Diana Spencer

[eta|Emblemo de nobeleco de Diana kiam ŝi estis la [Princo de Kimrujo|princino de Kimrujo]]
[eta|De maldekstre dekstren: Princo Karlo, Princino Diana, Nancy Reagan, [Ronald Reagan, Prezidanto de Usono; Novembro 1985]]
**Diana SPENCER** (**Diana Frances MOUNTBATTEN-WINDSOR**; naskiĝis la  en Sandringham, Norfolk, mortis la  en Parizo) estis filino de la nobela familio de Spencer, kaj la unua edzino de Princo Karlo, Princo de Kimrio. Tial, ŝia oficiala titolo estis *Princino de Kimrio.* Malgraŭ sia eksedziĝo en 1996, ŝi ofte estis konata publike kiel **Princino Diana**.
Ŝi estis patrino de la princoj William (naskiĝis en 1982) kaj Harry (naskiĝis en 1984).

Oni nomis ŝin ankaŭ *Lady Di*. Ankoraŭ vivante ŝi jam iĝis legendo kaj estis mondfama. Post ŝia morto ŝi ricevis la kromnomon ''Reĝino de l' koroj*, kiun jam portis en la 17-a jarcento Elisabeth Stuart, la edzino de la malbonŝanca Frederiko la 5-a (Palatinato).

Diana aprobis multajn bonfarajn projektojn, kiel la britan aidoso-helpon. Plej fame konata estis certe ŝia partopreno en la internacia kampanjo pri malpermeso de kontraŭpersonaj minoj.

Ĝis sia morto Diana estis unu el la plej fotitaj famuloj de la mondo. Ŝi mortis en la jaro 1997 pro aŭtoakcidento en Parizo. Kontraŭe al sia ekstera bildo, en sia edzeco kun Princo Karlo, ŝi estis profunde malfeliĉa virino, kiu suferis deprimon kaj provis eĉ sinmortigon.

## Fruaj jaroj 
Diana Frances Spencer naskiĝis en 1961 kiel tria filino de Edward John Spencer, Viscount Althorp (la onta 8-a Earl Spencer) (1924-1992), kaj ties edzino *The Honourable'' Frances Ruth Burke-Roche (filino de la 4-a Baron Fermoy) (1936-2004) en 'Park House' en la reĝa bieno Sandringham (Norfolk). Kiam ŝi naskiĝis, ŝia patro estis ankoraŭ 'Viscount Althorp' kaj Diana ne *Lady*, sed *The Honourable* Diana Frances Spencer. Ŝia malnove grafa familio de la alta brita nobeleco supreniris sub la Tudor-regno.

Ŝiaj gepatroj eksedziĝis en la jaro 1969, Diana restis kun sia patro. Kiam mortis ŝia avo, la 7-a *Earl Spencer* (1975), ŝi ricevis la titolon 'Lady Diana Spencer'.

Kiel plejmultaj infanoj de la brita alta klaso, Diana havis protektitan vivon. Ŝi anis lernejojn en Norfolk kaj Kent, kie ŝi estis mezbona lernanto. Deksesjara ŝi anis la 'Institut Alpin Videmanette', privata lernejo en Rougemont (Svisio). Poste ŝi laboris ĝis sia edziniĝo al Princo Karlo kiel infanĝardenisto en la *Young England*-infanĝardeno en la londona kvartalo *Pimlico*.

## Reĝa geedziĝo 
Diana renkontiĝis kun Princo Karlo jam en 1977 dum ĉasado en la familia bieno de la Spencer-familio, Althorp en Northamptonshire. Ilia rilato kvankam komencis nur en 1980. La 24-an de februaro 1981 la paro anoncis la oficialan fianĉiĝon. La geedziĝo okazis la 29-an de julio en tiu sama jaro en la londona Katedralo Sankta Paŭlo. Spektis la televiddissendon de la evento pli ol 750 milionoj da homoj tutmonde. Dum intervjuo en la jaro 1992 Diana diris ke tiu tago estis la plej terura de ŝia tuta vivo.

Post la geedziĝo de Lady Anne Hyde kaj Jakob la 2-a en la jaro 1659, Diana estis la unua anglino kiu edziniĝis al onta brita reĝo. La onta edzino de Reĝo Georg la 6-a, Elizabeth Bowes-Lyon, kiun oni nomis ankaŭ *Queen Mum*, ne estis anglino sed skotino (tamen ŝi naskiĝis en Londono kiel filino de angla patrino).

## Reĝino de l' koroj 
Dum la sekvaj jaroj Diana estis persekutata, paŝon post paŝo, de ĵurnalistoj kaj paparacoj. Komence timigita, ŝi baldaŭ iĝis belega, moderna virino, kiun ĉiuj amis pro ŝia ĉarma afabla maniero. Dum longa tempo la gazetoj montris kliŝon de romantika fabela ideala paro.

En 1982 ŝi naskis sian filon William, en 1984 Harry. Tiam la edzeco kun Princo Karlo jam estis en grava krizo, sed ĉio pri tio estis nepre kaŝenda.

En la jaro 1986 Diana renkontiĝis kun la filmproduktanto Dodi Fayed (1955-1997). Historie estas, aparte koncerne ties bonkorecon kaj engaĝiĝemon karitatan, por kelkaj historiistoj paraleloj kun la reĝino Adelajdo de Saksio-Meiningen.

## Rompiĝanta edzeco 
Komence de la fruaj 1990-aj jaroj la edzeco kun Princo Karlo tute rompiĝis. Diana suferis bulimion kaj deprimojn, eĉ provis sinmortigon. La disigo de la paro estis anoncita la  fare de la ĉefministro John Major en la brita *House of Commons*. Ĉar en tiu sama jaro la reĝa princino Anne kaj ŝia edzo Mark Phillips eksedziĝis, Princo Andrew, *Duke of York* kaj lia edzino Sarah, naskita Ferguson, disiĝis kaj ankaŭ fajro ekbrulis en la reĝa palaco Windsor, la Reĝino Elizabeth la 2-a (* 1926) dum parolado nomis la jaron 1992, *annus horribilis* (abomeninda jaro). La 28-an de aŭgusto 1996 la edzeco de la geprincoj de Kimrio estis definitive nuligita. Diana rajtis daŭre porti la titolon *Princino de Kimrio*, sed ne nomiĝi *reĝa moŝto*. Pro tio ŝi ricevis milionopezan (bonaĵon?), kiu ŝancelis la financojn de la Princo de Kimrio.

## Funebro 
### Elton John kantas 
Okaze de ŝia funebro, la 6an de septembro 1997, la konata kantisto Elton John kantis speciale adaptitan version de sia kanzono Candle in the wind. Prae la kanzono estis dediĉita al Norma Jean - jen fakte Marilyn Monroe.

### Parolado de Grafo Spencer 
*Charles Spencer* estas la sola vivanta frato de Diana, Princino de Kimrujo. Dum la diservo Grafo Spencer liveris tre kortuŝan memorparoladon, kiu entenis apenaŭ kaŝitajn riproĉojn kontraŭ la reĝino kaj ŝia familio. Tiam jen skandalo. La funebra diservo estis mondvaste televidigata.

Lian funebran paroladon taksis la gazeto *The Guardian* unu el la 14 plej bonaj paroladoj de la 20a jarcento. Do jen la traduko de tiu ĉi parolado okaze de la funebro de lia fratino, Diana, Princino de Kimrujo, la 6an de septembro 1997.

Jen la teksto de la parolado.

*Parolado de Grafo Spencer, okaze de la funebro de lia fratino Diana, Princino de Kimrujo, je la 6a de septembro 1997.*

*Tradukita de Pejno Simono unu tagon poste*

## Memoraĵoj 
Kelkaj memorlokoj estis starigitaj memore al princino Diana - la ĉefa estas la Fonto memore al princino Diana starigita en Hyde Park en centra Londono, sude de Lago Serpenteno.

Aliaj memorprojektoj estas la Ludejo Princino Diana kaj la Piedira Vojo Princino Diana. Ekzemple, en 1999, artisto Alison Jackson publikigis serion da nigraj kaj blankaj bildoj kun figuroj similaj al princino Diana en diversaj situacioj - ĉirkaŭbrakante bebon, montrante la trian fingron kaj pli.

La statuo "Flamo de la Libereco" (france Flamme de la Liberté) starigita en Parizo en 1989 kiel kopio de la flamo ĉe la fino de la torĉo en la Liberecstatuo, situas super la tunelo, kie princino Diana estis mortinta. . Ekde ŝia morto la statuo efektive fariĝis memorejo por princino Diana.

La 1-an de julio 2021, ŝia 60-a naskiĝtago, inaŭguriĝis statuo de Diana en ŝia plej ŝatata ĝardeno en Kensington-Palaco. Honore al la ceremonio, la ĝardeno estis restrukturita kaj ĉirkaŭ 4.000 novaj floroj estis plantitaj.

## Filmoj pri ŝia vivo 
* 1982: "Die Romanze von Charles und Diana" Surscenigo: Peter Levin; Catherine Oxenberg kiel Diana
* 1992: "Charles and Diana: Unhappily Ever After" Surscenigo: John Power; Catherine Oxenberg kiel Diana
* 1993: "Diana - Die wahre Geschichte" Surscenigo: Kevin Connor, kun Serena Scott Thomas kiel Diana
* 1996: "Diana" Surscenigo: David Greene, kun Julie Cox kiel Diana
* 1998: "Diana - Königin der Herzen" Surscenigo: Gabrielle Beaumont; kun Amy Seccombe kiel Diana
* 2005: "Charles und Camilla – Liebe im Schatten der Krone" Surscenigo: David Blair; kun Michelle Duncan kiel Diana

## Literaturo 
* Tom Levine: *Gegenspieler, Lady Diana – Königin Elisabeth*. Fischer 1999, ISBN 3-596-14494-9
* Andrew Morton: *Diana*. Droemer-Knaur 1997, ISBN 3-426-27079-X
* Paul Burrell: *Im Dienste meiner Königin*. Droemer-Knaur 1997, ISBN 3-426-27338-1
* 

## Titoloj 
* The Honourable Diana Spencer
* The Lady Diana Spencer
* Her Royal Highness The Princess of Wales
* Diana, Princess of Wales

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Elisabeth Stuart, ''Reĝino de l' koroj,* la edzino de Frederiko la 5-a (Palatinato)

## Eksteraj ligiloj 
* Portreto de Diana (germane)
* Memoroj de Diana Paĝo de la BBC, (angle).
* La brita monarkio (angle).
* La oficiala enketo pri la mortigo de Diana Spencer (angle)
* Pri la libro *The Diana Chronicles'' ("Kronikoj de Diana") (angle).

⚭
Kategorio:Britaj kaj anglaj princinoj
Kategorio:Britaj nobeloj
Kategorio:Britio
Kategorio:Popolaj sanktuloj