open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Alphadi

**Seidnaly Sidhamed**, alinome **Alphadi** (Timbuktuo, la 1-an de junio 1957) estas Malia modokreanto de Niĝero.

El la konvinko, ke “Kulturo estas fundamenta starto al disvolvo”, Alphadi sin dediĉis al la teksindustrio en Afriko kaj klopodas disvastigi la tradician metion tra la tuta afrika kontinento.

## Biografio 
Sidhamed kreskis en Niĝero. Li studis turismon en Parizo kaj ĉeestis en vesperaj kursoj ĉe la Pariza modolernejo Atelier Chardon Savard. Post sia studo, li laboris unue en manaĝera funkcio por la ministerio de turismo en Niameo, Niĝero.

En 1983, li iĝis internacie konata kiel mododezajnisto kiam li estis en Parizo por modo-evento okazinta sub sia artista nomo Alphadi. Lia modostilo iras reen al okcidentaj influoj en kombino kun tradicioj de la niĝeriaj popolgrupoj Sonrajoj, Zarmaoj, Fulboj, Haŭsoj kaj Tuaregoj.

En 1998 Alphadi fondis la *internacian festivalon de la afrika modo (FIMA) * en Niĝerio. La saman jaron li gajnis kune kun du aliaj afrikaj mododezajnistoj, nome Oumou Sy el Senegalo kaj Tetteh Adzedu el Ganao, la premion Princo Claus en la temo *La Arto de Afrika Modo*. En 2001 li estis premiita al la grava franca ordeno de merito ''Chevalier de l'ordre national du Mérite.''

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Fonduso princo Claus, profilo 

Kategorio:Francaj dezajnistoj
Kategorio:Dezajnistoj
28936 Dalapati

'*28936 *Dalapati'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Trisha Dalapati*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2013 pro sia projekto pri energio kaj transporto. Ŝi estis lernantino ĉe la * Centennial High School'' en Roswell (Georgio, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Monaĥejo Reichenau

eta|300px|la monaĥejo Reichenau
La **monaĥejo Reichenau** (germane *Kloster Reichenau* , la toponimo *Reichenau* havas la signifon "riĉa herbejo" aŭ "herbejo de riĉuloj" - latine *Monasterium Augiensis*) estis benediktana monaĥejo en la loĝloko *Mittelzell* sur la insulo Reichenau en la Bodenlago. Ĝi fondiĝis en la jaro 724 fare de Sankta Pirminio kaj ekde la jaro 1540 estis priorejo de la diocezo Konstanz. Kun la Monaĥejo Sankt-Galo kaj la Abatejo de Fulda ĝi estas la plej signifaj monaĥejoj de la Karolida epoko. En 1757 la monaĥejo malfondiĝis, kaj en 1803 la lastaj monaĥoj forlasis la insulon. Nuntempe en la monaĥeja ĉefkonstruaĵo estas la administrejo de la politika komunumo Reichenau.

eta|maldekstra|la monaĥeja kirko en Mittelzell
eta|300px|bildigo de la monaĥejo el 1707
La Libropentraĵoj de la monaĥejo en 2003 akceptiĝis en la programo Memoro de la Mondo de Unesko.  Ekde la jaro 2001, post 250 jaroj, denove eta komunumo de benediktana monaĥoj vivas sur la insulo.

## Referencoj 
Reichenau
Kategorio:Distrikto Konstanz
Kategorio:Memoro de la Mondo
Reichenau
Kategorio:Konstruaĵoj en Baden-Virtembergo
Amik-Rondo de Sendependeco de Pollando

**Amik-Rondo de Sendependeco de Pollando** (, ) estis rondo kreita en Peterburgo (la Rusia imperio) en 1916 sub prezidado de Vladmir Kuzmin-Karavajev.

## Membroj
* rusoj: Aleksandr Kerenskij, 
* poloj: Aleksander Babiański, Jan Niecisław Baudouin de Courtenay, Aleksander Lednicki, Aleksander Więckowski

## Bibliografio
* Witold Trzciński, *Uznanie niepodległości Polski przez Rosję* (Agnosko de sendependeco de Pollando flanke de Rusio), en: Niepodległość, t. VIII, z. 1 (18), 1933, p. 301.

Kategorio:Pollando en la Unua Mondmilito 
Kategorio:Rilatoj inter Rusio kaj Pollando
Kategorio:Organizaĵoj en la Rusia Imperio
Kategorio:Politikaj organizaĵoj
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1916
Koumanthio Zeinab Diallo

**Koumanthio Zeïnab Diallo**, naskiĝinta en 1956 en Labé, Gvineo, estas verkistino kaj sociologo, parolantino de la fula (fr. peule) kaj franca lingvoj.

## Biografio 
Naskiĝinta en la urbo de Labé en 1956, Koumanthio Diallo havis komencan formadon de bio-inĝeniero, kun  diplomo de la universitato Gamal Abdel Nasser de Konakrio.

Ŝi laboris poste kiel kampara parolistino, poste konsilistino por la programo de la Unuiĝintaj Nacioj por la disvolviĝo kaj por NRO-j aŭ por internaciaj organizoj, kaj kiel sociologo  en kampara medio, intervenante rilate al problemoj de sano, la perfortoj faritaj al virinoj kaj kontraŭ la virinaj seksorganaj kripligoj.

Ŝi estis la unua virino kiu eldonis libron de poezio en Gvineo. Ŝia verkaro konsistas ankaŭ el fabeloj, romanoj, infanliteraturo kaj verkoj por la teatro, kun ĉirkaŭ dekkvino da verkoj. Ŝi enskribas sin kaj deziras ke daŭrigu poezia tradicio en la fula lingvo, verkante en la fula kaj en franca lingvoj. Ŝi reinventas novajn tekstojn ekde elementoj aŭditaj pere de la pasinteco. Ŝi estas fondinto de la gvinea sekcio de PEN Klubo kaj membro de la Internacia komitato de virinoj verkistoj kaj de pluraj aliaj literaturaj asocioj.

Ŝi estas  kunfondinto de la Muzeo de Fouta Djallon kaj de la Teatro de la Muzeo en Labé.

## Ĉefaj verkoj 
* 1994 : Moi, femme, poésie. (Mi, virino, poezio).
* 1996 : *Pellun Gondhi*, Gvineo, Eld. Ganndal.
* 1997 : Les épines de l'amou (*La dornoj de la amo)*, Parizo, L'Harmattan.
* 1997 : Pour les oiseaux du ciel et de la terre (*Por la birdoj de la ĉielo kaj de la tero)*, UNICEF, poezio,
* 1998 : Comme les pétales du crépuscule (*Kiel la petaloj de la krepusko*, poezio), Lomé, La Semeuse.
* 1999 : Comme une colombe en furie (Kiel furioza kolombo), poezio por infanoj, Eld. Linda.
* 2000 : La morte de la guerre (*La morto de la milito)*, teatro.
* 2004 : *Daado la orfa kaj aliaj fabeloj de la Fouta Djallon de Gvineo*, fabeloj, Parizo, La Harmattan.
* 2004 :  Le Fils du roi Guémé et autres contes du Fouta Djallon de Guinée (*La Filo de la reĝo Guémé kaj aliaj fabeloj de la Fouta Djallon de Gvineo)*, fabeloj, Parizo: L'Harmattan, Enkonduko de Bernard Salvaing.
* 2005 : Les rires du silence (*La ridoj de la silento)*, poezio, Torino, L'Harmattan.
* 2005 : Les humiliées (*La humiligitaj)*, teatro, Parizo, L' Harmattan.
* 2007 : Ngôtté-le-génie de la chasse - conte du Fouta Djallon en Guinée (*Ngôtté-la genio de la ĉaso - fabelo de Fouta Djallon en Gvineo)*, L'Harmattan.
* 2014 :  Les fous du 7ème ciel ; Au-delà de l’excision (*La frenezuloj de la 7a ĉielo; Trans la organforpreno*), romano, Silex/Nouvelles du Sud.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* PEN-klubo internacia

Kategorio:Gvineaj verkistoj
Kategorio:Gvineaj poetoj
Kategorio:Gvineaj sociologoj
Caroline Bonaparte

**Maria-Annunziata Caroline Bonaparte** (naskiĝis  en Ajaccio, Korsiko, mortis  en Florenco), pli bone konata sub la nomo **Caroline Bonaparte**, estis unu el la pli junaj fratinoj de Napoleono Bonaparte.

En 1793 ŝi elmigris kun sia familio al Francio. Tie ŝi enamiĝis al militisto Joaĥimo Murat, generalo en la armeo de sia frato, kun kiu ŝi edziniĝis en 1800. Ambicia kaj potencavida, ŝi iĝis Granda Dukino de Kleve, kaj en 1808, Reĝino de Napolo. La naskiĝo de Napoleono la 2-a nuligis la esperon ke sia filo Achille Murat sukcedos al sia pli aĝa frato, kio irigis ŝin al la flanko de Klemens von Metternich. Post la ekzekuto de sia edzo ŝi fuĝis al Aŭstrio.

## Idoj 
Kun sia edzo, princo Joaĥimo Murat ŝi havis kvar infanojn, nome du filojn kaj du filinojn:

* Achille Murat (1801-1847)
* Laetizia Murat (1802-1859)
* Lucien Murat (1803-1878)
* Louise Murat (1805-1889)

Caroline
Kategorio:Homoj de Korsiko
Anni Soltész

**Anni Soltész** [ŝoltEs], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Soltész Anni** estis hungara aktoro. Ŝiaj personaj nomvariantoj estis *Annie, Anny*.

Anni Soltész http://www.imdb.com/name/nm0813608/ naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Anni Soltész devenis el juda familio. Ŝi frekventis privatan aktorlernejon de Kálmán Rózsahegyi, samtempe ŝi komencis sian aktoran karieron en Újpest en 1919. En la sekvaj jaroj ŝi ricevis rolojn en pluraj provincaj teatroj. En 1930 ŝi aliĝis al Nova Teatro (Budapeŝto), poste al Teatro Belvárosi (1932-1939). Dum la 2-a mondmilito ŝi ne ricevis rolojn pro la kontraŭjudaj leĝoj. Depost 1945 ŝi denove estis membro de Teatro Belvárosi, ekde 1951 de Teatro Madách. Ŝi ricevis premion inter en 1966.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare: Romeo kaj Julieta - S-ino Capulet
* Imre Madách: La tragedio de l' homo Éva (ina ĉefrolo)
* Lajos Zilahy: *Tűzmadár* - Jolán
* Ede Szigligeti: *Liliomfi* - Kamilla

## Elektitaj kinaj filmaj roloj 
* *Barátságos arcot kérek!* (1935) – patrino ĉe la fotisto
* *Díszmagyar* (1949)
* *A selejt bosszúja* (1951)
* *Vasvirág* (1958)
* *A szélhámosnő* (1963)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* *Másnap* (1958)
* *Isten óvd a királyt* (1968)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Blokpartio

La **Blokpartio** origine nomiĝas politika partio, kiu estas parto de elektobloko, tamen nun ĝenerale tiel nomiĝas partio, kiu eniras registaron ĉe aŭtoritata aŭ totalisma reĝimo sen esti gvidanta partio. Ĉeesto de blokpartioj diferencigas tiajn sistemojn de unupartia ŝtato, kvankam plej ofte ili ne estas konsiderataj opozicio aŭ alternativa povoforto. Historie, blokpartioj ofte aperis kaj aktivas en pluraj socialismaj ŝtatoj kaj militreĝimoj.

La vorto *Blokpartio* devenas de la germana vorto *Blockpartei*, kiun oni origine aplikis al membropartioj de Nacia Fronto, la elektobloko en GDR. Poste kiam blokpartioj perdis realan , kiu koncentriĝis ĉe Socialista Unueca Partio de Germanio (SED), la signifo de la vorto ŝanĝiĝis al "satelita partio (sub la diktatura reĝimo)". En Orienta Azio kiel Ĉinio, oni nomas tion **satelita partio** ( 卫星党).

## Koncepto 
En aŭtoritatisma aŭ totalisma reĝimoj gvidanta politika grupo kontrolas ĉiujn politikajn aktivadojn. Sed foje anstataŭ malpermesi iun ajn politikan agadon krom ene de la gvidanta partio, oni konsideras pli efika ebligi funkciadon de iuj politikaj organizaĵoj, reprezentantaj (reale aŭ ŝajnige) iujn sociajn grupojn. Tiaj partioj nepre rekonas gvidan rolon de la ĉefa partio kaj celas ne oponi ĝin, sed konsulti kaj helpi en ĝia nedisputebla regado. Tio ebligas almenaŭ parte haltigi radikaliĝon de la respektivaj sociaj grupoj, kiuj ricevas laŭleĝan platformon por esprimi siajn vidpunktojn, inkluzive kritikajn.

## Historiaj ekzemploj 
La blokpartioj ekzistis en pluraj socialismaj ŝtatoj kiel GDR, Ĉeĥoslovakio, Pollando, Bulgario, kie nemarksismaj partioj akceptis ombrelan rolon de la komunisma partio. Ili nominale reprezentis kamparanojn, intelektulojn ktp, tamen ili ne povis atingi politikan potencon tra parlamenta baloto. Komunistaj partioj ofte uzis "elektoblokon" kiel Nacia Fronto (GDR, Ĉehoslovakio), por gvidi kaj limigi tiajn partiojn. Nuntempe blokpartia sistemo plu funkcias en Ĉina Popola Respubliko, kie Ĉina Komunista Partio estas la ĉefa, sed ne sola partio kaj milionoj da komunistoj anas en aliaj partioj. Ankaŭ aliaj socialismaj ŝtatoj kiel Vjetnamio, Laoso, Nordkoreio uzas blokpartian sistemon.

Ekzistas unika ekzemplo kiam blokpartio akiris gvidan povon. Dum la parlamenta baloto en GDR en 1989 la gvidanta SED malvenkis kaj blokpartioj kiel Kristana Demokrata Unio gajnis gvidantajn seĝojn en la parlamento. Tiuj partioj decidis unuiĝon kun Federacia Respubliko Germanio.

Kaze de transiro al demoktrata multpartia sistemo, la blokpartioj transformiĝas al ordinaraj partioj, kiuj povas krei aliancojn kun aliaj politikaj fortoj. Ekzemple, kiam la pola sindikato Solidareco gajnis plejparton de la seĝoj en baloto en 1989, la satelitaj partioj kiel Pola Unuigita Popola Partio subtenis ĝin kaj transformiĝis al normalaj parlamentaj partioj.

## Vidu ankaŭ 
* Aŭtoritatismo
* Totalismo

Kategorio:Politiko
Kategorio:Politikaj partioj
Magdalena Yi Yŏng-hŭi

Sankta **Magdalena Yi Yŏng-hŭi** (koree: 이영희 막달레나) (naskiĝis en 1809 en Koreio, mortis la 20-an de julio 1839 en Seulo) – korea martirino, sanktulino de Katolika Eklezio.

## Vivo 
Magdalena Yi Yŏng-hŭi naskiĝis en malriĉa, sed nobla familio. Ŝia patrino Magdalena Hŏ Kye-im, pli aĝa fratino Barbara Yi Chŏng-hŭi kaj onklino Teresa Yi Mae-im estis katolikoj, sed ŝia patro estis pagano malamanta katolikojn, pro tio ili sekrete manifestis sian konfesion. La patro volis ŝin edzinigi al pagano, sed ŝi deziris vivi virgece kaj kontraŭstaris al lia deziro. Decidis fuĝi. Nokte surprenis malnovan veston kaj foriris el la domo kunportante aĵojn, kiujn ŝi ĉiutage uzis. Iris al arbaro kaj vundigis sin tiel ke la sango elfluis. Ŝi ŝprucis per la sango teron kaj vestaĵojn, kiujn forŝiris ĉirkaŭ la vojo. Frumatene iris al Seulo al sia onklino Teresa Yi Mae-im, al kiu ĉion rakontis. Samtempe serĉis ŝin la familio, kaj ŝia patrino estis desperanta. Unu el onkloj trovis en la arbaro sangospurojn kaj ŝiajn vestojn. Oni konstatis, ke ŝi estis disŝirita de tigro. Ŝia patro eĉ dungis kelkajn ĉasistojn por ke ili kaptu la tigron. Post 3 monatoj ŝia patrino ekkonis la veron, kaj pro tio, ke ĉesis montri triston, pro kio la patro orientiĝis, ke ŝi ion scias. Promesis jam ne altrudi al la filino edzecon kaj la edzino ĉion rakontis al li. Li haste de la domo iris al Seulo kaj estis tre feliĉa, ke trovis la filinon sekura en la domo de Teresa Yi Mae-im. Li permesis al ŝi resti en la domo de la onklino en Seulo.

Dum reprezalioj Magdalena Yi Yŏng-hŭi kaj 3 aliaj piaj virinoj (Lucia Kim Nusia, Marta Kim Sŏng-im kaj Teresa Yi Mae-im) mem redonis sin en la manojn de polico. Ŝi estis senkapigita en la ekstermejo malantaŭ Malgranda Okcidenta Pordego kun 7 aliaj katolikoj (Roza Kim No-sa, Marta Kim Sŏng-im, Teresa Yi Mae-im, Anna Kim Chang-gŭm, Johano Baptisto Yi Kwang-nyŏl, Lucia Kim Nusia kaj Maria Wŏn Kwi-im).

## Tago de celebrado 
La 20-an de septembro (en grupo de 103 koreaj martiroj).

## Beatiga kaj kanoniza proceso 
Beatigita la 5-an de julio 1925 de la papo Pio la 11-a, kanonizita la 6-an de majo 1984 de Johano Paŭlo la 2-a en grupo de 103 koreaj martiroj.

## Bibliografio 
* Catholic Bishops’ Conference of Korea Newsletter No. 55 (Summer 2006) 

## Eksteraj ligiloj 
* Vivo

Kategorio:Naskiĝintoj en 1809
Kategorio:Mortintoj en 1839
Kategorio:Katolikaj martiroj
Kategorio:Koreaj romkatolikaj sanktuloj
Kategorio:Ekzekutitoj
Zakario (nomo)

**Zakario** estas vira persona nomo, interalie de papo Zakario kaj de pluraj episkopoj.

Parenca nomo estas Zeĥarja.

Kelkfoje uzatas ankaŭ mallongigitaj nomformoj kiel Zac, Zach, Zak. La hungarlingva nomformo estas **Zakariás** kaj ĝi estas ne nur presona, sed ankaŭ familia nomo.

## Kelkaj Zakarioj 
* Zeĥarja, profeto en la Malnova Testamento
* Zeĥarja (patro de Johano la Baptisto)
* Zakario, papo
* Zachary Taylor, dek-dua prezidento de Usono
* Zacharias Topelius, svedlingva finnlanda verkisto
* Zakariás Mossóczy, hungara episkopo
* Zakariás Ignác Trinkelius, germana-hungara monaĥo
* János Zakariás Sax, hungara inĝeniero

## Kelkaj familiaj nomoj Zakariás 
* Erzsébet Zakariás, rumania hungara etnografo
* József Zakariás, hungara futbalisto
* Klára Bölöni Zakariás, rumania hungara aktoro
* Mária Zakariás, hungara kajakisto
* Zalán Zakariás, rumania hungara aktoro

Kategorio:Viraj personaj nomoj
Olimpika stadiono (Moskvo)

[eta|la Olimpijskij stadiono. Vido el la [Ekateriniskij parko]]
**Olimpijskij Stadion**, do la *Olimpika stadiono* () estas ĉefa parto de la sporta arkitektura ensemblo konstruita okaze de la 22-a Somera Olimpiko en 1980 en Moskvo, Sovetunio. La alia konstruaĵo estas la Olimpika naĝejo. Konstruo komenciĝis aŭtune de 1977 kaj estis kompletigita tri jarojn poste, en la printempo de 1980.

Desegnitaj de grupo de specialistoj sub gvido de elstara rusa arkitekto *Miĥail Posoĥin* ambaŭ konstruaĵoj estis tre modernaj por tiu tempo kaj havis unikajn teknologiajn instalaĵojn en tiama USSR kaj en la tuta Eŭropo. La stadiono havas ovalan formon kaj glitantan tegmenton. Ĝia maksimuma diametro egalas - 224 m, la minimuma - 183 m, spaco - 33 000 m², la tuta areo - 54 887 m². Ĉi-tio disponigas realigon de 22 sportoj de la Olimpika programo. La ĉefa areno povas esti transformita per movebla vando en apartajn areojn por samtempaj konkursoj en diversaj sportoj.

Ĝia situo en la Meŝĉanskij distrikto apud la Olimpijskij Avenuo kaj la metrostacio "" estis tre oportuna por sportistoj kaj spektantoj, kies kvanto povas atingi 80 000.

Post la Olimpiko tie okazis pluraj sportaj konkursoj, muzikaj spektakloj kaj koncertoj.

## Eksteraj ligiloj 
*  (enigita tradukilo kun Esperanto)

Kategorio:Distrikto Meŝĉanskij (Moskvo)
Kategorio:Konstruaĵoj en Moskvo
Kategorio:Stadionoj en Moskvo
Kategorio:Somera Olimpiko 1980
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1980
Róbert Bánky (pli aĝa)

**Róbert Bánky** [bAnki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bánky Róbert** estis hungara aktoro, teatrestro, produktoro. Lia origina plena nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Buchstabler Róbert Nándor Alfonz* [buĥstabler], lia filo estis Róbert Bánky. Nomŝanĝo al Bánky okazis en 1930.

Róbert Buchstabler http://www.imdb.com/name/nm1101494/ naskiĝis la  en Kispest, li mortis la  en Budapeŝto (laŭ kelkaj fontoj li mortis la .

## Biografio 
Róbert Bánky frekventis Teatran Akademion, sed la lernadon interrompis la 1-a mondmilito. Li batalis, poste li iĝis militkaptito, kie li aranĝis spektaklojn. Post la milito li estis nomumita "vitéz" (=bravulo), kiu estis nove fondita ordeno. Inter 1922 kaj 1925 li apartenis al Teatro Belvárosi, poste ekzemple al Teatro Thália (Budapeŝto), Nacia Teatro (Pécs), (1927–1932), Teatro de Kecskemét (1932). En 1933 li iĝis teatrestro en pluraj lokoj (ekzemple Teatro Magyar, Nacia Teatro (Szeged). Ekde 1943 li gvidis ankaŭ armean teatron. Post la 2-a mondmilito la ekzamena (politika) komisiono deklaris lin kunlaboranto de la malnova reĝimo, tial li estis nur simpla laboristo. Tamen en la fabriko li estis amatora aktoro. Li povis reveni al la vera aktora vivo en Teatro Szigligeti (Szolnok) (1952–1956) kaj Teatro Kisfaludy (1956–1962). Li estis malriĉa emerito, tial li estis ankaŭ tombeja parolisto.

Li edziĝis en 1926 al Viola Orbán, kiu poste naskis 2 filojn.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare: Somermeznokta sonĝo - Vackor
* Eugène Scribe: *Egy pohár víz* - Bolingbroke
* Ibsen: *Hedda Gabler* Eilert Lövborg
* Lajos Zilahy: *Tűzmadár* - Tamás Lovasdy

## Elektitaj kinaj filmaj roloj 
* *Bors István* (1939, ankaŭ reĝisoro)
* *Pista tekintetes úr* (1942) – ĉeflakeo
* *Az első* (1944) - profesoro (ankaŭ produktoro)

## Elektitaj produktoraĵoj 
* *Lelki klinika* (1941)
* *Kettesben* (1943)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj
Kategorio:Hungaraj produktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
28948 Disalvo

**28948 Disalvo** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Samantha Hayley DiSalvo*, rekompensita kiel plej bona en ŝia kategorio kaj per la unua rango en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2013 pro ŝia projekto en teamo pri plantoscienco. Ŝi estis lernantino ĉe la *George W. Hewlett High School* de Hewlett (Nov-Jorkio, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Marcin Wolski

**Marcin Jerzy Wolski** (naskiĝis la 22-an de julio 1947 en Lodzo) – pola verkisto, ĵurnalisto kaj satiristo, vicprezidanto de Asocio de Polaj Ĵurnalistoj (kaj prezidanto de varsovia filio). De 2006 ĝis 2007 direktoro de la Programo I de Pola Radio. De 2016 direktoro de TVP2.

## Vivo 
Marcin Wolski finis historion en Varsovia Universitato. En 1966 debutis en revuo "Szpilki" (Pingloj), publikigis ankaŭ en "Żołnierz Wolności" (Soldato de Libereco), propaganda organo de Popola Pola Soldataro, interalie aŭtoro de novjara kripo kritikanta ŝtatojn de Okcidento kaj Israelo lige al la sestaga milito.

Dum pluraj jaroj kunlaboris kun Program III de Pola Radio, kie de 1973 ĝis la 7-a de decembro 1981 oni prezentis lian satiran disaŭdigaĵon *60 minutojn pohore* (laŭvican malebligis enkonduko de la milita stato en Pollando). En la jaroj 1989–2009 kreis ĉiusemajnan disaŭdigaĵon ZSYP en Programo I de Pola Radio. Plimulto de liaj tekstoj realiĝis en skeĉoj kaj ciklaj radiodramoj. En la jaroj 1991–1993 estis kunaŭtoro de populara program *Pola bestoĝardeno*, prezentanta en kurba spegulo la polan politikan scenejon.

En la jaroj 1975–1981 apartenis al Pola Unuiĝinta Laborista Partio. Dum la krizostato estis maldungita kun malpermeso labori en amaskomunikiloj, tamen liaj skeĉoj kaj radiodramoj regule aperis en *Ripeto de la amuzo*. Kreinto de opozicia vojaĝ-kabaredo.

En la jaroj 1993–1995 estis konsiliano pri amasmedioj ĉe prezidento Lech Wałęsa. En 2005 eniris konsiston de Honora Apog-Komitato de Lech Kaczyński en prezidenta baloto.

Kune kun Antoni Krauze laboris pri scenaro de filmo Smoleńsk, dediĉita al katastrofo de Smoleńsk.

De majo 2013 ĝis 2015 gvidis satiran programon *Semajno al la rimo* en Telewizja Republika.

Konstanta felietonisto en "Gazeta Polska" kaj "Tygodnik Solidarność". De 2013 estas publicisto de semajnrevuo "Do Rzeczy". Membro de Asocio de Polaj Ĵurnalistoj, Asocio de Polaj Verkistoj kaj Asocio de Libera Vorto. De aprilo 2016 ĉefo de redakcio kaj unu el prezentantoj de satira programo *W tyle wizji*, en TVP Info. La 11-an de julio 2016 iĝis direktoro de TVP2.

## Distingoj kaj premioj 
Li ricevis multe da premioj pri satiraj tekstoj, ankaŭ trifoje nomumita al la premio Zajdel pro sciencfikcio.

En 2006 prezidento Lech Kaczyński distingis Marcin Wolski per Komandora Kruco de la Ordeno *Polonia Restituta*.

En 2009 ministro pri kulturo kaj nacia heredaĵo enmanigis al li Oran Medalon *Merita al la Kulturo Gloria Artis*.

Kategorio:Polaj verkistoj
Kategorio:Polaj artistoj
Kategorio:Polaj ĵurnalistoj
Kategorio:Polaj kabaredistoj
Preĝejo Apoteozo de Sankta Kruco (Teleki)

**Preĝejo Apoteozo de Sankta Kruco** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en vilaĝo Teleki.

## Historio 
La unua mencio pri la preĝejo okazis en 1271. Oni trakonstruis ĝin en la 16-a kaj 18-a jarcentoj, la sanktejo restis origina, la navo estas jam pli nova, la sakristio estis malkonstruita. Dum komence de dominado de turkoj la vilaĝo senhomiĝis, sed en la 1700-aj jaroj la nova loĝantaro estis kalvinanoj, kiuj uzis la forlasitan katolikan kirkon. En 1745 la katolikoj reakiris la konstruaĵon. En 1751 la preĝejo plene renoviĝis. En la 1900-aj jaroj oni faris la nun videblan enirejon. Inter 1971-1973 plena renoviĝo okazis, ekde tiam estas videbla fundamento de la malkonstruita sakristio.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola ĉe rando de la vilaĝo apud la malnova tombejo. La fasado havas meze la enirejon, antaŭe du kolonoj tenas malgrandan kovraĵon. La plej supre la malgranda  turo altiĝas. La tegmento estas kovritaj per ŝindoj. Interne la baroka altaro  estis farita en 1763. La triumfarko havas skulptaĵojn kun maloftaj motivoj.

Kermeso okazas en la 14-an de septembro aŭ en la plej proksima dimanĉo.

## Fontoj 
* http://miserend.hu/templom/4381
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* https://mno.hu/migr_1834/teleki-oreg-temploma-387454 
* hungare kun fotoj

Teleki
Teleki
Emil Martonffy

**Emil Martonffy** [martonfi], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Martonffy Emil Zsigmond Márton** estis hungara reĝisoro, scenaristo. Lia nobela antaŭnomo estis *erődfalusi* [erOdfaluŝi], lia edzino estis Mária Egri (aktorino).

Emil Martonffy http://www.imdb.com/name/nm0617358/ naskiĝis la  en Újpest, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Emil Martonffy li studis kelkajn jarojn en Teknika Universitato palatino József, poste li lernis filmadon. En 1928 li atingis la unuan lokon en konkurso pri scenarlibroj, en la sekva jaro ankaŭ la filmo mem estis preta. Li iĝis vicreĝisoro de Béla Gaál, poste li lernis la filmadon en Vieno kaj Berlino. Hejmenveninta en 1934 li jam estis memstara reĝisoro. Post 3 jaroj li fondis filman produktejon, en 1943 li partoprenis en establado de nova teatro en Budapeŝto. Li verkis ankaŭ kelkajn teatraĵojn. Depost la 2-a mondmilito li povis fari nur mallongajn kaj novaĵ-filmojn.

Li edziĝis en 1940.

## Elektitaj filmaj reĝisoraĵoj 
* *Márciusi mese* (1934, debuto, ankaŭ scenaristo)
* *Makrancos hölgy* (1943, ankaŭ scenaristo)
* *Palás Toni* (1954)
* *Füstbement milliók* (1959)
* *Tűz és ember* (1968)
* *20 éves az ERDÉRT* (1971)

## Elektitaj scenarlibroj 
* *Csak egy kislány van a világon* (1928, premiita)
* *Péntek Rézi* (1938)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* http://port.hu/adatlap/szemely/martonffy-emil/person-1074

Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj scenaristoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Isaac Singer

**Isaac Merritt SINGER** (naskiĝis la 27-an de oktobro 1811 en Pittstown, (Nov-Jorkio), mortis la 23-an de julio 1875 en Paignton, Devon) – usona entreprenisto, konstruisto kaj inventisto de la nuntempa kudromaŝino, kreinto de Singer Corporation.

## Bibliografio 
* "Młody Technik" (Juna Teknikisto) (n-ro 8, aŭgusto 2016) ISSN 0462-9760

## Eksteraj ligiloj 
* Isaac Merritt Singer en la bazo Notable Names Database

Kategorio:Usonaj entreprenistoj
Kategorio:Usonaj inventistoj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Erzsi Simor

**Erzsi Simor** [erĵi ŝimor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Simor Erzsi** estis hungara aktoro, voĉoaktoro. Ŝia plena origina nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Porteller Erzsébet Mária Terézia*.

Erzsi Simor http://www.imdb.com/name/nm0800825/ naskiĝis la  (sed estas pluraj aliaj naskiĝdatenoj!) en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.
eta|maldekstre|Erzsi Simor en filmo en 1938
eta|Erzsi Simor en banejo

## Biografio 
Erzsi Simor frekventis katolikan gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris instruistan diplomon, fine aktoran diplomon en Teatra Akademio, kie ŝi lernis precipe de Sándor Góth. Post siaj studoj ŝi aliĝis al trupo de Teatro Magyar en 1937, poste al aliaj ĉefurbaj teatroj. Tiutempe ŝi havis rolojn ne nur en hungaraj, sed ankaŭ italaj filmoj. Depost la 2-a mondmilito la aktora (politika) komisiono sendis ŝin al regionaj teatroj (Teatro Csokonai (Debrecen), Nacia Teatro (Pécs)). Ŝi havis rolojn fine en Teatro Madách (1959–1977).

Ŝi edziniĝis trifoje, ŝia plej fama edzo estis Károly Kovács (aktoro).

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** Hamleto - Gertrud (1956-1962)
** Romeo kaj Julieto - S-ino Capulet
* József Katona: *Bánk bán* - Gertrudis
* Friedrich Schiller:
** Maria Stuart - titolrolo
** *Kabale und Liebe* - Lady Milford

## Elektitaj kinfilmaj roloj 
* *Tomi, a megfagyott gyermek* (1936)
* *La vita torna* (1943, itala filmo); laŭ nomo Elizabetta Simor
* *Fehér vonat* (1947)
* *A tettes ismeretlen* (1958)
* Nuda diplomato (1963)
* Malvarmaj tagoj (1966) S-ino Ballay
* *Kísértet Lublón* (1976) - edzino de la ĉefjuĝisto

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* *Másnap* (1958)
* *Az ember tragédiája* (1969)
* *Ida regénye* (1974)

## Dubladaj roloj 
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Lucile Watson kaj aliaj http://iszdb.hu/?szemely=44931&lap=munkassag

## Fontoj 
* http://port.hu/adatlap/szemely/simor-erzsi/person-6353
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Bang Jeong-hwan

**Bang Jeong-hwan** (naskiĝis la 9-an de novembro 1899 en Seulo, mortis la 23-an de julio 1931 samloke) estis korea verkisto de porinfana literaturo kaj porjunulara literaturo, aktivulo pri infanrajtoj kontribuinta al enkonduko de tago de la infano en Sud-Koreio.

## Vivo 
Bang Jeong-hwan post fino de Posung School ekstudis  kaj literaturon en Toyo College en Japanio. Mortis pro reno-malsano.

## Eksteraj ligiloj 
* "Bang Jung-hwan, the Creator of Children's Day" - kreinto de la infantago

Kategorio:Koreaj verkistoj
Kategorio:Literaturo de la 20-a jarcento
Kategorio:Infanrajtaj aktivuloj
Listo de asteroidoj (41001–42000)

Jen la listo de la **asteroidoj kun numeroj 41001 al 42000**.
La asteroidoj ricevas numeron nur kiam ilia orbito estas konfirmita ; tio, kio povas okazi tre longtempe post ilia malkovro. Estas nenia kongruo inter la numero kaj la dato de la malkovro.

Krom numeron, eblas okazi, malofte, ke kelkaj raraj asteroidoj ricevas nomon. Plejparte el la aliaj asteroidoj havas nenian menciindecon.

## Plena listo 41001-42000 
### 41001-41050 
### 41051-41100 
### 41001-41150 
### 41151-41200 
### 41201-41250 
### 41251-41300 
### 41301-41350 
### 41351-41400 
### 41401-41450 
### 41451-41500 
### 41501-41550 
### 41551-41600 
### 41601-41650 
### 41651-41700 
### 41701-41750 
### 41751-41800 
### 41801-41850 
### 41851-41900 
### 41901-41950 
### 41951-42000 
## Eksteraj ligiloj 
*  Cirkonstancoj de malkovro de la planedetoj 40 001 - 45 000
Ecseri út (metrostacio)

La **Ecseri út** [eĉeri Ut] (=vojo al Ecser) estas metrostacio en Budapeŝto. La nomo venis de la vojo, kiu krucas la metrolinion.

## Historio 
En 1976 ekfunkciis la unua itinero de la M3 metrolinio. Tiu ĉi itinero ekfunkciis post 4 jaroj. Tiu metrostacio (eĉ metrolinio) ĝis 2017 neniam estis renovigita. Kelkaj asertas, ke la metrolinio jam estas vivdanĝera. En 2017 kelkaj vagonoj estis ŝanĝitaj al pli modernaj, la malnovaj estis faritaj en Sovetunio, la novaj en Rusio.

## Stacio 
La metrostacio estas atingebla per po unu ŝtuparejoj al la koncernaj peronoj. Sub la metrolinio subireja koridoro estis konstruita, ambaŭflanke estas ligitaj al la menciitaj ŝtuparejoj. La peronoj lokiĝas 4,4 metrojn sub la tersurfaco. En mezoj de la peronoj situas la en/elirejo.

## Kontaktoj 
La pasaĝeroj povas elekti aliajn publikajn veturilojn: tramojn kaj aŭtobusojn. Tuj apud la subirejo situas Preĝejo Sankta Kruco (Ferencváros) kaj hotelo por poŝtistoj. Ankaŭ multe da loĝdomoj etendiĝas proksime.

## Fontoj 
* http://www.metros.hu/vonal/jellemzok_m3.html 
* http://www.metros.hu/mutargy/allomas.html 
* hungare kun fotoj 

Kategorio:Metrostacioj de Budapeŝto
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1980
Kategorio:1980 en Hungario
Taloso (mitologio)

***Taloso** aperas en helena mitologio minimume dufoje, kaj nome kiel du diversaj figuroj.*

**Taloso - kupra giganto**, kiu pro Zeŭsa ordono gardis insulon Kreton. Tio estas unusola informo pri li, lia origino ne estas klarigita. Zeŭso komisiis lin per gardado de haveno por la reĝo Minoo, por protekti lin kontraŭ malamikaj aŭ nedezirataj personoj. Kiam ekzemple Argonaŭtoj dum sia vojaĝo el Kolĥido volís tie preni provizon de trinkakvo, rifuzis ilin Taloso kaj ne rekonis eĉ staton de neceso, nek ke Argonaŭtoj volis tujtuje post preno de akvo la havenon denove forlasi.

La giganto malebligis al ili eniri perforte, ĵetadis kontraŭ ili grandajn ŝtonojn, do ne estis alia vojo ol ke sorĉistino Medea, edzino de Jazono, la giganton endormigu. Kiam li alteriĝis elpuŝigis el sia kokso kupran najlon, kiu fermis lian vejnon, per kio la giganto mortis pro sangoperdo.
Ni povas nur bedaŭri mortigon de la giganto Taloso. Eblas, ke li pli poste preventus invadon de barbaraj gentoj en Kreton. Ili ruinigis Dedalaj konstruaĵojn kaj aliajn kulturajn memoraĵojn. Sed tio okazis nur en la 12-a jarcento aK., la barbaroj estis doroj, unu de grupoj de estontaj grekoj.

eta|

**Taloso el Ateno** - estas konata el mito pri Dedalo, legenda atena konstruisto, skulptisto kaj inventisto. Taloso, nomata ankaŭ Perdikso (vidu Metamorfozoj - la libro oka de Ovidio) estis nevo de Dedalo, lia juna disĉiplo, kiu - por sia malfeliĉo - estis ankoraŭ pli talenta kaj lerta ol la majstro mem. Jam dekdujaraĝa li onidire inventis segilon, potistan radon kaj tornilon. Dedalo ne kapablis toleri tion kaj senigis sin de la knabo, pro ĵaluzo ĵetis lin de atena Akropolo. En la falo savis lin Ateno, diino de ĉiuj metioj kaj artoj, metamorfozis lin en perdrikon.

Dedalo estis pro tiu ĉi faro kondamnita al puno de morto. Li fuĝis en Kreton, kie laboris por la reĝo Minoo. Konstruis por li palacon kun legenda Labirinto, en kiu estis kaŝita monstra kreitaĵo Minotaŭro. Nur post kelkaj jaroj Dedalo sukcesis fuĝi el Kreto, kiam li konstruis flugilojn el birdaj plumoj. Sed dum flugo trans la maro lia filo Ikaro elflugis tre alten, la vakso varmiĝis, la plumoj liberiĝis kaj Ikaro falegis en maron. Poste Dedalo flugis ĝis Sicilio kaj tie ricevis azilon ĉe la reĝo Kokalo. Kiam lin tie atingis la reĝo Minoo, Dedalo rafinece murdis lin. Tio gajnigis al li dankemon de atenanoj, kies Minoo estis malamiko. Ili nuligis jam de longe faritan kondamnon de morto kaj Dedalo post longa tempo povis reveni en sian naskiĝurbon.

Kategorio:Gigantoj de la helena mitologio
Kategorio:Herooj de la helena mitologio
Kategorio:Kreta mitologio
Kategorio:Mitaj monstroj
Kaŝbazaro

**Kaŝbazaro** (angle **cryptomarket**) aŭ **malhelreta bazaro** (angle **darknet market**) estas komerca retejo sur TTT, kiu operacias per kaŝretoj kiaj Tor aŭ I2P. Ili funkcias ĉefe kiel nigraj bazaroj, vendante aŭ maklerante la vendon de drogoj, ciberarmiloj, armiloj, falsa mono, ŝtelitaj kreditkartaj detaloj, falsitaj dokumentoj, senkontrolaj medikamentoj, anabolaj steroidoj, kaj aliaj kontraŭleĝaj varoj kune kun la vendado de laŭleĝaj produktoj. En decembro 2014, studo de Gareth Owen el la Universitato de Portsmouth sugestis, ke la duaj plej popularaj retejoj sur Tor estis kaŝbazaroj.

Sekvante la ŝablonon evoluigitan de Silk Road, hodiaŭaj kaŝbazaroj karakteriziĝas per sia uzado de anonima reto (tipe Tor), pago per Bitmono aŭ alia ĉifromono, kaj eBay-stila sistemo por lasi rimarkojn pri vendistoj.

## Referencoj
Kategorio:Drogoj
Kategorio:Interreto
Kategorio:Nigra merkato
28954 Feiyiou

'*28954 *Feiyiou'''* estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Fei Yiou*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair'' de 2013 pro sia projekto en teamo pri elektra kaj mekanika inĝenierarto. Ŝi estis lernantino ĉe la Mezlernejo n° 7 de Ĉengduo (Siĉuano, Ĉinio).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Harald Helfgott

eta|292x292ra|Harald Helfgott
**Harald Andrés HELFGOTT** (naskiĝis la 25-an de novembro 1977 en Limo, Peruo) estas germana matematikisto konata pro siaj esploroj pri Nombroteorio.

Li famiĝis en 2013 pro solvo de problemo pri primaj nombroj, kiu restis sensolva dum 271 jaroj. Li prilumis la t.n. "malfortan konjekton de Goldbach" - proponitan de Christian Goldbach en 1794 - laŭ kiu ĉiu nepara nombro pli granda ol 5 povas esti la sumo de ĝis tri primaj nombroj. Ekde 2015 li estas docento pri matematiko en la universitato de Göttingen.

## Premioj 
2008 - Premio *Philip Leverhulme* - pro lia esplorado pri la teorio de nombroj, la diofanta geometrio kaj la teorio de grupoj.

2010 - Premio *Whitehead* - pro kontribuo al la teorio de nombroj.

2011 - Premio *Adams* (kun Tom Sanders).

## Helfgott kaj Esperanto 
En 1997 Helfgott eklernis Esperanton pro scienca scivolo. La 20-an de aprilo 1998 Harald Helfgott aliĝis al Internacia Perfektiga Koresponda Kurso (IPKK) kaj sukcese trastudis sub gvido de Boris Kolker la libron “Vojaĝo en Esperanto-lando. Perfektiga kurso de Esperanto kaj gvidlibro pri la Esperanta kulturo”. Li finis la kurson la 25-an de oktobro 1999 kaj ricevis diplomon No 1! Li fariĝis flua parolanto de la lingvo kaj legis erojn de ĝia literaturo. Li asertis, ke li trovas plezuron renkonti en siaj vojaĝoj Esperanto-parolantojn. En la 23-a de Julio 2017, Harald Helfgott estis nomumita dum la 102-a Universala Kongreso de Esperanto en Seulo, Sudkoreio membro de la Honora Patrona Komitato de UEA. Pri lia akcepto al la esperantista Honora Patrona Komitato raportis la germanlingva regiona gazetaro kaj ankaŭ la loka radio de Göttingen.

## Referencoj 
Kategorio:Limanoj
Kategorio:Nombroteorio
Kategorio:Germanaj matematikistoj
Kategorio:Peruaj matematikistoj
Mária Sívó

**Mária Sívó** [ŝIvO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sívó Mária** estis hungara aktoro, voĉoaktoro. Ŝia origina familia nomo estis *Steinszhorn* [ŝtejnshorn] ĝis 1954, ŝia edzo estis Gyula Kamarás.

Mária Steinszhorn http://www.imdb.com/name/nm0845420/ naskiĝis la  en Paks, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Mária Sívó akiris diplomon en Teatra Akademio en 1936. Ŝia ĉefinstruisto estis Sándor Góth. Post siaj studoj ŝi debutis al trupo de Teatro Csokonai (Debrecen). En la teatra jaro 1938 ŝi apartenis al Teatro Magyar, poste ekzemple al Nacia Teatro (Szeged) (1939), Teatro de Kolozsvár (1941-). Ekde 1949 ĝis sia morto ŝi estis membro de Nacia Teatro (Budapeŝto).

Ŝi edziĝis en 1941.

## Elektitaj teatraj roloj 
* Ibsen: *A vadkacsa* - Gina
* Ferenc Molnár: *A császár* - Violetta
* István Csurka: *Döglött aknák* - S-ino Paál

## Elektitaj kinaj filmaj roloj 
* *Magdolna* (1941) – virino en la kafejo
* *Rokonok* (1954) - edzino
* *Éjfélkor* (1957)
* *Hattyúdal* (1964) - S-ino Csordás

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* *Menyegzö* (1962) - S-ino Hoffer 
* *A harmadik határ* (1975) - kuracisto

## Dubladaj roloj 
* en kelkaj eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj http://iszdb.hu/?szemely=83816&lap=munkassag

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* http://port.hu/adatlap/szemely/sivo-maria/person-114919

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Hovhannes Ŝiraz

**Hovhannes Ŝiraz** () estis armena poeto. Lia verkista nomo venas de la fama verkisto Atrpet kiu pri li diris: «la poemoj de ĉi junulo havas la parfumon de la rozoj, freŝaj kaj roskovritaj samkiel tiu de Ŝiraz». Lia patro forpasis iom post la naskiĝo de Hovhannes pro la armena genocido kaj en sia infanaĝo li travivis situaciojn je ekstrema malriĉeco. Li studis en la Erevana Ŝtata Universitato kaj la Literatura instituto Maksim Gorkij, publikigis sian unuan poemon *Garnanamut* —'Printempa ekiĝo'— en 1935.

Li geedziĝis kun la poetino Silva Kaputikjan, havis unu filon, la skulptisto Ara Ŝiraz; kaj poste Hovhannes havis sep filojn pli kun sia dua edzino, inter ili Sipan Ŝiraz.

Kategorio:Armenaj verkistoj
Kategorio:Armenaj poetoj
Mikajel Ĉamĉjan

eta|200px|Ĉamĉjan
Mikajel Ĉamĉjan (, transskribita internacie kiel Mikayel Chamchian) n. la 4-an de decembro 1738, m. la 30-an de novembro 1823, estis armena meĥitarista monaĥo kaj historiisto. Li estas plej konata pro la verkado de ampleksa kaj influa historio pri Armenio en tri volumoj, kiuj retenis ĝian uzon kiel referenclaboro por akademiuloj laborantaj en la kampo de Armenaj Studoj dum pli ol jarcento.

Ĉamĉjan naskiĝis en Konstantinopolo kaj trejniĝis kiel juvelisto fare de la imperia juvelisto Mikajel Ĉelebi Duzjan. Li eniris la meĥitaran kongregacion en Venecio en 1762.

En 1774 li iĝis instruisto de la armena lingvo en la monaĥejo. En 1779 li verlas la *Kerakanutiun Haykazian Lezvi* (Քերականութիւն Հայկազեան լեզուի, Gramatiko de la Armena Lingvo). En 1784 li finis sian verkon "Patmutiun Hayots i Skzbane Ashkharhi Minchev tsam diarn" (Պատմութիւն Հայոց, Armena historio ekde la mondkomenco ĝis 1784). La verko ekigis la romantikan armenan naciismon.

Ĉamĉjan disponigis kronologion por la armenaj patriarkoj (kiel metite malsupren fare de Moseo de Ĥoreno en lia Historio de Armenio ), datrilatante la batalon de Hajko kun Beluso, kaj tiel la formadon de la armena popolo, al la 11-a de aŭgusto, 2492 a.K. Li ankaŭ estas la fonto por la tradicie akceptita dato por la fundamento de oficiala kristanigo de Armenio en 301 p.K.

En 1795 li estis sendita al Konstantinopolo por iĝi meĥitara reprezentanto.

Kategorio:Armenaj historiistoj
Kategorio:Otomanaj armenoj
Kategorio:Mekitaristoj
Parko Ekateriniskij

eta
**Ekaterininskij-parko** situas en la Meŝĉanskij-distrikto de Moskvo inter la strato de la Soveta Armeo, la Olimpijskij-Avenuo kaj Suvorov-a Placo. Ĝi estas monumento de pejzaĝa arto. La plej proksima metrostacio estas ''*. Ĝi nomiĝis la "Parko de la Centra Domo de la Ruĝa Armeo" en la sovetia periodo.

Ĝis la 15-a jarcento sur la teritorio de la parko estis densa arbaro kaj ĉeno de lagetoj de *Nadprudnaja* aŭ *Samoteĉnaja rivero*, kiu enfluis en la riveron *Neglinnaja'' en la areo de moderna Samotoĉnaja Placo. Evoluo de la areo komenciĝis en la 16-a jarcento.

Tiam estis konstruita biendomo de grafo Vladimir Saltikov. En 1807 la bieno estis rekonstruita en la palacon de la Ekaterininskij-a Instituto por Nobelaj Fraŭlinoj. Aŭtoro de la projekto estis la svisa arkitekto Domenico Gilardi.

Ĝia areo estas 16 hektaroj. En la centra parto de la parko estas lageto, kies supraĵo okupas 1,9 hektarojn, kiu etendiĝas de nordokcidento al sudoriento.

En 1928 la grandbieno konvertiĝis en Centra Domo de la Ruĝa Armeo nome de militestro Miĥail Frunze.
Nun tie funkcias la Kultura Centro de la Rusa Armeo.

## Eksteraj ligiloj 
*  

Kategorio:Distrikto Meŝĉanskij (Moskvo)
Kategorio:Ĝardenoj kaj parkoj de Moskvo
Kategorio:Vizitindaĵoj en Moskvo
Béla Gaál

**Béla Gaál,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gaál Béla** estis hungara reĝisoro, aktoro, scenaristo, instruisto. Lia origina familia nomo estis *Goldstein*, lia malofta nomvarianto estis *Gál*.

Béla Goldstein http://www.imdb.com/name/nm0311174/ naskiĝis la  (laŭ aliaj fontoj la  en Dombrád), li mortis la  en koncentrejo de Dachau (laŭ aliaj informoj en Budapeŝto en 1944/45?).

## Biografio 
Béla Gaál devenis el juda familio. Li frekventis mezlernejon kaj juran universitaton en Budapeŝto, sed poste li lernis ankaŭ aktorteknikon. Li estis aktoro, foje reĝisoro en provinco. Dum la 1-a mondmilito li estis soldato, poste li estis teatrestro en Budapeŝto. Inter 1920 kaj 1927 li estis reĝisoro de filmoj, poste li estis ĉefreĝisoro 2 jarojn de Teatro Belvárosi. Inter 1934-1939 li instruis en filma lernejo, kiun li mem fondis. Tiutempe li denove okupiĝis pri filmoj, sed la kontraŭjudaj leĝoj finis lian karieron. Li estis viktimo de holokaŭsto, lia morto okazis en nebulaj cirkonstancoj.

Li havis edzinon.

## Elektitaj disĉiploj 
* József Vándor (aktoro)

## Elektitaj filmaj reĝisoraĵoj 
* *A vörösbegy* (1920) - vidu la afiŝon en la hungara paĝo!
* Sonĝoaŭto (1934) - lia ĉefverko
* *János vitéz* (1938)

## Elektitaj teatraj reĝisoraĵoj 
* Lange: *Sámson és Delila*
* Berr–Verneuil: *A szombat esti hölgy*

## Elektitaj scenarlibroj 
* *Csak nővel ne!* (1924)
* *Vica, a vadevezős* (1933)
* *Maga lesz a férjem* (1937)

## Liaj filmaj roloj 
* *Harrison és Barrison* (1917)
* *Nick Winter négy új kalandja* (1920) - Guth

## Liaj teatraj roloj 
* Frigyes Karinthy: *Holnap reggel* - Irjő
* Shaw: *Fanny első színdarabja* - Trotter

## Lia sola poemlibro 
* *Kóborlások* (1914)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* http://port.hu/adatlap/szemely/gaal-bela/person-542

Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj scenaristoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Andor Sárosy

**Andor Sárosy** [ŝAroŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sárosy Andor** estis hungara aktoro, operkantisto (baritono). Lia origina nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Staufer András Ágoston*, lia baldaŭa familia nomvarianto estis *Sárossy*.

Andor Sárosy http://www.imdb.com/name/nm0765475/ naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Andor Sárosy lernis en privata aktorlernejo de Szidi Rákosi en sia naskiĝurbo, en 1905 li debutis kiel aktoro en Pozsony en trupo de Péter Andorffy. Baldaŭ li havis kantistajn rolojn en Budapeŝto. Li batalis dum la 1-a mondmilito, poste li estis militkaptito, ankaŭ tie li partoprenis en amatoraj spektajkoj. Hejmenveninta li kantis operojn en Teatro Városi kaj Reĝa Operejo de Budapeŝto. Intertempe li havis ankaŭ kabaredajn kaj filmajn rolojn. Depost la 2-a mondmilito li estis ignorita, li vivis en mizereco.

Li edziĝis dufoje, laste en 1922.

## Elektitaj teatraj roloj 
* Ruggero Leoncavallo: *Pagliacci* - Tonio
* Bizet: Carmen - Escamillo
* Puccini: *Manon Lescaut*
* Gounod: Faust - Valentin

## Elektitaj kinfilmaj roloj 
* *Csak nővel ne!* (1924)
* Hyppolit, la lakeo (1931) - amiko de Schneider
* *Éjféli keringő* (1944) - drinkejisto
* *Szerelemcsütörtök* (1959)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Mária Simonyi

**Mária Simonyi** [ŝimonji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Simonyi Mária** estis hungara aktoro, la dua edzino de Zsigmond Móricz.

Mária Simonyi http://www.imdb.com/name/nm1862463/ naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Szenic (nuntempa Bzenica en Slovakio), ŝi mortis la  en Budapeŝto (sed laŭ aliaj informoj la ).

## Biografio 
Mária Simonyi akiris diplomon en Reĝa Teatra Akademio en 1910, poste ŝi aliĝis laŭvice al teatro de Irén Feld, Teatro Magyar, Nova Teatro (Budapeŝto) (1912). En la sekvaj jaroj ŝi ludis en provinco, en 1916 ŝi revenis al Teatro Magyar. En 1919 ŝi edziniĝis, sed en la sekva jaro ŝi eksedziniĝis. Ŝiaj sekvaj teatraj stacioj estis:
* Teatro Belvárosi (1919–1923, 1927)
* Teatro Renaissance (1923-1926).
En la sekvaj jaroj ŝi ludis nur pli malofte, ĉar ŝi denove edziniĝis. Depost la 2-a mondmilito ŝi apartenis al Teatro Belvárosi. Li ricevis premiojn inter . Li havis edzinon, kiu naskis gefilojn.

## Elektitaj teatraj roloj 
* Zsigmond Móricz:
** *Búzakalász* (1924) - ĉefrolo (tie ŝi konatiĝis pri la aŭtoro, poste estis sekreta rilato (tiam Móricz havis edzinon)
** *Úri muri* - Rédey Eszter
* Rolland: *A szerelem és halál játéka* - Sophie
* George Bernard Shaw: Pygmalion - S-ino Higgins

## Ŝia sola filmrolo 
* *Légy jó mindhalálig!* (1936) – grafino

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* aprezo

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Galeritombo

Galeritombo estas megalita kultkonstruaĵo. Oni distingas 
*galeritombo (kontinenta tipo)
*galeritombo (Irlando)
Bakuba

**Bakuba,** laŭ araba lingvo *بعقوبة‎‎,* laŭ aramea lingvo *ܒܰܩܽܘܒܰܐ‎‎* estas urbego, ĉefurbo de Gubernio Dijala en meza-orienta Irako. La loknomo signifas laŭ aramea lingvo: "domo de Jakobo".
eta|eta|maldekstre|
eta|
eta|

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Supermara alteco: 48 m
* Loĝantaro: 467,900 (takso en 2003)
* Horzono: UTC+3
* Telefonkodo:
* Poŝtkodoj:
* 

## Geografio 
Bakuba situas sur ebenaĵo ĉe la Dijala (rivero) proksimume 50 km nordoriente de Bagdado.

## Historio 
Bakuba dum la mezepoko estis branĉa stacio de la Silka Vojo. La urbo estis konata ankaŭ pri kulturado de pluraj fruktoj. Preskaŭ 50 mil da asiraj kristanaj rifuĝintoj fuĝis tien dum la 1-a mondmilito. En la moderna historio ofte okazis en la urbego bataloj (2004, 2007). En 2010 bombo eksplodis en aŭto, 33 homoj mortis, 55 vundiĝis.
eta|maldekstre|

## Ekonomio 
Bakuba estas regiona komerca centro por agrikulturaj produktoj kaj brutaro. La plej grava frukto estas la oranĝoj.

## Trafiko 
Bakuba estas ligita voje kaj trajne al Bagdado kaj Irano.

## Klimato 
eta|
eta|
Somere foje la temperaturo leviĝas al 50 gradoj Celsius. La varmego estas tolerebla pro la tre malalta humideco kaj preskaŭ konstante blovas la vento.

## Ĝemelurboj 
*  Fresno, Kalifornio, Usono

## Fontoj 
* WikiTrans
* https://www.britannica.com/place/Baqubah 

Kategorio:Urboj de Irako