open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
La Juna Vivo

eta|*La Juna Vivo*, aprilo 1934.
***La Juna Vivo*** estas historia nigre-blanke presita esperantlingva bulteno, kiu subtitoliĝis "monata organo por la junularo kaj komencantoj". Ĝi aperis almenaŭ de 1935 ĝis 1940 monate en Nederlando (en 1935 ekzemple en eldonkvanto de 7000 ekzempleroj), tiam estis interrompo pro la Dua Mondmilito atinginta ankaŭ Nederlandon, kaj de 1949 ĝis almenaŭ 1956 ĝi denove regule aperis, nun kiel organo de TEJO. Almenaŭ de 1935 ĝis 1940 ĝin eldonis la profesia libropresejo *J. Muusses* en Purmerend, post la milito mankas indiko pri presejo. Ĝis 1952 indikiĝis redakcia adreso en *West-Graftdijk*, vilaĝo de la komunumo Alkmaar de Norda Holando, kiu ankaŭ estis la unua adreso de TEJO (komence mallongigita TJO) post ties fondiĝo en 1938. Ekde 1953 kiel redakcia adreso por pli rapida komunikado funkciis la adreso de Elizabeth Burgler-Jezsó, kiu inter la jaroj 1951-1956 estis la redaktorino de *La Juna Vivo*.

## Eksteraj ligiloj 
*  multaj skanitaj eldonoj de *La Juna Vivo* el 1935 ĝis 1956 en la retejo *gazetoteko.com* 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*

Kategorio:Esperanto-gazetoj
Kategorio:TEJO
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience (Esperanto-gazetoj)
Luterana preĝejo (Kispest)

La **Luterana preĝejo** estas religia konstruaĵo en Hungario, en Budapeŝto, en distrikto Kispest.

## Historio 
En Kispest la unua luterana grupo formiĝis en 1894 kiel filio de Budapeŝto. En la sekva jaro oni aranĝis la unuan meson en la loka lernejo. La municipo donacis parcelon por estonta preĝejo en 1901. La luterana preĝejo estis konstruita nur en la 1920-aj jaroj. La orgeno dekomence funkcias interne. La pentrado okazis en 1936. En 1948 oni renovigis la konstruaĵon. La lasta renoviĝo okazis en 1984.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en korto. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo reliefas, apude ankaŭ 2 pli malaltaj rondaj turoj aŭ bastionoj estas videblaj. La fasado iomete aspektas kiel fortikaĵo. La navo formas brikon, la absido estas kvarangula kaj 2 sakristioj borderas ĝin. La ĉefaltara bildo prezentas la preĝantan Jesuon.

## Fontoj 
* hungare kun foto
* malnova bildkarto
* video hungare 

eta|maldekstre|Malantaŭa parto de la preĝejo
eta|Aerfoto pri la preĝejo

Budapeŝto
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Budapeŝto
21257 Jižní Čechy

'*21257 *Jižní Čechy'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice en Ĉeĥa Respubliko.

La Sudbohemia regiono (ĉeĥe *Jižní Čechy'') estas regiono de Ĉeĥio, konata pro siaj belaj pejzaĝoj, historiaj urboj kaj kasteloj, pitoreskaj riveroj kaj lagetoj. La Observatorio Kleť tie troviĝas. La nomo estis proponita de Jana Tichá kaj Miloš Tichý.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Sudbohemia regiono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Observatorio Kleť
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Ĥaim Topol

**Ĥaim TOPOL**,  (naskiĝis la  en Tel-Avivo, mortis la ) estis israela aktoro. Li plej bone konatas per la rolo de la laktovendisto *Tevje* en la origina filma adapto de 1971 pri la muzikalo Violonisto sur la tegmento. Ĥaim Topol nomumiĝis por la Akademia Premio, kaj dufoje honoriĝis per la premio *Golden Globe*.

## Eksteraj ligiloj 
* teksto de la kanto "If I Were A Rich Man" (Se estus mi riĉulo) en angla versio, kun prezento de la kanto fare de Ĥaim Topol en la filmo de 1971

Kategorio:Israelaj aktoroj
Harry Emerson Fosdick

**Harry Emerson FOSDICK** (naskita la  en Buffalo, Novjorkio, Usono – mortinta la  en Bronxville, Novjorkio) estis usona pastoro. Li fariĝis centra rolulo en la polemikoj inter fundamentistoj kaj modernistoj enkadre de usona protestantismo en la jardekoj inter la mondmilitoj, kaj estis unu el la plej elstaraj liberalaj predikistoj de la unua duono de la 20-a jarcento. Kvankam li estis baptisto, lin vokis kiel pastoron la Unua Presbiteriana Kirko de Nov-Jorko, en la Okcidenta Vilaĝo de Manhatano, en 1918, kie en 1922 li prezentis sian faman predikon, "Shall the Fundamentalists Win?" ("Ĉu la fundamentalistoj venkos?"). Sciante, ke la presbiteriana asembleo intencas formale procezi lin, li demisiis en 1924, kaj ekpastoris ĉe la Baptista Kirko de Park Avenue, la preĝejo de la familio Rockefeller. Poste, John D. Rockefeller instigis la konstruiĝon de Riverside Church en la kvartalo Morningside Heights, sukcese celante ke Fosdick pastoru tie.

## Vidu ankaŭ
* Fundamentismo en baptismo

## Fontoj 
Bazita sur informoj en la angla Vikipedio.

## Referencoj 
Kategorio:Baptismo
Kategorio:Religio en Usono
Kategorio:Protestantismo
Kategorio:Nov-Jorko
Htin Kyaw

**Htin Kyaw** ( [tʰɪ̀ɴ tɕɔ̀]; naskiĝis la ) estas birma verkisto, klerulo, kaj politikisto. Li estas amiko kaj politika alianculo de Aung San Suu Kyi. Je la  la parlamento de Mjanmao elektis lin kiel la venontan prezidanton. Li estos la unua civilulo en tiu posteno post pli ol 50 jaroj da armea regado.

## Fontoj 
Bazita sur la komencaj alineoj de la artikolo en la angla Vikipedio.

Kategorio:Birmo
Brazey-en-Morvan

**Brazey-en-Morvan** estas franca komunumo lokita en la departemento de Côte-d'Or en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo
Brazey-en-Morvan etendiĝas sur  kaj havis &#160;loĝantojn laŭ la lasta oficiala nombro de , tiel ke la loka loĝdenso estas po  homoj kilometre alt du.

La komunumo enhavas la vilaĝon de Brazey kaj la vilaĝeton Montôt. Ĝi situas en la masivo Morvan.

## Famuloj 
* Jules Roy posedis la kastelon de Brazey de 1974 ĝis 1981.

## Referenco 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côte-d'Or

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro de écho des communes

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
21262 Kanba

'*21262 *Kanba'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la aŭstralia astronomo Robert H. McNaught kaj de la japana astronomo Hiroshi Abe elde la observatorio de Jacuka (gubernio Ŝimane, Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Minatsu Kanba'', ano de la Astronomia Klubo de Macue. Li popularigis astronomion en la gubernio Ŝimane kaj estas observada partnero de la dua malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Robert H. McNaught
Kategorio:Malkovrita de Hiroshi Abe
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
21269 Bechini

'*21269 *Bechini'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la italaj astronomoj Luciano Tesi kaj Andrea Boattini elde la Observatorio de la Montoj Pistoiese en San Marcello Pistoiese (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la itala amatora astronomo *Roberto Bechini'', ano de la grupo de amatora astronomio de San Marcello. Li dediĉiĝis al la popularigo de la astronomio kaj kosmologio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Andrea Boattini
Kategorio:Malkovrita de Luciano Tesi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Kuraĥo

eta|Kuraĥo de Aran-tipo
eta|Desegnaĵo el la 17-a jarcento montras velumantan kuraĥon.
**Kuraĥo** (el la gaela *curah*) estas tradicia irlanda boato konsistanta el malpeza ligna krado, skeleto, streĉ-kovrita per ledo aŭ lino (kanvaso) gudrita. Ĝi estis originale streĉ-kovrita per ledo simile al umiako de Grenlando. La kuraĥoj longis de 4,80 ĝis 5,50&nbsp;m, larĝis iomete malpli ol 1&nbsp;m kaj havis kelkfoje ankaŭ kilon. Ĝi estis uzita por fiŝado kaj fiŝhokado ĉe la okcident-irlanda marbordo, precipe ĉe Aran-insuloj.

## „Navigatio“ 
En ĉapitro 4 de *Navigatio Sancti Brendani* priskribas la aŭtoro, kiel Sankta Bernardo konstruis kun siaj monaĥoj kuraĥon por la planata marvojaĝo tra la larĝa maro, al la „Insulo de Benituloj“. Oni precize priskribas la materialon: rezin-trempita, en kverka ŝelo garbita oksoledo por la ekstero, frakseno por la kadro kaj kverko por la firmigo de la supra parto, rudro, remilo kaj masto, ĉiu per ŝafo-graso akvorezistigita. Tiam oni konstruis ŝip-kadron festigitan per ledostrioj, kunkudritaj per linofibroj. Kiel rezervaĵon, oni kunportis ledojn, lignojn kaj grason.

La ŝipon post-konstruis en 1976 la brita aventuristo, historiisto kaj verkisto Tim Severin kiel imitadon de *Navigatio*, preciza laŭ la mezepoka priskribo kaj el la priskribitaj materialoj. La longo de la boatoŝipo estis 11&nbsp;m, la larĝo 3&nbsp;m.

## Literaturo 
* Seán McGrail: *Boats of the World from the stone age to medival times.* Oxford University Press. Oxford 2001. ISBN 0199271860.
* Timothy Severin: *Tausend Jahre vor Kolumbus. Auf den Spuren der irischen Seefahrermönche.* Hoffmann und Campe, Hamburg 1979, ISBN 3-455-08883-X.

Kategorio:Irlando
Kategorio:Boatoj
21270 Otokar

'*21270 *Otokar'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la ĉeĥaj geedzoj geastronomoj Jana Tichá kaj Miloš Tichý elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice en Ĉeĥio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la ĉeĥa lirika poeto Otokar Březina (de vera nomo *Václav Jebavý*, 1868–1929), unu el la gvidantoj de la movado simbolismo. Mem-sorbita tono de lia unua libro *Tajemné dálky* ("Misteraj Distancoj"), lasis la lokon al espera vizio kaj intereso por la naturo en lia lasta libro da versoj *Ruce'' ("Manoj").

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Miloš Tichý
Kategorio:Malkovrita de Jana Tichá
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Jules Roy

**Jules ROY** (naskiĝis la 22-an de oktobro 1907 en Bougara, mortis la 15-an de junio 2000 en Vézelay) estis franca verkisto. Li skribis france. Li entombiĝas en Vézelay.

Kategorio:Francaj verkistoj de la 20-a jarcento
Kategorio:Premiitoj per premio Renaudot
(21271) 1996 RF33

**(21271) 1996 RF33** estas troja asteroido de Jupitero orbitanta proksime de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero: ĝi estas do ano de la tiel nomata "Greka Tendaro".

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *Uppsala-DLR Trojan Survey* elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Uppsala-DLR Trojan Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
21258 Huckins

'*21258 *Huckins'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *Near Earth Asteroid Tracking* (NEAT), elde la stacio de Maui de la reto GEODSS sur la monto Haleakalā (Havajo, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Earle Knowlen Huckins III* (1943–2002), helpanta Asociata Administranto ĉe la Oficejo de Kosma Scienco de la sidejo de la NASA, respondeca de la mastrumado, direktado kaj superrigardo de la programo de scienca kosma flugo de la NASA, de la studo pri la misioj, la teknika disvolvo kaj la tuta kontakta mastrumado de la *Jet Propulsion Laboratory''.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Bilikiss Adebiyi Abiola

eta|Bilikiss Adebiyi kun du el siaj dungitoj
**Bilikiss Adebiyi ABIOLA** (aŭ **Bilikiss ADEBIYI**; "Abiola" estas ŝia postgeedziĝa nomo) estas kunfondinto kaj ĉefo de multe admirata firmao, Wecycle, konata pro novaj manieroj de recikligado de rubo en Lagoso, Niĝerio. Naskiĝinte en Lagoso, post unujara studado en la Universitato de Lagoso (Unilag), ŝiaj gepatroj sendis ŝin al Usono, kie ŝi gajnis gradojn ĉe la universitatoj Fisk (bakalaŭra grado) kaj Vanderbilt pri komputilscienco (MS). Post kio ŝi laboris kiel programisto ĉe IBM dum kvin jaroj, sed finfine decidis restudentiĝi ĉe MIT celante magistran gradon pri komerco (MBA). Dum sia tempo tie, venis al ŝi la revo establi recikligan firmaon en sia patrujo. La laboristoj kolektas rubon de hejmoj en la malriĉaj kvartaloj, revendas ĝin al reuzontoj, kaj pagas la donacintojn per tekstmesaĝe liveritaj poentoj, kiujn oni povas uzi por aĉeti aĵojn aŭ telefonajn minutojn.

## Fonto 
Bazita sur informoj en la angla Vikipedio kaj en la Vikimedia Komunejo.

Kategorio:Niĝerio
Kategorio:Recikligo
Kategorio:Rubmastrumado
21275 Tosiyasu

'*21275 *Tosiyasu''''' estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japana astronomo Tomimaru Okuni elde la observatorio de Nan'jo (gubernio Jamagata, Japanio).

## Nomo 
Ĝi estas nomita en honoro de *Tosiyasu Funakosi*, bienisto kaj amatora astronomo, kiu observis kaŝadojn ekde 1981.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tomimaru Okuni
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
21276 Feller

'*21276 *Feller''''' estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la kroat-devena usona matematikisto William Feller (1906–1970), kiu lernis en Zagrebo kaj Göttingen kaj instruis en Kilo, Stokholmo, la Universitato Brown kaj la Universitato Cornell. Li estis unu el la fondinto de la moderna probablokalkulo bazita sur la koncepto de mezura funkcio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul G. Comba
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Partnerŝanĝo

**Partnerŝanĝo**, ankaŭ konata kiel **sekspartnerinterŝanĝo** aŭ **edzininterŝanĝo**, estas nemonogamia konduto, en kiu kaj senkunulaj homoj kaj partneroj en aktiva interrilato sin engaĝas en seksajn aktivecojn kun aliuloj kiel distra aŭ socia aktiveco.

La partnerŝangon, aŭ almenaŭ la disvastigo de ĝia pridiskuto kaj praktiko, oni konsideras rezultanta el la pli liberaj sintenoj rilate al seksa aktiveco post la seksa revolucio de la 1960-aj jaroj, la inventado kaj disponebleco de la kontraŭkoncipa pilolo kaj la ekapero de medicinaj traktadoj por multaj de la seksume transdoneblaj malsanoj tiutempe konataj.

## Referencoj 
Kategorio:Seksa fideleco
Ankie van der Meer

2022]]
**Ankie van der Meer** (naskiĝis la  en Akkrum) estas frisa kantistino el Gytsjerk. Ŝi estis instruistino por la franca kaj la angla ĉe Friesland College en Leeuwarden.

Ankie estas la ĝemela fratino de Didi van der Meer (komunuma konsilanto de Partij van de Arbeid en Tytsjerksteradiel), ekreskis en Akkrum kaj transloĝiĝis kiam ŝi aĝis 15 jarojn al Hurdegaryp.

Ŝi ludis kun Nanne Kalma en Irolt. Post la turneo en Hungarujo ŝi eklernis Esperanton, ĉar ŝi ne povis anonci en la franca, la germana, la angla, la nederlanda aŭ la okcidentfrisa. Ŝi demandis al Nanne post la adiaŭa koncerto de Irolt, kion li pensis pri fari muzikon Esperante. Li pensis, ke ĝi estas tre inspira kaj en 1987 li kreis Esperanto-kantojn. Ŝi demandis al Marita Kruijswijk kaj Marian Nesse por partopreni kaj tiel la grupo ricevis duan nomon: Kajto.

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de Nanne en Ankie

Kategorio:Nederlandaj kantistoj
Ferenc Poór

**Ferenc Poór,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Poór Ferenc** estis hungara kuracisto, profesoro, haŭtkuracisto. Lia patro Imre Poór estis same haŭtkuracisto.

Ferenc Poór http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC11587/12372.htm naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la  en Szeged.

## Biografio 
Ferenc Poór frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris medicinan diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1897. Post siaj studoj li laboris en diversaj klinikoj de Budapeŝto kaj Berlino. En 1905 li laboris en hospitalo, post 2 jaroj habilitiĝo okazis. En 1910 li estis nomumita ĉefkuracisto de Malsanulejo Rókus, post 7 jaroj li estis ĉefkuracisto de alia hospitalo. En 1918 li ricevis la rangon ĉefkonsilisto. Inter 1923 kaj 1936 li estis katedrestro kaj klinikestro en Scienca Universitato Ferenc József. Li okupiĝis la plej ofte pri la sifiliso. 

## Elektitaj kontribuoj 
* *A syphilis kórtana és gyógyítása* (Bp., 1914)
* *Dermatológia* (1922)
* *Az orvosi gondolkodás fordulójáról* (1931)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 2-a alineo)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj haŭtkuracistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Beaunotte

**Beaunotte** estas franca komunumo lokita en la departemento de Côte-d'Or en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo
Beaunotte etendiĝas sur  kaj havis &#160;loĝantojn laŭ la lasta oficiala nombro de , tiel ke la loka loĝdenso estas po  homoj kilometre alt du.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côte-d'Or

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro de écho des communes

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Ede Pöschl

**Ede Pöschl** [poŝl], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pöschl Ede** estis hungara inĝeniero, profesoro. Lia nobela antaŭnomo estis *selmeci* [ŝelmeci]. Lia filo estis Imre Pöschl, lia nepo estis Géza Pattantyús-Ábrahám.

Ede Pöschl http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC11587/12416.htm naskiĝis la  en Vieno. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Ede Pöschl frekventis gimnazion en Győr, poste li studis juron en la sama urbo inter 1835-1837, poste minadon en Akademio de Selmec inter 1837-1839, fine geologion, matematikon kaj arkitekton en sia naskiĝurbo. Post siaj studoj li akiris ŝtatan postenon en 1846. Post 4 jaroj li ekinstruis en la menciita akademio. En 1855 li estis nomumita ordinara profesoro, ankaŭ konsilisto pri minejoj, en 1872 katedrestro. Inter 1873-1876 li estis rektoro. Li pensiuliĝis en 1887.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Holz-Conservierungs-Versuche mit Rücksicht auf die Montan-Industrie* (1859)
* *Légsűrítő és kőfúró gépek* (1872)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 118-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj inĝenieroj pri minejoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Józef Sękowski

**Józef Julian Sękowski** blazono *Prawdzic*, pseŭdonomo *Baron Brambeus* (ruse: Осип-Юлиан Сенковский, naskiĝis la 31-an de marto 1800 en Antagołany apud Vilno, mortis la 16-an de marto 1858 en Peterburgo) – pola orientalisto, poeto, membro de framasoneska Towarzystwo Szubrawców (Societo de Fiuloj).

Kvankam li mem ne apartenis al framasonismo, vilnaj framasonoj sponsoris lian sciencan ekspedicion al Proksima Oriento en 1819.

Post falo de la novembra ribelo kontraŭ Rusia Imperio li restis en la rusa servo, profesoro de la Sankt-Peterburga Ŝtata Universitato, cara cenzuristo.

## Biografio 
* Rusa Biografia Vortaro, p. 316 ĝis 325

Kategorio:Polaj orientalistoj
Kategorio:Polaj poetoj
Imre Pöschl

**Imre Pöschl** [poŝl], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pöschl Imre** estis hungara inĝeniero, profesoro. Lia nobela antaŭnomo estis *selmeci* [ŝelmeci]. Lia patro estis Ede Pöschl, li estis onklo de Géza Pattantyús-Ábrahám.

Imre Pöschl http://jelesnapok.oszk.hu/prod/unnep/poschl_imre_szuletesnapja__1871_ naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Selmecbánya (nuntempa Banská Štiavnica en Slovakio). Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Imre Pöschl akiris diplomon en Reĝa Teknika  Universitato József en 1893. Post siaj studoj li helpis la instruadon samloke apud Károly Zipernowsky. En 1896 post eksterlanda studvojaĝo li laboris en fabriko pri ŝipoj de Budapeŝto. Ekde 1917 li apartenis al stabo de Kálmán Kandó, kiu kreis elektrajn lokomotivojn. Ekde la sama jaro li ankaŭ instruis en la menciita universitato. En 1920 li estis nomumita privata profesoro, en 1925 publika ordinara profesoro kaj katedrestro. En 1952 li doktoriĝis antaŭ la Hungara Scienca Akademio.

Li ricevis premion en 1926.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Egy- és többfázisú indukciós motorokról* (1907)
* *Elektromos gépek üzembiztonságáról* (1913)
* *Indukciós motorok fordulatszám változtatásáról* (1926)
* *A Kandó-féle fázisváltós vontatású rendszerről* (1930)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
21289 Giacomel

'*21289 *Giacomel'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la italaj amatoraj astronomoj Valter Giuliani kaj Francesco Manca elde la Observatorio de Sormano en Lombardujo (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la inĝeniero *Luigino Giacomel* de la itala firmao de Eŭropa Industria Inĝeniearto "*EIE Group''". En la lastaj 20 jaroj li planis kaj helpis la starton de kelkaj el la plej gravaj teleskopoj kaj radioteleskopoj en la mondo, kiel LBT, VLT, ALMA kaj E-ELT.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Francesco Manca
Kategorio:Malkovrita de Valter Giuliani
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
21290 Vydra

'*21290 *Vydra''''' estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la ĉeĥaj astronomoj Miloš Tichý kaj Zdeněk Moravec elde la Observatorio Kleť, proksime de České Budějovice en Ĉeĥio.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la rivereto Vydra, kiu el la montaro Šumava, fluas en ŝtona fluejo tra la naturrezervejo Povydří; kun la rivereto Křemelná ĝi formas la riveron Otava.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Miloš Tichý
Kategorio:Malkovrita de Zdeněk Moravec
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Kastelo de Újszász

La **kastelo de Újszász** (konata ankaŭ pri la iama posedanto **Kastelo de Orczy** [orci]) estas klasikisma kastelo, nun psikiatriejo en Hungario, en urbo Újszász. Ĝi estas la plej granda kastelo en departemento Jász-Nagykun-Szolnok.
eta|maldekstre|Aerfoto pri kastelo de Újszász
## Historio 
La familio Orczy havis tie bienon ekde 1721. La kastelo estis konstruita supozeble en la 1880-aj jaroj, sed estas ankaŭ aliaj informoj pri pli frua kaj pli malfrua konstrujaro. (Estas dokumento, kiu mencias kastelon en la frua 19-a jarcento.) En 1935 abatina ordeno aĉetis la kastelon, kiuj profitis la kastelon abatejo kaj kuracejo. En 1950 la ŝtato forprenis ĝin, ene komence lernejo por policanoj, poste hospitalo pri pulmomalsanuloj funkciis. Ekde 1994 psikiatriejo kun 250 litoj funkcias.

## Konstruaĵo 
La duetaĝa kastelo situas sola en granda parko. Ĝi formas E-majusklon (meze kaj en ambaŭ flankoj estas rizalitoj). Antaŭ la meza rizalito estas teraso kun kolonoj, ĉe la tegmento timpano estas videbla.

## Parko 
Apartenaĵo de la kastelo estis granda arbaro, kiu ĝis 1890 apartenis al Besenyszög. Oni kreis parkon anglo-sisteman antaŭ la 20-a jarcento. La parko estis deklarita parkoaprbaro en 1991. Ĝis la 2-a mondmilito en la parko estis 160 arbospecoj. Nun restis kelke da kverkoj, fagoj, usonaj juglandoj, platanoj, salikoj, pinoj, kentukiaj kafarboj. Antaŭ la kastelo estas vico de eŭropaj taksusoj. Dum la socialismo oni plantis pli novajn arbojn. Ankaŭ lago kaj diversaj malnovaj kaj novaj domoj estas apartenaĵoj de la parko.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj 
* hungare kun fotoj
* http://www.sulinet.hu/oroksegtar/data/telepulesek_ertekei/Ujszasz/pages/005_kozepuletek.htm 
* hungare kun mapo
* hungare kun foto kaj mapo 

Ujszász
Kategorio:Újszász
21301 Zanin

'*21301 *Zanin''''' estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la Astronomia Rondo de Farra d'Isonzo elde la Observatorio de Farra d'Isonzo en Friulo-Venecio Julia (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Antonio Zanin* (1921–1997), respektita itala entreprenisto, aktiva en la kampo de la mekanika inĝenierarto kaj la fabrikado. Liaj dungitoj memoras pri li pro lia kapablo establi sincerajn kaj humanajn rilatojn.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Astronomia Rondo de Farra d'Isonzo
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Ruĝa fazeoluso

eta|ruĝa fazeoluso
eta|maturaj guŝoj

La **ruĝa fazeoluso** aŭ **fajrofazeolo** aŭ **skarlata fazeolo** (*Phaseolus coccineus*) estas plantspecio el la genro *Phaseolus* en la subfamilio de la faboideoj (Faboideae) ene de la familio de la Fabacoj (Fabaceae). La skarlata floro donis la nomon al la planto.

## Priskribo, enhavosubstancoj kaj ekologio 
eta|links|ilustraĵo
[eta|links|[hipogea ĝermado]]
eta|Floraro kun unusimetriaj floroj
eta|folioj kaj guŝoj

### Habito kaj folio 
La ruĝa fazeoluso kreskas kiel maldekstren volvanta, herba planto plej ofte kiel unujara planto. La ruĝa fazeoluso estas longtaga planto. La kotiledonoj restas en la grundo, do ne iĝas verdaj: hipogea ĝermado. La radikoj dikiĝas ĉe multjara planto al 2 ĝis 3&nbsp;cm dika, spindelforma tubero. La plej ofte 2 ĝis 4, malofte ĝis 7 m longaj, ĉe la bazo rondaj, supre seseĝaj tigoj.

## Fotoj 

Dosiero:Phaseolus.coccineus.seed.jpg|semoj
Dosiero:Phaseolus Beans.jpg|semoj de du kultivaroj
Dosiero:Giant beans (Gigantes).jpg|gigantfazeoloj kiel plado en saŭco el tomatoj, karotoj kaj oliva oleo
Dosiero:Kaeferbohnensalat.jpg|salato el ruĝa fazeoluso, kukurbkerna oleo, vinagro kaj cepoj

## Referencoj 
## Literaturo 
* Walter H. Schuster, Joachim Alkämper, Richard Marquard & Adolf Stählin: *Leguminosen zur Kornnutzung: Kornleguminosen der Welt*, Justus-Liebig-Universität Gießen, 1998.: Joachim Alkämper: Informationen zur Feuerbohne, Prunkbohne (*Phaseolus coccineus* L.).

## Vidu ankaŭ 
* listo de legomoj

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Phaseolus coccineus L. En: Info Flora, la nacia datuma kaj informcentro pri svisa flaŭro.
* Regularo (EC) n-ro 1428/2003 (PDF), EU-regularo por la grekaj Gigantes
* Käferbohnen: Anbau und Zubereitung

Kategorio:Faboideoj
Kategorio:Fruktolegomoj
Kategorio:Ornamaj plantoj
Kategorio:Greka kuirarto
Kategorio:Utilplantoj
21302 Shirakamisanchi

'*21302 *Shirakamisanchi'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japana amatora astronomo Naoto Sato elde la privata observatorio de Ĉiĉibu (gubernio Sajtama, Japanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la montaro Ŝirakami (japane 白神山地; *Shirakami-sanchi''), monta distrikto dividita inter la gubernio Aomori kaj la gubernio Akita. tiu montaro estas fama pro praarbaro de fagoj kaj estis registrita kiel Monda heredaĵo de Unesko en 1993.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Naoto Sato
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Free Range

**"Free Range"** estas filmo el Estonio de 2013. Ĝi estas subtitolita kiel balado, nome kiel parodio de la *Ballade von der Billigung der Welt* de Bertolt Brecht. La reĝisoro estis Veiko Õunpuu.

## Aktoroj
*Fred – Lauri Lagle
*Susanna – Jaanika Arum
*Freda patro – Peeter Volkonski
*Susanna patro – Roman Baskin
*Amikino – Laura Peterson
*Susanna patrino – Rita Raave

Kategorio:Estoniaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2013
Ralph Midgley

**Ralph MIDGLEY** (naskiĝis la 25-an de novembro 1929, mortis la 23-an de majo 2024) estis la '''' ('Administranto') de la Volapuka Komunumo (laŭ edikto de la Ĉifalo Brian Bishop ekde la 1-a de januaro 2006). Li laboris pri Volapuko ekde 1972. Li estis la aŭtoro de kelkaj enretaj instruaj kursoj eldonitaj sub la titoloj '''' ('Volapuko por Ĉiuj') kaj '''' ('Volapuko en Ago'), kaj mallonga enkonduko nomita '''' ('Rapida Volapuko'). Li formis la '''' ('La Internacia Komunumo de Amikoj de Volapuko') kaj eldonis magazinon '''' ('La Voĉo de Volapuko'), kiu sekvis la publikaĵon nomitan '''' ('La Novaĵletero'). Lia entuziasma aktivismo en la promociado de Volapuko respondecas pri la plimulto de personoj, kiuj nuntempe studas kaj lernas la lingvon.

Midgley loĝis en Scunthorpe en norda Anglujo.

Midgley estis rimarkinda pro tio ke li estas la tradukanto de *La aventuroj de Alicio en Mirlando* al Neo kaj Volapuko; la Volapuka traduko estos venonta.

## Eksteraj ligiloj 
En Volapuko kaj la angla:
* Volapük Vifik: "Rapida Volapuko", mallonga enkonduko por komencantoj.
* Flenef bevünetik Volapüka.
* , La unua magazino en Volapuko de Midgley.
* Volapükagrup  Yahoo-novaĵogrupo en kie Midgley estas aktiva.
* *L’Aventuros d’Alis in Marvoland* Traduko de *La aventuroj de Alicio en Mirlando* al Neo.
*[Libroj kaj aliaj dokumentoj](http://search.obvsg.at/primo_library/libweb/action/search.do?dscnt=0&scp.scps=scope%3A(ONB_aleph_esperanto)&tab=onb_sondersammlungen&mode=Basic&vl(freeText0)=Ralph+midgley&vid=ONB&fn=search) de kaj pri Ralph Midgley en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo 

Kategorio:Britaj lingvistoj
Kategorio:Volapukologoj
21284 Pandiono

**21284 Pandiono** estas troja asteroido de Jupitero, orbitanta proksime de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero: ano de la tiel nomata "Greka Tendaro". Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita laŭ la mita greka batalinto Pandiono, kiu helpis Menesteon, estron de la atenaj soldatoj, eskapi el atako fare de Sarpedono. 

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Devo-logiko

**Devo-logiko** (aŭ *deonta logiko*) estas branĉo de la logiko, kiu studas devojn, permesojn, normojn kaj rilatajn konceptojn. Aldone, la vorto *devo-logiko* ankaŭ nomas unuopan logikan sistemon, kiu celas kapti la esencajn logikajn ecojn de tiuj konceptoj.

La unua esploristo, kiu sisteme studis devo-logikon, estis la finna filozofo Georg Henrik von Wright en siaj priaj laboroj dum la 1950-aj jaroj. La de li difinita normala devo-logiko (angle *Standard Deanotic Logic*, **SDL**) estas normala modala logiko kun modalaj operatoroj *O* (*obligation*) por devo kaj *P* por permeso. Por tiuj operatoroj validas similaj aksiomoj kiel la aksiomoj kutime uzataj en eblo-logikoj kaj kredo-logikoj. Ekzemple, validas la jena aksiomo-skemo:
P \phi\to\lnot O\lnot \phi

Normala Devo-Logiko ne bone kaptas la kutiman rezonadon pri normoj en situacioj, en kiuj kelkaj el la normoj estas malobeataj. Unu el la pli novaj devo-logikoj, kiuj celas eviti ĉi tiun problemon, estas la eneligo-logiko (angle *input/output logic*) disvolvita de David Makinson kaj Leon van der Torre.

## Vidu ankaŭ 
* Deontologio

Kategorio:Logiko
Adam Prażmowski

**Adam Józef Ignacy Prażmowski** blazono *Belina* (naskiĝis la 15-an de marto 1821 en Varsovio, mortis la 15-an de februaro 1885 en Ville d'Array apud Parizo) estis la unua pola astrofizikisto, la plej eminenta pola astronomo de la 19-a jarcento.

## Vivo 
De 1839 laboris en Astronomia Observatorio de Varsovia Universitato. En 1854 Prażmowski prilaboris metodon difini personajn erarojn dum observado, en 1860 malkovris, ke lumo de la suna korono estas polarigita, kaj lumo de la suna protuberanco ne. Li pruvis, ke la korono estas ligita kun la Suno, kaj ne kiel oni antaŭe opiniis kun la Luno.

En 1863 forveturis kiel stipendiisto al Parizo kaj tie restis. Li estis konstruanto de optikaj aparatoj en la firmao de E. Hartnack, iĝante ties kunposedanto, kaj en 1871 posedanto. Li konstruis kaj pliperfektigis interalie prisman polarigilon. En la jaroj 1880–1882 estis prezidanto de elmigrinta Pola Societo de Ekzaktaj Sciencoj. Li ankaŭ okupiĝis pri esploro de polarigo de kometa lumo.

## Bibliografio 
* Adam Prażmowski

Kategorio:Polaj astronomoj
Kategorio:Entombigitoj en la tombejo Père-Lachaise
21311 Servio

**21311 Servio** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la itala amatora astronomo Vincenzo Silvano Casulli elde la Observatorio Colleverde di Guidonia en Guidonia Montecelio (Italio).

## Nomo 
Ĝi estas nomita en memoro de Servio Tulio, sesa legenda reĝo de Romio, kiu reĝis de ĉirkaŭ -575 ĝis ĉirkaŭ -535. Li konstruis la unuan remparon ĉirkaŭ la urbo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Vincenzo Silvano Casulli
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
21313 Xiuyanyu

'*21313 *Xiuyanyu'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Observatorio de Purpura Monto, en provinco Hebejo (Ĉinio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la *Xiuyan Yu*, speco de jado produktita en la regiono de *Xiuyan'' en nordoriento de Ĉinio, fama pro longa historia uzo en artaj skulptaĵoj. Li havas la famon de Jado de Orienta Beleco.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de SCAP
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Lexa

**Léa Cristina Lexa Araújo** plej bone konata pro sia sceneja nomo Lexa (naskiĝis ) estas brazila kantistino, kaj dancistino. Ŝia unua soloaĵo, nome la kanto "Posso Ser" (mi povas esti), estis publikigita en Decembro 2014 kaj iĝis unu el plej prezentitaj kantoj en radielsendejoj de Brazilo en 2015. Ŝi estis konata pro la publikigo de sia albumo *Disponível* (disponebla) en Septembro 2015.

Kategorio:Usonaj kantistinoj
Snoqualmie Pass (Vaŝingtonio)

eta|Situo de la orienta parto de Snoqualmie Pass enkadre de kantono Kittitas, kaj de la kantono ene de Vaŝingtonio
eta|Ŝoseo I-90 transpasas montpasejon Snoqualmie
**Snoqualmie Pass** estas censa loko en kantonoj King kaj Kittitas, en la meza parto de la usona ŝtato Vaŝingtonio. Ĝi havis 311 loĝantojn laŭ la censo de 2010. Ĝi estas unu el la plej riĉaj loĝataj lokoj en la ŝtato, kun meza persona jara enspezo de 54 316 usonaj dolaroj en 2000. Snoqualmie Pass nomiĝis laŭ la tie situanta montpasejo Snoqualmie, per kiu la ŝoseo I-90 transpasas la kreston de la Kaskada Montaro, ligante la okcidentan parton de la ŝtato (kaj Seatlo) al la orienta parto. Tiu montpasejo, kies plej alta punkto estas 919 metrojn super la marnivelo, ofte provizas bonajn lokojn por skiado kaj aliaj neĝaj sportoj, kvankam la neĝo ne ĉiujare tute sufiĉas por la celoj.

## Fontoj 
Bazita sur informoj en la angla Vikipedio.

Kategorio:Geografio de Vaŝingtonio
Imre Prettenhoffer

**Imre Prettenhoffer,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Prettenhoffer Imre** estis hungara kemiisto pri grundoj.

Imre Prettenhoffer  naskiĝis la  en Csurgó. Li mortis la  en Szeged.

## Biografio 
Imre Prettenhoffer akiris kemian diplomon en Reĝa Teknika Universitato József. En 1926 li eklaboris en agrikultura instituto en Szeged, kie li esploris la grundosaliĝon. En 1944 li estis nomumita institutestro. En 1952 li kandidatiĝis, post 5 jaroj li doktoriĝis antaŭ Hungara Scienca Akademio. Li trovis novan metodon pri plibonigado de la salaj grundoj helpe de kalciaj karbonatoj, gipsoj, lignitoj.

## Elektitaj libroj 
* *Hazai szikesek javítása és hasznosítása* (1969)
* *A mésztelen szikesek javítása gépierővel*
* *Útmutató a mésztelen szikesek megjavítására*

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Afrika tuberfabo

La  **afrika tuberfabo** (*Sphenostylis stenocarpa*) estas plantspecio en la subfamilio Faboideoj (Faboideae) ene de la  familio de la  fabacoj (Fabaceae). La planto hejmiĝas en la tropika Afriko.
La utilplanto estas proksime parenca al vico de aliaj  „fabo  kaj fazeoloj “

## Priskribo 
La afrika tuberfabo estas volvanta  herba planto. La tigo kreskas ĝis longeco de 2 kaj 3 metrojn. La floroj estas dusimetriaj. La  25 ĝis 30 cm longa, iomete ligna guŝoj havas  20 ĝis 30 semojn. La semoj havas longecon de ĉ. 5 mm kaj diametro de ĉ. 1 mm. Ili estas lentforme ovalaj.

## Disvastigo 
La afrika tuberfabo kreskas en la tuta tropika Afrika kaj estas kultivata en  Centrafriko kaj  Okcidentafriko (Eburbordo, Ganao, Togolando, Gabono, la du Kongoloj kaj en parto de  Orientafriko (ekzemple Etiopio). La planto estas precipe kultivata en la suda parto de  Nigerio, kie ĝi nomiĝas  **girigiri**. Ĝi toleras acidajn kaj sablajn grundojn kaj kreskas ĝis altecoj de 1800 metroj. La planto devas havi humide varman klimaton.

## Uzado kaj enhavosubstancoj 
Kaj la semoj kaj la tuberoj estas manĝeblaj.

La afrika tuberfabo evoluiĝas ĉe la radikoj 5 ĝis 7,5 cm longaj kaj 50 ĝis 300 g pezaj tuberoj, kiuj similas al longecajn  batatojn, sed havante la duoblan kvanton da proteino kiel batato. La tuberoj havas protein-enhavon de 11 ĝis 19 % kaj karbonhidrat-enhagvon de 63 ĝis 73 % kaj 3 % faibroj. Je planto oni rikoltas duonan kilogramon da radikoj.

La semoj estas bongustaj kaj estas preferataj al aliaj semoj kaj legomoj en Okcidentafriko. Ili enhavas  21 ĝis 29 % da proteino, kiuj similas al  sojfabo rilate la procentaĵo de lisino kaj metionino. La semoj enhavas ĉ. 50 % de  karbonhidratoj kaj 5 ĝis 6 % de fibroj. Oni rikoltas ĝis  2000 kg da guŝoj po hektaro.

La sekigitaj semoj estas ordinare trampitaj en akvo kaj post kuiritaj dum pluraj horoj. Kiel almanĝaĵoj taŭgas  ignamo, rizo, maizo aŭ en supoj. La tuberoj estas uzataj krudaj aŭ kuiritaj kiel terpomoj, ankaŭ la gusto estas simila.

La planto ankaŭ estas ornamplanto.

## Literaturo 
* National Research Council (U. S.): *Tropical Legumes: Resources for the Future.* (Paperback) Books for Business, 2002. ISBN 0-89499-192-2. S. 27-32.

## Eksteraj ligiloj 
* Weitere Informationen: Biologie, Geschichte und Verbreitung, Nutzung und Verwertung, Literatur, Bildlegenden
* Daniel B. Adewale & Dominique J. Dumet: *Descriptors for African yam bean, Sphenostylis stenocarpa (Hochst ex. A.Rich.) Harms* - PDF.

Kategorio:Fabacoj
Kategorio:Fruktolegomoj
Kategorio:Ornamaj plantoj
Kategorio:Greka kuirarto
Kategorio:Utilplantoj
Kategorio:Faboideoj
Guido Prodam

**Guidó Prodam,** (aŭ *Guido*) laŭ hungarlingve kutima nomordo **Prodam Guidó** (aŭ *Prodám*) estis itala-hungara apotekisto, piloto.
eta|Guidó Prodam
Guidó Prodam http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC11587/12452.htm naskiĝis la  en eksklavo de Hungara reĝlando en Fiume (nuntempa Rijeka en Kroatio). Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Guidó Prodam apartenis al la itala minoritato de la lando. Li akiris apotekistan diplomon en Scienca Universitato Ferenc József. Post siaj studoj li laboris en Budapeŝto kiel apotekisto, tiutempe li edziĝis. Li vidviĝis en 1910 kaj li forlasis la apotekon kaj li okupiĝis nur pri la flugmaŝinoj. En Mátyásföld (nuntempe loĝkvartalo de 16-a distrikto de Budapeŝto li lernis gvidadon de la flugmaŝinoj, poste li kreis proprajn maŝinojn. En 1911 estis li la unua, kiu flugis super interno de Budapeŝto, poste super la maro apud sia naskiĝurbo. Tiu lasta flugo ne sukcesis kaj li falis la maron. Reveninta al Budapeŝto li oficiale faris ekzamenon pri gvidado de flugmaŝino. En 1913 li studvojaĝis al Parizo helpe de ministerio pri komerco. En 1914 li denove travivis akcidenton, tial nur en 1917 li povis batali en la 1-a mondmilito. Li estis trafita dum flugo en la sekva jaro, li iĝis militkaptito. Reveninta al Budapeŝto li establis apotekon sub nomo "Handikapa Aglo", sed li bankrotiĝis. Li vivtenis sin nur el handikapa helpmono.

## Memorigiloj 
* strato kaj memortabulo en Budapeŝto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre) 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj apotekistoj
Kategorio:Hungaraj pilotoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungariaj italoj
21326 Nitta-machi

'*21326 *Nitta-machi'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la japana urbo Nitta (japane 新田町 *Nitta-machi''), kun 29&nbsp;000 loĝantoj en la sudoriento de la gubernio Gunma. En 2005, tiu urbo estis kunfandita kun Oĵima kaj Jabuzuka-Honmaĉi en la pligrandiĝinta urbo Ota.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Muzeo al poloj savintaj judojn

eta|Muzeo al poloj savintaj judojn
[eta|La monumento en **Markowa** ([distrikto Łańcucki) omaĝe al la viktimoj de la germana murdo (Antaŭkarpatio, en Pollando)]]

**Muzeo al poloj savintaj judojn en Antaŭkarpatio je la nomo de Familio Ulma** () estas muzeo en la vilaĝo Markowa (distrikto Łańcucki) konstruata ekde 2013 de la Muzeo – Kastelo en Łańcut. Inaŭgurita la 17-an de marto 2016.

La muzeo memorigos polojn savantaj judojn dum holokaŭsto. Ĝi nomiĝis laŭ la nomo de la familio Ulma (Józef Ulma, lia edzino Wiktoria kaj sesopo da infanoj estis murditaj de germanaj ĝendarmoj la 24-an de marto 1944, kune kun ok judoj, kiujn ili kaŝis.

En Markowa ses aliaj familioj kaŝis laŭvicajn ĉirkaŭ 20 judojn. 17 el ili travivis ĝis fino de la dua mondmilito.

## Historio 
La decidon entreprenis vojevodia parlamento de Ĉekarpata provinco junie 2008. Sur la surfaco de 500 m² oni ekplanis rekonstruon de la domo de la familio Ulma, kreon de ekspoziciejo, lekciejo kaj scienca laborejo. Taksata kosto de la konstruo estas ĉirkaŭ 6,5 mln da zlotoj.

[eta|maldekstra|[Mezuzo ĉe la enirejo de la muzeo]]

## Familio Olesiuk 
La 7-an de novembro 1943 en vilaĝo Chominna germanaj ĝendarmoj pafmortigis, proksime al Biała Podlaska, 5-personan familion de Olesiuk pro kaŝo de judo — inter pafekzekutitoj estis 3 infanoj en la aĝo de 3, 9 kaj 14 jaroj.

## Vidu ankaŭ 
* Operaco Reinhardt
* Konsilantaro por Helpo al Judoj
* Pola katolika protesto kontraŭ holokaŭsto de judoj
* Zofia Kossak-Szczucka
* Irena Sendlerowa
* Aleksander Ładoś
* Jan Karski
* Raportoj de Pilecki

## Interesaĵo 
15.01.1944: Dum genocida Volinia masakro taĉmento de la Ukraina Ribela Armeo masakris 55 loĝantojn de pola vilaĝo **Markowa** (Ternopila provinco).

Kategorio:Holokaŭsto en Pollando
Kategorio:Muzeoj en Pollando
Kategorio:Judoj kaj judismo en Pollando
Camaragibe

**Camaragibe** [kamaraĝibe] estas municipo kaj grandurbo de la brazila subŝtato Pernambuko. Ĝi apartenas al urbaro de Recife.
eta|maldekstre|Vido en Camaragibe

## Geografio 
eta|Camaragibe en la subŝtato Pernambuko (ruĝe)
Camaragibe situas sur la apudmara ebenaĵo en orienta parto de la lando. *Recife* troviĝas 8, Maceió 201, Natalo (Brazilo) 250, Salvador de Bahio 675, Teresina 927, São Luís 1198, Belo Horizonte 1638, **Braziljo** 1652, Belém 1666, Goiânia 1826, Nova Iguaçu 1873, **Rio-de-Ĵanejro** 1876, Campinas 2101, Guarulhos 2115, San-Paŭlo (urbo) 2126, Curitiba 2457, Campo Grande 2525, Manaus 2826, Porto Alegre 2976 km.

## Historio 
La plej frue indiĝenoj vivis en tiu areo. Post la portugala alveno ĉirkaŭ en 1500 la indiĝenoj vivis plu paceme. La teroj estis utiligitaj komence kiel "minejo" de lignoj, poste oni kultivis sukerkanojn. En Camaragibe en 1549 jam funkciis mueliloj por la sukerkanoj. Nederlanda invado okazis en 1645, poste la bienoj estis bruligitaj fare de la indiĝenoj. Inter 1891 kaj 1895 estis establita tekstila uzino. En 1963 kreiĝis la municipo, Camaragibe urbiĝis en 1982.

## Ekonomio 
En Camaragibe oni okupiĝas pri komerco kaj industrio.

## Klimato 
Camaragibe situas en tropika klimato. La averaĝa jara temperaturo estas 25&nbsp;°C, dum la jaro ĝi varias inter 20-30&nbsp;°C. Jare pluvas po 1691 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed inter majo-julio pli ofte, inter oktobro-decembro pli malofte.

## Trafiko 
Camaragibe estas ligita al Recife per metroo.

## Fontoj 
* oficiala paĝo  
* mapo, distancoj  
* Angla Vikipedio helpe de WikiTrans
* Portugala Vikipedio helpe de Guglo

Kategorio:Urboj de Brazilo
Kategorio:Municipoj de Pernambuko
Ádám Farkas (skulptisto)

**Ádám Farkas** [farkaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Farkas Ádám** estas hungara skulptisto, profesoro.
[eta|Memormonumento de Ádám Farkas en [Recsk, kie funkciis gulago en la frua socialismo]]
[eta|Palpebla verko de Ádám Farkas en [Eger por blinduloj]]
Ádám Farkas https://hu.wikipedia.org/wiki/Farkas_%C3%81d%C3%A1m_(szobr%C3%A1sz) naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Ádám Farkas frekventis industriartan mezlernejon inter 1961–1964 en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Hungara Belarta Altlernejo en 1968. Li lernis ĉefe de Sándor Mikus. En la sekva jaro li plulernis en Parizo. Hejmenveninta li komencis krei skulptaĵojn. Aparte menciindas diversaj skulptaĵetoj por blinduloj. Ekde 1990 li komencis instrui en la menciita altlernejo (jam universitato), post 2 jaroj li estis nomumita katedrestro. Inter 2002 kaj 2005 li estis rektoro. Li ricevis premiojn ekde 1979, en 2016 ankaŭ premion Kossuth.

## Liaj elektitaj solaj ekspozicioj 
* 1968, 1972, 1982, 1993, 2004, 2006 • Szentendre
* 1973, 1978, 1993, 2002 • Budapeŝto
* 1983 • Bazelo
* 1992 • Antverpeno

## Liaj elektitaj komunaj ekspozicioj 
* 1969 • Bulonjo-ĉe-Maro
* 1978 • Parizo
* 1979-1997 • Pécs
* 1987 • Munkeno
* 2006, 2009 • Szentendre

## Liaj elektitaj skulptaĵoj 
* *Szentendrei Köszöntőszobor* (1973-80), pentrita betono
* *A Föld Ereje* (1987-89), kalkŝtona fontano, Budapeŝto
* *Emlékmű* (1991) - vidu la foton (Recsk)
* *Dekoratív gobelin* (1969); Parizo - gobelino
* *Köszöntőszobor* (1980); Szentendre, pentrita betono
* *Fehér oszlop* (1994), Balatonboglár, marmoro

## Elektitaj disĉiploj 
* Apolka Erős
* András Kontur
* Márk Lelkes

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Cyperus esculentus

La **manĝebla cipero** *(Cyperus esculentus),* estas plantspecio de la genro cipero *(Cyperus)* en la familio de Ciperacoj *(Cyperaceae).* Ĝi hejmiĝas en la mediteranea regiono. Laŭ NPIV ĝi ankaŭ nomiĝas **termigdalo**

## Habito 
La termigdalo estas multjara herba planto, kiu atingas kreskoalton de ĝis 60&nbsp;cm (malofte ĝis 100&nbsp;cm). Ĝi formas longajn subgrundajn stolonojn kun tuberformaj dikiĝoj, kiu havas diametron ĝis 15&nbsp;mm. La vertikalaj tigoj estas trieĝaj kaj havas blankan strion. La helverdaj, V-formaj, paralelnervaturaj folioj estas 5 ĝis 10&nbsp;mm larĝaj.

La infloresko havas multajn longajn, folisimilajn brakteojn kaj ĝis 10&nbsp;cm longajn spikojn. Tiuj havas rondigitajn, flavajn-brunajn glumojn je la dorso. La floroj estas blankaj. La planto floras inter julio kaj septembro.

## Utiligado 
[eta|maldekstra|sekaj termigdaloj sur foiro en [Banfora, Burkinafaso]]
La bruna, rondecaj, pizograndaj kaj forte oleenhavaj tuberoj (estas la dikiĝoj de la stolonoj) estas manĝeblaj. Ili estas ventataj en Sudeŭropo kaj Okcidentafriko. La tuberoj estas konataj en Francujo kiel *Amandes de terre*, en Hispanujo kiel *Chufa* ('tʃufa). La gusto de la tuberoj similas al aveloj aŭ migdaloj, kaj erigite ili taŭgas kiel faruno ekzemple por alternativaj picoj.

La planto estis enkondukita de la araboj en la 8a jarcento en Hispanujo. En regiono Valencia la termigdalo estas kultivata precipe en *Huerta Norte*. Tie el la tuberoj estas farataj la trinkaĵo Horchata de Chufa (termigdala lakto).

## Enhavosubstancoj 
Termigdaloj konsistas je pli ol 25 % el graso, je ĉ. 30 % amelo kaj je 7 % el proteino.Ili enhavas multajn nesaturitaj grasaj acidoj kiel linolacido, vitamino H kaj rutino respecktive mineraloj.

## La termigdalo kiel neofito 
La termigdalo estas en multaj regiononoj agresiva neofito, anstataŭas la indiĝenaj plantspecioj.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Ingo Kowarik: *Biologische Invasionen. Neophyten und Neozoen in Mitteleuropa.* Ulmer, Stuttgart 2003, ISBN 3-8001-3924-3
* Bobby L. Folsom Jr. & Charles R. Lee: *Zinc and cadmium uptake by the freshwater marsh plant Cyperus esculentus grown in contaminated sediments under reduced (flooded) and oxidized (upland) disposal conditions.* In: *Journal of Plant Nutrition.* Volume 3, Issue 1-4, 1981, DOI:10.1080/01904168109362832, S. 233-244
* Oskar Sebald, Siegmund Seybold, Georg Philippi, Arno Wörz (Hrsg.): Die Farn- und Blütenpflanzen Baden-Württembergs. Band 8: Spezieller Teil (Spermatophyta, Unterklassen Commelinidae Teil 2, Arecidae, Liliidae Teil 2): Juncaceae bis Orchidaceae. Eugen Ulmer, Stuttgart 1998, ISBN 3-8001-3359-8.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de legomoj
* Termigdala lakto

## Eksteraj ligiloj 
* die Erdmandel als invasive Pflanze  beim Bundesamt für Naturschutz.
* Beschreibung der Erdmandel bei der Oregon State University 
* Beschreibung in der Flora of North America

Kategorio:Ciperacoj
Kategorio:Oleplanto
Kategorio:Fruktolegomoj
Kategorio:Utilplantoj
(21277) 1996 TO5

**(21277) 1996 TO5** estas tre malgranda amora asteroido malkovrita la  en la kadro de la programo *Near Earth Asteroid Tracking* (NEAT) elde la stacio de Maui de la reto GEODSS de la *United States Air Force* sur la monto Haleakalā, en la havaja insulo Maui (Usono).

## Orbito 
Ĝia discentra orbito krucas tiujn de Marso kaj tanĝas tiun Tero, ĝi estas marsrenkonta asteroido kaj, teknike, terrenkonta, kvankam ĝi ne tre proksimiĝas de Tero pro sia orbita klinangulo.

La  ĝi pasis al 0,033427 AU (5,001 milionoj da km) de Marso.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996