open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ritmo (muziko)

[eta|Mekanika [metronomo]]
En la muziko la termino **ritmo** (greke: ῥυθμός) signifas ĝenerale la temostrukturon de la muziko kaj speciale sinsekvo de tondaŭroj kaj silentoj. 

## Difino 
La difino de ritmo kiel vico de daŭroj devenas de Aristoksenos, kiu kiel unua skribis teorion de ritmo. Li ne limigis la daŭron sur la tondaŭron, sed ankaŭ inkludis la lingvan sferon en la kantado kaj la korpomovadon en la dancado, kiuj en la muziko ofte estas unuiĝintaj. Silentojn en la senco de malplenaj daŭroj enkondukis nur malfruantikaj ritmistoj en la teorion, ekz. Aŭgusteno. Plurritmaro, multritmaro (poliritmo) estas tavoligo de diferencaj ritmoj de sama daŭro; ĝi ebligas la prezentadon de kompleksaj muzikaj tempstrukturoj en pli ĝenerala senco de ritmo. Multritmaro estas i.a. disvastigita en la afrika aŭ barata muzikoj.

En la okcidentuma muziko la notado de la ritmoj kiel vico da notvaloroj kaj silentoj okazas kutime per la daŭrosignoj de la notskribo. La ritmo tie rilatas al la donita, plejparte periode ripetata takto, kaj pro tio ricevas akcentostrukturon. Ritmon kontraŭantan la pulson de takto oni nomas sinkopa. Kiel streĉoriĉa oni sentas ritmon, dependas de tio, en kiu miksproporcioj kaj kiamaniere ĝiaj akcentoj kunfalas kun la pulso aŭ male devias de ĝi. Precipe dancritmoj estas ĉiam taktligitaj kaj havas proprajn nomojn, kiel ekz. marŝritmo, valsoritmo, samboritmo, tangoritmo, ktp.

En la eksterorientuma muziko ofte ekzistas ritmaro sendependa de taktsistemo, ekz. ĉe la talao en la barata muziko.

## Ekzemplaj ritmoj 
* Shuffle
* Sembekika
* Ghost Notes

## Vidu ankaŭ 
* Mezuro (muziko)
* Parametro (muziko) 
* Taktsilaboj 
* Jazz-Rhythmus
* Groove (Musik)
* Swing (Rhythmus)
* Beat (Rhythmus)
* Ritmenbluso
* Rhythmussection

## Literaturo 
* Neumaier, Wilfried: Antike Rhythmustheorien, historische Form und aktuelle Substanz, Amsterdam 1989.

## Eksteraj ligiloj 
* Rhythmik auf „Musiktheorie online“
* www.wissenschaft.de: Das Gefühl Taktstruktur und Musikrhythmus ist nicht angeboren, sondern entsteht durch Gewöhnung

Kategorio:Muzika teorio
Angra do Heroísmo

eta|250ra|Angra do Heroismo
**Angra do Heroísmo** estas la ĉefurbo de la Insulo Terceira, en la arkipelago de Acoroj. Ĝi havas 12.300 enloĝantojn. Ĉi tie troviĝas la ĉefa sidejo de Universitato de la Acoroj.
La historia urbocentro estis deklarita kiel Monda Kulturheredaĵo de la Unesko en 1983.

eta|maldekstra|Situo (nigra parto) sur la Acoroj

Kategorio:Urboj de Portugalio
Sanad

eta|dekstra|Sanad situas en la mapo en la verda municipo
dekstra|eta|300ra|Ortodoksa preĝejo de Sanad
dekstra|eta|300ra|Katolika preĝejo de Sanad

**Sanad,** serbe **Санад,** hungare **Szanád** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Norda** Banato, en municipo de Ĉoka.

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1310
* Poŝtkodo: 23331
* Telefonprefikso: 23
* Aŭtokodo: KI

## Situo 
Sanad situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Tiso, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Novi Kneĵevac-Ĉoka.

## Historio 
Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao diversaj popoloj alvenis al la senhomaj lokoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Torontál, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Sanad 1314 da homoj, (serboj 1011 (77 %), hungaroj 157 (12 %), ciganoj 62 (5 %), rumanoj 16 (1 %) kaj aliaj).

## Vidindaĵoj 
* ortodoksa preĝejo
* katolika preĝejo omaĝe al Beata Dipatrino

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Lezíria do Tejo

eta|dekstra|250px|Mapo
**Lezíria do Tejo** estas portugala subregiono, parto de la regiono Alentejo kaj de la distrikto de Santarém, kaj inkludas municipon en la distrikto de Lisbono (Azambuja). Ĝi havas limojn norde kun Pinhal Litoral kaj Meza Tejo, oriente kun Supra Alentejo, sude kun Centra Alentejo kaj Península de Setúbal kaj okcidente kun Granda Lisbono kaj Okcidento.
Surfaco: 4007 km². Loĝantaro: 240 832 personoj (2001)

## Municipoj 
La subregiono de Lezíria do Tejo konsistas el 11 municipoj:
* Almeirim
* Alpiarça
* Azambuja
* Benavente
* Cartaxo
* Chamusca
* Coruche
* Golegã
* Rio Maior
* Salvaterra de Magos
* Santarém
Tiuj ĉi municipoj dividiĝas entute en 91 fregezioj.

Kategorio:Subregionoj de Portugalio
Esposende

**Esposende** estas portugala urbo en la plej okcidenta pinto de la distrikto Braga, Norda regiono kaj subregiono *Cávado*, kun ĉ. 3 595 enloĝantoj.

Ĝi estas sidejo de malgranda municipo kun 95,41 km² kaj 35 138 enloĝantoj (2021), subdividita en naŭ fregezioj. La municipo limas norde kun la municipo Viana do Castelo, oriente kun Barcelos, sude kun Póvoa de Varzim kaj okcidente kun Atlantiko. Ĝi estas la nura municipo en la distrikto kiu havas marbordon (16 km).

La plej alta punkto de la municipo estas en Maceira, je 281 metroj de altitudo, en la fregezio Vila Chã.

Esposende estas ĝemelita kun la franca urbo Ozoir-la-Ferrière.

## Historio 
Arkeologiaj elfosaĵoj ebligis kolekti ĉizitajn ŝtonilojn, atribuitaj al la nomita Aŝela kulturo, kio datas la homan okupadon en la nuna teritorio de Esposende je antaŭ 300 jarmiloj. Restaĵoj de megalitoj kaj kastrumoj atestas pri okupado dum Neolitiko kaj Ferepoko. Ankaŭ la Romia Imperio lasis restaĵojn.

Esposende estis altigita al la kategorio de *Vila* (urbeto), pere de foruo de la reĝo D. Sebastiano la 19an de Aŭgusto 1572.

Esposende estis altigita al la kategorio de *Cidade* (urbo) la 2an de Julio 1993. Laŭlonge de la 20-a jarcento la loĝantaro malrapide kreskis el 15 000 en la jarcentkomenco ĝis nunaj 35 000, tio estas duobliĝo.

## Fregezioj 
maldekstre|eta|230ra
La municipo Esposende havas la jenajn fregeziojn:

* Antas
* Apúlia e Fão
* Belinho e Mar
* Esposende, Marinhas e Gandra (Cidade)
* Fonte Boa e Rio Tinto
* Forjães
* Gemeses
* Palmeira de Faro e Curvos
* Vila Chã

## Vidindaĵoj 
### Arkeologio 
* Kastrumo de São Lourenço
* Menhiro de São Paio de Antas
* Dolmeno de Portelagem kaj *Mamoas* de Rápido
* *Grubehus* (ŝipformaj kabanoj) de Lugar das Pedrinhas

### Religia arkitekturo 
* Mezepoka tombejo de Barreiras
* Sanktejo de Senhora da Guia, Belinho
* Kapeloj de Senhor dos Aflitos kaj de São João Baptista
* *Alminhas* de Redonda aŭ de Cruz kaj de Belinho aŭ de Miguel Devesas

### Civila arkitekturo 
* Fuorto de Esposende kaj *Facho* de Bonança
* Ponto de Fão kaj domoj de Lugar das Pedrinhas kaj Cedovém

## Servoj 
### Muzeoj 
* Municipa (tabelfoto) kaj Mara Muzeoj de Esposende
* Arta Muzeo – Fão

### Strandoj 
* Strandoj de Apúlia, de Belinho, de Cedovém, de Cepães, de Lugar das Pedrinhas, de Ofir, de Rio de Moinhos, de Suave Mar, kaj de S. Bartolomeu do Mar.

## Bildoj 

Castro de S Lourenço (Vila Chã perto de Esposende)1499.JPG|Kastrumo de São Lourenço.
Dolmen da Portelagem (6).jpg|Dolmeno de Portelagem.
Capela de São João Baptista.jpg|Kapelo de São João Baptista.
Aerial photograph of Esposende 2019 (2).jpg|Lumturo, fuorto kaj loĝlokoj.
Esposende.JPG|Rivero Cávado en Esposende.
Igreja Matriz Esposende.JPG|Preĝejo.
Ponte de Fao Esposende.JPG|Ponto de Fão.
MENIR ANTAS 1.JPG|Menhiro de São Paio de Antas.
Typical_Pedrinhas_Houses.JPG|Lugar das Pedrinhas.
Apulia Beach.JPG|Strandoj de Apúlia.

## Eksteraj ligiloj 
* Municipo Esposende
* Turismo
* Galaicofolia – 2000 Anos de Festa!
* Cooperativa Cultural de Fão
* EsposendeTV

* 

Kategorio:Urboj de Portugalio
Kategorio:Municipoj de Portugalio
Kategorio:Distrikto Braga
Estarreja

**Estarreja** estas portugala urbo en la Distrikto Aveiro, Centra regiono kaj subregiono *Região de Aveiro*, kun ĉirkaŭ 7 448 loĝantoj.

Ĝi estas sidejo de municipo kun 108,17 km² kaj 26 213 loĝantoj (2021), subdividita en kvin fregezioj. Ĝi limas norde kun la municipo Ovar, nordoriente kun Oliveira de Azeméis, sudoriente kun Albergaria-a-Velha kaj okcidente kun Murtosa.

Estarreja havas sidejon en la fregezio Beduído e Veiros, sur la norda bordo de la rivero Antuã, proksima al la Rio de Aveiro. 

## Historio
La foruo de Antuã (iama nomo de Estarreja) estis havigita de D. Manuel la 1-a, en Évora, la 15an de novembro 1519. 

António Egas Moniz, Nobel-premio pri medicino en 1949, kaj unua portugala Nobel-premiito, naskiĝis en la fregezio Avanca.

Ĝi estis altigita al la kategorio de *cidade* (urbo) la 9an de decembro 2004, ĉefe pro siaj resursoj kaj la historio de la najbaraj fregezioj (Hospitalo Visconde de Salreu, Dom-Muzeo Egas Moniz en Avanca, Hotelo en Beduído, faŭno kaj flaŭro en Canelas kaj Salreu), kaj ĝi estas la nura loĝloko de la municipo kun tiu kategorio. 

Unu de la ĉefaj kulturaj altiraĵoj de la urbo estas la Karnavalo de Estarreja, evento kiu okazas ĉiujare.

## Fregezioj
thumb|maldekstre|Fregezioj de la municipo Estarreja.
La municipo Estarreja estas dividita en kvin fregezioj:
* Avanca (*vila*)
* Beduído e Veiros (*cidade* de Estarreja)
* Canelas e Fermelã
* Pardilhó (*vila*)
* Salreu (*vila*)

## Famuloj 
* António Egas Moniz, Nobel-premio pri medicino en 1949, kaj unua portugala Nobel-premiito, naskiĝinta en la fregezio Avanca.

## Bildoj

Igreja de São Bartolomeu - Veiros - Portugal (31919533606).jpg|Veiros
Igreja Matriz de Fermelã - Portugal (6001534282).jpg|Fermelã
Paisagem Pardilho 01.JPG|Pardilhó
Percurso de Salreu V (30543367318).jpg|Naturo en Salreu 
LocalEstarreja.svg|Mapo
Estarreja - Portugal (16129595101).jpg|Statuo pri António Egas Moniz
Casa-Museu Egas Moniz - Avanca - Portugal (31507625933).jpg|Domo-Muzeo Egas Moniz - Avanca 

## Vidu ankaŭ 
* Estarreja (stacidomo)
* Avanca (stacidomo)
* Canelas (stacidomo)
* Salreu (stacidomo)


Kategorio:Urboj de Portugalio
Kategorio:Distrikto Aveiro
Estremoz

eta|dekstra|200px|Estremoz
**Estremoz** estas portugala urbo en la distrikto Évora, regiono Alentejo kaj subregiono Centra Alentejo, kun ĉ. 9 000 loĝantoj. Ĝi estas sidejo de municipo kun 513,82 km² kaj 15 673 loĝantoj (2001), subdividita en 13 fregezioj.

La urbo estas survoje de Madrido (tra Badajoz kaj Elvas) al Lisbono. Sufiĉe proksime de la hispana landlimo bezonis de antikve defendan kastelon kun tre alta kaj granda turo videblas de malproksime, kie nuntempe funkcias *pousada* (ŝtata hotelo kaj restoracio). Ĉe centra granda placo estas muzeoj, preĝejoj, kafejoj kaj funkcianta surstrata merkato.

## Esperanto-movado 
Estas gastiganto de Pasporta Servo tie.

En Estremoz sidejas la esperanta gazeto *La Karavelo* pri portugala kaj universala literaturoj kaj kulturoj. Estas gravaj rilatoj inter la gazeto kaj eldonejo kun la urba konsilantaro.

Kategorio:Urboj de Portugalio
Elvas

[eta|maldekstre|200px|*Pelourinho*, [pilorio de Elvas.]]
**Elvas** estas urbo en la distrikto Portalegre en la regiono Alentejo, Portugalio, tre proksime de la hispana landlimo, je ĉirkaŭ 5 km. Ĝi troviĝas je 210 km de Lisbono, kaj nur je 11 km (rekte) de la hispana urbo Badajoz. La historia gravo de la urbo devenas precize de sia landlima situo, do la defenda neceso kialis mezepokan kastelon norde de la urbo kaj poste tute ampleksegan linion de fortikaĵoj ĉirkaŭurbaj norde kaj sude sur plej altaj montetoj. Okcidente estas akvedukto de fine de la 15-a jarcento kaj de la 17-a jarcento. En la centro de la urbo estas gotika katedralo kaj tre arta pilorio.

En moderna epoko la urba ekonomio profitis komercon (ĉefe dekomence pri kafo kontrabande kaj poste jam laŭleĝe pri tolaĵoj, ĉefe bantukoj) kun la venantoj de najbara Hispanio, sed post la malfermo de ekonomiaj landlimoj la komercan gravon tute transprenis la najbara hispania urbo Badajoz pli ol dekoble pli granda. Nuntempe la interrilato kun tiu tute gravas por Elvas laŭ ĉiu vivaspekto: sano, lernado, loĝado, geedziĝoj, naskoj, komerco, distro, restoracioj, ktp. La aŭtoŝoseo Madrido-Lisbono estas senpaga el Madrido ĝis Elvas kaj paga el Elvas ĝis Lisbono, tamen eblas veturi laŭ nacia ŝoseo rekte almenaŭ ĝis Montemor. Estas malkomforta fervojo al Lisbono.

Fama bongustega tipa dolĉaĵo estas *Sericaia*, kiun oni aĉetas kun la necesa telerego.

## Bildoj

Sentinelbudo.jpg|Sentinelbudo en la murego de Elvas.
Arkitektura elemento.jpg|Arkitektura elemento en Elvas.

## Vidu ankaŭ 
* Milito de la Oranĝoj
* Elvas (stacidomo)
* Santa Eulália-A (stacidomo)


Kategorio:Urboj de Portugalio
La Ringo Perdita

**La Ringo Perdita** (en la angla "The Lost Ring") estas interreta ludo kreita de Jane McGonigal por McDonald's okaze de la Somera Olimpiko 2008 en Pekino.

La ludo komencas per malkovro de tatuo sur la brakoj de 6 homoj disigitaj en la mondo:Ariadne, Diego, Markus, Noriko, Mei Hui, Lucie. Esperanta frazo legeblas sur la tatuo : "trovu la ringon perditan". La ludo estas ankaŭ bazita sur kodekso en esperanto.

## Historio je "La Perdita Ringo"
Ses uloj, en malsamaj lokoj je mondo, vekas en labirinto, ili havas siaj okuloj tuke ĉirkaŭvolvitaj, kaj estas sen memoro. Ili trovis sin reciproke tra blogoj (t.e. retotaglibroj) kaj Flickr, kaj kunlaboras kun ludantoj por malkovri la kialojn por lia memor'perdo kaj la signifo de la mistera haŭta desegnaĵo kiu ĉiu havas  en sia maldekstra antaŭbrako, kie legeblas "Trovu la ringon perditan" (skribita en Esperanto). Dume, historiisto Eli Hunt komencis en sia retejo eldoni serion de podkastoj (t.e. rete liverata sonregistraĵoj) pri antikvaj olimpiaj misteroj.

## Ĉefaj roluloj
Ariadne, 
Diego, 
Markus, 
Noriko, 
Mei Hui, 
Lucie
-
Theo
-
Kai, Larissa, Eli Hunt, Monica, Alfredo, Thermantia, James
-
1920:
Jorge, Akira, Micha, Rakhee, Jules, Kelly
-
2004:
Renata, 
Toria (Victoria?), 
Kentara

## Eksteraj ligiloj 
* La oficiala retejo de la Ringo Perdita
* La vikio de la ludo "la Ringo Perdita"
* La originala kodekso en esperanto

Ringo Perdita
Twain

**Twain** povas esti:

* Mark Twain, usona verkisto
* 2362 Mark Twain, asteroido
* Shania Twain, kanada kantistino

Kategorio:Apartigiloj
Rektelimina konkurso

thumb
**Rektelimina konkurso** aŭ **rekta elimino** aŭ **KO-sistemo** aŭ **pokalo** (angle "cup") estas formo de konkurso en sporto aŭ alia ludo. En rektelimina konkurso partoprenanto (persono aŭ teamo) kiu malvenkas en unu matĉo aŭ ludo estas tuj eliminita, kaj tiel perdas ŝancon venki en la konkurso . Tio kunportas ke ĉe fino la venkinto de la konkurso venkis en ĉiuj siaj matĉoj aŭ ludoj. Komence oni hazarde lotumas parojn da partoprenantoj kiuj ludas unu kontraŭ la alia. Pro tio eblas aserti ke la sistemo estas maljusta, ĉar povas okazi ke relative forta partoprenanto estas eliminita jam post komenca ludo kontraŭ la venonta venkinto de la konkurso, dum ke bonŝanchava malforta partoprenanto povas travivi plurajn ludojn renkontante eĉ malpli fortajn kontraŭulojn.

## Eventoj kun nomo "pokalo" (angle "cup", hispane "copa" aŭ simile) 
### Futbalo 
* Pokalo de FIFA-konfederacioj
* Copa Rio (internacia ĉampioneco)
* Interkontinenta Pokalo
* Eŭropa Ligo de UEFA (antaŭe nomata "UEFA Cup")
* Amerika Pokalo ("Copa América")
* FA-Pokalo

### Cetere 
* Pokalo Ikaro (flugado)

## Referencoj 
Kategorio:Sporto
Blankkapa buntpego

La **Blankkapa buntpego** (*Picoides albolarvatus*) estas birdo de la genro ***Picoides*** kaj  mezgranda buntpego, tio estas pego aŭ birdo de la familio de pegedoj, kie ĉefas la koloroj nigra (ĉefe supre) kaj blanka (ĉefe sube), sed ankaŭ aliaj (ĉikaze ruĝa) en markoj ĉekape. 
## Aspekto
Tiu specio havas **nigran korpon** (ĉirkaŭ 20 cm longa) escepte **blankan kapon** kun nigraj beko, okuloj, nuko kaj malantaŭa kolo, sed sen nigraj markoj aŭ strioj malkiel aliaj membroj de la genro. Krome ĝi havas blankajn unuarangajn flugilplumojn kiuj formas duonlunon dumfluge. Maskloj havas **ruĝan punkton** en supra nuko.
## Habitato
Temas pri nemigrantaj pegedoj kiuj loĝas en arbaroj de pinoj de la montaroj de okcidenta Nordameriko. 

Plej parto de la teritorio estas okupata de la nomiga subspecio. *P. a. gravirostris*, kiu havas pli longajn bekon -ĉefe ĉe maskloj- kaj voston kaj troviĝas nur en montopintoj de la plej suda parto de la teritorio de la specio, el la Montaro San Gabriel al Distrikto San Diego. La birdoj de la Monto Pinos estas iom intermezaj. Analizoj de DNA konfirmas tion kaj sugestas, ke la birdoj de Monto Pinos estas pli proksimaj al *P. a. gravirostris* (Alexander & Burns, 2006). Ŝajne, la pli granda beko de la suda subspecio estas adaptado por manĝi el la grandaj, longaj pinfruktoj de  la Kultera Pino (*Pinus coulteri*).

La teritorio de la Blankkapa buntpego ampleksas en la montaroj el Brita Kolumbio tra suda Kalifornio. Ili faras neston en mortaj aŭ sekaj arboj kaj reproduktiĝas unufoje ĉiun jaron.

## Referencoj
* **Alexander**, Matthew P. & **Burns**, Kevin J. (2006): Intraspecific Phylogeography and Adaptive Divergence in the White-headed Woodpecker. *Condor* **108**(3): 489–508. DOI: 10.1650/0010-5422(2006)108[489:IPAADI]2.0.CO;2 [HTML resumo](http://www.bioone.org/perlserv/?request=get-abstract&doi=10.1650%2F0010-5422(2006)108%5B489%3AIPAADI%5D2.0.CO%3B2)

## Eksteraj ligiloj 
*USGS Arbarbirdoj kaj teritorioj
*Kalifornia Servo pri Fiŝkaptado kaj Ĉaso 
*Royal British Columbia Museum 
*Audubona listo
*Blankkapa buntpego, bibliografia fontaro
*Fotaro de Blankkapa buntpego  VIREO
*Filmoj de Blankkapa buntpego en Interreta Birdokolekto

Kategorio:Pegedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kaliko

**Kaliko** estas

* la ekstera parto de floro, vidu kaliko (botaniko);
* trinkujo, vidu kaliko (trinkujo);
* Pluraj virinoj aŭ nimfoj de la helena mitologio portas la nomon **Kaliko** (greke:Καλύκη);
***Kaliko** estas unu el la naturaj satelitoj de Jupitero.
Júlia Szendrei

**SZENDREI Júlia** [sendrei], *V. Szendrei Júlia*, familinomo: *Vajda Júlia*, estis rumanuja hungara literaturhistoriistino. Ŝi naskiĝis en Kluĵo je la 15-a de marto 1932 kaj tie mortis je la 12-a de oktobro 1976. Ŝi estis la edzino de historiisto Lajos Vajda.

## Biografio 
Júlia Szendrei laboris en la Katedro de Hungara Literaturhistorio de Universitato de Kluĵo.

## Verkoj 
*Csokonai Vitéz Mihály: *Válogatott munkái*, kunmeto, antaŭparolo, Bk., 1963; 
*Kármán József: *Fanni hagyományai*, enkon., elekt, aldono, Bk., 1968; 
*"Mely széles a poétai mező...". Csokonai lírájának élményrétegei, monogr., Kvár, 1971.
## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon
Pokalo (trinkujo)

[eta|dekstra|Pokalo el [Lüneburg, 16-a jarcento]]
**Pokalo** (el la itala *boccale*) estas trinkujo kun kruro kaj piedo simile al kaliko. Iom post iom la pokalo fariĝis pompa kaj ekspozicia ujo kaj ekde la 15-a kaj 16-a jarcento ĝi estis farita el oro aŭ orizita arĝento, kaj ornamita per figuroj, juveloj kaj perloj. Samforman ujon el valora metalo oni uzas kiel trofeo en konkursoj.

## Vidu ankaŭ 
* Kaliko
* Sankta gralo
* Hari Poter kaj la Pokalo de Fajro
* Kafo laŭ maniero de Aosta Valo
* glaso

## Proverbo 
Ekzistas proverboj pri pokalo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof:
* 
* 

## Referencoj 
Kategorio:Trinkujoj
László Szenczei

**SZENCZEI László** (sencei) estis rumanuja hungara verkisto, kritikisto, tradukisto naskita en Gyulafehérvár la 1-an de julio 1909 kaj mortinta en Budapeŝto la 30-an de septembro 1980.

## Biografio 
László Szenczei pristudis juron en Kluĵo kaj Budapeŝto. Ĝis 1940 li estis literatura rubrikgvidanto de Brassói Lapok, post 1941 en Budapeŝto kunlaboranto de Revue Danubienne, pli poste de *Új Magyarország*. De 1957 li estis rubrikgvidanto de mondliteratura revuo Nagyvilág. Li publikis de 1933 en Erdélyi Helikon, Korunk, Pásztortűz kaj Magyarok. Li tradukis el literaturoj rumana kaj bulgara.

## Verkoj 
**Székely apokalypsis* (rakontoj, Kolozsvár, 1935);
**A halál és tanítványa* (romano pri vivo de János Apáczai Csere, (Bp., 1943);
**Az erdélyi magyarság harca* (Bp., 1946);
**A magyar-román kérdés* (historia kaj politika studo, Bp., 1946);
**Ócskavas* (kvin groteska teatraĵo, Bp., 1976);
**Nem mindenki jut el Floridába* (dramo, Bp., 1980).

## Literaturo 
* Károly Koós: Erdélyi Helikon (1940);
* Arató András: Magyar Csillag (1943);
* Odor László: Egymásra vagyunk utalva (Műfordítók műhelyében, Élet és Irod., 1975. 27. sz.);
* Bikácsy Gergely: A hetvenéves Sz. L. köszöntése (Élet és Irod., 1979. 27. sz.);
* Csaba Gy. Kiss: Sz. L. halálára (Nagyvilág, 1980. 12. sz.);
* János Szávai: Sz. L. (Élet és Irod., 1980. 40. sz.);
* Dávid Gyula: Sz. L. (Utunk, 1980. 41. sz.);
* Szász János: Sz. L. (A Hét, 1980. 42. sz.).

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

## Eksteraj ligiloj 
*Pli plena bibliografio http://mek.oszk.hu/00000/00019/html/index.htm

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kaliko (trinkujo)

eta|dekstra|Mezepoka kaliko el Norvegio
**Kaliko** estas robusta trinkujo kun plado, ŝafto, tenilo kaj larĝa bazo, sed sen anso(j). Ĝi estas ofte uzata en religiaj ceremonioj. Dum la kristana komunio ĝi entenas la konsekritan vinon. En la sorĉista religio Viko kaliko reprezentu la virinecan principon.

Laŭ Francisko Azorín **Kaliko** estas *Greka pokalo, foje kun ansoj malgrandaj. La kristanoj faris ilin, el arĝento aŭ oro, sen ansoj, por konsakri la vinon dum la meso.* Li indikas etimologion el greka *kiliks* (pokalo), el *kaluks* (florokaliko) kaj de tie la latina *calix*.

## Vidu ankaŭ 
* Sankta gralo
* Meso (diservo)

## Proverbo 
Ekzistas proverbo pri kaliko en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof:
* 

## Referencoj 
Kategorio:Religio
Kategorio:Trinkujoj
Funelo

eta|dekstra|Funelo kuireja
**Funelo** aŭ **enboteligilo** estas ilo por enmeti fluidaĵojn aŭ pulvoron en ujon kun malgranda apertaĵo, la supra parto estas konusforma kaj finiĝas per rekta tub-forma kolo. Ĉe altvaloraj funeloj la kolo havas noĉon, por ke aero eliĝu el la ujo.

## Proverbo 
Ekzistas 2 proverboj pri funelo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof:
* 
* 

## Referencoj 
Kategorio:Iloj
Jolin Tsai

**Jolin Tsai** (蔡依林, naskiĝinta en 1980) estas tajvana mandopopmuzika kantistino kaj dancistino.

Kategorio:Ĉinaj kantistoj 
Kategorio:Ĉinaj dancistoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en Tajvano
Hemiolo

**Hemiolo** (grek. *hemiolos* „unu kaj duono“) estas ritma akcentŝovo ene de trio-takto, je kiu du taktoj estas kunigita al pli granda trio-takto. Hemiolojn oni ne aparte markas en la notbildo, sed estas malkovrendaj el la kunteksto. Ili ekestas per variigo de la regula taktakcentado jene:

 3/4-takto:    > - - |> - - |> - - |> - - |>
 kun Hemiolo: > - - |> - - |> - > |- > - |>

Per la akcentado en la duono-distanco ekestas unuopa superranga 3/2-takto. Tio bremsas la elanon de la takto. Ĉi tiu efekto ofte troviĝas en barokaj kadencoj, precipe ĉe frazofinaĵoj de korentoj. Hemioloj ankaŭ eblas en 6/4- aŭ 6/8-taktoj .

Ekzemplo de hemiola formado:
Dosiero:Hemiole.JPG

## Eksteraj ligiloj 
* http://wissen.de/wde/generator/wissen/ressorts/bildung/index,page=1120566.html  - Lexikoneintrag zu Hemiole auf wissen.de

## Fontoj 
* Ferdinand Hirsch: Wörterbuch der Musik, Pawlak-Verlag, ISBN 3-88199-397-5, S. 202

Kategorio:Muzika teorio
Ondo Esperanto

eta|Werner Pfennig kaj Werner Lewien en la studio de 'NB-Radiotreff 88,0
**Ondo Esperanto** (germane *Esperantowelle*) estas regula radioelsendo en la regiono ĉirkaŭ la urbo Neubrandenburg en Meklenburgio-Antaŭpomerio.

Ĝi estas nur rekte kaptebla en la urba ĉirkaŭaĵo, sed en la reta paĝaro troviĝas elŝuteblaj elsendoj.

La elsendoj estas produktataj ekde pli ol dek jaroj de tri membroj el la Esperanto-Societo Neubrandenburg. Ĉar la triopo volas informi pri Esperanto, la elsendoj estas en la germana lingvo. Kelkfoje jam partoprenis gastoj el diversaj landoj, kiel ekz. Pollando, Togolando.
* Werner Lewien
* Werner Pfennig
* René Philipp
Ekde 2011 ankaŭ ĉeestas esperantisto el Bavario, kiu nun eĉ loĝas en Neubrandenburg.

## Regulaj temoj de la unua elsendo 
* Kion faris kaj faros la Esperanto-Societo Neubrandenburg kaj la Landa Asocio Meklenburgio-Antaŭpomerio (*LAMA*) de la Germana Esperanto-Asocio?
* Trarigardo de la gazetoj "esperanto aktuell" (de GEA), Revuo Esperanto (de UEA), "Monato" (de FEL), "La Ondo de Esperanto" (el Rusio)
* Novaĵoj el la interreto, kiuj rilatas al Esperanto.

## Temo de la dua elsendo 
La temo de la dua elsendo varias, sed ĝi ĉiam rilatas al Esperanto, la aktiveco de la Esperanto-Societo Neubrandenburg, de GEA aŭ UEA.

## Tempo 
La elsendoj daŭras unu horon. Kutime estas du elsendoj kun ripeto je la sekva semajnfino. Do, la unua elsendo okazas la unuan ĵaŭdon (ekde la 18a horo ĝis la 19a horo) de la monato kaj la dua la mezan merkredon (ekde la 16a horo ĝis la 17a horo aŭ de la 18a horo ĝis la 19a horo).

Pro organizaj kaŭzoj la ripetaj tempoj de ambaŭ elsendoj kaj la elsenda tempo de la dua elsendo varias.

La sekvaj elsendoj okazos je la jenaj tempoj:
* 06.11.2008 18a - 19a horoj, radio-elsendo pri la movado (08.11.2008 16a - 17a horoj, ripeto de elsendo de 06a. novembro),
* 19.11.2008 16a - 17a horoj, temo-elsendo, informoj pri nur unu lingva afero (23.11.2008 17 - 18 horoj ripeto de la elsendo de 19a de novembro),

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Jen la reta paĝo pri la elsendoj
* Jen la paĝaro de la studio  
* Artikolo pri la studio en la germana vikipedio 

Kategorio:Esperanto-radio
Kategorio:Meklenburgo-Antaŭpomerio
Werner Pfennig

**Werner Pfennig** (esperantigebla al Vernero aŭ karesnome Vernereto) estas germana esperantisto, loĝanta en la urbo Neubrandenburg (Nojbrandenburgo) en la federacia lando Meklenburgio-Antaŭpomerio. Li kunlaboras en urba radio de Neubrandenburg en la elsendo "Ondo Esperanto".

Li krome estas estrarano en la Landa Asocio Meklenburgio-Antaŭpomerio de la Germana Esperanto-Asocio (mallonge *LAMA*) kaj ties estro. Lia edzino Brunhilde  ("Bruni") estas la estrino de la Esperanto-Societo Neubrandenburg ekde 2003, kiam registriĝis la societo formale.

## Liaj aktivaĵoj
### 1960aj jaroj
En 1968 li sekvis klubestrare la spurojn de sia instruisto Günter Anton iĝante estro de Esperanto-klubo en Anklam. Inter 1956 kaj 1966 Pfennig estis idisto.

### 1970aj jaroj
En la jaro 1971 decidis en la urbo Prenzlau la provizora distrikta estraro dum kunsido de Werner Pfennig, Karl Moser kaj Horst Steinbrück la eldonon de distrikta informilo. Dum la sekva distrikta renkontiĝo la  en Neubrandenburg estis elektita la estraro kaj Vernero fariĝis la distrikta estro.

De la 16a ĝis la 22a de aprilo 2007 li kunlaboris ĉe informstando en la orienta kvartalo de Neubrandenburg.

## Distingoj 
Laŭ "der esperantist", 2/1990, paĝo 36, Werner ricevis Honoran Pinglon de Kulturligo en arĝento. Dato tie ne estas menciita.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Ralf Kuse: Esperanto in Mecklenburg-Vorpommern, Eine Chronik 1905-1998, Eldonejo Esperanto-CD Kiel, ISBN 3-924409-04-8,
* "der esperantist", 2/1990

Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Esperanto en Meklenburgio-Antaŭpomerio
Akcento (muziko)

[eta|240ra|De maldekstre al dekstre : [stakato, stakatisimo, markato, martelato, tenuto]]
**Akcento** en la muzika notacio estas koncertadinstrukcio, kiu indikas, ke la markita noto devas esti emfazita dinamike.

La plej kutima signo por akcento estas >, speco de mallonga dekresĉendo-forko. Pli akran akcenton markas \wedge. Krom tio ekzistas signoj similaj a dinamikaj signoj kiel f\!z (forzato, "verstärkt") und s\!f\!z (sforzando / sforzato, "ege akcentata"). ankaŭ la f\!p (fortepiano, "forte kaj tuj poste malforte") apartenas al tio plivastasence. En la epoko de la Viena klasiko oni ankaŭ traktis punktojn (\cdot) kaj kojnojn (\prime) super aŭ sub la notoj kiel etaj akcentoj, tamen la ekzakta dimensio kaj la plenumado de la akcentigo nuntempe estas pridisputata.

## Referencoj
## Vidu ankaŭ
* Artikulacio (muziko)
* Dinamiko (muziko)
* Frazo (muziko)
* Dinamiko (muziko)
* Muzika analizo
* Muzika notacio
* Muzikaj signoj

Kategorio:Muzika praktiko
Kategorio:Muzika notacio
81-a SAT-Kongreso 2008

La **81-a Kongreso** de Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT) okazis en Kazanlako inter la 9-a kaj la 15-a de aŭgusto 2008. Ĝin partoprenis ĉirkaŭ 100 homoj. La Organizan Kongresan Komitaton konsistigis Svoboda Damjanova, Septemvrina Ivanova, Dimitar Dimitrov, Petko Denev, Ivanka Stojanova kaj Donka Danova. Malfermis la kongreson la Prezidanto de la Plenumkomitato de SAT Jakvo Schram.

## Kulturaj programeroj 
* Prelego pri Bulgario kaj Kazanlako.
* Prelego pri virina movado.
* Pri libro "Salvo de nigra bubalo".
* Koncerto de Libriko.
* Pri Ĉudomir prelego kaj teatraĵo.

## Sociaj programeroj 
* Pri monda malsato, monda krizo, socipolitika situacio en postkomunismaj landoj, ktp.

## Vizitoj kaj ekskursoj 
Okazis al Etnografia Muzeo kaj la Traca tombejo, al Monaĥejo Ŝipka kaj aliaj tracaj tombejoj, al Muzeo pri Ĉudomir, al Muzeo pri Petko Stajnov, al Veliko Tarnovo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Gazetartikolo pri la 81a SAT-Kongreso

08
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 2008
Kategorio:Politiko en 2008
Kategorio:Kazanlako
Kategorio:2008 en Bulgario
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Bulgario
Provinco Stara Zagora

**Stara Zagora** ( aŭ ; vidu la artikolon oblast) estas provinco de sudcentra Bulgario. La ĉefurbo estas Stara Zagora, la dua plej granda urbo estas Kazanlak. Plia proksima urbo, 20 km sude de Stara Zagora, nomiĝas Radnevo - lime de ĝi estas karboproduktejo. Estas ĉirkaŭ 410 000 loĝantoj en la Provinco Stara Zagora, dum la loĝantaro de la urboj Stara Zagora kaj Kazanlak estas 183 000 kaj 90 000 respektive.

## Municipoj 
Stara Zagora havas la jenajn municipojn:
* Bratja Daskalovi
* Ĉirpan
* Galabovo
* Gurkovo
* Kazanlak
* Magliĵ
* Nikolaevo
* Opan
* Pavel Banja
* Radnevo
* Ŝipka
* Stara Zagora

## Vidu ankaŭ 
* Provincoj de Bulgario

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* artikolo "Kantono Zuriko kaj provinco Stara Zagora — la plej alta vivkvalito en Eŭropo", arkivigita en januaro 2008 el retejo de la gazeto *Financial Times* ()

S
Imke Duplitzer

eta|2013
**Imke DUPLITZER** estas germana skermistino. Ŝi naskiĝis  en Karlsruhe, do momente estas -jara. Ĉe la Somera Olimpiko 2004 ŝi gajnis la arĝentan medalon en la disciplino spado kune kun la samteamaninoj Britta Heidemann kaj Claudia Bokel. Dum la Skerma Mondpokala Ĉampionado 2006 ŝi gajnis la bronzan medalon post venko super la teamo de Rumanio - ĉi-foje kun la samteamaninoj Claudia Bokel, Britta Heidemann kaj Marijana Marković. Imke Duplitzer estas malferma lesbanino.

Proteste al la ĉina politiko pri Tibeto deklaris la 1-an de aprilo 2008, ke ŝi ne partoprenos en la malferma ceremonio de la Somera Olimpiko 2008.

## Retal ligilo 
* oficiala retejo de Imke Duplitzer

Kategorio:Germanaj skermistoj
Galabovo

**Galabovo** (en bulgara Гълъбово ['gɤ.lɤ.bɔ.vɔ], el гълъб, *galab*, "kolombo" + -ovo) estas urbo kaj municipo en suda Bulgario, parto de Provinco Stara Zagora. La komunumo okupas 348 km² kaj la meza supermara alto estas de 194 m. La komunumo enhavas la urbon Galabovo kaj pliajn 10 vilaĝojn. En la komunumo loĝas ĉirkaŭ 16.000 loĝantoj.

## Ekonomio 
Ĝi situas en la sudorienta parto de la Supra Traka Ebenaĵo, en regiono ekonomie grava pro elminado de karbo (57 % de la karbaj rezervoj de la lando) kaj produktado de elektro (28 baraĵlagoj). Krom karbon oni produktas hordeon, tritikon, helianton, maizon, tabakon, fruktojn, vinberojn, k.&nbsp;a.

## Historio 
Estas restaĵoj de la neolitiko (6-a jarmilo a.K.). De la 2-a jarmilo a.K. estas monteto Hisarlaka. Kaj en la tuta regiono estas multaj trakaj restaĵoj, tomboj kaj pruvoj de kontakto kun Antikva Grekio. En la Mezepoko Galabovo estis limo inter Bizanco kaj la bulgara ŝtato, dum la turka epoko estas majoritato bulgara kaj rekonstruo komenciĝas ĉefe danke al la fervojo de 1870-aj jaroj. Dum la komunisma epoko la industrio rilate karbon disvolvis la komunumon en la 1960-aj jaroj.

La plej malnova preĝejo estas tiu de Sankta Johano Rilski.

En la urbo funkcias Esperantista societo "Kolombo de la paco". Kolombo estas en la nomo de la urbo.

Kategorio:Urboj de Bulgario
Kategorio:Provinco Stara Zagora
Hispana ludkartaro

eta|Ludkartoj de Valencio, 1778.
La **hispana ludkartaro** (hispane *Baraja española*) konsistas el aro de 48 ludkartoj, klasitaj en 4 "emblemoj", kaj numeritaj el 1 al 12 (en la de 40 kartoj, mankas 8 kaj 9). Kelkaj aroj inkludas krome 2 ĵokerojn. La figuroj de la hispana ludkartaro respondaj al la numeroj 10, 11 kaj 12, nomiĝas "paĝio", "ĉevalo" kaj "reĝo" respektive kaj, diference de la franca ludkartaro, reprezentiĝas laŭ la tuta korpo.

La kvar emblemoj estas: oroj, pokaloj, spadoj kaj klaboj (laŭ respektiva ascenda ordo). Por kelkaj ludoj dividiĝas en kurtaj emblemoj (oroj kaj pokaloj) kaj longaj (klaboj kaj spadoj).

La marko ĉirkaŭanta la figuron havas signalon por distingi la emblemon sen montri la tutan karton: la pokaloj havas unu interrompon, spadoj du, klaboj tri, kaj oroj neniun.

Tiu ludkartaro estas la bazo de la kartaro de Taroko, kiu enhavas 56 kartojn (malgrandajn), kun samaj emblemoj, kaj kiu iras ĝis 10 kaj krome paĝio, ĉevalo, reĝino kaj reĝo. En taroko estas, krome, la grandaj, kiuj estas ĝenerale la uzitaj por la divenado.

## Formoj 
Estas multaj tipoj de desegno por la hispana ludkartaro, kiuj varias laŭ la regionoj de Hispanio kaj Latinameriko. En la meksikiaj modeloj, origine desegnitaj de Don Clemente, la paĝio estis ina figuro; en la antikva hispana ludkartaro, kiel ĉe la kataluna modelo, la paĝio estas reprezentata de viro. Tiuj bildoj estas tiom popularaj, ke ekzistas multaj diraĵoj pri ili kaj multege oni uzas ilin por parodiaj bildoj kaj humoraĵoj.

## Fabrikoj 
Antikve estis kelkaj fabrikoj en la iberia teritorio, kiuj bezonis reĝan permeson por garantii, ke la fabrikado estu ĝusta kaj eviti tiel la kartludon trompan.

En la 18-a jarcento, unu el tiuj fabrikoj estis en Macharaviaya (Málaga) kaj estis posedo de familio Gálvez de Macharaviaya. La plej konataj kartoj en Hispanio, aktuale estas tiuj fabrikitaj ĉe Heraclio Fournier S.A., antikve en Vitoria kaj nuntempe en Villarreal de Álava (Álava).

En Meksikio, Productos Leo, S.A.  produktas la plejparton de hispanaj ludkartaroj.

Cartamundi España, S.L. estas la filialo de la Grupo Cartamundi, unuaranga entrepreno en la fabrikado de kartludoj.

En Katalunio elstaras NAIPES COMAS fondita en 1797.

Justo Rodero e hijos SAIC  estas la ĉefa argentina produktanto de ludkarataroj post pli ol 70 jaroj de historio, tiom laŭ la hispana modelo kiom ĉe la franca kaj tiu ĉi eksportas siajn produktojn al la najbarlandaj merkatoj.

## Eksteraj ligiloj 
* El *rey de la baraja* abdica ante el Tribunal U.E..

Kategorio:Kartludoj
Anda galinago

La **Anda galinago**, *Gallinago andina*, estas eta fortika vadbirdo de la familio de Skolopedoj, kaj ordo de Ĥaradrioformaj. Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio, Ĉilio, kaj Peruo.

## Taksonomio kaj sistematiko
La taksonomia historio de la amerikaj galinagoj de la genro *Gallinago* estas komplika. Kio estas nun la Anda galinago estis iam traktita kiel subspecio de la ordinara galinago (*G. gallinago*) kun tiuj kiuj estas nun la Sudamerika galinago, *Gallinago paraguaiae* kaj la Magelana galinago, *Gallinago magellanica*, poste kiel samspecifa kun tiuj kiuj estas nuna la Sudamerika galinago (*G. paraguaiae*) kaj la Anda galinago (*G. andina*), Poste la Anda galinago estis traktita kiel aparta specio kun la Sudamerika kaj la Magelana galinagoj kiel subspecioj. La Sudamerika Klasigkomitato de la American Ornithological Society, la International Ornithological Committee (IOC), kaj la Clements taksonomio traktas ĉiujn el ili kiel apartaj specioj. Tamen la referencverko de BirdLife International nome *Handbook of the Birds of the World* (HBW) retenas la Magelanan kaj la Sudamerikan galinagojn kiel subspecioj de tio kion ili nomas Sudamerika galinago, kun la dunomo *G. paraguaiae*.

## Distribuado kaj habitato
La nomiga subspecio de Anda galinago troviĝas en Andoj de Peruo, norda Ĉilio, Bolivio kaj nordokcidenta Argentino. Subspecio *G. a. innotata* troviĝas nur en la Antofagasta Regiono de norda Ĉilio.

La Anda galinago vivas en la punaa preriozono de Andoj. Ĝi preferas malseketajn al malsekaj pejzaĝoj, kiel marĉaj riveroj, kusenaj plantmarĉoj, la kanaj randoj de lagetoj, lagoj kaj riveroj, kaj foje malfermaj kanmarĉoj. En alteco ĝi varias inter 3 000 kaj 4 600 m en Peruo; inter 2 000 kaj 5 000 m en Ĉilio; kaj inter 2 000 kaj 4 000 m en Argentino.

## Referencoj
* *Shorebirds* de Hayman, Marchant kaj Prater ISBN 978-0-395-60237-9

Kategorio:Galinagoj
Kategorio:Neotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Andoj
Srpski Krstur

**Srpski Krstur,** serbe **Српски Крстур,** hungare **Ókeresztúr** (iam *Szerbkeresztúr*) estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Norda** Banato, en municipo de Novi Kneĵevac.
eta|maldekstra|140ra|Blazono de Srpski Krstur
eta|dekstra|Srpski Krstur situas en la mapo en la verda municipo
eta|Panoramo de Srpski Krstur

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1620
* Poŝtkodo: 23324
* Telefonprefikso: 23
* Aŭtokodo: KI

## Situo 
Srpski Krstur situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Tiso, laŭ traira flankovojo, laŭ neuzita fervojo Djala-Ĉoka.

## Historio 
Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao diversaj popoloj alvenis al la senhomaj lokoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Torontál, en distrikto de Törökkanizsa, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Srpski Krstur 1620 da homoj, (serboj 1131 (70 %), ciganoj 220 (14 %), hungaroj 152 (9 %) kaj aliaj).

## Vidindaĵoj 
* preĝejo

## Famuloj 
En Srpski Krstur naskiĝis Ica Balla, hungara aktoro.

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Rabe

eta|dekstra|Rabe situas en la mapo en la verda municipo
**Rabe,** serbe **Рабе,** hungare **Rábé** estas malgranda vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Norda** Banato, en municipo de Novi Kneĵevac.

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 130
* Poŝtkodo: 23xxx
* Telefonprefikso: 23
* Aŭtokodo: KI

## Situo 
Rabe situas sur ebenaĵo, ĝuste ĉe renkontiĝo de serba, rumana kaj hungara landlimoj (sen limpasejoj), fine de sakovojo. Dum Hungara reĝlando tie preteriris la fervojo, kiu konstruiĝis jam en la komencaj jaroj inter Budapeŝto kaj regiono Suba Danubo. Post la 1-a mondmilito la trafiko ĉesis, sed nuntempe oni okupiĝas pri la restarto.

## Historio 
Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. La unua mencio devenis el 1256. La turkoj faris senhoma la vilaĝon. En 1773 tabakkulturistoj refondis la komunumon. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Torontál, en distrikto de Törökkanizsa, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Rabe 135 da homoj, (hungaroj 123 (91 %), jugoslavianoj 5 (4 %), serboj 4 (3 %), kaj aliaj).
eta|300ra|Monumento pri trilanda punkto en Beba Veche
Vilaĝservo estas unusola vendejo.

## Trilanda punkto Kübekháza-Rabe-Beba Veche 
Ĝi naskiĝis post Traktato de Trianon.

## Vidindaĵo 
* katolika preĝejo omaĝe al Sankta Adalberto de 2005

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Ŝipka

**Ŝipka** (en bulgara Шипка, *"Hundorozo"*) aŭ **Ŝipko** estas urbo en centra Bulgario, parto de la municipo de Kazanlak kaj Provinco Stara Zagora. Ĝi situas en la Nacia Parko de Centra Balkano kaj 650 m super la marnivelo. Ĉirkaŭ 2005, Ŝipka havis loĝantaron de ĉirkaŭ 1,398 kaj la urbestro estis Stojan Ivanov.

Ŝipka estas tre konata pro la situo tie de la historia Ŝipka Montopasejo, kie okazis multaj bataloj dum la rusa-turka milito. Vidindaĵoj inkludas la Ŝipkan Memormonumenton (1934) sur montopinto Stoletov kaj la russtilan Ŝipkan Memorpreĝejon (1885–1902).

## Ŝipka Memorpreĝejo
La **Memortemplo de la Nasko de Kristo** (bulgare Храм-паметник „Рождество Христово“, *Hram-pametnik „Rozhdestvo Hristovo“*), pli konata kiel **Ŝipka Memorpreĝejo** aŭ eĉ **Ŝipka Monaĥejo** estas Bulgarortodoksa preĝejo konstruita ĉe la urbo Ŝipka en Stara Planina inter 1885 kaj 1902 laŭ desegnoj de Antonij Tomiŝko laŭ stilo de la 17-a jarcento de Moskva stilo, sub la direktorado de arkitekto Aleksander Pomerancev. Ĝi estis dediĉita al la rusaj, ukrainiaj kaj bulgaraj militistoj kiuj mortis por la liberigo de Bulgario dum la rusa-turka milito.
## Lokaj esperantistoj
*Aleksandr Ĉirpanliev (mortis 1940);
## Galerio

image:Shipka-01.JPG
image:Shipka-02.JPG
image:Shipka-03.JPG
image:Shipka-04.JPG

## Fotaro

Image:Shipka-monument-bg.jpg|Ŝipka Memormonumento
Image:View from Shipka.JPG|Ŝipka Trapasejo
Image:Shipka-memorial-church-outside.JPG|Ŝipka Memorpreĝejo
image:Bulgaria Shipka-03.JPG
image:Bulgaria Shipka-04.JPG
image:Bulgaria Shipka-05.JPG
image:Bulgaria Shipka-06.JPG

## Vidu ankaŭ 
*Ŝipka Montopasejo

Kategorio:Kazanlako
Kategorio:Provinco Stara Zagora
Dominique Voynet

**Dominique VOYNET** (*dominik vŭane*) naskiĝis en Montbéliard la . Ŝi fariĝis unu el la historiaj figuroj de la verdula ekologia partio La Verduloj (Francio), kiun ŝi kunfondis en 1984.

## Funkcioj 
* Deputito de la partio "Les Verts" por la departemento Jura (balotoj de la 1a de junio 1997)
* Municipa konsilanto de la urbo Dole (1989-2004)
* Membro de la Regiona Konsilantaro de la regiono Franche-Comté (1992-1994)
* Departementa Konsilanto de Jura (departemento) (Kantono Dole-Nord-Est)
* Municipa konsilanto de Montreuil (orienta ĉirkaŭurbo de Parizo; ekde la 22-a de marto 2008)
* Urbestro de Montreuil (ekde la 22-a de marto 2008)
* Eŭropa deputito (1989-1991)
* Ministro de la Teritoria Mastrumado kaj de la Ĉirkaŭmedio (4an de junio 1997 - 9an de julio 2001, en la registaro de la ĉefministro Lionel Jospin)
* Senatano de Seine-Saint-Denis (norda ĉirkaŭurbo de Parizo, ekde la 26-a de septembro 2004)

Ŝi kandidatiĝis al la prezidenteco de la Respubliko en 1995 kaj ricevis 3,32 % el la voĉoj.

Kategorio:Francaj politikistoj
Kategorio:Verduloj
Kategorio:Kandidatoj de franca prezidanta baloto
Kirilo Turouski

**Kirilo Turouski** aŭ **Kirilo de Turov** (*beloruslingve*: Кирыла Турауски) (naskiĝis en 1130; mortis en 1182) estis belorusa kleriko, verkisto, teologo kaj episkopo de la urbo Turov.eta|dekstra|200px|Kirilo Turaŭski

## Vivo 
En 1123 li eniris la monaĥejon de sankta Nikolao kiel novico, kaj post tri jaroj iĝis monaĥo. De la jaro 1143 ĝis 1148 Kirilo estis abato de tiu monaĥejo.

En 1159 li estis elektita de popola kunveno en la urbo Turov kaj de loka princo kiel episkopo. En 1161 li iĝis episkopo. En 1169 Kirilo paroladis en Kievo ĉe eklezia kunveno akuzante la episkopon Fedor de Rostovo kiel herezulon.

Post 1184 li foriris de la episkopa katedro por eniri la monaĥejon de sanktaj Boriso kaj Hlebo.

## Verkaro 
Konserviĝis ĉirkaŭ 70 verkoj de diversaj ĝenroj: preĝoj, edifoj, predikoj, paraboloj. Kiel monaĥo kaj abato li verkis *Prediko pri rango monaĥa*, *Prediko pri genezo de monaĥa vivo*, poste preĝan laŭsemajnan ciklon.

Kiel episkopo li verkis festajn kaj edifajn predikojn (por festoj de paska ciklo, *Prediko por festo Epifanio*, *Prediko por festo Pentekosto* kaj aliaj), edifojn (pri foriro de animo, pri timo antaŭ Dio, pri saĝeco, pri utilo de librolegado), parabolon pri homaj korpo kaj animo (aŭ pri blindulo kaj lamulo), tri Grandajn Misalojn, kaj aliajn.

En la finaj jaroj de sia vivo Kirilo verkis *Predikon por ne forgesi siajn instruistojn* kaj du leterparabolojn al abato de la Kieva kaverna monaĥejo Vasilij.

Ne konserviĝas liaj komentoj al la Sankta Skribaĵo kaj leteroj al princo Andrej Bogoljubskij.

Kategorio:Belorusaj verkistoj
Kategorio:Ortodoksismo
Kategorio:Monaĥoj
Kategorio:Viroj
Majdan

**Majdan** (cirile Майда́н, de persa میدان — meydan) estas ajna subĉiela loko (parko, placo).

Estas ankaŭ aliaj signifoj:
* **Majdan** (майҙан) estas tradicia festo ĉe baŝkiroj kaj ĝenerale tjurkaj popolaj;
* En Kievo, Ukrainio:
** **Majdan Nezaleĵnosti** estas ukraina nomo de la Placo de Sendependeco (de tie devenas ankaŭ politika termino Eŭromajdano);
** "Majdan Nezaleĵnosti" estas stacio de Kieva metroo
* **Majdan** — en Rusio oni nomas tiel elektrotrajnon Kislovodsk — Mineralnije Vodi.

## Personoj 
* Mark Majdan estis sovetia militisto, Heroo de Sovetunio
* Radosław Majdan estas pollanda sportisto

## Nomoj de loĝlokoj 
Ekzistas ne malpli ol 30 loĝlokoj nomataj Majdan.

### En Ukrainio 
* **Majdan** estas vilaĝo en Transkarpata provinco
### En aliaj landoj 
* **Majdan** estas vilaĝo en Serbio
* **Majdán** estas hungara nomo de vilaĝo Brădișoru de Jos en Rumanio

## Vidu ankaŭ 
* Eŭromajdano
* Majdanek
Paul Appell

eta|dekstra|200px|Paul Appell
**Paul APPELL** (n. en Strasburgo la 29-an de septembro 1855 - m. en Parizo la 24-an de oktobro 1930), estis franca matematikisto kaj mekanikisto, profesoro kaj poste dojeno de la Fakultato de sciencoj de Parizo, rektoro de la edukdistrikto de Parizo, membro de la Akademio de Sciencoj de Francio.

Li konceptis argebran funkcion, diferencialan ekvacion, kompleksan analitikon kaj estis sciencisto engaĝiĝinta por Dreyfus, por la solidareco, por la internaciigo de la fakultatoj kaj por la Ligo de Nacioj. Li apartenis al la patrona komitato de Internacia Scienca Asocio Esperanta (ISAE), kies prezidanto estis generalo Hippolyte Sebert.

## Vidu ankaŭ
*988 Appella

Kategorio:Francaj matematikistoj
Ostojicjevo

eta|dekstra|Ostojiĉevo situas en la mapo en la verda municipo
dekstra|eta|300px|Ortodoksa preĝejo de Ostojiĉevo
dekstra|eta|300px|Katolika preĝejo de Ostojiĉevo

**Ostojicjevo** [ostojiĉevo] serbe **Остојићево**, slave **Ostojićevo**, hungare **Tiszaszentmiklós** estas vilaĝo en Serbio, en la aŭtonomio Vojvodino, en la distrikto **Norda** Banato, en la municipo de Ĉoka.

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 2840
* Poŝtkodo: 23326
* Telefonprefikso: 23
* Aŭtokodo: KI

## Situo 
Ostojiĉevo situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Tiso, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Novi Kneĵevac-Zrenjanin.

## Historio 
Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao diversaj popoloj alvenis al la senhomaj lokoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Torontál, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Ostojiĉevo 2 844 da homoj, (serboj 1 597 (56 %), hungaroj 754 (27 %), slovakoj 181 (6 %), ciganoj 82 (3 %) kaj aliaj).
eta|260px|maldekstra|Luterana preĝejo de Ostojiĉevo

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al Sankta Jozefo
* ortodoksa preĝejo
* luterana preĝejo

## Komunumoj pri Sankta Nikolao en Hungara reĝlando 
Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Ĝigo

eta|Paro dancas la ĝigon
**Ĝigo** (france: **gigue** [ʒiːɡ]), itale: *Giga*) estas dancformo de la baroka muziko de vigla, rapidmova takto 12/8, foje ankaŭ en la 6/8-takto. Depende de la varianto, ĝi povis pli simili al alemando aŭ uzi plurajn plifoniajn teknikojn.

Komence kamparana danco, la ĝigo evoluis al ofte uzata formo de la baroka arta muziko en konĉertoj, sonatoj kaj precipe dancosuitoj.

depende de la varianto, ĝi povis pli simili al alemando aŭ uzi plurajn plifoniajn teknikojn.

Distingendas la ĝigo gaja kaj la ĝigo grava. Ĉilasta havas grandan similecon kun la alemando; ne malofte unusama muzikaĵo jen aperas kiel alemando, jen kiel ĝigo.

Multaj komponistoj kiel Johann Sebastian Bach, Georg Philipp Telemann kaj Georg Friedrich Händel skribis ĝigojn.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Werner Danckert: *Geschichte der Gigue*. Leipzig 1924.

## Vidu ankaŭ 
Muzika terminaro

* Ĝigo (instrumento)
* Suito
* Alemando
* Korento
* Sarabando
* Gavoto

Kategorio:Muzikaj formoj
Kategorio:Danco
Henri-Alexandre Deslandres

**Henri-Alexandre DESLANDRES** (n. en Parizo la 24-an de julio 1853 - m. samloke la 15-an de januaro 1948), estis franca astronomo.

Li estis direktoro de la Observatorio de Meudon kaj poste de Parizo. Li inventis la spektroheliografion. Membro de la Akademio de sciencoj en 1902, li fariĝis ties prezidanto en 1920.

Kratero de la Luno ricevis lian nomon kaj same la asteroido 11763 Deslandres. Ekzistas Premio Deslandres de la franca Akademio de sciencoj. Li apartenis al la patrona komitato de Internacia Scienca Asocio Esperanta (ISAE), kies prezidanto estis generalo Hippolyte Sébert.

Kategorio:Francaj astronomoj
Kategorio:Francaj esperantistoj