open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ĝenerala krizo de la 17-a jarcento

[eta|dekstre|300ra|*Sieĝo de Magdeburgo, 1631*. Tiu germana urbo estas ekstrema ekzemplo de la krizo de la [17-a jarcento. Ĝi pasis de 30 000 loĝantoj ĝis malpli ol 3 000 kiel konsekvenco de tiu militago kaj la posta rabado de la urbo. Fine de la Tridekjara Milito (1618-1648) ĝi havis malpli ol kvin cent.]]
La **krizo de la 17-a jarcento** estis termino por ĝenerala unujarcenta krizo kiun la historiografio aplikas, diversgrade, al la interpretado de la historia disvolvigo dum tiu jarcento en tuta Eŭropo kaj la mondoregiono de Mediteraneo.

## Aspektoj de la krizo 
* Klimata krizo (nome la malgranda glacia epoko, nura konsiderebla aŭtonoma)
* Ekonomia krizo (la Fazo B de jarcenta recesio kiu sekvas al la Fazo A de ekonomia prospero kaj prez-revolucio de la 16-a jarcento),
* Socia kaj politika misordo, kiu rezultis en katastrofaj militoj (krizo de 1640 en Hispanio, Frondo en Francio, Angla enlanda milito, kaj ĉefe la Tridekjara Milito en Centra Eŭropo)
* Demografia krizo (pliigo de la ofteco kaj graveco de malsategoj kaj epidemioj, senhomigo de Suda kaj Centra Eŭropoj)
* Ideologia krizo (kiel oni interpretis la Barokon), kaj en arto kaj en literaturo eĉ en montdorigardo. La moderna scienco kaj tio kion ekde Paul Hazard oni nomis "krizo de la eŭropa konscio" aperis fine de la jarcento kaj preparis la sekvan klerisman jarcenton.

## Ekzemple en Hispanio 
La hispana monarkio karakteriziĝis ĉar la loĝantaro registris gravan malpliigon. La kaŭzoj povis esti jenaj:

# Migrado al nova kontinento.
# Perdoj okazigitaj de la militoj.
# Forpelo de la moriskoj.
# Pestoj kaj epidemioj.

La agrikulturo malbonigis okazigante malsategon kaj epidemiojn. Multaj kamparanoj abandonis la terojn por iri al urboj vivante kiel pikaroj aŭ almozuloj. Ankaŭ la brutobredado malpliiĝis pro sekego de la paŝtejoj kaj pro la detruo okazigita de la diversaj iberiaj militoj. Industrio kaj komerco malpliiĝis kaj la elĉerpigo de multaj amerikaj minoj malpliigis la alvenon de oro kaj arĝento el *Indias* (Ameriko). La Reĝa Trezoro deklaris bankroton kelkajn fojojn.

Estis socia modelo de nobela tipo en kiu la kapitalojn oni dediĉis al aĉetado de teroj, domoj aŭ luksaĵoj. Aliflanke de la malmultaj privilegiitoj estis enorma malriĉega homamaso: la kamparanoj estis perdintaj siajn terojn, la metiistoj malriĉiĝis pro la eksterlanda konkurenco kaj la hidalgoj apenaŭ pocis elteni sin el siaj teroj. Nur la Regno Aragono malpli suferis la krizon.

## Literaturo 
* AVILÉS, Miguel (1986). El siglo XVII (Vol. XVI Gran historia universal). Madrid: Nájera kaj Club Internacional del Libro. ISBN 8484616700.
* ASTON, Trevor eld. (1965). Crisis en Europa 1560-1660. Madrid: Alianza. ISBN 84-206-2359-8.

## Eksteraj ligiloj 
* José Antonio Sebastián, *El largo siglo XVII*, El País, 15a de januaro 2012

* 

Kategorio:Novepoko
Kategorio:Ekonomiaj krizoj
Kategorio:Migradaj krizoj
Kategorio:Historio de Hispanio
Belp Steinbach (stacidomo)

**Belp Steinbach** estas fervoja stacidomo en Belp, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Belp
* Belp (stacidomo)
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Berno-Mezlando (administra distrikto)
Kijoŝiko

**Kijoŝiko** aŭ per Hepburn-transskibo *Kiyoshiko* - ,  - estas kolekto de du noveloj de Kijoŝi Ŝigemacu (*Kiyoshi Shigematsu*). 

Ĝi estis publikigita fare de la eldonejo Shinchosha, kvartalo Ŝinĝuku de Tokio, en novembro 2002. En ambaŭ verkoj, la ĉefa figuro estas "Kijoŝi" ("Kiyoshi"), kiu estas modeligita laŭ la propra knabeco de la verkinto kiu suferis de balbutado.

En marto 2021, ĝi fariĝis televida dramo en kiu ĉefrolis la aktoro Ken Jasuda (n. 1973-12-08).

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
* filma priskribo en la retejo *asianwiki.co*  ()

Kategorio:Verkoj el la japanlingva literaturo
Tibor Szabó (globĵetisto)

**Tibor Szabó** [sabO], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Szabó Tibor** estas hungara globĵetisto, paralimpiano, paralimpika kaj monda ĉampiono.

Tibor Szabó naskiĝis en Hungario ĉirkaŭ 1950.

## Biografio 
Tibor Szabó en sia aĝo 2 paraliziĝis, tial li estis edukita en internulejo. Li komencis sportadi en Eger ĉirkaŭ 1970, samtempe li edziĝis. Komence li estis sidanta volejbalisto, baldaŭ peza atleto. Li estis paralimpiano en Hungario en la Somera Paralimpiko 1984 kun ora medalo kaj mondrekordo en globoĵeto, krome en diskoĵeto li estis la dua. En tiu Olimpiko li estis flagportanto dum la malferma ceremonio, dum Hungario bojkotis la ordinaran Olimpikon.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto legebla pli malsupre
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj globoĵetistoj
Kategorio:Hungaraj diskoĵetistoj
Kategorio:Hungaraj paralimpianoj
Kategorio:Hungaraj paralimpikaj ĉampionoj
Epidemio de 1649 en Sevilo

eta|300px|Pentraĵo pri la epidemio de pesto montranta homamason antaŭ la Hospitalo de la Sango. Verko en la Hospitalo Pozo Santo, Sevilo.
La epidemio de pesto de 1649, nomita ankaŭ **Granda pesto de Sevilo**, estis la plej grava epidemia krizo kiun suferis Sevilo, Hispanio, ĉar ĝi okazigis grandan malpliigon de loĝantaro, en kiu mortis almenaŭ 60 000 personoj, nome ĉirkaŭ 46 % de la loĝantaro de la urbo.

Ĝi formis parton de la epidemio de bubona pesto devena de Nordafriko, eble atinginta kelkajn havenojn de Andaluzio, kiu atakis forte en Valencio en junio 1647 kaj etendiĝis poste al la cetero de Andaluzio, Aragono kaj Murcio. Tiun printempon multe pluvis en Sevilo, kaj okazis inundoj en kompletaj kvartaloj de la urbo, ĉefe havenaj. Tiuj inundoj malhelpis la nutroliveradon, kio rezultis en malabundo de nutraĵoj, plialtigo de la prezoj kaj finfine malsatego.

La epidemio ege frapis la urbon. Nek ĝia loĝantaro nek ĝia ekonomio atingos antaŭajn nivelojn ĝis post jardekoj aŭ eĉ jarcentoj.

## Kronologio de la epidemio 
* Ĉefe post la inundoj de la 4a de aprilo 1649, lokanoj eksuferis naŭzojn kaj stomakajn misordojn.
* La 21an de majo samjare oni malpermesis la eniron en Madridon de personoj aŭ varoj devenaj de Sevilo.
* Dum la festo de *Corpus* (junio) pintis la katastrofo, kaj en unu posta tago okazis pli ol kvar mil mortoj.
* La 20an de julio oni fermis la hospitalon de Triano enferminte la malsanulojn, tie mortis pli ol dek du mil personoj.
* Fine de julio okazis kelkaj izolaj mortoj.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* *Copiosa relación de lo sucedido en el tiempo que duro la Epidemia en la Grande y Augustísima Ciudad de Sevilla*, 1649. 
* Antonio Domínguez Ortiz, *Los extranjeros en la vida española durante el siglo XVII* y otros artículos. Diputación de Sevilla ISBN 84-88603-24-X

* 

Kategorio:Epidemioj
Kategorio:Pesto
Kategorio:Sevilo
Kategorio:1649
Emmentalbahn GmbH

**Emmentalbahn GmbH** (, **ETB**) estas infrastruktur-prizorganto en Emmental, kiu funkciigas la itinerojn de Sumiswald-Grünen ĝis Huttwil kaj ĝis Wasen en Emmental sur la fervoja linio Ramsei-Huttwil ekde aŭtuno 2014.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de fervojaj kompanioj en Svislando
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj kompanioj en Svislando
Tibor Szedő

**Tibor Szedő** [sedO], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Szedő Tibor** estas hungara naĝisto, paralimpiano, paralimpika ĉampiono, kuiristo, poeto.

 naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
 naskiĝis kun milda intelekta handikapo, poste li estis adoptita al alia familio. Li komencis naĝi en sportklubo en la aĝo de kvin, dum li lernis en speciala lernejo. Ekde 1997 li havis signifajn sukcesojn en naĝo ankaŭ eksterlande. Li estis paralimpiano en Hungario en la Somera Paralimpiko 2000 kun ora medalo en 4x50-metra stafeta varia naĝo. En la sekva Olimpiko la intelektaj handikapuloj ne konkursis. Intertempe li akiris kuiristan licencon kaj li laboris en kuirejo. En 2008 li maturiĝis en vespera gimnazio. Liaj poemoj aperis en periodaĵoj.

## Lia libro 
* *Delfinpár* (poemaro, 2014)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto legebla pli malsupre
* hungarlingva membiografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj naĝistoj
Kategorio:Hungaraj paralimpianoj
Kategorio:Hungaraj paralimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj kuiristoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ferenc Stettner

**Ferenc Stettner,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Stettner Ferenc** estas hungara-germana naĝisto, akvopilkisto, sidanta volejbalisto, dufoja paralimpiano, dufoja paralimpika kaj monda ĉampiono, oraĵisto.

 naskiĝis en 1958 en Hungario.

## Biografio 
 en sia unua aĝo ricevis poliomjeliton, tial lia maldekstra piedo paralizis de la kokso ĝis la genuo. Spite tion, li restis moviĝema kaj li sportis longe, ofte kun la ordinaraj sportistoj. Li estis akvopilkisto en ordinara teamo 12 jarojn, sed li trejnadis ankaŭ inter la ordinaruloj. Li akiris oraĵistan licencon, dum li sportadis en Budapeŝto. Li estis paralimpiano en Hungario en la Somera Paralimpiko 1984 kun du oraj medaloj en 100 m dorso kaj 4 × 50 m varia naĝo, dum Hungario bojkotis la Olimpikon. Li finis la aktivan sporton en 1986, poste li translokiĝis al Lübeck. Li estis paralimpiano sub germana flago en Germanio en la Somera Paralimpiko 1992 en la sportbranĉo sidanta volejbalo. Lia edzino naskis filon kaj du filinojn.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto legebla pli malsupre

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj naĝistoj
Kategorio:Hungaraj akvopilkistoj
Kategorio:Hungaraj paralimpianoj
Kategorio:Germanaj paralimpianoj
Kategorio:Hungaraj paralimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj oraĵistoj
Kategorio:Hungardevenaj germanoj
Radio Sevilla

**Radio Sevilla** estas radio elsendejo de la urbo Sevilo (Andaluzio, Hispanio). Ĝi apartenis al la Cadena SER. Ĝia sidejo estas ĉe la strato Rafael González Abreu, 6.​ La *Cadena SER* siavice apartenas al la Grupo PRISA.

Radio Sevilla elsendas ĉene kun la ceteraj elsendejoj de la *Cadena SER* la tutlandan programaron realigitan en la studioj de Radio Madrid, escepte ĉe la programoj *La ventana* kaj *Si amanece nos vamos*, realigitaj en la studioj de Radio Barcelona.​

Laŭ la *Estudio General de Medios* (EGM) de 2016, la plej aŭskultitaj programoj de Radio Sevilla estis jenaj: *La ventana*, *Hora 25. Andalucía*, *Hoy por hoy. Sevilla*, *A vivir que son dos días. Andalucía*, *El larguero* (sporta) kaj *La cámara de los balones* (sporta).​ 

## Historio
Tiun radion oni fondis en 1924 kiel EAJ-5, kiu unue rivalis kaj poste kunfandiĝis kun EAJ-17 por krei Unión Radio Sevilla, ĉe EAJ-5. En januaro 1927 EAJ-5 translokigis sian sudejon al konstruaĵo de la strato Rafael González Abreu.

En 1931 Unión Radio Sevilla estis la nura radielsendejo de mezondoj de Andaluzio kaj atingis la provincojn Onubo, Kadizo, Kordovo kaj Ĥaeno, ĉe la valo de la rivero Guadalquivir. En 1932 okazis puĉo nomita *La Sanjurjada* estrita de la generaloj Emilio Barrera kaj Sanjurjo alvokita el Sevilo. La prezidanto Azaña malsukcesigis la klopodon en Madrido, sed Sanjurjo faris diskurson el Unión Radio Sevilla triumfe nomumante sin *Capitán General de Andalucía*. Tamen, Sanjurjo estis arestita sekvatage en Onubo, estis procesita kaj poste ekzilita.

Kelkajn tagojn antaŭ la Puĉo de la 17-a kaj la 18-a de julio 1936 kontraŭ la Dua Hispana Respubliko la direktoro de la radistacio, Antonio Fontán, interkonsentis kun la oficiro José Cuesta Monereo, unu de la respondeculoj de la insurekcio en Sevilo, ke la radio apogos ĝin. La 18an de julio 1936 la insurekciaj trupoj ekkontrolis Sevilon. Ekde tiam Queipo de Llano, estro de loa insurekcio en la urbo, konstante diskursis ĝis januaro 1938.

En 1938 Rafael Alberti verkis la satiran intermezon nome *Radio Sevilla*, en kiu li karikaturis la klaŭnajn kaj terurigajn diskursojn de Queipo de Llano.

Fine de la 1930-aj jaroj tiu radio jam posedis 7 000 diskojn (unu de la plej grandaj kolektoj tiam en Hispanio).

En 1982 la intervjuisto Jesús Quintero kreis en Radio Nacional de España (RNE) la programon *El loco de la colina*, kiu en 1983 ekrealiĝis en Radio Sevilla por la tuta Cadena Ser. Tiu programo estis publika sukceso en Hispanio kaj, 1986, en la radio de Argentino. Poste ĝi iĝis televidprogramo.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
*Cadena Ser

* 

Kategorio:Sevilo
Kategorio:Amaskomunikiloj en Hispanio
Kategorio:Radio
Elvin Jones

**Elvin Ray JONES** (la ‏9an de septembro 1927 - la 18an de majo 2004) estis usona ĵaza tamburisto (li NE estas parenca al Philly Joe Jones).

Elvin estis enkondukita kiel *Modern Drummer* (*Moderna Tamburisto*) en la Halo de Famo en 1995 . En sia *The History of Jazz*, ĵaza historiisto kaj kritikisto Ted Gioia nomas Jones "unu el la plej influaj tamburistoj en la historio de ĵazo." . Li estis ankaŭ nomita Numero 23a ĉe 100 de Plej Grandaj Tamburistoj de Ĉiuj Tempoj laŭ Revuo Rolling Stone.

## Vivo 
[eta|Elvin Jones ĉe [Keystone Korner, San Francisco, Kalifornio. 22a de aprilo, 1980.]]
Elvin Jones estis naskita en Pontiac, Miĉigano . La plej juna filo en familio de dek, lia patro laboris ĉe General Motors. Ambaŭ de liaj pli aĝaj fratoj ankaŭ iĝis ĵazistoj - Hank Jones kaj Thad Jones, kun kiuj li foje registris .

Elvin Jones komencis ludi profesie en la 1940-aj jaroj kiam li ludis en militista bando. Krome, en 1949 Jones ludis iom en klubo en Detroit. Jones poste komencis ludi kun artistoj kiel ekzemple Charlie Parker, Miles Davis kaj Wardell Gray, en 1955, post malsukcesado de provprezentado por la orkestro de Benny Goodman, li trovis laboron en Novjorko en la orkestro de Charles Mingus kaj ludis en la albumo "J is for Jazz (Ĵ estas por Ĵazo) de JJ Johnson.

En la sesdekaj jaroj li komencis ludi kun John Coltrane en la grupo kiu estonte estos nomita "Classic Quartet" de Coltrane. Kune kun li, ankaŭ Jimmy Garrison kaj McCoy Tyner ludis en la kvarteto, kaj kune ili surbendigis unu el la plej sukcesaj ĵazalbumoj de ĉiuj tempoj - *A Love Supreme*. Jones kaj Coltrane multe ludis diversajn duetojn en libera ĵazo. Jones daŭre ludis kun Coltrane ĝis 1966, en tiu tempo Jones jam ne sentis komforta kun la direktorado fare de Coltrane. Ankaŭ, la plurritma stilo de Jones ne plu kongruis kun la stilo de la dua tamburisto en la ensembloj de Coltrane - Raŝid Ali.

Post forlaso de la grupo de Coltrane, Jones ludis kun Duke Ellington kaj formis sian propran grupon nomitan "Jazz Machine". Jones daŭre laboris pri sia ludstilo kaj daŭre evoluigis sian plurritman stilon. Life- revuo kronis Jones per la titolo de "la plej ritma tamburisto en la mondo" kaj lia liberflua stilo influis diversajn rok- tamburistojn, inkluzive de Mitch Mitchell kiu ludis kun Jimi Hendrix.

Jones regule instruis, donis majstrajn klasojn, ludis en lernejoj kaj eĉ koncertis libervole en malliberejoj, liaj lecionoj inkluzivis muzikhistorion kaj tamburteknikojn.

Elvin Jones mortis pro kora nesufiĉo la 18-an de majo 2004, postlasante du edzinojn (Shirley Jones, de kiu li divorcis kaj Keiko Jones, kun kiu li edziĝis eksterleĝe) kaj du infanojn: filo (Elvin Nathan Jones) kaj filino (Rose Mary).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Elvin Jones Biografia & Intervjuo ĉe *Tamburo*
* Elvin Jones ĉe *Drummerworld*
* NEA Ĵazaj Mastroj

Kategorio:Usonaj ĵazaj frapinstrumentistoj
Kategorio:Usonaj drumistoj
Wilbur Little

**Wilbur "Doc" LITTLE** (la 5an de marto 1928 – la 4an de majo 1987) estis usona ĵaz-basisto konata pro ludado de malmola bopo kaj nov-bopo.

Little origine ludis pianon, sed saltis al duobla baso post militista servo. En 1949 li translokiĝis al Vaŝingtono, kie li laboris kun "Siro" Charles Thompson, inter aliaj. Post tio, li estis membro de la kvinteto de J. J. Johnson de 1955 ĝis 1958 kaj estis ankaŭ la basisto por la Tommy Flanagan Triopo. Li translokiĝis al Nederlando en 1977 kaj vivis tie por la cetero de sia vivo.

## Diskaro 
### Kiel flankulo 
**Kun Tommy Flanagan**

* *Overseas* (Prestige, 1957)

**Kun Buck Hill**

* *Easy to Love* (SteepleChase, 1981 [1982])
* *Impressions* (SteepleChase, 1981 [1983])

**Kun Freddie Hubbard**

* *Jam Gems: Live at the Left Bank* (Label M, 1965)

**Kun Elvin Jones**

* *Live at the Village Vanguard* (Enja, 1968)
* *Poly-Currents* (Blue Note, 1969)
* *The Prime Element* (Blue Note, 1969)
* *Coalition* (Blue Note, 1970)

**Kun J. J. Johnson**

* *J Is for Jazz* (Columbia, 1956)
* *Dial J. J. 5* (Columbia, 1957)
* *J. J. in Person!* (Columbia, 1958)

**Kun Duke Jordan**

* *Live in Japan* (SteepleChase, 1976 [1977])
* *Flight to Japan* (SteepleChase, 1976 [1978])
* *Tivoli One* (SteepleChase, 1978, [1984])
* *Tivoli Two* (SteepleChase, 1978, [1984])
* *Wait and See* (SteepleChase, 1978 [1994])

**Kun Lee Konitz**

* *Oleo* (Sonet, 1975)

**Kun Junior Mance**

* *Live at the Top* (Atlantic, 1968)

**Kun Horace Parlan**

* *Blue Parlan* (Steeplechase, 1978)
* *Hi-Fly* (Steeplechase, 1978)

**Kun Roswell Rudd**

* *Blown Bone* (Philips, 1979)

**Kun Archie Shepp**

* *Little Red Moon* (Soul Note, 1985)

**Kun Randy Weston**

* *Live at the Five Spot* (United Artists, 1959)

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio  ĉe Allmusic

Kategorio:Usonaj ĵazbasistoj
Crémines (stacidomo)

**Crémines** estas fervoja stacidomo en Crémines, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Crémines
* Crémines-Zoo (stacidomo)
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Berna Ĵuraso (administra distrikto)
Tamarguillo

**Tamarguillo** [tamarGIljo] estas rojo kiu alfluas en la rivero Gvadalkiviron ĉe la urbo Sevilo (Andaluzio, Hispanio). Ĝia fluejo estis celo de diversaj transformoj kaj devojigoj laŭlonge de la 20-a jarcento, cele al ĝia malproksimigo disde la urba kerno, ĉar ĝia elbordiĝo okazigis gravajn inundojn en la urbo, inter kiuj tiuj kiuj okazis la 27an de januaro 1948 kaj la 25an de novembro 1961. Ĉe ĝia ekfluejo, proksime al la kvartalo Parque Alcosa, estas la parko Tamarguillo, kie la PGOU (urba plano) de Sevilo planas aŭtovojon SE-35. La iama fluejo laŭ kiu fluis la rojo transformiĝis en grava urba vojo, nome *Ronda del Tamarguillo*.

## Referencoj
* 

Kategorio:Sevilo
Kategorio:Riveroj en Hispanio
Jürgen Mayer

**Jürgen MAYER** (Stuttgart, 30-a de oktobro 1965) estas germana arkitekto.

## Kariero 
[maldekstra|eta|250px|[Metropol Parasol, konata kiel *La Fungoj*, de Jürgen Mayer, en Sevilo.]]
[eta|260px|*An der Alster 1*, oficejaro de [Hamburgo.]]
Li studis arkitekturon en la Universitato de Stutgarto kie li diplomiĝis en 1986. Li ampleksigis sian lernadon en la Universitato Princeton, en kiu li profesoris de 1994 ĝis 2004.

Lian verkon karakterizas la uzado de teknologio por krei novajn formojn. Li imagas strangajn kaj sugestivajn arkitekturaĵojn kiuj foje similas al strukturoj de vivaj estaĵoj kaj rememorigas iagrade kreitaĵojn de prestiĝaj arkitektoj kiel Toyō Itō kaj Herzog & de Meuron kiu estis la desegnisto de la Nacia stadiono de Pekino de la Somera Olimpiko 2008. Krom arkitekturajn projektojn, li desegnis ankaŭ internaĵojn kaj meblojn.

Jürgen Mayer instruis en la Universitato de Artoj (Berlino), la *Architectural Association* (Londono), la Universitato Kolumbio (Novjorko) kaj la Universitato de Toronto. Liaj desegnoj estis ekspoziciitaj en nombraj landoj kaj formas parton de la kolekto de la Muzeo de Moderna Arto de Novjorko.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Biografio kaj kelkaj projektoj

* 

Kategorio:Germanaj arkitektoj
SE-30

eta|230ra|Viadukto de la Cartuja, parto de la vojo.
La *Autovía de Circunvalación de Sevilla* aŭ **SE-301**​ estas ĉirkaŭvoja aŭtovojo, ĉirkaŭ la urbo Sevilo, ĉefurbo de Andaluzio. Ĝi longas 22,3 kilometrojn.

El nordokcidento laŭhorloĝe ĝi konektas kun la A-66 en direkto norden al Ekstremaduro, norde estas Ponto Alamillo super branĉo de la rivero Gvadalkiviro, nordoriente la A-4 kondukas al Flughaveno de Sevilo, oriente la 1-92 kondukas al Alcalá de Guadaira, sudoriente la A-376 kondukas al Montequinto, sude la A-4 kondukas al Kadizo, sudoriente estas la Ponto de la Kvincentjariĝo super la sama branĉo de la rivero Gvadalkiviro, kaj okcidente estas la ĉeurbaj lokoj (desude) San Juan de Aznalfarache, Tomares kaj Camas. Ĉio tio faras ĝin la ĉefa akso de la regiona kaj grandurba (1 500 000 loĝantoj en la urba metropolo) trafikoj.

## Referencoj 
* 

Kategorio:Transporto en Sevilo
Kategorio:Aŭtovojoj en Hispanio
Basti

**Basti,** , urdue **بستى** estas urbego en norda Barato, en sudorienta parto de subŝtato Utar-Pradeŝo, en la samnoma distrikto, kie ĝi estas ties sidejo.

## Demografio 
En 2011 Basti havis  da loĝantoj kun legopovo 76%. Basti atingis la internacian kvalifikon urbego (pli granda, ol cent mil) en la 1990-aj jaroj.

## Geografio 
Basti situas sur ebenaĵo laŭ averaĝa alteco de 92 m super la marnivelo. Ajodjo troviĝas 56, Gorakhpur 61, Fajzabad (Barato) 63, Gonda (urbo) 85, Azamgarh 93, subŝtata ĉefurbo Laknaŭo 180 (voje 202), tutlanda ĉefurbo Delhio 582, Kolkata 738, Mumbajo 1340 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
Basti estis origine konata kiel Vaiŝiŝthi. La urbeto iĝis la sidejo de lokaj raĝoj en la 17-a jarcento, sed neniam ĝi akiris gravecon. Inter 1801-1947 daŭris la brita dominado, tiutempe en 1865 Basti iĝis distrikta ĉefsidejo.

## Ekonomio 
Basti estas agrikultura, komerca kaj industria centro. Cerealoj, sukerkanoj kaj iuj aliaj specoj de agrikulturaĵoj estas kultivitaj en ĝia ĉirkaŭaĵo.

## Eduko 
En Basti du altlernejoj funkcias.

## Lingvoj 
En Basti la oficialaj lingvoj estas la hindia, urdua, :en:Bhojpuri language kaj :en:Awadhi language.

## Religioj 
La ĉefa religio en Basti estas hinduismo kun (74,5%), poste islamo (24,5%), fine kristanismo malpli 0,5%.

## Trafiko 
Basti estas konektita rekte fervoje al Gonda kaj Gorakhpur. Ses ĉefvojoj kaj sola flankovojo kuras al tiu urbego. La plej proksima enlanda flughaveno funkcias en Ajodjo kaj Gorakhpur, la internacia en Laknaŭo.

## Klimato 
Basti situas en subtropika klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen (Cwa). La temperaturo varias inter 9-45 °C. En la plena jaro pluvas averaĝe 1166 mm, plej ofte pro la musonoj inter julio-oktobro. Estas multe da nebulo vintre.

## Vidindaĵoj 
* pluraj preĝejoj, precipe hinduaj temploj

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Urboj de Utar-Pradeŝo
Kvartalo Los Remedios

La kvartalo **Los Remedios** estas en Sevilo, Andaluzio, Hispanio, nome en la okcidenta zono de la doko de la rivero Gvadalkiviro. Ĝi estas en la samnoma distrikto.

Ĝi limas norde kun la kvartalo Triano, oriente kun la rivero Gvadalkiviro kaj kun la distriktoj Casco Antiguo, Sur kaj Bellavista-La Palmera, sude kun la areo de la Foiro de Aprilo (inklude ene de la kvartalo) kaj Tablada kaj okcidente kun la Ronda Urbana Sur kiu kondukas al la zono de Aljarafe. Oni ĉirkaŭkalkulis 25 000 loĝantoj en tiu kvartalo. 

Kvankam Los Remedios estis la unua planita kvartalo de Sevilo, sed dum multaj jaroj ĝi estis konsiderita kiel ekzemplo de malbona urba planado.​ 

## Bibliografio 
* José Luis Ruiz Ortega (2006). Triana y Los Remedios durante el siglo XX. La conformación urbana del sector occidental de Sevilla. Servicio de Archivo y Publicaciones de la Diputación de Sevilla. ISBN 84-7798-232-5.
* Antonio Barrionuevo Ferrer (2005). Sevilla: las formas de crecimiento y construcción de la ciudad (2a eldono). Secretariado de Publicaciones de la Universidad de Sevilla. ISBN 84-472-1003-0.

## Referencoj
## Vidu ankaŭ 
* Blas Infante (Metroo de Sevilo)

## Eksteraj ligiloj 
* Mapo de Los Remedios
* Municipo de Sevilo 

* 

Kategorio:Urbaj kvartaloj de Hispanio
Kategorio:Sevilo
(162698) 2000 UN30

**(162698) 2000 UN30** estas marsrenkonta kaj terrenkonta amora asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 1:5 kun Venuso.

Ĝia tre discentra, tre klinita orbito krucas tiun de Marso kaj tanĝas tiun de la Tero ; ĝia granda orbita klineco tenas ĝin sendanĝere malproksima de la Tero, sed ĝiaj ambaù nodoj estas proksimaj de la marsa orbito.

• Ĝia marsa MOID estas 0,0622 astronomia unuo (9,305 milionoj da km),
• ĝia tera MOID estas 0,33512 astronomia unuo (50,144 milionoj da km).

• La  ĝi pasis al 0,08847 astronomia unuo ( milionoj da km) de Marso,
• la  ĝi pasos al 0,08874 astronomia unuo ( miliono da kilometroj) de ĉi tiu planedo. la ruĝa planedo

• La  ĝi pasis al 0,35694 astronomia unuo ( milionoj da km) de la Tero,
• la  ĝi pasos al 0,34068 astronomia unuo ( milionoj da km) de la Tero,
• la  ĝi pasos al 0,33181 astronomia unuo ( milionoj da km) de nia planedo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Distrikto Los Remedios

**Los Remedios** estas unu de la dek unu distriktoj en kiuj oni dividis administracie la urbon Sevilo, ĉefurbo de la regiono Andaluzio, en Hispanio. Ĝi estas en la sudokcidento de la municipio. Limas oriente kun la distriktoj Sur kaj Bellavista-La Palmera; norde kun la distriktoj Casco Antiguo kaj Triano; okcidente, kun la municipoj San Juan de Aznalfarache kaj Gelves; kaj sude, kun la municipo Dos Hermanas.

## Kvartaloj 
* Tablada
* Los Remedios

## Vidu ankaŭ 
* Parque de los Príncipes (Metroo de Sevilo)
* Plaza de Cuba (Metroo de Sevilo)

## Eksteraj ligiloj 
* Municipo Sevilo: *Organización Municipal / Distriktoj*

* 

Kategorio:Sevilo
Sumiswald-Grünen (stacidomo)

**Sumiswald-Grünen** (+ **Sumiswald-Grünen ETB**) estas fervoja stacidomo en Sumiswald, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Sumiswald
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Emme-Valo (administra distrikto)
Janusz Muniak

**Janusz MUNIAK** (la 3an de junio 1941 - la 31an de januaro 2016) estis pola ĵazosaksofonisto, flutisto kaj komponisto.

## Vivo 
Muniak naskiĝis en Krakovo. Li komencis prezenti en Lublin en 1960 kaj estis unu el la pioniroj de libera ĵazo en Eŭropo post la Dua Mondmilito. En la du jardekoj kiuj sekvis, li kunlaboris kun kelkaj polaj ĵazistoj, inkluzive de Tomasz Stanko kaj Andrzej Trzeskowski, kaj eĉ kun amerikaj kaj internaciaj ĵazartistoj, inkluzive de Hank Mobley, Freddie Hubbard, Nigel Kennedy, Hank Jones, Don Cherry kaj aliaj.

Ekde 1976, Moniak aperis en sia propra grupo, kun kiu li surbendigis plurajn albumojn. Li koncertis ĉe la Varsovia Ĵaza Festivalo, la ĵaza ĵamboreo. Li ankaŭ estis gastartisto en pluraj albumoj de Stanko, Trzeszkowski kaj aliaj polaj ĵazartistoj. Ekde 1992 li funkciigis ĵazklubon en Krakovo kaj foje prezentis tie.

## Diskaro 
### Albumoj 
* 1978 Question Mark - Janusz Muniak Quintet
* 1983 Placebo - Janusz Muniak
* 1986 Janusz Muniak Quartet - Janusz Muniak Quartet
* 1994 Songs You Know These? - Janusz Muniak
* 1995 Not So Fast - Janusz Muniak
* 1997 One And Four - Janusz Muniak
* 1998 Meeting - Janusz Muniak
* 2000 Just Friends - Janusz Muniak
* 2002 Annie - Janusz Muniak Quartet

Kategorio:Ĵaztenorsaksofonistoj
(162695) 2000 UL11

**(162695) 2000 UL11** estas marsrenkonta, terrenkonta kaj venusrenkonta apolona asteroido, rigardita kiel potence danĝera objekto.

Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝi ne estas malproksima de la orbita resonanco 1:5 kun Venuso.

Ĝia tre discentra orbito krucas tiujn de Marso kaj de la Tero, kaj tanĝas tiun de Venuso kun danĝere malgranda orbita klineco.

• Ĝia marsa MOID estas 0,05583 astronomia unuo (8,352 milionoj da km),
• ĝia tera MOID estas 0,02289 astronomia unuo (3,424 milionoj da km),
• ĝia venusa MOID estas 0,05522 astronomia unuo (8,261 milionoj da km);

• La  ĝi pasis al 0,09351 astronomia unuo (13,989 milionoj da km) de Marso,
• la  ĝi pasos al 0,05611 astronomia unuo (8,394 miliono da kilometroj) de ĉi tiu planedo.

• La  ĝi pasis al 0,06501 astronomia unuo (9,725 milionoj da km) de la Tero,
• la  ĝi pasos al 0,09583 astronomia unuo (14,336 milionoj da km) de la Tero,
• la  ĝi pasos al 0,03704 astronomia unuo (5,541 milionoj da km) de nia planedo.

• La  ĝi pasis al 0,05548 astronomia unuo (8,300 milionoj da km) de Venuso,
• la  ĝi pasos al 0,06909 astronomia unuo (10,336 milionoj da km) de ĉi tiu planedo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Apolonaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Venusrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Potence danĝeraj objektoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
(162705) 2000 UB66

**(162705) 2000 UB66** estas asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo, tie estas en orbita resonanco 3:2 kun Jupitero.

Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Tagarete

eta|Mapo en kiu aperas la iama fluejo de la rojo *Tagarete* norde de Sevilo.
**Tagarete** estis rojo kiu devena de la komarko Los Alcores (Sevilo), kie ĝi nomiĝis rojo Miraflores, nomiĝis Tagarete je sia alproksimiĝo al urbo Sevilo. En tiu urbo ĝi fluis laŭ la aktuala strato Arroyo (rojo), ĉirkaŭis la antikvan urban kernon oriente, paralele al la antikva murego kaj pluis inter la Reĝa Tabak-Fabriko de Sevilo kaj la Alkazaro de Sevilo, la aktuala strato San Fernando, kaj enfluis en la riveron Gvadalkiviron ĉe la Turo de la Oro.

Ekde 1849 oni faris en la urbo diversajn vorkojn kiuj unue kanaligis ĝian fluejon kaj poste devojigis ĝin al la rojo Tamarguillo cele al malproksimigo disde la urba kerno, ĉar ĝia ekzistado okazigis inundojn kaj estis fonto de malsanoj ĉefe somere kiam la akvoj stagniĝis. En la aktualo restas nur malgranda parto de la iama fluejo rekonstruita en la Parko Miraflores (Sevilo), dum la cetero estas kanaligita en la subgrundo.​

En la literaturo ekzistas kelkaj referencoj al tiu rojo. Francisco de Quevedo citis ĝin en romanco titolita "Viejecita arredro bayas" kaj ekzistas komedio de la 17-a jarcento de Francisco Bernardo de Quirós titolita "El cerco del Tagarete", en kiu oni rakontas batalon inter la fiŝoj de la rivero Gvadalkiviro kaj la ranoj, bufoj kaj angiloj de la rojo.​ Lope de Vega mencias ĝin en la Akto II de sia verko "La niña de plata" kies agado okazas en Sevilo dum la unua duono de la 17-a jarcento.

## Referencoj 
* 

Kategorio:Sevilo
Kategorio:Riveroj en Hispanio
Carl E. Wieman

**Carl Edwin WIEMAN** (Corvallis, Oregono; 26-an de marto 1951) estas usona fizikisto, kiu ricevis la Nobel-premion pri fiziko en 2001 kune kun Eric A. Cornell, en 1995, ili produktis la unuan kondensilon de Bose-Ejnŝtejno. Wieman estis studento de Theodor W. Hänsch, en la Universitato de Stanford.

## Referencoj 
Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziko
Kategorio:Membroj de la Usona Nacia Akademio de Sciencoj
Kategorio:Usonaj Nobel-premiitoj
Kategorio:Usonaj fizikistoj
Halina Komar

**Halina KOMAR** (n. en 1937, m. 13-an de februaro 2023) estis pola turisma organizantino kaj esperantistino (ekde 1981), ŝi instruis kaj disvastigis Esperanton, fondis kaj gvidis la turisman entreprenon Korlando (1989-2004) kaj Centron de Interkultura Edukado (CEM) en Nowy Sącz, iniciatis Esperanto-kunvenojn kadre de la ekonomiaj forumoj en Krynica-Zdrój kaj multkulturan vilaĝon Esperanto en la festivalo Przystanek Woodstock / Pol’and’Rock, okupiĝis pri pluraj edukaj kaj kulturaj projektoj ligitaj al Esperanto, (kun)organizis esperantistajn renkontiĝojn kaj kongresojn, kaj estis prezidanto de Pola Esperanto-Asocio inter 2007-2011. Ŝi estis reprezentanto en Pollando de Eŭropa Esperanto-Unio el Bruselo kaj membro de la Aŭtonoma Registaro de la Universitato de la Tria Aĝo de Nowy Sącz. En 2017 Halina Komar ricevis Diplomon pri Elstara Agado de Universala Esperanto-Asocio (UEA).

## **Vivo** 
Halina Komar naskiĝis la 30-an de novembro 1936 en Nowa Wilejka (Sovetunio).

Ŝia infanaĝo tie pasis kiel trankvila, familia vivo en malriĉaj tempoj kaj amika socio, kiu estis la komunumo '*Kresowiacy*'. Ŝi memoras Nowa Wilejka kiel urbeto situanta en bela medio de arbaroj kaj lagoj. Ŝi ankaŭ finis edukadon tie, ebligante al ŝi komenci studojn poste.

La sorto  metis siajn gepatrojn al urbeto Rastenburg, poste nomata Kętrzyn. Tie ŝi maturiĝis kaj edziniĝis, havis la unuan infanon.  Tie ŝi komencis ankaŭ laboron por turismo.

Post la geedziĝo kun Oficiro,ŝi kaj ŝia edzo translokiĝis al la tereno inter Cieszyn kaj Wisła, kie la loka komunumo preskaŭ tute konsistas el *Atestantoj de Jehovo*. La neceso trovi sin en tiu ĉi komunumo multe formis ŝin,

farigis ŝin persono malferma kaj tolerema.Ŝi ne havis tiam eblecon fini la duan gradon de Akademiaj Studoj ĉe Krakova Ekonomia Akademio por ricevi la titolon de magistro. Tio povis okazi, en tiu sama Akademio, post jarojn, kiam ŝi, kun familianoj, vivis en Nowy Sacz. Laborante en Śtata Vojevodeja Oficejo, ŝi longe petis pri permeso por studi la duan Akademian gradon, sed ŝi ne povis tion ricevi – ambaŭ direktoroj de ŝia fako volis doktoriĝi kaj la kapablo de HK kaj ŝia diligenteco estis bezonata por esplori kaj priskribi senĉese iliajn materialojn (privatajn) - ofte kun simila temo…

Ŝi sciis, ke la du tagoj de semajno dum la tutaj du lernojaroj estis prenita de familia vivo, sed jam planis tuj poste doktoriĝi, kaj jam zorgis pri grupa, 3-persona disertacio pri nekredebla riĉeco de nia multetnografia kaj neimageble nature riĉa la Sandecia (Sonĉa) Regiono… Sed la vivo neatendite ŝaĝis ŝiajn planojn: okazis tiom profundaj ŝanĝoj en Pollando, ke devis H.K. realigi siajn planojn en tute aliaj kondiĉoj kaj per aliaj eblecoj – politikaj.

Tio entute ŝanĝis ŝian vivon: batalo por SOLIDARECO, Hejma Milita Stato (1981r), mizero/malsato, rompo de familio, ekkono Esperanton (1982j.), vegetado kaj ruinigo de sano, 1987j. - malfermo de la turisma oficejo KORLANDO.

## Vidu ankaŭ 
* Ekonomia Forumo de Krynica

## Referencoj 
Kategorio:Polaj esperantistoj
Leon N. Cooper

**Leon Neil COOPER** (Nov-Jorko, 28-an de februaro 1930) estas usona fizikisto kaj universitata instruisto kiu ricevis la  Nobel-premion pri fiziko en 1972 kune kun John Bardeen kaj Robert Schrieffer pro iliaj kunaj laboroj pri la teorio de la superkonduktiveco, konita kiel Teorio BCS.

## Referencoj 
Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziko
Kategorio:Homoj rilataj al elektro
Kategorio:Fiziko de firmaj korpoj
Kategorio:Usonaj fizikistoj
Kategorio:Usonaj Nobel-premiitoj
Kategorio:Usonaj judoj
Montaro Pozo Amargo

dekstre|240px|eta|Puerto Serrano el la montaro Pozo Amargo.
[dekstre|240px|eta|La rivero [Gvadairo ekfluas en la montaro Pozo Amargo.]]
La **Montaro Pozo Amargo** () estas montara strio en la submunicipo Pozo Amargo (Amara Puto), kiu apartenas al la municipo Puerto Serrano, en la provinco Kadizo, Andaluzio, Hispanio, inter la loĝlokoj Morón de la Frontera kaj Coripe. En la montaro Pozo Amargo ekfluas la rivero Guadaíra.

En la montaro troveblas kalkoŝtono, sabloŝtono, argilaj karbonatoj, siliko kaj eĉ sulfuraj piritoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Itinero tra Guadaíra kaj Sierra de Pozo Amargo. Junta de Andalucía.
* Itinero tra groto Pozo Amargo en Youtube.
* Bildoj de la Sierra de Pozo Amargo en Flickr.
* Bildoj de la Sierra de Pozo Amargo en Google.

* 

Kategorio:Montaroj en Hispanio
Kategorio:Provinco Cádiz
(162723) 2000 VM2

**(162723) 2000 VM2** estas marsrenkonta, terrenkonta kaj venusrenkonta apolona asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas proksima de la  4:5 kun Marso kaj 5:1 kun Jupitero.

Ĝia tre discentra orbito krucas tiujn de Marso, de la Tero kaj de Venuso.

• Ĝia marsa MOID estas 0,09287 astronomia unuo (13,893 milionoj da km),
• ĝia tera MOID estas 0,1096 astronomia unuo (16,394 milionoj da km),
• ĝia venusa MOID estas 0,04927 astronomia unuo (7,371 milionoj da km).

• La  ĝi pasis al 0,09941 astronomia unuo (14,872 milionoj da km) de Marso,
• la  ĝi pasis al 0,09963 astronomia unuo (14,904 miliono da kilometroj) de ĉi tiu planedo.

• La  ĝi pasis al 0,11086 astronomia unuo (16,584 milionoj da km) de la Tero,
• la  ĝi pasos al 0,11142 astronomia unuo (16,668 milionoj da km) de la Tero,
• la  ĝi pasos al 0,11062 astronomia unuo (16,549 milionoj da km) de nia planedo.

• La  ĝi pasis al 0,10120 astronomia unuo (15,139 milionoj da km) de Venuso,
• la  ĝi pasos al 0,05089 astronomia unuo (7,613 milionoj da km) de ĉi tiu planedo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Apolonaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Venusrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Parko de la Delicoj

La **Parko de la Delicoj** () aŭ *Jardines de las Delicias* estas verda areo de Sevilo, Andaluzio, Hispanio, ĉe la promenejo Delicias antaŭ la parko María Luisa lima kun la kajo Delicias.

Komence de la 19-a jarcento José Manuel Arjona desegnis la ĝardenojn en la nuna formo kaj nomis ilin *Jardines de las Delicias*.

En 1825 okazis grava ŝanĝo en la parko, per aldono de romantismaj nuancoj kaj aŭtomata irigacio, tre modernaj por la epoko nome per vapormaŝino. En 1864 oni instalis skulptaĵojn devenajn de ĉefepiskopa palaco de Umbrete.

* 

Kategorio:Sevilo
Kategorio:Parkoj en Hispanio
Klimatogramo

[eta|dekstra|Klimatogramo de la [flughaveno de Sevilo.]]
La termino **klimatogramo** aplikeblas al variaj metodoj uzitaj por montri grafike la klimaton de difinita loko, inter kiuj jenas:
* Grafikaĵo pri temperaturo kaj pluvo sen difinita skalo.​
* Termoizopletoj, nome grafikaĵo kiu montras la temperaturojn ĉiutagajn laŭlonge de la jaro.
* Grafikaĵo konata kiel diagramo Walter-Lieth kiu montras la temperaturon kaj la precipitaĵojn en skalo de 1:2.
* Montro de temperaturo kaj precipitaĵoj en grafikaĵoj apudaj, sed apartaj.

Aktuale oni aplikas tre ofte la Diagramon de Walter-Lieth en kiu oni montras la averaĝan temperaturon kaj la pluvkvantojn falintajn en ĉiu monato de la jaro laŭlonge de la dek du monatoj en la studita loko observitajn en longa tmepoperiodo kaj laŭ skalo de 1:2, tio estas 10 °C oni montras je la sama alteco kiel 20 mm de pluvo. Al tio oni aldonas aliajn geografiajn datumojn kaj la jaran sumon de la precipitaĵoj kun la jara averaĝo de la temperaturo. La difinita skalo de 1:2 ebligas konstati ĉu la studata zono havas aridan, malsekan aŭ tre malsekan klimaton. Tiu tipo de diagramo estas nomata *diagramo de Walter-Lieth* aŭ *diagramo umbrotermika*.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Diagramoj de Walter-Lieth por ajna loko de la Tero fare de la Teknologia universitato Dresdeno]
* Kreado de klimatogramoj en Excel

* 

Kategorio:Klimato
Kategorio:Klimatologio
Parko Alamillo

eta|Unu el la lagoj de la metropola Parko de la Popleto.
La **Parko Alamillo** ( kun signifo Parko de la Popleto) estas natura parko, kiu estas en verda zono de la municipaj teritorioj de Sevilo kaj Santiponce. La tieaj specioj estas propraj de arbaro de mediteranea klimato. Post ampleksigo en 2014, ĝi enhavas jam 120 hektarojn.

La verda areo estas historia, kaj estis citita jam de Miguel de Cervantes en 1615 kaj de Lope de Vega ankaŭ en la 17-a jarcento. La aktuala *Parque del Alamillo* estis malfermita en 1993, post la Internacia ekspozicio de Sevilo (1992), kaj norde de la areo okupita de tiu.

Inter la arboj estas specioj propraj de mediteranea ĉerivera arbaro: salikoj (*Salix atrocinera*), poploj (*Populus alba* kaj *Populus nigra*), ulmoj (*Olmus minor*) kaj fraksenoj (*Fraxinus angustifolia*). Estas ankaŭ naturaj olivarboj (*Olea europaea* variaĵo *sylvestris*), karoboj (*Ceratonia siliqua*), korkokverkoj (*Quercus suber*) kaj pinoj (*Pinus pinea*), krom kelkaj indiĝenaj anzinoj (*Quercus rotundifolia*).

En la parko estas ankaŭ kampardomego (*cortijo*), monumentoj al Antonio Machado, al instruistoj, galegia krucmonumento, asturia "hórreo", monumento al du poetoj de Ekstremaduro, kenotafo al Gustavo Adolfo Bécquer, inter aliaj. Estas senfervoja kvazaŭvagonaro kiu veturas la parkon.

## Bildaro 

Lago alamillo.JPG|Unu de la parkolagoj.
Parc de l'Alamillo.jpg|Herbejo kaj arboj en la parko.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficial retejo de la *Parque del Alamillo*
* virtuala vizito al *Parque del Alamillo*
* oficial retejo de la vagonaro Alamillo

* 

Kategorio:Sevilo
Kategorio:Parkoj en Hispanio
Gammenthal (stacidomo)

**Gammenthal** estas fervoja stacidomo en Sumiswald, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Sumiswald
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Emme-Valo (administra distrikto)
Levjatano (2014)

**Levjatano** () estas rusa filmo de 2014 reĝisorita de Andrej Zviagincev, kunverkita de Zviagincev kaj Oleg Negin, kaj stelulita de Aleksej Serebrjakov, Elena Ljadova kaj Vladimir Vdoviĉenkov. La agado okazas en la Kola duoninsulo ĉe la Barenca maro kaj temas pri la historio de homo kiu luktas kontraŭ korupta urbestro kiu deziras alpropriĝi de lia terpeco.

Ĝi ricevis multajn premiojn kaj honorojn, inter kiuj nomumo kiel plej bona filmo de la 45a Internacia Kinfestivalo de Barato, elekto por konkurenci al la Ora Palmo en la Festivalo de Cannes 2014, en kiu​ Zviagincev kaj Negin ricevis la premion al la plej bona scenaro.​ Ĝi ricevis la premion al la plej bona filmo en neangla lingvo en la Premioj Ora Globo 2014 kaj estis nomumita en la sama kategorio en la Oskar-premioj de 2014.

## Intrigo 
eta|maldekstre|300px|Teriberka kun la dekoracio de la domo de Kolya unuarange, malsupre de la foto.
La agado okazas en fikcia marborda urbo nome Pribreĵnij (filmita ĉefe ĉe Teriberka en la Kola duoninsulo) kaj temas pri impetema sendungito nome Kolja (Aleksej Serebrjakov), kies vivo komplikiĝas kiam maldeca, mafieca kaj korupta urbestro nome Vadim (Roman Madjanov) klopodas trouzi sian povon por senigi Kolja de siaj domo kaj terpeco. Dume ankaŭ la familia vivo de Kolja misordas, ĉar lia edzino estas malkontenta, nome Lilia (Elena Ljadova) kaj lia adoleska filo Roma (Sergej Pojodajev), el unua geedzeco de Kolja, tute malamas ŝin.

Por lukti kontraŭ la maljustico de la eksproprietigo nejuste kompensita, Kolja petas la helpon de iama amiko el militservo nome Dmitri (Vladimir Vdoviĉenkov) kiu nun estas prestiĝa advokato en Moskvo. La jura helpo de Dmitri ŝajnas haltigi la deziron de la korupta Vadim, sed tiu dekomenca sukceso ruiniĝas kiam Lilia kaj Dmitri havis , dum Kolja estas provizore enkarcerigita. Tamen Kolja pardonas ŝin, dum ŝi ankoraŭ malkontentas pro la situacio.

La urbestro kontraŭatakas, kaj ordonas siajn sbirojn kidnapi, bategi kaj ŝajnigi la murdon al Dmitri, kiu devas reveni al Moskvo, por savi sian vivon. Lilia malesperas kaj memmortigas sin. Kolya estas akuzita je ŝia ne ekzistanta murdo kaj la amikoj de la korupta urbestro en la jura sistemo kondamnas lin al jaroj de mallibereco: li perdas sian filon, domon kaj terpecon, dum la urbestro konstruas sur la maljuste akirita loko preĝejon, en kiu la pastro predikas en la fina sceno de la filmo por la vero.

## Geaktoraro kaj roluloj 
* Aleksej Serebrjakov kiel Kolja.
* Roman Madjanov kiel Vadim, la urbestro.
* Vladimir Vdoviĉenkov kiel Dmitri, la amiko advokato.
* Elena Ljadova kiel Lilia, la edzino de Kolja.
* Sergej Pojodajev kiel Roma, la filo de Kolja.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo

* 

Kategorio:Rusiaj filmoj
Kategorio:Dramaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2014
Kategorio:Rusio en filmoj
György Tory

**György Tory** [djordj tori], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Tory György** estis hungara naĝisto, dufoja paralimpiano, paralimpika ĉampiono.

 naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
 estis parasportisto, tamen li trejnadis, eĉ ludis inter la ordinaraj akvopilkaj sportistoj en ĉefurba sportklubo. Spite tion li akceptis inviton al la paranaĝistoj. Li estis paralimpiano en Hungario en la Somera Paralimpiko 1984 kaj Hungario en la Somera Paralimpiko 1988 kun ora kaj du arĝentaj medaloj.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto legebla pli malsupre

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj naĝistoj
Kategorio:Hungaraj paralimpianoj
Kategorio:Hungaraj paralimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Častrov

**Častrov** () estas municipo en Ĉeĥio troviĝanta en Regiono Vysočina en distrikto Pelhřimov. Ĝi situas 14 km sude de Pelhřimov kaj 31 km okcidente de Jihlava. Vivas ĉi tie  (). 

## Historio 
La unua skribmencio pri ĝi devenas el 1300.

## Loĝantaro
## Partoj de municipo 
* **Častrov**
* Ctiboř
* Jakubín
* Metánov
* Pelec
* Perky

## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de sankta Mikolao
* Dia torturo
* Paroĥestrejo
* Konstruaĵo de lernejo

## Pluaj fotoj 

 Častrov, kostel svatého Mikuláše.jpg| Preĝejo de sankta Mikolao
 Častrov, house No 42.jpg| Domo n-ro 42
 Častrov, hostinec.jpg| Eksa gastejo
 Častrov, common.jpg| Domoj en vilaĝplaco


Kategorio:Municipoj en distrikto Pelhřimov
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Pelhřimov
Kategorio:Setlejoj en Montetaro Křemešník
András Tóth (genetikisto)

**András Tóth** [andrAŝ tOt], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Tóth András** estas hungara naĝisto, paralimpiano, paralimpika ĉampiono, genetikisto.

András Tóth naskiĝis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
András Tóth akiris medicinan diplomon, poste li estis genetikisto. En 2022 li ricevis premion.

### Sporta kariero 
András Tóth estis parasportisto por estis en pli bona stato, tial li unue estis akvopilkisto, poste li naĝis en ĉefurba sportklubo. Li estis paralimpiano en Hungario en la Somera Paralimpiko 1984 kaj Hungario en la Somera Paralimpiko 1988 kun ora kaj bronza medaloj. Li finis sian aktivan sportan karieron en 1988. 

## Liaj libroj, artikoloj 
* *Egészséges lesz a gyermekem?* (libro, 2012)
* *A terméketlenség és a nemi szervi rendellenességek citogenetikai háttere* (artikolo)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto legebla pli malsupre

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj naĝistoj
Kategorio:Hungaraj paralimpianoj
Kategorio:Hungaraj paralimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj genetikistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Pásztor

La familia nomo **Pásztor** [pAstor] apartenas al la oftaj familiaj nomoj en Hungario, iomete en la hungara diasporo. La vortoradiko "pastor" venas el la latina lingvo, tial en tiu aŭ en tre simila vorto tio troveblas ankaŭ en aliaj lingvoj. La nomo signifas: paŝtisto, homo, kiu gardas bestojn. ĝiaj specoj estas ŝafisto, ĉevalisto, bovisto, ktp. Pli malofte ĝi signifas: pastoro.
eta|Ŝafisto en Rumanio

## Kelkaj nomoj Pásztor 
* Ádám Pásztor, aktoro
* Anna Pásztor, aktoro
* Árpád Pásztor, poeto
* Béla Pásztor, reĝisoro
* Bertalan Pásztor, ĵurnalisto
* Ede Pásztor, tradukisto
* Emil Pásztor, kuracisto
* Erzsi Pásztor, aktoro
* Gábor Pásztor, grafikisto
* János Pásztor (aktoro)
* János Pásztor (skulptisto)
* László Pásztor, esperantisto
* Mihály Pásztor, ĵurnalisto
* Miklós Pásztor, ĵurnalisto
* Vera Pásztor, baletisto

## Geografiaĵo 
* Pásztori

## Fontoj 
* kompilaĵo el Vikipedio

Kategorio:Hungaraj familiaj nomoj
Radňoves

**Radňoves** () estas municipo de Ĉeĥio troviĝanta en&nbsp;distrikto Žďár nad Sázavou en&nbsp;Regiono Vysočina. Vivas ĉi tie  (). 

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1364.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Kapeleto en vilaĝplaco

## Vidu ankaŭ 
* Listo de municipoj en Ĉeĥio kun la plej malalta nombro de loĝantoj

## Pluaj fotoj 

Radňoves, dům č. 13 (1059).jpg|Radňoves
Radňoves, sklep (1060).jpg|Radňoves, kelo

Kategorio:Municipoj en distrikto Žďár nad Sázavou
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Žďár nad Sázavou
Kategorio:Setlejoj en Křižanova montetaro
Chur Altstadt (stacidomo)

**Chur Altstadt** (antaŭe nomita *Chur Stadt* ĝis la ) estas fervoja stacidomo en , Svislando.

## Retia fervojo 
[centra|450px|eta|[Retia fervojo]]

## Vidu ankaŭ 
* Koiro (urbo)
* Chur (stacidomo)
* Chur West (stacidomo)
* Chur Wiesental (stacidomo)
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Stacioj de Retia fervojo
Kategorio:Plessur (distrikto)