open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
László Dezső (fotisto)

**László DEZSŐ** [deĵOE] rumania hungara fotisto, ĵurnalisto, entreprenisto. Li naskiĝis en Tulgheș la 27-a de majo 1970. Li loĝas en Gheorgheni.
## Kariero
László Dezső komencis la fotadon en 1989. Li finis la ĵurnalismon en 1993 en Nyíregyháza. Li fondis en 1991 entreprenon (Mark House Kft.), kiu funkciigas eldonejon kaj presejon. Inter 1992 kaj 1994 li eldonis la semajngazeton *Gyergyói Szemle*. Li  estis prezidanto de la unuiĝo Erdélyi Kárpát Egyesület, ano de Győri Fotóklub kaj de la Unuiĝo de Rumaniaj Fotistoj.
## Libro
*Gyergyói hivogató - bilda gvidlibro, Mark House Kiadó, Gheorgheni, 2003. 
## Albumo
*Világszép Gyilkos-tó - Mesevilág a havasok keblén. Mark House Kiadó, Gheorgheni, 2008.
## Fonto
*Erdélyi magyar ki kicsoda, 2010.
## Eksteraj ligiloj
*La entrepreno de L. D. 
*Fotoj 
 Kategorio:Rumanujaj hungaraj fotistoj
Riogranda Valo

La **Riogranda Valo** (**RGV**) aŭ etimologie **Grandarivera Valo**, neformale nomita surloke *The Valley* [devAli] en la angla aŭ *El Valle* [elbAje] en hispana, estas areo situanta ĉe plej suda pinto de Suda Teksaso, Usono. Ĝi kuŝas laŭlonge de la norda bordo de Rio Grande, kiu separas Meksiko el Usono.

La **Riogranda Valo** ne estas fakte valo, sed ĉerivera herbejaro enhavanta multajn meandrajn lagojn nome surloke *resacas* formitajn el fermitaj meandroj de iama fluejo de Rio Grande. Terdisvolvigintoj de la komenco de la 20-a jarcento, cele kapitaligi senposegitajn terojn, uzis la nomon "Magia Valo" por allogi setlantoj kaj sekve investantojn. La loĝantoj de la Riogranda Valo foje aludas la areon kiel "El Mágico Valle del Río Grande" ("The Magical Valley of the Rio Grande" aŭ "La Magia Valo Riogranda"), kaj ankaŭ simple per la inicialoj R.G.V.

Tiu regiono estas formata de ĝis kvar kantonoj: Kantono Starr, Kantono Hidalgo, Kantono Willacy, kaj Kantono Cameron. Ĉe 1-a de januaro, 2012, la Usona Censo ĉirkaŭkalkulis la populacion de Riogranda Valo ĉe 1,305,782. Laŭ la usona censo en 2008, 86 % el Kantono Cameron, 90 % el Kantono Hidalgo, 97 % el Kantono Starr, kaj 86 % el Kantono Willacy estas "Hispanoj".

La plej granda urbo estas Brownsville (Kantono Cameron), sekvita de McAllen (Kantono Hidalgo). Aliaj ĉefaj urboj estas Harlingen, Edinburg, Mission, Rio Grande City kaj Pharr.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Valley Chamber, Riogranda Valo, Partnereco
* Riogranda Valo, Sporta Informaro
* Turtle Cam , South Padre Island
* Rio Grande Valley Community Foundation
* RGVPride.com

Kategorio:Geografio de Usono
Kategorio:Teksaso
Insulo Útila

[eta|dekstra|300px|situo de Islas de la Bahía en [Honduro, plej maldekstre Útila]]
**Utila** *(Isla de Útila)*http://www.utilaguide.com estas la tria plej granda de la departemento Islas de la Bahía de Honduro, post Roatán kaj Guanaja, en regiono kiu markas la sudan pinton de la Mezamerika Rifobariero, nome la dua plej granda en la mondo.

## Geografio 
La orienta pinto de la insulo estas kovrita de fajna tavolo el vulkanaj rokoj el bazalto, erupciitaj el kelkaj vulkanecaj konusoj kiaj la Kukurbomonteto de 74 m kiu formas la plej altan pinton en la insulo.

## Historio 
Oni dokumentis en historio ekde la kvara veturo de Kolumbo, kaj nune ĝuas kreskantan turismon ĉefe por distra subnaĝado.

## Turismo 
## Bildaro 

Image:Hawksbill Turtle.jpg|Testudo ĉe surnaĝejo "Nigraj Montetoj"

Image:Blue Water 2.jpg|Strando "Rokego"
Image:Typical_Traffic_Jam.jpg|Tipa *trafikŝtopado*, estas nur kelkaj kamionetoj en la tuta insulo
Image:Utila_Hondoras_beach.jpg|Ĉefa strando

Kategorio:Geografio de Honduro
Kategorio:Insuloj de Karibio
Suda Teksaso

[eta|300ra|dekstra|[San Antonio estas la plej granda urbo en Suda Teksaso.]]
[eta|250ra|dekstra|[Corpus Christi (Teksaso)|Corpus Christi estas la dua plej granda urbo en Suda Teksaso.]]
[eta|250ra|[Laredo (Teksaso)|Laredo estas la tria plej granda urbo kaj la plej rapide kreskanta en Suda Teksaso. La Katedralo San Agustin estis konstruita dum la epoko de Hispana Teksaso.]]
**Suda Teksaso** estas regiono de la Usona ŝtato Teksaso kiu kuŝas proksimume sude de kaj inklude San Antonio. La suda kaj okcidenta limoj estas Rio Grande, kaj oriente estat la Golfo de Meksiko. La populacio de tiu regiono estas ĉirkaŭ 4.65 milionoj da loĝantoj laŭ la ĉirkaŭkalkuloj fare de la censo de 2012. La suda parto de tiu regiono estas ofte aludita kiel Riogranda Valo. La orienta parto laŭlonge de la Golfo de Meksiko estas aludita ankaŭ kiel Teksasa Marbordo.

eta|200ra|Suda Teksaso ruĝe. La kantonoj foje konsiderataj parto de Suda Teksaso estas je pli klara nuanco de ruĝo.

## Geografio 
## Naturo 
## Demografio 
## Ekonomio 
## Transporto 
## Turismo 
## Edukado 
## Sporto 
## Notoj 
Kategorio:Geografio de Usono
Kategorio:Teksaso
Fornorda Kvinslando

**Fornorda Kvinslando** (, mallongigita FK aŭ FNQ) estas la plej norda parto de la subŝtato Kvinslando, Aŭstralio. La regiono, kiu enhavas grandan parton de la areo de la Tropika Norda Kvinslando, etendas el la urbo Cairns norden al la Toresa Markolo. Okcidente kuŝas la Golfo Country kaj Norda Kvinslando estas la regiono suda.

Tiu regiono havas pli ol 70 naciajn parkojn kaj eltenas gravan agrikulturan sektoron.

## Etendo 
## Demografio 
Ĉefa urbo estas Cairns kun ĉirkaŭ 153,075 loĝantoj.

La *Australian Bureau of Statistics* ĉirkaŭkalkulis la regionan populacion ĉe 275,058 en 2010. La regiono enhavas 25.6% el la indiĝena populacio de la subŝtato, tio estas 28,909 homoj, kio faras ĝis 11.8 % el la regiona populacio.

Historia urbo estas Kuktaŭno.

## Ekonomio 
Ĉefaj resusroj estas turismo, brutobredado, agrikulturo kaj minado kaj de sablo kaj de baŭksito. Agrikulturaj produktoj generas el 600 al 700 milionojn da aŭstraliaj dolaroj jare. Inter ili sukerkano, tropikaj fruktoj kiaj bananoj, mangoj, papajoj, liĉioj kaj kafo kreskiĝas en Fornorda Kvinslando.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Historia bildo de Babinda, Cairns kaj Fornorda Kvinslando  el National Film and Sound Archive de aŭstralia kolekto.

Kategorio:Geografio de Aŭstralio
Kategorio:Kvinslando
Erfurta Sudoriento

eta|En la urbokvartalo Herrenberg.
**Erfurta Sudorienta** (germane: *Erfurt-Südost*) estas la kolektiva nomo por serio da loĝdomzonoj, kiuj naskis dum la lastaj GDR-jaroj en la sudoriento de Erfurto, Germanujo. Ĝis 2026 la kvartalo iĝu pli alloga danke al municipaj projektoj.

## Etendiĝo 
Apartenas al ĝi la urbokvartaloj  ne nur Melchendorf sed ankaŭ Herrenberg kaj Wiesenhügel, kiuj historie ĉiuj estis parto de Melchendorf. La kamparana vilaĝo Melchendorf en la konkreta senco estas hodiaŭ ĉirkaŭata de loĝdomoj.

Krome apartenas al Melchendorf la loĝdomblokzonoj Drosselberg kaj Buchenberg kiel kelkaj kvaretaĝaj blokoj el la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj de ĉe Kranichfelder-strato.

En zono iam konceptita por ne tute 40000 loĝantoj loĝas nuntempe nur 24000. Por plibeligi la areon oni eĉ malkonstruis kelkajn blokojn kaj iniciatis restaŭradon kaj modernigojn. Pro la ĝenerala ekfloro ekonomia de Turingio kaj de sia ĉefurbo lastatempe ankaŭ la demando je loĝejoj kontinue kreskas. Inter la blokoj troviĝas ankaŭ modernaj unufamiliaj domoj. Inverse, la plej malnova, prahistoria parto troviĝas ĉe Blosenburg.

## Similaj zonoj 
La Erfurta Nordo estas la dua loĝdomblokzono en Erfurto. La problemoj estas la samaj, tamen tie ankoraŭ pli montriĝantaj ol en la sudoriento.

## Vidindaĵoj
* Blosenburg, prahistoria monteto
*Gustav-Adolf-preĝejo, protestantisma
*Preĝejo Sankta Nikolao (Melchendorf), katolika

## Servoj
*Hannah-Arendt-gimnazio en Herrenberg (Scharnhorststraße)

## Notoj
Kategorio:Geografio de Erfurto
Kategorio:Domoj en Germanio
Sinú (rivero)

[eta|250ra|La **rivero Sinú** fluanta ĉe la urbo [Montería.]]
La **rivero Sinú** estas rivero de nordokcidenta Kolombio kiu elfluas en la Kariba Maro kaj kiu fluas tute tra la departamento de Kordobo. Tiu rivero estas la tria plej grava rivero post la Magdalena Rivero kaj la Kaŭka Rivero en la kolombia Kariba Regiono. Ĝi ekfluas en Antjokio, fluas el sudo al nordo dum 415&nbsp;km ĝis elflui al la Kariba Maro. La rivero estas navigebla dum nur duono de sia longo, 200&nbsp;km starte en Montería, la plej granda urbo en ties baseno. La rivero estas ankaŭ la ĉefa turisma allogaĵo de Montería.

## Akvorezervejo Urra 
La Akvorezervejo Urra estis konstruita de entrepreno Urrá super la rivero Sinú.

Kategorio:Geografio de Kolombio
Kategorio:Riveroj en Sudameriko
Mizuno Tadakuni

**Mizuno Tadakuni** (naskiĝis la 19-an de julio 1794, mortis la 12-an de marto 1851) estis daimio dum la malfrua Edo-periodo de Japanio, kiu pli poste agadis kiel ĉefa maljuna konsilisto en servo al la Ŝoguna reĝimo de Tokugawa. Li estas rememorigita kiel establinto de la Tenpo-reformoj.

## Biografio 
Mizuno Tadakuni estis la dua filo de Mizuno Tadaaki, daimio de Karacu-domo. Post kiam lia pli maljuna frato mortis fruaĝe, Tadakuni iĝis posteulo en 1805 kaj estis prezentita al ŝoguno Tokugava Ienari kaj estonta ŝoguno Tokugava Iejoŝi en formala aŭdienco en 1807. En 1812, pro retiriĝo de lia patro, li iĝis gvidanto de la Mizuno-klano kaj damimio de Karacu. Li ekis servadon de ŝoguna reĝimo Tokugava kiel *Sōshaban* (Majstro de la ceremonioj) ĉe la Edo-kastelo en 1816. Do, rimarkante la kreskantajn problemojn pri la eksterlandana komerca haveno de Nagasaki, en 1817, Tadakuni petis sian transigon de la Karacu-domo al la pli malgranda Hamamacu-domo en Provinco Tōtōmi. Kvankam ambaŭ domoj havis oficiale la enspezon de 70.000 *koku*oj, Karatsu-domo havis fakte 253.000 *koku*oj male al nura 153.000 *koku*oj de Hamamatsu. Kiel sekvo, lia translokiĝo kaŭzis malbonfaron kaj malplaĉon al liaj maljunaj servantoj, rezultante en *seppuku* de la maljuna konsilanto, sed Tadakuni ne ŝanceliĝis. La saman jaron, li ricevis la postenon *Jisha-bugyō* (Komisiito de Sanktejoj kaj Temploj) en la ŝoguna registaro.

En 1825, Tadakuni ricevis la postenon de *Osaka jōdai* (kapitano de la kastelo Osaka), la sekvan jaron (1826), li iĝis Kjoto Ŝoŝidai, oficiala reprezentanto de la ŝoguna reĝimo al la kortego en Kyoto. Lia kortega titolo estis ŝanĝita de *Izumi-no-kami* al *Echizen-no-kami*. En 1828, Tadakuni iĝis *Rōju* (gvidanta pozicio en la ŝoguna registaro). Li iĝis el simpla *Rōjū* al maljuna *Rōjū* en 1839.

Kiel *Rōjū*, Mizuno Tadakuni havis gravan  kaj klopodis trapaŝi la financajn kaj sociajn kontrolojn de la ŝoguna reĝimo, ellasante multajn „luksajn leĝojn” post la Granda Tempo-Malsatego de 1832-36. Tiuj leĝoj estis konataj kiel Tenpo-reformoj. The reformo celis stabilizi la ekonomion per realveno al modereco, simpleco, kaj disciplino, kio estis karakteriza ekde la frua Edo-periodo per malpermeso de multaj amuzaĵoj kaj paradigo de la riĉeco.

La ĝenerala malpopulareco de la reformoj kondukis al perdo de influo, reputacio de Tadakuni. Por kompliki la situacion, la en majo de 1844, la Edo-kastelo brulis ĝisgrunde. La 22-an de februaro, 1845, li estis forigita el sia registara pozicio kaj la 2-an de septembro 1845, li estis ekzilita al Jamagata-domo en Provinco Deva, kie li restis en ekzilo ĝis lia morto en 1851. Li mortis la 12-an de marto 1851, kvin tagojn antaŭ ol atingintus lin vortoj pri mal-ekziligo. Lin posteulis lia filo Mizuno Tadakijo, kiu estis same grava persono en la Tokugawa-regado.

Mizuno Tadakuni geedziĝis kun filino de Sakai Tadajuki, *wakadoshiyori* (juna maljunulo) kaj daimio de la Obama-domo.

Kategorio:Japanio
Kategorio:Japanaj nobeloj
Kariba ortalo

La **Kariba ortalo** (*Ortalis garrula*) estas specio de birdo de la familio Kracedoj parencaj de la aŭstralaxiaj nestamasuloj, sed loĝanta en Ameriko.

## Distribuado 
Tiu ĉi troviĝantas nur en centra norda Kolombio, do ĉe la areo kiu bordas al Kariba Maro kio estas tialo de la komuna nomo. Pli precize la specio loĝas inter la okcidenta flanko de la Sierra Nevada de Santa Marta, la baseno de la rivero Sinú kaj la malsupra valo de la rivero Cauca kaj la rivero Magdalena.

Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj, aŭ humidaj arbaroj de malaltaj teroj, kaj eĉ ĉe tre degraditaj iamaj arbaroj.

Oni ne konas subspeciojn.

## Aspekto 
Atingas longon averaĝan de 53 cm kaj 600 al 750 g de pezo. La kapo kaj la kolo estas helbrunaj al ruĝecbrunaj, dum la plumaro de flugiloj kaj la dorso estas grizecbruna, tiu de la brusto olivecbruna, kontraste la ventro estas tre blankeca kaj la vosto verdecnigra kun blankecaj pintoj en eksteraj plumoj.

La irisoj estas brunaj, estas nigreca ĉirkaŭokula nuda (senpluma) areo kaj gorĝa sako tre brilruĝa kaj tre videbla dum kantelsendado. La beko estas nigreca kaj iom subenkurba. La fortaj kruroj estas grizecaj.

## Kutimaro 
Ili loĝas en sekaj arbaroj kaj makisoj en grupoj de 6 al 12 individuoj, ĉe riveroj aŭ ĉe manglaroj, ili ĉeestas sur arbustoj kaj foje surgrunde. El aprilo al majo la ino demetas ĝis 3 ovojn kiuj estos kovataj dum 26 tagoj.

Kiel aliaj membroj de la genro, temas pri specio tre bruema, kio estas tialo por la latina scienca nomo (*garrula*).

## Referencoj 
Kategorio:Kracedoj
Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Gera-biciklomigradvojo

eta|Surmapa superrigardo al la vojo.
[eta|Gera-biciklovojo apud [Ichtershausen]]
La **Gera-Biciklomigradvojo** (germane: *Gera-Radweg*) estas 75 km longa biciklovojo laŭ la rivero Gera.

## Profilo geografia 
De Schmücke ĝis Geraberg la biciklovojo havas parte grandajn deklivojn; aliloke ĝi estas tre ebena kaj eblas veturi senprobleme ankaŭ kun pakaĵoj.

## Priskribo kaj vidindaĵoj 
La Gera-vojo unuigas la *Rennsteig-biciklomigradvojon* kun la *Unstrut-Radweg*. Ĝia rekona ŝildo montras biciklon super blua ondo kun la vorto *Gera*.

Starto estas en la Turingia Arbaro en Schmücke ĉe la Rennsteig. Inter Geraberg kaj Plaue (proksime de la Arbara naĝejo) oni veturas sub la aŭtoŝosea ponto *Talbrücke Zahme Gera* de la aŭtoŝoseo A 71. Voje de Arnstadt kaj [[Erfurto] (kie eblas ŝanĝo al la biciklovojego *Thüringer Städtekette*) ĝi kondukas tra Kühnhausen kaj Ringleben ĝis sia fino en Gebesee.

## Literaturo 
* Gera Radwanderweg, 1:50.000, grünes herz, 2010, ISBN 978-3-86636-128-7
* Gera-Radwanderweg, Landratsamt Ilm-Kreis, Amt für Wirtschaft und Infrastruktur (junio 2004)

## Eksteraj ligiloj 
* Pri la Gera-vojo.
* Pri biciklomigradovojoj en Turingio.

Kategorio:Sporto en Erfurto
Kategorio:Transporto en Erfurto
Kategorio:Biciklado
Kategorio:Distrikto Ilm
Kategorio:Turingia Arbaro
Kategorio:Biciklovojoj
Ruĝflugila ortalo

La **Ruĝflugila ortalo**, **Ruĝkapa ortalo** aŭ **Ruĝkapa ĉaĉalako** (*Ortalis erythroptera*) estas specio de birdo de la familio de Kracedoj.

## Distribuado kaj habitato
Ĝi troviĝantas en plej sudokcidenta Kolombio, okcidenta Ekvadoro, kaj plej nordorienta Peruo, do ĉe la angulo inter la tri landoj. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj, ĉefe humidaj arbaroj de malaltaj teroj (pluvarbaroj), humidaj montararbaroj, sekaj arbustaroj, kaj plantejoj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo.

## Aspekto 
Ĝi estas el 56 al 66&nbsp;cm longa. Ties beko, vizaĝo kaj kruroj estas grizaj, dum la resto de la kapo kaj la kolo estas ruĝecaj, kaj la nuko, la flugiloj kaj la dorso estas ruĝecbrunaj. Ankaŭ la flugoplumoj estas ruĝecaj. La ventro estas pale makuleca kaj sablokolora, kaj la vosto estas bronzkolora, do verdecbruna, kun eksteraj plumoj brunaj. La ruĝa kapo estas tialo por komuna nomo dum la latina scienca nomo *erythroptera* indikas ruĝecon en flugiloj per kunmetaĵo de du radikoj el la antikva greka kiuj signifas respektive *ruĝaj* kaj *flugiloj*.

Kiel aliaj membroj de la genro, temas pri specio tre bruema, kio estas tialo por la alternativa komuna nomo onomatopea (*ĉaĉalako*).

## Kutimaro 
Estas birdo frukto- kaj herbo-vorulo kiu manĝas foliojn, bananojn kaj maturajn kafosemojn, kvankam ĝi estas vidata ankaŭ en maizoplantejoj. Vivas en grupoj de 2 al 7 individuoj.

Tiu birdospecio estas monogama, kaj reproduktiĝas el decembro al majo. La ino demetas 3 ovojn, kaj la kovoperiodo estas de 26 al 28 tagoj.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
*BirdLife Species Factsheet. 
*Aves del Ecuador - Ortalis erythroptera

Kategorio:Kracedoj
Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Depresio de Arundo

eta|eta|La depresio de Arundo
La **depresio de Arundo** aŭ Arunda Valo) estas altebeno enklavigita en la Penibetika Montĉeno, en la aŭtonoma regiono Andaluzio, Hispanio.

Temas pri plataĵo situanta inter la 700 kaj 1.000 metroj super la marnivelo kie la sedimentaj materialoj kiel la grejso, argilo kaj konglomeraĵoj regas. Ĝi estas ĉirkaŭata de pluraj masivoj de la Montaro de Arundo kaj tio kreas la unuigaĵon de la valo de la rivero Guadalteba kiu malfermiĝas norden, la valo de Gvadiaro, sudokcidente kaj la valo de Genal, sudoriente. La reliefo estas plata trairata de kanjonoj populare konataj kiel *tranĉoj*.

La ĉefaj riveroj estas Guadalevín kaj Guadalcobacín, kiuj en la kunfluado kreas la riveron Gvadiaro. La reganta klimato estas mediteranea kun fortaj nuancoj kontinentaj; malvarmaj vintroj kaj varmaj someroj.

La vegetaĵaro estas formata de anzinoj kaj korko-kverkaj arboj kun ĉeesto de malgrandaj kverkoj en la malsekaj regionoj.

## Eksteraj ligiloj 
* www.laserrania.org 

Kategorio:Depresioj de Hispanio

Kategorio:Arundo
Burgoj de Ulmen

La **burgoj de Ulmen** estas iama burga komplekso konsistante el supra kaj malsupra burgo en Ulmen en la mezmontaro Ejfelo. Hodiaŭ la du burgoj estas ruinoj. Ulmen estas en la distrikto Cochem-Zell, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

La supra burgo estis konstruita ĉe deklivo supre de la maaro de Ulmen kaj la malsupra burgo situis malsupre en tuja najbareco

## Historio 
eta|fronto de la burga ruino ĉe Ulmen

## Hodiaŭo 
eta|Interna aspekte de la burga ruino ĉe Ulmen

## Eksteraj ligiloj 
* Internetpräsenz des Burg- und Heimatfestvereins Ulmen 
* Grundrißplan der Ober- und Niederburg auf der burgenwelt.de

Kategorio:Burgoj en la Ejfelo
Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Kulturmonumentoj en la distrikto Cochem-Zell
Johann Friedrich Joel

eta|Johann Friedrich Joel, la gaja gastejestro en la Turingia Arbaro.
**Johann Friedrich JOEL** (naskiĝinta en 1792 en Gotha, mortinta en la 15-a de oktobro 1852 en Oberhof) estis legenda gastejestro en Schmücke kaj humuristo. Li konsideriĝis  originalulo kaj amiko de la studentaro; tiel lia gastejo dum jardekoj iĝis kvazaŭ pilgrimloko por studentoj drink- kaj kantemaj.

## Vivo 
[eta|Statueto en [Oberhof]]
La filo de gastejestro el Gotha (ĉe la gastejo *Zum Schützen*) pasigis siajn junajn jarojn en gasteja medio kaj lernis ĉion konektitan al tiu metio. Post kelkaj jaroj kiel ĉasadhelpanto kaj vojaĝ-akompananto li kaptis la okazon transpreni la malbonfaman gastejaĉon *Schmücke* ĉe la Rennsteig. Li sukcesis ekflorigi la gastejon bonege situantan ĉe multtrafika strato.

Aparte li meritis la dankon de studentoj, kiuj estis ĉiam elkore bonvenaj. Li ankaŭ partoprenis iliajn drinkfestojn. Tiel la gastejo ekfamiĝis kaj la gastejestro ĝojis pri granda spezo. Dum la lastaj vivojaroj li ege dikiĝis kaj kromnomitis *Joel la dikulo*, kion li pardoneme eltenis. Multflanka kaj profunda kono de homaj malvirtetoj kaj la multo da anekdotoj aŭskultitaj de la gastoj helpis lin iĝi populara kaj multe vizitata komikisto. Li povas iel kompariĝi je Gottlieb Wagner kiu servadis studentojn ĉe Rudelsburg.

## Aprezo 
* Omaĝe al Joel, la turingia kantisto Herbert Roth komponis la migradkanton *Der alte Schmückewirt* kaj renovigis tiel la memoron je Joel.
* Friedrich Wilhelm Kober el Suhl, historiisto regiona kaj poeto, kolektis plurajn anekdotojn el la vivo de Joel. Je lia iniciativo formiĝis jam en 1922 la tradici- kaj dialektsocieto *Joel-Gemeinde Suhl *. En 1991 ĝi refonditis.
* Joel estis amikiĝinta ankaŭ kun Ludwig Bechstein, kiu skribis en 1858 poemon pri la mortinta amiko.

## Literaturo 
* Ruth Kelber: *Johann Friedrich Joel – der legendäre Schmückewirt.* En: Hörselbergbote. Heft 31. Wutha-Farnroda 1997, p. 16–17
* Ruth Kelber: *Joel-Gemeinde Suhl, ein traditionsreicher Verein in Suhl.* En: Hörselbergbote. Heft 31. Wutha-Farnroda 1997, p. 18–19
*Julius Keßler: "Der Alte von der Schmücke" - ĉe: *Die Gartenlaube,* 35/1874, p. 566–569

## Piednotoj 
## Eksteraj ligiloj 
* [Historieto pri Joel de Julius Keßler(https://eo.wikipedia.org/wiki/Julius_Ke%C3%9Fler)]
* Anekdotoj pri Joel ene de historia superrigardo.

Kategorio:Turingia Arbaro
Kategorio:Gastejestroj
Kategorio:Forstistoj
Kategorio:Originaluloj
(10191) 1996 NU1

**(10191) 1996 NU1** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la programo *Near Earth Asteroid Tracking* (NEAT) elde la stacio de Maui de la reto GEODSS de la *United States Air Force* sur la monto Haleakala (Havajo, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Wildburg

eta|la Wildburg en Treis-Karden 
La **Wildburg** estas restarigita montburgo de la komunumo Treis-Karden en la distrikto Cochem-Zell, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

## Situo 
## Historio
## Hodiaŭa Stato 
## Literaturo 
* Alexander Thon/Stefan Ulrich: *Von den Schauern der Vorwelt umweht.... Burgen und Schlösser an der Mosel*, Regensburg: Schnell & Steiner 2007, p.&nbsp;159-161

## Eksteraj ligiloj 
* Informationen bei *burgenwelt.de*
* Informationen bei *burgenreich.de*: 

Kategorio:Burgoj ĉe Mozelo
Kategorio:Burgoj en la Hunsrück
Kategorio:Burgoj en la Ejfelo
Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Kulturmonumentoj en la distrikto Cochem-Zell
Winneburg

eta| la Winneburg rigardata de Wilhelmshöhe
La **Winneburg**, ankaŭ nomata *Winnenburg*, estas la ruino de montburgo en la urbo Cochem ĉe Mozelo en la distrikto Cochem-Zell, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

## Geografia Situo 
## Historio 
links|eta|hochkant|akvotinto de Rudolf Bodmer, antaŭ 1833
eta|hochkant|Burgfrido, 2007

## Nuntempo 
## Literatur 
* Alexander Thon, Stefan Ulrich: *Von den Schauern der Vorwelt umweht… Burgen und Schlösser an der Mosel*. 1. Auflage. Verlag Schnell und Steiner, Regensburg 2007, p. 162–167.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Rekonstruktionszeichnungen frontal  und in der Draufsicht  von Wolfgang Braun

Kategorio:Burgoj ĉe Mozelo
Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Kulturmonumentoj en la distrikto Cochem-Zell
Bareyo

eta|maldekstre|210px|Municipa teritorio de Bareyo, nordoriente de Kantabrio.
**Bareyo**  estas municipo en la aŭtonoma komunumo Kantabrio. Ĝiaj limoj estas norde la Kantabra Maro, okcidente Ribamontán al Mar, sude Ribamontán al Monte kaj oriente Arnuero kaj Meruelo. Ĝi situas en la historia distrikto Trasmiera.

La municipo enhavas tri loĝatajn vilaĝojn: Ajo [Aĥo], Bareyo kaj Güemes.
eta|maldekstre|210px|Ajo.

La municipo estas en la plej norda areo de la kantabra marbordo kaj enhavas la Kabon de Ajo, ĉe la enfluejo de la rivero Campiazo en la maro (Estuaro de Ajo). La marbordo de la municipo ampleksas plurajn strandojn kaj klifojn, kiuj allogas multajn turistojn dum somero. En la interna parto de la municipo ekzistas pluraj montetoj, ne pli altaj ol 230 metroj, kiuj konsistigas la Valon de Güemes.

Dum Mezepoko Bareyo apartenis al aro da vilaĝoj nome Sep Vilaĝoj, ene de la distrikto Trasmiera. En moderna tempo tiaj kunariĝoj de vilaĝoj malaperis kaj ekaperis la sistemo de municipoj. Tiam la vilaĝaro Sep Vilaĝoj malaperis kaj ekekzistis la nunaj municipoj. La nuna municipo Bareyo havis la nomon Ajo de la jaro 1822 ĝis 1835, kiam ĝi alinomiĝis al Bareyo. 

Tamen, la municip-domo kiu agas kiel sidejo de la loka registaro plu estas en la vilaĝo Ajo.

## Bildoj

Faro de Ajo pintado por Okuda.jpg|Lumturo de Ajo.
Santa María de Bareyo 1.jpg|Preĝejo de Sankta Maria de Bareyo.
Santa María de Bareyo 08.jpg|Preĝejo de Sankta Maria de Bareyo.
Iglesia de Santa María de Bareyo - abside.jpg|Interno de la absido de la preĝejo de Sankta Maria de Bareyo.
Iglesia de Santa María de Bareyo - Capitel.jpg|Kapitelo de la preĝejo de Sankta Maria de Bareyo.
Iglesia de Santa María de Bareyo - Pila bautismal.jpg|Baptujo de la preĝejo de Sankta Maria de Bareyo.

## Vidu ankaŭ
* Listo de municipoj de Kantabrio

Kategorio:Municipoj de Kantabrio
Ruĝokula ortalo

La **Ruĝokula ortalo** aŭ **Ruĝokula ĉaĉalako** (*Ortalis poliocephala*) estas specio de birdo de la familio Kracedoj kiu estas parenca de la aŭstralaziaj nestamasuloj. La latina scienca nomo por la specio estas kunmetaĵo de du radikoj el la antikva greka signifantaj respektive *griza* kaj *kapo*, sed la nomigo *grizkapa* jam ekzistas por la Grizkapa ortalo.

## Distribuado
Ĝi troviĝantas nur en Meksiko, pli specife ĉe la deklivaro al Pacifiko (kaj apuda interno) en dornarbaroj el Jalisco al Oaxaca, nome el sudo de Sonora ĝis la Istmo de Tehuantepeko (subŝtato Chiapas). Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj, arbustaroj kaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj.

Oni ne konas subspeciojn.

## Aspekto
Estas birdo de 625 al 675&nbsp;mm longa, simila laŭ aspekto al la Golfa ĉaĉalako (*Ortalis vetula*), sed pli grandaj kaj kun pli rimarkinda kresto; eĉ tiele povas malfacili la identigo en naturo inter ambaŭ specioj, kies distribuado koincidas ĉe la Istmo de Tehuantepeko.

Temas pri ĝenerale grizecbruna specio kun pli bruna dorso kaj flugiloj, pli malhelaj kolo kaj kapo, kie ege kontrastas tre ruĝa ĉirkaŭokula nuda (senpluma) haŭtaĵo, kio estas tialo por la komuna nomo, ĉar certe estas la plej rimarkinda trajto. La beko estas bluecgriza same kiel la fortaj kruroj. La ventro estas blankeca kun flaveca nuanco ĉe flankoj kaj femuroj. La vosto estas el malhelbruna al nigreca kun helbrunaj pintoj ĉe eksteraj vostoplumoj.

## Kutimaro
Ili manĝas foliojn, semojn, insektojn kaj fruktojn.

## Referencoj
Kategorio:Kracedoj
Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Ribamontán al Mar

**Ribamontán al Mar**  estas municipo en la aŭtonoma komunumo Kantabrio. Ĝi situas ĉe la Kantabra Maro kaj 32 kilometrojn for de la komunuma ĉefurbo Santandero.

Ĝiaj limoj estas norde la Kantabra Maro, okcidente Bareyo, kaj sude Ribamontán al Monte kaj Marina de Cudeyo. Ĝi situas en la historia distrikto Trasmiera. Laŭ la censo de 2013, en la municipo vivis 4513 homoj. 
La unua historia konata mencio pri la loko datiĝas je la 11-a jarcento. En Mezepoko ĝi estis unuo, tio estas simple Ribamontán, kun la suda municipo Ribamontán al Monte. Kiam la administra sistemo de municipoj ekekzistis, la unuo estis dividita en la du nunajn municipojn: Ribamontán *al Mar* (ĉe maro) kaj Ribamontán *al Monte* (ĉe monto).

La municipo estas konata pro ties larĝaj sablaj strandoj, plej elstare tiuj en la vilaĝoj Loredo, Langre kaj Somo, kiuj allogas multajn turistojn dum somero. La strando de Somo situas meze de la Golfo de Santandero, kaj ĝi estas unu el la plej grandaj strandoj en Kantabrio. De ĝi veturas ŝiplinio, kiu kunigas la vilaĝojn Somo kaj Pedreña (en apuda municipo Marina de Cudeyo) kun la urbokerno de Santandero.

La municipo estas grava loko por ondorajdado, kaj ĝi estis deklarita "natura rezervejo por ondorajdado" kiel unua loko en Hispanio kaj dua en Eŭropo. En la municipo ekzistas pluraj lernejoj pri ondorajdado, kiuj estas plej aktivaj dum somero.

## Vilaĝoj 
La municipo enhavas jenajn loĝatajn vilaĝojn:
*Carriazo (sidejo de la municipa registaro)
*Castanedo
*Galizano
*Langre
*Loredo
*Somo
*Suesa

## Referencoj
(10192) 1996 OQ1

**(10192) 1996 OQ1** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Observatorio de Purpura Monto, en provinco Hebejo (Ĉinio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de SCAP
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Ruĝecventra ortalo

eta|300ra|Ilustraĵo
La **Ruĝecventra ortalo** aŭ **Ruĝecventra ĉaĉalako** (*Ortalis wagleri*) estas specio de birdoj de la familio Kracedoj parenca de la aŭstralaziaj nestamasuloj.

## Distribuado kaj habitato 
Ĝi troviĝantas nur en nordokcidenta Meksiko (sudo de Sonora, Sinaloa, nordokcidente de Durango, okcidente de Nayarit kaj nordokcidente de Jalisco). Ties natura habitato estas ĉefe subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj kaj ankaŭ humidaj arbaroj de malaltaj teroj.
Kvankam ĝenerale ili troviĝas je ĝis malpli ol 1300&nbsp; super msm, ili alvenas foje ĝis 2000&nbsp;msm.

## Kutimaro 
Ŝajne sude de Sinaloa la ovodemetado okazas ĉefe en junio, kaj iom malpli en majo kaj julio. Ĝenerale la ovokvanto estas de tri ovoj.

Ili manĝas fruktojn en la arboj.

## Aspekto 
Temas pri grizecbruna ĉaĉalako kiu montras ruĝecan ventron anstataŭ blankecan malkiel multaj aliaj samgenranoj. La fortaj kruroj estas grizaj kaj en kapo montras flavecajn ĉirkaŭokulan haŭtaĵon kaj mentonsakon. La granda vosto estas malhela kun ruĝecaj pintoj en eksteraj vostoplumoj.

## Referencoj 
Kategorio:Kracedoj
Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Ĉaka ortalo

La **Ĉaka ortalo**, **Grizkola ortalo** (laŭ la latina scienca nomo ***Ortalis canicollis***) aŭ **Ĉaka ĉaĉalako** surloke estas specio de birdo de la familio Kracedoj kiu estas parenca de la aŭstralaziaj nestamasuloj.

## Disvastiĝo kaj vivejo 
Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio, Brazilo, Paragvajo kaj Urugvajo. Ĝia natura biotopo estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj kaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj.

## Aspekto 
eta|maldekstre|200ra
Temas pri grizecbruna kokeca birdospecio pli malhela (bruna) ĉe kapo, kolo, dorso, flugiloj kaj vosto, kaj pli hela ĉe ventro kaj ruĝecbruna ĉe suba ventro. La beko kaj la kruroj esta flavecaj. Estas brilruĝaj ĉirkaŭokula nuda (senpluma) haŭtaĵo kaj mentona sako.

## Kutimaro 
Tiu neotropisa specio vivas en grandaj grupoj, ripozas sur arbobranĉoj kaj estas bruema. Foje alvokas samtempe multaj ekzempleroj, kaj tio estas aŭdata el distanco de ĝis 2 km; la masklo elvokas per registro de unu okono pli malgrave ol la ino. Kiam ili kantas grupe, malfacilas distingi kiom da ili kantas. Humore lokanoj distingas onomatopee: masklo "quiero matar" (mi volas murdi), ino "quiero casar" (mi volas edziniĝi).

Parencaj de kokoj, ĉiuj ortaloj estas troe ĉasataj. Ili vivas kaj surgrunde kaj en arboj, kaj manĝas foliojn, fruktojn, semojn, florojn, raŭpojn, lacertojn. Kaze de sekego, multaj arboj senfoliiĝas kaj floras (kiel *Vitex cymosa*), kaj tiam tiuj ĉaĉalakoj estas observeblaj dum ili manĝas florojn kie koko ne atingas. La semoj plej ofte trapasas la digeston sen putriĝi, pro tio la specio funkcias kiel arbodisvastigantoj.

La ino demetas 4 ovojn, kiuj estas kovataj dum 28 tagoj. Du tagojn post eloviĝo, la idoj ekhavas plumojn.

Pro la formo de la flugiloj, relative malgrandaj kaj rondoformaj, ili bezonas intense flugilfrapadi por trapasi malfermajn areojn. Spite tion, ili trapasas riverojn senprobleme.

La specio estas minacata pro habitatoperdo.

## Subspecioj 
Estas du agnoskitaj subspecioj:
* *O. c. canicollis* (Wagler, 1830) - Granda Ĉako de Bolivio, Paragvajo, kaj Argentino
* *O. c. pantanalensis* (Cherrie kaj Reichenberger, 1921) – sudokcidenta Mato Grosso de okcidenta Brazilo

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Arida Ĉako
* Ĉako
* Humida Ĉako

## Eksteraj ligiloj 
* Bildoj de argentinaj ĉaĉalakoj 

Kategorio:Kracedoj
Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Neotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Dambořice

**Dambořice** estas vilaĝo en Ĉeĥio, en Sudmoravia regiono, en distrikto Hodonín. Vivas ĉi tie  ().

## Loĝantaro
## Vidindaĵoj 
* Juda tombejo
* Preĝejo de Marteno de Tours

## Interesaĵoj 
En ĉirkaŭaĵo de vilaĝo oni elterigas nafton. Tiu ĉi loko estas ĉefa fonto de nafto en Ĉeĥio.

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj en distrikto Hodonín
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Hodonín
Kategorio:Eksaj kampurboj en Ĉeĥio
Kategorio:Vinkultivada subregiono Moravia Slovakio
Kategorio:Setlejoj en Arbaro Ždánice
Moskva-Sortirovoĉnaja-Kijevskaja (stacio)

**Moskva-Sortirovoĉnaja-Kijevskaja**  estas haltejo de Moskva fervojo, ĝi situas inter la Kieva stacidomo kaj "Matvejevskaja" en okcidenta parto de Moskvo.

**Apudaj stratoj**: Bratjev Fonĉenko.

**Transirejoj:**
* Aŭtobusoj 91, 791.

## Vidu ankaŭ 
* Poklonnaja (stacio)

Kategorio:Fervojaj stacioj kaj haltejoj de Moskvo
Kategorio:Distrikto Dorogomilovo (Moskvo)
Kategorio:Distrikto Ramenki (Moskvo)
Kategorio:1929 en Moskvo
Matvejevskaja (stacio)

**Matvejevskaja** () (oficiale **Matvejevskoje**, ) estas haltejo de Moskva fervojo, situanta inter "Moskva-Sortirovoĉnaja-Kijevskaja" kaj "Oĉakovo" en orienta parto de Moskvo.

**Apudaj stratoj**: Matvejevskaja.

**Transirejoj:**
* Aŭtobusoj 77, 187, 198, 236.

## Vidu ankaŭ 
* Linio MCD-4

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Matvejevskaja en retejo tochka-na-karte

Kategorio:Fervojaj stacioj kaj haltejoj de Moskvo
Kategorio:Distrikto Oĉakovo-Matvejevskoje (Moskvo)
Kategorio:Distrikto Ramenki (Moskvo)
Kategorio:1946 en Moskvo
Kategorio:Linio MCD-4
Kategorio:Stacioj de Moskvaj centraj diametroj
Zoltán Árokszállásy

**Zoltán ÁROKSZÁLLÁSSY** [AroksAlAŝi] hungara biologo. Li naskiĝis en Máramarossziget la 29-an de aprilo 1912 kaj mortis en Miŝkolco la 15-an de novembro 1981. 
## Kariero
Zoltán Árokszállásy pristudis biologion-kemion en Universitato Ferenc József de Segedo, poste li doktoriĝis pri geologio. Li estis lernejispektisto de ministerio en Budapeŝto, poste instruisto en Miŝkolco.

## Libro
**Ehető és mérges gombák*, vol. I-II. 1977.

## Fonto
*Biografio

 Kategorio:Hungaraj biologoj
Oĉakovo (stacio)

**"Oĉakovo"** () estas haltejo de Moskva fervojo, situas inter "Matvejevskaja" kaj "Skolkovo" en sud-okcidenta parto de Moskvo.

**Apudaj stratoj**: Nataŝi Kovŝovoj, Prĵevalskogo.

**Transirejoj:**
* Aŭtobusoj 11, 622, 630, 699, 785, 807.

## Vidu ankaŭ 
* Linio MCD-4

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Oĉakovo en retejo tochka-na-karte

Kategorio:Fervojaj stacioj kaj haltejoj de Moskvo
Kategorio:Distrikto Oĉakovo-Matvejevskoje (Moskvo)
Kategorio:1899 en Moskvo
Kategorio:Linio MCD-4
Kategorio:Stacioj de Moskvaj centraj diametroj
Schmücke

eta|La gastejo en Schmücke. eta|La vetermezura stacio.
eta|Neĝo en marto de 2009 ĉe la palisaro de la vetermezurejo.
**Schmücke** estas setlejo kie konsistas el gastejo kun noktrestadejo kaj vetermezura stacio ĉe Rennsteig en la Turingia Arbaro. Ĝi apartenas al Gehlberg, urbokvartalo de Suhl, Germanio.

## Situo 
Ĝi troviĝas sur montplataĵo je la alteco de 916 m super la marnivelo kaj apartenas al la komunumo de Gehlberg. Mallonge for troviĝas grava mezurstacio por la tutgermana aermezurreto.

## Klimato 
En la 2009-a jaro Schmücke estis - kun 1292 sunaj horoj - la plej malsuna loko en Germanujo. Samtempe nenie alie en Turingio pluas pli ol en Schmücke (pojare 1288,3 mm).

## Historio 
Kie la *Salzmannstraße*, la malnova komerca vojo de Elgersburg al Suhl, transpasis Rennsteig kaj transverse sekcas la *Hamburger-straton* inter Oberhof kaj Frauenwald, troviĝis jam frue modestaj dometaĉoj protektadaj.

La unua endokumenta mencio estis en 1516 (la nomo Schmücke venis nur poste), kiam tie ĉi estis dometo el bretoj nomita *Schneehaus*. En 1812 la domposedantoj ekrajtis gastigadi. En 1823 oni komencis konstrui fortikan kaj stabilan domon, kiu ricevis en 1851/52 noktrestadĉambron kaj manĝosalonon. Tiam farmis la tuton Johann Friedrich Joel, kiu estis turingia originalulo kaj pri kiu cirkuladis multaj onidiroj kaj anekdotoj.

La ekfloro turisma de proksima Oberhof pozitive sentitis ankaŭ en Schmücke. Oni eĉ instalis poŝtejon surloke! Je la fino de la Dua mondmilito la domo ege damaĝitis. En 1954/55 oni rekonstruis kaj pligrandigis ĝin. Ĝi ekservis kiel feria hejmo. Hodiaŭ ĝi estas hotelo en privata posedo kaj estas frekventita de multaj migrantoj, biciklistoj kaj skikurantoj.

## Subnotoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de *Waldhotel Schmücke*.
* Ministeriaj paĝoj pri la vetermezurejo. 
* Historiaj bildoj kaj historio de la loko.

Kategorio:Suhl
Kategorio:Turingia Arbaro
Kategorio:Gehlberg
Kategorio:Rennsteig
Ame no Uzume

**Ame-no-Uzume** (aŭ Ama no Uzume) estas japana diino. Ofte ŝi estas menciata kiel la plej malnova dancisto aŭ *miko* (rolulino de ŝintoismo, simila al ŝamano).

Kategorio:Japana mitologio
György Bajna

**György BAJNA** rumania hungara ĵurnalisto, poeto. Li naskiĝis en Gheorgheni la 12-a de junio 1947. 

## Kariero
György Bajna en 1977 partoprenis seruristan instruadon kaj laboris ĉe la loka Maŝinfabrika Entreprejo. De 1990 li fariĝis kunlaboranto de ĵurnalo *Hargita Népe*, kaj li akiris ĵurnalistdiplomon en Oradea (presarkolegiumo Ady Endre) 

## Poemvolumo
**Hófoltok* Mark House Kiadó, Gheorgheni, 1992. 

## Fonto
*Erdélyi magyar ki kicsoda, 2010.
*Aŭtobiografio kaj poemoj

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Seruristoj
Preĝejo Sankta Matiaso (Erfurto)

La **preĝejo Sankta Matiaso** (germane: *Matthiaskirche*) estis protestantisma paroĥa preĝejo en la urbokerno de Erfurto. Ĝi troviĝis je la norda angulo de Johannes-strato kun Futter-strato. 

## Historio 
La unua dokumenta mencio de la preĝejo estis en 1181 kiel paroĥa preĝejo de la ĉirkaŭa kvartalo.

Ĉ. en 1600 la eta preĝejo terenfalis kaj rekonstruitis ĝis 1609. En 1618 la komunumo protestantiĝis. Dum la Sepjara Milito la ejo servis kiel deponejo por armiloj kaj dum la franca okupado (1806-11) kiel ĉevalstalo. En 1811 ĝi estis aŭkciita fare de la francoj kaj en 1818 malkonstruita. 

## Literaturo 
* Gerd Schöneburg: *Kirchen im Erfurter Gebiet*, Erfurt 2007. 
 
Matiaso
Erfurto
Kategorio:Johannes-strato (Erfurto)
erfurto
József Buslig

**József BUSLIG** [buŝlig] armendevena hungara pastro, instruisto, lernejestro. Li naskiĝis en Gheorgheni la 13-a de februaro 1863 kaj mortis en Braŝovo la 26-an de oktobro 1909. Li estas tombigita en la armena tombejo de Gheorgheni.

## Kariero
József Buslig pristudis teologion en Alba Iulia kaj oni konsakris lin pastro en 1887. En 1891 li akiris diplomon pri latina-hungara lingvoj en la Universitato Ferenc József de Koloĵvaro. De 1891 li instruis latinan lingvon en la Romkatolika Ĉefgimnazio kaj en Ŝtata Ĉefrealgimnazio de Braŝovo. Li estis sekretario de Magyar Kaszinó de la urbo, de 1907 direktoro de la ĉefgimnazio. 

## Studaĵo
* *Az idegen tanulókszállási viszonyai, egészségügyi és erkölcsi szempontokból*, Értesítõ, 1909.

## Fonto
* Jarlibro de Ĉefgimnazio Áprily lajos de Braŝovo

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Armenoj
Blankaventra ortalo

: *Tio estas pri la centramerika specio. Por la brazila specio konata ankaŭ kiel Blankaventra ortalo, rigardu artikolon Nordorienta ortalo*.
La **Blankaventra ortalo** (*Ortalis leucogastra*) estas specio de birdoj de la familio Kracedoj parenca de la aŭstralaziaj nestamasuloj.

## Distribuado kaj habitato 
Ĝi troviĝantas en deklivaro al Pacifiko ekde plej sudokcidenta Meksiko, tra suda Gvatemalo al Kostariko, Salvadoro, Honduro, kaj plej nordokcidenta Nikaragvo. Ties natura habitato estas ĉefe subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj, ankaŭ humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj tre degraditaj iamaj arbaroj.

## Aspekto 
Temas pri kokeca birdo kun tre kontrasta diferenco inter malhelbrunaj supraj partoj kaj blanka ventro kiu nomigas la specion kaj laŭ la komuna nomo kaj laŭ la latina scienca nomo kie *leucogastra* estas kunmetaĵo de du radikoj el la antikva greka signifantaj respektive *blanka* kaj *ventro*. La kapo estas griza kaj la beko kaj kruroj helgrizaj. La vosto estas nigreca kun blankaj pintoj en vostoplumoj. Kiel aliaj samgenranoj, ankaŭ tiu specio montras rimarkindan ruĝecan mentonsakon.

## Referencoj 
Kategorio:Kracedoj
Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Kostariko
Burgo Altenbolanden

La  **burgo  Altbolanden** estis burgo en la vilaĝo Bolanderhof de la komunumo Bolanden en la distrikto Donnersberg, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝi ne plu ekzistas.

## Historio kaj Priskribo 
La valburgo estis konstruita de grafo Werner 1a de  Bolanden la 12 jarcento. Ĝi estis menciita unuafoje en  1184 kiel  *castrum Bolant* kaj estis la devenburgo de la grafoj de Bolanden. Pli poste ĝi fariĝis posedo de la  grafoj de Leiningen. en la 14a jarcento ĝi estis detruita kaj forlasita.

La restoj de la valburgo montras  kastela teramaso de kvadrata formo kun rondigita anguloj. La burgmonteto havas diametron de  55 m, rektangulan  loĝturon ĉ.  9 × 6,5 m, la korton ĉ.  18 × 18 m kaj kroman rektangulan konstruaĵon (loĝejon) kun surfaco de  5,5 × 12 m.

## Literaturo 
* Helmut Bernhard, Dieter Barz, Jürgen Keddigkeit: *Altenbolanden*. In: Jürgen Keddigkeit, Alexander Thon, Karl Scherer, Rolf Übel (Hrsg.): *Pfälzisches Burgenlexikon. Band 1*. Kaiserslautern 2003, p. 121-127

Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
 Kategorio:Kulturmonumentoj en la  distrikto Donnersberg
Tenpo-reformoj

La **Tenpo-reformoj** estis aro de ekonomiaj decidoj, enkondukitaj en 1842 fare de la ŝoguna reĝimo de Tokugava, Japanio. La reformoj celis solvi perceptitajn problemojn en la armeaj, ekonomikaj, agrikulturaj, financaj kaj religiaj sistemoj. Tio kondukis al aresto de multaj prominentaj politikistoj kaj verkistoj. La reformoj iĝis antaŭulo de reformoj, iniciatitaj post la Reformo Mejĝi, du jardekojn poste. 

La Tenpo-reformoj estis enkondukitaj, establitaj plej ofte fare de Mizuno Tadakuni. Rimarkinde, la limigoj je amuzado estis altruditaj sola de li, kaj post kiam li estis forigita el la registaro en 1845, tiuj ne plu estis altruditaj. 

## Pliaj gravaj reguligoj
*Oni eldonis novajn monerojn, la prezo-kontrolo de la varoj estis ĉesigita. 
*Enmigrado al Edo estis malpermesita, same la formado de societoj. 
*La lernado de la nederlanda lingvo estis malpermesita.
*Oni enkondukis jaran kalendaron. Ĉiu familio devis registriĝi ĉe la plej proksima ŝinto-sanktejo, ĉiun 16-an de la unua kaj sepa monatoj. 
*La ŝinto-festivalo (*muramura jingi*), -renkontiĝo (*jingi kasihuu*) aŭ -pilgrimado (*muramura kamimoude*) estis planita je unufoje po monato. 

La populara Obon-festivalo estis renomita al *Sensosai*, Praula Festivalo, kaj okazis dufoje en jaro. Budhismo estis forigita el la religia kalendaro; la registaro ĉesigis apogon de la ekzistantaj budhismaj institutoj.

Tiun ĉi reformon antaŭis kaj sekvis tri aliaj dum la Edo-periodo, la Kjoho-reformoj (1716-1736), la Kansej-reformoj de la 1790-aj jaroj kaj la Kejo-reformoj, 1866-1867.
 
Kategorio:Historio de Japanio
Preĝejo Sankta Benedikto (Erfurto)

La **Preĝejo Sankta Benedikto** (germane: *Benediktikirche*) estis paroĥa preĝejo en la urbokerno de Erfurto. Ĝi estis la okcidenta pontokapa kirko de la Ponto de la brokantistoj; ĝia kontraŭo, la Egidio-kirko, ankoraŭ ekzistas kaj funkcias diserve. Laŭ la kirko nomiĝas ĝis nun la placo antaŭe, kie troviĝas la porturista informadcentro.

## Historio 
Jam por la 11-a jarcento oni certe scias pri la ekzisto de alia kirko surloke. En 1325 oni nove konstruis ĝin gotikstile samtempe kiel la Egidio-kirkon. Post detruo dum incendio de 1472 ĝi poste rekonstruitis. Post la enkonduko de Reformacio en 1525 oni unuigis ĝian komunumon kun tiuj de Paŭlo-kirko kaj de la Preĝejo Sankta Marteno intra muros. Sekve oni nur malofte ankoraŭ uzis ĝin por liturgiaj aranĝoj.

En 1802 oni vendis la sonorilojn kaj en 1807 la tutan ejon al la komercisto Sigismund George, kiu malkonstruigis ĝin parte. En 1895 ankaŭ la lastaj restaĵoj malaperis.

## Literaturo 
* Gerd Schöneburg: *Kirchen im Erfurter Gebiet*, Erfurt 2007.

## Eksteraj ligiloj 
* Pri la kirko ĉe *erfurt.web*.

Benedikto
Erfurto
Kategorio:Gotikaj konstruaĵoj en Erfurto
erfurto
Izanami

**Izanami** (japane "イザナミ (伊弉冉, 伊邪那美, 伊耶那美 aŭ 伊弉弥)" ) estas japana diino *kamiino*. Ŝi estas pli juna fratino kaj edzino de Izanagi.

Laŭ mitologio, ŝi naskiĝis je la lasta de la sep diaj generacioj kune kun Izanagi.
Ŝi kaj Izanagi estigis multon, kiu estas bazo de Japanio (legu Izanagi). Naskinte fajran dion Kagucuĉi, ŝi mortis post malsano pro fajrovundo sur seksorgano, tamen dioj naskiĝis eĉ el tiamaj ŝiaj fekaĵo, urinaĵo, vomaĵo.

Post tio ŝi foriĝis al Jomi (loko post morto, ja. 黄泉). Izanagi venis repreni ŝin, tamen malfacilaĵo okazis, pro tio ke li vidis ŝian malbeliĝintan mortintan korpon, kiun ŝi volis ke neniu vidu.
Post tiu malfacilaĵo, ial Izanami fariĝis reganto de Jomi. Tiel, ŝi havas alian nomon "**Jomocu-okami** (ja. 黄泉津大神)", "**Ĉiŝiki-no-Okami** (道敷大神)"-(nomo pro tiu okazaĵo).

## Vidu ankaŭ 
*10227 Izanamo

Kategorio:Ŝintoismo
Kategorio:Japanaj dioj
Kategorio:Japana mitologio
Burgo Biedesheim

La **burgo Biedesheim** estas ne plu ekzistanta valburgo en la komunumo Biedesheim en la distrikto Donnersberg, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

La unua mencio de la burgo estis el 1423 kiel „Veste Busenheim“. Ĝi estis posedo de la grafoj de Leiningen-Hardenburg. La burgo estis detruita en 1460 de Friedrich 1a la venkriĉa kaj en 1461 forbrulita kaj malkonstruigita. En 1505 la burgo estis nomata burgloko. De la iama burgo konserviĝis nur malmultaj restaĵo de la ringmuro.

## Literaturo 
* Jürgen Keddigkeit, Karl Scherer, Eckhard Braun, Alexander Thon, Rolf Übel: *Pfälzisches Burgenlexikon I A-E*, Kaiserslautern 1999

## Referencoj 
Kategorio:Akvoburgoj Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Kulturmonumentoj en la distrikto Donnersberg
Preĝejo Sankta Albano (Erfurto)

La **Preĝejo Sankta Albano** (germane: *Albanikirche*) estis paroĥa preĝejo en la urbokerno de Erfurto.

## Historio 
La kirko troviĝis en la Bahnhof-strato ĉe la angulo kun Mühlgasse, kie nun estas burodomo de Dresdner Bank.

Ĝia unua dokumenta mencio estis en 1125. Post la enkonduko de Reformacio en&nbsp;1525 la komunumo ja protestantiĝis sed ne plu uzis la ejon por diservoj. Okupante Erfurton dum la Tridekjara milito, la svedoj malkonstruigis ĝin en 1647 kaj uzis la brikojn por plibonigi la ĉirkaŭfortikaĵon.

## Literaturo 
* Gerd Schöneburg: *Kirchen im Erfurter Gebiet*, Erfurt 2007.

## Eksteraj ligiloj 
* Pri la kirko ĉe *erfurt-web*.

Albano
Erfurto
erfurto
Antal Szkalnitzky

**Antal Szkalnitzky** [skalnicki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szkalnitzky Antal** aŭ *Skalnitzky Antal* estis hungara arkitekto, korespondanta membro de Hungara Scienca Akademio (1865).

Antal Szkalnitzky http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html naskiĝis la  1836 en Lak. Li mortis la  1878 en Budapeŝto.

## Biografio 
Antal Szkalnitzky frekventis konstruakademion en Berlino. En 1862 li edziĝis baldaŭe havanta 2 gefilojn. Inter 1864-1870 li instruis en politekniko de Buda, dume en 1868 kune kun alia arkitekto li fondis firmaon, kiu post jaroj preskaŭ bankrotiĝis. Spite tion li ricevis medalon en 1873 en Vieno.

En liaj konstruaĵoj ofte oni vidas la renesancon.

## Liaj konstruaĵoj (elekto) 
* domego de Hungara Scienca Akademio (kune kun Miklós Ybl)
* teatrejoj en Debrecen, Arad, Székesfehérvár, Pest (Budapeŝto)
* kasteloj en Szendrő kaj Öreglak
* Kalvinana preĝejo (Hajdúhadház)

## Bildoj 

Dosiero:Eotvos Lorand Tudomanyegyetem, Egyetemi konyvtar P2290440-lev-1000.jpg|Universitata biblioteko en Budapeŝto
Dosiero:TheaterArad.jpg|Teatrejo en Arad
Dosiero:Szegedi egyetem 1.jpg|Universitato en Szeged
Dosiero:Budapest Hungarian Academy of Sciences.jpg|Hungara Scienca Akademio
Dosiero:Debreceni Csokonai Színház.jpg|Teatro Csokonai (Debrecen)
Dosiero:Theatre szekesfehervar.JPG|Teatro Vörösmarty (Székesfehérvár)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero SZ kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)

Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Jotoko

**Jotoko** aŭ en hispana samprononce *Yotoco* estas municipo en la Valo de Kaŭko, Kolombio, kaj la ĉefurbo municipa. Temas pri malgranda vilaĝo el iom pli ol dek domaroj ĉiuflanke, kun proksimume 10 000 loĝantoj (la tuta municipo enloĝigas 17 000). Jotoko estas ĉirkaŭata de kanejoj, brutobredaj bienoj kaj malgrandaj kampoj; estas grava nacia ŝoseo kaj borde de tiu estas lokaj manĝejoj.

Estas en Jotoko domoj el adobo kaj ruĝaj tegmentoj; ĉe la enir- kaj elir-ejo estas skulptaĵo de virgulino.

Estas centra parko, reformita en 2007 en kies centro estas skulptaĵo de la indiĝena Yotoco, aŭ Yotac, kaciko tiea, kvankam tiu nomo estas disputinda kaj kelkaj interpretas ĝin kiel "fluto". Ĉe la parko estas urbodomo, katolika preĝejo ``Imaculada Concepcion``, Kulturdomo ``Herminio Salguero`` kaj municipa malsanulejo krom diversaj negocoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la municipo 

Kategorio:Geografio de Kolombio