open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tanbo

**Tanbo** estas ludo kreita de Mark Steere [ma:k sti:r] en la 20a jarcento. La ludo nun estas ludata en la interreto. Tanbo similas laŭ la ideo al la goludo (=goo) kaj uzas la saman materialon, do goŝtonojn kaj gotablon (gobanon). 

La baza regulo de tanbo estas, ke oni nur rajtas kunligi ŝtonon tiamaniere, ke la ŝtono nur kunligas al alia ŝtono. Ŝtonoj nur estas rekte kunligita kaj ne oblikve. 

1e estas ok nigraj kaj ok blankaj ŝtonoj sur la tablo kaj oni devas unue kunligi al tiuj
ŝtonoj kaj nur al ŝtonoj de sia koloro. Se oni ne povas fari ĉi tion ĉe ĉejno, la ĉejno mortis kaj la ŝtonoj de la ĉejno estas formetataj. Kutime la ludanto, kies ĉejnoj travivas, venkas. 

## Variantoj de Tanbo 
Ekzistas du du dimensiaj variantoj de Tanbo , mallonga sur 9x9 tablo kaj kutima sur 19x19 tablo. Ekzistas kutima tridimensia varianto sur 5x5x5 kubo. Aliaj multdimensiaj variantoj penseblas. 
Penseblas ankaŭ unukolora varianto de Tanbo, kiu ĝis nun neniu ludis kaj penseblas ke oni ne vere bezonas la tablon por ludi pro la strukturo de la ludo. 

## Eksteraj ligiloj 
*http://www.gamerz.net/ Pli pri Tanbo.

Kategorio:Ludoj
Robert Gérard

**Robert GERARD**, estis franca geologo, esperantisto kaj Esperanto-vortaristo, kunlaborinto de *Plena Ilustrita Vortaro* pri "geologio kaj mineralogio". 

## Verkoj
***1937**: Aldono al la 4a sekcio. En: Internacia konferenco Esperanto en moderna vivo. Esperanto en lernejoj, sciencoj kaj teknikoj, internacia trafiko, intelektaj interŝanĝoj. Raportoj kaj konkludoj. , 142&nbsp;p. 
***1965**: Elements de géologie en six langues  / A. Cailleux; A. Ehrlich; R. Gérard; A. Gorodiski; J.-P. Michel; M. Moreno. Paris: Société d'Ed. d'Enseignement Supérieur 1965, 191&nbsp;p.

Kategorio:Francaj esperantistoj
Kategorio:Esperanto-vortaristoj
Pozitive difinita funkcio

En matematiko, la termino **pozitive difinita funkcio** signifas du malsamajn nociojn.

## En dinamikaj sistemoj 
Reelo-valora, kontinue diferencialebla funkcio *f* estas **pozitive difinita** sur najbaraĵo de la fonto de koordinatoj, *D*, se *f(0)=0* kaj *f(x)>0* por ĉiu nenula *x* en *D*.

Funkcio estas **negative difinita** se la neegalaĵo estas rea, *f(0)=0* kaj *f(x)1, ..., xn* la *n×n* matrico *A* kun elementoj

: *aij = f(xi - xj)*

estas pozitive **duon**difinita matrico. Kutime estas konsiderata nur la okazo en kiu *f(-x)* estas la kompleksa konjugito de *f(x)*, *f(-x)=f(x)**, tiel ke la matrico *A* estas memadjunkta matrico (hermita matrico).

Se funkcio *f* estas pozitive duondifinita, per preno de *n=1* kaj ajna *x1* rezultiĝas

: *f(0) ≥ 0*.

Per preno de *n=2* pro tio ke pozitive duondifinita matrico havas nenegativan determinanton rezultiĝas

:*f(x-y) f(y-x) ≤ f(0)2*

kaj se *f(-x)=f(x)** do

: *|f(x)| ≤ |f(0)|*

Pozitiva difiniteco aperas en la teorio de la konverto de Fourier. Pozitiva difiniteco estas necesa kondiĉo por *f* por ke ĝi estu la konverto de Fourier de funkcio *g* sur la reela linio tia ke *g(y) ≥ 0*.

La rea rezulto estas teoremo de Bochner kiu statas ke kontinua pozitive difinita funkcio sur la reela linio estas la konverto de Fourier de (pozitiva) mezuro.

En statistiko, la teoremo estas kutime aplikata al reelaj funkcioj; la matrico *A* estas tiam multiplikita per skalaro por doni kunvariancan matricon, kiu devas esti pozitive difinita. En statistika ĉirkaŭteksto, oni kutime diras ke *f(x)* estas la karakteriza funkcio de simetria probablodensa funkcio (PDF).

## Vidu ankaŭ 
* Pozitive difinita
* Pozitive difinita matrico

## Eksteraj ligiloj 
* Pozitive difinita funkcio

Funkcio f sur grupo *G* nomiĝas pozitive difinita funkcio, se la matrico {f(x_ix_j ^{-1})} ĉiam estas pozitive duondifinita hermita matrico.

Kategorio:Kompleksa analitiko
Kategorio:Dinamikaj sistemoj
Romanshorn

**Romanshorn** (en Esperanto ankaŭ Romanshorno) estas komunumo en Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis 9292 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Romanshorn situas ĉe la norda bordo de Bodenlago sudoriente de la montoĉeno Seerücken.

## Trafiko 
La stacidomo de  estas grava fervojnodo. Ĝi estas fina haltejo de unu el la du transsvisaj trajnlinioj de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Ĝenevo tra Bielo, Zuriko, Vinterturo kaj Fraŭenfeld ĝis Romanshorn. Romanshorn ankaŭ estas finhaltejo de la linio de Svisaj Sudorientaj Fervojoj de Lucerno tra Rapperswil kaj Sankt-Galo al Romanshorn, kaj krome situas ĉe la trajnlinio de Konstanco al Rorschach.

## Historio 
La unua historia mencio de Romanshorn datiĝas el la jaro 779.

## Esperanto-Movado 
[eta|Vido al strateto “Esperantoweg”. Foto [Mireille Grosjean ]]
Romanshorn estis dum multaj jaroj grava centro de la svisa Esperanto-movado. Ĝi estis dum longa tempo la sidejo de Svisa Esperanto-Societo. En Romanshorn troviĝas unu el la malmultaj Esperanto-objektoj en Svislando, nome strato, kiu nomiĝas **Esperanto-Weg**. Je Esperanto-Weg numero 15 loĝis siatempe Otto Walder kaj tie troviĝis ankaŭ la sidejo de SES. Unua Esperanto-Grupo formiĝis en Romanshorn post kurso de la fervojisto Gottlieb Stäheli. Sub iniciativo de Esperanto-Grupo Sankt-Galo, precipe de Hans Kürsteiner, en Romanshorn estis organizita kurso sub la gvido de la Cseh-instruisto Tiberio Morariu al kiu sekvis la fondiĝo de la *Esperanto-Klubo Verda Stelo Romanshorn*. La klubo estis malfondita en 1936 post kiam pluraj el la klubaj aktivuloj pro profesiaj kialoj forlasis la komunumon. En Romanshorn vivis ankaŭ Fritz Schwab, kiu dum 35 jaroj estis tie delegito de UEA. Dum regiona kunveno de SES en 1957 en Romanshorn kunvenis pli ol 140 personoj, kiuj aŭskultis prelegon de la japana ĵurnalisto Joŝiko Kaĵcino. Dum la inaŭguro de Esperanto-Weg en la jaro 1965 en Romanshorn okazis trilanda renkontiĝo, kiun ankaŭ partoprenis proksimume 140 personoj.

## Fontoj 
* Arkivmaterialo de Esperanto-Societo Zuriko
* Enziklopidio de Andy E. Künzli Universalaj Lingvoj en Svislando, p. 680 ks.

## Vidu ankaŭ 
* Romanshorn (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Romanshorn

Kategorio:Esperanto-movado en Svislando laŭ lokoj
Kategorio:Bodenlago
Pemba

**Pemba** povas esti:
* Pemba, insulo en Tanzanio
* Pemba (Mozambiko), ĉefurbo de la provinco Cabo Delgado
* Pemba (Zambio), urbeto en Zambio
Hermetikismo

La **hermetikismo** (kojnea greka lingvo ἑρμητική τέχνη, "la hermetika arto") estas kolektiva esprimo por religiaj kaj esoteraj ideoj kaj praktikoj kiuj proksime interrilatas kiel konataj tra tekstoj de la unuaj jarcentoj a.D. (la antikva epoko) precipe en la orienta mediteranea mondo.

Hermetikismo estas nomata laŭ la helena dio Hermeso, kiu en la malfrua antikva epoko ricevis la kromnomon Trismegisto ("trifoje plej granda Hermeso"). La helenoj identigis tiun dion kun la egipta dio Toto. La hermetikismo ekestis dum la helena-romia epoko de antikva Egiptio, inter la jaroj 100 kaj 300 post Kristo. Dum tiu tempo kaj parte ĝis la nuntempo, la vorto konsideriĝis sinonimo por alkemio. La idearo estas influita de persa, babilona kaj judaj elementoj, kaj de platonismaj, novplatonismaj kaj stoikismaj konceptoj.

Ĉar oni dum la mezepoko opiniis, ke Hermeso Trismegisto estis egiptia klerulo dum la tempo de Moseo, kaj opiniis lin fondinto de la helena filozofio, la hermetikismaj tekstoj konsideriĝis fonto de la *prisca sapientia* (plej pura saĝeco). Inter la bazaj verkoj de hermetikismo konsideriĝas la "Corpus Hermeticum", la "Asklepio-dialogo" kaj la "smaragdaj tabuloj". Pli postaj gravaj tekstoj, kiuj referencis al tiuj tri bazaj verkoj, nomiĝas "Picatrix" kaj "Kybalion". La hermetikismo regis la natursciencan mondkoncepton ĝis la 17-a jarcento kaj influis la okultismon de okcidentaj misteremuloj.

## Vidu ankaŭ 
* Smeralda Tabulo
* *Corpus hermeticum*

## Eksteraj ligiloj 
* eŭropa sociero por studado de okcidenta esoterismo, retejo angla
* retejo de la subfakultato pri hermetikisma filozofio en Amsterdamo (en la angla)
* "Bibliotheca Philosophica Hermetica" (biblioteko J.&nbsp;R. Ritman en Amsterdamo, same en la angla) 


Kategorio:Esoterismo
Kategorio:Mitoj pri kreado
Kategorio:Mistikismo
Kategorio:Okultismo
Kategorio:Magio
Kategorio:Kabalo
Einslive

**1 Live** (propra skribmaniero *1LIVE*; ĝis la 4-a de januaro de 2007: *Eins Live*) estas radiostacio de la Germana Radiofonio.

La komenco de la sendado estis en la 1-a de aprilo de 1995. La motivo de la komenco stacia estis ke la aŭskultantaro de la antikva stacio WDR1 konstante maljuniĝis kaj ne vere estis en la aĝinterspaco de 14 ĝis 29 jaroj. La nova stacio estis koncipita kiel "vera junecradio", sekve por personoj de 14 ĝis 29 jaroj.

1LIVE estas la plej granda kaj plej populara stacioj apartenantaj de WDR (okcidentgermana Broadcasting). Multaj faciligantoj kiuj laboras ĉe 1LIVE kiuj antaŭe laboris ĉe aliaj radiostacioj.

## Konataj gastigantoj 
* Simon Beeck
* Thorsten Schorn
* Sabine Heinrich

## Comdy sendo 
Multaj Comdy sendo havas / havis 1LIVE
* Sataan la serio
* 1LIVE Noob kaj Nerd

1LIVE ankaŭ posedas Sedemast ekzemple la transmisor Teutoburgo Arbaro. Ĉi tio estas parto de la WDR tra transmisor Teutoburgo Arbaro estas 1LIVE en Osnerbrück enspezi

Kategorio:Germaniaj radiostacioj
Rodong Sinmun

**Rodong Sinmun** (koree 로동신문), (*"Laborista Gazeto"*) estas taggazeto de Korea Demokratia Popola Respubliko, eldonata de la Centra Komitato de la Korea Laborista Partio, kiu estas la komunista ŝtata partio de Nord-Koreio. Ĝi estas la plej ofte legata gazeto de Nord-Koreio kaj atingas eldonkvanton de unu miliono. Ĝi estis fondita je la 1-a de novembro, 1945.

La gvida artikolo raportas pri diversaj starpunktoj de la partio. Ĝi estas grava parto de la gazeto. Kiel en multaj gazetoj de Nord-Koreio la gazeto ne enhavas rubrikojn por distrado, televido, radio ktp.. Oni liveras la gazeton al multaj organizaĵoj, kiel lernejoj, kooperativoj, dungantoj kaj aliaj.

## Eksteraj ligiloj 
Rodong Sinmun  (Koree)

## Vidu ankaŭ 
Korea Centra Novaĵagentejo

Kategorio:Nord-Koreio
Rektosegmento

[dekstra|eta|250ra|[Rekto (supre), duonrekto (meze) kaj **rektosegmento** (sube). Kompreneble por rekto kaj duonrekto estas videblaj nur partoj, kiujn povas enteni la bildo. La buletoj (•) markas finpunktojn de segmento kaj komencon de duonrekto.]]
**Rektosegmento** aŭ **streko** – en geometrio, parto de rekto entenata inter du ĝiaj punktoj kune kun ĉi tiuj punktoj mem. Segmento tute apartenas al la rekto.

En tri-dimensia spaco kun karteziaj koordinatoj XYZ segmento kun la ekstremoj (x_1, y_1, z_1), (x_2, y_2, z_2) estas aro de punktoj *(x, y, z)* priskribita per sistemo de ekvacioj:

:x=x_1+t(x_2-x_1)
:y=y_1+t(y_2-y_1)
:z=z_1+t(z_2-z_1)

aŭ ekvivalente:

:x=(1-t)x_1+tx_2
:y=(1-t)y_1+ty_2
:z=(1-t)z_1+tz_2

kie

:0 ≤ *t* ≤ 1

Rektosegmento estas regula 1-dimensia hiperpluredro. Tiel ĝi estas samtempe 1-simplaĵo (aŭ alivorte 1-dimensia simplaĵo), 1-hiperkubo (aŭ alivorte 1-dimensia hiperkubo), 1-kruco-hiperpluredro (aŭ alivorte 1-dimensia kruco-hiperpluredro) - la komenca ero de ĉiuj tri diversdimensiaj familioj de regulaj hiperpluredroj.

## Vidu ankaŭ 
* Arko (geometrio) estas ĝeneraligo de rektosegmento - parto ne nur de rekto sed de ajna kurbo.

Kategorio:Geometrio
Kategorio:Hiperpluredroj
Kategorio:Topologio
Naranjal

**Naranjal** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Naranjal. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 113. "Naranjal" signifas en la hispana oranĝarbaron.

## Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 4324  loĝantojn. El tiuj estis 2119 viroj kaj 2205 virinoj. La komunumo havas surfacon de 26.3 kvadratkilometroj.  La komunumo situas je 18 gradoj kaj 49 minutoj norda latitudo kaj 96 gradoj kaj 58 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 740 metroj super la marnivelo.

## Sociogeografio
En la jaro 1995 en la komunumo vivis 3654 personoj. En la jaro 2000 temis pri 4038, do temis pri kresko / malkresko je 2.02 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 3550 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 347 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al  % de la loĝantoj. 

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

## Eksteraj ligiloj 
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/veracruz/municipios/30113a.htm

Kategorio: Komunumoj de Meksiko
Kategorio: Komunumoj de Veracruz
Ŝantar-insuloj

La **Ŝantar-insuloj** aŭ **Ŝantaroj** () estas insulgrupo en sudokcidento de Oĥotska Maro en malproksima Oriento de Rusio.

La insularo konsistas el 15 insuloj kun surfaco de ĉ. 2.500&nbsp;km². La insuloj estas praktike neloĝataj. Ilin dividas de la kontinento malvasta markolo (kvar kilometrojn larĝa).

La surfaco de la insuloj estas montara, la bordo kruta. La insulojn formas sabloŝtono kaj glimardezo. La montarojn kovras larikoj kaj abioj, la pintajn regionojn nanaj kaj montaj pinoj.

## Vidu ankaŭ 
* Insuloj en Rusio

Kategorio:Insuloj en la Oĥotska Maro
Kategorio:Insuloj en Fora Oriento (Rusio)
Kategorio:Insularoj en Ĥabarovska regiono
Kategorio:Insularoj en la Pacifiko
Kŭmgang Monto

eta|250px|dekstra|Sejonbong (Sejon Pinto)
eta|250px|dekstra|Koryoung akvofalo
La **Kŭmgang Monto** aŭ **Kŭmgangsan** estas unu el la plej famaj montoj en Koreio. Ĝi situas en la Turisma Regiono Kumgangsan, Kangwon Provinco, Nord-Koreio. Ekde 1998 sud-koreoj povas viziti ĝin per ŝipo el Donghae, Gangwon Provinco, Sud-Koreio. En 2003 oni malfermis aŭtostraton de Sud-koreio al Nord-Koreio. Nun sud-koreoj povas veturi al la Kŭmgang Monto per Aŭtobuso.

Kumgangsan Hotelo (koree 금강산호텔) situas en Anjung-ri, Kosong, ĉe la piedo de monto Kumgang. Ĝi estas unuaklasa hotelo de Nord-Koreio.

Kategorio:Montoj en Nord-Koreio
Fernando da Piedade Dias dos Santos

**Fernando da Piedade Dias dos Santos** (naskiĝis la  en la angola ĉefurbo Luando Morto la 18-an de decembro 2025  en la angola ĉefurbo Luando ), ankaŭ konata sub la nomo **Nandó**, estas ĉefministro de Angolo. Li okupas tiun taskon ekde la . Antaŭ 2002 dum tri jaroj neniu okupis tiun oficon. Dos Santos antaŭe estis ministro pri internaj aferoj de Angolo.

Kategorio:Ĉefministroj de Angolo
Kategorio:Angolaj politikistoj
Kontinenta regiono de Ekvatora Gvineo

[eta|dekstra|400 px|**Río Muni** (inkluzive de [Cocobeach, kiu samtempe apartenas al Gabono)]]
**Rio-Munio** (*Río Muni* en la hispana) kaj **Mbinio** (*Mbini* en la fanga lingvo) estas la kutimaj nomoj de la Kontinenta Regiono de Ekvatora Gvineo (la alia estas la Insulara regiono). Ĝi havas limojn kun Gabono kaj Kamerunio. La plej grava urbo estas Batao. Rio Muni havas ĉirkaŭ 26 000 km² kaj loĝantaron de 400 000 personoj.

La tradicia nomo Río Muni devenas el la rivero Muni, granda estuaro en la sudo, kiu formas landlimon kun Gabono.

Río Muni, origine apartenis al Portugalio, al Hispanio en 1778 kaj fariĝis parto de la kolonio Hispana Gvineo. En Rio Muni ĉefe vivas la etno de la fangoj. Politike la regiono estas dividita en 4 provincojn: Suda Centro, Kié-Ntem, Marbordo kaj Wele-Nzas.

## Vidu ankaŭ 
* Teritoria organizado de Ekvatora Gvineo
* Mbini (aliaj signifoj)

Kategorio:Ekvatora Gvineo
Veľaty

**Veľaty,** hungare **Velejte** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Trebišov.
eta|maldekstre|Kastelo en la iama Velejte
eta|dekstra|330ra|Veľaty situas en la plej griza regiono
## Bazaj informoj 
* Areo: 12 km²
* Supermara alteco: 160 m
* Loĝantaro: 810
* Poŝtkodo: 076 15
* Aŭtokodo: TV
* Telefonprefikso: 56

## Situo 
Veľaty situas sur malebenaĵo, laŭ ĉefvojo Michaľany-Trebišov, laŭ fervojo Slovenské Nové Mesto-Trebišov. La lasta troviĝas 12 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata dum la neolitiko. La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1220 en formo *"villa Velchea"*. En 1566 la tataroj detruis la vilaĝon, en 1663 pesto, en 1831 ĥolero okazis. En 1910 loĝis en Velejte 707 da homoj, (379 hungaroj, 282 slovakoj, 3 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon Velejte apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Sátoraljaújhely, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 Velejte rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Veľaty 831 da homoj, (819 slovakoj, 5 ĉeĥoj, 2 hungaroj, 1 ruteno).

## Famuloj 
En la iama Velejte naskiĝis hungara maŝininĝeniero Mihály Andrássy.

Kategorio:Municipoj en distrikto Trebišov
Kazimír

eta|dekstra|330px|Kazimír situas en la plej griza regiono

**Kazimír,** hungare **Kázmér** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Trebišov.

## Bazaj informoj 
* Areo: 10 km²
* Supermara alteco: 154 m
* Loĝantaro: 860
* Poŝtkodo: 076 13
* Aŭtokodo: TV
* Telefonprefikso: 56

## Situo 
Kazimír situas sur malebenaĵo, laŭ la hungara landlimo, inter 2 rojoj, laŭ flankovojoj. Trebišov troviĝas 19 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1270 en formo *"Kamer"*, krome fortikaĵo menciiĝis post 4 jaroj. En la 15-a jarcento la komunumo disiĝis al Nagy (=granda) kaj Kis (=malgranda) Kázmér. En 1910 loĝis en Malgranda Kázmér 184, en Granda Kázmér 531 da homoj, (en ambaŭ slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝoj apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Sátoraljaújhely, poste al Ĉeĥoslovakio, fine dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 1960 la vilaĝoj unuiĝis. En 2001 loĝis en Kazimír 882 da homoj, (878 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* ruinoj de la fortikaĵo
* kalvinana preĝejo el la 19-a jarcento
* katolika preĝejo omaĝe al Reĝo Stefano la 1-a (Hungario) de 1768, en 1837 klasikismiĝis
* luterana preĝejo el la 19-a j.c.
* klasikisma kastelo ĉirkaŭ en 1840

## Eksteraj ligiloj 
* Kazimír en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Trebišov
Brezina

**Brezina** (hungare *Kolbása*) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Trebišov. La historia slovaka nomo estis *Kolbáš*.
  
## Situo 
Brezina situas sur malebenaĵo, laŭ la hungara landlimo, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo, fervojo preteriras. Trebišov troviĝas 17&nbsp;km.
  
## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1300 en formo *"Kulkasa"*. En 1910 loĝis en Kolbása 699 da homoj, (487 hungaroj, 154 slovakoj, 1 germano). Ĝis Traktato de Trianon Kolbása apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Sátoraljaújhely, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Brezina 702 da homoj, (605 slovakoj, 54 ciganoj, 3 hungaroj, 1 ruteno).

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 1801
* ortodoksa preĝejo de 1944
* moderna katolika preĝejo omaĝe al Sepdolora Dipatrino de 2005
* greko-katolika preĝejo omaĝe al apostoloj Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo de 1785, la paroĥo fondiĝis en 1711

Kategorio:Municipoj en distrikto Trebišov
Lastovce

**Lastovce,** hungare **Lasztóc** estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Trebišov.
eta|dekstra|330px|Lastovce situas en la plej griza regiono

## Bazaj informoj 
* Areo: 15 km²
* Supermara alteco: 173 m
* Loĝantaro: 1080
* Poŝtkodo: 076 14
* Aŭtokodo: TV
* Telefonprefikso: 56

## Situo 
Lastovce situas sur montetaro, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Michaľany-Trebišov. La lasta urbo troviĝas 18 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata dum la neolitiko kaj bronzepoko. La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1266 en formo *"Laztouch"*. En 1831 la loĝantoj partoprenis en ribelo ĥolero. Fine de la 19-a jarcento multaj migris al Ameriko. En 1910 loĝis en Lasztóc 792 da homoj, (402 slovakoj, 388 hungaroj, 2 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon Lasztóc apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Sátoraljaújhely, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Lastovce 1018 da homoj, (616 slovakoj, 384 ciganoj, 5 hungaroj, 2 ĉeĥoj, 1 ukraino).

## Vidindaĵoj 
* klasikisma luterana preĝejo de 1795, en 1950 renovigita
* klasikisma katolika preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo de 1861
* baroka greko-katolika preĝejo omaĝe al Dipatrino de 1833
* baroka kastelo el la 18-a jarcento, en 1910 renovigita

## Famuloj 
En Lasztóc naskiĝis kaj mortis hungara poeto kaj politikisto Miklós Szemere.

## Eksteraj ligiloj 
* Lastovce en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Trebišov
Stanča

eta|dekstra|330ra|Stanča situas en la plej griza regiono

**Stanča,** hungare **Isztáncs** (istAnĉ) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Trebišov.

## Bazaj informoj 
* Areo: 6 km²
* Supermara alteco: 120 m
* Loĝantaro: 420
* Poŝtkodo: 076 16
* Aŭtokodo: TV
* Telefonprefikso: 56

## Situo 
Stanča situas laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Michaľany-Trebišov. La lasta troviĝas 12 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1326 en formo *"Stanch"*. Fine de la 16-a jarcento la vilaĝo senhomiĝis. En 1831 la loĝantaro partoprenis en ribelo ĥolero. En 1910 loĝis en Isztáncs 443 da homoj, (226 hungaroj, 214 slovakoj, 2 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon Isztáncs apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Gálszécs, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. Inter 1964-1991 Stanča perdis la memstarecon kaj estis parto de nova vilaĝo Zemplínska Nová Ves. En 2001 loĝis en Stanča 429 da homoj, (410 slovakoj, 13 ciganoj kaj aliaj).

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al Sanktaj Martiroj de Kassa
* greko-katolika preĝejo de 1789

## Eksteraj ligiloj 
* Stanča en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Trebišov
Teodoro Obiang Nguema Mbasogo

**Teodoro Obiang Nguema Mbasogo** (naskiĝis la  en Acoacán) estas prezidanto de Ekvatora Gvineo ekde 1979.

Aktuale en 2025, li estas la plej longe sinsekve servanta nuna ne-reĝa nacia gvidanto en la mondo, sekvata de Paul Biya de Kameruno.

## Infaneco kaj Junularo 
Li naskiĝis en la distrikto Mongomo en Río Muni, do en la kontinenta parto de la tiutempa hispana kolonio. Li estis la 3a de entute 10 infanoj de enmigrinto el Gabono. Li apartenas al la fangoj, do al la plimulto de la etnoj en Ekvatora Gvineo. Post la vizito de la lernejo li fariĝis soldato.

## Armeestro 
Post la sendependiĝo de la lando je la 12a de oktobro 1968 lia onklo Francisco Macías Nguema fariĝis la sola reganto de la lando. Obiang Nguema fariĝis ministro pri defendo. Ekde 1975 Obiang Nguema fariĝis armeestro.

eta|dekstra|

## Prezidanto 
Je la 3a de aŭgusto 1979 li puĉis kontraŭ la onklo kaj mortigis lin post la ricevo de la povo. En oktobro 1979 li oficiale fariĝis prezidanto kaj promesis reformon de la ŝtato. Dum la regado de Obiang Nguema Ekvatora Gvineo perdis ĉirkaŭ trionon de la loĝantaro. Okazis diversaj balotoj, sed oni povis dubi ĉu la opozicio havis iun ŝancon. For de la lando kreskiĝis la suspektoj pri manko de libereco por balotado kaj por normala demokratia funkciado; fakte la opozicio pli normale agadas en la ekzilo, ekzemple en Hispanio aŭ Francio ol en la propra lando. Ankaŭ oni kritikis la familifavorecon (koruptadon) de la prezidanto kaj la malsukceso solvi la landajn problemojn: ekonomio, diferencoj inter etnoj, diferencoj inter la kontinenta kaj la insula parto de la lando nome Mbini kaj Bioko kaj aliaj insuloj (heredaĵo de la hispana kolonia sistemo) ktp. En novembro 2021, Teodoro Obiang Nguema Mbasogo estis nomumita ĉe la kongreso de sia partio kiel kandidato por sesa oficperiodo en la 2023-datita elekto.

## Bonhavo 
Teodoro Obiang Nguema Mbasogo apartenas al la plej riĉaj ŝtatestroj de la mondo. Oni supozas ke li posedas pli ol 600 milionojn da usonaj dolaroj.

Lia filo kaj vicprezidanto Teodorín Nguema Obiang estis plurfoje kondamnita en eksterlandaj tribunaloj pro koruptado.

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio kun bildoj (france)
* Rezultoj de balotoj ĉe *African Elections database* (angle)
* *IRIN NEWS* pri la gajno en la balotoj 2002, 17. Dezember 2002 (englisch)

Kategorio:Prezidantoj de Ekvatora Gvineo
Kategorio:Ekvatorgvineaj politikistoj
Kategorio:Ministroj pri defendo
Kategorio:Nuntempaj ŝtatestroj
Nižný Žipov

eta|dekstra|330px|Nižný Žipov situas en la plej griza regiono

**Nižný Žipov** (niĵnI Ĵipov), hungare **Magyarizsép** (madjariĵEp) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Trebišov.

## Bazaj informoj 
* Areo: 17 km²
* Supermara alteco: 126 m
* Loĝantaro: 1330
* Poŝtkodo: 076 17
* Aŭtokodo: TV
* Telefonprefikso: 56

## Situo 
Nižný Žipov situas sur malebenaĵo, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Trebišov troviĝas 12 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1221 en formo *"Isepu"*. Komence la kampoj apartenis al familio Izsépi (iĵEpi). En 1831 la loĝantoj partoprenis en ribelo ĥolero. En 1910 loĝis en Magyarizsép 1137 da homoj, (793 slovakoj, 342 hungaroj, 1 germano). Ĝis Traktato de Trianon Magyarizsép apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Gálszécs, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Nižný Žipov 1274 da homoj, (1222 slovakoj kaj aliaj).

## Vidindaĵoj 
* klasikisma kalvinana preĝejo de 1811
* novbaroka katolika preĝejo omaĝe al Apoteozo De Sankta Kruco de 1911
* baroka greko-katolika preĝejo de 1793
* fiŝkaptista lago

## Famuloj 
En la iama Magyarizsép naskiĝis hungara episkopo Pál Palásthy.

## Eksteraj ligiloj 
* Nižný Žipov en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Trebišov
Kuzmice (distrikto Trebišov)

**Kuzmice,** hungare **Kozma** estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Trebišov.
  
## Situo 
Kuzmice situas sur malebenaĵo, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Ĉop-Košice. Trebišov troviĝas 14 km.
  
## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1270 en formo *"Kosma"*. Fine de la 19-a jarcento multaj migris al Ameriko. En 1910 loĝis en Kozma 915 da homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon Kozma apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Gálszécs, poste al Ĉeĥoslovakio, fine dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Kuzmice 1600 da homoj, (1577 slovakoj, 6 hungaroj, 5 ciganoj, 2 ĉeĥoj).
 
## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al Plej Sankta Koro de Jesuo
* greko-katolika preĝejo omaĝe al Dipatrino de 1906

Kategorio:Municipoj en distrikto Trebišov
Ludwig Röll

**Ludwig RÖLL** estas germana doktoriĝita juristo kaj notario, aktiva en la iama Internacia Esperanto-Asocio de Juristoj (IEAJ) kaj kunlaborinto de Plena Ilustrita Vortaro (PIV) de 1970 pri la fako "juro". 

En 1972 Röll estis kiel sekretario-kasisto membro de la "Plenuma Komitato" (estraro) de IEAJ. Li kontribuas al la periodaĵo "Monato".

## Literaturo
***1974**: Lapenna, Ivo [eld.]; Lins,Ulrich (red.); Carlevaro, Tazio. Esperanto en perspektivo - faktoj kaj analizoj pri la internacia lingvo. London [k.a.]: Universala Esperanto-Asocio, Centro de Esploro kaj Dokumentado pri la Monda Lingvo-Problemo 1974, p.&nbsp;511

Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Esperanto-vortaristoj
Anthony C. Pick

**Anthony C. PICK**, n. 1941, estas angla informadikisto kaj esperanta terminaristo.

Pick laboris en la komputada industrio de post 1967. En 1985 li estis direktoro de komerca planado en *Philips Business Systems*, Britio.

Pick verkis kun Gerhard Kalckhoff kaj Auguste Broise la "Komputadan Bazan Terminaron" (1985) kaj estis kunlaborinto al la Suplemento (1987) de Plena Ilustrita Vortaro (PIV, 1970) pri la fako "informadiko".

## Literaturo 
* Priaŭtora noto en Komputada Baza Terminaro 1985.

Kategorio:Britaj esperantistoj
Pola landvojo n-ro 10

La **pola landvojo n-ro 10** (**DK10**) estas landvojo, kiu kunigas grandajn urbojn Szczecin kun Warszawa trans Bydgoszcz-Toruń.
Nacia Muzeo Boganda

La **Nacia Muzeo Boganda** () estas muzeo lokita en Bango, la ĉefurbo de la Centr-Afrika Respubliko. Ĝi situas ene de kolonia vilao de la strato Languedoc.

Tiu muzeo proponas ekspozicion pri centrafrikaj artoj kaj tradicioj, pere de kolektoj da potaĵoj, moneroj, ritualaj maskoj kaj tradiciaj muzikiloj. Ankaŭ videblas statuetoj el eburo. Aparta sekcio pri la vivmaniero de pigmeaj triboj kompletigas la muzeon.

Boganda
Muzeo Boganda
Becherovka

eta
**Becherovka** estas amargusta kuracplanta likvoro produktata en Ĉeĥio en la banloka urbo Karlovy Vary. Ĝi estas farita el pli ol dudek specoj de herboj kaj spicoj kaj ne enhavas kemiajn aldonaĵojn. Enhavo de alkoholo estas 38 %. Kiel aperitivo ĝi estas uzata por subteno de digestado. Nun ankoraŭ estas unu el la plej famaj allogaĵoj de la turisma urbo. Ĝi estas foje moknomita la "dektria fonto de Karlovy Vary".

## Historio 
En 1805 d-ro Christian Frobrig el Anglio alvenis en Karlovy Vary, kiu donis al Becher recepton kiam li foriris. Ekde 1807 Josef Becher komencis vendi likvoron sub la nomo English Bitter. Poste, la likvoro komencis esti vendita sub la familia nomo Karsbader Becherbitter, sub kiu nomo ĝi estis konata al la mondo ĝis 1945, kiam la germana Becher-familio estis delokigita eksterlanden kaj la likvoro, inkluzive la recepton, estis transdonita al la ŝtata administracio. Ekde tiam, la trinkaĵo estas vendita sub la ĉeĥa nomo Becherovka.

## Hejma servado 
Ĝi estas servata kiel aperitivo aŭ digestivo, same kiel en formo de koktelo aŭ varma trinkaĵo. Ĝiaj gusto kaj aromo elstaras plej bone se ĝi estas servata frosta (je temperaturo de −4 ĝis −6 °C), do rekomendas konservi ĝin en la fridujo aŭ frostujo. Ĝi povas esti miksita kun ekzemple kolao.

## Kokteloj 
Pluraj konataj kokteloj povas esti preparitaj el Becherovka. La plej famaj inkluzivas Beton, Red Moon, Beton Bitter, Beton kun kukumo aŭ la retrostila Koospol-koktelo. Alia konata koktelo estas B-Celebration, kiu estis preparita okaze de 200 jara festo de produktado, kaj ties aŭtoro estas Aleš Půta. Becherovka  estas uzata ankaŭ en la preparado de varmaj trinkaĵoj. La plej disvastigita estas Horká (varma) Becherovka.

Drinkejoj preparas tradiciajn koktelojn kaj varmajn trinkaĵojn el ĝi, kaj uzas ĝin por aliaj eksperimentoj en la kampo de koktelaj miksaĵoj.

Becherovka gajnis dekojn da ĉeĥaj kaj internaciaj premioj.

## Eksporto 
Becherovka estas nuntempe eksportita al preskaŭ 40 landoj tra la mondo. Inter la plej fortaj eksportmerkatoj estas Germanio, Slovakio, Ukrainio kaj Rusio. Krome, ĝi ankaŭ estas eksportita al pli malproksimaj landoj - Japanio, Brazilo kaj Aŭstralio.

La kompanio havas diversajn sekurecajn aranĝojn. La produktadrecepto estas konata nur al du homoj de la firmao, la produktadestro kaj la produktaddirektoro. Ili estas kontrakte ligitaj per ĉi tiu sekreto dumvive kaj ne povas, ekzemple, vojaĝi kune. Estas tradicio, ke ne ĉiuj krudaĵoj estas menditaj samtempe kaj ke iuj specoj de herboj kaj spicoj, kiuj ne apartenas al la likvoro, estas ankaŭ liveritaj.

Ĉirkaŭ 8 milionoj da litroj estas produktitaj ĉiujare. Becherovka estas nuntempe la plej vendata likvoro en la segmento de amaraj herbaj likvoroj.

## Eksteraj ligiloj 
* www.becherovka.cz

Kategorio:Karlovy Vary
Kategorio:Ĉeĥio
Kategorio:Alkoholaĵoj
Kategorio:Herbaj likvoroj
Kategorio:Ĉeĥaj trinkaĵoj
Korea Centra Televido

**Korea Centra Televido**, pli konata per sia akronimo **KCTV** (koree: 조선중앙텔레비죤, prononco: *Ĉoson Ĉungang Tellebiĝjon*) estas radiofonia kaj televida stacio de Korea Demokratia Popola Respubliko (KDPR), originala nomo estas **Korea Centra Dissenda Komitato** (조선중앙방송위원회, prononco: *Ĉoson Ĉungang Pangsong Uŭonhoe*), situas en Pjongjango. La stacio inkludas multajn televidajn kaj radiofoniajn staciojn.
Enlanda Televida servo estas Korea Centra Televido, Mansude Televido, Korea Eduka kaj Kultura Televido. Enlanda radiofonia servo estas Korea Centra Dissenda Stacio (Mezlonga ondo), Pyongyang FM. Eksterlanda radio fonia servo estas Radio Pjongjango (Korea lingva elsendo,meza kaj mallonga ondoj), Voĉo de Koreio (Fremdaj lingvaj elsendoj, meza kaj mallonga ondoj).

Kategorio:Nord-Koreio
Kategorio:Pjongjango
Mesapianoj

[eta|
Popoloj sur la itala duoninsulo komence de la [ferepoko (ĉirkaŭ la jaro 800 a.K. )

]]
La **mesapianoj** (latine *messapii*) estis la loĝantoj de la suda parto de la antikva regiono *Japygia*, la nuntempa regiono Apulio en la sudo de Italio. Temas pri teritorio ĉirkaŭ la nuntempaj urboj Taranto, Brindizio kaj Lecce. La mesapianoj estis parencaj al la peuketianoj (en la nuntempa provinco de Bari) kaj al la daunianoj (en la nuntempa provinco de Foggia), kiuj ankaŭ konatas sub la nomo "salentianoj". La ĉefaj urboj de la mesapianoj estis Uzentum, Rudiae, Brindizio (latine Brundisium) kaj Oria (latine Uria).

Oni pensas, ke la nomo mesapianoj signifas "popolo inter du maroj", kio kongruas kun la fakto, ke ili setlis en la sudo de Apulio, inter la Adriatika Maro kaj la Ionia Maro, tio estas en la kalkanumo de la boto, por tiuj kiuj vidas la italan duoninsulon kiel botobildo. La mesapianoj miksiĝis kun alipopolaj lokuloj kaj fondis la unuajn urbojn, en kiujn ili enkondukis siajn tradiciojn kaj ritojn.

[eta|maldekstra|200px|[ceramiko|ceramikaĵoj de la mesapianoj]]
Laŭ la helena historiisto Herodoto la mesapianoj, kiuj estis etne unueca popolo, devenis de la kretanoj. Nuntempaj historiistoj tamen supozas, ke ili devenis el Ilirio kaj ĉirkaŭ la jaro 1000 a.K. venis al Otranto.

Herodoto ankaŭ mencias, ke la mesaianoj serioze venkis la helenojn en la greka setlejo Taranto dum la jaro 473 a.K. – la helena historiisto ligas tiun venkon al la mitologia reĝo Minoo de Kreto.

Nur malvasta nombro da enskribaĵoj en la mesapiana lingvo konserviĝis ĝis la nuntempo; iuj el ili videblas en la nacia arkeologia muzeo de Taranto.

## Literaturo 
* [Luciana Aigner-Foresti: Gli Illiri en Italia: Istituzioni politiche nella Messapia preromana.- "La iliroj en Italio: institucioj politikaj en la Mesapio antaŭ-romia", itale(https://eo.wikipedia.org/wiki/%22La_iliroj_en_Italio:_institucioj_politikaj_en_la_Mesapio_anta%C5%AD-romia%22%2C_itale)
* Gianpaolo Urso - ''Dall'Adriatico al Danubio. l'Illirico nell'età greca e romana'' ["De la Adriatiko al la Danubo: La iliria en la ŝtatoj helena kaj reomia"]. Atti del Convegno internazionale. Cividale del Friuli, 25-27 settembre 2003. (=I convegni della Fondazione Niccolò Canussio. 3) . Pisa 2004. ISBN 88-467-1069-X.

## Aliaj projektoj 
Kategorio:Antikvaj etnoj
Kategorio:Historio de Italio
Kategorio:Apulio
Kategorio:Iliroj
Čeľovce

eta|dekstra|330ra|Čeľovce situas en la plej griza regiono

**Čeľovce,** hungare **Cselej** (ĉelej) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Trebišov.

## Bazaj informoj 
* Areo: 13 km²
* Supermara alteco: 143 m
* Loĝantaro: 520
* Poŝtkodo: 076 17
* Aŭtokodo: TV
* Telefonprefikso: 56

## Situo 
Čeľovce situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj, fervojo preteriras. Trebišov troviĝas 9 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata dum la neolitiko kaj bronzepoko. La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1309 en formo *villa Chele*. La kampoj longe apartenis al familio Cseley (ĉelei). La loĝantoj partoprenis en ribelo ĥolero. Fine de la 19-a jarcento multaj migris al Ameriko. En 1910 loĝis en Cselej 712 da homoj, (584 slovakoj, 101 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Cselej apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Gálszécs, poste al Ĉeĥoslovakio, fine dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Čeľovce 538 da homoj, (530 slovakoj, 2 ciganoj).

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 1877
* katolika preĝejo omaĝe al Sankta Anna de 1802, en 1928 renovigita
* greko-katolika preĝejo de 1789
* klasikisma nobeldomo el la 19-a jarcento

## Eksteraj ligiloj 
* Čeľovce en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Trebišov
Grundlagenstudien aus Humankybernetik und Geisteswissenschaft

**GRKG**, aŭ ***Grundlagenstudien aus Humankybernetik und Geisteswissenschaft*** (en Esperanto: Bazaj studoj pri humankibernetiko kaj mensoscienco, mallongige grkg) estas kvinlingva internacia revuo aperanta en Germanio, ekde 1992 eldonata de Akademia Libroservo en Instituto de kibernetiko Paderborn. Ekde 1982 oni publikigas artikolojn ankaŭ en Esperanto.

La revuo fondiĝis fine de la jaro 1959 en la Teknika Universitato Stuttgart. La aperigadon ebligis, per sia katedro, profesoro de filozofio kaj sciencteorio Max  Bense (1910-1990), poste entreprenistoj  Wolfgang kaj Eberhard Schnelle. Al la redaktoraro dekomence apartenis Helmar Frank (*1933), Gerhard Eichhorn (┼ 1964 ), Gotthard Günther (1900 – 1984) André Abraham Moles (1920 – 1992)Felix von Cube (*1927) Elizabeth Walther (*1922) kaj Rul Gunzenhäuser (*1931). Dum kvindeko da jaroj funkciis portempe kiel eldon-redaktoroj ankaŭ profesoroj Hardi Fischer, Peter Müller, Siegfried Maser, Klaus Weltner, Vernon Gerlach, Klaus-Dieter Graf, Alfred Hope, Herbert Stachowiak, Miloš Lánský, laste Manfred Wettler, Horst Völz kaj Bernhard Mitterauer. 

La temaro komence estis: al la ĝenerala kibernetiko apartenantaj informaciteorio, kodigoteorio, aŭtomatigteorio, formalaj lingvoj, reguladteorio kaj  signoteorio, el la kampo de humankibernetiko informacipsikologio, informaciestetiko, lingvokibernetiko, organiza kibernetiko, krome inĝenierkibernetiko, biokibernetiko, modelteorio, kibernetika pedagogio, historio de kibernetiko, semiotiko kaj filozofio. En la sepdekaj jaroj aldoniĝis matematika lingvistiko kaj interlingvistiko. 

La publikaĵlingvoj estas, krom la germana, la oficialaj lingvoj de Association Internationale de Cybernétique (1959-2000) franca, angla kaj Esperanto, kiel lasta aldoniĝis la itala, unu el oficialaj lingvoj de Akademio Internacia de la Sciencoj San Marino (AIS). 

## Eksteraj ligiloj 
* 
Kategorio:Sciencaj gazetoj
Jon-selektiva elektrodo

**Jon-selektiva elektrodo** estas elektrodo, kies potencialo dependas plene, aŭ almenaŭ plejparte, de la aktiveco (koncentriteco) de unu sola speco de jonoj. Tial pere de ĝi eblas mezuri koncentritecon de koncernaj jonoj en la ĉeesto de granda nombro de alispecaj jonoj. La plej malnova kaj la plej konata jon-selektiva e. estas vitra elektrodo uzata por la mezurado de la pH-valoro.

Kategorio:Elektrodoj
Kategorio:Fizika kemio
Giganta likoperdo

eta|dekstra|250px|Giganta likoperdo
**Giganta likoperdo** – giganta polvofungo
(lat.: Lycopardon giganteum)

Impona fruktokorpo kiu atingas diametron inter 20 ĝis 50 centimetrojn kaj povus pezi
ĝis 20 kilogramojn. Junaĝe ĝi havas blankan koloron. Kiam maturiĝas la fungo la spor-amaso bruniĝas. Scienculoj taksas ke la fungo enhavas 5 –6 bilionoj da sporoj.

Kiam la fungo interne ankoraŭ blankas ĝi estas manĝebla. Oni povas nutri grandnombran familion per nur unu fungo.
En la popola medicino de pasintaj jarcentoj oni uzis la sporojn por kuraci malbonkuraceblaj vundoj ekz. amputadoj. Mirinde la vundoj terapiitaj per la sporoj de polvofungo tre rapide saniĝis.
Bedaŭrinde tute ne eblis ĝis nun kultivigi tiun fungospecon.
Oni jam esploris la enhavstofojn de la fungo antaŭvide ĉu ekestos sukcesoj en la kultivado.
Speciale la homeopatio sukcesis en kuracterapion de diversaj malsansimptomoj
Ekzemple oni kuracis nazsangadon kiu aperis kiel akompana simptomo de kancero de lieno pere de sportinkturo de giganta polvfungo.
Ankaŭ en la tradicia ĉina medicino la efiko de la mikoterapio estis tre konata, ekzemple kontraŭ inflamoj de tonsilo aŭ faringo.

## Fontoj 
Pliajn informojn legeblas germanlingve en: “Die Heilkraft der Pilze-gesund durch Mykotherapie“ de Prof.Dr.Jan Lelley; Econeldonejo 1997.

Kategorio:Manĝeblaj fungoj
Račice

**Račice** estas nomo de jenaj vilaĝoj en Ĉeĥio:

* Račice (distrikto Litoměřice) - municipo en distrikto Litoměřice
* Račice (distrikto Rakovník) – municipo en distrikto Rakovník (Račice nad Berounkou)
* Račice (distrikto Třebíč) – municipo en distrikto Třebíč
* Račice (distrikto Žďár nad Sázavou) – municipo en distrikto Žďár nad Sázavou
* Račice nad Trotinou – municipo en distrikto Hradec Králové
* Račice-Pístovice – municipo en distrikto Vyškov

;partoj de la municipoj:
* Račice (Račice-Pístovice) – parto de municipo Račice-Pístovice en distrikto Vyškov

;alia signifo
*Remadista kanalo Račice
Max Bense

**Max BENSE** (n. la 7-an de februaro 1910 en Strasburgo - m. la 29-an de aprilo 1990 en Stuttgart) estis germana filozofo, verkisto kaj eldonisto, elstara pro laboraĵoj pri sciencteorio, logiko, estetiko kaj semiotiko. Lia pensmaniero kunigas natursciencojn, arton kaj filozofion sub komuna perspektivo kaj sekvas difinon de racieco, kiu klopodas forigi la disigon de humanscienca kaj natrurscienca pensmaniero.

## Eksteraj ligiloj 
* En germana Vikipedio

Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Germanaj filozofoj
Kategorio:Germanaj eldonistoj
Kategorio:Semiotikistoj
Račice (distrikto Litoměřice)

**Račice** () estas ĉeĥa municipo en distrikto Litoměřice, ĉe la maldekstra bordo de rivero Elbo (, ), 8&nbsp;km nordoriente de Roudnice nad Labem kaj 2&nbsp;km nordokcidente de Štětí. En la vilaĝo loĝas  ().

## Historio 
La unua skriba mencio pri la vilaĝo datiĝas de la jaro 1295. La nomo de la vilaĝo estas verŝajne derivita de propra nomo Radek. En 1577 Wilhelm von Rosenberg akiris Račice, pli poste ĝi apartenis al la familio Lobkowicz.

## Loĝantaro
## Vidindaĵoj 
La ĉefa vidindaĵo estas 2350&nbsp;m longa artefarita lago, finkonstruita en 1986. Ĝi estas ĉefe uzata por konkursoj de remado kaj kajakado-kanuado.
Areo de la tuta sportokonstruaĵaro estas 730&nbsp;000 kvadrataj metroj.
Interalie en la jaro 1993 tie okazis monda ĉampionado pri remado kaj en 2017 monda ĉampionado pri mallongdistanca kajakado-kanuado.

## Pluaj fotoj 

Racice.jpg|Remadista kanalo Račice
Veslarsky kanal Racice 29.JPG|Remadista kanalo Račice

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Litoměřice
Kategorio:Municipoj en distrikto Litoměřice
Kategorio:Setlejoj sur Elbo
Kategorio:Setlejoj en Malsupraohara tabulo
Konguk (pjongjanga metrostacio)

Stacio **Konguk** () estas metroa stacio de Hyoksin-linio de la Metroo de Pjongjango. Stacio Yonggwang estas ŝanĝa stacio al stacio Pot'onggang (Pyongnam-linio). En la stacio estas murpentraĵoj de pjongjangaj pejzaĝoj.

## Ĉirkaŭaĵoj 
* Pot'onggang (stacidomo)

## Najbaraj stacioj 
;Metroo de Pjongjango
:Hyoksin-linio
:: – **Konguk** – 

Kategorio:Stacioj de la metroo de Pjongjango
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1978
Kategorio:1978 en Nord-Koreio
Pola landvojo n-ro 11

La **pola landvojo n-ro 11** (**DK11**) estas landvojo en okcidenta parteo de Pollando je longeco 596 km. Ĝi estas ofte uzata somere, kiam loĝantoj de Silezio kaj de Grandpollando vojaĝas al Balta maro, en ĉirkaŭaĵo de Kołobrzeg.
Villalbos

dekstra|frame|Situo de Villalbos en Hispanio
**Villalbos** estas vilaĝeto en Hispanio, en la regiono de Kastilio kaj Leono. Ĝi havas ĉ. 25 loĝantojn. Ĝi estis fondita en la 10-a jarcento.
eta|maldekstra|250ra|**Villalbos**

## Provinco 
Villalbos estas en la provinco Burgoso, proksime de tiu ĉi urbo (je 39 km). Plej gravaj urboj de la provinco: Burgos, Villafranca Montes de Oca, Belorado, Briviesca.

## Eksteraj ligiloj 
* Villalbos 
* Urbestraro de Villalbos 
* Video Villalbos (1)
* Video Villalbos (2)

Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Hispanio
Kategorio:Vilaĝoj de Hispanio
Christian Kampmann

**Christian Peter Georg KAMPMANN** (naskiĝis la 24-an de julio 1939 en Hellerup – mortis la 13-an de septembro 1988) estis dana verkisto kaj ĵurnalisto. Liaj prisamtempaj romanoj reliefigas mediojn de la meza kaj supra klasoj en Danio ekde 1945 kaj ĝis la 1980-aj jaroj. La libroj, en soci-realisma maniero, temas ofte pri personoj, kiuj malbone fartas inter la konvencioj de la tempo kaj siaj propraj sentoj – ekz-e li ofte skribas pri samseksemo. Christian Kampmann estis mem samseksema, kvankam li kiel juna homo edziĝis al Therese Herman Koppel kaj havis du infanojn. En 1988 li estis mortigita en sia somerdometo de sia kunvivanto kaj kolego Jens Michael Schau. Lia tombo troviĝas en Kopenhago.

Christian Kampmann ricevis plurajn honorigojn kaj prezojn pro sia verkaro, kiu inkluzivas plurajn (parte baze de propraj spertoj) romanseriojn. La ĉefaj estas la *’Gregersen-serio’* (4 libroj), kiuj temas pri riĉa familio kaj ties vivo kaj problemoj (filmiĝis 2004) kaj la *’Fornemmelser-trilogio’* (tri libroj), kiuj temas pri la verkisto mem kaj pri liaj problemoj kaj spertoj en la samseksema medio en Kopenhago.

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio en datoj (dane)

Kategorio:Danaj verkistoj
Kategorio:Danaj ĵurnalistoj
Tramvojo

[eta|[Tramtransporto en Grenoblo|Tramvojo de Grenoblo, Grenoblo, Francio.]]

**Tramvojo** estas transportsistemo, kie la veturiloj (tramoj) moviĝas per radoj sur reloj, kaj ĉe kiu limigita kineta energio ebligas veturadon sen sekuriga sistemo inter pluraj veturoj. La grando de atingebla kineta energio diferencigas inter fervojo kaj tramvojo. Dum por fervojaj trajnoj necesas garantii liberan trakon ĝis sufiĉe frue anoncata haltsignalo, ĉe tramvojo la kondukisto povas haltigi tramon en videblecdistanco al obstaklo (precipe en surŝosea trafiko). Specialaj tramvojoj estas dentotramvojo kaj kablotramvojo.

## Eksteraj ligiloj 
* 'Tramway' (artikolo en la brita encyklopedio 1911 Britannica - angle)
* Sporvejsmuseet og Sporvejshistorisk Selskab (danlingva paĝaro kun bonaj informoj precipe pri tramvojoj en Danio)
* Tram Travels (hejmpaĝo de tramvoj-amanto kun multe da ligiloj kaj fotoj - dane)
Dorobooj

La **dorobooj** (*Ndorobo*,*Wadorobo*, *Torobo*) estas pejorativa kolektiva nomo por diversaj neparencaj ĉasistaj-kolektistaj etnoj en Kenjo kaj Tanzanio.

En la lastaj 150 jaroj multaj el tiuj popoloj ŝanĝis sian vivmanieron al la paŝtista ekonomio de la najbaraj etnoj (ĉefe masajoj kaj samburuoj) kaj dum tiu evoluo rezignis pri siaj propraj lingvoj.

La nomo signifas: homoj malriĉaj aŭ sen gregaro. Ili estas ĉirkaŭ 25,000.

doroboj
doroboj
doroboj
Ergometrino

eta|150px|Strukturo de la ergometrino

**Ergomotrino** estas alkaloido de la familio de lizergamidoj.

Clavicipitaceae speciale *Claviceps purpurea*, *Claviceps paspali* kaj *Balansia sp* produktas ĝin.

En medicino ĝi estas uzata kontraŭ la sangelfluo de la nova patrino, nura aŭ ligata kun okcitocino.
Ĝi ankaŭ efikas kiel LSD kaj produktas halucinojn.

Alanino kaj lizerga acido estas uzataj en ĉelo por produkti ergometrinon danke al la enzimoj LPSB kaj LPSC.

Oni ne trovis ergometrinon ĉe *Claviceps purpurea* G2 aŭ G3.

## Vidu ankaŭ 
Ergotoalkaloido, Ergotamino

## Eksteraj ligiloj 
Informoj de NCBI 

Kategorio:Alkaloidoj
Bob Luitweiler

**Preston (Bob) Luitweiler** (nask. en 1918 - mort. la 13an de aprilo 2008 en Bellingham, Vaŝingtonio, Usono), estis militrezistanto, obĵetanto pro konscienco, aktivulo por la civitanaj rajtoj kaj la paco, iniciatinto kaj ĉefa fondinto de la internacia edukcela asocio Servas Open Doors.

Bob Luitweiler studis unu jaron en la universitato de Antioch (Kalifornio). Inspiron li trovis en la penso kaj agado de Gandhi. Malliberigita en Usono dum du jaroj antaŭ la Dua Mondmilito pro konsciencobĵeto, kun sociaj elĵetitoj kaj marĝenuloj, li uzis tiun tempon por akiri spertojn pri sociologio. Tie li ankaŭ studis kaj poste instruis Esperanton.

Li vojaĝis unuafoje Eŭropen en 1948. En Askov, sude de Jutlando, Danio, en 1949, en kunlaboro kun pacorganizoj, li fondis asocion de "Peace builders" (packonstruantoj) kiu ricevis en 1952 la Esperantan nomon "SERVAS" pro tio ke ĝi portis ideon pri servo (el la Esperanto-verbo "servi" je la as-tempo), ke pli kaj pli da esperantoparolantaj membroj partoprenis en tiu agado, kaj ke la vorto "Peace" (Paco), en la historie histeria periodo de Makartiismo, estis suspekta, konsiderata kiel ligita al komunismo. En orienta Eŭropo, ne multe da personoj parolis la anglan kaj preferis interŝanĝi en Esperanto.

Bob Luitweiler mortis 89-jara. La asocio, kiun li fondis funkcias en pli ol 120 landoj kiel gastiga servo. Ekzistas pli ol 20 000 "malfermitaj pordoj" tra la mondo. Kun Germanio, Italio, Usono, Francio estas unu el la plej reprezentitaj landoj kun inter 1500 kaj 2000 membroj.

Kategorio:Usonaj pacistoj
Ora manpremo

**Ora manpremo** estas la kutima termino por maldunga kompensaĵo. Ĝi konsistas el unu aŭ pluraj malnetaj jarsalajroj (depende de la nombro da dungojaroj), kompletigita per sumo, interkonsentita de ambaŭ partioj, por kompensi la imagodamaĝon kaj eviti jurajn procedurojn.

En Nederlando ĝis antaŭ nelonge ekzistis la t.n. distriktojuĝista formulo (kantonrechters formule) en kiu la dunginto pagas por ĉiu dungojaro unu monatsalajron al la dungito.

## vidu ankaŭ 
* ora paraŝuto

Kategorio:Laboro