Granda fiŝgufo

**Granda fiŝgufo**, *Ketupa blakistoni*, laŭ kio ankaŭ **gufo de Blakiston** aŭ **Blakistona gufo**, estas specio de azia gufo en la familio Strigedoj. Ĝi estas la plej granda vivanta specio de gufo, nome "fiŝgufo" aŭ "fiŝkapta gufo", subgrupo de gufoj kiuj specialiĝas en ĉasado en ĉeriveraj areoj. Ĝi estas indiĝena de Ĉinio, Japanio, kaj Rusia Fora Oriento. Tiu specio estas parto de la familio konata kiel "tipaj strigoj" (*Strigidae*), kiu enhavas la speciojn de gufoj. La Blakistona fiŝgufo kaj tri aliaj fiŝomanĝantaj gufoj estas metitaj kun kelkaj aliaj gufoj en la genron *Ketupa*. Ilia habitato estas ĉeriveraj arbaroj kun grandaj, malnovaj arboj por nestoj apud lagoj, riveroj, rojoj, kaj lagetoj kiuj ne frostu vintre. Henry Seebohm nomis tiun birdon laŭ la angla natursciencisto Thomas Blakiston, kiu kolektis la originan specimenon en Hakodate en Hokkaidō, Japanio, en 1883.

## Taksonomio
La Blakistona fiŝgufo estis formale priskribita en 1884 fare de la angla amatora ornitologo Henry Seebohm el specimeno kolektita apud Hakodate en la insulo Hokkaido en Japanio. Li metis tiun gufon en la genron *Bubo* kaj stampis la duvortan nomon *Bubo blakistoni*. La specia epiteto estis elektita honore al la natursciencisto kaj esploristo Thomas Blakiston kiu estis haviginta al Seebohm specimenon. Seebohm ekspoziciis specimenon de la fiŝgufo de Blakiston en novembro 1883 ĉe kunveno de la Zoologia Societo. Mallonga priskribo estis inkludita en la protokoloj de la socio, sed tio ne estis publikigita ĝis aprilo 1884. La artikolo de Seebohm en la gazeto *Ibis* estis publikigita en januaro 1884.

La fiŝgufo de Blakiston estas pli proksime parenca al la eŭrazia gufo ol al la genro *Ketupa* de fiŝgufoj, al kiuj oni antaŭe kredis, ke ĝi estas pli proksima. Ĉi tion montris ostologiaj kaj DNA-bazitaj testoj en 2003 faritaj de ornitologoj/taksonomiistoj Michael Wink kaj Claus König, aŭtoro de *Owls of the World*. Tamen, iuj aŭtoroj ne kredas, ke la aliaj fiŝgufoj estas sufiĉe diverĝaj por subteni apartan genron, kaj tial iuj aŭtoritatoj listigas fiŝgufojn kiel ankaŭ inkluditajn en la genro *Bubo*. 

Ĉar ĝi kunhavas genetikan materialon kaj ostologiajn trajtojn kun la eŭrazia gufo, sed ankaŭ ŝajnas kunhavi kelkajn karakterizaĵojn kun la aliaj tri fiŝgufoj (precipe la Bruna fiŝgufo), la loko de la Blakistonaj fiŝgufoj en ĉi tiu evolua ĉeno estas ambigua. Kelkaj aŭtoroj scivolis ĉu la Blakistona reprezentas interan paŝon inter tradiciaj gufoj kaj la aliaj fiŝgufoj, malgraŭ la nuna breĉo en distribuado inter la Blakistona kaj aliaj fiŝgufoj. Ĉu aliaj aziaj gufoj kun flanken oblikvaj oreltufoj, nome la Punktoventra gufo (*K. nipalensis*), la Sumatra gufo (*K. sumatranus*), kaj precipe la iom supraĵe fiŝguf-simila Hindia gufo (*K. coromanda*) estas proksime parencaj al la fiŝgufoj kaj/aŭ la Blakistona, ankaŭ estas neklare. 

Kiel ĉiuj fiŝgufoj, ĝia beko estas relative longa, la korpo relative fortika kaj la flugiloj estas relative longaj kompare kun tiuj de aglostrigoj. Ĝi ankaŭ kunhavas kun aliaj fiŝgufoj relative longajn tarsojn, kvankam relative al ilia grandeco la tri pli malgrandaj fiŝgufoj havas proporcie pli longan tarson. Krom ĉi tiuj malmultaj trajtoj, la kranio kaj skeleto de Blakistona fiŝgufo estas preskaŭ samaj kiel tiuj de eŭrazia gufo. La ungegoj de la Blakistona fiŝgufo estas similaj laŭ formo kaj grandeco al tiuj de la eŭraziaj gufoj.

Supraĵe, ĉi tiu gufo iom similas la eŭrazian gufon, sed estas pli monokroma bruna ĝis sunbruna. Kiel aliaj fiŝgufoj, sed male al plej multaj fiŝgufoj, la fiŝgufo de Blakiston havas relative larĝajn kaj ĉifonajn oreltufojn, kiuj pendas iomete flanken kaj ne aspektas vertikalaj. La supraj partoj estas flavbrunaj kaj forte striecaj kun pli malhelbruna koloro. La subaj partoj estas pli palaj flavecbrunaj kaj malpli forte striecaj. La gorĝo estas blanka. La irisoj estas flavaj (dum la eŭrazia gufo tipe havas oranĝajn irisojn).

## Subspecioj
El la jenaj kvar subspecioj priskribitaj en la literaturo, nur la unuaj du (*B. b. blakistoni* kaj *B. b. doerriesi*) estas nuntempe akceptitaj de la scienco. La aliaj du (*B. b. karafutonis* kaj *B. b. piscivorus*) estis verŝajnaj specimenoj de *B. b. blakistoni* kaj *B. b. doerriesi*, respektive, kaj estas prezentitaj ĉi tie nur pro historia intereso.

****K. b. blakistoni*** (Seebohm, 1884). Hokkaido, N. Japanio kaj Kuriloj. Bridoj de la vizaĝa disko estas flavecbrunaj kun mallarĝaj nigraj ŝaftostrioj; super la okuloj, ĉirkaŭ la bekobazo kaj sur la frunto vico da malgrandaj, rigidaj preskaŭ tute blankaj plumoj; mentono plejparte blanka. La cetero de la kapo kaj subaj partoj estas brunaj kun nigrecbrunaj ŝaftostrioj kaj helflavaj plumpintoj; la dorso estas pli malhela. La mantelo estas iom pli hela kaj pli ruĝecbruna kaj kun nigrecbrunaj strioj same kiel malhelbrunaj ŝaftostrioj. Flugiloj estas malhelbrunaj kun multaj helflavaj strioj. Vosto estas malhelbruna kun 7-8 kremflavaj strioj. Subaj partoj estas helflavbrunaj kun nigrecbrunaj ŝaftostrioj kaj mallarĝaj helbrunaj ondecaj krucstrioj. La enverguro estas 473 ĝis 534 mm, la vosto estas 243 ĝis 286 mm kaj la tarso estas 81 ĝis 102 mm.
****K. b. doerriesi*** (Seebohm, 1884). Or. Siberio suden ĝis la regiono de Vladivostoko kaj la limo kun Norda Koreio. Nun oni supozas, ke ĝi inkludas ĉiujn nejapanajn Blakistonajn fiŝgufojn. En la baseno de la rivero Bikin, la averaĝa korpomaso de kaptitaj fiŝoj estis taksita je 0,6 ĝis 0,9 kg. En Rusio, amfibioj estas manĝataj en granda kvanto printempe, precipe la rano de Dybowski (*Rana dybowskii*), kaj povas laŭsezone supernombri fiŝojn en la dieto dum tiu tempo.

Kankroj (*Cambaroides* ssp.) kaj aliaj krustacoj estas manĝataj en iuj nombroj, sed la amplekso de ilia graveco en la dieto de la Blakistona fiŝgufo estas nekonata. Ekzistas iuj indikoj pri seksa dimorfismo en predelektado, laŭ kio maskloj preferas ranojn kaj pli malgrandajn fiŝojn, dum inoj predis pli grandajn fiŝojn. La fiŝgufoj de Blakiston ŝajnas kunekzisti kun la maragloj de Steller (*Haliaeetus pelagicus*) kaj la blankvostaj maragloj (*H. albicilla*) ĉe la marbordoj de la rokaj Kurilaj Insuloj, sed oni ne scias, kiel ili rilatas al ĉi tiuj pli grandaj fiŝmanĝantaj rabobirdoj, kies ĉeesto foje estis teoriigita kiel parte la kaŭzo de la limigita teritorio de la Blakistonaj fiŝgufoj pro konkurenco pri similaj manĝoresursoj. Tamen, en aliaj rabobirdaj komunumoj, tagaj rabobirdoj kaj strigoj povas kunekzisti sukcese pro siaj apartaj tempoj de agado. Krome, la fiŝgufo de Blakiston ĝenerale loĝas en arbarkovritaj areoj, dum maragloj pli emas manĝoserĉi proksime al pli malfermaj malsekejoj aŭ marbordaj areoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Strigoformaj
Kategorio:Birdoj de Azio