Humaĝun Abdulali

**Humaĝun ABDULALI** (19a de Majo 1914, Kobe, Japanio - 3a de Junio 2001, Mumbajo, Barato) estis barata ornitologo kaj biologo kiu estis kuzo de la "birdulo de Barato", nome Salim Ali. Kiel aliaj naturscoencistoj de sia epoko, li dekomence interesiĝis en ĉasado. Malkiel Salim Ali, liaj ĉefaj kontribuoj estis orientitaj kaj bazitaj pli ol sur kampo sur birdokolektoj, aparte pri tiuj de la *Bombay Natural History Society* kie li laboris dum plimulto de sia vivo.

## Ekvivo kaj edukado
Humaĝun Abdulali naskiĝis al Sulejmanbohra Ismailia familio en Kobe en 1914. Liaj gepatroj estis Lulu kaj Najmuddin Faizalhussain Abdulali, negocisto kiu importis krudan kotonon kaj alumetojn el Barato. En sia nefinita membiografio (postmorte publikigita en la libro *Humayan Abdulali - Naturalist Portrait and Tribute*), li verkis, ke lia intereso en natura historio eble naskiĝis jam en frua aĝo en la *English Mission School* en Kobe, legante usonajn rakontojn pri vakeroj kaj la sovaĝa okcidento. La Abdulali familio relokiĝis en Mumbajo, Barato, en 1924.

Humayun studis en bazlernejo ''St Xavier's High School* kaj poste gradiĝis el *St. Xavier's College*, Mumbajo, en 1936 kiam li ricevis ankaŭ la Premion Naraĝan Vasudev. Studante tie zoologion en 1932 li ekkolektis birdojn.

Gradiĝinte, li laboris dum unu jaro en la negoco de lia patro (Faiz and Co.) kiu eksportis ferrubaĵon al Japanio. Li aĉetis motorciklon Harley Davidson por veturi en kaj ĉirkaŭ Mumbajo. Li aĉetis ankaŭ malnovan Lancia Tourer, kiun li uzis kelkajn monatojn. En 1938, li kaj lia amiko Boman Patuck suferis akcidenton, en kiu mortis helpveturita policano. Tial Humaĝun estis procesita en Mumbajo. Li anstataŭigis la motorciklon per Morris Minor en 1939, kiun li uzis ĝis sia morto.

Li ofte ekskursis por observi faŭnon kaj ĉasado, akompanita de siaj natursciencistaj amikoj kaj sia kuzo Salim Ali. Tiuj veturoj kondukis lin al Talegaon, Naŝiko, Norda Kanar, Travankore, Bharatpur, Asamio (Nacia Parko Manas kaj Kaziranga), Aŭrangabado, Okcidentaj Gatoj kaj Grotoj Kanheri. En sia nefinita membiografio, li priskribas siajn aventurojn en kaj ĉirkaŭ Mumbajo - ĉasante anasojn, perdrikojn, kaj eĉ tigrojn, same kiel birdorigardado de variaj birdoj, animaloj, reptilioj kaj amfibioj.

## Kariero
Salim Ali enkondukis Humaĝun en la *Bombay Natural History Society'' (BNHS). Li iĝis membro de la Societo en 1931, jaro en kiu lia unua artikolo titolita "Eleven Koel eggs in a Crow's nest" estis publikigita en *Journal of the Bombay Natural History Society* (JBNHS). Lia dua artikolo, publikigita en la gazeto en 1934, havigis al li pluan laŭdon. Li publikigis 356 artikolojn en sia vivodaŭro kaj tiuj temis pri birdoj, serpentoj, ranoj kaj aliaj animaloj. Li vekis 270 sciencajn artikolojn kaj 50 librorezencojn. 

Sesparta serio bazita sur la specimenoj kiujn li kolektis estante en St Xavier's kaj sur la birdoj kiujn li vidis en kaj ĉirkaŭ Mumbajo, kunverkita kun Salim Ali, kaj titolita "The Birds of Bombay and Salsette", estis publikigita inter 1936 kaj 1938 en *Journal of the Bombay Natural History Society*. Poste, ambaŭ pluigis la dokumentadon de sia birdobservado en tiuj areoj en la gazeto.

Charles McCann, helpozorganto ĉe BNHS, helpis Humaĝun identigi la specimenojn kiujn li estis kolektinta dum siaj ekskursoj. Ambaŭ iĝis bonaj amikoj. Post la morto de McCann, Humaĝun donacis monon al la *Charles McCann Vertebrate Fieldwork Fund* instituciita de BNHS por helpi kampesploradon.

Humaĝun estis elektita por la Plenumkomitato de BNHS en 1942. Li estis elektita *Joint Honorary Secretary* de BNHS kun Salim Ali en 1949. Dum sia ofico kiel Honora Sekretario en BNHS (1949–62), tri gravaj mejloŝtonoj estis atingitaj:
* Li ludis gravan rolon en la skizado de la leĝo *Bombay Wild Animals and Wild Birds Protection Act* de 1951. Tiu leĝo celis bremsi la senbridan ŝtelĉasadon kaj postan detruon de faŭno, kiuj komenciĝis post kiam Hindio akiris sendependecon en 1947.
* Li ricevis permeson el la Muzeo Princo de Kimrio (nun Ĉhatrapati Ŝivaji Maharaj Vastu Sangrahalaĝa) por gastigi la BNHS en ĝiaj instalaĵoj. Li negocis stipendion de 3.5 laĥoj (350 000) de rupioj el la Centra Registaro por la konstruaĵo de la BNHS.
* Li katalogis la specimenojn en la kolekto de BNHS. nun ĉe la Birdoĉambro de la BNHS. Li ludis ŝlosilan rolon por akirado de stipendio por la loĝigo kaj prizorgado de la kolekto el la registaro de Maharaŝtro.

Post la permanenta ofico de Humaĝun kiel Honora sekretario finiĝis en 1962, li temigis reekzamenadon kaj restrukturadon de la kolekto ĉe BNHS. Liaj studoj rezultigis la identigon de 18 novaj subspecioj.

Humaĝun tiris atenton al la bezono konservi la arbarojn kaj biodiversecon ĉe la Andamanaj kaj Nikobaraj insuloj, precipe ĉe insuloj Barren, Narkondamo kaj Battye Malve. La Barata Mararmeo ĉesis pafadpraktikon ĉe Battye Malve, nestoloko de la Nikobara kolombo, post kiam Humaĝun faris reprezentantaron al la mararmeo dum unu el la ekskursetoj. Li ankaŭ elstarigis la difektojn kaj misojn en la Leĝo *Wildlife (Protection) Act*, 1972. Tiuj misoj kaŭzis malfacilaĵojn en akirado de permesoj por kolektado de specimenoj ĉe la insuloj por esplorado. Aliflanke, kontraŭleĝa mortigo kaj ŝtelĉasado de la bestoj protektitaj per la Leĝo daŭre okazis ĉe la Andamana kaj Nikobara insularo kaj aliloke en la lando.
 kolektita de Abdulali ĉe Narkondamo en Barato en 1972.]]

### Taksonoj priskribitaj de Humaĝun Abdulali
Dek sep birdajn subspeciojn priskribis Abdulali, sed kelkaj el tiuj eble jam ne plu estas konsiderataj validaj. Tiuj estas jenaj:
* Andaman subspecio de la Nigra kukolaglo, Andamana kukolaglo, *Aviceda leuphotes andamanica*
* Arbustara koturno, *Perdicula asiatica vellorei*
* Nikobara Fenikura amaŭrornito, *Amaurornis phoenicurus midnicobaricus*
* Andamana kukolkolombo, *Macropygia rufipennis andamanica*
* Grandnikobara bubuko, *Ninox affinis rexpimenti* (nomita laŭ Rex Pimento, zorganto de la birdokolekto de BNHS)
* Orientgata formo de Ruĝkapa peliorneo, *Pellorneum ruficeps pallidum*
* Orienta Grandbeka ploceo, *Ploceus megarhynchus salimalii*
* Grandikobara formo de la Bronzosturno, *Aplonis panayensis albiris*
* Andamana formo de la Nigrakapuĉa oriolo, *Oriolus xanthornus reubeni*
* Nikobara Strilevinio, *Rallus striatus nicobarensis*
* Karnikobara Fenikura amaŭrornito, *Amaurornis phoenicurus leucocephalus*
* Alpa apuso, *Apus melba dorabtatai*. Nuna *Tachymarpis melba dorabtatai*.
* Orienta kampalaŭdo, *Alauda gulgula dharmakumarsinhjii*
* Blankgorĝa dumetio, *Dumetia hyperythra navarroi*

## Taksonoj nomitaj laŭ Humaĝun Abdulali
* *Nyctibatrachus humayuni*, Mumbaja noktorano
* *Pycnonotus cafer humayuni*, Centr-hinda Kafra piknonoto a desert form of the red-vented bulbul,
* *Dendrelaphis humayuni*, Nikobara bronzdorsa arboserpento

## Verkoj
* "Catalogue of the Birds in the Collection of the Bombay Natural History Society", *The Journal of the Bombay Natural History Society*, publikigita en 37 partoj inter 1968 kaj 1996.
* *Some peculiarities of avifaunal distribution in Peninsular India*
* "On the export of Frogs Legs from India", *The Journal of the Bombay Natural History Society* (1985)

## Referencoj
## Citita fonto 
* Reuben, Rachel (2003). *Humayun Abdulali-Naturalist*. New Delhi: Mosaic Books. ISBN 81-901297-6-7.

Kategorio:Barataj ornitologoj