open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Suzy Delair

**Suzy DELAIR** (31a de Decembro 1917, mortis la 15-an de marto 2020) estis franca aktorino kaj kantistino. Ŝi estis unu el la plej famaj filmostelulinoj de la franca kino kaj unu el la plej fruaj kin-legendoj.

Naskiĝita en Parizo, Delair ludis en filmoj reĝisoritaj de Henri-Georges Clouzot, Jean Dréville, Jean Grémillon, Marcel L'Herbier, Christian-Jaque, Marcel Carné, Luchino Visconti, René Clément kaj Gérard Oury.

Dum kelkaj jaroj, Delair estis kunulino de la franca kinreĝisoro Henri-Georges Clouzot.

La 25an de februaro 1948, ŝi partoprenis en la unua Nica Ĵazo Festivalo; dum sia unua okazigo, ŝi kantis la unuan fojon la kanton "''C'est si bon*" ĉe kabaredo kie Louis Armstrong finigis sian vesperon.

## Filmaro 
* *Un caprice de la Pompadour* (Willy Wolff kaj Joë Hamman, 1930)
* *Imperial Violets* (Henri Roussell), 1932)
* *La Dame de chez Maxim's* (Alexander Korda), 1932)
* *The Crisis is Over* (1934)
* *L'Or dans la rue* (K. Bernhardt), 1934)... Madeleine
* *The Depression Is Over* (Robert Siodmak, 1934)
* *Dédé* (Abel Gance), 1935)... Poliche
* *Prends la route* (Jean Boyer), 1936)
* *Trois Six Neuf* (Raymond Rouleau, 1937)
* *The Last One of the Six* (Georges Lacombe, 1941)... Mila Malou
* *The Murderer Lives at Number 21* (Henri-Georges Clouzot, 1942)... Mila Malou
* *Défense d'aimer* (Richard Pottier, 1942)... Totte
* *La Vie de Bohème'' (Marcel L'Herbier, 1945)... Phémie/Femia
* *Quay of the Goldsmiths* (Henri-Georges Clouzot, 1947)... Jenny Lamour.
* *Confessions of a Rogue* (Jean Dréville, 1947)... Coraline
* *Par la fenêtre* (Gilles Grangier, 1948)... Fernande
* *White Paws* (Jean Grémillon, 1949)... Odette
* *Lady Paname* (Henri Jeanson, 1949)... Raymonde Bosset, dite Caprice
* ''I'm in the Revue* (Mario Soldati, 1950)... La Chanteuse
* *Lost Souvenirs* (Christian-Jaque, 1950)... Suzy Henebey (episode "Une couronne mortuaire")
* *Utopia* (Léo Joannon, 1951)... Chérie Lamour
* *Fly in the Ointment* (Guy Lefranc, 1955)... Lucette Gauthier
* *Fernandel the Dressmaker* (Jean Boyer, 1956)... Adrienne Vignard
* *Gervaise* (René Clément, 1956)... Virginie
* *Rocco e i suoi fratelli* (Luchino Visconti, 1960)... Luisa.
* *The Regattas of San Francisco* (Claude Autant-Lara, 1960)... Lucilla.
* *Du Mouron pour les petits oiseaux* (Marcel Carné, 1962).
* *Is Paris Burning?* (René Clément, 1966)... A Parisienne.
* *Les Aventures de Rabbi Jacob* (Gérard Oury, 1973)... Germaine Pivert.
* *Forget Me, Mandoline'' (1976)... Mireille

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Francaj aktoroj
Kategorio:Francaj kantistoj
22824 von Neumann

'*22824 *von Neumann'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Petr Pravec kaj de la slovaka astronomo Peter Kušnirák elde la Observatorio de Ondřejov, en Ondřejov; proksime de Prago.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la hungara-usona matematikisto John von Neumann (1903–1957), kiu influis multenombrajn fakojn de matematiko, Informadiko, fiziko kaj ekonomiko. Li establis la bazajn konceptojn de serie programebla cifereca komputado kaj en 1944 li aliĝis al la teamo kiu kreis *ENIAC'', la unuan usonan elektronikan komputilon.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Petr Pravec
Kategorio:Malkovrita de Peter Kušnirák
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
22827 Arvernia

'*22827 *Arvernia*** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Thierry Pauwels elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle.

***Arvernia''''' estas la latina nomo de Aŭvernjo, regiono en sud-centro de Francio. Multe el la surfaco de Aŭvernjo estas kovrita de la Centra Masivo, estingiĝinta vulkana montaro.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Thierry Pauwels
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Jerry Seelen

**Jerry SEELEN**, kies reala nomo estis **Jerome Seelen**, estis usona verkisto kaj vortumisto naskiĝinta la 11an de marto 1912 kaj mortinta la 12an de septembro 1981 en San Diego (Kalifornio).

Li verkis vortumojn por kantoj en la 1940-aj jaroj kaj scenarojn por filmoj kaj teledo en la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj.

En 1950, li verkis la anglalingvajn vortumojn por la franca kanto ''C'est si bon'' por la unua usona registraĵo de tiu kanto kiu estis kantita de Louis Armstrong kun Sy Oliver kaj lia Orkestro. La franclingva vortumado estis verkita de André Hornez en 1947.

## Notoj 
Kategorio:Usonaj verkistoj
Kategorio:Usonaj muzikistoj
Kanono (regulo)

**Kanono** estas sekvenda regulo en iuj fakoj, ideologioj aŭ artoj, precipe:
* En la kristana teologio: aro de libroj formantaj la Biblion, ĉar konsiderataj kiel dia inspiraĵo;
* En la kristana doktrino: paragrafo de la eklezia juro;
* En la katolika liturgio: la esenca parto de la meso, kiun necesas partopreni;
* En la katolika teologio: la oficiala listo de la sanktuloj;
* En skulptarto: Regulo pri la proporcioj de statuo;
* En muziko: Muzikaĵo, en kiu iu voĉo alitempe ripetas la temon de alia voĉo.
*En Literaturo: kolekto de literaturaj verkoj, pri kiuj oni havas larĝan konsenton ke ili reprezentas specialan scikampon aŭ estas ligitaj sub unuforma difino; Kroma signifo: En ĉi tiu kunteksto, la esprimo kanono foje estas uzita por indiki la korpon de la literaturaj verkoj de speciala verkisto, kiuj estas konsideritaj aŭtentaj kaj reprezentantaj de ilia stilo de verkado.
*

Laŭ Francisko Azorín **Kanono** estas *Regulo; modelo de proporcioj.* Li indikas etimologion el greka *kanon*, el *kanna* (kano, regulilo) kaj de tie la latina *canon*.

## Notoj
Victor Olaiya

**Victor Abimbola OLAIYA** (31a de Decembro 1930-2020), konata ankaŭ kiel **Dro. Victor Olaiya**, estas niĝeria trumpetisto kiu ludas en stilo hajlajfo. Kvankam tre fama en Niĝerio dum la 1950-aj kaj komencaj 1960-aj jaroj, Olaiya ricevis malmultan agnoskon ekster sia indiĝena lando. Alhaji Alade Odunewu de *Daily Times of Nigeria* priskribis lin kiel "The Evil Genius of Highlife" (diabla genio de hajlajfo).

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
*
*

Kategorio:Niĝeriaj muzikistoj
Kategorio:Joruboj
22828 Jaynethomp

'*22828 *Jaynethomp'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Jayne B. Thompson*, finalistino de la *The Discovery Channel Young Scientist Challenge (DCYSC)* de 2006, scienca konkurso por lernantoj de mezlernejo, pro ŝia projekto pri sciencoj de la medio. Ŝi lernis ĉe la *Pinedale Middle School'' de Pinedale (Vajomingo).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Jerry Herman

**Jerry HERMAN** (la 10-a de julio 1931 en Novjorko - la 26-a de decembro 2019 en Miamo) estis usona komponisto kaj vortumisto, konata pro sia laboro en broadvaja muzikala teatro. Li komponis la tekstojn por la sukcesaj broadvajaj muzikaloj *Hello, Dolly!*, *Mame*, kaj *La Cage aux Folles*. Li estis nomumita por la Premio Tony kvin fojojn, kaj akiris ĝin dufoje, pro *Hello, Dolly!* kaj pro *La Cage aux Folles*. En 2009, Herman ricevis la specialan premion Tony pro Vivodaxura Atingo en Teatro. Li ricevis ankaŭ en 2010 la Honorojn de la Kennedy Centro.

## Notoj 
* *Showtune: A Memoir by Jerry Herman* (1996) (kun Marilyn Stasio), Donald I. Fine Books, Penguin Books
* Citron, Stephen. *Jerry Herman: Poet of the Showtune* (2004), Yale University Press, ISBN 0-300-10082-5

## Eksteraj ligiloj 
* Jerry Herman, Oficiala retejo.
* University of Miami's Jerry Herman Ring Theatre, Oficiala retejo
* 
* 
* Jerry Herman  - *Downstage Center* audio interview at American Theatre Wing.
* TonyAwards.com Intervjuo kun Jerry Herman 
* Jerry Herman podcast series de Sony BMG Masterworks 

Kategorio:Usonaj komponistoj
Tazawa Junichi

(n. 6-an de junio 1986) estas japana basbalisto. Li ludas en la teamo de Miami Marlins. Ili ludas nun en la Orienta Dividaĵo de la Nacia Ligo. Antaŭe li ludis en Boston Red Sox, el Bostono, Masaĉuseco, Usono.

Kategorio:Japanaj basbalistoj
Kategorio:Vivantaj homoj
Ueda Momoko

**Ueda Momoko** (上田 桃子) (n. 15-an de junio 1986) estas japana golfludistino. Ŝi estas profesia golfisto kiu en 2007 ankoraŭ 21-jaraĝa iĝis la plej juna ludisto en la historio de la Japana Ligo kie ŝi finis la unua en la monlisto. Ŝi nune ludas en la usona ligo LPGA Tour.

## Notoj 
Kategorio:Golfludistoj
Kategorio:Japanaj sportistoj
Carol Channing

**Carol Elaine CHANNING** (naskiĝis la 31-an de januaro 1921, mortis la 15-an de januaro 2019) estis usona aktorino, kantistino, dancistino, komediistino, kaj kantistino.

Ŝi ricevis la Premion Ora Globo kaj estis nomumita por la Oskar-premio por la plej bona duaranga aktorino pro sia ludado kiel Muzzy Van Hossmere en *Thoroughly Modern Millie* (1967). Aliaj filmaperoj estas en *The First Traveling Saleslady* (1956) kaj *Skidoo* (1968). Por televido ŝi faris multajn aperojn kiel distristo ĉe varieteoj, ĉe *The Ed Sullivan Show* en la 1950-aj jaroj al *Hollywood Squares*. Ŝi estas konata ankaŭ pro sia ludado kiel La Blank aReĝino en produktaĵo de 1985 nome *Alice in Wonderland*.

Channing estis nomumita pro sia unua Premio Tony en 1956 pro *The Vamp*. Ŝia dua nomumo venis en 1961 pro *Show Girl*. En 1964 ŝi faris la rolon de Dolly Gallagher Levi en *Hello, Dolly!*, kio havigis al ŝi al Premion Tony por plej bonkvalita aktorino en muzikalo. Ŝi ricevis ŝian kvaran nomumon al Premio Tony pro la muzikalo *Lorelei* en 1974. *Lorelei* estis re-kreaĵo de *Gentlemen Prefer Blondes*, nom muzikalo de 1949 en kiu stelulis Channing en la ĉefa rolo de Lorelei Lee, kio faris ŝin stelulinon.

## Notoj 
## Bibliografio 
* *Just Lucky I Guess: A Memoir of Sorts* de Carol Channing (Simon & Schuster, 2002)
* *Diary of a Mad Playwright: Perilous Adventures on the Road with Mary Martin and Carol Channing* de James Kirkwood, Jr., pri produktado de la verko "Legends" (Dutton, 1989)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* Carol Channing|PlaybillVault.com 
* Carol Channing  - *Downstage Center* Intervjuo ĉe American Theatre Wing.org
* TonyAwards.com Intervjuo kun Carol Channing 
* Foto de Carol Channing en 1965 kun ŝia filo, Chan 
* American Foundation for Arts Education 

Kategorio:Usonaj aktoroj
Henri Betti

**Henri BETTI**, denaske **Ange BETTI** (24a de julio 1917 – 7a de julio 2005), estis franca komponisto kaj pianisto.

Pianisto kaj komponisto de Maurice Chevalier el 1940 al 1945, Henri Betti estas plej bone konata ĉar komponis la muzikon de la kantoj ''C'est si bon* en 1947 kaj *Maître Pierre* en 1949.

Unu el ĉefaj epokoj de lia kariero okazis post la Dua Mondmilito, li konis grandan sukceson per *Le Régiment des mandolines* en 1946 por Lily Fayol, *Mais qu'est-ce que j'ai?* en 1947 kaj *Rien dans les mains, rien dans les poches* en 1948 por Yves Montand, *Maître Pierre* en 1949 por Georges Guétary kaj ĉefe pro la kanto *C'est si bon* en 1947 por Jean Marco kun Jacques Hélian kaj lia orkestro. Publikigita de Paul Beuscher, ĝi estis kantita por la unua fojo antaŭ publiko fare de Suzy Delair ĉe la Nica Ĵazo Festivalo la 25an de februaro 1948 kaj registrita de antaŭ iĝi normiga internacia ĵazaĵo ĉe Louis Armstrong, kiu registris ĝin por la unua fojo en Novjorko en 1950 en anglalingva versio de Jerry Seelen.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* Henri Betti ĉe *AlloCiné*
* Henri Betti ĉe *BnF*
* Henri Betti ĉe *Discogs*
* Henri Betti ĉe *Unifrance*
* Henri Betti ĉe *Gallica*
* Henri Betti ĉe *Opérette''

Kategorio:Mortintoj en Courbevoie
Kategorio:Francaj pianistoj
Kategorio:Francaj komponistoj
Preĝejo Marteno de Tours (Csesztve)

**Kirko Marteno de Tours** estas signifa malnova romkatolika historia monumento en Hungario, en vilaĝo Csesztve.

## Historio 
Tiu ĉi romanika preĝejo estis konstruita en 1212 (laŭ aliaj sciencistoj en 1272), ĝi estis signife trakonstruita en la 1450-aj jaroj laŭ gotiko. Dum dominado de turkoj la konstruaĵo ruiniĝis. En 1731 kaj 1757 incendioj okazis, la postaj renovigoj jam estis barokaj. En 1792 la baroka turo konstruiĝis. En 1885 la turo estis iomete altigita. Nova sakristio estis konstruita en 1914. En 1970 kelkaj partoj rericevis la mezepokan aspekton kaj la sakristio ricevis vestiblon. La nun videbla aspekto estas videbla ekde 2008.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola sur malalta monteto en rando de la vilaĝo. La fasado estas simetria, sed la konstruaĵo mem ne. En mezo de la fasado la kvadrata turo reliefas, tie estas ankaŭ la ĉefenirejo, sed estas ankaŭ flanke po unu enirejoj. La sanktejo estas pli mallarĝa kaj malalta, ol la navo. La absido teorie estas oklatera, sed ekstere videblas nur 3 lateroj kun 2 pilieroj. Ekstere kelkaj fenestroj restis el la romaniko kaj gotiko. Interne la bapta ujo devenis el la 14-a jarcento. La altara bildo estis pentrita en 1877.

Kermeso okazas en la 11-an de novembro.

## Fontoj 
eta|Interna foto
* hungare
* hungare
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj 
* hungare kun foto
* hungare kun foto 
* hungare kun fotoj

Csesztve
Csesztve
Hanley Ramírez

**Hanley Ramírez** (n. 23-an de decembro 1983) estas usona basbalisto. Li ludas en la teamo de Boston Red Sox, el Bostono, Masaĉuseco, Usono. Ili ludas momente en la Orienta Dividaĵo de la Amerika Ligo.

Kategorio:Usonaj basbalistoj
Kategorio:Vivantaj homoj
Hudsona Markolo

dekstra|eta|300px|Hudsona Markolo, Nunavuto, Kanado. Flava Nunavuto, helflava Gronlando, helverda Kebekio, helgriza Novtero kaj Labradoro, viola Manitobo, rozkoloraj Ontario kaj Nov-Skotio.
[eta|Ŝipoj *Prince of Wales* kaj *Eddystone* de la ''Hudson's Bay Company* komercete kun [Inuitoj ĉe Supraj Insuloj Savage, Hudsona Markolo; de Robert Hood (1819).]]
eta|Flosglacio ĉe la Hudsona Markolo, fine de Junio 2014.
La **Hudsona Markolo** ligas la Atlantikan Oceanon kun la Hudsona Golfo en Kanado. Tiu markolo kuŝas inter la Bafina Insulo kaj la norda marbordo de Kebekio, kaj ties orienta enirejo estas markata de la Kabo Chidley en Kebekio kaj la insulo Resolution ĉe la Bafina Insulo. La markolo estas ĉirkaŭ 450&nbsp;mi (720&nbsp;km) longa. Ties larĝo varias el 150&nbsp;mi (240&nbsp;km) je ties plej larĝa punkto, al minimumo de 40&nbsp;mi (64&nbsp;km).

La Hudsona Markolo (konata antaŭe kiel la *Furious Overfall*, furia elakvejo) estis parte esplorita en 1578 fare de Sir Martin Frobisher, nome angla navigisto. Ĝi estis poste tute esplorita de angla esploristo Henry Hudson en 1610 per la angla ŝipo *Discovery*. La Hudsona Markolo ligas la nordajn marhavenojn de Manitobo kaj Ontario kun la Atlantika Oceano. Estus orienta enirejo al la Nordokcidenta Pasejo se ne estus pro la glacio ĉe la Furihekla Markolo sude de okcidento de la Bafina Insulo.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Allard, Michel, Baolai Wang, kaj Jean A Pilon. 1995. "Recent Cooling Along the Southern Shore of Hudson Strait, Quebec, Canada, Documented from Permafrost Temperature Measurements". *Arctic and Alpine Research*. 27, no. 2: 157.
* Andrews, J. T., kaj D. C. Barber1. 2002. "Dansgaard-Oeschger Events: Is There a Signal Off the Hudson Strait Ice Stream?" *Quaternary Science Reviews''. 21, no. 1-3: 443–454.
* Barr, W. 1994. "The Eighteenth Century Trade between the Ships of the Hudson's Bay Company and the Hudson Strait Inuit". *Arctic*. 47, no. 3: 236.
* Campbell, N. J. *The Oceanography of Hudson Strait*. [S.l.]: Atlantic Oceanographic Group, 1958.
* Easton, A. K. *Tides of Hudson Strait*. Dartmouth, Nova Scotia: Bedford Institute of Oceanography, 1972.
* Gaston, A. J. *Seabird Investigations in Hudson Strait Report on Activities in 1980*. OLABS Program report. [Canada]: Canadian Wildlife Service, 1981.
* Payne, F. F. ''Eskimo of Hudson's Strait*. Toronto?: s.n.], 1889. ISBN 0-665-09301-2
* 2005. "A Sentry at the Atlantic Gateway – An Experimental Mooring Monitors Water Flow Through Strategic Hudson Strait". *Oceanus''. 44, no. 3: 30.

Kategorio:Geografio de Kebekio
Kategorio:Markoloj en Nunavuto
Kategorio:Bafina Insulo
Kategorio:Hudsona Golfo
Kategorio:Arkta Oceano
Roberto Clemente

**Roberto Enrique Clemente Walker** (18-an de aŭgusto 1934 - 31-an de decembro 1972) estis usona basbalisto. Li estas devena el Portoriko. Li pasis 18 jarsezonojn en la usona *National League*.

Kategorio:Usonaj basbalistoj
Jackie Robinson

**Jack Roosevelt "Jackie" Robinson** (31-an de januaro 1919 - 24-an de oktobro 1972) estis usona basbalisto. Li iĝis la unua afrik-usonano kiu ludis en la ĉefaj ligoj en la moderna epoko. Tio okazis kiam la *Brooklyn Dodgers* dungis lin la 15an de Aprilo, 1947.

## Notoj 
Kategorio:Usonaj basbalistoj
Hank Aaron

**Henry Louis "Hank" Aaron** (n. 5-an de februaro 1934, m. 22-an de januaro 2021) estis jam retiriĝinta usona basbalisto. Li ludis 21 jarsezonojn por la *Milwaukee/Atlanta Braves* en la *National League*. Li ludis ankaŭ 2 jarsezonojn por la *Milwaukee Brewers* en la Amerika Ligo (AL). Ĉio el 1954 al 1976.

Kategorio:Usonaj basbalistoj
Péter Gáspár (inĝeniero)

**Péter Gáspár** [gAŝpAr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gáspár Péter** estas hungara inĝeniero, profesoro, membro (korespondanta (2016), ordinara (2022)) de Hungara Scienca Akademio.

Péter Gáspár http://www.kjit.bme.hu/index.php/hu/tanszeki-munkatarsak/9-munkatarsak/57-gaspar-peter naskiĝis la  en Pécs.

## Biografio 
Péter Gáspár laboris en esplora instituto ekde 1990. Li akiris sciencajn gradojn PhD en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto en 1997, DSc en 2007 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li ekinstruis en la menciita universitato en 2006. Li estas jam katedrestro. Li ricevis premiojn inter 1996-2008. Li okupiĝas pri veturiloj kaj ties aŭtomataj direktadoj.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Design of robust controllers for active vehicle suspension using the mixed m synthesis* (2003)
* *Control Design of Variable-Geometry Suspension Considering the Construction System* (2013)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj trafikinĝenieroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Genieve Blackwell

**Genieve BLACKWELL** estas episkopo de la anglikana eklezio de Aŭstralio. Ŝi nuntempe oficas kiel asistanta episkopo en la Diocezo de Melburno. Ŝi estis la unua virino, kiu estis konsekrita kiel episkopo en la stato de Novsudkimrio kaj la tria en Aŭstralio.

## Trejnado kaj pastreco 
Post kiam ŝi studis ĉe la Universitato de Sidnejo, kie ŝi anglikaniĝis, Blackwell studis ĉe Moore Theological College de 1989 ĝis 1992. Ŝi diakoniĝis en la Diocezo de Sidnejo dum 1993 kaj ŝi poste pastriĝis en la Diocezo de Bathurst dum 1998 kie ŝi pastris en la parokoj de Gulgong kaj Grenfell. Ŝi translokiĝis al Yass en la Diocezo de Canberra kaj Goulburn dum 2005. De 2007 ĝis la tempo de sia nomumo kiel episkopon, ŝi estis Arkidiakono por Kampara Pastreco kun la aparta respondeco pastri al pastraroj en la plejparte kampara diocezo dum longa periodo de senpluveco.

La 3-an de decembro 2011, anonciĝis ŝia nomumo kiel asistanta episkopo en la Diocezo de Canberra kaj Goulburn. Ŝi konsekriĝis la 31-an de marto 2012 kaj komisiĝis kiel Regiona Episkopo de Wagga Wagga ĉe diservo gastigate ĉe la Katedralo de St Savanto, Goulburn. Blackwell estis ankaŭ la rektoro de la paroko de Turvey Park, urbero de Wagga Wagga.

La 19-an de decembro 2014 anonciĝis, ke Blackwell nomumiĝis kunhelpan episkopon en la Diocezo de Melburno.
Ŝi komisiiĝis 19-an de junio 2015 kiel asistanta episkopo kun respondeco por parokoj en la urbo kaj orientaj antaŭurboj, nun nomiĝas la Marmingatha episkopo.

Plejparto de la anglikana eklezio en Aŭstralio agnoskas la ordinacion de virinoj kiel pastroj kaj episkopoj, kvankam rimarkinda oponanto estis Peter Jensen, eksa Ĉefepiskopo de Sidnejo.

## Referencoj 
Kategorio:Anglikanaj episkopoj
Róbert Gábriel

**Róbert Gábriel,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gábriel Róbert** estis hungara biologo, profesoro.

Róbert Gábriel http://www.teol.hu/tolna/kozelet/vallalja-a-versenyt-a-pecsi-egyetem-185696  naskiĝis la  en Mosonmagyaróvár.

## Biografio 
Róbert Gábriel akiris biologian diplomon en Scienca Universitato Attila József en 1985. Post siaj studoj li restis por instrui en la universitato ĝis 1993 (li kandidatiĝis (CSc) en 1989), poste li daŭris la instruadon en Scienca Universitato Janus Pannonius. En 1995 li estis nomumita docento, en 2000 katedrestro kaj institutestro. En la sama jaro li atingis la sciencan gradon PhD, poste DSc en 2001. Inter 2001-2007 li estis dekano, inter 2007 – 2010 rektoro. Li ricevis premiojn inter 2004-2012. Li havas edzinon, kiu naskis dufoje.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Feedback from luminosity horizontal cells mediates depolarizing responses of chromaticity horizontal cells in the Xenopus retina* (1995)
* *Diurnal and circadian variation of protein kinase C immunoreactivity in the rat retina* (2001)
* *Pituitary Adenylate Cyclase Activating Polypeptide, A Potential Therapeutic Agent for Diabetic Retinopathy in Rats: Focus on the Vertical Information Processing Pathway* (2016)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj biologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Ekzoterma reakcio

**Ekzoterma** estas nomata kemia reakcio, dum kiu energio, plejofte en la formo de varmo, estas cedata al ĉirkaŭo. La kontraŭo estas la endoterma reakcio. 

Dum la ekzoterma reakcio la tiel nomata reakcientalpio \Delta_\mathrm{R} H estas negativa. La entalpio H estas la sumo de de la interna energio de la sistemo kaj de la produto de ĝia premo kaj volumeno.
Tipaj ekzotermaj reakcioj estas:
* fajro (brulo)
* firmiĝo de betono.
Ankaŭ la miksado de substancoj kaj la  alsorbo kaj sorbo de substancoj estas ofte ekzotermaj.

Se oni nomas \Delta H la diferencon inter la  entalpioj de la  finaj (H_2) kaj komencaj substancoj (H_1), t.e. la sorbita energio, por ekzotermaj reakcioj validas \Delta H = H_{2} - H_{1} .

Ankaŭ en fiziko nuklea reakcio, dum kiu estas liberata energio estas nomata ekzoterma. Ekzoterma reakcio estas ekzemple la fisio de hidrogeno kio okazas sur la suno. 

## Sinsekvo 
Unue la  reakciantoj estas metastabila stato. Per la alporto de certa kvanto da energio, la tiel nomata energio de aktivado, la sistemo estas levata al malstabila stato. Tial la reakcio ekas kaj sekve daŭras sen plia alporto de energio. Sume la kemia sistemo cedas energion al ĉirkaŭaĵo. Je la fino de la reakcio la produktoj estas en stabila stato.

Ekzemplo por la aldono de energio de aktivado estas la ekflamigo de alumeto per frotado aŭ de gaso per sparko. 

Ekzemplo: Karbono brulanta kun la oksigeno de la  aero produktas karbonan duoksidon kaj varmon : \mathrm{C + O_2 \ \xrightarrow{\bigtriangledown} \ CO_2 + W\ddot arme}.

La diferenco  \Delta_\mathrm{R} H inter la fina kaj la komenca energio de tiu reakcio estas negativa.

## Referencoj 
Kategorio:Termodinamikaj procesoj
Gheorghe Arsenescu

**Gheorghe Arsenescu** [gjorge arsenesku] (naskiĝis la 31-an de majo 1907 en Câmpulung (distrikto Argeş), mortis la 29-an de majo 1962 en la malliberejo Jilava en Bukareŝto) – rumana militisto (subkolonelo), en la postmilita periodo komandanto de la kontraŭkomunista partizana taĉmento Haiducii Muscelului.

Li finis la liceon "Dinicu Golescu" en Câmpulung, kaj en 1924 militistan lernejon. Soldatservis en la 20-a Montara Divizio, atingante funkcion de ĉefo de la operaca fakultato en divizia stabo. Partoprenis batalojn kontraŭ la Ruĝa Armeo en la orienta fronto. En 1942 vundita en Krimeo. Distingita per la Ordeno "Steaua României" kaj germana medalo. Post saniĝo iĝis prezidanto de armea distrikta komisiono en la distrikto Muscel en Rumanio. Marte 1947 forigita de la armeo en la rango de subkolonelo. Vintre 1948 formis en la regiono Câmpulung-Dragoslavele en la suda parto de la Făgăraș-montaro kelkdekpersonan kontraŭkomunistan partizanan taĉmenton. Aŭguste de tiu ĉi jaro disigis ĝin irante al Bukareŝto. Tie januare 1949 renkontiĝis kun leŭtenanto Toma Arnăuţoiu, kun kiu marte de la sama jaro alvenis al la vilaĝo Nucşoara, organizante 16-personan partizanan taĉmenton sub la nomo Haiducii Muscelului. La 1-an de februaro 1961 estis kaptita de funkciuloj de Securitate. Post brutala enketado, kondamnita al mortpuno, plenumita la 29-an de februaro 1962 en la malliberejo Jilava en Bukareŝto.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.executedtoday.com/2009/05/29/1962-gheorghe-arsenescu-romanian-partisan/  Mallonga biografio 

Kategorio:Rumanoj
Kategorio:Militistoj
Kategorio:Ekzekutitoj en la 20-a jarcento
Dustin Pedroia

**Dustin Luis Pedroia** (n. 17-an de aŭgusto 1983) estas usona basbalisto. Li ludas en la teamo de Boston Red Sox, el Bostono, Masaĉuseco, Usono. Ili ludas momente en la Orienta Dividaĵo de la Amerika Ligo.

Kategorio:Usonaj basbalistoj
Internacia Mara Organizaĵo

La IMO, nome **Internacia Mara Organizaĵo** (, **IMO**; , **OMI**), konata ankaŭ kiel *Inter-Governmental Maritime Consultative Organization* (*IMCO*) ĝis 1982, estas specialigita institucio de Unuiĝintaj Nacioj respondeca por regulado de ŝipado. La IMO estis establita en Ĝenevo en 1948, ekvalidiĝis dek jarojn poste, kaj kunsidis la unuan fojon en 1959. La ĉefa sidejo estas en Londono, Unuiĝinta Reĝlando, kaj la IMO havas 171 Membrajn Ŝtatojn kaj tri Asociajn Membrojn.

La ĉefa celo de IMO estas disvolvigi kaj elteni kompletan regulan kadron por ŝiptransportado kaj ties kampo nuntempe inkludas sekurecon, primediajn aspektojn, jurajn aferojn, teknikan kunlaboradon, marsekurecon kaj efikeco de ŝipado. IMO estas regata de asembleo de membroj kaj estas finance administrata de konsilio de membroj elektitaj el la asembleo. La laboro de IMO estas kondukita pere de kvin komitatoj kaj tiuj estas eltenataj de teknikaj subkommitatoj. Membraj organizaĵoj de la organizaĵa familio de UN povas observi la procedurojn de IMO. Observanta statuso estas garantiita al kvalifikitaj Ne-registaraj organizaĵoj.

IMO estas eltenita de konstanta sekretariaro de dungitoj kiuj estas reprezentantoj de la organizaĵaj membroj. La sekretariaro estas komponita de Ĝenerala Sekretario kiu estas periode elektita de la asembleo, kaj de variaj dividoj kiaj tiuj por mara sekureco, primedia protektado kaj konferenca sekcio.

## Ĝeneralaj Sekretarioj 
Ĝeneralaj Sekretarioj estis la jenaj:
* 1959 Ove Nielsen (Danio)
* 1961 William Graham (Unuiĝinta Reĝlando; laŭvice, sekve la morto de Sro. Nielsen)
* 1963 Jean Roullier (Francio)
* 1968 Colin Goad (Unuiĝinta Reĝlando)
* 1974 Ĉandrika Prasad Srivastava (Barato)
* 1990 William O'Neil (Kanado)
* 2003 Efthimios E. Mitropoulos (Grekio)
* 2011 Koji Sekimizu (Japanio)
* 2015 Ki Tack Lim (Sud-Koreio)

## Vidu ankaŭ 
* Konvencio de la Unuiĝintaj Nacioj pri Marjuro

## Notoj 
## Bibliografio 
* Mankabady, Samir. (1986). *The International Maritime Organization.* London: Routledge. ISBN 978-0-7099-3591-9
* Nordquist, Myron H. and John Morton Moore. (1999). *Current Maritime Issues and the International Maritime Organization.* The Hague: Martinus Nijhoff Publishers. ISBN 978-90-411-1293-4 OCLC: 42652709

## Eksteraj ligiloj 
* International Maritime Organization
* List of IMO member states on www.imo.org 
* IMO: What It Is (2001) 
* Konvencio:
** statuso 
** teksto 
* IMO translokiĝis al Piccadilly en 1970

Kategorio:Internaciaj organizaĵoj
Kategorio:Maroj
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1948
Nederlands-Esperanto-Nederlands

La ***Nederlands-Esperanto-Nederlands***, subtitolita ***Prisma Woordenboek***, estas vortaro kompilita de Adriana J. Middelkoop. Ĝi aperis en 1971 ĉe eldonejo "Het Spectrum" en Utreĥto kaj Antverpeno. Estiĝis reeldonoj en 1986 kaj 1987.

## Recenzoj
## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de Esperanto-vortaroj#La nederlanda

## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 

Kategorio:Nederlandlingvaj vortaroj
Kategorio:Esperanto-vortaroj
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1986
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1987
Kategorio:Antverpena Lingvo-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de la FEL-biblioteko
22829 Paigerin

'*22829 *Paigerin'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Paige Erin Thompson*, finalisto de la *The Discovery Channel Young Scientist Challenge (DCYSC)* de 2006, scienca konkurso por lernantoj de mezlernejo, pro lia projekto pri sciencoj de la medio. Li estis lernanto ĉe la * Lincoln Middle School'' de Bradenton (Florido).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Johannes Ruysch

**Johannes RUYSCH** (ĉ. 1460? en Utreĥto – 1533 en Kolonjo), k.a.k. *Johann Ruijsch* aŭ *Giovanni Ruisch* estis esploristo, kartografo, astronomo, ilustraciisto de manuskriptoj kaj pentristo el Nederlando kiu produktis faman mapon de la mondo: nome la dua plej aĝa konata presita reprezentaĵo de la Nova Mondo. Tiu mapo de Ruysch estis publikigita kaj amplekse distribuita en 1507. Tiu mapo de Ruysch de 1507 estis inkluditaj en la sudaj eldonoj de 1507 kaj de 1508 de la *Geographia* de Ptolemeo, nome atlaso publikigita en Romo. La eldonisto de la eldono de 1507 de *Geographia* estis Evangelista Tosinus kaj la presisto estis Bernardinus Venetus de Vitalibus.

## Eksteraj ligiloj 
* Ruysch 1506 map showing Africa and India 
* Ruysch 1506 map of the world showing North America and South America 
* *The Mapping of America*, Seymour I. Schwartz, Ralph E. Ehrenberg, Abrams, New York, 1980.
* *The New World in Maps: The First Hundred Years*, John T. Day (St. Olaf College), The Newberry Library, 1988. 
* Wikisource:Catholic Encyclopedia (1913)/John Ruysch

Kategorio:Nederlandaj astronomoj
Kategorio:Nederlandaj kartografoj
Kategorio:Nederlandaj esploristoj
Kategorio:Utreĥto
Kategorio:Mapoj
Larĝfolia sagitario

**Larĝfolia sagitario** (), estas specio de sagitario kiu kreskas en marĉaj ĉirkaŭaĵoj. Ĝi produktas manĝeblajn tuberojn. La planto estas endemia en Nord-Ameriko kaj tie nomiĝas "Wapato", "wapatoo" aŭ "indian potato" (indiana terpomo). Ĝi estis grandskale uzata de usonaj indianoj kiel nutraĵo.

## Nutra valoro 
100 gramoj da tuberoj de larĝfolia sagitario enhavas:
* Energio - 414 kĴ = 99 kkal
* karbohidrato - 20,23 g
* Proteino - 5,33 g
* Graso - 0.29 g
* Vitamino B1 (tiamino) - 0,17&nbsp;mg
* Vitamino B2 (riboflavino) - 0,073&nbsp;mg
* Vitamino B3 (niacino) - 1,65&nbsp;mg
* Vitamino B5 (pantotena acido) - 0,599&nbsp;mg
* Vitamino B6 (piridoksino) - 0,269&nbsp;mg
* Vitamino B9 (foliata acido) - 14&nbsp;μg
* Vitamino C (askorbata acido) - 1,1&nbsp;mg
* Potaso - 1530&nbsp;mg
* Natrio - 130&nbsp;mg
* Kalcio - 10&nbsp;mg
* Fosforo - 15&nbsp;mg
* Silicio - 6&nbsp;mg
* Magnezio - 51&nbsp;mg
* Mangano - 0,361&nbsp;mg
* Fosforo - 174&nbsp;mg
* Kalio - 922&nbsp;mg
* Natrio - 22&nbsp;mg
* Zinko - 0,28&nbsp;mg
* Fero - 2,57&nbsp;mg

(Fonto: USDA Food Composition Databases)

Kategorio:Alismacoj
Emanuel Bowen

eta|Mapo de 1744 de *Hollandia Nova – Terra Australis*.
eta|200px|Mapo de Irano en la Afŝarida dinastio desegnita de Emanuel Bowen en 1747.
**Emanuel BOWEN** (1694?–1767) estis kimra mapisto, kiu laboris por Georgo la 2-a (Britio) kaj Ludoviko la 15-a (Francio) kiel geografo. Li produktis, presis kaj vendis la mapojn; laboris en Londono el ĉirkaŭ 1714, produktante kelkajn el la plej bonkvalitaj kaj allogaj mapoj de la 18a jarcento. Karaktera trajto de la laboro de Bowen, evidente eĉ ĉe la komencaj ŝosemapoj, estis lia kutimo plenigi ĉiujn malplenajn angulojn kaj spacojn de la mapo per rimarkoj kaj piednotoj, kaj prihistoriaj kaj pritopografiaj.

Unu el liaj plej fruaj gravuritaj verkoj nome *Britannia Depicta*, publikigita en 1720 enhavis ĉirkaŭ ducent ŝosemapojn kune kun miniatura kantona mapo de ĉiuj el la graflandoj de Anglio kaj Kimrio. Estis malkutima trajto ankaŭ la karaktero de liaj atlasoj ke la mapoj estis gravuritaj sur ambaŭ flankoj de ĉiu paĝo, kaj tio rezultis en pli komforta manipulebla libro pro ties malgrando.

Li publikigis "A Complete System of Geography,'' 1744-7; 'English Atlas, with a new set of maps,' 1745(?); 'Complete Atlas ... in sixty-eight Maps,' 1752; 'Atlas Minimus; or a new set of Pocket Maps,' 1758; kaj serion de separataj mapoj de la angliaj graflandoj, de Germanio, Malgranda Azio, kaj Persio, inter 1736 kaj 1776.

## Notoj 
Kategorio:Anglaj gravuristoj
Kategorio:Anglaj kartografoj
Kategorio:Anglaj geografoj
Kategorio:Homoj de la 18-a jarcento
Ru (kanao)

'*** (hiragana) aŭ ***' (katakana) estas litero de la japana kanao. Prononcata kiel [ra, IFA:ɾa] Tiu litero estas 41-a litero de Goĵūon, 11-a litero de Iroha.

## Origino 
* Hiragana: 
* Katakana: Supro de 

## Transliterumoj 
* Latinigo
** Esperanto: ru
** Transskribado Hepburn: ru
** Kunrei-siki: ru
** Ĉeĥa/ Slovaka: ru
** Hungara: ru
* Ciriligo
** Rusa: рУ

## Aliaj informoj 
* Brajlo:Dosiero:Braille_D4.svg
* Morsa kodo: －・－－・
* Literuma alfabeto: 留守居のル [rusui no ru]

## Komputilaj kodoj 
### Hiragana 
* Unikodo:
** Ru: U+308B
* JIS X 0213:
** Ru: 1-4-75

### Katakana 
* Unikodo:
** Ru: U+30EB
* JIS X 0213:
** Ru: 1-5-75

Kategorio:Kanaoj
Johann Homann

**Johann Baptist HOMANN** (20-an de Marto 1664 – 1-an de Julio 1724) estis germana geografo kaj kartografo, kiu produktis ekzemple mapojn de Ameriko.

Li edukiĝis ĉe Jezuitoj, kaj prepariĝis por eklezia kariero, sed poste konvertiĝis al Protestantismo kaj el 1687 li laboris kiel notario en Nurembergo. Li tuj dediĉis sin al gravurarto kaj kartografio; en 1702 li fondis sian propran publikigejon. En 1715 li estis nomumita Imperia Geografo fare de la imperiestro Karolo la 6-a. Li iĝis membro de la Prusa Akademio de Sciencoj.

Kiam la eldonejo *Homanns Erben* (post la morto de Homann) minaciĝis de bankroto la fama kartografo Franz Ludwig Güssefeld iel savis la institucion.
## Referencoj 
* *Auserlesene und allerneueste Landkarten: der Verlag Homann in Nürnberg 1702–1848: eine Ausstellung des Stadtarchivs Nürnberg und der Museen der Stadt Nürnberg mit Unterstützung der Staatsbibliothek zu Berlin-Preussischer Kulturbesitz im Stadtmuseum Fembohaus vom 19. September bis 24. November 2002*. Hrsg. von Michael Diefenbacher, Markus Heinz und Ruth Bach-Damaskinos. Nürnberg: Tümmels, 2002. (*Ausstellungskatalog des Stadtarchivs Nürnberg*, Nr.&nbsp;14). ISBN 3-925002-84-7
* Christian Sandler (1886, 1890, 1905, Reprints 2001–2002) (biografia sekcio konsiderata neĝisdatigita)

## Eksteraj ligiloj 
* Mapoj de Homann en Danio online el *Det Kongelige Bibliotek*.
* Different Views of the Major Cities in Persia de Johann Homann

Kategorio:Germanaj kartografoj
Kategorio:Germanaj geografoj
Kategorio:Luteranismo
22835 Rickgardner

'*22835 *Rickgardner'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Rick Gardner*, kiu mentoris unu finalist(in)on de la scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo *Discovery Channel Young Science Challenge* de 2006. Li estas instruisto ĉe la *Three Oaks Middle School'' de Fort Myers (Florido).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
AFM

La trilitera mallongigo AFM havas plurajn signifojn. Interalie,

* majuskle **AFM** estas
** la mallongigo de atom-forta mikroskopo,
** de la *Amerika Federacio de Motorciklistoj* aŭ angle *American Federation of Motorcyclists*, motorciklista vetkonkura klubo en Usono,
** de la *Amerika Federacio de Muzikistoj* aŭ angle *American Federation of Musicians*, sindikato de muzikistoj en Nordameriko,
a labor union of musicians in North America
** kaj de la *Amerika Film-Merkato* aŭ angle *American Film Market*, ĉiujara evento pri la financado de filmproduktado kaj -distribuado en Usono.
Atom-forta mikroskopo

eta|Atom-forta mikroskopo maldekstre, kun kontrola komputilo destre (foto de 2007)
La **atom-forta mikroskopo** (AFM) estas tre detala analiza ilo el nova generacio. Temas pri speco de tunel-efika mikroskopo (aŭ *skantunela mikroskopo*, STM), kiuj komence de la 21-a jarcento refortigis la intereson pri koloida scienco kaj antaŭenigis la nanoteknologion. Atom-forta mikroskopo diferencigas frakciojn de nanometro, pli ol mil-foje pli detale ol difrakto-limigitaj optikaj sistemoj. Piezoelektraj elementoj faciligas etajn sed precizajn movojn je (elektra) komando kiuj ebligas tre precizan skanadon de la esplorata objekto.

Calvin Forrest Quate estis unu el la inventistoj de la atom-forta mikroskopo.

Kategorio:Nanoteknologio
Universitato Baylor

**Universitato Baylor** ('''''', angle) estas privata universitato en Waco (Teksaso), Usono. Ĝi estas la plej longe senĉese funkcianta universitato en Teksaso (fondita en 1845, funkcianta ekde 1846), kaj (kun pli ol 16 mil studentoj) la plej granda baptisma universitato en la mondo.

## Bildaro 

File:Baylor_Pat_Neff.JPG|Halo Neill Morris, kiu enhavas la oficejon de la universitatestro
File:Burleson.jpg|Statuo pri Rufus C. Burleson, estro de la universitato 1851-1861 kaj 1886-1897
File:Baylor Law School.jpg|La postdiploma jura fako
File:Mayborn_Museum.jpg|Muzeo Mayborn
File:Moody_Memorial_Library_Waco_Texas_2016.jpg|Universitata Biblioteko Moody
File:Immortal 10.jpg|La Senmorta Dekopo (mortintaj futbalistoj)
File:Judgebaylorfixed.jpg|Statuo pri juĝisto Baylor, kies nomon la universitato portas
File:Baylor University 1892.png|La kampuso en 1892
File:Tidwell_Bible_Building_-_Baylor_University.JPG|Konstruaĵo Tidwell Bible
File:Armstrong browning library baylor 2014.jpg|Biblioteko Armstrong Browning, kiu havas la plej grandajn kolektojn pri la poetoj Robert Browning kaj Elizabeth Barrett Browning kaj de sekulara vitralo en la mondo

## Fontoj 
Bazita sur la angla Vikipedio, kun fotoj el la Komunejo.

Kategorio:Universitatoj en Usono
Kategorio:Waco (Teksaso)
Kategorio:Kristanaj universitatoj
Tamás Gombosi

**Tamás GOMBOSI** [tamAŝ gomboŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gombosi Tamás** estas hungara-usonana fizikisto pri spaco, profesoro, membro (ekstera (2016)) de Hungara Scienca Akademio.

Tamás Gombosi https://hu.wikipedia.org/wiki/Gombosi_Tam%C3%A1s naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Tamás Gombosi akiris diplomon (M.S.) en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1970. Post siaj studoj li serĉis nekonatajn stelojn laŭ datumoj de sovetiaj sputnikoj. Li doktoriĝis (PhD) en 1974 en la menciita universitato, li kandidatiĝis (PhD) en 1979, li doktoriĝis (DSc) en 1983 antaŭ Hungara Scienca Akademio. En 1975 li ekhavis postenon en Moskvo, kie li esploris datenojn de la sputnikoj. Inter 1987–2007 li instruis en Universitato de Miĉigano, sed tiutempe li havis ankaŭ aliajn postenojn. Li daŭre okupiĝas pri la spaco.

## Elektitaj kontribuoj (ĉiuj kun aliaj) 
* *ELECTRON FLOWS, MEASURED IN OPTICAL SHADOW OF VENUS ABOARD VENERA-9 AND VENERA-10 SATTELITES, AS A MAIN SOURCE OF IONIZATION IN VENUSIAN NOCTURNAL IONOSPHERE* (1977)
* *THE EFFECT OF THE HOT OXYGEN CORONA ON THE INTERACTION OF THE SOLAR-WIND WITH VENUS* (1987)
* *WHAT IS THE SOURCE OF OBSERVED ANNUAL VARIATIONS IN PLASMASPHERIC DENSITY* (1995)
* *The evolution of coronal mass ejection density structures* (2005)
* *67P/Churyumov-Gerasimenko, a Jupiter family comet with a high D/H ratio* (2015)

## Fontoj 
* anglalingva biografio kun foto
* hungarlingva biografieto kun foto

Kategorio:Hungaraj fizikistoj
Kategorio:Usonaj fizikistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ŝtata konsilio de Rusio

eta|Kunveno de la konsilio en septembro 2008
La **Ŝtata konsilio** (ruse *Государственный Совет*, latinliterigite *gosudarstvennij sovet*, foje mallongigata al akronimo *Госсовет*, *gossovet*) **de Rusio** estas grupo de konsilantoj al la rusia ŝtatestro, kiu okupiĝas pri temoj de plej alta graveco al la rusia ŝtato kiel tuto. La konsilio estis kreita sekve de dekreto de la prezidanto de Rusio, Vladimir Putin, la 1-an de septembro 2000.

La termino ne konfuziĝu kun la supra parlamenta ĉambro Federacia Konsilio de Rusio.

Kategorio:Registaro de Rusio
Stileto

eta|Stileto
**Stileto** (de la latina Stilus) estas pikarmilo kun tre maldika klingo longa kaj akra kaj ĝenerale kun triangula kversekco. Kelkfoje la klingo havas kvarangulan kversekcon. Ĝi povas kaŭzi gravajn vundojn kiuj estas malfacile resanigeblaj.

## Vidu ankaŭ 
* kataro (ponardo), plata ponardo, kun triangula kversekco
* kukrio, mallonga kaj kurba tranĉilo, uzata de la gurkoj
* kriso, kun onda tranĉo, malaja ponardo
* sabro
* spado
* ponardo

Kategorio:Armiloj
Kategorio:Tranĉiloj
Kategorio:Italaj inventoj
Polusa glacikovro

[eta|Polusa glacikovro ĉe [Marso (planedo)|Marso, vidita per la Kosmoteleskopo Hubble.]]
**Polusa glacikovro**, **polusa glacikovrejo** aŭ pli simple **polusa kovro** estas alt-latituda regiono de planedo, nana planedo, aŭ natura satelito kiu estas kovrita per glacio.

Ne estas postuloj pri grando aŭ kompono de glaciejo por esti terminigita kiel polusa glacikovro, nek ajna geologia postulo por ke ĝi estu sur tero; nur ke ĝi estu korpo de solida materialo en la polusa regiono. Tio okazigas ke la termino "polusa glacikovro" estas kvazaŭ misnomo, ĉar la termino *glacikovro* mem estas aplikata pli mallarĝe al korpoj kiuj estas sur tero, kaj kovras malpli ol 50,000&nbsp;km²: pli grandaj korpoj estas referencataj kiel *glacitavoloj*.

La kompono de glacio varias. Por ekzemplo, la polusaj kovroj de Tero estas ĉefe akva glacio, dum la polusaj kovroj de Marso estas miksaĵo de solida karbondioksido kaj akva glacio.

Polusaj glacikovroj formiĝas ĉar alt-latitudaj regionoj ricevas malpli da energio en la formo de radiado el la Suno ol la ekvatoraj regionoj, rezulte en pli malaltaj surfacaj temperaturoj.

La polusaj kovroj de la Tero ŝanĝiĝis spektakle dum la lastaj 12,000 jaroj. Variadoj laŭ sezonoj ĉe la glacikovroj okazas pro la varia sunenergia sorbado ĉar la planedo aŭ luno ĉirkaŭas la Sunon. Aldone, en geologiaj temposkaloj, la glacitavoloj povas pliiĝi aŭ malpliiĝi pro variado de la klimato.

## Referencoj 
Kategorio:Glacio
Kategorio:Polusoj
Konvencio de la Unuiĝintaj Nacioj pri Marjuro

dekstra|eta|400px|
dekstra|eta|Arkta Oceano.
dekstra|eta|
La **Konvencio de la Unuiĝintaj Nacioj pri Marjuro** (, mallongigita (**UNCLOS**), ankaŭ nomata **Traktato de Marjuro**) estas la internacia interkonsento kiu rezultis el la tria Konferenco de la Unuiĝintaj Nacioj pri Marjuro (UNCLOS III), kiu okazis inter 1973 kaj 1982. La konvencio difinas la rajtojn kaj respondecojn de landojn rilate al ties uzado de la mondaj oceanoj, establante gvidliniojun por negocado, mediprotekto, kaj la administrado de la maraj krudmaterialojn. La konvencio, konkludita en 10-an de decembro 1982, anstataŭis kvar traktatojn de 1958. UNCLOS ekvalidiĝis en 16-a de novembro 1994, unu jaron post Gujano iĝis la 60a lando kiu subskribis la traktaton. Komence de 2015, 166 landoj kaj la Eŭropa Unio estis aliĝintaj en la Konvencio. Tamen, malcertas ĝis kioma grado la Konvencio kodigas internacian kutimjuron.

Kvankam la Ĝenerala Sekretario de la Unuiĝintaj Nacioj ricevas dokumentojn de ratifo kaj aliro kaj la UN havigas eltenon por kunsidoj de ŝtatoj por la Konvencio, la UN ne havas rektan funkciigantan rolon en la plibonigo de la Konvencio. Estas, tamen, roloj luditaj de organizoj kiaj la Internacia Mara Organizo, la Internacia Balenkomitato, kaj la Internacia Aŭtoritato pri Marfundoj. (La IAM estis establita de la UN Konvencio.)

## Vidu ankaŭ 
* Internacia Mara Organizo
* Internacia Marfunda Aŭtoritato

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Teksto de la traktato
* List of countries that have ratified Law of the Sea Conventions
* International Tribunal for the Law of the Sea
* Permanent Court of Arbitration – Past and Pending Cases
* Decisions of the World Court Relevant to the UNCLOS (2010) and Contents & Indexes

Kategorio:Internacia juro
Kategorio:Unuiĝintaj Nacioj
Kategorio:Organizaĵoj de Unuiĝintaj Nacioj
Kategorio:Mara juro
22847 Utley

'*22847 *Utley'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Meredith Utley*, mentorinon de unu finalist(in)o de la *Discovery Channel Young Science Challenge* de 2006, scienca konkurso por lernantoj de mezlernejo. Ŝi estis instruistino ĉe la *Powhatan Junior High School'' de Powhatan (Virginio).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Isaac Israel Hayes

**Isaac Israel HAYES** (5a de marto 1832 – 17a de decembro 1881) estis usona kuracisto, politikisto kaj esploristo de Arkto.

Li estis kuracisto por la ekspedicio de 1853-5 estrita de Elisha Kent Kane por serĉi John Franklin. Li faris mapojn el la esploritaj areoj kaj ŝajne estis la unua neindiĝena homo ĉe la Insulo Ellesmere.

Hayes revenis en Usonon en 1861 postulante ke li estis vidinta la fikcian Malferman Polusan Maron indikita de Elisha Kent Kane en 1855. Dum la Usona Enlanda Milito li estris hospitalon.

Kategorio:Esploristoj de Arkto
Kategorio:Usonaj esploristoj
Kategorio:Usonaj kuracistoj
Kategorio:Usonaj politikistoj
Ádám Miklósi

**Ádám Miklósi** [miklOŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Miklósi Ádám** estis hungara biologo, etologo, profesoro, membro (korespondanta (2016), ordinara (2022)) de Hungara Scienca Akademio.

Ádám Miklósi http://prabook.org/web/person-view.html?profileId=161345# naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Ádám Miklósi frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris biologian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1986. Post siaj studoj li estis asistanto, poste instruisto en la universitato. En 1987 li edziĝis, baldaŭ li havis 2 filojn. Li esploris 3 jarojn en Universitato de Sussex. Ĝis 1994 li okupiĝis pri paradizaj fiŝoj (Macropodus opercularis), poste pri hundoj. Li akiris sciencajn gradojn PhD en 1995, DSc en 2005 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. En 2006 li estis nomumita katedrestro. Li ricevis premion en 2015.

## Elektitaj kontribuoj 
* *In the search for the functional homology of human imitation: Take play seriously!* (1998)
* *Understanding culture across species* (2004) - kun aliaj
* *Az állati elmék a cirkuszban: az idomítástól a gondolkodásig* - libro
* *Dog behaviour, evolution and cognition* dufoje eldonita libro, uzata ankaŭ studenta lernolibro
* *A kutya viselkedése, evolúciója és kogníciója* (2010) - libro

## Fontoj 
* hungarlingva intervjuo 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj biologoj
Kategorio:Hungaraj etologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj kinologoj
János Haas

**János HAAS** [jAnoŝ ?], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Haas János** estas hungara geologo, profesoro, membro (korespondanta (2016), ordinara (2022)) de Hungara Scienca Akademio.

János Haas http://geoscience.elte.hu/html/j_haas.html naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
János Haas frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1967. Ĝuste post jardeko li doktoriĝis en la universitato. En 1977 li ekhavis mezaltan postenon en la ŝtata geologia instituto. Li akiris sciencajn gradojn  PhD en 1982, DSc en 1990. Li estis nomumita titulara docento en 1986, ĝuste post jardeko la habilitiĝo okazis, en 1998 li atingis la rangon privata profesoro. En 2007 li ricevis la statuson esplora konsilisto. Li estas ĉefredaktoro de *Acta Geologica Hungarica*. Li ricevis premiojn aŭ memormedalojn inter 2000 -2012. 

## Elektitaj kontribuoj 
* *A bakonyi felső kréta képződményeinek monografikus feldolgozása* (1979)
* *Sümeg környéke földtani képződményeinek monográfiaája* (1984)
* *Magyarország litosztratigráfiai alapegységei - triász* (1993)
* *Karbonátszedimentológia* (1998)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj geologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj