open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Karin Boye

**Karin BOYE**  (naskiĝis la 26-a oktobro 1900, mortis la nokto antaŭ la 24-a aprilo 1941) estis sveda verkisto, poeto kaj tradukisto. Ŝi estas konata ĉefe por ŝia poezio, sed ŝi ankaŭ verkis romanojn, novelojn kaj artikolojn.

Unu el la plej konataj verkoj de Boye estas *Kalokaino* (*Kallocain* svede), eldonita en 1940. La libro estas malutopia scienc-fikcia romano, internacie rekonita verko. Ekzemple la brita aŭtoro George Orwell diris ke li inspiriĝis multe de la libro de Karin Boye verkonta sian faman libron "1984".

Kalokaino estas skribita kiel taglibro de la ĉefrolulo, la sciencisto Kall. Li produktis substancon kiu injektita en homo malebligas al la homo mensogi. La substanco estas nomita ”Kalokaino” pro sia inventinto, kaj Kall estas entuziasma pri uzi sian inventaĵon en la popolo de la totalisma ŝtato kie li vivas. Tamen, kiam li ricevas novan sciencan kolegaron Kall ekscias terure ke lia propra invento povas kaŭzi danĝeregon ankaŭ por li mem.

Kategorio:Svedlingvaj verkistoj
Kategorio:Universitato de Upsalo
János Sükösd

**János SÜKÖSD** [sykoeĵd] rumania hungara eduksciencisto. Li naskiĝis en Corund la 1-an de februaro 1925. Li estas la edzo de geografino Éva Sükösd.

## Kariero
János Sükösd diplomitiĝis en 1951 en Universitato Bolyai de Kluĵo pri pedagogio-psikologio. Inter 1952–56 li studis en Leningrado kaj kaj tie ricevis la sciencan gradon de kandidato. De 1956 li estis instruisto de Pedagogia Pluperfetiga Instituto kaj Porinstruista Altlernejo de Kluĵo. En 1977 li translokiĝis en Hungarujon kun sia familio kaj tie li estis kunlaboranto de Centra Statistika Oficejo.

## Volumoj
**Módszertani levél. Műhelygyakorlatok szerepe* (Brassó 1958); 
**Módszertani füzet. A tanulói aktivitás fokozása. Az oktatás programozása. A tanulók munkára nevelése* (Csíkszereda 1976). 

## Fonto
*RMIL 

 
Kategorio:Rumanujaj hungaraj pedagogoj
András K. Kovács

**András K. KOVÁCS** [kovAĉ] Korondi, rumania hungara verkisto, poeto, popolartisto. Li naskiĝis en Corund en 1947.

## Biografio 
András K. Kovács estas ano de Rumania Hungara Popolarta Societo. Li kreas objektojn el pajo. Li publikis en Igaz Szó, Megyei Tükör, Előre.

## Libroj 
* *Korondi sokadalom*, Pallas-Akadémia Könyvkiadó, 2000.
* *Évszakok szekerén*, porinfanaj poemoj, Pallas-Akadémia Könyvkiadó. 2002.
* *Kapaszkodó*, romantrilogio, 2007.

## Fonto 
* Indikoj 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Margit Gaál

**Margit GAÁL** [gAl] rumania hungara industriartistino (feltofaristino). Ŝi naskiĝis en Ditrău la 10-an de junio 1954. 

## Kariero
Margit Gaál konatiĝis kun feltofaradon en 1992. En 2002 ŝi ricevis dividitan ĉefpremion en Tokaj okaze de la 3-a Internacia Konkurso kaj Ekspozicio de Manlaboro. Ŝi vivas en Sfântu Gheorghe. Ŝia unua ekspozicio estis en 1999 en Ilieni. De 1999 li havis ok ekspoziciojn en Gheorgheni kaj en Odorheiu Secuiesc.

## Fonto
*Retejo de Popolarta Societo

 
Kategorio:Rumanujaj hungaraj industriartistoj
Moloĉno (Simferopola distrikto)

**Moloĉno** (, , ) estas vilaĝo en la Perova komunumo de la Simferopola distrikto (Aŭtonoma Respubliko Krimeo). Laŭ la censo de la jaro 2001 en la vilaĝo loĝis 208 homoj.

## Geografio 
La vilaĝo situas je unu kilometro okcidente de la sud-okcidenta limo de Simferopolo. Krom Simferopolo la plej proksimaj loĝlokoj estas la vilaĝoj Perovo (situanta duonkilometron nord-oriente) kaj Triprudno (situanta kilometron sud-okcidente).

La vilaĝo situas proksime al la plej supra fluo de la rivero Okcidenta Bulganako.

## Historio 
La vilaĝo estas relative nova. Ĝi aperis komence de la 1950aj jaroj kiel laborista setlejo (la loĝantaro laboris en la agrokulturaj entreprenoj). En la jaro 1958 la setlejo ricevis oficialan statuson de loĝloketo kun la nomo *Moloĉnoje* (la rusa nomo signifas laŭvorte *(la) lakta*).

Per la decido de la Parlamento de Aŭtonoma Respubliko Krimeo la 19an de decembro 2007 la loĝloketo ricevis oficialan statuson de vilaĝo.

### Dinamiko de la loĝantaro 
* 1989 — 156 homoj
* 2001 — 208 homoj

## Nuntempo 
Laŭ la rezultoj de la tutukrainia censo de la jaro 2001 en la vilaĝo loĝis 208 homoj). La areo de la vilaĝo estas 44,6 hektaroj, la kvanto de kortoj estas 80.

La ĉefaj ekonomiaj branĉoj de la vilaĝo estas agrokulturo, besto- kaj birdobredado. Per la busa transporto la vilaĝo estas ligita al Simferopolo kaj al la aliaj vilaĝoj de la Perova komunumo.

## Referencoj 
## Ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Vilaĝoj de Krimeo
Kategorio:Loĝlokoj de la Simferopola distrikto
Pongrác Somssich

**Grafo Pongrác Somssich,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Somssich Pongrác** estis hungara departementestro, politikisto, direktora membro de Hungara Scienca Akademio (1830). Lia nobela antaŭnomo estis *sárdi*.

Pongrác Somssich http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/092/pc009295.html#3 naskiĝis la  1788 en Sárd. Li mortis la  1849 en Mike.

## Biografio 
Pongrác Somssich frekventis lernejojn en Nagykanizsa kaj Pécs, universitaton en Pest (urbo). En 1811 li ricevis posteno en Somogy (historia departemento), kie en 1824 atingis la rangon subdepartementestro. En la sekva jaro li estis elektita deputito al la parlamento. Komence li politikadis por la progreso, sed baldaŭe li apogis la Habsburgojn. Li ricevis diversajn altajn postenojn, ekzemple en 1836 li estis departementestro de Baranya (historia departemento). Li havis edzinon, kiu naskis filon. Li ricevis premion en 1841. En 1845 li grofiĝis.

## Verkaro (elekto) 
* *Beszéd, melyet ... király személyes jelenlétének törvényszéki helytartója 1832-33. országgyűlése folytában, sz. János hava 11. az egybegyűlt Tek. karokat és rendeket ... ezen dicső hivatalába léptével megköszöntötte* (1833)
* *Országgyűlési beszédek* (Parlamentaj paroladoj)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero S kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero S kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre)

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Burgo Erfenstein

eta|la burgruino Erfenstein rigardata de la alia valflanko
La **burgo Erfenstein** estis mezepoka Spronburgo en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝi situas en la palatinata arbaro super la valo de Elmstein sur alteco de 265 m s.m. proksime de la komunumo Esthal, (distrikto Bad Dürkheim). Legendo pri ledra [Kio? PIV 2020 ne konas vorton "ledro"...] ponto ligas ĝin kun la najbara burgo Spangenberg.

## Historio 
Kiam kaj kiu konstruigis Erfenstein ne estas konata; supozeble estis la grafoj de Leiningen. La burgo protektu la vastaj arbaroj de la grafoj. 

## priskribo 
eta|maldekstra

## Literaturo 
* Jürgen Keddigkeit, Alexander Thon, Karl Scheurer Rolf Übel: *Pfälzisches Burgenlexikon, Band 1: A-E*. 2. Auflage, Institut für pfälzische Geschichte und Volkskunde Kaiserslautern, Kaiserslautern 2003, ISBN 3-927754-51-X, S. 504-516.
* Alexander Thon (Hrsg.): *Wie Schwalbennester an den Felsen geklebt. Burgen in der Nordpfalz*. 1. Auflage, Schnell und Steiner, Regensburg 2005, ISBN 3-7954-1674-4, S.&nbsp;44–47.
* Walter Herrmann: *Auf rotem Fels - Ein Führer zu den schönsten Burgen der Pfalz und des elsässischen Wasgau*. DRW-Verlag, Leinfelden-Echterdingen 2004, ISBN 3-7650-8286-4, S. 50-51.
* Alexander Thon, „Es ist keine Kunde auf uns gekommen, von welchem Beherrscher des teutschen Reiches dieselbe erbaut worden sei …“. *Anmerkungen zu Ermittlung und Bewertung der Ersterwähnung pfälzischer Burgen*, in: Mythos Staufer – in memoriam Dankwart Leistikow – Akten der 5. Landauer Staufertagung 1.-3. Juli 2005, hrsg. v. Volker Herzner u. Jürgen Krüger, Speyer 2010, S. 127-139, hier S. 128f. (zur Ersterwähnung 1189/93). ISBN 3-932155-27-0.

## Eksteraj ligiloj 
* Burgruine Erfenstein

Erfenstein
Emichsburg (Palatinato)

eta|portalo de Emichsburg
La **Emichsburg** aŭ la ’’’burgo de Emich’’’ estis mezepoka montburgo en alteco de 174 m s.m. en la palatinata Leiningerland, „lando de Leiningen“. Ĝi situas en la hodiaŭa komunumo Bockenheim an der Weinstraße en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato). Nur malmultaj restaĵo konserviĝis de la burgo.

## Instalaĵo 
Konserviĝis la turo de la iama defendpreĝejo, kelkaj konstruaĵpartoj kaj la ringmuro. Parte ili estas integritaj en postaj konstruaĵoj teilweise.

## Historio 
## Specialaĵoj 
La fine de la 20a jarcento konstruita civitana domo de Bockenheim ricevis la nomon de la iama burgo „Emichsburg“. Ĝi situas inter la komunumpartoj Groß- kaj Kleinbockenheim. Ĉi tie okazas ĉiujare en majo la „ Pfälzischer Mundartdichterwettstreit (esperante: „la palatinata poezia konkurso“). La poetoj, kiuj verkas en la palatinata dialekto prezentas sin ĉi tie.

## Eksteraj ligiloj 
* Die Emichsburg auf burgenwelt.de (mit einigen Fehlern bei Grafennamen)
* Die Geschichte Bockenheims 

Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Bockenheim an der Weinstraße
Kategorio:Kulturmonumento en la distrikto Bad Dürkheim
Kategorio:Konstruaĵo en la distrikto Bad Dürkheim
Okcidenta Bulganako

:*Ekzistas ankaŭ rivero Orienta Bulganako.*
**Okcidenta Bulganako** (, , ; ofte oni nomas la riveron simple *Bulganako*) estas malmultakva rivero en la okcidenta parto de la Krimea duoninsulo. La nomo de la rivero havas krime-tataran devenon.

## Karakterizo 
La rivero estas sufiĉe malmultakva; ĝi ne havas iujn signifajn alfluantojn kaj estas nutrata ĉefe per pluvoj kaj neĝoj. Ĝiaj fontoj situas apud la sudaj partoj de Simferopolo sur la nord-okcidentaj deklivoj de la Interna montoĉeno de la Krimea montaro. La rivero fluas okcidenten, alfluante la Kalamitan golfon de la Nigra maro apud la vilaĝo Beregovo. La longo de la rivero estas 52&nbsp;km. (laŭ la aliaj pritaksoj — 49&nbsp;km.), la areo de la akvobaseno — 180&nbsp;km².

En la valo de la rivero apud la vilaĝo Vodno situas bela vidindaĵo «Ploranta roko», kiu estis deklarita kiel loke grava rezervejo en 1988.

## Piednotoj 
## Ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Riveroj en Krimeo
Kategorio:Alfluantoj de la Nigra maro
Ŭauraoj

eta|Kuirpotoj
La **Ŭauraoj** estas indiĝena popolo de Brazilo.

Ili parolas la aravakan lingvon, kaj vivas en la regiono apud la supra Ŝinguorivero.

La nombro da ili estis 487 en 2010.

Michael Palin vizitis la tribon en 2012 dum sia rondvojaĝo en Brazilo.

Kategorio:Indianaj etnoj en Brazilo
Kategorio:Indianoj
Rueyres VD

**Rueyres** estas komunumo en la Distrikto Centro de Vaŭdo en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 250 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Rueyres situas sur la molasaj montetoj de la Vaŭda Mezlando okcidente de la valo de la rivero Mentue sur altigita tavolo en nordo de la regiono nomita Centro de Vaŭdo (en la franca lingvo *Gros-de-Vaud*), proksimume 8 kilometrojn nordnordoriente de la distriktĉefurbo Echallens, kaj 20 kilometrojn norde de la kantonĉefurbo Laŭzano. 

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,02 km², de kiuj 17,3% estas kovritaj de arbaro, 69,8% servas por agrikulturo kaj 10,9% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Rueyres limas en nordo al Oppens, en oriento al Bercher, en sudo al Fey, kaj en okcidento al Pailly.

## Trafiko 
La komunumo Rueyres situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra la vilaĝo Rueyres pasas konekta vojo de Bercher al Pailly kaj de la vilaĝocentro vojo kondukas al Oppens. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas proksimume 10 kilometrojn nordokcidente de la komunumo apud Yverdon-les-Bains.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Rueyres datiĝas el la jaro 1177 kiel *Rueria*. Rueyres dum mezepoko estis parto de la Senjorujo Bercher, kiu en la 12-a jarcento apartenis al la Baronoj de Cossonay kaj poste al diversaj aliaj senjoroj. Sub la berna regado de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Rueyres apartenis al la Voktejo Yverdon. Post la revolucio ĝi apartenis al la Distrikto Echallens, kaj surbaze de la administra reformo de 2006 ĝi kun efiko de la 1-a de januaro 2008 ĝi estis integrita al la nova Distrikto Centro de Vaŭdo.

### Famuloj 
* Jean-Louis Wagnière

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Rueyres

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Rueyres
Kartavo

La **kartavado** estas misprononcado de la konsonanto ***r***. Ĝi estas formo de la dislalio. Plej ofte la ***r*** estas deformita en ***v***, en ***l***, en ***j***, aŭ en alia formo de ***r***. Krom la kutimo ĝia kaŭzo povas esti la subkreskado de la langa frenulo. Tiu paroleraro perturbas pli la kartavulon, ol la kompreneblecon, kaj kreas paroltimon, timidecon ankaŭ ĉe adoltoj.

Ĝi ne estas paroleraro, se la uzanta dialekto aŭ klaslingvo kartavas. Estas konita, ke la aristokratoj kartavis. Ĝi povas helpi paroli aliajn lingvojn, en kiuj la *r*  disigas de la *r* de la gepatra lingvo.

Elparoli la sonon ***r*** estas kompleksa; la etaj infanoj kartavas longe, kaj estas ofta ankaŭ ĉe la adoltoj.
## Kaŭzoj 
Ĝi povas esti multkaŭza:
*La eta malkapablo de la aŭdado aŭ de la aŭdado de la fonemoj;
*Organaj kaŭzoj, la subkreskado de la frenulo, la difekto de la dentoj, aŭ la malforto de la lango;
*Malbona parolmodelo.
 
## Korektado 
Kun logopeda helpo kaj infanoj kaj plenkreskuloj povas elimini la kartavadon, sed multaj provas ekzerci sen helpado de la logopediistoj. Antaŭe oni devas serĉi kaj kuraci la organaj anomaliojn, kiuj malhelpas la korektadon. Poste la kartavulo povas evolvi sian foneman aŭdadon, kaj ekzerci per helpaj sonoj. Poste li povas analizi la sonon *r*, kaj ekzerci ĝian uzadon.

## Fontoj 
*La hungara institudo por korektadon de la parolado 
*Iama kartavulo pri lia iama paroleraro

## Vidu ankaŭ 
*alveolara trilo
*balbutado 
*blezado 
*lispado
*rotismo

Kategorio:Dislalioj
Kategorio:Klinika lingvistiko
10023 Vladifedorov

'*10023 *Vladifedorov'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno, en tiama Sovetunio (de 1992 en Aŭtonoma Respubliko Krimeo).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la rusa sovetunia kirurgo Vladimir Dmitrieviĉ Fjodorov (cirile: *Владимир Дмитриевич Фёдоров'', 1933–2010), ano de la Rusia Akademio de Medicinaj Sciencoj kaj direktoro de la instituto de Kirurgio de Moskvo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
Komputil-generita bildaro

eta|Komputil-generita bildo
**Komputil-generita bildaro** aŭ laŭ angla nome *computer-generated imagery* mallongige *CGI* kaj en Esperanto *KGB* estas apliko de komputila grafiko por krei aŭ kontribui al kreado de bildoj en artoj, presarto, videoludoj, filmoj, televidprogramoj, reklmado kaj ŝajnigo. La vidaj scenoj povas esti dinamikaj aŭ statikaj, kaj povas esti dudimensiaj (2D), kvankam la termino "CGI" (respektive "KGB") estas plej komune uzata por aludi al 3D komputila grafiko uzita por kreado de scenoj aŭ specialaj efikoj en filmoj kaj televido. Ili povas ankaŭ esti uzataj de provata uzanto kaj kuneldonitaj per programoj kiaj Windows Movie Maker aŭ iMovie. La termino *komputila animacio* aludas al dinamika KGB uzita kiel filmo. La termino *virtuala mondo* aludas al agent-bazaj, interagadaj medioj. Disponeblo de KGB kaj pliiĝanta komputilrapido permesis al individuaj artistoj kaj malgrandaj entreprenoj produkti profesiecajn filmojn, ludojn kaj arton pere de siaj hejmaj komputiloj. Tio kondukis al kreado de Interreta subkulturo kun propraj steluloj, kliŝoj, kaj teknika vortotrezoro.

## Vidu ankaŭ 
* Komputilanimacio
* Speciala efekto

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* A Critical History of Computer Graphics and Animation  – kursa retejo ĉe la Universitato de la Ŝtato Ohio kun ampleksa gamo de materialo (filmetoj, artikoloj, ligiloj).
* CG101: A Computer Graphics Industry Reference ISBN 073570046X
* *F/X Gods*, de Anne Thompson, Wired, Februaro 2005.
* “History Gets A Computer Graphics Make-Over” Tayfun King, *Click*, BBC World News (2004-11-19)
* NIH Visible Human Gallery
* Abstract Images Generator (Artificial intelligence art)
* scienceviz.com - Scientific Vizualisation, Simulation and CG Animation for Universities, Architects and Engineers

Kategorio:Komputiko
Kategorio:Informadiko
Mr. Popper's Penguins

'''Mr. Popper's Penguins'* (la pingvenoj de Sro. Popper) estas porinfana libro verkita de Richard kaj Florence Atwater; ĝi ricevis la mencion *Newbery Honor Book'' en 1939. Ĝi estis origine publikita en 1938. Ĝi rakontas tla historion de malriĉa domofarbisto nome Sro. Popper kaj lia familio, kiu loĝas en la malgranda urbo Stillwater en la 1930-aj jaroj. La familio Popper neatendite ricevas posedon de pingveno, nome Kapitano Cook. Poste la familio ricevas pingveninon el la bestoĝardeno, kiu pariĝas kun Kapitano Cook kaj havas 10 pingvenidojn. Tio komplikas la familian vivon.

## Notoj 
Kategorio:Porinfanaj libroj
Kategorio:Literaturo de Usono
Kategorio:Fikciaj pingvenoj
Napo (rivero)

**Napo** estas alfluanto de Amazono, kiu estiĝas en Ekvadoro sur la flankoj de la vulkanoj Antisana, Sinĉulava kaj Kotopaksi. Ties totala longo sumiĝas al 1 075&nbsp;km. La rivero drenas areon de 100 518 kvadrataj kilometroj. La averaĝa trafluo estas 6 976 da kubaj metroj sekunde .

## Priskribo 
Antaŭ ol ĝi atingas la ebenaĵojn ĝi ricevas grandan nombron da riveretoj de nepenetreblaj areoj, kie la densa kaj multfaceta vegetaĵaro ŝajnas batali por ĉiu peco de grundo. Tiu rivero estas unu el la fizikaj karakterizoj de Ekvadoro. De la nordo ĝi estas akompanata de la rivero Kokao, havanta ĝiajn fontojn en la kanjonoj de Kajambe-Vulkano je la ekvatoro, kaj ankaŭ de potenca rivero, Agvariko (*Aguarico*), havanta ĝiajn fontojn inter Kajambe kaj la kolumbia limo.
eta|220px|maldekstra|Vilaĝo laŭlonge de la okcidenta bordo de Napo en Peruo, apud la elfluo en Amazonon. La tereno videbla trans la akvovojo estas insulo en la rivero.

De la okcidento ĝi ricevas sekundaran alfluanton, Kurarajon (*Curaray*), de la andaj deklivoj, inter Kotopaksi kaj Tungurahua-Vulkano. De ĝia Kokao-branĉo ĝis la buŝo de Kurarajo, Napo estas plena de arboskeletoj, sablobenkoj, kaj arbarkovrataj insuloj, kiuj en la pluvsezono estas inundataj, donante al la rivero enorman larĝon. De Kokao al Amazono ĝi kuras tra arbarkovrata ebenaĵo kie neniu monteto estas videbla ekde la rivero - siaj unuforme ebenaj bordoj estantaj nur interrompataj de marĉoj kaj lagunoj.

Ekde Amazono, Napo estas navigebla por riverŝipoj supren ĝis sia Kurarajo-branĉo, distance de 350 da km, kaj eble iomete plu; de tie, per malfacila kanuonavigacio, siaj supraj akvoj povas esti suprenirataj ĝis Santa Rosa, la kutima punkto de enŝipiĝo por iu aŭdaca vojaĝanto kiu descendas de la Kito-Altebenaĵo.

Koka-Rivero estas penetrebla ĝis sia meza vojo, kie ĝi estas premata inter du montaraj muroj, en profunda kanjono, laŭlonge de kiu ĝi iregas tra altaj akvofaloj kaj multnombraj rifoj. Tiu estas la rivero famiĝinta kaŭze de la ekspedicio de Gonzalo Pizarro.

## Alfluantoj 
* Rivero Koka

## Vidu ankaŭ 
* Napaj humidaj arbaroj

## Referencoj 
Kategorio:Riveroj en Ekvadoro
Kategorio:Riveroj en Peruo
Tom Hoßbach

**Tom Hoßbach** (prononco , naskiĝis  en Celle, Malsupra Saksio, do nun -jara) estas germana aktoro. Li kontinue profesie aktoras ekde la kvina vivjaro, do kategoriiĝas infana aktoro.

## Vivo 
En aĝo de kvin jaroj Tom Hoßbach unuafoje aktoris por televidaj kaj modelis por ĵurnalaj reklamaĵoj. En 2004, sesjara, li ricevis sian unuan rolon en televida filmo, la dramo *Das geheime Leben der Spielerfrauen*. Sian unuan ĉefan rolon li havis en 2008 flanke de la plenkreska aktoro *Jan Sosniok* en la televida filmo *Zoogeflüster – Komm mir nicht ins Gehege!* de la privata kanalo *Sat.1*. En 2011 li havis plian elstaran rolon en la kinejfilma adapto de la romano *Dschungelkind* ("ĝangala infano"): li aktoris la plej junan el tri infanoj de germana lingvista kaj etnologa paro, kiu prenas siajn infanojn al plurjara esplorvojaĝo en okcidenta Nov-Gvineo, kie la tri palaj kaj helblondaj infanoj tre kontrastas al la lokaj samaĝuloj. En la en septembro 2013 kineje ekprezentita filmo *V8 – Du willst der Beste sein* de Joachim Masannek li havas la rolon de unu el pluraj adoleskaj motorveturilaj konkurantoj. Ekde novembro 2013 li videblas kiel dua plej juna filo de pastro en la televida serio *Herzensbrecher – Vater von vier Söhnen* de la ŝtata germana kanalo ZDF.

## Filmografio 
### Kinejaj filmoj 
* 2006: *Vollidiot*
* 2006: *Zucker: Girl*
* 2011: *Gekidnapped*
* 2011: *Dschungelkind*
* 2012: *Iron Sky*
* 2013: *V8 – Du willst der Beste sein*

### Televidaj filmoj respektive serioj (elekto) 
* 2004: Das geheime Leben der Spielerfrauen
* 2005: Liebe nach Rezept
* 2006 - 2007: *Die Familienanwältin* (2 epizodoj)
* 2006: Papa Bulle - Eine Familie zum Schießen
* 2006 - 2011: pripolica televida serio *SOKO Köln* (3 epizodoj)
* 2007: *Vater aus Liebe*
* 2009: *CIS-Chaoten im Sondereinsatz*
* 2011 - 2013: *Danni Lowinski* (pluraj epizodoj)
* 2013 - almenaŭ 2016: *Herzensbrecher – Vater von vier Söhnen*

## Premioj por la mallonga filmo *Gekidnappt* 
* Premio *Camerio* por la plej bona mallonga filmo – festivalo *Carrousel International du Film*, Kanado
* *Ĵuria kaj spektantara premio* – festivalo *Filmzeit Kaufbeuren*
* Premio *Gyphon* por la plej bona mallonga filmo en la sekcio de internaciaj filmoj por pli-ol-10-jaruloj - filma festivalo *Giffoni*, Italio
* *Infanfilma premio* – Mallongfilma festivalo de Landshut
* *Spektantara premio* – filmfestivalo *Filmsalat*, Verden
* *Spektantara premio* – eŭropa filmfestivalo de Lille, Francio

## Eksteraj ligiloj 
* persona retejo  
* informoj pri li en la retejo de lia aktora agentejo 
*  ĝis februaro 2013 plurlingve, nun nur 

## Referencoj 
Kategorio:Germanaj aktoroj
Kategorio:Infanaj aktoroj
Pingvenoj de Jungstaŭnio

La **Pingvenoj de Jungstaŭnio** aŭ en angla *Youngstown State Penguins* estas la atleta teamo de la Ŝtata Universitato Youngstown de Youngstown, Ohio, Usono. La universitata teamo estas membro de la Unua Divizio de la NCAA, kaj la Pingvenoj konkurencas kiel membroj de la Horizonta Ligo. Ili partoprenas en ok viraj sportoj kaj dek virinaj konkurencoj.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* YSU Sportoj - Youngstown State Penguins Athletics ()

Kategorio:Universitatoj en Usono
Kategorio:Sportoteamoj en Usono
Kategorio:Ohio
Walter Breisky

**Walter Breisky** (naskiĝinta la 8-an de julio 1871 en Berno, mortinta la 25-an de septembro 1944 en Klosterneuburg) estis aŭstra politikisto.

La membro de la Kristansociala partio (CP) studis jursciencon kaj komencis sian publikan karieron en 1895 kiel oficisto responsanta por malnetaĵoj ĉe la registaro de Malsupra Aŭstrio. En 1905 li iĝis raportanto/referanto pri aferoj koncerne la evangeliaj kristanoj ĉe la ministerio pri edukado, ekde 1907 li laboris en la gazetara sekcio de la ministroprezidentara prezidio.

En 1919 li iĝis sekciestro,ekde 1920 ŝtatsekretario pri internaj aferoj kaj edukado. De 1920-22 li estis kaj vickanceliero kaj ministro pri internaj aferoj kaj edukado.

Ununuran tagon (de la 26-a ĝis la 27-a de januaro 1922) li estis kanceliero. De 1923-31 li estis prezidis al la Federacia oficejo por statistiko.

## Verkoj 
* (Kun Wilhelm Winkler): *Die Weltlage der Statistik*, eldonejo J. Springer, Wien 1930

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio sur la parlamenta paĝaro; sen foto.

Kategorio:Aŭstraj politikistoj
Kategorio:Konservativistoj
Kategorio:Kancelieroj de Aŭstrio
Pongrác Sörös

**Pongrác Sörös** [ŝoroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sörös (Pál) Pongrác** estis hungara pastro, monaĥo, profesoro, instruisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1909). Lia pli kompleta nomo estis *Pongrác Pál Sörös*.

Pongrác Sörös http://lexikon.katolikus.hu/S/S%C3%B6r%C3%B6s.html naskiĝis la  1873 en Hungara reĝlando en Komárom (nuntempa Komárno en Slovakio). Li mortis la  1919 en Győr.

## Biografio 
Pongrác Sörös frekventis gimnaziojn en sia naskiĝurbo, Pest (urbo) kaj Esztergom, poste li aliĝis al la benediktanoj. Li plulernis en Pannonhalma, en 1896 li pastriĝis kaj ekinstruis en gimnazio de Pápa. En la lernojaro 1898 li studvojaĝis al Romo, poste li instruis en altlernejo de Pannonhalma, krome li estis ankaŭ eklezia arkivisto kaj bibliotekisto.

## Verkaro (elekto) 
* *Forgách Ferenc élete* (1896)
* *A pannonhalmi Szt Benedek r. története* (1903)
* *Az elenyészett bencés apátságok* (1912)

## Memorigiloj 
* strato en Komárno

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero S kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero S kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio
 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj benediktanaj monaĥoj
Lajos Soós

**Lajos Soós** [lajoŝ ŝOŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Soós Lajos** estis hungara biologo, zoologo, profesoro, instruisto, korespondanta membro de Hungara Scienca Akademio (1942).

Lajos Soós http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html naskiĝis la  1879 en Magyargencs. Li mortis la  1972 en Budapeŝto.

## Biografio 
Lajos Soós studis en Scienca Universitato de Budapeŝto ricevinta diplomon en 1902. Li instruis en mezlernejo unu jaron, poste pro malsano li ricevis postenon en muzeo en Budapeŝto. En 1912 li komencis instrui en la universitato en rango privata profesoro, inter 1917-1919 ankaŭ en la Veterinara Altlernejo de Budapeŝto. Dum la Hungara Sovetrespubliko li instruis ankaŭ por laboristoj, tial post la falo li ne rajtis instrui, krome en 1935 li iĝis trudpensiulo. Post la 2-a mondmilito li denove laboris en muzeo. Li ricevis unuafoje premion. En 1952 li doktoriĝis el biologio.

## Verkaro (elekto) 
* *A magyarországi Planorbis-félék alak- és szövettana* (1904)
* *Vizsgálatok a magyarországi Pulmonaták rendszertani anatómiája köréből* (1917)
* *Az öcsi felső pontusi Mollusca fauna* (1934)
* *A Kárpát-medence Mollusca-faunája* (1943)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero S kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)

Kategorio:Hungaraj biologoj
Kategorio:Hungaraj moluskistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Penthéréaz

**Penthéréaz** estas komunumo en la Distrikto Centro de Vaŭdo en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 373 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Penthéréaz situas sur la molasaj montetoj de la Vaŭda Mezlando, ĉe la orienta flanko de la valo de la rivero Talent en nordokcidento de la regiono nomita Centro de Vaŭdo (en la franca lingvo *Gros-de-Vaud*), en distanco de proksimume 20 kilometrojn nordnordokcidente de la kantonĉefurbo Laŭzano, kaj 8 kilometrojn nordnordokcidente de la distriktĉefurbo Echallens. La komunumo konsistas el la vilaĝo Penthéréaz, la vilaĝetoj Champ de Vaud, Le Crépon kaj Le Chêne, kaj diversaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,68 km², de kiuj 29,3% estas kovritaj de arbaro, 64,7% servas por agrikulturo kaj 5,4% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Penthéréaz limas en nordo al Chavornay, en nordoriento al Corcelles-sur-Chavornay, en oriento al Vuarrens, en sudoriento al Villars-le-Terroir, en sudo al Goumoëns, kaj en okcidento al Bavois.

## Trafiko 
La komunumo Penthéréaz situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra la komunumo pasas konekta vojo de Goumoëns al Corcelles-sur-Chavornay kaj de la vilaĝocentro kondukas vojo al Villars-le-Terroir. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas en distanco de 3 kilometroj nordokcidente de la komunumo apud Chavornay.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Penthéréaz datiĝas el la jaro 1141 kiel *Panterea*. Dum mezepoko la Penthéréaz estis parto de la Senjorujo Echallens. De 1474 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Penthéréaz apartenis al la komunuma berna kaj friburga Senjorujo Orbe-Echallens. Post la revolucio ĝi apartenis al la Distrikto Echallens, kaj surbaze de la administra reformo de 2006 ĝi kun efiko de la 1-a de januaro 2008 ĝi estis integrita al la nova Distrikto Centro de Vaŭdo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Penthéréaz
Voko de la kulturkreantoj

La **voko de la kulturkreantoj** (ger: **Aufruf der Kulturschaffenden**) publikiĝis la 18-an de aŭgusto 1934 en *Völkischer Beobachter*, la partia presorgano de la NSDAP, je rekta preparado de la popoldemandado pri la „leĝo pri la ŝtatestreco“, kiu celis la unuigo de la oficoj de Regna Prezidanto kaj Regna Kanceliero en la persono de Adolf Hitler.

En ĝi tekstas i.a.: *„Ni kredas je ĉi tiu *Führer*, kiu plenumis nian ardan deziron pri konkordo. […] La *Führer* siaflanke postulis de ni, subteni lin fide kaj konfide. Neniu el ni mankos, se estas necese manifesti tion. […] Ni metas nian esperon sur la viron“* kaj *„apartenas al la sekvantaro de la* Führer“.

La referendumo rezultigis por Hitler la 19-an de aŭgusto 1934 klaran plimulton de 89,9 %.

Al la subskribintoj de la voko apartenas:
* Ernst Barlach (1870–1938), skulptisto, verkisto kaj desegnisto
* Georg Kolbe (1877–1947), skulptisto
* Erwin Guido Kolbenheyer (1878–1962), verkisto
* Agnes Miegel (1879–1964), verkistino, ĵurnalistino kaj baladopoetino
* Ludwig Mies van der Rohe (1886–1969), arĥitekto
* Richard Strauss (1864–1949), komponisto

## Referencoj 
Kategorio:Kulturo en nazia Germanio
Kategorio:1934
Fenicinoj

***La fenicinoj*** (greklingve Φοίνισσαι, Fòinissai, estas la titolo de greka tragedio de dramisto Friniko. Ĝi estis unufojon ludita en la “tragedia” agono de la Grandaj dioniziadoj de 476 a.K., kie la trilogio en kiu la *Fenicinoj* estis inkluzivita gajnis la venkon. La protekta funkcio de financanto estis konfidita ĉifoje al Temistoklo.

Temas pri la dua tragedio konstruiĝinta sur historio kreita de Friniko, iniciatinto de la ĝenro, post la *kapto de Mileto* de 494 a.K. La verko celebras, fakte, la batalon de Salamino, okazinta en 480 a.K., en kiu la atena sciparmeo preparita laŭvole de reganto Temistoklo estis detruinta, spite de sia nombra malsupereco, la potencan persan sciparmeon.

La sama temo estos reprenita nur kvar jarojn poste , 472 a.K., de Esĥilo en liaj *Persoj*. La verko de Friniko radike diferenciĝas, tamen, el tiu de Eshilo ĉar la Frinika baziĝas sur la reprezentado de la sufero de finicaj virinoj plorantaj la morton de sias edzoj, maristoj de la Kseksa sciparmeno falintaj en batalo.

De la *Fenicinoj* konserviĝis nur malgrandaj fragmentoj

## Notoj 
## Bibliografio 
;Kritika eldono de la fragmentoj:
* Bruno Snell: Tragicorum Graecorum fragmenta, vol. I, Göttingen 1971.

;Fontoj unuarangaj
* Plutarko, *Temistoklo*, V, 5.

;Fontoj duarangaj
* Casertano Mario e Gianfranco Nuzzo, *Storia e testi della letteratura greca.* Vol. 2A, Palumbo Editore, Palermo, 2003, 978-88-8020-494-7
* Massimo Di Marco, La tragedia greca. Forma, gioco scenico, tecniche drammatiche'', Carocci, Romo, 2009, isbn=978-88-430-5123-6

Kategorio:Grekaj teatraĵoj
Kategorio:Literaturo de Grekio
10024 Marthahazen

'*10024 *Marthahazen'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Observatorio Oak Ridge en Harvard (Masaĉuseco, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la usona astronomino *Martha Hazen* (1931–2006), konata pro ŝiaj esploroj pri galaksioj,  kaj . Ŝi senlace tenis ĉe Harvard unikan arkivon da fotaj plakoj de 33 jaroj. Ŝi ankaŭ eldonis la malnovan * Harvard Announcement Cards'', antaŭ kiam la Centra Oficejo de IAU pri Astromiaj Telegramoj moviĝis al Masaĉuseco.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio Oak Ridge
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
József Sós

**József Sós** [jOĵef ŝOŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sós József** estis hungara kuracisto, fiziologo, dietisto, profesoro, korespondanta membro de Hungara Scienca Akademio (1961). Lia origina nomo estis *Soós József*.

József Sós http://mek.niif.hu/00300/00355/html/ABC13280/14039.htm naskiĝis la  1906 en Orosháza. Li mortis la  1973 en Budapeŝto.
 
## Biografio 
József Sós frekventis mezlernejon en Szeged, poste li akiris medicinan diplomon en Universitato István Tisza en 1932. Li komencis kuracadi en sia naskiĝurbo. En 1936 li ricevis postenon en la universitata instituto en Pécs, kie li ankaŭ ekinstruis en 1940 kiel privata profesoro. En 1941 li ricevis taskon en tutlanda instituto. Post la 2-a mondmilito li eklaboris en la ministerio. En 1948 li profesoriĝis en Medicina Universitato de Budapeŝto, kie li estis katedrestro en 1950, rektoro en 1964. En 1953 li doktoriĝis antaŭ la akademio. Li okupiĝis precipe pri la nutrado-dieto. Li ricevis premion Kossuth en 1959, memormedalon en 1972.

## Verkaro (elekto) 
**A gyakorló orvos laboratóriuma* (1941, ĝis 1968 koje eldonita)
**Kórélettan* (1949)
**A rosszindulatú daganatok megelőzése* (1952)
**Táplálkozás, egészség, betegség* (1965)
**A táplálkozás művészete* (1970)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre)

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj dietistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj fiziologoj
Vera T. Sós

**Vera Turán Sós** [ŝOŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Turán. Sós Vera** estis hungara matematikisto, profesoro, ordinara membro de Hungara Scienca Akademio (1990), membro de Aŭstra Scienca Akademio (1995). Ŝia edzina nomo (kutima en Hungario estis *Turán Pálné*. Majusklo T estas mallongigo de Turán. Ŝia edzo estis Pál Turán.
Vera T. Sós http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19476 naskiĝis la  1930 en Budapeŝto kaj mortis la 22-an de marto 2023.

## Biografio 
Vera Turán Sós frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1948-1952, kie ŝi lernis precipe de Pál Erdős kaj Alfréd Rényi. Post la diplomo ŝi restis samloke en la universitato por instrui, krome ŝi edziniĝis kaj baldaŭe naskis 2 filojn. Ŝi profesoriĝis en 1980. Post 2 jaroj ŝi estis nomita katedrestro, krome ŝi ricevis postenon ankaŭ en matematika instituto. Ŝi doktoriĝis en 1980 antaŭ la akademio. Ŝi okupiĝas pri nombroteorio, kombinatoriko, grafeteorio. Ŝi ricevis memormedalon en 1974, 4 premiojn inter 1983-2006.

## Verkaro (elekto) 
* *On the Distribution Mod 1 of the Sequence {n alpha}* (1958)
* *Strong Irregulations of the Distribution of á Sequences* (1983)
* *Uniformity and Irregularity* (1995)
* *Analízis I–II.*, (2005–2007)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva intervjuo kun foto 
* hompaĝo

Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Mallonga filmo

**Mallonga filmo** aŭ neologisme **kurtmetraĵo** aŭ **kurtfilmo** (angle *short film*, france *court métrage*, germane *Kurzfilm* ktp.) difiniĝas en kontrasto al longa kineja filmo nur per sia mallongeco, kaj povas aparteni al ĉiu ajn filma genro. Ĝia daŭro kutime difiniĝas esti malpli ol 30 minutoj, sed ekzistas iom malsamaj kategoriigoj: la Akademio de la Kinematografiaj Artoj kaj Sciencoj (*Academy of Motion Picture Arts and Sciences*) en Usono, kiu atribuas la Oskar-premiojn, difinas daŭron de malpli ol 40 minutoj. La internacia filmfestivalo Berlinale fiksas la maksimuman longon de mallonga filmo laŭ premia kategorio je inter 15 kaj 30 minutoj. La germana mallongfilma premio (germane *Deutscher Kurzfilmpreis*) havas kategorion de ĝis 7 minutoj kaj plian ĝis 30 minutoj, kaj la "leĝo pri subteno de filmoj" en Germanio difinas ke mallongaj filmoj ŝtate subvencieblaj daŭru minimume 1 kaj maksimume 15 minutojn.

En kina ĵargono, "filmeto" - kvankam el pure gramatika vidpunkto ŝajne preskaŭ samsenca - estas io alia: Filmeto estu produktaĵo de malpli ol kvin minutoj el filma sceno aŭ pluraj kunmetitaj filmaj scenetoj, aŭ elprenita el pli longa filmo aŭ filmita aparte por la filmeto, sen kinfilma dramaturgio - dum mallonga kaj longa filmoj ambaŭ havu strukturon kompareblan al teatraĵo, havu dramaturgion de komenco ĝis fino, kaj nur diferenciĝu en sia daŭro.

En la franca La Ciotat (suda Francio) okazas festivalon kiu nomiĝas *Best of International Short Films Festival* dum kiu videblas la plej bonaj kurtmetraĵoj kiuj jam estis premiitaj en aliaj festivaloj.

## En Esperanto aperis 
Esperanto-USA okazigas ĉiujaran konkurson por mallongaj filmoj, La Usona Bona Film-Festivalo. Ĝi jam produktas pli ol 175 filmojn en Esperanto kaj donas pli ol 16000 usonajn dolarojn al filmistoj. Ĉiu filmo devas esti malpli ol 5 minutojn longa kaj la tuta filmaro estas spektebla en JuTubo. 

”Patrinoj” (2025) duonhora esperantlingva kontraŭmilita filmo de Finnlando. Reĝisorita de Anna Andersson 

## Vidu ankaŭ 
* Internacia festivalo de mallongaj filmoj Clermont-Ferrand

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Tropfest
* Longa filmo
* Filmeto

Kategorio:Kino
Kategorio:Kinarto
Roko (reliefa)

[dekstra|300ra|eta|Falkenstein en [Saksa Svislando (septembro de 2004)]]
**Roko** estas malmola tavolo de la terkrusto, kuŝanta sub la humo, aŭ parto el tia tavolo, elstaranta masive super la tero akvo.

Laŭ sia genezo, situo la rokoj povas havi siajn specifajn nomojn: rokkudrilo, rokturo, rokmuro, rokremparo, rokpiramido, rokfumtubo, rokelstaraĵo kaj simile. Pli ampleksaj teritorioj kun rokoj estas nomataj rokurboj.

La rokoj estas ekstremaj postenoj, ilia ekstrema karaktero dependas ne nur de minerala substrato kaj ties ecoj, sed ankaŭ de ekstera formo, orientado kaj ekspozicio de rokmuroj. Vegetaloj kreskantaj sur rokoj nomiĝas petrofitoj.

Rokoj estas ne nur hejmo de vegetaloj, sed ili estas ankaŭ elserĉata hejmo de birdoj.

Rokoj kun vertikalaj muroj pro sia nealirebleco fariĝis objekto de interesoj de homoj, kiuj klopodas venki nature kreitajn altaĵojn. Superante ilin ĉiu montogrimpanto elektas sian stilon, per kiu li superas la rokon (libera grimpado kaj teknika grimpado).

## Famaj rokoj kaj rokoregionoj 
* Uluru (aŭ ''Ayer's Rock*) en Aŭstralio
* Elba Grejsmontaro en Ĉeĥio kaj Germanio
* Rokoj ĉe Praĥov
* Rokoj ĉe Adrŝpaĥ-Teplice

## Rokoj kaj rokaĵoj 
Kelkaj lingvoj malhavas klarajn terminojn por distingi inter
rokoj kaj rokaĵoj; ekz-e angle por ambaŭ povas servi «rock», kaj
france, «roche»; aliflanke la germana, rusa, ĉeĥa zorge distingas la
terminojn por tiuj malsamaj aferoj (germane *Fels* kaj *Gestein*,
ruse *скала* kaj *порода''). En la esperanta tradicio la pli
ĝeneralan nocion esprimas rokaĵo.

PIV francmaniere uzas la saman konfuzan terminon por la du nocioj (sub
«roko»); NPIV por la signifo, kutime esprimanta per «rokaĵo», uzas
vorton «petro».

## Noto
Michael Palin

**Michael Palin** [MAjkel PEjlin] (naskiĝis 5-an de majo 1943) estas angla aktoro, mond-vojaĝanto kaj aŭtoro.

Li naskiĝis en Ŝefildo, Jorkŝiro kaj famiĝis kiel membro de Monty Python en la 1970-aj jaroj. Poste li havis propran televido-serion, *Ripping Yarns*, kaj ankaŭ aperis en multaj filmoj, kiel *A Fish Called Wanda* (*Fiŝo nomata Wanda*)
Dum la lastaj 20 jaroj, li tre konatiĝis kiel televido-vojaĝanto inter aliaj en "Around The World in 80 days", (*Ĉirkaŭ la mondo en 80 tagoj*) ktp.

## Filmoj
* *A Private Function*, 1984

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo ()
* 

Kategorio:Britaj aktoroj
Kategorio:Britaj verkistoj
Villars-le-Terroir

**Villars-le-Terroir** estas komunumo en la Distrikto Centro de Vaŭdo en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 831 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Villars-le-Terroir situas sur la molasaj montetoj de la Vaŭda Mezlando en la centro de la regiono nomita Centro de Vaŭdo (en la franca lingvo *Gros-de-Vaud*), rekte norde de la distriktĉefurbo Echallens kaj proksimume 15 kilometrojn norde de la kantonĉefurbo Laŭzano. La komunumo konsistas el la vilaĝo Villars-le-Terroir, kaj la setlejoj Montandrey, Montofrey, Grand Buron kaj Grange à Janin.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 7,09 km², de kiuj 13,8% estas kovritaj de arbaro, 77,2% servas por agrikulturo kaj 8,8% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Villars-le-Terroir limas en nordo al Vuarrens, en nordoriento al Fey, en sudoriento al Montilliez, en sudo al Echallens, en okcidento al Goumoëns, kaj en nordokcidento al Penthéréaz.

## Trafiko 
Tra Villars-le-Terroir pasas la grava kantona ĉefvojo n-ro 5 de Neŭŝatelo al Laŭzano. Konektaj vojoj kondukas de la komunumocentro al Penthéréaz, Fey kaj Sugnens. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas proksimume 6 kilometrojn okcidente de la komunumo apud La Sarraz. Pere de poŝtaŭtolinio de Echallens al Yverdon-les-Bains la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Villars-le-Terroir datiĝas el la jaro 1228 per la vortoj *apud Vilaret devant Gumoens*. Sur la komunuma teritorio estis trovita tombokampo el la frua mezepoko. Dum mezepoko la Abatejo Montheron kaj la kamparkomunumoj Le Buron kaj Montandrey kaj la Senjoroj de Villars-le-Terroir, la postaj Senjoroj de Colombier, posedis bienojn kaj rajtojn en Villars-le-Terroir De 1474 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Villars-le-Terroir apartenis al la komunuma berna kaj friburga Senjorujo Orbe-Echallens. Post la revolucio ĝi apartenis al la Distrikto Echallens, kaj surbaze de la administra reformo de 2006 ĝi kun efiko de la 1-a de januaro 2008 ĝi estis integrita al la nova Distrikto Centro de Vaŭdo.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Villars

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Villars-le-Terroir
István Kovács (politikisto)

**István KOVÁCS ** [kovAĉ] (naskiĝis la 24-an de oktobro 1911 en Ditró, mortis la 23-an de decembro 2011 en Budapeŝto) estis altranga hungara komunista politikisto.

## Kariero 
István Kovács pristudis en Hungarujo la metion de tapetisto. De 1927 li estis komunisto. Li studis en Moskvo en la Internacia Leninlernejo. Post 1945 liaj plej altaj postenoj estis: ano de Politika Buroo de Partio de Hungaraj Laboristoj kaj ano de Prezidenta Konsilantaro de la Hungara Popolrespubliko.

## Fonto 
* Hungara vikipedio

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj centjaruloj
Zsolt Nagy

**Zsolt NAGY** [nadj] rumania hungara politikisto, ministro. Li naskiĝis en Târgu Mureș la 21-an de junio 1971.

## Kariero 
Zsolt Nagy havis diplomon de inĝeniero. Kiel politikisto li estis afergvidanta vicprezidanto de la RMDSZ, de decembro 2004 ĝis julio 2007 ministro en registaro de Călin Popescu-Tăriceanu. En junio 2007 la prezidanto Traian Băsescu pro suspekto de spionado liberigis lin el lia funkcio. En marto 2009 li esti akuzita, poste en decembro 2010 li estis denove akuzita ankaŭ pro oficmisuzo. Pro tiu de lasta akuzpunkto li estis en novembro 2012 kondamnita ne valide de la plej supera tribunalo al trijara kaj sesmonata supendita malliberejo.

## Fonto 
* Hungara vikipedio

## Eksteraj ligiloj 
* Malferma letero 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj politikistoj
Rudolf Kirchschläger

**Rudolf Kirchschläger** (naskiĝinta la 20-an de marto 1915 en Kirchberg ob der Donau, mortinta la 30-an de marto 2000 en Vieno) estis aŭstra politikisto.

Li studis jursciencon kaj iĝis juĝisto. En 1955 li partoprenis la finan diskutrondon en Moskvo antaŭ la faro de la Aŭstria Ŝtattraktato kaj kunverkis la leĝon pri la neŭtraleco de la Respubliko Aŭstrio.

En 1956 li transprenis la estron de la Sekcio pri internacia juro de ministerio pri eksteraj aferoj. Li reprezentis sian patrujon ĉe multaj internaciaj konferencoj. De 1963-66 li estis kabinetestro de la ministro pri eksteraj aferoj, de 1967-70 ambasadoro en Prago kaj de 1970-74 finfine ministro pri eksteraj aferoj sub Bruno Kreisky.

Kiel kandidato de la socialdemokratoj - kvankam li mem apartenis neniam al iu partio - li estis elektita en junio de 1974 prezidanto de Aŭstrujo. En 1980 li estis reelektita kaj deĵoris tiufunkcie ĝis julio 1986.

## Verkoj 
* *Der Friede beginnt im eigenen Haus. Gedanken über Österreich*. Molden, 1980. ISBN 3-217-01070-1
* *Ethik und Außenpolitik*, en: Hans Köchler (eld..), Philosophie und Politik. Dokumentation eines interdisziplinären Seminars. Innsbruck: Arbeitsgemeinschaft für Wissenschaft und Politik, 1973, p. 69–74.
* *Leben und Lesen, Gedanken eines österreichischen Pensionisten*. Verlag Kremayr & Scheriau, Wien 1986.
* *Immer den Menschen zugewandt. Reden von Bundespräsident Dr. Rudolf Kirchschläger aus den letzten 25 Jahren*. Verlag Österreich, Wien 2000. ISBN 3-7046-1495-5
* *Meine Schulzeit an der Horner Aufbauschule*. En: Erich Rabl, Anton Pontesegger: *Erinnerungen an Horn*. Horn (Museumsverein in Horn) 2001, S. 147–154. ISBN 3-902168-00-5

## Literaturo 
* Borys Jaminskyj kaj aliaj:: *Der Weg in die Hofburg – Dr. Rudolf Kirchschläger*. Astor, Wien (1975). ISBN 3-900277-00-1
* Alois Mock, Herbert Schambeck (eld.): *Verantwortung in unserer Zeit. Festschrift für Rudolf Kirchschläger*. Österreichische Staatsdruckerei, 1990.
* Erich Rabl: *Rudolf Kirchschläger (1915-2000), Jurist, Diplomat, Außenminister und Bundespräsident*. En: Harald Hirz, Franz Pötscher, Erich Rabl, Thomas Winkelbauer (eld.): *Waldviertler Biographien*, Bd. 3, Horn (Waldviertler Heimatbund) 2010, p. 399–428. ISBN 3-900708-26-6
* Marco Schenz: *Bundespräsident Rudolf Kirchschläger*. Böhlau-Verlag, Wien 1984.

## Eksteraj ligiloj 
* Voĉo de la prezidanto en aŭdarkivo surreta. 

Kategorio:Aŭstraj politikistoj
Kategorio:Prezidantoj de Aŭstrio
10025 Rauer

'*10025 *Rauer'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la sveda astronomo Claes-Ingvar Lagerkvist elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la germanan astronominon *Heike Rauer'', konatan pro ŝia observoj de kometaj hararoj, precipe de la kometo Hale-Bopp. Ŝi laboras ĉe la Instituto pri Teknikoj de Kosma Sensilo kaj Planeda Esploro en Berlino, pri projekto de serĉo de ekstersunsistemaj planedaj sistemoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Claes-Ingvar Lagerkvist
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
Vufflens-la-Ville

**Vufflens-la-Ville** (malnova germanlingva nomo **Wolflingen**) estas komunumo en la Distrikto Centro de Vaŭdo en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis  loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Vufflens-la-Ville situas sur la molasaj montetoj de la Vaŭda Mezlando ĉe la orienta bordo de la rivero Venoge en sudokcidento de la regiono nomita Centro de Vaŭdo (en la franca lingvo *Gros-de-Vaud*), en distanco de proksimume 10 kilometrojn okcidentnordokcidente de la kantonĉefurbo Laŭzano. La komunumo konsistas el la vilaĝo Vufflens-la-Ville, kaj la vilaĝetoj Marteley kaj La Pale, kaj diversaj novaj loĝkvartaloj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,38&nbsp;km², de kiuj 21,0% estas kovritaj de arbaro, 63,0% servas por agrikulturo kaj 13,6% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Vufflens-la-Ville limas en nordo al Penthaz, en nordoriento al Sullens, en oriento al Mex, en sudoriento al Villars-Sainte-Croix, en sudo al Bussigny-près-Lausanne, en sudokcidento al Aclens, kaj en nordokcidento al Gollion.

## Trafiko 
En oriento de Vufflens-la-Ville pasas la kantona ĉefvojo n-ro 9 de Laŭzano al Vallorbe. De la kantona ĉefvojo du konektaj vojoj kondukas al la vilaĝocentro kaj alia vojo kondukas al Aclens. La plej proksimaj alveturejoj al la svisa aŭtovojo A1 estas Cossonay sur la teritorio de Penthaz 2 kilometrojn nordoriente kaj Villars-Sainte-Croix 2 kilometrojn sudoriente de la komunumo. La komunumo disponas pri stacidomo ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Laŭzano al Yverdon-les-Bains.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Vufflens-la-Ville datiĝas el la jaro 1011 kiel *villa Vuolflinges*. En Vufflens-la-Ville estis trovitaj tombomonteto el la bronzepoko, restaĵoj de setlejo el la La-Tène-epoko, de romiaj konstruaĵoj kaj de tombokampo el la frua mezepoko. en la jaro 1011 la Abatejo Romainmôtier de la reĝo Rudolfo la 3-a de Burgonjo ricevis naŭ komunumteritoriojn en Vufflens-la-Ville. En la jaro 1096 en Vufflens-la-Ville estis fondita priorejo por administri la havaĵon de Romainmôtier en la regiono. Sub la berna regado de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Vufflens-la-Ville apartenis al la Voktejo Laŭzano. Post la revolucio ĝi apartenis al la Distrikto Cossonay, kaj surbaze de la administra reformo de 2006 ĝi kun efiko de la 1-a de januaro 2008 ĝi estis integrita al la nova Distrikto Centro de Vaŭdo.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Vufflens
* Vufflens-la-Ville (stacidomo)

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Vufflens-la-Ville
Miklós Kovács

**Miklós Kovács**

* Miklós Kovács (episkopo)
* Miklós Kovács (futbalisto)
* Miklós Kovács (tekstilartisto)