Rani
* *Sangharsh* (1999) ... Reet Oberoi
* *Raja Kumarudu* (1999) ... Rani
* *Premante Idera* (1998) ... Jannu
* *Soldier* (1998) ... Preeti Singh
* *Dil Se* (1998) ... Preeti Nair

Zinta, Preity
Zinta, Preity
Bithynia et Pontus

[eta|dekstra|300ra|la romiaj provincoj dum la jaro 116, sub imperiestro [Trajanus]]
**Bithynia et Pontus** estis provinco de la Romia Imperio, kiu instaliĝis dum la jaro 64 antaŭ Kristo.

eta|maldekstra|150ra|Bithynia et Pontus, jen malhelruĝe akcentita
La provinco ampleksis la nordokcidentan, azian parton de la hodiaŭa ŝtato Turkio, tuj sude de la Nigra Maro. La Bosporo kaj la Marmora Maro, kiuj ankoraŭ hodiaŭ dividas la eŭropan parton de Turkio okcidente kaj al azian parton oriente, tiam dividis la provincon oriente de la najbara romia provinco Thracia okcidente. Sude la limoj de la provinco plurfoje iom ŝanĝiĝis: de okcidento al oriento en la sudo najbaris la pralandoj kaj romiaj provincoj Asia, Galatia kaj Cappadocia.

La nomo "Bithynia kaj Pontus" montras, ke la provinco havis du partojn: la okcidenta parto **Bithynia** (esperante *Bitinio*) antaŭ la konkero fare de la romia armeo estis sendependa antikva reĝolando, kaj la okcidenta parto **Pontus** (esperante *Ponto* kun majusklo) ekhavis sian nomon pro la proksima Nigra Maro, kiu latine nomiĝis *Pontus Euxinus*. Flanke necesas noti, ke historie la regiono Pontus kovris la tutan sudorientan marbordon de la nigra maro: la romianoj iom reorganizis kaj donis la orientan parton al la nova romia provinco Cappadocia.

Dum la provinca reorganizo de la romia imperio fare de la romia imperiestro Diokleciano la provinco dum la jaro 295 dividiĝis al novaj, pli etaj provincoj *Bithynia*, *Paphlagonia* kaj *Diospontus* (en tiu ordo de okcidento al oriento sude de la nigra maro). Ekde la jaro 395 la teritorio apartenis al la Bizanca Imperio, kiu komprenis sin en la tradicio de Romio. La ĉefurbo de la Bizanca Imperio, Konstantinopolo, troviĝis en *Bithynia*.

Kategorio:Romiaj provincoj
Kategorio:Historio de Turkio
Kategorio:Romia Grekio
Divinópolis (mikroregiono)

La mikroregiono **Divinópolis** (esperante: *Divinopoljs*, kiu signifas *Dia urbo*) estas unu de la 66 mikroregionoj de la brazila subŝtato de Minas-Ĝerajso. Ĝi enhavas 11 municipojn.

## Municipoj
* Carmo do Cajuru
* Cláudio
* Conceição do Pará
* Divinópolis
* Igaratinga
* Itaúna
* Nova Serrana
* Perdigão
* Santo Antônio do Monte
* São Gonçalo do Pará
* São Sebastião do Oeste

## Vidu ankaŭ 
* Mezoregionoj de Minas-Ĝerajso
* Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
* Municipoj de Minas-Ĝerajso

Kategorio:Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
Corsica et Sardinia

[eta|dekstra|300px|la romiaj provincoj dum la jaro 116, sub imperiestro [Trajanus]]
**Corsica et Sardinia** (latine por Korsiko kaj Sardinio) estis provinco de la Romia Imperio.

eta|maldekstra|150px|Corsica et Sardinia, jen malhelruĝe akcentita
La provinca teritorio, kiel montras la nomo, ampleksis la du insulojn Korsiko kaj Sardinio okcidente de kontinenta Italio. La provinco instaliĝis dum la jaro 238 antaŭ Kristo, fine de la Unua Punika Milito, kiam Kartago devis cedi ambaŭ insulojn al Romio. Tiu cedo markis la komencon de romia domino en la okcidento de la Mediteranea Maro. Ambaŭ insuloj restis sub romia regado pot la sekvaj 694 jaroj.

Kategorio:Romiaj provincoj
Kategorio:Historio de Francio
Kategorio:Historio de Italio
Montara mevo

La **Montara mevo**, *Chroicocephalus serranus*, kaj ankaŭ *Anda mevo*, estas mezgranda sudamerika mevo, tio estas birdo de la familio de Laredoj kaj ordo de Karadrioformaj. 

## Disvastiĝo 
eta|maldekstre|230ra|El Peruo.
eta|maldekstre|230ra
Tiu specio reproduktiĝas somere en la montaro Andoj (el Ekvadoro tra Peruo ĝis norda Ĉilio kaj Bolivio, ekzemple ĉe la lago Titikako) en montaraj riveroj, kaj ĉefe lagoj kaj lagetoj, kie ili estas la ununura mevo (3 000 ĝis 4 500 supermaraj m). Vintre ili malsupreniras al malalta montaro (ĉirkaŭ 2 000 m) kaj foje eĉ ĝis la marbordo, sed tio ne estas ilia kutima medio, ĉar ili kutimas nek strande nek klife. La entuta populacio estas ĉirkaŭ 50 000 paroj, plej parto en Peruo kaj Ĉilio.

## Aspekto 
Temas pri mezgranda mevo 44 ĝis 50 cm longa, maskloj iomete pli grandaj. Ili havas blankan korpon kaj helgrizajn dorson kaj flugilojn (kun nigroblankaj pintoj). Somera plenkreskulo havas nigran kapon (nur vizaĝo kaj fronto, kun nuko, gorĝo kaj kolo blankaj) kaj ankaŭ blankan okulringon nekompletan. Brusto (iom roznuanca), ventro, subflugiloj kaj vosto blankaj. Beko kaj kruroj malhelruĝaj. 

Vintre la kapo malnigriĝas kaj restas nur malhelaj makuloj post kaj ĉirkaŭ la okuloj. La kruroj malheliĝas. Junuloj estas pli brunaj kaj havas nigrajn krurojn.

## Kutimoj 
Reproduktado okazas en la andaj somero, tio estas decembre kaj januare. En montaraj lagoj ili konstruas el akvoplantaro flosantan amasgrandan neston malproksime de la bordo kaj ankrite al fundaj plantoj. Ankaŭ surgrunde inter rokoj aŭ rifoj per malpligrandaj nestoj kaj foje ili reuzas abandonitajn nestojn de aliaj specioj, kiel anasoj aŭ flamengoj. La ino demetas 2 aŭ 3 brunverdecajn ovojn, kiuj estas kovataj nur dumnokte kaj same pri la idoj, dum tage la gepatroj fiŝkaptas.

Ili estas sociema birdo, sed nur per malgrandaj grupoj kiuj ĉeestas akvoapudaĵon, kie ili manĝas fiŝojn; ili ankaŭ kaptas dumfluge aŭ surgrunde insektojn en apudaj terkulturejoj aŭ herbejoj. Ili ĉeestas ankaŭ rubejojn aŭ manĝas ronĝulojn, restaĵojn kaj birdidojn. Ili estas ĉiomanĝantaj kiel aliaj mevoj, sed apenaŭ manĝas moluskojn kaj marbestetojn.

## Eksteraj ligiloj 
* Hispanlingva ejo pri Montara mevo
* Hispanlingva ejo pri Montara mevo 

## Referencoj 
Kategorio:Mevoj
Kategorio:Ĥaradrioformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Formiga (mikroregiono)

La mikroregiono **Formiga** (esperante: *Formiga*, kiu signifas *formiko*) estas unu de la 66 mikroregionoj de la brazila subŝtato de Minas-Ĝerajso. Ĝi enhavas 8 municipojn.

## Municipoj
* Arcos
* Camacho
* Córrego Fundo
* Formiga
* Itapecerica
* Pains
* Pedra do Indaiá
* Pimenta

## Vidu ankaŭ 
* Mezoregionoj de Minas-Ĝerajso
* Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
* Municipoj de Minas-Ĝerajso

Kategorio:Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
Tarbosaŭro

**Tarbosaŭro** (*Tarbosaurus* 
Dosiero:Tarbosaurus Bataar right foot.jpg|Piedo de *Tarbosaurus Bataar*, Nacia Naturhistoria Muzeo en Parizo (Francio).
Dosiero:Tarbosaurus Bataar paris.JPG|Kranio de *Tarbosaurus Bataar*, Nacia Naturhistoria Muzeo en Parizo (Francio).
Dosiero:Tarbosaurus Bataar side.JPG|Flanka vido de tarbosaŭra skeleto, Nacia Naturhistoria Muzeo en Parizo (Francio).
Dosiero:Tarbosaurus_-_Copenhagen.jpg|Muntita tarbosaŭra skeleto, Eperimentarium en Kopenhago (Danio).

## Referencoj 
## Literaturo 
* 
* Carr, TD (1999). Craniofacial ontogeny in Tyrannosauridae (Dinosauria, Coelurosauria). Journal of Vertebrate Paleontology 19: 497-520
* Reta abstrakto de la antaŭa artikolo
* Holtz TR, Jr. (1994). The phylogenetic position of the Tyrannosauridae: implication for theropod systematics. Journal of Paleontology 68: 1100-1117.

## Eksteraj ligiloj 
* Currie, P. J., Hurum, J. H. and Sabath, K. 2003. Skull structure and evolution in tyrannosaurid dinosaurs. Acta Palaeontologica Polonica 48 (2), 227-234. https://web.archive.org/web/20051211141323/http://www.app.pan.pl/acta48/app48-227.pdf
* Hurum, J. H. and Sabath, K. 2003. Giant theropod dinosaurs from Asia and North America: Skulls of *Tarbosaurus bataar* and *Tyrannosaurus rex* compared. Acta Palaeontologica Polonica 48 (2), 161-190. https://web.archive.org/web/20051223024445/http://www.app.pan.pl/acta48/app48-161.pdf
* Review Of The Tyrannosauridae, George Olshevsky (1995) 

Kategorio:Tiranosaŭroj
Kategorio:Aziaj dinosaŭroj
Kategorio:Kretaceaj dinosaŭroj
Oliveira (mikroregiono)

La mikroregiono **Oliveira** (esperante: *Olivejra*, kiu signifas *olivarbo*) estas unu de la 66 mikroregionoj de la brazila subŝtato de Minas-Ĝerajso. Ĝi enhavas 9 municipojn.

## Municipoj 
* Bom Sucesso
* Carmo da Mata
* Carmópolis de Minas
* Ibituruna
* Oliveira
* Passa Tempo
* Piracema
* Santo Antônio do Amparo
* São Francisco de Paula

## Vidu ankaŭ 
* Mezoregionoj de Minas-Ĝerajso
* Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
* Municipoj de Minas-Ĝerajso

Kategorio:Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
Piumhi (mikroregiono)

La mikroregiono **Piumhi** (esperante: *Piumj*) estas unu de la 66 mikroregionoj de la brazila subŝtato de Minas-Ĝerajso. Ĝi enhavas 9 municipojn.

## Municipoj 
* Bambuí
* Córrego Danta
* Doresópolis
* Iguatama
* Medeiros
* Piumhi
* São Roque de Minas
* Tapiraí
* Vargem Bonita

## Vidu ankaŭ 
* Mezoregionoj de Minas-Ĝerajso
* Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
* Municipoj de Minas-Ĝerajso

Kategorio:Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
Alfenas (mikroregiono)

La mikroregiono **Alfenas** (esperante: *Aŭfenas*) estas unu de la 66 mikroregionoj de la brazila subŝtato de Minas-Ĝerajso. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo kaj en la mezoregiono *Sul e Sudoeste de Minas*. La teritorio kovras areon de  kvadrataj kilometroj. La mikroregiono enhavas 12 municipojn.

## Municipoj
* Alfenas
* Alterosa
* Areado
* Carmo do Rio Claro
* Carvalhópolis
* Conceição da Aparecida
* Divisa Nova
* Fama
* Machado
* Paraguaçu
* Poço Fundo
* Serrania

## Vidu ankaŭ 
* Mezoregionoj de Minas-Ĝerajso
* Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
* Municipoj de Minas-Ĝerajso

Kategorio:Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
Iván de León Rodríguez

**Iván de León Rodríguez**, gvatemala pentristo, filo de la skulptisto Adalberto de León Soto kaj de la politikistino Fantina Rodríguez Padilla, naskiĝis en Parizo (Francio), la 15-an de majo 1955, kaj forpasis la 5-an de februaro 2025 en Gvatemalo. Membro de konata gvatemala familio dediĉita al arto ekde la fino de la 19-a jarcento ĝis nun, li estas nepo de Rafael Rodríguez Padilla, fondinto de la Nacia Akademio de Belartoj de Gvatemalo. Lia frato, Zipacná de León, estis unu el la plej eminentaj figuroj de la gvatemala artsceno. Iván de León studis arton en la Nacia Akademio de Belartoj (Gvatemalo) de 1975 ĝis 1981. Li ankaŭ studis skulptan modeladon kun la majstro Rodolfo Galeotti Torres kaj grafikan desegnon kun Erwin Guillermo. En 1990 li laboris kiel disĉiplo de la majstro Elmar Rojas, kiu enkondukis lin en la konceptadon kaj valorigadon de la nuntempa pentrarto. De 1975 ĝis 1989, li laboris paralele en desegnado; li jam realigis ĉiaspecajn artlaborojn : reklamado, logotipoj, simboloj, ktp. Iom post iom li evoluis al realisma figurismo kaj, de tie, al abstraktismo. De 1990 li estas komplete dediĉita al pentrarto, kun kelkaj esploroj de gravurado kaj desegno. Liaj verkoj troviĝas ĉefe en privataj kolektoj en Gvatemalo, Meksiko, Usono, Eŭropo kaj Azio.

## Ekspozicioj 
* 1982 *Gasterópodos y amantes* (figurivaj akvareloj) Alianza Francesa de Gvatemalo, Gvatemalurbo.
* 1992 *Pinturas de Iván de León Rodríguez* (oleoj kaj akvareloj figurivaj) Galería El sereno, Antikva Gvatemalo.
* 1993 *Obra reciente de Iván de León* (figurivaj oleoj) Galería El Sereno, Antikva Gvatemalo.
* 1993 *Gente de mi tiempo* (figurivaj oleoj) Instituto Guatemalteco Americano, Gvatemalurbo.
* 2004 *Gente real e imaginaria* Alianza Francesa Guatemala, Gvatemalurbo.
* 2007 *Dos generaciones de artistas guatemaltecos*, OMPI - Ĝenevo, Svislando.

## Kolektivaj ekspozicioj 
* 1984, 1986, 1988, 1990 Bienal de Arte Paiz.
* 1983 Pintura Joven de Guatemala.
* 1985 ĝis 1988 Salón Nacional de la Acuarela.
* 1987 Homenaje a Picasso.
* 1991 Galerías El Túnel, Sol del Río, El Sereno.
* 1992 Galerías El Túnel, Sol del Río, El Sereno, Iglesia Capuchinas, Asociación Cultural de la Antigua Guatemala.

## Internaciaj ekspozicioj 
* 1986 Grabado Guatemalteco, Managvo, Nikaragvo.
* 1987 Latin American Art, Washington D.C., Usono.
* 1991 Latin Art Galery, Nagojo, Japanio

Kategorio:Gvatemalaj pentristoj
Santa Rita do Sapucaí (mikroregiono)

La mikroregiono '**Santa Rita do Sapucaí** (esperante: *Santa Hita do Sapukaii*) estas unu de la 66 mikroregionoj de la brazila subŝtato de Minas-Ĝerajso. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo kaj en la mezoregiono *Sul e Sudoeste de Minas*. La teritorio kovras areon de  kvadrataj kilometroj. La mikroregiono enhavas 15 municipojn.

## Municipoj 
* Cachoeira de Minas
* Careaçu
* Conceição das Pedras
* Conceição dos Ouros
* Cordislândia
* Heliodora
* Natércia
* Pedralva
* Santa Rita do Sapucaí
* São Gonçalo do Sapucaí
* São João da Mata
* São José do Alegre
* São Sebastião da Bela Vista
* Silvianópolis
* Turvolândia

## Vidu ankaŭ 
* Mezoregionoj de Minas-Ĝerajso
* Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
* Municipoj de Minas-Ĝerajso

Kategorio:Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
Commerzbank Tower

**Commerzbank Tower** [komœɹzbænk tauə] (germane: Commerzbank-Tower [komercbank tauə]) estas ŝtala konstruaĵo en Frankfurto kun 56 etaĝoj, kun alto de 259 m.

Oni ekipis ĝin per tv-anteno, tiel altigante ĝin al 300 m. Ĉefa arkitekto estis Norman Foster. 

## Historio 
200px|dekstra|eta

Kategorio:Konstruaĵoj en Frankfurto ĉe Majno
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1997
Zipacná de León

**Sergio Zipacná de León**, gvatemala pentristo kaj ceramikisto, naskiĝis en Gvatemalurbo la 25-an de julio 1948 sine de konata gvatemala familio dediĉita al arto ekde la fino de la 19-a jarcento. Lia patro estis la gvatemala skulptisto Adalberto de León Soto kaj lia patrino estis la politikistino Fantina Rodríguez Padilla. Lia plej juna frato, Iván de León Rodríguez, estas ankaŭ konata pentristo, same kiel pluraj aliaj vivantaj membro de la familio. Li signis siajn verkojn kiel *Zipacná de León*. Li estis tre grava kaj influa personeco en la arta sceno de Gvatemalo ne nur kiel pentristo kaj ceramikisto, sed ankaŭ kiel meceno, kolektisto kaj esploristo.

maldekstra|eta|150ra|Du anĝeloj kun ligitaj brakoj, verko de la gvatemala artisto Zipacná de León (Gvatemalurbo, 1948 - 2002)

Komencinte la bazlernejon en Parizo (Francio), li konkludis siajn akademiajn studojn en Gvatemalo. Kvankam aŭtodidaktulo pri pentrarto, li ankaŭ realigis formalajn studojn. Li specialiĝis pri gravurado kun Lola Cueto kaj Carlos Jurado en Meksiko (1968-1971), kaj kun Carlos Colombino en la Universitato de Kostariko (1978). Li studis Modernan Arton kaj Muzeografion en la Centro Georges Pompidou (Parizo, Francio) en 1979.

Li ludis gravan rolon en la agado de la Domo de la Stampo Max Vollemberg kaj de la grupo Trinovación. Kunfondinto de pluraj kulturaj institucioj, estas rimarkindaj liaj laboroj kiel kunordiganto de la *Ĉiama Art-Programo Paiz* (ege grava gvatemala privata art-iniciato kuniganta plej reprezentajn artistojn el Gvatemalo, kiu kutime invitas gravajn artistojn el aliaj amerikaj regionoj) kaj de la *Regionaj Art-Lernejoj* (1989) (kiel specialisto de la gvatemala Ministerio pri Kulturo kaj Sporto). Li fondis ankaŭ la Muzeon de Belartoj de Okcidento Adalberto de León Soto (laŭ la nomo de lia patro). Krome, li estis Profesoro en la Nacia Akademio de Belartoj (Gvatemalo). En septembro 2000, li ricevis la titolon *Eminenta Civitano* de la Urbo de Kecaltenango.

En lia havaĵo estas kalkulitaj pli ol kvardek personajn ekspoziciojn kaj plurajn kolektivajn ene kaj ekstere de Gvatemalo. Inter liaj plubikaĵoj troviĝas studaĵoj pri gvatemala arto kaj prezentadoj pri naciaj kaj eksterlandaj artistoj. Senlacebla vojaĝanto, li ankaŭ esploris arton kaj kulturon ĉirkaŭ la mondo dank'al multegaj studvojaĝoj (Egiptio, Tajvano, Greklando, Svislando, Kostariko, ktp), kio daŭre riĉigis sian artivizion kaj ĝian funkcion en la moderna socio. Li mortis la 21-an de januaro de 2002 en Gvatemalurbo.

## Ligiloj 
Personajes: Diccionario de artistas guatemaltecos (en la hispana : Vortaro pri gvatemalaj artistoj). 

Zipacna de Leon (1948-2002) Aŭtorino : Diana M. Rojas Garzon (en la angla).

D|de León, Zipacná
D|de León, Zipacná
Konservema judismo

**Konservema judismo** aŭ **konservativa judaismo** estas branĉo de la juda religio kiu devenas de intelektaj fluoj kiuj naskiĝis en Breslaŭo en la deknaŭa jarcento, kaj ĉefe de la pozitiva-historia skolo kiu evoluis en la mezo de la deknaŭa jarcento. La ĉefa ideologo de ĉi tiu korento de juda penso estis la aŝkenaza ortodoksa rabeno Zacharias Frankel. Ĉi tiu skolo estis reago al la alveno de klerismo kaj al la fakto ke en tiu epoko oni forigis la plej multo da diskriminaciaj leĝoj kontraŭ judoj en Okcidenta Eŭropo.

Laŭ la pozitiva-historia skolo, judaj religiaj leĝoj ĉiam ŝanĝiĝis, laŭ maniero nearbitrara kaj fondita sur la halaĥo, dum la historio por adaptiĝi al la tempoj. Judoj do ĉiam devus sekvi la judajn leĝojn sed ankaŭ esti malfermitaj al laŭhalaĥaj ŝanĝoj kun historia precedenco kaj forigo, laŭ historia esploro, de leĝoj vidataj de tiu skolo kiel nehalaĥaj dogmoj. Zacharias Frankel ne konsentis kun la Reformistoj, kiuj ankaŭ volis ŝanĝi judismon por igi ĝin pli moderna kaj taŭga por la moderna mondo, ĉar li opiniis ke la ŝanĝoj kiujn ili volis alporti estis arbitraraj kaj ne estis bazitaj sur la halaĥo. Tamen, li ankaŭ ne konsentis kun la ortodoksuloj, kiuj rifuzis akcepti iun ajn ŝanĝon al la judaj tradicioj.

Ĉirkaŭ la fino de la deknaŭa jarcento la debatoj inter eŭropaj aŝkenazaj judoj ripetiĝis en Usono, kaj adeptoj de Frankel oficiale fondis tie la konserveman branĉon de judismo, kiu okupis meza posicio inter la reformistoj kaj la ortodoksuloj. La movado kreskis tre multe dum la unua parto de la dudeka jarcento, ĉar ĝi plaĉis al enmigrintoj el Orient-Eŭropo kiuj trovis la ortodoksulojn tro rigidaj, sed pensis, ke la Reformistoj estis ekster sia tradicio. Krome ĝi allogis multajn hungarajn judojn el la neologa skolo, ankaŭ kiu devenis de la instruoj de Frankel.

Por la plej multo de la jarcento, la konservema branĉo estis la plej populara inter Usonaj judoj, se laŭ la lastaj statistikoj, ĝi nun estas la dua plej granda korento de Judismo post la reformisma, kaj 33% de religiaj Usonaj Judoj apartenas al Konservema sinagogo. Skismo okazis, kiam ĝiaj pli radikalaj anoj formis rekonstruisman judismon. En la okdekaj jaroj, la Konservema movado plu dividiĝis pro la fakto ke oni decidis permesi al virinoj fariĝi konservemaj rabenoj.

Nuntempe, la Konservema fluo estas konata kun la nomo "Masorti" (Hebree: Tradicia) ekster Nordameriko, pro la fakto ke la usona nomo povus kaŭzi konfuzon, kaj pensigi ke temas pri politike konservisma movado.

Kategorio:Judaj religiaj movadoj
Kategorio:Judismo
Cappadocia (Romia Imperio)

eta|300ra|
**Cappadocia** estis provinco de la Romia Imperio.

eta|maldekstra|150ra|
eta|maldekstra|200ra|
Ĝi ampleksis la antikvan pralandon Kapadokio en la nordoriento de la hodiaŭa ŝtato Turkio.
La teritorio integriĝis en la Romian Imperion - kaj la provinco instaliĝis - dum la jaro 17. La ĉefurbo de la romia teritorio *Cappadocia* estis *Caesarea*. En 77 la romianoj sub imperiestro Vespaziano ankoraŭ konkeris malgrandan Armenion nordoriente de la tiama provinco kaj integrigis ĝin al la provinco *Cappadocia*.

Norde la provinco limiĝis fare de la orienta duono de la suda marbordo de la Nigra Maro - limo neŝanĝebla. La okcidentaj kaj sudaj limoj al la najbaraj romiaj provincoj Bithynia et Pontus kaj Galatia okcidente, kaj al Cilicia kaj Syria sude plurfoje iom ŝanĝiĝis. La orienta limo de *Cappadocia* dum la plej parto de la vivodaŭro de la Romia Imperio estis ties ekstera limo: la najbaraj pralandoj reĝlando Armenio nordoriente kaj Mezopotamio sudoriente nur dum mallonga tempo, ĉefe dum la regodaŭro de la imperiestro Trajano, estis konkeritaj de la romia armeo.

Kristanismo rapide disvastiĝis inter la (grandparte armena) loĝantaro, tiel ke la provinco povas esti konsiderata plejparte kristana lando ekde la mezo de la 3-a jarcento. La provinco estis dividita en *Cappadocia prima* kaj *Cappadocia secunda* fare de la romia imperiestro Valento en 372 kaj, post la dividado de la imperio en 395, falis al la Orienta Romia Imperio kiel parto de la provinco de *Armenaikon*.

Kategorio:Romiaj provincoj
Kategorio:Historio de Turkio
Cyprus

[eta|dekstra|300px|la romiaj provincoj dum la jaro 116, sub imperiestro [Trajanus]]
**Cyprus** (latine por Kipro) estis provinco de la Romia Imperio.

eta|maldekstra|150px|Cyprus, jen malhelruĝe akcentita
La romia armeo konkeris la insulon Kipro dum la jaro 58 antaŭ Kristo kaj la insulo iĝis provinco de la imperio - ekde la jaro 54 antaŭ Kristo provizore, ekde la jaro 31 definitive. Antaŭe ĝi estis sendependa reĝolando, ekde la jaro 332 apartenis al la makedona imperio de Aleksandro la Granda, kaj post la disfalo de ties imperio al la helenisma ptolemeida imperio. La ĉefurbo de Cyprus estis *Salamis* (proksime de la hodiaŭa urbo Gazimağusa).

La insulo restis sub rego de la Romia kaj post 395 Bizanca Imperioj ĝis la jaro 1184, dum la lasta generacio sub la sendependa imperiestro *Isaak Komnenos*. Tiujare finiĝis la romia epoko de la insulo: La kruckavaliroj kaj la nobela familio *Lusignan* regis la insulon poste ĝis la jaro 1489, ĝis 1571 la teritorio apartenis al Venecio kaj de tiam al la Otomana Imperio.

Kategorio:Romiaj provincoj
Kategorio:Historio de Kipro
Kategorio:Romia Grekio
Wûnseradiel

Dosiero:Loudspeaker.svg**Wûnseradiel** (;

) estis municipo en la nederlanda provinco Frislando. La municipo havis  loĝantojn sur areo de .

Wûnseradiel estis vera kamparana municipo. Multaj homoj laboras en la agrara sektoro, kiu konsistas plejparte el brutbredado.

La frisa parto de la Fermdigo situas en la municipo.

Ekde la  la municipo kunfanfiĝis kun la municipoj Bolsward, Sneek, Nijefurd kaj Wymbritseradeel. La nomo de la nova municipo estas Súdwest-Fryslân (Sudokcidenta Frislando).

## Vilaĝoj kaj vilaĝetoj 
Nombro da loĝantoj je la 1-a de januaro 2004:

Fonto: CBS

Ceteraj oficialaj loĝgrupoj:

eta|300ra|Satelitfoto de Wûnseradiel kaj ĉirkaŭaĵo

## Loĝgrupoj 
Neoficialaj loĝgrupoj:
* Sieswerd (*Sydswert*)
* Sjungadijk (*Sjungadyk*)

## Evoluo de la nombro da loĝantoj 
* 2004 - 11.939
* 2003 - 11.931
* 2002 - 11.971
* 2000 - 11.804
* 1974 - 11.729
* 1964 - 12.324
* 1954 - 13.635
* 1880 - 12.863
* 1848 - 9270
* 1796 - 6989
* 1714 - 7483

Kategorio:Eksaj municipoj de Frislando
Elmhurst College

**Elmhurst College** estas renoma universitato en Elmhurst, antaŭurbo de Ĉikago en usona ŝtato Ilinojo.

La universitato estis fondita en 1871. Ĝi estas privata institucio de *United Church of Christ* (unuigita eklezio de Kristo), kristana protestanta eklezio kun forta influo de germana protestantismo. En 2007 ĝi havis pli ol 2.500 studentojn en bazaj kursoj kaj 230 studentojn en supera instruado.

Konata esperantisto, kiu studis en Elmhurst estis Adolf Burkhardt.

Kategorio:Universitatoj en Usono
Tintin

**Tintin** estas
# la titoldona ĉef-figuro en la komik-serio *Les Aventures de Tintin (et Milou)*, esperantigita kiel Tinĉjo
# titolo de la franca-belga komik-magazino, kiu estis nomumita laŭ 1., sed krom tio entenas pluajn sekvajn seriojn. vidu Tintin (magazino)
# franca esprimo por "faras nenion".
# kiel *tin tin tin*, ĝi estas onomatopeo en Esperanto, imitanta sonon de sonoriloj
La tiranosaŭro en la populara kulturo

***Tyrannosaurus rex*** estas unika inter dinosaŭroj en sia loko en la populara kulturo. Dekomence la publiko ĝin varme akceptis. Henry Fairfield Osborn, la prezidanto de la Amerika Muzeo de Naturhistorio, neintence reklamis ĝin kiel la plej granda ĉasisto iam ajn vivinta surtere. Li diris en 1905:

"I propose to make this animal the type of the new genus, Tyrannosaurus, in reference to its size, which far exceeds than of any carnivorous land animal hitherto described... This animals is in fact the nec plus ultra of the evolution of the large carnivorous dinosaurs: in brief it is entitled to the royal and high sounding group name which I have applied to it. [Mi proponas fari de ĉi tiu besto la tipo-specion de nova genro, *Tyrannosaurus*, pro ĝia grandeco, kiu multe superas tiun de iu ajn terbesto ĝis nun malkovrita... Ĉi tiu besto fakte estas la evolua zenito de la grandaj karnovoraj dinosaŭroj: mallonge, ĝi meritas la reĝan kaj nobla-sonan nomon kiun mi donis al ĝi.]"

## Vidu ankaŭ 
* Dinosaŭroj en la populara kulturo

## Referencoj 

Kategorio:Reptilioj en populara kulturo
Kategorio:Dinosaŭroj
Epirus

[eta|dekstra|300px|la romiaj provincoj dum la jaro 116, sub imperiestro [Trajanus]]
**Epirus** estis provinco de la Romia Imperio.

eta|maldekstra|150px|Epirus, jen malhelruĝe akcentita
Ĝi ampleksis la historian antikvan regionon Epiro, kiu kovris proksimume la teritorion Epiro de la hodiaŭa ŝtato Grekio, sed krome - norde de tio - ankaŭ sudan parton de la hodiaŭa ŝtato Albanio: la tiel nomatan regionon *Norda Epiro*. Dum la jaro 146 antaŭ nia erao la regiono post invado de la romia armeo iĝis parto de la imperio, kaj dum la sekvaj jarcentoj parte administriĝis kiel memstara provinco Epirus, parte kiel ero de la najbara provinco Macedonia. La marborda regiono fariĝis riĉa pro la romiaj marbordaj komercaj vojoj, kaj la konstruo de la longdistanca vojo *Via Egnatia* plue florigis la komercan prosperon. ĉefurbo de la antikva greka regiono kaj ankaŭ la romia provinco estis Nikopolo, kie interalie vivis kaj instruis la stoika filozofo Epikteto (ĉ. 50 - ĉ. 130 p.K.).

Dum la divido de la Romia Imperio al okcidenta kaj orienta partoj dum la jaro 395, Epirus iĝis la plej okcidenta provinco de la orienta regno, la Bizanca Imperio. Kiam la urbo Konstantinopolo, la ĉefurbo de la Bizanca Imperio, perdis sian sendependecon dum 1204, la regionoj *Aetolia* kaj *Epirus* iĝis sendependa Epira despotlando. La regantoj de tiu "Despotlando" kontrolis la tutan nordokcidentan parton de Grekio, grandan parton de la hodiaŭa Albanio kaj parton de la morderna Nord-Makedonio. Dum la jaro 1318 tiu regno estis konkerita fare de la serboj. Dum ribelo de la albanoj dum la jaro 1359, dum kiu la despoto *Niceforo la 3-a* estis mortigita, la Bizanca Imperio reestabligis iom da kontrolo super la regiono kaj igis ĝin vasaloŝtato de la propra imperio. Tamen, dum la jaro 1430 la Otomana Imperio sub sultano *Murad la 3-a* aneksis Epiron kaj tio definitive finis la romian eraon de la regiono.

## Vidu ankaŭ 
* la ĝeneralan artikolon pri la historia antikva regiono Epiro pri la historio antaŭ kaj post ĝia romia erao, kaj pri (samnome, sed geografie pli limigite) Epiro, la moderna administra regiono de la ŝtato Grekio.
* Epira despotlando

Kategorio:Romiaj provincoj
Kategorio:Historio de Grekio
Kategorio:Historio de Albanio
Kategorio:Historio de Makedonio
Kategorio:Romia Grekio
Gymnasion

La **Gymnasion** ( gimnazio ) en antikva Grekio estis trejnejo por sportistoj, kiuj celis partopreni en publikaj sportaj konkuroj. Same temis pri loko por distriĝo kaj por intelektaj diskutoj. La nomo venas de la greka vorto *gymnos*, kiu signifas "nuda". La atletoj, junaj viroj, konkuris nude, pro la ideo ke ilia rigardo altigu la estetikan aprezon de la homa korpo. Inter la spektantoj samkiel inter la sportistoj estis nur viroj. Ĝenerale la sportaj konkursoj estis parto de religiaj ritoj, kaj ankaŭ la trejnejoj do havis rilaton al la klasika greka religio.

[eta|center|500px|La *Gymnasion* de [Pompeii, vidata de la plejsupro de la stadiona muro. La malalta parto maldekstre de la centro estis plena je akvo kaj uzita kiel naĝejo samkiel loko por sportaj surŝipaj bataloj. Maldekstre, iom kovrita de arbo, estas restaĵoj de arboj, kiuj bluliĝis dum la erupto de la vulkano Vezuvio dum la jaro 79.]]

## Etimologio 
Historie la greka vorto *Gymnasion*, aŭ la latina variaĵo *Gymnasium*, de la greka adjektivo *gymnos* (γυμνός), do "nuda", signifis "loko por esti nuda", aŭ "loko por fizika ekzerco", ĉar oni - kiel supre skizite - kutimis sporte trejniĝi nude. Laŭ tio, ke la sportaj trenejoj de la antikva Grekio ankaŭ estis lokoj por distriĝo kaj por intelektaj diskutoj, la vorto kaj celis sportan trenejon kaj publikan (viran) banejon, kaj lokon por edukado kaj por filozofiaj diskutoj. La *palaestra* aŭ *palaistra* ene de la Gymnasion estis la parto dediĉita al lukto, boksado kaj pilkoludoj.

La moderna lerneja tipo gimnazio etimologie devenas de la antikva greka institucio, sed limiĝas al la ĝenerala eduka flanko - dum la 19-a jarcento kun akcento pri instruo de la klasikaj malnovgreka kaj latina lingvoj, intertempe en multaj lernejoj sen tia akcento. Kaj sporto kaj filozofio estas relative flankaj fakoj, la lernantoj dum la sportaj lecionoj klare ne plu sportas nude, kaj almenaŭ ekde la mezo de la 20-a jarcento la plej multaj gimnazioj estas kaj por knaboj kaj por knabinoj, ankaŭ tio male al la kutimoj en la antikva institucio *Gymnasion*.

Kategorio:Antikva Grekio
Lazo

eta|Vakero kun lazo
eta|Gaŭĉo kun lazo
**Lazo** estas forta (kanaba) ŝnuro aŭ ledrimeno kun fina maŝo, por kapti la brutojn aŭ sovaĝajn bestojn. Ĝin uzis ĉefe paŝtistoj de Ameriko (vakeroj kaj gaŭĉoj) per ties ĵeto ĉirkaŭ la kolon aŭ ĉe la kruroj de la brutoj.

La lazo disvastiĝis el Eŭropo al Ameriko per hispanoj, inter la bovo-paŝtistoj de Usono kaj Sud-Ameriko. Oni uzas ĝin hodiaŭ nur pro tradicio.

## Centra Azio 
La nomadaj popoloj uzas lazosimilan kaptilon por kapti la paŝtiĝantajn bestojn. La maŝo kaj la kaptoŝnuro tie estas fiksita sur fino de longa bastono. Oni preterrajdas la kaptotan beston kaj metas la maŝon ĉirkaŭ la kolon. La maŝo sufokpremas per tiro de la bastono.

## Vidu ankaŭ 
* Ĵetbulo
* Kaptoŝnuro

Kategorio:Kaptiloj
Poços de Caldas (mikroregiono)

La mikroregiono **Poços de Caldas** (esperante: *Pososdekaŭdas*) estas unu de la 66 mikroregionoj de la brazila subŝtato de Minas-Ĝerajso. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo kaj en la mezoregiono *Sul e Sudoeste de Minas*. La teritorio kovras areon de  kvadrataj kilometroj. La mikroregiono enhavas 13 municipojn.

## Municipoj
* Albertina
* Andradas
* Bandeira do Sul
* Botelhos
* Caldas
* Campestre
* Ibitiúra de Minas
* Inconfidentes
* Jacutinga
* Monte Sião
* Ouro Fino
* Poços de Caldas
* Santa Rita de Caldas

## Vidu ankaŭ 
* Mezoregionoj de Minas-Ĝerajso
* Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
* Municipoj de Minas-Ĝerajso

Kategorio:Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
Varginha (mikroregiono)

La mikroregiono **Varginha** (esperante: *Vargija*) estas unu de la 66 mikroregionoj de la brazila subŝtato de Minas-Ĝerajso. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo kaj en la mezoregiono *Sul e Sudoeste de Minas*. La teritorio kovras areon de  kvadrataj kilometroj. La mikroregiono enhavas 16 municipojn.

## Municipoj 
* Boa Esperança
* Campanha
* Campo do Meio
* Campos Gerais
* Carmo da Cachoeira
* Coqueiral
* Elói Mendes
* Guapé
* Ilicínea
* Monsenhor Paulo
* Santana da Vargem
* São Bento Abade
* São Thomé das Letras
* Três Corações
* Três Pontas
* Varginha

## Vidu ankaŭ 
* Mezoregionoj de Minas-Ĝerajso
* Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
* Municipoj de Minas-Ĝerajso

Kategorio:Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
Luis Fernando Macías

La persona nomo **Luis Fernando Macías** povas signifi la jenajn:

***Luis Fernando Macías Zuluaga**, kolombia verkisto (1957- ).
***Luis Fernando Macias Gómez**, kolombia advokato (1961- ).
***Luis Fernando Macias Hernandez**, meksika biciklisto (1982- ).
***Luis Fernando Macías García**, meksika sociologo.
Muzeo Senckenberg

eta|*Muzeo Senckenberg*
La **Muzeo Senckenberg** en Frankfurto ĉe Majno estas la plej granda naturhistoria muzeo en Germanio. Ĝi estas aparte populara ĉe infanoj, kiuj ĝuas la grandan kolektaĵon de dinosaŭraj skeletoj: Muzeo Senckenberg havas la plej grandan ekspozicion de grandaj dinosaŭroj en Eŭropo. Unu aparte rara eksponaĵo estas dinosaŭra fosilio kun unika, konservita skvama haŭto. En la muzeo ankaŭ estas la plej granda kaj diversa kolektaĵo de remuritaj birdoj de la mondo, kun ĉ. mil specimenoj. En 2004 preskaŭ 400.000 homoj vizitis la muzeon.

eta|maldekstra|Muzeo Senckenberg

La konstruaĵo en kiu estas Muzeo Senckenberg konstruiĝis inter 1904 kaj 1907 ekstere de Frankfurto en la sama regiono kiel Universitato Johann Wolfgang Goethe, kiu fondiĝis en 1914. La muzeon posedas kaj funkciigas Societo por Naturesplorado Senckenberg (germane: Senckenbergische Naturforschende Gesellschaft), kiu fondiĝis en 1817 - ĝia nomo honorigas la frankfurtan kuraciston Johann Christian Senckenberg.

eta|dekstra|Dinosaŭro antaŭ la muzeo

Vizitantojn bonvenigas ekstere de la muzea konstruaĵo viv-grandaj rekonstruaĵoj de dinosaŭroj, kiuj baziĝas sur la plej novaj sciencaj teorioj pri dinosaŭra aspekto. Interne oni havas sekvi la ŝpurojn de tiranosaŭro, enpremitaj en la plankon, al ĝia impona skeleto sur ŝirmita korteto.

Inter la allogaĵoj estas parasaŭrolofo kun ĝia kresko, fosiliiĝinta psitakosaŭro kun klaraj ketoj ĉirkaŭ ĝia vosto kaj videblaj fosiliiĝintaj stomakenhavoj, kaj oviraptoro. Ankaŭ tre popularaj ĉe la publiko estas la tiranosaŭro, originalo de igvanodonto, kaj la talismanulo de la muzeo, triceratopo.

[eta|dekstra|Originalaj [triceratopo|triceratopaj kranioj]]

Kvankam la dinosaŭroj plej multe allogas vizitantojn danke al sia grandeco, Muzeo Senckenberg ankaŭ havas grandan kolektaĵon de bestoeksponaĵoj de ĉiu epoko de la tera historio. Ekzemple, en la muzeo estas granda nombro de originaloj de Ŝtonminejo Messel: musoj, reptilioj, fiŝoj, kaj antaŭulo de la moderna ĉevalo kiu vivis antaŭ 50 milionoj da jaroj kaj havis altecon de malpli ol 60 cm.

[eta|maldekstra|Muldaĵo de *[Lucy*]]
Unika en Eŭropo estas muldaĵo de la fama *Lucy*, preskaŭ kompleta skeleto de la rekte promeninta homedo *Australopithecus afarensis*, kiun havas Muzeo Senckenberg. Historiaj ŝrankoj plenaj je remburitaj bestoj troviĝas en la supraj niveloj; interalie oni povas tie vidi unu el la dudek ekzistantaj ekzempleroj de la kvago, formortinta depost 1883.

Depost kiam oni finis renovigadon en 2003, la nova reptilia ekspozicio prezentas kaj la biodiversecon de reptilioj kaj amfibioj kaj la temon de naturkonservado. Per surirebla pluvarbara arbo vizitantoj povas spekti diversajn pluvarbarajn zonojn de la tero ĝis la arba baldakeno kaj la vivejoj al kiuj adaptiĝis la ekzotaj reptilioj.

Muzeo Senckenberg proponas regulajn vesperajn prelegojn kaj rondvojaĝojn.

## Vidu ankaŭ 
* Hans von Berlepsch

## Eksteraj ligiloj 
* Muzea retejo kun informoj en angla lingvo 
* Muzea retejo kun informoj en germana lingvo 
* 360°-Panoramobildoj el Muzeo Senckenberg

Trovu ĝin sur mapo: 

Kategorio:Muzeoj en Frankfurto ĉe Majno
Senckenberg