open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sejŝela pigonajtingalo

La **Sejŝela pigonajtingalo** aŭ Sejŝela ŝamao (*Copsychus sechellarum*) estas specio de birdo de la familio de Muŝkaptuledoj (iam en Turdedoj) kaj genro Copsychus kiu enhavas speciojn kun longaj vostoj kaj nigraj supraj partoj. El tiu genro plej parto de la specioj loĝas en Azio, kelkaj en Afriko kaj multaj specioj estas endemioj en insuloj. Tiu estas mezgranda endanĝerita birdo, endemio el la granit-sejŝelaj tropikaj humidaj arbaroj en la Hinda Oceano.

Tiu specio de pigonajtingalo estas ĉirkaŭ 25 cm longa. Ĝi havas **brilnigran plumaron kun blanka strio en ĉiu flugilo**. Ĝi estas konsiderata longviva specio kies vivaveraĝo estas ĉirkaŭ 15 jaroj. Ties biotopo estas arbaroj, plantejoj kaj ĉe ĝardenoj. Ties teritorio en la insulo de Fregate estis limigita de areo de malferma grundo kun seka foliaro. En 2002, Nature Seychelles translokigis kelkajn birdojn al insulo Aride.

Nuntempe estas konstanta malgranda populacio de tiu afrotropisa specio en kvar insuloj de la Sejŝeloj, kaj estas planoj por reenmeti tiun specion en la insulo Denis. Je 2005 la totala populacio estis 178 birdoj (Frégate- 82), (Cousin- 46), (Cousine- 32), (Aride-18) kaj la IUCN listigis sian statuson el Draste Endanĝerita al Endanĝerita.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Photo & Kutimaraj Karakteroj 
* BirdLife International; Konservostatuso 

Kategorio:Muŝkaptuledoj
Kategorio:Afrotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Afriko
São Gonçalo

**São Gonçalo** povas esti:

## Municipo en Brazilo 
* São Gonçalo, en Rio-de-Ĵanejrio.
* São Gonçalo do Abaeté, en Minas-Ĝerajso.
* São Gonçalo do Amarante, en Norda Rio-Grando.
* São Gonçalo do Amarante, en Cearao.
* São Gonçalo dos Campos, en Bahio.
* São Gonçalo do Gurguéia, en Piauio.
* São Gonçalo do Pará, en Minas-Ĝerajso.
* São Gonçalo do Piauí, en Piauio.
* São Gonçalo do Rio Abaixo, en Minas-Ĝerajso.
* São Gonçalo do Rio Preto, en Minas-Ĝerajso.
* São Gonçalo do Sapucaí, en Minas-Ĝerajso.

### Aliaj lokoj 
* São Gonçalo, rivera kanalo en Suda Rio-Grando.
* São Gonçalo, futbala teamo de Norda Rio-Grando.

## Loko en Portugalo 
* São Gonçalo - municipo en Amarante.
* São Gonçalo - municipo en Funchal, Madejro.
* Preĝejo São Gonçalo, en São Gonçalo (Amarante)

## Religio 
* Sankta Gonçalo de Amarante, Dominikanoj - portugala beatulo (1187-1259).
* Sankta Gonçalo de Lagos - portugala sanktulo.
Panenteismo

**Panenteismo** estas la kredo pri la koncepto, ke la dio aŭ Dio estas preter la universo, kaj ke la dio aŭ Dio estas la universo mem kaj estas plua al ĝi. Alivorte, la universo troviĝas *en* la dio aŭ Dio. Povas ekzisti aro da universoj, kiu alie nomiĝas multuniverso aŭ meta-universo. Tion konceptas multaj fizikistoj.

La vorto *panenteismo* venas el la helena: πᾶν (pân) "tuto"; ἐν (en) "en"; kaj θεός (theós) "Dio"; "tuto-en-Dio".

Panenteismo estas koncepta plilarĝigo pri panteismo.

La kreinto de la koncepto estis la germana filozofo kaj framasono heterodoksa Karl Christian Friedrich Krause (1781–1832), kiu celis lunigi la tradician teismon kun la panteismo kaj la natura religio.

## Vidu ankaŭ 
* Religio
* Diismo
* Karl Christian Friedrich Krause

## Notoj 
Kategorio:Novaj religioj
Kategorio:Monoteismo
Kategorio:Politeismo
Rudolf Eisler

**Rudolf EISLER** (naskiĝis la 7-an de januaro 1873, Vieno — mortis la 13-an de decembro 1926, Vieno) estis aŭstra-juda filozofo. Li doktoriĝis en 1894 traktante la temon: *La pluformado de la teorio pri aprioreco de Kant ĝis la nuntempo. Kontribuo al la historio de la sciteorio*. Estante judo kaj malkaŝa ateisto Eisler ne havis ŝancon iĝi profesoro en Vieno ĉirkaŭ 1900 kaj devis akcepti subtenon de frato. En la jaro 1907 li kaj aliaj fondis Socisciencan Asocion (*Soziologische Gesellschaft*).

Kategorio:Aŭstraj filozofoj
Kategorio:Judoj
Metaverso

**Metaverso** (neologismo pri la mallongigo de la angla *metaverse*, kies signifo estas metauniverso) signifas aron da imagaj universoj, kiu alie nomiĝas «meta-universoj». Tion konceptas multaj kreantoj de virtualaj realaĵoj. La koncepto venas de la romano *Snow Crash* publikita en 1992 de Neal Stephenson. Ne konfuzu tiun terminon kun «multiverso», kiu uzatas en kosmologio.

Per Esperanto, oni preferas la vortojn «multuniverso» aŭ «meta-universo» anstataŭ «metaverso».

## Vidu ankaŭ 
* Kiberspaco
* Virtuala mondo

Kategorio:Komputiko
Kategorio:Neologismoj
Kategorio:Sciencfikcio
Kategorio:Sciencfikciaj temoj
Samoŝ

eta|dekstra|200ra|Samoŝ troviĝas en (verda) Municipo Kovaĉica en Serbio
eta|250ra|Municipo de Kovaĉica
eta|300ra|Ortodoksa preĝejo de Samoŝ
**Samoŝ,** serbe **Самош,** slave **Samoš,** rumane **Samoş,** hungare **Számos** [sAmoŝ] estas vilaĝo en Serbio, en provinco Vojvodino, en distrikto **Suda** Banato, en municipo de Kovaĉica.

## Bazaj informoj 
* Areo: 57 &nbsp;km²
* Koordinatoj: 45°12′08″N 20°46'12″E
* Alto super marnivelo: 89 m
* Loĝantaro: 1240
* Poŝtkodo: 26350
* Telefonprefikso: 013
* Aŭtokodo: PA

## Situo 
Samoŝ situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo.

## Historio 
La vilaĝo apartenis ĝis Traktato de Trianon al Hungara reĝlando, al Torontál, al distrikto de Alibunár, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la germana armeo okupis la komunumon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Samoŝ 1247 homoj, (1119 serboj (90 %), 56 ciganoj, 23 slovakoj, 12 jugoslavianoj, 9 hungaroj 6 kroatoj kaj aliaj).

## Vidindaĵoj 
* ortodoksa preĝejo

## Vidu ankaŭ 
* Strukturo de Vojvodino

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Wu Di

**Wu Di** (naskiĝis en -156 — mortis la  -87) Liu Che (劉徹), ano de la dinastio Han, iĝis en la jaro -141 imperiestro de Ĉinio, sin nomis Wu Di (tradicie 漢武帝, simpligite: 汉武帝; transskribe laŭ Wade-Giles: Wu Ti) kaj regis ĝis sia morto je la 29-a de marto -87. La historia memoro atentas lin precipe pro grandaj teritoriaj ekspansioj, kiujn li realigis, kaj ĉar li organizis fortan centrigitan ŝtaton kongruan al la ideoj de Konfucio.

Dum sia regado, por limigi influojn de nobelaj familioj, enkondukis en -127 la principon de disdivido de la tero inter ĉiuj filoj. Ankaŭ enkondukis novajn komercajn impostojn kaj la ŝtatan monopolon por salo kaj fero (-119), kuprajn monerojn kaj alkoholon (-98).

Li enkondukis la principon *niánhào*, nomigon de eraoj fare de imperiestroj. De tiu periodo laŭvicaj jaroj estis signataj per laŭvica regojaro de la donita imperiestro. Krome la imperiestro povus nomi unuopajn periodojn de sia regado. Wu Di dum sia regado nomis 11 eraojn.

Li gvidis ekspansieman eksteran politikon – aneksis Manĉurion en -128 kaj reĝlandojn de la norda kaj meza Koreio (-109 ĝis -106).

## Bibliografio
* Kolektiva verko redaktita de Aleksander Krawczuk, 2005, *Wielka Historia Świata* (La Granda Mond-Historio) 3-a volumo *Świat okresu cywilizacji klasycznych* (Mondperiodo de la klasikaj civilizoj), p. 626, Oficyna Wydawnicza FOGRA, ISBN 83-85719-84-9.
* Jacques Pimpaneau, *Chiny. Kultura i tradycje* (Ĉinio. Kulturo kaj tradicioj), Dialog, Varsovio 2001, ISBN 83-88238-77-9

Kategorio:Imperiestroj de Ĉinio
Kategorio:GLAT-personoj
Kategorio:Naskiĝintoj en la 2-a jarcento a.K.
Henry Fitzroy (1-a duko de Richmond kaj Somerset)

**Henry Fitzroy** (n. la 15-an de junio 1519, m. la 23-an de julio 1536) estis nelegitima filo de Henriko la 8-a (Anglio) kaj ties kromvirino Elizabeth Blount, kiu estis inter la sekvantaro de Katerino de Aragono, edzino de Henriko. ("Fitzroy" signifas "nelegitima filo de la reĝo".)

Li naskiĝis en la priorejo de Blackmore, vilaĝo de Essex, kaj estis baptofilo de Thomas Wolsey, la ĉefministro de Henriko la 8-a. Nelonge post lia morto, lia patrino avantaĝe edziĝis al Gilbert Tailboys (1-a barono Tailboys de Kyme), kaj ŝi kaj ŝia edzo ricevis donacojn de la reĝo.

La 18-an de junio 1525 Henriko donis al li la titolojn grafo de Nottingham kaj duko de Richmond kaj Somerset. La saman jaron Henriko nomumis lin lordo-admiralo, prezidento de la konsilio de norda Anglio kaj gardisto de la markiojn proksimajn al Skotlando: kompreneble, ĉar Henry Fitzroy estis ankoraŭ juna knabo, li ne fakte plenumis tiujn oficojn, sed li ricevis grandajn enspezojn. Poste li ricevis aliajn postenojn, inter kiuj lordo-leŭtenanto (guberniestro) de Irlando, kaj ŝajne lia patro planis nomumi lin reĝo de Irlando, sed Henry Fitzroy mortis antaŭ ol tio povus okazi.

La 28-an de novembro 1533 Henry Fitzroy edziĝis al Mary Howard, filino de Thomas Howard (3-a duko de Norfolk): eble Anne Boleyn helpis aranĝi la geedziĝon. Henry Fitzroy amikiĝis al sia bofrato, la poeto Henry Howard (grafo de Surrey).

Ŝajnis ke li estis destinata al grava kariero. Tamen li mortmalsanis, aŭ pro ftizo aŭ pro alia pulmomalsano. La 23-an de julio 1536 li mortis en palaco Sankta Jakobo, Londono. Li entombiĝis en la preĝejo de Framlingham, Suffolk, kie estis la tomboj de anoj de la familio Howard.

Kategorio:Anglaj dukoj
Elizabeth Blount

**Elizabeth BLOUNT** (n. ĉirkaŭ 1502, m. 1539 aŭ 1540), konita kiel "Bessie Blount", estis kromvirino de Henriko la 8-a (Anglio).

## Gepatroj 
Ŝi estis filino de kavaliro John Blount kaj Catherine Pershall de Bridgnorth, Shropshire. En 1513 ŝia patro akompanis Henrikon la 8-an al Francio kiam tiu militis kontraŭ Ludoviko la 12-a (Francio).

## Vivo 
Kiel juna knabino Elizabeth eniris la sekvantaron de Katerino de Aragono, la unua edzino de Henriko la 8-a. Ĉirkaŭ 1514 ŝi iĝis kromvirino de la reĝo, kaj ilia amafero daŭris plurajn jarojn. La 15-an de junio 1519 ŝi naskis Henry Fitzroy (1-a duko de Richmond kaj Somerset), la sola nelegitima filo de la reĝo kiun tiu oficiale agnoskis. Nelonge post tio Henriko komencis amaferon kun Mary Boleyn.

En 1522 Henriko kaj lia ĉefministro Thomas Wolsey aranĝis avantaĝan edzigon de Elizabeth al Gilbert Tailboys (1-a barono Tailboys de Kyme), kaj ŝi kaj ŝia edzo ricevis donacojn de la reĝo. Gilbert Tailboys mortis en 1530 kaj Elizabeth trovis sin riĉa vidvino kun bienoj en Lincolnshire. Inter 1533 kaj 1535 ŝi edziĝis al najbara bienisto, Edward Clinton (1-a grafo de Lincoln). Mallonge Elizabeth aniĝis al la sekvantaro de Anna de Kleve, la kvara edzino de Henriko la 8-a, sed ŝi forlasis sian postenon pro malsano. Laŭdire Elizabeth mortis pro ftizo.

## Idoj 
Krom Henry Fitzroy, Elizabeth naskis ses idojn:
* Elizabeth kaj Gilbert Tailboys havis:
** Elizabeth (ĉ.1520-1563), kiu edziĝis al, unue, Thomas Wymbish (m. 1553), kaj, due, al Ambrose Dudley (3-a grafo de Warwick)
** George (ĉ.1522-1540)
** Robert (ĉ.1523-1541)
* Elizabeth kaj Edward Clinton havis:
** Bridget (n. ĉirkaŭ 1536), kiu edziĝis al Robert Dymoke (1531-1580) kiu mortis en karcero pro romkatolikismo
** Katherine (ĉ.1538-1621), kiu edziĝis al William Burgh (2-a lordo Burgh)
** Margaret (n. ĉ.1539), kiu edziĝis al Charles Willoughby (2-a barono Willoughby de Parham)

Kategorio:Britoj
Kategorio:Historio de Anglio
Borso de Madrido

La **Borso de Madrido** estas la ĉefa valormerkato de Hispanio. Fondita en la jaro 1831 kaj funkcianta ĝis la nuntempo. Ĝia sidejo troviĝas en la Palaco de la Borso, Madrido. La organizaĵo dependas de *Reguliga Societo* kiu ekzistas por ties plenumo. La interna reguligo de la Borso estas diskonigata tra la **Cirkuleroj** kaj **Operaciaj Instrukcioj** kiujn aprobas kaj publikigas la Reguligan Societon de la Borso.180 px|eta|dekstra|Sidejo de la Borso de Madrido
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la Borso de Madrido 

Kategorio:Ekonomio de Madrido
Kategorio:Ekonomio de Hispanio
Kategorio:Borsoj
Bridgnorth

**Bridgnorth** estas urbo de Shropshire, Anglio. Fine de  en la komunumo vivis .

La urbo nomiĝis laŭ ponto trans rivero Severn. En 895 vikinga armeo tendumis tie, kaj en 912 Aethelflaed (Mercia) konstruigis terfortikaĵon, sed la urbo mem fondiĝis en 1101, kiam konstruiĝis kastelo (por defendi la regionojn kontraŭ la kimroj) kaj preĝejo.

Dum la angla enlanda milito Bridgnorth estis bazo de subtenantoj de Karlo la 1-a kaj multaj soldatoj loĝis tie. En 1646, post trisemajna sieĝo, Oliver Cromwell kaptis ĝin, kaj li komandis la detruon de la kastelo. Restas nur ruinoj.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

240ra|eta|maldekstra|Bridgnorth
eta|maldekstra|ruino de la historia kastelo

Kategorio:Urboj de Shropshire
Asocio de Akademioj de la Hispana Lingvo

eta|dekstra|450 px|Landoj de la mondo kie ekzistas akademio de la hispana lingvo.
La **Asocio de Akademioj de la Hispana Lingvo** hispane *Asociación de Academias de la Lengua Española* estis fondata en Meksiko en 1951 kaj ĝi estas formata de reto de la 22 ekzistantaj akademioj de la hispana lingvo en la mondo. Ĝia Konstanta Komisiono sidejas en Madrido, Hispanio. Aliaj similcelaj asocioj estas la Real Academia Española (RAE) kaj la Instituto Cervantes.

Laŭ iniciato de Miguel Alemán Valdés, prezidinto de Meksikio, estas kunvokata la 1-a Kongreso de la Akademioj kun la celo kune labori por la unueco kaj kreskado de la hispana lingvo. Tiu ĉi kongreso estis celebrata inter la 23-a de aprilo kaj la 6-a de majo 1951 kaj en ĝi fondiĝis la Asocio kaj la **Konstanta Komisiono**. En tiu ĉi unua kunveno la Real Academia Española ne ĉeestis, sed jes en la Konstanta Komisiono. Ekde la 2-a kongreso celebrita en 1956 en Madrido la *RAE* regule ĉeestas la kunvenojn.

## Organizado de la Asocio 
La Asocio okazigas kongreson ĉiun kvaran jaron. La estraro de la asocio korespondas al la **Konstanta Komisiono**, formata de prezidanto (Direktoro de la RAE), ĝenerala sekretario (latinamerika akademiano elektita dum la kongreso), la kasisto de la RAE kaj kvar komitatanoj de la ceteraj akademioj. Ekde 1960, en la 3-a Kongreso de la Akademioj en Bogoto, Kolombio, estis aprobata multflanka rezolucio per kiu la registaro de la landoj kiuj havas akademion de la hispana lingvo, kompromisiĝos al la subtenado per materiaj kaj financaj medioj por la realigado de ĝiaj aktivaĵoj.

## Akademioj 
dekstra|230px
La jenaj Akademioj de la Hispana Lingvo membras en la Asocio (ordigataj laŭ la fondojaro):
* Real Academia Española (1713)
* Kolombia akademio de la lingvo (1871)
* Ekvatora Akademio de la Lingvo (1874)
* Meksika Akademio de la Lingvo (1875)
* Salvadora Akademio de la Lingvo (1876)
* Venezuela Akademio de Lingvo (1883)
* Ĉilia Akademio de la Lingvo (1885)
* Perua Akademio de la Lingvo (1887)
* Gvatemala Akademio de la Lingvo (1887)
* Kostarika Akademio de la Lingvo (1923)
* Filipina Akademio de la Hispana Lingvo (1924)
* Panama Akademio de la Lingvo (1926)
* Kuba Akademio de la Lingvo (1926)
* Paragvaja Akademio de la Hispana Lingvo (1927)
* Dominga Akademio de la Lingvo (1927)
* Bolivia Akademio de la Lingvo (1927)
* Nikaragva Akademio de la Lingvo (1928)
* Argentina Beletra Akademio (1931)
* Nacia Beletra Akademio de Urugvajo (1943)
* Hondura Akademio de la Lingvo (1949)
* Portorika Akademio de la Hispana Lingvo (1955)
* Usona Akademio de la Hispana Lingvo (1973) - membras en la Asocio ekde 1980.

## Vidu ankaŭ 
* *Diccionario de la Real Academia Española*
* *Diccionario panhispánico de dudas*
* Instituto Cervantes

## Eksteraj ligiloj 
* Asocio de Akademioj de la Hispana Lingvo
* Real Academia Española

Kategorio:Akademioj de la hispana lingvo

Kategorio:Asocioj
Diskogurdo

eta|200ra|Wurlitzer 1015 diskogurdo
**Diskogurdo** (aŭ **diskaŭtomato**; angle *jukebox*, prononcu ) estas maŝino por ludi kaj reludi muzikon, plej ofte kantojn, da kiuj ĝi povas enhavi eĉ plurajn milojn.

La klasikaj muzikaj aŭtomatoj servis en gastejoj aŭ dancejoj (angla *juke* signifas gastejon kun dancejo) por elekti melodion per monero. Komence oni uzis truaran diskon, kies truoj movis frapilojn kaj tiuj sonigis kordojn kiel ĉe simpla gurdo. Poste la aŭtomatoj aplikis gramofondiskojn kaj sonbendojn.

La nuntempaj diskogurdoj aplikas la sistemon MP3 kaj komputilojn, kies diskoj havas kapaciton 200 - 400 GB. Tia muzikaŭtomato enhavas ĉirkaŭ 30 000 melodiojn.

Diskogurdo povas esti ankaŭ komputila programo, kiu ebligas ludi unu post la alia melodiojn en ies komputilo laŭ simila maniero kiel ĉe profesiaj muzikaŭtomatoj.

## Fontoj 
* Plena Ilustrita Vortaro
* Rüdiger Eichholz: Esperanta bildvortaro
* Jacques Le Puil - Jean-Pierre Danvy: Grand Dictionnaire Français Espéranto
* Carlo Minnaja: Vocabolario Italiano Esperanto
* Erich-Dieter Krause: Großes Wörterbuch Deutsch-Esperanto

|Diskogurdo
Diskogurdo
Horea (ribelestro)

eta|250px|Vasile Ursu Nicola, konata Horea

**Horea** [horja] aŭ **Vasile Ursu Nicola** estis rumana ribelisto en Habsburga Imperio en gubernio Transilvanio.

## La postturka politiko 
Komence de la 18-a jarcento ĉesis la turka potenco en Hungara reĝlando, iom poste Francisko Rákóczi la 2-a ne povis restarigi sendependecon de Hungara reĝlando, okazis subpremado de Habsburgoj, eĉ Transilvanio perdis la sendependecon. Supozeble reatako de turkoj estis atendata, tial la Habsburgoj aranĝis Limgardan zonon laŭ la suda limo de Hungario. Tiu lastfoje pleniĝis ĉe Transilvanio, kie oni aranĝis rumanan regimenton.

## Vivo de Horea 
Horea naskiĝis en 1731 en Arada, kiel kamparano. Li iĝis soldato de la Habsburgoj, kie li devis paroli germane. Tiutempe rumanaj servutuloj vivis ankaŭ en la okcidenta Transilvanio. Ili volis esti limgardistoj en rumana regimento de Limgarda Zono, ĉar tio promesis pli facilan vivadon. Ili ariĝis en 1784 kaj komenciĝis ribelo en Curechiu. Komence la Habsburgoj hezitis, fine ili faris finon de la ribelo. Horea, kiel ribelestro, estis radumita en Alba Iulia en 1785.

## Vidu ankaŭ 
* Ribelo de Horia, Closca kaj Crisan

Kategorio:Rumanaj politikistoj
Kategorio:Ribeluloj
Kategorio:Historio de Transilvanio
Kategorio:Naskiĝintoj en 1731
Kategorio:Mortintoj en 1785
Kategorio:Hungariaj rumanoj
Stela loĝantaro

La steloj estas klasifikataj en du **stelaj loĝantaroj (populacioj)**

* La steloj de « Loĝantaro I » estas ĝenerale junaj, "metalhavaj" steloj, apartenantaj al la "maldika" disko de nia galaksio. Nia Suno estas ano de ĉi-tiu loĝantaro. Iliaj aĝoj estas malpli ol 10 miliardoj da  jaroj.
:Planedsistemoj formiĝus pli probable ĉirkaŭ steloj de Loĝantaro I, ĉar la planedoj formiĝas per akrecio de materialoj el pezaj elementoj.

* La steloj de « Loĝantaro II » estas maljunaj steloj, malriĉaj je "metalo" kaj formiĝintaj antaŭ la formiĝo de la galaksia disko. Plejparte de ili apartenas al la galaksia haloo. Iliaj aĝoj estas inter 10 kaj 13,5 miliardoj da jaroj. La globaj stelamasoj konsistiĝas el tiatipaj steloj.

:Aliaj steloj de la Loĝantaro II apartenas al la "malnova disko" (aŭ dika disko) de la galaksio. Ili estas pli riĉaj je pezaj elementoj ol la haloaj steloj, kaj estas pli junaj: inter 9 kaj 11 miliardoj da jaroj. La estimo de la aĝo de steloj estas necerta kaj povas esti eraro de ĉirkaŭ unu miliardo da jaroj.

Hipotezaj steloj de « Loĝantaro III » estus steloj ekzistintaj antaŭ la formiĝo de la galaksioj. Estis, laŭ teorio, tre grandaj steloj (pluraj centoj da sunaj masoj) kun mallonga vivdaŭro. Pro tio ili ne plu ekzistas. Tiaj steloj estas bezonataj por kialigi la ĉeeston de pezaj elementoj, kiuj ne povis formiĝi dum la praeksplodo.

## Historio 
Tiun klasifikon establis Walter Baade en 1944 laŭ la larĝeco de la spektraj linioj de steloj de la galaksia centro, (kiuj havis larĝajn liniojn) kompare kun steloj de la galaksia rando, kies linioj estis pli mallarĝaj. La steloj de la unua kategorio estis diritaj « de loĝantaro I » kaj tiuj de la dua: « de loĝantaro II ». En la 1950-aj jaroj estis farita ligo inter la stelaj loĝantaroj kaj la abundeco je pezaj elementoj en la steloj.

Kategorio:Astrofiziko
Kategorio:Galaksioj
Kategorio:Specoj de steloj
Kategorio:Kosmologio
Alpharetta (Georgio)

**Alpharetta** estas urbo en Kantono Fulton, Georgio. Laŭ 2008 takso, loĝas ĉirkaŭ kvindek mil homoj en la urbo.

## Geografio 
dekstra|Loko de Alpharetta, Georgio
La geografiaj koordinatoj de Alpharetta estas .

Laŭ la Usona Nombrada Ministerio, la urbo havas tutecan areon de 55,4 km². De tio 55,3&nbsp;km² estas sekaĵo; 0,05% estas akvo.

## Demografio 
Laŭ la nombrado de 2000 estas 34 854 homoj, 13 911 hejmanaroj kaj 8 916 familioj, kiuj loĝas en la urbo. La loĝdenseco estas 630,0/km². Estas 14 670 domoj kun averia denseco de 265,2/km². La rasoj en la urbo inkluzivas 83,63% blankulojn, 6,47% nigrulojn, 0,20% praloĝantajn amerikanojn, 5,73% azianojn, 0,02% pacifika-insulanulojn, 2,45% de aliaj rasoj kaj 1,50% de tiuj de du aŭ pli rasoj. De la popolo 5,53% estas hispaniaj de iu ajn raso.

Estas 13 911 hejmanaroj, de kiuj 36,2% havas geknabojn malpli aĝaj ol 18 en la domo; 54,1% estas geedziĝintaj kaj loĝas kune; 7,3% havas loĝantinon sen edzo; kaj 35,9% estas nefamiliaj. De ĉiuj hejmanaroj 27,7% konsistas de individuoj; en 4,2% loĝas ulo, kiu loĝas sole kaj aĝas je 65 aŭ pli. La averia grandeco de hejmanaroj estas 2,50, kaj la meza grandeco de familioj estas 3,13.

La nombro de loĝantoj kaj iliaj aĝoj estas jen: 27,0% aĝas je malpli ol 18; 7,2% de 18 ĝis 24; 40,5% de 25 ĝis 44; 19,4% de 45 ĝis 64; kaj 5,8% 65 aŭ pli. La averia aĝo estas 33 jaroj. De la loĝantaro 50,4% estas inaj; de tiuj, kiuj aĝas je pli ol 18 jaroj, 51,3% estas inaj.

La averia enspezo de hejmanaroj en la urbo estas $71 207, kaj la averia enspezo por familio estas $92 718. Viroj havas averian enspezon de $62 275, kaj virinoj $37 935. La enspezo por individuo (*“per capita”*) en la urbo estas $39 432. Konsideriĝas 5,2% de la populo kaj 2,9% de familioj kiel malriĉaj (“sub la malriĉeca lineo”). De la tuteca populo 5,4% de tiuj, kiuj estas malpli aĝaj ol 18 jaroj, kaj 7,8% de tiuj, kiuj aĝas 65 jaroj aŭ plu, estas sub la malriĉeca lineo.

## Urbestroj 
* Arthur Letchas 2001 - nun
* Chuck Martin 1994 - 2001
* Jimmy Phillips 1979 - 1994

## Externaj ligiloj 
* Urbo de Alpharetta

Kategorio:Urboj de Georgio
Ŝaŭmburgo-Lipo

eta|maldekstra|200ra|Schaumburg-Lippe 1807-1945
**Ŝaŭmburgo-Lipo**, germane ***Schaumburg-Lippe*** , estis ĝis 1946 memstara germana lando (graflando, princlando, respubliko) sur la teritorio de la hodiaŭa Malsupra Saksio, situanta inter Hanovro kaj Vestfalio. La nomo venas de la fortikaĵo Schaumburg en la montaro Wesergebirge (hodiaŭ: Rinteln) kaj de la grafoj de Lipo, *Lippe*. Ĉefurbo estis Bückeburg.

## Historio 
En 1640 mortis Otto la 5-a, grafo de Ŝaŭmburgo, venenigita dum la Tridekjara Milito, ankoraŭ juna kaj sen heredantoj. En la postaj jaroj lia heredaĵo, la graflando Ŝaŭmburgo (proksimume kongruas kun la nuna distrikto Schaumburg), estis dividita inter najbaraj dinastioj. La fina disdivido de 1647 estis konfirmita en la Vestfalia Paco:
unu parton ricevis Brunsvigo-Luneburgo, alian parton la landgrafoj de Hesio-Kaselo, kaj plian parton la grafoj de Lipo. Tiu parto ekde tiam havis la nomon "Ŝaŭmburgo-Lipo".

De 1895 ĝis 1905 la princo provis unuigi sian landon kun la najbara Lipo, sed sensukcese.

Kun siaj 340 km², Ŝaŭmburgo-Lipo estis unu el la plej etaj landoj de la Germana Regno. Kiel ĉe la aliaj germanaj landoj ĝi iĝis respubliko en la Novembra Revolucio 1918. Post la Dua Mondmilito ĝi estis unuigita kun Hanovro, Brunsvigo kaj Oldenburgio al nova federacia lando Malsupra Saksio.

eta|maldekstra|300ra|

Kategorio:Eksaj landoj de Eŭropo
Kategorio:Germanaj princlandoj
Kategorio:Historio de Malsupra Saksio
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1640-1649
Kategorio:Aperis en 1643
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1918
Filipina Akademio de la Hispana Lingvo

La **Filipina Akademio de la Hispana Lingvo** () estas aro de akademianoj, fakuloj pri la uzado de la hispana lingvo en Filipinoj kaj ĝi membras en la Asocio de Akademioj de la Hispana Lingvo.

La Akademio estis fondata en Manilo la 25-a de julio 1924. Ĝia ĉefa akcelanto estis la poeto kaj eseisto Fernando María Guerrero, nomata "princo de la filipinaj poetoj", fondinto de la hispanlingva tagĵurnalo *El Renacimiento*. Lia filino Evangelina Guerrero, ankaŭ poetino, iom pli malfrue estis la unua virino kiu estis akceptita kiel membro de iu ajn el ĉiuj akademioj de la hispana lingvo. Ĝentilece, Evangelina Guerrero malakceptis la nomumadon ĉar ŝi komprenas ke tio estis omaĝo por ŝia mortinta patro kaj fondinto, ne honore al ŝiaj propraj meritoj.

La institucio sidejas en la urbo Makato en la metropolita areo de Manilo

En 2009, la akademianino kaj filipina prezidantino  Gloria Macapagal-Arroyo estis premiita per la Internacia Premio Donkiĥoto 2009.

 
## Vidu ankaŭ 
*Hispana lingvo en Filipinoj 
*Hispanlingvaj verkistoj de Filipinoj

Kategorio:Akademioj de la hispana lingvo
Kategorio:Filipinoj
Sala

**Sala** interalie havas la sekvajn signifojn:
* **sala** estas adjektiva formo de salo
* Sala estas la araba nomo de la urbo Salé (Maroko)
* **Sala** estas urbo kaj koresponda komunumo en la historia provinco Västmanland (Vestmanio) de Svedio
* Sala (Ollon) estas vilaĝo de la komunumo Ollon de la Distrikto Aigle en Kantono Vaŭdo en Svislando.

Krome la vorto interalie povas aludi al la sekvaj geografiaj lokoj:
* Sala Baganza,
* Sala Biellese,
* Sala Bolognese,
* Sala Comacina,
* Sala Consilina kaj
* Sala Monferrato, komunumoj en Italio
* Sala Capriasca, komunumo en Svislanfo, kaj kun iom da diakritaj signoj ankaŭ
* Šaľa, urbo en Slovakio.
Finmoreno

**Finmoreno** estas digosimila surŝutaĵo (moreno) de petromaterialo je la fino de glaĉero. Finmoreno markas la linion, kiun atingis glaĉero je sia maksimuma kresko aŭ dum glaĉerhalto. Finmoreno estas parto de la aluvia serio.

## Vidu ankaŭ 
* Moreno
* Aluvia vastvalo
* Glaciepoko

Kategorio:Glaciologio
Kategorio:Geomorfologio
Ringa galaksio

eta|dekstre|La objekto de Hoag, ringa galaksio
eta|dekstre|La galaksio Ĉarrado
**Ringa galaksio** estas galaksio kiu similas ringo, aŭ ŝajnas esti ĉirkaŭata de ringo de pluraj kiloparsekoj de diametro.

La ringo konsistiĝas el bluaj masaj, junaj steloj, tre brilantaj. La centro entenas malmultan luman materion.

La objekto de Hoag, (malkovrita en 1950 de la usona astronomo Arthur Hoag) estas bela ekzemplo de ringa galaksio.

## Formiĝo 
Ringaj galaksioj estas rezulto de galaksia interago.

La astronomoj opinias, ke tia strukturo formiĝas kiam galaksio trapasas alian galaksion. Ĉar galaksio konsistiĝas ĉefe el vakuo, kolizioj inter steloj estas maloftegaj. Sed gravitaj perturboj estigas ondon de premo tra la trapasita galaksio, ondo kiu helpas al nasko de novaj steloj.

## Eksteraj ligiloj 
* Nenormalaj galaksioj  
* Ringaj galaksioj pro kolizio (de P.N. Appleton kaj Curtis Struck-Marcell) 

Kategorio:Specoj de galaksioj
Instituto Cervantes

[eta|240px|Ĉefa Sidejo de la Instituto Cervantes, en la [strato Alkalao, 49, de Madrido]]

La **Instituto Cervantes** estas kultura publika institucio kreita la 11-an de majo 1990 de la hispana registaro sub regado de la tiama ĉefministro Felipe González. Ĝi dependas de la Ministerio de Eksteraj Aferoj de Hispanio.

La celo de la instituto estas la diskonigado, disvastigado kaj instruado de la hispana lingvo kaj de la hispanlingva kulturo kaj de Hispanio kaj la hispanlingva Latinameriko. La instituto prenas sian nomon de la hispana verkisto Miguel de Cervantes.

Ĝiaj du ĉefaj sidejoj troviĝas en la Madrida Regiono: la ĉefa sidejo estas en la strato Alkalao, 49, de Madrido kaj la dua sidejo, uzata kiel eduka trejnejo por instruistoj, troviĝas en la **Kolegio de la Reĝo**, en la strato Libreros, 23, de Alcalá de Henares, naskiĝloko de Cervantes.

## Cifereca televido 
La 12-a de februaro 2008 la Instituto Cervantes fariĝis la unua eŭropa lingva instituto kiu havis sian propran televidkanalon: CervantesTV.es. 24-hora reta televidkanalo kiu konsistas el promociado kaj informado pri la hispana lingvo, kun kulturaj bultenoj kaj intervjuoj, rondaj tabloj, muziko, raportoj, kaj dokumentfilmoj plus kurso de la hispana kiu komenciĝis en septembro 2009. Post tiu ĉi iniciato, baldaŭ aperos interretaj radioelsendoj.

## Centroj tra la mondo 
La Instituto Cervantes ankoraŭ ne havas centron en Okcidenta Saharo, sola arablingva teritorio kies dua lingvo estas la hispana. Nuntempe estas studata projekto por la kreado de la centro en Ajuno.

En Ĝibraltaro eblis fondi centron per la subskribita interkonsento en 2006. Ĝi estis anoncita en la dua ministeria kunveno de la *Forumo de Dialogo pri Ĝibraltaro* kiun la instituto malfermis meze de 2009. Per tiu ĉi decido oni celas plibonigi la instruadon de la hispana kaj la dulingvismo inter la ĝibraltaranoj.

La Instituto Cervantes ankaŭ planas la baldaŭan aperon de novaj centroj en Vieno, Oslo, Seulo, Abiĝano, Dakaro, Najrobio, Sankt-Peterburgo kaj Ŝanhajo. Por iom pli malproksima estonteco en Davao, Cebuo, Zamboango kaj Puerto Princesa en Filipinoj; Portlando (Oregono), Fenikso (Arizono), Denvero, Los-Anĝeleso, San-Francisko kaj Hustono en Usono; Vankuvero, Edmontono, Vinipego, Toronto kaj Kebekio, en Kanado; Naso, Kingstono, Portoprinco kaj Portospeno en Karibio; Luena, Jaundo, Librevilo, Brazavilo, Kinŝaso kaj Kapurbo en Afriko; Kopenhago, Vilno, Rigo, Talino, Kaliningrado, Minsko, Helsinko kaj Kievo en Eŭropo; kaj, Aŭklando, Velingtono, Adelajdo, Brisbano, Melburno kaj Perth en Oceanio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Cervantes
Kategorio:Neprofitcelaj organizaĵoj
Kategorio:Internaciaj kulturaj organizaĵoj
Kategorio:Kulturo de Hispanio
Kategorio:Hispana lingvo
Malo Bavaniŝte

eta|dekstra|200px|Malo Bavaniŝte troviĝas en (verda) Municipo Kovin en Serbio
eta|270px|Municipo de Kovin
**Malo Bavaniŝte,** serbe **Мало Баваниште,** slave **Malo Bavanište,** hungare **Kisbálványos** estas malgranda vilaĝo en Serbio, en provinco Vojvodino, en distrikto **Suda** Banato, en municipo de Kovin. Malo signifas: malgranda, kiu faras diferencon de Bavaniŝte.

## Bazaj informoj 
* Areo: 93 &nbsp;km²
* Koordinatoj: 44°44′53″N 21°04'59″E
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 420
* Poŝtkodo:
* Telefonprefikso: 013
* Aŭtokodo: PA

## Situo 
Malo Bavaniŝte situas sur ebenaĵo.

## Historio 
La vilaĝo fondiĝis en 1947 en tiutempa Jugoslavio, kiu ekde 2006 Serbio. Apud la vilaĝo oni trovis ligniton. En 2002 loĝis en Malo Bavaniŝte 420 homoj, (396 serboj (94 %), po 5 hungaroj kaj rumanoj ktp).

## Vidindaĵoj 
## Vidu ankaŭ 
* Strukturo de Vojvodino

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Ajngrunda veturebleco

eta|Kamiono kun ekstrema ajngrunda veturebleco
**Ajngrunda veturebleco** estas kapableco de veturilo venki obstaklojn, ekzemple:
* dum ekspluatado de veturilo en kamparo;
* en agrikulturo, forsta industrio, konstruado;
* dum aktiva ripozo (ĉasado, fiŝkaptado).

Aŭtomobilo kun tre alta ajngrunda veturebleco estas nomata ajngrunda aŭtomobilo. Personajn ajngrundajn aŭtojn oni nomas ĵipoj.

## Metrikoj 

Dosiero:Wattiefe_Sur.svg|Akvoprofundeco kiam oni veturas malrapide
Dosiero:Steigfähigkeit_Sur.svg|Grimpkapablo
Dosiero:Bodenfreiheit_einer_Achse_Sur.svg|Spaco sub la aksoj
Dosiero:Bodenfreiheit_zwischen_den_Achsen_Sur.svg|Spaco sub la aksoj
Dosiero:Böschungswinkel_Sur.svg
Dosiero:Rampenwinkel_Sur.svg
Dosiero:Kippwinkel_Sur.svg

Kategorio:Transporto
Dubovac

eta|dekstra|200px|Dubovac troviĝas en (verda) Municipo Kovin en Serbio
eta|270px|Municipo de Kovin
eta|300px|Ortodoksa serba preĝejo de Dubovac
**Dubovac,** serbe **Дубовац,** hungare **Dunadombó** estas vilaĝo en Serbio, en provinco Vojvodino, en distrikto **Suda** Banato, en municipo de Kovin. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Dubovácz,* poste pro la hungariga politiko la vilaĝo rericevis sian originan hungarecan nomon.

## Bazaj informoj 
* Areo: 109 &nbsp;km²
* Koordinatoj: 44°47′26″N 21°12'16″E
* Alto super marnivelo: 59 m
* Loĝantaro: 1280
* Poŝtkodo: 26224
* Telefonprefikso: 013
* Aŭtokodo: PA

## Situo 
Dubovac situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, laŭ maldekstra bordo de Danubo. Bela Crkva (Serbio) troviĝas 21&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1323 en formo *"Dombo"*. La fortikaĵo en 1414 menciiĝis. En 1910 loĝis en Dunadombó 1505 homoj (serboj en majoritato, hungaroj kaj rumanoj en minoritato). La vilaĝo apartenis ĝis Traktato de Trianon al Hungara reĝlando, al Temes (reĝa departemento), al distrikto de Kubin, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la germana armeo okupis la komunumon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Dubovac 1283 homoj, (1078 serboj (84 %), 111 ciganoj, 28 hungaroj, 19 jugoslavianoj, 14 rumanoj, 7 germanoj kaj aliaj).

## Vidindaĵoj 
* ortodoksa serba preĝejo

## Vidu ankaŭ 
* Strukturo de Vojvodino

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Aljezur

**Aljezur** () estas portugala urbeto en la samnoma komunumo kaj situas en la distrikto Faro. En la urbeto loĝas ĉirkaŭ 2700 (2001) loĝantoj. La urbajn rajtojn la urbeto ricevis en la jaro 1280. En la antikva parto de la urbeto troviĝas ruino el araba tempo de la 10a jarcento. Ankaŭ la nomo de la urbo estas devena el la araba lingvo, same kiel la nomo de la regiono Algarvo, kio signifas "la sudo".

Estas proksime belaj strandoj, ege trankvilaj, kio allogas vizitantojn, somerumantojn kaj turistojn.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de la komunumo Aljezur
* Fotoj de Aljezur
* Informative website

## Bildaro 

Arrifana.JPG|Strando de la Arrifana.
Ribeira_de_Seixe22.jpg|Valo de la rivero Seixe, en la freguesia de Odeceixe.
Praia da Amoreira.JPG|Strando de Amoreira.
Ribeira de Aljezur, Portugal.jpg|Vidaĵo ekde la strando de Amoreira en la orienta direkto.
CasteloDeAljezur.jpg|Aljezur kastelo
Aljezur.jpg|Panoramo de Aljezur


Kategorio:Urbetoj de Portugalio
Kategorio:Distrikto Faro
Mramorak

eta|dekstra|200px|Mramorak troviĝas en (verda) Municipo Kovin en Serbio
eta|270px|Municipo de Kovin
eta|300px|Ortodoksa preĝejo de Mramorak
**Mramorak,** serbe **Мраморак,** hungare **Homokos** [homokoŝ] estas vilaĝo en Serbio, en provinco Vojvodino, en distrikto **Suda** Banato, en municipo de Kovin. La historia hungara loknomo estis *Mramorák*.

## Bazaj informoj 
* Areo: 88 &nbsp;km²
* Koordinatoj: 44°52′31″N 20°58'07″E
* Alto super marnivelo: 109 m
* Loĝantaro: 3140
* Poŝtkodo: 26226
* Telefonprefikso: 013
* Aŭtokodo: PA

## Situo 
Mramorak situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo.

## Historio 
La vilaĝo apartenis ĝis Traktato de Trianon al Hungara reĝlando, al Temes (reĝa departemento), al distrikto de Kubin, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la germana armeo okupis la komunumon ĝis 1944. Post la 2-a mondmilito la komunistoj detruis la luteranan preĝejon. En 2002 loĝis en Mramorak 3145 homoj, (2258 serboj (72 %), 416 rumanoj, 101 ciganoj kaj aliaj).

## Vidindaĵoj 
* ortodoksa preĝejo

## Vidu ankaŭ 
* Strukturo de Vojvodino
eta|maldekstra|260px|Loko de iama luterana preĝejo en Mramorak

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Norak

**Norak** aŭ **Nurek** (taĝike: Норак / نارک; ruse: Нурек) estas urbo en la provinco Ĥatlon en Taĝikio.

## Geografio 
Norak situas je la centrazia rivero Vaĥŝ je alto de 885 metroj super marnivelo, ĉirkaŭ 70 km nordokcidente de la ĉefurbo Duŝanbeo. Laŭ popolnombrado el la jaro 2000 vivis tiam en Norak 19 000 homoj. Oni taksis la loĝantaron je 18 844 en 2008. 

La urbo estis fondita en 1960 pro la ekkonstruado de la Nurak-akvobaraĵo (finkonstruita en 1980).

Ĉirkaŭ 7 km sude de Norek troviĝas la optik-elektrona sistemo Okno, kies posedanto estas la Kosmaj militfortoj de Rusa Federacio.

## Eksteraj ligiloj 
* TTT-ejo de la urbo Norek (ruse)

## Notoj 
Kategorio:Urboj de Taĝikio
Monpuno

eta
[eta|250px|Monpuno en [Nederlando pro veturado sen kasko per mopedo.]]
**Monpuno** estas sankcio de puna juro en formo de monsumo pagenda al la administracio. Tia tipo de puno foje akompanas malliberigan punon, foje anstataŭas ĝin. Ofte monpunoj en modernaj socioj rilatas al trafiko.

Kategorio:Punoj
Kategorio:Juro
Kuireja debato

[eta|[Nikita Ĥruŝĉov (dekstre) kun Richard Nixon (1959)]]
La **kuireja debato** estas nomo de nekutima debato inter Richard Nixon kaj Nikita Ĥruŝĉov antaŭ ekspozicia kuirejo la 24-an de julio 1959.

Dum vizito de internacia ekspozicio en Moskvo la tiamaj vicprezidanto de Usono Nixon kaj sovetia ministroprezidanto Ĥruŝĉov debatis antaŭ filmantaj televidkameraoj pri avantaĝoj kaj malavantaĝoj de komunismo kaj kapitalismo.

Nixon promesis al Ĥruŝĉov, ke ĉiu lia vorto dirita tie ĉi estos sen cenzuro elsendata en usonaj televidelsendoj. Samtempe Ĥruŝĉov tenis tiel forte, en sia aparta farmaniero, la manon de Nixon, ke tiu ĉi ne povis liberigi sin el la manpremo.

La kuireja debato spegulas la malvarman militon je persona nivelo.

## Bibliografio 
* Andreas Möller: *Die "Küchendebatte". Nixon und Chruschtschow im Wettstreit der Ideologien.* 2003 (gazeta teksto en "Geschichte lernen" Nr. 94)

## Eksteraj ligiloj 
* Sonregistraĵo de la kurieja debato ĉe youtube.com (angle)
* Artikolo ĉe Spiegel.de (germane)

Kategorio:Nikita Ĥruŝĉov
Kategorio:Richard Nixon
Kategorio:Degela periodo (Sovetunio)
Kategorio:Rilatoj de Sovetunio kaj Usono
Kategorio:Internaciaj disputoj
Kategorio:1959 en Usono
Kategorio:1959 en Sovetunio
Kategorio:1959 en Moskvo
Kategorio:Politiko en 1959
Eŭropa ŝoseo 17

La **eŭropa ŝoseo 17** (E 17) estas eŭropa ŝoseo inter Antverpeno en Belgio kaj Beaune en Francio. Ĝi estas grava trafika ligo inter nordo kaj sudo, kiu en la someraj monatoj aldone grandkvante frekventiĝas fare de nederlandaj kaj belgiaj feriantoj.

## Itinero 
Jen la vojo de la E17 tra la landoj:
:Belgio
:* Antverpeno
:* Gento
:* Kortrejko
:Francio
:* Cambrai
:* Reims
:* Beaune

eta|maldekstra|250px|La ŝoseo E&nbsp;17 apud Rekkem

017
Kategorio:Transporto en Belgio
Kategorio:Transporto en Francio
Google Wave

**Google Wave**, laŭ la entrepreno Google, estas "persona komunikilo kaj kunlaborilo". Ĝi estis anoncita la 27an de majo 2009. Ĝi estas interreta servo, komputada platformo, kaj komunika protokolo fasonata por kunfandi retpoŝton, tujmesaĝadon, vikiojn kaj interkonan retumadon. Ĝi posedas fortajn kunlaboradan kaj realtempan eblecojn, kiuj estas subtenataj de kromprogramoj kiuj povas fari, ekzemple, literumadan kaj gramatikan kontroladojn, aŭtomatan tradukadon inter 40 lingvoj, kaj multajn aliajn etendaĵojn. Komence eldonita nur por programistoj, ekde la 30a de septembro 2009, oni etendis "antaŭrigardan eldonon" al preskaŭ 1 miliono da uzantoj. Ĉiu el la unuaj 100.000 uzantoj povas inviti 20 pliajn uzantojn.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Google Wave

Kategorio:Google
Kategorio:Tujmesaĝiloj
Kategorio:Interretaj protokoloj
Kategorio:Vikioj
Praia de Adegas

**Praia de Adegas** ( *Strando de Vinfarejoj*) estas plaĝo, kiu situas en la distrikto de Aljezur ĉe la Algarvo en Portugalio. Temas pri unu el la kvin oficialaj naturistaj plaĝoj de Portugalo. 

Ĝi situas ĉe la jenaj koordinatoj: N 37º 26' 21,18'' , W 8º 48' 4,31''

Adegas
Kategorio:Aljezur
Skizoj pri Nederlando (Čapek)

***Skizoj pri Nederlando*** estas libreto pri Nederlando verkita de Karel Čapek kaj kun desegnaĵoj de l'aŭtoro. El la ĉeĥa lingvo tradukis ĝin G.J. Degenkamp post revizio laŭ la originalo fare de E. Faulhaber-Ĉiŝkovská. La tradukaĵo estas eldonita 96-paĝa de la libroservo de Federacio de Laboristaj Esperantistoj (FLE) en Amsterdamo en la jaro 1948.

## Recenzoj
## Vidu ankaŭ 
* Privata biblioteko de P. Fiŝo

## Eksteraj Ligiloj 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing* 
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
 
Kategorio:Verkoj el la esperantigita ĉeĥlingva literaturo
Kategorio:Antverpena Nefikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Glaĉerlakto

[eta|200px|Glaĉerlakto – river [Kuĉerla en Altajo montaro Rusio]]
**Glaĉerlakto** nomiĝas la grize aŭ blanke malklarigita defluakvo de glaĉero. La malklariĝo ekestas per fajne disfrotita (pulvorigita) rokaĵo transportata en la akvo.

Se tiu ŝtonpulvoro atingas trankvilan, starantan akvaĵon (lagon), tiu riĉiĝas je ĝi. Se sunlumo trafas tiun suspensiaĵon, precipe la bluverdaj eroj de la lumo estas reflektataj per la ŝtonpulvoro, sekve de kio tiaj lagoj brilas en sata turkisa koloro.

## Vidu ankaŭ 
* Glaĉerrojo

Kategorio:Glaciologio
La alia Ameriko

***La Alia Ameriko : vojaĝo trans la ekvatoro*** estas libro verkita de  Svetoslav Minkov kaj esperantigita fare de Georgi Hrŝev. Ĝi estas eldonita 111-paĝe danke al Bulgara Esperantista Kooperativo el Sofio, en la jaro 1948.

## Vidu ankaŭ 
* Privata biblioteko de P. Fiŝo

## Eksteraj Ligiloj 
* Google-books
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Kategorio:Verkoj el la esperantigita bulgarlingva literaturo
Kategorio:Antverpena Nefikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Koŝia integrala teoremo

**Koŝia integrala teoremo** – teoremo de kompleksa analitiko kiu diras ke, integralo de analitika funkcio, kiu estas difinita en fermita vojo estas nulo. Teoremo esprimis kaj pruvis Augustina Cauchy.

## Teoremo 
Estu, D\subseteq {\mathbb C} areo de Simple koneksa spaco en Kompleksa ebeno {\mathbb C} barigita per glata fermita kurbo C. Kaj estu f:U\longrightarrow {\mathbb C} analitika funkcio en areo U tial, ke D\cup C\subseteq U, tiam:
:\int_C f(z)\; dz=0

Kategorio:Kompleksa analitiko
Kategorio:Matematikaj teoremoj
Kategorio:Integraloj
Henry Howard (grafo de Surrey)

**Henry Howard** (n. ĉirkaŭ 1517, m. la 19-an de januaro 1547) estis grafo de Surrey kaj angla poeto.

## Vivo 
eta|dekstra|Henry Howard (grafo de Surrey)
Li naskiĝis en Hertfordshire kaj estis la plej aĝa filo de Thomas Howard (3-a duko de Norfolk). Li pasigis multe da sia infanaĝo ĉe Kastelo Windsor kune kun Henry Fitzroy (1-a duko de Richmond kaj Somerset), nelegitima filo de Henriko la 8-a. En 1524, post la morto de sia avo Thomas Howard (2-a duko de Norfolk), li heredis la rangon de grafo de Surrey.

En 1532 li akompanis sian kuzinon Anne Boleyn, Henrikon la 8-an kaj Henry Fitzroy al Francio, kie li restis pli ol unu jaro en la domanaro de Francisko la 1-a (Francio).

En 1536 okazis la pilgrimado de Gracio, ribelo en nordo Anglio instigata de malkontento pri la abolicio de monaĥejoj. Malamikoj de Henry Howard akuzis lin pro simpatio al la ribelo, kaj li estis malliberigita en Kastelo Windsor. Tie, verŝajne, li verkis la plejparton de siaj poemoj. Tamen li regajnis la favoron de Henriko la 8-a, por kiu li militis en Skotlando kaj Francio.

En 1546 li kaj lia patro laŭdire planis igi sian filinon Mary kromvirino de Henriko, sed ŝi rifuzis allogi la reĝon. Decembron 1546 ili arestiĝis pro ŝtatperfido. Li ekzekutiĝis la 19-an de januaro 1547, plurajn tagojn antaŭ la morto de Henriko la 8-a. Li entombiĝis en tombejo de la familio Howard ĉe Framlingham, Suffolk. Lia patro pli bonŝancis: oni atendis lian ekzekuton plurajn tagojn post la morto de la reĝo, kaj la registaro de la nova reĝo, Eduardo la 6-a, ŝanĝis la punon en malliberigon.

## Edziĝo kaj idoj 
[eta|dekstra|Frances de Vere (portreto de [Hans Holbein)]]
Henry Howard edziĝis al Frances de Vere, filino de John de Vere (15-a grafo de Oxford). Ili havis kvin idojn:
* Jane Howard (m. 1593), kiu edziĝis al Charles Neville (6-a grafo de Westmorland)
* Thomas Howard (4-a duko de Norfolk) (1536-1572)
* Margaret Howard, kiu edziĝis al Henry Scrope (9-a barono Scrope de Bolton)
* Henry Howard (1-a grafo de Northampton) (1540-1614)
* Catherine Howard (ne temas pri la samnoma kvina reĝedzino de Henriko la 8-a), kiu edziĝis al Henry Berkeley (7-a barono Berkeley)

## Poemoj 
Henry Howard estis unu el la unuaj anglaj aŭtoroj de sonetoj. Liaj poemoj ege influis postajn anglajn poetojn de la 16-a jarcento.

Li ankaŭ tradukis la duan kaj kvaran librojn de la Eneado de Vergilio en blankan verson, tio estas senrimaj jambaj p

pentamet:jn: li estis la unua angla poeto kiu uzis tiun versformon, kiu estis ofte uzata de postaj poetoj kaj dramistoj.

Kategorio:Anglaj poetoj
Kategorio:Anglaj grafoj
Blanka verso

**Blanka verso** (angle, *blank verse*) estas versformo, kiu uzas senrimajn jambajn pentametrojn.

Estis Henry Howard (grafo de Surrey) (m. 1547), kiu la unua uzis blankan verson, kiu iĝis la kutima versformo de Christopher Marlowe, William Shakespeare, Ben Jonson kaj aliaj dramistoj. Inter aliaj poetoj kiuj uzis blankan verson estis John Milton, William Wordsworth, Percy Bysshe Shelley, John Keats, Robert Browning kaj Alfred, Lord Tennyson, kaj la usonaj poetoj Hart Crane kaj Wallace Stevens.

## Vidu ankaŭ 
*Libera verso

Kategorio:Ĝenroj de poezio
Niña Pastori

**María Rosa GARCÍA GARCÍA**, **Niña PASTORI** (San-Fernando, Cádiz, 15-a de januaro 1978) estas kantistino andaluza de flamenko.

Ŝi estas la filino de la kantistino de flamenko Inés *"la de la Pelao"* kaj ŝi ricevis grandan influon de Camarón de la Isla. Ŝi eldonis sian unuan diskon danke al Alejandro Sanz.

## Diskaro 
* *Entre dos puertos*, 1996
* *Eres luz*, 1998
* *Cañaílla*, 2000
* *María*, 2002
* *No hay quinto malo*, 2005
* *Joyas prestadas*, 2006
* *Joyas propias*, 2007
* *Esperando verte*, 2009

## Eksteraj ligiloj 
* Web oficial 
* En myspace

Kategorio:Hispanaj kantistoj
Kategorio:Hispanaj ciganoj
Inma Serrano

**Inma SERRANO** (Alakanto, 1968)  estas hispana kantistino. 

Ŝi vivis en Alakanto, Barcelono kaj Madrido kaj kunlaboris kun diversaj televidoprogramoj kiel OT kaj humanoprogramoj kiel Cuarto Mundo.
## Discografio 
* 1995 - *Inma Serrano* (Premio especial MTV España por vídeo "De sobra lo sabes")
* 1997 - *Cantos de sirena* 
* 1999 - *Rosas de papel* 
* 2003 - *Soy capaz & Pequeñas joyas* 
* 2004 - *Grandes éxitos*
* 2006 - *Polvo de estrellas* (CD/DVD directo)
* 2008 - *Inma I* (Kataluna lingvo)
* 2009 - *Inma II* (Hispana lingvo)
* 2010 - *Voy a ser sincera*

## Eksteraj ligiloj 
* Web Oficial - Inma Serrano

Kategorio:Hispanaj kantistoj
Vazul Bándi

**BÁNDI Vazul** ba:ndi (Csíkszentlélek, 14-a de junio 1847 – Csíksomlyó, 24-a de marto 1909) estis hungara instruisto, lernejestro, lernejhistoriisto, lokhistoriisto.

## Biografio
Li lernis en Csíksomlyó kaj Budapest, poste li studis teologion en Gyulafehérvár. Lin ordinaciis pastro la 28-an de julio 1872 kaj unue li laboris kiel episkopa arkivisto, poste kiel mezlerneja instruisto en Gyergyószentmiklós, ekde 1877 en Székelyudvarhely, ekde 1881 en Koloĵvaro ĝis la fino de la lernojaro 1884–1885. En 1885 li akiris diplomon de instruisto pri matematiko kaj fiziko en la Universitato Koloĵvaro kaj li instruis denove en Székelyudvarhely. En 1891 oni nomumis lin estro de la internulejo de gimnazio *Csíksomlyói Római Katolikus Gimnázium*. Inter 1900 kaj 1907 li estis lernejestro de la katolika gimnazio de Braŝovo. En siaj lastaj jaroj li vivis en Torda.
## Pli gravaj verkoj
**A csiksomlyói római katolikus főgimnázium története*, 1895/96.
**A csiksomlyói róm. kath. főgymnáziumban fennálló ,,Mária Társulat”*. En: A csiksomlyói Róm. Kath. Főgymnasium értesítője az 1893−1894. tanévről, Csíkszereda, Györgyjakab Márton, 1894.
**A Csiksomlyói Róm. Kath. Főgymnasium története*. En: A Csiksomlyói Róm. Kath. Főgymnasium értesítője az 1895–96. tanévről. Csík-Szereda, Györgyjakab Márton Kny., 1896.
**Zarándoklásunk célja a Csik Somlyói Kegyhely ismertetése*. En: A Bukaresti “Szent István Király Egyesület” alakulási Emlékkönyve. Bukarest, 1901.
## Literaturo
*Szőcs János: *A csíksomlyói gimnázium kisiskolája, elemi tagozata*. En: A Csíki Székely Múzeum Évkönyve 2005. Társdadalom-és Humántudományok. Csíkszereda, 2006.
*Bodó Márta: *Színjáték a ferencesek erdélyi iskoláiban a 18-19. században*; en: Studia Universitatis Babeș-Bolyai, Theologia Catholica Latina, XLIX, 1, 2004.

Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj ekleziaj verkistoj