open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Arbarĝardenado

[eta|240px|Arbarĝardeno de Robert Hart en [Shropshire.]]

**Arbarĝardenado** estas facile eltenebla ĝardena plan-baza sistemo de manĝoproduktado kaj agrikultura forstado bazita sur arbaraj ekosistemoj, miksante fruktajn kaj nuksajn arbojn, arbustojn, herbojn, grimpoplantojn kaj staŭdojn kiuj havas produktadon rekte uzebla por homoj. Profitante la uzadon de akompanaj plantoj, tiuj povas esti intermiksitaj por kultivi serion de tavaloj, por konstrui arbarajn habitatojn.

Arbara ĝardenado estas prahistoria metodo sekurigi manĝaĵojn en tropikaj areoj. En la 1980-aj jaroj, Robert Hart stampis la terminon "arbarĝardenado" post adapti la principojn kaj apliki ilin al la moderaj klimatoj.

Arbarĝardenado funkcias malsimile en tropikaj areoj, mediteraneaj regionoj kaj moderklimataj mondoregionoj. En tiuj laste menciitaj Robert Hart stampis en la 1980-aj jaroj la terminon *arbarĝardenado* kaj iĝis unu el la ĉefaj pioniroj de la movado, kreante la sistemon de la sep tavoloj. Permakulturo estas alia simila sistemo.

## Bibliografio 
* Crawford, Martin 2010. *Creating a Forest Garden: Working with Nature to Grow Edible Crops*. Totnes: Green Books. ISBN 1-900322-62-5.
* d'Arms, Deborha 2011. *Jardin d’Or (Garden of Gold): A Treatise on Forest Gardening, Recreating Sustainable Gardens of Eden*. Los Gatos, CA: Robertson Publishing. ISBN 978-1611700299.
* Douglas, J. Sholto and Hart, Robert A. de J. 1985. *Forest Farming*. Intermediate Technology. ISBN 0-946688-30-3.
* Fern, Ken 1997. *Plants for a Future: Edible and Useful Plants for a Healthier World*. Hampshire: Permanent Publications. ISBN 1-85623-011-2.
* 
* Hart, Robert A. de J. 1996b. *Beyond the Forest Garden*. Gaia Books. ISBN 1-85675-037-X.
* Jacke, Dave, and Toensmeier, Eric 2005. *Edible Forest Gardens*. Two volume set. Volume One: *Ecological Vision and Theory for Temperate Climate Permaculture*, ISBN 1-931498-79-2. Volume Two: *Ecological Design and Practice for Temperate Climate Permaculture*, ISBN 1-931498-80-6. White River Junction, VT: Chelsea Green.
* Jannaway, Kathleen 1991. ''*. Movement for Compassionate Living. ISBN 0-9517328-0-3.
* Smith, Joseph Russell 1988 (unuafoje publikigita en 1929). *Tree Crops: A Permanent Agriculture*. Island Press. ISBN 0-933280-44-0
* Whitefield, P. 2002. *How to Make a Forest Garden*. Hampshire: Permanent Publications. ISBN 1-85623-008-2.

## Vidu ankaŭ 
Agroforstumado

Agroekologio

## Eksteraj ligiloj 
* Why Food Forests? , Permaculture Research Institute
* Plant an Edible Forest Garden , *Mother Earth News*
* The garden of the future?, *The Guardian*
* Edible Forest Gardens: an Invitation to Adventure , *The Natural Farmer''
* Forest gardens , Permaculture Association
* El Pilar Forest Garden Network, information on traditional Maya forest gardening

## Referencoj 

Kategorio:Agrikulturo
Kategorio:Ĝardenado
Kategorio:Arbaroj
Kategorio:Forstado
Alan Fitzsimmons

**Alan FITZSIMMONS** estas brita astronomo.

Laŭ *Minor Planet Center* li malkovris aŭ kunmalkovris 15 asteroidojn inter 1993 kaj 2002, kun siaj kolegoj Iwan P. Williams, Michael J. Irwin, Simon Collander-Brown kaj
Donal O'Ceallaigh elde la insulo La Palma (Kanarioj, Hispanio).

La asteroido 4985 Fitzsimmons estis nomita en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Alan Fitzsimmons

## Eksteraj ligiloj 
*  Persona paĝo de Alan Fitzsimmons ; ĉe la paĝaro de la "*Astrophysics Research Centre*" de la Reĝina Universitato de Belfast

Kategorio:Britaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
(18971) 2000 QY177

**(18971) 2000 QY177** estas troja asteroido de Jupitero, ano de la Troja Tendaro, tie estas orbitante proksime de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Hofstade

**Hofstade** estas la nomo de pluraj nederlandlingvaj loĝlokoj. Interalie temas pri

* parto de la municipo Aalst en la provinco Orienta Flandrio, Belgio, kaj
* parto de la municipo Zemst en la provinco Flandra Brabanto, same Belgio.
Elst

Elst povas interalie esti
* vilaĝo kaj loĝloko de la nederlanda municipo Overbetuwe aŭ
* vilaĝo kaj loĝloko de la municipo Brakel (Belgio).
Béla Horányi

**Béla Horányi** [horAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Horányi Béla** estis hungara kuracisto, profesoro, neŭrologo. Lia origina familia nomo ĝis 1934 estis *Hechst*.

Béla Horányi http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC05727/06458.htm naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Béla Horányi akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato Pázmány Péter en 1928, poste li instruis en la universitata instituto. Li studvojaĝis al Germanio en 1930, en Britio en 1937. En 1935 li estis nomumita privata profesoro, en 1946 publika ordinara profesoro, samtempe klinikestro. Li estis ĉefredaktoro de medicina gazeto inter 1948–1951. En 1950 li iĝis hospitala ĉefkuracisto, inter 1956 kaj 1975 katedrestro, ankaŭ klinikestro. En 1952 li doktoriĝis, en 1974 pensiuliĝis. Li ricevis premiojn hungaran en 1966, orientgermanan en 1969. Li okupiĝis ekzemple pri skizofrenio, muskolaj malsanoj, anatomio kaj patologio de neŭronoj. 

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A kísérletes lázkeltés hatása az ép idegszövetre* (1935)
* *Therápiás kísérletek epilepsiában diphenylhydantoin-nátriummal (1941)
* *Elmekórtan* (1949) - studenta lernolibro
* *Malignus gliomák növekedési formáiról* (1953)
* *Az időérzésről* (1958)
* *Az orvosi pszichológia feladatairól* (1959)
* *Neurológia* (1961, 1962, 1966)
* *Az ember és a társadalom a mentálhigiéné szempontjából'' (1971)

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto (1996)
* bronza busto (2006)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj neŭrologoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
18964 Fairhurst

'*18964 *Fairhurst'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Maggie Sara Fairhurst*, kiu gajnis la kvaran rangon de la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2003 pro sia projekto en teamo pri plantoscienco. Ŝi estis lernantino ĉe la *North Toole County High School'' de Sunburst (Montano Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Sint-Maria-Oudenhove

**Sint-Maria-Oudenhove**  estas la nomo de diversaj loĝlokoj en Nederlandlingvio. Interalie temas pri parto de la belgaj municipoj
* Brakel kaj
* Zottegem.
Gusztáv Horay

**Gusztáv Horay** [gustAv horai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Horay Gusztáv** estis hungara kuracisto, profesoro, okulkuracisto.

Gusztáv Horay http://nevpont.hu/view/10140 naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Csákova (nuntempa Ciacova en Rumanio). (En fontoj Csáktornya kiel naskiĝloko estas erara!) Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Gusztáv Horay frekventis gimnazion en Temeŝvaro, poste li akiris medicinan diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1920. Post siaj studoj li laboris kaj instruis en la universitata kliniko. En 1929 li estis nomumita privata profesoro, en 1936 titulara eksterordinara profesoro. Inter 1936 kaj 1946 li estis hospitala ĉefkuracisto, poste li estis klinikestro en rango publika ordinara profesoro. En 1950 pro falsaj akuzoj li iĝis devigemerito, en 1956 oni nuligis ĝin, tamen li ne rajtis esti katedrestro. En 1952 li kandidatiĝis. Ĝis la ordinara pensiuliĝo en 1967 li estis hospitala ĉefkuracisto, tiam li ricevis premion. Li okupiĝis pri ĉiuj okulaj malsanoj, li ankaŭ operaciis la okulojn. Li havis edzinon.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Cataracta röntgenbesugárzás után. – Széli cornea ectasia és degeneratio két esete. – Abscessus sclera.* (1922)
* *A szemészet kis kátéja* (1928)
* *A szem veleszületett hibái és azok javítása* (1935)
* *Die Rolle der Sulfamidpräparate bei der Therapie des Trachoms* (1942)
* *A nystagmusról* (1947)
* *A Leber-féle betegségről* (1955)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj okulkuracistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ex cathedra

La latina lokucio ***ex cathedra***, (esperante: **elkatedre**) laŭlitere tradukita signifas *el la katedro (seĝo)*.
La difino multe oftas en la eklezia lingvaĵo kie indikas ke la papo, kiam parolas "ex cathedra", plenumas la oficon de universala Paŝtisto kaj Doktoro de la Katolika Eklezio per difino-proklamo de doktrino rilate la kredon kaj moralon. La esprimo estas ankaŭ ironie uzata por indiki ulon kiu publike asertas absolutan certecon rilate neprovitaj aferoj kvazaŭ li havus papan aŭ dian asistadon.
Tiu esprimo estas ligita al la neeraripovo de la papo, al li rekonata en la Unua Vatikana koncilio- Pri tiu prerogativo li ĝuis ĉiam, de pri ĝi la eklezio konsciiĝis iom post iom.

## Vidu ankaŭ 
*Papo
*Katedro
*Neeraripovo
*Unua Vatikana koncilio 

## Aliaj projektoj 
*KOMUNEJO kun bildoj: https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Cathedra?uselang=it

 Kategorio:Latina lingvo
Kategorio:Latinaj esprimoj
Alex Humet

**Alex Humet** aŭ plennome *Alexandre* respektive *Alejandro Humet Cienfuegos-Jovellanos* - naskiĝis , do nun -jara - estas kataluna esperantisto origine el Barcelono, kiu post kelkaj jaroj en Roterdamo ekde la 1980-aj jaroj vivas en la distrikto Berchem de la belgia urbo Antverpeno.

Ekde novembro 1984 li estas edzo de la flandra esperantistino *Ite Tytgat.* La paro ekhavis tri denaske esperantistajn infanojn, *Simon*, *Matteo* respektive *Matthias* (1987–2018) kaj *Clara* nun -jara. El la infanoj Matthias en la Esperanto-movado plej aktivis kaj interalie estis estrarano, dumtempe ankaŭ prezidanto, de Flandra Esperantista Junulara Asocio (FLEJA), la landa sekcio de TEJO en Flandrio.

Alex Humet ekde la jaro 1980 estis fonda kunlaboranto de la magazino *Monato*, inter la jaroj 1985 kaj 1987 kasisto en la estraro de TEJO, kaj de 1989 ĝis 1995 nome de Flandra Esperanto-Ligo estis komitatano de UEA. Daŭre li funkcias kiel kunlaboranto de la Esperanto-domo de Antverpeno kaj aktivas en la urba Esperanto-movado.

## Referencoj 
Kategorio:Flandraj esperantistoj
Kategorio:Katalunaj esperantistoj
Panĝaboj

**Panĝaboj** (; پنجابی) estas etno en Azio, kiu precipe loĝas en Panĝabio.

Panĝaboj parolas la panĝaban lingvon. Kredantoj estas plejparte islamanoj en Pakistano kaj hinduistoj aŭ sikistoj en Barato.

La kunfandiĝo de la diversaj triboj, kastoj kaj la loĝantoj de la Panĝabio en pli larĝan ofta "panĝaban" identecon iniciatis de la komenco de la 18-a jarcento p.K. Antaŭ tio la senco kaj percepto de ofta "panĝaba" etno-kultura identeco kaj komunumo ne ekzistis, eĉ se la plimulto de la diversaj komunumoj de la Panĝabio longe dividis lingvajn, kulturajn kaj rasajn komunecojn.

Tradicie, panĝaba identeco estas ĉefe lingva, geografia kaj kultura. Ĝia identeco estas sendependa de historia origino aŭ religio, kaj rilatas al tiuj kiuj loĝas en la panĝabo, aŭ rilatas kun ĝia populacio, kaj tiuj kiuj pripensas la panĝaban lingvon sian gepatran lingvon. Integriĝo kaj asimilado estas gravaj partoj de panĝaba kulturo, ĉar panĝaba identeco ne estas bazita sole sur tribaj ligoj. Tiamaniere ĉiuj panĝaboj dividas la saman kulturan fonon.

Historie, la panĝabaj homoj estis heterogena grupo kaj estis subdividitaj en kelkajn klanojn nomitaj biradari (laŭlitere elvokiva "frateco") aŭ triboj , kun ĉiu persono ligita al klano. Tamen, panĝaba identeco ankaŭ inkludis tiujn kiuj ne apartenis al iuj da la historiaj triboj. Kun la trairejo de tempotribaj strukturoj venas al fino kaj estas anstataŭigita kun pli kohezia kaj holisma socio. Tio estas kial komunumkonstruaĵo kaj grupkohezio formas la novajn kolonojn de panĝaba socio.

## Referencoj 
Kategorio:Etnoj
Jibacoa

300px|dekstre
**Jibacoa**  estas fiŝista vilaĝo en la provinco Mayabeque de Kubo. Ĝi situas ĉe vasta plaĝo de la Kariba Maro en la municipo Santa Cruz del Norte, en la loko kie la samnoma rivero *Rio Jibacoa* enfluas la Kariban Maron, 60 kilometrojn oriente de Havano. La loĝloko fondiĝis en 1756.

En la 1990-aj jaroj la loĝloko iĝis turisma centro kaj ampleksaj hotelaroj konstruiĝis oriente de la historia vilaĝa kerno. Temis pri unu el la unuaj eksterlandaj investoj en la ekonomion de la socialisma ŝtato Kubo. inter la 24-a kaj la 31-a de julio 2010 en la somera ripozejo *Villa Trópico* de Jibacoa okazis la 66-a Internacia Junulara Kongreso (IJK) de TEJO.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de Jibacoa ()
* turisma retejo *jibacoacuba.net* ( kaj )

Kategorio:Setlolokoj de Kubo
Kategorio:Provinco Mayabeque
Ferenc Puskás (armeinĝeniero)

**Ferenc Puskás** [ferenc puŝkAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Puskás Ferenc** estis hungara armeinĝeniero, negocisto. Lia nobela antaŭnomo estis *ditrói*. Lia frato estis Tivadar Puskás.
eta|Memortabulo pri fratoj Puskás
Ferenc Puskás http://tudosnaptar.kfki.hu/p/u/puskasf/puskasfpant.html naskiĝis la  en Pest (urbo). Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Ferenc Puskás frekventis lernejojn ĉefe en Vieno, kie li akiris diplomon. Post siaj studoj li iĝis oficiro, sed pro peto de sia frato li forlasis la armeon kaj ili kune establis telefoncentralojn ekde 1879 en la pli grandaj urboj en Hungarlando. Pro la multe da laboro li mortis frue, sed estas li, kiu instalis la unuan hungaran telefoncentralon.

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero P, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj armeinĝenieroj
Kategorio:Hungaraj negocistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Preĝejo Sankta Mikaelo (Nyergesújfalu)

**Kirko Sankta Mikaelo** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en urbo Nyergesújfalu, laŭ la ĉefstrato.

## Historio 
Dokumento mencias preĝejon ĉi tie jam en la 1330-aj jaroj. Plurfoje incendioj bruldetruis ĝin, sed oni ĉiam rekonstruis ĝin. La nun videbla kirko estis konstruita en 1770 tuj post la (tiam) lasta incendio. En 1860 denova incendio okazis. En 1939 la internaj muroj estis pentritaj. En 1966 la konstruaĵo renoviĝis.

## Konstruaĵo 
La kirko situas sola, antaŭe kruco estas videbla. La fasado estas simetria, malsupre funkcias la enirejo, la plej supre la turo altiĝas. La absido estas kvarangula, apude malgranda brikoforma sakristio estas videbla.

Kermeso okazas en la 29-an de septembro. Koruso kaj elektronika orgeno funkcias ene.

## Fontoj 
* http://www.nyergesiplebania.hu/index.php/plebaniank-elete/toertenetuenk.html 
* hungare kun 2 fotoj 
* hungare kun fotoj
* http://lexikon.katolikus.hu/N/Nyerges%C3%BAjfalu.html 
* hungare kun 3 fotoj
eta|maldekstre|La kirko laŭ la ĉefstrato

Nyergesújfalu
Nyergesújfalu
(18981) 2000 RT3

**(18981) 2000 RT3** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Padelŝipo

[350ra|eta|Padelŝipo en la haveno de [Hamburgo]]
**Padelŝipo** aŭ **Padelvaporŝipo** estas ŝipo kiu estas propulsata per padelrado.

Padelŝipoj ekestis en la komenco de la 19-a jarcento pro la veno de la vapormaŝino. Ekzistas du tipoj: la unua tipo havas ŝipmeze je babordo kaj tribordo padelradon; la alia tipo havas ununuran padelradon je la pobo. Usonaj padelŝipoj plejofte havas padelradon je la pobo; Eŭropaj plejofte ambaŭflanke.

Kontraŭe al ŝiphelico la padelradoj malhelpas la alkajiĝon kaj la (mal)ŝarĝadon pro kio tiu ŝiptipo fariĝis ekskutima. Ankaŭ la padelŝipoj estas malpli taŭgaj en la marmezo: ĉar la padelradoj pro la ondoj alterne pli profundaj, aŭ malpli profundaj kuŝas en la akvo. Pro tio la ŝipo havas ŝanceliĝan (2 radoj) aŭ skuan (1 rado) propulson.

Ŝiphelicoj ankaŭ estas pli efikaj, antaŭ ĉio dum alta rapideco. Ili estas aparte adaptitaj por rivernavigado, sur la grandaj riveroj, lagoj aŭ okazaĵoj laŭ la marbordoj kaj estuaroj. En malprofunda akvo kun sablobenkoj, kiel en la Misisipio, ĉar helico estas pli damaĝebla ol padelrado.

## Fotaro 

Dosiero:Raderstoomboot De Majesteit.jpg|Padelŝipo De Majesteit (La Moŝto), Roterdamo
Dosiero:SteamboatBenCampbellb.jpg|Padelŝipo kun du padelradoj je la flankoj
Dosiero:Raderboot disneyland.jpg|Padelŝipo en Disneylando, Anaheim
Dosiero:Raderboot disneyland schoepenrad.jpg|detalfoto de la granda padelrado je la pobo
Dosiero:Werf P. Smit, stapelloop van de Bern-30339.ogv|Konstruo, alakviĝo kaj prova veturo de la padelvapor- kaj trenŝipo Bern en 1923

Kategorio:Riverŝipoj
Kategorio:Ŝipoj
18984 Olathe

'*18984 *Olathe'''* estas asteroido de la ekstera asteroida zono malkovrita la  de la usona amatora astronomo Larry Robinson elde sia privata Observatorio *Sunflower* en Olathe (Kansaso, Usono).

"*O-Lay'-tha*" estas la malnova ŝonia vorto por "Bela". La komunumo Olathe (Kansaso), estis
establita en 1857 kaj iĝis pli malfrue haltejo ĉe la trako de Santa Fe. Tie troviĝas la Observatorio *Sunflower''.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Larry Robinson
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Marbeto

**Marbeto**, *Beta vulgaris* subsp. *maritima* ((L.) Arcangeli.), estas membro de la familio Amarantacoj, iam de Kenopodiacoj. Carl Linnaeus unuafoje priskribis *Beta vulgaris* en 1753; en la dua eldono de *Species Plantarum* en 1762, li dividis la specion en naturaj kaj kultivataj variaĵoj, kaj donis la nomon *Beta maritima* al la natura taksono.

La marbeto estas indiĝena de la marbordoj de Eŭropo, norda Afriko, kaj suda Azio.

## Notoj
Kategorio:Legomoj
Kategorio:Manĝeblaj sovaĝaj plantoj
Ĉina brokolo

**Kai-lan** aŭ *kajlano** (literumebla ankaŭ kiel **gai-lan**) estas kantona nomo por legomo kiu estas ankaŭ konata kiel **Ĉina brokolo** aŭ **Ĉinea kale*'. Ĝi estas folilegomo kiu montras dikajn, maldensajn, brilajn bluverdajn foliojn kun dikaj tigoj kaj malgranda nombro de malgrandaj florburĝonoj similaj al tiuj de la brokolo. Brokoloj kaj kai-lan apartenas al la sama specio *Brassica oleracea*, sed kai-lan estas en la grupo *alboglabra* [Latine albus+glabrus nome blanka kaj senhara]. Ties gusto estas tre simila al tiu de brokolo, sed iome pli amara. Ĝi estas ankaŭ notinde pli forta.

## Bildaro 

File:Cải rổ.jpg|Kai-lan
File:baby kailan chinese.jpg|Malgranda kai-lan servita laŭ kantona kuirarto
File:Phat khana mu krop.jpg|*Phak khana mu krop*: Tajlanda stilo de fritita ĉina brokolo kun krispa porkaĵo

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* listo de legomoj

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Brasikoj
Askolono

eta|Aro de "ruĝaj askolonoj"
**Askolono**, **tubocepo**, **verda cepo**, kaj **printempa cepo** estas komunaj nomoj por diversaj specioj de *Aliumo*. Ĉiuj el la specioj de *Allium* havas kavajn verdajn foliojn (kiel la komuna cepo), sed ĉi tiuj estas uzataj kiam ili ne havas tute disvolviĝintajn radikajn bulbojn. Uzate kiel legomoj, ili estas manĝataj ĉu krudaj ĉu kuiritaj. Askolonoj havas pli mildan guston ol plej multaj cepoj.

## Etimologio 
La vorto *askolono* (same kiel *ŝaloto*) rilatas al la greka *ασκολόνιον* ('askolonion'), kiun priskribis la greka verkisto Teofrasto. Tiu nomo, siavice, ŝajne originis el la nomo de la urbo Aŝkelon. La planto mem ŝajne venis el la plej fora oriento de Eŭropo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Variaĵoj de Japana askolonio (*negi*)

Kategorio:Legomoj
Kategorio:Spicoj
(18995) 2000 RF53

**(18995) 2000 RF53** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la kroata astronomo Korado Korlević elde la Observatorio de Višnjan (Kroatio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Korado Korlević
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Capsicum annuum

eta|dekstre|*Capsicum annuum*
***Capsicum annuum*** estas specio de la planta genro *Capsicum* indiĝena de suda Nordameriko kaj de norda Sudameriko. Tiu specio estas la plej ofta kaj etende kultivata el la kvin eldomigitaj kapsikoj. La specio enhavas ampleksan varion de formoj kaj grandoj de kapsikoj, kaj mildaj kaj pikaj, game el dolĉa kapsiko al kapsiketo. Kultivaroj estas descendaj el la natura amerika birdokapsiko ankoraŭ troviĝanta en plej varmaj regionoj de Ameriko. En la pasinto kelkaj lignecaj formoj de tiu specio estis nomataj ***C. frutescens***, sed la trajtoj kiuj estis uzataj por distingi tiujn formojn aperas en multaj populacioj de *C. annuum* kaj ne estas klare rekoneblaj kiel la specio *C. frutescens*.

## Nutrenhavo 
La kapsikoj de la genro *Capsicum* estas tre riĉaj fontoj de kontraŭoksidantoj kaj vitamino C. La nivelo de karoteno, kaj de likopeno, estas naŭ fojojn pli alta en ruĝaj kapsikoj. Ruĝaj kapsikoj havas dufoje la enhavon de vitamino C de verdaj kapsikoj.

## Vidu ankaŭ 
* Kalabria Kapsiketo

## Notoj 
Kategorio:Legomoj
Kategorio:Kapsikoj
Gunther Philipp

eta|Tombo en Kolonjo **Gunther PHILIPP** (vere: *Gunther Placheta*; naskiĝinta la  en Toplița, mortinta la  en Bad Godesberg) estis aŭstra kuracisto, aktoro, kabaredisto kaj verkisto.

## Vivo 
Philipp naskiĝis en la hodiaŭa Rumanio pro ke la patro, kiu poste iĝis bestokuracisto, soldatis tie dum la Unua mondmilito. Lernejojn li frekventis en Vieno kaj Insbruko. En 1931 la familio reiris al Vieno.

Dumlernejtempe Philipp interesiĝis tre pri la naĝado. Li eĉ estis membro en la specialistaj kadroj de la olimpika teamo por la Somera Olimpiko 1936. Sed li ne akceptitis ne volante membriĝi al la nazia amatorada sportklubo E.W.A.S.C. de Vieno. Philipp tamen batis multajn rekordojn. Li enskribis sin universitate pri medicino kaj eksoldatis en 1940. Dum la studadforpermeso li ankaŭ trejnitis aktore ĉe la Reinhardt-Seminario. En decembro 1942 li unue edziĝis, en 1943 naskiĝis la unua filo kaj la saman jaron li doktoriĝis. Poste li ekdeĵoris ĉe la kardia sekcio, kie li ankaŭ devis decidi pri eventuala soldata netaŭgeco. Tion li ne ĉiam faris en favoro de Wehrmacht. La finon de la Dua mondmilito li trapasis en Supra Aŭstrio, kie li - kun usona helpo - malfermis kuracistejon propran. Krome li ankaŭ moderigadis. Tiam li amikiĝis kun Peter Wehle.

## Post la mondmilito 
La komencon de 1946 li komencis fakkuracistan trejnadon pri neŭrologio en Vieno. Nepagite li devis ĉiam denove esti paralele moderigisto kaj faristo de radielsendoj. Kun Peter Wehle li skribis la tekston pri kabareta revuo nomita *Casanovitäten*, kiu en majo 1948 okazis i.a. kun li kaj Fred Kraus sur la "Casanova"-scenejo, en la strateto Dorotheergasse.

Al ĝi sekvis pluraj aliaj revuoj, kiel ekz. *Liebesuniversität* aŭ *Casanova-Melodie*, kune kun Wehle aŭ Hugo Wiener. En la somero de 1948 fondis Gunther Philipp, Peter Wehle kaj Fred Kraus la kabarettrupon "Die kleinen Vier" (la sinjoroj havis ŝanĝantajn damojn) kun rimarkinda sukceso en Salcburgo. Baldaŭ poste la sama trupo estis ankaŭ en Vieno en la meznokta kabaredo "Alraune" respektive sur la "Casanova"-scenejo. Philipp tiutempe ankoraŭ estis paralele kuracisto praktikanta.

Ekde silvestro 1949 la trupo estis en Munkeno, poste en tuta Germanio. Philipp nur tiam ĉesis la kuracistan deĵoradon. En 1949 li faris la unuan filmon, al kiu sekvis ĝis la 1960-aj jaroj ankoraŭ multaj aliaj. poste li ĉefe estis ĉe teatrejoj kaj komencis verki komediojn.

Krome li ankaŭ ekpasiiĝis pri aŭtosporto. En la 1960-aj jaroj li iĝis plurfoje aŭstra ĉampiono kaj faris kune kun Jochen Rindt, kaj post ties morto sole, elsendojn prie ĉe ORF ("Motorama").

Philipp estis kvarfoje edziĝanto, havis tri filojn kaj vivis en Germanio kaj en Toskanio.

## Verkoj (elekto) 
* Gunther Philipp, Mir hat's fast immer Spaß gemacht. Erinnerungen. Herbig, München 1989.
* Gunther Philipp und Peter Wehle, Servus Rudi - Servus Bobby. Preiser, Wien 1999.

## Fonto 
Biografio ĉe kabarettarchiv.at 

## Eksteraj ligiloj 
Filmoj de li

Kategorio:Aŭstraj aktoroj
Kategorio:Aŭstraj kuracistoj
Kategorio:Kabaredistoj
Panĝaba kuirarto

eta|dekstra|250px|Kokida tikka estas populara plado en panĝaba kuirarto
**Panĝaba kuirarto** estas tre diversa skolo de kuirarto kiu devenas de Panĝabio en Pakistano kaj Barato. La kuirarto havas riĉan tradicion de multaj apartaj lokaj manieroj de kuirado, el kiu oni estas speciala formo de tandora kuiradstilo.

La loka kuirarto de Panĝabio estas peze influita per la agrikulturo kaj terkultivad vivstilo ĝenerala de la tempoj de la antikva loka Induso-civilizacio. Loke plenkreskaj bazmanĝaĵoj formas la plej gravan parton de la loka kuirarto. Karakterize panĝaba kuirarto estas konata pro ĝia riĉa, mantecosaj gustoj kune kun la vasta vegetara kaj viandaĵoj.

Basmatio estas la indiĝena diverseco de Panĝabio kaj multaj specoj de rizpladoj estis evoluigita kun tiu diverseco. La kuirita rizo estas konata kiel Chol en la panĝaba lingvo. Multaj legomo kaj viando bazigis pladojn estas evoluigitaj de tiu speco de rizo.

## Vidu ankaŭ 
* Barata kuirarto

## Referencoj
18994 Nhannguyen

'*18994 *Nhannguyen'''* estas asteroido de la asteroida zono
malkovrita la  en la kadro la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Nhan Duy Nguyen*, kiu gajnis la kvaran rangon de la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2003 pro sia projekto pri komputado. Li estis lernanto ĉe la *Southside High School'' de Greenville (Suda Karolino, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Béla Horn

**Béla Horn,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Horn Béla** estis hungara kuracisto, profesoro, akuŝisto-ginekologo.

Béla Horn naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Apatin (nun en Serbio). Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Béla Horn frekventis gimnaziojn en Kalocsa kaj Zombor, poste li akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato Pázmány Péter en 1928. Post siaj studoj li laboris-instruis en la universitata kliniko, en 1930 li akiris plian diplomon pri ginekologio. Inter 1930 kaj 1933 li laboris en Malsanulejo Rókus, poste li revenis al la kliniko. En 1934 li edziĝis. Tiutempe li instruis ankaŭ en Industriarta Altlernejo. En 1947 li estis nomumita privata profesoro, en la sekva jaro klinikestro, en 1950 publika eksterordninara profesoro. En 1960 li kandidatiĝis, en 1972 li pensiuliĝis, sed poste li estis konsilisto samloke. En 1953 li ricevis premion.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Adatok a disgerminoma klinikumához. – Lappangó chorionepithelioma malignum* (1944)
* *Súlyos paralyticusos ileusok megoldása* (1949)
* *A szülés alatti fájdalomcsillapítás* (1952)
* *A szülészet tankönyve* (Lernolibro de la akuŝo), (1958)
* *Szülészeti műtéttan* (1962) - studenta lernolibro
* *Szülészet* (1968 5-a eldono: 1976) mezlerneja lernolibro

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akuŝistoj
Kategorio:Hungaraj ginekologoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj obstetrikistoj
Ferenc Horusitzky

**Ferenc Horusitzky** [horuŝucki], laŭ hungarlingve kutima nomordo (kaj pli komplete) **Horusitzky Ferenc Nándor** estis hungara geologo, profesoro. Lia patro estis Henrik Horusitzky, lia frato estis Zoltán Horusitzky.

Ferenc Horusitzky http://lexikon.katolikus.hu/H/Horusitzky.html naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la  en Budapeŝto. 

## Biografio 
Ferenc Horusitzky doktoriĝis el geologio en 1924 (dum li studis ankaŭ en germana geologia instituto), en la sekva jaro li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Pázmány Péter. Post siaj studoj li estis asistanto en la geologia instituto, sed li ankaŭ studvojaĝis al diversaj montaroj de Eŭropo, krome li plulernis 2 jarojn en Sorbono. En 1940 li estis nomumita privata profesoro en la menciita hungara universitato, inter 1946 kaj 1950 li instruis en Scienca Universitato de Szeged kiel ordinara publika profesoro kaj katedrestro. Pro ĉeso de la katedro li denove laboris plu en instituto, ekde 1952 li instruis en kampuso en Sopron, krome malofte li instruis en Ekonomika Universitato Marx Károly. En 1952 li doktoriĝis. Inter 1955-1961 li denove laboris en la geologia instituto, poste li pensiuliĝis. En 1966 li ricevis memorringon. 

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Ásványtan és földtan* (1928) - mezlerneja lernolibro
* *A kréta és harmadkor közötti határkérdések temészetes megoldása* (1933)
* *A Budai-hg. hegyszerkezetének nagy egységei* (1943)
* *Fúrószakmunkás tanfolyam geológiai anyaga* (1950) - faklerneja lernolibro
* *A magyar föld kincsestára* (Trezoro de la hungara tero), (1954)
* *Magyarázó Mo. 1:300.000-es földtani térképéhez* (1958)
* *Alsó miocén vitakérdések* (1979)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj geologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Hochschule Harz

**Hochschule Harz** estas germana altlernejo en Saksio-Anhalto, kiu konsistas de du situoj. Ĝi instruas tri fakojn, kaj diversajn studojn poe fake. La fakoj de *Automatisierung und Informatik* ("aŭtomatigo kaj komputado") kaj *Wirtschaftswissenschaften* ("ekonomiko") instrue situas en Wernigerode, la fako *Verwaltungswissenschaften* ("administra scienco") instruiĝas en Halberstadt.

Ĝi formiĝis kiel "Fachhochschule Hartz" oktobron 1991 en Wernigerode kaj komencis kun sepdek sep studentoj dum la vintro de 1991 kaj 1992.

La altlerneja estrejo estas en Wernigerode.
Dolĉa kapsiko

eta|dekstre|Diverskoloraj dolĉaj kapsikoj
**Dolĉa kapsiko** (konata ankaŭ kiel **milda kapsiko** aŭ **sonorila kapsiko** en angla) estas kultivaroj de la legoma specio *Capsicum annuum*. Kultivaroj de tiu planto produktas fruktojn en diversaj koloroj, kiaj ruĝa, flava, oranĝa, verda, ĉokolad/bruna, vanil/blanka, kaj purpura. Dolĉaj kapsikoj estas foje grupigitaj kun malpli akraj kapsikovariaĵoj kiel "mildaj kapsikoj". Kapsikoj estas indiĝenaj de Meksiko, Centrameriko, kaj norda Sudameriko. La nervoj kaj semoj ene de dolĉaj kapsikoj povas esti konsumataj, sed kelkaj personoj trovas ties guston iom pli amara. Kapsikaj semoj estis portitaj al Hispanio en 1493 kaj el tie disvastiĝis al aliaj landoj de Eŭropo, Afriko kaj Azio. Nuntempe, Ĉinio estas la plej granda kapsika produktanto de la mondo, sekve de Meksiko kaj Indonezio.

Idealaj kreskokondiĉoj por dolĉaj kapsikoj estas varma grundo, ideale 21 al  (70 al ), kio iĝas humida sed ne akvotroa. Dolĉaj kapsikoj povas suferi pro abundo de humido kaj tro altaj temperaturoj.

## Nutrenhavo 
La kapsikoj de la genro *Capsicum* estas tre riĉaj fontoj de kontraŭoksidantoj kaj vitamino C. La nivelo de karoteno, kaj de likopeno, estas naŭ fojojn pli alta en ruĝaj kapsikoj. Ruĝaj kapsikoj havas dufoje la enhavon de vitamino C de verdaj kapsikoj.

## Produktado 
* Noto: Serbio antaŭ 2006 inkludis Montenegron

## Vidu ankaŭ 
* Farĉita dolĉa kapsiko

## Bildaro 

Image:oranje_paprika.jpg|Oranĝa dolĉa kapsiko
Image:Red capsicum and cross section.jpg|Ruĝa dolĉa kapsiko, unuo kaj duono
Image:Purple bellpepper.jpg|Purpura dolĉa kapsiko
Image:Capsicum_annuum_2008.jpg|Ruĝaj dolĉaj kapsikoj
Image:Piiman green pepper-garden.jpg|Japana verda kapsiko
Image:Green-Yellow-Red-Pepper-2009.jpg|Verda, flava kaj ruĝa kapsikoj
Image:Bell_Pepper_(Quadrato_d'Asti_Giallo)_Flower.jpg|Kapsika floro de Quadrato d'Asti Giallo
Image:Baby Bell pepper Capsicum annuum.jpg|Duaranga frukto kreskanta ene de *Capsicum annuum*
Image:PaprikaarrangementSide.jpg|Ruĝa dolĉa kapsiko kiel ornamaĵo
Image:فلفل حلو أصفر.JPG|Flava dolĉa kapsiko
Image:فلفل حلو أخضر.JPG|Verda dolĉa kapsiko

## Notoj 
Kategorio:Legomoj
Kategorio:Kapsikoj
Lajos Fialovszky

**Lajos Fialovszky** [lajoŝ fialovski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fialovszky Lajos** estis hungara oficiro, geodeto, profesoro, armeinĝeniero.

Lajos Fialovszky http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=fialovszky naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Nagybecskerek (nuntempa Zrenjanin en Serbio). Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Lajos Fialovszky frekventis militakademion en Budapeŝto, inter 1916 kaj 1918 li batalis en la 1-a mondmilito. Li laboris en armea instituto ĝis 1937, sed li esploris ankaŭ en Zuriko (1922), Parizo (1925), Vieno (1933). Li akiris armeinĝenieran diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1932. Inter 1937 kaj 1940 li havis postenon en ministerio pri industrio, poste en diversaj fabrikoj. Post la 2-a mondmilito li laboris en la defenda ministerio kiel kolonelo. Li aĝis 50. kiam li edziĝis, baldaŭe havanta 2 filojn. Tiam li okupiĝis 2 jardekojn pri geodeziaj mezuriloj en fabriko en rango ĉefinĝeniero. Li instruis en kampuso en Sopron inter 1955-1959, en la teknikuniversitato ekde 1961. En 1951 li doktoriĝis en la universitato, li kandidatiĝis en Hungara Scienca Akademio en 1955, poste samloke doktoriĝis en 1961. Li aĝis 72, kiam laŭjure li pensiuliĝis, tamen li estis aktiva ĝis sia aĝo 85.

Pro la politiko li estis arestita trifoje: 1941, 1949, 1957, sed poste ĉiam ĝi nuliĝis. Li tre ŝatis pianludadi. En 1976 li ricevis memormedalon.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Geodéziai Műszerek* (1979), poste dufoje  *Surveying Instruments and their Operational Principle*, ĝi estas fundamenta verko en pluraj universitatoj
* *A geodéziai műszerekről* (1952)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Hungaraj inĝenieroj pri geodezio
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj armeinĝenieroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Brognon (Côte d'Or)

**Brognon** estas komunumo en orienta Francio kaj situas en la departemento Côte-d'Or, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo
Val-Suzon etendiĝas sur  kaj havis &#160;loĝantojn laŭ la lasta oficiala nombro de , tiel ke la loka loĝdenso estas po  homoj laŭ kvadrata kilometro. La komunumo situas en Côte-d'Or, en la nordorienta parto de Burgonjo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Interna ligilo 
* Komunumoj de Côte-d'Or

## Eksteraj ligiloj 
*Paĝaro écho des communes

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Elefantajlo

**Elefantajlo** (*Allium ampeloprasum* var. *ampeloprasum*) estas ĉiujara planto apartenanta al la cepogenro. Ĝi ne estas vera ajlo, sed fakte varianto de la ĝardena poreo. Ĝi havas altan, solidan, floran tigon kaj larĝajn, ebenajn foliojn multe kiel tiuj de la poreo, sed formas bulbon konsistantan el tre grandaj, ajlecaj ajleroj. La gusto de tiuj, kvankam ne ĝuste kiel ĉe ajlo, estas multe pli simila al ajlo ol al poreo. La gusto estas pli milda ol ĉe la ajlo, kaj multe pli akceptebla por kelkaj homoj ol ajlo kiam ĝi estas uzata kruda kiel ĉe salatoj.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Garlic and Elephant Garlic, National Vegetable Society (UK) 
* Fotoj 

Kategorio:Legomoj
Ŝōfuku-ĝi (Fukuoka)

eta|Fronto de Ŝōfuku-ĝi.
**Ŝōfuku-ĝi** estas Rinzai zena templo en kvartalo Hakata, Fukuoka en Japanio. Ĝia honora *sangō* prefikso estas *Ankokuzan* (安国山). Ĝi fondiĝis de la Rinzai-monaĥo Eisai per financa suporto de Minamoto no Yoritomo, kaj konstruado finis en 1195, do ĝi estas la plej malnova zena templo en Japanio kiu ankoraŭ ekzistas. La prima zena templo estus la ankaŭ per Eisai konstruita templo Hōon-ĝi el 1191.
eta|maldekstra|La bronza sonorilo el Korgurjo, Koreo.

La templo havas personajn posedojn de Eisai kaj Sengai, kaj bronzan kogurjan sonorilon.
[eta|Ĉambro por [meditado.]]

Kategorio:Zena arkitekturo
Eriophonus grandiceps

***Eriophonus grandiceps*** estas koleoptera specio de la *Carabidae* familio, la nura specio en la genro *Eriophonus*. Ĝi vivas en tropika Afriko.

## Referencoj 
Kategorio:Koleopteroj
Jurassic Park (filmo)

**Jurassic Park** - "Ĵurasia parko" - estas usona, sciencfikcia, aventura filmo reĝisorita de Steven Spielberg, aperinta en 1993. La filmo ricevis tri Oskar-premiojn. Ĝi estas bazita je 1990a romano de aŭtoro Michael Crichton. La historio okazas en la fikcia insulo Isla Nubar, insuleto ĉe la marbordo de Kostariko en Centra Ameriko, kie riĉa filantropisto kaj teamo de sciencistoj kreis amuzparkon plenan de klonitaj dinosaŭroj.

## Rolularo 
eta|maldekstra|230ra|

## Premioj 
* 66-a enmaniga ceremonio de Oskar-Premioj (1994):
** plej bona sono: Gary Summers, Gary Rydstrom, Shawn Murphy, Ron Judkins
** plej bona munto de sono: Gary Rydstrom, Richard Hymns
** plej bonaj viziaj efektoj: Dennis Muren, Stan Winston, Phil Tippett, Michael Lantieri

## Intrigo 
La milionulo John Hammond, posedanto de firmao *InGen*, fondis amuzparkon sur insulo „Isla Nublar”, amuzparkon kie oni rekonstruas naturmedion el antaŭ milionoj da jaroj. Ĉefa atrakcio de la parko estas vivantaj dinosaŭroj. Antaŭ malfermo de parko oni devas kontroli sekurecon de kondiĉoj por vizitantoj ĉar dum translokigo de velociraptoro okazis akcidento kaj mortis laborulo, kaj investantoj de la entrepreno ne plu certas ke la parko estas sekura. La kontrolistoj estas Allan Grant (paleontologo), Ellie Sattler (paleobotanikistino), Donald Gennaro (juristo) kaj Ian Malcolm (matematikisto).

Survoje al gvidcentro de la parko, la grupo havas oportunon vidi gregon de braĥiosaŭroj kaj grupon de velociraptoroj. Dum komuna manĝo Grant kaj Malcolm esprimas opinion ke la parko ne estas bona ideo. Ili ekkonas kelkajn dungitojn de Hammond – interalie ĉasisto Robert Muldoon, kaj genepoj de la milionulo, Alexis „Lex” kaj Timmy. Komune kun la infanoj ili veturas per specialaj elektraj aŭtomobiloj ekskursi en la parkon.

Ekskurson rigardas la ĉefinĝeniero de la parko Ray Arnold. Tamen ne ĉio okazas laŭ plano. La ekskursantoj ne sukcesas ekvidi dilofosaŭron kaj la ĉefan atrakcion de la parko: Tiranosaŭro. Ili vidas nur malsanan triceratopson. Sattler decidas resti pli longe ĉe la besto. La aliaj ekskursas plu.

Dume unu el la komputilistoj de la parko, Dennis Nedry, intencas ŝteli frostigitajn embriojn de dinosaŭroj el laboratorio. Por atingi tion li enkomputiligas malican programaron kiu malfermas ĉiujn pordegojn en la parko. Forkurante el la insulo li erarvagas pro ŝtormo kaj estas mortigita de dilofosaŭro.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Jurassic Park (serio)


Kategorio:Filmoj de Steven Spielberg
Kategorio:Aventuraj filmoj
Kategorio:Usonaj sciencfikciaj filmoj
Kategorio:Filmoj pri dinosaŭroj
Kategorio:Gentekniko en fikcio
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1993
Kategorio:Klonado en fikcio
Urbodomo de Kisújszállás

La **Urbodomo de Kisújszállás** estas impona historia monumento en Kisújszállás, laŭ la ĉefvojo en la urbomezo.
eta|maldekstre|Urbodomo de Kisújszállás

## Historio 
La novbaroka urbodomo estis konstruita en la jaroj 1899 kaj 1900 kun aliaj konstruaĵoj (Juĝejo, gimnazio, stacidomo). Longe ĝi estis nomumita urbodoma palaco pro la bela aspekto. Dum la 2-a mondmilito la konstruaĵo signife difektiĝis, poste oni rekonstruis ĝin, tamen sen la 2 mezaj ornamturoj. En 2015 la urbodomo estis deklarita historia monumento, okaze de tio oni metis memortabulon sur la eksteran muron.

## Konstruaĵo 
eta|Urbocentro de Kisújszállás kun la urbodomo
La unuetaĝa urbodomo situas sola en granda parko. La konstruaĵo formas kvarangulon (preskaŭ kvadraton). La fasado estas simetria, meze estas 3 arkadoj por la enirejo. En la 4 anguloj estas kupolaj turetoj. En mezo de la konstruaĵo estas interna korto.

## Fontoj 
* oficiala paĝo
* http://www.utazzitthon.hu/kisujszallas_varoshaza.html  
* http://www.kulturinfo.hu/helyszin.gcw?id=9658  
* http://www.vfmk.hu/hu/node/16138  

Kisujszallas
Kategorio:Kisújszállás
Steven Smith Mijiga

**Steven Smith Mijiga** estis grava administristo en Malavio. Li enigis televidon, satelitan televidon, sunpanelojn kaj poŝtelefonojn al Malavio.

Kategorio:Malavianoj
Kategorio:Amaskomunikiloj en Malavio
Tuskegee (Alabamo)

**Tuskegee** () estas la sola urbo en Kantono Macon en la subŝtato Alabamo de Usono. En 2005 la urbo havis 11 590 loĝantojn, la metropola areo sume 22 810.

Tuskegee estis grava ejo en la historio de la afrik-usonanoj kaj ege influa en la historio de Usono ekde la 19-a jarcento. Antaŭ la Usona Enlanda Milito, la areo estis plejparte uzita kiel kotona plantejo, dependa de la laboro de afrik-usonaj sklavoj. Post la milito, multaj liberigitaj ekssklavoj daŭrigis labori en la malurbaj agrikulturaj plantejoj ĉirkaŭ la urbo. En 1881 fondiĝis la Normala Lernejo de Tuskegee, historie kolegio de afrik-usonanoj, nun la Universitato de Tuskegee, kaj ĝia direktoro, *Booker T. Washington*, evoluigis nacian reputacion kaj filantropan reton por apogi edukadon de la ekssklavoj kaj iliaj infanoj.

En Tuskegee interalie naskiĝis kaj kreskis *Rosa Parks*, afrik-usona kudristino kies simpla ago elkligigis la lukton kontraŭ rasa segregacio en Usono.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Urboj de Alabamo
(18998) 2000 RH55

**(18998) 2000 RH55** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
William Kamkwamba

**William Kamkwamba** (naskiĝis la 5-an de Aŭgusto 1987) estas malaaia inventisto, inĝeniero kaj aŭtoro. Li famiĝis en Malavio kiam li konstruis ventmuelejon en 2002 por energiigi iujn elektronikaĵojn en la domo de sia familio en Wimbe. Li uzis arbojn de *Eucalyptus globulus*, biciklajn partojn kaj materialojn el loka veturilodeponejo. Ektiam li konstruis sunpovan akvopumpon kio provizas la unuan trinkakvon en sia vilaĝo kaj du aliajn ventmuelejojn kaj planas du pli, inkluzive de unu en Lilongwe, la ĉefurbo de Malavio.

Kategorio:Malavianoj
Kategorio:Scienco en Malavio
Sekherbejo

[eta|340ra|duonseka herbejo (*Mesobromion erecti*) sur suda [konkkalko|konkkalka deklivo en la germana mezmontaro Rhön, kun granda nombro de ordinara pulsatilo]]
[eta|200ra|varmaj kalksekrazenoj estas preferataj kreskejoj de [Ophrys araneola]]
eta|340ra|sablo-sekrazeno kun greso kaj musko kaj parte nekovrita grundo en la sabloareo de la germana urbo Darmstadt
[270ra|eta|340ra|junipera erikejo en la valo de la rivero [Werra, Turingio]]

**Sekherbejo** aŭ **sekrazeno** estas seka kaj nutraĵmalriĉa kaj speciriĉa herbejo. Ĝi estas falĉata regule por gajni fojno,. Parte ĝi estas ankaŭ paŝtata en aŭtuno. Sen uzado tiaj areoj en Mezeŭropo post certa tempo krekus arbojn kaj ĝi iĝas arbaroj. Naturaj sekherbejoj en Eŭropo nur troviĝas en apudriveraj zonoj kaj rokŝtupoj interne de la Alpoj.Ekzistas pruvoj, ke ekde la bronza epoko kaj precipe ekde la romia epoko homoj uzis sekajn areojn por rikolti fojnon. Dum la alta mezepoko tiu uztipo estis tre disvastigata. El tio evoluiĝas tre specioriĉa biotopa tipo, kiu baziĝas sur homa kulivado.

Kun pli ol 100 plantspecioj po aro kaj ĝis 1000 insektaj specioj la sekherbejoj apartenas al la plej specioriĉaj vivejoj en Mezeŭropo. Ili hodiaŭ estas tre minacataj pro la agrikultura intencivigo kaj fino de uzado. La unua degenera ŝtupo pro nutraĵaldono estas duonseka herbejo. Speciale signifa estas la rezigno de sterkado. Gravaj estas krome la datoj de la falĉado. La falĉtekniko fine decidas, ĉu certaj bestpopolacioj (ekzemple ortopteroj) havas supervivŝancon: Falĉilo kaj simpla traba falĉmaŝino kompare kun rotacia falĉmaŝino aŭ fojnorkoltatoro estas idealaj.

## Literaturo 
* O. V. Drachenfels: *Rote Liste der gefährdeten Biotoptypen in Niedersachsen*. In: *Naturschutz und Landschaftspflege in Niedersachsen*. Band 34, 1996, S. 1–146.
* G. Jeckel: *Syntaxonomische Gliederung, Verbreitung und Lebensbedingungen nordwestdeutscher Sandtrockenrasen (Sedo-Scleranthetea)*. In: *Phytocoenologia*. Band 12, Heft 1, 1984, S. 9–153.
* A. Jentsch, W. Beyschlag, Werner Nezadal, T. Steinlein und W. Welß: *Bodenstörung – treibende Kraft für die Vegetationsdynamik in Sandlebensräumen*. In: *Naturschutz und Landschaftsplanung*. Band 34, Heft 2/3, 2002, S. 37–44.
* Heinz-Dieter Krausch: *Die Sandtrockenrasen (Sedo-Scleranthetea) in Brandenburg*. In: *Mitteilungen der Floristisch-Soziologischen Arbeitsgemeinschaft*. Neue Folge Band 13, 1968, S. 71–100.
* R. Pott und J. Hüppe: *Die Hudelandschaften Nordwestdeutschlands*. In: *Abhandlungen aus dem Westfälischen Museum für Naturkunde*. Band 53, Heft 1/2, Münster 1991
* R. Tüxen: *Zur Geschichte der Sand-Trockenrasen (Festuco-Sedetalia) im nordwestdeutschen Alt-Diluvium*. In: *Mitteilungen der Floristisch-Soziologischen Arbeitsgemeinschaft*. Neue Folge Band 8, 1960, S. 338–341.
* B. Beinlich und H. Plachter (Hrsg.): *Schutz und Entwicklung der Kalkmagerrasen der Schwäbischen Alb*. Beiheft Veröffentlichungen für Naturschutz und Landschaftspflege Baden-Württemberg, Band 83, 1995

## Vidu ankaŭ 
* malsekherbejo
* verdejo
* grasherbejo

## Eksteraj ligiloj 
* www.umwelt-schweiz.ch/tww

Kategorio:Tipoj de biotopoj
Kategorio:Herbejo
Kategorio:Plantsciologio
Kategorio:Razeno
Wii U

La **Wii U** estas ludkonzolo de Nintendo. La ludkonzolo estas la sekvanto de la Wii kaj eldoniĝis en 2012. La regilo uzas tuŝekranon kaj regilojn krome de normalaj klavoj.

Kategorio:Wii U
Kategorio:Oka-generaciaj ludkonzoloj
Kategorio:Ludkonzoloj de Nintendo
(18999) 2000 RC60

**(18999) 2000 RC60** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la kroata astronomo Korado Korlević elde la Observatorio de Višnjan (Kroatio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Korado Korlević
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Krado (enpaĝigo)

dekstra|eta|341x341px|Tipografia krado konsistanta el serioj da vertikalaj kaj horizontalaj aksoj sin krucantaj.
dekstra|eta|341x341px|Tipografia aranĝo maldekstre ĝustigita laŭlonge de la krado.

Tipografia **krado** estas dudimensia strukturo el serioj da vertikalaj kaj horizontalaj aksoj sin krucantaj. Ĝi aplikiĝas por strukturi enhavon. La krado servas kiel armaturo, sur kiu la grafikisto povas organizi tekstojn kaj bildojn en maniero racie kaj facile komprenebla. Malpli komuna termino estas “referenc-krado”, kiun oni trovas jam komence de la historio pri presarto.

## Historio 
### Precedencoj 
Antaŭ la invento de la presarto per plumba tipografio oni uzis simplajn kradojn, kiuj baziĝis sur optimumaj proporcioj por la surpapera manskribo. Tiu sistemo, konata sub la nomo "Diagramo de Villiards", estis uzita ekde la mezepoko.

### Evoluo ĝis la moderna krado 
Post la dua mondmilito, kelkaj grafikistoj kiel Max Bill, Emil Ruder kaj Josef Müller-Brockmann, influitaj de la ideoj el la verko *Die neue Typographie* (La nova tipografio) de Jan Tschichold, komencis pridubi tiutempe la ekzistorajton de la tipografia krado por la enpaĝigo. Ili komencis koncepti suplan sistemon, kiu kapablas helpi la grafikistojn por atingi koherecon en la paĝa organizado. El tio rezultis la moderna tipografia krado, kiun oni asocias al la internacia tipografia stilo. La precedenca laboro pri la temo *Grid systems in graphic design* (La sistemoj de tipografia krado por la enpaĝigo en grafismo) de Müller-Brockmann helpis al la disvastigo de la uzo de kradoj unue en Eŭropo kaj poste en Nord-Ameriko.

Kategorio:Tipografio
Observatorio Stardome

La '*Observatorio *Stardome*** () (IAU-kodo **467**, antaŭe konata kiel **Observatorio de Auckland*') estas publika astronomia observatorio situanta en la Parko *Cornwall* en Auckland, Nov-Zelando.

Fondita en 1967, la observatorio estas mastrumita de la estraro de la *Auckland Observatory and Planetarium Trust* kaj estas hejmo de la *Auckland Astronomical Society* (AAS).

## Esploroj 
En 1969, la Observatorio *Stardome* partoprenis al la malkovro de la atmosfero de Plutono per mezuro de la vario de lumo, kiam la nanplanedo kaŝis stelon.

La , la asteroido 19620 Auckland estis malkovrita elde tiu observatorio.

la Observatorio *Stardome* regule partoprenas al astrometriaj observoj de kometoj kaj  por la Internacia Astronomia Unio. En 2004 estis observita la atona asteroido 2004 FH. Fotometrio montris, ke tiu objekto rotacias en 3 minutoj : estas la plej rapida rotacia rapido mezurita por objekto de la sunsistemo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  *Stardome Observatory & Planetarium* ; el *Eventfinda*
*  Stardome Observatory, el *infonews.co.nz*

Stardome