open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Giorgio Biandrata

**Giorgio Biandrata**, *György Blandrata* estis italdevena religireformisto, kuracisto en Pollando kaj Transilvanujo naskiĝinta en Saluzzo Piemont 1515 kaj mortinta en Gyulafehérvár la 5-an de majo 1588.

## Kariero 
Giorgio Biandrata estis malliberigita pro liaj ideoj en Padovo de inkvizicio. Li fuĝis en Ĝenevon kaj aliĝis al Kalvino, poste en 1558 li loksidiĝis en Pollando. Pli poste li translokiĝis en Transilvanujon kaj li iĝis kortega kuracisto de reganto. Li disvastigis kune kun Ferenc Dávid la unitariismajn dogmojn, sed li estis pli modera ol Dávid kaj ili disiĝis.

## Verkoj 
* *Gynaeceorum ex Aristotele et Bonnciolo a G. Blandrata medico subalpino novíter excerpta de foecunditatione, graviditate, partu et puerperio* (Dávid Ferenccel, Gyulafehérvár, 1539);
* *Cathechismus ecclesiarum dei* (kun Ferenc Dávid , Kolozsvár, 1566);
* *Propositiones in disputatione Albensi* (kun Ferenc Dávid , Kolozsvár, 1566);
* *Refutatio scripti G. Maioris* (Kolozsvár, 1569);
* *Omnibus fratribus et reverendis ministris per universam Poloniam* (h. n. 1579; kiadta Paleolog J.: Confutatio vera et solida stb.).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Italaj kuracistoj
Kategorio:Unitarismo
Kategorio:Religio en Italio
Magyarlukafa

**Magyarlukafa** [madjarlukafa], kroate **Luka** estas tre malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Szigetvár. En la loknomo magyar signifas hungare: hungaro.
eta|Malnova loĝdomo en Magyarlukafa

## Bazaj informoj 
* Areo: 13 6&nbsp;km²
* Loĝantaro: 88
* Poŝtkodo: 7925
* Telefonprefikso: 73
* Koordinatoj: 46°09′54″N 17°45'18″E

## Situo 
Magyarlukafa situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Szigetvár troviĝas je 20&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1236 en formo *"Luca"*. La komunumo preskaŭ senhomiĝis post la mezepoko pro regado de la turkoj. En 1772 germanoj alvenis, kiuj fondis vitrofarejon. Fine de la socialismo junaj urbanoj alvenis, kiuj komencis uzadi la malnovajn metiojn.

En Magyarlukafa migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* metieja domo
* 3 fiŝkaptistaj lagoj

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Bregovo

maldekstra|eta|La policejo de Bregovo
**Bregovo** (bulgare *Брегово*) estas vilaĝo kun ĉ. 3000 loĝantoj en la nordokcidenta angulo de Bulgario, situante sur la orienta bordo de la rivero Timo, proksime la ties enfluejo. Ĝi troviĝas en la Provinco Vidin, proksime al urbo de Vidin kaj al la naciaj limoj al Serbio kaj Rumanio.

La nomo de la vilaĝo aperas unuafoje en 1560 en la Otomana registrado. La nomo venas el *breg*, signifante "bordo" (ĉifoje, Timok-bordo), dum *-ovo* estas komuna sufikso en la slavaj lingvoj por loknomoj. La sekulara lernejo estis konstruita en 1864, la poŝtejo en 1879, la doganejo en 1895. La komunuma centro malfermiĝis la 26-an de decembro 1897.

## Eksteraj ligiloj 
* Bregovo ĉe paĝaro de la Vidina distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Bulgario
Kategorio:Provinco Vidin
Jabloňovce

**Jabloňovce,** hungare **Hontalmás** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Nitra, en Distrikto Levice.
eta|dekstra|350px|Jabloňovce situas en la plej griza distrikto, la ruĝo montras la distriktejon

* Areo:35 km²
* Supermara alteco: 283 m
* Loĝantaro: 190
* Poŝtkodo: 935 06
* Aŭtokodo: LV
* Telefonprefikso: 36

## Situo 
Jabloňovce situas laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Levice troviĝas je 19 km-oj.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1245 laŭ la tiama hungara ortografio *"Almas"*. En 1338 *Alsóalmás* (=Suba Almás) aperis, kie vivis en 1828 465 homoj en 78 domoj.

*Felsőalmás* (=Supra Almás) menciiĝis unuafoje en 1428 laŭ la tiama hungara ortografio *"Felseualmas"*. La turkoj faris ĝin senhoma en la 16-a jarcento. En 1828 vivis tie 430 homoj en 72 domoj. En 1910 loĝis en Alsóalmás 424, en Felsőalmás 207 homoj(plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hont, al distrikto de Bát, poste al Ĉeĥoslovakio, fine al Slovakio (ankaŭ inter 1938-1945). En 1943 la vilaĝoj unuiĝis havanta la loknomon **Amlás**, ekde 1945 uziĝas la nuna nomo. En 2001 loĝis tie 226 homoj (223 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* luterana preĝejo fundamente de 1459, la ceteraj en la 19-a jarcento konstruiĝis
* romkatolika klasikisma preĝejo de 1794
* klasikisma kastelo el la 19-a jarcento

## Eksteraj ligiloj 
* Jabloňovce en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Levice
Oprişor

eta|situo en la regiono
**Oprişor** estas vilaĝo en regiono Mehedinţi, Oltenia, Rumanio. La vilaĝo havis  loĝantojn en 2007.

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Tibor Bisztriczky

**BISZTRICZKY Tibor** [pr. bistricki] estis hungara violonisto, pedagogo naskiĝinta en Arado la 28-an de julio 1908 kaj mortinta en Budapeŝto la 12-an de novembro 1983.

## Kariero
Bisztriczky koncertis en Aŭstrujo, Germanujo, Italujo, Serbio, instruis en Nemzeti Zenede, en Muzikakademio Franz Liszt, en Győr, Gödöllő, Vác kaj Budapeŝto. En jaroj 1948-50 li estis ano de la orkestro de Operejo, koncertmajstro de la Orkestro de Sindikato Vasas.
 
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj violonistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Sándor Bisztray-Balku

**BISZTRAY-BALKU Sándor** [pr. bistrai] estis hungara inĝeniero pri mekaniko, inventisto naskiĝinta en Nagyszentmiklós la 7-an de aŭgusto 1905 kaj mortinta en Budapeŝto la 26-an de septembro 1983.
## Kariero
Bisztray-Balku estis fakulo pri kontraŭradia defendo. Ekde 1961 li estis ĉefkunlaboranto de la Esplorinstituto Tutlanda de Frédéric Joliot Curie. Oni akceptis plurajn el liaj patentoj kaj inventaĵoj kaj enlande kaj eksterlande.
## Fontoj
*Magyar Életrajzi Lexikon

 
Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj inventistoj
Propagero

[eta|220ra|Propageroj de [manglo]]
[eta|maldekstre|250ra|propagero (plantidoj) ĉe foliorandoj de *[Kalanchoe daigremontiana*]]
[eta|maldekstre|[Marchantia polymorpha, ĝermujo]]
[eta|[tigra lilio, ermbulbeto|maldekstre]]

En hortikulturo, **propagero** estas iu ajn planta materialo uzata por la celo de plantopropagado. En neseksa reproduktado, propagero povas esti ligneca stikaĵo aŭ iu ajn planta parto. En seksa reproduktado, propagero estas semo aŭ sporo. En mikropropagado, speco de neseksa reproduktado, iujn ajn plantopartojn povas esti uzataj, kvankam ĝenerale oni preferas esence meristemajn partojn kiaj radikajn kaj tigajn pintojn, aŭ burĝonojn.

La arbidoj kiuj rezultas el la kutime vivonaska reproduktado en la mangrovarbaroj, responde al la ekstremaj vivcirkonstancoj, oni ankaŭ nomas propageroj.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Boedeltje, G., W. A. Ozinga, and A. Prinzing. 2008 : The trade-off between vegetative and generative reproduction among angiosperms influences regional hydrochorous propagule pressure'. *Global Ecology and Biogeography*, 17:50-58. 
* Cellot, B., F. Mouillot, and C. P. Henry. 1998 : Flood drift and propagule bank of aquatic macrophytes in a riverine wetland. *Journal of Vegetation Science*, 9:631-640. 
* Hartmann and Kester's Plant Propagation, Seventh Edition 

## Vidu ankaŭ 
* Adventiva organo
* Rizoforacoj

### Eksteraj ligiloj 
* Ekzemplo de propageroj ĉe la briofitoj 

Kategorio:Plantomorfologio
Kategorio:Plantokultivado
Kategorio:Arbara mastrumado
Kategorio:Hortikulturo
Károly Bisztray

**BISZTRAY Károly** [pr. bistrai] estis hungara tribunala juĝisto, memuaristo naskiĝinta en Fogaras la 25-an de majo 1822 kaj mortinta en Sibio la 21-an de marto 1911.

## Kariero
Bisztray finis juron, sed dum la hungara revolucio de 1848 li luktis en la bataloj de Fehéregyháza kaj Sibio, pli poste li estis malliberigita. Reveninte el Italujo, kien oni portis lin soldato, li estis juĝisto de tribunaloj de Szolnok-Dobokai, Fogaras, poste Braŝovo. Post pensiuliĝo li publikis historiajn kaj etnografiajn studojn en gazeto *Közművelődés* de Gyulafehérvár (1899, 1900). Liaj taglibroj restis en manuskripto. Li postrestis vastan memuaraĵon.

## Memuaro
**A régi Erdély* eldonita de Gyula Bisztray, 1948.

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
József Bíró (pentristo)

**BÍRÓ József** estis hungara pentristo naskiĝinta en Pókakeresztúr 1887 kaj mortinta en Castagnola (Svislando) la 13-an de januaro 1975.
## Kariero
József Bíró studis ĉe Ede Balló en la Arta Ĉeflernejo de Budapeŝto, poste en Parizo en Julia Akademio ĉe J. P. Laurens. Post studvojaĝo en Italujo, Svislando kaj Aŭstrujo li revenis en Parizon. Dum la unua mondmilito oni internigis lin, poste li iris en Ĝenevon por fini siajn studojn. En 1920 li revenis en Hungarujon kaj iĝis desegninstruisto en ĉefurbo. En 1923 la Asocio László Paál organizis ekspozicion el liaj kreaĵoj kaj li iĝis ekde tiam sekretario de la asocio ĝis 1944. En 1946 li loksidiĝis en Svislando, sed li ofte venis hejmen. En 1937 lia pentraĵo *Dia paco* ricevis premion en Nemzeti Szalon en ekleziarta ekspozicio. En 1962 oni organizis retrospektivan ekspozicion en Lugano el liaj pentraĵoj. Liaj pentraĵoj troviĝis en muzeoj de Barcelono, Stokholmo, St. Louis, Berno, Lugano ktp.). En Hungarujo oni konservas plej multe da liaj kreaĵoj en Keresztény Múzeum de Estergomo.

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon
*Persona retejo germane
Kategorio:Hungaraj pentristoj
Béla Bíró (ĵurnalisto)

**BÍRÓ Béla** estis rumanuja hungara ĵurnalisto, redaktoro naskiĝinta en Nadjvarado la 29-an de junio 1893 kaj mortinta en Temeŝvaro la 18-an de marto 1975.
## Kariero
Bíró redaktis kaj eldonis la gazeton Művészvilág en 1921 en Oradea. Inter 1923 kaj 1925 li redaktis en Sighetu Marmaţiei la gazetojn *Máramaros* kaj *Máramarosi Újság*. Ekde 1926 ĝis 1928 li estis kunlaboranto de la gazetoj *Újság* *Consum* en Kluĵo. Post 1945 li redaktis la ekonomian semajngazeton *Commerţ* en rumana kaj hungara lingvoj. Ekde 1948 li estis raportisto de la rumana presagentejo (Agerpres) de Temeŝvaro. Inter 1949 kaj 1962 li estis interna kunlaboranto de *Szabad Szó* de Temeŝvaro.

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon
Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Zoltán Bihari

**BIHARI Zoltán** estis hungara aktoro naskiĝinta en Arado la 26-an de aŭgusto 1910 kaj mortinta en Budapeŝto la 22-an de februaro 1985.
## Kariero
Bihari debutis en 1932. En 1936 li venis Bukareŝton, poste en Turkujon, Sirion, Sudanon, Egiption. En 1940 li dungiĝis al Nadjvarado. Ekde 1958 li ludis en Petőfi Színház, ekde 1966 en la  Állami Déryné Színház. Li estis eminenta karakteraktoro.
## Roloj
*Kréhl János Farkas (Ferenc Molnár: Olympia); 
*Lemming Rudolf (Mór Jókai: Szerelem bolondjai); 
*Korláthy gróf (Albert Szirmai: Mágnás Miska).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
László Bihari

**BIHARI László** estis hungara aktoro naskiĝinta en Nadjvarado la 28-an de aŭgusto 1887 kaj mortinta en Budapeŝto la 3-an de marto 1968.

## Kariero
Bihari debutis en 1905 en Kecskemét. Ĝis 1945 li ludis en provincaj teatroj. Li ankaŭ reĝisoris. 

## Roloj
*Mercutio (Shakespeare: Romeo kaj Julieta); 
*Jago (Shakespeare: Otelo); 
*Shylock (Shakespeare: A velencei kalmár).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Gyula Bisztray

**BISZTRAY Gyula** [pr. bistrai] estis hungara literaturhistoriisto, bibliotekisto, universitata profesoro naskiĝinta en Fogaras la 18-an de januaro 1903 kaj mortinta en Budapeŝto la 3-an de januaro 1978.

## Kariero 
Bisztray estis ekde 1943 privatprofesoro en Budapeŝto, inter 1945–49 profesoro de literaturhistorio, ekde 1950 kunlaboranto de la MTA.

## Verkoj 
* *Színházi esték* (Bp., 1942);
* *Éltem én is Árkádiában* (poemoj, Bp., 1943);
* *Író és nemzet* (studoj, Bp., 1943);
* *Mikszáth néprajza* (Salgótarján, 1972);
* *Könyvek között egy életen át* (Bp., 1976).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

P

Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Borĉa

**Borĉa**, serbe **Борча,** slave **Borča,** hungare **Borcsa** [borĉa] estas periferia loĝloko (urba komunumo) de Beogrado en Serbio en municipo Palilula.
180ra|eta|Borĉa troviĝas en la nigra parto de Serbio
230ra|eta|Loko de Borĉa en municipo Palilula
250ra|eta|Panoramo de Borĉa

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 78 m
* Koordinatoj: 44°52′08″N 20°27′19″E
* Loĝantaro: 35150
* Poŝtkodo: 11211
* Telefonprefikso: +381-011
* Aŭtokodo: BG

## Situo 
Borĉa situas laŭ maldekstra bordo de Danubo ĉe kunfluejo de Danubo kaj Savo, tial ĝi geografie apartenas al Banato, sed administre apartenas al Palilula kaj Beogrado. La serba ĉefurbo troviĝas je 8 km-oj.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko kaj ferepoko. Antaŭ la hungara erao vivis tie jazigoj, sarmatoj kaj romianoj. Borča menciiĝis unuafoje en 1375 laŭ la tiama hungara ortografio *"Barcsa*", apartenanta al Hungara reĝlando. En 1537 la turkoj okupis ĝin, poste la Habsburgoj en 1717. En 1743 pesto okazis. Inter 1794-1873 la komunumo apartenis al Limgarda zono, poste al Hungara reĝlando, al Torontál, al distrikto de Pancsova, kiel grandvilaĝo Borcsa. En 1826, 1888 kaj en 1924 inundoj okazis, tial en 1933 digo 89 m-ojn longa konstruiĝis.

Ekde 1918 la loko iĝis parto de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj (estonta Jugoslavio), dume inter 1941-1944 la germanoj okupis ĝin. En 1949 Borĉa urbiĝis, baldaŭe iĝis 9-a distrikto de Beogrado, fine en 1965 municipo Palilula formiĝis.

En 2010 ĉinoj konstruas ponton al Zemun.

## Vidindaĵoj 
* Ortodoksa preĝejo

Kategorio:Beogrado
Mihály Bihari

**BIHARI Mihály** estis hungara ĵurnalisto, verkisto, stenografistoj naskiĝinta en Nadjvarado la 25-an de februaro 1892 kaj mortinta en Budapeŝto la 9-an de aprilo 1969.
## Kariero
Bihari finis juron kaj ekde 1919 li estis kunlaboranto de la gazeto *Népszava*, poste en Pozsony de la gazetoj *Reggel*, *Prágai Magyar Hírlap*, *Magyar Újság* kaj *Esti Újság*. Poste 1945 li laboris en la redakcio de la *Népszava*.
## Verkoj
**Selyemcukor* (gajaj verkoj, Presov-Eperjes, 1938);
**Tisztelettel értesítjük. Ballada a kishivatalnokról* (teatraĵo, Prešov-Eperjes, 1938);
**A gyorsírás reformkorszaka az 1919-es Tanácsköztársaságban. Az egységes magyar gyorsírás megalkotása* (Bp., 1969);
**Egy gyorsíró feljegyzései* (rememoraĵoj, Bp., 1969).
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj stenografistoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Imre Bihari

**BIHARI Imre** estis hungara ĵurnalisto naskiĝinta en Nadjvarado en 1867 kaj mortinta en Budapeŝto la 6-an de februaro 1939.

## Kariero
Bihari debutis en la gazetoj de sia naskiĝurbo (*Nagyvárad*, *Szabadság*). Poste li estis kunlaboranto de la *Békésmegyei Közlöny* (Békéscsaba), de la *Délmagyarországi Közlöny* de Temesvár. Ekde 1893 en Budapeŝto li laboris en la redaktoj de *Egyetértés*, poste *Magyarország*, *Hazánk* kaj *Pesti Napló*, ekde 1903 ĝis 1937 li gvidis la enlandan rubrikon de la *Budapesti Hírlap*. Ekde 1904 li estis raportisto ankaŭ de la *Neue Freie Presse* de Vieno el Budapeŝto. 

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Ottó Bihari

**BIHARI Ottó** estis hungara ŝtatjuristo, universitata profesoro, ano de MTA, ŝtatpremiito naskiĝinta en Temeŝvaro la 13-an de januaro 1921 kaj mortinta en Budapeŝto la 4-an de januaro 1983.

## Kariero 
Bihari diplomiĝis en 1943 en Debreceno. Ekde 1941 li estis ano de la hungara komunista partio. En vintro 1944-45 kiel ano de grupo Mikó li partoprenis en la kontraŭgermana lukto. Ekde 1949 li instruis.

## Verkoj 
* *A pusztaszabolcsi tanács munkája* (kun János Beér, Bp., 1954);
* 'A tanácsok bizottságai* (Bp., 1958);
* *Államjog az állami államigazgatási jog alapjaival* (Bp., egy.-i tankönyv, 1960, 1962);
* *A tanácstörvény* (kun Szamel Lajos, Bp., 1961);
* *Az államhatalmi-képviseleti szervek elmélete* (Bp., 1963, angle 1979);
* *Összehasonlító államjog* (egy.-i tankönyv, (Bp., 1967);
* *A szocialista államszervezet alkotmányos modelljei* (Bp., 1969, angle 1979);
* *Korszerű tendenciák az államhatalom gyakorlásában* (Bp., 1983);
* *Államjog'' (Alkotmányjog) (egy.-i tankönyv, Bp., 1984).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
István Biás

**BIÁS István** estis hungara arkivisto, historiisto naskiĝinta en Marosvásárhely la 18-an de decembro 1877 kaj mortinta la 10-an de oktobro 1950.

## Kariero
Biás estis ekde 1907 en Marosvásárhely arkivisto de la familio de grafo Teleki. Li priokupiĝis ĉefe pri historio de Transilvanujo.

## Verkoj
**Apafy Mihály naplója* (Marosvásárhely, 1899-1900); 
**Marosvásárhely a szabadságharcz alatt* (Marosvásárhely, 1900); 
**Adatok a Teleki-könyvtár alapításának történetéhez* (Marosvásárhely, 1901); 
**A marosvásárhelyi céhek életéből* (Marosvásárhely, 1902); 
**Adatok II. Rákóczi Ferenc fejedelmi beiktatásának... történetéhez* (Marosvásárhely, 1909); 
**Unitárius egyháztörténeti adatok* (Marosvásárhely, 1910).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Aladár Beznák

**BEZNÁK Aladár** estis hungara kuracisto, universitata profesoro, ano de MTA naskiĝinta en Satmaro en 1901 kaj mortinta Montrealo la 17-an de julio 1959.
## Kariero
Beznák diplomiĝis en 1925 en Universitato Tisza István en Debrecen. Li faris sudvojaĝon en Londono per stipendio Rockefeller, en Cambridge li laboris ĉe Hopkins. Ekde 1932 li instruis en la universitato. Ekde 1946 li estis direktoro de la Esplorinstituto Biologia en Tihany. En 1948 li loksidiĝis en Stokholmo, poste en Anglujo. Ekde 1954 li estis direktoro en fiziologia instituto de Ottawa (Kanado).

## Verkoj
**Élettani gyakorlatok* (Debrecen, 1929); 
**Orvosi élettan* (I. Bp., 1938); 
**A mellékvese* (Debrecen, 1939); 
**Orvosi élettan* (Bp., 1941).
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj

Kategorio:Hungaraj fiziologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj patologoj
Szulimán

**Szulimán** [sulimAn], kroate **Suliman** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Szigetvár.
eta|140ra|maldekstre|Blazono de Szulimán
eta|280ra|Fora panoramo de Szulimán
eta|280ra|Preĝejo de Szulimán

## Bazaj informoj 
* Areo: 11 6&nbsp;km²
* Loĝantaro: 220
* Poŝtkodo: 7932
* Telefonprefikso: 73
* Koordinatoj: 46°07′32″N 17°48'20″E

## Situo 
Szulimán situas sur ebenaĵo, fine de 1 km-ojn longa sakovojo el ĉefvojo Kaposvár-Szigetvár. La lasta urbo troviĝas je 10, Pécs 43, Budapeŝto 211 kilometroj http://www.tavolsag.hu/index.asp?go=tavolsag&i1=15404&i2=9566.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el la 15-a jarcento laŭ tiama hungara ortografio *"Zelewmal"*. Post dominado de la turkoj komence kroatoj kaj hungaroj, baldaŭe germanoj alvenis.

En Szulimán migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika baroka preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Miklós Bethlen (aktoro)

Grafo Grafo **Miklós Bethlen** [miklOŝ betlen], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Bethlen Miklós** estis hungara aktoro, ĵurnalisto, oficiro. Lia nobela antaŭnomo estis *bethleni,* lia pseŭdonimo estis *Bolnai*. Lia patro estis János Bethlen (liberecbatalanto).

Miklós Bethlen naskiĝis la 15-an de aŭgusto 1831 kaj mortis en Budapeŝto la 2-an de majo 1899.

## Kariero 
Miklós Bethlen batalis en 1848 por la hungara libereco kiel kapitano. Post falo de la liberecbatalo li iĝis sub nomo *Bolnai* en 1855 membro de la Nacia Teatro. Baldaŭe li ludis ankaŭ en provincaj trupoj, krome li pasis tempon ankaŭ en Parizo. Ekde 1868 li vivis en Pest (urbo).

## Roloj 
* Hamlet, Antonius, Mercutio (Shakespeare);
* Arthur (Czakó: Kalmár és tengerész),
* Salom (Czakó: I. László kora).

## Verkoj 
* *A magyar kérdés európai szempontból* (Pest, 1863);
* *A történelem regénye 1846-1886 (Jellem- és korrajzok, Bp., 1888);
* *Múlt és jelen'' (Bp., 1896)

## Fontoj 
* Magyar Életrajzi Lexikon
* (la koncerna teksto estas legebla en la 22-a punkto)

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Densaĵo (arbaristiko)

[eta|upright=1.5|densejo de arĝentaj betuloj  *[Betula pendula* en Saratov Oblast, Rusio.]]

**Densaĵo**  estas tre densa arbarero  de arboj aŭ grandaj arbedoj, ofte superregata de unu aŭ malmulte da specioj, ekskludante ĉiujn aliajn. Ili povas esti konstituitaj de specioj, kiuj produktas grandajn kvantojn da tre vivipovaj semoj, kapablaj por ĝermi sub la ŝirmo de la patrinaj arboj. En iuj cirkonstancoj la formado aŭ disvastiĝo de densaĵoj povas profiti de la homa perturbo de areo.

**Densejo**  estas loko en arbaro, kie la plantoj estas aparte densaj.

Kie densejo konsistas nur el dornaj arbareroj oni povas nomi ĝin dornejo  aǔ veprejo . Ĝi estas ejo utiligata nek de agrokulturo nek de la forsto, sed donas hejmon al multaj birdoj kaj aliaj bestoj. Ĝi do estas ekologie grava. Nemalofte ankaŭ kreskas tie maloftaj, protektitaj, plantoj.

## Vidu ankaŭ
* vepro
* makiso

## Referencoj
Kategorio:Arbaroj
Kategorio:Arbara mastrumado
Kategorio:Vegetala formiĝo
Gyula Bihari

**BIHARI Gyula** estis hungara botanikisto naskiĝinta en Nadjvarado la 2-an de aŭgusto 1889 kaj mortinta en Budapeŝto la 18-an de januaro 1977.

## Kariero 
Bihari diplomitiĝis en la Universitato Koloĵvaro kaj li instruis ĝis 1924 en Gyöngyös, poste en Csepel. Bihari esploris la okzalspecojn de la Karpatbaseno. Li priskribis detale 20 da hungarlandaj specoj kaj multe de miksspecoj ilustrite kun propraj desegnaĵoj. Liaj studoj aperis en revuo *Magyar Botanikai Lapok*.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj botanikistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Romina Power

eta|200ra|Romina Power en 1969
eta|200ra|Al Bano kun Romina Power en 1975
**Romina POWER** [pAŬer] (naskiĝis  en Losanĝeleso), estas itala-meksika-usona kantistino kaj aktorino.

Ŝi estas la plejaĝa filino de la usonaj geaktoroj Tyrone Power kaj *Linda Christian*.

Post kiam la geedzeco de ŝiaj gepatroj fiaskis, Romina transloĝiĝis kun sia patrino Linda kaj fratino Taryn al Eŭropo, kie ili ĉefe loĝis en Hispanio kaj Italio. Kvankam Romina frekventis lernejon en Anglio, ŝi je aĝo de 14-jaroj jam ludis en filmo. Tiel ŝi konatiĝis kun Al Bano. Ili geedziĝis en 1970 kaj ankoraŭ en la sama jaro ili registris *Storia di due innamorati*. Ili ankoraŭ kantis dum pli ol 30 jaroj kaj estis tre popularaj en Italio kaj Germanio.

Ili reprezentis Italion je la Eŭrovido-Kantokonkurso 1976 kun la kanto ''We'll live it all again* parte kantita en la angla kaj parte en la itala (*Noi lo rivivremo di nuovo*), ili atingis la sepan lokon. La kanto atingis kiel *T'aimer encore une fois* notadon en la franca furorkantparado. En 1981 ili surdiskigis la kanton *Sharazan* kaj unu jaro poste ili partoprenis je la Festivalo Sanremo kun la kanto *Felicità*, atingis duan lokon, kaj la kanto fariĝis unu el la plej konataj de la duopo. En 1984 ŝi gajnis en San Remo, kun la kanto *Ci sarà*.

En 1991 aperis la albumo *Oggi sposi''. En 1999 la duopo disiris, ili havas kvar infanojn; filo Yari kaj tri filinoj: Ylenia (kiu ekde 1994 malaperis), Christel kaj Romina.

## Aliaj kantoj kun Al Bano 
* Libertà
* Quando un amore se ne va
* Grazie
* L'amore e
* Prima notte d'amore
* Tiamo
* Tu, soltanto tu (Mi Hai Fatto Innamorare)

## Filmografio 
* ''Menage all'italiana aka Menage Italian Style* 1965
* *Come imparai ad amare le donne aka How I Learned to Love Women* 1966
* *Per amore... per magia... aka For Love... for Magic* 1967
* *Assicurasi vergine aka Insurance on a Virgin* 1967
* *L'Oro del mondo aka The World's Gold* 1967
* *Vingt-quatre heures de la vie d'une femme aka 24 Hours in the Life of a Woman* 1968
* *Mayerling* 1968
* *Il Suo nome è Donna Rosa* 1969
* *Pensando a te* 1969
* *Marquis de Sade: Justine* 1969
* *Femmine insaziabili aka The Insatiables* 1969
* *Las Trompetas del apocalipsis aka Trumpet of the Apocalypse* 1969
* *Mezzanotte d'amore* 1970
* *Angeli senza paradiso* 1970
* *Champagne in paradiso* 1983
* *Il Ritorno di Sandokan (mini TV serio)* 1996
* *Tutti i sogni del mondo (mini TV serio)* 2003
* *Nightmare Alley'' (memapero 2021)

## Eksteraj ligiloj 
* Romina Power - Oficiala retejo
* Rusia fanretejo

Kategorio:Italaj aktoroj
Kategorio:Italaj kantistoj
Kategorio:Usonaj kantistoj
Kategorio:Francaj usonanoj
Kategorio:Nederlandaj usonanoj
Kategorio:Germanaj usonanoj
Kategorio:Irlandaj usonanoj
Kategorio:Meksikaj usonanoj
Kategorio:Itallingvaj kantistoj
Kategorio:Hispanlingvaj kantistoj
Kategorio:Franclingvaj kantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 2-an de oktobro
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 1976
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 1985
Pulsara planedo

[eta|300ra|dekstra|Artista bildo de la planeda sistemo ĉirkaŭ [PSR B1257+12]]

**Pulsaraj planedoj** estas planedoj kiuj orbitas ĉirkaŭ pulsaroj, aŭ rapide moviĝantaj neŭtronaj steloj. La unua el tiaj planedoj estis malkovrita ĉirkaŭ PSR B1257+12 kaj estis la unua ekstersunsistema planedo malkovrita.

## Pulsaraj planedoj 
Pulsaraj planedoj estas malkovrita per pulsar-mezurado por detekti anomaliojn en ĝia elsenda periodo. Ĉiu objekto orbitante la pulsaron kaŭzas regulan anomalion en ĝia pulsado. Tial ke normale la pulsaroj rotacias proksimume je konstanta rapido, ĉiu ŝanĝo estas facile detektebla. La malkovro de planedoj ĉirkaŭ pulsaroj estis neatenditaj, tial ke pulsaroj unue estis supernovaoj, kaj oni pensis ke ĉiuj la planedoj ĉirkaŭ tiaj steloj estus detruitaj dum la eksplodo.

In 1991, Andrew G. Lyne anoncis la unuan malkovritan ekstersunsisteman planedon ĉirkaŭ PSR 1829-10. Tamen, ĝi poste estis malakceptita, ĝuste antaŭ la anonco pri la malkovro de la unua vera pulsara planedo.

En 1992, Aleksander Wolszczan kaj Dale Frail anoncis la malkovron de plurplaneda sistemo ĉirkaŭ la milisekunda pulsaro PSR B1257+12. Tiuj estis la unuaj du ekstersunsistemaj plendoj malkovritaj, kaj ankaŭ la unua plurplaneda ekstersunsistema planeda sistemo. Ekzistis duboj pri la malkovro pro la antaŭa erara raporto kaj la demando kiel pulsaroj povas havi planedojn. Tamen, la pruvos demonstris ke la malkovro estis vera. Du aldonaj pli malgrandaj planedoj estis malkovritaj uzante la saman metodon.

En 2000, oni malkovris ke la milisekunda pulsaro PSR B1620-26 havis planedon (PSR B1620-26 b) kiu orbitis ĝin kaj ĝian kunulon, la blanka nano WD B1620-26. Ĝi estis raportita kiel la plej antikva planedo malkovrita ĝis tiam, kun 12,6 mil milionoj da jaroj.

En 2006, on malkovris ke la magnetaro 4U 0142+61, je 13,000 lumjarojn for de la Tero, havis Protoplanedan diskon. La malkovro estis farita de skipo gvidita de Deepto Chakrabarty el MIT per la Kosmoteleskopo Spitzer.

Pulsaraj planedoj ne estas taŭgaj por la vivo pro la granda intenso el jonigita radiado kaj la foresto de lumo el la pulsaro.

## Listo de pulsaraj planedoj 
### Konfirmitaj malkovroj 

### Dubaj planedoj 

### Protoplanedaj diskoj 

### Refutitaj planedoj 

## Vidu ankaŭ 
* Listo de ekstersunsistemaj planedoj
* Ekstersunsistema planedo
* Andrew Lyne
* Aleksander Wolszczan
* Dale Frail

## Referencoj 

Kategorio:Tipoj de planedoj
Luthern

**Luthern** estas komunumo en la distrikto Willisau en Kantono Lucerno, Svislando. Ĝi havis 1369 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
La komunumo Luthern situas sude de la monto Napf en la valo de la samnoma rivero, kies fonto troviĝas sub la monto Napf sur la komunuma teritorio. La teritorio de la komunumo konsistas el monteta kamparo kun profundaj ravinoj. Ĝia longeco estas 12,5 km de sudo al nordo, ĝia larĝeco de oriento al okcidento 5 km. Al la komunumo apartenas krom la ĉefvilaĝo Luthern mem la vilaĝetoj Luthern-Bad, Hofstatt, Flühlen kaj krome multnombraj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 37,76 km², de kiuj 47,5% estas kovritaj de arbaro, 47,8% servas por agrikulturo kaj 3,5% por setlado .

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Luthern limas en nordo al Ufhusen, en nordoriento al Willisau, en oriento al Hergiswil ĉe Willisau, en sudo al Trub (Kantono Berno), sen okcidento al Sumiswald (Kantono Berno), kaj en nordokcidento al Eriswil (Kantono Berno).

## Trafiko 
Luthern estas konektita al la publika transportreto per la poŝtaŭtolinio de Hüswil tra Luthern al Luthernbad. La komunumo situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A2 situas nordoriente en Dagmersellen en distanco de 25 km.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Luthern datiĝas el la jaro 1275 kiel *Lutrun*.

En la jaro 1283 la tiamaj posedantoj la *Baronoj de Affoltern* vendis la valon al la *Kavaliroj de Hünenberg*, kiuj ĝin vendis en la jaro 1414 al *Ueli Hugi* kaj *Hensli Bircher*. Bircher pluvendis sian parton al la urbo Lucero, kial ĝi fariĝis parto de la lucerna voktejo Willisau, el kiu post la Helveta Revolucio en la jaro 1798 fariĝis helveta distrikto, kaj per la restaŭracio de la jaro 1803 la distrikto Willisau de Kantono Lucerno .

## Notoj kaj referencoj 
## Bildoj 

Luthern vilagho 255.jpg|Vilaĝo Luthern
Luthern rigardo al kapelo 308.jpg|Kapelo sur la monteto malantaŭ la vilaĝo Luthern
Luthern-Bad preghejo 290.jpg|Preĝejo de Luthern-Bad
Luthern-Bad lernejo 291.jpg|Lernejo de Luthern-Bad
Badbrünnlikapelle Maria-Heilbronn Luthern Bad 1.tiff|Kapelo Badbrünnli
Badbrünnlikapelle Maria-Heilbronn Luthern Bad 2.tiff|Kapelo Badbrünnlikapelle
Badbrünnli Maria-Heilbronn Luthern Bad 5.tiff|Fontano Badbrünnli

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Luthern
* Profilo de Luthern en la retejo de Kantono Lucerno
* Luthern en la Historia Leksikono de Svislando
Montominaoj

***Gracula***, Grakuloj aŭ **Montominaoj** estas genro de minaoj, tropikaj birdoj membroj de la familio de sturnedoj. Ĝis ĵuse estis agnoskataj nur du specioj, nome *G. religiosa* kaj *G. ptilogenys*; ĝis tiam ĉiuj *Gracula* estis konsiderataj apartenantaj al tre varia specio komune nomata **Montominao**. Sed tri aldonaj subspecioj de *G. religiosa* estis pli kaj plu konsiderataj distingaj specioj.

Tiu genro havas reprezentantojn en tropika suda Azio el Barato, Bangladeŝo kaj Srilanko orienten al Indonezio, kaj la Komuna montominao, kiel populara kaĝobirdo, estis enmetita en Usono.

La Montominaoj estas loĝantaj birdoj tipe troviĝantaj en arbaroj kaj kultivejoj. La nesto estas konstruata en arbotruo kaj la kutima ovodemetado estas de 2 aŭ 3 ovoj.

Tiuj 25–30&nbsp;cm longaj birdoj havas brilnigrajn plumarojn kaj grandajn blankajn flugilmakulojn tre rimarkindaj dumfluge. La beko kaj fortaj kruroj estas brilflavaj aŭ oranĝaj, kaj estas ankaŭ **flavaj bridoj** en kapo, kies formo kaj situo varias laŭ specioj kaj subspecioj. Ambaŭ seksoj estas similaj, sed junuloj havas pli senkoloran bekon.

Kiel multaj sturnoj, la Montominaoj estas ĉiomanĝantaj, manĝante fruktojn, nektarojn kaj insektojn.

## Specioj 
Tradicie la Srilanka montominao estis konsiderata subspecio de la Komuna montominao, sed nuntempe plej parto de fakuloj agnoskas ilin kiel separataj. Kompare la Engana, Niasa kaj Hindoceana montominaoj estis tradicie traktataj kiel subspecioj de la Komuna montominao; traktado ankoraŭ preferata de kelkaj fakuloj.

* Komuna montominao, *Gracula religiosa*
** Hindoceana montominao, *Gracula (religiosa) indica*
* Engana montominao, *Gracula enganensis*.
* Niasa montominao, *Gracula robusta*
* Srilanka montominao, *Gracula ptilogenys*

## Referencoj 
* *Birds of India* de Grimmett, Inskipp kaj Inskipp, ISBN 0-691-04910-6
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Rusia retejo kun identigaj bildoj de montominaoj 

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Sturnedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Novo Selo

**Novo Selo** estas nomo de multaj vilaĝoj en slavaj lingvaj areoj. La vorto *Selo* signifas vilaĝon, *Novo* ‚nova‘ – tiel en Esperanto, Novo Selo estas ‚Nova Vilaĝo‘ (en la germana tio egalas al ‚Neudorf‘, en la hungara al újfalu en la turka *Yeniköy*, en la greka *Neoĥori* (χωριό)).

La malo de la Novo Selo estas Staro Selo (Malnova Vilaĝo).

## Lokoj kun la nomo 
### Albanio 
*Novoselë, iama urbo, okcidente de Berat

### Bosnio-Hercegovino 
*Novo Selo, ĝis 1995 *Balegovac*, komunumo en  Posavina

### Bulgario 
* Novo Selo, Distrikto Veliko Tarnovo
* Novo Selo, Distrikto Vidin  
* Novo Selo, Distrikto Kjustendil
* Novo Selo, Distrikto Plovdiv
* Novo Selo, Distrikto Russe
* Novo Selo, Distrikto Sofio
* Novo Selo, Distrikto Stara Zagora
* Novo Selo, Distrikto Sliven – neloĝata, parto de la usona militista bazo *Novo Selo* 
* Novo Selo, iama loko, hodiaŭ urboparto de Aprilci, Distrikto Loveĉ

Historiaj nomoj:
* Balgarovo, Distrikto Burgas - ĝis 1934 *Urum Yeniköy*
* Blagoevo, Distrikto Rasgrad - ĝis 1878
* Blagovo, Distrikto Montana - ĝis 1949
* Dalgopol, Distrikto Varna - ĝis 1934
* Dragomirovo, Distrikto Pernik - ĝis 1950
* Dolno Pole, Distrikto Ĥaskovo - 1906–1960
* Gorno Selo, Distrikto Sofio - ĝis 1961
* Mramor, Distrikto Ĥaskovo - ĝis 1950
* Ruŝica, Distrikto Jambol - ĝis 1934

Similaj tioponimoj:
* Dolno Novo Selo, pluraj lokoj, suba Nova Vilaĝo‘ 
* Gorno Novo Selo, Distrikto Stara Sagora - ‚supra Nova Vilaĝo‘  
* Gorsko Novo Selo, Distrikto Veliko Tarnovo - ‚Arbara Nova Vilaĝo‘  
* Novosel, pluraj lokoj - ‚Nova Vilaĝo‘ (kuntirita Novo Selo = Novvilaĝo)
* Novoselec, Distrikto Sliven - ‚Novsetlisto‘
* Novoseliŝte, Distrikto Karĝali - ‚Novsetlejo‘
* Novoselci, Distrikto Vidin - ‚ Novsetlejo‘
* Novoseljane, Distrikto Kjustendil - ‚ Novsetlejo‘

### Grekio 
*Plevroma (Πλεύρωμα), pli frue Γενή Κιόι *Jeni Kioi*, turke Yeni Köy, vilaĝo en la Prefektujo Pella, Makedonia regiono

### Kroatio 
*Vinkovačko Novo Selo, loko proksime al Vinkovci
*Novo Selo (Daruvar), loko ĉe Daruvar
*setlejo sur insulo Brač

### Makedonio 
* Novo Selo, ĉe la bulgara limo 
* parto de Štip en orienta Makedonio
* Novo Selo, komunumo en distrikto Čaška 
* Novo Selo, komunumo en distrikto Kočani
* Novo Selo, komunumo en distrikto Kumanovo
* Novo Selo, komunumo en distrikto Debarca
* Novo Selo, komunumo en distrikto Štip
* Novo Selo, komunumo en distrikto Struga
* Novo Selo, komunumo en distrikto Veles 
* Novo Selo, komunumo en distrikto Zelenikovo

### Aŭstrio 
*Neudorf bei Parndorf, Burgenlando – kroata oficiala nomo estas Novo Selo

### Serbio 
* Bačko Novo Selo 
* Banatsko Novo Selo, en norda Serbio, distrikto  Pančevo
* Novo Selo (Kanjiža), en norda Serbio, distrikto Kanjiža
* Novo Selo (Velika Plana), komunumo Velika Plana, distrikto Podunavlje
* Novo Selo (Sokobanja), komunumo Sokobanja, distrikto Zaječar
* parto de Kanjiža, hungare *Újfalu*

### Ukrainio 
* vidu Nove Selo

Kategorio:Loknomoj
Kategorio:Slavaj vortoj kaj esprimoj
Lajos Jakab (kantisto)

**JAKAB Lajos** estis rumanuja hungara kantisto (tenoro) naskiĝinta en Sândominic la 29-an de septembro 1929 kaj mortinta en Kluĵo la 18-an de julio 2000.

## Kariero 
Lajos Jakab estis operkantisto de la operejo Kolozsvári Állami Magyar Opera de Kluĵo.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj operkantistoj
Patapoklosi

**Patapoklosi** [patapokloŝi], kroate **Pokloša** estas malgranda unuigita vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Szigetvár.
eta|Blazono de Patapoklosi

## Bazaj informoj 
* Areo: 13 6&nbsp;km²
* Loĝantaro: 350
* Poŝtkodo: 7922
* Telefonprefikso: 73
* Koordinatoj: 46°04′25″N 17°45'12″E

## Situo 
Patapoklosi situas sur ebenaĵo laŭ rojo, fine de mallonga sakovojo.

## Historio 
Patapoklosi formiĝis en 1950, tiam okazis unuiĝo de **Pata** kaj **Poklosi**. Ambaŭ vilaĝoj senhomiĝis pro bataloj kontraŭ la turkoj. En Patapoklosi migra poŝto servas.

### Pata 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1283 laŭ tiama hungara ortografio *"Pathaa"*.

### Poklosi 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1431.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 1794
* skulptaĵoj pri Árpád, Miklós Zrínyi, Francisko Rákóczi la 2-a, Lajos Kossuth, Sándor Petőfi

## Ĝemelkomunumoj 
*  Gernyeszeg, Rumanio
*  Gyöngyöspata, Hungario

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
János Bethlen (politikisto)

**BETHLEN János**, *bethleni* grafo estis hungara reformpolitikisto naskiĝinta en Kisbun la 18-an de oktobro 1811 kaj mortinta en Koloĵvaro la 2-an de septembro 1879. Lia nepo estis Balázs Bethlen.

## Kariero 
Grafo Bethlen post eksterlandaj studoj donis ekzamenon pri juro en 1813 en Marosvásárhely. Ekde 1841 li estis sendito de Udvarhelyszék en landkunveno. Ekde la fino de 1848 li partoprenis en la preparigo de sikulaj taĉmentoj al la lukto de kontraŭimperiestra militaro de Aŭstrujo. En Koloĵvaro li kontribuis al la reestigo de la hungara Nacia Teatro kaj al fondo de Erdélyi Múzeum. Ekde 1865 li denove estis deputito de Udvarhelyszék, reformita eklezia ĉefadministranto.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Somogyhatvan

**Somogyhatvan** [somodjhatvan] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Szigetvár. La loknomo signifas hungare: Somogysesdek.

## Bazaj informoj 
* Areo: 14 6&nbsp;km²
* Loĝantaro: 380
* Poŝtkodo: 7921
* Telefonprefikso: 73
* Koordinatoj: 46°06′27″N 17°42'43″E

## Situo 
Somogyhatvan situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Szigetvár troviĝas 11, Barcs 36, Kaposvár 42, Pécs 45 &nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1421 laŭ tiama hungara ortografio *"Hatwan"*. La loĝantoj longe estis nobeloj. La komunumo ne senhomiĝis dum regado de la turkoj, nur incendio okazis. En 1910 vivis en Somogyhatvan 704 homoj, (650 hungaroj, 54 ciganoj).

En Somogyhatvan migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana baroka preĝejo de 1737
* baroka grenejo
* fiŝkaptista lago

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Merenye

**Merenye** [merenje], kroate **Mrnja** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Szigetvár.
eta|maldekstre|Blazono de Merenye
eta|Vojo en Merenye
eta|Preĝejo de Merenye

## Bazaj informoj 
* Areo: 15 6&nbsp;km²
* Loĝantaro: 280
* Poŝtkodo: 7981
* Telefonprefikso: 73
* Koordinatoj: 46°04′14″N 17°41'55″E

## Situo 
Merenye situas sur ebenaĵo, fine de sakovojo el ĉefvojo Pécs-Barcs. Szigetvár troviĝas 12, Barcs 27, Pécs 46, Kaposvár 52 &nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1192, en 1571 skribiĝis en formo *"Merene"* kaj longe estis grava loko. En Merenye migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 1781
* fiŝlago, preskaŭ 3 m-ojn profunda

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Kumbjo

**Kumbjo** aŭ hispane **Cumbia** , rilatas al kelkaj muzikaj ritmoj kaj popoldancaj tradicioj de Latinameriko, ĝenerale implikante muzikajn kaj kulturajn elementojn de indianoj, afrikanoj sklavigitaj dum koloniaj tempoj, kaj eŭropanoj. Ekzistas diversaj variaĵoj de kumbja muziko. Kumbjo komenciĝis kiel amindumada danco praktikata inter la elafrika sklavara loĝantaro, kiu estis pli poste miksita kun eŭropaj instrumentaj kaj muzikaj karakteroj.

* *Kolombia kumbjo*, estas muzika ritmo kaj tradicia popoldanco el Kolombio. Temas pri kolombia stilo de kumbjo kiu estas konsiderata kiel reprezentanto de Kolombio, komune kun valenato. Kumbjo devenas el la karibia marbordo de orienta Kolombio kun folkloraj variantoj en Panamo. Ĝi konsistas el elementoj el tri kulturoj: indiĝenaj, nigrulaj kaj en pli malgranda mezuro ankaŭ hispanaj, estante la rezulto de la longa kaj intensa miksiĝo inter tiuj kulturoj dum la konkerado kaj koloniismo.

[eta|Monumento al la danco kaj muziko de ***cumbia*** en [El Banco.|350x350ra]]

* *Panama kumbjo*, estas panama popoldanco kaj muzikĝenro, evoluigita fare de nigruloj sklavigitaj dum koloniaj tempoj kaj poste sinkretigitaj kun indianaj kaj eŭropaj kulturaj elementoj.

Nuntempe, kumbjaj grupoj ludas elektrajn gitarojn, basgitarojn, elektronikajn perkutadojn kaj sintezilojn, ĉiujn oftajn instrumentojn de rokmuzikaj grupoj. Ekzistas ankaŭ aliaj instrumentoj kiel bongoj, trumpetoj, akordionoj, ktp...

La vestaĵoj ankaŭ estas tre grava karakterizaĵo de kumbjaj bandoj. Ĉiu grupo havas sian propran manieron vestiĝi. Kutime ĉiuj membroj de la grupo portas la saman specialan kostumon aŭ ekskluzivajn vestaĵojn.

## Vidu ankaŭ 
Gilda

## Eksteraj ligiloj 
* Muziko kaj danco
* Jutuba kanalo kun diversaj komjajn filmetojn
* Cumbias sonideras 2021

Cumbia
Kategorio:Dancoj de Kolombio
Kategorio:Latin-amerikaj folkaj dancoj
Vladimír Surovček

**Vladimír Surovček** (naskiĝis la  ; mortis la  , slovaka Esperantisto, organizanto, verkisto. Li estis kunfondinto kaj prezidanto de Esperanto-klubo en Liptovský Hrádok kaj kunfondinto de Liptova Esperanto-klubo kaj Mezslovaka Esperanto-Ligo (MEL). Sian artan senton li estis kapabla transformi en artajn bildojn, artfotografaĵojn kaj en Esperantajn tradukojn. Multe vojaĝis kaj partoprenis UK-ojn kaj naciajn kongresojn. 

Kategorio:Slovakaj esperantistoj
Kategorio:Esperantistoj de Liptov-regiono
Vásárosbéc

**Vásárosbéc** [vAŝAroŝbEc], germane **Wetz** estas tre malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Szigetvár.

## Bazaj informoj 
* Areo: 25 6&nbsp;km²
* Loĝantaro: 180
* Poŝtkodo: 7926
* Telefonprefikso: 73
* Koordinatoj: 46°10′46″N 17°43'37″E

## Situo 
Vásárosbéc situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ traira flankovojo. Szigetvár troviĝas 23, Pécs 57 &nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el la 1230-aj jaroj, kiel reĝa ĉasejo. La komunumo ne senhomiĝis dum regado de la turkoj. En la 18-a jarcento germanoj alvenis. Iliaj posteuloj grandparte deportiĝis al Germanio post la 2-a mondmilito. En 1910 vivis en Vásárosbéc 1065 homoj, (911 hungaroj, 143 germanoj).

En Vásárosbéc migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo
* kalvinana preĝejo

== Komunumoj pri *vásár* (= foiro aŭ bazaro) en Hungara reĝlando ==

Vidu ankaŭ: Hódmezővásárhely

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Grizono

**Grizono** havas la sekvantajn signifojn:

* **Kantono Grizono** respektive simple **Grizono** estas unu el la 26 federaciaj ŝtatoj de Svislando.

* **Grizono (sudamerika gulo)** estas besto el la familio de la mustelodoj vivanta en Sud-Ameriko.

* **30798 Grizono** estas asteroido.
Beckenried

**Beckenried** estas komunumo en Kantono Nidvaldo, en Centra Svislando. Ĝi havis  loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
Beckenried situas ĉe la bordo de Kvarkantona Lago. Supre de Beckenried en sudo troviĝas la skiregiono Klewenalp, kiu atingeblas ek de la vilaĝo per aertelfero.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Beckenried limas en nordo aliflanke de la Kvarkantona Lago al Gersau (Kantono Ŝvico), oriento al Emmetten, en sudo al Isenthal (Kantono Urio), en sudokcidento al Wolfenschiessen, en okcidento al Oberdorf kaj Buochs, kaj en sudokcidento aliflanke de la lago al Ennetbürgen.

## Trafiko 
eta|maldekstra|150ra|Pramŝipo de Beckenried al Gersau
La komunumo Beckenried atingeblas per buso ek de Stans aŭ per ŝipo sur la Kvarkantona Lago ek de Lucerno. Krome ekzistas pramo trans la lago al Gersau en Kantono Ŝvico. De Beckenried aertelfero kondukas al Klewenalp.

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo de Lucerno al Gotardo-Pasejo. La komunumo disponas pri propra alveturejo al la svisa aŭtovojo A2, kiu ankaŭ pasas tra la komunuma teritorio.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Beckenried datiĝas el la jaro 1314 kiel *Beggenriet* .

La du loĝturoj *Retschrieden* kaj *Isenringen* dum la 13-a jarcento estis la sidejoj de du influhavaj nobelaj familioj. En la jaro 1323 Johann de Arbergo ricevis kiel reprezentanto de la Sankta Romia Imperio la glorigon de la tri prakantonoj. Ĝis en la 17-a jarcento Beckenried plurfoje estis la kunsidejo de la Dieto de la Svisa Ĵurkomunumo.

Ĝis la jaro 1638 Beckenried apartenis al la paroĥo Buochs, ek de tiam ĝi formas propran paroĥon. Unua kapelo jam estis menciita en la jaro 1323. La hodiaŭa preĝejo estis konstruita de 1792 ĝis 1807 de *Niklaus Purtschert*.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Beckenried
* Beckenried en la Historia Leksikono de Svislando
Lajos Lőrincz (koreografo)

**Lajos LŐRINCZ** [pr. loerinc] rumanuja hungara dancisto, koreografo, kulturorganizanto naskiĝinta en Corund la 22-an de novembro 1931 kaj mortinta la 9-an de junio 2014 en Târgu Mureș. Li estis la patro de aktorino Ágnes Lőrincz.

## Kariero
Lajos Lőrincz finis la mezlernejon en Cristuru Secuiesc, poste unu kaj duon jaron li studis en la unitariisma teologio de Kluĵo. Lőrincz estis unu el la fondintoj de la Maros Művészegyüttes en 1956.

## Libroj
**Útmutató táncoktatók, néptáncgyűjtők részére*, Csíkszereda, 1973.
**Táncok* kune kun Margit Horváth, Marosvásárhely, 1965.

## Fonto
*Ki kicsoda Aradtól Csíkszeredáig, 1997.

## Eksteraj ligiloj
*Nekrologo

Kategorio:Rumanujaj hungaraj dancistoj
Kisdobsza

**Kisdobsza** [kiŝdobsa] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Szigetvár. En la loknomo kis signifas hungare: malgranda kaj tio faras diferencon de la simila kaj najbara komunumo Nagydobsza.

## Bazaj informoj 
* Areo: 10 6&nbsp;km²
* Loĝantaro: 260
* Poŝtkodo: 7985
* Telefonprefikso: 73
* Koordinatoj: 46°01′52″N 17°39'15″E

## Situo 
Kisdobsza situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Pécs-Barcs. La stacidomo troviĝas 2, Szigetvár 12, Barcs 19, Pécs 46, Kaposvár 52, Budapeŝto 231 &nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1277 laŭ tiama hungara ortografio *"Dubza"*. Post invado de la tataroj du apartaj vilaĝoj fondiĝis: Granda kaj Malgranda Dobsza. Dum regado de la turkoj ekde 1566 la vilaĝo ne senhomiĝis, sed dume kroatoj alvenis. En 1979 ambaŭ Dobsza unuiĝis, sed ili disiĝis en 1992.

En Kisdobsza migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 1860
* 2 malnovaj kamparanaj loĝdomoj starantaj sur lignaj piedoj
* monumento pri falintoj dum la mondomilitoj
* skulptaĵo pri Sándor Petőfi

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Denisova kaverno

La **Denisova kaverno** () estas groto en la Altaja montaro en la rusa regiono Altajo en Siberio. La kaverno situas proksime al vilaĝo Ĉornij Anuj (ruse Чёрный Ануй) kaj ĉ. 150 km sude de Barnaul, la plej proksima grandurbo.

La groto situas supre de la dekstra bordo de Anuj, maldekstra alfluanto de Ob. Ĝi havas internon de ĉ. 270 m2.

## Historio 
En la 18-a jarcento loĝis en la kaverno la ermito Dionisij (Denis), tiel ĝi estis nomata post li. Rusaj sciencistoj malkovris en la 1970-aj jaroj arkeologiajn trovitaĵojn en la groto, kio kondukis al pluaj esploroj. Oni identigis 22 tavolojn kun arkeologiaj trovitaĵoj, kiuj entenis tempon de Dionisij ĝis inter 125.000 kaj 180.000 jaroj. Oni datumis la tavolojn per termolumineska kaj radiokarbondatumaj metodoj. Oni trovis ilojn de prahomoj.

Oni malkovris en 2008 kaj priskribis en marto de 2010 unuafoje novan homtipon, laŭ trovita 7-milimetra osta fosilio en la kaverno.

Kategorio:Grotoj
Kategorio:Paleontologio
Kategorio:Siberio
Nemeske

**Nemeske** [nemeŝke], kroate **Nemeška** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Szigetvár. En la loknomo nemes signifas hungare: nobelo.

## Bazaj informoj 
* Areo: 11 6&nbsp;km²
* Loĝantaro: 280
* Poŝtkodo: 7981
* Telefonprefikso: 73
* Koordinatoj: 46°01′17″N 17°42'55″E

## Situo 
Nemeske situas sur ebenaĵo, ĉefvojo kaj fervojo Pécs-Barcs preteriras. Szigetvár troviĝas 10, Barcs 26, Pécs 44, Kaposvár 49, Budapeŝto 229 &nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1492. Dum regado de la turkoj la vilaĝo ne senhomiĝis. En 1910 vivis en Nemeske 552 homoj, (548 hungaroj). Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon.

En Nemeske migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana malfrubaroka preĝejo de 1792
* romkatolika paroĥo en vilaĝparto Görösgal
* nobeldomo de familio Nádasy [nAdaŝi] en vilaĝparto Görösgal

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya