open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Urbodomo de Hódmezővásárhely

La **Urbodomo de Hódmezővásárhely** estas impona historia monumento en Hódmezővásárhely laŭ la ĉefplaco.

## Historio 
La plej frua urbodomo estis konstruita en 1763 kaj pligrandigita en 1802. Ĝi bruldetruiĝis en 1829, sed poste ĝi renoviĝis. Pli nova teretaĝa urbodomo kun 11 ĉambroj estis konstruita en 1834. La nun videbla urbodomo estis konstruita en la jaroj 1892 kaj 1893. La inaŭguro okazis en 1894, tiam la malnova urbodomo estis jam malkonstruita. Ĝuste en 1894 malriĉaj kamparanoj sieĝis la urbodomon por liberigi János Szántó Kovács, poste oni tie aranĝis la juĝajn akuzojn. Dum la frua socialismo la ĉambroj estis trakonstruitaj, en 1970 la turopinto bruldetruiĝis, en la sekva jaro ankaŭ la tegmento bruldetruiĝis. Post jaroj tiuj partoj renoviĝis. En la 2000-aj jaroj plena renoviĝo okazis.

## Konstruaĵo 
maldekstre|eta|Turo de la urbodomo en Hódmezővásárhely
La duetaĝa urbodomo apartenas al la plej grandaj hungaraj urbodomoj kun longo 123 m, 50 m larĝo, la turo estas 57 metrojn alta, la rondbalkono estas en alteco 37 m. La fasado estas simetria, meze funkcias la enirejo, pli supre teraso etendiĝas, plej supre la alta turo altiĝas. La enirejo estas rizalito kun arkadoj. Apud la enirejo estas reliefo pri la menciita sieĝo.

En la ĉefa ŝtuparejo estas videbla ligna skulptaĵo pri soldato dum la 1-a mondmilito. En la ornamĉambro pendas pentraĵoj pri Nikolao Bercsényi, Ferenc Deák, Elizabeto de Aŭstrio-Hungario, Francisko Jozefo la 1-a, Lajos Kossuth, Francisko Rákóczi la 2-a. En la vestiblo pendas same grandaj pentraĵoj pri János Szántó Kovács kaj Mihály Táncsics, sed ili situis en la ornamĉambro dum la socialismo. Ankaŭ en la oficaj ĉambroj pendas valoraj hungaraj pentraĵoj.

Malantaŭ la konstruaĵo interna korto situas, parte parkumejo, parte ornama ĝardeno.

## Fontoj 
* oficiala paĝo 
* hungare kun foto 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* http://www.sulinet.hu/oroksegtar/data/telepulesek_ertekei/hodmezovasarhely/_multimedia/vasarhelyi_vedutak/varosh.htm

Hódmezővásárhely
Kategorio:Hódmezővásárhely
Silato

[dekstra|eta|230ra|[Vjetnamano armita per *golok*.]]
**Silato** (aŭ *silat*) estas kolektiva vorto por klaso de indiĝena luktarto el geo-kultura areo de Sudorienta Azio kiu enhavas plej el *Nusantara*, nome la Indonezia Arkipelago, aŭ Malaja insularo kaj la tuton de la Malaja Duoninsulo. Origine disvolviĝinta en tio kio nune estas Indonezio, Duoninsula Malajzio, suda Tajlando, kaj Singapuro, ĝi estis tradicie ankaŭ praktikita en Brunejo, Vjetnamio kaj suda Filipinoj. Estas centoj da diferencaj stiloj (*aliran*) kaj skoloj (*perguruan*) sed ili tendencas kerni ĉe frapoj, artikolukto, ĵetoj, klingohavaj armiloj, aŭ kombinoj de tiuj. Silato estas unu el la sportoj inkluditaj en la Sudorientaziaj Ludoj kaj en aliaj regionnivelaj konkurencoj. Trejnejoj estas separataj laŭ naciaj organizoj en ĉiuj el la ĉefaj landoj kie tiu arto estas praktikata. Tiuj estas *Ikatan Pencak Silat Indonesia* (IPSI) el Indonezio, *Persekutuan Silat Kebangsaan Malaysia* (PESAKA) el Malajzio, *Persekutuan Silat Brunei Darussalam* (PERSIB) el Brunejo kaj *Persekutuan Silat Singapura* (PERSISI) el Singapuro. Praktikantoj estas nomataj surloke *pesilat*.

## Literaturo 
* 
* DeMarco, M. (2010). "Practical Fighting Strategies of Indonesian Kuntao-Silat in the Willem Reeders Tradition"
* Sarina Md. Yusof, Suhana Aiman kaj Norlizah Abdul Hamid (2005). Physiological Profile of Malaysian Silat Olahraga Athletes. Institute of Research, Development and Commercialization (BRC), Universiti Teknologi MARA, Malaysia, Project file no.: 600-FSR (5/2)27.

## Eksteraj ligiloj 
* Pusat Cemerlang Silat  Malaysian silat information centre
* Silat Terminology List  Common Javanese Silat Terms

Kategorio:Luktosporto
Kategorio:Indonezio
18548 Christoffel

'*18548 *Christoffel''''' estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana matematikisto Elwin Bruno Christoffel (1829–1900), profesoro ĉe diversaj germaniaj universitatoj. Lia laboro pri kvadrataj diferencialaj formoj inspirata de Bernhard Riemann, anticipis kelkajn el la rezultoj de la teorio pri la tensoroj pli malfrue disvolvita de Ricci-Curbastro  kaj Levi-Civita.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul G. Comba
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Kobudo

**Okinava kobudo** (沖縄古武道?), aŭ simple kobudo, referencas al luktartoj inter armitaj luktartoj el Okinavo, Japanio. Ĝi estas ankaŭ konata kiel Rjukjua kobudo aŭ kobujucuo (琉球古武術?). Tiuj sistemoj povas havi el unu al tiom multaj kiom dekduo da armiloj en ties praktikaro, inter kiuj bastono rokuŝakubo aŭ "bō", glavo *sai*, tenilenhava frapilo *tonfa*, rikoltilo *kama* kaj plej famaj *nunĉakoj* (katenitaj bastonetoj), sed ankaŭ la metalfrapilo *tekko*, glavo kaj ŝildo, kaj fraposnuro *surujin*. Malplej oftaj okinavaj armiloj estas la bastonoj *tambo*, *hanbo* kaj *eku* (remilo).

Kategorio:Luktartoj
Kategorio:Kulturo de Japanio
Dujodoacetata acido

**Dujodoacetata acido**, **dujodoetanoata acido** aŭ **I2HC-COOH** estas kemia kombinaĵo de jodo kaj acetata acido, kie du hidrogenatomoj de la metila grupo (-CH3) estis anstataŭataj de jodatomoj. Jodoacetatoj, kiuj estas saloj aŭ esteroj de jodoacetata acido estis trovataj antaŭnelonge en akvoj traktataj per jodo. Komence ili estis malkovritaj en trinkakvoj enhavantaj *kloraminon*. Dujodoacetata acido estas malpli genotoksa ol jodoacetata acido, tamen jodo-acidoj estas tre citotoksaj por mamuloj.

## Sintezo 
* Dujodoacetata acido prepareblas per agado de jodo sur acetata acido:
\mathsf{CH_3COOH + 2\;I_2 \rightarrow CHI_2COOH + 2\;HI}
* Per traktado de *trijodoetileno* en akva solvaĵo:
\mathsf{2\;I_2CHCI + 2\;H_2O \rightarrow 2\;CHI_2COOH + 2\;HI}
* Varmigo de dujodomalonata acido kaŭzas malkarboksiligo por doni dujodoacetatan acidon:
\mathsf{HOOC-CH_2-COOH \xrightarrow{I_2, KIO_3} 2\;CHI_2COOH}
* Dujodoacetata acido povas rezulti el nekompleta interagado de acetila klorido kaj jodida acido, sekvata de hidrolizo:
\mathrm{H_3C-COO-Cl + 3\;HI \longrightarrow I_2HC-COOI + 2\;H_2 + HCl}
\mathrm{I_2HC-COOI + H_2O \longrightarrow I_2HC-COOH + HI\uparrow}

## Literaturo 
* Santa Cruz Biotechnology 
* Chemical Book
* Emerging Organic Contaminants and Human Health, Damia Barcelo
* Acetic Acid and its Derivatives, Victor H. Agreda
* Wöhler's Outlines of Organic Chemistry, Friedrich Wöhler

## Halogenidaj derivaĵoj de acetata acido 

Fluoroacetic acid 3D.png|Unufluoroacetata acido
Difluoroacetic acid 3D 2.png|Dufluoroacetata acido
Trifluoroacetic acid 3D.png|Trifluoroacetata acido

Chloroacetic acid 3D.png|Unukloroacetata acido
Dichloroacetic acid 3D.png|Dukloroacetata acido
Trichloroacetic acid 3D.png|Trikloroacetata acido

Iodoacetic acid 3D.png|Unujodoacetata acido
Diiodoacetic acid3D.png|Dujodoacetata acido
Triiodoacetic_acid3D.png|Trijodoacetata acido

Bromoacetic acid 3D.png|Unubromoacetata acido
Dibromoacetic acid 3D 2.png|Dubromoacetata acido
Tribromoacetic acid3D.png|Tribromoacetata acido

MCPA molecule ball.png|Unuklorofenokso-acetata acido
2,4-Dichlorophenoxyacetic-acid-3D-balls-2.png|Duklorofenokso-acetata acido
2,4,5-Trichlorophenoxyacetic-acid-3D-balls.png|Triklorofenokso-acetata acido

## Referencoj 
Kategorio:Jodaj kombinaĵoj
Kategorio:Acetatoj
Kategorio:Jodoacetatoj
(18521) 1996 VV5

**(18521) 1996 VV5** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Germana Renesanco

[eta|dekstra|265px|*Portreto de la imperiestro [Maksimiliano la 1-a (Sankta Romia Imperio)|Maksimiliano la 1-a* (regis: 1493–1519), nome la unua renesanca monarko de la Sankta Romia Imperio, fare de Albrecht Dürer, 1519.]]
[eta|Unua paĝo de la unua volumo de ekzemplero de la [Biblio de Gutenberg, konservita en Teksaso.]]
La **Germana Renesanco**, parto de la Norda Renesanco, estis kultura kaj arta movado kiu etendis inter germanaj pensuloj en la 15a kaj 16a jarcentoj, kiu originiĝis en la Itala Renesanco. Multaj areoj de artoj kaj sciencoj estis influitaj, ĉefe pro la etendo de la Renesanca humanismo al variaj germanaj ŝtatoj kaj princlandoj. Estis multaj avancoj faritaj ĉe la disvolvigo de novaj teknikoj en la kampoj de arkitekturo, artoj kaj sciencoj. Germanio produktis du antaŭenigojn kiuj hegemonios en la 16a jarcento tra tuta Eŭropo: presarto kaj Protestanta Reformacio.

Unu el ĉefaj gravaj germanaj humanistoj estis Konrad Celtis (1459–1508). Celtis studis ĉe Kolonjo kaj Heidelberg, kaj poste veturis tra Italio kolektante latinajn kaj grekajn manuskriptojn. Tre influita de Tacito, li uzis lian verkon *Germania* por ekesploradi la historion kaj geografion de Germanio. Eventuale li dediĉis sian tempon al la poezio, per kiu li laŭdis Germanion. Celtis estis grava figuro en la Norda Renesanco kaj helpis alporti tion kio estis startinta en Italio al Germanio.

Alia figuro kiu ege kontribuis al la sukcesoj de la Germana Renesanco estis Johann Reuchlin (1455–1522) kiu studis en variaj lokoj en Italio kaj poste instruis grekan lingvon. Tiu germana humanisto kaj fakulo ekstudis la hebrean por esploradi religiajn kaj kulturajn sciarojn. Pere de sia studo de hebrea kaj de Judismo, li celis por purigi kristanismon. Tamen, la papeco ne akceptis liajn temojn kaj konsideris lin herezulo.

La plej grava artisto de la Germana Renesanco estas Albrecht Dürer kiu estas bone konata pro siaj religiaj bildoj kaj gravuraĵoj, pentraĵoj kaj pentritaj portretoj. Gravaj ekzemploj de arkitekturo de tiu periodo estas la Kastelo de Landshut, la Kastelo de Heidelberg kaj la Urbodomo de Aŭgsburgo. La preĝejo de Sankta Mikaelo en Munkeno (konstruita inter 1583 kaj 1597 - ne konfuzenda kun la baroka-rokoka samnoma preĝejo Sankta Mikaelo, konstruita inter 1735 kaj 1751) estas la plej granda renesanca preĝejo norde de Alpoj.

## Notoj 
## Referencoj 
* Bartrum, Giulia (1995); *German Renaissance Prints, 1490–1550*; British Museum Press, 1995, ISBN 0-7141-2604-7
* Bartrum, Giulia (2002), *Albrecht Dürer and his legacy: the graphic work of a Renaissance artist*, British Museum Press, 2002, ISBN 978-0-7141-2633-3
* Michael Levey, *Painting at Court*, Weidenfeld and Nicholson, London, 1971
* Snyder, James; *Northern Renaissance Art*, 1985, Harry N. Abrams, ISBN 0-13-623596-4
* Trevor-Roper, Hugh; *Princes and Artists, Patronage and Ideology at Four Habsburg Courts 1517–1633*, Thames & Hudson, London, 1976, ISBN 0-500-23232-6
* Christopher S Wood, Albrecht Altdorfer and the Origins of Landscape, 1993, Reaktion Books, London, ISBN 0-948462-46-9

## Bibliografio 
* 

Kategorio:Renesanco
Kategorio:Historio de Germanio
18550 Maoyisheng

**18550 Maoyisheng** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Observatorio de Purpura Monto, en provinco Hebejo (Ĉinio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la mondfama ĉina inĝeniero Mao Jiŝeng (ĉine 茅 以升, *Máo Yǐshēng*, 1896 — 1989), unu el la fondinto de la moderna inĝenierarto pri ponto en Ĉinio. En la 1930-aj jaroj, li planis kaj inspektis la konstruon de la ponto de la rivero Qiantang (钱塘江大桥), kiu estas la unua ponto de tiu tipo planita kaj konstruita en Ĉinio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de SCAP
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
18553 Kinkakuji

'*18553 *Kinkakuji''''' estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japana amatora astronomo Naoto Sato elde la privata observatorio de Ĉiĉibu (gubernio Sajtama, Japanio).

## Nomo 
Ĝia nomo aludas al Kinkaku-ĝi, kromnomo de orumita pavilono en la budhisma templo Rokuon-ĝi (鹿苑寺), monda heredaĵo de Unesko en Kioto, kiu altiras po ĉirkaŭ 1,5 milionojn da vizitantoj ĉiujare. La templo estas intime ligita kun Ashikaga Yoshimitsu (1358–1408), la tria ŝoguno de la epoko de Muromaĉi.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Naoto Sato
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Japanaj luktartoj

eta|dekstra|200px|Foto de la fino de la 19a jarcento de *jamabuŝi* tute vestita kaj ekipita, armita per *naginata* kaj *taĉi*.
120px|eta|Samurajo portanta *naginata*.
**Japanaj luktartoj** referencas al vario de luktartoj indiĝenaj de Japanio. Almenaŭ tri japanlingvaj terminoj estas uzataj interŝanĝe kun la esprimo "Japanaj luktartoj".

La uzado de la termino "**budō**" (武道) por signifi luktartojn estas moderna, kaj historie la termino signifis vivmanieron enhavantan fizikajn, spiritajn, kaj moralajn dimensiojn kun emfazo al mem-plibonigo, memkontentigo, aŭ persona kresko. La terminoj *bujucu* kaj *bugei* havas pli klarajn difinojn, almenaŭ historie parolante. **Bujucu** (武術) referencas specife al la praktika aplikado de luktartaj taktikoj kaj teknikoj en vera milito. **Bugei** (武芸) referencas al la adaptado aŭ rafinado de tiuj taktikoj kaj teknikoj por faciligi sisteman instruadon kaj dissemadon ene de formala lernomedio.

## Specoj 
* Aikido
* Bojucuo
* Iaido
* Ĵudo
* Ĵuĵicuo
* Karateo
* Kendo
* Kenĵucuo
* Kjudo
* Kobudo
* Ninĵucuo
* Sumoo

## Iloj 
* Japana glavo

## Vidu ankaŭ 
* Buŝido
* Samurajo
* Sempaj kaj kohaj

## Notoj 
## Fontoj 
Hall, David A. *Encyclopedia of Japanese Martial Arts*. Kodansha USA, 2012. ISBN 1568364105 ISBN 978-1568364100

Kategorio:Luktartoj
Kategorio:Kulturo de Japanio
Fatu Huku

**Fatu Huku** estas malgranda neloĝata insulo en la Pacifiko kiu apartenas al la Markizinsuloj, Franca Polinezio. Ĝi situas proksimume 30 kilometrojn norde de Hiva Oa. La insulo estas (laŭ okcidentula vidpunkto) malkovrita en 1774 de la brita navigisto kaj esploristo James Cook.

eta|maldekstra|400px|Mapo

## Eksteraj ligiloj 
[Elaera foto je Panoramio(https://eo.wikipedia.org/wiki/Panoramio) (30-an de decembro 2012)]

Kategorio:Franca Polinezio
Kategorio:Insuloj en la Pacifiko
Ĉinaj luktartoj

[eta|300ra|Demonstrado de *ŭu ŝu* en la Monaĥejo de Daksiangguo en [Kaifeng, Henan.]]
**Ĉinaj luktartoj**, kiuj estas nomataj kung fu (Ĉina: 功夫; pinjine: *gong fu*) aŭ *ŭu ŝu* (武術), estas nombro de luktostiloj kiuj disvolviĝis laŭlonge de jarcentoj en Ĉinio. Tiuj luktostiloj estas ofte klasitaj laŭ komunaj trajtoj, identigitaj kiel "familioj" (家; jiā), "sektoj" (派; pài) aŭ "skoloj" (門; mén) de luktartoj. Ekzemploj de tiaj trajtoj estas fizikaj ekzercoj kiuj inkludasn bestimitadon, aŭ trejnmetodoj inspiritaj de ĉinaj filozofioj, religioj kaj legendoj. Stiloj kiuj centriĝas sur manipulado de *qi* estas nomataj *internaj* (内家拳; nèijiāquán), dum aliaj kiuj koncentriĝas en plibonigo de la bonfartoj kaj muskola kaj sangoflua estas nomataj "eksteraj" (外家拳; wàijiāquán). Geografia asociado, kun nordo (北拳; běiquán) kaj "suda" (南拳; nánquán), estas alia populara klasigmetodo.

## Specoj 
* Ĉigongo
* Kungfuo
* Sanŝo
* Tajĝiĉuano

## Vidu ankaŭ 
* Ĝjan
* Ŝaolina templo
* ŭuŝia (d:Q754803), ĉina luktarta fikcio

Kategorio:Luktosporto
Kategorio:Luktartoj
Kategorio:Kulturo de Ĉinio
Bojucuo

aŭ **Bojucuo**, tradukita el japana kiel "bastontekniko", estas luktarto kiu uzas bastonluktan armilon nomita *bō* kiu simple signifas "bastonon". Tiuj bastonoj estis uzataj dum miloj da jaroj en orientaziaj luktartoj kiaj *Silambam*. Kelkaj teknikoj estas tranĉado, svingado, kaj ponardado per la bastono. Aliaj estas la uzado de la bastono kiel saltostango aŭ kiel apogilo por manenmanaj frapoj.

Nuntempe *bōjutsu* estas kutime asociata kun la okinava *kobudo* aŭ kun la japana *korjū budō*. La japana *bōjutsu* estas unu el la kernaj elementoj de klasika luktarta trejnado.

## Notoj 
Kategorio:Luktartoj
Kategorio:Kulturo de Japanio
18555 Courant

'*18555 *Courant''''' estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana matematikisto Richard Courant (1888–1972), kiu lernis, kaj pli malfrue instruis en Göttingen. En 1934 li fariĝis profesoro ĉe la Universitato de Novjorko, kie li fondis kaj gvidis unu el plej prestiĝa instituto de aplikata matematiko, pli malfrue nomita en lia honoro.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul G. Comba
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Kenĵucuo

estas ĝenerala termino por ĉiuj (*koryū*) skoloj de **Japana glavarto**, partikulare por tiuj kiuj okazis antaŭ la Reformo Mejĝi. La modernaj stiloj kendo kaj iaido kiuj estis establitaj en la 20a jarcento inkludas ankaŭ modernan formon de kenjucuo en sia praktikaro. Kenjucuo, kiu originiĝis kun la klaso de samurajo de feŭda Japanio, signifas "la metodo, aŭ tekniko, de glavo." Tio malas al kendo, kio signifas "la glavmanieron".

La precizaj aktivaĵoj kaj konvencioj entreprenitaj dum la praktikado de *kenjucu* varias el skolo al skolo, kaj la vorto skolo ĉi tie referencas al la praktiko, metodoj, etiko, kaj metafiziko de difinita tradicio, kvankam ofte inkludas praktikon de batalkampaj teknikoj sen oponanto kaj teknikoj kie du praktikantoj ludas *kata* (pere de tutkontaktaj frapoj al la korpo laŭ kelkaj stiloj kaj sen korpokontaktaj frapoj permesitaj al aliaj).
Historie, skoloj aligis trejnadon laŭ variaj kondiĉoj, el uzado de solidlignaj glavoj *bokutō* al uzado de bambuaj glavoj (*ŝinai*) kaj armaĵo (*bōgu*). En modernaj tempoj la trejnado en Japanaj luktartoj estas asociata ĉefe kun *kendo*.

## Notoj 
## Fontoj 
* Classical Warrior Traditions of Japan - 3-voluma serio de Diane Skoss (Koryu Books):
** Koryu Bujutsu: Classical Warrior Traditions Of Japan ISBN 1-890536-04-0
** Sword & Spirit: Classical Warrior Traditions Of Japan, Volume 2 ISBN 1-890536-05-9
** Keiko Shokon: Classical Warrior Traditions of Japan, Volume 3 ISBN 1-890536-06-7

## Eksteraj ligiloj 
* History - Video Documentary about KENJUTSU - Kaze no ryu Ogawa ha
* 

Kategorio:Luktartoj
Kategorio:Kulturo de Japanio
Christophe-Philippe Oberkampf

dekstra|eta|Busto de Oberkampf en Jouy-en-Josas
**Christophe-Philippe Oberkampf** (naskiĝis  en Wiesenbach (hodiaŭ: Blaufelden), mortis  en Jouy-en-Josas) estis franca industriisto de germana deveno, fondinto de manufakturo produktanta presitajn tolaĵojn en Jouy-en-Josas.

Li venis de bavara familio de tinkturistoj kaj komence laboris kiel gravuristo en Mulhouse. Post transloĝiĝo al Parizo, li prenis laboron en teksaĵ-fabriko. En 1759 li fondis en Jouy-en-Josas tinkturan manufakturon, kiu fariĝis konata pro la kvalito de siaj presitaj tolaĵoj. Desegnoj estis aplikitaj mekanike per ŝablonoj faritaj de paneloj el ligno kaj kupro. La manufakturo dungis dum la glora epoko (1765-1805) ĝis , inkluzive elstarajn grafikistojn por desegni komponaĵojn. En 1783 la kompanio akiris la nomon de reĝa manufakturo, kaj Oberkampf estis nobeligita en 1787 kaj ricevis la privilegion porti armilojn. En 1806, Napoleono rekompencis lin per la Honora legio. La manufakturo malkreskis post la falo de Napoleono kaj la morto de ĝia fondinto en 1815; ĝi ĉesis laboron en 1843.

Christophe-Philippe Oberkampf estas konsiderata antaŭulo al la industria produktado de presitaj tolaĵoj, karakterizitaj per longa daŭro de koloroj. Inter la multaj novigoj kiujn li enkondukis, la plej revoluciaj estis aplikitaj al la produktado per maŝinoj.

En Parizo, lia nomo estis donita al strato kaj al metrostacio .

## Bibliografio 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* 

## Tradukfonto 
Kategorio:Francaj entreprenistoj
Kategorio:Kavaliroj de la Honora Legio
Álvaro de Mendaña de Neira

**Álvaro de Mendaña de Neira** (ankaŭ **Neyra**) (1541 - 18-an de oktobro 1595) estis hispana navigisto, kaj estis la unua okcidentulo kiu malkovris la Salomoninsulojn. Li naskiĝis en Zaragoza, kaj transloĝiĝis en 1558 al Limao (Peruo).

En 1567 li foriris kun Pedro Sarmiento de Gamboa el Callao je ekspedicio al la Pacifiko, por serĉi la legendecan Terra Australis. Li ŝipveturis interalie laŭ Nui kaj Lord Howe-insulo antaŭ ol li finfine en februaro 1568 albordiĝis sur Santa Isabel (=Bughotu), unu el la Salomoninsuloj. Ankaŭ Guadalcanal kaj San Cristóbal estis vizitataj, sed sur ĉiuj insuloj la kontakto kun la loĝantoj same okazis: komence afabla, poste kun tensioj pro nekomprenemo, kiuj finfine rezultis en punagoj ĉe kiuj oni mortigis membrojn de la loka populacio.

En majo Mendaña reiris al Peruo, ĉe kiu li unue direktis norden por tiel atingi la favoran Nordpacifikan marfluon. Li ŝipveturis laŭlonge la Marŝalinsuloj, la Gilbertinsuloj kaj Vejkinsulo. Pliposte li alvenis en forta ŝtormo. En septembro 1569 li revenis en Callao.

Mendaña volis reveni al la Salomoninsuloj, kaj pro tio donis al ili la nomon sub kiuj ili ankoraŭ estas konataj, sugestante ke la Salomoninsuloj estis la Ofiro de kie Salomono importis la oron. Dum longa tempo li ne aŭdis ion de la aŭtoritatuloj en Hispanio kaj Peruo; nur en 1595 li ricevis permeson por dua ekspedicio.

Mendaña kaj sia stiristo Pedro Fernández de Quiros malkovris dum tiu vojaĝo la Markizinsulojn, kaj finfine albordiĝis sur la Santakruzaj insuloj (Ndeni), kie oni establis kolonion. La kolonio tamen jam de la komenco estis malsukcesa, pro la mortigado de la loka populacio, malsanoj kaj malbona gvidado. Mendaña mem estis grave malfortiĝinta pro malario, kaj pro tio mortis. Ankaŭ okazis internaj disputoj, en kiuj denove homoj mortis.

Quiros finfine kun peno kondukis la ekspedicion al la Filipinoj. Adstringa situacio dum tio estas ke la ŝipanaro soifis dum la provizo de trinkakvo estis uzata de Doña Ysabel (la vidvino de Mendaña) por lavi ŝiajn vestojn.

Mendana
Mendana
(18557) 1997 CQ11

**(18557) 1997 CQ11** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la projekto *Spacewatch*, elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
(18558) 1997 CO19

**(18558) 1997 CO19** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japana astronomo Takeŝi Urata elde la stacio de Ōhira de la Observatorio de Nihondaira, en Ŝimizu (kvartalo de Ŝizuoka).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Taekjeono

dekstre|eta|230x|Tekniko Nal-Ĉi-Gi
**Taekjeono** aŭ **Taekjeon** estas tradicia korea luktarto unuafoje klare registrita en la Joseon-Dinastio. Taekjeono estas karakterizita per fluaj, dinamikaj piedfrapoj kaj uzas ampleksan varion de frapoj per piedoj, pugnoj kaj kubutoj, premo al atakopunktoj, ĵetoj, kaj luktoprenoj. Ĝi estas ankaŭ ofte latinigita neformale kiel Taekgjeon, Taekkjon, aŭ Taekjun.

## Vidu ankaŭ 
* Tekvondo

## Eksteraj ligiloj 
* Asocio de Tradicia Taekjeono 
* Asocio de Kjuljuna Taekjeono
* Taekjuna Batalo
* Korea Federacio de Taekjeono 
* Taekkjona Koreo 
* Tutmonda Organizo de Taekjeono

Kategorio:Luktartoj
Kategorio:Kulturo de Koreio
18551 Bovet

'*18551 *Bovet''''' estas malgranda, meze hela asteroido de la asteroida zono, proksima de la orbita resonanco 2:5 kun Marso.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de teamo da , anoj de la Astronomia Rondo de Farra d'Isonzo elde la Observatorio de Farra d'Isonzo en Friulo-Venecio Julia (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la itala svisnaskiĝinta farmakologo Daniel Bovet (1907 – 1992) konata pro lia malkovro de la antihistamino. En 1957, li gajnis la Nobel-premion pri medicino pro siaj malkovroj pri sintezaj komponaĵoj, kiuj inhibas la efikon de iuj korpaj substancoj kaj precipe ilian efikon sur la kardiovaskula sistemo kaj la 

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Kategorio:Malkovrita de Astronomia Rondo de Farra d'Isonzo
18560 Coxeter

'*18560 *Coxeter'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la brit-kanada matematikisto Harold Scott MacDonald Coxeter (1907 — 2003), iama profesoro ĉe la Universitato de Toronto. Li estis fruktodona verkisto pri intuicie simplaj geometriaj problemoj, tiaj kiel la klasifiko de la hiperpluredroj kaj la kahelado de la ebeno per .

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  Asteroido (18560) Coxeter, el la paĝaro de la *Royal Astronomical Society of Canada''

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul G. Comba
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Fallout 4

**Fallout 4** estas videoludo de Bethesda Softworks de produktado Bethesda Game Studios, sekvaĵo de Fallout 3. Ludo estas la kvina parto de la serio kaj estis eldonita je 10 novembro 2015 jaro. Ĝi estas rolludo en objektiva vido en retrofuturisma post-apokalipsa mondo.

## Enhavo 
Kiel la aliaj ludoj de la serio Fallout, la kvina parto komencis per enkonduka filmeto. En ĝi la ĉefa heroo rakontas pri lia pra-pra-praavo, kiu batalis je usona armio dum la Dua mondmilito. Ĵetinte la nukleajn bombojn sur la Hiroŝimon kaj Nagasakon kaj finiginte la Militon, usona registaro komencis uzi la nuklean energion ne kiel batalilo, sed kiel senfina fonto de elektroenergio. Domestikaj robotoj, futurismaj maŝinoj — ĉio ĉi ekestis eblaj en la mondo de Fallout. Tamen poste en la tuta mondo, konsidere en Usono, komenciĝis la Milito pro resursaro, abrupta malriĉiĝado de popolo. La ludo komencas je la 2077-a jaro, kiam la mondo jam staras ĉe la sojlo de la Tria mondmilito, kaj la ĉefa heroo konvinkiĝas mem — '''Milito. Milito neniam ŝanĝas'.''

La ĉefa heroo ellitiĝas matene je la 23-a oktobro 2077 jaro kun edzo/edzino (depende de elektita sekso), laviĝas, promenas hejmon, ludas kun sia malgranda filo. Poste je pordo frapis reprezentanto de la korporacio 'Vault-Tec', asertante ke la tempo de paca vivo povas finiĝi tre baldaŭ, tial oni devas rezervigi por si la lokon en azilo de 'Vault-Tec', kaj la plej proksima estas la Azilo 111. Post nelonge oni televide raportas, ke iu nuklee atakis Nov-Jorkon kaj Pensilvanion. La familio de la ĉefa heroo trafis en la Azilon 111, de kie li devas eliri sur la surfacon nur post 210 jaroj.

## Ludado 
Ludado estis unue montrita je 15-a junio 2015 jaro en E3 .

Ludo komencas antaŭ la bomboj falas, kiam inter paca vivo en unu kutima sceno estas elektita la eksteraĵo de la ĉefa heroo http://www.3dnews.ru/915638 . Sed la paca tempo finiĝas de mesaĝoj pri la Tria mondmilito, post kiu la ĉefa heroo kun edzino venas en la Azlion 111 de la korporacio 'Vault-Tec' http://www.3dnews.ru/915638 .

Post heroo eliris la Azilon, li povas renkonti kompanianon — hundon (angle 'dogmeat').

La ludo havas reĝimon V.A.T.S, kiu lasas malrapidigi tempon kaj elekti, en kiun parton de la malamiko vi povas pafi.

La heroo povas ankaŭ aranĝi sian lokon, kolektante materialojn por konstrui fortikaĵojn, proprajn batalilojn ktp. http://www.3dnews.ru/915638 

## Referencoj 
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per Vindozo
18556 Battiato

**18556 Battiato** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la italaj amatoraj astronomoj Piero Sicoli kaj Francesco Manca elde la Observatorio de Sormano en Lombardujo (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la sicila plurtalenta artisto Franco Battiato, honora ano de la Amatora Astronoma Asocio Ionico-Etnei. Li turnas siajn sentojn al la muziko, pentrado kaj kino. Tra la teleskopo li observas la Universon, ĉerpante inspiron por siaj kantoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Piero Sicoli
Kategorio:Malkovrita de Francesco Manca
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Gyula Greschik

**Gyula Greschik** [djula greŝik], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Greschik Gyula** estis hungara inĝeniero, profesoro.

Gyula Greschik http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC04834/05454.htm naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Lőcse (nuntempa Levoča en Slovakio). Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Gyula Greschik akiris inĝenieran diplomon en Reĝa Universitato József en 1928. Post siaj studoj li laboris en fabriko pri ŝipoj kaj gruoj, en 1938 li jam estis ĉefinĝeniero. Ankaŭ dum la socialismo li okupiĝis pri ŝipoj, gruoj, naĝgruoj en diversaj laborejoj. Ekde 1952 li komencis instrui foje-foje en la menciita universitato, sed ekde 1960 jam konstante. En 1971 li pensiuliĝis. En 1959 li ricevis memormedalon.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Emelőgépek* (1958)
* *Válogatott fejezetek az anyagmozgatógépek köréből* (1968)
* *Engineering geology in designing and consructing of extended linear sited engineering constructions* (1975)
* *Deep foundations and underground structures* (1979)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Panharmonikon

eta|panharmonicon  (en la publikaĵo ''L'Illustration*, la 25-an de majo 1846)

La ***Panharmonikon*** estis muzika instrumento inventita en 1805 de *Johann Nepomuk Mälzel'', samtempulo kaj amiko de Ludwig van Beethoven. Ĉe venko de la brita armeo sup duko de Wellington super la franca armeo sub Joseph Bonaparte en la batalo de Vitorio de 1813, Beethoven kreis sian komponaĵon "Venko de Wellington" (opus 91) por esti ludata sur ĉi impona meĥanika orkestra muzikilo. Ĝi estis unu el la unuaj aŭtomataj muzikaj maŝinoj, simila al la posta orkestriono.

Kategorio:Meĥanikaj muzikiloj
Provinco Đồng Nai

**Provinco Đồng Nai** estas provinco en la sudorienta regiono de Vjetnamio. Ĝi situas oriente kaj nordoriente de Ho-Ĉi-Min-urbo. Ĝia plej granda urbo estas Biên Hòa.

Dong Nai
Gábor Groffits

**Gábor Groffits** [grofiĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Groffits Gábor** estis hungara inĝeniero-arkitekto, profesoro, politikisto.

Gábor Groffits http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=groffits naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Tótmegyer (nuntempa Palárikovo en Slovakio). Li mortis la  en Keszthely.

## Biografio 
Gábor Groffits frekventis mezlernejon en Pozsony, poste li akiris inĝenieran diplomon en Teknikuniversitato József en 1902. Post siaj studoj li soldatiĝis, poste li revenis por instrui en la universitato. En 1905 li estis en altlernejo de Charlottenburg, hejmenveninta li konstruis la unuan ferbetonan hungaran ponton. En 1908 li komencis instrui en agrara akademio de Keszthely. Li batalis dum la 1-a mondmilito. En 1920 li estis nomumita privata profesoro en la Teknikuniversitato, en 1930 altlernejestro de Keszthely, samtempe li estis la unua dekano. Inter 1935 kaj 1944 li estis senatano. Li pensiuliĝis en 1949. li havis edzinon. Li projektis modernajn silojn kaj stalojn.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Gazdasági építészet* (1911)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
18561 Fengningding

'*18561 *Fengningding'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Fengning Ding*, finalisto en 2012 de la *Intel Science Talent Search*, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro sia projekto pri matematiko. Li estis lernanto ĉe la *Phillips Academy'' en Andover (Masaĉuseco, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Moderna konkurenca arkpafado

eta|200px|dekstre|Subĉiela celarkado.
**Moderna konkurenca pafarkado** estas arkpafado al celo por montri akuratecon el distanco aŭ distancoj. Tiu estas la plej populara formo de konkurenca pafarkado tutmonde kaj ĝi estas nomata ankaŭ *celarkado*. Formo partikulare populara en Eŭropo kaj Ameriko estas kamparkado, nome pafarkado al celoj ĝenerale seriigitaj je variaj distancoj en ligna celaro. Estas ankaŭ kelkaj aliaj malpli konataj kaj historiaj formoj, same kiel novaj pafarkadaj ludoj. Notu ke la regularo varias el organizaĵo al organizaĵo. La reguloj de Internacia Federacio de Arkpafado estas ofte konsiderataj normigaj, sed grandaj ne-IFA-aliĝintaj arkorganizaĵoj ekzistas kun diferencaj reguloj.

Kategorio:Sportoj
Kategorio:Armiloj
Gusztáv Grossmann

*Gusztáv Grossmann** [gustAv grosman], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Grossmann Gusztáv*' estis hungara fizikisto, inventisto.

Gusztáv Grossmann http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC04834/05483.htm naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Gusztáv Grossmann studis en Teknikuniversitato József, poste en Zuriko, kie li akiris diplomon en 1900. Li laboris en Berlino en firmao *Siemens–Halske*, kie li okupiĝis pri maŝinoj de ikso-radioj. En 1932 li forlasis la industrion kaj li okupiĝis nur pri scienco. Post 3 jaroj li inventis la tomografon. En 1942 li hejmenvenis kaj li havis postenon en la onkologia instituto.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Einführung in die Röntgentechnik* (1913)
* *Physikalische und technische Grundlagen der Röntgentherapie* (1925)
* *Lung Tomography* (1935)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj fizikistoj
Kategorio:Hungaraj inventistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
18562 Ellenkey

'*18562 *Ellenkey''''' estas malgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

Je la epoko 2457200.5 () TDB, la granda duonakso de ĝia orbito estis 3,20321384  ; ĝi do orbitis ĉ.480&nbsp;800&nbsp;km trans la artifarita limo de 3,2 AU inter la meza kaj la ekstera asteroida zono.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la sveda feministino Ellen Karolina Soﬁa Key (1849–1926), verkistino pri temoj kiel la familia vivo, etiko kaj eduko. Ŝi estis frua advokatino de eduko centrita sur la infano.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Siemiatycze (fervoja stacidomo)

**Siemiatycze** estas fervoja stacidomo en la setlejo Siemiatycze-Stacja, en Podlaĥia Provinco en Pollando.
dekstra|eta|Rigardo de la kajo

## Konektoj 
* Czeremcha
* Hajnówka (2 konektoj)
* Siedlce
* Mińsk Mazowiecki (1 konekto)
* Varsovio (1 konekto)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Pollando
Kastelo de Kégl (Székesfehérvár)

La **Kastelo Kégl** estas (nun neuzata) historia monumento en Hungario, en urbo Székesfehérvár.
eta|maldekstre|Kastelo de Kégl apud Székesfehérvár

## Historio 
En tiu loko estis nur bieno, kiun aĉetis György Kégl en 1873. La novrenesanca kastelo estis konstruita inter 1876 kaj 1878 laŭ projekto de arkitekto Alajos Hauszmann. Tiam la kastelo estis luksa kun fontano, fiŝlago, parko, kapelo. En 1945 Hungario ŝtatigis la konstruaĵon, la lukso malaperis. Ekde tiam kolĥozo profitis ĝin. Depost fino de la socialismo svislandano aĉetis la kastelon, sed la uzo ne estas klara.

## Konstruaĵo 
eta|Fasado de la kastelo
La unuetaĝa kastelo situas sola en mezo de la iama granda parko. La ĉefa fasado estas simetria, sed la malantaŭa fasado malsimetrias, ĉar en la flanka parto trietaĝa turo altiĝas. La meza parto estas portiko kun kolonoj. Ankaŭ la flankaj partoj estas portikoj. Sub la plena kastelo keloj situas. En proksimeco de la kastelo estas videblaj ankaŭ aliaj konstruaĵoj kiel apartenaĵoj de la kastelo.

Dosiero:Kégl-kastély (angol)parkja (13234. számú műemlék) 3.jpg|La turo
Dosiero:Székesfehérvár - Csalapuszta - Palace.jpg|Aerfoto pri la kastelo

## Fontoj 
* nur aerfotoj
* http://muemlekek.info/muemlek/kegl-kastely-csala-puszta.php  
* hungare kun fotoj

Székesfehérvár
Sven Stolpe

**Sven STOLPE** (Stokholmo, 24-a de aŭgusto 1905-Filipstad, 26-a de aŭgusto 1996) estis sveda verkisto, tradukisto kaj literatura kritikisto.

## Verkoj 
* *Två generationer*, 1929
* *I dödens väntrum*, 1930
* *Livsdyrkare: studier i modern primitivism*, 1931
* Kun Ernst Robert Curtius: *Den franska kulturen : en orientering*, 1932
* *Sigfrid Siwertz*, 1933
* *Hjalmar Söderberg*, 1934
* *Kristna falangen*, 1934
* *Diktens frihet*, 1935
* *Det svenska geniet och andra studier*, 1935
* *Kristna falangen: franska essäer. Ny samling*, 1936
* *Oxfordprofiler*, 1938
* *I smältdegeln: Inlägg och skisser*, 1941
* *Fem norrmän: Christopher Bruun, Eivind Berggrav, Arne Fjellbu, Ronald Fangen, Fredrik Ramm*, 1942
* *General von Döbeln* 1942 (teatro)
* *Kvinnor i fångenskap* 1943 (teatro)
* *En dag skall gry* 1944 (teatro)
* *Excellensen* 1944 (teatro)
* *Vi behöver varann* 1944 (teatro)
* *Brott och straff* 1945 (teatro)
* *Francois Mauriac och andra essayer*, 1947
* *Lätt, snabb och öm*, 1947
* *Änglar och demoner: karikatyrer och skisser*, 1948
* *Den glömda vägen*, 1949
* *Stefan George och andra studier*, 1956
* *Ungdom*, 1957
* *Student -23*, 1958
* *Från stoicism till mystik: studier i drottning Kristinas maximer*, 1959
* *Drottning Kristina*, 1960-1961
* *Klara: komedi i fem akter*, 1962
* *I dödens skugga* 1962
* *Tre franska författare: essäer om André Gide, François Mauriac, Georges Bernanos*, 1963
* *Dag Hammarskjölds andliga väg*, 1964
* *Låt mig berätta*, 1970
* *Låt mig berätta mer, minnen och anekdoter*', 1971
* *Svenska folkets litteraturhistoria*, 1972
* *Memoarer*, 1974-1976
* *Geijer : en essay*, 1976
* *Birgitta i Sverige och i Rom*, 1976
* *Tål ni höra mer? : minnen och anekdoter*, 1976
* *Olof Lagercrantz*, 1980
* *40 svenska författare*, 1980
* *Livets löjen: glada minnen och bagateller*, 1983
* *Nikolaj Berdjajev*, 1983
* *Äventyr i Paris - och annorstädes : essayer av Sven Stolpe 1934-1974*, 1984
* *Mitt Värmland*, 1985
* ''Jeanne d'Arc: en biografi*, 1988
* *Franciskus: lärjunge och diktare*, 1988
* *Tal till vänner'', 1990

## Notoj 
Kategorio:Verkistoj de Svedio
Kategorio:Stokholmanoj
Orkestriono

eta|300px|orkestriono de la firmao *Seeburg* el 1918
La **orkestriono** apartenas al la meĥanikaj muzikiloj. Ĝi celas imiti idealokaze tutan orkestron. La koncerta orkestriono de la 19-a jarcento konceptiĝis por muzikado en la salonoj de riĉaj burĝoj kaj en la haloj de grandaj hoteloj, kaj aŭdigis muzikaĵojn kiel sinfonioj de Ludwig van Beethoven, operajn uverturojn, sed ankaŭ marŝomuzikon kaj koncertajn valsojn en dancejoj.

La unuaj orkestrionoj similis al orgenoj kaj imitis blovmuzikon. Unu el pluraj meĥanikaj muzikiloj el kiu pluevoluis la postaj orkestrionoj, estis maŝino nomata *"Panharmonikon"*, inventita en 1805 fare de *Johann Nepomuk Mälzel*. La unua orkestriono estis konstruita en 1820 de ludhorloĝa konstruisto Carl Blessing en la loĝloko Unterkirnach en la horloĝa regiono Nigra Arbaro de sudokcidenta Germanio. En la unua duono de la 19-a jarcento multaj firmaoj partoprenis en la pluevoluigo de la instrumentaro. En 1883 la horloĝisto kaj meĥanikisto *Emil Welte* el la loĝloko Vöhrenbach, tutproksime de *Unterkirnach*, do same en la regiono Nigra Arbaro de sudokcidenta Germanio, inventis la kunordigadon de muzikado per truigitaj paperaj bendegoj, kio decide antaŭenigis la evoluon. La integrio de aŭtomate ludita violino tamen nur sukcesis en 1905 en Ĉikago, iom poste ankaŭ en Lepsiko. La lastaj orkestrionoj konstruiĝis en 1930.

## Referencoj 
Kategorio:Meĥanikaj muzikiloj
Apiso (filo de Jazono)

**Apiso** (helene * Ἄπις *, latine * Apis *) estis en la helena mitologio filo de Jazono el arkadia Palantiono.

Apiso, filo de Jazono, estas konata nur el plumo de antikva aŭtoro Paŭzanio, kiu registris, ke Apiso estis naskinto el Palantiono kaj ke mortis dum sepultaj ludoj omaĝe de mizera Azano, kiam lin per sia veturilo senintence mortvundis elisa reĝo Etolo, kiu poste pro tio devis sentroniĝi.

## Tradukfonto 
## Vidu ankaŭ 
* Apiso

Kategorio:Princoj en la helena mitologio
Kategorio:Eolidoj
Kategorio:Etolia mitologio
(18566) 1997 RS3

**(18566) 1997 RS3** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *OCA-DLR Asteroid Survey* (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Kategorio:Malkovrita de OCA-DLR Asteroid Survey
Motal

**Motal** (, , ) estas urbeto en Bresta regiono, Belorusio. Ĝi estas la centra urbo de Motola vilaĝa konsilio.  Laŭ la stato de  en la urbo vivis . En tiu urbo naskiĝis la unua prezidanto de Israelo - Chaim Weizmann.

## Nomo 
Komence la vilaĝo nomiĝis Motyl. Poste ĝi estis renomita al Motol. Do oni nomis ĝin, kiam ĝi estis sub regado de Pollando. Tiam, kiam Belorusio gajnis sian liberecon de Sovetio, la urbo nomiĝis al la Belorusa versio de la nomo - . 

## Rakonto 
### Antaŭ nia erao 
Homoj aperis en la najbareco de Motol en la ŝtonepoko. Proksimume 10800-10300 jaroj, teritorio popolita la loĝantaro Swiderian kulturo. Preskaŭ ĉiuj el la ilojn tiu tempo estis faritaj sur la platoj, hakiloj havas ovalan formon, kontsovye skrapiloj, heterogena ĉiziloj, awls, telero kun oblikva fino retuŝo.

En la 1960-aj jaroj ĝis la plej detala laboro en Polesie komenciĝis V.F. Isaenko - Senior Research Fellow de la Akademio de Sciencoj de Belorusio. La esploristo trovis en Polesie pli ol 300 multi-tempajn ejojn, super 20 el kiuj estas lokitaj sur la teritorio de la Ivanovo regiono, apud la vilaĝo Opole, Upirovo, Motolio, Tyshkovichi, Odryzhino. V.F. Isayenko en Yaselda lageto nur en la najbareco de Motolio trovis 12 antikvajn monumentojn (ĉiuj konataj 28). Multaj el ili en la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj enketis AG Kalechits. Trovitaj materialoj estas en muzeo, "Niaj Radikoj" () kaj Brest regiona muzeo. Ni trovis apartenis Neman kulturo. Komence de la 2-a jarmilo a.K., la loka loĝantaro komencis uzi la unuajn metalajn objektojn, unue kupron, poste bronzon. En la frua Bronzepoko en Okcidento Polesie tie Corded Ware kulturo. En la frua Ferepoko en Okcidento Polesie registris la ekziston de la Pomor personoj kaj fine-Lusatian kulturo. Lusatian kulturo ekzistis en la malfrua Bronzo kaj fruaj Fero Aĝo en la triboj kiuj vivis en la vasta teritorio de la Balta ĝis la Danubo, de la rivero Spree ĝis Volyn.

## Eksteraj ligiloj 
* Fotoj ĉe radzima.org
* Shtetl Links: Motol Home Page
Averno

La **Lago Averno** aŭ *Lago de Averno* () estas kratera lago en la komunumo de Pozzuoli apud Napolo.

## Nomdeveno kaj mitologio 
maldekstra|eta|La lago Averno en pentraĵo de 1765
La nomo *Avernus* devenas el la greka ἄορνος ('sen birdoj'). Oni rakontas ke la kaŭzo estis gasoj eliĝantaj el la akvo.

La lago Averno kuŝas en malaktiva vulkana kratero, ekaperinta antaŭ 4000 jaroj. Laŭ la greka religio kaj poste la romia ĝi estis eniro al Submondo, reĝlando de la dio Plutono. Pro tiu kialo la romia infero (la *Hadeso* greka) nomiĝas ankaŭ Averno. La poeto Vergilio en la sesa libro de Eneado lokas apud tiu lago la mistika eniro de la Infero, kien la heroo Eneo devas iri (*scrupea, tuta lacu nigro nemorumque tenebris* VI, 238).

## Monumentoj kaj interesaĵoj 
Apud la lago estas la Templo de Apolono, la Antro de la Kumana Sibilo kaj la Groto de Coccejus, tunelo fosita de la Romiaj por militaj celoj inter la lago kaj Kumo.

## Vidu ankaŭ 
* Flegreaj Kampoj

Kategorio:Geografio de Italio
Kategorio:Provinco Napoli
Kategorio:Vulkanoj en Italio
Averno
Kategorio:Lokoj de la greka transmondo
Kategorio:Eneado
Kategorio:Krateraj lagoj
18567 Segenthau

'*18567 *Segenthau''''' estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la germana amatora astronomo Reiner Michael Stoss elde la Observatorio Starkenburg, proksime de Heppenheim (Germanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la malgranda rumana vilaĝo Șagu () en regiono Banato sude de la rivero Mureș. Fondita en 1771 de germanaj koloniistoj, la vilaĝeto estas ankaŭ la infana loĝloko de Reiner Michael Stoss, malkovrinto de la asteroido.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de Starkenburg
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Cafririm

eta|Cafririm, fotita el Ĥirbet Midras, arkeologia situo apud la moŝavo
**Cafririm** (hebree: "צפרירים") estas moŝavo en Israelo kiu estas sude de la urbo Bet ŝemeŝ kaj apartenas al la Regiona Konsilantaro de Mate Jehuda.  Tiu moŝavo nomiĝas post la matenaj vento en ĝi ("cafririm", en la hebrea, signifas "matenaj ventoj"), kiu ventas tie, ĉar ĝi estas lokita sur monto alta kompare al ĝia ĉirkaŭaĵo. Antaŭe de ĝia fondado, ĝi estis dumtempe nomita "Agur 3".

Laboroj por la evoluado de la regiono okazis en la jaro 1957 kaj la moŝavo fondiĝis en majo de 1958 per enmigrintoj de Nord-Afriko kaj Barato, kiu organizis en la movado "Min Hair El Hakfar" (מן העיר אל הכפר), kiel parto de la plano por la ekloĝado de la Regiono de Adulam. Laŭ ĉi tiu programo, dum la du unuaj jaroj la ekloĝantoj dungiĝis al laboroj por senarbarigo kaj pretigado de la tereno, kaj poste komenciĝis la fondado de la domoj. Je la fino de 1960, disdoniĝis al la ekloĝantoj Joguslavaj bovoj por perfortmanĝigo. La moŝavo trafis malfacilojn kaj parto de la loĝantoj vendis la agrikulturan provizon kiu doniĝis al ili. En majo 1961 decidiĝis doni al la moŝavo, en kiu estis proksimume 30 familioj lastan ŝancon antaŭ ĝia malfondado. Kiel parto de la restarigo de la moŝavo, konstruiĝis bovejoj kaj palisaroj por gebovkreskigo. Je 1961, la enirvojo de la moŝavo estis tiel malbona, ke Eged avitis enirigi busojn tien. 

Ekde 1980 estas procezo en kiu familioj forlasas la moŝavon kaj familioj de la centro de Israelo eniras en la moŝavon. 

La geknaboj lernas en la lernejo "Hartuv" en la kibuco Cor'a. 

Ĉirkaŭ la moŝavo estas multe da arkeologiaj situoj kiel kavernoj, kolumbarioj
kaj praaj kunstruaĵoj.

Kategorio:Moŝavoj
(18569) 1997 UC11

**(18569) 1997 UC11** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japana astronomo Takeŝi Urata elde la stacio de Ōhira de la Observatorio de Nihondaira, en Ŝimizu (kvartalo de Ŝizuoka).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997