open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
László Bozóky

**László Bozóky** [lAslO bozOki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bozóky László** estis hungara fizikisto, profesoro, membro (korespondanta en 1973, ordinara en 1982) de Hungara Scienca Akademio. Lia nobela antaŭnomo estis *pilismaróti*. Lia avo estis juristo Alajos Bozóky.

László Bozóky http://www.tudosportal.hu/egy.php?id=2191 naskiĝis la  1911 en Hungario en Nagyvárad (nuntempa Oradea en Rumanio). Li mortis la  1995 en Budapeŝto.

## Biografio 
László Bozóky frekventis gimnazion en Vác, kie li lernis fizikon de József Öveges. Li plulernis en Universitato Pázmány Péter ricevinta diplomojn en 1935 kaj 1936, fine li profitis la stipendion en Berlino. Hejmenveninta li eklaboris en la universitata instituto ĝis 1949, poste en onkologia instituto ĝis 1982. Krome li instruis en la teknikuniversitato en Budapeŝto ekde 1952. Li profesoriĝis en 1965. Li atingis la sciencan gradon PhD en 1952, li doktoriĝis en 1964 antaŭ la akademio. En 1958 li kreis la unuan enlandan kobaltan ilon kontraŭ la kancero.

Li edziĝis en 1947. Li okupiĝis precipe pri radiadoj kaj izotopoj. Li ricevis memormedalojn inter 1957-1990.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Újabb vizsgálatok az ionizált oxigén-molekula sávos színképén* (1936)
* *Röntgenfizika* (1948)
* *Radioaktív sugárzások mérése* (1957)
* *Progress in Radiophysics* (1966)
* *A mesterséges radioizotópok alkalmazásának beindítása Magyarországon* (1979)
* *Értekezések, emlékezések* (1984)

## Memorigiloj 
* memormedalo fondita en 2000

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 

 

Kategorio:Hungaraj fizikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Taunus Wunderland

eta|Enirejo Taunus Wunderland 2009
eta|Onda fervojo
**Taunus Wunderland** (Taŭnusa Mirlando) estas amuzparko en arbaro apud Schlangenbad. Ĝi situas en la montaro Taunus ĉ. 10 km nordokcidente de Wiesbaden.

La parko fondiĝis en 1966 kaj prezentis origine fabelojn kaj karesbestojn. Ĉefaj celgrupoj estis infanetoj kaj familioj. En 1998 ĝi pluevoluis al amuzparko kaj fariĝis interesa por homoj de ĉia aĝo. Al la ĉefaj allogaĵoj de la parko apartenas torenta akvofervojo, ondaj fervojoj kaj alta ĉenkaruselo. Ekde tiam, la dometoj prezentantaj scenojn el fabeloj iom post iom malaperis.

 Dosiero:Taunus Wunderland Märchenszenen.JPG|Szeno el la fabelo *Hänsel und Gretel* (Joĉjo kaj Manjo) - dometo forigita en 2012
 Dosiero:Taunus Wunderland Dinosaurier.JPG|Dinosaŭroj
 Dosiero:Karussell2.jpg|Karuselo por infanetoj

 Dosiero:Taunus Wunderland Achterbahn Teilansicht.JPG|Onda fervojo
 Dosiero:Taunus Wunderland Kettenkarussel.JPG|Ĉena karuselo
 Dosiero:Taunus Wunderland Autoscooter.JPG|Kolizi-aŭtoj
 

 Dosiero:Taunus Wunderland Röhrenrutschen.JPG|Tubaj toboganoj
 Dosiero:Taunus Wunderland Wildwasserbahn Gesamtansicht.jpg|Torenta akvofervojo
 Dosiero:Taunus Wunderland Wildwasserbahn Anstieg.JPG|Torenta akvofervojo
 Dosiero:Taunus Wunderland Wildwasserbahn Start.jpg|Torenta akvofervojo

## Eksteraj ligiloj 
* Taunus Wunderland

Kategorio:Amuzparkoj
Rafael de Sobremonte

**Rafael de Sobremonte y Núñez del Castillo, Angulo Bullón y Ramírez de Arellano** (Sevilo, 27-a de novembro de 1745 - Kadizo, 1827), 3a Markizo de Sobremonte, kavaliro de la Ordeno de San Hermenegildo, estis nobelo, militisto kaj vicreĝo kolonia hispana. Li estis guberniestro de Kordobo de Tukumano kaj poste Vicreĝxo de Rivero Plata. En 1806, dum la unua de la Britaj Invadoj al Rivero Plata kaj pro la atako kiun la ĉefurbo suferis fare de la britoj, li abandonis la urbon Bonaero direkte al Kordobo, kun intenco savi la trezoron de la Vicreĝlando. Dum la okupado de Bonaero li plenumis la postenon el Kordobo, kiu iĝis provizore la ĉefurbo vicreĝa. La popola malkontento en Bonaero, kiu konsideris lin malkuraĝa, devigis lin lasi la estrecon de la ĉefurbaj trupoj al Santiago de Liniers, heroo de la rekonkero, kiu poste anstataŭis lin kiel Vicreĝxo.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Scenna, Miguel Ángel, *Las brevas maduras*. Memorial de la Patria, Tomo I, Ed. La Bastilla, Bs. As., 1984.
* Garzón, Rafael, *Sobremonte, Córdoba y las invasiones inglesas*, Ed. Corregidor Austral, Córdoba, 2000.
* Bischoff, Efraín, *Historia de Córdoba*, Ed. Plus Ultra, Bs. As., 1989.
* Roberts, Carlos, *Las invasiones inglesas*, Ed. Emecé, Bs. As., 1999.
* Ruiz Moreno, Isidoro J., *Campañas militares argentinas*, Tomos I y II, Ed. Emecé, Bs. As., 2004-2006.
* Lozier Almazán, Bernardo, *Martín de Álzaga*, Ed. Ciudad Argentina, Bs. As., 1998.
* Wiñazki, Miguel. "Sobremonte. Una historia de Codicia Argentina". Ed. Sudaméricana. Bs. As. 2001
* *Crónica Histórica Argentina*, Tomo I, Ed. CODEX, Bs. As., 1968.

Kategorio:Hispanaj nobeloj
Kategorio:Hispanaj militistoj
Kategorio:Historio de Argentino
10969 Perryman

'*10969 *Perryman'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj geedzoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Palomar-Leiden Enketo pri Trojanoj" ().

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Michael Perryman*, projektan scienciston por la misioj *Hipparcos* kaj *Gaia'' de la Eŭropa Kosma Agentejo kaj profesoron ĉe la Universitato de Leiden. Li estas konata pro sia estreco en la evoluo de la kosma astrometrio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1971
Unuiĝintaj Provincoj de Rivero Plata

**Provincias Unidas del Río de la Plata** (Unuiĝintaj Provincoj de Rivero Plata) estis la nomo uzita de la Unua Triumviraro formita de Feliciano Chiclana, Manuel de Sarratea kaj Juan José Paso el la 22a de novembro de 1811 por aludi al la ŝtato aperigita el la Maja Revolucio de 1810 en Bonaero, kiu anstataŭis la ĝistiaman kolonian de la Viĉreĝlando Rivero Plata. Tiu nova ŝtato estis regita dekomence de provizoraj aŭtoritatoj nome de la rajtoj de la reĝo Fernando la 7-a (Hispanio), sed la 9-an de julio de 1816 proklamis sian sendependecon absolute el Hispanio kaj ties reĝoj. Tiu nomo aperis la unuan fojon en la provizora statuto *Estatuto Provisional del Gobierno Superior de las Provincias Unidas del Río de la Plata a nombre del Señor Don Fernando VII*.

Kvankam tiu registaro postulis jurisdikcion pri la tuta teritorio de la vicreĝlando, ne povis kontrolo la *intendencia* de Paragvajo, kiu derivis al la kreado de la Respubliko Paragvajo, kaj same perdis la kontrolon de la *Alto Perú* (posta Bolivio) post la batalo de Huaqui en 1811, post kiu la parta rekuperado de tiu variis laŭ la irado de la Ekspedicioj kontraŭ la Supra Peruo dum la Argentina Milito por Sendependiĝo ĝis kiam tiuj finis en 1817 kaj la Supra Peruo transformiĝis en Bolivio en 1825. La milito kontraŭ portugal-brazilanoj kaj la konfliktoj kontraŭ José Artigas okazigis la perdon de la kontrolo super la *Banda Oriental*, kio finis per la kreado de la sendependa ŝtato Urugvajo en 1828. Post superi periodojn de malordo kaj enlandaj militoj la 13 provincoj kiuj ankoraŭ integris tiun union inter 1831 kaj 1832 grupiĝis en kio nomiĝis Konfederacio Argentina, kaj eksmodiĝis la komenca nomigo *Provincias Unidas del Río de la Plata*.

Laŭ la artikolo 35 de la Argentina Konstitucio, la nomo de *Provincias Unidas del Río de la Plata* estas unu el ĉefaj de la nuna ŝtato, kun tiuj de *República Argentina* kaj *Confederación Argentina*.

## Vidu ankaŭ 
* Unuiĝintaj Provincoj de Sudameriko
* *Liga Federal*
* Brazil-Argentina Milito
* Ducentjariĝo de Argentino

## Bibliografio 
* «Símbolos Nacionales de la República Argentina» ISBN 950-691-036-7

Kategorio:Historio de Argentino
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1810
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1831
Soyapango

**Soyapango** estas urbego kaj komunumo en meza parto de Salvadoro en Departemento San-Salvadoro. Ĝi apartenas al urbaro de San-Salvadoro. Loke neoficiale la loknomo estas Soya.

## Geografio 
Soyapango situas sur altebenaĵo, 7 km oriente de San-Salvadoro, ili preskaŭ kontaktiĝas.

## Historio 
Soyapango estis fondita en 1542 fare de hispanaj kolonianoj. En 1824 la komunumo jam apartenis al la sendependa ŝtato. Soyapango estas nuntempe komerca centro.  

## Trafiko 
Soyapango havas busan sistemon. La urbego estas ĉefa traira vojo inter San-Salvadoro kaj la orienta regiono. Preskaŭ 70,000 veturiloj vojaĝas tra la urbego ĉiun tagon.

## Klimato 
En Soyapango tropika klimato regas. Jare pluvas (neniam neĝas) po 2036 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen inter majo-oktobro daŭras la pluva sezono. La averaĝa temperaturo varias inter 21-25 °C.

## Fontoj 
* angla Vikipedio helpe de WikiTrans
* mapo 
* vetero

Kategorio:Urboj de Salvadoro
Burgo Grenzau

eta|burgo Grenzau
eta|ĉefa turo
La **burgo Grenzau** estas la ruino de spronburgo en alteco de 250 m super marnivelo apud Höhr-Grenzhausen, distrikto Westerwald, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Nur ĝi havas triangulan ĉefan burgturon en Germanio.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Hans Spiegel: *Chronik der Burg Grenzau*. In: Burgen und Schlösser 25 (1984), S. 22–52
* Dietmar Spiegel: *Der Architekt Hans Spiegel und „seine Grenzau“ 1954 bis 2004: Sicherung und neuzeitlicher Ausbau einer Burgruine.* In: Burgen und Schlösser 45 (2004), S. 93–97
* Lorenz Frank: *Der Bergfried der Burgruine Grenzau: Neue Beobachtungen zur Baugeschichte.* In: Burgen und Schlösser 45 (2004), S. 98–103
* Alexander Thon, Stefan Ulrich: *„... wie ein Monarch mitten in seinem Hofstaate thront“. Burgen am unteren Mittelrhein*. Schnell & Steiner, Regensburg 2010, ISBN 978-3-7954-2210-3, S. 74-79.

## Eksteraj ligiloj 
* Eintrag zur Burg in der wissenschaftlichen Burgendatenbank des Europäischen Burgeninstituts (EBIDAT)
* Heimatkundliche Informationen zur Burg Grenzau
* Rekonstruktionszeichnung  von Wolfgang Braun
* Geschichtliche Daten zu Stadt und Burg
* Namensentwicklung von Grenzau

Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Kastelo Hachenburg

La **kastelo Hachenburg** estis konstruita ĉ. 1180 kiel burgo. Konstruiganto estis la grafo Heinrich la 2a de la Sayn. Ĝi estis sidejo de tiuj grafoj. La kastelo situas en la urbeto Hachenburg en la distrikto Westerwald, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

eta|kastelo Hachenburg
eta|interna korto de la kastelo Hachenburg

## Literaturo 
* Hellmuth Gensicke: Landesgeschichte des Westerwaldes, 3. unveränderter Nachdruck, Wiesbaden 1999 (Veröffentlichungen der Historischen Kommission für Nassau, Bd. 13).
* Stefan Grathoff: Geschichte der Stadt Hachenburg. Hachenburg 2011.
* Markus Müller: Gemeinden und Staat in der Reichsgrafschaft Sayn-Hachenburg 1652–1799. Wiesbaden 2005 (Beiträge zur Geschichte Nassaus und des Landes Hessen, Bd. 3)
* Hermann-Josef Roth: Der Westerwald. Köln, DuMont, 1981.
* Wilhelm Söhngen: Geschichte der Stadt Hachenburg. Zugleich Festschrift zur Sechshundertjahrfeier der Stadt. Neudruck der Ausgabe von 1914, Wiesbaden 1973.
* Bruno M. Struif: Hachenburg – ZeitSpuren einer Westerwälder Residenzstadt. Hachenburg 1999

## Eksteraj ligiloj 
* www.geschichtswerkstatt-hachenburg.de
* Geschichte der Stadt Hachenburg; Institut für Geschichtliche Landeskunde an der Universität Mainz 
* Stadtarchiv Hachenburg 

Kategorio:Kasteloj en Rejnlando-Palatinato
Tabakujo

**Tabakujo** estas kutime skatoleto aŭ boteleto por snuftabako. Tiaj tabakujoj estis ĝenerale ŝatataj en Eŭropo kaj Ameriko en la 18a jarcento. Tiam ili estis ofte riĉe ornamitaj kaj multekostaj. En la 18a kaj 19a jarcentoj tabakujoj estas socie prezentebla ornamaĵo. Ofte oni donacis tabakujojn al merituloj.

Hodiaŭ multaj snuftabakoj estas venditaj en malgrandaj plastaj aŭ aluminiaj skatoletoj kun kutime inter 7 kaj 10 gramoj da snuftabako. Tiuj tabakujoj estas firme fermeblaj kaj permesas facilan elprenon de ĝusta kvanto da snuftabako.

Ekzistas kolektantoj de specialaj tabakujoj. Arĝentaj tabakujoj estas kutime interne orumitaj por pli bone konservi la tabakon. Krom la malgrandaj porteblaj tabakujoj ankaŭ ekzistas pli grandaj surtablaj tabakujoj.

## Kuriozaĵoj 
eta|Tabakujo de Frederiko la 2-a (18a jarcento)
La tabakujo de la prusa reĝo Frederiko la 2-a savis al li la vivon en la batalo apud Kunersdorf, retenante kuglon. La tabakujo estas publike montrata en la kastelo Hohenzollern.

Sub la angla nomo *Beggar’s Box* oni konas specialan tabakujon, kiu havis du fakojn: El la publike videbla fako oni ofertis malpli kostan snuftabakon al aliaj, el la publike nevidebla fako oni prenis la pli multekostan snuftabakon por si.

Kategorio:Ujoj
Kastelo Westerburg (Westerwald)

eta|la kastelmonto kun la kastelo kaj la evangelia kastelkirko

La **kastelo Westerburg**, unuafoje dokumentita en la jaro 1192, sed jam pli frue konstruita, troviĝas en la urbo Westerburg en la distrikto Westerwald, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝi estis konstruita sur burgo el la 12a jarcento. Ĝi apartenis unue al la grafoj de Leiningen.

## Eksteraj ligiloj 
* Schloss Westerburg

## Referencoj 

Kategorio:Kasteloj en Rejnlando-Palatinato
Fiĝia serpento

La **fiĝia serpento** (*Ogmodon vitianus*), estas specio de serpento el la familio *Elapidae*. Ĝi estas monotipa en la genro ***Ogmodon***. Ĝi estas endemia en Fiĝioj, trovata nur en la insulo Vitilevuo, kaj estas grandparte subtera .

## Referencoj
## Bibliografio
* Australasian Reptile & Amphibian Specialist Group 1996. *Ogmodon vitianus* . 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Downloaded on 29 July 2007.
* Fijian Burrowing Snake (bolo), Ogmodon vitianus. http://www.ryanphotographic.com/bolo.htm

## Vidu ankaŭ
*Fiĝiaj tropikaj sekaj arbaroj

## Eksteraj ligiloj
* Taksonomio de la fiĝia serpento.
* Fiĝia serpento (*Reptile-database*)

Kategorio:Serpentoj
Kategorio:Bestoj el la Pacifika ekozono
Burgo Hartenfels

eta|burgo Hartenfels
La **burgo Hartenfels** estas la ruino de altaĵburgo kaj unu el la plej imponaj burgoj en la mezmontaro Westerwald. Ĝi situas ĉe Hartenfels en la distrikto Westerwald, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

## Situo 
eta|la turo de la burgo

## Historio 
eta|murrestaĵoj de la burgo

## Priskribo 
## Nomo 
## La burgo hodiaŭ 
## Eksteraj ligiloj 
* Geschichte der Burg 

## Referencoj 
Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Burgo Sporkenburg

eta|la burgo Sporkenburg
La **burgo Sporkenburg** estas la ruino de malfrumezepoka spronburgo ĉ. 1 km sude de la vilaĝo Eitelborn en la distrikto Westerwald, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

## Situo 
## Priskribo 
 eta|la ruino  Sporkenburg sudoriente de  Eitelborn

## Historio 
## Literaturo 
* Alexander Thon, Stefan Ulrich, Jens Friedhoff: *„Mit starken eisernen Ketten und Riegeln beschlossen ...“. Burgen an der Lahn*. Schnell & Steiner, Regensburg 2008, ISBN 978-3-7954-2000-0, S. 154-159.

## Eksteraj ligiloj 
* Gemeinde Eitelborn: Die Sporkenburg 
* Sporkenburg auf Burgenarchiv.de
* Mehr Fotos der Sporkenburg

## Referencoj 

Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Ponevosto (hararanĝo)

eta|Ponevosto
eta|Orientulino kun ponevosto
**Ponevosto** (ankaŭ nomata **harvosto**) estas hararanĝo ĉe kiu longa harfasko malantaŭe sur la kapo estas fiksita per kaŭĉuka ringeto aŭ rubando. Pro tio la hararo similas al vosto de poneo aŭ alia ĉevalo.

La ponevosto antaŭ ĉio estas portata de virinoj sed ankaŭ kelkfoje de viroj.

eta|maldekstra|Viro kun ponevosteto

## Referencoj 
Kategorio:Hararanĝoj
Urbodomo de Essen

La **urbodomo de Essen** troviĝas en la centro de la urbo Essen kaj estas ekde 1979 sidejo de la urba administrado de Essen.

## Nuna urbodomego 
La nuna urbodomo estis konstruata inter 1975 kaj 1977, la oficiala inaŭgurado okazis la 7-an de novembro 1979. La turdomego estas 106 metrojn alta. Ekde la 22-a etaĝo vizitantoj povas superrigardi ekde proksimume 100 metroj la tutan urbon kaj parton de la Ruhr-Regiono. Krom 69.000 oficeja areo ĝi entenas parlamentan areon, pli ol 700 parklokojn en pluretaĝa kelogaraĝo, teatrejon kaj diversajn ĉambrojn por teĥnikaĵoj. En la domo laboras proksimume 1.900 homoj.

## Historio 
eta|maldekstre|300ra|Urbodomo 1888–1964
Jam en la jaro 1272 klare estis menciata *urbokonsilantaro de Essen*, el kio oni povas dedukti la ekziston de urbodomo. La plej malnova urbodomo Essen dokumentita el la 15-a jarcento havis sian funkcion trans kvar jarcentoj ĝis la komenco de la 19-a jarcento. Estis masiva ŝtonkonstruaĵo kun altaj ŝtupogabloj ĉe okcidenta kaj orienta flanko, ĉe kies fasadoj trovigis la ŝtonskulptaĵoj de la urbaj sanktuloj Kosmaso kaj Damiano.

Inter 1840 kaj 1842 arĥitekto *Carl Wilhelm Theodor Freyse* konstruis klasikisman domon, en kies teretaĝo troviĝis policejo. Tiu ĉi urbodomo baldaŭ fariĝis kadre de la komenca industriiĝo kaj la rapide kreska urbo tro malgranda.

Tial arĥitekto Peter Zindel konstruigis la antaŭulon de la nuna urbodomo, pompan novgotikan domon, inter 1878 kaj 1888. Post grava difektiĝo dum la Dua Mondmilito, aparte dum bomatako la 5-an de marto 1943, je kiu aparte la klarkontura turo estis trafata, la urbo unue rekonstruis la domon kaj vendis ĝin al magazenkonzerno, kiu siaflanke malkonstruis la monumentan domon.

Ĉiuj tri malnovaj urbodomoj staris sur la sama terpeco vidalvide de la preĝejo Marktkirche, ĉe la suda flanko de la malnova linofoirejo *Flachsmarkt*. De la 13-a ĝis la 19-a jarcento ĉi tie estis la politika kaj ekonomia centro de la urbo. Post malkonstruo de la tria urbodomo de Essen en 1964/1965 tie ĉi ekestis magazeno, kiu en 1986 siaflanke estis malkonstruata favore al alia komercejo.

Antaŭ malfermado de la nuna urbodomo ĉe la nova starloko Porsche-Platzo Essen havis dum 15 jarojn, de 1964 ĝis 1979, neniun urbodomon. Provizore oni uzis la iaman urbo domon de la iam memstara urbo Kray; la ĉefaj urbestro kaj direktoro sidis en la nuna Teatrejo Stratmann ĉe Kennedy-Placo. Tiun ĉi domon la civitanoj nomis dum tiuj ĉi 15 jaroj *urbodometo*. Ĝi staras ankaŭ pro aliaj kaŭzoj sub monumentprotekto.

## Eksteraj ligiloj 
* Fotoj de la historiaj urbodomoj 
* Filmo pri la konstruado de la turdomego

Kategorio:Konstruaĵoj en Essen
Essen
Kategorio:Urbokerno de Essen
Kategorio:Turdomegoj en Germanio
Kategorio:Pereintaj konstruaĵoj en Germanio
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1979
Burgo Steinebach

eta|pordega arko de la burgo Steinebach
La **burgo Steinebach** - , germane "roka rojo" - estas ruino de malaltaĵburgo sur la teritorio de la komunumo Steinebach an der Wied. Ĝi apartenas al la komunumaro Hachenburg kaj al la distrikto Westerwald en la federacia lando Rejnlando-Palatinato de Germanio.

## Situo 
La malabundaj restaĵoj de la malaltebenaĵa burgo en la mezalta montaro Westerwald troviĝas en la tutjara riverujo de la rivero Wied, tre proksime al la vilaĝo Steinebach.

La urbo Hachenburg situas ĉirkaŭ kvin kilometrojn norde, kaj Herschbach estas ses kilometrojn pli sudokcidente. La "lagaro" de la regiono Westerwald, inkluzive de la lago *Dreifelder Weiher*, estas nur ĉirkaŭ 2,5 kilometrojn sude de Steinebach.

eta|eta|maldekstra|ĉirkaŭaĵo de la burgo

Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
10972 Merbold

'*10972 *Merbold'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj geedzoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Dua Enketo pri Trojanoj" ().

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la germanon Ulf Merbold, unuan okcidentan eŭropan kosmonaŭton, kiu faris en 1983 kaj 1988  en la kosmopramo kun la *Spacelab'' de la Eŭropa Kosma Agentejo. Tio estis sekvita en 1994 de kvar semajnoj kiel kosmonaŭto de EKA ĉe la sovetunia kosmostacio Mir.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1973
Kastelo Montabaur

eta|300px|kastelo Montabaur
eta|la kastela monto centre de la urbo Montabaur kun la kastelo (foto de 2011)
La baroka **kastelo Montabaur** estas la signo de la urbo Montabaur en la mezmontaro Westerwald. Montabaur estas la distrikturbo de la distrikto Westerwald, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. La kastelo staras de malproksime videbla sur la kastela monto (Schlossberg) sur alteco de 321 m super marnivelo.

## Literaturo 
* Markus Wild: *Schloss Montabaur, Einblicke in die historische und kunsthistorische Entwicklung eines bedeutenden Baudenkmals*. Akademie Deutscher Genossenschaften ADG, Montabaur 1995.

## Eksteraj ligiloj 
* kastela retejo
* informo pri la kastelo en landa retejo 
* kastela panoramo

Kategorio:Kasteloj en Rejnlando-Palatinato
Cyril John Adcock

**Cyril John ADCOCK** (naskita la  en Patricroft, Lankaŝiro, Britio; mortinta la  en Novzelando) estis novzelanda esperantisto kaj profesoro pri psikologio.

## Vivo 
Cyril John Adcock naskiĝis en Anglio, proksime de Manĉestro. Li estis filo de Sam kaj Eva Edcock. En 1914 la familio elmigris al Novzelando.

En 1928 li revivigis Nov-Zelandan Esperanto-Asocion, kiu estis ĉesinta funkcii dum la unua mondmilito, kaj fariĝis la prezidanto de la asocio.

Li geedziĝis unue kun Irene Robinson Adcock, poste kun Ngaire Valmai Sadler. La verkistinoj Fleur Adcock (naskita en 1934) kaj Marilyn Duckworth (naskita en 1935) estas liaj filinoj.

Liajn skribajn postlasaĵojn konservas la biblioteko de la Universitato de Wellington.

## Studoj kaj profesioj 
Adcock studis, dum sia profesia laboro kiel instruisto, eduksciencon, filozofion, ekonomikon, historion kaj politiksciencon, kaj akiris la bakalaŭrecon kaj la magistran gradon. En 1939 li rezignis pri sia instrua profesio kaj ekstudis en Londono (Britio) psikologion, pri kio li doktoriĝis en 1947. Poste li revenis al Novzelando kaj ekinstruis en la Universitato de Wellington. En 1970 li emeritiĝis. En la 1980-aj jaroj li fariĝis membro de Akademio Internacia de la Sciencoj.

## Honorigoj 
Kelkajn tagojn antaŭ sia morto Adcock eksciis pri sia honorigo per la Ordeno de la Brita Imperio, kies oficiro li fariĝis.

De 1990, la Psikologia Societo de Novzelando *(New Zealand Psychological Society)* regule atribuas premion *C J Adcock Award* al esploristo pri psikologio. Ĝin ricevis interalie Rob Hughes (en 2000), Brian Haig (en 2006) kaj Neville Blampied (en 2008).

## Verkoj en Esperanto 
* *Percepta defendo kaj subcepteco.* En: *Sciencaj Studoj,* Kopenhago 1958.
* *Kiel mezuri la menson?* En: *Scienca Revuo* 11 (1959), kajero 3, paĝoj 98–102.
* *Fundamentoj de psikologio.* Liège 1976.

## Fontoj 
* 
* *Fleur Adcock,* en: *Modern British Women Writers. An A–Z Guide,* Westport 2002, paĝoj 1–8.

## Eksteraj ligiloj 
* [Libroj kaj aliaj dokumentoj](http://search.obvsg.at/primo_library/libweb/action/search.do?dscnt=0&scp.scps=scope%3A(ONB_aleph_esperanto)&tab=onb_sondersammlungen&mode=Basic&vl(freeText0)=cyril+adcock&vid=ONB&fn=search) de kaj pri Cyril John Adcock en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo 

Kategorio:Novzelandaj esperantistoj
Kategorio:Novzelandaj psikologoj
Essener Credit-Anstalt

**Essener Credit-Anstalt** kun ĉefa sidejo en Essen estis banko, kiu en la Germana Imperiestra Regno kaj en la Vajmara Respubliko estis ĉefa je la financado de la peza industrio en la Ruhr-Regiono. Ĝi havis filiojn en la tuta Ruhr-Regiono, en la Sauerland kaj en la malsupra Rejnlando. Post fondado en 1871 ĝi instalis filiojn en multaj ruhrregionaj kaj transregionaj urboj kaj transprenis inter 1902 kaj 1922 plurajn bankojn, ĝis kiam en 1925 la banko Essener Credit-Anstalt estis glutata de Deutsche Bank AG.

## Literaturo 
* Walther Däbritz: *Denkschrift zum fünfzigjährigen Bestehen der Essener Credit-Anstalt in Essen.* Essen 1922.

Kategorio:Bankoj en Germanio
Kategorio:Essen
Snatch

***Snatch*** ( — elpreno, forkapto) estas britie produktita 2000-a komedia bandita filmo reĝisorita de Guy Ritchie.

La agado de la filmo okazas en la londona krima submondo kaj enhavas du interplektitajn intrigojn: unu pritraktanta la serĉadon por ŝtelita diamanto, la alia kun boksa iniciatinto nomata *Turka* (Jason Statham), tiu devas kompreniĝi kun senkompata gangstero *Brick Top* (Alan Ford).

## Roluloj 
* Jason Statham kiel Turkish
* Stephen Graham kiel Tommy
* Alan Ford kiel Brick Top
* Dennis Farina kiel Abraham "Cousin Avi" Denovitz
* Brad Pitt kiel Mickey O'Neil
* Adam Fogerty kiel Gorgeous George
* Mike Reid kiel Doug The Head
* Vinnie Jones kiel Bullet Tooth Tony, pagsoldato
* Robbie Gee kiel Vinny
* Lennie James kiel Sol
* Ade kiel Tyrone
* Rade Šerbedžija kiel Boris The Blade
* Benicio del Toro kiel Franky "Four-Fingers"
* Jason Flemyng kiel Darren
* Ewen Bremner kiel Mullet

## Filmomuzikoj 
Du versioj de la Filmomuziko estis publikigis, unu per Universal International sonregistrejo kun 23 kantoj kaj per TVT Records kun 20 kantoj. En la filmo sonas kantoj per Madonna, Oasis, Mirwais, Massive Attack kaj aliajn.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Filmoj aperintaj en 2000
Kategorio:Britaj komediaj filmoj
Unuiĝintaj Provincoj de Sudameriko

[eta|250ra|dekstra|Provincias Unidas en [1816.]]
**Provincias Unidas en Sudamérica**, aŭ **Provincias Unidas de Sudamérica**, (Unuiĝintaj Provincoj de Sudameriko) estis la unua oficiala nomo kiun adoptis la teritorioj de la antikva Vicreĝlando Rivero Plata en 1816, post la deklaro de sendependeco disde Hispanio. La nomo estis uzita ĝis la Konstitucio de 1826, inkludante la teritorion de la *Banda Oriental* (dum la Brazil-Argentina Milito adoptis la nomon *República Argentina*. Oni uzis ankaŭ la nomon Provincias Unidas del Río de la Plata.

## Notoj 
Kategorio:Historio de Argentino
Győző Bruckner (juristo)

**Győző Bruckner** [djOzO brukner], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bruckner Győző** estis hungara juristo, instruisto, profesoro, membro (korespondanta en 1926) de Hungara Scienca Akademio.

Győző Bruckner http://www.tudosportal.hu/egy.php?id=1675 naskiĝis la  1877 en Hungario en Felsőlövő (nuntempa Oberschützen en Aŭstrio). Li mortis la  1962 en Budapeŝto.

## Biografio 
Győző Bruckner frekventis universitaton en Budapeŝto. Li komencis sian instruan karieron en Eperjes, poste en gimnazio en Igló, ekde 1910 li revenis al Eperjes al la jura altlernejo. En 1906 li edziĝis baldaŭe havanta 4 infanojn. Li batalis dum la 1-a mondmilito, poste li instruis en la jura akademio en Miskolc, kie li estis dekano inter 1923-1945. En 1941 li ricevis en universitato en Szeged instruan rangon publika eksterordinara profesoro. Li okupiĝis precipe pri la jura historio kaj Supra Hungarujo. Li strebis multe pri reentombigoj de Francisko Rákóczi la 2-a kaj Emeriko Thököly.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A szepesi szász nép* (1913)
* *A reformáció és ellenreformáció története a Szepességben* (1922)
* *A középkori partikuláris jogfejlődés és a selmeci városi és bányajog* (1935)
* *Leitmotive der neuen ungarischen evang. Kirchengesetze 1934-37* (1940)
* *A miskolci jogakadémia múltja és kultúrmunkássága 1919-1949* (1996)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al literoj Z, ZS kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Mihály Mőcsényi

**Mihály Mőcsényi** [mihAj mOcsEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mőcsényi Mihály** estas hungara pejzaĝarkitekto, altlerneja instruisto.

Mihály Mőcsényi http://www.zoldmuves.hu/?q=mocsenyi-mihaly-az-iden-90-eves  naskiĝis la  en Mőcsény, li mortis la  en Balatongyörök.

## Biografio 
Mihály Mőcsényi frekventis gimnazion en Bonyhád, poste ĝardenistan akademion en Budapeŝto, baldaŭe li akiris diplomojn el ekonomio, agrario, konstrutekniko kaj arthistorio. Dum la 2-a mondmilito li estis soldato, tamen li povis plulerni en tiam hungara Universitato Kolozsvár. En 1944 li estis partizano en la nuna Ĉeĥio. Spite tion dum la socialismo li havis akrajn konfliktojn. En 1969 li estis katedrestro, en la sekva jaro li profesoriĝis, fine ankaŭ rektoro. Li dufoje doktoriĝis (1962, 1970), li atingis ankaŭ la sciencan gradon PhD. Li okupiĝas precipe pri konstruado de ĝardenoj. Li estas hungara pioniro de konstruado de la pejzaĝoj. Li ricevis premion Kossuth en 2014, ekde 1988 medalojn kaj premiojn.

## Elektitaj libroj 
* *Eszterháza fehéren-feketén* (1998)
* *Környezetünk és védelme 1.* (1999)
* *Királyi és hercegi kertek Magyarországon* (Reĝa kaj dukaj ĝardenoj en Hungario), (2001 ankaŭ angle kaj germane)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun fotoj

Kategorio:Hungaraj agronomoj
Kategorio:Hungaraj pejzaĝarkitektoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Nogales (Arizono)

**Nogales** estas urbo en la pleja sudo de la subŝtato Arizono de Usono. Ĝi situas ĉe la internacia limo de Usono kaj Meksiko, najbaras al la samnoma urbo Nogales (Sonora), kaj la du loĝlokoj kune konsistigas la plej grandan internacian urbon de la uson-meksika limo. La usona intersubŝtata aŭtovojo 19 venanta el nordo finiĝas en la urbo, kaj sekve tra ĝi fluas signifa parto de la uson-meksika trafiko. La urbo estas la administra centro de la arizona kantono *Santa Cruz*.

Ĉar multaj lokanoj el la regiono Ekstremaduro, Hispanio, elmigris al Hispanameriko dum la 16a kaj 17a jarcentoj, kelkaj lokoj tie nomiĝas same Nogales (Juglandarboj), kiaj ĉe Nogales (Arizono) kaj Nogales (Sonora).

Kategorio:Urboj de Arizono
Kategorio:Duoblaj urboj
Dietado

[eta|Mezuro de korpopezo per [pesilo]]

**Dietado** estas la praktiko manĝi laŭ regulita maniero por malpliigi, teni aŭ pliigi korpan pezon.

Ofte oni kombinas dietadon kun fizika ekzercado por perdi pezon.

La vorton *dietado* oni ne miksu kun la vorto *dieto*, kio estas (laŭ PIV) nutromaniero, obeanta difinitan regularon.

## Historio 
William Banting popularigis unu el la unuaj pezoperdigaj dietoj en la 19-a jarcento.

Unu el la unuaj dietikistoj estas la angla kuracisto George Cheyne. Li mem suferis je trodikecego kaj konstante manĝis grandajn kvantojn de manĝaĵoj kaj trinkaĵoj. Li ekis senviandan dieton, manĝis nur lakton kaj legomojn, kaj rapide regajnis sian sanon. En 1724 li publikigis la verkon *An Essay of Health and Long Life*, en kiu li konsilas fizikan ekzercadon, freŝan aeron kaj evitadon de luksaj manĝaĵoj.

La unua populara dieto estis "Banting", nomita laŭ la anglo William Banting. En 1863 li verkis la libreton *Letter on Corpulence, Addressed to the Public*, kiu enhavis konkretan planon por la dieto kiun li sukcese sekvis. Li emfazis evitadon de sukero, amelo, biero, lakto kaj butero. La pamfleto de Banting estis populara kaj dum postaj jaroj estis uzita kiel bazo por modernaj dietoj.

## Vidu ankaŭ 
* Dieto (nutrado)
* LCHF, ketogena dieto kun malalta enbuŝigo de karbonhidratoj (Low Carb) kaj alta enbuŝigo de graso (High Fat)

Kategorio:Nutrado
Kategorio:Dietiko
Guy Ritchie

**Guy Stuart Ritchie** estas brita reĝisoro, scenaristo, produktisto. Liaj plejfamaj filmoj estas Lock, Stock and Two Smoking Barrels (1998), Snatch (2000), Swept Away (2002), Revolver (2005), RocknRolla (2008), Sherlock Holmes (2009) kaj Sherlock Holmes: A Game of Shadows (2011).

## Filmografio 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Britaj reĝisoroj
Kategorio:Naskiĝintoj la 10-an de septembro
Kalvinana preĝejo (Angyalföld)

La **Kalvinana kirko** estas moderna religia konstruaĵo en la ĉefurbo Budapeŝto, en Angyalföld, en loĝkvartalo Újlipótváros. Ĝi estas vaste konata kiel "Kirko de Dankpreĝo" (origine "Hálaadás templom").

## Historio 
La unuaj decidoj pri tiu kirko estiĝis jam post la 1-a mondmilito. Tiutempe la kalvinanoj vizitis mesojn en lernejo, ekde 1926 en preĝdomo. La solena starto de la konstruo okazis helpe de episkopo László Ravasz. La konstruado okazis en la malfruaj 1930-aj jaroj. La ĉefa gvidanto estis Albert Bereczky. Dum la 2-a mondmilito la kirko ricevis kuglotrafojn, la renovigo finiĝis en 1972.

## Konstruaĵo 
La impona kirko situas sola laŭ la Danubo-bordo. La fasado konsistas el kolonoj, kiun timpano (arkitekturo) kovras. Tie troviĝas la ĉefenirejo. La unusola kvadrata turo troviĝas flanke. Inter la turo kaj la navo diversaj ĉambroj troviĝas. Sub la navo estas granda scenejo, kiu estas luebla.

## Fontoj 
* hungare
* hungare
eta|maldekstre|Memortabulo pri Albert Bereczky, kiu konstruis la kirkon, poste savis homojn

Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Budapeŝto
Budapeŝto-Angyalföld
Gusztáv Buchböck

**Gusztáv Buchböck** [gustAv buĥbok], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Buchböck Gusztáv** estis hungara kemiisto, profesoro, membro (korespondanta en 1907) de Hungara Scienca Akademio.

Gusztáv Buchböck http://chemonet.hu/hun/mvm/arc/buchbock.html naskiĝis la  1869 en Hungara reĝlando en Pozsony (nuntempa Bratislavo en Slovakio). Li mortis la  1935 en Budapeŝto.

## Biografio 
Gusztáv Buchböck frekventis universitaton en Budapeŝto, kie li ricevis diplomon en 1896. Post lernado li restis samloke, kiel vicprofesoro ĉe Károly Than. En 1904 li atingis la instruan rangon privata profesoro, en 1909 publika eksterordinara profesoro, en 1924 publika ordinara profesoro. Ekde 19 li estis katedrestro, inter 19-19 li estis vicrektoro. Li longe studvojaĝis al Germanio. Li okupiĝis precipe pri la moderna fizika kemio.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A carbonylsulfid hydrolytes bomlásának sebességéről* (1896)
* *Az ion elmélet* (Bp., 1903)
* *Általános és anorganikus chemia* (1914) - lernolibro
* *Physikai-chémiai mérőmódszerek* (1921
* *Organikus chemia* (1930) - lernolibro

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero B kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
10975 Schelderode

'*10975 *Schelderode'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj geedzoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Dua Enketo pri Trojanoj" ().

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la agrikultura vilaĝo Schelderode, fondita en la 10-a jarcento ĉe la rivero Skeldo en Flandra Regiono, Belgio. Tie laboris kaj loĝis la belga astronomo *Christiaan Sterken'' dum pli ol tri jardekoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1973
Saint-Usuge

**Saint-Usuge** estas franca komunumo, kiu situas en la departemento Saône-et-Loire kaj en la regiono Burgonjo.

La vilaĝo donis ĝian nomon al raso de hundo.

## Vidindaĵoj 
[eta|maldekstra|Eta reĝo de gracio de [Beaune|Bono en la preĝejo]]
eta|maldekstra|Spanielo de Sainte-Usuge
La preĝejo Saint Eusèbe datiĝas el la 16-a jarcento kaj el la 18-a jarcento. Oni vidas sonorilturon kun franĉ-kontea stilo.

## Notoj 
## Referencoj 
## Literaturo 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Saône-et-Loire

## Eksteraj ligiloj 
* Historia paĝaro 

Kategorio:Komunumoj de Saône-et-Loire
Burgo Orlebach

La **burgo Orlebach** estas ne plu ekzistanta burgo apud Zweibrücken en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.
La burgo estis en la jaro 1335 la posedo de grafo Walram la 2a von Zweibrücken.

## Literaturo 
* Jürgen Keddigkeit, Ulrich Burkhart, Rolf Übel: *Pfälzisches Burgenlexikon, Band 4.1: O-Sp*. Institut für pfälzische Geschichte und Volkskunde Kaiserslautern, Kaiserslautern 2007, ISBN 978-3-927754-56-0, S. 85–88.

## Eksteraj ligiloj 
* Burg Orlebach bei alleburgen.de

## Referencoj 
Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Tschifflik Zweibrücken

La **plezurkastelo Tschifflik** (la nomo venis de la turka *Çiftlik* signifas „bieno“) en la palatinata urbo Zweibrücken en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝi estis konstruata inter 1715 kaj 1716 de Stanislaus I. Leszczyński, reĝo de Polio kaj grandduko de Litovio (1704−1709 kaj 1733−1736) kiel somerrezidejo . Laŭ liaj ideoj la sveda konstrumajstro Jonas Erikson Sundahl planis kaj realigis la kastelon. La „Tschifflik“ estas tipa ekzemplo baroka ĝardenarĥitekturo.

## Historio 
## Nuntempo 
## Eksteraj ligiloj 
* Bebilderte Webseite zur Geschichte von Schloss Tschifflik
* Webseite zur Geschichte des Schlosses
* *Lustschloss Tschifflik* Pläne des Lustschlosses auf schloss-carlsberg.de
* Historische Fasanerie Zweibrücken Informationen zur Geschichte und Rekonstruktion mit alten und neuen Plänen
* *Tschifflick* Artikel auf barockstrasse-saarpfalz.de

## Referencoj 

Kategorio:Kasteloj en Rejnlando-Palatinato
Kastelo Zweibrücken

eta|la kastelo de Zweibrücken (2005)
eta|la kastelo de Zweibrücken nokte (2007)
La **kastelo Zweibrücken** estas konstruaĵo en la palatinata urbo Zweibrücken en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Post ĝia rekonstruo ekde 1965 ĝi estas sidejo de la Palatinata Supera Landa Juĝejo (germane: *Pfälzischen Oberlandesgericht*. Ĝi estas la plej granda civila konstruaĵo de Palatinato.

## Historio 
## Eksteraj ligiloj 
* Kurzer Abriss über die Schlossgeschichte auf den Seiten des Pfälzischen Oberlandesgerichts
* 
* Das Herzogsschloss in Zweibrücken Artikel auf der Website bipontium.de mit Geschichte und zahlreichen Fotos

## Referencoj 

Kategorio:Kasteloj en Rejnlando-Palatinato
Monda heredaĵo en Bosnio kaj Hercegovino

Ĉi tiu paĝo listigas la lokojn apartenantajn al la **monda heredaĵo de Unesko en Bosnio kaj Hercegovino**.

## Statistiko 
En 2014, Unesko agnoskas en Bosnio kaj Hercegovino du objektojn en la listo de monda heredaĵo. Ambaŭ estas kulturaj.

## Listo 
## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de mondaj heredaĵoj
* Monda heredaĵo en Eŭropo
Noirmoutier-en-l'Île

**Noirmoutier-en-l’Île** estas franca komunumo en la departemento Vendée, en la regiono Luarlandoj. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2012. Ĝi situas en la insulo Noirmoutier.

## Geografio 
Noirmoutier-en-l’Île okupas la nordan parton de la insulo Noirmoutier. Atlantika Oceano ĉirkaŭas ĝin de ĉiu flanko, krom sude, kie ĝi limas kun L’Épine.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Vendée

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

Kategorio:Komunumoj de Vendée
Kategorio:Noirmoutier
Jurŝtato

La nocio **Jurŝtato**, **Juroŝtato** aŭ **Rajtoŝtato** estas nomo de ŝtato, kiu baziĝas sur la principo de leĝoj nome de establita juro. Ankaŭ se tiuj leĝoj ne justas, oni nomas la ŝtaton *laŭforma juroŝtato* (ankaŭ *leĝoŝtato*, ĉar ekzistas leĝoj sen garantio de justeco). Se tamen la leĝoj, sur kiuj baziĝas la ŝtato, estas justaj, t.e. se ili respektas la dignon de homoj aŭ la homajn rajtojn, tiam oni nomas ĝin *laŭmateria juroŝtato*.

## Etimologio 
En multaj lingvoj, oni uzas la vorton *Rechtsstaat* kiel traduko de tiu ĉi nocio. Tio devenas el la germana lingvo kaj signifas “rajtoŝtato”. La vortoparto “ŝtato” ĉi-kaze ne signifas sinonimon de “nacio”, sed fakte ĝi signifas koncepton, laŭ kiu funkcias la ŝtata aparato. 

## Laŭmateria rajtoŝtato 
Difinante la nocion de laŭmateria rajtoŝtato, oni devus decidi, kiuj leĝoj justas kaj kiuj nejustas. Por solvi la problemon de tiu decido, juristoj proponas jurnaturalismon, t.e. ideo, laŭ kiu ĉiuj homoj havas certajn neŝanĝeblajn rajtojn jam ekde sia naskiĝo. Tiumaniere, oni povas pli facile diri, ĉu registaroj konservas la laŭmaterian rajtoŝtaton aŭ ne. Ekzemple, la Germana Regno dum la Nazia diktatoreco (1933-1945) estis laŭforma rajtoŝtato, ĉar ĉiuj maljustecoj estis legitimitaj per leĝoj aŭ dekretoj. Sed neniu povus serioze aserti, ke la nazia diktatoreco estis vera, do laŭmateria rajtoŝtato, ĉar la nazioj faris la mortigadon de judoj kaj aliaj popoleroj laŭleĝa, kvankam en neniu ajn kulturo de la mondo murdo akcepteblas.

## Organizoj 
La Internacia Organizaĵo pri Jura Disvolviĝo (, akronime *IDLO*; , *OIDD*) estas interregistara organizaĵo dediĉita al antaŭenigado de la jurŝtateco .

## Vidu ankaŭ 
* Konsilio de Eŭropo
* Konstitucia juro
* Regado de la leĝo
* Sociala ŝtato

## Referencoj 
Kategorio:Politiko
Kategorio:Juro
NoSQL

***NoSQL*** (, ne nur SQL) estas metodaro en informadiko, kiu determinas datumbazarajn klasojn kaj devas solvi malbonpunktojn da rilataj datumbazoj: horizontala skalŝanĝebleco (), atingebleco () kaj simpleco de projekciado. Tamen la datumbazoj povas subteni SQL-komandojn.

## Klasifiko 
NoSQL-datumbazojn eblas dividi en sekvantaj grupoj:
* dokumentotenejo
* ŝlosil-valora tenejo
* grafa datumbazaro
* kolumna tenejo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Updated database landscape graphic , klasifikado da diversaj datumbazoj en diagramo ()

## Vidu ankaŭ 
* Rilata datumbazo
* SQL

Kategorio:Datumbazoj
Rufa sciuro

La **rufa sciuro** aŭ, pli precize, la **eŭrazia rufa sciuro** (*Sciurus vulgaris*) vivas preskaŭ en tuta Eŭropo kaj en la norda parto de Azio.

Ĝi estas longa ĉirkaŭ 25&nbsp;cm, sen la vosto, kiu longas ĉirkaŭ 15&nbsp;cm. Ĝia hararo estas rufa aŭ bruna; la ventro estas ĉiam blanka.

La rufa sciuro loĝas sur la arboj, kutime ene de grandaj naturaj arbaroj, sed ofte ankaŭ en parkoj.

eta|maldekstra|180ra|Iufoje la rufaj sciuroj (ĉi tie en viena parko) ne estas rufaj, sed brunaj

## Referencoj 
Kategorio:Sciuredoj
Kategorio:Mamuloj de Pollando
Concepción del Uruguay

**Concepción del Uruguay** estas municipo de la departemento Urugvajo (el kiu ĝi estas sidejo) en la provinco Entre Ríos, Respubliko Argentino. La municipo enhavas la samnoman urboj kaj ties ruran areon. Ĝi situantas oriente de la provinco, ĉe la okcidenta bordo de la rivero Urugvajo. Ĝi koncentras gravan parton de la historio kaj politika kaj kultura kaj de la provinco kaj de la lando, same kiel gravan agadon pri eduksistemo, turismo kaj industrio. La loĝantaro en 2010 estis totale de 89,324 loĝantoj kun denseco de 465,23 loĝ/km².

Kategorio:Geografio de Argentino
Komunumaro de la Lando de Caulnes

La ** Communauté de communes du Pays de Caulnes ** (esperantlingve "Komunumaro de la Lando de Caulnes") estis komunumaro de Francio, situanta sur departemento Côtes-d'Armor en regiono Bretonio. Kun efiko de la 1-a de januaro 2017, la komunumaro kunfandiĝis kun la komunumaro Plancoët-Plélan kaj la komunumaro de Dinan, tiel formante la posteulan organizaĵon *Dinan Agglomération*.

## Konsisto 
Ĝi konsistis el la sekvantaj komunumoj :

# **Caulnes**
# La Chapelle-Blanche
# Guenroc
# Guitté
# Plumaudan
# Plumaugat
# Saint-Jouan-de-l'Isle
# Saint-Maden

## Vidu ankaŭ 
* Komunumaroj de Côtes-d'Armor

### Eksteraj ligiloj 
* Komunumaro de la Lando de Caulnes 
* ,  Geografio de Bretonio: geografia, mapa kaj statistika portalo 
* Datumbazo Aspic : Côtes-d'Armor 

Kategorio:Caulnes
Lando de Caulnes
Martín Miguel de Güemes

**Martín Miguel Juan de la Mata de Güemes Montero Goyechea y la Corte** (8-a de februaro de 1785, Salturbo - 17-a de junio de 1821, Cañada de la Horqueta, provinco Salta) estis militisto de Argentino kiu ludis gravan rolon en la Argentina Milito por Sendependiĝo kaj en la argentinaj enlandaj militoj. Dum ses jaroj postenis en la guberniado de la provinco Salta kaj danke al malmultaj rimedoj faris konstantan defendan militon, konata kiel *Gaŭĉa Milito*, kiu tenis for de la resto de la argentina teritorio libera el invadoj fare de la reĝista armeo.

## Eksteraj ligiloj 
del libro martin fierro)
* La gesta güemesina 
* *El día que murió Güemes*, artikolo de Fernando Aragón
* Síntesis Biografio ĉe la Cámara de Diputados de Salta

Kategorio:Argentinaj politikistoj
Kategorio:Argentinaj militistoj
Komunumaro de Mené

La **communauté de communes du Mené** (esperantlingve "Komunumaro de Mené") estis franca komunumaro, situanta sur departemento Côtes-d'Armor en regiono Bretonio. Ĝi ekzistis inter 2000 kaj 2015. 

## Konsisto 
Ĝi konsistis el la sekvaj komunumoj:

# Collinée
# **Le Gouray**
# Langourla
# Plessala
# Saint-Gilles-du-Mené
# Saint-Gouéno
# Saint-Jacut-du-Mené

## Estraro (kiam?) 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumaroj de Côtes-d'Armor

## Eksteraj ligiloj 
*  Komunumaro de Mené
* ,  Geografio de Bretonio: geografia, mapa kaj statistika portalo 
*  Datumbazo Aspic: Côtes-d'Armor 

Mene
Partio Unueciga

eta|maldekstra|
La **Partido Unitario** (Partio Unueciga) estis argentina politika partio de tendenco liberala, kiu defendis la neceson de centrigita regado por la Unuiĝintaj Provincoj de Rivero Plata, nomitaj ankaŭ Unuiĝintaj Provincoj de Sudameriko en la Deklaro de Sendependo kaj poste por la nomita Respubliko Argentino, dum la 19-a jarcento. Ĝi aktivis inter la jaroj 1816 kaj 1862. La rivala partio estis la Argentinaj Federaloj.

## Ideologio 
La unuecigismo derivis el centrigismo de tempo de la sendependeco kaj de la modelo de ŝtato centralizita kiun proponis la napoleona Francio, kaj konsideris, ke la Nacio antaŭekzistas al la provincoj, kaj ke tiuj estas simplaj internaj dividoj kun malmulta aŭtonomeco.

La unueciguloj estis grupo integrata majoritate de la elito de Bonaero kaj de la urboj kiuj estis provincaj ĉefurboj: membroj de la alta klaso, intelektuloj, militistoj ktp. Tiu klaso ne havis akcepton inter la rura loĝantaro, kiu preferis la politikan tendencon de la provincaj ŝtatestroj.

## Notoj
Kategorio:Malaperintaj politikaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj de Argentino
Liga Federal

[eta|300px|En ruĝa la *Liga de los Pueblos Libres* en 1815 kiel parto de la [Unuiĝintaj Provincoj de Rivero Plata.]]
La **Liga Federal** (Federa Ligo), konata ankaŭ kiel **Liga de los Pueblos Libres** (Ligo de la Liberaj Popoloj) aŭ **Unión de los Pueblos Libres** (Unio de la Liberaj Popoloj), estis konfederacio de provincoj aliancitaj ene de la Unuiĝintaj Provincoj de Rivero Plata. Ĝi estis estrita de José Gervasio Artigas, guberniestro de la Orienta Provinco (parto el kiu nuntempe estas la Orienta Respubliko Urugvajo), kiu akceptis la titolon *protector de los pueblos libres* (Protektanto de la Liberaj Popoloj).

La Ligo estis konstituita de la provincoj Kordobo, Corrientes, Entre Ríos, Orienta, Santa Fe kaj la lokoj de Misiones. Oni konsideru por kompreni la tiaman grandon de tiu ento, ke tiam – inter 1814 kaj 1820 – la teritorio de la Unuiĝintaj Provincoj de Rivero Plata el kiu la aktuala Argentino estas historia pluaĵo, enhavis malpli ol dek kvar provincoj.

## Notoj 
Kategorio:Historio de Argentino
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1815
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1820
José Gervasio Artigas

**José Gervasio Artigas Arnal** foje konata simple kiel José Artigas (Montevideo, Vicreĝlando de Peruo, 19-a de junio de 1764 - Bieno Quinta Ybyray ĉe Asunciono, Paragvajo, 23-a de septembro de 1850) estis militisto de Argentino kaj Urugvajo kaj unu el plej gravaj politikistoj de la Sendependiga Revolucio ĉe la regiono de Rivero Plata. Estas ĉefa ŝtatestro de Urugvajo kaj ankaŭ omaĝita de Argentino pro sia kontribuado al la sendependeco kaj ene de polemiko al la federado de la lando. Li ricevis la titolojn «Jefe de los Orientales» kaj «Protector de los Pueblos Libres».

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* José Artigas (stacidomo)

Kategorio:Historio de Argentino
Kategorio:Historio de Urugvajo
Kategorio:Sudamerikaj politikistoj
10979 Fristephenson

'*10979 *Fristephenson''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj geedzoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Dua Enketo pri Trojanoj" ().

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la britan astronomon F. Richard Stephenson, profesoron ĉe la Universitato de Durham. Li estas konata pro sia uzo de malnovaj kaj mezepokaj astronomiaj registraĵoj por plibonigi nian konon pri la tera rotacio, la supernovaoj kaj la kometoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1973