open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Loránd Jendrassik

**Loránd Jendrassik** [jendraŝik], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Jendrassik Loránd** estis hungara kuracisto, profesoro, fiziologo.

Loránd Jendrassik http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC06879/07043.htm naskiĝis la  en iama vilaĝo Alsó-Pakony (nun urboparto de Ócsa). Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Loránd Jendrassik akiris medicinan diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1918. Post siaj studoj li laboris en Budapeŝto en fiziologia instituto, poste li plulernis helpe de stipendioj en Leiden kaj Berlino. Inter 1925 kaj 1940 li estis laboratoriestro en kliniko de Pécs. En la loka universitato li estis nomumita privata profesoro en 1927, titulara eksterordinara profesoro en 1936. Inter 1940-1945 li estis katedrestro kun titolo publika ordinara profesoro en Universitato Kolozsvár (tiam apartenanta al Hungario). Post la 2-a mondmilito ĝis 1950 li estis senranga medicina esploristo, poste ĝis la pensiuliĝo en 1966 li instruis en rango profesoro en Budapeŝto en la universitata fiziologia instituto. En 1931 li ricevis premion, en 1969 li doktoriĝis antaŭ la Hungara Scienca Akademio.
 
## Elektitaj publikaĵoj 
* *Az agyvelő fiziológiai hatóanyagairól* (1929)
* *Kolloid változások sima izmokon ingeranyagok hatására* (1931)
* *Die ersten chemischen Prozesse der Muskelkontraktion* (1957)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun foto
 

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj fiziologoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Dania-Germana Milito

eta|maldekstre|
La **Dania-Germana Milito**, ankaŭ konata kiel la **Dua Ŝlesviga Milito**, el 1864 estis konflikto inter la Reĝlando Danio unuflanke kaj la ŝtatoj Aŭstrio kaj Prusio aliflanke. La milito estiĝis pro la duklandoj Ŝlesvigo kaj Holstinio kies duko estis tiutempe la dana reĝo. La reĝo deklaris novan konstitucion per kiu Danio fakte aneksis Ŝlesvigon.

La Germana Federacio okupis Holstinion, dum Aŭstrio kaj Prusio plumilitis kontraŭ Danio kaj okupis Ŝlesvigon. Danio fine transdonis Holstinion kaj Ŝlesvigon al Aŭstrio kaj Prusio. Jen estiĝis kverelo inter Aŭstrio kaj Prusio kiu permanente regu la duklandojn. En 1865 ambaŭ potencoj aranĝis ke Prusio regu Ŝlesvigon, la pli nordan landon, kaj Aŭstrio Holstinion. Jam en 1866, post la Prusia-Aŭstria milito, Prusio aneksis ambaŭ duklandojn.

La nomigo Dania-Germana Milito fakte estas misgvida: La reĝlando Danio estis gvidata de la germana oldenburga dinastio kaj la militon fakte motoris la armeoj de la imperiaj ŝtatoj Aŭstrio kaj Prusio - estis simpla milito pri teritoria konkero, kiun la prusa registaro nomis "germana milito" por pravigi ĝin. Fine en 1866 la reĝlando Prusio havis ĉiujn teritoriojn de la eksaj duklandoj Ŝlesvigo kaj Holstinio kaj la la teritorion de la duklando Lauenburg. Restis sendependaj nur la hansaj urboj Hamburgo (kun iuj eksklavoj en Holstinio) kaj Lubeko, la nordaj areoj de la grandduklando Oldenburgio kaj okcidenta eksklavo de la pli orienta grandduklando Meklenburgo-Strelitz.

Kategorio:19-a jarcento en Germanio
Dividaĵo Kalat

**Divido Kalat** estis divido de Pakistano.
## Administraj teritoriaj unuoj
*Distrikto Awaran
*Distrikto Kalat
*Distrikto Kharan
*Distrikto Khuzdar
*Distrikto Lasbela
*Distrikto Mastung
*Distrikto Washuk

Kalat
Departementa domo (Nyíregyháza)

La **Departementa domo** estas historia monumento en Nyíregyháza, laŭ placo en la urbomezo.
eta|maldekstre|Departementa domo en Nyíregyháza

## Historio 
Nyíregyháza en 1876 ricevis la rajton pri administrado de la departemento. En la sekvaj jaroj nur en provizora domo okazis la administrado. En la jaroj 1891 kaj 1892 estis konstruita la departementa domo de Nyíregyháza laŭ projekto de Ignác Alpár. En 1908 en la kunsida ĉambro fajro okazis. En 1927 la domego pligrandiĝis kun nova alo. En la 1980-aj jaroj la konstruaĵo plene renoviĝis.

## Konstruaĵo 
La unuetaĝa departementa domo (kun keloj) situas inter aliaj domoj. Escepte la enirejon antaŭ la konstruaĵo malgranda antaŭĝardeno etendiĝas. En la fasado en niĉoj estas videblaj skulptaĵoj (2 metrojn altajn) pri tribestro Szabolcs kaj Stefano la 1-a (Hungario). La skulptisto estis Ede Kallós. Meze funkcias la ĉefenirejo, pli supre en la unua etaĝo balkono kun 4 kolonoj etendiĝas. La plej supre blazono de la departemento estas videbla. Flanke aloj aliĝas al la konstruaĵo, ankaŭ la aloj havas enirejojn. En la ornamkorto skulptaĵoj pri ĉefministroj Menyhért Lónyay kaj Miklós Kállay estas videblaj.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* oficiala paĝo
* hungare kun foto kaj mapo 
* hungare kun fotoj 

Nyíregyháza
Kategorio:Nyíregyháza
Dividaĵo Bangalore

**Divizio Bangalore** estas divizio de Barato.
## Distriktoj
*Bangalore
*Bangalore Rural
*Chikkaballapur
*Chitradurga
*Davanagere
*Kolar
*Ramanagara
*Shimoga
*Tumkur

Bangalore
(19199) 1992 FL3

**(19199) 1992 FL3** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la projekto *Spacewatch*, elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
László Jéki

**László Jéki** [lAslO jEki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Jéki László** estis hungara fizikisto, redaktoro.

László Jéki http://nevpont.hu/view/10783 naskiĝis la  en Pécs. Li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
László Jéki frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Eötvös Loránd en 1965. Post siaj studoj li esploris en fabriko en Budapeŝto monatojn, poste en laboratorio, fine en esplora instituto. Inter 1975 kaj 1980 li estis vicdirektoro. En 1971 li edziĝis, en 1975 kandidatiĝis. Li ĉiam okupiĝis pri atomfiziko, krome li verkis tiajn artikolojn, kiujn eĉ la simpla homo komprenas; (li partoprenis en redaktado de popularaj gazetoj). Li ricevis 8 premiojn inter 1980-2005.  

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Small Angle Elastic Scattering of 14MeV Neutrons by 238U* (1968)
* *Magszerkezet vizsgálata neutronokkal* (1973)
* *A görögök és a mágnes* (1993)
* *Emléklapok a pécsi bányászat történetéből* (2003)
* *Mágneskönyv* (2012)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj fizikistoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
(19200) 1992 GU2

**(19200) 1992 GU2** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Abell 901

**Abell 901** estas masriĉa grupo de galaksioj en la konstelacio leono. Ĝi estas ĉirkaŭ 2,6 miliardoj da lumjaroj malproksima de la Tero kaj havas larĝecon de ĉirkaŭ 16 milionoj da lumjaroj. Kun **Abell 902** ĝi formas  galaksiamason. La nomo devenas de ĝia listigo en la Abell-katalogo.

Konigitaj estis ambaŭ tra la trovado de forta Rentgen-radiado per la satelito ROSAT dum la 1990-aj jaroj, kiu eliras de tiuj galaksiaj amasiĝoj. El fotoj de la Hubble-teleskopo, XMM-Newton kaj aliaj fotoj de tiu regiono oni povis rekonstrui la distribuon de malluma materio en la regiono de tiuj galaksiaj amasiĝoj.

## Eksteraj ligiloj 
*Bildo de malhela materio, en  Spektrum der Wissenschaft
*Hubble bildo kun klarigo (en angla) 
*Esploradoj en rentgenaj kaj optikaj frekvencoj de kelkaj Abell-objektoj (en angla) (PDF-dosiero; 204&nbsp;kB)

Abell 0901
Kategorio:Leono (konstelacio)
19204 Joshuatree

'*19204 *Joshuatree''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomino Jean Mueller elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo aludas al la Nacia Parko Joshua Tree, fondita en 1936 kiel Nacia Monumento Joshua Tree, ĉefe per la klopodo de Minerva Hamilton Hoyt (1866–1945). Tiu parko, kiu iĝis nacia parko en 1994, estas konata tiel pro la "'Arbo de Joŝua" (*Yucca brevifolia*) kiel pro sia distingigaj rokaj formacioj kaj sia malhela ĉielo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Jean Mueller
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
19197 Akasaki

'*19197 *Akasaki'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japana astronomo Tsutomu Seki elde Geisei en la gubernio Koĉi (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Yuka Akasaki'', trejnistino ĉe la naĝadlernejo de Nankoku dum pli ol 20 jaroj, kaj kiu trejnis multenombrajn bonegajn naĝistojn. Ŝi mem konkursis en Japanaj Majstraj naĝadaj konkursoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tsutomu Seki
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
(19209) 1992 UW2

**(19209) 1992 UW2** estas asteroido
de la asteroida zono malkovrita la  de la japana astronomo Satoru Otomo elde Kijosato (vilaĝo de la urbo Hokuto en la gubernio Jamanaŝi,
Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Satoru Otomo
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
19208 Starrfield

'*19208 *Starrfield'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la germanaj astronomoj Freimut Börngen kaj Lutz D. Schmadel elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona astronomo *Sumner Starrfield'', altranga profesoro ĉe la Arizona Ŝtata Universitato. Li kialigis la eksplodoj de novaoj per modelo de memakceliganta termonuklea fuzio. Li estas ankaŭ spertulo pri stelaj pulsadoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Malkovrita de Lutz D. Schmadel
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
József Jelitai

**József Jelitai** [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Jelitai József** estis hungara instruisto, profesoro. Lia origina familia nomo estis **Woyciechowsky** ĝis 1932.

József Jelitai http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC06879/07033.htm naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
József Jelitai (Woyciechowsky) devenis el pola nobela familio. Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris pedagogian diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1912. Post siaj studoj li instruis matematikon, fizikon kaj stenografion en gimnazioj. Li estis nomumita privata profesoro en Scienca Universitato Tisza István en 1938, en 1942 en Scienca Universitato Pázmány Péter. Li multe okupiĝis pri la hungara matematikohistorio. Li mortis pro akcidento postlasanta edzinon.  

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Zur Geschichte der Mathematik in Ungarn* (1936)
* *The History of Mathematics in Hungary before 1830* (1937)
* *Nagy Károly és bicskei csillagvizsgálója. – Karl Nagy und seine Sternwarte in Bicske.* (1941)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Stacioj de la Metroo de Sankt-Peterburgo

**Stacioj de la Metroo de Sankt-Peterburgo**

Tiu ĉi listo enhavas staciojn de la Metroo de Sankt-Peterburgo.

## Vidu ankaŭ 
* Metroo de Sankt-Peterburgo
* Daĉnoje (metrostacio en Sankt-Peterburgo)
19210 Higayoshihiro

'*19210 *Higayoshihiro'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Tsutomu Seki elde Geisei en gubernio Koĉi (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Yoshihiro Higa'' (1965–2015) amatora astronomo kaj scienca popularigisto. Li kreis la unuan astronomian sciencan kafejon en Sendajo. Li estis ankaŭ amatora serĉisto de meteorŝtonoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tsutomu Seki
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
(19211) 1993 DM

**(19211) 1993 DM** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroŝi Kaneda
Kategorio:Malkovrita de Sejĝi Ueda
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
(19212) 1993 FL18

**(19212) 1993 FL18** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la "Enketo de Upsalo-ESO pri Asteroidoj kaj Kometoj" (, aŭ "UESAC") elde la Observatorio La Silla (Ĉilio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Kategorio:Malkovrita de UESAC
Tekstilmuzo

**Tekstilmuzo**, **manilkanabo** aŭ **abakao** (*Musa textilis*) estas plantspecio el Orientazio. Ĝi apartenas al la genro muzo (*Musa*) en la familio Bananacoj (*Musaceae*). Ĝi estas uzata kiel fibroplanto. Ĝia fibroj estas uzata por fari salakvarezistaji ŝipŝnuroji. Kiel **fibrobanano** aŭ **tekstilbanano** nomiĝas krom abakao ankaŭ aliaj fibroplantoj el la familio de la Bananacoj.

## Karakterizaĵoj 
La tekstilmuzo atingas alton de 3 ĝis 8 metroj kaj diametron de la pseŭdotrunko de 12 ĝis 30 centimetroj. La pseŭdotrunko konsistas el mola interno, la vera trunko, kaj ĝis 25 firme ĉirkaŭvinditaj foliingoj. El la malprofunda radika sistemo kreskas po planto ĝis 25 vertikalaj pseŭdotrunkoj. La folitigoj atingas longecon de 60 ĝis 70 centimetroj. La oblange eliptaj foliplantoj iĝas 1,2 ĝis 2,4 metrojn longaj kaj 20 ĝis 40 centimetrojn larĝaj. La supra folisurfaco estas kalva kaj helverda, la malsupra havas lanugajn harojn kaj estas brunmakulita. De tre forta meza ripo de la folioj disbranĉiĝas paralelaj flanknervuroj.

## Disvastigo 
La planto originas de la Filipinoj. Nuntempe ĝi estas kultivata en vastaj regionoj de Suda kaj sudorienta Azio respektive Meza kaj suda Ameriko. La tropika planto bezonas fekundan grundon kaj regulajn pluvojn.

## Uzado 
Uzata estas precipe la ĝis du metrojn longaj durfibroj de la folioj. La fibro estas relative malfajnakaj havas ŝirdurecon de 45 ĝis 70&nbsp;cN/tex.

La ekonomie gravaj devenlandoj estas Filipinoj kaj Ekvadoro. Indonezio kaj Panamo produktas .000 t po jaro kaj rikolto de 0,1 ĝis 1,5 t/ha..

La plej granda parto de la fibroj de tekstilmuzo estas uzata por fari paperon. 
Ĝi ankaŭ estas uzata en la aŭtoindustrio por anstataŭi plifortigitan polipropilenon.

Kiel kopolprodukto de la fibrouzo, enzimoj de la plantoj estas uzataj en la kosmetika industrio.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Robert R. Franck: *Bast and other plant fibres*. Woodhead Publishing Limited, Cambridge 2005. ISBN 1-85573-684-5

## Eksteraj ligiloj 
* Michael Pankratius  Lexikon Nachwachsende Rohstoffe
* [ Eintrag bei *GRIN Taxonomy for Plants*] (engl.)
* Eintrag bei *Plants for a Future* (engl.)
* Beschreibung bei *Flora of China* (angla)

Kategorio:Bananacoj
Kategorio:Plantfibro
Kategorio:Papera krudmaterialo
Saint-Remy

**Saint-Remy** ("Sankta *Remigius*", plej ofte aludo al Sankta *Remigius* de Reims) estas la nomo de pluraj loĝlokoj franclingvaj. Interalie temas pri
* Saint-Remy (Vosges), komunumo en la departemento Vogezoj de Francio, pri
* parto de la municipo Blegny en Belgio kaj
* parto de la municipo Chimay en Belgio.
Kolostro

eta|Homa kolostro kaj brustolakto.Maldekstre estas kolostro de la 4a tago de laktoproduktado, kaj dekstre estas brustolakto de la 8a tago. Kolostro ofte havas flavecan kolornuancon kompare al la brustolakto.
**Kolostro** (konata ankaŭ kiel **unua lakto**) estas formo de lakto produktita de la laktoglandoj de mamuloj (inklude homojn) fine de la gravedeco. Plej multaj specioj generas kolostron ĝuste antaŭ nasko. Kolostro enhavas kontraŭkorpojn por protekti la ĵus naskiton kontraŭ malsanoj. Ĝenerale, koncentro de proteino en kolostro estas ege pli alta ol en lakto. Koncentro de graso en kolostro estas ege pli alta ol en lakto ĉe kelkaj specioj, ekz. ŝafoj kaj ĉevaloj, sed pli malalta en kolostro ol en lakto ĉe kelkaj aliaj specioj, ekz. kameloj kaj homoj. Ĉe porkoj, graskoncentro de lakto je 48 al 72 horoj post nasko povus esti pli alta ol ĉe kolostro aŭ en malfrua laktoproduktado. Graskoncentro ĉe bovina kolostro estas etende variebla.

## Ĉe homoj 
## Ĉe animaloj 
## Homa konsumado de bovina kolostro 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Maryland Cooperative Extension

Kategorio:Lakto
Kategorio:Manĝaĵoj
Kategorio:Biotekniko
Dividaĵo (administra unuo)

**Dividaĵo** estas klasnomo de administraj unuoj. Ĝi ekzistas en 
* partoj de Barato,
* Bangladeŝo (vidu la paĝon dividaĵoj de Bangladeŝo),
* partoj de Malajzio,
* partoj de Pakistano kaj
* partoj de Tanzanio.
Charneux

**Charneux** estas la nomo de pluraj loĝlokoj franclingvaj. Interalie temas pri parto de

* Herve en Svislando kaj
* Nassogne en Belgio.
Bolland

La vorto **Bolland** havas plurajn signifojn:

Interalie temas pri partoj de la komunumoj
* Carinerland en Germanio, kaj de
* Herve en Belgio.

Krome la vorto, kiel la nomoj de multaj loĝlokoj, ankaŭ uzatas kiel familia nomo.
Osmoza premo

La** osmoza premo** estas la minimuma premo, kiu devas esti aplakata al solvaĵo, por malhelpi la enfluon de solvanto ( kutime akvo) trans duontralasa membrano. Ĝi estas ankaŭ difinita kiel mezuro de la emo de solvaĵo enpreni akvon per osmozo. **Potenciala osmoza premo** estas la maksimuma osmoza premo, kiu estiĝas en solvaĵo kiam ĝi estas apartigita de distilita akvo per duontralasa membrano. La fenomeno de osmozo ekestiĝas de la emo de pura solvanto moviĝi tra duontralasa membrano, por eniri solvaĵon enhavanta solvitan substancon, por kiu la membrano estas netralasebla.   Ĉi tiu procezo estas vivograva en biologio, kie la membrano de la ĉelo estas duontralasa.

## Klarigo 
eta|220ra|Bildigo de osmozo tra membrano en U-forma tubo.
maldekstra|eta|292x292px|Pfeffer ĉelo uzita por tiamaj mezuroj de osmoza premo
Por klarigi la fenomenon oni povas preni U-forman tubon kun egalaj kvantoj de akvo sur ĉiu flanko, apartigita de akvo-tralasa membrano ĉe ĝia bazo. La membrano estas netralasa por  sukeraj molekuloj.

Sukero estis aldonita al la akvo je unu flanko. Sekve la nivelo de la akvo sur tiu flanko plialtiĝas (kaj malpliiĝas je la alia flanko) proporcie al la osmoza premo de la du solvaĵoj. Tio okazas pro movado de la pura akvo de la parto sen sukero, al la parto enhavanta sukeron. La procezo haltas kiam la osmozaj premoj de la akvo kaj de la sukera akvo sur ambaŭ flankoj de la membrano fariĝas egalaj.

Jacobus van 't Hoff unue proponis "leĝon", kiu rilatas la osmozan premon al la koncentriteco de la solvaĵo.
: \Pi=cRT
\Pi estas la osmoza premo

T estas la temperaturo en kelvinoj

 c = {n \over V}  estas la mola koncentriteco, egala al la nombro de moloj *n* de la solvita substanco en la solvaĵo dividita per la volumeno *V* de la solvaĵo

El la formulo rezultas, ke la osmoza premo estas proporcia al la koncentriteco de la solvaĵo. La formulo validas nur, se la koncentriteco estas tiel malalta, ke la solvaĵo povas esti traktata kiel ideala solvo. La proporcieco al koncentriĝo signifas ke la osmoza premo estas koligativa propreco.

Se oni skribas la formulon en la formo \Pi={n\over V} RT videblas, ke la formulo  similas al la ekvacio de ideala gaso en la formo  P={1\over V} RT

van't Hoff estis la unua ricevinto de la Nobel premio pri kemio por sia laboro pri osmoza premo kaj kemia ekvilibro.

simpla ekspansio de ĉi tiu ekvacio estis proponita de Harmon Northrop Morse

:  \Pi = i c R T
kie* i* estas ĝustiga faktoro. Ĉi tiu formulo etendas la kampon de aplikebleco al iomete pli koncentritaj solvaĵoj.

Historie, la leĝo de van't Hoff kaj la mezuro de osmoza premo estis uzitaj por determini la  molekulajn masojn.

La Pfeffer ĉelo estis evoluigita por la mezuro de osmoza premo en biologio.

## Premoj 
* Onkotika premo

## Referencoj 
Kategorio:Biokemio
Kategorio:Ĉelbiologio
Kategorio:Fizika kemio
Kategorio:Premo
Kategorio:Solvaĵoj
Santa Cecília (Paraibo)

**Santa Cecília** estas municipo kaj urbo en la brazila subŝtato Paraibo, kiu havis 6.583 loĝantojn en 2015 .

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Paraibo

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Paraibo
Melkado

eta|Manmelkado.
[eta|Melkado de [boaco (19a jarcento).]]
**Melkado** estas la agado elpreni lakton el la laktoglandoj de animalo, tipe bovinoj (bovo), akvobubaloj, kaproj, ŝafoj kaj pli rare kameloj, ĉevaloj kaj azenoj. Melkado povas esti farita mane aŭ maŝine, kaj postulas ke la animalo estu tiam aŭ ĵuse graveda.

## Manmelkado 
Manmelkado estas farita per masaĝado kaj subpelado el la cicoj de la mamaro, ŝprucante la lakton en sitelon. Estas du ĉefaj metodoj uzataj nome la jenaj:
* La pinto de la cico estas kaptita inter indikofingro kaj dikfingro, sendante lakton en la plej suban parton, kiu estas tiam premita fare de la aliaj fingroj, ŝprucante la lakton tra la truo de la pinto de la cico.
* La pinto de la cico estas kaptita inter fingroj kaj dikfingro, kiuj estas tiam premita suben al la cicopinto, pelante la lakton al la cicopinto.

## Maŝinmelkado 
eta|Detalo de melkomaŝino.

Plej melkado en disvolvigita mondo estas farita uzante melkomaŝinojn. La *cicotasoj* estas ligataj al la bovinaj cicoj, poste la tasoj alternas inter vakuo kaj normala aerpremo por elpreni la lakton. La lakto estas filtrata kaj malvarmigita antaŭ esti aldonita al grandaj *laktujegoj* por stokado.

Nuntempe ekzistas tute aŭtomataj melkomaŝinoj kiuj permesas al la bovino elekti kiam estu melkata, kaj tiele oni atingas pli grandan kvanton da lakto pli efike.

## Vidu ankaŭ 
* Laktofabriko

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* MilkAcademy

Kategorio:Laktoprilaboro
Kantono Is-sur-Tille

**Kantono Is-sur-Tille** () estas franca kantono lokita en la departemento Côte-d'Or kaj en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo. Ĝia ĉefurbo estas .

## Komunumoj 
La kantono enhavas  komunumojn: .

Is-sur-Tille
Colón

**Colón** estas hispanlingva nomo devena el la nomo de Kristoforo Kolumbo kaj povas referenci al jeno:

## Personoj 
### Familio de Kristoforo Kolumbo 
* **Kristoforo Kolumbo** aŭ *Cristóbal Colón* en la hispana (m. 1506), naviganto, kartografo, admiralo, vicreĝo kaj ĝenerala guberniestro de Hindioj je la servo de la Krono de Kastilio, fama ĉar realigis la nomita malkovro de Ameriko, en 1492.
* **Diego Colón** (m. 1526), filo kaj sukcedanto de Cristóbal Colón en admiraleco, vicreĝeco kaj gubernieco de Hindioj.
* **Luis Colón** (1522-1572), filo de Diego Colón kaj María Álvarez de Toledo, kaj unua duko de Veragua.
* **Hernando Colón** aŭ Fernando Colón (1488-1539), bibliografo kaj kosmografo, filo de Cristóbal Colón kaj Beatriz Enríquez de Arana.
* **Bartolomeo Kolumbo** (1461-1514), itala naviganto kaj kartografo, juna frato de Cristóbal Colón.
* **Cristóbal Colón de la Cerda** (1837-1910), 14a duko de Veragua, hispana politikisto, ministro de Fomento kaj poste de Mararmeo dum la regenteco de María Cristina de Habsburgo-Lorena.
* **Cristóbal Colón de Carvajal y Maroto** (1925-1986), 17a duko de Veragua, vicadmiralo de la Hispana Mararmeo, murdita de la eŭska bando ETA.
* **Cristóbal Colón de Carvajal y Gorosábel** (n. 1949), 18a duko de Veragua.

### Aliaj 
* **Willie Colón** (1950–2026), usona kantisto, komponisto, de deveno el Portoriko.
* **María Caridad Colón** (n. 1958), kuba atleto, olimpia ĉampiono de lancoĵeto.

## Monunuoj 
* La **colón**, la monunuo de Salvadora.
* La **colón**, la monunuo de Kostariko.

## Administraj dividoj 
### En Argentino 
* **Colón**, municipo de la provinco Entre Ríos, ĉe la rivero Uruguay.
* **Colón**, departemento de la provinco Entre Ríos.
* **Colón**, urbo de la nordo de la provinco Bonaero.
* **Colón**, departemento de la provinco Kordobo.

### En Kolombio 
* **Colón**, municipo de la Departemento Nariño.
* **Colón**, municipo de la Departemento Putumajo.

### En Kostariko 
* **Ciudad Colón**, distrikta kaj kantona ĉefurbo de Mora, en la provinco San José.

### En Kubo 
* **Colón**, ĉefurbo kaj municipo de la provinco Matanzas.

### En Salvadoro 
* **Colón**, municipo de la Departemento La Libertad.

### En Usono 
* **Colon**, en Míĉigano.
* **Colon**, en Nebrasko.

### En Honduro 
* **Colón**, departemento.

#### En Meksiko 
* **Colón**, municipo de Querétaro

### En Panamo 
* **Colón**, provinco en kies nordo estas la Kanalo de Panamo.
* **Colón**, distrikto de la samnoma provinco.
* **Colón**, ĉefurbo de la samnoma provinco.

### En Urugvajo 
* **Colón**, vilaĝo de la departemento Lavalleja.
* **Villa Colón**, kvartalo de la nordo de la urbo Montevideo.

### En Venezuelo 
* **San Juan de Colón**, ĉefurbo de la municipo Ayacucho, en Táchira.
* **Territorio Federal Colón**, antikva federacia teritorio.

## Geografio 
* El **monto Cristóbal Colón**, la plej alta monto en Kolombio kaj la kvina plej elstara de la mondo.
* La **insulo Colón**, la ĉefa de la arkipelago Bocas del Toro, situa nordokcidente de Panamo, en la Kariba Maro.

## Aliaj 
* '''''', metrostacio de la Metroo de Madrido, Hispanio.

## Vidu ankaŭ
* Kolombio
* Kolumbio
* Brita Kolumbio
Metao

**Metao** (, *Mettā*; , *Maitrī*) signifas karitaton , amkomplezon , amikadon , amikiĝemon , bonan volon  kaj aktivan intereson pri aliaj . Ĝi estas la unua el la kvar sublimaj statoj (*Brahmavihārāḥ*) kaj unu el la dek paramitoj de la budhisma skolo Teravado.

## Referencoj 
Kategorio:Perfektecoj
Kategorio:Terminaro de Budhismo
Saturita graso

500ra|dekstra
**Graso** estas farita el du tipoj de pli malgrandaj molekuloj: nome monoglicerido kaj grasacidoj. Grasoj estas faritaj el longaj ĉenoj de karbonaj (C) atomoj. Kelkaj karbonatomoj estas ligitaj per simplaj ligoj (-C-C-) kaj aliaj estas ligitaj per duoblaj ligoj (-C=C-). **Saturita graso** estas graso en kiu ĉiuj grasacidoj havas simplajn ligojn. Duoblaj ligoj povas reagi kun hidrogeno por formi simplajn ligojn. Ili estas nomataj saturitaj, ĉar la duobla ligo rompiĝas kaj ĉiu duono de la ligo estas ligata al (saturata per) hidrogena atomo. Plej animalaj grasoj estas saturataj. La graso de plantoj kaj fiŝoj estas ĝenerale nesaturataj.

## Notoj 
## Bibliografio 
* 
* 
* 

Kategorio:Grasoj
Kategorio:Manĝaĵoj
Holstein Frisa

[eta|[Holstein Frisa, la hegemonia raso en industriigita laktoproduktado nuntempa.]]
**Holstein Frisa** (ofte mallongigita kiel *Frisa* en Eŭropo, kaj Holstein en Nordameriko) estas raso de bovoj, nome de laktobovinoj, konata nuntempe kiel la plej alte produktantaj laktanimaloj. Originanta en Eŭropo, *Frisaj* estis bredataj en la teritorio kie nune estas Nederlando kaj pli specife en la du nordaj provincoj de Norda Holando kaj Frislando, kaj Norda Germanio, pli specife en la historia regiono Holstinio (germane *Holstein*), parto de la nuna federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio (germane *Schleswig-Holstein*) de Germanio. Tiuj animaloj estis la regiona bovo de frisoj kaj de saksoj.

Nederlandaj kaj germanaj bredistoj bredis kaj superrigardis la disvolvigon de la raso kun la celo akiri animalojn kiuj povu plej bone uzi la herbejojn, nome la plej abunda rimedo de la areo. Dum jarcentoj, la rezulto estis blankanigra bovino tre alta produktanto de lakto. Ĝi estas blankanigra pro artefarita selektado fare de la bredistoj.

Kun la kresko de la amerikaj merkatoj por lakto kaj en Nordameriko kaj en Sudameriko, la bredistoj de laktoproduktantaj bovinoj turniĝis al Nederlando serĉe de brutaro. Post ĉirkaŭ 8,800 Frisaj estis importitaj, malsanaj problemoj en Eŭropo kondukis al ĉesado de eksportoj al la eksterlandaj merkatoj.

En Eŭropo, la raso estis uzata por lakto-produktado en la nordo, kaj por viando en la sudo. Ekde 1945, eŭropa nacia disvolvigo kondukis al fakto ke la brutobredado kaj sekve la laktoprodukta produktado iĝis pli kaj pli regionigita. Pli ol 80% el la laktoproduktado okazas norde de linio kiu kunigas Bordozon kaj Venecion, kio havas ankaŭ pli ol 60% el la totala brutaro. Tiu ŝanĝo kondukis al neceso por specializitaj animaloj por produktado de lakto (kaj viando). Ĝis tiame, kaj lakto kaj bovoviando estis produktita el ducelaj animaloj. La rasoj, naciaj derivitaj el la nederlanda Frisa, iĝis tre diferencaj animaloj el tiuj disvolvigitaj de bredistoj en Usono, kiuj uzis Holstein nur por laktoproduktado.

Bredistoj importis specializitajn laktoproduktajn Holstein el Usono por krucigi ilin kun la eŭropaj blankanigraj. Pro tiu tialo, en moderna uzado, "Holstein" estis uzata por priskribi nord- aŭ sud-amerikan brutaron kaj ties uzado en Eŭropo, partikulare en la Nordo. "Frisa" estas animaloj de tradicia eŭropa praularo, bredita kaj por lakto kaj por viando. Krucoj inter ambaŭ estas priskribitaj per la termino "Holstein-Frisa".

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Ontario Plaques – Holstein Friesian Cattle in Ontario 
* World Holstein-Friesian Federation
* Holstein Association USA

Kategorio:Bovorasoj
Devjatkino (metrostacio en Sankt-Peterburgo)

**Devjatkino** () estas fina stacio de la Metroo de Sankt-Peterburgo sur Kirovsko-Viborgskaja linio, ĝi situas najbare de la stacio ''* en suburbo Murino de Sankt-Peterburgo. Ĝia antaŭa nomo estis *Komsomolskaja''.

Devjatkino ankaŭ estas nomo de ĝenerala transporta nodo en Murino, al kiu krom la metrostacio apartenas samnoma fervoja stacio kaj Norda busstacio, kiun oni ankaŭ fojfoje nomas Devjatkino.

## Vidu ankaŭ 
* Stacioj de la Metroo de Sankt-Peterburgo
* Devjatkino (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Devjatkino en metro.vpeterburge.ru ()

Kategorio:Murino
Kategorio:Linio Kirovsko-Viborgskaja (Sankt-Peterburgo)
Kategorio:Stacioj de la Metroo de Sankt-Peterburgo
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1978
Kategorio:1978 en Rusio
Primorskaja (metrostacio en Sankt-Peterburgo)

**Primorskaja** () estas stacio de la Metroo de Sankt-Peterburgo sur Nevsko-Vasileostrovskaja linio, ĝi situas inter la stacioj '** kaj **' en Sankt-Peterburgo. Ĝi estis malfermita la .

## Vidu ankaŭ 
* Stacioj de la Metroo de Sankt-Peterburgo

## Eksteraj ligiloj 
* Primorskaja en metro.vpeterburge.ru ()

Kategorio:Linio Nevsko-Vasileostrovskaja (Sankt-Peterburgo)
Kategorio:Stacioj de la Metroo de Sankt-Peterburgo
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1979
Kategorio:1979 en Rusio
Andrew Sherratt

**Andrew Sherratt** (8a de majo 1946 – 24a de februaro 2006)estis angla arkeologo, unu el plej influaj el sia generacio. Li estis plej bone konata pro la ideo de la Revolucio de Duarangaj Produktoj.

Dekomence animaloj estis tenitaj por viando, kaj arkeologo Andrew Sherratt sugestis, ke lakto-produktado, kun la espluatado de aldomigitaj animaloj por hararo kaj laboro, komencis multe poste en aparta revolucio de duarangaj produktoj en la 4a jarmilo a.K. La modelo de Sherratt ne estas subtenita de ĵusaj trovaĵoj, bazitaj sur la analizo de lipidaj restaĵoj en prahistoria ceramiko, kiuj montras, ke laktoproduktado jam estis praktikita en la komencaj fazoj de agrikulturo en Sudokcidenta Azio, ĉirkaŭ almenaŭ la 7a jarmilo a.K.

## Referencoj 
### Notoj 
### Bibliografio 
* 
* 
* Obituary  en The Independent 6a de Marto 2006
* Nekrologo  ĉe la retejo de la Universitato de Sheffield
* Nekrologo ĉe New York Times.

## Filmetoj 
* Sacred Weeds: Salvia Divinorum 
* Sacred Weeds: Henbane 
* Sacred Weeds: Blue Lily 
* Sacred Weeds: Amanita Muscaria 

Kategorio:Anglaj arkeologoj
Teĥnologiĉeskij institut (metrostacio en Sankt-Peterburgo)

**Teĥnologiĉeskij institut** () estas stacio de la Metroo de Sankt-Peterburgo kaj la sola interplatforma transirejo en la metroo. Ĝi situas sur du linioj kaj konsistas je du haloj kun insulaj platformoj, je ĉiu platformo unu flanko apartenas al unu linio kaj alia al la alia.

Formale, la stacio dividiĝas je du. Teĥnologiĉeskij institut-1 situas sur Kirovsko-Viborgskaja linio inter la stacioj '** kaj **', kaj Teĥnologiĉeskij institut-2 estas stacio sur Moskovsko-Petrogradskaja linio, inter la stacioj '** kaj **'.

## Interkonektoj 
Teĥnologiĉeskij institut estas transirejo:
*  Kirovsko-Viborgskaja linio ↔  Moskovsko-Petrogradskaja linio

## Eksplodo de la 3-a de aprilo 2017 
La  okazis eksplodo en vagonaro sur la linio inter la stacioj *Teĥnologiĉeskij institut* kaj ''''. La potenco de la eksplodaĵoj estis proksimume 200-300 gramoj da TNT-ekvivalento.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Stacioj de la Metroo de Sankt-Peterburgo

## Eksteraj ligiloj 
* Teĥnologiĉeskij institut-1 en metro.vpeterburge.ru ()
* Teĥnologiĉeskij institut-2 en metro.vpeterburge.ru ()

Kategorio:Linio Kirovsko-Viborgskaja (Sankt-Peterburgo)
Kategorio:Linio Moskovsko-Petrogradskaja (Sankt-Peterburgo)
Kategorio:Stacioj de la Metroo de Sankt-Peterburgo
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1955
Kategorio:1955 en Rusio
Miaŭ

**Miaŭ** estas la esperantlingva onomatopea voĉigo de plenkreskaj katoj. Miaŭo povas esti asertiveca, kortuŝa, amika, aŭdaca, bonveniganta, atenton petanta, postulanta aŭ plendanta. Ĝi eĉ povas esti silenta, kiam la kato malfermas la buŝon sed ne faras sonon. Plenkreskaj katoj ne miaŭas unu al alia kaj tiel la miaŭado de plenkreskaj katoj al homoj probable estas pro-aldomiga etendaĵo de la miaŭado de katidoj.

## Lingvaj diferencoj 
Aliaj lingvoj havas malsamajn vortojn por la sono "miaŭ", inkluzive de miau (en la belorusa, finna, franca, germana, hispana, hungara, kroata, litova, malaja, pola, portugala, rumana, rusa kaj ukraina), '** (en la ĉeĥa), **' en la sorabaj lingvoj, '** (en la indonezia), **' (en la estona), ''* (latinlitere *niau'', en la greka), '** (en la latva), **' (en la nederlanda),  (latinlitere *njā*, en la japana),  (latinlitere *māo*, en la mandarena ĉina), ''* (en la itala), *miav/miau* aŭ *mjav/mjau* (en la dana, norvega kaj sveda), ** (en la islanda),  (latinlitere *ja-ong*, en la korea),  (latinlitere *mijāʾūṉ*, en urduo) kaj ** (en la vjetnama). En la angla, la literumo "meow" unuafoje uziĝis en 1842. Antaŭ tio, la vorto literumiĝis "miaow," "miau" aŭ "meaw." En kelkaj lingvoj (kiel en la ĉina 貓, *māo''), la voĉigo fariĝis la nomo de la besto mem.

## Referencoj 
Kategorio:Vortoj
Kategorio:Sono
Kategorio:Katoj
Spasskaja (metrostacio en Sankt-Peterburgo)

**Spasskaja** () estas stacio de la Metroo de Sankt-Peterburgo sur Laĥtinsko-Pravobereĵnaja linio, ĝi situas inter la konstruata stacio '** en la stacio  en Sankt-Peterburgo.

## Interkonektoj 
De tie ekzistas transirejoj al:
* → Moskovsko-Petrogradskaja linio (stacio **')
* → Frunzensko-Primorskaja linio (stacio '''')

## Vidu ankaŭ 
* Stacioj de la Metroo de Sankt-Peterburgo

## Eksteraj ligiloj 
* Spasskaja en metro.vpeterburge.ru ()

Kategorio:Linio Laĥtinsko-Pravobereĵnaja (Sankt-Peterburgo)
Kategorio:Stacioj de la Metroo de Sankt-Peterburgo
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 2009
Kategorio:2009 en Rusio
Strée

**Strée** estas la nomo de pluraj loĝlokoj franclingvaj. Interalie temas pri

* parto de la municipo Beaumont (Belgio) en Belgio kaj
* parto de la municipo Modave en Belgio.
Muzeo pri muzikinstrumentoj (Lepsiko)

eta|Orientgermana poŝtmarko de 1979 montranta historian kornon La **Muzeo pri muzikinstrumentoj** en Lepsiko, Germanio, troviĝas ene de la Muzeoj Grassi estante sub la ŝirmo de la Universitato de Lepsiko.

## Priskribo 
Ene de la Muzeoj Grassi videblas la pli granda kaj pli riĉa kolekto de muzikinstrumentoj de tuta Germanio. La kronologie farita ekspozicio permesas enrigardojn interesajn en la mondon de muzikinstrumentoj kaj ludadmanieroj. La plej gravaj muzikhistoriaj kaj instrumentokonstruaj epokoj skizatas en 12 ampleksaj ĉapitroj:
* Renaskiĝo: Fremdaj kantoj kaj bonaj germanaj kantoj
* Heinrich Schütz: La deziro je harmonia ordo
* Bartolomeo Cristofori: Instrumentofaristoj ĉe la kortego de la Medici-klano
* Johann Sebastian Bach: Director chori musici
* Altvaloraj manuskriptoj (germane: *Zimelien*)
* Muziko ĉ. la jaro 1800: Profesiaĵoj kaj amatoraĵoj
* Stein kaj Streicher: Kvar generacioj da peno kaj diligenteco
* Romantiko: Sentoj disfluintoj je amo
* Saksio: La muzika grandliveranto
* Mekanikaj instrumentoj: Pasas kio ĉiam laŭte sonegas
* Modernismo: Tempoj ekscitaj - tempo de moviĝoj
* Nova renesanco: Rememoro de malnova muziko

Danke al la moderna tekniko oni mem povas revivigi la muzikon de pasintaj jarcentoj krome. Homoj kiuj preferas ĝui muzikon rektan havas je dispono riĉajn ofertojn de rondgvidadoj, koncertoj, filmprojekcioj kun akompananta kineja orgeno ktp. En la sona laboratorio alloge pretas multaj instrumentoj el la tuta mondo esti tuŝitaj kaj luditaj. Specialaj ofertoj por infanoj, sed ankaŭ por (duon)fakuloj - fakbiblioteko, seminarioj, prelegoj - kompletigas la programaron dum la tuta jaro.

## Historio 
Komenciĝas la historio de la muzeo en 1886, kiam la nederlanda muzikeldonisto kaj instrumentokolektisto fanatika Paul de Wit (1852-1925) malfermis sian muzikhistorian muzeon en la Bose-domo apud la Kirko Sankta Tomaso. Estis lia revo krei lokon por prezenti, kaj per elmontrita instrumentoj kaj per muzikfarado regula, la historion de muziko. Komercaj kialoj kaj eble ankaŭ spacomanko igis tamen, ke li vendis la kolektojn al la kolonja paperfabrikanto Wilhelm Heyer. Nur en 1926 la Universitato de Lepsiko povis akiri - ne sen grandanima mondonaco de Henri Hinrichsen - tiun ĉi kolekton, kiu intertempe ankoraŭ pligrandiĝis. En la 30.5.1929 nova muzeo inaŭguritis, jam ene de la tiam nove konstruitaj Muzeoj Grassi. Estante parto de la universitato ĝi ekde tiam servis ankaŭ al la scienca esplorado kaj reserĉado.

## Fonto 
*Die Suche nach dem vollkommenen Klang*, faldfolio de la muzeo

## Literaturo 
* Eszter Fontana, Birgit Heise: *Für Aug’ und Ohren gleich erfreulich. Musikinstrumente aus fünf Jahrhunderten.* Hrsg. vom Musikinstrumenten-Museum der Universität Leipzig, Fotografien von Janos Stekovics, Halle/Saale 1998
* Helmut Zeraschi: *Geschichte des Museums.* (Schriftenreihe des Musikinstrumenten-Museums der Karl-Marx-Universität, Heft 2), Leipzig 1977

## Eksteraj ligiloj 
* Prie sur la retpaĝoj de la Muzeoj Grassi 

Kategorio:Muzeoj en Lepsiko
lepsiko
Muzeo pri artgisado (Lauchhammer)

eta|Muzea loko ekde 2008, post translokiĝo La **Artgisadmuzeo Lauchhammer** () troviĝas en Lauchhammer, Germanio, fonditis en 1993. Nuntempe ĝi troviĝas en la strato Freifrau-von-Löwendal-Straße nr 4.

## Priskribo 
La ĉefa parto muzea estas la historia kolekto da gisaĵoj kaj mulditaĵoj de la gisejo. Ĝi ampleksas ĉ. 2800 pecojn, i.a. la kolekton pri kopiaĵoj antikvecaj de la Grafo de Einsiedel aŭ modelojn de gravaj skulptistoj kiel ekzemple Ernst Rietschel, Rudolf Siemering aŭ Gustav Bläser. La tuta kolekto estas monumentprotektita. Por gastigi ĝin digne oni elektis la formon de gapdeponejo. La riĉeco de la kolektitaĵoj estu al ĉiuj admireblaj tiamaniere kaj ĉiu homo mem povas trovi siajn preferitaĵojn.

## Fergisado 
Grafino Benedicta Margaretha von Löwendal (1683-1776) instaligis, post kiam oni trovis altkvalitan marĉan ferercon, surloke la unuan altfornon kaj gisigis objektojn de ĉiutaga uzo. En 1784 ŝia heredanto grafo Detlev Carl von Einsiedel gisis la unuan plastikan kopion de antikvecaĵo: tio estis ankaŭ la fundamenta ŝtono de nova arto, nome la figura gisado el fero! En la 19-a jarcento Lauchhammer liveris grandajn gisferajn arkitekturaĵojn eĉ en neeŭropajn landojn kaj produktis pontojn, helikŝtuparojn, forcejojn kaj kolonajn halojn.

## Bronzogisado 
Ekde 1839, kiam Christian Daniel Rauch komisiis fari sian duoblan statuon pri la unuaj kristanaj polaj reĝoj por la Katedralo de Poznan, oni gisis ankaŭ bronze. Meze de la 19-a jarcento la gisejo specialiĝis pri monumentoj kaj mendoj venis el la tuta mondo, ekz. el Ĉinio, Vaŝingtono aŭ Ekvadoro. Post la Unua mondmilito la salona bronzo plejgravis. Denove dum la GDR-tempo Lauchhammer iĝis centro de monumentgisado.

## Arto, metio, industrio 
La muzeo fruktodone kunlaboris kun la ĝis hodiaŭ funkcianta artgisejo. Do eblis prezenti Lauchhammer kiel lokon de viva artmetiado. Sed ankaŭ ne forgesatas aliaj industriaj branĉoj regionaj, ĉar la dinastio de la grafoj de Einsiedel interesiĝis ne nur pri arto sed ankaŭ pri minado kaj metalprilaboro. Iliaj akiroj kaj fondoj de ferfabrikoj en Saksio kaj Prusio influas la landan industrion ĝis hodiaŭ.

## Fonto 
Faldfolio muzea germanlingva.

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo

lauchhammer
Kategorio:Distrikto Oberspreewald-Lausitz
lauchhammer
János Jónás

**János Jónás** [jAnoŝ jOnAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Jónás János** estis hungara instruisto, profesoro.

János Jónás http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/j/j09773.htm naskiĝis la  en Kiskunhalas. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
János Jónás devenis el juda familio. Li komence lernis en juda lernejo en Balassagyarmat, poste en kalvinana gimnazio en Kiskunhalas, poste unu studjaron en Reĝa Universitato de Pest, fine li lernis ekonomion en Lejpcigo. En 1870 li iomete interrompis la lernadon pro la milito, sed poste li plulernis en Germanio. Post siaj studoj li ekinstruis en 1871 en la gimnazio de Kiskunhalas, poste en aliaj urboj. En 1872 li edziĝis, tial li prenis la kalvinanan religion. Ekde 1878 li instruis en komerca akademio en Budapeŝto, ekde 1885 li estis nomumita akademiestro en Pozsony. Li faris pioniran pedagogian laboron en instruado por komercistoj. En 1897 li ricevis reĝan premion.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Mohammed előtti Moallakok* (1868) - debuta studo pri araba poezio
* Ármin Vámbéry:*Indiai tündérmesék* (1869, 1881) - traduko el la angla
* *Az ókor története* (1876-78) - tradukaĵo
* *Kereskedelmi irodai munkálatok. (Kaufmännische Comptoir-Arbeiten.)* (1886)
* *Visszapillantás a pozsonyi első takarékpénztár ötven évi működésére 1842-1891* (1892, ankaŭ )

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 46-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Puŝkinskaja (metrostacio en Sankt-Peterburgo)

**Puŝkinskaja** () estas stacio de la Metroo de Sankt-Peterburgo sur Kirovsko-Viborgskaja linio, ĝi situas inter la stacioj '** kaj **' en Sankt-Peterburgo.

La nomo de la stacio aperis ĉar ĝi estas konekta al Vitebska fervoja stacidomo, la fervojo el kiu konektas Sankt-Peterburgon kun apuda urbo Puŝkin. Ambaŭ la urbo kaj la stacio ricevis siajn nomojn laŭ fama rusa poeto Aleksandr Puŝkin.

## Interkonektoj 
De tie ekzistas transirejo al:
* → Frunzensko-Primorskaja linio (stacio '''')

## Vidu ankaŭ 
* Stacioj de la Metroo de Sankt-Peterburgo

## Eksteraj ligiloj 
* Puŝkinskaja en metro.vpeterburge.ru ()

Kategorio:Linio Kirovsko-Viborgskaja (Sankt-Peterburgo)
Kategorio:Stacioj de la Metroo de Sankt-Peterburgo
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1956
Kategorio:1956 en Rusio
Sjarĵuk Sokalaŭ-Vojuŝ

**Sjarĵuk Sokalaŭ-Vojuŝ** (, ; naskiĝinta en 1957) estas belorusa poeto, bardo kaj tradukisto.

## Biografio 
200ra|eta|dekstra|Sjarĵuk Sokalaŭ-Vojuŝ en koncerto kun 12-korda gitaro. La 1990-a jaro
Sjarĵuk Sokalaŭ-Vojuŝ naskiĝis je la 16-a de oktobro de 1957-a jaro en malgranda urbeto Astroŭŝĉina de Polacka distrikto de Vicebska regiono de tiama BSSR en familio de Anatolj Sokalaŭ kaj Hanna Vojuŝ. En siaj junaj jaroj li laboris en fabriko de ŝtalbetonaj konstruaĵoj (1974–1976), poste servis en soveta armeo (1976–1978).

En 1979 Sjarĵuk Sokalaŭ-Vojuŝ ekstudis en filologia fakultato de Belorusa Ŝtata Universitato pri belorusa lingvo kaj kulturo, el kiu gradiĝis en 1985. Dum sia studenteco (1982—1984) kaj kelkajn jarojn poste (1985—1988) Sokalaŭ-Vojuŝ laboris kiel instruisto en mezlernejo en Navapolack, li ankaŭ kunlaboris en muzeo de Jakub Kolas en vilaĝo Mikolajeŭŝĉina de Stoŭpeca distrikto de Minska regiono (1984–1985).

Ekde malfruaj 1980-aj jaroj aktive partoprenas en belorusaj demokratiaj kaj naciistaj movadoj.

En 1988—1990 li estis literatura gvidanto de pupa trupo de Belorusa ŝtata teatro de Jakub Kolas (Vicebsk).

En 1991 pro familiaj kialoj elmigris en Usonon, poste transloĝiĝis al Prago, kie laboras ĉe Radio Libera Eŭropo.

Edzigita, havas tri filojn.

## Krea laboro 
Sjarĵuk Sokalaŭ-Vojuŝ debutis per sia unua verko en navapolacka gazeto "Ĥimik" (Kemiisto) en 1973. En 1989 li eldonis sian unuan kolekton de poezio «Кроў на сумётах» (*Sango sur neĝdunoj*) kaj la saman jaron reĝisoris sian unuan teatraĵon «Сьвецяць, сьвецяць зорачкі» (*Lumas, lumas ĉielruĝoj*).

Poste li publikigis novelon «Крывавы памол» (*Sanga muelo*) kaj poemon «Мяккі знак» (*Mola signo*). Li ankaŭ tradukis multajn verkojn el rusa, pola kaj ukraina lingvoj al la belorusa.

En 2001 kaj 2006 li publikigis du albumojn de siaj bardkantoj.

Plej ĉefaj motivoj de verkoj de Sokolaŭ-Vojuŝ estas patriotaj sentoj al Belorusio kaj belorusa popolo kaj kritiko de Sovetunio, aparte de krimoj de stalinisma reĝimo. En siaj verkoj li ankaŭ konsideras konceptojn de libero kaj demokratio. En 2014 li subtenis la Eŭromajdanon kaj Revolucion de digno en Ukrainio kaj dediĉis kelkajn poemojn kaj kantojn al ĝi.

## Referencoj
(19215) 1993 FS29

**(19215) 1993 FS29** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la "Enketo de Upsalo-ESO pri Asteroidoj kaj Kometoj" (, aŭ "UESAC") elde la Observatorio La Silla (Ĉilio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Kategorio:Malkovrita de UESAC
Károly Jubál

**Károly Jubál** [kAroj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Jubál Károly** estis hungara inĝeniero, profesoro, martiro. Lia nomvarianto estis *Juhbál Károly*.

Károly Jubál http://tudosnaptar.kfki.hu/j/u/jubal/jubalpant.html naskiĝis la  en Székesfehérvár. Li mortis la  en Pest (urbo).

## Biografio 
Károly Jubál frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris inĝenieran diplomon en teknikuniversitato de Vieno en 1844. Post siaj studoj li estis samloke adjunkto. Post 2 jaroj li ekinstruis en Industria Lernejo József, kie li multe okupiĝis pri teknologiaj desegnaĵoj. Dum kaj ankaŭ post la Hungara revolucio de 1848 li estis edukisto de familio de Lajos Kossuth. Li aranĝis kontraŭstaran grupon por daŭrigi la liberecbatalon, sed pro perfido li estis arestita en 1851, post 2 jaroj li estis pendumita.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A Josef-Ipartanodák rajztanárának tanítása modoráróli rövid nyilatkozat* (1846) - manuskripto
* *Tervezet a rajz és építészet oktatására* (Plano pri instruado de desegnaĵoj kaj arkitektaĵoj), (1847) - manuskripto
* *A honmentés tervezete* (1981)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj martiroj
Kategorio:Hungaraj inĝenieroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Hidetoshi Nakata

'*** (laŭ sistemo Hepburn, en Esperanto **Hidetoŝi Nakata**, japane **中田英寿*', n. la 22-an de januaro 1977) estas japana futbalisto. Inter la jaroj 1997 kaj 2006 li membris en la japana nacia teamo de futbalo.

## Reprezentado 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Japanaj futbalistoj
Ede Kallós

**Ede Kallós** [kalOŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kallós Ede** estis hungara skulptisto.

Ede Kallós http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC07165/07264.htm naskiĝis la  en Hódmezővásárhely. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Ede Kallós devenis el juda familio. Li studis komence en Budapeŝto, poste en Parizo. Hejmenveninta li ricevis sukcesojn pro skulptaĵo pri *Dávid*, tial li konstante ricevis mendojn. Krom la skulptaĵoj li pentris portretojn ekzemple pri Ottokár Prohászka. En 1892 li ricevis stipendion.

## Elektitaj skulptaĵoj 
* skulptaĵo pri Arpado en Ópusztaszer (1896)
* skulptaĵogrupo pri Mihály Vörösmarty (kun Ede Telcs) en Budapeŝto (1908)
* skulptaĵo pri Lajos Kossuth en Hódmezővásárhely (1904)
* skulptaĵo pri Lajos Kossuth en Makó (1908)
* skulptaĵo pri Ferenc Kölcsey en Budapeŝto (1939)
* tombaj monumentoj, ekzemple pri Miksa Falk

## Galerio 

Dosiero:Árpád emlékmű Ópusztaszer2.JPG|Arpado en Ópusztaszer
Dosiero:Gyula-erkel1.jpg|Ferenc Erkel en Gyula
Dosiero:Kallós Oroszlán Ópusztaszer.jpg|Leono en Ópusztaszer
Dosiero:Voeroesmartyter-budapest.jpg|Skulptaĵogrupo pri Mihály Vörösmarty
Dosiero:Kolcsey-szobor-Batthany-ter-Budapest.jpg|Skulptaĵo pri Ferenc Kolcsey
Dosiero:Statue of Lajos Kossuth.JPG|Skulptaĵo pri Lajos Kossuth en Makó

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun pentraĵo

Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Shinji Kagawa

'*** (laŭ sistemo Hepburn, en Esperanto **Ŝinĝi Kagaŭa**, japane **香川真司*', n. 17-an de marto 1989) estas japana futbalisto. Ekde a jaro 2008 li membras en la japana nacia teamo de futbalo.

## Reprezentado 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Japanaj futbalistoj
Shunsuke Nakamura

'''''' (n. 24-an de junio 1978) estas japana futbalisto.

## Reprezentado 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Japanaj futbalistoj
Yasuhito Endo

'*** (laŭ sistemo Hepburn, en Esperanto **Jasuhito Endo**, japane **遠藤保仁*', n. 28-an de januaro 1980) estas japana futbalisto. Ekde 2002 li membras en la japana nacia teamo de futbalo.

## Reprezentado 
|centre|eta|260ra|en 2010
|}

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Japanaj futbalistoj