open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Flugo 007 de Korean Air

**Katastrofo de la flugo 007 de Korean Air** — pafa alterigo de pasaĝera aviadilo de sudkoreia flugkompanio Korean Air super la teritorio de Sovetunio. La 1-an de septembro 1983 Boeing 747-200A (flugo KAL007 de Anchorage sur Alasko ĝis Seulo en Sud-Koreio) pro nekonataj kaŭzoj devojiĝis kaj enflugis kelkdekon da kilometroj la aeran spacon de Sovetunio. En neklaraj ĝis nun cirkonstancoj ĝi estis pafe alterigita de sovetiaj ĉasaviadiloj, kio kaŭzis morton de ĉiuj pasaĝeroj troviĝantaj ene - sume 269 personoj.

## Rezulto 
Usona prezidento Ronald Reagan kondamnis la eventon, kiun nomis *masakro*, *barbaraĵo* kaj *krimo kontraŭ la homaro*. Rezulte de subita malplibonigo de usonaj-sovetuniaj rilatoj estis interalie malpermeso al Aeroflot flugi super la teritorio de Usono.

Oni ne klarigis ĝisfine kaj kaŭzojn de la deflankiĝo de la pasaĝera aviadilo (oni suspektas eraron pri aranĝo de aŭtopiloto), kaj motivojn, kiujn respektis sovetuniaj komandantoj, ordonante detrui pasaĝeran aviadilon. La nigra skatolo de KAL007 estis elmarigita de la sovetaj fakuloj, kion oni kaŝis antaŭ la publika opinio ĝis 1992, kiam Boris Jelcin transdonis ĝis al koreoj. Ĝi ne multon eksplikas, krom tio, kio jam pli frue estis konata: ke KAL007 sendube ne realigis spionan mision, kion dum certa tempo rusoj strebis altrudi al la mondo.

## Dokumenta filmo 
* *Tiu, kiu pafalterigis Boeing*, reĝisorino Halina Aĉkasova, 2002

## Eksteraj ligiloj 
* Intervjuo kun kolonelo Osipoviĉ 
* Foto de la aviadilo farita en Los-Angeles julie 1979
* International Commiittee for the Rescue of KAL 007 Survivors

Kategorio:Aviadilaj akcidentoj en 1983
Kategorio:Aviadilaj akcidentoj en Rusio
Kategorio:Historio de Saĥalena provinco
Kategorio:Historio de Sud-Koreio
Kategorio:Malvarma milito
Kategorio:Rilatoj de Sovetunio kaj Usono
Kategorio:Rilatoj de Koreio kaj Sovetunio
Kategorio:1983 en Sud-Koreio
Stráňavy

**Stráňavy** (hungare *Felsőosztorány* [felŝOostorAnj], germane *Straniau*) estas banloko, vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Stráňavy situas laŭ traira flankovojo. Žilina troviĝas je 9 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1356 en formo *"Ztrany"*. En 1598 oni komputis tie 22 domojn kaj muelejon. En 1784 522 vilaĝanoj (83 familioj) loĝis en 82 domoj, en 1828 676 vilaĝanoj loĝis en 69 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Sztranyava*, poste ĝi ricevis parte hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Felsőosztorány 380 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Žilina, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1945 granda batalo okazis apud la vilaĝo. En 2001 vivis en Stráňavy 1838 homoj, (1821 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* termala banloko kun akvo 24-26&nbsp;°C

Kategorio:Municipoj en distrikto Žilina
Kategorio:Banlokoj en Slovakio
3260 Vizbor

'*3260 *Vizbor'''* estas malrapide rotacianta asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 20-an de septembro 1974 de la ukraina astronomino Ljudmila Vasilievna Ĵuravljova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la rusan sovetan kantiston kaj aktoron Jurij Iosifoviĉ Vizbor (cirile *Юрий Иосифович Визбор'', 1934–1984).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ĵuravljova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1974
Provinco Jazdo

eta|maldekstra|300ra|
eta|maldekstra|300ra|
eta|maldekstra|300ra|
eta|maldekstra|300ra|
La **provinco Jazdo** - , *Ostān-e Jazd* - estas unu el tridek provincoj en la nuntempa ŝtato Irano. Ĝia administra centro estas la samnoma urbo Jazdo La teritorio konatas pro siaj tie kultivataj granatoj.

## Administra divido 
La provinco konsistas el ok distriktoj:
* Abarkuh
* Ardakano
* Bafgh
* Ĥatam (aŭ *Khatam*)
* Mehriz
* Mejbod (aŭ *Meybod*)
* Sadugh
* Tabas
* Taft
* Jazdo

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala provinca retejo 


Jazd
3261 Tvardovskij

'*3261 *Tvardovskij'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 22-an de septembro 1979 de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la rusan sovetan verkiston Aleksandr Trifonoviĉ Tvardovskij (cirile *Александр Трифонович Твардовский'', 1910–1971).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
Braggio

**Braggio** estas komunumo de la komunumaro Calanca kaj la distrikto Moësa en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 64 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
La vilaĝetoj de la komunumo Braggio situas sur teraso 500 metrojn super la valfundo ĉe la orienta flanko de la Valo de Calanca. La komunumo konsistas el la ĉefsetlejo Stabbio, Mezzana, Golva, Refontana, Aira, Niaddi, Cürach kaj Mondent. La okcidentan limon de la komunumo formas la rivero Calancasca. En oriento la limon formas la montoj *Piz de la Molera* (sur kies kulmino sur alteco de 2603 m s.m. situas la plej alta punkto de la komunumo) kaj *Rifugio* (kun alteco de 2247 m s.m.).

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Braggio limas en nordo al Selma, en oriento al Santa Maria in Calanca, en sudo al Buseno, kaj en okcidento al Arvigo.

## Trafiko 
La komunumo Bragĝio situas komplete flanke de la trafikvojoj. Ĝi atingeblas nur per tre mallarĝa vojo ek de Cauco kaj per aertelfero de Arvigo.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Braggio datiĝas el la jaro 1419 kiel *Bragio*. Ĝis la administracia reformo de Kantono Grizono de 1851 Braĝio estis duondegano de la komunumo Calanca. Per la administracia reformo ĝi fariĝis memstara politika komunumo de la komunumaro Calanca en la distrikto Moësa. La pastra preĝejo Sankta Bartolomeo, kiu kune kun la tombejo estis konsekrita en la jaro 1633 estis la unuan fojon menciita en la jaro 1611. La lernejo de la komunumo estis fermita en la jaro 1973 kaj nuntempe servas kiel junulargastejo. Ekonomie la komunumo dum longa tempo vivis de kontribuoj de formigrintoj kaj de alpopaŝtado.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Braggio
3262 Miune

'*3262 *Miune''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japana astronomo Tsutomu Seki elde Geisei en la Gubernio Koĉi (Japanio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la Monto Miune, 1893 metroj alta, en la Gubernio Tokuŝima.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tsutomu Seki
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1983
Loulle

**Loulle** (prononcu: "lul") estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la komunumaro Champagnole Porte du Haut-Jura, en la departemento *Jura*, nomita laŭ la montaro Ĵuraso kaj en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (. Fine de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Lons-le-Saunier kaj al la kantono Champagnole. 

La teritorio havas komunan limon kun . 

## Geografio 
Loulle situas sur la dua altebenaĵo de Ĵuraso.

## Demografio 
fonto: Insee

granda|maldekstra|eta|250px|Limoj de la komunumo

## Historio 
## Vidindaĵoj 
* Gravegan sitejon (3000 m²) pri spuroj de dinosaŭroj trovis en 2004 sperta promenanto Jean-François Richard. Sciencistoj pensas ke tie troviĝas inter 1000 kaj 1500 spuroj. Ili serĉis dum unu monato en julio 2007 kaj duafoje en julio 2008. 

dosiero:Empreinte-loulle01.jpg|spuro sur la fosila ŝlimo
dosiero:Empreinte-loulle02.jpg| dika spuro
dosiero:Empreinte-loulle03.jpg| spuro de dinosaŭro
dosiero:Vue_générale-loulle01.jpg|ĝenerala vidaĵo

* La lapiezo  de Loulle, situas ĉe la vilaĝo. Ili montras la disvolviĝon de la kalka ŝtono per pluvo kaj frosto kaj de la natura acideco de akvo.

dosiero:Lapiaz de Loulle 1.jpg|lapiazo de Loulle
dosiero:Lapiaz de Loulle (Jura - France).JPG
dosiero:Lapiaz de Loulle (France - 39).jpg

* Arbusto, *Daphne cneorum* vivas sur la supra parto de la klifo de la monteto Loulle. Ĝi estas protektita kaj unika en la regiono. Ĝi floriĝas mez-printempe (fino de aprilo en 2007).

dosiero:Daphné camélée albinos.JPG
dosiero:Daphné camélée - plateau du Jura.JPG

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Jura
* Listo de urboj de Francio

## Eksteraj ligiloj 
* informa paĝeto en la departementa retejo ()
* Loulle en la retejo de l'Institut géographique national

## Referencoj 
Kategorio:Komunumoj de Jura
Provinco Kermano

eta|maldekstra|280ra|
eta|maldekstra|280ra|
eta|maldekstra|280ra|

La **provinco Kermano** aŭ **provinco Kerman** -  - estas unu el tridek provincoj en la nuntempa ŝtato Irano. Ĝia administra centro estas la samnoma urbo Kermano. La provinco kovras areon de  kvadrataj kilometroj kaj laŭ la stato de oktobro 2006 havis  loĝantojn.

## Geografio 
La klimato de la maldense loĝata provinco estas dezerteca kun varmegaj, sekaj someroj, kaj malvarmaj sed same sekaj vintoj. La provinca ĉefurbo Kerman havas 320 000 loĝantojn, situas en alteco de 1 748 metroj super la marnivelo kaj havas relative agrablan klimaton.

Sub la provinca areo kontaktiĝas la arabia plato kaj la eŭrazia plato. Pro tiu kontaktiĝo, en la ŝtato Irano kaj aparte la regiono Kerman relative ofte okazas tertremoj.

### Geografiaj elementoj 
* Dezerto Daŝti-Lut

## Administra divido 
La provinco konsistas el 21 distriktoj:

### Vilaĝoj 
* Gohord
* Kahnuĝ

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala provinca retejo 

Provinco Kermano
Provinco Norda Ĥorasano

La **provinco Norda Ĥorasano** () estas unu el tridek provincoj en la nuntempa ŝtato Irano. Ĝia administra centro estas la urbo Boĝnurdo. La provinco kovras areon de  kvadrataj kilometroj kaj laŭ la stato de oktobro 2006 havis  loĝantojn. Ĝi situas en la nordo de Irano kaj limas al Turkmenio.

## Administra divido 
La provinco konsistas el 6 distriktoj:
* Boĝnurdo
* Esfarajen
* Ĝaĝarm
* Maneh
* Samlaghan
* Ŝirŭan

eta|maldekstra|300ra|la parko *Beŝ Ghardaŝ* en Boĝnurd

## Setlejoj 
* Mansuran

Norda Ĥorasano
3264 Bounty

'*3264 *Bounty''''' estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl (Germanio).

## Nomo 
Ĝia nomo memorigas pri la ribelo sur la Bounty (1789), kiam la oficiro Fletcher Christian ribelis kontraŭ la ŝipestro William Bligh.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1934
Ranomanĝa cirkuo

La **Ranomanĝa cirkuo** aŭ **afrika cirkuo** aŭ **Afrika marĉocirkuo** () estas rabobirdo el la familio de akcipitredoj.

## Taksonomio 
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj:

*Accipitriformes - akcipitroformaj
**Accipitridae - akcipitredoj
****Circus* de Lacépède, BGE, 1799 - cirkuo
*****Circus ranivorus* (Daudin, FM, 1800) - afrika cirkuo

## Aspekto 
Plenkreskulo estas 45 al 50 cm longa kaj estas ĉefe bruna kun pala strieco en kapo, brusto kaj antaŭflugiloj kaj ruĝeca en femuroj kaj ventro. Maskloj kaj inoj estas similaj, malkiel plej cirkuoj. Junulo estas malhelbruna kun pala brustareo kaj palaj markoj en kapo. La vosto kaj flugilplumoj havas malhelan striecon je ĉiuj aĝoj. Ĝi estas kutime silentema specio sed havas altatonan dunotan memmontran alvokon.

## Disvastiĝo kaj vivejo 
La afrika cirkuo troviĝas en suda, centra kaj orienta Afriko el Suda Afriko norden al Sudano. Ĝi estas ĉefe komuna en la Okavanga Delto en Bocvano. Ĝi troviĝas kutime en humidejoj, ĉefe tiuj kun fragmitoj aŭ kanejoj, sed loĝas ankaŭ ĉe herbejoj kaj farmoj.

Ili manĝas ĉefe malgrandajn mamulojn kiaj strimusoj *Rhabdomys pumilio* kaj ili manĝas ankaŭ birdojn kaj ranojn, el kio venas la latina scienca nomo por la specio nome *ranivorus*, el kio la komuna nomo samsignifa de *ranomanĝa*.

Tiu afrotropisa specio estas monogama kaj restas en la reprodukta teritorio la tutan jaron. La nesto estas kutime konstruita en kanejo kaj la ino demetas 3 aŭ 4 ovojn.

## Referencoj 
* BirdLife International (2006) Species factsheet: Circus ranivorus . Elŝutita el http://www.birdlife.org on 20/2/2007
* Roger Clarke (1995) *The Marsh Harrier*, Hamlyn, London.
* Ian Sinclair & Peter Ryan (2003) *Birds of Africa south of the Sahara*, Struik, Cape Town.

Kategorio:Cirkuoj
Kategorio:Akcipitredoj
Kategorio:Afrotropisa faŭno
Kategorio:Akcipitroformaj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Goiandira

**Goiandira** estas municipo de la brazila subŝtato Gojaso, kiu taksis 5.222 loĝantojn en 2010 .

eta|dekstra|350px|Subŝtate

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Gojaso

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo 

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Gojaso
Ponto (mitologio)

Laŭ la helena mitologio, **Ponto** aŭ **Pontoso** (el la greka *Πόντος*, «maro») estis antikva pre-olimpa mara dio. Li estis unu el la Protogenoj (*Unuenaskitoj*), filo de Geo (la Tero), sen maskla interveno laŭ la poeto Heziodo. Tamen, Higeno asertas ke liaj gepatroj estis Urano (la Ĉielo) aŭ Etero (la Aero), kaj Geo.[eta|Skulptaĵo de **Ponto**, en [Tomis.]]Laŭ Heziodo, Ponto estis ion pli specifa ol simpla personigo de la maro: li estis *ho pontos*, tio estas, "La Vojo", vorto uzata de la antikvaj grekoj por designi la maron Mediteraneon. Kun sia patrino Geo, li generis la plej antikvajn marajn diaĵojn: Nereo (*La mara maljunulo*), Taŭmaso (la respekt-frapa "miraĝo" de la maro, personigo de la danĝeraj flankoj de la maro), Eŭribio (*Forta diino*), Forko kaj lia fratino-partnero Keto.

Kun la nimfo Talaso (kies nomo ankaŭ signifas "maro", sed laŭ antaŭ-greka radiko), li generis la Telkinojn kaj ĉiun submaran vivantan estaĵon. La paron Ponto-Talaso la grekoj anstataŭigis per Posejdono-Amfitrito, kaj en arto, kaj en sia kultado. Aldone, en la romiaj mozaikoj, la protogenaj maraj gedioj ofte estis Oceano kaj Tetiso. Ponto, fakte, ne havas propran mitaron, nek ĉefrolas rakontojn, krom sian aperon en la mitaj teogonioj kaj genealogioj.

## Arta prezentado 
Kompare kun Oceano, la mar-titano kiu ĉirkaŭis la teron, Ponto estis malpli personigita inter la helenoj. Tamen, li estis prezentita, ekzemple, en pentraĵo de la 3-a jarcento p.K., kiel priskribis la retorikisto Filostrato en siaj *Bildoj*. Krome, en romia skulptaĵo de la 2-a jarcento p.K. (ilustraĵo supre dekstreflanke) Ponto, leviĝante de fuko, ektenas rudron kun lia dekstra mano kaj premas la pruon de ŝipo. Li eluzas murkronon, kaj akompanas Fortunon, kies drapaĵoj montriĝas ĉe la maldekstro, kiel ĝemela gepatrondioj de la havena urbo Tomis, en Moesio (ĉe la Nigra Maro).

En romia mozaiko li aperas kiel giganta kapo elirante el maro, kun akve-griza barbo kaj krab-pinĉiloj kiel kornoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Ponto ĉe Theoi.com

Kategorio:Bazaj dioj de la helena mitologio
Kategorio:Idaro de Geo
Kategorio:Maraj dioj de la helena mitologio
Kategorio:Partneroj de Geo
Kategorio:Personigoj de la helena mitologio
Jimmy Forrest

**James Robert „Jimmy“ FORREST, jr.** (* 24-an de januaro 1920 en Sankta-Luiso, Misurio; † 26-an de aŭgusto 1980 en Grand Rapids, Miĉigano) estis usona ĵazmuzikisto (tenorsaksofonisto).

Forrest famiĝis pro sia komponaĵo *Night Train* kaj longtempe validis kiel tipa tenorsaksofonisto ritmenblusa. Li ligis stilerojn de Coleman Hawkins, Ben Webster kaj Chu Berry kun la melodia eleganteco de Lester Youngs.

Jimmy Forrest ludis en la 1930-aj jaroj kun Dewey Jackson, Fate Marable kaj la bando de Jeter Pillars. Li iris en 1940 kun Jay McShann al Novjorko kaj muzikis kun Andy Kirk (1941-47). Post fondado de propra ensemblo en Sankta-Luiso li laboris en 1949-50 kiel posteulo de Ben Webster ĉe Duke Ellington kaj havis denove proprajn bandojn. Ekde 1951 li surdiskigis en Ĉikago por diskeldonejo United/Delmark unuafoje je propra nomo kaj ludis ekde 1958 ĝis 1960 ĉe Harry Sweets Edison. Forrest komponis la pecon „Night Train“ kaj „Happy-Go-Lucky Local“ de Ellington. Dumpase de sia kariero li surdiskigis kun Miles Davis, kun ensembloj el la rondo de Edison kaj Buck Clayton, kun Bennie Green kaj la *Prestige Blues Swingers*. Li apartenis ekde 1973 ĝis 1977 kiel soloisto al la bando de Count Basie. Ekde 1977 ĝis mallonge antaŭ sia morto Forrest regule prezentis kun sia pli frua kolego ĉe la Count Basie Orchestra, trombonisto Al Grey.

## Diskoj 
**Night Train* (Delmark, 1951-53)
**All the Gin is Gone* (Delmark, 1959); *Black Forrest* (Delmark, 1959)  kun Grant Green, Harold Mabern, Gene Ramey, Elvin Jones
* *Sit Down And Relax with Jimmy Forrest* (Prestige/OJC, 1961) kun Hugh Lawson, Calvin Newborn, Tommy Potter
* *Soul Street* (OJC, 1961) kun Art Farmer, Idrees Sulieman, Jimmy Cleveland, King Curtis, Oliver Nelson, Seldon Powell, Pepper Adams
* *Live At Rick´s* 1980, kun Al Grey) 
* *OD* (1980, kun Al Grey)

## Fontoj 
* Richard Cook k Brian Morton: *The Penguin Guide to Jazz Recordings*, 8-a eldono, Londono, Penguin, 2006 ISBN 0-141-02327-9
* Martin Kunzler: *Jazz-Lexikon*, Reinbek, Rowohlt, 1988

Kategorio:Usonaj ĵazsaksofonistoj
Kategorio:Usonaj ĵazkomponistoj
Kategorio:Usonaj muzikistoj
Rochefort (Charente-Maritime)

**Rochefort** []  estas franca komunumo, subprefektejo de la departemento Charente-Maritime, en la regiono Nova Akvitanio. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2010.

La nuna urbo estis kreita en 1666 laŭ ordono de Ludoviko la 14-a por konstrui grandan maran kaj armean armilejon.

## Geografio 
eta|maldekstra|Situo de Rochefort en la departemento Charente-Maritime.
Rochefort troviĝas ĉe la norda bordo de la rivero Charente, proksime al ĝia elfluejo, malpli ol  de la Atlantika Oceano. Ĝi situas proksimume  sudoriente de La Rochelle kaj  nordoriente de Saintes. La najbaraj komunumoj estas Breuil-Magné, Loire-les-Marais, Tonnay-Charente, Saint-Hippolyte, Échillais, Soubise, Saint-Nazaire-sur-Charente kaj Vergeroux.

## Transporto 
[eta|maldekstra|La [transporta ponto de Rochefort]]
Rochefort havas stacidomon, kiu estas haltejo en regionaj linioj (TER kaj Intercités). Ĝi ebligas iri interalie al La Rochelle, , Bordeaux,  kaj .

Du pontoj ebligas transiri Charente por iri al Échillais: la moderna ponto de Martrou kaj la malnova transporta ponto de Rochefort, konstruita en 1900. Ĝi estas la lasta transporta ponto en Francio, kaj ĝi estis deklarita historia monumento en 1976. Hodiaŭ, piedirantoj kaj biciklistoj povas uzi ĝin.

## Monumentoj 
[eta|maldekstra|La [reĝa ŝnurejo]]
Krom la supremenciita transporta ponto, Rochefort havas multajn historiajn monumentojn. La plej fama estas la reĝa ŝnurejo, kie oni produktis ŝnurojn por ŝipoj en  longa konstruaĵo.

En Rochefort estis rekonstruata de 1997 ĝis 2012 la ŝipo *Hermione*, kies unua ekzemplero, ekkonstruita en 1777 en la sama loko, kondukis La Fayette al Usono.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Arondismento de Rochefort
* Komunumoj de Charente-Maritime
* *Les demoiselles de Rochefort*, filmo
* Listo de urboj de Francio
* Listo de termurboj de Francio
* Rochefort (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo 


Kategorio:Komunumoj de Charente-Maritime
Kategorio:Subprefektejoj de Francio
Kategorio:Urboj de Francio
Kategorio:Termurboj de Francio
Stráža

**Stráža** (hungare *Nemesőr* [nemeŝOr]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Stráža situas laŭ traira flankovojo. Žilina troviĝas je 12 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1439 en formo *"Strase"*. En 1598 6 familioj pagis impostojn. En 1784 208 vilaĝanoj (33 familioj) loĝis en 30 domoj, en 1828 315 vilaĝanoj loĝis en 34 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Sztrázsa* [strAĵa], poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Nemesőr 313 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Žilina, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Stráža 663 homoj, (ĉiuj slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* domoj el la 19-a jarcento

Kategorio:Municipoj en distrikto Žilina
Tapio Rautavaara

250ra|eta|dekstra|Tapio Rautavaara.
**Kaj Tapio "Tapsa" Rautavaara** (8-a de marto 1915 en Pirkkala, nuntempa Nokia – 25-a de septembro 1979 en Helsinko) estis finna sportisto, kantisto kaj filmaktoro. Li estas unue konata speciale aktoro kaj sportisto, poste kantisto. Lia registro estis basbaritono.

Rautavaara gajnis oran medalon de lancoĵetado (69,77 m) en olimpikoj en Londono en la jaro 1948, oran medalon de arkpafado en monda ĉampionego en 1958 kaj bronzan medalon de lancoĵetado en eŭropa ĉampionego en Oslo en 1948 (66,40 m). Finna ĉampionon li gajnis en lancoĵetado jare 1944, 1945, 1947, 1948 kaj 1949, en arkpafado en 1955.

Rautavaara kantis multajn en Finnlando konatajn kantojn. Rautavaara kantis kaj siajn proprajn pecojn kaj pecojn, kiujn komponis Toivo Kärki kaj skribis Reino Helismaa. Li ricevis orajn diskojn je pecoj *Reppu ja reissumies*, *Päivänsäde ja menninkäinen*, *Rosvo Roope*, *Sininen uni*, *Yölinjalla* kaj *Juokse sinä humma*. Konata kanto lia kantita estas ankaŭ *Laivat puuta, miehet rautaa* ("ŝipoj el ligno, viroj el fero"), kion li diskis 1952. En la kanto estas rakontata, ke antaŭe la viroj estis el fero kaj ŝipoj el ligno sed nun male: la viroj estas el ligno kaj ŝipoj el fero. Li estis aktoro en 22 filmoj. Li estas unue konata speciale aktoro kaj sportisto, poste kantisto. Rautavaara havas tri filinojn.

[eta|maldekstra|Bando Neloset kaj [Tapio Rautavaara en studio en 1961. El maldekstro al dekstro Hannu Maristo, Jukka Kuoppamäki, Tapio Rautavaara, Jaakko Kyläsalo kaj Markku Marttina.]]

## Filmoroloj 
* "Vain sinulle" (1945)
* "Synnin jäljet" (1946)
* "Kuudes käsky" (1947)
* "Kultamitalivaimo" (1947)
* "Sinut minä tahdon" (1949)
* "Aila, Pohjolan tytär" (1951)
* "Rion yö" (1951)
* "Salakuljettajan laulu" (1952)
* "Pekka Puupää" (1953)
* "Kaksi hauskaa vekkulia" (1953)
* "Me tulemme taas" (1953)
* "Kummituskievari" (1954)
* "Veteraanin voitto" (1955)
* "Villi Pohjola" (1955)
* "Kaunis Kaarina" (1955)
* "Kahden ladun poikki" (1958)
* "Suuri sävelparaati" (1959)
* "Molskis, sanoi Eemeli, molskis!" (1960)
* "Tähtisumua" (1961)
* "Villin Pohjolan salattu laakso" (1963)
* "X-Paroni" (1964)
* "Anna" (1970)

## Pecoj 
* "Isoisän olkihattu"
* "Reppu ja reissumies"
* "Korttipakka"
* "Lapin jenkka"
* "Rosvo Roope"
* "Päivänsäde ja menninkäinen"
* "Juokse sinä humma"
* "Huutolaispojan laulu"
* "Kulkuri ja joutsen"
* "Tuopin jäljet"
* "Yölinjalla"
* "Sininen uni"
* "Anttilan keväthuumaus"
* "Häävalssi"

## Eksteraj ligiloj 
[Tapio Rautavaara en Interreta arĥivo de Yle(https://eo.wikipedia.org/wiki/Yle)].

Kategorio:Finnaj kantistoj
Kategorio:Finnaj lancoĵetistoj
Taŭmaso

Laŭ la helena mitologio, **Taŭmaso** (el la greka *Θαῦμας*, «miro») estis mara dio, unu de la protogenoj aŭ originaj dioj. Li estis filo de Ponto (la Maro Mediteraneo) kaj Geo (la Tero), kaj personigis la mirindaĵojn de la maro kaj la danĝerojn ligitajn al ĝi

Li edziĝis al la oceanidino Elektro (sukcen-koloraj nuboj) aŭ Ozomeno, kaj kun ŝi li estis patro de la Harpioj (la Ventokirloj), de Iriso (Ĉielarko), mesaĝistino de la gedioj, kaj laŭ kelkaj rakontoj ankaŭ de Arko.

## Aliaj roluloj same nomitaj 
Krom la antaŭa, **Taŭmaso** estis ankaŭ la nomo de aliaj roluloj de la helena mitologio:

# Taŭmaso estis epiteto de Iriso, ĉar ŝiaj koloroj estis mirigaj.
# Taŭmaso estis ankaŭ ĉevalviro, kiu ĉeestis la nupto-feston de Piritoo kaj partoprenis la militon inter centaŭroj kaj lapitoj, el kiu li finfine forfuĝis.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Taŭmaso ĉe Theoi.com

Kategorio:Bazaj dioj de la helena mitologio
Kategorio:Centaŭroj
Kategorio:Maraj dioj de la helena mitologio
Turie

**Turie** (hungare *Háromudvar*) estas unuigita vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Turie situas laŭ flankovojoj, sed ĉefvojo kaj fervojo estas tre proksime. Žilina troviĝas je 8 km.

## Historio 
Komence de la hungara dominado 2 apartaj vilaĝoj formiĝis. La unua mencio okazis pri la unu el la vilaĝo en 1386 en formo *"Tauricz"*. En 1598 oni komputis tie 31 domojn. En 1784 575 vilaĝanoj (77 familioj) loĝis en 69 domoj, en 1828 1042 vilaĝanoj loĝis en 74 domoj.

Alia vilaĝo Tridvor (slave: tri kortoj) en 1416 menciiĝis unuafoje. La samo en hungare (*"Harumwdvar"*) aperis en 1439. En 1598 oni komputis tie 8 domojn. En 1784 79 vilaĝanoj (15 familioj) loĝis en 14 domoj, en 1828 jam nur bienocentro estis tie. Baldaŭe la 2 vilaĝoj unuiĝis. Ĝis 1899 la oficiala unuigita hungara loknomo estis *Turó-Tridvor*, poste ĝi ricevis pli simplan hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Háromudvar 1312 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Žilina, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1944 longa batalo okazis inter faŝistoj kaj partizanoj. En 2001 vivis en  1939 homoj, (1922 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika malfruromanika preĝejo omaĝe al arkianĝelo Sankta Mikaelo el la 14-a jarcento, post 2 jarcentoj defenda muro konstruiĝis
* romkatolika kapelo omaĝe al Sankta Roĥ de 1710

Kategorio:Municipoj en distrikto Žilina
Das kleine Ich-bin-ich

**Das kleine Ich-bin-ich** ("La etulo Mi-estas-mi") estas infanliteratura klasikaĵo de Mira Lobe (teksto) kaj Susi Weigel (desegnaĵoj) el la 1972-a jaro. Por tiu libro la verkistino dekoraciiĝis per la *Aŭstria ŝtata premio por infan- kaj junularliteraturo* (Österreichischer Staatspreis für Kinder- und Jugendliteratur) en 1972.

## Enhavo 
Malgrandegulo nomita Mi-estas-mi, ne klare difinebla bunta besteto, estas serĉanta sian identecon. Deziluziiĝinte kaj malesperege ĝi demandas ĉiujn bestojn, ekzemple la ĉevalon, la bovinon, la fiŝon, ĉu iu ajn konus ĝian unuopulecon. Je la fino de la libro, post artfajraĵo de miraklaj rimaĵoj kaj belegaj infanarkonvenaj bildoj, komprenighelpa fulmo trafas ĝin. La etulo tuj konvinkiĝas ke ĝi estas ĝi mem ("*Sicherlich gibt es mich: Ich bin ich! - Certe mi ekzistas: Mi estas mi*"). Post tiu kompreno profunde filozofia ĝi decidas transdoni sian nove akiritan konsolan scion al ĉiuj surtere.

Aldone al la ege ŝatata libro troviĝas slojdadinstruo, per kiu ĉiu mem faru sian personan version de Mi-estas-mi. En multaj infanĝardenoj kaj bazlernejoj - sed ne nur tie! - produktiĝis sekve amasoj da inter si diferencantaj etuloj "Mi-estas-mi".

La libro servis ankaŭ kiel modelo por teatraĵoj kaj muzik-kompaktdiskoj.

## Pruvoj 
## Literaturo 
* Mira Lobe, Susi Weigel: *Das kleine Ich-bin-ich*. ISBN 3-7026-4850-X.
* Mira Lobe, Susi Weigel: *Das kleine Ich-bin-ich* (eta formato). ISBN 3-7026-5691-X.

Kategorio:Germanlingva literaturo por infanoj
Kategorio:Filozofiaj verkoj
Kategorio:Fikciaj bestoj
Publika trafiko de Budapeŝto

En Budapeŝto la **publika trafiko** okazas precipe fare de metrooj, tramoj kaj aŭtobusoj, iom malpli gravaj estas la troleoj, interurbaj tramoj kaj trajnoj. Fine estas ankaŭ specialaj trafikiloj.
320ra|eta|dekstra|Metrooreto de Budapeŝto

## Metroo 
La urbo disponas pri bone funkcianta metroreto. La unua metroo startis jam en 1896.

## Tramo 
La plej frue ĉevaltiraj tramoj funkciis. Poste aperis la flavaj elektraj tramoj.

## Interurba tramo 
La interurbaj tramoj trafikas al la proksimaj urbetoj, ekzemple al Gödöllő, Szentendre kaj escepte al Csepel. Ili estas verdkoloraj kaj en Budapeŝto la samaj biletoj validas.

## Aŭtobuso 
La aŭtobusoj estas blukoloraj. Parto haltas en ĉiuj haltejoj, alia parto nur en la pli gravaj haltejoj, kelkaj nur en la finhaltejoj. La aŭtobusa reto etendiĝas ankaŭ en la najbaraj komunumoj, ekzemple Törökbálint, Nagykovácsi. Ankaŭ nokte iom da aŭtobusoj servas.

## Troleo 
La unua linio funkciis jam antaŭ la 2-a mondmilito. Dum la socialismo ili estis pli vaste uzataj, ili estas ruĝaj kaj ili trafikas nur en Pest.

## Fervojoj 
[eta|maldekstre|Trajno pasaĝera en Budapeŝto en la [2000-aj jaroj]]
La plej multaj trajnoj alvenas ĉe la tri kapostacioj: *Keleti pályaudvar* (orienta stacio), *Nyugati pályaudvar* (okcidenta) kaj *Déli pályaudvar* (suda). De la orienta kaj okcidenta stacioj en Pest ekzistas rektaj trajnoj al 25 eŭropaj ĉefurboj (kun Vieno konektas Budapeŝton trajnoj Railjet de ÖBB). De la suda stacio en Buda oni povas vojaĝi interalie al Balatono. Ĉiuj tri stacioj atingeblas per metroo. Krome ekzistas kelkaj malgrandaj stacioj por vojaĝantoj kaj varoj. Tiuj malgrandaj stacioj same tiel servas la pasaĝerojn, ol la interurbaj tramoj.

## Flughaveno 
eta|Flughaveno en Budapeŝto
La ĉefurbo havas internacian flughavenon havanta la nomon Liszt Ferenc. La vojaĝantoj povas atingi ĝin per aŭtobuso aŭ vagonaro.

## Ceteraj trafikiloj 
En Buda dentorela fervojo, infana fervojo, aertelfero kaj funikularo trafikas. Laŭ la Danubo ŝipoj trafikas, kelkaj funkcias, kiel pramo.

## Vidu ankaŭ 
* Budapeŝto
* Metroo de Budapeŝto
* Tramtransporto en Budapeŝto
* Trolebusa transporto en Budapeŝto
* BHÉV
* Dentorela fervojo de Budapeŝto
* Budapesti Közlekedési Központ

Kategorio:Transporto en Budapeŝto
Višňové (distrikto Žilina)

eta|250ra|maldekstra|Aerfoto pri Višňové
eta|250ra|maldekstra|Vido al Višňové
eta|maldekstra|250ra|Banejo en Višňové
**Višňové** (hungare *Felsővisnyó* [felŝOviŝnjO]) estas vilaĝo, banloko kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Višňové situas laŭ rojo, laŭ traira flankovojo, preskaŭ kontaktiĝanta kun Rosina. Žilina troviĝas je 6 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1393 en latina formo *"posessio Vysnew"*. La tiama hungara loknomo *"Felfalu"* aperis en 1439. En 1598 oni komputis tie 24 domojn. Ekde la 17-a jarcento la tiama preĝejo iĝis pilgrimloko. En 1784 821 vilaĝanoj (115 familioj) loĝis en 95 domoj, en 1828 1113 vilaĝanoj loĝis en 92 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Felsővisnyó 1324 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Považská Bystrica, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Inter 1980-1991 Višňové estis parto de Žilina. En 2001 vivis en Višňové 2477 homoj, (2432 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika baroka pilgrimloka preĝejo omaĝe al Sankta Nikolao de 1782
* 2 nobeldomoj el la 18-a kaj 19-a jarcentoj
* banejo
* kaverno 37 m longa

## Eksteraj ligiloj 
* hungare kun fotoj pri la pilgrimloko

Kategorio:Municipoj en distrikto Žilina
Kategorio:Banlokoj en Slovakio
Tiko

eta|dekstra|Knabo montranta tikojn
En medicino, **tiko** estas subita, ripeta, neritma korpomovo aŭ voĉigo per specifaj muskologrupoj.

## Priskribo 
Tiko estas aŭ nevolonta aŭ duonvolonta; pure volonta movo ne estas tiko. Tiko estas kelkfoje observebla al la tikhavanto, alifoje ne. Tiko estas ofte sentata kiel volonta respondo al ia kreskanta emo pro sensa fenomeno. Tiel, tikoj estas subpremebla, sed finfine nerezistebla.

Tiko povas esti kaŭzata de mensa streĉo, laceco, enuo, aŭ forta emocio — aŭ negativa (ekz. anksio) aŭ pozitiva (ekz. eksciteco).

## Klasifiko 
Tiko estas klasifikita laŭ simpleco (ĉu simpla, ĉu kompleksa) kaj laŭ muskolgrupo (ĉu korpomova, ĉu voĉiga).
* **Simpla korpomova tiko** estas, tipe, rapida, mallonga, sensignifa movo de unu grupo de muskoloj — palpebrumo, kapklino, ŝultrotiro ktp.
* **Kompleksa korpomova tiko** estas pli signifeca kaj pli daŭra, konsistanta el aro de ŝajne kunordigitaj movoj: ekzemple, tirado de vestaĵoj; tuŝado de homoj aŭ objektoj; imitado de aliulaj agoj; nevolontaj maldecaj gestoj.
* **Simpla voĉiga tiko** estas simpla, mallonga, nelingva eligo de sono, ekzemple grunto, snufo, tuseto.
* **Kompleksa voĉiga tiko** estas pli longa kaj pli lingveca: ekzemple, ripetado de aliulaj vortoj; ripetado de oniaj propraj vortoj; ripetado de vortoj post legado; nevolonta dirado de maldecaj vortoj.

## Referencoj 
Kategorio:Simptomoj
Kategorio:Homa konduto
Ozomeno

Laŭ la helena mitologio, **Ozomeno** (el la greka *Οζομενη*, «fortaj branĉoj») estis nimfo, unu el la oceanidinoj, do filino de Oceano kaj Tetiso.[eta|*La [oceanidinoj*, laŭ Gustave Dore (1860). **Ozomeno** estis unu el la multnombraj filinoj de Oceano kaj Tetiso.]]Laŭ Higeno, ŝi edziniĝis al mara dio Taŭmaso, kaj estis patrino kun li de la Harpioj, monstraj birdoj kun virina kapo, kies nomoj, laŭ tiu verkisto, estis Okipeto, Podarko (aŭ Ellopo) kaj Keleno.

Tamen, laŭ la ceteraj aŭtoroj, la edzino de Taŭmaso estis la sukcena oceanidino Elektro, eble unu el la nefeloj (nubaj nimfoj). Pro tio oni identigas Ozomenon al tiu lasta rolulino, asignante al ŝi la karakterizaĵojn de Elektro.

## Eksteraj ligiloj 
*  Ozomeno-Elektro ĉe Theoi.com

## Referencoj 
Kategorio:Oceanidinoj
Kategorio:Forrabo de Persefono
Trombonisto

eta|Trombonisto
**Trombonisto** estas muzikisto, kiu ludas trombonon. Ĉi tio povas okazi soloiste, en ensembloj kaj en orkestroj. Kiel profesiuloj trombonistoj laboras en operaj kaj simfoniaj orkestroj.

Oni distingas laŭ agado inter 1-a trombonisto (solotrombonisto, alta tonregistro), 2-a trombonisto (meza tonregistro) kaj bastrombonisto (3-a trombono, malalta tonregistro). Krome ekzistas specialaj fakoj kiel aldotrombono (ekz. en verkoj de Franz Schubert) aŭ kontrabastrombono (ĉe Richard Wagner). En ĵazo (Albert Mangelsdorff) kaj en la distra muziko oni uzas pli mallarĝe mezuritajn instrumentojn, kiuj postulas iomete alian ludmanieron.

Ludi trombonon aŭ aliajn blovinstrumentojn dumlonge validis kiel maldeca por virinoj. Solotrombonistino Abbie Conant sukcese konfliktis pri sia pozicio en la orkestro, por kiu ŝi estis dungita, nur per juĝproceso, post kiam direktisto Sergiu Celibidache estis range malaltiginta ŝin al la 2-a trombono kun la kialigo, ŝi kiel virino ne disponas pri la necesaj fizikaj postuloj.

## Referencoj 
Kategorio:Muzikprofesioj
3258 Somnium

'*3258 *Somnium'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la svisa astronomo Paul Wild elde la Observatorio Zimmerwald apud Berno.

## Nomo 
Ĝia nomo aludas al la libro *Somnium, seu opus posthumum de astronomia lunari'', fantazia verko de Keplero rakontanta vojaĝon en Lunon (eldonita en 1634, tri jaroj post la morto de Keplero).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Johano Keplero
Kategorio:Malkovrita de Paul Wild
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1983
Okipeto

Laŭ la helena mitologio, **Okipeto** (el la greka, «rapida flugilo») estis unu el la Harpioj, monstraj birdoj kun virina kapo. Ŝi ankaŭ ricevis la nomojn Okipodo (rapidaj piedoj) kaj Okitoo (rapida kurantino). En grek-romia mitologio la Harpiojn uzis la gedioj por puni krimulojn. Ili estis tri: Okipeto, Ello kaj Keleno, kaj iliaj gepatroj estis la mara dio Taŭmaso kaj la oceanidino Elektro (aŭ Ozomeno laŭ alternativa versio).

[eta|maldekstra|[Fineo#Fineo, la divenisto|Fineo kaj la Boreadoj atendas la Harpiojn, sur atika kratero el ĉ. 460 a.K..]][eta|[Harpio (mitologio)|Harpio, laŭ Ulisse Aldrovandi en sia *Monstrorum Historia*, Bologna, 1642.]]Okipeto kaj sia fratino Ello partoprenis la punadon al Fineo, reĝo de Salmideso. La gedioj ĉagreniĝis pro liaj tre ĝustaj aŭguroj, do blindigis lin kaj ordonis tiun du Harpiojn malebligi Fineon manĝi: ĉiam kiam li pretigis manĝadon, Okipeto kaj Ello eniris lian palacon, forprenis tion kion Fineo pretis manĝi kaj malpurigis la ceteron per iliaj ekskrementoj. Sed kiam alvenis la argonaŭtoj kaj Jasono demandis al Fineo la manieron akiri la Oran Felon, li respondis: "unue, liberigu min de la harpioj". Do, ili pretigis bankedon kaj kaŝiĝis, kaj kiam Okipeto kaj Ello alvenis plenumi la punadon, du el la argonaŭtoj, la flugil-havaj Zeto kaj Kalaiso, atakis la harpiojn kaj persekutis ilin traĉiele.

Kiel klarigas sia nomo, Okipeto estis la plej rapida el la tri Harpioj. Sed tiu rapideco estis tiam malfavora al ŝi, ĉar ŝi bezonis tiom da energio dum la persekutado ke ŝi eklaciĝis kaj frakasis je izolita insulo, unu el la Strofadoj, meze de la oceano. Okipeto petegis kompaton, kaj la argonaŭtoj konsentis (ĉefe pro la interveno de Iriso, mesaĝistino de la gedioj kaj fratino de Okipeto), kondiĉe ke ŝi restu por ĉiam en tiu insulo.

## Referencoj
Kategorio:Harpioj
Supera Studa Centro Filipo la 2-a

La **Supera Studa Centro de Filipo la 2-a** () de Aranjuez (Madrido, Hispanio) estas instrua centro ligita al la Komplutensa Universitato de Madrido (UCM), kreita de la regiona registaro de Madrido en la jaro 1999. Ĝi dependas de la fondaĵo de la sama nomo, integrita de la propra Regiono de Madrido kaj la Urbodomo de Aranjuez, kiel patronoj fondintoj, kaj de la Komplutensa Universitato de Madrido, pro la ligado de la Centro al Universitato.

Mercedes Elices López estas la subrektorino por la Organizo kaj Integriĝo de la Kampuso de Aranjuez en la UCM.

## Studoj ofertitaj 
eta|Malnova Kazerno de Pavía.
eta|Domo de la Reganto.
eta|Kultura centro de Isabel de Farnesio.

La centro enhavas nun ĉirkaŭ 2000 gelernantojn kaj 150 instruistojn. La studoj ofertitaj nuntempe estas la sekvaj:
* Belartoj
* Aŭdovida Konekto.
* Entreprenista Komputika Administrado .
* Turismo.
* Tradukado kaj Interpretado.
* Entreprenistaj Sciencoj.
* Teknika inĝenierio pri Komputiko de Sistemoj.

La malsamaj karieroj oni instruas en diversaj konstruaĵoj disdonitaj en la tuta urbocentro. Estas la jenaj:
* *Malnova Kazerno de Pavía*, ĉefa sidejo de la CES Filipo la 2-a.
* *Domo de la Reganto.*
* *Konstruaĵo de Lucas Jordán.*
* *Kultura centro Isabel de Farnesio.*
* *Novaj Teknologioj, ĝi gastigas klasĉambron kun 80 komputiloj de libera aliro por lernantoj kaj la Laboratorio 4 por studentoj de Teknika Inĝenierio pri Komputiko de Sistemoj.*
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Universitatoj en Madrido
Gorakhpur

eta|Ornama pordego en Gorakhpur
**Gorakhpur** (hindie: **गोरखपुर**, urdue: **گورکھپور**) estas metropolo kaj universitata urbo en Barato, en subŝtato Utar-Pradeŝo. La urbo estis nomumita pri jogulo-sanktulo kaj asketo.

Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Geografio 
Gorakhpur etendiĝas en norda parto de la lando laŭ flankorivero de Gango. Kanpur troviĝas 359, Laknaŭo 276, Varanasio 231, Allahabad 339, Delhio 783&nbsp;km kaj Mumbajo 1690 km-ojn.

## Historio 
Gorakhpur estis hejmo de mezepoka hinduosanktulo Gorakshanath, tial la urbo tiris pilgrimantojn. En la 12-a jarcento islama reganto konkeris la tutan regionon. La britoj kontrolis la urbon inter 1803-1947, dume ribelo okazis en 1857 kaj tertremo en 1934.

## Trafiko 
Gorakhpur havas 4 stacidomojn kaj flughavenon tre proksime. Naciaj aŭtovojoj tuŝas la urbon.

## Vidindaĵoj 
* Ornama pordego
* amuzparko
* bestoĝardeno
* muzeo pri fervojo
* templo kaj monaĥejo pri sanktulo Gorakshanat

maldekstra|eta|250ra|Vido al homo en Gorakhpur

Kategorio:Urboj de Utar-Pradeŝo
Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Metropoloj
3266 Bernardus

'*3266 *Bernardus'''* estas asteroido de la interna asteroida zono, ano de la hungaria familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Hans-Emil Schuster elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita per la vira antaŭnomo *"Bernardus"'' en honoro de la nederlanda-germana astronomo Andres Bernardus Muller (1918–2006).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hans-Emil Schuster
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Longhara rato

eta
alternative=Distribution of Lophiomys imhausi.png|eta|Distribution of Lophiomys imhausi
La **longhara rato** estas sola specio de genro *Lophiomys*, apartenante al familio hamstrosimilaj *(Cricetidae)*. Ĝi estas unu el la plej grandaj specioj de la familio, ĝi ne havas proksimajn bestoparencojn, tiel ĝi iom separas de la aliaj hamstroj.

## Vivejo 
La longhara rato vivas en okcidenta Afriko, ĝis la 19-a jkarcento vivis ankaŭ sur la Araba Duoninsulo. Ĝi ŝatas la arbarojn aŭ arbustajn lokojn, ĝi povas lerte grimpi sur arboj, sed ĝi estas iomete malrapida.

## Aspekto 
Ĝia korpo sen vosto longas ĉ. 30 centimetrojn, la vosto longas 18 cm. Ĝia pezo estas ĉ. 750 gramoj. La femalo estas iomete pli granda ol la masklo. Ĝi havas nigran aŭ brunan bazkoloron kun blankaj strioj kaj makuloj. La vostofino estas ĉiam blanka, sur la doro troviĝas harara kresto, kiu estas ĉiam pli malluma ol la ĉirkaŭa alia vilaro. Ĝia formo plej bonoe similas al tiu de la histrikedoj, ĝia kapo al tiu de la kobajo.

## Vivkonduto 
Ĝi serĉas nutraĵon nur nokte, manĝante foliojn kaj grajnojn. Ĝi konsumas ilin en kaŭra stato sur la malnataŭaj kruroj, dum prenas la nutraĵon per la antaŭaj kruroj. Se oni ektimigas ĝin, abrupte straigas la dorsan krestohararon, kiu aspektigas ĝin pli granda. La predoserĉaj bestoj povas miksi ĝin en tiu stato kun la histrikedo kaj evitas ĝin.

Kategorio:Ronĝuloj
Natura parko

**Natura parko** estas tiu natura spaco kun biologiaj karakterizaĵoj aŭ pejzaĝaj specialaĵoj en kiu oni pretendas garantii ties protekton.

La naturaj parkoj enfokusigas sian atenton al la konservado kaj bontenado de siaj flaŭro kaj faŭno.

Ili povas esti ĉu maraj aŭ teraj kaj povas troviĝi en montaro, en la maro, en la dezerto aŭ en ajna alia spaco difinita geografie.

En kelkaj landoj (kia Hispanio) la kategorio de Natura Parko estas iom sub tiu de Nacia Parko.

## Naturaj parkoj 
* Natura parko de Alto Tajo
3267 Glo

**3267 Glo** estas malgranda malhela marsrenkonta asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona astronomino Eleanor Francis Helin (1932–2009), kies "*Glo*" estis la kromnomo.

## Orbito 
Ĝia marsa MOID estas 0,1883 astronomia unuo, aŭ 28,169 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Despeñaperros

eta|dekstra|300px|Despeñaperros
**Despeñaperros** (Hundelmontigejo) estas ravino, interkrutejo kaj montopasejo elfosita de la rivero Despeñaperros situa en la municipo de Santa Elena, norde de la provinco de Jaén (Hispanio), kiu estas deklarata Natura Parko fare de la Junto de Andaluzio kun etendo de 7.649 hektaroj, ĉefe pro siaj valoroj geologiaj kaj pejzaĝaj, sed kiu posedas ankaŭ elstaraj flaŭro kaj faŭno.

Temas pri interkrutejo inter krutegaj rokomuroj, kun deklivoj pli ol 500 m altaj kaj tre uzataj de la homo laŭlonge de la historio, ĉar estis natura trapasejo de Sierra Morena kaj ĉefa kontaktejo inter Andaluzio kaj la Centra Altebenaĵo, Kastilio-Manĉo, aŭ kio samas, kun la resto de Hispanio. Tiele tra Despeñaperros ĉiam pasis gravaj komunikvojoj tiom pere de ŝoseoj, (la aŭtoŝoseo radia A-4), kiom pere de fervojo. La fervoja aliro estis la plej grava de la tuta Andaluzio (escepte de la linio Mérida–Sevilo) ĝis 1992, pro la konstruo de la linio tutrapida Puertollano–Córdoba (90&nbsp;km okcidente).

## Flaŭro 
eta|185px|dekstra|Arbuto.

La hegemonia vegetaĵaro estas simila en la tuta Sierra Morena oriente, nome la mediteranea arbaro, kun hegemonio siavice de anzinoj kaj korkokverkoj, sed ankaŭ aliaj kverkoj kaj pinoj (Pinio, Halepa pino kaj Nigra pino). La makiso estas de arbutoj, erikoj, cistoj, mirtoj kaj Kirmesa kverko.

Menciindas ankaŭ la laŭriveraj arbaroj kiu aperas en la diversaj riveroj kaj rojoj, pli ombraj kaj humidaj, kun alnoj, fraksenoj kaj salikoj.

Krome en la natura parko ekzistas 30 endemioj unikaj en la mondo kaj aliaj specioj unike en la Iberia Duoninsulo.

## Faŭno 
Elstaras ekzisto de cervoj kaj aproj, pri kio estas laŭleĝa kaj neleĝa ĉasadoj, kaj plie elstaras ekzisto de kelkaj malmultaj ekzempleroj de iberia linko kaj de lupo, tiel kiel abundo de malgrandaj karnovoruloj kiel la vulpo, la enmetita ikneŭmono kaj la sovaĝa kato.

eta|185px|dekstra|Gipo.

Inter la birdoj kiuj loĝas en Despeñaperros menciindas la imperia aglo kaj la gipo.

Kategorio:Geografio de Andaluzio
Kategorio:Naturaj Parkoj de Hispanio
R. Scott Dunbar

**R. Scott DUNBAR** estas usona astronomo kaj planedologo, malkovrinto de 8 asteroidoj.

En 1981 li komencis sian karieron en United States National Research Council, studante la terrenkontajn asteroidojn. En 1983 li aniĝis al Jet Propulsion Laboratory, kie li malvolvas algoritmojn koncernantajn la mezurado de la oceanaj ventoj per radaraj observoj elde satelitoj  "NSCAT", "QuikSCAT", kaj "SeaWinds" k.a.

Li malkovris aŭ kunmalkovris 8 asteroidojn kun Eleanor Francis Helin aŭ Maria Antonella Barucci. 

En 1980, Dunbar kaj Helin asertis esti malkovrintaj kometon, kiu montriĝis ne ekzisti, estis "fantoma bildo" de la stelo Reĝeto (α Leonis).

La asteroido 3718 Dunbar, malkovrita en 1978 de Eleanor Francis Helin kaj Schelte J. Bus, estis tiel nomita en lia honoro.

## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de R. Scott Dunbar

## Eksteraj ligiloj
 R. Scott Dunbar; Biography (Paĝaro de *Jet Propulsion Laboratory*)

Kategorio:Usonaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Sam Taylor (ĵazmuzikisto)

**Sam „The Man“ Taylor** (n. 12-an de julio 1916 en Lexington, Tenesio, kiel *Samuel L. Taylor*; m. 1990) estis usona ĵaza kaj ritmenblusa saksofonisto (tenoro, baritono) kaj klarnetisto.

Taylor devenis de muzikema familio kaj studis ĉe la Ŝtata Universitato je Alabamo, kie li ludis en la universitata orkestro. Post tio li muzikis en la bando de sia frato Paul en Gary (Indianao). En 1937/38 li ludis ĉe Scatman Crothers (1910-1986), kiu poste estis pli fama kiel aktoro, kaj ekde 1939 ĝis 1941 en la Sunset Royal Orchestra. Ekde 1941 ĝis 1943 kaj 1945/46 li muzikis en la bando de Cootie Williams, interrompite en 1944/45 de unu jaro ĉe Lucky Millinder. De 1946 ĝis 1952 li estis ĉe Cab Calloway, kun kiu li en 1951 entreprenis koncertvojaĝon en Sudameriko kaj estis en 1952 en Karibio. Poste li pli turnis sin al ritmenbluso. En 1952 li lanĉis sukceson per *Birmingham Boogie*, surdiskigita kun sia *Blues Chasers* (kvinopo kun trumpetisto Taft Jordan, basisto Milt Hinton, frapinstrumentisto Panama Francis kaj pianisto Bert Keyes).

En 1955/56 li ankaŭ estris propran bandeton kaj estis kun ĉi tiu aŭ sole demandata gastmuzikistoj je surdiskigoj. Je la origina sonregistraĵo de „Shake, Rattle and Roll“ de Big Joe Turner li ludis saksofonon. Li surdiskigis kiel bandestro multan ritmenblusan muzikon kaj sonregistris krome i.a. kun Louis Jordan (1956), Ray Charles (1953), Ella Fitzgerald (1953), Buddy Johnson, Sy Oliver, Quincy Jones, Lawrence Brown. Taylor direktis en la 1950-aj jaroj kiel posteulo de Count Basie la studiobandon por la *Camel Rock´n Roll Dance Party* de diskoludisto Alan Freed ĉe CBS. Dum la 1960-aj jaroj li direktis proprajn bandojn, kun kiuj li ankaŭ surdiskigis. En 1963 li koncertvojaĝis tra Japanujo, interalie kun Dud Bascomb.

Lia svingeca sondisko *Jazz for Commuters* el 1958 reaperis kiel lumdisko. Jen li ludas kun Charlie Shavers, Frank Rehak, Thad Jones, Georgie Auld, Budd Johnson, Hank Jones, Billy Bauer kaj sia malnova ritmosekcio el Milt Hinton kaj Panama Francis.

## Literaturo 
* Barry Kernfeld (eldonisto) *The New Grove Dictionary of Jazz*, 1996

## Eksteraj ligiloj 
* Blues Chasers

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj ĵazsaksofonistoj
Kategorio:Usonaj ĵazklarnetistoj
Kategorio:Blusaj muzikistoj
Kategorio:Usonaj muzikistoj
3268 De Sanctis

'*3268 *De Sanctis''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne kaj de la itala astronomo Giovanni de Sanctis elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras unu el ĝiaj malkovrintoj: la italan astronomon Giovanni de Sanctis.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Malkovrita de Giovanni de Sanctis
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
3269 Vibert-Douglas

'*3269 *Vibert-Douglas''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la kanadan astrofizikistinon Alice Vibert Douglas (1894–1988).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Daphne cneorum

***Daphne cneorum*** estas specio de daŭrfoliaj arbustetoj de la familio de timeleacoj.
La beroj estas venenaj, kaŭzantaj ardon en buŝo kaj en digestaj organoj, sekvita de komato. Ofte mortigas. Ili enhavas dafnotoksinon.
maldekstra|eta|Dafnotoksino

Kategorio:Timeleacoj