Pegalajar

eta|maldekstra|250px|La dekkvar municipoj de la komarko *Sierra Mágina* de Ĥaeno. Pegalajar en la okcidento helverde.
eta|maldekstre|250px|Pegalajar en la provinco.

**Pegalajar** [pegalaĤAR] estas urbo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Ĥaeno, sude de Hispanio. Parto de ĝia municipa teritorio estas ene de la Natura Parko de Sierra Mágina.

La areo de la municipo estas 80 km2 kie loĝas 2 919 geloĝantoj (2019), do loĝdenso estas 36,81 loĝ./km2.

Estas interesaj vidindaĵoj la Arko de la Enkarnigo, nome gotika konstruaĵo de la 15a jarcento kaj la preĝejo de la Sankta Kruco, templo renesanca de la 16a jarcento, kiu suferis grandajn damaĝojn en la Hispana Enlanda Milito, kun sonorilturo kiu estis resto de la antikva mezepoka fortikaĵo.

## Geografio 
Pegalajar situas sur la okcidento de la komarko Sierra Mágina en la sudo de la provinco, lime kun La Guardia de Jaén, Mancha Real, Torres, Cambil, Carchelejo, Campillo de Arenas kaj Ĥaeno. Estas sur 798 m de altitudo, en tipa pejzaĝo de olivarbaroj de la provinco Ĥaeno kaj je 18.8 km sudoriente de la provinca ĉefurbo Ĥaeno.

La ĉefa urba kerno estas sur la suda deklivo de la Serrezuela de Pegalar, kaj estas submunicipo, La Cerradura (La Seruro), je 560 metroj super la marnivelo, laŭlonge de la fluejo de la rivero Guadalbullón. La Huerta de Pegalajar estas Havaĵo de Kultura Intereso ĉar estas “simbola modelo de interagado homo-naturo”.

## Historio 
### Prahistorio kaj Antikveco 
eta|maldekstre|Serrezuela de Pegalajar kie estas rokpentraĵoj.
La plej antikvaj pruvaroj de homa okupo en la municipa teritorio estas de la Kuprepoko, en la Kavo Majuelos, je 500 metroj norde de la urba kerno, kaj preskaŭ detruita aktuale. Tie estis kolektiva tombejo kun homaj restaĵoj kaj instrumentoj el osto kaj siliko, restaĵoj de ceramiko kaj kupraj sagopintoj. Menciindas ankaŭ Serrezuela, kie estas rokpentraĵoj kaj la monteto Torre de la Cabeza, kun strukturoj de loĝejoj de la Bronzepoko, kun okupado dum la epokoj de iberoj (ceramiko kun geometria ornamado pentrita ruĝe), de romianoj kaj eĉ mezepoke. Eble la kastelo de Peñuela staras sur romia iama konstruaĵo; eble estis romia vojo ĉar oni trovis kvar miliariojn en 1975. Oni trovis ankaŭ ceramikon romian, inter kiuj hispana *terra sigillata*. En tiu epoko la okupo estus de disaj kampardomoj.

### Mezepoko kaj poste 
En islama epoko de Al Andalus estis diversaj fortikaĵoj en diversaj epokoj kiuj utilis kiel defendejoj okaze de atakoj. Finfine pro ordono de Abd ar-Rahman la 3-a oni venis al pli malsupra areo kun muelejoj, terasoj kaj akvorezervejoj. Fernando la 3-a konkeris Pegalhaiar kaj ties alkazaron en 1244, kiuj estis inkluditaj en la teroj de la reĝo kiel milita zono landlima kun la Nazaria Regno de Granado. La internaj konfliktoj de Kastilio en la 14a kaj 15a jarcentoj rezultis en konsekvencoj en Pegalajar, ekzemple dum komploto en 1468 kontraŭ Iranzo. En 1559 Filipo la 2-a konfirmis la *Ĉarton de Privilegio*.

## Bildaro 

Pegalajar (1559) Carta de privilegio real.png|*Ĉarto de Privilegio*
Pegalajar (RPS 02-08-2014) Arco de la Encarnación.png|Arko de la Enkarnigo
Pegalajar (RPS 02-08-2014) Iglesia de la Santa Cruz.png|Preĝejo de la Sankta Kruco
File:Pegalajar (RPS 02-08-2014) Ayuntamiento.png|Urbodomo
File:Pegalajar (RPS 02-08-2014) Ermita de la Virgen de las Nieves.png|Ermitejo de la Virgulino de la Neĝoj
File:Pegalajar (RPS 31-07-2010) La Charca.png|Laguneto La Charca
File:Pegalajar (RPS 02-08-2014) Fuente de la Reja.png|Ermitejo de la Virgulino de Gracia ĉe la Fuente de la Reja
File:Pegalajar (RPS 02-08-2014) Plaza de toros.png|Taŭrludejo
Centro de Interpretación de la Caminería.JPG|Ekspozicio de cipoj en la Centro de Interpretado de Ŝoseoj en La Cerradura

## Vidu ankaŭ 
* Listo de municipoj de provinco Ĥaeno

## Notoj