open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lenapa lingvo

La **lenapa lingvo** estas algonkena lingvo parolata de la lenapoj. Fakte temas pri la *unamia* kaj la *munsia*, du proksime rilataj lingvoj de la orienta algonkena subgrupo de la algonkena lingva familio. La *unamia* kaj la *munsia* paroliĝis fare de la lenapoj en la najbareco de la moderna Novjorka areo en Usono, inkluzive de okcidenta Longinsulo, Manhatana Insulo, Staten-Insulo, same kiel apudaj areoj sur la kontinento: sudorienta Novjorkio, orienta Pensilvanio, Nov-Ĵerzejo, Konektikuto, Marilando kaj Delavaro.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.lenapelifeways.org/map.htm 

## Vidu ankaŭ 
* Johan Campanius

[[Kategorio:Algonkena lingvaro|]]
Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Petrus Plancius

dekstra|200px
**Petrus PLANCIUS** (aŭ **Petro PLANCIO**) (naskiĝis en Dranouter, Flandrio, kiel **Pieter PLATEVOET**, en 1552; mortis la ) estis nederlanda astronomo, kartografo kaj predikisto.

Li studis teologion en Germanio kaj Anglio. Je sia 24-a vivojaro li fariĝis predikisto je la Nederlanda reformita kirko.

En 1585 Plancius fuĝis pro la minaco de la hispana inkvizicio al Amsterdamo kie li komisiite de la VOC desegnis pli ol 100 mapojn. Ĉar li ne publikigis atlason liaj verkoj estas malpli konata ol nombro de liaj samtempuloj. Lia plej konata mapo estas mondmapo el 1592 nomata *Nova et exacta Terrarum Tabula geographica et hydrographica*

Kategorio:Nederlandaj astronomoj
Batalo apud Trafalgar

La **batalo de Trafalgaro** okazis la 21-an de oktobro de 1805, fronte al la Kabo de *Trafalgar* en la provinco de Kadizo, Hispanio kaj en ĝi alfrontiĝis la mararmeoj aliancitaj de Francio kaj Hispanio, komanditaj de la admiralo Pierre Villeneuve, asistita de la hispana Federico Gravina, kontraŭ la angla mararmeo de Horatio Nelson.

La fono de la batalo estis la preteco de la trupoj de Napoléon Bonaparte invadi Anglion, por kio li koncentras siajn trupojn en Boulogne-sur-Mer. La admiralo Villeneuve klopodas apartigi la anglan mararmeon. Post diversaj manovroj, li rifuĝas en la haveno de Kadizo. Apogite de la hispanaj ŝipoj, kiuj estis tiam aliancitaj al Francio pro la paktoj de la reĝo Karlo la 4-a de Hispanio , ili forlasis la havenon la 19-an de oktobro, kaj trovis la floton de Nelson la frumatenon de la 21-a.

150px|eta|dekstra|Horatio Nelson

En la batalo mortis 1.025 hispanoj (1.383 vunditoj), 2.218 francoj (1.155 vunditoj) unuflanke, kaj 449 angloj (1.241 vunditaj) aliflanke. Inter la forpasintaj troviĝis la hispanaj admiraloj Cosme de Churruca kaj Federico Gravina, kaj la venkinto mem de la batalo, la admiralo Nelson. Villeneuve mortigis sin unu jaron poste.

## Konsekvencoj 
La batalo malhelpis ĉiun eblan invadon de Anglio fare de la napoleonaj trupoj.

Plej grave, ĝi markis la komencon de la mara hegemonio de Britio, kio havis gravajn konsekvencojn por la posta monda historio.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.nmm.ac.uk/searchbin/searchs.pl?flashy=et1740z&flash=true 
* http://news.bbc.co.uk/1/shared/spl/hi/in_depth/trafalgar/html/3.stm 
* http://www.hms-victory.com  
* Batalla de Trafalgar, ducentjara datreveno, en la hispana

Dosiero:Turner, The Battle of Trafalgar (1806).jpg|
Dosiero:Trafalgar-Auguste Mayer.jpg|
Dosiero:TrafalgarBattle.jpg|

Trafalgar
Trafalgar
Trafalgar
Trafalgar
Trafalgar
Kategorio:Milito de la Tria Koalicio
Komárno (distrikto Kroměříž)

**Komárno**, situanta en Ĉeĥio en distrikto Kroměříž, estas municipo kaj ĝi troviĝas en teritorio, kiun oni iam markis kiel Záhoří (legu Zahorĵi) aŭ Hostýnské Záhoří (legu Hostinske Zahorĵi). Temas pri teritorio situanta inter regionoj Haná kaj Valaĥio. Vivas ĉi tie  (). 

## Historio
La loka nomo sonis de komence de la 17-a jarcento kiel Komárné, temis pri vilaĝo estiĝinta en loko *komárné* (*noto de kontribuinto: ĉeĥa vorto "komár" signifas kulo*), sur loko kun marĉoj, bordoj de riveroj kaj rojoj. En la unuaj mencioj pri la vilaĝo ĝi estas dokumentita kiel Chomarne, Comarne, Komarn, Comarn. Ĝi estas nomata kun feŭda establo de episkopejo el Olomouc kiel feŭda vilaĝo. La posedanto de Komárno havis kiel feŭdo de olomouca episkopo devojn precipe al proksima burgo Šaumburk apartenanta siatempe al la plej grandaj en Moravio.

En la jaro 1589 la vilaĝo venis en katolikajn manojn. En la jaroj 1771 - 1772 Komárno havis cent tridek plenkreskulajn jam akceptantaj katolikaj loĝantojn kaj sesdek naŭ infanojn. En la vilaĝo oni parolis ĉeĥe. Lernejo estis fondita en la jaro 1827 danke al iniciato de la vilaĝo, por ke la infanoj havu instruadon en loko de loĝado.

Dum la dua mondmilito en tiama Protektorato Bohemio kaj Moravio civitanoj de la vilaĝo aktive helpis en la milito. Al honoro de komarnanoj estas bezone skribi, ke kvankam en proklam-afiŝoj estis civitanoj instigataj por denuncado de kuncivitanoj pro malobeo de la plej diversaj ordonoj, en la vilaĝo okazis nenia denunco. Lokaj homoj helpis en aŭtuno de 1943 per nutraĵoj, mono kaj mapo kelkajn fuĝintajn rusajn militkaptitojn, klopodantaj foriri el Germanio tra Protektorato reen en la patrujon.

## Loĝantaro 
## Naskiĝintoj
En la vilaĝo naskiĝis Bohumil Horák, nokta persekut-aviadisto en Anglio. Li pereis inter flughavenoj Redhill kaj Gatwick en Anglio la 29-an de junio 1941 kaj li estas sepultita en tombejo Redstone en Surrey.

## Pluaj fotoj 

Komárno (KM), střed.jpg| Meze de la municipo
Komárno (KM), OÚ.jpg| Municipa ofico
Komárno (KM), hasičská zbrojnice.jpg| Fajroestingista armilejo
Komárno (KM), alej.jpg| Protektata tila aleo apud ŝoseo al Osíčko

Kategorio:Municipoj en distrikto Kroměříž
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Kroměříž
Kategorio:Setlejoj en Subbeskida montetaro
Tom Shorney

**Thomas George Kenneth SHORNEY** (naskiĝis la  en Bristol) estas brita esperantisto. 

Tom Shorney estas lernanto kaj loĝas en Londono, kie li studas matematikon. Li eklernis Esperanton en marto 2003 kaj estris Esperanto-klubon en sia ekslernejo, ''Sir Thomas Rich's School.'' Krome li instruis Esperanton en proksima bazlernejo.

Li estas unu el kreantoj de planlingvo Inrilan.

Kategorio:Britaj esperantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Britio
Dentokarpedoj

**Ciprinodontoformaj** (*Cyprinodontiformes*) estas ordo de la ostaj fiŝoj. Tiuj fiŝoj vivas en nesala kaj saleta akvo en tropikaj kaj subtropikaj akvaĵoj. Kelkaj el ili kreskas ĝis longeco de 30 centimetroj.

Ciprinodontoformaj estas pro sia buntegeco kaj adaptiĝemo amataj akvariofiŝoj.

## Bildaro 

Dosiero:Vierauge.jpg|Anableps sp.
Dosiero:Jordanella floridae.jpg|Jordanella floridae
Dosiero:Poecilia reticulata 01.jpg|Poecilia reticulata
Dosiero:Xiphophorus helleri 01.jpg|Xiphophorus helleri

Kategorio:Akvario

Kategorio:Aktinopterigoj
Vladimir Gaglojev

**Vladimir GAGLOJEV** (osete *Владимир Гаглойты*; naskiĝis la  en sud-osetia vilaĝo Dodoti, mortis la  en Moskvo) estas elstara oseta verkisto, kiu multon faris speciale por osetlingva teatro.

Li laboris en osetaj periodaĵoj, ankaŭ dum kelkaj jaroj kiel redaktoro de revuo "Fidiŭag" ("Kuriero").

Unu el la stratoj en Cĥinval la  estis nomita omaĝe al Gaglojev.eta|Strato Gaglojev en Cĥinvalo

Kategorio:Osetaj verkistoj
Kategorio:Sud-Osetio
Svedoj

La vorto **svedoj** havas du iom malsamajn signifojn.
# **Svedoj** estas skandinava etno kiu enhavas la denaskajn parolantojn de la sveda lingvo kaj iliajn idojn kiuj tenas fortan kulturan aŭ lingvan ligilon al sia sveda identeco. La plej granda areo kie svedoj loĝas estas la orienta flanko de Skandinava duoninsulo (proksimume la reĝlando Svedio) kun insuloj apude de ĝi en norda Eŭropo.
# **Svedoj** en ĉiutaga lingvouzo kutime signifas civitanojn aŭ loĝantojn de la ŝtato Svedio), sendepende de la etno.

## Vidu ankaŭ 
* Svedlingvaj finnlandanoj
* Listo de svedoj kiuj mortis en la Hispana Enlanda Milito
* Esaias Tegnér

Kategorio:Etnoj
Kategorio:Etnoj en Svedio
Baptujo

[Baptujo en [Gotland|eta|dekstra]]
eta|Baptujo en sveda provinca preĝejo
[eta|dekstra|180px|Baptujo el la [17-a jarcento]]
eta|dekstra|180px|Baptujo de la preĝejo de Vittskövle
**Baptujo** aŭ **baptokuvo** estas akvujo situanta en kristana preĝejo. Ĝi utilas por la sakramento de la bapto. Kutime la baptujo estas konstruita el ŝtono, ligno aŭ ia metalo. La akvon de malgrandaj baptujoj oni uzas por verŝi akvon sur la kapon de de la baptato.
Ekzistas tamen en kelkaj konfesioj baptujoj pli grandaj, foje nomataj baptobasenojn, en kiuj oni tute subakviĝas la baptaton.

Kelkfoje baptujo estas riĉe ornamita de reliefoj kaj apartenas al la skulptarto. En Svedio la baptujoj sur la insulo Gotland de la romanika epoko estas precipe rimarkindaj.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.newadvent.org/cathen/07433a.htm 
* https://web.archive.org/web/20041105173905/http://www.lcms.org/ca/www/cyclopedia/02/display.asp?t1=B&t2=a 
* http://www.trabel.com/luik/liege-baptismalfont.htm 

Kategorio:Kristanaj religiaj objektoj
Kategorio:Ujoj
Sesurbaro

**Sesurbaro** (, , ) estis asocio de ses urboj en Supra Luzacio frunte kun Zittau, plu Görlitz, Bautzen, Kamenz, Löbau, Lubań/Lauban – ekde mezepoko signifaj centroj de metioj kaj komerco. En la jaro 1346 okazis kunagade kun reĝa estro pakto, formala estiĝo de la ligo nomata "Sesurbaro". La asocio estiĝis por celo persekuti "malutilantojn kaj pereigantojn". Tiu ĉi asocio ekzistis ĝis la jaro 1815.

Kategorio:Luzacio
Kategorio:Historio de Ĉeĥio en mezepoko
Kategorio:Historio de Germanio
Kategorio:Historio de Pollando
Kategorio:Landoj de Krono ĉeĥa
Ferdinando la 3-a (Kastilio)

eta|dekstra|Ferdinando la 3-a (Kastilio)
**Ferdinando la 3-a** de Kastilio, *la Sanktulo* (naskiĝis 1199 en Zamoro kaj mortis la 3
30-an de majo 1252 en Sevilo), reĝo de Kastilio (1217-1252) kaj de Leono (1230-1252). Li estas konata ankaŭ kiel Sankta Ferdinando.

Li estis filo de Alfonso la 9-a de Leono kaj de Berengela de Kastilio. Li edziĝis en 1219 al Beatriz de Ŝvabio.

Post diversaj luktoj li unuigis la reĝlandojn de Kastilio kaj Leono. Li rekonkeris de la araboj grandan parton de Andaluzio, inter ili la urbojn de Baeza (1226), kiu estis la regno de Abd Allah al-Bajjasi, Úbeda (1233), Kordovo (1236), Jaén (1245) kaj Sevilo (1248).

La Papo Klemento la 10-a lin kanonizis en 1671, kaj li estas de tiam konata ankaŭ kiel **Sankta Ferdinando**.

Lia posteulo estis lia filo Alfonso la 10-a de Kastilio, konata kiel *la Saĝulo*.

Kategorio:Reĝoj de Kastilio
Kategorio:Reĝoj de Leono
Kategorio:Sanktuloj
Kategorio:Kristanaj reĝaj sanktuloj
Konjunktivo

eta|180px|
**Konjunktivo** estas mukozo, kiu tegas la malantaŭan facon de la palpebroj kaj la antaŭan parton de la okulglobo. Ĝi entenas sangajn kaj limfajn angiojn (vaskulojn), nervojn, konektivan histon, kiun kovras epiderma tavolo. Pri la humideco de la konjunktivo zorgas la larmoglandoj. Ĝia inflamo estas la konjunktivito.

## Vidu ankaŭ 
Konjunktivito
eta|maldekstra|180px

Kategorio:Besta anatomio
Alfonso la 10-a (Kastilio)

**Alfonso la 10-a**, nomata *la Saĝulo* (, naskiĝis en 1221 en Toledo, mortis en 1284 en Sevilo), estis reĝo de Kastilio kaj Leono (en la nuna Hispanio) (1252-1284). Li estis filo de Fernando la 3-a, *la Sanktulo*.

Kvankam militema kaj intrigema, li estas pli konata hodiaŭ pro lia kultura agado. Li favoris la uzon de la vulgara kastilia, kiun li helpis disvolviĝi, por ke ĝi fariĝu la oficiala lingvo de la reĝlando. Li mem verkis poezion, kvankam por tio li preferis la galegan.

Li kreis la Akademion de Tradukistoj de Toledo, grupon de saĝuloj kristanaj, judaj kaj islamaj, kiuj retrovis antikvajn tekstojn kaj verŝis ilin al la okcidentaj lingvoj, kio havis grandan influon super la posta eŭropa klereco.

Alfonso verkis aŭ kompilis tekstojn jurajn (*Fuero real de Castilla*, *Código de las siete partidas*), historiaj (*Crónica general e grand estoria*), muzikajn (*Cantigas de Santa María*) aŭ ludajn (*Libros de ajedrez, dados y tablas*, unua regularo de la moderna ŝako).

Li klopodis por esti nomumita imperiestro de la Sankta Romia Imperio, pro sia germana patrino, sed ne sukcesis. Li konkeris diversajn andaluzajn urbojn.

Lia unua filo Ferdinando mortis antaŭ la patro, kaj lia dua filo Sanĉo la 3-a, fariĝis reĝo post li, kontraŭ la volo de Alfonso, kiu favoris la rajtojn de la filoj de Fernando.

## Vidu ankaŭ 
* Cantigas de Santa Maria

Dosiero:Libro de los Juegos, Alfonso X y su corte.jpg|Alfonso la 10-a kaj lia kortego
Dosiero:Alfons X.jpg|regotempa portreto
Dosiero:Blason Castille Léon.svg|blazono de Kastilio kaj Leono
File:Alfonso x el sabio.jpg|eta|Alfonso X 'El Sabio', ekstere nacia biblioteko en Madrido, Hispanio.

Kategorio:Reĝoj de Kastilio
Kategorio:Reĝoj de Leono
Kategorio:Tago de la Galega Beletro
Kategorio:Galeglingva literaturo
Rodezio

**Rodezio** estis la nomo de la nuna lando Zimbabvo dum sia ekzisto kiel brita kolonio en la jaroj 1895 ĝis 1979. La nomo deriviĝas de Cecil Rhodes, kiu perforte konkeris la regionon en la 19-a jarcento.

De 1965 ĝis 1979 la statuso de la kolonio estas disputebla, ĉar la  la blankula registaro de Rodezio proklamis Unuflankan Decidon de Sendependeco. Britio ĝin ne agnoskis, ĉar ne ekzistis universala balotrajto en Rodezio.

La nomo Rodezio iam estis uzata por pli granda tereno, kiu inkluzivis Zambion (Zimbabvo estis *Suda Rodezio*, Zambio — *Norda Rodezio*).

## Unuflanka Deklaro de Sendependeco de Rodezio 
La Unuflanka Deklaro de Sendependeco (UDS) estis proklamo adoptita de la ministraro de Rodezio en la 11a tago de novembro 1965, anoncante, ke Rodezio, brita teritorio en suda Afriko kiu jam regas sin mem ekde 1923, nun rigardas sin kiel sendependa suverena ŝtato. La kulmino de longedaŭra disputo inter la brita kaj rodezia registaroj koncerne la kondiĉojn sub kiuj la lasta povus iĝi plene sendependa, tio estis la unua unuflanka rompiĝo for de la Unuiĝinta Reĝlando fare de kolonio ekde la Usona Deklaro de Sendependeco antaŭ preskaŭ du jarcentoj. Britio, la Komunumo de Nacioj kaj la Unuiĝintaj Nacioj ĉiuj opiniis la UDS de Rodezio kontraŭleĝa kaj rezulte, ekonomiaj embargoj, unuafoje en la historio de la UN, estis truditaj al la forrompiĝanta kolonio. Inter preskaŭ senescepta internacia izoleco, Rodezio daŭris kiel nerekonita ŝtato kun la helpo de Sud-Afriko kaj Portugalio.

## Vidu ankaŭ 
* Norda Rodezio
* Suda Rodezio
* 1197 Rodezio

## Eksteraj ligiloj 
* http://weekender.zimdaily.com/news/article.php/20060112150103681
* http://home.iprimus.com.au/rob_rickards/viscounts/hunyani.htm 
* http://www.rhodesian.net/navigation_page.htm  
* http://www.mazoe.com/roh.html 

Kategorio:Eksaj landoj de Afriko

Kategorio:Historio de Zimbabvo
Kategorio:Brita koloniado en Afriko
Kategorio:Brita imperio
Kategorio:Neagnoskitaj aŭ parte agnoskitaj landoj
Kategorio:Oligarkio
Kategorio:Malvarma milito
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1965
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1979
Flórián Albert

**Flórián Albert** [flo’ria’n albert], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Albert Flórián** (15-a de septembro 1941 en Hercegszántó - 31-a de oktobro 2011 en Budapest) estis iama hungara futbalisto (mezulo).

Li ludis de 1958 ĝis 1975 nur en la futbaklubo FTC.

Li partoprenis kun la hungara futbala nacia teamo en la futbala mondĉampionado de 1962 en Ĉilio kaj tie li estis golreĝo.

En 1967 li estis elektita al Eŭropa futbalisto de la jaro.

1975 finis sian karieron kiel futbalisto, poste laboris kiel trejnisto ĉe FTC. Li estas en Hungario la Sportisto de la nacio. Lia samnoma filo ankaŭ estis futbalisto.

## Notoj 
Kategorio:Hungaraj futbalistoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Drozofilo

**Drozofiloj**, neformale nomataj ankaŭ "bananmuŝoj", estas genro de insektoj el la ordo dipteroj. La genro ampleksas ĉirkaŭ 3.000 speciojn, kiuj vivas en ĉiuj ne tro malvarmaj regionoj.

## Uzo en scienco 
La specio *Drosophila melanogaster* (nigraventra drozofilo) estas ŝatata esplorobjekto de genetikistoj, ĉar ĝiaj kromosomoj estas kompare tre grandaj. Krome, por kolekti ilin oni simple devas lasi botelon, kiu enhavas putrantan frukton (aparte vinberojn aŭ bananojn), apud malfermita fenestro en laboratorio dum kelkaj horoj. Poste enŝovu la ŝtopilon. La drozofiloj reproduktiĝas tre rapide kaj la nova generacio plenkreskas en 12 tagoj kaj ĉiu ino povas demeti 200 ovojn. Tial dum kelkaj monatoj oni povas studi ilin tra multaj generacioj.

Profesoro Castle ĉe Universitato Harvard unuafoje uzis ilin dum 1900 sed estis Profesoro Thomas Hunt Morgan ĉe Kolumbia Universitato, Novjorko, kiu uzis ilin dum sia kreado de la bazo de moderna genetiko.

Drozofiloj kutime havas ruĝajn okulojn sed Morgan trovis mutaciulon kun blankaj okuloj kaj poste bredis de ĝi. Ĉiuj el la idoj havis ruĝajn okulojn. Poste li interbredis ilin kaj trovis ke, de la venonta generacio estis 3470 kun ruĝaj sed 782 kun blankaj okuloj. Tio korespondis proksimume laŭ la prognozoj faritaj per la teorio de Mendel. Gregor Mendel eksploris kun pizoj kaj studis kiel sulketoj (kompare kun glata ŝelo) trairas tra la generacioj. Lia teorio antaŭvidas proporcion 3:1.
Trajtoj estas senditaj al ido iom el la patro, iom el la patrino per kromosomoj.

La eksperimentoj de Morgan dum 1910 trovis aliajn mutaciojn en drozofilo, ekzemple tri tipoj da flugiloj kaj oliva korpo anstataŭ la kutima tankolora. Li trovis ke tiuj ankaŭ akordis kun la teorio de Mendel.

Por pligrandigi la nombron de mutacioj en drozofiloj por pli rapidi la sciencan esploradon Hermann Muller malŝirmis ilin al diversaj kemiaĵoj, altaj temperaturoj kaj iksoradioj. Li ŝokiĝis kiam li trovis ke iksoradioj pligrandigis mutaciojn je 15 000 procentoj. Tio estis la unua averto al homoj pri la danĝero kaj eblaj venontaj problemoj pro radiado.

De post la eksperimentoj de Morgan pri drozofiloj, oni jam uzis kaj ankoraŭ uzas ilin en multaj eksplorado-fakoj - kancero, tuttera plivarmiĝo, Alzheimer-malsano, drogsklaveco kaj eĉ senpezeco de kosmonaŭtoj.

Dosiero:Drosophila egg.png
Dosiero:Biology_Illustration_Animals_Insects_Drosophila_melanogaster.svg
Dosiero:Drosophila melanogaster - top (aka).jpg

## Eksteraj ligiloj 
* http://flybase.net  
* http://taxodros.unizh.ch  
* http://www.faunistik.net/DETINVERT/DIPTERA/DROSOPHILIDAE/drosophilidae.html 
* http://www.drta-archiv.de/Allgemeines 
## Referencoj 
Kategorio:Genetiko
Kategorio:Insektoj
Kategorio:Model-organismoj
Elizabeto de Jorko

**Elizabeto de Jorko** (; naskiĝis la 11-an de februaro 1466, mortis la 11-an de februaro 1503) estis edzino de la angla reĝo Henriko la 7-a kaj patrino de la posta reĝo Henriko la 8-a. Ŝia nomo klare indikas ke ŝi apartenis al la dinastio de Jorkoj.

La geedziĝo okazis la 18-an de januaro 1486 en la Abatejo de Westminster. Elizabeto estis tre populara reĝino. Laŭ ŝia vivdevizo "humila kaj respektema" ŝi estis tiel bonfara, ke ŝi ricevis la kromnomon "La Bona".

Kategorio:Britaj reĝedzinoj kaj reĝinedzoj
Kategorio:Anglaj nobeloj
Kategorio:Jorkoj
Predikejo

[Predikejo en [Esztergom|maldekstra|eta]]
[eta|Predika katedro el [Innsbruck]]
**Predikejo** aŭ **predika katedro**: En la kirkoj, do kristanaj preĝejoj, la prediko ekde la 13-a jarcento ekhavis pli gravan rolon, kio montriĝis en la arĥitekta stilo. La alta loko kaj la ornamaĵoj substrekis la gravecon de la prediko.

Nuntempe per la elektraj laŭtiloj kaj la deziro de alproksimiĝo al la aŭskultantoj oni ofte uzas pli malgrandan lokon (*ambono*) por la prediko kaj aliaj laŭtlegoj.
Sportisto de la nacio

La premio **Sportisto de la nacio** estas hungara premio (originale: A nemzet sportolója), kaj ricevas tiuj hungar(i)aj sportistoj, kiuj aĝas pli ol 60 kaj atingis elstarajn rezultojn dum sia sporta kariero kaj kiuj havis gravan rolon en la hungara sporta vivo post sia aktiva sportado.

La premio baziĝas je la I. leĝo de jaro 2004 (konata ankaŭ kiel sport-leĝo). La nombro de la premiatoj – simile al la premio Aktoro de la nacio – povas estis maksimume 12. La unuajn 12 sportistojn premiis 6-an de majo de 2004 (la tagon de la Hungara Sporto) la tiama sport-ministro Ferenc Gyurcsány. 

Se mortas unu premiito, la aliaj premiataj elektas novan premiotan per unuanima decido.

## La portantoj de la premio (de 2020)
* András Balczó (kvinprovisto) (*1938)
* László Hammerl (sportpafisto) (*1942)
* Mária Ivánkay (parasportisto, tablotenisisto) (*1934)
* Jenő Kamuthy (ekde 2017) (skermisto) (*1937)
* György Kárpáti (akvopilkisto) (ekde 2013) (*1935)
* Ágnes Keleti (gimnasto) (*1921)
* Zoltán Magyar (gimnasto) (*1953)
* Lajos Portisch (ŝakisto) (*1937)
* Ildikó Rejtő (ekde 2007) (skermisto) (*1937)
* Pál Schmitt (ekde 2014) (skermisto) (*1942)
* János Varga (ekde 2018) (luktisto) (*1939)

## Pli fruaj portintoj 
* Flórián Albert (futbalisto) (1941 - 2011)
* Jenő Buzánszky (futbalisto) (1925 - 2015)
* Imre Földi (halterlevisto) (1938 - 2017)
* Gyula Grosics (futbalisto) (1926 - 2014)
* Dezső Gyarmati (akvopilkisto) (1927 - 2013)
* Győző Kulcsár (skermisto) (1940 - 2018)
* Imre Polyák (luktisto) (1932 - 2010)
* Ferenc Puskás (futbalisto) (1927 - 2006)
* Éva Székely (naĝisto) (1927 - 2020)
* Gyula Zsivótzky (martelĵetisto) (1937 – 2007)

Kategorio:Premioj
Kategorio:Sporto en Hungario
Loja

Loja povas raporti al:

## Ekvadoro 
* Provinco Loja
* Loja (Loja)
* Kantono Loja

## Hispanio 
* Loja (Granada)
** Loja (stacidomo), fervoja stacio en Loja (Granada).
Rafał Blechacz

**Rafał BLECHACZ** (naskiĝis la 30-an de junio 1985 en Nakło) estas pola pianisto.

Rafał Blechacz finis la Ŝtatan Muzikan Lernejon de Artur Rubinstein en Bydgoszcz kaj studas en la Muzika Akademio en Bydgoszcz en la klaso de Katarzyna Popowa-Zydroń.

Li estas gajninto de duaj premioj en internaciaj konkursoj - *Artur Rubinstein in memoriam* en Bydgoszcz (2002) kaj en Hamamatsu (2003), kaj unua premio de Internacia Pianista Konkuro en Maroko (2004).

La 21-an de oktobro 2005 li gajnis unuan lokon en la 15-a Internacia Pianista Konkurso nome de Frédéric Chopin. Dum tiu ĉi konkurso Rafał Blechacz ricevis ankaŭ premion por la plej bona ludado de mazurko, polonezo kaj koncerto.

BLECHACZ, Rafał
BLECHACZ, Rafał
BLECHACZ, Rafał
Trilogio

**Trilogio** (el greka *tri-* kun sama signifo en e-o kaj *logos* informo) estas la maniero de antikvaj grekoj nomi tri prezentadojn teatraĵajn disvolvigante saman temon kiel ekzemple La Oresteia nura konservita aktuale. Hodiaŭ ĝi havas pli ampleksan signifon kaj temas pri teatro, kino, literaturo kaj eĉ komputilludoj.

## Kelkaj famaj trilogioj 
### Literaturo 
**Danziger Trilogie* de Günter GRASS
**Das gelobte Land* de Lion Feuchtwanger
**Serio Foundation* (*Foundation*, *Foundation and Empire* kaj *Second Foundation*) de Isaac Asimov.
**Hordubal* de Karel Čapek (Tradukis esperante Josef Vondroušek)
**I nostri antenati* (*Il visconte dimezzato*, *Il barone rampante* kaj *Il cavaliere inesistente*) de Italo Calvino.
**Islandsklukkan* de Halldór Kiljan Laxness
**The Lord Of The Rings* de J.R.R. Tolkien
**Till Damaskus* de August Strindberg
**Trylogia* de Henryk Sienkiewicz

### Kino 
*Blade-trilogio de David S. Goyer.
*Star Wars (serio) de George Lucas
*The Godfather de Francis Ford Coppola
*The Matrix Trilogio de fratoj Wachowski
*Back to the Future de  Robert Zemeckis

### Komputilludoj 
*Super Mario Bros.
*Mortal Kombat
*Prince of Persia

Kategorio:Libroserioj
Kategorio:Literaturaj serioj
Kategorio:Literaturaj nocioj
Kategorio:Filmaj serioj
Kategorio:Kina terminologio
Kategorio:Rakontoformoj
Vitalij Ginzburg

**Vitalij Lazareviĉ GINZBURG**  (; naskiĝis la 21-an de septembro (laŭ julia kalendaro)/ (laŭ gregoria kalendaro) en Moskvo, mortis la  2009, Moskvo) estis rusa fizikisto. En 2003 li, Aleksej Abrikosov kaj Anthony Leggett ricevis la Nobel-premion pri fiziko, pro iliaj kontribuoj al la teorio de superkonduktantoj kaj superfluidoj.

Ginzburg bakalaŭriĝis el la fakultato de fiziko de Moskva Ŝtata Universitato en 1938, kaj doktoriĝis en 1942. Ekde 1940 li laboris ĉe la Lebedeva Fizika Instituto en Moskvo. Dum la 1950-aj jaroj, li grave kontribuis al la evoluado de la Sovetia hidrogenbombo. Li estis ano de la eksa Sovetia Akademio de Sciencoj.

En 1994/1995 li estis premiita la Wolf-Premio pri Fiziko.

## Eksteraj ligiloj 
* Nobelpremio retpaĝaro 
* Anglalingva membiografio ĉe Nobelprize.org 
* Ruslingva biografio
* Hejmpaĝo de Ginzburg  

Kategorio:Sovetiaj judoj
Kategorio:Rusiaj judoj
Kategorio:Sovetiaj fizikistoj
Kategorio:Rusiaj fizikistoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziko
Kategorio:Wolf-premiitoj pri fiziko
Kategorio:Membroj de la Akademio pri Sciencoj de Sovetunio
Kategorio:Anoj de la Reĝa Societo de Londono
Kategorio:Sovetiaj komunistoj
Gornjak

**Gornjak** () estas urbo en Altaja Regiono en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 01225501.

La urbo estis fondita en la 18-a jarcento (kvankam oficiala jaro de fondo estas 1942).

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1969.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:
* Zolotuĥa (Золотуха) ĝis 1942.

La interurba telefona kodo estas 38516, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 3 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 51°00' norde, longitudo 81°28' oriente.

La urbo estas en Altaja montaro en 3 km de rivero Zolotuĥa (Золотуха) (kiu demaldekstre enenfluas en riveron Aleja (Алея)) en 4 km de fervoja stacio Neverovskaja (Неверовская).

En jaro 1959 la urbo havis 13.9 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 15.8 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Altaja regiono
Lajos Portisch

eta
**Portisch Lajos** [portiŝ lajoŝ] (n. la 4-an de aprilo 1937 en Zalaegerszeg) hungara elstara ŝakisto, Sportisto de la nacio.

## Biografio 
Li estis en la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj inter la 10 plej bonaj ŝakistoj de la mondo. Inter 1958 kaj 1981 li estis naŭobla hungara ĉampiono. Li iĝis internacia grandmajstro en 1961. Inter 1956 kaj 2002 li estis nacia elektita teamano. Lia plej granda sukceso estis la ormedalo en Bonaero dum la ŝakolimpiko de 1978.

Li akiris la plej bonan Elo-nombron en 1980: 2655.

Li iĝis en 2004 Sportisto de la nacio, en Hungario.

Lia ŝatokupo estas la opero-kantado.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de Grandmajstroj

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Hungaraj ŝakistoj
Kategorio:Grandmajstroj
Kategorio:Partoprenantoj en la Ŝak-Olimpikoj
Gorodiŝĉe

**Gorodiŝĉe** () estas urbo en la Penza provinco kaj en la Ĉevolga federacia regiono de Rusio. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

La urbo estis fondita en jaro 1681. Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1780. La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005). 

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 56218501. La interurba telefona kodo estas 84158, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj. 

La urbo estas ĉe rivero *Julovka* (Юловка), kiu enfluas en riveron Sura (Сура). Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 53°16' norde, longitudo 45°42' oriente.

En 1959 la urbo havis 5.3 mil loĝantojn, en 2002 estis 8.3 mil. 

Kategorio:Urboj de Penza provinco
Gorodovikovsk

**Gorodovikovsk** () estas urbo en Kalmukio en Rusio. La urbo estas ĉe rivero Baŝanta (Башантa). En 2002 la urbo havis 10,9 mil loĝantojn; en 1959 estis nur 4,6 mil.

En 1872 oni fondis la vilaĝon **Baŝanta** (ruse *Башанта*). En 1971 oni donis al ĝi la nunan nomon kaj la statuson de urbo.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 85205501. La interurba telefona kodo estas 84731, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005). Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 46°05' norde, longitudo 41°56' oriente.

Kategorio:Urboj de Kalmukio
Goroĥovec

**Goroĥovec** () estas urbo en Vladimira provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 17215501.

La urbo estis fondita en jaro 1239.

La interurba telefona kodo estas 09238, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj.

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo.

La urbo estas sur dekstra bordo de rivero Klazjma (Клязьма), en 15 km de fervoja stacio kun la sama nomo kiel la urbo.

En jaro 2002 la urbo havis 14.5 mil loĝantojn, kaj laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Vladimira provinco
Gorjaĉij Kljuĉ

**Gorjaĉij Kluĉ** () estas urbo en Krasnodara regiono en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 03409.

La urbo estis fondita en jaro 1864.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1965.

La interurba telefona kodo estas 86159, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 44°38' norde, longitudo 39°08' oriente.

La urbo estas apud Norda Kaŭkazo sur dekstra bordo de rivero Psekups (Псекупс) (kiu enenfluas en riveron Kubanj (Кубань)) en 5 km de fervoja stacio kun la sama nomo kiel la urbo.

En la jaro 1959 la urbo havis 9.9 mil loĝantojn, en la jaro 2002 estis 27.7 mil loĝantoj.

Dosiero:RussiaKrasnodar.png|situo en Rusio
Dosiero:Coat of Arms of Goryachy Klyuch (Krasnodar kray) (1990s).png|Malnova blazono

## Eksteraj ligiloj 
* 
* portalo de la retejo *mojgorod.ru*

Kategorio:Urboj de Krasnodara regiono
Gorodec

**Gorodec** () estas urbo de Rusio, kiu lokiĝas sur maldekstra bordo de rivero Volgo. Ĝi apartenas al la Niĵnij-Novgoroda provinco kaj al la Ĉevolga federacia regiono de Rusio. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de 17 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

Gorodec estis fondita en la dua duono de la 12-a jarcento, kaj Aleksandro Nevskij mortis tie dum reiro al Novgorod de la Ora Hordo en 1263. Lia filo, Andreo de Gorodec (ĉ. 1255–1304), uzis la urbeton kiel lia ĉefrezidejo, kaj konata mezepoka ikono-pentristo, Proĥoro, naskiĝis tie. Gorodec havas statuson de urbo ekde jaro 1921. En jaro 1959, la urbo havis 27 mil loĝantojn, kaj 32,4 mil loĝantojn en 2002.

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo. En jaro 2005, la interurba telefona kodo estis 83161, la enurbaj telefonnumeroj estis kvinciferaj, kaj kodo de OKATO de la urbo estis 22418.

[eta|maldekstra|Kopio de [ikono de la 10-a jarcento.]]

## Eksteraj ligiloj 
* http://archeologia.narod.ru/nkreml/Gorod/gor.htm 

Kategorio:Urboj de Niĵnij-Novgoroda provinco
Kategorio:Loĝlokoj fonditaj en 1152
Kategorio:Distrikto Gorodec
Gremjaĉinsk

**Gremjaĉinsk** () estas urbo en Permja regiono en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 57412.

La urbo estis fondita en jaro 1941.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1949.

La interurba telefona kodo estas 34250, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 58°34' norde, longitudo 57°51' oriente.

La urbo estas sur okcidenta deklivo de meza Uralo.

En jaro 1959 la urbo havis 28 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 13.2 mil loĝantojn.
## Gefiloj
*Fanil Sarvarov, generalo

Kategorio:Urboj de Permja regiono
Grjazi

**Grjazi** (; litere signifas "Kotoj") estas urbo en Rusio ĉe rivero Matira ('**), kiu de maldekstre fluas en riveron Voroneĵ (**'). En la urbo estas fervoja stacio.

En 1959 la urbo havis 34,4 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Lipecka provinco
Grajvoron

eta|dekstra|250px
**Grajvoron** () estas urbo en Belgoroda provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 14232501.

La urbo estis fondita en jaro 1678.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1838.

La interurba telefona kodo estas 07261, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

La urbo estas ĉe rivero Vorskla () (kiu enenfluas en riveron Dnepr ()) ĉe enenfluo en ĝin de rivero Grajvoronka ().

En jaro 1959 la urbo havis 5,1 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 6,2 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Belgoroda provinco
Gudermeso

**Gudermeso** () estas urbo en Ĉeĉenio en Rusio. Ĝi situas ĉe rivero Gums *(Гумс).* En la urbo estas fervoja stacio. En la jaro 1959 la urbo havis proksimume 18&nbsp;600 loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Ĉeĉenio
Gukovo

**Gukovo** () estas urbo en Rostova provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 60415.

La urbo estis fondita en jaro 1878.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1955.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:
* Gukovskij (Гуковский) ĝis 1955.

La interurba telefona kodo estas 86361, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 48°03' norde, longitudo 39°56' oriente.

En jaro 1959 la urbo havis 53 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 66.6 mil loĝantojn.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.gukovo.ru 

Kategorio:Urboj de Rostova provinco
Gurjevsk

La vorto **Gurjevsk** havas plurajn signifojn:
* Gurjevsk (urbo en Kaliningrada provinco) estas urbo en Kaliningrada provinco de Rusio
* Gurjevsk (urbo en Kemerova provinco) estas urbo en Kemerova provinco de Rusio
Dubrovnik

**Dubrovniko** (latine kaj itale *Ragusa*) estas marborda urbo en Kroatio situanta en la suda parto de Dalmatio. Ĝi havas loĝantaron de 43.770 (laŭ indikoj de 2001). Ĝi estas unu de la plej gravaj turismaj centroj de la Adriatiko. Oni nomas ĝin "la perlo de la Adriatiko".
eta|maldekstre|La Malnova haveno en Dubrovnik

## Historio 
Dubrovnik estis fondita per unuigo de du urbetoj: *Laus*, kiu troviĝis sur malgranda insulo sude de la dalmata marbordo, kaj *Dubrava*, slava kolonio ĉe monteto.

La urbo restis preskaŭ detruita en 1667 post forta tertremo. Oni rekonstruis ĝin en la ĉirkaŭaĵo de la hodiaŭa *Placo*. Oni fortikigis la urbon kaj konstruis du pordojn, po unu ĉe ĉiu flanko de la istmo.

Ekde la 14-a jarcento ĝis 1808, la urbo memregis sin kiel libera ŝtato nomata *Respublica Ragusina*, ankaŭ konata kiel Respubliko de Dubrovnik; tio estis Mara Respubliko. La respubliko akiris sian pinton inter la 15-a kaj la 16-a jarcentoj, kiam ĝi konkursis kun la Venecia Respubliko.

La Respubliko perdis sian gravecon post la navigacia krizo en la Mediteraneo kaj, precipe, pro la tertremo de 1667. En 1669 ĝi devis kunlabori kun la Otomanoj por protekti sin de la avanco de la veneciaj trupoj.

La fino de la Respubliko de Dubrovnik sekvis la konkeron per la napoleonaj trupoj en 1806. En 1808 oni oficiale malestablis la Respublikon de Dubrovnik.

En 1815, Dubrovnik aneksiĝis al Aŭstrio kaj restis aneksita ĝis 1918, kiam ĝi fariĝis parto de la "Reĝlando de la serboj, kroatoj kaj slovenoj", (ekde 1929 nomata Jugoslavio). Ĉe la komenco de la dua mondmilito, Dubrovnik fariĝis parto de la Sendependa ŝtato Kroatio. Ekde aprilo de 1941 ĝis septembro de 1943, la urbo estis okupita unue de trupoj italaj kaj poste germanaj. Liberigis ĝin la partizanoj en oktobro de 1944.

En 1991, pro la deklaro de sendependeco de Kroatio, la urbo estis bombardita kaj suferis iujn damaĝojn. Post la fino de la Balkana milito, UNESKO iniciatis rekonstruon de la urbo. La rekonstruo de la konstruaĵoj realiĝis laŭ la originala arĥitekturo por ke oni konservu la estetikon. Krome, oni protektis la reston de la konstruaĵoj kontraŭ tertremoj.

## Servoj 
* Internacia Universitato de Dubrovnik
* Universitato de Dubrovnik

## Famuloj 
En Dubrovnik mortis:
* hungara grafino Klára Andrássy
* hungara kuracisto György Gottsegen.

## Vidu ankaŭ 
* Tramtransporto en Dubrovnik

## Eksteraj ligiloj 
* Gvidlibro tra Dubrovnik  *(angle, itale, germane, kroate)*


Kategorio:Dalmatio
Kategorio:Urboj de Kroatio
Kategorio:Marhavenaj urboj
Gusinoozjorsk

**Gusinoozjorsk** () estas urbo en Burjatio en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 81248501.

La urbo estis fondita en jaro 1939.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1953.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:
* Ŝaĥti (Шахты) ekde 1939 ĝis 1953.

La interurba telefona kodo estas 30145, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 5 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 51°17' norde, longitudo 106°31' oriente.

La urbo estas sur nord-orienta bordo de lago Gusinoje (Гусиное).

En jaro 1959 la urbo havis 11.6 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 26.5 mil loĝantojn.

## Eksteraj ligiloj 
* http://maps.google.com/maps?ll=51.287270,106.517086&spn=0.075531,0.123081&z=4&t=k&hl=en 
* http://www.gusinoozersk.ru 

Kategorio:Urboj de Burjatio
Gubkinskij

**Gubkinskij** () estas urbo en Jamala-Neneca aŭtonoma distrikto de Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 71172.

La urbo estis fondita en jaro 1986.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1997.

La interurba telefona kodo estas 34536, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 64°26' norde, longitudo 76°30' oriente.

La urbo estas ĉe rivero Pjaku-Pur ('''').

En jaro 2002 la urbo havis 20,4 mil loĝantojn.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.gubkinskiy.ru  

Kategorio:Urboj de Jamala-Neneca aŭtonoma distrikto
Dagestanskije Ogni

**Dagestanskije Ogni** () estas urbo en Dagestano en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 82408.

La urbo estis fondita en jaro 1914.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1990.

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 1959 la urbo havis 6.8 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 26.3 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Dagestano
Dalnegorsk

**Dalnegorsk** () estas urbo en Ĉemara Regiono en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 05407.

La urbo estis fondita en jaro 1899.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1989.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:
* Tetjuĥe (Тетюхе) en 1899 ... 1973.

La interurba telefona kodo estas 42373, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 7 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 44°34' norde, longitudo 135°37' oriente.

La urbo estas ĉe rivero Rudnaja (Рудная)

En jaro 1959 la urbo havis 17.9 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 40.1 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Ĉemara Regiono
Gubkin

**Gubkin** () estas urbo en Belgoroda provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 14430.

La urbo estis fondita en jarodeko de 1930-a jaro, ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1955.

La interurba telefona kodo estas 07241, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005), loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

La urbo estas ĉe rivero Oskolec (kiu enenfluas en riveron Oskol).

En jaro 1959 la urbo havis 21,3 mil loĝantojn, 2002 86,1 mil loĝantojn.

La urbo ricevis la nomon laŭ la rusa geologo Ivan Gubkin

Kategorio:Urboj de Belgoroda provinco
Degtjarsk

**Degtjarsk** () estas urbo en Rusio.

La urbo estas sur orienta deklivo de meza Uralo, ĉe rivero Vjazovka (Вязовка) (dekstra enenfluaĵo de rivero Ĉusovaja (Чусовая).

Kategorio:Urboj de Sverdlovska provinco
Demidov

**Demidov** () estas urbo en Smolenska provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 66211501.

La urbo estis fondita en jaro 1499.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1776.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:
* Poreĉje (Поречье) ĝis 1918.

La interurba telefona kodo estas 08147, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 55°16' norde, longitudo 31°31' oriente.

La urbo estas ĉe enenfluo dedekstre de rivero Gobza (Гобза) en riveron Kaspla (Каспля) (baseno de rivero Zapadnaja Dvina (rivero) (Западная Двина))

En jaro 1959 la urbo havis 6.9 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 8.8 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Smolenska provinco
Dedovsk (Moskva provinco)

**Dedovsk** () estas urbo en Rusio, 38 kilometrojn nord-okcidenten de Moskvo.

En la urbo estas fervoja stacio kaj du fervojaj platformoj (Miitovskaja kaj Malinovka), kie haltas apudurbaj trajnoj el Moskvo.

La ĉefa produktejo de la urbo, fabriko de teknikaj tekstaĵoj, nuntempe ne funkcias. Ĝian grandan terenon luprenas malpli grandaj firmaoj por tenado de varoj por vendado en Moskvo kaj por malpli granda produktado.

Kategorio:Distrikto Istra
Dzerĵinsk

eta|Avenuo Tsiolkovski en
**Dzerĵinsk** () estas urbo en la Niĵnij-Novgoroda provinco kaj en la Ĉevolga federacia regiono de Rusio. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Historio 
La urbo estis fondita en 1920, kaj havis la nomon Rastjapino (*Растяпино*) ĝis 1929, kiam oni alinomis ĝin post fondinto de la Ĉeka, Feliks Dzerĵinskij, al Dzerĵinsk. Oni eldonis ordonon en 1930, laŭ kiu, la urbo devas evolui al industria urbo. Dzerĵinsk evoluis al la dua plej grava kemi-industria loko en la Sovetunio. Tio alportis eĉ enorman median poluadon al la urbo kaj en 2006, oni nomumis la urbon unu el la 10 plej forte poluataj lokoj de la mondo.

## Negravaj faktoj 
La interurba telefona kodo estas 8313, la enurbaj telefonnumeroj estas sesciferaj (en jaro 2005). Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 22421. La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

## Vidu ankaŭ 
* Tramtransporto en Dzerĵinsk
* Trolebusa transporto en Dzerĵinsk

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
Gusev

**Gusev** () estas urbo en Kaliningrada provinco en Rusio.

La urbo estis fondita en la 13-a jarcento kaj havas statuson de urbo ekde jaro 1946. Ĝis tiam la urbo germane portis la nomon *Gumbinnen* kaj litove nomiĝis *Gumbinė*. La germanlingvaj kaj ankaŭ litovlingvaj loĝantoj devis forlasi la urbon tiujare kaj estis transportitaj al Germanio. Dum la jaro 1959 la urbo havis 14,2 mil loĝantojn, dum la jaro 2002 estis 28,5 mil.

La urbo situas ĉe rivera alfluo de Krasnaja (Красная) en riveron Pissa (Писса) (baseno de rivero Pregola (Преголя)).

La interurba telefona kodo estas 01143, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005). Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 27212501. Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas -1 horo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 54°35' norde, longitudo 22°12' oriente.

La urbo havas fervojan stacion.

## Vidindaĵoj 
* Salcburga kirko, de forpelintaj protestantoj el Salcburgio

## Vidu ankaŭ 
* Konstantin Gusev
* Matvej Gusev
* Gusev (marsa kratero)
* Gusev (rusia kratero) en regiono de Rostov, Rusio

proksima loko: Majakovskoje
eta|maldekstra|180px|
eta|maldekstra|180px|

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.ostpreussen.net/contents.php?kreis=05&stadt=01 
* http://gusev.h1.ru/gumbinnen/historyger.html 
* http://www.baltnet.ru/~gusev 

Kategorio:Urboj de Kaliningrada provinco
Digora

**Digora** (, , Digoræ) estas urbo en Rusio, 49 kilometrojn nord-okcidente de Vladikavkaz. Ĝi situas ĉe rivero Ursdon (*Урсдон*), kiu demaldekstre enfluas la riveron Terek (*Терек*). Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de 9 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

La urbo estis fondita en jaro 1852 kiel vilaĝo, tiam ĝi nomiĝis *Ĥristianovskoje* (kion eblas traduki el la rusa kiel *Kristana*). 

Kategorio:Urboj de Nord-Osetio
Dzerĵinskij (Moskva provinco)

**Dzerĵinskij** () estas urbo en Moskva provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 46411.

La urbo estis fondita en jaro 1921.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1981.

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 55°38' norde, longitudo 37°51' oriente.

La urbo estas ĉe rivero Moskva (Москва).

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 2002 la urbo havis 41.5 mil loĝantojn.

Kategorio:Dzerĵinskij
Dimitrovgrad

**Dimitrovgrad** () estas urbo en Uljanovska provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 73405.

La urbo estis fondita en la unua duono de la 18-a jarcento. Antaŭe ĝi estis nomita kiel Melekess (Мелекесс) ĝis 1972. Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1919. La urbo ankaŭ havas ŝtatan sciencan centron ('Esplorinstituto de nukleaj reaktoroj').

## Geografio 
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 54°13' norde, longitudo 49°36' oriente.

La urbo estas ĉe enenfluo de rivero Bolŝoj Ĉeremŝan (Большой Черемшан) en riveron Volgo.

## Historio 
alternative=Preĝejo de Sankta Georgo la Venka en Dimitrovgrad|maldekstra|eta|330x330ra|Preĝejo de Sankta Georgo la Venka en Dimitrovgrad
1698 estas konsiderata la fondjaro de Dimitrovgrad kiam la unua ĉuvaŝa setlejo estis establita en la areo de la hodiaŭa urbo. Tiu loĝloko estis nomita *Melekess* (ruse Мелеке́сс ) laŭ la samnoma rivero, kies nomo siavice havas sian originon en la tjurkaj lingvoj. La 15-an de julio 1972, la urbo perdis sian originan nomon kaj estis renomita *Dimitrovgrad* honore de la bulgara komunisto Georgi Dimitrov, okaze de lia 90-a naskiĝtago.

## Transporto 
En la urbo estas fervoja stacio. Landvojo ligas Dimitrovgrad al la metropoloj de Uljanovsk kaj Samara kaj de tie al la rusa ĉefvojreto.

## Telekomunikado 
La interurba telefona kodo estas 84235, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2025).

## Demografio 
En jaro 1959 la urbo havis 50.7 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 130.9 mil loĝantojn.

En jaro 2021 la urbo havis 111.0 mil loĝantojn.

### Nacia konsisto 
Laŭ censo de 2021 jaro:

## Esperanto en Dimitrovgrad 
* En la 1980-aj jaroj funkciis Esperanto-klubo «La verda suno» sub gvidado de Tatjana Iljutkina.
* Volgia Esperanto-Renkontiĝo okazis en Dimitrovgrad trifoje:
** VER-7 la  — 
** VER-17 la  — 
** VER-18 en  — .
* Libera Esperantista Tendaro («LETo») okazis en Dimitrovgrad en .
* Aleksandr Ĥrustaljov, esperantisto
* Jaroslavna Puŝkarskaja, esperantistino

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Uljanovska provinco
Kategorio:Setlejoj nomitaj laŭ personoj
Dmitrovsk-Orlovskij

**Dmitrovsk-Orlovskij** () estas urbo en Orjola provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 54212501.

La urbo estis fondita en jaro 1711.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1782.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:
* Dmitrovka (Дмитровка) ĝis 1782;
* Dmitrovsk (Дмитровск) en 1782 ... 1929.

La interurba telefona kodo estas 08649, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 52°30' norde, longitudo 35°09' oriente.

La urbo estas sur dekstra bordo de rivero Obŝĉerica (Общерица), apud ĝia enenfluo en riveron Nerussa (Нерусса).

En jaro 1959 la urbo havis 5.6 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 6.5 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Orjola provinco
Dobrjanka

**Dobrjanka** () estas urbo en Permja regiono en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 57416.

La urbo estis fondita en jaro 1623.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1943.

La interurba telefona kodo estas 34265, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 58°28' norde, longitudo 56°25' oriente.

La urbo estas en meza Uralo, ĉe rivero Kama (Кама).

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 1959 la urbo havis 15.5 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 36.4 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Permja regiono
Gusj-Ĥrustalnij

**Gusj-Ĥrustalnij** () estas urbo en Vladimira provinco de Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 17420.

La urbo estis fondita en jaro 1756.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1931.

La interurba telefona kodo estas 09241, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj.

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo.

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 55°37' norde, longitudo 40°39' oriente.

La urbo estas ĉe rivero Gusj (), kiu demaldekstre enfluas la riveron Oka ().

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 2002 la urbo havis 67.1 mil loĝantojn, kaj laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|maldekstra|

Kategorio:Urboj de Vladimira provinco
Drezna (Moskva provinco)

**Drezna** ( Дрезна) estas urbo en Moskva provinco de Rusio.

La urbo situas ĉe rivero Drezna, dekstra alfluanto de Klazjma.

Kategorio:Distrikto Oreĥovo-Zujevo