open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Antoni Patek

eta
**Antoni Norbert Patek** blazono *Prawdzic* (naskiĝis la 14-an de junio 1812 en Piaski Szlacheckie, distrikto Krasnostawski, mortis la 1-an de marto 1877 en Ĝenevo) – pola horloĝisto, fondinto de la firmao Patek Philippe & Co. – la unua en la mondo produktanta amase poŝhorloĝojn kaj escepte ekskluzivajn.

## Vivo 
Li naskiĝis en nobela familio. En la aĝo de 10 jaroj kun gepatroj translokiĝis al Varsovio. En 1827, post morto de la patro, devis akiri vivrimedojn por la familio.

Venontjare en la aĝo de 17 jaroj eniris la 1-an Regimenton de Ĉevalaj Pafistoj. Kiam en 1830 eksplodis novembra ribelo Antoni Patek ĝin partoprenis. Dufoje estis vundita, avancis ĝis subleŭtenanto de kavaleria regimento. Oktobre 1831 estis distingita per Ora Kruco de la Ordeno Virtuti Militari.

Post falo de la ribelo, en 1831 ekiris al Reĝlando Prusio, kie laŭ ordono de generalo Jozefo Bem, organizis provizoran lokon por migrantaj en Francion polaj ribelintoj. Poste tien mem translokiĝis, kie laboris en presejo. Post kelka tempo iris al Svislando, kie fine setlis en Ĝenevo, tiutempe signifa centro de artaĵoj. Tie ĉi lernis komence pentroarton, sed poste koncentriĝis pri produktado de horloĝoj.

Kategorio:Poloj
Kategorio:Horloĝistoj
5306 Fangfen

'*5306 *Fangfen'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la Observatorio de la Universitato Harvard en Kembriĝo (Masaĉuseco, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Fang Feng*, naskiĝinta en Ĝanĝou, edzino de *Cheng-Yuan Shao*, unu el la observantoj de la Observatorio Oak Ridge (tiam konata sub la nomo de *George R. Agassiz Station'') en Harvard (Masaĉuseco).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de la Universitato Harvard
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
Kilfenora

**Kilfenora** (en irlanda *Cill Fhionnúrach* nome *Preĝejo de la fruktodona monteto* aŭ *Preĝejo de la blanka brovo*) estas malgranda vilaĝo en Graflando Clare en Irlando, ĝuste sude de The Burren. Ĝi havis nur 169 loĝantojn en 2006. La vilaĝo famas ĉefe pro esti hejmo de la grupo Kilfenora Ceili Band kaj la loko por multe de la filmado de la televidserio *Father Ted*.

## Interesaĵoj
* Katedralo de Kilfenora, kiu estas parte en ruinoj, el la 12a jarcento kaj tri krucoj kiuj ĵus (2005) estis konservataj kaj ekspoziciataj.
* *Burren Display Centre* estas interpreta centro pri botaniko kaj naturo de The Burren.

## Bildaro

File:Detail of Kilfenora Abbey.jpg
File:Detail of a pillar in Kilfenora Abbey.jpg

Kategorio:Geografio de Irlando
Lago Kusŝaro

La **Lago Kussharo** ( Kussharo-ko), estas kratera lago de la Nacia Parko Akan, de orienta Hokajdo, Japanio. Kiel ĉe multaj geografiaj nomoj en Hokajdo, la nomo devenas el la ajnua. Ĝi estas la plej kratera lago en Japanio laŭ indico de surfaca areo, kaj la sesa plej granda lago en Japanio. Ĝi estas ankaŭ la plej granda lago en Japanio kiu frostas preskaŭ komplete vintre.

La centra insulo de la lago, nome Nakajima, estas stratovulkano. Vulkanaj gasoj igas la lagakvon acideca, kaj pro tio ĝi eltenas malmultajn fiŝojn escepte en areoj kie fluantaj fluaĵoj eniras la akvon. La ĉielarka truto, kiu eltenas sufiĉe acidecan akvon, estis enmetita. En 1951 oni malkovris raran formon de cikado (nome *Oncotympana maculaticollis*), kaj ĝi estas nune protektata fare de la registaro. La lago estas ankaŭ sur la migrovojo de la Kantocigno.

## Bildaro 

Image:Lake kussharo sunayu with swan.jpg|Kantocignoj ĉe la Lago Kusŝaro
Image:Lake Kussharo01.JPG|Lago Kusŝaro el montopasejo Cubecu.
Image:Lake Kussharo02.JPG|Lago Kusŝaro el Parko Monto Mokoto.

Kusŝaro
Gevrey-Chambertin

**Gevrey-Chambertin** estas franca komunumo kiu situas en la Departemento Kostodorio (Département de la Côte-d'Or) en la regiono Burgonjo (Région Bourgogne), ĉirkaŭ 10 kilometrojn norde de Nuits-Saint-Georges.

## Historio 
[eta|maldekstra|Preĝejo [Sankta Aignan]]
La kastelo apartenis al la abatejo de Klunizo.
La preĝejo estas ĉefe gotika.

La nomo de la komunumo datiĝas de 1847, antaŭ ĝi nomiĝis Gevrey.

## Geografio 
eta|maldekstra|Vitejo
Tie oni produktas la faman ruĝan vinon Chambertin, kion Napoleono ŝatis.

### Plantaro 
Tie estas la ununura loko en mondo kie kreskas *Biscutella divionensis* el la familio brasikacoj.

### Demografio 
### Najbaraj komunumoj 
## Famuloj 
* Gaston Roupnel Historiisto (1871-1946)

## Esperanto vivo 
En la eŭropaj balotoj 2009, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 1 voĉdonon (0,11 % de voĉoj).

## Partneraj urboj 
* 
* 

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côte-d'Or
* Burgonja vino
* Gevrey-Chambertin (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Paroĥo 


Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Gampelen

## Pri la komunumo 
**Gampelen** (en la franca lingvo: **Champion**) estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Erlach kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Seeland en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 778 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Gampelen situas en la Berna Lagolando meze inter Neŭŝatelo kaj Bielo, ĉe la orienta bordo de la Lago de Neŭŝatelo kaj la suda bordo de la kanalo de Zihl, kiu ligas la Lagon de Neŭŝatelo kun la Lago de Bielo. Gampelen estas la unika berna kaj germanlingva komunumo ĉe la bordo de la Lago de Neŭŝatelo. La komunumo Gampelen konsistas el la vilaĝo Gampelen kaj la setlejoj Böscheteile, Gürle, Räckholteren, Tannenhof, Nusshof, kaj Eschehof. En sudo Gampelen etendiĝas la Granda Marĉo. De tie du kanaloj, *Isleren-Kanalo* kaj *Seeboden-Kanalo* kondukas al Zihl.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 10,83 km², de kiuj 25,0% estas kovritaj de arbaro, 56,7% servas por agrikulturo kaj 10,7% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Gampelen limas en nordo al Gals, en nordoriento al Tschugg, en oriento kaj sudoriento al Ins, en sudo al Cudrefin (VD), en okcidento al la Lago de Neŭŝatelo, kaj en nordokcidento al La Tène (NE).

## Trafiko 
Tra Gampelen pasas la kantonaj ĉefvojoj n-ro 10 kaj 153 kaj la svisa rapidvojo H10, kiu konektas la svisan aŭtovojon A5 kaj la svisa aŭtovojo A1. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per la stacidomo ĉe la trajnlinio de Neŭŝatelo al Berno.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Gampelen datiĝas el la jaro 1179 kiel *Champion*. En Gampelen ekzistis diversaj setlejoj el la mezolitiko, neolitiko kaj la bronzepoko, precipe sur la iama Insulo Witzwil. Kiel parto de la Senjorejo Erlach en la jaro 1395 Gampelen estis akirita de Savojo kaj en la jaro 1474 de la urba ŝtato Berno, kiu ĝin en la jaro 1476 atribuis al la Voktejo Erlach.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Gampelen (stacidomo)
* Zihlbrücke (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Gampelen
5307 Paul-André

'*5307 *Paul-André'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Paul-André Herbelin* (1933–1994) de Ayent (Svislando), amiko de la malkovrinto kaj frato de *Anne-Marie Malotki'', kunulino de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
Orange 94.0

**Orange 94.0** estas libera radiostacio el Vieno. La nekomerca loka radio dissendas ekde la 17-a de aŭgusto 1998. Proksimume kvincent kunlaborantoj produktas la programon de *Orange 94.0* kaj prizorgas la proksimume 200 projektojn resp. elsendojn en proksimume  15 lingvoj. Orange 94.0 estas membro de la Ligo de Liberaj Radiostacioj je Aŭstrio (VFRÖ).

Kategorio:Radiostacioj
Kategorio:Aŭstriaj radiostacioj
Margaret Johnson

**Margaret JOHNSON**, (naskiĝis en 1919 je Kansasurbo; mortis en 1939) estis usona ĵazpianistino.

Kiel dekkelkjarulo Johnson koncertvojaĝis kun la bandoj de Harlan Leonard, en la aĝo de 15 jaroj ŝi jam direktis propran ensemblon. Jam en 1936 ŝi anstatauis Kaŭnton Basie, kiam tiu ĉi forlasis pro dungiteco en Ĉikago sian orkestron. Ankaŭ ŝi anstataŭis pianistinon Mary Lou Williams en la bando de Andy Kirk. Komence ŝi surdiskigis kun Clarence Williams, Bubber Miley, Tom Morris, Louis Armstrong kaj Sidney Bechet. Ŝi estas aŭdebla per kvar pecoj, kiujn la orkestro de Billie Holiday surdiskigis septembron de 1938 kun Lester Young, kun kiu ŝi vivis kiel vivkunulo.

Johnson estis laŭ „Jazz Rough Guide“ unu el la virinaj pioniroj en ĵazo, oni nomis ŝin „Countess“ (kontino) aŭ eĉ „Queenie“ (reĝino). Ŝi estis fortoplena muzikisto, kiel stilo memoras kaj al tiu de kaj ankaŭ al tiu de Earl Hines. Ŝi mortis pro tuberkulozo.

## Fonto 
Artikolo pri Margaret Johnson, en: Ian Carr k.a. Jazz Rough Guide. Stutgarto; Vajmaro: Metzler 1999.

Kategorio:Ĵazpianistoj
Kategorio:Usonaj muzikistoj
Champion

* **Champion** estas la franclingva nomo de la komunumo Gampelen en Kantono Berno en Svislando.
* **Champion** estas parto de la municipo Namuro en Belgio.
Antikvaĵa Akto (Usono)

La **Akto por la Konservado de Usonaj Antikvaĵoj** (kutime nomata la **Antikvaĵa Akto** (angle, *Antiquities Act*) estas usona leĝo aprobita de la usona Kongreso en 1906 kaj subskribita de ŝtatestro Theodore Roosevelt je la 8-a de junio en tiu jaro. Ĝia oficiala nomo estas *An Act for the Preservation of American Antiquities*, kaj ĝia jura citkodo estas "16 USC 431–433". Ĝi donas al la ŝtatestro aŭtoritatecon por limigi la uzadon de apartaj parceloj de publike posedata tero. La terpecoj tiel apartigitaj ricevas la titolon *National Monument* (Nacia Monumento); la establado de nacia monumento sub tiu ĉi leĝo estas multe pli rapida kaj facila ol la postuloj por krei nacian parkon; kelkfoje tiaj monumentoj poste fariĝis parkoj.

## Eksteraj ligiloj
*Oficiala teksto de la akto ĉe la jura fakultato de universitato Cornell (La teksto daŭras de sekcio 431 ĝis almenaŭ la fino de sekcio 433, do oni devas multfoje klaki al "NEXT" por legi la tuton)

Kategorio:Usonaj leĝoj
Ikire

*Ne miskomprenu la jenajn urbojn Ikirun, *Ikire* kaj Ikare, ĉiuj en Niĝerio!*

'''''' estas metropolo en Niĝerio.

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 162.029 en 2012
* Supermara alteco: 305 m
* Horzono: UTC +1

## Geografio 
 situas en montetaro en la sudokcidenta sekcio de la lando. Ĝi kuŝas en la pluvarbara zono. Ibadano situas 32, Oyo (urbo) 62, Lagoso 132 km.

## Historio 
Laŭ legendo princo Akinrere, kiu estis ankaŭ elefantoĉasisto, fondis la urbeton. En 1976 la municipo ekfunkciis.

## Ekonomio 
 estas agrikultura centro, kie okupiĝas ankaŭ pri bredadoj.

## Trafiko 
El  kuras gravaj vojoj al Ibadano kaj Ilesa, krome estas malpli gravaj vojoj al norden kaj suden.

## Klimato 
 havas tropikan klimaton, havanta sekan kaj pluvan sezonojn. Jare pluvas pli, ol 1100&nbsp;mm. La temperaturo varias inter 10-40&nbsp;°C.

## Fontoj 
* Angla Vikipedio
* https://archive.is/20121204183538/http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-153&srt=pabn&col=abcdefghinoq&msz=1500&geo=-158
* http://www.tiptopglobe.com/city?n=Ikire&p=222174#lat=7.35000&lon=4.18333&zoom=7

Kategorio:Urboj de Niĝerio
Iwo

**Iwo** estas metropolo kaj universitata urbo en Niĝerio.

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Areo: 245&nbsp;km²
* Loĝantaro: 130.707 en 2012
* Supermara alteco:  m
* Horzono: UTC +1
* Poŝtkodo: 232...

## Geografio 
Iwo situas en montetaro en la sudokcidenta sekcio de la lando. Ĝi kuŝas ĉe rando de savano kaj pluvoarbaro. 

## Historio 
Iwo estis en la 16-a jarcento (aŭ iomete poste) ĉefurbo de joruba Reĝlando Iwo. En 1906 fervojo konstruiĝis apud la urbo, kiu portis prosperon. Ankaŭ nun precipe joruboj vivas en la urbo kaj ili sekvas la islaman religion. 

## Ekonomio 
En ĉirkaŭaĵo de Iwo oni kultivas kakaojn, ignamojn, maizojn kaj maniokojn. Aliaj okupiĝas pri palmoleoj kaj teksaĵoj.

## Trafiko 
El Iwo kuras ĉefvojoj al Ibadano kaj Osogbo. La stacidomo situas 10 km norde de Iwo, kie trajnoj trafikas inter Lagoso-Kano (urbo).
 
## Klimato 
Iwo havas tropikan klimaton, havanta sekan kaj pluvan sezonojn. Jare pluvas ĉ. 1000 mm. La temperaturo varias inter 10-40 °C.

## Vidindaĵoj 
* centra moskeo

## Fontoj 
* Angla Vikipedio
* https://archive.is/20121204183538/http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-153&srt=pabn&col=abcdefghinoq&msz=1500&geo=-158
* http://www.nipost.gov.ng/PostCode.aspx 
* http://www.britannica.com/EBchecked/topic/298378/Iwo

Kategorio:Urboj de Niĝerio
Timme Rosenkrantz

**Timme Rosenkrantz** (ankaŭ *Timmie Rosenkrantz*, naskiĝis la 6-an de julio 1911 en Kopenhago, mortis la 11-an de aŭgusto 1969 en Novjorko) estis dana muzikproduktisto, verkisto kaj radioprezentanto de ĵazo.

## Verkoj 
* *Too Bad America Has to Be So Far Away* (1938)
* *Swing Photo Album 1939* (Scorpion Press & Dobell's Jazz Record Shop, UK, 1964)
* *Jump Out of the Window and Turn Right* (1954)
* Dus med Jazzen: mine jazz Memoirer* (Kopenhagen, Chr. Erichsens Forlag, 1964)
* Frank Büchmann-Møller (Hg.): *Is This To Be My Souvenir? Jazz Photos From The Timme Rosenkrantz Collection 1918-1969*. Odense University Press 2000; ISBN 978-87-7838-465-2
* Timme Rosenkrantz, *Harlem Jazz Adventures A European Baron's Memoir, 1934-1969'', Lanham, MD, Scarecrow Press 2012; ISBN 978-0-8108-8209-6

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio (donaldclarkemusicbox.com)
* Mike Matloff, „La ĵazbarono“ (mikematloff.com)
* Ĵazkolekto de la universitata biblioteko de suda Danujo 

Kategorio:Verkistoj pri ĵazo
Kategorio:Ĵazbandego-direktistoj
Kategorio:Danaj verkistoj
Barry Ulanov

**Barry Ulanov** (naskiĝis la 10-an de aprilo 1918 en Novjorko; mortis la 7-an de majo 2000 en Novjorko) estis usono verkisto, ĵurnalisto pri ĵazo kaj profesoro pri anglalingva literaturo.

## Verkoj pri ĵazo 
* Duke Ellington 1946
* The Incredible Crosby 1948 (pri Bing Crosby)
* A history of Jazz in America 1952
* A Handbook of Jazz 1957

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.columbia.edu/cu/record/archives/vol25/22/2522_Ulanov_Obit.html 
* http://barnard.columbia.edu/newnews/news50100c.htm 
* http://www.jazzhouse.org/gone/lastpost2.php3?edit=958307584
* http://www.nytimes.com/2000/05/07/nyregion/barry-ulanov-82-a-scholar-of-jazz-art-and-catholicism.html

Kategorio:Verkistoj pri ĵazo
Kategorio:Viroj
Paul Bowles

**Paul Bowles** (naskiĝis la 30-an de decembro 1910 en Queens, Novjorko; mortis la 18-an de novembro 1999 en Tanger) estis usona verkisto, komponisto kaj tradukisto.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.paulbowles.org/
* http://www.lib.udel.edu/ud/spec/exhibits/bowles/

Kategorio:Usonaj universitatanoj
Kategorio:Usonaj agnostikuloj
Kategorio:Usonaj komponistoj
Kategorio:Usonaj memoraĵistoj
Kategorio:Ambaŭseksemaj muzikistoj
Kategorio:Ambaŭseksemaj verkistoj
Kategorio:Ekzistadistoj
Kategorio:Usonaj komunistoj
Kategorio:Usonaj operkomponistoj
Kategorio:Usonaj tradukistoj
Kategorio:Tradukistoj al la angla lingvo
Kategorio:Tradukistoj el la franca lingvo
Kategorio:Germanaj usonanoj
Kategorio:Viroj
Maryla Falk

**Maryla Falk** (naskiĝis la 26-an de aprilo 1906 en Lvovo, mortis la 13-an de junio 1980 en Chamonix-Mont-Blanc) estis pola orientalistino, sanskritologo kaj religiosciencistino.

## Vivo
Ŝia biografio pro manko de konservitaj fontoj estas malfacile rekonstruebla. Verŝajne Maryla Falk finis orientalistikajn studojn en unu el polaj universitatoj. En Parizo ŝi studis en Sorbono kaj Kolegio de Francio sub gvido de Jean Przyluski. En la 1930-aj jaroj ŝi krome laboris science en Romo kaj Orientalistika Instituto de Varsovia Universitato, publikigis interalie en *Rocznik Orientalistyczny* (Orientalistika Jarlibro) kaj *Polski Biuletyn Orientalistyczny* (Pola Orientalistika Bulteno). Ŝi kunlaboris kun Raffael Pettazzoni kaj Stanisław Schayer kaj membris en Pola Orientalistika Societo. En 1938 ŝi prezentis referaĵon en la 20-a Internacia Kongreso de Orientalistoj en Bruselo. Maje 1939 ŝi salutis en Varsovio revenantan tra Pollando al Barato profesoron *Surendranath Dasgupta*. Ankoraŭ samjare ŝi forvojaĝis al Barato, kio tre saĝis pro la videble alproksimiĝanta Dua Mondmilito, kaj en kolkata universitato lekciis slavajn lingvojn. La 5-an de oktobro 1939 ŝi fondis en Kolkato la organizaĵon *Indo-Polish Association* kaj iĝis ties sekretariino. Ŝi publikigis anglalingvajn sciencajn artikolojn en barataj revuoj, kaj ofte kunlaboris kun Wanda Dynowska.

Ŝia vivoverko estas ''Il mito psicologico nell'India antica* (Romo 1939, 1986; la pola traduko *Mit psychologiczny w starożytnych Indiach*, Kraków 2011). Tiu ĉi laboraĵo, komence ne priatentita, en sciencaj medioj estis ĝuste taksita nur en la 1980-aj jaroj post apero de ĝia represaĵo. En 1937 ŝi verkis disertaĵon *Nama-Rupa and Dharma-Rupa.* *Origin and Aspects of an Ancient Indian Conception*, eldonitan en Universitato de Kolkato en 1943, kaj poste publikigis *Misteri di Novalis* (Napolo 1938).

En 1947 ŝi revenis al Eŭropo, provante akiri britan vizon, poste verŝajne loĝis en Romo. Decembre de la sama jaro ŝi membriĝis al Société Asiatique en Parizo. En la 1950-aj jaroj vigle aktivis en internacia orientalistika medio. En la sekva dekado ŝi retiriĝis de scienca laboro kaj mortis solece en 1980 en sia domo en Chamonix-Mont-Blanc. Postmorte neniu nekrologo estis publikigita.

## Literaturo
* Maryla Falk, *Mit psychologiczny w starożytnych Indiach* (Psikologia mito en antikva Hindujo), poligis Ireneusz Kania, enkonduko de Marek Mejor, Universitas, Krakovo 2011, p.&nbsp;423
* *Polacy w Indiach 1942-1948 w świetle dokumentów i wspomnień'' (Poloj en Barato 1942-1948 lume de dokumentoj kaj rememoroj). Koło Polaków z Indii (Rondo de Poloj el Barato), Londono 2000, p.&nbsp;68. ISBN 0-9538928-1-6

Kategorio:Polaj orientalistoj
Kategorio:Polaj hindologoj
Kategorio:Studentaro de francaj universitatoj kaj altlernejoj
István Gaál

**István GAÁL** [iŝtvAn gAl], hungare **Gaál István** estis hungara reĝisoro, scenaristo, filmomuntisto kaj fotisto.

István Gaál naskiĝis la  1933 en Salgótarján - mortis la  2007 en Budapeŝto.

## Biografio 
István Gaál frekventis lernejojn en Pásztó kaj Szeged, poste aktoran ĉeflernejon pri reĝisorado en Budapeŝto inter 1954-1958, fine li plustudis en Romo. Komence li faris dokumentajn filmojn. Li instruis en Barato en 1985, 1994, 1995 kaj en 1996. En 1990 li ekspoziciis fotojn en Budapeŝto. Li ricevis premion Kossuth en 1991, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.

## Memorigiloj 
* memorĉambro en Pásztó de 2008

## Liaj reĝisoraĵoj (elekto) 
* diversaj kinejaj kaj televiziaj filmoj inter 1955-2005, ekzemple *Ötven* (Kvin dek), 1955; *Sodrásban*, 1963; *Keresztelő*, 1967; *Az éjszaka zenéje* Muziko de la nokto - pri Béla Bartók), 1970; *Naponta két vonat* (Tage po 2 trajnoj), 1977; Peer Gynt, 1988; *Zene* (Muziko), 1990; Kerala, 2005

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj scenaristoj
Kategorio:Hungaraj fotistoj
Kategorio:Hungaraj filmomuntistoj
Al Hall

**Al HALL** (vere: *Alfred Wesley HALL*; naskiĝis la 18-an de marto 1915 en Jacksonville, Florido; mortis la 18-an de januaro 1988 en Novjorko) estas usona ĵazabasinstrumentisto de svingo. Li muzikis kun Teddy Wilson.

## Vivo kaj verkado 
Al Hall alkreskis en Filadelfio. Junaĝe li ellernis ludi violonĉelon kaj tubjon kaj transiris en 1932 al kontrabaso. Li muzikis en lokaj orkestroj, antaŭ ol li en 1936 iris al Novjorko. En la jaroj 1936/37 li laboris tie kun Billy Hicks, en 1937/38 kun Skeets Tolbert kaj ekde 1939 ĝis 1941 en la bando de Teddy Wilson. Ekde 1942 ĝis 1943 li muzikis kun Ellis Larkins, en 1943/44 kun Paul Baron. Ekde 1945 Hall laboris en teatrorkestroj en Novjorko, kunmuzikis en 1958 je la muziko por la spektaklo *Jerome Robbins’ Ballet U.S.A.* kaj akompanis 1959 kanzoniston Yves Montand. Kromprofesie li muzikis aparte de la teatrorkestroj kun ĵazmuzikistoj kiel Count Basie (1952) aŭ Erroll Garner (1956). Ekde 1946 ĝis 1950 li direktis la diskeldonejon *Wax*. Al Hall kunverkis surdiskigojn de Louis Armstrong, Don Byas, Duke Ellington/Johnny Hodges, Clyde Hart, Budd Johnson, Andy Kirk, Ben Webster, Dickie Wells, Teddy Wilson kaj aliaj. Kvankam svingomuzikisto, li surdiskigis en 1946 kun bibopmuzikistoj kiel Bud Powell, Sonny Stitt kaj Kenny Dorham (*The Bebop Boys* *Savoy*). En 1946/47 ankaŭ ekestis sonregistrĵo je lia nomo ĉe diskeldonejo *Wax*. En la 1970-aj jaroj li estis membro de la bando de Paul Gonsalves.

## Literaturo 
* Martin Kunzler: *Jazzlexikon*, Reinbek,. Rowohlt, 1993
* Bielefelder Katalog 1988 & 2002
* Richard Cook & Brian Morton: *The Penguin Guide to Jazz on CD*, 6-a eldono, Londono, Penguin, 2002 ISBN 0-14-017949-6.
* John Jörgensen und Erik Wiedemann: Jazzlexikon''. Munkeno, Mosaik, 1967

Kategorio:Ĵazaj basinstrumentistoj
Kategorio:Usonaj muzikistoj
Andreas Thaler

eta|Dreizehnlinden en Brazilo. eta|Tirolfestivalo en Dreizehnlinden.
**Andreo THALER** (naskiĝinta la 10-an de septembro 1883 en Wildschönau, mortinta la 28-an de junio 1939 en Treze Tilias estis aŭstra politikisto.

Li frekventis la gimnazion en Salcburgo, Hall in Tirol kaj Feldkirch. Post kiam li estis servisto, arbohakisto, alpa paŝtisto, kaj ekde 1910 kamparano kun propra bieno, li fariĝis politikisto: urbestro en Oberau apud Wildschönau (1914-1919), deputito de la Tirola landa asembleo (*Tiroler Landtag* - 1919) kaj prezidanto de la Tirola landa konsilio por kulturaĵoj (*Landeskulturrat* - 1924). De 1927 ĝis 1934 li estis deputito al la Nacia Asembleo, de 1929-1932 estro de la Kamparana asocio (*Reichsbauernbund*), en 1930/31 eĉ ministro pri agrikulturo.

Studvojaĝoj kondukis lin en Sudan Amerikon en 1928 kaj 1931. En 1933/34 li organizis la elmigron de kelkaj centoj da kamparanoj tirolaj en Brazilon, kie ili fondis la komunumon *Dreizehnlinden (Treze Tilias)*.

## Verkoj 
* *Weihnachts- und Neujahrsspiele*, (=Alpenvolksbühne, 3), eldonejo Vereinsbuchhandlung, Insbruko 1936
* *Die österreichische Kolonie Dreizehnlinden in Brasilien*, 2-a eldono, Insbruko, 1934

## Eksteraj ligiloj 
* Thaler kiel politikisto kun foto. 
* Hejmpaĝo de la komunumo de Dreizehnlinden.  
* Fota serio de la tirolfestivalo. 

Kategorio:Aŭstraj politikistoj
Kategorio:Sankta Katarino (Brazilo)
Kategorio:Tirolo
Kategorio:Aŭstraj elmigrintoj
Mouse Randolph

**Irvin „Mouse“ Randolph** (naskiĝis la 22-an de januaro 1909 en Sankta Luiso, Misurio; mortis la 12-an de decembro 1997) estis usona trumpetisto de svingo kaj ritmenbluso.

Randolph muzikis fine de la 1920-aj jaroj sur riveraj vaporŝipoj kun Fate Marable, laboris poste kun multaj teritoriaj bandoj, ekzemple kun tiuj de Walt Farrington, Willie Austin, Art Sims, Norman Mason, Floyd Campbell, Alphonse Trent kaj J. Frank Terry. Finfine li iris al Kansasurbo, kiel li estis dungita en la bando *Twelve Clouds of Joy* de Andy Kirk ekde 1931 ĝis 1933. En 1934 li muzikis en Novjorko mallonge en la bando de Fletcher Henderson, pli malfrue ĉe Benny Carter. Inter 1935 kaj 1938 li laboris i.a. ĉe Lucky Millinder kaj Cab Calloway. En la jaro 1938 li surdiskigis kun Teddy Wilson la titolojn „*With Thee I Swing*“, „*Who Loves You*“ kaj „*Tea For Two*“, muzikis kun Chu Berry („*Maelstrom*“, 1937) kaj en la orkestro de Lionel Hampton. Ekde 1940 ĝis 1942 li estis en la bando de Ella Fitzgerald, en 1943 ĉe Don Redman kaj ekde 1944 ĝis 1948 li koncertis kun Edmond Hall en la novjorka Cafe Society („*Continental Blues*“, 1945).

En la 1950-aj jaroj Randolph surdiskigis kun Pearl Bailey kaj muzikis kun diversaj ritmenblusaj orkestroj; en 1955 li gastis en Savoy Ballroom kaj laboris ekde 1957 kun Chick Morrison en Novjorko.

## Disko 
* *Ella Fitzgerald 1939-1940* (Classics)

## Literaturo 
* John Jörgensen kaj Erik Wiedemann: *Jazzlexikon*. Munkeno, Mosaik, 1967

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj ĵaztrumpetistoj
Kategorio:Usonaj muzikistoj
Kategorio:Bandestroj
Kategorio:Naskiĝintoj la 22-an de januaro
Kategorio:Mortintoj la 12-an de decembro
John Stubblefield

**John Stubblefield** (naskiĝis la 4-an de februaro 1945 en Little Rock, Arkansas; mortis la 4-an de julio 2005 en Bronkso, Novjorko) estis usona ĵazatenorsaksofonisto kaj flutisto.

## Vivo kaj verkado 
John Stubblefield lernis infanaĝe ludi komence pianon kaj transiris poste al saksofono. Li transloĝiĝis al Ĉikago, kie li verkis fine de la 1960-aj jaroj en la rondo de AACM kun muzikistoj kiel Joseph Jarman aŭ Lester Bowie. En 1971 li transloĝigis al Novjorko, muzikis tie kun Charles Mingus kaj McCoy Tyner. En 1972 li kunverkis je la produktado de Anthony Braxton, *Town Hall (Trio & Quartet) 1972*, en 1973 li muzikis ĉe Abdullah Ibrahim (*Africa Space Program*) kaj en 1974 li mallonge estis en la bando de Miles Davis, kie li estas aŭdebla je la titolo *Calypso Frelimo*, publikigita sur la albumo *Get Up With It*. En 1976 li estis membro de la bando de Nat Adderley.

En la 1980-aj jaroj li tenis proprajn ensemblojn; ekde 1984 li verkis proprajn muzikalbumojn je propra nomo, plejparto por diskeldonejo Enja kun muzikistoj kiel Geri Allen, Cecil Bridgewater, Mulgrew Miller, Charnett Moffett, Hamiet Bluiett, Rufus Reid kaj Victor Lewis. En 1980 li kunverkis la produktaĵon *Coup de Tete* de Kip Hanrahan, en 1983 tiun de *Impressions of Charles Mingus* fare de la orkestro de Teo Macero. En 1988 li muzikis en la bandego de Julius Hemphill, en la bando de Jerry Gonzalez kaj kun Kenny Barron (''Live at fat Tuesday's*). En 1989 li kunverkis la albumon *African River* de Abdullah Ibrahim kaj muzikis kun Louis Hayes (*Una Max*).

En la 1990-aj jaroj li muzikis kun McCoy Tyner, Craig Harris (*F-Stops*), en 1994 denove kun Kenny Barron kaj Jerry Gonzalez, en 1997 kun Larry Willis. Ekde 1993 li regule revenante kunverkis projektojn de la Bandego Mingus.

John Stubblefield mortis pro prostata kancero.

Richard Cook komparas lian stilon kun tiu de David Murray.

## Diskoj 
* *Confessin' * (Soul Note, 1984) kun Cecil Bridgewater
* *Bushman Song* (Enja, 19876) kun Geri Allen
* *Countin’ the Blues* (Enja, 1987) kun Hamiet Bluiett
* *Morning Song* (Enja, 1993) kun George Cables

## Literaturo 
* Richard Cook kaj Brian Morton: *The Penguin Guide to Jazz on CD'', 6-a eldono, Londono, Penguin, 2002 ISBN 0-14-017949-6.

## Eksteraj ligiloj 
* AllAboutJazz.com: Nekrologo
* Nekrologo en The New York Times

Kategorio:Usonaj ĵaztenorsaksofonistoj
Kategorio:Usonaj ĵazflutistoj
Karolino de Brandenburgo-Ansbaĥo

**Vilhelmino Ĉarloto Karolino** (angle, *Wilhelmina Charlotte Caroline*; germane *Wilhelmine Charlotte Karoline*), ĝenerale nomata **Karolino de Brandenburg-Ansbach** aŭ simple **Karolino de Ansbach**, naskita la 1-an de marto 1683, mortinta la 20-an de novembro 1737, estis la reĝino-edzino de reĝo Georgo la 2-a de Britio. Ŝi naskiĝis en la familio Hohenzollern, filino de Johano Frederiko, reganto de la malgranda germana princlando Brandenburgo-Ansbaĥo. June orfiĝinte, ŝi loĝis kaj edukiĝis ĉe la prusa kortego, kiel gardatino de Sofia Ĉarloto de Hanovro, edzino de reĝo Frederiko la 1-a de Prusio.

En 1703 oni proponis ke ŝi geedziĝu kun arkiduko Karolo de Aŭstrio (ankaŭ laŭnome la reĝo de Hispanio kaj poste, ekde 1711, imperiestro de Sankta Romio), sed en 1704 ŝi rifuzis la svaton interalie ĉar ŝi ne volis konvertiĝi de protestantismo al katolikismo, kio necesus por edzini al Karolo. En 1705 reĝino Sofia Ĉarloto mortis, kaj nelonge poste la nevo de Sofia Ĉarloto, Georgo Aŭgusto, princo de Hanovro, vizitis al Ansbach por kaŝe kontroli la amindecon de Karolino. Ili plaĉis unu al la alia, kaj ili geedziĝis la 22-an de aŭgusto 1705, en Hanovro. En 1714, kiam ŝia bopatro fariĝis reĝo de Britio (Georgo la 1-a), ŝia edzo Georgo Aŭgusto fariĝis la Princo de Kimrio (kaj sekve ŝi, ĝia Princino), kaj la paro transloĝiĝis al Londono. La sekvantaj jaroj estis streĉaj, ĉar Georgo la 1-a estis konservativa, germanema, kaj diktatorema, dum Karolino kaj Georgo Aŭgusto lernis kaj uzis la anglan, kaj aktive partoprenis politikon liberalan, kontraŭ la politiko de la reĝo. En 1727, Georgo Aŭgusto kroniĝis reĝo Georgo la 2-a, kaj Karolino kroniĝis reĝino-edzino, la unua brita reĝino kronita depost Anne de Danlando en 1603, edzino de reĝo Jakobo.

eta|Heraldika simbolo de Karolino de Ansbaĥo
Kiam Georgo forestis (kio iom ofte okazis, pro lia samtempa regado de Hanovro), Karolino agis kiel provizora reganto de Britio, eĉ post la alveno en Londonon de ilia plej aĝa filo, princo Frederiko de Kimrio. Frederiko estis diboĉema, elspezegema viro, kaj Georgo kaj Karolino (kune kun ilia ministraro) ade laboris por limigi lian influon.

Kategorio:Britaj reĝedzinoj kaj reĝinedzoj
Kategorio:Hohencolernoj
∞Karolino
Viktor Gertler

**Viktor Gertler,** hungare **Gertler Viktor** estis hungara reĝisoro, scenaristo, instruisto kaj profesoro. Lia frato estis Endre Gertler.

Viktor Gertler naskiĝis la  1901 en Budapeŝto - mortis la  1969 en Budapeŝto.

## Biografio 
Viktor Gertler frekventis aktoran lernejon de Szidi Rákosi, poste li komencis sian aktoran karieron en Nacia Teatro (Pécs), sed tie li ankaŭ reĝisoradis. Inter 1927-1933 li estis en Berlino, kie li ricevis diversajn taskojn (ankaŭ reĝisorajn) en filmoproduktoj. Dum la 2-a mondmilito li vivis en Bruselo, kie li eldonis sian membiografion, poste li estris filman lernejon en Budapeŝto, poste inter 1948-1954 li ankaŭ instruis en la ĉeflernejo. Li ricevis premion Kossuth en 1957, poste en 1966 alian premion.

## Liaj reĝisoraĵoj (elekto) 
* 29 kinejaj filmoj inter 1936-1968, ekzemple *A férfi mind őrült* 1937; *Állami Áruház,* 1953; *Én és a nagyapám* (Mi kaj mia avo), 1954; Surveturo, 1955; Dolarpaĉjo, 1956; *Láz* (Febro), 1957; *Vörös tinta* (Ruĝa inko), 1958; *Az aranyember* (La orohomo), 1962

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj scenaristoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
5393 Goldstein

'*5393 *Goldstein'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona radio-astronomo *Richard M. Goldstein'' de la Jet Propulsion Laboratory, okaze de la 25-a datreveno de lia ricevo de la unua radara eĥo sur asteroido (1566 Ikaro en junio 1968). Liaj observoj gvidis al la detektoj de unuaj radaraj eĥoj sur Marso kaj sur la ringoj de Saturno kaj al la malkovro de la nenormala rotacio de Venuso.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1986
5394 Jurgens

'*5394 *Jurgens'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona radio-astronomo *Raymond F. Jurgens* de la Jet Propulsion Laboratory, kiu malvolvis la sistemon de datumakero uzita por la alta rezolucia bildigo per doplera radaro de *4179 Toutatis'' en 1992. Jurgen gvidis esplorojn per duobla polarizada radaro kun duobla ondolongo de 433 Eroso en 1975. Li malvolvis ankaŭ novajn teknikojn por determini la formojn de la malgrandaj korpoj per radara eĥo kaj faris radarajn observojn de Venuso.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1986
Gábor Földes

**Gábor Földes** [foldeŝ], hungare **Földes Gábor,** Esperante **Gabrielo Földes** estis hungara aktoro kaj reĝisoro.

Gábor Földes naskiĝis la  1923 en Budapeŝto - mortis la  1958 en Győr.

## Biografio 
Gábor Földes frekventis katolikan gimnazion en Keszthely, poste aktoran ĉeflernejon en Budapeŝto. Li komencis sian karieron samloke (en la ĉefurbo), baldaŭe en Teatro Kisfaludy en Győr. En 1945 li aliĝis al la komunistoj, en 1951 li edziĝis, baldaŭe havanta filon. En 1953 politike li iĝis fidelulo de Imre Nagy, li partoprenis en diskutado de Rondo Petőfi, eĉ li fondis tian grupon en Győr. Li iĝis motoro de la revolucio en 1956 en Győr. En 1958 li estis kondamnita je morto pro partopreno en la revolucio. Li havis unusolan premion.

## Liaj teatraj reĝisoraĵoj (elekto) 
* 15 teatraj reĝisoraĵoj inter 1949-1957, ekzemple Mór Jókai: *A kőszívű ember fiai* (Filoj de l' ŝtonkora homo); József Katona: *Bánk bán* (Banuso Bánk); George Bernard Shaw: Pigmaliono; Sándor Bródy: *Tanítónő* (Instruistino)

## Liaj aktoraj roloj (elekto) 
* diversaj roloj, ekzemple Ferenc Herczeg: *Bizánc* (Bizanco) - Dukasz

## Fontoj 
*Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungara revolucio de 1956
Ansbaĥo (princlando)

La landeto **Brandenburgo-Ansbaĥo** aŭ **Ansbaĥo** ( aŭ *Fürstentum Ansbach*) estis imperie senpera princlando de la Sankta Roma Imperio, regata de flanka linio de la Hohencolerna dinastio. Tiuj portis la heredan titolon "margrafo de Brandenburgio", tial la princlando ankaŭ nomiĝis margraflando. Dum pluraj periodoj ĝi estis regata en persona unio kun la apuda princlando Bayreuth (prononco ).

La centro kaj ĉefurbo de la landeto estis Ansbach. Ĝi kreiĝis en 1398, kaj daŭris ĝis 1791, kiam la margrafo vendis ĝin, kune kun Bayreuth, al la reĝo de Prusio. Prusio formale aneksis ĝin la 28-an de januaro 1792. Post nur malmultaj jaroj Ansbach transiris en 1806 al la nova reĝlando Bavario, kaj en 1810 ankaŭ Bayreuth.

## Princoj kaj Margrafoj de Ansbaĥo 
* 1398: Frederiko la 6-a, burggrafo de Nurenbergo (ekde 1415 ankaŭ princo-elektisto de Brandenburgio)
* 1440: Alberto Aĥilo (ekde 1470 ankaŭ princo-elektisto de Brandenburgio)
* 1486: Frederiko la 1-a, patro de duko Albreĥto de Prusio
* 1515: Georgo "la Pia"
* 1543: Georgo Frederiko la 1-a
* 1603: Joaĥimo Ernesto
* 1625: Frederiko la 2-a
* 1634: Alberto la 2-a
* 1667: Johano Frederiko, patro de Karolino de Brandenburgo-Ansbaĥo
* 1686: Kristiano Alberto
* 1692: Georgo Frederiko la 2-a "la Juna"
* 1703: Vilhelmo Frederiko (n. antaŭ 1686–m. 1723)
* 1723: Karolo Vilhelmo Frederiko (1712–1757)
* 1757: Aleksandro (Brandenburg-Ansbach-Bayreuth), margrafo de Ansbach kaj ekde 1769 Bayreuth en persona unio (ĝis 1791)

## Eksteraj ligiloj 
* German States to 1918, A–E ĉe WorldStatesmen.org
* House of Hohenzollern (1 of 2)  ĉe Genealogy.eu
* House of Hohenzollern (2 of 2)  ĉe Genealogy.eu
* Ansbach and Bayreuth ĉe *Tacitus Historical Atlas*

Ansbaĥo
Kategorio:Historio de Germanio
Kategorio:Historio de Brandenburgio
Kategorio:Historio de Bavario
Kategorio:Germanaj princlandoj
Kategorio:Teritorioj de la Sankta Romia Imperio
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1390-1399
Kategorio:Aperis en 1398
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1792
5424 Covington

'*5424 *Covington''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la unua kanada radio-astronomo Arthur Covington (1913–2001), kiu malkovris la elsendon de mikroondoj fare de la sunmakuloj: tio, kiu indikas, ke la magnetaj kampoj ludas gravan rolon en la kreo de ne-varmdevenaj radiaj elsendoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  Asteroido (5424) Covington, de la Reĝa Astronomia Societo de Kanado 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1983
Steve Dodd

**Steve DODD** aŭ **Steve Mullawalla Dodd** (naskiĝis en 1928, mortis ) estis indiĝena aŭstralia aktoro konata pro aktorado pri indiĝenaj karakteroj trans sep jardekoj da aŭstraliaj filmoj. La preciza loko kaj dato de lia naskiĝo ne estas fidinde dokumentitaj. Li estas ano de la popolo Aranda.

Komencinte kiel vakero kaj sportrajdisto, li ricevis siajn unuajn filmajn rolojn de la eminenta aktoro Chips Rafferty. Li servis ses jarojn en la armeo dum la Korea milito. Malgraŭ tiu interrompo, kaj spite al antaŭjuĝoj kaj stereotipado, ĝis 1985 li jam aperis en 55 filmoj aŭ televidaj programeroj. Li rolis en kelkaj el la plej elstaraj aŭstraliaj filmoj, inkluzive de Gallipoli kaj The Chant of Jimmie Blacksmith (kie li rolis kiel Tabidgi, la murdanta onklo de la ĉefrolulo). Li ludis etajn rolojn ankaŭ en pluraj internaciaj filmoj bazitaj en Aŭstralio, ekzemple The Coca-Cola Kid, Quigley Down Under kaj The Matrix. Li havis rolojn ankaŭ en pluraj aŭstraliaj televidaj programoj, interalie la fruaj Homicide kaj Rush kaj la pli lastatempa The Flying Doctors.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Historia bildo de Steve Dodd en teatraĵo *Desire of the Moth*, 1966
* Nun-epoka bildo de Steve Dodd ĉe aktora agentejo Townsend Management

Kategorio:Aŭstraliaj aktoroj
Angico (Tokantinso)

**Angico** estas municipo en la brazila subŝtato Tokantinso, kiu havis 3.175 loĝantojn en 2010 .

## Vidu ankaŭ  
* Municipoj de Tokantinso

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Tokantinso
Ins BE

**Ins** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Erlach kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Seeland en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 3229 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Ins situas en la Berna Lagolando en la Granda Marĉo en la mezo inter la tri lagoj Lago de Neŭŝatelo, Lago de Bielo kaj Lago de Morato. En sudo la komunuma teritorio en du lokoj etendiĝas ĝia la la Kanalo de Broye, kiu konektas la Lagon de Morato kun la Lago de Neŭŝatelo. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Ins en sudokcidento de la komunumo la setlejo de la malliberejo Witzwil, la setlejo Lindenguet, kaj diversaj bien- kaj domgrupoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 23,86 km², de kiuj 21,0% estas kovritaj de arbaro, 66,7% servas por agrikulturo kaj 9,6% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Ins limas en nordo al Vinelz, en nordnordoriento en unu punkto al Lüscherz, en nordoriento al Brüttelen, en sudoriento al Müntschemier, en sudsudoriento al Bas-Vuly (FR), en sudo al Haut-Vully (FR), en sudsudokcidento al Cudrefin (VD), en okcidento al Gampelen, en nordokcidento al Tschugg, kaj en nordnordokcidento al Erlach.

## Trafiko 
Tra la komunumo pasas la svisa rapidvojo H10, la kantona ĉefvojo n-ro 10 kaj la vojoj n-ro 182, 1318 kaj 237.1. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per la trajnlinio de Neŭŝatelo al Berno, trajnlinio al Morato kaj la tramlinio al Nidau.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Ins datiĝas el la jaro 1009 kiel *Anestre*. Sur la teritorio de la komunumo estis trovitaj diversaj ĉarotomboj el la Hallstatt-epoko. Dum romia epoko kondukis romia vojo tra la teritorio de la hodiaŭa komunumo. Dum mezepoko en Ins ekzistis la burgo de la Grafoj de Fenis. En malfrua mezepoko ĝi apartenis al la Senjorujo Erlach de la Grafoj de Neŭŝatelo-Nidau. En la jaro 1375 apud Ins okazis batalo inter la armeo de Enguerrand de Coucy kaj de Berno. Dum la Burgundaj Militoj Ins estis konkerita de la urba ŝtato Berno kaj en la jaro 1476 integrita al la berna Voktejo Erlach, kiel unu el la tribunalejoj de la voktejo.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj signifoj de Ins
* Ins (stacidomo)
* Ins (Gleis 11) (stacidomo)
* Ins Dorf (stacidomo)

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Ins
5367 Sollenberger

'*5367 *Sollenberger'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Paul Sollenberger'' (1891–1995)
unua civila direktoro de la Servo pri Tempo de la Mararmea Observatorio de Usono de 1928 ĝis 1953. Lia kontribuo al la kreado de kvarc-horloĝoj, kronografoj kaj "fotografia zenita tubo" plibonigis la precizecon de la tempa determinado dum lia direktoreco.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
Theodor Vernaleken

**Teodoro VERNALEKEN** (naskiĝinta la 28-an de januaro 1812 en Volkmarsen, mortinta la 27-an de februaro 1907 en Graz) estis germanisto, regionhistoriisto kaj pedagogo.

Ekde la 1850-a jaro li restadis en Vieno, poste en Graz. Li favorigis la (plu)klerigadon de instruistoj. Estante amiko kun Jakob Grimm kaj Ludwig Uhland li mem zorge eldonadis kolektojn de fabeloj kaj legendoj.

## Verkoj 
* Deutsche Sprachrichtigkeiten und Spracherkenntnisse : Zweifelhafte Fälle, unsichere Begriffe, dt. Personennamen u. brauchbare Fremdwörter in e. alfab. geord. Auswahl nach zuverlässigen Forschungen erl.; Vieno : Pichler; 1900
* Literaturbuch : dt. Lesebuch nebst d. Anfaengen d. Kunst- u. Litteraturgeschichte, Altertumskunde, Mythologie u. Poetik; 3 Bände; Vieno: Braumueller, 1854 - 1857.
* Alpensagen : Volksüberlieferungen aus der Schweiz, aus Vorarlberg, Kärnten, Steiermark, Salzburg, Ober- und Niederösterreich, Seidel, Vieno, 1858 (Nova eldono en Graz : Verl. für Sammler; 1993)
* Mythen und Bräuche des Volkes in Österreich, als Beitrag zur deutschen Mythologie, Volksdichtung und Sittenkunde; Vieno : Braumüller; 1859
* Deutsche Syntax, 2 volumoj, Braumüller, Vieno 1861/63;
* Österreichische Kinder- und Hausmärchen : treu nach mündlicher Überlieferung; Vieno : Braumüller; 1864 (Nova eldono en Hildesheim : Olms; 1980)
* Über das Richtersetzen. En: MHVSt 32 (1884), 117-120.
* Spiele und Reime der Kinder in Oesterreich / gesammelt und hrsg. von Th. Vernaleken und Frz. Branky. -Nova eldono;.Vieno: Sallmyer, 1876
* Das deutsche Volksepos : nach Wesen, Inhalt und Geschichte, mit einer erläuterten Auswahl aus den Nibelungen und der Gudrun; Vernaleken, Theodor [Eld.]; Zürich : Meyer u. Zeller; 1846
* Die Zweige des deutschen Volkes in Mitteleuropa; Graz : H. Wagner; 1898
* Hauptgrundsätze aus der allgemeinen Unterrichtslehre : Nebst eingehenden Erörterungen über den Sprachunterricht in der Volks- und Bürgerschule; Vieno : Beck'sche Univ. Buchhandlung; 1871
* Formenlehre der deutschen Sprache; Vieno : Seidel; 1856
* Zur pädagogischen Lehrkunst : insbes. über d. Wesen u. d. Mittel d. innern Anschauung ; über d. Sündfluten; Vieno; 1872
* Die Anfänge der Unterrichtslehre und Volksschulkunde : mit einer vorangehenden psychologischen Propädeutik; Vieno : Pichler; 1874
* Himmelskunde oder mathematische Geographie; St. Gallen : Huber; 1842
* Deutsches Literaturbuch; 2-a neŝanĝita eldono St. Gallen : Huber; 1851
* Über den Zweck und Gebrauch "der Beispiel-Grammatik" : nebst Andeutungen u. Beisp. über d. log. u. grammat.-stylist. Zergliederung d. Mustersätze ; mit Bezugnahme auf das Uebungsbuch; St. Gallen : Huber; 1840
* Deutsche Beispiel-Grammatik; 2.plibonigita eldono en St. Gallen : Huber; 1851
* Hilfsbuch zu dem ersten Sprach- und Lesebuche für die katholischen Volksschulen im Kaiserthum Österreich : für Lehrer und Präparanden; Vieno : K. k. Schulbücher-Verl.; 1858

## Eksteraj ligiloj 
* Eta biografio.
* La verko *Mythen und Bräuche* surrete.
* La verko *Alpensagen* surrete.

Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Esploro de fabeloj
Kategorio:Germanistoj
Kategorio:Germanaj pedagogoj
Kategorio:Regionhistoriistoj
Jason Bateman

**Jason Bateman** (naskiĝis **Douglas Peter Savant** la 14-a de januaro 1969) estas usona aktoro.

## Filmaro 
### Televido 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Naskiĝintoj en 1969
Kategorio:Naskiĝintoj en Nov-Jorkio
Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj kinproduktoroj
Kategorio:Usonaj televidaktoroj
Kategorio:Usonaj voĉaktoroj
Kategorio:Usonaj reĝisoroj
Kategorio:Podkastistoj
Golfo de Tokio

La **golfo de Tokio** (, *[Tōkjō-ŭan]*) estas golfo ĉe la pacifika marbordo de Japanio. Borde de ĝi situas la nuntempe tutmonde plej granda metropola regiono, do regiono plej homplena, la metropola regiono de Tokio - laŭ la stato de la jaro 2008 tie vivas pli-malpli 37 milionoj da loĝantoj. La golfo de Tokio etendiĝas 60 kilometrojn inter nordo kaj sudo, kaj 40 kilometrojn inter oriento kaj okcidento. Borde de la golfo situas unu el la plej grandaj aziaj marhavenoj, la haveno de Jokohamo.

La golfo en nordo limiĝas per la rivero Sumida, kaj en la sudo per la Pacifika Oceano. Oriente la duoninsulo *Bōsō* dividas ĝin de la oceano.

La *Tōkyō-wan-Aqua-Line*,  *[Tōkjō-ŭan akuarajn]*, kombino el ponto kaj tunelo, pasas la golfon. Tendence la golfo iom post iom malgrandiĝas, ĉar la apudborda teritorio estas artefarite pligrandigata.

Kategorio:Golfoj en Azio
Kategorio:Golfoj en la Pacifiko
Kategorio:Terformoj en Japanio
Kategorio:Terformoj en Tokio
Kategorio:Gubernio Kanagaŭa
Kategorio:Gubernio Ĉiba
5314 Wilkickia

'*5314 *Wilkickia'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 20-an de septembro 1982 de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la (tiam sovetunia) Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno, nun en Respubliko Krimeo.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la rusa hidrografo kaj polusa esploradisto Andrej Ippolitoviĉ Vilkickij (cirile *Андрей Ипполитович Вилькицкий*, 1858–1913) kaj de ties filo Boris Andrejeviĉ Vilkickij (*Борис Андреевич Вилькицкий*, 1885–1961). En 1913 Boris Vilkickij malkovris novan insularon, kiun li nomis "Lando de la Imperiestro Nikolao la 2-a" (nun, *Severnaya Zemlya'').

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
5343 Ryzhov

'*5343 *Ryzhov'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 23-an de septembro 1977 de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la (tiam sovetunia) Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno, nun en Respubliko Krimeo (Rusio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la rusa soveta fizikisto Jurij Aleksejeviĉ Riĵov (cirile: *Юрий Алексеевич Рыжов''), fakulo pri aerodinamiko kaj fluidodinamiko, rektoro de la Instituto pri Aviado de Moskvo de 1986 al 1992.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1977
5344 Ryabov

'*5344 *Ryabov'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 1-an de septembro 1978 de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (tiam en Sovetunio, nun en Respubliko Krimeo, Rusio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la rusa soveta ĉiel-mekanikisto *Jurij Aleksandroviĉ Rjabov* (cirile: *Юрий Александрович Рябов''), profesoro en la Instituto pri Voj-transportoj de Moskvo. Li malvolvis la "metodon de Poincaré-Ljapunov" de la malgrandaj parametroj por la esploroj pri efiko de fajna resonanco.

Li ankaŭ verkis librojn de popularigo pri astronomio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
5319 Petrovskaya

'*5319 *Petrovskaya'''* estas tre malgranda, treege hela duopa asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 15-an de septembro 1985 de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la (tiam sovetunia) Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno, nun en Respubliko Krimeo (Rusio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la rusa matematikistino kaj astronomino *Margarita Sergejevna Petrovskaja'', de la Instituto pri Teoria Astronomio. Ŝi determinis la fontojn-arojn de konverĝo de la serioj figurantaj la periodajn solvojn de la problemoj pri orbitoj.

## Orbito 
Ĝi estas en  5:9 kun Marso kaj 7:2 kun Jupitero.

## Satelito 
Ĝia satelito estis malkovrita la  de V. Benishek, P. Pravec kaj R. Durkee uzinte observojn de , anoncita la 

Tiu satelito havas diametron de almenaŭ 1,24 km kaj  de 1,1867 ± 0,0004 tago (28,48 ± 0,01 horoj). Ĝiaj rotacia periodo kaj orbita duona grandakso estas ankoraŭ nekonataj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (5319) Petrovskaya; el la paĝaro de Wm. Robert Johnston

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
Buckley (Vaŝingtonio)

eta|Bonvenon en Buckley
eta|Situo de Buckley kadre de Kantono Pierce
eta|Ĉefa strato en Buckley

**Buckley**  estas urbo en Kantono Pierce, Vaŝingtonio, Usono. Entute  loĝantoj nombriĝis en la urbo je la usona censo de 2010. La poŝtkodo estas 98321, kaj la kodoj FIPS kaj GNIS estas 53-08570 kaj 1517059 respektive. Buckley estas aparte konata pro la ŝtata lernejo (Rainier School) por subdisvolviĝintaj handikapitoj, kaj kiel regiona centro de la movado Odd Fellows.

Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio
Kategorio:Kantono Pierce (Vaŝingtonio)