Günther Niethammer

**Günther Theodor NIETHAMMER** (28-a de septembro 1908, Waldheim – 14-a de januaro 1974, Kottenforst) estis germana ornitologo, kiu servis dum la Dua Mondmilito kun la nazia Waffen-SS en diversaj lokoj, inkluzive de la koncentrejo Auschwitz, kie li faris studojn pri birdoj. Li estis la aŭtoro de trivoluma verko pri la birdoj de Germanio, nome *Handbuch der Deutschen Vogelkunde*.

## Biografio
Post studado de zoologio ĉe la Universitato de Tübingen en 1927, li translokiĝis al Leipzig en 1929 kaj poste laboris pri la anatomio de la birda kropo sub J. Meisenheimer. Tra Hans Kummerlöwe, ankaŭ en Leipzig, li renkontis Erwin Stresemann, kiu donis al li la taskon kompili la *Handbuch der Deutschen Vogelkunde*. La publikigo de la unua volumo kondukis al posteno kiel kuratoro ĉe la Muzeo Koenig en Bonn ekde 1937 kaj li daŭre laboris pri la ceteraj du volumoj, la lasta publikigita en 1942. En 1937, Niethammer aliĝis al la nazia partio (Numero 5613683) kaj komence de 1940 li volontulis por la Luftwaffe ĉar li havis flugpermesilon. Pro sia aĝo, li estis malakceptita kaj li poste provis aliĝi al la Wehrmacht, kiu ankaŭ rifuzis akcepti lin. Li poste aliĝis al la armita unuo, Waffen-SS, en majo 1940.

Li estis sendita al Oranienburg kaj baldaŭ poste al la koncentrejo Aŭŝvico, kie li estis postenigita ĉe pordego G kiel parto de la sekureca teamo. Kontraŭ pordego G estis gruzejo, kie malliberuloj estis rutine mortigitaj. Li petis la tendaran komandanton Rudolf Höss pri alterna deĵoro, kaj ĉirkaŭ marto 1941 li ricevis "specialan ornitologian deĵoron" proksime, kaj Niethammer publikigis artikolojn pri la birdovivo de la areo de Aŭŝvico. Estis multaj fiŝlagetoj ĉirkaŭ la areo, kiuj havis digojn faritajn el cindro de bruligitaj malliberuloj. Niethammer ĉasis anasojn proksime, kiujn li dividis kun Höss kaj lia filo Klaus. Malliberulo nomita Jan Grębocki (naskita en 1908) helpis en la preparado de birdaj specimenoj.

Niethammer skribis leteron al la botanikisto Fritz von Wettstein (1895–1945) sugestante, ke botanika kaj ornitologia esplorado en novaj areoj povus esti farita. Fine de 1941, Wettstein skribis al Höss por liberigi Niethammer por ekspedicio al Kreto. En 1942, Wettstein, Niethammer, Hans Stubbe kaj du aliaj kolektis specimenojn tra Kreto antaŭ ol reveni al deĵoro ĉe Auschwitz. En oktobro 1942 li estis translokigita al unuo K gvidata de *Sturmbannführer* Ernst Schäfer. Schäfer planis ekspedicion al Kaŭkazo kun Niethammer kaj Bruno Beger. Ĉi tio ne estis aprobita de Himmler kaj Niethammer apelaciis al Schäfer por plilongigi sian servon por subteni la verkadon de la kretaj enketoj ĉe la Muzeo pri Natura Historio en Bonn. Beger anstataŭe estis sendita al Auschwitz. En majo 1944

En majo 1944 Niethammer estis translokigita al la "Higiena Instituto" en Berlino kaj nomumita kiel zoologo kaj promociita al *Obersturmführer*. Li servis en administraj roloj sub Bruno Weber (1915–1956) kaj Hans Münch (1911–2001). Li estis sendita al Sofio por ekzameni la konfiskitajn birdokolektojn kaj ekzameni aliajn eblecojn kiel la kapton de pireneaj ĉevaloj. En marto 1944 Sofio estis bombata kaj granda parto de la laboro de Niethammer estis savi la muzeokolektojn kune kun Pavel Patev. Komence de januaro 1945, Niethammer estis sendita al germane okupita Triesto por ekzameni muzeokolektojn. De la 22a de aprilo ĝis la 8a de majo 1945 li servis en bataloperacioj kun la 269a Infanteria Divizio. Kiam la Aliancitaj Fortoj transprenis la regionon, li fuĝis vestante civilajn vestaĵojn per biciklo apartenanta al Richard Heyder (1884-1984). Komence de februaro 1946 li raportis al la brita 320-a Kampa Sekureca Sekcio en Bonn kaj estis arestita. Niethammer estis kondamnita al ok jaroj da malliberigo, sed ĝi estis reviziita kaj reduktita al tri jaroj. Li estis metita en la malliberejon Mokotów en Varsovio kaj liberigita en novembro 1949.

Niethammer fariĝis estro de la ornitologia fako ĉe la Muzeo Koenig en 1950 kaj profesoro en 1951 kaj emeritiĝis en 1973 al Bonn. De 1962 ĝis 1972 li funkciis kiel redaktoro por la *Journal für Ornithologie*. Li mortis pro kormalsufiĉo dum ĉasado la 14-an de januaro 1974. La nazia historio de Niethammer estis neglektita dum lia tempo en Okcidenta Germanio, kvankam konata el liaj publikaĵoj.

Arno Surminski bazigis sian romanon de 2008, *Die Vogelwelt von Auschwitz*, sur la ornitologiaj studoj de Niethammer ĉirkaŭ Auschwitz. Niethammer estis edziĝinta al Ruth, naskita Filtzer, kaj unu el iliaj kvar filoj, Jochen fariĝis fama mamulologo. Pluraj subspecioj de birdoj estis nomitaj laŭ li, kiel jenaj:
**Carpodacus rubicilla niethammeri* Keve, 1943
**Pogoniulus pusillus niethammeri* Clancey, 1952
**Carduelis cannabina guentheri* Wolters, 1952
**Calandrella rufescens niethammeri* Kumerloeve, 1963
**Garrulus glandarius hansguentheri* Keve, 1967 (laŭ Hans Kumerloeve kaj Niethammer)
**Nothoprocta pentlandi niethammeri* Koepcke, 1968
**Mirafra angolensis niethammeri* Da Rosa Pinto, 1968
**Amandava subflava niethammeri* Wolters, 1969
Genro de tineoj de Piraledoj estas nomita laŭ li jene *Niethammeriodes*.

## Referencoj
Kategorio:Germanaj ornitologoj
Kategorio:Germanaj nazioj