open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vyšná Radvaň

**Vyšná Radvaň** (hungare *Izbugyaradvány* [izbudjaradvAnj]) estas parto de municipo Radvaň nad Laborcom en Slovakio.

## Situo 
Vyšná Radvaň situas laŭ Laborec, laŭ traira flankovojo laŭ fervojo Humenné-Medzilaborce. La lasta urbo troviĝas je 16&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1440 en formo *"Radvan"*. En 1557 2 familioj pagis imposton. En 1715 oni komputis tie 20 familiojn kaj muelejon. En 1787 loĝis tie 387 vilaĝanoj en 61 domoj, en 1828 463 vilaĝanoj en 61 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Izbugyaradvány 572 homoj, (rutenoj en majoritato, germanoj kaj hungaroj en minoritato). Dum la 1-a mondmilito bataloj estis apude. Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Medzilaborce, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio.

## Vidindaĵoj 
* grekokatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino (Granda) de 1791

Kategorio:Radvaň nad Laborcom
Udmurtoj

**Udmurtoj** estas finn-ugra popolo, loĝanta en Udmurtio, kaj ankaŭ en apudaj subjektoj de Rusia Federacio. Udmurtoj parolas la rusan kaj udmurtan lingvojn. Udmurtoj kredantoj konfesas ortodoksismon kaj tradiciajn kultojn.

Rusoj nomis ilin: **Votjakoj** kaj **Otjakoj**. Tataroj nomis ilin **Ar**.

## Referencoj 
Kategorio:Etnoj en Rusio
Kategorio:Etnoj en Eŭropo
Kategorio:Udmurtio
Horní Dobrouč

**Horní Dobrouč** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de la municipo Dolní Dobrouč. Ĝi preskaŭ ligas al Dolní Dobrouč sudoriente, ĉe la ŝoseo al Lanškroun. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
En historiaj fontoj estas Horní Dobrouč unue menciata en la jaro 1292 sub nomo Dittersbach kiel havaĵo de klostro Zbraslav.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
### Preĝejo 
Preĝejo de Sankta Johano Baptisto estas malfrubaroka el la jaro 1770. La turo en okcidenta fronto estis finkonstruita en la jaro 1799. La preĝejo estas ununava kun duoncirkle fermita presbiterejo. Plafonoj en la navo kaj en presbiterejo estas krucaj volboj. La fenestroj estas oblongaj kun segmentaj volbaĵoj. En la ĉefa fronto estas niĉoj kun ŝtonaj statuoj de Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo. Sakristio estas sur norda flanko. La ekipaĵo estas plejparte el la 19-a jarcento, la predikejo estas ornamita per figuraj reliefoj, bildo de Nemakulita devenas el la fino de 18-a jarcento.

### Paroĥestrejo 
La paroĥestrejo estas el la fino de 18-a jarcento, duetaĝa, kvinaksa.

### Teraso kun statuoj 
Nekutima aro de plastikaĵoj de nekonata majstro en terase aranĝita tereno sur piedo de Třebovické rokmuroj inter Dolní Dobrouč kaj Horní Dobrouč estas proksimume el la jaro 1730. Temas pri statuo de Madono kun bebo sur piramido, ĉirkaŭigita per pliaj naŭ statuoj. Oni rakontas legendon pri lanŝkroŭna superulara rentomajstro Matěj Josef Hiessig, kiu ĉi tie eskapis de morto, kiam lia kaleŝo falis el la ponteto en rivereton.

### Statuo 
* Antaŭ estinta paroĥestrejo troviĝas statuo de Sankta Johano Nepomuka el la jaro 1800.
* Antaŭ la preĝejo sur ornamita soklo estas krucifikso datita 1780.

## Fotoj el Horní Dobrouč 

Horní Dobrouč - dům č. 110.jpg|Horní Dobrouč - domo n-ro 110
Horní Dobrouč - socha svaté Trojice.jpg|Horní Dobrouč - statuo de sankta Triunuo
Horní Dobrouč - dům čp. 35.jpg|Horní Dobrouč - domo n-ro 35
Horní Dobrouč.jpg|Horní Dobrouč - domo

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Ústí nad Orlicí
Kategorio:Dolní Dobrouč
Kategorio:Setlejoj en Suborlica montetaro
Blantyre

**Blantyre** estas metropolo, la plej granda urbo kun universitato, financa kaj komerca centro, regiona ĉefurbo de Malavio.
eta|180px|La ruĝa punkto montras lokon Blantyre
eta|300px|Preĝejo en Blantyre

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 228 km²
* Supermara alteco: averaĝe 1039 m (inter 780-1612 m)
* Loĝantaro: 732.518 (en 2008)
* Horzono: UTC +2
* Telefonkodo:

## Geografio 
Blantyre situas sur altebenaĵo en monteta areo.

## Historio 
Blantyre fondiĝis en 1876 fare de ekleziuloj kaj urbiĝis en 1895. La britoj faris la urbon centro de eburokomercado. Urĝe la urbo havis gravajn komercajn vojojn. En 1956 la najbara urbeto aliĝis al Blantyre.

## Klimato 
Blantyre havas tropikan klimaton, tamen la alteco influas ĝin. 2 sezonoj estas. La pluvsezono estas de novembro ĝis aprilo, la seka sezono daŭras de majo ĝis oktobro. Jare pluvas po 1122 mm. La temperaturo inter majo-julio estas 21 °C, ekde septembro iom pli.

## Vidindaĵoj 
* preĝejo omaĝe al Ĉiuj Sanktuloj
* muzeo

## Ekonomio 
Blantyre estas industria centro, sed tie funkcias la landa borso. Ono prilaboras la plej diversajn varojn.

## Trafiko 
Blantyre havas stacidomon kaj internacian flughavenon. La vojaj kontaktoj estas bonaj.

## Ĝemelurboj 
*  Hannover, Germanio

Kategorio:Urboj de Malavio
Kategorio:Metropoloj
Ferenc Király (juristo)

**KIRÁLY Ferenc** (pr. kira:j) estis hungara advokato, jurverkisto naskita en Nadjenjedo en 1894 kaj mortinta en Budapeŝto en oktobro 1936.

## Biografio
Ferenc Király estis post enlandaj kaj eksterlandaj studoj advokato en Budapeŝto. Li priokupiĝis la komercjuron, li estis scienca eksperto pri karteljuro.

## Verko
**A kartell* (Bp., 1935).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kiraly, F.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Lajos Kisgyörgy

**KISGYÖRGY Lajos** (pr. kiŝdjoerdj) estis hungara pistolpafisto, trejnisto naskita en Beszterce la 11-an de januaro 1909 kaj mortinta en Budapeŝto la 6-an de februaro 1976. Lia edzino estis Lajosné Kisgyörgy.

## Biografio
Lajos Kisgyörgy post siaj studoj en la militakademio Ludovika alvenis al aerfortoj (1931). Li estis ano de ĉampionteamo de Honvéd Tiszti Vívó Klub (1942). De 1951 li estis trejnisto pri sportpafado de la Honvéd Sportegyesület de Budapeŝto. Krome li trejnis ankaŭ la la elektitan kvinluktteamon. De 1963 li laboris kiel gvidtrejnisto de la elektita sportpafadteamo. Lia edzino naskis 2 gefilojn.

## Verko
**Öttusa* (kun István László kaj Imre Tóth, Bp., 1953)

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

 
Kategorio:Hungaraj pistolpafistoj

Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Fortaleza Esporte Clube

**Fortaleza EC** estas futbalteamo fondita en 1918 en Fortaleza, Brazilo.

Kategorio:Brazilaj futbalteamoj
Kategorio:Fortaleza
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1918
Flims

## Pri la komunumo 
**Flims** (en la romanĉa lingvo: **Flem**) estas komunumo de la komunumaro Trins kaj la distrikto Imboden en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 2577 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Flims situas sur la rokofalkeglo de la prahistoria rokofalo de Flims, kiu okazis antaŭ proksimume 10000 jaroj. La komunumo konsistas el la kvar vilaĝoj Flims-Dorf, Flims-Waldhaus, Fidaz kaj Scheia. La turisma komunumo Flims estas fama pro siaj kvar lagoj, nome la Lago de Cauma, la Lago Prau Pulté, la Lago Prau Tuleritg kaj la Lago de Cresta.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Flims limas en nordoriento al Pfäfers (SG), en oriento al Trin, en sudo al Versam, en sudsudokcidento al Valendas, en sudokcidento al Sagogn, en okcidento al Laax, kaj en nordokcidento al Glaruso Sudo.

## Monda naturheredaĵo 
Flims apartenas al la Svisa Tektonika Areno Sardona, regiono kiu estis la 7-an de julio 2008 akceptita kiel Monda Naturheredaĵo de UNESKO.

## Trafiko 
Tra Flims pasas la kantona ĉefvojo n-ro 19 de Domat/Ems tra la Oberalppasejo al Göschenen. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per poŝtaŭtolinio al Koiro kaj al Laax.
De Flims seĝotelfero kondukas al Foppa kaj aertelfero al la kresto de Cassons. Kune kun la najbaraj komunumoj Laax kaj Fallera la komunumo formas grandan skiregionon kun multaj aertelferoj kaj skiliftoj.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Flims datiĝas el la jaro 765 kiel *Fleme*. En la jaro 840 la Monaĥejo Pfäfers posedis en Flims senjoran bienon kun du preĝejoj. La bienmastroj dum mezepoko estis la Monaĥejo Sankt-Lui, le episkopo de Koiro, la baronoj de Belmont kaj ties sekvantoj la baronoju de Sax-Misox. Post la jaro 1300 en Fidaz kaj Scheia setlis valzoj, kiuj poste estis romanĉigitaj. Ek de 1399 Flimas apartenis kiel tribunalkomunumo al la Griza Federacio. Ĝi liberaĉetis sin en la jaro 1412 de la voktado de Pfäfers kaj en la jaro 1538 de la servuteco, kiu transiris de la baronoj de Sax-Misoxer al la episkopo de Koiro. En la jaroj 1526 kaj 1528 Flims transiris al la reformacio kaj akiris siajn pastrajn rajtojn.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Flims 

## Bildoj 

Dosiero:Caumasee Sommer08.jpg|Lago de Cauma
Dosiero:DorfFlims.JPG|Vilaĝocentro de Flims
Ruĝeca spronkoko

La **Ruĝeca spronkoko** (*Galloperdix spadicea*) estas membro de la birda familio de Fazanedoj kaj estas endemia de Barato. Ĝi estas birdo de arbaroj, kaj estas tre sekretema spite sia grando. Ĝi havas distingan alvokon kaj estas ofte malfacile videbla escepte dum la malmultaj sekundoj kiam ĝi ekflugas el la subkreskaĵaro. Ĝi ŝajnas ruĝeca kaj kiel longvosta perdriko. La nuda haŭtaĵo ĉirkaŭokula estas ruĝeca. La kruroj kaj de maskloj kaj de inoj havas unu aŭ du spronoj, kio nomigas la genron kiel spronkokoj.

## Aspekto 
eta|maldekstre
Ĝenerale ruĝecbruna, tiu granda perdrikeca birdo havas iome longan voston. La supraj partoj estas brunaj kun malhela strieco dum la vizaĝo kaj la kolo estas pli grizaj ĉe la masklo. La subaj partoj estas ruĝecaj kun malhelaj markoj kaj ambaŭ seksoj havas ruĝan vizaĝan nudan haŭtaĵon kaj ruĝajn krurojn kun unu aŭ du spronoj (rare 3 aŭ 4 dum inoj povus havi neniun). Lanugaj idoj havas nemarkajn cinaman brunan kapon, malhelbrunan zonon laŭlonge de la dorso borde per kremokoloraj strioj bordaj per fajnaj linioj malhelbrunaj. La masklo de la distinga raso de Kerala, *G. s. stewarti* havas tutbrunan plumaron, inklude kapoplumojn.

## Taksonomio kaj sistematiko 
Tiu spronkoko estas la tipa specio kaj unu el la tri specioj de la genro *Galloperdix*. Gmelin uzis la nomon de *Tetrao spadiceus* kaj la genra situo estis ŝanĝata de Edward Blyth en 1844. La vosto havas 14 plumojn kaj estas iome gradaj. La flugiloj estas mallongaj kaj rondoformaj kaj la ruĝa haŭtaĵo ĉirkaŭokula estas pli brila en la reprodukta sezono. La populacioj en tri distribuaj teritorioj estis konsiderataj subspecioj; *caurina* por la populacioj de la teritorio de Aravalli, la populacio de suda Kerala nome *stewarti* kaj la nomiga populacio de la resto de Barato. Kiel koloro la inoj montras klinan variadon kaj iĝas des pli malhelaj ju pli sude de ties teritorioj.

## Distribuado kaj habitato 
Tiu specio troviĝas en arbustaroj, sekaj kaj humidaj deciduaj arbaroj ofte en monteca kamparo. Ili troviĝas sude de Gango en Barato. Ili preferas areojn kun bona subkreskaĵaro inklude tiujn formatajn de la invada Lentano.

## Kutimaro kaj ekologio 
La Ruĝeca spronkoko kutime manĝas en malgrandaj grupoj de 3 al 5. Dum piedirado la vosto estas foje tenita vertikale kiel ĉe hejmkoko. Ili estas tre silentemaj tage sed alvokas mateniĝe kaj vespere. Ili manĝas falitajn semojn, berojn, moluskojn kaj insektojn krom englutado de sableroj aŭ ŝtonetoj por helpi digeston. Kaze de ĝeno ili ekflugas mallongdistance kaj restas en bone markataj teritorioj la tutan jaron. Ili ripozas en arboj.

La disvastigata nematodo *Heterakis gallinae* estis konstatita en tiu specio en kaptiveco dum iksodoj estis konstatitaj en naturo. Specio de helminto *Leroŭinema leroŭi* estis priskribita el la Ruĝeca spronkoko kiel tipa gastiganto. Keratinofilaj fungoj kiaj *Ctenomyces serratus* estis konstatitaj el tiu specio.

## Referencoj 
Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Fazanedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Ernst Gäumann

## Vivo 
Li iĝis doktoro en Berno en 1917. Lia tezo estas "Über die Formen der *Peronospora parasitica* (Pers.) Fries.". Li estis profesoro en la Svisa Federacia Instituto pri Teknologio Zuriko.
Åke Anders Edvard Wallenquist

. Li estis profesoro pri astronomio en la Universitato de Upsalo.

Li lernis pri astronomio en la Astronomia Observatorio de Upsalo, kie li havis kiel
profesoron Carl Östen Emanuel Bergstrand. Inter 1928 kaj 1935 li laboris en
Javo en la nederlanda Observatorio Bosscha (in
Lembang, okcidenta Javo). Li estis la unua sveda astronomo, kiu laboris en la
suda duonglobo.

En 1948 li fariĝis unua helpanto en la Observatorio *Kvistaberg* de Upsalo. Li
komencis studi la duoblajn stelojn, sed baldaŭ interesiĝis pri la
malfermitaj stelamasoj kaj ties ecoj. Li verkis du centojn da
artikolojn pri tiu temo.

Wallenquist estis aktiva ano de la Reĝa Sveda Akademio de Sciencoj en Stokholmo kaj
de la Reĝa Societo de Sciencoj de Upsalo.

De la 1950-aj jaroj, li verkis multenombrajn popularigajn librojn
pri astronomio. Liaj libroj instigis milojn da junuloj interesiĝi pri astronomio.

Kun Albert George Wilson la , li malkovris la asteroidon
1980 Tezcatlipoca. La asteroido 2114 Wallenquist estis tiel nomita en lia honoro.

## Vidu ankaŭ 
*2114 Wallenquist

## Eksteraj ligiloj 
*  Åke Wallenquist (kun foto)
1976 Kaverin

'*1976 *Kaverin'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la rusan astronomon *N. S. Kaverin*.

*Oni ne konfuzu ĝin kun 2458 Veniakaverin.''

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1970
Zurika Unterlando

eta|300ra|Regesberg vidita de la kresto de Lägern
**Zurika Unterlando** estas regiono en nordokcidento de Kantono Zuriko.

## Geografio 
Zurika Unterlando (germane **Zürcher Unterland**) konsistas precipe el la distriktoj Dielsdorf kaj Bülach. Al ĝi apartenas la suba Tössvalo kaj Rejnvalo kaj la regiono de la ĵurasa montokresto Lägern. Dum ĝia suda parto ĉirkaŭ la Flughaveno Zuriko kun la urboj Kloten, Opfikon-Glattbrugg, Regensdorf kaj Bülach estas tre urbeca kaj komplete kunkreskis kun la grandurbo Zuriko, ĝia nordo restis kampara kaj estas markita de agrikulturo. Oni atribuas al Zurika Unterlando ankaŭ la Kampo de Rafz norde de Rejno, kvankam tiu regiono formas fakte apartan kamparon, kies ebeneco forte kontrastas al la montetoj de la cetere Zurika Unterlando.

## Ekonomio 
La ekonomio de la Zurika Unterlando grandparte dependas de la interkontienta Flughaveno Zuriko, kiu mem kaj ties liveristoj estas la plej grava labordonanto en la tuta regiono.

## Trafiko 
En sudo pasas tra Zurika Unterlando la svisa aŭtovojo A1, kiu tie estas kunigita kun la svisa aŭtovojo A4. De Zuriko tra Kloten preter la flughaveno al Bülach kondukas la svisa aŭtovojo A52, la tiel nomita *Unterland-Aŭtovojo*, kiu fakte estas unu el la plej malnovaj aŭtovojoj de Svislando. Tra la flughaveno pasas la grava fervojlinio de Zuriko al Vinterturo. De Zuriko kondukas alia grava internacia fervojlinio tra Bülach al Ŝafhaŭzo kaj Stuttgart en Germanio. Krome estas regionaj trajnlinioj tra la Furtvalo al Vetingo kaj de Oberglatt al Niederweningen. Ek de 2010 la urboj Opfikon-Glattbrugg, Kloten kaj Wallisellen disponas pri la tramreto de la Glattvalfervojo, kiu estas konektita kun la tramreto de la urbo Zuriko.

## Bildaro 

Dosiero:Niederglatt rivero Glatt 080.JPG|Rivero Glatt apud Niederglatt

## Eksteraj ligiloj 
* Turisma retejo de la regiono Zurika Unterlando 

Kategorio:Kantono Zuriko
!
1978 Patrice

'*1978 *Patrice'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la teamo de la Observatorio de Perto (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la virinan nomon "*Patrice*" en omaĝo al la filino de *Dennis Harwood'', astronomo en la observatorio de Perto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de Perto
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1971
Markus Sunela

D-ro. **Markus SUNELA** (naskita en 1985) estas finna esperantisto kaj inĝeniero. 

Lia hejmurbo estas Kurikka, sed li nun loĝas en Tampere kun sia edzino Ulla kaj iliaj du infanoj. Li estas membro de la loka Esperanto-societo Antaŭen, kaj estis sekretario de Finnlanda Esperantista Junulara Organizo (FEJO) kaj estrarano de Esperanto-Asocio de Finnlando (EAF). Li aktiviĝis dum 2009–2013. 

Markus Sunela laboras por firmao *Fluidit Ltd.* fondita de li mem en 2017 kiel direktoro de teĥnologio pri komunum–teĥnikaj tubretaj sistemoj. Lia diplomverko pritraktis modeladon de akvotubretaj sistemoj kaj ties kontrolsistemoj. La diplomverko havas ankaŭ Esperantan resumon. Sunela doktoriĝis el Teĥnologia Universitato de Talino, kie li studis ekde 2012, je 24-an de novembro 2017 pri ĵustempa optimado de operaciigo de akvoproduktadaj kaj -liveraj sistemoj. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de Markus Sunela  *(en Esperanto)*

Kategorio:Finnaj esperantistoj
János Keserüi Dajka

**KESERÜI DAJKA János** (pr. keŝeryi) estis hungara reformita episkopo naskita en Érkeserű  en la jaroj 1580 kaj mortinta en Gyulafehérvár la 18-an de majo 1633. 

## Biografio
János Keserüi Dajka studis en Debreceno, poste en la universitatoj de Wittenberg, Marburg kaj Heidelberg. Reveninte en 1611 li iĝis predikisto de Várad. En 1615 invitis lin Gabrielo Bethlen pastro al Gyulafehérvár, same kortega predikisto. De 18-a de novembro 1618 ĝis sia morto li estis episkopo de la eklezidistrikto de Transilvanio. En 1617 li havis publikan religidisputon kun unitaritariismuloj en ĉeesto de la reganto. Lian plej gravan reformitan kantlibron sub nomo *Öreg Graduál* post lia morto eldonis István Geleji Katona en Gyulafehérvár en 1636.

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Keserui Dajka, J.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj kalvinanaj episkopoj
Solapur

**Solapur** (en loka lingvo: **सोलापुर**) estas milionurbo en Barato, en subŝtato Maharaŝtro.

En la urbo vivas  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Bazaj informoj 
* Areo: km²
* Supermara alteco: 457 m
* Loĝantaro: 1.163.734 (en 2010)
* Horzono: UTC +5:30
* Telefonkodo: 217 
* Aŭtokodo: MH-13
* Poŝtkodo: 41300x

## Geografio 
Solapur situas sur altebenaĵo en valo de rivero. Puneo troviĝas je 245, Hajderabado je 305, Mumbajo 410 km-oj. Laŭ kelkaj la loknomo signifas: dek ses vilaĝoj.

## Historio 
En 1238 la urbo nomiĝis "Sonalipur" aŭ "Sandalpur". En 1930 la urbo estis sendependa por 3 tagoj, poste la britoj venĝis la kvazaŭrevolucion. 
 
## Klimato 
Solapur havas tropikan sekan klimaton kun influo de musono. Estas 3 sezonoj: somero (marto-majo), musono (junio-oktobro) kaj vintro. La temperaturo somere estas 30-, vintre falas ĝis . Jare pluvas po 500&nbsp;mm aŭ malpli.
 
## Vidindaĵoj 
* multe da temploj

## Trafiko 
En Solapur aŭtobusoj kaj rikiŝoj liveras la pasaĝerojn. Estas bonaj ligoj trajne kaj voje al la proksimaj grandaj urboj. La flughaveno servas al la enlandaj urbegoj.

Kategorio:Urboj de Maharaŝtro
Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Milionurboj
Bunta spronkoko

La **Bunta spronkoko** (*Galloperdix lunulata*) estas birdo de la familio de Fazanedoj troviĝanta en rokaj montaroj kaj arbustaroj ĉefe en duoninsula Barato. Maskloj estas pli brilkoloraj kaj blanke punktecaj. Maskloj havas 2 al 4 spronojn dum inoj povas havi 1 aŭ 2 spronojn ĉe siaj tarsoj. La specio troviĝas ĉefe ĉe roka kaj arbustaraj arbaraj habitatoj malkiel la Ruĝeca spronkoko. Ili troviĝas ĉe la subkreskaĵaro en paroj aŭ malgrandaj grupoj, kaj fuĝas kure kaj rare ekfluge.

## Aspekto 
eta|maldekstre|250px|Bunta spronkoko
Tiu spronkoko estas distinga ĉar ne havas nudan vizaĝan haŭtaĵon malkiel ĉe la Ruĝeca spronkoko. La masklo havas nigran voston kaj okrajn subajn partojn kiuj kontrastas kun la pli malhelaj supraj partoj. La plumaro de la supraj partoj kaj la flugilplumoj havas blankajn punktojn borde je nigra. La kapo kaj kolo de la masklo estas nigraj kun verdeca nuanco kaj tre fajne blankepunktecaj dum la dorso, pugo kaj flugilkovriloj estas brunaj. La ino estas multe pli senkolora kun ruĝeca brovo kaj orelkovriloj. La gorĝo estas pala kaj punkteca kiel ĉe masklo sed la ino ne havas blankan punktecon korpe. La beko kaj kruroj estas malhelgrizaj, kun 2 al 4 tarsaj spronoj ĉe masklo. Ankaŭ inoj povas havi 1 aŭ 2 spronojn. La vosto estas foje tenita supren.

## Distribuado kaj habitato 
La Bunta spronkoko troviĝas en kelkaj partoj de la teritorioj de Aravalli en Raĝastano, montetoj de centra Barato (Paĉmarhi) kaj la rokaj montetoj kaj sekaj arbaraj areoj de suda Barato. Ili estis konstatitaj ankaŭ en la regiono Nallamalai de Andra Pradeŝ en orientaj Ghatoj. La habitato estas pli seka ol tiu de la Ruĝeca spronkoko.

## Kutimaro kaj ekologio 
La Bunta spronkoko troviĝas en paroj aŭ malgrandaj familigrupoj de ĝis 6 individuoj kaj tendencas resti en subkreskaĵaro, rare ekflugante. La alvoko estas laŭta ripeteca serio de notoj *ĉur, ĉur, ĉur*. Ili manĝas berojn (inklude *Ziziphus oenoplia* kaj de lentano *Lantana camara*) same kiel insektoj kaj floroj (*Madhuca longifolia*)). Pariĝado inkludas masklan manĝoferon perbeke al ino. Oni supozas, ke spronkokoj estas genro monogama. La nesto estas skrapaĵo engrunda kovrita per folioj ofte situa sub rokaĵo. La ovaro estas de 3 al 4, pli rare 5, palkremaj ovoj. Nur la ino kovas, sed ambaŭ gepatroj zorgas la idaron. Ili faras uzon de la trompoceremonio por forigi predantojn el la idaro.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Filmetoj kaj aliaj ekzemploj

Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Fazanedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
1979 Sakharov

'*1979 *Sakharov'''* estas asteroido de la asteroida zono, kies orbito similas tiujn de la anoj de la Vesta familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita, en la kadro de la *Palomar–Leiden survey'', la 24-an de septembro 1960 de la kunlaborado de la usona astronomo Tom Gehrels kaj la nederlandaj geastronomoj Cornelis Johannes van Houten kaj Ingrid van Houten-Groeneveld, de la observatorio de Leiden.

Tom Gehrels fotis ĝin per la Schmidt-teleskopo de 48 coloj (122&nbsp;cm) de la Observatorio de la Monto Palomar kaj sendis la  en Nederlandon, kie la geedzoj Cornelis Johannes van Houten kaj Ingrid van Houten-Groeneveld ekzamenis ilin.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la sovetan fizikiston kaj disidenton Andrej Saĥarov.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
1980 Teskatlipoko

**1980 Teskatlipoko** estas tre malgranda, hela amora asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Albert George Wilson kaj de la sveda astronomo Åke Anders Edvard Wallenquist elde la Observatorio de la Monto Palomar (kantono San-Diego, Kalifornio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la mezamerika dio Teskatlipoko, frato kaj kontraŭulo de Kecalkoatlo.

## Orbito 
Kvankam rigardita kiel terrenkonta objekto, ĝi ne tre proksimas Teron. La  ĝi pleje proksimiĝis al Tero je 40,416 milionoj da km. Nenia pli proksima paso estas antaŭkalkulita antaŭ la fino de la 22-a jarcento.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Albert George Wilson
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1950
Folkloro de Hispanio

[300px|eta|Grupo de dancoj tradiciaj en [Santillana del Mar (Kantabrio).]]
La historio de Hispanio kaj de la kulturoj kun kiuj ĝi kunvivis lasis multajn restojn en la kulturo kaj la folkloro de la lando. Tiel, la hispana kulturo havas influojn iberajn, keltajn, romiajn, katolikajn kaj islamajn. La rolo de ĝia geografia situacio kaj ankaŭ la historiaj streĉiĝoj inter Kastilio kaj la ekstercentraj regionoj kontribuis al difino de la kulturo kaj la tradicioj de Hispanio.

## Folklora muziko 
La folklora muziko estas tiel varia kaj riĉa kiel la regionoj. Tamen, ekzistis aro da ritmoj kaj dancoj etenditaj en la tuta duoninsulo kiuj, kun la paso de la tempo, aŭ en ĉiu regiono fariĝis apartaj aŭ kelkaj malaperis kaj nur restis kiel aldonaĵoj de aliaj, kiel estas la kazo de la ĥoto, kiu estas konsiderata kiel devenanta de Aragono, sed ĝi estas danco interpretata en preskaŭ la tuta duoninsulo. Ĝenerale, la etenditaj kulturaĵoj kiel folklora muziko aŭ je tradicia transdonado de generacio al generacio originiĝas en la periodo inter 1800 kaj 1950. Malfacilas trovi la barokajn kaj renesancajn originojn kiel estas la kazo de pluraj dancoj ligitaj al la religiaj ritoj.

Inter la plej gravaj menciindas la flamenko, koplo, kupleo, fandango, kanaria isa, ĥoto, munjeiro, paloteo, pasodoblo, pardiko, rebolado, sardano kaj verdialo.

La plej konata ĝenro el la folklora muziko hispana estas probable la flamenko, praktikita speciale de la ciganoj kaj ankaŭ de neciganoj ĉefe en Andaluzio. Ĝi estas konata de almenaŭ 1770, kaj superis diversajn epokojn de regreso kaj renaskiĝo. La stilo estis reproduktita de multaj de la plej famaj hispanaj muzikistoj, inkludante *cantaores* kiel Camarón de la Isla kaj gitaristoj kiel Paco de Lucía.
Spronkokoj

eta|300ra|
***Galloperdix***, *Kokoperdrikoj* (laŭ traduko de la latina scienca nomo) aŭ Spronkokoj estas tri specioj de birdoj de la familio de Fazanedoj.

## Specioj kaj distribuado 
Tiuj surteremaj birdoj estas limigita al la Hindia subkontinento, kun la:
* Ruĝeca spronkoko kaj la
* Bunta spronkoko en arbaroj kaj arbustaroj de Barato, kaj la
* Srilanka spronkoko en arbaroj de Srilanko.

## Karakteroj 
Ili kunhavas la uzadon de la komuna nomo de "spronkokoj" kun la afrikaj membroj de la genro *Pternistis*.

Kompreneble la tialo de tiu komuna nomo estas pro spronoj, ne nur ĉe maskloj, sed ankaŭ ĉe inoj.

## Referencoj 
Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Fazanedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Fenakistiskopo

[eta|dekstra|fenakistiskopdisko de [Eadweard Muybridge (1893).]]
eta|dekstra|Simulado de rotacia disko.
**Fenakistiskopo** (ankaŭ **fenakistoskopo**, **miraklorado** aŭ **vivorado**) estas invento el la jaro 1832, pri kiu sukcesis sendepende unu de la alia Joseph Antoine Ferdinand Plateau en Gento kaj Simon Kavaliro de Stampfer en Vieno kaj kiu estas antaŭaĵo de la nuntempaj kinprojekciiloj.

Estas praprocedo de kinematografio. Sur turnebla disko troviĝas desegnoj de movofazoj en cirkla aranĝo. Inter la desegnoj troviĝas fendoj. Oni ekturnas la diskon, la rigardanto rigardas ekde malantaŭe tra la fendoj sur la desegnojn videblajn en spegulo, kiuj moviĝas por li. La movimpreso ekestas per tio, ke la ŝanĝo inter fendo kaj disko prezentas al la okulo ĉiam novan bildon anstataŭ la malnova, kiun la cerbo interpretas kiel movo de la sama bildo.

Temas je tio pri la unua apliko de la *stroboskopa efekto* por movi bildojn; per fenakistiskopo oni ankaŭ movis la unuajn komputitajn bildojn. Dua aperanta grava efekto estas la *vidpersisto* de hela bildo kontraŭ la malhel-fazo inter la fendoj, per kio tiu preskaŭ ne estas konscie perceptata kaj ekestas flua transiro de unu bildo en alian. La percepton de movo je malsametaj bildoj rekte montrataj unu post la alia oni nomas *phi*-fenomeno.

Poste sukcese plibonigis la principon *William George Horner* per sia *zootropo* same kiel *Franz de Uchatius*, kiu kiel unua kombinis la fenakistiskopon en 1853 kun la magia lanterno al projekciilo. Ĉi tiun inventon pluevoluigis siaflanke *Charles Emile Reynaud* en 1877 per *praksinoskopo* per enigo de speguloj kaj lumigiloj. Pluajn plibonigojn faris Eadweard Muybridge en 1879 per *zoopraksiskopo* same kiel *Ottomar Anschütz* en 1884 per elektrotaĥiskopo, ĝis kiam finfine Thomas Alva Edison prezentis en 1892 la *kinetografon* kaj la *kinetoskopon*.

## Eksteraj ligiloj 
* Enskribaĵo en la leksikono pri filmterminoj
* Modelo de fenakistiskopo el *fischertechnik* 

Kategorio:Kinematiko
Kategorio:Filmaj teknikoj
Kategorio:Animacio
Gergely Kis

**KIS Gergely** (pr. kiŝ gergej), Backamadarasi estis hungara reformita altlerneja profesoro naskita en Backamadaras 1738 kaj mortinta en Székelyudvarhely la 25-an de aprilo 1787.
## Biografio
Gergely Kis studis post fino de kolegio de Marosvásárhely en Bazelo. Li revenis en 1768 kaj li estis instruisto en la kolegio de Székelyudvarhely, poste ĝia direktoro. En 1783 li estis ano de tiu senditaro, kiu petis plibonigon al ekleziaj ofendaĵoj de imperiestro Jozefo la 2-a travojaĝinta tra Parajd. Pri tiu li raportis en Erdélyi Prédikátori Tár (1833). Li eldonis en apartaj kajeroj kelkajn el liaj paroladoj.
## Fonto
Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj profesoroj
Irén Kiss

**KISS Irén** (pr. kiŝ ire:n) estis hungara aktorino naskita en Ugra la 11-an de marto 1869 kaj mortinta en Budapeŝto la 24-an de februaro 1942.

## Biografio 
Irén Kiss debutis en 1891 en Debreceno, en 1902 li dungis lin al Segedo Jenő Janovics, en 1905 li dungis sin al Vígszínház, en 1922 al Nacia Teatro de Budapeŝto.

## Roloj 
* Millerré (Schiller: Ármány és szerelem),
* Langó Szerafin (Csiky Gergely: A nagymama),
* Parasztasszony (Gogol: A revizor),
* Hollunderné (Molnár Ferenc: Liliom),
* Tóni mama (Kálmán Csathó: Az új rokon).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Jenő Kiss (remisto)

**KISS Jenő** (pr. kiŝ jenoe:), Nemeskéri Kiss estis hungara sportisto (remisto) naskita en Arado la 3-an de januaro 1920 kaj mortinta en Budapeŝto la 26-an de februaro 1982.
## Biografio
Jenő Kiss estis inter 1938 ĝis 1944 remisto de Pannonia Evezős Egylet, de 1946 ĝis 1949 de Hitelbank, de 1949 ĝis 1950 de  Munkás Testedző Egylet (MTE), de 1950 ĝis 1953 Vörös Meteor de Budapeŝto. En 1949 li estis ano de mondĉampionteamo (kvaropo) altlerneja, en 1951 ano de mondĉampionteamo (okopo) altlerneja. De 1942 ĝis 1952 li estis hungara ĉampiono 11 foje, de 1949 ĝis 1953 hungara selektitulo.
## Fonto
Magyar Életrajzi Lexikon
 
Kiss, J.
Isa (muziko)

La **isa** estas kanto folklora tipa de Kanarioj (Hispanio) esence gaja kaj amuziga. Ĝi kutime estas akompanata de danco karaktera kaj estas tradicia ties ludado por kamparfestoj, popularaj festoj kaj folkloraj festivaloj
  
## Deveno 
La isa devenas tiom ritme kiom melodie el komuna radiko kun la granda vario de ĥotoj duoninsulaj kiuj albordiĝis en la insulojn post ties konkero. Fakte en kelkaj lokoj de la arkipelago pluestas konataj kiel ĥotoj aŭ ĥotetoj.

Kategorio:Hispanaj kantoj
Kategorio:Hispanlingvaj kantoj
Kategorio:Kanarioj
Munjejro

La *Munjejro*, *muñeira* en hispana, kaj en galega *muiñeira*: "muelistino") estas danco popola kaj populara de la regionoj hispanaj de Galegio, de Leono kaj de Asturio kiu kantatas kaj dancatas akompane de la muziko de sakfluto, tamburo, tamburino, aŭ eĉ de la konkoj. Ne estas referencoj dokumentaj sendubaj antaŭaj al 16a jarcento. Aktuale estas ĉefe danco instrumenta kiu same kiel la sardano havas ritmon takteblan laŭ ses per ok (6/8).

Oni diras, ke la Munjejro devenas el tio ke ĝi estis dancata kaj ene kaj for de la muelejoj -en galega *muíños*- dum oni atendis la mueladon. Sed ankaŭ ŝajne rilatas al milita danco de keltoj, ĉar ankoraŭ oni uzas militkrion (*aturuŝo*) por kuraĝigi la dancantojn.

Kategorio:Hispanaj dancoj
Kategorio:Galegio
Kategorio:Popolaj dancoj
Srilanka spronkoko

eta|300ra

La **Srilanka spronkoko**, *Galloperdix bicalcarata*, estas membro de la familio de Fazanedoj kiu estas endemia de densaj pluvarbaroj de Srilanko.

Ĝi estas tre sekretema birdo, kaj spite ties grando estas malfacile videbla ĉar ĝi kaŝiĝas en densa subkreskaĵaro. Ofte la nura indiko de ties esto estas ties distinga kantalvoko, konsista je serioj de trisilabaj fajfoj. Kitulgala kaj Sinharaja estas lokoj kie eblas vidi tiun birdon.

Tiu spronkoko estas unu el tri specioj de birdo de la genro *Galloperdix*. Ĝi estas surgrunde nestumanta birdo; la ino demetas 2-5 ovojn en skrapaĵo.

La Srilanka spronkoko estas diketa, 37&nbsp;cm longa birdo. Ambaŭ seksoj havas brunajn suprajn partojn, flugilojn kaj voston. Estas ruĝa vizaĝa nuda haŭtaĵo kaj blankeca gorĝo. La kruroj estas ruĝaj. Temas pri specio kun seksa duformismo. Maskla plenkreskulo havas skvamecan blankanigrajn subajn partojn kaj kapon. Estas ankaŭ etenda blanka punkteco en la brunaj flugiloj kaj supra dorso. La kruroj havas du longajn spronojn, kiuj nomigas la specion. La ino havas brunajn subajn partojn kaj tutbrunajn dorson kaj flugilojn.

Kiel ĉe plej parto de la familio de Fazanedoj, la Srilanka spronkoko estas surterema specio. Ĝi skrapas aktive inter mortinta foliaro de arbargrundo serĉe de semoj, falitaj fruktoj kaj insektoj.

## En kulturo 
En Srilanko, tiu birdo estas konata kiel *Haban Kukula* en Sinhala lingvo. Tiu spronkoko aperas en poŝtmarko de Srilanko.

## Referencoj 
## Literaturo 
*  Malplej Zorgiga.
* *Birds of India* de Grimmett, Inskipp kaj Inskipp, ISBN 0-691-04910-6

## Eksteraj ligiloj 
* Srilankaj Birdoj 

Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Fazanedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
1981 Midaso

**1981 Midaso** estas tre malgranda apolona asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Charles T. Kowal elde la Observatorio de la Monto Palomar en kantono San-Diego (Kalifornio), Usono.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la mita reĝo Midaso, de la helena mitologio.

## Orbito 
Ĝi plej proksimiĝis al Tero la , kun 4,457 milionoj da km (0,029792 AU). Venonta proksima paso okazos la 20-an de septembro 2129; ĝi pasos je 7,251 milionoj da km (0,048467 AU) de nia planedo.

Krom terrenkonta, ĝi estas ankaŭ rigardita kiel marsrenkonta kaj venusrenkonta asteroido, kvankam ĝia forta orbita klinangulo tenas ĝin for de Marso kaj Venuso.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Apolonaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Venusrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Charles T. Kowal
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1973
Hindoĉina biodiverseco-riĉaĵejo

[eta|280px|Situo de la biodiverseco-riĉaĵejo (Andamanoj estas [Cirklo|enĉirkaŭcirkligataj).]]
La **hindoĉina biodiverseco-riĉaĵejo** aŭ **hindoĉina biodiverseco-varmpunkto** (angle : *Indo-Burma*) estas biodiverseco-riĉaĵejo signita de Naturprotekto Internacie (angle : *Conservation International*), kiu etendiĝas ekde orienta Hindujo kaj suda Ĉinujo tra Sudorienta Azio, ekskluzive de Malaja Duoninsulo. La riĉaĵejo de Naturprotekto Internacia ampleksas la tutan hindoĉinan ekoprovincon de la Monda Natur-Fonduso (WWF), sed ĝi ankaŭ inkluzivas la meghalajajn subtropikajn arbarojn, kiuj laŭ la WWF apartenas al la hinda ekoprovinco.

La riĉaĵejo ampleksas partojn de orienta Barato (inkluzive de Andamanoj), ekstrem-suda Ĉinujo, la plimulton de Birmo (sen la norda pinto ), la plimulton de Tajujo (sen la suda pinto), kaj la tutaĵon de Kamboĝo, Laoso, kaj Vjetnamujo.

La riĉaĵejo koncernas 33 tersupraĵajn ekoregionojn, kiuj inkludas tropikajn kaj subtropikajn humidajn foliarbarojn, tropikajn kaj subtropikajn sekajn foliarbarojn, tropikajn kaj subtropikajn koniferarbarojn, mezvarmajn foliajn kaj miksajn arbarojn, kaj mangrovojn.

## Bibliografio 
*  Wikramanayake, Eric; Eric Dinerstein; Colby J. Loucks; et al. 2002 : Terrestrial Ecoregions of the Indo-Pacific: a Conservation Assessment, *Island Press*, Vaŝintono.

## Vidu ankaŭ 
* Subregiono Granda Mekongo

## Eksteraj ligiloj 
*  Hindoĉina biodiverseco-riĉaĵejo (Naturprotekto Internacia) 

Kategorio:Biodiverseco-riĉaĵejoj
Kategorio:Orientalisaj ekoregionoj
Kategorio:Geografio de Azio
Eleanor Francis Helin

**Eleanor Francis Helin** (naskiĝis la 19-an de novembro 1932, mortis la 25-an de januaro 2009) estis usona astronomino, ĉefa estrino de la programo Near Earth Asteroid Tracking (NEAT) (*Terrenkonta Asteroida Enketo*) de la Jet Propulsion Laboratory (JPL).

Ŝi malkovris aŭ kunmalkovris 872 asteroidojn, inter kiuj:
* la du unuaj atonaj asteroidoj: 2062 Atono kaj 2100 Ra-Shalom ;
* la apolonaj asteroidoj 4660 Nereus, 4769 Kastaljo, 6489 Golevka kaj aliaj ;
* pluraj amoraj asteroidoj ;
* tri trojaj asteroidoj el kiu 3240 Laokoonto.

Ŝi malkovris aŭ kunmalkovris pluraj kometojn, el kiu la periodaj kometoj
111P/Helin-Roman-Crockett, 117P/Helin-Roman-Alu kaj 132P/Helin-Roman-Alu.
Ŝi remalkovris la objekton nun konata kiej ambaŭe la asteroido 4015 Wilson-Harrington,
kaj la kometo 107P/Wilson-Harrington. Kvankam Albert George Wilson kaj
Robert G. Harrington estis malkovrinte ĝin pluraj jardekoj antaŭ, iliaj observoj ne
permesis kalkuli ĝian orbiton, ĝis kiam Eleanor Francis Helin ĝin remalkovris.

La asteroido 3267 Glo estis nomita en ŝia honoro: "*Glo*" estis ŝia kromnomo.

Ŝi aktivis en planedoscienco kaj astronomio en la Jet Propulsion Laboratory kaj en
la Kalifornia Instituto de Teknologio dum tri jardekoj. Komence de la 1970-aj jaroj,
ŝi lanĉis la programon Planet-Crossing Asteroid Survey (PCAS)
(*Planedrenkonta Asteroida Enketo*) en la observatorio de la Monto Palomar. Tiu
programo kuntrenis la malkovron de miloj da ĉiutipaj asteroidoj, (iuj kun tre
klinitaj orbitoj kaj nekomunaj orbitaj ecoj), de 20 kometoj kaj ĉirkaŭ
30 elcentoj de la terrenkontaj asteroidoj malkovritaj en la mondo.

Ŝi organizis kaj kunordigis la International Near-Earth Asteroid Survey (INAS)
(*Internacia Terrenkonta Asteroida Enketo*) en la 1980-aj jaroj, instiginte la
tutmondan intereson kontraŭ la asteroidojn. En rekompenso, ŝi ricevis la *Medalon pro
Escepta Servo* de NASA.

Post esti gvidinte la fotografan programon de PCAS dum 25 jaroj, Eleanor F. Helin ellaboris
novan programon : Near Earth Asteroid Tracking (NEAT), kiu uzas lumkaptilojn
muntitajn sur grandkampa teleskopo. Ŝi estis la ĉefa responsulino de tiu programo,
por kiu ŝi ricevis en 1997 la ekscelencan premion de JPL kaj la Premion pri
Grupa Elfaro de NASA, je la nomo de la tuta teamo de NEAT.

Komencinta en 1995, tiu programo, sen personaro, malkovrigis pli ol 26000 objektojn
el kiu 31 terrenkontrajn objektojn kaj du longperiodajn kometojn, kaj la neordinaran
asteroidon 1996 PW, kiu havas plej discentran orbiton
nun konata (e=0,99012494, periodo 4110,5 jaroj, granda duonakso
256,601 AU).

## Vidu ankaŭ 
* 2285 Ron Helin
* :Kategorio:Malkovrita de Eleanor Francis Helin

## Eksteraj ligiloj
*  anonco de forpaso
*  Women in Science & Technology Month, 12-a de Junio 1998
*  Eleanor Helin kaj la Teleskopo de 18 coloj ; el la paĝaro  de la Observatorio Palomar

Kategorio:Usonaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Antonio Isasi-Isasmendi

**Antonio Isasi-Isasmendi** estis hispana kinreĝisoro, scenaristo kaj produktoro. Li naskiĝis la 22-an de marto de 1927 en Madrido, Hispanio, kaj mortis en aĝo de 90 jaroj la 28-an de septembro 2017 en Ibizo, insulo de la Balearoj.

Antonio Isasi-Isasmendi kreis sian propran produktoran entreprenon en aĝo de 22 - 23 jaroj kaj per tiu reĝisoris kaj produktoris filmojn kaj naciajn kaj internaciajn kiaj “Apartado de correos 1001” (1950), “La Mascara de Scaramouche”, kunproduktaĵo franci-hispana, “They come to robb Las Vegas” de Usono, Germanio, Italio, Francio kaj Hispanio, “The summer time killer”, de Hispanio, Italio, Francio. Poste li filmis “El Perro” (La hundo) pri samnoma romano de Alberto Vázquez-Figueroa kun Francio, Hispanio kaj Italio, internaciaj produktaĵoj distribuitaj tutmonde per Warner Bros, Columbia aŭ Embassy, inter aliaj grandaj kinentreprenoj.

Por li laboris aktoroj kiaj Lee J. Cobb, Elke Sommer, Karl Malden, Raf Vallone, Jack Palance, Olivia Hussey, Jason Miller, Lea Masari, Gerard Barray, Gary Loockwood, Horst Buchholz, Klaus Kinski, Fernando Rey, Francisco Rabal, Maribel Verdú aŭ Germán Cobos inter aliaj.

Li estis membro de multaj ĵurioj de kinfestivaloj kaj ankaŭ ricevis multajn premiojn.

Li estas ankaŭ verkisto.

Lia filino, la aktorino María Isasi, naskiĝinta en 1975, estas frukto de lia rilato kun la aktorino Marisa Paredes.

Kategorio:Hispanaj reĝisoroj
Kategorio:Hispanaj scenaristoj
Aĝdabija

**Aĝdabija** () estas urbo en Libio kun ĉ. 140.558 loĝantoj (2006). Inter la jaroj 2001 kaj 2007 ĝi estis ĉefurbo de samnoma distrikto, kaj ekde la jaro 2007 estas parto de la distrikto Al Vahat.

La urbo situas 18&nbsp;km fore de la Mediteraneo ĉe tradicia komerca vojo kaj havis dum la romia epoko la nomon de *Corniclanum*. Ĝin okupis en 643 la araboj, poste venis sub regadon de la fatimidoj, turkoj kaj italoj.
 
Dum la ribelo en Libio en 2011, la urbo estis forta bazo de la opozicio.

## Infrastrukturo 
Aĝdabija estas grava trafika punkto, tra ĝi kondukas la marborda aŭtovojo al nordo en Bengazi (154&nbsp;km), al oriento al Tobruk (410&nbsp;km) kaj al sudokcidento al la grava naftohaveno Brega (87&nbsp;km). Al sudo kondukas - en la landointernon - vojo al oazoj Aucĝilah kaj Jalu.

La historia haveno de Aĝdabija situis ĉe Golfo de Sirto, en la 22&nbsp;km distance situanta loko *Al Mahūr* (Al Mahawr, Cas Turca), kiun hodiaŭ oni uzas kiel banejan lokon. La hodiaŭ grava naftohaveno situas en la norde situanta loko *Az Zuwŭajtina* (az-Zuwaitina, Suitina, arabe: ميناء الزويتينة النفطي ) kaj estas transmeta loko por la entrepreno *Zuweitina Oil Company* (fondita en 1986). Sude de la naftohaveno troviĝas la  *Flughaveno Zuŭajtina* kun du startaj- kaj alteriĝaj flugvojoj.

## Vidindaĵoj 
* *Kasr il Muhasa*, fatimida palaco en la urbocentro
* Moskeo *Imam Muhammad bin Sakhnun* kaj madraso el la 10-a jarcento
* Moskeo *Al Esra*
* Moskeo *Al Kuds*

## Eksteraj ligiloj 
* urba retejo (arabe)

Kategorio:Urboj de Libio
1982 Cline

'*1982 *Cline''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San-Diego, Kalifornio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan inventiston Edwin Lee Cline.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eleanor Francis Helin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1975
Magnitudo

**Magnitudo** (lat. *grandeco*) estas termino en:
* tertremoscienco, vidu la artikolon magnitudo (tertremo) kaj
* astronomio, vidu la artikolojn absoluta magnitudo kaj videbla magnitudo.
Magnitudo (tertremo)

La termino **magnitudo** en la faka lingvaĵo de tertremoscienco estas teknika mezuraĵo por la intenseco de tertremoj. Magnitudoj difiniĝas plejparte el la amplitudoj, pli malofte ankaŭ el aliaj parametroj de *seismogramoj*, grafikaj bildigoj de tertremaj ondoj. Surbaze de tiuj magnitudoj evoluiĝis pluraj tertremaj skaloj, ekzemple la konata skalo de Richter. Kontraŭe al tio tamen ankaŭ estas skaloj, kiuj priskribas la senmezurile per homoj percepteblajn sekvojn de tertremoj al pejzaĝoj, vojoj, konstruaĵoj kaj vivaĵoj (ekzemple la Skalo de Mercalli). 

## Historia evoluo 
La plej malnova magnitudo-skalo estas la konata skalo de Richter, kiun en la 1930-aj jaroj la sciencisto Charles Francis Richter evoluigis cele al skaligo de tertremoj en Kalifornio. Li ekkonsciis, ke ekzistas ligo inter la maksimuma amplitudo en seismogramo kaj la distanco de la mezurilo al la tertrema surcentro. La trovita logaritma ligo ebligis el la posta malintensiĝo de la amplitudo dedukti forton de la tertremo. Tamen tiu magnitudo-skalo temas pri tertremaj ondoj kiuj plejparte vojas tra la terkrusto. La skalo de Richter sekve nur taŭgas por uzo de maksimume 600 ĝis 10000 kilometroj distanco de la tertrema surcentro. Foje ĝi ankaŭ nomatas *loka tertrema magnitudo* (ML).

Por ankaŭ povi kompari pli distancajn tertremojn, la sciencisto *Beno Gutenberg* en 1945 enkondukis la tiel nomatan *surfacoondan magnitudon* (MS). Samjare li ankaŭ prezentis la *volumoondan magnitudon* (mB, "b" laŭ la angla nomo *body wave magnitude*). Diversaj cirkonstancoj, kiujn parte fiksis la diversaj kondutoj de tertremoj, parte ankaŭ la limigoj de teknikaj eblecoj, gvidis al la evoluigoj de pliaj magnitudo-skaloj, ekzemple la momant-magnituda skalo.

Kategorio:Geofiziko
Kategorio:Tertremoscienco
Koplo

**Koplo** povas esti:
* Duversa strofeto (laŭ PIV), sed ankaŭ
* Kvarversa strofeto nome koplo, kaj
* Hispana kelkversa priama kanzoneto, plejofte improvizata de kantisto (laŭ PIV), kaj konata ĉefe kiel andaluza koplo.
* Kuplo (laŭ PIV), t.e. ligo inter du oscilaj sistemoj, per kiu oni povas transigi elektran energion el unu sistemo en la alian.

Kategorio:Elektro
Kategorio:Kantotipoj
1984 Fedynskij

'*1984 *Fedynskij'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Sergej Ivanoviĉ Beljavskij elde la Simeiza observatorio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la sovetan astronomon kaj terfizikiston Vsevolod Vladimiroviĉ Fedinskij (cirile *Всеволод Владимирович Федынский'').

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Sergej Beljavskij
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1926
1985 Hopmann

'*1985 *Hopmann''''' estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la germana astronomon Josef Hopmann.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1929
Sardano

eta|261ra|dekstra|Grupoj dancante sardanojn en Barcelono.
La **Sardano** estas danco en grupo kaj en cirklo, kiu danceblas en Katalunio kaj Andoro. La partoprenantoj prenas sin el la manoj laŭ paroj, tio estas paroj de viro kun virino siadekstre, tio estas alterna modelo de viro-virino-viro-virino. Pri longeco (amplekso) de sardano, estas sardanoj de 7 kaj de 10 "tirades", kiu havas markatajn strukturojn de danceroj "curts" (kurtaj) kaj "llargs" (longaj).

Oni dancas tiun dancon je muziko ludata de *cobla* (ventobando de 12 instrumentoj ludataj de 11 muzikistoj, el kiuj 4 instrumentoj estas ĉu tipaj katalunaj ĉu tipaj katalunaj variantoj.

Ĉar oni dancas la sardanon kiel cirklo de dancantoj kiuj prenas sin per la levataj manoj, kelkaj sugestis ke temas pri tre antikva danco, ĉu devena de Antikva Grekio al iberoj, aŭ simile. Sed plej verŝajne estas ke devenas el Sardio kaj ke strukturiĝis nur fine de la 19a jarcento meze de la renaskiĝo de la kataluna kulturo, kies simbolo ĝi estas.

## Sardanoj plej popularaj 
* *La Santa Espina*
* *Llevantina*
* *Vora el niu*
* *Aplec de tardor*
* ''L'Empordà*
* *És la Moreneta*
* *Sóc un bon Català''

Kategorio:Kulturo de Katalunio
Kategorio:Kataluna muziko
Kategorio:Folkloro de Hispanio
Kategorio:Hispanaj dancoj
Hoensbroek

[eta|[Johano la Baptisto|Sankta Johano kirko el ĉ. 1137 en Hoensbroek]]
**Hoensbroek** (en Limburga lingvo: *Gebrook*) estas urbo en la municipo Heerlen en provinco Limburgo, Nederlando. La urbo havis la 1-an de januaro 2008 20.303 loĝantojn, sed ĉi tio nun ĝisdatiĝos. Najbare norde estas Brunssum. Hoensbroek havas ankaŭ kastelon: nome *Kasteel Hoensbroek* (Kastelo Hoensbroek).

Kategorio:Vilaĝoj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Limburgo (Nederlando)
Kategorio:Eksaj municipoj de Limburgo (Nederlando)
Paloteo

[eta|300px|La ceremonio de la "paloteo" antaŭ la fraŭlinoj ĉe la templeto de la *Plaza Mayor* de [Simanko.]]
Vekas intereson de la antropologio kaj la folkloro de Hispanio tiuj *dancoj de bastonoj* aŭ **paloteoj**. La ekzisto de tiu tipo de ceremonia danco distribuiĝas tra ampleksa gamo de landoj, eble ĉefe en Eŭropo. Oni parolas pri deveno de militistaj dancoj, kie bastonoj anstataŭis glavojn aŭ lancojn. Tamen lastatempe oni konsideras ke la deveno de la danco estas de agrikulturo, tio estas kiel ceremonio por postuli fruktodonecon al la tero, kaj tion konfirmas la fakto ke dum la dancoj oni frapas per la bastonoj la teron kiel ĉe la agrikulturaj taskoj.

Ĉe Portugalio, la paloteoj (*danças de pauliteiros*) konstituas ĉefan turisman allogaĵon kaj identigan temon de la zono de Miranda do Douro.

Ĉe Kastilio tradicie tiuj ceremoniaj dancoj estis ligataj al religiaj festoj sed lastatempe nur kiel folklora agado.

Komence de la 19a jarcento politiko eniras en la temoj de la kanto kaj tiele abundas vortumadoj kontraŭfrancaj sendube de la epoko de la Milito de Hispana Sendependo. Aliaj vortumadoj estas amuzigaj kaj eĉ "pikantaj".

Kategorio:Popoldancoj
Kategorio:Folkloro de Hispanio
Kategorio:Hispanaj dancoj