open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Chelse Swain

**Chelse SWAIN** (naskiĝis la 25-an de majo 1983 en Malibu, Kalifornio) estas usona aktorino. Ŝia fratino estas la aktorino Dominique Swain. Chelse Swain plej konatas por aktorado en la usona filmo *The Virgin Suicides* ("la virgulinaj memmortigoj") el 1999, en la rolo de *Bonnie Lisbon*, ŝia unua kineja filmo. Post tiam sekvis pluraj pliaj filmoj ĝis mallonga filmo *Southern dysComfort* el 2012.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Usonaj aktoroj
Dominique Swain

**Dominique SWAIN** (naskiĝis la 12-an de aŭgusto 1980 en Malibu, Kalifornio) estas usona aktorino. Ŝia fratino estas la aktorino Chelse Swain.

Dominique Swain komencis sian karieron en Holivudo kiel infanaĝa dublanto; 12-jara ŝi prezentiĝis kiel dublanto por la pli juna fratino de knaba ĉefaktoro *Macaulay Culkin* en la filmo *The Good Son*, kiu kineje ekprezentiĝis en 1993. En 1995, en la aĝo de 15, ŝi estis elektita el 2500 knabinoj por ludi la titolrolon de Dolores "Lolita" Haze en la kineja novadaptado de la skandala romano Lolita de Vladimir Nabokov, kineje prezentata en 1997. Ŝi estis 15 dum filmado kaj ŝia aktorado estis laŭdita fare de kritikistoj. Ŝi poste kiel 16-/17-jarulino pozis kiel la ribelema adoleskanto Jamie Archer en la filmo *Face/Off* de 1997. Poste kontinue sekvis pliaj aktoraj roloj, ekzemple en 2021 rolo de *Scarlett Shaw* en la televida filmo *The Wrong Mr. Right* kaj rolo de *Scarlett Shaw* en la televida filmo *Obsessed with the Babysitter*, kaj en 2022 rolo de *General Bridget Norris* en la kineja filmo *4 Horsemen: Apocalypse* kaj rolo pri patrino de *Dewitt* en la filmo *Shadow Master*.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* 

Kategorio:Usonaj aktoroj
Timothy Hutton

**Timothy HUTTON** (naskiĝis la 16-an de aŭgusto 1960 en Malibu, Kalifornio) estas usona aktoro, scenaristo kaj filmproduktoro. Li estas Oskar-premiito.

Timothy Hutton komencis sian karieron en 1965 en aĝo de kvin jaroj kiel infana aktoro en televida filmo, sekve de tempo al tempo plu aktoris en televidaj filmoj ĝis la plenkreskiĝo, kaj havis sian kinejofilman aktoran debuton en la filmo *Ordinary people* de 1980, reĝisorita fare de Robert Redford. Hutton honoriĝis per Oskar-premio por plej bona flankaktoro pro ĉi tiu rolo. Li tiumomente estis la kvara plej juna Oscar-gajninto post la aktorinoj Tatum O'Neal, Anna Paquin kaj Patty Duke, kaj la plej juna vira gajninto en la aktoraj kategorioj. La premion li dediĉis al sia patro, aktoro Jim Hutton, kiu jam mortis en 1979. De tiam kontinue sekvis pliaj kinejaj filmoj, ekzemple en 2020 rolo de *Leo Steinem* en la filmo *The Glorias* kaj en 2022 rolo de senatano *John Lyons* en la filmo *Emancipation*, kaj same televidaj filmoj kaj filmserioj, ekzemple en 2019–20 rolo de *Leon Bechley* en 13 epizodoj de la serio *Almost Family* kaj en 2022 rolo de *Jesse J. Breland* en 4 epizodoj de la serio *Women of the Movement*.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Usonaj aktoroj
Johano Stobeo

**Johano Stobeo** (greke: *Ἰωάννης Στοβαῖος* aŭ *Στοβεύς*; latine: *Stobaeus*) estis verkisto kaj kolektisto de antikvaj filozofiaj eldiroj kaj doktrinoj. Li vivis en la frua 5-a jarcento p.K.

## Vivo 
Raportoj biografiaj ne ekzistas sed malkaŝas lia nomo la naskiĝurbon Stobi (Στόβοι) en Peonio. Opinias oni ke li vivis mallonge post la novplatonisma filozofo Hieroklo de Aleksandrio ĉar li citis aĵojn hieroklajn - sed ne postajn aĵojn. Pro la manko de cito de kristanaj aŭtoroj dedukteblas ke li estis pagano; tamen lia antaŭnomo implicitigas kristanan originon.

## Verkaro 
La de Stobeo farita kolekto de eltiraĵoj de helenaj tekstoj estu lernolibro antologia por la filo Septimius - laŭ letero de la konstantinopola patriarko Fotio la 1-a. Ĝi partas en antaŭparolo por la patriarka verko *Bibliotheca*. De la konkreta antaŭparolo nur konserviĝis la lasta parto. Libro 1 kaj (ere) libro 2 temigas la fundamentojn de fiziko, la resto etikon. De la sume kvar libroj de la kolekto saviĝis la dua nur fragmente kaj la tria kaj la kvara nur en tre ŝanĝita versio.

Sume citas Stobeo pli ol kvin centoj da grekaj verkistoj. Multo el dramaj fragmentoj (aparte de Eŭripido) troveblas nur ĉi tie.

## Ekdotika historio 
La libroj 3 kaj 4 *(Florilegium)* presitis unuafoje en 1535 en Venecio. La libroj 1 kaj 2 *(Eclogae)* aperis en 1575 en Antverpeno en latina versio. Germana traduko de la libroj 3 kaj 4 ekhaveblis en Bazelo en la 1551-a jaro.

## Eldonoj 
* Kurt Wachsmuth (eld.): *Ioannis Stobaei anthologii libri duo priores, qui inscribi solent eclogae physicae et ethicae.* Du volumoj, Weidmann, Berlin 1884, represo: Weidmann, Berlin 1958 interrete
* Otto Hense (eld.): *Ioannis Stobaei anthologii libri duo posteriores.* Tri volumoj, Weidmann, Berlin 1894–1912, represo: Weidmann, Berlin 1958 volumo 1 volumo 2 volumo 3
* Thomas Gaisford (eld.): *Iōannu Stobaiu Anthologion.* Kvar volumoj, Clarendon, Oxford 1822–1824 volumo 1 Bd. 2, volumo 3 volumo 4

## Referencoj 
## Literaturo 
* Tiziano Dorandi: *Iohannes Stobaios.* Ĉe: Christoph Riedweg k. a. (eld.): *Philosophie der Kaiserzeit und der Spätantike* (=Grundriss der Geschichte der Philosophie. Die Philosophie der Antike, 5/1). Schwabe, Basel 2018, ISBN 978-3-7965-3698-4, p.&nbsp;471–478, 483–485
* Richard Goulet: *Jean Stobée.* Ĉe: Richard Goulet (Hrsg.): *Dictionnaire des philosophes antiques*. Volumo 3, CNRS Éditions, Paris 2000, ISBN 2-271-05748-5, p.&nbsp;1012–1017
* Rosa Maria Piccione, David T. Runia: *Stobaios*. Ĉe: *Der Neue Pauly.* Volumo 11, Stuttgart 2001, kol. 1006–1010

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Hermann Diels: "Stobaios und Aetios" (PDF; 1,8&nbsp;MB)

Kategorio:Grekaj verkistoj
Kategorio:Grekaj filologoj
Kategorio:Grekaj historiistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en la 5-a jarcento
Kategorio:Helenaj leksikografoj
Kategorio:Homoj de la 5-a jarcento
Gordués

**Gordués** estas hispana senhomigita loko situanta en la municipo Navardún, de la provinco Zaragozo. Ĝi apartenas al la komarko Cinco Villas, en la historia hispana regiono Aragono.

## Geografio 
Same kiel la cetero de la municipo, al kiu ĝi apartenas, Gordués situas en "Valdonsella", tio estas en la valo de la rivero "Onsella", kiu etendiĝas ne tro malproksime de sia kerna centro, trapasita de interkruteja alfluanto de la rivero "Onsella".

*Gordués* situas apud la vojo, kiu iras orienten, de Sos del Rey Católico al *Navardún*, kaj poste supreniras norden, tra la intermonta pasejo "Cuatro Caminos", en la montaro "La Sarda", kaj finas sian itineron apud la akvorezervujo "Yesa", ne malproksime el *Artieda*, nun en la komarko Jacetania, post trapaso de la urbetoj *Urriés* kaj *Ruesta*.

La loko *Gordués* situas 530 metrojn super la marnivelo, ne tre malproksime la rivero "Onsella". Ĝia distanco al Navadún estas 2'5 km kaj ĝi estas for 6'6 km de Sos. Ĝi estas for 136 km de Zaragozo, la ĉefurbo de Aragono. 

En la jaro 1980 Gordués havis ankoraŭ 19 loĝantojn, 4 en 1991 kaj neniu nuntempe. Hodiaŭ ĝi estas parto de bieno uzata ankaŭ kiel privata rezervejo. 

## Loknomo 
La lingvisto Gerhard Rohlfs asocias la loknomon Gordués kun la vorto Gordus el surskribo de Lugdunum.

La vorta finaĵo -ués ĉeestas en la nordokcidenta Aragono kaj en la meza Navaro, kiel evoluo de la malnova akvitana sufikso -osse, kiu evoluis en la eŭska al -otze.

## Historio 
La unua dokumenta fonto, kiun oni havas de Gordún datiĝas el la 24-a de aprilo 1189.  Ekzistas serio de konstruaĵoj, kiuj formas internan kunmetaĵon, kiel malgranda fortikejo, de kiu la templo mem formas parton en sia sudorienta angulo. 

Dum antaŭaj jarcentoj tiu preĝejo estis laŭlitere tute ĉirkaŭita de apudaj konstruoj, kiuj enfermas la kunmetaĵon. Kvankam la preĝejo estas de romanika origino, ĝia fasado estas renesanca en stilo kaj situas sur la norda muro. 

La sonorilmuro, kun du golfoj, ripozas sur la piedmuro kaj havas malgrandan sonorilon. Ĝi estas pintita per metala ventomontrilo ornamita per koko. 

## Vidu ankaŭ 
* Aragona regioneto Cinco Villas. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 

Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Historio de Aragono
Iterbia (III) klorido

**Iterbia (III) klorido** aŭ **triklorido de iterbio** estas neorganika kombinaĵo apartenanta al la familio de la hidroksidoj, rezultanta el interagado de la **iterbia (III) hidroksido** kaj **klorida acido**. Iterbia (III) klorido estas blanka, higroskopa, senodora solidaĵo, kaj solvebla en akvo. Iterbia (III) klorido prezentas tri klorajn jonojn ligitajn al iterbiatomo. Ĝi konsistas je 1 iterbiatomo, 3 kloratomoj, kaj uzatas en kemiaj sintezoj.

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de **iterbia (III) hidroksido** per hidrolizo de la **iterbia (III) oksido**:

### Reakcio 2 
* Preparado de **iterbia (III) hidroksido** per traktado de **iterbia (III) nitrato** kun **natria hidroksido**

### Reakcio 3 
* Preparado de **iterbia (III) hidroksido** per hidrolizo de la **iterbia (III) sulfato**:

### Reakcio 4 
* Preparado de **iterbia (III) oksido** per senhidratigado de **iterbia (III) hidroksido**:

### Reakcio 5 
* Reakcio de **iterbia (III) hidroksido** kun **klorida acido** donante **iterbian (III) trikloridon**

### Reakcio 6 
* Reakcio de **iterbia(III) hidroksido** kun **sulfata acido** donante **iterbian (III) sulfaton**:

### Reakcio 7 
* Preparado de **Kalia pentakloroiterbiato (III)** per traktado de **iterbia (III) klorido** kun **kalia klorido**

## Vidu ankaŭ 
* Kloridoj
* Iterbia (II) klorido

## Referencoj 
Kategorio:Kloridoj
Enrakonta rakonto

**Enrakonta rakonto**, **historio ene de historio**, referencata ankaŭ kiel kiel *enmetita rakonto*, estas literatura rimedo en kiu rolulo de historio iĝas la rakontisto de dua historio (ene de la unua). Multaj tavoloj de historioj ene de historioj estas foje rimedo nomita "nestigitaj historioj", ekzemple en Don Kiĥoto. Teatraĵo povas enhavi pli mallongan teatraĵon en ĝi, kiel en la verko de Shakespeare nome Hamlet; ankaŭ filmo povas montri rolulojn rigardante kurtan filmon aŭ scenon de longa filmo; kaj same novelo povas enhavi mallongan historion ene de la novelo. Fakte historio ene de historio povas esti uzita en ĉiuj tipoj de rakontaj ĝenroj kaj formatoj: romanoj, noveloj, rakontoj, teatraĵoj, televidprogramoj, filmoj, poemoj, kantoj, videoludoj, kaj filozofiaj eseoj. 

Partikulara tipo de romano konsistas en tio, ke la ĉefa intrigo montras verkiston kiu verkas romanon, aŭ leganto legas romanon, kiu foje estas la romano mem, kiu estas leganta la leganto; tiuokaze oni parolas pri metaromano.

## Vidu ankaŭ
* *Mise en abyme*

## Notoj
Kategorio:Literatura tekniko
Kategorio:Intrigo
Heliodoro

**Heliodoro** (Ἡλιόδωρος) **de Emezo** (nuna Sirio) estis antikva greka verkisto, aŭtoro de la romano "Etiopika" (Αἰθιοπικά), konata ankaŭ kiel "Teageno kaj Kariklea" (Θεαγένης καὶ Χαρίκλεια).

eta|maldekstre|Manuskripto de *Aethiopica* (Venice, Biblioteca Nazionale Marciana, Gr. 410, fol. 94v).
Ŝajne li vivis inter la 3-a kaj la 4-a jarcentoj. Kelkaj fakuloj identigas lin kun iu Heliodoro, kiu estis episkopo de Trikalo, sed tiuokaze li estus verkinta antaŭ iĝi episkopo. Ĉiuokaze tio ne estas dokumentite pruvita, kaj kelkaj fakuloj malakceptas tiun teorion.

Kategorio:Helenaj verkistoj
159409 Ratte

'*159409 *Ratte''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono proksima de la orbita resonanco 1:4 kun la Tero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la Observatorio de la Pises, en Nacia parko Cevenoj (Gard, Francio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de Étienne-Hyacinthe de Ratte (1722 – 1805), nomumita aĝa de apenaŭ dudek jaroj ĝenerala sekretario de la Franca Reĝa Societo de Sciencoj. La  li observis  en Montpellier. Li observis la kometon de 1757, la  en 1759 kaj la pasadon de Venuso en 1761.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de la Pises
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
József Kazy

**József Kazy de Garam-Veszele** (n. la  en Nemesoroszi - m. la  en Budapeŝto) estis hungara barono, politikisto, parlamentano, ŝtata sekretario kaj husarsubkolonelo.

## Kariero 
Membro de la hungara nobela familio Kazy de Garam-Veszele, József finis mezlernejon en piarista liceo, kaj studis juron en universitato.

En 1873, li eniris ŝtatan servon, kaj de 1881 li estis asistanta desegnisto. Poste dum pluraj jaroj li ankaŭ estis la departementestro de la Statistika Departemento de la Ministerio de Agrikulturo.

Ekde 1901, li estris la tiel nomatan montan aŭ altaran branĉon de la sama ministerio, kiel ministeria delegito, kaj samtempe, de 1905, li estis la deputito de Vilmos Balogh. Sendepende de la unua, li funkciis kiel ministeria komisaro por la universalaj ekspozicioj de Parizo en 1900 kaj de Bukareŝto en 1909.

Ekde 1907, li jam respondecis pri la fako IX./A, kaj krome li estis ministeria reprezentanto de ambaŭ branĉoj (Feldvidék kaj Székelyföld).

En 1910, li estis elektita kiel parlamentano por Sátoraljaújhely en la koloroj de la Nacia Laborista Partio, kaj en la Khuen-Héderváry-registaro, li estis nomumita politika ŝtatsekretario kune kun grafo Serényi, ministro de agrikulturo, kaj tiam iĝis ŝtatsekretario denove en 1915. Li tiam demisiis kaj prezidis la estraron de la Corvin Film Factory kaj Film Trade Company, pozicion kiujn li retenis eĉ post kiam la firmao iĝis akcia firmao.

En 1913, li ricevis la titolon de barono de Lia Moŝto. Kiel talenta rajdisto, li estis rezerva kavaleria oficiro kaj atingis la rangon de kapitano. De 1890, li estis sendeĵora kapitano en la 6-a Hejmgvardio Husarregimento. Li elfaris frontlinian servon dum la Unua mondmilito, kaj estis promociita al subkolonelo ĉi tie.

En 1883 li estis nomumita imperia kaj reĝa ĉambelano, kaj en 1915 li ankaŭ estis nomumita vera interna privata konsilisto.

## Titoloj kaj premioj 
* Imperia kaj reĝa ĉambelano
* Hungara barono
* Fakta insider privata konsilisto
* Ordo de la Fera Krono (3-a klaso)
* Oficira Kruco de la Franca Honora Ordeno
* Centra kruco de la ordeno Takova
* Granda Oficira Kruco de la Rumana Krona Ordeno

Kategorio:Hungaraj nobeloj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Luo Guanĵong

**Luo Ben** (ĉirkaŭ 1330–1400, aŭ ĉirkaŭ 1280–1360), pli bone konata per sia socia nomo **Guanĵong** (mandarena prononcado: [lwo kwanʈʂʊŋ]), estis ĉina verkisto kiu vivis dum la Ming dinastio. Li estis konata ankaŭ laŭ sia pseŭdonimo *Huhai Sanren* (en ĉina: 湖海散人; en pinjino: Húhǎi Sǎnrén; laŭvorte 'Plezura homo de Lagoj kaj Maroj'). Al Luo oni atribuis la verkadon de la *Romano de la Tri Regnoj*, unu el la kvar famaj klasikaj romanoj de la Ĉina literaturo.

Oni supozas, ke la historioj kiuj formas la kernon de la *Romano de la Tri Regnoj* kaj de Ĉe akvorando estis disvolvigita de multaj sendependaj rakontistoj. Oni supozas, ke Ŝi Nai'an estis la unua kiu arigis Ĉe akvorando en unuigita verko, kaj Luo poste nur metis ĝin en la nuna formo de 100 ĉapitroj. Tiukadre Luo estas kutime konsiderata la aŭtoro de la *Romano de la Tri Regnoj*.

## Bildaro 
## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Andrew West, The Textual History of Sanguo Yanyi - Aŭtoreco

Kategorio:Ĉinaj verkistoj
Ŝi Nai'an

'''Ŝi Nai'an''' (en ĉina: 施耐庵; en pinjino: Shī Nài'ān, ĉirkaŭ 1296–1372) estis ĉina verkisto el la dinastio Yuan kaj el la komenco de la dinastio Ming. *Ŝuihu ĵuan* (Ĉe akvorando), unu el la Kvar famaj klasikaj romanoj de la ĉina literaturo, estas tradicie atribuita al li. Estas malmultaj fidindaj fontoj por lia biografio, kaj multe malpli pri lia literatura agado.

Tradicie, oni supozis, ke li estis instruisto de Luo Guanĵong, la eldonisto aŭ aŭtoro de la *Romano de la Tri Regnoj*, alia de la Kvar famaj klasikaj romanoj. Kelkaj fakuloj asertas, ke li devenis el Hangĝoŭo.

Nuntempe estas grava premio por romano kun lia nomo.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Ĉinaj verkistoj
On ne fait pas d'omelettes sans casser des œufs

eta|Ovoj kiuj estas rompotaj por krei la bongustan manĝaĵon *Omelette de la mère Poulard*
'''''On ne fait pas d'omelettes sans casser des œufs'''* (traduko: *omletoj ne fareblas sen ovorompo*) estas interesa franca proverbo en uzo almenaŭ antaŭ la jaro 1721-a.

## Uzokunteksto unua 
Ĝi frape ofte aperis en komentoj pri la Franca revolucio de 1789. Jenas ekzemplo el la jaro 1794 pri batalo: *C'est ici le cas de dire qu'on ne fait pas d'omelettes sans casser des œufs; cette bataille fut très-décisive sans doute, mais très-meurtrière des deux côtés*.

La samajn jarojn en anglen tradukitaj rakontoj pri la internaj militoj en Franclando la proverbo eĉ en angla versio troveblas. La vorto *omelet* tamen ne utiligatis tiam; ŝajne la skribinto dubis pri ĝenerala kompreno de tiu ĉi francismo: *They said to him, you have made us lose a great many men. - Ah! One cannot make pancakes without breaking eggs.* Alia ĵurnalisto tuj poste pli vortfidelan version surpaperigis: *It was remarked to him that he had caused the death of a great many persons. Yes, he replied, omlets are not made without breaking eggs.*

## Alikampa uzo 
La sentencon bone aludas ankaŭ homoj uzantaj ĝin efikege en tute alia kunteksto. Paul Valéry adresis en 1898 leteron al André Gide kaj ridindigis aliajn ulojn tiumaniere: *Tous ces éternels cocos qui veulent faire des omelettes sans casser les inévitables oeufs*. Romain Rolland en 1911 primokis politikistojn per la sama aforismo kiuj preferas enkonduki novajn aferojn sen propra volo engaĝiĝi kaj batali poren: *Ils eussent voulu battre l'omelette sans casser d'oeufs. En tout cas, ils aimaient mieux que les oeufs cassés fussent ceux du voisin.''

## Fonto 
## Eksteraj ligiloj 
* vol. 1 coll. 732-733 ("On ne fait point d'aumelette sans casser des œufs")
* "'"Omelette* ĉe *TLFi''
* The Making of 'Omelette'. Ĉe: *Word Histories*

## Notoj 
Kategorio:Proverboj
Kategorio:Franca lingvo
Diego de San Pedro

**Diego de San Pedro** (1437?-1498?) estis hispana poeto kaj novelisto de la Prarenesanco.

## Biografio 
Oni ne havas multajn certajn informojn pri la vivo de Diego de San Pedro. Oni supozas, ke li gradiĝis en juro kaj ke en 1459 li estis guberniestro de la fortikaĵo de Peñafiel, sed eble la koncernaj dokumentoj laudas ne al la aŭtoro, sed al alia samnomulo.​ Oni diris ankaŭ ke li estis jud-devena novkristano, sed ankaŭ ne oni atingis nedubeblajn pruvojn.

Ŝajne ja estis pruvita, ke li servis al la Superulo de la Ordeno de Kalatravo, don Pedro Girón, kaj poste al liaj filoj Juan, dua grafo de Ureña, kaj Rodrigo Téllez Girón, Superulo de Kalatravo. Ĝis 1476 tre probable li estis partiano de Johanino la Beltranida kaj ke poste, same kiel la familio Girón, estis partiano de la Katolikaj Gereĝoj. Probable li partoprenis en la Granada Milito, kie li eble konis Diego Fernández de Córdoba al kiu li dediĉis sian verkon *Cárcel de Amor*.

## Verkaro 
[eta|250px|maldekstre|Titolpaĝo de la *Tratado de amores de Arnalte y Lucenda* de Diego de San Pedro. [Burgos, 25-a de novembro 1491.]]
En la *Cancionero General* de Hernando del Castillo oni konservas kelkajn poemojn liajn ("Sermón", "Desprecio de Fortuna"), sed li estas plej konata pro siaj du sentimentalaj noveloj, nome la *Tratado de amores de Arnalte y Lucenda* (1491) kaj Cárcel de amor (Amprizono, 1492), en kiuj intervenas la korteza amo.

En *Tratado de amores de Arnalte y Lucenda* oni inkludas leterojn kaj dialogojn kaj ĝi estis tradukita al franca fare de Herberay des Essarts, al itala fare de Maralfi kaj al angla fare de Holyband (1575).

*Cárcel de amor*, komponita inter 1483 kaj 1485 kaj presita en 1492, estis grava eldona sukceso en la epoko, kaj estis tuj tradukita al aliaj eŭropaj lingvoj: nome itala (1513), franca (1526 kaj 1552), angla (1560). Ĝi plue reeldoniĝis kaj tradukiĝis ankoraŭ en la 17-a jarcento. Ankaŭ tiuokaze granda parto de la novelo estas epistola kaj la historio estas pri malfeliĉa amo. Ĝi estis konsiderata la "Werther" de la 15-a jarcento.​ Ĝi influis pri *La Celestina* de Fernando de Rojas, ĉar unu de la plej belaj pecoj de la libro, nome la ploro de la patrino de Leriano, estas iel simila al la ploro de Pleberio en *La Celestina*. Fontoj estas la "Elegia di Madonna Fiammeta" de Giovanni Boccaccio kaj elementoj de Dante kaj de la legendo de la Sankta gralo.

En ambaŭ noveloj la amafero sekvas konvenciojn de korteza amo reprezentata alegorie. En la stilo estas paradoksoj, antitezoj kaj oksimoroj.

## Notoj 
Kategorio:Hispanaj verkistoj de la 15-a jarcento
Sentimentala novelo

La **sentimentala novelo**, aŭ *sentimentala romano*, estas esprimoj uzeblaj por diversaj rakontaj movadoj en diversaj epokoj kaj landoj.

Frua sentimentala novelo estis historia literatura subĝenro disvolviĝinta inter la fino de la mezepoka 15-a jarcento kaj la Renesanco de la unua duono de la 16-a jarcento en Hispanio, nomita ankaŭ kortezama novelo. Ĝi inkludiĝis ene de la rakonta aŭ epika ĝenro kaj ĝi komponiĝas en prozo foje inkludante longajn versojn enmetitajn en la rakontado, foje kun epistola formo (leteroj); plej ofte la temo estas amo, ofte ene de la stilo de la nomita korteza amo. Plej grava verkisto estis Diego de San Pedro kun la *Cárcel de amor* (Amprizono, 1492).

En Anglio, Francio kaj Germanio la esprimo utilis por subĝenro pli moderna, fakte en la 18-a jarcento en la kadro de la unuaj romantismaj nuancoj ene de la Klerismo. Pamela, de Samuel Richardson (1740) estis unu de la titoloj kiuj enkondukis novan formaton de titolo, per la formulo [...], aŭ [...] havigante ekzemplon: "Pamela, aŭ la virto rekompencita - Nune publikigita por la unua fojo por kultivi la principojn de la virto kaj de la religio en la mensoj de la gejunuloj, nome rakonto kiu havas la fundamenton en la vero kaj en la naturo; kaj samtempe ĝi distras agrable". Ĉion tion diras la titolo, kaj klarigas, ke temas pri verko kreita de artisto kiu intencis atingi determinitan efikon, sed por esti diskutita de la kritikanta publiko. Richardson estis la unua romanisto kiu unuigis la sentimentalan enhavon kun moraligita intenco, pere de roluloj tre najvaj. Tia simplanimeco videblas en La Vikario de Wakefield, de Oliver Goldsmith (1766).

Aliaj gravaj verkoj en tiu movado estis la verkoj de Laurence Sterne nome *Tristram Shandy* (1759–67) kaj *A Sentimental Journey* (1768), de Henry Brooke nome *The Fool of Quality* (1765–70), de Henry Mackenzie nome *The Man of Feeling* (1771) kaj la novelo de Maria Edgeworth nome *Castle Rackrent* (1800). En la kontinento aliaj famaj verkistoj estis Jean-Jacques Rousseau kun *La nova Helojzo*, lia membiografio *Konfesoj* (1764–70) kaj la novelo de Goethe nome *La suferoj de la juna Werther* (1774).

## Vidu ankaŭ
* Kortezama novelo
* Romantika romano

## Notoj
Kategorio:Romanoj laŭ ĝenroj
Gilbert Gottfried

**Gilbert Jeremy Gottfried** (naskiĝis la  - mortis la ) estis usona komikisto kaj aktoro. Li ankaŭ restas konata kiel la voĉo de Iago en *Aladdin*.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Usonaj humuristoj‎
Kategorio:Usonaj aktoroj
Nana

**Nana** estas virina antaŭnomo kaj varianto de Anna. Ĝi havas plurajn signifojn.

## Geografio 
**Nana* estas komunumo en Burkino.
**Nana* estas komunumo en Rumanio.

## Personoj 
* Nana estas germana repisto

## Kulturo 
**Nana* estas romano fare de la franca verkisto Émile Zola en 1879.
Ádám Steinmetz

**Ádám Steinmetz** [ŝtejnmec], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Steinmetz Ádám** estas hungara akvopilkisto, olimpiano, olimpika ĉampiono, politikisto. Lia patro estis János Steinmetz, lia frato estis Barnabás Steinmetz.

 naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo. Li akiris trejnistan diplomon en fakultato de Universitato Semmelweis en 2000, juran diplomon en Katolika Universitato Péter Pázmány post ses jaroj. Li akiris pliajn diplomojn en 2007 kaj 2012. Lia edzino naskis filon en 2016. Li ricevis premion en 2013. Li estis juristo en la ekstersporta vivo, krome li estis agrikulturista negocisto. Inter 2018-2022 li estis parlamentano.

### Sporta kariero 
 kiel lernanto estis akvopilkisto de la centra sportlernejo. Inter 1996-2018 li ludis en ĉefurbaj sportkluboj, escepte inter 2008-2011 en Montenegro. Li estis hungara ĉampiono kvarfoje, dum li apartenis al la hungara nacia teamo inter 1998-2006 88-foje. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 2004 kun ora medalo, krome en universiado li estis la unua en 2003.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj akvopilkistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
ZIL (Birjulovskaja linio)

**ZIL** () estas estonta stacio de la Metroo de Moskvo sur Birjulovskaja linio, ĝi situas najbare de la stacio '** sude de Moskvo. Ĝi estos malfermita post 2028.

## Interkonektoj 
* →  linio (stacio **') (estonte)
* →  linio (stacio '''') (estonte)

## Vidu ankaŭ 
* Listo de stacioj de Moskva metroo

## Eksteraj ligiloj 
*   ()

Kategorio:Stacioj de Moskva metroo
Kategorio:Birjulovskaja linio (Moskvo)
Kategorio:Distrikto Danilovskij (Moskvo)
Epulario

***Epulario*** estas kuirlibro el la 1517-a jaro kiu eldonitis en Italujo de Giovanni de Rosselli.

Kvazaŭ ĉiuj receptoj prenitaj estis, sen fontoindiko, de la verko *Ars coquinaria* de Maestro Martino da Como. Ĝi tre ofte represitis, kelkfoje kun aldono de novaj receptoj. Versio en la angla lingvo aperis en 1598 sub la titolo *Epulario, or The Italian Banquet*.

## Eldonoj (kun aŭ sen ŝanĝoj) 
* 1517 : *Opera nova chiamata Epulario*
* 1547 : *Epulario, qual tratta del modo di cucinare ogni carne ...* Venecio: de Francesco Bindoni & Mapheo Pasini 
* 1549 : *Epulario, quale tratta del modo de cucinare ogni carne ...*. Venecio: de Giovanni Andrea Valvassore detto Guadagnino 
* 1562 : *Epulario, quale tratta del modo di cucinare ogni carne ...* Venecio: de Francesco de Leno 
* 1596 : *Epulario, ilquale tratta del modo di cucinare ogni sorte di carne ...*. Venecio: Altobello Salicato 
* 1598 : *Epulario, or The Italian Banquet*. Londono Editio interretialis apud *Oxford Text Archive*; interrete
* 1626 : *Epulario, il quale tratta del modo di cucinare ogni carne ...* Venecio: Angelo Righettini 
* 1643 : *Epulario, il quale tratta del modo di cucinare ogni carne ...* Trevizo: Girolamo Righettini 
* 1674? : *Epulario, il quale tratta del modo di cucinare ogni carne ...* Venecio: Giovanni Antonio Remondini 

## Literaturo 
* D. E. Rhodes, "The Italian Banquet, 1598, and its origins". Ĉe: *Italian Studies* vol. 27 (1972) pp. 60-63

## Eksteraj ligiloj 
* pri la eldono de 1606

Kategorio:Aperis en 1517
Kategorio:Italaj libroj
Kategorio:Kuirlibroj
Barnabás Steinmetz

**Barnabás Steinmetz** [barnabAŝ ŝtejnmec], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Steinmetz Barnabás** estas hungara akvopilkisto (mezulo), dufoja olimpiano, olimpika kaj monda ĉampiono, trejnisto, juristo. Lia patro estis János Steinmetz, lia frato estis Ádám Steinmetz.

 naskiĝis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1994. Li akiris juran diplomon en Katolika Universitato Péter Pázmány en 2005, poste li estis juristo en la ekstersporta vivo. Li ricevis premiojn inter 1993-2014.

### Sporta kariero 
 ekde 1987 estis akvopilkisto de la centra sportlernejo. Inter 1993-2017 li ludis en ĉefurbaj sportkluboj, escepte inter 2000-2003 en Italio. Li estis hungara ĉampiono kvinfoje, itala ĉampiono en 2001, dum li apartenis al la hungara nacia teamo inter 1993-2006 228-foje. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 2000 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 2004 kun oraj medaloj, krome en la monda ĉampioneco li estis la unua en 2003. Ekde 2015 li estis trejnisto.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj akvopilkistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
Martino Rossi

**Martino ROSSI** (aliaj nomoj: ''Martino de' Rossi, Maestro Martino da Como, Martino de Rubeis*; naskiĝinta en Blenio-Grumo antaŭ 1430, mortinta post 1470) estis la plej konata gastrozofo de la 15-a jarcento kaj mondskale la unua kuirista elstarulo. Li ĉefis en la roma palaco de la papa kamerlengo, la patriarko de Aquileia. Sur lia tomo legeblas enskribo kun la titolo *princo de la kuiristoj*.eta|*Ars coquinaria* de Rossi

## Vivo 
Li menciitis inter 1442 kaj 1468 kiel rektoro de la hejmo de San Martino Viduale je Blenio-Corzonese. Estante kuiristo de Gian Giacomo Trivulzio li verkis receptaron ("libro de cosina") kiu ege gravis por la esplorardo de gastronomio de la malfrua mezepoko.

Komenciĝis kariero lia ĉe la kortego de Francisko Sforza. Tre verŝajne li estas identa kun la en 1456 menciita kuiristo Martino, kun la en 1461 menciita Rubeus el Blenio kaj fine ankaŭ kun la supera kuiristo ("sopracogo") Martino, kiu rajtis akompani en la 1471-a jaro la dukon Galeazzo Maria Florencon.

Krome dedukteblas identecoj kun Martino, kuiristo de la patriarko de Aquileia kiu verkis *Liber de arte coquinaria* (kiu poste sub la titolo Epulario oftete represitis sen indiko de la vera fonto!) kaj kun la anonimulo kiu skribis *De honesta voluptate*. La humanisto Bartolomeo Sacchi laŭdis lin kiel neoficialan kuiriston por la papoj Paŭlo la 2-a kaj Siksto la 4-a.

## Fonto 
* Giuseppe Chiesi: "Rossi, Martino", ĉe: *Dizionario storico della Svizzera* (DSS) (tie ĉi interrete)

## Eksteraj ligiloj 
* Vikifontaro
* teksto de *Liber de arte coquinaria''

Kategorio:Italaj verkistoj
Kategorio:Svisoj
Kategorio:Naskiĝintoj en la 15-a jarcento
Kategorio:Kuiristoj
János Steinmetz

**János Steinmetz** [jAnoŝ ŝtejnmec], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Steinmetz János** estas hungara akvopilkisto (golulo), eŭropa ĉampiono, trejnisto, juristo. Liaj filoj estis Ádám Steinmetz kaj Barnabás Steinmetz.

 naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
  
## Biografio 
 maturiĝis en mezlernejo en sia naskiĝurbo en 1966. Li akiris juran diplomon en Scienca Universitato Attila József en 1975, poste li havis juran postenon en Budapeŝto. Li akiris trejnistan diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto en 1981, ekde 1984 li estis ankaŭ trejnisto, ekde 1990 advokato.

### Sporta kariero 
 inter 1961-1986 estis akvopilkisto en pluraj ĉefurbaj teamoj. Li estis hungara ĉampiono dufoje (1965, 1968), dum li apartenis al la hungara nacia teamo 52-foje. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1968 kun bronza medalo, krome en la monda ĉampioneco li estis la unua en 1977. Inter 1986-1989 li estis trejnisto.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografieto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj akvopilkistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Hungaraj advokatoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Gastrozofio

[eta|[Osias Beert, *Ostroj*, aĵpentraĵo, 1610]]
Ĉe **gastrozofio** (de la greka vortoj *γαστήρ* por ventro kaj *σοφία* por saĝeco) diversaj fakoj naturhistoriaj kaj filozofiaj harmonie kunvenis.

## Temaro 
Centre estas la kulturscienca esplorado de nutrado kaj socio. Temo estas ĉiaj ajn aspektoj de kreo de manĝaĵoj kaj ilia prilaboro ĝis konsumado. Ne nur teknikaj partoj interesas sed ankaŭ la graveco de manĝokulturoj dum diversaj epokoj kun la koncernaj etikaj kaj sociologiaj aspektoj.

## Historio 
Origino scienca jam en Antikva Egiptio postflareblas, ekz. ĉe Ebers-papiruso kiu klarigojn liveras pri la kuntekstoj inter nutriĝo kaj vivo. Filozofie gravas tekstoj pri dietiko, ekz. de Epikuro kiu taksas la ventron radiko de la bono.

Ĉiam admiritis ankaŭ la lerteco kaj elpensemo de kuiristoj kaj gastigantoj kaj la kapablo ŝati tiaĵojn. Tia ulo nomiĝas *gastrozofo*; ekzemplo estu Eugen von Vaerst kiu verkis *Gastrosophie* (Lepsiko 1851), kiu baziĝis pli antaŭa verko *Physiologie du goût* de Jean Anthelme Brillat-Savarin.

## Fonto 
*Herders Conversations-Lexikon*. Freiburg im Breisgau 1855, volumo 3, p. 25 (tie ĉi interrete)

## Vidu ankaŭ 
* Gastronomio

## Notoj 
Kategorio:Kuirarto
(159414) 1999 RN178

**(159414) 1999 RN178** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *LINEAR* elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝi ne estas malproksima de orbita resonanco 3:7 kun Marso.

Ĝia discentra orbito ekstere tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,25776 astronomia unuo, tie estas 38,560 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Jorkŝira terhundo

eta|6-monata *Yorkshire Terrier* sur rozkolora kovrilo.

La **Jorkŝira terhundo** aŭ **Jorkio** estas malgranda raso de terhundoj. Ĝi originis en Unuiĝinta Reĝlando en la graflando Jorkŝiro, de kie ĝi ricevas sian nomon.

Ili unue estis breditaj por kapti musojn kaj ratojn, do ili ofte estas rapidaj kaj energiaj. Jorkoj kutime pezas proksimume 7 funtojn (3.18 kg) kaj havas malhelgrizan aŭ nigran hundomantelon kun bruna vizaĝo.

## Referencoj 
Kategorio:Hundorasoj
Iterbia (II) klorido

**Iterbia (II) klorido** aŭ **diklorido de terbio** estas neorganika kombinaĵo apartenanta al la familio de la kloridoj, rezultanta el interagado de **iterbia nitrato** kaj **klorida acido**. Iterbia (II) klorido estas verdaj kristaloj solveblaj en akvo kiuj estas forte reduktigaj agentoj. Iterbia (II) klorido prezentas du klorajn jonojn ligitajn al iterbiatomo. Ĝi konsistas je 1 iterbiatomo, 2 kloratomoj, kaj uzatas en kemiaj sintezoj. Iterbia (II) klorido estis unue preparita en 1929 de Wilhelm Karl Klemm (1896-1985) and Wilhelm Schüth, per reduktado de la iterbia (II) klorido, YbCl3, uzante hidrogenon. Iterbia duklorido estas malstabila en akva solvaĵo (aŭ en ĉeesto de fortaj oksidigaĵoj), reduktante akvon en hidrogenan gason.

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de **iterbia (II) klorido** per traktado de **iterbia (II) sulfido** kun **natria klorido**

### Reakcio 2 
* Preparado de **iterbia (II) klorido** per traktado de **iterbio** kun **kloro**

### Reakcio 3 
* Preparado de **iterbia (II) klorido** per traktado de **klorida acido** kun **iterbia (II) karbonato**:

### Reakcio 4 
* Preparado de **iterbia (II) klorido** per traktado de **klorida acido** kun **iterbia (II) oksido**:

### Reakcio 5 
* Reakcio de **iterbia (II) hidroksido** kun **klorida acido** donante **iterbia (II) trikloridon**

### Reakcio 6 
* Reakcio de **iterbia (II) hidroksido** kun **sulfata acido** donante **iterbian (II) (II) sulfaton**

### Reakcio 7 
* Preparado de **Kalia pentakloroiterbiato (II)** per traktado de **iterbia (II) klorido** kun **kalia klorido**

## Vidu ankaŭ 
* Kloridoj
* Iterbia (III) klorido

## Referencoj 
Kategorio:Kloridoj
Preĝejo sanktaj Petro kaj Paŭlo (Őrbottyán)

La **paroĥa preĝejo apostoloj Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo** estas sakrala historia monumento en urbo Őrbottyán (Hungario), ĝis 1970 en memstara vilaĝo Vácbottyán.

## Historio 
La frua eklezia historio de Vácbottyán estas mankhava. La nun videbla baroka preĝejo estis  konstruita en 1763. En la samo loko pli frue estis ligna kirko.

## Konstruaĵo 
La kirko situas sola sur monteto inter arboj, longaj ŝtupoj kuras al la enirejo. La fasado estas simetria, meze la malalta kvadrata turo altiĝas. La turpinto estas malalta piramido. Meze la enirejo funkcias, pli supre fenestro estas videbla. La fasado havas ankaŭ 2 malplenajn niĉojn. La navo finiĝas en duonronda absido, kiu estas iomete pli mallarĝa, sed same alta, ol la navo. Sakristio kontaktiĝas kun la absido.

Kermeso okazas en la 29-an de junio.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* http://orbottyan.vaciegyhazmegye.hu/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&id=58&Itemid=3 

Orbottyán
Orbottyán
Orbottyán
Orbottyán
Iterbia (II) hidroksido

**Iterbia (II) hidroksido** aŭ **duhidroksido de iterbio** estas neorganika kombinaĵo apartenanta al la familio de la hidroksidoj, rezultanta el hidrolizo de la **iterbiaj (II) saloj** aŭ de la **iterbia (II) oksido**. Iterbia (II) hidroksido estas blanka solidaĵo nesolvebla en akvo. Iterbia (II) hidroksido prezentas du hidroksilajn grupojn ligitajn al iterbiatomo. Ĝi konsistas je 1 iterbiatomo, 3 hidroksilaj grupoj, kaj uzatas en kemiaj sintezoj. Iterbiaj (II) derivaĵoj ĝenerale estiĝas per reduktado de la iterbiaj (III) kunmetaĵoj.

## Reakcioj
### Reakcio 1
* Preparado de **iterbia (II) hidroksido** per traktado de **iterbia (II) oksido** kun **akvo**:

 
### Reakcio 2
* Preparado de **iterbia (II) hidroksido** per hidratigado de la kemia elemento **iterbio**:

 
### Reakcio 3
* Preparado de **iterbia (II) hidroksido** per hidrolizo de la **iterbia (II) sulfato**:

 
### Reakcio 4
* Preparado de **iterbia (II) oksido** per senhidratigado de **iterbia (II) hidroksido**:

### Reakcio 6
* Preparado de **Kalia tetrakloroiterbiato (II)** per traktado de **kalia klorido** kun **iterbia (II) hidroksido** kaj **klorida acido**:

## Vidu ankaŭ
* Hidroksidoj
* Iterbia (III) hidroksido

## Referencoj 
Kategorio:Hidroksidoj
Jacopo Sannazaro

**Jacopo SANNAZARO** (Napolo, Reĝlando de Napolo, 28a de julio 1458 - samloke, 1530) estis itala verkisto de la Renesanco kiu verkis en latino kaj en itala.

## Vivo kaj verko 
Sannazaro (literumita ankaŭ kiel *Iacobo Sannazzaro*) estis napola posteulo de nobela familio de Lomellina. Li kreskiĝis en San Cipriano Piacentino kaj studis en la Akademio *Pontaniana* de Napolo, prezidita de la fama humanisto Giovanni Pontano. Tie li publikigis laŭ pseŭdonimo literatura *Actius Syncerus*. En tiu kunlaboris kaj publikigis itale aŭ latine, humanistoj aŭ poetoj kiel Antonio Minturno, Girolamo Seripando, Luigi Tansillo, Bernardo Tasso kaj Giulio Cesare Caracciolo. Tie verkis ankaŭ hispanoj kiel la erasmisto Juan de Valdés, la poeto toleda Garcilaso de la Vega kaj la historiisto kaj humanisto Juan Ginés de Sepúlveda. Giacomo Pontano estis lia amiko kaj dediĉis al li sian dialogon pripoezian *Actius*.

Sannazaro, klera humanisto kaj poeto, lasis nombrajn verkojn en latino kaj itala. Inter la unuaj elstaris "Bukolika", inspirita de Virgilio, la kvin *Eclogae piscatoriae*, kiuj priskribas la Golfon de Napolo, tri libroj de Elegioj kaj la religia poemo *De partu Virginis*, kiu ne estis publikita ĝis 1526. Inter itallingvaj verkoj elstaras liaj *Gliommeri*, gravaj por la itallingva paremiologio, la *Farse* aŭ farsoj kaj *Rime*, inspiritaj en tiuj de Francesco Petrarca.

Lia majstroverko en itala estas "Arcadia" (Venecio, 1502), unu de la plej elstaraj verkoj de la humanisma sento kaj kies sukceso rezultis en la renesanca subĝenro de la paŝtista novelo. Temas pri romano komponita de dekdu eklogoj antaŭataj de po unu ampleksa proza rakonto. Ĝi rakontas la vivon de la juna Sincero (la poeto mem), kiu, post amafera seniluziigo, foriras el Napolo kaj iras al Arkadio, kie li trovas pacon kaj serenecon de spirito per simpla vivo de la paŝtit-poetoj de la regiono. Sed koŝmaro instigas lin reveni al Napolo, kie li ekkonas pri la morto de sia amatino.

La Arkadio plifirmigis ĝenron, nome tiu de la paŝtista novelo, en la literaturo kaj itala kaj de la cetero de Eŭropo, kaj estis konsiderata modelo kaj arketipo de la poezia prozo. Ĝi influis en la isabela Anglio (Philip Sidney) kaj la renesanca Kastilio (*La Arcadia* de Lope de Vega; Jorge de Montemayor kaj liaj *Los siete libros de la Diana*) kaj en la manierismo (Bernardo de Balbuena kaj lia *Siglo de Oro en las selvas de Erifile*).

Kategorio:Italaj verkistoj
(159454) 2000 DJ8

**(159454) 2000 DJ8** estas tre malgranda sed treege hela marsrenkonta kaj terrenkonta amora asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas en  3:5 kun la Tero kaj 9:8 kun Marso.

Ĝia discentra orbito interne tanĝas tiujn de Marso kaj krucas tiun de la Tero, sed ĝia granda orbita klineco tenas ĝin malproksima de nia planedo.

* Ĝia marsa MOID estas 0,11324 astronomia unuo (16,940 milionoj da km).
* Ĝia tera MOID estas 0,245795 astronomia unuo (36,770 milionoj da km).
* La  ĝi pasis al 0,25550 astronomia unuo (38,222 milionoj da km) de la Tero.
* La  ĝi pasas al 0,25107 astronomia unuo (37,560 milionoj da km) de la Tero.
* La  ĝi pasos al 0,24713 astronomia unuo (36,970 milionoj da km) de nia planedo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Listo de studentoj en Katolika Universitato Péter Pázmány

Jen listo de **elektitaj studentoj en Katolika Universitato Péter Pázmány**:

*

## A 
* István Ábrahám (preposto)

## B 
* Gergely Bárándy
* László Bartusz-Dobosi
* Tibor Benedek (akvopilkisto)
* György Benyik

## D 
* Katalin Dér

## F 
* Tamás Gergely Forrai

## G 
* Dávid Géczy
* György Giczy
* Gergely Gulyás

## H 
* Ernő Hetényi
* Zsolt Horváth (1969)
* László Hunyadi (geologo)

## I 
* Laura Iancu
* Rita Izsák-Ndiaye

## J 
* Péter Janesch

## K 
* Szilárd Keresztes
* László Levente Kocsis
* Tamás Kőszegi
* Tamás Gergely Kucsera
* Zoltán Kulcsár

## L 
* Zsolt Labancz
* András László (budhisto)
* János Lukács (jezuito)

## M 
* Veronika Madár
* Péter Magyar (juristo)
* Péter Márki-Zay
* Roland Mengyi
* Fanny Müller (fotomodelo)

## N 
* Márton Nobilis

## O 
* Balázs Orbán (politikisto)

## P 
* István Pion

## R 
* Bence Rétvári

## S 
* Zsolt Semjén
* Ádám Somorjai
* Ádám Steinmetz
* Barnabás Steinmetz
* Tünde Szabó (naĝisto)
* Réka Szemerkényi
* László Szilvásy (piaristo)
* Szabolcs Szuromi

## T 
* József Török (pastro)
* László Tringer

## U 
* József Urbán

## V 
* Lajos Varga (episkopo)
* Zsolt András Varga
* Imre Vejkey

## W 
* Béla Weissmahr

## X 
* Géza Xeravits

## Fontoj 
* La listo estas elekto el koncernaj datenoj de la biografioj en Vikipedio.

Kategorio:Listoj de homoj
Le Temps retrouvé (filmo)

***Le Temps retrouvé*** (, , "Tempo retrovita") estas franca-itala-portugala filmo reĝisorita de Raúl Ruiz laŭ la romano *Tempo retrovita* de Marcel Proust kaj aperinta en 1999.

## Temo 
Nostalgie foliumante sian fotoalbumon, la rakontanto de *Reserĉe al la perdita tempo*, tre malsana kaj enlitigita, vidas sian vivon preterpasi.

## Rolularo 
* Catherine Deneuve: Odette De Crecy
* Emmanuelle Béart: Gilberte de Saint-Loup
* Vincent Perez: Charlie Morel
* John Malkovich: Barono de Charlus
* Pascal Greggory: Robert de Saint-Loup 
* Marcello Mazzarella: Marcel, voĉo de Patrice Chéreau
* Marie-France Pisier: Sinjorino Verdurin
* Chiara Mastroianni: Albertine
* Arielle Dombasle: Sinjorino de Farcy
* Édith Scob: Oriane de Guermantes
* Elsa Zylberstein: Rachel
* Mathilde Seigner: Céleste
* Christian Vadim: Bloch
* Dominique Labourier: Sinjorino Cottard
* Philippe Morier-Genoud: Sinjoro Cottard
* Melvil Poupaud: Princo de Foix
* Alain Robbe-Grillet: Goncourt
* Bernard Garnier: Cambremer
* Logan Fuga: Josue

## Vidu ankaŭ 
* Marcel Proust
* Reserĉe al la perdita tempo
* Tempo retrovita

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Filmoj aperintaj en 1999
Kategorio:Francaj dramaj filmoj
Kategorio:Italaj dramaj filmoj
Kategorio:Portugalaj filmoj
Kategorio:Francalingvaj filmoj
Pre-ejakulo

**Pre-ejakulo**, aŭ per pli simpla vortero *antaŭejakulo*, estas klara, senkolora, fluidaĵo, kiu devenas de peniso kiam viro sentas seksan ekscitiĝon. Antaŭejakulado funkcias kiel lubrikilo.

## Vidu ankaŭ 
* Interrompita koito
* Ina ejakulo
* Spermo
* Spermoĉelo
* Ejakulo

## Notoj
Kategorio:Orgasmo
Kategorio:Peniso
Kategorio:Urologio
Kategorio:Sekso
Ampallang

eta|*Ampallang*.
eta|Magic cross piercing

La **Ampallang** estas maskla genitala trapikado kiu penetras horizontale tra la tuta Glano (peniso)

## Referencoj
Kategorio:Urologio
Kategorio:Peniso
Bernardim Ribeiro

**Bernardim RIBEIRO** (1482, Torrão (Alcácer do Sal, Portugalio) - Oktobro 1552, Lisbono) estis portugala poeto kaj verkisto.

Lia patro, Damião Ribeiro, partoprenis en la konspiro kontraŭ Johano la 2-a de Portugalio. Li frekventis la kortegon de Lisbono, kunlaboris en la *Cancioneiro Geral* de Garcia de Resende, kiu same kiel Bernardim apartenis al la etoso de la palacaj poetoj kun Sá de Miranda, Gil Vicente kaj aliaj.

[eta|175px|maldekstre|*Hystoria de menina e moça*, [1554.]]
Lia *Libro das saudades* plej konata kiel *Menina e moça* pro sia unua frazo (*Menina e moça me levaram de casa de minha mãe para muito longe...*, Estante knabina, oni forportis de hejmo de mia patrino tro malproksime), estas unu de la plej bonaj ekzemploj de paŝtista novelo en la literaturo de la Renesanco. Lia verkaro estas komponata de dekdu komponaĵoj en la *Cancioneiro General*, kvin eklogoj, la sestino *Ontem pôs-se o Sol*, la paŝtista novelo *Menina e Moça* kaj la romanco *Ao longo de uma ribeira*, nura kompono portugallinkva en la *Cancionero Castellano* de 1550; laŭ Carolina Michaelis, ĝi aperis publikigita kun la kompletaj verkoj de la poeto en la eldono de 1645.

Kutime oni konsideras Ribeiro enkodukinto de bukolismo en Portugalio.

## Notoj 
* Bernardim Ribeiro en Brita Enciklopedio.

## Eksteraj ligiloj 
* Bernardim Ribeiro   (en portugala)
* História Universal da Literatura Portuguesa - Ribeiro, Bernardim (en portugala)

Kategorio:Portugalaj verkistoj
Kategorio:Mortintoj en Lisbono
La Kanguruo-Kronikoj

**La Kanguruo-Kronikoj** (germane: **Die Känguru-Chroniken**) estas kvar kolektoj de tekstoj fare de la germana verkisto, kantverkisto kaj kabaredartisto Marc-Uwe Kling. La esprimo staras *pars pro toto* por ĉiuj kvar kolektoj publikigitaj ĝis nun, kvankam fakte nur la unua volumo estas nomita *Känguru-Chroniken*. La eldonisto tamen surmerkatigas ĉiujn volumojn sub la titolo *Känguru-Werke*. 

## Eldono 
La unuaj tekstoj estis komence elsenditaj de 2008 en la semajna podkasto *Neues vom Känguru* en la Berlina Radio Fritz. 

En 2009, unua selektado estis publikigita en libroformo sub la titolo *Die Känguru-Chroniken: Ansichten eines vorlauten Beuteltiers* en berlina Ullstein Verlag. La dua volumo, *Das Känguru-Manifest* (La Kangurua Manifesto), sekvis en 2011, kaj la tria (tiutempe oficiale lasta) volumo, *Die Känguru-Offenbarung (*La Kangurua Revelacio), sekvis en 2014. En aŭtuno 2018, la lasta parto ĝis nun, *Die Känguru-Apokryphen (*La Kanguruo-Apokrifoj), estis publikigita. 

Ĉiuj kvar volumoj ankaŭ estis publikigitaj kiel sonlibroj fare de eldonisto Hörbuch Hamburg. La volumoj de la Kanguruo-Kronikoj estas inter la plej grandaj sukcesoj de nuntempa literaturo en la poŝlibra kaj ĉefe aŭdlibra regiono kaj estis en la superaj rangoj de ekvivalentaj furorlistoj dum jaroj. 

La unuaj tri volumoj vendis pli ol 2,5 milionojn da kopioj en presita formo komence de 2018, ĝis aŭtuno 2018 ankaŭ estis venditaj almenaŭ 1,7 milionoj da kanguruaj aŭdlibroj, fine de 2019 estis anoncite ke la unua aŭdlibro vendis pli ol 1 milionon da kopioj. 

Komence de 2020, Fritz komencis publikigi la originajn epizodojn de la Kanguruo-Kronikoj kiel "Neues vom Känguru reloaded" kiel podkasto kaj sur la jutuba kanalo de la sama nomo. Kiel ĉiuj romanoj de Kling, la libroj ne estas skribitaj en preterito, sed en prezenco.

## Referencoj 
Kategorio:Libroj aperintaj en 2009
Kategorio:Germanlingvaj libroj
Zirkonia (IV) klorido

**Zirkonia (IV) klorido** aŭ **tetraklorido de zirkonio** estas neorganika kombinaĵo apartenanta al la familio de la kloridoj, rezultanta el interagado de la **zirkonia (IV) hidroksido** kaj **klorida acido**. Zirkonia (IV) klorido estas flaveca solidaĵo kiu reakcias kun la akvo kaj uzatas en la produktado de zirkoniaj derivaĵoj.. Zirkonia (IV) klorido prezentas kvar klorajn jonojn ligitajn al zirkoniatomo. Ĝi konsistas je 1 zirkoniatomo, 4 kloratomoj, kaj uzatas en kemiaj sintezoj.

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de **zirkonia (IV) klorido** per traktado de **zirkonia (II) klorido** kun **kloro**

### Reakcio 2 
* Preparado de **zirkonia (IV) klorido** per traktado de **klorida acido** kun **zirkonio**:

### Reakcio 3 
* Preparado de **zirkonia (IV) klorido** per traktado de **klorida acido** kun **zirkonio**:

### Reakcio 4 
* Preparado de **zirkonia (IV) klorido** per malkomponado de la **heksaklorozirkoniata (IV) acido**:

### Reakcio 5 
* Preparado de **zirkonia (IV) klorido** per malkomponado de la **kalia heksaklorozirkoniato (IV)**:

## Vidu ankaŭ 
* Kloridoj

## Referencoj 
Kategorio:Kloridoj