open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ora ortangulo

eta|240px|La granda ortangulo **BA** estas ora ortangulo; tio estas, la proporcio *a*/*b* estas *φ*. Por ĉiu tia ortangulo, kaj nur por ortanguloj de ĉi tiu specifa proporcio, se oni forprenas kvadraton **B**, kiu estas maldekstre, **A**, estas alia ora ortangulo; tio estas, kun la samaj proporcioj kiel la originala ortangulo pro la apuda ekvacio (1):  \frac{a-b}{b} = \frac{a}{b} = \frac{a+b}{a} \equiv \varphi\,..

En geometrio, **ora ortangulo** estas ortangulo, kies lateraj longoj estas en la ora proporcio, *φ*, kiu estas proksimume 1,618 kaj solvo de la ekvacio:
:\varphi = 1 + \frac{1}{\varphi} \ \ \; \; \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ (1)

Distinga esprimilo de ĉi tiu formo estas tiu, ke - se kvadrata sekcio estas forprenita - la resto estas alia ora ortangulo, kio estas, kun la samaj proporcioj kiel la unua. Kvadrata forigo povas ripetita malfinie, kiu kondukas al proksimuma kalkulado de la ora spiralo.

Laŭ Mario Livio, pro eldono de Luca Pacioli *Divina Proportione* en 1509, "kun libro de Pacioli, la ora proporcio startis al iĝi havebla al artistoj en teoriaj traktatoj, kiuj estis ne tute matematikaj, kiujn ili povis reale uzi,"

Multaj artistoj kaj arkitekturistoj faras siajn laborojn por aproksimi formon de la ora ortangulo, kiu estas konsiderata kiel plaĉanta. La proporcioj de la ora ortangulo estas observitaj en laboroj uzantaj la eldonon de Pacioli.

## Konstruado de ora ortangulo 
[eta|Maniero por konstrui oran ortangulon. La kvadrato estas konturita en ruĝa. La rezultantaj dimensioj estas en la rilatumo *1:φ*, laǔ la [ora proporcio.]]

Ora ortangulo povas estas konstruebla per cirkelo kaj liniilo per ĉi tiu tekniko:

* Konstruu simplan kvadraton;
* Desegnu linion de la mezpunkto de unu latero de la kvadrato al kontraŭa angulo;
* Uzu ĉi tiun linion kiel radiuso por desegni arkon, kiu difinas la alton de la ortangulon;
* Plenumu la oran ortangulon.

## Aplikoj de la ora ortangulo 
* Jan Tschichold (vd. angle) priskribas uzon de la ora ortangulo en mezepoka libra dezajno
* Vilao Stein (vd. angle) de Le Corbusier de 1927 en Garches havas ortangulan teran planon, alton kaj enan strukturon, kiuj estas proksime al oraj ortanguloj.

## Vidu ankaŭ 
* Leonardo de Pizo (Italio)
* Fibonaĉi-nombro
* Keplera triangulo
* Ora angulo
* Ora triangulo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Ora rilatumo je MathWorld
* La ora meznombro kaj la fiziko de estetiko 
* Ora ortangula manifestacio kun interaga animacio
* Konstruado de ora ortangulo

Kategorio:Ora proporcio
Kategorio:Kvarlateroj
Avelventra malkohao

La **Avelventra malkohao** (***Phaenicophaeus sumatranus***) estas specio de la kukoledoj, familio de la ordo de birdoj, nome *Cuculiformes*, kiuj inkludas ankaŭ la vojkurulojn, la aniojn, la centropojn kaj la hoacinon.
eta|maldekstre|220ra|
Ĝi troviĝas en Brunejo, Indonezio, Malajzio, Birmo, Singapuro, kaj Tajlando.

Ĝi estas griza, krom malhelverdecaj dorso, flugiloj kaj vosto. La beko estas helegblua ĝis blankeca, dum la ĉirkaŭokula areo estas ruĝa. La ventro estas avelbruneca, kio nomigas la specion en ordinara nomo. 

Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj malaltaj arbaroj, subtropikaj aŭ tropikaj manglejoj kaj subtropikaj aŭ tropikaj marĉoj.

Ĝi estas minacata pro perdo de habitato. La avelventra malkohao manĝas fruktojn, semojn, florojn kaj foliburĝonojn.

## Literaturo 
* BirdLife International 2004.  
*Phaenicophaeus sumatranus.   *2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. 24a Julio 2007.

Kategorio:Kukoloformaj
Kategorio:Kukoledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Izocela trapezo

dekstra|eta|Izocela trapezo kaj ĝia simetriakso.
eta|350px|dekstra|Alia izocela trapezo.
En geometrio, **izocela trapezo** estas kvarlatero, trapezo kun linio de simetrio dusekcanta unu paron de transaj lateroj. Du transaj lateroj estas paralelaj, la du katetoj estas de egala longo. La diagonaloj estas de egala longo. Izocelaj trapezaj bazaj anguloj estas kongruaj.

## Kongruaj segmentoj 
Pro tio ke segmento BC estas paralela al segmento AD, segmento BA estas kongrua al segmento CD. Ankaŭ, la diagonaloj de izocela trapezo estas kongruaj kaj sekciĝas je egalaj pozicioj. En aliaj vortoj, segmento AC kaj segmento BD havas egalajn longojn; segmento AE kaj segmento DE estas kongruaj; kaj segmento BE kaj segmento CE estas kongruaj.

## Kongruaj anguloj 
Izocela trapezo havas du parojn de kongruaj anguloj. La supraj du anguloj EBC kaj ECB devas esti kongruaj unu al la alian, kaj la samo por la fundaj du anguloj EAD kaj EDA.

## Areo 
La areo de izocela (kiel de ĉiu trapezo) estas egala al la averaĝo de la bazoj multiplikita je la alto. En la figuro dekstren, *b1* = segmento AD, *b2* = segmento BC kaj *h* estas la longo de streko inter AD kaj BC kiu estas perpendikulara al ili. La areo estas:

A=\frac{h\left(b_1+b_2\right)}{2}

## Eksteraj ligiloj 
* Iu inĝenieradoj formuloj engaĝantaj izocelajn trapezojn

Kategorio:Kvarlateroj
Forta pseŭdoprimo

En nombroteorio, **forta pseŭdoprimo** estas nombro kiu pasas fortan pseŭdoprimecan provon al donita bazo. Ĉiuj primoj pasas ĉi tiun provon, sed malgranda frakcio de komponitaj nombroj pasas ĝin same bone.

## Formala difino 
Komponita nombro *n = d · 2s + 1* estas forta pseŭdoprimo al bazo *a* se kaj nur se unu el la sekvaj kondiĉoj veras:

: a^d\equiv 1\mod n

: a^{d\cdot 2^r}\equiv -1\mod n\quad\mbox{ por iu }0\leq r\leq(s-1)

Devas esti rimarkita tamen, ke R. K. Guy uzas difinon kun nur la unua kondiĉo. Ĉar ne ĉiuj primoj pasas ĉi tiun kondiĉo, ĉi tiu difino de forta pseŭdoprimo similas la primo malpli proksime.

## Propraĵoj de fortaj pseŭdoprimoj 
Forta pseŭdoprimo al bazo *a* estas ĉiam eŭlera pseŭdoprimo al bazo *a* (Pomerance, Selfridge, Wagstaff 1980), sed ne ĉiu eŭlera pseŭdoprimo estas forta pseŭdoprimo. Iuj pseŭdoprimoj de Fermat kaj nombroj de Carmichael estas ankaŭ fortaj pseŭdoprimoj.

Kiel Monier kaj Rabin montris en 1980, komponita nombro *n* estas forta pseŭdoprimo al maksimume unu kvarono de ĉiuj bazoj &lt;*n*; tial, ne ekzistas *fortaj nombroj de Carmichael*, nombroj kiuj estas fortaj pseŭdoprimoj al ĉiuj bazoj.

Estas pruvite ke estas malfinie multaj fortaj pseŭdoprimoj al ĉiu bazo.

## Ekzemploj 
La unuaj kelkaj fortaj pseŭdoprimoj al bazo 2 estas 2047, 3277, 4033, 4681, 8321, 15841, 29341, ... .

La unuaj kelkaj fortaj pseŭdoprimoj al bazo 3 estas 121, 703, 1891, 3281, 8401, 8911, 10585, ... .

## Referencoj 
* C. Pomerance, J. L. Selfridge kaj Wagstaff, Jr., S. S., *The pseudoprimes to 25 · 109* - *La pseŭdoprimoj al 25 · 109*, Math. Comp., 35:151 (1980) 1003-1026
* R. K. Guy, "Pseudoprimes. Euler Pseudoprimes. Strong Pseudoprimes." - "Pseŭdoprimoj. Eŭleraj pseŭdoprimoj. Fortaj pseŭdoprimoj." §A12 en *Unsolved Problems in Number Theory* - *Nesolvitaj problemoj en nombra teorio*, 2-a red. Novjorko: Springer-Verlag, pp. 27-30, 1994.

## Eksteraj ligiloj 
*  - fortaj pseŭdoprimoj al bazo 2
*  - fortaj pseŭdoprimoj al bazo 3

Kategorio:Kvazaŭprimoj
Malkohaoj

**Malkohaoj** aŭ **florkukoloj** estas grandaj birdoj de la familio de kukoloj, nome Kukoledoj, ĉiuj de la genro ***Phaenicophaeus***. La nomo de la grupo devenas el la Sinhala vorto por la Ruĝvizaĝa malkohao; Mal-Koha signifas en tiu lingvo florkukolo. Tiuj estas tropikaj specioj de Azio.

## Taksonomio
La genron *Phaenicophaeus* enkondukis en 1815 la angla natursciencisto James Francis Stephens. Li inkludis tri speciojn en la genron, sed en 1940 James L. Peters nomumis unu el tiuj, *Cuculus pyrrhocephalus* Pennant, 1769 (nome Ruĝvizaĝa malkohao), kiel la tipa specio. La genronomo devenas el la vorto de antikva greka φοινικοφαης (*foinikofaēs*) kun la signifo "karmezinaspekta" aŭ "ruĝ-brilanta".

## Specioj 
La genro enhavas sep speciojn nome la jenaj:
* Avelbrusta malkohao, *Phaenicophaeus curvirostris* (Shaw, 1810) Sudorienta Azio de Birmo ĝis orienta Javo, Filipinoj kaj Borneo. LC
** *P. c. singularis*
** *P. c. curvirostris*
** *P. c. deningeri*
** *P. c. microrhinus*
** *P. c. harringtoni* 
* Mentavaja malkohao, *Phaenicophaeus oeneicaudus* (Verreaux, J kaj Verreaux, É, 1855) Mentavajaj Insuloj ĉe la okcidenta marbordo de Sumatro. LC 
* Nigraventra malkohao, *Phaenicophaeus diardi* (Lesson, 1830) Brunejo, Indonezio, Malajzio, Birmo, Singapuro, kaj Tajlando. NT
* Avelventra malkohao, *Phaenicophaeus sumatranus* (Raffles, 1822) Brunejo, Indonezio, Malajzio, Birmo, Singapuro, kaj Tajlando. LC 
* Bluvizaĝa malkohao, *Phaenicophaeus viridirostris* (Jerdon, 1840) duoninsula Barato kaj Srilanko. LC 
* Verdbeka malkohao, *Phaenicophaeus tristis* (Lesson, 1830) Hindia Subkontinento kaj Sudorienta Azio. LC 
* Ruĝvizaĝa malkohao, *Phaenicophaeus pyrrhocephalus* (Pennant, 1769) sudokcidenta Srilanko. LC

## Referencoj
## Vidu ankaŭ 
* *Ceuthmochares*

Kategorio:Nestoparazitoj
Kategorio:Kukoloformaj
Kategorio:Kukoledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Bluvizaĝa malkohao

La **Bluvizaĝa malkohao**, *Phaenicophaeus viridirostris* laŭ kio ĝis estus *verdabeka kukolo*, estas specio de la kukoledoj, familio de la ordo de birdoj, nome *Cuculiformes*, kiuj inkludas ankaŭ la vojkurulojn, la aniojn, la centropojn kaj la hoacinon.

## Priskribo
maldekstra|eta|200ra|Pentraĵo de la bluvizaĝa malkohao fare de Lady Elizabeth Gwillim (1763-1807), farita antaŭ ol la birdo ricevis sian sciencan nomon
Ĝi estas endemio de Srilanko kaj suda Barato. La bluvizaĝa malkohao estas birdo de malferma arbaro kaj arbusta ĝangalo. Ili nestumas en dorna arbusto, kie la ino demetas kutime du, foje tri, ovojn.

maldekstra|200ra|eta|La naztruformoj kutime estas uzataj apartigi *Rhopodytes* kaj *Phaenicophaeus*
La bluvizaĝa malkohao estas grandeca specio 39 cm longa. La dorso kaj kapo estas malhelverdaj kaj la supra vosto estas verda kun blanka bordo. La gorĝo kaj ventro estas pli helverdaj. Estas granda blua makulo ĉirkaŭ la okulo (kio nomigas la specion) kaj la beko estas verda. Ambaŭ seksoj estas similaj, sed junuloj estas pli senkoloraj kaj striecaj supre.

La bluvizaĝa malkohao manĝas varion de insektoj, raŭpoj kaj etaj vertebruloj. Ĝi eventiale manĝas berojn.

## Taksonomio 
La specion priskribis en 1840 T.C. Jerdon baze sur specimeno, kiun li kolektis ĉe montetoj de Coonoor. Li metis ĝin en la genron *Zanclostomus*, sed vidis afinecon al *Phaenicophaeus*. Unu jaron antaŭe T.C. Eyton priskribis specion el Malajzio kiun li nomis *Phaenicophaeus viridirostris* sed ĝi referencis al ino de jam priskribita *Phaenicophaeus chlorophaeus*. 

La specio estas nun inkludita en la genron *Phaenicophaeus*, kvankam ĝi estis iam metita en *Rhopodytes*, ĉar ambaŭ genroj estis apartigitaj surbaze de la formo de naztruoj, rondoformaj en *Rhopodytes* kaj fendaj en *Phaenicophaeus*, sed *Rhopodytes* estis poste metita en pli malnova genro nome *Phaenicophaeus*. Studo de la aortaj arkoj de birdoj trovis ke tiu specio havas apartan modifon en la du dorsaj karotidoj kiuj estas reduktitaj al parigitaj ligaĵoj "ligamenti ottleyi" kiuj eniras en la hipapofizia kanalo. La genro estas metita en la subfamilio *Phaenicophaeinae* (Fenikofeenoj).

## Bildoj 

Blue-faced Malkoha Shreeram M V.jpg|Bluvizaĝa malkohao el Majsuro, Karnatako, Barato 
Blue faced Malkoha 2014-04-12 12-53.JPG|Kiel ĉiuj kukoloj, malkohaoj havas zigodaktilajn piedojn, du fingrojn antaŭen kaj du malantaŭen.

## Referencoj 
*  Ne minacata
* *Birds of India* de Grimmett, Inskipp kaj Inskipp, ISBN 0-691-04910-6

Kategorio:Kukoledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Barato
Verdbeka malkohao

La **Verdbeka malkohao** *Phaenicophaeus tristis* estas specio de la kukoledoj, familio de la ordo de birdoj, nome *Cuculiformes*, kiuj inkludas ankaŭ la vojkurulojn, la aniojn, la centropojn kaj la hoacinon.  Ĝi estas neparazita kukoledo kiu troviĝas en duoninsula Barato ĝis sudorienta Azio. Tiuj birdoj estas vaksece blunigraj dorse kaj grizaj sube kun longa laŭgrada vosto kun blankaj pintoj en la vostoplumoj. La beko estas elstara kaj kurba. Tiuj birdoj troviĝas en seka arbustejo aŭ maldensa arbaro.

Verdbeka malkohao estas ĉirkaŭ 50–60 cm longa kaj pezas 100–128 g. Ĝi ofte havas klaran blankan bordon al la ruĝa vizaĝmakulo salecgriza sur la vizaĝo kaj kolo. Plenkreska verdbeka malkohao havas malhelgrizajn kun verda brilo supre, oleverdajn flugilojn.

Ĝia reprodukta vivejo estas primara arbaro, duarangaj arbaroj, densaj arbustaroj, veprejo, kultivataj areoj, kaŭĉukplantejoj tra Suda Azio oriente de Nepalo, Barato kaj Srilanko ĝis Sudorienta Azio.

Ĝi ĉefe vivas de insektoj, sed ankaŭ estas konata pro kaptado de malgrandaj lacertoj kaj malgrandaj mamuloj, foje kaptas insektojn dumfluge.

## Bildaro 

File:Phaenicophaeus tristis.jpg
File:Large Green-billed Malkoha ( Phaenicophaeus tristis).jpg|Granda Verdbeka malkohao
File:Flying Green-billed malkoha.jpg|Verdbeka malkohao en Bangladeŝo
File:Green-billed Malkoha (Phaenicophaeus tristis) at Jayanti, Duars, West Bengal W.jpg|En Jayanti en Buxa Tigrorezervjo en distrikto Ĝalpajguri de Okcidenta Bengalio, Barato
File:Green-billed Malkoha 2.jpg|Kaeng Krachan Nacia Parko - Taklando
File:Green-billed Malkoha.ogg|Monteto Fraser, Malajzio, Sept 1997
File:Green-billed Malkoha HR.jpg
File:Green-billed Malkoha - Bangi, Malaysia.jpg|Bandar Baru Bangi, Selangor, Malajzio.
Green-billed Malkoha.jpg
File:Green-billed Malkoha (Phaenicophaeus tristis).jpg

## Referencoj 
*  Ne minacata

Kategorio:Kukoloformaj
Kategorio:Kukoledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Barato
Helbruna malkohao

La **Helbruna malkohao** (*Taccocua leschenaultii*), estas specio de la kukoledoj, familio de la ordo de birdoj, nome *Cuculiformes*, kiuj inkludas ankaŭ la vojkurulojn, la aniojn, la centropojn kaj la hoacinon. Ĝi estas loĝanta birdo en la Hinda subkontinento. La scienca nomo de tiu ĉi specio rememoras la francan botanikiston Jean Baptiste Leschenault de la Tour.

## Distribuado 
Ĉie sub Himalajo en Hinda subkontinento, tio estas Bangladeŝo, Srilanko; kaj laŭ regionoj en Pakistano kaj Raĝastano. Foje ĝi estis konsiderita kiel tri rasoj, variantaj laŭ koloro.

## Aspekto 
[maldekstra|eta|Ilustraĵo fare de hindia artisto por Generalo [Thomas Hardwicke, kiu estis uzita de Latham en lia priskribo de tio kio estas nun la subspecio *sirkee*, kiu estis publikigita de John Edward Gray en 1831.]]
Temas pri grandeca birdo de 42 cm. Ĝi estas ĉefe terbruna kaj ruĝeca en koloro, kaj la longa granda vosto havas bordon de elstaraj blankpintaj laŭgradaj krucstriecaj vostoplumoj. Estas evidenta rilato kun la centropo Fazancentropo. La beko estas hokoforma, brilruĝega kaj flava. Ambaŭ seksoj estas similaj, sed junuloj estas pli senkoloraj kaj striecaj supre.

## Kutimaro
Ilia habitato estas ege surgrundema, malferma arbustejo kaj dorna ĝangalo, falfolia duaranga ĝangalo. Ili estas solecaj aŭ ĉeestantaj laŭ paroj.

Ili ĉasgvatas inter arbustoj kiel la Fazancentropo, serĉante manĝaĵon: insektoj, lacertoj, falintaj fruktoj kaj beroj, ktp. Ili kuras milde tra la herbaro kiel mungoto. Ili malfortaj flugantoj, sed ili povas supreniri arbojn rapide, saltante el branĉo al branĉo kun granda lerteco, kiel la centropoj.

Ilia voĉo estas akra laŭta "kek-kek-kek-kerek-kerek-kerek" simila al la krioj de Kolumpapago; kaj iamaniere simila al tiu de Ĝangala strigo (*Glaucidium radiatum*)

Ilia manĝo konsistas el vario de insektoj, raŭpoj kaj etaj vertebruloj. Ili eventuale manĝas berojn.

## Reproduktado 
Tiu kukolo, kiel aliaj malkohaoj estas neparazita. Ilia reprodukta sezono estas de marto al aŭgusto (depende de latitudo). La nesto estas neprofunda platformo de branĉetoj kovritaj de verdaj folioj, en dorna arbusto kiel *Euphorbia*, aŭ arbetoj de 2 ĝis 7 m. La ino demetas 2 aŭ 3 ovojn, blankajn, kun kalka teksturo.

## Bildaro 

Image:Sirkeer Malokha Im IMG 8729.jpg| Ĉe Baratpuro, Raĝastano, Barato.
Dosiero:Sirkeer Malokha I IMG 8725.jpg|Ĉe Baratpuro, Raĝastano, Barato.
Dosiero:Sirkeer Malokha I -Bharatpur IMG 8732.jpg|Ĉe Baratpuro, Raĝastano, Barato.

## Notoj 
Kategorio:Kukoloformaj
Kategorio:Kukoledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Barato
Rivero Oconee

eta|dekstra|300ra|Mapo de la Riversistemo Altamaha, indikante la Riveron Oconee.
La **Rivero Oconee** estas rivero, kiu originas en la Kantono Hall (Georgio) kaj finas 170 mejlojn (274 kilometrojn) poste, kie ĝi unuiĝas kun la Rivero Ocmulgee por krei la Riveron Altamaha, proksime al Lumber City ĉe la landlimoj de la Kantonoj Montgomery, Wheeler, kaj Jeff Davis. Sub la norda parto de la rivero, konata kiel la **Norda Rivero Oconee**, la du branĉoj de la rivero unuiĝas por krei tion, kio nomiĝas la **Meza Rivero Oconee**.

Oconee, Rivero
Ruĝbeka malkohao

La **Ruĝbeka malkohao** (*Zanclostomus javanicus*) estas specio de la kukoledoj, familio de la ordo de birdoj, nome *Cuculiformes*, kiuj inkludas ankaŭ la vojkurulojn, la aniojn, la centropojn kaj la hoacinon. Ĝi estas loĝanta birdo en Brunejo, Indonezio, Malajzio, Birmo, Singapuro kaj Tajlando. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj.

eta|maldekstre||
Tiu ĉi specio estas ĉefe griza, sed kun ĉefe du kontrastegaj partoj, nome ruĝega beko (tre akra kaj subenkurba ĉepinte), kio nomigas la specion, kaj ruĝecoranĝa supra brusto, kiel la Avelbrusta malkohao; sed tiu ĉi havas tian ankaŭ la suban bruston kaj eĉ ventron, do preskaŭ ĉiu suba parto ĉe tiu estas oranĝeca. Krome la Ruĝbeka malkohao havas rimarkindajn bluajn okulringojn, kio kontrastigas la nigrajn okulojn. La longa vosto montras blankajn plumopintojn.

La genron *Zanclostomus* enkondukis en 1837 la angla natursciencisto William Swainson por enmeti en ĝin la Ruĝbekan malkohaon. La genronomo kombinas la vortojn de antikva greka *zanklon* kun la signifo "rikoltilo" aŭ "rikoltila hoko" kun *stoma* kun la signifo "buŝo".

## Referencoj
## Literaturo 
* BirdLife International 2004.  Phaenicophaeus javanicus.   
*2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj.  24a de Julio 2007.

Kategorio:Kukoloformaj
Kategorio:Kukoledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Martinio

eta|Martinio kun olivo
**Martinio** estas aperitiva koktelo farita el ĝino kaj blanka vermuto; eblas uzi vodkon anstataŭ ĝinon. Eble ĝi estas la plej konata alkohola koktelo. Kvankam ĝia origino ne estas precize difinebla, oni konsideras ĝin usona, eble el la urbo Martinez en Kalifornio, kie estas memora plako pri ĝi ĉe la angulo de la stratoj *Alhambra Avenue* kaj *Masonic Street*.

Oni servas martinion en konusa koktela glaso, kun aŭ sen glacio, sed garnita per olivo aŭ peco de citrona ŝelo. Inicitoj insistas, ke la miksado de ĝino kaj vermuto okazu per kirlado, nepre ne per skuado. Tamen James Bond ĉiam mendis sian martinion kun la mencio "*skuita ne kirlita*".

Normala rilatumo inter ĝino kaj vermuto estas 5 al 1; speciale "seka" variaĵo de martinio uzas malpli da vermuto. Luis Buñuel konsilis, ke oni verŝu vermuton sur la glacion, sed forigu ĝin antaŭ aldono de ĝino, tiel ke restas nur tiom da vermuto, kiom la glacia surfaco povas teni. Winston Churchill insistis, ke la vermutan botelon oni nur rigardu, sed ne malfermu, do trinku nur la ĝinon.

Kategorio:Alkoholaĵoj
Kategorio:Kokteloj
Paninio

**Paninio** (en Sanskrito: पाणिनि *Pāṇini*, *filo de Pāṇi*) estis antikva hindia sanskrita gramatikisto kaj filologiisto el Gandaro, kiu kredeble laboris en la 4-a aŭ 6-a jarcento a.Kr. jarcentoj.

Li estas konata pro lia gramatiko *Vyākaraṇa* de Sanskrito, en kiu li formulis la 3959 regulojn de Sanskrito. Morfologio en la *Aṣṭādhyāyī* (*la ok ĉapitroj*), la fonda teksto de la gramatika teksto de la Vedanga, kiuj estis la akademiaj help-fakoj de la historia Veda religio.

La *Aṣṭādhyāyī* estas la plej frua konata gramatiko de Sanskrito. Eble ĝi estas bazita sur pli fruaj verkoj. Ĝi estas eble la plej frua verko pri priskriba lingvistiko, generativa lingvistiko. Ĝi estas ampleksa kaj scienca teorio de gramatiko en formo de sutro. Kune kun la verkoj de liaj antaŭuloj (Nirukta, Nighantu, Pratishakyas) ĝi staras je la komenco de la historio de lingvistiko entute.

La gramatiko de Panini estas juĝita kiel fino de la periodo Veda sanskrito, kaj enkonduko de la klasika Sanskrito.

## Tempo 
Nenio preciza estas konata pri la vivo de Panini, eĉ ne pri la jarcento, en kiu li vivis.
La plejmulto de la sciencistoj opinias ke li vivis en la 4-a jarcento a.K., en Aĥemenida Gandaro kun Puŝkalavatio kiel ĝia ĉefurbo, samtempa kun la dinastio Nando reganta la Indus-Gangan ebenaĵon, sed pli posta jarcento ankaŭ estas probabla. Laŭ legendo li naskiĝis en Ŝalaturo, urbo apud la rivero Induso en Gandaro, kiu nun estas en la distrikto Attock de la provinco Panĝabo en Pakistano, inter Rawalpindi kaj Peŝavaro.

## Referencoj 
Kategorio:Antikvaj lingvistoj
Kategorio:Barataj lingvistoj
Kategorio:Sanskrito
Kategorio:Antikvaj matematikistoj
Kategorio:Barataj matematikistoj
Kategorio:Homoj de la 6-a jarcento a.K.
Avelbrusta malkohao

La **Avelbrusta malkohao** (***Phaenicophaeus curvirostris***) estas specio de la kukoledoj, familio de la ordo de birdoj, nome *Cuculiformes*, kiuj inkludas ankaŭ la vojkurulojn, la aniojn, la centropojn kaj la hoacinon. Ĝi estas loĝanta birdo en Brunejo, Indonezio, Malajzio, Birmo, Filipinoj kaj Tajlando. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj subtropikaj aŭ tropikaj manglejoj.

## Aspekto
Tiu ĉi orientalisa granda specio (ĝis 49 cm) estas ĉefe griza supre, sed kun ĉefe du kontrastegaj partoj, nome helblua ĝis pala beko tre akra kaj subenkurba ĉepinte kaj tre larĝa ĉebaze kaj -la plej rimarkinda eco (kio nomigas la specion)- ruĝoranĝa aŭ avelkolora brusto, kiel la Ruĝbeka malkohao, kaj ventron, do preskaŭ ĉiu suba parto ĉe tiu estas oranĝeca. La flugiloj estas brile malhelverdaj, la piedoj estas malhelgrizaj ĝis nigrecaj, kaj vasta ĉirkaŭokula areo estas ruĝa kun helaj irisoj. Estas malmulta seksa dimorfismo, ĉar la masklo kaj la ino estas similaj laŭplumare, kvankam la masklo havas helbluajn irisojn kaj la ino flavajn. 

## Taksonomio
La Avelbrusta malkohao estis priskribita el specimeno kolektita en okcidenta Javo fare de la angla natursciencisto George Shaw en 1810 kiel *Cuculus curvirostris*, antaŭ oni starigis la genron *Phaenicophaeus* fare de la angla natursciencisto James Francis Stephens en 1815. La specia epiteto estis derivita el la Latinaj vortoj *curvus* "kurba", kaj *rostrum* "beko". La genronomo devenas el la vortoj de antikva greka *foiniko-* "karmezino", kaj '''' "okuloj" aŭ "vizaĝo", reference al la Ruĝvizaĝa malkohao. Tamen, la 'œ' estis transskribita neĝuste kiel 'æ'.

### Subspecioj
Oni agnoskis kvin subspeciojn:
**P. c. singularis*: el suda Birmo kaj Tajlando, tra la Malaja Duoninsulo kaj en Sumatro, same kiel ĉe la Anambasa insularo.
**P. c. curvirostris*: el centra kaj okcidenta Javo.
**P. c. deningeri*: el orienta Javo kaj Bali.
**P. c. microrhinus*: el Insulo Bangka kaj Borneo.
**P. c. harringtoni*: el Palavano, Balabako, Kalamiano kaj Dumarano, en la provinco Palavano de okcidentaj Filipinoj.

La Mentavaja malkohao (*Phaenicophaeus oeneicaudus*) estis iam konsiderata subspecio. Ĝi estis plialtigita ĝis specia statuso baze sur la gravaj morfologiaj diferencoj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Phaenicophaeus curvirostris.
* 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. 24a de Julio 2007.

Kategorio:Kukoledoj
Kategorio:Orientalisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Azio
Rakovice (distrikto Písek)

eta|maldekstra|250ra
**Rakovice** estas vilaĝo en Ĉeĥio. Ĝi situas en Sudbohemia regiono, distrikto Písek, okcidente de Čimelice. En  ĝi havis .

## Historio 
La unua skriba mencio pri ĝi devenas el 1045.

## Loĝantaro 
Kategorio:Municipoj en distrikto Písek
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Písek
Kategorio:Setlejoj en Beneŝova montetaro
Kategorio:Setlejoj en Tabora montetaro
Ruĝvizaĝa malkohao

La **Ruĝvizaĝa malkohao**, *Phaenicophaeus pyrrhocephalus* laŭ kio ankaŭ *Fajrkapa kukolo*, estas specio de la kukoledoj, familio de la ordo de birdoj, nome *Cuculiformes*, kiuj inkludas ankaŭ la vojkurulojn, la aniojn, la centropojn kaj la hoacinon.

## Disvastigo 
Ĝi estas endemia de Srilanko kaj pli precize de la sudokcidenta parto de la insulo, sed for de la marbordo. La Ruĝvizaĝa malkohao estas birdo de densaj arbaroj; tie la specio estas malfacile videbla spite sian grandon kaj koloron.

## Kutimaro 
Malkiel aliaj kukoloj, tiu ĉi ne estas nestoparazitoj. La neston ili faras en arbo, la tipa ovodemetado estas de 2-3 ovoj.

La Ruĝvizaĝa malkohao manĝas varion de insektoj inkludante raŭpojn, gigantajn fostinsektojn kaj etajn vertebrulojn kiel lacertoj. Ili eventuale manĝas berojn.

Malkiel plej parto de kukoloj, tiu ĉi estas silentema specio, kiu faras nur mildan murmuron.

## Aspekto 
[maldekstra|eta|200ra|Kolorplato de Historio de la Birdoj de Cejlono, Volumo 1 fare de [John Gerrard Keulemans, 1878]]

Tiu estas granda specio de 46 cm. La dorso estas malhelverda, kaj la supra vosto estas verda kun blanka bordo. La ventro kaj suba vosto estas blankaj, la lasta strieca je nigro. La krono kaj gorĝo estas nigraj kaj la suba vizaĝo estas blankaj. Sed la plej rimarkinda eco estas du grandegaj ruĝegaj makuloj ĉirkaŭ la okuloj, sed ĝis la beko kaj preskaŭ ĝis la nuko kaj preskaŭ ĝis la krono, kiu restas kiel nura strio, tio estas, kovras preskaŭ la tutan vizaĝon (de tie la specia epiteto) kvazaŭ du pecoj de tolaĵo. La beko estas verdeca, kun grandega supra makzelo kaj maldika suba makzelo; ĝi imponas kiel fortika armilo. Ambaŭ seksoj estas similaj, sed junuloj estas multe pli senkoloraj.

## Referencoj 
*  Vundebla
* *Birds of India* de Grimmett, Inskipp kaj Inskipp, ISBN 0-691-04910-6

## Eksteraj ligiloj 
* Fotoj en la Datumbazo de la Klubo de Orientaj Birdoj 
* Kelkaj observaĵoj pri la dieto de la **Ruĝvizaĝa malkohao** *Phaenicophaeus pyrrhocephalus* en Sri-Lanko – Amila Salgado Antaŭe publikita en Forktail 22 (Aŭgusto 2006) Journal of Asian Ornithology of Klubo de Orientaj Birdoj

Kategorio:Kukoloformaj
Kategorio:Kukoledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kantono Lumpkin

eta|situo en la ŝtato Georgio.
**Kantono Lumpkin** (angle *Lumpkin County*) estas kantono de la usona ŝtato Georgio. Laŭ la popolnombrado en 2000, ĝi enhavis 21 016 loĝantojn, kaj en 2005 ĝi enhavis 26 705. La kantona ĉefurbo estas Dahlonega.

Lumpkin (Georgio), Kantono
Kantono Marion (Georgio)

eta|situo en la ŝtato Georgio.
**Kantono Marion** (angle *Marion County*) estas kantono de la usona ŝtato Georgio, kreita je la 14-a de decembro, 1827. Laŭ la popolnombrado en 2000, ĝi enhavis 7 144 loĝantojn, kaj en 2005 ĝi enhavis 7 244. La kantona ĉefurbo estas Buena Vista.

Marion (Georgio), Kantono
Blua malkohao

La **Blua malkohao** aŭ **Flavbekkukolo** (*Ceuthmochares aereus*) estas specio de la kukoledoj, familio de la ordo de birdoj, nome *Cuculiformes*, kiuj inkludas ankaŭ la vojkurulojn, la aniojn, la centropojn kaj la hoacinon.

## Aspekto 
Ili havas grizecajn ventron, kapon kaj gorĝon, sed la nomiga subspecio *C. aereus aereus* havas bluverdecajn voston, flugilojn kaj dorson kaj *C. aereus flavirostris* havas bluajn voston, flugilojn kaj dorson. Ĉiu subspecio havas ege flavan bekon, kiu nomigas la specion. 

## Disvastiĝo 
Ĝi havas ampleksan distribuadon tra la tropika ĉiamverda arbaro de Afriko, inkludante okcidentan kaj centran Afrikon, kaj la suba marbordo de orienta Afriko el Kenjo ĝis Sudafriko. Ties teritorio ampleksas ekde densa arbaro al rivera arbaro kaj arbarbordoj. En arbaro ĝi tipe vivas en subbranĉaro inter 8 kaj 30 m.

## Subspecioj
La blua malkohao havas du subspeciojn nome la jenaj:
* *C. a. flavirostris* (Swainson, 1837) - Gambio ĝis sudokcidenta Niĝerio
* *C. a. aereus* (Vieillot, 1817) - Niĝerio ĝis okcidenta Kenjo, norda Zambio, Angolo, kaj Bioko

## Kutimaro 
La Flavbekkukolo manĝas ĉefe insektojn, ĉefe raŭpojn, skarabojn, saltulojn kaj grilojn; ili povas manĝi ankaŭ ranojn, limakojn, fruktojn, semojn kaj foliojn. Ili moviĝas tra la interplektita vegetalaro kun serioj de etaj saltetoj, prenante predojn dum veturado. Ili povas akompani aliajn birdojn kaj sciurojn, prenante la insektojn fuĝintajn el tiuj.

Malkiel aliaj kukoloj la Flavbekkukolo ne estas nestoparazito, anstataŭe ĝi zorgas sian propran idaron. La ino demetas du kremoblankajn ovojn en nesto konsistanta el amaseto de branĉetoj kaj bastonetoj ĉirkaŭ 2-5 m super la grundo. Ambaŭ gepatroj zorgas la idojn.

La Flavbekkukolo estas malofta specio kaj estas rare observita pro sia sekretema kutimaro. Tamen ĝi ne estas konsiderata minacata, kaj estas listita kiel malplej zorgiga de la IUCN.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Ceuthmochares aereus .
* 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. 24a de Julio 2007.

## Vidu ankaŭ
* Malkohaoj
* Minacata specio

Kategorio:Kukoloformaj
Kategorio:Kukoledoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Departemento La Paz (Honduro)

eta|300px|dekstra|Pejzaĝo proksime al la urbeto Pedernales, La Paz
La **departemento La-Pazo** - hispane **departamento de La Paz** (atentu ke en la hispana la vorto departemento skribiĝas per du "a") estas unu el la 18 departementoj per kiuj la Centramerika nacio Honduro estas dividita. Ĝi troviĝas en la sudokcidento de Honduro, apud la limo al Salvadoro.

Laŭ la stato de  en la departemento vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². En 2005 havis taksitan popolnombron de . La departementa ĉefurbo estas la urbo La-Pazo.

## Municipoj 
# Aguanqueterique
# Cabañas
# Cane
# Chinacla
# Guajiquiro
# La-Pazo
# Lauterique
# Marcala
# Mercedes de Oriente
# Opatoro
# San Antonio del Norte
# San José
# San Juan
# San Pedro de Tutule
# Santa Ana
# Santa Elena
# Santa María
# Santiago de Puringla
# Yarula

Kategorio:Departementoj de Honduro
Departemento Lempira

eta|300px|dekstra|Lepaera, Lempira
**Departemento Lempira** estas unu el la 18 departementoj de Honduro, Centra Ameriko, troviĝante en la okcidenta parto de tiu lando, kiu limiĝas al Salvadoro. Ĝin oni nomis **departemento Gracias** ĝis 1943. 

Laŭ la stato de  en la departemento vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². En 2005 havis taksitan popolnombron de . La departementa ĉefurbo estas Gracias.

En la kolonia erao, Gracias estis frua grava administra centro por la Hispanoj. Ĝi iom post iom perdis sian gravecon al Antigua, en Gvatemalo. La departemento estas nomita pro Lempira, tiea ĉefulo de la indiĝenaj Lenkoj, kiuj batalis kontraŭ la Hispanaj konkeristoj en la frua 16-a jarcento.

Lempira estas monta departemento, kaj ĝi estas iom izola el la cetero de la lando. La plej alta monto en Honduro, Cerro de las Minas, situas en Lempira. Opalojn oni minas proksime al la urbo Opatoro.

## Municipoj 
# Belén
# Candelaria
# Cololaca
# Erandique
# Gracias
# Gualcince
# Guarita
# La Campa
# La Iguala
# Las Flores
# La Unión
# La Virtud
# Lepaera
# Mapulaca
# Piraera
# San Andrés
# San Francisco
# San Juan Guarita
# San Manuel Colohete
# San Marcos de Caiquín
# San Rafael
# San Sebastian
# Santa Cruz
# Talgua
# Tambla
# Tomalá
# Valladolid
# Virginia

Kategorio:Departementoj de Honduro
Regulo de Titius-Bode

**Regulo de Titius-Bode** estas hipotezo, ke mezaj distancoj de planedoj en sunsistemo plenumas simplan aritmetikan regulon.

## Historio 
eta|200ra|Johann Daniel Titius.
eta|200ra|Johann Elert Bode
Hipotezo estis proponita en 1766 jaro de Daniel Titius kaj publicita en jaro 1772
de direktoro de Astronomia Observatorio en Berlino de Johann Elert Bode.
El nomoj ĉi tiuj sciencistoj estas nomo de regulo.

## Regulo 
Komenca regulo estis:

:a = \frac{n+4}{10}

kaj:
* *a* - meza distanco de planedo el suno.
* *n* - 0, 3, 6, 12, 24, 48 ..., ĉiu sekva nombro estas duobla.

Fine regulo havas formon:

'*Meza distanco *a* de planedo el Suno en astronomia unuo:*'

a=0,4 + 0,3\cdot k

kaj:
:*k* = 0, 1, 2, 4, 8, 16, 32, 64, 128 (serio de potencoj de duo kune zero)

*Tabelo: Distancoj de plandedoj kaj Plutono kiuj estas kalkulata el regulo de Titius-Bode kaj reala meza distanco el suno.*

En tableo montras al ni du esceptoj el regulo Titius-Bode:
* Ne ekzistas planedo inter Marso kaj Jupitero. Sed inter ĉi tiuj plandoj estas asteroida zono. (Unua asteroido ,Ceres estis malkovrata de Giuseppe Piazzi en jaro 1801, ĝia meza distanco el suno estas 2,77 a.u.)
* Mankas loko por Neptuno. Sed ekzistas konvinko, ke en pasinteco tra rando de sunsistemo trairis ia granda objekto (vidu Nemezis), kiu malordis movo de finaj planedoj. Sed ĉi tiu estas nur hipotezo.

Dosiero:ReguloDeTB-eo.svg
*Diagramo: Komparo de distancoj de planedoj laŭ regulo T-B kun realaj distancoj.*

Ĝis nun ne ekzistas korekta klarigo de kaŭzoj de ekzisto de regulo kaj ne scias ĉu estas nur koincideco, ĉu pli fundamenta regulo.

Nuntempe plej probabla klarigo estas, ke orbita resonanco kiu kreiĝas inter objektoj en sunsistemo kaŭzas, ke aperiĝas "malordonaj" zonoj, en kiu mankas orbitoj kun longaj periodoj de stabileco. Rezultoj de simulado sugestas, ke regulo similaj al regulo Titius-Bode estas natura konsekvenco de planedkreaj procesoj.

Kategorio:Sunsistemo
Kategorio:Planeda scienco
Departemento Intibucá

eta|300px|dekstra|Turismejo "La Gruta" (la groto) en departementa ĉefurbo La Esperanza
**Departemento Intibucá** estas departemento en okcidenta Honduro.

Laŭ la stato de  en la departemento vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². En 2005 havis popolnombron de proksimume . La departementa ĉefurbo estas La Esperanza.

Intibucá formiĝis en 1883. Ĝi antaŭe estis parto de la departementoj de La Paz kaj Gracias -- departemento Gracias hodiaŭ estas nomata Lempira. Laŭ la oficiala popolnombrado de 1895, ĝi havis 18.957 loĝantojn en tiu jaro.

## Municipoj 
# Camasca
# Colomoncagua
# Concepción
# Dolores
# Intibucá
# Jesús de Otoro
# La Esperanza
# Magdalena
# Masaguara
# San Antonio
# San Francisco de Opalaca
# San Isidro
# San Juan
# San Marco de Sierra
# San Miguelito
# Santa Lucía
# Yamaranguila

Kategorio:Departementoj de Honduro
Georg Kolbe

**Georg Kolbe** (naskiĝis la 15-an de aprilo 1877 en Waldheim; mortis la 20-an de novembro 1947 en Berlino) estis germana skulptisto. Li anis ĉe Berlina secesio.[eta|upright|Skulptaĵo *Fluganta Genio* (Fliegender Genius) de Georg Kolbe en [Ludwigshafen]]

## Vivo 
Georg Kolbe estis la 4-a de 8 infanoj de Theodor Emil Kolbe kaj Caroline Ernestine Krappes.

Kolbe edukiĝis kiel pentroartisto en Dresdeno kaj Munkeno. Dum la jaro 1897 li studis en Parizo ĉe la Académie Julian. Ekde 1898 ĝis 1901 li vivis en Romo. Sub la influo de Louis Tuaillon li estiĝis skulptisto.

Je la 13a de februaro 1902 li geedziĝis kun Benjamine (Ben) van de Meer de Walcheren en Uccle apud Bruselo. Ilia filino Leonore naskiĝis je la 19a de novembro 1902.

Post restado en Lepsiko li loĝis en Berlino ekde 1904, kie li membriĝis al Berlina Secesio. La artvendisto Paul Cassierer subtenis lin. En la jaro 1905 li ricevis la Villa-Romana-premion en Florenco. Pro la skulptaĵo "la dancistino", aĉetita de la Nacia Galerio (Berlino) (Nationalgalerie Berlin), li konatiĝis en 1912. Kolbe kreis en 1913 la unuan Heine-monumenton en Germanio (Frankfurto ĉe Majno). Dum la jaroj 1917/1918 li estis kiel soldato en Istanbulo, kie li kreis monumenton por mortigitoj. En 1919 li membriĝis en la Prusa Akademio de la Artoj (Preußische Akademie der Künste). La kulminon de sia gloro li atingis dum la 1920aj jaroj, li havis multnombrajn ekspoziciojn.

[eta|dekstra|Skulptaĵo *La mateno* (Der Morgen) de Georg Kolbe en la kvartalparto 'Ceciliengärten' en [Berlino]]
La filino de Kolbe, Leonore, edziniĝis en la jaro 1923 kun la pentroartisto Kurt von Keudell. Je la 7a de februaro 1927 mortis la edzino Ben. Post la jaro 1933 oni forprenis kelkajn verkojn el publikaj lokoj. Aliflanke li povis montri siajn verkojn, ekzemple en la Domo de la germana arto (Haus der Deutschen Kunst) en Munkeno kaj li ricevis la Goethe-premion de la urbo Frankfurto ĉe Majno.

Laŭ li oni nomis la Georg-Kolbe-premion.

Kategorio:Germanaj artistoj
Kategorio:Germanaj skulptistoj
Lemešany

eta|280px|dekstra|Lemešany en la blua regiono
eta|dekstra|270px|Lemešany en la blua distrikto
**Lemešany,** hungare **Lemes,** estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Prešov, en Distrikto Prešov.

## Situo 
La vilaĝo situas en valo de rojo, laŭ ĉefvojo kaj aŭtoŝoseo Prešov-Košice. La fervojo estas ne tro for. Prešov troviĝas 17 km-ojn for.

## Historio 
En la 8-a jarcento avaroj vivis tie. La unua mencio devenis el 1289 en formo *villa Lemes*. En 1910 loĝis tie 587 da homoj (430 slovakoj, 85 germanoj, 62 hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Sáros (reĝa departemento), al la distrikto de *Lemes*, kies distriktejo estis. Poste la vilaĝo iĝis parto de Ĉeĥoslovakio. En 2001 loĝis tie 1758 da homoj (1658 slovakoj, 86 ciganoj).

## Vidindaĵo 
* katolika preĝejo omaĝe al episkopo Sankta Marteno

Kategorio:Municipoj en distrikto Prešov
Lobkovic

eta|Blazono de Popel von Lobkowitz
eta|Blazono de Lobkowitz ekde 1479
La familio **Lobkovic** (germane *Lobkowitz* aŭ *Lobkowicz*) estas unu el la plej malnovaj ĉeĥaj nobelaj familioj, konataj jam ekde la 14-a jarcento. Origine ili havis la nomon Popel, sed poste nomis sin "el Lobkovice" laŭ kastelo kiun ili aĉetis.
Ili servis sub la Premislidoj kaj sub la Luksemburga dinastio.
En 1623 ili ricevis la rangon de imperiaj princoj.

En la 15-a jarcento ekestis la du familiaj branĉoj *Hasištejnský z Lobkovic* kaj *Popel z Lobkovic*.

## Rilataj artikoloj
* Vysoký Chlumec

## Vidu ankaŭ 
* Juan Caramuel
* Bohuslavo Lobkovic de Hasenŝtejno
* Joseph Franz von Lobkowitz
* Deveno de Lobkovicidoj


Kategorio:Nobelaj familioj de Ĉeĥio
Joseph Buatier de Kolta

**Joseph BUATIER** naskiĝis en Caluire-et-Cuire (Francio) la 18-an de novembro 1847, kaj mortis en la Nov-Orleano (Usono) la 7-an de oktobro 1903. Li estis unu el la plej famaj iluziistoj en la mondo. Li estis samtempulo de alia franca iluziisto Jean Eugène Robert-Houdin. Multaj iluzioj kiujn li inventis (kiel "multigantaj bilardgloboj", "pligrandiganta hazardkubo", kaj la "malaperanta birdkaĝo") estas ankoraŭ ludataj hodiaŭ.

Lia scennomo estis **Buatier de Kolta**, homaĝe al hungara amiko Julius Vido de Kolta, kiu konvinkis lin iĝi profesia iluziisto en 1870. De tiam li turneis sukcese en Eŭropo kaj poste en Usono, kie li mortis pro malsano.

Kategorio:Iluziistoj
Borovany

:*Tiu ĉi artikolo temas pri urbo en distrikto České Budějovice. Por pluaj signifoj vidu artikolon Borovany (apartigilo).*

**Borovany** () estas urbo en Ĉeĥio situanta 17&nbsp;km sudoriente de České Budějovice, proksimume ok kilometroj norde de urbo Trhové Sviny. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri Borovany devenas el la jaro 1186.

## Loĝantaro 
## Membrigo de urbo 
La urbo konsistas el sep partoj, kij estas identaj kun katastraj teritorioj.
* **Borovany** (ankaŭ nomo de katastra teritorio (k.t.))
* Dvorec (k. t. *Dvorec u Třebče*)
* Hluboká u Borovan (ankaŭ nomo de katastra teritorio)
* Radostice (k. t. *Radostice u Trocnova*)
* Trocnov (ankaŭ nomo de katastra teritorio)
* Třebeč (ankaŭ nomo de katastra teritorio)
* Vrcov, inkluzive de BSU Chrastí (ankaŭ nomo de katastra teritorio)

## Pluaj fotoj 

Borovany-u-Českých-Budějovic-1.jpg|Urbodomo en placo en Borovany
Borovany-u-Českých-Budějovic-2.jpg|Preĝejo de Ĉielvizito de Virgulino Maria
Borovany-u-Českých-Budějovic-3.jpg|Statuo de Jan Žižka el Trocnov en parko en la placo
Borovany_pranyr.JPG|Ŝtona pilorio en la placo
Borovany zámek 1.jpg|Kastelo
Borovany klášter nádvoří.JPG|Kortego de monaĥejo


Kategorio:Urboj en distrikto České Budějovice
Kategorio:Municipoj en distrikto České Budějovice
Kategorio:Urboj en Bohemio
Kategorio:Setlejoj en Novohrada cismontaro
Departemento Ocotepeque

**Departemento Ocotepeque** estas la plej okcidenta el la 18 departementoj de Honduro, Centra Ameriko, limiĝante al kaj Salvadoro kaj Gvatemalo. Ĝi formiĝis en 1906 el parto de la departemento Copán.

Laŭ la stato de  en la departemento vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². En 2005 havis taksitan popolnombron de .

## Municipoj 
# Belén Gualcho
# Concepción
# Dolores Merendon
# Fraternidad
# La Encarnación
# La Labor
# Lucerna
# Mercedes
# Nueva Ocotepeque
# San Fernando
# San Francisco del Valle
# San Jorge
# San Marcos
# Santa Fé
# Sensenti
# Sinuapa

Kategorio:Departementoj de Honduro
Metala krado

La **metala krado** estas la karakteriza materiala strukturo de metaloj.

Granda parto de elementoj estas metala materio. Komuna karaktero de metaloj estas la bona elektra kaj termika kondukebleco, la metala brilo kaj bona formebleco. La elektronstrukturon karakterizas, ke sur la plej ekstera ŝelo ili havas kelkajn, relative malstriktajn elektronojn. En solida kaj likva stato ili havas nek individuajn molekulojn, nek liberajn atomojn, sed la plej malstrikte ligataj elektronoj forŝirite apartenas al ĉiuj metaljonoj. En la metalo generas la ligon la sistemo de ĉi tiuj delokiĝintaj elektronoj. Ĉi tia ligo nomiĝas metala ligo. En solida stato la metaljonoj ordigas sin en kristalan kradon, kiu nomiĝas metala krado.

Kategorio:Metaloj
Svidník

**Svidník** (hungare *Felsővízköz*, germane *Obersvidnik*) estas urbo en Slovakio, en Regiono Prešov, en Distrikto Svidník, kies distriktejo estas. La hungara nomo ĝis 1899 estis *Felső-Szvidnyik*. La urbo estas kulturcentro de la ukraina kaj rutena minoritatoj.
eta|maldekstra|Panoramo de Svidník

## Situo 
La urbo situas en valo de Ondava, laŭ ĉefvojo Prešov-montotrapasejo Dukla-Pollando, krome estas ĉefvojo al Bardejov. Prešov troviĝas 58 km.
[eta|En etna ekspozicio en naturo de [Slovaka Nacia Muzeo|SNM - Muzeo de ukraina-rutena kulturo troviĝas mastrumaj objektoj el la unua duono de la 20-a jarcento, devenantaj el regiono de Svidník]]
eta|Preĝejo el Nová Polianka estas parto de la etna ekspozicio

## Historio 
La komunumo estis loĝata dum la neolitiko, bronzepoko kaj ferepoko. La unua mencio okazis en 1334. Tiutempe vivis tie paŝtistoj, baldaŭe la loĝantoj okupiĝis ankaŭ pri agrikulturo. En la 15-a jarcento estis du vilaĝoj: Supra kaj Suba *Vízköz*. En la lasta rusinoj setlis. Ambaŭ vilaĝoj suferis pro poloj kaj husanoj. En 1618 etaĝa nobeldomo konstruiĝis. En la 18-a jarcento pro la tiutempaj militoj la vilaĝoj senhomiĝis. En 1795 familio Szirmay (sirmai) konstruis kastelon kaj aranĝis foirojn jare po 5. Rusoj okupis la komunumon en 1800 kaj 1806. Okazis ĥolero en 1831. En 1910 en la komunumo loĝis 685 da loĝantoj (407 rusinoj, 113 germanoj, 107 hungaroj). Dum la 1-a mondmilito la komunumo detruiĝis. Ĝis 1919 la urbo apartenis al Hungario, al Sáros (reĝa departemento), al distrikto de "Felsővízköz", kies distriktejo estis. Poste la loko apartenis al Ĉeĥoslovakio, ekde 1993 al Slovakio. Novembre de 1944 la Ruĝa Armeo trairis la montotrapasejon Dukla kaj komencis liberigi iaman Ĉeĥoslovakion. Estis gravaj bataloj, krome komenciĝis la Slovaka Nacia Ribelo. Tiutempe Suba kaj Supra vilaĝoj unuiĝis, tio urbiĝis en 1964. En 2001 loĝis enurbe 12 428 da homoj, 80% de la loĝantoj estis slovakoj, 13% rusinoj, 4% ukrainoj, 1,5% ciganoj.

## Vidindaĵoj 
* greko-katolika preĝejo el la 18-a jarcento
* ortodoksa preĝejo de 1994
* katolika templo de 1996
* muzeo pri ukrainaj popolartoj
* monumento pri fronto de 1944
* skanzeno

## Famuloj 
En la iama Felsővízköz naskiĝis hungara politikisto Győző Dvortsák.

## Ĝemelurboj 
*  Chrudim, Ĉeĥio
*  Swidnik, Pollando
*  Strzyzow, Pollando
*  Raĥiv, Ukrainio
eta|maldekstre|Ortodoksa preĝejo en Svidník estis konsekrita en la unua jardeko de la 21-a jarcento

Kategorio:Urboj de Slovakio
Kategorio:Municipoj en distrikto Svidník
Kategorio:Distriktaj urboj en Slovakio
Cikla kvarlatero

eta|dekstra|Ciklaj kvarlateroj.
En geometrio, **cikla kvarlatero** estas kvarlatero kies verticoj ĉiuj kuŝas sur sola cirklo. La verticoj estas *samcirklaj*.

En cikla kvarlatero, kontraŭaj anguloj estas suplementaj (ilia sumo estas π). Ekvivalente, ĉiu eksteraĵa angulo estas egala al la kontraŭa ena angulo.

La areo de cikla kvarlatero estas donita per formulo de Brahmagupta per la lateraj longoj.
Ĉi tiu areo estas maksimuma inter ĉiuj kvarlateroj havantaj la samajn laterajn longojn.

Ptolemeaj teoremaj esprimas la produton de la longoj de la du diagonaloj de cikla kvarlatero kiel egala al sumo de produtoj de transaj lateroj. En ĉiu konveksa kvarlatero, la du diagonaloj kune dispartigas la kvarlatero en kvar trianguloj; en cikla kvarlatero, kontraŭaj paroj de ĉi tiuj kvar trianguloj estas similaj unu al la alian.

Ĉiu kvadrato, ortangulo, aŭ izocela trapezo estas cikla.

## Vidu ankaŭ 
* Ĉirkaŭskribita cirklo
* Cikla plurlatero

## Eksteraj ligiloj 
* Libro 3, propozicio 22 de elementoj de Eŭklido
* Cikla kvarlatera teoremo
* Centroj en cikla kvarlatero je tranĉi-la-nodon

Kategorio:Kvarlateroj
Ajodjo

**Ajodjo** (, ayodhyā) estas antikva urbo en Barato. Ĝi estis la ĉefurbo de la iama gubernio Awadha, nun en la samnoma distrikto de Utar-Pradeŝo (ekde 2018). En la *Ramajano*, Ajodjo estis la ĉefurbo de Kosalo kaj la naskiĝloko de Ramo. En Palio, la urbo nomiĝis Ayojjhā. Dum la brita regno la regiono ĉirkaŭ Ajodjo nomiĝis Oudh. Ĝi estas sur la dekstra bordo de la rivero Sarajuo, 555&nbsp;km oriente de Nov-Delhio. En Sanskrito, la vorto "ayodhyā" signifas "lokon kontraŭ kiu oni ne militu". Laŭ kelkaj sanktaj libroj de hinduismo (ekz. *Brahmanda Purana*) Ajodjo estas unu el la plej sanktaj lokoj de la lando.

Dum la unuaj kelkaj jarcentoj de la komuna erao, Ajodjo nomiĝis Saketo (*Sāketa*). La urbon Saketa venkis la reĝo Kaniŝko de la kuŝana dinastio. Li faris ĝin la administra centro de liaj orientaj teritorioj. Ne estas klare kiam la nomo ŝanĝiĝis, sed jam dum la vizito de ĉina pilgrimo la en l-a 7a jarcento KE, la urbo jam nomiĝis *Ayodhyā*.
eta|maldekstre|

## Geografio 
Ajodjo situas sur ebenaĵo laŭ flankorivero sur averaĝa alteco de 93 m. super la marnivelo. Fajzabad (Barato) troviĝas nur 7, Gonda (urbo) 43, Sultanpur 60, Basti 56, Akbarpur (Ambedkar Nagar) 61, Barabanki 102, Rajbareli 113, subŝtata ĉefurbo Laknaŭo 124, Kanpur 194, Agra 415, tutlanda ĉefurbo Delhio 532, Kolkata 780, Mumbajo 1295 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Vidindaĵoj 
Ram Mandir estas hinduisma templo situanta ĉe la sankta pilgrimloko de Ram Janmabhoomi en Ajodjo.

## Lingvoj 
En Fajzabad la oficiala lingvo estas la hindia, al kiu aldoniĝis la urdua, krome la loka :en:Awadhi language.

## Trafiko 
En Ajodjo flughaveno funkcias. La fervoja kaj voja kontaktoj estas tre bonaj. Pontoj helpas la trafikon.

## Klimato 
Ajodjo situas en subtropika klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen (Cwa). La temperaturo varias inter 17-. En la plena jaro pluvas averaĝe 1103&nbsp;mm, plej ofte pro la sudokcidenta musono inter junio-septembro.

## Famuloj 
* Aŝvagoŝo

## Referencoj 
### Bibliografio 
* Goel, S. R. (2009). Hindu temples, what happened to them. New Delhi: Voice of India.
* Narain, Harsh (1993). The Ayodhya temple-mosque dispute: Focus on Muslim sources. Delhi: Penman Publishers.
* Elst, K. (2002). Ayodhya: The case against the temple. New Delhi: Voice of India.
* Jain, Meenakshi (2013). Rama and Ayodhya. Delhi:Aryan Books International.
eta|maldekstre|
eta|

Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Ramajano
Kategorio:Urboj de Utar-Pradeŝo
Giraltovce

**Giraltovce,** hungare **Girált** estas urbo en Slovakio, en Regiono Prešov, en Distrikto Svidník.
eta|maldekstre|Centra placo

## Situo 
La urbo situas en valo de Ondava, laŭ ĉefvojo Prešov-Dukla montpasejo-Pollando. Prešov troviĝas 27&nbsp;km, Svidník 31&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis en 1383 en formo *Giralth*. Tiutempe vivis tie paŝtistoj, baldaŭe la loĝantoj okupiĝis ankaŭ pri agrikulturo. La unua lernejo ekfunkciis en 1720. La rusoj okupis la komunumon en 1805. Tiutempe la loĝantoj estis famaj pri farado de fajenco. Okazis ĥolero en 1831. En 1910 en la komunumo loĝis 1002 da loĝantoj (507 slovakoj, 387 hungaroj). Dum la 1-a mondmilito la komunumon okupis la rusa armeo ne tro longe. Ĝis 1919 la setlejo apartenis al Hungario, al Sáros (reĝa departemento), al distrikto de "Felsővízköz". Poste la komunumo apartenis al Ĉeĥoslovakio, ekde 1938 al Slovakio. En 1942 la judoj estis deportitaj. Novembre de 1944 la Ruĝa Armeo trairis la montotrapasejon Dukla kaj komencis liberigi Slovakion. Estis gravaj bataloj, krome komenciĝis la Slovaka Nacia Ribelo. Inter 1945-1993 la urbo denove apartenis al Ĉeĥoslovakio. En 2001 loĝis enurbe 4189 da homoj, (3980 slovakoj kaj 150 ciganoj).

## Vidindaĵoj 
* greko-katolika preĝejo omaĝe al Helpema Dipatrino el la 20-a jarcento
* katolika preĝejo omaĝe al Sanktaj Cirilo kaj Metodo el la 20-a jarcento
* luterana templo el la 18-a jarcento, la turo devenis el la 17-a jarcento
* klasikisma kastelo el la 19-a jarcento
* baroka kastelo el la 18-a j.c.
* renesanca kastelo el la 17-a jarcento

## Famuloj 
En la iama Girált naskiĝis:
* hungara monaĥo, botanikisto Adolf Olivér Horvát
* hungara piaristo Zsigmond Orosz.
eta|maldekstre|Konstruaĵo

Kategorio:Urboj de Slovakio
Kategorio:Municipoj en distrikto Svidník