open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Latero-transitiva

En geometrio, formo (pluredro aŭ hiperpluredro aŭ kahelaro) estas **latero-transitiva** se ĝia simetria ago transitivas je ĝiaj lateroj. Ĉi tio signifas ke estas nur unu speco de lateroj en la objekto: se estas donitaj du lateroj, ekzistas movo, turnado aŭ reflekto kiu bildigas unu lateron en la alian, samtempe bildante la tutan objekton en sin mem. Latero-transitiva pluredro havas la saman duedran angulon por ĉiuj lateroj.

Ne ĉiu pluredroj aŭ kahelaroj konstruitaj el regulaj plurlateroj estas latero-transitiva. Ekzemple, la senpintigita dudekedro havas du specojn de lateroj: seslatero-seslatero kaj seslatero-kvinlatero, kaj ne estas ebla por simetrio de la solido movi seslatero-seslateran randon sur seslatero-kvinlateran randon. Tamen, regulaj pluredroj estas edro-transitivaj, vertico-transitivaj kaj latero-transitivaj. Kvazaŭregulaj pluredroj estas vertico-transitivaj kaj latero-transitivaj, sed ne edro-transitivaj; iliaj dualaj estas edro-transitiva kaj latero-transitiva, sed ne vertico-transitivaj.

Estas 9 konveksaj latero-transitivaj pluredroj:
*5 regulaj platonaj solidoj
**Kvaredro
**Kubo
**Okedro
**Dekduedro
**Dudekedro
*2 kvazaŭregulaj arĥimedaj solidoj:
**Kubokedro
**Dudek-dekduedro
*2 katalanaj solidoj kiuj estas dualaj al la kvazaŭregulaj arĥimedaj:
**Romba dekduedro
**Romba tridekedro

## Vidu ankaŭ 
*Tabelo de pluredraj duedraj anguloj
*Vertico-transitiva
*Edro-transitiva
*Ĉelo-transitiva

## Referencoj 
* Peter R. Cromwell, *Polyhedra* - *Pluredroj*, Cambridge University Press 1997, ISBN 9-521-55432-2, p.371 Transitiveco

Kategorio:Hiperpluredroj
Aluno

**Aluno** estas duobla salo, entenanta reĝan akvon (Klorida acido- Nitrata acido). Ĝi konsistas plej ofte el aluminia sulfato - Al2(SO4)3 - kaj sulfato de iu alia elemento. La duobla salo estas produktebla per hidratigo de sulfato de iu unuvalenta katjono (ekz. kalio) kaj iu trivalenta katjono (ekz. aluminio). La aluminia sulfato formas alunojn kun la unuvalenta kalia, natria, amonia, cezia katjono aŭ kun katjonoj de aliaj elementoj kaj kemiaj kombinaĵoj.

La aluno estas acidgustaj, senodoraj, blankaj, kristalaj pulvoroj en senakvigita stato. Ili solviĝas bone en varma akvo, estas bone koaguligeblaj el akva solvaĵo kaj formas grandajn, okedrajn kristalojn.

La aluminia sulfato povas esti anstataŭigebla per sulfatoj de trivalentaj katjonoj de fero, kromo, mangano, kobalto kaj aliaj metaloj. La plej gravaj alunoj estas la kombinaĵoj de la kalia, amonia kaj natria sulfato. La kalia aluminia sulfato havas la kemian formulon de K2SO4•Al2(SO4)3•24 H2O aŭ KAl(SO4)2• 12 H2O.

La alunoj estas facile koaguligeblaj el akva solvaĵo. Oni ekzemple solvas dum la produktado de kalia aluminia sulfato aluminian kaj kalian sulfaton en akvo, kaj la aluno kristaliĝas el la solvaĵo dum la destilado. Pli ofte okazas, ke oni traktas baŭksiton per sulfata acido, poste per kalia sulfato.

Dum produktado de amonio-entena aluno, oni destilas akvan solvaĵon de amonia kaj aluminia sulfato. Tiu aluno estas produktebla ankaŭ per amonia traktado de amonia sulfato kaj sulfata acido. La naturaj alunoj aperas en multaj mineraloj, ekzemple en la alunito.

## Uzeblecoj 
* bone mildigas la sangumadon,
* dum pentrado, ĝi ligas la kolorigaĵon al la pentrotolaĵo aŭ alia materialo, la kolorigaĵo iĝas ne solvebla
* por pretigo de acidaj legomaĵoj
* por produktado de bakpulvoro
* en fajroestingiloj

La industria uzo de la alunoj okazas per hidrolizo de la aluminiaj saloj, kiam estiĝas aluminia hidroksido. La gluigon de la papero oni antaŭhelpas per aluminia hidroksido, kiu enkonstruiĝas inter la celulozaj fibroj.

La aluminia hidroksido ligas la ŝvebantajn korpusklojn de la akvo, tiel la akvopurigaj uzinoj uzas ĝin kiel koaguligaĵon.

Oni uzas en la industrio hodiaŭ anstataŭ ĝi jam ĉefe aluminian sulfaton, ĉar tiu estas facile produktebla per sulfatacida traktado de la baŭksito.

Kategorio:Saloj
Kategorio:Sulfatoj
Kategorio:Tradicia medicino
Kategorio:Gustigaĵoj
Matematiko de paperfaldado

Ekzistas konsiderebla kvanto da **matematikaj** studoj pri la arto de **paperfaldado** aŭ origamio. Intereskampoj inkluzivas faldeblecon de donita modelo, sed ankaŭ uzon de paperfaldado por solvi matematikajn ekvaciojn.

Iuj konstruoj — nome trionigo de ajna angulo aŭ duobligo de volumeno de ajna kubo — estas pruvita nesolveblaj uzante cirkelon kaj liniilon, sed solveblaj per paperfaldado. Paperfaldado povas esti uzata por solvi ekvaciojn de ordo pli ol 4 (aksiomoj de Huzita estas unu grava ero al ĉi tiu kampo de studado.)

Kiel rezulto de origamia studado pri la apliko de geometriaj principoj, manieroj tiaj kiaj la teoremo de Haga permesas al paperfaldantoj precize faldi la flankon de kvadrato en trionojn, kvinonojn, seponojn, kaj naŭonojn. Aliaj teoremoj kaj manieroj ebligas la kreadon de aliaj geometriaj figuroj el kvadrato - egallateraj trianguloj, kvinlateroj, seslateroj, specialaj ortanguloj - de la ora ortangulo kaj de la arĝenta ortangulo.

La problemo de rigida origamio, traktanta la faldojn kiel ĉarniroj kuniĝantaj du platajn, rigidajn surfacojn kiel lado havas grandan praktikan gravecon. Ekzemple, la mapa faldo de Miura estas rigida faldo, kiu estas uzata por malfaldi grandajn sunajn panelojn de .

Faldado de plata modelo de faldŝablono estas pruvita de Marshall Bern kaj Barry Hayes kiel NP plena. 
Pluaj referencoj kaj teknikaj rezultoj estas diskutita en Parto II de
*Geometria Faldadaj Algoritmoj*.

La malprofita funkcio por faldado de papero al duono en nura direkto estis donita kiel L = \frac{\pi t}{6} (2^n + 4)(2^n - 1), kie *L* estas la minimuma longo de la papero (aŭ alia materialo), *t* estas la materiala dikeco, kaj *n* estas la kvanto de faldoj ebla. Ĉi tiu funkcio estis donita de Britney Gallivan en 2001 (tiam ankoraŭ mezlerneja studento), kiu sukcesis faldi paperfolion al duono 12-foje. Antaŭe oni opiniis la maksimuman faldeblon de papero nur je ok.

## Vidu ankaŭ 
* Origamio

* Kiel trionigi angulon? (angula trisekcado, ), unu el la klasikaj problemoj por konstruado per rektilo kaj cirkelo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Origamia matematika paĝo  de Dr. Tom Hull 
* Rigida origamio  de Dr. Tom Hull 
* Origamio kaj matematiko de Eric M. Andersen 
* Geometrio de paperfaldado je tranĉi-la-nodon
* Dividado de segmento en egalajn partojn per paperfaldado je tranĉi-la-nodon
* Britney Gallivan solvis la paperfaldadan problemon 
* Faldado de papero - grandaj momentoj en scienco - ABC

Kategorio:Geometrio
Kategorio:Origamio
Dekduedra hiperprismo

{{Hiperpluredro
|nomo=Dekduedra hiperprismo
|bildo=Dodecahedral prism.png
|bildo-priskribo=Figuro de Schlegel, nur unu dekduedra ĉelo estas montrita
|speco=Prisma uniforma plurĉelo
|ĉeloj=2 dekduedroj (5.5.5) 30px  12 kvinlateraj prismoj (4.4.5) 30px
|edroj=30 kvadratoj {4}  24 kvinlateroj {5}
|lateroj=80
|verticoj=40
|vfiguro=Egallatera triangula piramido
|grupo=[5,3]x[]
|Schl={5,3}x{}
|propraĵoj=Konveksa
|B=Dope
}}
[eta|Travidebla [Figuro de Schlegel]]
[250px|eta|[Orta projekcio (geometrio)|Orta projekcio kun dratoframa (modeli, modelo) kaj havas duono de la kvinlateraj edroj kolorigita al montri la du dekduedroj. La dekduedroj estas regula, sed (aspekti, aspekto, rigardi) ebenigita pro la projekcio kaj direkto de vidanta.]]
En geometrio, **dekduedra hiperprismo** estas konveksa uniforma plurĉelo. Ĉi tiu plurĉelo havas 14 pluredraj ĉeloj: 2 dekduedrojn koneksajn per 12 kvinlateraj prismoj. Ĝi havas 54 edrojn: 30 kvadratojn kaj 24 kvinlaterojn. Ĝi havas 80 laterojn kaj 40 verticojn.

Ĝi povas esti konstruita per kreo de du koincidantaj dekduedroj en 3-spaco, kaj movo de unu el ili en 4-spaco orte al la 3-spaco ĝis kiam distanco inter ili estas egala al ilia latera longo.

Alternativaj nomoj:
* Dekduedra duloka prismo
* Dekduedra 4-hiperprismo
* Dekduedra prismo

Ĝi estas unu el 18 uniformaj kvar-dimensiaj hiperprismoj ĉiu el kiuj estas kreita per uzo de uniformaj prismoj por koneksi paron de paralelaj platonaj solidoj aŭ Arĥimedaj solidoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Figuro 57 prismaj konveksaj uniformaj plurĉeloj de George Olshevsky

Kategorio:Plurĉeloj
Kategorio:Prismosimilaĵoj
Eono

[eta|297x297ra|Ilustra bildmontaĵa mozaiko de geologiaj eonoj: [hadeano, arkeano (supra linio), proterozoiko, fanerozoiko (malsupra linio)]]

**Eono** estas tempoperiodo arbitre difinita de la homoj kaj traktata kiel la plej granda subdivido de la geologia temposkalo. Unu eono ne konsistas en ekzakta kvanto da tempo nek en konstanta mezurunuo, sed varias laŭ certaj konsideraĵoj aŭ skoloj. Ekzemple la Arkaika Eono estis difinita per kronometrio, dum la Fanerozoika per stratigrafio. Kaj la Arkaiko mem depende de la skolo enhavas de 1,2 miliardon al pli ol 2 miliardojn da jaroj, ĉar ne ĉiuj sciencistoj akceptas la unuan Hadaikan eonon, dum la Fanerozoiko enhavas ĉirkaŭ 550 milionojn da jaroj ĝis nun. Aliflanke oni konsideras, ke Proterozoiko daŭris de 2,5 miliardoj da jaroj ĝis 540 milionoj da jaroj. Oni jam proponis difini eonon kiel mezurunuon da tempo egalan al unu miliardo da jaroj, sed tiu ideo ne estis aprobita de la scienca komunumo.

La vorto "eono" devenas de la greka vorto *aion*.

## Eksteraj ligiloj 
* (**en**) Internacia Stratigrafia Karto de la Internacia Komitato pri Stratigrafio
* (**en**) *USA National Park Service* 
* (**en**) Ŝtata Universitato de Vaŝingtono 
* (**en**) Interreta Geologia Tempmaŝino
* (**en**) *Math Words* - alfabeta indekso 


Kategorio:Geologiaj temposkaloj
Sternula

***Sternula*** estas genro de etaj blankaj ŝternoj kun tutmonda distribuado ĉe protektitaj sablaj marbordoj kaj grandaj riveroj. Ĝi estis ofte submetita en la plej granda genro *Sterna*.

La sep specioj estas ĉiuj proksime rilataj, kun simila plumaro kaj grandeco, ĉiuj estas inter 22–28 cm longaj kaj 39–63 g de pezo. Ĉiuj estas palgrizaj supre, kaj blankaj aŭ tre palgrizaj malsupre; en ĉiuj eksteraj primaroj estas pli malhelgrizaj (al preskaŭ nigrecaj), sed la nombro da primaraj kiuj estas malhelaj varias iomete inter la specioj. Plej multaj havas karakterizan kapbildon en la reprodukta sezono, kun nigraj krono kaj okullinio, kaj blanka frunto; unu (feina ŝterno) diferencas pro manko de la nigra okullinio, kaj unu (Damara ŝterno) havas plene nigran kronon sen blanka frunto en la reprodukta sezono. La kruroj kaj beko estas plejparte flavaj (kun aŭ sen nigra pinto) en la reprodukta sezono, sed nigraj ĉe Damara ŝterno. Ĉe ĉiuj specioj la vintra plumaro havas pli ampleksan blankan frunton, la beko estas nigra, kaj la kruroj pli malhele ruĝbrunaj ĝis nigrecaj.

Kvankam la genro estis por la unua fojo priskribita en 1822 fare de Friedrich Boie, la specioj de tiu genro estis ĝenerale retenitaj ene de la pli granda genro *Sterna*, kiu enhavis plimulton de ŝternoj, ĝis studo de 2005 montris, ke tiu traktado estis parafiletika, kaj ke tiuj sep specioj estis malpli rilataj al la tipaj ŝternoj de *Sterna* ol aliaj ŝternoj delonge traktitaj en aliaj genroj kiel *Chlidonias* kaj *Larosterna*.

La genronomo estas diminutivo de *Sterna*, "ŝterno".

## Specioj
Sep specioj estis akceptitaj en la IOC Tutmonda Birdolisto:

* Malgranda ŝterno, *Sternula albifrons* (Pallas, 1764) moderklimata kaj tropika Eŭropo, Afriko, Azio kaj Aŭstralio. LC
** *S. a. albifrons* – (Pallas, 1764)
** *S. a. guineae* – (Bannerman, 1931)
** *S. a. placens* – (Gould, 1871)
** *S. a. sinensis* – (J. F. Gmelin, 1789) 
* Saŭndersa ŝterno, *Sternula saundersi* (Hume, 1877) nordokcidenta Hinda Oceano. LC
* Nana ŝterno, *Sternula antillarum* (Lesson, 1847) Nordameriko kaj surloke en norda Sudameriko. LC
** *S. a. athalassos* – (Burleigh & Lowery, 1942)
** *S. a. antillarum* – (Lesson, 1847)
** *S. a. browni* – (Mearns, 1916) 
* Flavbeka ŝterno, *Sternula superciliaris* (Vieillot, 1819) Argentino, Bolivio, Brazilo, Kolombio, Ekvadoro, Franca Gujano, Gujano, Panamo, Paragvajo, Peruo, Surinamo, Trinidado kaj Tobago, Urugvajo kaj Venezuelo. LC
* Perua ŝterno, *Sternula lorata* (Philippi & Landbeck, 1861) Ĉilio, Ekvadoro, kaj Peruo. EN
* Feina ŝterno, *Sternula nereis* (Gould, 1843) Aŭstralio, Nov-Kaledonio, norda Novzelando. VU
** S. n. n. (Gould, 1843)
** S. n. e. (Mathews, 1912)
** S. n. d. (Mathews & Iredale, 1913) 
* Damara ŝterno, *Sternula balaenarum* (Strickland, 1853) suda Afriko kaj migras al tropikaj marbordoj de Afriko. VU

Saŭndersa kaj Nana ŝternoj estis iam konsideritaj subspecioj de Malgranda ŝterno.

## Referencoj 
* Olsen kaj Larsson, *Terns of Europe and North America* ISBN 0-7136-4056-1

Kategorio:Ŝternoj
Kategorio:Ĥaradrioformaj
Hispana Esperanto-Asocio

**Hispana Esperanto-Asocio** estis esperantista organizo en Hispanio, postsekva al la en 1918 malaperinta Hispana Societo por Propagando de Esperanto, fondita en 1925 kaj malaperinta en 1939, kun la fino de la hispana enlanda milito. Ĝia ĉefa aktivulo estis Julio Mangada Rosenörn.

Kategorio:Esperanto-movado en Hispanio
Hispana Societo por Propagando de Esperanto

La **Hispana Societo por Propagando de Esperanto (** ***Sociedad Española para la Propaganda del Esperanto)*** estis esperantista organizo en Hispanio fondita en 1903 kaj malaperinta fine de la unua mondmilito.

## Ligiloj 
* https://www.esperanto.es/las-asociaciones/ La societo menciita en la retejo esperanto.es

Kategorio:Esperanto-movado en Hispanio
Distrikto Rems-Murr

La **distrikto Rems-Murr** -  - situas en la federacia lando Baden-Virtembergo de Germanio. Ĝia administra sidejo estas la urbo Waiblingen. La distrikto estas parto de la distriktaro Stutgarto kaj de la samnoma regiona ligo Stutgarto. La distrikto ekestis dum la 70-aj jaroj de la 20-a jarcento el la antaŭaj distriktoj Backnang kaj Waiblingen; ĝia nomo aludas al la riveretoj Rems kaj Murr, kiuj ambaŭ estas dekstraj alfluoj al la rivero Neckar.

La distrikto havas areon de 858&nbsp;km², kaj fine de  ĝi havis  loĝantojn. Najbaras la distriktoj Heilbronn kaj Schwäbisch Hall norde, Ostalb oriente, Göppingen kaj Esslingen sude kaj la distrikto Ludwigsburg plus la eksterdistrikta urbo Stutgarto okcidente.

## Administra divido 
La distrikto konsistas el 31 komunumoj, el kiuj 8 estas urboj. En la sekva listo inter krampoj aldoniĝas la respektiva nombro de loĝantoj laŭ la stato fino de septembro 2006.

**Urboj**:
# Backnang (35.732)
# Fellbach (44.164)
# Murrhardt (14.344)
# Schorndorf (39.182)
# Waiblingen (52.952)
# Weinstadt (26.282)
# Welzheim (11.206)
# Winnenden (27.699)

**Neurbaj komunumoj**:
# Alfdorf (7.299)
# Allmersbach im Tal (4.836)
# Althütte (4.177)
# Aspach (8.363)
# Auenwald (6.975)
# Berglen (6.198)
# Burgstetten (3.411)
# Großerlach (2.562)
# Kaisersbach (2.686)
# Kernen (Rems) (15.258)
# Kirchberg (Murr) (3.690)
# Korb (10.399)
# Leutenbach (10.739)
# Oppenweiler (4.266)
# Plüderhausen (9.596)
# Remshalden (13.555)
# Rudersberg (11.687)
# Schwaikheim (9.367)
# Spiegelberg (2.182)
# Sulzbach (Murr) (5.389)
# Urbach (8.560)
# Weissach im Tal (7.185)
# Winterbach (7.864)

Iuj urboj kaj/aŭ komunumoj interkonsentis kune oferti partojn de la publikaj servoj kadre de administraj komunumaroj. Tiuj grupigoj en la supra listo (laŭ la nuna stato) ne aparte listiĝas.

## Partneraj regionoj 
La distrikto havas partnerajn rilatojn kun
* 20ra la distrikto Meißen en Germanio (ekde 1990)
* 20ra la departemento Baranya en Hungario (ekde 1991)
* 20ra la distrikto kaj urbo Dmitrov en Rusio (ekde 1991) kaj al
* 20ra la urbo Southampton en Britio (ekde 1991)

## Bildaro 

Dosiero:Waiblingen Rathaus.jpg|Waiblingen
Dosiero:Fellbach-alte-kelter.jpg|Fellbach
Dosiero:Stadtkirche_Schorndorf.jpg|Schorndorf
Dosiero:Backnang-Marktstrasse.jpg|Backnang

## Eksteraj ligiloj 
* 


R
R
Hispana Esperantista Konfederacio

**Hispana Esperantista Konfederacio** estis tegmenta Esperanto-asocio en Hispanio fondita en la 1920-aj jaroj. Ĝi kunigis asociojn ankaŭ el Katalunio, Aragono, Asturio kaj Valencilando. Ĝia prezidanto estis Manuel Maynar.

La rivaleco kun Hispana Esperanto-Asocio, centralizisma organizo, estis tiel granda, ke ne mankis eĉ oficialaj denuncoj (vidu: Kataluna Esperantista Federacio).

Kategorio:Esperanto-movado en Hispanio
Kategorio:Esperanto-movado en Katalunio
Prolet-Esperantista Unio de Iber-Amerikaj Landoj

**Prolet-Esperantista Unio de Iber-Amerikaj Landoj** (PUIL) estis organizo kreita en 1932 en Barcelono aliĝinta al la Internacio de Proleta Esperantistaro. Ĝi eldonis la revuon *Proleta Voĉo*.

Kategorio:Laborista Esperanto-movado
Kategorio:Esperanto-movado en Katalunio
Ŝaravaro

eta|Virinoj vestante ŝaravaron
**Ŝaravaro** aŭ ŝalvaro, ŝaravario, ŝalavario (, , , ) estas malvasta suplementa pantalono kun mallonga tubo.  
 
Ĝi estis pretigita el ledo, teksita lanaĵo, kelkfoje el tolaĵo (ekz. *Mezőség* (HUngario)). Ĝi havis alian koloron ol la pantalono, portita sub ĝi. Ĝi supra rando estis ligita al fendaĵo de la suba malvasta pantalono, per traplektita ŝnuro.

Ĝi servis en la 17-a jarcento protekti la pantalonon ĉe la rajdantaj husaroj kaj nobeloj. Kamparanoj uzis ĝin nur sporade en komenco de la 18-a jarcento.

Ĝi estas nuntempe portata en okcidenta Azio, Barato, kiel tradicia vestaĵo.

## Literaturo
*Apor Péter: Metamorphosis Transylvaniae (Monumenta Hung. Hist., XI., Pest, 1863)
*Zoltai Lajos: A debreceni viselet a XVI–XVIII. században (Ethn., 1938).

## Eksteraj ligiloj
*Ŝaravaro (hungare)

Kategorio:Tradiciaj vestoj
Belá

**Belá** (signifas dialekte blanka) povas esti pluraj lokoj en Slovakio:
*Belá (distrikto Nové Zámky)  (vilaĝo situanta en distrikto Nové Zámky),
*Belá (distrikto Žilina)  (vilaĝo situanta en distrikto Žilina),
* Loka parto de vilaĝo Belá-Dulice en distrikto Martin,
* Rivero en distrikto Liptovský Mikuláš vidu Belá (alfluanto de Váh),
* Alfluanto de rivero Hornád, vidu Belá (alfluanto de Hornád).

## Vidu ankaŭ 
* Similaj nomoj estas en aliaj slavaj lingvoj:
** En Ĉeĥio - vidu Bělá.

* Belo
* BEL
EYFA

Socio > Organizaĵo > Internacia organizaĵo > Mondaj organizaĵoj > Neregistaraj organizaĵoj > EYFA < Organizaĵoj < Ekologio < Biologio
----

**EYFA** ( - Eŭropa junularo por aktiveco) estas ne-registara organizaĵo. La sidejo de organizaĵo estas en Amsterdamo en Nederlando.

## Historio 
La organizaĵo komencis sian laboron en jaro 1986. Je la komenco de ĝia agado estis la aktiveco - rajdo disvolvita per iniciativo de Sveda/Germana grupo por la savi praarbarojn en Eŭropo. Tiam ĝi nomiĝis (en: European Youth Forest Action - Arbara agado de Eŭropa junularo).
De ĉi rajdo , la organizaĵo evoluis , kiel la platformo por movado de herbej-radikoj movado de kolektivoj, organizaĵoj, grupoj,
projektoj kaj unuopuloj aktivaj sur vivmedia kampo kaj en areo de sociala justeco tra la tuta Eŭropo.

## Orientacio 
La orientacio de organizaĵo estas karakterizita per la orientacio al loka agado kaj ĝi konsideras, ke la ĉhefaj vivmediaj aŭ ekologiaj problemoj estas demando de sociala kaj ekonomia maljusteco. Ĝi laboras tiel, por ke defii la ĉefaekonomian fluon kaj prezenti al ĝi voĉoj de socialaj kaj ekologiaj manieroj de vivo.

## Ĉefcelo 
La ĉefa celo de agado de la grupo estas kuraĝigi iniciativojn kaj aŭtonomio de gejunulojn. Alia ĝia celo estas krei por ekologiaj aktivuloj , kolektivoj kaj unuopuloj de ĉiu anguleto de Eŭropo platformon por kunlaboro kaj interŝanĝado de spertoj kaj scioj. Ankaŭ subteno ne-perfortaj kampanjoj, kiuj helpas ŝanĝi nedaŭripovaj sistemoj al pli ekologiaj kaj daŭripovaj vojoj de vivo, agado kaj laboro.

## Formoj de laboro 
La organizaĵo faradas krom la menciitan agadon ankaŭ aranĝoj, kreivaj metiejojn, seminarojn ktp. en tuta Eŭropo.

## Projektoj 
La ĉefaj aranĵoj de EYFA:
* Ekotopio – ĉiujara regula dusemajna somera tendaro por junaj geaktivuloj de tuta Eŭropo,
* Ecorates - helpa monsistemo uzita dum EYFAj agadoj
* Helpo kiel peti Eŭropan komisionon por subteno por Eŭropa volontula servo.

## Fonto 
Laŭ oficiala retejo de organizaĵo.

## Eksteraj ligiloj 
* (angle) - http://www.eyfa.org - Eyfa retpaĝaro
* (angle) - http://www.eyfa.org/ecotopia - Retpaĝaro pri ekotopio

Kategorio:Ekologiaj organizoj
Kategorio:Ne-registaraj organizaĵoj
Háromszék (ĵurnalo)

Háromszék estas hungarlingva ĵurnalo de Distrikto Covasna aperanta en Sfântu Gheorghe, Rumanio. La gazeto estas eldonita de Eldonejo T3. La jaro de fondado estas 1968 sub titolo Megyei Tükör. 

## Redaktoroj
Ĝia unua ĉefredaktoro estis Sándor Dali, poste ĝis 1992 Lajos Magyari, ĝis 2010 Árpád Farkas kaj ekde tiam Botond Farcádi, la vicĉefredaktoro Sándor Torma.

## Historio
Sub tiu titolo ĝi aperas ekde 23-a de decembro 1989. Ĝis tiu dato ĝi aperis sub titolo Megyei Tükör. Ĝis aŭtuno 1970 ĝi estis semajngazeto, poste ĝis 1974 tagĵurnalo kaj ĝis 1976 denove semajngazeto. 

## Kunlaborantoj
La kunlaborantoj ĝiaj: Károly Áros, László Bogdán, György Bortnyik, László Csiki, Zoltán Czegő, Márton Gajzágó, Pál Galbács, Árpád Farkas, Zoltán Kisgyörgy, Lajos Magyari (redaktora ĉefsekretario), Sándor Péter, Erzsébet Simon, István Sütő, Sándor Szakács, Ernő Tompa, Péter Tömöry, Dániel Veress, Attila Znorovszky.  Pluaj kunlaborantoj: József Halmágyi, muzikkritikisto, Lajos Sylvester kaj aliaj.

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

## Eksteraj ligiloj 
*Retpaĝo de ĵurnalo 

Kategorio:Sikullando
Kategorio:Sfântu Gheorghe
Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
Sidonio Pintado Arroyo

**Sidonio PINTADO ARROYO** (Villanubla, Valladolid,  - Tarragona, ) estis instruisto kaj esperantisto. 20-jara li fariĝis instruisto. En 1911 li ricevis stipendion por vojaĝi al Francio, Belgio kaj Svislando por studi iliajn eduksistemojn. Tradukis en la hispanan verkojn de pedagogoj kiel Ovide Decroly kaj Gerard Boon kaj publikigis diversajn pedagogiajn artikolojn. Tuj post la starigo de la Hispana Respubliko (1931), li fariĝis konsilanto de la Publika Instruado en la sekcio pri Elementa Lernejo. Kiel fakulo pri lernoteknikoj por handikapuloj, ni fariĝis ankaŭ komisaro de la Nacia Lernejo de Surdmutuloj kaj Blinduloj de Madrido. En 1933 li fariĝis prezidanto de la madrida sekcio de la Hispana Federacio de Laboristoj de la Instruado, ligita al la socialisma sindikato UGT. Li membris en la partio Izquierda Republicana, sed neniam havis postenon en ĝi.

En 1937, fuĝinte de madrida fronto dum la hispana enlanda milito, li rifuĝis en Cambrils (Tarragona). Fine de la milito, li estis pafmortigita en Tarragona de la venkinta armeo.

En 1935 kaj 1936 li estis prezidanto de Hispana Esperanto-Asocio.

## Fontoj 
* Moreno, Jordi. "Sidonio Pintado Arroyo. Història d’un mestre de primera ensenyança". *Revista Cambrils*, februaro 2005 (katalune) http://www.revistacambrils.com/index.php?c_noticia=268
* Toño del Barrio, Ulrich Lins. "La danĝera lingvo en la hispana civitana milito". *Libera Folio*, . http://www.liberafolio.org/2006/civitanamilito

## Plia ekstera ligilo 
* Artikolo *La retrovado de la historia memoro: La afero Sidonio Pintado*

Kategorio:Hispanaj esperantistoj
Kategorio:Katalunaj esperantistoj
Inkaa ŝterno

La **Inkaa ŝterno**, *Larosterna inca*, estas marbirdo de la familio de Laredoj kaj subfamilio de Ŝternenoj. Ĝi estas la ununura membro de la genro *Larosterna*.
## Disvastiĝo 
Tiu unikplumara birdo reproduktiĝas en marbordoj de Peruo kaj ĝis la nordo de Ĉilio, kaj ĝi estas limigita de la marfluo de Humboldt, tio estas, disigas post reproduktado, sed nur iomete norden kaj sufiĉe suden ĝis centra Ĉilio.

## Aspekto 
[eta|maldekstra|250px|Du plenkreskuloj kaj junulo (maldekstre) en [Lima, Peruo.]]
[eta|maldekstra|250px|Inkaaj ŝternoj fotitaj de juna esperantisto Isaak en la *Oceanario* de [Lisbono.]]
Ĝi povas esti identigita facile pro la malhelgriza korpo kaj ĉefe pro blanka “lipharo”, tio estas spirala ĉefine longa plumo en ambaŭ flankoj de la kapo, elirante el la bekobazo kaj super flavega brido sub la okulo kaj al la nuko. Tiu ornamaĵo estas kaj en maskloj kaj en inoj; oni supozas, ke la kvalito de tiu plumo rilatas kun la supozebla sukceseco de la reproduktuloj. La larĝa beko kaj kruroj estas malhele oranĝoruĝaj.

Tiu ĉi estas granda ŝterno, 41&nbsp;cm longa kaj 190 ĝis 230 g peza. Ambaŭ seksoj estas similaj; plenkreskulo estas ĉefe ardezgriza kun blanko nur ĉe tiu menciita vizaĝa plumo kaj en malantaŭa bordo de flugiloj, kio estas videblaj eĉ kiam la birdo staras. Nematuruloj estas purpurbrunaj, kaj ili ekhavas la vizaĝajn plumojn iom post iom. 

## Kutimoj 
La Inkaa ŝterno reproduktiĝas en rokaj klifoj. Unue okazas ceremonia pariĝado per persekutado kaj propono de fiŝo fare de masklo al ino; poste oni elektas ne malferman nestolokon, malkiel ĉe aliaj ŝternoj. Ili nestas en truo, rokaj fendaĵoj aŭ foje en malnova nesto de Humboldta pingveno, kie la ino demetas unu aŭ du brunmakulitajn ovojn, kiuj estas kovotaj de ambaŭ gepatroj dum unu monato; la idoj elnestiĝas post 7 semajnoj.

Tiu neotropisa birdo manĝas per plonĝado fiŝojn el ĉirkaŭ 15 m, kiel la ŝternoj de la genro *Sterna*. Ili ne lerte naĝas, sed ripozas surakve. La voĉo estas kateca alvoko kiel *miaŭ*.

## Bildaro 

Image:Inca Tern Front 1320px.jpg
Image:Inca Tern Side 1611px.jpg
Image:Incaternturninghead.JPG
Image:Inca tern national aviary.jpg|Ĉe Nacia Birdejo
Inca tern arp.jpg
Larosterna inca -Lima, Peru -adult-8 (1).jpg

## Referencoj 
## Fontroj 
*  Preskaŭ minacata
* Harrison, Peter (1988): *Seabirds (2nd edition)*. Christopher Helm, London ISBN 0-7470-1410-8
## Eksteraj ligiloj 
* Anglalingva ejo pri Inkaa ŝterno 
* Hispanlingva ejo pri Inkaa ŝterno

Kategorio:Ŝternoj
Kategorio:Neotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Dieppe

'*** estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Seine-Maritime, en la regiono Normandio. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Dieppe kaj estas la ĉefurbo de du kantonoj. 

La teritorio havas komunan limon kun . Ĝiaj loĝantoj en la franca nomiĝas 
**Dieppe*' [diep] estas franca komunumo lokita en la departemento Seine-Maritime kaj en la regiono Normandio. La urbo estas unu el la subprefektejoj de la departemento kaj havas proksimume 35 000 loĝantojn, kiujn oni kutime nomas *Dieppois* en la franca. La tuta urba areo tamen entenas pli ol 80 000 loĝantojn.

Dieppe estas haveno ĉe la Manika Markolo kaj famas pro siaj bongustaj konkaĵoj. Ekzistas ŝipnaveto el Dieppe ĝis Newhaven (Anglio). La urbo plie disponas popularan strandon da rulŝtonetoj, kastelon de la 15-a jarcento kaj du vizitindajn preĝejojn.

eta|maldekstra|250ra|

## Geografio 
Dieppe situas en la natura regiono Pays de Caux, en Normandio.
eta|400px|center|Dieppe

## Historio 
La batalo de Dieppe okazis la 19-an de aŭgusto 1942 dum la Dua mondmilito. Tiam aliancanoj - 6.000 soldatoj precipe el Kanado - provis surbordiĝi ĉe strando de Dieppe. Dieppe estis tiutempe sub germana okupo. Mortis 907 kanadanoj kaj plurcent soldatoj de aliaj nacioj (britoj, usonanoj kaj germanoj) mortis.

## Ĝemelurboj 
* 25px Dieppe (Nov-Brunsviko) antaŭe nomiĝis *Leger Corner*, kaj estis renomita kiel omaĝo al la operaco Overlord de 1944.
* 25px Brighton (Anglio)

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Seine-Maritime
* Arondismento Dieppe
* Listo de urboj de Francio
* Dieppe (stacidomo)
* Dieppe-Maritime (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Urboj de Francio
Kategorio:Komunumoj de Seine-Maritime
Dieppe (apartigilo)

* **Dieppe (Seine-Maritime)** (Francio)
** **Dieppe (stacidomo)**
** **Dieppe-Maritime (stacidomo)**
* **Dieppe (Nov-Brunsviko)** (Kanado)
Draguignan

maldekstra|100px|Blazono
**Draguignan** (aŭ okcitanlingve *Draguinhan*) estas franca komunumo lokita en la departemento Var kaj en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura, kaj administre apartenas al la kunurba komunumo de Draguignan, kreita en 2001. Ĝi havas proksimume 35 000 loĝantojn, kiujn oni kutime nomas *Dracénois* en la franca.

La urbo restis la prefektejo de la departemento ĝis 1974, kiam ĝin anstataŭis Tulono. Ĝi estas ekde tiam nur subprefektejo, sed cetere proklamis sin kiel la "ĉefurbon de artilerio" kaj kiel la "pordon de Verdon".

## Partnera urbo 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Var
* Listo de urboj de Francio
* Les Arcs - Draguignan (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* bazaj turismaj informoj ( kaj )

eta|maldekstra|300px|la loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj
[eta|maldekstra|250px|La [turo de la horloĝo]]

Kategorio:Komunumoj de Var
Kategorio:Urboj de Francio
Septuro

eta|dekstra|250ra|Yedikule Hisar (La fortikaĵo Septuro)
La **Septuro** () estas historia konstruaĵo sudokcidente de Istanbulo, sur la bordo de la Marmora maro.

## Nomo 
La turka nomo *Yedikule* estas kunmetitaĵo de '** “sep” kaj **' “turo”.

## Historio 
La plej malnova turo staris jam en la antikvo. La bizanca imperiestro Teodozio la 1-a konstruigis pluajn du apud ĝi kaj ĉirkaŭis la tri turojn per ŝtonmuro. Oni konstruis poste kvar pluajn turojn kaj tiel elformiĝis la nuna nomo, Septuro.

Mohamedo la 2-a — post kiam li okupis Konstantinopolon – renovigis la turojn kaj transformis la tuton al fortikaĵo, kiu servis kiel loĝejo por la janiĉaroj, poste kiel ŝtata prizono.

La tempo kaj la tertremoj detruis 4 turojn; du pluaj kolapsis pro la tertremo de 1768. Restis la tiel nomata sangoturo, kie oni prizonigis eminentulojn.

Inter la muroj mortis 7 detronigitaj sultanoj. Oni pendigis la kapon de la viktimoj sur la eksterajn murojn.

## En populara kulturo 
La konstruaĵo havas gravan rolon en la romano *Steloj de Eger* de Géza Gárdonyi.

Kategorio:Historio de Turkio
Mantelo

[eta|Duvica mantelo, [1876]]
**Mantelo** (el la germana: *Mantel* devenanta el la latina: *mantulum*, kovrilo, tegilo) estas nuntempe supervesto en formo de longa jako aŭ kaftano.

Mantelo estas ankaŭ:
* vasta longa senmanika supervesto, kiu malstrikte pendas de sur la ŝultroj,
* palto por virinoj.

## Vidu ankaŭ 
* Pluvmantelo
* Raglano
* Palto
* Redingoto
* Olemantelo
* Kapoto
* Pufmantelo
* Surtuto

Kategorio:Vestoj
Wolfgang von Kempelen

**Wolfgang von KEMPELEN**, hungare **KEMPELEN Farkas** (23-an de januaro 1734, Pozono – 26-an de marto 1804, Vieno) estis internacie konata mekanika inventisto, unu pioniro de la fonetiko. Li estis tre multflanka persono, lingva kapablulo, sed li eĉ verkis, tradukis teatraĵojn, kiujn la viena teatro prezentis. Li verkis krom tio bonegajn desegnaĵojn kaj kuprajn gravuraĵojn.

Li venis el irlanda familio, kiu setlis en Hungara reĝlando, en Pozono (konata ankaŭ Pressburg) dum regado de Leopoldo la 1-a (1657–1705). Li studis en Pozono, Győr, Vieno kaj Romo, kie studis filozofion kaj juron. Li estis ĉe la reĝa kamero jur-skribisto (ekde 1755), poste sekretario (ekde 1757), kontrolisto de la hungariaj salminejoj (ekde 1758), pli poste ties direktoro (ekde 1766).

Li estis ekde 1767 registara komisiito pri la setligoj en Bánság, konsilisto de la unuiĝinta transsilvania kaj hungara kancelario (ekde 1786).

## Laboro, inventoj 
Li planis la ŝipponton de Pozono (1770), la akvoĉerpajn maŝinojn de la Pozona fortikaĵo, akvolevigan maŝinon, kiu funkciigis la fontoputon de Schönbrunn (1772). Kempelen estis unu el la fondintoj de la Pozono-lombardejo (1774), konstrugvidisto de la reĝa palaco de Budao (urbo) (1776) kaj direktisto de la konstrulaboroj de la fortikaĵa teatro de Budao (1786).

Li organizis la translokigon de la Universitato de Nagyszombat al Budao (1777). Li konstruis du vapormaŝinojn (1777–80), oni uzis unu el ili dum konstruo de la Franciska kanalo. Li uzis ĉe tiu maŝino jam krankoŝafton, tiel antaŭis James Watt, kiun li konis eĉ persone. Kempelen konstruis parolimitan maŝinon kaj skribmaŝinon por la blinduloj (1779). Lia fama ludilo estis la ŝakmaŝino (1769), kiun funkciigis nano en la maŝino.

Li estis membro de la viena Arta Akademio, tiu de la Gesellschaft der Freunde der Wissenschaften en Pozono.

Li pensiiĝis en 1798.

## Verkoj 
* *Mechanismus der menschlichen Sprache* © (Vieno, 1791). Represita kun la titolo *Mechanismus der menschlichen Sprache nebst Beschreibung einer sprechenden Maschine* (Stuttgart, 1970). Oni taksas tiun verkon bazverko pri fonetiko.

## Eksteraj ligiloj 
* La parolmaŝino de Wolfgang von Kempelen 

Kategorio:Hungaraj inventistoj
Kategorio:Hungaraj tutfakuloj
Nessus

La nomo **Nessus** signifas:

* kentaŭron el la greka mitologio, vidu Nessos
* asteroidon, nomitan post ĝi, legu Nessus (asteroido)
* softveron,  Nessus (softvero)
* entreprenon en Aŭstrio, legu Nessus (entrepreno)
Batalo de Piave

La dua **Batalo de Piave** estis decida venko por la entento, dum la unua mondmilito, en la itala fronto. La ententa venko diserigis la armeon de la Aŭstra-Hungara monarĥio kaj antaŭhelpis la kolapson de la Monarĥio. Ĝi okazis inter la 15-a de junio kaj 22-a de junio 1918, apud la rivero Piave.

## La armeaj fortoj 
Post la Batalo de Caporetto aŭ trarompo ĉe Caporetto, oni forigis la komandanton de la italaj fortoj (generalon *Luigi Cadorna*) kaj lin sekvis *Armando Diaz*. En Italio alvenis en aŭtuno kaj vintro de 1917 ententaj taĉmentoj, tiel francaj (6), anglaj (5) divizioj, simbola usona forto, propagandocele ĉeĥaj-slovakaj soldatoj. Italoj havis 58 diviziojn. La entento havis 7550 pafilegojn, 524 aviadilojn.

La forto de la entento superis la fortojn de la centraj potencoj, ĉar la germanaj taĉmentoj estis alidirektitaj al la okcidentaj frontoj. La monarĥio havis malsufiĉan kaj aĉan prizorgon, mankis la nutraĵoj.

La centraj potencoj havis 57 diviziojn, 6833 pafilegojn, 280 aviadilojn.

## La batalo 
Aŭstrio-Hungario ĉesigis la unuan ofensivon la 2-an de decembro de 1917 kaj ekplanis novan ofensivon je junio de 1918. La monarĥio alidirektis la soldatojn de la orienta fronto, sed tiuj soldatoj ne volis plu batali. La fortojn de la monarĥio gvidis *Arthur Arz von Straussenburg*, kiu volis spite al ĉio ataki. La 28-an de majo, komandanto *Svetozar Boroević* proponis prokraston de la atako, sed la aliaj gvidantoj ne akceptis tion.

La batalo komenciĝis la 15-an de junio en Sudtirolo, nokte, sed generalo *Armando Diaz* estis bone informita pri tio, tiel la italaj taĉmentoj atendis la atakantajn fortojn kaj kaŭzis gravajn perdojn inter ili. La atako kolapsis la 17-an de junio, la rivero Piade dumtempe inundis, tiel malfaciliĝis la retiriĝo. Tion eluzis la enetntaj armeoj kaj komencis kontraŭatakon la 18-an de junio kontraŭ taĉmentoj de *Svetozar Boroević*. La 22-an de junio, fortoj de *Armando Diaz* reokupis la teritoriojn, okcidente de Piave kaj haltigis la kontraŭatakon, por atendi pluajn fortojn.

## Rezulto 
La malvenko erodis fortojn de la Monarĥio kaj kaŭzis protestojn kontraŭ la milito. En ententa flanko mortis aŭ vundiĝis 80.500 soldatoj, en flanko de la Monarĥio 55.000 mortis, 90.000 vundiĝis, kaptiĝis 25.000.

## Eksteraj ligiloj 
* Battles: The Battle of the Piave River, 1918
* Galántai JózseF: Az első világháború, Gondolat, 1980.

Piave
Piave
Kolumo

[eta|[Franz Hals: *Portreto de staranta virino* (ĉ. 1643) - Ekzemplo de punta kolumo, ĝis brakoj]]
**Kolumo** estas parto de vesto ĉirkaŭanta kolon kaj estas aŭ alkudrita al resto de vesto aŭ estas memstara. Ĝi havas funkciojn – protekti kolon kaj plibeligi ĝin; la estatika funkcio superas, kaj en historio kaj en nuntempo.

Vestaĵoj havantaj kolumon povas esti: mantelo, ĉemizo, robo kaj aliaj.

Aparta, karakteriza kolumo en la eŭropa modo de la 16-a kaj 17-a jarcentoj estis la krispo.

[eta|maldekstra|Kolumo kun [bantokravato]]

Kategorio:Vesteroj
Sukuk

**Sukuk** (aŭ *sukuko*, islama prunto)  estas tiu prunto, kiu plenumas la islaman malpermeson pri interezo. 

Por la islamkredantoj, la peto pri pruntita mono estas forte malpermesita, sed la Korano permesas dividon de la profito. Por plenumo la rentuman malpermeson, la interezan prezon anstataŭigas la partopreno en la profito (tio estas la pruntodonanto ricevos interezon nur pli malfrue kaj kiel profiton).

Kategorio:Ekonomio
Provinco Trento

La aŭtonoma **provinco Trento** ( aŭ mallonge *Trentino*) estas la pli suda el la du provincoj de la regiono Trentino-Supra Adiĝo/Sudtirolo, en la nordo de Italio.

Ĝi plejparte situas en la Alpoj kaj koncentriĝas ĉirkaŭ la valo de rivero Adiĝo (ital. *Adige*, germ. *Etsch*) inter Mezzocorona kaj Avio. Historie ĝi estas la itallingva parto de Tirolo.

## Geografio 
Sude Provinco Trento limas al la itala regiono Veneto, sud-okcidente al Lombardio. La provinca ĉefurbo Trento estas ankaŭ la regiona ĉefurbo.

Provinco Trento kaj la frata Provinco Bolzano-Bozen estas la solaj aŭtonomaj provincoj de Italio (se oni malagnoskas, ke la aŭtonoma regiono Aosta Valo mem rolas kiel provinco). Ilia aŭtonomeco permesas al ili la kreadon de propraj leĝoj en certaj kampoj de la juro. (Ne-aŭtonomaj provincoj de Italio havas nur administrajn taskojn.)

La Non-valo (itale *Val di Non*, ankaŭ *Valle di Non*; en la loka latinida dialekto Nones *Val de Non*; germane *Nonstal*, ankaŭ *Nonsberg*; latine *Anaunia*) estas valo de la Alpoj, en norda Italio. La valo situas ĉefe en la pli suda provinco Trento - nur la tri plej nordaj komunumoj, plejparte germanlingvaj, kune nomiĝas *Deutschnonsberg* kaj apartenas al la pli norda provinco de Sudtirolo.

## Nuntempe 
La provinco eksportas fruktojn kaj vinon kultivatajn en la valo de Adiĝo. Alia grava ekonomia branĉo estas montara turismo, somere kaj vintre. La norda parto de la Lago de Gardo, kiu apartenas al la provinco, precipe somere allogas turiston al la urboj Riva kaj Torbole.

En la vintrosporta loko Cavalese dufoje okazis akcidento pri la telfero al Alpo Cermis:
* Je la 9-a de marto 1976 veturilo falis de la ŝnurego kaj mortigis 42 homojn.
* Je la 3-a de februaro 1998 aviadilo tranĉis la ŝnuregon de la telfero kaj mortigis 20 homojn. Ĉi-lasta akcidento kaŭzis politikajn malfacilaĵojn inter Italio kaj Usono.

## Setlejoj 
* Ledro
* Ville d'Anaunia

Kategorio:Trentino-Sudtirolo/Supra Adiĝo

Kategorio:Aŭtonomaj provincoj
Komisarejo pri propagando

La **Komisarejo pri propagando** (katalune: *Comissariat de Propaganda*) estis organizo de la kataluna registaro kreita la  dum la hispana enlanda milito. Ĝia prezidanto estis la esperantisto Jaume Miravitlles i Navarra.

La Komisarejo pri Propagando eldonis propagandan materialon en formo de eldonaĵoj, afiŝoj kaj filmoj. Ekde oktobro 1936 aperis ĉiun duan semajnon ĝiaj *Comunicats de Premsa* (Gazetarkomunikojn) en Esperanto, kun la kunlaboro de la Kontraŭfaŝista Esperantista Komitato de Katalunio.

La Komisarejo eldonis ankaŭ propagandan afiŝon pri la interveno de trupoj de Italio kaj Germanio, kun la teksto "Kion vi faras por eviti tion? – Esperantistoj de la tuta mondo, agu energie kontraŭ faŝismo".

La kataluna registaro ankaŭ patronis oficiale la komunan memoradon en 1937 de la 50-a datreveno de la naskiĝo de Esperanto, per la organizado de ekspozicio en la Kulturdomo de Barcelono. Je tiu okazo oni eldonis diversan materialon, interalie katalogon pri la ekspozicio. Parto de la materialo estis utiligata post kelkaj monatoj en ekspozicio en diversaj landoj, kiun aŭspiciis la Komisarejo mem.

## Fontoj 
* Toño del Barrio, Ulrich Lins. "La danĝera lingvo en la hispana civitana milito". *Libera Folio*, . http://www.liberafolio.org/2006/civitanamilito

## Eksteraj ligiloj 
* Propagandi la respublikon. Militrakonto, 25/08/2019

Kategorio:Esperanto-movado en Katalunio
Kolono Durruti

eta|dekstre|260px|Internacia Grupo de la *Kolono Durruti*.
La **Kolono Durruti** estis la plej fama kolono da anarkiistaj batalantoj dum la Hispana Enlanda Milito. Gvidis ĝin Buenaventura Durruti ekde meze de 1936 ĝis sia morto la 20-an de novembro samjare. 

Ĉi tiu kolono ludis gravan rolon dum klopodo konkeri Zaragozon, okupi Bujaraloz, La Almolda kaj Osera de Ebro, kie oni haltigis ĝian avancon; la anarkosindikatistoj restis tranĉeigitaj en Pina de Ebro; kaj poste por la defendo de la respubliko en Madrido kontraŭ la ekleviĝo de faŝismo. Ĝi entenis francparolantan roton nomitan *Centurio Sébastien Faure*. La kolono Durruti estis fine, kiel ĉiuj aliaj rotoj anarkiistaj, socialistaj kaj komunistaj, integrita en la ĝeneralan armeon de la respubliko.

Ekzistas brita muzikbando kun la nomo *The Durutti Column* kun literuma eraro kaj apenaŭa rilato al la anarkosindikatismo aŭ al la hispana milito.

Kategorio:Historio de Hispanio
Kategorio:CNT
Medgar Evers

eta|dekstra|Medgar Evers
**Medgar Wiley Evers** (naskiĝis la 2-an de julio 1925 en Misisipio; mortis la 12-an de junio 1963 en Misisipio) estis nigra usonana, defendanto de homaj rajtoj kaj membro de la NAACP (*nacia asocio por la antaŭenigo de kolorhaŭtuloj*). Pro lia lukto kontraŭ diskriminacio, kies viktimoj estis nigruloj, kaj ĉefe pro lia rolo dum la enketo de la murdo de Emmett Till, li estis murdita de kukluksklanano

eta|maldekstra|Statuo de Medgar Evers

Evers, Medgar
Asklepiado el Bitinio

**Asklepiado el Bitinio** estis kuracisto, fizikisto kaj filozofo greka. Li naskiĝis en Bursa en Bitinio, laboris en Romo dum la 2-a jarcento a.K., bone sukcesis kaj mortis tie ĉirkaŭ la jaro -90.

Li plisimpligis medicinon, rekomendis freŝan akvon kaj dieton kaj proponis kuraci certe, rapide kaj agrable. Inter liaj disĉiploj estis Temisono, estro de la metodisma skolo pri medicio. Troviĝas kelkaj mencioj de li en la verkoj de Flavius Aetius.

Kategorio:Naskiĝintoj en la 2-a jarcento a.K.
Kategorio:Mortintoj en -40
Kategorio:Helenaj kuracistoj
Kategorio:Helenaj filozofoj
Drancy

**Drancy** estas franca komunumo kaj pariza ĉirkaŭurbo, lokita en la departemento Seine-Saint-Denis kaj en la regiono Francilio. Ĝi havas proksimume 65&nbsp;000 loĝantojn, kiujn oni kutime nomas *Drancéens* en la franca lingvo.

## Geografio 
Drancy situas dek kilometrojn nordoriente de la centro de Parizo. Ĝi havas landlimojn kun la komunumoj Bobigny, Bondy, Le Blanc-Mesnil, Le Bourget kaj La Courneuve.

## Historio 
Dum la Dua Mondmilito, ekde 1941 ĝis 1944, troviĝis tie la koncentrejo de Drancy, el kiu oni deportis multajn francajn judojn al Aŭŝvico.

## Publika transporto 
* Metroo
** 
* Trajno
** 
* Tramo
** 
**  (estonte)
** 
** 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Seine-Saint-Denis
* Listo de urboj de Francio

## Eksteraj ligiloj 
Oficiala TTT-ejo 


Kategorio:Komunumoj de Seine-Saint-Denis
Batalo de Bojakao

eta|250px|Batalo de Bojakao
Dum la **batalo de Bojakao** sendependiĝis la granda Kolombio (Panamo, Venezuelo, Kolombio kaj Ekvadoro) kaj parto de nuntempaj Peruo) kaj Bolivio (tiam konata sub la nomo *granda Grenado*) de Hispanio. La 7-an de aŭgusto 1819 venkis la respublikaj trupoj de Simón Bolívar kaj Francisco de Paula Santander.

La batalo okazis en la Andoj ĉe la ponto de Bojakao, malfermanta la vojon al Bogoto, 150 kilometrojn pli sude. Ĝi estis la dua venko post tiu ĉe Pantano de Vargas.

La ponto de Bojakao estas konservita kiel simbolo de la sendependeco de suda Ameriko.

La milito por sendependeco de la *granda Kolombio* finiĝis ĉe la batalo de Pichincha, en la nuntempa Ekvadoro, en 1822.

Bojakao
Kategorio:Kolombio
Bojakao
Kontraŭfaŝista Esperantista Komitato de Katalunio

La **Kontraŭfaŝista Esperantista Komitato de Katalunio** estis kunlabora esperantista organizo kontraŭ la faŝista minaco de Francisco Franco en la hispana enlanda milito. Pri kiuj estas la kunlaborantaj Esperanto-asocioj en la organizo estas duboj. *Sennaciulo* priskribis la fondiĝon de la komitato kiel reto "de ĉiuj Esperanto-asocioj en Barcelono". Tiu informo en *Sennaciulo* devenas el la Gazetservo de Kataluna Generalitato. Tamen, artikolo de historiistoj Toño del Barrio kaj Ulrich Lins en *Libera Folio* priskribas la komitaton kiel iniciativo de la Kataluna Esperantista Federacio kune kun "la plej gravaj organizaĵoj de la laborista esperantismo".

Certe estas ke la Kontraŭfaŝista Esperantista Komitato de Katalunio aktive kunlaboris kun la Komisariato pri Propagando de la kataluna registaro.

La kialo por la ekzisto de la komitato estas jene:"La malpermeso k[aj] persekutado de l' esp[erantista] movado en Germanio, Portugalio, la kruela mortigo de la Kordoba esperantistaro devas konvinki la esp[erant]istojn, ke ĝia plej granda malamiko estas la faŝismo. Pro tio la Barcelona esp[erant]istaro kuniĝis por konduki se[n]pardonan batalon kontraŭ la faŝismo, esperante, ke la tutmonda esp[erant]istaro sekvos ilian ekzemplon k[aj] kunhelpos en la defendo de homaj rajtoj, kulturo k[aj] paco."

## Referencoj 
Kategorio:Esperanto-movado en Katalunio
Kategorio:Laborista Esperanto-movado
Flaminio Bertoni

**Flaminio Bertoni** (naskiĝis la 10-an de januaro 1903 en Varese, Italio; mortis la 7-an de februaro 1964 en Parizo, Francio) estis itala skulptisto kaj aŭtomobila dezajnisto. Li fine iĝis arkitekto.

Flaminio Bertoni laboris ĉefe ĉe Citroën. Inter liaj verkoj estas la Citroën Traction Avant, la Mathis 333, la Citroën 2CV, la Citroën DS kaj la Citroën Ami 6.

Traction_avant.jpg|*Traction avant*
Citroen2cvtff.jpg|*2 CV*
1974 Citroen DS23 Pallas.jpg|*DS*

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio de Flaminio Bertoni (france) 
* Internacia asocio pri Flaminio Bertoni (itale, sed kelkaj multlingvaj paĝoj) 
* La dezajna muzeo de Londono pri Bertoni (angle) 

Kategorio:Italaj dezajnistoj
Kategorio:Italaj skulptistoj de la 20-a jarcento
Kategorio:Italaj arkitektoj
Jaume Miravitlles i Navarra

**Jaume MIRAVITLLES i NAVARRA** (Figueres, 1906 - Barcelono, 1988) estis kataluna politikisto, verkisto kaj esperantisto.

## Biografio 
Post enprizonigo pro disdono de katalunismaj flugfolioj (1925), li partoprenis en la okazaĵoj de Prats de Molló en 1926. Poste, dum sia ekzilo en Parizo, li kompletigis sian studadon pri inĝenierio. En tiu tempo li aktoris en du filmoj de Luis Buñuel: *Un chien andalou* (en la sceno de la piano, apud Salvador Dalí) kaj ''L'âge d'or*. Li revenis en Katalunion en 1930, sed estis enprizonigita ĝis la proklamo de la Respubliko. Liberiĝinte, li aliĝis al Bloc Obrer i Camperol kaj en 1934 li ŝanĝis al Esquerra Republicana de Catalunya, kvankam li anis ankaŭ en Estat Català. En tiu tempo li verkis por la gazetoj *L'Opinió*, *L'Hora* kaj *La Humanitat*. Li estis membro de la plenumkomitato de la Popolaj Olimpikoj, kiun oni planis organizi en Barcelono de la 22-a ĝis la 26-a de julio 1936 kiel alternativo al la Olimpikoj de Berlino, sed kiujn ni okazis pro la armea ribelo. Dum la sekva enlanda milito, li fariĝis komisaro pri propagando de la kataluna registaro, en kiu Esperanto grave rolis. Krom li kreis la filmeldonejon Laya Films kaj la distribuejon Catalònia Films.

Ekziliĝinte en 1939 li amikiĝis kun André Malraux. En Francio li redaktis la revuon *El Poble Català*. Li poste loĝis ankaŭ en norda Afriko kaj en Meksiko. Fine li establis sin en Nov-Jorko ĝis 1962, de kie li kunlaboris kun diversaj gazetoj respublikismaj kaj katalunismaj, kaj kie li organizis Florajn Ludojn.

Li revenis en Katalunion en 1962, kie li publikigis artikolojn en *El Correo Catalán* kaj *Tele-exprés* kun la pseudonomo *Spectator*.

## Verkoj 
* 1932 *Ha traït, Macià?*
* 1932 (possiblement) *Contra la cultura burgesa*
* 1932 *De Jaca a Sallent*
* 1932 *Los obreros y la política*
* 1933 *El ritme de la revolució*
* 1935 *Crítica del 6 d'octubre*
* 1936 *Elements per a una campanya d'esquerra*
* 1937 *Catalans a Madrid*
* 1971 *Barcelona, latitud Nova York, longitud París*
* 1972 *Geografía contra geopolítica*
* 1972 *Episodis de la guerra civil espanyola*
* 1975 *Humanització del català*
* 1977 *Los comunicados secretos de Franco, Hitler y Mussolini*
* 1980 *Gent que he conegut*
* 1981 *Més gent que he conegut*

## Premioj 
* 1980 Josep Pla pro *Gent que he conegut''

## Ligoj 
* Biografio  (katalune)
* La revolució del bon gust  (kolektiva libro pri Jaume Miravitlles kaj la Komisariejo de Propagando, en la kataluna)

Miravitlles i Navarra, Jaume
Miravitlles i Navarra, Jaume
Miravitlles i Navarra, Jaume
Miravitlles i Navarra, Jaume
Miravitlles i Navarra, Jaume
Dreux

**Dreux** estas franca komunumo lokita en la departemento Eure-et-Loir kaj en la regiono Centro-Valo de Luaro. Ĝi estas unu el la subprefektejoj de la departemento kaj havas proksimume 32 000 loĝantojn, kiujn oni kutime nomas *Drouais* aŭ *Durocasses* en la franca lingvo.

## Geografio 
Dreux situas en natura pelvo, je la kunfluo de la riveroj Eure, Blaise kaj Avre. Lokita inter Normandio, Francilio kaj la natura regiono Beauce, Dreux ĉiam restis grava komerca vockruciĝo en nordokcidenta Francio. La urbo troviĝas ĉe la akso Parizo-Alençon, sed ankaŭ ĉe la akso Rueno-Chartres-Orleano.

## Historio 
Dreux estis la ĉefurbo de la gaŭla tribo Durokasoj.

## Famuloj 
* Dreux estas hejmo de la dinastio de Dreux, branĉo de la Kapetidoj.
* En Dreux mortis hungardevena ĵurnalisto György Andersen.

## Partneraj urboj 
* 
* 
* 
*  ()

## Vidu ankaŭ 
* Dreux (stacidomo)
* Dinastio de Dreux
* Komunumoj de Eure-et-Loir
* Listo de urboj de Francio

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala TTT-ejo 


Kategorio:Komunumoj de Eure-et-Loir
Kategorio:Urboj de Francio