Árpád Rátkai

**Árpád Rátkai** (naskiĝis  la 11-an de septembro 1939, en Szeged —) estas hungara esperantisto, esploristo kaj verkisto. Li studis la epokon de fruaj esperantistoj (komencaj jardekoj de la 20-a jarcento) kun emfazo al hungaraj intelektuloj, Ido-konflikto kaj ĝis la Dua Mondmilito). Li verkas kaj en hungara kaj en Esperanto.

## Vivo
Diplomo pri mezlerneja instruisto de geografio kaj biologio 1957-1962. Estis eduk-instruisto en kolegio, instruis en elementa lernejo, gimnazio, parti-lernejo (Katedro Historio de Laborista Movado), altlernejo JGYTF (Katedro Geografio), universitato ELTE, Budapest (Katedro Ĝenerala kaj Aplikata Lingvistiko, ELTE), ĉefkonsilisto pri minoritataj aferoj en la urbestra oficejo de Szeged, minoritat-politika analizisto de la Fondaĵo Bibó István kaj minoritat-politika konsilisto de aliaj organizaĵoj. Studoj pri esperantologio-interlingvistiko (60), geografio (20), minoritat-politiko (36) politik-historio, satiroj, artikoloj en enciklopedioj ktp. 
E-isto ekde 1957, ŝtata supera lingvoekzameno 1973. Organizanto de Internaciaj Pedagogaj Esperanto-Seminarioj en 1968 k 1969. Lekciisto pri movadhistorio en la Esperanto-fako kaj int. postdiplomaj kursoj de la univ. ELTE, ekzamenisto de la landa Lingvoekzamena Komitato (1986-2002), poste ekzamenisto de la Lingvoekzamena Centro Origo (2002-2005). E-on instruis 1964-2005.
Membro de Universala Esperanto-Asocio ekde 1968, de Hungara (ekde 1991 Hungaria) Esperanto-Asocio ekde 1964, ĝia dumviva membro ekde 1987, sekretario (1966-1969), poste prezidanto (okdekaj jaroj) de Csongrád-departamenta Komitato.  Landa Komitatano (1968-1991), membro de la landa prezidio, (1974-1994), vicprezidanto (1987-1992) kaj prezidanto (1992-1994), delegito de la landa asembleo (2002-2008).
Esperantologiaj/interlingvistikaj studoj: plejparte movadhistoriaj, krome pedagogiaj (precipe pri denaskismo) kaj teoriaj (precipe pri internacia lingvouzo). Esperant-rilataj artikoloj en enciklopedioj: Magyar életrajzi lexikon 1978-1991, Cambridge enciklopédia, Magyar nagylexikon, Magyar katolikus lexikon, Pedagógiai lexikon, ktp.
Emerita ekde 2000.

### Familio
Edzino:Erzsébet Rátkai, infanoj: Zsuzsanna (1968), Zoltán (1979), Katalin (1981)

## Ĉefverkoj
### Esperantologio, interlingvistiko
* Informfalsantoj kontraŭ Lazar Markoviĉ Zamenhof.  = Beletra Almanako nr. 22. New York, 2015. feb. p. 57-64.
* Adathamisítók Lazar Markovics Zamenhof ellen 2014:02-22 
* Literaci skupieni wokól wȩgierski czasopisma „Nyugat” a jȩzyk miȩdzynarodowy. = Porównania / Comparasions / Сравнения. vol. 9. Poznań, 2011. p. 280-291. – Czasopismo poświecone zagadnieniom komparatystyki literackiej oraz studiom interdysciplinarnym. / A Journal on comparative literature and interdisciplinary studies. / Журнал. посвяённый проблемам литературной компаративистики и еждисциплинарным исследованиям. – Przełożyl z esperanta na język polski Zbigniew Kornicki.
* La beletra rondo de la revuo Nyugat kaj la Internacia Lingvo. Ignotus, Babits, Ady, Kosztolányi, Karinthy, Juhász kaj Esperanto. = Beletra Almanako. (New York, NY) Nr. 8. Junio 2010. p. 63-95. – Samloke p. 48-49. aperis teksto de Frigyes Karinthy: Parolado en la 10a kongreso de Internaqcia PEN-Klubo, kiun el la franca tradukis  István Ertl. – Hungara varianto de la eseo: nr. 52. de tiu ĉi listo.
* Langlet és a hálátlan Budapest. = Népszabadság. 2010-01-19. p.13. 
* Pont az eszperantó? = Népszabadság. 2009-09-25. 
* Frigyes Karinthy la esperantisto. = Abunda fonto. Memorlibro omaĝe al Prof. István Szerdahelyi. Red. Ilona Koutny. Poznań: ProDruk & Steleto, 2009. p. 340-347.
* Lazar Markoviĉ Zamenhof kaj la Zamenhof-falsaĵaro. = Esperantologio. 2009. Nr. 4. p. 61-92. 
* A Nyugat köre és a nemzetközi nyelv. Ignotus, Babits, Ady, Kosztolányi, Karinthy, Juhász és az eszperantó. = Polísz. nr. 121. 2009. február.p. 70-91. – La esperantlingva varianto de la artikolo sub la nr. 57.
* Eszperantáliák Magyarországon és néhány határon túli településen. Utolsó módosítás: 2006-06-30. 
* Ido en Hungario. = Progreso (Amsterdam – ISSN 0048-5489). Nr. 327. 2003. jan-apr. 16-47 (Ido-traduko de la studo sub nr. 49.)
* Ido en Hungario. = Studoj pri interlingvistiko / Studien zur Interlinguistik. Festlibro omaĝe al la 60-jariĝo de Detlev Blanke. Red. Sabine Fiedler / Liu Haitao. Dobrichovice-Praha: Kava-Pech, 2001. 736p. ISBN 80 85853 53 1. Kun resumoj  en la angla kaj germana/Esperanto. 217-243 – (Zusammenfassung: Ido in Ungarn. 217 – 
Abstract: Ido in Hungary. 217) 
* A nemzetközi nyelvi mozgalom kezdete és nyelv(tervezet)váltása Magyarországon. = A nyelv mint szellemi és gazdasági tőke. VII. Magyar Alkalmazott Nyelvészeti Konferencia. Szombathely, 1998. április 16-18. Vol. 3. Szerk. Blaskó Mária, Kohn János. Szombathely: Magyar Alkalmazott Nyelvészek és Nyelvtanárok Egyesülete, 1999. 283-288 (Komenco kaj lingvo(projekto)ŝanĝo de la internacialingva movado en Hungario)
* Eszperantó vonatkozású szócikkek a kurrens magyar lexikonokban. = Debrecena Bulteno.  nr. 112. majo 1999. 18-26
(Esperant-rilataj artikoloj en la nuntempe uzataj hungaraj enciklopedioj) 
* Tezoj pri la lingvoplanado kaj pri la Internacia Lingvo. = Memorlibro. Kolekto de la prelegoj dum la solena internacia konferenco organizita okaze de la tridekjariĝo de la universitata fako Esperantologio. Budapeŝto, 17/18-04-1997. Emlékkötet. Az eszperantológia egyetemi szak harminc éves fennállása alkalmából rendezett nemzetközi ünnepi konferencia előadásainak gyűjteményes kiadása. Szerk. Gecső Tamás és Varga-Haszonits Zsuzsa. Budapest, ELTE, 1998. ISBN 963 7647 66 X. 332-338
* La internacilingva movado en Hungario ĝis la apero de Esperanto. = Memorlibro. Kolekto de la prelegoj dum la solena internacia konferenco organizita okaze de la tridekjariĝo de la universitata fako Esperantologio. Budapeŝto, 17/18-04-1997. Emlékkötet. Az eszperantológia egyetemi szak harminc éves fennállása alkalmából rendezett nemzetközi ünnepi konferencia előadásainak gyűjteményes kiadása. Szerk. Gecső Tamás és Varga-Haszonits Zsuzsa. Budapest, ELTE, 1998. ISBN 963 7647 66 X. 462-491
* Lingvoplanado en Hungario. = Memorlibro. Kolekto de la prelegoj dum la solena internacia konferenco organizita okaze de la tridekjariĝo de la universitata fako Esperantologio. Budapeŝto, 17/18-04-1997. Emlékkötet. Az eszperantológia egyetemi szak harminc éves fennállása alkalmából rendezett nemzetközi ünnepi konferencia előadásainak gyűjteményes kiadása. Szerk. Gecső Tamás és Varga-Haszonits Zsuzsa. Budapest, ELTE, 1998. ISBN 963 7647 66 X. 442-461
* A nemzetközi nyelvi mozgalom magyarországi története. [1879-1989. Kronológia]. = Szerdahelyi István, Koutny Ilona: Magyar-eszperantó szótár. Magyarországi Eszperantó Szövetség, 199?.  – CD-lemez. –  41584 bájt
(Hungaria historio de la internacilingva movado. [1879-1989. Kronologio] CD. 41584 bytes) 
* Nodoj de nia historio: Simbolo: La stelo kaj la flago. = Esperanto. nr. 1059. 87(1994):5(maj). 
* Nodoj de nia historio: Himno. = Esperanto. nr. 1058. 87(1994):4(apr). 
* Origino de socia doktrino. [Comenius pri esenco de internacia lingvo.] = Esperanto. nr. 1054. 86(1993):12(dec). 
* Severe konfidence! [Sekreta dokumento el 1960 pri transformo de HEK al Hungara Esperanto-Asocio] = Esperanto. nr. 1050. 86(1993):7-8(jul-aug). 
* Landaro de iluzioj. = Esperanto. nr. 1050. 86(1993):7-8(jul-aug). 
* La plej fama Zamenhof-strato. = Esperanto. nr. 1049. 86(1993):6(jun). 107. – (Kun Zofia Banet-Fornalowa)
* Nomoj de Lazar Markoviĉ Zamenhof. = Eventoj. 1992. nr.20. 1
* Gravaj rondciferaj jubileoj de HEA. = Hungara Fervojista Mondo. 35(1992):3. 46-48
* György Ferencz =  Hungara Fervojista Mondo. 34(1991):2.20
* A Magyar Eszperantó Szövetség és a nemzetközi nyelvi mozgalom Magyarországon. Budapest: Magyar Eszperantó Szövetség, 1991. 48 p. ISBN 963 571 422 X , (Hungara Esperanto-Asocio kaj la internacilingva movado en Hungario)
* Kiuj kaj kiom da lingvoj denaskaj? = Internacia Pedagogia Revuo. 1991. nr. 4. p. 8-10
* HEA en ŝanĝiĝanta socio. = Hungara Informilo. 1991:11. 128-129
* Simboliko de la Internacia Lingvo. = Eventoj. nr. 8. 1992. jun. 1 – Represo sen la ilustraĵoj: Eventoj. nr. 226. 2002. mar. 2
* Kio nova en Orienta Eŭropo? = Esperanto. nr.1014. 83(1990):6(jun). 119-121
* Nia asocio en majo 1990. = Budapeŝta Informilo. Nr.238. 21.j. 1990-04-15. 5
* HEA kaj la politikaj ŝanĝoj en Hungario. = Budapeŝta Informilo. Nr.237. 21.j. 1990-04-01. 1-2
* Kiu estas kiu? La distingitoj pro esperantista agado en Hungario. [162 biografioj] Budapest: Hungara Esperanto-Asocio, 1989. 55 p. [eldonaĵo por interna disvastigo]
* Sovetia Esperanto-panoramo. = Budapeŝta Informilo. Nr.227-228. 20.j. 1989.sep-okt. 8-9
* Longa marŝo de la movado en Orienta Eŭropo. = Hungara Vivo. 1989. nr. 3-4. 86-89
* Emlékezés Röszler Jánosra. = Csongrád Megyei Hírlap. Megyei kiad. 1986-11-22. 5	(Biografio de János Röszler je la datreveno de lia 80-a naskiĝtago)
* Deklaritaj celoj de la hungaria Esperanto-movado. = Strategiaj demandoj de la Esperanto-komunumo. La 1-a internacia simpozio, Varsovio, 1984-04-24/28. Red. Czesław Biedulski. Varsovio, 1985. 84-92
* Ĉapitroj el la historio de la internacilingva movado. = Hungara Vivo. (en felietonoj:) 1982. n-roj 1-6. 10-11, 56-57, 88-89, 134-135, 172-173, 212-213. 1983. n-roj 1-4. 14-15, 56-57, 94-95, 136-137. 1984. nr. 1. 16-17 – La titoloj sinsekve: La teorio kaj la teoriulo / La pramovado / La iniciatoro kaj la iniciato / La movado lingvigas la lingvoplanon / Naskiĝo de du tendencoj / Naskiĝo de la laborista esperantista movado / Inter rifoj de milito kaj paco / Sennaciismo senmaske / Ido-movado – ĉu nia malamiko? / Sovetaj radikoj / Esperantistoj kontraŭ la faŝismo
* A Csongrád megyei munkáseszperantisták nemzetközi kapcsolatai a húszas és harmincas években.  = MSZMP Csongrád Megyei Bizottsága Oktatási Igazgatóságának Évkönyve. Szeged, 1983. 137-151 = (kivonat:) Csongrád Megyei Hírlap. 1983-07-26/29. (La internaciaj kontaktoj de la laboristaj esperantistoj de Csongrád departamento en la dudekaj kaj tridekaj jaroj)
* Sistemo de transnacia lingvouzo. = Miscellanea interlinguistica. Red. Szerdahelyi István. Tankönyvkiadó, 1980. 197-204
* Fruaj socialismaj konceptoj pri la lingva futuro de la homaro. = Miscellanea interlinguistica. Red. Szerdahelyi István. Tankönyvkiadó, 1980. 107-121
* Verda estas nia plago. = Hungara Vivo. nr. 91. 1980. nr.3. 88 = http://www.angelfire.com/ny2/ts/ratkai.html#plago
* Emlékezés Kovács Istvánra. = Délmagyarország. 1979-09-01. 5. = Csongrád Megyei Hírlap. 1979-09-01. p.3
(Biografio de István Kovács je la 75-a datreveno de lia naskiĝo)
* Problemoj de movadhistoriaj esploroj. = La Internacia Lingvo. Sciencaj aspektoj. Red. Detlev Blanke. Berlin: Kulturligo de GDR, 1979. 16-22
* Klasika sistemo de la internacia lingvouzo. = La Internacia Lingvo. Sciencaj aspektoj. Red. Detlev Blanke. Berlin: Kulturligo de GDR, 1979. 3-16
* La internacilingva movado kiel kreinto de la Internacia Lingvo. = Socipolitikaj aspektoj de la Esperanto-movado. Red. Detlev Blanke. Budapest, 1978. 166-181. - (2. eld. 1986).
* Socialismaj teorioj kaj la Internacia Laborista Asocio pri la Universala Lingvo. = Socipolitikaj aspektoj de la Esperanto-movado. Red. Detlev Blanke. Budapest, 1978. 13-30. -  (2. eld. 1986.)
* Starto de nia movado: 1879. = Paco. Budapest: Mondpaca Esperantista Movado, 1978. 20-21
* La esperantisto Aurél Ŝtromfeld. = Kongresa Libro de la 27-a Hungarlanda Esperanto-Kongreso, Bp., 1978, 17–22.
* Stromfeld Aurél és az eszperantó mozgalom. = A Politikai Főiskola Közleményei. 23. sz. 1978. 2.sz. 103-109
(Aurél Stromfeld kaj la Eseranto-movado)
* A makói munkáseszperantista mozgalom története. Makó: József Attila Múzeum, 1977. 20p. (A Makói József Attila Múzeum Füzetei. 21.)
(Historio de la laborista esperantista movado en Makó)
* Periodoj de nia movadhistorio ĝis la nuntempaj alternativoj. = Paco. Hungara eld. 1975. 13
* A munkáseszperantista mozgalom Hódmezővásárhelyen és Medgyesi János tevékenysége. = Vásárhelyi Tanulmányok. 4. Hódmezővásárhely, 1974[1975]. 79-97 – Klny.
(La laborista esperantista movado en Hódmezővásárhely kaj agado de János Medgyesi)
* Marx, la Internacia Laborist-Asocio kaj la lingva problemo. = Paco. Berlin: Mondpaca Esperantista Movado, 1973. 33-35
* A szegedi munkáseszperantista mozgalom létrejötte és megerősödése. 1914-1925. = MSZMP Csongrád megyei Bizottság Oktatási Igazgatóságának Évkönyve. Szeged, 1973. 47-65 – Klny. - Ismertette Péter László. Somogyi-könyvtári Műhely. 1974:2. 197-198
(Estiĝo kaj fortiĝo de la laborista esperantista movado en Szeged. 1914-1925)
* Medgyesi János. = Csongrád megye forradalmi harcosainak életrajzi gyűjteménye. Szeged: Magyar Szocialista Munkáspárt Csongrád megyei Bizottsága, 1973. 65
* A nemzetközi nyelv, a nemzetközi munkáseszperantista mozgalom előzményei és kialakulása. = MSZMP Csongrád megyei Bizottság Oktatási Igazgatóságának Évkönyve. Szeged, 1972. 51-69 – Klny.
(Antaŭhistorio kaj disvolviĝo de la Internacia Lingvo kaj internacia laborista esperantista movado)

## Distingiloj
* Pro Esperanto Emlékérem - 1994 

## Ano
* Hungaria Esperanto-Asocio (dunviva membro) - 1965
* Universala Esperanto-Asocio - 1968-2010

## Referencoj
Kategorio:Hungaraj esperantistoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj