Cikonio

**Cikonio** (*Ciconia*) estas genro de grandaj, longakruraj birdoj kun longa, rekta, pinta beko de la ordo de cikonioformaj birdoj, familio de cikoniedoj; ofte nestas sur tegmentoj.

Ses el sep vivantaj specioj loĝas en la Malnova Mondo, sed la Magvaria cikonio havas teritorion en Sudameriko. Aldone, fosilioj sugestas, ke la cikonioj de *Ciconia* estis iam iome pli komunaj en tropika Ameriko en prahistoriaj tempoj.

## Priskribo 
[eta|300ra|maldekstra|[Blanka cikonio kaj knabino *(fakte la filino de la esperantistoj Birgit kaj Thomas Prien)* en la *Luiza Parko* Mannheim (Germanio).]]

[eta|200ra|Junulo (maldekstre) kaj plenkreskuloEŭropa [Blanka cikonio (*Ciconia ciconia ciconia*)]]

[eta|200ra|[Lankola cikonio *Ciconia episcopus*]]
Temas pri grandaj cikonioj, tipe 100 cm altaj, kun enverguro de 180 cm kaj longa dika beko. Membroj de tiu genro estas iome variaj laŭ plumaro ol la aliaj cikonioj, sed kelkaj specioj havas nigrajn suprajn partojn kaj flugilojn, kaj blankajn ventron kaj subvoston. Junuloj estas pli senkolora, pli bruna versio de plenkreskulo.

La cikonioj de la genro *Ciconia* estas gregemaj kaj koloniaj reproduktuloj, kies paroj restas kune porvive. Ili tipe konstruas grandajn nestojn el bastonetoj kaj branĉetoj en arboj, kvankam la Magvaria cikonio nestumas surgrunde kaj almenaŭ tri specioj konstruas siajn nestojn sur homaj konstruoj. Unu el tiuj, la Blanka cikonio, estas probable la plej bone konata el ĉiuj cikonioji, kun riĉa legendo kaj folkloro asocia kun tiu familiara vizitanto en Eŭropo.

Tiuj cikonioj manĝas ranojn, insektojn, junajn birdojn, lacertojn kaj rodulojn. Ili flugas havante kolon foretende, kiel plej aliaj cikonioj, sed malkiel ardeoj kiuj kuntiras siajn kolojn porfluge.

La migrantaj specioj kiaj la Blanka cikonio kaj la Nigra cikonio ŝevebas per larĝaj flugiloj kaj fidas al termikaj aerfluoj de varma aero por elteni longdistancajn flugojn. Ĉar termikaj aerfluoj formiĝas nur super tero, tiuj cikonioj, kiel la grandaj rabobirdoj, devas trapasi la Mediteraneon ĉe ties plej mallarĝaj lokoj, kaj multaj el tiuj birdoj povas esti vidataj tra la Ĝibraltara Markolo kaj tra la Bosporo dum migrado.

## Specioj 
[eta|200ra|[Magvaria cikonio, *Ciconia maguari*]]
[eta|200ra|[Abdima cikonio (Blankbrusta cikonio), *Ciconia abdimii*]]
[eta|dekstre|200ra|[Storma cikonio, *Ciconia stormi*]]
[eta|dekstre|200ra|[Orienta cikonio, videblas klare la diferenca okulareo kaj nigra beko kun rilato al pli konata Blanka cikonio]]
[eta|200ra|Fluganta cikonio en [Oberuster, Svislando]]
* Abdima cikonio, *Ciconia abdimii* (vidu la suban foton)
* Lankola cikonio, * Ciconia episcopus* (vidu la apudan foton)
* Storma cikonio, *Ciconia stormi* (vidu la suban foton)
* Magvaria cikonio, *Ciconia maguari* (vidu la apudan foton)
* Orienta cikonio, *Ciconia boyciana* (vidu la suban foton)
* Blanka cikonio *Ciconia ciconia* (vidu la apudajn fotojn)
* Nigra cikonio *Ciconia nigra* (vidu la supran foton)

### Fosilioj 
La fosilioj trovitaj por tiu genro estas etenda, indike ke la cikonioj de la genro *Ciconia* estis iam pli disvastigataj ol nuntempe, Kvankam la konata materialo tendencas sugesti, ke tiu genro evoluis ĉirkaŭ Atlantiko, eble en okcidenta Eŭropo aŭ Afriko, la kompara manko de fosiliaj lokoj en Azio malfaciligas tiun supozon. Eblas diri almenaŭ ke komence de Plioceno, la birdoj de la genro *Ciconia* estis disvastigata tra la tuta Norda Hemisfero.

Fosiliaj membroj de la genro inkludus:
* ?*Ciconia minor* (komenca Mioceno de insulo Rusinga, Kenjo)
* ?*Ciconia sarmantica* (fina Mioceno de Credinţa, Rumanio)
* ?*Ciconia gaudryi* (fina Mioceno/komenca Plioceno de Pikermi, Grekio)
* *Ciconia* sp. 1 (fina Mioceno/komenca Plioceno de Mino Lee Creek, Usono)
* *Ciconia* sp. 2 (fina Miocene/komenca Plioceno de Mino Lee Creek, Usono)
* ?*Ciconia kahli* (komenca Plioceno de Sudafriko)
* Mongolia cikonio, *Ciconia lucida* (meza Plioceno de Mongolio)
* Asfalta cikonio, *Ciconia maltha* (fina Plioceno - fina Pleistoceno de Ok kaj S Usono, kaj Kubo)
* *Ciconia stehlini* (fina Plioceno - komenca Pleistoceno de Hungario) - povus aparteni al nuna specio
* Aŭstralia cikonio, *Ciconia nana* (fina Pleistoceno de Aŭstralio) - iam *Xenorhynchus*
* *Ciconia* sp. (fina Pleistoceno/komenca Holoceno de Las Breas de San Felipe, Kubo)

Trovaĵo de dista radiuso de kuŝejoj de fina Pleistoceno de Kavo San Josecito (Meksiko) povus aparteni al tiu ĉi genro aŭ al *Mycteria*; ĝi estas pli malgranda ol iu ajn konata amerika cikonio de *Ciconia* au de aliloko. La proponita fosilgenro *Prociconia* el Brazilo, ankaŭ de fina Pleistoceno, povus esti juna sinonimo de ĉu tiu ĉi genro aŭ de *Jabiru*. Osto de *Ciconia* trovita en rokŝirmejo ĉe Reunio estis probable de birdo kaptita tie kiel manĝo fare de praloĝantoj; ne estas konata mencio tamen esto de cikonioj ĉe Maskarenoj.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Barlow, Clive (1997): *A field guide to birds of the Gambia and Senegal*. Pica Press, Nr. Robertsbridge (East Sussex). ISBN 1-873403-32-1
* Grimmett, Richard; Inskipp, Carol, Inskipp, Tim & Byers, Clive (1999): *Birds of India, Pakistan, Nepal, Bangladesh, Bhutan, Sri Lanka, and the Maldives*. Princeton University Press, Princeton, N.J.. ISBN 0-691-04910-6
* Hilty, Steven L. (2003): *Birds of Venezuela*. Christopher Helm, London. ISBN 0-7136-6418-5
* Steadman, David W.; Arroyo-Cabrales, Joaquin; Johnson, Eileen & Guzman, A. Fabiola (1994): New Information on the Late Pleistocene Birds from San Josecito Cave, Nuevo León, Mexico. *Condor* **96**(3): 577-589. plena teksto en formato  DjVu kaj en formato  PDF
* Suarez, William & Olson, Storrs L. (2003): New Records of Storks (Ciconiidae) from Quaternary Asphalt Deposits in Cuba. *Condor* **105**(1): 150-154. DOI:10.1650/0010-5422(2003)105[150:NROSCF]2.0.CO;2 [HTML resumo](http://www.bioone.org/perlserv/?request=get-abstract&doi=10.1650%2F0010-5422(2003)105%5B150%3ANROSCF%5D2.0.CO%3B2) plena teksto en formato  PDF

## Eksteraj ligiloj 
* Ibisoj kaj cikonioj: reaperintaj birdoj 
* ARKive: images and movies of *Ciconia boyciana* 
* Ciconia videos on Internet Bird Collection:
* Ecological education through live white storks' nest webcam observation 

Kategorio:Cikonioj
Kategorio:Cikoniedoj
Kategorio:Cikonioformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Eŭropo