open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Shibayama Zenkei

**Shibayama Zenkei**, ankaŭ konata kiel *Kei Ŝibajama* aŭ *Ŝibajama Kei*, (1894-1974) estis esperantista japana zena bikŝuo de la skolo Rinzai, bone konata pro sia komentario pri *Mumonkan*.

Li ankaŭ estis instruisto ĉe la universitato Otani kaj estis la ĉefbikŝuo de la bikŝuejo Nanzenji en Kioto kaj ties tuta organizaĵo, kiu enhavis kvin mil bikŝuejojn. Li verkis multe pri Zeno, kaj tradukoj de liaj eseoj aperis ankaŭ en okcidentaj lingvoj (*A Flower Does Not Talk; Zen in Gleichnis und Bild*).

## Esperanto 
[eta|maldekstra|*La Lumo Orienta* (1935) n-ro 2, la unua organo de [Japana Budhana Ligo Esperantista|JBLE, eldonita de la bikŝuo Shibayama Zenkei.]]

Li lernis Esperanton en 1924 kaj en 1931 fondis Japanan Budhanan Ligon Esperantistan kaj ekeldonis ĝian organon *La Lumo Orienta*. El la ĉina, li tradukis en Esperanton la verkon de la ĉina Zena ĉefbbikŝuo K'uoan (12-a jarcento), *La dek bildoj de bovpaŝtado* (1930). Krome, li i.a. kompilis bibliografion de budhismaj verkoj en Esperanto (en *La Revuo Orienta*, 1934).

## Referencoj
## Literaturo
*
*
*
*
*
*
*

Kategorio:Japanaj bikŝuoj
Kategorio:Japanaj esperantistoj
Kategorio:Zeno
Kategorio:Japana Budhana Ligo Esperantista
Ŝi

La vorto **ŝi** havas plurajn sencojn:
***ŝi** estas tria persona ina pronomo.
***Ŝi** estas romano far H. R. Haggard, kiun esperantigis en 1934 de G. J. Degenkamp.
****Ŝi ŝi ŝi ŝi ŝi** estas ŝerca rakonto en klasika ĉina*
Ŝidani Bahmen

Kategorio:Esperantistoj

**ŜIDANI Bahmen estis** persa princo en Teheran. Unu el la pioniroj de Esperanto en Pesujo. Estante bahaano, en 1919 li sciiĝis, ke Abdul Baha rekomendis al siaj adeptoj lerni Esperanton. Post kelkaj monatoj li jam posedis Esperanton, kaj komencis propagandon inter la bahainoj. En 1916 li havis inter ili 10 instruistojn de Esperanto. Samjare li edziĝis je Esperantistino, Muĉul Mossover. Verkis lernolibrojn por persoj.

Mortis la 27-an de majo 1965.

EdE-Ŝ
Konstantin Ivanoviĉ Ŝidlovskij

**Ŝidlovskij Konstantin Ivanoviĉ** (cirile *Константин Иванович Шидловский*, naskiĝis la  en Kazano, mortis la  en Moskvo), pseŭdonimo: Iks Voldiŝ, estis rusa doktoro de medicino, kuracisto. Li estis la frato de Maria Ivanova Ŝidlovskaja.

Li estis esperantisto de 1899 kaj distingiĝis per ampleksa fakliteratura agado. Konstantin Ŝidlovskij aboris multe por Tutmonda Esperantista Kuracista Asocio (TEKA), verkis artikolojn pri Esperanto kaj interalie parolis en Esperanto dum la internacia medicina kongreso en Budapeŝto en 1909.

## Vidu ankaŭ 
* Esperanto en medicino

 
Kategorio:Rusiaj esperantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1858
Kategorio:Naskiĝintoj en Tatarstano
Kategorio:Mortintoj en 1920
Kategorio:Mortintoj en Moskvo
Kategorio:Esperantistaj kuracistoj
Ŝigemacu Takizo

Kategorio:Esperantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1901

**ŜIGEMACU Takizo** (-zoo) estas japano, direktoro de ŝovila kompanio. Li naskiĝis je la 9a de aprilo 1901 en Hyôgo-ken. En julio 1923 li gvidis Esperanto-kurson por Oomoto-anoj, kio estis la unua paŝo de Esperanto en O-ismon. - (Kuw.)
EdE-Ŝ
Ŝi kliniĝas por venki

***Ŝi kliniĝas por venki***  (angle : *She Stoops to Conquer*) estas komedio en 5 aktoj verkita de la irlandano Oliver Goldsmith. Esperantigis ĝin Achille Motteau. La 79-paĝa tradukaĵo aperis en 1904 en *The Esperantist.

## Recenzoj 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/Ŝ en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto'' en elŝutebla versio (PDF).
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj

Kategorio:Verkoj el la esperantigita anglalingva literaturo
Kategorio:Esperanto-teatro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Ŝindo Seitaro

EdE-Ŝ

**ŜINDO Seitaro**, japano, unuaklasa importisto. Nask. 14 marto 1902 en Osaka-si. E-isto de 1919 kaj aktive kunagas kun la tutmondo. Prezentis al Komerca Universitato de Tôkyô kursofinan tezon pri int. lingvo kaj komerco kaj provon de Ekonomia Terminaro. 1927 kun aliaj fondis kaj gvidas Osaka E-societon, kiu estas la plej potenca, bone organizita el ĉiuj lokaj grupoj en J-ujo. Ĉeestis la UK en Budapest, 1929. Per bela, forta voĉo faris E-radiokurson de JOBK por 1931 kaj 1932 ĉiufoje pli ol dekmil tekstoj venditaj. Prezidis diskutojn ĉe kelkaj J E-kongresoj.

ŜINDO, Seitaro

ŜINDO, Seitaro
Ivan D. Ŝiŝmanov

**Ivan Dimitar Ŝiŝmanov** (naskiĝis la 22-an de junio 1862 en Sviŝtov - mortis la 23-an de junio 1928 en Oslo) estis bulgara etnografo, lingvisto, literatura kritikisto, d-ro, universitata profesoro de literaturo, ministro de instruado.

Donis senrezerve sian apogon al la Esperanto-movado kaj multfoje demonstraciis sian esperantistecon. En 1912 li prelegis pri Esperanto en la Universitato de Sofia (aperis en broŝuro *Ĉu estas ebla kaj necesa internacia helplingvo*, tri eldonoj). Estis honora prezidanto de BEA.

Li naskiĝis en Sviŝtov. Post lernado en sia naskiĝurbo li studis en Vieno, filologion en Jena, poste en Ĝenevo kaj ricevis doktoran titolon en Leipzig. Li estis profesoro de literaturo ĉe la Sofia Universitato de ĝia kreiĝo mem, ministro de popola instruado (1903-1907). Li mortis en la norvega Oslo dum PEN-kongreso.

Al lia iniciativo Bulgario ŝuldas la kreon de Nacia Teatro, de la Muzika Lernejo (poste Muzika Akademio), de la Pentr-arta Lernejo (poste Akademio de Artoj). Li kreis studojn pri literaturo, etnografio, folkloro, fondis kaj redaktis **Kolekton de popolaj verkaĵoj, de scienco kaj de literaturo** (24 volumoj). Li estis membro de la Bulgara Akademio de Sciencoj kaj membro-korespondanto de multaj alilandaj akademioj. Li aŭtoris ĉirkaŭ 400 verkojn.

Li ankaŭ tradukadis el la germana poemojn.

Enhavo de *Ĉu estas ebla kaj necesa internacia helplingvo*

dekstra|200px

En sia prelego de 1912 la 50-jara Ŝiŝmanov rakontis, kiel en 1887 en Leipzig, li, tiam 25-jara studento, preparis sin por doktoriĝo. Foje li vidis surstrate afiŝeton pri prelego de profesoro Kirchhoff, kiu volas prezenti volapukon. Ŝiŝmanov venis por priridi la stultaĵon, sed li estis surprizita, ke la aŭditorio estis plenplena de aŭskultantoj de ĉiuj sociaj tavoloj, dum li atendis nur grupeton de frenezuloj. Ankoraŭ pli surprizis lin la profesoro. Ne komika figuro, sed bonanima persono, el kiu ĉio elspiris harmonion, dolĉecon, humanismon. La profesoro skizis la historion de klopodoj pri universala lingvo ekde Descartes.

Ŝiŝmanov venis hejmen forte skuita. Li komprenis du aferojn: helplingvo ne volas forpuŝi naciajn lingvojn, kiel li supozis, sed servi kiel ponto inter la nacioj, do helpas konservi la naciajn lingvojn, kaj due, ke tiuj lingvoj ne estas iaj sanktaĵoj, sed fakte instrumentoj por pensi kaj komuniki, sekve kiel ĉiu ajn alia instrumento ili povas esti adaptataj kaj eĉ inventataj.

En la sama jaro aperis Esperanto, kiun Ŝiŝmanov proste aprobis kiel pli bonan solvon ol volapukon, pro motivoj prononcaj, pro apliko de internacia vortprovizo kaj pro pli simpla gramatiko.

## Verkoj
*Ĉu estas ebla kaj necesa internacia helplingvo? (trad. el bulgara lingvo Atanas D. Atanasov/Ada) Sofia 1928: Eld. de bulgara E.-asocio. (28 pĝ.) 

Kategorio:Bulgaraj lingvistoj
Kategorio:Bulgaraj esperantistoj
Kategorio:Bulgaraj literaturkritikistoj
Kategorio:Bulgaraj ministroj pri edukado
Ŝimomura Joŝiŝi

**Ŝimomura Joŝiŝi** estas japana esperantisto. Li naskiĝis la 15-an de januaro 1901 en Nagojo. Li laboris ĉe E-fako de Kiboŝa en Tôkyô.

## Verkoj
***Legolibro de Esperantaj Fabeloj.** Eld. Japana Esperanto-Instituto, Tokio, 1932(?)
Mavro Ŝpicer

**Mavro ŜPICER** (naskiĝis en 1862, mortis en 1936) estis kroata esperantisto, majoro en pensio en Zagreb.

Li estis pioniro de Esperanto, kaj fondis en 1908 la organizon Unuiĝo de Kroataj Esperantistoj en Zagreb, eldonis samjare lernolibron kaj broŝuron. En 1909 li verkis gramatikon kaj redaktis la gazeton *La Kroata Esperantisto*. En 1912 li eldonis la antologieton *Kroataj Poeziaĵoj*. En 1932 aperis lia traduko de la nacia hero-eposo *La Morto de Smail-Aga Ĉengijiĉ*, de Ivan Mažuranić.

Li ankaŭ verkis originalajn poemojn, recenzojn kaj proprajn artikolojn.

Ekde la  en la urbo Našice en Kroatio ekzistas la strato Mavro Ŝpicer.

## Verkoj
***Kroataj poeziaĵoj ; kun literaturhistoria enkonduko**. Eld. la aŭtoro, Zagreb, 1912(?).

## Tradukoj
*Ivan Mazuraniĉ. *La Morto de smail-aga Ĝengijiĉ. Heroa Eposo Kroata*. Eld. La Suda Stelo, Slavonski Brod, 1933.

 
## Referencoj
Kategorio:Kroataj esperantistoj
Kategorio:Esperanto-verkistoj
Rudolfs Ŝtamers

**Rudolfs ŜTAMERS** estis latvo, telegrafa oficisto kaj naskiĝis en 1895. Li estis Esperantisto de 1924 kaj fondis en 1929 E5 „Estonto“ en Liepaja. Li ankaŭ estis lursgvidanto kaj deligito de UEA en L. de 1933.

EdE-Ŝ

ŜTAMERS, Rudolfs

ŜTAMERS, Rudolfs
Eschweiler

**Eschweiler** [EŜvajler] (Esperanto *Eŝvajlero* aŭ *Eŝvilero*, ) estas mezgranda urbo en okcidenta Germanio ĉe la rivereto Inde, 15&nbsp;km oriente de la Belga/Nederlanda landlimo. Fine de  la urba komunumo havis  loĝantojn sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La komunumo apartenas al la transnacia Eŭregiono Mozo-Rejno.

Ĝi disponas pri multaj sportejoj (i.a. 18-trua golfejo, glaciglitkurejo, artefarita lago *Blausteinsee*), administrejoj, ĉiunivelaj lernejoj kaj riĉa karboindustria historio: zinko, fero, karbo kaj lignito. Pluraj kasteloj kaj akvokasteloj. Ĝemelaj urboj: Wattrelos (norda Francio), Reigate & Banstead (suda Anglio). Ĝi estas unu el la plej grandaj karnavalocentroj de Rejnlando.

## Historio 
Unuafoje dokumentmenciita en 828. Urbaj rajtoj laŭ franca leĝo en 1800 kaj laŭ prusa leĝo en 1858.

eta|maldekstra|300ra|lago *Blausteinsee*

## Personoj kun rilatoj al Eŝvajlero 
* Götz Briefs, ekonomikisto
* Franz Reuleaux, kinproduktisto
* Michaela Schaffrath, aktorino
* August Thyssen, industriisto

## Esperantistoj de Eŝvajlero 
* Nikolao Günkel
* Uwe-Joachim Moritz, fondinto de IKEL

En 1984, 1986 kaj 2000 tie okazis *Trilanda Renkontiĝo* de la kunlaboriga organizaĵo *Senlime*.

## Mencio en PMEG 
§ 9.1.6: *Eŝvajlero situas en **meza Rejnlando** en Germanujo en **meza Eŭropo**.*

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Referencoj 
Kategorio:Distrikto Aachen
Kategorio:Urboj de Nordrejn-Vestfalio
Jupika lingvaro

La **jupikaj lingvoj** (kodo laŭ ISO 639-5: ypk) estas branĉo de la eskimaj lingvoj. Ili estas parolataj de ĉirkaŭ 10-20 mil homoj en Alasko kaj Siberio (ĉefe en la duoninsulo Ĉukotko). La centra jupika de Alasko havas plej da parolantoj: ĉirkaŭ 10 mil.

## Vidu ankaŭ 
* Latinliterigo en Sovetunio


Kategorio: Lingvoj de la siberiaj etnoj
Kategorio: Indianaj lingvoj de Alasko
Kategorio: Lingvoj de Kanado
Kategorio: Lingvoj de Usono
Ŝtato kaj Revolucio

EdE-Ŝ**Ŝtato kaj Revolucio**. De Lenin, el la rusa trad. Gregoro Demidjuk, eldonis SAT, 1926, 150 p.

„Tiu energia pledado estas precipe komentario de paĝoj ĉerpitaj el Marks kaj Engels. La tuto apogas sin sur senĉesa akra kritiko de l‘ demokrataj socialistoj. La traduko estas taŭga.“ (U S., ,E , 1926, p: 13.)

## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience

Kategorio:Marksismo
Kategorio:Komunismo
Kategorio:Politiko
Kategorio:Revolucio
Kategorio:Eldonaĵoj de SAT
Kategorio:Esperanto-movado
Kategorio:Antverpena Nefikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Fridtjof Nansen

**Fridtjof NANSEN**  (naskiĝis la 10-an de oktobro 1861,
mortis la 13-an de majo 1930) estis norvega elstara atleto, esploristo de la arkta cirklo, humanisto kaj sciencisto.

## Biografio
eta|maldekstre|Mapo de la vojaĝo por transiri Gronlandon - la rekta supra linio estas la planita itinero kaj la malsupra linio estas la fakta itinero
Li provis en la jaroj 1893–1896 atingi la nordan poluson per ŝipo, kaj kvankam li malsukcesis li estis aprezita pro la gravaj malkovroj kiujn li faris dum siaj vojaĝoj kaj novigado en la kampo de ekipaĵo kaj vestaĵo de polusaj esploristoj. Nansen ankaŭ gvidis la ekspedicion kiu unue transiris la insulon Gronlando.

Interalie, li ellaboris la aparaton nomatan Nansen-botelo.

## Kariero de diplomato kaj ŝtatisto 
Kiam fondiĝis la Norvega Reĝlando, Nansen iĝis la unua ambasadoro de sia lando en Londono (1906–08). Kiam li estis nomumita en 1917 al norvega komisiono traktante en Usono, li sukcesis atingi la forigon de malpermeso pri eksporto de artikloj al Norvegio.

Li gvidis en la unua asembleo de la Ligo de Nacioj la norvegan komisionon (1920) kaj li restis elstara reprezentanto de la asembleo ĝismorte.

La konsilio de la Ligo nomumis lin en aprilo de 1920 por ĉefkomisaro pri organizo de la germanaj kaj aŭstraj-hungaraj militkaptitoj el Sovetunio ( soldatoj). Kvankam la soveta registaro ne rekonis la Ligon, ili emis persone traktadi kun Nansen. Li sciigis en septembro de 1922 en la tria asembleo de la Ligo, ke li plenumis la taskon:  militkaptitoj hejmenvenis.

eta|maldekstre|Amasa tombo de la malsatmortintaj en decembro 1921, fotita de Nansen en Sovetunio
La Internacia Komisiono de la Ruĝa Kruco dum aŭgusto 1921 petis lin helpi mildigi la malsategon en Rusio. Oni nomumis lin la 15-an de aŭgusto ĉefkomisaro de la afero kaj li jam interkonsentis kun la soveta registaro la 27-an de aŭgusto, laŭ kiu li malfermis en Moskvo la Internacian Oficon de la Rusa Helpo. Kvankam la Ligo de Nacioj rifuzis la financan helpopeton de Nansen, la paroloj antaŭ amasa aŭskultantaro kaj alvokoj je privataj organizoj ebligis kolekti la necesan sumon.

Je iniciato de Nansen, oni interkonsentis la 5-an de julio 1922 en Ĝenevo pri enkonduko de la t.n. „Nansen-pasportoj” por tiuj kiuj estas senlandaj. Oni fondis samloke en 1931 la Internacian Nansen-Oficejon por Rifuĝantoj, kiu agadis por interesoj de „blankaj” rusoj, turkiaj armenoj, germanaj judoj. Pri armenoj vidu artikolon de Lida Elbakian en Monato.

La monon, kiun li ekhavis per ricevo de la Nobel-premio pri paco dum la jaro 1922, li donis por internaciaj helpaj programoj. La Nansen-oficejo ricevis la Nobel-premion pri paco en la jaro 1938.

## Literaturo en Esperanto 
* Agostinho da Silva: *Vivo de Nansen.* El la portugala lingvo tradukis Eduardo da Mota Padrão. Porto: Portugala Eldona Rondo, 1948. 23 paĝoj.

## Referencoj
## Vidu ankaŭ 
* Fram
* Roald Amundsen

Kategorio:Norvegaj esploristoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri paco
Kategorio:Norda Poluso
Santa Coloma de Farners

eta|Santa Coloma de Farners
**Santa Coloma de Farners** estas kataluna urbo, en la provinco de Ĝirono.

Ĝia loĝantaro estas de ĉirkaŭ 10.000 personoj.

## Esperantistoj 
Laŭ Enciklopedio de Esperanto, ĝi estis la naskiĝurbo de SAT-pioniro Antono Llinás Bellvehi. Tie ankaŭ vivis José Canaleta.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.scolomafarners.org  
* http://www.municat.net:8000/omunicat/owa/mun_p01.dad_ens?via=1&cod=1718050006  
* Urbestraro 
* Retpaĝo pri la urbo 

Kategorio:Municipoj de la Provinco Ĝirono
Kategorio:Urboj de Katalunio
Orlica montaro

**Orlica montaro** (ĉeĥe **Orlické hory**) estas montaro en Ĉeĥio kaj ĝi etendiĝas en norda parto de orienta Bohemio en distriktoj Rychnov nad Kněžnou, Ústí nad Orlicí kaj Náchod. Ĝi kreas nordan ŝtatlimon de Ĉeĥio kun Pollando.

Orlica montaro dekliniĝas malrapide en la internon de Bohemio kaj iom post iom ĝi transiras en ondiĝintan cismontaron. La tuta zono de la montaro estas 55 km longa kaj ties larĝeco estas diferenca inter 3 - 8 km. Mezproksima supermara alteco estas 789 m. Montodorson kreas de nordo Vrchmezí (1084 m), Šerlich (1027 m), Malá Deštná (1090 m), Velká Deštná (1115 m - la plej granda monto de Orlica montaro), Jelenka (1097 m), Koruna (1099 m), Homole (1001 m), Tetřevec (1043 m), Kunštátská kaple (1035 m) kaj Anenský vrch (996 m).

Riveroj Divoká Orlice kaj Tichá Orlice trapenetras la montaron tra rompaj valoj. Klimato estas kruda kun sufiĉo da pluvo. Neĝo kuŝas proksimume 4 monatoj. Nordon deakvigas rivero Metuje kaj ties alfluoj, sudon Tichá Orlice kaj Divoká Orlice. Sur Divoká Orlice estis en la jaro 1939 konstruita valbaraĵo Pastviny.

Atraktivecon de la regiono trateksita per markitaj turismaj padoj substrekas memstara arkitektona elemento, kiu estas sistemo de armeaj fuortoj kaj fuortaroj de ĉeĥoslovakaj antaŭmilitaj fortikaĵoj el la tridekaj jaroj de la 20-a jarcento. En vintraj monatoj la montaro estas aprezata vintrosportejo.

## Montoj 
* Anenský vrch - (kun pereinta vilaĝo Hadinec)
* Bouda

## Naturmemorindaĵoj
*Landa pordego

## Konstruaĵoj
* Artileria fuortaro Adam
* Artileria fuortaro Bouda
* Artileria fuortaro Hanička

## Vidu ankaŭ
* Landlimo de Ĉeĥio kaj Pollando
* Pionirara grupa komandantejo V Náchod


Kategorio:Geografio de Regiono Hradec Králové
Kategorio:Geografio de Regiono Pardubice
Kategorio:Montaroj en Ĉeĥio
Kategorio:Sudetoj
Kategorio:Vintrosportejoj
Kategorio:Landlimo de Ĉeĥio kaj Pollando
Vortŝerco

**Vortŝerco** (ankaŭ **kalemburo**) estas uzado unukuntetste kelkajn similsonajn vortojn ĉefe por vortludo. Ofta metodo krei vortŝercon estas mistranĉi vorton. Ekzemple oni mistranĉas la vortojn *"amuzo"* aŭ *"masturbo"* kvazaŭ temus resp. pri *"am-uzo"* aŭ *"mast-urbo"*.

En la Esperanto-kulturo, Raymond Schwartz estas certe la plej konata aŭtoro de kalemburoj. Aliaj aŭtoroj uzis kalemburojn eĉ por librotitoloj, kiel Johán Balano por sia romano Ĉu ŝi mortu tra-fike?.

## Ekzemploj 
## Vidu ankaŭ 
* Anagramo
* Insulto
* Neologismo
* Palindromo
* Paronomazio

## Eksteraj ligiloj 
* Esperantaj vortŝercoj en Ridejo (de E@I)

Kategorio:Vortaj ludoj
Alfons Sabadell

**Alfons SABADELL** (naskiĝis en oktobro 1859 en Barcelono, mortis en januaro 1932 en Italio) estis kataluna asekuragento kaj esperantisto. En 1901, li estis la unua esperantisto en Barcelono kaj poste li fondis la unuan Esperanto-klubon en Katalunio. Li fariĝis ĝia prezidanto multajn jarojn.

Sabadell estis longjara kursgvidanto kaj faris sennombrajn paroladojn kaj verkis artikolojn. Li funkciis kiel vicprezidanton de la komitato por la 5-a Universala Kongreso de Esperanto. Li estis la sola persono, kiu posedis la voĉon de Zamenhof en gramofondiskoj el malnovaj vaksaj cilindroj. Sabadell tradukis verkojn de Santiago Rusiñol, el kiuj elstaras la dramo *La Patrino*, aperinta en 1908. Sabadell estis membro de la Lingva Komitato.

## Tradukoj de Santiago Rusiñol
**La ĉiama Kantaĵo*, 1910
* *La Patrino*, dramo en kvar aktoj, 1907
* *Folioj de la Vivo* (*Fulls de la Vida*), 1909
* *La Unua Letero* (*La Primera Carta*), 1912
* *Cikadoj kaj Formikoj*, unakta lirika epizodo

## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/S en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).

Sabadell, Alfons
Kategorio:Tradukistoj al Esperanto
Sableroj

***Sableroj***    estas la titolo de kolekto de poemoj kaj prozaĵoj de Marie Hankel, verkitaj originale en Esperanto. La 92-paĝa libreto aperis en la jaro 1911 ĉe Germana Esperanto-Librejo en Lepsiko. Samloke, Ferdinand Hirt & Sohn prizorgis duan eldonon en 1922.

## Recenzoj 
## Referencoj 
## Eksteraj Ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/S en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).
* Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
* Katalogo de CDELI
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
* Katalogo de Universitato de Amsterdamo

Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1922
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
Kategorio:Katalogo de CDELI
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Kategorio:Katalogo de Universitato de Amsterdamo
Giovanni Saggiori

**Giovanni SAGGIORI** (saĝiori) (ps. Geo de Sabajoz), nask. la 22-an de junio 1892 en Legnago, mortis la 29-an de majo 1984 en Padovo, estis itala historiisto, radioteknikisto kaj eksurbestro en Fosso (1927-1930). 

Saggiori interesiĝis pri Esperanto ekde 1908. Partoprenanto de la 8-a UK 1912 en Krakovo (Pollando), li rencontiĝis dum la kongreso kun L. L. Zamenhof. Delegito de UEA de 1913. Prof. de Esperanto. Fondis grupojn en Legnago, Padovo, Cittadella, Piazzola, ktp. Estris E-fakon de Internacia Specimena Foiro de Padovo de 1922. Kursoj en Padovo ktp. Organizis la nacian E-kongreson 1931. 

## Verkoj 
Kunlaboris por Italio en la Teknika Vortaro (Vol. VIII.) de Alfred Schlomann kun Tiard, 1925. Trad. el Esperanto al itala *Fine mi komprenas la radion* de Eŭgeno Aisberg, 1930, trad. el itala „Gvidlibro tra Padova“. Verkinto de multaj artikoloj koncernantaj la internacian lingvon kaj la italan historion, li publikigis en 1972, en itala lingvo, "Padova, nella Storia delle sue strade" (415 pp.+ 26 ill.; Piazzon Ed., Padova). 

## Referencoj 
Kategorio:Italaj esperantistoj
Sakai Tosihiko

**SAKAI Tosihiko** [sakai toŝihiko] (japane: 堺 利彦; naskiĝis la 25-an de novembro de la 3-a jaro de Meiji (t.&nbsp;e. la ) en Buzen-provinco (nune Fukuoka-prefektujo); mortis la  en Tokio) estis japana socialisto kaj verkisto.

Li unue verkis romanon por iĝi verkisto dum labori kiel ĵurnalisto aŭ instruisto. Poste, li laboris en ĵurnalo *Yorozu Choho* kun Uchimura Kanzo kaj Kotoku Shusui. 

Li fariĝis socialisto kaj aprobis senmilitismon. Kiam en Rusa-Japana Milito *Yorozu Choho* ŝanĝis sian ismon al militismo, li kaj Kotoku Shusui eksiĝis. Ili malfermis kompanion *Heiminsha* kaj eldonis ĵurnalon *Heimin-Shinbun.* Ili tradukis Komunistan Manifeston; ilia traduko estis la unua en Japanio. 

En 1905 li aperigis parolon de Kroita Kacumi pri Esperanto en „Tyokugen“, semajna socialisma gazeto de li redaktita, kaj donis instigon al socialistoj por Esperanto.  En 1906 li fariĝis unu el la konsilianoj de la nove fondita Japana Esperantista Asocio (JEA).

1906 li fondis Japanan Socialistan Partion. Je 22-a de junio 1908, li estis arestita pro partopreno en komunisma manifestacio.

En 1922, li subtenis fondon de Japana Komunista Partio, sed poste li estis ekskomunikita, kaj li fondis Tokian Proletaran Partion. En 1929, li estis elektata konsiliano de Tokia Urbo.

Lia filino Kondo Magara estis socialisto kaj feministo.

## Eksteraj ligiloj 
* Verkoj de SAKAI Tosihiko en Aozora Bunko (Japanlingve)

Kategorio:Japanaj socialistoj
Kategorio:Japanaj esperantistoj
Hugo William Salokannel

**Hugo William SALOKANNEL** (pseŭdonimo **Bontemplano**; naskiĝis la  en Lahti; mortis la  en Laihia) estis finna esperantisto kaj staciestro.

Li fervore agadis en idealismaj movadoj: popolklerigado, pacifismo, vegetarismo. Li estis esperantisto de 1904. Li estis prezidanto de EAF ktp. Li redaktis *Kristanan Esperon* kaj publikigis du novajn eldonojn de la unua finna Esperanto-lernilo.

## Verkoj 
### En Esperanto 
* ''Iom pri la plibonigo de l' mondo.* Bomlitz (Germanio): Brockhof, 1914. 16 paĝoj.
* *Ĉu la kulturitaj nacioj bezonas kristanismon?* Mediteroj. Vaasa: Ilkka, 1921. 14 paĝoj.
* *Esperanto-finna frazlibreto. (Pikku esperanto-suomalainen tulkki.)* Vaasa: Ilkka, 1922. 16 paĝoj.
* *Malpermesa leĝo en Finnlando,* [proksimume 1922]. 7 paĝoj.
* *Grava popolhigiena kaj socia demando.* Vaasa: Ilkka, 1926. 52 paĝoj.
* *Esperanta kantareto,* finnaj religiaj kaj popolaj kantoj. Vaasa: Ilkka, 1935. 16 paĝoj.
* *Oraj konsiloj por trovi bonan edz(in)on.* Vaasa: Ilkka, 1946. 8 paĝoj.
* *Dialogo inter kristano kaj ateisto.* Vaasa, 1949. 6 folioj.
* *Biografiaro de l' parencaro Salokannel.* Vaasa: Ilkka, 1952. 32 paĝoj.
* *La ununura amo de Kristo devigas la kristanojn al reciproka amo kaj konkordo.* Laihia 1952. 18 paĝoj.
#### Recenzoj
Pri *Iom pri la plibonigo de l' mondo*

----
Pri *Grava popolhigiena kaj socia demando*

----
Pri *Esperanta kantareto*

### En la finna 
* *Esperanton woittokulku. (Malŝlosilo finna.)* Osakeyhtiön Kirj., 1911. 16 paĝoj.
* *Tohtori L. Zamenhofin kansainvälinen apukieli Esperanto.* Helsinki: Raittiuskansan Kirj., 1911. 8 paĝoj.
* *Esperanto rautateillä, postissa ja sähkolennätinlaitoksessa.* Helsinki: Otava, 1919. (*Otavan Esperantosarja* 6.)
* *Muistitaidon opas. (Finnlingva mnemonika gvidlibreto kun Esperanta resumo.)* Jyväskylä: Gummerus, [1919]. 78 paĝoj.

* *Esperanto ja rauhanaate.* Vaasa: Ilkka, 1919. 16 paĝoj. (*Laihian Esperantoyhdistyksen* 1.)
* *Esperanton kielioppi sekä esimerkki- ja harjotussarja.* Jyväskylä: Gummerus, [1919]. 120 paĝoj.
* *Esperanto-kielioppi sekä harjotuskokoelma. (Esperanto-gramatiko kaj ekzercaro.) Jyväskylä: Gummerus, [1921]. 136 paĝoj.
* *Maailmankielikysymyksen paras käytännöllinen ratkaisu.* Vaasa: Ilkka, 1923. 12 paĝoj.
* *Kuusitoista ajankohtaista syytä kansainvälisen apukielen kiireellisen käytäntöönottamisen puolesta.* [Uusikaupunki], 1937. 23 paĝoj.
* *Keinotekoisen yhteiskielen mahdollisuuksista ja esperantosta.* Vaasa: Ilkka, 1924. 16 paĝoj.
* *Hauska matka Länsi-Europan ympäri esperanton avulla. (Agrabla vojaĝo per Esperanto ĉirkaŭ la okcidenta Eŭropo.)* [Kuopio, 1927.] 11 paĝoj.
* *Ihmeellisiä sielutieteellisiä ilmiötä. (Mirindaj psikologiaj fenomenoj.)* Tampere: Suomen Kristillisen Työväen Liitto, [1951]. 20 paĝoj.
* *Englanninko kieli kansainväliseksi?* Jämsä: Lehden Kirjapaino, 1952. 7 paĝoj.

Kategorio:Finnaj esperantistoj
Esperanto-movado en Salvadoro

Ekzistis **Esperanto-movado en Salvadoro** jam komence de la 20-a jarcento. Ĝia pioniro estis en 1904 profesoro Ricardo G. Abrill en San Salvador, al kiu helpis d-ro Santiago J. Barberena. La loka gazeto *Revista Científico Militar* presis en 1906 kurson de Esperanto. Laŭ la Dietterle-statistiko en 1928 ekzistis nur izolaj esperantistoj en la ĉefurbo. 

## Eksteraj ligiloj 
* Esperanto en Salvadoro *(en Esperanto kaj la hispana)*
Samumo

[eta|Samumo en la dezerto [David Roberts (1838)]]
La **samumo** aŭ **simuno** ( *samūm*; el la radiko سم *-a-m-m*, "veneni") estas forta, seka, polvo-ŝarĝita loka vento kiu blovas en la Saharo, Palestino, Israelo, Jordanio, Sirio kaj la dezertoj de Araba Duoninsulo. Ĝia temperaturo povas alti ĝis 54 °C kaj la humideco povas fali sub 10%.

La ŝtormo moviĝas en formo de ciklono (turniĝe), portante nubojn de polvo kaj sablo kaj produktoj sur homojn kaj bestojn kun sufoka efiko. La nomo signifas "venenan venton" kaj estis donita ĉar la subita komenciĝo de samumo ankaŭ povas kaŭzi varman apopleksion. Tio ĉi estas atribuata al la fakto ke la varma vento alportas pli da varmo al la korpo ol povas esti forigata de la forvaporiĝo per ŝvitado. 

## Populara kulturo 
Laŭ Enciklopedio de Esperanto:
* **Samumo**, aŭ *Drameto en la dezerto* estas originala verko de Julio Baghy, ludita dum la UK en Budapeŝto, 1929, kaj aperinta en la libro "Migranta Plumo".

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Raporta priskribo 

Kategorio:Arabaj vortoj
Kategorio:Ventoj
Saltego trans Jarmiloj

***Saltego trans Jarmiloj***  estas la dua romano verkita de Jean Forge. Ĝi aperis originale en 1924  kaj havas 192 paĝojn. Ĝi estas fantasta romano, kies personoj estas transportitaj el nia tempo en pasintan epokon. Skribita en simpla, vigla stilo, ĝi malgraŭ siaj speciala humoro kaj aliaj allogaĵoj ne atingas la nivelon de la unua romano, *Abismoj.*

## Enhavo 
Viro, verkisto, veturas aŭte. Pro la rapideco li perdas sian konscion kaj suferas akcidenton. Malsane li troviĝas en la domo de la inventisto kaj eksperimentisto Mateo Fromaĝi. Post komenca timo pri malklaraj aferoj li ŝatas vivi tie, malproksime de iu urbo. Baldaŭ li ekamiĝas al la filino de Fromaĝi.

Fromaĝi malkovras la Co. La Co estas, laŭ la inventisto, faroj, agoj, okazintaĵoj fotografataj de la vivo. Li intencas vojaĝi en la Co kun siaj domanoj. Sed kien? La decido estas vojaĝi al antikva Romo, al la epoko de Nerono.

Okazas ekscitaj aventuroj, ekzemple la rakontanto trovas novan amatinon, unu vojaĝanto devas batali kontraŭ sovaĝaj bestoj kaj finfine ĉiuj vivas en danĝero de morto. Sed ili ankaŭ solvas la enigmon de la ĝusta prononco de la vorto 'cezaro'. Nek cezaro nek kesaro sed ĉezaro.

Ree en la vera vivo la verkisto sekure forlasas la domon de Fromaĝi...

Amikoj de sciencfikcio kaj vojaĝoj en pasintecon ŝatos legi la romanon verkitan en 1924.

## Recenzoj 
## Angla traduko 
* titolo: ***A Leap across Millennia***
* tradukisto: ne ĉiam klare indikita en modernaj reeldonoj
* eldonisto: Heroldo / aliaj eldonoj 
* jaro: 1973
* ISBN: 0-9590052-7-7

## Referencoj 

Dosiero:1973 Saltego trans Jarmiloj.jpg|

## Eksteraj ligiloj 
* Plena teksto de la libro ĉe Project Gutenberg
*Recenzo de Kopar (K. Kalocsay) kiu originale aperis en *Literatura Mondo*, 1924, paĝo 200. 
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience : entajpu la vortojn "saltego trans".

Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Esperantlingvaj romanoj
Kategorio:Tempovojaĝado en fikcio
Kategorio:Sciencfikcio
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Albin Sandström

**Albin SANDSTRÖM** (naskiĝis la 12-an de majo 1883 en Uusikaupunki, Finnlando, mortis la 25-an de marto 1952) estis svedlingva finnlandano, direktoro de farb- kaj lakfabriko, esperantisto kaj redaktoro. Li estis prezidanto de Esperanto-Asocio de Finnlando 1912–1925.

Laŭ Enciklopedio de Esperanto, Sandström, kiu estis esperantisto de 1907, havis gvidanta rolon en la svedlingva junulara movado. Li kreis diversaj instrukciaj verkoj pri kolorigado kaj lakado.

Sandström estis inter la fondintoj de Esperanto-Asocio de Finnlando kaj ĝia direkciano de 1907, kaj prezidanto de tiu organizo de 1912 ĝis 1926 – post Nino Runeberg kaj antaŭ Hugo Salokannel. Li estis prezidanto de la Loka Kongresa Komitato por la UK en Helsinki 1922. Li estis ankaŭ ĉefredaktoro de *Finna Esperantisto* 1912–1914, kaj redaktoro de *Movado* (Helsinki), 1924. Fondinto de *Ilarejo Esperantista* kaj ĝia direktoro 1907–1910, prezidanto de direkcio de OY Movado AB, 1920–1924.

## Fontoj 
* 

### Notoj 
Kategorio:Finnaj esperantistoj
Kategorio:Prezidantoj de Esperanto-Asocio de Finnlando
N. Georgi Sapunĝiev

**N. Georgi SAPUNĜIEV**, bulgaro, ĵurnalisto, urba bibliotekisto en Varna. Nask. 1898 en Dobriĉ. Esperantisto de 1922. Li tradukis el Esperanto kaj presigis en bulgaraj gazetoj: „La fundo de l' mizero“ de Sieroszewski, „La interrompita kanto“ de E. Orzeszko, „Krurumo“ de A. Drozdov, plue pli ol cent orientajn fabelojn, legendojn kaj novelojn. Verkis en bulgara lingvo detalan prezenton de l' disvolvo de la Esperanto-movado en diversaj landoj. Li ankaŭ estis Esperanto-lektoro.

SAPUNĜIEV, N. Georgi
SAPUNĜIEV, N. Georgi
Domènec Sardà i Simó

**Domènec SARDÀ i SIMÓ**, kataluno, teksindustriisto. Nask. apr. 1884 en Sabadell, mortis 27-a de junio 1911 en Sabadell. Esperantisto de 1905. Fondinto de Kataluna Esperantista Federacio, iniciatinto de la Internaciaj Floraj Ludoj. Fondinto de grupoj en Sabadell. Senlaca kursgvidinto, konstanta propagandisto. Red. de *Kataluna Esperantisto* dum la unua jaro.

Kategorio:Katalunaj esperantistoj
Sasaki Macue

**SASAKI Macue** (naskiĝis la  en Ĉiba, mortis la  en Tokio) estis japana esperantistino, edzino de s-ro Sasaki Tasku, antaŭe f-ino Morita. Hejme instruis anglan lingvon kaj Esperanton. Esperantistino de 1920. Unue kredis je kristanismo, poste konvinkiĝis pri socialismo kaj aliĝis al SAT. Danke al ŝia talenta gvido sane kreskis „Klara Rondeto“, Tokio, la preskaŭ sola Esperantistina Klubo en la Japana Imperio, fondita la 12-an de aprilo 1925 honore al Klara Zamenhof, mortinta la antaŭan jaron. Aliaj virinaj grupoj estis fonditaj samjare en Jokohamo kaj Osako.

## Vidu ankaŭ
* *Vortoj de Macue Sasaki*

## Referencoj 
Kategorio:Japanaj esperantistoj
Hillar Sakaria

**Hillar SAKARIA**, estono, dipl. orgenisto kaj komponisto, oficisto. Nask. je la 29-a de novembro 1899 en Talino kaj mortis samloke je la 12-a de novembro 1981. Fondinto de E Inst., fondinto kaj red. de „Informoj de EAE“ (1922-31). Posedis la superan diplomon. Aŭtoro de multaj artikoloj en kaj pri E, gvidis kursojn, paroladis publike. La unua ŝtate pagita E instruisto estona (en 1925). Aŭtoro de „Enkonduko en la pedagogion“, 1932. Verkis ĥorkantojn, ktp. Li estis unu el la precipaj kunlaborantoj de *Enciklopedio de Esperanto*.
Partoprenis redaktadon de Estona-esperanta vortaron  (1923j) de J.Rosenberg. 

## Verkoj
* Sakaria H. 1928 : La evoluo de Esperanto, *Esperanto*, nro 329 (1), p. 10-11 & nro 330 (2), p. 37
* Sakaria H. 1932: Enkodukon en la Pedagogion — Historia skizo. Eld. Esperanto Instituto de Estonio, Tallinn.
***Eesti Muusikaajaloo lugemik. La Estona Muzikliteraturo de 1622 ĝis 1917**. Eld. la aŭtoro, Tallinn, 1934(?)
### Recenzoj
Pri *Enkodukon en la Pedagogion*

## Eksteraj ligiloj
* *Enciklopedio de Esperanto*/S en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).

Kategorio:Estonaj esperantistoj
Franz Josef Schade

**Franz Josef SCHADE** [ŝade] estis aŭstra esperantisto. Dum pli ol 25 jaroj li laboris por Esperanto. Li estis ĝenerala sekretario, poste prezidanto de AED kaj ĝenerala sekretario de la 16-a UK 1924. Li kunaranĝis Ĉe-kursojn en 1932, en Wien.

Schade, Franz Josef
Giovanni della Savia

[dekstra|eta|150px|persona poŝtkarto, uzita en [1919]]
**Giovanni (della) SAVIA** (naskiĝis la  en Codroipo, mortis la ) estis itala esperantisto, profesie komercoficisto.

Esperantisto de 1913, pro hazarda trovo de gramatiko en la biblioteko de lia paroĥo, delegito de Universala Esperanto-Asocio (UEA) por Udine de 1919. En 1922, ĉe la Reĝa Teknika Instituto en Udine li prelegas pri "Problemoj de la internacia lingvo kaj Esperanto" kaj sekve komencas kurson. Savia kunfondis Esperanto-grupon en tiu urbo en 1923, kies provizora sidejo tiutempe estis ĉe grava publika kaf-trinkejo. Li estis tre aktiva esperantisto, gvidis lerno-kursojn, kunlaboris kun la grava Achille Tellini en la kompilado de *Vortaro Esperanta-Itala*, verkis gazet-artikolojn kaj poeziaĵojn, korespondis kun italaj kaj eksterlandaj esperantistoj, interalie kun Edmond Privat, tradukis gvidlibron pri la urbo Udine kaj novelon de Carlo Bertolazzi kun la titolo *Sen rostaĵo*.

Li edziĝis per Esperanto en 1927 al la hungara Esperantistino Blanka Mandel (n. la  en Budapeŝto, m. la ). Ili havis filinon, Andreina, kiu laŭ informoj okupiĝis pri Esperanto - almenaŭ unu kurson en 1993 ŝi gvidis en la mezlernejo de urbeto Feletto Umberto.

En 1929 li kunorganizis la 14-an Italan Esperanto-kongreson en Udine. En la jaroj 1933 kaj 1934, Achille Tellini petas lin ĉeesti la malfermon de sia testamento, ĉar tie troviĝas io interesa por Esperanto. Krome Tellini petas al Savia nomumi alian personon, kaze de lia morto aŭ neeblo, por la daŭrigo de agado favore al Esperanto plenumante tiamaniere tion kion Tellini testamentis tiusence. Tellini, mortinta en 1938 postlasis duonon de sia tuta havaĵo al la Diocezaj Seminarioj de Udine kaj Gorizia por starigo de Esperanto-Katedroj kaj popularigo de la friula lingvo.

En la jaro 1958 li translokiĝis de Udine al Favaro Veneto, ne-insula kvartalo de Venecio. Verŝajne li retiriĝis kaj ne plu okupiĝis publike pri Esperanto. Li mortis iom pli ol 2 jarojn post sia edzino.

## Bibliografio 
* DELLA SAVIA, G. - ''Il problema della lingua internazionale e l'esperanto'' - Udine : Carducci, 1922. - 16 p. ; 25 cm

Kategorio:Italaj esperantistoj
Louisa Frederica Adela Schafer

**Louisa Frederica Adela SCHAFER** aŭ  **SHAFER** [ŜEfer],  **Adela** (naskiĝis la  en Londono) estis angla esperantistino, solkantisto kaj lingvoinstruisto.

Schafer multe laboris por Esperanto, aparte ĉe Londona Esperanto-Klubo, ofte aperigante kantojn sub la nomformo **Ad. Ŝefer**. Schafer ĉeestis plurajn Universalajn Kongresojn, interalie la unuan en Bulonjo.

Schafer estis nomumita de Zamenhof membro de la unua (ĝis 1906 ankoraŭ provizora) Lingva Komitato (LK) en 1905. Dum la UK en Ĝenevo en 1906, la LK elektis komisionojn por prepari la Akademiajn Korektojn. Al la angla komisiono estis elektitaj "fraŭlino Adela Shafer" kaj la sinjoroj Joseph Rhodes kaj John Ellis. Poste aliĝis ankoraŭ Edward Alfred Millidge.

En la teatraĵo *La urso*, tradukita de Vasilij Devjatnin kaj prezentita dum 8-a UK en Krakovo en 1912, ŝi ludis la rolon de *Elena Ivanovna Popova*, vidvino de bienposedanto.

## Verkoj 
Shafer verkis: „Tekstaro de Britaj Kantoj“ kaj tradukon de la kanto "How sweet the name of Jesus sounds" en Adoru Kanto n-ro 426. Ankaŭ tri aliaj kantoj ŝiaj estis en *Adoru kantante* (KELI, 1971).

## Literaturo 
* 1914: Kandidatoj al la Lingva Komitato (1914). Ŝefer, L.F. Ad. (Adela Shafer) - Londono. En: *Oficiala Gazeto Esperantista* (1914) 6:08 (63), p.&nbsp;181-183.

## Referencoj 
[eta|400x400ra|La [Lingva Komitato en 1907, Adela Schafer estas la unua en la tria vico maldekstre.]]

Kategorio:Anglaj esperantistoj
Kategorio:Britaj esperantistoj 
Kategorio:Akademio de Esperanto
Kategorio:Mortintoj en la 20-a jarcento
Róbert Schatz

**SCHATZ Róbert** (ŝac), ankaŭ **Roberto Julio Schatz** (nask. la ) estis hungaro kaj doktoriĝinta  kuracisto. Li estis vicprezidanto kaj sekretario de Hungarlanda Esperantista Societo (HES) antaŭ la Unua mondmilito. 

Schatz havis gravan sukceson dum la Internacia Kuracista Kongreso, Budapeŝto, 1909. Li estis redaktoro de „Hungara Esperantisto", 1909-1910 kaj de „Juna Esperantisto". Surbaze de la tie faritaj spertoj li verkis poŝvortareton hungaran-esperantan, aperintan en 1910 kaj plurfoje reeldonitan ĝis 1947. Li kabeis antaŭ 1930.

## Verkoj
***1909**: Esperanta-hungara frazlibro  = Magyar-Esperanto beszélgetések  / összeállitotta Schatz Róbert. Budapest: Kókai 1909, 51 p.; 2-a eld. 1910. 
***1910**: Hungara-esperanta poŝvortareto - Magyar-Esperanto Zsebszótár. Budapest: Kókai Lajos, 1910, [3], 162, [2]&#160;p.&nbsp;15x11&#160;cm; 2a eld.: 1922 pr. Buschmann [4], 160&#160;p., 16x11&#160;cm; 3a eld.: 1938; 4a eld.: 1947. 
***1922**: Hungara-esperanta vortareto - Kis Magyar-Esperanto Szótár. Budapest: Kókai Lajos, 1922, [2], 36, [2]p.&nbsp;11x7&#160;cm; 2a eld.: Kis magyar-eszperantó szótár; 3a eld.: 1938; 4a eld.: Budapest: Kókai Lajos, [1947?]

## Referencoj 
Kategorio:Esperanto-vortaristoj
Kategorio:Hungaraj esperantistoj
Kategorio:Esperantistaj kuracistoj
Josef Schamanek

**Josef SCHAMANEK** [ŝamanek] (naskiĝis la  en Prostějov; mortis la  en Vieno) estis aŭstra esperantisto, burĝlerneja eksdirektoro kaj iama lektoro en la Teknika Altlernejo en Wien. 

Li estis sekretario kaj prezidanto de AKLE kaj AED, vicprezidanto de 16-a UK. Li estis la unua lektoro por Esperanto en Teknika Altlernejo en Wien de 1917 ĝis 1930. Li ĉeestis kiel delegito la instruistan Konferencon en Genève en 1920. Li instigis la instalon de ŝtata ekzamena komisiono por Esperanto, kies komisaro li fariĝis. Li estis membro de Loka Kuratora Komitato de IEMW. Li verkis lernolibron laŭ parola metodo, 1914.

## Eksteraj ligiloj 
*[Libroj kaj aliaj dokumentoj](http://search.obvsg.at/primo_library/libweb/action/search.do?dscnt=0&scp.scps=scope%3A(ONB_aleph_esperanto)&tab=onb_sondersammlungen&mode=Basic&vl(freeText0)=josef+schamanek&vid=ONB&fn=search) de kaj pri Josef Schamanek en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo 

Schamanek, Josef
Schamanek, Josef
Schamanek, Josef
Gottlob Heinrich Schauerhammer

**Gottlob Heinrich SCHAUERHAMMER** (ŝaŭerhamer), germano profesoro por modernaj lingvoj. Nask. E aŭgusto 1857 en Zeulenroda. Esperantistiĝis en Grenoble sekve de la konatiĝo kun Boirac. Paroladis pri Esperanto en Leipzig ĉe la Societo per moderna filologio en 1902. Estis inter la unuaj ekzamenantoj ĉe la Esperanto Instituto por la G. Respubliko kaj certe unu el la plej fruaj (eble la unua) Esperantistoj en Leipzig.

SCHAUERHAMMER, Gottlob Heinrich

SCHAUERHAMMER, Gottlob Heinrich
Reinhold Scheibler

**Reinhold SCHEIBLER** (ŝajbler), (ps. Espero), germano, privatinstruisto, direktanto de 3 ĥoristaroj kaj regiona direktanto de laborista ĥorunuiĝo. Gvidas jam de 20 jaroj la grupon en Wurgwitz. Propagandas ĉefe inter instruistoj kaj laboristoj. Artikoloj precipe en pedagogaj gazetoj kaj en „Sennaciulo“. Li verkis statistikon pri Esperanto en la lernejoj de Saksujo, 1925.

Scheibler, Reinhold
Scheibler, Reinhold
Franz Scheibenreiter

**Franz SCHEIBENREITER** (ŝajbenrajter) estis aŭstria germano, ĉeflerneja fakinstruisto (matematiko, desegno kaj Esperanto). Naskiĝis la  en Hadres. Estis sekretario de instruista fako de ALLE, grupestro de la VI-a grupo de ALLE. Laboris por TAGE kaj TAK. Verkis kun d-ro Casari la unuajn aŭstrajn Esperanto-lerno- kaj legolibrojn por la lernejo (du partoj 1927, 1929). Kunlaboris al „La Socialisto“ kaj „Tutmonda Kolektanto“. Redaktanto de „Verda Revuo“ 1935-1938.

Dum la dua mondmilito li estis kaptito en Tiflis. Li estis liberigita en 1946.

## Notoj 
Kategorio:Esperantistoj
Kategorio:Aŭstraj esperantistoj
Kategorio:Mortojaro nekonata
Paulus Antonius Schendeler

**Paulus Antonius SCHENDELER** (sĥendeler) (nask. la  en 's-Hertogenbosch, mortodato nekonata, tamen post 1936) estis nederlanda instruisto ("profesoro") de geografio en komerc- kaj reallernejo. 

## Esperanta agado
Schendeler estis esperantisto de 1909. Li verkis propagandajn artikolojn kaj gvidis kursojn. Speciale li okupis sin pri unueca elparolo de Esperanto kaj publikigis pri tiu temo bone fundamentitajn artikolojn. Schendeler redaktis la gazeton „Semereto“ en 1916 kaj eldonis sub la sama titolo detalan kurson. Li verkis lernolibron, ekzameno-sinprovilon kaj lernilon por lernejo. De 1921 (7a Kongreso de la katolikaj esperantistoj en Nijmegen, Nederlando) ĝis minimume 1929 li servis kiel ĝenerala sekretario de Internacia Katolika Unuiĝo Esperantista (IKUE).

Kategorio:Nederlandaj esperantistoj
Kategorio:Prezidantoj de IKUE
Sasaki Tasku

**SASAKI Tasku** estis japana esperantisto kaj licea instruisto. Li naskiĝis 1-a de aprilo 1883 en Tokia Urbo, mortodato ne konata. Esperantisto de 1907, SAT-aniĝis 1925. Fondis studejon de Zamenhofa gramatiko, kie krom li laboris Ĵ. Iŭaŝita k. a. Ilia esplormetodo estis tute objektiva: unue elektas kiel eble plej malgrandan temon (ekz. Depost) kaj kolektas ekzemplojn el ĉiuj paĝoj de Zamenhofaj verkoj kaj ilin sisteme klasigas. Multaj gazetartikoloj. Ekz.: „Depost“, „La Esperantisto“, Tokio, 1931-32. Kompilis: „Paroladoj de Zamenhof“, 1930 (komparis diversajn variantojn, reviziita eldono, 1933).

## Ĉefaj verkoj 
* 

Kategorio:Japanaj esperantistoj
Kategorio:Japanaj instruistoj
Jens Schjerve

**Jens SCHJERVE** estis norvega esperantisto. Li estis unu el la plej kapablaj instruistoj de Esperanto laŭ Cseh-metodo. Li gvidis multajn kursojn en Norvegio, Francio kaj Usono, kaj li faris paroladojn. Pri lia agado raportis „La Praktiko“ kaj „Heroldo de Esperanto“.

Li esperantigis libron pri tragedio de aerŝipo „Italia“. Lian esperantigon uzis Ota Ginz por enĉeĥigo.

## Fontoj
*Nacia Biblioteko en Praha pri enĉeĥigo de la norvega libro pri aerŝipo Italia pere de esperantigo de Jens Schjerve

Kategorio:Norvegaj esperantistoj
Leopold Schlaf

**Leopold SCHLAF** (ŝlaf) estis fondinto de la Germana Laborista Esperanto-Asocio  en 1910. En aŭgusto de la sama jaro, li fondis la revuon "Der Arbeiter-Esperantist" (La Laboristo Esperantisto), kiel organon de la menciita Ligo. Li nomumis sin prezidanto, kaj prokrastis la okazigon de kongreso de la asocio.

Fine, en aprilo 1911 okazis kongreso en Lejpcigo, kies unua punkto estis analizo de la konduto de Schlaf. Li ne sukcesis defendi sin je la akuzoj de aŭtokratismo kaj agado defende al propraj ekonomiaj interesoj, kaj estis eksigata.

Laŭ la libro "Laborista esperanta movado antaŭ la Mondmilito", de G. P. de Bruin, "Schlaf estis bona oratoro kaj propagandisto. Li faris paroladojn en multaj urboj antaŭ granda publiko kaj vekis intereson por esperanto ĉe multaj laboristoj. Kelkaj grupoj povis post lia parolado komenci kursojn kun 75 kaj eĉ kun 200 partoprenantoj... Nur estas bedaŭrinde ke Schlaf tro atentis sian propran monujon".

Schlaf fariĝis sekretario de la Propaganda Ligo "Parkurbo Esperanto" en 1912. Tiun postenon li okupis unu jaron.

Li verkis poŝvortaron Esperanto-germana kaj germana-Esperanta (1910, 1911). 

Kategorio:Germanaj esperantistoj 

Kategorio:Esperanto-vortaristoj
Josef Schmalzl

**Josef SCHMALZL**  estis germana profesoro de matematiko kaj fiziko en supera reallernejo. Li naskiĝis la 1-an de aŭgusto 1883 en Saal an der Saale. Esperantisto de 1909, li fondis la Esperanto-Societo en Augsburg en 1910, poste GEA-grupon en Weiden. Poste li servis interalie kiel prezidanto de Bavara Esperanto-Ligo kaj prezidanto de la konsilantaro de GEA. Li prilaboris la 6-an volumon de la libreto *Esperanto - ein Kulturfaktor*.

SCHMALZL, Josef

SCHMALZL, Josef
S
Christian Schmidt

**Christian SCHMIDT** (ŝmit) estis germana esperantisto kaj pioniro en Germanio. Estis prezidento de la mondlingva societo en Nürnberg, grava societo de volapükistoj en tiu urbo, kiu tiutempe estis unu el la plej fortaj centroj de volapükismo. Laŭ lia propono la societo en decembro 1888 decidis forlasi volapükon kaj aliĝis al Esperanto. Redaktis (kune kun L. L. Zamenhof) kaj eldonis la unuan Esperanto-gazeton, *La Esperantisto*.

Schmidt, Christian
Schmidt, Christian
Jakob Schmid

eta|dekstra|karikatura bildkarto el ĉ. 1913

**Jakob SCHMID** [ŝmid] (naskiĝis la  en Dietwil, mortis la ) estis svisa esperantisto kaj ŝtata oficisto (publika ekonomio). Li estis membro de la Lingva Komitato kaj de la Svisa Ekzamena Komitato. Pli frue li estis prezidanto de SES kaj de Esperanto-Societo Bern. Li gajnis premion en la Internaciaj Floraj Ludoj, verkis lernolibron por germanlingvanoj kaj kontribuis al *Svisa Antologio.*

## Verkoj 
* *Esperanto-Lehrbriefe.* Bern: Svisa Esperanto-Societo, [proksimume 1965].

## Tradukoj 
* René de Saussure: *Die "Mängel" des Esperanto.* [Proksimume 1908]. 16 paĝoj.
* Karl W. Bührer kaj Adolf Saager: *La organizado de la intelekta laboro per "La Ponto". (Die Organisierung der geistigen Arbeit durch "Die Brücke".)* Ansbach: Seybold, 1911. 157 paĝoj.
* Ernst Zahn: *La patrino.* Dresden: Ader & Borel, [1913]. 55 paĝoj. (*Esperanta Biblioteko Internacia* 27.)
* Gottfried Keller: *La forĝisto de sia feliĉo. Virgino kaj monakino.* En: *Svisa Antologio*. Budapest: Literatura Mondo, 1939. Paĝoj 86-116.
* Jakob Christoph Heer: *Ĉe la sanktaj akvoj.* Romano el la svislanda montegaro. 2-a eldono. Bern: Svisa Esperanto-Societo, [proksimume 1964]. 213 paĝoj. (Tradukis A. BADER, P. Lebrun kaj Jakob Schmid.)

## Referencoj 
Kategorio:Svisaj esperantistoj
Kategorio:Prezidantoj de Svisa Esperanto-Societo
Kategorio:Estraranoj de UEA
Schmitz

Sinjoro **ERNST SCHMITZ** (ŝmic), pastro kaj denaske germano, estis kristana misiisto en Brazilo, en la Kanarioj kaj fine en Palestino. Li estis scienculo, propagandisto de Esperanto kaj aŭtoro de interesaj artikoloj.

## Fontoj 
* UEA-jarlibro, 1927.

Kategorio:Brazilaj esperantistoj
Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Esperantistaj teologoj
Aldo Ferdinando Schmucker

**Aldo Ferdinando SCHMUCKER**, aŭ **SCHMUCKHER**  (naskiĝis 1890 - mortis la 24-an de februaro 1977, en Genova, Italio) estis itala esperantisto, profesoro, d-ro de leĝoscienco kaj instr. en Genova.

Lerninta Esperanton jam en 1907 li instruis ĝin oficiale en la Universitato de Genova. Li estis kunfondinto de "Liguria Esperanto-Katedro", kiu en 1912 transformiĝis en Italan Esperanto-Instituton. Li gvidis multajn kursojn en tiu urbo kaj en la apudaj komunumoj antaŭ kaj post la milito; dum tri jaroj gvidis kurson ĉe la Universitato kaj tri jarojn ĉe vespera komunuma lernejo, ambaŭ oficialaj.

Schmucker, Aldo Ferdinando
Schmucker, Aldo Ferdinando
Schmucker, Aldo Ferdinando