open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Unio de Komitato de Soldat-patrinoj de Rusio

La **Unio de Komitato de Soldat-patrinoj de Rusio** (ruse *Союз Комитетов Солдатских Матерей России, Sojuz Komitetov Soldatskiĥ Materej Rossii* - estas homrajta, senprofitcela ne-registara organizaĵo en Rusio, kiu estis fondata en 1989 fare de parencoj, gepatroj de soldatservuloj. En 1996 al la organizaĵo estis aljuĝita la premio de ĝusta vivmaniero (la "alternativa Nobel-premio"), kiu aparte honorigas iujn ekzemplajn aktivulojn kiuj „agadas por praktikaj kaj ekzemplaj solvoj por la plej aktualaj problemoj kiujn la mondo alfrontas hodiaŭ“.

Ĝi organizis liberigon de rusaj militkaptitoj ĉe la ĉeĉena armeo. La fama *Kompatmarŝo de la patrinoj* okazintus de Moskvo al la ĉeĉena ĉefurbo Groznij, sed la rusa armeo ne permesis la enmarŝon.

La organizaĵo zorgis kontraŭ misagadoj en la rusia armeo, precipe pri la  "jun-inaŭguro" (komprenata kiel inico, sed fakte temas pri sadisma praktiko laŭ la ideo, ke laŭ armea hierarĥio la aĝaj soldatoj havus rajton turmenti, batadi ktp. la junajn, novajn kunsoldatojn). La organizaĵo kaptis atenton, kiam ĝi publikigis sekvojn de hororaj soldataj juninaŭguroj: al la 19-jara Andrej Siĉov oni forhakis la penison, piedojn kaj plurajn fingrojn. Li estis turmentita en la novjara nokto komence de 2006 en Ĉeljabinsk. Oni seĝofiksis kaj batadis lin dum horoj. Dum la unua Ĉeĉenia milito, la organizaĵo prilaboris ĉ. 200 plendoleterojn ĉiutage kaj dum la unuaj ses monatoj de la ĉeĉenia milito parolis por 10 000 personoj. Ekde la fondiĝo, la organizo pligrandiĝis je 100 regionaj grupoj.

La organizo ricevis la sekvajn distingojn:
* 1995 premio Seán MacBride de la Internacia Oficejo de la Paco
* 1995 memorpremio Thorolf Rafto
* 1996 premio de ĝusta vivmaniero (la "alternativa Nobel-premio")
* 2004 pacpremio de Akeno
* 2005 premio Georg Elser

## Eksteraj ligiloj 
* hejma paĝo (ruse), arkivigita en februaro 2007
* hejma paĝo (angle), same arkivigita en februaro 2007
* prezento per la komisiono de la premio de ĝusta vivmaniero en 1996 ()

## Vidu ankaŭ 
* Konscienceca obĵeto
* senperforta rezisto
* konskripcio

Kategorio:Organizaĵoj en Rusio
Kategorio:Homrajtprotektaj organizaĵoj
Kategorio:Politiko de Rusio
Konami

eta|350px|Emblemo de Konami
[eta|200px|Kiosko por [Dance, Dance, Revolution]]
**Konami Kabushiki-gaisha** () estas unu el la plej sukcesaj firmaoj pri eldono kaj kreado de videoludoj, ludiloj, *tokusatsuoj*, animeoj, ktp. La entrepreno ankaŭ bienas ĉenon da sportaj butikoj nomataj *Konami Sport Club*. La societa sidejo situas en Tokio, Japanio. Ĝia spezo estis en 2005 je 260,7 milionoj da Enoj.

## Historio 
La firmao naskiĝis en 1969 en Osako, de Kozuki Kagemasa kiel diskogurda ludonisto kaj riparisto. La nomo *Konami* konstruiĝis per la unua silabo de la fondintaj familiaj nomoj: **Ko**zuki Kagemasa, **Na**kama Yoshinobu, **M**atsuda Hiro kaj **I**chihara Shokichi.

La 19-an de majo 1973, sian nomon la entrepreno ŝanĝas al *Konami Industry Co., Ltd* kaj eklaboras pri arkadaj kolonetoj, eĉ se verdire ilia unua koloneto aperis nur en 1978. Ĝi eksukcesas per videoludoj kiel *Scramble* aŭ *Super Cobra* en 1981.

Inter 1982 kaj 1985, konami komencas disvolvigi ludojn por eldonfirmaoj kiel MSX, Atari 2600 aŭ Nintendo Entertainment System, plejofte importitaj arkadaj ludoj, kiujn ili daŭre kreas.

La Konami-a sukceso floras kaj ekfuroras same kiel NES. En Usona kaj eŭropa, Nintendo malpermesas la disvolvigantoj krei pli ol kvin ludoj jare. Pro tio, Konami fondas la filion Ultra, en Usono, kaj Palcom Software Ltd en Eŭropo, kiu ebligos ilin kreadi sen striktigoj.

Nuntempe, Konami estas la kvara plej grava luda disvolviganto en Japanio post Nintendo, Sega kaj Namco.

## Videoludoj de Konami 
De jardekoj, kelkajn el la plej gravaj kaj memoreblaj videoludoj Konami kreis. Ĝenrlanĉantoj kiel la aminduma simulado Tokimeki Memorial, la vampira ĉasado en la ludaro Castlevania, la aga serio Contra, la aventura serio Ganbare Goemon, la rolluda ludaro Suikoden, la muzikema serio Bemani (kiu inkludas interalie Dance Dance Revolution, Beatmania, Guitar Freaks, kaj Drummania). Konami ankaŭ adaptis desegnitaj serioj kiel Batman: la seriojn The Animated Series, Teenage Mutant Ninja Turtles kaj Tiny Toon Adventures oni feliĉe memoras. Bona ekzemplo pri ludoj plenplenaj je kinematikoj estas la horora serio Silent Hill, baldaŭ aperonta filme, kaj la epopeo Metal Gear kiu spertis renaskiĝon kun Metal Gear Solid. Alia sukcesega titolo estas Winning Eleven, realeca piedpilka simulado (konata en Eŭropo kaj Ameriko kiel Pro Evolution Soccer. Kaj en Japanio, estas famega pro la furora serio Jikkyou Power Pro Yakyuu, basbala serio.

## Eksteraj ligiloj 
* Tuttera Konami 
* Japana Konami 
* Amerika Konami
* Eŭropa Konami 

Kategorio:Japanaj videoludaj firmaoj
Han Myung-Sook

**HAN Myung-sook** aŭ HAn Mjong Suk (naskiĝis la 24-an de marto 1944 en Pjongjango, en la hodiaŭa Nord-Koreio) estis la ĉefministro de Sud-Koreio. Ŝia antaŭulo estis Lee Hae-chan, kiu devis abdiki la 15-an de marto 2006 pro la t.n. golfluda afero.

Ŝi studis en Seulo, en la virina universitato Ehwa pri franca literaturo. Ŝi partoprenis en la 1970-aj jaroj en la kontraŭdiktaturaj, pordemokratiaj movadoj kaj pro tio li pasigis 9 jarojn en prizono.

Ŝi anas en la Uri-Partio kaj estas rigardata kiel modera politikisto. Ŝi estis ekde 2001 la unua virina ministro de Sud-Koreio por egalrajto kaj familio, ekde 2003 estis ŝi ministro pri medio. Ŝi estas la unua virina ĉefministro de la lando.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala paĝo angle 

Kategorio:Sud-Koreio
Kategorio:Naskiĝintoj en 1944
Kategorio:Registarestroj
Kristana laborista junularo

**CAJ – Christliche Arbeiterjugend** (germane: kristana laborista junularo) estas fondita en 1929 de la belga sacerdoto Joseph Cardijn. Li radikale bazis la vivon sur la evangelion kaj karisme aliris la junajn laboristojn. Rapide kreskis mondvaste soci-religia movado kun la celo, regajni la laboristaron por la eklezio.
CAJ ekzistas en pli ol 50 naciaj organizoj kun multaj lokaj grupoj. Ĝi estas parto de la junulara laboro de la eklezio. Ĉiun kvaran jaron kunvenas Monda Konsilantaro de CAJ.
CAJ estas konvinkita, ke kredo kaj vivo estas unueco. Tiel evoluis la Viva Evangelio kaj la klerig-metodo "Vidi-juĝi-agi", kiuj helpas ekkoni la kristanan vivo-vojon.

CAJ estas la mallongigo de la germana nomo. Ĝi havas interalie jenajn nomojn en aliaj lingvoj:
* Angla lingvo: **Young Christian Workers** (YCW)
* Franca lingvo: **Jeunesse Ouvrière Chretienne Internationale** (J.O.C.I.)
* Hispana lingvo: **Juventud Obrera Cristiana International** (JOCI)
* Nederlanda lingvo: **Katholieke Arbeiders Jongeren** (KAJ, ĝis 1995 "Katholieke Arbeiders Jeugd")

Kategorio:Movadoj
Joseph Cardijn

**Jozef CARDIJN** [kardejn] (naskiĝis la  en Schaerbeek (Bruselo), mortis la  en Loveno (entombigita en Laken (Bruselo) estis belga kardinalo, fondinto de la *Katolieke Arbeiders Jeugd* (Katolika Laborista Junularo, mallonge KAJ/CAJ). En 1906 li estis ordinata al sacerdoto kaj en 1965 al episkopo. 

Lia celo estis evoluigi la apostolecon de la laikoj en la katolika eklezio. La tasko de la laikoj en la eklezio estas speciale la servo por la mondo, kiun povas plenumi neniu alia ol ili. Tiun interpretadon de la laika apostoleco en la mondo pravigis en la katolika eklezio ankaŭ la Dua Vatikana Koncilio.
Jozef Cardijn klopodis realigi siajn viziojn de la laika apostoleco precipe en la Katolika Laborista Junularo KAJ. Ekde 1912 li formis en Bruselo grupojn, poste mondvaste organizojn de la katolika junulara laboristaro, kiuj disvastiĝis ĝis lia morto en multaj landoj kaj estis oficiale agnoskitaj kiel reprezentantoj de la laborista junularo i.a. de la Vatikano kaj ankaŭ de multaj internaciaj politikaj institucioj.

Kategorio:Kardinaloj
Kategorio:Belgoj
Ogra

**Ogra** (hungare: **Marosugra** [maroŝugra]) estas komunumo en Rumanio  sudokcidente de Târgu Mureș. Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Dileu Vechi, Giuluș, Lăscud kaj Vaideiu.

## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1 298 loĝantojn (hungaroj, rumanoj) kaj en 1992 1&nbsp;431 (rumanoj, 41&nbsp;% da hungaroj).

## Historio
En mezepoko ĝi estis hungara servutulvilaĝo. Ĝia unua skriba mencio estas el 1376. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Kis-Küküllő*).

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Renomaj personoj 
*János Komán (12-a de januaro 1944): poeto, ĵurnalisto.
*Anna Székely (10-a de majo 1935 – Târgu Mureș, 18-a de julio 1993): aktorino.

## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma retejo
* Interaga mapo de la distrikto Mureș

Dosiero: Ogra jud Mures.png|Situo en la distrikto
Dosiero: Castel_Haller_Kastely,_Marosugra.jpg|La Haller-kastelo

Kategorio:Komunumoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Parexel

**Parexel** estas kompanio kun sidejo en Waltham (Masaĉuseco), kie ĝi proponas servojn por la medicina, farmakologia industrio.

En marto de 2006 Parexel okazigis eksperimenton per kontraŭinflama medikamento TGN1412, evoluigita por trakti reŭmatismajn, leŭkemiajn, sklerozajn malsanojn. Dum la testo 6 volontuloj grave malsaniĝis en Londono. Esploroj montris, ke tiuj problemoj ne estis antaŭvideblaj.

## Eksteraj ligiloj 
* Parexel International (en)
* Klinikaj procesoj kontraŭ Parexel (en)

Kategorio:Firmaoj
Aŭtovojo

150ra|dekstra|marko por "Aŭtostrado"
eta|aŭtovojo en Brazilo
[eta|[eksternivela vojkruciĝo de aŭtovojo]]
**Aŭtovojo** (**aŭtoŝoseo**, **(aŭto)strado** aŭ **ekspresstrato**) estas larĝa asfaltita vojego por aŭtoj, kun almenaŭ du paralelaj koridoroj por aŭtoj en ĉiu direkto, kaj plej ofte po aldona vojo rande por starigo de veturilo en kazo de paneo. La malsamdirektaj koridoroj kutime estas apartigitaj per strio de kreskaĵoj aŭ per tabulo el ŝtalo aŭ betono.

Aŭtovojoj kutime ne formas samnivelajn krucojn kun aliaj vojoj aŭ fervojoj, do estas sen trafiklumoj kaj sen vojkruciĝoj, ĉe kiuj necesus foje halti, kaj por kurbiĝoj ekzistas minimuma radiuso (dependa de la lando). Tial ili permesas pli altajn rapidojn ol normalaj ŝoseoj. En lokoj kie du aŭtovojoj konektiĝas aŭ kie eblas en- aŭ elveturi aŭtovojon, tio okazas per specialaj eksternivelaj vojkruciĝoj.

Por aŭtovojoj validas specialaj trafikoreguloj. Ili parte dependas de la lando, sed ekzistas kelkaj sufiĉe ĝeneralaj reguloj:
* Trafiko sur aŭtovojo havas ĉiam la prioritaton, escepte ĉe kuniĝo de du aŭtovojoj.
* Aŭtovojon rajtas uzi nur motoraj veturiloj, kiuj kapablas atingi certan minimuman rapidecon (kutime inter 45 kaj 80&nbsp;km/h).
* Aŭtovojon oni rajtas eniri nur ĉe speciale markitaj enirejoj; analoge pri eliro.
* Sur aŭtovojo estas malpermesite halti, escepte en okazo de paneo.
* Sur aŭtovojo estas malpermesite retroiri aŭ turniĝi malantaŭen.
* Sur aŭtovojo oni ne rajtas piediri nek petveturi, ankaŭ ne por transiri.

En multaj landoj kelkaj aŭ ĉiuj aŭtovojoj estas uzeblaj nur je pago de kotizo. Por la pago ekzistas diversaj sistemoj:
* Pagostacioj ĉe ĉiuj en- kaj elirejoj (ekzemple en Italio)
* Pagenda marko, fiksata al la glaco (ĉe motorcikloj sur la benzinujo; ekz. por la aŭtovojoj de Svislando)
* Aparatoj, kiuj per radio raportas la uzon kaj deprenas la kotizon de iu antaŭe instalita konto (ekz. por kamionoj en Aŭstrio kaj en Germanio)

Ekzistas aŭtovojoj malpermesitaj al kamionoj, ekzemple *New Jersey Turnpike* en Nov-Ĵerzejo.

La plejparto de la Eŭropaj Vojoj estas aŭtovojoj.

## Famaj aŭtoŝoseoj 
* Trans-Amazonia Aŭtoŝoseo
* Trans-Sahara Aŭtoŝoseo

## Vidu ankaŭ 
* Ŝoseo
* Pontorestoracio
* Strato
* Bruŝirmilo
Mendelssohn

**Mendelssohn** aŭ **Mendelsohn** aŭ **Mendelsson** estas la familia nomo de  
* german-juda bankista kaj muzikista familio (Mendelssohn (familio)), devenanta de **Moses Mendelssohn**, al kiu  apartenas ankaŭ la komponisto **Felix Mendelssohn Bartholdy**.
** verkisto Peter de Mendelssohn
** komponisto Alfred Mendelssohn
** braĉisto kaj komponisto Vladimir Mendelssohn
**Arnold Mendelssohn (*Arnold L. Mendelssohn, Arnold Ludwig Mendelssohn*) (1855-1933), orgenisto
**Fanny Mendelssohn (1805 - 1847), komponisto kaj pianisto, fratino de Felix.
****Felix Mendelssohn Bartholdy** (1809 - 1847), komponisto, nepo de Moses.
**Heinrich Mendelssohn (1881 - 1959), industria (konstrua) magnato
**Ludwig Mendelssohn, klasika klerulo
**Kurt Mendelssohn, medicina fizikisto
****Moses Mendelssohn** (1729 - 1786), juda filozofo
*Ben Mendelsohn (n. 1969), aŭstralia aktoro kaj muzikisto
*Carol Mendelsohn, TV-verkisto.
*Erich Mendelsohn (1887-1953), prusa arkitekto
*Ezra Mendelsohn, historiisto
*Matthew Mendelsohn, profesoro de kanada universitato kaj politika konsultisto 
*Robert S. Mendelsohn, usona fizikisto kaj kritikisto de la kutima medicino.

## Astronomio 
*3954 Mendelssohn, asteroido.

Kategorio:Germanaj familiaj nomoj
Sanga dimanĉo (1905)

eta|Foto de la Sanga dimanĉo en Peterburgo
**Sanga dimanĉo** () okazis la  (laŭ la tiam uzata malnova kalendaro la 9-an de januaro) komence kiel paca manifestacio en Sankt-Peterburgo, sed finiĝis ĝi en amasmurdado de senarmilaj, religiaj homoj. Ĝi tiel iĝis komenca punkto de la Rusia revolucio de 1905 kaj tiel finfine devigis reformojn en Rusio.

En Sankt-Peterburgo komenciĝis strika ondo en januaro de 1905, parte je iniciato de la leĝa Unio de la rusaj fabrikaj kaj uzinaj laboristoj. La manifestacion organizis la car-lojala popo Georgij Gapon – esperante, ke li povas direkte transdoni la peticion de la laboristoj al Nikolao la 2-a – kaj gvidis la 80-140 mil partoprenantojn (kun interkonsento de la instancoj) al antaŭ la Vintra Palaco. La marŝantoj kunportis krom la peticio ikonojn kaj bildon de la caroj. En la peticio ili postulis 8-horan labortagon, egalecon antaŭ la juĝinstancoj, respondecon de la ministroj, konsciencan liberecon kaj amnestion.

Ĉar la caro ne estis en la ĉefurbo, la grandprinco Vladimir Aleksandroviĉ (gvidanto de la ŝtatsekura polico) provis haltigi la manifestacion, kaj poste, laŭ lia ordono, la polico kaj la soldataro ekpafis al la manifestaciantoj. Mortis 130-1000 manifestaciantoj, vundiĝis pluraj centoj.

Post la evento komenciĝis strikoj tra la tuta lando, en la vilaĝoj la kamparanoj tumultis. Okazis ankaŭ ribeloj en la armeo, mararmeo, kiuj minacis eĉ bazon de la cara sistemo.

## Vidu ankaŭ 
* Oĥrano

Kategorio:Historio de Sankt-Peterburgo
Kategorio:Ortodoksismo
Kategorio:Amasmurdoj
Kategorio:Protestoj en la 20-a jarcento
Kategorio:Strikoj
Kategorio:Rusia revolucio de 1905
Kategorio:Konfliktoj en 1905
Kaligramo

eta
**Kaligramo** estas teksto, foje eĉ simpla vorto aŭ frazo, kutime en poezio en kiu oni uzas laŭvole la **bildan aŭ desegnan disponigon** de la literoj, la vortoj, la tipografio aŭ la kaligrafio por klopodi respeguli aŭ helpi iamaniere la signifon de la poemo.

Fama avangarda poeto franca Guillaume Apollinaire estis la plej konata kreinto de kaligramoj, ekmodiginte ilin komence de la 20a jarcento, nome en la epoko inter la du mondaj militoj.

Krome estas multaj ekzemploj de kaligramoj en tre diversaj antikvaj kulturoj, kiel la hinda, la helengreka aŭ la bizanca. Oni ne forgesu la gravecon de la kaligrafio en la islama arto kaj ankaŭ en la poezio.

La hispana literaturo povas kalkuli inter siaj verkistoj kelkajn aŭtorojn de kaligramoj, inter aliaj, la meksikia Juan José Tablada, la kuba Guillermo Cabrera Infante aŭ la katalunaj Joan Salvat-Papasseit kaj Joan Brossa. Tamen la plej influa aŭtoro de kaligramoj estis Guillermo de Torre ankaŭ teoriisto kaj kritikisto de la avangardaj verkistoj kaj unu el la plej viglaj avangardaj agantoj en la epoko antaŭa de la intercivitana milito. Pro tio oni povus diri, ke la vivo de kaligramo pli-malpli estas ligata al la viglo de la avangardaj epokoj, inter la du mondaj militoj en Eŭropo, antaŭ 1939 en Hispanio.

Kategorio:Poezio
Cuci

**Cuci** [kuĉj] (hungare: **Kutyfalva** [kutjfalva]) estas komunumo en Rumanio oriente de Luduș. Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Dătășeni, Orosia, Petrilaca kaj După Deal. După Deal ne plu estas loĝata.

Cuci situas sur la suda bordo de la rivero Mureș. Ĝi havas staciojn ĉe la fervoja linio inter Târgu Mureș kaj Războieni. La nacia vojo DN15 trapasas ĝin kaj ligas ĝin al Luduș kaj Iernut.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 748 loĝantojn (hungaroj, rumanoj) kaj en 1992 917 (rumanoj, 35&nbsp;% da hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas el 1339. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Alsó-Fehér*).

## Gravaj personoj 
* István Fazekas (n. 27-a de oktobro 1936): ĵurnalisto.
* István Gidófalvy (24-a de junio 1889 – Târgu Mureș?, ? 1984): grandbienulo, agrokulturisto, kuracplantesploristo, memuaristo.
* Ibolya Györfi (18-a de novembro 1935): pedagogia verkistino, redaktorino.
* Katalin Vigh, edzino de Tibor Kádár (n. 4-a de julio 1935): tradukistino, redaktorino, artkolektantino.
* Gyula László (28-a de septembro 1926 – Kaburbo, 21-a de julio 2010): agronomo, viberkulturisto, fakverkisto
* József László (n. 12-a de februaro 1932): kuracisto, universitata profesoro.
* Géza Nagy (21-a de majo 1887 – 5-a de aprilo 1971, Cluj): eklezia verkisto, historiisto, redaktoro.
* Endre Nagy, agrikulturisto
* László Szentgyörgyi (n. 25-a de majo 1937): inĝeniero, universitata profesoro.

## Fontoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la vilaĝo
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 
* Laboraĵo de János LÁSZLÓ pri la vilaĝo, hungare
* Blogo de János LÁSZLÓ

Dosiero: Cuci jud Mures.png|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Antitezo

**Antitezo** aŭ **kontraŭtezo** estas stilfiguro, kiu kontraŭmetas du malajn konceptojn, ideojn, rolulojn, frazojn, versojn, ktp. Tiu kontrasto povas esti tute objektiva, kiel "la vivo kaj la morto", aŭ esti subjektive imagata kiel tia, ekzemple "mi ne povas forgesi vin, sed ankaŭ ne povas daŭrigi tiun penon".

En filozofio, la kontraŭtezo sekvas kaj oponas al tezo, kio kondukas al la sintezo. Tiu procezo estas la bazo de la dialektiko.

Kategorio:Stilfiguroj
Kategorio:Filozofio
Ripeto

**Ripeto** estas stila parolmaniero kiu celas reliefigi parton de la teksto kaj kiu konsistas je **ripetado de vortoj, sintagmoj, vorteroj, vortogrupoj aŭ tuta frazoj**. Per tiu rimedo la aŭtoro klopodas fiksigi la atenton de la leganto ĉe specifa ideo, koncepto, aĵo, rolulo, ktp.

Oni vidu kiel tio funkcias ekzemple je la komenco de la "Somnambula Romanco" de *Cigana Romancaro* de Federico García Lorca laŭ la traduko de Fernando de Diego.

"Verda, ĝin mi volas verda.

Verda vento. Verdaj branĉoj."

Per diversaj tipo de ripetoj -komenco kaj fino de verso, komenco de du sinsekvaj versoj, fino de verso kaj komenco de sekvonta, komenco de verso kaj komenco de la duonverso, ktp.- la aŭtoro ŝokas la leganton kaj atentigas ĝin pri la specifa graveco kiun havos dum la poemo la koncepto de tiu koloro, kiu vere ne konsistos je sia normala ideo inter koloroj nek sia kutima simbolo sed kiu baziĝos super pli persona signifaro.

Specifa speco de ripeto estas alia parolfiguro, nome la sinonimo aŭ pli precize la uzado de sinonimoj unu post la alia.

En komputiko, **ripeto** estas sinsekva ruligo de iu parto de programo, kutime per ciklo.

## Vidu ankaŭ
*Refreno

Kategorio:Parolfiguroj
Eksklamacio

**Eksklamacio** estas lingva rimedo kiu povas esti uzata kaj en normala ĉiutaga parolado kaj por pli preciza celo en literaturaj tekstoj. Ĉiukaze la bazo de la rimedo estas la sama: **laŭtigi kaj reliefigi** la diraĵon. En normala skribado tiu rimedo oni signu per specifa ortografa signo [**!**] kaj kutime la eksklamacia frazo komencas per eksklamacia vorto -Kiel, Kia,...- aŭ per interinterjekcio -ve!-.

En **literaturo** ĝi funkcias kiel parolfiguro celanta esprimi fortan senton pro diversaj kialoj eblaj, ĉu miro ĉu kolero ĉu timo, ktp. Oni vidu kiel ĝi funkcias ekzemple en la "Morto de Antoñito Camborio" en la *Cigana Romancaro* de Federico García Lorca, laŭ traduko de Fernando de Diego, kiam tiu cigano ĵus estis mortovundita:

"-Ve, Federico García,

voku al Civilgvardi!"

Kompreneble tiu momento elstariĝas danke al tiu eksklamacio super la aliaj de la poemo, ĉar dum ĝi la ĉefrolulo mortiĝas.

Specifa tipo de eksklamacio estas **apostrofo** kiu konsistas je tuja rompo de la rakonta aŭ parola fadeno por rekte alparoli ĉu ĉeestantojn ĉu malĉeestantojn ĉu vivajn ĉu nevivajn estaĵojn aŭ eĉ al si mem.

"Ho, Dio, aŭskultu min"

## Vidu ankaŭ 
* Interjekcio

Kategorio:Literaturo laŭ lingvoj
Retorika alparolo

Specifa tipo de eksklamacio estas **retorika alparolo** aŭ **apostrofo** kiu konsistas je tuja rompo de la rakonta aŭ parola fadeno por rekte alparoli ĉu ĉeestantojn ĉu malĉeestantojn ĉu vivajn ĉu nevivajn estaĵojn aŭ eĉ al si mem.

Ju pli nealparolebla estas la alporalata estaĵo des pli retorika aŭ literatura estas la alparolo, kiel okazas en *Sinjoro Tadeo* de Adam Mickiewicz:

"Vi staras nun antaŭ miaj okuloj,
mia kara Litovujo, mia malfeliĉa patrujo,
kiun mi neniam povas forgesi."

Kompreneble la verkisto ne supozas, ke la tuta tiama Litovujo estu aŭskultanta lin. Sed tion li literature imagas.

Oni vidu kiel tiu parolfiguro funkcias ekzemple en la romanco "San Gabriel" en la *Cigana Romancaro* de Federico García Lorca, laŭ traduko de Fernando de Diego, kiam la aŭtoro aŭ rakontanto alparolas rekte al la propra anĝelo -neekzistanta estaĵo- kiu tiamoment estas eĉ super la propra virgulino kiu poste estos dipatrino.

"-San Gabriel de mia koro!

Ho, Gabriĉjo adorata!

[...] -San Gabriel de multaj briloj!

Ho, Gabriĉjo adorata!"

## Vidu ankaŭ 
*Interjekcio

Kategorio:Retoriko
Paralelismo

**Paralelismo** estas literatura parolfiguro ne tiom ekzistanta en ĉiutaga parolado, sed ebla en politika oratorado kiu konsistas je simila aranĝado de du sinsekvaj frazoj aŭ versoj. Ĝi celas reliefigi kaj atentigi la leganton pri tiu parto de la teksto aŭ ideo esprimita.

Oni vidu kiel tiu parolfiguro funkcias ekzemple en la romanco "Somnambula Romanco" en la *Cigana Romancaro* de Federico García Lorca, laŭ traduko de Fernando de Diego, kiam en la tri lastaj versoj de tiu peco oni ripetas paralele la saman sintaksan strukturon, kvankam kompreneble ŝanĝante la erojn.

"-Mi dezirus kun ŝi ŝanĝi

por la domo la ĉevalon,

por la speguleg' la selon,

por la ŝalo la ponardon."

## Vidu ankaŭ 
*Kiasmo

Kategorio:Stilfiguroj
Kategorio:Parolfiguroj
Kategorio:Retoriko
Kategorio:Literaturo
Indonesia Raya

**Indonesia Raya** estas la nacia himno de Indonezio. La tekston kaj originan muzikon en 1928 verkis *Wage Rudolf Supratman*, kaj en 1950 la melodion adaptis *Jozef Cleber*. La funkcion de oficiala nacia himno la muzikaĵo havas ekde la jaro 1945.

## Teksto en la indonezia kaj Esperanto 
## Eksteraj ligiloj 
* Indonesia Raya 1945, YouTube

Indonezio
Kategorio:Naciaj simboloj de Indonezio
Kategorio:Indonezio
Gradacio

**Gradacio** estas parolfiguro konsistanta je **akumulado ordigita laŭvice** de ideoj, objektoj, personoj, ktp. Kutime la celo de la gradacio en kreska ordigo klopodas krei impresan sensacion en la leganto. Tamen la gradacio povas esti de mala signo, tio estas malkreska.

"Vi povus diri tion al via patro, al la reĝo, al la papo mem".

Kategorio:Stilfiguroj
Kategorio:Retoriko
Inversio

**Inversio** estas parolfiguro konsistanta el *inversa ordo aŭ ŝanĝo de la kutima sintaksa ordo* en la frazo aŭ parto de la teksto. Ĝi devenas rekte de simila rimedo sufiĉe uzata en la ĉiutaga parolmaniero kie logike estas akompanata de specifa intonacia manipulado. Tio ne eblas en skriba literaturo, sed la sintaksa kunteksto sufiĉas por tion klarigi. En kelkaj lingvoj, kiel en la angla, la inversio estas peza kaj apenaŭ ebla kiel figuro, en aliaj lingvoj, kiel la portugala, la inversio estas tiel ofta, ke oni devas fari fortegan inversion por kaŭzi retorikan efekton.

Kelkaj lingvoj uzas la inversion por marki frazon kiel frazdemandon (ĉu-demandon).

## Ekzemploj 
Kategorio:Parolfiguroj
Flughaveno Frankfurto

La **Flughaveno Frankfurto** (IATA-kodo "FRA"), germanlingve *Rhein-Main-Flughafen* aŭ *Flughafen Frankfurt am Main* kaj anglalingve *Frankfurt Airport*, troviĝas rande de la germana urbo Frankfurto ĉe Majno. Ĝi estas la plej larĝa flughaveno en Germanio kaj la dua aŭ tria plej larĝa en Eŭropo (depende kian kriterion oni aplikas), tial tre grava celo por internaciaj flugoj de ĉie en la mondo. La Flughaveno Frankfurto apartenas al la ekonomia regiono Rejno-Majno.

## Priskribo 
Ĉar la kapacitoj de la Flughaveno Frankfurto ne sufiĉis, la germana aviadila kompanio Lufthansa decidis havi duan centran flughavenon por la lando, tiun de Munkeno – kaj direktas plej multajn internaciajn flugojn al tiuj du lokoj. La pliaj flughavenoj de la lando, inkluzive de tiuj de la ĉefurbo Berlino, estas duarangaj.

El la Flughaveno Frankfurto momente flugas aviadiloj al pli da celoj ol de la flughaveno Heathrow apud Londono, sed rilate al nombro de pasaĝeroj Frankfurt estas la tria plej granda flughaveno en Eŭropo, post Londono kaj Flughaveno Parizo-Charles-de-Gaulle apud Parizo.

* En Frankfurto dum 2005 transportiĝis 52.219.412 pasaĝeroj, kompare al 67.915.389 en Londono-Heathrow kaj 53.756.200 en Parizo-Charles de Gaulle.
* Kalkule aviadilojn al- kaj forflugantajn Frankfurt havis la duan lokon en Eŭropo, gastigante 490.147 aviadilojn, kompare al 522.619 en Parizo-Charles de Gaulle kaj 477.888 en Londono-Heathrow.
* Rigarde la transporton de varoj Frankfurt havas la unuan rangon en Eŭropo, transportinte dum 2005 1.963.141 tunojn, kompare al 1.770.940 tunoj en Parizo-Charles de Gaulle kaj 1.389.591 en Londono-Heathrow.

La flughaveno havas propran fervojan stacidomon, kaj por regionaj trajnoj kaj por internaciaj (linioj ICE, vidu ankaŭ la apartan artikolon "Rapidtrajna fervoja linio Kolonjo - Frankfurto"). Krome ĝi rekte ligiĝas al la germana aŭtovojo A3 inter Kolonjo kaj Nurenbergo, kaj al la germana aŭtovojo A5 inter Kaselo (kaj plu Hamburgo kaj Danio) kaj Bazelo en Svislando.

## Bildaro 

dosiero:AirportFrankfurt terminal1.jpg|Terminalo 1
dosiero:AirportFrankfurt terminal2.jpg|Terminalo 2
dosiero:Flughafen-Fernbahnsteig Fahrstuhl-Frankfurt am Main.JPG|Flughavena stacidomo

## Vidu ankaŭ 
* Aviokurejo okcidenta

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de la flughaveno, germanlingvaj
* paĝoj de la vara flughaveno, germanlingvaj 
* paĝoj de la kompanio Fraport funkciiganta la flughavenon, germanlingvaj
* panoramo de la teraso por vizitantoj
* paĝoj de la civitanaj organizoj batalantaj kontraŭ pliampleksigo de la flughaveno, germanlingvaj
* 360-gradaj vidaĵoj de la terminalo 1, la flughavena stacidomo kaj la teraso por vizitantoj 


Frankfurto ĉe Majno
Kategorio:Transporto en Frankfurto ĉe Majno
Kategorio:Transporto en Hesio
Kategorio:Konstruaĵoj en Frankfurto ĉe Majno
La Tradukisto

**La Tradukisto** estas revuo kiu celas "aperigi tradukojn el la islanda lingvo en Esperanton kaj ankaŭ tradukojn el Esperanto en la islandan lingvon".

La unua numero estis eldonita la 12-an de marto en la jaro 1989 je la centjariĝo de la verkisto kaj esperantisto Þórbergur Þórðarson kaj la revuo estas dediĉita al li. Ĉiujare aperas tri numeroj de la revuo. En marto 2006 aperis la 52-a numero kiu estas la unua numero de la 18-a jarkolekto.
Iom post iom la revuo pligrandiĝis kaj post 28-a numero ĝi havas 24 paĝojn krom la kovrilo. La plej multaj abonantoj estas Islandanoj sed lastatempe ĝia eksterlandaj abonantoj plimultiĝis kaj nun La Tradukisto havas abonantojn en 24 landoj ekster Islando.
La Tradukisto estas dulingva revuo. Proksimume du trionoj enhavas islandan literaturon tradukitan en Esperanton kaj unu triono literaturon tradukitan el Esperanto en la islandan. La Tradukisto estas la unusola islanda revuo en kiu ekskluzive aperas tradukita literaturo. La revuo estas eldonita en Laugarvatn kaj Hilmar Bragason prizorgas ĝian distribuadon.

## Vidu ankaŭ 
* Tradukisto

* Literatura tradukisto

## Ekstera ligilo 
* (eo) La Tradukisto  

Kategorio:Esperanto-gazetoj
Kategorio:Literaturaj gazetoj
Kategorio:Islandaj gazetoj
SS 12 (Italio)

eta|120ra|Ŝildo de SS 12
**SS 12** () estas italia regna ŝoseo, kiu nomiĝas laŭ la pasejoj Abetone kaj Brenero, kiujn ĝi ligas.

En sia norda parto, en la adiĝa valo inter Brenero kaj Verono, ĝi apudas la aŭtovojon *A22*. Tra la Pada Ebenaĵo la du vojoj sekvas apartajn itinerojn al Modena. De tie SS 12 transas Apeninon laŭ pasejo Abetone kaj atingas Lucca.

Kategorio:Transporto en Italio
Pădureni (Mureș)

**Pădureni**  (hungare: **Erdőcsinád** , germane: **Scholten**) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Târgu Mureș. Administre ĝi apartenas al Gornești.

## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 791 loĝantojn (hungaroj) kaj en 1992 466 (99 % da hungaroj).

## Historio
Ĝia unua skriba mencio estas el 1332. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Maros-Torda*).

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)  
## Renomaj personoj 
*József Szabó (n. 21-a de oktobro 1954): agroinĝeniero, scienca esploristo.

== Komunumoj pri *erdő* (=arbaro) en Hungara reĝlando ==
    

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Mureş
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Periș (Mureș)

**Periș** [periŝ] ( [koertve:jfa:ja], ) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Târgu Mureș. Administre ĝi apartenas al la komunumo Gornești.

Periș situas ĉe rivero Mureș. La nacia vojo DM15 trapasas la vilaĝon kaj ligas ĝin al Gornești kaj Reghin.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 1 211 loĝantojn (hungaroj) kaj en 1992 1 748 (rumanoj, 87&nbsp;% da hungaroj).

En la censo de 2002 la 1.855 loĝantoj deklaris jenajn etnecojn kaj preferatajn lingvojn:

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas en 1441. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Maros-Torda*).

## Gravaj personoj 
* Elena Cernei (Bairamcea, 1-a de marto 1924 – Periș, 28-a de novembro 2000) mezosoprano.
* János Eperjesy (15-a de oktobro 1900 – Budapest, ? 1984): poeto.
* József Kolcsár: aktoro
* Zsolt Vecserka (n. 27-a de februaro 1941): kartografo, grafikisto.

## Fontoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto Mureș

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Sanga dimanĉo

Sanga dimanĉo povas aludi:

## Historiaj eventoj 
* Sanga dimanĉo (1887), perforto en Londono la 13-an de novembro 1887.
* Sanga dimanĉo (1900), tago de la grandaj perdoj en la dua bura milito, 18-an de februaro 1900.
* Sanga dimanĉo (1905) masakro en Sankt-Peterburgo, la 22-an de januaro 1905.
* Sanga dimanĉo (1913), perforto en Dublino la 31-an de aŭgusto 1913 dum la Dublina maldungo
* Sanga dimanĉo (1920), perforto en Dublino la 21-an de novembro 1920.
* Sanga dimanĉo (1939), en Bydgoszcz la 3-an de septembro 1939.

* Sanga dimanĉo (1972), perforto en Derry/Londonderry la 30-an de januaro 1972.

## Kulture 
* Sunday bloody sunday (1972-a filmo) estas 1972-a usona filmo.
* Bloody sunday (2001-a filmo) estas 2001-a filmo kiu rakontas la 1972-an perforton en Derry.
* Sunday bloody sunday (muziko) estas kanto de la rokbando U2 kiu temas pri la 1972-a perforto en Derry.

## Vidu ankaŭ 
* Nigra dimanĉo
* Sanga vendredo

Kategorio:Dimanĉo
Ĉilia hispana lingvo

La **ĉilia hispana lingvo** estas dialekto de la hispana lingvo uzata en preskaŭ la tuta ĉilia teritorio, havante nur etajn nuancojn kiuj varias laŭ la zono aŭ la socia-tavolo, eĉ troviĝas variantoj de ĝi en argentinaj regionoj proksimaj al la ĉilia landlimo. La ceteraj hispanlingvaj dialektoj parolataj en Ĉilio estas la anda hispana lingvo kaj la ĉiloea hispana lingvo.

Ĝi estas tre malsama al la norma hispana lingvo je sintakso, morfologio, fonetiko kaj leksiko. Ĝia tipa karakterizo estas siaj propraj morfologiaj trajtoj. Pro longtempa lingva izoliĝo eblas ke trajtoj de la hispana lingvo de la 17-a jarcento ankoraŭ restas en la ĉilia hispana lingvo, interalie, la voseo t.e. la uzado de la pronomo "vos" kiel dua persono singularo, kune al "tú".

La ĉilian hispanan lingvon oni ne trovas en formala elparolo, kvankam la parolantoj mem estas ĉilianoj. Ĝi estas nur uzata en ĉiutagaj aŭ familiaj situacioj.

Kategorio:Hispana lingvo
Kategorio:Lingvoj de Ĉilio
Petrilaca de Mureș

**Petrilaca de Mureș** [petrilaka de mureŝ] (hungare: **Magyarpéterlaka** [madjarpeterlaka]) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Târgu Mureș. Administre ĝi apartenas al la komunumo Gornești.

Tra Petrilaca de Mureș fluas la rivereto *Petrilaca*, kiu fontas en Teleac.

## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 816 loĝantojn (hungaroj, rumanoj) kaj en 1992 679  (rumanoj, 84&nbsp;% da hungaroj).

## Historio
Ĝia unua skriba mencio estas el 1332 kiel ekleziejo. En mezepoko ĝi estis hungara servutulvilaĝo. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 Magyarpéterlaka apartenis al Hungario (*Maros-Torda*). 
  
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Renomaj homoj
*Samu Tóth, popolmuzikestro

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Bălăușeri

**Bălăușeri** [bǝlǝuŝerj] (hungare: **Balavásár** [balavaŝar], germane: **Bladenmarkt**) estas komunumo en Rumanio nordoriente de Târgu Mureș. Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Agrișteu (Egrestő), Dumitreni, Filitelnic (Fületelke), Chendu (Kend) kaj Senereuș (Szénaverős).

En Bălăușeri la nacia vojo DN13A debranĉiĝas de la nacia vojo DN13, samtempe la eŭropa vojo E60, inter Târgu Mureș kaj Sighișoara.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 985 loĝantojn (hungaroj) kaj en 1992 1 063 (rumanoj, 82&nbsp;% da hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas el 1325. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Kis-Küküllő vármegye*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon

## Renomaj personoj 
* Aladár Sámuel (Nagyenyed, 1-a de marto 1869 – Bălăușeri, 27-a de februaro 1926): reformita pastro, historiisto.

## Vidu ankaŭ 
* Agrișteu (rivero)

## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma paĝo  ĉe e-primarii.ro
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 
* Enciklopedio de famaj civitanoj de Târgu Mureș ,
* Administracia mapo de la distrikto 

Dosiero: Balauseri jud Mures.png|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Preciza malsupra rando

En matematiko, la **preciza malsupra rando** de orda aro *S* estas la plej granda elemento, kiu estas pli malgranda ol aŭ egala al ĉiu alia elemento de *S*. Ĝi estas ankaŭ nomata **infimo** (notacio: **inf**). La preciza malsupra rando povas aŭ aparteni, aŭ ne aparteni al la aro *S*. Se *S* enhavas la plej malgrandan elementon, tiam tiu elemento estas la preciza malsupra rando; kaj se ne, tiam la preciza malsupra rando ne apartenas al la aro.

Precizaj malsupraj randoj estas ofte konsideritaj por subaroj de reelaj nombroj, racionalaj nombroj, aŭ iuj aliaj konataj matematikaj strukturoj por kiu estas klara ĉu iu ero estas "pli malgranda ol aŭ egala" al la alia ero. Sed la difino povas esti ĝeneraligita facile al la pli abstrakta opcio de orda teorio kie oni konsideras ajnajn parte ordajn arojn.

Ĉiukaze, precizaj malsupraj randoj devas ne esti konfuzitaj kun *maksimumaj* malsuperaj baroj, aŭ kun minimumaj aŭ plej malgranda eroj.

Ĉiuj propraĵoj de la **preciza malsupra rando** estas tute analogaj al propraĵoj de la preciza supra rando, vidu tiun artikolon por pli detalaj priskriboj.

Ekzemploj:
:\inf \{ 1, 2, 3 \} = 1
:\inf \{ x \in \mathbb{R} : 0 

## Vidu ankaŭ 
* Preciza supra rando
* Maksimumo kaj minimumo

Kategorio:Ordoteorio
Dumitreni

**Dumitreni** [dumitrenj] ( [SENTdemeter],  [METasdorf]) estas vilaĝo en Rumanio norde de Sighişoara. Administre ĝi apartenas al Fântânele.
 
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 731 loĝantojn (hungaroj), en 1992 estis nur 613 (96% hungaroj). 
## Historio
Ĝia unua mencio estis en 1503. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Udvarhely*). 
## Fonto
*Magyar nagylexikon
## Gravaj personoj 
* Ferenc Sperker (Szentdemeter, 19-a de aprilo 1857 – Nagyvárad, 23-a de septembro 1923): bienulo, administranto de kanonikaro de Nagyvárad.
*Lajos Vajda (27-a de decembro 1926  - Kluĵo, 23-a de marto 1990): historiisto

## Eksteraj ligiloj
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto Mureş
* Administracia mapo de distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Orosia

**Orosia** [orosja] (hungare: **Marosoroszi** maroŝorosi) estas vilaĝo en Rumanio apud Luduş. Administre ĝi apartenas al Cuci. 
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 301 loĝantojn (rumanoj) kaj en 1992 199 (rumanoj). 
## Historio
Ĝia unua skriba mencio estas en 1410. En 1451 ĝi estis rumana vilaĝo. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Alsó-Fehér*).
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Mureş

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
QuikClot

eta|dekstra|200px
**QuickClot** estas hemostaza kuracilo, tio estas materialo, kiu rapidigas la ĉeson de sangumado per pli rapida sangokoaguliĝo. Ĝin produktas la firmao *Z-medica*.

La medikamento estas poroza mineralo simila al sablo. En la vundo ĝi absorbas fluidaĵon, pli precipe la seron de la sango. Ĉar la sero entenas multajn kontraŭhemostazajn faktorojn, tiel la efiko estas 5-obla ol normale (la sangumado ĉesas post 2 minutoj anstataŭ 10). Alia avantaĝo estas, ke la kuracilo plenigas la vundon kaj tiel plenŝtopas ĝin. Dum la absorbo de la fluidaĵo, la *sablo* varmiĝas; ankaŭ tio helpas la rapidan saniĝon.

La kuracilo estis evoluigita por kaj unuafoje uzata fare de la usona armeo.

## Eksteraj ligiloj 
*oficiala paĝo

Kategorio:Kuraciloj
Kategorio:Materialoj
Parolfiguro

**Parolfiguro** estas lingva figuro aŭ rimeda procedo kiu aranĝas la paroladon per specifa maniero nenormala celante pli da esprimiveco aŭ frapeco, kio estas nepra en literaturo kaj ofta en ĉiutaga parolado. 

Ties plej granda, aŭ eĉ ĉioma, parto devenas de la normala parolado, kiam la parolanto zorgas pri celado impresi la aŭskultanton iamaniere, kaj pro tio estas spontane spronita de la propra vojo de la parolado, ekzemple la ripeto aŭ la sinonimo, se la aŭskultanto ŝajne ne tute komprenis; la eksklamacio povas helpi kiam la aŭskultanto ne ŝajnas akcepti la vidpunkton de la parolanto, ktp. 

Oni distingas plurajn specojn de parolfiguroj:

aposiopezo, apostrofo, eksklamacio, listigo, epanortozo, gradacio, inversio, ironio, kiasmo, koncedo, paralelismo, prozopopeo, ripeto.

## Noto 
Ne konfuzu la tri figurojn: parolfiguro, stilfiguro kaj vortfiguro; la unua koncernas la sonojn kaj voĉ-altecon, la dua koncernas subjektivan esprimon aŭ anstataŭon de vorto en frazo, dum la tria koncernas alian signifon de vorto.

## Vidu ankaŭ 
Kelkaj el la aliaj plej uzataj kaj konataj estas:

* Antitezo
* Elipso
* Hendiadino
* Retorika alparolo
* Retorika demando
* Sinonimoj

## Specife 
* *Kenning*


Kategorio:Literaturo laŭ lingvoj
Filitelnic

**Filitelnic** [filitelnik] (hungare: **Fületelke**, germane:*Felldorf*) estas vilaĝo en Rumanio norde de Sighişoara. En 1910 ĝi havis 582 loĝantojn (germanoj) kaj en 1992 270 (rumanoj, 18% hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estas en 1347. Ĝi estis saksa servutulvilaĝo. Ĝis 1919 apartenis al Hungario (*Kis-Küküllő vármegye*). Administre ĝi apartenas al Bălăuşeri.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Renomaj personoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Mureş
* Popolnombrado 2002 
* Enciklopedio de famaj civitanoj de Târgu Mureș 
* Administracia mapo de distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
SUB

La vorto **Sub** havas plurajn signifojn:
* **&lt;sub&gt;** kaj **&lt;/sub&gt;** estas etikedoj en la markolingvoj HTML kaj XHTML por la suba indekso, ekzemple "ABC&lt;sub&gt;DEF&lt;/sub&gt;" videblas kiel "ABCDEF", ĉi tie "ABC" estas la normala teksto kaj "DEF" estas la suba indekso.
* **Sub** estas prepozicio en Esperanto.
* **sube** estas kodo de lingvo laŭ normo ISO 639-3.
* **sub** estas instrukcio de multaj asemblaj lingvoj por subtraho.

## Vidu ankaŭ 
* SUP (apartigilo)
* Suba estas distrikto en Kolombio
Chendu Mic

**Chendu Mic** kendu mik (hungare: **Kiskend** kiŝkend) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Târgu Mureș. En 1910 ĝi havis 402 loĝantojn (hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estas en 1325. Ĝis 1919 apartenis al Hungario (*Kis-Küküllő (reĝa departemento) vármegye*). Administre ĝi apartenas al Bălăuşeri. Oni unuigis ĝin kun Chendu Mare kaj tiel estiĝis Chendu.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Mureş
* Popolnombrado 2002 
* Administracia mapo de distrikto 
* Enciklopedio de famaj civitanoj de Târgu Mureș 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
INF

**Inf** aŭ **INF** havas plurajn signifojn:
*Minuskle, **inf** estas simbolo de preciza malsupra rando en matematiko.
*Majuskle, **INF** estas mallongigo de la Internacia Nudisma Federacio.
***inf** aŭ **INF** estas simbolo de malfinio en multaj programlingvoj.
***Ret-Info**
***REJM-info**
***InF3** estas kemia kombinaĵo de indio kaj fluoro.
***.inf** estas finaĵo de dosiernomo.
Vizo

center|775px
[dekstra|eta|Vizoj por [Laoso, Tajlando, and Srilanko]]
eta|Usona vizo eldonita en 2014
eta|Brazila plur-enira vizo en usona pasporto, kun enmigradaj poŝtmarkoj de Brazilo, Francio kaj Usono
eta|Turisma eniro-vizo al la Ĉina Popola Respubliko.
eta|Elektronikaj vizoj tra la mondo. Blua: Landoj donantaj elektronikajn vizojn universale Landoj donantaj elektronikajn vizojn por elekti naciecojn

Helblue: Landoj postulantaj elektronikan registradon de plej multaj vizaj sendevigitaj vizitantoj (ekskluzive de aŭstralia eVisitor)

Grize: Landoj, kiuj planas enkonduki eVizojn en la estonteco
**Vizo** (mallongigo por la latina *carta visa*, "dokumento vidita") estas dokumento eldonita de lando, kiu donas al iu persono la rajton eniri en la koncernan landon dum konkreta periodo de tempo por difinita celo.

Kutime oni ricevas la vizon antaŭ la planata vojaĝo ĉe la konsulejo aŭ ambasadejo de la koncerna lando, kelkfoje ankaŭ ĉe la landlimo dum enveturado. Kelkfoje landlima oficialulo konfirmas la eniron apud aŭ en la vizo (ekzemple por kontroli la daŭron de la restado).

Ofte la vizo estas stampata aŭ gluata en la pasporton de la petanto. Kelkfoje oni transdonas ĝin sur aparta folio.

Multaj landoj havas reciprokan interkonsenton, kiu forigas la bezonon de vizo, por la eniro de civitanoj de la lando. Estas ankaŭ landoj, kiuj subskribas la Schengen-Konvencion, kaj ili agnoskas vizojn eldonitajn de unu lando al tiuj, kiuj eniras ĝiajn limenirejojn, do translokiĝi al tria lando ne bezonas vizon. Plej multaj EU-landoj subskribas ĉi tiun traktaton.

Krom baza enirigebla vizo, kiu permesas eniron en la landon kiel turisto, aliaj tipoj de vizoj estas uzataj, kiel laborvizo, kiu permesas labori en la lando, aŭ studvizon, kiu permesas studi en la lando. Kutime, laborvizoj konvertiĝos al laborpermesoj post eniro en la landon, kaj ili estos plilongigitaj ĉiujare.
eta|Ruĝe: Landoj, kiuj donas vizojn aŭ permesojn al alveno kiel ĝenerala regulo por ĉiuj alvenantaj vizitantoj Oranĝe: Landoj, kiuj donas vizojn aŭ permesojn al alveno al elektita grupo de naciecoj (pli ol 10)

## Vidu ankaŭ 
* Ambasadoro
* Konsulo (diplomatio)

## Eksteraj ligiloj 
* LAST: LITOVIO: Vizoj reviziitaj Monato (gazeto) (2008/02, p.&nbsp;11)
* Vietnam vizo 

Kategorio:Turismo
Zau de Câmpie

**Zau de Câmpie** [zaŭ de kımpie] (hungare: **Mezőzáh** [mezoza]) estas komunumo en Rumanio okcidente de Târgu Mureș. Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Bărboși, Botei, Bujor-Hodaie, Ciretea, Gaura Sângerului, Malea, Ștefanca kaj Tău.

La nomparto "de Câmpie" rilatas al la Ebenaĵo de Transilvanio (rumane *Câmpia Transilvaniei*).

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 1 394 loĝantojn (rumanoj, hungaroj, ciganoj) kaj en 1992 3 110 (rumanoj, 11&nbsp;% da hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas el 1339. Origine ĝi estis hungara vilaĝo. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Torda-Aranyos*).

## Gravaj personoj 
* Miklós Cserei, *Cserey*, Nagyajtai (?, ĉirkaŭ 1770 – 30-a de decembro 1844): tradukisto, leteraŭtoro.
* Károly Veress, Dálnoki (n. 8-a de aŭgusto 1935): skulptisto.
* Vilmos Demeter (n. 1-a de januaro 1936): skulptisto.

## Fontoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma retejo  ĉe e-primarii.ro
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Zau de Campie jud Mures.svg|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Transilvania Ebenaĵo
Kategorio:Distrikto Mureș
Bărboși

**Bărboși** [bərboŝj] ( [mezosakal]) estas vilaĝo en Rumanio okcidente de Târgu Mureș. En 1910 ĝi havis 1 333 loĝantojn (rumanoj, hungaroj) kaj en 1992 452 (rumanoj, 4&nbsp;% da hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estas el 1365. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Torda-Aranyos vármegye*). Administre ĝi apartenas al la komunumo Zau de Câmpie.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Eksteraj ligiloj 
* Administracia mapo de la distrikto 
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Valea Largă (Mureș)

**Valea Largă** [valja largə] (hungare: **Mezőceked**) estas komunumo en Rumanio nordokcidente de Iernut. En 1910 ĝi havis 2 396 loĝantojn (rumanoj, ciganoj) kaj en 1992 3 509 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas el 1332 kiel ekleziejo. En mezepoko ĝi estis hungara, poste rumana vilaĝo. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Torda-Aranyos vármegye*). Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Grădini, Mălăești, Poduri, Valea Frăției, Valea Glodului, Valea Pădurii, Valea Șurii kaj Valea Urieșului.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 
* Enciklopedio de famaj civitanoj de Târgu Mureș 
* Administracia mapo de la distrikto 

Dosiero: Valea Larga jud Mures.svg|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
FOR

**For** aŭ **FOR** havas plurajn signifojn:

* **for** estas komando de multaj programlingvoj por programi ciklon.
* **For** estas prepozicio en Esperanto.
* **for** estas kodo de lingvo laŭ normo ISO 639-3.
* **for** estas adverbo en Esperanto.
* **.for** estas finaĵo de dosiernomo.
* **For** estas mallongigo de forno (konstelacio) en astronomio.
Dâmbu

**Dâmbu** [dımbu] (hungare: **Meződomb** mezoedomb) estas vilaĝo en Rumanio okcidente de Reghin. Administre ĝi apartenas al Sânpetru de Câmpie.
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 936 loĝantojn (rumanoj, hungaroj) kaj en 1992 175 (rumanoj). 
## Historio
Ĝia unua skriba mencio estas en 1325. En mezepoko ĝi estis hungara-rumana vilaĝo. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Kolozs*).
## Fonto
*Magyar nagylexikon
## Gravaj homoj
*Miklós Boncza (1848 - Pestszentlőrinc, 1917): advokato, politikisto.
## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Mureş
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Agrișteu

**Agrișteu** [agriŝteŭ] (hungare **Egrestő** [egreŝtoe:], germane *Ehrenwald* [erenvalt] aŭ, laŭ la hungara vikipedio, *Agreschteln* [agreŝteln]) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Târgu Mureș. Administre ĝi apartenas al la komunumo Bălăușeri.

## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 731 loĝantojn (hungaroj, rumanoj) kaj en 1992 733 (rumanoj, 62 % da hungaroj).

## Historio
Ĝia unua skriba mencio estas el 1325. Ĝia rumanaj loĝantoj loksidiĝis en la 17-a kaj 18-a jarcentoj. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Kis-Küküllő vármegye*).

## Vidu ankaŭ
* Agrișteu (rivero)

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto Mureș

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș