open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Universitato de Talino

**Talina Universitato** (, mallongigite al *TLU* aŭ *TLÜ*) estas ŝtata universitato en la estona ĉefurbo Talino kun preskaŭ  studentoj kaj 500 akademiaj dungitoj .

## Priskribo 
La universitato eliris el la Talina Pedagogia Universitato en 2005 kaj estis dividita en ses fakultatojn ĝis 2008. Ekde tiam, la universitato spertis ampleksan strukturan reformon kaj nun estas dividita en pli ol 20 institutojn, altlernejojn kaj lernejojn.

Talina Universitato estas inter la plej bonaj 5% de universitatoj en la mondo en internacia komparo .

## Organizo 
La universitato havas ses fakultatojn: Arto, Eduko, Sporta Scienco, Lingvo kaj Literaturo, Matematiko kaj Natursciencoj, kaj Sociaj Sciencoj. Krome, ekzistas du apartaj sekcioj de historio kaj homscienco, la Balta Filmo kaj Media Lernejo , kaj kvar esplorinstitutoj: por estona demografio, ekologio, edukaj sciencoj, kaj internaciaj studoj. La distriktoaltlernejoj de Haapsalu kaj Rakvere ankaŭ estas parto de la universitato .

Pluraj el la studoj estas ofertitaj en la angla, kaj la universitato celas iĝi la plej internacia universitato en la Baltio.

### Centroj de Plejboneco 
* TLU-Kompetenta Centro por Amaskomunikila Novigado kaj Cifereca Kulturo ( Meediainnovatsiooni kaj digikultuuri *tippkeskus* MEDIT)
* TLU-Kompetenta Centro por Novigado en Eduko ( *Haridusuuenduse tippkeskus*, HUT)
* TLU-Kompetenta Centro por Interkultura Esplorado ( *Kultuuridevaheliste uuringute tippkeskus*, KUT)
* TLU-Kompetenca Centro por *Kondutisma* kaj Neŭrosciencoj ( KNT)
* *TLU-Kompetenta Centro* por Interfakaj Vivsciencoj ( IET)

### Esplorcentroj 
* Instituto de Ekologio
* Centro por Pejzaĝo kaj Kulturo
* Estona Instituto por Popola Studoj
* Balta Filmo, Amaskomunikilaro kaj Artlernejo BFM
* Instituto por Historio, Arkelogio kaj Arthistorio
* Instituto por Internaciaj Sociaj Studoj
* Kompetenca Centro por San-Reklamado kaj Rehabilitado
* Sekso-Esplorgrupo

## Vidu ankaŭ 
* Akademia Biblioteko de la Universitato de Talino

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  

Kategorio:Edukado en Estonio
Kategorio:Universitatoj en Estonio
Kategorio:Talino
Tojofumi Ogura

**Tojofumi Ogura** (小倉豊文, en Hepburn-sistemo *Ogura Toyofumi*, n. la 26-an de januaro 1899, m. la 10-an de junio 1996) estis japana akademiulo de japana historio kaj literaturo, kaj profesoro, fine profesoro emerita, en Hiroŝima Universitato.

## Kariero kaj atingoj 
Naskita en Iĉikaŭa, gubernio Ĉiba, li lernis en la elementa lernejo Noda, bazlernejo Ĉiba, kaj supra mezlernejo Hiroŝima. Post laborado kiel instrukciisto en la knabina supra mezlernejo Nara , li studentiĝis ĉe la Hiroŝima Universitato de literaturo kaj scienco, kaj post laborado kiel instruisto ĉe supra mezlernejo Himeĝi, li iĝis lektoro en Hiroŝima Universitato de Literaturo kaj Scienco. En 1945, li perdis sian edzinon en la atombombado de Hiroŝimo. Post kiam li estis promociita al grado de profesoro, li iĝis profesoro en la Hiroŝima Universitato sekve de la universitata restrukturigo post instrua reformo. Li emeritiĝis en 1965 kaj iĝis profesoro emerita. Post retiriĝado de la Hiroŝima Universitato, li funkciis kiel profesoro en la Virina Universitato Ŝinva.

Li estas konata pro verkado de 絶後の記録 ("neforgesebla albumo"), memoraĵo de lia sperto de la atombombado en la formo de persona letero al sia edzino, Fumiko, kiu mortis en la bombado. Li specialiĝis pri japana historio kaj studis la regionan historion de gubernio Hiroŝima kaj la regiono Ĉugokuo, la okcidenta parto de la insulo Honŝuo, funkciante kiel prezidanto de la asocio pri kulturaj propraĵoj de la gubernio Hiroŝima kaj kiel prezidanto de la regiona historia esplor-asocio Geibi.

eta|maldekstra|180ra|
En japana literaturo, li postlasis multajn verkojn pri Mijazaŭa Kenĝi. En 1950, per intervjuoj kun familianoj kaj aliaj implikitaj homoj, estis unue atentigite ke la naskiĝtago de Kenĝi, kiu estis listigita kiel la 1-an de aŭgusto en lia familia registro, estis fakte la 27-a de aŭgusto, kaj tio fariĝis de tiam la kutime kontrolita kredo. Li ankaŭ dediĉis longan tempon al esplorado kaj komentado pri la verkaĵo "Ame ni mo Makezu" (雨ニモマケズ) de Mijazaŭa Kenĝi, publikigante tri reviziitajn kaj vastigitajn versiojn de la verko. Por tiuj atingoj, al li estis premiita per la 2-a premio Mijazaŭa Kenĝi, establita fare de la urbo Hanamaki, en 1992.

Ĉe la tombejo de la familio Ogura en Arao, parto de la urbo Togane, gubernio Ĉiba, ekzistas monumento starigita de Ogura kiu festas la lastan poemon de Kenĝi.

## En Esperanto aperis 
* Kun la kadavro de l' edzino, tradukita de Tanaka Sadami kaj aperinta en 1954 ĉe Japana Esperanta Librokooperativo en Osako

## Fonto 
* La unua versio de tiu teksto verkiĝis la 16-a de aprilo 2025, baze laŭ la japanlingva vikipedia versio laŭ stato de tiu tago

Kategorio:Japanaj historiistoj
Kategorio:Japanaj verkistoj
Akademia Biblioteko de la Universitato de Talino

eta|La konstruaĵoj (ses-etaĝa kaj du-etaĝa) de la biblioteko ĉe la avenuo Rävala en Talino
**Akademia Biblioteko de la Universitato de Talino** () estas la centra akademia kaj esplora biblioteko en Talino, Estonio.

La biblioteko estis establita en 1946 kiel la centra biblioteko de la Estona Akademio de Sciencoj, kaj enhavas kopiojn de la biblioteko de la preĝejo de Sankta Olav, kiuj konsistigas ĝian plej malnovan bibliotekon.

Ĝi tenas kopiojn de la plej multaj literaturaj verkoj publikigitaj en Estonio, krom presitaj verkoj, kie ĝi ankaŭ estas gvidanto en la cifereca kampo. La kolekto de la biblioteko enhavas ĉirkaŭ 2.4 milionojn da libroj .

Tra la jaroj, la biblioteko spertis plurajn administrajn ŝanĝojn ĝis, en 2003, ĝi kunfalis kun Talina Universitato.

Ĝia ĉefkonstruaĵo situas en la centro de Talino, kaj ĝi ankaŭ havas du branĉojn en Haapsalu kaj Rävää. Ĝia moderna arkitektura dezajno estis dezajnita en 1963, kaj la konstruaĵo estas protektita kiel arkitektura heredaĵejo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Edukado en Estonio
Kategorio:Bibliotekoj en Estonio
Kategorio:Talino
Kategorio:Ĝermoj pri Estonio
James Bradley

**James BRADLEY** (marto 1693 - 13a de julio 1762) estis angla astronomo, nomumita Reĝa Astronomo de la angla krono en 1742, kio ebligis lin akiri multekostajn astronomiajn instrumentojn. Li famiĝis pro sia malkovro de la lumaberacio (1725–1728) kaj de la nutacio de la Tera akso (1728–1748). 

Li gradiĝis en Universitato de Oksfordo en 1714 kaj 1717 respektive. Bradley estis elektita membro de la Royal Society la 6an de Novembro 1718. In 1742, Bradley estis nomumita por sukcedi Edmond Halley kiel Reĝa Astronomo. Li observis Uranon en la jaroj 1748, 1750 kaj 1753.

Kategorio:Anglaj astronomoj
Pisa Centrale (stacidomo)

**Pisa Centrale** estas la ĉefa fervoja stacio de la urbo Pizo.

La stacidomo estas unu el la ĉefaj fervojaj nodoj en Toskanio: fakte en la stacidomo konverĝas pluraj naciaj gravaj linioj, nome la fervojo Pisa-Livorno (al Romo), la fervojo Genova-Pisa kaj la fervojo Pisa-Firenze, kaj lokaj linioj, nome la fervojo Lucca-Pisa kaj la linio al Vada tra Collesalvetti.

## Bildgalerio 

Pisa - veduta dall'aereo.JPG|Ĉirkaŭaĵo
ETR 425 047 alla stazione di Pisa Centrale.jpg|Trajno
Pisa - 2016 July - panoramio (7).jpg|Nomŝildo

## Vidu ankaŭ 
* Pizo (Italio)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Konstruaĵoj en Pizo
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1862
Pierre Charles Le Monnier

**Pierre Charles LE MONNIER** (aŭ Lemonnier) (Parizo, 20a de novembro 1715 – Bayeux, 3a de aprilo 1799) estis franca astronomo, kiu faris gravajn atingojn kaj en astronomio kaj en geodezio. 

## Biografio
Li estis filo de la filozofo kaj matematikisto Pierre Lemonnier, registris sian unuan astronomian observadon antaŭ iĝi 16-jarulo, kaj la prezentado de prilaborita luna mapo havigis al li nomumon kiel membro de la Akademio de Sciencoj de Francio en 1736, kiam ŝi estis nur 20-jaraĝa. Tiun saman jaron li estis elektita por partopreni en la ekspedicio de 1736–1737 al Laplando, estrita de Pierre Louis Maupertuis kaj Alexis Claude Clairaut, por determini ĉu la Tero estas elipsoido ebena en la polusoj. En 1738, tuj post sia reveno, li prelegis memortekston antaŭ la Akademia, pri la avantaĝoj de la metodo de John Flamsteed por determini la rektascensiojn. La Royal Society nomumis lin membro la 5an de aprilo 1739.

Li estis instruisto en la *Collège de France* el 1746, estante la unua instruisto pri astronomio de Joseph Lalande, kun kiu li ege disputis. Li estis ankaŭ la  astronomo preferita de Ludoviko la 15-a, kiu havigis al li la necesajn rimedojn por akiri la multekostajn astronomiajn instrumentojn de tiam, multaj el ili de angla produktado.

La determinado de la ŝanĝoj en la atmosfera refrakcio en somero kaj vintro kaj la reformo de la sunaj tabeloj, estas inter liaj plej bonaj kontribuoj al la astronomio. La observoj de Le Monnier, faritaj en 1743 helpe de gnomono en la Preĝejo Saint-Sulpice de Parizo, indikis, kompare kun mezuroj fare de Giovanni Cassini en Bolonjo en 1656, malpliigon de la aksa kliniĝo. 

Li aktive partoprenis en la disvastigo de anglaj verkoj de astronomio, ĉefe de tiuj de John Flamsteed kaj Isaac Newton, kontribuante tiel al la reformo de la franca praktika astronomio. Oni atribuas al li ankaŭ nombrajn observojn de la supozita stelo kiu finfine estis la planedo Urano, ĝis ĝi estis malkovrita de Sir William Herschel en 1781.

## Ĉefaj verkoj 
* *Histoire céleste*, 1741
* *Théorie des comètes*, 1743
* *Institution astronomique*, 1746
* *Nouveau zodiaque*, 1755
* *Observations de la lune, du soleil, et des étoiles fixes*, 1751–1775
* *Loix du magnétisme*, 1776–1778
* *Astronomie nautique lunaire*, 1771
* *Essai sur les marées*, 1774

Kategorio:Francaj astronomoj
Kategorio:Geofizikistoj
Kategorio:Reĝa Societo de Londono
Kategorio:Membroj de la franca Akademio de Sciencoj
Lucca (stacidomo)

**Lucca** estas la ĉefa fervoja stacio de la samnoma urbo. Ĝi situas sur la fervojo Viareggio-Firenze kaj estas la finstacio de la linioj al Pisa kaj Aulla. Ĉiuj linioj estas lokaj, traveturataj ekskluzive per regionaj trajnoj. La plej grava stacidomo en la Provinco Luko situas en Viareggio.

## Bildgalerio 

Lucca, stazione (6).jpg|Interno
Lucca, stazione (3).jpg|Insula kajo
LuccaFS.JPG|Trajnoj

## Vidu ankaŭ 
* Luko (Italio)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Lucca
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1846
Massa Centro (stacidomo)

**Massa Centro** estas fervoja stacio priservanta la urbon Massa, kiu situas sur la linio Genova-Pisa.

## Bildgalerio 

Stazione di Massa Centro-2022-uscita biglietteria.png|Elirejo
Stazione di Massa Centro, 5 maggio 2023.png|Ĉirkaŭaĵo
Stazione di Massa Centro - panoramio (3).jpg|Trajno

## Vidu ankaŭ 
* Massa

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Massa
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1862
Hiroŝima Universitato

**Hiroŝima Universitato** aŭ **Universitato de Hiroŝimo** - , latinliterigite *Hiroŝima Daigaku* - estas la universitato de la urbo Hiroŝimo en Japanio. Origine establita en 1929, ĝi iĝis universitato en 1949 sekvante la fuzion de kelkaj naciaj instruejoj. Ĝia mallongigita formo estas **Hirodai**. Sub la nacia nernejoestabla leĝo, la Hiroŝima Universitato estis establita la 31-an de majo 1949. Post la Dua Mondmilito, la lerneja sistemo en Japanio estis tute reformita kaj ĉiu el la institucioj de alta edukado sub la antaŭmilita sistemo estis reorganizita. Kiel ĝenerala regulo, unu nacia universitato estis establita en ĉiu gubernio, kaj Hiroŝima Universitato iĝis nacia universitato sub la nova sistemo kombinante la antaŭmilitajn superajn instruejojn en gubernio Hiroŝimo.

## Konataj profesoroj 
* Tojofumi Ogura, historiisto kaj verkisto

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Universitatoj en Japanio
Siena (stacidomo)

**Siena**, situanta en Piazzale Carlo Rosselli, estas la fervoja stacio de Sieno.

## Bildgalerio 

SienaStazione4.jpg|Kajoj kaj trakoj
Stazione di Siena - Interno.jpeg|Interno
SienaStazioneTrenoNaturaGrFS640-003d.jpg|Vaporlokomotivo

## Vidu ankaŭ 
* Sieno

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Sieno
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1935
Kálmán Nákó

Grafo **Kálmán Nákó,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Nákó Kálmán** estis hungara aristokrato, terposedanto, politikisto, senatano, ĉambelano. Lia nobela antaŭnomo estis *nagyszentmiklósi* [nadjsentmiklOŝi].

 naskiĝis  en Vieno, li mortis  en Dóc (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Dolaț en Rumanio; laŭ wikidata en Opatija (Aŭstrio-Hungario, nuntempe en Kroatio)).

## Biografio 
 studis private, poste li okupiĝis pri sia bieno. En 1850 ricevis la dignon ĉambelano, en 1864 li fondis lernejon por terkultivistoj en sia bieno dum lia bieno iĝis modela. Ankaŭ lia kastelo famiĝis pro biblioteko kaj artkolektaĵo. Inter 1847-1848 kaj 1861–1901 li estis membro de la senato, inter 1887-1901 parlamenta deputito. Li edziĝis en 1842, 2 gefiloj naskiĝis en 1843 kaj 1846. Nákó abrupte vidviĝis en 1882, poste li fondis hospitalon en Nagyszentmiklós funkcianta ankaŭ nun.

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto (legebla pli malsupre)
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aristokratoj
Kategorio:Hungaraj terposedantoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ĉambelanoj
Kategorio:Hungaraj grafoj
Bolzano (stacidomo)

**Bolzano** () estas la ĉefa fervoja stacio de la ĉefurbo de Sudtirolo kaj (laŭ trafikkvanto) de la tuta regiono Trentino-Sudtirolo/Supra Adiĝo; Ĝi estas servata de la Brenera fervojo kaj estas la suda finstacio de la fervojo Bolzano-Merano. De 1898 ĝis 1971 ĝi estis ankaŭ la norda finstacio de la nun malfunkcia fervojo Bolzano-Caldaro.

## Bildgalerio 

I11 191 Bf Bozen, Rosengarten.jpg|Trajno
J40 135 Bf Bozen, ETR 500.jpg|Frecciarossa

## Vidu ankaŭ 
* Bolzano-Bozen

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Bolzano-Bozen
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1859
Pistoia (stacidomo)

**Pistoia** estas fervoja stacio de la urbo Pistojo.

Ĝi situas sur la linio Firenze-Lucca, kaj estas la finstacio de la linio al Bologna, ankaŭ ofte nomita "Porrettana".

## Bildgalerio 

Pistoia, stazione (6).jpg|Interno
Pistoia FS 10.JPG|Kajo kaj trajno
Pistoia FS rimessa locomotive.jpg|Vartenejo

## Vidu ankaŭ 
* Pistojo

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Pistojo
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1851
László Serényi

Grafo **László Serényi** [lAslo ŝerenji], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun plia persona nomo **Serényi László János** estis hungara terposedanto, senatano. Lia nobela antaŭnomo estis *kisserényi* [kiŝerEnji], lia filo estis Béla Serényi.

 naskiĝis  en Hollólomnic (Hungara reĝlando, Aŭstra imperio, nuntempa Holumnica en Slovakio), li mortis  en Putnok (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempe en Hungario).

## Biografio 
 maturiĝis en Selmec, poste li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Pest. Post siaj studoj en 1846 li estis sekretario ĉe la ŝtata administracio. Baldaŭ li okupiĝis pri siaj bienoj, kiuj kuŝis precipe ĉe Putnok. Tiu bieno iĝis modela, krome li estis ankaŭ mecenato. En Putnok li fondis ekzemple infanĝardenon, memservan fajrobrigadon. Iam li ricevis la dignon ĉambelano, krome li membriĝis en la senatano. Li edziĝis en 1855, vidviĝis en 1866.

## Memorigiloj 
* placo kaj lernejo en Putnok

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* [parlamenta paĝo](https://library.hungaricana.hu/hu/view/OGYK_Almanach_1884-1887_2/?query=SZO%3D(Ser%C3%A9nyi%20L%C3%A1szl%C3%B3)&pg=137&layout=s)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj terposedantoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj grafoj
Fülöp Sigray

Grafo **Fülöp Sigray** [ŝigrai], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Sigray Fülöp József Imre Ádám Benjamin** estis hungara terposedanto, politikisto, poeto, ĉambelano, fondinta membro de Societo  Kisfaludy. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *felső- kaj alsósurányi* [felŝO alŝOŝuranji], lia parenco estis Jakab Sigray, lia filo estis Antal Sigray.

 naskiĝis  en Pest (urbo), li mortis  en Ivánc.

## Biografio 
 post siaj studoj li okupiĝis pri sia bieno. Tamen en la jaroj 1867 kaj 1868 li apogis la kabineton en la parlamento, krome li estis mebro de la senato. Liaj kelkaj poemoj aperis en gazetoj, krome li eldonis sian poemlibron. Pro vidviĝo en 1855 li edziĝis dufoje (1847, 1877), la unua edzino naskis 2 gefilojn, la dua 3 gefilojn.

## Lia poemlibro 
* *A szerelem új könyve. I. Szerelem az életben. II. Szerelem a halálban.* (1876)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj terposedantoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj poetoj
Trento (stacidomo)

**Trento** estas la ĉefa fervoja stacio de la ĉefurbo de Provinco Trento, kiu situas sur la Brenera fervojo. La Valsugana fervojo disbranĉiĝas de tiu stacio, ligante Trenton kun Venecio.

## Historio 
La stacio estis malfermita la 23-an de marto 1859 fare de la aŭstro-hungara registaro.
Antaŭ ĝi, en la areo liberigita per la rektigo de la rivero Adiĝo, oni kreis placon kiu prenis la nomon "Stacia Placo", poste renomita Piazza Dante Origine la pasaĝera konstruaĵo estis malsama ol la nuna rekonstruita inter 1932 kaj 1936, fakte en 1932 oni havis la ideon renovigi la stacion en pli itala stilo. La nova stacidomo de Trento, desegnita de Angiolo Mazzoni, estis inaŭgurita en 1936 parte danke al modernaj konstruteknikoj de la tempo, kiel ekzemple ŝtalbetono.

Dum la Dua Mondmilito, la konstruaĵo estis plurfoje bombita, kaŭzante severajn strukturajn damaĝojn. De 1946 ĝis 1949, ĝi estis restaŭrita. En 1950, ĝia interno estis riĉigita per mozaikoj prezentantaj laborojn kaj metiojn, verko de Cesarina Seppi.

## Bildgalerio 

20110727 Trento railway station 6521.jpg|Kajoj kaj trakoj
Trento Minuetto.jpg|Trajno
Stazione dei treni di Trento, 29 aprile 2006.jpg|Nostalgia trajno

## Vidu ankaŭ 
* Trento

## Eksteraj ligiloj 
* 

## Referencoj 
Kategorio:Trento
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1859
Preĝejo Sankta Nikolao (Hosszúhetény)

La **paroĥa preĝejo episkopo Sankta Nikolao** estas sakrala historia monumento en vilaĝo Hosszúhetény (Hungario).

## Historio 
La unua mencio pri paroĥa kirko en Hetény okazis en 1335. Ĝi detruiĝis supozeble dum dominado de turkoj, sed la restaĵoj estis trovitaj en 1901. Oni komencis konstrui novan didomon en 1733, sed oni finis ĝin nur en 1783, dum en 1740 okazis la konsekro. La orgeno estis kreita en 1929, la sonoriloj en 1771, respektive en 1925. Ernő Gebauer pentris la freskojn en 1943.

## Konstruaĵo 
La kirko situas sola en centro de la vilaĝo sur iom pli alta loko. La navo estas brikoforma, kiun finas ĉe la mallongaj flankoj duonronda absido, respektive turo. La fasado estas senornama. La navo havas flankan enirejon en la dekstra flanko, sakristio videblas en la maldekstra flanko. La ĉefaltara bildo prezentas Sanktan Nikolaon. Estas 2 flankaj altaroj: Sankta Familio kaj krucumita Kristo. 

Kermeso okazas en la 6-an de decembro.

## Fontoj 
* hungare kun foto 
* hungare kun foto
* hungare kun foto
* datenoj
* datenoj
* katolika leksikono

Hosszúhetény
Hosszuhetény
Rovereto (stacidomo)

**Rovereto** estas fervoja stacio sur la Brenera fervojo en Rovereto, en Provinco Trento.

## Bildgalerio 

Stazione Rovereto con treno regionale a Bolzano.jpg|Kajoj kaj trakoj
Stazione Rovereto - Neve.jpg|Neĝa vetero
Stazionerovereto.jpg|Trakoj

## Vidu ankaŭ 
* Rovereto

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Rovereto
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1859
Aosta (stacidomo)

**Aosta** () estas la ĉefa fervoja stacio de la urbo Aosto, finstacio de la linioj al Ivrea/Chivasso (direkte al Piemonto) kaj Prè-Saint-Didier (ĉi-lasta estas nuntempe sen trafiko).

## Bildgalerio 

Gare, Cogne et Pic de Nona Aoste.JPG|Ĉirkaŭaĵo
Stazione FS di Aosta - Binario 1 est.jpg|Kajo kaj trajno
Aosta station 2016.jpg|Trajnoj

## Vidu ankaŭ 
* Aosto

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Aosto
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1886
Duobla helico

eta|210ra|

En molekula biologio, la termino **duobla helico** rilatas al la strukturo formita de bazparaj molekuloj de nukleacidoj kiel DNA. La duobla helico, do heliko-forma strukturo de nuklea acida komplekso ekestas kiel sekvo de sia duaranga strukturo, kaj estas fundamenta komponanto por determini sian triarangan strukturon. La strukturo estis malkovrita fare de interalie  Rosalind Franklin,  James Watson, kaj Francis Crick, dum la esprimo "duobla helico" eniris popolan kulturon kun la publikigo de 1968 de la anglalingva libro *The Double Helix* ("la duobla helico") de Watson.

eta|maldekstra|230ra|
La DNA-duobla helico estas biopolimero de nuklea acido kuntenita per nukleotidoj kiuj parigas ĉiam du bazojn.

## Referencoj 
## Literaturo 
* La Serĉado de la Vivo, de Fujio Egami en 1971
* Nia Korpo. Anatomio kaj fiziologio de la homo por laikoj, de Nishi Seiho en 1961

eta|centra|300ra|

Kategorio:DNA
Sinagogo de Zbąszyń

La **sinagogo** de Zbąszyń (Polujo) estis starigita inter 1885 kaj 1890. Ĝin detruis dum la Dua Mondmilito germanaj okupantoj de Wehrmacht. Post profanado la 1960-aj jaroj ĝi iĝis loĝdomo. 
## Literaturo 
* Klaus-Dieter Alicke: *Lexikon der jüdischen Gemeinden im deutschen Sprachraum,* volumo 1, Gütersloher Verlagshaus, Gütersloh 2008, ISBN 978-3-579-08077-2 (interreta eldono)

## Eksteraj ligiloj 
* priskribo ĉe *Virtuala Ŝtejtl*

Zbaszyn
Foligno (stacidomo)

**Foligno** estas la fervoja stacio de Foligno, en la provinco Peruĝo.

Ĝi estas grava fervojkruciĝo: ĝi situas ĉe la intersekciĝo de la fervojo Romo-Ankono kun la fervojo Foligno-Terontola, kiu priservas ankaŭ la regionan ĉefurbon, Peruĝo.

La stacio apartenas al la fervoja sekcio de Ankono kaj estas administrata fare de Rete Ferroviaria Italiana (RFI). Ĝi estas la sidejo de la regiona administrado de Trenitalia.

## Bildgalerio 

Foligno stazione 03.jpg|Kajoj kaj trakoj
Italy July 2023 14 19 08 431000.jpeg|Insula kajo
OGR Foligno - locomotiva E.401.007.jpg|Lokomotivo

## Vidu ankaŭ 
* Foligno

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Foligno
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1866
Terni (stacidomo)

**Terni** estas la ĉefa fervoja stacio de Terno kaj suda Umbrio, danke al la kunfluo de pluraj linioj, kaj estas karakterizita de forta industria alvokiĝo pro la multnombraj fabrikoj, kiuj iam estis ligitaj al ĝi, kelkaj el kiuj daŭre pluvivas hodiaŭ.

## Bildgalerio 

Stazione terni2.JPG|Interno
Stazione terni5.JPG|Kajoj kaj trakoj
Stazione Terni 3.jpg|Vartenejo

## Vidu ankaŭ 
* Terno

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Terno
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1866
Gopher

***Gopher*** ( ***Talpo***) estas videoludo por Atari 2600 verkita de Sylvia Day kaj eldonita de U.S. Games en 1982. La ludanto kontrolas farmiston kun ŝovelilo kiu protektas tri karotojn kontraŭ talpo.

## Ludomaniero 
left|thumb|200px|Talpo trafosis ĝis la surfaco kaj pretas manĝi unu el la karotoj de la farmisto.
La talpo fosas maldekstren kaj dekstren kaj supren al la surfaco. Kiam ĝi malfermas truon al la surfaco, ĝi provas ŝteli karoton. La farmisto devas bati la talpon por forpeli ĝin subteren aŭ plenigi la truojn por malebligi ĝian aliron al la surfaco. Se la talpo sukcesis manĝi unu el la tri karotoj, pelikano foje flugas super la kampo kaj faligas semon, kiun la farmisto povas kapti kaj planti por anstataŭigi la mankantan karoton. Ju pli longe daŭras la ludo, des pli rapide moviĝas la talpo. La ludo finiĝas kiam ĉiuj tri karotoj estas forprenitaj de la talpo. La ludo enhavas du malfacilecnivelojn kaj eblas ludi unu- aŭ duludante, por entute kvar variantoj de la ludo.

## Influo 
Neoficiala versio estis eldonita de Zellers en Kanado sub la titolo *Farmer Dan*. Ĝi uzas la kovrilarton de *Plaque Attack* fare de Activision.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
**Gopher* ĉe MobyGames ()

Kategorio:Videoludoj aperintaj en 1982
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per Atari 2600
Kategorio:Videoludoj de U.S. Games
Kategorio:Videoludoj kreitaj en Usono
U.S. Games

**U.S. Games Corporation** estis videoluda firmao fondita de Donald Yu, kiu origine produktis porteblajn elektronikajn sportludojn. Ĝi redirektis sian agadon ekskluzive al videoluda programaro en 1981, kaj estis akirita de la cereala firmao Quaker Oats en 1982 cele al la disvolvado de videoludoj por Atari 2600. U.S. Games publikigis sian unuan ludon, *Space Jockey* por Atari 2600, en januaro 1982, Quaker ĉefe aĉetis U.S. Games por kunlabori kun sia marko Fisher-Price kaj konkuri kontraŭ la rivala cereal-firmao General Mills, posedanto de la sekcio Parker Brothers.

U.S. Games esperis, kiel Parker Brothers, akiri reputacion pri altkvalitaj, licencitaj familiaj ludoj. Parker Brothers spertis tre sukcesan jaron en 1982 en la videoluda merkato, kun sukcesoj kiel *Frogger* kaj *The Empire Strikes Back*. Tamen, la titoloj de U.S. Games vendiĝis malbone, kaj Quaker fermis la sekcion dum la videoluda kraŝo de 1983 antaŭ ol U.S. Games povis utiligi sian lastatempe akiritan licencon pri la Rozkolora Pantero. « *Neniu el niaj ludoj fariĝis sukceso* », diris proparolanto Ronald Bottrell. « *Anstataŭ investi multe pli da kapitalo, ni decidis ĉesigi ĝin* ».

## Referencoj 
Kategorio:Videoludaj firmaoj
Kategorio:Usonaj firmaoj
Padova (stacidomo)

**Padova** estas la ĉefa fervoja stacio de la urbo. Situante sur la elektrizita fervoja linio Milano-Venecia, linioj disbranĉiĝas de ĝi al Bologna, Bassano kaj Calalzo. La stacio ankaŭ disponigas ligon al la stacio Padova Interporto.

centra|440ra|eta|Mapo

## Bildgalerio 

Padova dworzec kolejowy 2.jpg|Interno
Train Station 10-19 1573.jpg|Kajoj kaj trakoj
Padova railway station in 2024.01.jpg|Nokta vido

## Vidu ankaŭ 
* Padovo
* Tramtransporto en Padovo

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Padovo
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1842
Assisi (stacidomo)

**Assisi** estas fervoja stacio sur la linio Foligno - Terontola, priservanta la urbon Asizo kaj situanta en la vilaĝeto Santa Maria degli Angeli, 3&nbsp;km de la historia centro.

## Bildgalerio 

Train Station 10-17 304.jpg|Kajo
Assisi railway station 2011.jpg|Kajo kaj trajno
Orneore Metelli, Temporale alla stazione di Assisi, 1938.jpeg|Orneore Metelli: *Temporale alla stazione di Assisi*, 1938

## Vidu ankaŭ 
* Asizo

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Asizo
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1866
Héder Viczay

Grafo '*** [hEder vicai], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Viczay Héder*' estis hungara terposedanto, politikisto. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *loósi kaj hédervári* [lOŝi].

 naskiĝis  en Hédervár, li mortis  en Hédervár.
eta|

## Biografio 
 akiris juran diplomon en Reĝa Jura Akademio (Pozono), poste li estis soldato 2 jarojn, pli poste li studvojaĝis en Eŭropo kaj private li studis artojn. En la fruaj 1830-aj jaroj li hejmenvenis kaj zorgis pri sia bieno. Inter 1832-1836 li apogis politikon de István Széchenyi, baldaŭ li vojaĝis kun István Széchenyi kaj  Lajos Batthyány al orientaj landoj por profundigi la sciojn pri la etnografio. Dum la hungara revolucio de 1848 li establis revolucieman taĉmenton en Sopron, poste li migris al Svislando kaj Italio. En 1854 li hejmenvenis kaj denove zorgis pri la bieno. Lia bieno iĝis modela. Inter 1868–1873 li estis departementestro de Győr (reĝa departemento), poste li ricevis la dignon "vera interna konsilisto". En 1873 li gvidis la defendon kontraŭ ĥolero, dum li mem mortis. Li edziĝis en 1847, lia edzino naskis kvinfoje, sed pro tujaj mortoj la dinastio formortis, eĉ la edzino mortis en 1854.

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* leksikono

## Referencoj 
eta|maldekstre|

Kategorio:Hungaraj terposedantoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj grafoj
Precepto

**Precepto** (de la , instrui) estas ordono, instruo aŭ  celita kiel aŭtoritata regulo de agado.

Alivorte, precepto estas deviga instrukcio kiu povas esti formulita kiel pozitiva ordono aŭ kiel negativa ordono, t.e. kiel malpermeso. Preceptoj ĝenerale ne estas simple leĝoj, ĉar ne ĉiu precepto havas la forton de leĝo eneca en ĝi aŭ estas atribuita al ĝi.

Tiaj religiaj kaj etikaj (moralaj) ordonoj ofte estas derivitaj de natura juro aŭ la Ora Regulo. Ilia influo sur konduto ankaŭ rilatas al edukado kaj persona konscienco.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Preceptoro
* Devontigo
* Sep Leĝoj de Noa
* Dek Tri Principoj de Judismo laŭ Majmonido
* Kvin preceptoj de la Katolika Eklezio
* Pilieroj de Islamo
* Kvar noblaj veroj
* Ahimsa
* Dek preceptoj de la Ŝramaneto (*Pancasila*)
* Kvin preceptoj  (Taoismo)
* Dek preceptoj (Taoismo)
* Ŭonbulismo#Dek_preceptoj

Kategorio:Religiaj filozofiaj konceptoj
Preceptoro

**Preceptoro** (, de la , signifante reguligo, instruado) estas (religia) instruisto priresponda por konfirmado de preceptoj, t.e. certan leĝon aŭ tradicion.

En propra kunteksto, tiu termino estas por la instruisto en la Mezepoko kaj la frua moderna epoko, precipe por privata tutoro.

Similaj titoloj estas edukisto, instruisto, guvernisto

## Referencoj 
Kategorio:Titoloj
Kategorio:Instruistoj
Kategorio:Muzikprofesioj
Belluno (stacidomo)

**Belluno** estas la ĉefa fervoja stacio de la samnoma urbo, situanta sur la fervojo Calalzo-Padova kaj sur la fervojo Belluno-Conegliano.

Ĝi estas administrata fare de Rete Ferroviaria Italiana kaj estas servata per regionaj trajnoj de Trenitalia.

## Bildgalerio 

Stazione Belluno01.JPG|Kajoj kaj trakoj
Belluno train station 2019.jpg|Stacio
Stazione di Belluno, 2022.jpg|Kajoj kaj trakoj

## Vidu ankaŭ 
* Beluno

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Beluno
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1912
Fidelis de Sigmaringen

**Fidelis de Sigmaringen** (fakta nomo *Markus Rey* aŭ *Roy*, n. la 1-an de oktobro 1578 en Sigmaringen; m. la 24-an de aprilo 1622 en Seewis en Grizono) estis doktoro pri filozofio kaj juro, katolika pastro kaj martiro. La 29-an de junio 1746 la katolika papo Benedikto la 14-a deklaris lin sanktulo.

Li studis filozofion kaj juron en la universitato de Frajburgo. En 1603 li doktoriĝis pri filozofio. De 1604 ĝis 1610 li akompanis la baronon *Wilhelm von Stotzingen* dum ties vojaĝoj tra Francio, norda Italio kaj Hispana Nederlando, perfektigante siajn konojn de eŭropaj lingvoj kaj kulturoj. La postajn du jarojn li en Frajburgo ankoraŭ restis ĉe la barono, sed samtempe daŭrigis la studon de juro. En 1611 li doktoriĝis pri "ambaŭ juroj", do pri la civila kaj eklezia juroj. Poste li ricevis prestiĝan pozicion de juĝisto de la supera juĝejo de la ŝtato Hohenzollern-Sigmaringen; laŭ siatempaj dokumentoj li ricevis la kromnomon "advokato de la malriĉuloj". Malgraŭ tiu favora posteno, malinstigita de misadministrado kaj korupto, li jam la sekvan jaron 1612 aliĝis al la monaĥa ordeno de kapucenoj. Lia frato Georg jam apartenis al la kapucenoj, ricevinte la monaĥan nomon *Apollinaris*, kaj Markus mem ricevis la religian nomon "Fidelis" ("la lojala"). Li estis altirita al la ordeno pro ĝia engaĝiĝo en la katolika renoviga movado post la Koncilio de Trento.

En 1616 li fondis kapucenan monaĥejon en Biberach an der Riß, en 1617 li servis kiel predikisto en Altdorf apud Weingarten (Virtembergo), Bludenz en Vorarlbergo kaj Kientzheim apud Kaysersberg en Alzaco, en 1618 li funkciis kiel "gardisto", do gvida monaĥo (en aliaj ordenoj kun pli da hierarkio nomata abato aŭ prioro, sed la kapucenoj malŝatis hierarkion), en Rheinfelden (Badeno). En 1619 li servis kiel predikisto en Feldkirch kaj en 1620 li servis kiel superulo en Friburgo en Svislando. En 1621 li iĝis gardisto de la Kapucena monaĥejo Feldkirch. Li vojaĝis kiel misiisto nome de la papa kongregacio por katolika misiado tra la teritorioj de Svislando, kie multaj kristanoj preferis la novajn reformistajn ekleziojn. Tiam li ankaŭ kontaktiĝis kun la religiaj perturboj en Grizono, kie la konfesiaj disputoj fariĝis perfortaj kaj pliseverigitaj de politikaj tensioj. Kiam kadre de la Tridekjara milito trupoj de la habsburga regno Aŭstrio okupis partojn de la "Libera Ŝtato de la Tri Ligoj", el kiu poste kreskis la svisa kantono Grizono, laŭ la oficiala regulo de la okupantoj la reformismo de Lutero estis tolerata, kaj neniu estu devigita transiri al la katolikismo, sed predikistoj de la reformismoj de Zvinglo kaj Kalvino devus forlasi la regionon kaj diservoj de tiuj reformismoj estus kontraŭleĝaj. La lokuloj tre malkontentis pri tiuj leĝoj, kaj kvankam Fidelis ne respondecis pri ili, li tamen kiel reprezentanto de la katolikismo iĝis tiom atakata de la ribelantoj, ke fine la 24-an de aprilo 1622 apud Seewis grupo de ribelaj kamparanoj mortigis la sole irantan monaĥon.

Kategorio:Katolikaj sanktuloj
Perugia (stacidomo)

**Perugia** estas la ĉefa fervoja stacio de la urbo Peruĝo kaj situas en la kvartalo Fontivegge.

La stacio estas la unua en Umbrio laŭ pasaĝera trafikvolumeno ( pasaĝeroj po jaro) kaj estas la ĉefsidejo de la Umbria regiona administrado de Trenitalia.

## Bildgalerio 

StazionePerugia 02.jpg|Interno
20180411 Sottopassaggio Stazione FS Perugia.jpg|Subpasejo
Italy July 2023 14 16 03 174000.jpeg|Trajno

## Vidu ankaŭ 
* Peruĝo
* Minimetrò Perugia

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Peruĝo
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1866
Rovigo (stacidomo)

**Rovigo** estas fervoja stacio, kiu priservas la samnoman urbon. Situante sur la fervoja linio Padova-Bologna, ĝi estas la origino de la linioj al Chioggia kaj Verono.

## Bildgalerio 

Rovigo train station (2).jpg|Stacio
Stazione ferroviaria, interno (Rovigo).JPG|Interno
Transito ETR.600 Frecciarossa nei pressi della stazione di Rovigo.jpg|Frecciarossa

## Vidu ankaŭ 
* Rovigo

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Rovigo
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1866
Treviso Centrale (stacidomo)

**Treviso Centrale** estas la nura fervoja stacio en Trevizo en funkciado kaj estas tiel nomita por distingi ĝin de la du aliaj ekzistantaj kaj iam uzitaj fervojinstalaĵoj en la urbo: la stacio Treviso Porta Santi Quaranta, kun ĝia frajtotereno, kaj la ranĝadstacio kaj korto Treviso Scalo Motta, antaŭe Treviso Scalo Bivio per Motta. Ĝi estas unu el la plej gravaj stacidomoj en la regiono Veneto.

La stacio situas tuj sude de la urbomuroj kiuj limigas la historian centron de la urbo, sur la linio Venezia-Udine. Ĝi ankaŭ estas la finstacio de la linioj al Montebelluna, Portogruaro kaj Vicenza.

## Bildgalerio 

03.02.20 Treviso ALn 501.084 (49493461967).jpg|Trajno
Treviso - Stazione FS con tram.jpg|Stacio kun tramo

## Vidu ankaŭ 
* Trevizo

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Trevizo
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1851
Castelfranco Veneto (stacidomo)

**Castelfranco Veneto** estas fervoja stacio priservanta la urbon Castelfranco Veneto. Ĝi situas ĉe la vojkruciĝo de la linioj Calalzo-Padova, Trento-Venezia kaj Vicenza-Treviso kaj tial ĝi estas unu el la plej okupataj fervojaj naboj en la regiono.

La instalaĵoj kaj sistemoj de la stacio estas administrataj fare de RFI.

## Bildgalerio 

Castelfranco Veneto stacja 2.jpg|Stacio
ALe ME001.jpg|Trajno
Castelfranco Veneto stacja 1.jpg|Stacio kaj trajno

## Vidu ankaŭ 
* Castelfranco Veneto

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Castelfranco Veneto
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1877
Gregor Schmerlin

**Gregor SCHMERLIN** (pseŭdinomoj: *Publius Vigilantius,* *Bacillarius Axungia*; naskiĝinta en 1485 en Strasburgo aŭ Surbourg; mortigita en julio 1512 inter Wimpfen kaj Sulzfeld) estis germana humanisto kaj universitatprofesoro. 

## Vivo kaj agado 
Eble studis li ĉe la universitato de Tübingen; dokumenteblas enmatrikuliĝo ĉe la universitato de Heidelberg de junio 1500 (kiel *Georgius Schmerlin Surburgensis Argentinensis diocesis*) kio atribuotas al li. En 1505 li troviĝis ĉe la universitato de Erfurto sub la kaŝnomo *Gregorius Arvinianus*. Laŭ instigo de episkopo Dietrich von Bülow li vokiĝis en 1506 al la Frankfurta universitato. Eĉ antaŭ malfermiĝo altlerneja li ekigis docentadon januare, i.a. pri la horacia *Ars poetica*. Disĉiploj liaj estis i.a. la episkopa nevo Joachim von Bülow, Ulrich von Hutten kaj Heinrich Brumann (posta katedralvikario kaj orgenisto). Danke al Schmerlin kaj Johannes Aesticampianus la famo de la universitato kreskis.
    
Pro intencata plibonigo de la konoj de la greka lingvo, Schmerling, ĝuante apogon de princelektisto Joakimo la 1-a (Brandenburgio) kaj de la universitata kanceliero, entreprenis vojaĝon al Italujo. Sed survoje la retorikisto estis brutale atencita, prirabita kaj murdita.

## Skribaĵoj 
* *Bellica progymnasmata a divo Ioachimo [...] Marchione Brandenburgensi et Henrico Magnopolitano duce Novirupini celebrata*, Jamaer von Hanau, Frankfurto 1512 (noveldono fare de Jacob Paul von Gundling 1719).
* kune kun Ulrich von Hutten: *Ulrici Hutteni equestris ordinis poetae in Wedegum Loetz Consulem Gripesvaldensem in Pomerania et filium eius Henningum utriusque iuris doctorem querelarum libro duo pro insigni quadam iniuria sibi ab illis facta,* Jamaer von Hanau, Frankfurto 1510
* *Publii Vigilantii Bacillarii Axungiae poetae et oratoris ad illustrissimum principem Ioachimum ... Frankphordianae urbis ad Oderam et gymansii litterarii instroductionis ceremoniarum observatarrum descriptio,* Baumgarten, Frankfurto 1507

## Literaturo 
* Michael Höhle: *Universität und Reformation: die Universität Frankfurt (Oder) von 1506 bis 1550*. Böhlau, Kolonjo 2002, ISBN 978-3-412-15101-0, p. 109 ss.
* Art. "Schmerlin" de Rudolf Schwarze je: *Allgemeine Deutsche Biographie,* vol. 31 (1890), p. 638–639  

## Eksteraj ligiloj 
* ligiloj ĉe DDB 

## Notoj 
Kategorio:Renesancaj humanistoj
Kategorio:Germanaj profesoroj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1485
Kategorio:Mortintoj en 1512
Minimetrò Perugia

**Minimetrò Perugia** () estas la komerca nomo de la aŭtomata fervoja transportsistemo kun kablotirado konstruita en la urbo Peruĝo. La sistemo etendiĝas laŭ ununura linio por totala longo de 4&nbsp;km. Ĝi ligas la okcidentan periferion de la urbo kun la historia centro, interŝanĝante kun la fervojo ĉe la stacio  (*Fontivegge*).

centra|440ra|eta|Mapo

## Vidu ankaŭ 
* Funikularo
* Listo de funikularoj
* Homtransportilo

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Minimetrò — Ateliers Jean Nouvel
* 

Perugia
Kategorio:Peruĝo
Vicenza (stacidomo)

**Vicenza** estas fervoja stacio situanta sur la fervoja linio Milano-Venezia, funkcianta ankaŭ kiel la finstacio por la linioj Vicenza-Schio kaj Vicenza-Trevizo.

## Bildgalerio 

Stazione Vicenza2.JPG|Interno
Stazione di Vicenza, binario 4 2023-09-13 02.jpg|Kajoj kaj trakoj
625.131 im Depot Vicenza 250714.jpg|Vaporlokomotivo

## Vidu ankaŭ 
* Viĉenco

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Viĉenco
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1846
Károly Zay

Grafo **Károly Zay** [kAroj zai], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun plia persoma nomo **Zay Károly Miksa** estis hungara juĝisto, terposedanto, politikisto, inspektoro, ĉambelano. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *csömöri kaj zayugróczi* [ĉomori zaiugrOci], lia pseŭdonimo estis *Lója Károly*, lia konata filo estis Albert Zay.

 naskiĝis  en Sopron (Hungara reĝlando, Habsburga imperio, nuntempe en Hungario), li mortis  en Bucsány (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Bučany en Slovakio).
eta|maldekstre|

## Biografio 
 maturiĝis en sia naskiĝurbo, poste li akiris juran diplomon en Reĝa Jura Akademio (Pozono). Post la diplomo li praktikadis en la administrado de Pozsony (reĝa departemento) (1817–1818), poste li estis juĝeja notario (1818–1820), inter 1826–1835 juĝisto. Dum la reforma periodo (1825–1848) li partoprenis tre aktive en la  senato, kie li apogis reformeman politikon de István Széchenyi. Li ankaŭ okupiĝis pri sia bieno, kiu iĝis modela. Li establis fabrikon pri ŝtofoj en 1845, kiu funkciis per akvoenergio. Depost 1835 li havis nur ekleziajn postenojn: li estis luterana inspektoro (1837–1860). Intertempe li grafiĝis en 1830, iam li iĝis ĉambelano. Li strebis por la hungara lingvo, tial li senpostenigis Ľudovít Štúr. Pro vidviĝo li edziĝis dufoje, la unua edzino naskis 6 gefilojn.
eta|

## Elektitaj kontribuoj 
* *Az uniói alválasztmánynak a magyarországi két protestáns felekezet egyesítése módjáról és eszközeiről.* (1840)
* *Néhány szó a Pesten felállítandó református főiskola ügyében.* (1841)
* *Historiai forgácsok.* (1854)
* *Die ungarische Frage im wahren Lichte.* (1864)
* *A Zay-Ugróczi régi vár Trencsénben.* (1872)

## Fontoj 
* biografio hungare kun bildo
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare (legu en la 2-a punkto)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj juĝistoj
Kategorio:Hungaraj terposedantoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ĉambelanoj
Kategorio:Hungaraj inspektoroj
Kategorio:Hungaraj grafoj
Oszkár Ádám

**Oszkár Ádám** [oskAr], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Ádám Oszkár** estis hungara terfizikisto, mininĝeniero, altlerneja instruisto.

 naskiĝis  en Tengelic, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 lernis en militlernejo, kiu estis transmetita en nazia Germanio en 1944, sed li estis tie militkaptito. Hejmenveninta li maturiĝis private en gimnazio en Szekszárd, poste li akiris miniĝenieran diplomon en Sopron en kampuso de Peindustria Universitato de Miskolc en 1950. Post la diplomo li laboris en geofizika instituto ĝis 1964, dum li havis paŝo post paŝo pli altajn postenojn, krome li estis sendita labori en Ĉinio (1956-1962). Inter 1964-1986 li havis postenon en centra geologia oficejo, poste li pensiuliĝis. Intertempe li instruis en Universitato de Miskolc inter 1962-1995, krome li kandidatiĝis (CSc) en 1968 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Lia edzino naskis filinon en 1954. Li ricevis premiojn inter 1968-1986.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Szeizmogeológiai viszonyok Délnyugat-Magyarországon.* (kunaŭtoro, 1953)
* *Szeizmikus kutatások.* (studenta lernolibro, 1961 kaj represoj)
* *Szeizmikus felszíni zavarhullámok.* (disertaĵo, 1967)
* *Szeizmikus kutatás.* (studenta lernolibro, 1975; 4-a eldono: 1987 kaj represoj)
* *Bevezetés az alkalmazott geofizikába.* (kunaŭtoro, studenta lernolibro, 1988)
* *A felszíni zavarhullám inverziója.* (1998)
* *Megnövelt térbeli mintavételezésű szeizmikus reflexiós mérések feldolgozása.* (kunaŭtoro, 2006)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj inĝenieroj pri minejoj
Kategorio:Hungaraj geofizikistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Lubuŝa episkoplando

**Lubuŝa episkoplando** (latine: *Dioecesis Lubucensis*, germane; *Bistum Lebus*, pole: *Diecezja Lubuska*) estis eta episkopujo ĉe la meza Odro. Ĝi ekzistis inter la jarcentoj 12-a kaj 16-a.

Fondiĝis ĝi fare de la pola duko Boleslavo la 3-a submetite al la arkiepiskopujo de Gniezno. Ekde la 14-a jarcento kreskis la influo de la brandenburgiaj margrafoj kaj princelektistoj. Finfine en la 1424 ĝi iĝis parto de la ekleziprovinco de la arkiepiskopoj de Magdeburgo.

Sidejo de la episkoptrono estis diversloke: en Lebus (1124–1276), en Górzyca (1276–1325), en Lebus (1354–1373/85) kaj en Fürstenwalde (1385–1558). La teritorio enhavis partojn de la la nunan federacia lando Brandenburgio kaj de la pola Lubuŝa provinco. Najbarajn landoj regis la episkopoj de Kamień Pomorski, Meißen kaj Brandenburg.

La sekvaj dekanujoj konsistigas ĝin en la jaro 1400: Frankfurto ĉe Odro (15 kirkoj),Falkenhagen (Mark) (26 kirkoj), Müncheberg (25 kirkoj), Seelow (12 kirkoj), Ośno Lubuskie (42 kirkoj), Sulęcin (19 kirkoj), Rzepin (10 kirkoj) kaj Kostrzyn nad Odrą (18 kirkoj).

Monaĥejoj tieaj apartenis al la ordenoj de la franciskanoj kaj kartuzianoj (Frankfurte); krome ekzistis komandorejoj de la templanoj kaj de la johananoj. Grava episkopo estis la Dietrich von Bülow kiu instigis la fondon de la frankfurta altlernejo.

## Literaturo 
* Jan Kopiec: "Lebus (ecclesia Lubucensis)", ĉe: Erwin Gatz: *Die Bischöfe des Heiligen Römischen Reiches. Ein biographisches Lexikon,* volumo 1, Duncker & Humblot, Berlino 2001, ISBN 3-428-10303-3, p. 339–344
* Lambrecht Kuhn: *Das Bistum Lebus. Das kirchliche Leben im Bistum Lebus in den letzten zwei Jahrhunderten (1385–1555) seines Bestehens unter besonderer Berücksichtigung des Johanniterordens* (=Herbergen der Christenheit, speciala volumo 8), Evangelische Verlags-Anstalt, Leipzig 2005, ISBN 3-374-02189-1
* Herbert Ludat: *Bistum Lebus. Studien zur Gründungsfrage und zur Entstehung und Wirtschaftsgeschichte seiner schlesisch-polnischen Besitzungen,* Vajmaro 1942 (teksto)
* Heinz Teichmann: *Von Lebus nach Fürstenwalde. Kurze Geschichte des mittelalterlichen Bistums Lebus (1124–1555/98),* Lepsiko 1991 

## Eksteraj ligiloj 
*la diocezo ene de la katolika hierarkio

## Notoj 
Kategorio:Lubuŝa provinco
Kategorio:Malaperis en 1598 
Kategorio:Brandenburgio
Dietrich von Bülow

**Dietrich von BÜLOW** (naskiĝinta en 1460 en Meklenburgo, mortinta la  en Lebus) estis germana juristo, teologo, pastro (ordinacio en 1479?) kaj lubuŝia episkopo inter 1490 kaj 1523.  

Estante filo de la kortega konsilisto kaj kavaliro Friedrich auf Wehningen, li studentis inter 1472 kaj 1477 ĉe la universitato de Rostock. Post bakalaŭriĝo en la propedeŭtikaj studoj li enmatrikuliĝis pri jurscienco en 1478 ĉe la universitato de Erfurto kaj en 1479 ĉe la universitato de Bolonjo. Finstudo sukcesis estis en 1486. Estinte kleriko en de la diocezo de Verden li fariĝis lubuŝa kanoniko. Servante kiel konsilisto por la brandenburgia princelektisto li nomumiĝis en 1490 estro de la Lubuŝa episkoplando, kion li plenumis dum 33 jaroj. Krome, Bülow restis kortega ĉefjuristo kaj diplomato por Johano Cicerono kaj Joakimo la 1-a; Bülow fakte rekte kundecidis la politikon.

Estante tradicia humanisto, kolektante manuskriptojn kaj flegante ampleksan leterinterŝanĝaron (ekz. kun Johannes Trithemius) li kritikegis italajn troigojn kaj restis fidela filo de la Eklezio. Bülow ja ebligis la defendon de la tezoj de Konrad Wimpina (laŭ Johann Tetzel) ĉe la Frankfurta universitato. 

Sian landliman diocezon li emancipis de la pola episkopujego de Gniezno. Danke al Bülow estiĝis tie presado de propraj liturgiaj libroj (meslibro *Missale Lebucense* kaj brevierero *Viaticum Lebucense*). Kune kun Eitelwolf von Stein li ĉefresponsis pri la fondo de la frankfurta altlernejo *Viadrina* en la 1506-a jaro. En la rolo de kanceliero kaj konservisto li vokis sciencajn gravulojn, ekz.  Blankenfeld, Konrad Wimpina, Johannes Aesticampianus, Gregor Schmerlin. Krome, Bülow reformis la Ĉambran tribunalon de Berlino. Ĉe la episkopa kortego den Frankfurto estiĝis literatura-muzika rondo al kiu aliĝis ankaŭ la de Bülow apogata juna Ulrich von Hutten (de 1506 ĝis printempo 1508). Hutten en la dua elegio (dua elegia libro *Klagen*) li kreis literaturan dankesprimon por Bülow. Diversaj teologoj kaj humanistoj dediĉis verkojn al Bülow (ekz. Wimpina, Wipertus Schwab, Matthias Funck, Redorfer, P. Vigilantius Axungia/Schmerlin, Aesticampianus, Hermann Trebelius, Richard Sbrulius). Apenaŭ troe takseblas lia influo sur la edukadhistorion de la germana nordeosto ĉirkaŭ la jaro 1500.

Linda epitafo troviĝas en la lubuŝa konventokirko de Fürstenwalde. Literaturiste li ne gravis; de li konserviĝis nur leteroj.
## Fonto
Grimm, Heinrich: "Bülow, Dietrich von" - ĉe: *Neue Deutsche Biographie* 2 (1955), p. 733
## Eksteraj ligiloj
*Bülow ene de la katolika hierarkio

 ]