open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jean Cocteau

**Jean COCTEAU** (ĵa kokTO) (naskiĝis la 5-an de julio 1889, mortis la 11-an de oktobro 1963) estis franca artisto de poezio, grafiko, teatro kaj kino.

## En Esperanto aperis kaj estis surscenigitaj 
* La homa voĉo *(la Voix humaine)* prezentita de Jana Flego, Solen'
* La bela indiferentulo *(Le bel indifférent)* prezentita de Jadwiga Gibczyńska, Solen'
* Fatomaŝino *(La machine infernale)* prezentita de TESPA

## Eksteraj ligiloj 
Troviĝas sur la reto abunda materialo pri la artisto kaj ties verko.
* Pri Cocteau :
** http://leonicat.club.fr/cocteau/cocteau.htm 
** http://alor.univ-montp3.fr/XXESUPV/cocteau/
* Biografioj :
** http://membres.lycos.fr/ericd/Mylene/Beyond2/JeanCocteau/CoctBio.html 
** http://perso.wanadoo.fr/cl/cocteau.htm
** http://www.kirjasto.sci.fi/cocteau.htm  (*en*)
** http://www.studiocleo.com/librarie/cocteau/cocteau.html (*en*)
** *Cocteau: El poder de la palabra  (*es*)
** Cocteau  laŭ Jean-Pierre Rosnay
* La grafika verkaro :
** La grafika verkaro (*fr* kaj *en'')

!
Kategorio:Membroj de la Franca Akademio
Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Francaj dramistoj
Kategorio:Francaj reĝisoroj
Kategorio:Francaj samseksemuloj
Kategorio:GLAT-verkistoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 5-an de julio
Kategorio:Mortintoj la 11-an de oktobro
Konsorcio de la Tut-Tera Teksaĵo

**Konsorcio de la Tut-Tera Teksaĵo** (, mallongigita **W3C**) estas firmaaro fondita en 1994. Ĝi difinas la normojn, aŭ pli ĝuste **rekomendojn**, de la Tut-Tera Teksaĵo, ekzemple HTML, XHTML, XML, CSS, PNG, SVG kaj SOAP.

W3C estas estrata de Tim Berners-Lee, la iniciatinto de HTTP (la HiperTeksto-Transiga Protokolo) kaj HTML (Hiperteksta Marklingvo), sur kiuj baziĝas TTT.

Rekomendo de W3C iras tra stadioj: **Malneto** (*Working Draft*), **Lasta Voko** (*Last Call*), **Proponita Rekomendo** (*Proposed Recommendation*) kaj **Kandidata Rekomendo** (*Candidate Recommendation*). Ĝi finiĝas kiel **Rekomendo** (*Recommendation*), aŭ estas forlasita.

Estas la tasko de la firmaoj agi laŭ la rekomendoj, kaj tion plej multaj ja faras.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala TTT-ejo de W3C

Kategorio:Firmaoj
Kategorio:Interretaj organizaĵoj
Kategorio:W3C-normoj
Kategorio:Konsorcioj
Kategorio:Normigaj organizoj
Mad Dogs de Memfiso

**La Memphis Mad Dogs** (Frenezaj Hundoj de Memfiso) estis teamo de la kanada futbalo. Tiu teamo ludis en la Kanada Futbalo-Ligo je 1995.

La Kanada Futbalo-Ligo tradicie havis teamojn sole en Kanado. Sed, dum la jaroj ekde 1993 ĝis 1995, tiu ligo establis en Usono kelkajn teamojn. Je 1995 ĉampioniĝis la teamo Baltimore Stallions (Virĉevaloj de Baltimoro).

Post 1995, ĉiuj el tiuj teamoj malfondiĝis, escepte de la teamo Stallions, kiu translokiĝis al Montrealo, kaj adoptis la nomon "Alouettes" (Alaŭdoj) kiun antaŭe havis du forpasintaj tiuurbaj teamoj.

## Elstaraj ludintoj de la teamo Mad Dogs de Memfiso 
Damon Allen
Rickey Foggie

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.oursportscentral.com/cflinamerica/memphis.php 
* http://www.pepperrodgers.com 

Kategorio:Tenesio
Kategorio:Kanada piedpilko
Hiperteksto-Transiga Protokolo

**Hiperteksto-Transiga Protokolo** ('**, **HTTP**) estas la ĉefa protokolo de la TTT.

Ĝi estas uzata inter ekzemple TTT-legilo kaj Servilo, kiu havas TTT-paĝojn.

HTTP estas la baza metodo uzata por komuniki informojn en la Tut-Tera Teksaĵo. La specifo estas nuntempe regata de la Konsorcio de la Tut-Tera Teksaĵo, **', mallonge W3C.

HTTP estas peta-responda protokolo inter klientoj kaj serviloj. HTTP-kliento, ekzemple TTT-legilo, ekigas peton konektante kutime al la TCP/IP-pordo numero 80. La kliento tiam sendas petĉenon, ekzemple "GET / HTTP/1.1" (kio petas la implicitan paĝon de tiu TTT-servilo). La servilo tiam respondas per dosiero (aŭ erarmesaĝo). La dosieron senditan de la servilo antaŭas HTTP-ĉapo, kiu entenas informojn pri la servilo kaj la sendata dokumento. HTTP estas difinita en RFC 2068.

## Vidu ankaŭ 
* SOAP

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.ietf.org/rfc/rfc2616.txt 
* http://www.w3.org/Protocols 
* http://www.w3.org/Protocols/HTTP/HTTP2.html 
* http://www.jmarshall.com/easy/http 
* http://www.theboxtank.com/ 

Kategorio:Ret-komunikaj protokoloj
Elizeaj Kampoj

**Elizeaj Kampoj** povas referi al la jenaj:

* Elizeaj Kampoj, en greka mitologio, estis la loko, kien iris la animoj de la bonuloj post la morto : paca kaj bela regiono, plena de herbejoj, boskoj, sunlumo, kaj freŝa aero.
* La franclingva traduko estas *Champs Elysées*,  en Francio ekzistas:
** *avenue des Champs Elysées*, granda avenuo de Parizo,
** *théâtre des Champs Elysées*, teatro apud la antaŭa avenuo,
** ''Palais de l'Elysée*, la oficiala loĝdomo de la Prezidento de la Franca Respubliko proksime al la avenuo de la Elizeaj Kampoj.
* La portugallingva traduko estas *Campos Elíseos*, en Brazilo ekzistas:
** *Palácio dos Campos Elíseos'',  la ŝtatestra palaco de San-Paŭlio.
* Figure, **Elizeaj kampoj** estas loko de feliĉego kaj beateco.

Kategorio:Lokoj de la helena mitologio
Lampo de Aladino

La **Lampo de Aladino** estas la temo de rakonto kiu troviĝas en *Mil kaj unu noktoj*. La junulo Aladino akiras magian lampon, kaj kiam iu ajn frotas la lampon aperas ĝino. La ĝino estas magia spirito, preta cedi lian ĉiun deziron. Aladino uzas siajn dezirojn por gajni la manon de la bela filino de la sultano kaj por konstrui grandiozan palacon. La magiisto, kiu unue donis al Aladino la lampon, denove ĝin ŝtelas. Sed Aladino rehavigas la lampon, kaj li kaj la filino de la sultano vivas feliĉe por ĉiam.

## Vidu ankaŭ 
* Aladin; aŭ la mirinda lampo, la esperantlingva versio.

Kategorio:Mil kaj unu noktoj
Kategorio:Verkoj el la arablingva literaturo
Kategorio:Lampoj
Kategorio:Fikciaj objektoj
Kategorio:Magiaj objektoj
Karbonata akvo

[eta|250px|Glaso da karbonata akvo kie videblas la bobeloj de la [karbona dioksido.]]
**Karbonata akvo** - gasakvo kun pliigita koncentriteco de agresiva karbona dioksido (CO2). Se ĝi estas sub premo nomiĝas sodakvo. Ĝi, estante malstabila, facile disiĝas en akvo kaj karbona dioksido (CO2), kiu aperas en formo de bobeloj kiam la trinkaĵo despresuriĝas. Kiam ĝi havas pli altan mineralan enhavon, ĉar ĝi venas de degelo ĝi nomiĝas mineraligita gasa akvo; se la mineraloj estas akiritaj artefarite ĝi nomiĝas artefarita gasa akvo.

Sodakvo estas centra ingredienco en multaj refreŝigaĵoj, Ekz. Kolao.

Kategorio:Akvo
Kategorio:Karbondioksido
Model-organismo

**Model-organismoj** estas organismoj kiuj estas tre taŭgaj pri genetika kaj alia biologia esploro.

## Ecoj 
La ideala model-organismo
* similas la homon (koncerne anatomio, fiziologio, biokemio, genetiko ktp.)
* estas jam karakterizita (koncerne la samaj aĵoj)
* ekhavas multajn posteulojn
* estas facile kulturita (manĝaĵo, loĝigo, kresko, temperaturo ktp.)

## Ekzemploj 
**Animaloj**:
:(*Caenorhabditis elegans*)
:Bananmuŝo / Drozofilo (*Drosophila melanogaster*)
:Grand-Meksika Salamandro, Aksolotlo (*Ambystoma mexicanum*)
:Laev-Rano (*Xenopus laevis*)
:Muso (*Mus musculus*)
:Zebrofiŝo (*Brachydanio rerio*)
:Brankiostomo (*Branchiostoma floridae*)
:Ŝafoj

**Arĥeoj** kaj Bakterioj'*:
:(*Escherichia coli*)

**Fungoj**:
:Aktinomiketoj (*Actinomycetes*)
:Kandido (*Candida albicans*)
:Gistofungoj
::(*Saccharomyces cerevisiae*)
::(*Pichia pastoris*)
::Filamenta Gistofungo (*Schizosaccharomyces pombe*)

**Plantoj** (sen **Algoj**):
:(*Arabidopsis thaliana*)

**Protistoj**:
:(*Cryptosporidium parvum*)
:(*Giardia lamblia*)
:Unuĉelaj verdaj algoj (*Chlamydomonas reinhardtii'')

**Virusoj**:
:Tabakmozaikviruso

Kategorio:Model-organismoj
Disvolviĝ-biologio

[eta|"Vidaĵoj de [feto en patrina utero", Leonardo da Vinci ĉirkaŭ 1510-1512. La temo pri disvolviĝo antaŭ la nasko estas iu branĉo de la disvolviĝ-biologio.]]
**Disvolviĝ-biologio** estas fako de biologio, kiu laboras pri la disvolviĝo de estaĵoj de la ovo ĝis la atingo de plenkreska organismo (inkluzivas ĉiujn viv-periodojn, rilatas al la ŝanĝoj kiuj okazas). Tio ĉio povas esti konsiderata ĉu ĉe homoj ĉu ĉe aliaj animaloj, aŭ eĉ aliaj vivaj estaĵoj.

## Vidu ankaŭ 
* Embriologio
* Infandisvolviĝo
* Metamorfozo (biologio)
* Neotenio
Embriologio

eta|Embrio en la 7-a semajno de sia vivo.
[eta|desegnaĵo de [Leonardo da Vinci, kiu estas surpriziga en sia precizeco. 1513 ĉ.]]
**Embriologio** estas fako de scienco kiu rilatas al la studo de la embrio. Embrio estas organismo en la vivfazo antaŭ la naskiĝo aŭ eloviĝo (por plantoj, la fazo antaŭ la ĝerminacio – la apero de la planteto de la semo). La embriologio rigardas la disvolviĝon de fruktodonita ovĉelo kaj ĝia kresko en histojn kaj organojn.

## Vidu ankaŭ 
*Ĉelteorio
## Ligilo 
Homa embrio (inter parentezoj troviĝas la aĝo de la embrio laŭ tagoj) 

*
Andreas Viklund

**Andreas VIKLUND** estas elektronika artisto el Jokkmokk, norda Svedio. Li fondis la interrete sukcesan grupon Lagoona.

En la jaro 2000 li publikigis instrumentan kanton kun la nomo "La danco de la vento". Samtempe li lasis remiksi tiun kanton de pluraj artistoj, i.a. Tbo & Vega el Germanio. Tielmaniere li varbis por Esperanto, menciante la lingvon en kiu estis la titolo.

Per la helpo de pluraj personoj (amikoj de Floréal Martorell) ekestis nova versio de tiu kanto kiu enhavas ankaŭ esperantlingvajn voĉojn. Anna Strömberg servis kiel kantistino. La tekston verkis Gunnar R. Fischer.

## Diskografio
* Elektronika kompilo (2003) - Li kontribuis unu peco: "La danco de la vento" (nova versio).
* *pluraj aliaj diskoj kun anglalingvaj titoloj*

## Referencoj
Kategorio:Esperanto-muziko
Kategorio:Svedoj
Kazablanko

eta|250px|maldekstra|Parko de la Araba Ligo.
**Kazablanko**, arabe *Al-Dar al-Bajda*, ** الدار البيضاء** (*Casablanca*) estas urbo kaj haveno de Maroko, apud la Atlantiko. Komerca kaj industria centro, ĝi estas la plej granda urbo de la lando, kaj la ekonomia centro. Eksporto de fosfatoj.

Sceno de bataloj dum la usona elŝipiĝo de 1942, kie okazis konferenco inter Winston Churchill kaj Franklin D. Roosevelt (januaro 1943). Dum ĉi tiu konferenco decidiĝis prokrasti ĝis 1944 la aliancan elŝipiĝon en Eŭropo.

La plej granda monumento de Kazablanko estas la Moskeo Hassan la 2-a.

*"Casablanca"* estas ankaŭ la nomo de fama filmo kun Humphrey Bogart kaj Ingrid Bergman en la ĉefroloj.

## Edukado 
* EMLYON Business School
* Toulouse Business School

## Ĝemelaj urboj 
Interalie partnerurbo estas pola urbo Sosnowiec
* 

## Esperanto 
* Ben Sion Ohana estis dum la 1960-aj jaroj delegito en Kazablanko.

## Vidu ankaŭ 
* Tramtransporto en Kazablanko

Kategorio:Kazablanko
Kategorio:Urboj de Maroko
Rabato (ekonomiko)

**Rabato** signifas monan avantaĝon, malpliigon de prezo, konsentita al aĉetanto.

Laŭ IKEV **Rabato** estas prezredukto konsentata al revendantoj de varoj kiujn ili vendas kontraŭ prezoj fiksitaj de la produktisto aŭ la pograndisto. Ĝi povas esti konsentata ankaŭ ĉe aĉeto de grandakvanto en unu fojo kaj kelklande pro pliaj kaŭzoj.Rabato estas merkatilo, kiu estas uzata por altiri klientojn kaj instigi ilin aĉeti varojn.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Diskonto
* Rabato (merkato)

Kategorio:Ekonomio
Rabato

eta|maldekstra|250ra|Komerca centro en Rabato
eta|maldekstra|250ra|Rabato nokte
eta|250ra|maldekstra|La Turo de Hassan
**Rabato** (, *ar-RibAt*) estas la ĉefurbo de Maroko. 

Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

Ĝi estas atlantika haveno, kaj situas en la buŝo de la rivero Bu Regreg, kiu apartigas ĝin de la najbara urbo Salé. Kune kun tiu ĉi ĝi formas gravan aglomeraĵon, kvankam pli malgrandan ol la pli ekonomie potenca Kazablanko.

Administra, komerca kaj industria centro. Monumentoj de la 11-a jarcento ĝis la 18-a jarcento. Muregoj (11-a jarcento) kun fortigitaj pordegoj. Muzeoj.

Ĝia moderna historio komenciĝas en 1146, kiam la almohada gvidanto Abd al-Mu'min konvertis la tiaman vilaĝon en pli grandan fortreson, por lanĉi atakojn al la tiama Iberia duoninsulo. Ĝi fariĝis la ĉefurbo de la ĥalifo Yaqub al-Mansur, en kies tempo estis komencita la konstruado de granda moskeo, el kiu restas la konata Turo de Hassan, unu el la ĉefa vidindaĵoj de la urbo.

## Edukado 
* ESSEC Business School

## Vidu ankaŭ 
* Rabato (merkato)
* Salé
* Tramtransporto en Rabato-Sala


Kategorio:Maroko
Kategorio:Ĉefurboj de Afriko
Kategorio:Urboj de Maroko
Kategorio:Milionurboj
Agresiva akvo

**Agresiva akvo** estas akvo kun povo damaĝi konstrumaterialojn, al kiuj ĝi senpere rilatas

**Alilingvaj ekvivalentoj** 
:en  aggressive water
:de  aggressives Wasser n
:cs  útočná voda f, agresivní voda

## Vidu ankaŭ 
* Malsaturita akvo
* Sulfata akvo
* Karbonata akvo
* Betono

Kategorio:Akvo
Vincento Karduĉo

[eta|230ra|maldekstre|*La vizio de San Francisco de Asís*, de Vicente Carducho, [Belarta Muzeo (Budapeŝto).]]
[eta|230ra|*Alegorio de la Sankta Gardanĝelo* de Vicente Carducho. Oleo sur tolaĵo. Ermito de la Sankta Gardanĝelo en [Toledo.]]
[eta|230ra|maldekstre|La renovigita interno de la klostro de la kartuzio de [Monaĥejo Sankta Maria de El Paular|Santa María del Paular kun la pentraĵoj de Vicente Carducho.]]
**Vincento KARDUĈO** (itale, *Vincenzo CARDUCCI*; hispane, *Vicente CARDUCHO*) (Florenco 1576-Madrido 1638), frato de Bartolomeo Karduĉo, pentristo. Li estis la dominanta figuro de la madrida baroka skolo dum la unua kvarono de la 17-a jarcento. Li estis ankaŭ teoriisto.

## Eksteraj ligiloj 
* Portalo de la pentristo en la Muzeo Prado
* Pentraĵoj de Carducho en la Monaĥejo Paular 
* La venko de Fleurus
* La konkersieĝo de Rheinfelden
* La defendo de Konstanco
* Bartolommeo and Vincenzo Carducci - Catholic Encyclopedia, artikolo 
* Vicente Carducho ĉe la datumbazo de Patrimonio mueble de Andalucía. Instituto Andaluz del Patrimonio Histórico
* Ciferecaj verkoj de Vicente Carducho en la Biblioteca Digital Hispánica de la Biblioteca Nacional de España

Kategorio:Italaj pentristoj
Bartolomeo Karduĉo

**Bartolomeo KARDUĈO** (itale, *Bartolomeo CARDUCCI*; hispane, *Bartolomé CARDUCHO*), itala pentristo (Florenco ĉirkaŭ 1560-El Pardo 1608), frato de Vincento Karduĉo. Ĉambra pentristo de Filipo la 3-a kaj iniciatinto de la madrida baroko. Li alvenis al Hispanio kun Federico Zuccaro por labori en El Escorial (1585).

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.newadvent.org/cathen/03345a.htm 

K
K
Federico Zuccaro

**Federiko ZUCCARO** aŭ **Federigo ZUCCARI** estas itala pentristo kaj teoriisto (Sant'Angelo in Vado ĉirkaŭ 1540-Ancona 1609), li evoluis al akademia eklektikismo.

Zucaro laboris en El Escorial (1586-1588), sed lia verko ne plaĉis al Filipo la 2-a, kiu anstataŭigis kelkajn el liaj pentraĵoj per aliaj de Pellegrino Tibaldi.

03 2015 Giudizio Universale-Giorgio Vasari-Federico Zuccari-Cupola-Santa Maria del Fiore (Firenze) Photo Paolo Villa FOTO9273bis.JPG|Kupolo freskoj Santa Maria del Fiore Florenco
Affresco Resurrezione di Lazzaro (1561) di F. Zuccari.jpg|"Bredado de Lazaro" San Francesco della Vigna 1561.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.tudorplace.com.ar/images/ElizaSketch.jpg|(drawing

Kategorio:Italaj pentristoj
Malsaturita akvo

**Malsaturita akvo**  aŭ **mola akvo** estas akvo kiu entenas  entenanta malpli ol 0,6 g de kalcia aŭ magneziaj jonoj en litro, karakteriza per solva povo. Malsaturita akvo ofte devenas el torfa aŭ magmaj fontoj (kiel granito, sed ĝi ankaŭ fontas el grejso, ĉar aglomeritaj rokoj ofte havas malmulte da kalcio kaj magnezio.

Akvo povas esti malsaturita artefarite per akvomoligilo.

## Vidu ankaŭ
* Malmola akvo

Kategorio:Akvo
Johano Karlo la 1-a (Hispanio)

**Johano Karlo la 1-a**, hispane *Juan Carlos de BORBÓN y BORBÓN* , (naskiĝis la 6-an de januaro 1938 en Romo en ekzilo) estis reĝo de Hispanio ekde 1975 ĝis 2014, filo de Juan de Borbón y Battenberg kaj nepo de reĝo Alfonso la 13-a.

Li mortigis akcidente en marto de 1956 sian pli junan fraton Alfonso de Borbón en la familia domo *Villa Giralda* en Estoril, Portugalio.

## Reĝo 
Li edziĝis kun Sofia de Grekio (1962) kaj en 1969 estis proklamita princo de Hispanio kaj sekvanto de Francisco Franco kiel regnestro, kun titolo de reĝo. Kiam mortis Franko, la hispana parlamento proklamis Johanon Karlon la 1-an kiel reĝo. Ĉefo de la hispana reĝa familio (dinastio Burbonoj) tra la rezigno de sia patro (1978), li ratifis kaj aprobis la konstitucion de 1978. Dum la puĉo de 23-a de februaro 1981 (laŭdate nomata **23F**), li sukcesis teni la armeestrojn lojalaj al demokratio.

En 2012 - ankoraŭ honorprezidanto de WWF en Hispanio - li partoprenis en ĉasado je elefanto en Bocvano, dum kio li suferis akcidenton. Tio okazigis polemikon en la tuta lando ĉar la antaŭan semajnon la reĝo estis deklarinta ke la malfacilaĵoj de hispanaj junuloj por trovi laborpostenojn sendormigis lin, sed tuj poste li foriris ĉasturismi al Afriko.

En junio 2014 Johano Karlo abdikis kaj lasis la tronon al sia filo Filipo la 6-a.

La 4-an de aŭgusto 2020 Johano Karlo la 1-a foriris al volonta ekzilo kadre de financa koruptoskandalo. Inter diversaj aferoj estas la ricevo de enormaj monsumoj el diversaj arabaj monarkioj kiel kompenso al akcepto de negocoj. Dum jaroj tiuj aferoj ne povis esti esploritaj pro la protekto de la reĝa familio kontraŭ juraj procesoj. Plej grava afero estas la ricevo de 188 milionoj da usonaj dolaroj el Sauda Arabio.

## Ordenoj kaj honorigoj 
## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficialaj TTT-paĝoj de la hispana Reĝa Domo

## Vidu ankaŭ 
* Hispana reĝa familio
* Historio de Hispanio

Kategorio:Hispanaj reĝoj
Kategorio:Hispana monarkio
Kategorio:Burbonoj
Johano Karlo, la 1-a
Kategorio:Francisco Franco
Kategorio:Frankistoj
Planeduma nebulozo

dekstra|200px
**Planeduma nebulozo** estas objekto kiu konsistas el gasa ŝelo, kiun depuŝis malnova stelo, kaj blanka nano en la centro, en kiun la stelo transformiĝis.

Planedumajn nebulozojn formas ruĝaj gigantoj kaj ruĝaj supergigantoj de maso 2,5 ... 8 de maso de suno. Planeduma nebulozo ekzistas nur dum kelkaj miloj de jaroj - tre malgranda daŭro laŭ astronomia temposkalo, kaj la daŭro estas tre malgranda ankaŭ en komparo kun vivdaŭro de la stelo, kiu estas milionoj de jaroj.

Planeduma nebulozo ne rilatas al planedoj, sed por la unua trovinto planeduma nebulozo ŝajnis simila al planedo kaj pro tio ricevis sian nomon.

Prozeco de formiĝo de planeduma nebulozo similas al formiĝo de supernovaa restaĵo, kun la ambaŭ procezoj pliriĉigas interstelan substancon per pezaj kemiaj elementoj (pli pezaj ol heliumo). La elementoj estas produktataj en stelo, kaj el stelo ili trairas en la nebulozon kaj poste en interstelan spacon.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Nebulozo
* Blanka nano

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.seds.org/messier/planetar.html  
* http://chandra.harvard.edu/photo/cycle1/1220/index.html 
* http://www.news-about-space.org/story/2556.html  
* http://www.daviddarling.info/encyclopedia/P/planneb.html 


Kategorio:Astronomiaj objektoj
Ekvatora koordinatsistemo

Koordinato > koordinatsistemo > ekvatora koordinatsistemo
----
**Ekvatora koordinatsistemo** estas speco de astronomia koordinatsistemo. Ĝia polusa akso kongruas kun la turnakso de Tero kaj la baza ebeno identas kun la ekvatora ebeno de tiu planedo.

## Komparu kun 
:Ekliptiko - Ekvatoro - Ekvinokso - Solstico - Precesio

Kategorio:Astronomio
Kategorio:Koordinatsistemoj
Monaĥejo de El Escorial

300px|eta|La Biblioteko.

[177px|dekstra|eta| [Ĝardeno, Monaĥejo de El Escorial.]]
**El Escorial** [el eskorjal] (hispane; laŭvorte, *la skoriejo*) aŭ esperante **Eskorialo**, estas granda monaĥejo kaj palaco situanta je 45 kilometroj nordokcidente el Madrido.
La monumenta nukleo konsistas el reĝa palaco, monaĥejo, muzeo kaj biblioteko, kaj situas en la municipo San Lorenzo de El Escorial [san lorenso del eskorjal']. Ekzistas fakte du apudaj urboj, El Escorial kaj San Lorenzo de El Escorial, dividitaj de Karolo la 4-a de Hispanio en 1792, kio foje kaŭzas kelkajn konfuzojn.

La Monaĥejo de El Escorial troviĝas sur la bazo de la Gvadarama Montaro. La monumentaro estis mendita de la reĝo Filipo la 2-a de Hispanio por tombejo de hispaniaj gereĝoj kaj studejo por Kontraŭreformacio. Ĝi estis planita de arkitektoj Juan Bautista de Toledo, Giambattista Castello kaj Juan de Herrera (pri tio nomita herera) laŭ senornama klasika stilo. Ĝi estis konstruita de 1563 al 1584 (Ĝis hodiaŭ, hispanlingve oni proverbe nomas adan laboregon "la laboro de El Escorial"). La grunda plano formas kradon honore al martirigo de santa Laŭrenco. Onidire, dum batalo de Saint Quentin, hispanaj trupoj detruis ermitejon dediĉita al la sanktulo. Kompensante la difektadon kaj dankante la venkon, la reĝo decidis dediĉi la ontan monaĥejon al Sankta Laŭrenco.

La domaro estas enorma artaĵujo, inkluzivante verkaĵojn de *Tiziano*, *El Greco*, Diego Velázquez, Francisco de Goya, kaj aliaj. La reĝo mendis pentraĵojn de Federico Zuccaro, sed poste anstataŭis ilin pro malŝato. Zukaro venis akompanita de Bartolomeo Karduĉo. Biblioteko enhavas milojn da valoregaj manskribaĵoj antikvaj. Hispanaj gereĝoj estas enterigitaj ĉi tie ekde Filipo la 2-a.

La monumentaro estas Monda Kulturheredaĵo de UNESKO kaj tre populara turismejo, ofte vizitata dum unu tago el Madrido. Ĝi proksimas al la *Valle de los Caídos*, tombomonumento por Francisco Franco kaj José Antonio Primo De Rivera.

## Monaĥejo de El Escorial 

File:Facade of El Escorial.JPG
File:Evangelg.jpg
File:Courtyard of the Kings 02.jpg
File:ElEscorial Cupola1.jpg
File:Facade monastery San Lorenzo de El Escorial Spain.jpg
File:A Black and White Photograph of the Royal Seat of San Lorenzo de El Escorial in Spain.jpeg
File:A Black and White Photograph from Spain.jpeg

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Fotoj kaj klarigoj pri la domaro de Mary Ann Sullivan, angle.
* Virtuala vizito, hispane.
* Magistrato de San Lorenzo, hispane.
* El Escorial y el Templo de Salomón, "Eskorialo kaj la Templo de Salomono", paĝaro tezante, ke Eskorialo estas pli influita de biblia Templo de Jerusalemo ol de sankta Laŭrenco kaj la batalo de Saint Quentin. ES, NL, EB, DE, PT, IT, JP.
* The Escorial, en *The Catholic Encyclopedia*, angle.
* Turismaj informoj de Frommer's , angle.
* Someraj kursoj de Universidad Complutense, hispanlingve.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 

Kategorio:San Lorenzo de El Escorial
Astronomiaj instrumentoj

dekstra|eta|300px

**Astronomiaj instrumentoj** — iloj kiuj estas uzitaj por astronomiaj observoj.

## Listo de iloj uzataj por Astronomio 
* Astrolabo
* Ekvatorialo
* Helioskopo
* Limbo
* Lorno
* Observatorio
* Planetario
* Radioteleskopo
* Refraktoro/Refraktilo
* Scintilometro
* Sekstanto
* Spektrogramo
* Teleskopo
* Teodolito

Kategorio:Astronomio
Astrolabo

**Astrolabo** (greke ἀστρολάβον aŭ *astrolabon*, "prenante steloj") — unu el la plej malnovaj astronomiaj instrumentoj.

De la 16-a jarcento al la 18-a jarcento (kiam la sekstanto estis inventita kaj anstataŭis la astrolabon), la **astrolabo** (latine *astrolabium*) estis la ĉefa mara navigilo. Ĝi mezuras la angulon inter la horizonto kaj elektita stelo. Ĝi eble estis inventita de la greka astronomo Hiparko en la 2-a jarcento a.K.

Dosiero:Astrolabe-Persian-18C.jpg|Persa astrolabo
Dosiero:Astrolabe.jpg|Detalo de astrolabo en muzeo de scienco de Kembriĝo (Britio)
Dosiero:Astrolabium.jpg|Araba astrolabo
Dosiero:Astrolab.JPG|16-a jarcenta astrolabo

## Vidu ankaŭ 
* Armela sfero
* Astrologio
* Astronomia horloĝo de Prago
* Verko de Geoffrey Chaucer nome *A Treatise on the Astrolabe*
* Goniometro
* Planetario

## Eksteraj ligiloj 
* : http://www.astrolabes.org(http://www.astrolabes.org)  
* : http://www.soas.ac.uk/gallery/Previous/IslamicPatronage/19.html(http://www.soas.ac.uk/gallery/Previous/IslamicPatronage/19.html)  
* : http://rogivue.com/modules.php?name=News&file=article&sid=5(http://rogivue.com/modules.php?name=News&file=article&sid=5)  
* : http://muse.tau.ac.il/museum/columbus/322nav.html(http://muse.tau.ac.il/museum/columbus/322nav.html) 

Kategorio:Astronomiaj instrumentoj
Kategorio:Navigado
Ekvatorialo

eta|220px|Ekvatorialo: principo
**Ekvatorialo** estas teleskopo aŭ lornego, turniĝanta ĉirkaŭ akso paralela al la tera akso kaj movebla ĉirkaŭ akso orta al la unua, ebliganta mezuri la ĉielajn koordinatojn de la astroj en la ekvatora koordinatsistemo.

Kategorio:Astronomio
Helioskopo

**Helioskopo** estas  teleskopo speciale aranĝita por observi la sunon. La funkcia principo fontas de la germana-angla astronomo *Wilhelm Herschel*, post translokiĝo al Anglio nomata *William Herschel*. 

La mekanismo uzas la reflekton kaj refrakton de lumo. Per 45-grada poziciigo de la unua vitra surfaco, nur proksimume 4 procentaĵoj de la suna lumo reflektiĝas al la okulo de la homa observanto, tiel ke la observado ne ĝeniĝas pro tro granda lumkvanto. La ekzakta procentaĵo dependas de la refrakta indico.

Kategorio:Astronomiaj instrumentoj
Limbo

**Limbo** havas diversajn signifojn:
* En katolika Teologio limbo estis la kondiĉo de la animoj de infanoj mortintaj senbaptaj.
* En Astronomio limbo estas gradigita rando de cirklo en astronomia instrumento.
* En botaniko, limbo estas nomo de foliplato, plata parto de folio distinge de folitigo. 

Laŭ Francisko Azorín **Limbo** estas *Disko ĉirkaŭ la kapo de diaĵoj; disko gradita por mezuri angulojn.* Li indikas etimologion el la latina *limbus* (bordero).

## Notoj
Observatorio

775ra|centre
eta
**Observatorio** aŭ **scienca (stel)observejo** estas loko kun instalaĵoj por observi terajn aŭ astronomiajn fenomenojn. Ekzemple astronomio, klimatologio, geologio, meteologio, kaj vulkanologio estas sciencfakoj kun observatorioj. 

Laŭ Francisko Azorín **observatorio** estas *Scienca observejo por astronomiaj studoj.* Li indikas etimologion el la latina *observatorium*, el *observare* (observi).

## Historio
Historie, la plej simplaj observatorioj havis nur sekstanton por mezuri angulan distancon inter steloj. Ankaŭ estis tiuj kiel Stonehenge, kies ŝtonegoj estas starigitaj laŭ direktitoj de konataj astronomiaj fenomenoj. Modernaj astroobservejoj tipe havas fiksitajn teleskopojn sub malfermebla kupolo. Astronomiaj observiloj povas esti ne nur optikaj teleskopoj, por videbla lumo, sed ankaŭ detektiloj por aliaj tipoj de elektromagneta radiado. Nuntempe tiaj observatorioj troviĝas ankaŭ ekster la Tero, en kosmaj veturiloj.

Komence de la 1940‑aj jaroj, radioteleskopoj estis konstruitaj kaj ekdetektis fontojn de radiondoj en la universo.

## Kelkaj observatorioj
* Observatorio de Parizo
* Observatorio de Purpura Monto
* Publika Observatorio de Drebach

## Vidu ankaŭ
* Vulkana observatorio
* Kosma observatorio
* Listo de astronomiaj observatorioj

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj
 Grandaj observatorioj en la mondo
Planetario

[eta|300px|Planetario de [Eise Eisinga en Franeker Nederlando]]
**Planetario** estas konstruaĵo enhavanta aparaton, kiu projekcias al interno de duonsfero bildojn de la Suno, Luno, planedoj kaj de la steloj por demonstracii la orbitojn de tiuj ĉielaj korpoj.

## En Esperanto aperis 
* La Planetario de Pieterse pri Planetario Pieterse (d:Q51078079), la 2-an de septembro 2021, Blogo Scivolemo.

## Vidu ankaŭ 
* Svisa muzeo de trafiko kun granda planetario
* Filozofo preleganta pri sunsistema modelo

## Eksteraj ligiloj 
* Svisa muzeo de trafiko kun granda planetario
* WPD (Worldwide Planetariums Database)
Refraktoro

[maldekstra|eta|180ra|Refraktorohttp://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/78/PosterRefractorEq.png(https://eo.wikipedia.org/wiki/Dosiero:Kepler_EQ.svg)]
eta|maldekstra|180ra|Apokromata refraktoro
**Refraktoro** estas lorno, (ĉefe astronomia lorno) ĉe kiu la objektivo estas granda lenso por kolekti la lumradiojn.

La termino teleskopo almontras origine observilon, kies objektivo estas spegulo reflektanta la lumradiojn.

## Keplera teleskopo 
La **Keplera teleskopo**, inventita de Johannes Kepler en 1611, estas plibonigo de la desegno de Galileo. Ĝi uzas konveksan lenson kiel okulpecon anstataŭ la konkava lenso de Galileo. La avantaĝo de tiu aranĝo estas ke la radioj de lumo elirantaj el la okulpeco estas konverĝaj.
[eta|350ra|centre|Trajektorioj de lumradioj tra keplera teleskopo, la [kvociento **f1 / f2** de la
fokusaj distancoj inter la objektivo kaj de la okulario estas la grangiga faktoro de la observata objekto.]]

## Vidu ankaŭ 
* Aerteleskopo
* Lenso
* Objektivo
* Okulario
* Reflekto
* Refrakto

## Notoj 
Kategorio:Optiko
Kategorio:Teleskopoj
Kategorio:Johano Keplero
Scintilometro

**Scinitilometro** estas fotometro kiu aŭtomate registras scintiladon de astroj.

Ĝi kalkulas apartajn fotonojn de lumo de la astro. Scinitilometro estas ne aparta aparato sed aldonaĵo al teleskopo, ĝi estas muntata ĉe la okulario.

Kategorio:Astronomiaj instrumentoj
Kategorio:Mezuriloj
Scintilado (astrofiziko)

**Scintilado** estas rapida ŝanĝiĝo en heleco kaj pozicio de astro kaŭzita pro trairo de ĝia lumo tra la atmosfero.

## Pritrakto 
[eta|Funkciado de [adapta optiko por elimini efikojn de scintilado dum observado per astronomiaj teleskopoj]]
Por kompenzacii scintiladon dum observado per teleskopoj estas uzataj ekzemple aktiva optiko aŭ adapta optiko.

## Vidu ankaŭ 
* Atmosfero de Tero

Kategorio:Optikaj iluzioj
Spektrogramo

**Spektrogramo** estas ilo uzata ofte por kolorigi stelojn kaj galaksiojn por kompreni ilian kompozicion.

## Vidu ankaŭ 
* Spektro

* Elektromagneta spektro
** Videbla spektro
** Spektrokoloroj
* Energia spektro
* Frekvenca spektro

Kategorio:Astronomio
Kategorio:Optiko
Teodolito

eta|300ra|maldekstra|Historia teodolito
**Teodolito** estas instrumento kiu precize mezuras horizontalajn kaj vertikalajn angulojn. Ĝi estas uzata en la geodezio (termezurado).

Laŭ Francisko Azorín **teodolito** estas *Topografia aparato por mezuri vertikalajn k. horizontalajn angulojn. Ĝiaj ĉefaj elementoj estas: lorno k. objektivo, fadenaro, rigardolenso k. fokusa ŝraŭbo; limbo gradumita, nivelilo k. stativo.* Li indikas etimologion el la greka *theaomai + dolotos* (vidi malproksimen).

eta|Teodolito
La aparato fakte ne estas pli ol lorno kiu turniĝas laŭ du aksoj: vertikala akso, ankaŭ nomata unua akso kaj horizontala akso, ankaŭ nomata dua akso.

## Referencoj 
Kategorio:Mezuriloj
Kategorio:Topografio
Radioastronomio

[eta|200ra|[Very Large Array, radio-interferometro en Nov-Meksiko, Usono]]

**Radioastronomio** estas fako de astronomio, kiu temas pri la observo de kosmo en la kampo de la radioondoj per radioteleskopoj. Estas nova scienco, kiu aperis en la 1930-aj jaroj.

## Historio 
La ideo pri kosmaj radioondoj naskiĝis en la 1860-aj jaroj, kiam la ekvacioj de Maxwell elmontris, ke elektromagnetaj ondoj povas esti elsendataj de kosmaj objektoj. Pluraj sciencistoj, inter kiuj Nikola Tesla, Oliver Lodge kaj Max Planck, prognozis, ke Suno devus elsendi radioondojn. Lodge provis observi sunajn elsendojn, sed tiam mankis sufiĉe sensivaj riceviloj.

La 5-an de majo 1933, la inĝeniero pri radio Karl Guthe Jansky publikigis sian malkovron de radioondoj emisiataj nek de tera fonto nek de Suno, sed de steloj. Pli malfrue li montris, ke la pli intensaj radioondoj venas de la centro de la Lakta vojo. Estas la unua kosma radiosignalo kaptita sur Tero.

En 1937, Grote Reber konstruis radioteleskopon kaj esploris la ĉielon kiel amatoro.

Post la Dua Mondmilito, oni reuzis armeajn radarojn por novaj serĉoj.
* 1951: Harold Ewen kaj Edward Purcell detektas la 21-cm-ondolongan radiadon de neŭtrala hidrogeno.
* 1964: Penzias kaj Wilson malkovris hazarde la kosman fonan radiadon.
* 1967: Jocelyn Bell Burnell detektas la unuan pulsaron, PSR B1919+21.

La bildo montras tutan grupon de antenoj, angle very large array, en Esperanto tre granda aro. Ĉiuj antenoj ricevas el ekzakte sama direkto kaj iliaj ricevitaj signaloj estas adiciitaj. Aro de antenoj produktas üli fortan bildon ol unueca anteno. Ankaŭ oni povas multe pli bone distingigi najbarajn objektojn.

## Referencoj 
## Literaturo 
### Ruse 
* 

## Vidu ankaŭ 
* amatora radioastronomio
* Altfrekvenco
* Atacama Large Millimeter Array
Aberacio

La vorto **aberacio** povas signifi:
*Aberacio (optiko); disperso de lumradioj, kiu kontraŭstaras formiĝon de la preciza bildo
*Aberacio (astronomio); diferenco inter la ŝajna kaj la vera situo de astro
*Aberacio (biologio); devio disde la normala tipo; deflankiĝo disde la normala stato
*Aberacio (gravito);
Fiziologio

**Fiziologio**  estas scienco pri la histoj kaj organoj de la vivantaj estaĵoj (plantoj kaj animaloj), precipe pri la koncernaj funkcioj. Ekzemple la funkcioj de la nervosistemo, funkcioj de la cerbo, endokrinaj kaj ekzokrinaj funkcioj de la glandoj. Kontraste, morfologio kaj anatomio esploras la formon kaj strukturon de la vivantaj estaĵoj, dum fiziologio la vivantajn fenomenojn mem.

**Fiziologo** estas la fakulo pri fiziologio

## Fakoj 
* Neŭrofiziologio
* Psikofiziologio
* Besta fiziologio
* Vegetala fiziologio

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Nobel-premio pri fiziologio aŭ medicino
* Jean Fernel
* Herman Boerhaave
* Gerty Theresa Cori
* Patologio
* Stimulo
* Termoregulado
Cigana ĵargono

La ciganoj ofte situis (kaj situas) ekster la ĝeneralaj socioj. La cigana lingvo servis al ili kiel grupa ligo kaj por kaŝigi siajn aferojn de neciganoj.  Sed, en pluraj landoj, ciganoj lasis sian praan lingvon kaj uzis propran **ciganan ĵargonon,** kiu kombinis ciganlingvajn radikojn en neciganan gramatikon.

Tiel aperis en Hispanio la ĵargono *caló* (rilatita al "kaleo"). Pro la ofta enprizonigo kaj eksterleĝa vivmaniero de ciganoj, ciganaj kaj krimulaj (en Hispanio, *germanía*) ĵargonoj reciproke influis sin. De tie, ciganaj vortoj pasis al popola uzo, helpe ankaŭ de cigankreita kantostilo flamenko, tiel perdante sian kaŝvaloron.

Ekzemple, *gadĵo* kaj *gadĵi* (aŭ *gaĝo*, *gaĝi*) signifas "necigana viro" kaj "neciganino" en cigana lingvo, sed *gachó* kaj *gachí* signifas "ulo" kaj "ulino" en hispana lingvo. Ankaŭ, *camelar* venis el cigana vorto signife "voli", ĵargone signifis "ami" kaj hispanlingve "amlogi". Cigana lingvo estis grava influo en popola hispana lingvo.

En la angla lingvo, ni trovas la slangaĵon *nark* signifanta "polica informanto", el cigana vorto por "nazo".

Kategorio:Socio
Kategorio:Ĵargonoj
Religioj de Amerikaj negroj

Al la idoj de afrikaj sklavoj venditaj en Ameriko estis predikataj diversaj formoj de kristanismo fare de iliaj posedantoj. Tiuj kredoj miksiĝis kun kredoj portitaj el Afriko, kaj tiel kreiĝis pluraj novaj religioj:

*kandombleo
*kuba joruba religio
*negra baptisto
*negra islamo
*rastafarianismo
* Religio en Kubo
**santerio aŭ *regla de Ocha-ifá*
***Regla de palo* aŭ *regla congo*
***abakuá*
***arará*
*vuduo

## Vidu ankaŭ
* Religio de la Joruboj
* Afrikaj religioj

Kategorio:Ameriko
Kategorio:Religio
Radiadŝirma betono

**Radiadŝirma betono** estas betono, kiu amortizas biologie damaĝan radiadon, ekz. la Rentgenradiadon, gamaradiadon, neŭtronan radiadon (v. peza betono).

Ĝenerale ĉiu betono estas radiadŝirma. Sed por plibonigi la radiadŝirman kapablon oni plipezigas la betonon (je unuo de volumeno) per aldono de iuj metalaj aĵoj.

Kategorio:Arkitekturo
Aerodinamiko

eta|Kirlo estigita de aviadilo videbligita per fumo
**Aerodinamiko** estas fako de fiziko, rilatanta al la fenomenoj estigataj de ĉia relativa movo inter iu korpo kaj la ĉirkaŭanta aero. Aerodinamiko ankaŭ estas fako de fluidodinamiko. La formala aerodinamiko ekiĝis dum la 18-a jarcento, sed principaj ecoj formuliĝis per Aristotelo kaj Arĥimedo kaj pli progresaj teorioj eltroviĝis en la malfrua mezepoko per Jean Buridano. Kvinkam en la 17-a jarcento la esencaĵoj por aerodinamiko establiĝis.

* Aerometro
* Aerostatiko

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Aero
* Aeronaŭtiko
* Balistiko
* Dinamiko
* Fluidodinamiko
* Adolf Busemann

## Eksteraj ligiloj 
* Enkonduko al aerodinamiko de NASA 

Kategorio:Fiziko
Aerostatiko

**Aerostatiko** estas scienco, parto de meĥaniko, kiu studas la floson kaj ekvilibron de gasaj korpoj. Ĝi praktike estas aplikita al aerostatoj.

eta|maldekstra|180px|Aerostato
eta|maldekstra|180px|Aerŝipo

Kategorio:Fiziko
Aerometro

eta|Virino uzante aerometron.
**Aerometro** (el la greka: *aero*, gaso, aero; *metron*, mezuro) estas altpreciza mezurilo por mezuri la densecon de aero aŭ aliaj gasoj. Per aerometro la denseco povas esti difinita ĝis pluraj milonoj.

## Vidu ankaŭ 
* densometro, ilo por mezuri la specifan pezon de likvoj
* piknometro, ilo por mezuri la specifan mason de solidoj kaj likvoj

Kategorio:Gasoj
Kategorio:Mezuriloj
Atmosfero (apartigilo)

**Atmosfero** (originas de la greka lingvo: ατμός, atmós "aero, premo, vaporo" kaj σφαίρα, sféra "sfero, globo") povas esti:

## Astronomio 
* Atmosfero (gasa tavolo ĉirkaŭ iu ajn astro)
** Tera atmosfero
** stela atmosfero (d:Q6311)

## Cetere 
* Atmosfero (unuo): iomete malnoveca mezurunuo de premo pri gasoj aŭ vaporoj, t.e.  1 atm = 1013,25 mbar = 101 325 Pa (vidu: Paskalo)
* en metafora senco la cirkonstancaro, ĉe kiu iu vivas aŭ io okazas; etoso,  kaj en estetiko, arkitekturo kaj arto la emocioj kaj sensaj kvalitoj elvokitaj de spaco (d:Q757514)

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ
* Atmosfera frosto
* Antroposfero, noosfero kaj biosfero
Atmosferologio

**Atmosferologio** aŭ **atmosfera scienco** estas scienco pri la atmosfero kaj ties influoj al la vetero, kiu estas esenca parto de la meteologio. Temas pri kolektiva termino por diversaj natursciencoj en la kampo de esplorado pri la tera atmosfero. Atmosferaj sciencoj estas tial parto de la geosciencoj aŭ tersciencoj.

## Literaturo 
* Ĉu vi konas la teron?, Endre Dudich, publikigita en 1983 ĉe Scienca Eldona Centro de Universala Esperanto-Asocio en Budapeŝto 

## Vidu ankaŭ 
* Atmosfera kemio
* Atmosfera elektro
* Nacia Oceana kaj Atmosfera Administracio en Usono
* Pakistana Komisiono de Esploro pri Estertero kaj Supra Atmosfero

Kategorio:Meteologio
Kategorio:Atmosfero
Kategorio:Klimatologio
Kategorio:Planeda scienco
ICANN

**ICANN** estas la **Interreta Korporacio por atribui Nomojn kaj Ciferojn** ().
Ĝi estas senprofita korporacio kreita en 18-a de septembro 1998 celante transpreni iujn taskojn rilatajn j’ai datumbazon al Interreto antaŭe plenumitajn de aliaj organizaĵoj, inter kiuj IANA. La kontrakto por ICANN venis de la Usona Komerca Departemento kaj estis "sola fonto" (*sole sourced*), kio signifas ke neniu alia (kiel *Open Root Server Confederation* - Malferma Radik-Servila Konfederacio- kiu ankaŭ fondiĝis en tiu tempo) rajtas proponi peton por plenumi la taskon.
Tiuj taskoj entenas regi la nomizadon de domajnaj nomoj kaj IP-adresoj.
Ĝis nun la plej grava parto de ĝia laboro koncernis la enkondukon de sep novaj generaj supranivelaj domajnoj. Ĉiel ajn ĝia aktiveco estas tre diskutata.
La 14an de Marto 2002, en publika renkontiĝo en Accra, en Ganao, ICANN decidis interalie redukti la partoprenon de rekta publiko. La venonta renkontiĝo devus okazi en Ŝanhajo, Ĉinio.

## Historio 
.xxx estas domajno de plej alta nivelo, kiu estas atribuota al TTT-ejoj de pornografia karaktero. La unua retejo sub tiu domajno estis casting.xxx, kreita en 2011. Tiu domajno estis proponita jam en 2001 al la ICANN kiu malakceptis ĝin post la premo de konservismaj kaj religiaj grupoj.

## Vidu ankaŭ 
* GoDaddy

## Eksteraj ligiloj 
* (esperanto) ICANN (Internacia Kampanjo por Nuligi Nukleajn Armilojn), ICANN Aŭstralio
*  http://www.icann.org estas la TTT-ejo de ICANN
*  http://www.icannwatch.org(http://www.icannwatch.org)  estas TTT-ejo kie aperas kritikoj pri ICANN
*  http://www.open-rsc.org/(http://www.open-rsc.org/)  estas TTT-ejo de *Open Root Server Confederation* - Malferma Radik-Servila Konfederacio

Kategorio:Neprofitcelaj organizaĵoj
Kategorio:Interretaj organizaĵoj
Monda Organizaĵo pri Meteologio

**Monda Organizaĵo pri Meteologio** (**MOM**) estas speciala organizaĵo de Unuiĝintaj Nacioj por mondvasta kunlaborado en instalado de meteologiaj mezur-stacioj kaj interŝanĝo de informoj. Ĝi nomiĝis tiel en 1950, el *International Meteorological Organization (IMO)* (**Internacia Organizaĵo pri Meteologio**) antaŭe kreita en 1873.

La *oficejaj lingvoj* de la **MOM** estas: Angla, Franca, Hispana, Rusa.

La MOM eldonas diversajn publikaĵojn (vidu sube *eksteraj ligiloj*; vd. ekz-e angle: '... Publications - Catalogue').

La *sidejo* de MOM estas Ĝenevo, Svislando.

## Celoj laŭ statuto 
* Ebligi la tutmondan kooperadon pri establado de retaj stacioj por fari meteologiajn observojn, ankaŭ hidrologiajn kaj aliajn geofizikajn observojn rilatajn al meteologio; promovi la establadon kaj subtenado de centrejoj (nodejoj) funkciiĝaj kiel provizejoj pri meteologiaj kaj rilataj servoj;
* Promovi la establado kaj subtenado de sistemoj por rapida interŝanĝo de meteologiaj kaj rilataj informoj.
* Promovi normigadon de la meteologiaj kaj rilataj observ-metodoj, kaj certigi la homogenan publikadon de la observaĵojn kaj statistikaĵojn;
* Evolui la aplikadon de la meteologio rilate al aviado, ŝip-veturo, akvoproblemaferoj, agrokulturo kaj aliaj homaj agadoj;
* Promovi agadojn pri aplikanta hidrologio kaj evolui proksima kooperado inter meteologiaj kaj hidrologiaj servoj;
* Ekkuraĝi esplorojn kaj instruadon pri meteologio kaj pri rilataj aferoj - kiam necesa, kaj asisti ĉe koordinigado de la internaciaj aspektoj de tiuj esploroj kaj instruadaĵoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Monda Organizaĵo pri Meteologio
** World Meteorological Organization (angle: WMO) ,
** MOM, franclingve: OMM ,
** MOM, hispanlingve: OMM ,
** ruslingva ĉefpaĝo de la MOM .

Kategorio:Asocioj (Meteologio)
Kategorio:Unuiĝintaj Nacioj
Listo de britaj monarkoj

## Anglio 
### Anglo-Saksaj kaj Danaj Reĝoj 
* Alfredo la Granda (871-899)
* Eduardo la pli aĝa (899-924)
* Atelstano (924-939)
* Edmundo (939-946)
* Edred (946-955)
* Edwy (955-959)
* Edgaro (959-975)
* Eduardo la martiro (975-978)
* Ethelred la Malpreta (978-1016)
* Edmundo Ironside (1016)
* Kanuto la 1-a (1016-1035)
* Harold Harefoot (1035-1040)
* Hardakanuto (1040-1042)
* Eduardo la Konfesanto (1042-1066)
* Haroldo la 2-a (1066)

### Domo de Normandio 
* Vilhelmo la 1-a la Konkerinto (1066-1087)
* Vilhelmo la 2-a la Ruĝa (1087-1100)
* Henriko la 1-a (1100-1135)

### Domo de Blois 
* Stefano (1135-1154)

### Domo de Plantaĝeneto 
eta|180ra|Blazono de Anglio 1198-1340
* Henriko la 2-a (1154-1189), "mallongmantelo"
* Rikardo la 1-a Leonkora (1189-1199)
* Johano sen Tero (1199-1216)
* Henriko la 3-a (1216-1272)
* Eduardo la 1-a (1272-1307)
* Eduardo la 2-a (1307-1327)
* Eduardo la 3-a el Windsor (1327-1377)
* Rikardo la 2-a (1377-1399)

### Domo de Lankastro 
* Henriko la 4-a (1399-1413)
* Henriko la 5-a (1413-1422)
* Henriko la 6-a (1422-1461 & 1470-1471)

### Domo de Jorko 
* Eduardo la 4-a (1461-1470 & 1471-1483)
* Eduardo la 5-a (1483)
* Rikardo la 3-a (1483-1485)

### Domo de Tudoro 
* 1485-1509 Henriko la 7-a
* 1509-1547 Henriko la 8-a
* 1547-1553 Eduardo la 6-a
* 1553-1553 Lady Jane Grey
* 1553-1558 Maria la 1-a, "la Sanga"
* 1558-1603 Elizabeto la 1-a

### Domo de Stuarto 
* Jakobo la 1-a (Jakobo la 6-a de Skotlando) (1603-1625)
* Karlo la 1-a (1625-1649)

### Respubliko (*Commonwealth*), 1649-1660 
* Oliver Cromwell (1653-1658) : Lordo-Protektanto
* Richard Cromwell (1658-1659) : Lordo-Protektanto

### Domo de Stuarto (restarigita) 
* Karlo la 2-a (1660-1685)
* Jakobo la 2-a (1685-1688) (Jakobo la 7-a de Skotlando)
* Vilhelmo la 3-a, kromnomata "de Orange" (1689-1702) kaj Maria la 2-a (1689-1694)
* Anna de Britio (1702-1714)

## Skotlando 
Vidu:
Listo de skotlandaj monarkoj

## Grand-Britio 
### Domo de Hanovro 
* Georgo la 1-a (1714-1727)
* Georgo la 2-a (1727-1760)
* Georgo la 3-a (1760-1820), *"la Freneza Reĝo Georgo"*
* Georgo la 4-a (1820-1830)
* Vilhelmo la 4-a (1830-1837)
* Viktorino (1837-1901)

### Domo de Saksio-Koburgo kaj Gotao 
* Eduardo la 7-a (1901-1910)

### Domo de Vindzoro 
* Georgo la 5-a (1910-1936)
* Eduardo la 8-a (1936)
* Georgo la 6-a (1936-1952)
* Elizabeto la 2-a (1952-2022)
* Karlo la 3-a (de 2022)

Tronheredonto: Lia Princa Moŝto Princo Vilhelmo

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.royal.gov.uk/output/Page5.asp 
* http://www.britannia.com/history/h6f.html  



Kategorio:Historio de Britio
Britio
Reĝoj, britaj
Betonmiksilo

eta
**Betonmiksilo** estas maŝino por miksado de betonmiksaĵo kaj mortero.

Ekzistas la jenaj tipoj:
* **Cikla miksilo** estas miksilo funkcianta en cikloj, kiuj konsistas el plenigado de tamburo, miksado kaj malplenigado.
* **Kontinua miksilo** estas miksilo por kontinua plenigado de komponentoj de betonmiksaĵo, seninterrompa miksado kaj elverŝado de preta miksaĵo.
eta|dekstra|Liberfala miksilo
* **Liberfala miksilo** estas miksilo, kies fikse ligitaj padeloj al rotacia mikstamburo levas, ŝutas kaj samtempe laŭakse puŝas la miksaĵon kaj tiel homogenigas la komponentojn.
* **Trudmiksilo** estas miksilo, en kiu la miksaĵo estas movata aŭ en vertikala cilindra tamburo per padelsistemo aŭ en horizontala aŭ oblikva trogo per padeloj fiksitaj al rotacia ŝafto.
* **Vibra miksilo** estas miksilo, en kiu la komponentoj estas miksataj nur per cirkula movo sub efiko de vibratoro.
* **Aktiviga miksilo** estas maŝino por miksado de mortero, en kiu samtempe aktiviĝas la ligento.

Kategorio:Maŝinoj
Kategorio:Betono
Transporta aŭtokuvo

**Transporta aŭtokuvo** aŭ **transporta aŭtokuvego** estas malfermita aŭ fermita baskula kuvo sur aŭtomobila ĉasio, destinita por transporto de betonmiksaĵo kaj mortero; ĝi povas esti ekipita per pendola miksa sistemo kontraŭ tavoliĝo kaj sedimentiĝo de la miksaĵo.

**Alilingvaj ekvivalentoj** 
:en  lorry-mounted trough
:de  Beförderungswanne f
:cs  přepravní vana f

Kategorio:Transporto
Vibrilo

**Vibrilo** aŭ **vibratoro** estas meĥanismo ekscitanta oscilan movadon kun frekvenco kutime super 50 Hz. Ĝi konsistas el unu aŭ pli da ekscitiloj de vibrado kaj el movilo (la movmeĥanismo povas mem funkcii kiel ekscitilo de vibrado).

Interna vibrilo estas vibrilo, kiu ebligas vibran kapon mergi rekte en kompaktigatan betonmiksaĵon

Surfaca vibrilo estas vibrilo, kiu per sia formo ebligas alfikson sur muldilon aŭ ŝelaĵvandon kaj ekigas ties oscilado

Kategorio:Betono
North East Lincolnshire

**North East Lincolnshire** (angle, prononco laŭ sistemo IFA [], teorie esperantigebla al formo *Nord-Orienta Linkonŝiro*) estas unuara instanco (angle: *unitary authority*) en la angla provinco *Lincolnshire* (Linkonŝiro) kaj en la regiono *Yorkshire and the Humber*.
Ĝi situas ĉe la suda flanko de la Rivero Humber.

Loĝantaro -   (en ). Ĉefurbo - Grimsby.

Antaŭ 1974 ĝi estis parto de la historia provinco Lincolnshire.
Pro la fakto ke ambaŭ flankoj de la Rivero Humber estis finfine ligitaj per la nova Ponto Humber oni kreis en 1974 novan provincon Humberside kaj ambaŭ flankoj de la Rivero Humber estas en ĝi.

Tio ne sukcesis kaj ne estis populara, tial en 1996 oni kreis kvar novajn instancojn el Humberside.

Lincolnshire Nord-Orienta estas unu el la novaj instancoj kun propra konsilantaro. Geografie kaj historie ĝi restas en la provinco Lincolnshire.

Ĝi estas ĉefe industria regiono.

**Urboj**

* Grimsby
* Cleethorpes
* Immingham
eta|maldekstra|180px

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Anglio
Eŭska Kverko

***Eŭska Kverko*** estis "kultura kaj socipolitika revuo pri Eŭskio" en Esperanto, kiu aperis en la jaroj 1993 kaj 1994, laŭ la revua subtitolo ĉiun kvaran monaton. La revuo estis eldonita de Eŭska Esperanto-Asocio en Bilbao. Ĝi temis ĉefe pri eŭskaj lingvo, folkloro, historio kaj politiko (naciismo, atencoj). Post 1994, la publikaĵo malaperis pro manko de tempo ĉe la respondeculoj. Gvida redaktoro estis Joxemari Sarasua.

Kategorio:Esperanto en Eŭskio
Kategorio:Esperanto-gazetoj
Katolika pilgrimado

Parto el la katolika ritaro estas **pilgrimado** al lokoj, kie katolikoj kredas, ke Dio efikis inter homoj.
Tamen, male al, ekzemple, Islamo, ne estas devo pilgrimi, nur rekomendo.

Kelkaj el ili estas komunaj al aliaj branĉoj de kristanismo, aliaj estas specife katolikaj:

* Sankta Lando (nun Israelo kaj Palestina Aŭtoritato), kie Jesuo kaj apostoloj vivis.
** Betlehemo, kie Jesuo naskiĝis. Komuna al kristanoj.
** Jerusalemo, kie Jesuo mortis. Komuna al kristanoj, judoj kaj islamanoj.
* Lokoj kie Mario, patrino de Jesuo aperis antaŭ homoj.
** Gvadalupo (Meksiko), atestita de Juan Diego.
** Lourdes (Francio), Maria aperejo.
** Fátima (Portugalio), alia Maria aperejo.
** Medjugorje (Kroatio), Maria aperejo
** Mariazell (Aŭstrio)
** Máriapócs (grekkatolika) (Hungario)
** Aparecida (Brazilo)
* Romo (Vatikanurbo kaj Italio), centro de katolikismo, episkopejo de Papo, mortejo de martiroj kiel sankta Petro kaj Paŭlo el Tarso.
* San Giovanni Rotondo (Italio)
* Santiago de Compostela (Hispanio) kaj la Jakoba vojo (Okcidenta Eŭropo), tombejo de sankta Jakobo la Granda.
* Santo Toribio de Liébana (Hispanio), tombejo de sankta Toribio el Liébana.
* Caravaca de la Cruz (Hispanio).

Papoj koncedis al Jerusalemo, Romo, Santiago kaj Santo Toribio jubileojn, jaroj dum kiuj pilgrimantoj ricevas specialajn sanktigajn efikojn.

Krom la religia signifo, la pilgrimado miksigis katolikojn el disaj landoj, instigante difundon de arto, komercon, kreskon de la pilgrimejoj kaj eĉ militojn kiel Krucmilitoj.

Kategorio:Katolikismo