Herbert Enke

**Herbert ENKE** (naskiĝinta la  en Untermhaus, mortinta la  en Stahnsdorf-Güterfelde) estis germana pentristo kaj grafikisto. 

## Vivo kaj agado 
Estante filo de fabriklaboristo li trejniĝis kiel drogisto. Dum la 1930-aj jaroj ekis liaj unuaj bildartistaĵoj kaj li laboris ĉe la teatro de Gera kiel kulisfaranto. Post mallongia samspeca deĵorado en Munkeno li studis Munkene ĉe la Ŝtata lernejo pri aplikita arto kaj ĉe la Altlernejo por vidaj artoj: instruisto lia estis tie Emil Preetorius. En la 1930-aj jaroj Enke anis ĉe la artista kolonio je Kuckuksruh (la nuna Stahnsdorf-Kienwerder), kune kun Albrecht Bruck, Arthur Hämmerer, Johannes Poesenecker kaj Klaus Richter. La vizito de ekspozicio pri degenerita arto en Munkeno en la 1937-a jaro gravis por li ĉar ĝi venigis al li novajn ideojn. Tiam li unuafoje renkontis verkojn de Otto Dix kaj de aliaj masgtsroj de la klasika Moderno. Soldatado necesis inter 1942 kaj 1945. Post la fino de militkaptiteco li ekloĝis en 1945 je Gera por esti liberprofesiulo. Aktive li estis partoprenonta la artistan revekon de la regiono kaj fariĝis membro de la Ligo de kreantoj de vidaj artoj en GDR. Bildtemare ankaŭ gravis dummilitaj travivaĵoj. Fakte nombriĝis Enke inter la plej gravaj artistoj de Gera. Lia ĉefa agado daŭris de 1950 kaj ĝis 1978. Komence de la 1950-aj jaroj pli kaj pli gravis la akvareloj. Dum la t.n. formalismo-kverelo de la 1950-aj jaroj (do la sindifino de artistoj de GDR kontraŭ influoj okcidentaj-kapitalismaj) li iel repuŝiĝis favorante konstruktivismon. Pluraj verkoj de li eĉ suferis verdikton de la formalismuloj. Reage li detruis parton de sia verkaro kaj retiriĝis el la publika arta vivo de Gera. Sian vivon li ekperlaboris kiel instruisto kaj docento ĉe la Distrikta kulturakademio je Rudolstadt. Pentriste li kaŝe laboris: publike ja videblis liaj verkoj rilataj al arĥitekturo. Dum la 1960-aj kaj 1970-aj verkoj oni komisiis lin dekoracii plurajn grandajn vandojn. En 1976 okazis lia unua individua ekspozicio, je *Kleine Galerie* en la kulturdomo de Unterwellenborn; la galeriistoj estis Erwin kaj Margret Kratschmer. En 1973 li estis ricevinta la premion *Kunstpreis des Bezirkes Gera*.

En 1978 Enke kaj liaj filoj transloĝiĝis al Kienwerder. Li kontinuigis artistan agadon kiu tiutempe pli kaj pli ŝtatiĝis.  En 1999 li transloĝiĝis al la oldulejo *Augustinum* de Kleinmachnow. 

Liaj verkoj nuntempe admireblis i.a. je Otto-Dix-domo (Gera), Urba muzeo de Gera, Muzeo Lindenau (Altenburg) kaj je *Potsdam-Museum* (en Potsdam). 

Edzigis lin en 1939 Johanna Steiniger, naskonta filinon kaj du filojn: Mario Enke fariĝis grava ceramikisto. 

## Verkoj (elekto) 
### Tabulbildoj 
* *Mann mit grünem Hut* (oleo)
* *Kreuzigung* (mikstekniko)

### Presgrafikaĵoj
* *Kühe und Häuser* (ksilografaĵo)
* *Technische Konstruktion* (monotipio, 1967)
* *Studie zu Panoptikum* (monotipio, 1968)

### Verkoj en publika spaco (elekto)
* *Die geometrischen Grundfiguren Kreis, Dreieck, Viereck* (Eiselstraße)
* *Sonnenuhr* (Kastanienstraße)
* *Erzengel Michael* (apsido de la preĝejo Sankta Miĥaelo (Pforten))

## Literaturo 
*,Hellmut Rademacher: *Gebrauchsgrafik in der DDR.* Verlag der Kunst, Dresden, Herausgeber Verband Bildender Künstler der DDR, 1975, p. 329 kaj bildo 236 

* Ulrike Lorenz: *Herbert Enke. Leben und Werk,* Kunstsammlung Gera, 1993, ISBN 3-910051-11-1
* "Enke, Herbert" - ĉe: Dietmar Eisold (eld.): *Lexikon Künstler der DDR.* Verlag Neues Leben, Berlin, 2010, p. 189–190

## Eksteraj ligiloj 
* https://www.unser-kienwerder.de/herbert-enke/
* https://www.bildindex.de/ete?action=queryupdate&desc=Herbert%20Enke&index=pic-all

## Notoj 
Kategorio:Germanaj grafikistoj
Kategorio:Germanaj pentristoj
Kategorio:Kulturo de GDR
Kategorio:Homoj rilataj al Gera 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1913
Kategorio:Mortintoj en 2006