Nigragorĝa mangokolibro

La **Nigragorĝa mangokolibro** (*Anthracothorax nigricollis*) estas malgranda specio de kolibroj en la familio Trokiledoj kaj unu el la ok specioj de la genro *Anthracothorax*. Ĝi troviĝas en Panamo, en ĉiu kontinenta lando de Sudamerikon escepte en Ĉilio, kaj en Trinidado kaj Tobago.

## Taksonomio kaj sistematiko
La Nigragorĝa mangokolibro, kiel multaj kolibroj, resaltis inter pluraj genroj antaŭ ol ekloĝi en sia nuna *Antrakothorax*.[6] Komence de 2023, tutmondaj taksonomiaj sistemoj asignas al ĝi du subspeciojn, la nomigan A. n. nigricollis (Vieillot, 1817) kaj A. n. iridescens (Gould, 1861). Subspecio A. n. iridescens antaŭe estis asignita al la verdbrusta mango (A. prevostii).[3][4][7]

 Komence de 2023, tutmondaj taksonomiaj sistemoj atribuis du subspeciojn, nome la nomiga *A. n. nigricollis* (Vieillot, 1817) kaj *A. n. iridescens* (Gould, 1861). Subspecio *A. n. iridescens* estis atribuita al la Verdabrusta mangokolibro (*A. prevostii*).

## Aspekto
La Nigragorĝa mangokolibro estas 10,2 ĝis 14 cm longa kaj pezas 6 ĝis 9 g. Ambaŭ seksoj de ambaŭ subspecioj havas iomete kurban nigran bekon. Plenkreskaj maskloj de la nomiga subspecio havas metalece bronzverdajn kronon, nukon kaj suprajn partojn. Ilia plej interna paro de vostoplumoj estas malhelbronze verda kaj la eksteraj kvar paroj estas metalece magentruĝbrunaj kun malhelbluaj randoj kaj viola brilo. Iliaj flugiloj estas grizecbrunaj. Ili havas nigrajn mentonon, gorĝon kaj mezon de la brusto kun metalecblueta verdo apud ĝi kaj ĉe la ventro. Iliaj flankoj estas bronzverdaj. Nomigaj inoj havas metalecverdon sur la krono, nuko kaj supraj partoj sen la bronza tono de la masklo. Ilia plej interna paro de vostoplumoj estas malhelbronze verda kiel tiuj de la masklo, sed la eksteraj kvar paroj estas ruĝecbrunaj kun larĝa purpura bazo kaj blankecaj pintoj. Ili havas fajnan kaj velurnigrajn mentonon kaj gorĝostrion kun blanka rando. La cetero de iliaj subaj partoj estas verdaj.

Junuloj estas iom similaj al plenkreskaj inoj sed havas blankajn mentonon, gorĝon kaj bruston kun maldika nigra centra linio. Iom da bruno sur la kapo kaj dorso donas striecan aspekton. Iliaj malsupraj dorso- kaj pugo-plumoj havas malbrile cinamo-flavbrunajn pintojn. Junuloj inoj havas iom da rusta aŭ flavbruna apud la blanko de la subaj partoj, verdajn subvostajn kovrilojn kaj plejparte malbrile karminruĝan suban flankon de la vosto. Ene de la nomiga subspecio, ekzistas kelkaj diferencoj en la nuanco de la verdo de la supraj partoj, game de pura malhelverda ĝis verda kun kupra aŭ bronza tono. Subspecio *A. n. iridescens* estas esence sama kiel la nomiga.

### Reproduktado
La reprodukta sezono de la Nigragorĝa mangokolibro varias tra ĝia teritorio. Ĝi nestas de decembro ĝis julio en Trinidado, inter januaro kaj aprilo en marborda Venezuelo, en julio kaj aŭgusto en amazonia Brazilo, novembro ĝis februaro en aliaj partoj de tiu lando, kaj eble la tutan jaron en Kolombio. La ino konstruas tasforman neston el mola plantmaterialo kiel lanugo kaj radiketoj kun likeno ekstere, ĉio ligita per aranea silko. Plej multaj estas metitaj kiel selo en eksponita loko kiel senfoliaj partoj de arboj kaj homfaritaj aĵoj kiel elektraj dratoj. La ovodemetado estas de du ovoj. La kovoperiodo estas de 16 ĝis 18 tagoj, elnestiĝo okazas 20 ĝis 26 tagojn post elnestiĝo, kaj la idoj estas sendependaj ĉirkaŭ du semajnojn post elnestiĝo. La ino sola kovas la ovojn kaj provizas la idojn.

Nesto de Nigragorĝa mangokolibro en la faŭna rezervejo Cuyabeno, Ekvadoro, troviĝis en arbo loĝata de pikantaj formikoj *Pseudomyrmex*. Estas probable, ke la formikoj fortimigus predantojn, sed oni ne scias, ĉu la birdoj intence elektis tiajn arbojn por nestado.

## Bildaro

Anthracothorax nigricollis -Piraju, Sao Paulo, Brasil-8.jpg|Ino, Brazilo
Female Black-throated Mango (Anthracothorax nigricollis).jpg|Ino
Anthracothorax nigricollis-Black-throated Mango (female).JPG|Ino sur nesto ĉe Novo Mundo, Mato Grosso, Brazilo

## Referencoj 
* del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1999). *Handbook of the Birds of the World. Volume 5*: Barn-Owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 8487334253
* Temeles, E.J.; Linhart, Y.B.; Masonjones, M. & Masonjones, H.D. (2002): The role of flower width in hummingbird bill length-flower length relationships. *Biotropica* **34**(1): 68–80.  PDF kompleta teksto
* Restall, R., C. Rodner, & M. Lentin. 2006. *Birds of Northern South America*. Vol. 1 & 2. Helm, London.  (vol. 1);  (vol. 2)
* Skutch, Alexander F. *The Life of the Hummingbird.* New York: Crown, 1973
* Hilty, Steven L. (2003): *Birds of Venezuela*. Christopher Helm, London. 
* Ridgely, Robert S. (1976): *A Guide to the Birds of Panama*. Princeton University Press, Princeton, New Jersey. 
* Williamson, Sheri L. (2001): *A Field Guide to Hummingbirds of North America*. Peterson Field Guide Series, Houghton Mifflin Co., Boston. 
* ffrench, Richard; O'Neill, John Patton & Eckelberry, Don R. (1991): *A guide to the birds of Trinidad and Tobago* (2nd edition). Comstock Publishing, Ithaca, N.Y.. 

## Eksteraj ligiloj
*Black-throated Mango photo gallery  VIREO
*Photo-High Res--Bird sitting on Nest; Article www1.nhl.nl&mdash;"Suriname Birds"— Mapo kaj fotoj

Kategorio:Apodoformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Centrameriko
Kategorio:Birdoj de Brazilo
Kategorio:Birdoj de Venezuelo