open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kasabian

**Kasabian** estas angla rokmuzika grupo formita en Leicester en 1997. La originaj membroj de la grupo konsistis el kantisto Tom Meighan, gitaristo kaj kantisto Sergio Pizzorno, gitaristo Christopher Karloff, kaj kontrabasisto Chris Edwards. La grupo estis kompletigita de tamburisto Ian Matthews en 2004. Karloff forlasis la grupon en 2006 kaj fondis novan grupon *Black Onassis*. Jay Mehler aliĝis por turniro kiel ĉefgitaristo en 2006. Mehler forlasis la grupon en 2013. Kasabian ofte estas vidata kiel unu el la plej bonaj britaj grupoj de la 21-a jarcento kaj, en 2010, gajnis la Q Premion por "Plejbona Artisto Nuntempa". Ili estas konataj pro la vivaj spektakloj, nomitaj "Best Live Band" ĉe la premio-ceremonioj dum multaj okazaĵoj. La muziko de la grupo ofte estas priskribita kiel "sendependa rokmuziko", sed Pizzorno diris ke li "malamas tiajn grupojn" kaj ne sentas Kasabian en tia kategorio.

Kasabian publikigis ses studialbumojn: *Kasabian* (2004), *Empire* (2006), *West Ryder Pauper Lunatic Asylum* (2009), *Velociraptor!* (2011), *48:13* (2014) kaj *For Crying Out Loud* (2017). La muziko de la grupo estis priskribita kiel miksaĵo inter La Stone Roses kaj Primal Scream kun la pavumado de Oasis. Ilia muziko gajnis plurajn premiojn kaj rekonon en la amaskomunikilaro, inkluzive de Brit Award en 2010 por *Plejbona brita grupo*, kaj iliaj vivaj prezentoj estas ĝenerale laŭditaj, la plej rimarkinda el kiu estis ilia aspekto kiel titolkaptistoj ĉe la Glastonbury-Festivalo en 2014.

La nomo *Kasabian* venas el armena familinomo. Samtempe la armena vorto Kesab venas el la araba "Qessab" kaj aldone al la finaĵo -ian (aŭ jan) por la familinomoj, formiĝas "Kasabian".

## Grupanoj 
### Nuntempaj membroj 
* Tom Meighan – voĉo (1997-nuntempo)
* Sergio Pizzorno – voĉo, gitaro, klavaro, sintezilo (1997-nuntempo)
* Chris Edwards – basgitaro (1997-nuntempo)
* Ian Matthews – drumo (2005-nuntempo)

### Antaŭaj membroj 
* Christopher Karloff – gitaro, klavaro, sintezilo (1997-2006)

## Diskaro 
### Studiaj albumoj 
* 2004 – *Kasabian*
* 2006 – *Empire*
* 2009 – *West Ryder Pauper Lunatic Asylum*
* 2011 – *Velociraptor!*
* 2014 – *48:13*
* 2017 – *For Crying Out Loud*
* 2022 – ''The Alchemist's Euphoria*
* 2024 – *Happenings*

### Vivaj albumoj 
* 2005 – *Live from Brixton Academy*
* 2012 – *Live! - Live at The O2*

### Kompiloj 
* 2010 – *The Albums*
* 2011 – *Empire/West Ryder Pauper Lunatic Asylum*
* 2013 – *Kasabian/Empire*
* 2014 – *West Ryder Pauper Lunatic Asylum/Velociraptor!''

Kategorio:Anglaj muzikaj grupoj
Kategorio:Anglaj rokmuzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1997
13775 Thébault

'*13775 *Thébault'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la programo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la francan astronomon *Philippe Thébault'' de la Observatorio de Parizo, fakulon pri la dinamiko de la sunsistemaj korpoj. Li laboris pri la akrecio de planedsistemoj kaj la kolizioj en la Kujper-zono.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Stacio Kintetsu-Yao

**Stacio Kintetsu-Yao** (japane: 近鉄八尾駅 [Kintecu-Jao-eki], angle: *Kintetsu Yao Station*) estas fervoja stacio en Jao, Gubernio Osaka, Japanio. La stacio servas 1 linion de Kintetsu: Linio Kintetsu-Ōsaka.

## Linioj 
* **La fervoja reto**:
** **Kintetsu**:
*** Linio Kintetsu-Ōsaka

## Historio 
* 31-a de oktobro 1924: la stacio malfermiĝis kiel **Stacio Daiki-Yao** (大軌八尾駅) de Kintetsu.
* 15-a de marto 1941: estis renomita al **Stacio Kankyū-Yao** (関急八尾駅).
* 1-a de junio 1944: estis renomita al **Stacio Kinki-Nippon-Yao** (近畿日本八尾駅).
* 1-a de marto 1970: estis renomita al **Stacio Kintetsu-Yao**.

## Kajoj 
### Kintetsu 
## Sekvaj stacioj 
## Ĉirkaŭaĵo 
* Urbodomo de Jao

Kategorio:Fervojaj stacioj en Gubernio Osaka
Kategorio:Stacioj de Kintetsu
Pirogo (kulinario)

eta|Pirogoj
**Pirogo** ( [piróg]; pole *pierog*) estas farĉita kuko vaste populara en Pollando, Litovio, Rusio, Belorusio, Ukrainio, Ĉinio, Japanio kaj Italio.

## Priskribo 
Pirogoj estas farĉitaj kukoj preparitaj el faruna maso maldike rulpremita kaj plenigitaj per diversaj farĉaĵoj, kaj poste bakitaj, rostitaj aŭ frititaj en oleo.

En Pollando, kutimaj farĉoj estas viando (iomete fritita viandhaketaĵo, en litovaj koldunoj - kruda viando), acida brasiko kun fungoj (komune muelita), sezonaj fruktoj (mirteloj, fragoj ktp.), fagopira kaĉo, teroomoj kazeo ktp.

En aliaj landoj kiel farĉaĵo estas uzataj ankaŭ kuiritaj ovoj, fiŝoj, spinaco, marmelado aŭ eĉ ĉokolado kaj mielo.

## Similaj pladoj 
Similaj, sed  bolkuiritaj pladoj estas rusaj pelmenoj kaj ukrainaj varenikoj. En Italio ekzistas ravioloj kaj *tortellini*, en Ĉinio oni manĝas: *wonton*, *guo tie* kaj ĝozon. En sudokcidenta Germanio, Baden-Virtembergo, popularaj estas *Maultaschen*, kun farĉo kazea, vianda aŭ legoma, en formo de rektangulo; origine ili devenas de ŝvaba kuirarto.

## Vidu ankaŭ 
* Varenikoj

Kategorio:Rusa kuirarto
Kategorio:Pola kuirarto
Kategorio:Ukraina kuirarto
Kategorio:Slovaka kuirarto
Kategorio:Rumana kuirarto
Kategorio:Litova kuirarto
Kategorio:Ĉeĥa kuirarto
Kategorio:Tipoj de pasto
La Celle-Saint-Avant

**La Celle-Saint-Avant** estas franca komunumo lokita en la regiono Centro-Valo de Luaro kaj en la departemento Indre-et-Loire.

## Geografio 
La Celle-Saint-Avant nombris  loĝantojn en 2011. La areo de la komunumo estas granda je 17,80&nbsp;km² kaj ĝia alteco varias inter 37 kaj 103 msm.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

### Ĉirkaŭaj lokoj 
La Celle-Saint-Avant havas 6 samlimajn komunumojn. Inter tiuj komunumoj, nur Port-de-Piles, disigata de La Celle-Saint-Avant de la rivero Creuse, situas en la departemento Vienne.

## Lokoj kaj vidindaĵoj 

La Celle-Saint-Avant (Indre-et-Loire) Église, façade.JPG|Fasado de la kirko Saint-Avant
La Celle-Saint-Avant (Indre-et-Loire) Église, chevet.JPG|Absido de la kirko
La Celle-Saint-Avant (Indre-et-Loire) Église, portail.JPG|Portalo de la kirko

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Indre-et-Loire
* Port-de-Piles (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala TTT-ejo

Kategorio:La Celle-Saint-Avant
Kategorio:Komunumoj de Indre-et-Loire
Villette-lès-Dole

**Villette-lès-Dole** estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Jura*, nomita laŭ la montaro Ĵuraso, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (. Fine de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Dole* kaj al la kantono ''''(ĝis 2015 en la kantono Dole-Nord-Est). Krome ĝi apartenas al la kunurbaro komunumaro Grand Dole.

## Geografio 
## Demografio 
fonto: Insee

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* [Villette-lès-Dole sur la retejo de la IGN(https://eo.wikipedia.org/wiki/IGN)]

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Komunumoj de Jura
(13780) 1998 UZ8

**(13780) 1998 UZ8** estas troja asteroido de Jupitero, orbitanta proksime de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero. La tieaj asteroidoj estas anoj de la tiel nomata "Greka Tendaro".

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Observatorio de Purpura Monto, en provinco Hebejo (Ĉinio).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de SCAP
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Panamax

eta|dekstra|La du ŝipoj viditaj tie ŝajnas preskaŭ tuŝi la murojn de la kluzo de Miraflores.
**Panamax** kaj **Nova Panamax** (Panamakso kaj Nova Panamakso) estas terminoj por la grandolimoj por ŝipoj kiu veturas tra la Panama Kanalo. Formale, tiuj limoj kaj postuloj estas publikigitaj de la Panamkanala Aŭtoritato, titolite "Ŝipopostuloj". Tiuj postuloj priskribas ankaŭ temojn kiel escepte sekaj sezonaj limoj, elpelo, komunikado, kaj detala ŝipdezajno.

La permesebla grando estas limigita de larĝo kaj longo de la ĉambroj de disponeblaj kanalaj kluzoj, pro la profundo de la akvo en la kanalo, kaj por la alto de la Ponto de la Amerikoj ekde la konstruo de tiu ponto. Tiuj dimensioj donas klarajn parametrojn por ŝipoj destinitaj al trapaso de la Panama Kanalo kaj havas influon pri la dezajno de kargoŝipoj, maraj ŝipoj, kaj pasaĝeraj ŝipoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Vessel size groups 
* Panamax and New Panamax 

Kategorio:Panama Kanalo
Kategorio:Geografio de Panamo
Rigida korpo

[eta|[Giroskopo karakterizita per kompleksa rotacia movado, kiu estas esplorita en la kadro de mekaniko de rigida korpo ]]
[eta|En la ilustraĵoj, [angula movokvanto de malsamaj korpoj. Tio estas mezuro de rigida korpa rezisto al ŝanĝo en sia angula rapido.]]
Ideala **rigida korpo** estas solida objekto neniu deformiĝo. La grandeco kaj la formo de ideala rigida korpo tute ne ŝanĝiĝas kiam fortoj agas sur ĝi. La korpo povas nek deformiĝi nek tordiĝi nek fleksiĝi nek interne oscili. Tiel, la distanco inter punktoj de iu ajn parto de la objekto ne ŝanĝiĝas dum la tempo.

Sed fakte, neniu fizika objekto estas idealaĵo; ĝi havas iometan deformiĝon. Multkaze la deformiĝon estas nekonsiderinda, aŭ ĝi estas traktata kiel neekzistanta por faciligi la solvon de fizikaj kaj teknikaj problemoj.

Klasikaj ekzemploj de rigidaj korpoj:
* Pilko ruliĝanta malsupren de monteto, aŭ ĵetita tra la aero
* Kuglo pafita
* Satelito orbitanta sur la tero
* Rakedo de teniso
* Turbo kaj keltoŝtono

Kategorio:Fiziko
Kategorio:Mekaniko
Omar Torrijos

eta|dekstra|Usona prezidento Carter salutas la Generalon Torrijos de Panamo post la subskribo de la Traktato de la Panama Kanalo.
**Omar Efraín Torrijos Herrera** (13a de februaro 1929 – 31a de julio 1981) estis Ĉef-komandanto kaj *de facto* diktatoro de Panamo de 1968 ĝis 1981. 

Torrijos neniam estis oficiale prezidento de Panamo, sed anstataŭe li havis titolojn kiaj "Maksimuma Estro de la Panama Revolucio" kaj "Suprema Ĉefo de Registaro." Kvankam li estis konsiderata maldekstrisma reganto, lia reĝimo estis bazita anstataŭe sur progresemo.

Torrijos estas bone konata pro esti negocante la Traktatojn Torrijos–Carter de 1977 kiuj eventuale redonis al Panamo plenan suverenecon super la Panama Kanalo, la 31an de decembro de 1999. Lia filo Martín Torrijos estis elektita prezidento kaj funkciis ne la ofico de 2004 ĝis 2009.

## Eksteraj ligiloj 
* *Report on the Situation of Human Rights in Panama*, de Inter-Amerika Komisio pri Homaj Rajtoj. Organizaĵo de Amerikaj Ŝtatoj, 1978. La komisio konkludis, ke estis grava plibonigo de situacio de homaj rajtoj el 1972 antaŭen.
* Panama The Government of Torrijos and the National Guard. Studo pri Omar Torrijos en la kunteksto de Panama historio.
* Retejo de aŭtoro John Perkins.
* His Man in Panama. de Alan Riding. *New York Times*, 4a de novembro 1984. Revizio de la verko de Graham Greene nome *Getting to Know the General*.
* *Torrijos: The Man and the Myth* . Americas Society exhibition in NYC. Fotoj de Graciela Iturbide, 31a de Jan. - 5a de Majo 2008.

Kategorio:Mortintoj en aviadilaj akcidentoj
Kategorio:Panamaj politikistoj
Kategorio:Panamaj militistoj
Linio Kintetsu-Ōsaka

**Linio Kintetsu-Ōsaka** ( [Kintecu-Ōsaka-sen], ) estas linio de la fervojo reto Kintetsu en Kinki-regiono, Japanio. La okcidenta parto de linio situas en oriento de Gubernio Osaka kaj ĝia orienta parto situas en centro de Gubernio Mie.

## Tipoj de trajnoj 
Estas 5 tipoj de trajnoj kaj Super-Ekspreso:
* (L) **Loka trajno** (普通 [fucū]):
* (SDE) **Sekcia Duon-Ekspreso** (区間準急 [kukan ĝunkjū])
* (DE) **Duon-Ekspreso** (準急 [ĝunkjū])
* (E) **Ekspreso** (急行 [kjūkō])
* (RE) **Rapida Ekspreso** (快速急行 [Kajsoku kjūkō])

## Stacioj 
; Markoj por la rapidaj linioj:
* ●: haltas ĉiuj trajnoj
* ｜: preterpasas ĉiuj trajnoj

Kategorio:Linioj de Kintetsu
Kategorio:Fervoja transporto en Gubernio Osaka
Kategorio:Fervoja transporto en Gubernio Nara
Kategorio:Fervoja transporto en Gubernio Mie
(13782) 1998 UM18

**(13782) 1998 UM18** estas troja asteroido de Jupitero. Ĝi orbitas, kun granda klinangulo, ĉe la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, do ano de la tiel nomata Greka Tendaro.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Catalina Sky Survey* elde la Stacio *Catalina* de la Observatorio Steward, nord-oriente de Tucson (Arizono, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Catalina Sky Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Billy Collins

**Billy Collins** (naskita **William James Collins** la 22-an de marto 1941) estas usona poeto, nomita Poeta Laŭreato de Usono de 2001 ĝis 2003. Li estas Distingita Instruisto ĉe Lehman College de la Urba Universitato de Nov-jorko kaj Sinjora Distingito de la Winter Park Institute en Florido. Collins estas distingita kiel Literary Lion ("Literatura Leono") de la Novjorka Publika Biblioteko kaj elektita kiel Novjorka Ŝtata Poeto de 2004 ĝis 2006. Li nun estas instruisto ĉe la programo Majstro de Belartoj en Stony Brook Southampton.

## Verkoj 
* *Pokerface* (1977)
* *Video Poems* (1980)
* *The Apple That Astonished Paris* (1988)
* *Questions About Angels* (1991)
* *The Art of Drowning* (1995)
* *Picnic, Lightning* (1998)
* *Sailing Alone Around the Room: New and Selected Poems* (2001)
* *Nine Horses* (2002)
* *The Trouble with Poetry* (2005)
* *She Was Just Seventeen* (2006)
* *Ballistics* (2008)

Kategorio:Usonaj poetoj
Panamkanala Aŭtoritato

La **Panamkanala Aŭtoritato** (, mallongigite **ACP**) estas la agentejo de la registaro de Panamo responsa por la funkciado kaj administrado de la Panama Kanalo. La ACP ekkontrolis la administradon de la kanalo el la Panamkanala Komisio, nome la kuna US–Panama agentejo kiu estis administrinta la kanalon la 31an de decembro de 1999, kiam la kanalo estis redonita de Usono al Panamo pere de la traktatoj inter Omar Torrijos kaj Jimmy Carter. Temas pri ege grava agentejo pro la enorma gravo de la internacia komerco kiu transiras ĉiutage la panaman kanalon.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

Kategorio:Panama kanalo
Ferenc Keresztes-Fischer

**Ferenc Keresztes-Fischer** [keresteŝ-fiŝer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Keresztes-Fischer Ferenc** estis hungara politikisto, ministro, advokato. Lia origina nomo (hungare) estis *Fischer Ferenc* ĝis 1929.

Ferenc Keresztes-Fischer https://archive.today/20130702070724/http://netlexikon.hu/yrk/Gbyanv/19236 naskiĝis la  1881 en Pécs. Li mortis la  1948 en Aŭstrio en Vieno.

## Biografio 
Ferenc Keresztes-Fischer lernis juron en Universitato de Budapeŝto. Ekde 1901 li estis advokato en sia naskiĝurbo. Li finbatalis la 1-an mondomiliton. En 1921 li estis elektita departementestro. Post jardeko li iĝis jam ministro, en 1936 eĉ senatano. En 1944 Gestapo deportis lin al Mauthausen. Post la 2-a mondmilito Hungario volis lin akuzi, sed Aŭstrio ne permesis ĝin. En 1999 solena reentombigo okazis en Pécs.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Ministroj pri internaj aferoj de Hungario
Kategorio:Hungaraj advokatoj
William Kennish

**William Kennish** (1799, ĉe Maughold, Manksinsulo, 19a de marto, 1862 en Novjorko), estis poeto, inĝeniero, esploristo, sciencisto, kaj inventisto. Li estis gvidisto por usona ekspedicio aprobita de la Kongreso por verigi sian proponitan vojon tra riveroj Atrato-Truando por kanalo kiu ligu la oceanojn Pacifiko kaj Atlantiko en 1855.

Inter 1827 kaj 1832, dum je la servo de la *Royal Navy*, li inventis sistemon por plibonigi la celojn de artilerio, maran teodoliton, la praktikon farbi la ŝipojn grize por malpliigi disvidadon kaŭzite de sunradiado sur nigra farbita lignaro. Krome li laboris por artefarita horizonto, aŭtomata soninstrumento, metodo subakvigi stokejon de militŝipo, hidraŭlikan ventilatoron, hidrostatikan merĝomaŝinon ktp.

Poste li dediĉis sin al verkado de poezio post ruinigo el siaj inventoj, iĝis instruisto kaj finfine elmigris al Ameriko, kie li mezuris la istmon de Panamo kaj faris informon pri itinero por proponita Panama Kanalo. Lia informo estis publikigita en libro titolita *The Practicality and Importance of a Ship Canal to Connect the Atlantic and Pacific Oceans* (La Praktikeco kaj Graveco de Ŝipkanalo por Ligi Atlantikan kaj Pacifikan Oceanojn).

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
* William Kennish, Biografio ĉe kennish.com
* William Kennish, Biografio ĉe isle-of-man.com 

Kategorio:Britaj inventistoj
Kategorio:Manksoj
Andor Jaross

**Andor Jaross** [jaroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Jaross Andor** estis hungara politikisto, ministro. Lia nobela antaŭnomo estis *nemesmiticzi*.

Andor Jaross http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC06879/07002.htm naskiĝis la  1896 en Hungara reĝlando en Komáromcsehi (nuntempa Čechy en Slovakio). Li mortis la  1946 en Budapeŝto.

## Biografio 
Andor Jaross komencis politikadi en la ĵus naskiĝinta Ĉeĥoslovakio. En 1935 li estis elektita membro de la ĉeĥoslovakia parlamento, kie li politikadis por la hungara minoritato. Post 3 jaroj li estis membro de la hungara parlamento, eĉ titulara ministro. Baldaŭe li fondis nazian partion. Li estis signifa motoro de deportado de judoj. Depost la 2-a mondmilito li estis kondamnita je morto.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Ministroj pri internaj aferoj de Hungario
Kategorio:Hungaraj senpostenaj ministroj
Kanalpanama Fervojo

dekstra|eta|130px
dekstra|eta|200px
dekstra|eta|225px|Kanalpanama #1861 kun pasaĝera trajno ĉe Kolono.
La **Kanalpanama Fervojo** (en hispana *Ferrocarril de Panamá* kaj en angla *Panama Canal Railway*) estas fervoja linio kiu iras paralele al la Panama Kanalo, ligante la marbordajn areojn de la Atlantika Oceano kun tiuj de la Pacifika Oceano en Centrameriko. La vojo etendas 76.6 km tra la Istmo de Panamo el Kolonurbo (Atlantiko) al Balboa (Pacifiko, ĉe Panamurbo). Ĝi estas funkciata de la entrepreno *Panama Canal Railway Company* (informa firmao: PCRC), kiu estas kune posedata de la entreprenoj *Kansas City Southern* kaj *Mi-Jack Products*.

La Kanalpanama Fervojo nune havigas servojn kaj por varoj kaj por pasaĝeroj.

## Literaturo 
* *Why the Panama Route Was Originally Chosen*. By Crisanto Medina, Envoy Extraordinary and Minister Plenipotentiary from Guatemala to France. Publisher: The North American Review, Vol. 177, (September 1, 1903)
* *The story of Panama: the new route to India*. By Frank A. Gause and Charles Carl Carr. Publishers: Silver, Burdett and Company 1912
* F. N. Otis: *Isthmus of Panama: history of the Panama railroad; and of the Pacific Mail Steamship Company*. Together with a travellers' guide and business man's hand-book for the Panama Railroad and the lines of steamships connecting it with Europe, the United States, the north and south Atlantic and Pacific coasts, China, Australia, and Japan Publisher: Harper & Brothers New York, 1867 - Internet Archive

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Panama Canal Railway Company – Oficiala retejo
* The Panama Railroad – An unofficial page on the Panama Railroad.
* Panama Railroad: Stock Certificates – An 1855 Newspaper Report of its Opening; 1861 & 1913 Maps; Early Harper's Engravings; and 1861 Schedule.
* 1860’s North American Steamship Co. – Panama Railroad Ticket from San Francisco to New York.
* "Gun Train Guards Ends of Panama Canal -- Rolling Fort Crosses Isthmus in Two Hours" *Popular Mechanics*, December 1934 pp.844-845 excellent drawings in article

Kategorio:Geografio de Panamo
Kategorio:Historio de Panamo
Kategorio:Panama kanalo
Panama afero

400px|eta|dekstra|Karikaturo pri la skandalo. "Malmultaj novaj ludiloj ĉijare: ni elvendas la tutan restaĵon de la stoko de pupoj kiuj diras: Papa, -Nana, -Mama, -Panama."

La **Panamaj skandaloj** (konataj ankaŭ kiel **Panamkanala Skandalo** aŭ **Panama Afero**) estis korupta afero kiu eksplodis dum la Franca Tria Respubliko en 1892, ligite al la ekkonstruado de la Panama Kanalo. Ĉirkaŭ mil milionoj da frankoj estis perdiĝintaj kiam la franca registaro ekkontrolis la financajn problemojn de la panamkanala entrepreno, en kio estas konsiderata kiel la plej granda monkorupta skandalo de la 19a jarcento.

## Notoj 
Kategorio:Historio de Francio
Kategorio:Historio de Panamo
Kategorio:Koruptado
Alvise la 2-a Mocenigo

**Alvise Mocenigo la 2-a** (1628–1709) estis la 110-a Doĝo de la Venecia Respubliko ekde la 17-a de julio 1700, kiam li sukcedis al Silvestro Valiero (1630-1700). Li estis filo de Alvize kaj Adriana Grimani, devenis el tre riĉa familio kaj Alvize sin dediĉis al la fruktodona komerco kun la Oriento. Li specife amis la lukson kaj la pompon. Politike li aktivis kiel duka konsilisto, Podestá de Padovo kaj administranto de la Moreo. Dum lia registaro ne estis gravaj okazaĵoj, ĉefe pro la neŭtraleco de Hispanio, rezulte de tumultoj pro la sukceda milito. Konsiderata vana kaj narcisisto, li neniam edziĝis kaj kondutis sin pie, havante limigitan vidpunkton pri la vivo kaj oni diras ke li eĉ estis fanatikulo.

## Literaturo 
* Personensuche
* [Enciclopedia Italiana](http://www.treccani.it/enciclopedia/alvise-mocenigo_res-f8598053-d924-11e0-8aa7-d5ce3506d72e_(Dizionario-Biografico)/_(Dizionario_Biografico)/) 
* Encyclopædia Britannica
* History & Numismatics 
* A History of Venice, John Julius Norwich 
* A Companion to Venetian History, 1400-1797
* A New Chronology of Venetian Opera and Related Genres, 1660-1760, Eleanor Selfridge-Field
* The Routledge Companion to Early Modern Europe, 1453-1763, Chris Cook, Philip Broadhead
* La relazione inedita di Alvise Mocenigo sull'Inghilterra (1706): A cura di Luigi Firpo, Alvise Mocenigo II, Accademia delle Scienze di Torino, 1965.

## Familio Mocenigo 

Doge_Pietro_Mocenigo.png|Pietro Mocenigo(1406-1476)
(Venice) Doge Giovanni Mocenigo by Gentile Bellini - Correr Museum.jpg|Giovanni Mocenigo(1409-1485)
Doge_Tommaso_Mocenigo.png|Tommaso Mocenigo(1343-1423)
Andrea Mocenigo (1473–1542).jpg|Andrea Mocenigo(1473-1542)
Alviseimocenigo.jpg|Alvise la 1-a Mocenigo(1507-1577)
Alvise Mocenigo la 3-a (1722–1732).jpg|Alvise la 3-a Mocenigo(1662-1732)
Alvise IV Mocenigo.jpg|Alvise la 4-a Mocenigo(1701-1778)

## Vidu ankaŭ 

AntonioPriuli.jpg|Antonio Priuli(1548-1623)
Domenico_II_Contarini.jpg|Domenico la 2-a Contarini(1585-1675)
Ponti,_Carlo_(ca._1823-1893)_-_Luigi_Contarini_(doge_1676-1683).jpg|Alvise Contarini(1601-1684)
Pinacoteca Querini Stampalia - Ritratto del doge Silvestro Valier 1694 - Nicolò Cassana.jpg|Silvestro Valiero(1630-1700)
Giovanni_Cornaro.jpg|Giovanni la 2-a Kornaro(1647-1722)
Scipione_Maffei.jpg|Scipione Maffei(1675-1755)

## Referencoj 
Kategorio:Italio
Kategorio:Doĝoj de Venecio
Protestoj en Honkongo 2014

[eta|300x300px|Policano uzanta [larmiga gaso|larmigan gason kontraŭ la manifestaciantoj, la 28an de septembro.|alternative=]]
eta|Paroloj de manifestaciantoj subtene al la kampanjo|alternative=|maldekstra
La **protestoj en Hongkongo** (en ĉina lingvo: 2014年9月至10月香港示威, *2014 Nián 9 yuè zhì 10 yuè xiānggǎng shìwēi*), ankaŭ nomataj de la *okcidenta* amaskomunikilaro **Revolucio de la Ombreloj** (遮打革命, *Zhē dǎ gémìng*) aŭ eĉ **Azia Printempo**, komenciĝis la 22-an de septembro 2014, per mobilizado organizita de la movado *Occupy Central with Love and Peace* kaj la studenta konsilio *Scholarism*, kiu okupis la plej gravajn stratojn de Hongkongo, speciala administra regiono de la Ĉina Popola Respubliko, por postuli la retiriĝon de la balot-reformo de la Nacia Kongreso de la Popolo kiu permesas voĉdoni nur inter du aŭ tri kandidatoj selektitaj de komitato konsistanta el 1200 personoj, plejmulte proksimaj al la politika linio de la ĉina registaro.

La ĉina registaro alfrontas la plej grandajn ribelojn ekde la protestoj sur placo Tian An Men en 1989. La bildoj pri la protestoj en Hongkongo trairis la tutan mondon kaj dubigis la stabilecon de tiu ĉi grava financa merkato.

## Vidu ankaŭ 
* Joshua Wong
* Protestoj sur placo Tian An Men
* Koloraj revolucioj

## Eksteraj ligiloj 
Protestoj en Hongkongo de 2014 (Midwest Diplomatio) 

 *(blogaĵo pri vojaĝo en 2014)*

## Referencoj 
Kategorio:Honkongo
Kategorio:Manifestacioj
Kategorio:Politiko de Ĉinio
Kategorio:2014 en Ĉinio
Kategorio:Protestoj en Azio
Kategorio:Protestoj en la 21-a jarcento
Lissewege

[eta|dekstra|La nordaj loĝkernoj de Bruĝo: Lissewege, [Zwankendamme kaj Zeebrugge]]
eta|dekstra|Blazono de Lissewege

**Lissewege** estas vilaĝo en la belga provinco Okcidenta Flandrio kaj ekde 1971 partkomunumo de la provinca ĉefurbo Bruĝo. En 2012 estis 2417 loĝantoj. Tra Lissewege pasas aŭtovojo, kanalo kaj fervojo kiuj liĝas Bruĝon al ĝia marhaveno Zeebrugge. Laŭ enketo el 2007, Lissewege troviĝas inter la 50 plej belaj vilaĝoj de Flandrio.

## Historio 
La loko verŝajne unuafoje estis loĝata dum la 10-a jarcento, kiam grandaj ŝafaroj paŝtiĝis en ĉemara regiono kiu nur malofte inundiĝis. En la 12-a jarcento la Sankta Bertino-monaĥejo en Saint-Omer (Norda Francio) havis la rajton nomumi pastron. Lissewege estis haltejo kie povis tranokti kaj manĝi pilgrimuloj survoje al Santiago de Compostela. En la blazono de Lissewege tial estas tri konkoj. La preĝejo havas miraklan statueton de Maria el 1624 (anstataŭantan detruitan statueton el 1586), kiu ankoraŭ ĉiujare, je la unua dimanĉo de majo, estas portita en procesio.

eta|dekstra|Lissewege, ekde la farmbieno *Ter Doest*
eta|dekstra|Strato al la centro

### Politiko 
Lissewege havis 15 estrojn inter 1800 kaj 1970. Jen la listo:

* Jacobus Van der Lynde (1800-1813)
* Franciscus Schouteeten (1813-1815)
* Patricius De Laere (1815-1827)
* Jacobus D'hondt (1827-1829)
* Frans Van Brabant (1829-1839)
* Petrus Pypers (1839-1854)
* Willem Bossier (1855-1884)
* Franciscus Daeninck (1885-1889)
* Josephus Dhondt (1889-1895)
* Constant Maenhoudt (1896-1920)
* Eligius Denys (1921-1926)
* Jan Maenhoudt (1927-1936)
* Adolf De Grande (1936-1946)
** Amedée Boi (1941-1942)
* René De Geeter (1947-1952)
* François Rosson (1953-1970)

eta|260px|La preĝejo de Lissewege (2004)

## Vidindaĵoj 
* La trinava gotika preĝejo de la Vizito de Maria estis konstruita inter 1225 kaj 1275 el grandformataj brikoj. La kolonoj estas el kalkoŝtono de Tournai. La ĥorejo de la preĝejo estas poligona kaj konstruita el loka ŝtono. La senpinta turo datiĝas de la dua duono de la 13-a jarcento. Ĝi estas 49,5 metrojn alta kaj suprenireblas per ŝtona ŝtuparo. La diraĵo ke dum nebulo kaj tempesto supre de la turo estis fajro por montri al la ŝipoj la direkton al la haveno estas dubinda, ĉar plejparto de la tegmentoj antaŭe estis el pajlo kaj unu fajrero sufiĉis pro bruligi la tutan vilaĝon.

* La dekonaĵa grenejo *Ter Doest* estas restaĵo de cistercia monaĥejo.

## Trafiko 
* La centro de Lissewege troviĝas inter la *Boudewijnkanalo* kaj la aŭtovojo N31 (*Expressweg*) kiuj ligas Bruĝon al Zeebrugge.
* En la centro estas stacidomo de la fervojlinio Bruĝo-Zeebrugge.

## Exteraj ligiloj 
* Retpaĝo de Lissewege
* Oficiala retpaĝo de Bruĝo
Alexis-domo (Arnstadt)

eta|La nuna aspekto de la nove sur la grundo de la Alexis-domo konstruita bankodomo. eta|Memorigtabulo pri la loĝado de Alexis, kun ortografia eraro.
La **Alexis-domo** (germane: *Alexishaus*, *Lindeneck*) estas domo en Arnstadt, Alexisweg nr 2. Tie loĝis dum sia restado en la urbo la verkisto Willibald Alexis. Hodiaŭ troviĝas surloke moderna bankodomo.

## Historio 
En 1852 decidis Alexis transloĝiĝi kelkajn monatojn dumjare al Arnstadt post kelkaj gajaj kaj restadoj en la kuraclokoj. Li konstruigis vilaon someran kiu finkonstruitis post 2 jaroj en 1854. Jam en 1856 Alexis venis definitive al Arnstadt.

En 1881 lia filino vendis la domon al la Kortega liveranto Friedrich Spittel. En 1893 la vilao alikonstruitis kiel kuracejo kun restoracio kaj dancsalono. Baloj, koncertoj, teatraj enscenejigoj kaj karnavalaĵoj okazis surloke.

En 1900 oni alkonstruis al la domo grandan manĝosalonon kaj vestgardejon. La kapacito sidloka estis tiam de 1200 lokoj. En 1912 Rosa Luxemburg faris surloke gravan paroladon por la Socialdemokratia Partio de Germanio antaŭ la Reichstag-balotoj, antaŭ pli ol 1000 homoj. En 1953 la tuto faratas kulturdomo por *Fernmeldewerk Arnstadt*, nomita poste *RFT-Kulturhaus*. Ĝis 1989 okazis nenombreblaj aranĝoj surloke: dancado, koncertoj ktp., ofte kun famaj artistoj (ekz. Herbert Roth, Eberhard Cohrs, Manfred Krug, Dean Reed).

## Fino post 1990 kaj nova konstruo 
La domo iĝis sidejo de la karnavala klubo *AKC*. En 1991 la societo amikara *Bürgerhaus Lindeneck e.V.* fonditis por konservi la komplekson. En 1997 ĝin transprenis la urbo Arnstadt. Privata investanto establis surloke restoracion kun bierĝardeno. Post bankroto la domo estis denove neŭzata ĝis 2012. En 2011 la banko *Erfurter Bank* aĉetis la domon. Ĉar konservo de la originalaj muroj estus tro kara oni decidis malkonstrui la tuton kaj konstrui tute novan domon (2013-14).

## Eksteraj ligiloj 
* Aspekto de la loĝejo en Arnstadt de ĝis antaŭ kelkaj jaroj, antaŭ la alikonstruo al moderna banko. 

Kategorio:Konstruaĵoj en Arnstadt
Kategorio:Willibald Alexis
Gilbert Bécaud

**François Gilbert Léopold Silly**, artistnomo **Gilbert Bécaud** [ĴilbEr BekO] (24-an de oktobro 1927 en Toulon - 18-an de decembro 2001 en Parizo), estis franca kantisto, komponisto, pianisto kaj aktoro.

Bécaud dum sia kariero 33 foje aperis en la pariza muzikteatro Olympia kie li en 1954 akiris siajn unuajn grandajn sukcesojn pro la sving-stilo, la energia karaktero de siaj spektakloj kaj la granda entuziasmo per kiu la publiko akceptis lian kantarton. Pro tio li ricevis la kromnomon Monsieur 100 000 Volts (Sinjoro 100 000 voltoj). Li ĉiam vekis la impreson ke li daŭre movadis, kvazaŭ li estus elektre ŝargita. Aliaj tipaj karakterizaĵoj de liaj aperoj estis la malhelblua kompleto, blanka ĉemizo kaj blua kravato kun blankaj punktoj.

Gilbert Bécaud mortis, post kariero de pli ol kvindek jaroj, la 18-an de decembro 2001 en aĝo de 74 jaroj surŝipe de sia pariza domboato *Aran* pro pulma kancero. Li estis entombigita apud la aktorino Marie Trintignant en la pariza tombejo Père-Lachaise.

Dosiero:Gilbert Bécaud Hamburg 1971 001.jpg|Gilbert Bécaud en Hamburgo en 1971
Dosiero:23.03.1968. Gilbert Bécaud et le fils Reggiani. (1968) - 53Fi2528.jpg |Gilbert Bécaud kaj lia filo Reggiani (1968)
Dosiero:Tombeau_gilbert_becaud.JPG|Tombo de Gilbert Bécaud

Kategorio:Francaj kantistoj
Kategorio:Francaj komponistoj
Kategorio:Francaj aktoroj
(13783) 1998 UJ20

**(13783) 1998 UJ20** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Hiroŝi Kaneda kaj Sejĝi Ueda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroŝi Kaneda
Kategorio:Malkovrita de Sejĝi Ueda
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Stacio Takada (Nara)

**Stacio Takada** (japane: 高田駅 [Takada-eki], angle: *Kashiba Station*) estas fervoja stacio en Jamatotakada, Gubernio Nara, Japanio. La stacio servas 2 liniojn de JR Okcidenta: Linio Wakayama, Linio Sakurai.

## Linioj 
* **La fervoja reto**:
** **JR Okcidenta**:
*** Linio Wakayama
*** Linio Sakurai (Linio Manyō-Mahoroba)

## Historio 
* 1-a de marto 1891: Malfermiĝis la stacio de Fervojo Ōsaka.
* 6-a de junio 1900: Iĝis la stacio de Fervojo Ōsaka kaj Fervojo Kansai.
* 1-a de oktobro 1907: Iĝis la stacio de Japana Nacia Fervojo.
* 1-a de aprilo 1987: Iĝis la stacio de JR.

## Kajoj 
### JR 
## Sekvaj stacioj 
## Apudaj stacioj 
* Stacio Yamato-Takada:
** 25ra Kintetsu-Ōsaka (Kintetsu)
* Stacio Takadashi:
** 25ra Kintetsu-Minamiōsaka (Kintetsu)

Kategorio:Fervojaj stacioj en Gubernio Nara
Kategorio:Stacioj de JR en Gubernio Nara
Kristina Sabaliauskaitė

**Kristina Sabaliauskaitė** (naskiĝis en 1974 en Vilno, Litovio) estas doktoriĝinta arta historiistino, ĵurnalisto kaj unu el la plej konataj nuntempaj litovaj verkistoj. Ŝi naskiĝis en Vilno kaj ekde la jaro 2002 vivas en Londono, kie ŝi laboris kiel eksterlanda korespondanto kaj kolumnisto por la plej granda ĉiutaga gazeto de Litovio, nomata *Lietuvos rytas* ("mateno de Litovio").

## Verkista kariero 
En 2008, ŝi debutis per la historia romano *Silva Rerum* (eldonita de "baltos lankos") pri la vivo de nobela familio inter la jaroj 1659 kaj 1667, la periodo post la tiel nomata "sveda diluvo". Ĝi tre sukcese vendiĝis en multnombraj eldonoj kaj nomiĝis "literatura evento" en Litovio, aplaŭde aprezata de kulturhistoriistoj, laŭdata por atentonkapta rakonto kaj granda atento al historiaj detaloj.

En 2008 la libro listiĝis per la Instituto de Litova Literaturo inter la "dek du plej kreemaj libroj".

En 2008 ŝi ricevis la literaturan premion *Jurga Ivanauskaitė*.

En 2009, Silva Rerum premiiĝis "Libro de la Jaro" en Litovio.

En 2010 ĝi estis oficiale listigataj inter la "10 plej memorindaj libroj de la pasinta jardeko litova".

En 2011, la sekva romano *Silva Rerum II* pri la epoko de la Granda Pesto de 1707-1710 kaj la Granda Nordia Milito eldoniĝis de "baltos lankos" kaj iĝis la plej multnombre vendata libro de tiu jaro en multaj eldonoj. Sekve la dua romano tiujare elektiĝis "Libro de la Jaro" en Litovio.

Plue en 2011 Sabaliauskaitė ricevis la premion "Sankta Kristoforo" de la urbo Vilno pro literatura reprezentiĝo de Vilno. Samjare, la Turisma Informa Centro de Vilno enkondukis literaturan gvidadon tra la historia urbocentro laŭ la lokoj priskribataj en la romanoj de Kristina Sabaliauskaitė.

En 2012 "baltos lankos" publikigis selektadon de noveloj "Danielius Dalba ir kitos istorijos" ("Danielo Rompilo kaj aliaj historioj") kiu same iĝis unuaranga vendosukceso.

En 2014 latva traduko de la roman *Silva rerum* fare de *Dace Meiere*, eldonita en Latvio per la eldonejo *Zvaigzne ABC*, elektiĝis inter la 100 latvaj "plej favoritaj libroj de ĉiuj tempoj", cetere la ununura litova verko en tiu listo. Same en 2014 "baltos lankos" eldonis la romanon "Silva rerum III" - la trian parton de la serio, same unuaranga vendosukceso, kies rakonto disvolviĝas de la jaro 1748 ĝis 1770 kaj esploras la originojn de la legendo pri la klera vilna novjudo Abraham ben Abraham, devene pola nobelo, kiu brulmurdiĝis pro sia judiĝo.

## Referencoj 
Kategorio:Litovaj verkistoj
Kategorio:Litovaj sciencistoj
Kategorio:Litovaj ĵurnalistoj
Kategorio:Londonanoj
Nikaragva Kanalo

[eta|450px|Proponitaj kanalitineroj en ruĝa (2013). Blue: Panama Kanalo. La Nikaragva kanalo ekkonstruiĝos en 2014, laŭ la dua vojo el la supro, sude de Bluefields.

La koncesio povas esti etendita por pluaj 50 jaroj post la ŝipvojo ekfunkciu. La konstruado de la kanalo, kies kosto estas taksata en 40 miliardoj da dolaroj, devis komenciĝi en decembro de 2014 kaj daŭri ses jarojn.

## Referencoj 
## Literaturo 
* 
* 
* 
* Howard, Brian Clark, [National Geographic Society|National Geographic, February 20, 2014 "A planned rival to the Panama Canal carries environmental consequences." http://news.nationalgeographic.com/news/2014/02/140220-nicaraguan-canal-environment-conservation/?google_editors_picks=true

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Historio de Nikaragvo
Kategorio:Geografio de Nikaragvo
Kategorio:Kanaloj
Loos

''''* - prononco laŭ sistemo IFA [], jen france, historie nederlande respektive okcidentflandre - estas komunumo de Francio ene de la komunumaro Eŭropa Metropolo Lille kaj kadre de la historia pejzaĝo Franca Flandrio, *Frans-Vlaanderen* respektive *Flandre française*. Ĝi situas en la departemento *Nord* [], nederlande/flandre *Noorderdepartement*, en la regiono Hauts-de-France (prononco [], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde *Heuts-d'Franche*) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france *Nord-Pas-de-Calais* , nederlande/flandre *Noord-Nauw van Calais*). Fine de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Lille* (france *Arrondissement Lille*, nederlande *Arrondissement Rijsel* respektive okcidentflandre *Arroundissement Rysel*), kaj al la kantono *''.  

__NOTOC__ En julio 2025, la urbodomo de Loos daŭrigis per la malkonstruo de la turo Kennedy, la plej granda en la regiono.

## Geografio 
eta|maldekstra|
Loos estas ĉirkaŭurbo de Lille ĉe la rivero Deûle.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Nord

## Eksteraj ligiloj 
*   ()
* Listo de urboj de Francio
* Loos-lez-Lille (stacidomo)

eta|centra|300ra|


Kategorio:Komunumoj de Nord
Kategorio:Urboj de Francio
Gatuna Akvobaraĵo

775px|centre|eta|Panoramo de la Gatuna Akvobaraĵo

La **Gatuna Akvobaraĵo** estas granda akvobaraĵo sur la rivero Chagres en Panamo, ĉe la urbo Gatun. La akvobaraĵo, konstruita inter 1907 kaj 1913, estis ŝlosila elemento de la Panama Kanalo; ĝi eltenas la artefaritan Gatunan Lagon, kiu siavice portas ŝipojn dum 33 km el ties trafiko tra la Istmo de Panamo. Aldone, hidroelektra centralo ĉe la akvobaraĵa stacio generas elektron kiu estas uzata por funkciigi la kanalajn kluzojn kaj alian ekipaĵon de la kanalo.

La konstruado de tiu akvobaraĵo estis granda inĝenierada atingo, duaranga nur post la paralela elfosado de la Kulebra Tranĉo; je la epoko de la konstruado, tiu akvobaraĵo estis la plej granda akvobaraĵo en la mondo, kaj la Lago Gatuno estis la plej granda baraĵlago en la mondo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *History Of The Panama Canal*, de Ira E. Bennett
* *The Panama Canal*, de Colonel George W. Goethals

Kategorio:Geografio de Panamo
Kategorio:Akvobaraĵoj
Kategorio:Panama Kanalo
Kulebra Tranĉo

eta|dekstra|Kulebra Tranĉo

La **Kulebra Tranĉo**, iam nomita **Tranĉo Gaillard**, estas artefarita valo kiu tranĉas tra la kontinenta divido en Panamo. La tranĉejo formas parton de la Panama Kanalo, kaj ligas la akvojn de la Lago Gatuno, kaj de tie de la Atlantika Oceano, kun la Golfo de Panamo kaj de tie kun la Pacifika Oceano. Ĝi estas 12.6&nbsp;km longa el la kluzo Pedro Miguel ĉe la flanko de Pacifiko al la branĉo de la rivero Chagres de la Lago Gatuno, kun akva nivelo de 26&nbsp;m super la marnivelo.

La konstruado de tiu tranĉo estis de granda atingo de inĝenierado en sia epoko; la enorma peno postulita por kompletigi ĝin estis kongrua kun la granda gravo de la kanao por ŝipotrafiko, kaj en partikularo por la strategiaj interesoj de Usono.

*Culebra* [kuLEbra] kun signifo en la hispana por *serpento* estas la nomo por la montarotra kiu ĝi tranĉas kaj estis dekomence ankaŭ aplikita al la propra tranĉo. El 1915 al 2000 la tranĉo estis nomita *Gaillard Cut* laŭ la usona oficiro David du Bose Gaillard, kiu estris la elfosadon. Post la kanala redono al Panamo en 2000, la nomo estis reŝanĝita reen al *Culebra*.

## Referencoj 
## Further reading 
* *Making the Dirt Fly, Building the Panama Canal*, Smithsonian Institution Libraries, USA.
* Ira E. Bennett, *History Of The Panama Canal*.
* ''TR's Legacy — The Panama Canal'' , PBS, USA.
* Mellander, Gustavo A.; Nelly Maldonado Mellander (1999). Charles Edward Magoon: The Panama Years. Río Piedras, Puerto Rico: Editorial Plaza Mayor. ISBN 1-56328-155-4. OCLC 42970390.
* Mellander, Gustavo A. (1971). The United States in Panamanian Politics: The Intriguing Formative Years. Danville, Ill.: Interstate Publishers. OCLC 138568.

## Eksteraj ligiloj 
* Fotoj de Kulebra Tranĉo ĉe Panama Stereografia Kolekto 
* Bildo de Cucaracha Slide

Kategorio:Geografio de Panamo
Kategorio:Panama Kanalo
Andreas Börner

eta|La Wender-orgeno en la Bach-kirko de Arnstadt kie ne Johann Sebastian Bach estis la unua orgenisto - kiel oni ofte aŭdas - sed Börner!
**Andreas BÖRNER** (naskiĝinta la 21-a de januaro 1673 en Rudisleben, mortinta la 19-an de majo 1728 en Arnstadt), estis germana orgenisto.

## Kariero 
Lia patro Martin Börner deĵoris 26 jarojn kiel standardoportisto en la princa armeo. Li ricevis verŝajne muzikan trejnadon subtenatan fare de la kortego. En la 18-a de novembro 1695 Börner edziĝis al Maria Elisabeth Herthum kaj havis kvin infanojn kun ŝi. Ŝi mortis en 1706.

Post kvazaŭa finfaro de la Wender-orgeno en la Nova kirko de Arnstadt li tie dungitis en la 1-a de januaro 1702 kiel provizora orgenisto. Sed jam antaŭe li ofte ludis tie: kontrakto kun la mühlhausen-aj orgenfarantoj pri la orgenkonstruo faritis jam en oktobro 1699, sed la finkonstruo daŭris relative longe. Li iĝis krome orgenisto de la Kirko Nia kara sinjorino. En la 14-a de aŭgusto 1703 Johann Sebastian Bach li iĝis kantoro de la Nova kirko.

Li devis de tempo al tempo anstataŭi sian bopatron Christoph Herthum ĉe la Supra kirko en Arnstadt kaj krome muzikis en la Kortega kapelo en Arnstadt.

## Konkurenco enurba 
Post la baldaŭa foriro de Johann Sebastian Bach el Arnstadt en 1708 iĝis kverelo inter Börner kaj Ernst Bach pri la sekvo kiel kantoro de la Nova kirko. Börner korekte substrekis siajn pli intiman konon de la Wender-orgeno kaj pli longan okupiĝon pri muziko ĝenerale. Favore, ĉar tio pli kortuŝis la decidontojn, al Ernst Bach tamen estis ties malbona financa stato. Ambaŭ devis aperi antaŭ la kortega kapelestro Gleitsmann kaj provludi, kaj ambaŭ brilis. Solvo estis ke Börner deklaris sin preta resti ĉe la Virgulino-kirko sub la kondiĉo de pli bona salajrado kaj ne plu ambicii la gloron de kantoreco de ĉe Nova kirko.

Post la morto de Christoph Herthum en 1710 Börner fariĝis ties posteulo kiel oficiala urba orgenisto. Tiun funkcion li plenumis ĝismorte. En la 24-a de novembro 1712 li edziĝis ankoraŭfoje, al Anna Elisabeth Kühn kun kiu li havis du infanojn. Lia 26-jarojn daŭrinta agado kiel orgenisto ĉe diversaj orgenoj de Arnstadt faritis ĉiam je la plej granda kontento de la komunumanoj.

## Literaturo 
Andrea Kirchschlager, Ulrich Lappe, Peter Unger (eld.): *Chronik von Arnstadt. Zeittafel/Chronik. Festschrift zur 1300-Jahrfeier der Stadt Arnstadt* (=Veröffentlichungen des Historischen Vereins für Schwarzburg, Gleichen und Hohenlohe in Thüringen, 3), eldonejo Kirchschlager, 1-a eldono, Arnstadt 2003, (ISBN 3-934277-07-1), p. 212

## Eksteraj ligiloj 
Gazeta artikolo pri Börner, de 2011.

Kategorio:Germanaj orgenistoj
Kategorio:Homoj rilataj al Arnstadt
Károly Peyer

**Károly Peyer** [kAroj pejer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Peyer Károly** estis hungara socialdemokrata politikisto, ministro.
eta|Memortabulo pri Károly Peyer
Károly Peyer http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC11587/12202.htm naskiĝis la  1881 en Városlőd. Li mortis la  1956 en Novjorko.

## Biografio 
Károly Peyer komence estis simpla laboristo, li frue aliĝis al la sindikato. Ekde 1906 li havis sindikatan postenon. En 1913 li sukcese establis sindikaton por ministoj, tiu ago portis tutlandan konatecon. En 1918 li akre kritikis la komunistojn. Dum la Hungara Sovetrespubliko komence li restis sindikata estro, poste li ricevis ankaŭ ŝtatajn taskojn. Post falo de la sovetrespubliko li funkciis kiel ministro pri internaj aferoj dum ses tagoj. En 1920 li denove estis ministro, poste li vivis en Aŭstrio. En la sekva jaro li partoprenis en la firmiĝpolitiko de István Bethlen. Ili faris „Bethlen-Peyer Pakton”. Tio permesis politikadon de la socialdemokratoj, sed malpermesis la komunistojn. Inter 1922-1944 li estis parlamenta deputito. En 1947 li denove politikadis kontraŭ la komunistoj, tial li rifuĝis al Usono. En la sekva jaro la hungara tribunalo kondamnis lin 8 jarojn pro „spionado”. Peyer mortis pro koratako dum aŭskultado de radio, kiu parolis pri Hungara revolucio de 1956.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Ministroj pri internaj aferoj de Hungario
Kategorio:Hungardevenaj usonanoj
Kategorio:Hungaraj socialdemokratoj
Gabriel Christoph Benjamin Busch

**Gabriel Christoph Benjamin BUSCH** (naskiĝinta la 19-a de oktobro 1759 en Arnstadt, mortinta samloke la 18-a de marto 1823) estis germana teologo.

## Vivo 
La filo de Johann Benjamin Busch studis teologion en Jena ĝis 1779 kaj fariĝis privata instruisto en Crimmitschau kaj Eisenach. En 1792 li fariĝis paroĥestro de la Nova kirko en Arnstadt, en 1802 diakono kaj konsistoria asistanto, en 1806 finfine superintendanto. Sekvis ankoraŭ la funkcioj de konsistoriano (1811) kaj Eklezia konsilisto (1822).

En la 1811-a jaro Busch responsis pri la eldono de nova kantolibro por Arnstadt, en 1818 sekvis nova Devolibro *(Agende)*. Famis lia prediko en februaro 1816, okaze de la festo pro la pacfaro. Busch ankaŭ havis grandan intereson pri natursciencoj kaj tekniko.

## Literaturo 
Andrea Kirchschlager, Ulrich Lappe, Peter Unger (eld.): *Chronik von Arnstadt. Zeittafel/Chronik. Festschrift zur 1300-Jahrfeier der Stadt Arnstadt* (=Veröffentlichungen des Historischen Vereins für Schwarzburg, Gleichen und Hohenlohe in Thüringen, 3), eldonejo Kirchschlager, 1-a eldono, Arnstadt 2003, (ISBN 3-934277-07-1), p. 224

Kategorio:Naskiĝintoj en 1759
Kategorio:Mortintoj en 1823
Kategorio:Germanaj teologoj
Kategorio:Homoj rilataj al Arnstadt
Kategorio:Superintendantoj
Kaguja-hime

**Kaguja-hime** ( かぐや姫、la Princino Kaguja) estas la ĉefrolulino de *Taketori-monogatari* (竹取物語、La Rakonto de la bambu-hakisto), kiu estas rakonto de la japana folkloro de la 10-a jarcento. Ĝi estas konsiderita kiel la plej malnova ekzistanta japana rakonto. Ĝi ĉefe detalas la vivon de mistera knabino nomita Kaguja-hime, kiu estis malkovrita kiel bebo ene de la tigo de brilanta bambuo. Kaguja-hime signifas la princinon kiu estas brilanta kaj bela. Ŝi venis de Cuki-no-Mijako (月 の 都 "La Ĉefurbo de la Luno"), laŭ la rakonto.eta|dekstra|Kaguja-hime reiranta al la luno

Kategorio:Literaturo de Japanio
Kategorio:Literaturaj roluloj
Kategorio:Fikciaj kosmoveturantoj
Kategorio:Fikciaj japanoj
Kategorio:Fikciaj princinoj
Kategorio:Eksterteranoj en fikcio
Kategorio:Luno en fikcio
Zwankendamme

**Zwankendamme** estas eta vilaĝo kun 673 loĝantoj (2012), inter Lissewege kaj Zeebrugge en la belga provinco Okcidenta Flandrio. Ĝi estas parto de la urbo Bruĝo. Ĝi ekestis inter la du mondmilitoj por loĝigi dungitojn de la apudaj koaksigejo kaj vitrofarejo.

## Nomo 
Sur la topografiaj mapoj desegnitaj inter 1771 kaj 1778 sub gvido de la aŭstria generalo grafo Joseph de Ferraris je la loko de la nuna Zwankendamme estas menciita farmbieno kun nomo *Swankendamme*. La signifo de la nomo eble estas *kurbiĝanta digo*.

## Ekesto 
### Koaksigejo 
En 1900 germana *Moselhütte AG* akiris terenon por konstrui koaksigejon, sed la konstrupermeson ricevis la belga *Solvay*. En 1905 la tereno estis revendita al *Rombacher Hüttenwerke*. En 1920 la tuton transprenis nova kompanio *Fours à Coke de Zeebrugge*. La ejo estis ekspluatata ĝis la jaro 1996, laste kun la nomo *Carcoke*. Post la fermo la tuto estis malkonstruita kaj la grundo estis purigita. Nun la loko atendas novan destinon, kadre de la rearanĝo de la haveno de Zeebrugge.

### Vitrofarejo 
En 1923 estis fondita akcia kompanio *Verrieries de Dampremy-Zeebrugge*, kiu disponis pri ekzistanta vitrofarejo en Dampremy (Charleroi) kaj terenon en Zeebrugge, apud la koaksigejo. Tie en 1925 ekfunkciis tre moderna vitrofarejo. Post diversaj transprenoj kaj nomŝanĝoj la vitrofarejo de Zeebrugge nun estas parto de *AGC Glass Europe*.

### Domoj, lernejo, preĝejo 
Por loĝigi la dungitojn de la nova vitrofarejo, inter kiuj multaj valonoj laborintaj en la malnova fabriko de Dampremy, estis konstruita cento da novaj domoj. Tiel iom post iom ekestis la loĝkvartalo Zwankendamme.

Jam estis provizora bazlernejo en 1923. En 1929 estis inaŭgurita nova bazlernejo. En 1938 sekvis la inaŭguro de la nova preĝejo dediĉita al Papo Leono la Granda.

## Fervoja ranĝejo 
En Zwankendamme jam estas ranĝejo kiu pritraktas parton de la fervojtrafiko de la haveno de Zeebrugge. Komencis la laboroj por konsiderinde pligrandigi la ranĝejon. Pro tio malaperis la stacidomo de Zwankendamme, kaj estis konstruitaj nova bicikla vojo en direkto de Lissewege kaj nova ponto super la trakoj kiu ligas la vilaĝon kun la ĉefvojo N31.

Dosiero:Zwankendamme cite.jpg|Zwankendamme Cité
Dosiero:Zwankendamme Lisseweegse steenweg.jpg|Zwankendamme Lisseweegse steenweg
Dosiero:Zwankendamme - Sint-Leo de Grotekerk 2.jpg|Preĝejo de Papo Leono la Granda
Dosiero:Zwankendamme Station.jpg|La eksa stacidomo, uzota por la pliampleksigo de la ranĝejo

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de la urbo Bruĝo 
* Festkomitato Zwankendamme 

## Referencoj