open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Trimbach SO

**Trimbach** estas komunumo en la distrikto Gösgen en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis  loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
La komunumo Trimbach situas sude de la Soloturna Ĵuraso ĉe la suda rampo de Suba Hauenstein-Pasejo. En nordo la komunumo etendiĝas ĝis la kresto de la Ĵuraso, en sudoriento ĝian limon formas la rivero Aro kaj en sudokcidento al urbo Olten, kun kiu la komunumo komplete kunkreskis. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Trimbach ankaŭ la setlejoj Rumpel, Miesern, Mahrenacker, Erlimoos kaj Frohburg. Al la vizitanto la komunumo ofertas la tri preĝejoj de la katolikoj, kristankatolikoj kaj protestantoj, la Triunuo-Kapelo en la vilaĝo centro kaj la hinduan templon en nordokcidento de la komunumo kaj sur la kresto de la Soloturna Ĵuraxo la ruinon de la prakasteloj de la Grafoj de Froburgo, la iama senjoroj de la regiono.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Trimbach limas en nordo al Wisen, en nordoriento al Lostorf, en oriento al Winznau, en sudo al Olten, en sudokcidento al Wangen ĉe Olten, kaj en okcidento al Hauenstein-Ifenthal.

## Trafiko 
Tra Trimbach pasas la kantona ĉefvojo n-ro 2 de Bazelo tra Hauenstein-Pasejo al Olten. Sur la teritorio de la komunumo situas ankaŭ la suda portalo de la Hausenstein-Tunelo de Svisaj Federaciaj Fervojoj de la grava linio de Olten al Bazelo, ĉe kiu la komunumo disponas pri stacidomo. Krome tra la komunumo pasas diversaj buslinoj de la regiona busreto de Olten-Gösgen-Gäu.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Trimbach datiĝas el la jaro 1244 kiel *Trinbach*. Sur la teritorio de la komunumo situas la Burgruino Froburgo (germane *Frohburg*), kiu estis dum mezepoko la prasidejo de la Grafoj de Froburgo, la tiamaj landaj mastroj. En la jaro 1307 la jurisdikcio pri Trimbach transiris de la Froburgoj al la Grafoj de Nidau, en la jaro 1376 al la Grafoj de Thierstein kaj en 1418 al la Grafoj de Falkenstein. En la jaro 1458 Trimbach estis aĉetita de la urbo Soloturno. 

## Vidu ankaŭ 
* Trimbach (stacidomo)
* Aliaj lokoj kun la nomo Trimbach

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Trimbach

## Bildoj 

Dosiero:Trimbach katolika preghejo 057.JPG|Katolika Sankt-Maŭrico-Preĝejo
Dosiero:Trimbach katolika preghejo 068.JPG|Katolika preĝejo de interne
Dosiero:Trimbach Triunuo-Kapelo kaj hotelo restroracio zur Kapelle 090.JPG|Triunuo-Kapelo kaj Restoriacio-Hotelo zur Kapelle
Dosiero:Trimban kristankatolika preghejo 070.JPG|Kristankatolika Krucopreĝejo kun la pastra domo
Dosiero:Trimbach reformita preghejo 021.JPG|Reformita Johanopreĝejo
Dosiero:Trimbach reformita preghejo 026.JPG|Interno de la Johanopreĝejo
Dosiero:Trimbach Hindua Templo 097.jpg|Hindua templo Trimbach
Dosiero:Trimbach komunuma domo 056.JPG|Komunuma domo
Haniska (distrikto Prešov)

**Haniska,** hungare **Eperjesenyicke** [eperjeŝenjicke] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.

## Geografio 
Haniska situas laŭ rojo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Košice-Prešov. La lasta urbo troviĝas je 5 km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1288. En 1796 laŭ la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon duaklasa. En 1831 epidemio pri ĥolero okazis, poste ankaŭ ribelo okazis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Eperjesenyicke 253 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Eperjes, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Haniska 563 homoj, (550 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Triunuo de 1750, en 1887 kaj en 1916 renovigita
* monumento pri ĥolera ribelo farita en 1938

## Eksteraj ligiloj 
* Haniska sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Prešov
Kyšice (distrikto Plzeň-urbo)

**Kyšice** estas municipo en distrikto Plzeň-urbo, regiono Plzeň en Ĉeĥio. Vivas ĉi tie  ().

Malgraŭ tio, ke la municipo estas ekde la 1-a de januaro 2007 parto de distrikto Plzeň-urbo, dume ĝi ne fariĝis rekta parto de urbo Plzeň. Ĝis la jaro 2006 ĝi apartenis al distrikto Plzeň-nordo.

Kyšice estas plej multe konata pro minado de ceramika argilo kaj kaolino.

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo estas el la jaro 1336.

La vilaĝo apartenis al la lastaj, kiuj estis dum la dua mondmilito liberigitaj fare de usona armeo.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotografioj 

Kyšice, memorial.jpg | Monumento de liberigo
Kyšice, chapel.jpg | Kapelo sur vilaĝplaco

Kategorio:Municipoj en distrikto Plzeň-urbo
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Plzeň-urbo
Kategorio:Setlejoj en Ŝvihova montetaro
Kendice

**Kendice,** hungare **Kende,** germane **Kenzitz** estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Geografio 
Kendice situas laŭ rojo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Košice-Prešov. La lasta urbo troviĝas je 8 km-oj.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko kaj poste dum la Grandmoravia Regno. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1249 en formo *"Kendy"*. En 1427 26 familioj pagis impostojn. En 1787 641 vilaĝanoj loĝis en 84 domoj, en 1828 704 vilaĝanoj en 98 domoj. En la 19-a jarcento sablominejo funkciis apud la vilaĝo. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kende 602 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Eperjes, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Kendice 1617 homoj, (1517 slovakoj, 90 ciganoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika klasikisma preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo de 1819
* kastelo de 1792
* klasikisma kapelo el la 19-a jarcento
* klasikisma nobeldomo el la 19-a jarcento

## Eksteraj ligiloj 
* Kendice sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Prešov
Brestov (distrikto Prešov)

eta|maldekstra|250px|Krucifikso apud Brestov
**Brestov** (hungare *Boroszló* [boroslO]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Brestov situas laŭ rojo, laŭ ĉefvojo, aŭtovojo kaj fervojo Košice-Prešov. La lasta urbo troviĝas je 20 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1219 laŭ tiama hungara ortografio *"Borozlou"*. En 1427 31 familioj pagis impostojn. En 1787 425 vilaĝanoj loĝis en 60 domoj, en 1828 647 vilaĝanoj en 89 domoj. En 1796 laŭ la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon unuaklasa (=eminenta). En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Boroszló 488 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Lemešany, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Brestov 459 homoj, (escepte unun ĉiuj slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino (Virga Maria) de 1782

Kategorio:Municipoj en distrikto Prešov
Olanzapino

**Olanzapino** – en multaj lingvoj nomata *olanzapine*, *olanzapina* aŭ *olanzapin* – estas kuracilo kiu taŭgas por terapiado de psikozo. Ĝi do uzatas en la medicinaj fakoj psikiatrio kaj infana kaj adoleskula psikiatrio kaj psikoterapio.

Ĝiaj biologiaj efikoj rezultas de ĝiaj interagadoj kun ricevantoj de dopamino

, serotonino, adrenalino aŭ histamino.

## Nedezirataj kromefikoj 
* Tendenco je plialtigo de la korpopezo.
* hipotensio
* plialtigo de la sange cirkulanta prolaktino, kun rezulto ke ĉe viroj kaj ankaŭ ĉe ne-patrinaj virinoj povas aktiviĝi la sekrecio de lakto, fenomeno nur antaŭvidata por junaj patrinoj  
* rilate al tio, ankaŭ pligrandiĝo de viraj mamoj
* En pli altaj dozoj, dormemo, kaj 
* en ankoraŭ pli altaj dozoj, eksterpiramidaj simptomoj

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Kuraciloj

Kategorio:Alkaloidoj
Březová-Oleško

Municipo **Březová-Oleško** troviĝas en Ĉeĥio, regiono Mezbohemia, distrikto Prago-okcidento, proksimume 20&nbsp;km sude de centro de urbo Prago super la dekstra bordo de rivero Vultavo. Ĉi tie vivas  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri ambaŭ partoj de municipo (*Brsecowi*, *Olsek*) devenas el la jaro 1310, kiam papo Klemento la 5-a konfirmis ĝian proprumadon al monaĥejo Ostrov.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
Municipo Březová-Oleško konsistas el du partoj, kiuj situas sur du katastraj teritorioj.
* Březová (k. t. *Březová u Zvole*)
* Oleško (k. t. *Oleško u Zvole*)

## Fotografioj 

Březová-Oleško, Březová, náves.jpg|Vilaĝplaco kun fiŝlageto kaj aŭtobushaltejo de PIT en Březová
Březová-Oleško, Březová, 1.jpg|Ŝoseo ĝis Březová de Prago
Březová-Oleško, Březová, 2.jpg|Vido al Březová de Oleško
Březová-Oleško, Oleško, obecní úřad.jpg|Municipa oficejo en Oleško
Březová-Oleško, Oleško, kaplička.jpg|Kapeleto en Oleško


Kategorio:Municipoj en distrikto Prago-okcidento
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Prago-okcidento
Kategorio:Municipoj en Ĉeĥio kun kunmetita nomo
Kategorio:Setlejoj en Praga plataĵo
Kategorio:Setlejoj sur Vultavo
George E. Lee

**George Ewing Lee** (mallongigita plejofte **George E. Lee**; * 28-an de aprilo 1896 en Boonville, Misurio; † 1958) estis usona bandestro, kantisto kaj saksofonisto. Lee direktis dum la 1920-aj kaj komenco de 1930-aj jaroj la sukcesan kaj popularan bandon *His Novelty Swinging Orchestra*, kies ĉefa sidejo estis en Kansasurbo. En 1933 la bandego de Lee eniĝis en la orkestron de Bennie Moten. En 1935 li denove frakasis per propra bando kaj transloĝiĝis al Jackson, Michigan en 1940 kaj direktis noktoklubejon en Detroit en 1942. Pli malfrue en la 1940-aj jaroj li translokiĝis al San Diego kaj retiriĝis de la muziko.

Krom propraj sonregistraĵoj de la bando aperis sondisko sub la nomo *Julia Lee with George E. Lee and His Novelty Swinging Orchestra*.

## Eksteraj ligiloj 
* George E. Lee
* Julia Lee

Kategorio:Usonaj ĵazkantistoj
Kategorio:Usonaj ĵazsaksofonistoj
Kategorio:Usonaj ĵazbandego-direktistoj
Kyšice

Nomo **Kyšice** povas marki:

* Kyšice (distrikto Plzeň-urbo) – municipo en distrikto Plzeň-urbo
* Kyšice (distrikto Kladno) – municipo en distrikto Kladno
* Malé Kyšice – municipo en distrikto Kladno

Kategorio:Municipoj de Ĉeĥio
György Nyisztor

**NYISZTOR György** (njistor djordj] estis hungara terlaboristo, politikisto naskita en Satmaro la 22-an de decembro 1869 kaj mortinta en Budapeŝto la 7-an de januaro 1956.

## Biografio 
György Nyisztor fariĝis ano de la gvidantaro de Unuiĝo de Terlaboristoj de 7-an de januaro 1906, poste ĝia sekretario. Li estis bonega oratoro, li verkis artikolojn en la gazeton de terlaboristoj *Világszabadság*. En marto 1919 li enpaŝis la komunistan partion kaj li estis komisaro (komprenu: ministro) pri agrikulturo. En 1920 oni kondamnis lin al dumviva malliberejo. En 1921 en kadro de akordo pri malliberuloŝanĝo li alvenis Sovetunion. En 1945 li hejmenvenis Hungarion kiel pensiulo kaj faris partian laboron ĝis sia morto.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Oranĝecbrusta falko

La **Oranĝecbrusta falko** (***Falco deiroleucus***) estas falko, tio estas rabobirdo el la familio de Falkedoj kaj specio probable tre proksime rilata kaj tre similaspekta kiel granda versio de la Vespertofalko. Tiuj du siavice estas probable plej proksimaj al la Plumbofalko kaj konstituas malnovan amerikan stirpon de la genro *Falco*.

Ĝi troviĝas el suda Meksiko al norda Argentino.

Ĝi estas mezgranda falko 35-40 cm longa kaj peza 325-700 g. Ĝi estas rabobirdo, kun fortaj ungoj kiuj permesas ilin kapti predon dumfluge, kaj estas konsiderata de kelkaj fakuloj – kiel la german-brazila ornitologo Helmut Sick – kiel pleniganto de la ekologia niĉo de la Migra falko kiel reprodukta specio en tropika Ameriko. La Oranĝecbrusta falko, tamen, ŝajnas preferi pli arbarajn habitatojn ol la Migra falko, tiele ĉi specio ŝajne ne konkurencas ekologie kun la Migraj falkoj kiuj vintras aŭ reproduktiĝas en Sudameriko. La Oranĝecbrusta falko havas similan plumaron al multe pli malgranda Vespertofalko kaj estas ĝenerale konsiderata plej proksime rilata al tiu specio nune.

## Notoj 
## Referencoj
*  Kriterioj por klasigo kiel Malplej Zorgiga.
*  (1994): 46. Orange-breasted Falcon. *In:*  (editors): *Handbook of the Birds of the World, Volume 2 (New World Vultures to Guineafowl)*: 268, plate 27. Lynx Edicions, Barcelona. ISBN 84-87334-15-6
*  (1994): Phylogenetic relationships among falcon species (genus Falco) according to DNA sequence variation of the cytochrome b gene. *In:*  (editors): *Raptor conservation today*: 593-599. PDF plena teksto
*  (1999): Phylogeny of the Falconidae inferred from molecular and morphological data. *Auk* **116**(1): 116–130. PDF plena teksto 
*  (2004): Phylogeny of the Falconidae (Aves): a comparison of the efficacy of morphological, mitochondrial, and nuclear data. *Molecular Phylogenetics and Evolution* **32**(1): 101–109.  (HTML resumo)
*  (2002): A molecular phylogeny of African kestrels with reference to divergence across the Indian Ocean. *Molecular Phylogenetics and Evolution* **25**(2): 267–277.  (HTML resumo)
*  (1998): Molecular systematics of holarctic raptors (Order Falconiformes). *In:*  (editors): *Holarctic Birds of Prey*: 29-48. Adenex & WWGBP. PDF plena teksto

## Eksteraj ligiloj 
* Fotaro de Oranĝecbrusta falko  VIREO
* Poŝtmarko  (el Bolivio)
* Filmetoj de Oranĝecbrusta falko  ĉe Internet Bird Collection

Kategorio:Falkoformaj
Kategorio:Falkedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Bolivio
Kategorio:Birdoj de Paragvajo
Rinolofoj

La genro ***Rhinolophus*** enhavas vespertojn ĝenerale esperante pli konataj sub la nomo **rinolofo**. Tiu genro estas la ununura el familio de la *Rinolofedoj* (*Rhinolophidae*). Ĝi enhavas **93 speciojn**.

## Komunaj karakteroj 
La rinolofoj havas brunan aŭ nigretan hararon, kaj nazajn elkreskaĵojn kiuj aspektas ĉevalhufferoj aŭ lancferoj. Ili kutimas loĝi en rokokavoj, pli aŭ malpli ĉie tra la mondo.

Kategorio:Kiropteroj
Kategorio:Rinolofedoj
Dom-muzeo de Pickford

**Dom-muzeo de Pickford** (: '''Pickford's House Museum of Georgian Life and Costume'''), N-ro 41 Friar Gate Derby, Anglio, estas eleganta domo de la Georga erao konstruita de la eminenta arĥitekto Joseph Pickford en 1770 por sia propra familio. La muzeo kiu estis establita en 1988 montras la loĝlokon de malfru-Georga profesiulo. La teretaĝo estas meblita kiel povis esti en la tempo de Pickford kune kun eksponoj de dek ok kaj dek naŭ jarcentaj kostumoj. Ĝi estas posedata kaj ekspluatata de la urba konsilio de Derby.

La "Domo de Pickford" estis intencita kiel vitrino de lia laboro, kun la intenco ligi novajn kontaktojn. Ĝi ankaŭ estis lia loĝejo. Malantaŭ la proprietaĵo troviĝis la konstruista korto de Pickford, kies aliro estis vojo dekstre de la proprietaĵo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Pickford's House Museum - Oficiala retejo de Dom-muzeo de Pickford
* Informoj pri Dom-muzeo de Pickford 

Kategorio:Muzeoj en Anglio
Kategorio:Derby
Kategorio:Muzeo kaj artgalerio de Derby
Joachim Lelewel

**Joachim LELEWEL** (naskiĝis la 22-an de marto 1786 en Varsovio, mortis la 29-an de majo 1861 en Parizo) estis pola historiisto, numismatikisto, poligloto (konis 12 lingvojn), heraldikisto kaj politika aganto. Li devenis de poligita prusa nobelaro. Lia avo estis Heinrich Lölhöffel von Löwensprung, profesoro de Universitato Vilno kaj Varsovia Universitato.

## Publikaĵoj 
* J. Lelewel, Vincent Kadłubek: Ein historisch-kritischer Beytrag zur slavischen Literatur - par hrabia Józef Maksymilian Ossoliński, Joachim Lelewel, Samuel Gottlieb Linde, 1822, p. 1250
* J. Lelewel, Bibljograficznych ksiạg dwoje: w których rozebrane i pomnożone zostały dwa dzieła Jerzego, 1823
* J. Lelewel, Tableau de la Pologne ancienne et moderne: sous les rapports géographiques, statistiques ... par Conrad Malte-Brun, Leonard Chodźko, Joachim Lelewel, Michał Podczaszyński, 1830
* Śpiewy historyczne Niemcewicza: z uwagami Lelewela par Julian Ursyn Niemcewicz, Joachim Lelewel, 1835, p. 485
* Numismatique du Moyen-Age considérée sous le Rapport du Type par Joachim Lelewel, Jozef Straszewicz, 1835
* Pythéas de Marseille et la géographie de son temps, 1836, p. 74
* Joachim Lelewel's kleinere Schriften geographisch-historischen Inhalts, 1836, p. 270
* Type gaulois ou celtique: atlas, 1841
* Histoire de la Pologne par Joachim Lelewel (vol. 1-2). Paris-Lille, 1844
* Géographie du moyen âge, 1852
* Notice historique sur Benjamin de Tudèle - par Eliakim Carmoly, Joachim Lelewel, 1852, p. 41
* *Polska wieków średnich: czyli Joachima Lelewela w dziejach narodowych polskich spostrzeżenia 1786-1861* (Pollando de mezepoko: aŭ rimarkoj de Joachim Lelewel pri la pola nacia historio), 1856
* Épilogue de la géographie du moyen âge, 1857, p. 616
* Histoire de la Lituanie et de la Ruthénie jusqu'à leur union définitive avec la Pologne conclue à Lublin en 1569... - 1861
* *Dzieje Polski które stryj synowcom swoim opowiedział* (Pola historio, kiun onklo patra al siaj genevoj rakontis , 1863, p. 510
* *Listy emigracyjne Joachima Lelewela* (Elmigradaj leteroj). (Kvin volumoj).

Kategorio:Polaj politikistoj
Kategorio:Polaj historiistoj
Kategorio:Polaj bibliografoj
Kategorio:Polaj numismatikistoj
Kategorio:Germandevenaj poloj
Kategorio:Partoprenantoj de la Novembra ribelo
Géza Nyiredi

**Géza NYIREDI** [njiredi] (aŭ **Nyíredy** [njIredi]), laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nyíredy Géza**, estis hungara kuracisto, profesoro kaj pulmonologo.

Géza Nyiredy http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=nyiredi naskiĝis la  en la urbo Kluĵo,  , de Rumanio. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Géza Nyiredy apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Li studis en la universitato komence en sia naskiĝurbo (tiam parto de Hungario), poste li akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en Budapeŝto en 1948. Inter 1942-1944 li ankaŭ laboris en anatomia instituto. En 1949 li partoprenis tutlande en injektadoj de vakcinoj, li ankaŭ praktikadis en kliniko pri pulmomalsanoj, kie li ankaŭ instruis. Post jaroj li atingis pli altajn postenojn, eĉ li iĝis hospitala ĉefkuracisto, en 1951 li estis nomumita universitata adjunkto. Inter 1952-1956 li direktis la instruadon de pulmonologoj. De 1961 li estis ĉefkuracisto de pulmosekcio 4-a de Malsanulejo János. En 1969 li akiris la sciencan gradon de kandidato.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A bronchiektázia betegség és klinikai jelentősége* (1963)
* *Klinikai megfigyelések bronchiektázia betegségben* (1967)
* *Klinikai megfigyelések bronchiesztézia betegségben* (1969) - disertaĵo

## Fontoj 
* hungarlingva biografio en *Magyar Életrajzi Lexikon*(Hungara Biografia Leksikono)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj pulmonologoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
2580 Smilevskia

'*2580 *Smilevskia''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la ukrainian ĵurnaliston Moisej Vasiljevich Smilevskij.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1977
2581 Radegast

'*2581 *Radegast''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉeĥa astronomino Zdeňka Vávrová elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la (hipoteza) dio Radegast de la slava mitologio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Zdeňka Vávrová
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
2582 Harimaya-Bashi

'*2582 *Harimaya-Bashi'''* estas malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 26-an de septembro 1981 de la japana astronomo Tsutomu Seki elde Geisei en la Gubernio Koĉi (Japanio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la Harimaya Ponto (*Harimaya-Bashi'', 播磨屋橋 en japana lingvo), ruĝa ponto en la urbo Koĉi konstruita en
la Edo-epoko.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tsutomu Seki
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
István Nyireő

**NYIREŐ István** (pro. njiroe:) estis hungara bibliotekisto naskita en Nagybánya la 20-an de marto 1893 kaj mortinta en Budapeŝto la 15-an de majo 1977.
## Biografio
István Nyireő finis en la Universitato de Koloĵvaro kaj de 1916 li laboris en la universitataj bibliotekoj de Koloĵvaro, poste de 1919 de Pozsony. De 1923 li laboris en la Országos Széchényi Könyvtár. Oni nomumis lin direktoro de la universitata biblioteko de Debreceno (1929). Dum sia 15jara agado li faris el fondo de 40,000 volumoj modernan bibliotekon kun duonmiliono da volumoj. Oni habilitis lin privatprofesoro (1934). De 1945 li laboris en la akademio biblioteko.
## Verkoj
**Könyveink és nemzeti kultúránk* (Bp., 1921); 
**Az iskolán kívüli népművelés eszközei* (Bp., 1922); 
**A könyvtártudomány mai törekvései* (Bp., 1930).
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Nyireo, I.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Parola veziko

eta|Parola veziko
**Parola veziko** estas spaco en bildo uzita por skribi la parolojn de la roluloj. Origine rondaj (jen kial veziko) ili nun povas aspekti ajnformaj. Vezikoj estas ekipitaj per "vosto" kiu direktiĝas al la parolanto. Tiu vosto, pinta kiam temas pri laŭtparolaj vezikoj (**LV**) konsistas el serio da veziketoj kiam temas pri nur mens-parolaj vezikoj (**MV**).

## Pensa veziko 
[eta|"[Pensa veziko" estas bildo kiu simbolas penson.]]
**Pensa veziko** estas spaco en bildo uzita por skribi la pensojn de la roluloj. Diference el Parola veziko, ĝi ne estas rekte ligita al la figuro de la rolulo sed ĉenita per serio da globuletoj.

## Vidu ankaŭ 
* Bildliteraturo

Kategorio:Bildliteratura terminologio
Kojlobacilo

alternative=E.coli-colony-growth.gif|eta|240x240ra|E.coli-colony-growth
**Kojlobacilo**, scienclatine ***Escherichia coli***, mallonge ***E. coli***, estas gram-negativa bakterio kiu ofte vivas en la malsupra intesto de varmsangaj bestoj (ĉe mamuloj la kojlo) kiel parto de la intesta mikrobioto. Sciencistoj tre bone pristudis la kojlobacilon, kaj ili scias pri ĝi pli ol pri iu ajn alia mikroorganismo.  

La plejmulto de la stamoj de kojlobacilo ne kaŭzas malsanon, sed kontraŭe helpas animalojn akiri vitaminojn kaj digestan nutraĵon. Kelkaj stamoj de kojlobacilo kaŭzas malsanon.

Kojlobacilo normale ne troviĝas en nutraĵo aŭ akvo. Se nutraĵo ne estas bone preparita per pura ilaro, kojlobacilo povas kreski en ĝi. Se kojlobacilo troviĝas en akvo, povas esti ke la akvo malpuriĝis pro kontakto kun kloakaĵo.  

Latine la bakterio nomiĝis laŭ Theodor Escherich, kiu malkovris ĝin en 1885. Oficiale ĝi ricevis la nomon en 1919.

La plej bona kuracmetodo kontraŭ kojlobacilo estas trinki multe da likvo por preventi troan sekakviĝon. Ne prenu antibiotikon. Vizitu kuraciston se vi havas la sekvajn simptomojn:

* Egaj kramfoj.
* Akva kaj/aŭ sanga diareo.
* Ebla milda febro.
* Ebla naŭzo aŭ vomado.

## Strukturo kaj fiziologio
### Metabolo 
Kojlobaciloj povas vivi en tre diversaj substratoj kaj uzas miksacidan fermentadon en senoksigenaj kondiĉoj, produktante laktaton, sukcenaton, etanolon, acetaton, kaj karbonan dioksidon. Multaj vojoj de miksacida fermentado produktas hidrogenon, kaj tial bezonas ke la nivelo de hidrogeno restu malalta, kiel okazas kiam *E.&nbsp;coli* kunvivas kun hidrogenkonsumaj organismoj, ekzemple metanproduktantoj aŭ sulfatreduktantoj.

Sciencistoj povas restrukturi la metabolon de la kojlobacilo tiel, ke ĝi uzas sole CO2 kiel fonton de karbono por produktado de biomaso. Alivorte, kvankam nature ĝi estas deva heterotrofulo, oni donas al ĝi aŭtotrofan kapablon. Por tio oni esprimigas aliorganismajn genojn por karbona fiksado kaj formiata senhidrogenazo kaj laboratorie evoluigas la bacilon. Oni povas uzi formiaton por redukti electronportantojn kaj liveri la ATP bezonatan en la anabolo de la sinteza aŭtotrofulo.

La kojlobacilo havas tri naturajn glikolizajn vojojn: VEMP, VED, kaj OVPF. VEMP faras dek enzimajn paŝojn por produkti du piruvatojn, du ATP, kaj du NADH de ĉiu molekulo de glucozo, dum OVPF funkcias kiel oksida vojo por sintezo de NADPH. Kvankam VED estas la termodinamike plej konvena el la tri vojoj, kojlobaciloj ne uzas ĝin por glukoza metabolo, sed profitas precipe VEMP kaj OVPF. VED restas plejparte malaktiva krom dum kresko per glukonato.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* la tekston pri la subspeco Intestohemoragiaj bakterioj Escherichia coli

Kategorio:Escherichia coli
Kategorio:Model-organismoj
Romanov-Holstein-Gottorp

**Romanov-Holstein-Gottorp** estas dinastia branĉo kiu regis kiel caroj kaj imperiestroj de Rusio de 1762 ĝis 1918. Ofte ĝi estas simple nomata **Romanov**.

La unua caro de Romanov-Holstein-Gottorp estis Petro la 3-a, dekomence duko Karlo Petro Ulriko de Holstinio-Gottorf. La dinastio estas branĉo de la Oldenburga dinastio laŭ Karlo Frederiko, la patro de Petro, kaj branĉo de la Romanovoj laŭ Anna Petrovna, lia patrino.

## Caroj de Rusio 
Caroj de Rusio de la dinastio Romanov-Holstein-Gottorp.

* Petro la 3-a
* Katerina la 2-a
* Paŭlo la 1-a
* Aleksandro la 1-a
* Nikolao la 1-a
* Aleksandro la 2-a
* Aleksandro la 3-a
* Nikolao la 2-a

Kategorio:Dinastioj
*
*
Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg

**Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg**, pli juna linio, mallonge nomata **dinastio Glücksburg**, estas branĉo de la Oldenburga dinastio. Al ĝi apartenis la dukoj de Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg (1825–1918), kaj la reĝoj de Danio (ekde 1863), Grekio (1863–1924 kaj 1935-1974) kaj Norvegio (ekde 1905).

Ankaŭ reĝo Karlo la 3-a de Britio devenas el la dinastio Glücksburg laŭ vira linio, sed estas oficiale membro de la dinastio Windsor kaj familio Mountbatten-Windsor.

## Reĝoj de Danio 
Reĝo Kristiano la 10-a ankaŭ estis (la ununura) reĝo de Islando.

## Reĝoj de Grekio 
## Reĝoj de Norvegio 
## Genealogia arbo: Reĝoj de la dinastio 

*
Kategorio:Dinastioj
Kategorio:Historio de Ŝlesvigo-Holstinio
Kategorio:Historio de Danio
Kategorio:Historio de Norvegio
Kategorio:Historio de Grekio
Trimbach

**Trimbach** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Trimbach SO** estas komunumo de la distrikto Gösgen en Kantono Soloturno en Svislando.
** **Trimbach (stacidomo)** estas fervoja stacio en Trimbach SO.

* **Trimbach (Alzaco)** estas komunumo de la departemento Bas-Rhin en Alzaco en Francio.
Harlan Leonard

**Harlan Leonard** (* 2-an de julio 1905 en Kansasurbo; † 10-an de novembro 1983) estis usona ĵaz-klarnetisto, saksofonisto kaj bandegestro de svingo. Li apartenis kun Jay McShann al la ĉefroluloj de la kansasurba ĵazo.

## Vivo kaj verkado 
Leonard komencis sian karieron en 1923 en la teritoria bando de George E. Lee, ŝanĝiĝis en 1924 al Benny Moten kaj iris en 1931 kun pluraj aliaj muzikistoj de ĉi tiu bando al *Kansas City Rockets* de Thamon Hayes. Ĉi tiu bando malfondiĝis en 1934, formis tamen la bazon de nova orkestro de Moten. Post la morto de Moten en 1935 Leonard fondis propran ensemblon, en kiun li transprenis plurajn muzikistojn de Moten. *Harlan Leonard and his Rockets* baldaŭ apartenis al la plej konataj bandoj en Kansasurbo kaj estis la plej fortaj rivaloj de la bando de Jay McShann post la foriro de la bando de Count Basie al Novjorko. Ĉi tiu unua bando de Leonard disfalis en 1936; li tiam transprenis en 1937/38 la muzikistojn de la Jimmy Keith-Band por novfondado. En tiu tempo la bando de Leonard ofte prezentis en la klubejoj *Dreamland, Street#s Blue Room* kaj *Century Room*.

En 1938 dum kvin semajnoj ankaŭ juna Charlie Parker apartenis al la bando, sed Leonard maldungis lin pro nefidindeco. La bando ludis ekde 1940 en Ĉikago en la dancejoj *Aragon* kaj *Savoy*; en tiu tempo okazis ankaŭ ĝiaj unuaj sonregistraĵoj por diskeldonejo Victor Records. Ili revenis en 1941 al Kansasurbo, kie ili havis mendon en *College Inn*, kaj koncertvojaĝis tra la Mez-Okcidento. Fine de 1941 ĝi iris al Novjorko, kie ĝi prezentis en *Municipal Auditorium*. Ĝi estis tamen ne tre sukcesa je tio kaj revenis al Kansasurbo. Komence de 1943 Leonard koncertvojaĝis tra la ŝtatoj ĉe la Pacifiko; ili havis krom multaj ununoktaj mendoj unujaran dungitecon en la klubejo *Alabam* en Losanĝeleso, kie ĝi ankaŭ akompanis kantistinon Little Miss Cornshucks. Ĝi ludis tiam ĝis 1946 nure en Kansasurbo.

De la bando ekzistas nur 23 sonregistraĵoj el la jaro 1940, ekz. la titoloj „Dig It“, „400 Swing“ kaj „Dameron Stomp“. Aranĝisto en ĉi tiu tempo estis juna Tadd Dameron, kiel kantisto kunlaboris Ernie Williams, kies stilo memoras je Jimmy Rushing. Elstaraj soloistoj estis tenorsaksofonisto Henry Bridges kaj trombonisto Fred Beckett. Post malfondiĝo de la bando Leonard loĝis en la regiono de Losanĝeleso kaj fjoe prezentis en lokaj klubejoj kiel ''Shep's Playhouse*; post ĉi tiu dungiteco Leonard retiriĝis el la muziknegoco kaj laboris por *Internal Revenue Service*.

*Harlan Leonard and his Rockets* apartenis al la interligiloj inter la svingo kaj la postsekvanta bibopo.

## Diskografio (elektita) 
* *Harlan Leonard and his Rockets 1940* (Classics)

## Literaturo 
* Martin Kunzler: *Jazzlexikon*; Reinbek, Rowohlt, 1993
* Bielefelder Katalog Jazz, 2001
* Richard Cook & Brian Morton: *The Penguin Guide to Jazz on CD*, 6th Edition, London, Penguin, 2002 ISBN 0-14-017949-6.
* Leo Walker: *The Big Band Almanac''. Ward Ritchie Press, Pasadena. 1978

## Eksteraj ligiloj 
* Portreto de Harlan Leonard 
* Diskografio 

Kategorio:Usonaj ĵazklarnetistoj
Kategorio:Usonaj ĵazsaksofonistoj
Kategorio:Usonaj ĵazbandego-direktistoj
Afrika apusfalko

La **Afrika apusfalko** (***Falco cuvierii***) estas specio de rabobirdo de la familio de Falkedoj kaj de ties plej tipa genro de falkoj. Ĉar ĝi estas malgranda svelta falko oni atribuas ĝin al fermita grupo de similaj falkoj nomataj apusfalkoj kaj ofte konsiderataj subgenro nome *Hypotriorchis*.

Ĝi troviĝas en plej parto de subsahara Afriko, tio estas el Senegalio orienten al Etiopio kaj suden al sudorienta Sudafriko, nome en Angolo, Benino, Bocvano, Burkino, Burundio, Kameruno, Centrafrika Respubliko, Ĉado, Respubliko Kongo, Demokratia Respubliko Kongo, Eburbordo, Etiopio, Gabono, Gambio, Ganao, Gvineo, Gvineo-Bisaŭa, Kenjo, Liberio, Malavio, Malio, Mozambiko, Namibio, Niĝero, Niĝerio, Ruando, Senegalio, Sieraleono, Somalio, Sudafriko, Sudano, Tanzanio, Togolando, Ugando, Zambio, kaj Zimbabvo.

Temas pri specio de loĝantaj birdoj, sed venas al Suda Afriko reproduktiĝi el pli nordaj landoj. Formas superspecion kun la Alaŭdfalko, *F. subbuteo* kaj eble ankaŭ kun la Orienta apusfalko, *F. severus* kaj la Aŭstralia apusfalko, *F. longipennis*; foje estas konsiderata samspecia kun la *F. subbuteo*. Ĝi estas monotipa, tio estas, spite ties tiom granda teritorio oni ne konas subspeciojn.

La inoj estas multe pli grandaj ol la maskloj. Plenkreskuloj estas 70 al 80 cm longaj. Tiu afrotropisa specio estas malhelgriza supre kaj sablokolora sube kun vertikala strieco. La piedoj estas flavaj. La kapobildo konsistas je malhelgrizaj al nigrecaj krono, nuko, vizaĝo kaj orelareo, kun du nigrecaj strioj falantaj unu el okulo kiel mustaĉo kaj alia (ne ĉiam markata) el orelareo al sablokoloraj subvango kaj kolareo; la beko kaj okulringo estas grizaj, dum la vaksaĵo estas flava.

Ĝenerale loĝas kie la vegetaĵaro ne estas tre alta, kaj en arbaroj. Ili ĝenerale preferas tropikajn arbarojn, savanon, la bordon inter arbaro kaj savano kaj eĉ tre tuŝitajn, kultivatajn aŭ urbajn areojn. La reprodukta sezono estas el septembro al novembro. Ili estas monogamaj kaj teritoriemaj. Ili ne konstruas sian propran neston, kaj tiele serĉas malplenajn nestojn el bastonetoj aŭ forpelas aliajn birdojn, kiaj aglo, milvo, korvo, kormorano; kutime ili preferas nestojn en alta arbopinto. La ino demetas 1 al 4 ovojn, sed plej ofte 3. La ovoj estas kovataj ĉefe de la ino dum ĉirkaŭ 30 tagoj. La idoj estas zorgataj kaj manĝigataj ankaŭ de la ino, sed danke al manĝo alportita de la masklo; elnestiĝo okazas post ĉirkaŭ 30 pliaj tagoj.

Ili manĝas precipe insektojn, suplemente per malgrandaj birdoj kaj vespertoj, kiujn ili ĉasas dumfluge aŭ ĉe grundo aŭ alte en kanopeo, frapante predon per granda rapido. Oni trovis jenajn manĝerojn en ties dieto: vertebruloj, kiaj malgrandaj birdoj, nome hirundoj (Hirundedoj), grenovoraj kiaj teksistoj kaj keleoj (Ploceedoj), fringoj (Estrildedoj), malgrandaj turtoj (Kolombedoj), vespertoj (Ĥiropteroj), insektoj kiaj flugotermitoj.

## Referencoj 
* 
* BirdLife International 2004.  Falco cuvierii.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 24an de julio 2007.

Kategorio:Falkoformaj
Kategorio:Falkedoj
Kategorio:Afrotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Afriko
Theodor Escherich

**Theodor Escherich** (naskiĝis la 29-an de novembro 1857 en Ansbach, Germanio; mortis la 15-an de februaro 1911 en Vieno, Aŭstrio) estis germana-aŭstra kuracisto specialiĝinta pri pediatrio (kuracado de infanoj) kaj bakteriologio. Li estis profesoro en la universitatoj de Munkeno, Graz kaj Vieno. Plej konata esploro de li estis la trovo kaj unuafoja detala priskribo de la bakterio *Escherichia coli (E. coli)*, kio en 1919 ricevis sian nomon laŭ li.

## Vivo 
eta|Theodor Escherich
Theodor Escherich ekstudis medicinon en 1876 en Strasburgo, tiutempe apartenanta al la Germana Regno, kaj en 1881 tie doktoriĝis pri medicino. En 1822 li iĝis asistanta kuracisto en la malsanulejo *Julius-Hospital* en Würzburg. Pro epidemio de ĥolero 1884 en Napolo, Italio, kies pacientojn li helpis terapii, lia intereso pri bakteriologio pliprofundiĝis. Samjare li prezentis novan metodon pri laboratoria ekzameno de beba fekaĵo.

En 1890 li iĝis profesoro pri pediatrio en la universitato de Graz en Aŭstrio. En 1902 li iĝis profesoro pri pediatrio en Vieno kaj iĝis ĉefkuracisto de la tiuurba malsanulejo *St. Anna Kinderspital*. Aparte konata li iĝis dum la sekva jaro 1903, kiam li iniciatis la asocion "beba protekto" (germanlingve *Verein „Säuglingsschutz“*) kaj ekis grandan informan kampanjon favore al mamnutrado.

Ok jarojn post lia morto, en 1919 en Vieno la strato *Escherichgasse* estis nomata laŭ li, kaj samjare - kiel supre menciite - la de li trovata grupo de bakterioj ricevis sian nomon laŭ lia familia nomo. Jam antaŭe, en 1906, li estis honorigita per la titolo de "imperia konsilisto" de Aŭstrio-Hungario (germane *kaiserlich-königlicher Hofrat*).

## Literaturo 
* Barbara A. Oberbauer: *Theodor Escherich - Leben und Werk* (germane: "Theodor Escherich - vivo kaj verkaro". FAC, volumo 11,3. Eldonejo Futuramed, Munkeno 1992, ISBN 3-923599-66-8
* Theodor Hellbrügge (eld.) kaj aliaj: *Gründer und Grundlagen der Kinderheilkunde* (germane: "fondintoj kaj fundamentoj de pediatrio"). Serio documenta paediatrica, volumo 4. Eldonejo Hansisches Verlagskontor, Lubeko 1979

## Eksteraj ligiloj 
* ampleksa biografio anglalingva 

Kategorio:Germanaj kuracistoj
Kategorio:Aŭstraj kuracistoj
Kategorio:Bakteriologoj
Aŭstralia apusfalko

La **Aŭstralia apusfalko** (*Falco longipennis*) estas specio de falko, tio estas rabobirdo el la familio de Falkedoj. Ĉar ĝi estas malgranda svelta falko oni atribuas ĝin al fermita grupo de similaj falkoj nomataj apusfalkoj kaj ofte konsiderataj subgenro nome *Hypotriorchis*. Ĝi troviĝas ĉefe en Aŭstralio. Sed ĝi estas ankaŭ vintra migranto en Indonezio, Timoro kaj Nov-Gvineo. Ĝi estas unu el la aŭstraliaj plej malgrandaj rabobirdoj kaj estas ĉirkaŭ 30–36&nbsp;cm longa.

## Aspekto 
Ĝi similas al la Migra falko, sed ĝi estas multe pli malgranda kaj havas pli malhelan plumaron. Plenkreskulo estas de 30 al 36 cm longa, la ino iom pli granda. La latina scienca nomo devenas el siaj longaj flugiloj, kiuj iom preterpasas la vostopinton ripoze. Tiu specio estas malhelgriza supre kaj sablokolora al helbruna sube kun hela areo en gorĝo kaj nekompleta kolumo kiu supreas ĉe nukoflankoj. La piedoj estas flavaj. La kapobildo konsistas je tre malhelgrizaj al nigrecaj krono kaj vizaĝo, kun larĝa stumpo de nigreca strio falanta inter okulo kaj beko kiel mustaĉo; la beko kaj okulringo estas helgrizaj, dum la vaksaĵo estas malmulte rimarkinda.

## Kutimaro 
Ĝi loĝas en malferma arbaro kie ĝi manovras rapide tra foliaro ĉase de aliaj birdoj. Ĝi estas tre adaptebla kaj facile vizitas urbajn parkojn kaj ĝardenojn, kaj restajn arbustarojn. Ili ĉasas malgrandajn birdojn, ĝis preskaŭ sian propran grandon, sed ankaŭ insektojn kaj aliajn senvertebrulojn, kaj estas ofte vidata krepuske ĉasante vespertojn kaj grandajn insektojn.

Por la reproduktado ili uzas abandonitajn (foje perforte) nestojn de aliaj birdoj. La ino kovas dum preskaŭ monato kaj zorgas la idojn dum la masklo ĉasas kaj alportas manĝon.

Tiu adaptebla falko ofte ĉikanas la Koluman paserakcipitron en ĉeurbaj terenoj, kaj profitas el birdoj fuĝigitaj for de densa foliaro fare de la pli vigla akcipitro. Fuginta predo estas rabita de la pli rapida falko. Oni observis apusfalkojn atendantajn la paserakcipitron multe kiel la trejnita birdo de falkadisto, multe por kolero de la akcipitro kiu regule atakas la falkon kaj persekutas ĝin foje per spektakla aera lukto.

## Subspecioj 
Oni konas du subspeciojn de *Falco longipennis*:

* *Falco longipennis hanieli* - Malgrandaj Sundaj Insuloj (de Lomboko al Timoro).
* *Falco longipennis longipennis* – nomiga subspecio, Aŭstralio kaj Tasmanio; vintranta en Nov-Gvineo kaj Molukoj.

## Referencoj 
## Literaturo 
* 
*  Kriterioj por klasigo kiel Malplej Zorgiga.

Kategorio:Falkoformaj
Kategorio:Falkedoj
Kategorio:Birdoj de Aŭstralio
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Orienta apusfalko

La **Orienta apusfalko** (*Falco severus*) estas specio de falko, tio estas rabobirdo el la familio de Falkedoj. Ĉar ĝi estas malgranda svelta falko oni atribuas ĝin al fermita grupo de similaj falkoj nomataj apusfalkoj kaj ofte konsiderataj subgenro nome *Hypotriorchis*. Ĝi troviĝas el orienta Himalajo al suda Ĉinio, Hajnano kaj suden tra Filipinoj, Hindoĉinio al Suda Azio kaj Aŭstralazio. Ĝi estis konstatita kiel vaganto en Malajzio. Formas superspecion kun la Aŭstralia apusfalko, *F. longipennis* kaj eble ankaŭ kun la Afrika apusfalko, *F. cuvierii* kaj la Alaŭdfalko, *F. subbuteo*. Variado de ĉi specio laŭ grando kaj plumaro estas klina kaj nesufiĉa por rasa diferencigo, do ĝi estas monotipa, tio estas, oni ne konas subspeciojn.  

## Distribuado 
El nordokcidenta Barato kaj Nepalo orientan al Junano, Guangdongo kaj Hajnano (suda Ĉinio), kaj suden tra Birmo, Tajlando kaj Hindoĉinio al Filipinoj, Javo kaj Sulaveso, kaj de tie orienten tra Nov-Gvineo al Salomonoj. Himalajaj birdoj vintras suden al suda Barato kaj al Srilanko. 

## Dieto kaj habitatoj 
La Orienta apusfalko manĝas ĉefe insektojn. Ties tipaj habitatoj estas arbaraj areoj de malaltaj teroj kaj de arbaroj. Ili nestas en uzitaj nestoj de aliaj birdoj ĉu en arboj, en konstrukornicoj aŭ en klifoj.

## Aspekto 
Plenkreskulo estas 27-30 cm longa kaj tre ruĝecbruna sube, bluecgriza supre kun nigra kapuĉo kaj pala gorĝo. Tiu specio ne havas sube la vertikalan striecon de la parenca Afrika apusfalko. La piedoj estas flavaj. Ankaŭ la kapobildo estas diferenca el tiu de la Afrika apusfalko nome malhelgrizaj al nigrecaj krono, nuko kaj la tuta vizaĝo enhavanta kaj la orelareon kaj la subvangon kie la Afrika apusfalko havas du nigrecajn striojn; tiele ĉe ĉi specio restas klare markata kolumo ne kompleta el la hela gorĝo al la nuko. La beko estas griza, pli malhela pinte pli hela baze, dum la vaksaĵo kaj okulringo estas flavaj kaj pli etendaj ol ĉe la Afrika apusfalko. La flugiloj estas longaj kaj ripoze preterpasas la vostopinton.

Junulo havas nigrajn striojn en sia ruĝecbruna brusto kaj havas makuletecan dorson.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet 

Kategorio:Falkoformaj
Kategorio:Falkedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Leonid Teliga

**Leonid Teliga** (ruse: Леонид Телига) - (naskiĝis la 28-an de majo 1917 en Vjazma, Rusio, mortis la 21-an de majo 1970 en Varsovio) — infanteria oficiro de Pola Soldataro en la Dua Pola Respubliko kaj de Polaj Armitaj Aerfortoj en Britio, jaĥta velisto, ĵurnalisto, tradukisto.

Leonid Teliga estis la unua polo, kiu solece ĉirkaŭiris la Teron sur ligna jaĥto "SY Opty" en la jaroj 1967-1969. Antaŭ li (per tri jaĥtoj) ĉirkaŭis la Teron nur unu polo – Władysław Wagner.

Kategorio:Polaj ĵurnalistoj
Kategorio:Polaj tradukistoj
Kategorio:Maristoj
Kategorio:Velistoj
Kategorio:Polaj oficiroj
Kategorio:Poloj de la Dua Mondmilito
2583 Fatyanov

'*2583 *Fatyanov'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la rusan-sovetan poeton kaj kantiston Aleksej Ivanoviĉ Fatjanov (cirile *Алексей Иванович Фатьянов'', 1919—1959).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tamara Miĥajlovna Smirnova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1975
Ličartovce

**Ličartovce,** hungare **Licsérd** [liĉErd], germane **Litschert** estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.

## Geografio 
Ličartovce situas sur deklivoj, laŭ rojo, laŭ ĉefvojo, fervojo kaj aŭtovojo Košice-Prešov. La lasta urbo troviĝas je 17, Lemešany je 4 km-oj.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la ŝtonepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1249 en formo *"Licardi"*. En 1427 10 familioj pagis impostojn. En 1600 oni komputis tie 9 domojn. En 1787 344 vilaĝanoj loĝis en 54 domoj, en 1828 517 vilaĝanoj en 68 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Licsérd 522 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Lemes, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Ličartovce 962 homoj, (935 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Marteno de 1820, en 1861 kaj en 1937 renovigita
* kastelo de 1736, nun hospitalo

## Eksteraj ligiloj 
* Ličartovce sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
eta|300px|Preĝejo de Ličartovce

Kategorio:Municipoj en distrikto Prešov
Lomboko

**Lomboko** aŭ **Lombok** estas insulo de la Java Maro en la provinco Okcidentaj sudorientaj insuloj (*Nusa Tenggara Barat* aŭ NTB), Indonezio. Ĝi formas parton el la ĉeno de la Malgrandaj Sundaj Insuloj. La Lomboka Markolo separas ĝin de Bali okcidente, kaj la Alasa Markolo de Sumbavo oriente. Ĝi estas preskaŭ cirkla, kun "vosto" (nome Sekotonga Duoninsulo) sudokcidente. La insulo estas ĉirkaŭ 70&nbsp;km longa kaj havas areon de ĉirkaŭ 4,725&nbsp;km². La provinca ĉefurbo kaj pli granda urbo estas Mataramo. Lomboko estas iom simila laŭ grando kaj denseco al la najbara Bali kaj kunhavas iome kulturan heredaĵon, sed estas administre parto de NTB kun la malabunde populacia Sumbavo. Ĝi estas ĉirkaŭata de pluraj pli malgrandaj insuloj, kies plej konataj estas la Giliaj Insuloj.

La insulo estas hejmo de 3,16 milionoj da Indonezianoj  kiel konstatita en la jardeka censo de 2010, kaj en 4 regentecoj kun la provinca ĉefurbo Mataramo.

Laŭ Lomboko havas sian nomon unu birdospecio: Lomboka liĥmero (Lichmera lombokia) el la familio de la Melifagedoj (Meliphagidae).

## Notoj 
Kategorio:Indoneziaj insuloj
Malgrandaj Sundaj Insuloj

La **Nusa Tenggara** (laŭlit. Sudorientaj Insuloj), aŭ **Malgrandaj Sundaj Insuloj**, estas grupo de insuloj en sudorienta Mara Sudorienta Azio, norde de Aŭstralio kaj sudoriente de Indonezio. Kun la Grandaj Sundaj Insuloj okcidente ili formas la insularon de la Sundaj Insuloj. La insuloj estas parto de vulkana arko, nome Sunda Arko, formata pro subigo de la Java Fosaĵo en la Java Maro.

La tuta areo estas proksimume 87.700 km² sur kiu estas distribuita loĝantaro de ĉirkaŭ 12 milionoj da loĝantoj.

## Administrado 
La Malgrandaj Sundaj Insuloj konsistas el multaj insuloj, ĉefe parto de Indonezio. Kelkaj el la insuloj, ĉefe parto de Timoro, estas teritorio de la ŝtato de Orienta Timoro ekde ties sendependo en la fino de la 1970-aj jaroj. La indoneziaj insuloj formas la provincojn de Bali, Okcidenta Nusa Tenggara (Nusa Tenggara Barat) kaj Orienta Nusa Tenggara (Nusa Tenggara Timur).

## Insuloj 
** Balio
** Lomboko
** Sumbavo
** Floreso
** Komodo
** Rinca
** Gili Motang
** Sumba
** Timoro
** Alor kaj Aloraj insuloj
** Barat Daya Insuloj
** Tanimbar Insuloj

## Priskribo 
La insuloj estas ĉefe montaraj, la plej alta altaĵo estas la monto Rindjani en insulo Lomboko, kiu atingas 3.726 m smn.

La hegemonia ekonomia devenas el plantejoj de rizo kaj kafo; aliaj naturaj rimedoj estas petrolo, fero, mangano kaj kupro.

Inter la insulo de Balio kaj Lomboko pasas la t.n. Linio de Wallace, la limo inter biologio de Aŭstralio kaj de Azio. La insulo de Komodo donas nomon al la Komoda varano, la plej granda specio de lacerto en la mondo.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de maraj ekoregionoj


Kategorio:Indoneziaj insuloj
Kategorio:Maraj ekoregionoj
Drienovská Nová Ves

eta|maldekstra|250px|Drienovská Nová Ves
**Drienovská Nová Ves** (hungare *Somosújfalu* [ŝomoŝUjfalu]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Drienovská Nová Ves situas en valo de rojo, laŭ ĉefvojo, fervojo kaj aŭtovojo Košice-Prešov. La lasta urbo troviĝas je 11 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1335 laŭ tiama hungara ortografio *"Wyfolua"* (=nova vilaĝo). En 1427 11 familioj pagis impostojn. En 1787 255 vilaĝanoj loĝis en 37 domoj, en 1828 316 vilaĝanoj en 40 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Somosújfalu 315 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Lemešany, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Drienovská Nová Ves 659 homoj, (611 slovakoj, 41 ciganoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika moderna preĝejo omaĝe al Sankta Triunuo

Kategorio:Municipoj en distrikto Prešov
Grandaj Sundaj Insuloj

La **Grandaj Sundaj Insuloj** estas grupo de grandaj insuloj de la Malaja Insularo. Ili inkludas la insulojn de Sumatro, Javo, Borneo, kaj Sulaveso.

Kun la Malgrandaj Sundaj Insuloj ili formas la insularon de la Sundaj Insuloj.

## Administrado 
La **Grandaj Sundaj Insuloj** estas ĉefe teritorio de Indonezio. Tamen la insulo de Borneo estas dividata inter la ŝtatoj de Brunejo, Indonezio kaj Malajzio. Ĝi enhavas plej parton de Brunejo, la indoneziajn provincojn de Centra, Orienta, Okcidenta, kaj Suda Kalimantano, kaj la subŝtatojn de Malajzio nome Sabah kaj Saravako.

## Vidu ankaŭ 
* Insuloj de Indonezio

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Grand-sundaj mangrovoj (WWF )  
* Tutmondaj 200; numero 140 : Grand-sundaj mangrovoj 

Kategorio:Indoneziaj insuloj
Kategorio:Global 200
P+R

Trafiksigno por '**|eta|200px
**P+R''' (),  estas formo de kombinita transporto kun korespondado de individua aŭtomobila transporto al publika amasa transporto. Kutime temas pri parkejoj apud stacidomoj, stacioj de metroo, aŭ apud finhaltejoj de tramoj. Tiu ĉi parkejo estas pagenda, sed en la prezo de la bileto por parkado estas kutime bileto por publika transporto (do, oni ŝparas monon).

## Vidu ankaŭ 
* K+R
* B+R

Kategorio:Trafiko
K+R

[Trafiksigno por *K+R* en [Ĉeĥio|eta|175px]]**K+R** (kiss and ride),  estas formo de kombinita transporto kun korenspodado de individua aŭtomobila transporto al publika amasa transporto. Kutime temas pri parkejoj apud stacidomoj, stacioj de metroo, aŭ apud finhaltejoj de tramoj. Kompare kun P+R tiu ĉi parkejo servas nur por mallonga halto, kutime por homoj, kiuj veturigas alian homon (ekzemple patro infanojn, edzo edzinon) per sia aŭto survoje. Tiuj ĉi personoj poste uzas publikan transporton por ilia sekva vojaĝo.

## Vidu ankaŭ 
* P+R
* B+R

Kategorio:Trafiko
B+R

[eta|175px|B+R en [Delft]]**B+R** (bike and ride),  estas formo de kombinita transporto kun korenspodado de bicikla transporto al publika amasa transporto. Tiu ĉi servo ebligas lasi sian biciklon sekure en iu loko kaj poste uzi publikan transporton. Kutime temas pri lokoj apud stacidomoj, stacioj de metroo, aŭ apud finhaltejoj de tramoj. Servo P+R kutime ofertas samtempe eĉ tiun ĉi servon.

## Vidu ankaŭ 
* P+R
* K+R

Kategorio:Trafiko
2586 Matson

'*2586 *Matson'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomino Carolyn S. Shoemaker, sur  eksponitaj far de Eleanor Francis Helin kaj Schelte J. Bus en la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan planedologon *Dennis L. Matson''.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Carolyn S. Shoemaker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980