open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Porsche

**Porsche** estas tradicia aŭtomobila firmao. Jure temas pri akcia kompanio, kiu estas parto de la konzerno Volkswagen AG. Ĉefa sidejo de la firmao estas la urboparto *Zuffenhausen* de Stutgarto en Germanio, fabrikejoj estas en Stutgarto kaj Lepsiko.

eta|maldekstra|300px|la modelo Boxter tipo 987, vendata ekde novembro 2004
300px|eta|maldekstra|Porsche S

La firmaa emblemo, uzata ekde la jaro 1952, cetere kombinas elementojn de blazono de la Libera Popola Ŝtato Virtembergo, uzita inter la jaroj 1922 kaj 1933, kaj de la urba blazono de Stutgarto.

 
dosiero:Wappen Volksstaat Württemberg (Farbe).svg| blazono de la Libera Popola Ŝtato Virtembergo, uzita inter la jaroj 1922 kaj 1933
dosiero:DEU Stuttgart COA.svg| urba blazono de Stutgarto
 

## Vidu ankaŭ 
* modelo Porsche 911
* modelo Porsche 959
* Ferdinand Porsche, kompanio fondinto


Kategorio:Germanaj aŭtomobilfabrikoj
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1931
Kategorio:Transporto en 1931
68-a Hispana Kongreso de Esperanto

En Malago, Provinco Malago, Andaluzio, Hispanio, okazis la **68-a Hispana Kongreso de Esperanto** de la 2-a ĝis la 5-a de julio de 2009 organizita ĉefe de andaluzaj esperantistoj el la Andaluza Esperanto-Unio, kiu fakte samtempe kaj samloke celebris sian 14an Andaluzian Kongreson. Inter aliaj programeroj kaj prelegoj okazis prelegoj pri Solidareco, pri *La infana raso* de William Auld, pri eduksistemo en Ĉinio, fare de Augusto Casquero, pri kontribuo de virinoj al la Esperanto- literaturo, pri argumentoj por esperanto, kaj pri la Eŭropa Parlamento fare de Rafaela Urueña.

La kongresa ekskurso konsistis je vizito al la urbo kaj ĉefe al ties alkazabo, kio finis per komuna manĝado ĉe la katedralo.

Aliaj programeroj estis prezentoj de filmoj, teatraĵo, muzikaj filmetoj kaj agado en mezlernejoj pere de la Programo Comenius. Same okazis la regula ĝenerala asembleo de HEF, kurseto por komencantoj, ekzamenoj kaj prezentado de la lasta traduko de Miguel Gutiérez Adúriz nome Platero kaj mi de la fame konata andaluza poeto Juan Ramón Jiménez.

Laŭ la kongreslibro aliĝis ĝis 69 kongresanoj, sed poste partoprenis kelkaj pliaj.

Kategorio:Hispana Kongreso de Esperanto
Kategorio:Andaluzio
Hispana Kongreso
Kategorio:2009 en Hispanio
Kolos Kováts

**Kolos Kováts** [koloŝ kovAĉ], hungare **Kováts Kolos** estas hungara operkantisto (baso).

Kolos Kováts naskiĝis la  1948 en Mohács.

## Biografio 
Kolos Kováts frekventis muzikan ĉeflernejon en Budapeŝto inter 1966-1970, poste li komencis sian karieron en Budapeŝta Ŝtata Operejo. Li kantas ne nur operojn, sed ankaŭ oratoriojn kaj ofte partoprenas en koncertoj. Li atingis en kantkonkurso unuajn lokojn en 1970 en Budapeŝto kaj en 1973 en Rio de Janeiro. Li ricevis premion Kossuth en 1992, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.

## Lia repertuaro (elekto) 
* Ferenc Erkel: *Bánk bán* (Banuso Bánk) — *reĝo Endre*
* Béla Bartók: Burgo de la duko Blubarbo – titolrolo
* Wolfgang Amadeus Mozart: Die Zauberflöte – *Sarastro*
* Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij: Eŭgeno Onegin – *Gremin*
* Musorgskij: *Hovanŝĉina* – *Dosifev*
* Giuseppe Verdi: La Forto de la Destino - *Gvardian*; Don Carlos - Filipo la 2-a

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kováts
Jesús García Cano

**Jesús GARCÍA Cano** (1987, Martorell, Katalunio, Hispanio) estas manĉa esperantisto.

Li estas la filo de manĉanoj, dum sia junaĝo li aŭdis pri Esperanto kaj en 2003 pro scivolemo pri lingvoj, priserĉis pri Esperanto en bibliotekoj kaj interreto, kie kontaktis kun la kurso de CArlos Pereira. Poste li ekkontaktis kun KEA kaj Kej (Kataluna Esperanto-Asocio kaj Kataluna Esperanto-Junularo, kie li aniĝis.

En 2006 lia familio translokiĝis al Alcázar de San Juan, provinco Ciudad Real, kaj li kontaktis kun HEF (Hispana Esperanto Federacio) ĉefe en Madrido, kie li studis ĝis 2009. Poste li loĝis en Albacete, kie li laboras kiel doktoriĝanta esploristo pri molekula kancerscienco. Li prezidas EMAS (Esperantisma kastilManĉa Asocio) kun Raúl Martínez Anguita.

Kategorio:Hispanaj esperantistoj
Micraster

***Micraster*** estas fosilia ekino de kretaceo.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Vidu ankaŭ 
* Eĥino
* Clypeus plotii

### Eksteraj ligiloj 
* Micraster  

Kategorio:Ekinodermoj
Kategorio:Formortintaj bestoj
Kategorio:Kretaceaj bestoj
Kategorio:Formortintaj bestoj de Antarkto
5254 Uliso

**5254 Uliso** estas meze granda, malhela troja asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio de Haute-Provence en Saint-Michel l'Observatoire (Alpes-de-Haute-Provence, Francio).

## Nomo 
Ĝia nomo, Uliso, estas la latina nomo de la greka heroo Odiseo, batalinto de la troja milito kaj ĉefrolulo de la Odiseado.

## Orbito 
Ĝi estas troja asteroido, orbitanta, kun granda klinangulo ĉe la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, en la tiel nomata "Greka Tendaro": "antaŭ" Jupitero laǔ ties orbita movo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1986
Pariza kodekso

**Pariza kodekso** (**Codex Peresianus**) estas unu el la tri postrestintaj aŭtentaj manuskriptoj en maja-skribo. Ĝi estas rezervata en Parizo kaj estas almanako por aŭguroj.

Ĝi estis trovita en 1859 en rubujo de Bibliothèque nationale de France. Ĝi havas longon de 1,4 metroj kaj tiel ĝi estas la plej mallonga el la kvar manuskriptoj. La surskriboj kaj pentrado estas ankoraŭ rekonebla nur sur mezo de la paĝoj. Ĝi estas datata je ĉ. 1300-1500.

## Literaturo 
* Ernst Wilhelm Förstemann: *Commentar zur Pariser Mayahandschrift.* Danzig 1903
* Günter Zimmermann: *Die Hieroglyphen der Maya-Handschriften.* Hamburg, Cram de Gruyter 1956

## Eksteraj ligiloj 
* La kompleta Pariza kodekso en bildoj

Kategorio:Manuskriptoj
Sasakawa Ryoichi

**Sasakawa Ryoichi** ( 笹川良一 Sasakawa Ryōichi , majo 4, 1899 - Julio 18, 1995) estis japana komercisto, politikisto kaj filantropo kiu naskiĝis en Minoh, Osako.

Li estis akuzita kiel A Klaso milito-kriminaloj post la Unua Mondmilito sed poste liberigita.

Li estas fondinto de la Nippon Fondaĵo, kaj vizitis tra Afriko kaj granda parto de la evoluanta mondo por establi la ampleksajn filantropiajn programojn; li estas samtempe vidita kun malamikeco fare de multaj intelektuloj pro sia dekstra idealo kaj ligojn al Japana motorboata industrio kaj apogo al la Unuiĝa Movado.

Kategorio:Filantropoj
Kategorio:Japanaj gravuloj
Kategorio:Japanaj politikistoj
5260 Philvéron

'*5260 *Philvéron''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio de Haute-Provence en Saint-Michel l'Observatoire (Alpes-de-Haute-Provence, Francio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la franca astronomo Philippe Véron, direktoro de la Observatorio de Haute-Provence.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
63-a Hispana Kongreso de Esperanto

La **63-a Hispana Kongreso de Esperanto** okazis de la 25-a ĝis 29-a de aŭgusto 2004 en Bilbao, Hispanio kaj samtempe okazis la 6-a Kongreso de Eŭropa Esperanto-Unio. Partoprenis ĝin 284 esperantistoj el 24 landoj.  

La rezolucio de Bilbao interalie invitas EU-parlamentanojn establi interpartian grupon pri lingva egalrajteco. Okazis pluraj prelegoj, kulturaj programoj kaj ekskursoj ekzemple al Gerniko aŭ tra la rio de la rivero Nervión. En la inaŭguro festprelegis pri la temo "Eŭropa Unuiĝo: Esperanto por multlingva mondo" Michael Cwik el Belgio. Aliaj prelegoj temis pri Historio de la eŭska laborista movado (Tonjo del Barrio), Vidpunktoj pri Eŭropa Unio el neunia lando (A. Nikolaeva); Juraj aspektoj pri la pligrandigo de Eŭropa Unio (Rafaela Urueña); Kian Eŭropon ni volas aŭ bezonas (Michael Cwik).

Kategorio:Hispana Kongreso de Esperanto
Hispana Kongreso
Kategorio:Bilbao
Kategorio:2004 en Hispanio
Dresdena kodekso

La **Dresdena kodekso** estas majaa manuskripto, ilustrita per belegaj, koloraj desegnaĵoj kaj verkita per hieroglifoj. Ĝi devenas el la 11-a aŭ 12-a jarcento, el Chichén Itzá, sed ĝi estas kopiaĵo de 3-400 jarojn pli frua kodekso. Laŭ historiistoj, ĝi estas la plej malnova konata libro de la amerika kontinento. Ĝi estas rezervata en Sächsische Landesbibliothek (Saksia Landa Biblioteko) de Dresdeno, tiel ĝia nomo.

Por la verkaĵo, la majaoj uzis papersimilan materialon, kio estas el arbokrusto de Ficus cotinifolia. Oni muelis blankan parton de la krusto kaj miksis kun rezino. Oni platigis tiun miksaĵon, kovris ĝis kun maldika kalkotavolo.

La dresdena kodekso longas 3,5 m, larĝas 9&nbsp;cm, entenas entute 74 verkitajn paĝojn, do kvar paĝoj restis malplenaj (39 folioj).

La dato de pretigo de la unua versio de la kodekso estas notita sur la 24-a paĝo, 4-an de februaro 623. La nuna formo de la kodekso elformiĝis verŝajne en ĉ. 1230.

## Vidu ankaŭ 
* madrida kodekso
* pariza kodekso

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* la Dresdena kodekso, elŝutebla en PDF

Kategorio:Manuskriptoj
Koeleria

***Koeleria*** estas genro de poacoj el la subfamilio pooideoj.
La nomo *Koeleria* estas omaĝo pri la germana botanikisto Georg Ludwig Koeler (1765-1807).

## Priskribo 
La genron *Koeleria* karakterizas densa spikoforma paniklo formata de plataj 2-4 floroj spiketoj kaj la maldika brilante randoj de la glumoj kaj de la ekstera paleoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Spiketo de Koeleria kaj aliaj poacoj 

Kategorio:Poeoj
5110 Belgirate

'*5110 *Belgirate''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 19-an de septembro 1987 de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la itala vilaĝo Belgirate sur la okcidenta bordo de la Majora Lago. Tiu nomo estis elektita okaze de la 160-a simpozio de IAU pri la malgrandaj korpoj de la Sunsistemo kiu tie okazis en junio 1993.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987
5111 Jacliff

'*5111 *Jacliff'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 29-an de septembro 1987 de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo estis komponita en honoro de *Jackie Holmes* kaj *Clifford W. Holmes''. Helpita de sia edzino Jackie, la astronomo Clifford W. Holmes (1929–1993) estis la kreinto de la "Kunveno de la Fabrikintoj de Teleskopo de Riverside" en 1969. Post sia emeritiĝo, li instruis pri astronomio en la kolegio de Riverside.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987
Bentley

**Bentley** estas tradicia aŭtomobila firmao. Jure temas pri akcia kompanio, kiu estas parto de la konzerno Volkswagen AG. Ĉefa sidejo de la firmao estas la urbo *Crewe* de Cheshire en Anglio. La nuntempa entrepreno *Bentley Motors* komence de la 21-a jarcento ekestis el la kompanio pri produktado de luksaj aŭtoj *Rolls-Royce Motors*, kiu en 1931 estis transpreninta la originan entreprenon *Bentley Motors*.

eta|maldekstra|la modelo Bentley Arnage RL

Kategorio:Britaj aŭtomobilfabrikoj
Bugatti

**Bugatti** estas tradicia aŭtomobila firmao. Jure temas pri akcia kompanio, kiu estas parto de la konzerno Volkswagen AG. Ĉefa sidejo de la firmao estas la urbo *Molsheim* de Alzaco en Francio. Fondinto de la firmao estis *Ettore Bugatti*, en la origina formo la entrepreno produktis aŭtojn inter la jaroj 1909 kaj 1963.

eta|maldekstra|vetveturiloj de la tipoj *Bugatti 35* kaj *37* (1925 kaj 1929)
Bugatti estis inter la legendaj aŭtaj markoj de Eŭropo. La veturiloj de la marko estis inter la plej sukcesaj vetveturaj aŭtomobiloj kaj ankaŭ inter la plej noblaj kaj bonkvalitaj privataj aŭtoj de sia epoko. Post la fino de la origina produktado, la marko dufoje estis revivigita. Unue en 1987 *Romano Artioli* fondis la entreprenon *Bugatti Automobili* en Italio. En 1998 la konzerno Volkswagen AG transprenis la rajton uzi la dezajnon kaj nomon Bugatti. Ekde tiam la marko plu ekzistas kiel franca firmao *Bugatti Automobiles SAS*.

eta|center|300px|la modelo *Bugatti Veyron 16.4*, produktita inter 2005 kaj 2012

Kategorio:Francaj aŭtomobilfabrikoj
Ducati

**Ducati** estas tradicia motorcikla firmao. Jure temas pri akcia kompanio, kiu estas parto de la kompanio Audi kiu siaflanke estas parto de la konzerno Volkswagen AG. Ĉefa sidejo de la firmao estas la urboparto *Borgo Panigale* de Bolonjo en Italio.

eta|maldekstra|300px|la modelo Ducati 998

Kategorio:Motorciklaj firmaoj
Kategorio:Italaj firmaoj
Crugey

**Crugey** estas franca komunumo situanta en departemento Côte-d'Or kaj en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Geografio 
### Demografio 
## Najbaraj komunumoj 
## Historio kaj vidindaĵoj 
## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côte-d'Or

### Ligiloj eksteren kaj dokumentoj 
*  Retpaĝaro de la kantono
*  Retpaĝaro de la turista oficejo 
*  Retpaĝaro de la paroĥo

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
5201 Ferraz-Mello

'*5201 *Ferraz-Mello''''' estas marsrenkonta asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la brazila astronomo kaj matematikisto Sylvio Ferraz Mello de la Universitato de San-Paŭlo. Li estas konata pro lia laboro pri la dinamiko de la sunsistemo.

## Orbito 
Ĝia tre discentra orbito tanĝas ekstere tiun de Marso kaj preskaŭ tanĝas interne tiu de Jupitero: ĝi estas ambaŭe marsrenkonta kaj ano de la ekstera asteroida zono. Ĝi ankaŭ estas unu el la maloftaj asteroidoj en orbita resonanco 2:1 kun Jupitero *

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (5201) Ferraz-Mello (=1983 XF) (el la persona paĝo de Sylvio Ferraz Mello)

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1983
Sofi Marinova

**Sofija Marinova Kamenova**, alinome **Sofi Marinova** (bulgare Софи Маринова, [], naskiĝis , do nun -jara) estas bulgara pop-folklormuzika kaj etno-popmuzika kantistino de cigana deveno. Ŝi estas inter la plej popularaj kantistinoj en Bulgario kaj kovras voĉan gamon de kvin oktavoj. La artistino reprezentis Bulgarion en la Eŭrovido-Kantokonkurso 2012 en Bakuo. Ŝi gajnis multoblajn muzikajn premiojn kaj konkursojn. Оfte nomata "la 'romani' (cigana) perlo" kaj "la 'romani' (cigana) najtingalo", ŝi estas komparata kun alia bulgara popmuzika kantisto, Lili Ivanova.

La 28an de marto, kiel parto de la antaŭcelebradoj por la Internacia Romani Tago, Sofi Marinova kantis Romani kantoj kaj ŝia Eurosong kanto "Love Unlimited" antaŭ membroj de la Eŭropa Parlamento (MEPoj) kaj oficialaj gastoj en la konstruaĵo de la eŭropa parlamento en Bruselo. Ŝi estis invitita tie de la MEPoj de Bulgario.

**"Kanto havas neniujn landlimojn, lingvo kaj koloro"**

La kanto "Love Unlimited" estis verkita de Yassen Kotsev kaj Krum Georgiev. Ĝia kantoteksto rakontas pri la transcenda kaj ĉio-ĉirkaŭbraka potenco de la amo ("Kanto havas neniujn landlimojn, lingvo kaj koloro").) La kanto estas en la bulgara sed enhavas la frazon "mi amas vin" en la turka, greka, hispana, serbo-kroata, franca, cigana (romani), angla, azerbajĝana kaj itala. Sofi Marinova ankaŭ jam kantis en la rusa lingvo.

Kategorio:Bulgaraj kantistoj
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 2012
Gréta Salóme Stefánsdóttir

**Greta Salóme Stefánsdóttir** (naskiĝis , do nun -jara) estas islanda violinistino kaj soloa kantistino.

La artistino reprezentis Islandon en la Eŭrovido-Kantokonkurso 2012 en Bakuo, en duopo kun la kantisto Jón Jósep Snæbjörnsson nomata Jónsi, kaj pasis al la finalo, kie la bone farita islanda kontribuaĵo tamen ne atingis elstaran pozicion.

Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 2012
Kategorio:Islandaj kantistoj
Pieterlen

**Pieterlen** (en la franca lingvo **Perles**) estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Büren kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Bielo en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 3543 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Pieterlen situas ĉe la suda flanko de la Ĵurasa Montaro oriente de la urbo Bielo. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Pieterlen la kvartalo Zälgli sude de la vilaĝo kaj la setlejo Bifang oriente de la vilaĝo.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 8,32 km², de kiuj 47,1% estas kovritaj de arbaro, 31,0% servas por agrikulturo kaj 19,6% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Pieterlen limas en nordo al Romont, en oriento al Lengnau, en sudoriento al Meinisberg, en sudo al Safnern, en okcidento al Bielo, kaj en nordokcidento al Vauffelin.

## Trafiko 
Tra Pieterlen pasas la kantona ĉefvojo n-ro 5. De Pieterlen la kantona ĉefvojo n-ro 235 kondukas al Büren ĉe Aro. Laŭlonge de la suda komunumlimo kondukas la svisa aŭtovojo A5, al kiu ĉe la limo al Büren ekzistas alveturejo. Per la stacidomo ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Soloturno al Bielo kaj la linio 3N de la loka busreto de Bielo la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Pieterlen datiĝas el la jaro 1228 kiel *Perla*. Sur la teritorio de la komunumo estis trovitaj restaĵoj de setlejoj el la bronzepoko, de romia bieno kaj romia banejo, kaj mezepokaj vicotombejoj kaj iama mezepoko defendoinstalaĵo. Dum mezepoko Pieterlen estis kun Romont majorejo de la Princepiskopejo de Bazelo. En la jaro 1797 Pieterlen estis aneksita de Francio kaj fariĝis parto de la franca Departemento Mont-Terrible kaj ek de 1800 de Haut-Rhin. En la jaro 1815 Pieterlen estis per la Kongreso de Vieno atribuita al la Kantono Berno, kiu ĝin en 1816 atribuis al la distrikto Büren. Kadre de la administra reformo la komunumo en la jaro 2010 estis atribuita al la nova administra distrikto Bielo.

## Komunuma partnereco 
Pieterlen ek de 1992 havas komunuman partnerecon kun la komunumo Třešť en okcidenta Moravio en Ĉeĥio.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Pieterlen (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Pieterlen

## Bildoj 

Dosiero:Pieterlen Reformierte Kirche 03.jpg|Reformita preĝejo de Pieterlen
Dosiero:2012-05-26-Seeland (Foto Dietrich Michael Weidmann) 084.JPG|Stacidomo de Pieterlen
Dosiero:2012-05-26-Seeland (Foto Dietrich Michael Weidmann) 069.JPG|Tombejo de Pieterlen
Dosiero:2012-05-26-Seeland (Foto Dietrich Michael Weidmann) 093.JPG|Rigardo al vilaĝo kaj preĝejo
Rambo Amadeus

**Rambo Amadeus** (serbe Рамбо Амадеус, naskiĝis  en Kotor, Montenegro, SFR Jugoslavio, do nun -jara) estas la sceneja nomo de la ex YU kantaŭtoro *Antonije Pušić* nun vivanta en Belgrado. Li mem memcerte nomas sin "muzikisto, poeto kaj media manipulisto", kaj estas populara en muzikaj eventoj de la ŝtatoj de eksa Jugoslavio.

Liaj kantoj kombinas satirajn tekstojn pri la ĉiutaga vivo de kutimaj homoj kaj la absurdecon de loka politiko.

La artisto reprezentis Montenegron en la Eŭrovido-Kantokonkurso 2012 en Bakuo, sed ne pasis tra la duonfinalo.

Kategorio:Montenegraj kantistoj
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 2012
Jón Jósep Snæbjörnsson

**Jón Jósep Snæbjörnsson** aŭ pli mallonge **Jónsi** (naskiĝis , do nun -jara) estas islanda kantisto kaj membro de la muzikgrupo *Í Svörtum Fötum* ("en nigraj vestoj"). Li nome de Islando partoprenis en la Eŭrovido-Kantokonkurso 2004 kaj akiris la 19-an pozicion. 

La artisto duafoje reprezentis Islandon en la Eŭrovido-Kantokonkurso 2012 en Bakuo, nun en duopo kun la kantistino Greta Salóme Stefánsdóttir, kaj pasis al la finalo, kie la bone farita islanda kontribuaĵo tamen ne atingis elstaran pozicion.

Kategorio:Islandaj kantistoj
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 2012
Bazotono

**Bazotono** estas en muziko:
* la celtono de melodio, kiu ofte estas ankaŭ la fina tono.
* La unua tono de gamo, kiu donas al la apartena tonalo kaj nomoĝas ankaŭ gamnoto
* La plej malalta tono de akordo en baza pozicio – je akordo de ajna inversigo ne nepre la plej malalta tono estas ankaŭ la bazotono;estas ankaŭ akordoj, je kiuj mankas la bazotono laŭsence de la partotonaro: Oni nomas ekzemple la akordon b-d'-f' en C-maĵoro mallongigita dominantseptakordo, kies bazotono g ja funkcias kiel bazo laŭsence de la partotonaro, sed ne eksonas. Simile estas je diminuitaj septakordoj, kiuj povas rilati al kvar malsamaj bazotonoj (je kio unuopaj tonoj estas enharmoniaj).
* Je unuopa tono la (plej malalta) fundamenta frekvenco, kiu egalas al la fakta tonalto, dum kiam la kunsonaj suprotonoj difinas la sonkoloron de tono; se tono estas malriĉa je suprotonoj, oni diras „bazotona“ sono;
* je blovinstrumentoj la plej malalta tono je kompleta, nemodifita aerkolono (ĉiuj prentruoj estas fermitaj resp. neniu valvo aŭ klapo estas manipulita).

## Literaturo 
*Michael Dickreiter, Volker Dittel, Wolfgang Hoeg, Martin Wöhr, "Handbuch der Tonstudiotechnik", Sepa plene novverkita kaj pliampleksigita eldono, eldonita de ARD.ZDF medienakademie, Nurenbergo, 2 volumoj, eldonejo: K. G. Saur, Munkeno, 2008, ISBN 3-598-11765-5 aŭ ISBN 978-3-598-11765-7

Kategorio:Harmoniscienco
Kategorio:Muzikinstrumenta konstruado
Tupolev ANT-25

eta|Tupolev ANT-25
[eta|[Belorusio|Belorusia poŝtmarko el 2001]]
**Tupolev ANT-25** ( *Туполев АНТ-25*, t.e. *Андрей Николаевич Туполев-25*) estas fama sovetia flugmaŝino projektita kaj konstruita por okazigi distajn flugojn, tial ĝi havis alian nomon - **RD** ( РД t.e. *rekordo de povdistanco*).

La tutmetala monoplano kun tre longaj flugiloj kaj unu potenca motoro *AM-34* (konstrukciisto Aleksandr Mikulin) aperis en 1932 danke al Paŭlo Suĥoj projektista brigadestro, kiun gvidis la ĉefa projektisto Andrej Tupolev. Testis ĝin sur la tero kaj en la ĉielo la ĉef-piloto Miĥail Gromov, kies rekomendoj estis tre gravaj por perfektigo de la aviadilo.

Per ĝi du ŝipanaroj starigis kvar mondajn rekordojn:

* 1. septembre de 1934 ANT-25 traflugis 12411&nbsp;km dum 75 horoj (ŝipestro - Miĥail Gromov);
* 2. julie de 1936 ANT-25 trafugis 9375&nbsp;km dum 56 horoj kaj 20 minutoj sen alteriĝo (ŝipestro Valerij Ĉkalov);
* 3. junie de 1937 ANT-25 traflugis 8504&nbsp;km (Moskvo-Norda poluso-Vankuvro, Vaŝingtonio, Usono) dum 63 horoj sen alteriĝo (ŝipestro Valerij Ĉkalov);
* 4. julie de 1937 ANT-25-1 traflugis 10148&nbsp;km (Moskvo-Norda poluso-San Jacinto, Kalifornio, Usono) dum 62 horoj kaj 17 minutoj sen alteriĝo (ŝipestro - Miĥail Gromov);

## Teknikaj informoj 
Kategorio:Eksperimentaj aviadiloj
Kategorio:Aviadiloj de Tupolev
Peugeot

**Peugeot** [] estas tradicia franca entrepreno, konata unuavice kiel aŭtomobila firmao, sed industrie produktanta ankaŭ motorciklojn, biciklojn, diversajn dommastrumajn maŝinojn kaj spicomuelilojn.

Armand Peugeot estas kiu transformis Peugeot en fabrikanto de bicikloj kaj, poste, de aŭtomobiloj.

La leonan emblemon en dumtempe iom modernigita formo la entrepreno jam havas ekde la jaro 1858. Jure temas pri parto de la konzerno PSA Peugeot Citroën. Ĉefa sidejo de la firmao estas la urbo Parizo en Francio.

La baza kaj historia unua aŭtomobila fabrikejo estas en Sochaux. Pliaj fabrikejoj en Francio estas Aulnay-sous-Bois, Mulhouse, Poissy kaj Rennes. Ekster Francio la kompanio havas produktejojn en Portugalio (Mangualde), Hispanio (Madrido kaj Vigo), Slovakio (Trnava), Ĉeĥio (Kolín) kaj en Argentino (El Palomar proksime de Bonaero kaj kune kun FIAT Kordobo).

La en 1979 de la firmao *Chrysler Britio* transprenita brita produktejo en Ryton-on-Dunsmore, kie ekde la jaro 1998 konstruiĝis la tipo Peugeot 206, estis fermita fine de la jaro 2006 kaj la produktado de la daŭriga tipo 207 ŝovata al Trnava (Slovakio).

eta|maldekstra|300px|
eta|dekstra|300px|

## Vidu ankaŭ 
* modelo Peugeot 104
* modelo Peugeot 106
* modelo Peugeot 107
* modelo Peugeot 108
* modelo Peugeot 202
* modelo Peugeot 203
* modelo Peugeot 204
* modelo Peugeot 205
* modelo Peugeot 206
* modelo Peugeot 207
* modelo Peugeot 304
* modelo Peugeot 307
* modelo Peugeot 403
* modelo Peugeot 404


Kategorio:Motorciklaj firmaoj
Kategorio:Francaj aŭtomobilfabrikoj
Kategorio:Aŭtomobilmodeloj
Sinplus

**Sinplus** estas svisa duopo el la du fratoj Ivan kaj Gabriel Broggini. La du muzikistoj estas el Tiĉino, la itallingva parto de la lando. La duopo estis elektita reprezenti Svislandon en la Eŭrovido-Kantokonkurso 2012 en Bakuo, post kiam ili gajnis en la svisa nacia finalo de la konkurso. Tamen la 22-an de majo 2012 ili ne pasis tra la duonfinalo.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo

Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 2012
Kategorio:Svisaj muzikaj grupoj
Kategorio:Tiĉinanoj
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 2009
Pupteatro (Budapeŝto)

**Pupteatro de Budapeŝto** estas grava kultura Monumento historia en Budapeŝto, laŭ Avenuo Andrássy, tial ĝi estas parto de Monda Heredaĵo.
eta|Neona reklamo de la Pupteatro
eta|Fasado de la Pupteatro

## Historio 
La pupteatro estis fondita en la frua erao de la socialismo en 1949. Longe ĝi estis la unusola pupteatro en Hungario. La repertuaro dekomence konsistis ne nur el porinfanaj spektakloj, sed ankaŭ el mondkonataj teatraĵoj aŭ operoj adaptitaj al pupoj. La stabo ofte gastroladas ankaŭ eksterlande, ekzemple en Francio, Italio, Ĉinio, Usono, Aŭstralio. Muzikistoj akompanas la spektaklojn. La teatro nuntempe prezentas jare po 350 spektaklojn, kiujn vidis jare po 95000 homoj.

## Konstruaĵo 
La impona konstruaĵo aĝas pli, ol cent jarojn. Ĝi estas la plej granda en Mez-Eŭropo. La pupteatro havas 403 sidlokojn kaj estas ankaŭ malgranda scenejo kun 99 sidlokoj en la kvara etaĝo.

## Geaktoroj kaj aliaj trupanoj (elekto) 
La tuta trupo konsistas el 110 homoj. Elekto el la (iamaj) artistoj: Norbert Ács, Imre Ambrus, Andor Balajthy, Margit Balla, Anna Bánd, Róbert Bánky, Gábor Beratin, Gyöngyi Blasek, István Bölöni Kiss, Vera Bródy, Lívia Dobák, István Erdős, Hugó Gruber, Anna Györgyi, Kató Györkös, Henrik Gyurkó, Gertrúd Havas, László Hetey, Károly Horváth (aktoro), Ildikó Kilin, Erzsi Könyves Tóth, Iván Koós, István Láng (komponisto), Péter Levente, János Meczner (teatrestro), Lili Ország, Csaba Ősz, Imre Pataky (pupteatristo), Kati Román, Márta Szakály, Irén Szöllősy, Kató Szőnyi (ĉefreĝisoro), József Szűr Szabó, Lili Vörösmarty.

## Repertuaro (elekto) 
* Ŝekspiro: Somermeznokta sonĝo, La Tempesto
* Sándor Petőfi: Johano la Brava
* Imre Madách: La tragedio de l' homo
* Volfgango Amadeo Mozarto: Die Zauberflöte

## Fontoj 
* hungare

Pupteatro
Kategorio:Pupteatroj
Miklós Szinetár

**Miklós SZINETÁR** [miklOŝ sinetAr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szinetár Miklós** estas hungara reĝisoro, altlerneja instruisto. Lia edzino estas Ildikó Hámori, lia filino estas Dóra Szinetár.

Miklós Szinetár naskiĝis la  1932 en Budapeŝto.

## Biografio 
Miklós Szinetár akiris reĝisoran diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 1953, poste li debutis en Operetoteatro (Budapeŝto). Baldaŭe li reĝisoradis en Hungara Televizio, kie li estis vicestro. Li estris Operetoteatron, Operejon kaj li instruis en la ĉeflernejo. Li havas edzinon (Ildikó Hámori), filon kaj filinon. En 2007 li verkis libron pri operoj. Li ricevis premion Kossuth en 1970, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.

## Elektitaj disĉiploj 
* Lajos Balázsovits
* Emese Balogh
* Ágnes Bánfalvy
* Zoltán Barabás Kiss
* Attila Barát
* Miklós Benedek
* Péter Benkő
* Lajos Bertók
* Lajos Cs. Németh
* András Csonka
* Karola Csűrös
* Krisztina Deák
* István Dégi
* János Dégi
* Klára Falvay
* Mária Gór Nagy
* Péter Győri
* Franciska Győry
* Zsolt Homonnay
* Gabi Jobba
* Géza Kaszás
* Levente Király
* Erika Kiss
* Péter Korbuly
* József Madaras
* Gabi Magda
* Sándor Mikula
* Lili Monori
* István O. Szabó
* Tibor Orbán
* Ferenc Paláncz
* Zsuzsa Pálos
* Erzsi Pásztor
* Ildikó Pécsi
* Károly Rékasi
* Károly Rupnik
* Milán Rusz
* Ila Schütz
* András Sinkovits-Vitay
* Máté Szabó (reĝisoro)
* Ilona Szekeres
* László Széles
* Béla Tarr
* Mónika Ullmann
* Margit Vetró

## Liaj reĝisoraĵoj (elekto) 
* diversaj kinejaj filmoj inter 1961-1978, ekzemple *Háry János* (Johano Háry), 1966; *Csárdáskirálynő* (Reĝino de ĉardaŝo), 1971
* diversaj televiziaj filmoj (ankaŭ serioj) inter 1963-1991, ekzemple *Rózsa Sándor* (Sándor Rózsa), 1971; Burgo de la duko Blubarbo, 1981; *Liszt Ferenc* (Franz Liszt), 1982
* diversaj operaj filmoj, ekzemple La barbiro de Sevilo
* diversaj operoj, ekzemple La barbiro de Sevilo; Carmen; Ladislao Hunyadi; Tannhäuser

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Straperlo

La hispana termino ***estraperlo*** aŭ ***straperlo*** estis uzata en Hispanio por aludi al komerco kontraŭleĝa de varoj kiuj devus pagi ian tipon de imposto por la ŝtato. Etende temas pri neregula agado aŭ komploto iatipa, kaj tie oni uzas kiel sinonimo de nigra merkato. La praktikinto de straperlo estis nomata *straperlisto*.

La deveno de tiu akronimo estas en politika skandalo okazinta dum la Dua Hispana Respubliko, produktita kiel konsekvenco de la enmeto de ludo de elektra ruleto de marko "Straperlo", nomo devena el **Stra**uss, **Per**el kaj **Lo**wann, judnederlandaj familinomoj de kiuj promociis tiun negocon, kiuj ŝajne estis alportintaj al la akronimo literojn laŭ la proporcia kvanto al la partopreno en la entrepreno (aliaj versioj asertas, ke la termino devenas nur el la du unuaj nomoj).

## Historio 
## Uzado de la vorto 
## Notoj 
## Bibliografio 
* Marc Fontbona, *El estraperlo, una ruleta política*, "La Aventura de la historia" (Madrid), núm. 120 (Octubre 2008), 36-40.
* *"El caso Strauss. El escándalo que precipitó el final de la II República",* de José Carlos García Rodríguez (Editorial Akrón, Astorga -León- 2008, ISBN 978-84-936725-0-8).
* ''"El preu de la fam. L'estraperlo a la Catalunya de la Postguerra."'' de Laura de Andrés Creus (Editorial Ara Llibres, Badalona 2010, ISBN 978-84-92552689).
* El Mundo - El Straperlo, la ruleta política 
* La Vanguardia del Siglo XX (tiama ĵurnalo)
* Las Provincias - Estraperlo: la corrupción desacredita a la política

Kategorio:Dua Hispana Respubliko
Kategorio:Politika korupteco
Zsuzsa Lehoczky

**Zsuzsa Lehoczky** [ĵuĵa lehocki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lehoczky Zsuzsa** estas hungara aktoro. Ŝia edzo estis Lajos Tichy.
[eta|dekstre|220ra|Zsuzsa Lehoczky en [2011]]
Zsuzsa Lehoczky naskiĝis la  1936 en Szeged.

## Biografio 
Zsuzsa Lehoczky komencis sian karieron en Nacia Teatro (Szeged) jam en 1947, kiel knabino. Inter 1949-1956, kiel plenkreskulo ŝi dancadis samloke. En 1962 ŝi aliĝis al Operetoteatro (Budapeŝto). Ŝi havis edzon, kiu estis konata futbalisto. Ŝi ricevis premion Kossuth en 2004, pli frue ankaŭ aliajn premiojn.

## Ŝiaj roloj (elekto) 
* 4 kinejaj filmoj inter 1963-1967
* 14 televiziaj filmoj (ankaŭ serioj) inter 1968-2007, ekzemple *Barátok közt* (Inter geamikoj), 2000
* diversaj teatraj roloj, ekzemple William Shakespeare: Somermeznokta sonĝo; Bizet: Carmen - dancistino; Pongrác Kacsóh: Johano la Brava - kortega damo; Gergely Csiky: *Nagymama* (Avino); Loewe: My Fair Lady - Eliza Doolittle; Imre Kálmán: *Csárdáskirálynő* (Reĝino de ĉardaŝo) - Stázi kaj Cecília; Barillet-Grédy: *A kaktusz virága* (Floro de kakto) - Madame Chouchou

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj operetkantistoj
Kategorio:Hungaraj muzikalkantistoj
Šíp

**Šíp** (supermara alteco 1169.5 m) estas masiva rokoriĉa monto elstaranta super kunfluejo de riveroj Oravo kaj Váh en montaro Granda Fatro en distrikto Ružomberok. Ĝi troviĝas en samnomata nacia naturrezervejo Šíp kaj ĝi nomigas geomorfologian subtutaĵon Šípska Fatra.

Šíp kreas signifan pejzaĝan dominaĵon de la tuta vasta ĉirkaŭaĵo de la kunfluejo de ambaŭ riveroj. El ĉefa montopinto estas preskaŭ ronda vido, sur malpli alta okcidenta montopinto de Zadný Šíp (*Malantaŭa Šíp*) kun supermara alteco 1&nbsp;143&nbsp;m estas laŭ mito jam ekde la tempoj de sanktaj Cirilo kaj Metodo granda ligna kruco. Tiu ĉi kruco estis lastfoje renovigita en la jaro 2005 post ĝia neniigo fare de somera blovego.

La pinto de Šíp estas alirebligita laŭ flava markita turisma vojo kondukanta de fervojhaltejo Kraľovany ĝis municipo Stankovany. Tiu ĉi turisma vojo superis en sektoro inter kabanoj Pod Šípom kaj la pinto de Zadný Šíp tre abruptan vojon, en la jaro 2009 anstataŭigita per pli facila vojo tra „Lazy“.

Jam ekde la jaro 1980 la tuta teritorio de Šíp kun areo 302 ha estas ŝirmata kiel nacia naturrezervejo. Ĉefa kaŭzo por la proklamo estis apero de raraj plantaj kaj animalaj socioj ligitaj al kalkoŝtonaj kaj dolomitaj rokoj.

## Referencoj 
## Galerio 

Dosiero:Šíp (1169 m) při pohledu od Rojkova.jpg|Šíp vidata de municipo Rojkov

## Vidu ankaŭ 
*Nacia naturrezervejo Šíp

Kategorio:Granda Fatro
Kategorio:Montoj en Slovakio
Kategorio:Geografio de Regiono Žilina
Kategorio:Distrikto Ružomberok
Lenke Lorán

**Lenke Lorán,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lorán Lenke** estis hungara aktoro. Ŝiaj edzoj estis laŭvice Dezső Lemhényi (akvopilkisto) kaj László Kozák.

Lenke Lorán naskiĝis la  en Győr, ŝi mortis la  supozeble en Budapeŝto.

## Biografio 
Lenke Lorán aĝis 8, kiam ŝi komencis lerni baleton, sed post 4 jaroj ŝi finis ĝin. Baldaŭ ŝi lernis aktorteknikon private, post lernado ŝi komencis sian aktoran karieron en Operetoteatro (Budapeŝto) en 1943. Baldaŭe ŝi aliĝis al diversaj teatraj trupoj en Budapeŝto, ekzemple al Teatro Petőfi. Ŝi edziniĝis dufoje kaj havas filon. Ŝi estis dika, tial ŝi plej ofte ricevis gajajn rolojn. Ŝi ricevis 9 premiojn inter 1968-2015, krome la titolon "eterna membro de Nova Teatro (Budapeŝto)".

## Ŝiaj roloj (elekto) 
* 22 kinaj filmoj inter 1943-1972, ekzemple Dolarpaĉjo, 1956; *Csárdáskirálynő* (Reĝino de ĉardaso), 1971
* 11 televiziaj filmoj (ankaŭ serioj) inter 1963-2001
* diversaj teatraj roloj, ekzemple Károly Aszlányi: *A hét pofon* (Sep vangofrapoj) - Miss Finigale; Mór Jókai: *Gazdag szegények* (Riĉaj malriĉuloj) - Panna

## Fontoj 
* hungare kun foto

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj komikistoj
Avenuo Andrássy

eta|80px|maldekstra|
**Avenuo Andrássy** estas la plej impona vojo de Budapeŝto, ekde 2002 ĝi estas monda heredaĵo. Gyula Andrássy estis ministro.

## Historio 
eta|250px|maldekstra|Vido al komenca parto de la avenuo
En la konstante pligrandiĝanta Budapeŝto mankis vasta avenuo el la urbocentro. En 1870 oni planis ĝin kune kun Granda Bulvardo. La 2 vojoj renkontiĝis en placo nomata *Oktogon*, ĉar la placo formas okangulon. Komence la vojo ne estis tro larĝa, sed tio pli kaj pli vastiĝas. Jam ĉe la komenco estas aleoj ĉe la trotuaroj, kiam la vojo vastiĝas, aldoniĝas pli novaj aleoj. Apud la avenuo imponaj palacoj (proksime de Placo de Herooj jam vilaoj konstruiĝis. En 1876 la avenuo pretiĝis. La vojo kovriĝis per lignaĵo pro la ĉevaloj. Fine de la 19-a jarcento la publiko ne permesis konstrui tramon, tial oni faris subkrustan metroon.

La avenuo estas 2310 m-ojn longa. Ĝi startas de fino de la malgranda bulvardo, trairas la grandan bulvardon kaj finiĝas ĉe Placo de Herooj. La avenuo pli frue nomiĝis vojo Sugár (=duondiametro), ekde 1886 vojo Andrássy, ekde 1950 vojo Stalin, ekde 1956 vojo de Hungara Junularo, ekde 1957 vojo Konstitucio, ekde 1990 denove vojo Andrássy.

La avenuo havas 3 partojn. La unua estas inter la malgranda bulvardo ĝis *Oktogon*. Tie la larĝo estas nur 34 m. Tie troviĝas Muzikakademio Franz Liszt, Pupteatro (Budapeŝto) kaj Budapeŝta Ŝtata Operejo. La sekva parto etendiĝas ĝis placo Zoltán Kodály. Tio larĝas 46 m-ojn. La domoj estas iom malaltaj. La lasta parto same tiel larĝas 46 m-ojn, sed laŭ la vojo estas apartaj vilaoj kaj palacoj.

## Vidindaĵoj 
Krom la supre menciitaj konstruaĵoj nepre estas menciinda "Muzeo de teroro". En la 1930-aj jaroj ĝi estis palaco de juda riĉulo. Dum la faŝisma erao la Gestapo havis ĝin kaj profitis fifama malliberejo. Dum la frua socialismo neniu ŝanĝiĝis, nur la estroj estis komunistoj. Post fino de la socialismo la palaco prezentas la tiaman teroron.

Skulptaĵoj laŭ la avenuo estas pri Mór Jókai, Endre Ady, Bálint Balassi, György Szondy, Miklós Zrínyi kaj János Bottyán (generalo).

Kategorio:Budapeŝto
Mandinga

**Mandinga** estas rumania popmuzika grupo el Bukareŝto. La origina soloisto de la grupo estis la kantistino Elena Gheorghe, kiu forlasis la ensemblon en 2005. Ekde la jaro 2006, la nova gvida kantistino estas Elena Ionescu.

La grupo reprezentis Rumanion en la Eŭrovido-Kantokonkurso 2012 en Bakuo, kaj pasis al la finalo, kie la bone farita kaj cetere grandparte hispanlingve kantata rumana kontribuaĵo atingis la 12-an pozicion kun la kanto "Zaleilah" (jutuba filmeto) .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* (es, en, ro) Oficiala retejo
* (de) Mandinga ĉe *eurovision.de*
* (en) Mandinga ĉe Discogs

Kategorio:Rumanaj muzikaj grupoj
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 2012
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 2002
5114 Yezo

'*5114 *Yezo'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Hiroŝi Kaneda kaj Sejĝi Ueda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo.

## Nomo 
*Yezo* (*Yeso* aǔ *Ezo'') estis la malnova nomo de Hokajdo ĝis 1869. Mallongdaŭra respubliko de Ezo ekzistis inter 1868 kaj 1869.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroŝi Kaneda
Kategorio:Malkovrita de Sejĝi Ueda
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Rudolf Grauer

**Rudolf GRAUER** (naskiĝinta la  en Opava/Troppau, mortinta la  en Vieno) estis aŭstra ĉasisto kaj esploristo en Afriko. [eta|Pigmea [kabano.]]Li vojaĝis en 1904/05 en Ugandon, 1907 en Tanganjikon. Dum ekskurso financigita fare de la *Korta Muzeo Aŭstria* (hodiaŭ: Naturhistorisches Museum Wien) en Kongon li estis unu el la unuaj eŭropanoj renkontiĝantaj kun la Mamutti-pigmeoj. Li daŭre kunprenis multajn mortigitajn bestojn de siaj vojaĝoj por eŭropaj muzeoj.

La orienta gorilo *Gorilla beringei grauerii* kiel ankaŭ la silvio *Sylvia graueria* aŭ *Graueria vittata* portas lian nomon.

## Literaturo 
* *Abenteuer Ostafrika. Der Anteil Österreich-Ungarns an der Erforschung Ostafrikas*, (=Katalog der Burgenländischen Landesausstellung im Schloß Halbturn vom 11. Mai bis 28. Oktober 1988), Eisenstadt 1988.

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio kun verkaro. 
* Biografio kun foto.
* Retpaĝaro de la Naturscienca muzeo en Vieno. , 
* Pri la kolekto de Grauer en jarlibro muzea datumanta de 1918/19.

Kategorio:Esploristoj de Afriko
Kategorio:Aŭstraj esploristoj
Kategorio:Ĉasistoj
Kategorio:Aŭstroj
Hispana Maroko

La **Hispana Maroko** (, , nome en marokaj medioj; ankaŭ  signifanta 'hispana okupado de Maroko') estas la jura koncepto aplikita al serio de teritorioj de la sultanlando de Maroko en kiuj Hispanio, laŭ la franca-hispana interkonsentaro subskribita la 27-a de novembro de 1912, organizis reĝimon de protektorato.
eta|Franca protektorato de Maroko en 1912 helverde, inter rozkolore Hispana protektorato de Maroko kaj ruĝe Hispanio kaj ties teritorioj
La protektorato konsistis el du teritorioj de la aktuala Maroko, geografie disaj: la zono de la norda Maroko, kiu inkludas la regionojn de la Rif-montaro kaj Jebala, havis limon norde kun la urboj de Sebto kaj Melilo (kiu ne apartenis al la teritorio de la protektorato ĉar temas pri hispana teritorio) kaj kun la internacia kunposedaĵo de Tanĝero; kaj sude kaj oriente limis kun la Franca Protektorato de Maroko. La suda zono estis Tarfajo, lime sude kun la tiama hispana kolonio de Hispania Saharo, kaj sudokcidente kaj norde kun la rivero Dra kiel limo.

Ok monatoj antaŭ tiu interkonsento, Francio jam estis kreinta sian propran protektoraton ĉe la plej parto de la nuna Maroko. Tamen la kreado de kolonia administrado ĉe la teritorioj de la protektorato en Rif ne okazos ĝis 1927, post kiam la zono estis pacigita. La protektorato daŭris ĝis la 7-a de aprilo de 1956, escepte ĉe tio konata kiel la suda protektorato aŭ norda regiono el la tri en kiu oni dividis la teritorion de la Hispania Saharo.

## Antaŭaĵoj 
## Historio 
### Rifa milito 
### Dua Hispana Respubliko 
### Frankismo 
Inter 1940 kaj 1945, la protektorato de la Internacia Zono de Tanĝero sur tiu urbo estis suspendita, kaj Frankisma Hispanio plenumis la efektivan suverenecon metante ĝin en la Hispana protektorato.

## Administra organizo 
## Kulturo 
## Bibliografio 
* Javier Tussell, Juan Avilés y Rosa Pardo (eldonistoj). *La política exterior de España en el siglo XX*, Biblioteca Nueva, Madrid, 2000. ISBN 84-7030-767-3

## Eksteraj ligiloj 
* "El Protectorado Español en Marruecos (1912-1956). Una perspectiva histórica" , de Eloy Martín Corrales. Digitala versio de la Ĉapitro V de la libro eldonita de J. Nogué kaj J. L. Villanova "España en Marruecos (1912-1956). Discursos geográficos e intervención territorial", Editorial Milenio, Lleida, 1999, paĝoj 145-158.
* La gestión municipal de las ciudades del norte de Marruecos durante la época del Protectorado español: 1912-1956, prelego en la *VIII Congreso de la Asociación Española de Historia Económica* de Mimoun Aziza, Departamento de Historia, Facultad de Letras y Ciencias Humanas, Mequinez (Maroko) (PDF)
* Orán y Mazalquivir en la política norteafricana de España (1589-1639), doktoriga tezo de Beatriz Alonso Acero (PDF).
* *Historia de Marruecos* , Consejería de Educación de la Embajada de España en Rabat, 1994. Kunordigita de José Crespo Redodo (PDF)
* 1956-1961: La retirada del Ejército español de Marruecos
* Ceuta y el Norte de África, República, guerra y represión. 1931-1944. Francisco Sánchez Montoya. http://lacomunidad.elpais.com/fsanchezmontoya

Kategorio:Historio de Hispanio
Kategorio:Historio de Maroko
Kategorio:Koloniismo
Pastora Soler

**Pastora SOLER**, naskonome **Pilar Sánchez Luque** (naskiĝis la  en Coria del Río, Hispanio) estas andaluza kantistino.

Frua kantistino, ŝi komencis kanti junaĝe andaluzan kanton kaj kanzonojn de flamenko por diversaj eventoj. Ŝi prilaboris versiojn de klasikaj kanzonoj de Rafael de León aŭ Manuel Quiroga kaj kunlaboris kun muzikistoj kiel Carlos Jean. Krome, ŝi komponas kanzonojn kaj miksas andaluzan kanton aŭ flamenkon kun elektronika muziko aŭ pop-muziko.

Ŝi estis elektita por reprezenti Hispanion en Eŭrovido-Kantokonkurso 2012, en Bakuo. Rekte kandidatiĝinta por la finalo de la 26-a de majo (la duonfinaloj okazis la 22-an kaj 24-an de majo), ŝi interpretis *Quédate conmigo* (Restu kun mi), kie la bone farita hispana kontribuaĵo atingis la 10-an pozicion.

## Diskaro 
### Albumoj 
* 1992: *El mundo que soñé*
* 1994: *Nuestras coplas*
* 1999: *Fuente de luna*
* 2001: *Corazón congelado*
* 2002: *Deseo*
* 2005: *Pastora Soler*
* 2005: *Sus grandes éxitos*
* 2007: *Toda mi verdad*
* 2009: *Bendita locura*
* 2010: *15 Años*
* 2011: *Una mujer como yo*

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala retejo de Pastora Soler 
*  Informoj pri Pastora Soler
*  Informoj pri Pastora Soler 
*  Paĝo pri Pastora Soler en retejo de Eŭrovido-Kantokonkurso 2012

Kategorio:Hispanaj kantistoj
Kategorio:Flamenko
Kategorio:Hispanlingvaj kantistoj
Kategorio:Andaluzio
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 2012
Kategorio:Naskiĝintoj en Hispanio
Gravamina

[eta|Malbonfamigo de la [papo.]] **Gravamina nationis germanicae** aŭ simple **Gravamina** (pluralo de lat. *gravamen*) estis plendoj de la germana nacio kontraŭ mankoj kaj misfunkcioj ene de la Eklezio. Ili estis artikulaciataj dum regnaj parlamentoj (*Reichstage*) kaj koncilioj, precipe en la 15-a kaj la 16-a jarcentoj. Ili preparis la vojon de la reformacio,

## Notoj 
## Literaturo 
* Eike Wolgast: *Gravamina nationis germanicae* En: Theologische Realenzyklopädie vol.14, Berlino/Novjorko 1985, ISBN 3-11-008583-6, p. 131-133
* Bernhard Lohse: *Luthers Theologie in ihrer historischen Entwicklung und in ihrer systematischen Zusammenstellung*, Göttingen 1994, p.23
* Bruno Gebhardt: *Die Gravamina der deutschen Nation gegen den römischen Hof. Ein Beitrag zur Vorgeschichte der Reformation*, Vroclavo 1895
* Gerhard Taddey (eld.): *Lexikon der deutschen Geschichte*, 2-a eldono, Stuttgart 1983, ISBN 3-520-80002-0, p. 476
* Peter Blickle: *Die Reformation im Reich*, Stuttgart 1992, ISBN 3-8001-2626-5, p. 27-28

## Eksteraj ligiloj 
* Charles Hastings Collette, ed. *One Hundred Grievances: A Chapter from the History of Pre-Reformation Days*. London, 1869.

Kategorio:Reformacio
Kategorio:Historio de Romkatolika Eklezio
Lengnau BE

**Lengnau** (en la franca lingvo **Longeau**) estis urbo
ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Büren kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Bielo en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 4603 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Lengnau situas ĉe la suda flanko de la Ĵurasa Montaro, proksimume 10 kilometrojn oriente de la urbo Bielo. Tra la komunumo fluas la rojo *Leugene*, kiu en Grenchen alfluas al Aro. En Lengnau troviĝas la horloĝfabriko kun la esperanta nomo Rado, kiu aktuale apartenas al la Swatch-grupo.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 7,38 km², de kiuj 36,0% estas kovritaj de arbaro, 39,3% servas por agrikulturo kaj 21,7% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Grenchen limas en nordo kaj oriento al Grenchen (SO), en sudo al Büren ĉe Aro, en sudokcidento al Meinisberg, en okcidento al Pieterlen, kaj en nordokcidento al Romont.

## Trafiko 
Tra Lengnau pasas la kantona ĉefvojo n-ro 5 kaj la svisa aŭtovojo A5, kies plej proksima alveturejo situas rekte okcidente de la komunumo inter Büren kaj Pieterlen. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per la trajnlinio de Soloturno al Bielo kaj la loka busreto de la urbo Bielo.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Lengnau datiĝas el la jaro 983 kiel *Lengenach*. Kiel parto de la mezepoka Senjorujo Strassberg, Lengnau fariĝis en la jaro 1388 respektive 1393 havaĵo de la urbo Berno kaj estis atribuita al ties voktejo Büren.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj signifoj de Lengnau
* Lengnau BE (stacidomo)

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Lengnau

## Bildoj 

Dosiero:2011-01-13 Lengnau (Foto Dietrich Michael Weidmann) 079.JPG|Horloĝfabriko de Rado en Lengnau, vidita el la trajno
Dosiero:2012-05-26-Seeland (Foto Dietrich Michael Weidmann) 042.JPG|Preĝejo de Lengnau
Dosiero:2012-05-26-Seeland (Foto Dietrich Michael Weidmann) 001.JPG|Trafikcirklo apud la aŭtovojalveturejo
Dosiero:2012-05-26-Seeland (Foto Dietrich Michael Weidmann) 050.JPG|Vilaĝocentro
Dosiero:2012-05-26-Seeland (Foto Dietrich Michael Weidmann) 059.JPG|Sidejo de RADO en Lengau
Dosiero:2012-05-26-Seeland (Foto Dietrich Michael Weidmann) 022.JPG|Stacidomo de Lengnau
Dosiero:2012-05-26-Seeland (Foto Dietrich Michael Weidmann) 008.JPG|Gastejo Bären
5146 Moiwa

'*5146 *Moiwa'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la Monto Moiwa (japane 藻岩山, *Moiwayama''), ŝatata kaj de la skiantoj kaj de la marŝantoj, kaj elde kiu estas bela vido al Sapporo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroŝi Kaneda
Kategorio:Malkovrita de Sejĝi Ueda
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Nina Zilli

**Nina ZILLI** (naskonome **Maria Chiara Fraschetta**) (naskiĝis la  en Piaĉenco), estas itala kantistino kaj kant-verkistino.

Post kiam ŝi aperigis sian debutan unuopaĵon "50mila", ŝi atingis komercan sukceson per la albumo *Sempre lontano*, aperinta post ŝia partopreno en la sekcio de novuloj al la Muzik-Festivalo de Sanremo 2010. Dum la Muzik-Festivalo de Sanremo 2012, Nina Zilli estis elektita por reprezenti Italion en la Eŭrovido-Kantokonkurso 2012 en Bakuo, Azerbajĝano. Ŝi interpretis la kanzonon ''L'amore è femmina* (Amo estas ina), kaj pasis al la finalo, kie la bone farita itala kontribuaĵo atingis la 9-an pozicion..

## Diskaro 
### Albumoj 
* 2010: *Sempre Lontano*
* 2012: *L'amore è femmina*

### EP 
* 2009: *Nina Zilli*

### Unuopaĵoj 
* 2009: *50mila* (kun Giuliano Palma)
* 2009: *L'inferno*
* 2009: *L'amore verrà*
* 2010: *L'uomo che amava le donne*
* 2010: *50mila Mousse T Remix*
* 2010: *Bacio D'ad(d)io*
* 2012: *Per Sempre*
* 2012: *L'ammore è femminà''

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Nina Zilli
* Nina Zilli en Allmusic
* Paĝo pri Nina Zilli en retejo de Eŭrovido-Kantokonkurso 2012

Kategorio:Italaj kantistoj
Kategorio:Itallingvaj kantistoj
Kategorio:Italaj popkantistoj
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 2012
Kategorio:Naskiĝintoj en Italio