open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sylvanie Burton

**Sylvanie BURTON** (naskita en 1964 en Salybia) estas politikisto kaj pacjuĝisto el Dominiko, kiu funkciis kiel prezidanto de Dominiko ekde 2023, elektita en la dominika prezidanta elekto de 2023. Ŝi estas la unua virino kaj la unua indiĝena (Kalinago) prezidanto de Dominiko. 

Burton estis nomumita de la DLP-registaro de Roosevelt Skerrit por sukcedi la eksiĝantan prezidanton Charles Savarin.  Ŝia nomumo estis kontraŭata de la opozicia gvidanto Jesma Paul Victor, kio kondukis al parlamenta elekto kontraŭ la opozicia kandidato Anette Sanford, kiun ŝi gajnis per 20 voĉoj kontraŭ 5. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Prezidantoj de Domingo
Alix Didier Fils-Aimé

**Alix Didier Fils-Aimé** (naskita la 14-an de novembro 1971) estas haitia komercisto kaj politikisto. Li estas Ĉefministro de Haitio ekde la 11-a de novembro 2024.

La 10-an de novembro 2024, li estis nomumita provizora Ĉefministro de Haitio, sukcedante Harry Conille, kiu estis maldungita de la Prezidenta Transira Konsilio en la sama tago. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Ĉefministroj de Haitio
Osterland-gimnazio

**Osterland-gimnazio** (germane: *Osterlandgymnasium*) estas ŝtata lernejo en Gera (Germanujo, Dehmelstraße 19) kun specialiĝo je natursciencoj. Lernejestro estas Olaf Küchler responsante pri pli ĉ. 410 lernantoj kaj 40 instruistoj. La nomo aludas la historian teritorion Osterland. Kvankam ĝi situas en la urbo Gera, ĝin posedas la distrikto Greiz. 

Ĝi estiĝis en 1994 el klerigejo de la Ruĝa Armeo; instruado ekis en aŭgusto 1994. En printempo 1996 estis inaŭguritaj la gimnastikejo kaj sportaj terenoj. En aŭgusto 2005 ekfunkciis la aŭlo en moderna alkontruitaĵo. Kelkaj lernigistoj deĵoris antaŭe je Ronneburg. Pluraj nedevigaj laborrondoj havas ankaŭ muzikan fokuson: ĥoro, bando kaj orkestro. Fama estas ankaŭ la teatraj agadoj de la trupo *Anonyme Exzentriker* kun ne tute 20 enscenigoj, i.a. de satiro pri la historio de GDR. Lernantoj mem zorgas pri la lernejaj hejmpaĝo kaj gazeto. Plusaj nedevontigaj matematikaj kursoj frekventeblas kiel ankaŭ sportaj ofertoj (i.a. volejbalo, hokeo, aerobiko kaj badmintono). 

La lernantoj ankaŭ tenadas la kafejon *Spiegelei* kio ebligas konatiĝo kun firmaa agado. Partneraj lernejoj troviĝas en Petrozavodsk (Rusujo) kaj Sauda (Norvegujo). 
## Eksteraj ligiloj 
* hejmpaĝo
*oficiala prezento - ĉe: ThILLM
## Notoj 
Kategorio:Konstruaĵoj en Gera
Kategorio:Gimnazioj en Turingio
Kategorio:Aperis en 1994
Reĝo de Malajzio

La **Reĝo de Malajzio ** (malaje : **Yang di-Pertuan Agong**, jave : **يڠ دڤرتوان اߢوڠ** ; foje nomata la **Supera Reganto de Malajzio**) estas la ŝtatestro de Malajzio. La Yang di-Pertuan Agong, kiu havas fiksan oficperiodon sed estas elektita el inter la heredaj sultanoj, povas esti konsiderata aŭ kiel monarko aŭ kiel prezidanto. Pro la parlamenta konstitucio de la lando, la ofico estas ĉefe ceremonia kaj reprezenta.

La rezidejo de la Yang di-Pertuan Agong estas ĉe la Istana Negara Palaco en la malajzia ĉefurbo Kuala-Lumpuro. La nuna Yang di-Pertuan Agong estas Ibrahim Ismail de Ĝohoro, kiu deĵoris en la posteno ekde februaro 2024. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Lia Majesteco La Yang Di-Pertuan Agong ĉe Malajzia registara retejo
* Malajzia Yang di-Pertuan Agong Nacia Biblioteko retpaĝo


Kategorio:Reĝaj titoloj
Kategorio:Regnestroj de Azio
Kategorio:Registaro de Malajzio
Taneti Maamau

**Taneti Maamau** (naskita 16 septembron 1960 en Onotoa), ankaŭ literumita *Taaneti Maamau*, estas kiribata politikisto kaj prezidanto de sia hejmlando.

La 11-an de marto 2016, Mamau estis elektita kiel la kvina Prezidanto de Kiribato.  Li ankaŭ tenas la postenojn de Ministro pri Eksterlandaj Aferoj kaj Enmigrado.  En aŭgusto 2018, li estis nomumita Prezidanto de la Universitato de la Suda Pacifiko.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Prezidantoj de Kiribato
Francisco Guterres

**Francisco Guterres** (naskita la 7-an de septembro 1954 en Ossu, municipo Viqueque, portugala Timoro),  kromnomita ***Lú-Olo*** ( *kolombo*),  estas orient-timora politikisto. De 2001 ĝis 2012, li estis membro de la Nacia Parlamento. La 20-an de majo 2017, Guterres ĵuris kiel la nova Prezidanto de Orienta Timoro je noktomezo. Li tenis la oficon ĝis la 20-a de majo 2022. 

Li estis la Prezidanto de la Parlamento de Orienta Timoro (2002-2007). Li estis la Prezidanto de la Revolucia Fronto por la Sendependeco de Orienta Timoro (FRETILIN) kaj la kandidato de FRETILIN en la prezidantaj elektoj de 2007, 2012 kaj 2017. En la unuaj du elektoj, li atingis la duan raŭndon, sed perdis al aliaj kandidatoj.  Li venkis en la elektoj de 2017, akirante pli ol 50% de la voĉoj en la unua raŭndo; dum la balotkampanjo, li ĝuis la subtenon de la unua prezidanto de la lando, Xanana Guzmán. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Orienta Timoro: Naskiĝo de Nacio: la Rakonto de Lu Olo

Kategorio:Prezidantoj de Orienta Timoro
Huaral

**Huaral** [jua-ralː] estas urbo en okcidenta Peruo, en Lima regiono. Ĝi estas la provinca kaj distrikta ĉefurbo.

eta|Mapo pri urboj en Peruo, kie estas trovebla Huaral meze laŭ la oceano.
## Historio 
Fondite la 21-an de marto 1551 per reĝa ordo, sub la vicreĝo Don Antonio de Mendoza y Pacheco, kiel sidejo de indiĝenoj sub la patroneco de Sankta Johano la Baptisto, anstataŭigante la antaŭhispanidan populacion nomitan Guaral Viejo aŭ San Juan de Guaral, konsistigita de disaj ayllus kiel ekzemple Guaril, Huando, Huacapuán, Cuyo, Huacapuán.
centra|eta|Ĉefplaco Huaral

## Ekonomio 
En la ĉirkaŭaĵo oni okupuĝas pri rizoj, kotonoj, sukerkano kaj malsamaj grenoj.

## Trafiko 
Huaral situas kelkajn kilometrojn de la Tutamerika Ŝoseo Norda.

## Klimato 
En Huaral, la someroj estas varmaj, humidaj, sekaj kaj nubaj; la vintroj estas longaj, komfortaj, sekaj kaj plejparte klaraj. Dum la jaro, la temperaturo tipe varias de 16°C ĝis 28°C kaj malofte falas sub 14°C aŭ altiĝas super 30°C. Tial, Huaral ĝuas moderan klimaton preskaŭ tutjare.

## Politika 
Ne ekzistas urba registara organo kiel tia, kaj ĝia aŭtoritato ne limiĝas al la urbo. Huaral estas inkludita en la samnoma provinco, kiu estas subdividita en dek du distriktojn. Tial, la loka aŭtoritato estas la Provinca Municipo de Huaral. Ĉiu el la dek du distriktoj kiuj konsistigas la provincon havas sian propran distriktan municipon, kiu havas jurisdikcion super sia propra distrikto; tamen, ili ankaŭ havas devon kunordigi kun la provinca municipo. La nuna urbestro de la urbo estas Fernando José Cárdenas Sánchez.

### Oficialuloj 
La Provinca Municipo de Huaral havas plurajn funkciulojn, kiuj plenumas diversajn rolojn en la loka administrado. Inter ili estas la Provinca Urbestro, same kiel konsilianoj, administrantoj, oficejaj estroj kaj vic-administrantoj, inter aliaj. Ĉi tiuj funkciuloj respondecas pri la plenumado de specifaj taskoj, kiel la bontenado kaj prizorgado de la tradiciaj vojoj de la urbo, la planado de ceremoniaj agadoj en la ĉefa placo, kaj la efektivigo de publikaj verkoj en la urbo kaj en la loĝataj centroj de la distrikto.

## Bildaro 

Dosiero:Mi querido huaral.jpg|Ĉefplaco Huaral.
Dosiero:Huaral Ovalo 2011.jpg|Centjara Placo.
Dosiero:Boulevard Huaral.jpg|Huaral Bulvardo.
Dosiero:Huaral, Eco Truly Park 1.jpg|Eco Vere Parko.
Dosiero:Antigua Hacienda Huando en Huaral 01.jpg|Huando Estate.

## Fontoj 
* Angla Vikipedio helpe de WikiTrans

Kategorio:Urboj de Peruo
Kategorio:Banlokoj
David Kabua

**David KABUA** (naskita la 26-an de majo 1951 en Majuro ) estas marŝala politikisto kaj funkciis kiel Prezidanto de la Marŝalaj Insuloj de la 13-a de januaro 2020 ĝis la 3-a de januaro 2024. Li estas la filo de la unua prezidanto, Amata Kabua, kaj lia edzino, Emlen Kabua. . En 2012 kaj 2013, li funkciis kiel Ministro pri Sano kaj estis nomumita Ministro pri Internaj Aferoj en 2014 .

La 6-an de januaro 2020, Kabua estis elektita Prezidanto de la Marŝalaj Insuloj fare de la parlamento kun 20 voĉoj kontraŭ 12, kun unu sindeteno. Li sukcedis Hilda Heine, kiu celis duan oficperiodon sed estis eliminita en la unua raŭndo de voĉdonado.  Kabua diris, ke la batalo kontraŭ klimata ŝanĝo,  intertraktadoj kun Usono pri la financa interkonsento eksvalidiĝanta en 2023, kaj la pritraktado de *Runit Dome* estus la ĉefaj prioritatoj de lia prezidanteco.  Li estas konsiderata strikta kontraŭulo de ŝanĝo de politika orientiĝo de Tajvano al la Popola Respubliko. 

Li estis sukcedita en la ofico denove de Hilda Heine. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Marŝalaj politikistoj
Kategorio:Prezidantoj
Imata Kabua

**Imata Jabro KABUA** (n. la 20-an de majo 1943 - 18-a de septembro 2019 ) estis politikisto el la Marŝalaj Insuloj. Li originis de la atolo Kwajalein. De 1997 ĝis 2000, li funkciis kiel la tria prezidanto de la insularo.

Li edukiĝis ĉe Harvard, doktoriĝis ĉe la Masaĉuseca Instituto de Teknologio, kaj diplomiĝis pri juro ĉe Universitato Stanford.

Li estis senatano de Kvajalein kaj *Iroijlaplap*, tribestro, ekde la morto de sia kuzo Amata Kabua en 1996 ĝis lia propra morto en 2019. 

Kabua estis nomumita de la parlamento kiel sia posteulo post la morto de sia kuzo Amata Kabua, dum Kunio Lemari funkciis kiel portempa prezidanto en la provizora daŭro. Ekposteniĝinte, li deklaris la redukton de eksterlanda ŝuldo kiel la fokuson de sia politiko.

Post la parlamentaj elektoj en novembro 1999, Kessai Note estis elektita kiel lia posteulo. La transdono de potenco okazis la 10-an de januaro 2000. Li denove fariĝis senatano de 2000 ĝis 2004.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* https://www.researchgate.net/publication/236779329_Marshall_Islands. *The Contemporary Pacific*. alirita 2016-09-20
* http://rulers.org/indexk1.html. Rulers.org. alirita 2011-02-01.
* Fona Noto: Marŝalaj insuloj. Usona Departemento de Ŝtato. Alirita 2011-02-01.

Kategorio:Studentoj de universitato Harvard
Kategorio:Marŝalaj politikistoj
Kategorio:Prezidantoj
Wesley Simina

**Wesley W. SIMINA** (naskita la 10-an de septembro 1961) estas mikronezia politikisto, kiu funkciis kiel prezidanto de la Federaciaj Ŝtatoj de Mikronezio ekde 2023.

Li funkciis kiel Guberniestro de la Ŝtato Chuuk, unu el la kvar konsistigaj ŝtatoj de la Federaciaj Ŝtatoj de Mikronezio, de julio 2005 ĝis julio 2011. 

## Kariero 
En julio 2011, li demisiis de sia posteno kiel guberniestro por iĝi senatano por Chuuk en la Nacia Kongreso de la Federaciaj Ŝtatoj de Mikronezio.

La 11-an de majo 2015, Simina estis elektita kiel Parolanto de la Deknaŭa Kongreso de la Federaciaj Ŝtatoj de Mikronezio  kaj la 11-an de majo 2023, li estis elektita kiel Prezidanto de la Federaciaj Ŝtatoj de Mikronezio en la unua regula sesio de la 23-a Kongreso. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Pacifika Partnereco 2008

Kategorio:Prezidantoj
Kategorio:Mikroneziaj politikistoj
Amata Kabua

**Amata KABUA** (n. la 17-an de novembro 1928 en atolo Jaluit - m. la 20-an de decembro 1996 en Havajo) estis politikisto de la Marŝalaj Insuloj . Li funkciis kiel prezidanto de la insularo ekde la 1-a de majo 1979 kaj restis en la ofico dum kvin oficperiodoj ĝis sia morto.

## Kariero 
Devenanta de la reĝa familio de la Marŝalaj Insuloj. Li diplomiĝis ĉe Maunaolu College en Havajo. 

Kabua komencis sian profesian karieron kiel instruisto antaŭ ol iĝi estro de la atolo Majuro. Li fariĝis ĉefa sekretario de la Iroij Konsilio (plej grava ĉefo) kiam li estis proksimume 20-jaraĝa. Li estis elektita al la unua Kongreso de la Marŝalaj Insuloj en 1958, kaj en 1963 estis elektita por reprezenti la Marŝalajn Insulojn en la teritoria leĝdona organo, la Kongreso de Mikronezio. 

Post la proklamo de la respubliko, la parlamento elektis lin kiel la unuan prezidanton. Kabua estis unu el la ŝlosilaj intertraktantoj en la lukto por sendependeco de la Marŝalaj Insuloj de Mikronezio.

Li ankaŭ respondecas pri la kantoteksto kaj muziko de *Forever Marshall Islands*, la nacia himno de la pacifika ŝtato.

Kabua mortis la 20-an de decembro 1996, post longa malsano.  Li estas entombigita ĉe sia familia bieno sur Long Island. 

Kunio Lemari komence funkciis kiel portempa prezidanto. En januaro 1997, la kuzo de Kabua, Imata Kabua, estis elektita kiel lia posteulo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Yokwe: Unua Prezidanto Memorita en la Tago de la Prezidanto de Marŝalaj Insuloj 

Kategorio:Marŝalaj politikistoj
Kategorio:Prezidantoj
Russ Kun

**Russ Joseph KUN** (naskita la 8-an de septembro 1975) estas naŭra politikisto. Li funkciis kiel prezidanto de la lando de la 29-a de septembro 2022 ĝis la 30-a de oktobro 2023. 

## Kariero 
Li reprezentas Ubenide en la Parlamento de Nauro ekde 2013 (reelektita en 2016, 2019 kaj 2022).

Li funkciis kiel Sekretario de la Ministro pri Komerco, Industrio kaj Medio kaj estis dufoje membro de la Naura Nacia Komisiono por UNESKO (2008–2010 kaj 2012–2013).

En la lasta registaro de Prezidanto Aingimei, li funkciis kiel Vicministro pri Financoj, Havenoj, Turismo, Nacia Heredaĵo kaj Muzeoj.

En la unua sesio de la parlamento post la elektoj de 2022, Kun estis la sola prezidenta kandidato. Krom esti prezidanto, li ankaŭ respondecas pri la Ministerio pri Eksterlandaj Aferoj kaj la Ministerio pri Justico kaj Landlima Kontrolo. 

Meze de oktobro 2023, Kun vizitis Tajpeon. Post la vizito, la parlamento de la lando okazigis sesion, dum kiu oni deklaris voĉdonon pri malkonfido kontraŭ la prezidanto.

La 25-an de oktobro 2023, li estis elpostenigita per voĉdono de malkonfido en la Parlamento.  La 30-an de oktobro, David Adeang estis elektita kiel lia posteulo. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Nauraj politikistoj
Kategorio:Prezidantoj
Villa Tunari

**Villa Tunari** estas urbo en la departemento Koĉabambo, Bolivio. Ĝi estas la sidejo de la municipo Villa Tunari, la tria municipa sekcio de la provinco Chapare. Laŭ la censo de 2012 la loĝantaro en la urbo estis 3 213 kio estas pliiĝo de 2 510 registritaj dum la censo de 2001.

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Areo: 28&nbsp;km²
* Loĝantaro: 11.454 (en 2024)
* Supermara alteco: 310 m
* Horzono: UTC-4h (en somero UTC-3h)
* Poŝtkodo: 31003
* Telefonkodo: (+591)

## Geografio 
Villa Tunari situas sur montetaro laŭ dekstra bordo de la rivero *Espíritu Santo* en la meza parto de Bolivio. Cochabamba (urbo) troviĝas 160, Sukro 436, Santa Cruz de la Sierra 316, Trinidad (Bolivio) 759, Oruro (urbo) 372, La-Pazo 538 km.

## Historio 
Antaŭe konata per sia primitiva nomo Tebetebeuta, ĉi tiu regiono estis fondita en la 1920-aj jaroj sub la nomo San Antonio de los Yuracarés, aludante al ĝiaj loĝantoj, kiel ekzemple la Yuquis, Chimanes, kaj precipe la Yuracarés.

Post la alveno de franciskanaj misiistoj, ĝi denove ŝanĝis sian nomon al Nia Sinjorino de la Ĉieliro, ĝis jarojn poste ĝi reprenis sian antaŭan nomon San Antonio, pro devoteco al la patronsanktulo de la urbo.

## Ekonomio 
La ĉefa aktiveco rilatas al terkulturado. Ĉi tiu estas regiono benita de la naturo, ia promesita lando, kaj tial alloga celloko por tiuj, kiuj devas forlasi sian patrujon serĉante pli bonajn vivkondiĉojn. Kokao kaj fruktoj estas la ĉefaj kultivaĵoj.

## Turismo
Migradoj laŭ ĝangalaj padoj, promenoj laŭ riveroj kaj riveretoj, kaj grimpadoj al montetoj kaj malgrandaj montetoj, de kie oni povas vidi la montaron skizitan de la sudokcidenta ĉielo, same kiel la larĝajn, rokajn riverujojn. Estas ankaŭ ŝancoj vidi bestojn en ilia vivmedio kaj distraj parkoj kun allogaĵoj kiel altaj svingoj, kiuj svingas vizitantojn de la neatingeblaj branĉoj de la arboj meze de cirkvito de padoj, pendaj pontoj kaj lignaj platformoj.

## Trafiko 
El Villa Tunari ĉefvojoj kuras al Cochabamba, Trinidad kaj Santa Cruz de la Sierra.

## Klimato 
Villa Tunari situas en humida tropika klimato. La averaĝa temperaturo estas 27 °C, kiu varias en monatoj inter 20-28 °C. Oni mezuras precipitaĵojn en la tuta jaro sume 2300 mm.

## Fontoj 
* https://archive.is/20130622174427/http://world-gazetteer.com/wg.php?x=1364592710&men=gcis&lng=en&des=gamelan&srt=pann&col=abcdefghinoq&msz=1500&geo=-38
* angla, germana, itala Vikipedioj helpe de Guglo
* http://www.tiptopglobe.com/city?i=237543&n=Villa%20Tunari

Kategorio:Urboj de Bolivio
Centro Oriento-Okcidento

La **Orienta-Okcidenta Centro** (, akronime **EWC**), plennome la **Centro por Kultura kaj Teknika Interŝanĝo Inter Oriento kaj Okcidento**) estas eduka kaj esplora organizaĵo establita de la Usona Kongreso en 1960 por fortigi rilatojn kaj komprenon inter la popoloj kaj nacioj de Azio, la Pacifiko kaj Usono kiel parto de la diplomatiaj klopodoj dum la Malvarma Milito.

James K. Scott servas kiel la provizora prezidanto kaj ĉefoficisto de la Centro, kie ĝi havas sian ĉefsidejon en Honolulu ĉe la Universitato de Havajo en Mānoa. 

## Bildaro 

Dosiero:Honolulu-EWC-Thaipavilion.JPG|Taja Paviliono
Dosiero:Honolulu-EWC-JeffersonHall-wide.JPG|Hala Centro de Konferenco laŭnome Jefferson

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Centro Oriento–Okcidento
* ADB Futures Thinking Guidebooks

Kategorio:Esploraj institutoj pri internaciaj rilatoj
Kategorio:Informkesto mapligilo sen OSM-rilata ID sur Vikidatumoj
Manasseh Sogavare

**Manasseh** **Damukana SOGAVARE** (naskita la 17-an de januaro 1955 en la vilaĝo Tagibangara, sur la insulo Choiseul) estas salmona politikisto, kiu funkciis kiel Ĉefministro de la Salomonoj kvar fojojn inter 2000 kaj 2024, dum entute dek unu jaroj.

## Kariero 
Li havas bakalaŭran diplomon pri kontado, administrado kaj ekonomiko. Ekde 1997, li reprezentis la balotdistrikton  East Choiseul en la Parlamento de la Salomonoj. 

Sogavare funkciis kiel ĉefministro de la 30-a de junio 2000 ĝis la 17-a de decembro 2001, kaj denove de la 4-a de majo 2006, ĝis li estis elpostenigita per malkonfida voĉdono la 13-an de decembro 2007, per voĉdono de 25 kontraŭ 22. Li estas membro de la *Salomona Socialkreditpartio* (Socred) kaj, dum sia tempo en la registaro, fidis je kvinpartia koalicio en la parlamento. Post la cunamo en Gizo en aprilo 2007, li deklaris krizostaton tie.

Li alfrontis fortajn kritikojn de Aŭstralio kaj Nov-Zelando, inter aliaj, post kiam li nomumis du politikistojn kiel ministrojn en la registaro en 2007. Ĉi tiuj du politikistoj estis en malliberejo kiel ribelantoj.

De la 9a de decembro 2014 ĝis la 15a de novembro 2017, Sogavare funkciis kiel ĉefministro por la tria fojo, kaj de aprilo 2019 ĝis majo 2024 por la kvara fojo. 

Sogavare estis ĝenerale akuzita antaŭenigi demokratia regreso en la lando.  La Solomon Insuloj sub Sogavare estis kritikita de multaj observantoj kiel estanta pli aŭtokrateca  aŭ eĉ absolutisma.  Malgraŭ gajnanta modestan formalan salajron, li akumuliĝis vastan nemoveblaĵaron, levante demandojn pri liaj fontoj de enspezo. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Salomonoj
Kategorio:Ĉefministroj
ʻAisake Eke

**ʻAisake Valu EKE** (naskita la 26-an de decembro 1960 en Vaotu'u, Tongatapu, brita Tongo) estas tonga politikisto, kiu estis ĉefministro de Tongo ekde la 22-a de januaro 2025 ĝis la 18-a de decembro 2025.

Membro de la Leĝdona Asembleo kiel popola reprezentanto por la distrikto Tongatapu 5, de 2014 ĝis 2017 li estis ministro pri financoj kaj nacia planado.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Ĉefministroj de Tongo
Feleti Teo

**Feleti Penitala TEO** (naskita la 9-an de oktobro 1962) estas tuvala politikisto kaj advokato, kiu funkciis kiel la 14-a Ĉefministro de Tuvalo ekde la 26-a de februaro 2024. Li estis elektita al la tuvala parlamento en la ĝenerala elekto de 2024. Li antaŭe funkciis kiel administra direktoro de la Okcidenta kaj Centra Pacifika Fiŝkapta Komisiono (WCPFC).

Teo estis nomumita ĉefministro la 26an de februaro 2024 post kiam li estis elektita sen kontraŭstaro de la parlamento. 

Teo estas la filo de sinjoro Fiatau Penitala Teo, kiu estis nomumita la unua ĝeneralguberniestro de Tuvalo (1978–1986) post sendependeco de Britio. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Tuvalo
Kategorio:Tuvalaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj
Radio Nov-Zelando

**Radio Nov-Zelando** (, ) estas la publika dissendanto de Nov-Zelando. Fondita en 1995, ĝi produktas du naciajn kaj unu internacian radioprogramojn.  Radio New Zealand ankaŭ elsendas debatojn de la Parlamento de Nov-Zelando per mezaj ondoj kaj interrete. 

La dissendanto havas sian sidejon en Velingtono. Ĝin financas la sendependa amaskomunikila enhavfinanca agentejo NZ On Air, kiu siavice estas tute financata per registaraj impostenspezoj. En 2009/10, 32.842 milionoj da NZD estis asignitaj kiel financado por Radio New Zealand.

Ekde 2014, la fokuso estas transformi RNZ de radiodissendanto al multmedia provizanto kaj pliigi la produktadon de cifereca enhavo en aŭdio, video kaj rete afiŝita enhavo. 

La radiostacio havas tri ĉefajn naciajn staciojn: *RNZ National*, *RNZ Concert* kaj la *AM-reton*, kaj internacian stacion, *New Zealand International* (RNZI). 

## Transmara servo 
*RNZ Pacific* (lanĉita en 1948 ; 1990–2017: *Radio New Zealand International*, RNZI) estas la transmara servo de Nov-Zelando. Ĝi elsendas novaĵojn pri Nov-Zelando kaj Pacifikaj aferoj. La servo estas elsendata en la angla kaj la pacifikaj lingvoj tonga, samoa, melanezia piĝina, franca, tokpisino de Kukinsuloj kaj niueana per kurtondo (Rangitaiki, d:Q36745). La programoj ankaŭ estas distribuataj tutmonde per satelito, rekta elsendo kaj podkastoj en la interreto.  La ​​akustika identigo estas la krio de la maora kampanulbirdo (d:Q394708). 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* *Aotearoa on the Air: 100 years of radio.* Registranta de Profesoro Jack, la 17-an de novembro 1921, ĉe RNZ.

Kategorio:Kulturo de Nov-Zelando
Kategorio:Amaskomunikiloj en Oceanio
Hilda Heine

**Hilda Cathy HEINE** (naskita en 1951 en Jaluit) estas instruistino kaj politikisto el la Marŝalaj Insuloj. Ŝi denove estas prezidanto de la Marŝalaj Insuloj ekde la 3-a de januaro 2024, antaŭe plenuminte ĉi tiun oficon de 2016 ĝis 2020. Ŝi estas la unua ina ŝtatestro de sendependa pacifika insula nacio, la unua marŝalano kiu havas doktorecon, kaj unu el nur kelkaj virinoj en la Marŝala Parlamento.

## Kariero 
De 1975 ĝis 1982, Heine laboris kiel instruistino kaj konsilistino ĉe mezlernejo en Majuro. En 2000, ŝi fondis la nacian virinan organizaĵon "WUTMI". 

Reprezentante la atolon Aur en la Leĝdona Asembleo de la Marŝalaj Insuloj de 1992 ĝis 1995 ŝi funkciis kiel Ministero de edukado de Marŝalaj Insuloj.  En 1995, ŝi translokiĝis reen al Havajo kaj komencis labori por la neprofitcela organizaĵo *Pacific Resources for Education and Learning* (PREL) en Honolulu. En 2006, ŝi revenis al Majuro kaj laboris por PREL ĝis 2011. 

Ekde 2011, ŝi estis vicministro pri edukado de la Marŝalaj Insuloj. 

Fine de januaro 2016, post transfuĝo de sia partio kune kun siaj du filoj, eksministroj Thomas Heine kaj Wilbur Heine, kaj aliĝo al la reganta koalicio, Heine estis elektita kaj ĵurita kiel prezidanto de la lando. Kiel sola kandidato, ŝi ricevis ĉirkaŭ 24 voĉojn, kontraŭ ses sindetenoj kaj tri forestantoj inter la 33 parlamentanoj. La 28an de januaro 2016, ŝi ĵuris, tiel anstataŭigante la antaŭan prezidanton Casten Nimra, kiu estis renversita per malkonfida decido, du semajnojn post sia inaŭguro. 

Ŝi estis la unua virino kiu gvidis sendependan pacifikan insulan nacion, kaj la kvara virino en Oceanio kiu okupas postenon de ŝtatestro (post Jenny Shipley kaj Helen Clark en Nov-Zelando kaj Julia Gillard en Aŭstralio). Dum ŝia elekto, ŝi estis unu el nur tri virinaj membroj de la parlamento de sia lando (el 33 reprezentantoj). David Kabua, elektita de la parlamento la 6-an de januaro 2020, sukcedis ŝin. 

La 3-an de januaro 2024, ŝi denove ĵuris kiel prezidanto, post kiam la parlamento reelektis ŝin en proksima voĉdonado la antaŭan tagon. 

En 2019, la usona *revuo Time* listigis ŝin kiel unu el 15 virinoj gvidantaj la batalon kontraŭ klimata ŝanĝo en la artikolo "Meet 15 Women Leading the Fight Against Climate Change" (Renkontu 15 virinojn gvidantajn la batalon kontraŭ klimata ŝanĝo). 

La verkistino Kathy Jetn̄il-Kijiner estas la filino de Hilda Heine. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Marŝalaj politikistoj
Kategorio:Universitatestroj
Kategorio:Prezidantoj
Jeremiah Manele

**Jeremiah MANELE** (naskita en 1968, Samasodu, Brita Protektorato de la Salomonoj) estas politikisto en la Salomonoj. Li estas Ĉefministro de la Salomonoj ekde la elektoj de 2024. Li estas la unua Ĉefministro de la lando el la Provinco Izabela. 

## Kariero 
Li estis Konstanta Sekretario por Eksterlandaj Aferoj kaj Internacia Komerco en la Salomonoj ĝis decembro 2007.  Li estis elektita parlamentano por la balotdistrikto Hograno/Kia/Havulei en la ĝenerala elekto de 2019. Li fariĝis Ministro pri Eksterlandaj Aferoj la 26an de aprilo 2019. Li estas priskribita kiel Ĉinio-amika, ĉar li promesis daŭrigi la internacian politikon de la Salomonoj, kiu alproksimigis ilin al Ĉinio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Salomonoj
Kategorio:Salomonaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj
Peter O'Neill

'''Peter O'NEILL''' (naskita la 13-an de februaro 1965 en la distrikto Pangia, provinco ‎Sudaj Altaj Teroj) estas papu-nov-gvinea politikisto kaj estis ĉefministro de Papuo-nov-gvineo de 2011 ĝis 2019.

Li estas la politika gvidanto de la Popola Nacia Kongreso kaj estas elektita al la Parlamento el la balotdistrikto Ialibu-Pangia.  

Lin sukcedis James Marape kiel Ĉefministro. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Popola Nacia Kongreso Partio

Kategorio:Papuo-Nov-Gvineo
Kategorio:Ĉefministroj
Universitato de Papuo-Nov-Gvineo

La **Universitato de Papuo-Nov-Gvineo** (mallongigite **UPNG**) estis fondita en 1965 de la aŭstralia kolonia administracio en Port Moresby kiel la unua universitato en Nov-Gvineo, situanta en la orienta parto de la insulo. Hodiaŭ, ĝi ankaŭ inkluzivas kvin pliajn branĉojn, inkluzive de unu en Madang, kaj studcentrojn en 20 el la 21 provincoj de la lando. En julio 2008, nova kampuso estis anoncita en Honiara. Ĉi tio estos la unua kampuso de UPNG en la Salomonoj. 

Ĝi estas la dua plej granda universitato en Oceanio post la Universitato de la Suda Pacifiko en Suvo, Fiĝioj. 

## Organizo 
La jenaj fakoj ofertas entute ĉirkaŭ 30 studprogramojn:

* Medicino, Apoteko kaj Sano en la *Lernejo de Medicino kaj Sansciencoj*
* Filozofia Fakultato kaj Sociaj Sciencoj en la *Lernejo de Filozofia Fakultato kaj Sociaj Sciencoj*
* Juro ĉe la *Jura Fakultato*
* Komercadministrado kaj Administra Mastrumado ĉe la *Lernejo de Komerco kaj Publika Politiko*
* Natursciencoj kaj Matematiko en la *Lernejo de Natursciencoj kaj Fizikaj Sciencoj*

Esplorado en la kampo de marresursa administrado estas farata ĉe la *Motupore Island Research Centre* (MIRC) sur la malgranda insulo Motupore en Bootless Bay, ĉirkaŭ 15 km sudoriente de Port Moresby. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo

Kategorio:Lernejoj fonditaj en 1965
Kategorio:Informkesto mapligilo sen OSM-rilata ID sur Vikidatumoj
Kategorio:Universitatoj en Oceanio
Kategorio:Papuo-Nov-Gvineo
Ekstertera intelekto

**Ekstertera** **intelekto** aŭ **ekstertera inteligento** (mallongigite **ETI**) rilatas al ĉiuj eble ekzistantaj inteligentaj formoj de ekstertera vivo, kvankam ne ekzistas universale akceptita difino de la termino inteligenteco.  La termino ETI interkovras kun la termino **ekstertera civilizo**, kiu rilatas al hipotezaj eksterteraj vivoformoj kun scienca kaj teknologia organizado, kvankam la difino de la termino civilizo ankaŭ ne estas sen problemoj. 

La serĉado pri ekstertera vivo (ETI) estas la temo de astrobiologio. Ĉar neniu ekstertera vivo ankoraŭ estas malkovrita, des malpli tre evoluintaj vivoformoj, la malfacileco difini ETI ankoraŭ ne estis problemo de rekta praktika signifo.

Ekde la mezo de la 20-a jarcento, diversaj sciencaj metodoj estis uzataj por serĉi civilizojn en la kosmo (Serĉado de Ekstertera Inteligenteco).  Laŭ studo de 2020, bazita sur nuna scio, nuntempe devus ekzisti pli ol 36 civilizoj kun eksterplanedaj komunikaj kapabloj, "Komunikanta Ekstertera Inteligenteco" (CETI), en nia galaksio, supozante ke ilia formiĝoperiodo, same kiel sur la Tero, estas proksimume 4,5 ĝis 5,5 miliardoj da jaroj kaj ilia averaĝa vivdaŭro kiel komunikanta civilizo (bazita sur nia propra temposkalo) estas proksimume 100 jaroj.  Ekstertera inteligenteco estas ankaŭ ĉeftemo en sciencfikcio.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Ekstertera vivo
** Malofta Tera hipotezo
** Kosma plurismo
** Fermi-paradokso
** Drake ekvacio
* Eksterteranoj en fikcio
** Unua kontakto (sciencfikcio)
** *Kontakto* (1997 filmo)
* Saĝo
* Sentiocentrismo

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Intelekto
Kategorio:Ekstertera vivo
TAG Heuer

**TAG Heuer** estas svisa kompanio, kiu desegnas, fabrikas kaj merkatigas brakhorloĝojn kaj modajn akcesoraĵojn, same kiel okulvitrojn kaj poŝtelefonojn sub la marko Tag Heuer, fabrikitaj laŭ licenco de aliaj kompanioj.

TAG Heuer komenciĝis kiel Uhrenmanufaktur Heuer AG, fondita en 1860 de Edouard Heuer en Saint-Imier, Svislando. En 1985, TAG Group akiris plimultan parton en la kompanio, formante TAG Heuer. En 1999, TAG Heuer estis akirita de la franca luksa konglomeraĵo LVMH.

La nomo TAG Heuer kombinas la inicialojn de "''Techniques d'Avant Garde''" kaj la familian nomon de la fondinto.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Luksaj varomarkoj
David Adeang

**David Ranibok Waiau ADEANG** (naskita la 24-an de novembro 1969 en la distrikto Yaren) estas naŭra politikisto. Ekde la 30-a de oktobro 2023, li estas la Prezidanto de Nauro. 

David Adeang estas la filo de la antaŭa prezidanto Kennan Adeang, kaj estas unu el la fondintoj de la partio *Naoero Amo* (Nauro Unue), iatempe la sola politika partio en la lando.

## Kariero 
Edukita en lernejo en Geelong, Aŭstralio, David Adeang poste akiris bakalaŭran diplomon pri ekonomiko de la Universitato de la Suda Pacifiko, poste magistran diplomon pri internaciaj rilatoj de la Aŭstralia Nacia Universitato.

Li komencis sian politikan karieron kiel advokato. Li poste estis dungita en la publika administrado de la Ministerio pri Eksterlandaj Aferoj de Nauro, poste ĉe la ambasadejo de la Respubliko Nauro en Fiĝioj.

Li servis kiel Parolanto de la Parlamento (2004-2008) , Ministro pri Financoj, Ministro pri Justico kaj Eksterlandaj Aferoj, kaj Asistanto al la Prezidanto (dum ambaŭ prezidentaj oficperiodoj de Ludwig Scotty kaj sub Barono Waka ekde 2013). 

Perceptita kiel havanta veran potencon en la registaro de Barono Waqa inter 2013 kaj 2019, David Adeang estis akuzita pri multoblaj malobservoj de la jurŝtato dum siaj ses jaroj en tiu registaro kaj ankaŭ estis suspektata pri korupto fare de la aŭstralia juĝistaro. Li malsukcese kandidatiĝis por prezidanto en aŭgusto 2019, antaŭ ol esti elektita al la posteno fare de parlamentanoj la 30an de oktobro 2023.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Nauraj politikistoj
Kategorio:Prezidantoj
Adolf Szabóky

'*** [sabOki], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Szabóky Adolf*' estis hungara piarista monaĥo, instruisto, "apostolo" de la hungara industrio. Lia familia nomo estis *Schneider* [ŝnejder] ĝis 1839, lia pseŭdonimo estis *Ludvay* [ludvai].

 naskiĝis  en Budao (urbo), li mortis  (laŭ alia informo la 21-an) en Budapeŝto.

## Biografio 
 frekventis piaristan gimnazion en sia naskiĝurbo, dum en sia aĝo 16 li aliĝis al la piaristoj. Sekvis la kutimaj studoj en Vác, Nitro kaj Szentgyörgy, en 1846 li pastriĝis, supozeble tiutempe li monaĥiĝis. Intertempe ekde 1840 li komencis sian pedagogian karieron en piaristaj gimnazioj de Nagykanizsa, Szeged, Kolozsvár, fine en 1850 en Pest (urbo). Tie li strebis por la hungara industrio, precipe en la eduka branĉo dum 3 jardekoj. Li verkis ĉirkaŭ 80 lernolibrojn kaj fondis plurajn asociojn kaj kasojn por metiistoj. Li ricevis reĝajn premiojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Számolástan. Kézikönyv gymnasiumi, felső elemi tanodai s magánhasználatra.* (1850, plurfoje reeldonita, tralaborita ĝis 1866)
* *Egyházi énekek.* (1856; 3-a eldono: 1864)
* *Rajzoló mértan. Reál- és ipartanodák használatára.* (tradukita lernolibro, 1861; 2-a eldono: 1871)
* *Magyarország ipartársulata.* (1879)

## Memorigiloj 
* industria lernejo en Budapeŝto portas la nomon "Szabóky Adolf"

## Fontoj 
* biografio hungare kun bildo (legebla pli malsupre)
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare
* katolika leksikono

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj piaristaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kennan Adeang

**Kennan Ranibok ADEANG** (n. la 23-an de decembro 1942 ; m. la 26-an de decembro 2011) estis naŭra politikisto kaj Prezidanto de Nauro de la 17-a de septembro ĝis la 1-a de oktobro 1986, dum kelkaj tagoj en decembro 1986 kaj de la 26-a de novembro 1996 ĝis la 19-a de decembro 1996. Li estis la patro de David Adeang. 

## Kariero 
Adeang ricevis sian pluan edukadon en Sidnejo ĉe la *Aŭstralia Lernejo de Pacifika Administrado (ASOPA)*, kiun li finis en 1963.

Li reprezentis la balotdistrikton de Ubenide.

Adeang estis elektita prezidanto la 17-an de septembro 1986, post malkonfida voĉdono kontraŭ Hammer DeRoburt. Post alia malkonfida voĉdono, li estis forigita de la ofico fare de la sama parlamento 14 tagojn poste, kaj DeRoburt estis reelektita. La sekvan decembron, la scenaro ripetiĝis: DeRoburt denove estis forigita de la ofico fare de la parlamento, kaj Adeang estis reelektita prezidanto. Nur kelkajn tagojn poste, li denove estis forigita de la ofico, kaj DeRoburt estis reelektita prezidanto. 

Post tiu provizore fina malkonfida voĉdono, Adeang fondis la formalan opozician partion, *la Demokratan Partion de Nauro*, kaj kun la helpo de siaj sampartianoj, sukcesis devigi alian malkonfidan voĉdonon kontraŭ DeRoburt en la parlamento la 17-an de aŭgusto 1989. Kenos Aroi estis elektita kiel la nova prezidanto, kaj Adeang fariĝis Ministro pri Financoj. Tamen, ambaŭ demisiis kvar monatojn poste, kiam Aroi suferis pro korproblemoj kaj demisiis.

En la 1990-aj jaroj, li estis la Parolanto de la Parlamento. Li ankaŭ servis kiel membro de la Konsilio de Ministroj dum pluraj jaroj. 

Li estis nomumita Alta Komisaro al Fiĝioj en 2007, post kio li estis akuzita pri vorta misuzo de du ministroj, kion li neis. Adang demisiis de la parlamento en aprilo 2000.

La filo de Kennan Adeang, David Adeang, kune kun Kieren Keke kaj aliaj, fondis alian formalan opozician partion, la partion *Naoero Amo*.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Nauraj politikistoj
Kategorio:Prezidantoj
Sushila Karki

**Suŝila KARKI** (; naskita la 7-an de junio 1952, Biratnagar, Morang, provinco Koshi, Orienta Regiono) estas nepala advokato, juĝisto, politikisto kaj ŝtatisto, Ĉefjuĝisto de la Supera Kortumo (2016–2017). Portempa ĉefministro (nomumita de la prezidanto la 12-an de septembro 2025), post protestoj de Generacio Z kiuj rezultis la demision kaj fuĝon de la registaro.  La unua virino en la historio de Nepalo kiu estris la registaron de la lando.  

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Intervjuo kun Sushila Karki – BBC nepala servo

Kategorio:Nepalaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Nepalo
Kategorio:Juĝistoj
Kategorio:Verkistinoj
Kategorio:Nuntempaj naciaj ĉefministroj
Supera Kortumo de Nepalo

La **Supera Kortumo de Nepalo** () estas la plej alta kaj suverena kortumo de la juĝistaro de tiu lando.

Ĝi havas finan apelacian jurisdikcion super la apelaciaj kortumoj kaj distriktaj kortumoj. La kortumo konsistas el dudek juĝistoj kaj ĉefjuĝisto (prezidanto). La ĉefjuĝisto estas nomumita de la prezidanto (la Reĝo ĝis 2007)  laŭ rekomendo de la Konstitucia Konsilio. Aliaj juĝistoj estas nomumitaj de la ĉefjuĝisto laŭ rekomendo de la Juĝa Konsilio. Sekretarioj kaj alia dungitaro de la Supera Kortumo estas nomumitaj de la Registaro de Nepalo laŭ rekomendo de la Komisiono pri Juraj Servoj.  

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de La Supera kortumo de Nepalo 

Kategorio:Superaj Kortumoj
Kategorio:Registaro de Nepalo
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Informkesto mapligilo sen OSM-rilata ID sur Vikidatumoj
Ĉambro de Reprezentantoj de Nepalo

La **Ĉambro de Reprezentantoj de Nepalo** (, *Pratinidhi Sabha*) estas la malsupra ĉambro de la duĉambra Parlamento de Nepalo, la Sanghiya Sansad .

Membroj de la Ĉambro de Reprezentantoj estas elektitaj per la paralela balotsistemo kaj tenas siajn postenojn dum kvin jaroj aŭ ĝis la organo estas dissolvita de la Prezidanto laŭ propono de la Konsilio de Ministroj. La kunsidoj okazas ĉe la Internacia Konferenccentro de Nepalo en Katmanduo.

La Ĉambro havas 275 membrojn, el kiuj 165 estas elektitaj en unu-membraj balotdistriktoj uzante la relativan plimultan sistemon, kaj la ceteraj 110 uzante la proporcian balotsistemon, kie balotantoj voĉdonas por politikaj partioj.  La konsisto de la ĉambro kutime konserviĝas dum kvin jaroj, sed dum krizostato la oficperiodo povas esti plilongigita por ne pli ol unu jaro, laŭ federacia leĝo.

La nuna konsistaro de la Ĉambro estis elektita de la ĝeneralaj elektoj okazigitaj la 20-an de novembro 2022 kaj ties unua sesio kunvenis la 9-an de januaro 2023. Sekve de politika agitado kaj protestoj de Gen Z, la parlamento estis dissolvita fare de la prezidanto la 12-an de septembro 2025.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Rashtriya Sabha
* Rastriya Panchayat
* Parlamento de Nepalo
Kategorio:Naciaj malsuperaj ĉambroj
Kategorio:Registaro de Nepalo
János Szaiff

**János Szaiff** [jAnoŝ saif/sajf], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Szaiff János** estis hungara piarista monaĥo, instruisto.

 naskiĝis  en Dunaszerdahely (Hungara reĝlando, Aŭstra imperio, nuntempa Dunajská Streda en Slovakio), li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 studis en Pozono, Nagyszombat kaj Győr, poste en 1829 li aliĝis al la piaristoj en Trencsén. Post la novicado li instruis en la lernojaro 1832 en Podolin, poste inter 1833–1835 li studis teologion en Nitro kaj Szentgyörgy, dum en 1834 li monaĥiĝis kaj pastriĝis. Li instruis en piaristaj gimnazioj en Temeŝvaro (1835–1840), poste 2 jarojn en  okazis en Kolozsvár, pli poste li estis inspektoro en Vieno. Liaj sekvaj lernejaj stacioj estis Budao (urbo) (1845), Vác (1846). En Nagybecskerek li estis jam gimnaziestro kaj monaĥejestro 2 jarojn, poste li instruis aŭ foje li estis gimnaziestro kaj monaĥejestro laŭvice en Szeged, denove Budao kaj Vác, Tata (Hungario), Veszprém (urbo), fine ekde 1871 en Pest (urbo) li estis monaĥejestro, monaĥejaj revizoro kaj arkivisto.

## Fontoj 
* biografio hungare
* katolika leksikono

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj piaristaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Sher Bahadur Deuba

**Ŝer Bahadur DEUBA** (; naskita la 13-an de junio 1946 en Ruwa Khola Ashigram-5, distrikto Dadeldhura) estas nepala politikisto. Li estis kvinfoje la Ĉefministro de Nepalo en 1995–1997, 2001–2002, 2004–2005, 2017–2018 kaj 2021–2022. Li estas la Prezidanto de la Nepala Kongreso partio.

## Kariero 
Li kompletigis sian edukadon ĉe Tri-Chandra College kaj enskribiĝis ĉe la London School of Economics.

Deuba fariĝis politika aktivulo dum la periodo de reĝa diktaturo, kiu estis oficiale konata kiel la Panĉajata Demokratio. Li pasigis 9 jarojn en malliberejo kaj estis torturita.

En 1991, li estis elektita al la Reprezentantĉambro kaj funkciis kiel Ministro pri Internaj Aferoj en la kabineto estrita de Girija Prasad Koirala. Ĉi tiu kabineto estis dissolvita, kaj Dauba estis nomumita Ĉefministro post kiam Manmohan Adhikari provis dissolvi la Parlamenton denove en 1995.  Dum sia unua oficperiodo, li subskribis la Mahakali-Akordon kun la Registaro de Barato. La dua oficperiodo de Dauba komenciĝis en julio 2001 post la eksiĝo de Girija Prasad Koirala baldaŭ post la Masakro de la nepala reĝa familio. Lia dua oficperiodo vidis la leviĝon de la maoistoj kaj li poste deklaris krizostaton kaj deklaris la Komunistan Partion de Nepalo (Maoisto) " terorista organizaĵo ".  En oktobro 2002, Reĝo Gayandra maldungis lin kaj lian kabineton pro nekompetenteco. En la sama jaro, li fondis la Nepalan Kongreson (Demokratan) Partion, post esti maldungita de la Nepala Kongreso. Li poste estis nomumita ĉefministro fare de Reĝo Gayandra la 4-an de junio 2004, sed estis arestita pro akuzoj de korupto post puĉo en 2005 kaj liberigita la 13-an de februaro 2006. 

En aŭgusto 2016, Dauba kaj Pushpa Kamal Dahal konsentis formi rotacian registaron gvidatan de la CPN (Maoista Centro) kaj la Nepala Kongreso dum naŭ monatoj ĉiu.  Li ĵuris kiel Ĉefministro por kvara oficperiodo la 7an de junio 2017. En oktobro 2017, ĉiuj ministroj de la CPN (Maoista Centro) forlasis la kabineton post formado de balotalianco kun la CPN (UML) antaŭ la ĝeneralaj elektoj kaj retiris subtenon al la registaro de Dauba. La 12an de julio 2021, la Supera Kortumo ordonis la nomumon de Dauba kiel Ĉefministro ene de 28 horoj; la sekvan tagon, li estis nomumita Ĉefministro fare de Prezidanto Bhandari laŭ Artikolo 76(5) de la Konstitucio de Nepalo. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Artikoloj kun sondosieroj
Kategorio:Nepalaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Nepalo
Ĉefministro de Nepalo

La **Ĉefministro de Nepalo** () estas la registarestro de Nepalo. Kune kun la Konsilio de Ministroj, la Ĉefministro ekzercas la ekzekutivan povon de la lando. La Ĉefministro devas havi la fidon de la Nepala Parlamento (*Paritnidhi Sabha*) antaŭ ol esti nomumita de la Prezidanto, kaj estas devigita demisii se li ne sukcesas konservi plimulton en la Ĉambro de Reprezentantoj.

La oficiala rezidejo estas *Singha Durbar*.

## Metodoj de nomumo 
La Ĉefministro de Nepalo estas nomumita de la Prezidanto de Nepalo laŭ la konstitucio de la lando. Post la ĝenerala elekto, la partio aŭ koalicio kun plimulto en la parlamento prezentas sian kandidaton por la posteno de Ĉefministro al la Prezidanto, kiu nomumas la kandidaton. La Ĉefministro devas demisii se li ne sukcesas konservi la fidon de la parlamento, kaj povas esti anstataŭigita per decidpropono pri malkonfido en la parlamento se tio estas akceptita per plimulta voĉdono.

## Eksteraj ligiloj 
* Ofico de la Ĉefministro kaj Konsilio de Ministroj 
*
Nepala Kongreso

La **Nepala Kongreso** (;  – akronime **NCP**) estas la plej malnova ekzistanta kaj influa socialdemokrata partio en Nepalo, kun la dua plej granda frakcio en la Nepala Leĝdona Asembleo. La partio plurfoje gvidis koaliciojn kiuj formis registarojn. 

Ĝi estis fondita la 25-an de januaro 1947 en Kalkato kiel *la Nepala Nacia Kongreso*. Ĝi kuniĝis kun la *Nepala Demokrata Kongreso,* ankaŭ fondita en Kalkato, la 9-an de aprilo 1950 kaj alvokis al la renverso de la Rana reĝimo. 

La partio produktis plurajn ĉefministrojn de la lando, inkluzive de la unua (Bishweshwar Prasad Koirala) kaj Girija Prasad Koirala.   La partio estas gvidita de plurfoje eksa ĉefministro, Sher Bahadur Deuba ekde 2016.  

La 21an de julio 2008, la Ĝenerala Sekretario de la Nacia Komunista Partio (NCP), Ram Baran Yadav, estis elektita kiel la unua Prezidanto de la Respubliko Nepalo. La nuna prezidanto Ram Chandra Poudel ankaŭ apartenas al la partio.

Ĝi estas la gvida nekomunista forto en la moderna Federacia Demokratia Respubliko Nepalo. Ĝi proklamis demokratan socialismon ekde 1956 , sed laŭlonge de la tempo ŝiĝis al la centro, emante kompromisi kun kaj la monarkio kaj tradiciaj elitoj. Membro de la Socialista Internacio. Dum longa tempo, ĝia gvidanto estis la antaŭa ĉefministro de Nepalo Sushil Koirala. 

## Historiaj balotrezultoj 
Elekto al la Reprezentantĉambro de la Regno de Nepalo (Pratinidhi Sabha)

* 1959 – 74 sidlokoj (el 109)
* 1991 – 110 sidlokoj (el 205)
* 1994 – 83 sidlokoj (el 205)
* 1999 – 111 sidlokoj (el 205)

Elekto al la Konstituciiga Asembleo de Nepalo

* 2008 – 115 sidlokoj (el 601)
* 2013 – 196 sidlokoj (el 601)

Elekto al la Reprezentantĉambro de la Federacia Demokrata Respubliko Nepalo

* 2017 – 63 sidlokoj (el 275)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* Info pri la partio de FES

Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1950
Ádám Szakál

'*** [sakAl], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Szakál Ádám Márton*' estis hungara piarista monaĥo, instruisto.

 naskiĝis  en Gödöllő.

## Biografio 
 maturiĝis en piarista gimnazio en Kecskemét en 1997, poste li aliĝis al la piaristoj. Li studis en Teologia Monaĥa Altlernejo Sapientia, poste en 2004 li monaĥiĝis, jaron poste pastriĝis. Li akiris ankaŭ pedagogian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 2007. Li komencis sian pedagogian karieron en 2005 en piarista gimnazio de Budapeŝto, dum inter 2011-2013 li estis monaĥejestro en Budapeŝto, tiutempe li havis ankaŭ monaĥejajn postenojn. Inter 2020-2023 li estis estro de hungaraj piaristoj, sed li instruis daŭre.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A pesti piaristák a Tanácsköztársaság idején* (2007/2008, 2010) 
* *A magyar piaristák és a Tanácsköztársaság* (2013)

## Fontoj 
* biografio hungare
* intervjuo hungare kun fotoj
* intervjuo hungare kun fotoj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj piaristaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Borsisto

eta|dekstre|200ra|Laboranta borsisto
**Borsisto** estas persono rajtigita por komerci valorpaperojn en borso por siaj klientoj. Li agas kiel peranto inter la aĉetanto kaj la vendisto.

Dum la financa krizo de 2008 estis elpostenigitaj de firmaoj de Wall Street 7 700 borsistoj, kaj ĝis aprilo 2009 ĉirkaŭ 11 600.

## Vidu ankaŭ 
* makleristo

Kategorio:Financa merkato
Kategorio:Profesioj
Howard Dean

**Howard** **DEAN** (naskita la 17-an de novembro 1948) estas usona politikisto, unu el la gvidantoj de la Demokratia Partio, kaj la antaŭa guberniestro de Vermonto (1991-2002). Li eksplodis en la nacian konscion dum la usonaj prezidentaj antaŭbalotoj de 2004, kiam li transiris de nekonata kandidato sen subteno al ĉefa kandidato ene de jaro, pro sia opozicio al la milito en Irako kaj danke al noviga kampanjo, kiu baziĝis sur la uzo de la Interreto por krei larĝan bazon de populara subteno.  Kvankam ĉi tiu bazo de subteno ne sufiĉis por ke li gajnu la nomumon kaj lia kampanjo kolapsis post lia malvenko en la unua konkurso en Iovao, la mekanismo, kiun li konstruis, daŭre funkciis por dekoj da Demokrataj kandidatoj por diversaj postenoj en la antaŭbalotoj kaj ĝeneralaj elektoj, lasante Dean en ŝlosila pozicio en la partio. 

Kvankam lia usona prezidenta kampanjo malsukcesis, Dean estas konsiderata pioniro en la pliigo de profilo de interreta monkolektado.

Tiu kondukis lin al la pozicio de prezidanto de la Demokrata Nacia Komitato (2005-2009), la partian organizon, kaj respondecis pri la *50-ŝtata strategio* per kiu la Demokratoj venkis en la naciaj elektoj de 2006 kaj 2008, inkluzive de sukcesoj en tradicie Respublikanaj subŝtatoj.  

Dean diplomiĝis ĉe Universitato Yale kun bakalaŭro pri politika scienco en 1971. En 1978, li gajnis sian doktorecon kaj medicinan licencon de la Albert Einstein Lernejo de Medicino en Novjorko.

Li estas kuracisto laŭ profesio kaj subtenas universalan sanzorgadon. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Profesia biografio de Howard Dean

Kategorio:Usonaj politikistoj
Kategorio:Guberniestroj de Vermonto
Kategorio:Usonaj kuracistoj
Kategorio:Progresismo en Usono
Helen Taylor (feministo)

**Helen TAYLOR** (n. la 27-an de julio 1831 en Londono; m. la 29-an de januaro 1907 en Torquay) estis angla feministo, verkisto kaj aktorino, aktivulino por virinaj rajtoj. 

Ŝi estis la filino de Harriet Taylor Mill kaj vicfilino de John Stuart Mill. Post la morto de ŝia patrino ŝi vivis kaj laboris kun Mill kaj kune ili antaŭenigis la rajtojn de virinoj. De 1876 al 1884 (kiam ŝi ĉesis pro ŝia sano) ŝi estis membro de Londona Lerneja Estraro. En 1881, ŝi aliĝis la Socialan Demokratan Federacion. Ŝi estis subtenanto de la balotrajto de virinoj kaj aliĝis peticion al tiu efiko de 1865, inspiro por sufragistoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* "Taylor, Helen (1831–1907)." *Women in World History: A Biographical Encyclopedia*. *Encyclopedia.com.*

Kategorio:Londonanoj
Kategorio:Anglaj virinbalotrajtistoj
Kategorio:Verkistinoj
Kategorio:Anglaj aktoroj
Kategorio:Feministoj