open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Csaba Gyüre

**Csaba Gyüre** [ĉaba djure], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gyüre Csaba** estis hungara advokato, politikisto, parlamenta deputito, instruisto.

Csaba Gyüre naskiĝis la  en Kisvárda.

## Biografio 
Csaba Gyüre maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1983, poste li estis devigsoldato jaron, pli poste li akiris juran diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1989. Post la diplomo li estis ŝtata oficisto en sia naskiĝurbo, sed li interesiĝis ankaŭ pri la politiko (ĝuste tiam finiĝis la socialismo). Ekde 1993 li estis advokato en ateliero. En 1996 li akiris ankaŭ pedagogian diplomon en Universitato de Debrecen, poste krom la advokata laboro li instruis en mezlernejo. En 2001 li aliĝis al dekstra partio, ekde 2010 li estas parlamentano. Li edziĝis en 1990, lia edzino naskis 2 gefilojn.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva membiografio 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj advokatoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
4Q120

eta|4Q120
**4Q120** (ankaŭ **pap4QLXXLevb**; **VH 46**; **Rahlfs 802**; **LDAB 3452**) estas manuskripto de Septuaginto (LXX) de la biblia Libro de Levidoj, kiu estis trovita ĉe Qumran. La Rahlfs-Ne estas 802. Palaoegrafie ĝi devenas de la unua jarcento a.K. Nuntempe la manuskripto estas konservita en la Rockefeller-Muzeo en Jerusalemo.

## Teksto 
[αφεθησεται ]αυτωι εαν[ δε ψυχη μια] 
[αμαρτ]η[ι α]κουσιως εκ[ του λαου της] 
[γης ]εν τωι ποιησαι μιαν απ[ο πασων] 
των εντολων ιαω ου πο[ιηθησε] 

Lev 3:12–13

[τωι ιαω] 12 εαν δ[ε απο των αιγων] 
[το δωρ]ον αυτο[υ και προσαξει εν] 
[αντι ι]αω 13 και ε[πιθησει τας χει] 

## Notoj kaj referencoj 
## Bibliografio 
*

Kategorio:Bibliaj manuskriptoj
Kategorio:Manuskriptoj de la Morta Maro
Aĉoma lingvo

**Aĉomi** aŭ **Ĥodmoni** aŭ *Larestani* estas la lingvo de la homoj de Aĉmi en la sudo de la Provinco Farso kaj la provincoj Fars kaj Hormozgano kaj oriente de Buŝehro kaj sudo de Provinco Kermano; ĝi estas ofta ankaŭ inter iranaj enmigrintoj en la landoj de la Persa Golfo. Aĉoma lingvo estas unu el la antikvaj Pahlavi-dialektoj de persa lingvo de la sudokcidenta branĉo.  Ĉi tiu lingvo estas restaĵo de la persa Pahlavi kaj havas siajn proprajn regulojn.  

Hodiaŭ Aĉoma lingvo estas konsiderata kiel sendependa lingvo de la branĉo de sudokcidentaj iranaj lingvoj pro siaj multaj diferencoj kun norma persa. La dialektoj de la Aĉoma lingvo, kiel la lingva lingvo, estas konsiderataj posteuloj de meza perso . Ĝi estas pli pura lingvo ol la moderna persa, ĉar ĝi konservas multajn el la vortoj de la meza persa lingvo, kaj ĝi estas ankoraŭ tre proksime rilatita al la malnova persa . 
eta|maldekstre

## Aĉomi-dialektoj kaj akcentoj 
Ĝia norda dialekto inkluzivas plurajn ĉefajn dialektojn: nome Bidshahri, Bastaki, Lari, Chudi, Awazi, Jamsi, Gerashi kaj Ĥonji

Ĝia suda dialekto inkluzivas plurajn ĉefajn dialektojn: nome Bandari, insula, Jamie, Bshkrdy kaj kumzari-lingvo

Krom ĉi-supre, la Aĉoma lingvo inkluzivas multajn dialektojn, kiuj nomiĝas laŭ urboj kaj vilaĝoj ĉirkaŭ la regiono.

## Referencoj 
Kategorio:Irana lingvaro
Kurtkapa orcelo

eta
**Kurtkapa orcelo** aŭ **iravadia delfeno** (*Orcaella brevirostris*, el *brevirostris* kurtkapa) estas eŭrihalena specio de oceana delfeno trovebla en diskontinuaj subpopulacioj apud marbordoj kaj estuaroj kaj riveroj en partoj de la Golfo de Bengalo kaj Sudorienta Azio.
alternative=Cetacea range map Irrawaddy Dolphin.PNG|eta|Arealo

## Taksonomio 
eta|Skeleto de Kurtkapa orcelo ekspoziciita en la "Museo di storia naturale e del territorio dell'Università di Pisa".
Unu el la plej fruaj registritaj priskriboj de la Kurtkapa orcelo estis farita de Sir Richard Owen en 1866 bazite sur specimeno trovita en 1852, en la haveno de Visakhapatnam sur la orienta marbordo de Barato.

Ili gamas en pezo el 90 ĝis 200 kg kun longo de 2.3 m je plena matureco. Maksimuma registrita longo estas de 2.75 m de masklo en Tajlando.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Encyclopedia of Marine Mammals ISBN 0-12-551340-2
* National Audubon Society Guide to Marine Mammals of the World ISBN 0-375-41141-0
* Whales, Dolphins and Porpoises, Mark Carwardine, ISBN 0-7513-2781-6

Kategorio:Delfenoj
Kategorio:Endanĝeritaj specioj
Kategorio:Bengala Golfo
Ervin Hacker

**Ervin Hacker** [haker], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hacker Ervin** estis hungara kriminologo, altlerneja instruisto.

Ervin Hacker naskiĝis la  en Pozono (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Bratislavo en Slovakio), li mortis la  en Miskolc (Hungara reĝlando).
 
## Biografio 
Ervin Hacker studis en Luterana Teologia Akademio (Pozono) en sia naskiĝurbo, poste en Reĝa Universitato de Budapeŝto, kie li akiris juran diplomon en 1909. Li plustudis en Halle, a Lejpcigo, Berlino kaj Parizo (1909–1911), poste inter 1911–1919 li laboris en juĝejo ĉefe kiel notario en sia naskiĝurbo. Intertempe en 1914 li advokatiĝis en Budapeŝto. Depost disfalo de Aŭstrio-Hungario li instruis en la ĵus rifuĝinta Luterana Jura Akademio (Eperjes) en Miskolc ĝis 1943, en la sekvanta lernojaro en Scienca Universitato István Tisza. Li estis la unua en Hungario, kiu uzis diaprojekciilon dum la universitataj prelegoj. Li ricevis premion en 1922.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A fiatalkorúak büntethetőségének feltételei* (1910)
* *A rabmunka. Tanulmány a börtönügy köréből.* (1916)
* *Die Organisation des Gefängniswesens* (1918)
* *Bevezetés a büntetőjogba* (studenta lernolibro, 1924) 
* *A magyar büntetőjog tankönyve* (1936) 
* *Statistique comparée de la criminalité* (1937) 
* *Die Kriminalität des Kantons Zürich* (1939)
* *Kriminálpolitika* (monografio, 1941, ankaŭ germane)
* *Kriminalisztika és büntetőjog* (1944)
* elektitaj verkoj de Hacker'' (1989)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kriminologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
106537 McCarthy

'*106537 *McCarthy'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Jeffrey S. Medkeff elde la Observatorio Junk Bond en Sierra Vista (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de Robynn McCarthy (kromnomita "Swoopy"), kiu produktas kaj vigligas *Skepticality'', podkastan debaton, kiu promocias la sciencon kaj la skeptikan penson. Ŝia humuro kaj preciza raportado informis kaj inspiris milojn da aŭskultantoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Jeffrey S. Medkeff
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Caricino (stacio)

**Caricino** () estas haltejo sur la Linio MCD-2 Kursko–Riĵskij de la Moskvaj centraj diametroj en Moskvo.

## Interkonektoj 
* →   linio (stacio '''')

## Vidu ankaŭ 
* Moskvaj centraj diametroj
* Linio MCD-2

## Eksteraj ligiloj 
* 
* en retejo tochka-na-karte

Kategorio:Fervojaj stacioj kaj haltejoj de Moskvo
Kategorio:Linio MCD-2
Kategorio:Stacioj de Moskvaj centraj diametroj
Plumba delfeno

alternative=Dolphin-Musandam 2.jpg|eta|Dolphin-Musandam
eta|Cetacea range map Indian Humpback Dolphin
La **Plumba delfeno** aŭ **Hindoceana ĝibodelfeno** (*Sousa plumbea*) estas membro de la delfena familio kiu okupas marbordajn areojn de la Hinda Oceano game el Suda Afriko al Okcidenta Hindoĉinio. La Ĉina ĝibodelfeno (*Sousa chinensis*) kun pli orienta teritorio estis iam inkludita ene de la sama specio, sed studo de 2014 montris, ke temas pri aparta specio.

La plej limiga faktoro de la habitat-uzado estas akvoprofundeco, ĉar plej specimenoj restas en akvo malpli profundaj ol 20 metroj. Kiel rezulto, la ĉe marborda teritorio de la Plumba delfeno estas tre dependa el la specifaj fiziografiaj karakteroj de la respektivaj marbordoj. Tiu specio estis registrita kiel loĝanta en preskaŭ ĉiu tipo de marborda habitato, kvankam prefero kaj elstareco de ajna habitata tipo estas tre dependa el la geografia loko. La Plumba delfeno suferas tre altajn proporcion de mortindico de delfenidoj kaj junuloj pro antropogena ĝenado kiel ekzemple media poluado, habitata damaĝado kaj brupoluado.

La Plumbaj delfenoj estas sociaj delfenedoj kiuj vivas en aroj de averaĝe dekdu individuoj, kvankam la grupogrando povas esti tre varia. La majoritato de ilia dieto estas komponita de scienaj fiŝoj, cefalopodoj, kaj krustuloj.

La specio estas aktuale kategoriigita kiel endanĝerigata specio.

## Notoj 
Kategorio:Delfenoj
Kategorio:Cetacoj
Ĉina ĝibodelfeno

alternative=Pink Dolphin.JPG|eta|Pink Dolphin
eta|Cetacea range map Pacific Humpback Dolphin
La **Ĉina ĝibodelfeno** aŭ **Hind-Pacifika ĝibodelfeno** (*Sousa chinensis*; en ĉina: 中華白海豚; en pinjino: Zhōnghuá bái hǎitún) estas specio de ĝibodelfeno kiu vivas en marbordaj akvoj de la oriento de la Hinda Oceano kaj la okcidento de la Pacifika Oceano. Tiu specio estas ofte referencata kiel **Ĉina blanka delfeno** en Ĉinio, Tajvano kaj Singapuro kiel komuna nomo. Kelkaj biologoj konsideris la Ĉinan ĝibodelfenon kiel subspecio de la Plumba delfeno (*S. plumbea*) kiu havas teritorion el Orienta Afriko ĝis Hindio. Tamen, analizoj per DNA montris, ke temas pri du apartaj specioj. Krome, nova specio (nome Sahula delfeno aŭ Aŭstralia ĝibodelfeno (*S. sahulensis*)) estis ĵus disigita el *S. chinensis* kaj agnoskita kiel distinga specio. Tamen, estas ankoraŭ kelkaj nesolvitaj aferoj en la diferencigo de la Hindoceana tipo kaj la Hind-Pacifika tipo de ĝibodelfenoj.

## Aspekto 
eta|Vosto kun la videblaj griza kaj rozaj koloroj.
Plenkreskulo de la Hind-Pacifika ĝibodelfeno estas griza, blanka aŭ rozkolora kaj povas aspekti kiel albina delfeno. Unike, la populacio laŭlonge de la marbordo de Ĉinio havas pli rozkoloran haŭton, kaj la roza koloro devenas ne el pigmento, sed el sangovaskuloj kiuj estis superdisvolvigitaj por termoregulado. La korpolongo estas de 2 ĝis 3.5 m ĉe plenkreskuloj kaj de 1 m ĉe idoj. Plenkreskulo pezas 150 ĝis 230 kg. La ĉinaj delfenoj vivas ĝis 40 jaroj, kiel determinis analizoj de ilia dentoj.

Denaske, tiuj delfenoj estas nigraj. Ili ŝanĝiĝas al griza, poste al rozkoloro kun makuloj se junas. Plenkreskuloj estas grizaj, blankaj aŭ rozkoloraj.

## Notoj 
Kategorio:Delfenoj
Kategorio:Cetacoj
Sahula delfeno

alternative=Australian humpback dolphins, Tin Can Bay, 2016.jpg|eta|Australian humpback dolphins, Tin Can Bay, 2016
La **Sahula delfeno** aŭ **Aŭstralia ĝibodelfeno** (*Sousa sahulensis*) estas specio de ĝibodelfeno kaj la kvara agnoskita specio de ĝibodelfeno kronologie. La specifa nomo *sahulensis* estas derivita el la Sahula Breto, kiu situas inter norda Aŭstralio kaj suda Nov-Gvineo, kie la Aŭstralia ĝibodelfeno vivas.

La specio estis science priskribita la 31an de julio 2014 en la gazeto *Marine Mammal Science* (Marmamula Scienco). En aŭgusto 2014, ne estis populacia ĉirkaŭkalkulo de la Sahula delfeno, sed baze sur la disponebla informaro pri vidaĵoj temas pri "kelkaj miloj".

## Referencoj 
Kategorio:Delfenoj
Kategorio:Cetacoj
Kategorio:Mamuloj de Aŭstralio
Kategorio:Faŭno de Nov-Gvineo
Atlantika ĝibodelfeno

alternative=Sousa teuszii1.jpg|eta|*Sousa teuszii*
eta|Komparo de grandeco kun la homo
eta|Cetacea range map Atlantic Humpback Dolphin
La **Atlantika ĝibodelfeno** (*Sousa teuszii*) estas specio de ĝibodelfeno kiu troviĝas en marbordaj areoj de Okcidenta Afriko, tre for el la hind-pacifikoceanaj areoj de la aliaj tri samgenraj specioj.

Ĝi estas konsiderata draste endanĝerita fare de la IUKN.

## Aspekto 
Krom sia geografia teritorio, tiu specio estas distingebla el la aliaj ĝibodelfenoj pro sia kvanto de vertebroj (ekz. unu malpli ol la Ĉina ĝibodelfeno) kaj pro sia nombro de dentoj (26 ĝis 31 paroj). Ili povas esti distingeblaj ankaŭ pro sia foertika korpo kun tre markata muzelo. Ili estas tipe ardezgrizaj dorse kaj flanke, nuance al helgriza ventre. La dorsa naĝilo estas malgranda kaj triangula, kaj kuŝas sur distinga kaj bone disvolvigita dorsa ĝibo.

## Referencoj
Kategorio:Delfenoj
Kategorio:Cetacoj
Kategorio:Draste endanĝerigitaj specioj
Kategorio:Faŭno de la Atlantiko
Kategorio:Vertebruloj de Okcidenta Afriko
Kategorio:Faŭno de Afriko
Preĝejo Ĉieliro de Maria (Bekecs)

La **preĝejo Ĉieliro de Maria** estas romkatolika monumento historia en vilaĝo Bekecs (Hungario).

## Historio 
La gotika kirko konstruiĝis antaŭ 1500 (laŭ eklezia fonto) aŭ en la 17-a jarcento. En 1903 la turo, en 1930 la plena preĝejo estis trakonstruita. La orgeno estis farita en 1903. Somere oni aranĝas interne ankaŭ koncertojn.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola sur montetodeklivo en korto, sed ankaŭ fera kruco staras en la korto (1864). La fasado estas malsimetria, la kvadrata turo plene reliefas kaj ankaŭ reliefas la duonronda ŝtuparejo. La navo finiĝas en plurlatera estas absido. Ankaŭ sakristio aliĝas al la absido. 

Kermeso okazas la 15-an de aŭgusto.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto 
* hungare

Bekecs
Bekecs
Ĝibodelfenoj

alternative=Sousa chinensis (1) by Zureks.jpg|eta|*Sousa chinensis*
eta
**Ĝibodelfenoj** estas membroj de la genro *Sousa*. Tiuj delfenoj estas karakterizitaj per rimarkindaj ĝiboj kaj longecaj dorsaj naĝiloj sur la dorso de plenkreskuloj de tiuj specioj. Ili troveblas proksime al marbordoj laŭlonge de tiuj de Okcidenta Afriko kaj en la Hinda Oceano el orienta Suda Afriko al Aŭstralio. Diversaj institucioj jam proponis dividi la hind-pacifikan specion en du apartajn speciojn: nome la Hind-Pacifika ĝibodelfeno kaj la Aŭstralia ĝibodelfeno.

## Aspekto 
La ĝibodelfenoj estas marbordemaj delfenoj kiuj troveblas laŭlonge de la marbordoj de Okcidenta Afriko kaj en la Hinda Oceano el orienta Suda Afriko al Aŭstralio, tio estas areoj kiuj povas diferencigi por apartaj specoj. La ĝibodelfenoj havas ĝibon ĉe la dorsa naĝilo, same kiel flankaĵon ĉe la ventraj flankoj. La dorsa naĝilo de ĝibodelfenoj estas iome glaveca. La brustaj naĝiloj estas konsiderinde malgrandaj kaj la vostobordoj havas tre markatan mezan noĉon. Ambaŭflanke de la makzeloj estas 30 ĝis 34 malgrandaj konus-formaj dentoj.

Ĵusnaskitaj ĝibodelfenoj estas krem- aŭ perl-nuance blankaj, multe kiel plenkreska beluĥo, dum plenkreskuloj havas sabloklorecan blankan koloron el la vosto al la muzelo. Iliaj flankoj estas malhelgrizaj, kaj iliaj ventroj estas pli helgrizaj.Plenkreskuloj povaa atingi 1.8 ĝis 2.6 m kaj pezas game 100 ĝis 139&nbsp;kg.

## Dieto 
La ĉefa dieto de la ĝibodelfenoj konsistas el mugiloj kaj aliaj fiŝoj, kvankam la manĝokutimo estas tre nekonata, same kiel la animaloj mem ne estas tre konataj.

## Taksonomio 
* Genro de ĝibodelfenoj (*Sousa*):
** Ĉina ĝibodelfeno (*Sousa chinensis*)
** Plumba delfeno (*Sousa plumbea*)
** Atlantika ĝibodelfeno (*Sousa teuszii*)
** Sahula delfeno (*Sousa sahulensis*)

## Referencoj 
Kategorio:Delfenoj
Kategorio:Cetacoj
Selahattin Demirtaş

**Selahattin Demirtaș** (n. 10-an de aprilo 1973 en Palu, Turkio) estas turka politikisto de zaza origino (etno parenca al la kurdoj), iama kunprezidanto de la Halkların Demokratie Partisi (HDP) sed ankaŭ kurda verkisto. Dum la balotoj en 2014 por la ŝtata prezidento, li konkursis kiel unu el tri kandidatoj kontraŭ Erdoğan. Li estis arestita en novembro 2016 kaj estis en malliberejo en Edirne .

## Verkisto 
Dum la tempo antaŭ aresto en Edirne Demirtaş li verkis dek du rakontojn - "Rakontoj el la mondo de la komuna homo kaj rakontoj pri la freneza samtempeco de tute malsamaj mondoj".  Laŭ Günter Wallraff , lia libro *Seher* (Krepusko) estas mirinda literatura debuto. Eva Krafczyk  skribas: "Demirtas fariĝis verkisto en malliberejo kaj kreis spacon por si mem pere de vortoj. “(…) Li "rezignas pri akuza vojo - la malfacilaĵoj de la vivo ankaŭ estas tiel videblaj. . ". La 4-an de decembro 2018 la germana PEN-Centro nomumis Demirtaș kiel honoran membron. Lia dua libro, *Devran*, estis eldonita en 2019.

## Vidu ankaŭ 
Sherko Bekas

Murat Özyașar

## Ekstera ligilo 
Datumoj pri Selahattin Demirtaş en la retejo de la Turka Parlamento 

## Referencoj 
Kategorio:Viroj
Kategorio:Turkoj
Kategorio:Kurdoj
Kategorio:Turkaj verkistoj
(106538) 2000 WK63

**(106538) 2000 WK63** estas malrapide rotacianta apolona asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Lincoln Near-Earth Asteroid Research* elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas en orbita resonanco 1:2 kun Marso.

Ĝia tre discentra, kvazaŭ kometa orbito krucas tiujn de Merkuro, de Venuso, de la Tero kaj de Marso, kaj etendiĝas preskaŭ ĝis tiu de Jupitero ; ĝi do estas merkurrenkonta, venusrenkonta, terrenkonta kaj marsrenkonta asteroido.

* Ĝia merkura MOID estas 0,1499 astronomia unuo, tie estas 22,425 milionoj da km.
* Ĝia venusa MOID estas 0,07044 astronomia unuo, tie estas 10,538 milionoj da km.
* Ĝia tera MOID estas 0,1242 astronomia unuo, tie estas 18,582 milionoj da km.
* Ĝia marsa MOID estas 0,1587 astronomia unuo, tie estas 23,735 milionoj da km.
* La  ĝi pasis al 0,08582 astronomia unuo (12,839 milionoj da km) de Venuso.
* La  ĝi pasos al 0,07269 astronomia unuo (10,874 milionoj da km) de tiu ĉi planedo.
* La  ĝi pasis al 0,1664 astronomia unuo (24,897‭ milionoj da km) de la Tero.
* La  ĝi pasos al 0,09086 astronomia unuo (13,593 milionoj da km) de nia planedo.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Apolonaj asteroidoj
Kategorio:Merkurrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Venusrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Murat Özyaşar

**Murat Özyașar** (n. 1979, Dijarbakır), estas turka verkisto kaj instruisto de kurda origino.

En 2008 li gajnis la premion Haldun Taner Öykü kaj en 2009 la premion Yunus Nadi Öykü kun sia unua libro *Ayna Çarpması* (Spegula kraŝo) Li eldonis sian duan rakontlibron ''Sarı Kahkaha'yı* (Flava Rido), en 2015 . Liaj libroj estis tradukitaj al la franca (ĉe eldonejo *Kontr*), kurda kaj persa (ĉe eldonejo *Anima Pub*).

## Verkaro 
* *Ayna Çarpması*, mallonga rakonto, Istanbulo, eld. DoğanKitap, 2008
* *Sarı Kahkaha*, mallonga rakonto, Istanbulo, eld. DoğanKitap, 2015
* *Aslı Gibidir: Diyarbakır Hikâyeleri,'' İstanbulo, eld. DoğanKitap, 2019

## Vidu ankaŭ 
Selahattin Demirtaş

Sherko Bekas

## Ekstera ligilo 
(ĉeĥaj subtekstoj) Türkçe okuma kitabı - Murat Özyaşar (filmeto)

## Referencoj 
Kategorio:Kurdoj en Turkio
Kategorio:Turkaj verkistoj
Kategorio:Turkio
106545 Colanduno

'*106545 *Colanduno'''* estas tre malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Jeffrey S. Medkeff elde la Observatorio Junk Bond en Sierra Vista (Arizono, Usono).

Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 9:4 kun Jupitero.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras Derek Colanduno, kiu produktas kaj vigligas *Skepticality'', podkastan debaton, kiu raportas sciencajn novaĵojn kaj kritike komentas  kaj pseŭdosciencojn. Lia laboro promocias sciencon kaj informis milojn da aŭskultantoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Jeffrey S. Medkeff
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Socialista Partio de Albanio

La **Socialista Partio de Albanio** (albane: Partia Socialiste kaj Shqipërisë, PS aŭ PSSh), estas maldekstrema politika kaj socialdemokratia partio en Albanio.

La Socialista Partio de Albanio estas membro de la Partio de Eŭropaj Socialdemokratoj(PES) kaj membro de la Socialista Internacio. La oficiala gazeto de la partio estas Zëri i Popullit, kiu estis la organo de ĝia antaŭulo, la Laborpartio de Albanio (PPSh).

## Historio 
La Socialisma Partio estas rekta posteulo al la Laborpartio de Albanio, kiu regis Albanion dum preskaŭ 50 jaroj kiel la sola restanta stalinisma ŝtato en la mondo, sub la gvidado de Enver Hoĝa ĝis 1985 kaj Ramiz Alia ĝis 1992.

## Politikaj pozicioj 
La partio kompromitis en sia 2013-partia platformo anstataŭigi la fiksan enspezan imposton per pli progresiva impostado. La partio ankaŭ subtenas impost-financitan Universala sanzorgado. Partia estro Edi Rama indikis, ke li subtenas GLATajn rajtojn kaj Registrita partnereco. La partio estas konsiderata socialdemokratia.

## Balotoj 
## Referencoj 
Kategorio:Socialdemokratiaj partioj en Eŭropo
Kategorio:Socialdemokratiaj partioj
Kategorio:Socialismaj partioj
Kategorio:Socialismaj partioj en Eŭropo
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1991
Pulikario

[eta|dekstra|200ra|*Pulicaria wightiana* en [Hajderabado, Barato.]]
**Pulikario** (latine *Pulicaria*) estas genro de florplantoj el la familio Asteracoj.
La botanikisto Joseph Gaertner difinis tiun ĉi genron en 1791 en *De fructibus et seminibus plantarum* (Gaertner 1791, p. 461).

**Reprodukta organo**: Kapitulo enhavanta du tipojn de flavaj floroj:
* langetformaj en la bordo
* tubformaj en la mezo

**Plej konata specio:**
* *Pulicaria dysenterica* (L.) Gaertner Pulikario kontraŭdisenteria

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Asteracoj
Buŝnazmasko

[eta|De kie venas la sanmasko? - video de la jutuba kanalo [Scivolemo (projekto)|Scivolemo.]]
eta|Spirprotektmasko
eta|polvomasko
eta|Memfarita masko el ŝtofo
**Buŝnazmasko** (ankaŭ **duonvizaĝmasko** aŭ **sanmasko**) estas masko kio kovras la nazon kaj la buŝon. En la sanzorgado kaj industrio ili estas uzataj kiel spirprotektmasko aŭ oksigenmasko aŭ kiel protekto kontraŭ likvomakuletoj kaj virusoj.

Jam fine de la 20-jarcento ili populariĝis en kelkaj orientaziaj landoj ĉefe kontraŭ poluado, kaj tutmonde pro evito de malsufero pro alergioj kaj evito de kontaĝo de diversaj malsanoj inter kiuj COVID-19.

## Vidu ankaŭ 
* Kirurgia masko
* Kronvirusa malsano
* Vizaĝoŝirmilo

Kategorio:Ŝirmaj helpiloj
Kategorio:Maskoj
Oliveca martestudo

alternative=Olive ridley sea turtle cropped.jpg|eta
eta|Arealoj
La **Oliveca martestudo** (*Lepidochelys olivacea*), konata foje kiel **Pacifika martestudo**, estas specio de martestudo en la familio *Cheloniidae*. La specio estas la dua plej malgranda kaj plej abunda el la martestudoj de la tuta mondo. *Lepidochelys olivacea* troviĝas en varmaj kaj tropikaj akvoj, ĉefe en Pacifiko kaj en la Hinda Oceano, sed ankaŭ en varmaj akvoj de Atlantika Oceano.

Tiu testudo kaj la samgenra Kempa martestudo estas tre bone konataj pro sia unika amasnestumado nome el la hispana "arribada", kie miloj da femaloj kunvenas sur la sama strando por ovodemeti.

## Notoj 
Kategorio:Vundeblaj specioj
Kategorio:Endanĝeritaj specioj
Kategorio:Reptilioj
Kategorio:Testuduloj
Valentín Elizalde

**Valentín Elizalde Valencia** (Jitonhueca, Sonora, 1-a de februaro 1979 - Reynosa, Tamaulipas, 25-a de novembro 2006), ankaŭ konata kiel "*El Gallo de Oro*" ("La ora koko"), estis meksika kantisto. Elizalde specialiĝis pri regiona meksika muziko kun la ĝenroj de Banda kaj Norteño.

La 25an de novembro 2006, Elizalde estis murdita per pafoj fare de murdistoj post la fino de koncerto.

Kategorio:Hispanlingvaj kantistoj
Kategorio:Meksikaj kantistoj
Mara ekosistemo

[eta|300px|dekstra|Koralrifoj formas kompleksajn marajn ekosistemojn kiuj havigas enorman [biodiversecon.]]
**Maraj ekosistemoj** estas la plej grandaj akvaj ekosistemoj de la Tero kaj estas distingitaj pro siaj akvoj kiuj havas tre altan enhavon da salo. Tiuj sistemoj kontrastas kun la nesalakvaj ekosistemoj, kiuj havas pli malaltan enhavon de salo. Maraj akvoj kovras pli ol 70% de la surfaco de la Tero kaj estas kalkulita pri pli ol 97% de la akvodisponeblo de la Tero kaj pri 90% de la loĝebla spaco sur la Tero. Maraj ekosistemoj inkludas ĉemarbordajn sistemojn, kiel la salmarĉoj, kotejoj, maralgejoj, mangrovoj, rokaj intertajdaj sistemoj kaj koralrifoj. Ili etendiĝas ekster la marbordoj por inkludi ĉebordajn sistemojn, kiel en la surfaca oceano, pelagoceanaj akvoj, profunda maro, oceanaj hidrotermaj fontoj, kaj la margrundo. Maraj ekosistemoj estas karakterizitaj per la biologia komunumo de organismoj kiuj estas asociaj kaj ties fizika medio.

## Notoj 
Kategorio:Akva ekologio
Kategorio:Ekosistemo
Kategorio:Biologia oceanografio
Kategorio:Mara biologio
Kategorio:Akvoplantoj
Kategorio:Fiŝkapta scienco
Kategorio:Akvo
Kategorio:Oceanografia terminologio
Damares Alves

**Damares Regina Alves** estas brazila evangelia advokato kaj pastoro. ŝi estas ministro pri virinoj, familio kaj homaj rajtoj de la registaro de Jair Bolsonaro ekde 2019.

## Biografio 
Damares Naskiĝis en la ŝtato Paranao en 1964. Ankoraŭ infano, li loĝis en Bahio, Alagoaso kaj Serĝipo kaj ankaŭ loĝis en São Carlos, en la interno de San-Paŭlo. Ĉi tiuj ripetaj lokaj ŝanĝoj estis ligitaj al la profesio de la patro, Henrique Alves Sobrinho, kiu estis pastoro. Sub patra influo, Damares ankaŭ fariĝis pastoro.

En 1995 Damares aliĝis al la nove kreita partio Progresista, kaj en 1999, li translokiĝis al Braziljo, por labori kiel parlamenta asistanto, en la oficejo de deputito Josué Bengtson (PTB-PA), ankaŭ pastoro. Li ankaŭ laboris por federacia deputito Arolde de Oliveira (PSD), senatano elektita de Rio-de-Ĵanejrio en 2018, kaj kies sukceso ĉe la balotoj en oktobro ŝuldiĝis grandparte al la subteno de la nomita "Klano Bolsonaro".

Ekde 2013, dum prelego en preĝejo en Mato Grosso do Sul, Damares sin prezentis kiel advokato kaj majstro pri edukado, konstitucia juro kaj familia juro, kvankam ŝi neniam ricevis magistron kaj estas nuligita de la Brazila Avantaĝo.

## Polemikoj 
### Jesuo sur guava arbo 
Damares fariĝis la celo de ŝercoj kiam filmeto, en kiu li aperas predikante en preĝejo, iris viral en la interreto. En la video, ŝi rakontas la oftajn misuzojn, kiujn ŝi estus suferinta kiel infano, kio kaŭzus ŝin voli mortigi sin. ŝi diris, ke ŝi prenis venenon kaj grimpis gujavo arbo, kie ŝi intencis mortigi sin. Ĉe la supro de la arbo, ŝi estus vidinta la figuron de Jesuo Kristo, kiu estus konvinkinta ŝin rezigni. Sur sociaj amaskomunikiloj, la filmeto fariĝis objekto de malhonoro, kiun prezidanto Jair Bolsonaro nomis "hontinda", kvankam Damares mem diris, ke ŝi ne ofendas la komentojn.

### La Knabo portas bluon, La knabino portas rozkoloron 
Post la inaŭguro de Jair Bolsonaro kiel prezidanto, filmeto en kiu Damares festas la venkon, proklamante, ke "la nova erao komenciĝis, kaj ke nun knabo surhavas bluon kaj knabino portas rozkoloron", fariĝis populara en sociaj retoj. La video kondukis al la "koloro havas neniun ĝenro" movadon. Poste ŝi klarigis, ke ŝi uzis nur "metaforon". Tamen kritiko daŭris, precipe de kompanioj kaj artistoj.

### Scienca Negaciismo 
En intervjuo kun Fé em Jesus, farita de pastoro Cynthia Ferreira, Damares estis implikita en nova polemiko provinte nei la evoluan teorion. Tiutempe la ministro deklaris, ke la evangeliisma eklezio perdis spacon en historio kaj scienco pro la instruado de evoluciismo en lernejaj medioj, bedaŭrante, ke Evangeliisma Eklezio .

## Referencoj 
Kategorio:Brazilaj politikistoj
Kategorio:Pastoroj
Kareto

eta|dekstre|alt= Photo of a loggerhead swimming above a reef|Matura kareto.
[alternative=Elterjedési területe|eta|[Arealo]]
[eta|250ra|Kategorioj de minacataj specioj laŭ la ([Ruĝa Listo de IUCN); EX signifas formortintan, EW formortintan en naturo, CR draste endanĝerigitan, EN endanĝerigitan, VU vundeblan, NT preskaŭ minacatan, LC malplej zorgigan.]]
**Kareto** (*Caretta caretta*) estas specio de monotipa genro de oceana martestudo distribuita tra la tuta mondo. Ĝi estas mara reptilio, kiu apartenas al la familio *Cheloniidae* (Keloniedoj). La averaĝa kareto estas ĉirkaŭ 90 cm en karapaca longo se temas pri plenkreskulo. La plenkreska kareto pezas proksimume 135 kg, kaj la plej grandaj specimenoj pezas pli ol 450 kg. La haŭto gamas el flava al bruna, kaj la konko estas tipe ruĝecbruna. Neniu ekstera diferenco laŭ sekso estas vidita ĝis la testudo iĝas plenkreskulo, kiam la plej evidenta diferenco estas ke la plenkreskaj maskloj havas pli dikajn vostojn kaj pli mallongajn subkonkojn ol la femaloj.

La kareto troviĝas en la Atlantiko, Pacifiko, kaj Hinda Oceanoj, same kiel en la Mediteranea Maro. Ĝi pasigas plej el sia vivo en habitatoj de sala akvo kaj estuaroj, kaj inoj venas por mallonge surstranden por ovodemeti. La kareto havas malaltan reproduktan indicon; femaloj demetas averaĝe kvar fojojn kaj poste iĝas malaktivemaj kaj ne produktas ovojn dum du ĝis tri jaroj. La kareto atingas seksan maturecon post 17–33 jaroj kaj havas vivodaŭron de 47–67 jaroj.

La kareto estas ĉiomanĝanta, kiu manĝas ĉefe profunde vivantajn senvertebrulojn. Ties grandaj kaj povaj makzeloj utilas kiel efektivaj iloj por disigi siajn predojn. Junaj karetoj estas ekspluatitaj de nombraj predantoj; la ovoj estas speciale vundeblaj fare de surteraj organismoj. Kiam la testudoj atingas plenkreskecon, ilia enorma grando limigas la predadon al granda maraj animaloj, kiel ŝarkoj.

## Minacoj 
Nun la nombro de la sovaĝaj neĝleopardoj estas tre malgranda, tial ĝi jam estis difinita de la Internacia Ligo por Protekti la Naturon kaj Naturan Riĉfonton kiel unu el la protektataj bestoj. En la mondo nur dekkelkaj zoologiaj ĝardenoj bredas neĝleopardon. La specio estas listigata en la Internacia Unio por la Konservo de Naturo kun la statuso **endangerigita** (**EN**)
.
## Bildaro 

Babylogger.jpg
Hatchling Loggerhead Sea Turtles near Atlit Israel.jpg|
Loggerhead turtle.jpg
Loggerhead Sea Turtle in blue water near Alung Banua Reef.jpg
Loggerhead Sea Turtle (Caretta caretta) 2.jpg
Sea turtles Caretta caretta.jpg|

## Notoj 
Kategorio:Vundeblaj specioj
Kategorio:Endanĝeritaj specioj
Kategorio:Reptilioj
Kategorio:Testuduloj
Ricardo Salles

**Ricardo de Aquino Salles** estas brazila advokato, administranto kaj politikisto. Li estas la nuna Ministro pri Medio de Brazilo.

Li estis privata sekretario de la guberniestro de San-Paŭlo, Geraldo Alckmin, de 2013 ĝis 2014, kaj Sekretario pri la Medio de San-Paŭlo de 2016 ĝis 2017. En 2006, li fondis la Movimento-Rekta Brazilo (MEB), organizo vicigita kun la tiel nomata Novdekstrismo kaj partnero de Instituto Millenium., administra improbeco, Li estas metita kiel defendanto, ke li favoras kontraŭleĝajn orajn ministojn, favorante kamparanojn senarbarigi Amazonon, krimojn en indiĝenaj teroj kaj malligi mediajn leĝojn.

## Referencoj 
Kategorio:Brazilaj politikistoj
Kategorio:Brazilaj advokatoj
Khea

**Ivo Alfredo Thomas Serue** (Mar del Plata, provinco Bonaero, Argentino, 13 aprilo 2000) pli konata per sia sceneja nomo **Khea**, estas argentina repo-kantisto. Li kunlaboris en kantoj kun OneRepublic, Blackbear, Bad Bunny, Yung Pinch, Eladio Carrion, Dalex, Sech, Cazzu, Duki Lucho SSJ kaj TINI inter aliaj. 

En majo 2019 li atingis la nombron de 14 milionoj de monataj aŭskultantoj en Spotify kaj pozicion en la 180a plej aŭdita de la mondo.

Kategorio:Argentinaj kantistoj
Heng Samrin

**Heng SAMRIN** () estas kamboĝa politikisto, kiu funkciis kiel prezidanto de la Nacia Asembleo de Kamboĝo. Inter 1979 kaj 1992, li estis *de facto* estro de la Popola Respubliko Kampucheo (1979–1989) kaj Ŝtato Kamboĝo (1989–1992), subtenitaj de Vjetnamio, kaj ĝenerala sekretario de la Partio Popola Kamboĝa de 1981 ĝis 1991. Li estas membro de parlamento ekde 1993. En la aĝo de 86 jaroj, li estas la plej maljuna parlamentano de Kamboĝo. Lia honora titolo estas "Samdech Akeak Moha Ponhea Chakrei Heng Samrin" ().

Kategorio:Kamboĝaj politikistoj
Kategorio:Ŝtatestroj de Kamboĝo
Kategorio:Kamboĝaj komunistoj
Kategorio:Kamboĝaj revoluciuloj
Kategorio:Kamboĝaj budhanoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Kamboĝo
Sterkoskarabo

eta|dekstre|260ra|*Circellium bacchus*, ruligulo.
**Sterkoskaraboj** estas skaraboj kiuj manĝas sterkon/fekaĵojn. Kelkaj specioj de sterkoskaraboj povas enterigi fekaĵojn de 250 fojojn sia propra maso en unu nokto.

Multaj sterkoskaraboj, konataj kiel *ruliguloj*, ruligas fekaĵojn en buloj, kiuj estos poste uzataj kiel manĝofonto aŭ reproduktejoj. Aliaj, konataj kiel *tuneluloj*, enterigas la fekaĵojn tie kie ili trovas ilin. Tria grupo, la *fosistoj*, nek ruligas nek tunelas: ili simple vivas en la fekaĵo. Ili estas ofte altiritaj de la fekaĵoj kolektitaj de kuniklostrigoj. Estas specioj de sterkoskaraboj de diferencaj koloroj kaj grandoj, kaj kelkaj funkciaj trajtoj kiel la korpomaso (aŭ biomaso) kaj gambolongo povas havi altajn nivelojn de varieblo.

Ĉiuj specioj apartenas al la superfamilio "Scarabaeoidea", plej el ili al la subfamilioj "Scarabaeinae" (Skarabenoj) kaj "Aphodiinae"" (Afodienoj) de la familio "Scarabaeidae" (Skarabedoj aŭ skaraboj). Ĉar plej specioj de Skarabenoj manĝas nur fekaĵojn, tiu subfamilio estas ofte kromnomita *veraj sterkoskaraboj*. Estas fekomanĝantaj skaraboj kiuj apartenas al aliaj familioj, kiel la "Geotrupidae" (Geotrupedoj aŭ *terboraj sterkoskaraboj*). Nur la Skarabenoj jam enhavas pli ol 5,000 speciojn.

La noktema afrika sterkoskarabo *Scarabaeus satyrus* estas unu el la malmultaj konataj senvertebruloj kiuj navigas kaj orientigas sin pere de la Lakta Vojo.

## Taksonomio 
Sterkoskaraboj ne estas unusola taksonomia grupo; sterkomanĝado troviĝas en nombraj familioj de skaraboj, kaj tiel tiu kutimo ne povas esti atribuita aŭ evoluiginta nur unufoje.
* Koleopteroj (ordo), skaraboj
** *Scarabaeoidea* (superfamilio), skaraboj (plejparto da familioj en tiu grupo ne uzas fekaĵojn)
*** *Geotrupidae* (familio), "ter-boraj sterkoskaraboj"
*** *Scarabaeidae* (familio), "skaraboj" (ne ĉiuj specioj uzas fekaĵojn)
**** *Scarabaeinae* (subfamilio), "veraj sterkkoskaraboj"
**** *Aphodiinae* (subfamilio), "malgrandaj sterkoskaraboj" (ne ĉiuj specioj uzas fekaĵojn)

## Notoj 
Kategorio:Insektoj
Kategorio:Skarabedoj
Duki

**Mauro Ezequiel LOMBARDO** (n. la 24-an de junio 1996 en Almagro, Argentino), pli konata kiel **Duki**, estas argentina repa kantisto. Konataj liaj kantoj estas ''She Don't Give A Fo* (kun Khea), *Hello Cotto*, *Sin Culpa* (kun Drefquila), *Goteo'' ktp. Lia kariero ekis en 2013.

Kategorio:Argentinaj kantistoj
Kategorio:Repkantistoj
Kategorio:Kantverkistoj
Moskva-Tovarnaja-Kurskaja (stacio)

**Moskva-Tovarnaja-Kurskaja** () estas haltejo sur la Linio MCD-2 Kursko–Riĵskij de la Moskvaj centraj diametroj en Moskvo.

## Interkonektoj 
* →   linio (stacio '**)
* →   linio (stacio **')
* →   (stacio *Serp i Molot*)

## Vidu ankaŭ 
* Moskvaj centraj diametroj
* Linio MCD-2

## Eksteraj ligiloj 
* 
* en retejo tochka-na-karte

Kategorio:Fervojaj stacioj kaj haltejoj de Moskvo
Kategorio:Linio MCD-2
Kategorio:Stacioj de Moskvaj centraj diametroj
Marjina Roŝĉa

**Marjina Roŝĉa** () havas plurajn signifojn:

* **Marjina Roŝĉa (distrikto de Moskvo)**, distrikto de Nord-Orienta administra arondismento, Moskvo, Rusio.

* **Marjina Roŝĉa (BKL Moskvo)**, stacio sur Bolŝaja kolcevaja linio de Metroo de Moskvo.
* **Marjina Roŝĉa (stacio)**, stacio sur Linio MCD-2 kaj Linio MCD-4 de Moskvaj centraj diametroj.
* **Marjina Roŝĉa (stacio de Moskva metroo)**, stacio sur Metrolinio Lublinsko-Dmitrovskaja de Metroo de Moskvo.
Ferenc Hajós

**Ferenc Hajós** [hajOŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hajós Ferenc** estis slovenia hungara juĝisto, diplomato, ambasadoro. Lia avo estis Mihály Hajós.

Ferenc Hajós naskiĝis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Ferenc Hajós devenis el varia hungara-slovena familio apartenanta al la hungara minoritato en Jugoslavio. Li lernis en Lendava, pli poste en Murska Sobota (li lernis ankaŭ muzikon), fine li akiris juran diplomon en Zagreba universitato en 1958. Dum la studentaj jaroj li estis ankaŭ pianisto por helpi sian buĝeton. Post siaj studoj li estis dirigento en Murska Sobota, poste juĝisto en Lendava. Ekde 1963 li partoprenis en laboroj pri minoritataj aferoj. Inter 1992-1998 li estis la unua ambasadoro de la ĵus sendependa Slovenio al Hungario kaj Ukrainio kun rezidejo en Budapeŝto. Ekde 1999 li estas membro de la Komitato por la Protekto de Naciaj Minoritatoj de la Konsilio de Eŭropo. Li ricevis hungaran premion en 1991. Lia edzino estas slovenino, kiu naskis 2 gefilojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Egyenjogúság és alkotó jellegű együttélés* (1982)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Slovenaj juĝistoj
Kategorio:Slovenaj diplomatoj
Kategorio:Sloveniaj hungaroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Frigyes Hack

**Frigyes Hack** [fridjeŝ hak], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Hack Frigyes Mihály** estis hungara matematikisto, informatikisto, mezlerneja kaj altlerneja instruisto, vikipediisto. Lia filo estis Péter Hack.

Frigyes Hack naskiĝis la  en Újpest, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Frigyes Hack maturiĝis en gimnazio en 1951, poste li akiris matematikan-fizikan diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1955, geometrian diplomon en 1960. Post la unua diplomo li laboris en Szombathely, inter 1956-1965 li instruis en gimnazio en Budapeŝto. Li instruis inter 1963-1996 en la menciita universitato, poste li pensiuliĝis. En 1975 li doktoriĝis, en 1996 li akiris sciencan gradon Ph.D.. Ekde 2006 ĝis sia morto li verkis artikolojn en la hungara Vikipedio. Lia edzino naskis 2 filojn.

## Liaj elektitaj libroj (kunaŭtoro) 
* *Függvénytáblázatok: Matematikai összefüggések* (1967, poste preskaŭ ĉiujare eldonita)
* *Tanári segédkönyv* (1972)
* *Az Eötvös Loránd Tudományegyetem Természettudományi Karának Szakmódszertani Közleményei VII.* (1974)
* *Bevezetés a számítástudományba* (1979)
* *ABC 80* (1983)
* *Fejezetek az informatikából* (1992)
* *Matematika feladatgyűjtemény I-II.* (1997)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj komputosciencistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
(106577) 2000 WB95

**(106577) 2000 WB95** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Lincoln Near-Earth Asteroid Research* elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas en  5:9 kun Marso kaj 7:2 kun Jupitero.

Ĝia discentra orbito ekstere malproksime tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,217092 astronomia unuo, tie estas 32,477 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Mihály Hajós

**Mihály Hajós** [mihAj hajOŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hajós Mihály** estis hungara advokato, notario. Lia nobela antaŭnomo estis *kakasdi* [kakaŝdi], lia nepo estis Ferenc Hajós.

Mihály Hajós naskiĝis la  en Kolozs (Transilvanio, Aŭstra Imperio, nuntempa Cojocna en Rumanio), li mortis la  en Alsólendva (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Lendava en Slovakio).

## Biografio 
Mihály Hajós akiris juran diplomon, poste li estis advokato. Inter 1863 kaj 1872 li estis notario en Tapolca. En la urbeto estis agema kaj fervora homo, ekzemple li fondis la memservan fajrobrigadon. En 1872 distrikta juĝejo estis establita en Alsólendva, kie Hajós akiris postenon kaj ankaŭ tie li fervoris. Li establis fajrobrigadon, strebis por la fervoja linio, la lokaj sportoj kaj ŝparkaso, ktp. Li ricevis la titolon reĝa konsilisto kaj de la urbo eternan membrecon en la urba urbestraro. Li havis edzinon.

## Memorigiloj 
* memortabulo en Lendava (2003)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj advokatoj
Kategorio:Hungaraj notarioj
Orcelo

eta|Irrawaddy dolphin-Orcaella brevirostris by 2eight
eta|Cetacea range map Irrawaddy Dolphin
eta|Anim1018 - Flickr - NOAA Photo Library
La **orceloj** (*Orcaella*) estas genro de cetacoj kiu enhavas du membrojn: nome la Kurtkapa orcelo (*Orcaella brevirostris*) kaj la Aŭstralia orcelo (*Orcaella heinsohni*). Tiu ĉi genro estis delonge konsiderita monotipa kun ununura specio de Kurtkapa orcelo; sed en 2005 supozitaj populacioj de Kurtkapa orcelo kiu loĝis en la regiono de Aŭstralio/Nov-Gvineo estis trovitaj tre diferencaj kaj estis deklarita aparta nova specio kaj nomita Aŭstralia orcelo.

## Taksonomio 
La orceloj (*Orcaella*) enhavas du el la 35 specioj de oceanaj delfenoj kiuj formas la cetacan familion de Delfenedoj. La filogenetika statuso de *Orcaella* estis delonge konfuza. Kvankam la orceloj kunhavas similajn eksterajn trajtojn kun la Monodonedoj (narŭaloj) genetika studo estrita de Arnason kaj Gretarsdottir identigis la 'Iravadian delfenon' kiel certaj delfenedoj. En tiu studo, la filogenetika informaro akirita el tre ripetita DNA (hrDNA) komponanto karaktera de ĉiuj cetacoj montris, ke la genro "Orcaella" kunhavas proksimajn rilatojn kun la Delfenedoj pli ol kun la Monodonedoj.

Ĵusaj molekulaj analizoj indikis, ke la genro "Orcaella" estas tre proksime rilata al la orko de la genro "Orcinus", ambaŭ el kiuj kune formas la subfamilion Orcinenoj.

## Notoj 
Kategorio:Delfenoj
Kategorio:Cetacoj
Retpoŝta Hibrida letero

**Hibrida retletero** estas liverita uzante kombinaĵo de elektronika kaj fisika liverado. Kutime, temas pri ciferecaj datumoj senditaj kiel retleteron, kaj presitaj sur papero ĉe prescentroj proksimaj al la celita fizika adreso, kaj fine liveritaj kiel tradicia fizika letero. La avantaĝo por la sendinto estas ke li ne devas pagi la koston de presado; aliflanke la poston ŝparas parton de la kostoj de transportado; Kaj la ricevanto ricevas la poŝtaĵon pli rapide.

Kategorio:Retpoŝto
Kategorio:Letero
Kategorio:Poŝto
Kategorio:Komunikado
Spekea gazelo

alternative=Speke's Gazelle (Gazella spekei) (5531902945).jpg|eta|Speke's Gazelle (Gazella spekei) (5531902945)
La **Spekea gazelo** (*Gazella spekei*) estas la plej malgranda el la specioj de gazelo. Ĝi estas limigita al la Korno de Afriko, kie ĝi loĝas en ŝtoneca arbustaro, herbejaj stepoj, kaj duon-dezertoj. Tiu specio estis foje konsiderata kiel subspecio de la Dorkas-gazelo, kvankam tio estas nuntempe jam amplekse malakceptata. Akra habitata fragmentado malhelpas la taksadon de la naturaj migrantaj aŭ nomadaj modeloj de *G. spekei*. Ties nombroj estas sub minaco, kaj spite de la pliigo en populacio, la IUKN en 2007 anoncis, ke ties statuso estis ŝanĝita el vundebla al endanĝerita. Kaptiva populacio estas retenita, kaj la natura populacio ekzistas en malpli ol dekoj da miloj. Je 2008, tiu gazelo estis klasita kiel endanĝerita en la Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj.

La Spekea gazelo estis nomita laŭ John Hanning Speke, nome brita esploristo de Centra Afriko.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Spekea gazelo
* Fotoj de Spekea gazelo en Al Ŭabra Rezervejo

Kategorio:Endanĝeritaj specioj
Kategorio:Gazeloj
Kategorio:Mamuloj de Afriko
Kategorio:Faŭno de Etiopio
Kategorio:Faŭno de Orienta Afriko
Komuna nomo

En Esperanto la vortokombino **komuna nomo** povas havi plurajn signifojn:
# Ĝi povas esti *libera vortokombino,* kaj indiki nomon, komunan al pluraj aferoj; kiel kutime okazas pri la liberaj vortokombinoj, oni povas varii la komponantojn, anstataŭigante ilin per sinonimoj, sen ŝanĝi la signifon de la tuto; ekz‑e samsence eblas diri «kuna nomo», «suma nomo», «resuma nomo», «supernocia nomo». Samkiel la aliaj liberaj kombinoj tiu signifo ne estas termino, kaj ne bezonas aparatan artikolon en Vikipedio (aŭ alia enciklopedio).
# Ĝi krome estas tradicia *termino gramatika,* difinita sub Komuna nomo (substantivo). Tiusence ĝi estas uzata en PAG (§29), en PIV, kaj en ReVo ().
# Iam (precipe en tradukoj en la angla Vikipedio) ĝi estas misuzata anstataŭ la pli preciza kaj tradicia termino Esperanta «komunlingva nomo» aŭ ordinara nomo.

## Vidu ankaŭ 
* Nomo

Kategorio:Apartigiloj
Kategorio:Nomoj
Pulikario kontraǔdisenteria

**Pulikario kontraŭdisenteria**, *Pulicaria dysenterica*, estas specio el la familio Asteracoj.

## Priskribo 
Ovalaj folioj korformaj brakumantaj je la bazo, ofte ondaj, dentaj, griz/kotonecaj sube, 3,8 cm longaj.
Kapituloj 15-30 mm larĝaj; flavaj floroj langetformaj ekstere, dufoje pli longaj ol la involukro (vila kaj glandoza), kaj tubformaj meze.
La tuta planto altas ekde 30 ĝis 60 cm.

## Vivmedio 
Malsekaj herbejoj, fosaĵoj, disvastigita en meza kaj suda Eŭropa.

## Etimologio 
La nomo Pulikario venas el la latina *Pulicarius* (simila al puloj) kaj ĝi referencas al la kvalito kontraŭpulaj de kelkaj substancoj entenitaj en la planto, dum la epiteto kontraŭdisenteria referencas al alia trajto medicina kontraŭ iu intestaj malsanoj.

Kategorio:Asteracoj
Hamadria paviano

La **Hamadria paviano** (*Papio hamadryas*) estas specio de paviano el la familio de Cerkopitekedoj. Ĝi estas la plej norda el ĉiuj paviano, indiĝena de la Korno de Afriko kaj de la sudokcidenta pinto de la Araba Duoninsulo. Tiuj regionoj havigas habitatojn kun la avantaĝo por tiu specio de pli malmultaj naturaj predantoj ol la centraj aŭ sudaj afrikaj regionoj kie estas aliaj pavianoj. La Hamadria paviano estis religia animalo en la antikva Egipto kaj aperas en variaj roloj en la Religio de Antikva Egiptio, kaj de tie ties alternativa nomo de 'sakra paviano'.

## Fizika priskribo 
Krom la rimarkinda seksa dimorfismo (maskloj estas preskaŭ dufoje pli grandaj ol femaloj, kio estas komuna en la pavianoj

Maskloj havas korpon de ĝis 80&nbsp;cm kaj pezas 20–30&nbsp;kg; femaloj pezas 10–15&nbsp;kg kaj havas korpolongon de 40–45&nbsp;cm. La vosto aldonas pliajn 40–60&nbsp;cm al la longo, kaj finas per malgranda harartufo. Idoj estas tre malhelbrunaj aŭ nigraj kaj pli helaj post unu jaro. Hamadria paviano atingas seksan maturecon je 4 jaroj ĉe maskloj kaj inter 5 kaj 7 jaroj por maskloj.

## Fotaro 

Papio hamadryas Cologne Zoo.JPG|Masklo, femalo kaj junulo en la Bestoĝardeno de Kolonjo
Hamadryas baboon (Papio hamadryas) juvenile male.jpg|Juna masklo, Etiopio
Spinus-hamadryas-baboon-2015-11-n064465-w.jpg|Juna masklo, Prospect Park Zoo, Novjorko
Hamadryas baboon (Papio hamadryas) mother and baby.jpg|Patrino kun ido, Etiopio

## Notoj 
Kategorio:Faŭno de Afriko
Kategorio:Primatoj
Kategorio:Afrotropisa faŭno
Kategorio:Orientalisa faŭno
Kategorio:Mamuloj de Afriko
Kategorio:Cerkopitekedoj
Gojira

**Gojira** estas franca grupo de teknika mortmetalo, devena de Ondres. Ĝi formiĝis en 1996 kun la nomo de Godzilla, poste adoptis la nomon de Gojira en 2001, kiu estas la origina nomo de la japana monstro, sekve al la eliro de la usona filmo Godzilla. La grupo havas kvar membrojn: Joseph Duplantier (kanto kaj ritma gitaro), la gvidanto; Mario Duplantier (baterio), frato de la unua; Christian Andreu (sola gitaro) kaj Jean-Michel Labadie (baso). Ekde ĝia formado, Gojira publikigis ses studiajn albumojn, de *Terra Incognita* (2001) al Magma (2016), kaj du DVD live.

Kvankam la muzikĝenro de Gojira estas mortmetalo kaj progresiva metalroko, la grupo distingas sin en la metalroka sceno per la ekologiisma kaj spirita temaro de iliaj kantoj. Krome, iliaj tutaj tekstoj estas skribitaj en angla. Koninte la sukceson inter la amatoroj en Francio ekde la eliro de ilia unua albumo en 2001, la grupo konis rapidege la famon en Usono, poste en la tuta mondo, tio kio kondukas ilin en la plej grandaj festivaloj, kiel la Wacken Turniro Aero kaj la Hellfest kaj por ludi kun grandaj grupoj kiel, Iron Maiden (Legacy of the Beast Tour 2018), Metallica, Slayer, Children of Bodom, aŭ ankoraŭ Lamb of God. Gojira ricevis en 2017 duoblan nomumon al la Grammy-premioj por la plej bona roka albumo kaj pli bona metalroka koncerto de la jaro kun Magma.

Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1996
Kategorio:Francaj mortmetalrokaj muzikaj grupoj‎
Kategorio:Francaj progresivmetalrokaj muzikaj grupoj
Kategorio:Kvartetoj
Kategorio:Nova Akvitanio
(106589) 2000 WN107

**(106589) 2000 WN107** estas apolona asteroido malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *Near Earth Asteroid Tracking* elde la stacio de Maui de la reto *GEODSS* sur la monto Haleakalā (Havajo, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 3:5 kun Marso.

Ĝia tre discentra orbito pasas inter tiuj de Venuso kaj de la Tero, kaj etendiĝas malproksimen trans la marsa orbito : ĝi estas do venusrenkonta, terrenkonta kaj marsrenkonta asteroido, tamen, ĝi restas malproksima de Marso pro ĝia granda orbita klineco.

* Ĝia venusa MOID estas 0,10942 astronomia unuo (16,369 milionoj da km).
* Ĝia tera MOID estas 0,13295 astronomia unuo (19,890 milionoj da km).
* Ĝia marsa MOID estas 0,37364 astronomia unuo (55,896 milionoj da km).
* La , ĝi pasis al 0,1093 astronomia unuo (16,351 milionoj da km) de Venuso.
* La , ĝi pasos al 0,1052 astronomia unuo (15,738 miliono da km) de tiu ĉi planedo.
* La , ĝi pasis al 0,1465 astronomia unuo (21,914 milionoj da km) de la Tero.
* La , ĝi pasas al 0,1576 astronomia unuo (23,575 milionoj da km) de la Tero.
* La , ĝi pasos al 0,1619 astronomia unuo (24,227 milionoj da km) de nia planedo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Apolonaj asteroidoj
Kategorio:Venusrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000