open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Blovklavaro

[eta|Blovklavaro de marko [Hohner]]

**Blovklavaro** (aŭ blovakordiono) estas blovinstrumento simila al piano kaj akordiono. Ĝi estas aerofono kaj havas multajn metalajn anĉojn kaj multajn klavojn. Ĝia klavaro havas ofte 2 aŭ 3 oktojn.

Oni funkciigas ĝin per blovado tra blovilo (kiu povas esti eta beko aŭ longa tubo) kaj premo de klavoj, kiuj malfermos la truojn, tra kiuj eniros la aero kaj vibrigos la metalajn anĉojn. La vibrantaj anĉoj produktas la tonojn.

Ĝi aperis kiel muzika instruo por infanoj, sed ankaŭ multaj muzikistoj uzis kaj uzas ĝin en siaj prezentadoj pro la specifa sonkoloro kaj ĝia granda agileco por improvizado.

## galerio 

Monsieur Lune 20101008 Aix-en-Provence 29.jpg|
Melodica with tube.jpg
Melodica two-hand-playing by Pianonymous at Musical Instruments Fair Japan 2016.jpg
Melodika kinder.jpg
2017 RiP - AnnenMayKantereit - Henning May - by 2eight - DSC9778.jpg|

## Eksteraj ligiloj 
* Muzikoloroj, dulingva (Esperanto kaj la hebrea lingvo), libera kaj senpaga lernolibro
* Anglalingva paĝaro pri blovklavaroj. 
* Ekzemplo de blovklavara uzado kun aliaj instrumentoj.

Kategorio:Muzikaj instrumentoj
Kategorio:Blovinstrumentoj
Kategorio:Klavarinstrumentoj
Tököl

**Tököl** (,  [tukulja]) estas urbo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Szigetszentmiklós.
eta|maldekstre|Kirko en Tököl
## Situo
Tököl situas sur ebenaĵo, sur insulo Csepel [ĉepel] laŭ interurba tramo inter Budapeŝto-Ráckeve. La urbo iomete estas for de Danubo, kontraŭe etendiĝas Százhalombatta. Szigethalom troviĝas 7, Szigetszentmiklós 9, Ráckeve 20, Budapeŝto 27 km.

## Historio
La urbo estis loĝata en la neolitiko kaj kuprepoko. Tököl iĝis kampurbo en la 16-a jarcento. La urbeto detruiĝis dum la turka erao. Liberiganto de Hungario Eŭgeno de Savojo ricevis la tutan insulon pro venko super la turkoj. Serboj, kroatoj kaj ŝvaboj refondis la komunumon. Ankaŭ nun vivas la slava parolo en la urbo.

En Tököl funkciis hungara fabriko pri flugmaŝinoj, tial Tököl estis grava celo por la britaj flugmaŝinoj dum la 2-a mondmilito.

En la urbo funkcias prizono por junuloj. Apud la urbo troviĝas flughaveno, kiun la soveta armeo uzis dum la socialisma erao. Nuntempe ĝi estas uzata apenaŭ. La 3-an de novembro 1956 tie estis stabo de Ruĝa Armeo. Ili invitis Pál Maléter hungara ministro por defendado por pritrakti retiriĝon de Ruĝa Armeo. La rusoj arestis lin spite la internacian juron.

## Vidindaĵoj 
* origine gotika, poste copfa katolika preĝejo Naskiĝo de Maria (Tököl)
* kalvinana preĝejo el 2007
* Kapelo Sankta Anna (Tököl)

## Famuloj 
En Tököl naskiĝis psikologo Róbert Urbán.

## Famaj nomportantoj 
* Attila Tököli, futbalisto

## Fontoj 
* distancoj


Kategorio:Vinvilaĝoj
Vecsés

**Vecsés** [veĉEŝ] estas urbo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Monor, kies administra centro ĝi estas.
eta|maldekstre|Brasiko - la nomo kungluiĝis kun Vecsés

## Geografio 
eta|Aerfoto pri Vecsés
Vecsés situas sur ebenaĵo, laŭ fervojo kaj ĉefvojo Budapeŝto-Cegléd. Aŭtoŝoseo M0 (ĉirkaŭanta Budapeŝton) preteriras. La urbo kontaktiĝas kun Budapeŝto. Estas malavantaĝo, ke apude funkcias flughaveno de la ĉefurbo. Monor troviĝas 16, Budapeŝto 21, Cegléd 50 km. 

## Historio
La urbo estis loĝata en la kuprepoko, poste alvenis  sarmatoj. La komunumo detruiĝis dum la turka erao. En 1786 ŝvaboj refondis ĝin. La dua hungara fervojo inter Pest kaj Szolnok portis prosperon. La komunumo famas pri brasiko, kiun la loĝantaro kultivas. Dum la socialisma erao kolĥozo Ferihegy formiĝis. Nuntempe multe laboras en Budapeŝto.

Vecsés iĝis grandvilaĝo en 1969, urbo en 2001.

## Vidindaĵoj 
* Preĝejo Koro de Jesuo (Vecsés)
* Preĝejo Apoteozo de Sankta Kruco (Vecsés)

## Famuloj 
* En Vecsés naskiĝis:
** Ferenc Hepp (agronomo)
** arkitekto Ferenc Hatlaczky
** inĝeniero Pál Michelberger
** kuntrejnisto György Ádám Kiss
** skulptisto György Goldmann.
* En Vecsés mortis verkisto Ágnes Bálint.

## Ĝemelurboj 
*  Rheinstetten, Germanio
*  Lăzarea, Rumanio

## Fontoj 
* distancoj 

Kategorio:Vecsés
Pole (apartigilo)

Nomon **Pole** havas pluraj setlejoj.
* Královo Pole – parto de urbo Brno en distrikto Brno-urbo
* Dobré Pole – municipo en distrikto Břeclav
* Svaté Pole – municipo en distrikto Příbram
** Svaté Pole (burgejo) – burgejo en tiu ĉi vilaĝo
* Trnové Pole – municipo en distrikto Znojmo
* Vysoké Pole – municipo en distrikto Zlín
* Žižkovo Pole – municipo en distrikto Havlíčkův Brod
* Dlouhé Pole – parto de urbo Benešov en distrikto Benešov
* Dobré Pole (Vitice) – municipo en Vitice v distrikto Kolín
* Černá Pole – parto de urbo Brno en distrikto Brno-urbo
* Horní Pole – municipo en Studená en distrikto Jindřichův Hradec
* Jasné Pole – municipo en Všeradov en distrikto Chrudim
* Krásné Pole (Chřibská) – parto de urbo Chřibská en distrikto Děčín
* Krásné Pole (Ostrava) – parto de urbo Ostrava en distrikto Ostrava-urbo
* Pole (Kadov) – municipo en Kadov en distrikto Strakonice
** Pole (burgejo) – burgejo en tiu ĉi vilaĝo
* Pole (Jablonné v Podještědí) – municipo en Jablonné v Podještědí en distrikto Liberec
* Svaté Pole (Horažďovice) – parto de urbo Horažďovice en distrikto Klatovy
* Vlčí Pole – municipo en Dolní Bousov en distrikto Mladá Boleslav
* Široké Pole – municipo en Nový Jimramov en distrikto Žďár nad Sázavou

## Vidu ankaŭ 
* Poluso (apartigilo)
Thomas Fabri

**Thomas Fabri** estas komponisto el la Malaltaj Landoj, aktiva ĉ. 1400.

Fabri estis edukata en Parizo de Jean de Noyers kromnome Tapissier kaj en Bruĝo de Johannes Ecghaert, almenaŭ laŭ lia Gloria, en kiu li estas ĉirkaŭskribita kiel 'scolaris Tapissier'. Fabri estis poste ĥordirektisto de la preĝejo Sint-Donatiuskerk en Bruĝo en 1412.

Nur kvar verkoj de tiu ĉi komponisto konserviĝis kaj, pli precize, en eksterlandaj fontoj. Du verkoj estas trivoĉaj muzikigoj de nederlanda teksto. Ili estas registritaj en kanzonaro, kiun (eble dum la koncilio de Konstanco) germano notis, italo ilustris kaj kiu nun estas konservata en la cisterciana monaĥejo Heiligenkreuz. Bruno Bouckaert skribas pri tiuj ĉi kantoj:

* Kvankam tiuj ĉi verkoj plue montras tipajn trajtojn de la ars subtilior, ili sonas jam multe pli modernaj kaj kun pli silaba deklamo, uzo de imitado, la pli homofonia voĉkondukado kaj pli klare aranĝita structuro ili staras jam proksime de la disflora burgonja kanzonrepertuaro de la komponista generacio antaŭ Dufay. La vojo estas ebenigata por la flandra polifonio (nomita ankaŭ ja nederlanda aŭ franc-flandra polifonio, laŭ la landa perspektivo de la aŭtoro).

## Verkaro 
* Ach Vlaendere vrie (rondelo)
* Die mey so lieflic wol ghebloit (balado)
* Gloria (mesparto konservita en Bolonjo, Civico Museo Bibliografico Musicale, Ms Q)
* Sinceram salutem care mando vobis (antifono)

## Diskografio 
* rekta ligilo al la serĉrezultoj pri 'Thomas Fabri' sur www.medieval.org

## Bibliografio 
* datumoj transdonitaj de la La Trobe University

Kategorio:Nederlandaj komponistoj
Kategorio:Franc-flandra skolo
Kategorio:Mezepokaj komponistoj
Szigetszentmiklós

**Szigetszentmilós** [sigetsentmiklOŝ] estas urbo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Szigetszentmiklós, kies administra centro ĝi estas. La loknomo signifas: insulo-Sankta Nikolao.
eta|maldekstre|Aerfoto pri uzinoj en Szigetszentmilós

## Situo 
Szigetszentmilós situas sur ebenaĵo, sur insulo Csepel [ĉepel] laŭ la interurba tramo inter Budapeŝto-Ráckeve, laŭ maldekstra bordo de Danubo-branĉo, kontraŭe estas Taksony. Aŭtoŝoseo M0 (ĉirkaŭ Budapeŝto) preteriras. Al urboparto Lakihegy ĉefurba aŭtobuso trafikas. Ĝi estas la plej granda memstara urbo en la insulo.

## Historio 
Pli frue loĝis tie keltoj kaj romianoj. La unua mencio okazis en 1264. Post la turka erao liberiganto Eŭgeno Savoyai ricevis la tutan insulon. Alvenis popoloj, nepre menciindas alveno de la bulgaroj, kiuj kultivis alimaniere la teron profitantaj la akvon. La komunumo iĝis urbo en 1986, kie funkcias bulgara, cigana kaj germana aŭtonomioj.

## Vizitindaĵoj 
* Rande troviĝas antenoj de Hungara Radio. El ili elstaras svelta romboida turo 314 m-ojn alta. Tiutempe ĝi estis la plej longa turo.
* Preĝejo Sankta Nikolao (Szigetszentmiklós).
* Grek-katolika preĝejo Piroska de Hungario (Szigetszentmiklós).
* Kalvinana malnova preĝejo (Szigetszentmiklós).
* Kalvinana nova preĝejo (Szigetszentmiklós).
* Baptista preĝdomo (Szigetszentmiklós).
* Ŝatata feriejo, paradizo de la fiŝkaptistoj.

## Famuloj 
* en Szigetszentmiklós naskiĝis:
* artisto János Nádasdy
* halterlevisto János Bagócs
* komponisto Jenő Ádám
* en Szigetszentmiklós mortis:
** aktoro Alajos Komáromy
** kalvinana episkopo János Patai

## Partneraj urboj 
*  Haukipudas, Suomio (1992)
*  Gheorgheni, Rumanio (1996)
*  Busko-Zdrój, Pollando (2003)
*  Specchia, Italio (2003)
*  Steinheim, Germanio (2003)
*  Gorna Orjahovica, Bulgario (2004)
*  Kočani, Nord-Makedonio (2004)
*  Sveti Martin na Muri, Kroatio)
*  Waren (Müritz), Germanio

Kvin el la internaciaj partneraj urboj en Eŭropo, Steinheim, Haukipudas, Busko-Zdrój, Specchia kaj Szigetszentmiklós, estas interligitaj inter si, do ankaŭ ekzemple Specchia kaj Haukipudas, tiel ke pli facilas fari internaciajn ĝemelurbajn renkontiĝojn kaj festojn, kun partopreno de urbanoj el pli ol du diverslandaj ĝemelaj urboj.

## Komunumoj pri Sankta Nikolao en Hungara reĝlando 
== Komunumoj pri *sziget* (= insulo) en Hungara reĝlando ==

## Referencoj 
Kategorio:Szigetszentmiklós
Komunista sabato

[eta|dekstra|[Lenin kiel sabatisto la 1-an de majo 1920, ĉe la Moskva Kremlo]]
**Komunista sabato** estis nepagita, memvola laboro en sabato, en la iamaj komunismaj landoj. La partoprenistojn de la komunista sabato oni nomis *subbotnik* ~ *sabatisto* (ne sabotisto!) komence en Rusio, poste en aliaj komunistaj rus-dependaj landoj.

Por partopreni tiun nepagitan movadon, laboron, la kompartio post malapero de la komunista eŭforio efektivigis socian premon kaj per promeso-minaco de ricevo-nericevo ontaj premioj (pli granda loĝejo, salajro, eksterlanda vojaĝo ks.).

La komunistaj sabatistoj estis menciitaj unuafoje en junio de 1919 en artikolo, verkita de Lenin. Li laŭdis tiujn laboristojn kiuj ofertis laborforton por antaŭenigi la projekton de la fervojo Moskvo-Kazanj.

Post la militoj, la ideo servis por rekonstruo de la lando. La komunistaj sabatoj ĉesis en la 1980-aj jaroj.

La esprimon uzas malofte en la iamaj socialismaj landoj ironie por la komunaj senpagaj laboroj de la asocioj (ekz kiam fiŝista asocio decidas purigi lagobordon semajnfine).

Kategorio:Komunismo
Kategorio:Sovetia terminologio
Kategorio:Ekonomio de Sovetunio
Kategorio:Volontulado
Kategorio:Sabato
Kategorio:Laboro en Sovetunio
Kategorio:Trudlaboro
Provence

**Provence** estas la franclingva vorto por provinco.
* **Provence estas la franclingva formo por la franca regiono Provenco.
* **Provenca lingvo** estas la mezepoka formo de la okcitana lingvo.
* **Provence VD** estas komunumo de la Distrikto Vaŭda Nordĵuraso en Svislando.
* **Provence (metrostacio)''' estas stacio de la Metroo de Laŭzano en Laŭzano, Svislando.
The Third Man

***The Third Man*** (anglalingve por "La Tria Viro") estas 1949-a brita nigra filmo direktita de Carol Reed. La scenaro estis verkita de la romanisto Graham Greene, kiu ankaŭ verkis romaneton kun la sama nomo post la filmo en 1950. Ĝi estis produktita en la Studioj Shepperton.

Ĝi estis la unua plej alte rangita filmo inter la Pintaj 100 Britaj filmoj. 

## Priskribo 
La rakonto okazas en Vieno, ĵus post la Dua Mondmilito, kiam ĝi estis dividita inter Britio, Francio, Usono kaj Sovetio. La ĉefa rolulo estas verkisto de vaker-romanoj, kiu serĉas malnovan amikon. Kiam la amiko estas murdita, mistero disvolviĝas. Ne kutima scenarloko estis la Viena Kanalizado, kaj en la Esperanto-parko de Vieno ekzistas la ebleco viziti la kanalan reton kadre de „3-a Vira Ekskurso“.

Aperas en la filmo aktoroj Joseph Cotten, Alida Valli, Orson Welles, Trevor Howard, Wilfrid Hyde-White, Bernard Lee kaj aliaj.

*The Third Man* gajnis la Oran Palmon de la Festivalo de Cannes. Ĝi gajnis la BAFTA-Premion por la plej bona filmo en 1951. Ĝi estis elektita de la Brita Film-Instituto kiel la plej bona filmo de ĉiam en 1994.

## Filmmuziko 
La muziko por la filmo estis komponita de Anton Karas. Ĝi fariĝis legenda, kaj la centra temo (*Harry-Lime-temo* laŭ la ĉefa rolo) eble estas la mondvaste plej konata peco de citro-muziko.

## 3-a Vira Ekskurso 

Dosiero:Esperanto-parko.JPG|Bonvenŝildo en la Esperanto-parko Vieno
Dosiero:3-a Viro.JPG|"3-a Vira Ekskurso" en Esperanto-parko Vieno
Dosiero:Kanaleniro.JPG|Malsupreneniro en la Vienan Kanalizadon
Dosiero:Sidlokoj kaj kanaltubo.JPG|Sidlokoj kaj unu kanaltubo ĉe "3-a Vira Ekskurso"

## Vidu ankaŭ 
* Wiener Riesenrad

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *The Third Man*  ĉe Google Video
* *The Third Man* ĉe imdb.com
* Filmmuziko - Harry-Lime-temo, interrete aŭdebla

Kategorio:Filmoj nigraj
Kategorio:Trileraj filmoj
Kategorio:Misteraj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1949
Kategorio:Premio BAFTA por plej bona filmo
Kategorio:Ora Palmo
Kategorio:Britaj filmoj
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Filmoj pri verkistoj
Szigethalom

**Szigethalom**  estas urbo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Szigetszentmiklós. La loknomo signifas: insulo-holmo.
eta|maldekstre|

## Situo
Szigethalom situas sur ebenaĵo, sur insulo Csepel [ĉepel] laŭ interurba tramo inter Budapeŝto-Ráckeve, laŭ maldekstra bordo de Danubo. Aŭtoŝoseo M0 (ĉirkaŭ Budapeŝto) estas ne tro for. La urbo kontaktiĝas kun Tököl.

## Historio
Pli frue oni loĝis tie en la bronzepoko, poste sarmatoj. Dum la historio la loko apartenis al Tököl. Post la turka erao liberiganto Eŭgeno de Savojo ricevis la tutan insulon. La komunumo konstruis katolikan preĝejon en 1933, kalvinanan en 1931, krome ekfunkciis fabriko pri flugmaŝinoj. En 1944 la komunumo suferis pro la bombatakoj. En 1951 la setlejo iĝis memstara vilaĝo, en 2004 urbo. La urbo estas ŝatata feriejo, paradizo de fiŝkaptistoj.

## Vidindaĵoj 
* Preĝejo Koro de Jesuo (Szigethalom)
* Kalvinana preĝdomo (Szigethalom)

## Ĝemelurboj 
*  Jaworzno, Pollando
*  Söderhamn, Svedio
eta|maldekstre|

== Komunumoj pri *sziget* (= insulo) en Hungara reĝlando ==

## Referencoj 
Kategorio:Szigethalom
Dunavarsány

**Dunavarsány** [dunavarŝAnj] estas urbo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Szigetszentmiklós. En la loknomo Duna signifas: Danubo.

## Situo 
Dunavarsány situas sur ebenaĵo, laŭ fervojo Budapeŝto-Beogrado, krome estas flankvojoj al la proksimeco. Spite la nomon la urbo mem ne estas laŭ la Danubo, sed estas feriejo apartenanta al la municipo.

## Historio 
Post la tatara kaj turka atakoj la komunumo senhomiĝis, ŝvaboj refondis ĝin. La loko longe apartenis al Taksony. En 1946 la setlejo iĝis memstara vilaĝo, en 2004 urbo.

## Vidindaĵoj 
* Preĝejo Apoteozo de Sankta Kruco (Dunavarsány)
* Preĝejo Sankta Vendelo (Dunavarsány)
* Kalvinana preĝejo (Dunavarsány)
* lagoj por la fiŝkaptistoj

## Ĝemelkomunumoj 
*  Gemmingen, Germanio, 1999
*  Slavec, Slovakio, 2002
*  Ĉetfalva, Ukrainio, 2007

## Fontoj 
* WikiTrans 
eta|maldekstre|Lago ĉe Dunavarsány

Kategorio:Dunavarsány
Exif

[eta|200px|Ekrano-kapto de [Konqueror montranta Exif-datumaron]]
**Exif** ( – interŝanĝebla bild-dosiera formo) estas normo por aldoni metadatumojn al bilddosieroj, uzata de ciferecaj fotiloj. Exif-etikedoj povas esti aldonitaj al dosieroj en la datenaranĝoj JPEG, TIFF 6.0 kaj sondosieroj de la strukturo RIFF kaj WAV.

La exif-etikedoj de fotoj kutime enhavas informojn almenaŭ pri la tipo de fotilo uzita, pri la eksponotempo, pri la aperturo, pri la fokusa distanco, ĉu estis uzita fulmilo, pri la maksimuma aperturo de la objektivo, pri la distingivo kaj dimensioj per kiuj estis kreita la bild-dosiero, pri la dato de la kreado kaj tiel plu. Ofte oni povas en la exif-etikedoj trovi eĉ la serian numeron de la uzita fotilo.

Estas loko ankaŭ por geo-etikedoj en la formo exif, do se fotilo enhavas gps-sentilon, ĝi povas aŭtomate aldoni la koordinatojn de la loko, kie la foto estis farita.

Kategorio:Fotado
Putten (Gelderlando)

eta|300ra|Kastelo Vanenburg
Dosiero:Loudspeaker.svg **Putten** (, esperante **Puteno**) estas municipo en la nederlanda provinco Gelderland. Laŭ la stato de  en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj (de kiu 2,29 km² estas akvo), kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

La teritorio havas komunan limon kun .

## Ceteraj vilaĝoj 
Bijsteren, Diermen, Gerven, Halvinkhuizen, Hell, Hoef, Huinen, Koudhoorn, Krachtighuizen, Steenenkamer kaj Veenhuizerveld.

En 1944, je la fino de la Dua Mondmilito, en Putten la SS faris razion, vidu la artikolon Razio de Putten.
200ra|eta|maldekstra|Raziamonumento

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la municipo Putten

Kategorio:Municipoj de Gelderlando
Kistarcsa

**Kistarcsa** [kiŝtarĉa] estas urbo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Gödöllő.
eta|maldekstre|Aerfoto pri Kistarcsa

## Geografio 
Kistarcsa situas laŭ interurba tramo kaj ĉefvojo Budapeŝto-Gödöllő. La najbara vilaĝo nomiĝas Nagytarcsa (=granda tarcsa), tamen ĝi estas pli malgranda, ol Kistarcsa (=malgranda tarcsa). Kerepes troviĝas 2, Gödöllő 11, Budapeŝto 20 km.

## Historio 
La komunumo detruiĝis dum la turka erao, poste slovakoj refondis ĝin. En 1776 katolika preĝejo, en 1883 kapelo konstruiĝis. En 1882 interurba tramo ekfunkciis, kiu portis prosperon. Inter 1978-1994 Kistarcsa unuiĝis kun *Kerepes*, havanta la nomon *Kerepestarcsa*. Dum la dua mondmilito funkciis koncentrejo kaj ankaŭ postmilite dum firmigo de komunistaj regopovoj, en kiu oni ĝismorte torturis episkopon Zoltán Meszlényi. La setlejo iĝis urbo en 2005. Nuntempe plej ofte laboras en Budapeŝto.

## Vidindaĵoj 
* Preĝejo Reĝino de Rozario (Kistarcsa)
* Kalvinana preĝejo (Kistarcsa)

## Famuloj 
* en Kistarcsa naskiĝis operkantisto József Simándy
* en Kerepestarcsa naskiĝis:
** aktoro Tünde Kókai
** Zoltán Bóna (politikisto)
* en Kistarcsa mortis:
** agronomo Sándor Rajki
** aktoro János Komjáthy
** György Bálint (ĝardenisto)
** Zoltán Meszlényi (episkopo)

## Referencoj 
eta|maldekstre|

Kategorio:Kistarcsa
Latvia Vojo

La **Latvia Vojo** aŭ nacilingve **Latvijas Ceļš** estas politika partio de Latvio.

Latvijas Ceļš estas membro de la Liberala Internacio kaj de la Eŭropa Liberala, Demokrata kaj Reforma Partio. La partio priskribas sin kiel "liberala partio, kiu defendas la liberon de ĉiu individuo krei sian vivon". La nuntempa partia prezidanto estas Ivars Godmanis.

La Latvia Vojo dum la 25-a de septembro 1993 fondiĝis de grupo de antaŭaj aktivistoj de la Latva Popola Fronto kaj de elmigrintaj latvoj, kiuj post la resendependiĝo de Latvio revenis al sia origina lando. Dum la unua parlamenta baloto de la jaro 1993, en kiu konkuris la partio, ĝi atingis 32,4 procentojn da voĉoj kaj gvidis registaran koalicion. Pli poste la nombroj da voĉoj malkreskis ĝis 14,6 % de la voĉdonoj dum 1995 kaj 18, 0 % dum 1998. Tamen la Latvia Vojo restis decida forto en la politiko de Latvio kaj ĝis novembro 2002 estis parto de ĉiu registara koalicio. Kvar el la partianoj iĝis ĉefministroj: Valdis Birkavs (de 1993 ĝis 1994), Māris Gailis (de 1994 ĝis 1995), Vilis Krištopans (de 1998 ĝis 1999) kaj Andris Bērziņš (de 2000 ĝis 2002).

Dum la lastaj ĝeneralaj balotoj la 5-an de oktobro 2002 la partio Latvijas Ceļš atingis nur 4,9% de ĉiuj voĉoj, malpli ol la 5 procentoj necesaj por eniro en la parlamenton, kaj do ĝis 2006 ne estis parlamenta partio. Post tiu malvenko pluraj politikistoj malmembriĝis kaj fuĝis al aliaj partioj. Dum la balotoj por la Eŭropa Parlamento dum junio 2004 la Latvia Vojo denove gajnis iom da voĉoj kaj atingis 6,4 procentojn de la voĉdonoj, sed tio ne sekurigis la estonton kaj montris, ke iom post iom necesas regajni la fidon de la voĉdonantoj. Dum la parlamentaj voĉdonoj de 2006 ekhavis 8,9 procentojn de la voĉoj en balota bloko kune kun la partio *Latvijas Pirmā Partija* (Unua Partio de Latvio), atingante 10 el la 100 seĝoj de la nacia parlamento.

## Rezultoj dum balotoj pri la parlamento de Latvio 
* Parlamenta baloto de 1993: 32,4 procentoj, sekve 36 seĝoj (de 100) - plej granda parlamenta partio
* Parlamenta baloto de 1995: 14,6 procentoj, sekve 17 seĝoj (de 100)
* Parlamenta baloto de 1998: 18,0 procentoj, sekve 21 seĝoj (de 100)
* Parlamenta baloto de 2002: 4,9 procentoj, sekve 0 seĝoj - sub la minimumaj 5%
* Parlamenta baloto de 2006: 8,9 procentoj, sekve 10 seĝoj (de 100) - en balota bloko kune kun la partio *Latvijas Pirmā Partija* (Unua Partio de Latvio)

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de *Latvijas Ceļš*

Kategorio:Politikaj partioj de Latvio
Kategorio:Liberalaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1993
Kategorio:Politikaj partioj malfonditaj en 2007
Dunaharaszti

eta|center| 545px|Larĝa foto pri Dunaharaszti

**Dunaharaszti** [dunaharasti] estas urbo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Szigetszentmiklós. La loknomo signifas: Danubo-filika.
eta|maldekstre|Urbodomo en Dunaharaszti

## Situo 
Dunaharaszti situas sur ebenaĵo, laŭ interurba tramo inter Budapeŝto-Ráckeve, laŭ maldekstra bordo de Danubo. Aŭtoŝoseo M0 (ĉirkaŭ Budapeŝto) kaj M5 al Szeged estas ne tro for. La urbo kontaktiĝas kun Budapeŝto.

## Historio 
Pli frue oni loĝis tie jam en la bronzepoko. Post la turka erao la komunumo senhomiĝis, germanoj refondis ĝin.

La urbo estas ŝatata feriejo. Komence de la socialismo tie komencis konstrui kanalon Danubo-Tiso, sed neniam ĝi finkonstruiĝis.

## Vidindaĵoj 
* klasikisma urbodomo
* Preĝejo Stefano la 1-a (Dunaharaszti)
* Preĝejo Emeriko de Hungario (Dunaharaszti)
* Kapelo Sankta Kruco (Dunaharaszti) (eksterurbe sur monteto)
* Kalvinana preĝejo (Dunaharaszti)
* Luterana preĝdomo (Dunaharaszti)
* Baptista preĝdomo (Dunaharaszti)

## Famuloj 
* en Dunaharaszti naskiĝis kaj mortis:
** Andor Festetics (aktoro)
* en Dunaharaszti naskiĝis:
** Zoltán Rácz (fizikisto)
** grafikisto Crescencia Zelenák
** poeto József Tornai
** orientalisto Ervin Baktay
* en Dunaharaszti mortis:
** filologo Antal Bartal
** skulptisto Elemér Dedinszky

## Ĝemelkomunumoj 
*  Čierny Brod, Slovakio
*  Bad Nittendorf, Aŭstrio
*  Altdorf bei Nürnberg, Germanio

== Komunumoj pri *haraszt* (= filiko) en Hungara reĝlando ==

## Referencoj 
eta|maldekstra|Tipa loĝdomo en Dunaharaszti, iam posedaĵo de germano
Kategorio:Dunaharaszti
Habeas corpus

***Habeas corpus*** [habeas korpus] estas latina jura esprimo de homaj rajtoj, originale uzata en la mezepoka Anglio kaj per kiu la juĝisto aŭ juĝistaro ordonis starigi arestiton antaŭ la juĝistaron (se la kaptiton rezervas ne la juĝeja instanco (ekz. polico). Ĝi celis ĉesigi, obstakli la arbitrajn arestojn kaj malliberigojn.

*Habeas corpus ad subjiciendum et recipiendum* estas la plena formulo kaj kutima traduko "estu via la korpo" estas erariga. La formulo celas la arestintan aŭtoritaton, ne la arestiton: "Havu la korpon (t.e. la arestiton) [kun vi, prezentante vin antaŭ la Kortumo] por ke ties afero estu ekzamenata".

La proceson enkondukis en 1679 leĝo pri *habeas corpus* dum regado de Karlo la 2-a de Anglio kaj post kaj pro arbitraj arestoj dum regado de Karlo la 1-a de Anglio.

Ĉiulande simila leĝo certigas, ke la arestito rekonu la akuzon kaj povu sin defendi plej frue post la aresto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* This American Life: 331: Habeas Schmabeas 2007
* Writ of Habeas Corpus and Indian Constitution

Kategorio:Historio de juro
Kategorio:Fremdaj vortoj
Fantasia

***Fantasia*** (prononco laŭ sistemo IFA [], anglalingve por Fantazio) estas desegnita muzika filmo de Walt Disney Pictures el 1940, la tria filmo de la filmstudio de Walt Disney. La filmo montras kartun-versiojn pri ok verkoj de klasika muziko:
* *Tokato kaj fugo D-minora* de Johann Sebastian Bach
* *La Nuksorompilo* de Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij
* ''La lernanto de l' sorĉisto* de Paul Dukas
* *La rito de printempo* de Igor Stravinski
* *La sesa simfonio* de Ludwig van Beethoven
* *La Gioconda (danco de la horoj)* de Amilcare Ponchielli
* *Nokto sur kalva monto* de Modest Petroviĉ Musorgskij
* *Ave Maria'' de Franz Schubert

Kvankam la filmo ĝenerale malsukcesis en kinoteatroj, ĝi estis pionira por la kunigado de vivantaj kaj desegnitaj roluloj, kaj la unua uzo de stereofonia sono.

Ĝi estis unu el la plej famaj filmoj inter la unuaj, kiuj uzis la revolucian sistemon Teknikoloro.

## Eksteraj ligiloj 
*  () 
* 

Kategorio:Angla literaturo
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Usonaj animaciaj filmoj
Kategorio:Disney-figuroj
Kategorio:Fantastaj filmoj
Kategorio:Filmoj de Disney
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1940
Kategorio:Usonaj komediaj filmoj
Kategorio:Usonaj muzikaj filmoj
Constantin Zărnescu

**Constantin Zărnescu** [konstantin’ zərnesku], rumana verkisto. Li naskiĝis la 24-an de marto 1949 en distrikto Vâlcea. Liceaj studoj en Horezu (sama distrikto). Universitataj studoj en Cluj. Ekde 1972 li laboris kiel redaktoro de la kluĵa revuo *Tribuna*, ĉe kiu li debutis kiel studento en 1971. Vivas en Cluj-Napoca. Kunlaboranto ĉe pluraj periodaĵoj. Forta apoganto de Esperanto.

En Esperanto aperis lia dramo *Reĝino Jokasta* (2004) kaj lia kolekto de *Aforismoj kaj tekstoj de Constantin Brâncuşi* (1993).

Kategorio:Rumanaj verkistoj
Vasile Aaron

**Vasile AARON**, naskita en 1770 en Glogoveţ en distrikto Alba, mortinta en 1822 en Sibiu, estis rumana poeto, juristo kaj tradukisto. Li verse prilaboris kaj imitis verkojn el la literaturoj germana, greka, itala kaj latina.

Aaron studis juron en Kluĵo kaj laboris kiel juristo ĉe la konsistorio (konsilio) de la ortodoksa episkopejo de Sibiu. Li engaĝiĝis pri la popola klerigo.

La plej orienta kvartalo de Sibiu portas lian nomon.

## Aliaj projektoj 
* Vikifontaro 

Kategorio:Rumanaj poetoj
Százhalombatta

eta|maldekstre|Urbodomo de Százhalombatta
eta|maldekstre|Subĉiela arkeologia parko de Százhalombatta
**Százhalombatta** [sAzhalombata] estas urbo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Érd. La loknomo signifas: cent-holmoj-(batta). Temas pri 126 da kurganoj trovitaj en la ĉirkaŭaĵo.
eta|maldekstre|

## Geografio 
Százhalombatta situas sur ebenaĵo, laŭ la dekstra bordo de la Danubo, laŭ fervojo Budapeŝto-Pusztaszabolcs, laŭ ĉefvojo Budapeŝto-Pécs, aŭtoŝoseoj M6 kaj M7 estas proksime.

## Historio 
La nuna urbo estis loĝata dum la kuprepoko, poste romianoj fondis urbeton **Matrica**. Dum la frua dominado de hungaroj tie estis du vilaĝoj "Batta" kaj "Százhalom". Ĝi daŭre estis loĝata dum la turka erao, dume alvenis hungaroj, ŝvaboj, serboj. Dum la socialisma erao petrolrafinejo kaj termoelektrejo konstruiĝis.

## Vidindaĵoj 
* subĉiela arkeologia muzeo
* Preĝejo Sankta Ladislao (Százhalombatta)
* Preĝejo Stefano la 1-a (Százhalombatta)
* Grek-katolika preĝejo Naskiĝo de Maria (Százhalombatta)
* moderna Kalvinana preĝejo (Százhalombatta)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|545ra|centre|Larĝa panormamo pri industriaĵoj de Százhalombatta

Kategorio:Százhalombatta
Göd

**Göd** estas urbo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Dunakeszi.
eta|maldekstre|

## Geografio 
Göd situas sur ebenaĵo, laŭ la maldekstra bordo de la Danubo, laŭ fervojo Budapeŝto-Bratislavo, laŭ la ĉefvojo Budapeŝto-Vác inter urboj Dunakeszi kaj Vác, aŭtoŝoseo M2 preteriras. Rekta ligo al insulo Szentendre ne estas.

## Historio 
En la urbo oni trovis fortikaĵrestaĵon de avaroj. Dum la turka erao ĝi senhomiĝis. Longe estis du apartaj setlejoj Alsógöd kaj Felsőgöd (supra kaj suba Göd). Familio **Mayerffy** portis prosperon en la 19-a jarcento: konstruiĝis haveno, bierofabriko, nobeldomo kaj la unua hungara vaportrajno en 1846. Apartenis al la setlejo bieno, kie ekzercadis la plej fama hungara konkursoĉevalo **Kincsem** (kinĉem) (=mia trezoro). En la 20-a jarcento ĝi estis ŝatata feriejo.

Nuntempe la urbo havas termalan banejon.

## Vidindaĵoj 
* Preĝejo Koro de Jesuo (Göd) en Felsőgöd
* Preĝejo Stefano la 1-a (Göd) en Alsógöd
* Kalvinana preĝejo (Felsőgöd)
* Kalvinana preĝejo (Alsógöd)
* Luterana preĝejo (Göd)

## Famuloj 
* En Göd naskiĝis skulptisto András Beck.
* En Alsógöd naskiĝis István Győry, ĝardenisto.
* En Felsőgöd naskiĝis László Cseh (patro), naĝisto
* En Göd mortis:
** kuracisto Tivadar Huzella
** skermisto Judit Ágoston.

## Ĝemelurboj 
*  Marignane, Francio
*  Rimavské Janovce, Ukrainio
*  Paleu, Rumanio
*  Monthey, Svislando

## Referencoj 
eta|maldekstre|
eta|dekstra|
eta|maldekstre|
God
Kategorio:Banlokoj
Fót

**Fót** [fOt] estas urbo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Dunakeszi.
eta|maldekstre|Kastelo de Fót (Károlyi)

## Geografio 
Fót situas ĉe deklivoj, laŭ fervojo Budapeŝto-Veresegyház, aŭtoŝoseoj M2 kaj M3 preteriras. Dunakeszi troviĝas 6, Veresegyház 10, Budapeŝto 21, Vác.
eta|dekstra|Katolika preĝejo de Fót

## Historio 
Fót dum la turka erao senhomiĝis. En 1855 impona romanika katolika preĝejo konstruiĝis. En la 19-a jarcento poeto András Fáy havis apud la komunumo vinberejon. Estis invititaj ĉiuj tiamaj famuloj. Foje tie debutis sian poemon Mihály Vörösmarty, kies titolo estas "Kanto en Fót". Nuntempe la vinbereja domo estas restoracio.

En la klasikisma kastelo de **Károlyi** en 1957 ekfunkciis **Infanurbo**. Tio estis centra orfejo, kie oni edukis la orfojn.

En 1970 la vilaĝo iĝis grandvilaĝo, en 2004 urbo.

## Vidindaĵoj 
* Preĝejo de Senmakula Koncipiĝo (Fót)
* Kalvinana preĝejo (Fót)
* Kastelo de Fót

## Famuloj 
* En Fót naskiĝis:
** József Cselényi, kantisto
** György Schamschula, ministro.
* En Fót mortis:
** Marcel Dessewffy, grafo
** János Fekete (ĉambelano).

## Famaj nomportantoj 
* Ernő Fóth

## Ĝemelurboj 
*  Bălăușeri, Rumanio
*  San Benedetto Dei Marsi, Italio
*  Batjovo, Ukrainio

## Referencoj 
## Fontoj 
* distancoj
maldekstre|eta|Kalvinana preĝejo de Fót
Albertirsa

**Albertirsa** [albertirŝa] estas urbo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono Meza Hungario, en Pest (departemento), en Distrikto Cegléd.
eta|maldekstre|Irsa en 1910

## Situo 
Albertirsa situas sur ebenaĵo, laŭ fervojo kaj ĉefvojo Budapeŝto-Cegléd, inter urboj Pilis kaj Cegléd.

## Historio 
La nuna urbo dum la turka erao senhomiĝis, slovakoj refondis ĝin. En la 19-a jarcento la dua hungara fervojo tuŝis la komunumon. En 1950 **Alberti** kaj **Irsa** [irŝa] memstaraj vilaĝoj unuiĝis, en 2003 iĝis urbo. Dum la reĝlando Irsa estis distriktejo.

Ĉe la urbo funkcias la centra transformatora stacio. Oni profitas mineralakvojn "Kékforrás-Aquarius" kaj "Veritas Gold Albertirsa". La lasta ricevis premion en Bruselo *Superior Taste Award, 2006*.

## Vidindaĵoj 
Vidindaĵoj estas kastelo de Szeleczky (selecki), klasikisma sinagogo en urboparto Irsa,
* katolika baroka preĝejo Metamorfozo de Kristo (Albertirsa) el 1764
* Luterana preĝejo (Albertirsa)
* Kalvinana preĝejo (Albertirsa).

## Famuloj 
* en Alberti naskiĝis:
** aktoro József Zsudi
** arbarinĝeniero László Barányi
** Sámuel Tessedik
** kuracisto Ádám Politzer
* en Irsa naskiĝis:
** aktoro Lajos Gellért
** operkantisto Róza Csillag
** skulptistoj Frigyes Matzon kaj István Nagy

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Vinvilaĝoj
Karcinomo

**Karcinomo** estas epitelia (ekstera kaj interna) kancera variaĵo, malsano, kiu infektas la sanajn organojn kaj formas duagradajn kancerajn kreskaĵojn. Ĝi povas aperi en la haŭto, mamo, mukomembrano, pulmo kaj aliaj internaj organoj kaj glandoj. Ĝi ne atakas la nervan, limfan, sangan sistemojn, la ostojn kaj la muskolojn.

La adenokarcinomoj estas karcinomoj, kiam la kanceraj ĉeloj multiĝas en glandoj (ekz. pankreata karcinomo, prostata kancero de la viroj, ovaria kancero de la virinoj, pulma kancero k.a.).

## Karcinomoj
* Hepatoĉela karcinomo
* Kolangikarcinomo
* Pankreata karcinomo

## Vidu ankaŭ 
* Kancero
* Melanomo

Kategorio:Haŭtkanceroj
Mozambika Kanalo

eta|250px|Situo de la Mozambika Kanalo
La **Mozambika Kanalo** (aŭ **Kanalo de Mozambiko** aŭ **Markolo de Mozambiko**) estas markolo de Hinda Oceano separanta la insulon Madagaskaro de la resto de Afriko, kaj pli precize de la lando Mozambiko. Tiu zono estis batalejo dum la Dua Mondmilito.

## Datumoj 
La kanalo estas ĉirkaŭ 460 km larĝa en la plej mallarĝa punkto inter Angoĉe (Mozambiko) kaj Tambohorano (Madagaskaro).

La kanalo havas plej altan profundon de  ĉirkaŭ 230 km interne ekde la marbordo de Mozambiko. Varma marfluo fluiras laŭlonge de la kanalo en direkto suda kaj poste eniras en la marfluo Agujas, for de la okcidenta marbordo de Sudafriko.

La kanalo estas 918 marajn mejlojn longa ().

## La insuloj 
Norde inter la norda pinto de la Granda Insulo kaj la kontinento troviĝas la insularo de Komoroj. Ĝi konsistas el tri insuloj kunigitaj en la lando ankaŭ nomita Komoroj kaj Majoto, teritorio de Francio.

Tre proksime de Majoto, Francio posedas same la kontrolon de la Gloriozaj Insuloj. Centre de la kanalo, tiu lando posedas ankaŭ Juan de Nova. Sude posedas la insulojn Eŭropinsulo kaj Bassas da India, kiuj estas partoj de la aro nomita *Disaj Insuloj en la Hinda Oceano*, aro da insuloj kiuj enhavas ankaŭ Tromelinon, jam for de la kanalo.
## Franca Ĉeesto en la Mozambika Kanalo 
Francio ĉeestas tra Majoto kaj la Disaj Insuloj, kaj konservas militan ĉeeston tra Reunio, kun mararmeaj rimedoj patrolantaj sufiĉe regule. Ĉi tiuj insuletoj provizas ekskluzivajn ekonomiajn zonojn (EEZojn), riĉajn je fiŝkaptaj resursoj kaj eble hidrokarbidoj. Por Francio, la vera defio estas konservi sian suverenecon super Majoto, rilate al Komoroj, kaj precipe super la Disaj Insuloj, fronte al madagaskaraj minacoj. La madagaskaroj laŭleĝe kontestas la francan ĉeeston, kredante ke ĉi tiuj insuletoj estis dependecoj de Madagaskaro kaj ke post kiam sendependeco estus atingita, ili devus esti revenintaj al Madagaskaro, ne al Francio.

## Klimato 
Tre ofte venas ĉi tien ĝenerale la uraganoj ekde la sud-okcidento de la Hinda Oceano kiuj ne disiĝis antaŭe suden.

## Ekonomio 
Tra tiu ĉi kanalo transiras granda parto de la oleoŝipoj kiuj eksportas la oleon de Mezoriento al Eŭropo kaj Ameriko.

Kategorio:Hinda Oceano
Kategorio:Maroj en la Hinda Oceano
Ambrózia Kiadó

**Ambrózia Kiadó** (Eldonejo Ambrozia) estas libroeldonejo en Târgu Secuiesc fondita de János Borcsa, literaturkritikisto en 1988.

Kategorio:Târgu Secuiesc
Kategorio:Libroeldonejoj en Rumanio
Helsinko-86

**Helsinki-86**, aŭ **Grupo pri Defenso de Homaj Rajtoj** (latve: * Cilvēktiesību aizstāvības grupa*) estis latva politika grupo fondita en julio 1986 en la latva havenurbo Liepaja (antaŭe konita kiel Libau en la germana). Ĝi estis kreita de tri laboristoj : Linards Grantins, Raimonds Bitenieks kaj Martins Bariss. Helsinko-86 estis la unua organizo en la baltaj ŝtatoj (Litovio, Latvio, Estonio), kiu videble montriĝis kontraŭkomunista. Ĝi fariĝis ekzemplo kaj emblemo por la postaj movadoj pri sendependiĝo en la tuta Sovetunio. Komence de 1988 jam estis preskaŭ 20 membroj en Helsinko-86. La plej elstaraj el ili, krom la fondintoj mem, estis Rolands Silaraups, Konstantins Pupurs, Jurus Vidins, Juris Ziemelis, Alfred Zarins, Heino Lams kaj Edmunds Cirvelis. Multaj el la plej aktivaj membroj estis elpelitaj okcidenten de Sovjetunio dum la jaro 1988.

La 14-an de junio 1987 la grupo organizis la unuan pacan, kontraŭkomunistan manifestacion per la meto de floroj ĉirkaŭ la Monumento de Libereco en Rigo, la latva ĉefurbo. Tiu okazaĵo signis la komencon de la movado por latva sendependiĝo. 

La 23-an de aŭgusto 1987 la grupo organizis demonstracion kontraŭ la pakto Molotov-Ribbentrop, kiu parte kaŭzis la aneksadon de Latvio fare de Sovetunio en 1940, kaj la eksigon de la latva ĉefministro Kārlis Ulmanis. La 18-an de novembro 1987 estis celebrita la Latva Sendependiĝa Tago unuafoje ekde 1940.

La 25-an de marto 1988 la grupo admonis, ke la latva popolo kunveniĝu ĉe la Monumento de Libereco en Rigo por memorfesti la viktimojn de la sovjeta reĝimo. 

Kiel politika partio, Helsinko-86 malsukcesis okaze de la latva parlamenta baloto de 1998. En 2003, nova naciista politika partio estis kreita surbaze de Helsinko-86, fare de ĝiaj membroj Aigars Prusis kaj Viktors Birze.

Kategorio:Historio de Latvio
Kategorio:Politikaj partioj de Latvio
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1986
Marmora kaverno (Krimeo)

La **Marmora kaverno** (, ) estas sufiĉe granda kaverno en Krimeo, populara turisma objekto. La kaverno troviĝas sur la malsupra ebenaĵo de la monto Ĉatirdago, 920 metrojn super la marnivelo. La loĝloko, plej proksima al la kaverno, estas la vilaĝo Mramorno (tra ĝi pasas la sola amase uzebla aŭtovojo, kondukanta al la kaverno).

La kaverno estis unue trovita en 1987. En la jaro 1988 post detala scienca pristudo de la kaverno oni komencis ekipi ĝin por la vizitantoj: estis aranĝitaj betonitaj padoj, apogiloj, lumiloj ktp. Ekde la jaro 1989 en la kaverno funkcias kelkaj turismaj itineroj. La longo de ĉiuj ekskursaj itineroj estas ĉirkaŭ 1,5 km. La suma longo de la pristudita parto de la kaverno estas ĉirkaŭ 2 km., la profundo — ĉirkaŭ 60 metroj.

En la kaverno troviĝas unu la plej grandaj ekipitaj kavernaj haloj de Eŭropo — la halo *Perestrojka* (ĝi longas pli ol 100 metrojn kaj altas ĉirkaŭ 28 metrojn). La kaverno estas opiniata unu el la plej belaj kavernoj de la mondo. Ekde la jaro 1992 ĝi apartenas al la Internacia Asocio de Ekipitaj Kavernoj.

Al la turisma komplekso «Marmora kaverno» apartenas ankaŭ proksime troviĝanta kaverno Eminebairĥosaro. Apud ambaŭ kavernoj troviĝas kelkaj kafejoj kaj ripozejoj. Vintre ĉi tie funkcias ski-vojo. Apud la kaverno oni regule organizas diversajn festivalojn kaj koncertojn (ankaŭ bardajn), kies apartaj koncertoj estas foje organizataj en la kaverno mem.

## Eksteraj ligiloj 
* Pri la kaverno (ruse) 

Kategorio:Kavernoj de Krimeo
Kategorio:Vidindaĵoj de Krimeo
Pécskai Újság

Pécskai Újság pecskai ujŝag (Gazeto de Pécska). Estis fondita en novembro 1930 de Ferenc Lelik kaj Márton Harsányi. Ĝi aperis trifoje semajne, sed en 1931 ĉesis, kaj nur en 1992 aperis denove monate sub redaktado de József Heinrich, romia katolika pastro.
## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
Pénzvilág

Pénzvilág (Financmondo) estis ekonomia laŭ ĝia subtitolo "tutlanda financa, komerca kaj fabrikindustria" fakrevuo en Nagyvárad aperinta de 1923. Ĝia ĉefredaktoro estis advokato Andor Böszörményi, kunlaboranto de Nagyváradi Estilap. Lin sekvis Ödön Váradi; respondecredaktis Dezső Klein. Ĝi titoloĝis en rumana, germana kaj hungara lingvoj (Revista Financiară – Rumänische Handels-, Industrie- und Finanzwelt). Inter 1927-30 ĝiaj materialoj aperis ekskluzive hungare, sed de 1935 escepte de du numeroj en 1937 la hungarlingvaj artikoloj eliĝis. Ĝi ĉesis ?.

## Fontoj
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Oradea
Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
Periszkop

**Periszkop** (periskop) estis la unua hungarlingva avangarda literatura kaj arta revuo en Rumanio. En 1925 kvar numeroj, en 1926 aperis unu en Arad subredaktado de György Szántó. Ĝia redaktoro en Budapest estis Árpád Szélpál, en Ĉeĥoslovakio Zoltán Fábry, en Parizo Lajos Tihanyi.

## Literaturo 
**Periszkop 1925-1926* Antologio. Kunmetis kaj enkondukis János Kovács. 1979. 
## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Arad
Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
Petőfi Sándor Művelődési Egyesület

Petőfi Sándor Művelődési Egyesület (Asocio Kultura Sándor Petőfi) estas fondita en Fehéregyháza la 20-an de decembro 1990.
## Celo de la asocio
Oni deziras konservi la memoron de la poeto. Ekde decembro 1991 en ĉiu jaro la lastan dimanĉon kaj la 31-an de julio oni organizas memorkunvenon kun partopreno de elstaruloj.
Kategorio:Rumaniaj hungaraj institucioj kaj institutoj
Pillanat

**Pillanat** (Momento) estis la eldonaĵo duonmonata de hungara studentasocio de Distrikto Mureș aperinta en februaro 1990 en Târgu Mureș. Aperis nur 12 numeroj. Ĝia ĉefredaktoro estis Zoltán Ábrám, redaktoroj Béres Károly, Bükkösi György, Haller István, grafikradaktoroj Pungucz Károly, Simon Zsolt kaj Bartha József.
## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon
Kategorio:Târgu Mureș
Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
Abony

**Abony** [abonj] estas urbo en Hungario en regiono Meza Hungario, en Pest (departemento), en Distrikto Cegléd.
eta|maldekstre|Katolika preĝejo de Abony

## Geografio 
Abony situas sur ebenaĵo, laŭ fervojo kaj ĉefvojo Budapeŝto-Cegléd-Szolnok, inter urboj Szolnok kaj Cegléd.

## Historio 
Pli frue avaroj loĝis tie. La urbo dum la turka erao multe suferis, en 1748 ĝi iĝis kampurbo. En la 19-a jarcento jam la dua hungara fervojo tuŝis la komunumon. En 1849 la hungaroj venkis la aŭstrojn. Dum la reĝlando la komunumo estis distriktejo.

## Vidindaĵoj 
* Kastelo de Abony aŭ Kastelo de Vigyázó
* Preĝejo Stefano la 1-a (Abony)
* Kalvinana preĝejo (Abony)
* Sinagogo de Abony
* nobeldomoj de Kostyán (koŝtjAn), de Lavatka, de Szapáry (sapAri), de Sivó (ŝivO) kaj de Teszáry (tesAri)

## Famuloj 
* en Abony naskiĝis:
** aktoro Zoltán Mucsi
** arkeologoj Lajos Márton kaj István Méri
** instruistoj János Györe kaj Dezső Király
** juristo Gyula Joó
** kemiistoj Lajos Kovács kaj Imre Valkó
** János Varga (luktisto)
** ornitologo Sándor Lovassy
** verkistoj Gyula Háy, Lajos Abonyi kaj Imre Somogyi
** Ferenc Király (vitisto)
* en Abony mortis:
** urbestro Sándor Hodobay

## Famaj nomportantoj 
* Árpád Abonyi, verkisto
* Árpád Abonyi-Nagy, esperantisto
* Géza Abonyi, aktoro
* Géza Abonyi (juristo)
* József Abonyi, dentisto
* Lajos Abonyi, verkisto

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|maldekstre|Sinagogo de Abony
Pionír

**Pionír** (Pioniro) estis hungarlingva porinfana gazeto semajna de 10-a de julio 1950 en Bukareŝto. Ĝiaj ĉefredatoroj estis József Ádám, Erik Majtényi, de 1951 László Eiben. De septembro 1953 aperis en Marosvásárhely sub ĉefredaktado de Gizella Nemes ĝis februaro 1956, de kiam denove aperis en București kaj ĉefredaktis Ernő Blénesi, Géza Domokos, de 1957 Tibor Henkel ĝis 1965 kaj sekve Jenő Hadai. Ĝia lasta numero aperis la 21-an de novembro 1967, kiam aperas anstataŭ ĝi Jóbarát.
## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon
Kategorio:Bukareŝto
Kategorio:Târgu Mureș
Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
Praxis Medici

**Praxis Medici** ( praktiko de kuracisto) estis hungarlingva medicina fakrevuo en Temesvár inter 1924 kaj 1940.
## Redaktoraro
Pri ĝia redaktado respondis Ferenc Fischer, inter 1929 kaj 1935 Jenő Lukáts, arada ĉefkuracisto estis ĝia ĉefredaktoro. En la unua jaro aperis du, ĝis 1939 ĉiujare 12, en 1940 ses numeroj.
## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon
Kategorio:Gazetoj de Timișoara
Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
Program

**Program** estis la nomo de pluraj hungarlingvaj gazetoj:
* 1. Teatra, film- kaj socia revuo en Kolozsvár de aŭtuno 1927, redaktits de *Marcell Pogány* en rumana kaj hungara lingvoj. Aperis nur kvar numeroj.

* 2. Teatra raportgazeto en Sighetu Marmației, Distrikto Maramureș de Rumanio, en julio 1927, redaktita de *Jenő Klein* kaj *György Klein*. Nur unu numero estas konata.

* 3. La revuo de Ĵurnalista Klubo en Temesvár en 1935. Eĉ unu numero ne estas konata. Ĝi aperigis verkojn inter aliaj de Sándor Bechnitz, Renée Erdős, Zoltán Franyó, Gábor Kalotai , Frigyes Karinthy, Dezső Kosztolányi, Iván Ormos.

* 4. Mallongvivinta teatra gazeto en Temesvár en 1936 aperigita de Gyula Gokler. Oni scias pri ĝi nur el peritaj fontoj.

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Kluĵo
Kategorio:Gazetoj de Timișoara
Kategorio:Distrikto Maramureș
Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
Kategorio:Teatraj gazetoj
Ruhr-baraĵlagoj

[eta|200ra|Rigardo trans la [Harkort-lago direkte al Wetter (Ruhr)]]
La '*Ruhr-baraĵlagoj* estas baraĵlagoj instalitaj en la paso del la rivero Ruhr, kiuj transprenis kaj transprenas la taskojn de la trinkakvoprovizado por la Ruhr-regiono kaj de la purigado de la Ruhr. en la nuna tempo la baraĵlagoj krome havas altan valoron kiel ripozejoj por la proksimaj grandurboj de la Ruhr-regiono. Ĉi tie kaj sportumantoj kaj ankaŭ migrantoj, biciklantoj kaj familioj trovas abundan elekton de utiligeblaj orfertoj.

Al la **Ruhr-baraĵlagoj** apartenas:

700ra|Sinoptiko pri la Ruhr-baraĵlagoj

## Vidu ankaŭ 
* Ruhr
* Ruhr-Ligo

Kategorio:Ruhr-regiono
Pulzus

**Pulzus**  (pulzuŝ) [Pulso] estas titolo de tri samtitolaj hungarlingvaj gazetoj de Rumanio, nome gazetoj
*Pulzus (Odorheiu Secuiesc)
*Pulzus (Oradea)
*Pulzus (Târgu Mureș)

## Fonto
*Romániai magyr irodalmi lexikon 

Kategorio:Oradea

Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
Kategorio:Rumanaj gazetoj
Jindřich Plachta

**Jindřich Plachta** (propranome **Jindřich Šolle**), naskiĝinta la 1-an de julio 1899 en Plzeň, mortinta la 6-an de novembro 1951, estis ĉeĥa aktoro kaj verkisto.

Li naskiĝis en Plzeň, kie lia patro estis okupita kiel oficisto en tieaj Škoda-uzinoj. Mallongtempe post tio la tuta familio forveturis Rusion, kie Šolle akiris interesan laborvalidigon - en bierfarejo. Sed abiturientan ekzamenon Jindřich metis hejme, en komerca akademio en Plzeň. Dum studadoj en tiu ĉi lernejo Jindřich akiris krom apartenanta klereco ankaŭ kromnomon "plachta" laŭ pelerino, kiun kudris al li lia patrino kaj kiu irante flirtis post li. Li poste transportis tiun ĉi kromnomon post la studoj en sian artistan vivon kaj li uzis ĝin kiel pseŭdonomon. Ĉar lia patro havis por artistaj inklinoj de sia filo neniajn komprenojn kaj li volis havi el li oficiston, Jindřich laboris unue kiel oficisto de Praga banko kaj ankoraŭ en la komencoj de sia agado dumvespere li ludis teatron, dum dumtage li estis en kancelario de sia oficejo. Ekde la jaro 1927, post antaŭtempa emeritiĝo pro sanstatoj, li dediĉis sin al teatro profesie.

En memoroj de filmaj spektantoj li estas enskribita precipe kiel reprezentanto de nekoncentriĝintaj profesoroj, afablaj onkloj aŭ karakterizaj servistoj kaj valetoj. Sed lia aktora listo estas multe pli vasta.

En la filmoj li plejparte sekundis al ceteraj komikuloj aŭ li estis parto de komika duopo kun Jaroslav Marvan aŭ Ladislav Pešek. Li rare ĝisatendis ĉefrolon.

Jindřich Plachta ŝatis infanojn, li verkis por ili vicon da humoraj skizoj kaj libroj, el kiuj la polej konata estas okazintaĵo de ĝirafo en lu-domo *Pučálkovic Amina*.

Kategorio:Unuarespublikaj aktoroj de Ĉeĥoslovakio
Kategorio:Ĉeĥaj verkistoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 1-an de julio
Kategorio:Mortintoj la 6-an de novembro
Csíkvidéki Krónika

**Csíkvidéki Krónika** estis semajngazeto inter 7-a de majo kaj 8-a de oktobro 1992.

## Eksteraj ligiloj 
*Donitaĵoj de gazeto 

Kategorio:Miercurea Ciuc
Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
Forcalquier

''''* (jen france, okcitane *Forcauquier*, itale *Forcalchieri*) estas urba komunumo en suda Francio. Ĝi situas en la departemento Alpoj de Alta Provenco (france *Alpes-de-Haute-Provence*, okcitane *Aups de Provença Auta*), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura ( , okcitane *Provença-Aups-Còsta d'Azur*). Fine de  en la komunumo vivis . Administre la urbo estas la centro de samnoma arondismento *Forcalquier* kaj de ankaŭ samnoma kantono **.

## Geografio 
eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Forcalquier lokas ĉe koordinatoj .
* Meza alteco super la maro: 550 m (397 ĝis 904 m)
* Areo: 4296 ha (42,76 km²)
* Loĝantoj (1999): 4302
* Loĝantdenseco: 100 loĝantoj / km²

Forcalquier situas inter la monto *Lure'' kaj la Luberon.

## Historio 
Dum mezepoko Forcalquier estis la ĉefurbo de la duklando Forcalquier.

## Ĝemelaj urboj 
* 

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Alpes-de-Haute-Provence
* Forcalquier (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Ttt-ejo de la turisma oficejo
* Forcalquier sur la ttt-ejo de IGN 
* Forcalquier sur la ttt-ejo de Insee
* Lokalizo de Forcalquier sur mapo de Francio 
* Mapo de Forcalquier (Viamichelin) 


Kategorio:Komunumoj de Alpes-de-Haute-Provence
Kategorio:Subprefektejoj de Francio
Kategorio:Provenco
Fatamorgano

eta|Fatamorgano en la dezerto
**Fatamorgano** aŭ **miraĝo** estas aeroreflektado. Ĝi nomiĝas laŭ Morgan le Fay, sorĉistino el la legendoj de Reĝo Arturo, pliposte ĉefpastrino de Avalon.

Aeroreflektado estas optika fenomeno de iluzio, kiu estas la rezulto de temperatur-inversio, aperaĵo ĉe kiu ekzistas grandaj temperatur-diferencoj inter diversaj aertavoloj. Kiam ĉe la tersurfaco troviĝas malvarma aero kun pli granda optika denso ol la supera varma aero, ĉi tiu malvarma aero povas ekfunkcii kiel lenso, pro kio la lumo refraktiĝas, kio rezultas en invertitaj, aliformitaj kaj ĝenitaj bildoj.

## Vidu ankaŭ
* Miraĝo

Kategorio:Meteologio
Kategorio:Optikaj iluzioj