open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Naciaj Parkoj Sekvoja kaj Reĝa Kanjono

La 
* Nacia Parko Reĝa Kanjono – angle Kings Canyon National Park* - (iom pli norde) kaj la
* Nacia Parko Sekvoja – angle *Sequoia National Park* – (iom pli sude)

situas en la suda parto de la montaro Sierra Nevada, en la oriento de la ŝtato Kalifornio en Usono.

Fakte la du naciaj parkoj konsistigas unuecan arbaran teritorion – ili estas komune administrataj kaj ofte kune nomataj **Naciaj Parkoj Sekvoja kaj Reĝa Kanjono** (angle *Sequoia and Kings Canyon National Parks'').
Konstanca (dukino de Bretonio)

**Konstanca** (naskiĝis en 1161, mortis la 5-an de septembro 1201) estis hereda dukino de Bretonio de 1166 ĝis 1201.

Ŝi estis la sola ido de Konan la 4-a de Bretonio kaj Margareta de Huntingdon, nepino de Reĝo Davido la 1-a de Skotlando.

En 1181 pro diplomataj kialoj la dudekjara Konstanca devis edziĝi al Gotfredo, kvara filo de Henriko la 2-a (Anglio) kaj Eleonoro de Akvitanio. Ili havis tri infanojn:
* Eleonora (konata kiel la *bela knabino de Bretonio* (1182/84-1241), kiu estis kaptata en 1202, kune kun sia frato Arturo, de Johano (Anglio) kaj enkarcerigata ĝis sia morto en Anglio
* Matilda de Bretonio (m. infane antaŭ 1189)
* Arturo la 1-a (Bretonio) (1187-1203), naskita post la morto de Gotfredo.

Per sia edziĝo al Konstanca, Gotfredo estis jure duko de Bretonio, kaj li malpermesis Konstancon fari decidojn pri la duklando. Tamen en 1186 li mortis pro turnira akcidento ĉe Parizo: verŝajne li estis mortige piedpremigata de ĉevalo. Post tio Konstanca regis Bretonion.

Henriko la 2-a aranĝis duan edziĝon (kiu okazis la 3-an de februaro 1188), al Ranulf de Blondeville (6-a Grafo de Chester). En 1191 Rikardo la 1-a (Anglio) proklamis Arturon, la filon de Konstanca, sia heredonto, prefere al sia frato Johano.

Por pligrandigi la rangon de Arturo, Konstanca la igas agnoski dukon en 1196, sed ne abidkis kaj adis regi. Ŝiaj rilatoj kun Ranulf malfacilis. La saman jaron Ranulf eĉ enkarcerigis sian edzinon en Normandio. Sekvis ribeloj en Bretonio, kaj en 1198 Ranulf devis liberigi ŝin. Post tio Konstanco aranĝis la nuligon de la geedzeco. En 1199 ŝi denove edziĝis, al Guy de Thouars.

Konstanca favoris aliancon kun la franca reĝo Filipo la 2-a, kiu, post la morto de Rikardo la 1-a en 1199, agnoskis Arturon Duko de Bretonio kaj Grafo de Majno, Poitou kaj Anĵuo. La angla reĝo Johano invadis Francion en 1202. Dum Arturo sieĝis sian avinon, Eleonoron de Akvitanion, armeo de Johano surprizis kaj kaptis lin. Arturo mortis - verŝajne murdite - en 1203. Ankaŭ kaptata estis Eleonoro, filino de Konstanca.

Konstanca kaj Guy havis tri filinojn:
* Alix de Thouars (1200-1221), kiu tuj iĝis dukino. Ĝis 1206 Guy servis kiel regento, sed tiun jaron Filipo la 2-a forprenis la postenon de regento por si mem. En 1213 Alix edziĝis al Petro de Dreux, kiu tuj iĝis regento. Alix mortis dum akuŝo.
* Katerina de Thouars (1201- ĉ. 1240), kiu edziĝis al André, Lordo de Vitré en Bretonio
* Margareta de Thouars (1201-1216/1220), kiu edziĝis al Geoffroy la I-a de Rohan..

Konstanca mortis ĉe Nantes la 5-an de septembro 1201, post kiam ŝi naskis ĝemelinojn, kaj entombiĝis en Nantes.

## Referencoj 
Kategorio:Bretonaj dukoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1161
Kategorio:Mortintoj en 1201
Kategorio:Historio de Francio
Kategorio:Historio de Anglio
Esperantistoj-vojaĝintoj

De la komenco de la historio de Esperanto, ofte aperis homoj kiuj kunligis grandajn mondvojaĝojn kaj Esperanton. Vojaĝceloj kaj vojaĝrimedoj diversas. Rolo de Esperanto ankaŭ diversas: ĉu ĝi estas la ĉefa celo, ĉu la ĉefa lingvo, ĉu nur flanka aspekto de la vojaĝo. Iuj el tiuj vojaĝintoj verkis librojn raportantajn siajn vojaĝspertojn, ĉu en Esperanto, ĉu nacilingve menciante kiun rolon ludis Esperanto. De kelkaj jaroj vojaĝantaj esperantistoj ankaŭ aperas sur la reto.

## Vojaĝintoj 
## Notoj kaj referencoj 
!
Kategorio:Esperantistoj
Kategorio:Vojaĝo
Kategorio:Listoj pri Esperanto
Reĝo Johano (Shakespeare)

***La Vivo kaj Morto de Reĝo Johano*** () estas historia teatraĵo de William Shakespeare.250ra|dekstra|eta|Faksimilo de la unua paĝo de *King John* el la *Unua Folio*, 1623Grava fonto de *Reĝo Johano* estis antaŭa anonima teatraĵo, *La Maltrankvila Regno de Reĝo Johano* (angle, *The Troublesome Reign of King John*, ĉ. 1589), kiun pluraj kleruloj, aparte dum la deknaŭa jarcento, konsideris esti verko de Shakespeare mem (aliaj sugestoj estas Christopher Marlowe, Robert Greene, Thomas Lodge, George Peele, aŭ unuope aŭ kiel kunlaborantoj).

Ne certas kiam *Reĝo Johano* unue prezentiĝis. En 1598 Francis Meres menciis ĝin en listo de teatraĵoj de Shakespeare eldonitaj tiun jaron. Eble Shakespeare verkis ĝin en 1595 aŭ 1596. Ĝi estas enhavata en la *Unua Folio* - 1623-a aro de dramoj de Shakespeare.

La verko traktas la regnon de Johano (Anglio). Nuntempe ĝi estas inter la malpli ofte prezentataj dramoj de Shakespeare.

Kategorio:Ŝekspiraj teatraĵoj
Alix de Thouars (dukino de Bretonio)

**Alix de Thouars** (naskiĝis ĉirkaŭ 1200, mortis la 21-an de oktobro 1221) estis la nominala dukino de Bretonio ekde 1203 ĝis sia morto.

Ŝi estis filino de Konstanca de Bretonio kaj Guy de Thouars. Konstanca mortis preskaŭ tuj post la nasko de Alix kaj ŝia ĝemela fratino Katerina. Post la morto de sia duonfrato Arturo la 1-a en 1203, Alix iĝis dukino de Bretonio, kaj Guy, regento. Sed en 1206 Filipo la 2-a (Francio) forprenis la postenon de regento por si mem. En 1213 Filipo devigis Alix edziĝi al sia kuzino Petro de Dreux, kiu iĝis regento, kaj kiu estis la reala reganto de la duklando ĝis 1237, kiam lia filo Johano plenaĝis. Alix mortis dum akuŝo en 1221.

Ŝi kaj Petro de Dreux havis du infanojn:
* Johano la 1-a (1217-1286), duko de Bretonio
* Yolande de Dreux, Grafino de Penthièvre kaj Porhoet, kiu en 1236 edziĝis al Hugo la 11-a (Lusignan).

Kategorio:Bretonaj dukoj
⚭
Družstevná pri Hornáde

**Družstevná pri Hornáde** (druĵstevnA pri hornAde), hungare **Hernádszentistván** (hernAdsentiŝtvAn) estas unuigita granda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo. La historia slovaka nomo estis **Kostoľany nad Hornádom**.
eta|maldekstra|Strato en Družstevná pri Hornáde

## Nazaz informoj 
* Areo: 10 km²
* Supermara alteco: 226 m
* Loĝantaro: 2330
* Poŝtkodo: 044 31
* Aŭtokodo: KS
* Telefonprefikso: 55

## Situo 
Družstevná pri Hornáde situas laŭ bordo de Hernád, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Prešov-Košice. La lasta troviĝas 9 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1423 en formo *"Zenthesthwan"*. En 1555 unuafoje menciiĝas la slovaka nomo *"Costelanka"*. En 1828 oni nombris 82 domojn kaj 622 homojn. En 1910 loĝis en Hernádszentistván 588 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato).

### Sároskisfalu/Malá Vieska 
La apuda vilaĝo menciiĝis unuafoje en 1423 en formo **Wyfalw** (=nova vilaĝo). Ties preĝejo aperis en 1433, kiu estas kermesejo. En 1910 loĝis en Sároskisfalu 482 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato).

### Tapolcsány/Tepličany 
La tria vilaĝo menciiĝis unue en 1423 en formo *"Tapliczan"*. En 1910 loĝis en Tapolcsány 588 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato).

### La 3 vilaĝoj 
Ĝis Traktato de Trianon ili apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros (reĝa departemento), al distrikto de Lemes, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. En 1960 la vilaĝoj unuiĝis. En 2001 loĝis en Družstevná pri Hornáde 3238 homoj, (3088 slovakoj, 91 ciganoj).

## Vidindaĵoj 
* preĝejo

## Famulo 
* en 1895 naskiĝis hungara poeto László Mécs
* en Tepličany mortis hungara oficisto Ede Kvassay

## Eksteraj ligiloj 
* Družstevná pri Hornáde en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo
Nacia Parko Reĝa Kanjono

eta|suda branĉo de la "reĝa rivero *Kings River* en la parko
eta|akvofalo en la parko

La **Nacia Parko Reĝa Kanjono** –  - situas en la suda parto de la montaro Sierra Nevada, en la oriento de la ŝtato Kalifornio en Usono. La parko ekfunkciis dum la jaro 1940 kaj kovras 187 329 hektarojn.

La parko troviĝas tuj norde de la Nacia Parko Sekvoja kaj fakte la du parkoj konsistigas unuecan arbaran teritorion – ili estas komune administrataj kaj ofte kune nomataj "Naciaj Parkoj Sekvoja kaj Reĝa Kanjono" (angle *Sequoia and Kings Canyon National Parks*).

Samkiel la pli suda Nacia Parko Sekvoja, ankaŭ tiu-ĉi nacia parko famas pro siaj gigantaj sekvojaj arboj. Tra la parko fluas la suda kaj meza branĉoj de la "reĝa rivero" *Kings River*, kaj la suda branĉo de la "sankt-joakima rivero" *San Joaquin River*. Kaj la suda kaj la meza branĉo de la reĝa rivero havas impresajn kanjonojn. Unu parto de la kanjono de la suda branĉo, nomata "Reĝa Kanjono", donas sian nomon al la tuta parko. Laŭ la *Guinness*-libro de mondaj rekordoj, la "Reĝa Kanjono" estas la plej profunda kanjono de Usono, kun maksimuma profundeco de 2 500 metroj. Tiu kanjono, kaj la loĝita areo *Cedar Grove*, estas la solaj partoj de la parko, kiuj aŭte atingeblas.

eta|maldekstra|la "nuba kanjono" *Cloud Canyon*, en la malcentra parto de la parko
eta|dekstra|la "paradiza valo" en la parko

## Vidu ankaŭ 
* Naciaj parkoj de Usono

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de la "Naciaj Parkoj Sekvoja kaj Reĝa Kanjono"
* panoramaj, 360-gradaj fotoj el la nordo de la parko
* panoramaj, 360-gradaj fotoj el la sudo de la parko
* vc3fjSrLybyRGw.html panoramaj, 360-gradaj fotoj el la pasejo * Kearsarge* de la parko

Reĝa Kanjono
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Usono
Rejdová

eta|dekstra|330ra|Rejdová troviĝas en la plej griza parto

**Rejdová,** hungare **Sajóréde** (ŝajOrEde), germane **Neuhaus** estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Rožňava. Ĝis 1899 la oficiala hungara nomo estis *Rédova*.

## Bazaj informoj 
* Areo: 51&nbsp;km²
* Supermara alteco: 579 m
* Loĝantaro: 740
* Poŝtkodo: 049 26
* Aŭtokodo: RV
* Telefonprefikso: 58

## Situo 
Rejdová situas sub monto 1476 m-ojn alta, laŭ bordo Sajó fondanta en la proksimeco, fine de tre longa sakovojo. Rožňava troviĝas 30&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1551 en formo *"Redowa"*. En 1672 la turkoj bruldetruis la komunumon. Inter 1709-1711 pro pesto 530 vilaĝanoj mortis. En 1828 oni komputis tie 1029 homojn. En 1910 loĝis en Sajóréde 1360 homoj, (1276 slovakoj, 29 hungaroj kaj aliaj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Rozsnyó, poste al Ĉeĥoslovakio, fine inter 1938-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Rejdová 738 homoj, (671 slovakoj, 52 ciganoj, 2 hungaroj).

## Vidindaĵo 
* luterana renesanca preĝejo, en 1682 pligrandigita, turo alkonstruiĝis en 1794

Kategorio:Municipoj en distrikto Rožňava
Talo (manĝaĵo)

eta|Prilaborado de pasto de talo en la foiro de Sankta Tomaso de Bilbao
eta|Tortoj de talo sur plato
La **talo** estas tipa manĝaĵo el Eŭskio kaj Navaro, simila al la Tortiljo el Centrameriko. Ĝi estas farita el faruno de maizo, salo kaj akvo. Poste oni kuiras ĝin.

## Historio 
La talon oni uzis kiel panon en la eŭskaj farmodomoj, kaj la restaĵon oni vespermanĝis kun lakto. Dum la 20-a jarcento populariĝis la pano el tritiko, kaj la talo ĉesis esti kutima manĝo por esti kuirita nur por specialaj okazaĵoj, do gajnis prestiĝon.

Kutime oni manĝas ĝin, kun viando kaj aliaj manĝaĵoj, sed ne sen io.

## Kuirado 
Por kuiri talon oni bezonas 350 gramojn da faruno de maizo, 250 ml de varmeta akvo kaj iomete da salo.

Oni miksas mane la farunon kaj la salon, kaj iom post iom aldonas la akvon en la centron, ĝis la miksaĵo estas homogena. Poste oni lasas ĝin dum 30 minutoj. Poste oni faras pilketojn el la miksaĵo, tiun miksaĵon oni premas el la centro ĝis ĝi iĝas maldika kaj plata, tiam, oni kuiras ĝin per pato ambaŭflanke.

Kategorio:Eŭska kuirarto
Kategorio:Manĝaĵoj
Pola landvojo n-ro 75

**Pola landvojo n-ro 75** (**DK75**) estas landvojo je longeco ĉirkaŭ 133&nbsp;km (24&nbsp;km kun landvojo n-ro ). Ĝi lokiĝas sur terenoj de Malgrandpollanda Provinco. Ĝi komencas el vojkruciĝo de st. Igołomska kaj st. Brzeska en Kraków (vojkruciĝo kun landvojo n-ro ) kaj finas en landlimo kun Slovakio apud Muszynka.
2012–2014.

## Pli gravaj urboj laŭlonge DK75 
* Pobiednik ()
* Niepołomice ()
* Targowisko (same kiel )
* Łapczyca ()
* Bochnia (same kiel ) ()
* Brzesko
* Gnojnik
* Tymowa ()
* Jurków ()
* Czchów
* Łososina Dolna
* Dąbrowa ()
* Nowy Sącz (, )
* Nawojowa
* Łabowa
* Krzyżówka ()
* Muszynka
Pola landvojo n-ro 76

**Pola landvojo n-ro 76** (**DK76**) estas landvojo je longeco ĉirkaŭ 77 km. Ĝi lokiĝas sur terenoj de Mazovia Provinco kaj Lublina Provinco. Ĝi kunigas Wilga-n kun Łuków.

## Pli gravaj urboj laŭlonge DK76 
* Wilga
* Trzcianka
* Stoczek
* Rębków
* Wola Rębkowska
* Garwolin
* Niecieplin
* Głosków
* Wilchta
* Borowie
* Chromin
* Łopacianka
* Stara Prawda
* Stoczek Łukowski
* Stare Kobiałki
* Stary Jamielnik
* Jedlanka
* Zastawie
* Dąbie
* Sięciaszka
* Łuków
Świder

*Świder - rivero
*Świder - kvartalo de Otwock
*Świder - Natura rezervejo apud Otwock
*Świder - vilaĝo en Lublina Provinco, en Distrikto Łukowski, en Komunumo Wola Mysłowska

## homoj 
*Augustyn Świder - skribisto, insurĝento
*Józef Świder - muzikverkisto
Pola landvojo n-ro 77

**Pola landvojo n-ro 77** (**DK77**) estas landvojo kiu komenciĝas el eŭropa ŝoseo  (Lipnik) kaj finas en Przemyśl.

## Pli gravaj urboj laŭlonge DK77 
* Lipnik ()
* Sandomierz (, )
* Gorzyce (, )
* Stalowa Wola (, ) - pretervojo
* Nisko (, )
* Leżajsk (, , )
* Tryńcza ()
* Jarosław ()
* Radymno () - pretervojo
* Przemyśl ()
Pola landvojo n-ro 78

**Pola landvojo n-ro 78** (**DK78**) estas landvojo je longeco ĉirkaŭ 230&nbsp;km. Ĝi kunigas Chałupi-n kun Chmielnik, trairas tra Silezia Provinco kaj Sanktakruca Provinco. Ĉi tiu vojo estas alternativo por veturantoj, kiuj veturas el kaj al Ĉeĥio, Aŭstrio aŭ Italio kaj ĝi ebligas preterpasi landliman trairejon en Cieszyn.

## Pli gravaj urboj laŭlonge 78 
* landlima trairejo en Ĉeĥion
* Chałupki ()
* Wodzisław Śląski ( (veoauto), , )
* Rybnik (, , ()
* Gliwice (, , , , ()
* Bytom
* Tarnowskie Góry (, ()
* Siewierz (, )
* Poręba
* Zawiercie (, )
* Szczekociny (, )
* Jędrzejów (, )
* Chmielnik (, )
Pola landvojo n-ro 80

**Pola landvojo n-ro 80** (**DK80**) estas landvojo je longeco ĉirkaŭ 64 km. Ĝi lokiĝas sur terenoj de Kujavia-Pomeria Provinco. Ĝi kunigas landvojo n-ro  apud Bydgoszcz kun sama vojo apud Toruń. Ĝi estas paralela kun DK10 sed en norda flanko de Wisła.

## Pli gravaj urboj laŭlonge DK80 
* Pawłówek ()
* Bydgoszcz (, )
* Bydgoszcz-Fordon ()
* Strzyżawa ()
* Zławieś Wielka ()
* Górsk
* Toruń (, , , )
* Lubicz (, , )
Rickenbach TG

**Rickenbach TG** (la mallongigo *TG* signifas *Kantono Turgovio* kaj estas uzata por distingi la komunumon de aliaj lokoj kun sama nomo) estas komunumo en la distrikto Münchwilen de Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis  loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Rickenbach, kiu ankaŭ estas nomita Rickenbach ĉe Wil respektive Rickenbach apud Wil (en la germana lingvo *Rickenbach bei Wil*) situas en la Malantaŭa Turgovio sude de la sanktgala urbo Wil. Rickenbach hodiaŭ estas kvazaŭ antaŭurbo de Wil. Tra la komunumo fluas la rivereto *Alpbach*, kiu oriente de ĝi alfluas al Turo. En okcidento Turo formas la limon komunuman kaj ankaŭ kantonon. Ĉar en Kantono Turgovio estas multe pli liberaj leĝoj por la malfermado de vendejoj ol en Kantono Sankt-Galo, en la vilaĝo Rickenbach ekzistas relative multaj grandaj vendejoj, kiuj profitas de la pli longaj malfermhoroj ol en la najbara urbo. Pro sia ligiteco al Wil kaj ankaŭ la bonaj konektoj al Vinterturo, Zuriko kaj Sankt-Galo la komunumo en la lastaj jaroj enorme kreskis kaj ankaŭ aktuale ekzistas granda konstruaktiveco.

## Najbaraj komunumoj 
Nur en oriento Rickenbach limas al turgovia komunumo nome Wilen. En nordo la komunumo limas al Wil, en okcidento al Jonschwil kaj en sudo al Kirchberg (cĥiuj tri en Kantono Sankt-Galo).

## Trafiko 
Per la loka buso numoro 732 Rickenbach atingeblas en 10 minutoj ek de la stacidomo de Wil SG. Richeknbach situas ĉe la ĉefstrato de Togenburgo al Wil kaj havas ĉe la limo al Wil rektan aliron al la aŭtoŝoseo A1 de Zuriko tra Vinterturo al Sankt-Galo.

## Historio 
Rickenbach estis la unuan fojon skribe menciita en la *Dokumento de Henau* en la 6-an de aŭgusto 754 kiel *Richinbach*. Per la dokumento la bienposedanto *Rotbald zu Henau* legacis al la Monaĥejo Sankt-Galo signifan havaĵon en Rickenbach.

La hodiaŭa politika komunumo Rickenbach estis kreita kadre de la turgovia komunumreformo la 1-an de januaro 1988 post disiĝo de la lokkomunumo Wilen de la lokkomunumo Rickenbach kaj posta kunigo de la lokkomunumo kun la municipkomunumo Rickenbach.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj komunumoj kun la nomo Rickenbach

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Rickenbach

## Bildoj 

Dosiero:Rickenbach TG - katolika preghejo Sankta Verena 172.JPG|Katolika preĝejo Sankta Verena
|Preĝejo de interne
Dosiero:Rickenbach TG 165.JPG|Konstruaĵo kun poŝtoficejo kaj kantona banko
Dosiero:Alpbach en Rickenbach TG 195.JPG|Rivereto Alpbach en la centro de la vilaĝo
Dosiero:Rickenbach TG 187.JPG|Muelejo Rickenbach
Dosiero:Rickenbach TG 202.JPG|Supermerkato ĉe la vilaĝorando
Pola landvojo n-ro 82

**Pola landvojo n-ro 82** (**DK82**) estas landvojo je longeco 81,85 km. Ĝi lokiĝas sur terenoj de Lublina Provinco. Ĝi kunigas Lublin-n kun landlimo kun Belorusio en Włodawa.

## Pli gravaj urboj laŭlonge DK82 
* Lublin
* Wólka
* Jakubowice Murowane
* Długie
* Turka
* Łuszczów Pierwszy
* Łuszczów Drugi
* Łuszczów-Kolonia
* Nowogród
* Zofiówka
* Łęczna
* Turowola
* Turowola-Kolonia
* Stara Wieś
* Brzeziny
* Wesołówka
* Albertów
* Jasieniec
* Malinówka
* Głębokie
* Podgłębokie
* Cyców
* Wólka Cycowska
* Kopina
* Świerszczów
* Świerszczów-Kolonia
* Urszulin
* Kołacze
* Włodawa
Pola landvojo n-ro 83

**Pola landvojo n-ro 83** (**DK83**) estas landvojo je longeco ĉirkaŭ 55 km. Ĝi lokiĝas sur terenoj de Grandpollanda Provinco kaj Lodza Provinco. Ĝi kunigas Turek-n kun Sieradz.

## Pli gravaj urboj laŭlonge DK83 
* Turek ()
* Dobra
* Warta
* Sieradz (, )
Pola landvojo n-ro 84

**Pola landvojo n-ro 84** (**DK84**) estas landvojo je longeco ĉirkaŭ 49&nbsp;km. Ĝi lokiĝas sur terenoj de województwa subkarpackiego. Ĝi kunigas Sanok-n kun landlimo kun Ukrainio en Krościenko.

## Pli gravaj urboj laŭlonge DK84 
* Sanok ()
* Zagórz
* Lesko
* Olszanica
* Ustrzyki Dolne
* Krościenko
Pola landvojo n-ro 81

**Pola landvojo n-ro 81** (**DK81**, kutima nomo ***wiślanka***) estas landvojo je longeco ĉirkaŭ 60 km. Ĝi komencas en Katowice (el aŭtovojo ) kaj finas en vojkruciĝo (kun rapidvojo ) en Harbutowice koło Skoczów.

## Pli gravaj urboj laŭlonge DK81 
* Katowice ()
* Mikołów (DK44, DW927)
* Łaziska Górne
* Orzesze (DW926)
* Żory (DW935, DW932)
* Warszowice
* Pawłowice (DW933, DW938)
* Zbytków (DW939)
* Bąków
* Drogomyśl
* Ochaby
* Wiślica
* Skoczów
* Harbutowice (DK1/S1, DW941)
Pola landvojo n-ro 86

**Pola landvojo n-ro 86** (**DK86**) estas landvojo, kiu kunigas Katowice-n kun Łódź, kun Częstochowa kaj kun Cieszyn. Ĝi lokiĝas sur la tereno de Silezia Provinco.
Pola landvojo n-ro 87

**Pola landvojo n-ro 87** (**DK87**) estas landvojo je longeco ĉirkaŭ 28 km. Ĝi lokiĝas sur terenoj de Malgrandpollanda Provinco. Ĝi kunigas Nowy Sącz-n kun landlimo kun Slovakio en Piwniczna-Zdrój.

## Pli gravaj urboj laŭlonge DK87 
* Nowy Sącz (, )
* Stary Sącz
* Rytro
* Piwniczna-Zdrój
Ambasadoro de Usono en Francio

Ĉi tie listiĝas la **ambasadoroj de Usono en Francio** ekde la tempo de la Usona Revolucio. Multaj eminentaj politikistoj kaj ŝtatuloj tenis la postenon, inkluzive de Benjamin Franklin, Thomas Jefferson, James Monroe, Charles Cotesworth Pinckney, William H. Crawford, Albert Gallatin, Eduard Livingston, Lewis Cass, William R. King, Richard Rush, Elihu B. Washburne, Levi P. Morton, Whitelaw Reid, C. Douglas Dillon, kaj Sargent Shriver.

## Grandambasadoroj de Usono en Francio 
* Benjamin Franklin, Arthur Lee, Silas Deane (anstataŭigita de John Adams en 1778) 1776-1779

## Plenrajtigitaj ministroj de Usono en Francio 
* Benjamin Franklin 14-a de septembro 1778 - 17-a de majo 1785
* Thomas Jefferson 10-a de marto 1785 - 26-a de septembro 1789
* William Short 20-a de aprilo 1790 - 15-a de majo 1792
* Gouverneur Morris 1792-1794
* James Monroe 1794-1796
* Charles Cotesworth Pinckney 1796-1797
* Robert R. Livingston 1801-1804
* John Armstrong 1804-1810
* Joel Barlow 1811-1812

## Ministroj de Usono en Francio 
* William H. Crawford 1813-1815
* Albert Gallatin 1816-1823 (eksterordinare plenrajtigita ambasadoro kaj ministro de Usono en Francio)
* James Brown 1824-1829
* William Cabell Rives 1829-1832
* Edward Livingston 1833-1835
* Lewis Cass 1836-1842
* William R. King 1844-1846
* Richard Rush 1847-1849
* William Cabell Rives 1849-1853
* John Young Mason 1853-1859
* Charles J. Faulkner 1860-1861
* William Lewis Dayton 1861-1864
* John Bigelow 1865-1866
* John Adams Dix 1866-1869
* Elihu B. Washburne 1869-1877
* Edward Follansbee Noyes 1877-1881
* Levi Parsons Morton 1881-1885
* Robert Milligan McLane 1885-1889
* Whitelaw Reid 1889-1892
* Thomas Jefferson Coolidge 1892-1893

## Ambasadoroj de Usono en Francio 
* James Biddle Eustis 1893-1897
* Horace Porter 1897-1905
* Robert Sanderson McCormick 1905-1907
* Henry White 1907-1909
* Robert Bacon 1909-1912
* Myron T. Herrick 1912-1914
* William Graves Sharp 1914-1919
* Hugh Campbell Wallace 1919-1921
* Myron T. Herrick 1921-1929
* Walter E. Edge 1929-1933
* Jesse I. Strauss 1933-1936
* William C. Bullitt 1936-1940
* William D. Leahy 1941-1942
* Jefferson Caffery 1944-1949
* David K. E. Bruce 1949-1952
* James C. Dunn 1952-1953
* C. Douglas Dillon 1953-1957
* Amory Houghton 1957-1961
* James M. Gavin 1961-1962
* Charles E. Bohlen 1962-1968
* Robert S. Shriver, Jr. 1968-1970
* Arthur K. Watson 1970-1972
* John N. Irwin, II 1973-1974
* Kenneth Rush 1974-1977
* Arthur A. Hartman 1977-1981
* Evan Griffith Galbraith 1981-1985
* Joe M. Rodgers 1985-1989
* Walter Curley 1989-1993
* Pamela Harriman 1993-1997
* Felix Rohatyn 1997-2000
* Howard H. Leach 2001-2005
* Craig Roberts Stapleton 2005-2009
* Charles Rivkin 2009–2013
* Mark A. Taplin 2013-nun

## Fontoj 
*  Dept. of State



Usono
Pola landvojo n-ro 88

**Pola landvojo n-ro 88** (**DK88**) estas landvojo kiu lokiĝas sur terernoj de Opola Provinco kaj Silezia Provinco. Nuntempe ne estas tro grava vojo kiel antaŭe kiel estis parto de landvojo .
Pola landvojo n-ro 90

**Pola landvojo n-ro 90** (**DK90**) estas landvojo je longeco ĉirkaŭ 15 km. Ĝi lokiĝas sur terenoj de Pomeria Provinco. Ĝi kunigas Kwidzyn (kaj landvojo n-ro ) kun landvojo n-ro  apud Dąbrówka.

## Pli gravaj urboj laŭlonge DK90 
* Dąbrówka ()
* Opalenie
* Korzeniewo
* Mareza
* Kwidzyn ()
Pola landvojo n-ro 91

**Pola landvojo n-ro 91** (**DK91**) estas landvojo, kiu kunigas Głuchów-n kun Częstochowa. Ĝi lokiĝas sur terenoj de Lodza Provinco kaj Silezia Provinco.

DK91 havas paralra trako kun ekzistanta aŭtovojo  inter Głuchów kaj Piotrków Trybunalski.

Ĝi estos senpaga alternativo al paga aŭtovojo A1.

## Pli gravaj urboj laŭlonge DK91 
* Piotrków Trybunalski ()
* Rozprza
* Kamieńsk ()
* Gomunice
* Radomsko ()
* Kłomnice
* Rudniki
* Rędziny
* Częstochowa (, , , )
Pola landvojo n-ro 93

**Pola landvojo n-ro 93** (**DK93**) estas landvojo je longeco ĉirkaŭ 14 km kiu lokiĝas sur terenoj de urba distrikto Świnoujście (Okcidentpomeria Provinco).

La 27-a de septembro 2006, Pola ministro de trafiko klasifikis stratojn en Świnoujście: Grunwaldzka, Nowokarsiborska, Karsiborska, Pomorska al landvojo. 12-a de decembro 2006j. Ĝenerala Direkcio de Landvojoj kaj Aŭtovojoj signis ĝin per numero 93. Ambaŭ decidoj komencis ekde 1-a de januaro 2007.
Listo de zoologiaj ĝardenoj

**Listo de bestoĝardenoj** ordigitaj laŭ kontinentoj.

## Afriko 
* Zoo de Limbe en Limbe, Kameruno.

## Azio 
* Zoologia ĝardeno de Jerusalemo
* Zoologia ĝardeno de Pekino
* Zoologia kaj Botanika ĝardeno Higashima en Nagojo,(Japanio).
* Municipa Zoologia kaj Botanika ĝardeno de Fukuoka en Fukuoka, Japanio.
* Madras Crocodile Bank Trust, Barato.
* Korea Centra Zoo, Nord-Koreio.

## Eŭropo 
### Hispanio 
* Zoo de Barcelono en Barcelono.
* Zoo de Jerez en Jerez de la Frontera.
* Zoo de Santillana del Mar, Santillana del Mar.
* Loro Parque en Puerto de la Cruz.
* La Lajita Oasis Park en Fuerteventura.
* Zoo de Fuengirola en Fuengirola.
* Zoo de Sevilo en Sevilo.
* Terra Natura en Benidorm kaj Murcia.
* Zoo de Valencio en Valencio.
* Deltarium en Deltebre, Tarragona.
* Vigozoo en Vigo.
* Zoo de Madrido en Madrid.

### Britio 
* Zoo de Londono en Londono, Anglio.
* Zoo de Bristol en Bristol.
* Zoo de Edinburgo

### Germanio 
* Zoologia ĝardeno de Berlino
* Zoo am Meer ("zoo ĉemara") en Bremerhaven
* Zoo Wilhelma en Ŝtutgarto
* Zoologia ĝardeno de Erfurto

### Ĉeĥio 
* Zoologia ĝardeno Brno
* Zoologia ĝardeno Ostrava
* Zoologia ĝardeno Děčín – Paŝtista muro
* Papaga zoologia ĝardeno Bošovice

### Pollando 
* Śląski Ogród Zoologiczny
* Miejski Ogród Zoologiczny Wybrzeża
* Ogród Zoologiczny w Krakowie
* Miejski Ogród Zoologiczny w Łodzi
* Ogród Zoologiczny w Opolu
* Ogród Zoologiczny w Płocku
* Ogrod Zoologiczny w Poznaniu
* Ogród Zoobotaniczny w Toruniu
* Ogród Zoologiczny w Warszawie
* Ogród Zoologiczny we Wrocławiu
* Ogród Zoologiczny w Zamościu

### Rusio 
* Leningrada zooparko
* Moskva Zoo
* Zoo de Kazanj

### Hungario 
* Bestoĝardeno kaj Botanika ĝardeno (Budapeŝto)

### Aliaj landoj 
* Zoo de Kaŭno, Litovio
* Zoo de Antverpeno en Antverpeno, Belgio
* Bestoĝardeno de Korkeasaari en Helsinki
* Bestoĝardeno de La Palmyre en Francio
* Bestoĝardeno de Bazelo en Basel

## Ameriko 
### Ĉilio 
* Buin Zoo en Buin, Ĉilio.
* Zoológico Nacional de Chile
* Parque Rancagua Zoo en Rancagua, Ĉilio.
* Zoo de Quilpue en Quilpue, Ĉilio.
* Zoo de Concepción en Concepción, Ĉilio

### Usono 
* Zoo de San Diego en San-Diego.
* Zoo de Sankta Luiso, Sankta Luiso.
* Rio Grande Zoo en Alburquerque.

### Meksiko 
* Zoo Guadalajara.
* Zoo "Miguel Álvarez del Toro" en Tŭtla Gutiérrez.
* Zoo Benito Juarez en Morelia, Michoacan
* Zoo de León en León, Guanajuato

### Venezuelo 
* Parque Zoológico El Pinar en Caracas.

### Aliaj landoj 
* Parque Zoológico Caricuao
* Zoo de Buenos Aires, en Argentino.
* Zoo de Chapultepec
* Zoo Santa Fe.
* Zoo Santa Fe en Medellín, Kolombio.
* Zoo de Barranquilla, Kolombio.

## Oceanio 
* Zoo de Melburno

## Referencoj 

Zoologiaj ĝardenoj
Julius Weismann

**Julius Weismann** (* 26-an de decembro 1879 en Freiburg im Breisgau; † 22-an de decembro 1950 en Singen (Hohentwiel)) estis germana komponisto.

## Vivo 
Julius Weismann estis filo de la zoologiisto kaj genetikisto August Weismann. Li ricevis jam en 1891/92 kompozicio-instruon de Joseph Rheinberger en Munkeno. Post pianoinstruo en Freiburg samkiel lingvostudoj en Lausanne li studis en 1898/99 muziko en Berlino (i.a. ĉe Heinrich von Herzogenberg), poste dum tri jaroj Ludwig Thuille en Munkeno. En 1902 li geedziĝis kun la kantistino Anna Hecker kaj setlis en Munkeno kiel liberprofesia komponisto. En 1906 li revenis al Freiburg kaj laboris kiel komponisto, dirigento kaj pianisto. En 1930 li ricevis la Beethoven-premion de la Prusa Akademio de Artoj. Samjare li fondis kune kun Erich Doflein la muzikseminaron de Freiburg, el kiu poste evoluis la Muzikaltlernejon je Freiburg. En 1939 li fariĝis honorcivitano de Freiburg kaj estis dekoraciita per la Lepsika Bach-Premio. Samjare li translokiĝis al Nußdorf ĉe Überlingen finis sian instruagadont, tamen plue komponis.

Post lia morto laŭ iniciato de Wieland Wagner je Duisburg ekestis en 1954 Julius Weismann-Arkivo.

## Verkaro 
Weismann postlasis pli ol 150 verkojn kun verknumeroj (krome ankaŭ multaj sennumerajn). Inter ili troviĝas 6 operoj, 3 simfonioj, 3 pianokonĉertoj, 4 violonkonĉertoj, 11 arĉkvartetoj, pianomuziko kaj ĉ. 200 lidoj.

Stile Weismann sekvis la germanan romantismon, precipe laŭ Schumann kaj Brahms, sed troviĝas ankaŭ influoj de lia instruisto Thuille, elementoj de la impresionismo, similaĵoj al Reger kaj ĉefe en la malfrua verkaro sinturno al la kontrapunktismo de Johann Sebastian Bach. Malgraŭ ĉi tiuj influoj la verkaro de Weismann prezentas kun sia sona sensualeco, kiu paralelas kun ofte lakona sobreco kaj aforisma koncizeco, memstaran kaj gravan kontribuon al la muziko de la 20-a jarcento.

## Literaturo 
* Joseph Müller-Blattau: *Julius Weismann zum 60. Geburtstag 26. Dez. 1939*. Hrsg. von der Stadt Freiburg, 1939.
* Franzpeter Goebels: *Das Klavierwerk von Julius Weismann in neuer Sicht*. - Duisburg : Julius-Weismann-Archiv, 1968.
* *Julius Weismann 1879 - 1950. Werkverzeichnis erstellt von Ursel Küppers-Weismann u. Wilm Falcke*. Hrsg. Weismann-Archiv e.V., Duisburg. Duisburg: Weismann-Archiv, 1990.
* Carola Wiegand: *Julius Weismann und seine Klaviermusik*. Frankfurt am Main 2007.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Germanaj komponistoj
Kategorio:Komponistoj de la 20-a jarcento
Milhosť

**Milhosť** (milhostj), hungare **Migléc** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo. La historia hungara nomo estis **Miglécnémeti**.
eta|maldekstra|Adamo kaj Eva laŭ la tomboŝtonoj en Milhosť

## Bazaj informoj 
* Areo: 8 km²
* Supermara alteco: 166 m
* Loĝantaro: 370
* Poŝtkodo: 044 58
* Aŭtokodo: KS
* Telefonprefikso: 55

## Situo 
Milhosť situas sur ebenaĵo, laŭ la hungara landlimo (kontraŭe troviĝas Tornyosnémeti, Hernád preterfluas, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Miskolc-Košice. La lasta troviĝas 21 km-ojn.
eta|dekstra|Milhosť
eta|dekstra|Trafiktabulo en Milhosť

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1220, loĝata de germanoj. En 1910 loĝis en Migléc 424 da homoj, (395 hungaroj, 28 slovakoj, unusola germano). Ĝis Traktato de Trianon Migléc apartenis al Hungara reĝlando, al Abaúj-Torna, al distrikto de Kassa, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Milhosť 344 da homoj, (189 slovakoj, 144 hungaroj, 4 ciganoj). Ekde 2008 ambaŭ landoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve oni trairas la limon senkontrole.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana novklasikisma preĝejo de 1887
* klasikisma nobeldomo el la 19-a jarcento

## Famuloj 
En la iama Migléc naskiĝis hungara-juda rabeno Ármin Frisch.

## Eksteraj ligiloj 
* Milhosť en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo
Sokoľ

eta|dekstra|330ra|Sokoľ situas en la plej griza regiono

**Sokoľ** (sokoj), hungare **Hernádszokoly** (hernAdsokoj) vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo. "Sokol" signifas en slovaka kaj aliaj slavaj lingvoj "falkon".

## Bazaj informoj 
* Areo: 16 km²
* Supermara alteco: 279 m
* Loĝantaro: 930
* Poŝtkodo: 044 31
* Aŭtokodo: KS
* Telefonprefikso: 55

## Situo 
Sokoľ situas laŭ dekstra bordo de Hernád, fine de sakovojo, fervojo Prešov-Košice en la alia riverobordo preteriras. Košice troviĝas 11 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1270 en formo *"terra Zokola"*, la apuda fortikaĵo en 1311 en formo *"Szakalya"*. La fortikaĵo en 1429 tute detruiĝis. Ĝis tiam la vilaĝo apartenis al la fortikaĵo, poste al urbo Kassa. En 1910 loĝis en Hernádszokoly 479 homoj, (471 slovakoj, 7 hungaroj kaj unusola germano).
Ĝis Traktato de Trianon Hernádszokoly apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros (reĝa departemento), al distrikto de Lemes, poste al Ĉeĥoslovakio, fine dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Sokoľ 806 homoj, (769 slovakoj, 4 rutenoj, 3 ĉeĥoj, unusola hungaro).

## Vidindaĵo 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Koro de Jesuo
* restaĵoj de la fortikaĵo

## Eksteraj ligiloj 
* Sokoľ en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo
Pola landvojo n-ro 85

**Pola landvojo n-ro 85** (**DK85**) estas landvojo je longeco 4,774 km. Ĝi lokiĝas sur terenoj de Mazovia Provinco. Ĝi kunigas Nowy Dwór Mazowiecki-n () kun Kazuń (). Ĉi tiu landvojo estas plej mallonga landvojo en Pollando.

## Pli gravaj urboj laŭlonge DK85 
* Nowy Dwór Mazowiecki ()
Iliado Latina

Dum pluraj jarcentoj, **Iliado Latina** (aŭ ***Ilias Latina***) estis la sola formo, en kiu la kulturitaj rondoj de okcidenta Eŭropo povis koni Homeron: ja la Grekan lingvon oni post la klasika periodo ĉiam malpli kapablis legi, se escepti ĉiugeneracie eble du-tri strangulojn ekster la ĝenerala fluo de l’ kulturo. Kaj kompleta traduko en la Latina tute ne ekzistis.
Iliadon Latinan tradicie oni transdonis sub aŭtoreco de Homero (Homerus) aŭ de Pindaro Teba (Pindarus Thebanus). Tiu lasta indiko nepre devas baziĝi je miskompreno, kiun ni ne plu konas. La origina Pindaro ja tute ne verkis epopee!

Kiel ajn, ĝis 1857 Iliado Latina aperis kutime sub unu el tiuj ĉi (ne-eblaj) aŭtor-indikoj, kio fakte enreale similis je anonimeco. Sed depost tiu jaro pluraj precipe Germanaj filologoj, sed ankaŭ alinaciaj, klopodegis por malkovri, kun ioma certeco, la eventualan originan aŭtoron. Oni hipotezis pri Jozefo Iskano (Ioseph Iscanus), Avieno, Silio Itala (Silius Italicus), Atio Labeono (Attius Labeo), Persio Flako (Persius Flaccus), Polibio (Polybius) kaj multaj aliaj…

Nuntempe la plej ofte renkontata supozo estas, ke verkis ĝin certa Publio ( ?) Bebio Itala (Publius ? Baebius Italicus, ĉ 49-ĉ 93 p.Kr.). Plej verŝajne la epopeeto de 1070 versoj devas esti junaĝa verko, kiun la aŭtoro, kiu poste ne plu verkis ion atentindan, probable kunmetis ĉirkaŭ 65 p.Kr. Vere grandiozan poeziecon bedaŭrinde la verko ne havas. Tamen, kiel dirite, pro ĝia influo ĝi estas koninda.

Se paroli pri Homero kaj la frua-Grekaj epopeoj je lia nomo, Iliado kaj Odiseado : en okcidenta Eŭropo mezepoke oni verkis plurajn nacilingvajn « romanojn » pri tiu tem-ciklo. Por citi nur unu faman : Le Roman de Troie de Benoît de Sainte-Maure, el ĉ 1165.

Kiel bazon por tio la tiutempaj aŭtoroj uzis du prozajn Latinajn verkojn : temas pri la t.n. Taglibro pri la Troja Milito – Ephemeris Belli Troiani, el la 4a jarcento, nome de Diktiso Kreta (Dictys Cretensis), kiu traktas la historion el Greka flanko, kaj Historio pri la Pereo de Trojo – Historia de excidio Troiae, el la 6a jarcento, nome de Dareso Frigia (Dares Phrygius), kiu traktas la aferon el Troja vidpunkto. Ambaŭ Latinaj verkoj estas grandiozaj mistifikaĵoj.

Iliado Latina donas heksametran resumon de la epopeo.

En Esperanto aperis pli malpli kvarono en la traduko de Gerrit Berveling en La Karavelo kaj en Antologio Latina volumo 3.

## Eksteraj ligiloj 
* la verko "Iliado" de Homero en esperantlingva traduko de Antoni Kofman (1895), komplete skanita (el la Aŭstra Nacia Muzeo)

Kategorio:Romia literaturo
Seňa

**Seňa** (senja), hungare **Abaújszina** (abaUjsina) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo.
eta|dekstra|370ra|Situo de Seňa en Slovakio

## Bazaj informoj 
* Areo: km²
* Supermara alteco: 187 m
* Loĝantaro: 2120
* Poŝtkodo: 044 58
* Aŭtokodo: KS
* Telefonprefikso: 55

## Situo 
Seňa situas laŭ rojo, Hernád preterfluas, kiu tie samtempe estas la hungara landlimo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Miskolc-Košice. La lasta troviĝas 17, Hungario 3 km-ojn. Kontraŭe troviĝas Tornyosnémeti.

## Historio 
La loko estis loĝata dum la neolitiko kaj bronzepoko. Antaŭ la hungaroj avaroj loĝis tie. La vilaĝo urbiĝis jam en 1249. En 1652 la turkoj bruldetruis la urbon. En la 18-a jarcento pro la konstantaj militoj kaj pesto la komunumo (tiutempe Szina) preskaŭ senhomiĝis. En 1860 la fervojo atingis la vilaĝon. En 1908 incendio okazis. En 1910 loĝis en Abaújszina 1528 homoj, (1400 hungaroj, 104 slovakoj, 8 germanoj, 2 rumano). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Abaúj-Torna, al distrikto de Kassa, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 Abaújszina rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. En 1944 la judoj deportiĝis. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Seňa 2084 homoj, (1819 slovakoj, 228 hungaroj, 14 ciganoj, 8 ĉeĥoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Apostoloj Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo de 1869
* nun kalvinana gotika preĝejo el la 13-a jarcento
* klasikisma kastelo de Teleki

## Famuloj 
En la iama Szina naskiĝis rektoro András Jaszlinszky.

Kategorio:Municipoj en distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo
Kechnec

eta|dekstra|Kechnec situas en la plej griza regiono
**Kechnec,** hungare **Kenyhec** (kenjhec) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo.

* Areo: 10 km²
* Supermara alteco: 171 m
* Loĝantaro: 1000
* Poŝtkodo: 044 58
* Aŭtokodo: KS
* Telefonprefikso: 55

## Situo 
Kechnec situas sur tre mildaj deklivoj, Hernád preterfluas, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Miskolc-Košice. Košice troviĝas 19 km-ojn. Kechnec sude kontaktiĝas kun Milhosť, norde kun Seňa.

## Historio 
La loko estis loĝata dum la neolitiko. La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1220 en formo *"Felnémet"*, tiutempe germanoj vivis tie. En 1860 la fervojo atingis la vilaĝon. En 1910 loĝis en Kenyhec 473 homoj, (425 hungaroj, 39 slovakoj, 8 germanoj, unusola rumano). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Abaúj-Torna, al distrikto de Košice, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 Kenyhec rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. En 1944 la judoj deportiĝis. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Kechnec 1054 da homoj, (876 slovakoj, 133 hungaroj). Apud la vilaĝo industria parko troviĝas.

## Vidindaĵoj 
* baroka katolika preĝejo omaĝe al Ĉieliro de Dipatrino de 1740
* 3 nobeldomoj

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Municipoj en distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo
Monto Whitney

La **Monto Whitney** () estas 4 421&nbsp;metrojn alta monto en Kalifornio. Ĝi estas la plej alta monto de Usono ekstere de Alasko.

La monto apartenas al la montaro Sierra Nevada. Ĝi leviĝas super la malgranda loĝloko *Lone Pine* (1.130&nbsp;m super la marnivelo) en la valo Owens Valley. Eblas aŭte veturi ĝis la punkto *Whitney Portal* en 2.458&nbsp;metroj da alteco.

La proksimume 17,7&nbsp;km longa grimpo de la punkto *Whitney Portal* ĝis la montopinto ne ligiĝas al menciindaj grimpaj malfacilaĵoj, la monto tial estas pupulara celo por montogrimpantoj. Plej ofte la grimpo dividiĝas al du aŭ tri tagoj kun tendaj tranoktoj en la kampadejoj *Outpost Camp* (3.158&nbsp;m) aŭ respektive kaj *Trail Camp* (3.669&nbsp;m).

La monto ricevis sian nomon laŭ *Josiah Whitney* (1819-1896), ŝtata geologo de Kalifornio. Pri la unua grimpo dum la jaro 1873 sukcesis la lokuloj *Charles Begole, A. H. Johnson* kaj *John Lucas*, kiuj loĝis en *Lone Pine* kaj estis fiŝistoj tie.

Por la grimpo de la monto necesas oficiala permesilo (angle *permit*), kiun necesas peti de la Usona Arbaragentejo (*United States Forest Service*).

## Eksteraj ligiloj 
* informoj pri la monto (angle) 
* informoj pri la monto (germane)
* informoj pri la oficiala permesilo por grimpo de la monto (angle)

Kategorio:Montoj en Kalifornio
Ida Zamenhof

**Ida Zimmerman** (naskiĝis kiel Ida Zamenhof la 4-an de oktobro 1879 en Varsovio, Kongresa Pollando, Rusia Imperio, , , Ida Markovna Zamenhof) estis la plej juna fratino de Ludoviko Lazaro Zamenhof. Ŝi estis esperantistino kaj edziniĝis al *Jakub Zimmerman* (, *Jekb Cimerman*). Antaŭ la Dua Mondmilito ŝi vivis en Varsovio, Dua Pola Respubliko. Dum la milito ŝi estis en la Varsovia geto. Ida estis murdita en 1942 en la nazia ekstermejo Treblinka, Pollando je la aĝo de 63 jaroj.

## Referencoj
Kategorio:Polaj esperantistoj
Kategorio:Murditaj esperantistoj
Kategorio:Viktimoj de la naziismo
Lingva Komitato de 1907/priskribo

[thumb|800px|center|[Lingva Komitato en 1907]]

; 1-a (supra) linio
de maldekstre al dekstre: Dreves Uitterdijk (Nederlando), Thorsteinn Thorsteinsson (Islando), Theodor Čejka (Moravio), Otto Simon (Vieno), Johann Schröder (Vieno), d-ro Eduard Mybs (Altona), Alfred Michaux (Bulonjo-ĉe-Maro), Felix Stone Moscheles (Londono), profesoro Carlo Bourlet (Parizo), pastro Friedrich Schneeberger (Svislando), John Ellis (Keighley, Anglio)

; 2-a linio
Th. Renard (Ĝenevo), Joseph Jamin (Bruselo), profesoro Henri Dor (Diĵono), Joseph Rhodes (Keighley), profesoro Théophile Cart (Parizo), Edward Alfred Millidge (Anglio), Clarence Bicknell (Bordighera, Italio), Per Ahlberg (Stokholmo), Paul Gottfried Christaller (Stutgarto), A. P. Beauchemin (Kanado)

; 3-a linio 
Louisa Frederica Adela Schafer (Londono), kapitano Pierre Ernest Matton (Francio), advokato [nomo mankas] (Parizo), Harold Bolingbroke Mudie (Londono), rektoro Émile Boirac (Parizo), d-ro L. L. Zamenhof (Varsovio), Louis de Beaufront (Louviers), kolonelo John Pollen (Hindio), Rosa Junck (Bordighera), d-ro Kazimierz Bein (Varsovio), Gaston Moch (Parizo)

; 4-a linio
Eduard Kühnl (Prago), d-ro Alfons Sabadell (Barcelono), Samuel Meyer (La Rochelle)

Kategorio:Akademio de Esperanto
Rifto

[eta|220ra|la atlantika [mezoceana dorso sur la insulo Islando videbliĝas kiel surfaca rifto]]
**Rifto** aŭ **rifta zono** respektive **rifta valo** (de la angla vorto "rift" por fendo aŭ disŝiraĵo) en la lingvaĵo de geologio estas fendo aŭ valo - super aŭ sub la marnivelo, do eventuale sub la akvosurfaco - kiu ekestis iom post iom per tektonika disiĝo de du partoj de kontinenta plato. Ekzemploj estas la Granda Rifto en Afriko, la valo Owens en Nordameriko aŭ la *Suprarejna Rifto* en Eŭropo. Se parto de la terkrusto ĉe la ekestinta fendo subensinkas, ekestas rifta valo, kaj se tia valo aparte larĝas, la ekestintan valegon oni geologie nomas "baseno" (ekzemple la Granda Baseno de okcidenta Nordameriko).

## Ekesto 
Riftaj zonoj ekestas en malfortaj zonoj de la litosfero, se la oceana aŭ kontinenta terkrusto pro la fluaj moviĝoj de la termantelo en certa areo estas aparte disigita. Kiel ĉiu materialo, la litosfero sub tiu fizika tensio povas disŝiriĝi.

eta|maldekstra|skemo pri la ekesto de rifta valo
Malfortaj zonoj de la litosfero povas esti tie, kie la litosfero pro pli malnovaj geologiaj eventoj havas malsaman konsiston, aŭ kie ĝi nur aparte maldikas – tiajn punktojn oni nomas "varmegaj punktoj" (angle "hot spots"). En la riftaj zonoj aparte verŝajnas tertremoj kaj erupcioj de vulkano.

La kontinenta litosfero povas malsamspece reagi al la disigaj fortoj. En aparte malnovaj partoj de la litosfero ofte ekestas relative malvastaj valoj kun altaj randoj de la du partoj de la tektona plato – ekzemple la Granda Rifto en orienta Afriko. En aliaj partoj, kie antaŭe la litosfero per kreo de montaroj estis aparte dikigita kaj plivarmigita, povas ekesti larĝaj basenoj – kiel la Granda Baseno en la sudokcidento de Nordameriko.

Sed se la terkrusto maldikiĝas ĝis malpli ol proksimume 10 kilometroj kaj aldone malaltiĝas ĝis sub la marnivelo, oceano povas enpenetri la basenon. En geologie "malgranda tempointervalo" per suprenmoviĝo de basalta magmo kiel en la ekzemplo de la Ruĝa Maro povas ekesti nova oceana terkrusto inter la malnovaj kontinentaj randoj. Povas ekesti novaj tektonaj platoj kaj povas kreiĝi mezoceana dorso.

## Vidu ankaŭ 
* Granda Rifto
* Orientafrika Rifto
* Rifta lago
* Faŭlto
Schönholzerswilen

**Schönholzerswilen** estas komunumo de la distrikto Weinfelden (ĝis la 31-a de decembro 2010 de la distrikto Münchwilen) en Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis 751 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
La komunumo Schönholzerswilen situas ĉe la norda deklivo de la monteto *Nollen* super la Turvalo kaj ofertas belan panoramon al la Seerücken en nordo kaj al Säntis en oriento. Sude de la vilaĝo fontas la rivero *Furtbach*, kiu fluas nordokcidenten por alflui la riveron Turo en Bussnang. La komunumo konsistas el la vilaĝeoj Schönholzerswilen kaj Toos kaj multnombraj vilaĝetoj Befang, Hagenwil, Hasle, Heiligkreuz, Leutenegg, Looche, Metzgersbuwil, Nollenberg, Ritzisbuwil, Waablingen kaj Widehueb, kaj tuta nombro de izolitaj bienoj kaj domgrupoj. Schönholzwilen situas en la centro de la kvarangulo Bischofszell, Wil, Frauenfeld kaj Weinfelden.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 10,94 km², de kiuj 23,2% estas kovritaj de arbaro, 51,4% servas por agrikulturo kaj 22,1% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
Schönholzerswilen limas en okcidento al Braunau, en sudo al Wuppenau en oriento al Kradolf-Schönenberg, en nordo al Bussnang, kaj en nordokcidento al Bürglen.

## Trafiko 
Schönholzerswilen facile atingeblas per poŝtaŭto, publika taksio kaj noktobuso ek de Wil SG kaj Weinfelden.

## Ekonomiaj kaj statistikaj faktoj 
De la 751 loĝantoj 2,6% estas eksterlandanoj (kio estas kompare kun averaĝa svisa proporcio de pli al 20% tre malalta cifero). Ekzistas en la komunumo proksimume 30 sendependaj neagrikulturaj entreprenoj kaj 55 sendependaj kamparanentreprenoj. 35 personoj laboras en Schönholzerswilen, kiuj ne loĝas en la komunumo, dum 215 loĝantoj de la komunumo laboras aliloke, precipe en la proksimaj urboj Wil kaj Weinfelden. La elcentaĵoj de senlaboruloj estas 0,5%. 

## Lernejoj 
Schönholzerswilen disponas pri propraj infanĝardeno, bazlernejo kaj sekundarlernejo. La politika komunumo Schönholzerswilen formas kune kun siaj najbaraj komunumoj la *Popollernejkomunumon Nollen* (germane *Volksschulgemeinde Nollen*) .

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Schönholzerswilen datiĝas supozeble el la jaro 857 kiel *Wichrammeswilare*. La hodiaŭa politika komunumo Schönholzerswilen estiĝis la 1-an de januaro 1964 per la kunigo de la ĝis tiam sendependaj lokkomunumoj Schönholzerswilen kaj Toos.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Schönholzerswilen
* Oficiala retejo de la Popollernejkomunumo Nollen

## Bildoj 

Dosiero:2013-04-10 Regiono Wil (Foto Dietrich Michael Weidmann) 136.JPG|Protestanta preĝejo de Schönholzerswilen
Dosiero:2013-04-10 Regiono Wil (Foto Dietrich Michael Weidmann) 115.JPG|Ligna plafono de la reformita preĝejo
Dosiero:2013-04-10 Regiono Wil (Foto Dietrich Michael Weidmann) 121.JPG|Katolika preĝejo de Schönholzerswilen
Dosiero:2013-04-10 Regiono Wil (Foto Dietrich Michael Weidmann) 133.JPG|Faktrabdomo en la vilaĝocentro
Perín-Chym

eta|dekstra|330px|Perín-Chym situas en la plej griza regiono

**Perín-Chym,** hungare **Perény-Hím** estas municipo kun 2 vilaĝoj en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo. En 1991 proksima setlejo aliĝis al la municipo.

## Bazaj informoj 
* Areo: 42 km²
* Supermara alteco: 214 m
* Loĝantaro: 1470
* Poŝtkodo: 044 74
* Aŭtokodo: KS
* Telefonprefikso: 55

## Situo 
Perín-Chym situas laŭ la hungara landlimo, laŭ flankovojoj. Košice troviĝas 22 km-ojn.

## Historio 
### Perín/Perény 
Tiu vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1220 en formo *"Peruen"*. Tio estis devenejo de historia familio Perényi. En 1910 loĝis en Perény 1241 homoj, (plejparte hungaroj).

### Chym/Hím 
Tiu ĉi vilaĝo estis unue menciita en 1294 en formo *"Heym"*. Komence la kampoj apartenis al familio Hímy (hImi). En 1910 loĝis en Hím 284 homoj, (plejparte hungaroj).

### Municipo 
Ĝis Traktato de Trianon ambaŭ komunumoj apartenis al Hungara reĝlando, al Abaúj-Torna, al distrikto de Szepsi, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝoj rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. En 1948 duono de la hungaroj deportiĝis al Hungario, la restintoj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. La vilaĝoj kunfandiĝis en 1964. En 2001 loĝis en Perín-Chym 1506 homoj, (983 slovakoj, 514 hungaroj, 3 ĉeĥoj). Ekde 2008 ambaŭ landoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limoj senkontrole estas traireblaj.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika gotika preĝejo omaĝe al Sankta Triunuo el la 13-a jarcento, en 1746 barokiĝis, en 1848 klasikismiĝis
* fiŝkaptistaj lagoj

## Famuloj 
* en Hím naskiĝis hungara oficiro János Korponay

## Eksteraj ligiloj 
* Perín-Chym en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo
Kategorio:Municipoj en Slovakio kun kunmetita nomo