open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
István Katona (vicepiskopo)

**István KATONA** , laŭ hungarlingve kutima nomordo **Katona István**, (naskiĝis la  en Nagykáta) estas hungara pastro, vicepiskopo, titulara episkopohttps://hu.wikipedia.org/wiki/Katona_Istv%C3%A1n_(seg%C3%A9dp%C3%BCsp%C3%B6k).

## Biografio 
István Katona frekventis gimnaziojn en sia naskiĝloko kaj Szeged, poste li plulernis en seminario en Szeged, fine li pastriĝis en 1953. Li estis pastro laŭvice en Szeged, Kiszombor, Klárafalva. Li plulernis en akademio en Budapeŝto inter 1965-1967, li doktoriĝis en 1970. En la sama jaro li estis pastro en Apátfalva, sed en 1987 li denove servis en Szeged. En 1989 li estis nomumita titulara episkopo, post jaroj vicepiskopo de Vác, en 1997 vicepiskopo de Eger. Li okupiĝis precipe pri pedagogiaj taskoj, li ricevis eklezian premion *Pro Pedagogia Christiana*. En 2013 li pensiuliĝis.

## Fontoj 
* (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Christian Konrad Sprengel

[eta|dekstra|Malgranda monumento desegnita el la kovrilpaĝo de lia fundamenta verko povas esti vidata ĉe la [Botanika Ĝardeno de Berlino.]]

**Christian Konrad Sprengel** (22a de septembro 1750 – 7a de aprilo 1816) estis germana teologo, instruisto kaj, plej grave, naturalisto. Li estas la plej fame konata pro sia esplorado en planta reproduktado.

Sprengel naskiĝis en Brandenburg an der Havel ĉe la Margraflando Brandenburgio. Li studis teologion en Halle. En 1774 li iĝis instruisto en Berlino. Post 1787, Sprengel faris konsiderindan esploradon pri la polenado de plantoj kaj la interagado inter floroj kaj ties insektaj vizitantoj en kio poste estos nomata *polenada sindromo*. Per sia verko *Das entdeckte Geheimnis der Natur im Bau und in der Befruchtung der Blumen* (Berlino 1793), li iĝis unu el la fondintoj de la ekologio de polenado kiel scienca fako. Kun unu el siaj antaŭantoj, nome Josef G. Köhlreuter, li estas ankoraŭ la klasikan aŭtoron en tiu kampo.

Dum sia vivotempo, lia verko estis neatentita, ne nur ĉar ĝi aspektis al multaj el liaj samtempuloj obscena ke floroj havas ioman rilaton al seksaj funkcioj, sed ankaŭ ĉar oni ne agnoskis la gravon de liaj trovoj en la aspektoj de Selekto kaj Evoluismo. Ĝis la apero de la libro de Charles Darwin nome *On the various contrivances by which British and foreign orchids are fertilised by insects, and on the good effects of intercrossing* (Londono 1862), *flora ekologio* ne estis konsiderata 'propra scienco'.

## Fontoj 
* VOGEL, S. (1996): Christian Konrad Sprengel's Theory of the Flower: The Cradle of Floral Ecology. In: LLOYD, D. G. & BARRET, S. C. H. (Eld.). Floral Biology: Studies on Floral Evolution in animal-Pollinated Plants. Chapman & Hall, New York.
* Zepernick, B. & Meretz, W. 2001: Christian Konrad Sprengel’s life in relation to his family and his time. On the occasion of his 250th birthday. – Willdenowia 31: 141-152.
* http://www.bgbm.org/bgbm/pr/zurzeit/papers/sprengel.htm

## Eksteraj ligiloj 
* Elŝuto de *Das entdeckte Geheimnis der Natur im Bau und in der Befruchtung der Blumen* 

Kategorio:Germanaj botanikistoj
Kategorio:Germanaj natursciencistoj
Márton Schwartner

**Márton Schwartner** [ŝvartner], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Schwartner Márton** estis hungara statistikisto, profesoro, instruisto, bibliotekisto.

Márton Schwartner http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/091/pc009102.html#8 naskiĝis la  1759 en Hungara reĝlando en Késmárk (nuntempa Kežmarok en Slovakio). Li mortis la  1823 en Pest (urbo).

## Biografio 
Márton Schwartner frekventis gimnaziojn en sia naskiĝurbo kaj Pozsony, poste li plulernis en Universitato de Göttingen. Hejmenveninta li estis ĉefamilia edukisto 3 jarojn. Ekde 1784 li instruis en gimnazio de Késmárk, ekde 1786 en Sopron. Post 2 jaroj li estis nomumita profesoro de Reĝa Universitato de Pest, samtempe bibliotekisto de la Universitata Biblioteko (ELTE). Li nobeliĝis en 1801.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Introductio in artem diplomaticam praecipue hungaricam* (1790, 1802)
* *Statistik des Königreichs Ungarn* (1798, 1809-11, 1815,  1813-16)
* *De gente Croiaca* (1791)
* *De Scultetiis per Hungariam quondam obviis* (1815)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero S, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero S, poste serĉu la nomon)
* http://www.biographien.ac.at/oebl_11/419.pdf 

Kategorio:Hungaraj statistikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj bibliotekistoj
El Gouna

**El Gouna** aŭ **El Guna** (arabe: **الجونة** = La Laguno) estas en 1989 konstruita luksa urbo, situanta ĉe la Ruĝa Maro en Egiptio, kun propra sensaliga instalaĵo, eta flughaveno kaj hospitalo. Estas multaj hoteloj, sed tie ankaŭ loĝas pli kaj pli da homoj, ĉefe okcidentanoj. Ĝi estas malfermita por eksterlandaj turistoj kaj dum la feria periodo ĝi estas multvizitata de egiptoj el ekzemple Kairo kaj Aleksandrio.

La urbo konsistas el diversaj insuloj, dividitaj per kanaloj kaj ligitaj per pontoj. Ĝi foje nomiĝas egiptia Venecio. Ĝi posedas 18-truan golfejon kaj jakthaveno kie ocean- kaj martaŭgaj jaktoj albordiĝas.

La distanco ĝis la internacia flughaveno kaj Hurghada estas 22 kilometroj.

La urbo estas (samkiel inter aliaj la turistejo Taba Heights) konstruita de la kompanio *Orascom Hotels and Development*, kiu estas en posedo de la kopt-egipta familio Sawiris kies estro estas Samih Sawiris.

## Mortis tie 
* Gilles Quispel (1916-2006), Nederlanda teologo

eta|250px|maldekstra|El Gouna
[eta|250px|dekstra|La *Testudo-domo* de la arkitekto [Kurt Völtzke en El Gouna]]
eta|250px|meza|El Gouna
eta|maldekstra|1060px|Panoramo Al-Dżuny

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo

Kategorio:Urboj de Egiptio
Otokonoko

eta|La virkomediisto Yakkun Sakurazuka transvestante sin kiel lernantino
En nuntempa Japana kulturo, ***otokonoko*** (男の娘, laŭvorte tradukita "**virknabino**") rilatas al viroj kiuj transvestas kiel virinoj.

La termino originis en Japana mangao kaj interretkulturo en la 2000-aj jaroj, sed la koncepto spegulas larĝan amplekson de antaŭaj tradicioj kaj ekzemploj de vira transvestado en Japanio, tiel viroj kiuj aktoras kiel virinoj en kabuko, kaj en la kariero de transvestada amuzisto Akihiro Miwa. Asociita kun otaku-kulturo, la koncepto de virknabino kaŭzis dediĉitajn servistinajn kafejojn, modbutikojn, kaj amplekson de popularaj aŭdvidaĵoj. Virknabino estas ofte kunmiksita kun la rolkostumado de rolulinoj per viroj.

La koncepto de virknabino ne korespondas al okcidenta kategorio de seksa identeco aŭ transsekseco. Virknabino povas esti de ajna seksa orientiĝo.

Per etendo, virknabino ankaŭ rilatas al ĝenro de aŭdvidaĵoj kaj fikcio pri transvestantaj viroj, celita al spektantaro vira. Roluloj virknabinaj ankaŭ ekkomencis aperi en ĉefaj fruaj Japanaj amuzaĵoj kiel mangao, animeo, kaj videoludoj.

Kategorio:Kulturo de Japanio
Kategorio:Transgenreco
Mátyás Vuchetich

**Mátyás Vuchetich** [mAtjAŝ vuĉetiĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj pli amplekse **Vuchetich Mátyás László,**  **Matija Ladislav Vučetić** estis hungarlandana juristo, juĝisto, profesoro.

Mátyás Vuchetich http://www.enciklopedija.hr/Natuknica.aspx?ID=65573 naskiĝis en 1767 en Hungara reĝlando, en Kroatio, en Brinje. Li mortis la  1824 en Pest (urbo).

## Biografio 
Patro de Mátyás Vuchetich estis soldato en Brinje dum naskiĝo de Mátyás, certa informo mankas pri la nacieco. Mátyás frekventis gimnazion en Vác helpe de reĝa stipendio, poste li plulernis en reĝa akademio en Nagyszombat, pro translokiĝo en Pozsony, poste en Vieno. Li doktoriĝis en Reĝa Universitato de Pest en 1790. Inter 1791-1808 li instruis en diversaj akademioj de la lando, ekde 1808 en Reĝa Universitato de Pest. En la jaroj 1811 kaj 1812 li estis dekano, en 1821 rektoro. Li estis nomumita ankaŭ ĉefjuĝisto en provinco. Li okupiĝis pri la puna juro, li verkis pri tio studentan lernolibron.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Dissertatio inaug. iuridica de culpa a mandatario praestanda...* (1790)
* *De origine civitatis* (1802)
* *Positiones ex jura civili romano et jure criminali, quas in regia scient. universitate Pestinensi...* (1814)
* *Elementa juris feudalis* (1824)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero V, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero V, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre) 

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj juĝistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Tirinto

**Tirinto** aŭ **Tirinzo** (Antikva greka: Τίρυνς; Moderna greka: Τίρυνθα) estas Mikenciviliza arkeologia loko en Argolando en Peloponezo, kelkajn kilometrojn norde de Nafplio.

Tirinto estis monteta fortikaĵo okupita ekde antaŭ sep mil jaroj, el antaŭ la komenco de la Bronzepoko. Ĝi atingis sian pinton inter 1400 kaj 1200 a.K., kiam ĝi estis unu el plej gravaj centroj de la Mikena mondo, kaj en partikularo en Argolando. Ties plej elstaraj trajtoj estas la palaco, ties ciklopecaj tuneloj kaj ĉefe ties muregoj, kiuj donis al la urbo ties homeran epiteton "povmuregigita Tirinto". En antikvaj epokoj, la urbo estis ligita al la mitoj ĉirkaŭ Heraklo, kaj kelkaj fontoj citis ĝin kiel ties naskoloko.

La fama megaro de la palaco de Tirinto havas grandan akceptejon, ĉefan ĉambron kiu havis tronon ĉe la dekstra muro kaj centran kernon bordita de kvar Minoa-stilaj lignaj kolonoj kiuj utilis kiel teniloj por la tegmento. Du el la tri muroj el la megaro estis aligitaj al la arkaika templo de Hera.

La loko dekadencis fine de la Mikena periodo, kaj estis komplete senhoma ĉe la tempo kiam Paŭzanio vizitis ĝin en la 2a jarcento. Tiu loko estis elfosita de Heinrich Schliemann en 1884-1885, kaj estis celo de pliiĝantaj elfosaĵoj fare de la Germana Arkeologia Instituto de Ateno kaj de la Universitato de Hajdelbergo. En 1300 a.K. la citadelo kaj malsupra urbo havis loĝantaron de 10,000 personoj kovrante 20-25 hektarojn. Spite la detruon de la palaco en 1200 a.K. la urba loĝantaro pluigis la pliigon kaj ĉirkaŭ 1150 a.K.estis ĉirkaŭ 15,000 loĝantoj.

Tirinto estis agnoskita kiel Monda heredaĵo de Unesko en 1999.

## Vidu ankaŭ 
* Mikeno
* Nacia Arkeologia Muzeo de Ateno

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Greka Ministerio de Kulturo: Tirinto 
* Mikena akropolo en Tirinto

Kategorio:Mikeno
Kategorio:Mondaj heredaĵoj de UNESKO
Kategorio:Argolando
Kategorio:Turismo en Grekio
Kategorio:Bronzepokaj lokoj
Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Grekio
Alkantara Ponto

[[Dosiero:Puente Alcantara grabado.PNG|eta|maldekstre|Gravuraĵo de la Alkantara Ponto (1835) el la gazeto *The Penny Magazine*.]]
**Alkantara Ponto** situas ĉe la urbeto Alkantaro, Ekstremaduro, Hispanio, kaj super la rivero Taĵo troviĝas la Romia ponto de ses arkoj, 194 m longa,  larĝa kaj  alta en maksimuma alto, konstruita en 104 en tempo de la imperiestro Trajano (por kies omaĝo oni starigis triumfan arketon en la centra parto de la ponto). Detruita de la francoj dum la Sendependiga Hispana Milito kaj poste rekonstruita, aktuale estas bele prilumigita nokte kaj estas ege vizitata kaj mirata pro ties alto. En la maldekstra flanko estas romia templeto.

## Literaturo 
* 
* 
* 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Puente de Alcántara sobre el Tajo, en Cáceres  en hispana
* Filmeto de pontoj
* Filmeto de Alcántara

Kategorio:Pontoj en Hispanio
Kategorio:Romiaj pontoj
Kategorio:Monumentoj en Hispanio
Kategorio:Ekstremaduro
Amonia kromiato

**Amonia kromiato** aŭ **(NH4)2CrO4** estas kemia neorganika salo, kiu formas flavajn unuklinajn kristalojn, kaj rezultas el reakcio inter la amonia hidroksido kaj la amonia dukromiato. Ĝi uzatas en fotografio kiel sensivigilo por gelatenaj tavoloj, en tekstilaj presaĵoj, kiel fungicido, kaj kiel fiksanto por kromiataj tinkturoj de kotono.

Ĝi estas akvosolvebla, kaj, kiam aplikita, povas kaŭzi iriton al la mukoza membrano, okuloj, spirsistemo, haŭto, ktp. Ĝi povas kaŭzi sensivecon post longedaŭra kontakto. Ĝi estas agnoskata kiel kancerogena, kaj ĝi povas kaŭzi histoulceraĵojn kaj damaĝoj al la hepato kaj renoj. En laboratorio ĝi uzatas kiel kemia reakcianto.

## Sintezo 
Amonia kromiato estiĝas per reakcio inter la kromia (VI) oksido kaj amonia hidroksido:

**\mathsf{CrO_3 + 2NH_3\cdot H_2O \ \xrightarrow{}\ (NH_4)_2CrO_4 + H_2O }**

Ĝi estigeblas per reakcio inter la kromia (III) hidroksido kaj amonia hidroksido:

**\mathsf{Cr(OH)_3 + 4 NH_4OH + 3 H_2O_2 \ \xrightarrow{}\ 2 (NH_4)_2CrO_4 + 8 H_2O}**

Ĝi same estiĝas per reakcio inter la kromia (III) oksido, amonia hidroksido kaj amonia klorato:

**\mathsf{Cr_2O_3 + 4 NH_4OH + NH_4ClO_3  \ \xrightarrow{}\ 2 (NH_4)_2CrO_4 + NH_4Cl + 2 H_2O }**

## Reakcioj 
Kiam varmigita, amonia kromiato malkomponiĝas al kromia (III) oksido, amoniako, nitrogeno kaj akvo.

**\mathsf{2(NH_4)_2CrO_4 \ \xrightarrow{180^oC}\ Cr_2O_3 + 2NH_3\uparrow + N_2\uparrow + 5H_2O\uparrow }**

Dum longa ekspozicio al aero ĝi laŭgrade perdas amoniakon kaj konvertiĝas en amonia dukromiato.

**\mathsf{2(NH_4)_2CrO_4 \ \xrightarrow{}\ (NH_4)_2Cr_2O_7 + 2NH_3\uparrow + H_2O }**

Ĝi reakcias kun diluitaj acidoj, ekzemple sulfata acido, estigante amonian dukromiaton, amonian bisulfaton kaj akvon.

**\mathsf{2(NH_4)_2CrO_4 + 2H_2SO_4 \ \xrightarrow{}\ (NH_4)_2Cr_2O_7 + 2NH_4HSO_4 + H_2O }**

Baria kromiato precipitiĝas el malforte acida solvaĵo de baria klorido kun amonia kromato:

\mathsf{BaCl_2 + (NH_4)_2CrO_4 \ \xrightarrow{}\ BaCrO_4 + 2 NH_4Cl}

## Literaturo 
* University Chemistry, Volume 2, C. Parameshwara Murthy
* Chemistry, Steven Zumdahl, Susan Zumdahl
* Chemistry of Chromium
* Inorganic Chemistry
* Sittig's Handbook of Toxic and Hazardous Chemicals and Carcinogens ..., Volume 1
* Geochemistry of oilfield waters
* Sittig's Handbook of Pesticides and Agricultural Chemicals, Stanley A. Greene

## Youtube 
* Preparado de amonia kromiato

Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Amoniaj kombinaĵoj
Thermoascaceae

***Thermoascaceae*** estas funga familio en la ordo *Eurotiales*.

## Priskribo 
Ili similas al *Aspergillaceae* sed havas crosier.

## Vivo 
Ili emas altajn temperaturojn.

## Referencoj 
Kategorio:Eurotiomycetes
Kastelo de Edelény

La **Kastelo L’Huillier–Coburg** (konata ankaŭ pri aliaj posedantoj (Eszterházy-Forgách'') estas granda baroka konstruaĵo en Hungario en urbo Edelény.

## Historio 
eta|maldekstre|Aerfoto pri la kastelo en Edelény
Barono L'Huillier konstruigis la kastelon inter 1716–1730, sed la konstruistoj profitis ankaŭ partojn de la malnova kastelo. Antaŭ la finkonstruo la barono mortis, poste pluraj posedantoj havis la kastelon, ekzemple en 1861 distrikta juĝejo funkciis en la kastelo. Tiam la staloj estis malkonstruitaj. En la 1910-aj jaroj la kastelo estis trakonstruita, tiam oni konstruis la grandan mansardon. En 1928 oni profitis la alon prizono. Dum la socialismo krom la juĝejo advokata kontoro, hejmo de maljunuloj kaj simplaj loĝejoj troviĝis en la kastelo, en la parko oni kreis sportejon. En 1986 ĉiuj estis forigitaj el la kastelo kaj komenciĝis arkeologiaj esploroj, poste renovigoj. La hodiaŭa posedanto estas la hungara ŝtato, en la 2010-aj jaroj renovigoj daŭras.

eta|center|775px|Larĝa panoramo pri kastela pordo en Edelény
eta|center|775px|Larĝa panoramo pri fasado de kastelo en Edelény

## Konstruaĵo 
La kastelo troviĝas en insulo, vojo tra ponto kuras rekte al la kastelo. Iam estis ankaŭ franca parko, nun restis simpla parko, krome la kapelo restis. La unuetaĝa kastelo formas U-majusklon, krome estas ankaŭ teretaĝaj aloj al la kontraŭa direkto, do estas du apartaj internaj kortoj. La kastelo estas unuetaĝa, sed la mansarda parto estas trietaĝa. La fasado estas simetria, meze estas la menciita mansardo, sur la teretaĝo la enirejo funkcias, en la unua etaĝo balkono etendiĝas. La fasado flanke finiĝas en rondformaj malaltaj turoj. Post la enirejo estas oklatera ĉambrego kun ŝtuparejo. La ĉambroj estas ornamitaj per stukoj kaj freskoj.

## Fontoj 
* http://www.kastelyutak.hu/index.php?option=com_content&task=view&id=30&Itemid=197&limit=1&limitstart=3  
* nur fotoj 
* nur aerfotoj
* hungare kun foto 
* hungare kun fotoj
* [video(https://eo.wikipedia.org/wiki/video)]
* [video(https://eo.wikipedia.org/wiki/video)]

Edelény
Edelény
Parabolo GNU/Linukso-libera

**Parabolo** (oficiale konata kiel **Parabolo GNU/Linukso-libera** aŭ originale *Parabola GNU/Linux-libre*) estas komputila operaciumo por la arĥitekturoj i686 kaj x86-64, bazita sur la GNU/Linuksa distribuaĵo Arch, sed ĝi nur uzas liberan programaron. Ĝi enhavas la GNU-ilojn kaj la Linukso-liberan kernon anstataŭ la komuna Linuksa kerno. La disvolviĝado centriĝas en simpleco, komunuma engaĝado kaj uzado de la plej novaj liberaj programaraj pakaĵoj. Parabolo GNU/Linukso-libera estas menciita de la Free Software Foundation kiel operaciumo plene libera.

Parabolo GNU/Linukso-libera havas daŭran eldonan modelon, do normala sistema ĝisdatigo sufiĉas por akiri la plej novajn programojn.

## Referencoj
Kategorio:Linuksaj distribuaĵoj
Kategorio:Tutliberaj operaciumoj
Slătioara (komunumo, Vâlcea)

**Slătioara** [slǝtiŭara] estas komunumo en la rumana distrikto Vâlcea. Ĝi konsistas el la vilaĝoj Coasta Cerbului, Gorunești, Milostea, Mogești, Rugetu kaj Slătioara (la sidejo).

Slătioara situas ĉe la riveroj *Tărâia* kaj Cerna. Okcidente ĝi limas al la distrikto Gorj. Tra la komunumo pasas la nacia vojo DN67 inter Horezu (8 km oriente) kaj Târgu Jiu. La plej proksima fervoja stacio estas 15 kilometrojn sude, en la urbo Berbești.

Sude situas la natura monumento "Piramidoj ĉe Slătioara" *(piramidele de la Slătioara)*.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma retejo

Kategorio:Komunumoj de distrikto Vâlcea
James Prinsep

**James Prinsep** (20a de aŭgusto 1799 – 22a de aprilo 1840) estis angla fakulo, orientisto kaj antikv-sciencisto. Li estis la fondinta eldonisto de gazeto *Journal of the Asiatic Society of Bengal* kaj estas plej bone memorita pro sia deĉifrado de la skribaĵoj Ĥarosti kaj Brahmi de antikva Barato. Li studis, dokumentis kaj ilustraciis multajn aspektojn de numismatiko, metalurgio, meteorologio krom sekvi sian karieron en Barato kiel inspektistestro ĉe la stampejo de Benares.

## Notoj 
## Aliaj fontoj 
* Kejariwal, OP (1993) The Prinseps of India: a personal quest. The Indian Archives. 42(1-2)
* Allbrook, Malcolm (2008) 'Imperial Family': The Prinseps, Empire and Colonial Government in India and Australia. Doctoral thesis. Griffiths University. Australia.

## Eksteraj ligiloj 
* James Prinsep on Encyclopaedia Britannica
* East India Company Rupee Coin by James Prinsep
* Thomas, Edward, eldonisto (1858) *Essays On Indian Antiquities, Historic, Numismatic, And Palæographic, Of The Late James Prinsep, F.R.S., Secretary To The Asiatic Society Of Bengal; To Which Are Added His Useful Tables, Illustrative Of Indian History, Chronology, Modern Coinages, Weights, Measures, Etc.* Volume 1 Volume 2

Kategorio:Britaj historiistoj
Kategorio:19-a jarcento
Kategorio:Anglaj filologoj
Kategorio:Kolkato
Girnaro

**Girnaro** aŭ **Girnar** (konata ankaŭ kiel **Girnarmonto** aŭ **Girinagar** aŭ **Revatak Pravata**) estas fakte serio de montoj en la Junagada Distrikto de Guĝarato, Barato, situanta ĉe Ĝunagad je distanco de 327&nbsp;km el Ahmadabado.

Pli aĝaj ol Himalajo, Girnaro, kaj la monto kaj la montaro estas konsiderata sankta kaj estas grava celo por pilgrimado kaj por Ĝajnistoj kaj por Hinduistoj, kiuj kuniĝas tie dum la festivalo Girnar Parikrama. Signife fama inter adorantoj de Ŝivao pro la mistika loko de la montaro kun konata ekzisto de diversaj sektoj de Sadhuoj, Nathoj kaj aliaj, pro ties tipa flaŭro kaj faŭno, kaj pro la fama foiro Maha Ŝivratri, Girnar gastigas nombrajn templojn kaj kelkajn historiajn lokojn tra sia teritorio. Krom la natura gravo de la Gir-arbara Nacia Parko, la montaro tiele funkcias kiel kerno de religia aktiveco.

## Bildaro 

File:Girnar Parikrama Pilgrims.jpg|Pilgrimantoj de Girnar Parikrama
File:Girnar Parikrama Sadhus.jpg|Sadhuoj (Hinduismaj asketoj) ĉe la Girnar Parikrama
File:Girnar 1.jpg|Girnar Montaro en Bhavnath, Junagadh
File:Girnar A.jpg|Ŝoseo de Bhavnath

## Notoj 
Kategorio:Pilgrimado
Kategorio:Geografio de Barato
Kategorio:Montoj de Azio
Kategorio:Hinduismo
Kategorio:Ĝajnismo
Polito

**Polito** (helene *Πολίτης*, latine *Polites*) estis en la helena mitologio filo de la troja reĝo Priamo.
En senpera fermo de la konkerado de Trojo, post kiam grekoj ruze en internaĵoj de la troja ĉevalo estiĝis en urbon,  estis loĝantoj de la urbo furioze murdataj.

En la reĝa palaco reĝino Hekabo kun siaj filinoj rifuĝis al Zeŭsa altaro kaj petis ankaŭ sian edzon, maljunan reĝon Priamon, ke li restu kun ili. En momento, en la furioza batalo kaj persekutado preterkuris la reĝa filo Polito kaj post li Neoptolemo, filo de Aĥilo, kaj per unu bato Politon trapikis. Priamo kontraŭ li ĵetis lancon, sed maltrafis. Neoptolemo malkompate tranĉis gorĝon de la troja reĝo kaj lian korpon fortrenis al Aĥila tombo. Murdado de la lastaj loĝantoj de konkerita urbo malkompate daŭrigis ĝis la amara fino.

## Tradukfonto 
Kategorio:Batalantoj en la Troja milito
Plankoplinto

[eta|Ligna planokplinto (maldekstre), apud [sojlo.]]

**Plankoplinto** estas, je plankonivelo, kontraŭ la muro fiksita listelo, kiu formas la transiron inter planko kaj muro. 

Plankoplinto protektas la muron kontraŭ damaĝoj. Ĉe lignaj plankoj (pargeto aŭ laminato) la plinto ankaŭ servas por kovri la junton inter planko kaj muro, la plinto tiam estas el ligno aŭ MDF, kaj kelkfoje estas rabotita en iu profilo. Ĉe kahelplankoj kelkfoje la plinto estas el la sama materialo. Tie kie higieno necesas, kiel en kuirejoj aŭ hospitaloj, oni ofte aplikas kavan plinton.
En kavaj plintoj oni ankaŭ povas kaŝi malornamajn kablojn. Pro kresko de *hejmkino*-sistemoj kaj domotiko tiu plintformo pli kaj pli uzatas.

Kategorio:Konstrumaterialoj
Kategorio:Planko
Kodo de la kanonoj de la orientaj Eklezioj

La **Kodo de la kanonoj de la orientaj Eklezioj** aŭ latine **Codex Canonum Ecclesiarum Orientalium**, kutime kurtigita en **CCEO** (KKOE), estis promulgita de papo Johano Paŭlo la 2-a la 18-an de oktobro 1991) kaj konstituas la kodon komunan por ĉiuj orientaj proprajuraj katolikaj eklezioj.

## Historio de la redakto 
En parolado de 1927 papo Pio la 11-a deklaris ke urĝis havigi tian kodon al la orientaj katolikaj eklezioj. Tiuj ĉi ja havis siajn apartajn antikvajn jurojn, sed ankoraŭ mankis al ili klara kodigo de tiu eklezia juro, kiu rigardis ilin komune kaj kiu evidentigus la jurajn diferencoj inter ili kaj la latina eklezio, kiu ekde 1917 havis sian propran Kodon de Kanona Juro.

Oni konfidis la laboron de la aparta internacia komisiono de prelatoj kaj spertuloj, kun kunlaborado de la '*Institut für Kirchenrecht* de la Universitato Alberto Ludoviko de Frajburgo.

Inter 1949 kaj 1957 Papo Pio la 12-a publikigis ampleksajn kodigojn de partoj de la juro de la orientaj eklezioj: pri la geedza stato, pri ekleziaj procesoj, pri administrado de ekleziaj bienoj, kaj pri religiaj ordenoj, kaj pri rajtoj de la fideluloj.

Post la Dua Vatikana koncilio, oni decidis kaj revizii la Kodon de la Latina Eklezio kaj provizi al la orientaj eklezioj Kodon kompletan kaj renovigitan.

La laboroj koncerne la jam ekzistantan kodon por la latinoj finiĝis en 1983 kun la publikigo de la nova eldono. Necesis plia tempo per prepari la alian kodo, kiun papo Johano Paŭlo la 2-a publikigis en 1990.

La Kodo por la orientanoj diferencas de la latina en tiuj aferoj, en kiuj malsamas la tradicioj, ekzemple pri terminologio, disciplinoj koncerne hierarkiaj oficoj, kaj administracio de la sakramentoj.

## Vidu ankaŭ 
* Latina Eklezio
* Orientaj katolikaj eklezioj
* Proprajuraj katolikaj eklezioj
* Kodo de Kanona Juro
* Kongregacio por la orientaj Eklezioj

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Codex Canonum Ecclesiarum Orientalium
* Neoficiala itala traduko

Kategorio:Kanona juro
Kategorio:Dokumentoj de la Katolika Eklezio
Sojlo

eta|Sojlo
eta|Novedzo portas sian novedzinon trans la sojlo
**Sojlo** estas trabo sub pordo por fermi la spacon inter la pordo kaj la planko. En sekaj lokoj la sojlo ofte estas farita el durligno, plej ofte el fagoligno.

Laŭ Francisko Azorín **Sojlo** estas *Kuŝanta peco, ŝtono, trabo, ĉe aperturo, laŭlonge ĉe muro, sub la apogekstremo de trabaro, k. c.* Li indikas etimologion el la latina *solium, solum* (tereno, planko).

Sojlo ankaŭ estas aplikata por fari transiron inter du diversaj plankoj, ekzemple ŝtono kaj tapiŝo. Plue sojloj uzatas kiel akvobarilo, ekzemple sub la pordo de banĉambro al koridoro. En tiu formo la sojlo plejofte estas el (dur)ŝtono.

## Fiziko kaj matematiko
**Sojlo** estas lima valoro de varianto, sub kiu ne povas aperi iu fenomeno: pri fiziko (ekz. sojla punkto (varmodinamiko)) kaj pri matematiko (ekz. sojla punkto (matematiko).

## Superstiĉo
* En antaŭaj tempoj, speciale sur la kamparo, la superstiĉo ekzistis ke la diablo loĝus sub la sojlo de ĉiu domo. Tial estis tabuo dum la en- aŭ eliro de la domo surpaŝi la sojlon; tio nome vekus la diablon kaj alportus malfeliĉon. Oni do devis transpaŝi la sojlon. 
* El tiu superstiĉo ankaŭ devenas la kutimo ke  novedzo portas sian  novedzinon trans la sojlon de la domo. Pro ŝia geedziĝa robo ŝi ne bone vidas kien ŝi metas la piedojn. Por preventi malbonan geedziĝon, la novedzo portas sian novedzinon trans la sojlo.

## Vidu ankaŭ
* Gambo por la vertikala peco de aperturo
* Lintelo por la supra peco de aperturo

## Notoj 
Kategorio:Konstruado
Kategorio:Arkitekturo
Kategorio:Arkitekturaj eroj
Kategorio:Konstrumaterialoj
Kategorio:Loĝado
Kategorio:Fiziko
Vetkuro rata

eta|Simbolo por vetkuro rata
**Rat race** (laŭvorte tradukita: "**vetkuro rata**") estas anglalingva esprimo. Vetkuro rata estas senfina, memvenkanta, aŭ sencela celado. Ĝi elvokas bildon de la vanaj penoj de rato laboratoria penante eskapi dum ĝi kuras ĉirkaŭ labirinto aŭ en rado.

Kategorio:Sociologio
Kategorio:Anglaj vortoj kaj esprimoj
Kategorio:Laborloko
Ĉandragupto la 1-a

**Ĉandragupta** aŭ **Ĉandragupto** estis ĉefa reĝo en la Gupta Imperio ĉirkaŭ la jaro 320 kaj estas ĝenerale konsiderata kiel fondinto de la dinastio Gupta. Kiel reganto de la Gupta Imperio, li estis konata ĉar forĝis aliancojn kun multaj povegaj familioj en la regiono de Gango. Sukcedis lin lia filo Samudragupto.

Ĉandragupto estis la filo de Gatotkaĉa kaj nepo de Sri Gupta. Li edziĝis al la Likĉavia princino Kumaradevi kio ŝajne kondukis al la "politika grandeco" de la Gupta dinastio.

La precizaj limoj de lia imperio restas nekonataj sed oni kredas amplekse ke ĝi etendis okcidenten tiom for kiom ĝis Prajago.

## Notoj 
## Fontoj 
* 

Kategorio:Historio de Barato
Kategorio:Homoj de la 4-a jarcento
Kategorio:Gupta imperio
Kategorio:Regantoj de Hindio
Anji Ponto

eta|280px|Anji Ponto.

La Ponto **Ĵaoĵu** aŭ **Anji** (en ĉina 安济桥 aŭ 安濟橋 Ānjì Qiáo, Sekurtrapasa ponto) estas la plej aĝa ponto en la mondo kiu havas segmentajn malfermajn apudarkaĵojn, nome kiel arkoponto de ŝtona konstruado. Ŝajne laŭ dezajno de metiisto nome Li Ĉun, la ponto estis konstruita en la jaroj 595-605 dum la dinastio Sui (581–618). Lokigita en la suda parto de Hebejo Ĉinio, ĝi estas la plej aĝa ponto ankoraŭ staranta en la lando.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Ponto Ĵaoĵu
* American Society of Civil Engineers: History and Heritage of Civil Engineering  (select "Landmark Projects", then "Zhaoahou Bridge")
* Asian Research 
* Chinaculture.org  Retejo sponsorita de la Ministerio de Kulturo de Ĉinio

Kategorio:Pontoj en Ĉinio
Kategorio:Hebejo
Kategorio:Aperis en la 7-a jarcento
Arkoponto

[eta|dekstre|280px|La [Alkantara Ponto, Hispanio (konstruita ĉirkaŭ 103-106 a.K.)]]
**Arkoponto** estas ponto kun abutmentoj je ĉiu fino kaj kun formo de kurba arko. Arkoponto funkcias per transpaso de la pezo de la ponto kaj ties ŝarĝon parte al horizontala tenilo tenita de la abutmentoj ĉe la alia flanko. Viadukto (nome longa ponto) povas esti farita el serio de arkoj, kvankam nuntempe oni uzas tipe aliajn pli malmultekostajn strukturojn.

## Historio 
[eta|dekstre|La [Arkadiko Ponto en Grekio (13-a jarcento a.K.), unu el plej aĝaj arkopontoj ekzistantaj.]]
Eble la plej aĝa ekzistanta arkoponto estas la mikena Arkadiko Ponto en Grekio el ĉirkaŭ 1300 a.K.. La ŝtona ŝajnvolba ponto estas ankoraŭ uzata de lokanoj. La bone konservata Helenisma Eleŭterna Ponto havas triangulan ŝajnvolban arkon. La Rodosa Ponto de la 4-a jarcento a.K. ripozas sur antikva dovela arko.

Kvankam veraj arkoj estis jam konitaj de la Etruskoj kaj de la antikvaj Grekoj, estis la Romianoj la unuaj - per la volbo kaj la kupolo - kiuj tute realigis la potencon de arkoj por pontokonstruado. Listo de romiaj pontoj kompilitaj de la inĝeniero Colin O'Connor katalogis 330 romiajn ŝtonpontojn por trafiko, 34 romiajn lignopontojn kaj 54 akveduktojn, substanca parto el kiuj ankoraŭ staras kaj eĉ estas uzataj por transporto de veturiloj. Pli kompleta esplorado fare de la itala fakulo Vittorio Galliazzo trovis 931 romiajn pontojn, ĉefe el ŝtono, en tiom multe kiom ĝis 26 diversaj landoj (inklude iaman Jugoslavion).

## Tipoj 
* Ŝajnvolbo

## Ekzemploj 
* Ponto de Alkantaro (Toledo)
* Ponto Alkonetaro
* Ponte di Rialto
* Ponto Hernando de Soto
* Ponto de Gard

## Vidu ankaŭ 
* Romia ponto

## Referencoj 
## Literaturo 
* 
* 
* 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* NOVA Online - Super Bridge - Arch Bridges
* Matsuo Bridge Co. - Arch Bridges 
* Historic Bridges of the Midwest 
* Historic Arch Railroad Bridges in Western Massachusetts 

Kategorio:Pontoj laŭ tipoj
Kategorio:Arkoj kaj volboj
Kategorio:Romio
Iron Bridge

eta|dekstre|280px|Iron Bridge
Ĉefa mejloŝtono en pontoteknologio venis kun la starigo de la **Iron Bridge** (fera ponto) en Coalbrookdale kaj Telford, Anglio, en 1779. Ĝi uzis gisferon por la unua fojo kiel arkoj por trapasi super la rivero Severn.

La **Iron Bridge** estas ponto kiu trapasas super gorĝo de la rivero Severn en Shropshire, Anglio. Malfermita en 1781, ĝi estis la unua arkoponto en la mondo farita el forĝita fero, kaj estis famigita post konstruado pro ties uzado de la nova materialo.

En 1934 ĝi estis deklarita Monumento kaj fermita al vehikla trafiko. Piedirantoj devis pagi ĝis 1950, kiam la posedo venis al la Kantona Konsilio de Shropshire. Nuntempe ĝi apartenas al la *Telford and Wrekin Borough Council*. La ponto, la apuda setlejo samnoma Ironbridge kaj la samnoma kanjono Ironbridge formas nuntempe lokon de Monda heredaĵo de Unesko.

## Notoj 
### Fontoj 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Iron Bridge & Tollhouse – Ironbridge Gorge Museums Trust 
* Virtual tour, from the BBC (VRML kun PgUp/PgDn)
* River Severn Bridges 
* A geological assessment of the landslides in the Ironbridge Gorge, Shropshire (Report) 

Kategorio:Pontoj en Britio
Kategorio:Konstruaĵoj en Shropshire
Johannes Grubenmann

**Johannes Grubenmann** (15a de junio 1707 – 10a de junio 1771) estis membro de la svisa familio Grubenmann kiu estis fama ĉar enhavis kelkajn lignaĵistojn kaj civilajn inĝenierojn en la 18a jarcento. Inter aliaj vorkoj ili dediĉis sin al konstruado de pontoj. Dum la 18a jarcento estis multaj plinovigoj en la desegno de lignaj pontoj fare de Hans Ulrich, Johannes Grubenmann, kaj aliaj.

Kategorio:Inĝenieroj pri pontoj
Kategorio:Svisaj inĝenieroj
Stănești (komunumo, Vâlcea)

**Stănești** [stǝneŝtj'] estas komunumo en la rumana distrikto Vâlcea. Ĝi konsistas el la vilaĝoj Bărcănești, Cioponești, Cuculești, Gârnicetu, Linia Dealului, Stănești (la sidejo), Suiești, Valea Lungă kaj Vârleni.

La komunumo Stănești situas sur la maldekstra (orienta) bordo de la rivero Cerna. Ĝian vilaĝon Gârnicetu oni ne konfuzu kun Gârnicet, kiu situas aliflanke de la rivero kaj apartenas al la komunumo Fârtățești.

Neniu urbo situas proksime de Stănești; ĝi situas pli-malpli centre en la kvarangulo Babeni, Berbești, Bălcești kaj Drăgășani. La nacia vojo DN65C pasas aliflanke de la rivero Cerna, sed por atingi ponton necesas iri al la najbaraj komunumoj Lădești (norde) aŭ Măciuca (sude); tra ĉi-lasta pasas ankaŭ la nacia vojo DN67B.

La nomo de la sideja vilaĝo kaj tiel ankaŭ de la komunumo devenas de iam grandinflua familio kun la nomo *Stan Stanescu*.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma retejo

Kategorio:Komunumoj de distrikto Vâlcea
Hubert Gautier

**Henri Gautier** (21a de Aŭgusto 1660 – 27a de Septembro 1737) estis franca inĝeniero. Li naskiĝis en Nîmes, Francio.

Gautier dekomence studis kiel kuracisto, sed ŝanĝis al matematiko kaj fine al inĝenierado. Li estis inĝeniero dum 28 jaroj en la provinco Langvedoko. En 1713, li iĝis Inspektisto de pontoj kaj ŝoseoj kaj translokiĝis al Parizo kie li plulaboris ĝis sia retiriĝo en 1731. Ankaŭ tie li mortiĝis.

En 1716, li verkis la unuan konatan libron pri konstruado de pontoj, nome *Traité des ponts*.

## Notoj 
Kategorio:Inspektistoj
Kategorio:Inĝenieroj pri pontoj
Kategorio:Francaj inĝenieroj
Kategorio:Nîmes
Groninga dialekto

La **groninga dialekto** () estas parolata en la nederlanda provinco Groningen.

La groninga dialekto estas unu el la frisaj-saksaj dialektoj, kiuj estas limaj inter la frisa lingvaro kaj la malaltsaksa variaĵo de la platgermana lingvo. Pro politikaj kialoj oni foje nomas ĝin nederlanda dialekto, kio estas ne tute ĝusta lingve.

## Disvastiĝo 
[eta|200px|Areo de la dialekto en la [Groningen (provinco)|provinco]]

La groningan dialekton konsistigas kelkaj subdialektoj, vaste parolataj hejme en la provinco Groningen kaj en kelkaj loĝlokoj de Frislando. Antaŭ la Dua mondmilito la groninga estis gepatra lingvo de plejmulto de la loĝantoj de la provinco, kelkaj el kiuj emis identigi sin kiel saksojn kaj ne kiel nederlandanojn (separatismajn sentojn provis plifortigi nazioj dum la okupacio). Post la milito ekis disvastiĝo de la nederlanda lingvo kiel parollingvo en la nordaj provincoj, en la urboj signifa parto de la loĝantoj (kvankam ne ĉiuj) transiris al la oficiala nederlanda. Sed ankaŭ nun la groninga estas rimarkeble disvastigita en la provinco, kaj en plejmulto de kamparaj distriktoj ĝi estas la plej parolata lingvo.

## Karakterizaĵoj 
La groninga dialekto posedas plurajn karakterizajn platgermanajn trajtojn, sed krome ege percepteblas influo de la lingvoj orientfrisa kaj okcidentfrisa kaj dum lastaj jaroj ankaŭ de la literatura nederlanda lingvo (tiu lasta precipe en la vortprovizo). Malgraŭ tio, en la parolado de la loĝantoj de Groningen, konservintaj sian dialekton, ĝis nun ĉeestas multaj nekonataj al la nederlanda lingvo vortoj kaj esprimoj, kio, kune kun percepteblaj fonetikaj diferencoj, malfaciligas interkompreniĝon kun loĝantoj de aliaj nederlandaj provincoj (escepte de la najbara provinco Drenthe, kie oni parolas tre proksiman frisan-saksan dialekton).

## Uzado 
Post la Dua mondmilito oni akceptis kurson al «nederlandiĝo» de Groningen kaj ĝia aliĝo al la komuna kultura vivo de Nederlando. Uzado de la dialekto ege malpligrandiĝis, signifa parto de la junularo, speciale en la urboj, preferas interkomunikiĝi en la nederlanda. Sed tamen ĉe la limo de la dudeka kaj dudek-unua jarcentoj ekis nova leviĝo de la intereso al la groninga, aperis lingvaj kursoj, muzikistoj kun kantoj en la groninga dialekto kaj presataj eldonaĵoj en ĝi (ekzemple, la revuo ). Krome, la groninga dialekto aŭdeblas de lokaj radiostacioj kiel apartaj elsendoj kaj veterprognozoj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* &nbsp;— himno de la provinco Groningen
* Malaltsaksa lingvo nederlande

## Eksteraj ligiloj 
* Lernolibro pri la groninga en Vikilibroj

Kategorio:Groningo (provinco)
Kategorio:Dialektoj
Kategorio:Frisa lingvaro
Kategorio:Platgermana lingvo
Kategorio:Nederlanda lingvo
Trapezo (apartigilo)

**Trapezo** havas plurajn signifojn:

* en geometrio, trapezo estas kvarlatero, havanta du paralelajn laterojn;

* en gimnastiko, trapezo estas aparato, konsistanta el horizonta stangeto pendigita per du ŝnuroj;

* en anatomio, trapezo estas muskolo de dorso kaj nuko;

* en anatomio, trapezo estas la unua osto de la malsupra vico de la karpo.
Mátyás Éltes

**Mátyás Éltes** [mAtjAŝ Elteŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Éltes Mátyás** estis hungara elstara pedagogo pri intelektaj malkapabluloj, instruisto, profesoro. Lia origina familia nomo estis *Ellenbach*.
eta|Mátyás Éltes
Mátyás Éltes http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html naskiĝis la  1873 en Győrszentiván. Li mortis la  1936 en Budapeŝto.

## Biografio 
Mátyás Éltes frekventis gimnazion en Győr, poste li lernis teologion en Graz, tamen li akiris pedagogian diplomon en Győr en 1893. Post siaj studoj li instruis en diversaj lernejoj en Transdanubio 5 jarojn. En 1898 li estis nomumita speciala instruisto de hungara reĝa edukejo (aŭ edukejo pri "idioto"j). En 1902 li studvojaĝis al eksterlando, eĉ li akiris plian diplomon pri intelektaj malkapabluloj. Li kreis novajn metodojn pri la edukado. Li studis kontribuaĵojn de Pál Ranschburg, Artúr Sarbó, John Dewey, Maria Montessori. Li longe instruis ankaŭ en la speciala pedagogia altlernejo.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A gyengeelméjűek világából* (1902)
* *Közérdekű tudnivalók a gyengetehetségű gyermekek oktatására szolgáló kisegítő iskolákról* (1905)
* *A gyermeki intelligencia vizsgálata* (1914)
* *Megismételt intelligenciavizsgálat eredménye értelmi fogyatékosokon* (1928)

## Memorigiloj 
* premio "Éltes Mátyás" de 1992 Több intézmény vette fel nevét.
* pluraj lernejoj prenis la nomon "Éltes Mátyás"

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ferenc Borgia Kéri

**Ferenc Borgia Kéri,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kéri Borgia Ferenc** estis hungara pastro, jezuita monaĥo, astronomo, matematikisto, klasika filologo, profesoro. Lia nomo aperis ankaŭ en formo *Kéry*.

Ferenc Borgia Kéri http://tudosnaptar.kfki.hu/localhost/egyen.php?namenev=keriborgia naskiĝis la  1702 en Kenézlő. Li mortis la  1768 en Hungara reĝlando en Nagyszombat (nuntempa Trnava en Slovakio).

La nomo Ferenc (Francisko) Borgia aludas al la jezuita sanktulo Francisko Borgia.

## Biografio 
Ferenc Borgia Kéri aliĝis al la jezuitoj en 1719. Li lernis filozofion kaj teologion en Jezuita Universitato de Nagyszombat, poste li plulernis en Vieno. Post lernado li instruis ne nur en la menciita universitato, sed ankaŭ en Vieno, Graz, Buda (foje li estis inspektoro). En la universitato li estis la unua, kiu okupiĝis pri astronomio, li kreis spegulan teleskopon. En la studjaroj 1753 kaj 1762 li estis rektoro de la universitato.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Panegyricus S. Ignatio* (1730)
* *Divus Ivo in Academia S. Jesu D. Joannis Baptistae basilica dictione panegyrica celebratus... (1742)
* *Dissertatio physica de Corpore generatim deque opoosito eidem vacuo* (1752)
* *Dissertatio de luce ejusque proprietatibus Cassoviae'' (1756)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero K, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj jezuitaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj astronomoj
Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj klasikaj filologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Trichocomaceae

***Trichocomaceae*** estas funga familio en la ordo *Eurotiales*.

## Priskribo 
*Trichocomaceae* formas lancoformajn fialidojn, Askoj estas formataj ene tufo aŭ tavolo de lozaj hifoj kaj askosporoj mankas fendeton.

## Referencoj 
Kategorio:Eurotiomycetes
Ponto Alkonetaro

eta|La translokigitaj pontorestaĵoj dum alta maloftega akvonivelo.

La **Ponto Alkonetaro** (), konata ankaŭ kiel *Puente de Mantible*, estis romia segmenta arkoponto en la regiono Ekstremaduro, Hispanio. La antikva strukturo, kiu montras ebenecajn arkojn kun proporcio de malfermo al leviĝo de 4–5:1, estas unu el plej fruaj en sia tipo. Pro ties dezajno, oni supozas, ke la ponto estis starigita komence de la 2a jarcento fare de la imperiestroj Trajano aŭ Hadriano, eble sub la gvidado de Apolodoro de Damasko, la plej fama arkitekto de la epoko.

La preskaŭ 300 m longa Ponto Alkonetaro utilis kiel trapasejo por la romia *Via de la Plata*, la plej grava nord-suda konekto en okcidenta Hispania, super la rivero Taĵo, nome la plej longa rivero de Iberio. Ĝi supozeble restis serve ĝis la Reconquista, post kio nombraj frumodernaj rekonstruadoj klopoditaj de hispanaj inĝenieroj malsukcesis. La ruinoj, kiu estis ĉefe sur la dekstra riverbordo, estis translokigitaj kelkajn kilometrojn norden el sia origina loko en 1970 kiam estis kreita la baraĵo de la Alkantara Akvorezervejo multajn kilometrojn sudokcidente. Kurioze tiu ponto havas la saman etimologion kiel la ponto Alkantaro, la samnoma vilaĝo kaj eĉ la akvobaraĵo kaj akvorezervejo, nome el la araba radiko *al+k-n-t-r*, kun la signifo *ponto*. Nun laŭ la rivero unue estas Alkonetaro, tuje la diglago, tre sudokcidente la baraĵo, apud la vilaĝo kaj iom pli sude () la ponto Alkantaro. Multajn kilometrojn pli okcidente ĉe la sama rivero okcidente de la urbo Lisbono estas nuntempe kvartalo Alkantaro ankaŭ kun nomo rilata al iama ponto eble ne super la Taĵo sed super alfluanto.

## Referencoj 
## Literaturo 
* 
*  without page numbers
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Romiaj pontoj
Kategorio:Monumentoj en Hispanio
Kategorio:Ekstremaduro
Pomorzany (Szczecin)

**Pomorzany** () estas setlejo de la urbo Szczecin en Pollando. Ĝi estas ekde la 28-a de novembro 1990 urba setlejo de Szczecin. Pomorzany estas la plej suda parto de la kvartalo Zachód. Laŭ nombro de la loĝantoj ĝi okupas la 3-an lokon en la urbo kaj la 2-an lokon en la kvartalo; la 26-an de aprilo 2015 ĝi havis 20 717 loĝantojn. La setlejo lokitas apud rivero Odra.

Ĝi najbaras al la urbaj setlejoj Nowe Miasto kaj Turzyn (norde), Międzyodrze-Wyspa Pucka (oriente) kaj Gumieńce (okcidente).

La norda parto de la nuntempa setlejo apartenis al Szczecin ekde la jaro 1865, dum la suda parto ekde la jaro 1939.

Slabokonstruaĵoj de setlejo Pomorzany estis konstruitaj post la Dua Mondmilito. La setlejo estas konekta kun la nordaj partoj de Szczecin per la tramlinioj 3, 4, 6, 11, kaj 12.

## Urba transporto
Sur teritorio de Pomorzany estas lokita la fina haltejo de tramoj "Pomorzany" (linioj 3, 4, 6, 11, 12) kaj aŭtobusoj (linio 53). Ĉefaj stratoj de la setlejo estas avenuo de Grandpollandaj Ribelantoj, strato Milczańska, strato de Mjeŝko la 1-a, strato Budziszyńska kaj strato de Chmielewski.

## Ekonomio
* "Bosman" Bierfarejo Szczecin (nuntempe parto de Carlsberg Polska)
* Elektrejo Pomorzany, parto de Elektrejo Dolna Odra.
* Fervoja deponejo Szczecin Wzgórze Hetmańskie
* Akvopurigejo "Pomorzany"

## Klerigado
* Primara Lernejo Nº 20 ĉe la strato Dobrzyńska
* Primara Lernejo Nº 55 kaj Liceo Nº 10 ĉe la strato Orawska ("Błękitna")
* Gimnazio Nº 17 kaj Liceo Nº 23 ĉe la strato Budziszyńska
* Gimnazio Nº 9 ĉe la strato de Dunikowski
* Ĉefa Biblioteko de Pomeria Universitato de Medicino

## Medicino
* Klinika Hospitalo Nº2 de PUM en Szczecin

## Preĝejoj
* Preĝejo de Virgulino de Ĉenstoĥovo
* Preĝejo de sankta Maksimiliano Kolbe
* Preĝejo de sankta Jozefo

## Bildoj

Dosiero:KolbegoSzczecin.jpg|Preĝejo de sankta Maksimiliano Kolbe
Dosiero:Saint_Joseph_church_in_Szczecin.jpg|Preĝejo de sankta Jozefo
Dosiero:Elektrownia Pomorzany in Szczecin, 2008.jpg|Elektrejo Pomorzany
Dosiero:Szczecin,_ulica_Ruska.jpg|Strato Ruska
Dosiero:Al.Powstańców Wlkp. Szczecin.jpg|Konstruaĵoj ĉe la avenuo de Grandpollandaj Ribelantoj
Dosiero:Ul.Milczańska, Szczecin.jpg|Ulica Milczańska - blok MSM Pomorska z lat 90.
Dosiero:Browarwjazd.jpg|Bierfarejo Bosman
Dosiero:Blekitna.jpg|Lernejo "Błękitna"
Dosiero:Szczecin, kościół MB Jasnogórskiej.jpg|Preĝejo de Virgulino de Ĉenstoĥovo
Dosiero:Pomorzany Pomnik.jpg|Monumento

## Referencoj
## Vidu ankaŭ
* Administra divido de Szczecin
* Zachód
* Tramtransporto en Szczecin
* Szczecin

Kategorio:Administra divido de Szczecin
Forĝita fero

[eta|La [Eiffel-Turo estis konstruita el pudlita fero, nome formo de Forĝita fero]]

eta|dekstra|Ferpiliero ĉe Delhi, Barato, enhavanta 98% el forĝita fero
**Forĝita fero** estas alojo el fero kun tre malalta enhavo de karbo (malpli ol 0.08%) en kontrasto al gisfero (2.1% al 4%), kaj havas fibrecajn enfermaĵojn konataj kiel ŝlako ĝis 2% laŭ pezo. Ĝi estas duon-fuziita maso el fero kun ŝlakaj enfermaĵoj kiu havigas al ĝi "grenecan" aspenton similan al ligno, kiu estas videbla kiam ĝi estas eĝita aŭ faldita ĝis la rompopunkto. Forĝita fero estas rezista, maleebla, duktila, dratigebla, malkorodema kaj facile veldata. Antaŭ la disvolvigo de efektivaj metodoj de ŝtalproduktado kaj de la disponeblo de grandaj kvantoj el ŝtalo, forĝita fero estis la plej ofta formo de maleebla fero. Malgranda kvanto de forĝita fero estis uzata kiel kruda materialo por refajnigi ĝin al ŝtalo, kiu estis uzata ĉefe por produkti glavojn, manĝilojn, ĉizilojn, hakilojn kaj aliajn eĝenhavajn ilojn same kiel risortojn kaj fajlilojn. La mendo de forĝita fero atingis sian pinton en la 1860-aj jaroj kun la adaptado de kirasŝipoj kaj fervojoj. Tamen, kiam pliboniĝis la propraĵojn kiaj fajneco de karboŝtalo, ĝi iĝis malplikosta kaj pli amplekse disponebla ol la forĝita fero, kies uzado tiam malpliiĝis.

Multaj aĵoj, antaŭ ol esti farataj el karboŝtalo, estis produktitaj el forĝita fero, kiaj nitoj, najloj, drato, ĉenoj, fervojoj, fervojaj ligiloj, akvotuboj kaj vaportuboj, ŝraŭboj, ŝraŭbingoj, hufumoj, apogreloj, balustradoj, vagonradoj, teniloj por lignaj tegmentaj ĵaluzitraboj, kaj ornama ferarto.

Forĝita fero jam ne plu estas produktita je komerca skalo. Multaj produktoj priskribitaj kiel forĝita fero, kiaj gvardreliloj, ĝardena meblaro kaj kradoj, estas faritaj el karboŝtalo. Ili retenas tiun priskribon ĉar en la pasinto ili estis forĝitaj (laboritaj) permane.

## Vidu ankaŭ 
* Forĝado

## Notoj 
## Bibliografio 
* 
* 

Kategorio:Metalurgio
Kategorio:Konstrumaterialoj
Kategorio:Arkitekturaj eroj
Kategorio:Ĝardenoj
Kategorio:Fero
Stare Bielany (metrostacio)

**Stare Bielany** estas metrostacio de la unua linio de metroo de Varsovio. Ĝi estas lokita sub la strato Kasprowicza apud strato Aleja Zjednoczenia.

Sekva stacio, , estas en distanco de  de ĝi.

## Referencoj 
Kategorio:Stacioj de la metroo de Varsovio
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 2008
Kategorio:2008 en Pollando
Stefan Bryła

**Stefan Władysław BRYŁA** (17-a de aŭgusto 1886 en Krakovo - 3-a de decembro 1943 en Varsovio, Pollando) estis pola konstru-inĝeniero kaj pioniro de veldado.

En 1927 tiu pioniro pri veldado desegnis la unuan velditan ŝoseponton en la mondo, nome Ponto Maurzyce kiu estis poste konstruita super la rivero Słudwia ĉe Maurzyce ĉe Łowicz, Pollando, en 1929. En 1995, la *American Welding Society* (Usona Veldosocieto) prezentis la premion *Historic Welded Structure* por la ponto al Pollando.

Bryła estis profesoro ĉe la Lviva Universitato de Teknologio el 1927 kaj ĉe la Varsovia Universitato de Teknologio el 1934. Bryła estis la aŭtoro de bazaj metodoj por veldi ŝtalajn strukturojn. Dum la Dua Mondmilito li instruis ĉe la Sekretaj Universitatoj, kio estis tialo de ties aresto en la 16a de Novembro 1943 kun sia familio. Li estis murdita dum la Eksterordinara Ekstermiga Agado fare de germanoj en Varsovio en la 3a de Decembro 1943.

## Referencoj 
Kategorio:Krakovo
Kategorio:Polaj inĝenieroj
Traboponto

[eta|dekstre|Simpla ligna Traboponto por piedirantoj uzanta [trabojn super rojo en Dordogne, Francio.]]
**Trabopontoj** estas horizontalaj traboj subtenataj je ĉiu pinto de substrukturaj unuoj kaj povas esti ĉu *simple subtenitaj* kiam la traboj konektas nur pere de ununura malfermo, aŭ *kontinua* kiam la traboj estas konektataj pere de du aŭ pliaj malfermoj. Kiam estas multaj malfermoj, la intermeza subtenilo estas konata kiel pilastro. La plej fruaj trabopontoj estis simple trunkoj kiuj sidis tra rojoj kaj similaj simplaj strukturoj. En moderna epoko, trabopontoj povas gami el malgrandaj, lignaj traboj al grandaj, ŝtalskatoloj. La vertikala forto en la ponto iĝas ŝero kaj la fleksa ŝarĝo sur la trabo estas transpasata laŭlonge al la substrukturoj de la alia flanko. Ili estas tipe faritaj el ŝtalo, cemento aŭ ligno. Trabopontaj malfermaĵoj rare superas la 76 m longe, ĉar la fleksaj stresoj pliiĝas proporcie al la kvadrato de la longo (kaj la devojiĝo pliiĝas proporcie al la kvara potenco de la longo). Tamen la ĉefa malfermo de la Ponto Rio-Niterojo, nome skatolponto, estas 300 metrojn.

La plej longa traboponto en la mondo estas la Digvojo Lago Pontchartrain en suda Luiziano en Usono, kun 38.35&nbsp;km kaj unuopaj malfermaĵoj de 17 m. Trabopontoj estas la plej ofta pontotipo uzataj nuntempe.

## Referencoj 
Kategorio:Pontoj laŭ tipoj