open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Henriette von Schorn

**Henriette von SCHORN** , fraŭlina nomo: *Henriette Wilhelmine Auguste Freiin von STEIN* , (naskiĝis en 1807 en Nordheim, mortis en 1869 en Vajmaro) estis grafino kaj germana poetino, kolektistino de fabeloj kaj salona damo. Ŝi ankaŭ skribis sub la kaŝnomo *H. Nordheim*.[eta|La ortodoksa kirketo por la rusa grafino Maria Pavlovna de sur la [Historia tombejo vajmara, kies servistino estis Schorn. Ankaŭ ŝi mem kaj ŝia filino entombigitis proksime]]

## Vivo 
Henriette von Stein translokiĝis en 1831 Vajmaron, kie ŝi iĝis servistino kortega ĉe Maria Pavlovna Romanova. En Vajmaro ŝi konatiĝis kun la arthistoriisto Ludwig Schorn, al kiu ŝi fianĉiniĝis malgraŭ koleriĝoj fare de la nobeloj. La grandduko Karlo Frederiko nobeligis la arthistoriiston kaj tiamaniere geedziĝo ebliĝis en 1839. Je la komenciĝo de la jaro 1841 naskiĝis la filino Adelheid von Schorn; malpli ol unu jaron poste Ludwig von Schorn mortis pro brusta malsano.

Henriette von Schorn flegadis kontaktojn al multaj personoj de la vajmara klera burĝaro. Al kiuj apartenis i.a.: Hans Feodor von Milde, Rosa von Milde, Peter Cornelius, August Heinrich Hoffmann von Fallersleben, Louise Seidler, Carolyne zu Sayn-Wittgenstein kaj Franz Liszt. Ŝi verkis poemojn por la gazeto *Die Gartenlaube*, la lepsika magazino *Allgemeine Modezeitung*, la semajngazeto *Weimarer Sonntagsblatt* kaj por *Münchener Hauschronik*. Por la fabelkolektoj de Ludwig Bechstein kelkaj ŝiaj verkoj publikiĝis pseŭdonime sub la aŭtoreco de iu *H. Nordheim*.

En majo 1869 ŝi havis koratakon. Kelkajn tagojn poste ŝi mortis kaj estis entombigita sur la Historia tombejo de Vajmaro.

## Verkoj (elekto) 
* *Lieder und Sprüche*. Weimar 1854 (pseudonime, H. Nordheim)
* *Ländliche Skizzen aus Franken* Weimar 1854 (pseudonime, H. Nordheim)
* *Geschichten aus Franken* 1902 (postmorte)

## Literaturo 
* Adelheid von Schorn: *Zwei Menschenalter. Erinnerungen und Briefe*. Berlin S. Fischer Verlag 1901.
* Ulrike Müller: *Die klugen Frauen von Weimar. Regentinnen, Salondamen, Schriftstellerinnen und Künstlerinnen.* Elisabeth Sandmann Verlag GmbH, München (1. Auflage 2007).

## Fonto 
## Eksteraj ligiloj 
* Wikisource prie
* 
* WorldCat

Kategorio:Fabelistoj
Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Germanaj nobeloj
Kategorio:Homoj rilataj al Weimar
Kario (lando)

eta|250px|dekstre|alt=Map of ancient Caria showing cities|Kariaj urboj blanke. Tiu mapo montras la nunajn riverojn kaj marbordon kaj kelkaj tiaj trajtoj ŝanĝis laŭlonge de la jaroj, ĉefe Mileto, Heraklio, kaj Mjo estis ĉe la suda flanko de golfo kaj Priene en la norda flanko; la rivero Meandro ekde tiam venis en la golfon. Ankaŭ politike Telmeso, Mileto kaj Kalinda estis foje konsiderataj Kariaj kaj foje ne.
**Kario** aŭ ankaŭ *Caria* (en luva lingvo: *Karuwa*, "dekliva lando"; en antikva greka: Καρία, *Karia*, ) estis regiono de okcidenta Anatolio etende laŭlonge de la marbordo el mezo de Ionio (Mikale) sude al Likio kaj oriente al Frigio. La Ionaj kaj Doraj Grekoj koloniigis ties okcidenton kaj kuniĝis kun la karia loĝantaro formante grek-hegemoniajn ŝtatojn tie. La loĝantoj de Kario, konataj kiel Karianoj, estis alvenintaj tie antaŭ la Grekoj. Ili estis priskribitaj de Herodoto kiel de Minoa praularo, dum la Karianoj mem asertis ke ili estas loĝantoj el kontinenta Anatolio tre dediĉitaj al maragado kaj estis proksimaj al Misianoj kaj al Lidianoj.

## Regantoj 
* Ada de Kario

## Insuloj 
* Kos

## Referencoj 
## Fontoj 
* 
*  Downloadable Google Books.
* Riet van Bremen, Jan-Mathieu Carbon (eld.),* Hellenistic Karia: Proceedings of the First International Conference on Hellenistic Karia, Oxford, 29 June-2 July 2006* (Talence: Ausonius Editions, 2010). (Etudes, 28).
* Lars Karlsson kaj Susanne Carlsson, *Labraunda and Karia* (Uppsala, 2011).

## Eksteraj ligiloj 
* Livius.org: History and Culture of Ancient Caria 
* Asia Minor Coins: ancient Greek and Roman coins from Caria 
* Ancient Caria: In the garden of the sun, CANAN KÜÇÜKEREN, Hürriyet Daily News, 28a de Marto 2011.
Batalo de Jaksartes

La **Batalo de Jaksartes** estis batalo luktita en 329 a.K. fare de Aleksandro la Granda kaj de sia Macedonia armeo kontraŭ la Skitoj ĉe la rivero Sirdarjo, nome nuntempa nomo por la rivero Jaksartes. Nuntempe la loko de la batalo kovras la limojn de Uzbekio, Taĝikio, Kirgizio kaj Kazaĥio, ĝuste sudokcidente de la antikva urbo Taŝkento (nuntempa ĉefurbo de Uzbekio) kaj nordoriente de Ĥuĝando (urbo en Taĝikio). Laŭ grekaj fontoj, la Skitoj perdis pli ol 1000 homojn dum la grekoj nur malpli ol 200.

## Referencoj
*James R. Ashley. *The Macedonian Empire: the era of warfare under Philip II and Alexander the Great*. McFarland & Company, 2004.
*Arrian. **Anabasis Alexandri** Book 4.
*

## Eksteraj ligiloj
*Antikvaj militoj 

Kategorio:Skitoj
Jaksartes
Kategorio:Historio de Centra Azio
Kategorio:-329
Jaksartes
Olinto

[eta|300px|Mapo de antikva Ĥalkidiko, montranta duoninsulon Pallene plej maldekstre kaj Olinton norde de ties [istmo.]]
[eta|dekstre|Planka mozaiko priskribanta [Belerofono|Belerofonan scenon en hejmo de antikva urbo Olinto.]]
**Olinto** ( *Olinthos*, nomita laŭ ὄλυνθος *olunthos*, nome frukto de la natura figarbo) estis antikva urbo de Ĥalkidiko, konstruita ĉefe sur du altebenaj montetoj 30–40 m altaj, en fekunda ebenaĵo ĉe la pinto de la Golfo de Torono, ĉe la istmo de la duoninsulo Palene, ĉirkaŭ 2.5 kilometroj el la maro, kaj ĉirkaŭ 60 *stadia* (ĉ. 9–10 kilometroj) el Potideo. Artefaktoj trovitaj dum la elfosaĵoj de la lokoj estas montrataj en la Arkeologia Muzeo de Olintos.

## Gravuloj 
* Kalistenes (ĉ. 360-328 a.K.), historiisto
* Efipo de Olinto (4a jarcento a.K.), historiisto
* Eŭfanto (4a jarcento a.K.), filozofo

## Notoj 
## Referencoj 
* Liddell & Scott, *Greek-English Lexicon*. (1889/1996). Oxford: Clarendon Press.
* George Grote, *A History of Greece*, London, 1862. 74–108.
* Charles Rollin, *Ancient History*. (1844) Philadelphia: John B. Perry.
* Nicholas Cahill, Household and City Organization at Olynthus ; Olynthus at Perseus
* Raymond Dessy, Exile from Olynthus.
* 1929-1952. David M Robinson; George E Mylonas. *Excavations at Olynthus*. (Johns Hopkins University studies in archaeology, no. 6, 9, 11-12, 18-20, 25-26, 31-32, 36, 38-39.) 14 v. Baltimore: Johns Hopkins University Press. WorldCat

## Fontoj 
* 
* The chief passages in ancient literature are the *Olynthiac Orations* of Demosthenes, and Xenophon, *Hell.* v. 2.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo 

Kategorio:Antikva Makedonio
Kategorio:Antikvaj urboj
Kategorio:Ĥalkidiko
Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Grekio
Kategorio:Delia Ligo
Armand Augustin Louis de Caulaincourt

**Armand Augustin Louis de CAULAINCOURT** (naskiĝis , mortis ) estis franca generalo, diplomato kaj Markizo, veninta el nobela familio.

## Biografio 
Kiam li estis 15-jara li eniris en la armeon, sed li ne atingis altajn rangojn. En 1792 li estis kapitano, sed li estis sendita en malliberejon, verŝajne ĉar li montriĝis malfavora al la demokratoj. Li estis liberigita, kondiĉe ke li restu simpla grenadisto. Li restis tiel dum tri jaroj, ĝis kiam, dank' al la interveno de Generalo Hoche, li estis restarigita al sia antaŭ rango kiel kapitano. Eĉ tiel, post dek jaroj da servo, liaj profesiaj progresoj estis tre malrapidaj.

Li akiris la ŝarĝon de kolonelo en la Armeo de Rejno en 1799–1800. Post la Traktato de Lunéville en 1801, li estis sendita al Sankt-Peterburgo fare de Napoleono Bonaparte. Lia misio ŝajne estis favori la supreniron de Aleksandro la 1-a al la trono, sed en la realeco oni volis neniigi la anglan influon sur tiu kortego.

Reveninte, li estis nomita *"adjutanto"* de la unua konsulo. Li estis komisiita por kapti kelkajn agantojn de la angla registaro en Baden en 1804, kio kondukis al la akuzo ke li estis implikita en la malliberigo de la Duko de Enghien, kion li energie neis. Depost la starigo de la Imperio li ricevis plurajn honorigojn kaj la titolon de Duko de Vicenza en 1808. Napoleono sendis lin en 1807 kiel ambasadoron al Sankt-Peterburgo, kie Caulaincourt provis subteni la aliancon de Tilsit. Liaj taskoj pli similis tiujn de spiono ol tiujn de ambasadoro, kaj kvankam la ambicio de Napoleono faris la taskon malfacila, Caulaincourt resti kelkajn jarojn en tiu ofico.

En 1810 Caulaincourt konsilis al Napoleono rezigni pri sia projekto invadi Rusion. Dum la milito li akompanis la imperiestron, kaj li estis unu el tiuj kiuj akompanis lin kiam Napoleono neatendite revenis al Parizo en decembro 1812, lasante sian armon en Pollando. Dum la lastaj jaroj de la imperio, li estis ŝargita per la plimulto de la negocadoj. Li subskribis la armisticon de Pleswitz, en junio 1813, li reprezentis Francion en la kongreso de Prago en aŭgusto 1813, kaj en la Traktato de Fontainebleau en aprilo 1814.

Dum la Unua Resurtronigo, Caulaincourt restis en malhela retiriĝo. Kiam Napoleono revenis el Elbo, li fariĝis ministro de eksterlandaj aferoj, kaj li provis konvinki Eŭropon pri la pacaj intencoj de la imperiestro. Post la Dua Resurtronigo, la nomo de Caulaincourt eniris la liston de proskribitoj, sed ĝi estis forstrekita dank' al la persona interveno de Aleksandro la 1-a apud Ludoviko la 18-a.

La memoraĵoj de Caulaincourt aperis sub la titolo *Souvenirs du duc de Vicence* en 1837–1840.

## Vidu ankaŭ 
* Lamarck - Caulaincourt (pariza metrostacio)

## Tradukfonto 
Kategorio:Napoleonaj militoj
Kategorio:Francaj politikistoj
Kategorio:Francaj militistoj
Kategorio:Grandaj krucoj de la Honora Legio
Gusztáv Szeberényi

**Gusztáv Szeberényi** [gustAv seberEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj pli komplete **Szeberényi Gusztáv Adolf** estis hungarlandana slovaka luterana pastro, episkopo, parlamentano. Lia familia nomvarianto estis *Szeberini*. Lia patro estis János Szeberényi (superintendanto), lia filo estis Lajos Zsigmond Szeberényi.

Gusztáv Szeberényi http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/sz/sz25841.htm naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Kohanóc (nuntempa Adamovské Kochanovce en Slovakio), li mortis la  en Békéscsaba.

## Biografio 
Gusztáv Szeberényi apartenis al la slovaka minoritato de la lando. Li frekventis luteranan liceon en Selmecbánya. Li parolis ankaŭ germane kaj li lernis ankaŭ la hungaran lingvon. Inter 1835 kaj 1838 li lernis teologion kaj filozofion en Pozsony, poste li lernis 2 jarojn en universitato de Jena. Hejmenveninta en 1840 li estis familia edukisto, poste pastro en diversaj lokoj. Ekde 1853 li servis en Békéscsaba, kie li estis elektita en 1867 eklezia dekano, en 1872 episkopo. En 1870 li iĝis honora doktoro en Vieno. En 1879 li estis elektita parlamenta deputito, en 1890 senatano. Li havis edzinon, kiu naskis kvinfoje. Li ricevis reĝan premion kaj titolon reĝa konsilisto.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Agenda* (Pest (urbo)), 1867) - slovake
* *Konfirmációi tanítás* (Budapeŝto, 1876) - slovake
* *Kézi agenda* (Budapeŝto, 1877) - slovake, hungare, germane
* *Predigt am Sarge des Julius Petz* (1882)

## Memorigiloj 
* luterana gimnazio, bazlernejo, infanĝardeno, kolegio pri "Szeberény Gusztáv Adolf" en Békéscsaba http://www.begart.hu/
* placo en Békéscsaba

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 132-a paĝo)
* hungarlingva biografio
* (la koncerna teksto estas legebla en la 86-a paĝo)
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj luteranaj episkopoj
Kategorio:Hungaraj luteranaj pastroj
Lajos Szeberényi

**Lajos Szeberényi** [lajoŝ seberEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szeberényi Lajos** estis hungara ĵurnalisto, instruisto, poeto, membro de Societo Kisfaludy (1867).
eta|Strato pri Lajos Szeberényi en Fót
Lajos Szeberényi http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/sz/sz25844.htm naskiĝis la  en Maglód, li mortis la  en Pozsony (nuntempa Bratislavo en Slovakio).

## Biografio 
Lajos Szeberényi devenis el slovaka familio. Li frekventis luteranan gimnazion inter 1830-1939 en Selmecbánya, kie li konatiĝis kun Sándor Petőfi. En Pozsony Szeberényi studis teologion, poste juron en Pápa. En 1846 li akiris juran diplomon en Pest (urbo), poste en la sama urbo li estis ĵurnalisto de slovaklingva gazeto. En 1848 li eldonis sian 2 poemarojn sub pseŭdonimo *Jenőfi*. Dum la Hungara revolucio de 1848 li kontribuis en gazeto de Lajos Kossuth. Post falo de la liberecbatalo li estis militkaptito, sed li rifuĝis. Li sub alia nomo instruis en Hódmezővásárhely, ekde 1851 en Békéscsaba, kie li edziĝis. Ekde 1856 li estis pastro en Makó, poste en diversaj lokoj. Li ankaŭ instruis kaj li estis eklezia notario.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Búvirágok* (Pest, 1848) - poemaro
* *Forradalmi szikrák* (Pest, 1848) - poemaro
* *Politikai szónoklattan* (1849)
* *Tanítók és anyák könyve* (Gyula, 1854)
* *Népszerű imakönyv ág. hitv. evang. keresztyének számára* (Pest, 1861)
* *Egészségtani szabályok népiskolák számára* (1864, dufoje eldonita) - premiita studo
* *Az egyház és a házasság* (Pest, 1870)
* *Protestáns egyházi írók életrajzai* (restis manuskripto)

## Memorigiloj 
* strato en Fót
* biblioteko de Maglód http://maglod.hu/index.php/2013-10-12-09-21-00/kultura-sport/33-varosi-koenyvtar

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 134-a paĝo)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 4-a punkto)
* hungarlingva membiografio mane skribita kun foto
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 89-a paĝo)
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj luteranaj pastroj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj poetoj
Guzlio

[eta|*Guzliistoj* pentris [Viktor Vasnecov en 1899.]]
**Guzlio** ( гусли) estas antikva rusa muzikilo apartenanta al la familio de plukinstrumentoj, per kiu songenerado aperas per fingropinĉado. Etimologio de la rusa vorto "Gusli" signifas streĉita kordo de la pafarko "Gusla". Aldoninte resonancan skatolon oni aperigis la primitivan muzikilon. Ĝin oni preferis fari el kavigita ligno de seka piceo aŭ platanacero.

## Specoj 
* *Helmoforma guzlio* ( шлемовидные гусли). Ĝin muzikisto (guzliisto  гусляр) tenas sur siaj genuoj horizontale. La maldekstra mano malaktivigas la neuzatajn kordojn dum la dekstra mano ludas sur ĉiuj kordoj. Ties kvanto estas kutime de 10 ĝis 30.
* *Aloforma guzlio* ( крыловидные гусли) havas de 5 ĝis 14 kordojn faritajn el preparitaj intestoj aŭ metalaĵoj agorditaj sur la ŝtupoj de la diatonaj skaloj ventumilforme. La instrumento dum ludado estas tenita vertikale, kies malsupra fino troviĝas sur la genuo aŭ talio de muzikisto. Ĝi havas malantaŭe truon, en kiun la mano estas enmetita.

Oni povas ludi la guzlojn sidante aŭ starante. Dum procesio ili pendas sur ŝnuro aŭ rimeno.

* *Klavoforma guzlio* ( клавирообразные гусли) aperis en la 19-a jarcento. Ili estas plej masivaj kaj reale neporteblaj uzataj ĉefe en orkestroj de popolaj muzikiloj kiel akompananta instrumento por ludi akordojn. Maldekstremana artisto premas klavon kaj per la dekstra pinĉas kordojn uzante/neuzante ledan plektron.

Dosiero:Russ instr gusli shlem.GIF|Helmoforma guzlo
Dosiero:Russ instr gusli kryl.GIF|Aloforma guzlo
Dosiero:Gusli tischversion.jpg|Klavoforma guzlo

## Nuntempe 
Nuntempe intereso al la guzlioj en Ruslando signife kreskis. Aperis modernaj guzliistoj - rakontantoj kaj eĉ ensembloj, kiuj celas restarigi antikvan tradicion ludi guzliojn kaj kanti akompanante sin per la muzikilo.

## Literaturo 
*  Фаминцын А.С. Гусли: русский народный музыкальный инструмент. — СПб., 1890 (Famincin A.S. "Guzloj: rusa popola muzikilo" -Sankt-Peterburgo, 1890;
*  Вертков К.А. Русские народные музыкальные инструменты. — Л.: Музыка, 1975. (Vertkov K.A. "Rusaj popolaj muzikiloj" - Leningrado, eld."Muzika", 1975;

## Vidu ankaŭ 
* Guzlo

## Eksteraj ligiloj 
* http://eomi.ru/plucked/gusli/  pri guzloj: teksto  kaj ekzemploj de ludado (video);
* http://www.gusli.by.html historio de la muzikilo kun bildoj  , , ;
* https://yandex.ru/video/#!/video/search?text=%D0%B3%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B8&redircnt=1480406942.1 ensemblo "Rusiĉ" (Ruso) muzikas(video)

Kategorio:Plukinstrumentoj
Kategorio:Balta psalerio
Kategorio:Rusaj muzikinstrumentoj
Kategorio:Kordinstrumentoj
Partigo de Triparadiso

La **Partigo de Triparadiso** estis traktato aŭ interkonsento pri kundivido de la povo okazigita en Triparadiso en 321 a.K. fare de la generaloj (*Diadoĥoj*) de Aleksandro la Granda, en kiu ili nomigis novan regenton kaj aranĝis la dispartigon de satrapioj de la imperio de Aleksandro inter ili mem. Ĝi sekvis kaj modifis la terminojn de la Partigo de Babilono farita en 323 a.K. post la morto de Aleksandro la Granda.

Post la morto de Aleksandro, la regado de lia imperio estis donita al sia duonfrato Filipo Arideo kaj al la filo de Aleksandro nome Aleksandro la 4-a. Tamen, ĉar Filipo estis mense malforta kaj Aleksandro  la 4-a naskiĝis nur post la morto de sia patro, regento estis nomita en la persono de Perdikkas. Dume, la iamaj generaloj de Aleksandro estis nomumitaj satrapoj de variaj regionoj de lia imperio.

## Eksteraj ligiloj
**Bibliotheca* de Fotio (tradukita de J. H. Freese)

Kategorio:Helenismaj dinastioj
Kategorio:Aleksandro la Granda
Kategorio:Internaciaj traktatoj de Diadoĥoj
Kategorio:Historio de Persio
Kategorio:-321
Spitamenes

**Spitameno** aŭ **Spitamenes** (en malnovperse *Spitamaneh*; greke *Σπιταμένης*; naskiĝinta en 370 a.K. kaj mortigita en 328 a.K.) estis militsenjoro el Sogdio, estro de la ribelo en Sogdio kaj Baktrio kontraŭ Aleksandro la Granda, Reĝo de Macedonio, en 329 a.K.

Dum Aleksandro estis fondinta la novan urbon Aleksandrio Esĥate ĉe la rivero Jaksartes, novaĵoj venis ke Spitamenes insurekciigis Sogdianon kontraŭ li kaj estis sieĝante la soldataron de macedonianoj en Marakando. Tro okupita en tiu momento por persone fronti Spitamenes, Aleksandro sendis armeon je komando de Farnuĥes de Likio kiu estis tuj nuligita suferinte perdojn de pli ol 2000 infanterianoj kaj 300 kavalerianoj.

La ribeloj tiam metis rektan minacon al lia armeo, kaj Aleksandro iris persone liberigi Marakandon, nur por ekscii ke Spitamenes estis lasinta Sogdianon kaj estis atakanta Baktron, el kie li estis elpelita kun granda malfacilo fare de la satrapo de Baktrio, nome Artabazos la 2-a de Frigio (328 a.K.).

La decida momento venis en Decembro 328 a.K. kiam Spitamenes estis venkita de la generalo de Aleksandro nome Koeno ĉe la Batalo de Gabai. La edzino de Spitamenes mortigis lin kaj sendis lian kapon al Aleksandro, petante pacon kaj efektive dissolvante la armeon de Spitamenes.

Spitamenes havis filinon, Apama, kiu estis edzino de unu el la plej gravaj generaloj de Aleksandro kaj futura Diadoĥo (sukcedanto), Seleŭko la 1-a (Februaro de 324 a.K.). Tiuj geedzoj havis filon, Antioko la 1-a la Savanto, futura reganto de la Seleŭka Imperio. Kelkaj urboj estis nomitaj Apamea en ŝia honoro.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
*Jona Lendering, "Spitamenes"  ĉe Livius.org
*Wiki Classical Dictionary: Spitamenes 

Kategorio:Historio de Grekio
Kategorio:Historio de Persio
Kategorio:Aleksandro la Granda
Kategorio:Sogdianoj
Kalvinana hungara preĝejo (Balmazújváros)

La **Kalvinana hungara kirko** estas religia monumento historia en Hungario, en mezo de urbo Balmazújváros. La germanoj havis longe apartan similan preĝejon.

## Historio 
La unua (tiam katolika kaj romanika) preĝejo estis konata en 1317. Pli nova dokumento menciis ĝin jam gotika preĝejo. La kalvinanoj uzis la kirkon inter 1552 kaj 1660, poste la turkoj bruldetruis ĝin. Post 4 jaroj la kalvinanoj konstruis lignan kirkon, kiu cindriĝis en 1794 pro incendio. La nun videbla baroka kirko estis konstruita inter 1804-1816, sed la turo estis preta nur en 1835. La orgeno estis farita en 1856.

## Konstruaĵo 
La kirko situas sola, en mezo de la fasado estas la turo kun la enirejo. Interne ronde galerio etendiĝas. La predikejo estis farita en 1813, la orgeno en 1856. En 1999 pli nova orgeno alvenis, kiu estas konvena ankaŭ por koncertoj.

## Fontoj 
* hungare kun foto
* hungare kun foto
* http://nava.hu/id/1603017/
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto

Balmazújváros
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Balmazújváros
Panĝkora

eta|260px|dekstra|Rivero Panĝkora, Supra Dir, Kumrat.
**Panĝkora** estas rivero en norda Ĥajber-Paŝtulando, nordokcidenta Pakistano. Iam ĝi nomiĝis ankaŭ Gureo.

Ĝi estas 220 km longa.

Ties kunfluo kun la rivero Sŭat okazas en la distrikto Malakand ĉe Ĉakdara. La rivero Sŭat estas alfluanto de la rivero Kabulo, parto de riverbaseno de Induso.

## Eksteraj ligiloj 
* Mapo de Gandaro, arkeologiaj lokoj, kolekto Huntington, Ohio State University 

Kategorio:Riveroj en Pakistano
Kategorio:Ĥajber-Paŝtulando
Kantono Sŭat

**Sŭat** aŭ ankaŭ angle *Swat* ( [ˈswaːt̪]; historie konata kiel *Uddjana*, laŭvorte *ĝardeno*); estas rivervalo kaj administracia kantono en la provinco Ĥajber-Paŝtulando de Pakistano. Ĝi estas la supra valo de la rivero Sŭat, kiu elfluas el la montaro Hindukuŝo. La ĉefurbo de Sŭat estas Saidu Ŝarif, sed la ĉefa urbo en la valo Sŭat estas Mingora. Ĝi estis princlando, ŝtato Jusafzai de Sŭat, ĝis 1969, kiam ĝi estis dissolvita kun la ŝtatoj Dir kaj Ĉitral kaj faris parton de Ĥajber-Paŝtulando, tiam konata kiel Nordokcidenta Limprovinco. La valo estis loĝata ĉefe de etnaj Paŝtooj kaj komunumoj Gujjar kaj Kohistani. La lingvoj parolataj en la valo estas paŝtoa, gojria, torvala kaj kohistania.

Alia grava urbego kaj sidejo de distrikto estas Kabal (Pakistano).

## Referencoj 
## Bibliografio 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Swat Valley - The Switzerland of Asia
* Swat The Paradise Valley
* Swatvalley.com 
* Valley Swat Site
* Uddiyana Until the Eighth Century: A Short Historical Overview -The Dharma Fellowship of his holiness Gyalwa Karmapa 
* Pictures of Swat 

Kategorio:Distriktoj de Pakistano
Kategorio:Ĥajber-Paŝtulando
Pajlofeminismo

**Pajlofeminismo** estas pajlohoma argumento, kiam oni troigas aŭ inventas elementojn de feminismo por ŝajnrefuti feminismajn argumentojn kaj/aŭ malatentigi onin pri ili. Pajlofeministo, do, estas inventita rolulo, uzata de tiuj, kiuj argumentas kontraŭ feminismo, por senvalorigi feminismajn argumentojn kaj malatentigi onin pri ili. Pajlofeminismo ofte utiligas trosimpligojn, misreprezentojn, kaj stereotipojn pri feminismo por facile senkreditigi feminismon kiel tuton. Pajlofeminismon oni utiligas multloke, de televidaj serioj kaj filmoj ĝis prezentoj de aktualaĵoj.

## Filozofia fono 
La pajlohoma argumento estas la bazo de pajlofeminismo kaj la pajlofeministo. En la pajlohoma argumento oni afektas refuti pretendon kiam, vere, la pretendo refutita neniam estis farita de la koncernaj homoj, aŭ ĝi estas troigo de la originala pretendo.

### Strukturo 
La pajlofeminisma argumento okazas en la jena formato:
# Homo 1 argumentas feminisman punkton A.
# Homo 2 refutas punkton B kvazaŭ ĝi estas punkto A. Punkto B eble rilatas al punkto A, sed temas pri malsama afero aŭ estas misformigita versio de punkto A.
# Homo 2 deklaras, ke pro la argumento kontraŭ punkto B, punkto A estas nevalida aŭ malĝusta.

## Vidu ankaŭ 
* Kontraŭfeminismo
* Paralogismo
* Seksismo

## Referencoj 
Kategorio:Feminismo
Kategorio:Filozofiaj argumentoj
Kategorio:Paralogismoj
Kategorio:Politikaj metaforoj
Ludwig von Schorn

[eta|Ludwig Schorn, karikaturo de [Johann Christian Reinhart (1833)]]
**Ludwig von SCHORN** (naskiĝis la  en Castell, mortis la  en Vajmaro) estis germana arthistoriisto kaj akademiano. Li estis nobeligita fare de la grandduko vajmara por povi digne edziĝi al Henriette von Schorn.

## Vivo 
Schorn studis ĉe la Universitato de Erlangen inter 1811 kaj 1814 evangelian teologion. Ekde 1810 li estis estinta membro de la studenta korporacio *Corps Onoldia*. Post la fino de la studoj li translokiĝis al Munkeno. Inspirite de kontaktoj en la rondoj ĉirkaŭ Friedrich Thiersch li aliorientiĝis je arthistorio kaj arkeologio. La kolektisto kaj arthistoriisto Sulpiz Boisserée atentiĝis je Schorn, kiam li publikigis en 1818 sian unuan verkon *Über die Studien der griechischen Künstler*. Boisserée peris en 1819 kontakton al la stutgarta grandeldonisto Johann Friedrich Cotta, kiu komisiis Schorn en 1820 pri la redaktado de "Kunstblatt" (aneksaĵo regula por la gazeto *Morgenblatt für gebildete Stände*. Post la transloko Vajmaron la gazeto iĝis la plej grava artfakgazeto de Germanlando. Schorn sukcesis skribigi fakajn altkvalitulojn kiel Carl Friedrich von Rumohr, Karl Otfried Müller, Johann David Passavant, Franz Kugler, Gustav Friedrich Waagen kaj Karl Schnaase.

En 1826 Schorn ekprofesoriĝis ĉe la munkena Akademio de plastikaj artoj kaj ĉe la Universitato ludovika-maksimiliana de Munkeno pri mitologio kaj arthistorio. Malamikaĵoj fare de la amikaro de Peter von Cornelius decidigis lin sekvi en 1833 la vokon de grandduko Karlo Frederiko iri al Vajmaro. Tie li fariĝis direktoro de la artaj institutoj posteulante al Heinrich Meyer. Kune kun Karl Friedrich Schinkel li aranĝis la memorsalonegojn por la vajmaraj poetoj en la Urba kastelo. Lia filino estis la verkistino Adelheid von Schorn.

## Honoroj 
* eksterordinara membreco ĉe Bavaria akademio de la sciencoj (1830)
* Orden der Württembergischen Krone (1838)
* Sekreta konsilisto kaj kavaliro de la ordeno "Hausorden vom Weißen Falken" (1839)
* Nobeliĝo fare de grandduko Karlo Frederiko

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Biografio ĉe NDB

## Fonto 
Kategorio:Germanaj arthistoriistoj‎
Kategorio:Germanaj teologoj
Kategorio:Germanaj nobeloj
Kategorio:Homoj rilataj al Weimar
Kategorio:Akademianoj
La Predikisto kaj la Sklavo

***The Preacher and the Slave***, esperante **La Predikisto kaj la Sklavo**, estas originale anglalingva kanto, verkita de Joe Hill en 1911. Li verkis ĝin kiel parodion de anglalingva kristana himno, *In the Sweet By-and-By* (kio signifas "En la dolĉa baldaŭo"). La sindikato Industriaj Laboristoj de la Mondo (komune konataj kiel la "voblioj") koncentris multe el sia laboro al klopodoj organizi migrantajn laboristojn en segejoj kaj konstruejoj. Kiam la laboristoj revenis al la urboj, la voblioj alfrontis la Savarmeon (angle *the Salvation Army*), kiun ili satiris kiel "la Malsatarmeon" (angle *the Starvation Army*). Hill unue ekkonis la Savarmeon en Svedio kiam li estis infano.

La voblioj verkis multajn kantojn, kiuj parodiis la himnojn de la Savarmeo, kaj *The Preacher and the Slave* estis la plej sukcesa. Mallonge dirite, la kanto temas pri predikistoj, kiuj ofertas nenian manĝon al la malsataj laboristoj sed promesas, ke ili manĝos en la ĉielo post sia morto. En la kanto, Joe Hill inventis la nun-tre-popularan anglalingvan terminon *pie in the sky*. Tio laŭvorte signifas "torton en la ĉielo" kaj temas pri la falsa promeso de paradiza estonteco, farita por malhelpi agadon por krei pli bonan mondon hodiaŭ. Ekzistas simila Esperanta proverbo, "Promeso ne satigas."

Oni ofte referencas la kanton kiel *Pie in the Sky* aŭ kiel *Long Haired Preachers* ("longharaj predikistoj") (kiu estis ĝia originala titolo). Ĝi unue eldoniĝis en 1911 en la 4-a eldono de kantaro por IWW nome *"the Little Red Songbook"* ("la eta ruĝa kantolibro").

## En Esperanto aperis 
Ekzistas Esperanta traduko fare de Vito Markovo kaj Gary Mickle el 2008, legebla en arĥiva versio de la retejo de SAT.

## Bibliografio 
* 
* 

## Referencoj 
Kategorio:Anarkiismaj himnoj
Kategorio:Laborista movado
Kategorio:Socialismo
Kategorio:Usonaj kantoj
Kategorio:Anglalingvaj kantoj
28317 Aislinndeely

'*28317 *Aislinndeely'''* estas tre malgranda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Aislinn Deely*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2011 pro sia projekto pri terscienco kaj planedoscienco. Ŝi estis lernantino ĉe la * Francis Lewis High School'' en Fresh Meadows (Nov-Jorkio, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Alajos Szokolyi

**Alajos Szokolyi** [alajoŝ sokoji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szokolyi Alajos,** slovake **Alojz Sokol** estis slovakdevena hungarlandana atleto, bienulo, arkivisto, kuracisto. Lia familia nomvarianto estis *Szokoly* [sokoli].
eta|Memortabulo pri Alajos Szokolyi
Alajos Szokolyi http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Rónic, li mortis la  en Bernece.

## Biografio 
Alajos Szokolyi devenis el slovaka familio. Li studis medicinon en Reĝa Universitato de Budapeŝto, poste li faris la praktikajn laborojn apud Sebestény Endre Kovács. Li estis ankaŭ ĉampiono en diversaj atletikaj branĉoj. Resume li havis 13 landajn rekordojn. En Ateno en Somera Olimpiko 1896 li atingis la trian lokon en la 100-metra kurado. En 1900 li edziĝis, baldaŭ li havis 5 gefilojn. En 1907 li estis nomumita ĉefarkivisto de Hont. Dum la 1-a mondmilito li estis armea kuracisto en la departemento. Depost Traktato de Trianon li retiriĝis kaj li okupiĝis pri sia bieno.

## Memorigiloj 
* memortabulo en Bernecebaráti

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 137-a paĝo)
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj atletoj
Kategorio:Hungaraj arkivistoj
Kategorio:Hungaraj kuracistoj
János Markhot

**János Markhot** [jAnoŝ markot], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj pli komplete **Markhot János Nepomuk Márton** estis hungara juristo, politikisto, parlamentano. Lia familia nomvarianto estis *Markhót*, lia nobela antaŭnomo estis *vittenci*. Lia filo estis Gyula Markhot.
eta|János Markhot
János Markhot http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/m/m15203.htm naskiĝis la  en Hungara reĝlando en vilaĝo Alsóköröskény (nuntempa urboparto de Nitro en Slovakio), li mortis la  en Nyitraivánka (nuntempa Ivanka pri Nitre en Slovakio).

## Biografio 
János Markhot frekventis gimnazion en Nyitra, poste li akiris juran diplomon en Pozsony. En 1846 li estis nomumita ĉefjuĝisto de Nyitra (historia departemento), post 2 jaroj subdepartementestro. Dum la Hungara revolucio de 1848 li estis elektita parlamenta deputito. Post falo de la liberecbatalo li kaŝiĝis. En 1861 li rifuzis esti denove subdepartementestro. Tiutempe li estis opozicia politikisto. En 1869 li denove estis subdepartementestro, inter 1875-1881 denove estis parlamenta deputito, poste li retiriĝis. Li havis la titolon reĝa konsilisto.

Li havis edzinon, kiu naskis 4 gefilojn. Li estis boparenco de Lajos Kossuth.

## Elektitaj kontribuoj 
* parlamentaj paroladoj

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj juristoj
Mezlernejo Lynnfield

La **Mezlernejo de Lynnfield** estas kvarjara publika mezlernejo por lernantoj de la naŭa ĝis la dek-dua lerneja jaro kiuj loĝas en Lynnfield, urbeto en Masaĉuseco.

## Sporto 
Mezlernejo Lynnfield estas membro de la Kabo Ann Ligo (), ligo de sportoj en nordorienta Masaĉuseco, kaj antaŭ estas konkuranto de Distrikto A de la Masaĉuseca Lernejana Atletika Asocio (). La sportteamoj de Lynnfield nomiĝas la Pioniroj, kaj la lernejaj koloroj estas blua kaj ora. La tradicia rivalo de la lernejo estas Mezlernejo North Reading, kaj ĉiujare je Dankofesto la du usonaj futbalaj teamoj ludas unu kontraŭ la alian. Mezlernejo Lynnfield havas sportojn aŭtune, vintre, kaj printempe:

### Aŭtunaj sportoj 
* Usona Futbalo
* Golfo
* Futbalo (Knaboj)
* Futbalo (Knabinoj)
* Gazonhokeo
* Flugpilkado
* Transterena Kuro (Knaboj)
* Transterena Kuro (Knabinoj)
* Kuraĝigistinoj

### Vintraj sportoj 
* Korbopilkado (Knaboj)
* Korbopilkado (Knabinoj)
* Glacihokeo (Knaboj)
* Glacihokeo (Knabinoj)
* Luktado
* Endoma Kuro (Knaboj)
* Endoma Kuro (Knabinoj)
* Gimnastiko
* Naĝado (Geknaboj)

### Printempaj sportoj 
* Basbalo
* Softbalo
* Teniso (Knaboj)
* Teniso (Knabinoj)
* Atletiko (Knaboj)
* Atletiko (Knabinoj)
* Kanada Bastonludo (Knaboj)
* Kanada Bastonludo (Knabinoj)

## Diplomiĝintaj postuloj 
La lernantoj devas perlabori 108 kreditojn kaj devas fini tiujn postulojn por dimplomiĝi el Mezlernejo Lynnfield:

Lernantoj devas preni klasojn kiuj egalas almenaŭ 27.5 kreditojn ĉiujare. Lernantoj ankaŭ devas preni unu duonjaran kurson ĉiujare.

## Famaj ekslernantoj 
* Dennis Kenney
* Richard Tisei
* Jacquelyn Piro Donovan
* Heather Parker
* Kevin Heaslip: Instruisto de Civia kaj Ekologia Inĝenierarto ĉe la Virginia Politeknika Instituto kaj Ŝtata Universitato

## Referencoj 
Kategorio:Edukado en Masaĉuseco
Kategorio:Sporto en Usono
Félix Faure

**Félix Faure** (naskiĝis , mortis ) estis Prezidanto de Francio de 1895 ĝis sia morto en 1899.

## Biografio 
Félix Faure naskiĝis en Parizo, filo de malgranda ĉarpentisto. Komencinte kiel tanisto kaj komercisto en Havro, li akiris konsiderindan fortunon. Li estis elektita al la Nacia Asembleo la , prenante sidlokon en la maldekstro kaj ĉefe interesiĝante pri temoj rilataj al ekonomio, fervojo kaj maro. En novembro 1882 li fariĝis sekretario de Kolonioj dum la mandato de Jules Ferry, restante tie ĝis 1885. Li havis la saman postenon dum la ministerio de Pierre Tirard en 1888, kaj en 1893 li fariĝis vicprezidanto de la ĉambro.

En 1894 li akiris la postenon de Ministro de la Mararmeo en la administrado de Charles Dupuy. La sekvan januaron li estis neatendite elektita Prezidanto de la Respubliko post la demisio de Jean Casimir-Perier kaj kun la subteno de la dekstro kaj moderuloj, koste de Henry Brisson, kiu akiris pli multajn voĉdonojn en la unua raŭndo sed ne akiris la necesan plimulton. Dum lia prezidanteco estis plifortigita franca-rusa alianco, estis amnestiita la anarkiista movado (permesante la revenon el Anglio de iuj famaj anarkiistoj kiaj Émile Pouget), estis konkerita Madagaskaro kaj okazis dum la fino de lia mandato la Dreyfus-skandalo. ''J'accuse'', letero skribita de la fama verkisto Émile Zola akuzante plurajn altrangajn oficirojn pro la maljusta malliberigo de Alfred Dreyfus kaj publikigita la  en la ĵurnalo L'Aurore estis adresita al Félix Faure kiel prezidanto.

En 1897, li renkontis Marguerite Steinheil, kiu iĝis lia amantino. Tiu skandala aventuro estis la subjekto de fikcio kiel *La maîtresse du président* de Jean-Pierre Sinapi. 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Félix Faure (pariza metrostacio)

## Tradukfonto 
Kategorio:Prezidantoj de Francio
Kategorio:Francaj politikistoj
Kategorio:Politikistoj de Parizo
Kategorio:Kavaliroj de la Ordeno de la Ora Ŝaffelo
Kategorio:Francaj framasonoj
Kategorio:Entombigitoj en la tombejo Père-Lachaise
Béla Berceli

**Béla BERCELI,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **BERCELI Béla** estis hungara oficiro, esperantisto. Lia frato estis Vilmos Bleier.

Béla Berceli http://hu.unionpedia.org/i/Berceli_B%C3%A9la naskiĝis la  en Újpest, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Béla Berceli aliĝis al la laborista kaj Esperanta movadoj en 1922, en la sekva jaro li aliĝis ankaŭ al la sindikato kaj socialdemokratoj. Li estis fondinta membro de esparantista klubo de Újpest, poste ties sekretario ĝis 1936. Inter 1936-1939 li laboris en eldonejo de Literatura Mondo. En 1944 li estis trudlaboristo, sed li sukcese rifuĝis. En la sekva jaro li aliĝis al la komunistoj kaj li havis malaltan postenon, samtempe li estis grava figuro en la esperantista movado, eĉ eldonisto de Literatura Mondo. En 1948 li soldatiĝis kiel leŭtenanto, post 2 jaroj li jam estis kolonelo en la defenda ministerio. En 1956 li pensiuliĝis, tamen li estis fabrikestro ĝis 1969. Inter 1965-1974 li estis ĉefsekretario de Hungara Esperanto-Asocio.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Hungaraj esperantistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Orkido (apartigilo)

La termino **orkido** havas plurajn signifojn:

* Orkido (Orchis) -- genro de plantoj el familio orkidacoj
* Testiko (testis, orkido, orchis) -- seksa organo
* **orkido** estas la ido de granda orcino (orko)

## Vidu ankaŭ 
* En botaniko, **orkideo** estas iu ajn planto el familio orkidacoj.
Kastelo de Bük

La **Kastelo de Bük** (konata ankaŭ pri la iamaj posedantoj *Kastelo de Felsőbüki Nagy* [felsObuki nadj] aŭ *Kastelo de Szapáry* [sapAri] estas historia monumento en Hungario, en urbo Bük.
eta|maldekstre|Fasado de la kastelo en Bük
eta|Aerfoto pri kastelo de Bük
## Historio 
Pli frue estis tie nobeldomo el la 16-a jarcento, en 1696 ĝi estis barokigita kaj trakonstruita. El la 4 angulturoj restis nur unu. En la frua 19-a jarcento Pál Felsőbüki Nagy faris diversajn ŝanĝojn en la kastelo. Baldaŭ la novaj posedantoj estis diversaj familioj, ekde 1925 familio Szapáry. En 1949 la ŝtato forprenis la kastelon, poste ĝi estis oficejo de kolĥozo, ekde la 1960-aj jaroj hotelo. En 1994 la kastelo ne estis uzata, baldaŭ iu aĉetis ĝin.

## Konstruaĵo 
La unuetaĝa konstruaĵo kun mansardo situas sola en mezo de la urbo en parko. La konstruaĵo estas malsimetria. La kastelo havas 14 ĉambrojn, la ĉefĉambro estas ornamitaj la stukoj kaj reliefaj bildoj.

## Parko 
Laŭ la historiaj priskriboj estis en la parko rojo kun fiŝlago, ili jam malaperis. Nuntempe strato tranĉas la parkon. La restinta parko estas protektata.

## Fontoj 
* hungare kun foto
* http://www.visitbuk.hu/info/programok-latnivalok/buk-bukfurdo/felsobuki-nagy-szapary-kastely.html
* hungare kun foto 

Bük
Kategorio:Kasteloj de familio Szapáry
Armulo

[eta|250px|dekstra|Germanaj armuloj, 1498, de [Albrecht Dürer. La ekipado estas tiu de duon-lancisto.]]
**Armulo** aŭ *homo de armiloj* estis soldato el la Meza mezepoko al la Renesanco kiu estis tipe lertaj en la uzado de armiloj kaj servis kiel tute armita homo de peza kavalerio. Armuloj povas esti kavaliro aŭ nobelo, membro de akompanantaro de kavaliro aŭ de nobelo aŭ soldulo en kompanjo sub dungosoldata kapitano. Tiaj homoj povas servi por pagi aŭ por plenumi devigon de feŭdismo. La terminoj *kavaliro* kaj *armulo* estas ofte uzataj interŝanĝe, sed kvankam ĉiuj kavaliroj ekipiĝas por milito kaj certe ĉiuj estis armuloj, ne ĉiuj armuloj estis kavaliroj.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Ayton, Andrew (1994). Knights and Warhorses. Woodbridge: Boydell. ISBN 0851157394.
* Bell, Adrian; Curry, Anne; King, Andy; Simpkin, David (2013). The Soldier in Later Medieval England. Oxford: OUP. ISBN 9780199680825.
* Church, S. and Harvey, R. (Eds.) (1994). Medieval knighthood V: papers from the sixth Strawberry Hill Conference 1994. Boydell Press, Woodbridge.
* Contamine, Philippe (1984). War in the Middle Ages. Oxford: Blackwell. ISBN 0631131426.
* Cooper, S. (2008). Sir John Hawkwood. Pen & Sword Books, Barnsley.
* Coss, Peter (1993). The Knight in Medieval England 1000-1400. Stroud, Glos: Alan Sutton. ISBN 075090996X.
* Curry, A. (eld.) (1994) Arms, armies and fortifications in the Hundred Years War. Boydell & Brewer, Woodbidge.
* Edge, David; Paddock, John Miles (1988). Arms and Armour of the Medieval Knight. London: Defoe. ISBN 1870981006.
* Fowler, Kenneth (1980) [1967]. The Age of Plantagenet and Valois. London: Ferndale Editions. ISBN 0905746090.
* Gravett, C. (2006). Tudor Knight. Osprey, Oxford.
* Mallett, Michael (1974). Mercenaries and their Masters, Bodley Head, London, ISBN 0370105028
* Martin, Paul (1968). Armour and Weapons. London: Herbert Jenkins.
* Nicholson, Helen J. (2004). Medieval warfare: theory and practice of war in Europe, 300-1500. Palgrave Macmillan.
* Oman, Sir Charles W. C. (1998). History of the Art of War in the 16th Century, represita (eld.), Greenhill Books. ISBN 0-947898-69-7
* Potter, David (2008). Renaissance France at War. Woodbridge: Boydell. ISBN 9781843834052.
* Prestwich, Michael (1996) Armies and Warfare in the Middle Ages: The English Experience, New Haven: Yale University Press ISBN 0300076630
* Rogers, Clifford J. (2008). "The Battle of Agincourt", in The Hundred Years' War (Part II): Different Vistas, ed. L. J. Andrew Villalon kaj Donald J. Kagay, Leiden: Brill: 37-132.
* Simpkin, D, (2008) The English aristocracy at war: from the Welsh wars of Edward I to the Battle of Bannockburn. Boydell Press, Woodbridge.
* Vale, Malcolm (1981). War and Chivalry. London: Duckworth. ISBN 0715610422.

Kategorio:Militistoj
Kategorio:Nobeloj
Kategorio:Mezepoko
Kategorio:Renesanco
Kategorio:Historiaj profesioj
Buŝlavo

eta|Buŝlavaĵo aŭ buŝakvo.
eta|Buŝlavaj produktoj
**Buŝlavo** estas ago lavadi sian buŝon kaj **buŝakvo** estas likvo, kiun oni uzas por lavi sian buŝon. Ĝi normale enhavas desinfektaĵojn.

## Specoj 
* Higieno de buŝo
* Anstataŭado de salivo
* Desinfektaĵoj
* Kontraŭdoloriloj
* Kontraŭinflamigiloj
* Kontraŭmikroba

Buŝlavaĵoj estas kontraŭmikroba likvaĵo, kiu estas uzata por profilaktiko en la buŝa kavaĵo.

Ankaŭ nomiĝas *buŝbano*, fare per likvaĵo kiu estas tenita en la buŝo pasive aŭ ĉirkaŭ la buŝo per kuntiriĝo fare de la ĉirkaŭbuŝaj muskoloj kaj / aŭ per movado de la kapo kaj eble per gargaro, dum la kapo estas klinita malantaŭen kaj la likvaĵo bobelas en la dorso de la buŝo.

Kutime buŝlavaĵoj estas kontraŭmikrobaj solvaĵoj kiuj intencas redukti la mikroban ŝarĝon en la buŝa kavaĵo, kvankam aliaj lavoj buŝaj estu farataj por aliaj kialoj kiel por ilia maldolorigo, kontraŭinflama aŭ kontraŭ-funga agado. Aldone, iuj lavadoj agas kiel saliv-anstataŭantoj por neŭtrigi acidojn kaj teni la buŝon humida en *kserostomio* (seka buŝo). Kosmetikaĵoj buŝolavas provizore por kontroli aŭ redukti malbonan spiradon kaj lasas la buŝon kun agrabla gustosento.

## Konsisto 
La plej oftaj aktivaj ingrediencoj en buŝaj lavaĵoj estas:

* Alkoholo - desinfektilo kaj konservativo. Opinioj estas dividitaj pri ĝia utileco en solvaĵo ĉar ĝi funkcias kiel histo-sekiga agento kaj ĝenas la sulfuran ekvilibron en salivo, kun malplimulto de studoj eĉ indikante asocion kun buŝa kancero, tial la plej multaj fabrikistoj nun ofertas senetanol-alternativojn, kiuj en iuj buŝaj enlaviĝoj konsistigas pli ol kvaronon de la solvo, kiu eĉ estis dokumentita kiel difektante la kredindecon de la strigo en ebriaj veturtestoj.
* Fluorido - plifortigas la vitrecon de la dento kaj protektas kontraŭ dentokadukiĝo. Ĉe altaj koncentriĝoj ankaŭ malhelpas bakterian kulturon
* Chlorhexidine Gluconate - Kontraŭbakteria kaj antisepsa (ĉefe uzata por trakti gingiviton kaj forigo de plakoj)
* Kalcio - Lastatempaj studoj montras ke disrompiĝoprocezoj (formado de malprofundaj kariolezoj) kaj konstruado (remineraligo de tiuj lezoj) okazas ade sur la ekstera tavolo de la dentovitra. Kalcio en dentopasto kaj buŝlavo estas grava por la mineraligo de fruaj kariolezoj
* Timolo - desinfektilo
* Eŭkaliptolo - Malinfektilo kaj sedativo
* Hexetidine - baktericido kaj fungicido, desinfektilo
* Methyl salicylate - desinfektilo kaj sedativo
* Mentolo - Uzita ĉefe por plibonigi la guston de la solvo kaj doni malvarmetan kaj refreŝigan senton post lavado de la buŝo kaj ankaŭ por senkuraĝigi kaj redukti koleron de la solvaj materialoj.
* Benzalkonium Chloride - Baktericida kaj antisepsa
* Cetylpyridinium chloride - baktericido kaj desinfektilo
* Methylparaben - Konservanto
* Hidrogena Peroksido - desinfektilo. Nuntempe malpli uzata, pro la maltrankvilo, kiu kaŭzas moliĝon de la molaj buŝaj histoj
* Enzimoj - Uzataj por desinfekti kaj biologie detrui bakteriojn

## Vidu ankaŭ 
* Dentokuracado
* Higieno

Kategorio:Buŝa higieno
Kategorio:Farmacio
Suzaj nuptoj

[eta|dekstra|250ra|[Aleksandro la Granda edziĝas al Statira kaj Hefestiono edziĝas al la fratino de Statira, nome Dripeto, ĉe Suzo.]]
La **Suzaj nuptoj** estis amasa nupto aranĝita de Aleksandro de Macedonio en 324 a.K. en la Persia urbo de Suzo.

Aleksandro intencis simbole unuigi la persian kaj macedonian kulturojn, prenante persian edzinon li mem kaj celebrante amasan nupton kun persa ceremonio kun siaj oficiroj, por kiuj li aranĝis geedziĝojn kun persaj nobelulinoj. Tiu unuigo ne estis nur simbola, ĉar la novaj idoj estos infanoj de ambaŭ civilizoj.

Aleksandro estis jam edzo de Roksano, nome filino de estro de Baktrio, sed Macedoniaj kaj Persiaj kutimoj permesis kelkajn edzinojn. Aleksandro mem edziĝis al Statira (foje nomata Barsine, sed malkonfuzenda kun Barsine, edzino de Memnon), la plej aĝa filino de Dario, kaj, laŭ Aristobulo de Kasandreja, kun alia kroma edzino, Parisato, la plej juna filino de Artakserkso la 3-a. Al Hefestiono li donis Dripeton; ankaŭ ŝi estis filino de Dario, do fratino de sia edzino, ĉar li volis ke la gefiloj de Hefestiono estu liaj propraj genevoj. Al Seleŭko li donis Apama, nome filino de Spitamenes la Baktria, kaj same al aliaj kompanoj la filinojn de la plej elstaraj Medoj kaj Persoj, okdek entute.

## Referencoj 
Kategorio:Aleksandro la Granda
Kategorio:Historio de Grekio
Kategorio:Historio de Persio
Kategorio:Ĥuzestano
Kategorio:Nupto
Kategorio:Suzo
Kategorio:-324
Elektrumo

[eta|300px|Elektruma monero el [Lidio (6-a jarcento a.K.)]]
**Elektrumo** estas alojo de oro kaj arĝento kun spuroj de kupro kaj kelkaj aliaj metaloj. La koloro de elektrumo dependas de la proporcio inter oro kaj arĝento, kaj ĝi povas varii inter hela kaj pala flavo.

Oni uzis elektrumon por fari interalie trinkujojn kaj monerojn. Ĝi estis pli taŭga por fari monerojn ol oro, ĉar ĝi estas pli fortika. Tamen, ĉar la proporcio de oro kaj arĝento varias inter moneroj, estis pli malfacile determini la valoron de elektruma monero.

## Vidu ankaŭ 
* Juvelarto
* Mono (ekonomiko), Mono

Kategorio:Alojoj
Kategorio:Oro
Kategorio:Arĝento
Orson Scott Card

**Orson Scott Card** estas usona verkisto kiu skribis sciencfikcion:
* *:en:Ender’s Game* 
* *:en:Speaker for the Dead*
* *:en:Eye for Eye*

Li estis misiisto en Brazilo de la mormona Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj.

Li loĝas en Greensboro (Norda Karolino), Usono.

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj porinfanaj verkistoj
Kategorio:Usonaj romanistoj
Kategorio:Usonaj Sanktuloj de la Lastaj Tagoj
Kategorio:Kristanaj misiistoj en Brazilo
Clinical Toxicology

***Clinical Toxicology*** (ĝis 2005, ***Journal of Toxicology: Clinical Toxicology***) estas duoble reviziata medicina gazeto de klinika toksologio. Ĝi estas publikigita de Taylor and Francis kaj estas la oficiala gazeto de la *American Academy of Clinical Toxicology*, de la *European Association of Poisons Centres and Clinical Toxicologists*, kaj de la *American Association of Poison Control Centers*. La ĉef-redaktoro estas E. Martin Caravati (Universitato de Utaho). La gazeto estas publikigita en 10 numeroj jare en samtempaj presa kaj reta eldonoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Website of the American Academy of Clinical Toxicology 

Kategorio:Toksologio
Kategorio:Medicinaj gazetoj
Kategorio:Usonaj gazetoj
Kategorio:Anglalingvaj gazetoj
Antikva Kartago

eta|dekstre|300px|Kartago kaj ties dependaĵoj en -264
[eta|300px|Ruinoj de Kartago ([termobanejo *Antoninus Pius*).]]
**Kartago** ('** "nova urbo") estis la Fenicia urboŝtato de Kartago kaj dum la 7a al la -3a jarcentoj, inkludis en ties influsferon la teritoriojn de la **Kartaga Imperio'*. Tiu imperio etendiĝis super multo de la marbordo de Nordafriko same kiel enhavis grandajn partojn de marborda Iberio kaj la insulojn de okcidenta Mediteranea Maro.

Kartago estis fondita en -814. Dependaĵo de la fenicia ŝtato de Tiro dekomence, Kartago akiris sendependon ĉirkaŭ -650 kaj establis sian politikan hegemonion super aliaj feniciaj setlejoj tra la okcidento de la Mediteraneo, kio daŭris ĝis la fino de la 3a jarcento a.K. Je la pinto de sia hegemonio la urbo iĝis ĉefa kerno de komerco, kaj ties komercejoj etendiĝis tra la tuta regiono.

Dum multo de sia historio, Kartago estis malamika de la Grekoj en Sicilio kaj kun la Romia Respubliko, kio kondukis al serio de militoj konataj kiel Grek-Punikaj Militoj (ĉ. -600 al -265) kaj la Punikaj Militoj (-264 al -146) respektive. La urbo ankaŭ devis zorgi pri eblaj minacoj de malamikaj Berberoj, nome la indiĝenaj loĝantoj de la areo kie Kartago estis konstruita. En -146, post la tria kaj fina Punika Milito, romiaj fortoj detruis, redesegnis, kaj poste okupis Kartagon. Preskaŭ ĉiu el la aliaj feniciaj urboŝtatoj kaj iamaj kartagaj dependaĵoj poste falis en Romiaj manoj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* *Salammbô''

## Eksteraj ligiloj 
* Carthage - Ancient History Encyclopedia

Kategorio:Kartago
Kategorio:Fenicio
Kategorio:Historio de Grekio
Kategorio:Romio
Kategorio:Nord-Afriko
Kategorio:Eksaj reĝlandoj en Afriko
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Tunizio
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en la 9-a jarcento a.K.
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en la 2-a jarcento a.K.
Mavroneri

**Mavronéri** (*Greke: “Nigra akvo”*) estas rivero identigita kun la rivero Stikso de la Greka mitologio laŭ la priskribo fare de Heziodo en *Teogonio*. Ĝi situas ĉe Nonakris en la monto Aroania de Arkadio en la Peloponeza duoninsulo. Kelkaj sciencistoj estis spekulaciantaj ke la akvoj de Mavronéri estis uzataj por venenigi Aleksandron la Grandan en 323 a.K.

## Referencoj 
Kategorio:Helena mitologio
Kategorio:Arkadio
Kategorio:Riveroj en Grekio