Cristuru Secuiesc

dekstra|eta|120px|Blazono de Székelykeresztúr|La blazono
eta|Székelykeresztúr
**Cristuru Secuiesc**  (hungare: **Székelykeresztúr**, germane: **Kreutz**) estas urbo situanta ĉe Târnava Mare nordoriente de Sighișoara. Administre apartenas al la urbo la vilaĝoj Betești (ekde 2004) kaj Filiaș.

## Loĝantaro 
* 1910: 3 886 (hungaroj, germanoj)
* 1992: 9 500 (95,5 % da hungaroj),
* 2002: 9 672 (9 201 hungaroj, 202 rumanoj, 239 romaoj, 12 germanoj)

## Historio 
Ĝi estis kamparurbo ekde la 15-a jarcento ĝis 1886 kaj post tio komunumo ĝis 1956, kiam denove ĝi fariĝis urbo. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 Székelykeresztúr apartenis al Hungario (*Udvarhely*).
* La 1-an de februaro 1605 la sikuloj havis tie nacikunvenon.
* 1793: fondo de la unitariisma Mezlernejo Orbán Balázs).
* 1849: la 30-an de julio Sándor Petőfi ĉi tie pasigis sian lastan nokton. Honore al la poeto la plej granda ĝenerala lernejo de la urbo portas lian nomon.
* 1870: fondo de la Ŝtata Porinstruista Instituto de Cristuru Secuiesc.
* 1946: fondo de la muzeo, en 1955 ĝia tribunala registrado, ekde 1997 ĝia nomo estas Muzeo Molnár István.

## Ĝemelkomunumoj 
*  Ajka, Hungario
*  Csurgó, Hungario
*  Derecske, Hungario
*  Dévaványa, Hungario
*  Dunakeszi, Hungario
*  Kalocsa, Hungario
*  Karcag, Hungario
*  Kunszentmiklós, Hungario
*  Lánycsók, Hungario
*  Senta, Serbio

## Bibliografio 
* Benkő Elek: *Székelykeresztúri kályhacsempék*, (kun István Uglhy), Buk., 1984.
* Benkő Elek: *A középkori Keresztúr-szék régészeti toporáfiája*, Bp., 1992.
* Kálmán Attila Szabó : *A Székelykeresztúri Állami Tanítóképző története*. Benedek Elek Alapítvány, Székelyudvarhely, 2000.
* Vofkori György: *Székelykeresztúr képestörténete* (Historio en bildoj de Cristuru Secuiesc), 2002.
* Sándor-Zsigmond Ibolya: *Mesében éltem*- *A székelykeresztúri szitásság*. 2005.
* Kálmán Attila Szabó: *Iskola az idők viharában* – 140 éve nyílt meg a Székelykeresztúri Állami Tanítóképző, la tekston prizorgis kaj redaktis K. A. Sz., Székelyudvarhely, 2010.

## Gravaj personoj 
* László Ádám (geografo)
* Rozália Antal, edzino de Mózes Borsos (n. 1952): popolpoetino. Ŝi loĝas en Baraolt.
* Árpád Ajtony (9-a de januaro 1944 - Parizo, 6-a de januaro 2013): socipsikologo, verkisto.
* Endre Baksa (n. Cluj, 11-a de julio 1949): muzikinstruisto, kapelestro.
* Attila Balázs K.. (n. 1973): poeto.
* Elek Benkő: muzeologo tie inter 1979 kaj 1988.
* Ilona Benkő (n. 29-a de aprilo 1937): ceramikistino.
* Gyula Both (n. 18-a de februaro 1962): fotistohttp://www.fotoklub-mures.ro/hu/membrii/ .
* Gábor Brassói Kozák (1885 - Budapest, 1926) muzikestro
* Salamon Csifó (Székelykeresztúr, 1-a de aŭgusto 1865 – 8-a de januaro 1934, Koloĵvaro: unitariisma teologo, eklezia sekretario en Koloĵvaro.http://www.unitarius.net/modules.php?name=Encyclopedia&op=content&tid=100
* Alpár Czire, fotisto http://czirealpar.blogspot.ro/
* Gábor Daniel: politikisto, bienulo, iniciatinto de fondigo de la porinstruista lernejo.
* Hajnal Dávid: pentristino
* Dénes Barna Jakab (n. 17-a de februaro 1976): filozofo, publikoficisto
* Jenő Farkas (patro) (Nyárádszereda, 15-a de julio 1908 – Târgu Mureș, 3-a de julio 2000): instruisto, folklorkolektanto de volumo *Vadrózsa virága* (2004).
* László Fodor (n. 8-a de februaro 1928): historiisto.
* Lajos Fülöp (n. Odorheiu Secuiesc, 4-a de januaro 1948): instruisto pri la hungara lingvo kaj literaturo, direktoro de la loka muzeo ekde 1977.
* Sándor Gálfalvi (Nagykadács, 26-a de majo 1919 – Cristuru Secuiesc, 12-a de januaro 1996): pedagogo, kulturorganizanto, publicisto, ĉefadministranto de transilvania unitariisma eklezio.
* Sándor Gyallay-Pap (17-a de marto 1906 - samloke, 8-a de novembro 1944): poeto.
* László Ipó (Felsőboldogfalva, 4-a de marto 1911 – Cristuru Secuiesc, 22-a de marto 1991): pentristo.
* László Ipó (n. 10-a de januaro 1939): geologo, muzeologo.
* Dénes Barna Jakab (n. 17-a de februaro 1976): juristo, filozofo
* Károly Elekes (19-a de julio 1951: grafikisto, skulptisto, pentristo.
* Ernő Kaznovszky (n. 23-a de julio 1924 - Bukareŝto?, ?-a de novembro 1998): skulptisto, adjunkto.
* János Kibédi (1960): skulptisto.
* Ervin Kiss (n. 29-a de aprilo 1929): kuracisto, grafikisto.
* Ferenc Kozma (1844 – 1920: ano de MTA,la dua direktoro de la loka Porinstruista Lernejo inter 1873 – 1886.
* István Kovács (14-a de januaro 1921 – Budapest, 31-a de oktobro 1957): prielektra inĝeniro ekzekutita pro partopreno en revolucio de 1956-a jaro en Hungario.
* László Kubanek (n. 7-a de junio 1967): interna dizajnisto, skulptisto
* Attila László (n. 28-a de majo 1933): muzikinstruisto, ĥorestro, komponisto.
* László Kiss: pentristo
* Ágnes Lőrincz (1959): belartistino ekde 1985 vivanta en Germanujo.
* Erzsébet Lőrinczi, *Erzsébet Nagy* (4-a de aprilo 1908 – ?): pentristino.
* László Lőrinczi unitarisma pastro, lernejestro, agronomo.
* András Máthé (*20-a de aprilo 1923): ĵurnalisto, memuaristo, lokhistoriisto.
* István Molnár d-ro (Bordos, 7-a de decembro 1910 – Cristuru Secuiesc, 10-a de januaro 1997): muzeologo, etnografo, fondanto de loka muzeo.
* Kálmán Molnár (n. 15-a de septembro 1936): muzeologo.
* Albert Márkos (17-a de oktobro 1914 – Cluj-Napoca, 11-a de junio 1981): komponisto.
* Béla Nagy (Gyergyószentmiklós, 23-a de septembro 1895 – 1969): fotisto http://www.mimuzeum.ro/kiadvanyaink/106-kepek-nagy-bela-szekelykereszturi-fenykepesz-hagyatekabol 
* Elek Nagy: reformita pastro
* István Nagy (*1-a de aŭgusto 1970): ĵurnalisto, redaktoro.
* Lajos Nagy, reformita pastro, eklezia verkisto
* Árpád P. Buzogány (n. 22-a de majo 1965): instruisto, bibliotekisto, verkisto, poeto http://kulturhon.szhblog.ro/p-buzogany-arpad/ .
* Sándor Sipos (Cristuru Secuiesc, 5-a de aprilo 1957): skulptisto.
* Jenő Sándor (30-a de junio 1891 – Budapest, 30-a de decembro 1978: komponisto.
* Réka Sánta-Jakabházi (n. 27-a de septembro 1973): universitata instruistino
* Rozália Sütő Petre (24-a de aprilo 1952) tekstilistino, scenejdekoraciistino
* András Szécsi (Bukareŝto, 15-a de februaro 1934 – Târgu Mureș, 20-a de oktobro 1991): pentristo
* Zsejke Székely (8-a de februaro 1968) operkantistino (soprano).
* József Tiboldi (1883 – 1957): komponisto.
* István Tibor Ughy (Cristuru Secuiesc), 25-a de julio 1938: pentristo, grafikisto.
* Lajos Ütő (Küküllődombó, 20-a de aŭgusto 1885 – 1-a de julio 1977, Cristuru Secuiesc): unitariisma eklezia verkisto, gazetredaktoro.
* Csaba Váli (n. 1978): poeto
* Dénes Vass (12-a de februaro 1960): fizikisto. entreprenisto, fondinto-posedanto de ekonomia semajngazeto Pulzus.

## Eksteraj ligiloj 
* Muzeo Molnár István http://kulturalis.adatbank.transindex.ro/index.php?a=r&id=614
* Administrcia mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002
* Retpaĝo

Kategorio:Urboj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Harghita