open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1229

En la jaro **1229** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Jakobo la 1-a (Aragono) konkeris Mallorca.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
*Chésopelloz kiel *Chissapenlo* (hodiaŭ komunumo en Kantono Friburgo en Svislando).
*Galgenen kiel *Galgênne* (hodiaŭ komunumo en Kantono Ŝvico en Svislando).
*Jens kiel *Gens* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Kamnik (hodiaŭ urbo en norda Slovenio).
*Leukerbad kiel *Boez* (hodiaŭ kuracloko kaj komunumo en Kantono Valezo en Svislando).
*Chotěbuz (hodiaŭ vilaĝo en Ĉeĥio).

## Naskiĝoj 
*

## Mortoj 
*
1228

En la jaro **1228** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Sinĉi Ruka iĝis inkao
*Fondita urbo de Hodonín;

## Unuaj dokumentaj mencioj 
*Affeltrangen en Kantono Turgovio en Svislando).
*Aeschi ĉe Spiez kiel *Asshes* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Ballaigues kiel *Balevui* (hodiaŭ komunumo en Kantono Vaŭdo en Svislando).
*Bargen jam kiel *Bargen* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Bösingen kiel *Basens* (hodiaŭ komunumo en Kantono Friburgo en Svislando).
*Buch ĉe Märwil kiel *Buch* (hodiaŭ municipo en la komunumo 
*Budacu de Jos (hodiaŭ komunumo en Rumanio). 
*Därstetten kiel *Tarenchat* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Engollon kiel *Engolun* (hodiaŭ komunumo en Kantono Neŭŝatelo en Svislando).
*Fontaines kiel *Fontanes* (hodiaŭ komunumo en Kantono Neŭŝatelo en Svislando).
*Gerzensee kiel *Gercentse* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Heitenried sub ĝia franclingva nomo *Essers* (hodiaŭ komunumo en Kantono Friburgo en Svislando),
*Henggart kiel *Hengart* (hodiaŭ komunumo en Kantono Zuriko en Svislando).
*Kappelen kiel *Capella* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Kirchdorf kiel *Chilthorf* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Kirchenthurnen kiel *Tornes* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Lichtensteig sub la nomo *Liehtvnsteige* (hodiaŭ urbo kaj komunumo en Kantono Sankt-Galo en Svislando).
*Neuenegg kiel *Nuneca* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Pieterlen kiel *Perla* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Port jam en la aktuala skriboformo *Port* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Logig (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
*Oberbalm kiel *Balmes* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Saanen en la franclingva formo *Gissinay* (hodiaŭ distriktĉefloko en Kantono Berno en Svislando).
*Sutz kiel *Soz* (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Sutz-Lattrigen en Kantono Berno en Svislando).
*Täuffelen kiel *Choufalli* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Vauffelin kiel *Vualfelim* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Vinelz kiel *Fenis* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Worben kiel *Worbun* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).

## Naskiĝoj 
*

## Mortoj 
*Roberto, imperiestro de la Latina imperio.
1232

En la jaro **1232** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Batalo de Kai-fung-fu inter Ĉinoj kaj Mongoloj.
*La Papo Gregorio la 9-a restarigis la Inkvizicion.
*Go-Horikawa, 11-jaraĝa, detronigita, 1-jaraĝa bebo Shijo iĝis imperiestro de Japanio

## Naskiĝoj 
## Mortoj
1233

En la jaro **1233** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Kijlo fondita.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
*Mauren kiel *Muron* (hodiaŭ municipo en la komunumo Berg TG en Kantono Turgovio en Svislando).
*Ruswil (hodiaŭ komunumo en Kantono Lucerno en Svislando).

## Naskiĝoj 
* Ramon Lullo, kataluna verkisto kaj filozofo (mortis la 29-an de junio 1315).

## Mortoj
1234

En la jaro **1234** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* La urbo Stralsund fondiĝis.
* Fino de Jin dinastio en Ĉinio.
* Monaĥejo de Sankta Agnesa fondita.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Allaman kiel *Alamant* (hodiaŭ komunumo en Kantono Vaŭdo en Svislando).
* Frutigen kiel *Frutingen* (hodiaŭ komunumo kaj distriktĉefloko en Kantono Berno en Svislando).
* Meiringen kiel *Magiringin* (hodiaŭ komunumo kaj distriktĉefloko en Kantono Berno en Svislando).
* Oeschgen kiel *Escecon* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
* Chukyo imperiestro de Japanio
* Go-Horikawa imperiestro de Japanio
1235

En la jaro **1235** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Gic (hodiaŭ vilaĝo en Hungario).
* Dopca (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
* Leuzigen kiel *Loxingen* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
* Prejmer (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
* Vráble (hodiaŭ urbo en Slovakio).

## Naskiĝoj
## Mortoj
* Andreo la 2-a, reĝo de Hungario (naskiĝis ĉirkaŭ 1177)
1238

En la jaro **1238** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
## Unuaj dokumentaj mencioj 
* 10-a de majo: Lohn (hodiaŭ komunumo en Kantono Ŝafhaŭzo en Svislando).

* Buchholterberg kiel *Bucholtron* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
* Dully kiel *Delui* (hodiaŭ komunumo en Kantono Vaŭdo en Svislando).
* Lütschental kiel *Liscinthal* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
* Opfershofen kiel *Opfirshofin* (hodiaŭ municipo de la komunumo Bürglen en Kantono Turgovio en Svislando).

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
* 19-a de marto: Henryk la 1-a Brodaty, pola reganto (n. 1165/1170)
1231

En la jaro **1231** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
### Eŭropo 
*Eko de Nazaria dinastio en Granado, hodiaŭe Hispanio.
*Urbeto Chaves konkerita de Portugalio al Leono, hodiaŭ Hispanio.
*Urbo Merido konkerita de Leono al Portugalio
*Fondita Mosalsk.

### Azio 
*Mongoloj invadis Koreion.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
*Horw kiel *Horwe* (hodiaŭ uro kaj komunumo en Kantono Lucerno en Svislando). 
*Kallnach kiel *Calnachon* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Leuggern kiel *Lutgern* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
*Leysin kiel *Leissins* (hodiaŭ komunumo en Kantono Vaŭdo en Svislando).

## Naskiĝoj 
*

## Mortoj 
*13-a de junio: Sankta Antonio.
*17-a de novembro: Elizabeto de Hungario, sanktulino (n. 1207)
*Abdulatif al-Bagdadi, araba verkisto.
*Tsuĉimikado imperiestro de Japanio
1239

En la jaro **1239** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
## Unuaj dokumentaj mencioj 
*26-a de decembro: Rietheim kiel *Riethein* (hodiaŭ vilaĝo en Kantono Argovio en Svislando).
*Döttingen kiel *Totingen* (hodiaŭ urbeto kaj komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
*Ostermundigen kiel *Osturmundingun* (hodiaŭ urbo en Kantono Berno en Svislando.)
*Klingnau kiel *Chlingenowe* (hodiaŭ urbeto kaj komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
*Zichyújfalu (hodiaŭ vilaĝo en Hungario).

## Naskiĝoj 
*Eduardo la 1-a, reĝo de Anglio (m. 1307)
*Stefano la 5-a, reĝo de Hungario (m. 1272)

## Mortoj 
*Go-Toba imperiestro de Japanio
1242

En la jaro **1242** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Go-Saga iĝis imperiestro de Japanio

## Unuaj dokumentaj mencioj
*Galmiz *Chalmitis* (hodiaŭ komunumo en Kantono Friburgo en Svislando).
*Hausen ĉe Albis kiel *Huson* (hodiaŭ komunumo en Kantono Zuriko en Svislando).
*Leissigen kiel *Lensengue* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Niederwil kiel *Wile* (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Rothrist en Kantono Argovio en Svislando).
*Moosseedorf kiel *Sedorf* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Schmitten kiel *Schmitton* (hodiaŭ komunumo en Kantono Friburgo en Svislando).
*Zugo kiel *Zug* (hodiaŭ ĉefurbo de la samnoma kantono en Svislando).

## Naskiĝoj 
* 27-a de januaro: Margareta de Hungario, hungara katolika sanktulino (m. 1271)

## Mortoj 
*Juntoku imperiestro de Japanio
*Shijo imperiestro de Japanio
1243

En la jaro **1243** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
8-an de majo: Klingnau estis la unuan fojon nomita urbo.
* Fondiĝis la urbo Brno, ĉefurbo de Moravio (hodiaŭ en Ĉeĥio).
* Inocento la 4-a iĝis papo.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
***Adligenswil** kiel *Adelgeswiler* (hodiaŭ komunumo en Kantono Lucerno en Svislando).
***Berg ĉe Irchel** kiel Berge (hodiaŭ komunumo en Kantono Zuriko en Svislando).
***Jonen** kiel *Jonun* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
***Moosleerau** kiel *Moslerovwa* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).

## Naskiĝoj 
*28-a de junio: Go-Fukakusa, imperiestro de Japanio (m. 1304)
*Jacques de Molay, grandmajstro de la Templanoj (proksima dato) (m. 1314)

## Mortoj
1230

En la jaro **1230** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Afonso la 9-a (Kastilio) konkeris la urbojn Merida kaj Badajoz.

## Unuaj dokumentaj mencioj
*Diviciorii Mici (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
*Freienwil kiel *Friginwillare* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
*Hitzkirch kiel *Hiltschilche* (hodiaŭ komunumo en Kantono Lucerno en Svislando).
*Gurzelen kiel *Gurcellun* (hodiaŭ komunumo de Kantono Berno en Svislando).
*Mureșenii de Câmpie (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
*Ossingen kiel *Ozzingin* (hodiaŭ komunumo en Kantono Zuriko en Svislando).
*Șieu-Sfântu (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
*Sins (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
*Tüscherz kiel *Tusschiers* (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Twann-Tüscherz en Kantono Berno en Svislando).

## Naskiĝoj 
* Guido Guinizzelli, itala poeto

## Mortoj 
*15-a de decembro : Přemysl Otakar la 1-a
1246

En la jaro **1246** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Go-Saga detronigita, 3-jaraĝa bebo Go-Fukakusa iĝis imperiestro de Japanio

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Böckten kiel *Bettinchon* (hodiaŭ komunumo en Kantono Bazelo Kampara en Svislando).
* Bottmingen kiel *Bothmingen* (hodiaŭ komunumo en Kantono Bazelo Kampara en Svislando).
* Giebenach kiel *Gibenacho* (hodiaŭ komunumo en Kantono Bazelo Kampara en Svislando).
* Gossliwil kiel *Gosseriswile* (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
* Muotathal kiel *Muthathal* (hodiaŭ komunumo en Kantono Ŝvico en Svislando).
* Wegenstetten kiel *Wegosteton* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
* 31-a de majo:  Izabela de Angulemo, dua edzino de Johano (Anglio) (n. 1188)
1249

En la jaro **1249** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
## Unuaj dokumentaj mencioj 
*Brügglen kiel *Bruglon* (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
*Büren zum Hof kiel *Burron* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Frenkendorf jam sub la nuna nomo (hodiaŭ komunumo en Kantono Bazelo Kampara en Svislando).
*Hermrigen kiel *Hermeringen* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Schalunen kiel *Chaluna* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Urtenen-Schönbühl kiel *Urtinun* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).

## Naskiĝoj 
*Papo Johano la 22-a (m. 1334)
*Kameyama, imperiestro de Japanio

## Mortoj 
* Sankta Donatus, romkatolika sanktulo
1250

En la jaro **1250** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj
*Komenco de interregno en trono de Sankta Romia Imperio, pluraj reĝoj proklamitaj imperiestroj (foje du samtempe), sed neniu imperiestro kronita ĝis 1312.
*Fondita Nepomuk.
*Alberto Magno trovis la arsenon.

## Unuaj dokumentaj mencioj
*Heimiswil kiel *Heimoltswiler* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Noflen kiel *Novelon* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Thierachern kiel *Tierachern* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).

## Naskiĝoj
*Johano la 4-a Laskaris bizanca imperiestro.
*Sankta Ludoviko kaptita dum la 7-a Krucmilito.

## Mortoj
*13-a de decembro: Frederiko la 2-a, imperiestro de la Sankta Romia Imperio (n. 1194)
1252

En la jaro **1252** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Princo Munetaka iĝis ŝoguno

## Unuaj dokumentaj mencioj 
*Aesch kiel *Esch* (hodiaŭ komunumo en Kantono Bazelo Kampara en Svislando).
*Etziken kiel *Ezzinchon* (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
*Gorgier kiel *Corgie* (hodiaŭ komunumo en Kantono Neŭŝatelo en Svislando).

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
*30-a de majo: Ferdinando la 3-a, reĝo de Kastilio kaj Leono (n. 1199)
*1-a de aŭgusto: Johano de Plano Carpini, kroniklisto pri la mongola imperio (naskiĝis ĉirkaŭ 1185)
*26-a de novembro: Blanka de Kastilio, edzino de la franca reĝo Ludoviko la 8-a (n. 1188)
1251

En la jaro **1251** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* La pola princo Bolesław la 2-a Rogatka (Łysy) donis al la urbo Bolesławiec urborajton.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Diepflingen kiel *Dyephlinchon* (hodiaŭ komunumo en Kantono Bazelo Kampara en Svislando).
* Safnern kiel *Savenieres* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
* Wiliberg kiel *Wileberch* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
1253

En la jaro **1253** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Přemysl Otakar la 2-a iĝis reĝo de Pollando.
* Mongoloj konkeris Nanchaon.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Riniken kiel *Rinichon* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
* 29-a de septembro: Venceslao la 1-a
1254

En la jaro **1254** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj
*Teodoro la 2-a Laskaris iĝis bizanca imperiestro.
*Aleksandro la 4-a iĝis papo.
*Fino de 7-a Krucmilito.
*Kaiserstuhl estis fondita kiel urbo.

## Unuaj dokumentaj mencioj
*Birrhard kiel *Birharth* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
*Freienstein kiel *Frigenstein* (hodiaŭ vilaĝo en la komunumo Freienstein-Teufen en Kantono Zuriko en Svislando).
*Hasle ĉe Burgdorf kiel *Hasela* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Hausen kiel *Husen* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
*Mettau kiel *Mettowe* (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Mettauertal en Kantono Argovio en Svislando).
*Müllheim kiel *Mulhain* (hodiaŭ politika komunumo en Kantono Turgovio en Svislando).
*Murgenthal kiel *Murgatun* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
*Zábřeh (hodiaŭ urbo en Moravio en Ĉeĥio).

## Naskiĝoj
*15-a de septembro : Marko Polo

## Mortoj
*Johano la 3-a Dukas Vataces, bizanca imperiestro.
*Inocento la 4-a, papo.

## Bildoj 

Dosiero:Kaiserstuhl tower 199.jpg|Turo de Kaiserstuhl
Dosiero:Louis-ix.jpg|Ludoviko la 9-a
1255

En la jaro **1255** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Mateo Polo kaj Maffeo Polo vojaĝis al Ĉinio.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Aarwangen kiel *villa Arwangen* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
* Biezwil kiel *Beizwile* (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
* Bertschikon kiel *Bersinkon* (hodiaŭ komunumo en Kantono Zuriko en Svislando).
* Hemmiken kiel *Enninchon* (hodiaŭ komunumo en Kantono Bazelo Kampara en Svislando).
* Hüttwilen kiel *Hutewiler* (hodiaŭ komunumo en Kantono Turgovio en Svislando).
* Meienried *Meinrieth* (hodiaus komunumo en Kantono Berno en Svislando).
* Nods kiel *Nos* (hodiaus komunumo en Kantono Berno en Svislando).
* Orpund kiel *Orpunt* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).

## Naskiĝoj 
* Alberto la 1-a (Sankta Romia Imperio), reĝo de la Sankta Romia Imperio

## Mortoj 
* Batu-Ĥano, ĥano de la Ora Hordo.

## Eksteraj ligiloj
1247

En la jaro **1247** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Carmona cedita de kalifo de Granado al reĝo de Kastilio
*Sanĉo la 2-a (Portugalio) rezignis.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
*Beba Veche (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
*Gebenstorf kiel *Gobistorf* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
*Hermance kiel *intra Armentia* (hodiaŭ komunumo en Kantono Ĝenevo en Svislando).
*Maisprach kiel *Mesbache* (hodiaŭ komunumo en Kantono Bazelo Kampara en Svislando).
*Pordeanu (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
*Russikon kiel *Rusinchon*, ekzistas jam pli frua mencio el la jaro 775 kiel *Ruadgisinchova*, sed ne estas tute certigita, ke en tiu mencio efektive temis pri la hodiaŭa Russikon en Kantono Zuriko, Svislando.
*Villigen kiel *Viligen* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).

## Naskiĝoj 
* Izabela de Aragono, reĝino de Francio (m. 1271)

## Mortoj
1258

En la jaro **1258** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*13-a de februaro : La Mongoloj prenas Bagdadon.
*Lloque Yupanqui iĝis inkao.
*Johano la 4-a Laskaris iĝis orient-romia imperiestro.
*Polessk kaj Tworków fonditaj.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
***Collex-Bossy** kiel *Coliacum* kaj *Bocium* (hodiaŭ komunumo en Kantono Ĝenevo en Svislando).
***Dolní Moravice** (hodiaŭ vilaĝo en Ĉeĥio).
***Grafenried** kiel *Gravenriet* (hodiaŭ komunumo de Kantono Berno en Svislando).
***Hofen** (ĝis fino de 2008 komunumo en Kantono Ŝafhaŭzo en Svislando, ekde la 1-a de januaro 2009 parto de Thayngen).
***Péteri** (hodiaŭ vilaĝo en Hungario).
***Reuenthal** kiel *Reuwintal* (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Full-Reuenthal en Kantono Argovio en Svislando).

## Naskiĝoj
*Mikaelo la 8-a orient-romia imperiestro

## Mortoj
*Inkao Sinĉi Ruka;
*Orient-romia imperiestro Teodoro la 2-a Laskaris
* Ugo de' Borgognoni itala kuracisto
1259

En la jaro **1259** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj
## Unuaj dokumentaj mencioj
*Benken kiel *Benikon* (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Biel-Benken en Kantono Bazelo Kampara en Svislando).
*Bünzen kiel *Bunzina* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
*Gipf kiel *Cubibe* (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Gipf-Oberfrick en Kantono Argovio en Svislando).
*Courtepin kiel *Courtipin* (hodiaŭ komunumo en Kantono Friburgo en Svislando).
*Fischingen kiel *Piscina* (hodiaŭ komunumo en Kantono Turgovio en Svislando).
*Greppen kiel *Crepon* (hodiaŭ komunumo en Kantono Lucerno en Svislando).
*Holderbank kiel *Halderwange* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
*Jaberg kiel *Jagberc* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Neuenkirch latinlingve kiel *nova ecclesia* (hodiaŭ komunumo en Kantono Lucerno en Svislando).
*Schupfart kiel *Schuphart* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
*Willadingen kiel *Wielanding* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
1260

En la jaro **1260** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Go-Fukakusa detronigita, 11-jaraĝa knabo Kameyama iĝis imperiestro de Japanio.
* Cidono estis rabita de mongoloj.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Avusy kiel *Avussie* (hodiaŭ komunumo en Kantono Ĝenevo en Svislando).
* Fulenbach kiel *Fulenbach* (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
* Greifensee kiel *Grifense* (hodiaŭ urbeto en Kantono Zuriko en Svislando).
* Hauenstein kiel *Horwen* (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Hauenstein-Ifenthal en Kantono Soloturno en Svislando).
* Kappel kiel *Capella* (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
* Lohn kiel *Lon* (hodiaŭ parto de la komunumo Lohn-Ammannsegg en Kantono Soloturno en Svislando).
* Sulz (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
* Wiler ĉe Utzenstorf kiel *Wilere* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
.

## Naskiĝoj 
* Cecco Angiolieri, itala poeto (m. 1312)
* Majstro Eckhart, germana monako (m. 1328)
* Mateo Csák, hungara reganto (m. 1321)
* Petr Žitavský, germana ĉeklingva kronikisto (mortis ĉirkaŭ 1339)

## Mortoj
1256

En la jaro **1256** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
## Unuaj dokumentaj mencioj 
*Abtwil kiel *Apwiler* (hodiaŭ komunumo de Kantono Argovio en Svislando).
*Allmendingen ĉe Berno kiel *Alwandigen* (hodiaŭ komunumo de Kantono Berno en Svislando).
*Araŭo (hodiaŭ ĉefurbo de Kantono Argovio en Svislando).
*Bernex kiel *Brenay* (hodiaŭ komunumo en Kantono Ĝenevo en Svislando). 
*Eriswil kiel *Erolzwile* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando). 
*Hohentannen kiel *Hontannon* (hodiaŭ komunumo en Kantono Turgovio en Svislando).
*Kriegstetten kiel *Krechsteiten* kaj *Kriechsteiten* (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
*Roggliswil kiel *Rocliswil* (hodiaŭ komunumo en Kantono Lucerno en Svislando).
*Vălcani (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
*Wikon kiel *Wiggen* (hodiaŭ komunumo en Kantono Lucerno en Svislando).
1262

En la jaro **1262** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Fondita Gurjevsk (urbo en Kaliningrada provinco).
* Kostroma invadita de tataroj.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Filisur kiel *villa Fallisour* (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).
* Inkwil kiel *Inchwile* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
* Márianosztra (hodiaŭ vilaĝo en Hungario).
* Merzligen kiel *Mercin* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
* Saicourt kiel *Zacurt* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
* Wengi kiel *Wengen* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).

## Naskiĝoj 
* Ladislao la 4-a, reĝo de Hungario.

## Mortoj
1264

En la jaro **1264** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Post la morto de la lasta vira membro de la familio de la Grafoj de Kiburgo ilia posedo transiris al la Habsburgoj.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* **Kleinbösingen** kiel *Balsingen lo pitet* (hodiaŭ politika komunumo en Kantono Friburgo en Svislando).
* **Dörflingen** kiel *Dorfelingen* (hodiaŭ politika komunumo en Kantono Ŝafhaŭzo en Svislando).
* **Geiss** kiel *Geis* (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Menznau en Kantono Lucerno en Svislando).
* **Illhart** kiel *Ilnehart* (hodiaŭ municipo de la komunumo Wigoltingen en Kantono Turgovio en Svislando).
* **Mühledorf** kiel *Mulidorf* (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
* **Seeberg** kiel *Seberch* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
* Papo Urbano la 4-a
1268

En la jaro **1268** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
## Unuaj dokumentaj mencioj 
*Ettingen jam kiel *Ettingen* (hodiaŭ komunumo en Kantono Bazelo Kampara en Svislando).
*Glodeni (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
*Schönengrund (hodiaŭ komunumo en Kantono Apencelo Ekstera en Svislando).
*Schwellbrunn kiel *Schwellbrunnen* (hodiaŭ komunumo en Kantono Apencelo Ekstera en Svislando).
*Tiszaújváros (hodiaŭ urbo en Hungario).
*Witterswil kiel *Witerswil* (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).

## Naskiĝoj 
*Filipo la 4-a, reĝo de Francio (m. 1314)

## Mortoj 
*Papo Klemento la 4-a (naskiĝis ĉirkaŭ 1200)
1266

En la jaro **1266** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Mateo Polo kaj Maffeo Polo alvenis al Ĉinio.
* Kuronoj estis venkitaj kaj devis iĝis kristanoj.
* Princo Koreyasu iĝis ŝoguno.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Bémont kiel *Bemont* (hodiaŭ parto de la komunumo La Brévine en Kantono Neŭŝatelo en Svislando).
* Buckten kiel *Butuchon* (hodiaŭ komunumo en Kantono Bazelo Kampara en Svislando).
* Burgistein kiel *Burgstein* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
* Flüelen kiel *Vluolon* (hodiaŭ komunumo en Kantono Urio en Svislando).
* Winznau kiel *Winzenowe* (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
* Wolfwil kiel *Wolfwiler* (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).

## Naskiĝoj 
## Mortoj
1263

En la jaro **1263** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Estis verkita la unua konstitucio de la Respubliko San-Marino.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Băcăinţi (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
* Bangerten kiel *Bongarthen* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
* Belp kiel *Belpo* (hodiaŭ komunumo kaj distriktĉefloko en Kantono Berno en Svislando).
* Dătăşeni (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
* Deisswil ĉe Münchenbuchsee kiel *Teiswile* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
* Horriwil kiel *Horgenwile* (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
* Hüniken kiel *Hunnechoven* (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
* Nadăşa (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
* Oekingen kiel *Otechingen* (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
* Rothrist kiel *Routris* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
* Sânpetru de Câmpie (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
* Strengelbach kiel *Strangilbah* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
* Zlaté Hory (hodiaŭ urbo en Ĉeĥa Silezio en Ĉeĥio).

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
*Emanuelo la 1-a, imperiestro de Trebizonda imperio
Komitato

**Komitato** estas grupo de homoj, elektita de pli granda organo aŭ komunumo por gvidaj, efektivigaj aŭ decidaj taskoj.

En Esperanto oni celas sub "komitato" kutime la Komitaton de Universala Esperanto-Asocio, eble ankaŭ tiun de TEJO, dum ĉe aliaj organizoj tio malsamas, ekzemple ĉe SAT oni parolas pri Plenumkomitato.

Kategorio:Organizaĵoj
IEL

**IEL** povas rilati al:

***iel** estas korelativo en Esperanto signifanta „laŭ ia maniero“
***Internacia Esperanto-Ligo**
1261

En la jaro **1261** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Johano la 4-a Laskaris, bizanca imperiestro en Nikeo, detronigita, krizo en imperio, la trono vakas dum multaj jaroj.
* Urbano la 4-a iĝis papo.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Aefligen kiel *Efflingen* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
* Ammannsegg kiel *Amalzeich* (hodiaŭ parto de la komunumo Lohn-Ammannsegg en Kantono Soloturno en Svislando).
* Bätterkinden kiel *Beturchingen* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
* Bönigen kiel *villa Boningen* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
* Brügg kiel *Brugge* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
* Büetigen kiel *Buetingen* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
* Bühl kiel *Bule* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
* Ennetbaden kiel *Alio Badin* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
* Hindelbank kiel *Hindelwanch* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
* Morschach kiel *Morsacho* (hodiaŭ komunumo en Kantono Ŝvico en Svislando).
* Münchringen kiel *Munderchingen* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
* Kernenried kiel *Reide* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
* Niederlenz kiel *Nider-Lenz* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
* Rekingen kiel *Rechunch* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
* Riedtwil kiel *Rietwilere* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
* Schafisheim kiel *Scafusa* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
* Schnottwil kiel *Snotwile* (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
* Veltheim kiel *Veltein* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
* Zuzwil kiel *Zuzwiler* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).

## Mortoj 
* Papo Aleksandro la 4-a;
Serva Centro

**Serva Centro** estis nomita la UEA-agado de Hans Jakob post 1947. Tiu agado estis (ĝis 1955) la redaktado de la asocia organo, la prizorgado de la biblioteko kaj diversaj aliaj servoj; Jakob faris tion ĉefe en sia hejma laborĉambro, kaj la biblioteko estis en kelo de Palais Wilson, la oficiala adreso. La "Administra Centro", la Centra Oficejo de UEA kun membroadministrado ktp., situis tiam en Heronsgate, Britio.  La UEA-Komitato haltigis la oficon de Jakob en 1960, kiam oni konstatis riproĉindan konduton financan. Post 1960 la oficialan funkcion plenumis Bruno Keppeler, post ties frua morto Johannes-Jakob Sturzenegger. En la jaro 1980 UEA akceptis novan statuton sen la Serva Centro. 

## Vidu ankaŭ
*Skismo en la Esperanto-movado

Kategorio:Historio de UEA
Karl Max Liniger

La sviso **Karl Max LINIGER** (-1965) estis prezidanto de la "Ĝeneva UEA".

Liniger antaŭe estis delegito de UEA en Berno. En 1936 li (oficiale) estris la Provizoran Komitaton de UEA, fariĝis prezidanto de la Estraro elektita en 1939. Lia posteulo en 1940 estis Hans Hermann Kürsteiner (laŭ *Esperanto*, majo-julio 1940).

Kiam Ĝeneva UEA kaj Internacia Esperanto-Ligo kunfandiĝis al "kunfandita UEA"" en 1947, Liniger fariĝis Honora Prezidanto. Honora Membro (de la Ĝeneva UEA) li estis jam ekde 1940.

 

Kategorio:Svisaj esperantistoj 
Kategorio:Prezidantoj de UEA
Kategorio:Estraranoj de UEA
Hans Hermann Kürsteiner

**Hans Hermann KÜRSTEINER** [kir-ŝtajner] (naskiĝis la  en Sankt-Galo, Svislando, mortis en 1968) estis svisa esperantisto kaj komercisto. Li esperantiĝis en 1908. Li fondis Esperanto-grupon en Sankt-Galo kaj estis sekretario de Svisa Esperanto-Societo. Li estis de 1934 ĝis 1936 ĉefdelegito de UEA kaj kunlaboris al la Enciklopedio de Esperanto. 

Li estis de 1940 ĝis 1947 prezidanto de la "Ĝeneva UEA", kiu post la Skismo de 1936 pluvivis apud Internacia Esperanto-Ligo. En 1947 li fariĝis same kiel IEL-prezidinto Louis Bastien honora prezidanto de UEA.

## Fontoj
*Nekrologo aperis en revuo Esperanto, n-ro 754, septembro 1968, p. 134, ĝi indikas nur, ke la funebra ceremonio okazis la 6-an de aŭgusto 1968 kaj en la nomo de UEA parolis Otto Walder, sed ne estas menciite, kiam li mortis.

Kategorio:Svisaj esperantistoj
Kategorio:Prezidantoj de UEA
Kategorio:Estraranoj de UEA
-399

En la jaro **399 antaŭ Kristo** okazis, interalie:

## Eventoj 
* Armiteo detronigita, Neferito la 1-a iĝis faraono;

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
* Mortigo de Sokrato
1269

En la jaro **1269** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Deva fondita.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Cireşoaia (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
* Ferla (hodiaŭ komunumo en Sicilio en Italio).
* Hirzel kiel *Hirsol* (hodiaŭ komunumo en Kantono Zuriko en Svislando).
* Rain LU kiel *Rein* (hodiaŭ komunumo en Kantono Lucerno en Svislando).
* Saules kiel *Sales* (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Fenin-Vilars-Saules en Kantono Neŭŝatelo en Svislando).
* Schwadernau kiel *Swadernouwa* (hodiaŭ komunumo de Kantono Berno en Svislando).
* Stilli (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Villigen en Kantono Argovio en Svislando).

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
## Eksteraj ligiloj
801

En la jaro **801** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* *Ampleksaj Statutoj* estis verkita de Du Yu;

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Quarten kiel *Quarto* (hodiaŭ komunumo en Kantono Sankt-Galo en Svislando).

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
* Rabia, sufisma poetino (n. ĉirkaŭ 717)
1101

En la jaro **1101** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Huizong surtroniĝis en Ĉinio;
* Adalberto (kontraŭpapo) stariĝis;

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Hölstein kiel Hulestein (hodiaŭ komunumo en Kantono Bazelo Kampara en Svislando).
* Hunzenschwil kiel *Hintziswil* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
* Schiers kiel *Scieres* (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).
* Thürnen kiel *Durnun* (hodiaŭ komunumo en Kantono Bazelo Kampara en Svislando).
* Willisau kiel *Willineshôwo* (hodiaŭ urbo en Kantono Lucerno en Svislando).

## Naskiĝoj 
* Henriko de Blois (Episkopo de Winchester) (m. 1171)
* Stefano la 2-a, reĝo de Hungario (m. 1131)

## Mortoj 
*
701

En la jaro **701** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* 30-a de septembro - Papo Johano la 6-a postsekvas Sergio la 1-a.
* Japanio: unua leĝaro, verkita laŭ ĉina modelo: la Taiho
* *Akilo* postsekvas sian avon *Egiko* kiel reĝo de la visigotoj.
* *Liutperto* postsekvas sian patron *Perktarito* kiel reĝo de la lombardoj.
* *Raginperto* elpostenigas *Liutperto* kaj iĝas reĝo de la lombardoj. Post malmulte, li mortas, kaj lia filo *Ariperto* postsekvas lin.

## Naskiĝoj 
* Li Bai, ĉina poeto.
* Shomu, japana imperiestro.

## Mortoj 
* 8-a de septembro - Papo Serĝo la 1-a.
* *Egiko*, reĝo de la visigotoj.
* *Raginperto*, reĝo de la lombardoj.
201

En la jaro **201** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
## Naskiĝoj 
## Mortoj 
* Galeno el Pergamo

Statue of Galen of Pergamon.jpg|
101

En la jaro **101** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Alveno de Budhismo en Indonezio.

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
* Sankta Johano la Evangeliisto

Westfälischer Meister 003.jpg|
1

Dum la jaro **1** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Unua jaro de la vivo de Jesuo Kristo, laŭ skita monaĥo *Dionysius Exiguus*, en 525. Hodiaŭ, ĉi tiu dato ne estas akceptata kiel ĝusta.
* Tiberio, laŭ ordonoj de Aŭgusto Cezaro, kvietigas ribelojn en Granda Ĝermanio (1-5).
* La verko *Metamorfozoj* estas verkita de Ovidio.
* Budhismo unue aperas en Ĉinio.

## Naskiĝoj 
* Sankta Stefano

## Mortoj 

|
-1

En la jaro **1 antaŭ Kristo** okazis, interalie:

## Eventoj 
* Ovidio aperigas sian "Arto Ami"

## Naskiĝoj 
* 25-a de decembro: Jesuo, laŭ skita monaĥo *Dionysius Exiguus*, en 525. Hodiaŭ, ĉi tiu dato ne estas akceptata kiel ĝusta.

## Mortoj 

Ovid by an anonymous sculptor.jpg|
Scriptorium.jpg|

Kategorio:1-a jardeko a.K.
Superstiĉo

**Superstiĉo** estas kredo, kiu nek baziĝas sur racio aŭ klarigeblaj faktoj, nek kongruas kun oficiale akceptitaj religiaj sistemoj. La vorto ofte estas aplikata malglore al kredo, kiu ne estas la propra de la parolanto.

La superstiĉoj povas esti socialaj (t.e. akceptitaj de tuta socio) aŭ personaj, kiam temas pri moroj estigitaj de personaj spertoj. Elementoj de religioj povas eniri en superstiĉon (en ŝanĝita formo).

En la kadro de superŝtico tradicie grave rolas la ideo influi per magio bonŝancon / malbonŝancon aŭ diveni estontajn eventojn.

## Superstiĉoj laŭ landoj kaj regionoj 
En la okcidenta mondo, multaj konsideras, ke tiuj signoj aŭ agoj signifas aŭ alportos malbonŝancon:
* Kruci la vojon de nigra kato
* Pasi sub ŝtupetaro
* Esti 13 ĉetable

Superstiĉoj ordigitaj laŭ:
* Temo
* Landoj

### Usono 
Superstiĉoj varias laŭ landoregiono aŭ izoliteco de la koncerna komunumo.

Inter la plej interesaj (kaj ankoraŭ pervadaj) estas:
# Pri faligo de salo. Se iu akcidente misverŝas salon, oni tuj ĵetu pinĉeton da salo malantaŭen super la maldekstra ŝultro por eviti malbonsorton. La origino de ĉi tiu superstiĉo estas obskura, eble el Eŭropo.
# Pri rompo de spegulo. Se oni akcidente rompas spegulon, laŭ la superstiĉo oni spertos daŭran malbonsorton.
# Pri ternoj. Laŭ onidiro, dum oni ternas oni estas momente malferma al la eniro de demonoj aŭ aliaj malbonfaraj spiritoj, do tuj aŭdante ternon, apudulo devus diri "gesundheit" (germana, "bonsano") aŭ "bless you" (angla, "[Dio] benu vin". Estas interese, ke la germana vorto estas vaste uzata en Usono, de homoj el kiuj multaj ne scias unu alian vorton germanan.
# La numero 13. Ĝis lastatempe, la superstiĉo kontraŭ la numero 13 estis tiom forta eĉ en la komerca mondo, ke multaj hoteloj estis konstruitaj sen tiu etaĝo. Tuj post la 12 venas la 14a. Ŝajne lastatempe tiu superstiĉo iom post iom velkas. Tamen laŭ raporto lastatempa, iu minacis procesi kontraŭ telefonkompanio en Novjorkurbo ĉar tiu kompanio donis telefonan numeron kun 1313 en ĝi kaj rifuzis ŝanĝi ĝin senkoste.

* Datoj aŭ festoj:
** superstiĉoj ligitaj je Sankta-Johano festo
*** Hiperiko punktata

## Vidu ankaŭ 
* Konspira teorio
* Tradicio
* Carl Sagan
* Leĝo de Murphy
* Talismano
* Vendredo la 13-a
* sorĉo
* sorĉopersekuto
* Religio

Dosiero:P2110024NoThirteenStaAnita wb.jpg|
Dosiero:Stpatrick.jpg|

Dosiero:BlackCatTheoNijmegen.jpg|


Kategorio:Folkloro
-100

En la jaro **100 antaŭ Kristo** okazis, interalie:

## Eventoj 
* Dionizio de Trakio (greke Διονύσιος ὁ Θρᾷξ) kreis la verkon "Gramatika arto", kiu rigardatas kiel la unua traktato de scienca lingvoscienco.
* En Romio Marius ekas esti sesfoje konsulo, spite ke romia leĝo tion malpermesas.

## Naskiĝoj 
* **Caius Iulius Caesar**, konata kiel Cezaro (m. en 44 a.K.)
* Titus Labienus, la ĉefleŭtenanto de Cezaro en la konkero de Gaŭlio (m. en 45 a.K.)

## Mortoj 
* Cornelia, prapatrino de la renoma romia familio de *Gracchi*

## Kulturo 
* ĉirkaŭ 100 a.K.: Nekonata artisto faris la statuon poste konata kiel Melosa Venuso (aŭ *Venuso de Milo*).

Kategorio:10-a jardeko a.K.
Prabulgaroj

[eta|250px|The ancient [:en:Mount Imeon|homeland of the Bulgars at Hindu Kush and Pamir, according to the map of Central Asia from the Armenian geographical atlas ‘Ashharatsuyts’ (5-7 century), reconstructed by academician S.T.&nbsp;Eremian.]]
**Prabulgaroj**, **bolgaroj**, estas tjurka popolo, kiu aperis post la disfalo de la Huna imperio en la dua duono de la 5-a jarcento en Norda Kaŭkazio. Tie ili fondas Grandan Bulgarion en 632, sed en 668 ĝi estis konkerita de la ĥazaroj.

Post la kolapso de Granda Bulgario la prabulgaroj gvidataj de Asparuĥ lasis Kaŭkazion kaj venis al Danubo. Tie en 680 kune kun la slavoj ili faris grandan venkon super la bizanca armeo kaj fondis la Unuan Bulgaran Imperion. La posteuloj de la prabulgaroj, venintaj kun Asparuĥ miksiĝis kun slavoj, postlasinte sian etnonomon al la moderna popolo de bulgaroj.

Alia grupo de prabulgaroj, t.n. “arĝentaj prabulgaroj” migris al la elfluo de Dono kaj poste al la Meza Volgio. Ili estas gvidataj de alia filo de Kubrat – Kotrag. Poste tiuj prabulgaroj fondas Volgian Bulgarion. La volgiaj prabulgaroj estis unu el la bazaj elementoj en la etnogenezo de la tatara kaj la ĉuvaŝa popoloj.

La tria grupo de prabulgaraj triboj sub gvido de Batbaj, t.n. “nigraj prabulgaroj” restis en la sama loko kaj cedis al la ĥazaroj. La restaĵoj de la Batbajaj prabulgaroj pli poste (en la 9-15-a jarcentoj) estis unu el la bazaj komponentoj en la etnogenezo de la modernaj balkara kaj karaĉaja popoloj, formiĝintaj sub forta influo de peĉenegoj kaj kipĉakoj.

* Eremian, Suren. Reconstructed map of Central Asia from ‘Ashharatsuyts’.
* Shirakatsi, Anania, *The Geography of Ananias of Sirak (Aŝarhacoyc): The Long and the Short Recensions*. Introduction, Translation and Commentary by Robert H. Hewsen. Wiesbaden: Reichert Verlag, 1992. 467 pp. ISBN 978-3-88226-485-2
* Bakalov, Georgi. Little known facts of the history of ancient Bulgarians. *Science Magazine*. Union of Scientists in Bulgaria. Vol. 15 (2005) Issue 1. (in Bulgarian)
* Dobrev, Petar. *Unknown Ancient Bulgaria*. Sofia: Ivan Vazov Publishers, 2001. 158 pp. (in Bulgarian) ISBN 954-604-121-1

## Galerio 

Image:Bulgaria-Fanagoria-01.JPG
Image:Bulgaria-Fanagoria-02.JPG
Image:Bulgaria-Fanagoria-03.JPG
Image:Bulgaria-Fanagoria-04.JPG
1272

En la jaro **1272** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Eduardo la 1-a (Anglio) surtroniĝis.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
*Alparea (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
*Berken kiel *Berinkon* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Gais kiel *Geis* (hodiaŭ komunumo en Kantono Apencelo Ekstera en Svislando).
*Teufen kiel *Tiuffen* (hodiaŭ komunumo en Kantono Apencelo Ekstera en Svislando).
*Ústí (Jihlava) (hodiaŭ vilaĝo en Ĉeĥio).

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
* 17-a de marto: Go-Saga, imperiestro de Japanio (n. 1220)
* 2-a de aprilo: Rikardo (1-a Grafo de Cornwall), filo de Johano (Anglio) (n. 1209)
* 6-a de aŭgusto: Stefano la 5-a, reĝo de Hungario (n. 1239)
* 16-a de novembro: Henriko la 3-a (Anglio) (n. 1207)
401

En la jaro **401** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Inocento la 1-a iĝis papo

## Naskiĝoj 
* Teodozio la 2-a, kiu en 408, en aĝo de sep jaroj, iĝos orient-romia imperiestro
* Leo la 1-a, kiu nur ekde 457 ĝis sia morto en 474 iĝos orient-romia imperiestro

## Mortoj 
* Papo Atanazio la 1-a
1275

En la jaro **1275** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Eko de 25-a jara sekperiodo en sudokcidento de Norda Ameriko;
*La Katolika Eklezio deklaris transsubstancigon kiel dogmon.
*Fondita la hospitalo Muinuddin Pervane en Tokato, Turkio

## Unuaj dokumentaj mencioj 
*Agriswil kiel *Agerswyle* (hodiaŭ parto de la komunumo Ried ĉe Kerzers en Kantono Friburgo en Svislando).
*Beatenberg kiel *super rupes* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Doppleschwand kiel *Togelswande* kaj *Towenswande* (hodiaŭ komunumo en Kantono Lucerno en Svislando).
*Dürrenroth kiel *Rota* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Habkern kiel *Habcherron* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Heiligkreuz kiel *Amptencelle* (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Wuppenau en Kantono Turgovio en Svislando).
*Hellsau kiel *Hellesowe* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Lauperswil kiel *Loperswile* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Lausen kiel *Langenso* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Lungern kiel *Lutigern* (hodiaŭ komunumo en Kantono Obvaldo en Svislando).
*Luthern kiel *Lutrun* (hodiaŭ komunumo en Kantono Lucerno en Svislando).
*Oberthal kiel *mons Obertal* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Saint-Brais kiel *Sem Bris* (hodiaŭ komunumo en Kantono Ĵuraso en Svislando).
*Sankt-Gallenkappel kiel *S. Galli capella* (hodiaŭ komunumo en Kantono Sankt-Galo en Svislando).
*Vechigen kiel *Vechingen* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Zell kiel *Celle* (hodiaŭ komunumo en Kantono Lucerno en Svislando).

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
*Sankta Raimundo de Penaforto
1277

En la jaro **1277** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj
*Nikolao la 3-a iĝis papo

## Unuaj dokumentaj mencioj
*Gempen kiel *Gempenon* (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
*Hellikon kiel *Hellincon* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
*Landiswil kiel *Landoloswile* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Ried ĉe Kerzers kiel *Riedes* (hodiaŭ komunumo en Kantono Friburgo en Svislando).
*Seftigen kiel *Seftingen* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).

## Naskiĝoj
## Mortoj
* Majo, papo Johano la 21-a
Suvaroj

**Suvaroj** (suvazoj, saviroj), parenca al la bolgaroj tjurka tribaro, loĝinta en Norda Kaŭkazio. En 60-aj jaroj de la 7-a jarcento estis en la konsisto de la Ĥazara kaganlando. Komence de la 8-a jarcento, la suvaroj kune kun la parto de restintaj bolgaroj – barsiloj migras al Meza Volgio kie kune kun bolgaroj kaj lokaj finn-ugraj popoloj, ĉefe marioj partoprenas en la etnogenezo de ĉuvaŝoj. 

Laŭ opinio de kelkaj historiistoj la etnonomo de suvaroj servis al la etnonomigo de la ĉuvaŝoj: (suvar – suvaz – suaz – suvas – ĉuvaŝ). Cetere, la marioj ĝis nun nomas tatarojn “suas” kaj la ĉuvaŝojn “suasla mari” (kio signifas laŭvorte: “marioj laŭ la suvaza/ĉuvaŝa/bolgara maniero)

Kategorio:Etnoj
1278

En la jaro **1278** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Bobohalma (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
* Boudry kiel *Baudri* (hodiaŭ komunumo en Kantono Neŭŝatelo en Svislando).
* Covăsinţ (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
* Făncica (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
* Gerlafingen kiel *Nidergerolvingen* (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
* Obergerlafingen kiel *Oburgeroluingen* (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
* Oberwil en Simme-Valo kiel *Oberwile* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
* Petea (Pălatca) (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
* Recherswil kiel *Richirswile* (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).

## Naskiĝoj 
* Tomaso Plantaĝeneto (2-a grafo de Lancaster), potenca angla nobelo kiu ribelis kontraŭ Eduardo la 2-a (Anglio) (probable naskiĝjaro; m. 1322)

## Mortoj 
* 26-a de aŭgusto : Přemysl Otakar la 2-a
1280

En la jaro **1280** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* La Aztekoj alvenis al Ĉapultepeko.
* Fino de Dinastio Song en Ĉinio.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
*Amsteg kiel *Stege* (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Silenen en Kantono Urio en Svislando).
*Biberstein (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
*Cortaillod kiel *Cortaillaut* (hodiaŭ komunumo en Kantono Neŭŝatelo en Svislando).
*Dealu Frumos (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
*Galda de Jos (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
*Isenthal kiel *Yseltal* (hodiaŭ komunumo en Kantono Urio en Svislando).
*Kestenholz kiel *Im Kestenholtz* (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
*Ormalingen kiel *Normendingen* (hodiaŭ komunumo en Kantono Bazelo Kampara en Svislando).
*Wenslingen jam en la aktuala skriboformo (hodiaŭ komunumo en Kantono Bazelo Kampara en Svislando).

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
* Kirilo la dua, Metropolitestro de Ukrainio
* 22-a de aŭgusto: papo Nikolao la 3-a
1276

En la jaro **1276** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Inocento la 5-a iĝis papo.
*Adriano la 5-a iĝis papo.
*Johano la 21-a iĝis papo.
*Rheineck (urbo en Kantono Sankt-Galo, Svislando) estis deklarita de Rudolfo de Habsburgo Libera regna urbo.
* Vieno: komenciĝis konstruado de la *Itala Nacia preĝejo de Maria de la Neĝoj*, pli konata kiel la Minoritana preĝejo

## Unuaj dokumentaj mencioj 
*Alfermée kiel *Alphermme* (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Twann-Tüscherz en Kantono Berno en Svislando).
*Anwil jam tiam sub la nuna nomo *Anwil* (hodiaŭ komunumo en Kantono Bazelo Kampara en Svislando).
*Boltigen kiel *Boltingen* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Izvoru Crişului (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
*Limpach jam en ĝia aktuala formo *Limpach* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Lüterswil kiel *Lüterswyl* (hodiaŭ parto de la komunumo Lüterswil-Gächliwil en Kantono Soloturno en Svislando).

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
*Papo Gregorio la 10-a;
*Papo Inocento la 5-a;
*Papo Adriano la 5-a;
*Guido Guinizzelli, itala poeto
1282

En la jaro **1282** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*30-a de marto: Sicilia vespro, ribelo kontraŭ regado de Karlo de Anĵuo .
*La Olmekoj-Ksikalankoj estis forpuŝitaj de Ĉulo de la Toltekoj-Ĉiĉimekoj.
*Pedro la tria reĝo de Aragono iĝis ankaŭ reĝo de Sicilio.
*Unua presepio farita en Romo en eklezio Sankta Maria la Plej Granda.
*Mikaelo la 8-a iĝis orient-romia imperiestro.

### Unuaj dokumentaj mencioj 
*Bürglen kiel *Burgelon* (hodiaŭ komunumo en Kantono Turgovio en Svislando).
*Donzhausen kiel *Tunzishusen* kaj Hessenreuti kiel *Hesso de Ruti* (hodiaŭ municipoj de la komunumo Sulgen en Kantono Turgovio en Svislando).
*Freimettigen kiel *Vrimuotingen* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Kaisten kiel *Keiston* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).

## Naskiĝoj 
*1-a de aprilo: Ludoviko la 4-a, imperiestro de la Sankta Romia Imperio (m. 1347)
*Nichiren

## Mortoj 
*Sankta Tomaso de Herfordo
1283

En la jaro **1283** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
## Unuaj dokumentaj mencioj 
***Ateaş** (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio). 
***Damvant** kiel *Dampvant* (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Haute-Ajoie en Kantono Ĵuraso en Svislando).
***Möriken** kiel *Moerinchon* (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Möriken-Wildegg de la distrikto Lencburgo en Kantono Argovio en Svislando).
***Richiş** (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
*'''Roche-d'Or'* kiel *Goldenvels* (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Haute-Ajoie en Kantono Ĵuraso en Svislando).
***Vechea** (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
***Walchwil** kiel *Walchwile'' (hodiaŭ komunumo en Kantono Zugo en Svislando).

## Naskiĝoj 
*

## Mortoj 
*
1284

En la jaro **1284** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* 12-a de junio: Rudolfo la 1-a koncedis al Brugg la urborajton.
* 26-a de junio: Ŝalmoludanto de Hamelin forportas 136 infanojn el la urbo.

* Aragono venkis Napolon en mar batalo.
* Ĝenovo venkis Pisaon en mar batalo.
* Incendio de Hamburgo.
* Unuaj dukatoj prensitaj en Venecio.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Bözen kiel *Boze* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
* Effingen kiel *Efingen* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
* Nenzlingen kiel *Nencilingen* (hodiaŭ komunumo en Kantono Bazelo Kampara en Svislando).
* Sankt Pantaleon kiel *ad S. Pantaleonem* (hodiaŭ parto de la komunumo Nuglar-Sankt Pantaleon en Kantono Soloturno en Svislando).

## Naskiĝoj 
* 25-a de aprilo: Eduardo, reĝo de Anglio (m. 1327)

## Mortoj
1285

En la jaro **1285** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Honorio la 4-a iĝis papo;
*Filipo la 4-a (Francio) surtroniĝis;

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Grand Chézard kiel *Chesas* (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Chézard-Saint-Martin en Kantono Neŭŝatelo en Svislando).
*Heiligenschwendi kiel *Helgeswendi* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Hospental kiel *Hospenthal* (hodiaŭ komunumo en Kantono Urio en Svislando).

## Naskiĝoj 
*Go-Nijo, imperiestro de Japanio

## Mortoj 
*5-a de oktobro: Filipo la 3-a, reĝo de Francio (n. 1245)
*Papo Marteno la 4-a
1287

En la jaro **1287** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Go-Uda detronigita, Fushimi iĝis imperiestro de Japanio

## Naskiĝoj 
*25-a de aprilo: Roĝero Mortimer (1-a grafo de March), amanto de Izabela de Francio (m. 1330)

## Mortoj 
*Honorio la 4-a, papo
1286

En la jaro **1286** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*6-a de januaro: Filipo la 4-a kroniĝis en la katedralo de Reims kiel reĝo de Francio.

## Naskiĝoj 
* Hugo Despenser (la pli juna), favorato de Eduardo la 2-a (Anglio) (m. 1326)

## Mortoj 
*
1288

En la jaro **1288** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Mayta Cápac iĝis inkao;
*Nikolao la 4-a iĝis papo;
*Jan la 1-a de Brabanto iĝis duko de Limburgo;
*Neman fondita.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
*Cucu (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
*Dumbrava (Cluj) (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
*Himmelried kiel *in villa Heimenriet* (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
*Iara (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
*Mollis (hodiaŭ komunumo en Kantono Glaruso en Svislando).
*Oberfrick kiel *Obiren Vrieche* (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Gipf-Oberfrick en Kantono Argovio en Svislando).
*Rickenbach kiel *Richenbach* (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
*Zuzgen kiel *Zuzchon* (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Gipf-Oberfrick en Kantono Argovio en Svislando).

## Naskiĝoj 
*Go-Fushimi imperiestro de Japanio

## Mortoj 
*Inkao Lloque Yupanqui