open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Colungo

**Colungo**  estas loĝloko kaj municipo de Hispanio, en la nordo de la komarko Somontano de Barbastro (kies ĉefurbo estas Barbastro) apartenanta al la centro de la Provinco Huesko (regiono Aragono). En la municipo estas ankaŭ la submunicipo Asque.

## Geografio 
Ĝia municipa teritorio estas en la nordo de la komarko Somontano de Barbastro, en la supra valo de la rivero Vero, je ties maldekstro. Parto de ĝia teritorio estas okupata de la Natura Parko Sierra kaj Cañones de Guara kaj de la Kultura Parko de la Rivero Vero.

Ĝi limas okcidente kun Alquézar, oriente kun Hoz y Costean, kaj sude kun Santa María de Dulcis kaj kun Salas Altas. 

La loĝloko Colungo mem (609 msm) estas je 50 km oriente de Huesca kaj je 25 km de Barbastro, komunikata laŭ la ŝoseo A-2205 (kiu iĝas montara norde) kun Aínsa norde, kaj kun Santa María de Dulcis, Pozán de Vero, Castillazuelo kaj Barbastro sudoriente.

## Historio
La areo estis loĝata de araboj, kiu lasis inter alia reton de irigacio kaj loknomojn. Pri la kristana mezepoka historio estas multaj dokumentoj.

En 1275 la reĝo Jakobo la 1-a de Aragono vendis Colungo al Artaldo de Huerto.  En 1295 Colungo estis de reĝlando (ne de senjorlando), kiel domaro de Alquézar.  En 1309 ĝi apartenis al Martín Ruiz.  En 1398 la reĝo Marteno la 1-a de Aragono konfirmis la aĉeton de la kastelo de Colungo kiun estis farinta Alquézar, kaj aligis ĝin al la Krono, kune kun Alquézar mem.  La ekzistado de kastelo atestas pri la defenda gravo de la loko.

Komence de la 19-a jarcento la tuta komarko estis damaĝita pro la franca invado. En 1845 aliĝis Asque.

Dum la Hispana Enlanda Milito la loĝloko suferis pro operacoj kadre de la atakoj de la respublikanoj klopode al konkero de la provinca ĉefurbo Ŭesko kaj fina kontraŭatako de frankistoj. 

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Colungo kie oni malaltiĝis el 747 loĝantoj en 1900 ĝis nunaj 123 loĝantoj (2022).

## Aktualo 
La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo (cerealoj, migdalarboj, olivarboj, vinproduktado) kaj brutobredado (ŝafoj, kaj ĉefe bovoj) al natura, sporta, kultura kaj rura turismo. 

Ĉefaj vidindaĵoj estas la preĝejo de Sankta Stefano (aragona gotiko), ermitejo de Sankta Eŭlalia, blazondomoj, romanika ponto, gastejo, Interpretejo pri rokpentraĵoj, monumenta olivarbo, krom la naturaj lokoj ĉefe ĉe la rivero kaj la ravinoj kaj rojoj, kiuj ĉirkaŭas la loĝlokon. 

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Ŭesko

## Referencoj 
## Bibliografio
* Briet, L. *Bellezas del Alto Aragón*. Huesca, Diputación, 1988, v. 2.
* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* Ubieto Arteta, Antonio, "Historia de Aragón". Los pueblos y los despoblados 1 (Eld. Anubar. Zaragoza, 1984)
* CONTE OLIVEROS, Jesús. “Personajes y Escritores de Huesca y Provincia”. Eld. Librería General (Zaragoza 1981)

## Eksteraj ligiloj 
*  
* 

Kategorio:Municipoj de la provinco Ŭesko
23448 Yasudatakeshi

'*23448 *Yasudatakeshi'''* estas malgranda, tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la japanaj  Masanori Matsuyama kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).

## Titolo 
Ĝi estas en orbita resonanco 4:9 kun Marso.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la japanan amatoran astronomon *Takeshi Yasuda'', astronomian kuratoron ĉe la Scienca Muzeo de Himeĵi en gubernio Hiogo. Unu el la gvidantoj de la komunumo de la planetario de Hiogo, li estis prezidento de la Japana Societo de Publika Observatorio de 2018 ĝis 2021.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Masanori Matsuyama
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Eduard Werner

**Eduard Werner** (sorabe *Edward Wornar*, litove *Edvardas Verneris*, naskiĝis la 21-an de aprilo 1966 en Bendorf) estas germana slavisto kaj administra direktoro de la Instituto por Sorabaj Studoj ĉe la Universitato de Lepsiko.

## Vivo 
Eduard Werner kreskis en Rejnlando-Palatinato. Li unue studis paleontologion en la bonna universitato, poste transiris al slavaj studoj kaj hindeŭropaj studoj, lernis interalie la rusan kaj polan, litovan, latvan kaj Esperanton, kaj fine specialiĝis en sorabistiko. En tiu tempo li ankaŭ membris en la studenta Esperanto-grupo de la bonna universitato, samkiel Klaus Dahmann, Thomas Pusch, Remi Rudaitytė, Horst Gruner, Eva Formaggio kaj multaj aliaj. En 1991 li finstudentiĝis. Ekde 1993 li estis esplora asistanto en la lingvistika fako de la soraba instituto en Bautzen. Ekde 2003 li instruas Sorabajn Studojn en la Universitato de Leipzig kaj kiel tia ankaŭ estas la direktoro de la Instituto por Sorabaj Studoj.

## Publikaĵoj (elekto) 
* Jana Šołćina, Edward Wornar: *Obersorbisch im Selbststudium. Hornjoserbšćina za samostudij*. Bautzen 2000, ISBN 3-7420-1779-9.
* Eduard Werner: *Die Verbalaffigierung im Obersorbischen.* (= Schriften des Sorbischen Instituts. Band 34). Ludowe nakładnistwo Domowina Budyšin/Domowina-Verlag Bautzen, 2003. ISBN 978-3-7420-1940-0.
* Edward Wornar: ''English-Upper Sorbian Learner's Dictionary. Jendelsko-hornjoserbski šulski slownik*. Ludowe nakładnistwo Domowina Budyšin, 2007. ISBN 978-3-742011-86-2.
* Eduard Werner: *Traugott Xaverius Unruh, Von der Sorberwenden Wesenheit und Herkommen*, eldonejo *Reinecke & Voß*, 2015. ISBN 978-3-942901-12-3.

## Eksteraj ligiloj 
* *DW-RADIO: Online: Gespräch Prof. Dr. Eduard Werner, Sorabistik Leipzig*, en la retejo de la televida kaj radia kanalo *Deutsche Welle*, la 2-an de aŭgusto 2010

* artikolo *Ministerinnen aus Brandenburg und Sachsen besuchen Institut für Sorabistik* en la universitata retejo la 23-an de marto 2017
* *Eduard Werner*, en la retejo de la eldonejo *Reinecke & Voß*
* , intervjuo kun li en la radia kanalo *Radio Kaszëbë* je titolo *Prof. Edward Wornar – sorbskò-kaszëbskô zrzesz'' ()

## Referencoj 
Kategorio:Germanaj slavistoj
Kategorio:Germanaj esperantistoj
Petrus Zwicker

eta|monumento pri la malbona sorto de la valdanoj, Steyr
**Petrus ZWICKER** (ankaŭ *Peter Zwicker*; mortinta en 1403 en Vieno) estis germana teologo, animzorganto kaj inkvizitoro. Li anis al la ordeno de la celestenanoj.

Inter 1391 kaj 1403 li gvidis grandajn inkvizici-kampanjojn en Germanlingvio. Viktimoj de la persekutoj en Aŭstrujo, Pomerio, Margraflando Brandenburgio kaj Hungarujo kvazaŭ ekskluzive valdanoj estis. Bedaŭrinde la inkviziciprotokoloj nuntempe nur fragmentis.

## Vivo 
Originante el Orneta li estis lernejestro ĝis 1381 en Zittau. Samjare li frokuliĝis en Oybin. En 1395 li iĝis tie prioro kaj provincestro de la germanlingva konventaro.

Jam ekde 1390 li komisiiĝis priesplori heretikulojn kaj ekde 1391 ĝismorte li ĉefdeĵore okupiĝis pri tiaĵoj. Ili necesigis ankaŭ la entreprenon de longaj vojaĝoj.

Iniciatinto de persekutmovo tiam estis la episkopo de Passau, Georg von Hohenlohe. En 1391, post renkontiĝo kun la heretikulĉasanto Martin von Amberg en Erfurto, Zwicker unuafoje venis al Steyr, tiama centro de la valdanoj. Inter 1392 kaj 1394 li aktivis en Erfurto kaj Szczecin: ĉi-tie, havante kvazaŭ episkopan potencon, li kondamnis amase pli ol kvar centoj da heretikuloj. Ofte tiam konvertiĝo al la katolika kredo aŭ pentofaro ankoraŭ sufiĉis por liberiĝo.

En 1395 Zwicker ree estis en Supra Aŭstrio. En Garsten atenco kontraŭ li ne sukcesis. En 1396 li estis en Enns kaj inter 1397/98 li prezidis tribunalon en Steyr. Pri ties agadoj en Steyr en 1397 memorigas onin monumento starigita en 1997. En 1400 li ĉefinkvizitoris en Trnava, en 1401 en Hartberg kaj en Sopron. Tie-ĉi li eĉ ordonis malfermi tombojn por bruligi la kadavrojn de la nekredintoj. En 1403 li troviĝis en Vieno.

Post lia morto Stephan Lamp, kiu pli malfrue paroĥestris en Gutau, transprenis ties taskojn. Fakto estas ke post la fiaj zwicker-aĵoj apenaŭ jam ne estis raportoj pri valdana aktivado en Aŭstrujo. Utiligo de torturado dum liaj inkvizicioj nur en du kazoj dokumenteblas.

## Literaturo 
* Ignaz Döllinger: *Beiträge zur Sektengeschichte des Mittelalters.* Band 2, München 1890, p. 305–311, 328–351 kaj 367–369.
* Gerhard Gartner: *Mittelalterliche Ketzerprozesse in Steyr.* Ĉe: Franz Loidl: *Auftrag und Verwirklichung* (=Wiener Beiträge zur Theologie, 44). Wien 1974, p. 125–128.
* Herman Haupt: *Waldenserthum und Inquisition im südöstlichen Deutschland seit der Mitte des 14. Jahrhunderts.* Ĉe: *Deutsche Zeitschrift für Geschichtswissenschaft.* Band 3, 1890, p. 401–411.
* Dietrich Kurze: *Quellen zur Ketzergeschichte Brandenburgs und Pommerns* (= Veröffentlichungen der historischen Kommission zu Berlin, Band 45, Quellenwerke 6). Berlin 1976.
* Wilhelm Preger: *Beiträge zur Geschichte der Waldesier im Mittelalter.* Ĉe: *Abhandlungen der historischen Classe der königlich bayerischen Akademie der Wissenschaften.* Band 13, 1875, p. 246–250.

## Eksteraj ligiloj 
* Artikolo „Zwicker, Petrus“ fare de Herman Haupt, ĉe: *Allgemeine Deutsche Biographie*, Band 45 (1900), p. 535 (tie ĉi interrete)
* 

Kategorio:Germanaj teologoj
Kategorio:Inkvizitoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en la 13-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en 1403
Kategorio:Valdanoj
Kategorio:Lernejestroj
Castillazuelo

**Castillazuelo**  (Kasteleto) estas loĝloko kaj municipo de Hispanio, en la centro de la komarko Somontano de Barbastro (kies ĉefurbo estas Barbastro) apartenanta al la centro de la Provinco Huesko (regiono Aragono). 

## Geografio 
Ĝia municipa teritorio estas en la centro de la komarko Somontano de Barbastro, sur la valo de la rivero Vero, je ties maldekstro, sed kun kvartalo sur la dekstra bordo. Ĝi limas okcidente kun Pozán de Vero, norde kun Salas Altas kaj Salas Bajas, kaj oriente kun Barbastro. 

La loĝloko Castillazuelo mem (368 msm) estas je 58 km oriente de Huesca kaj je 6,5 km de Barbastro. Ĝi estas komunikata laŭ la ŝoseo A-1232 kun Huerta de Vero kaj Pozán de Vero norde, kaj kun Barbastro sude.

## Historio
La areo ja estis loĝata de araboj, kiu lasis inter alia reton de irigacio kaj loknomojn. Pri la kristana mezepoka historio estas multaj dokumentoj. Estis iam islama fortikaĵo. Petro la 1-a konkeris la lokon fine de la 11-a jarcento kaj en 1095 jam aperis mencio de la loko Castellazol en dokumento de tiu monarko. Post la konkero de Barbastro en 1100 kaj probable ekde tian omi ekkonstruis romanikan preĝejon reuzante la tiamajn islamajn dependaĵojn.

Inter 1126 kaj 1199 almenaŭe, la loko estis de reĝlando (ne de senjorlando) kaj havis tenantojn.  En 1330 ĝi apartenis al Ruy Pérez de Castillazuelo.  En 1610 ĝi apartenis al la Barono de la Laguna.  En la 16-a jarcento la loĝloko disvolviĝis sur la aktuala loko trans la rivero.

Kiel atesto de la pasinteco en la municipa blazono videblas ponto (gravo de la rivero) super kastelo (defenda gravo).

Komence de la 19-a jarcento la tuta komarko estis damaĝita pro la franca invado. 

Dum la Hispana Enlanda Milito la loĝloko suferis pro operacoj kadre de la atakoj de la respublikanoj klopode al konkero de la provinca ĉefurbo Ŭesko kaj fina kontraŭatako de frankistoj. 

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Castillazuelo kie oni malaltiĝis el 780 loĝantoj en 1900 ĝis nunaj 164 loĝantoj (2022).

## Aktualo 
La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo (cerealoj, migdalarboj, olivarboj, kaj ĉefe vinproduktado) kaj brutobredado (ŝafoj, kaj ĉefe bovoj) al natura, sporta, kultura kaj rura turismo. 

Ĉefaj vidindaĵoj estas la preĝejo, ermitejo, ruinoj de la kastelo, interpretejo pri la rivero, azudo, akvedukto, rigardejo kaj aliaj naturaj lokoj ĉefe ĉe la rivero kaj la ravinoj kaj rojoj, kiuj ĉirkaŭas la loĝlokon. 

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Ŭesko

## Referencoj 
## Bibliografio
* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* Ubieto Arteta, Antonio, "Historia de Aragón". Los pueblos y los despoblados 1 (Eld. Anubar. Zaragoza, 1984)
* CONTE OLIVEROS, Jesús. “Personajes y Escritores de Huesca y Provincia”. Eld. Librería General (Zaragoza 1981)

## Eksteraj ligiloj 
*  
* 

Kategorio:Municipoj de la provinco Ŭesko
Bassecourt (stacidomo)

**Bassecourt** estas fervoja stacidomo en Bassecourt, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Bassecourt
* Haute-Sorne
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Delemonto (distrikto)
24414 Anzhenhosp

'*24414 *Anzhenhosp'''* estas malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono proksima de la orbita resonanco 4:9 kun Marso.

Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Astronomia Observatorio de Beijing, en provinco Hebejo (Ĉinio).

Ĝi ŝuldas sian nomon al la Hospitalo *Anzhen'' de Pekino, fondita en 1984 de Yingkai Wu (吴英恺), fondinto de la toraka kirurgio kaj korĥirurgio en Ĉinio, ĝenerala malsanulejo kun speciala fokuso en la kuracado de korpulmaj vaskulaj malsanoj. Kiel Nacia Centro de Klinika esploro pri Korvaskulaj Malsanoj, ĝi ludas gvidan rolon en la korvaskula kampo en Ĉinio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de SCAP
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Adrienn Tóth

**Adrienn Tóth** [tOt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tóth Adrienn** estis hungara moderna pentatlonisto, olimpiano, dufoja mondĉampiono.

 naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
 ekde 1999 komencis sportadi, inter 2002-2012 ŝi estis moderna pentatlonisto en signifa ĉefurba sportklubo. Ekde 2007 ŝi atigis bonajn rezultojn en junularaj konkursoj. Inter la plenkreskuloj ŝi estis hungara ĉampiono kvarfoje (2010-2012 teame aŭ stafete). Ŝi estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 2012 senrezulte, sed en mondĉampionumoj ŝi estis la unua en 2008 kaj 2011 en stafeto. Ŝi finis sian aktivan sportan karieron en 2012.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* rezultoj kun foto
* rezultoj angle

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj modernaj pentatlonistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
Zsuzsanna Vörös

**Zsuzsanna Vörös** [ĵuĵana voroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vörös Zsuzsanna** estas hungara moderna pentatlonisto, trifoja olimpiano, olimpika kaj sesfoja monda ĉampionoj, trejnisto.

 naskiĝis la  en Székesfehérvár.

## Biografio 
 edziniĝis kaj naskis filon en 2014. Ŝi ricevis signifajn ŝtatajn premiojn en 2004 kaj 2021.

### Sporta kariero 
 komencis sportadi en 1989, inter 1991–2010 ŝi estis moderna pentatlonisto en sportklubo en sia naskiĝurbo. Ŝi estis hungara ĉampiono 25-foje inter 1995-2009 unuoble, teame aŭ stafete. Ŝi estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 2000, Hungario en la Somera Olimpiko 2004 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 2008 kun ora medalo (unuoble en 2004), krome en mondĉampionumoj ŝi estis la unua sesfoje inter 1999-2004 unuoble, teame aŭ stafete. Ŝi finis sian aktivan sportan karieron en 2010, poste ŝi estis trejnisto, ekde 2012 ŝi havis postenojn en la sportkluba kaj pentatlona vivoj.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* datenoj kun foto
* datenoj kun foto
* datenoj kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj modernaj pentatlonistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
Bea Simóka

'*** [ŝimOka], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Simóka Bea*' estis hungara moderna pentatlonisto, trifoja mondĉampiono, advokato. Ŝia persona nomvarianto estis *Beáta*.

 naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
 akiris juran diplomon, baldaŭ ŝi havis postenon en ministerio, pli poste ŝi estis advokato. Ŝi havis edzon. Ŝi ricevis ŝtatan premion en 2002.

### Sporta kariero 
 estis moderna pentatlonisto en signifa ĉefurba sportklubo. Ŝi estis la unua en mondĉampionumoj trifoje en 2000 kaj 2002 unuoble, teame kaj stafete, krome ŝi estis eŭropa ĉampiono teame en 2000. Ŝiaj plej konataj trejnistoj estis Péter Kelemen kaj Tamás Kancsal.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* rezultoj angle
* medaloj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj modernaj pentatlonistoj
Kategorio:Hungaraj advokatoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
Mérignies

''''* - prononco laŭ sistemo IFA [] - estas komunumo de Francio kadre de la historia pejzaĝo Franca Flandrio, *Frans-Vlaanderen* respektive *Flandre française*. Ĝi situas en la departemento *Nord* [], nederlande/flandre *Noorderdepartement*, en la regiono Hauts-de-France (prononco [], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde *Heuts-d'Franche*) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france *Nord-Pas-de-Calais* , nederlande/flandre *Noord-Nauw van Calais*). Fine de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Lille* (france *Arrondissement Lille*, nederlande *Arrondissement Rijsel* respektive okcidentflandre *Arroundissement Rysel*), kaj al la kantono *''. 

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Nord

## Eksteraj ligiloj 
*   ()

eta|centra|300ra|

Kategorio:Komunumoj de Nord
Vernier-Meyrin Cargo (stacidomo)

**Vernier-Meyrin Cargo** estas varstacidomo en Meyrin, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Vernier
* Vernier (stacidomo)
* Meyrin
* Meyrin (stacidomo)
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Kantono Ĝenevo
Anton Hanak

**Anton HANAK** (naskiĝinta la  en Brunno, mortinta la  en Vieno) estis aŭstra skulptisto.

## Vivo kaj agado 
[eta|monumento por falintaj soldatoj ĉe la [Centra Tombejo de Vieno]] 
[eta|monumento por [Emil Zuckerkandl en la arkada korto de la Universitato de Vieno]] 
[eta|konfido-monumento *Güven Anıtı* en [Ankaro kun bronzaj figuroj de Hanak, laŭ ĝenerala planado de Clemens Holzmeister]]
Hanak pasigis la junulajn jarojn kiel filo de ĉambrofarbisto kaj orumisto en Moravio loĝinte intertempe ĉe la geavoj. En 1889 li venis Vienon kie li ellernis lignoskulptadon, skulptadon kaj maketfaradon.

Disĉiplo estis li de Edmund Hellmer ĉe Akademio de Belartoj de Vieno kaj ano de Viena secesio kaj Wiener Werkstätte; krome li kunfondinto estis de la artista societo Österreichischer Werkbund. Hanak instruiis ĉe la Viena artmetilernejo kaj estis ekde 1932 profesoro akademia. Disĉiploj liaj estis i.a. Fritz Wotruba, Oskar Icha kaj Rudolf Reinhart. Kun la artistino Rita Passini el Graz li flegis inter 1913 kaj 1916 leterinterŝanĝadon.

Lia verkaro estas viziplena kaj simbola kun proksimeco al ekspresionismo, kp. ekz. *Der letzte Mensch* de 1917 aŭ *Der brennende Mensch* de 1922.

Li kreis la ornamaĵojn por pluraj konstruaĵoj de la arĥitektoj Josef Hoffmann (ekz.: vilao Skywa, landbieno Primavesi, landbieno Ast) kaj, dum la 1920-aj jaroj, por municipaj loĝdomoblokoj en Vieno. De li estis ankaŭ pluraj portretbustoj kaj monumentoj, i.a. el la 1925-a jaro monumento por falintaj soldatoj titole *Schmerzensmutter* sur la Centra tombejo de Vieno kaj la busto de Victor Adler ĉe la Monumento de la Respubliko (Vieno).

La lasta artaĵo de Hanak estis skulptaĵoj por la Emniyet-memorigilo en Ankaro por kio li jam en 1931 estis farinta antaŭplanoj laŭ perado de Clemens Holzmeister. Finfaris la tuton ĝis 1936 Josef Thorak.

Entombigo estis sur la tombejo de la 13-a urbodiskrikto Hietzing. En Penzing nomas oni strateton por li *Hanakgasse* kaj en Langenzersdorf estas sekcio en la surloka muzeo kiu estas rezervita nur por li kaj liaj disĉiploj.

## Listo de lernintoj ĉe Hanak 
Jen impona listo de hanak-aj disĉiploj kiuj poste famiĝis: Fritz Wotruba (1926–1928), Angela Stadtherr (1917–1921), Adolf Treberer-Treberspurg (1929–1934), Heinz Leinfellner (1932–1934), Werner Seidl (1933–1934), Gustav Resatz, Hilde Uray (1923–1924), Franz Hagenauer, Ilse Pompe-Niederführ, Jakob Adlhart (1921–1923), Karl Bodingbauer (1923–1926), Othmar Jaindl, Josef Asböck, Roland von Bohr, Hans Domenig, Helene Koenig, Johann Scheibner, Rudolf Scherrer, Franz Budig, Anton Podzimek, Viktor Thoma, Josef Trojer, Franz Xaver Wirth, Kunibert Zinner, Rudolf Reinhart, Margarete Hanusch und Hans Baier.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Hugo Haberfeld: *Der Bildhauer Anton Hanak.* Ĉe: *Neues Wiener Journal*, Jg. 27, Nr. 9179, 23.5.1919, p.&nbsp;5–6 (surrete).
* Friedrich Grassegger, Wolfgang Krug: *Anton Hanak (1875–1934)*. Böhlau, Wien 1997.

## Eksteraj ligiloj
* 
*Hanak en la panteono de Malsupra Aŭstrio 
* Langenzersdorf-Museum – Anton Hanak

Kategorio:Aŭstraj skulptistoj
Kategorio:Aŭstraj profesoroj
Kategorio:Brno
Kategorio:Naskiĝintoj en 1875
Kategorio:Mortintoj en 1934
Tamás Szombathelyi

**Tamás Szombathelyi** [tamAŝ sombatheji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szombathelyi Tamás** estas hungara moderna pentatlonisto, olimpiano, trejnisto, arbitraciisto, sportinstruisto.

 naskiĝis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
 akiris trejnistan diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto. Depost sia aktiva sporta kariero li estis internacia arbitraciisto, ankaŭ trejnisto kaj lerneja sportinstruisto, eĉ li havis ĉefpostenon en la hungara pentatlona asocio. 

### Sporta kariero 
 inter 1964-1968 estis naĝisto de centra sporta lernejo, poste moderna pentatlonisto en signifa ĉefurba sportklubo. Li estis hungara ĉampiono kvinfoje inter 1975-1984 unuoble aŭ teame. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1980 kun 2 arĝentaj medaloj unuoble kaj teame, krome en mondĉampionumoj li estis la unua trifoje en 1981 kaj 1983 unuoble aŭ teame. En 1984 li retiriĝis de la aktiva sporto.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio legebla pli malsupre
* rezultoj angle

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj modernaj pentatlonistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Trübbach (stacidomo)

**Trübbach** estas fervoja stacidomo en Wartau, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Wartau
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Werdenberg (elektodistrikto)
Preĝejo Koro de Jesuo (Salgótarján)

La **paroĥa preĝejo Koro de Jesuo** estas sakrala historia monumento (deklarita en 2001) en urbo Salgótarján (Hungario), iam en vilaĝo *Zagyvapálfalva*, nun kvartalo en Salgótarján.

## Historio 
En tiu areo dum la mezepoko apartaj paroĥaj vilaĝoj ekzistis. La restintaj, parte unuigitaj vilaĝoj aliĝis al Salgótarján en 1961. Arkeologoj trovis kelkajn mezepokajn kirkajn ruinojn en tiu areo en la 20-a jarcento. Intertempe en 1890 vitroproduktejo ekfunkciis, sed tre proksime ankaŭ karbominejo. La loĝantoj (ĉefe laboristoj) havis katolikan kirkon nur en Salgótarján. La loka preĝejo estis konsekrita en 1933, en la sekva jaro la paroĥa rajto alvenis.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola en korto ĉe stratangulo. En la korto estas videbla kruco, kie estis entombigitaj 2 pastroj. La fasado estas malsimetria, ĉar maldekstre altiĝas la kvadrata turo. Al la fasado kelkaj ŝtupoj kuras, poste antaŭaĵo (kvazaŭ arkadoj) sekvas, kiun kolonoj tenas. La aperturoj estas rektangulaj, pli supre granda rozvitralo videblas en kvadrata krado. La ĉefnavo havas po unu flankonavojn. La absido estas duonronda. Menciindas la vitraloj.
eta|

Kermeso okazas en la tago de Sankta Koro.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto (legebla ĉe la fino)
* leksikonaj datenoj

R.C. Church, between hedges, 2020 Zagyvapálfalva.jpg|Fasado
Katholische Kirche, 2020 Zagyvapálfalva.jpg|Navo
R.C. Church, N, 2020 Zagyvapálfalva.jpg|Absido
R.C. Church, NE, 2020 Zagyvapálfalva.jpg|Sakristio

Salgotarján
Salgotarján
Michael Che Campbell

**Michael Che** aŭ plennome **Michael Che Campbell** (prononco laŭ sistemo IFA [, do pli simple proksimume ; naskita la 19-an de majo 1983 en Manhatano) estas usona tujkomediisto, aktoro kaj scenaristo. Li estas plej konata pro sia laboro en la skeĉa komedioserio *Saturday Night Live* de la usona televida kanalo *NBC*, kie li funkciis kiel kunprezentisto en la programero *Weekend Update* kune kun Colin Jost, kaj la du estis kunĉefaj scenaristoj de 2017 ĝis 2022. Che kaj Jost kungastigis la 70-an celebraĵon de la aktora premio *Primetime Emmy Awards* en 2018.

Che estis nelonge korespondisto por la televida formato *The Daily Show* ("La Ĉiutaga Spektaklo" kun Jon Stewart) kaj antaŭe laboris kiel verkisto por *Saturday Night Live*.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Usonaj aktoroj

Kategorio:Usonaj scenaristoj
St-Eloi (stacidomo)

**St-Eloi** estas fervoja stacidomo en Orbe, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Orbe VD
* Orbe (stacidomo)
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Vaŭda Nordĵuraso (distrikto)
Le Sentier-L'Orient (stacidomo)

'''Le Sentier-L'Orient''' estas fervoja stacidomo en Le Chenit, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Le Chenit
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Le Sentier ĉe Travys 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Vaŭda Nordĵuraso (distrikto)
Ed Sheeran

eta|300ra|
**Ed Sheeran**, laŭpasporte *Edward Christopher Sheeran* (angla prononco de la familia nomo laŭ sistemo IFA ; naskiĝis la 17-an de februaro 1991) estas angla popmuzika kantaŭtoro, do samtempe kantoverkisto kaj kantisto, kaj krome aktivas kiel muzikisto, aparte gitaristo, filma kaj televida aktoro.

## Vivo 
Naskita en Halifax, Okcidenta Jorkŝiro, kaj kreskinta en Framlingham, Suffolk, li komencis verki kantojn ĉirkaŭ la aĝo de dek unu jaroj. Tiam li ĉeestis koncerton de irlanda kantaŭtoro *Damien Rice* kaj ekkomprenis ke li ŝatus ekkanti. Li tiam en la aĝo de 13 jaroj, en 2005, publikigis la albumon *The Orange Room*. En 2006 kaj 2007 sekvis du pliaj albumoj. Li translokiĝis al Londono, al loĝejo super drinkejo ĉe la urba parko *Finsbury Park*. Ed Sheeran forlasis lernejon ĉe 16 por dediĉi sin plene al muziko. Li komencas prezentiĝi sur scenejo, precipe dum liberaj scenvesperoj malfermitaj al amatoroj. Post plia publikigoj de muzikaĵoj, lia profesia kariero vere komenciĝis en 2011, kiam la muzikeldonejo *Atlantic records* ekpublikigis liajn muzikaĵojn. En la ferma ceremonio de la Somera Olimpiko 2012 en Londono en aŭgusto 2012 li kantis antaŭ spektantaro de milionoj, kiam li muzikis kune kun Nick Mason de la grupo Pink Floyd, Richard Jones de la grupo *The Feeling* kaj Mike Rutherford de la grupo Genesis. De tiam li estas internacie konata.

## Kariero 
En 2012, Sheeran gajnis du British Music Awards en la kategorioj "Best British Solo Artist" kaj "Breakthrough British Artist". Lia kanto, *The A Team*, estis nomumita por la "Kanto de la Jaro" premio ĉe la Grammy-ceremonio (2013) kaj la unuopaĵo *Thinking Out Loud*, gajnis al li du Grammy-premiojn en 2016: "Kanto de la Jaro" kaj "Plej bona Pop prezento".

En 2018 li gajnis sep Afiŝtabulpremiojn por: Plej bona Prezentisto, Plej bona Prezentisto (Vira), Top 100 Plej Varma Prezentisto, Plej Venda Kanto, Pinta Radio-Prezentisto, Pinta Radio-Kanto por *Shape of You* en 2018.

Lia debutalbumo, *+* (Konekto), estis publikigita en septembro 2011 kaj poste iĝis plateno sep fojojn en Britio. Lia dua studialbumo, "×" (Duoblo), atingis la unuan lokon en la usonaj kaj britaj diskfurorlistoj kaj en 2015, gajnis la titolon de "Albumo de la Jaro" ĉe la British Music Awards.

## Diskografio 
### Studiaj albumoj 
* 2011: *+*
* 2014: *×*
* 2017: *÷*
* 2019: *No.6 Collaborations Project*
* 2021: *=*
* 2023: *-*
* 2023: *Autumn Variations*
* 2025: *Play*

### kolektaj albumoj 
* 2015: *5*

### videaj albumoj 
* 2015: *Jumpers for Goalposts: Live at Wembley Stadium*

### mini albumoj 
* 2005: *The Orange Room*
* 2006: *Ed Sheeran*
* 2007: *?Want Some*
* 2009: *You Need Me*
* 2010: *Loose Change*
* 2010: *Songs I Wrote with Amy*
* 2010: *Live at the Bedford*
* 2011: *No. 5 Collaborations Project*
* 2011: *One Take*
* 2011: *iTunes Festival: London 2011*
* 2011: *Thank You*
* 2012: *The Slumdon Bridge*
* 2012: *iTunes Festival: London 2012*

## Vidu ankaŭ 
* Listo de plej vendantaj muzikistoj

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Anglaj kantaŭtoroj
Ilche

**Ilche**  estas loĝloko kaj municipo de Hispanio, en la sudo de la komarko Somontano de Barbastro (kies ĉefurbo estas Barbastro) apartenanta al la centro de la Provinco Huesko (regiono Aragono). 

## Geografio 
Ĝia municipa teritorio estas en la sudo de la komarko Somontano de Barbastro, inter Berbegal kaj Monzono. Ĝi limas okcidente kun Berbegal kaj Peralta de Alcofea, norde kun Barbastro, oriente kun Castejón del Puente kaj sude kun Monzono. La municipa teritorio enhavas loĝlokojn Fornillos, Monesma de San Juan, Morilla, Permisán kaj Odina.

La loĝloko Ilche mem (320 msm) estas je 56 km sudoriente de Huesca. Ĝi estas komunikata laŭ la ŝoseo A-1223 kun Monzono sudoriente kaj kun Berbegal okcidente.

## Historio
La areo ja estis loĝata de araboj, kiu lasis inter alia reton de irigacio kaj loknomojn. Pri la kristana mezepoka historio estas multaj dokumentoj. En 1283 ĝi apartenis al Blasco de Huerta.  En 1399 la reĝo Marteno la 1-a de Aragono konfirmis la statuson de Ilche, kiel posedo de la Ordeno de Sankta Johano de la Hospitalo sub ties protektado.  En 1414 ĝi plu apartenis de la Ordeno de la Hospitalo.  Kaj same en 1610.  

Komence de la 19-a jarcento la tuta komarko estis damaĝita pro la franca invado. En 1845 kuniĝis Fomillos, Morilla kaj Permisán, kaj en 1857-1873 kuniĝis Monesma de San Juan.

Dum la Hispana Enlanda Milito la loĝloko suferis pro operacoj kadre de la atakoj de la respublikanoj klopode al konkero de la provinca ĉefurbo Ŭesko kaj fina kontraŭatako de frankistoj. 

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Ilche kie oni malaltiĝis el 698 loĝantoj en 1900 ĝis nunaj 188 loĝantoj (2022).

## Aktualo 
La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo (cerealoj, migdalarboj, olivarboj, kaj ĉefe vinproduktado) kaj brutobredado (ŝafoj, kaj ĉefe bovoj) al natura, sporta, kultura kaj rura turismo. Estas kelkaj malgrandaj industrioj kaj vinproduktejoj.

Ĉefaj vidindaĵoj estas la preĝejo de Ilche de la 18-a jarcento, la preĝejo de Fornillos de la 17-a jarcento, la preĝejo de Monesma de San Juan de la 12-a jarcento, la preĝejo de Morilla de la 17-a jarcento, la preĝejo de Permisán de la 16-a jarcento, iama Palaco de la Grafoj de Fuentes de la 16-a jarcento en Permisán, fontanputo de tri galerioj elfositaj elroke en Monesma de San Juan, ibera setlejo  de *Las Coronas* en Fornillos, kaj aliaj naturaj lokoj ĉefe ĉe la rivero kaj la ravinoj kaj rojoj, kiuj ĉirkaŭas la loĝlokojn. 

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Ŭesko

## Referencoj 
## Bibliografio
* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* Ubieto Arteta, Antonio, "Historia de Aragón". Los pueblos y los despoblados 1 (Eld. Anubar. Zaragoza, 1984)
* CONTE OLIVEROS, Jesús. “Personajes y Escritores de Huesca y Provincia”. Eld. Librería General (Zaragoza 1981)

## Eksteraj ligiloj 
*  
* 

Kategorio:Municipoj de la provinco Ŭesko
Tourmignies

''''* - prononco laŭ sistemo IFA [] - estas komunumo de Francio kadre de la historia pejzaĝo Franca Flandrio, *Frans-Vlaanderen* respektive *Flandre française*. Ĝi situas en la departemento *Nord* [], nederlande/flandre *Noorderdepartement*, en la regiono Hauts-de-France (prononco [], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde *Heuts-d'Franche*) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france *Nord-Pas-de-Calais* , nederlande/flandre *Noord-Nauw van Calais*). Fine de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Lille* (france *Arrondissement Lille*, nederlande *Arrondissement Rijsel* respektive okcidentflandre *Arroundissement Rysel*), kaj al la kantono *''. 

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Nord

## Eksteraj ligiloj 
*   ()

eta|centra|300ra|

Kategorio:Komunumoj de Nord
44360 Ferlet

'*44360 *Ferlet'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita en la kadro de la astronomia kampanjo *OCA-DLR Asteroid Survey* (ODAS), la 18-an de septembro 1998 elde la Observatorio de la Altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la francan astrofizikiston Roger Ferlet, kiu, per videbla kaj ultraviola spektroskopio, studas la interstelan abundecon, la atmosferojn de , la sistemon Beto Pentrista kaj ties
. Li partoprenis en la malkovro de la unua evento de gravita mikrolensado. Li kontribuis al publikaj popularigoj kaj estis Prezidento de la *Société astronomique de France''.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de OCA-DLR Asteroid Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Regina Scheer

**Regina SCHEER** (naskiĝinta en 1950 en Orienta Berlino) estas germana kantoverkistino.

## Profesiaj agadoj 
Post studo de teatra kaj kultura sciencoj inter 1968 kaj 1973 ĉe Humboldt-Universitato en Berlino ŝi verkis tekstojn por la kanzonaj rondoj de *Oktoberklub*.. Inter 1972 kaj 1976 ŝi deĵoris kiel redaktorino de la studenta organo *Forum* de FDJ kaj inter 1980 kaj 1990 por la literatura fakmagazino *Temperamente*. Ekde Turniĝo ŝi laboris kiel liberprofesia verkistino kaj eldonistino vivante en la berlina urbokvartalo Wedding.

Scheer publikigis plurajn librojn pri la germana-juda historio kaj furoris en 2014 per skribo de sia unua romano *Machandel*.

## Premioj 
* 2014: Mara-Cassens-Preis
* 2017: Ver.di-Literaturpreis Berlin-Brandenburg]

## Verkoj elekto 
* *AHAWAH, das vergessene Haus*. Aufbau, Berlin 1992
* *Es gingen Wasser wild über unsere Seele*. Aufbau, Berlin 1999
* *Der Umgang mit den Denkmälern*. Brandenburgische Landeszentrale für Politische Bildung, Potsdam 2003
* *Im Schatten der Sterne*. Aufbau, Berlin 2004
* *„Wir sind die Liebermanns“*. Propyläen, Berlin 2006
* *Mausche mi-Dessau Moses Mendelssohn*. Hentrich & Hentrich, Teetz 2006
* *Den Schwächeren helfen, stark zu sein. Die Schrippenkirche im Berliner Wedding 1882–2007*. Hentrich & Hentrich, Teetz 2007, ISBN 978-3-938485-63-7
* *Kurt Tucholsky*. Hentrich & Hentrich, Teetz 2008
* *Zerbrochene Bilder*. Kurt-Tucholsky-Literaturmuseum, Rheinsberg 2011
* *Zerstörte Kindheit und Jugend. Mein Leben und Überleben in Berlin*, kune kun Regina Steinitz, Berlin, 2014, ISBN 978-3-942240-16-1.
* *Machandel*. Knaus, München 2014, ISBN 978-3-328-10024-9
* *Gott wohnt im Wedding*, Penguin, München 2019, ISBN 978-3328600169

## Eksteraj ligiloj 
* 
* informoj ĉe IMDb
* recenzoj ĉe Perlentaucher

## Notoj 
Kategorio:Germanaj ĵurnalistoj
Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Germanaj socialistoj
Kategorio:Kulturo de GDR
Kategorio:Teatrologoj
44570 Yuribeletsky

'*44570 *Yuribeletsky'''* estas malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono proksima de la orbita resonanco 8:3 kun Jupitero.

Ĝi estis malkovrita en la kadro de la astronomia kampanjo *OCA-DLR Asteroid Survey* (ODAS), la  elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la belorusan profesian astronomon kaj astrofotiston *Yuri Beletsky'', vivanta en Ĉilio. Li estas bone konata pro sia verko en astronomiaj kaj noktaj fotografioj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Yuribeletsky
Kategorio:Malkovrita de OCA-DLR Asteroid Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Willeke van Ammelrooy

eta|maldekstra|Willeke en 1974
**Willy Geertje van AMMELROOY** (Utreĥto, 5-an de aprilo 1944), konata kiel **Willeke van Ammelrooy**, estas nederlanda aktorino, kiu estas unu el la plej gravaj kinosteluloj en Nederlando dum jardekoj. Ŝi ankaŭ aktoris en multaj teatraĵoj kaj reĝisoris plurajn filmojn.

## Kariero 
Ŝi naskiĝis en laborista medio kaj, laŭ siaj propraj vortoj, havis bonan infanaĝon. En intervjuo de 2009, ŝi diris, ke ŝi kreskis en medio de honesteco, integreco kaj malfermiteco. Ŝi enskribiĝis en la aĝo de 17 por la Teatra Lernejo en Amsterdamo. Ŝi havis malfacilecon esprimi sin en sia pli frua vivo kaj estis tre timema. Agante en teatro kaj kino ŝi superis sian malsekurecon. Ŝia unua filmrolo estis en *Rotterdam-Europoort* de Joris Ivens en 1966. Laŭ siaj propraj vortoj, ŝi ludis sian plej belan teatran rolon en *La ĝardeno de la delicoj*, reĝisorita de Lodewijk de Boer. Post transiro al kino, ŝi ne revenis al teatro pro timo forgesi tekstojn antaŭ plena salono.

Ŝi partoprenis en 27 filmoj.

[eta|maldekstra|300ra|Unua filmo [Mira (filmo)|Mira el 1971]]

## Eksteraj ligiloj 
* filmscenoj je Virtual History Film

Kategorio:Nederlandaj aktoroj
Richard Valet

**Richard VALET** (prononco laŭ sistemo IFA [], naskiĝis en 1938, mortis la 15-an de oktobro 2022) estis franca esperantisto. Li tre fervoris por Esperanto dum multaj jaroj, aktivis en la loka Esperanto-movado en Bersée kaj en la komunumaro Eŭropa Metropolo Lille, kaj regule verkis en Esperanto por komencantoj. Krome li prezidis la Nordfrancian Esperanto-Federacion de 2001 ĝis 2005, kaj prezidis la organizan komitaton de la internacia renkontiĝo Boulogne 2005 por memorfesti en Bulonjo-ĉe-Maro la centjariĝon de la unua Universala Kongreso de Esperanto.

## Eksteraj ligiloj 
* nekrologo en la retejo de la Nordfrancia Esperanto-Federacio oktobro 2022 ()
* pli detala funebra artikolo en la bulteno *Norda Kuriero* n-ro 18, 28 nov. 2022, paĝoj 2 kaj 5 ()

Kategorio:Francaj esperantistoj
46917 Rogercayrel

'*46917 *Rogercayrel'''* estas tre malgranda, neordinare hela asteroido de la ĉefa asteroida zono en  1:4 kun la Tero kaj 3:1 kun Jupitero.

Ĝi estis malkovrita en la kadro de la astronomia kampanjo *OCA-DLR Asteroid Survey'' (ODAS), la 16-an de septembro 1998 elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la franca astronomo Roger Cayrel (1925 — 2021), internacie agnoskita kiel pioniro en la studo pri stelaj atmosferoj. Li provizis elstarajn kontribuojn en teoria astrofiziko, por la kompreno pri plej malnovajn steloj kaj pri la kemia evoluo de la Lakta Vojo. Li estis la unua direktorio de la Kanada-Franca-Havaja Observatorio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Rogercayrel
Kategorio:Malkovrita de OCA-DLR Asteroid Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
46748 Giusacayrel

'*46748 *Giusacayrel'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita en la kadro de la astronomia kampanjo *OCA-DLR Asteroid Survey* (ODAS), la  elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Giusa Cayrel'' (1920 – 2012), la unua virino astronomino engaĝita en la Universitato de Padovo, Italio. En 1947 ŝi precize determinis la latitudon de la Observatorio de Asiago. Dum ŝia kariero en la Observatorio de Parizo, ŝi laboris pri la evoluo de la Lakta Vojo per detala analizo de stelaj spektroj. Ŝi estis pionirino en la studo de steloj similaj al la Suno (tiel nomataj "  ").

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Giusacayrel
Kategorio:Malkovrita de OCA-DLR Asteroid Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Martin von Amberg

**Martin von AMBERG** (latine: *Martinus Ambergensis*) estis germana inkvizitoro, teologo kaj verkisto. Li aktivis ĉ. inter 1370 kaj 1400.

## Vivo 
Martin verkis la popularan, edifan skribaĵon *Gewissensspiegel* (ĉ. 1370-82) kaj eble estis pastro en la Preĝejo de Virgulino Maria antaŭ Týn en Prago.

La kariero inkvizitora por kontraŭbatali la kredon de la valdanoj (laŭ komisio de la papo aŭ, pli verŝajne, de la episkopo) dokumente atesteblas (parte kune kun Petrus Zwicker): 1374 en Strasburgo, 1380-aj jaroj en Regensburg, 1391 en Würzburg kaj Erfurto, 1396 en Prago, 1399 en Nurenbergo (tie ĉi li honoriĝis publike) kaj Bamberg, 1400/01 en Trnava, Hartberg kaj Sopron.

La verko *Gewissensspiegel*, de kiu konserviĝis 34 manuskriptoj, elstaras inter la tiutempa kateĥisma literaturo enhave kaj forme. Ĝi servu kiel enkonkuko je la ĉefaj kredofundamentoj al neregantoj de la latina lingvo. Kreon de tia verko klopodis la provinca sinodo de Prago en 1355 kaj eĉ ordonis la partoprenintoj de la koncilio de Lavaur en 1368 ĉar oni sentis la ardan deziron havi ion tian je dispono. Mendinto estis konsilisto de la hungara reĝo, Hans von Scharfeneck el Dalmatio. Enhave ekzistas similoj al *Compendium theologicae veritatis* de Hugues Ripelin el Strasburgo kaj al aĵoj de Johano de Novoforo. Martin restadis en Prago 1380 kaj tiam li ekkonis ties skribaĵojn. Ĉiuokaze influis *Gewissensspiegel* siaspece verkoj de Hans Vintler kaj de Stefano el Lanškroun.

## Literaturo 
* Th.-M. Charland: "Les Auteurs d'Artes Praedicandi au XIIIe siècle d'après les manuscrits", ĉe: ''Études d'Histoire Littéraire et Doctrinale du XIIIe Siècle*, 1932, p. 41-60
* E. Weidenhiller: *Untersuchungen zur deutschsprachigen katechetischen Literatur des späten Mittelalters*, 1965, p. 134-140
* M. Schwinger: *Martin von Amberg - Der Gewissensspiegel. Zur handschriftlichen Überlieferung*, disertaĵo, Graz 1966
* G. Steer: "Der Gewissensspiegel Martins von Amberg und das Compendium theologicae veritatis Hugos von Straßburg", ĉe: *Paul-Braune-Beiträge* 90/1968, p. 285-302
* R. Kieckhefer: *The Inquisition in Fourteenth Century Germany*, disertaĵo, Austin 1972
* A. Patschovsky: *Quellen zur böhmischen Inquisition im 14. Jh.*, 1979
* Art. „Martin von Prag“ fare de Herman Haupt, ĉe: *Allgemeine Deutsche Biographie*, Band 52 (1906), p. 219 (tie ĉi interrete)

## Fonto 
* Werbow, Stanley N., "Martin von Amberg" ĉe: *Neue Deutsche Biographie'' 16 (1990), p. 277-278 (tie ĉi interrete)

## Notoj 
Kategorio:Inkvizitoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en la 14-a jarcento
Kategorio:Germanlingvaj verkistoj
Kategorio:Homoj el Prago
Kategorio:Romkatolikaj pastroj
Nathalie Dechy

** Nathalie Dechy** - naskiĝis la 21-an de februaro 1979 en Les Abymes, Gvadelupo - estas eksa profesia tenisistino. Sum ŝia longa profesia tenisa kariero inter 1994 kaj 2009, ŝi partoprenis 54 sinsekvajn grandŝlemajn turnirojn, la renomaj turniroj Wimbledon en Londono, Roland Garros en Francio, US Open kaj Australian Open. Krome ŝi ankaŭ partoprenis la tenisajn turnirojn en la Somera Olimpiko 2000 de Sidnejo kaj la  Somera Olimpiko 2004 de Ateno. En la ranglisto de la Virina Tenisa Asocio, ŝia plej bona jaro estis 2005, kiam ŝi finis la jaron je la 12-a rango tutmonde. Ŝi estas la filino de kebekia patrino kaj de franca patro, Michel Dechy, instruisto, tenisa trejnisto kaj ekde 1998 entuziasma esperantisto, kiu interalie de decembro 2015 ĝis decembro 2022 estis prezidanto de la Nordfrancia Esperanto-Federacio aktiva en la franca administra regiono Hauts-de-France. Ekde 2017, ŝi profesie estas konsilantino de la sportklubo Olympique Lyonnais.

 

Kategorio:Francaj tenisistoj
Torres de Alcanadre

**Torres de Alcanadre**  estas loĝloko kaj municipo de Hispanio, en la sudokcidento de la komarko Somontano de Barbastro (kies ĉefurbo estas Barbastro) apartenanta al la centro de la Provinco Huesko (regiono Aragono). 

## Geografio 
Ĝia municipa teritorio estas en la sudokcidento de la komarko Somontano de Barbastro, borde de la rivero Alcanadre, kiu nomas la loĝlokon. Krome la loknomo "Torres" signifas turojn, kaj tiukadre estas tri turoj en la municipa blazono.

Ĝi limas norde kun Laperdiguera, sude kun Peralta de Alcofea kaj oriente kun Berbegal ene de la komarko. La municipo enhavas ankaŭ la submunicipon Lacuadrada.

La loĝloko Torres de Alcanadre mem (340 msm) estas je 40 km sudoriente de Huesca. Ĝi estas komunikata laŭ la ŝoseo A-1217 kun Pertusa norde kaj kun Peralta de Alcofea sudokcidente.

## Historio
La areo ja estis loĝata de araboj, kiu lasis inter alia reton de irigacio kaj loknomojn, kiel propra "Alcanadre" mem.  Pri la kristana mezepoka historio estas multaj dokumentoj. Plej frua mencio estas teksto de 1179 en kiu Alfonso la 2-a de Aragono konfirmas donacon al la grafino de Oria de Pallars:

Komence de la 19-a jarcento la tuta komarko estis damaĝita pro la franca invado. Dum la Hispana Enlanda Milito la loĝloko suferis pro operacoj kadre de la atakoj de la respublikanoj klopode al konkero de la provinca ĉefurbo Ŭesko kaj fina kontraŭatako de frankistoj. 

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Torres de Alcanadre kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 85 loĝantoj por la tuta municipo (2022).

## Aktualo 
La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo (cerealoj, migdalarboj, olivarboj, kaj ĉefe vinproduktado) kaj brutobredado (ŝafoj, kaj ĉefe bovoj) al natura, sporta, kultura kaj rura turismo. 

Ĉefaj vidindaĵoj estas la preĝejo kaj naturaj lokoj ĉefe ĉe la rivero kaj la ravinoj kaj rojoj, kiuj ĉirkaŭas la loĝlokojn. 

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Ŭesko

## Referencoj 
## Bibliografio
* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* Ubieto Arteta, Antonio, "Historia de Aragón". Los pueblos y los despoblados 1 (Eld. Anubar. Zaragoza, 1984)
* CONTE OLIVEROS, Jesús. “Personajes y Escritores de Huesca y Provincia”. Eld. Librería General (Zaragoza 1981)

## Eksteraj ligiloj 
*  
* 

Kategorio:Municipoj de la provinco Ŭesko
Sara (muzikgrupo)

**Sara** estas finna muzika grupo el Kaskinen. Ĝin fondis kantisto Jo(rm)a Korhonen, gitaristoj Antti Tuomivirta kaj Tommi Koivikko kaj basisto Kristian Udd en 1995. Ĝi ludas alternativan rokon kaj alternativan metalon. Ĝiaj nunaj membroj estas Joa Korhonen, Rami Rissa, Kristian Udd, Marko Kivelä. La grupo estas konata ekzemple pri peco *Rauhan aika*, kiu estis kandidato por medalon *Emma* kaj pri versioj de la pecoj *Yhtenä iltana* kaj *Rauhan aika*. Ĝia kantisto Joa Korhonen kantas vere personece. Tio estas unu el la konataj aferoj en la grupo. Unue la nomo de la grupo estis *Kellariväkeä*. La nuna nomo fariĝis en 1997. La hejmloko estas Kaskinen.

Kategorio:Finnaj muzikaj grupoj
Courtemaîche (stacidomo)

**Courtemaîche** estas fervoja stacidomo en Basse-Allaine, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Basse-Allaine
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Porrentruy (distrikto)
Adrien Tóth

**Adrien Tóth** [tOt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tóth Adrien** estas hungara modelo. Ŝia persona nomvarianto estis *Adrienn*.

 naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
 komence estis sekretario, jam en 1986 ŝi partoprenis en finalo de tutlanda beleckonkurso. Tiutempe la modela industrio malkovris ŝin kaj ŝi ricevis konstantajn taskojn. Ŝiaj fotoj aperis en la gazetaro. Sekve ŝi estis profesia manekeno, ankaŭ eksterlande. Intertempe ŝi akiris tri diplomojn. Ŝi edziniĝis kaj naskis filinon en 1998. 

## Fontoj 
* traduko el hungarlingva Vikipedio, kie la fontoj estas legeblaj

## Referencoj 
eta|maldekstre|

Kategorio:Hungaraj fotomodeloj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Alila pirofosfato

**Alila pirofosfato** aŭ **monoalila pirofosfato** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la alila alkoholo kaj pirofosfata acido. Ĝi estas blanka solidaĵo, nesolvebla en akvo, sed solvebla en etanolo, kloroformo kaj nepolaraj organikaj solvantoj. Alila pirofosfato posedas 3 karbonatomojn, 5 hidrogenatomojn, 7 oksigenatomojn kaj 2 fosforatomojn. Alila pirofosfato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de alilaj derivaĵoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de **alila pirofosfato** per traktado de **alila alkoholo** kun **pirofosfata acido**:

### Sintezo 2 
* Preparado de **alila pirofosfato** per traktado de **pirofosfata anhidrido** kun **alila alkoholo**:

### Sintezo 3 
* Preparado de **alila pirofosfato** per traktado de **pirofosfata acido** kun **alila klorido**:

### Sintezo 4 
* Preparado de **alila pirofosfato** per traktado de **pirofosfata anhidrido** kun **alila klorido**:

## Vidu ankaŭ 
* Pirofosfatoj

Kategorio:Pirofosfatoj
Pirofosfatoj