open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Orom

eta|dekstra|Orom situas en la mapo en la verda municipo
eta|dekstra|300px|Preĝejo de Orom

**Orom,** (ankaŭ hungare), serbe **Ором** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Norda** Banato (tamen geografie en regiono Baĉka), en municipo de Kanjiĵa.

## Bazaj informoj 
* Areo: 65 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 107-110 m
* Loĝantaro: 1560
* Poŝtkodo: 24207
* Telefonprefikso: 24
* Aŭtokodo: KI

## Situo 
Orom situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Subotica-Senta. La lasta troviĝas 23, Kanjiĵa 21, Subotica 19, la aŭtoŝoseo 15 km-ojn for.

## Historio 
Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao diversaj popoloj alvenis al la senhomaj lokoj. Longa vico da farmoj formiĝis ĉi tie. La fervojo atingis la lokon en 1889, kie lernejo konstruiĝis en 1893. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj iĝis parto de Hungario ĝis 1944. Orom iĝis vilaĝo en 1848. En 2002 loĝis en Orom 1561 da homoj, (hungaroj 1471 (94 %), serboj 35 (2 %), kroatoj 11 (1 %) kaj aliaj).

## Vidindaĵo 
* preĝejo

## Ĝmelkomunumo 
 Köröstarcsa, Hungario

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Ligura maro

eta|dekstra|
La **Ligura maro** estas parto de la Mediteraneo kaj limas la insulojn Korsiko kaj Elba en la sudo, la Rivierajn bordojn, nordan Italion kaj Monako en la nordo.

Ĝenovo, La Spezia kaj Livorno estas la ĉefaj havenoj de la Ligura maro, kiu mem sudoriente transiras al la Tirena maro. La Golfo de Ĝenovo ĉe la itala bordo formas la nordan parton de la Ligura maro. La plej profunda punkto de la maro estas 2 615 m.

La plej granda rivero, kiu alfluas la Liguran maron estas la Arno norde de Livorno ĉe Pisa.

## Geografio 
La Liguria Maro estas parto de la Mediteranea Maro, situanta inter la okcidenta marbordo de Italio kaj la insulo Korsiko, kiu apartenas al Francio. En la oriento ĝi limas kun la Tirena Maro, dum en la okcidento ĝi estas kontinua kun la centra Mediteranea Maro. La plej grava urbo en ĉi tiu regiono estas Ĝenovo.

La nordokcidenta marbordo de la Liguria Maro estas konata pro siaj pitoreskaj pejzaĝoj kaj milda klimato. La Ĝenova Golfo (Ligura maro) estas ĝia plej norda parto, kie troviĝas gravaj havenoj kiel Ĝenovo kaj La Spezia, ambaŭ situantaj ĉe rokaj marbordoj. La maksimuma profundo de la maro atingas pli ol 2.800 metrojn (ĉirkaŭ 9.300 futojn), nordokcidente de Korsiko.

Laŭ studo publikigita en 1983, serio de eksperimentaj mezuroj inter 1977 kaj 1983 en la urboj Ĝenovo kaj Imperia montris la ĉeeston de seikoj (internaj ondoj) kun Marnivelo Perioda funkcio de ĉirkaŭ 5,8 horoj. La preciza kaŭzo de ĉi tiuj osciladoj restis nekonata tiutempe. En la modelo uzita por la studo, la Liguria Maro estis priskribita kiel duonferma, rektangula baseno kun longitudaj dimensioj de 40 kilometroj kaj transversaj de 10 kilometroj, kaj averaĝa konstanta profundo de ĉirkaŭ 2.000 metroj (6.600 futoj).

## Referencoj 
Kategorio:Maroj
Kategorio:Mediteraneo
Gasto

eta|dekstra|250px|La neatendita gasto, Horatio Henry Couldery
**Gasto** estas vizitanto, invitita por restado. Radikaj formoj de "gasto", ekzemple *Gast* (germane), *gostĭ* slavone aŭ *hostis* (latine) origine signifis "fremdulo". Krome gasto estas paganta persono, akceptata en gastejo aŭ manĝejo. Gastlibro estas libro (papera aŭ elektronika en la interreto) en kiu la gasto aŭ vizitanto povas lasi sian komenton, ekzemple laŭdon, kritikon aŭ notojn.

En Esperantio la vorto *gasto* kun la derivaĵoj *gastigi*, *gastiganto*, *gastemo*, ktp. havas specialajn signifojn pro la tradicia kutimo gastigi vizitantojn por montri la propran urbon kaj profiti por praktiki esperanton kun eksterlandanoj. Tio estas la ĉefa celo de la konata servo esperanta Pasporta Servo.

## Vidu ankaŭ
* Pasporta Servo, Esperanta gastiga servo
* Gastamo
* Gastejo
* Turismo

## Proverbo 
Ekzistas pluraj (16) proverboj pri gasto en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:
*  
*  
* 

## Referencoj 
Kategorio:Turismo
Kategorio:Kulturo
Irén Gulácsy

**GULÁCSY Irén** (gula:ĉi) *Pálffy Jenőné*, estis hungara verkistino naskiĝinta en Lázárföldpuszta, apud Szeged la 9-a de septembro 1894 kaj mortinta en Budapeŝto la 2-an de januaro 1945.

## Biografio 
Gulácsy edziniĝis 16-jara. Ŝi translokoĝis al Nagyvárad en 1914 kaj ŝi iĝis interna kunlaborantino de la gazeto Nagyvárad. Sian unuan romanon (*Förgeteg*) ŝi verkis al konkurso de Zord Idők. Ŝi gajnis 1-an premion per sia dramo *Napáldozat*. Ŝia plej sukcesa romano estis la *Fekete vőlegények*. En 1923 ŝi iĝis ano de Erdélyi Irodalmi Társaság, en 1926 de KZST. En 1928 ŝi translokiĝis Hungarujon, baldaŭ ŝi membriĝis en Societo Petőfi. Ŝi mortis dum bombardo de la ĉefurbo.

## Verkoj ĉefaj 
* *Förgeteg* (romano, Bp., 1925);
* *Napáldozat* (dramo, prez. Magyar Színház. Kolozsvár, 1925);
* *Fekete vőlegények* (Bp., 1927);
* *Pax vobis* (Bp., 1930);
* *A kállói kapitány* (Bp., 1933);
* *Nagy Lajos* (Bp., 1936);
* *Jezabel* (Bp., 1941–44).

## Literaturo 
* Thurzó Gábor: G. I. vagy a siker útjai (Magy. Csillag, 1942);
* Várkonyi Nándor: G. I. (Magyar mártír írók antológiája, Bp., 1947);
* Illés Endre: Sárguló fényképek. (Kortárs, 1971).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Gulacsy, I
Aplikataj artoj

eta|250px|Ekzemplo de taso kun formo de testudo.
[eta|250px|Afiŝo kun dekoraĵo de [Otto Gussmann.]]
La **Aplikataj artoj** rilatas al fasonado kaj dekoracio de la interno de konstruaĵoj kun celo de utileco kune kun estetiko kaj plaĉo; ili koncernas ankaŭ ĉiutagajn objektojn. La aplikataj artoj do estas helpartoj de la arkitekturo kaj konsekvenco de la apero de la termino Belartoj, baze sur komuna teknika kono. Poste ĉe la kazo de la aplikataj artoj la tekniko iĝos teknologio, kio nuntempe igos kunhavi agadkampon kaj teritorion kun la Inĝenierarto.

Kontraste al la belartoj, oni diras, ke la celo de la aplikataj artoj ne estas unuarangigo de beleco por satigi la elitisman senton de estetika ĝuo dezirata en specifa epoko, sed ĉefe klopodante serĉi bonfarton ĉe la ĉiutaga praktika agado de la vivo de la individuoj ene de socio.

Inter la aplikataj artoj oni trovas la fakojn de Industria fasonado, Grafika fasonado, Internarto, fasonado pri modo kaj fotografio. La Dekoraj artoj estas ankaŭ konsiderataj kiel branĉo de la aplikataj artoj, sed ili ĉefe klopodas pri la belaspekto de objektoj, kontraŭe al la aplikataj artoj, kiuj precipe interesiĝas pri la praktika uzo.

Inter la plej tradiciaj aplikataj artoj klasifiĝas Mozaiko, Emajlo, Juvelarto, Meblarto, Vestfasono, Frizado kaj Kudrado.

## Vidu ankaŭ 
* Artdekora stilo
* Baŭhaŭso
* Secesio (stilo)

Kategorio:Arto
Kategorio:Fasonado
Tornjoŝ

eta|dekstra|Tornjoŝ situas en la mapo en la verda municipo
**Tornjoŝ,** serbe **Торњош,** slave **Tornjoš,** hungare **Tornyos** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Norda** Banato (tamen geografie en regiono Baĉka), en municipo de Senta.

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1760
* Poŝtkodo: 24352
* Telefonprefikso: 24
* Aŭtokodo: KI

## Situo 
Tornjoŝ situas sur ebenaĵo, Senta troviĝas 20, Subotica 28 km-ojn for.

## Historio 
La plej frue sarmatoj vivis tie. Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. La unua mencio devenis el 1479. Post la turka erao la regiono rekte apartenis al Habsburga Imperio laŭ nomo limgardada zono, dume diversaj popoloj alvenis al la senhomaj lokoj kaj vivis en farmoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj iĝis parto de Hungario ĝis 1944. En 2002 loĝis en Tornjoŝ 1766 da homoj, (hungaroj 1452 (82 %), ciganoj 256 (15 %), serboj 23 (1 %) kaj aliaj).

## Vidindaĵo 
* preĝejo de 1901

## Famulo 
* naskiĝis hungara aktoro Frigyes Kovács
* mortis en 1527 serba heroo Crni Jovan

== Komunumoj pri *torony* (= turo) (ankaŭ deklinacie) en Hungara reĝlando ==

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Imre Lakatos

**LAKATOS Imre** (lakatoŝ) estis rumanuja hungara ĵurnalisto, publicisto naskita en Marosvásárhely la 23-an de aprilo 1882 kaj mortinta en Aŭŝvico en 1944. 

## Biografio 
Imre Lakatos havigis diplomon de kuracisto en la Universitato de Koloĵvaro. En 1907 li vojaĝis Parizon kaj li iĝis ĵurnalisto. Tie li amikiĝis kun Aladár Kuncz. Post eksplodo de la unua mondmilito li fuĝis Svislandon, kaj nur en 1919 li revenis en sian naskiĝurbon. Liaj artikoloj aperis en Zord Idő. Li traktis precipe natursciencajn, filozofiajn kaj psikologiajn problemojn. En 1925 li venis al Ellenzék kaj ĝis 1941 li gvidis ĝian eksterpolitikan rubrikon. Dume mallongtempe li redaktis ankaŭ la revuon Erdélyi Helikon. Tie aperis lia studo (*A tragikus remekmű*) pri la ĉefverko (*Fekete kolostor*) de Aladár Kuncz (1931. 7. sz.). En 1941 laŭ la faŝistaj leĝoj li perdis sian postenon. Post eniro de germanoj en Koloĵvaron la Gestapo kaptis lin kaj oni deportis lin al Auschwitz. 

## Literaturo 
*Jancsó Elemér: L. I. a humanista szellem, a demokrata Európa hitvallója (Kortársaim, Bukarest, 1976). 
*Thury Zsuzsa: Barátok és ellenfelek (visszaemlékezés, Bp., 1979).

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

 

Kategorio:Mortintoj en Aŭŝvico
Montecristo

eta|250px|Situo
bélyegkép|eta|250px|insulo Montecristo
**Montecristo** () estas unu el la Toskanaj insuloj en la Tirena maro. Ĝi apartenas al provinco Livorno.

La insulo havas la surfacon de ĉ. 10 km², situas 45km sude de Elba. Ĝia ŝtonaĵo estas granito, plej granda pinto altas 645 m. La plantaro estas ĉefe makiso. Sur la insulo loĝas nur gardantoj.

## Gravaĵoj 
* La insulo estas naturprotekta areo ekde 1971, vizitebla nur per permesiloj, precipe pro scienca esploro.
* Ruinoj de mezepoka monaĥejo

## Notoj 
* la pli maljuna Alexandre Dumas nomumis per la insulo-nomo la heroon de sia plej populara romano, *La grafo de Montekristo*.

## Eksteraj ligiloj 
Montecristo (germane, itale, angle, france)

Kategorio:Insuloj en Italio
Rubato (muziko)

dekstra|eta|400ra|fragmento el la 1-a rapsodio de Bartok (1904)
**Rubato ** (laŭ it. **tempo rubato** = rabita tempo) ankaŭ *rubamento di tempo*, *rubando* signifas en la muziko diversajn manierojn de plilongigo aŭ plimallongigo je la ludado de tonoj, ofte lige kun la postulo, ke oni devas redoni la "rabitan tempon".

Ekde la lasta kvarono de la 18-a jarcento rubato estas diversaj manieroj manipuli tondaŭrojn kaj taktakcentojn. Rubato do ofte efikas kiel la invertado de la metrikaj akcentoj per akcentado de la malpezaj taktotempoj.

Precipe la nocio signifas ludmanieron, je kiu la melodivoĉo rapidas antaŭen aŭ restas malantaŭe, dum kiam la akompano restas strikte entakta, tile ke melodio kaj akompano dum momento ne sinkronas. Famaj pro tio tekniko estis Franz Benda, Wolfgang Amadeus Mozart kaj Frédéric Chopin. Ankaŭ sur fruaj sonregistraĵoj tiu praktiko estas ankoraŭ aŭdebla, nelaste en la pianista maniero, ludi meloditonojn preskaŭ principe post la bastono.

Dum la 19-a kaj 20-a jarcentoj la nocio estis uzata pli kaj pli samsignife kun agogiko, do kiel ĝenerala akcelado aŭ malakcelado de la tempo. La koncertinstrukcio por libera traktado de la tempo estis en la 18-a jarcento *con discrezione*.

La rubato eksplicite postulata en la nototeksto troviĝas precipe en la muziko de la romantiko. Aparte la pianmuzikaĵoj de Chopin samkiel kelkaj verkoj de Franz Schubert kaj Alexander Skrjabin enhavas detalajn instrukciojn pri rubato.

## Vidu ankaŭ 
* Agogiko (muziko)
* Tempoindiko (muziko)

## Eksteraj ligiloj 
* Opinioj de pianisto pri rubatoludado (angle)

Kategorio:Muzikaj teknikoj
Lampione

eta|dekstra|180px|Pelagaj insuloj
**Lampione** estas la plej malgranda el la tri Pelagaj insuloj inter Sicilio kaj Tunizio. La insulo longas  kaj larĝas , plej alta punkto estas 40 m. super la maro.

Geografie, Lampione apartenas al Afriko, politike al komunumo Lampedusa e Linosa de Provinco Agrigent en la itala regiono Sicilio.

Lampione estas neloĝata, la sola konstruaĵo sur la insulo estas unu lumturo.

Grava estas la faŭno de la insulo, kiu apartenas al naturprotekta areo *Riserva Marina Isole Pelagie*. Lampione servas kiel ripozejo por multaj eŭropaj migrobirdoj.

Kategorio:Neloĝataj insuloj
Kategorio:Insuloj en Italio
XRandR

La kromaĵo **Regrandigo kaj Turno** de X (angle *Resize and Rotate Extension*, **RandR**) permesas dinamike al klientoj ŝanĝi la X-ekranojn, por regrandigi, turni kaj reflekti la ĉefa fenestro de la ekrano.
La komenca fasonado por X11 ne antaŭpensis la bezonon por dinamika regrandigo kaj oni devas rekomenci la X-servilon por efektivigi la ŝanĝojn.
Tiu infrastrukturo de la kromaĵo RandR alportis la eblecon ŝanĝi la vidigecoj sen restartigi X-sesion.
La kromaĵa infrastrukturo permesas al tekkomputiloj kaj poŝkomputiloj ŝanĝi sian ekrangrandon por vidigi per eksteraj ekranoj laŭ malsamaj ekrandistingivoj ol sian enkonstruata ekrano. .
La nuna versio de tiu protokola specifo estas 1.2.

Se iu labortabla medio ne provizas grafikan ilon por interagi kun tiu ebleco, la komandlinio **xrandr** povas esti uzata.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  retpaĝo de la XRandR projekto ĉe at X.org

Kategorio:X Window kromaĵoj
Pelagaj insuloj

La **Pelagaj insuloj** (*Isole Pelagie*) estas insularo en la Mediteraneo inter Tunizio, Malto kaj Sicilio. Ili havas vulkanajn originojn.

Geografie, la insuloj apartenas al Afriko, sed politike al itala regiono (Provinco Agrigent). Ili situas ĉe la 35-a latitudo, tiel ĝi estas la plej suda punkto de Italio. La nomo venas el la greka vorto *pelaghia* por la marinsulo.

La insulgrupo konsistas el sekvaj insuloj:
* Lampedusa
* Linosa
* Lampione

La tri insuloj formas unu komunumon Lampedusa e Linosa. La plej malgranda insulo Lampione estas neloĝata. La loĝantoj de Lampedusa kaj Linosa vivtenas sin per fiŝkaptado, agrikulturo kaj turismo. Pro la detruado de arbaroj la naturo ŝanĝiĝis. La kondiĉoj estas pli severaj kaj la agrikulturo malpliiĝis.

La klimato somere estas varmega kaj malriĉa je precipitaĵo. La flaŭro estas afrika, kreskas eĉ kaktacoj, kiuj en Eŭropo tute ne prosperas. La insuloj iĝis naturprotektataj en 2002.

eta|maldekstra|200px|

## Martestudoj 
En Italio la specio kareto de martestudoj havas la lastajn nestolokojn en du strandoj de la insuloj Linosa kaj Lampedusa. En aliaj lokoj la turismo okupis la strandojn de martestudoj.

La insuloj Lampedusa kaj Linosa havas tagan trafikkontakton al sicilia havenurbo Porto Empedocle. Al Lampedusa trafikas aviadilo el Palermo, dum la somera sezono eĉ el aliaj urboj.

eta|maldekstra|450px|

Kategorio:Insuloj en Italio
Kategorio:Insularoj
Lampedusa

eta|maldekstra|
eta|maldekstra|
eta|maldekstra|Bordoj de Lampedusa
**Lampedusa** estas la plej granda el la tri Pelagaj insuloj inter Tunizio kaj Sicilio. La insulo apartenas al komunumo Lampedusa e Linosa en la itala Provinco Agrigento.

## Situo kaj informoj 
Lampedusa grandas 20&nbsp;km², la plej alta punkto estas *Albero Sole* kun 113&nbsp;m. Ĝi longas 9&nbsp;km kaj larĝas 3&nbsp;km en orienta-okcidenta direkto.

La nordan marbordon karakterizas krutaj rifoj, sur la suda marbordo troviĝas pluraj golfetoj kun sablaj strandoj. 45&nbsp;km nordoriente de Lampedusa situas la loĝata insulo Linosa, 17&nbsp;km nordokcidente la neloĝata Lampione.

La ĉefa komunumo sur la orienta bordo same nomiĝas Lampedusa. En loĝis daŭre sur la insulo ĉ. 4.500 homoj, dum turisma sezono tiu nombro kreskas ĝis 10.000. La loĝantoj vivtenas sin per turismo, fiŝkaptado kaj produktado de fiŝkonservaĵoj.

## Geografio 
Lampedusa apartenas geografie al la afrika kontinento. La klimato estas varmega, la jara precipitaĵo (300&nbsp;mm) estas tre malgranda. Pro la mankantaj fontoj, malbone traktita agrokultivado kaj ekstermado (forhakado) la insula interno dezertiĝis.

Antaŭ la suda marbordo situas la insuleto *Isola dei Conigli*. Tie kaj en golfetoj de Lampedusa, karetoj serĉas lokon por demeto de ovoj. Por stabiligi nombron de la minacataj karetoj, en 2002 iĝis partoj de Lampedusa kaj de *Isola dei Conigli* naturprotektaj areoj.

## Klimato 
Lampedusa havas tipan Mediteranean klimaton, sed la plej varman averaĝan temperaturon kun () ĉe la Mediteraneo. La averaĝa temperaturo atingas eĉ en februaro .

## Historio 
Sur Lampedusa troviĝas spuroj de grekaj, romiaj kaj arabaj konkerintoj, setlintoj. Tiam la insulo servis la marveturantojn kiel apogpunkto.

Kapitano Bernardo Maria Sanvisente en 1834 eksetlis sur la insulo kun 120 homoj - kiel komisiito de Ferdinando la 2-a de Sicilio. La insula nomo venas same de Sanvisente.

Dum la dua mondmilito, la insulo estis multfoje bombardata pro ties strategia situo. En 1986 trafis la insulon eĉ du *Scud*-raketoj al Libio, sed neniu vundiĝis.

En la lastaj jaroj, pro sia proksimeco al Eŭropo (205&nbsp;km el Sicilio) kaj al Afriko (113&nbsp;km el Tunizio), la insulo iĝis celo de afrikaj migrantoj, kiuj provas eniri en Eŭropon kaj atingas la insulon per improvizitaj boatoj venantaj de Gabès, Zarzis el Tunizio aŭ de la libia marbordo. La fenomeno komenciĝis en 1992 kaj de tiam daŭre intensiĝis; tio iĝis politika prem-rimedo de la libiaj aŭtoritatoj al Italio kaj Eŭropa Unio. La insulo tiel akceptis 23 000 migrintojn en 2005 (13 000 en 2004 kaj 8 000 en 2003) - la nombroj dum la sekvaj jaroj de la 2010-aj kaj 2020-aj jaroj daŭre plu altiĝis.

## Transporto 
Gravas la Flughaveno de Lampeduzo.

**
**
'''

Kategorio:Insuloj en Italio
Kristodorno

dekstra|200px|eta|Kristodorno
eta|* Paliurus spina-christi*

**Kristodorno** ( ***Paliurus spina-christi*** ) (sin.: *P. aculeatus* Lam., *P. australis* Gaertn., kaj *Rhamnus paliurus* L.) estas plantospecio, kiu apartenas al ramnacoj (*Rhamnaceae*). Ĝia nomo eble venas el tio, ke oni uzis tion en dornokrono.

## Priskribo 
Ĝi estas falfolia arbeto altante 3-5 m, kun fortaj dornoj. La pinglopikaj dornoj staras duope, alterne kreskante sur la branĉoj dekstre-maldekstre. La brilfolioj estas rondformaj aŭ ovoformaj, starantaj en du vicoj. La folioj longas 2–4 cm, la folirando estas fajne dentita.

La flav-verdaj floretoj (diametro 2 mm) floras en junio-julio en foliaj akseloj, en grapolo. La fruktoj grandas 2–3 cm kaj meze pintiĝas la grajno, kiun ĉirkaŭas ondranda flugiga flugilo.

## Vidu ankaŭ 
* Iliraj deciduaj arbaroj
* Kopetdagaj duonarbaroj kaj arbarstepo
* Krimea submediteranea arbarmasivo
* Kristodorna glediĉio

Kategorio:Arboj
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Carmen Blanco

**Carmen Blanco** (Lugo, Galegio, 1954). Galega verkistino el universala spirito, feminista temaro kaj liberala ideologio.

## Verkaro 
### Studajo kaj eseo 
* *Conversas con Carballo Calero* (Vigo, Galaxia, 1989)
* *Literatura galega da muller* (Vigo, Xerais, 1991)
* *Carballo Calero: política e cultura* (Sada, Do Castro, 1991)
* *Escritoras galegas* (Santiago de Compostela, Compostela, 1992)
* *Libros de mulleres. (Por unha bibliografía de escritoras en lingua galega: 1863-1992)* (Vigo, Do Cumio, 1994)
* *O contradiscurso das mulleres* (Vigo, Nigra, 1995, *El contradiscurso de las mujeres*, Vigo, Nigra, 1997)
* *Nais, damas, prostitutas e feirantas* (Vigo, Xerais, 1995)
* *Mulleres e independencia* (Sada, Do Castro, 1995)
* *Luz Pozo Garza: a ave do norte* (Ourense, Linteo, 2002)
* *Alba de mulleres* (Vigo, Xerais, 2003)
* *Sexo e lugar* (Vigo, Xerais, 2006)
* *María Mariño. Vida e obra* (Vigo, Xerais, 2007)
* *Casas anarquistas de mulleres libertarias* (A Coruña-Santiago de Compostela, CNT, 2007)
* *Ŭío Novoneyra* (Vigo, A Nosa Terra, 2009)
* *Novoneyra: un cantor do Courel a Compostela. O poeta nos lugares dos seus libros* (Noia, Toxosoutos, 2010)
* *Feministas e libertarias* (Santiago de Compostela, Meubook, 2010)
* *Letras lilas* (Lugo, Unión Libre, 2019)

### Poezio 
* *Estraña estranxeira* (A Coruña, Biblioteca Virtual Galega, 2004)
* *Un mundo de mulleres* (Biblos, 2011)
* *Lobo amor* (Unión Libre, 2011)

### Rakonto 
* *Vermella con lobos* (Vigo, Xerais, 2004)
* *Atracción total* (Vigo, Xerais, 2008)

### Eldono kaj enkoduko 
* Xosé Luís Méndez Ferrín, *Con pólvora y magnolias* (Vigo, Xerais, 1989)
* Ŭío Novoneyra, *Os eidos* (Vigo, Xerais, 1990)
* Ricardo Carvalho Calero, Uma voz na Galiza (Barcelona, Sotelo Blanco 1992)
* Luz Pozo Garza, *Códice Calixtino* (Vigo, Xerais, 1992)
* Luz Pozo Garza, *Historias fidelísimas* (Ourense, Linteo, 2003)
* Luz Pozo Garza, *Memoria solar* (Ourense, Linteo, 2004)
* *Extranjera en su patria. Cuatro poetas gallegos. Rosalía de Castro. Manuel Antonio. Luís Pimentel. Luz Pozo Garza* (Barcelona, Círculo de Lectores / Galaxia Gutenberg, 2005)
* *Día das Letras Galegas 2007. María Mariño Carou* (Universidade de Santiago de Compostela 2007)

## Eksteraj ligiloj 
* Unión libre. Cadernos de vida e culturas
* Biblioteca Virtual Galega 

Kategorio:Feministoj
Kategorio:Galeglingvaj verkistoj
Kategorio:Hispanaj verkistoj
Boĉar

eta|dekstra|Boĉar situas en la mapo en la verda municipo
dekstra|eta|300px|Ortodoksa preĝejo de Boĉar
dekstra|eta|300px|Katolika preĝejo de Boĉar

**Boĉar,** serbe **Бочар,** slave **Bočar,** germane **Botschar,** hungare **Bocsár** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Meza** Banato, en municipo de Novi Bečej.

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1890
* Poŝtkodo: 23274
* Telefonprefikso: 23
* Aŭtokodo: ZR

## Situo 
Boĉar situas sur ebenaĵo, laŭ fervojo Ĉoka-Novo Miloŝevo.

## Historio 
Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao diversaj popoloj alvenis al la senhomaj lokoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Boĉar 1895 da homoj, (serboj 1521 (80 %), hungaroj 215 (11 %), jugoslavianoj 62 (3 %) kaj aliaj).

## Vidindaĵoj 
* ortodoksa preĝejo
* katolika preĝejo

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Déli Hírlap

**Déli Hírlap** (Suda Gazeto) aperis en Temeŝvaro inter 16-a de septembro 1925 ĝis 31-a de oktobro 1944. Ĝi reprezentis unue la katolikan flankon de OMP. Post la malpermeso ĝi reaperis kiel la gazeto de Magyar Népközösség (1941–44), fine en redaktado de la komisiono de Banat de la MADOSZ ĝis la fino de oktobro de 1944. De 1928 li estis politika ĵurnalo. Ĝia respondeca redaktoro estis Endre  Vuchetich. Ĝiaj internaj kunlaborantoj estis la pli aĝa Endre Kubán kaj pli juna Endre Kubán, Kulcsár S. Sándor kaj Pazsitka Ferenc. Ĝian literaturan rubrikon redaktis Sándor Bechnitz. La reĝimo Antonescu en septembro 1940 malpermesis ĝin kaj nur en printempo de 1941 ĝi aperis kiel la organo de Romániai Magyar Népközösség. Ekde oktobro de 1942 ĝia ĉefredaktoro iĝis Endre Kakassy, Sándor Puhala, poste Lajos Olosz. Ekde 23-a de septembro ĝia respondecredaktoro estis provizore Lajos Takács. Kiam ĝi ĉesis la 1-an de novembro, ĝi aperis sub titolo Szabad Szó, kies ĉefredaktoro estis János Kazinczy. 

## Literaturo 
*Méliusz József: Sors és jelkép... 2. javított kiadás, 1973. 431. 
**A magyar tömegek fenntartás nélkül álltak a demokratikus rendszer mellé*. Intervjuo de Beke György kun  Takács Lajos. A Hét Évkönyve 1979. 152-58.
## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Hungaraj gazetoj
Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
Kategorio:Gazetoj de Timișoara
Linosa

**Linosa** estas la plej norda el la tri Pelagaj insuloj en la Mediteraneo.

La insulo apartenas al komunumo Lampedusa e Linosa en la itala Provinco Agrigent sur Sicilio. Tie loĝis en 2005 ĉirkaŭ 450 homoj.

## Geografio 
La insulo grandas ĉirkaŭ 5 km² kaj situas 170 km sude de Sicilio, 160 km oriente de Tunizio kaj 140 km okcidente de Malto. Ĝin dominas tri ne plu aktivaj : Monte Vulcano (195 m), Monte Rosso (186 m) kaj Monte Nero (107 m).

## Historio 
La insulon setligis kapitano Sanvisente en 1845 kun 40 homoj, kiuj komence vivis en kavernoj, kaj uzis malnovajn romiajn cisternojn por kapti akvon. Oni establis en la 1960-aj jaroj telefonkablon al Linosa el Sicilio, energiuzinon kaj malfermis lernejon. Oni instalis en 1973 sensaligejon.

## Vidu ankaŭ 
* Pelagaj insuloj
* Lampedusa

## Eksteraj ligiloj 
* hejma paĝo
* turisma info, germane 

**
**
'''

Kategorio:Insuloj en Italio
Kevi

eta|dekstra|Kevi situas en la mapo en la verda municipo**Kevi** (ankaŭ hungare), serbe **Кеви,** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Norda** Banato (tamen geografie en regiono Baĉka), en municipo de Senta.

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 880
* Poŝtkodo: 24407
* Telefonprefikso: 24
* Aŭtokodo: KI

## Situo 
Kevi situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj. Senta troviĝas 25 km-ojn for.

## Historio 
Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. La unua mencio devenis el la 14-a jarcento en formo *Kevi*. Post la turka erao diversaj popoloj alvenis al la senhomaj lokoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj iĝis parto de Hungario ĝis 1944. La komunumo ricevis kurenton en 1953, akvodukton en 1968. En 2002 loĝis en Kevi 887 da homoj, (hungaroj 860 (97 %), serboj 10 (1 %) kaj aliaj).

Vilaĝservoj estas lernejo kaj infanĝardeno.

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Antipaksos

**Antipaksos** () estas insulo en Grekio, kiu apartenas al grupo de la Ioniaj insuloj. Ĝi situas ĉ. 2,5&nbsp;km sude de insulo Paksos.

Antipaksos longas ĉ. 4&nbsp;km, larĝas maks. 2&nbsp;km kaj havas la surfacon de 5&nbsp;km². La malpli ol 150&nbsp; someraj loĝantoj vivas en Vigla, ĉefloko de la insulo. Vintre loĝas nur duono de la loĝantoj sur la insulo.

## Eksteraj ligiloj 
* informoj ĉe visit-paxos.co.uk
* informoj ĉe greeklandscapes.com 

Kategorio:Insuloj en Grekio
Galite-insuloj

eta|satelita foto de NASA
eta|aerbildo
La **Galite-insuloj** aŭ **Ĝalita-insuloj** () estas roka tunizia insulgrupo.

## Geografio 
La insuloj situas 38 km nordokcidente de Kap Serrat kaj dividas ilin la Galite-kanalo. Ili situas 80&nbsp;km nord-nordoriente de urbo Tabarka kaj 150&nbsp;km sude de Kap Spartivento (suda Sardinio). La surfaco de la grupo estas 9&nbsp;km², kies plej granda parto estas la ĉefinsulo La Galite. La insuloj havas vulkanan originon.

### Ĉefinsuloj La Galite 
La centre situanta ĉefinsulo *La Galite* etendiĝas oriente-okcidente 5,4&nbsp;km kaj plej larĝas 2,9&nbsp;km. La ĉefinsulo havas 200&nbsp;m altajn rokrifojn kaj estas alirebla nur ĉe la suda golfeto *Escueil de Pasque*. La insulon loĝas kelkaj fiŝkaptaj familioj.

La plej alta punkto de la insulo estas *Bout de Somme* (Grand Sommet) - sur kiu troviĝas flava rigarda turo - kun alto de 391&nbsp;m. ''Piton de l'Est'' estas kugloforma pinto, plej sudorienta punkto de la insulo, altante 360&nbsp;m.

Krom la ĉefinsulo ekzistas du grupoj de insuletoj, kiej ne estas alireblaj.

### Galitons de l'Ouest 
La''Galitons de l'Ouest* situas 3&nbsp;km sudokcidente de la ĉefinsulo. Ĝi konsistas el dua kaj tria pli grandaj insuloj de la Galite-insuloj:
* *Le Galiton* 158 m; 0,4&nbsp;km²; kun 14m-a lumturo. Ĝi estas naturprotekta areo ekde 1980 por protekti la monaĥan fokon
* *La Fauchelle'' 137 m

### Galitons de l'Est 
La pli malgranda ''Galitons de l'Est* situas en distanco de 1-2 km de la ĉefinsulo. Tiu grupo konsistas el tri rokrifoj (*Gallo, Pollastro kaj Gallina''). Gallo estas la plej granda kun alto de 119&nbsp;m.

## Historio 
La franca kolonia instanco ekzilis tien la tunizian porsendependiĝan gvidanton Habib Bourguiba. Li estis tie de la 21-a de majo 1952 ĝis 20-a de majo 1954, sur La Galite.

## Administrado 
La Galite-insuloj apartenas al provinco Bizerta.

Kategorio:Insuloj en Tunizio
Antonin Gosset

**Antonin GOSSET** (Fécamp, 1872 - 1944) estas franca medicinisto, profesoro en la Fakultato de Medicino, membro de la Akademio de medicino, kaj tre renoma kirurgo en la pariza hospitalo "la Salpêtrière".

Fakulo pri digesta kirurgio, li kontribuis al disvolviĝo de la neŭrokirurgio. Li eksperimentis elektromagnetismon sur la ĉeloj. La terapeŭta aparato de profesoro Georges Lakhovski estis testita kun certa sukceso kontraŭ kutime nekuraceblaj malsanoj en la servo de prof. Antonin Gosset inter 1924 kaj 1929. Li famiĝis ankaŭ pri redukto de apendicito.

En 1934, laŭ iniciato de la kirurgo Robert Monod, li starigis kaj prezidis la "Société d'études sur l'Anesthésie et l'Analgésie" (Societo de studado pri Anestezio kaj Analgezio). Pioniro de medicino, alnomita "la papo de la kirurgio", li operaciis la edzinon de la verkisto Anatole France je mamkancero kaj Georges Clemenceau je la prostato, sed sensukcesa estis la operacio, kiun li faris al André Citroën en 1935 pro tro longdaŭra kaj progresinta malsano.

La nomo de Antonin Gosset estas atribuita al pariza strato ("Rue du Professeur Gosset") kaj al pavilono de la hospitalo de la Salpêtrière dediĉita al radiologio.

Humanisto, granda ŝatanto de la artoj, li kolektis artaĵojn. Parto el ili kaj el lia biblioteko troviĝas en la Muzeo Dupuytren, 15-21 strato de la Medicin-Lernejo.

Profesoro Antonin Gosset apartenis al la patrona komitato de Internacia Scienca Asocio Esperanta (ISAE), kies prezidanto estis generalo Hippolyte Sebert. Lia edzino Mania estis rusdevena.

Kategorio:Francaj kuracistoj
Kategorio:Francaj esperantistoj
Mljet

eta|dekstra|200px|Granda Lago de Mljet
eta|dekstra|200px|Mapo
**Mljet** (, ) estas insulo en Kroatio antaŭ la bordoj de Suda Dalmatio, ĉ. 30&nbsp;km nordokcidente de Dubrovnik. La insulo havas la surfacon de ĉ. 100&nbsp;km² el kiu 90 % estas arbarokovrita, tiel la plej forte arbarizita insulo en la Mediteraneo.

## Geografio 
La okcidenta parto de le insulo formas la nacian parkon de Mljet, kiun ĉirkaŭas la mara areo. Politike, la insulo Mljet hodiaŭ estas komunumo ene de provinco *Dubrovnik-Neretva* kun 1.111 loĝantoj (stato 2001) en multaj setlejoj, kiuj situas insulinterne. Ĉefloko estas Babino Polje en centro de la insulo.

## Historio 
La insulon menciis jam Homero en la Odiseo kiel insulon Kalypso. Pli poste la insulon loĝis iliroj, poste konkeris romianoj, kiuj uzis ĝin kiel ekzilejon.

Ekde la 6-a jc., Mljet apartenis al la Bizanca imperio kaj integrita en la 8-a jarcento en Dalmatio. En la 12-a jac. benediktanoj posedas la insulon ĝis 1345, kiam okupas ĝin la serboj. Nur triono de la insulo restis por la abatejo.

*Pluan ĝeneralan historion vidu ĉe Dalmatio.*

## Eksteraj ligiloj 
* Nacia parko Mljet

Kategorio:Insuloj en Kroatio
Sušac

**Sušac** ('seka insulo') estas malgranda rokoza insulo en la Adriatiko, sudokcidente de Korčula kaj Lastovo, duonvoje al insulo Vis, en Kroatio. La bordo estas klifa unuflanke (ĝis 100 m), sed aliflanke ekzistas natura haveno. Sur pinto de la insulo, oni konstruis lumturon en la 19-a jc.

La insulo estas konata pro lageto, kiu estas konektita al la maro tra sifono, profunda 15 metrojn.

## Eksteraj ligiloj links 
* http://www.lighthouses-croatia.com/susac1.htm
* http://www.korcula.net/grad/press/press2003/susac.htm 

Kategorio:Insuloj en Kroatio
Kategorio:Neloĝataj insuloj
Novo Miloŝevo

**Novo Miloŝevo,** serbe **Ново Милошево,** slave **Novo Miloševo,** hungare **Beodra,** germane **Beudra** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Meza** Banato en municipo de Novi Bečej.
eta|maldekstra|Kastelo de Karátsonyi (karAĉonji) de Novo Miloŝevo
eta|dekstra|Novo Miloŝevo situas en la mapo en la verda municipo

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 6760
* Poŝtkodo: 23273
* Telefonprefikso: 23
* Aŭtokodo: ZR

## Situo 
Novo Miloŝevo situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Kikinda-Novi Bečej, krome estas fervojo al Ĉoka.
eta|dekstra|Katolika preĝejo de Novo Miloŝevo

## Historio 
Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. La unua mencio devenis el 1331. Post la turka erao en 1742 serboj refondis la senhoman setlejon **Беодра** (beodra) kaj formiĝis apuda vilaĝo **Карлово** (karlovo) en 1751. Ambaŭ apartenis rekte al milita zono de Habsburga Imperio. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝoj apartenis al Hungario, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1918 la vilaĝo prenis novan nomon **Драгутиново** (dragutinovo) honore al serba kolonelo Dragutin Ristić, kiu okupis la regionon. En 1941 la germana armeo okupis la vilaĝojn ĝis 1944. Post 2 jaroj la vilaĝoj unuiĝis kaj prenis la nomon Novo Miloŝevo. En 2002 loĝis en Novo Miloŝevo 6763 da homoj, (serboj 5146 (76 %), hungaroj 986 (15 %), ciganoj 361 (5 %) kaj aliaj).

## Vidindaĵoj 
* ortodoksa preĝejo
* katolika preĝejo omaĝe al Maria Magdalena
* kastelo de Karátsonyi
eta|maldekstra|Ortodoksa preĝejo de Novo Miloŝevo

## Famuloj 
En la iama Beodra naskiĝis hungara terposedanto Jenő Karátsonyi.

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Pika rusko

200px|eta|Floro de la planto
**Pika rusko** (*Ruscus aculeatus*) estas dioika arbusto el familio de asparagacoj *(Asparagaceae)*. Ĝi estas protektata planto en Hungario.

## Priskribo 
La pika rusko estas plurjara ĉiamverda planto kun alto de ĉ. 50–60&nbsp;cm. Ĝia tigo estas staranta, abunde disbranĉiĝanta. Ĝin karakterizas modifiĝintaj tigopartoj, la t.n. filokladioj, kiuj estas plataj, ovo-lancetoformaj folisimilaj partoj. Tiuj filokladiumoj longas 1–3&nbsp;cm, larĝas 10–12&nbsp;mm, ledecaj, glatrandaj, finiĝas en pika dorno. Ili diferenciĝas de la vera folio en tio, ke sur ĝi kreskas floro kaj frukto. La veraj folioj estas etaj, skvamsimilaj kaj situas ĉe la akselo de la folibranĉoj. La floroj estas etaj, blankaj aŭ helverdaj, ili sidas duope sur la bazo de la verdaj brakteoj. La frukto estas 1-2-sema, karneca, ruĝa bero. La florado okazas en Hungario (kaj en pluraj aliaj landoj de meza Eŭropo) dum marto kaj aprilo.

## Kreskejo 
Ĝi kreskas en fagarbaroj, kverkarbaroj kun karpenarboj kaj karstaj arbustaj arbaroj. Oni uzas ĝin kiel barilon, en Italio kiel balailon. Ĝi estas kelkloke ĝardena ornamo. Oni uzis ĝin pli frue kiel diurezigan drogon (urinad-helpa kuracplanto).

Kategorio:Asparagacoj
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Kumane

eta|dekstra|Kumane situas en la mapo en la verda municipo
300px|eta|dekstra|Panoramo de Kumane

**Kumane,** serbe **Кумане,** hungare **Kumán** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Meza** Banato en municipo de Novi Bečej.

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 3810
* Poŝtkodo: 23271
* Telefonprefikso: 23
* Aŭtokodo: ZR

## Situo 
Kumane situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Zrenjanin-Novi Bečej.

## Historio 
La vilaĝo estis loĝata dum la neolitiko, antaŭ la hungaroj avaroj vivis tie. Post la turka eraoserboj refondis la senhomiĝintan setlejon, kiu apartenis rekte al milita zono de Habsburga Imperio. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la vilaĝon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Kumane 3814 da homoj, (serboj 3296 (86 %), ciganoj 198 (5 %), hungaroj 12 (3 %) kaj aliaj).

## Vidindaĵoj 
* preĝejo

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Tupolev Tu-160

300ra|eta|Strategia bombaviadilo Tu–160
La **Tupolev Tu-160** (NATO raportnomo: **Blackjack**) estas Sovetia kaj Rusia strategia bombaviadilo, evoluigita en la Sovetunio fare de la Planburoo Tupolev (OKB–156) en la 1970-aj jaroj. La aviadilo havas ŝanĝeblajn flugilangulojn, ĝi estas supersona. Ĝi ekservis en 1987 nun servas 16 ekz. en Sovetia Aerarmeo. Tu–160 estis lasta strategia bombaviadilo, antaŭ dissolvo de Sovetunio. Pilotoj ofte nomis ĝin *Blanka Cigno*.

Tu-160 estis sovetia respondo al usona bombaviadilo B-1, la unua flugo okazis en 1981, seria produktado komenciĝis en 1984 en Kazanjo. Oni produktis el ĝi 35 ekz. (inkl. 3 prototipojn) anstataŭ la planita 100. La produktado ĉesis en 1992 pro monmanko. Oni planas en 2008–2009 finprodukton de 6 ekzempleroj kaj ekservon en la armeo.

Kategorio:Bombaviadiloj
Kategorio:Aviadiloj de Tupolev
Lajos Pap

**PAP Lajos** estis rumanuja hungara versaj fabelverkisto naskita en Bodogaia la 26-an de aŭgusto 1922 kaj en Bodogaia la 3-an de februaro 1962. Li estis frato de István Pap kaj Géza Pap.

## Biografio 
La mezlernejon Lajos Pap finis en la unitariisma gimnazio de Cristuru Secuiesc (1933-1941) kaj li havigis diplomon de inĝeniero pri agronomio en Kluĵo (1950). Li instruis inter 1944-50 en Cristuru Secuiesc kaj ekde 1952 ĝis sia morto en Odorheiu Secuiesc.

## Volumoj 
**Veréb Péter házassága* (porinfanaj poemoj, kun de desegnoj de Edit Botár, 1959); 
**Erdei vásár* (poemoj, kun desegnoj de Ferenc Deák, 1962; 2-a eldono kun desegnoj de Foky Emmi, Bp. 1988); 
**Mókusvár* (porinfanaj poemoj, kun desegnoj de László Feszt, 1963; 2-a eldono, 1967).

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
László Forró

**FORRÓ László** pseŭdonimo *Györgyjakab János* estis rumanuja hungara verkisto, ĵurnalisto, tradukisto en Sfântu Gheorghe, naskita la 18-an de februaro 1932 kaj mortinta la 11-an de aŭgusto 2001.

## Biografio 
László Forró finis la mezlernejon en sia naskiĝurbo kaj la fakon pri hungara lingvo kaj literaturo en Universitato Bolyai de Kluĵo. Ekde 1955 ĝis 1962 li estis la literaturo rubrikgvidanta de Pionír. Inter 1962 kaj 1972 li estis liberprofesia ĵurnalisto, inter 1872 kaj 1978 redaktoro de Jóbarát, ĝis 1993 denove liberprofesiulo, poste redaktoro de Cimbora. Li vivis en Bukareŝto.

## Verkoj 
**A nadrágtartó király veresége*, porjun. r., Bk., 1963; 
**A katáng regéje*, reverk. laŭ fabeloj de I. Stroescu , Bk., 1965; 
**Hársvitéz*, rumanaj popolfabeloj, reverk. [nome Györgyjakab János ], Bk., 1968; 
**Szőke Kenneth*, irlandaj popolfabeloj, reverk., Bk., 1968; 
**Guruzsma*, rak., Bk., 1968; 
**A furfangos távíró*. Hispanaj popolaj anekdotoj, reverk. [sub nomo Györgyjakab János], Bk., 1970.

## Tradukaĵoj 
*A. Şahighian: Bikfic, Bk., 1965; 
*N. Velea: Napkereső, rak., Bk., 1965; 
*I. Slavici: Két csillagos homlokú királyfi, fabeloj, kun Géza Nagy, Bk., 1965;
* L. Neamţu: A remete lebukik, r., Bk., 1966; 
*P. Luscalov: Kaland a lápon, porjun. rak., Bk., 1966;
* M. Preda: Találkozás a földeken, novellák (kun Sándor Huszár, György Fáskerthy , Bk., 1968; 
*H. Căciulescu-A. Pop: Barni és Vereske kalandjai, Bk., 1971; 
*S. F. Marian: Madár-regék, fabuloj, Bk., 1971;
* T. Popovici: Ipu két halála, romaneto., Bk., 1972;
* S. Pop: Hófehér menet kun Béla Vajda, Bk., 1974; 
*Szigetraj, rak., ant., Bk., 1985.

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon
 
Forro, L
Lednické Rovne

**Lednické Rovne** (hungare *Lednicróna*) estas municipo en Slovakio, en Regiono Trenčín, en Distrikto Púchov.

## Situo 
Lednické Rovne situas en valo de Váh laŭ flankovojoj, fine de fervojo el Nová Dubnica. Púchov troviĝas je 7 km.

## Historio 
La unua mencio skribe okazis en 1471 en latina formo *"possessio Rowne"*. Komence la loko apartenis al fortikaĵo Lednic. Farejo de vitro ekfunkciis en 1892.

## Demografio 
En 2001 loĝis en la urbo 4 209 da homoj ( 98,08 % slovakoj )

## Vidindaĵoj 
katolika preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo ( 1926 )

renesanca kastelo ( muzeo pri vitraĵoj)

kapelo omaĝe al Sankta Anna

Kategorio:Municipoj en distrikto Púchov
Bogaraŝ (Senta)

eta|dekstra|Bogaraŝ situas en la mapo en la verda municipo**Bogaraŝ,** serbe **Богараш,** slave **Bogaraš,** hungare estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Norda** Banato (tamen geografie en regiono Baĉka), en municipo de Senta.

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 720
* Poŝtkodo: 24408
* Telefonprefikso: 24
* Aŭtokodo: KI

## Situo 
Bogaraŝ situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Bačka Topola-Senta, laŭ fervojo Subotica-Senta.

## Historio 
Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao diversaj popoloj alvenis al la senhomaj lokoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj iĝis parto de Hungario ĝis 1944. En 2002 loĝis en Bogaraŝ 724 da homoj, (hungaroj 580 (80 %), ciganoj 90 (12 %), serboj 27 (4 %), kaj aliaj).

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Bulgaraj popoldancoj

Laŭ d-ro St. Ĝuĝev, oni distingas **du kategoriojn** de bulgaraj popoldancoj.

Al la unua kategorio apartenas la t. n. **rondodancoj**, konsistantaj el konsiderinda grupo de dancantoj, kiuj tenas sin reciproke per la manoj kaj formas fermitan aŭ liberan ĉenon “rondon”. Tio okazas ĉe iu ajn ne nur festo, sed ankaŭ okazaĵo, drinkado, humura kunsido, ktp. Simile okazas ĉe aliaj balkanaj landoj, kiel Serbio, Bosnio, ktp.

Al la dua kategorio apartenas la dancoj, plenumataj de unuopaj aŭ duopaj dancantoj. La plej karaktera el tiuj dancoj de la dua kategorio estas nomata **raĉenica**. Oni dancas ĝin laŭ melodioj en takto 7/16 en tre rapida movo, atingante ofte ĝis 450 tempunuoj en daŭro de unu minuto. La dancanto faras graciajn duonpaŝojn sur la plandpintoj, klinas la kapon, svingas la brakojn, skuas la kapon, ofte kaŭriĝante kaj stariĝante kaj la ĉeestantoj substrekas la ritmon de la muziko, plaŭdante per manoj. La raĉenica donas al la dancantaj paroj okazon de konkurado kaj vetdancado, plej ofte inter junulino kaj junulo.

Kutime tiuj dancoj realiĝas sub kanto kaj muziko de popolaj instrumentoj, kiel sakflutoj aŭ sakfajfiloj.

## Referenco 
Elin Pelin, Elektitaj rakontoj, Bulgara Esperantista Kooperativo, Sofio, 1948. paĝoj 91-92.

Kategorio:Danco
Kategorio:Kulturo de Bulgario
Ignacio Agramonte

**Ignacio AGRAMONTE Y LOYNAZ**, kuba patrioto pri la sendependeco, naskiĝis la 23-an de decembro 1841 en Puerto Príncipe, nuntempa provinco Camagüey. Filo de Ignacio Agramonte Sánchez Pereira, advokato kiel multaj el liaj antaŭuloj, kaj María Filomena Loynaz y Caballero, devenanto el riĉa familio de la urbo Camagüey. Agramonte realigis unuajn studojn en sia naskiĝurbo kaj poste antaŭ la maleblo studi ĉe supera instituto en Puerto Príncipe, en 1852 estis sendita al Barcelono, Hispanio, kie li eniris en la lernejon de Isidoro Prats kie studis tri jarojn. En 1855 post tiuj tri jaroj en Hispanio li revenas al Kubo kaj en la Universitato de Havano studas por ricevi sian licenciitan titolon la .

La 1an de aŭgusto li edziĝis kun Amalia Simoni, kiu estis la amo de lia vivo, kun kiu havis du filojn: Ernesto kaj Herminia, kiun li ne konis.
Agramonte estis unu el la ĉefaj gvidantoj de la kubanoj por la kuba sendependiĝo dum la Dekjara Milito (1868-1878). Li estis la reprezentanto de la regiono Camagüey en la Asembleo de Guáimaro kie konfrontis la orientan reprezentanton Carlos Manuel de Céspedes ĉar laŭ Agramonte la estonta Respubliko devos esti gvidata de la civitanoj kaj ne de la armeo kiel Céspedes deziris.

Dum unu el la plej brilaj kampanjoj, post rekonstrui la militajn fortojn de la centra regiono de la insulo, preparante la invadon al Las Villas, estas morte vundita dum batalo la 11-an de majo 1873, en la kamparo de Jimaguayú.

Kategorio:Kubaj politikistoj
Preskaŭ konverĝa vico

En matematiko, barita reela vico *(xn)* estas **preskaŭ konverĝa** al *L* se ĉiu banaĥa limigo asignas la saman valoron *L* al la vico *(xn)*.

Lorenco pruvis ke *(xn)* estas preskaŭ konverĝa se kaj nur se

:\lim\limits_{p\to\infty} \frac{x_{n}+\ldots+x_{n+p-1}}p=L

unuforme en *n*.

La pli supra limigo povas esti reskribita detale kiel

:(\forall \varepsilon>0) (\exists p_0) (\forall p>p_0) (\forall n) \left|\frac{x_{n}+\ldots+x_{n+p-1}}p-L\right|

Preskaŭ konverĝo estas studata en sumebleca teorio. Ĝi estas ekzemplo de sumada maniero kiu ne povas esti prezentita kiel matrica maniero.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Vicoj
Batalo de Heiligerlee

La **Batalo de Heiligerlee** en Heiligerlee, provinco Groningen, la 23-a de majo 1568 estis batalo inter nederlandaj ribeluloj kaj la hispana armeo de Frislando.

Ĝi finiĝis per la venko de la nederlandanoj, la unua dum la okdekjara milito.

Adolfo de Nassau, frato de Vilhelmo de Nassau, mortis dum la batalo.

300ra|eta|maldekstra|Monumento por la Batalo de Heiligerlee

Kategorio:1568
Heiligerlee
Kategorio:Historio de Groningo (provinco)
Kategorio:Okdekjara milito
Heiligerlee
Ĵitiŝte

eta|dekstra|Ĵitiŝte situas en la mapo en la verda municipo
dekstra|eta|300ra|Ortodoksa preĝejo de Ĵitiŝte
dekstra|eta|300ra|Urbocentro de Ĵitiŝte
**Ĵitiŝte,** slave **Žitište,** serbe **Житиште,** germane **Sankt Georgen an der Bega,** hungare **Bégaszentgyörgy,** rumane *Jitişte* aŭ *Zitişte* estas urbo kaj samtempe municipo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Meza** Banato. La nomo devenas el la serba tritiko. La historia slava nomo estis ĝis 1947 **Cенђурађ** aŭ **Begej Sveti Đurađ** aŭ pli longe *Senđurađ*. Ankoraŭ 11 vilaĝoj apartenas al la municipo.

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 3230
* Poŝtkodo: 23210
* Telefonprefikso: 23
* Aŭtokodo: ZR

## Situo 
Ĵitiŝte situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de kanalo Bega, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Zrenjanin-Rumanio.

## Historio 
Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. La unua mencio devenis el 1319 en formo *Zenthgyurgh*. En la 18-a jarcento serboj kaj rumanoj, en 1781 germanoj alvenis al la senhoma vilaĝo. En 1910 loĝis en la vilaĝo 2814 da homoj, (1454 germanoj, 1034 serboj, 214 hungaroj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Torontál, al distrikto de Nagybecskerek, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Ĵitiŝte 3236 da homoj, (serboj 2861 (88 %), ciganoj 156 (5 %), hungaroj 70 (2 %), jugoslavianoj 32 (1 %), rumanoj 29 (1 %) kaj aliaj).

## Vidindaĵoj 
* ortodoksa preĝejo omaĝe al Sankta Georgo de 1810
* katolika preĝejo de 1940
* skulptaĵo pri boksisto Balboa de 2007

## Famuloj 
* hungara skulptisto István Szentgyörgyi (skulptisto) naskiĝis en la iama Bégaszentgyörgy

## Komunumoj de Sankta Georgo en Hungara reĝlando 
Pro grandeco la tabelo ne havas la ceterajn komunumojn en Transilvanio, vidu ilin Csíkszentgyörgy!

Kategorio:Urboj de Serbio
Aritmetikigo de analitiko

La **aritmetikigo de analitiko** estis esplora programo en la fundamentoj de matematiko okazinta en la dua duono de la 19-a jarcento. Ĝia ĉefa proponanto estis Karl Weierstrass, kiu argumentis ke la geometriaj fundamentoj de infinitezima kalkulo estas ne sufiĉaj por rigora laboro.

La emfazoj de ĉi tiu esplori programo estis:

* algebra konstruado de la reelaj nombroj de Richard Dedekind, rezultanta en la moderna aksioma difino de kampo de reelaj nombroj;
* la epsilono-delta difino de limigo;
* difino de funkcio per naiva aroteorio.

Grava rezulto de la aritmetikigo de analitiko estas aroteorio. Naiva aroteorio estis kreita de Georg Cantor kaj aliaj kaj post aritmetikigo estis plenumita kiel maniero por studi la specialaĵojn de funkcioj aperantaj en kalkulo.

La aritmetikigo de analitiko havis kelkajn gravajn konsekvencojn:

* forigo de infinitezimoj el matematiko ĝis la kreado de ne-norma analitiko per Abraham Robinson en la 1960-aj jaroj;
* la ŝanĝo de la emfazo de geometria al algebra rezonado, ĉi tiu havas gravajn konsekvencojn en la maniero kiel matematiko estas instruata hodiaŭ;
* ebligo de evoluo de moderna mezura teorio de Henri Leon Lebesgue kaj apero de funkcionala analitiko de David Hilbert;
* motivigo de la pli ege filozofia pozicio ke ĉio en matematiko devus esti derivebla de logiko kaj aroteorio, definitive kondukanta al la hilberta programo, teoremoj de Kurt Gödel kaj ne-norma analitiko.

Kurzoj:
* Dio kreis la naturaj nombroj, ĉio la alia estas la laboro de homoj." (Leopold Kronecker)

Kategorio:Historio de matematiko
Kategorio:Filozofio de matematiko
Braka solvaĵo

Roboto povas esti konstruita kun segmentoj de fiksitaj longoj kiuj estas koneksa kune je artikoj kies anguloj povas esti regitaj, aŭ de linearaj partoj kies longo povas esti regitaj. Se ĉiu angulo kaj streka distanco estas sciata, la pozicio kaj orientiĝo de la fino de la robota brako relative al la bazo povas esti komputita per trigonometrio.

Irado en la maia vojo - kalkulado de anguloj kaj strekaj longoj bezonataj por efektivigi deziratan pozicio kaj orientiĝon estas multe pli malsimpla. La matematika proceduro ĉi tio estas nomata kiel **braka solvaĵo**. Por iuj robotaj dezajnoj, ekzemple la brako de Stanford, SCARA roboto aŭ kartezia koordinata roboto, ĉi tio povas esti farita en fermito-forma esprimo. Aliaj robotaj dezajnoj postulas ripetan manieron por la solvado.

La brako de Stanford (1969) estas konfiguro tia ke la matematikaj kalkuladoj de la brakaj solvaĵoj estis simpligitaj por akceli la kalkuladojn.

## Vidu ankaŭ 
* Inversa kinematiko

## Eksteraj ligiloj 
* La brako de Stanford

Kategorio:Trigonometrio
Kategorio:Robotoj
Kategorio:Aplika matematiko