open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Zeleneč (distrikto Trnava)

**Zeleneč,** hungare **Szelincs** [selinĉ] estas vilaĝo en Slovakio.
300ra|eta|Zeleneč situas en la plej griza parto

## Situo 
Zeleneč situas laŭ rojo, laŭ traira flankovojo inter aŭtovojo kaj Trnava, kiu troviĝas je 4&nbsp;km-oj.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko kaj bronzepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1243 en latina formo *"Terra Seelench"*. En 1649 la vilaĝo ricevis rajton al doganopreno. En 1790 pro fulmo incendio okazis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Szelincs 1450 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Nagyszombat, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Zeleneč 2369 homoj, (2352 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino (Virga Maria) de 1973
* kapelo omaĝe al (Sepdolora) Dipatrino el la 18-a jarcento

## Eksteraj ligiloj 
* Zeleneč sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
300ra

Kategorio:Municipoj en distrikto Trnava
Ĉikago (rivero)

**Ĉikago** estas rivero 250 kilometrojn longa, kiu trairas la samnoman urbon. La rivero kontribuis al la evoluo de la urbo Ĉikago, donante al ĝi trafikan ligon al la misisipa valo. Konata estas la loka kutimo de irland-devenuloj, verde kolorigi la riveron ĉiujare je la tago de Sankta Patriko.

200ra|maldekstra|eta|Situa mapo

## Geografio 
La rivero nature fluis en lagon Miĉigano, kvankam ĝi estas proksima al la baseno de rivero Misisipo. Per tiu ĉiu proksimeco ĝi donis avantaĝon al la urbo Ĉikago, ĉar la misisipa valo estis grava komerca vojo.

Fine de la 19-a jarcento la malpuraĵoj, kiujn la urbo Ĉikago fluigis en la riveron, minacis malpurigi lagon Miĉigano, el kiu la urbo prenis sian akvon (la urbanoj nomis la rivero "la fetora rivero"). Ĉar ne estis facile purigi la riveran akvon aŭ malhelpi la enfluon de malpuraĵoj, oni decidis transdirekti la riveron al la proksima valo de rivero Ilinojso, por konduki ĝin for de la lago. Por tio oni inversigis la fludirekton de la "Suda Branĉo" de la rivero kaj konstruis la *ĉikagan sanitaran kaj ŝipan kanalon*, kiu atingas la riveron *Des Plaines*. Tiu ĉi tra la riveroj Kankakio kaj Ilinojso atingas Misisipon.

Ĉar la iama fluejo de la rivero ankoraŭ konektiĝas al la lago, eta parto de la laga akvo nun fluas al Misisipo. Tio ebligas la migradon de fiŝoj inter la du ekologiaj sistemoj, kiuj antaŭe estis disigitaj per akva distanco de proksimume 10.000 kilometroj kaj la salakva barilo de la maro. Oni timas, ke la almigrado de novaj specioj perturbos la ekologian ekvilibron de la lago. En 2005 la asocio *Alliance for the Great Lakes* (alianco por la Grandaj Lagoj) proponis re-disigi la du river-sistemojn por malhelpi tiun ĉi danĝeron.

## Historiaj eventoj 
Pluraj ĉikaganoj sinmortigis per salton en la riveron - interalie menciindas la sveddevena marksisto Atterdag Wermelin, kiu sinmortigis en 1904.

En 1915 ekskursa vapor-ŝipo *Eastland*, kiu ankriĝis en la rivero, renversiĝis kaj subakvigis siajn pasaĝerojn, el kiuj mortis 844.

Je la  piliero estis metita en la grundon de la rivero. Ĝi frakasis parton de eksa fervoja tunelo kaj subakviĝis var-transportan tunelaron preskaŭ 100 km longan, kaj same la kelojn de apudaj domoj. La kaŭzo de la subakvigo ne tuj estis klara. La malutilo kaj la riparoj kostis al la urbo proksimume du miliardojn da usonaj dolaroj.

Kategorio:Riveroj en Ilinojso
622 Esther

'*622 *Esther''''' estas granda, treege hela kaj malrapide rotacianta asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Joel Hastings Metcalf elde Taunton (Masaĉuseco).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la biblia reĝino Ester, rakontita en la Libro de Ester.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Joel Hastings Metcalf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1906
Jaroslav Liška

**Jaroslav Liška** (1961-) estas ĉeĥa esperantisto. 
Li komencis lerni Esperanton en 1986 SET Lančov kaj daŭrigis en loka E-klubo en Prostějov. En 1987 laboris en la klubo kiel respondeculo pri laboro kun junularo. Ekde 1988 instruis Esperanton en porpublikaj kursoj kaj en pluraj lernejoj kaj metilernejoj kiel nedevigan studobjekton. En 1989 fariĝis prezidanto de la E-klubo en Prostějov kaj fondis trupon de Skolta Esperanto-Ligo. Ekde 1997 funkcias kiel reprezentanto de Skolta Esperanto-Ligo en Ĉeĥio. Ĉeforganizis plurajn E-aranĝojn (90 jaroj de EK Prostějov en 1999, 100 jaroj de EK Prostějov en 2009, regionaj turismaj renkontiĝoj k.a.). Prilaboris detale historion de E-movado en Prostějov ekde 1898 kaj en 2009 omaĝe al 100-jariĝo de la klubo eldonis dulingve publikaĵon tiuteman.

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝaro de E-klubo Prostějov

Kategorio:Ĉeĥaj esperantistoj
Aleš Tomeček

**Aleš Tomeček** (naskiĝis la 22-an de marto 1988) estas ĉeĥa esperantisto, filo de la esperantistoj Miroslava Tomečková kaj Jiří Tomeček, denaska parolanto de esperanto. Li estis estrarano de Ĉeĥa Esperanto-Junularo kaj estas kreinto kaj teknika administranto de la retpaĝaro de Ĉeĥa Esperanto-Asocio. Li loĝas en České Budějovice kaj studas informadikon en Brno.

## Eksteraj ligiloj 
*Retpaĝaro de Ĉeĥa Esperanto-Asocio

Kategorio:Ĉeĥaj esperantistoj
Kategorio:Estraranoj de ĈEJ
Kategorio:Denaskaj esperantistoj
Mongolia fringo

La **Mongolia fringo**, *Rhodopechys mongolicus* aŭ *Bucanetes mongolicus* (konata ankaŭ kiel Mongolia trumpetofringo), estas malgranda birdospecio de la familio de Fringedoj kaj genro de Rodopeĥoj, kiu enhavas tri speciojn, kiuj estas grizbrunecaj birdoj kun rozkoloraj areoj en flugiloj kaj plej subaj partoj.

## Morfologio 
La Mongolia fringo estas malgranda, longflugila birdo. Ĝi havas grandan kapon kaj mallongan, fortikan kaj dikan grizecflavan bekon. En reprodukta plumaro, maskloj havas **rozkoloran nuancon en vizaĝo** (superokulo, vango kaj gorĝareo), **subaj partoj** (ĉefe flankoj) **kaj pugo**, kaj estas etendaj **blankaj kaj rozkoloraj areoj en flugiloj**, bildo kiu restas sed malpli markata en nereprodukta plumaro.

Konfuzoj kun similaj specioj kiuj koincidas en partoj de la teritorio eblas, sed estas kelkaj diferencoj. La bruna kapo separas ĝin el la Trumpetofringo, kiu havas grizan kapon kaj ne havas blankan flugilareon; la Rozflugila fringo estas pli granda, havas grandan kapon kaj blankan ventron kun malhelaj brunaj flankoj; kaj la Dezerta fringo ne havas rozkolorajn markojn en brusto aŭ vizaĝo kaj montras blankon en sia vosto (kaj la masklo havas tiujn malhelajn bridojn).

## Statuso, distribuado kaj habitato 
Tiu birdospecio estas de loĝantaj birdoj el orienta Turkio, tra Kaŭkazo, orienten al Centra Azio kaj al okcidenta Ĉinio kaj Mongolio (de kio devenas kaj la komuna nomo kaj la latina scienca nomo) kaj suden al Kaŝmiro. Tiu granda teritorio estas pludaŭro aŭ anstataŭejo de la teritorio de la Trumpetofringo, kiu iras el Kanarioj al Mezoriento, dum la teritorio de la Mongolia fringo sekvas norden kaj orienten. Tiu specio preferas por reproduktado montajn areojn de dezerto aŭ duondezerto, en arbustaro kaj rokaj montetoj.

Tiu specio estas indiĝena en la jenaj 14 landoj: Afganio, Armenio, Azerbajĝano, Ĉinio, Pakistano, Irano, Kazaĥio, Kirgizio, Mongolio, Nepalo, suda Siberio en Rusio, Taĝikio, Turkio kaj Uzbekio. Ĝi estis vidata kiel vaganto en Barejno. Roselaar (1995).

Kirwan *et al.* (2000) publikis informon sugeste le la teritorio de tiu specio en Turkio povus esti pli etenda, inklude vidaĵon en 1999 el Sivrikajo en la Pontusa Montaro, 100 km nordokcidente de la teritorio de Turkio kaj alia de 1982 el Sultanbabadagi, Tunceli, 200 km okcidente de la teritorio. Ili sugestis ankaŭ ke plenkreskulo kun junulo vidataj en orienta flanko de la Lago Tuz en 1967, kaj tiam identigita kiel Dezerta fringo, povus fakte esti estinta Mongolia fringo. Pliaj birdoj estis vidataj tie en 2002.

### Azerbajĝano 
Tiu specio estis unuafoje vidata en Azerbajĝano ĉe Bulgan komence de majo de 1912 (Beme 1926)  Bulgan estas en la regiono de Naĥiĉevano, kiu estas separata el la ĉefa parto de la lando de strizono de Armenia teritorio; Kirwan & Konrad (1995)  malĝuste listigis tiun lokon kiel de Armenio. Beddard *et al.* (2002)  ne konis vidaĵon el la ĉefa parto de la lando.

## Referencoj 
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Palearktisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Azerbajĝano
Dezső Velits

**VELITS Dezső** (veliĉ) estis hungara kuracisto, universitata profesoro naskita en Kolozsvár la 28-an de aprilo 1860 kaj mortinta en Bratislavo la 7-an de februaro 1921.

## Kariero 
Velits diplomitiĝis en 1885 en Budapeŝto, kie li estis studento de Ignaz Semmelweis. De 1887 li estis asistanto, de 1890 direktoro de porakuŝistinejo de Bratislavo. En 1891 li organizis obstetrikan poliklinikon. De 1914 li estis profesoro de obstetriko kaj ginekologio en Bratislavo, direktoro de la ŝtata malsanulejo.

## Verkoj 
* *A szénsav és éleny hatása az emlős-szív működésére* (Kolozsvár, 1882);
* *A pozsonyi m. kir. bábaképezde 1873 – 1895 között* (Pozsony, 1896);
* *Az ovariotomia eredményeiről* (Bp., 1906);
* *A máj- és vese-echinococcus a nőgyógyászat körében* (Bp., 1906);
* *Védekezés háború idején a fertőző betegségek ellen* (Pozsony 1915).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikonhttp://mek.niif.hu/00300/00355/html/index.htm 

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Vince Vendég

**VENDÉG Vince** (vende:g) estis hungara kaj rumanuja hungara kuracisto, universitata profesoro naskita en Kéménd la 27-an de aŭgusto 1903 kaj mortinta en Târgu Mureş la 7-a de julio 1974.

## Kariero 
Vendég diplomitiĝis en Peĉo (1928) kaj jam kiel studento li laboris en la Fiziologia Instituto de Mihály Pekár. En jaroj 1940–46 li laboris en Koloĵvaro, poste ĝis 1971 en Kluĵo kaj Târgu Mureş en la kliniko de otorinolaringologio. La rumana akademio fondis apartan laboratorion al li por esplori la *herpes zoster oticuson*.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikonhttp://mek.niif.hu/00300/00355/html/index.htm 

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj kuracistoj
Gáspár Veresmarti

**VERESMARTI Gáspár** (vereŝmarti) estis hungara reformita episkopo naskita en Vörösmart en 1608 kaj mortinta en Kolozsvár la 1-an de marto 1668.

## Kariero
Veresmarti studis en Debrecen, de 1632 en Franeker. Li estis direktoro en Marosvásárhely, de 1634 pastro en Székelyudvarhely, de 1635 dekano de la tiea diocezo, de 1639 patro en Marosvásárhely, de 1642 dekano, de 1648 pastro de Fogarasi, de 1650 en Koloĵvaro. Li estis episkopo de Transilvanujo de 1660. Danke al li translokigis reganto Apafi la 1-a en 1662 la *Bethlen Kollégiumon* de Gyulafehérvár al Nagyenyed.

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikonhttp://mek.niif.hu/00300/00355/html/index.htm 

Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
623 Ĥimero

**623 Ĥimero** estas granda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Julius Lohnert elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de mitologia monstro, la ĥimero.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1907
Insulo Phillip

eta|dekstra|200px|Plaĝo en Insulo Phillip

**Insulo Phillip**, en Esperanto Filipinsulo, estas aŭstralia insulo troviĝanta je 140 kilometroj el Melburno, en Viktorio. La insulo vastas 10.000 hektarojn kaj havas 97 bordajn kilometrojn .

Cementa ponto je 640 metroj kunligas la insulan urbon Newhaven al la urbo San Remo. En 2001 la insulo havis 7.071 loĝantojn . Dum la somero la loĝantaro altiĝas ĝis 40.000. 60% el la insula tero estas uzata por paŝti ŝafojn kaj bovedojn.

## Lokoj 
Urboj en kaj ĉirkaŭ la insulo estas:
* Beachcomber
* Cape Woolamai
* Cowes
* Cowes East
* Cowes West
* Newhaven
* Rhyll
* San Remo
* Silverleaves
* Smith's Beach
* Summerland
* Sunderland Bay
* Sunset Strip
* Surf Beach
* Ventnor
* Wimbledon Heights

## Turismo 
Insulo Phillip estas turisma celo vizitita de 3,5 milionoj da personoj ĉiujare. La parado de pingvenoj altiras turistojn el la tuta mondo. Alia atrakcio estas la *Seal Rocks* (fokoroko), kiu gastigas la plej grandan kolonion de fokoj en Aŭstralio (pli ol 16.000 .

Krome estas ankaŭ *Wild Life Park*, kiu gastigas pli ol 300 bestojn (speciale koalojn, kanguruojn, reptiliojn, papagojn...).

Multo el la Naturparko Filipinsulo kuŝas ene de la Filipinsula Grava Birdareo, tiele identigita de BirdLife International pro ties gravo ĉar eltenas gravajn populaciojn de Blua pingveneto, Fajnbeka pufino kaj Pacifika mevo.

## Motorsport 
Insulo Phillip estas fama en la historio de aŭstralia motorciklismo. Kurejo kunmetita el internaj stratoj de la insulo estis uzita por la originala ĉefkuro de Aŭstralio en 1928. Ĝi estis uzita ĝis 1935. En 1956 oni komencis konstrui la kurejon de Insulo Phillip.

La kurejo estis fermita en la 1970-aj jaroj kaj estis malfermita en 1989. Nun ĝi estas uzata por multaj motorciklokonkursoj.

## Klimato 
La Phillipa klimato estas pli milda ol la melburna. La plej alta temperaturo en februaro estas  (), dume en julio ĝi estas  (). La meza jara pluvokvanto estas 782.3 milimetroj kaj junio estas la plej pluvema monato: 88.1 mm.

La 10-an de aŭgusto 2005, neĝo estis rimarkita sur la insulo . Tio estas tre nekutima afero.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* visitphillipisland.com/
* interislandferries.com.au/
* penguins.org.au/

Kategorio:Insuloj en Suda Aŭstralio
Kategorio:145° E
Kategorio:38° S
Madame Bovary (1937)

***Madame Bovary*** (***Sinjorino Bovary***) estas germana amafera filmo de Gerhard Lamprecht aperinta en 1937.

## Temo 
Temas pri kina adapto de la romano *Madame Bovary* de Gustave Flaubert.

## Teĥnikaĵoj 
* Titolo: *Madame Bovary*
* Lando: Germanio
* Lingvo: Germana
* Reĝisoro: Gerhard Lamprecht
* Produktisto: Gerhard Lamprecht
* Scenaro: Erich Ebermayer kaj Hans Neumann, adaptita de romano *Madame Bovary* de Gustave Flaubert
* Foto: Karl Hasselmann
* Muziko: Giuseppe Becce
* Sono: Werner Pohl
* Formato: Nigra/blanka - 1.37 : 1 - monofonia
* Aperdato:  (Germanio)
* Daŭro: 95 minutoj

## Rolularo 
* Pola Negri: Emma Bovary
* Aribert Wäscher: Charles Bovary
* Ferdinand Marian: Rodolphe Boulanger
* Werner Scharf: Léon Dupuis
* Alexander Engel: Homais, Apotekisto
* Paul Bildt: L'heureux
* Olga Limburg: S-ino Lefrançois
* Karl Hellmer: Binet
* Katharina Brauren: S-ino Homais
* Werner Stock: Justin, Help-apotekisto
* Carla Rust: Félicité
* Rudolf Klein-Rogge: P-ro Canivet
* Eduard von Winterstein: Huret
* Barbara von Annenkoff: Markizino de Andervillier
* Georg H. Schnell: Markizo de Andervillier
* Franz Stein: Herzog de Laverrière
* Bertold Reissig: Hyppolite
* Johannes Bergfeldt: Amandé
* Gerhard Dammann: Robinet, Kamparano
* Angelo Ferrari: Gasto ĉe Markizo Andervillier
* Robert Forsch: Gasto ĉe akcepto de Markizo
* Albert Karchow: Burgo de Yonville
* Alfred Karen: Gasto ĉe Markizo Andervillier
* Hildegard Kiesewetter: Vendistino
* Adelberg Ludwigshausen: Jean, Servisto
* Edgar Nollet: Asignisto
* Hellmuth Passarge: S-ro Renard
* Ingeborg Peter: Junulino
* Klaus Pohl: Asignisto
* Ulla Ronge: Sylvée
* Lili Schoenborn-Anspach: Fiŝ-vendistino
* Käte Strebel: Legomistino

## Vidu ankaŭ 
* Gustave Flaubert
* Madame Bovary
* 1933: *Madame Bovary (1933)* de Jean Renoir
* 1949: *Madame Bovary (1949)* de Vincente Minnelli
* 1991: *Madame Bovary (1991)* de Claude Chabrol

## Eksteraj ligiloj 
* Madame Bovary (1937) en IMDb
* Recenzo de Madame Bovary (1937) 

Kategorio:Germanaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1937
Kategorio:Filmoj adaptitaj de libroj
625 Xenia

'*625 *Xenia'''* estas granda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la germana astronomo August Kopff la  elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi estis nomita per la virina antaŭnomo "*Xenia''", verŝajne inspirita de la literoj de ĝia provizora nomo: **1907 XN**.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de August Kopff
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1907
Joseph Helffrich

Li mortis aĝa de 80 jaroj.

En 1913 Li prezentis sian doktorecan disertaĵon
en la "*Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl*"
(Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl) de la Universitato de Hajdelbergo,
kiu tiam estis grava centro de esploro pri asteroidoj estrita de Max Wolf.

Tie, li kaj aliaj astronomoj (Alfred Bohrmann, Raymond Smith Dugan, Emil Ernst,
Paul Götz, Franz Kaiser kaj Karl Reinmuth) malkovris multenombrajn
asteroidojn.

La asteroido 2290 Helffrich ricevis lian nomon en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Joseph Helffrich

Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Strzelecki-Dezerto

**Strzelecki-Dezerto** troviĝas en ekstrema nordo de la regiono *Far North* (Plejmalproksima Nordo) de Sudaŭstralio, en sudokcidenta Kvinslando kaj en okcidenta Novsudkimrio.
Ĝi lokiĝas ĉe la nordorienta parto de la baseno de la lago Eyre kaj ĉe la norda parto de la montoj Flinders. En la nordokcidenta zono de la dezerto estas la malgranda urbo Birdsville.

La dezerto estas karakterizata de vastaj etendoj de dunoj kaj estas sidejo de tri malsamaj areoj de naturaj rezervejoj.

Ĝi estas trairata de la *Birdsville Track* kaj de la rivero Diamantina.

## Vidu ankaŭ 
* Dezertoj de Aŭstralio

## Eksteraj ligiloj 
* Aera vido de la dezerto 

Kategorio:Dezertoj en Aŭstralio
Judit Veress

**VERESS Judit** (vereŝ) estis hungara profesoro naskita en Teiuş la 22-an de oktobro 1922 kaj mortinta en Budapeŝto la 20-an de septembro 1976.

## Kariero 
Judit Veress havigis diplomon de instruisto (1949). Ŝi komencis sian karieron en la *Szegedi Pedagógiai Főiskola* en la katedro de lingvistiko, poste ŝi iĝis adjunkto en la katedro de historio de Centra Pedagoga Plukvalifikigo, de 1953 docento, kunlaboranto de la *Pedagógiai Tudományos Intézet* (de 1959, docento en la katedro pri historio de la *Országos Pedagógiai Intézet* (de 1962), resp. ĉeflerneja instruisto (de 1969), redaktoro de la revuo *Pedagógiai Szemle* (1963–1972), poste scienca ĉefkunlaboranto de la Esplorgrupo de la MTA.

## Verkoj 
* *Útmutató az 1957/58. évi általános iskolai történelem tanításához* (Bp., 1957); 
* *A világnézet alakítása az általános iskolai történelemtanításban* (Bp., 1959); 
* *A történelemtanítás módszertanának pedagógiai alapjai* (Bp., 1968); 
* *A magyar iskolarendszer fejlődésének vázlata 1945–1969* (Bp., 1972). 

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon 

Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kurkulio

La **Kurkulioj** (***Curculio***) aŭ **rostroskaraboj** estas grupo da skaraboj kiu ampleksas nombron da familioj. Estas proksimume 60.000 specioj.
Kelkaj estas tre fifamaj pro la malutilo de ili kaŭzata al grenoj kaj aliaj plantoj kiuj servas kiel nutraĵo de la homo.


Kategorio:Skaraboj
Yancy Butler

**Yancy BUTLER** (2-an de julio 1970 en Novjorko kiel *Yancy Victoria Butler*) estas usona aktorino.eta|Yancy Butler (2008)

## Biografio 
Butler kreskis en Greenwich (vilaĝo), lia patro Joe Butler estas muzikisto. Yancy Butler studis en la Novjorka *HB Studios* kaj en *Sarah Lawrence College*.

Butler ludis kiel infano en la hororfilmo *La murdisto malantaŭ la masko*, ŝia unua rolo kiel plenkreskulo estis en 1991 en la televida serio Law & Order. Ŝi ricevis en 1992 ĉefrolon en la scienc-fikcia serio *Mann & Machine*. En la agfilmo *Malmolaj celoj* (1993) de John Woo ludis ŝi kun Jean-Claude Van Damme kaj Lance Henriksen. En la agfilmo Drop Zone (1994), ŝi ludis kun Wesley Snipes kaj Gary Busey. Ŝi havis ĉefrolon en la agfilmo *Atestino en fuĝo* (1999).

Butler ludis ĉefrolon *Sara Pezzini* en televida filmo *Witchblade* (2000) kiel en la samnoma televida serio el 2001 ĝis 2002. Por la ludo en tiu rolo, ŝi ricevis en 2002 la premion Saturn Award.

## Privata vivo 
Post ĉeso de la serio *Witchblade*, ŝi estis plurfoje arestita pro kontraŭleĝa konsumado de drogaĉoj kaj alkoholaĵo.

## Filmaro (elekto) 
* 1979: *Savage Weekend*
* 1993: *Hard Target*
* 1994: *Drop Zone*
* 1995: *Let it be me*
* 1998: *The Treat*
* 1999: *The Witness Files*
* 2000: *Witchblade*
* 2006: *Bloodlines*
* 2010: *Lake Placid 3*

Kategorio:Usonaj aktoroj
Noemi

**Noemi**, reala nomo **Veronica Scopelliti**, estas itala kantistino. Ŝi naskiĝis  en Romo, do nun estas -jara. Interalie ŝi partoprenis en la renoma Festivalo Sanremo de 2010 kun la kanzono *Per tutta la vita*.

## Diskaro 
* 2009 - *Sulla mia pelle*
* 2010 - *Sulla mia pelle (luksa eldono)*
* 2011 - *RossoNoemi*

## Festivalo Sanremo 
* Festivalo Sanremo 2010 kun *Per tutta la vita*

## Kunlaborado 
* 2009 - ''L'amore si odia* kun Fiorella Mannoia
* 2009 - *Quanto ti voglio* kun Claudio Baglioni kaj Gianluca Grignani
* 2010 - *Il mio canto libero'' kun Amiche per l'Abruzzo
* 2010 - ''L'amore si odia (acustic version)* kun Fiorella Mannoia
* 2010 - *Come si cambia* kun Neri per Caso
* 2011 - *La promessa* kun Stadio

## Premioj 
[eta|Noemi kun [Fiorella Mannoia]]
* 2009 - *Noemi* ora disko
* 2009 - Wind Music Awards kiel pli bona kantistino emerĝa
* 2009 - singlo *Briciole* ora disko
* 2010 - singlo *per tutta la vita* platena disko
* 2010 - Wind Music Awards *Sulla mia pelle*
* 2010 - Wind Music Awards *L'amore si odia* (kun Fiorella Mannoia)
* 2010 - Wind Music Awards *Per tutta la vita*
* 2011 - album *Sulla mia pelle* duobla platena disko
* 2011 - album *RossoNoemi* duobla platena disko
* 2011 - Wind Music Awards *Sulla mia pelle*
* 2011 - Wind Music Awards *RossoNoemi''
* 2011 - Nastro d'argento *Vuoto a perdere*
* 2011 - singlo *Vuoto a perdere* platena disko
* 2011 - Premio Lunezia *Vuoto a perdere*
* 2011 - singlo ''L'amore si odia'' (kun Fiorella Mannoia) duobla platena disko

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo (Italio)
* Oficiala paĝo en la retejo Youtube
* Arcadinoemi.it 
* Arca di Noemi Youtube
* Oficiala paĝo en la retejo Facebook
* Facebook arcadinoemi


Kategorio:Artistnomoj
Kategorio:Italaj kantistoj
Kategorio:Italaj kantaŭtoroj
Batken

**Batken** - ankaŭ nomata *Batkent*, kirgize kaj en cirila alfabeto **Баткен** estas urbo en la sudokcidento de Kirgizio. Ĝi situas en samnoma provinco Batken kaj estas la administra, ekonomia kaj kultura centro de la provinco.

## Historio 
La nomo Batkent venas el la sogdia lingvo, membro de la irana lingvaro, kaj signifas "la urbo de vento". Batken iĝis la administra centro de la plej juna el la sep provincoj de Kirgizio, kreita el la tri plej okcidentaj distriktoj de la antaŭa provinco Oŝ en 1999, post kiam registaraj zorgoj pri kreskiĝantaj islamismaj aktivaĵoj en la najbaraj ŝtatoj Taĝikio kaj Uzbekio gvidis al postulo de pli rekta kaj videbla registara reprezentiĝo en tiu malcentra kaj monteca regiono. Ekzistas malgranda flughaveno, kaj ekde la jaro 2000 ankaŭ malgranda universitato.

Kategorio:Urboj de Kirgizio
Kategorio:Provinco Batken
Tanami-Dezerto

**Tanami-Dezerto** estas dezerto de norda Aŭstralio, interne de Norda Teritorio. Ĝi estas kunmetita ĉefe el roka tereno kaj el malaltaj montetoj, kiuj preskaŭ neniam estas pli altaj ol 300 metroj. Ĝi estis esplorita dum la 20-a jarcento. Ĝia vasteco estas je 292 194&nbsp;km² .

La dezerto konstituas parton de ekoregiono el la aŭstralia ekoprovinco de la aŭstralazia ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso ( WWF ) siavice parto de la Tutmondaj 200-unuo Tanamia kaj grand-sabla dezertoj. Biome ĝi apartenas al dezertoj kaj kserofitaroj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Ekoregiono AA1304 : Tanamia kaj grand-sabla dezertoj ( WWF )
*  Tanamia kaj grand-sabla dezertoj (*Globalspecies*) 
*  Tutmondaj 200; numero 129 : Tanamia kaj grand-sabla dezertoj ( WWF ) 

Kategorio:Dezertoj en Aŭstralio
Kategorio:Dezertoj kaj kserofitaroj
Kategorio:Dezertaj ekoregionoj
Kategorio:Ekoregionoj de la Aŭstralazia ekozono
Kategorio:Global 200
84-a SAT-Kongreso 2011

dekstra|200px|eta|Emblemo de SAT
eta|Komuna fotado en Sarajevo.
La **84-a Kongreso** de Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT) okazis en Sarajevo, Bosnio kaj Hercegovino, inter la 30-a de julio kaj la 6-a de aŭgusto 2011.

Estis la kvina SAT-kongreso kiu okazis en Balkanio en la lastaj jaroj, ĉar la evento jam okazis en Zagrebo, Belgrado, Kazanlak (Bulgario) kaj Braŝovo (Rumanio).

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* SAT-Kongreso
* Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala kongresa retejo 

11
Kategorio:Esperanto-movado en Sarajevo
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 2011
Kategorio:Politiko en 2011
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Bosnio kaj Hercegovino
Kategorio:2011 en Eŭropo
Ciro-cilindro

[eta|250ra|dekstra|La Ciro-cilindro en [British Museum en Londono.]]
La **Ciro-cilindro**, ankaŭ **Ciro-manifesto** aŭ **Ciro-edikto** estas antikva argila rulaĵo, kiu entenas la proklamon de aĥemenida (malnovpersa) reĝo Ciro la 2-a, verkitan post 538 a.K. La teksto de la Ciro-cilindro informigas el vidpunkto de la persa reĝo pri kaŭzoj de falego de la lasta novbabilona reĝo Nabonido.

La judoj asertas en la malnova testamento, ke ili ricevis la rajton por konstrui la Jerusaleman templon, post la hejmenreveno el Babilono. La sciencistoj ĝis hodiaŭ ne trovis rektan pruvaĵon pri tio.

## La Ciro-cilindro 
### Trovo, priskribo 
eta|250ra|La Ciro-cilindro.
La arĥeologo Hormuzd Rassam malkovris la cilindron en 1879 en Babilono. Evidentiĝis, ke ĝi estis verkata en la akada lingvo per kojnoskribo. Oni trovis du partojn kaj oni tradukis ilin sendepende unu de la alia. Henry Rawlinson publikigis unuafoje en 1884 la ĉeftabulon, rezervitan en Londono. C.E. Keiser publikigis en 1920 la pli malgrandan parton en New Haven. La simileco de la du eroj estis jam konata longtempe, sed la senproblema kunmeto de la eroj okazis nur en 1976. Ili videblas - kiel unuigita - ekde tiam en la Brita Muzeo en Londono. En 2010, la muzeo decidis pri pruntedono de la cilindro al Irano.

### Enhavo 
La cilindro sciigas, ke reĝon Ciro helpis Dio Marduk por okupi Babilonon sen batalo. La reĝo restarigis la altarejojn de la dioj, resetligis la popolojn de Babilono (judoj tiam estis kaptitaj en Babilonio).

## Vidu ankaŭ 
* Nabonido-cilindro
* Homaj rajtoj

Kategorio:Mezopotamio
Kategorio:Arkeologio
Kategorio:Historio de Irano
Ĵalalabato

**Ĵalalabato** – kirgize *Жалалабат* ["Ĵalalabat"], ruse *Джалал-Абад* [Ĝalal-Abad"], esperantigite foje nomata Ĵalalabato laŭ la kirgiza formo, foje ankaŭ Ĝalalabado laŭ la en eksa Sovetunio hegemonia ruslingva formo – estas urbo de proksimume 89 000 loĝantoj en la sudokcidento de Kirgizio. Politike, ĝi situas en samnoma provinco Ĵalalabat kaj estas la administra, ekonomia kaj kultura centro de la provinco. Geografie, la urbo situas ĉe la nordorienta rando de la *Fergana valo* borde de la rivero *Kurgart*, rande de la *Babaŝ-Ata*-montoj, tre proksime de la limo al Uzbekio. Du trionoj de la urbaj loĝantoj estas uzbekoj.

Kategorio:Urboj de Kirgizio
Kategorio:Provinco Ĵalalabat
630 Euphemia

'*630 *Euphemia'''* (*630 Eŭfemia'') estas granda, hela, malrapide rotacianta asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Eŭnomia familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo August Kopff elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la sanktulino Eŭfemia de Kalcedono.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de August Kopff
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1907
Châtelat

**Châtelat** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Moutier kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Berna Ĵuraso en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 124 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Châtelat etendiĝas en vallarĝiĝo de la valo de la rivero Sorne, kiu nomiĝas *Petit Val* (en Esperanto *Eta Valo*). Sorne senakvigas la Etan Valon al la rivero Birs, kiu en Bazelo alfluas al Rejno. La komunuma teritorio etendiĝas sur areo de 4,09 km², de kiuj 44% estas kovritaj de arbaro, 53% servas por agrikulturo kaj 2% por setlado. Al la komunumo apartenas krom la ĉefvilaĝo Châtelat mem la vilaĝetoj Fornet-Dessous kaj Moron.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Châtelat limas en nordo al Rebévelier, en oriento al Monible, en sudoriento al Sornetan, en sudo kaj okcidento al Saicourt, kaj en nordokcidento al Lajoux (JU).

## Trafiko 
Châtelat situas ĉe la kantona ĉefvojo de Bellelay tra la Pichoux-Ravino al Bassecourt. Sur tiu vojo pasas poŝtaŭtolinio, kiu konektas la komunumon al la publika transportreto, kiu tamen cirkulas nur sabate.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Châtelat datiĝas el la jaro 1335 kiel *Schestellat*.

Dum mezepoko la Monaĥejo Bellelay posedis la interezprivilegion pri Châtelat. Ĝis fino de la 18-a jarcento la vilaĝo apartenis al la paroĥaro Moutier-Grandval. De 1797 ĝis 1815 Châtelat apartenis al Francio unue ĝis 1800 al la departemento Mont-Terrible kaj poste al la departemento Haut-Rhin. Sub la franca regado Fornet-Dessous estis memstara komunumo. Per decido de la Viena Kongreso la vilaĝo en la jaro 1815 estis atribuita al la svisa Kantono Berno.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Châtelat 
* Châtelat en la Historia Leksikono de Svislando

## Bildoj 

Dosiero:Chatelat 005.JPG|Tipa ĵurasa domo el la 19-a jarcento
Dosiero:Chatelat vilagheniro 001.JPG|Vilaĝeniro
Dosiero:Chatelat 002.JPG|Vilaĝocentro
Kasina karpodako

La **Kasina karpodako** (*Carpodacus cassinii*) estas birdo de la familio de Fringedoj. Tiu specio kaj la aliaj "amerikaj karpodakoj" estas kutime lokataj en la genro *Carpodacus*, sed ili ŝajne apartenus  al distinga genro *Burrica*. Karpodakoj estas birdoj brunecaj, kun ruĝaj aŭ rozkoloraj ĝeneralaj nuancoj aŭ markoj en kapo, brusto, pugo ktp.

## Aspekto 
Plenkreskulo havas mallongan forkoforman brunan voston kaj brunajn flugilojn. Ili havas pli longan bekon ol la proksima Purpura karpodako. Temas pri specio kun seksa duformismo. Maskla plenkreskulo estas **ruĝa** kiel rubuso en kapo (ĉefe krono), brusto, dorso kaj pugo; **vango estas tre bruna**, dorso estas tre bruna kaj strieca kaj ankaŭ subvosto estas strieca. Ina plenkreskulo havas helbrunajn suprajn partojn kaj blankajn subajn partojn kun tre markata bruna strieco; ties vizaĝaj markoj estas malpli distingaj ol tiuj de la ino de Purpura karpodako. Sed ĉiukaze ambaŭ seksoj (krom la ruĝa koloro) kunhavas preskaŭ similajn markojn nome superokula blankeca strio el okulo al nukoflankoj kaj sub ĝi tre brunan vangon super denove blanka strio kaj bruna strio mustaĉaj. La beko estas flaveca, fortika kaj tre larĝa baze.

## Kutimaro 
Ties reprodukta habitato estas arbaroj de koniferoj en montoj de okcidenta Nordameriko tiom suden kiom ĝis norda Nov-Meksiko kaj Arizono; ankaŭ Suda Kalifornio ĉe Malsupra Kalifornio. Ili nestumas en granda konifero. Ili moviĝas al pli malaltaj altaĵoj vintre.

Birdoj el Kanado migras suden; aliaj birdoj estas konstantaj loĝantaj birdoj; nereproduktantaj loĝantaj birdoj vintrumas tiom suden kiom ĝis centra interna Meksiko, la Meksika Altebenaĵo. Krom la lokaj loĝantoj de  sudokcidenta Kanado, estas du disaj reproduktaj areoj: nome en marbordaj montoj de pleja Norda Kalifornio kaj la Black Hills de Suda Dakoto.

Tiuj birdoj manĝas en arboj, foje ĉe grunda vegetaĵaro. Ili manĝas ĉefe semojn, burĝonojn kaj berojn, kelkajn insektojn. For de la reprodukta sezono, ili ofte manĝas en malgrandaj aroj.

La Kasina karpodako ricevis tiun nomon laŭ John Cassin, kiu estis zorganto de la Filadelfia Akademio de Naturaj Sciencoj.

## Referencoj 
*  Preskaŭ Minacata.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Nearktisa faŭno
Kategorio:Neotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Romanche

**Romanche** estas montara rivero en la sudokcidentaj Alpoj de Francio. Ĝi fontas en la Dauphiné-Alpoj en norda parto de la montara linio Barre des Écrins kaj Meije, la du plej altaj montoj de la regiono. Ĝi trafluas la valon *Vallée de la Romanche*, bar-ŝvelas ĉe Lac du Chambon. Inter la lokoj La Grave kaj Le Bourg-d'Oisans alfluas ĝin Vénéon, fluanta el la nacia parko Écrins. Sude de Grenoble, ĉe Champ-sur-Drac, Romanche alfluas - kiel dekstra alfluanto - la riveron Drac.

La sovaĝa fluakvo de la supera riverparo taŭgas por kajaksporto kaj por raftingo.

## Trafluitaj departementoj 
* Hautes-Alpes
* Isère

## Lokoj ĉe la rivero 
* La Grave
* Le Bourg-d'Oisans
* Livet-et-Gavet
* Vizille
* Champ-sur-Drac

Kategorio:Riveroj en Francio
Kategorio:Hautes-Alpes
First Solar

**First Solar** estas usona entrepreno en la sunenergia industrio, fondita en 1999 kiel First Solar Holdings, LLC. La entrepreno havas dismonde ĉ. 4.000 laboristojn, en 2009 havis enspezon de pli ol 2 miliardoj da USD. Ĉefsidejo de la korporacio laŭ stato de 2025 estas en Tempe, Arizono.

La firmao produktas maldik-tavolajn sunĉelojn en Germanio, Malajzio kaj Usono. Ĝi havis produktan kapaciton de pli ol 1 Gigavattoj (GWp) en 2009, tiel ĝi tiutempe estis la plej granda produktanto de la maldiktavolaj sunĉeloj. la produktaj kostoj estas 1 $ je vatto.

La entrepreno uzas kadmian teluridon (CdTe) kiel duonkonduktan tavolon en la sunĉelo. La sunĉelo havas efikecon de 11.1%, malpli ol tradiciaj silicaj sunĉeloj.

La uzo de venena kadmio povos esti problemo dum reciklado, okaze mediaj damaĝoj.

Kategorio:Usonaj firmaoj
Kategorio:Firmaoj de Arizono
Purpura karpodako

La **Purpura karpodako**, *Carpodacus purpureus*, estas birdo de la familio de Fringedoj. Tiu specio kaj la aliaj "amerikaj karpodakoj" estas kutime lokataj en la genro *Carpodacus*, sed ili ŝajne apartenus al distinga genro *Burrica*. Karpodakoj estas birdoj brunecaj, kun ruĝaj aŭ rozkoloraj ĝeneralaj nuancoj aŭ markoj en kapo, brusto, pugo ktp.

## Taksonomio 
La Purpura karpodako estas unu el la 24 birdoj de la genro *Carpodacus* kaj estas inkludata en la familio de Fringedoj, kiu formiĝas el paserinaj birdoj troviĝantaj en la norda hemisfero kaj nordo de Afriko. La Purpura karpodako estis origine priskribita de Johann Friedrich Gmelin en 1789.

Estas du subspecioj de Purpura karpodako, *C. p. purpureus* kaj *C. p. californicus*. *C. p. californicus* estis identigita de Spencer F. Baird en 1858. La beko de *C. p. californicus* estas ankaŭ pli longa ol tiu de la nomiga subspecio.

## Aspekto 
Plenkreskulo havas mallongan forkoforman brunajn voston kaj flugilojn kaj estas ĉirkaŭ 15&nbsp;cm longa kaj pezas 34 g. Maskla plenkreskulo estas **ruĝa** kiel rubuso en kapo (ĉefe en krono kaj gorĝareo), brusto, dorso kaj pugo; ties dorso estas bruna kaj strieca, dum la flugiloj estas tutbrunaj. En subaj partoj estas blankeca tre brune strieca, pli ruĝeca strieca en flankoj. Estas **tre bruna traokula areo el beko al orelareo** kie plilarĝiĝas. Ina plenkreskulo havas helbrunajn suprajn partojn kaj blankajn subajn partojn kun malhelbruna strieco; ĝi havas blankan linion superokulan.

## Habitato kaj distribuo 
Ties reprodukta habitato estas arbaroj de koniferoj aŭ miksitaj en Kanado kaj nordorienta Usono, same kiel diversaj arbaraj areoj laŭlonge de la usona marbordo de Pacifiko. Ili nestumas sur horizontala branĉo en forko de arboe.

[eta|maldekstra|Masklo, Ruĝkapa karpodako (*C. mexicanus*), [Otavo, Ontario]]

Birdoj el norda Kanado migras al sudo de Usono; aliaj birdoj estas konstantaj loĝantaj birdoj.

La populacio de Purpura karpodako akre malpliiĝis oriente pro la Ruĝkapa karpodako. Plej ofte kiam tiuj du specioj koincidas, la Ruĝkapa karpodako forpelas la Purpuran karpodakon. Tiu birdospecio estis forpelita ankaŭ el kelka habitato fare de la enmetita Hejmpasero.

## Kutimaro 
### Dieto 
Tiuj nearktisaj birdoj manĝas en arboj kaj arbustoj, foje ĉe grunda vegetaĵaro. Ili manĝas ĉefe semojn, berojn kaj insektojn. Ili emas semojn de sunfloroj, milio, kaj kardo.

## Kultura informo 
Tiu estas la ŝtata birdo de Nov-Hampŝiro.

## Referencoj 
## Literaturo 
*  Malplej Zorgiga.
* Interesaj aferoj pri la Purpura karpodako ĉe BirdHouses101.com 
* Purpura karpodako, fotoj kaj informo ĉe Suddakotaj Birdoj kaj Birdumo

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Nearktisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kaosjungo

**Kaosjungo** aŭ **Kaohsiung** estas milionurbo, universitata urbo kaj havenurbo en Tajvano. La historia loknomo estis *Takao aŭ Takau*.
150px|maldekstra|eta|Kaoŝiung
eta|Riverbordo de Kaoŝiung
eta|Nubskrapulo en Kaoŝiung
eta|Pordego en Kaoŝiung
eta|Templo en Kaoŝiung
## Bazaj informoj 
* Areo:  (centra urbo)
* Alto super marnivelo: 9 m
* Loĝantaro:  (2016)
* Horzono: UTC + 8
* Poŝtkodo: 800-813, 817-819
* Telefonkodo: 7
* Aŭtokodo: 
* 

## Situo 
Kaosjungo situas sur sudokcidenta marbordo de Tajvano ĉe enfluejo de rivero.

## Historio 
Vilaĝo nomata *Takau* (signifante "bambuoarbaro") fondiĝis en la 17-a jarcento. La nederlandanoj komencis tie komercadi (laŭ ili en Fort Zeelandia) en 1624 kaj venkis la lokajn tribojn en 1635. Ili nomumis la lokon Tancoia. La nederlandanoj poste estis forpelitaj en 1662. La urbeto estis unua malfermita kiel haveno dum la 1680-aj jaroj (ekde 1684 dogano ekfunkciis). En 1895 Japanio akiris konkere la urbon. Dum la 2-a mondmilito la haveno ricevis aron da bomboj. La insulo poste restis sendepende de Ĉinio. Nun la urbo estas centro de rafinado kaj ŝipokonstruado kaj la dua urbo de Tajvano.

## Trafiko 
Kaosjungo havas internacian flughavenon, sed la plej grava estas la haveno. La fervoja kontakto estas tre bona, en la urbo metroo funkcias. 
 
## Klimato 
Kaosjungo havas tropikan klimaton. La meza temperaturo estas inter 18-. Jare pluvas po 1785&nbsp;mm.
 
## Vidindaĵoj 
* riverbordo kaj lago
* muzeoj pri Artoj, pri historio, pri scienco
* bestoĝardeno
* romkatolika katedralo

### Servoj
* Nacia Universitato Sun Jatsen
* Ursulanina Wenzao-universitato pri fremdlingvoj

## Ĝemelurboj 
*  Honolulu, Usono
*  Macon, Usono
*  Tulsa, Usono
*  Colorado Springs, Usono
*  Miami, Usono
*  San Antonio, Usono
*  Seattle, Usono
*  Knoxville, Usono
*  Plains, Usono
*  Pensacola, Usono
*  Mobile, Usono
*  Little Rock, Usono
*  Portland (Oregono), Usono
*  Busan, Sud-Koreio
*  Cebu, Filipinoj
*  Da Nang, Vjetnamio
*  Barranquilla, Kolombio
*  Cartago, Kostariko
*  Durban, Sud-Afriko
*  Blantyre, Malavio
*  Brisbane, Aŭstralio

## Vidu ankaŭ 
* Haveno de Kaohsiung
* Listo de milionurboj
* Metroo de Kaosjungo

maldekstre|eta|Katedralo en Kaoŝiung

Kategorio:Urboj de Tajvano
Kategorio:Milionurboj
Kategorio:Marhavenaj urboj
Kurkuliedoj

**Kurkuliedoj** (*Curculionidae*) estas familio de koleopteroj al kiu apartenas kalandrao kaj kurkulio.

## Bildaro 

File:Botany Bay Weevil Feb09.jpg|*Chrysolopus spectabilis*
FIle:Long nosed weevil edit.jpg|*Rhinotia hemistictus*
File:Belidae wpe147 Rhinotia haemoptera.jpg|*Rhinotia haemoptera*
File:Weevil (Lixus scrobicollis) at Shelby Park in Nashville, Tennessee.jpg|*Lixus Scrobicollis*
File:Lixus.angustatus.jpg|*Lixus angustatus*
File:Lixus iridis IMG 3978 (Nemo5576).jpg|*Lixus iridis*
File:Lixusjunci.png|*Lixus junci*
File:Adult citrus root weevil.jpg|*Diaprepes abbreviatus*
File:Phyllobius calcaratus spornblattrüßler quadrat.jpg|*Phyllobius calcaratus* 
File:Gonipterus sp from Coira, Portosín, Porto do Son, Galicia, Spain - 20100830-3.jpg|*Gonipterus scutellatus*
File:Black Brown Weevil.jpg|*Aades Cultratus*
File:Cyphocleonus achates.jpg|*Cyphocleonus achates*
File:Großer Trägrüssler Liparus glabrirostris.jpg|*Liparus glabiostris*
File:Rose Weevilish.jpg|*Rhynchites bicolor*
File:Apion (Rhopalapion) longirostre.jpg|*Apion (Rhopalapion) longirostre*
File:Apion frumentarium 2.JPG|*Apion frumentarium*
File:Hypera zoilus Kaldari 01.jpg|*Hypera zoilus*
File:Sitona.macularius.-.lindsey.jpg|*Sitona macularius*
File:Sitona.gressorius.7384.jpg|*Sitona gressorius*
File:Acorn weevil Curculio glandium.jpg|*Curculio glandium*
File:Curculio nucum 01 (MK).jpg|*Curculio nucum*
File:Curculio elephas01.jpg|*Curculio elephas*
File:Polydrusus mollis.jpg|*Polydrusus mollis*
File:Phyllobius.glaucus.jpg|*Phyllobius glaucus*
File:Apoderus coryli.jpg|*Apoderus coryli*
File:Weevil wynaad.jpg|*Orychodes indus*
File:Platystomos albinus beentree.jpg|*Platystomos albinus* 
File:Anthribidae - Meganthribus pupa.JPG|*Meganthribus pupa* 
File:Sitophilus.oryzae.7438.jpg|*Sitophilus oryzae*
File:Anthonomus.rubi.1.jpg|*Anthonomus rubi* 
File:Gonipterus gibberus 1.jpg|*Gonipterus gibberus* 
File:Larinus planus01.jpg|*Larinus planus* 
File:Hylobius abietis 3 bialowieza forest beentree.jpg|*Hylobius abietis*
File:Palmettoweevil.jpg|*Rhynchophorus cruentatus*
File:Cyrtepistomus castaneus Kaldari.jpg|*Cyrtepistomus castaneus*
File:Flickr - Lukjonis - Bug-Cionus hortulanus.jpg|*Cionus hortulanus*
File:Hylobius (Callirus) pinastri 01.JPG|*Hylobius (Callirus) pinastri*
File:Vanapaoberthuri.JPG|*Vanapa oberthuri*
File:Trachelophorus giraffa male 01.jpg|*Trachelophorus giraffa*
File:Curculionidae - Rhigus nigrosparsus.JPG|*Rhigus nigrosparsus*
File:Phyllerythrurus sanguinolentus.jpg|*Phyllerythrurus sanguinolentus*
File:Rhinostomus barbirostris.jpg|*Rhinostomus barbirostris*

Kategorio:Insektoj
Xochihuehuetlán

eta|300ra|maldekstra|Situo de la regiono La Montaña en Guerrero
**Xochihuehuetlán** estas unu el la 81 komunumoj de la meksika subŝtato Guerrero, kiu situas en la centra suda parto de Meksiko, ĉirkaŭ 400&nbsp;km sudokcidente de la ĉefurbo Meksikurbo. La ĉefurbo de la komunumo estas Xochihuehuetlán. Xochihuehuetlán apartenas al la regiono La Montaña , kiu estas unu el la sep regionoj de la subŝtato Guerrero. La regiono "La Montaña" troviĝas en la orienta parto de la subŝtato. Krome dek-ok komunumoj apartenas al tiu regiono. Multaj komunumoj en tiu regiono apartenas al la plej malriĉaj komunumoj de Meksiko. Al Xochihuehuetlán apartenas entute 14 tiel nomataj loĝlokoj (statistike por urboj, vilaĝoj kaj domaroj). La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 12070.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 7005 loĝantojn. El tiuj estis 3147 viroj kaj 3858 virinoj. La komunumo havas surfacon de 191,6&nbsp;km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1060 metroj super la marnivelo.

## Klimato 
En la komunumo jare falas averaĝe 850&nbsp;mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas .

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 6761 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 74 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 1,09 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

4488 de la loĝantoj de Xochihuehuetlán en la jaro 2000 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 1582 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 35,25 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 41,15 % (1076 el 2615 virinoj), kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj 27,02 (506 el 1873 viroj). Tio signifas ke konsiderinde pli da virinoj ne sciis legi kaj skribi ol la viroj.

El la 6761 loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 2000), 6291 apartenis al la katolika religio. 470 personoj apartenis al aliaj religioj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
* Xochihuehuetlán  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Guerrero
Mezatlantika dorso

eta|250px|Prezento de Mezatlantika dorso, la ruĝa koloro signifas pli junajn rokaĵojn
La tre longe etendiĝanta **mezatlantika dorso** estas submara montaro en la Atlantiko. Ĝi estas la plej longa dorso de la mezoceana dorsa sistemo, kaj la plej longa montoĉeno de la Tero (longo: 45.000&nbsp;km).

## Geografio 
La S-forma dorso sekvas la oceanan mezlinion kaj etendiĝas de la Gakkel-dorso en la Arkta oceano ĝis la Buvet-Insulo ĉe rando de la *Atlantika-Hinda sudpolusa baseno* antaŭ la Antarkto. Ĝi dividas tiel la Atlantikon je okcidenta kaj orienta duonoj. Ĉe la ekvatoro, ĝin dividas la 7.730 metrojn profunda Romanĉ-tranĉo je **Nord-** kaj **Sudatlantika dorso**j.

La montokresto de la Mezatlantika dorso situas averaĝe 1.500 ĝis 3.000 metrojn sub la akvosurfaco.

## Insuloj 
La partoj de la dorso, kiuj superas la marsurfacon formas insulojn:

;Norda hemisfero:
# Jan Mayen (Norvegio)
# Islando
# Azoroj (Portugalio)
# Rokaĵo Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo (Brazilio)

;Suda hemisfero:
# Ascension
# Tristan da Cunha
# Gough-insulo
# Buvet-insulo (Norvegio)

Kategorio:Atlantiko
Kategorio:Platotektoniko
Kategorio:Islando
Kategorio:Submaraj dorsoj
Boldog

**Boldog** povas esti:

*Boldog (distrikto Senec) - municipo en distrikto Senec en Slovakio
*Boldog (departemento Heves) - vilaĝo en departemento Heves en Hungario
Blatné

**Blatné,** hungare **Pozsonysárfő** [poĵonjŝArfO], germane **Scharfing** estas vilaĝo en Slovakio. La historia slovaka loknomo estis **Šarfia**.
300px|eta|Blatné situas en la plej griza parto

## Situo 
Blatné situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj (aŭtovojo preteriras). Senec troviĝas je 5&nbsp;km-oj.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la paleolitiko, bronzepoko kaj ferepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1245. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Pozsonysárfő 1421 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Szenc, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Blatné 1398 homoj, (1360 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Adalberto de 1390, en la 18-a jarcento barokiĝis
* skulptaĵoj pri Johano Nepomuko de 1736, pri Sankta Floriano de 1811, pri Urbano la 1-a de 1870
* tombeja kruco de 1801
* kaverno Lourdes de 1940
* akvorezervujo

## Eksteraj ligiloj 
* Blatné sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Senec
Boldog (distrikto Senec)

**Boldog,** hungare **Pozsonyboldogfa** [poĵonjboldogfa], germane **Frauendorf** estas malgranda vilaĝeto en Slovakio. La historia slovaka loknomo estis **Matka Boží**.
300px|eta|Boldog situas en la plej griza parto

## Situo 
Boldog situas laŭ flankovojoj apud aŭtovojo. Senec troviĝas je 2&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1245 en formo *"Tulwej"*. Ekde 1538 abatinoj ricevis la lokon, tial ankaŭ la vilaĝo ricevis novan nomon "Boldogasszonyfalva". En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Pozsonyboldogfa 398 homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Szenc, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. Ekde 1993 ĝi apartenas al Slovakio. En 2001 vivis en Boldog 404 homoj, (284 hungaroj, 99 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika romanika preĝejo omaĝe al Dipatrino (Granda) el la 13-a jarcento, baldaŭe ĝi barokiĝis

## Eksteraj ligiloj 
* Boldog sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Senec
Nuance Communications

La kompanio **Nuance Communications** (kodo laŭ la usona borso Nasdaq: NUAN) estas inter la tutmonde gvidaj produktejoj de lingvo- kaj bildo-prilaboraj komputilaj programoj por komercaj kaj privataj klientoj. La entrepreno fondiĝis en 1992 sub la nomo *Visioneer*. En 2009 la sumaj kompaniaj spezoj estis 1&nbsp;010 milionoj da usonaj dolaroj. En 18 naciaj subkompanioj kaj 35 urboj por la kompanio laboras pli ol 3&nbsp;500 dungitoj. Ĉefa sidejo de la entrepreno estas la urbo *Burlington* (Masaĉuseco) en Usono. La esperantisto Stefan MacGill laboras en la entrepreno.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* entreprena retejo (angle)
* entreprena retejo (germane)

Kategorio:Usonaj firmaoj
Kategorio:Aplikata komputiko
Dunajská Lužná

**Dunajská Lužná** [dunajskA luĵnA] estas unuigita vilaĝo en Slovakio.
maldekstre|eta|Loko de Dunajská Lužná en Slovakio

## Situo 
Dunajská Lužná laŭ ĉefvojo kaj fervojo Bratislavo-Komárno, Danubo preterfluas. Centro de Bratislavo troviĝas je 14&nbsp;km-oj.

## Historio 
La vilaĝo naskiĝis en 1974. Tiam 3 komunumoj unuiĝis: Dénesd (kiu estas pilgrimloko), Misérd kaj Torcs. En 2001 vivis en Dunajská Lužná 2932 homoj, (2640 slovakoj, 196 hungaroj).

## Vidindaĵoj 
* luterana klasikisma preĝejo de 1814
* kapelo de 1730
* kruco de 1797
* lago, ankaŭ somera banejo

## Famuloj 
En la iama Misérd naskiĝis:
* kuracisto Róbert Czilchert
* eklezia oficisto János Forster.

## Fontoj 
* Hungara kaj slovaka Vikipedioj

Kategorio:Municipoj en distrikto Senec