open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nigrabrusta paradoksornito

La **Nigrabrusta paradoksornito** *(Paradoxornis flavirostris)*  estas specio de birdo de la familio de Timaliedoj lastatempe trapasita al la familio de Silviedoj, en la genro ***Paradoxornis*** karaktera pri bekoj stumpecaj kvazaŭ de psitakoj, adaptitaj al manĝo de sekaj semoj de herbo. Ĝi troviĝis en la familio de Timaliedoj aŭ en propra distinga familio Paradoksornitedoj, sed ĝi aktuale estas pli certece enmetita en la Silviedoj. 

Temas pri 19 cm longa, granda, ĉebaze dikegbeka paradoksornitedo kun **nigraj makuloj en vango kaj gorĝo**. Tiu birdo estas ĝenerale bruna, kun etenda **nigra areo en supra brusto** kaj uniforma ruĝecbruna nuanco en subaj partoj. La simila Makulvanga paradoksornito, tre proksima parenco, havas sagoformajn punktetojn en brusto kaj palaj sablokolorecajn subajn partojn. Tamen ambaŭ havas **vizaĝan saŭmecan blankan areon** kiu dividas ĉe tiu specio la nigrajn partojn supre en brido kaj mentono kaj sube en orelareo kaj brusto. La voĉo estas aspra *haŭ*, *jiu* aŭ *jaŭ*, la kanto estas ritma serio, *aŭ jaŭ jaŭ jaŭ* kaj *uhŭi uhŭi uhŭi uhŭi*. Ankaŭ alternative, altatona ''ŭi ĉi'ĉi'ĉi'ĉi'ĉi, ŭi ji'ji'ji'ji'ji; ŭi'uŭi-uŭi-uŭi ŭi ĉa-ĉa-ĉa*.(BLI 2006) 
  
*Paradoxornis flavirostris* estas endemia de nordorienta Barato kie ĝi estas konata el la ebenaĵoj kaj montetoj de la valo de la rivero Bramaputro en Arunaĉal Pradeŝ kaj Asamo. Historie ĝi estis vidata ankaŭ en Bangladeŝo kaj eble orienta Nepalo. Ĝi estis iam disvastigata kaj surloke komuna specio. Estas tamen ĵusaj konstatoj nur el tri lokoj, unu en Arunaĉal Pradeŝ kaj du en Assamo, kie ŝajne estas pli komuna. Oni supozas, ke estas **malpli da 10.000 maturuloj** restantaj en naturo.(BLI 2006) 

Ili loĝas en densaj kanejoj, miksitaj kun altaj herbejoj, de kardamomo kaj bambuo, hegemonie sur humidaj grundoj, laŭlonge de malaltaj riverebenaĵoj kaj apudaj montetoj, kie ili ĉeestas ankaŭ en herbejaj arbarklarejoj. Ili troviĝas ĝis almenaŭ 900 m, kaj surloke ĝis 2,400 m ĝenerale laŭ malgrandaj aroj, escepte dum la reprodukta sezono (Aprilo- Julio). Oni supozas, ke estas loĝantaj birdoj, kvankam estas iomaj indikoj ke ili faras lokajn sezonajn movojn responde al la pluvsezono. 

## Referencoj 
* IUCN2006, **BirdLife International**, 2004, 16090, Paradoxornis flavirostris, 27a de aprilo 2007.  Malplej zorgiga al Vundebla.

* **BirdLife International** (BLI) (2006): Species factsheet: *Paradoxornis flavirostris*. Konsultita la 7an de aprilo 2007.

* **Jønsson**, Knud A. & **Fjeldså**, Jon (2006): A phylogenetic supertree of oscine passerine birds (Aves: Passeri). *Zoologica Scripta* **35**(2): 149–186.  (HTML resumo)

* **Robson**, C. (2007). Family Paradoxornithidae (Parrotbills) Pp. 292 - 321   in; del Hoyo, J., Elliott, A. & Christie, D.A. eds. *Handbook of the Birds of the World'', Vol. 12. Picathartes to Tits and Chickadees. Lynx Edicions, Barcelona.

Kategorio:Silviedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Chablis

**Chablis** estas la nomo de pluraj artikoloj.

* **Chablis** estas komunumo en la franca departemento Yonne.
* **Chablis** estas vino de Burgonjo.
Bretton Woods

**Bretton Woods** estas vilaĝo en Nov-Hampŝiro (Usono). Ĝi apartenas al komunumo Carroll.

Ekonomie gravaj estas turismo kaj amuzo. La loko situas piede de Monto Washington, kies pinto estas atingebla per dentorela fervojo.

En hotelo *Mount Washington Hotel* en Bretton Woods en julio 1944 okazis internacia konferenco (Mona kaj Financa Konferenco de Unuiĝintaj Nacioj), kiu difinis la modelon de la monda ekonomio por la sekvaj jarcentoj.

Kategorio:Urboj de Nov-Hampŝiro
-405

En la jaro **405 antaŭ Kristo** okazis, interalie:

## Eventoj 
* Komenco de la regado de Dionizo la Maljuna, tirano de Sirakuzo.
* La kartaganoj invadas Sicilion. Post armistico kun Dionizo, la okcidenta Sicilio pasas sub kartaga domino.
* La sparta generalo Lisandro venkas la atenan milit-ŝiparon en Aigos Potamos, tio, kiu rapidigas la finon de la Peloponeza milito.
* Aristofano prezentas sian teatraĵon "La ranoj" en Ateno

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
Sofoklo mortis ĉu en -406 ĉu en -405
Oftringen

## Pri la komunumo 
** Oftringen** (en Esperanto ankaŭ **Oftringo**) estas urbo kaj komunumo en la distrikto Zofingo de Kantono Argovio, Svislando. Kun 11782 loĝantoj je la 31-a de decembro 2008 ĝi estas la plej granda komunumo de la distrikto.

## Geografio 
Oftringen situas nordoriente de la rivero Wigger, alfluanto de Aro. La komunumo ne konsistas el kohera vilaĝo sed el disaj setlejoj, kies sudaj kunkreskis kun la urbo Zofingo. Al Oftringen apartenas la vilaĝo Künglodingen.

La teritorio de laq komunumo etendiĝas sur areo de 12,87 km², de kiuj 4,52 estas kovritaj de arbaro kaj 3,44 km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur la monteto *Säli* je alteco de 664 m s.m., kaj la plej malalta punkto je alteco de 405 m s.m. ĉe la bordo de la rivero *Wigger*.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Oftringen limas en nordo al la soloturnaj komunumoj Olten, Starrkirch-Wil, Dulliken kaj Walterswil, en oriento al Safenwil en sudo al Zofingo kaj Strengelbach, en sudokcidento al Rothrist, kaj en nordokcidento al Arburgo.

## Trafiko 
La stacidomo *Arburgo-Oftringo* (germane *Aarburg-Oftringen*) situas sur la limo inter la du komunumoj. De tie regionaj trajnoj trafikas al Olten, Langenthal kaj Lucerno.

En la sudo de la komunumo troviĝas la aŭtovojtriangulo *Wiggertal*, kie la svisa aŭtovojo A2 disbranĉiĝas de la svisa aŭtovojo A1. En Oftringen kruciĝas ankaŭ la du gravaj kantonaj ĉefvojoj de Bazelo al Lucerno kaj de Berno al Zuriko.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Oftringen datiĝas el la jaro 924 kiel *Ofteringa*.

Dum mezepoko Oftringen estis posedaĵo de la Grafoj de Froburgo kaj poste de la Grafoj de Kiburgo kaj fine de la Habsburgoj. En la jaro 1415 la Svisa Ĵurkomunumo konkeris Argovion, kaj Oftingen fariĝis servuto de la urbo Berno. Ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798 ĝi apartenis al la berna voktejo Arburgo. Post la proklamo de la Helveta Respubliko Oftringen estis integrita al la distrikto Zofingo en la nove fondita Kantono Argovio.

## Komunuma partnereco 
Oftringen havas komunuman partnerecon kun la komunumo Filet en Kantono Valezo.

## Vidu ankaŭ 
* Aarburg-Oftringen (stacidomo)
* Küngoldingen (stacidomo)
* Walterswil-Striegel (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Oftringen
* Oftringen en la Historia Leksikono de Svislando

Kategorio:Urboj de Svislando
Chablis (Yonne)

**Chablis** estas vilaĝo kaj komunumo en la departemento Yonne en Francio en la norda parto de la regiono Burgonjo. Ĝi situas en la valo de la rivero Serein.
maldekstra|100ra|Blazono

## Vino 
La vilaĝo Chablis donis sian nomon al unu el la plej famaj francaj blankaj vinoj. Chablis vino estas farata kun la *Chardonnay*, vinbero kiu tre bone kreskas en la regiono.

## Vidindaĵoj 
* La preĝejo sankta Marteno datiĝas de la 13-a jarcento
* La domo momata "la synagogue".

Dosiero:Chablis - Collégiale Saint-Martin 02.jpg|Kirko Saint-Martin (sankta Marteno)
Dosiero:Chablis - Sinagogue 2.jpg|"La Synagogue"
Dosiero:Chablis Hotel de ville.jpg|Urbodomo

### Ĝemelurboj 
* 
* .

## Esperanta vivo 
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 3 voĉdonojn (0,49% de voĉoj) en 2004, kaj 1 voĉdonon (0,17% de voĉoj) en 2009.

## Demografio 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Yonne
* Listo de urboj de Francio

## Referencoj 
Kategorio:Komunumoj de Yonne
Nigrabrova paradoksornito

La **Nigrabrova paradoksornito** (***Paradoxornis atrosuperciliaris***) estas specio de birdo de la familio de Timaliedoj lastatempe trapasita al la familio de Silviedoj aŭ de Paradoksornitedoj, en la tipa genro de *Paradoxornis* aŭ Paradoksornitoj, karakteraj pro bekoj similaj al tiuj de psitakoj. 

Ĝi troviĝas en Bangladeŝo, Butano, Ĉinio, Barato, Laoso, Birmo kaj Tajlando. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj aŭ montarbaroj.

Tiu specio estas iom simila al la Ruĝkapa paradoksornito, tio estas, havas ruĝecbrunan kapon, brunajn suprajn partojn kaj blankecajn subajn partojn, sed la plej klara distingilo estas tre markata **nigra brovareo super la hela okulringo** de nigra okulo. Tiu brovareo nomigas la specion kaj en Esperanto kaj en la latina scienca nomo kie *atrosuperciliaris* signifas precize “kun nigra brovo”.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Paradoxornis atrosuperciliaris.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 26an de julio 2007.
* **Robson**, C. (2007). Family Paradoxornithidae (Parrotbills) pp.&nbsp;292 - 321   in; del Hoyo, J., Elliott, A. & Christie, D.A. eds. *Handbook of the Birds of the World*, Vol. 12. Picathartes to Tits and Chickadees. Lynx Edicions, Barcelona.

Kategorio:Silviedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Georg Gebel

Georg Gebel - naskiĝis la 25-an de oktobro 1709 en Brieg (nun Brzeg en Pollando), mortis 43-jara la 24-an de septembro 1753 en Rudolstadt - estis germana muzikisto kaj komponisto. Ankaŭ lia patro nomiĝis Georg Gebel, kaj estis orgenisto en Breslau (la nuna pola Vroclavo). Li eltrovis frue la talenton de sia filo kaj edukis lin muzike, sed tro postulis lin formigante mirinfanon. 

La knabo plenumadis la patran volon: lernis ludi orgenon kaj aliajn instrumentojn, lernis komponi. Georg Gebel, la filo, verkis 12 operojn, pli da 100 simfoniojn, koncertojn, ĉambromuzikaĵojn, 3 oratoriojn, 144 diservajn kantatojn.

Laste li estris la kortegan orkestron en Dresdeno. Li ankaŭ pentris bildojn. Liaj bildoj ne
plu ekzistas. Ĉar li laboradis nelacigeble, li mortis jam kiel 44-aĝulo. Nur liaj oratorioj kaj 69 kantatoj ekzistas ankoraŭ.

Kategorio:Germanaj orgenistoj
Kategorio:Germanaj komponistoj
Attila Simon

**SIMON Attila** [ŝimon] estas rumania hungara poeto, ĵurnalisto naskita la 6-an de aŭgusto 1972 en Miercurea Ciuc. Inter 1998 kaj 2001 li redaktis la retan novaĵportalon Élő Erdély.

## Poemvolumoj
**Elmondom-e ezt vagy álmodom?*, Pallas-Akadémia Könyvkiadó. 1994;
**Átila*, Pallas-Akadémia Könyvkiadó, 1997.

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

## Eksteraj ligiloj 
*Retpaĝo de Élő Erdélyhttp://www.hhrf.org/erdely/hir.html 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Alta Velocidad Española

alternative=AVE map.svg|eta|Mapo de AVE
eta|Mapo de AVE en 2013
**Alta Velocidad Española** (**AVE**) estas grandrapida trajno kiu funkcias ĉe rapidoj de ĝis 300 kilometroj por horo sur dediĉa trako en Hispanio. En la hispana lingvo la nomo signifas laŭvorte "granda rapido hispana", sed estas ankaŭ vortludo sur la hispana vorto *ave* ("birdo").

Malsimila al la cetero de la hispana 1672 mm reto, la AVE uzas la normalan ŝpuron de 1435 mm.

## Vidu ankaŭ 
* LAV Madrid-Toledo
* LAV Madrid-Sevilo
* Alvia
* Avant
* Intercity (Renfe)
* Iryo
* TGV

## Eksteraj ligiloj 
* Red de Alta Velocidad - Adif - AV - Adif  (plurlingva)
* Renfe - AVE Internacional - mapo
* Renfe - AVE Internacional - horaro

Kategorio:Fervojo en Hispanio
János Kristófi

**KRISTÓFI János** [kriŝto'fi] estis rumanuja hungara pentristo naskita  la 15-an de decembro 1925 en Petreu kaj mortinta la 5-an de januaro 2014 en Oradea. Li estis patro de pentristino Enikő Kristófi.

## Biografio
János Kristófi diplomitiĝis en 1954 Belarta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo kaj li estis de 1955 instruisto de arta liceo de Oradea.
## Individuaj ekspozicioj
*1958, 1975, 1980 – Oradea
*1963 – Salonta
*1975 – Korunk Galéria, Kluĵo
*1977 – Debrecen
*1981 – Stockholm
*1989 – Mini Galéria, Miskolc
*1989 – Braŝovo

## Elektitaj grupaj ekspozicioj
*1978 – Dalles Terem, Bukareŝto
*1992 – Varadinum, Oradea

## Fonto
*Artportal.hu 

## Eksteraj ligiloj
*Pri ekspozicio en 2011 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Winnecke 4

**Winnecke 4** estas duobla stelo en la Konstelacio Granda Ursino, kun respektivaj videblaj magnitudoj de 9,7 kaj 10,1.

Tiu stelparo estas ankaŭ konata kiel **M40** en la Messier-katalogo.
Serĉante nebulozon priskribita de Johannes Hevelius, Charles Messier
malkovris tiun duoblan stelon kaj enskribas ĝin en sian katalogon sub la numero
**M40**, kvankam ĝi ne estas nebulozo. En 1869, la germana
astronomo August Winnecke klasifikis ĝin en sian katalogon pri duoblaj steloj
sub la indiko **Winnecke 4**.

Oni supozas, ke estas ŝajne duobla stelo.

## Vidu ankaŭ 
* Messier-katalogo

## Eksteraj ligiloj 
*    M40, el "Katalogo de Messier"

Kategorio:Messier-objektoj
Kategorio:Duopaj steloj
Makulvanga paradoksornito

La **Makulvanga paradoksornito** (***Paradoxornis guttaticollis***) estas specio de birdo de la familio de Timaliedoj lastatempe trapasita al la familio de Silviedoj, en la genro ***Paradoxornis*** karaktera pri bekoj stumpecaj kvazaŭ de psitakoj, adaptitaj al manĝo de sekaj semoj de herbo. Ĝi troviĝis en la familio de Timaliedoj aŭ en propra distinga familio Paradoksornitedoj, sed ĝi aktuale estas pli certece enmetita en la Silviedoj. 

Ĝi troviĝas en Sudorienta Azio nome en Bangladeŝo, Ĉinio, Barato, Laoso, Birmo, Tajlando kaj Vjetnamio.

Temas pri 19 cm longa birdo, kun helbrunaj supraj partoj kaj blankecaj subaj partoj. La kapo estas sufiĉe distinga ĉar krom la tre mallonga kaj papageca rimarkinda **flava beko kaj la ruĝecbruna krono**, estas tre rimarkinda vizaĝo kun **blanka areo de saŭmecaj plumoj** el la mentono al subokulo kaj supren estas nigreca okulareo al la beko kun nigra okulo kaj tre malgranda blanka brovo kaj suben estas tre rimarkinda **nigra makulo en vango**, kio nomigas la specion en Esperanto. En la gorĝo videblas similaj saŭmecaj plumoj iom pli malhelaj kaj sagoformaj kvazaŭ gutoj kio nomigas la specion en la latina scienca nomo kie *guttaticollis* signifus pli malpli “kun gutoj en la kolo”.

## Referencoj
* BirdLife International 2004.  Paradoxornis guttaticollis.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 26an de julio 2007.
* **Robson**, C. (2007). Family Paradoxornithidae (Parrotbills) pp.&nbsp;292 - 321   in; del Hoyo, J., Elliott, A. & Christie, D.A. eds. *Handbook of the Birds of the World*, Vol. 12. Picathartes to Tits and Chickadees. Lynx Edicions, Barcelona.

## Eksteraj ligiloj 
* Filmetoj de Makulvanga paradoksornito ĉe Interreta Birdokolekto

Kategorio:Silviedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Volvaĵo Qingming

La **volvaĵo Qingming** (ĉine: 清明上河圖 / 清明上河图 / pinyine: Qīngmīng Shànghé Tú) estas la plej fama pentraĵo de la ĉina pentristo Zhang Zeduan (1085-1145).

La pentrita volvaĵo montras la ĉiutagan vivon de la urbo Kaifeng, la ĉefurbo sub la norda dinastio Song en la memortago pri mortintoj Qingming.

La volvaĵo estas 24,8 centimetrojn alta kaj 528,7 centimetrojn longa.

## Historio 
La aparta afero de la volvaĵo Qing-Ming estas, ke ĝi estas unu el la maloftaj pentraĵoj de la frua imperiestra kolektaĵo, kiu troviĝas nuntempe en Ĉinujo. Pu Yi alte taksis tiun bildon kaj kunportis ĝin kiam la japanoj igis lin imperiestro de Manĉuko. Tial ĝi ne troviĝis en la Malpermesita Urbo, kiam la Kuomintango fuĝis al Tajvano kunportanta la artaĵojn de la imperiestra palaco.

En la jaro 1945 Pekino reaĉetis la volvaĵon, kiu ekde tiam troviĝas en la palaca muzeo de Pekino.

Kaifeng estis la ĉefurbo de la norda dinastio Song.

## Bildaro 

Image:Qingming shanghe tu 01.jpg|Titolo
Image:Qingming shanghe tu bridge.jpg|Ponto
Image:Qingming shanghe tu gate tower.jpg|Urba pordego
Image:Qingming shanghe tu street life.jpg|Surstrata sceno

## Eksteraj ligiloj 
* La volvaĵo videbla rete 
* '''China's Mona Lisa' makes a rare appearance in Hongkong'', New York Times, 3-an de julio 2007

Kategorio:Ĉinaj pentraĵoj
Kategorio:Historio de Ĉinio
Riportando tutto a casa

***Riportando tutto a casa*** (esperante: "Reportante ĉion hejme") estas la unua muzikalbumo de Modena City Ramblers, produktita en marto de 1994 por la roma sendependa firmao Helter Skelter. Preskaŭ tuj ĝi estis akirita de Black Out PolyGram, kiu republikigis la muzikalbumon kun la aldono de la kanto ''Il bicchiere dell'addio*, kune kun Bob Geldof kaj la nova frapinstrumentisto Roberto Zeno.

## Trakoj 
# *In un giorno di pioggia* ("En pluva tago") - 4:42
# *Tant par tachèr - The Atholl Highlanders* ("Nur por silenti") - 5:32
# *Quarant'anni* ("Kvardek jaroj") - kanto pri la unua Itala respubliko 3:42
# *Delinqueint ed Mòdna* ("Krimulo de Modeno") - 4:04
# *Morte di un poeta* ("Morto de poeto") - 3:45 (dediĉita al Helno de Les Negresses Vertes)
# *I funerali di Berlinguer* ("La funeraloj de Berlinguer") - 6:39
# *Il bicchiere dell'addio* ("La glaso de la adiaŭo") - 4:28 (aldonita poste)
# *Canto di Natale* ("Kristnaska kanto") - 4:20
# *Ahmed l'ambulante* ("Ahmed la kolportisto") - teksto de Stefano Benni 4:44
# *Contessa* ("Grafino") - 4:32
# *Bella ciao* ("Belulino ĝis") - 3:17
# *The great song of indifference* ("La granda kanto de la indiferenteco") - omaĝo en modena dialekto de la samnoma kanto de Bob Geldof 3:02
# *Ninnananna'' ("Lulkanto") - 3:52
Librejo Azia

**Biblioteko Azia** estas biblioteko ĉe Muzeo pri Azio kaj Pacifiko en Varsovio, Pollando, kiu nombras pli ol 13 mil da volumenoj. Kolektas ĉefe sciencajn publikaĵojn pri materia kaj spirita kulturoj de Azio, Aŭstralio kaj Oceanio en eŭropaj lingvoj kaj ankaŭ aziaj. 

Ĉe la komenco estis libro-kolekto de Andrzej Wawrzyniak, fondinto kaj direktoro de la muzeo. La plej malnovaj presaĵoj devenas de la 19a jarcento kaj ofte enhavas interesajn ilustraĵojn. 

Biblioteko Azia ĉe Muzeo pri Azio kaj Pacifiko en Varsovio posedas multajn unikaĵojn, devenantaj de privataj personoj kaj institucioj el multaj landoj de la mondo. Ankaŭ zorgas pri interbiblioteka interŝanĝo de publikaĵoj kun bibliotekoj de pluraj eksterlandaj muzeoj, ekz. orientaj (Sankt-Petersburgo, Prago, Budapeŝto, Parizo, Stokholmo, Kolonjo, Hanojo, ktp.), etnografiaj (Amsterdamo, Lejdeno, Munkeno, Lepsiko, Kolonjo, Hanojo, ktp) kaj aliaj. La biblioteko kolektas ankaŭ aktualajn publikaĵojn venigataj de la mondaj universitataj eldonejoj (Oxford, Cambridge, Harvard, Yale, Honolulu kaj aliaj) kaj pri art-historio (Thames & Hudson, Prestel, H. Abrams, Inc, ktp.). En la la biblioteko troviĝas ankaŭ multe da eldonaĵoj donacitaj de *Japan Foundation* en Tokio kaj *Korea Foundation* en Seulo. Biblioteko ricevas ankaŭ multe da katalogoj de aŭkciaj domoj (Lempertz, Sotheby's, Christie's, Larasati). En apartigita apudlibraro - krom 300 lingvaj vortaroj - estas kelke da maloftaj enciklopedioj, ekz. *Kodansha Encyclopedia of Japan* (9 vol.), *The Dictionary of Art* (34 vol.). El inter eksterlandaj revuoj valoras mencii jenajn titolojn: *Arts of Asia*, *Orientations*, *Saudi Aramco World*, *Canberra Anthropology*, *Senri Ethnological Studies*, *Acta Orientalia. Academiae Scientiarum Hungaricae*, *Pacific Affaires*, *The Newsletter* (IIAS - International Institute for Asian Studies).

La biblioteko arigas ankaŭ publikaĵojn el la pola eldona merkato pri Oriento. Kunlaboras kun polaj muzeoj, kiuj posedas kolektaĵojn de orienta arto kaj kun polaj sciencaj institucioj pri simila ĉefaspekto.

El la polaj periodaĵoj en la biblioteko estas i.a. *Rocznik Orientalistyczny* (konferenclingva) kaj pola versio de *National Geographic*, *Przegląd Orientalistyczny*, *Azja-Pacyfik* (jareldonaĵo) kaj multe da aliaj revuoj sciencaj, popular-sciencaj, vojaĝistaj ktp.

En 2019 estis komencita bitlibrigo de ĉ. 200 dokumentoj i.a. el Tibeto, Birmo kaj Indonezio, planata por du jaroj.

Oni povas esti senpage prizorgata surloke aŭ kadre de interbiblioteka ŝanĝado. Eblas ricevi pagatajn kopiaĵojn.

## Bibliografio
* *Skanado de manuskriptoj kaj presaĵoj el kolekto de Muzeo pri Azio kaj Pacifiko* (informilo)

## Eksteraj ligiloj
* https://www.muzeumazji.pl/

Azia
Azia
Kategorio:Azia kulturo
Kategorio:Oceania kulturo
Sándor Majla

**MAJLA Sándor** estis rumania hungara poeto, libroeldonisto. Li naskiĝis la 14-an de oktobro 1960 en Corund (Harghita) kaj mortis la 3-an de aŭgusto 2015 en Odorheiu Secuiesc. Laborlokoj: Ablak Kiadó, Infoprint, Litera. 
## Kariero
Sándor Majla instruis en Corund (Harghita) kaj Odorheiu Secuiesc, estis lerneja administranto e Bisrița (1989-91). Li redaktis la revuon Ablak, novelantologiojn.

## Poemvolumoj
**A szavak pírja*, Bukarest, Kriterion, 1990; 
**Az oroszlán álma*,  Székelyudvarhely, Ablak, 1995;
**Stációk*, Székelyudvarhely, Ablak, 1995.
## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj libroeldonistoj
Qingming

eta|Desegnaĵo kie ĉina familio preparas la monbiletojn por bruligi ilin sur la tomboj de familiaj formortinoj.
La ĉina festivalo **Qingming** (ĉine: 清明节, qīngmíngjié, de 清明, qīngmíng, infero kaj klara) okazas la 4-an aŭ 5-an de aprilo, malofte ankaŭ la 6-an de aprilo.
Ĝi estas la festo de memorigo pri la mortintoj. Temas pri la nura tradicia festo, kies dato ne estas kalkulita laŭ la kamparana luna kalendaro, sed kiu okazas ĉiam la 15-an tagon post la komenco de printempo, do kutime la 5-an de aprilo.

## Tradicio 
Oni balaas la tombojn, deponas antaŭ ilin nutraĵojn, florojn kaj aĵojn, kiuj iam plaĉis al la mortintoj. Oni bruligas olibanajn stangetojn kaj mortomonon.

En la sudo ĉirkaŭ Kantono videblas en tiu epoko multaj komercistoj surstrataj, kiuj ofertas ne nur papermonon, sed ankaŭ aŭtojn, vestaĵojn kaj ŝuojn el papero, kiuj estos bruligitaj honorcele al la mortintojn. La brulintaj aĵoj estus disponeblaj al la prauloj kaj igos ilin bonkoraj al la posteuloj, kies sorton ili gvidas.

En tiu tago multaj ĉinoj manĝas nur malvarmajn nutraĵojn.

Ĉirkaŭ la epoko de la festo Qingming temperaturoj altiĝas kaj pli ofte pluvas, kio estas bona por semado.

## Historio 
La 4-a de aprilo ludis gravan rolon en la moderna historio de Ĉinujo. Tiel la movado de la 4-a de aprilo utiligis dum la kulturrevolucio la tagon por kritiki la Bandon de la Kvar per malferma funebro de la morto de la longtempa ĉefministro Zhou Enlai.

En la popolrespubliko de Ĉinujo la festo iĝis oficiala ferio en la jaro 2008. Tiel la socialisma ŝtato religiĝas al la tradicio.

Ankaŭ en Tajvano tiu tago estas ferio. Ĝi estas la mortotago de la longjara diktatoro Ĉiang Kai-ŝek (5-an de aprilo 1975).

## Qingming en pentrarto 
La fama volvaĵo Qingming de Zhang Zeduan estas antikva ĉina pentraĵo, kiu montras scenojn de la urbo Kaifeng, ĉefurbo de la dinastio Song dum la Qingming-epoko.

## Vidu ankaŭ 
* Kulturo de Ĉinio
* Historio de Ĉinio
* Ĉina kalendaro

Kategorio:Religio en Ĉinio
Kategorio:Festivaloj en Ĉinio
Kategorio:Budhismaj festoj en Ĉinio
Kategorio:Budhismaj festoj
Kategorio:Ĉina festo
Kategorio:Tombejoj
Kategorio:Budhismo en Ĉinio
Anna Lesznai

eta|Anna Lesznai
**Anna LESZNAI** [lesnai] [Zempléni Moscovitz Amália] estis poetino, verkistino, pentristino, grafikistino, industriartistino naskita la 3-an de januaro 1885, Alsókörtvélyes (nun Nižný Hrušov Slovakio) kaj mortinta la 2-an de oktobro 1966 en Novjorko. Ŝi estis inter 1913 kaj 1918 edzino de politiksciencito, politikisto Oszkár Jászi, poste Tibor Gergely.

## Verkoj 
* *Magyar Iparművészet*, 1911/275. o. és VI. melléklet
* *Lesznai Anna meséskönyve*, Magyar Hírlap, 1913. 19-a de decembro.
* *Lesznai Képeskönyv* (utószó: Szabadi J. és Vezér E.), Budapest, 1979.
* *Hazajáró versek* (Budapeŝto, 1909);
* *Die Reise des kleinen Schmetterlings durch Leszna nach den benachbarten Feenreichen* (fabeloj, Wien, 1913);
* *Mese a bútorokról és a kis fiáról* (Gyoma, 1918);
* *Édenkert* (poemoj, Gyoma, 1918);
* *Eltévedt litániák* (poemoj, Vieno, 1922);
* *Spätherbst in Eden* (Karlsruhe, 1965);
* *Kezdetben volt a kert* (romano, Budapeŝto, 1966);
* *Köd előttem, kőd utánam* (elektitaj poemoj, Budapeŝto, 1967).

## Individuaj ekspozicioj 
* 1912 • Berlin (artikolo en Stickerei Zeitung und Spitzen-Revue, Darmstadt 1912. 1-a de decembro)
* 1975 • ~ memorekspozicio, Hatvany Lajos Múzeum, Hatvan (kat.)
* 1976 • ~ ekspozicio, Magyar Nemzeti Galéria, Budapest (kat.).

## Elektitaj grupaj ekspozicioj 
* 1911 • Nemzeti Szalon, Budapest
* 1911 • Iparművészeti Társulat lakásművészeti kiállítása, Budapest
* 1912 • Miskolci Országos Háziipari kiállítás, Miskolc
* 1912 • Ernst Múzeum, Budapest
* 1912 • Iparművészeti kiállítás, Arad
* 1912 • Museum für Kunst und Industrie, Vieno
* 1913 • Iparművészeti kiállítás, Művészház
* 1925 • Neue Galerie, Vieno
* 1926 • Bukun, Vieno
* 1927, 1928, 1930 • Hagenbund, Vieno
* 1929 • Wiener Frauenkunst, Österreichisches Museum, Vieno
* 1930 • Oberlin (USA)
* 1932 • Ernst Múzeum, Budapest
* 1932 • a Képzőművészek Új Társasága és az Új Művészek Egyesülete közös tárlata, Nemzeti Szalon, Budapest
* 1933 • Nemzeti képzőművészeti kiállítás, Műcsarnok, Budapest
* 1934, 1935, 1937, 1938 • Képzőművészek Új Társasága, Nemzeti Szalon, Budapest
* 1935 • International School of Art vándorkiállítása
* 1935 • Tamás Galéria, Budapest grafikai kiállítása, Budapest
* 1935 • Nemzeti Kiállítás, Műcsarnok, Budapest
* 1936 • Nemzeti Kiállítás, Műcsarnok, Budapest
* 1937 • Ekspozicio de Eŭropaj Artistinoj Parizo
* 1938 • Ernst Múzeum, Budapest • Ekspozicio de Eŭropaj Artistinoj, London
* 1970 • Magyar származású művészek külföldön, Műcsarnok.

## Fontoj 
* Artportal.hu
* Képzőművészet Magyarországon

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungardevenaj usonanoj
Irukanĝi-meduzo

alternative=Carukia barnesi 001A.jpg|eta|Carukia barnesi 001A
alternative=Irukandji-jellyfish-queensland-australia.jpg|eta|Irukandji-jellyfish-queensland-australia
eta|Az irukandji méretei
La **irukanĝi-meduzo** (angle *irukanji)* estas tre venena meduzo en orientaj bordaj akvoj de Aŭstralio. Ĝia nomo venas de la triba nomo de iruganĝi *(Yirrganydji)*. 

## Priskribo 
Tiu meduzo havas la plej fortan venenon el inter la meduzoj. La besteto havas preskaŭ ungograndon, la tentakloj longas 10–15 cm. Kontraŭ la pikado ne ekzistas kontraŭveneno. Oni povas malpliigi gravecon de la pikado, se oni verŝas vinagron sur la pikitan lokon, tiel plua venenaĵo ne eniras la korpon. La pikado kaŭzas longtempan, neelteneblan doloron, kio povas daŭri eĉ du semajnojn kaj povas konduki eĉ al morto.

Kategorio:Meduzoj
Kategorio:Kniduloj
Kategorio:Bestoj el la Aŭstralazia ekozono
Kategorio:Venenaj bestoj
Kategorio:Faŭno de Aŭstralio
Listo de Ubuntu-eldonoj

eta|«Ubuntu Through The Years» (2004-2016)
Ĉi tiu artikolo enhavas la **liston de -eldonoj**,  kreita en 2004 de Mark Shuttleworth kaj baziĝita sur Debiano.
__TOC__

## Tabelo 
### Notoj pri LTS-eldonoj 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* 
*  ()

Kategorio:Ubuntu
Cleidopus gloriamaris

eta|Cleidopus gloriamaris|alt=Cleidopus gloriamaris.jpg
[eta|Du anasfiŝoj en la [Akvario de Sidnejo.]]
**Cleidopus gloriamaris** aŭ **ananasfiŝo** estas noktema fiŝo, kiu vivas ĉe la aŭstraliaj marbordoj. Ĝi estas la nura specio de la genro *Cleidopus*.

## Ecoj 
La fiŝo similas al ananaso, kio donis al ĝi la anglan nomon *pineapple fish*, tio estas ananasfiŝo. Ĉe la buŝo ĝi havas organojn, kiuj enhavas lumigivajn bakteriojn. Ĝi povas laŭvole aperigi lumsignalon. Oni supozas, ke tio utilas al komunikado kaj allogado de predoj.

## Eksteraj ligiloj 
* [La akvario de La Rochelle(https://eo.wikipedia.org/wiki/La_Rochelle) pri Cleidopus gloriamaris]

Kategorio:Aktinopterigoj
Luna kalendaro

**Luna kalendaro** estas kalendaro bazanta je la luno. Por distingi ĝin de lunsuna kalendaro oni uzas ankaŭ la nomojn **libera luna kalendaro** aŭ **neligita luna kalendaro**.

Luna kalendaro bazas je lunmonatoj. Dek du kalendaraj lunmonatoj estas unu lunjaro, kiu estas malpli longa je 11 tagoj kompare al jaro de suna kalendaro.

## Orientiĝo je lunfazoj 
*Lunaj kalendaroj* estas pli maljunaj ol *sunaj kalendaroj*, ĉar ili orientiĝas je facile observeblaj ĉielaj aperaĵoj, tio estas la lunfazoj. La sunfazoj, ekzemple la ekvinoksoj aŭ la solsticoj, estas multe pli malfacile rekoneblaj.

## Bibliografio 
* L. E. Dogett: *Calendars*. En: P. Kenneth Seidelmann (eld.): *Explanatory Supplement to the Astronomical Almanac*. University Science Books, Sausalito CA. (angle)

## Eksteraj ligiloj 
*
Échevronne

**Échevronne** estas franca komunumo, kiu situas en la departemento Côte-d'Or kaj en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Geografio 
La komunumo situas nordoueste de Beaune. Ĝi enhavas la vilaĝon Échevronne kaj la vilaĝeton Changey.

## Historio 
Sankta Guérin, la frato de Sankta Léger (Sankta Leodegario), trapasis tie en 676 dum sia martiro.

En la jaro 1231, Alix de Vergy la edzino de la duko Odo la 3-a donis al Échevronne kaj Changey la rajton de komunumo.

## Vidindaĵoj 
* Kirko datiĝas de la 12-a jarcento.
* Kastelo (de Changey) datiĝas de la 18-a jarcento.

## Vinoj 
Vino de "Haute côte de Beaune" estas produktata.

## Famuloj 
Lucien Jacob  estis parlamentano inter 1978 kaj 1988.

## Vidu ankaŭ 
* Beaune
* Communauté d'agglomération de Beaune Côte et Sud
* Komunumoj de Côte-d'Or

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
La grande famiglia

***La grande famiglia*** (esperante: "La granda familio") estas la dua muzikalbumo de Modena City Ramblers. Ĝi estas la unua muzikalbumo de Stefano "Cisco" Bellotti kiel kantisto, post la eliro de Alberto Morselli, al kiu estas dediĉita la dekkvina trako de la muzikalbumo, *La strada*, kiel bondeziro por *hermano querido*.

En la foto de grupo de la kovrilo estas Davide "Dudu" Morandi, ano de Modena City Ramblers post 10 jaroj.

## Trakoj 
# *Clan Banlieue* ("Klano *banlieue*") - 3:55
# *Grande famiglia* ("Granda familio") - 3:01
# *Canzone dalla fine del mondo* ("Kanto de la fino de la mondo") - 3:50
# *Santa Maria del Pallone* ("Sankta Maria de la pilko") - 3:21
# ''L'aquilone dei Balcani* ("La kajto de Balkanoj") - 1:41
# *Le lucertole del folk* ("La lacertoj de la popola muziko") - 2:14
# *Giro di vite* ("Turno de ŝraŭbo") - 2:01
# *La mondina/The lonesome boatman* ("La rizpurigistino/La soleca ŝipano") - 2:01
# *Al Dievel/La marcia del Diavolo* ("Al diablo/La marŝo de la diablo") - 3:27
# *Il fabbricante dei sogni* ("La fabrikanto de sonĝoj") - 3:19
# *La banda del sogno interrotto* ("La bando de la interrompita sonĝo") - 2:58
# *La locomotiva* ("La lokomotivo") - 7:12
# *L'unica superstite* ("La unika postrestintino") - 3:52
# *La fola dal Magalas* - 3:37
# *La strada* ("La vojo") - 4:14
# *La mia gente'' ("La mia ularo") - 2:54
Metafonio

En la historio de lingvo, **metafonio** estas fonetika ŝanĝo en kiu vokalo ŝanĝiĝas pro la influo de alia vokalo en la sama vorto. Metafonio estas formo de asimilo kiu povas esti progresema aŭ regresema. Metafonio progresema ankaŭ nomiĝas vokala harmonio.

Kategorio:Fonetiko
Kategorio:Morfologio
Kategorio:Lingva historio
András Medve

**MEDVE András** estas hungara pentristo, grafikisto, skulptisto. Li naskiĝis la 25-an de aŭgusto 1941 en Szászrégen.

## Biografio 
András Medve kreskiĝis en Baia Mare, studis en Budapeŝto, ekde 1971 li vivas en Düsseldorf (Germanujo).

## Individuaj ekspozicioj 
* 1984 • Plastiken 1979-1984, Zeichnungen 1983-1984, Galerie Klein, Bonn (kat.) • Kunstmuseum, Düsseldorf
* 1987 • Ora Hundo, Dresdener Bank, Frankfurt am Main (foto-dokumentaro)
* 1992 • Ekspozicio retrorigarda, Csók Képtár, Székesfehérvár • Szent István Király Múzeum, Székesfehérvár
* 1993 • Liget Galéria, Budapeŝto
* 1995 • Liget Galéria, Budapeŝto
* 2000 • Liget Galéria, Budapeŝto

## Elektitaj grupaj ekspozicioj 
* 1970 • Faktoj, projektoj, Katona József Múzeum, Kecskemét • Stúdió '70, Ernst Múzeum, Budapeŝto
* 1971 • Egervár '71, Eger • Műcsarnok, Budapeŝto.

## Publikpalacaj kreaĵoj 
* Attila József (kalkŝtono, 1971, Székesfehérvár, József Attila loĝejkolonio).

## Fonto 
* Artportal.hu

Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj pentristoj
M24

**M24** (**Messier 24**, **Nubo de Sagitario**, aŭ **Delle Caustiche**) aspektas kiel stelamaso larĝa de ĉirkaŭ 600 lumjaroj en konstelacio Sagitario. Malkovris ĝin Charles Messier la 20-an de junio 1764.

M24 ne estas vera « stelamaso » sed parto de nia lakta vojo, (verŝajne de la brako de ortilo) malproksima de ĉirkaŭ 10&nbsp;000 lumjaroj, pli klare videbla ĉar laŭ tia direkto, la kosma polvo estas malpli densa. Ĝi estas travidebla fenestro kiu permesas vidi malproksimegan regionon, normale kaŝitan.

Ene de M24 estas du malfermitajn amasojn : NGC 6603, videbla nudokule (foje konfuzita kun M24 mem) kaj Markarian 38, kaj du malhelajn nebulozojn, kiujn Edward Barnard katalogis kiel B92 kaj B93.

## Vidu ankaŭ 
* Messier-katalogo
* NGC-katalogo

## Eksteraj ligiloj 
*    M24, el "Katalogo de Messier"

Kategorio:Messier-objektoj
Kategorio:Sagitario (konstelacio)
Violgorĝa paradoksornito

La **Violgorĝa paradoksornito** (***Paradoxornis webbianus***)  estas specio de birdo de la familio de Timaliedoj lastatempe trapasita al la familio de Silviedoj aŭ de Paradoksornitedoj, en la tipa genro de *Paradoxornis* aŭ Paradoksornitoj, karakteraj pro bekoj similaj al tiuj de psitakoj. 

## Aspekto 
La korpo estas tute bruna kun **ruĝecaj krono kaj ĉefe flugiloj** kiuj kutime montras sian brilan koloron. La dorso estas olivecbruna kaj simila sed pli malhelbruna la longa vosto. La subaj partoj estas helgrizbrunaj kun ruĝecaj nuancoj ĉefe en vizaĝo kaj iom en suba ventro, dum la brusto estas pli hela. Tiuj birdoj havas la karakteran papagecan bekon kaj ankaŭ havas longajn krurojn kompare kun la korpo kaj grimpas danke al tiuj paruece eĉ kapaltere. Ambaŭ seksoj estas similaj, kutime la ino sekvas la masklon.

## Distribuado 
Ĝi troviĝas en Orienta Azio nome en Ĉinio, Japanio, Koreio, Mongolio, Rusio, Tajvano kaj Vjetnamio, rare en Japanio kaj en norda Hindoĉinio. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montararbaroj. Tiuj estas loĝantaj birdoj, prefere en malfermaj habitatoj laŭ malgrandaj aroj kiuj konstante bruetas, kutime en montodeklivoj en arbustaroj, altaj herbejoj, kanejoj, junkejoj kaj bambuejoj.

## Subspecioj 
Ĉar temas pri loĝantaj birdoj, la restado en reproduktejoj estas kaŭzo de ekzisto de diversaj subspecioj, nome 11, el kiuj menciindas la jenaj:
* Nomiga subspecio, Violgorĝa paradoksornito, *Paradoxornis webbianus webbianus*,
* *Paradoxornis webbianus bulomachus*, en Tajvano,
* *Paradoxornis webbianus fulvicauda*, en NOr Ĉinio, S Koreio,
* *Paradoxornis webbianus suffuses*, en NOk al SOr Ĉinio,
* *Paradoxornis webbianus mantschuricus*, en O Manĉurio, pli helbrunaj dorso kaj vosto,
* *Paradoxornis webbianus elisabethae*, en SOr Junano.

## Kutimaro 
Tiuj birdoj estas ĉiomanĝantaj, ĉar pro loĝanteco devas adaptiĝi al diversaj manĝodisponebloj, ĉu de semoj, ĉu de insektoj, ĉefe vermoj dum reproduktado por idoj.

La reprodukta sezono estas printempo kaj somero. Tiuj birdoj konstruas tasforman neston, 1m al 2m supergrunde kutime en kaŝita loko inter bambuejoj aŭ alta herbejo ofte ĉe akvo el vegetala fibro, folioj kaj sekaj herberoj. La ino demetas 4-5 ovojn, kiuj estas helbluaj al blankecaj sen markoj. La kovado daŭras 12 tagoj kaj elnestiĝo okazas post 12 pliaj tagoj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Paradoxornis webbianus.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 26a de julio 2007.
* **Robson**, C. (2007). Family Paradoxornithidae (Parrotbills) pp.&nbsp;292 - 321   in; del Hoyo, J., Elliott, A. & Christie, D.A. eds. *Handbook of the Birds of the World*, Vol. 12. Picathartes to Tits and Chickadees. Lynx Edicions, Barcelona.

## Eksteraj ligiloj 
*Priskribo en angla kun konsiloj por bredado 
*Bildoj ĉe ADW

Kategorio:Silviedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Brunflugila paradoksornito

La **Brunflugila paradoksornito** (***Paradoxornis brunneus***)  estas specio de birdo de la familio de Timaliedoj lastatempe trapasita al la familio de Silviedoj aŭ de Paradoksornitedoj, en la tipa genro de *Paradoxornis* aŭ Paradoksornitoj, karakteraj pro bekoj similaj al tiuj de psitakoj. 

Ĝi troviĝas en Ĉinio kaj norda Birmo.

Tiu birdo havas ruĝecan kapon kie rimarkindas la tre nigra okulo, tre **malhelbrunajn flugilojn**, kio nomigas la specion en Esperanto kaj en la latina scienca nomo kie *brunneus* aludas al la bruna koloro de la flugiloj, kaj helgrizbrunaj subaj partoj kun pli helaj gorĝo kaj supra brusto.

## Referencoj
* BirdLife International 2004.  Paradoxornis brunneus .   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 26an de julio 2007.
* **Robson**, C. (2007). Family Paradoxornithidae (Parrotbills) Pp. 292 - 321   in; del Hoyo, J., Elliott, A. & Christie, D.A. eds. *Handbook of the Birds of the World*, Vol. 12. Picathartes to Tits and Chickadees. Lynx Edicions, Barcelona.

Kategorio:Silviedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Grizkapuĉa paradoksornito

La **Grizkapuĉa paradoksornito** (***Paradoxornis zappeyi***)  estas specio de birdo de la familio de Timaliedoj lastatempe trapasita al la familio de Silviedoj aŭ de Paradoksornitedoj, en la tipa genro de *Paradoxornis* aŭ Paradoksornitoj, karakteraj pro bekoj similaj al tiuj de psitakoj. 

Ĝi troviĝas kiel endemio nur en Ĉinio. Ties natura habitato estas moderklimataj arbaroj kaj arbustaroj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo.

Kiel la nomo sugestas, tiu specio montras **tre grizajn kapon, kolon kaj supran bruston**, pli malhele en frunto kaj krono. La griza kapo estas plej karaktera distingilo kaj indus la nomo de *Grizkapa paradoksornito*, sed tiu jam estas de alia specio de la genro nome Grizkapa paradoksornito. Kontrastas kaj rimarkindas la papageca hela beko kaj la malhela okulo ene de **blanka okulringo**. La supraj partoj ĉefe dorso estas brunaj kaj la subaj partoj malhelbrunaj pli hele en gorĝo kaj iom rozkolora en ventro.

La alvoko estas akra ‘trr'ik’ kaj ‘trrrh’ kaj la kanto altatona ‘ss-si-su-si’.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Paradoxornis zappeyi.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 26an de julio 2007.
* **Robson**, C. (2007). Family Paradoxornithidae (Parrotbills) pp.&nbsp;292 - 321   in; del Hoyo, J., Elliott, A. & Christie, D.A. eds. *Handbook of the Birds of the World*, Vol. 12. Picathartes to Tits and Chickadees. Lynx Edicions, Barcelona.

## Eksteraj ligiloj 
*BirdLife Species Factsheet.

Kategorio:Silviedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Barna Megyeri

**MEGYERI Barna** [medjeri] estis hungara skulptisto. Li naskiĝis en Oradea la 12-an de julio 1920 kaj mortis Budapeŝto la 14-an de aprilo 1966.
eta|Trankvilo fare de Barna Megyeri
eta|Spartacus fare de Barna Megyeri

## Premioj 
* 1947: premio de kultministerio;
* 1965: Munkácsy-premio.

## Vivo 
Barna Megyeri studis en Belarta Altlernejo de Budapeŝto inter 1937-1942. Lia majstro estis Zsigmond Kisfaludi Strobl. Li soldatiĝis, inter 1945-1947 li vivis en Cluj, poste en Budapeŝto.

## Individuaj ekspozicioj 
* 1964 • Csók Galéria, Budapest [kun Sándor Bakky] (kat.)
* 1971 • Magyar Nemzeti Galéria, Budapest (memorekspozicio, kat.)
* 1972 • Tornyai János Múzeum, Hódmezővásárhely
* 1978 • Déri Múzeum, Debrecen (kat.)
* 1979 • Zichy-kastély, Óbuda
* 1992 • Óbudai Társaskör
* 1998 • Barcsay Terem, Budapest, Magyar Képzőművészeti Főiskola (hagyatéki kat.).

## Elektitaj grupaj ekspozicioj 
* 1947 • Aŭtuna ekspozicio de Alkotás Művészház
* 1948 • Hungara grafikekspozicio, Stockholm • Kreaĵoj de cent hungaraj artistoj, Fővárosi Képtár, Budapest • Ekspozicio 30-a de Európai Iskola; A magyar képzőművészet újabb irányai, Nemzeti Szalon, Budapest
* 1952- Hungara Artekspozicioj, Műcsarnok, Budapest
* 1964 • Somerekspozicioj de Segedo kaj de Balatono; Mai magyar kisplasztika, Csók Galéria, Budapest • Magyar művészet 1945-1969, Műcsarnok, Budapest
* 1991 • La sesdekaj jaroj. Új törekvések a magyar képzőművészetben, Magyar Nemzeti Galéria, Budapest.

## Fonto 
* Artportal.hu

Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Junana paradoksornito

La **Junana paradoksornito**, *Paradoxornis ricketti*, estas specio de birdo de la familio de Timaliedoj lastatempe trapasita al la familio de Silviedoj aŭ de Paradoksornitedoj, en la tipa genro de *Paradoxornis* aŭ Paradoksornitoj, karakteraj pro bekoj similaj al tiuj de psitakoj.

Ĝi troviĝas kiel endemio en Ĉinio, kiu reproduktiĝas nur en nordokcidenta Junano, kio nomigas la specion.

Tiu malgranda 10&nbsp;cm longa orientalisa specio estas ofte konsiderata samspecifa ĉu kun la Bruna paradoksornito, *Paradoxornis  brunneus*, ĉu kun la Violgorĝa paradoksornito, *Paradoxornis webbianus*. Ties kutimaro estis priskribita kiel simila al tiu de la Violgorĝa paradoksornito . https://web.archive.org/web/20010425152119/http://www.geocities.com/Heartland/6199/9classi.htm.

Ĝi estas ruĝecbruna supre kaj helgrizbruna sube.

## Referencoj 
* **Robson**, C. (2007). Family Paradoxornithidae (Parrotbills) Pp.&nbsp;292 - 321   in; del Hoyo, J., Elliott, A. & Christie, D.A. eds. *Handbook of the Birds of the World*, Vol. 12. Picathartes to Tits and Chickadees. Lynx Edicions, Barcelona.

Kategorio:Silviedoj
Kategorio:Orientalisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Azio
Ora paradoksornito

La **Ora paradoksornito** (***Paradoxornis verreauxi***) estas specio de birdo de la familio de Timaliedoj lastatempe trapasita al la familio de Silviedoj aŭ de Paradoksornitedoj, en la tipa genro de *Paradoxornis* aŭ Paradoksornitoj, karakteraj pro bekoj similaj al tiuj de psitakoj.

maldekstra|eta|Ilustración de 1908.
La **Ora paradoksornito** estas malgranda (11.5 cm longa) birdo kun relative granda, rondoforma kapo kaj malgranda, dika papageca beko; tiu specio estas iom simila la la parenca Nigragorĝa paradoksornito, sed ne tiom bunta en la vizaĝo kaj sen la nigra superokula strizono, sed kiel ĉe tiu ankaŭ ĉe la Ora paradoksornito la **kapo kaj kolo estas tre ruĝecbrunaj**, kaj la dorso bruna kaj la vosto iom ruĝecbruna. La centraj subaj partoj estas blankaj, dum la flankoj estas ruĝecbrunaj. La flugilplumoj kaj triarangaj estas nigrecaj kun blankecaj bordoj kaj la **gorĝo estas nigra tre rimarkinda inter blanka ĉirkaŭaĵo**. La tajvana subspecio *morrisonianus* estas pli olivecgriza en kapo, dorso kaj flankoj, ties blanka superokula strio etendas pli malantaŭ la okulo kaj la bridoj estas grizecaj. La iriso estas malhelbrunaj, la beko grizeca supre kaj rozkoloreca sube.

maldekstra|eta|200px|
Ĝi troviĝas en Ĉinio, Laoso, Birmo, Tajvano kaj Vjetnamio. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montararbaroj.

La scienca nomo rememoras la francan ornitologon kaj kolektiston Jules Verreaux.

## Referencoj 
* Pri la tajvana subspecio
* Handbook of Birds of the World Vol. 12; A Field Guide to the Birds of China (Mackinnon and Phillipps); 100 Common Birds of Taiwan (Wild Bird Society of Taipei)
* BirdLife International 2004. Paradoxornis verreaŭi. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 26an de julio 2007.
* **Robson**, C. (2007). Family Paradoxornithidae (Parrotbills) pp.&nbsp;292 - 321 in; del Hoyo, J., Elliott, A. & Christie, D.A. eds. *Handbook of the Birds of the World*, Vol. 12. Picathartes to Tits and Chickadees. Lynx Edicions, Barcelona.

Kategorio:Silviedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Mallongvosta paradoksornito

La **Mallongvosta paradoksornito** (***Paradoxornis davidianus***)  estas specio de birdo de la familio de Timaliedoj lastatempe trapasita al la familio de Silviedoj aŭ de Paradoksornitedoj, en la tipa genro de *Paradoxornis* aŭ Paradoksornitoj, karakteraj pro bekoj similaj al tiuj de psitakoj. 

Tiu orientalisa birdo troviĝas en Ĉinio, Laoso, Birmo, Tajlando kaj Vjetnamio. Ties natura biotopo estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj.

Ĝi estas specio iom simila al la parencaj Nigragorĝa paradoksornito kaj Ora paradoksornito, kun **ruĝecbruna kapo kaj nigra mentono**, sed ĉe tiu specio la tre ruĝecbruna areo estas pli etenda kaj la nigra mentono estas malgranda areo kun nigraj punktoj sube. La beko estas ebureca kaj tre larĝa ĉebaze kiel la papageca tipo de la genro. La dorso estas griza kaj la brusto helgriza, dum la ventro montras iom da ruĝeca nuanco. La flugilplumoj kaj vosto estas brile malhelgrizaj al nigrecaj. Inter la nigra okulo kaj la bekobazo estas iom da nigreca brido.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Paradoxornis davidianus.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 26an de julio 2007.
* **Robson**, C. (2007). Family Paradoxornithidae (Parrotbills) pp.&nbsp;292 - 321   in; del Hoyo, J., Elliott, A. & Christie, D.A. eds. *Handbook of the Birds of the World*, Vol. 12. Picathartes to Tits and Chickadees. Lynx Edicions, Barcelona.

Kategorio:Silviedoj
Kategorio:Orientalisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Azio
Mylo (Norda Dakoto)

**Mylo** [majloŭ] estas urbo en kantono Rolette en Norda Dakoto en Usono.

Mylo estis fondita en 1905. Ĝi situas ĉe la koordinatoj . Ĉe la censo de 2000 ĝi havis 19 loĝantojn; ili apartenis al 10 mastrumaj unuoj kaj 7 familioj. La loĝdenso estis 8,2/km². 100,0&nbsp;% de la loĝantoj deklaris sin blankuloj.

El la 10 mastrumaj unuoj 10,0&nbsp;% havis infanojn je aĝo de malpli ol 18 jaroj. 70,0&nbsp;% estis geedzaj paroj kunvivantaj. 30,0&nbsp;% estis "ne-familioj". La mezuma grando de mastruma unuo estis 1,90 personoj; la mezuma grando de familio estis 2,29 personoj.

Por ĉiu femala persono estis 1,375 masklaj personoj. Por ĉiu femala persono almenaŭ 18 jarojn aĝa estis 1,125 masklaj personoj.

Kategorio:Urboj de Norda Dakoto
Kantono Rolette (Norda Dakoto)

**Rolette** [rolet'] estas kantono en la usona subŝtato Norda Dakoto. Ĝi estis nomita laŭ *Joseph Rolette Jr*, politikisto.

La kantono norde limas al Kanado (provinco Manitobo). Ĉe tiu limo, en la nord-okcidenta angulo de la kantono, estas tiel nomata pac-parko, angle nomata *International Peace Garden*.

Tra la kantono pasas la usona nacia vojo 281.

## Komunumoj 
La kantono konsistas el jenaj komunumoj (*townships*):
* Baxter
* Belcourt
* Kohlmeier
* Maryville
* San Haven
* Shell Valley
* South Valley

## Urboj 
En la kantono ekzistas kvin urboj (angle: *cities*). Ne ĉiuj komunumoj nomiĝas urboj, sendepende de sia grandeco.
* Dunseith
* Mylo
* Rolette
* Rolla
* St. John

Kategorio:Kantonoj de Norda Dakoto
Fulvetoj

**Fulvetoj** estas populara nomo por la membroj de la genro ***Fulvetta*** de paseroformaj birdoj. Origine proponita en 1877, ĝi estis nur ĵuse reenmetita kiel **tipaj fulvetoj**, kiuj estis delonge inkluditaj kun la supozataj parencoj en la genro de Timaliedoj nome *Alcippe*. Sed ili estas aktuale tre proksime rilataj al la tipaj silvioj kaj pro tio tiu genro estas membro de la familio de Silviedoj.

* La genro enhavas la jenajn speciojn:
** Okulvitra fulveto, *Fulvetta ruficapilla*
** Strikola fulveto, *Fulvetta striaticollis*
** Blankabrova fulveto, *Fulvetta vinipectus*
** Grizkapa fulveto, *Fulvetta cinereiceps*
** Tajvana fulveto, *Fulvetta formosana* - iam en *F. cinereiceps*
** Manipura fulveto, *Fulvetta manipurensis* - iam en *F. cinereiceps*
** Ludlova fulveto, *Fulvetta ludlowi* - provizore lokata ĉi tie.

Temas pri malgrandaj **grizbrunaj birdoj**, el kiuj multaj specioj havas ruĝecbrunajn partojn en flugiloj aŭ markojn en kapo.

## Notoj 
## Referencoj
* Collar, N.J. & Robson, Craig (2007): Family Timaliidae (Babblers). *Ĉe:* del Hoyo, Josep; Elliott, Andrew & Christie, D.A. (eldonistoj): *Handbook of the Birds of the World, Volume 12* (Picathartes to Tits and Chickadees): 70-291. Lynx Edicions, Barcelona.

Kategorio:Silviedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Okulvitra fulveto

La **Okulvitra fulveto** (***Fulvetta ruficapilla***) estas birdospecio de la familio de Silviedoj kun la tipaj silvioj. Kiel ĉe la aliaj fulvetoj, ankaŭ tiu estis delonge inkludita en la genro de la Timaliedoj nome *Alcippe*. Tiu genro de fulvetoj estas de malgrandaj grizbrunaj birdoj, el kiuj kelkaj specioj havas ruĝecbrunajn partojn en flugiloj aŭ markojn en kapo. 

Tiu specio havas **grizan kapareon kun hela okulringo kaj iom pli grizbruna krono**; la okulringo nomigas la specion en Esperanto, dum la bruneca nuanco en krono kialigas la latinan sciencan nomon kie *ruficapilla* signifas "kun ruĝeca krono". La flugiloj kaj vosto estas ruĝecbrunaj kun blankecaj flugilplumoj kaj malhelgriza vostofino. La beko estas fortika kaj eburgrizeca.

Ĝi troviĝas en Ĉinio, Laoso kaj eble Vjetnamio. Ties natura habitato estas moderklimataj arbaroj.

## References
* BirdLife International 2004.  Alcippe ruficapilla.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 24an de julio 2007.
* **Collar**, N. J. & Robson, C. 2007. Family Timaliidae (Babblers)  Pp. 70 - 291 in; del Hoyo, J., Elliott, A. & Christie, D.A. eds. *Handbook of the Birds of the World*, Vol. 12. Picathartes to Tits and Chickadees. Lynx Edicions, Barcelona.

Kategorio:Silviedoj
Kategorio:Birdoj de Azio