open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Panĉo Panĉev

**Panĉo Borisov PANĈEV** (, naskiĝis la 17-an de novembro 1933 Sofio, Reĝlando Bulgario - mortis la 10-an de oktobro 2019 en Sofio, Bulgario), konata al infanoj kiel **Avo Pulĉjo**, estis bulgara verkisto, dramisto, filmscenaristo, publicisto kaj aŭtoro de verkoj por infanoj - teatraĵoj, poemoj, poeziaj enigmoj, fabeloj, eĉ la novelo "Taglibro de elefanto". Liaj poemoj troveblas en lernolibroj pri la bulgara lingvo kaj literaturo.

En 2007, li ricevis la nacian premion por infanliteraturo *Petya Karakoleva*.

## En Esperanto 
* *Fabelo pri kalpakoj*, 1988 de la Bulgara Esperanto-Teatro.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Panĉo Panĉev en "Literatura Mondo"
* Panĉo Panĉev en Liternet

Kategorio:Bulgaraj tradukistoj
Kategorio:Bulgaraj poetoj
Kategorio:Bulgaraj porinfanaj verkistoj
Kategorio:Bulgaraj aktoroj
János Molnár (1728)

**János Molnár** [jAnoŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Molnár Keresztély János** [kerestEj] estis hungara pastro, jezuita monaĥo, instruisto, abato. Lia familia nomvarianto estis Szabó.

János Molnár estis baptita  en Csécsény, li mortis  en Szepesváralja (Hungara reĝlando, Aŭstra imperio, nuntempa Spišské Podhradie en Slovakio).

## Biografio 
János Molnár maturiĝis en Pozono, poste en 1745 aliĝis al la jezuitoj en Vieno. Post la dujara novicado li studis pedagogion en Szakolca (1748). Inter 1750–1752 li studis filozofion en Kassa, inter 1757–1760 teologion en Graco, poste li pastriĝis en Graco en 1759 kaj monaĥiĝis en 1763 en Nagyszombat. Ekde 1749 li ankaŭ instruis en pluraj urboj. En 1773 la jezuita ordeno estis malpermesita, tial li estis pastro, foje bibliotekisto mallonge, poste gimnaziestro en Budao (urbo), ekde 1784 kanoniko, ekde 1788 abato. En 1784 li translokiĝis al Szepesváralja kaj okupiĝis 2 jardekojn pri scienco. Li fondis kaj eldonis la unuan hungaran literaturan revuon (1783 – 1804).

Molnár ludis gravan rolon en la disvastigo de la hungara lingvo kaj stilo. Li faris pioniran laboron en la kreado de scienca kaj populara literaturo en la hungara lingvo. Li estis antaŭulo de la hungara lingvorenovigo. Resume li eldonis ĉirkaŭ 30 volumojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A régi jeles épületekről* (1760; denove en 2012)
* *Az anya-szent-egyháznak történeti.* (4 volumoj, 1769, 1770, 1771 kaj 1788)
* *A természetiekről. Newton tanitványainak nyomdoka szerént hat könyv.* (1777)
* *Az ó és új testamentomi szent historiának summája.* (1777; plurfoje eldonita ĝis 1841)
* *Zoologicon. Complexum historiam natvralem animalivm ...* (1780)
* *Psalmorum juxta seriem divini officii explicatio.* (1786)
* *A közönséges keresztény hitnek summája. Fohászkodó, és emlékeztető versekben.* (1798)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* leksikono Pallas (legebla en la 10-a punkto)
* biografio hungare
* jezuita arkivo
* katolika leksikono (legebla pli malsupre)
* aprezo

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj jezuitaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj sciencistoj
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Kategorio:Hungaraj abatoj
Prosper Kontiebo

**Prosper KONTIEBO** (naskiĝinta la  en Boassa/ regiono Centre) estas burkina kamilano kaj ĉefepiskopo de Vagaduguo. Lia kirko estas la samloka katedralo.

## Vivo
Kontiebo eniris la ordenon de la kamilanoj en septembro 1984 faronte en la 8.9.1988 la eternan voton. En la 25.6.1989 li konsekriĝis diakono kaj en la 7.7.1990 pastro. Ĉefpontifiko Benedikto la 16-a nomumis lin en la 11.2.2012 unua episkopo de la episkopujo Tenkodogo. La konsekron episkopan faris en la 2.6.2012 la arkiepiskopo de Koupéla Séraphin François Rouamba, kune kun  Philippe Ouédraogo (de Vagaduguo) kaj Thomas Kaboré (de Kaya). En la 16.10.2023 papo Francisko nomumis lin ĉefepiskopo de Vagaduguo.

La solena enkonduko okazis en la 16.12.2012.

## Eksteraj ligiloj 
* Kontiebo ene de la Katolika Eklezio

## Notoj 
Kategorio:Burkinaj romkatolikoj
Kategorio:Romkatolikaj episkopoj 
Kategorio:Kamilanoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1960
Emile-Joseph Socquet

**Emile-Joseph SOCQUET** (naskiĝinta la  en Crest-Voland, mortinta la ) estis franca kamilano kaj romkatolika ĉefepiskopo de Vagaduguo. 

En la 2.6.1928 li estis ordinita sacerdoto. Papo Pio la 12-a nomumis lin en la 8.1.1948 titulara episkopo de Hirina (nuna Tunizio) kaj koadjutora vikario de al apostola vikariato je Vagaduguo. Auguste Cesbron, episkpo de Annecy, konsekris lin en la 4.6.1948, kune kun Frédéric Duc, episkopo de Saint-Jean-de-Maurienne, kaj Léon-Étienne Duval, episkopo de Constantine. Post kiam forpasis Joanny Thévenoud, Socquet lin vikariece postantis enla 16.9.1949. Ĉefpontifiko Pio la 12-a promociis la vikariaton en septembro 1955 je ĉefepiskopo. Socquet fariĝis ties unua arkiepiskopo.

En la 12.1.1960 papo Johano la 23-a akceptis lian retiriĝon nomumante lin titulara episkopo de Selymbria (nuna provinco İstanbul). Socquet partoprenis ĉiujn kvar kunsidajn periodojn de la Dua Vatikana koncilio.

## Eksteraj ligiloj 
* Socquet ene de la katolika hierarkio
* informoj ĉe *gcatholic.org*

Kategorio:Francaj teologoj
Kategorio:Romkatolikaj ĉefepiskopoj
Kategorio:Burkino
Kategorio:Kamilanoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1905
Kategorio:Mortintoj en 1987
Juli Vallmitjana

**Juli VALLMITJANA i Colomines** (Barcelono, 1873 - samloke, januaro 1937) estis hispana pentristo, dramaturgo kaj verkisto en kataluna lingvo. 

## Biografio
Lia patro estis orjuvelisto, same kiel li estis dum sia vivo. Li studis pentrarton ĉe la Belarta Lernejo de Barcelono, kie li konatiĝis kun homoj kiel Ricard Canals, Ramón Pichot, Joaquín Mir, Adrià Gual kaj Isidre Nonell, kun kiu li formis la tiel nomatan *Colla del Safrà* aŭ *de San Martí* (1893-1896).

Li komencis vizitadi la slumkvartalojn de Barcelono kun siaj amikoj kaj baldaŭ evoluigis personan intereson pri la sociaj kaj homaj realaĵoj, kiujn ili loĝis. Li aparte interesiĝis pri la mondo de la ciganoj kaj, pli ĝenerale, pri la submondo. El ĉiuj ĉi tiuj junuloj, kiuj vizitis la slumkvartalojn, Vallmitjana estis la sola, kiu vere vivis tie, transcendante simplan scivolemon pri la malpura subventro de la vivo kaj mergante sin en mondon, kiu samtempe delogis kaj sufokis lin. Estis tie, do, kie li trovis inspiron por sia verkado, portreto tiel profunda, ke ofte malfacilas distingi inter fakta rakonto kaj fikcio. La populareco de Vallmitjana devenis de lia literatura verko: li forlasis pentradon, komencante periodon de febra agado, unue verkante novelojn kaj poste teatraĵojn sub la pseŭdonimo Juli V. Colominas, kaj poste uzante sian propran nomon.

Ekde 1930, li ĉesis publikigi, kvankam li daŭre verkis. Dum tiuj jaroj li suferis plurajn atakojn de depresio, kiuj kondukis al lia enhospitaligo en la Instituton Pere Mata en Reus. Li mortis en 1937 ĉe la Kliniko Rabassa en Barcelono pro postoperacia infekto post prostatkirurgio. Li estis entombigita en la Tombejo Montjuïc.

## Verkoj
### Teatraĵoj 
* 1906. *Els oposats*
* 1910. *Jambus*
* 1910. *La tasca*
* 1910. *Aires de mar*
* 1910. ''L'abella perduda*
* 1911. *En Tarregada*
* 1911. *L'espanta*
* 1911. *El corb*
* 1911. *Els zinc-calós*
* 1911. *Muntanyes blanques*
* 1911. *Entre gitanos*
* 1912. *La gitana verge*
* 1913. *La gran diadema*
* 1913. *El casament d'en Tarregada*
* 1915. *Prop de l'ombra*
* 1916. *Tassarba* (opero)
* 1917. *Rují*
* 1918. *La mala vida*
* 1922. *A l'ombra de Montjuïc*
* 1923. *El barander*
* 1923. *A la Costa Brava*
* 1923. *Cants d'Orient*
* 1923. *Don Pau dels consells*
* 1924. *La nova dèria o la fal·lera de Don Jaume*
* 1927. *La caravana perduda*
* 1928. *Gitanos* 
* 1929. *En un racó del món* 
* 1929. *La bruixa blava*

### Noveloj kaj aliaj verkoj 
* 1906. *Coses vistes i coses imaginades*
* 1906. *De la raça que es perd*
* 1906. *Fent memòria*
* 1907. *De la ciutat vella* (Edicions de 1984, 2018)
* 1907. *Com comencem a patir (llibre de criatures)*
* 1908. *Sota Montjuïc*
* 1910. *La Xava*
* 1910. *Criminalitat típica local*
* 1932. *Albí* 
* 1937. *Lletres al meu fill David''

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* «Juli Vallmitjana i Colomines». Associació d'Escriptors en Llengua Catalana (AELC).
* Nekrologo *La Vanguardia* de 6.1.1937 (hispane)

Kategorio:Katalunaj verkistoj
Kategorio:Katalunaj pentristoj
Onikorinkedoj

La **onikorinkedoj** (Onychorhynchidae) estas familio el la ordo de paseroformaj birdoj. Ĝi enhavas 7 speciojn en 3 genroj. La tipa genro de tiu familio estas *Onychorhynchus*, esperantigita "onikorinko", sed komunlingve ĉiuj onikorinkedoj estas nomataj "**onikorinkoj**", jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu familio, kaj ties Esperantaj nomoj.

## Bildaro

Image:Onychorhynchus swainsoni - Atlantic Royal Flycatcher 02.jpg|Atlantika onikorinko (*Onychorhynchus swainsoni*)
Image:Terenotriccus erythrurus 259293510.jpg|Ruĝvosta onikorinko (*Terenotriccus erythrurus*)
Image:Myiobius sulphureipygius 415856002.jpg|Flavpuga onikorinko (*Myiobius sulphureipygius*)
Image:Myiobius barbatus - Bearded Flycatcher.jpg|Barba onikorinko (*Myiobius barbatus*)
Image:Myiobius atricaudus - Black-tailed Flycatcher; Miracatu, São Paulo, Brazil.jpg|Nigravosta onikorinko (*Myiobius atricaudus*)

## Referencoj
Kategorio:Onikorinkedoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Centrameriko
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Neotropisa faŭno
Eŭropa Asocio de Vojaĝagentejoj ECTAA

La **Eŭropa Asocio de Vojaĝagentejoj**, angle ankoraŭ nun nomata ECTAA, kvankam oni ne plu klarigas kiun sencon havus la kvinlitera mallongigo, estis fondita en 1961 en Bad Kreuznach (Federacia Respubliko Germanio) de la naciaj asocioj de vojaĝagentoj kaj turismaj organizantoj de la 6 fondaj membroŝtatoj de la Eŭropa Ekonomia Komunumo. Aliaj naciaj asocioj aliĝis al ECTAA dum la sinsekvaj plivastiĝoj de la Eŭropa Unio.

Membroj estas la naciaj asocioj de la EU-membroŝtatoj, same kiel Norvegio, Svislando kaj Britio. Krome, estas tri internaciaj membroj el Tunizio, Malajzio kaj Israelo.

ECTAA estas agnoskita en Bruselo de la politikaj kaj industriaj decidantoj kiel ĉefa reprezentanto de kaj vojaĝagentoj kaj turismaj organizantoj kaj estas kutima konsulta partnero pri ĉiu politiko, kiu povus havi efikon sur la agadojn de vojaĝagentoj kaj turismaj organizantoj.

La agadoj de ECTAA varias de politikaj aferoj de la Eŭropa Unio (turisma politiko, konsumantprotekto, viza politiko, normoj, ktp.) kaj temoj de Internacia Aera Transporta Asocio (IATA) ĝis aferoj pri cellokoj (reklamado de elektitaj cellokoj en la EU, sano kaj sekureco en la cellokoj, vojaĝrestriktoj ktp.).

Ekde ĝia fondiĝo en 1961 ĝis la jaro 1978, la esperantisto Gian Carlo Fighiera estis vic-ĝenerala sekretario en la asocio ECTAA, post kiam la antaŭajn 6 jarojn de 1955 ĝis 1961 li laboris kiel Konstanta Kongresa Sekretario de Universala Esperanto-Asocio en Roterdamo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* paĝo en la priprofesia socia retejo *LinkedIn* ()

Kategorio:Internaciaj organizaĵoj en Eŭropo
Carmen Balcells

**Carmen BALCELLS Segalá** (Santa Fe, Les Oluges, Ilerdo, 9a de aŭgusto 1930 - Barcelono, 20a de septembro 2015) estis hispana literatura agento. Ŝi estas konsiderata la mova forto malantaŭ la latinamerika bumo.

## Biografio
En 1955, ŝi kontaktiĝis kun la hispana poeto Jaume Ferran kaj aliaj eminentaj tiamaj verkistoj, kiel ekzemple la fratoj Ferrater, Jaime Gil de Biedma, Carlos Barral, Juan Goytisolo, Josep Maria Castellet, kaj aliaj. Sekve, ŝi komencis labori kiel korespondanto en Barcelono por la literatura agentejo ACER, posedata de la rumana verkisto Vintilă Horia. Iom poste, Horia translokiĝis al Parizo, kio igis Carmen fondi la Literaturan Agentejon Carmen Balcells.

Li komencis per administrado de la tradukrajtoj de eksterlandaj aŭtoroj. Poste, Luis Goytisolo fariĝis la unua hispana aŭtoro, kiun li reprezentis, sekvata de longa listo de aliaj eminentaj aŭtoroj: Gabriel García Márquez, Mario Vargas Llosa, Julio Cortázar, Carlos Fuentes,  Pablo Neruda, Miguel Delibes, Álvaro Mutis, Camilo José Cela, Arturo Uslar Pietri, Vicente Aleixandre, Gonzalo Torrente Ballester, Manuel Vázquez Montalbán, José Luis Sampedro, Terenci Moix, Juan Carlos Onetti, Jaime Gil de Biedma, Carlos Barral, Josep Maria Castellet, Juan Goytisolo, Alfredo Bryce Echenique, Juan Marsé, Eduardo Mendoza, Isabel Allende, Rosa Montero kaj Gustavo Martín Garzo, inter aliaj.

En 2000 ŝi retiriĝis, sed en 2005 ŝi reprenis la estrecon de la agentejo, perdinte gravajn aŭtorojn kiel Guillermo Cabrera Infante kaj Roberto Bolaño kaj aliajn hispanojn.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Agencia Literaria Carmen Balcells.
* Fondo de la Agencia Literaria Carmen Balcells en la Biblioteca de Catalunña.

Kategorio:Katalunoj
Kategorio:Homoj en literaturo
Maria Josep Colomer i Luque

**Maria Josep COLOMER i Luque** (Barcelono, 31-a de marto 1913 – Surrey, Anglio, 25-a de majo 2009), pli bone konata kiel **Mari Pepa Colomer**, estas unu el la pioniroj de la hispana aviado. Ŝi ofte estas konsiderata la unua hispana virino, kiu akiris oficialan pilotan permesilon en 1931 kaj la unua ina navigacia instruisto en Hispanio, tamen, la 24-an de novembro 1928, jam María Bernaldo de Quirós akiris sian pilotan permesilon ĉe la Nacia Aeronaŭtika Lernejo en Madrido.

## Biografio
Ŝi studis ĉe la Instituto de Kulturo kaj Populara Biblioteko por Virinoj, institucio fondita en 1909 de Francisca Bonnemaison, kun la intenco instrui laboristojn por ke ili povu lerni metion kaj poste praktiki sian profesion.

En majo 1930, li eniris en la Barcelonan Aviadan Lernejon. Nur 17-jaraĝa, kaj post plenumo de la devigaj sesdek horoj da flugado, ŝi akiris sian oficialan pilotpermesilon la 19-an de januaro 1931. Ŝia nomumo generis grandan eksciton; ŝi aperis sur la fronta paĝo de la gazeto *La Vanguardia*, kaj la Provinca Deputitaro de Barcelono honoris ŝin.

Akirinte sian pilotpermesilon, por akiri profesian sperton kaj pruvi, ke ŝi estas samnivela kun la aliaj (viraj) pilotoj ĉirkaŭ ŝi, ŝi partoprenis plurajn amatorajn pilotajn konkursojn kaj la 2-an Aviadan Konkurson de Cardedeu, tiutempe tre estimatan en la mondo de civila aviado. En 1932, la *Escola de Pilots Militars de la Generalitat* (Lernejo por Armeaj Pilotoj de la Generalitat de Katalunio) estis kreita, kaj en oktobro de la sama jaro, ŝi famiĝis sukcese alterigante Zepelinon ĉe la Barcelona Flughaveno. Ĝi estis vere evento. Inter la multaj ĉeestantoj estis juna virino, Dolors Vives Rodón, konata kiel Lolita Vives, kiu baldaŭ sekvis ŝiajn paŝojn kiel alia pioniro de hispana aviado. Tri jarojn poste, en 1935, Mari Pepa fariĝis la unua ina fluginstruisto en Hispanio. En 1936, kune kun aliaj kolegoj, ŝi fondis la unuan Kooperativon por Aera Laborado en Katalunio kaj la Katalunan Aviadan Lernejon, kie ŝi instruis.

Kun la eksplodo de la Hispana Enlanda Milito, ŝi aliĝis al la Pilotlernejo de la Kataluna Generalitat, tenante la rangon de unuaklasa asistantino en la Aeronaŭtika Servo, kie ŝi trejnis novajn pilotojn por la Hispana Respublika Aerarmeo. Ŝi atingis la rangon de armea oficiro kaj servis kiel instruisto de ĉasaviadiloj, provizpilotoj, ambulancpilotoj kaj propagandpilotoj. Helpinte milojn da respublikanaj ekzilitoj transiri la hispan-francan limon, ŝi mem ekziliĝis ĉe la fino de la milito, kune kun sia iama instruisto, la piloto Josep Maria Carreras i Dexeus, kiu poste fariĝus ŝia edzo. Ili unue translokiĝis al Tuluzo kaj poste al Anglio, kie ŝi vivis la ceteron de sia vivo. Ŝi neniam plu flugis aviadilon.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Maria Antònia Simó i Andreu i Mari Pepa Colomgotter i Luque: dues amigues pioneres en l'alpinisme i l'aviació catalanes, de Pere Ribalta, ''Arraona. Revista d'història''

Kategorio:Katalunoj
Kategorio:Pilotoj
Kategorio:Flugpioniroj
Kategorio:Ekzilitoj dum la frankismo
Kategorio:Virinoj en milito
Kategorio:Homoj de la Hispana Enlanda Milito
Kategorio:Hispanaj militistoj
László Molnár (jezuito)

**László Molnár** [lAslO], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Molnár László** estis hungara jezuita monaĥo, instruisto.

László Molnár naskiĝis  en Pozono (Hungara reĝlando, Aŭstra imperio, nuntempa Bratislavo en Slovakio), li mortis  en Kalocsa.

## Biografio 
László Molnár maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li aliĝis al la jezuitoj en 1858. La dujara novicado okazis en Nagyszombat, poste li studis jaron en Sankt Andrä (Karintio). Li instruis en Kalocsa ĝis 1865, poste li studis filozofion en sia naskiĝurbo (1867–1869), teologion en Innsbruck. La pastriĝo okazis en 1872, 4 jarojn poste li monaĥiĝis. Tiutempe kaj poste li instruis plej ofte en Kalocsa ĝis sia morto, dum li estis ankaŭ gimnaziestro. 

## Elektitaj kontribuoj 
* *A katholikus ifjúság imádságos könyve.* (1888, 1893)
* *Jézus Társaságának szabályai.* (1890)
* *Keresztúti ájtatosság a kalocsai ifjúsági imakönyvből.* (1936)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografieto hungare
* jezuita arkivo
* katolika leksikono (legebla pli malsupre)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj jezuitaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Aldo De Benedetti

**Aldo De Benedetti** (naskiĝis la 13-an de aŭgusto 1892 en Romo, Regno de Italio – mortis la 19-an de januaro 1970 samloke) estis itala scenaristo, verkisto kaj filmreĝisoro.

Li estis unu el la plej gravaj figuroj en populara teatro dum la intermilita periodo.

## En Esperanto 
* *La rozoj*, teatraĵo de Bulgara Esperanto-Teatro el 1974.
* *Mi ne plu konas vin* de Bulgara Esperanto-Teatro el 1990.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Italaj verkistoj
Kategorio:Italaj scenaristoj
Pompeu Gener

**Pompeu GENER i Babot**, Peius, Pompeyus Gener aŭ **Pompeyo Gener Babot** (Barcelono, 1846, 1848 aŭ 1850 – Barcelono, 14-a de novembro 1920) estis hispana publicisto kaj dramisto. Reprezentanto de la etnisma komponanto de kataluna naciismo, li klopodis por provo ligi katalunan naciismon kun "sciencaj" fundamentoj. Lia aliro — kiu kombinis pozitivismon kun evoluismo — kondukis lin al socia darvinismo.

## Biografio
[thumb|maldekstre|200ra|*Peius* pentrita de [Ramón Casas (MNAC).]]
Li studis Medicinon, kvankam li ne diplomiĝis. Li doktoriĝis pri Farmacio. Li ankaŭ studis Egiptologion, Filologion, Orientajn Lingvojn kaj Historion de Religioj en Francio, Nederlando, Svislando kaj Germanio.

Tre politike aktiva, li estis ligita al respublikismo kaj specife al federacia republikismo dum la revolucio de 1868, kaj partoprenis en la Unua Katalunisma Kongreso de Valentí Almirall en 1880.

Kiel ĵurnalisto, li kunlaboris kun diversaj gazetoj, kiel *La Vanguardia*, kaj revuoj, kiel ''L'Esquella de la Torratxa* kaj precipe *Joventut''.

Li mortis malriĉa kaj freneza — li ​​perdis sian mensan sanon kelkajn jarojn antaŭ sia morto — en sanatorio en Barcelono la 14-an de novembro 1920.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Katalunaj verkistoj
Kategorio:Katalunaj ĵurnalistoj
Kategorio:Kataluna naciismo
Kategorio:Rasistoj
Edgar Lee Masters

dekstra|eta|Poŝta stampo, eldonita la 22-an de aŭgusto 1970
**Edgar Lee MASTERS** (naskiĝis la 23-an de aŭgusto 1868 en Garnett, Kansaso; mortis la 5-an de marto 1950 en Petersburg, Ilinojso) estis usona verkisto kaj poeto, plej konata kiel la aŭtoro de la poemaro *"Spoon River Anthology"* (el 1915), nekutima kolekto de tombaj surskriboj kiuj kronikas la vivojn de loĝantoj de malgranda urbo. Masters estas ankaŭ konata kiel aŭtoro de romanoj (*The Nuptial Flight*, 1923) kaj biografioj (Mark Twain, 1938; *Lincoln, the Man*, 1931).

Edgar Lee Masters neniam sukcesis daŭrigi la sukceson de *Spoon River Anthology*, sed publikigis 39 pliajn librojn, kiuj inkluzivas romanojn, teatraĵojn, poemarojn kaj biografiojn de Abraham Lincoln, Mark Twain kaj Walt Whitman, inter aliaj.

Masters uzis la formon de drama monologo konatan el la verkoj de Alfred Tennyson kaj Robert Browning. Li uzis blankan verson.

Pro siaj literaturaj verkoj, la poeto ricevis plurajn naciajn premiojn, inkluzive *de la Arĝenta Medalo Mark Twain* (1936), *la Medalo de la Poezio-Societo de Ameriko* , *la Premio de la Akademio de Amerikaj Poetoj* (1942), kaj *la Premio Shelley* (1944).

## En Esperanto 
* *La mortintoj de Spoon River* de Bulgara Esperanto-Teatro el 1982, kaj de Teatro Radnóti en 1983 kaj 1986.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Artikoloj de Edgar Lee Masters ĉe la Harry Ransom Centro
* Edgar Lee Masters  ĉe la *Modern American Poetry Site* de la Universitato de Ilinojso en Urbana-Champaign 
* Libroj de Edgar Lee Masters en PDF ĉe la retejo de Penn State pri elektronikaj klasikaĵoj 
* Granda kolekto de la artikoloj de Edgar Lee Masters troviĝas ĉe la Harry Ransom Humanities Research Center ĉe la Universitato de Teksaso en Aŭstino.
* Kompleta teksto de *Spoon River Antologio*
* Reta eldono *de la antologio de Spoon River* kun krucreferencoj kaj komentoj
* Agnes Lee - Edgar Lee Masters Papers  ĉe la Biblioteko Newberry
* Artikoloj de Dorothy Dow, inkluzive de korespondado kun Edgar Lee Masters  ĉe la Biblioteko Newberry
* Helpo por trovi artikolojn de Edgar Lee Masters, 1910–1942, ĉe Universitato Kolumbio. Biblioteko de Maloftaj Libroj kaj Manuskriptoj.

Kategorio:Usonaj poetoj
Kategorio:Usonaj verkistoj
Stefan Kostov

**Stefan Lazarov KOSTOV** (, naskiĝis la 30-an de marto 1879 en Sofio ; mortis la 27-an de aprilo 1939 samloke) estis bulgara dramisto kaj etnografo, konsiderata la plej eminenta bulgara komikisto.

Li studis slavajn lingvojn kaj literaturon. En 1906, li fondis la Etnografian Muzeon en Sofio, kie li funkciis kiel direktoro ĝis sia morto. Li ankaŭ verkis multajn komediojn kaj estis inter la plej sukcesaj komediaŭtoroj en Bulgario.

Stefan Kostov estas la aŭtoro de 12 plur-aktaj kaj 5 unuaktaj teatraĵoj, inter kiuj la plej famaj estas "Golemanov" (1927), "La Ora Minejo" (1925), "La Malamiko" (1933) kaj aliaj, kiuj ankoraŭ hodiaŭ troviĝas en la repertuaroj de bulgaraj teatroj.

Stefan Kostov estas ankaŭ aŭtoro de mallongaj humuraj rakontoj, el kiuj kelkaj estis kolektitaj en la kolekto "La Reĝa Geedziĝo" (1936).

## En Esperanto 
*Akridoj*, teatraĵo prezentita de la Bulgara Esperanto-Teatro el 1968.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Bulgaraj verkistoj
Kategorio:Dramistoj
Kategorio:Etnografoj
Jerome Kilty

**Jerome Kilty** (naskiĝis la 24-an de junio 1922 en Baltimoro, Marilando - mortis la 6-an de septembro 2012 en Norwalk, Konektikuto) estis usona aktoro kaj aŭtoro, plej konata pro siaj dramigoj de leteroj. Lia plej fama verko estis *"Dear Liar"* (*Dear Liar: A Comedy of Letters*), adaptado de la 40-jara korespondado inter George Bernard Shaw kaj sinjorino Patrick Campbell (d:Q461990), londona aktorino.

*"Dear Liar",* rezulto de la ampleksa esplorado de Kilty, premieris sur Broadway en 1960, kun Katharine Cornell kaj Brian Aherne kiel ĉefroluloj. Tamen, la dupersona teatraĵo montriĝis aparte taŭga por pli malgrandaj scenejoj kaj turneaj produktaĵoj. Kilty kaj lia edzino, Cavada Humphrey, prezentis ĝin en Francio, Italio, Germanio kaj Svedio, inter aliaj landoj. La English Theatre de Vieno malfermiĝis per sukcesa produktaĵo de *"Dear Liar"*.

Kilty poste kreis du pliajn dupersonajn teatraĵojn bazitajn sur amleteroj: *Dear Love,* bazita sur la korespondado inter Robert Browning kaj Elizabeth Barrett Browning, kaj *Dear Life,* koncerne Anton Ĉeĥov kaj Olga Knipper.

## En Esperanto 
* *Kara mensoganto*, tradukita de Ivan Tanev, prezentita de la Bulgara Esperanto-Teatro dum la UK 1971.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* American Repertory Theatre website

Kategorio:Irlandaj usonanoj
Kategorio:Usonaj dramistoj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Durrat al-Bahrajn

***Durrat al-Bahrajn*** ( ‎- signifante "Perlo de Barejno") estas artefarita insularo en la Persa Golfo. Administre, ĝi apartenas al la Suda gubernio (Barejno). Ĝi estas la tria plej granda artefarita insularo en la lando post Norda Urbo (d:Q18354858) kaj Diyar al-Muharraq (d:Q24950197).

Ĝi situas 40km sude de la ĉefurbo, Manamo, sur la insulo Barejno. La insuloj havas du digvojojn, kiuj ligas ilin al la insulo Barejno.

Sep miliardoj da usonaj dolaroj estis elspezitaj por la konstruado de 15 artefaritaj insuloj,  kovrantaj areon de 5 kvadrataj kilometroj.  La insuloj estis intence formitaj laŭ diversaj manieroj por krei harmonian aspekton. Ses el ili estis dezajnitaj kiel atoloj, kvin insuloj estis formitaj kiel fiŝoj, du pliaj estis formitaj kiel lunarkoj, kaj du malgrandaj proksime al la jaĥtejo ne estis intence formitaj laŭ iu ajn aparta maniero.

En 2019, ĉiuj kvin fiŝformaj insuloj kaj kvar el la ses hufumformaj insuloj estis okupitaj de vilaoj.

## Bildgalerio 

Dosiero:Un-bahrain.png|alternative=Map 1|Mapo de Barejno
Dosiero:Southern_Governorate_in_Bahrain_2014.svg|alternative=District Map|Distrikta Mapo
Dosiero:Durrat_Al_Bahrain_Model_Pict_1.jpg|alternative=Promotional poster of the islands|Varba afiŝo de la insuloj

Dosiero:Durrat_Al_Bahrain,_Persian_Gulf.JPG|alternative=Astronaut photograph of Durrat Al Bahrain.|Astronaŭtofoto de Durrat al-Bahrajn.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Insuloj en Persa Golfo
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Geografio de Barejno
Kategorio:Artefaritaj insuloj
Aleksej Arbuzov

**Aleksej Nikolajeviĉ ARBUZOV** (; naskiĝis la 13-an de jul. / 26-an de majo 1908 Gregoria kalendaro en Moskvo ; mortis la 20-an de aprilo 1986 samloke ) estis rusa dramisto kaj verkisto, aŭtoro de popularaj lirikaj teatraĵoj pri sociaj kaj moralaj temoj.

Li ankaŭ verkis scenarojn kaj fariĝis grava inspiro por multaj el la pli junaj dramistoj de la "nova ondo" de la 1970-aj jaroj. 

## Verkaro 
* 1939 : *Tania* ("Tanja");
* 1941 : *La Urbo ĉe Tagiĝo* ("Город на заре");
* 1959 : *Rakonto el Irkutsk* ("Иркутская история"); 
* 1967 : *Nokta Konfeso* ("Ночная исповедь");
* 1968 : Feliĉaj Tagoj *de* Malfeliĉulo ("Счастливые дни нечастливого человека");
* 1971 : *La Elekto* ("Выбор").

## En Espernato 
* *Malnova komedio* estis prezentita dum la UK 1983, Belka Beleva kaj Anani Anev, aktoroj de Bulgara Esperanto-Teatro.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Biografio de la dramisto Aleksej Arbuzov ĉe Alice in Theaterland

Kategorio:Sovetiaj dramistoj
Kategorio:Rusiaj dramistoj
Kategorio:Verkistoj de Moskvo
Kategorio:Sovetiaj verkistoj
Federacia ministerio pri eksteraj rilatoj de Germanio

La **Federacia ministerio pri eksteraj rilatoj de Germanio** aŭ **ministerio pri eksteraj aferoj de Germanio** - , ofte pli koncize nomata  - estas gvida parto de la registaro de Germanio. La koncerna ministro ekde majo 2025 estas la kristandemokrato Johann Wadephul. La ministerio, kiel kutime ĉe naciaj ministerioj pri eksteraj aferoj, organizas, financas kaj vivtenas la ambasadejojn de Germanio en aliaj ŝtatoj. Pluraj esperantistoj estas membro de la diplomata servo de la ministerio, interalie lastatempe Ulrich Brandenburg, Horst Gruner kaj Marko Lins.

La ministerio nun havas sian centran sidejon en la kvartalo kaj urbodistrikto Mitte de la ĉefurbo Berlino, en domego ĉe la placo *Werderscher Markt*, kiu antaŭe nteralie estis la konstruaĵo de la regna banko (Reichsbank), la centra banko de la Germana Regno en la epokoj de la Vajmara Respubliko (1919-1933) kaj de la Tria Regno aŭ Nazia Germanio (1933-1945), kaj poste ankaŭ estis la sidejo de la financa ministerio de GDR kaj de la centra komitato de la Socialista Unueca Partio de Germanio. en la epoko de la Sovetunie okupita zono de postmilita Germanio. Duan sidejon la ministerio havas en la urbocentro de Bonno, borde de la aleo *Adenauerallee*, la federacia vojo 9, en konstruaĵo kiu inter 1954 kaj 1991 estis la sola ministeria sidejo.

## Vidu ankaŭ 
* la vikipedian kategorion Ministroj pri eksteraj rilatoj de Germanio

## Eksteraj ligiloj 
*  ( kaj )

Kategorio:Registaro de Germanio
Germanio
Muharraka Insulo

**Muharrako** () estas la dua plej granda kaj plej grava insulo en Barejno (post la ĉefa insulo Barejno), kie situas la Internacia Flughaveno de Barejno, ĉirkaŭ sep kilometrojn nordoriente de la ĉefurbo de la regno, Manamo, konektita al ĝi per tri digvojoj portantaj pontojn : la digvojo Ŝejko Isa, la digvojo Ŝejko Hamad kaj la digvojo Ŝejko Ĥalifa.

Administre, la insulo apartenas al la Gubernio Muharrako. Ĝi estas nomita laŭ Muharrako, la antaŭa ĉefurbo de Barejno. De la 19-a jarcento ĝis 1923, la insulo estis la sidejo de la dinastio Ĥalifa (d:Q1158126).

La jenaj urbaj centroj situas ene de ĝia teritorio:

* Al Muharrako
* Al Dair
* Arado
* Busaiteen
* Hidd
La perlocentro fariĝis monda heredaĵo de UNESKO en 2012. En la lastaj jaroj, grava reakiro de artefaritaj insuloj kiel Amwaj-Insuloj okazis norde de Muharrak-Insulo.

## Bildgalerio 

Dosiero:Un-bahrain.png|alternative=Map 1|Mapo 1
Dosiero:Muharraq_Governorate_in_Bahrain_2014.svg|alternative=District Map|Distrikta Mapo

Dosiero:Bahrain17.JPG|alternative=Shaikh Isa bin Salman Causeway|Digvojo Ŝejko Isa bin Salman

## Referencoj 
Kategorio:Insuloj en Persa Golfo
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Geografio de Barejno
Insulo Barejno

La **Insulo Barejno** (; historie ankaŭ *Jadir aŭal*/ *Ǧazīrat Awāl*, signifante unua insulo, kaj antaŭe simple kiel Barejno) estas la ĉefa (plejlarĝa) insulo de la insula nacio Barejno. Ĝi havas areon de 572 km². La plej alta punkto de la kalkŝtona altebenaĵo estas la monteto Jabal ad-Dukhan.

La insulo formas la plejparton de la landmaso de la lando, samtempe gastigante la plimulton de ĝia loĝantaro.  Manamo, la ĉefurbo de la Regno de Barejno, situas sur la insulo.

La insulo Barejno estas ĉirkaŭata de koralaj rifoj. La insulo enhavas freŝajn grundakvajn elirejojn, kies fontoj formiĝas ene de la Araba Duoninsulo kaj fluas laŭ deklivaj grundakvoj al la Persa Golfo.

La insuloj periode suferas pro polvoŝtormoj kaj sekeco. Ne estas riveroj kaj dezertaj pejzaĝoj superregas, sed ĝi enhavas strion de fekunda tero proksime de la norda marbordo, kie oni kultivas daktilojn, migdalojn, figojn kaj granatojn .

## Galerio 

Dosiero:Un-bahrain.png|alternative=Map 1|Mapo
Dosiero:Bahrain,_administrative_divisions_2014_-_de_-_colored.svg|alternative=Map Districts|Mapo de Distriktoj
Dosiero:Muharraq_and_Manama.jpg|alternative=Muharraq in the foreground; Manama on Bahrain Island in the background|Muharrako en la malfono; Manamo sur la insulo Barejno en la fono
Dosiero:ISS065-E-12347_-_View_of_Earth.jpg|alternative=View from the International Space Station of the Gulf of Bahrain, facing southeast, with Qatar visible at top, and Bahrain Island off it|Vido de la Internacia Kosmostacio de la Golfo de Barejno, frontanta sudorienten, kun Kataro videbla supre, kaj la insulo Barejno de ĝi

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Dilmun

Kategorio:Insuloj en Persa Golfo
Kategorio:Geografio de Barejno
Insuloj Amwaj

La **Amwaj-Insuloj** () estas artefarita insularo en la Persa golfo, nordoriente de Barejno. Ili situas proksimume 10 km nordoriente de Manamo, la ĉefurbo de Barejno.

La insuloj Amwaj kovras totalan areon de 4,31 km² kaj konsistas el 9 individuaj insuloj. Ses el la insuloj estas artefaritaj. Ili nomiĝas Tala, Najmah, Asdaf, Murjan, Jood kaj Lulu.

Ĉirkaŭ la insularo, artefaritaj rifoj estis konstruitaj, kiuj estis dezajnitaj por absorbi 60% de la ondforto por redukti la riskon de erozio.

## Bildgalerio 

Dosiero:Un-bahrain.png|alternative=Map 1|Mapo 1
Dosiero:Muharraq_Governorate_in_Bahrain_2014.svg|alternative=District Map|Distrikta Mapo
Dosiero:MasterPlan_web.jpg|alternative=The plan of Amwaj Islands|La plano de Amwaj-Insuloj

## Eksteraj ligiloj 
* 
* detala mapo

Kategorio:Insuloj en Persa Golfo
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Geografio de Barejno
Kategorio:Artefaritaj insuloj
Gyula Morel

**Gyula Morel** [djula], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Morel Keresztély Gyula** [kerestEj] estis hungardevena pastro, jezuita monaĥo, altlerneja instruisto, sociologo. Lia persona nomo estis ekster Hungario *Julius*, lia pseŭdonimo estis *Káldi György*.

 naskiĝis  en Budapeŝto, li mortis  en :de:Rum (Tirol).

## Biografio 
 pro militkaptiteco maturiĝis en gimnazio nur en fino de 1945, poste aliĝis al la jezuitoj en 1946 en Budapeŝto. Dum studado li disidis kaj studis en Katolika universitato de Loveno (Flandrio), kie li akiris diplomon en 1952. Poste li estis edukisto en Munkeno, pli poste li studis teologion en jezuita akademio de Enghien, kie li pastriĝis en 1957. Li finis la teologion en Chantilly kun diplomo, poste li doktoriĝis el sociologo en Universitato de Vieno en 1962. Inter 1962–1967 li estis pastro en Munkeno, dum en 1963 li monaĥiĝis. Inter 1967-1996 li instruis en Universitato de Innsbruck, kie li estis docento (1968), profesoro kaj institutestro (1969), fakultatestro (1977). Li multe kontribuis pri sociologio kaj eklezio.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Das Gesicht der Gemeinde* (1968)
* *Handbuch des ung. Katholizismus* (kunaŭtoro, 1975; 2-a eldono: 1984)
* *Grundkurs der Soziologie* (1986)
* *Szociológia* (1989)
* *A jövő biztosabb, mint a múlt. Őszinte kísérlet a lényeg keresésére* (1995)
* *Radikale Kirchenreform* (2003)

## Fontoj 
* biografio hungare
* jezuita arkivo
* katolika leksikono

## Referencoj 
Kategorio:Germanaj pastroj
Kategorio:Hungaraj jezuitaj monaĥoj
Kategorio:Aŭstraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Aŭstraj sociologoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kvíček

**Kvíček** (antaŭe **Kvíc Malý**, **Malá Kvíc** aŭ **Malá Kvíce**) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Slaný en distrikto Kladno en Mezbohemia regiono. Ĝi situas proksimume 2 km sudokcidente de Slaný, pli proksime al Slaný antaŭ ĝia fratina vilaĝo Kvíc. En la jaro  ĉi tie vivis .

Kvíček situas en katastra teritorio **Kvíc** kun areo 4,02&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1316.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Kapelo de Dia tombo
* Vilao de Ferdinand Přibyl
* Kotonfabriko Ferdinand Přibyl kaj filoj

## Personecoj 
* René Černý (1914–1950), oficiro de ĉeĥoslovaka armeo

## Pluaj fotoj

Kvicek4.jpg|Kvíček
Slaný, Kvíček, podjezd.jpg|Subveturejo

Kategorio:Slaný
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Kladno
Kategorio:Setlejoj en Praga plataĵo
Golfo de Barejno

La **Golfo de Barejno** () estas golfo en la suda Persa golfo, limita de Barejno norde, Kataro oriente, kaj Sauda Arabio sude kaj okcidente. Ĉe ĝia suda fino estas la Golfo Salwa, kiu formas mallarĝan apartigon inter Sauda Arabio kaj Kataro. 

[maldekstre|eta|250x250ra|La [Digvojo de reĝo Fahd|Digvojo Reĝo Fahd super la Golfo de Barejno rigardata de la oriento]]
En la nordokcidento de la golfo estas la Digvojo Reĝo Fahd, sistemo de pontoj kaj altvojoj konektantaj Barejnon kaj Saudan Arabion. En la oriento de la golfo, proksime al la okcidenta marbordo de Kataro, kuŝas la insularo de la Insuloj Haŭaroj, kiu apartenas al Barejno.

La golfo estas ĝenerale malprofunda kaj havas salecon 10 % pli altan ol en aliaj partoj de la Persa Golfo. La golfo enhavas koralajn rifojn, mangrovarbarojn, marherbajn litojn kaj ŝlimgrundojn, kiuj provizas vivejon por fiŝfoj, testuduloj kaj dugongoj. La Hawar-Insuloj, sudoriente de la ĉefa Insulo Barejno kaj proksime al la marbordo de Kataro, estas gravaj reproduktejoj por birdoj, precipe arabaj kormoranoj. La plej suda parto de la Golfo de Barejno nomiĝas Salwah-Golfo.

## Referencoj 
Kategorio:Golfoj en la Hinda oceano
Kategorio:Geografio de Sauda Arabio
Kategorio:Geografio de Barejno
Kategorio:Geografio de Kataro
Kategorio:Persa Golfo
Atlantika onikorinko

La **atlantika onikorinko** (*Onychorhynchus swainsoni*) estas unutipa birdospecio el la familio de onikorinkedoj. Ĝi troviĝas en sudeosta Brazilo.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

La specia epiteto *swainsoni* estis donita omaĝe al la angla natursciencisto William Swainson (1789-1855)

## Disvastiĝo kaj habitato
La atlantika onikorinko estas endemia de la atlantikaj arbaroj de sudeosta Brazilo, en suda Bahio, sudeosta Minas-Ĝerajso, Espirito-Santo, Rio-de-Ĵanejrio, sudeosta San-Paŭlo, eosta Paranao, kaj nordeosta Sankta Katarino. Ĝi vivas en humidaj ebenaĵaj ĉiamverdaj arbaroj, duarangaj arbaretoj kaj arbarorandoj, de marnivelo ĝis 1000 m, foje pli alte, kun plej multaj registroj super 400 m.

## Referencoj
Kategorio:Onikorinkedoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Brazilo
Kategorio:Neotropisa faŭno
Kovdozero

**Kovdozero** (, , en tio la nomeroj *озеро* kaj *järvi* signifas simple "lago") estas lago en Murmanska provinco, Rusio. Nuntempe ĝin oni povas difini parte kiel baraĵlago. En 1955 oni levis ĝian surfacon je 6,4 m kaj tial ĝia areo pli ol duobligis. Antaŭe ĝia areo estis 294 kvadratkilometroj. Nun ĝi estas 608 kvadratkilometroj. Celo estis havi pli da akvoprovizo por akvocentralo konstruita en 1955. La plej granda profundo estas 63 m. La lagon nutras multaj riveroj. La plej gravaj alfluantoj estas la riveroj Kovda (, , en vikidatumoj) kaj Lopskaja (, , en vikidatumoj). De kiam la lago estis transformita en rezervujon, la akvo de la lago plu fluas tra kanalo al la hidroelektra centralo kaj pluen al la Blanka maro. Apud okcidenta bordo de la lago situas samnoma vilaĝo Kovdozero (, , en vikidatumoj). Apud la orienta bordo estas alnona setlejo Zelenoborskij (, en vikidatumoj, nur fondita en 1951, tial oficiala finna nomo mankas, sur kelkaj finnaj mapoj ĝi nomiĝas ).

La lago estas uzata por fiŝkaptado, ŝipado kaj ligno-flosado.

Kategorio:Lagoj en Rusio
Kronfelzov (artileria fuortaro)

**Artileria fuortaro Kronfelzov** (ankaŭ transskribado **Kronfelsov**) estas nerealigita artileria fuortaro, kiu estis planata enkadre de sistemo de ĉeĥoslovakaj antaŭmilitaj fortikaĵoj sur la norda limo de tiama Ĉeĥoslovakio, dum kio ĝi devis aparteni inter spino de defendo en sia ĉirkaŭaĵo. Konstruado de la fuortaro estis planata en spacon de nivellinio 853 Kronfelzov (hodiaŭ 852 Holý vrch aŭ Jílovec) proksimume 3 km norde de Kolštejn (hodiaŭ Branná) en Hanuŝovica montetaro. Tiu ĉi fuortaro estis ununura, kiu estis lokigita en konstruan sektoron PGK I Staré Město pod Sněžníkem. La nombro de garnizono estis planita por ĉ. 561 viroj.

La fuortaro devis estis kreita de tri infanteriaj fuortoj (StM-S 41-43), artileria turniĝonta turo (StM-S 44), artileria fuorto (StM-S 45), minĵetila turo (StM-S 46) kaj enireja objekto (StM-S 46a). Al la fuortaro devis ankaŭ aparteni izolita artileria gvatejo (StM-S 46b), kiu estis planita sur nivellinio 691 Gregorkoppe (hodiaŭ 695 Kozí vrch) okcidente de Staré Město.

Printempe de 1937 ĝi estis el planoj de DFL pro tempaj kaj financaj kialoj forstrekita. Anstataŭ la fuortaro estis lokigitaj du izolitaj infanteriaj fuortoj, kiuj jam estis klasike planitaj en la II-a grado de rezistkapablo. La tria infanteria fuorto StM-S 42 estis ellasita sen rekompenco. Anstataŭ la pafforto de la artileria fuortaro oni planis izolitan artilerian fuorton.

## Literaturo 
* Stehlík, Eduard: *Lexikon tvrzí československého opevnění z let 1935-38*. Praha: FORTprint, 1992, s. 43.

Kronfelzov
Kategorio:Konstruaĵoj en distrikto Šumperk
Kategorio:PGK I Staré Město pod Sněžníkem
Kategorio:Proponitaj konstruaĵoj en Ĉeĥio
Kategorio:Branná
Kategorio:Šléglov
Kategorio:Hanuŝovica montetaro
Antal Muszka

**Antal Muszka** [muska], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Muszka Antal** estis hungara pastro, jezuita monaĥo, instruisto. Lia frato estis Miklós Muszka.

 naskiĝis  en Szőllős (Hungara reĝlando, Habsburga imperio, nuntempa Rybník (distrikto Levice) en Slovakio), li mortis  en Nagyszombat (Hungara reĝlando, Habsburga imperio, nuntempa Trnava en Slovakio).

## Biografio 
 aliĝis al la jezuitoj en 1737 en Trencsén. Post la dujara novicado li studis pedagogion en Szakolca, inter 1738–1744 li instruis en pluraj urboj. Inter 1745–1748 li studis teologion en Kassa, poste li pastriĝis samloke. Ekde 1748 li instruis en pluraj hungaraj urboj, escepte ankaŭ en Graco (dum en 1752 li monaĥiĝis en Nagyszombat) ĝis malpermeso de la jezuita ordeno en 1773. Tiam li estis lernejestro en Szakolca.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Invicta Joannis Corvini fortitudo.* (poemoj, 1743)
* *Heroes Daciae.* (odo, 1744)
* *Felices duorum Daciae Vojvodarum adversus barbaros expeditiones.* (poemo, 1744)

## Fontoj 
* biografio hungare
* jezuita arkivo
* katolika leksikono

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj jezuitaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Sukero kaj vipo

thumb|Alia versio de la koncepto diras: "karoto kaj bastono"
thumb
**Sukero kaj vipo** estas idiomo, kiun eblas esprimi per malpli ekspresiva vorta kunigo *"metodo de rekompenco kaj puno".* La vorta kunigo venis el la germana "*Zuckerbrot und Peitsche*". Zuckerbrot estas bakaĵo simila al pano, kiu estas pakumita per vulgaraj kristaletoj de sukero.

## Validigado de metodo
### Kriminalistiko 
En la kriminalistiko estas uzata metodo de bona kaj malbona policano, dum kiu ne temas nur pri afabla aŭ dura sinteno al akuzato, sed ankaŭ pri sinteno al punkrimo. La bona policisto plifaciligas la gravecon de punkrimo kaj ombrigas malpli grandan punon, la malbona minacas per fatalaj punoj.

## Referencoj
Kategorio:Populara psikologio
Kategorio:Ekstera politiko
Obergruppenführer

[thumb|200px|[Kolumo|Koluma markigo uzata post la jaro 1942.]]
***Obergruppenführer*** estis rango de membroj de paramilitaj taĉmentoj de NSDAP. Tiu ĉi rango estis unue kreita en la jaro 1932 kiel rango de taĉmentoj de SA kaj ĝis la jaro 1942 tio estis la plej supera rango de SS tuj post la rango Reichsführer-SS (Heinrich Himmler). Oni povas traduki la rangon kiel "Pli supera gvidanto de grupo".

Kategorio:Rangoj de SS
Ruĝvosta onikorinko

La **ruĝvosta titiro** (*Terenotriccus erythrurus*) estas birdospecio el la familio de titiredoj. Ĝi estas la ununura specio de la genro *Terenotriccus*. Ĝi havas 8 subspeciojn troviĝantajn en Sudameriko.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

La specia epiteto *erythrurus* ankaŭ venas el la antikva greka, *ἐρυθρός* (*erutros* = "ruĝa") kaj *οὐρά* (*oŭra* = "vosto"), pro la rufa koloro de la vosto de tiu specio

## Disvastiĝo kaj habitato
La ruĝvosta onikorinko havas ampleksan arealon de suda Meksiko ĝis amazonia Brazilo kaj norda Bolivio. Ĝi vivas en la malsupra kaj meza etaĝo de inunditaj kaj varzeaj duarangaj arbaroj, kaj en kokosarboj (en Brazilo); de marnivelo ĝis 1200 m.

## Referencoj
Kategorio:Onikorinkedoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Centrameriko
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Neotropisa faŭno
Péter Mustó

'*** [muŝtO], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Mustó Péter*' estis hungara pastro, jezuita monaĥo, misiisto.

 naskiĝis  en Derecske, li mortis  en Hildesheim.

## Biografio 
La familio Mustó rifuĝis al nazia Germanio en 1944. La juna  maturiĝis en gimnazio en Okcidenta Germanio, poste li aliĝis al la jezuitoj en 1953. La novicado okazis en Neuhausen (distrikto Enz), poste li studis filozofion en Francio inter 1955 kaj 1960, teologion inter 1960-1964 en Frankfurto ĉe Majno. Tie li pastriĝis en 1963, poste en Paray-le-Monial li ricevis monaĥan trejnadon. Inter 1966–1978 li estis pastro en Munkeno, dum li monaĥiĝis en 1975. Inter 1980–1991 li estis misiisto en Sud-Ameriko, poste li hejmenvenis. Inter 2002–2006 li estis pastro en Szeged, poste 2 jaroj monaĥejestro, fine ĝis sia morto en :en:Dobogókő li estis pastro.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Remény és kétség között Bogotá utcáin* (2008, 2-a plibonigita eldono: 2015)
* *Csendben születik az élet. A belső ima tapasztalatairól* (2013)
* *Az éltet, ami személyes* (kunaŭtoro, 2020)
* *Ami megtart* (kunaŭtoro, 2023)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* jezuita arkivo

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj jezuitaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj misiistoj
Bona kaj malbona policano

**Bona kaj malbona policano** (ankaŭ konata kiel tekniko *Mutt kaj Jeff*) estas en psikologia manipulada taktiko uzata dum esplordemandado kaj traktado. Ĝi konsistas en tio, ke duopo de personoj rilate al demandato prenas kontraŭajn sintenojn. Unu el la esplordemandantoj prezentiĝas malamike aŭ per akuziga maniero kaj minacas per punoj, dum la alia prenas afablan kaj kompateman sintenon, proponanta rekompencojn. La celo de tiu ĉi metodo estas devigi la subjekton al kunlaborado. Temas pri ekzemplo de la tn. Metodo de Reid.

## Rilataj artikoloj 
* Sukero kaj vipo
* Traktado

Kategorio:Mistifiko
Kategorio:Krimmedicina psikologio
Kategorio:Konduto
Kategorio:Agreso
Kategorio:Populara psikologio
Milotický vrch (artileria fuortaro)

**Artileria fuortaro Milotický vrch** (ankaŭ **Hohnberg**) estas nerealigita artileria fuortaro, kiu estis planata enkadre de sistemo de ĉeĥoslovakaj antaŭmilitaj fortikaĵoj sur la norda limo de tiama Ĉeĥoslovakio, dum kio ĝi devis aparteni inter spino de defendo en sia ĉirkaŭaĵo. Ĝi devis situi sur nivellinio 665 Hohnberg (hodiaŭ 674 Velký Tetřev) nordoriente de Bruntál. Sed la fuortaro estis pro financaj kaŭzoj nuligita kaj anstataŭigis gin du izolitaj artileriaj fuortoj ĉe Horní Životice. La fuortaro devis esti kreita de du infanteriaj fuortoj (OP-S 59-60), artileria turniĝonta turo (OP-S 61), minĵetila turo (OP-S 62) kaj enireja objekto (OP-S 62a). Laŭ kelkaj fontoj devis onidire aparteni al la fuortaro infanteria fuorto (OP-S 58).

## Literaturo 
* Stehlík, Eduard: *Lexikon tvrzí československého opevnění z let 1935-38*. Praha: FORTprint, 1992, s. 42.

Milotický vrch
Kategorio:Konstruaĵoj en distrikto Bruntál
Kategorio:PGK IV Opava
Kategorio:Proponitaj konstruaĵoj en Ĉeĥio
Kategorio:Milotice nad Opavou
Kategorio:Nízký Jeseník
Posttombulo

, la ĉeĥa reĝo el dinastio de Habsburgoj]]
**Posttombulo** (, etimologie malĝuste *posthumus*) estas markigo por persono naskiĝinta post morto de la patro, sed oni uzas tiun ĉi terminon ankaŭ por suĉinfanoj naskiĝintaj post morto de sia patrino, kutime per cezara sekco.

En Romia juro temis ankaŭ pri infano, kiu naskiĝis dum la vivo de patro, sed nur post establo de testamento. Oni rigardis la posttombulojn kiel al *personae incertae* (personoj pli proksime nedifnitaj) sen rajto por destini esti kiel heredanto. Nur la orientromia imperiestro Justiniano la 1-a leĝigis staton, kiam la proklamo de posttombulo kiel heredanto estas ĉiam valida en la tempo de la proklamo esti almenaŭ embrio.

## Signifaj posttombuloj 
* Ladislao Postumus (1440) – la hungara kaj ĉeĥa reĝo
* Isaac Newton (1643) - angla fizikisto
* Karolino Matildo de Hanovro (1751) - dana reĝino
* Karlo Eduardo (1884) – saksia-koburga-gotaa duko
* Lee Harvey Oswald (1939) – usona atencinto
* Bill Clinton (1946) – la 42-a prezidento de Usono

## Referencoj

Kategorio:Listoj de homoj
Kategorio:Heredorajto
Reichssicherheitshauptamt

**RSHA** aŭ ankaŭ ***Reichssicherheitshauptamt*** (*Ĉefa regna sekureca ofico*) estis fondita la 27-an de septembro 1939 fare de la regna gvidanto de SS (*Reichsführer*) Heinrich Himmler, kiam li kunigis sekretan ŝtatpolicon (*Geheime Staatspolizei*), sekurecan servon (*Sicherheitsdienst*) kaj kriminalan policon (*Kriminalpolizei*). La celo de la organizaĵo estis batali kontraŭ ĉiuj politike kaj "rase netaŭgaj malamikoj interne kaj malantaŭ la limo de Nazia Germanio, al kiuj apartenis judoj, ciganoj, komunistoj kaj membroj de eklezioj kaj sekretaj organizaĵoj kiel ekz. framasonistoj. RSHA do koordinis aktivecojn de multaj ŝtataj konsisteroj kun vasta kampo de agadeco kaj senpere ĝi partoprenis en krimoj de la nazia reĝimo.

## Vidu ankaŭ
* Reinhard Heydrich

## Eksteraj ligiloj 
* 
* O RSHA 
* Axishistory.com


Kategorio:SS
Kategorio:Sekretaj servoj de Germanio
Kategorio:Policaj organizaĵoj en Nazia Germanio
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1939
Kategorio:Organizaĵoj malfonditaj en 1945