open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tukanbarbulo

La **Tukanbarbulo** aŭ Multkolora tukanbarbulo, ***Semnornis ramphastinus***, estas tre multkolora kaj bunta birdo de tre specifa genro kun propra familio de Semnornitedoj, proksimaj de tukanoj aŭ barbuloj, ĉiuj de la ordo de Pegoformaj.

Ĝi ofte estis unuigita kun la aliaj barbuloj de la familio de Kapitonedoj. Tamen, analizoj de DNA konfirmis, ke tiu aranĝo estis parafiletika (la tukanoj estas pli proksime rilataj al la Sudamerikaj barbuloj pli ol tiuj lastaj al la barbuloj de la Nova Mondo). Kiel sekvo, la stirpo de barbuloj estas debove konsiderataj kiel distingaj familioj; nome la Unukolora tukanbarbulo kaj la Tukanbarbulo nuntempe formas separatan familion, nome Semnornitedoj.

Kvankam temas pri du specioj de la sama genro kun simila morfologio, la plumarkoloroj ege diferencas. Dum la Tukanbarbulo estas ege multkolora la Unukolora tukanbarbulo estas preskaŭ unukolora bruneca nur kun kelkaj flavaj nuancoj en kelkaj korpopartoj. Pli precize la Tukanbarbulo montras jam en la kapo ege buntan bildon kun **nigra parto** ĉirkaŭ la malhelgrenatkoloraj okuloj kaj al la krono vertikale kaj al la nuko horizontale, lasante rimarkindan **blankan larĝan makulstrion** el la okuloj al la nuko. Sub tiuj superorelaj strioj de flanko al flanko estas ampleksa larĝega **gorĝa zono helblua** aŭ grizblua. La beko estas larĝbaza, kiel ĉe aliaj samfamilianoj, kaj fortika, per kiu ili fosas la arbonestojn, sed anstataŭ esti nur flava montras **nigran ringon** antaŭ la pinto kaj ruĝajn nuancojn ĉebaze.

Sub la blua gorĝo estas **ruĝega kontrasta brusto** kiu etendiĝas al la flavaj ventro kaj flankoj. La suba ventro kaj kruroj estas grizecaj. La supra **dorso estas bruna**, dum la suba kaj pugo estas tre kontraste flava. La flugiloj kaj vosto estas malhelgrizaj al nigrecaj. Temas pri specio 20 al 20.5&nbsp;cm longa kaj ĉirkaŭ 83 al 113 g peza.

La Tukanbarbulo estas malkutima inter fruktomanĝantaj birdoj pro tio, ke ĝi reproduktiĝas kooperative, kun kelkaj helpantoj ĉe la dominanta reprodukta paro por kovado kaj idozorgado. Oni manĝigas la idojn per beroj, fruktoj kaj insektoj. Post la reprodukta sezono ili grupiĝas en aroj ĝis de 15 individuoj foje eĉ dormantaj en la sama arbotruo.

Pri sia kanto, oni povas diri, ke temas pri specio ege bruema; oni komparis ties kanton kun la bleko de azeno.

Ili loĝas en humidaj montarbaroj el 1000 ĝis 2400 sed foje eĉ ĝis 3000 m de altitudo en nordorienta Ekvadoro, sudo de Kolombio, plej norda Peruo kaj eble Brazilo.

La Lamenbeka montotukano okupas kaj rabas ties arbotruojn kaj manĝas ties ovojn kaj idojn.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
* Familiejo de Tukanbarbuloj ĉe retejo de Don Roberson 
* En la franca
* En la hispana

Kategorio:Pegoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Joen Danielsen

**Joen DANIELSEN**, ankaŭ kromnomita **Kvívíks-Jógvan** (n. la 11-an de junio 1843 en Kvívík - m. la 2-an de majo 1926) estis feroa verkisto kaj poeto. Li edziĝis kaj daŭre enloĝiĝis en la urbeton Gjógv.

Kvívíks-Jógvan estis unu el la plej fruaj tradiciaj feroaj poetoj, kiuj verkis poemojn en la feroa lingvo. Li travivis sian junaĝon, kune kun J. P. Gregoriussen, en Kvívík, kiam V. U. Hammershaimb estis la loka paroĥa pastro. Danielsen mem lernis la feroan lingvon per la pruntopreno de libroj el S-ro Hammershaimb.

Inter siaj multnombraj poemoj, Joen Danielsen ankaŭ verkis tradiciajn feroajn baladojn : la plej fama estas *kópakvæðið*, kiu konsistas el 68 versoj. Tiu balado baziĝas sur feroa legendo pri otarioj, kiuj onidire surteriĝis kaj akiris homan aspekton por danci je ĉiu 7-a de januaro, tie celebrita kiel la "malnova Kristnasko", konforme al la gregoria kalendaro.

## Verkoj 
* *Yrkingar*. 1926 (poemoj kaj baladoj en la feroa)

## Eksteraj ligiloj 
* Kópakvæðið 

Kategorio:Feroaj verkistoj
The Truman Show

***The Truman Show*** (esperante ***La Truman-spektaklo***) estas sciencfikcia dram-komedia filmo reĝisorita de Peter Weir en 1998, laŭ skripto de Andrew Niccol. Aktoras i.a. Jim Carrey kiel Truman Burbank, plus Laura Linney, Noah Emmerich, Ed Harris kaj Natascha McElhone. La filmo rakontas la vivon de viro ne scianta, ke li vivas en simulita realo, fakte televida programo daŭre elsendata (24 horojn tage, 7 tagojn semajne) al miliardoj da spektantoj en la tuta mondo.

Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1998
Jóan Petur Gregoriussen

**Jóan Petur GREGORIUSSEN**, ankaŭ konita kiel **Jóan Petur upp í Trøð**, (n. la 1-an de junio 1845 en Kvívík - m. la 15-an de novembro 1901) estis feroa verkisto kaj poeto. Li travivis sian junaĝon kune kun Joen Danielsen en la urbeto Kvívík, kie V.U. Hammershaimb estis tiutempe la loka paroĥa pastro.

La poemoj de Jóan Petur Gregoriussen famiĝis tra la tutaj Ferooj : *Brúðarvísan* aŭ *La Edziĝa Balado* restas tre ofte kantataj okaze de edziĝoj en la insularo.

Kategorio:Feroaj verkistoj
Christian Matras

**Christian MATRAS** (n. la 17-an de decembro 1900 en Viðareiði - m. la 16-an de oktobro 1988) estis feroa verkisto. Li akiris doktordiplomon pri la norena lingvo en 1933 en la universitato de Kopenhago, kaj li en 1952 fariĝis profesoro en la sama universitato. En 1965, li revenis al la Ferooj, por fariĝi estro de la departemento pri la feroa lingvo en la universitato de Tórshavn. La verkaro de Christian Matras estas analizo de la feroaj literaturo, lingvo kaj kulturo. Sed li ankaŭ verkis poemojn, kiuj viciĝas inter la plej gravaj verkoj de la feroa literaturo. Li mortis en 1988.

Kategorio:Feroaj verkistoj
Jens Christian Djurhuus

**Jens Christian DJURHUUS**, aŭ alinome **Sjóvarbóndin**, (n. la 21-an de aŭgusto 1773 - m. la 21-an de novembro 1853) estis la unua feroa poeto, kiu skribis en la feroa lingvo. Li verkis plurajn feroajn baladojn pri historiaj temoj, laŭ tradicia stilo. La plej fama el ili restas *Ormurin langi*. Djurhuus ankaŭ verkis satirajn poemojn kontraŭ dana kontrolo de la Ferooj.

Djurhuus estis la kvara filo de Johan Christian Djurhuus (1741-1815) kaj Maria Rønning (1741-1807). Ili kunvivis en Nes, sur la insulo Eysturoy, kie lia dana avo Christen Djurhuus (1708-1775) estis loka oficulo. Lia patrino devenis de Aust-Agder en Norvegio, kaj estis supozeble idino de la grafo Haakon Sigurdsson.

En 1797, Djurhuus edziĝis kun Jóhanna Maria Jensdóttir el Kollafjørður. Ŝi estis la filino de la farmisto Jens Didriksen, Við Sjógv. Ĉar Jóhanna Maria estis la sola filino de la farmisto, ŝi fariĝis la sola heredantino de la bieno. La geedzoj transloĝiĝis al tiu bieno dum la sama jaro. Ĝi sekve fariĝis la kultura centro de la vilaĝo.

## Fontoj 
* Rossel, Sven H. (1992). *A History of Danish Literature*. University of Nebraska Press. ISBN 0-8032-3886-X
* Hanus Kamban: *J.H.O. Djurhuus: En litterær biografi*. Odense Universitetsforlag, 2001 - ISBN 87-7838-604-7

Kategorio:Feroaj verkistoj
Buŝtuko

[eta|Faldita buŝtuko el [ŝtofo]]
**Buŝtuko** estas ĝis ĉirkaŭ 50&nbsp;cm × 50&nbsp;cm granda tuko, destinita por viŝi la buŝon kaj la fingrojn dum kaj post la manĝo.

Unuaj buŝtukoj troveblis en Eŭropo ĉe la nobeloj de la 16-a jarcento. Antaŭe oni simple viŝis la fingrojn per la tablotuko aŭ la vestaĵoj.

Nuntempe disvastiĝis paperaj buŝtukoj, aĉeteblaj diversgrande kaj diverskvalite. En bonaj restoracioj kaj dum festoj oni ŝatas uzi damaskajn buŝtukojn el kotono aŭ el kotono-linaĵo.

Ekde la mezepoko la ornama faldado de buŝtukoj evoluis al aparta arto.

## Vidu ankaŭ 
Viŝpapero

Naztuko

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Higieno
Kategorio:Iloj
Persekuto

**Persekuto** estas,  per sia unua senco, ago de kursekvi por atingi aŭ malamike trakti, laŭ NPIV. Sekvas ĝia dua ofta signifo, t.e konstanta, persista, kruela turmento de iuj. Persekutoj estas plej ofte religiaj, etnaj aŭ politikaj.

Minoritatoj, kiel kristanoj, judoj, indianoj aŭ GLAT-a homoj ofte estis persekutataj en historio.

## Juro 
En juro, **persekuto** estas ago de iu kiu  faras al iu proceson, vokas iun antaŭ juĝiston ĉe tribunalo.

## Religiaj persekutoj 
* Persekuto de kristanoj
* Persekuto de judoj
* Persekutado de bahaanoj

## Persekutoj de malplimultoj 
* Persekuto de esperantistoj
* Persekuto de romaoj
* Persekuto de armenoj
* Persekutado kontraŭ koptoj

## Vidu ankaŭ 
* Diskriminacio
* Genocido
* Politika reprezalio
* Rajto je azilo
* Rifuĝinto


Kategorio:Juro
Radomice (Malsupra Silezio)

**Radomice** – vilaĝo en Pollando en Malsupra Silezio en Distrikto Lwówecki en Komunumo Wleń. 
La vilaĝo estis lokita antaŭ la jaro 1400.

En Radomice interesinda estas preĝejo patronata de Sankta Jakobo Apostolo kaj Sankta Katarina de Aleksandrio kiu estis konstruita ĉirkaŭ 1400 kaj alikonstruita ĉirkaŭ 1600 kaj en la jaroj 1729, 1825. Ene la plej valora estas malfrue gotika altara triptiko el 1461. La triptiko prezentas Madono kun Infano kaj patronoj de la preĝejo. Aŭtoro de la triptiko estis Davido Grossmann el Jelenia Góra.

Image:Radomice kościół pw. św. Jakuba Apostoła i św. Katarzyny 1.jpg|Preĝejo patronata de sankta Jakobo Apostolo kaj sankta Katarina.
Image:Radomice kościół pw. św. Jakuba Apostoła i św. Katarzyny 5.jpg|Ĉepreĝeja tombejo.

## Bibliografio kaj fontaĵo 
* Janusz Czerwiński, Krzysztof R. Mazurski: *Sudety. Sudety zachodnie*. Warszawa 1983 20ra (pole)
* Mapa turystyczna: *Góry i Pogórze Kaczawskie*. Wrocław 1984 20ra (pole)
* http://www.wlen.pl 20ra (pole)
* http://pl.wikipedia.org/wiki/Radomice_(województwo_dolnośląskie) 20ra (pole)

----
**Vilaĝoj de Komunumo Wleń**:
Bełczyna • Bystrzyca • Klecza • Łupki • Marczów • Modrzewie • Nielestno • Pilchowice • Przeździedza • **Radomice** • Strzyżowiec • Tarczyn
----

Kategorio:Vilaĝoj de Pollando
Kategorio:Komunumo Wleń
Monto de krucoj

eta|200px|Monto de krucoj
**Monto de krucoj** () estas artefarita monto troviĝanta norde de litova urbo Šiauliai. Estas starigitaj sur ĝi miloj da krucoj.

## Historio 
Laŭ arkeologiaj trovoj komence de la 90-aj jaroj de la 20-a jarcento proksime de la hodiaŭa monteto situis en la 14-a jarcento burgo de la germanlingva armee ekspansiema Livonia Ordeno. La unuaj krucoj estis starigitaj surloke en la unua duono de la 19-a jarcento omaĝe de viktimoj de pola novembra ribelo el la jaro 1831, kiuj estis tie sepultitaj. Kiel pluaj estis sur tiu ĉi loko sepultitaj viktimoj de plua pola ribelo, januara ribelo el la jaro 1863.

Komence de la 20-a jarcento estis sur la loko proksimume 100 krucoj kaj ilia nombro danke al enlandaj kaj eksterlandaj pilgrimantoj senĉese kreskis. En la tempo, kiam Litovio estis parto de Sovetunio, la reganta reĝimo klopodis la lokon kiel nedeziratan religian kaj nacian simbolon kelkfoje likvidi. La krucoj estis kelkfoje neniigitaj per buldozoj, unuafoje en la jaro 1961, sed lokaj loĝantoj ĉiam denove starigis ilin. En la tempo de liberigo de la politikaj rilatoj post la jaro 1985 Sovetunio rezignis pri la klopodo neniigi tiun ĉi lokon.

Kaj la monto de la krucoj impresis ĉiujn pro sia neimagebla grandeco. Ĝi estas unika loko en la mondo kun centoj kaj centoj da miloj da diversgrandaj kaj diversformaj krucoj, kapeletfostoj, statuetoj de sanktuloj, ĉirkaŭvinditaj per rozariaj ĉenoj, alportitaj de pilgrimantoj. La krucoj, starigitaj de homoj, enplektiĝas en ununura mirinda ornamaĵo, komplika kiel la vivo mem, kaj ili konfirmas la esperon je Dia helpo vivi pli noble, pli honeste kaj pli bone. Entute: simpla aranĝo, ne artefarita aŭ inĝeniera, kiu kortuŝas pro la signifo kaj paroliva atesto (eĉ la vento, kiu tintingis la rozariajn ĉenojn ŝajnis atentigi nin pri la sopiro de la devotecaj amasoj).

## Dum la soveta reĝimo 
La starigado de krucoj sur la monto, krom la devoteca signifo, iel signifis ankaŭ la reziston kontraŭ tiu regimo. En 1961 oni komencis detrui la monton kies krucoj estis bruligitaj, forigitaj aŭ enterigitaj. Tamen post ĉiu detruado la monto de la krucoj renaskiĝis kaj iĝis simbolo de la suferoj, de la nevenkebla kredo, de la sopiro je sendependo kaj de la esperoj de la litovoj. Tio famigis la monton ekster la limoj de Litovio tiel ke la 7an de Septembro 1993 Papo Johano Paŭlo la 2a vizitis ĝin kaj donacis al la loko lignan statuon Krucon, kiu tie staras.
Hodiaŭ la monto estas celo de vico de turistoj kaj pilgrimantoj el la tuta mondo, kiuj alportas senĉese novajn krucojn.
En 2000 apud la monto de la krucoj estis starigita moderna monaĥejo en kiu vivas junaj franciskanaj pastroj. La vizito estis tre interesa, samkiel la alparolo de la reprezentanto. La klostra kapelo, malantaŭ la altaro, havas grandegan vitran fenestron tra kiu videblas la tuta monto.

600px|center|Kryžių kalno panorama

Kategorio:Historio de Litovio
Kategorio:Distrikto Šiauliai
Kategorio:Pilgrimejoj
Serologio

**Serologio** estas subfako de la medicina fako imunologio. kiu esploras en la sero de homoj kaj bestoj la interagadon de antigenoj kaj antikorpoj, formitajn per kontakto kun patogenoj, fremdaj proteinoj aŭ proteinoj de la korpo (en kazo de memimuniga malsano). Praktike oni ĉefe serĉos antikorpojn por defendi la homan korpon kontraŭ damaĝigaj substancoj.

La serologio interalie traktas ekzaktajn pruvometodojn pri antigenoj kaj antikorpoj. Tiaj ekzaktaj pruvoj eblas, ĉar la antigeno-antikorporeagoj estas tre specifaj. Ekzaktaj pruvoj unuflanke ebligas la identigon de antigen-portantoj kiel ekzemple malsanigaj substancoj (kiel ekzemple specifaj bakterioj, virusoj aŭ parazitoj). Aliflanke ankaŭ la ekzisto respektive ekapero de difinitaj antikorpoj en la sero povas esti signo por (pasinta aŭ aktuala) infektiĝo per certaj malsanigaj substancoj. La metodoj pri pruvoj de antikorpoj tamen estas limigitaj laŭ du dimensioj: unuflanke la infektita organismo devas esti komenciĝinta produkti antikorpojn, kaj duaflanke ili devas ekzisti en la sero en sufiĉe granda koncentraĵo, por esti mezureblaj.

La sciencistoj fokusantaj sian laboron je la esploro de serologio nomiĝas **serologoj**. Aparte elstara serologo estis la medicinisto Emil Adolf von Behring, kiu dum 1901 iĝis la unua Nobel-premiito pri medicino.
Bakteriologio

[eta|Kolonio de bakterioj en [Petri-plado]]
La **bakteriologio** estas scienco pri la bakterioj. Bakteriologio estas la fako de mikrobiologio.

Sciencisto pri bakteriologio estas **bakteriologo**

## Fakuloj 
* Pierre Paul Émile Roux

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Antoni van Leeuwenhoek
* Paul Ehrlich
Esperanto-vortaristo

**Esperanto-vortaristo** estas leksikografo, kiu verkis Esperanto-vortaron. Unuopajn Esperanto-vortaristojn listigas la kategorio "Esperanto-vortaristoj" (vd. ligilon malsupre). 

Pro la specifa situacio de Esperanto plej multaj Esperanto-vortaristoj historie estis kaj hodiaŭ ankoraŭ estas **nefakuloj** pri leksikografio. Konata escepto estas ekzemple la germana profesoro pri indonezia lingvo Erich-Dieter Krause, kiu verkis la plej ampleksajn vortarojn germana-Esperanto (2007) kaj Esperanto-germana (1999). 

Plej multaj Esperanto-vortaristoj en la pasinteco estis kaj nuntempe ankoraŭ estas **viroj**. Inter la plej konataj virinaj Esperanto-vortaristoj ekzemple estas Adriana J. Middelkoop (vortaroj nederlanda-Esperanto kaj Esperanto-nederlanda, 1-a eld. 1971) kaj Ilona Koutny (ĉefredaktorino de hungara-Esperanta vortaro, 1996).

Ĉar verkado de vortaro ofte daŭras multajn jarojn kaj postulas grandan lingvan sperton, plej multaj Esperanto-vortaristoj elpaŝis per siaj vortaroj en siaj **maljunaj** jaroj. Sed ankaŭ tiurilate estas esceptoj. La plej konata eble estas la aŭstro Eugen Wüster, kiu verkis la kernon de sia Enciklopedia Vortaro Esperanta-Germana kiel 20- ĝis 22-jara studento. La germano Eckhard Bick, elmigrinta al Danlando, publikigis sian danan vortaron en la aĝo de 32-jaroj.

Laŭ la **profesio** de Esperanto-vortaristoj la situacio tre varias. Troveblas instruistoj (ekzemple Atanas D. Atanasov, Paul Bennemann, Émile Grosjean-Maupin, Boris Kolker k.a.), teologoj (Jan Filip), homoj kun pri-literaturaj profesioj (Gaston Waringhien), tradukistoj (Fernando de Diego) aŭ ĵurnalistoj (Joseph Rhodes), sed ankaŭ multaj teknikistoj kaj inĝenieroj (Rüdiger Eichholz, Ottó Haszpra k.a.). André Albault kaj L.L. Zamenhof estis okul-kuracistoj, Montagu Christie Butler muzikisto, Eduardo Kozyra bestokuracisto (redaktoro kaj kompilanto de Esperanta-angla-pola, angla-Esperanta kaj pola-Esperanta vortaroj, 2014) (, , ).

Foje **kolektivo** kompilas vortaron.  Ekzemplo estas Redakta Komisiono de Esperanto-Japana Vortaro de Japana Esperanto-Instituto, gvidita de Konisi Gaku kaj Gotoo Hitosi.  Ĝi fondiĝis en 1990 kaj eldonis la vortaron en 2006. 

## Referencoj 
## Literaturo 
* La plej kompleta bibliografio pri Esperanto-vortaroj, aperintaj inter 1887 kaj 2002 estas verkita de Edward Ockey kaj Geoffrey Sutton kaj konsultebla  en la retejo de Universala Esperanto-Asocio. 

Kategorio:Leksikografoj
Arturo Toscanini

**Arturo TOSCANINI** (n. la 25-an de marto 1867 en Parma; m. la 16-an de januaro 1957 en Nov-Jorko) estis itala orkestra dirigento. Li konsideriĝas inter la plej elstaraj dirigentoj de la 19-a kaj 20-a jarcentoj.

Post studado de violonĉelo li dum la jaro 1885 decidis iĝi orkestra dirigento. Unuajn spertojn li kolektis dum la sekva jaro en Brazilo. Ekde la jaro 1895 li estis dirigento en la operejo de Torino. En aĝo de 29 jaroj li tie, la 1-an de februaro 1896, pro malsaniĝo de du preferataj kolegoj, rajtis dirigi la premieron de la opero *La Bohème* de Giacomo Puccini.

eta|maldekstra|160px|Arturo Toscanini kune kun sia edzino (maldekstre de li)

Du jarojn pli poste li dungiĝis kiel orkestra dirigento de la Teatro alla Scala de Milano. Jardekon pli poste, dum 1908, Toscanini akceptis dungiĝon ĉe la Metropola Operejo de Novjorko, sed tamen kelkajn jarojn pli poste revenis al Eŭropo por plua laborado tie. Interalie li dirigis multajn koncertojn de la Viena filharmonia orkestro. Dum pluraj jaroj li ankaŭ dominis la muzikan festivalon de Salcburgo. Dum la jaro 1937 li definitive elmigris al Usono, por decidite distanciĝi de la itala kaj germana faŝismoj – dum la jaro 1938 li ankoraŭ planis gvidi plurajn koncertojn en Salcburgo, sed proteste nuligis tiujn planojn post la ligiĝo de Aŭstrio al Nazia Germanio.

En Nov-Jorko li dirigis simfonian orkestron, kiu aparte estis fondita por li. Post la Dua Mondmilito li por unuopaj koncertoj ankaŭ revenis al Eŭropo; interalie li dirigis la remalferman koncerton de la operejo Teatro alla Scala en Milano la 7-an de decembro 1946. Lia filino Wanda edziniĝis kun la elstara pianisto Vladimir Horowitz, kun kiu li interalie prezentis legendan registriĝon de la 1-a porpiana koncerto de Pjotr Ĉajkovskij, kiu ankaŭ estis sukcesega dum unusola publika prezento dum la jaro 1943, kiam el la publiko kolektiĝis 11 milionoj da dolaroj por komunutilaj celoj.

## Eksteraj ligiloj 
* anglalingva retejo pri la komponisto 
* 
* http://vladimir-okc.hotbox.ru/UU-html/truu18.htm  pri Toscanini en libro Unuetaĝa Usono , , 

Kategorio:Italaj muzikistoj
Kategorio:Dirigentoj
Komunumoj de Kantono Ŝafhaŭzo

Kantono Ŝafhaŭzo ne konas subdividon en distriktojn. Ĝi aktuale (en oktobro 2008) konsistas el 32 politikaj komunumoj, kiuj nomiĝas *loĝantarkomunumoj*.
En la kantono ekzistas 3 urboj, nome la ĉefurbo Ŝafhaŭzo, Neuhausen ĉe Rejn-Akvofalo kaj la historia urbeto Stein ĉe Rejno:
eta|300px|dekstra|Komunumoj de Kantono Ŝafhaŭzo
eta|300px|dekstra|Komunumoj de Kantono Ŝafhaŭzo

## Ŝanĝoj de la stato de la komunumoj
*En la jaro 1947 la tiama komunumo Buchthalen estis integrita al la urbo Ŝafhaŭzo. 
*En la jaro 1964 la tiama komunumo Herblingen estis integrita al la urbo Ŝafhaŭzo. 
*En la jaro 2004 la tiamaj komunumoj Barzheim kaj Thayngen estis kunigitaj al la nova komunumo Thayngen.
*En la jaro 2005 la tiamaj komunumoj Osterfingen kaj Wilchingen estis kunigitaj al la nova komunumo Wilchingen.
*En la jaro 2009 la komunumo Hemmental estos integrita al la urbo Ŝafhaŭzo. 
*Same je la 1-a de januaro 2009 la nunaj komunumoj  Altdorf SH, Bibern SH, Hofen, Opfertshofen kaj Thayngen estos kunigitaj al la nova komunumo Thayngen.
*Kun efiko de la 1-a de januaro 2013 la komunumo Guntmadingen estis kunigita kun Beringen.

Dosiero:Karte Gemeinden des Kantons Schaffhausen 2003.png|Komunumoj ĝis 2003
Dosiero:Karte Gemeinden des Kantons Schaffhausen 2004.png|Komunumoj ĝis 2004

## Referencoj 
Kategorio:Kantono Ŝafhaŭzo
!
Kategorio:Listoj de Svislando
Ŝafhaŭzo, Kantono
Hermes

Hermeso povas esti jeno:
* Hermeso estas mesaĝisto de Olimpaj dioj en Helena mitologio.
* Hermeso Trismegisto, egipta dio
* Hermès International, luksaĵa fabrikisto kaj vendbutikoo

## Arto
* Hermeso aŭ hermo, artaĵo konsista en specifa miksaĵo de piedestalo kaj busto

## Scienco kaj teĥnologio 
* Hermes (kosmopramo), proponita kosmopramo de Europa Kosma Agentejo
* Hermes (satelito), nesukcesinta Usona satelito

## Urbo 
* Hermes (Oise) estas komunumo en departemento Oise, Francio

Kategorio:Antikva Grekio
Festeno

eta|350px|*Festeno ĉe Wierzynek*, pentraĵo de Bronisław Abramowicz, 1876
**Festeno** estas luksa kaj abunda manĝo kun aparta nombro da partoprenantoj, ekzemple okaze de edziĝo. En antikva Grekio festeno estis baza elemento de la socio kaj estis kadro de tiurilata literaturo, ekzemple "La festeno de Platono". La tradicia festeno *Lūʻau* en Havajo estas kombinaĵo de manĝo, muziko kaj la fama danco hulahulo.

## En Esperanto aperis 
* "Ĉinio: la historio de movebla festeno" Unesko-Kuriero, n-ro 2 (Apr-Jun 2025) "Manĝaĵoj: kio kunigas nin", pĝ. 24-25 esperantigis Pablo León (Argentino).

## Proverbo 
Ekzistas pluraj (16, kaj 6 pri ĉagreno) proverboj pri festeno en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:

* 
* 
* 

## Vidu ankaŭ 
* Bankedo
* Festo
* Regalado

## Eksteraj ligiloj 
* 

## Referencoj 
Kategorio:Festoj
Listo de komunumoj de Veracruz

La meksika meksika federacia subŝtato **Veracruz** (kompleta nomo *Veracruz de Ignacio de la Llave*) havas entute 212 komunumoj, kiuj estas en 10 administraj regionoj.


Veracruz
Bükkszenterzsébet

**Bükkszenterzsébet** (buksenterĵEbet) estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Heves, en subregiono de Pétervására. Ĝis 1903 la vilaĝonomo estis la pli mallonga Szenterzsébet.

## Bazaj informoj 
* Areo: 25 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.0502/20.1515
* Loĝantaro: 1200
* Poŝtkodo: 3257
* Telefonprefikso: 36

## Situo 
Bükkszenterzsébet situas en valo de rojo, laŭ ĉefvojo Bátonyterenye-Ózd, kontaktiĝanta kun Tarnalelesz. Borsodnádasd troviĝas 13, Parád 20, Eger 29 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1268. Dum la turkoj la vilaĝo restis loĝata.

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al Elizabeto de Hungario
* protektata naturaĵo

## Ĝemelkomunumo 
*  Székelyszenterzsébet, Rumanio

## Komunumoj de Sankta Elizabeto en Hungara reĝlando 
Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Nica Literatura Revuo

***Nica Literatura Revuo*** (NLR) estis grava kultura kaj literatura periodaĵo en Esperanto aperinta ĉiun duan monaton inter 1955 kaj 1962 en Choisy-le-Roi (Francio). Entute aperis 42 numeroj kun sume 1680 malgrandformataj paĝoj en redakto de Gaston Waringhien. 

NLR celis daŭrigi la tradicion de la periodaĵo *Literatura Mondo*, malaperinta en 1949, kaj kolektis ĉirkaŭ si la plej gravajn aŭtorojn de la frua postmilita epoko. Ĝiaj precipaj temoj estis: 

* poemoj originale verkitaj en Esperanto
* prozo originale verkita en Esperanto
* poemoj kaj prozo tradukitaj 
* recenzoj
* prilingvaj kaj priliteraturaj artikoloj

En 1988 aperis Indekso por la *Nica Literatura Revuo* (1955/56 - 1961/62)  verkita de Henri Vatré en Saarbrücken ĉe la eldonejo Iltis (Reinhard Haupenthal; 1988, 16 p. Iltis-libroj 3, Esperantologio 22).

## Bibliografio 
*  Auld, William. Kulturarĥivo: la *Nica Literatura Revuo*. En: *Li kaj Ni - Festlibro por Gaston Waringhien*, Antverpeno 1981, p- 31-38 

## Eksteraj ligiloj 
* jarkolektoj 1955-1962 - ĉe: *Aŭstria Nacia Biblioteko*
*artikoloj rilataj al ĉi revuo
*ĉiuj artikoloj enretigitaj
Kategorio:Esperanto-gazetoj
Kategorio:Esperanto-kulturo
Egercsehi

**Egercsehi** (egerĉehi) estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en Distrikto Eger. Ĝis 1903 la loknomo estis la pli mallonga Cseh.

## Bazaj informoj 
* Areo: 10 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.0529/20.2652
* Loĝantaro: 1590
* Poŝtkodo: 3341
* Telefonprefikso: 36

## Situo 
La vilaĝo situas sur malebenaĵo ĉe piedoj de Bükk, laŭ ĉefvojo Eger-Putnok. Bélapátfalva troviĝas 8, Borsodnádasd 10, Pétervására 16, Eger kaj Ózd po 23 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1285 en formo *terra Cheh*. En 1552 la turkoj detruis la vilaĝon, kiu rekonstruiĝis en 1564. En 1791 incendio okazis pro fulmo. En la 20-a jarcento minejo de terkarbo ekfunkciis.

## Vidindaĵoj 
* baroka romkatolika preĝejo omaĝe al Reĝino de Rozario de 1734, koordinatoj: 48.0614/20.2658
* klasikisma kastelo de Beniczky (benicki) ĉ. jaro 1830

## Famulo 
* naskiĝis en Egercsehi:
** aktoro István Avar
** Pál Medgyessy (matematikisto)

== Komunumoj pri *cseh* (= ĉeĥo) en Hungara reĝlando ==

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Markaz

**Markaz** estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Heves, en subregiono de Gyöngyös.
eta|300px|Panoramo de Markaz el la iama fortikaĵo

## Bazaj informoj 
* Areo: 26 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.8213/20.0557
* Loĝantaro: 1890
* Poŝtkodo: 3262
* Telefonprefikso: 37

## Situo 
La vilaĝo situas sur malebenaĵo sur piedoj de Mátra, laŭ traira flankovojo. Gyöngyös kaj Parád troviĝas po 14 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1332. Ekde la 15-a jarcento la loĝantaro okupiĝas pri vinkulturo. Sur montopinto 460 m-ojn alta fortikaĵo konstruiĝis. Dum la tuta turka erao la vilaĝo estis senhoma. En 1742 slovakoj kaj hungaroj refondis la komunumon. Dum la socialismo kolĥozo funkciis. Markaz apartenas al vinregiono de Gyöngyös.

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al Senmakula Koncipiĝo de 1910, koordinatoj: 47.8277/20.055
* malnova loĝdomo el la 1870-aj jaroj
* kapelo el la 18-a jarcento
* akvorezervujo 14 m-ojn profunda por fiŝkaptistoj kaj boatantoj
* ruino de la fortikaĵo
* lago kun varmoakva fonto

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vinvilaĝoj
Boldog (departemento Heves)

**Boldog** estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en Distrikto Hatvan.
eta|dekstra|Preĝejo de Boldog
eta|dekstra|Panoramo de Boldog
eta|dekstra|Panoramo de Boldog

## Bazaj informoj 
* Areo: 27 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.6023/19.6898
* Loĝantaro: 3180
* Poŝtkodo: 3016
* Telefonprefikso: 37

## Situo 
Boldog situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, fervojo Szolnok-Hatvan preteriras. Hatvan troviĝas 10, Budapeŝto 60, Eger 81 km.

## Historio 
Tiu loko estis longe loĝata. Tie situas remparo de Ĉorso. La unua mencio devenis el 1395. La loĝantaro kulturas precipe melonojn kaj vinberojn.

## Vidindaĵoj 
* baroka katolika Kirko Senmakula Koncipiĝo (Boldog)
* tombeja kapelo
* statuo pri Johano Nepomuka
* monumento pri falintoj dum la mondomilitoj
* malnova loĝdomo de 1871
* parko kun statuo de Stefano la 1-a (Hungario)

## Famuloj 
En Boldog naskiĝis instruisto Antal Berecz, la loka lernejo prenis la nomon "Berecz Antal".

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Algonkenoj

La **Algonkenoj** estas indiana popolo en Nord-Ameriko, kiu parolas la algonkenan lingvon, unu el la algonkena lingvaro. Ili estas unu el la Unuaj Nacioj.

Kulture kaj lingviste ili estas proksimaj al la Otavoj kaj la Oĝibvoj, kun kiuj ili formas la grupon de la Aniŝinaboj, kies signifo estas *la veraj homoj devenaj de tiu ĉi tero*.

## Geografia areo 
Ĝis la jaro 1650 la algonkenoj loĝis sur vasta teritorio norde de la Sankt-Laŭrenco inter la lago de la Du-Montoj kaj la Grandaj Lagoj. Poste la Haudenosaunee pelis ilin ĝis la regiono de Otavio. Pro la koloniado ili devis plu iri norden ĝis Abitibio-Temiskamingio. Fine, meze de la 19-a jarcento la arbarekspluatado kaj la konstruo de akvobaraĵoj devigis ilin fikshejmiĝi en malgrandaj rezervejoj.

Inkluzive de la algonkenoj de Ontario, ili nombras entute ĉirkaŭ 11.000 homoj.

## Kulturo 
Kvankam ilia kulturo ĉefe interesiĝis pri ĉasado kaj fiŝkaptado, iuj algonkenoj estis agrikulturistoj kaj kulturis maizon, fazeolojn kaj kukurbojn, la *"tri fratinoj"* de la indiĝena hortikulturo.

## Historio 
## Notoj kaj referencoj 
## Bibliografio 
* Emmanuel Désveaux, « Nouvelles considérations sur les Algonquins et le totémisme », dans *Journal de la Société des Américanistes*, 2004, 90-1, pp.&nbsp;7–24.
* Collectif, "Le Québec autochtone", La Griffe de l'aigle, Wendake, 1996. ISBN 2-9805111-0-2

## Vidu ankaŭ 
* Algonkena lingvaro
* Algonkeno-mosa lingvaro
* Mokotakan

## Eksteraj ligiloj 
* Algonkenoj - projekto Joŝua
* Algonkena nacio


Kategorio:Indianaj etnoj en Kanado
Kategorio:Indianaj etnoj en Nordameriko
API
Kategorio:Unuaj Nacioj
Aŭtonoma Universitato de Madrido

eta|dekstra|250px|Konstruaĵo de la Facultad de Derecho (Juro)
eta|dekstra|250px|Konstruaĵo de Ciencias Económicas y Empresariales
eta|Blazono
eta|Logoo 2018
'*** (**UAM*'; *Aŭtonoma Universitato de Madrido*) estas en Hispanujo unu el la plej gravaj madridaj ŝtataj universitatoj. Ĉar temas pri ĉefurba kaj geografie centra universitato en la lando, ĝi funkcias tre ofte kiel ekzemplo kaj kerno de la intelekta kaj scienca medioj.

Dum la 1950-aj jaroj kaj ĉefe dum la 1960-aj jaroj okazis gravaj socipolitikaj movadoj en tiu universitato kiel protesto kaj kontraŭstaro kontraŭ la tiama diktatura reĝimo de generalo Francisco Franco. Tiuj eventoj disvastigis la protestan sintenon al aliaj universitataj kaj intelektulaj medioj de la tuta lando.

Ekde aprilo 2008, laboras en ĝi kiel docento pri interpretado la hispana verkisto Jorge Camacho.

## Vidu ankaŭ 
* Kantoblanko
* Cantoblanco Universidad (stacidomo)

Kategorio:Universitatoj en Madrido
Tarnalelesz

**Tarnalelesz** [tarnaleles] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en subregiono de Pétervására.
eta|Vido en Tarnalelesz

## Bazaj informoj 
* Areo: 37 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.0597/20.1902
* Loĝantaro: 1830
* Poŝtkodo: 3258
* Telefonprefikso: 36

## Situo 
eta|maldekstre|Bazlernejo de Tarnalelesz
Tarnalelesz situas inter Mátra kaj Bükk en valo de rojo, ĉefvojoj kuras al Bátonyterenye, Ózd kaj Eger. La lasta troviĝas 28, Borsodnádasd 10, Bélapátfalva 15 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis loĝata jam dum la kuprepoko. La unua mencio devenis el la 13-a jarcento en formo *Lelesz*. La turkoj faris senhoma la vilaĝon. Tarnalelesz havas vilaĝpartojn "Födémes" kaj "Szentdomokos".

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al Dipatrino el la 18-a jarcento, post jarcento tute trakonstruiĝis, koordinatoj: 48.0582/20.1779

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Traktato de Urga

eta|400ra|La traktato
La **traktato de amikeco kaj alianco inter la registaro de Mongolio kaj Tibeto** aŭ **traktato de Urga** estas traktato subskribita la 2-an de februaro 1913 en Urga (la nuna Ulan-Batoro), Mongolio.

Tamen estis duboj pri la aŭtoritato de la tibetanaj subskribintoj trakti tian traktaton, kaj do pri la valideco de la kontrakto..

## Subskribo kaj valideco de la traktato 
Post la falo de la dinastio Qing en 1911, ambaŭ Tibeto kaj Mongolio deklaris sian formalan sendependecon sub lamaaj ŝtatgvidantoj. Ambaŭ ne sukcesis gajni oficialan agnoskon de la respubliko de Ĉinio. En la traktato Mongolio kaj Tibeto deklaris agnoskon kaj subtenon unu al la alia. La mongolaj reprezentantoj estis la ministro pri eksteraj aferoj Da Lama Ravdan kaj la generalo Manlaibaatar Damdinsüren.
La tibetaj reprezentantoj, kiuj subskribis la dokumenton estis Agvan Dorĵiev (burjato, t.e. civitano de Rusio), Chijamts kaj Gendun-Galsan (tibeta civitano).

Ekzistas duboj pri la valideco de tiu traktato: la 13-a dalai-lamao malkonsentis, ke li donis al Dorĵiev la aŭtoritaton negoci traktaton kun Mongolio. Ankoraŭ pli grave, nek la klerikaro, nek la tibeta registaro iam ajn validigis la traktaton.
La rusa registaro subtenis, ke kiel rusa ŝtatano, Dorĵiev ne havis la eblon trakti diplomate por la dalai-lamao.
La mongola teksto de la traktado estis publikigita de la mongola scienca akademio en 1982.

Ĉiukaze la sendependo de kaj Tibeto kaj Mongolio daŭre ne estis agnoskita de la plej multaj ŝtatoj, kiuj daŭre agnoskis la suverenecon de la respubliko de Ĉinio super tiuj regionoj. La interesoj de okcidentaj potencoj (ĉefe Rusio kaj Britio) en tiuj regionoj estis garantiitaj de traktatoj kun la dinastio Qing, kiujn la respubliko de Ĉinio promesis apogi. Agnoskinte la sendependecon de Mongolio aŭ Tibeto la okcidentaj potencoj malvalidigus tiujn traktatojn. Aldone, ekzistis opinio inter la okcidentaj ŝtatoj (denove ĉefe Rusio kaj Britio), ke agnosko de la sendependeco de Mongolio kaj Tibeto riskus, ke tiuj regionoj falu sub la influon de aliaj potencoj. Tion ili konsideris pli malbona ol la kazo, ke tiuj regionoj restu sub la kontrolo de tiam malforta Ĉinio.

## Sekvoj 
Novaĵoj pri la traktato kaŭzis gravan suspekton inter la britaj negociistoj ĉe la Simla-konvencio, kiuj timis, ke Rusio profitus la traktaton por gajni influon rilate al Tibeto., simila traktato, la tripartia traktato de Kyakhta estis subskribita de Mongolio, de la respubliko de Ĉinio kaj de Rusio la 25-an de majo 1915.
La konsento menciis, ke Mongolio havis kompletan aŭtonomion rilate al internaj aferoj kaj Rusio specialajn privilegiojn, sed samtempe formale agnoskis la suverenecon de Ĉinio super la lando.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Historio de Tibeto

## Eksteraj ligiloj 
* English translation of the Treaty from Tibetan

Kategorio:Historio de Mongolio
Kategorio:Historio de Ĉinio
Kategorio:Tibeto
Kategorio:Traktatoj de la 20-a jarcento
Kategorio:Politiko en 1913
Mokotakan

**Mokotan** estas indiana vilaĝo en St Mathieu du Parc, Maŭricio, Kebekio, Kanado.
Ĝi montras la ĉeeston de indianoj en Nordameriko de pli ol 5.000 jaroj danke al la rekonstruo de diversaj konstruaĵoj de la 11 indiĝenaj nacioj de Kebekio.

## Etimologio 
La vorto Mokotakan signifas *kroĉtranĉilon* en la lingvo atikameka. Ĝi estis nepra ilo en la vivo de ĉiuj ĉi nomadoj.

## Reprezentitoj 
La indianaj triboj reprezentitaj en la vilaĝo estas la
* Abenakoj
* Algonkinoj
* Atikamekoj
* Krioj
* Huronoj
* Inuoj
* Inuitoj
* Malisetoj
* Mikmakoj
* Mohawkoj
* Naskapoj

## Celoj 
La celo de tiu vilaĝo estas la divido, la disigo kaj la interpretado de la indiana kulturo.
Komentata vizito ebligas lernadon pri la vivmaniero, la kulturo, la historio kaj la spiriteco de tiuj popoloj.

## Fotogalerio 

Image:Mokotakan1.jpg|Mokotakan
Image:Mokotakan3.jpg|Mokotakan
Image:Mokotakan4.jpg|Mokotakan
Image:Mokotakan6.jpg|Mokotakan

## Vidu ankaŭ 
* Etnoj en Nordameriko
* Indianoj

## Eksteraj ligiloj 
* Mokotakan-Village amérindien 

Kategorio:Kebekio
Kategorio:Indiana historio
Daniele Vitali

**Daniele VITALI** (n. en Bolonjo, en 1969) estas lingvisto, tradukisto, esperantista aŭtoro ĉefe konata pro sia etnisma aktivado. Li esperantistiĝis en 1986 kaj fariĝis individua membro de UEA en 1989. Li studis la anglan, germanan kaj francan en Bolonja liceo kaj, en 1988, ekstudis en Triesto ĉe la Supera Lernejo por Interpretistoj kaj Tradukistoj, specialiĝinte pri la germana kaj la rusa lingvoj. Inter 1994 kaj 1995 laboris kiel bibliotekisto en Ferrara, inter 1995 kaj 1998 estis tradukisto en Milano pri la rusa kaj germana. Ekde 1998 li laboras kiel tradukisto pri la angla, franca, germana, hispana kaj rumana ĉe la eŭropaj institucioj, unue en Luksemburgo kaj poste en Bruselo, kie li nun loĝas.

Li estis prezidanto de IKEL, la Internacia Komitato por Etnaj Liberecoj, fak-asocio pri etnismo kunlaboranta kun UEA, inter 1999 kaj 2011 kaj, ekde sia enoficiĝo, aprobigis dum la Berlina UK la programecan dokumenton de IKEL, nomatan Deklaracio por etnista humanismo.

Inter liaj esperantaj aktivadoj troviĝas studoj pri la fonetiko de esperanto kaj longa laboraĵo pri John Ronald Reuel Tolkien kaj la esperanta traduko de La Majstro de la Ringoj en esperanto fare de William Auld.

Inter liaj neesperantaj aktivadoj elstaras liaj studoj pri la bolonja dialekto.

Li estas unu el la fondintoj de la Bolonja TTT-ejo

## Bibliografio 
; En esperanto:
* 
* 
; En la itala kaj bolonja:
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* TTT-ejo de IKEL
* Deklaracio por etnista humanismo
* Paĝo pri Daniele Vitali en la Bolonja TTT-ejo

Kategorio:Italaj esperantistoj
Petőfibánya

**Petőfibánya** (petOfibAnja) estas iama minvilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Heves, en subregiono de Hatvan. La vilaĝonomo signifas: Petőfi-minejo. Ĝis 1945 la nomo estis *Pernyepuszta*, poste *Pernyebánya* ĝis la memstariĝo.

## Bazaj informoj 
* Areo: 1 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.7669/19.7035
* Loĝantaro: 3110
* Poŝtkodo: 3023
* Telefonprefikso: 37

## Situo 
Petőfibánya situas sur ebenaĵo kaj sur deklivoj, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Füzesabony-Putnok. Lőrinci troviĝas 4, Hatvan 15, Gyöngyös 21 km-ojn.

## Historio 
Dum la ferepoko keltoj vivis tie. Dum la historio la setlejo apartenis al Lőrinci. La minejo pri lignito funkciis inter 1945-1965. Petőfibánya ricevis memstarecon en 1989.

Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, poŝto.

## Vidindaĵo 
* foje-foje vizitebla minejo

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Pola landvojo n-ro 4

**Pola landvojo nr-o 4** (**DK4**) - landvojo kunigas landliman traveturejon en Korczowa () kun vojnodo "Szarów" (sekve laŭlonge A4 al landlima traveturejo en Jędrzychowice ). En segmento Zgorzelec-Radymno, alivorte en pli granda parto, ĝi estas parto de eŭropa ŝoseo .

## Iom gravaj urboj preter landvojo 4 
* Targowisko () ()
* Bochnia () - pretervojo
* Brzesko () - pretervojo
* Wojnicz - pretervojo
* Tarnów () - pretervojo
* Pilzno () - pretervojo
* Dębica - pretervojo
* Ropczyce
* Sędziszów Małopolski - pretervojo
* Rzeszów (, )
* Łańcut - pretervojo
* Przeworsk
* Jarosław () - pretervojo (planata)
* Radymno () - pretervojo
* Korczowa (landlima trairejo ĝis )
Jason Webley

[eta|400px|Bildoj de Jason Webley muzikumante en [2006 okaze de la Oregon Country Fair (Oregono, Usono)]]

**Jason WEBLEY** estas usona muzikisto naskita en 1974 kiu komencis kiel stratartisto kun sia akordiono sur la stratoj de Seattle kaj, kvankam li nun ankaŭ ludas sursceneje kaj enĉambre, konservas tian foirfesta, ciganema kaj ludema spirito.

Li rezignis sian laboron en 1998, kunprenis akordionon kaj komencis muzikumi ĉe l'strato. Li disvolvigis sian personecon per popolajn, punkajn kanzonojn kiujn li blekas plivole ol kantas akompanita de ĉu akordiono, ĉu gitaro, ĉu ksilofono aŭ improvizitaj instrumentoj aŭ iloj kiel tiu botelo de vodko kiun li plenigis per tutmonddevenaj moneroj kaj skuas laŭritme.

Ŝajne por eviti ludi dum vintra tempo, li kutimis teatre morti je Halovino por renaskiĝi dum la printempo, ĉirkaŭ sia naskiĝtago. Sed li ne plu faras tion, de 2005.

Li aperigis kvar albumojn kun la muzikeldonejo *Springman Records* sed *The Cost of Living* (2007) estis memfinancita (lia propra eldenejo nomiĝas *Eleven Records*

Jason Webley ade ludas en diversaj festivaloj, nome Burning Man, Oregon Country Fair aŭ en Anglio Glastonbury Festival.

Li freŝdate turneis kun Amanda Palmer usone kaj eŭrope, kiun li renkontis surstrate, dum ŝi ludis vivan statuon.

## Drinkkanzono 
Jason Webley kutime finigas koncertojn siajn per drinkkanzono. Kaj aldone, li kuraĝigas la aŭskultantojn «ebriiĝi» sen trinki alkoholaĵojn sed nur turbi plurajn fojojn dum li kantas. Kiel por ceteraj kanzonoj liaj, li laŭte blekas la drinkkanzonon kaj sciigas al la publiko ke «la paroloj ne gravas. Vi povas inventi pli bonajn parolojn..., se vi kapablas kanti ilin pli laŭte ol mi».

## Diskografio 
* *Viaje* (1998)
* *Against the Night* (1999)
* *Counterpoint* (2002)
* *Only Just Beginning* (2004)
* *The Cost of Living.* (2007)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* MySpace

Kategorio:Usonaj muzikistoj
Kategorio:Stratartistoj
Modela fervojo

[eta|300px|[Lokomotivejo de makettrajno, laŭ modelo de franca lokomotivejo antaŭ 1940]]
[eta|300px|Simpla makettrajno el la serio DRG 80 de firmao [Märklin]]
**Modela fervojo** estas malgrandigita reproduktado de originala fervojo. La elementoj de la reproduktado ĉefe estas trajnoj, konstruaĵoj kaj pejzaĝoj. Estas tipe, ke la miniaturaj lokomotivoj povas mem veturi per enkonstruita propulsilo. La rapideco de veturanta makettrajno estas regulita aŭ permane aŭ duonaŭtomate per rega panelo aŭ tutaŭtomate per relajsoj, elektroniko kaj/aŭ komputilo.

La konstruado, aranĝado kaj uzado de tiuj makettrajnoj iĝas hobio por multaj homoj kiuj malstreĉiĝas per detala dediĉado al tiu agado. Krome kaj je pli alta skalo makettrajnoj povas esti allogaĵo ĉu por turismaj celoj ĉu kiel propagando por fervojaj instancoj, ĉu muzeoj, ĉu ŝtataj institucioj, ĉu stacidomoj ktp.

## Vidu ankaŭ 
* Lionel Corporation
* Ludiltrajno
* Trajnoj Hornby

## Eksteraj ligiloj 
* Superrigardo pri normado de makettrajnoj

fervojo
Reliefo (kartografio)

eta|Du mapistoj kolorigas reliefmaketon de Sudameriko
eta|Kanadaj armeanoj inspektas reliefmaketon farita de germana (Hitlera) armeo

**Reliefo en kartografio** (**reliefmapo**) estas laŭskala maketo reprezentanta parton de la tersurfaco kvazaŭ tridimensia mapo.

Kutime tiaj reliefoj havas pli grandan skalon en la dimensio de alteco (*"troaltigitaj"*) kompare al la du dimensioj de la ebeno, por ke oni pli facile perceptu la surfacajn formojn. 
Kutime maketoj de altmontaro ne estas troaltigitaj, tiaj de mezaltmontaro obligas la skalon per 2 ĝis 4, tiaj de ebenaĵo estas ĝis 10-oble altigitaj.

La maketoj estas uzataj por turismo (ekzemple skiregiono kun skiliftoj) aŭ por plani militan defendon aŭ atakon.

Specialaĵo estas pejzaĝaj reliefoj, kiuj fariĝis tre popularaj en la 19-a kaj komenciĝanta 20-a jarcento. Renomaj artistoj en tiu fako estis la svisoj Xaver Imfeld und Eduard Imhof.

La plej granda Eŭropa maketo troviĝas en Villach, Aŭstrio, kie tuta provinco Karintio estas reliefe prezentata (skalo 1:10.000) sur areo de 182 m². Tiu vidindaĵo estis konstruita en 1913. - La Svisa Alpo-Muzeo en Berno disponas pri pli ol 250 tiaj montoreliefoj, la plej granda kolekto de la mondo.

Alia specialaĵo estas la pentritaj reliefmapoj, kiujn inventis Karl Wenschow (1884 –1947). Lia metodo estas la bazo por industria produktado de precizegaj reliefmapoj.

Hodiaŭ reliefmaketoj kutime ne plu estas manlaboraĵoj, sed surbaze de datenbankoj frezitaj per komputile stiritaj freziloj.

## Plej granda reliefmaketo de la mondo? 
Uzanto de la maparo Google Earth trovis grandan reliefmapon proksime de urbo Yinchuan, Ĉinio - Koordinatoj: . 
La maketo (900 x 700 m) situas en militista areo kaj montras la altmontaran regionon Aksai Chin, kie 1962 estis la ĉina-barata milito.

## Fontoj 
## Eksteraj ligiloj 
* http://www.terrainmodels.com 
* Reliefmaketo de Karintio 
* Svisa Alpo-Muzeo en Bern kun granda kolekto de reliefmaketoj

Kategorio:Kartografio
Kategorio:Maketoj
Parádsasvár

**Parádsasvár** (parAdŝaŝvAr) estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Heves, en subregiono de Pétervására. La vilaĝonomo signifas hungare: Parád-aglo-fortikaĵo.

## Bazaj informoj 
* Areo: 17 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.9119/19.9796
* Loĝantaro: 560
* Poŝtkodo: 3242
* Telefonprefikso: 36

## Geografio 
Parádsasvár situas en flanko de Mátra, laŭ ĉefvojo Eger-Gyöngyös. La lasta, Pétervására kaj Bátonyterenye troviĝas po 18, Parád 5 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1549. En 1710 Francisko Rákóczi la 2-a fondis vitrofarejon, kiu funkciis ĝis 2005. En 1958 la komunumo memstariĝis.

## Vidindaĵoj 
* kastelo de Károlyi (kAroji), nun luksa hotelo kun 5 steloj
* arbaro de aceroj

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Tabureto

[eta|Taburetoj, dezajno: [Alvar Aalto.]]
eta|altdekstre|Tri-pieda tabureto.
**Tabureto** (el la franca: *tabouret*) estas kutime simpla seĝo sen dorsapogilo.

Laŭ Francisko Azorín **tabureto** estas *Seĝeto sen dorsapogilo; benketo.* Li indikas etimologion el la araba *tambur* (tamburo).

## Historio 
Jam konata en la antikvo la tabureto estis dum la mezepoko la plej disvastiĝinta sidmeblo apud la benko. La seĝo kun apogilo estis ĝis la 16-a jarcento ĉefe rezervita al altrangaj personoj aŭ al domgemastroj.

Taburetoj havas kutime tri aŭ kvar piedojn, sed melktabureto havas nur unu piedon kaj estas fiksita al la korpo per rimeno.

Ekde la fino de la 16-a jarcento, ekzistas kvarpiedaj, komfortaj kaj multekostaj taburetoj.

Nuntempe ekzistas multaj diversaj taburetoj, kiujn oni aprezas kiel simplaj malmultekostaj sidmebloj. Tre ŝatataj estas ekzemple altaj drinkejaj taburetoj.

## Vidu ankaŭ 
* Benko
* Seĝo
* Skabelo
* Verŝotablo

## Notoj 
Kategorio:Seĝoj
Miniaturparko

**Miniaturparko** estas subĉiela amuzparko, kies ĉefa allogaĵo estas maketoj de konataj vidindaĵoj aŭ konstruaĵoj tipaj por la regiono. La konstruaĵoj estas reproduktitaj rilatume, plej ofte en proporcio 1:25. Ofte inter la konstruaĵoj trafikas makettrajno en konvena skalo.

La monde unua miniaturparko estis Bekonscot en Beaconsfield (Buckinghamshire), fondita en 1929. La unua miniaturparko en Germanio fondiĝis en 1933: Klein-Erzgebirge en Oederan (Saksio).

## Listo de miniaturparkoj 
[eta|upright=1.2|[Madurodam, Nederlando]]
* Bekonscot, Buckinghamshire, England
* Catalunya en Miniatura, Katalunio, Hispanio
* France miniature, Élancourt, Francio
* Italia in Miniatura, Rimini, Italio
* Klein-Erzgebirge, Oederan, Germanio
* Madurodam, Den Haag, Nederlando
* Mini-Europe, Belgio
* Miniaturenpark Kleinwelka, Bautzen, Germanio
* Miniatürk, Istanbul, Turkio
* Minicity, Antalya, Turkio
* Mini Israelo, Jerusalem, Israelo
* Minimundus, Klagenfurt, Aŭstrio
* Modellpark Berlin-Brandenburg, Germanio
* Modellpark Neubrandenburg, Germanio
* Mundomágico, Santiago, Ĉilio (fermita)
* Pasión Mudejar, Olmedo, Hispanio
* Pueblo Chico, Valle de La Orotava, Hispanio
* Swissminiatur, Melide, Svisio

## Notoj 

Kategorio:Amuzparkoj
Instituto Nacional de Industria

La **Instituto Nacional de Industria (INI)** (Instituto nacia de la industrio) estis oficiala ento de la hispana ŝtato, fondita de Juan Antonio Suanzes Fernández, en 1941 dum frankisma periodo por antaŭenigi industrian disvolviĝon de hispana ekonomio post Hispana Enlanda Milito.

## Entreprenoj 
La INI fondis plurajn industriajn entreprenojn, kiuj estis la ĝermoj de la plej grandaj hispanaj nuntempaj firmaoj.

Kelkaj el tiuj ŝtataj entreprenoj estis: Ensidesa (ŝtalo), Enasa (ŝarĝaŭtoj), Seat (aŭtomobiloj), Ence, Endesa (energio), Endasa (aluminio), EN Calvo Sotelo (petrolo), EN Bazán (armiloj), EN Santa Bárbara (armiloj), Atesa, Entursa (turismo)...

Tiuj nomoj komencantaj de EN signifas "Entrepreno Nacia" (Empresa Nacional).

Malgraŭ tio, hispanaj ŝtataj monopoloj laŭleĝe, kiel Campsa (benzinstacioj), RENFE (trajnoj), Tabacalera (tabako) aŭ Telefónica (telekomunikoj) neniam estis parto de INI.

## Historio 
El sia fondo la INI ŝtatigis kelkajn iamajn entreprenojn kiel Hispano-Suiza.

Kategorio:Historio de Hispanio
Kategorio:Ekonomio de Hispanio
Melktabureto

eta|Melktabureto
**Melktabureto** aŭ **melkseĝo** estas seĝo, kiun oni uzas dum permana melkado. Tipa melktabureto konsistas el ronda plato kun ununura piedo. Ĉar dum melkado oni bezonas ambaŭ manojn, kaj la melkanto devas iri de unu bovino al la alia, la melktabureto estas fiksita al la korpo per rimeno. Melktaburetoj estas kutime faritaj el ligno aŭ ŝtalo. En iuj regionoj meltaburetoj estas simplaj kvarpiedaj taburetoj.

Pro la enkonduko da aŭtomataj melkmaŝinoj, la uzo de melktaburetoj maldisvastiĝis.
[eta|320px|maldekstra|6 Melktabureto, [Écomusée du Bommelaers-Wall, Ghyvelde]]

Kategorio:Seĝoj
Kategorio:Iloj
Kategorio:Agrikulturo
Akesajĉino

**Akesajĉino** (simpligita ĉina: 阿克赛钦, tradicia ĉina: 阿克賽欽, pinjino: Ākèsàiqīn, Hindia: अकसाई चिन, latina transskribo: **Aksai Chin**) estas limregiono de Ĉinio, Pakistano kaj Barato.

Ĝi estas unu el du regionoj de limkonflikto inter Barato kaj Ĉinio, la alia estas Arunaĉal-Pradeŝo.

Akesajĉino estas administrata de Ĉinio kaj postulata de Barato. En 1962 okazis milito pro la limkonflikto. La batalhalta linio, kiu dividas la regionon estas nomata linio de aktuala kontrolo (LAK).

Akesajĉino (la nomo laŭvorte signifas "blankŝtona dezerto de Ĉin") estas altmontara salodezerto en alteco de . Ĝi kovras areon de  km², aŭ proksimume kvinonon de Ĝamuo kaj Kaŝmiro. Geografie ĝi apartenas al la Tibeta altebenaĵo. La regiono estas maldense loĝata. Ĝi ricevas tre malmulte da pluvo aŭ neĝo, ĉar la Himalajo blokas la musonon.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Ladako
* ĉin-barata milito

Kategorio:Geografio de Ĉinio
Kategorio:Geografio de Barato
Kategorio:Kaŝmiro
Kategorio:Disputeblaj teritorioj en Azio
Kategorio:Ŝinĝango