open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Alejandro García Caturla

**Alejandro García Caturla** (naskiĝinta la 7-an de marto 1906 en Remedios, Villa Clara; mortinta la 12-an de novembro 1940 en Havano) estis kuba komponisto.

## Vivo 
Jam infanaĝe Caturla ricevis violonludan edukadon kaj komencis komponi en la aĝo de dek kvin. En 1922, en la aĝo de nur dek ses, li estis koncertmajstro de la novfondita Simfoniorkestro de Havano. Pli malfrue li studis muzikon kaj juron en Havano. Ekde sia junaĝo li sin sentis altirata de la ritmoj afrikokubaj, io kio markos liajn komponaĵojn. De 1925 ĝis 1927 li daŭrigis sian muzikan edukadon en Parizo ĉe Nadia Boulanger.

Fininte siajn studojn Caturla revenis al sia naskiĝurbeto, kie li komencis labori kiel advokato por vivteni sian kreskan familion. Li havis intimajn rilatojn kun du nigrulinoj, kun kiuj li naskigis ĝis dek unu gefilojn, kiujn li oficialigis kaj subtenis. En Remedios li fondis ĉambrorkestron kaj la revuon *Los minoristas*, de kiu tamen aperis nur unu eldono. Liaj *Tres danzas cubanas* por simfoniorkestro debutis en Hispanujo en 1929. *Bembé* debutis la saman jaron en Havano. En 1932 li fondis en Caibarién la Koncertsocieton (*Sociedad de Conciertos*), per kiu li prezentis verkojn de Debussy, Ravel kaj de Falla. Lia *Obertura cubana* gajnis unuan nacian premion en 1938. Li ankaŭ muzikis per variaj instrumentoj kaj baritona kantvoĉo de certa kvalito. Alejo Carpentier verkis aparte por li la libreton de la un-akta opero *Manita en el suelo* por marionetoj kaj unu aktoro, kiun li komponis inter 1934 kaj 1937 kaj kiu travivis sian unuan prezentadon en Havano nur en 1985 post rekonstruado.

Caturla estas konsiderata, kune kun Amadeo Roldán, pioniro de la moderna simfonia muziko kuba. Tamen la ekonomiaj bezonoj ne ebligis al li forlasi sian juristan profesion, unue kiel advokato kaj pli malfrue kiel juĝisto. En tiu ĉi aktiveco li perdis sian vivon, kiam lin nur 34 jarojn aĝan murdis la 12-an de novembro 1940 junulo, kiun li devis juĝi la saman tagon.

## Verkoj 
Krom kelkaj orkestraj verkoj, kiuj ankaŭ trovis tutmondan atenton – ekzemple Leopold Stokowski prezentis liajn komponaĵojn en Novjorko kaj Filadelfio –, Caturla ankaŭ komponis multajn pianoverkojn.
* *No quiere juego con tu marido (Danza cubana no. 1)*, 1924
* *La viciosa (Danza cubana no. 2)*, 1924
* *La número tres (Danza cubana no. 3)*, 1924
* *Cuentos musicales. Escanas infantiles*, 1925
* *Tres Preludios*, 1925
* *Tres danzas cubanas*, 1927
* *Obertura cubana*, 1928
* *Comparsa (a Fernando Ortiz)*, 1930
* *Preludio Homenaje a Changó*, 1936
* *Berceuse para dormir a un negrito*, 1937
* *Berceuse Campesina*, 1938

## Literaturo 
* Charles W. White: *Alejandro García Caturla. A Cuban Composer in the Twentieth Century.* Scarecrow Press, Lanham MD 2002, ISBN 0-8108-4381-1.
* Silke Meier: "Manita en el Suelo. Von Alejandro García Caturla und Alejo Carpentier." Perspektiven der Opernforschung volumo 15, Peter Lang Internationaler Verlag der Wissenschaften, Frankfurto ĉe Majno 2008, ISBN 978-3-631-56633-6.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Komponistoj de la 20-a jarcento
Kategorio:Kubaj komponistoj
Riverŝarko

eta|Riverŝarko (Glyphis glyphis)
**Riverŝarkoj** estas kvin raraj specioj de ŝarkoj en la genro ***Glyphis***, kvankam, pro ties sekretema kondutaro, aliaj specioj povus facile ankoraŭ resti malkovritaj. Ties preciza geografia teritorio estas necerta, sed la konataj specioj estas dokumentitaj partoj de Suda kaj Sudorienta Azio kaj Aŭstralio. La riverŝarkoj estas membroj de la familio Karĉarinedoj, kaj tiele ili kunhavas bazajn karakterojn de tiu grupo. La Taŭrŝarko *(Carcharhinus leucas)* estas foje nomita kaj riverŝarko kaj Ganga ŝarko; ĝi devas ne esti konfuzita kun la riverŝarkoj de *Glyphis*.

## Specioj 
* *Glyphis fowlerae*  Leonard Joseph Victor Compagno, W. T. White] & Rachel D. Cavanagh, 2010 (Bornea riverŝarko)
* *Glyphis gangeticus* (J. P. Müller & Friedrich Gustav Jakob Henle, 1839) (Ganga ŝarko)
* *Glyphis garricki*  Compagno, W. T. White & Peter R. Last, 2008 (Norda riverŝarko)
* *Glyphis glyphis* (J. P. Müller & Friedrich Gustav Jakob Henle, 1839)
* *Glyphis siamensis* (Franz Steindachner, 1896) (Iravadia riverŝarko)
* *Glyphis sp* Ne jam priskribita (Mukaha riverŝarko)
* †*Glyphis hastalis*

## Referencoj 
* 
* Compagno, Dando, & Fowler, *Sharks of the World*, Princeton University Press, New Jersey 2005 ISBN 0-691-12072-2
* The Mysterious, Endangered River Sharks. (Accessed 11/26/06)

## Eksteraj ligiloj 
* Rara ŝarko kaptita filme por la unua fojo (Bing video)

Kategorio:Ŝarkoj
Kastelo de Nagytétény

**Kastelo de Nagytétény** [nadjtEtEnj] estas impona historia monumento en Budapeŝto, en distrikto Budafok-Tétény.
eta|Kastelo de Nagytétény

## Historio 
En tiu loko la romianoj havis tie domon, kies kelkaj ŝtonoj ankaŭ nun estas videblaj. En la 13-a jarcento familio Tétény konstruis gotikan kastelon. Dum dominado de turkoj la kastelo estis hejmo de diversaj prominentaj otomanaj oficiroj. Post reokupo de Buda hungara barono komencis rekonstrui kaj pligrandigi la konstruaĵon inter 1743 kaj 1751. La kastelo apartenas al la plej konataj barokaj konstruaĵoj. En 1904 incendio okazis, nenio restis el la meblaro. Dum la 2-a Mondmilito ĝi denove signife difektiĝis. Post la renoviĝo interne ekspozicio pri mebloj malfermis. Denova renoviĝo okazis inter 1997 kaj 2000.
eta|maldekstre|Kastelo de Nagytétény el la aero
Interne industriarta muzeo funkcias, kie estas videblaj hungara kaj eksterlanda meblaroj, tapiŝoj, fornoj kaj ceramikaĵoj. Proksimume 300 eroj estas prezentitaj en pli ol dudekduo ĉambroj.

Ĉirkaŭ la kastelo belega parko situas.

## Fontoj 
* hompaĝo 
* hungare kun multe da fotoj

Nagytétény
Blua ŝarko

eta|maldekstra|Ilustraĵo de *Prionace glauca*.
eta|dekstra|Dorso de blua ŝarko
alternative=Cypron-Range Prionace glauca.svg|eta|Cypron-Range Prionace glauca
La **Blua ŝarko** (*Prionace glauca*) estas specio de ŝarko de la familio de Karĉarinedoj, kiu loĝas ĉe profundaj akvoj de moderaj kaj tropikaj oceanoj de la tuta mondo. Preferante pli malvarmajn akvojn, bluaj ŝarkoj migras longajn distancojn, kiaj el Nov-Anglio al la Suda Ameriko.

Kvankam ĝenerale torpora, ili povas moviĝi tre rapide. Bluaj ŝarkoj estas vivonaskuloj kaj notindas pro idaroj de 25 al ĉirkaŭ 100 ŝarkidoj. Ili manĝas ĉefe malgrandajn fiŝojn kaj kalmarojn, kvankam ili povas kapti pli grandajn predojn. Maksimuma vivodaŭro estas ankoraŭ nekonata, sed oni supozas, ke ili povas vivi ĝis 20 jaroj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* ARKive – Images and movies of the blue shark *(Prionace glauca)* 
* Canadian Shark research laboratory 
* BBCNews – 'Jaws' comes to a US beach 3 August 2010.
* BBCNews – Footage of shark which closed New Quay (Wales) beach 8 August 2012.
* Species Description of Prionace glauca at www.shark-references.com

Kategorio:Ŝarkoj
Blanka ŝarko

La **Blanka ŝarko** aŭ **Granda blanka ŝarko** (*Carcharodon carcharias*), konata ankaŭ kiel **granda blankulo**, aŭ poezie **blanka morto**, estas specio de granda lamnoforma ŝarko kiu povas troviĝi en la akvoj de marborda surfaco de ĉefaj oceanoj. La **Blanka ŝarko** estas konata ĉefe pro sia grando, kun maturaj individuoj kreskantaj ĝis 6.4 m laŭ longo (kvankam oni publikigis registrojn de grandaj blankaj ŝarkoj ĝis ĉirkaŭ 8 m, kaj de 3,324&nbsp;kg peze. Tiu ŝarko atingas sian maturecon je ĉirkaŭ 15 jaroj de aĝo kaj estis iam supozate kun vivodaŭro de ĉirkaŭ 30 jaroj. La vera vivodaŭro de grandaj blankaj ŝarkoj estas multe pli longa; nuntempe oni ĉirkaŭkalkulas ke ĝi povas esti tiom longa kiom ĝis 70 jaroj aŭ plie, kio faras ĝin unu el plej longvivaj kartilagaj fiŝoj nune konataj. Masklaj grandaj blankaj ŝarkoj bezonas 26 jarojn por atingi seksan maturecon, dum inoj bezonas 33 jarojn por esti pretaj produkti idojn. Grandaj blankaj ŝarkoj povas akceli ĝis ĉirkaŭ 56&nbsp;km/h.

## Referencoj 
## Literaturo 
* ''The Devil's Teeth* de Susan Casey.
* *Close to Shore* de Michael Capuzzo pri Ĵerzejaj ŝarkatakoj de 1916.
* *Twelve Days of Terror'' de Richard Fernicola pri samaj okazaĵoj.

## Eksteraj ligiloj 
### Novaĵoj kaj artikoloj 
* Ocean Portal: Great White Shark, "Cool Stuff," Life and Natural History, Science, Human Connections, and Educator Resources de The Smithsonian Institution, 2010
* Great White Shark: Fact File el National Geographic
* Most Complete Great White Fossil Yet de National Geographic
* Great White Shark Filmed Breaching at Night de National Geographic
* In-depth article: Shark's Super Senses el retejo de PBS Ocean Adventures
* Are great whites descended from mega-sharks? el *LiveScience*
* "Great White Sharks – The Truth" de Carly Maple – Australian focus
* White Shark Biological Profile el Florida Museum of Natural History
* Great White Shark (Carcharodon carcharias) – Legal Status
* Leviathans may battle in remote depths el Los Angeles Times
* Article on largest Great Whites Recorded
* Huge great white cruises off busy beach

### Fotoj kaj aktivaĵoj 
* ARKive – Bildoj kaj filmoj de Blanka ŝarko, *Carcharodon carcharias* 
* Photo Gallery: Great White Sharks el National Geographic
* Fotoj
* TOPP, Tagging of Pacific Predators , esplora grupo pri migrado de Blanka ŝarko.

### Filmoj 
* Nature's Perfect Predator – Great White Shark el Discovery Channel
* 
* Riding a Great White el Discovery Channel
*  (filmeto pri interagado de Granda orcino kun neesperta Blanka ŝarko)

Kategorio:Ŝarkoj
Isurus

alternative=Isurus oxyrinchus by mark conlin2.JPG|eta|*Isurus oxyrinchus*
eta|*Isurus paucus*
***Isurus*** estas genro de Lamnoformaj ŝarkoj en la familio Lamnedoj, ofte konataj kiel **makoŝarkoj**. La du vivantaj specioj estas la ofta kurtnaĝila makoŝarko (*I. oxyrinchus*) kaj la rara longnaĝila makoŝarko (*I. paucus*), kaj kelkaj formortintaj specioj konataj el fosilioj. Ili gamas laŭlonge el 2.5 to 4.5 m, kaj havas proksimuman maksimuman pezon de 800 kg. La familio Lamnedoj inkludas ankaŭ la Blanka ŝarko kaj la *Lamna nasus*. Makoŝarkoj estas kapablaj naĝi je rapido de ĝis 60 km/h, kaj salti ĝis 7 m en la aeron.

Kategorio:Ŝarkoj
Lamnedoj

eta|*Carcharodon carcharias*
eta|eta|*Isurus oxyrinchus*
**Lamnedoj** estas familio de ŝarkoj el la ordo Lamnoformaj, ofte konataj kiel **makoŝarkoj** aŭ **blankaj ŝarkoj**. Ili estas grandaj, rapidaj ŝarkoj, troviĝantaj en oceanoj tutmonde. La nomo de la familio estis formita el la greka vorto, *lamna*, kiu signifas predofiŝo, kaj ĝi siavice estas derivita el la greka legenda estaĵo, nome Lamio.

## Genroj 
Estas tri agnoskitaj genroj, nome la jenaj:
* *Carcharodon*
* *Isurus*
* *Lamna*
* Krome estis ankaŭ multaj aliaj specioj jam formortintaj

## Notoj 
Kategorio:Ŝarkoj
Lamnoformaj

eta|*Carcharodon carcharias*
eta|*Isurus oxyrinchus*
**Lamnoformaj** estas ordo de ŝarkoj, ofte konataj kiel **makoŝarkoj** aŭ **blankaj ŝarkoj**, kvankam tio povas kongrui ankaŭ kun la familio de Lamnedoj. Ili estas grandaj, rapidaj ŝarkoj, troviĝantaj en oceanoj tutmonde. La nomo de la ordo estis formita el la greka vorto, *lamna*, kiu signifas predofiŝo, kaj ĝi siavice estas derivita el la greka legenda estaĵo, nome Lamio.

Ĝi inkludas kelkajn el la plej familiaraj specioj de ŝarkoj, kiel la Blanka ŝarko, same kiel ankaŭ pli raraj reprezentantojn, kiel la Micukuro kaj la Grandbuŝa ŝarko.

## Familioj 
Estas sep agnoskitaj vivantaj familioj, nome la jenaj:
* *Alopiedoj*
* *Cetorinedoj*, entenanta nur unu vivanta specio, la cetorino (aŭ elefanta ŝarko)
* *Lamnedoj*, inter kiuj la tre konata blanka ŝarko kaj la makoŝarkoj
* *Megaĉasmedoj*
* *Micukuredoj*
* *Odontaspidedoj*
* *Pseŭdokarĉariedoj*, inter kiuj krokodila ŝarko (*Pseudocarcharias kamoharai*)
* Krome estis ankaŭ multaj aliaj taksonoj jam formortintaj

## Notoj 
Kategorio:Ŝarkoj
Kategorio:Fiŝaj ordoj
Martelŝarko

[eta|desktre|Martelŝarko ĉe [Kostariko.]]
eta|Tiburonmartillo
alternative=Sphyrnidae distribution map.svg|eta|Sphyrnidae distribution map
La **Martelŝarkoj** estas grupo de ŝarkoj de la familio **Sfirnedoj**, nomitaj tiele pro sia malkutima, rara kaj distinga strukturo de ties kapoj, kiuj estas ebenaj kaj flanke etendita al specifa "martel"-formo. Plej specioj de martelŝarkoj estas lokitaj en la genro ***Sphyrna*** dum la martelŝarko estas lokita en sia propra genro, ***Eusphyra***. Oni proponis multajn hipotezojn por tia rara kapoformo, inklude sensoricevadon, manovradon, kaj predomanipuladon. Martelŝarkoj troviĝas tutmonde en plej varmaj akvoj laŭlonge de marbordoj kaj kontinentbretoj. Malkiel plej ŝarkoj, martelŝarkoj kutime naĝas laŭ ŝarkaroj dumtage, kaj iĝas solemaj ĉasantoj nokte. Kelkaj el tiuj ŝarkaroj povas troviĝi ĉe Insulo Malpelo en Kolombio, Kokosa insulo ĉe Kostariko, kaj ĉe Molokajo en Havajo. Grandaj martelŝarkaroj estas vidataj ankaŭ en suda kaj orienta Afriko.

## Eksteraj ligiloj 
* Animal Diversity Web Genus *Sphyrna* with species sub-pages
* Hammerhead Shark!  web directory, with pictures
* Hammerhead Shark Facts fact sheet, general info, shark diving info
* Scaloped Hammerhead Shark Fact Sheet Scalloped Hammerhead Shark Fact Sheet
* HammerheadShark.org  Information and more on the Hammerhead Shark
* "Electroreception in juvenile scalloped hammerhead and sandbar sharks" by Stephen M. Kajiura and Kim N. Holland, *The Journal of Experimental Biology* (2002). Attempts to explain the "hammer" shape.
* MarineBio: Great hammerhead shark, *Sphyrna mokarran*
* BBC News announcement of new Hammerhead species
* BBC Earth News announcement on why Hammerhead species have unusual head shape

Kategorio:Ŝarkoj
Konrad Weiß

Konrad Weiß estas la nomo de jenaj personoj:
* Konrad Weiß (politikisto) (1863–1943), germana politikisto
* Konrad Weiß (verkisto) (1880–1940), germana verkisto kaj kritikisto
* Konrad Weiß (teologo) (1907–1979), germana teologo kaj akademiano
* Konrad Weiß (reĝisoro) (* 1942), germana reĝisoro kaj politika rezistaktivulo
Gonzalo Roig

**Gonzalo Roig** (naskiĝinta la 20-an de julio 1890 en Havano; mortinta la 13-an de julio 1970 samurbe) estis kuba komponisto, muzikisto, orkestrestro kaj fondinto de pluraj orkestroj. Estis pioniro de la simfonia movado en Kubo kaj unu el la ĉefaj komponistoj, kiu novdifinis la kuban zarzuelon.

## Vivo 
En 1902 li komencis muzikstudon ĉe la *Asociación de Dependientes del Comercio de La Habana*. Ekde 1909 li estis violonisto en la *Teatro Martí*. En la jaro 1917 li laboris en la kompanio de Maria Guerrero en Meksiko. Kune kun Ernesto Lecuona kaj aliaj li apartenis en 1922 al la fondantoj de la simfoniorkestro de Havano. Ekde 1927 li estis direktisto de la lernejo kaj de la *Banda Municipal de Música* [urba muzikbando] de Havano. En 1929 li fondis la Orkestron de Ignacio Cervantes kaj jaron poste li prezentis serion da koncertoj laŭ invito de la Tutamerika Unuiĝo en Usono, kie li direktis interalie tri muzikbandojn de la usona armeo. En 1931 li fondis kune kun Agostín de Rodríguez teatrogrupon en la Teatro Martí kaj en 1938 la nacian operon de Havano, kies muzikestro li fariĝis. En 1931, kiam li partoprenis la kreadon de Nacia Teatro, li komponis kaj unuafoje prezentis sian zarzuelon *Cecilia Valdés*.

La zarzuelo *Cecilia Valdés* (1932) laŭ novelo de Cirilo Villaverde validas kiel ŝlosilverko de ĉi tiu ĝenro en Kubo. En 1938 li komponis la muzikon por la filmo *Sucedió en La Habana*. Aliaj konataj komponaĵoj liaj estas *El Clarín* (1932), *El Cimarrón* (1933), *La Hija del Sol* (1933) kaj *La Habana de Noche* (1936).

Ankoraŭ nun Roig estas konata precipe per sia furoraĵo *Quiéreme Mucho* (komponita en 1911, aperintaj kiel notoj en 1931, hispana originala teksto de Agostín Rodríguez), kiu surdiskiĝis interalie en la angla sub la titolo *Yours* (1941; kantis Jimmy Dorsey) kaj en la germana sub la titolo *Du bist mein erster Gedanke* (1979; kantis Julio Iglesias).

## Zarzueloj 
* *Cecilia Valdés*
* *La Habana de noche*
* *La Hija del sol*
* *El Clarín*

## Enlaces externos 
* Biografio ĉe acdam.cu 
* Biografio ĉe habanaradio.cu

## Referencoj 
Kategorio:Kubaj komponistoj
Kategorio:Komponistoj de la 20-a jarcento
Kategorio:Havananoj
Domokos Boda

**Domokos BODA** [domokoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Boda Domokos** estis hungara kuracisto, pediatro, do infankuracisto, kaj profesoro.

Domokos Boda http://www.mgyaitt.hu/hirek.aspx?nid=41936  naskiĝis la  1921 en Ĉeĥoslovakio en Dolný Štál. Li mortis la  2015 en Szeged.

## Biografio 
Domokos Boda apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio. Li abiturientis en Nové Zámky en 1938, poste li akiris kuracistan diplomon en Scienca Universitato Pázmány Péter en 1944. Li estis preskaŭ 2 jarojn soldato, inter 1946 kaj 1951 li laboris en hospitalo pri infanoj en Pesterzsébet, poste ĝis 1962 li estis ĉefkuracisto en pli granda hospitalo. Li kandidatiĝis en 1959, li doktoriĝis en 1965. Li estis katedrestro en universitata kliniko en Szeged inter 1963 kaj 1991, poste li pensiuliĝis, dume li instruis en 1971 en Los Angeles. Li ricevis premiojn kaj medalojn inter 1959 kaj 2001.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Folyadék- és elektrolyt-therápia* (1960)
* *Peritoneal dialysis in the treatment of hyaline membrane disease of newborn premature infants. Results of a controlled trial.* (1971)
* *Effect of allopurinol treatment in premature infants with idiopathic respiratory distress syndrome.* (1984)
* *Gyermekgyógyászat* (Infankuracado), (1981, 1985)
* *Sorsfordulók* (2003) - membiografio ISBN 9639148962

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj pediatroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Gyula Erőss

**Gyula Erőss** [djula erOŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Erőss Gyula** estis hungara kuracisto, pediatro (infankuracisto), internisto (kuracisto pri internaj malsanoj) kaj profesoro.
Gyula Erőss http://mek.oszk.hu/04000/04093/html/0247.html naskiĝis la  1855 en Dombó. Li mortis la  1925 en Budapeŝto.

## Biografio 
Gyula Erőss devenis el juda familio. Li frekventis gimnaziojn en Csurgó kaj Sopron, poste li akiris kuracistan diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1879. Post siaj studoj li laboris 4 jarojn en hospitalo pri malriĉaj geinfanoj. En 1883 li studvojaĝis al Mez-Eŭropo. Hejmenveninta en la sekva jaro li laboris en akuŝa kliniko en Budapeŝto. Ekde 1886 ĝis sia morto li estis ĉefkuracisto de kliniko pri infanoj, krome li instruis en la menciita universitato ekde 1887. Li atingis la instruan rangon ordinara profesoro en 1904. En 1901 li iniciatis leĝon pri protektado de orfoj.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A külső hőmérséklet befolyása a csecsemők szervezetére* (1884)
* *Anyák Tanácsadója és útmutatója gyermekeik ápolásánál* (1897) - tradukaĵo
* *A szoptatásról* (1912)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al literoj E, É, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj internistoj
Kategorio:Hungaraj pediatroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kastelo Hämelschenburg

eta|Orienta alo de la kastelo
eta|La kastela kirko Sankta Mario situanta trans la strato
**Kastelo Hämelschenburg** (germane: *Rittergut Schloss Hämelschenburg*) estas kastelo kun bieno en Emmerthal. Ĝi estas ĉefverko de la t.n. *Weserrenaissance* (= Vezerrenesanco: renesancstila arkitekturo laŭlonge de la rivero Weser. Aliaj ekzemploj videblas ekz. en Hameleno). Vizito allogas al reena vojaĝo tra jarcentoj. Tenadas la tuton anoj de la familio von Klencke kune kun la Fondaĵo Kavalirbieno Hämelschenburg.

## Historio 
Jürgen Klencke kaj sia edzino Anna konstruigis la akvokastelon kiel parton de la kavalira bieno; ekde la jaro 1437-a ĝi estas en la posedo de la menciita familio von Klencke. La komplete konserviĝinta renesanca komplekso kun siaj artaĵkolektoj, ĝardenoj, ekonomiaj ejoj, muelejo, kirko kaj kastelo ĝis hodiaŭ povas esti administrata laŭ la principoj de daŭripoveco.

La de 1563 datumanta protestanta Preĝejo Sankta Mario estas, de tuta Germanlando, la unua izolite staranta luterana preĝejkonstruaĵo kiu konstruitis post la Reformacio. La kastelo situas ĉe la Pilgrimvojo Loccum-Volkenroda, ĉe la Weserbergland-migradopado kaj proksime de la Wester-ciklovojo. La Jakoba konko ĉe la kastelo atestas la longan tradicion de gastigemo de la kastelanoj.

## Muzeo 
Dum rondgvidado eblas spekti la historiajn salonojn de la kastelo ekipitajn per altvaloraj mebloj, pentraĵoj, hejtiloj el kaheloj kaj kun admirindaj kolektoj de porcelanaĵoj, vitraĵoj kaj armiloj. Paralele eblas al oni mem sperti la Vezer-renesancon en konkreta, eĉ modela ejo kiel ankaŭ la 550-jaran tradicion de familio el la dinastio de la Velfoj.

La t.n. Charlotte-salonego havas barokajn portretojn kaj meblaron. Ĝi povas eĉ esti luprenita por nuptaj aranĝoj. La renesancaj ejoj sur la tuta bieno perfekte taŭgas por alimanieraj festoj kun familianoj aŭ samentreprenanoj.

## Kafejo kaj Mueleja insulo 
Kafejo trans la strato invitas al ripozumado. Apud la enirbiletgiĉeto troviĝas eta vendejo kun tipikaĵoj pri kaj de la regiono. Idiliecaj piedmarŝetoj direktos onin tra la Menestrela ĝardeno al la butiko de la saponfaristino kun gapateliero ene de la Ĝardendomo kaj al la historia akvolmuelejo kun pentrista ateliero kaj ekspoziciejo. Sur la Mueleja insulo troveblas ankaŭ ateliero pri ellignaj ludiloj "Rischmade" kaj eta akvoenergia centralo produktanta ekologie favoran kurenton. La ĉevalbredejo Langels famiĝas en la tuta mondo pro siaj elstaraj stalonoj; ĝi troviĝas tuj apude, sub la kafejokomplekso.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝaro
* Priskribo de la kastelo kaj de ties blazonoj 

Hamelschenburg
Hamelschenburg
Géza Faludi

**Géza Faludi,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Faludi Géza**, estis hungara kuracisto, pediatro do infankuracisto kaj profesoro. Lia origina familia nomo ĝis 1865 estis *Krenn*.

Géza Faludi http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/f/f05055.htm naskiĝis la  1840 en Pest (urbo). Li mortis la  1885 en Budapeŝto.

## Biografio 
Géza Faludi frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris kuracistan diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1864. Post siaj studoj li laboris en hospitalo pri malriĉaj geinfanoj kiel helpanto de János Bókai. En 1867 li establis hospitaleton por malriĉaj geinfanoj, kie li laboris ĝis sia morto. En 1883 li komencis instrui en la menciita universitato. Li estis ankaŭ deputito en la municipo, li kolektis medalojn, fine li okupiĝis ankaŭ pri stenografio.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Stolze-Fenyvesy-féle egyszerűsített gyorsirás tankönyve* Lernolibro pri stenografio), 1878
* artikoloj en medicinaj revuoj

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio
 
Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj pediatroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Peider Lansel

**Peider LANSEL** (nask. la  en Pizo (Italio); mortis la  en Ĝenevo) estis poeto, eseisto kaj politika propagandisto por la konservado kaj oficialigo de la retoromanĉa lingvo. Li tradukis multajn poemojn de la monda literaturo en la romanĉan, i.a. de Nietzsche, Heine, Goethe, Lenau kaj Miĥail Lermontov. Pro sia aktivado por la retoromanĉa lingvo kaj kulturo li en 1933 ricevis la titolon de "prohonora doktoro" de la universitato de Zuriko. Dek jarojn poste li ricevis la "Grandan Premion Ŝiller" (*Grosser Schillerpreis*) por sia poezia verkaro.

## En Esperanto aperis 
* La retoromanĉoj / Trad. Georgo Agricola (pseŭdonimo de Hans Jakob). Genève: UEA, 1938. 19 p.
* La vilaĝo en la silento; Tro frue / Trad. Marcel Jaccard: du poemoj en Svisa Antologio. Budapest: Literatura Mondo, 1939, p. 534.

## Eksteraj ligiloj 
* Verkoj de Peider Lansel ĉe Wikisource
* 
* Retejo pri Peider Lansel (retoromanĉa kaj germana)
* Peider Lansel en la retejo de la grizona komunumo  Sent
* Noto pri vizito de Peider Lansel al UEA en ties revuo Esperanto Feb. 1938, p. 13.

Kategorio:Svisaj verkistoj
Kategorio:Romanĉa lingvo
Hellenbach (Ahr)

La rivereto **Hellenbach** estas apenaŭ ok kilometroj longa, orografie dekstra kaj suda flankrivero de la rivero Ahr (Rejno) en Rejnlando-Palatinato (Germanio).

En sia supra parto ĝi nomiĝas *Löhndorfer Bach*, kelkfoje ĝi ankaŭ nomiĝas *Kuhbach*.

## Geografio 
### Rivervojo 
La rivereto fontas ĉ. du kilometroj norde de Königsfeld. La fonto situas sur alteco de 291 m super marnivelo. De tie la rivereto fluas nordorienten kaj atingas la kastelon Vehn. La Hellenbach daŭrigas sian vojon nordorienten kaj trafluas la urbopartojn Löhndorf kaj Westum de Sinzig kie alfluas la *Bach vom Gerhardshof* (rojo de la bieno Gerhardshof). Ĝi turnas sin norden kaj enluas en Sinzig en la de okcidento venantan riveron Ahr (Rejno).

### Akvokolekta areo kaj alfluantoj 
La akvokolekta areo havas grandecon de 11,7&nbsp;km².

;la alfluantoj estas (rivermalsupren):

Kategorio:Riveroj en Rejnlando-Palatinato
Sudorientaziaj Ludoj

**Sudorientaziaj Ludoj** () estas multsporta evento okazanta ĉiun duan jaron en kiu partoprenas multaj el la nunaj 11 landoj de Sudorienta Azio.

## Historio 
La Sudorientazia Ludoj originon el la Sudorienta-azia-duoninsulaj Ludoj aŭ SEAP Games (angle: *South East Asia Peninsula Games*). La delegitoj de la landoj en Sudorienta azia duoninsulo ĉeesti la aziaj Ludoj en Tokyo je majo 22, 1958,, Japanio havis kunvenon kaj konsentis establi sportan organizo. La SEAP Games estis konceptita de Luang Sukhum Nayaoradit, tiam vic-prezidanto de la Tajlanda Olimpia Komitato. La proponita kialo estis ke regiona sporta evento helpos antaŭenigi kunlaboron, kompreno kaj rilatoj inter landoj en la Sudorienta azia regiono.

### Fonditaj landoj 
Tajlando, Birmo,Malajo (nuna Malajzio),Loaso, Suda Vjetnamio (nuna Vjetnamio)kaj Kamboĝo, inkluzivis Singapuro poste. La komitato de SEAP formis kaj konsentis por havi la eventoj en ĉiun duan jaron.

### Okazintaj Ludoj 
La unua ludo okazis en Bangkoko je decembro 12-17, 1959 kun 527 gesportoj partoprenis en 12 eventoj.

### La partroprenantaj landoj 
* Birmo
* Brunejo
* Filipinoj
* Indonezio
* Kamboĝo
* Laoso
* Malajzio
* Orienta Timoro
* Singapuro
* Tajlando
* Vjetnamio

## Sportoj 
* Silato

## Laŭ Okazoj 
### En 2019 -- 
### En 2017 -- Malajzio 
La 2017 Sud-Orient-Aziaj Ludoj okazos en Kuala Lumpuro kunlaboros statoj de Saravako kaj Sabaho. Sed la fina decido estos atendita.

### En 2015 -- Singapuro 
La 28aj Sudorientaziaj Ludoj (angle: 28th Southeast Asian Games) okazas en Singapuro el 5a junio ĝis la 16a junio, 2015. 7000 gesportistoj el 11 landoj partoprenas en la ludoj. Piedpilka evento komencas kelkajn tagojn antaŭ la oficiala malferma ceremonio.

La lokoj por la ludoj uzas kaj novajn kaj malnovajn lokojn. La partroprenantoj loĝas en la hoteloj apud la lokoj de la ludoj.
La ludoj estas en 30 lokoj.

La ludoj estas en 30 lokoj.

La ludoj havas 36 sportojn kaj 402 eventojn.

### En 2013 -- Birmo 
## Referencoj 
Kategorio:Sporto en Azio
Kategorio:Internaciaj sportaj konkursoj
Ludoj
Azerbajĝano en la Vintra Olimpiko 2002

## Rezultoj 
### Alpa skiado 
;Viraj

### Arta sketado 
;Vira

;Paroj

Mallongigoj: LD = Libera Danco, LG = Libera Glitilo, OD = Originala Danco, MP = Mallonga Programo

## Vidu ankaŭ 
* Azerbajĝano en la Olimpikoj pri ĉiuj aperoj de azerbajĝanaj teamoj superrigarde

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo ()

Kategorio:Landoj en la Vintra Olimpiko 2002
#
Harbach (Ahr)

La rivereto **Harbach** estas apenaŭ dek kilometro longa, orografie dekstra kaj suda flankrivero de la rivero Ahr (Rejno) en Rejnlando-Palatinato distrikto Ahrweiler, (Germanio).

La rivereto nomiĝas *Baucherbach* en sia supra parto. Ĝi ankaŭ havas la nomon *Fützbach*.

## Geografio 
### Rivervojo 
La Harbach fontas unu kilometro oriente de Königsfeld. La fonto troviĝas je la orienta deklivo de la monto „Kirchberg“ sur alteco de 285.6m super marnivelo. De tie ĝi fluas nordorienten ĝis la kastelo Ahrenthal. Ĝi turnas sin orienten kaj alfluas la alfluantojn „Sonnenbach“ kaj „Gappentalbach“ auf, kaj daŭrigas sian vojon norden al Sinzig. En Sinzig ĝi fluas en tubo kaj enbuŝiĝas an la riveron Ahr (Rejno).

### Akvokolekta areo kaj alfluantoj 
La akvokolekta areo havas grandecon de 14,3&nbsp;km².

Jen la alfluantoj de la „Harbach“ (rivermalsupren):

## Referencoj 
Kategorio:Riveroj en Rejnlando-Palatinato
Rösterkopf

La monto **Rösterkopf** estas kun alteco de  super marnivelo la plej alta altaĵo de la Osburger Hochwald en la mezmontaro Hunsrück en Rejnlando-Palatinato. Je la piedo de la monto fontas la riveron Ruwer. La Rösterkopf apartenas al la komunumo Osburg.

## *Vidu ankaŭ:* 
* Hohe Wurzel (Hunsrück)
* Listo de montoj en Rejnlando-Palatinato
eta|maldekstra|radioturo sur Rösterkopf

## Referencoj 
Kategorio:Montoj en Eŭropo
Kategorio:Montoj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Monto en Hunsruko
Kategorio:Ruwer
Osumi-insularo

eta|maldekstra|
eta|

La **Osumi-insularo** ( [Ōsumi-shotō]) estas insularo en la norda parto de la Rjukju-insularo de Japanio. La insularo etendiĝas suden de la plej suda punkto de la insulo Kjuŝuo ĝis la insulo Amami-Oŝima. Administre, la grupo apartenas al la gubernio Kagoŝima.

## Geografio kaj loĝantaro 
Proksimume tri kvaronoj el la loĝantoj de la Osumi-insularo, iom pli ol 33 000, vivas en la plej grava insulo de la grupo, Tanegaŝima. Jakuŝima,  [Yakushima], laŭ areo estas la plej granda el la Osumi-insuloj kaj sur ĝi loĝas proksimume kvarono de la loĝantoj de la Osumi-insularo, iom pli ol 13 000. Kuĉinoerabu respektive plene Kuĉinoerabu-ĝima,  [Kuchinoerabu-jima], laŭ areo estas la tria plej granda el la Osumi-insuloj.

Kategorio:Insularoj en Japanio
Tanegaŝima

**
**
**
**
**
**
situo ene de la insularo

eta|maldekstra|plaĝo de Tanegaŝima, laŭ la nombro de loĝantoj la plej granda el la Osumi-insuloj
**Tanegaŝima**, japane 種子島 *[Tanegashima]*, laŭ la nombro de loĝantoj estas la plej granda el la Osumi-insuloj, japane 大隅諸島 *[Ōsumi-shotō]*, en la norda parto de la Rjukju-insularo de Japanio. La insulo same kiel la cetero de la insularo situas sude de la plej suda punko de la insulo Kjuŝuo kaj apartenas al la gubernio Kagoŝima. Proksimume tri kvaronoj el la loĝantoj de la Osumi-insularo, iom pli ol 33 000, vivas sur Tanegaŝima.

## Geografio 
Tanegaŝima estas la plej orienta kaj post Jakuŝima laŭ areo la dua plej granda el la Osumi-insuloj. Ĝi situas proksimume 43 kilometrojn sude de la suda pinto de la duoninsulo *Osumi* en suda Kjuŝuo, aŭ 115 kilometrojn sude de Kagoŝima. La Jakuŝima-Markolo (屋久島海峡 [Yakushima Kaikyo], angle nomata *Vincennes Strait*) disigas ĝin de Jakuŝima.

La insulo estas de vulkana origino; tamen, kontraste la la najbara Jakuŝima, ĝi estas relative ebena, kun plej alta punkto de nur 282 metroj super la marnivelo. La insulo longas 57 kilometrojn kaj larĝas inter 5 ĝis 10 kilometroj. La klimato estas subtropika.

Kategorio:Insuloj en Japanio
Amami-Oŝima

eta|dekstra|haveno *Naze* sur la insulo
**Amami-Oŝima** ( *[Amami Ōshima]*, okinave ウーシマ *[Uushima]*, amame ウシマ *[Ushima]*, estas insulo en la Rjukju-insularo de Japanio kaj apartenas al la samnoma Amami-insularo, subgrupo de la Rjukju-insularo. La insulo same kiel la cetero de la insularo situas sude de la plej suda punko de la insulo Kjuŝuo kaj apartenas al la gubernio Kagoŝima. Ĝi situas proksimume 380 kilometrojn sude de la suda pinto de la duoninsulo *Osumi* en suda Kjuŝuo kaj 250 kilometrojn norde de la Okinava insulo.

Kategorio:Insuloj en Japanio
Kategorio:Gubernio Kagoŝima
Korpo (ŝipo)

eta|Korpoduono de 46-kanona ŝipo de linio *Tigre*, konstruita el 1724 en Toulon laŭ planoj de Blaise Coulomb
**Korpo** aŭ **ŝelo** estas la akv-imuna infrastruktura (uja) konstruo de ŝipo aŭ boato. Sur la korpo estas la superstrukturo kaj povas esti ferdeko aŭ eĉ kajutoj. La linio kie la korpo kuniĝas kun la akvosurfaco estas nomata floslinio.

Kuproŝelo (aŭ eĉ *Kuprokorpo*) estas la praktiko protekti la subakvan korpon de ŝipo aŭ boato el la korodaj efikoj de salakvo kaj de bioinkrustado pere de la uzado de lamenoj el kupro fiksitaj al la ekstero de la ŝipokorpo. Ĝi estis pionirita kaj disvolvigita fare de la Reĝa mararmeo durm la 18a jarcento. Kadukiĝo de la korpo de ligna ŝipo estis grava problemo dum la Epoko de Navigado. La ŝipokorpoj estis suferantaj kontinuajn atakojn fare de ŝipvermoj kaj variaj maralgoj, ĉiuj el kiuj okazigis negativajn efikojn por la ŝipo, ĉu strukture, kaze de la vermoj, aŭ malhelpante rapidecon kaj direkteblon kaze de algoj.

## Vidu ankaŭ 
* Kareno (ŝipo)

## Referencoj 
* 
* 

Kategorio:Ŝipoj
Agatarko

**Agatarĥides** aŭ **Agatarĥo de Knido** (en greka Ἀγαθαρχίδης aŭ Ἀγάθαρχος) de Knido estis greka historiisto kaj geografiisto (floris ĉe la 2-a jarcento a.K.).

Agatarĥo ne estis bone konata en antikvaj tempoj. El liaj du ĉefaj verkoj, *Aferoj de Azio* (*Ta kata ten Asian*) en dek libroj, kaj *Aferoj de Eŭropo* (*Ta kata ten Europen*) en 49 libroj, nur kelkaj fragmentoj survivis, tro malmulte por havigi kompletan komprenon de la enhavon de unu aŭ alia verko. Tamen survivis preskaŭ sentuŝe preskaŭ la tuto de la kvina libro de *Pri la Eritrea Maro* (*Peri tes Erythras thalasses*) en kvin libroj, nome geografia traktaĵo pri la Korno de Afriko kaj la teroj ĉirkaŭ la Ruĝa Maro.

## Bibliografio
*Stanley M. Burstein, tradukisto kaj eldonisto. *Works Issued by the Hakluyt Society: Agatharchides of Cnidus, On the Erythraean Sea.* Second series, no. 172. London: Societo Hakluyt, 1989.

## Eksteraj ligiloj
*Greka teksto kaj latina traduko de *Pri la Eritrea Maro* (resume) en la verko de Karl Otfried Müller nome *Geographi Graeci Minores*, Vol.1, Paris, 1855. Internet Archive.

Kategorio:Grekaj historiistoj
Kategorio:Grekaj geografiistoj
Laŭdo de Du Landoj (ŝipo)

[eta|La ŝipo de [Ĥufu, de 43.6&nbsp;m, estas simila laŭ grando al la *Laŭdo de Du Landoj.*]]
La antikva ŝipo el cedra ligno de faraono Snofru (Antikva Egipto) nome **Laŭdo de Du Landoj** estas la unua referenco registrita (2613 a.K.) de ŝipo aludita per ties nomo. Ĝi estis ĉirkaŭ 50 m longa kaj farita el cedra ligno.

## Notoj
## Fontoj
* Anzovin, Steven et al., *Famous First Facts (International Edition)*, H. W. Wilson Company, 2000, ISBN 0-8242-0958-3
* Casson, Lionel, *Ships and seamanship in the ancient world*, JHU Press, 1995, ISBN 0-8018-5130-0
* Kennedy, Don H. et al., *Ship names: origins and usages during 45 centuries*, published for Mariners Museum by University Press of Virginia, Charlottesville, 1974, ISBN 0-8139-0531-1
* Meyers, Eric M., *Wood*, The Oxford Encyclopedia of Archaeology in the Near East, New York, Oxford University Press, 1997, ISBN 0-19-511218-0
* Spectre, Peter H., ''A Mariner's Miscellany*, Sheridan House, Inc., 2005, ISBN 1-57409-195-6
* Sperber, Daniel, *Nautica Talmudica*, Brill Archive, 1986, ISBN 90-04-08249-2
* Williams, Robert H., *Joyful Trek*, Texas Tech University Press, 1996, ISBN 0-89672-356-9

## Plia legado 
* Clary, James, *Superstitions of the Sea: A Digest of Beliefs, Custom and Mystery, Maritime History in Art,'' 1994, ISBN 0-916637-00-X

Kategorio:Ŝipoj
Kategorio:Antikva Egiptio
Jakuŝima

eta||330x330ra
**Jakuŝima** () estas japana insulo en la Orientĉina Maro, 60 km sude de la insulo Kiuŝuo. Ĝi estas laŭ areo la plej granda el la Osumi-insuloj, japane  *[Ōsumi-shotō]*, en la norda parto de la Rjukju-insularo de Japanio. La insulo same kiel la cetero de la insularo situas sude de la plej suda punkto de la insulo Kiuŝuo kaj apartenas al la gubernio Kagoŝima. Proksimume kvarono de la loĝantoj de la Osumi-insularo, iom pli ol 13 000, vivas sur Jakuŝima.

En 1980, grandaj areoj en la centra parto de la insulo kaj partoj de la sudaj kaj okcidentaj malaltaj marbordaj regionoj de la insulo fariĝis internacie agnoskitaj kiel biosfera rezervejo.

En 1993, la areo estis enskribita en la liston de Monda Heredaĵo de UNESKO kiel unikan ekzemplon de bone konservita pluvarbaro kiu kovras 107,47 km², do 21% de la tuta insula areo.

## Geografio 
**
**
**
**
**
**

Jakuŝima estas la plej suda kaj la plej granda el la Osumi-insuloj. Ĝi situas proksimume 61 kilometrojn sude de la suda pinto de la duoninsulo *Osumi* en suda Kjuŝuo, aŭ 135 kilometrojn sude de Kagoŝima. La Jakuŝima-Markolo (屋久島海峡 [Yakushima Kaikyo], angle nomata *Vincennes Strait*) disigas ĝin de la oriente najbara insulo Tanegaŝima.

La insulo estas de vulkana origino. La insula formo pli-malpli rondas, kun diametro de 28 kilometroj kaj 89 kilometroj da marbordo. Kontraste la la najbara Tanegaŝima, kiu estas relative ebena, Jakuŝima havas plurajn altajn montojn: La plej altaj el ili estas *Miyanouradake* (宮之浦岳), kun alteco de 1 935 metroj, kaj *Nagatadake* (永田岳), kun alteco de 1 886 metroj super la marnivelo. Tamen, Jakuŝima krome havas pliajn 30 montopintojn de pli ol 1 000 metroj da alteco. Estas multnombraj termofontoj sur la insulo. La klimato estas subtropika.

## Transporto 
La flughaveno *Yakushima Airport* sur la insulo (flughavena kodo "KUM") ebligas lokajn flugojn kaj situas proksime al la urbo Koseda en la nordorienta parto de la insulo. La insulo ankaŭ atingeblas per ŝipo kaj ekzistas regulaj pramaj ligoj kun la urbo Kagoshima sur la kontinento. Vojaĝa tempo estas ĉirkaŭ 3 horoj.

## La insulo en la amaskomunikiloj 
La praarbaroj de la insulo servis kiel fonto de inspiro por kinoreĝisoro Hayao Miyazaki antaŭ lia animacia plenlonga filmo *Princino Mononoke**.*

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
Monda heredaĵo en Japanio

## Eksteraj ligiloj 
* Pri Yakushima
* Mapo de Yakushima
* Japana Medioministerio pri Jakuŝima
* Monda Heredaĵo de Unesko pri Jakuŝima

Kategorio:Insuloj en Japanio
Kategorio:Monda heredaĵo de Unesko
Mariara

**Mariara** estas urbego en subŝtato Karabobo en norda Venezuelo.

## Bazaj informoj 
* Loĝantaro: 120,861 en 2013
* Supermara alteco: 454 m
* Areo: 124&nbsp;km²
* Telefonkodo: 0243
* Poŝtkodo: 2017
* Horzono: UTC -4:30
* 

## Geografio 
eta|maldekstre|Vojo en Mariara
Mariara situas sur montetaro en proksimeco de Nacia parko Henri Pittier. Marakajo troviĝas 14, Turmero 26, Valencio (Venezuelo) 34, Los Teques 75, **Karakaso** 90, Cúa kaj Baruta po 92, Ocumare del Tuy 105, Santa Teresa del Tuy 115, Guarenas 122, Guatire 131, Barquisimeto 178, Coro (Venezuelo) 246, Barcelono (Venezuelo) 331, Cabimas 408, Marakajbo 431, Maturín 501, Bolívar (urbo) 517, San Cristóbal (Venezuelo) 570, Guayana (urbo) 596 km.

## Historio 
Hispanoj trovis en tiu loko indiĝenojn en la mezo de la 16-a jarcento. La regiono estis sisteme esplorita ĉirkaŭ 1555, tial bataloj  okazis kontraŭ indiĝenoj. Episkopo Mariano Marti fondis Mariara-n en 1781. Alexander von Humboldt vizitis la komunumon en 1800. Tiutempe grandaj bienoj kreiĝis.
eta|Kirko en Mariara
## Klimato 
En Mariara la averaĝa temperaturo estas 25&nbsp;°C. Inter januaro-aprilo la varmo kulminas kun 40&nbsp;°C, eĉ iomete pli. Jare pluvas ĉirkaŭ 900–1000&nbsp;mm. Inter decembro-marto ne pluvas.

## Trafiko 
Ĉefvojo Guacara-Marakajo preteriras. Al tiu vojo aliĝas malpli grava vojo el Mariara.

## Fontoj 
* mapo, distancoj
* Angla Vikipedio helpe de WikiTrans
* http://mariara.info/  

Kategorio:Urboj de Venezuelo
2017 Sud-Orient-Aziaj Ludoj

https://commons.wikimedia.org/wiki/File:SEA_Games_Logo.png

**La 29a Sud-Orient-Aziaj Ludoj** aŭ Sudorientaziaj Ludoj (angle: *Southeast Asia Games*.Malaja: *Sukan Asia Tenggara*) okazos en Malajzio en 2017.Ĉi tiu estas la 6a foje, ke Malajzio organizas la ludojn poste 16 jaroj. Malajzio organizis la ludoj en 1965,1971,1977,1989 kaj 2001. La konkursoj estos okazintaj en kelkaj statoj, Saravako, Sabaho.

## Organizo 
Dum la kunsido de Federacio de Sud-Orient-Aziaj Ludoj (FSOAL) je 2012 oni decidis, ke Malajzio estos organiza lando de 29a SOA Ludoj se ne estos aliaj landoj kiuj interesiĝos pri la organizo de ludoj. Laŭ rotacio, Brunejo estus la organiza lando de ludoj sed la lando volis organizi en 2019. Pro tiu kialo, Malajzio estis elektita por la organizo de 2017 SOA Ludoj.

## Loko de la ludoj 
La ĉefa loko de la ludoj estos en Bukit Jalil nacia stadiono .Kelkaj lokoj estis elektitaj por la okazo.

## Partoprenantaj landoj 
* Birmo
* Brunejo
* Filipinoj
* Indonezio
* Kamboĝo
* Laoso
* Malajzio
* Orienta Timoro
* Singapuro
* Tajlando
* Vjetnamio

## La finaj rezultoj 
## Referencoj 
## Eksteraj Ligiloj 
Kategorio:Sportoj
Kategorio:Ludoj
Kamehameha la 5-a

**Kamehameha la 5-a **aŭ **Lot Kapuāiwa** (**Lota Liholiho Kapuāiwa Kalanimakua Kalanikapuapaikalaninui Ali`iolani Kalani-a-Kekūanaō‘a**) (naskiĝis la 11-an de decembro 1830 en Honolulu kaj mortis la 11-an de decembro 1872 samloke) estis la kvina reĝo de Havajo de 1863 ĝis 1872. Li estis la filo de Mataio Kekūanāoʻa, la ekvivalento de la ĉefministro de la Reĝlando de Havajo, kaj de lia edzino Kaʻahumanu la 2-a (filino de Kamehameha la 1-a) kiu estis reĝino de la insuloj Sandwich. Kamehameha la 5-a estas tiel la nepo de Kamehameha la 1-a, la unua reĝo de Havajo.

## Nova konstitucio 
En majo 1864, li petis la *celebradon* de konstitucia akordo por la 7-a de julio 1864. Li volis proponi novan konstitucion kiu pli favoras la kronon, anstataŭ ol aldoni amendojn al la malnova konstitucio. La konvencio komencis ĝustatempe, la laboro progresis sen problemo ĝis la 62-a artikolo. En tiu artikolo, oni kondiĉis ke la voĉdonantoj estu: loĝantoj, kiu pasis teston de ĝenerala kulturo kaj posedu terojn aŭ havu altajn rentojn. La 20-an de aŭgusto 1864, li subskribis la konstitucion kaj prenis ĵuron por protekti ĝin. La konstitucio baziĝas sur la devena skizo sed 20 artikoloj estis forigitaj. Kiam li nomumis Carlos de Varigny por la kabineto de la reĝo, la Amerikanoj en Havajo estis konvinkitaj ke la reĝo adoptis politikon kontraŭ la Usono. Efektive, sia exterlanda politiko ne ŝanĝis.

## Vidu ankaŭ 
* Lunalilo

## Tradukfonto 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1830
Kategorio:Mortintoj en 1872
Kategorio:Historio de Havajo
Kamehameha la 4-a

**Kamehameha la 4-a** (naskiĝis la 9-an de februaro 1834 kaj mortis la 30-an de novembro 1863) estis reĝo de Havajo de 1855 ĝis 1863.

Kategorio:Naskiĝintoj en 1834
Kategorio:Mortintoj en 1863
Kategorio:Historio de Havajo
Kamehameha

**Kamehameha** estas la nomo de kvin Havajaj reĝoj de la 19-a jarcento:

* Kamehameha la 1-a
* Kamehameha la 2-a
* Kamehameha la 3-a
* Kamehameha la 4-a
* Kamehameha la 5-a

## Aliaj signifoj 
* La usona submarŝipo *USS Kamehameha (SSBN-642)*, kiu funkciis inter 1963 kaj 2002
* En la mangao Dragon Ball, la *Kamehameha* estas tekniko de batalo
Listo de monarkoj de Havajo

La reĝlando Havajo estis fondita en 1810 de Kamehameha la 1-a kun la unuigo de la insularo de Havajo kaj ekzistis ĝis 1893. 8 monarkoj regis en Havajo.

Ĉi-sube estas la kompleta **listo de la monarkoj de Havajo**. Inter la krampoj estas la periodo de ilia regado.

## Dinastio Kamehameha 
* Kamehameha la 1-a (1795 - 1819)
* Kamehameha la 2-a (1819 - 1824)
* Kamehameha la 3-a (1825 - 1854)
* Kamehameha la 4-a (1855 - 1863)
* Kamehameha la 5-a (1863 - 1872)

## Dinastio Keōua Nui 
* Lunalilo (1873 - 1874)

## Dinastio Kalākaua 
* Kalākaua (1874 - 1891)
* Liliuokalani (1891 - 1893) (regantino)

Kategorio:Havajo
Kategorio:Historio de Havajo
Havajo
Kamehameha la 2-a

**Kamehameha la 2-a** (naskiĝis en 1797 - mortis en 1824) estis la dua reĝo de Havajo. Li naskiĝis en Hilo kun la nomo **Liholiho** kaj estis la plej maljuna filo Kamehameha la 1-a kaj lia edzino, la reĝino Ka'ahumanu.

## Regado 
Liholiho sekvis sian patron post lia morto en 1819. Inter diversaj aliaj kondiĉoj, li devis havi pli ceremonian rolon ; la administran povon prenis sia matro Ka'ahumanu, kiu tiel iĝis *Kuhina Nui*, la ekvivalento de pli perforta ĉefministro.

Kamehameha la 2-a iĝis fama pro avoir brisé l'ancien *kapu* (tabuo), sistemo de religiaj leĝoj, post ses monatoj de regado. Ankaŭ dum sia regado, la unuaj kristanaj misiistoj alvenis en la insuloj de Havajo.

En novembro 1823, Kamehameha la 2-a et sia edzino, Kamāmalu, vojaĝis al Londonon por interkonsentoj pri alianco inter Havajo kaj la Unuiĝinta Reĝlando. Tamen, antaŭ ol li povis renkonti la reĝon Georgo la 4-a, li kaj sia edzino iĝis malsana kun la morbilo. Li ne estis imunaj kontraŭ tiu malsano. Tiel, Kamehameha la 2-a kaj sia edzino mortis la 14-an de julio 1824. Sia pli juna frato, Kamehameha la 3-a, sekvis lin sur la trono de Havajo.

## Fonto 
Kategorio:Historio de Havajo
Kategorio:Naskiĝintoj en 1797
Kategorio:Mortintoj en 1824
Kuĉinoerabu

**
**
**
**
**
**
situo ene de la insularo

[eta|maldekstra|la insulo vidata de monto *Nagatadake* sur la najbara insulo [Jakuŝima]]
**Kuĉinoerabu** respektive plene **Kuĉinoerabu-ĝima**, japane 口永良部島 *[Kuchinoerabu-jima]*, laŭ areo estas la tria plej granda el la Osumi-insuloj, japane 大隅諸島 *[Ōsumi-shotō]*, en la norda parto de la Rjukju-insularo de Japanio. La insulo same kiel la cetero de la insularo situas sude de la plej suda punko de la insulo Kjuŝuo kaj apartenas al la gubernio Kagoŝima. Kuĉinoerabu kovras areon de 38,04&nbsp;km² kaj havas loĝantaron de 147 personoj. Ĝi ne havas flughavenon kaj povas nur esti atingata per boato. Ekzistas regula prama servo al la najbara insulo Jakuŝima, situanta ĉirkaŭ 15 kilometrojn oriente. Vojaĝa tempo estas proksimume 1 horo. La insulanoj estas dependaj ĉefe je fiŝkaptado, agrikulturo kaj sezona turismo. La tuta insulo troviĝas ene de la limoj de la Nacia Parko *Kiriŝima-Jaku*.

## Geografio 
Kuĉinoerabu situas 130 kilometrojn sude de Kagoŝima. La insulo estas de vulkana origino, kaj ĝi havas areon de proksimume 38 kvadrataj kilometroj kun longeco de 12 kilometroj kaj larĝeco de 5 kilometroj. La plej altaj punktoj de la insulo estas 古岳 *[**Furudake**]*, kun alteco de 657 metroj, kaj 新岳 *[**Ŝindake**]*, kun alteco de 640 metroj super la marnivelo. Ekzistas multnombraj termofontoj sur la insulo.

eta|maldekstra|la insula vilaĝo *Hon-Mura*
La insulo estas aktiva vulkano kiu erupciis plurfoje dum la moderna periodo, inkluzive de la 24-a de decembro 1933, kiam pluraj personoj estis mortigitaj kiam lafaj masoj entombigis plurajn vilaĝojn. En 1980, multnombraj eksplodaj krateroj aperis kune kun 800-metra nord-suda fendeto sur la deklivo oriente de Ŝindake. Ŝindake erupciis denove la 4-an de aŭgusto 2014, sen ke homoj vundiĝis aŭ mortiĝis. La ĉefa kratero erupciis en la mateno de la 29-a de majo 2015. Oni provis evakui ĉiujn personojn de la insulo.

La insula klimato estas klasifikita kiel subtropika, kun pluvsezono de majo ĝis septembro.

## Referencoj 

Kuchi-Erabu Island Kagoshima JAPAN.jpg|insulonoma indikilo
Kuchino-erabu island (volcano).jpg|vulkana kratero
Public management ranch of Kuchi-Erabu Island Kagoshima JAPAN.jpg|insula herbejo
TATEGAMI & NEMACHI village Kuchi-Erabu Island Kagoshima JAPAN.jpg|marborda impreso inter la vilaĝoj Tategami kaj Nemaĉi

Kategorio:Insuloj en Japanio
Ĥufua ŝipo

eta|La rekonstruita "suna barĝo" de Ĥufu

La **Ĥufua ŝipo** estas senŝanĝa kompletgranda ŝipo el Antikva Egipto kiu estis sigelita en ŝtonkaŝejo de la Nekropolo de Gizo ĉe la piedo de la Piramido de Keopso ĉirkaŭ la jaro 2500 a.K. La ŝipo nune estas konservita en la aparta muzeo pri la Giza Sunŝipo. La ŝipo estis preskaŭ certe konstruita por Ĥufu (nome reĝo de Keopso), nome dua faraono de la Kvara Dinastio de la Malnova Imperio de Egiptio. Kiel ĉe aliaj entombigitaj ŝipoj de Antikva Egipto, ĝi estis ŝajne parto de la ampleksaj tombaj donacoj intencitaj por uzado en la postmorto, kaj ne enhavis korpojn, malkiel nordaj eŭropaj funebroŝipoj.

## Bibliografio 
* Nancy Jenkins – ''The boat beneath the pyramid: King Cheops' royal ship* (1980) ISBN 0-03-057061-1
* Paul Lipke – *The royal ship of Cheops: a retrospective account of the discovery, restoration and reconstruction. Based on interviews with Hag Ahmed Youssef Moustafa* (Oxford: B.A.R., 1984) ISBN 0-86054-293-9
* Björn Landström – *Ships of the Pharaohs: 4000 Years of Egyptian Shipbuilding* (Doubleday & Company, Inc., 1970) Library of Congress Catalog Card number 73-133207

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.saudiaramcoworld.com/issue/198001/the.smell.of.time.htm 
* http://www.pbs.org/wgbh/nova/egypt/dispatches/990306.html The Solar Barque, Nova Online
* Web archive backup: *Ships of the World: An Historical Encyclopedia'' – "Cheops ship"
* The Giza Mapping Project
* A Visitors Perspective of the Khufu Boat Museum 
* Bildoj 

Kategorio:Ŝipoj
Kategorio:Arkeologiaj trovitaĵoj en Antikva Egiptio