open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Konsonanta alfabeto

**Konsonanta alfabeto** estas alfabeto estiĝinta aŭ uzata kadre de konsonanta skribsistemo. Tiu termino fakte estas metonimio: logike la epiteto *konsonanta* konvenas por karakterizi ne grafemaron, sed skribsistemon.

Pure konsonanta skribo estas koncepto precipe teoria kaj historia. Tiaj estis ekz-e la ugarita kaj fenica skriboj. Similaj estas la sakralaj skriboj de la hebrea Torao aŭ de la araba Korano. Tamen jam en tiuj sanktaj tekstoj rimarkeblas devio de la pure konsonanta skribo: kelkaj literoj komencas funkcii kiel vicvokaloj. Krome, por fiksi la tradician voĉlegadon ili ricevis vokalizajn kromsignojn, kvankam tiuj estas malmulte uzataj en la kutima skribo.

La hebrea alfabeto estas ankaŭ uzata en la plena konsonanta-vokala skribo de la Jida ortografio; ankaŭ en la adaptaĵoj de la araba alfabeto por neŝemidaj lingvoj aperas pluaj devioj de la konsonanta skribsistemo.

En la skolo de Peter T. Daniels «konsonanta alfabeto» (konfuzata kun «konsonanta skribsistemo») estas nomata *abĝado*, de la araba vorto أبجدي *abjadī*, kiu konsistas el la kvar unuaj arabaj liternomoj laŭ la tradicia «cifera» ordo (kontraste al هجائي *hiĝāʼī*, kiu estas moderna ordo grupanta la literojn laŭ ilia formo).

## Vidu ankaŭ 
* Alfabeto
* Konsonanta skribsistemo
* Fenica alfabeto
* Hebrea skribo
* Araba skribo
Jiquipilco

**Jiquipilco** aŭ **Hikipilko** estas komunumo en la meksika subŝtato Meksikŝtato *(Estado de México)*. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Jiquipilco*.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la Inegi) 59.969 enloĝantojn. El tiuj 29.032 viroj kaj 30.9370 virinoj. La komunumo havas surfacon de 276.46 kvadratkilometroj kaj ĝi situas je 2750 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo estas 1,200.0 milimetroj.

La geografia koordinatoj de la komunumo estas 19° 33′ norda latitudo kaj 99° 36′ okcidenta longitudo.

## Eksteraj ligiloj 
* informoj pri la komunumo  en la retejo *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Meksiko
Kategorio:Komunumoj de Estado de México
Hebrea skribo

**Hebrea skribo** estas resuma nomo de la pluraj skribsistemoj uzataj por skribi la vortojn de la hebrea lingvo per la hebrea alfabeto. La uzo de tiuj skribsistemoj varias laŭ la historiaj epokoj kaj cirkonstancoj.

Por prezenti la nun uzatajn skribsistemojn ni konsideru la vorton /ŝulĥán/ (tablo). Oni atentu, ke en ĉiuj hebreaj skribsistemoj la direkto estas de dekstre maldekstren; sed en la esperantaj transliterigoj ĉi-subaj la direkto estas la esperanta, de maldekstre dekstren.

# La pure **konsonanta skribsistemo**:  (t.e. ŜLĤN). La plej antikva formo, aperanta en tekstoj religiaj.
# La baze konsonanta skribsistemo **vokalizita per kromsignoj**:  (t.e. ŜuLĤaN; la minuskloj respondas al vokalizaj kromsignoj).
# La skribsistemo **konsonanta-vicvokala**:  (t.e ŜVLĤN). La unuan vokalon (u) reprezentas vav ‹ו›, la duan (a) oni divenu.
# La **skribsistemo miksita**, kiu kombinas vicvokalojn kaj kromsignojn:  (t.e. ŜULĤaN).

eta|Paĝo el sinagoga legolibro kun paralelaj tekstoj:
• konsonanta kun kromsignoj intonaciaj (maldekstre); kaj
• vokalizita (dekstre).
La du unuaj skribsistemoj estas uzataj precipe en tekstoj religiaj. La konsonanta-vicvokala skribsistemo (3) estas la plej kutima en Israelo, uzata ĉiutage, en la ordinaraj libroj kaj dokumentoj. La miksita skribsistemo (4) estas uzata en la situacioj kiam necesas precizigi la sonformon. Ekz‑e en la hebrea Vikipedio la artikolo :he:אספרנטו (*Esperanto* en la konsonanta-vicvokala skribsistemo kun la fina vicvokala vav) komenciĝas per la vokalizita transskribo  (’eSPeRaNTO). La fina vav kun superpunkto estas nemiskomprenebla prezento de la sono /o/ — dum la vav kun mezlinia punkto ‹וּ› reprezentas (en 4) la sonon /u/.

La skribsistemon № 1 oni nomas hebree *skribo manka* ( /ktiv ĥasér/), ĉar en ĝi mankas vokalsignoj.

La skribsistemon № 2 oni nomas hebree *skribo vokalizita per kromsignoj* ( /ktiv menukád/).

La skribsistemon № 3, praktike la plej gravan, oni neformale kaj misgvide nomas *plena skribo* (), alinome *skribo sen kromsignoj* ( /ktiv ĥasar ha-nikud/; egale konfuze, ja ankaŭ *skribo manka* № 1 estas «sen kromsignoj»).

## Noto 
Kategorio:Skribsistemoj
Kategorio:Skribo
Béla Kovácsy

**KOVÁCSY Béla** (pro. kova:ĉi) estis hungara bestkuracisto, ekonomia verkisto naskita en Tasnádszántó la 22-an de novembro 1861 kaj mortinta en Budapeŝto la 6-an de junio 1931. Lia nobela antaŭnomo estis *hadadi*.

## Biografio 
Béla Kovácsy lernis en la Veterinara Akademio de Budapeŝto, poste en Ekonomia Akademio (Magyaróvár). En 1884 li fariĝis bestokuracisto en Sopron. En 1885 li estis profesoro de instituto ekonomia, poste de la katedro pri bestkulturado de la akademio de Kassa kaj en 1895 direktoro. De 1907 li estis direktoro en Budapeŝto de la instituto Országos Gyapjúminősítő Intézet. Li havis gravan rolon en evoluigo de Muzeo Agrokultura. Inter 1885–95 li redaktis la semajngazeton *Gyakorlati Mezőgazda*.

## Verkoj 
* *A ló és annak tenyésztése* (Kassa, 1888);
* *A sertés, annak tenyésztése és hizlalása* (kun Károly Monostori , Kassa, 1890);
* *Házi állataink takarmányozása* (Kolozsvár, 1893);
* *Takarmányozástan* (Kassa, 1893);
* *A szarvasmarha tenyésztése* (Bp., 1907);
* *A cukorrépa trágyázása* (Bp., 191z);
* *Juhtenyésztés és gyapjúisme* (Bp., 1923).

## Fontoj 
* Magyar Életrajzi Lexikon
* https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/display/manifestation/PIM61949/c6c1a2df-7d27-48b3-9bca-6478b4b5a880/solr/0/24/1/2/authorOrder/ASC
* https://www.lovaskalendarium.com/news/kovacsy-bela/

Kategorio:Hungaraj agrikulturistoj
Kategorio:Hungaraj bestokuracistoj
Ilona Jakab

**JAKAB Ilona** estas rumanuja hungara pentristino naskita en Târgu Mureş la 7-an de julio 1929 kaj mortinta en Kluĵo la 8-an de majo 1990. Ŝi estis la edzino de pentristo Albert Györkös Mányi.

## Biografio 
Ilona Jakab studis inter 1950-56 en la Belarta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo. Ŝi pentris pejzaĝojn, memormonumentojn, portretojn kaj mutnaturojn.

## Individuaj ekspozicioj 
*1957, 1958, 1964, 1965, 1974 • Képzőművészeti Galéria, Kluĵo.

## Literaturo 
*E. SZABÓ I.: ~, Szabadság, 1990. május 24.

## Fonto
*Artportalo.hu 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
József Izsák

**IZSÁK József**, (iĵak) *Isák* rumanuja hungara literaturhistoriisto, kritikisto. Li naskiĝis en Sfântu Gheorghe la 1-an de aŭgusto 1921 kaj mortis en Târgu Mureş la 23-an de junio 2004.

## Biografio 
József Izsák la mezlernejon finis en sia naskiĝurbo, li akiris instruistan diplomon pri hungara lingvo kaj literaturo en la Universitato Bolyai de Kluĵo (1946). Li instruis en sia naskiĝurbo kaj Kluĵo, ekde 1958 en Târgu Mureş li iĝis redaktoro de Igaz Szó, ekde 1960 lektoro de la Pedagogia Altlernejo Târgu Mureş ĝis 1980, ĉesigo de tiu.

## Verkoj 
* *Bölöni Farkas Sándor, a történetíró*, Kvár, 1947;
* *Asztalos István*, monogr., Bk., 1967;
* *Tamási Áron*, monogr., Bk., 1969;
* *Illyés Gyula költői világképe 1920-1950*, 1982;
* *Illyés Gyula költői világképe 1950-1983*, 1986.

## Libroj redaktitaj 
* Radnóti Miklós: Válogatott versek, összeáll., Bk., 1960;
* Bartalis János: Versek, 1-2., bev., Bk., 1963, 1968;
* Molter Károly: Iparkodj, kisfiam! bev., Bk., 1964;
* Bözödi György: Nyugtalan pásztorok, bev., Bk., 1968;
* Tamási Áron: Énekes madár. Székely népi játék, utószó, Bk., 1968;
* Kacsó Sándor: Válogatott írások, előszó, Bk., 1970;
* Nicolae Labiş legszebb versei, bev., Bk., 1970;
* Czegő Zoltán: Pogány liturgia, bev., Bk., 1970;
* Tamási Áron: Ábel a rengetegben, bev., függelék, Kvár, 1970;
* Tamási Áron: Bölcső és bagoly, utószó, jegyz., Bk., 1972;
* Bözödi György: Nap és árnyék, utószó, Bk., 1979;
* Tamási Áron: Jégtörő Mátyás, előszó, függelék, Kvár, 1981;
* Tamási Áron: Ragyog egy csillag, előszó, függelék, Kvár, 1982.

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Izsak, J
Flago de la Komunumo Sudamerika de Nacioj

eta|300px|dekstra|
La **Simboloj de la Komunumo Sudamerika de Nacioj (UNASUR)** ne ekzistas ĉar oficiale neniu decido aŭ traktado oficialigis ilin. Eksteroficiale aŭ *de facto*, oni adoptis la flagon proponitan de la perua prezidento Alan García Pérez kaj la blazonon.

## Prezentado
La 23-an de majo 2008, dum konstitucia sesio de Unasur, Alan García, la perua prezidento, kiu apartenas al partio kiun fondis Haja -la Partio Aprista-, prezentis al portempa prezidento de Unasur kaj Prezidento de Ĉilio, Michelle Bachelet, flagon inspiritan de Indoameriko, proponanta ĝin por oficiala simbolo de Komunumo Sudamerika de Nacioj. Ŝi akceptis tiun flagon por reprezenti la union. 

[eta|maldekstra|110px|[Alan García, prezidento de Peruo]]

Tiu flago, inspirita de Indoameriko, estas rektangulo de ruĝa koloro. Entenas en la centro, la mapon de Sudameriko en flava koloro. La mapo estas ĉirkaŭita de samkoloro.

Kategorio:Komunumo Sudamerika de Nacioj
Komunumo Sudamerika de Nacioj
Kategorio:Aperis en 2008
Akrofonio

**Akrofonio** (de greka ákros — supra kaj phōnē sono) estas procedo dum kiu novaj vortoj aperas el iu speco de siglo aŭ alia mallongigo je unuaj literoj. Dum tio la sigloj estas legataj ne laŭ alfabetaj nomoj de literoj, sed kiel normalaj sonoj. Tiu ofte okazas en lingvoj kiel la rusa, la greka ktp. Ankaŭ simila procedo okazas en lingvoj, kiuj uzas diferajn skribsistemojn ol fonetika alfabeto - ekzemple, en la ĉina, kiam oni kreas kunmetaĵojn el kelkaj du- aŭ tri-ideogramaj vortoj, oni ofte skribas nur unuan ideogramon de ĉiu.

Fakte, la deveno de alfabeto mem estas formo de akrofonio. La plej fruaj fonetikaj alfabetoj kiel praĥanaana aŭ fenica devenas de egiptiaj hieroglifoj, kiuj estas ideogramaj. La unuaj uzantoj de la alfabetoj prenis kelkajn ideogramojn, kaj deklaris ke ili donu sonojn, kiu estis unua en la vorto, kiun originala ideogramo donis.

La originalaj alfabetaj nomoj de fenica skribo (kiuj preskaŭ senŝanĝe travivas en la hebrea alfabeto - alef, bet, vav...) estis fakte vortoj, kiujn signifis originalaj ideogramoj. Ĉar la literoj mem tiam aspektis iom bildece, tio estis granda helpo por memorigo de literoj.

Post disvastigo de alfabeto en aliaj lingvoj kaj popoloj, tiu akrofonia efekto malaperis. Pro tio en multaj lingvoj oni klopodis reinventi nomojn de literoj por ke ili ree esti akrofonecaj. Ekzemple, en la frua angla la litero A nomiĝis *axe* (hakilo), kaj ĝi vere aspektis kiel hakilo. En ogamo oni preferis nomi la literojn laŭ arboj, ekz. **A** nomiĝis *ailm* (abio), **B** estis *beith* (betulo) and **C** estis *coll* (avelujo). En aliaj lingvoj oni uzis diferajn sistemojn por memorigi.

La solfeĝa gamo ankaŭ estas akrofonia, ĉar la nomoj de notoj (do, re, mi, fa, so, la, si) devenas de unuaj silaboj de ĉiuj linioj de latina religia himno Ut queant laxis, kiun oni ofte kantis kaj dum mesoj, kaj en religiaj muziklernejoj.

Kategorio:Skribo
László Rajka

**RAJKA László** rumanuja hungara literaturhistoriisto, tradukisto. Li naskiĝis en Koloĵvaro la 7-an de julio 1894 kaj mortis la 1-a de novembro 1938 en Kluĵo.

## Biografio 
Rajka finis la mezlernejon en sia naskiĝurbo, tie li komencis kaj en Vieno li finis sian universitatajn studojn. Li instruis hungaran-germanan lingvojn en romia katolika kanbinmezlernejo *Marianum* ĝis sia morto. Li redaktis plurajn germanajn lernolibrojn.
Li estis sekretario de *Filozofia Sekcio* de EME, ano de la *Erdélyi Katolikus Akadémia*.

## Verkoj 
**Sebes agynak késő sisak*, politika flugfolio en *Irodalomtörténet*, Bp., (1915);
**Heliodorosz Aithiopikájának feldolgozásai a magyar irodalomban*, doktora disertacio, Kv., 1917;
**Szavalókönyv*, red. (Kv. 1923, 1925);
**A Marianum története* (Kv. 1927).
**Jókai "Törökvilág Magyarországon" c. regénye*. Kv. 1931. ETF 33; 
**Jókai Kalandora. Kv. 1932;
**Jókai román tárgyú novellái*. Kv. 1935. ETF 77;
**A Névtelen Vár hőse. Arad 1934). 
**A Bölcsészet-, Nyelv- és Történettudományi Szakosztály története*. 1860-1934. Kv. 1938)

## Literaturo 
*Heszke Béla: R. L.: Jókai Kalandora. Erdélyi Múzeum 1932. 245. 
*György Lajos: R. L. élete és tudományos munkássága. Kv. 1939. ETF 110.
*Kozma Dezső: R. L. In: Erdélyi utakon. Régi kolozsvári arcok. Székelyudvarhely 1997. 105-106.

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Rajka, L

     
Rajka, L
Kouign amann

La **kouign-amann** ([ˌkwinjaˈmɑ̃nː] Esperante **kuinj-aman**) estas tradicia bretona kuko de Douarnenez en Bretonio. En la bretona, *kouign* signifas "kuko" aŭ "bulko" kaj *amann* signifas "butero".

La kouign-amann vendeblas en multaj bakejoj en Bretonio.

## Ingrediencoj 
Por kuko de 8 porcioj:
* 250g da sala butero
* 600g da faruno de tritiko (tipo 00)
* 250g da kristaligita sukero
* 250ml da varmeta akvo
* 20g da biergisto aŭ gisto naturala

Kategorio:Bretona kuirarto
Kategorio:Bakaĵoj
Béla Heszke

**HESZKE Béla** (heske) rumanuja hungara studverkisto, kritikisto, estetikisto, tradukisto. Li naskiĝis en Marosvásárhely la 30-a de oktobro 1912.

## Biografio 
La mezlernejon Heszke finis en sia naskiĝurbo kaj akiris diplomon pri hungara-franca lingvoj en Universitato Kluĵo (1933). Post studvojaĝoj en Parizo, Bruselo kaj Pollando li instruis en Braŝovo, Kluĵo, li estis kunlaboranto de redakcio Pásztortűz. Li akiris filozofian doktoradon en Budapeŝto (1946), kie post 1945 li estis mezlerneja, altlerneja instruisto.

## Verkoj 
**Brüsszeli délután* (francaj literaturaj studoj, Brassó 1938);
**Népiség az új európai irodalomban* (Arad 1940);
**A francia színház a két háború között*, Kvár, 1941;
**Kis írói arcképek* (Kv. 1942);
** Színház* (Színháztörténeti breviárium (Teatrohistoria breviero), Kv. 1944), [Színház. Színháztörténeti breviárium,  2-a kompletigita eldonaĵo, Bp., 1995];
** Magyar–román irodalmi kapcsolatok* (Hungaraj-rumanaj literaturaj rilatoj) (studo, Bp. 1954);
**A román zene története* (Historio de la rumana muziko) (Bibliotheca Musica, Bp. 1963);
**Noţiuni de teoria literaturii* (lernolibro, Bp. 1969);
**Az irodalom és a zene koncentrációja a szakközépiskola irodalom-oktatásában* (studo, Bp. 1969).
## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon
heszke, B
Heszke, B
Heszke, B
Tajná (distrikto Nitra)

**Tajná,** hungare **Tajnasári** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Nitra, en Distrikto Nitra.
eta|dekstra|330ra|Tajná situas en la plej griza distrikto
* Areo: 9&nbsp;km²
* Supermara alteco: 174 m
* Loĝantaro: 280
* Poŝtkodo: 952 01
* Aŭtokodo: NR
* Telefonprefikso: 37

## Situo 
La vilaĝo situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Nitra (urbo) troviĝas 22&nbsp;km-ojn for.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1075. Dum la historio formiĝis 2 vilaĝoj: *Tajna* kaj *Sári*, kiuj fine unuiĝis en 1890. En 1910 loĝis tie 408 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Bars, al distrikto de Verebély, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Ĝuste tiu limo situis laŭ la nova ŝtatlimo. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 269 da homoj, (265 slovakoj).

## Famuloj 
En la iama Tajnasári naskiĝis József Révay (filozofo).

Kategorio:Municipoj en distrikto Nitra
Mojmírovce

**Mojmírovce,** hungare **Ürmény** estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Nitra, en Distrikto Nitra. La historia slovaka nomo estis **Urmin**.
eta|dekstra|330px|Mojmírovce situas en la plej griza distrikto
* Areo: 20 km²
* Supermara alteco: 140 m
* Loĝantaro: 2760
* Poŝtkodo: 951 15
* Aŭtokodo: NR
* Telefonprefikso: 37

## Situo 
La vilaĝo situas en valo de rojo, laŭ flankovojoj. La komunumo kontaktiĝas kun Svätoplukovo. Nitra (urbo) troviĝas 13 km-ojn for.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1156. En 1910 loĝis tie 3347 da homoj, (2653 slovakoj, 457 hungaroj, 156 germanoj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nyitra, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo situis laŭ la nova landolimo en la slovaka flanko. Post la 2-a mondmilito la germanoj estis deportitaj, la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 2694 da homoj, (2639 slovakoj).

## Famuloj 
* naskiĝis en tiama Ürmény:
** hungara advokato István Kiss
** hungara grafo Antal Grassalkovich (krongardisto), kiu rearanĝis Hungarion post la turkoj
** reĝa juĝisto József Ürményi
** hungara historiisto Vilmos Fraknói
* mortis en tiama Ürmény hungara akademia instruisto János Fleischhacker

Kategorio:Municipoj en distrikto Nitra
Doutzen Kroes

**Doutzen Kroes** [daŭtzn krus] (Eastermar (Oostermeer), ) estas nederlanda modelino de frisa deveno kun internacia konateco. Doutzen plejofte loĝas en sia apartemento en Novjorko.

## Biografio 
Post kiam ŝi sukcesis por la Havo (mezlernejo), Doutzen sendis kelkajn feriofotojn al la modelagentejo *Paparazzi* en Amsterdamo. Ŝi volonte volis kromenspezi iom da mono. La rezulto superis ŝiajn atendojn, ĉar en malpli ol du jaroj ŝi penetris la pinton de la modelolaboro.

Doutzen manekenparadas por Versace, Dolce & Gabbana kaj Gucci kaj estas la vizaĝo por la parfumo de Calvin Klein. En 2006 ŝi faris kontrakton kun la kosmetika kompanio L'Oréal. Kiel vizaĝo de L'Oréal ŝi fariĝis la plejbone pagata modelino kiun Nederlando ĝis tiam produktis. En novembro 2007 disfamiĝis ke ŝi fariĝas la nova vizaĝo por la subvesta marko Victoria's Secret.

En novembro 2007 oni diskonigis ke Doutzen pozos por du fotoj en la ekskluziva 2008 kalendaro de Pirelli.

Doutzen ekde 2008 apartenas al la pintkvinopo de la plej bone pagataj modeloj. En 2007 ŝi jam estis je la dek-tria loko. Ŝi perlaboris en 2007 3,8 milionojn da eŭroj.

Je la 28-a de aprilo 2008 ŝi ricevis sian propran vaksfiguron en Madame Tussauds. La modofasonisto Roberto Cavalli donacis la robon kiun surhavis la vaksfiguro kaj estas laŭ ŝia propra diro la favorata robo de Doutzen.

Je dimanĉo la 7-a de novembro 2010 Doutzen Kroes edziniĝis en Amsterdamo kun DJ Sunnery James. Je la 21-a de januaro 2011 je la 7-a kaj duona horo ŝi naskis filon kiu pezis 4 kg. Lia nomo estas Phyllon Gorré. Je la 30-a de julio 2014 2014 ŝi naskis filinon Myllena Mae.

Ekde aŭgusto 2017 ŝi estas la nova ambasadorino de la firmao Hunkemöller. Per la nomo *Doutzens stories* la entrepreno lanĉis diversajn kolektojn en kunlaboro kun la frisorigina fotomodelo.

## Filmoj
* *Wonder Woman*, 2017

## Filmeto 
[eta|maldekstra|start=3:59|end=5:16|thumbtime=4:10|Intervjuo dum fotosesio kun [Anton Corbijn por Nike kaj la nederlanda futbal-dekunuo]]

## Fotaro 

Dosiero:Doutzen2.jpg|Doutzen Kroes 2007
Dosiero:Doutzencrop.jpg|Doutzen Kroes 2007
Dosiero:Doutzen Kroes Cannes 2009.jpg|Doutzen Kroes 2009
|Doutzen Kroes (Ni parolu frise) 2009
Dosiero:Doutzen Kroes.jpg|Doutzen Kroes en Novjorko 2011
Dosiero:Doutzen Kroes 2012 Shankbone.JPG|Doutzen Kroes 2012
Dosiero:Doutzen Kroes 2012 Shankbone 2.JPG|Doutzen Kroes 2012
Dosiero:Doutzen Kroes Cannes 2012.jpg|Doutzen Kroes Cannes 2012
Dosiero:Doutzen Kroes Cannes 2013 3.jpg|Doutzen Kroes Cannes 2013
Dosiero:Doutzen Kroes Cannes 2015 3.jpg|Doutzen Kroes Cannes 2015
|Doutzen Kroes 2016
Dosiero:Cannes 032 (27829151340).jpg|Doutzen Kroes Cannes 2016

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
* Doutzen Kroes ĉe Instagram
* 
* Doutzen Kroes ĉe Facebook
* Doutzen Kroes Imdb.com
* Inaŭguro de vaksfiguro de Doutzen Kroes (frise)
* Intervjuo (nederlande)
* Doutzen ĉe Hunkemöller 

Kategorio:Nederlandanoj
Kategorio:Nederlandaj fotomodeloj
Kategorio:Naskiĝintoj en Nederlando
Sebestyén Borsos

**BORSOS Sebestyén** (borŝoŝ) estis hungara kronikisto naskita ĉirkaŭ 1520 kaj mortinta en Marosvásárhely la 8-an de septembro 1584.

## Biografio 
Inter 1565 ĝis 1582 Sebestyén Borsos estis plurfoje urbestro de Marosvásárhely. En lia verko miksiĝas la familiaj kaj publikvivaj eventoj de Transilvanujo. Lian verkon daŭrigis lia nepo Ferenc Nagy Szabó ekde 1580 ĝis 1658.

## Verkoj 
* * Világnak lett dolgairól írott krónika 1490-1583*. (Eldonis Imre Mikó: Erdélyi történelmi adatok, I. Bp., 1855.)

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Borsos, S
Borsos, S
Ferenc Nagy Szabó

**NAGY SZABÓ Ferenc** (nadj sabo:) estis hungara memuaristo, tajlormajstro naskita en Marosvásárhely la 13-an de septembro 1581 kaj mortinta en Marosvásárhely, post 16-a de januaro 1659.

## Biografio 
Ferenc Nagy Szabó prilernis sian metion en Koloĵvaro. Li partoprenis en luktoj de 1601–1602 en Transilvanujo. En 1611 li estis viclietananto de urba ĉevalistaro. En 1613 li estis akompananto de sia pareco, Tamás Borsos ĉe la turka sultano. Inter 1639 kaj 1642 li estis kortegjuĝisto de Georgo Rákóczi la 1-a en Görgény. Li estis elektita kapitano de Marosvásárhely. Li priskribis la historion de sia naskiĝurbo kaj Transilvanujo inter 1580 kaj 1658 en formo de rememoroj kaj teglibro. (Eldonis Imre Mikó : Erdélyi Történelmi Adatok. I., Kolozsvár, 1855). Lia stilo estas seka, sed kritika, riĉa en anekdotoj. Li estis nepo de Sebestyén Borsos.

## Literaturo 
* Kelemen Lajos: N. Sz. F. ifjúkora (Kolozsvár, 1906).

## Fonto 
* Kelemen Lajos: Nagy Szabó Ferenc és a marosvásárhelyi szabó céh (Erdélyi Múzeum, 1901)
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Malý Cetín

**Malý Cetín,** hungare **Kiscétény,** germane **Klein Zetin** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Nitra, en Distrikto Nitra.
eta|dekstra|330px|Malý Cetín situas en la plej griza distrikto
* Areo: 5&nbsp;km²
* Supermara alteco: 129 m
* Loĝantaro: 380
* Poŝtkodo: 951 05
* Aŭtokodo: NR
* Telefonprefikso:

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Nitra (rivero), laŭ traira flankovojo. Nitra (urbo) troviĝas 10&nbsp;km-ojn for.

## Historio 
La vilaĝo estis loĝata dum la bronzepoko kaj ferepoko. Antaŭ la hungaroj slavoj vivis tie. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1113. En 1910 loĝis tie 254 da homoj, (hungaroj en majoritato, slovakoj en minoritato). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nyitra, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo situis ĉe la nova landolimo ĉe la slovaka flanko. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 374 da homoj, (341 slovakoj, 31 hungaroj).

Kategorio:Municipoj en distrikto Nitra
Árpád Bitay

**BITAY Árpád** estis rumanuja hungara literaturhistoriisto, tradukisto, teologia profesoro naskita en Budapeŝto la 20-an de julio 1896 kaj mortinta en Alba Iulia la 30-an de novembro 1937. Li estis la patro de Ilona Bitay.

## Biografio
Árpád Bitay studis juron en Debrecen,li instruis en Alba Iulia kaj Kluĵo. En 1923 li finis la fakojn pri historio kaj rumana lingvo en la Universitato Ferdinand la 1-a de Kluĵo. Ekde la komenco de 1927 li studis en Berlin kaj Lepsiko romanistikon. Ekde 1931 li estis hungara sekciestro en la malplimulta ministerio, ekde 1933 li estis suburbestro de Alba Iulia, konsilanto de Alsó-Fehér, hungara ano de la instrua ĉefkonsilantaro de la rumana registaro. Li estis ano de Erdélyi Irodalmi Társaság, de Kemény Zsigmond Társaság, de la Magyar Irodalomtörténeti Intézet, de la Erdélyi Katolikus Akadémia. Li estis konstanta kunlaboranto de la gazetoj: Ellenzék, Erdélyi Irodalmi Szemle, Erdélyi Múzeum, Magyar Kisebbség, Pásztortűz. Li tradikis la verkojn de Vasile Alecsandri, Ion Luca Caragiale, Ion Creangă, Barbu Stefănescu Delavrancea, Emil Isac kaj li konatigis la grandulojn de la hungara kulturo en rumana lingvo (István Széchenyi, Mihály Vörösmarty, Sándor Petőfi, János Arany, Imre Madách, Balázs Orbán, Franz Liszt. El hungara lingvo li tradukis al rumana lingvo verkojn de Ede Szigligeti, Géza Gárdonyi, Mór Jókai, Kálmán Mikszáth. Li estis konstanta preleganto en Vălenii de Munte de la somera libera universitato.

## Verkoj
**Műfordítások román költőkből*, red. antologio (Kolozsvár, 1928). 
**A román irodalomtörténet összefoglaló áttekintése* (Gyulafehérvár, 1922);
**Rövid román nyelvtan* (Kv. 1923);
**Istoria literaturii române* (Kv. 1924);
**Az erdélyi románok a protestáns fejedelmek alatt* (Dicsőszentmárton, 1925); 
**Gyulafehérvár Erdély művelődéstörténetében* (ETF 3. Kv. 1926);
**Erdély jeles kath. papjai* (Kolozsvár, 1926); 
**A moldvai magyarság* (Kolozsvár, 1926); 
**Az erdélyi róm. kat. státus gyulafehérvári "Majláth" főgimnáziumának megalakulása* (Arad 1930);
**Az Alba-Iulia-i róm. kat. székesegyház és környéke* (Gyulafehérvár 1936);
*''"...hogy románok és magyarok jobban megismerjék egymást..." (Testamentum 1977).

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj literaturhistoriistoj
Cirilaj ciferoj

**Cirilaj ciferoj** estas nombrosistemo (sistemo de priskribo de nombroj) uzanta literojn de la cirila alfabeto. Ĝi estis uzata de sudaj kaj orientaj slavoj. La sistemo estis uzata en Rusio ĝis komenco de la 18-a jarcento kiam Petro la Granda anstataŭigis ĝin per la arabaj ciferoj.

La sistemo estas kvazaŭ-dekuma, bazita sur la grekaj ciferoj (ionika cifereca sistemo) kaj skribita per la respektivaj signoj de la cirila alfabeto. Apartaj literoj estis asignitaj al ĉiu el la nombroj 1, 2, ..., 8, 9, 10, 20, ..., 80, 90, 100, 200, ..., 800, 900. Por ricevi la valoron necesas adicii valorojn respektivajn al ĉiuj uzataj en la nombro signoj. Se la nombro estas pli granda ol 1000, la mila signo **҂** (Unikoda U+0482) estis skribata antaŭ la signo priskribanta la milojn, kaj estas uzata la litero asignita al la unuoj.

La nombroj estas skribataj kaj prononcataj plejparte de pli grandaj ciferoj al pli malgrandaj. La escepto estas nombroj 11 ... 19, kaj ankaŭ nombroj kiuj finiĝas je ĉi tiuj, do 111 ... 119, 211 ... 219, ... . En ĉi tiuj nombroj la litero signifanta unuojn estas metata antaŭ la litero signifanta dekon, kaj ĝi estas respektive prononcata. Ekzemple, 17 estas prononcata kiel *sem-na-dcat* ("sep-super-dek"), simile al angla *seven-teen*.

Por distingi nombron de teksto, speciala supersigno titlo estis desegnata super la nombro, ĝi estas simila al longa tildo "~", tiel ke la sola titlo estas super ĉiuj literoj de la nombro.

maldekstra

[dekstra|eta|350px|Tura horloĝo kun cirilaj ciferoj en [Suzdal]]

Ekzemploj:
* 40px ҂АѰЅ = 1706
* 40px ҂ЗРИІ = 7118

Glagolicaj ciferoj estas similaj, la nombraj valoroj estas asignitaj laŭ la alfabeta ordo de la glagolico.

En komenco de la 18-a jarcento estadis uzata ankaŭ kombina skribado de nombroj, kun uzo de cirilaj ciferoj kune kun ciferoj 0...9. Ekzemple, sur moneroj estis skribita jaro kiel 17К1 kio estas 1721.

## Vidu ankaŭ 
* Arabaj ciferoj
* Babilonaj ciferoj
* Grekaj ciferoj
* Romiaj ciferoj
* Frua cirila alfabeto
* Glagolico

## Eksteraj ligiloj 
* http://krina.land.ru/Titlo/Titlo.dhtml  - «Титло» - programo por konvertado

Kategorio:Cirila alfabeto
Kategorio:Nombrosistemoj
Branč (distrikto Nitra)

**Branč,** hungare **Berencs** estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Nitra, en Distrikto Nitra.
eta|dekstra|330ra|Branč situas en la plej griza distrikto
* Areo: 14 km²
* Supermara alteco: 137 m
* Loĝantaro: 2090
* Poŝtkodo: 951 13
* Aŭtokodo: NR
* Telefonprefikso: 37

## Situo 
La vilaĝo situas en valo de Malgranda Nitra, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Nové Zámky-Nitra (urbo). La lasta troviĝas 12 km-ojn for.

## Historio 
La vilaĝo estis loĝata ekde la neolitiko. Antaŭ la hungaroj la komunumo apartenis al Grandmoravia Regno. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1156 en formo *Brencu*. La fortikaĵo estis menciita en 1241. Post la turka erao la loko urbiĝis. En 1910 loĝis tie 910 da homoj, (hungaroj en majoritato, slovakoj en minoritato). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nyitra, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo situis ĉe la nova landolimo kaj iĝis limotrapasejo de sendependa Slovakio. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 2015 da homoj, (1382 slovakoj, 619 hungaroj).

## Vidindaĵoj 
* gotika katolika preĝejo omaĝe al Dipatrino el la 14-a jarcento, en la 18-a jarcento barokiĝis
* skulptaĵo pri Cirilo kaj Metodo de 1943
* restaĵoj de fortikaĵo nomata Árkus el la 13-a jarcento
* muzeo pri motorcikloj

Kategorio:Municipoj en distrikto Nitra
Cikla permuto

En kombinatoriko, **cikla permuto** estas permuto en cikla ordo.

La nocio estas uzata kun malsamaj, sed similaj sencoj:

## Varianto 1 
dekstra|surĵeto de permuto
Permuto **P** super aro **S** kun *k* eroj estas **cikla permuto** kun kompenso **t** se kaj nur se

:la eroj de **S** povas esti entute ordigitaj, *(c[1] 
\begin{pmatrix} 1 & 2 & 3 & 4 & 5 & 7 & 6 & 8 \\ 3 & 4 & 5 & 7 & 6 & 8 & 1 & 2 \end{pmatrix}

Ĝi konsistas el *PGKD(8, 2) = 2* cikloj. La unua ciklo konsistas el eroj *1, 3, 5, 6*, la dua ciklo konsistas el eroj *2, 4, 7, 8*.

## Varianto 2 
dekstra|surĵeto de permuto
Permuto estas **cikla permuto** se kaj nur se ĝi konsistas el akurate unu ciklo.

Ĉiu permuto super aro de *k* eroj estas cikla permuto de varianto 2 se kaj nur se ekzistas tia ordigo super la aro ke la permuto estas cikla permuto de varianto 1 kun *PGKD(k, t) = 1*.

Ekzemplo:

:
\begin{pmatrix} 1 & 2 & 3 & 4 & 5 & 7 & 6 & 8 \\ 4 & 5 & 7 & 6 & 8 & 1 & 2 & 3 \end{pmatrix} =
\begin{pmatrix} 1 & 4 & 6 & 2 & 5 & 8 & 3 & 7 \\ 4 & 6 & 2 & 5 & 8 & 3 & 7 & 1 \end{pmatrix}

## Varianto 3 
dekstra|surĵeto de permuto
Permuto estas **cikla permuto** se kaj nur se nur unu el cikloj el kiuj ĝi konsistas havas longon pli grandan ol 1.

Ĉiu cikla permuto de varianto 3 estas unio de cikla permuto de varianto 2 kaj iu kvanto da fiksaj punktoj.

Ĉiu cikla permuto de varianto 2 estas ankaŭ cikla permuto de varianto 3 kun nula kvanto da fiksaj punktoj.

Ekzemplo:

:
\begin{pmatrix} 1 & 4 & 6 & 8 & 3 & 7 & 2 & 5 \\ 4 & 6 & 8 & 3 & 7 & 1 & 2 & 5 \end{pmatrix}

## Vidu ankaŭ 
* Cikla skribmaniero
* Nombro de Stirling
* Cezara ĉifro

Kategorio:Abstrakta algebro
Kategorio:Permutoj
Datumanalizado

**Datumanalizado** estas procezo de konsiderado de datumoj por ekstrakti utilajn informojn kaj ellabori konkludojn. Datumanalizado estas proksime rilata al datum-minado, sed datum-minado strebas al fokuso sur pli grandaj datumaroj, kun malpli granda emfazo je inferenco, kaj ofte uzas datumojn, kiuj estis origine kolektitaj por malsama celo. En statistikaj aplikoj, oni dividas datumanalizadon je priskriba statistiko, esplora datumanalizado (EDA) kaj konfirma datumanalizado (KDA, CDA). La EDA okupiĝas pri esploro de novaj esprimiloj en la datumoj, kaj KDA okupiĝas pri konfirmado kaj malkonfirmado de jam ekzistantaj hipotezoj.

La termino *datumanalizado* estas uzata ankaŭ kiel sinonimo de datum-modelado, kiu estas nerilata al la datumanalizado en senco de ĉi tiu artikolo.

Datumanalizado havas malsamajn aspektojn, kaj eble malsamajn nomojn, en malsamaj terenoj.

## Nuklea kaj partikla fiziko 
En nuklea kaj partikla fiziko la datumoj kutime deveni de la eksperimenta aparato - partiklo detektilo tra datuma akirada sistemo. Poste estas farata *datumreduktado*, kiu ofte estas bazita sur preno nur de okazoj kiam estas koincido de signaloj de pluraj partiklaj detektiloj.

Ofte estas malfacile kompari rekte la teoriajn modelojn kun la rezultoj de la eksperimentoj. Tiam la teoriaj modeloj estas uzataj anstataŭe kiel enigo por montekarla simulada programaro, kiu antaŭdiras la respondon de la detektilo por certa teoria evento, produktante **simulistajn eventojn**, kiuj estas tiam komparataj al la eksperimentaj datumoj.

Vidu ankaŭ en komputa fiziko.

## Komputiko 
Speciala okazo estas la datumanalizado en komputila kontrolado.

## Sociaj sciencoj 
Kvaliteca datumanalizado (KDA, QDA) aŭ kvaliteca esploro estas la analizado de ne-ciferecaj datumoj, ekzemple vortoj, fotoj, observadoj.

## Negoco 
En negoco, datumanalizado estas uzata en negoca inteligenteco.

## Vidu ankaŭ 
* Priskriba statistiko
* Esplora datumanalizado (EDA)
* Konfirma datumanalizado (KDA, CDA)
* Cenzurado (statistiko)
* Datumakirado
* Datumminado
* Datumanalizado en komputila kontrolado
* Negoca inteligenteco
* Anticipa analizado
* Kvaliteca esploro
* Kvaliteca datumanalizado (KDA, QDA)
* Strukturita datumanalizado

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.itl.nist.gov/div898/handbook/ "Inĝenierada Statistika Gvidlibro", NIST/SEMATEK

Kategorio:Scienca metodo
Kategorio:Partikla fiziko
Eugen Macko

300px|eta|Anoj de la refonda kunveno de EDE (Germanio) en 2008, 5-a de maldekstro d-ro Eugen Macko
**Eugen MACKO** [Ojgn Mako] (naskiĝis en 1943 en Szabadka) estas germana esperantisto.

Li estas diplomita inĝeniero, doktoro pri filozofio kaj instruisto pri jogo.

Li studis konstruteknikon je la Universitato de Beogrado, sed laboris nur 3 jarojn kiel konstruinĝeniero en Germanio. Tuj poste li studis filozofion, internacian politikon kaj socipsikologion ĉe la Munkena Universitato. Li ekzercas jogon ekde la infanaĝo kaj fariĝis joginstruisto laŭ la normoj de la **Eŭropa Jogo-Unio** (EYU).

Li esperantistiĝis post la sperto de la internacia etoso en la 74-a UK 1989 de Brajtono.

Li estas vicprezidanto de la Federacio de EDE (Eŭropo - Demokratio - Esperanto) ekde 2007 kaj same vicprezidanto de ĝia germana sekcio Europa - Demokratie - Esperanto ekde 2008.

## Distingoj 
La 6-an de decembro 2012 Prezidento de Pollando Bronisław Komorowski dekrete atribuis al li la altan ŝtatan ordenon: **Kavaliran Krucon de la Ordeno de Merito por Respubliko Pollando** pro la popularigo de Esperanto kiu estas la akiraĵo de pola kulturo. La proponon por tiu grava distingo faris Pola Asocio Eŭropo - Demokratio - Esperanto (EDE-Pollando) () okaze de la 125-jara Jubileo de Esperanto. La enmanigo de la kruco okazis en la Grandpolia Vojevodiejo en Poznano la 25-an de marto 2013 kien la Kavaliro de la Ordeno Eŭgeno Macko estis invitita kiel honora gasto. La **Kavaliran Krucon de la Ordeno de Merito por Respubliko Pollando** persone enmanigis la Vojevodo de Grandpolio **Piotr Florek** (vidu la foton: ).

## Verkoj 
* Filozofiaj verkoj en germana lingvo, tradukitaj al Esperanto: "Limo kaj fino de la Hegela dialektiko", "La Rosenzweiga nova pensado de la dialogiko", "La ne-dialektika ontologio de Heidegger". La laboraĵoj estas kunigitaj en unu libro sub la titolo: "Dialogiko je la fino de la dialektiko"
* Diversaj recenzoj, komentoj, filozofiaj, politikaj kaj socipsikaj eseoj en diversaj ĵurnaloj kaj interretaj listoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Sinprezento de Eugen Macko kiel kandidato de EDE (en la germana)

Macko, Eugen
Macko, Eugen
Tonanitla

**Tonanitla** estas komunumo en la meksika subŝtato Meksikŝtato *(Estado de México)*. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Tonanitla*. La komunumo nur kreiĝis en la jaro 2003. Pro tio ankoraŭ ne estas multaj statistikaj datoj.

## Eksteraj ligiloj 
* informoj pri la komunumo en la retejo *Enciclopedia de los Municipios de México* ()
* komunuma retejo ()

Kategorio:Komunumoj de Meksiko
Kategorio:Komunumoj de Estado de México
Eduardo Zamacois

**Eduardo ZAMACOIS** (naskiĝis en 1876 en Piñar del Rio, Kubo, mortis en 1972), estis hispana verkisto.

Zamacois komencis sian karieron kiel ĵurnalisto, profesio en kiu li restis dum multaj jaroj. Dum la Unua Mondmilito li estis korespondanto en Parizo de *La Tribuna*. Kiam li estis 19-jaraĝa, li publikigis sian unuan libron **La enferma** (La Malsanulino). En Zamacois aperas unue la literaturo de stilo onirika kaj hedonista, evidenta ĉe la novelo *La Enferma*(La Malsanulino). En Barcelono li redaktis la revuon *Vida Galante* (*Gracia Vivo*), kiu elmontras la saman stilon. Poste li publikigis plurajn verkojn de realisma literaturo, ekz. la trilogio **Las Raices** (La Radikoj). Zamacois fariĝis konata kiel la unua homo, kiu alportis el Francio la pikareskan novelon, la artan erotikan novelon, kaj la unua kiu kulturigis ilin. Al tiuj noveloj, krude realistaj, li aldonis ankaŭ psikologion, elegantan dececon, la homan forton.

## Verkaro 
* *La enferma* (1895)
* *Consuelo* (1896)
* *Punto negro* (1897)
* *El seductor* (1902)
* *Memorias de una cortesana* (1904)
* *Sobre el abismo* (1905)
* *Las confesiones de un niño decente* (1916)
* *Memorias de un vagón de ferrocarril* (1925)
* *Las raíces* (1934)
* *Los muertos vivos (1935)
* *El asedio de Madrid* (1938)
* *Un hombre que se va...*. (1964) (memorias)
* *Desde mi butaca*
* *El teatro por dentro''

## Eksteraj ligiloj 
* Zamacois ĉe "Gutenberg.org"
* Hispanlingva biografio (kun foto)

Kategorio:Hispanlingvaj verkistoj
Kategorio:Hispanaj verkistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1876
Kategorio:Mortintoj en 1972
Kategorio:Hispana literaturo de la 20-a jarcento
Valle de Chalco Solidaridad

**Villa de Allende** estas komunumo en la meksika subŝtato Meksikŝtato *(Estado de México)*. La ĉefurbo de la komunumo estas San José Villa de Allende.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la Inegi) 41.938 loĝantojn. El tiuj 20.62 viroj kaj 21.318 virinoj. La komunumo havas surfacon de 318.80 kvadratkilometroj kaj ĝi situas je 2380 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo estas 800.0 milimetroj.

La geografia koordinatoj de la komunumo estas 19° 22′ norda latitudo kaj 100° 9′ okcidenta longitudo.

## Eksteraj ligiloj 
* informoj pri la komunumo  en la retejo *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Meksiko
Kategorio:Komunumoj de Estado de México
Zumpango

**Zumpango** estas vorto el la la naŭatla lingvo, kaj en tiu lingvo interalie estas vira persona nomo.

Pluraj loĝlokoj portas la nomon de Zumpango, ekz.:
* Zumpango de Ocampo, urbo en Meksikŝtato
* Zumpango, municipo en Mexiko, subŝtato Meksikŝtato;
* Zumpango del Río, urbo en la municipo Eduardo Neri, en Meksiko, subŝtato Guerrero.

Aliaj aferoj, kiuj nomiĝas Zumpango:

* lago Zumpango, lago en Meksiko
Apozol

**Apozol** estas komunumo en la meksika subŝtato Zacatecas. La ĉefurbo de la komunumo estas Apozol.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 5898 enloĝantojn. El tiuj estas 2780 viroj kaj 3118 virinoj. La komunumo havas surfacon de 283 kvadratkilometroj kaj ĝi situas (meza punkto) je 1,280 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo (jare) estas 700 milimetroj. La geografia koordinatoj de la komunumo estas 21° 28′ norda latitudo kaj 103° 5′ okcidenta longitudo.

## Sociogeografio 
En la komunumo vivas 6542 personoj kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli. El tiuj 2 personoj parolas indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0.03 de personoj, kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli.

4,848 enloĝantoj aĝas 15 jaroj aŭ pli. Inter ili estas 4347 alfabetoj kaj 238 analfabetoj. Do 10.33 % de la enloĝantoj, kiuj aĝas 15 aŭ pli estas analfabetoj.

Inter la virinoj estas 2,362 alfabetoj kaj 263 analfabetoj. Do la grado de analfabeteco inter virinoj estas 10.02%. Inter la viroj estas 1,985 alfabetoj kaj 238 analfabetoj, do 10.71% el la viroj estas analfabetoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

## Eksteraj ligiloj 
* Apozol  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Zacatecas
Benito Juárez (Zacatecas)

**Benito Juárez** estas komunumo en la meksika subŝtato Zacatecas. La ĉefurbo de la komunumo estas Florencia.

## Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI)  3904  loĝantojn. El tiuj estas 1907 viroj kaj 1997 virinoj. La komunumo havas surfacon de 329 kvadratkilometroj kaj ĝi situas (meza punkto) je 2,160 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo (jare) estas 800 milimetroj. La geografia koordinatoj de la komunumo estas 21° 30′ norda latitudo kaj  103° 33′ okcidenta longitudo.

## Sociogeografio
En la komunumo vivas 3832 personoj kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli. El tiuj 6 personoj parolas indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0.16 % de la personoj, kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli.

2,676 loĝantoj aĝas 15 jaroj aŭ pli. Inter ili estas 2410 alfabetoj kaj 126 analfabetoj. Do 9.83 % de la loĝantoj, kiuj aĝas 15 aŭ pli estas analfabetoj.

Inter la virinoj estas 1,305 alfabetoj kaj 137 analfabetoj. Do la grado de analfabeteco inter virinoj estas 9.50%.  Inter la viroj estas 1,105 alfabetoj kaj 126 analfabetoj, do 10.24% el la viroj estas analfabetoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

## Eksteraj ligiloj 
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/zacatecas/municipios/32004a.htm 

Kategorio:Komunumoj de Zacatecas
Francisco Rangel Pestana

**Francisco Rangel Pestana** [fransIsku ranĵEl pestAna] estis brazila politikisto kaj ĵurnalisto. Naskiĝis en 1839 en la urbo Rio de Janeiro kaj mortis en 1903. Li estis licenciito pri Juraj Sciencoj de la Fakultato de Juro, en São Paulo. Partoprenis en la plej multo de la movadoj favore al la Respubliko. Aniĝis al la San-Paŭla Respublikana Partio kaj en la jaro 1875, li fariĝis artikolisto de la gazeto **Província de São Paulo** (nune *O Estado de S. Paulo*).

Antaŭ ol la proklamado de la Respubliko, li estis multfoje elektata deputito, kaj poste li akompanis **Sousa Mursa** kaj **Prudente de Morais** en la San-Paŭla triumviraro de la Provizora reĝimo.

Li estris la Bankon de la Respubliko, kaj en la jaro 1893, li fariĝis vicprezidanto de tiu banko, kaj poste ĝia prezidanto, en 1895.

Jam en tiu epoko, oni elektis lin senatano. En 1900, li estis elektata Prezidanto de la subŝtato Rio de Janeiro.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.galeriadosgovernadores.sp.gov.br/03galeria/galeria.htm  (Portugallingve)
Fresnillo

**Fresnillo** estas komunumo en la meksika subŝtato Zakateko. La ĉefurbo de la komunumo estas Fresnillo. 

## Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI)  1619  enloĝantojn. El tiuj estas 765 viroj kaj 854 virinoj. La komunumo havas surfacon de 4,947 kvadratkilometroj kaj ĝi situas (meza punkto) je 2,190 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo (jare) estas 500 milimetroj. La geografia koordinatoj de la komunumo estas 23° 10′ norda latitudo kaj  102° 52′ okcidenta longitudo.

## Sociogeografio
En la komunumo vivas 159965 personoj kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli. El tiuj 245 personoj parolas indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0.15 % de la personoj, kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli.

114,344 enloĝantoj aĝas 15 jaroj aŭ pli. Inter ili estas 106943 alfabetoj kaj 3,199 analfabetoj. Do 6.42 % de la enloĝantoj, kiuj aĝas 15 aŭ pli estas analfabetoj. 

Inter la virinoj estas 56,326 alfabetoj kaj 4,138 analfabetoj. Do la grado de analfabeteco inter virinoj estas 6.84%.  Inter la viroj estas 50,617 alfabetoj kaj 3,199 analfabetoj, do 5.94% el la viroj estas analfabetoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

## Vidu ankaŭ 
*Bolanjoso

## Eksteraj ligiloj 
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/zacatecas/municipios/32010a.htm 

Kategorio:Komunumoj de Zacatecas
Cuauhtémoc (Zacatecas)

**Cuauhtemoc** estas komunumo en la meksika subŝtato Zacatecas. La ĉefurbo de la komunumo estas San Pedro Piedra Gorda.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 11857 loĝantojn. El tiuj estas 5956 viroj kaj 5901 virinoj. La komunumo havas surfacon de 2,559 kvadratkilometroj kaj ĝi situas (meza punkto) je 2,030 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo (jare) estas 450 milimetroj. La geografia koordinatoj de la komunumo estas 22° 27′ norda latitudo kaj 102° 21′ okcidenta longitudo.

## Sociogeografio 
En la komunumo vivas 9415 personoj kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli. El tiuj 1 personoj parolas indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0.01 % de la personoj, kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli.

6,688 loĝantoj aĝas 15 jaroj aŭ pli. Inter ili estas 6037 alfabetoj kaj 289 analfabetoj. Do 9.72 % de la loĝantoj, kiuj aĝas 15 aŭ pli estas analfabetoj.

Inter la virinoj estas 3,099 alfabetoj kaj 361 analfabetoj. Do la grado de analfabeteco inter virinoj estas 10.43%. Inter la viroj estas 2,938 alfabetoj kaj 289 analfabetoj, do 8.96% el la viroj estas analfabetoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

## Eksteraj ligiloj 
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/zacatecas/municipios/32008a.htm 

Kategorio:Komunumoj de Zacatecas
Genaro Codina

**Genaro Codina** estas komunumo en la meksika subŝtato Zacatecas. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Genaro Codina*.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 196538 loĝantojn. El tiuj estas 95480 viroj kaj 101058 virinoj. La komunumo havas surfacon de 787 kvadrataj kilometroj kaj ĝi situas (meza punkto) je 2,150 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo (jare) estas 500 milimetroj. La geografia koordinatoj de la komunumo estas 22° 29′ norda latitudo kaj 102° 27′ okcidenta longitudo.

## Sociogeografio 
En la komunumo vivas 6992 personoj kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli. El tiuj 0 personoj parolas indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0 % de la personoj, kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli.

4,644 loĝantoj aĝas 15 jaroj aŭ pli. Inter ili estas 4092 alfabetoj kaj 252 analfabetoj. Do 11.78 % de la loĝantoj, kiuj aĝas 15 aŭ pli estas analfabetoj.

Inter la virinoj estas 2,101 alfabetoj kaj 295 analfabetoj. Do la grado de analfabeteco inter virinoj estas 12.31%. Inter la viroj estas 1,991 alfabetoj kaj 252 analfabetoj, do 11.23% el la viroj estas analfabetoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/zacatecas/municipios/32012a.htm 

Kategorio:Komunumoj de Zacatecas
Huanusco

**Huanusco** estas komunumo en la meksika subŝtato Zacatecas. La ĉefurbo de la komunumo estas Huanusco.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 4239 enloĝantojn. El tiuj estas 1974 viroj kaj 2265 virinoj. La komunumo havas surfacon de 368 kvadratkilometroj kaj ĝi situas (meza punkto) je 1,500 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo (jare) estas 600 milimetroj. La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 21° 46′ norda latitudo kaj 102° 58′ okcidenta longitudo.

## Sociogeografio 
En la komunumo vivas 4699 personoj kiuj aĝas 5 jarojn aŭ pli. El tiuj 2 personoj parolas indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0,04 % de la personoj, kiuj aĝas 5 jarojn aŭ pli.

3,384 enloĝantoj aĝas 15 jarojn aŭ pli. Inter ili estas 3036 alfabetoj kaj 134 analfabetoj. Do 10,17 % de la enloĝantoj, kiuj aĝas 15 aŭ pli estas analfabetoj.

Inter la virinoj estas 1,672 alfabetoj kaj 210 analfabetoj. Do la grado de analfabeteco inter virinoj estas 11,16%. Inter la viroj estas 1,364 alfabetoj kaj 134 analfabetoj, do 8,95% el la viroj estas analfabetoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

## Eksteraj ligiloj 
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/zacatecas/municipios/32018a.htm 

Kategorio:Komunumoj de Zacatecas
Pondo

**Pondo** aŭ *kilogramo de forto* (kgf), ofte ankaŭ nomata kilopondo (kp) estas tradicia unuo por mezuro de forto. Laŭ difino, unu forta kilogramo estas tia forto, kiu agas al korpo kun maso de unu kilogramo en gravito de Tero. La unuon oni enkondukis en 19-a jarcento, kaj nur poste oni malkovris, ke la forto de gravito ŝanĝiĝas depende de latitudo sur Tero kaj alteco super mara nivelo. Pro tio oni difinas la *akcelon de libera falo* por kalkulo de fortaj kilogramoj kiel precize 9.80665 m/s². Do, unu forta kilogramo egalas precize 9.80665 neŭtonojn.

La pondo estas arĥaa mezurunuo. Ĝi neniam iĝis parto de Sistemo Internacia de Unuoj, kiu estis kreita en 1960. La SI-unuo por forto estas neŭtono. Tamen la pondoj estas ankoraŭ uzataj en kelkaj problemoj de inĝenierarto, aparte en Eŭropo kaj Ĉinio. Ĝi ankaŭ estis uzata en Sovetunio, kie ĝi estis standarda unuo por trakcio (d:Q1852039) de raketoj kaj aviadiloj.

Krome, estas uzataj unuoj kiel *megapondo* (1000 kgf). En moderna fiziko ofte anstataŭ la pondo estas uzata *dekaneŭtono*, kiu egalas precize al 10 neŭtonoj anstataŭ 9,80665.

## Referencoj 
Kategorio:Mezurunuoj de forto
Komunumo Rybno

**Komunumo Rybno** - estas vilaĝa komunumo en Pollando, en provinco Varmio-Mazurio, en Distrikto Działdowski. Dum jaroj 1975-1998 ĝi estis en Vojevodio Ciechanowskie.

Sidejo de estraro estas Rybno

Laŭ scio de junio de 2004 en Komunumo loĝas 7180 da personoj.
## Strukturo de areo 
Komunumo Rybno havas areon 147,46 km² en tio:
* Agrikulturaĵoj 58%
* Arbaroj 26 %

Komunumo estas ĉirkaŭ 15% de Distrikto Działdowski
## Demografio 
Informoj de 30-a de junio 2004:

Laŭ informoj de 2002 jaro, meza enspezo per unu loĝanto estis 1365,82 zł.
## Ekologio 
En komunumo ekzistas du rezervejoj de naturo: rezervejo de Neliwa lago kaj rezervejo Ostrów Tarczyński.

## Vilaĝoj 
Dębień, Grabacz, Gralewo Stacja, Grądy, Gronowo, Hartowiec, Jeglia, Koszelewki, Koszelewy, Kopaniarze, Naguszewo, Nowa Wieś, Prusy, Rapaty, Rumian, Rybno, Szczupliny, Truszczyny, Tuczki, Żabiny, Kostkowo, Lesiak, Wery.

Rybno