open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Schöfflisdorf

**Schöfflisdorf** estas komunumo en la distrikto Dielsdorf, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 1189 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007. La setlejoj de Schöfflisdorf komplete kunkreskis kun tiuj de la najbara komunumo Oberweningen.

## Geografio 
eta|maldekstra|150ra|Panorama rigardo de Schöfflisdorf
Schöfflisdorf estas la plej orienta komunumo de la Wehntal aŭ Surbvalo, kiel la valo laŭ ĝia rivero Surbo nomiĝas en la parto de la Kantono Argovio. La komunumo situas norde de la ĵurasa montoĉeno Lägern. En Schöfflisdorf fontas la rivero Surbo, kiu senakvigas la valon Wehntal al oriento. Schöfflisdorf estas tipa strata domo, tio signifas, ke la setlejo estiĝis laŭlonge de trafikvojo.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 4,05&nbsp;km², de kiuj 55,6% estas kovritaj de arbaro, 35,4% servas por agrikulturo kaj 9,0% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Schöfflisdorf limas al Oberweningen en okcidento, al Steinmauer en oriento, kaj al Bachs en nordoriento.

## Trafiko 
Schöfflisdorf estas per poŝtaŭtobusoj konektita kun la reto de la Zurika Trafik-Unio kaj kun la urbo Baden. Facile atingeblas ankaŭ la stacidomo  en la najbara komunumo Oberweningen.

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 17 de Zuriko tra la Surbvalo al Döttingen.

## Historio 
La unua skriba mencio de Schöfflisdorf datiĝas el la jaro 1258, kiam la libersinjoro Lütold la 7-a de Regensberg konfirmis la vendon de bieno al iu Berchtold de Waldhausen en la valo de Bachs. En la jaro 1409 Schöfflisdorf fariĝis kun la cetera regiono de *Wehntal* posedaĵo de la urbo Zuriko.

## Bildaro 

Dosiero:Schöfflisdorf faktrabdomo 061.jpg|Faktrabdomo en Schöfflisdorf
Dosiero:Schöfflisdorf 060.jpg|Vilaĝeniro
Dosiero:Schöfflisdorf vilagha puto 062.jpg|Vilaĝa puto
Dosiero:Schöfflisdorf faktrabdomoj 063.jpg|Vilaĝa centro

## Vidu ankaŭ 
* Schöfflisdorf-Oberweningen (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝo pri Schoefflisdorf de la oficejo pri statistiko de la Kantono Zuriko
Stadel ĉe Niederglatt

**Stadel ĉe Niederglatt** (Germane: Stadel bei Niederglatt) estas komunumo en la distrikto Dielsdorf, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 1866 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
La komunumo Stadel situas en la Zurika Unterlando en iama marĉregiono. Restaĵo de tio estas la marĉo de Neerach.
Ek de 1907 ankaŭ la vilaĝoj Windlach, Raat kaj Schüpfheim apartenas al Stadel.

## Trafiko 
Per poŝtaŭtobusoj la komunumo estas ligita al la reto de la Zurika Trafik-Unio.

## Historio 
Unua skriba mencio de *Stadel* datiĝas el la jaro 1044 el la tiel nomita *Hunfried-dokumento*. En la jaro 1424 la urbo Zuriko aĉetis la Grafejon Kiburgon kaj tiel fariĝis ankaŭ posedanto de Stadel, kiu apartenis al tiu grafejo. Dum la Helveta Respubliko Stadel fariĝis parto de la distrikto Bülach kaj en la jaro 1815 transiris al la distrikto Regensberg, el kiu fariĝis la hodiaŭa distrikto Dielsdorf.

## Bildaro 

Dosiero:Lago de Stadel 156.JPG|Lago de Stadel
Dosiero:Stadel vilagha puto 181.JPG|Vilaĝa puto
Dosiero:Stadel preghejo 186.JPG|Preĝejo de Stadel
Dosiero:Stadel restoracio Brauerei 170.JPG|Restoracio zur Brauerei en Stadel

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Stadel ĉe Niederglatt
Akvoorgeno

eta|Akvoorgeno, desegnita laŭ la priskribo de Heron de Aleksandrio
eta|Rekonstruaĵo de akvoorgeno
La **akvoorgeno** (greke **hydraulos**) estas muzikilo kun fajfilaro konata ekde la antikvo, kies egalan aerpremon subtenas akvo. Je tio oni mergas malsupre malferman ujon en akvujon. Per pumpado aero estas premata en la ujon, per kio la akvo estas forigita el la ujo. La akvopremo tenas la aerpremon en la ujo plejparte konstanta, kvankam la pumpiloj ne generas konstantan aerfluon.

Herono de Aleksandrio priskribis tian akvoorgenon (***organon hydraulikon*** greke: „akvofajfilo“), kiun konstruis Ktesibios ĉ. 250 a.K.. Ĝian konstruadon ankaŭ eksplikas Vitruvio (De Architectura 10, 8). En la romia imperio oni utiligis la akvoorgenon en la cirko kaj teatrejo, je riĉaj romianoj ĝi servis al dommuziko.

Dum la renesanco oni konstruis alude al la antikva akvoorgeno orgenaŭtomatojn funkciantajn per akvo, ekz. en la Villa d'Este en Tivoli.

Iom grandaj akvoorgenoj havis plurajn fajfilvicojn unuope registreblajn. Krom labiofajfilojn oni eble ankaŭ uzis lamenfajfiloj kun surbataj aŭ kontraŭbataj lamenoj, kiun aludas la nomo *hydraulos* (hydor: akvo; aulos: antikva anĉinstrumento kun unuopa- aŭ duobla anĉo).

Oni supozas, ke orgenpartoj trovitaj je elfosado Dion, Avenches kaj proksime de Budapeŝto devenas de akvoorgenoj el la 1-a jarcento a.K. (Dion) resp. el malfruantikva tempo.

## Literaturo 
* F. Jakob, M. Leuthard, A. C. Voûte, A. Hochuli-Gysel: *Die römische Orgel aus Avenches/Aventicum*, Avenches 2000 ISBN 2-9700112-7-1

## Eksteraj ligiloj 
* Teksto de Vitruvio (latine kaj angle)
* Musica Romana, ensemblo por antikva muziko, projekto estas la jen montrita rekonstruaĵo
* Vitruvia akvoorgeno.

Kategorio:Aerosoniloj
Kategorio:Orgeno
Kategorio:Historiaj muzikaj instrumentoj
Kategorio:Muzikaj instrumentoj
Schleinikon

**Schleinikon** estas komunumo en la distrikto Dielsdorf, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 703 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007. La 31-an de decembro 2008 la loĝantaro nombris 701.

## Geografio 
[eta|maldekstra|150ra|[Surbo (rivero)|Surbo en Schleinikon]]
Schleinigen situas norde de la ĵurasa montoĉeno Lägern kaj sude de la montoĉeno *Egg* en la valo *Wehntal*, kiu senakviĝas per la rivero Surbo, inter Oberweningen kaj Niederweningen.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,65&nbsp;km², de kiuj 43,4% estas kovritaj de arbaro, 49,7% servas por agrikulturo kaj 6,7% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Schleinikon limas en nordo al Siglistorf (Kantono Argovio), en oriento al Oberweningen, en sudoriento al Boppelsen, en sudokcidento al Otelfingen, kaj en okcidento al Niederweningen.

## Trafiko 
Kvankam tra Schleinigen pasas la linio de la Svisaj Federaciaj Fervojoj de Dielsdorf al Niederweningen, la komunumo ne disponas pri propra stacidomo. La komunumo tamen per busoj estas bone konektita al la reto de la Zurika Trafik-Unio kaj la stacidomoj de la du najbaraj komunumoj facile atingeblas.

La kantona ĉevojo n-ro 17, kiu kondukas tra la komunuma teritorio, pasas norde de la ĉefvilaĝo, kiu situas flanke de la gravaj trafikvojoj kaj tiel ĝuas trankvilecon.

## Vidindaĵoj 
eta|maldekstra|150ra|Zythüsli
La tuta vilaĝeto vidindas pro siaj multnombraj faktrabdomoj. Elstara kaj la rekonilo de Schleinikon estas la tiel nomita *Zythüsli* (kio signifas en Esperanto *Tempodometo*), bela faktrabkonstruaĵo kun sonorilturo kaj horloĝo. Ĝi estis konstruita en la 18-a jarcento.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Schleinikon
* Paĝo pri Schleinikon de la oficejo pri statitistiko de la Kanonto Zuriko
Le Dîner de cons

***Le Dîner de cons*** (france : *La Stultula Vespermanĝo*) estas franca filmo de Francis Veber, realigita en 1998. Ĝi estas filma versio de la samnoma teatraĵo.

## Intrigo 
Ĉiumerkrede, Pierre Brochant, fama pariza editoro, organizas kun amikoj “stultulan vespermanĝon”: ĉiu partoprenanto venu kun stultulo, kiun li eltrovis hazarde. Sekve, organizantoj mokas la stultulojn tutvespere, sen ke ili rimarku tion. Fine de manĝo, oni elektas ĉampionon.

Amiko de Pierre Brochant trovis por li fabelan stultulon: François Pignon, kies pasio estas alumetkonstruaĵoj. Sed nenio okazos laŭplane.

## Geaktoroj 
* Jacques Villeret : François Pignon, funkciulo en administrejo de imposto
* Thierry Lhermitte : Pierre Brochant, editoro
* Francis Huster : Juste Leblanc, skribisto
* Alexandra Vandernoot : Christine Brochant, la edzino de Pierre
* Daniel Prévost : Lucien Cheval, kolego de François
* Catherine Frot : Marlène Sasseur, nimfomaniulino
* Edgar Givry : Jean Cordier
* Christian Pereira : doktoro Sorbier
* Pétronille Moss : F-ino Louisette Blond, kolegino de François
* Benoît Bellal : unua parolisto
* Pierre Arnaud-Juin : Boissonade
* Jacques Bleu : tria parolisto
* Daniel Martin : Messignac
* Philippe Brigaud : pasiulo pri bumerango
* Elvire Meillière : Gisèle
* Michel Caccia : gasto
* Laurent Gendron : gasto
* Myckaël Georges Schar : dua parolisto
* Rémy Roubakha : Carlier
* Candide Sanchez : gastino

## Rekompencoj 
* César 1999: plej bona aktoro por Jacques Villeret
* César 1999: plej bona duarola aktoro por Daniel Prévost
* César 1999: plej bona scenaro por Francis Veber

## Eksteraj ligiloj 
* *Le Dîner de cons* ĉe IMDB

Kategorio:Francaj komediaj filmoj
Kategorio:Francalingvaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1998
Steinmaur

**Steinmaur** estas komunumo en la distrikto Dielsdorf, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 3006 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007. Je la 31-a de decembro 2008 la loĝantaro nombris 3151 personoj.

## Geografio 
Steinmaur situas norde de la ĵurasa montoĉeno Lägern en la tiel nomita Wehntal, kiu al oriento senakviĝas per diversaj rojoj tra la Marĉo de Neerach al la rivero Glatt, kaj al okcidento per la rivero Surbo. La komunumo Steinmaur konsistas el la vilaĝoj Obersteinmaur, Niedersteinmaur, Schibler kaj Sünikon. La vilaĝo vizitindas pro ĝiaj belaj faktrabdomoj kaj ĝia kohera malnova vilaĝokerno. La malnova centro de la komunumo troviĝas en Obersteinmaur, kie situas la reformita preĝejo, al kies paroĥo apartenas ankaŭ la najbara komunumo Neerach. La komunuma domo aliflanke situas en Untersteinmaur, kie ankaŭ troviĝas la stacidomo.

La komunuma teritorio etendiĝas sur areo de 9,39&nbsp;km², de kiuj 29% estas kovritaj de arbaro, 57% servas por agrikulturo kaj 8% por setlejoj.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Steinmaur limas en sudo al la distriktĉefkomunumo Dielsdorf kaj Regensberg, en oriento al Schöfflisdorf, en nordo al Bachs, kaj en oriento al Neerach kaj Niederglatt.

## Trafiko 
Steinmaur situas ĉe la *Wehntallinio* de la Svisaj Federaciaj Fervojoj kaj estas per ĝi kaj diversaj buslinioj bone konektita al la reto de la Zurika Trafik-Unio.

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo de Zuriko tra la valdo de Surbo al Bad Zurzach.

## Historio 
Steinmaur estis fondita de la romianoj sub la nomo *Steinmurico*.

## Partnerkomunumo 
Steinmauer estas partnerkomunumo de Steinmauern en la distrikto Rastatt en Baden-Virtembergo, Germanio.

## Bildaro 

Dosiero:Obersteinmaur (komunumo Steinmaur) 046.jpg|Vilaĝeniro de Obersteinmaur
Dosiero:Obersteinmaur (komunumo Steinmaur) 053.jpg|Vilaĝocentro de Obersteinmaur
Dosiero:Suenikon (komunumo Steinmaur) 056.jpg|Vilaĝeniro de Sünikon
Dosiero:Suenikon rigardo al Regensberg (komunumo Steinmaur) 058.jpg|Rigardo de Sünikon al Regensberg

## Vidu ankaŭ 
* Steinmaur (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Steinmaur
Piĉilemo

200px|eta|Piĉilemu en 2010.
**Pichilemu** (Piĉilemo) estas urbo en Ĉilio, kiu havas tre riĉan historion. En 18-a jarcento ĝi estis relative grava urbeto. La urbo havas surfacon de 749,1 km² kaj 12.392 loĝantojn. Ĝi estis fondita la 6-an de oktobro 1845. Piĉilemu estas la ĉefurbo de la ĉilia provinco Cardenal Caro.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Pichilemu 

Kategorio:Urboj de Ĉilio
James Francis Stephens

**James Francis STEPHENS**, naskita la  en Londono, mortinta samloke la , estis angla biologo kaj taksonomisto.

Stephens de 1807 al 1845 laboris en la brita admiralejo. En sia libera tempo li asistis al William Elford Leach pri ordigo de la insekta kolekto de la Brita Muzeo. En 1818 li estis dumtempe liberigita de sia deĵoro por labori ĉe la muzeo.

Stephens kunigis grandan kolekton da insektaj specimenoj, kiun post lia pensiiĝo aĉetis la Brita Muzeo.

En 1833 Stephens estis inter la fondintoj de la Entomologia Societo de Londono, iĝonta Reĝa Entomologia Societo de Londono. En 1837 kaj 1838 li estis ĝia prezidanto.

En 1829 li publikigis verkon "sistema katalogo de britaj insektoj kaj formado de gvidilo al ilia klasado".

## Verkaro 
* Nomenclature of british insects: Being a compendious list of such species. 1829. (Nomenklaturo de britaj insektoj)
* General zoology, or systematic natural history. 1800–26. (Post la morto de George Shaw en 1813 Stephens eldonis la lastajn ses volumojn de tiu 16-voluma verko. Interalie pro tio lia nomo aperas ankaŭ en la taksonomio de ne-insektaj bestoj.)
* A systematic catalogue of british insects: being an attempt to arrange all the hitherto discovered indigenous insects in accordance with their natural affinities. Containing also the references to every English writer on entomology, and to the principal foreign authors. With all the published British genera to the present time. 1829.
* Illustrations of british entomology; or, a synopsis of indigenous insects, containing their generic and specific distinctions; with an account of their metamorphoses, times of appearance, localities, food, and economy, as far as practicable. 10 volumoj, 1828–1846. Disponebla en skanita formo , latine kaj angle.
* A manual of british beetles. 1839.

Kategorio:Naskiĝintoj en 1792
Kategorio:Mortintoj en 1852
Kategorio:Britaj biologoj
Kategorio:Entomologoj
Gnatologio

**Gnatologio** (greke ***gnathos/γναθος*** = makzelo), estas la studado de la maĉa sistemo, inkluzive la fiziologio, funkciaj disturboj, kaj flegado. Ĉar ĝi ne estas parto de dentlerneja trejnado, la plejmulto oni lernas dum partoprenoj al "studaj kluboj" kun mentoroj kun multe da sperto. Gnatologio faras ekstreme akuratan dentistan laboron, kontrolante la laboron dum la progreso, aplikante ĉiujn bone fundamentitajn gnatologiajn principojn, kaj daŭre rekontrolante la laboron.

Kategorio:Kuracoprocedoj en dentokuracado
Katolika eklezio en Kubo

[eta|250px|[Havana katedralo]]
La **katolika eklezio en Kubo** estas dominanta en la lando, kun 8 episkopejoj, 523 parokoj, du pastrolernejoj, 1500 misihejmoj, 92 monaĥ(in)ejoj kaj 1200 pastroj. Rilate la aliaj eklezioj estas 600 evangeliaj preĝejoj, du ortodoksaj, 5 sinagogoj, unu islama ligo, 4 bahaaj spiritaj asembleoj kaj aliaj bahaaj grupoj sen asembleoj, ĉirkaŭ 1400 spiritismaj ejoj aŭ vuduejoj, kio vere estas la plej disvastigata kredo se konsideri la influon kaj eniron en multaj aspektoj de la vivo inkluzive tiu de la katolika kaj aliaj eklezioj.

La katolika eklezio ekzistas en Kubo ekde la alveno de la hispanoj fine de la 15-a jarcento ĝis nuntempe. Dum la kastrisma revolucio la rilatoj inter la katolika eklezio kaj la kuba ŝtato trapasis diversajn etapojn de malamikeco, kunekzistado kaj iompostioma malfermo de la ŝtato al la katolika eklezio kaj inverse.

En 1961 Castro proklamis en Kubo la komunismon kaj la ateismon, oni ŝtatigis la eduksistemon, la amaskomunikilojn kaj aliajn posedaĵojn: la eklezio restis senresursa kaj komenciĝis la epoko de malamikeco inter la ŝtato kaj la eklezio. En 1986 okazis la tutlanda kunsido de la kuba eklezio, kiu akceptis iamaniere la revolucion kaj adaptiĝis al tiu realaĵo, sen perdi sian identecon. En 1992 la ŝtato malradikaligis sian sintenon rilate tiun aferon kaj iĝis el atea al laika. En 1996 Castro vizitis la papon Johano Paŭlo la 2-a en Romo. Venontjare oni ekpermesis religiajn eventojn kiel la adoro al la **Caridad del Cobre** aŭ Kristnasko. En 1998 la papo vizitis Kubon kaj Castro ĉeestis amasdiservojn. De tie pli malpli la rilatoj inter la kuba ŝtato kaj la katolika eklezio pliboniĝis almenaŭ teorie. Praktike oni povus konsideri, ke iamaniere la katolika eklezio estas parto de la opozicio aŭ ke multaj katolikoj estas opoziciantoj.
András Szilágyi

**SZILÁGY András** (sila:dji) estis rumanuja hungara verkisto kaj tradukisto naskita en Balinco la 25-an de aprilo 1904 kaj mortinta en Kluĵo la 10-an de decembro 1984.

## Biografio 
András Szilágyi akiris kuracistdiplomon en la germanlingva universitato de Prago, kie ekrilatiĝis kun laborista movado kaj avangardliteraturo. Liaj unuajn poemojn li aperigis en revuo *Akasztott Ember* en Vieno. Reveninte Transilvanujon, li laboris kiel kuracisto. Li aliĝis al revuo Korunk. Lia unua romano titolita *Új pásztor* aperis en 1930 eldonita de *Eldonejo Monde* gvidita de Henri Barbusse. Poste la romano aperis ankaŭ en germana kaj serba traduko. En la 30-aj jaroj pro sia komunista agado li estis dufoje malliberigita. En 1944 li estis alportita al Dachau. Reveninte en Kluĵo ĝis 1948 li estis kuracisto, poste interna kunlaboranto de Utunk.

## Verkoj 
* *Új pásztor*, r., Párizs, 1930;
* *Az idő katonái*, r., Kvár, 1931;
* *Hazai képek*, elb., Bk., 1955;
* *Új pásztor* - *Az idő katonái*, Bk., 1955;
* *Pista és Ilie*. A riporter vázlatkönyvéből, Bk., 1958;
* *Gyalogszerrel*, riportok, elb., Bk., 1961;
* *Agronómus menyecske*, riportok, Bk., 1964;
* *A halhatatlan fűkaszás*, elb., Bk., 1977.

## Tradukaĵoj 
* M. Rovan: Atyafiak (kun János Szász), Bk., 1950;
* N. Moraru-A. Baranga: A nép javáért. d. (kun Arthur Bárdos B.), Bk., 1951;
* N. Jianu: Nagy idő [Fischer Ernővel], Bk., 1953;
* I. Agîrbiceanu: Aranybánya [Fodor Ernővel], Mvh., 1957 [Arkangyalok címen: Bk., 1964];
* I. Ludo: A negyedik változat, Bk., 1958;
* I. Agîrbiceanu: Szüret, vál. elb. [László Henrikkel], Mvh., 1959;
* N. Iftimovici: A sejt életrajza, Bk., 1971;
* Híres bűnperek a Pitavalból, vál., bev., jegyz., Bk., 1972;
* L. Börne: Párizsi levelek, vál., bev., jegyz., Bk., 1975.

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Szilagyi A
Szilagyi A
Sudorienta Eŭropo

eta|400ra|desno|Eŭropo kun iom flua limo
eta|la ŝtatoj de sudorienta Eŭropo kaj la iom pli vasta influa zono

**Sudorienta Eŭropo** (foje mallongigata SOE) estas la ŝtatoj en la sudoriento de la kontinento Eŭropo, kvankam la limoj de la regionego estas arbitre fiksitaj kaj iuj aŭtoroj foje iom pli vaste, aliaj iom pli strikte aplikas ilin.

## Ŝtatoj 
"Sudorienta Eŭropo" en geografio kaj historio kutime laŭ topologia difino estas la regiono Balkana duoninsulo ("Balkanio") plus la Karpata baseno kaj la parto de la montaro Karpatoj inter la riveroj Danubo kaj Dnestro. Konkrete tiu parto de Eŭropo kutime ampleksas la sekvajn ŝtatojn:

Ankaŭ Slovenio kaj Moldavio (iugrade eĉ Hungario, kiu tamen prefereble kalkuliĝu ŝtato de Mezeŭropo) en historia kaj kultura vidpunkto de iuj aŭtoroj estas konsiderataj ŝtatoj de sudorienta Eŭropo. Foje ankaŭ la insulo Kipro kaj la ŝtato Turkio komplete, kvankam geografie ili apartenas al Azio, kunkalkuliĝas. Entute temas pri areo de pli ol 960.000 km², en kiu meze de la 1980-aj jaroj vivis proksimume 90 milionoj da homoj.

La vorto "sudorienta Eŭropo" cetere science unuafoje difiniĝis de la germana prialbania esploristo *Johann Georg von Hahn* (1811-1869) .

## Referenco 
## Eksteraj ligiloj 
* paĝoj "Stabiliga pakto por sudorienta Eŭropo" (angle) 
* paĝoj de la Germania "Sudorienta Instituto" (germane)
* paĝoj de la Aŭstria instituto pri orienta kaj sudorienta Eŭropo (germane)
* paĝoj de la germanlingva "Südosteuropa-Gesellschaft"
* paĝoj de la anglalingva "Centre for South East European Studies"
Listo de landoj laŭ MEP por kapo

Ĉi tio estas **listo de landoj** ordigita laŭ ilia **Malneta enlanda produkto** dividita per la nombro da loĝantoj. Ĉi tiuj ciferoj estas bazitaj je kalkuloj de la Internacia Monunua Fonduso por la jaro 2005.
eta|500px|MEP por kapo en 2015

## Fonto 
* Internacia Monunua Fonduso

## Rilataj subjektoj 
* Malneta enlanda produkto

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.imf.org/external/np/sec/pn/2005/pn0509.htm
* http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2005/02/data/dbcoutm.cfm?SD=2004&ED=2004&R1=1&R2=1&CS=3&SS=2&OS=C&DD=0&OUT=1&C=512-941-914-446-612-666-614-672-311-946-213-137-911-962-193-674-122-676-912-548-313-556-419-678-513-181-316-682-913-684-124-273-339-921-638-948-514-686-218-688-963-518-616-728-223-558-516-138-918-353-748-196-618-278-522-692-622-694-156-142-624-449-626-564-628-283-228-853-924-288-233-293-632-566-636-964-634-182-238-453-662-968-960-922-423-714-935-862-128-716-611-456-321-722-243-965-248-718-469-724-253-576-642-936-643-961-939-813-644-199-819-184-172-524-132-361-646-362-648-364-915-732-134-366-652-734-174-144-328-146-258-463-656-528-654-923-336-738-263-578-268-537-532-742-944-866-176-369-534-744-536-186-429-925-178-746-436-926-136-466-343-112-158-111-439-298-916-927-664-846-826-299-542-582-443-474-917-754-544-698&S=NGDPDPC&CMP=0&x=14&y=10
* https://web.archive.org/web/20041130034438/http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/xx.html

Kategorio:Ekonomiko
Kategorio:Tutmondigo
Šamorín

**Šamorín**, hungare **Somorja** [ŝomorja], germane **Sommerein** estas urbo en Slovakio.

## Situo 
La urbo situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Danubo, laŭ ĉefvojo Komárno-Bratislavo, la samdirekta fervojo proksime preteriras. La ĉefurbo troviĝas 20&nbsp;km.

## Historio 
La unua duba mencio devenis el 1238 en formo *ecclesia Sancte Mariae*, certa dokumento el 1285. En 1405 la komunumo ricevis urban rangon de reĝo Sigismondo la 1-a (Sankta Romia Imperio), ĝi tuj ricevis urbomuron. Dum la mezepoko la urbo estis komerca centro de la regioneto. En 1910 loĝis en Somorja 2930 da homoj (2699 hungaroj kaj 112 germanoj). Ĝis 1920 ĝi apartenis al Pozsony, kie estis distriktejo. Poste la regiono iĝis parto de Ĉeĥoslovakio, dume inter 1938-1945 rehungariĝis laŭ la Arbitracio de Vieno, kiu deklaris tion, ke tiuj komunumoj, kie hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. En 2001 loĝis tie 12143 da homoj, la hungaroj en majoritato.

## Famuloj 
* En la iama Tejfalu (nuntempa urboparto de Šamorín) naskiĝis ornitologo Lajos Csiba, samloke li mortis
* En la iama Somorja naskiĝis kaj mortis hungara kalvinana episkopo Ferenc Száki.
* En la iama Somorja naskiĝis:
** hungara kalvinana pentristo István Tallós Prohászka
** hungara piaristo Ede Ivánfi.
* En la iama vilaĝo Királyfia (nun jam urboparto de Šamorín) naskiĝis hungara arbaristo Nándor Illés.
* En Šamorín naskiĝis:
** hungara aktoro József Konrád
** hungara kritikisto Zsigmond Zalabai
** Mária Szabó (orientalisto).

## Ĝemelurboj 
*  Mosonmagyaróvár, Hungario
*  Leiderdorp, Nederlando

## Vidindaĵoj 
* romanika, nun kalvinana preĝejo, la turo estas 24 m-ojn alta
* baroka romkatolika paroĥa preĝejo el 1778
* klasikisma luterana preĝejo el 1785
* sinagogo el 1912
* muzeeto

Kategorio:Urboj de Slovakio
Kategorio:Urboj ĉe Danubo
Kategorio:Municipoj en distrikto Dunajská Streda
Kulako

[eta|Soveta propagando: Ni forpelos kulakojn el [kolĥozoj]]
**Kulako** (; IPA: /kuˈlak/) estis riĉa kamparano de la epoko de la malfrua Rusia imperio kaj frua Sovetunio.

Ekde la agrara reformo de Stolipin la vorto "kulako" rilatis al la sendependaj kamparanoj, kiuj dungas dependantojn, sed poste bolŝevikoj uzis la vorton por malestime etikedi la pli riĉajn kamparanojn. Josif Stalin, post morto de Lenin kaj dum kolektivigo en Sovetunio, oni sendis kulakojn al ekzilo, ofte en sovaĝejoj, dum iliaj proprietaĵoj estis ŝtatigitaj. Ekde la mezo de la 1950-aj jaroj malkulakigitaj kamparanoj estis rehabilititaj kaj ricevis rekompencojn kaj ekde la 1990-aj jaroj ankaŭ socialajn avantaĝojn forme de pli alta pensio, rabatitaj pagoj ktp. Tiaj agoj okazis tro malfrue (post ĉ. 70 jaroj, post kiam pliparto de la viktimoj — eĉ tiuj, kiuj ne estis mortigitaj per "malkulakigo" mem — jam mortis) por efektive ripari la konsekvencojn de la origina maljusto, kaj do estis grandparte simbolaj.

## Vidu ankaŭ 
* Senkulakigo
* Kolektivigo en Sovetunio

Kategorio:Rusia Imperio
Kategorio:Kolektivigo en Sovetunio
Kategorio:Rusia socio
Kategorio:Rusaj vortoj kaj esprimoj
Kategorio:Ekonomio de komunisma Ĉeĥoslovakio
Levante

thumb|250px|*Hispana Levante* (en ruĝa koloro).
***Hispana Levante***, *Duoninsula Levante* aŭ simple ***Levante***, kaj en Esperanto *Levanto*, estas esprimoj kutime uzataj por referenci la aron de komarkoj de la hispana marbordo al Mediteraneo, kaj tiujn korespondajn al Valencilando kaj la Regiono Murcio, kaj ĝenerale pli malpli koincidajn kun la plej orienta sektoro de la Iberia Duoninsulo.

Ĝia uzado kiel loknomo rezultas en terminara konflikto pro sia ambigueco​, ĉar ĝi korespondas al neniu administracia divido kiu enhavu tiujn teritorion, kaj plej ofte oni kongruigas ĝin kun la uzado de la nomoj de historiaj teritorioj kaj nuntempaj regionoj (nome aŭtonomaj komunumoj). Tute evitindas la uzado de la termino kiel sinonimo de Valencilando, eĉ se tiu estas la centra kerno de la koncepto.

## Vidu ankaŭ
* Levantenio

Kategorio:Geografio de Hispanio
Traktriangulo

eta|Skizo de traka triangulo
**Traktriangulo** estas fervoja instalaĵo, kiu kunigas tri trakojn per trakforkoj. Almenaŭ du el la flankoj de la triangulo estas kurbaj; ofte ĉiuj tri.

Estas du diversaj kialoj por konstrui traktriangulojn:
* Kunigo de fervojaj linioj el tri direktoj;
* Eblo turni lokomotivon aŭ vagonon je 180°.

## Kunigo de tri linioj 
Kie fervojaj linioj el tri direktoj kunvenas, la plej simpla solvo estas, ke ĉiuj tri finiĝu en unu stacio. Ĉar stacio havas nur du elirojn, almenaŭ du el la tri linioj devas en-/eliri ĉe la sama flanko. Tio signifas, ke trajno venanta per unu el tiuj du linioj kaj foriranta per la alia devas ŝanĝi la direkton en la stacio, kio kostas tempon.

Pli komforta solvo estas kunigi la tri liniojn per traka triangulo. Tiam ĉiuj eblaj trajnoj povas traveturi sen direktoŝanĝo, eĉ sen halto.

Se la koncernataj linioj estas unutrakaj, ne estas problemoj. Se ili estas dutrakaj, iuj trajnoj devas kruci kontraŭdirektajn trakojn, trairante la triangulon. Tio devigas trajnojn atendi kaj reduktas la kapaciton de la linioj. Tiu malavantaĝo estas evitebla per dunivela triangulo, kie la interkruciĝo de trakoj okazas sur/sub pontoj. Tiu solvo tamen estas multekosta.

eta|Turnado de tramo per traka triangulo

## Direktoŝanĝo de veturilo 
Lokomotivo aŭ trajno, kiu trairas tutan triangulon, devas dufoje ŝanĝi la veturdirekton kaj fine alvenas sur la loko, de kie ĝi ekiris, sed estis turnita je 180°. Tio gravas ĉe nesimetriaj veturiloj, ekzemple preskaŭ ĉiuj vaporaj lokomotivoj.

Ĉar vapora lokomotivo havas preferatan veturdirekton, oni iam konstruis trakatriangulojn kun la aparta celo turni lokomotivojn. La mastrumaj kostoj de tia triangulo estis malpli altaj ol tiuj de turndisko.

Tiu tekniko estas uzata ankaŭ por tramoj, kie mankas spaco por turna maŝo.

## Bezono de tereno 
La tereno interne de traka triangulo estas malfacile uzebla, ĉar ĝi
* estas malfacile atingebla,
* havas kurbajn randojn kaj akrajn pintojn,
* ricevas trajnan bruon de ĉiuj flankoj.
Pro tiuj malavantaĝoj oni deziras laŭeble malgrandajn triangulojn. Aliflanke malgrandaj trianguloj havas malgrandajn trakajn kurboradiusojn kaj tial permesas nur malaltan rapidon, eble eĉ ne akceptas ĉiajn veturilojn.

300ra|eta|Skizo de traka kvinangulo
Alia solvo, kiu konsumas malpli da tereno, estas traka kvinangulo (trakostelo). Ĝi necesigas kvar direktoŝanĝojn dum traveturo. Tia trakostelo (eble la lasta konservita) ekzistas en la stacio de Mals en la Venosta Valo, finstacio de la fervojo inter Bolzano-Bozen kaj Mals.

Kiel montras la skizo, eblas konstrui trakostelon tiel, ke ĝi situas tute je unu flanko de la ĉefa linio. Se oni uzas ambau flankojn de la linio, necesas malpli da spaco.

Kategorio:Fervojo
Embrach

## Pri la komunumo 
**Embrach** estas komunumo en la distrikto Bülach, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 8577 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007. Embrach disponas pri bela malnova vilaĝcentro kun diversaj konstruaĵoj bone konservitaj el la mezepoko.

## Geografio 
Embrach situas en la Zurika Unterlando inter Bülach kaj Vinterturo, kvin kilometre norde de la interkontinenta Flughaveno Zuriko ĉe la bordo de la rivero Töss.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Embrach limas en nordo al Freienstein-Teufen, en nordoriento al Dättlikon, en oriento al Pfungen, en sudoriento al Oberembrach, en sudo al Lufingen, en sudokcidento al Winkel, en okcidento al Bülach, kaj en nordokcidento al Rorbas.

## Trafiko 
Embrach disponas pri stacidomo ''* de la fervojkompanio THURBO, kiu situas sur la linio de Vinterturo tra Bülach, Eglisaŭ al Waldshut. Per ĝi kaj per la poŝtaŭtobuslinio al la Flughaveno Zuriko kaj al Rorbas kaj Teufen Embrach estas konektita al la reto de la Zurika Trafik-Unio.

## Historio 
La *Ĥorsinjorkonvento Sankta-Paetro de Embrach'' estis unuan fojon dokumjente menciita en la jaro 1044 kaj malfondita en la jaro 1524 okaze de la reformacio. Ĝi observis ĝis tiam la malsuperan jurisdikcion de la habsburga Grafejo Kiburgo. Kun ties transiro al Zuriko la regiono fariĝis zurika posedaĵo en la 15-a jarcento.

En la jaro 1444 Embrach estis dum militiro de la armeo de la Svisa Ĵurkomunumo kontraŭ la fortiĝanta urbo-ŝtato Zuriko elrabita kaj bruligita. Dum tio atako la komunumo kun escepto de du domoj komplete detruiĝis.

De la 15-a jarcento ĝis la jaro 1798 Embrach estis regita de la urbo Zuriko tra ĝia Grafejo Kiburgo. Ĉe la fondiĝo de la Helveta Respubliko Embrach estis atribuita al la distrikto Bülach, al kiu ĝi ankoraŭ hodiaŭ apartenas.

## Famuloj 
* tie naskiĝis Ábrahám Ganz

## Esperanto-movado 
Dietrich Michael Weidmann, nuntempa kunprezidanto de Svisa Esperanto-Societo kaj longjara komitatano kaj iama ĝenerala sekretario de TEJO kaj multjara komitatano de UEA, estas civitano de Embrach.

## Vidu ankaŭ 
* Embrach-Rorbas (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Embrach

## Bildoj 

Dosiero:Embrach Pentrita Domfasado 016.jpg|Fasada pentraĵo, kiu memorigis al la detruo de la vilaĝo far la Svisa Ĵurkomunumo en la jaro 1444
Dosiero:Embrach Preghejo 008.jpg|Reformita preĝejo
Ŝpuro 1435 mm

Mondmapo montranta, kia ŝpuro estas plej ofta en ĉiu lando|eta|300ra
**Ŝpuro 1435 mm** oni konsideras kiel normala ŝpuro aŭ *Norma ŝpuro* estas reldistanco de  (4 futoj ) ĉe fervoja trako. Ĝi estas la plej vaste uzata ŝpuro en la mondo.

La normala ŝpuro estas kompromiso inter la deziroj havi stabilecon (per granda reldistanco) kaj povi konstrui mallarĝajn kurbiĝojn (kio postulas malgrandan reldistancon).

## Uzo 
Ĝi estas tre multe uzata en Eŭropo kaj Norda Ameriko.

Kelkaj landoj en Eŭropo uzas aliajn ŝpurojn: Finnlando, Hispanio, Portugalio, la KSŜ-landoj. Ĉe transiro de kaj al tiuj landoj pasaĝeroj kaj varoj devas ŝanĝi la vagonojn. Por pasaĝeraj trajnoj ekzistas vagonoj, kies ŝpuron eblas ŝanĝi.

## Historio 
La normalan ŝpuron uzis George Stephenson por konstrui siajn fervojojn ekde 1825; laŭdire la britaj aŭtoritatoj postulis tiun mezuron, kiu estis kutima ĉe ĉevalaj veturiloj. Ĉar la fervojoj de Stephenson estis tre sukcesaj, la normala ŝpuro disvastiĝis.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Etŝpura fervojo
* Ŝpuro


Kategorio:Fervojo
Carolin Weemeyer

**Carolin WEEMEYER** (naskita Carolin HÖTZL, la 6-an de julio 1982 en Munkeno) estas germana esperantistino.

Carolin eklernis Esperanton en 2003 per la retpaĝaro lernu.net. Ŝia unua Esperanto-renkontiĝo estis la Internacia Seminario 2003/2004 en Naumburg. De tiam ŝi aktivas en la Esperanto-movado.

Post abiturientiĝo en Munkeno en 2002 ŝi dum unu jaro volontulis en infanĝardeno sur bieno en la nordgermana vilaĝo Krummbek. De 2003 ŝi studis pedagogion unue por parolhandikapuloj en Munkeno, poste por bazlernejo en Gießen. Post la finstudado en 2007 ŝi transloĝiĝis al Hanovro. Oktobre 2009 ŝi finis la praktikan fazon de instruistiĝo en bazlernejo en Hanovro kaj nun estas bazlerneja instruistino.

Kategorio:Germanaj esperantistoj
Burg Fürsteneck

eta|200px|kastelo kaj akademio Burg Fürsteneck
eta|200px|Burg Fürsteneck, vido de la sudo
eta|200px|Burg Fürsteneck, interna korto
eta|Geografia pozicio de akademio Burg Fürsteneck en Germanio
**Burg Fürsteneck** [burg FURSTENek] estas burgo en la mezo de Germanio inter la urboj Fulda kaj Bad Hersfeld. Ĝi apartenas al la komunumo de Eiterfeld (distrikto Fulda). La burgo troviĝas en altitudo de 406 metroj sur malgranda altebenaĵo.

* Koordinatoj:

## Historio 
Burg Fürsteneck apartenas al la monaĥejo de Fulda kaj estis unue menciita en 1309. En 1802 ĝi fariĝis la posedaĵo de la germana federacia lando Hesio.

## Akademio Burg Fürsteneck 
Ekde 1952 Burg Fürsteneck fariĝis popola altlernejo por metia kaj kultura edukado. Sub la arkitekta gvido de Otto Bartning komencis la renovigo. Ĉiujare ĉirkaŭ 4000 homoj partoprenas unu el pli ol akademiaj 175 kursoj.

## Literaturo 
* August Straub: *Burgen und Schlösser im Hessenland.*, Melsungen
* August Weber: *Die Geschichte des Kreises Hünfeld*, Fulda 1960
* Rudolf Christl et al.: *1150-Jahre Dorf und Markt Eiterfeld. Amt und Gericht Fürsteneck. 845 – 1995*, Eiterfeld 1995

## Eksteraj ligiloj 
* La TTT-ejo de Burg Fürsteneck 
* Eŭropa Nyckelharpa trejnado en kastelo Burg Fürsteneck (germane, angle)
* Internaciaj Tagoj de la Nyckelharpa  (germane, angle, itale, france, nederlande, svede)
* Metia kurso por mezepoka muziko  

Fürsteneck
Fürsteneck
Kategorio:Distrikto Fulda
Amuzo

[eta|300px|dekstra|Amuzo en [Vosges (departemento)|Vogezoj.]]
**Amuzo**, **ripozamuzo**, **distriĝo** estas la uzado de tempo laŭ planita maniero por la resaniga refreŝigo de la propraj korpo aŭ menso. Dum la libera tempo estas pli bone formo de ripozo, amuzo implicas aktivan partoprenon sed laŭ pli refreŝiga kaj bonhumora maniero. Dum la homoj de la plej riĉaj mondoregionoj de la mondo vivas iom post iom pli sedentarajn vivstilojn, la neceso amuzi pliiĝas. La kresko de la nomitaj aktiva feriado estas ekzemplo de tiu tendenco. La amuzokupoj aŭ ŝatokupoj estas gravaj ĉar ili helpas pluhavi ekvilibron en la vivo inter devoj kaj okupoj unuflanke kaj fizika kaj mensa sanoj aliflanke.

En Esperanto eblas vortoludoj pri "amuzo" kaj "am-uzo".

## Vidu ankaŭ 
* Distrindustrio

## Eksteraj ligiloj 
* Artikoloj pri amuzejoj 

Kategorio:Psikologio
Kategorio:Homa konduto
Malpuraj kaj mekanikaj metioj

[eta|Carl Larsson: *Miaj amikoj, [ĉarpentisto kaj farbisto*, 1909]]
La hispanlingva termino *Oficios viles y mecánicos*, katalune *Oficis vils i mecànics* kaj galege *Oficios viles e mecánicos*, en Esperanto io kiel *malpuraj kaj mekanikaj metioj (aŭ okupoj)* en la mezepoka socio de Iberio estis termino uzata por tipoj de laborokupoj kiel metioj aŭ manfaradoj, historie nekongrueblaj kun nobeleco, en feŭda socio kaj eĉ en la novepoko. Ili baziĝis sur tradicio kaj kutimo, kaj oni eniris en ili tra la sistemo de gildoj por lerno.

La permana laboro estis malkongrua kun la nobelula vivmaniero, kiu devis esti la ekzercado de armiloj kaj la serĉado de honoro, kaj ne per perlaboro de la vivo. Same estis direnda pri la klerikoj, kvankam la monaĥoj uzas laboron, ne tiom por produkta celo sed kiel parto de ties asketismo (laŭ la regularo de Sankta Benedikto: *ora et labora*, tio estas "preĝu kaj laboru").

La malhonorigo de la laboro devenas el la Malnovepoko, rilata kun sistemo de Sklaveco, kaj ĝi troviĝas justigita, ekzemple, en la filozofio de Platono kaj Aristotelo.

La profesioj aŭ liberalaj artoj, tio estas, tiuj bazitaj sur intelekta laboro, karakteriĝas pro la aliro tra universitataj studoj; ili havis (ankoraŭ havas, depende de la lando) superan konsideron.

Inter plej oftaj taskoj konsiderataj kiel oficoj oni povus listigi la jenajn:
* Masonisto
* Ĉarpentisto
* Ŝufaristo
* Farbisto
* Paŝtisto
* Agrikulturisto
* Vendisto
* Buĉisto

La esperanta vorto ofico laŭ PIV havas alian nuancon kaj lingvoscience konsiderindas "falsa amiko" de la romanida termino, kiu nur hazarde aspektas similece. 

## Referencoj 
(En la hispana)
* DÍEZ, Fernando (190) *Viles y mecánicos. Trabajo y sociedad en la Valencia preindustrial*. Valencia, Edicions Alfons el Maganànim.
* Mª Rosario Caballero Carrillo y Pedro Miralles Martínez (2002) *El trabajo de la infancia y la juventud en la época del Barroco. El caso de la seda murciana*.http://www.ub.es/geocrit/sn/sn119-12.htm

Kategorio:Historio
Kategorio:Laboro
Fiľakovo

**Fiľakovo,** hungare **Fülek,** germane **Fileck** estas urbo en Slovakio.
eta|maldekstra|Burgo en Fiľakovo

## Situo 
La urbo situas en valo kaj sur deklivoj, laŭ ĉefvojo Hatvan-Lučenec. Estas fervojo al Hatvan, Tornaľa kaj Zvolen.

## Historio 
La unua mencio pri la urbo devenis el 1246, pri la fortikaĵo el 1262. Ilin okupis Mateo Csák (ĉAk), sed la reĝa armeo reokupis ĝin en 1321. La komunumo sub la fortikaĵo urbiĝis en 1423. Iom poste la husanoj okupis la fortikaĵon. En 1554 pro perfido la turkoj ekhavis kaj tenis ĝin duonjarcenton. La Habsburgoj reokupis ĝin en 1593. Okazis granda incendio en 1615. Gabrielo Bethlen tenis la fortikaĵon dum kelkaj jaroj, sed la aŭstroj reokupis ĝin en 1621. En la 17-a j.c. la urbo estis departementejo de 4 departementoj. En 1678 Emeriko Thököly fiaskis ĉe la sieĝo, sed en 1682 Thököly kune kun turkoj venkis, poste eksplodis la fortikaĵon kaj detruis la urbon. En la 18-a j.c. la komunumo iĝis kampurbo, en la 19-a j.c. distriktejo. En 1910 loĝis en la urbeto 2576 da homoj, plej parte hungaroj. Ĝis 1920 ĝi apartenis al Nógrád (reĝa departemento), kie estis distriktejo. La regiono ekde 1920 apartenis al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la regiono rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario.

En 1991 loĝis tie 10 451 da homoj, (7064 hungaroj, 2956 slovakoj, 344 ciganoj kaj 40 ĉeĥoj).

## Vidindaĵoj 
* ruina fortikaĵo
* katolika preĝejo kaj klostro el 1513, post 1682 rekonstruitaj en baroka stilo, nun estas pilgrimejo
* baroka kastelo de Coburg el la 17-a j.c.
* nobeldomo de Koháry el la 18-a j.c.
* klasikisma nobeldomo de Cebrián el 1847
* lernejo, nun muzeo

## Famuloj 
* En la iama Fülek naskiĝis:
** hungara aktoro Jenő Sziklai
** rabeno Sándor Büchler.
* En Fiľakovo naskiĝis:
** hungaraj geaktoroj Attila Bocsárszky, Csaba Mokány, András Nagy (aktoro) kaj Vica Kerekes
** hungara matematikisto István Reiman.
eta|maldekstra|Vido el Filakova burgo
eta|Subburgejo en Fiľakovo

Kategorio:Urboj de Slovakio
Kategorio:Municipoj en distrikto Lučenec
Niederweningen

**Niederweningen** estas komunumo en la distrikto Dielsdorf, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 2555 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Niederweningen situas norde de la Ĵurasa montoĉeno Lägern en la tiel nomita Wehntal. Tra la komunumo fluas la rivero Surbo, alfluanto de Aro. La komunumo limas okcidente al la Kantono Argovio.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 6,88&nbsp;km², de kiuj 38% estas kovritaj de arbaro, 49% servas por agrikulturo kaj 9% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Niederweningen limas en nordo al Siglistorf (AG), en oriento al Schleinikon, en sudoriento al Otelfingen, en sudo al Wettingen (AG), en okcidento al Ehrendingen (AG), kaj en nordokcidento al Schneisingen (AG).

## Trafiko 
[eta|maldekstra|150px|[Niederweningen (stacidomo)|Stacidomo de Niederweningen]]
Niederweningen situas ĉe la fina haltejo de la Wehntal-Fervojo, kiu kondukas tra Diesldorf al Zuriko. Per ĝi kaj diversaj poŝtaŭtobuslinioj la komunumo estas bone konektita al la reto de la Zurika Trafik-Unio. Komence de la 19-a jarcento ekzistis planoj, ke la Wehntal-Fervojo estu longigita tra la Surbvalo ĝis Döttingen en Kantono Argovio. Tiu projekto malsukcesis pro monmanko kaŭzita pro la eksplodo de la 1-a mondmilito. Post la militoj la planoj estis reprenitaj, sed en la 1930-aj jaroj definitive nuligitaj, ĉar tiam oni al la fervojkonstruado favoris la enkondukon de busoj, kio tiam pro pli bonaj trafikvojoj fariĝis pli ekonomia. La publika transporto tra la Surbvalo nun funkcias per poŝtaŭtolinio de Niederweningen al Döttingen sur la kantona ĉefvojo 17, kiu pasas laŭlonge de Surbo.

[eta|240px|rigardo de [Lägern al Niederweningen]]

## Historio 
En la romia epoko ekzistis en la regiono diversaj romiaj bienoj. En frua mezepoko alemanaj triboj setlis sur la teritorio de la komunumo. La 17-an de marto 1409 Niederweningen submetiĝis al la regado de la urbo Zuriko. Post la fino de la Helveta Respubliko en la jaro 1803 estis fondita la sendependa komunumo Niederweningen, kiu unue apartenis al la distrikto Bülach kaj poste al la distrikto Regensberg, el kiu estiĝis la distrikto Dielsdorf.

## Mamutmuzeo 
Ĉar oni dum konstrulaboroj por la Wehntalfervojoj trovis la ostojn de mamutoj kaj okaze de foslabrojoj por la fabriko de la firmao *Bucher-Guyer AG* en la jaro 1967 la restaĵojn de sovaĝa ĉevalo el la postglaciepoko kaj fine en la jaro 2003 dum diversaj foslaboroj la restaĵojn de virmamuto kaj puŝdento, la asocio por loka historia decidis kune kun reprezentantoj de la paleontologia muzeo kaj de la arkeologia instituto de la kantono malfermi en Niederweningen mamutomuzeo.

## Bildoj 

Dosiero:Niederweningen preghejo 097.jpg|Preĝejo
Dosiero:Niederweningen faktrabdomo 101.jpg|Faktrabdomo
Dosiero:Niederweningen vilagheniro 093.jpg|Vilaĝeniro el oriento
Dosiero:Niederweningen faktrabdomoj 099.jpg|Vilaĝocentro

## Vidu ankaŭ 
* Niederweningen (stacidomo)
* Niederweningen Dorf (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Niederweningen
Kubanjo

**Kubanjo** (ruse *Кубань*) estas rivero en suda parto de Rusio, en Eŭropa parto de la lando.

La rivero longas 906 km, havas la akvokolektan areon de 61.000 km². Ĝi fontas el glaĉeroj de la Elbruso, en la Grand-Kaŭkazo. Poste ĝi rapidfluas ravinojn, ofte falfluas kaj alvenas la Stavropol-ebenaĵojn, kie turniĝas al okcidento kaj atingas la Azovan maron tra larĝa, marĉa inundejo.

La rivero estas ŝipebla ĝis Krasnodar. Oni kondukas plimulton de la akvo en akvumajn kanalojn.

La kubanaj kozakoj setliĝis fine de la 18-a jarcento — komence de la 19-a jarcento sur la norda bordo de la rivero.

## Referencoj 


Kategorio:Riveroj en Rusio
Distrikto Mansfeld-Suda Harco

La **Distrikto Mansfeld-Südharz** ( ) situas en la sudokcidento de la federacia lando Saksio-Anhalto de Germanio. Ĝia administra sidejo estas la urbo Sangerhausen. La distrikto kovras areon de 1 448 km², kaj fine de la jaro  ĝi havis  loĝantojn. La distrikto kreiĝis la 1-an de julio 2007 el la malnovaj distrikto Mansfelder Land kaj distrikto Sangerhausen.

Najbaraj distriktoj ene de Saksio-Anhalto estas nordoriente la distrikto Harco, norde kaj nordoriente la distrikto Salzland, oriente kaj sudoriente kaj sudoriente la distrikto Saale, krome en la najbara federacia lando Turingio la distrikto Kyffhäuser sude kaj la distrikto Nordhausen okcidente.


M
M
Trakforko

eta|Trakforko
eta|maldekstre|200ra|Animeo pri trakforko
[eta|Trakforko sur [denta fervojo (Štrbské Pleso, Slovakio)]]
**Trakforko** estas instalaĵo en fervoja trako, kiu ebligas al trajno debranĉiĝi de la linio.

Laŭ la manipula forto ekzistas tri tipoj de forkoj:
* manaj trakforkoj, manipulataj de homo per levumilo; la levumilo povas esti apuda aŭ efiki defore per ŝnuroj;
* elektromekanikaj trakforkoj, kiujn movas elektra motoro;
* oleodinamikaj (hidraŭlikaj) trakforkoj, kiujn movas premita oleo.

Ĉe ordinara trakforko la eksteraj reloj (la dekstra de la dekstra branĉo kaj la maldekstra de la maldekstra) estas seninterrompaj kaj fiksaj; la internaj estas moveblaj kaj havas breĉon por permesi al la internaj radoj kruci la neuzatan relon. La du moveblaj reloj estas ligitaj kaj moviĝas kune; aŭ unu aŭ la alia alpremiĝas al ekstera relo por direkti la radojn en la dezirata direkto.

Trakforkoj ebligas nur limigitan rapidon; tiu dependas de du faktoj:
* Almenaŭ unu el la du vojoj de trakforko devas esti kurba, kaj la kurbeco limigas la rapidon. Ju pli granda estas la kurboradiuso, des pli rapida povas esti la trajnoj, sed des pli longaj (kaj kostaj) devas esti la trakforkoj. La maksimuma rapido por la nekurba vojo (se tia ekzistas) ordinare estas pli alta.
* La breĉoj en la internaj reloj puŝas la radojn kaj portas la riskon, ke rado dereliĝu. Por eviti tion ekzistas gvidaj relpecoj, kiuj premas la alian radon al ĝia relo. Sed tiu mekanismo eltenas nur certan maksimuman rapidon. Trakforkoj por tre altaj rapidoj bezonas duan moveblan parton, kiu fermas po unu el la breĉoj.

Ekzistas trakforkoj kun kvar moveblaj partoj, kiuj ĉe kruciĝo de trakoj ebligas el ajna direkto la elekton inter du vojoj. Malgraŭ kvar moveblaj partoj ili havas nur du poziciojn: krucan (la du eblaj vojoj interkruciĝas) kaj tanĝan (ili tanĝas unu la alian).

## Vidu ankaŭ
* Relkomutisto

Kategorio:Fervojo
Distrikto Harco

La **Distrikto Harco** () situas en la okcidento de la federacia lando Saksio-Anhalto de Germanio. Ĝia administra sidejo estas la samnoma urbo Halberstadt. La distrikto kovras areon de 2 104 km², kaj fine de la jaro  ĝi havis  loĝantojn. Ĝi kreiĝis la 1-an de julio 2007 el la malnovaj distriktoj Halberstadt, Quedlinburg kaj Wernigerode.

Najbaraj distriktoj ene de Saksio-Anhalto estas nordoriente la distrikto Börde, oriente la distrikto Salzland kaj sudoriente la distrikto Mansfeld-Suda Harco, krome en la najbara federacia lando Turingio la distrikto Nordhausen kaj en la najbara federacia lando Malsupra Saksio la distriktoj Goslar okcidente, Wolfenbüttel nordokcidente kaj Helmstedt per kompare malgranda komuna limo en la nordo.


H
H
Distrikto Salzland

La **distrikto Salzland** [prononco "**Zalc**lant"] („sala lando“) - germane *Salzlandkreis*, aŭtokodo SLK - situas en centra Germanio, en la centra parto de la federacia lando Saksio-Anhalto. La distrikto havas areon de 1425 km², kaj fine de  ĝi havis  loĝantojn. En sia nuna formo, la distrikto ekestis la 1-an de julio 2007 el la malnovaj distriktoj Bernburg, Schönebeck kaj preskaŭ ĉiuj komunumoj de distrikto Aschersleben-Staßfurt. Administra centro de la distrikto estas la urbo Bernburg (Saale) - ties nomo jam indikas, ke la rivero Saale trafluas la distriktan teritorion. En la plej norda parto de la distrikta teritorio ankaŭ pasas la rivero Elbo, la rivero Saale tie enfluas ĝin (en la suba mapo en la informkesto dekstre skize eblas vidi la vojojn de ambaŭ riveroj ene de la distrikto).


S
S
Distrikto Anhalt-Bitterfeld

La **distrikto Anhalt-Bitterfeld** (germane *Landkreis Anhalt-Bitterfeld*, aŭtokodo ABI) situas en centra Germanio, en la pleja sudo de la federacia lando Saksio-Anhalto. La distrikto havas areon de  km², kaj fine de  ĝi havis  loĝantojn. En sia nuna formo, la distrikto ekestis la 1-an de julio 2007 el la malnovaj distrikto Bitterfeld, distrikto Köthen kaj iuj komunumoj de distrikto Anhalt-Zerbst. Administra centro de la distrikto estas la urbo Köthen (Anhalt). La antaŭe multajn unuopajn komunumojn oni grupigis al nur 10 kompare grandaj komunumoj - ok el ili havas la statuson de urbo. La centran parton de la distrikto de oriento okcidenten trafluas la rivero Elbo.

## Urbaj kaj neurbaj komunumoj 
(inter krampoj la nombro de loĝantoj laŭ la stato fine de )

# Aken (Elbo), urbo ()
# Bitterfeld-Wolfen, urbo ()
# Köthen (Anhalt), urbo ()
# Muldestausee ()
# Osternienburger Land ()
# Raguhn-Jeßnitz, urbo ()
# Sandersdorf-Brehna, urbo ()
# Südliches Anhalt, urbo (14 662)
# Zerbst, urbo ()
# Zörbig, urbo ()


A
A