open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
El Burgo

eta|maldekstra|250 px| Situo de El Burgo en Malaga
**El Burgo** estas komunumo en la hispana provinco Malaga en la regiono Andaluzio.

Ĝi ampleksas areon de 117&nbsp;km².

En 2007 El Burgo havis 2 034 loĝantojn.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de municipoj de la provinco Malago

## Notoj 
Kategorio:Municipoj de Provinco Málaga
Kategorio:Loĝlokoj de provinco Málaga
Mad

**Mad** (hungare *Nagymad*) estas vilaĝo en Slovakio en regiono Trnava, en distrikto Dunajská Streda.

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj. Dunajská Streda troviĝas en distanco 5 km.
 
## Historio 
La unua mencio devenis el 1254 en formo *Mod*. En la 16-a jarcento la vilaĝo senhomiĝis, poste refondiĝis. En 1910 loĝis en la vilaĝo 438 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Pozsony, al distrikto de Dunajská Streda. Ekde 1920 ĝi apartenis al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš ĝis 1948. En 2001 loĝis en la vilaĝo 469 da homoj, (449 hungaroj, 19 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* novklasikisma katolika preĝejo omaĝe al Johano Nepomuka de 1869
* kalvinana preĝejo de 1788 

Kategorio:Municipoj en distrikto Dunajská Streda
Ernő Albert

**ALBERT Ernő** estis hungara folkloristo, etnografo naskita en Dăneşti (Harghita) la 14-an de januaro 1932, mortis la 16-an de januaro 2022 en Sfântu Gheorghe.

## Biografio
Ernő Albert apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Li studis en Cârţa (Harghita) kaj Miercurea Ciuc, pli poste li akiris diplomon de instruisto pri hungara lingvo kaj literaturo en Universitato Bolyai en 1954. Li estis instruisto, direktoro en *Székely Mikó Kollégium* en Sfântu Gheorghe. En 1999 li establis libroeldonejon kun nomo Albert Kiadó.

## Volumoj
**Háromszéki népballadák* (kunullaborantino Ilona Szenik), enkondukis József Faragó, 1973).
**Édesanyám sok szép szava*. Ádám Joákimné Kurkó Julianna énekei, kolekt., (kunullaborantino Piroska Demény),  Kriterion Könyvkiadó, 1989,
**Eljött a karácsony*, 1994,
**Boszorkányos dógok*, 1995,
**Rigó és madár*, Bon Ami, Sepsiszentgyörgy, 1995,
**Sok szép cigányleány, Népi Alk. Háza, Sepsiszentgyörgy, 1998,
**Selyemkert*. A gyimesi csángó népmesék 1-a volumo, 1999,
**Eltiport szabadság*. Jöttek az oroszok, 1849. 1999, 
**Szabad madár*, Charta, Sepsiszentgyörgy, 2000,
**A tizenkét fejű sárkány meséi*, 2000,
**A határőrség szervezése 1762–1764'', 2004.

## Bibliografio
*Kovács János: Ezer népballada. A Hét 1971/22. 
*Czegő Zoltán: Esemény tanúi vagyunk. Megyei Tükör 1973. dec. 9. 
*Beke György: Újabb székely balladáskönyv. Hargita 1974, febr. 17. 
*Bori Imre: Dicséretes példa. Magyar Szó, Újvidék, 1974. máj. 10. 
*Mitruly Miklós: Háromszéki népballadák. NyIrK 1975/2.

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon
Ilona Szenik

**SZENIK Ilona** [senik] estas rumanuja hungara muzikfolkloristo, universitata profesoro naskita en Gherla la 7-an de septembro 1927, ŝi mortis la 8-an de aprilo 2019.

## Biografio 
Ilona Szenik finis en 1951 la fakon de muzikpedagogio en *Muzikakademio Gheorghe Dima* de Kluĵo kaj tie ŝi instruis ĝis sia pensiiĝo 1984. Ŝi doktoriĝis en 1980 kaj ŝi estas ordinara membro de Hungara Arta Akademio.

## Volumoj 
* *Moldvai csángó népdalok és népballadák* (1954)
* *Erdélyi és moldvai magyar siratók, siratóparódiák, és halottas énenek*, Bukareŝto, 1996.
* *Népzenetudományi jegyzet : magyar és román népzene* Kluĵo, 1998.
* *Ének-zene módszertan* (studenta lernolibro), Kluĵo, 2010.

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

## Eksteraj ligiloj 
* Szenik Ilona 70 éves 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj muzikfolkloristoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj kolektistoj pri popolaj muzikoj
Nový Život

**Nový Život,** hungare **Illésháza** estas vilaĝo en Slovakio en regiono Trnava, en distrikto Dunajská Streda. La historia slovaka nomo estis **Eliášovce**. La loknomo signifas: Nova Vivo.

## Bazaj informoj 
* Areo: 23&nbsp;km²
* Loĝantaro: 2140
* Alto super marnivelo: 123 m
* Poŝtkodo: 930 38
* Telefonprefikso: +421 031

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Šamorín troviĝas 16&nbsp;km-ojn for.

## Historio 
La vilaĝo naskiĝis en 1960 laŭ unuigo de 4 vilaĝoj. La nova vilaĝonomo signifas **Nova Vivo**.

### Eliášovce 
La unua mencio devenis el 1238 en formo *Altolutoljafeuld*. La kampoj apartenis al familio Illésházy (ilEŝhazi), pri kiuj nomiĝis la vilaĝo kaj havis ankaŭ kastelon. La vilaĝo preskaŭ senhomiĝis dum liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a.

### La ceteraj vilaĝoj 
La unua mencio devenis el 1464 pri *Esterháza*, kiu estis devenejo de familio Eszterházy (esterhAzi). *Szentpéterfölde* ricevis la nomon pri preĝejo omaĝe al Sankta Petro, menciita en 1390.

En 1910 loĝis en Illésháza 571 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al la departemento Pozsony, al distrikto de Somorja. Ekde 1920 ĝi apartenis al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš ĝis 1948. Post la unuiĝo en 1960 ekfunkciis uzinoj pri viandaĵoj, fadeno, balgo. En 2001 loĝis en la vilaĝo 2048 da homoj, (1746 hungaroj, 242 slovakoj).

## Vidindaĵo 
* komence gotika katolika preĝejo omaĝe al Sankta Petro, en 1780 barokiĝis

## Famuloj 
* En Vojtechovce naskiĝis hungara filozofo András Mészáros.
* En Nový Život naskiĝis hungara aktoro István Holocsy.

Kategorio:Municipoj en distrikto Dunajská Streda
Krems

**Krems ĉe la Danubo** (germane *Krems an der Donau* [KREms an der DOnaŭ]) estas historia urbo en Malsupra Aŭstrio sur la maldekstra bordo de Danubo, orientelirejo de *Wachau* [vaĥAŬ]. Kiel eksterdistrikta urbo ĝi plenumas la taskojn kaj de distrikto kaj de komunumo. La administrejo de la distrikto Krems-Land troviĝas ankaŭ ĉi tie. Jam en la mezepoko Krems spertis akmeon kiel komercurbo.
La historia urbocentro de Krems estas parto de la Monda Heredaĵo *Wachau*.
La grava foira kaj industria urbo ankaŭ posedas vidindajn konstruaĵojn kaj muzeojn. Lernejurbo; elirloko por multnombraj ekskursoj.

## Ĝemelurboj 
* : Ribe, ekde 1971
* : Böblingen, ekde 1971
* : Beaune, ekde 1973
* : Passau, ekde 1974
* : Kroměříž (germane *Kremsier*), ekde 1994
* : Grapevine, ekde 1999

## Personecoj 
* Fritz Sitte, ĵurnalisto
### Lokaj esperantistoj
*Franz de Paula Mestán;

## Rilataj artikoloj 
* Křemže - kampurbo en Ĉeĥio, germane Krems
* Regna govio Malsupra Danubio

## Pluaj fotoj 

 Krems_2004.jpg|Stein
 Egon Schiele 088.jpg|Egon Schiele: Stein an der Donau, 1913
 Krems_and_mautern_from_ferdinandswarte.jpg|Krems, ĉe la maldekstra flanko de la Danubo
 Krems - Steinertor (2).JPG|La pordego de Stein - rekonilo de la historia urboparto

Kategorio:Urboj de Aŭstrio
Kategorio:Urboj ĉe Danubo
Kategorio:Komunumoj de Malsupra Aŭstrio
Mendeoj

eta|maldekstra||Mendea statueto (alteco 28 cm)
La **mendeoj** estas okcidentafrika etno kun proksimume 700.000 homoj. Ili plejparte vivas en Sieraleono, Liberio kaj Gvineo. Iliaj kulturaj kaj lingvaj tradicioj supozigas, ke ili inter la 2-a kaj 16-a jarcentoj el la okcidenta Sudano tien migris kaj estas parencaj kun parto de la pli granda etnaro mandeoj.
La mendeoj kultivas rizon kaj aliajn grenospecojn kaj praktikas je tio grundozorgan kultivciklon (kulturrotacion).

La supera socitavolo devenas plejparte de la mandeoj, la soldatoj de la Sonhaja Regno.

Militaj kolizioj inter la loksidaj etnoj rezultigis en la 19-a jarcento, ke multaj mendeoj estis venditaj en la sklavecon. Famiĝis la mendeo Sengbe Pieh kiel gvidanto de la sklavribelado sur la ŝipo La Amistadt.

eta|centra|La mendeoj en Sieraleono

Kategorio:Etnoj en Afriko
Kategorio:Etnoj en Sieraleono
Kategorio:Etnoj en Liberio
Kategorio:Etnoj en Gvineo
Akvofalo de Vajanský

**Akvofalo Vajanský** (slovake: **Vajanského vodopád **) estas akvofalo en Valo *Temné smrečiny* *(slovake: **Temnosmrečianská dolina )***, kiu estas flanka valo de Kôprová dolina (esperante: Aneta valo) en montaro Altaj Tatroj en distrikto Poprad en Slovakio. Ĉi valo troviĝas proksime de slovak pola limo sub la ĉefa tatra montoĉeno sub la montoj Hrubý štít kaj Čubrina. Sur la teritorio de valo troviĝas nacia natura rezervejo. Tuta teritorio apartenas al urbo Vysoké Tatry kaj troviĝas sur la teritorio de Nacia parko Vysoké Tatry, kiu estas la plej malnova nacia parko en Slovakio.
La akvofalon kreas Torento de Temné smrečiny (sk:Temnosmrečianský potok), kiu apartenas al riverbaseno de Váh kaj estas en la alteco 1620 m.s.m. La torento elfluas de Suba lago de Temné smrečiny. Ĝi ne falas rekte sed en la klina fendo en rokaĵo kiu troviĝas en la roka sojlo, kiu estis kreita post la retiriĝo de glaciaro en la montaro post la fino de lasta glaciepoko. Rokaĵo en kiu estis kreita akvofalo estas granodiorito.

La akvofalo estas nomigita laŭ slovaka verkisto Svetozár Hurban-Vajanský.
## Aliro 
Nuntempe akvofalo estas rekte ne alirebla por vizitantoj, sed videbla de markita turistapiedvojo.
## Vidu ankaŭ 
Listo de slovakaj akvofaloj
## Fonto de informoj kaj bildo de akvofalo 
Paĝaro de Stata protekto de naturo de Slovakio pri slovakaj akvofaloj (slovake):
* http://www.sopsr.sk/vodopady/show_vchu.php?idVchu=40&idVodopadu=212

Vajanský
Kategorio:Distrikto Poprad
Kategorio:Akvaĵoj en Regiono Prešov
Lúč na Ostrove

**Lúč na Ostrove,** hungare **Lúcs** estas malgranda vilaĝo en Slovakio en regiono Trnava, en distrikto Dunajská Streda.

* Areo: 16&nbsp;km²
* Loĝantaro: 750
* Supermara alteco: 118 m
* Poŝtkodo: 930 03
* Telefonprefikso: +421 031

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ trira flankovojo. Dunajská Streda troviĝas 7&nbsp;km-ojn for.
 
## Historio 
La unua mencio devenis el 1248 en formo *Luche*. En la 14-a jarcento formiĝis 2 apudaj vilaĝoj formiĝis Malgranda kaj Granda "Lúcs". En 1910 loĝis en Malgranda Lúcs 234, en Granda Lúcs 395 da homoj, (en ambaŭ plejparte hungaroj). Ĝis 1919 ili apartenis al Pozsony, al distrikto de Dunaszerdahely, ekde 1920 al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝoj rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš ĝis 1948. En 1960 la vilaĝoj unuiĝis. En 2001 loĝis en la vilaĝo 736 da homoj, (704 hungaroj, 28 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* pilgrimloka kapelo omaĝe al Sankta Anna el la 18-a jarcento en vilaĝoparto Granda Lúč, en 1884 trakonstruiĝis
* renesanca kastelo el la 17-a jarcento en Malgranda Lúč, nun arĥivejo
* klasikisma kastelo kun parko el la 19-a jarcento, en 1884 trakonstruiĝis, nun ejo de kooperativo

Kategorio:Municipoj en distrikto Dunajská Streda
Aurél Vajkai

**VAJKAI Aurél** *Wagenhuber* estis hungara etnografo naskita en Koloĵvaro la 14-an de majo 1903 kaj mortinta en Budapeŝto la 29-an de novembro 1987.

## Biografio 
Aurél Vajkai akiris diplomon de kuracisto en Universitato Pázmány Péter (1927), sed li interesiĝis pri la popola kulturo, kamparana vivo. Unue en Veszprém, sekve en Keszthely li estis muzea praktikanto kaj priokupiĝis la vivmanieresploradon. En 1939 li laboris en *Etnografia Muzeo* de Budapeŝto. En 1942 li laboris iomtempe en sia naskiĝurbo en la Erdélyi Tudományos Intézet, en 1942-45 en *Magyarságtudományi Intézet*, ekde 1945 ĝis 1949 en *Néptudományi Intézet*. Inter 1946 kaj 1948 li estis preleganto en *Universitato Pázmány Péter*. En 1949 li translokiĝis al Veszprém. Li fondis tie la *Muzeon Bakony* (1949), kies li estis direktoro ĝis 1955, pli poste ĝis 1965, ĝis sia pensiiĝo li estis scienca sekcigvidanto.

## Verkoj 
* *Adatok a Felföld népi orvoslásához* (Bp., 1937);
* *Adatok a népi orvosláshoz a Bakony-Balaton vidékén* (Bp., 1939);
* *Cserszegtomaj* (Bp., 1939);
* *Népi orvoslás a Borsavölgyében* (Kolozsvár, 1943);
* *A magyar népi építkezés és lakás kutatása* (Bp., 1948);
* *A Balatonfelvidéki és Bakony vidéki falusi épületek a XVIII. századtól* (Bp., 1957);
* *A Bakony néprajza* (Bp., 1959);
* *Szentgál. Egy bakonyi falu néprajza* (Bp., 1959);
* *Balatonmellék* (Bp., 1964);
* *Balaton (Bp., 1967, en pluraj eldonoj );
* *Nagyvázsony* (Veszprém, 1970).
* *A magyar nép életmódja'', 1999.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikonhttp://mek.niif.hu/00300/00355/html/index.htm 

Vajkai, A
Vajkai, A
Arghun

**Arghun** aŭ **Arghun Ĥano** (naskiĝis ĉ. 1258; mortis la 7-an de marto 1291) estis la kvara ĥano de la mongola imperio *Ilĥanlando* de 1284 ĝis 1291.

Li estis filo de Abaqa-ĥano, kaj kiel sia patro li estis budhisto, kvankam li akceptis kristanismon. Li sendis plurajn ambasadorojn al Eŭropo por provi trovi alianculojn kontraŭ la islamanoj en la Sankta Lando.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Ĥanogenelogio 
* La islama mondo ĝis 1600: mongolaj invadoj (Il-Khanate) 

Kategorio:Persoj
Kategorio:Ĥanoj
Kategorio:Viroj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1258
Kategorio:Mortintoj en 1291
Xavier Hanotte

**Xavier HANOTTE** (n. la 31-an de oktobro 1960 en Mont-sur-Marchienne) estas belga kaj valonia verkisto. Li emas montriĝi precipe fiera pri sia valonia deveno, kiel evidentigas unu el liaj biografioj aŭ alilandaj kritikistoj, kiuj ofte komparas lin kun Georges Simenon aŭ Henri Michaux. Li nuntempe vivas en Bruselo. Unue formadita kiel germanisto, kaj post iom da tempo ene de jura eldonejo, li sekve specialiĝis pri komputiko. Hanotte estas la tradukisto de la antverpena aŭtoro Hubert Lampo kaj de la angla poeto Wilfred Owen. Li kutime publikigas siajn romanojn pere de la eldonejo Belfond.

## Verkoj 
* *Manière noire*, romano, Belfond 1995
* *De secrètes injustices*, romano, Belfond
* *Derrière la colline*, romano, Belfond 2000
* *Les lieux communs*, romano, Belfond 2002
* ''Poussières d'histoire et bribes de voyage*, poemoj, le Castor Astral 2003
* *Ours toujours*, romano, Belfond 2005
* *L'Architecte du désastre*, noveloj, Belfond 2005
* *Un goût de biscuit au gingembre'', Estuaire 2006

## Referencoj 
Kategorio:Belgaj verkistoj
Bernard Comment

**Bernard COMMENT** (n. la 20-an de aprilo 1960 en Porrentruy) estas svisa verkisto. Li estas la filo de la pentristo Jean-François Comment, kaj patro de infano nomita Thomas. Bernard Comment lernis literaturon ĉe Jean Starobinski en Ĝenevo kaj ĉe Roland Barthes en Parizo. En 1986, li enloĝiĝis en Toskanon, kie li dum kvar jaroj lernigis ene de la universitato de Pizo kaj cetere laboris kiel sportĵurnalisto. Li sekve vivis en Parizo dum tri jaroj, kiel serĉisto en Sorbono. Dum en Parizo, li publikigis sian unuan romanon en 1990, sub la titolo ''L'ombre de mémoire*. El 1993 ĝis 1994, li profitis el unujara restado en la vilao Mediĉo de Romo, kiu apartenas al la Franca Akademio depost 1803.

Li kunverkis kun Alain Tanner la scenaron de la filmo *Fourbi* (1995), kaj tiun de *Le pied dans la fourmilière* (1998) kun S-ro Bertrand Theubet.

En 1999, li estis nomumita direktoro pri fikcio en la franca radiostacio France Culture.

## Verkoj 
* *L’Ombre de mémoire*, romano, éditions Christian Bourgois, 1990 & Folio, 1999
* *Roland Barthes, vers le Neutre*, eseo, éditions Christian Bourgois, 1991
* *Allées et venues*, romano, éditions Christian Bourgois, 1992
* *Le XIXe siècle des panoramas*, eseo, Adam Biro, 1993
* *Florence, retours*, romano, éditions Christian Bourgois, 1994 & Folio, 2000
* *Les fourmis de la gare de Berne*, Editions Zoe, 1996
* *L’Ongle noir*, rakonto, Éditions Mille et une nuits, 1997
* *Éclats cubains*, rakonto, avec des photographies de Jean-Luc Cramatte, Verticales/Grimoŭ, 1998
* *Même les oiseaux*, rakonto, éditions Christian Bourgois, 1998 & J’ai lu, 2000
* *Le Colloque des bustes*, romano, éditions Christian Bourgois, 2000 & Folio, 2002
* *Doucet de fonds en combles, trésors d’une bibliothèque d’art*, Herscher, 2004
* *Un Poisson hors de l’eau'', Éditions du Seuil, 2004

Kategorio:Svisaj verkistoj
Ariane Le Fort

**Ariane LE FORT** (naskiĝis la ) estas belga, franclingva verkistino. Ŝi vivas en Bruselo.

Ŝi estas la filino de protestanta pastro el Ĝenevo, kaj de instruistino el Verviers. Ariane Le Fort plenumis siajn duagradajn studojn en la reĝa ateneo de Rixensart. Post unu jaro en la Goshen College, menoanista altlernejo de Indiano, ŝi akiris en 1983 licencon pri ĵurnalismo kaj komunikado en la Libera Universitato de Bruselo.

Ariane Le Fort gajnis la premion Victor Rossel en 2003 pro sia romano *Beau-fils*.

## Verkoj 
* ''L'Eau froide efface les rêves*, romano, Éditions Régine Desforges, 1989
* *Comment font les autres ?*, romano, Seuil, 1994
* *Rassurez-vous, tout le monde a peur*, romano, Seuil, 1999
* *Beau-fils'', romano, Seuil, 2003 (Premio Rossel)

Kategorio:Belgaj verkistoj
Toleremo

[eta|dekstra|250ra|[Religia maltoleremo: la vera religio bojligas judon, islamanon kaj paganon, reliefo de katolika preĝejo en Vilno, Litovio]]
**Toleremo** devenas de la latina verbo: *tolerare*, kiu signifas *"elteni" silente suferi * indulgi , sed ankaŭ *"allasi"* aŭ *"akcepti"*. Laŭ PIV "tolero" estas ago de iu, kiu toleras, kaj ankaŭ la rezulto de tiu ago; kompreneble toleras plej ofte tiu, kiu toleremas kaj inverse. Toleremo estus inklino **allasi ĉe la aliaj pens- aŭ agmanierojn**, kiujn oni ne uzas aŭ aprobas mem, kiel religia toleremo, politika toleremo, ktp.

Tiu, kiu kutime ne toleras estas netolerema kaj, se faras tion sisteme kaj troe, estas maltolerema. Do, **maltoleremo** estas la plej alta grado de netoleremo. En ŝtata kaj socia privata juroj estas difinebla la tolero sub la absolutismo, diktatoreco, hegemonio, tiraneco, imperiismo. militarismo - en religioj estas vaste konata la dogmismo

## Citaĵoj 
* *Toleremo iĝas krimo, kiam ĝi celas malbonon.*&nbsp;– Thomas Mann, *Der Zauberberg* (la sorĉomonto)
* *Toleremo estu nur portempa sento: ĝi konduku al agnosko. Akcepto signifas ofendon.*&nbsp;– Goethe, *Maximen und Reflexionen*
* *Nome de toleremo ni havu la rajton ne ignori maltoleremon.*&nbsp;– Sir Karl Popper
* *Kuraĝo al maltoleremo!*&nbsp;– Carlo Schmid
* *Toleremo signifas respekton de la konvinko de aliaj, ne forlason de la propra konvinko.*&nbsp;– Walter Kasper
* *Toleremo estas suspekto, ke la alia pravas.[sic]* von Kurt Tucholsky
* *A Letter Concerning Toleration* (Letero pri toleremo) estas verko de John Locke

## Proverbo 
Ekzistas 3 proverboj pri tolero en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof:
* 
* 
* 

## Vidu ankaŭ 
* Afableco
* Akcepto
* Altruismo
* Fanatikismo
* Internacia Tago por Toleremo
* Interreligia dialogo
* Multkulturismo
* Paradokso pri toleremo
* Religia maltoleremo
* Traité sur la tolérance

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
Rael pri toleremo

## Eksteraj ligiloj 
* Lars Gustafsson: La logiko de toleremo (germane)
* Aktuala literaturo pri toleremo (germane)
* Esploro pri toleremo (germane)
* Bibliografio pri toleremo kaj ties esploremo
* Ideo pri toleremo en Aŭstrio
* Klarigoj de la principoj de toleremo 

Kategorio:Psikologio
Kategorio:Filozofio
Charif Majdalani

**Charif MAJDALANI** estas libana verkisto. Li naskiĝis en Bejruto en 1960, kaj forlasis sian patrolandon en 1980 direkte al Francio, kie li studadis modernan literaturon en la universitato de Aikso Provenca. Li revenis al Libano en 1993, post kiam li finis sian tezon pri franca verkisto Antonin Artaud.

Li unue fariĝis instruisto en la universitato de Balamand, kaj sekve en la universitato Sankta-Jozefo de Bejruto, kie li estis profesoro pri literaturo. Ekde 1995, Majdalani kunlaboris al la opozicia periodaĵo ''L'Orient-Express*, kiel responsulo pri la literatura sekcio. Tiu kunlaborado ĉesiĝis en 1998, kiam malaperis la gazeto.

En 1999, Charif Majdalani ree iĝis instruisto en la universitato Sankta-Jozefo, kie li responsis pri la departemento pri franca literaturo. Danke al tiu posteno, li plurofje invitis kaj gastigis francajn aŭ libanajn romanistojn. Dum internacia konferenco pri franclingvujo en 2002, li publikigis libron titolitan *Le petit traité des mélanges*. Krom lia agado kiel instruisto, Majdalani redaktas ĉiumonatan kronikon por la gazeto *La Montagne*.

## Verkoj 
* *Petit traité des mélanges. Du métissage culturel considéré comme un des beaŭ-arts*, Editions Layali,
* *Histoire de la grande maison*, éditions du Seuil, 2005.
* *Caravanserail'', éditions du Seuil, 2007.

## Notoj 
Kategorio:Libanaj verkistoj
Kategorio:Libanaj ĵurnalistoj
Isakoj

eta|Mapo de la regiono loĝata de somaloj kun la diversaj klanoj; la isakaj regionoj flave
La **isakoj** (skribformoj: *Isaaq* aŭ *Ishak*, somale: *Reer Sheikh Isaxaaq*) estas unu el la kvin grandaj klanegoj de la somaloj. Ili konvinkiĝas esti idaro de araba ŝejĥo, sia praavo; ili konsistigas proksimume 22 % de la loĝantaro de Somalio.

## Loĝregiono kaj subklanoj 
Ili vivas precipe en la nordo de Somalio (Somalilando), kie ili konsistigas la plejmulton de la loĝantaro, kaj en la allimanta Somali-Regiono de Etiopio. Ili estas dividitaj je jenaj subklanoj:

* Garhajis
** Eidagalla
** Habr Yunis
* Habr Awal
* Habr Toljaala.

Ayub kaj Arab estas pliaj, malgrandaj subklanoj.

## Historio 
La regiono de la isakoj fine de la 19-a jarcento plejparte kiel Brita Somalilando estis koloniigita. Tiu en 1960 sendependiĝis kaj unuigis sin kun la de aliaj klanoj dominata, sude situanta Itala Somallando al Somalio. Multaj isakoj baldaŭ sentis sin marĝenigitaj kiel klano kaj regiono en la komplekso Somalio. Precipe sub la regado de Siad Barre ekde 1969 ili estis subpremataj. Ekde la 1980-aj jaroj batalis la Somali National Movement (Somala Nacia Movado) kiel ribelmovado de la isakoj kontraŭ la registaro de Bare. Tiu reagis per diversaj venĝoagoj kontraŭ la isakoj.

Post la faligo de Barre la nordo de Somalio sub gvido de la isakoj unuflanke deklaris sin kiel Somalilando sendependa, kia ĝi fakte estas tia ekde tiam.

## Konataj isakoj 
Konataj isakoj estas interalie Mohammed Haji Ibrahim Egal (ĉefministro de Somalio 1960 kaj 1967–1969 kaj prezidento de Somalilando 1993–2004) kaj Umar Arteh Ghalib (ministro por eksteraj aferoj de Somalio 1969–1977 kaj ĉefministro 1991).

Isakoj
Isakoj
Isakoj
Joanne Harris

eta|Joanne Harris, 2007

**Joanne Michèle Sylvie HARRIS** (naskiĝis la 3-an de julio 1964 en Barnsley, Yorkshire) estas angla verkistino.

## Biografio 
Joanne Harris naskiĝis en franc-angla familio (ŝia patrino estas francino, ŝia patro estas anglo).
Ŝi lernis en knabina lernejo en Wakefield kaj en kolegio en Barnsley, poste ŝi studis modernajn kaj mezepokajn lingvojn en Kembriĝo.
Post la fino de studado ŝi laboris kiel vendisto, poste ŝi dum 15 jaroj instruis la francan lingvon en knablernejo en Leeds, gvidis kurson pri la franca literaturo en la Universitato de Sheffield.

La unua romano de Joanne Harris, *The Evil Seed*, aperis en 1989, sed nek ĝi, nek la dua romano, *Sleep, Pale Sister*, havis notindan sukceson.
Tamen la tria romano, la mistika melodramo *Chocolat*, okupis la unuan lokon en la listo de furorlibroj de *London Sunday Times* kaj trafis en la mallongan liston de la Whitbread-premio en la kategorio "Romano".
La kinokompanio Miramax Films aĉetis la filmigrajton.
Danke al la sukceso de la filmo *Chocolat* kun Juliette Binoche kaj Johnny Depp kiel ĉefrolantoj la romano iĝis ankoraŭ pli populara en la mondo.

En aŭgusto 2007 Joanne Harris publikigis sian unuan libron por infanoj kaj junuloj, *Runemarks*.

Joanne Harris partoprenas kiel basgitaristo en muzikgrupo, kiun ŝi organizis, estante 16-jara.
Ŝi lernas la norenan lingvon.
Joanne Harris loĝas kun siaj edzo Kevin kaj filino Anouchka nemalproksime de sia naskiĝloko.

## Bibliografio 
* *The Evil Seed* (1989)
* *Sleep, Pale Sister* (1993)
* *Chocolat* (1999)
* *Blackberry Wine* (2000)
* *Five Quarters of the Orange* (2001)
* *The French Kitchen, A Cook Book* (2002)
* *Coastliners* (2002)
* *Holy Fools* (2003)
* *Jigs & Reels* (2004)
* *Gentlemen & Players* (2005)
* *The French Market* (2005)
* *The Lollipop Shoes* (2007) (alinomita *The Girl with No Shadow* por la usona eldono en 2008)
* *Runemarks* (2007)
* *Blueeyedboy* (2010)

## Eksteraj ligiloj 
* La retpaĝaro de Joanne Harris
* Blogo de Joanne Harris

Kategorio:Britaj verkistoj
Kategorio:Anglaj verkistoj
Opera (Italio)

**Opera** estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la metropola urbo Milano de la regiono Lombardio. Fine de  en la komunumo vivis .

Najbaras la komunumoj Milano, San Donato Milanese, Rozzano, Locate di Triulzi, Pieve Emanuele kaj San Giuliano Milanese.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Italio
Kategorio:Komunumoj de Lombardio
Kategorio:Komunumoj de la metropola urbo Milano
Ĝuloj

La **ĝuloj** (aliaj nomoj: *Dyula*, *Djoula*, *Joula*, *Kong*, *Kong Dyula*, *Kong Jula*, *Malinka*, *Wangara* aŭ *Yola*) estas etno en Burkino, Ganao, Ebur-Bordo, Malio kaj Gvineo.

En Ebur-Bordo vivas proksimume 253.000 el la entute 599.000 ĝuloj, en Burkino proksimume 245.000, en Malio proksimume 76.000, en Ganao proksimume 22.000 kaj en Gvineo proksimume 2.700. La ĝuloj plejparte estas muslimoj. Ili estas parencaj al la etnoj de la malinke-ĝulaj etnoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Ethnologue.com
* Projekto Joshua

Kategorio:Etnoj en Afriko
Kategorio:Etnoj en Ganao
Kategorio:Etnoj en Burkino
Kategorio:Etnoj en Ebur-Bordo
Kategorio:Etnoj en Gvineo
Kategorio:Etnoj en Malio
Anne Serre

**Anne SERRE** (n. en 1960 en Bordeaux) estas franca verkistino.

S-ino Serre alvenis al Parizo en 1977, kie ŝi ekstudis literaturon. Ŝi publikigis kelkajn novelojn ekde 1980 en pluraj periodaĵoj (inkluzive de *NRF*), al kiuj ŝi sekve plukunlaboris. Ŝia unua romano eldoniĝis en 1992, kaj multaj aliaj sekvis. En 1999, Jean-Pierre Richard dediĉis unu eseon al la verkoj de Anne Serre en sia esearo *Essais de critique buissonnière* (Gallimard).

Anne Serre estas cetere ĵurnalistino por la magazino *Marie Claire*.

## Verkoj 
* *Le Mat*, Verdier, 2005
* *Le Narrateur*, Mercure de France, 2004
* *Le Cheval blanc d’Uffington*, Mercure de France, 2002
* *Au secours*, Champ Vallon, 1998
* *Film*, Le Temps qu’il fait, 1998
* *La Petite Épée du cœur*, Le Temps qu’il fait, 1998
* *Un voyage en ballon*, Champ Vallon, 1993
* *Eva Lone*, Champ Vallon, 1993
* *Les Gouvernantes*, Champ Vallon, 1992

Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Francaj ĵurnalistoj
Riveralcionoj

**Riveralcionoj** (*Alcedininae*) estas unu el la tri subfamilioj de birdoj de la familio de alcededoj. 

Tiu ĉi subfamilio estas disvastigita tra Afriko, tra orienta kaj suda Azio tiom malproksime kiom ĝis Aŭstralio, kun unu specio, la Komuna alciono aŭ Eŭropa alciono (*Alcedo atthis*) kiu loĝas ankaŭ en Eŭropo kaj norda Azio. Oni supozas, ke la origino de la subfamilio okazis en Azio.

## Taksonomio
En 2007 aperis molekulfilogenia esploro kiu montris, ke tiame difinitaj genroj de riveralcionoj ne estis monofiletikaj. 
Post ĝi dum multaj jaroj esploristoj rearanĝis la taksonomion por monofiletikigi ĉiujn grupojn. Kvar specioj estis metitaj al rekreita genro *Corythornis*, kaj kvar specioj el *Alcedo* (nome malgranda alciono, lazura alciono, Bismarka alciono, indigobrusta alciono kaj arĝenta alciono) movigitaj al genro *Ceyx*. 
La arĝenta alciono poste estis plue disigita je norda arĝenta alciono kaj suda arĝenta alciono.

En nuna stato de sistematiko preskaŭ ĉiuj birdoj en genro *Ceyx* havas nur tri fingroj anstataŭ kutimaj por birdoj kvar. La sola escepto estas Sulavesa nanalciono, kiu konservas rudimentan kvaran fingron.

La subfamilio enhavas 35 speciojn dividitajn je kvar genroj. La Afrika nanalciono iam estas metita en plia aparta monotipa genro *Myioceyx*, kaj iam kun aliaj nanalcionoj en genron *Ispidina*. Laŭ molekulfilogenetika esploro de 2006, Madagaskara nanalciono pli parencas al malaĥitkresta alciono ol al aliaj nanalcionoj, kaj nun estas movigita al *Corythornis*.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Filmoj de alciono ĉe Interreta Birdokolekto
* Sonoj de alciono ĉe xeno-canto kolekto

Kategorio:Alcedinedoj
Kategorio:Koracioformaj
Alcedo

***Alcedo*** estas genro de birdoj el familio de alcededoj, alinome alcionoj, kaj subfamilio de riveralcionoj. Al ĝi apartenas, inter aliaj, Eŭropa alciono, la plej konata alciono kaj la sola kiu vivas en Eŭropo. 

***Alcedo*** tiele en la latina scienca nomo estas la nomo de la genro, sed **Alcedo** povas esti ankaŭ vorto uzebla kiel sinonimo de Eŭropa alciono.

## Priskribo
Malsimile al multaj aliaj alcionoj, ĉiuj specioj de  *Alcedo* estas specialistaj fiŝmanĝuloj. Ĉiuj ili havas almenaŭ ioman bluan koloron en supraj partoj de plumaro, kaj la beko de plimulto de la specio estas plene aŭ parte nigra.
Krom la ĉielblua alciono, ĉiuj havas ankaŭ ioman rufan koloron. Kiam la malsupra makzelo de la beko havas ioman ruĝan koloron, inoj kutime havas na pli da ĝi ol iĉoj.

Ĉielblua alciono estas la plej malgranda specio de la genro, ne pli ol 13&nbsp;cm longa. La plej granda estas herkula alciono, kiu longas averaĝe 22&nbsp;cm. 
La tipa specio estas deklarita Eŭropa alciono (sub nomo *Alcedo ispida*, nun subspecio *Alcedo atthis ispida*). 
*Alcedo* estas nomo por alciono en la latina.

### Specioj
Laŭ la nuna sistematiko la genro enhavas la sekvajn ok speciojn:

## Referencoj
Kategorio:Alcededoj
Kategorio:Koracioformaj
Konfitaĵo

eta|Konfitaj fruktoj
**Konfitaĵo** estas frandaĵo, konsistanta el fruktoj, pecigitaj aŭ ne, kuiritaj kun rafinita aŭ kristaligita sukero, kaj konservitaj en la siropo, kiun ilia suko faris kun la fandita sukero. Malsame al marmelado, kiun oni ŝmiras sur panon, konfitaĵo estas kutime manĝata per si mem kiel postmanĝaĵo.[eta|La skandinavia kaj nordgermana [ruĝa kaĉo estas speco de konfitaĵo|250x250ra]]
## Vidu ankaŭ 
* Konfitado
* Gelatenaĵo
* Ĵeleo
* Kompoto
* Marmelado
* Seka frukto

Kategorio:Dolĉaĵoj
Potônske Lúky

**Potônske Lúky,** estas malgranda vilaĝo en Slovakio en regiono Trnava, en distrikto Dunajská Streda.

* Areo: km²
* Loĝantaro: 230
* Alto super marnivelo: m
* Poŝtkodo: 930 36
* Telefonprefikso: +421 031

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj.

Kategorio:Municipoj en distrikto Dunajská Streda
Kpeleoj

[220px|eta|Knabino el Kpeleoj en [Kpaiyea (Liberio)]]

La **kpeleoj** (skribformoj: *Kpelle* aŭ *Kpèlé*, france nomataj *Guerzé*) estas etno en Okcidentafriko, kiu loĝas plejparte en Liberio kaj en sudokcidento de Gvineo (Regiono Arbargvineo (france: *Guinée forestière*). En Liberio loĝas 300.000 kpeleoj, en Gvineo 100.000. Ili konsistigas proksimume 20 % de la tuta loĝantaro de Liberio.

## Lingvo kaj kulturo 
La kpelea lingvo estas mandea lingvaro kaj dividiĝas je gvinea (norda) kpelea lingvo kaj liberia (suda) kpelea lingvo. Inter la kpeleoj estas kaj kristanoj kaj anoj de tradiciaj religioj kaj - plejparte en Gvineo - islamanoj. La gvineajn kpeleojn la liberianoj nomas ankaŭ "francaj kpeleoj".

## Ekonomio 
La plej grava nutraĵo de la kpeleoj estas rizo, kiun ili plantas per metodo de brulmastrumado kaj unufoje pojare rikoltas. Dua plej grava nutraĵo estas manioko; krome ili kultivas ankaŭ aliajn kampofruktojn kaj praktikas fiŝkaptadon, ĉasadon kaj kolektadon. Sed brutbredado estas malofta. En la vilaĝoj ili praktikas metiojn. Edke 1960 ekzistas krom la eltenebla ekonomio (memproviza ekonomio) ankaŭ la kultivado de eksportfruktoj (*cash crops*) kiel sukerkano, kakao, kafo en modesta kvanto. Multaj kpeleoj hodiaŭ ankaŭ laboras kiel dungitaj laboristoj en kaŭĉukplantejoj kaj ferminejoj.

## Fontoj 
* Kpeleoj
* ethnologue.com/SIL International

Kpeleoj
Kpeleoj
Kpeleoj
Topoľníky

**Topoľníky,** hungare **Nyárasd** estas vilaĝo en Slovakio en regiono Trnava, en distrikto Dunajská Streda. La historia slovaka vilaĝonomo estis **Nárazd**.

* Areo: 34 km²
* Loĝantaro: 3000
* Alto super marnivelo: 113 m
* Poŝtkodo: 930 11
* Telefonprefikso: +421 031

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Malgranda Danubo, laŭ flankovojoj. Dunajská Streda troviĝas 13 km-ojn for.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1113. Poste formiĝis 2 apudaj vilaĝoj: Supra kaj Suba *Nyárasd* (njAraŝd). Supra Nyárasd naskiĝis en la 13-a jarcento. La unua mencio devenis el 1451. Suba Nyárasd En 1434 apartenis al fora fortikaĵo, poste al familio Pálffy (pAlfi). Grava bienocentro funkciis tie, la fiŝo estis grava varo. Ekde 1796 la komunumo iĝis opidumo kun foirorajto. 2 bataloj okazis en 1849 inter la hungaroj kaj Habsburgoj. Dum la historio okazis inundoj, tial la vilaĝo iomete estas for de la riverobranĉo. Ĝis 1919 la komunumoj apartenis al Pozsony, al distrikto de Dunajská Streda. Ekde 1920 ĝi apartenis al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. En 1940 Supra kaj Suba Nyárasd unuiĝis. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš ĝis 1948. En 2001 loĝis en la vilaĝo 3015 da homoj, (2805 hungaroj, 158 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al Eta Beata Damo de 1755, en la 19-a jarcento klasikismiĝis
* kapelo de 2003
* obelisko pri batalo okazinta en 1849
* skulptaĵo pri Sankta Vendelo de 1802
* skulptaĵo pri Johano Nepomuka de 1759
* monumento pri Petőfi de 1995
* termala banejo

Kategorio:Municipoj en distrikto Dunajská Streda
Alkmaar

Dosiero:Loudspeaker.svg**Alkmaar** (esperantigite **Alkmaro**) estas urbo kaj municipo en la nederlanda provinco Nord-Holando *(Noord-Holland)*. Laŭ la stato de  en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun . Ekde la komenco de 2015 ankaŭ la eksaj najbaraj minicipoj Schermer kaj Graft-De Rijp apartenas al la urba areo.

eta|maldekstra|250ra|
Ĝi i.a. estas konata pro la fromaĝo-bazaro kiu okazas ekde la unua vendredo en aprilo ĝis inkluzive la unua vendredo en septembro, ĉiun vendredomatenon de la 10-a horo - 12-a horo. Ĝi estas unu el la kvar fromaĝobazaroj, kiuj ankoraŭ ekzistas en Nederlando. La bazaro okazas antaŭ la Waag (pesejo), kiu ankaŭ servas kiel loko por la Holanda Fromaĝomuzeo kaj la turisma oficejo. En la urbo aktivas interalie la futbalklubo Alkmaar Zaanstreek (AZ).

## Famuloj 
* Hendrik Dirk Kruseman van Elten (1829-1905), pentristo, litografo kaj redaktisto
* Willem Hofdijk (1816-1888), verkisto kaj pedagogo
* Nycke Groot (n. 1988), manpilkistino

## Ĝemelurboj 
* 24ra|kadra|Britio Bath en Britio ekde 1945
* 24ra|kadra|Turkio Bergama en Turkio ekde 2000
* 24ra|kadra|Germanio Darmstadt en Germanio ekde 1958
* 24ra|kadra|Hungario Tata (Hungario) en Hungario ekde 1985
* 24ra|kadra|Francio Troyes en Francio ekde 1958
* 24ra|kadra|Sud-Afriko Uitenhage en Sud-Afriko

La Esperanto-klubo Alkmaro havas kontaktojn kun 3 ĝemelurboj, nome: Tata en Hungario, Darmstadt en Germanio kaj Troyes en Francio. Tiuj kontaktoj devenas el la oficialaj komunumaj kontaktoj inter la urboj. En la klubo estas ankaŭ membroj el la ĉirkaŭaĵo, i.a. el Heerhugowaard. Kaj tiu municipo havas rilatojn kun Kalisz, Pollando (tial la klubo ĉiam ankaŭ invitas la Esperantistojn el Kalisz), kaj kun la Esperanto-Grupo de Brescia (Breŝo), Italio.

Laŭ televida raportaĵo de la regiona televido *NH Nieuws* (novaĵoj de Norda Holando) el 2013 en la municipa vilaĝo *West-Grafdijk* (ĝis 2014 en la najbara municipo Graft-De Rijp) antaŭ 1940 laudire praktike ĉiu vilaĝano parolis Esperanton. La Dua mondmilito abrupte disbatis tiun idilion. Kompreneble tiu epoko ankaŭ en 2013 jam estis tiom distanca, ke la nunaj vilaĝanoj ankoraŭ memoras ke tiel estis, sed nun neniu plu flue parolas la lingvon, nur iuj maljunuloj ankoraŭ memoras unuopajn vortojn. Restas nur iuj memoroj kaj memoraĵoj, kiel vitra florvazo kun esperanta skribaĵo...

## Esperanto 
La nomo de la bulteno de la Esperanto-klubo el Alkmaar estas *Fromaĝokloŝo*.

### Esperantistoj 
* Bert Klijn
* Johan Van Der Hoek

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Norda Holando
Kategorio:Municipoj de Nord-Holando
Teorio pri multoblaj intelektoj

La **teorio pri multoblaj intelektoj** estis kreita de Howard Gardner je 1983. Per tiu teorio Gardner volis pli bone difini la koncepton de intelekto kaj dubigi la klasikajn testojn de intelekto kaj ilia taŭgo. La teorio postulas, ke difino de intelekto ne enhavu ĉiujn homajn kapablojn. Laŭ lia koncepto, infano, kiu lernus kalkuli pli facile, ne nepre estas pli inteligenta, ol infano, kiu lernus ĝin post longa strebo. 

## Intelektoj 
### Parola-lingva intelekto 
Al parola intelekto apartenas la kapablo al parolata kaj skribata lingvo, la kapablo lerni lingvojn kaj uzi ilin al iaj celoj. Advokatoj, parolistoj, verkistoj kaj poetoj estas homoj kun alta parola intelekto.

Famuloj, kiuj havis altan parolan-lingvan intelekton estis ekzemple Homero, William Shakespeare kaj Johann Wolfgang von Goethe.

### Logik-matematika intelekto 
Al logik-matematika intelekto apartenas la kapablo logike analizi problemojn, solvi matematikajn operaciojn kaj ekzameni sciencajn problemojn. Logik-matematikan intelekton uzas matematikistoj, logikistoj kaj sciencistoj.

Famuloj kun alta logik-matematika intelekto estis: Aristotelo, Eŭklido, Al-Ĥorezmi, Pascal kaj Leibniz.

### Muzik-ritma intelekto 
Ĉi tiu kampo rilatas al ritmo, muziko, kaj aŭdado. Tiuj, kiuj havas altnivelan muzik-ritman intelekton montras pli grandan sensemon al sonoj, ritmoj, tonoj kaj muziko. Ili kutime havas bonan sonsentadon, foje eĉ absolutan, kaj estas kapablaj kanti, ludi muzikinstrumentojn kaj komponi. Ĉar granda parto de ĉi tiu intelekto rilatas al aŭdokapablo, la plej bonaj nepre lernos plie per aŭskultado. Pluse, ili ofte uzos muzikaĵojn aŭ ritmojn por lerni kaj parkerigi informojn, kaj eble laboros pli se muziko estas ludata en la etoso. Metioj rilataj al tiu intelekto inkluzivas instrumentistojn, kantistojn, orkestrestrojn, publikparolantojn kaj verkistojn.

### Bild-spaca intelekto 
### Korpo-kineta intelekto 
### Naturalisma intelekto 
### Interpersona intelekto 
### Interpersona (emocia) intelekto 
## Vidu ankaŭ 
* Intelekto
* Intelekta kvociento
* Emocia intelekto

## Bibliografio 
* Gardner, Howard. (1983) *Frames of Mind: The Theory of Multiple Intelligences.* New York: Basic Books.
* Gardner, Howard. (1993) *Multiple Intelligences: The Theory Into Practice.* New York: Basic Books.
* Gardner, Howard. (1999) *Intelligence Reframed: Multiple Intelligences for the 21st Century.* New York: Basic Books.
* Gardner, Howard. (1998) ''A Reply to Perry D. Klein's 'Multiplying the problems of intelligence by eight'* *Canadian Journal of Education*, 23(1), S. 96-102. 
* Gardner, Howard und Seana Moran. (2006). *The science of Multiple Intelligences theory: A response to Lynn Waterhouse*. Educational Psychologist, Volume 41, Issue 4, August 2006, S. 227-232.
* Gardner, H. (2004) *Changing minds: The art and science of changing our own and other people's minds''. Boston: Harvard Business School Press, S. 196.

Kategorio:Psikologio
Alevoj

[eta|upright=2.3|Alevoj de [Turkio]]
La **alevoj** (, el la araba lingvo () por "adeptoj de Alijo" (Ali ibn Abi Talib), en la zazaa lingvo: *Elewi*) estas religia komunumo ekestinta el la ŝijaisma islamo.

Aparta eco de la aleva kredaro estas la ampleksa adoro al Ali ibn Abi Talib (kiu videblas en la noma origino) respektive de la ankaŭ en Ŝijaismo adorataj 12 imamoj, kiuj – krom la 12-a – ĉiuj estis murditaj; la 12-a laŭ la kredo sekrete pluvivas ĝis la reveno. Pro tiu paraleleco la alevoj kunkalkuliĝas inter la ŝijaanoj. Tamen ekzistas gravaj diferencoj al la instruoj de la Ŝijaismo praktikata ekzemple en Irano, aparte en teologiaj konceptoj pri dio kaj kredo, kaj en la praktikado de la kredo. Ankaŭ ene de **alevismo** ekzistas diferencoj, aparte laŭ la lingva respektive etna deveno de la kredantoj. Aparte multaj alevoj ekzistas en iuj partoj de Turkio, kaj pro la amasa elmigrado de turkoj al Germanio kaj apudaj landoj dum la 2-a duono de la 20-a jarcento ankaŭ tie ekestis fortaj alevaj komunumoj. Alevismo estas ankaŭ etno-religia identeco. Por esti alevitano, oni devas naskiĝi de alevita patrino.

## Vidu ankaŭ 
* la artikolon pri Alavitoj, kiuj ankaŭ konsideras sin "adeptoj de Alijo", sed el teologia vidpunkto ne miksindas kun Alevoj

## Eksteraj ligiloj 
* artikolo "alevitoj – la forgesita parto de islamo" (en la germana) 
* artikolo "alevitoj estas izoligitaj kiel malplimulto" (en la angla) 
* paĝoj de la alevita komunumo ATAG en Germanio (en la germana)
* paĝoj pri la esploro de la alevita kredo (en la turka) 

Kategorio:Etnoj
Kategorio:Islamo
Kategorio:Turkio
Kategorio:Islama terminaro
Kastelo Fleckenstein

[eta|dekstra|280px|La kastelo Fleckenstein, vidita el la [kastelo Hohenbourg.]]
La **kastelo Fleckenstein** (france *château du Fleckenstein*) estas kastelo lokita en la franca komunumo Lembach, en la departemento Bas-Rhin kaj en la regiono Alzaco.

## Priskribo 
Tiu fortikaĵo havas longan historion. Ĝi longas naŭdek metrojn, altas tridek metrojn kaj estas dek-metrojn larĝa. La konstruaĵo fakte havas la aspekton de ŝipo. Ĝi situas pinte de grejsaj montetoj, kaj estis konstruita dum Mezepoko. Sufiĉe inĝenia sistemo cele al la kolektado de pluvakvo malnovtempe plenigis akvujon, kaj levilo ebligis supreniri akvon aŭ aliajn aĵojn. El la kastelo restas ĝiaj ĉirkaŭmuroj, interna korto, kvadrata turo, subrokaj galerioj kaj pluraj ĉambroj, inkluzive de tiu de la Kavaliroj.

## Historio 
La kastelo apartenis al la baronoj de Fleckenstein ĝis la 18-a jarcento, kaj montriĝis tre utila por kontroli la Saler-valon aŭ defendi la forston Haguenau. Ĝi estis detruita en 1689 pro ordono de Ludoviko la 14-a de Francio. En 1812, la ruinoj de la kastelo estis aĉetitaj de privatulo, kaj reaĉetitaj en 1958 de la municipo de Lembach.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de kasteloj en Alzaco

Fleckenstein
Fleckenstein
János Gyarmathy

**GYARMATHY János** (djarmati) estas rumanuja hungara skulptisto (Miercurea Nirajului, *11-a de januaro 1955).

## Biografio 
Inter 1976-80 li studis en *Belarta Altlernejo Ion Andreescu* de Kluĵo, kie lia majstro estis Jenő Korondi. Ekde 1980 li instruis skulptadon en la belarta sekcio de arta mezlernejo de Târgu Mureş. Inter 1990-92 li laboris en kreatendaroj de Iserlohn, Halten kaj Szárhegy.

## Premioj 
* 1980: premio por skulptado, Marosvásárhely;
* 1981: Humorszalon, Marosvásárhely, 3-a premio;
* 1983: Humorszalon, Marosvásárhely, 1-a premio;
* 1993: Premio de Városi Tanács, Nyíregyháza;
* 1997: Barabás Miklós-nivelpremio, Marosvásárhely.

## Individuaj ekspozicioj 
* 1990, 1998, 2002 • Marosvásárhely,
* 1999 - Zalaegerszeg,
* 2002 - Miercurea Ciuc,
* 2003 - Miercurea Nirajului.

## Elektitaj grupaj ekspozicioj 
[eta|*Dame mit Katze*[Iserlohn]]
* 1990 • Romániai magyar művészek, Budapesti Történeti Múzeum, Budapest
* 1993 • II. Országos Színesnyomat Grafikai kiállítás, Művészetek Háza, Szekszárd
* 1993, 1997 • Romániai magyar művészek, Szekszárd
* 1995 • Marosvásárhelyi Művészek, Vármegye Galéria, Budapest
* 1996 • Erdélyi Művészek (MKITSZ), Magyarok Világszövetsége, Budapest,
* 1998 • Fény-Tér II., Duna Galéria, Budapest,
* 1999 - Zalegerszeg, Budapest, Szeged, Iserlohn,
* 2000 - Kecskemét,
* 2001 - Parizo kun Victor Roman, Endre Simon, András Gaál, Árpád Márton,
* 2003 - Ravenna,
* 2004 - Marosvásárhely.

## Publikplacaj kreaĵoj 
* Busto de Mihály Szentiváni, artefaritaŝtono, (kun Levente Kiss] (1990, Nyárádgálfalva)
* Fontano (bronso, 1992, Haltern [D])
* Életfa [Juhos Lászlóval] (1993, Ratingen [D])
* Macskás nő (bronso, 1996, Iserlohn [D]).
* Kálmán Petres, bronso, reliefo, 1997, Jobbágytelke
* Károly Kós, bronso, ŝtonkompozicio, 2000, Târgu Mureş,
* Mihály Toldalagi, bronsplaketo, 2001, Koronka,
* Béla Bartók, bronso, 2003, Bukareŝto

## Bibliografio 
* BANNER Z.: Erdélyi magyar művészet a XX. században, Budapest, 1990.
* Nagy Miklós Kund: *Gyarmathy János*, 2004.

## Fonto 
* Artportalo.hu 

## Eksteraj ligiloj 
* varmegyegaleria.hu
* Kariertabelo

Kategorio:Rumanujaj hungaraj skulptistoj
François Vallejo

**François VALLEJO** (n. en 1960 en Le Mans) estas franca verkisto. Ege influita de Paul Claudel kaj Louis-Ferdinand Céline, Vallejo studadis literaturon en universitato. Li nuntempe lernigas klasikan literaturon kaj loĝas en Le Havre.

Li verkis kaj eldonis per la eldonejo Viviane Hamy :
* *Vacarme dans la salle de bal* (1998)
* *Pirouettes dans les ténèbres* (2000)
* *Madame Angeloso* (2001)
* *Groom* (2003)
* *Le voyage des grands hommes* (2005)
* *Ouest* (2006)

En 2004, li gajnis la premion Prix des Libraires por sia verko *Groom*. En 2001, François Vallejo ricevis la premion France-Télévisions por *Madame Angeloso*. Tiu romano cetere atingis la duan elekto-nivelon de la premio Goncourt de 2001, kiu estis finfine atribuita al Jean-Christophe Rufin. La verkisto estis cetere citita pro la sama romano por la premioj Femina kaj Renaudot.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la eldonejo Viviane Hamy

Kategorio:Francaj verkistoj
Kastelo Landsberg

eta|dekstra|250px|La kastelo Landsberg.
La **kastelo Landsberg** (france *château du Landsberg*) estas kastelo lokita en la franca komunumo Heiligenstein, en la departemento Bas-Rhin kaj la regiono Alzaco.

## Historio 
La kastelo estis konstruita komence de la 13-a jarcento fare de Conrad de Landsberg, por plibone defendi la abatejojn de Mont Sainte-Odile, Niedermunster kaj Andlau. La konstruaĵo estis klasifikita kiel "Monumento historia" en 1898.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de kasteloj en Alzaco

## Eksteraj ligiloj 
*  La kastelo Landberg ĉe la retejo de CRDP
*  Ekskurso en Landsberg

Landsberg
Landsberg
Kastelo Guirbaden

La **kastelo Guirbaden** () estas ruina kastelo lokita en la franca komunumo Mollkirch, en la departemento Bas-Rhin kaj la regiono Alzaco. Ĝi situas ĉe la maldekstra bordo de la rivero Magel, je alto de 565 m.

La kastelo datiĝas de la 11-a jarcento, kaj spertis dum kvin jarcentoj plurajn atakojn, detruojn kaj rekonstruadojn. Ĝi estis vendita en 1790 kaj klasifikita kiel "Monumento historia". La ruinoj de la kastelo estas alireblaj el la vilaĝo Mollkirch, aŭ el Grendelbuch per kamparaj vojoj.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de kasteloj en Alzaco

## Eksteraj ligiloj 
* Priskribo kaj historio de la kastelo ĉe Chateau.over-blog.net
* Neoficiala retejo de la kastelo 
* Multaj bildoj

Guirbaden
Guirbaden
Marianna Ágopcsa

**ÁGOPCSA Marianna** [agopĉa] (naskita la  en Kolozsvár) estas hungarlingva belarta verkistino de Rumanio.

## Biografio 
En 1967 ŝi finis la fakojn de historio-filozofio en Universitato Babeş-Bolyai de Kluĵo. Inter 1968 kaj 1970 ŝi estis esploristino en la Belarta Muzeo de Kluĵo, sekve ĝis 1978 arta redaktorino de *A Hét.* Ekde 1978 ŝi estis liberprofesiulino. Ŝi publikis en *A Hét*, *Utunk*, *Korunk* kaj *Művelődés*.

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj arthistoriistoj
Ilona E. Szabó

**E. SZABÓ Ilona** (sabo:) rumanuja hungara belarthistoriistino, muzeologino: Gherla, 25-a de novembro 1924 - Budapeŝto, 17-a de majo 1993). Ŝi estis la edzino de Károly Engel-Köllő.

## Biografio 
Ilona E. Szabó finis en 1952 en la *Belarta Altlernejo Ion Andreescu* de Kluĵo. Inter 1953 kaj 1978 ŝi estis kunlaborantino de la *Belarta Muzeo* de Kluĵo. Ŝi organizis plurajn ekspoziciojn, verkis katalogantaŭparolojn. Ŝi publikis en Utunk, Korunk, Arta Plastică, Igazság, Új Élet, A Hét.

## Verkoj ĉefaj 
* Szolnay Sándor, Bukarest, 1974
* Fülöp Antal Andor (monografio), Bukarest, 1979.

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanaj arthistoriistoj
Kategorio:Arthistoriistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj arthistoriistoj
Mountain View

**Mountain View** [MAŬNten vju] estas urbo de Usono.  estas urbo de Usono, kiu situas en la norda parto de la subŝtato Kalifornio kaj en la kantono Santa Clara. Ĝia nomo signifas angle "monta vidaĵo". Laŭ la stato de la censo  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

maldekstra|eta|La parko *Monta Loma*
William Shockley fondis la firmaon *Shockley Semiconductor* en Mountain View en la jaro 1956. Post jaroj, de tiu bazo, kaj ankaŭ pro la influo de la proksimeco de la Universitato Stanford, Mountain View fariĝis grava teĥnologia centro de la Silicia Valo.

Multaj alt-teĥnikaj firmaoj fondiĝis en Mountain View. Inter ili troviĝas:

* Adobe
* AOL
* Google
* Intuit
* LinkedIn
* meebo
* Microsoft
* Encarta
* Fondaĵo Mozilla
* Nokia (nordamerika, la monda centralo estas en Espoo)
* Quora
* Red Hat
* Silicon Graphics (sgi, de 1981 ĝis 2006)
* Symantec (de 2009 ĝis 2019)
* Veritas (de 1988 ĝis 2018)
* Khan Academy

Krome pliaj firmaoj post la kreo translokigis sian centran sidejon al Mountain View, unu el multaj ekzemploj estas la firmao Synopsys.

## Vidu ankaŭ 
* German International School of Silicon Valley
* Muzeo de Komputila Historio

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de la urbo  

Kategorio:Urboj de Kalifornio