open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Korala rifo

**Koralaj rifoj** estas diversaj subakvaj ekosistemoj kunigitaj de strukturoj de kalcia karbonato sekreciitaj de koraloj. Koralrifoj estas konstruitaj de kolonioj de etaj animaloj troviĝantaj en maraj akvoj kiu enhavas kelkajn nutraĵojn. Plej koralrifoj estas konstruitaj el ŝtonkoralo kiuj siavice konsistas el polipoj kiuj grupiĝas. La polipoj apartenas al grupo de animaloj konataj kiel kniduloj, kiuj inkludas ankaŭ marajn anemonojn kaj meduzojn. Malkiel maraj anemonoj, koraloj sekrecias malmolajn karbonatajn ekzoskeletojn kiuj eltenas kaj protektas la koralajn polipojn. Plej rifoj kreskas plej bone en varmaj, neprofundaj, klaraj, sunecaj kaj agitatajn akvojn.

Ofte nomitaj "pluvarbaroj de la maro", neprofundaj koralrifoj formas kelkajn el plej diversaj ekosistemojn el la Tero. Ili okupas malpli ol 0.1% el la oceana surfaco de la mondo, ĉirkaŭ duono de la areo de Francio, kvankam ili havigas hejmon por almenaŭ 25% el ĉiuj maraj specioj, inklude fiŝojn, moluskojn, vermojn, krustulojn, eĥinodermojn, spongojn, tunikulojn kaj aliajn knidulojn. Paradokse, koralrifoj floras eĉ kvankam ili estas ĉirkaŭita de oceanaj akvoj kiuj havigas malmultajn nutraĵojn. Ili estas plej ofte troviĝantaj je malprofundaj akvoj en tropikaj akvoj, sed ekzistas ankaŭ koraloj de profundaj kaj malvarmaj akvoj je pli malgrandaj skaloj en aliaj areoj.

## Vidu ankaŭ 
* Atolo
* Granda Barilrifo
* Koralo
* Mara biologio
* Spongo

## Notoj 
## Referencoj 
* Coral Reef Protection: What Are Coral Reefs? . US EPA.
* UNEP. 2004. Coral Reefs in the South China Sea. UNEP/GEF/SCS Technical Publication No. 2. 
* UNEP. 2007. Coral Reefs Demonstration Sites in the South China Sea. UNEP/GEF/SCS Technical Publication No. 5. 
* UNEP, 2007. National Reports on Coral Reefs in the Coastal Waters of the South China Sea. UNEP/GEF/SCS Technical Publication No. 11. 

## Literaturo 
STOP-BOWITZ, Carl. *Koralrifoj tropikaj kaj arktikaj*. ISU-prelego, Stokholmo 1980. En: Scienca Revuo, vol. 40, n-ro 156 (1989), pp.&nbsp;22–32 online 

## Eksteraj ligiloj 
* Corals and Coral Reefs overview at the Smithsonian Ocean Portal
* About Corals  *Australian Institute of Marine Science*.
* International Coral Reef Initiative
* Moorea Coral Reef Long Term Ecological Research Site (US NSF)
* ARC Centre of Excellence for Coral Reef Studies
* NOAA's Coral-List Listserver for Coral Reef Information and News
* NOAA's Coral Reef Conservation Program 
* NOAA's Coral Reef Information System
* ReefBase: A Global Information System on Coral Reefs 
* National Coral Reef Institute  Nova Southeastern University
* Marine Aquarium Council 
* NCORE National Center for Coral Reef Research  University of Miami
* Science and Management of Coral Reefs in the South China Sea and Gulf of Thailand 


Kategorio:Bestoj
Kategorio:Ekosistemo
Kategorio:Fiŝoj
Kategorio:Insuloj
Kategorio:Marbordoj
Kategorio:Oceanoj
Peĉatniki (BKL Moskvo)

**Peĉatniki** () estas stacio de la Metroo de Moskvo sur Bolŝaja kolcevaja linio, ĝi situas inter la stacioj '** kaj **' en la sud-orienta parto de Moskvo. Ĝi estis malfermita la .

## Interkonektoj 
De tie ekzistas transirejo al:
* →  linio (stacio ''*)
* →   (stacio *Peĉatniki'')

## Vidu ankaŭ 
* Listo de stacioj de Moskva metroo

## Eksteraj ligiloj 
*   ()

Kategorio:Stacioj de Moskva metroo
Kategorio:Bolŝaja kolcevaja linio (Moskvo)
Kategorio:Distrikto Peĉatniki (Moskvo)
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 2023
Kategorio:2023 en Moskvo
Ruslan Auŝev

**Ruslan Sultanoviĉ Auŝev** (cirile *Русла́н Султа́нович А́ушев*; naskiĝis la 29-an de oktobro 1954 en vilaĝo Volodarskoj, provinco Norda Kazaĥio, Kazaĥa SSR, Sovetunio) estis ekde 1993 la 1-a prezidanto de la respubliko Inguŝio, subjekto de Rusia Federacio. Li estis laŭdire la plej juna oficiro en la Sovetia Armeo kiu atingis la rangon de generala leŭtenanto. La 7an de majo 1982 li premiiĝis per la ordeno Ora stelo de Heroo de Sovetunio. Auŝev post sia prezidantaj jaroj konsideratas la plej populara politikisto de Inguŝio, ĉar tie li sukcesis konservi pacon kaj stabilecon dum la ĉeĉena milito.

En septembro 2004 li provis trakti kun la ĉeĉenaj ostaĝprenintoj de la terorisma atako en Beslan. Li estis la sola persono kiu sukcesis intertrakti kun la teroristoj vizaĝe-al-vizaĝe, petis ke la teroristoj permesu doni al la ostaĝoj akvon kaj manĝaĵojn, sed la ĉefo de la atakintoj diris, ke la kaptitoj propravole aranĝis sekan malsatstrikon. Tamen li konsentis liberigi 24 ostaĝajn virinojn kun suĉinfanoj.

Kategorio:Personoj de Inguŝio‎
Kategorio:Politiko de Inguŝio‎
Kategorio:Prezidantoj de Inguŝio
Islama Internacia Brigado

La **Islama Internacia Brigado** (), ankaŭ konata kiel *"islama internacia packonserva brigado"* (, mallonge ИММБ) aŭ *"islama packonserva armeo"*, estis la nomo de internacia islamisma muĝahida milita organizaĵo, fondita en 1998.

La brigado konsistis el inter 400 kaj 1 500 aktivuloj, plejparte dagestananoj estas (plejparte avaroj kaj dargoj), samkiel ĉeĉenoj, araboj, turkoj kaj aliaj eksterlandaj batalantoj.

Ĝiaj ĉefoj, kiuj mem donis al si la titolon emiroj, estis la araba muĝahido *Ibn Al-Ĥattab* (arabe ثامر صالح عبد الله) kaj ĉeĉeno Ŝamil Basajev. La brigado estis aktiva en la milito en Dagestano de 1999, kiu komenciĝis per invado de la brigado. Tie multaj el ĝiaj membroj estis mortigitaj aŭ kaptitaj de rusiaj armeaj unuoj. Plej multaj el la ceteraj membroj poste batalis en la Dua Ĉeĉenia milito, en kiu ĝiaj iamaj gvidantoj mortis (Al-Ĥattab en marto 2002 kaj Basajev en julio 2006).

## Referencoj 
Kategorio:Dua Ĉeĉenia milito
Kategorio:Islamismo
Ŝnurkonduktilo

eta|Ŝnurkonduktilo de razilo
**Ŝnurkonduktilo** estas: Fleksebla kupra konduktilo, plej ofte duopa aŭ triopa, envolvita per kaŭĉuko kaj teksfadenoj kaj ekstere prezentanta aspekton de ŝnuro aŭ kordono; ĝi servas por konekti elektran aparaton aŭ lampon al kontaktoskatolo. (NPIV)

Anstataŭ kaŭĉuko kaj teksfadenoj nuntempe oni uzas plaston.

## Vidu ankaŭ 
* Plilongiga ŝnurkonduktilo

Kategorio:Elektro
Kategorio:Iloj
Priskriba gramatiko

La **priskriba gramatiko** estas la tipo de gramatiko kiu celas priskribi la aktualan aŭ faktan uzadon de lingvo, evitante juĝi per preskriba maniero. Ĝi ligiĝas al difinita parolkomunumo kaj celas havigi regulojn de uzado por ĉiu ajn vorto konsiderata gramatike ĝusta en tiu komunumo. Ĝi indikas tiujn lingvojn kiuj prezentas similan strukturon, priskribante kiel estas organizitaj la minimumaj lingvaj unuoj kiuj konstituas la vortojn kaj tiuj kiuj formas la konstituantajn frazojn. Ĝi eliras el faktoj, kaj celas havigi la plej ĝustan klarigon pri la objekto dekomence difinita. La traktado de la lingvo kiel studfako en la priskriba gramatiko estas mala al tiu de la preskriba gramatiko. Dum la unua eksklude priskribas fenomenojn de la lingvo, la dua establas normojn laŭ kiuj difinitaj uzaĵoj de la lingvo estas konsiderataj ĝustaj kaj aliaj malĝustaj.

## Literaturo
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
### Esperante 
* Plena Manlibro de Esperanta Gramatiko de Bertilo Wennergren
* Gramatiko de Esperanto  de Evaldo Pauli
* Vortaro de malfacilaĵoj 

### Aliaj lingvoj 
* Nova hispanlingva gramatiko de la RAE (interkonsentita kun la aliaj hispanlingvaj akademioj) de 2009-2011, alirita la 6an de Februaro 2016.

Kategorio:Gramatiko
Kategorio:Lingvosciencaj teorioj kaj hipotezoj
20019 Yukiotanaka

'*20019 *Yukiotanaka'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japanaj astronomoj Atsushi Takahashi kaj Kazurō Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (insulo Hokajdo, Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la japana basbalisto Jukio Tanaka (japane 田中 幸雄, *Tanaka Yukio*), ludanto de interna kampo por la *Hokkaido Nippon Ham Fighters''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Atsushi Takahashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
20024 Mayrémartínez

'*20024 *Mayrémartínez'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la venezuela profesia kantistino Mayré Adriana Martínez Blanco, kiu uzas la maloftan registron de la fajfa voĉo. La Akademio * El Arte de Cantar*, kiun ŝi fondis en 2001, estis rapide rekonita kiel la plej bona kanta akademio en Venezuelo. En oktobro 2006 ŝi gajnis la unuan rangon en la konkurso "*Latin American Idol''".

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Ferepoka glavo

eta|dekstra|150px|19a-jarcenta bildo de glavoj el Hallstatt.
**Glavoj** faritaj el **fero** (kontraste al tiuj faritaj el bronzo) aperis el la komenca Ferepoko (ĉ. la 12a jarcento a.K.), sed ili ne disvastiĝis antaŭ la 8a jarcento a.K.

La glavoj de la komenca Ferepoko estis tre diferencaj el postaj ŝtalaj glavoj. Ili estis prilaboritaj por plifortigo, pli ol plifortigitaj per meto en malvarma akvo, kio faris ilin nur ĉirkaŭ la samaj aŭ iomete pli bonaj laŭ terminoj de forto kaj rezistt kompare al la pli fruaj bronzoglavoj. Tio signifas ke ili povis ankoraŭ esti ŝanĝitaj dum la uzado. Tiu tiom plej frua produktado, tamen, kaj la plej granda disponeblo el la kruda materialo ebligis multan pli grandskalan produktadon.

Eventuale forĝistoj lernos ke per aldonado de ia kvanto de karbono (aldonita dum la fandado en la formo de karbo) al la fero, ili povis produkti plibonigitan alojon (nune konata kiel ŝtalo). Per malvarmigo (fari la ŝtalon forta kaj rompebla) kaj kaj hardado (forigi la rompeblon), oni povis fari glavojn kiuj povu suferi multe malpli da damaĝo, kaj povus pli facile reveni al sia formo okaze de misformiĝo. Necesis longa tempo, tamen, antaŭ tio estis farita konsiste, kaj eĉ ĝis la fino de la komenca mezepoka periodo, multaj glavoj estis ankoraŭ faritaj el neplifortigitaj fero. Kelkaj diferencaj metodoj de glavofarado ekzistis en antikvaj epokoj, inklude, plej fame, diverstavolado. Laŭlonge de la historio, diferencaj metodoj estis disvolvigitaj tra la tuta mondo.

## Bibliografio 
* C. R. Cartwright, Janet Lang, *British Iron Age Swords And Scabbards*, British Museum Press (2006), ISBN 0-7141-2323-4.
* Andrew Lang, *Celtic Sword Blades*, in Man, Royal Anthropological Institute of Great Britain and Ireland (1907).
* J. M. de Navarro, *The Finds from the Site of La Tène: Volume I: Scabbards and the Swords Found in Them*, London: The British Academy, Oxford University Press (1972).
* Radomir Pleiner, *The Celtic Sword*, Oxford: Clarendon Press (1993).
* Graham Webster, *A Late Celtic Sword-Belt with a Ring and Button Found at Coleford, Gloucestershire*, Britannia, Society for the Promotion of Roman Studies (1990).

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.berkshirehistory.com/archaeology/iron_age_swords.html

Kategorio:Ferepoko
Kategorio:Glavoj
Kategorio:Metalurgio
The Kingston Trio

[eta|Originaj membroj de la Triopo Kingston: [Dave Guard, Bob Shane, kaj Nick Reynolds (printempe de 1957).]]
[eta|Triopanoj post foriro de Guard: [John Stewart (muzikisto)|Ioannes Stewart, Nick Reynolds, Bob Shane (somere de 1963).]]
[eta|Triopo Kingston en la jaro [2003: George Grove, Bob Shane, Bobby Haworth (kaj basviolonisto Paul Gabrielson).]]
**La Triopo Kingstona** (angle: ***The Kingston Trio***) estas usona muzikista grupo fama pro lanĉi movadon de popularigo de kantoj en popolmuzika stilo. La triopo furoris fine de la 1950-aj jaroj kaj komence de la 1960-aj, aktivante komence en la Sanfranciska regiono, kaj konsistante tiam el Dave Guard, Bob Shane, kaj Nick Reynolds. Ĝi atingis internacian furoran famon surbaze de senprecendece multe venditaj gramofondiskaj albumoj "longe-ludantaj" (30 cm, 33⅓ rotaciojn en minuto). La grupo lanĉis la poppopolmuzikan furoregon de la epoko per eldono de la unua disko, The Kingston Trio, en 1958, kies plej elstara kanto, 'Tom Dooley', vendiĝis kiel unuopaĵo en pli ol tri milionoj da ekzempleroj. La Triopo eldonis entute 19 albumojn kiuj atingis la Top 100 de Billboard, 14 en la unuaj dek, kaj kvin atingis la pinton kiel plej vendata en la semajno en Usono. Dum kvin semajnoj je la fino de 1959, kvar el iliaj albumoj samtempe rangis inter la 10 plej vendataj, rekordo sen egalo dum pli ol 50 jaroj. 

## Fontoj 
La artikolo estas bazita sur la komencaj alineoj de la versioj en la latina kaj angla Vikipedioj.

Kategorio:Popola muziko
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1957
Riĵskaja (BKL Moskvo)

**Riĵskaja** () estas stacio de la Metroo de Moskvo sur Bolŝaja kolcevaja linio, ĝi situas inter la stacioj '** kaj **' centre de Moskvo. Ĝi estis malfermita la .

## Interkonektoj 
De tie ekzistas transirejo al:
* →  linio (stacio ''*)
* →   (stacio *Riĵskaja'')

## Vidu ankaŭ 
* Listo de stacioj de Moskva metroo

## Eksteraj ligiloj 
*   ()
* Informo pri la stacio en «Метрострой» ()

Kategorio:Stacioj de Moskva metroo
Kategorio:Bolŝaja kolcevaja linio (Moskvo)
Kategorio:Distrikto Meŝĉanskij (Moskvo)
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 2023
Kategorio:2023 en Moskvo
20016 Rietschel

'*20016 *Rietschel''''' estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana klasikisma skulptisto Ernst Rietschel (1804–1861), disĉiplo de Christian Daniel Rauch. Lia ĉefaj verkoj estas la bronzaj skulptaĵoj de Lessing en Braunschweig kaj Lutero en Worms. Li kreis ankaŭ la faman Goethe kaj Schiller Monumenton antaŭ la Germana Ŝtata Teatrejo en Vajmaro.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
Hilumo

**Hilumo** estas biologia esprimo el la latina lingvo kies traduko estas „tigo“.
Ĝi havas laŭ NPIV diversajn signifojn:
* en anatomio la hilumo estas aparta loko, kie vaskuloj, duktoj ks penetras en la organon: ovaria, liena, pulma hilumo
* en botaniko
eta|hilumo ĉe frukto de hipokastano
** loko de la bazo de la ovolo, kie insertiĝas la funiklo
** la responda parto de la semo, cikatro ofte en konkavetaĵo
** loko de la bazo de frukto, ĝenerale konkava, kie insertiĝas la pedunkolo
* (ne en NPIV) en mikologio
** ĉe bazidiosporoj la loko kie inssertiĝas la sporo dum la kresko ĉe la bazidio.
** ĉe konidiosporoj makulo ĉe la sporo, kiu ekestas post forigo de la konidia ĉelo.

## Vidu ankaŭ 
* umbeliko
* hilo

Kategorio:Anatomio
Kategorio:Morfologio (fungo)
Kategorio:Plantmorfologio
Respublika Partio de la Socia Ordo

La **Respublika Partio de la Socia Ordo** (***Partido Republicano da Ordem Social*** en la portugala lingvo), estas politika partio de Brazilo, ankaŭ konata kiel **PROS**. Ĝi fondiĝis en 2010, kaj por partopreno en parlamentaj balotoj registriĝis en 2013. La ŝtata partia numero por partopreno en balotoj estas 90, kaj la partiaj koloroj bluo kaj oranĝo.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo  ()

Kategorio:Politikaj partioj de Brazilo
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 2010
Jenő Lukács

**Jenő Lukács** [lukAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lukács Jenő** estis hungardevena usona matematikisto, profesoro, instruisto, statistikisto, membro de Aŭstra Scienca Akademio.

Jenő Lukács http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC09006/09688.htm naskiĝis la  en Szombathely. Li mortis la  en Vaŝingtono.

## Biografio 
La familio Lukács post naskiĝo de Jenő translokiĝis al Vieno, kie Jenő estis edukita. Li frekventis 2 universitatojn en Vieno, li doktoriĝis el geometrio en 1929, post 2 jaroj li akiris plian diplomon. Dum la studentaj jaroj en 1927 li edziĝis. Inter 1929 kaj 1931 li instruis en mezlernejo, poste li laboris en asekura kompanio. Pro ĉeso de sendependa Aŭstrio li migris al Usono, kie li lernis kaj instruis. Inter 1955 kaj 1972 li instruis en katolika universitato en Vaŝingtono (tiutempe li ofte estis gastoprofesoro en diversaj universitatoj), poste li pensiuliĝis. En 1959 li fondis universitatan laboratorion. 

## Elektitaj libroj 
* *Applications of Characteristic Functions* (1960;  1964)
* *Probability and Mathematical Statistics* (1972)
* *Developments in Characteristic Function Theory* (1983)

## Fontoj 
* angla biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Usonaj matematikistoj
Kategorio:Hungardevenaj aŭstroj
Kategorio:Hungardevenaj usonanoj
20037 Duke

'*20037 *Duke'''* estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  de la usonaj geedzoj geastronomoj Carolyn S. Shoemaker kaj Eugene M. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

Ĝi ankaŭ estas ano de la Hungaria familio.

## Nomo 
Ĝi estas nomita en honoro de *Michael B. Duke*, distinga erudiciulo en esploro pri Luno, Marso kaj meteorŝtonoj, kun larĝa perspektivo kaj kono pri la historio de la kosmoesploro. Kuratoro de la lunaj specimenoj revenigitaj de la Luno, li iris al la Dividaĵo pri Luna kaj Planeda Sciencoj de la *Lyndon B. Johnson Space Center'', kies estro li fariĝis.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Carolyn S. Shoemaker
Kategorio:Malkovrita de Eugene M. Shoemaker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Enso

[eta|360x360px|*Ensō* (c. 2000) per [:en:Kanjuro_Shibata_XX|Kanĵuro Ŝibata 20-a. Kelkaj artistoj tiras **ensoj** kun malfermo en la cirklo, dum aliaj fermas la cirklon.]]

En zena budhismo, **enso** (japane: ensō aŭ  "cirklo") estas cirklo kiu estas simbolo kiu estas tirita per mano en unu aŭ du strekoj por esprimi momenton kiam la menso estas libera permesi la korpon krei.

La cirklo povas esti ĉu malfermita aŭ fermita. En la malferma versio, la cirklo estas nekompleta, permesanta por movado kaj evoluado tiel kiel la perfekteco de ĉiuj aferoj. Zenaj praktikistoj rilatas la ideon al (Ŭabi-sabi), la beleco de neperfektaĵo. Kiam la cirklo estas fermita, ĝi reprezentas perfektecon.

Post kiam la enzo estas pentrita, ne ŝanĝu ĝin. La formo de la ŝmiraĝo de la enso atestas la karakteron de ĝia kreinto kaj la kuntekston de la laboro en mallonga kaj kontinua tempodaŭro. Pentrado enso estas spirita tasko, kiu povas esti farita eĉ unufoje tage.

Kategorio:Ekspresionismo
János Ludvigh

**János Ludvigh** [jAnoŝ ludvig], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ludvigh János** estis hungara politikisto, parlamentano, ĵurnalisto. Lia filo estis Gyula Ludvigh.

János Ludvigh http://www.austriaca.at/oebl/oebl_L/Ludvigh_Janos_1812_1870.xml naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Szepesbéla (nuntempa Spišská Belá en Slovakio). Li mortis la  en Pest (urbo).

## Biografio 
János Ludvigh lernis en Késmárk, Eperjes kaj Sárospatak, li iĝis juristo, ĉefnotario kaj ĵurnalisto. Li fondis literaturan societon, kiun la reĝo malpermesis. Dum la Hungara revolucio de 1848 li estis parlamenta deputito, krome li havis ŝtatan postenon. Li kontribuis en Pesti Hirlap. Depost falo de la revolucio li rifuĝis al Bruselo, kie li estis ĵurnalisto, sed li sendis artikolojn ankaŭ al hungaraj gazetoj. En 1869 li hejmenvenis kaj li estis parlamenta deputito, ankaŭ ĵurnalisto.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A szepességi XVI város pragmaticai története* (1842, ankaŭ germane)
* *Nouvelle page de l’histoire des Habspourgs* (1859)
* *Töröljük el a vallásügyi minisztériumot, mint a haladás akadályát* (1868)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero L, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 2-a punkto)

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Giovanni Luppis

**Giovanni Luppis** [ĝovani lupiŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Luppis János** estis itala-kroatia-hungarlandana maristo, inventisto, entreprenisto. Lia nobela nomo estis **Giovanni Biagio Luppis von Rammer** ekde 1869 (Rammer = droniganto).

Giovanni Luppis http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC09006/09720.htm naskiĝis la  en Fiume (nuntempa Rijeka en Kroatio). Li mortis la  en Milano.

## Biografio 
Giovanni Luppis apartenis al la itala minoritato en Kroatio (ankaŭ en Hungara reĝlando kaj Habsburga Imperio). Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste maristan akademion en Venecio. Post siaj studoj li edziĝis kaj li iĝis maristo-oficiro en la Habsburga mararmeo. Li trovis dokumenton, kie li legis pri kreo de praa torpedo, kiu ne sukcesis. En la 1860-aj jaroj ankaŭ Giovanni kreis similan armilon, kiu same ne sukcesis. Li konatiĝis kun Robert Whitehead, kun kiu estis kreita jam la perfekta torpedo.

## Memorigiloj 
* busto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 33-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Italaj inventistoj
Foirejo de Gera

eta|Ŝimŝon-fontano kun la apoteko fone je la dekstra
eta|Panvendejoj historiaj kun pilorio
La **Foirplaco de Gera** () estas kvadrata centro de Gera, Germanio, el la Mezepoko. Ĝi nomiĝas inter la plej belaj placoj de Centra Germanio. La urbodomo, la urba apoteko kaj la foireja fontano estas ĝiaj ĉefaj vidindaĵoj.

## Urbodomo 
La elstara historia konstruaĵo de la tuta urbo kaj sekve ankaŭ de tiu ĉi bazarplaco estas la urbodomo de Gera. Jam la en 1425 unuafoje menciita antaŭula konstruaĵo dividis la areon en ĉefan bazarplacon kaj grenan bazarplacon (*Kornmarkt*; fruaj nomoj: Neumarkt, Topfmarkt). Detruite en 1450 dum la t.n. Saksia interfrata milito (*Sächsischer Bruderkrieg*) ene de la Elektoprinclando Saksio ĝi nur provizore rekonstruitis. Inter 1573-76 oni prenis kelkajn mezepokajn konstruaĵerojn por konstrui la nunan renesancstilan konstruaĵon, kiu nombriĝas inter la plej maturaj rezultoj de mezgermana urbodoma arkitekturo. Oni ja legas pri certa ĉefarkitekto Nicolaus Theiner el Lobeda el 1573, sed ĝi realigitis verŝajne laŭ planoj de Nikolaus Grohmann el Vajmaro. Li estis farinta jam antaŭe la skizon por la linda urbodomo de Altenburg.

Rimarkindas la riĉaj skulptitaĵoj ĉe la ĉefa pordo tra kiu oni ankaŭ povas iri ĝis la urbodoma kelo *(Ratskeller)*. Blazonoj, homaj kaj bestaj figuroj kiel ankaŭ gapkapoj estas vidindaj plastikaj laboraĵoj plurkoloraj. Flanke de la dekstra kariatido de la portalo troviĝas la 57,2 centimetrojn longa Ulno de Gera, kiu estis ĝis la jaro 1869-a la oficiala mezurunuo por surlokaj komercistoj.
eta|Domo Markt 15, iama Domo de la germana-sovetia amikeco

## Urba apoteko 
Ĉe la okcidenta parto de la placo, ĉe la angulo al la strato Kleine Kirchstraße, estas alia notinda renesanca konstruaĵo de la urbo, la apoteko. Ĝian konstruon komisiis en 1592 la urbestro Hans Hörel, baptopatro de la komponisto Heinrich Schütz el la najbara urbo Köstritz. Belega afero de tiu ĉi juvelaĵo anguldoma estas la en 1606 alkonstruita ronda orielo. La du frisoj montras la blazonojn de Hohenlohe, Reuß, Schwarzburg kaj Solms supre kaj malsupre la alegorian prezenton de la kvar sezonoj. La du kolonoj por la fenestraj sojloj havas reliefajn tabulojn kun dek apostoloj.

## Ŝimŝon-fontano 
La bazarplacan fontanon kronas figuro impona de la fortega Ŝimŝon el la Juĝistoj, kiu venkas la leonon. La baroka grupo faritis en 1685 fare la skulptisto Caspar Junghaus la malpli juna el Rochlitz. Ĝi estas de grejso el Falka (=hodiaŭ suda urboparto de Gera). La nuna plastikaĵo estas kopio el la jaro 1979, kiun faris la lokulo Heinz Plath.

## Eksteraj ligiloj 
* Informoj pri la apoteko sur la urba retejo 
* Informoj pri la urbodomo sur tutturingia porturisma paĝaro 
* Panoramo de la placo

Kategorio:Konstruaĵoj en Gera
Gera
Ivan Colling

**Ivan Eidt Colling** estas brazila esperantisto loĝanta en Kuritibo, la ĉefurbo de la ŝtato Paranao. Li estas docento pri elektroinĝenierarto en la Federacia Universitato de Paranao kaj de 2010 ĝis 2014 estis la prezidanto de la regiona Paranaa Esperanto-Asocio. De 2011 ĝis 2014 li plenumis duan studadon, nome kursaron pri interlingvistiko en Poznano, Pollando. Sekve de tio li komencis instrui lingvistikon kaj la polan lingvon en sia universitato en Kuritibo.

Ekde 2018 li estas vic-prezidanto de Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj ILEI.

## Eksteraj ligiloj 
* profesia biografio ()
* duminuta filmeto "Ivan Colling invitas al Poznano" en la retejo YouTube ()
* sondosiero pri elsendo de la pola retradio de la 1-a de novembro 2014 kun Ivan Colling ()
* prelegeto portugala de li en elsendo de la komunuma televido de Kuritibo la 22-an de aŭgusto 2013 ()

Kategorio:Brazilaj esperantistoj
20038 Arasaki

'*20038 *Arasaki'''* estas malgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono ano de la Hilda grupo, unu el la korpoj en orbita resonanco 3:2 kun Jupitero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazurō Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (insulo Hokajdo, Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Yoshikuni Arasaki'', estro de la Porjunula Domo de Iŝigaki (gubernio Okinavo) de 2017. Li estas bone konata amatora astronomo kaj populariganto de astronomio en la insulo Iŝigaki. Li ŝatas observi kaj foti kometojn, nebulozojn kaj stelamasojn per sia teleskopo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Kin Endate
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
20043 Ellenmacarthur

'*20043 *Ellenmacarthur'''* estas asteroido de la Hungaria familio (interna asteroida zono) malkovrita la  de la aŭstralia astronomo Robert H. McNaught elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la brita maristino Ellen MacArthur kiu finis dua en la marvetkuro ĉirkaŭ la mondo *Vendée Globe'' en 2000-2001, plej juna konsursantino de la vetkuro. La , kun tempo de 71,8 tagoj, ŝi rompis de 1,1 tago la antaŭan rekordon de la plej rapida soleca ĉirkaŭ-navigado.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Robert H. McNaught
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
13-a Brazila Kongreso de Esperanto

eta|Recife
La **13-a Brazila Kongreso de Esperanto** okazis en Recife en 1952. Membroj de la organiza teamo estis interalie Neuse Araújo, Alfredo Azevedo, Lurdinha Cordeiro (pseŭdonimo), Moacir da Silva Cunha, Ernesto Dinis, José Laercio, Fernando Laroca, Amaro Pinangé Soares, Calinício Silveira kaj Arthur Velloso, kiu poste estis la ĉefa fondanto de Bona Espero en 1957.

13
Kategorio:Recife
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1952
Kategorio:1952 en Brazilo
Kuriaj komicioj

La **kuriaj komicioj** () estis antikva Roma asembleo. Ties povoj malsamis inter la epoko de la Romaj reĝoj kaj tiu de la Roma respubliko, sed ĉiam ekzistis rajtoj pri testamentoj kaj adoptoj. Simile pri la anoj de tiu asembleo: sub la reĝoj ĝi estis popola asembleo, sub la respubliko asembleis nur tridek liktoroj.

## Sub la reĝoj 
Tiam la popolo disis je tri triboj, nomataj *Tities*, *Ramnes* kaj *Luceres*, sed la ĉi-tempaj historiistoj ne samopinias pri la senco de tiu diso (kvankam la nomoj verŝajne Etruskis): eble temas pri la tradicia diso de la hindeŭropaj socioj (kultivistoj, pastroj kaj militistoj), aŭ pri la tri etnaj eroj de la Roma socio (Latinoj, Sabinoj kaj Etruskoj), aŭ la diso sekvis la loĝlokon.

Ĉiukaze estis po dek *kurioj* (*curiae*) por unu tribo. La komicoj estis la asembleo de la tridek kurioj.

La asembleo havis povojn pri familiaj aferoj, ĉefe pri testamentoj kaj adoptoj. Ĝi ankaŭ povis diri sian opinion kiam tion petis la reĝo.

## Dum la respublika epoko 
Tiuepoke, la kuriaj komicioj estis nur plu simbola asembleo de tridek liktoroj.

Tiuj liktoroj ordinis la *rex sacrorum* ("reĝon de la sakraĵoj"), la plej gravan Roman pastron; ili validigis la testamentojn kaj la adoptojn; kaj ili akceptis (sed ne povis malakcepti) la *lex curiata de imperio*, la leĝon kiu donis povon al la pretoroj kaj konsuloj.

La kuriaj komicoj do nur estis simbolaj ekde la respublika epoko. La asembleo pluekzistis ĝis la epoko de la Severoj.

## Vidu ankaŭ 
* Komicioj

## Literaturo 
* Rougé, Jean: *Les institutions romaines. De la Rome royale à la Rome chrétienne*, Armand Colin, 1969 (1991) ISBN 2-200-32201-1 , p. 11 - 12, 22 kaj 102

Kategorio:Romia Imperio
Kategorio:Balotsistemoj
20044 Vitoux

'*20044 *Vitoux'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la *Observatorio de Calern* en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la franca verkisto, ĵurnalisto kaj akademiano Frédéric Vitoux, konata pro lia romano *Bébert, Le chat de Louis-Ferdinand Céline'' (1976).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Dao (glavo)

eta|dekstre|250px|Ĉina dao kun svelta aspekto.

***Dao*** estas unu-eĝa ĉina glavo, ĉefe uzata por frapi kaj tranĉi sed ne por trapiki. La plej ofta formo estas ankaŭ konata kiel , kvankam tiuj kun pli larĝaj klingoj estas foje referencataj kiel . En Ĉinio, la dao estas konsiderata unu el la kvar tradiciaj armiloj, kun la *gun* (bastono), *kjango* (lanco), kaj la *ĝjan* (glavo). Ĝi estas konsiderata "La Generalo el ĉiuj Armiloj".

## Bibliografio 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Sword with Scabbard - 17a-jarcenta ekzemplo - Metropolitan Museum of Art
* Saber (Peidao) with Scabbard - 18a- aŭ 19a-jarcenta ekzemplo - Metropolitan Museum of Art

Kategorio:Kulturo de Ĉinio
Kategorio:Ĉinaj inventoj
Kategorio:Glavoj
Ĝjan

[eta|Moderna jian kun [glavingo.]]
**Ĝjan**, **ĝian** aŭ **jian** (en ĉina 劍 aŭ 剑 prononce jiàn; en kantona: Gim) estas duobl-eĝa rekta glavo uzata dum la lastaj 2,500 jaroj en Ĉinio. La unuaj ĉinaj fontoj kiuj mencias la *jian* datas el la 7a jarcento a.K. dum la Periodo de Printempo kaj Aŭtuno; unu el kiuj plej fruaj specimenoj estis la Glavo de Gujian. Historiaj unumanaj versioj havas klingojn kiuj varias el 45 al 80&nbsp;cm de longo. La pezo de averaĝa glavo de 70&nbsp;cm de klingolongo estus en gamo de proksimume 700 al 900 gm. Estas ankaŭ pli grandaj dumanaj versioj uzataj por trejnado de multaj stiloj de Ĉinaj luktartoj.

## Referencoj 
## Literaturo 
* 
* Ebrey, Patricia Buckley (1999). *The Cambridge Illustrated History of China*. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-66991-X (paperback).
* 
* 
*  
*  
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Late master Ma Yueliang Wu style Taijiquan 108 posture jian form video
* Late master Zhou Jinĝuan explaining the mechanics of Jian practice and fighting in the Shaolin Jingang Bashi system

Kategorio:Kulturo de Ĉinio
Kategorio:Glavoj
Hiroshi Fujii (astronomo)

**Hiroshi FUJII** estas japana astronomo.

Laŭ *Minor Planet Center* li kunmalkovris 2 asteroidojn ambaŭ la  kun Takao Kobayashi.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Viroj
Kategorio:Japanaj astronomoj
Voroncovskaja (BKL Moskvo)

**Voroncovskaja** ()  (Antaŭe nomita "Kaluĵskaja") estas stacio de la Metroo de Moskvo sur Bolŝaja kolcevaja linio, ĝi situas inter la stacioj '** kaj **' sud-okcidente de Moskvo. Ĝi estis malfermita la .

## Interkonektoj 
De tie ekzistas transirejo al:
* →  linio (stacio '''')

## Vidu ankaŭ 
* Listo de stacioj de Moskva metroo

## Eksteraj ligiloj 
*   ()
* Informo pri la stacio en «Метрострой» ()

Kategorio:Stacioj de Moskva metroo
Kategorio:Bolŝaja kolcevaja linio (Moskvo)
Kategorio:Distrikto Obruĉevskij (Moskvo)
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 2021
Kategorio:2021 en Moskvo
Julius Naue

**Julius Naue** (17a de Junio 1835, Köthen – 14a de Marto 1907 Munkeno) estis germana pentristo, ilustraciisto kaj arkeologo.

Li estis studento ĉe August von Kreling, kaj eklaboris por Moritz von Schwind en Munkeno kie li restis ĝis 1866. Kiel arkeologo, Naue faris prezentadon pri prahistoriaj glavoj (*Die prähistorischen Schwerter*), specife pri Bronzepokaj glavoj, por la Antropologia Societo en Munkeno en 1884. La tipo "Naue" de Bronzepokaj glavoj ricevis sian nomon por lia honoro.

Naue estis memlernanto, kaj publikigis variajn pli malgrandajn traktaĵojn kiujn li kompilis por prelego ĉe la Universitato de Tübingen en 1887, nome *Die Hügelgräber zwischen Ammer- und Staffelsee*. Li krome planis la mult-voluman verkon "Die Bronzezeit in Oberbayern", el kio li sed publikigis nur la unuan parton en 1894. Naue ankaŭ laboris por la Romia domo (Lepsiko).

;Elstaraj pentraĵoj

* *Verkündigung Mariae* (1862)
* *Die nordische Sage* (1864)
* *Der Krötenring* (1865)
* *Das Märchen von Kaiser Heinrich I. und der Prinzessin Ilse* (1866)
* *Das Schicksal der Götter nach der Deutschen Heldensage* (1877)
* *Helgi und Sigrun" (1879)

;Publikaĵoj
* *Die Hügelgräber zwischen Ammer- und Staffelsee*. Stuttgart 1887.
* *Die Bronzezeit in Oberbayern – Ergebnisse der Ausgrabungen und Untersuchungen von Hügelgräbern der Bronzezeit zwischen Ammer- und Staffelsee und in der Nähe des Starnbergersees*. Band 1, München, Piloty & Löhle, 1894

## Referencoj 
* Mark Schmid: *Alte Akten - Neue Gräber? Marginalien zu Julius Naue und Johannes Dorn*. Ĉe: Hans-Peter Wotzka (eld.): *Grundlegungen. Beiträge zur europäischen und afrikanischen Archäologie für Manfred K. H. Eggert''. Tübingen 2006, p. 27-40.

Kategorio:Germanaj arkeologoj
Kategorio:Germanaj pentristoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1835
20017 Alixcatherine

'*20017 *Alixcatherine'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la francdevena usona astronomo Charles P. de Saint-Aignan elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Alix Catherine de Saint-Aignan'', plej aĝa filino de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Charles P. de Saint-Aignan
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
Robert Drews

**Robert Drews** (26a de marto 1936) estas usona historiisto kiu estas Profesoro de Klasikaj Studoj Emerita ĉe la Universitato Vanderbilt. Li ricevis sian Artan Diplomiĝon el la Northwestern College (Iovao), sian magistriĝon el la Universitato de Misurio kaj sian doktoriĝon el la Universitato Johns Hopkins. Drews specializiĝis en antikva historio kaj prahistorio, aparte pri la evoluado de milito kaj de religio.

## Verkoj
* *The Greek Accounts of Eastern History*. Cambridge, Mass.: Harvard University Press, for the Center for Hellenic Studies, 1973
* *Basileus: The Evidence for Kingship in Geometric Greece*. New Haven: Yale University Press, 1983
* *In Search of the Shroud of Turin: New Light on its History and Origins*. Totowa, N. J.: Rowman and Allanheld, 1984.
* *The Coming Of The Greeks:  Indo-European Conquests in the Aegean and The Near East*. PrincetonPrinceton University Press, 1988.
* *The End of The Bronze Age:  Changes in Warfare and the Catastrophe ca. 1200 B.C.* Princeton: Princeton University Press, 1993.
* (eldonisto) *Greater Anatolia and the Indo-Hittite Language Family. Papers presented at a colloquium hosted by the University of Richmond, March 18–19, 2000*. Washington, D.C.: Institute for the Study of Man, 2001.
* *Early Riders: The Beginnings of Mounted Warfare in Asia and Europe*. London:  Routledge, 2004.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
* retejo de Robert Drews ĉe Vanderbilt

Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Usonaj historiistoj
Kategorio:Universitato Johns Hopkins
Kategorio:Naskiĝintoj en 1936
Allan Kardec Afonso Costa

**Allan Kardec Afonso COSTA** (naskiĝis la 22­an de septembro 1914 en Uberaba; mortis la  26­-an de aŭgusto 2015 en Belo Horizonte) bankoficisto, estis brazila esperantisto, kiu verkis vortaron. En 1949 li kiel kongresa sekretario estis membro de la organiza komisiono de la 12-a Brazila Kongreso de Esperanto en Bel-Horizonto.

Li naskiĝis en Uberaba kaj en 1940 translokiĝis al Belo Horizonte. Tie, Allan Kardec instruis Esperanton ĉe la institucio União Espírita Mineira. 

Post sia emeritiĝo, en 1969, li dediĉis al verkado de du gravaj vortaroj: “Novo Dicionário Português/Esperanto” kaj “Dicionário Completo Esperanto/Português”, eldonitaj de Brazila Spiritisma Federacio. Li estis fekunda tradukisto el la portugala al Esperanto. 

Li estis redaktoro de “Esperanto Aldono” (oficiala organo de la " Grupo Esperanto kaj Frateco" de Bagé), “Boletim de Esperanto” (Belo Horizonte) kaj de “Esperanto Triumfanta” (oficiala organo de "Sociedade Mineira de Esperanto"). La 3­an de oktobro 1980, Allan Kardec fondis la entreprenon “Spiritisma Librovendejo Emanuelo” en Belo Horizonte, kie li vendis spiritismajn kaj esperantajn librojn.

## Verkoj
*Novo Dicionário Português/Esperanto;
*Dicionário Completo Esperant/Português;

### Tradukoj
*Malbona lupo reenkarniĝinta;
*Kristana Agendo, 
*Sur la vojo al la lumo, 
*Verda Signalo,
*Paraj ĉapitroj de La ĉielo kaj la infero (Benedicto Silva tradukis la neparajn);

Kategorio:Brazilaj esperantistoj
20070 Koichiyuko

'*20070 *Koichiyuko'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Koichi Takahashi*, iama direktoro de la asembleo de Hiroŝimo de la Klubo de Junaj Kosmonaŭtoj de Japanio de 1998. Lia edzino *Yuko* helpas lin en lia aktivo. *Koichi* estas Medicina Doktoro kaj *Yuko'' estas farmaciistino.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Milton Campos

**Milton Campos Soares** (naskiĝis la 16-an de aŭgusto 1900 en Ponte Nova, mortis la 16-an de januaro 1962 en Bel-Horizonto) estis brazila politikisto, profesoro, ĵurnalisto kaj advokato.

Milton Campos ricevis sian akademian gradon de bakalaŭro en la Jura Altlernejo de Minas-Ĝerajso - hodiaŭ la Federacia Universitato de Minas-Ĝerajso - en decembro 1922, kaj ankoraŭ studento apogis la respublikanan opozicion al la ŝtata registaro. De 1925 li komencis dediĉiĝi profesie ankaŭ al ĵurnalismo, transprenante la direkton de la gazeto *Diários Associados em Minas*.

En 1934 li estis elektita deputito al la konstitucifara asembleo de Minas-Ĝerajso nome de la tiutempa Populara Partio (PP). En oktobro 1943 li estis inter la subskribintoj de *Manifesto de la Ministoj* kaj sekve estis maldungata.

Li estis elektita al la nacia konstitucifara asembleo en 1945 kaj en la sama jaro partoprenis en la fondo de nova politika partio nomata *União Democrática Nacional* (do "Unio Demokrata Nacia", UDN). Du jarojn poste li venkis en baloto pri la subŝtata registaro kun koalicio inter la UDN, la Respublikana Partio kaj disidenta alo de la Partio Social-Demokrata (PSD), tiel kiel fundamentalistoj kaj komunistoj. Kiel unua prezidanto de Minas-Ĝerajso, li inter 1947 kaj 1951 evoluigis administradon bazitan je evito de malŝparoj kaj pliigo de publikaj financoj. Tamen li forte subtenis investojn aparte al edukado, agrikulturo kaj la ampleksigo kaj modernigo de la elektra reto.

Li estis konvinkita subtenanto de la loka Esperanto-movado. Interalie li en novembro 1947, kiel prezidanto de Minas-Ĝerajso, post inaŭguro de de bela promenejo, “Placo Esperanto” en Bel-Horizonto akceptis la partoprenantojn de la “1-a Minasa Konvencio de Esperanto” ĉe la nobla salono de la “Palaco de la Libereco”, kaj prelegis okaze de la solena malfermo de la 12-a Brazila Kongreso de Esperanto en septembro 1949 en Bel-Horizonto.

Milton Campos estas ankaŭ patrono de *Milton Campos Fakultatoj*, kun ĉefsidejo en Nova Lima.

Kategorio:Brazilaj politikistoj
20074 Laskerschueler

'*20074 *Laskerschueler''''' estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana verkistino Else Lasker-Schüler (1869–1945). Reprezentantino de la ekspresionismo, ŝi uzis en siaj poeziaĵoj bildojn de orientaj rakontoj kaj temojn de la Malnova Testamento. Amika proksimigo inter judoj kaj kristanoj estis vera strebo por ŝi. Batita de la brunĉemizuloj en strato de Berlino en 1933, ŝi poste vivis en ekzilo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Stefano Secco

**Stefano SECCO** (naskiĝis la 1970 en Milano) estas itala lirika kantisto.

## Biografio 
Ŝi naskiĝis en Milano en 1973, kaj komencis siajn studojn sub la direkto de instruisto Alberto Soresina kaj diplomiĝis en perkutado kun Tullio De Piscopo. Li ankaŭ ĉeestis aparta kursoj donitaj de Leyla Gencer kaj Renata Scotto.

Ŝi ankaŭ kantis en 2016 ĉe la *Novjara Koncerto* en Venecio kun Nadine Sierra.

## Kariero 
* *Simon Boccanegra* de Verdi, Nacia Opero de Parizo (2006), Gran Teatre del Liceu (2008)
* *Don Carlos*, Paris Opera (2008)
* *Rigoletto*, kiel la duko, Pariza Opero (2008)
* Hoffmann, Pariza Opero (2012)
* *Carmen*, Don José, Teatro La Fenice, Venecio (2013)
* *Rekviemo*, Budapeŝto (2013)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  

Kategorio:Naskiĝintoj en 1970
Kategorio:Italaj kantistoj
Kategorio:Operkantistoj
Vigno

alternative=BlackeyeBean.jpg|eta|*Vigna unguiculata*
eta|Vigna unguiculata Blanco2.286-cropped
**Vigno** NPIV (Vigna) estas genro el la plantfamilio de la Fabacoj (*Fabaceae*), tre parenca al fazeoluso, de pli-malpli volviĝantaj herboj kun trifolieraj folioj; tropika genro de ĉirkaŭ 150 specioj precipe el la Malnova Mondo, pluraj multe kultivataj por la homa nutrado ( i.a. por semoj kaj fruktoj) i.a. *Vigna angularis* (azukio) *Vigna radiata* (mungo) *Vigna subterranea* (voandzeo), *Vigna umbellata* (rizvigno) kaj *Vigna unguiculata* (okulvigno en diversaj subspecioj).

## Vidu ankaŭ 
* Listo de legomoj
* Fazeoluso
* Fazeolo
* Fabo
(20062) 1993 QB3

**(20062) 1993 QB3** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Eleanor Francis Helin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Glaveto

eta|upright|Francoficira glaveto, ĉ. 1815.
La **Glaveto** (ankaŭ **kortega glavo**, france: *épée de cour* aŭ **parada glavo**) estas malpeza unu-mana glavo dezajnita por trapiki kiu evoluis el la pli longa kaj peza rapiro de la fino de la Renesanco. La pinto de la populareco de la glaveto estis inter mezo de la 17a kaj fino de la 18a jarcentoj. Oni supozas, ke ĝi aperis en Francio kaj disvastiĝis rapide tra la resto de Eŭropo. La glaveto estis la tuja antaŭaĵo de la franca duelglavo (el kiu disvolviĝis la spado) kaj ties uzometodo — kiel tipigita en la verkoj de aŭtoroj kiaj Sieur de Liancour, Domenico Angelo, Monsieur J. Olivier, kaj Monsieur L'Abbat — disvolviĝis en la teknikojn de la franca klasika skolo de skermado. Glavetoj estis uzataj ankaŭ kiel statusaj simboloj kaj modaj akcesoraĵoj; dum plej el la 18a jarcento iu ajn, ĉu civila aŭ militista, kun intencoj al statuso de ĝentlemano estus portinta glaveton ĉiutage.

En moderna sporta skermado oni nomas la ilon spado (france: ''épée).

Kategorio:Glavoj
20084 Buckmaster

'*20084 *Buckmaster'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomino Carolyn S. Shoemaker kaj de la kanada astronomo David H. Levy elde la Monto Palomar (Kalifornio, Usono)

## Nomo 
Ĝi estas nomita en honoro de *Bill Buckmaster*, ankro de la longdaŭra informada programo *Arizona Illustrated'', la centra peco de la publika elsendaĵo ĉe la Universitato de Arizono. Lia kovrado de eventoj kaj la pasado de la vivo en suda Arizono estas detala kaj instingas al la penso.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Carolyn S. Shoemaker
Kategorio:Malkovrita de David H. Levy
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Walenty Szwajcer

**Walenty Szwajcer** (naskiĝis la 7-an de februaro 1907 en Piastowice (distrikto Wągrowiec), mortis la 2-an de junio 1994 en Biskupin (distrikto Żnin) – pola instruisto, malkovrinto de postrestaĵojn de antaŭhistoria setlejo de Luzacio-kulturo en Biskupin, apud Żnin. Komence lia nomo estis skribata "Schweitzer".

## Vivo 
En 1928 li finis instruistan seminarion en Wągrowiec. Laboris en lernejoj de la distrikto Żnin kaj aktivis ĉe organizaĵo Asocio de Pola Instruistaro. En 1932 dum tempo de granda krizo devis translokiĝi al lernejo en Biskupin.

En 1932 dum promeno sur duoninsulon de la Biskupin-lago li rimarkis fragmentojn de ceramikaĵo kaj elstarantajn de la akvo lignajn fostojn. Printempe de la sama jaro oni pliprofundigis riveron Gąsawka (maldekstra alfluejo de Noteć) trafluantan la lagon, pro kio la akvonivelo malaltiĝis je dekkelkaj centimetroj, malkovrante objektojn. Szwajcer komencis kolekti restaĵojn por ilin priskribi kaj publikigi informojn pri la malkovro. Kiam printempe 1933 posedanto de la kampo, kie estis ektrovaĵo komencis detrui fostojn kaj kolekti bronzajn objektojn por ilin vendi la instruisto decidis sciigi regopovojn. Tamen kuratorejo kaj kultur-centro en la distrikto ne montris intereson pri la malkovro. Szwajcer akiris adreson de profesoro Józef Kostrzewski, kiu decidis komenci esplorojn ankoraŭ la saman jaron.

Malkovritaj de Szwajcer restaĵoj montriĝis postrestaĵoj de defenda setlejo el la bronzepoko apartenanta al t.n. kulturo de Luzacio, ekestinta en la 8-a jarcento antaŭ Kristo. Nuntempe en la loko de la trovaĵo estas arkeologia muzeo. Pro la malkovro Szwajcer ricevis Oran Merit-Krucon el la manoj de prezidento Ignacy Mościcki, Kavaliran Krucon kaj Oficiran Krucon de la Ordeno Polonia Restituta. Lia tombo troviĝas en la tombejo de apuda Wenecja (distrikto Żnin).

## Bibliografio 
* Żnińskie Zeszyty Historyczne (Historiaj Kajeroj de Żnin), Pałuki, loka semajnrevuo, Żnin, Wydawnictwo „Wulkan” (Eldonejo "Wuklan"), 1991-1994
* Tygodnik Nowy, www.tygodniknowy.pl Nova Semajnrevuo

## Vidu ankaŭ 
* Rudolf Virchow
* Hallstatt-kulturo

## Eksteraj ligiloj 
* Muzeum Archeologiczne w Bispupinie  Arkeologia Muzeo en Biskupin

Kategorio:Polaj instruistoj
Itala bulko

eta|Itala bulko
eta|Itala bulko kun fromaĝo kaj laktuko
**Itala bulko** estas pano kun sufiĉe malmola, kraketanta krusto, kiu estas pli ol duoble pli granda ol kutima bulketo.

Plej ofte ĝi estas  manĝata kun fromaĝo, salamo kaj krude manĝeblaj legomoj, kelkfoje ankaŭ kun vinagre peklitaj kapsiketoj.

Kategorio:Panoj
20081 Occhialini

'*20081 *Occhialini'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la italaj geastronomoj Maura Tombelli kaj Vittorio Goretti elde la observa stacio de Asiago Cima Ekar, proksime de Asiago en Italio.

## Nomo 
Ĝi estas nomita en memoro de la itala fizikisto Giuseppe Occhialini (1907–1993), kiu kunlaboris kun P. M. S. Blackett ĉe la Laboratorio *Cavendish'' de Kembriĝo al tre grava esplora laboro pri la kosma radiado.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Maura Tombelli
Kategorio:Malkovrita de Vittorio Goretti
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Usona ministerio pri veteranaj aferoj

La **Usona Departmento de Veteranaj Aferoj** ( ***United States Department of Veterans Affairs***, mallonge **VA** aŭ **DVA**) estas registara sistemo de servoj por veteranoj de la usonaj militservoj.

Kun buĝeto de ĉ. 152,7 miliardoj da dolaroj (en 2014) VA dungas preskaŭ 345 000 homojn ĉe centoj da departmentaj medicinaj centroj, klinikoj, kaj oficejoj, kaj havas respondecon pri la administrado de programoj por helpi veteranojn, iliajn familiojn, kaj iliajn postvivantojn.

La administranta estro de la Departmento estas la Usona ministro pri veteranaj aferoj.

## Vidu ankaŭ 
* Usona ministro pri veteranaj aferoj

eta|maldekstra|

Veteranaj Aferoj
Komitatano B

**Komitatano B de UEA** estas membro de la komitato de UEA elektita de la individuaj membroj de Universala Esperanto-Asocio. Elekteblas po unu persono por komencita milo da individuaj membroj. La oficperiodo estas tri-jara.

Laŭ la statuto de UEA (art.24) oni elektas unu komitatanon B por ĉiu komencita milo da individuaj membroj. Laŭ la antaŭvidata nombro de individuaj membroj oni elektas kvin komitatanojn B. La Ĝenerala Regularo (art. 8) difinas: “Dek individuaj membroj el minimume tri diversaj regnoj rajtas proponi unu solan kandidaton el inter la individuaj membroj. Al la proponoj, subskribitaj de la proponintoj, devas esti aldonitaj, krom la skriba konsento de la kandidato, ankaŭ biografieto kaj deklaro pri la movadaj celoj de la kandidato, kiuj kune ampleksu maksimume 150 vortojn.”

Ĉiu kandidato devas esti individua membro de UEA dum la du antaŭaj jaroj kaj, se elektita, resti individua membro tra la tuta oficperiodo. Salajrata oficisto de UEA ne rajtas esti komitatano.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Kandidatigilo (PDF) por komitatanoj B 2019-2022 en la retejo de UEA.

Kategorio:Komitato de UEA