open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1626

**1626** estis normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1626 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* 25-a de aprilo: Dum la tridekjara milito Albrecht von Wallenstein venkis dum la Batalo de Dessau la protestantan gvidanton Ernst von Mansfeld.

## Naskiĝoj 
* 11-a de aprilo: Paul Hainlein, germana komponisto (m. 1686)
* 1-a de aŭgusto: Ŝabtaj Cvi, juda-islama religia figuro (m. 1676)
* 12-a de aŭgusto: Giovanni Legrenzi, itala komponisto (m. 1690)
* 4-a de oktobro: Richard Cromwell, lordo-protektanto de Anglio 1658-1659 (m. 1712)
* Christian Flor, germana komponisto

## Mortoj 
*Februaro: William Rowley, angla dramisto (n. ĉirkaŭ 1585)
*28-a de februaro: Cyril Tourneur, angla dramisto (n. 1575)
*9-a de aprilo: Francis Bacon, angla verkisto kaj sciencisto (n. 1561)
1634

**1634** estis normala jaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1634 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Nederlandanoj konkeris Paraibon;
*Vilujsk fondita;

## Naskiĝoj 
*20-a de junio: Karlo-Emanuelo la 2-a, duko de Savojo (m. 1675)
* Sámuel Köleséri, hungara eklezia verkisto (m. 1683)

## Mortoj 
*17-a de januaro: Albert Szenci Molnár, hungara verkisto (n. 1574)
*Adriano Banchieri, itala benediktana monaĥo kaj komponisto (n. 1568)
1598

**1598** estis normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1598 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Ribelo de Mapuĉoj en Ĉilio gvidita de Pelentaro.
* Maŭricio iĝis kolonio de Nederlando.
* Filipo la 3-a (Hispanio) surtroniĝis.
* Sigismundo Báthory reiĝis princo de Transilvanio.
* Verĥoturje fondita.

## Naskiĝoj 
* 31-a de marto: René Descartes, franca filozofo (m. 1650)
* 9-a de aprilo: Johann Crüger, germana komponisto (m. 1662)
* 17-a de aprilo: Giovanni Battista Riccioli, itala jezuita astronomo (m. 1671)
* 7-a de aŭgusto: Georg Stiernhielm, sveda juristo, matematikisto, lingvisto kaj poeto (m. 1672)

## Mortoj 
* 9-a de januaro: Jasper Heywood, angla klerulo kiu tradukis tragediojn de Seneko la pli juna (n. 1535)
* 13-a de septembro: Filipo la 2-a, reĝo de Hispanio (n. 1527)
* 16-a de decembro: Ji Sun-sin, korea admiralo (n. 1545)
* decembro: Giovanni Andrea Dragoni, itala komponisto (naskiĝis ĉirkaŭ 1540)
* Rinaldo del Mel: flandra komponisto
1595

**1595** estis normala jaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1595 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Mehmed la 3-a iĝis estro de Osmanida imperio;
* batalo de Lentiscal/Santa Brigida;
* Paco de Teusina;

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Reute kiel *Reütti* (hodiaŭ komunumo en Kantono Apencelo Ekstera en Svislando).

## Naskiĝoj 
* 24-a de februaro: Maciej Kazimierz Sarbiewski, pola poeto (m. 1640)
* 25-a de novembro: Johann Praetorius, germana komponisto
* Francesco Turini, itala komponisto (m. 1656)
* Pokahontas, indiana princino (proksima dato) (m. 1617)
* Afanasij Filipoviĉ, belorusa verkisto kaj religia aganto (proksima dato) (m. 1648)

## Mortoj 
* 25-a de aprilo : Torquato Tasso
* aprilo: Annibale Stabile, itala komponisto
* 26-a de aŭgusto: Antono de Krato, Prioro de Krato, pretendanto al la portugala trono (n. 1531)
1594

**1594** estis normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1594 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Kepler alvenis al Aŭstrio;
* La princo Miĥaelo de Valakio venkis la Turkion kaj la turkoj eliris el Valakion kiu restis aŭtonoma principato ligata al Hungario;
* Rábatamási detruita de turkoj.
* Puĉeĵ fondita;

## Naskiĝoj 
* 15-a de junio: Nicolas Poussin, franca pentristo (m. 1665)

## Mortoj 
* 2-a de februaro: Giovanni Pierluigi da Palestrina, itala komponisto (n. 1526)
* 30-a de aprilo: Andreas Mylius, germana juristo, diplomato, historiisto kaj kronikisto (n. 1527)
* 10-a de julio: Paolo Bellasio, itala komponisto
* Bálint Balassi
* Girolamo Mei, itala historiisto kaj humanisto
1591

**1591** estis normala jaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1591 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* William Shakespeare alvenis al Londono
* Inocento la 9-a iĝis Papo
* Giordano Bruno alvenis al Italio
* Pesto en Italio
* 9-a de junio la Sankta Ofico (Inkvicio) alvenis al Capitania da Bahia de Todos os Santos

## Naskiĝoj 
* 12-a de januaro - José de Ribera, hispana pentristo (m. 1652)
* Nicolaus Bleyer

## Mortoj 
* 7-a de januaro - Jacobus de Kerle, flandra komponisto (n. 1531)
* 4-a de majo: Hugo Donellus, franca juristo, universitata profesoro kaj humanisto (n. 1527)
* Vincenzo Galilei;
* Jacob Handl;
* Papo Gregorio la 14-a;
* Papo Inocento la 9-a;
1586

**1586** estis normala jaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1586 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Samara, Siktivkar kaj Voroneĵ fonditaj.
* Ogimachi detronigita, Go-Yozei iĝis imperiestro de Japanio

## Naskiĝoj 
* 28-a de junio: Paul Siefert, germana komponisto
* 14-a de decembro: Georgius Calixtus, luterana teologo kaj profesoro pri teologio de la Universitato de Helmstedt. (m. 1656)
* Pedro Nunes (pentristo)
* John Ford, angla dramverkisto (m. 1640)

## Mortoj 
* 17-a de oktobro: Philip Sidney, angla verkisto, soldato kaj kortegano (n. 1554)
* 12-a de decembro: Stefano Báthory;
* Jacob Praetorius la pli maljuna, germana komponisto
1585

**1585** estis normala jaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1585 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Siksto la 5-a iĝis papo.
* João Pessoa fondita.
* Unua mencio pri Nucet (Bihor).

## Naskiĝoj 
* 12-a de februaro: Caspar Bartholin, la Maljuna, dana teologo, kuracisto kaj anatomiisto (m. 1629)
* 8-a de oktobro: Heinrich Schütz, germana komponisto (m. 1672)
* Peter Hasse, germana komponisto (m. 1640)
* Domenico Allegri, itala komponisto (proksima dato) (m. 1629)

## Mortoj 
* 4-a de junio: Marc Antoine Muret, franca humanisto, eldonisto, poeto kaj latinisto (n. 1526)
* 28-a de novembro: Hernando Franco, hispana komponisto (n. 1532)
* 27-a de decembro: Pierre de Ronsard, franca poeto (n. 1524)
1579

En la jaro **1579** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Unua mencio pri Kudimkar.

## Naskiĝoj 
* 1-a de julio: Johannes Messenius, historiisto, dramaturgo kaj profesoro de la Universitato de Upsalo (m. 1636)
* John Fletcher, angla dramisto (m. 1625)
* Tirso de Molina, hispana dramverkisto (m. 1648)

## Mortoj 
* 12-a de februaro: Laurentius Petri Gothus, ĉefepiskopo de Upsalo (1573-1579) (n. 1529)
* 21-a de novembro: Thomas Gresham, fondinto de la brita borso, Royal Exchange (naskiĝis ĉirkaŭ 1519)
* Tomé de Sousa, portugala militisto, unua ĝenerala-guberniestro de Brazilo (n. 1515)
* Diego de Landa, hispana franciskana pastro, episkopo de Jukatano (n. 1524)
* Gonzalo Jiménez de Quesada, hispana konkeranto (n. 1509)
1590

**1590** estis normala jaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1590 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Urbano la 7-a iĝis papo;
*Gregorio la 14-a iĝis papo;

## Unuaj dokumentaj mencioj 
*La Ferrière kiel ''les Hautes Montagnes d'Erguël'' (hodiaŭ komunumo de Kantono Berno en Svislando).

## Naskiĝoj 
* Jacob van Eyck, nederlanda komponisto kaj kariljonisto (m. 1657)
* 18-a de Marto - Manuel de Faria e Sousa, estis  portugala hispanlingva historiisto, poeto, filozofo, verkisto, filologo, ambasadoro kaj moralisto (m. 1649).

## Mortoj 
*27-a de aŭgusto: Papo Siksto la 5-a (n. 1521)
*20-a de septembro: Robert Garnier, franca dramisto kaj poeto (n. 1544)
*27-a de septembro: Papo Urbano la 7-a (n. 1521)
*23-a de oktobro: Bernardino de Sahagún, franciskana misiisto de Nova Hispanio (n. 1499)
*23-a de novembro: André Thevet, franca monaĥo, esploristo, kaj verkisto (n. 1502)
1578

En la jaro **1578** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Henriko la 1-a (Portugalio) surtroniĝis.
* Arzamas kaj Tetjuŝi fonditaj.
* Epidemio de pesto pereigas unu trionon el la loĝantaro de Loveno

## Naskiĝoj 
* 16-a de majo: Everard Digby, angla konspirulo kontraŭ reĝon Jakobo la 1-a (m. 1606)
* 9-a de julio: Ferdinando la 2-a, imperiestro de la Sankta Romia Imperio (m. 1637)
* 2-a de decembro: Agostino Agazzari, itala komponisto (m. 1640)

## Mortoj 
* 4-a de aŭgusto: Sebastiano la 1-a, reĝo de Portugalio (verŝajna dato) (n. 1554)

## Referencoj
1577

En la jaro **1577** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Sesa Franca milito pri religio finis.
* Voskresensk fondita.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Putna.

## Naskiĝoj 
* 5-a de marto: Franciscus Dousa, nederlanda klasika erudiciulo (m. 1630)
* 12-a de aprilo: Kristiano la 4-a, reĝo de Danio (m. 1648)
* 29-a de junio: Petro Paŭlo Rubens, flandra pentristo (m. 1640)
* 10-a de novembro: Jacob Cats, nederlanda poeto, juristo kaj politikisto (m. 1660)
* 15-a de novembro: Piet Hein, nederlanda mararmea oficiro dum Okdek-jara Milito (m. 1629)
* Kobayakawa Hideaki, japana daimio (m. 1602)

## Mortoj 
* 27-a de aŭgusto: Ticiano, venecia artisto (naskiĝis ĉirkaŭ 1485)
* Pietro Andrea Mattioli, itala kuracisto kaj botanikisto (n. 1501)
1574

En la jaro **1574** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Abraham Shalom nomis sin "Davida Mesio".
* Henriko la 3-a (Francio) surtroniĝis.
* Murat la 3-a iĝis estro de Osmanida imperio.
* Kvina Franca milito pri religio ekis.

## Naskiĝoj 
* 1-a de marto: Yuki Hideyasu, japana daimio (m. 1607)
* 6-a de majo: Papo Inocento la 10-a (m. 1655)
* 30-a de aŭgusto: Albert Szenci Molnár, hungara verkisto (m. 1634)
* 4-a de novembro: Erycius Puteanus, belga humanisto, historiisto kaj filologo (m. 1646)

## Mortoj 
* 17-a de aprilo: Joachim Camerarius, la Maljuna, germana poeto kaj humanisto (n. 1500)
* 31-a de majo: Karlo la 9-a, reĝo de Francio (n. 1550)
* 27-a de junio: Giorgio Vasari, itala pentristo, arthistoriisto, arkitekto kaj biografo (n. 1511)
* 12-a de decembro: Selim la 2-a, Otomana kalifo (n. 1524)
1573

En la jaro **1573** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Kvara Franca milito pri religio finis.
* Henriko de Valois elektigita reĝo de Pollando.
* Reutov fondita.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Puplinge (hodiaŭ komunumo en Kantono Ĝenevo en Svislando).

## Naskiĝoj 
* 26-a de aprilo: Maria de Mediĉo, edzino de la franca reĝo Henriko la 4-a (m. 1642)
* Ukita Hideie, japana daimio (m. 1655)

## Mortoj 
* 13-a de majo: Takeda Shingen, japana daimio (n. 1521)
* 26-a de oktobro: Laurentius Petri Nericius, diplomato kaj ĉefepiskopo de Upsalo (n. 1499)
1570

En la jaro **1570** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* La Osmana Imperio konkeras Kipron.
* Túpac Amaru iĝis la lasta "kaŝa" inkao.
* Tria Franca milito pri religio finis.

## Naskiĝoj 
* 13-a de aprilo: Guy Fawkes, angla komplotisto kontraŭ Jakobo la 1-a (m. 1606)
* Hans Lippershey, nederlanda lensfaristo kaj inventisto (m. 1619)
* (proksima dato) Salomone Rossi, itala komponisto (m. 1630)
* Alessandro Salvio, itala ŝakludisto (m. 1640)

## Mortoj 
* 25-a de marto: Johann Walter, germana komponisto (n. 1496)
* 15-a de septembro: Theodor Fabricius, germana teologo kaj reformisto (n. 1501)
* Titu Cusi Yupanqui "kaŝa" inkao
1575

En la jaro **1575** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Francio: Henriko la 3-a (Francio) ekreĝis, li antaŭ estis elektita reĝo de Pollando.
* Hispanio: Konstruo la palacon kaj ĝardenojn de Aranjuez
* Nord-Ameriko: Hiaŭata fondas la Irokŭajan Ligon.
* Maurolycus eltrovas ke kaŭzoj de miopio kaj presbitio estas en la formkonsisto de la okulo.
* Stefano Báthory elektatis kiel reĝon de Pollando, pro tio, li rezignis la regenteco de Transilvanio, kiu pasis al Kristofo Báthory.
* Hispanoj konkeris Tlakskalon, la survivantoj fuĝis al Tenoĉtitlano.
* Kuaŭhtemoko iĝis tlatelolka reĝo pro la malvigleco de Aztekoj.
* Juan Díaz de Solís eliris Hispanion por pruvi trovi trairadon inter Atlantiko kaj Pacifiko

## Naskiĝoj 
* Cyril Tourneur, angla dramisto (m. 1626)

## Mortoj 
* Franciscus Maurolycus, itala matematikisto kaj astronomo (n. 1494)
1569

En la jaro **1569** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Tria Franca milito pri religio ekis.
* Aksaj (Rusio) fondita.
* Johano la 3-a (Svedio) igis la noblecon hereda en Svedio.
* Alvaro de Medaña revenas al Peruo post iri al Oceanio.
* Lublina Unio inter Pollando kaj Granda Duklando Litva; kreo de Respubliko de Ambaŭ Nacioj.
* Erupcio de Citlaltepetl

## Naskiĝoj 
* Ambrogio Spinola, hispana generalo (m. 1630)

## Mortoj 
* 9-a de septembro: Pieter Bruegel la pliaĝa, flandra pentristo (naskiĝis ĉirkaŭ 1525)
1565

En la jaro **1565** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Rio-de-Ĵanejro fondita.
* En Londono malfermiĝis Reĝa Borso.
* Erupcio de Citlaltepetl

## Naskiĝoj 
* Duarte Lobo, portugala komponisto
* 18-a de marto: Arnoldus Buchelius, nederlanda humanisto, historiisto, juristo, reformisto, antikvaĵisto, genealogiisto, erudiciulo kaj numismato. (m. 1641)
* 10-a de novembro: Laurentius Paulinus Gothus, sveda profesoro, astronomo, rektoro de la Universitato de Upsalo (m. 1646)

## Mortoj 
* Papo Pio la 4-a;
* 14-a de majo: Nikolaus von Amsdorf, germana teologo kaj reformisto (n. 1483)
* 12-a de junio: Adrianus Turnebus, klasika franca poeto, humanisto, filologo kaj klerulo (n. 1512)
* 13-a de decembro : Conrad Gesner
1563

En la jaro **1563** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Unua franca milito pri religio finis.

## Naskiĝoj 
* Michael Drayton, angla poeto (m. 1631)
* 1-a de junio: Robert Cecil, 1-a Grafo de Salisbury, angla politikisto (m. 1612)

## Mortoj
1568

En la jaro **1568** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Dua Franca milito pri religio finis.
* Dankov fondita.
* Ashikaga Yoshihide iĝis ŝoguno.

## Naskiĝoj 
* 4-a de aprilo: Papo Urbano la 8-a (baptita dato) (m. 1644)
* 3-a de septembro: Adriano Banchieri, itala benediktana monaĥo, komponisto, verkisto (m. 1634)
* 15-a de septembro: Tommaso Campanella, itala dominikano monaĥo kaj filozofo (m. 1639)

## Mortoj 
* 24-a de julio: Karlo, princo de Asturio (n. 1545)
* 23-a de decembro: Roger Ascham, angla klerulo, instruisto kaj verkisto (naskiĝis ĉirkaŭ 1515)
1561

En la jaro **1561** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Titu Cusi Yupanqui iĝis "kaŝa" inkao.
* Fondita Ostružná.

## Naskiĝoj 
* 15-a de aŭgusto: Sebastián Aguilera de Heredia, hispana komponisto
* 21-a de januaro: Francis Bacon, sciencisto
* 11-a de julio: Luis de Góngora, hispana poeto

## Mortoj 
* Sayri Túpac "kaŝa" inkao
* 30-a de septembro: Michael Helding, germana humanisto, katolika episkopo kaj klerulo (n. 1506)
* 1-a de novembro: Christoph Amberger, germana priportreta pentristo. (m. 1490)
1562

En la jaro **1562** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Publikitaj la "39 artikoloj" de Anglikanismo.
* Koncilio de Trento reafirmis la adoradon al sanktuloj.
* Unua franca milito pri religio ekis. Teodoro Beza, posteulo de Kalvino, disrabis la monaĥejon de Sankta Irineo en Liono kaj rabis kodikson kiu havis sian nomon.
* Tycho Brahe ekstudis Ptolomean verkon.

## Naskiĝoj 
* 12-a de januaro: Duko Karlo-Emanuelo la 1-a de Savojo (m. 1630)
* 25-a de novembro: Lope de Vega, hispana verkisto (m. 1632)
* Jan Pieterszoon Sweelinck, nederlanda komponisto (m. 1621)

## Mortoj 
* 1-a de aŭgusto: Virgil Solis, germana gravuristo (n. 1514)
* 15-a de oktobro: Claude de Sermisy, franca komponisto (n. 1490)
* 9-a de oktobro: Gabrielo Falloppio, itala kuracisto, botanikisto, anatomo, kirurgo kaj naturalisto (n. 1523)
* 19-a de oktobro: Christoph Amberger, germana priportreta pentristo. (m. 1490)
* 4-a de decembro: Wilhelm Frölich, svisa soldatestro (naskiĝis ĉirkaŭ 1505)
* 7-a de decembro: Adrian Willaert, flandra komponisto (naskiĝis ĉirkaŭ 1490)
1560

En la jaro **1560** post Kristo okazis interalie:

## Eventoj 
* Karlo la 9-a (Francio) surtroniĝis.

## Naskiĝoj 
* 7-a de aŭgusto: Erzsébet Báthory, grafino kaj amasmurdistino (m. 1614)
* 10-a de aŭgusto: Hieronymus Praetorius, germana komponisto (m. 1629)
* 13-a de decembro: Maximilien de Béthune, ministro de la franca reĝo Henriko la 4-a (m. 1641)
* Felice Anerio, itala komponisto (m. 1614)
* Ruggiero Giovannelli, itala komponisto (m. 1625)
* Melchior Vulpius, germana komponisto (proksima dato) (m. 1625)
* Johann Steffens, germana komponisto (proksima dato) (m. 1616)
* Robert Carey, angla nobelo (m. 1639)
* Anton Praetorius, germana teologo (m. 1613)

## Mortoj 
* 12-a de septembro: Gustavo Vasa, reĝo de Svedio (n. 1496)
* 5-a de decembro: Francisko la 2-a, reĝo de Francio (n. 1544)
* Joachim du Bellay, franca poeto (n. 1522)
* Imagawa Yoshimoto, japana daimio (n. 1519)
1557

En la jaro **1557** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* 7-a de marto: Francaj Kalvinistojalvenis al Rio-de-Ĵanejro por fondi kolonion.
* Ogimachi iĝis imperiestro de Japanio.
* Sebastiano la 1-a (Portugalio), la Dezirata, surtroniĝis.

## Naskiĝoj 
* 1-a de januaro: István Bocskai, landestro de Hungario kaj Transilvanio (m. 1606)
* 24-an de februaro: Matiaso la 1-a, imperiestro de la Sankta Romia Imperio (m. 1619)
* 16-a de aŭgusto: Agostino Carracci, itala pentristo kaj gravuristo (m. 1602)
* Johannes Althusius, germana teologa filozofo (m. 1638)
* Olaus Martini, ĉefepiskopo de Upsalo (m. 1609)

## Mortoj 
* Go-Nara imperiestro de Japanio
* 21-a de aprilo: Girolamo Parabosco
* 11-a de julio: Johano la 3-a reĝo de Portugalio
* 16-a de julio: Anna de Kleve, kvara edzino de Henriko la 8-a (Anglio) (n. 1515)
* 1-a de septembro: Jacques Cartier
* 16-a de septembro: Jacques Mauduit
* 5-a de oktobro: Diogo Álvares Correia
1556

En la jaro **1556** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Filipo la 2-a (Hispanio) surtroniĝis.
*Unua mencio pri Luţa.
*Tertremo en Shaanxi, Ĉinio.

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
*Fuzuli, turka poeto (naskiĝis ĉirkaŭ 1495)
*Karlo la 5-a, imperiestro de la Sankta Romia Imperio (n. 1500)
1554

En la jaro **1554** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Konstruo de Kastelo Egeskov en Danio
* Hispanoj eliris Tunezon kaj distruis la Grandan Meskiton de tiu ĉi urbo.
* en 25-a de januaro Fondigo de urbo San-Paŭlo, en Brazilo, de José de Anchieta kaj Manuel da Nóbrega.
* Unua mencio pri Toc;

## Naskiĝoj 
* 20-a de januaro: Sebastiano la 1-a, reĝo de Portugalio (m. 1578)
* 20-a de majo: Paolo Bellasio, itala komponisto (m. 1594)
* 3-a de oktobro: Fulke Greville (1-a Barono Brooke), angla poeto kaj politikisto (m. 1628)
* 20-a de oktobro: Bálint Balassi, hungara poeto (m. 1594)
* 30-a de novembro: Philip Sidney, angla verkisto, soldato kaj kortegano (m. 1586)
* Rinaldo del Mel: flandra komponisto (mortis ĉirkaŭ 1598)

## Mortoj 
* 12-a de februaro: Jane Grey, reĝino de Anglio (mortis ĉirkaŭ 1537)
* 11-a de aprilo: Thomas Wyatt la pli juna, kiu estris ribelon kontraŭ Maria la 1-a (Anglio) (n. 1521)
* 19-a de junio: Sixtus Birck, germana dramisto (n. 1501)
* 25-a de aŭgusto: Thomas Howard (3-a duko de Norfolk), onklo de Anne Boleyn kaj Catherine Howard (n. 1473)
1552

En la jaro **1552** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Alatir (urbo) (Rusio) kaj Lauro de Freitas (Brazilo) fonditaj.
* Unua mencio pri Betfia kaj Căbeşti.
* La rego Henriko la 2-a ekokupis la tri episkopujojn (Metz, Toul kaj Verdun).

## Naskiĝoj 
* 18-an de februaro: Rudolfo la 2-a, imperiestro de la Sankta Romia Imperio (m. 1612)
* 20-a de februaro: Anne Parr (grafino de Pembroke), fratino de Catherine Parr, la sesa edzino de Henriko la 8-a (Anglio) (n. ĉirkaŭ 1514)
* Petrus Plancius, nederlanda astronomo (m. 1622)

## Mortoj 
* 13-a de januaro: Jakobus Greselius, germana humanisto kaj profesoro en la Universitato de Kolonjo (n. 1483)
* 11-a de decembro: Paolo Giovio, itala kuracisto kaj verkisto (n. 1483)
1551

En la jaro **1551** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Julio la 3-a iĝis papo.
* Fondita Nacia Universitato San Marcos, laŭdire la plej antikva en Ameriko.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Mühlehorn kiel *Mülihorn* (hodiaŭ komunumo en Kantono Glaruso en Svislando).

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
*17-a de decembro: Georgo Martinuzzi, ŝtatestro de Transilvanio (n. 1482)
1550

En la jaro **1550** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Ibagué fondita.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
*Landarenca kiel *Lan Darencha* (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Arvigo en Kantono Grizono en Svislando).

## Naskiĝoj 
*27-a de junio: Karlo la 9-a, reĝo de Francio (m. 1574)
*4-a de oktobro: Karolo la 9-a, reĝo de Svedio (m. 1611)
* John Napier, skota matematikisto (m. 1617)
* Emilio di Cavalieri, itala komponisto (proksima dato) (m. 1602)
* Václav Březan, ĉeĥa kronikisto (m. 1618)

## Mortoj 
* 19-a de decembro: Johannes Caesarius, estis germana humanisto, filologo, erudiciulo, kuracisto, latinisto, helenisto kaj gramatikulo (n. 1468)
1545

En la jaro **1545** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Eŭskio: Unua presita verkaĵo en la Eŭska lingvo aperas. (*Linguae Vasconum Primitiae* far Beñat Etxepare.)
* Erupcio de Citlaltepetl.

## Naskiĝoj 
* 28-a de aprilo: Ji Sun-sin, korea admiralo (m. 1598)
* Luzzasco Luzasschi, itala komponisto (proksima dato) (m. 1607)
* 6-a de decembro: Janus Dousa, nederlanda historiisto, juristo, poeto, filologo, ŝtatestro kaj unua bibliotekisto de la Universitato de Lejdeno (m. 1604)

## Mortoj 
* 6-a de marto: Georg Helt, germana humanisto, filologo, reformisto kaj teologo (n. 1485)
* 22-a de aŭgusto: Charles Brandon, 1-a Duko de Suffolk (n. ĉirkaŭ 1484)
1542

En la jaro **1542** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Fondita urbo Jukatana Merido en Meksiko.
* Publikita "De Materia Medica" de Curtio Trojano en Italio.
* Hispanio promulgis la "Leyes Nuevas", kontraŭ la krudelecon al indiĝenoj.
* Kreita la  Vicreĝlando de Peruo.
* Otomanoj konkeris Jerusalemon al araboj.
* Unuaj kontaktoj de Japanoj al okcidentaj maristoj.
* Martim Afonso de Souza estas nomita portugala Vic-reĝo de Hindio.

## Naskiĝoj 
* 5-a de majo: Thomas Cecil, 1-a Grafo de Exeter (m. 1623)
* 15-a de oktobro: Jalaluddin Muhammad Akbar, imperiestro de la Mongola Imperio (m. 1605)

## Mortoj 
* Lucas Fernández hispana verkisto
* 11-a de oktobro: Thomas Wyatt, angla poeto (n. 1503)
* Leonhard Beck, germana pentristo kaj lignogravuristo (n. 1480)
1541

En la jaro **1541** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
## Naskiĝoj 
* 12-a de marto: Ipacij Pacej, ukraina teologo kaj verkisto (m. 1613)
* El Greco, greka-hispana artisto (m. 1614)
* Guðbrandur Þorláksson, islanda matematikisto, kartografiisto, kaj episkopo (m. 1627)
* Jakub Wujek, pola religia verkisto, jezuito, tradukinto de la Biblio (m. 1597)

## Mortoj 
* 26-a de junio: Francisco Pizarro, hispana konkistadoro (naskiĝis ĉirkaŭ 1471)
* 15-a de oktobro: István Werbőczy, hungara politikisto (n. 1458)
* 18-a de oktobro: Margaret Tudor, reĝino de Skotlando (n. 1489)
* 24-a de decembro: Andreo Karlostadio, germana teologo kaj reformisto.  (m. 1486)
* Fernando de Rojas, hispana verkisto (naskiĝis ĉirkaŭ 1470)
1540

En la jaro **1540** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Isabella Jagiello kaj Johano la 2-a Sigismundo Zápolya iĝis geprincoj de Transilvanio;
* Arequipa fondita.

## Naskiĝoj 
* 5-a de aŭgusto: Joseph Justus Scaliger, nederlanda francdevena eldonisto, tradukisto, humanisto, historiisto, hebreisto, helenisto, filologo, erudiciulo, religia movadulo kaj kalendara reformisto (m. 1609)
* 31-a de decembro: Silvio Antoniano, itala kardinalo kaj edukisto (m. 1603)
* Francis Drake
* Ruy López de Segura, hispana ŝakludisto (mortis ĉirkaŭ 1580)
* Laurentius Nicolai Norvegus, norvega kapelano de la sveda reĝino, Katarina Jagelona (1526-1583) (m. 1622)

## Mortoj 
* 22-a de julio: Johano la 1-a, reĝo de Hungario (n. 1487)
* 23-a de aŭgusto: Guillaume Budé, franca filologo, helenisto, humanisto, diplomato kaj bibliotekisto (n. 1468)
1539

En la jaro **1539** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Hispanio finkonkeris Centran Amerikon.
* Teksita la "The Ardebil carpet Victoria and Albert Museum", la plejfama tapiŝo en mondo.
* Santos (Brazilo), Vélez kaj Neiva (Kolombio) fonditaj.
* Fondita la unua Amerikan presejon en Meksiko.
* Hernando de Soto eniris kun sia militaro en la nuna Sudokcidento de Usono.
* Francisko la 1-a (Francio) deklaris per lingvopolitika edikto la francan oficiala lingvo, tiel forpuŝante la latinan kaj ĉiujn regionajn popolajn lingvojn krom la pariza (ekde tiam oficiala franca).
* 6-a de aŭgusto: Gonzalo Suárez Rondón fondis Tunja en nuna Kolombio.

## Naskiĝoj 
* Ludolph Van Ceulen, matematikisto.
* 12-a de aprilo: Inca Garcilaso de la Vega perua verkisto.

## Mortoj 
* Konrad Goclenius, belga germandevena humanisto, helenisto kaj filologo (n. 1485)
1538

En la jaro **1538** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Traktato de Nagyvarad. Paco inter imperiestro Ferdinando la 1-a kaj Otomana Imperio. Johano Zapolya estas agnoskita kiel reĝo de Hungario. Ferdinando tenadas la nordajn kaj okcidentajn partojn de la reĝlando, kaj estas agnoskita kiel heredonto pri la trono.
* Henriko la 8-a de Anglio disrompas monaĥejojn.
* Kreita Ordeno de Johanitoj.

## Naskiĝoj 
* 30-a de junio: Bonaventura Vulcanius, belga diplomato, filologo kaj humanisto (m. 1614)
* 31-a de oktobro - Caesar Baronius, itala kardinalo kaj eklezia historiisto.
* Militpaŭzo de Nico - Paco inter imperiestro Karlo la 5-a kaj franca reĝo Francisko la 1-a.
* Imagawa Ujizane, japana daimio (m. 1614)
* Petrus Jonæ Helsingus, sveda episkopo. (m. 1607)
* Daniel Hofmann, germana luterana teologo, superintendanto, polemikisto kaj profesoro pri teologio de la Universitato de Helmstedt (m. 1611)

## Mortoj 
* 12-a de februaro: Albrecht Altdorfer, germana gravuristo, pentristo kaj arkitekto. (n. 1480)
* Julio - Diego de Almagro.
* 30-a de novembro: Adrianus Barlandus, belga nederlanddevena historiisto, filologo kaj filozofo (n. 1487)
* Guru Nanak, fondinto de sikismo.
1537

En la jaro **1537** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Igarassu fondita.
* Erupcio de Citlaltepetl.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Plan-les-Ouates kiel *Plan-des-Vuattes* (hodiaŭ komunumo en Kantono Ĝenevo en Svislando).

## Naskiĝoj 
* Annibale Zoilo, itala komponisto (proksima dato) (m. 1592)
* Jane Grey, reĝino de Anglio (proksima dato) (m. 1554)

## Mortoj 
* 6-a de januaro: Aleksandro de Mediĉo, duko de Florenco (n. 1510)
* Paul Hofhaimer, aŭstra komponisto kaj orgenisto (n. 1459)
1535

En la jaro **1535** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Portugaloj alvenis Pernambukon.
* Limo (Peruo) fondita.
* Eldonita Establo landa de la Margraflando Moravio.

## Naskiĝoj 
* Jasper Heywood, angla klerulo kiu tradukis tragediojn de Seneko la pli juna (m. 1598)

## Mortoj 
* 6-a de julio: Thomas More, angla advokato, verkisto kaj politikisto (n. 1478)
* 29-a de decembro: Matsudaira Kiyoyasu, klanestro de la Matsudaira-klano (n. 1511)
1534

En la jaro **1534** post Kristo okazis interalie:

## Eventoj 
*Jacques Cartier malkovras Kanadon en la nomo de Francio;
*Kreita hereda provinco Pernambuko;
*Paŭlo la 4-a iĝis papo;
*Kristiano la 3-a iĝis reĝo de Danio kaj Norvegio;

## Naskiĝoj 
*1-a de julio: Frederiko la 2-a, reĝo de Danio kaj Norvegio (m. 1588)
*Icĥak Lurja, kabalisto

## Mortoj 
* aprilo: Hermann von dem Busche, humanisto, luterana teologo kaj profesoro de la Universitato de Marburgo (n. 1468)
*25-a de septembro: Papo Klemento la 7-a
* 31-a de oktobro: Alfonso la 1-a, Duko de Ferrara (n. 1476)
1533

En la jaro **1533** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Hispanio konkeris inkaan imperion, inkaoj organizis rezistadon sub gvido de inkao Túpac Huallpa en malgranda kaŝa teritorio. Post lia tuja regado, Manco Cápac la 2-a iĝis "kaŝa" inkao;
* Kartageno (Kolombio) fondita.

## Naskiĝoj 
* 28-a de februaro : Michel de Montaigne, franca filozofo kaj eseisto.
* 18-a de majo: Johannes Caselius, germana humanisto, juristo kaj filologo (m. 1613)
* 7-a de septembro : Elizabeto la 1-a (Anglio)
* 27-a de septembro: Stefano Báthory

## Mortoj 
* 25-a de junio: Mary Tudor, Reĝino de Francio
* 6-a de julio: Ludovico Ariosto, itala poeto, naskiĝis la 8-an de septembro 1474.
* 26-a de julio: Ataŭalpo, estas mortigata de hispanaj konkerantoj
* Túpac Huallpa "kaŝa" inkao
1532

En la jaro **1532** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Fonditaj São Vicente kaj Pernink;

## Naskiĝoj 
* Hernando Franco, Hispana komponisto

## Mortoj 
*Inkao Huáscar
1530

En la jaro **1530** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Portugalio sendas ŝiparon al Brazilo por gardi la teritorion.
*Sigismondo la 2-a (Pollando) surtroniĝis.
*Koperniko refaris la kalkuladon de Ptolemeo pri la ekzakta daŭro de jaro.
*Unua mencio pri Răstoci.

## Naskiĝoj 
*Jean Nicot, franca diplomato, kiu donis sian nomon al nikotino (m. 1604)
*Kristofo Báthori, reganto de Transilvanio (m. 1581)

## Mortoj 
* 2-a de oktobro: Hermann von Neuenahr, la maljuna,  humanisto, teologo, ŝtatestro, naturalisto kaj kanceliero de la Universitato de Kolonjo (n. 1492)
* Quinten Matsijs, flandra pentristo (n. 1466)
1529

En la jaro **1529** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Marakajbo fondita.
*Junio: Dum batalpaŭzo dum la 1-a Batalo de Kappel okaze de religia milito inter protestantoj kaj katolikoj interne de la Svisa Ĵurkomunumo la du malamikaj armeoj kune manĝis la Laktosupon de Kapppel. Laŭ la legendo, tio estis la origino de la fonduo.

## Naskiĝoj 
* Laurentius Petri Gothus, ĉefepiskopo de Upsalo (1573-1579) (m. 1579)
* 25-a de aprilo - Francisko Patriko, kroata filozofo, humanisto kaj poeto (m. 1597)

## Mortoj 
*21-a de junio: John Skelton, angla poeto kaj dramisto (m. ĉ. 1460)
1526

En la jaro **1526** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Go-Nara iĝis imperiestro de Japanio;
*Johano Zápolya iĝis princo de Transilvanio;
*La Turka Imperio venkis la Hungaran Reĝlandon apud Mohács;
----

## Naskiĝoj 
* 1-a de februaro: Giovanni Pierluigi da Palestrina, itala komponisto (m. 1594)
* 19-a de februaro: Charles de l'Écluse, franca botanikisto (m. 1609)
* 31-a de marto: Benedikto la Afrikano, itala sanktulo (m. 1589)
* 15-a de aprilo: Marc Antoine Muret, franca humanisto, eldonisto, poeto kaj latinisto (m. 1585)
* 9-a de junio: Matsudaira Hirotada, japana daimjo (m. 1549)

## Mortoj 
*19-a de januaro: Izabela el Aŭstrio, arkidukino de Aŭstrio (n. 1501)
*29-an de aŭgusto: Ludoviko la 1-a Jagello
*Go-Kashiwabara imperiestro de Japanio
1525

En la jaro **1525** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*fino de Germana kamparana ribelo

## Naskiĝoj 
* 23-a de decembro: Johano Alberto la 1-a, Duko de Mecklenburgo, Duko de Mecklenburgo (m. 1576)
* Pieter Bruegel la pliaĝa (proksimuma dato), flandra pentristo (m. 1569)

## Mortoj 
* 5-a de majo: Frederiko la 3-a, princo-elektisto de Saksio inter 1486 kaj 1525 (n. 1463)
* 31-a de majo: Martinus Dorpius, nederlanda humanisto kaj teologo (n. 1485)
1523

En la jaro **1523** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*19-a de novembro: Klemento la 7-a iĝis Papo.
*Hispanio okupis Gvatemalon.
*Disigo de krono de Skandinavio:
**Gustavo Vasa fariĝis reĝo de Svedio;
**Frederiko iĝis reĝo de Danio kaj Norvegio;
*Unua mencio pri Ticu

## Naskiĝoj 
* Gabrielo Falloppio, itala kuracisto, botanikisto, anatomo, kirurgo kaj naturalisto (m. 1562)

## Mortoj 
*14-a de septembro: papo Adriano la 6-a
* 16-a de oktobro: Luca Signorelli, renesanca itala pentristo (n. 1450)
*29-a de aŭgusto: Ulrich von Hutten, fervora kritikulo kontraŭ Katolikismo (n. 1488)
1522

En la jaro **1522** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Adriano la 6-a iĝis papo

## Naskiĝoj 
*Joachim du Bellay
*11-a de septembro: Ulisse Aldrovandi, itala kuracisto kaj natursciencisto (m. 1605)

## Mortoj 
*30-a de junio : Johano Reuchlin
*septembro: Gavin Douglas, skota poeto kaj tradukisto
1518

En la jaro **1518** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Kiel estis eksigita el la Hansa ligo.

## Naskiĝoj 
* Hubert Languet

## Mortoj
1516

En la jaro **1516** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Karlo la 5-a (imperiestro de la Sankta Romia Imperio) iĝis reĝo de Hispanio

## Naskiĝoj 
* 18-a de februaro: Maria la 1-a, reĝino de Anglio (m. 1558)
* 26-a de marto: Conrad Gesner, svisa kuracisto (m. 1565)

## Mortoj 
* 13-an de marto: Vladislao la 2-a Jagello, reĝo de Hungario kaj Bohemio (n. 1456)
* 9-a de aŭgusto: Hieronymus Bosch, nederlanda pentristo (naskiĝis ĉirkaŭ 1450)
1511

En la jaro **1511** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* 15-a de aŭgusto: Afonso de Albuquerque konkeras kun ŝiparo de 16 ŝipoj Malakon.

## Naskiĝoj 
* 30-a de julio: Giorgio Vasari, itala pentristo, arthistoriisto, arkitekto kaj biografo (m. 1553)
* 28-a de septembro: Matsudaira Kiyoyasu, klanestro de la Matsudaira-klano (m. 1535)
* 29-a de septembro: Miguel Servet, hispana-aragona teologo, kuracisto, kartografo kaj humanisto (m. 1553)
* Jiří Melantrich, ĉeĥa libropresisto kaj eldonisto (m. 1580)

## Mortoj
1508

En la jaro **1508** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Ashikaga Yoshitane iĝis ŝoguno.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Coșdeni
* Moroda

## Naskiĝoj 
* 3-a de aprilo: Jean Dorat, franca klasika filologo, poeto, erudiciulo, helenisto kaj humanisto (m. 1588)
* 4-a de aprilo: Herkulo la 2-a (Este), 4-a Duko de Ferrara (m. 1559)
* Matthias Marcus Dabercusius, germana historiisto, filologo kaj pedagogo (m. 1572)

## Mortoj
1507

En la jaro **1507** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Lasta Ceremonio de Nova Fajro en Tenoĉtitlano.
*La familio Decôur ŝanĝis sian nomon al Decour kaj foriris de Francio al Germanio.
*Martin Waldseemüller verkis la unuan mapon kiu montris la nomon Amerikon.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
*Băbdiu.

## Naskiĝoj 
*Anne Boleyn, dua edzino de Henriko la 8-a (Anglio) (probabla naskiĝjaro; m. 1536)
*Alonso García Bravo
*BAKFARK Bálint

## Mortoj 
*
1505

En la jaro **1505** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Marteno Lutero finis sian universitatan kurson.
* Manuel, la Feliĉa, reĝo de Portugalio reformis la Portugalan armeon.
* Amasmalsano en Portugalio.
* Slobodskoj fondita.
* Ĉina imperio: finiĝis konstruado de Badalingo, parto de la Granda Ĉina Muro

## Naskiĝoj 
* 5-a de februaro: Gilg Tschudi, svisa politikisto kaj historiisto (m. 1572)
* Christopher Tye, angla komponisto kaj orgenisto (proksima dato) (mortis ĉirkaŭ 1572)
* Thomas Tallis, angla komponisto (m. 1585)

## Mortoj 
* 27-a de oktobro: Ivano la 3-a, duko de Rusio (n. 1440)
* Jacob Obrecht, nederlanda komponisto (naskiĝis ĉirkaŭ 1450)
* 25-a de januaro: Herkulo la 1-a, Duko de Ferrara (1471-1505) (n. 1431)
1514

En la jaro **1514** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* 8-a de majo: princino Claude de Francio edziniĝis al François d'Angoulême.
* 14-a de majo: kreita unua *Correo Mayor de Indias* (Plejgranda Poŝto de Hindujo) en Limo, Peruo.
* 12-a de julio: Brazilo iris al la jurisdiskcio de Episkopujo de Funchal.
* 5-a de novembro: Maria Tudor iĝis reĝino de Francio.
* Hungara kamparana ribelo.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Brănești
* Pietroasa (Timiș)

## Naskiĝoj 
* 1-a de januaro: Andreas Vesalius, belga anatomiisto (m. 1564)
* 13-a de aŭgusto: Joachim Mynsinger von Frundeck, germana juristo (m. 1588)
* Giovanni Animuccia, itala komponisto (proksimuma dato) (m. 1571)
* Virgil Solis, germana gravuristo (m. 1562)

## Mortoj 
* 9-a de januaro: Ana de Bretonio, reĝino de Francio (n. 1477)
* 11-a de marto: Bramante, italia arĥitekto (n. 1444)
* Yotchiengrai, reĝo de Lan Na
1504

En la jaro **1504** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Mikaelanĝelo finis la skulptaĵon Davido
* Ĉina imperio: komenciĝis konstruado de Badalingo, parto de la Granda Ĉina Muro

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Nusshof kiel *Hof by dem Nussbom* (hodiaŭ komunumo en Kantono Bazelo Kampara en Svislando).

## Naskiĝoj 
* 17-a de januaro: Papo Pio la 5-a (m. 1572)
* Charles Estienne, franca anatomiisto (m. 1564)

## Mortoj 
* 2-a de julio: Stefano la 3-a, princo de Moldavio (naskiĝis ĉirkaŭ 1433)
* 10-a de septembro: Filiberto la 2-a de Savojo, Duko de Savojo (n. 1480)
* 26-a de novembro: Izabela la 1-a, reĝino de Kastilio (n. 1451)
1502

En la jaro **1502** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* 6-a de januaro: André Gonçalves malkovris Angra dos Reis, Brazilo;
* 22-a de januaro: Amerigo Vespucci alvenis al San-Vicento, Brazilo;
* Kristoforo Kolumbo faris sian 4-an vojaĝon al Ameriko;

## Naskiĝoj 
* 6-a de junio: Johano la 3-a, 15-a reĝo de Portugalio (m. 1557)
* André Thevet, franca monaĥo, esploristo, kaj verkisto (m. 1590)

## Mortoj 
*
1503

En la jaro **1503** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*
## Naskiĝoj 
* 24-a de februaro: Johannes Gropper, germana humanisto, juristo, teologo kaj kardinalo (m. 1559)
*10-a de marto : Ferdinando la 1-a;
*4-a de decembro : Michel de Nostredame aŭ Nostradamus, kuracisto kaj aŭtoro de La Profetaĵoj;
*Tomé de Sousa;
* Petrus Vulcanius, belga erudiciulo kaj humanisto (m. 1571)
*Thomas Wyatt, angla poeto (m. 1542)

## Mortoj 
*Antonio Bonfini.
*Papo Aleksandro la 6-a.
* 4-a de decembro: Sten Sture la Maljuna, ŝtatestro kaj reganto de Svedio. (n. 1440)
1499

En la jaro **1499** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
## Naskiĝoj 
* Bernardino de Sahagún, franciskana misiisto de Nova Hispanio (m. 1590)
* Julius von Pflug, historiisto kaj episkopo de Naumburg (m. 1564)
* Laurentius Petri Nericius, diplomato kaj ĉefepiskopo de Upsalo (m. 1573)

## Mortoj 
* 23-a de novembro: Perkin Warbeck, pretendanto al la angla trono (n. ĉirkaŭ 1474)
* 28-a de novembro: Eduardo Plantaĝeneto (17-a grafo de Warwick), ebla pretendanto al la angla trono (n. 1475)
1496

En la jaro **1496** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* **Sankta Domingo** la hodiaŭa ĉefurbo de Domingo (respektive Dominika Respubliko) estis fondita.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Hodişu

## Naskiĝoj 
* 18-a de marto: Mary Tudor, Reĝino de Francio (m. 1533)
* 12-a de majo: Gustavo Vasa, reĝo de Svedio (m. 1560)
* Menono Simono, estro de nederlandaj anabaptistoj (m. 1561)
* Johann Walter, germana komponisto (m. 1570)

## Mortoj 
* 16-a de aprilo: Karlo la 2-a de Savojo, duko de Savojo (n. 1488)
1495

En la jaro **1495** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Emanuelo la 1-a (Portugalio) surtroniĝis;

## Naskiĝoj 
* Michael Sattler, germana monaĥo kaj reformaciisto (proksima dato) (m. 1527)
* Fuzuli, turka poeto (proksima dato) (m. 1556)

## Mortoj 
* 11-a de januaro: Pedro González de Mendoza, hispana kardinalo kaj ŝtatestro (n. 1428)
* 25-a de oktobro: Johano la 2-a, reĝo de Portugalio (n. 1455)
1491

En la jaro **1491** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Unua mencio pri Herepeia, Panc-Sălişte kaj Muncelu Mare.
* Raboto finkonstruita.

## Naskiĝoj 
* 31-a de decembro: Jacques Cartier, esploristo

## Mortoj 
* majon: Robert Stillington, episkopo de Bath kaj Wells, Anglio kaj lordo-kanceliero de Anglio (n. 1420)
1490

En la jaro **1490** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Astronomia horloĝo de Prago konstruita.
* Ashikaga Yoshiki iĝis ŝoguno.

## Naskiĝoj 
* Claude de Sermisy
* Christoph Amberger, germana priportreta pentristo. (m. 1562)

## Mortoj 
* 6-an de aprilo : Matiaso la 1-a Korvino
1489

En la jaro **1489** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Tlatelolko estis konkerita de Tenoĉtitlano;
* Unua mencio pri Bârsa (Arad);
* Maksimiliano (Aŭstrio) sieĝis Genton; komenco de konstruo de Raboto;

## Naskiĝoj 
* 15-a de aprilo: Sinan, ĉefa arkitekto de la osmanida imperio (m. 1588)
* 28-a de novembro: Margaret Tudor, reĝino de Skotlando (m. 1541)

## Mortoj
1488

En la jaro **1488** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Paisley (Skotlando) iĝis barona urbodistrikto.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Calbor (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
* Grub AR kiel *Gruob* (hodiaŭ komunumo en Kantono Apencelo Ekstera en Svislando).
* Rod (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

## Naskiĝoj 
* 21-a de aprilo: Ulrich von Hutten, germana humanisto (m. 1529)
* 23-a de junio: Karlo la 2-a de Savojo, duko de Savojo (m. 1496)
* Jang Ŝen, ĉina poeto (m. 1559)

## Mortoj 
* 10-a de oktobro: Andrea del Verrocchio, itala artisto (n. 1435)
1487

En la jaro **1487** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
## Unuaj dokumentaj mencioj 
*Rothenthurm per la vortoj *bey dem rothen thurn* (hodiaŭ komunumo en Kantono Ŝvico en Svislando).

## Naskiĝoj 
* Johano la 1-a, reĝo de Hungario (m. 1540)
* 28-a de septembro: Adrianus Barlandus, belga nederlanddevena historiisto, filologo kaj filozofo. (m. 1538)

## Mortoj 
* 21-a de marto: Nikolao de Flüe, svisa ermito (naskiĝis 1417).
1486

En la jaro **1486** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
## Unuaj dokumentaj mencioj
*Turmaş (hodiaŭ komunumo en Rumanio).

## Naskiĝoj 
* Andreo Karlostadio, germana teologo kaj reformisto.  (m. 1541)

## Mortoj
1485

En la jaro **1485** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Fino de la rozaj militoj; Henriko la 7-a (Anglio) surtroniĝis.
*papo Inocento la 8-a kanonizis Leopoldon la 3-a. 

## Naskiĝoj 
* 20-a de junio: Johannes Bugenhagen, germana humanisto, luterana teologo, reformisto kaj edukisto. (m. 1558)
*2-a de decembro : Hernán Cortés, konkeristo de Meksiko (m. 1547)
*16-a de decembro: Katerino de Aragono, unua edzino de Henriko la 8-a, reĝo de Anglio (m. 1536)
*Joos van Cleve, nederlanda pentristo (mortis ĉirkaŭ 1540)
*Ticiano, venecia artisto (m. 1577)
* Martinus Dorpius, nederlanda humanisto kaj teologo ( (m. 1525)
* Konrad Goclenius, belga germandevena humanisto, helenisto kaj filologo (m. 1539)
* Georg Helt, germana humanisto, filologo, reformisto kaj teologo (m. 1545)

## Mortoj 
* 16-a de marto: Anne Neville, edzino de Rikardo la 3-a (Anglio) (n. 1456)
* 22-a de aŭgusto: Rikardo la 3-a (Anglio) (n. 1452)
* 27-a de oktobro: Rudolf Agricola, humanisto, erudiciulo, poeto, helenisto, latinisto, edukisto, muzikisto kaj organkonstruanto.  (n. 1443)
1482

En la jaro **1482** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
### Afriko 
*Portugalanoj fondis la Forte São João da Mina, en okcidenta Afriko.
*Diogo Cão alvenis Kongon.

### Ameriko 
*Tizok fariĝis imperiestro de Aztekoj.

### Eŭropo 
*Unua mencio pri Bărăştii Iliei, Runcu Mare, Vălar kaj Lenauheim.

## Naskiĝoj 
* Georgo Martinuzzi, ŝtatestro de Transilvanio (m. 1551)

## Mortoj 
* 25-a de aŭgusto: Margareta de Anĵuo, edzino de Henriko la 6-a (n. 1430)
* 22-a de septembro: Filiberto la 1-a, duko de Savojo (n. 1465)
1481

En la jaro **1481** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* 2-a de januaro, Hispana leĝo malpermesis al nobeloj 
* 22-a de decembro: Friburgo kaj Soloturno estis akceptitaj kiel plenrajtaj membroŝtatoj de la Svisa Ĵurkomunumo.protekti persekutitojn de Inkvizicio.

* Tizoko fariĝis Azteka imperiestro.
* Oni trovis la Vatikanan Kodicon aŭ B-Kodicon de Nova testamento.
* Beyazid la 2-a iĝis estro de Osmanida imperio.
* Johano la 2-a (Portugalio) surtroniĝis.
* Johano iĝis reĝo de Danio, Norvegio kaj Svedio.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
*

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
* 21-a de majo: Kristiano la 1-a (Danio), reĝo de Danio, Norvegio kaj Svedio, naskiĝis 1426
* Aksajakatlo. Azteka imperiestro.
* Mehmed la 2-a. Otomana kalifo.
* 28-a de aŭgusto : Afonso la 5-a (Portugalio).
1478

En la jaro **1478** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Las Palmas de Gran Canaria fondita.

## Naskiĝoj 
* 7-a de februaro: Thomas More, angla advokato, verkisto kaj politikisto (m. 1535)
* 22-a de julio: Filipo la 1-a de Kastilio, reĝo de Hispanio (m. 1506)

## Mortoj 
* 18-a de februaro: Georgo Plantaĝeneto (duko de Clarence), frato de Eduardo la 4-a (Anglio) kaj Rikardo la 3-a (Anglio) (n. 1449)
* 28-a de aŭgusto: Jolando de Francio, franca nobelino (n. 1434)
1476

En la jaro **1476** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Reĝo Matiaso por sekuri protektadon al ili donigas pasportojn al la vojaĝantaj ciganoj. El tio la nomo per kiuj ili estas konataj en iuj landoj : "bohemanoj".
* Katolika Eklezio ekis vendi "indulgentias" ("senkulpigilojn").
* Kolumbo ekis vojaĝon al Islando.
* Oni presis unuan grekan gramatikon tute en greka skribado.

## Naskiĝoj 
* 21-a de julio: Alfonso la 1-a, Duko de Ferrara. (m. 1534)

## Mortoj 
* 8-a de julio : Regiomontano, matematikisto. naskiĝis 6-a de junio 1436
* 26-a de decembro: Galeazzo Maria Sforza, Duko de Milano (n. 1444)
1493

En la jaro **1493** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Dua vojaĝo de Kristoforo Kolumbo;
*Huayna Cápac iĝis la lasta inkao de unuigita inkaa imperio

## Unuaj dokumentaj mencioj 
*Längenbühl kiel *Lengenbuel* (hodiaŭ parto de la komunumo Forst-Längenbühl en Kantono Berno en Svislando).
*Ocna de Sus
*Săbişa
*Morlaca

## Naskiĝoj 
*5-a de marto: Anna Bijns, flandra verkistino (m. 1575)
* 5-a de junio: Justus Jonas, la maljuna, germana juristo, humanisto, eklezihistoriisto, teologo, reformisto, himnoj-verkisto kaj Biblio-tradukisto. (m. 1555)
*Mizuno Tadamasa, japana samurajo (m. 1543)
* Petrus Mosellanus, humanisto, filologo, helenisto kaj katolika roma teologo ( (m. 1524)

## Mortoj 
* 14-a de junio: Hermolaus Barbarus, la Juna, itala humanisto, katolika patriarko. (n. 1454)
* 19-a de aŭgusto: Frederiko la 3-a, imperiestro de la Sankta Romia Imperio (n. 1415)
*Inkao Túpac Yupanqui
Subjekto Objekto Verbo

Laŭ lingva tipologio, SOV estas la plej komuna vortordo inter la lingvoj de la mondo.

Ekzemple:

:La kato la muson ĉasas.

El la japana lingvo:

:私は箱を開けます。
:*Watashi wa hako o akemasu.*
:Mi la skatolo(j)n malfermas.

Tiu vortordo estas tipe uzata en:

* la Aina lingvo
* la Eŭska lingvo
* la Hinda lingvo
* la Japana lingvo
* la Keĉua lingvo
* la Korea lingvo
* la Latina lingvo
* la Nubia lingvo
* la Persa lingvo
* la Praskandinavia lingvo
* la Tamila lingvo
* la Tibeta lingvo
* la Turka lingvo

SOV lingvoj havas fortan emon uzi postpoziciojn anstataŭ prepozicioj, sed ekzistas esceptoj al tiu emo, ekzemple la latina. Ili emas meti helpoverbojn post la ĉefverbo, genitivan substantivan subfrazon antaŭ la posedata substantivo, kaj subjunkcioj je la fino de subjunkcia subfrazo. Lingvoj kie relativa subfrazo antaŭas la modifatan substantivon estas plej ofte SOV, sed la renverso ne estas vera; multaj SOV lingvoj havas relativajn subfrazojn post la modifatan substantivon. SOV lingvoj ankaŭ emas ordigi la adpoziciajn subfrazojn laŭ ordo tempo-maniero-loko.

  *Formo: Subjekto - Objekto - Verbo*

Komparu kun SVO, VSO, VOS, OSV, OVS.

## Vidu ankaŭ 
* Verbo Subjekto Objekto
* Subjekto Verbo Objekto

## Referencoj
Verbo Subjekto Objekto

Laŭ lingva tipologio, VSO estas la tria plej komuna vortordo inter la lingvoj de la mondo.

Ekzemple:
:Ĉasas la kato la muson.

El la araba lingvo:

:"Fariha 'istadunâ bi tilmizihu"
:Kontentas (*f r h*) nia instruisto ('*istadu*) pri siaj lernantoj. 

Tiu vortordo estas plej ofte uzata en:

* la araba lingvo (klasike; iuj modernaj dialektoj havas pli ofte SVO
* la berbera lingvo
* la havaja lingvo
* la irlanda lingvo
* la kimra lingvo
* la tongana lingvo

VSO lingvoj plej tipe havas prepoziciojn anstataŭ postpoziciojn. 

Iuj lingvoj kiuj havas ĉefe SVO vortordo en ne-markitaj frazoj uzas ordon VSO por demandoj, ekzemple la nederlanda, la franca, kaj pli formala uzo en la angla lingvo.

  *Formo: Subjekto - Verbo - Objekto*

Komparu kun SOV, SVO, VOS, OSV, OVS.

## Referencoj 
Kategorio:Gramatiko
Subjekto Verbo Objekto

Laŭ lingva tipologio, **Subjekto Verbo Objekto** (SVO) estas la dua plej ofta tipa vortordo inter la lingvoj de la mondo.

Ekzemple:

:La kato ĉasas la muson.

Tiu vortordo estas uzata en:

* la Angla lingvo
* la Ĉina lingvo
* la Hispana lingvo
* la Indonezia lingvo
* la Itala lingvo
* la Pola lingvo
* la Portugala lingvo
* la Skandinavaj lingvoj
* la Svahila lingvo

Iuj lingvoj (ekz. la germana, la nederlanda kaj iuj aliaj ĝermanaj lingvoj) havas vortordon V2, t.e., kun la verbo ĉiam la dua loko; se iu komplemento antaŭas la verbon, la subjekto devas iri ien post la verbo.

Lingvo estas klasifikata kiel SVO, se tio estas la plej tipa, malplej marka vortordo. Ili povas havi alian vortordon en specifaj cirkonstancoj kaj tamen esti SVO; ekz. la germana havas SOV en subjunkciaj subfrazoj, la franca havas SOV, kiam la objekto estas pronomo, kaj iuj dialektoj de la angla havas VSO en jes/ne-aj demandoj.

*Formo: Subjekto – Verbo – Objekto*

Komparu kun SOV, VSO, VOS, OSV, OVS.

## Vidu ankaŭ 
* Subjekto Objekto Verbo
* Verbo Subjekto Objekto
* Temo-emfaza lingvo

## Referencoj
Objekto Subjekto Verbo

Laŭ lingva tipologio, OSV estas unu el la plej maloftaj ĉefaj vortordoj inter la lingvoj de la mondo. 

Ekzemple:
:La muson la kato ĉasas.

Tiu vortordo estas plej ofte uzata en:

* lingvo Jamamadi
* lingvo Apurinã

La sardinia dialekto de la itala ofte uzas OSV.

Ĝi okazas en pluraj planlingvoj, ekzemple Teonaht, kie la aŭtoro de la lingvo celas ekzotismo. La rolulo Yoda en la filmserio Star Wars parolas per pli-malpli OSV vortordo, sed ne tute konsekvence.http://itre.cis.upenn.edu/~myl/languagelog/archives/002173.html

  *Formo: Objekto - Subjekto - Verbo*

Komparu kun SOV, SVO, VSO, VOS, OVS.

## Referencoj 
Kategorio:Gramatiko
Kategorio:Lingvoscienco