Marko Sedacio Severiano

**Marko Severiano** aŭ latine:**Marcus Sedatius Severianus** estis romia senatano, sufekta konsulo, kaj generalo dum la 2-a jarcento p.K., origine el Gaŭlio. Severiano estis provinca guberniestro kaj poste provinca konsulo. La kulmino de lia kariero estis kiel sufekta konsulo por la nundinio de julio-septembro 153 kiel kolego de Publius Septimius Aper.

Li estis guberniestro de Kapadocio komence de la romia milito kontraŭ Partio, dum kiu li estis konvinkita de nefidinda orakolo invadi Armenion en 161. Severiano sinmortigis dum sieĝo en la armena urbo Elegeia, ĉe la supra Eŭfrato. La legio, kiun li gvidis, estis ekstermita baldaŭ poste. Li estis anstataŭigita kiel guberniestro de Kapadocio de Marko Stacio Prisko.

## Originoj
Romia surskribo trovita en moderna Poitiers mencianta Severianon establas ĉi lokon kiel lian naskiĝurbon. La urbo tiam estis konata kiel Lemonum. Ĝi estis en romia Gaŭlio, en areo loĝata de la Piktonoj. Liaj gaŭlaj ​​originoj estas ankaŭ mallonge menciitaj de Luciano de Samozato.

Alia surskribo mencias, ke Severiano estis el la tribo Kvirino, kio indikas, ke liaj prapatroj fariĝis romiaj aŭ sub Klaŭdio aŭ sub la Flaviidoj, kiel preskaŭ ĉiuj loĝantoj de Gaŭlio, kiuj fariĝis Kviritoj dum la 1-a jarcento.

## Familio
[eta|maldekstre|300px|Romia akvedukto konstruita de la romianoj en Lemonum, nuna [Poitiers.]]
eta|maldekstre|300px|Partaj militistoj celebrantaj viktorion.

eta|dekstre|300px|La Romia Imperio dum la epoko de Severiano. Armenio estas montrita kiel romia federacia ŝtato.

eta|maldekstre|300px|Romia Provinco de Kapadocio.

La potenco de la riĉa familio de Severiano, la Sedaciidoj, devenis de komerco. La Sedaciidoj dependis de la rivero Luaro, kaj estis konataj pro tio, ke ili havis interesojn en Ostio, la haveno de Romo.

La socia kaj politika leviĝo de la Sedaciidoj ilustras la malkreskon de la aristokrataj Juliidoj, kiuj estis la gvida klaso en Romia Gaŭlio ekde la tempo de la Juli-Klaŭdia dinastio, la unua dinastio de la romiaj imperiestroj. La ebla geedziĝo de la patro de Severiano kun Julia Rufina eble estis maniero konfirmi la asocion inter vinproduktantoj kaj terposedantoj en Gaŭlio.

Oni scias, ke Severiano havis almenaŭ unu filon, Marcus Sedatius Severus Julius Reginus Gallus. Ĉio, kio estas konata pri la kariero de lia filo, estas, ke li estis la patrono de kolegio en Ostio. La nomo Julius Reginus verŝajne venis al li de lia patrino, la edzino de Severiano. Oni sugestas, ke Severiano estis adoptita de sia bopatro. Se vere, tio signifus, ke Sevariano heredis la nomon de sia patrino.

## Frua kariero
La unua magistra posteno, kiun ni scias pri Severiano, estis tiu de kvestoro de Sicilio. Li estus kontrolisto de la provinca trezorejo kaj aŭditoro de ĝiaj kontoj. Post kiam li funkciis kiel kvestoro, viro estis akceptita en la Senaton. La politika aŭtoritateco de la Senato estis nekonsiderinda, ĉar la imperiestro tenis la veran potencon de la ŝtato.

La partopreno en la Senato estis celita de individuoj serĉantaj prestiĝon kaj socian pozicion, anstataŭ plenuman aŭtoritaton. Severiano verŝajne fariĝis senatano malfrue en la regado de Hadriano (reg. 117–138). Li unue estas menciita kiel senatano en surskriboj el Ostio en la 140-aj jaroj. Sekvis la tradicia respublikana magistrato de tribuno de la plebo, alia prestiĝa pozicio kiu estis perdinta sian sendependecon kaj la plej multajn el ĝiaj praktikaj funkcioj.

Ankaŭ ekzistas registraĵoj kiel patrono de urbo, verŝajne :en:Cadurci (nuna Kaors) en Gaŭlio. Poste li servis kiel pretoro, poste komandante la Kvina Makedona Legio, kiu estis enkazernigita en Troesmis en Malsupra Mezio ĉe la malsupra Danubo. Li tiam estis nomumita kontrolisto, de la Flaminia Vojo, la ĉefa ŝoseo norde de Romo sur la Apeninoj.

Severiano estis guberniestro de la romia Dakio kaj komandanto de la 13-a Ĝemela Legio, kiu estis tie enpostenigita, de 151 ĝis 152. Ĉi tion atestas multaj surskriboj el Dakio. Du surskriboj el Sarmizegetuza, la ĉefurbo de Dakio, mencas lian plenan nomon kaj deklaras, ke li estas la patrono de la urbo. La monumentoj, kiuj enhavas la surskribojn, estis starigitaj post lia konsulejo. Sarmizegetusa sendis mesaĝon al Romo por gratuli Severianon kaj esprimi sian dankemon al li pro lia administrado.

En 153 Severiano estis nomumita konsulo dum parto de la jaro, de julio ĝis septembro, fare de imperiestro Antonino Pia. Konsulejo estis la plej alta honoro de la romia ŝtato, kaj kandidatoj estis zorge elektitaj de la imperiestro. Li servis kune kun Publio Septimo Aper, praonklo de la estonta imperiestro Septimo Severo.

## Kapadocio
Severiano estas plej konata kiel guberniestro de Kapadocio fine de la 150-aj jaroj. La posteno estis grava, ĉar Kapadocio estis limprovinco, kaj jen kial Severiano, pro lia milita formacio kaj sperto pri limprovincoj, estis asignita.
xxx
La franca historiisto Marcel Le Glay sugestas, ke lia promocio ŝuldiĝis al la subteno de Publio Rutiliano, guberniestro de Azio, kiu estis fama kiel sekvanto de la mem-priskribita profeto Aleksandro de Abonotejko (105-170) danke al la verkoj de Luciano.

En Kapadocio, la agoj de Serviano ŝajnas esti popularaj: sur surskribo el Zela li estas honorata kiel bonfaranto (greke: ευεργετες) kaj fondinto (greke: κτίστες) de la urbo. Li ankaŭ aperas sur surskribo en Sebastopoliso. Kiel guberniestro de Kapadocio, Severiano ricevis du legiojn.

## Milito kontraŭ Partio
En la somero de 161, la partiano Vologazo la 4-a invadis Armenion, forpelis la reganton Sohemon, kiun la romianoj starigis tien, kaj instalis sian propran parencon Aŭrelion Pakoron kiel reĝon.

Esti guberniestro de Kapadocio signifis, ke Severiano estus ĉe la fronto de iu ajn konflikto implikanta Armenion. Aleksandro de Abonotejko raviĝis pri Severiano, kiel li faris kun la prokonsulo Rutiliano. Aleksandro konvinkis Severiano-on, ke li povus facile venki la Partojn kaj gajni gloron por si mem.

Severiano gvidis legion (eble la 9-a Hispana Legio) en Armenion, sed li estis kaptita de la parta generalo Kosroes ĉe Elegeia, urbo tuj preter la kapadociaj limoj, proksime al la fontoj de la Eŭfrato. Severiano faris iun provon batali kontraŭ Kosroes, sed baldaŭ komprenis la vanecon de sia kampanjo kaj memmortigis sin. Lia legio estis masakrita. La kampanjo daŭris nur tri tagojn. Li estis anstataŭigita kiel guberniestro de Kapadocio de Marko Stacio Prisko.

Kelkaj historiistoj kredas, ke la malvenko de Severiano ĉe Elegeia klarigas la malaperon de la 22-a Legio Dejotariana kaj 9-a Legio Hispana, sed ne ekzistas pruvo, kiu povus konfirmi ĉi tiun hipotezon. La sorto de la du legioj estas ankoraŭ polemika.

## Sekvoj
Lucio Atidio Corneliano, la guberniestro de Sirio, ankaŭ estis venkita de la partoj. Kunimperiestro Lucio Vero (li regis kun sia adoptita frato Marko Aŭrelio) prenis la komandon kontraŭ la partoj kaj alportis plifortikigojn grandskale. Tiuj inkluzivis kvar tutajn legiojn kaj grandajn taĉmentojn de multaj aliaj. La milito finiĝis per romia venko kvin jarojn poste, per la konkero kaj prirabo de la parta ĉefurbo.

## Referencoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 105
Kategorio:Mortintoj en 162
Kategorio:Naskiĝintoj en la 2-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en la 2-a jarcento
Kategorio:Naskiĝintoj en Romo
Kategorio:Mortintoj en Romo
Kategorio:Romiaj ŝtatestroj
Kategorio:Romiaj militistoj
Kategorio:Romiaj konsuloj
Kategorio:Historio de Romo