open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hänsel und Gretel

***Hänsel und Gretel*** estas malfruromantisma opero en tri aktoj, kiu ekestis en la fruaj 1890-aj jaroj. La muzikon komponis Engelbert Humperdinck, la libreton verkis lia fratino Adelheid Wette laŭ la fabelo *Hänsel und Gretel* [Joĉjo kaj Manjo] el la fabelkolekto *Kinder- und Hausmärchen* de la fratoj Grimm. La verkonomo de la aŭtoroj estas *Fabelludo en tri bildoj*, Humperdinck nomis sian verkon alude la operon Parsifal ("sceneja solena festivala verko") de Richard Wagner „infanĉambra solena festivala verko“.
[eta|La komponisto en la danco kun Hänsel, Gretel kaj la sorĉistino; siluetotondaĵo de [Otto Böhler]]

*Hänsel und Gretel* estis unuafoje prezentata la 23-an de decembro 1893 en Vajmaro ĉe la Kortega Teatrejo sub Richard Strauss kiel orkestrestro. La opero kun prezentodaŭro de proksimume du horoj apartenas nuntempe al la ofte ludata repertuaro de operejoj kaj estas aparte prezentata dum la adventoperiodo.

## Ekesto 
La fratino de Humperdinck, Adelheid Wette, planis la fabelludon kiel hejma teatroprezentado. Ŝi petis de sia frato nur la muzikigon de kelkaj versoj. Kiam tiuj ĉi spertis en la familia rondo treegan akceptadon, Wette kaj Humperdinck decidis, fari el tiuj kantoteatraĵon. Finfine Humperdinck entuziasmiĝis tiakvante, ke li komponis vesperplenigan operon. Jam la unua prezentado estis eksterordinara sukceso.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Agado de la opero
* Indikoj pri la verko 
* Aktualaj prezentadoj de la opero

Kategorio:Germanlingvaj operoj
Kategorio:Fabeloj de fratoj Grimm
Kategorio:Fikciaj infanoj
Leonarda-afero

La **Leonarda-afero** okazis en Francio ekde la 9-a de oktobro 2013 konsekvence de la elpelo de Leonarda Dibrani en Kosovon.

Leonarda Dibrani estis dekkvinjara knabino . Oni arestis ŝin dum lerneja tempo. La propono de la franca prezidento François Hollande, ke ŝi povu reveni en Francion sen sia familio, ne pacigis la situacion.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Politiko de Francio
9542 Eryan

'*9542 *Eryan'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Eileen V. Ryan'',
sciencistino de la Universitato de la Altaĵoj de Nov-Meksiko. Ŝi studis la fragmentiĝon de asteroidoj per studoj de alfrapo en laboratorio kaj per matematika modelo. Ŝi helpis lanĉi programon de observo por studi la asteroidojn de la Vesta familio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1983
9536 Statler

'*9536 *Statler'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Thomas S. Statler'', profesoron pri astronomio en la Universitato de Ohio, kiu faris notindajn esplorojn pri la strukturo kaj la dinamiko de la galaksioj. Freŝaj laboroj inkludas studon de  por determini la rotacion de sub-kilometraj .

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Desmodenoj

**Desmodenoj** ("Desmodontinae") estas subfamilio de vespertoj (kiropteroj, *Chiroptera*), la sola kies ĉefa manĝoresurso estas sango, dieta trajto nomata hematofagio. Ĝi havas tri vivantajn speciojn en tri apartaj genroj: la rondakapan desmodon (*Desmodus rotundus*), la blankaflugilan desmodon (*Diaemus youngi*), kaj la difilon (*Diphylla ecaudata*). Ĉiuj tri specioj estas indiĝenaj de Ameriko, kun teritorioj el Meksiko suden al Brazilo, Ĉilio, kaj Argentino.

Pro la simileco de la sangomanĝado de desmodenoj kaj legendaj vampiroj, en multaj lingvoj oni nomas ilin "vampiroj" aŭ "vampirvespertoj" (hispane *vampiros*, *murciélagos vampiro*). La *Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto* asignas la nomon "vampiro" al alia vesperto, al kiu oni erare atribuis la mordojn de la desmodenoj ĝis la 19-a jarcento.

Kategorio:Kiropteroj
9544 Scottbirney

'*9544 *Scottbirney'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *D. Scott Birney *, profesoro pri astronomio en *Wellesley College* (Masaĉuseco) de 1968 ĝis 1991, servante departementan karedron. Li verkis du lernolibrojn : *Modern Astronomy* (1969) kaj *Observational Astronomy'' (1991).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1984
Nacia Parko Pujehue

250px|eta|Akvofalo de la Nacia Parko Pujehue.
La **Nacia Parko Pujehue** aŭ en hispana *Parque nacional Puyehue* estas ĉe Andoj, en la regionoj Los Ríos kaj Los Lagos de Ĉilio aludita ankaŭ kiel 10a regiono. La parko enhavas 220,000 akreojn de naturaj varmaj fontoj, vulkanoj, kaj ĉiamverdaj arbaroj, post esti etendita en 1950 kaj 1981. La parko estas la plej vizitata nacia parko de Ĉilio kun  vizitantoj ĉiujare. La **Nacia Parko Pujehue** formas parton de la Biosfera rezervejo Bosques Templados Lluviosos de los Andes Australes. La Ĉilia Ŝoseo 215 pasas tra la parko, kiu konektas kun la argentina ŝoseo 231 tra la Montopasejo Cardenal Antonio Samoré.

## Notoj 
Kategorio:Naciaj parkoj de Ĉilio
9550 Victorblanco

'*9550 *Victorblanco''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la porto-rika astronomo Víctor Manuel Blanco (1918–2011), direktoro de la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo de 1967 ĝis 1981. Sub lia estrado, Cerro Tololo disvolviĝis en grava sud-duongloba observatorio, kun, inter alia, la konstruo de la teleskopo de 4 metroj en 1975.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
Giez

**Giez** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
200px|eta|dekstra|Preĝejo Sankta Johano Baptisto en Giez, Kantono Vaŭdo, Svislando
200px|eta|dekstra|Giez, Haute-Savoie, Francio
* **Giez VD** estas komunumo de la Distrikto Vaŭda Nordĵuraso de Kantono Vaŭdo en Svislando.
* **Giez (Haute-Savoie)** estas komunumo de la Departemento Haute-Savoie de la regiono Rodano-Alpoj en Francio.
9560 Anguita

'*9560 *Anguita'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la ĉilia astronomo kaj astrometriisto *Claudio Anguita Cáceres'' (1930–2000), kiu grave helpis dum la establado de la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo, kreante ligojn inter la Asocio de la Universitatoj por Esploroj en Astronomio (AURA) kaj la Universitato de Ĉilio. Li estis vicprezidanto de la Internacia Astronomia Unio dum 1994 - 2000.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987
Societo historia de Erfurto

La **Societo historia de Erfurto** (germane: *Verein für die Geschichte und Altertumskunde von Erfurt*) nombriĝas al la plej malnovaj historisocietoj de Turingio. Ĝia ĉefa tasko estas la priesplorado de la erfurta historio kaj ties konatigo publiken. Ĝia sidejo troviĝas en la  *Urba muzeo* de Erfurto.

## Historio kaj agadoj 
La societo fonditis en 1863. Ekde 1865 ĝi eldonas sian gazeton *Mitteilungen des Vereins für die Geschichte und Altertumskunde von Erfurt (MVGAE)*. Ĉiu tomo eltenas eseojn, artikolojn sciencajn, recenzojn, arkeologian jarraporton, bibliografion erfurtan, jarkronikon kaj societajn novaĵojn. Krome la societo eldonigis du aliajn seriajn libretojn. 

Renkontiĝe la societo aranĝis fakkongresojn, la t.n. Lundajn prelegojn, historiajn klaĉokunvenetojn kaj kunorganizas la t.n. *Sinagogajn vesperojn* en la Malnova sinagogo. 

La societo sukcese peras kontinuan informinterŝanĝadon inter historiistoj kaj nefakuloj. Ĝi unuarange partoprenas la kulturan vivon de la urbo kaj engaĝiĝis sur la kampoj de historio, memorig- kaj admonkulturo kaj monumentprotektado. 

## Literaturo 
Steffen Raßloff: "Ad maiorem Erfordiae gloriam". 150 Jahre Verein für die Geschichte und Altertumskunde von Erfurt 1863–1945 und 1990–2013. En: Mitteilungen des Vereins für die Geschichte und Altertumskunde von Erfurt 74 (2013). p. 7-46.

Antje Bauer / Sabine Hahnel: 45 Jahre Vereinsgeschichte ohne Verein. Stadtgeschichtsforschung und sozialistische Kulturpolitik 1945–1990. En: Mitteilungen des Vereins für die Geschichte und Altertumskunde von Erfurt 74 (2013). p. 47-66.

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la societo. 

Kategorio:Organizaĵoj en Erfurto
Kategorio:Historio de Erfurto
Erfurto
Kategorio:Aperis en 1863
Habitata fragmentado

**Habitata fragmentado**, kiel ties nomo sugestas, priskribas la aperon de diskontinuecon (fragmentado) en organismo preferanta medion (habitato), kaŭzante populacifragmentadon. Habitata fragmentado povas esti kaŭzita de geologiaj procezoj kiuj malrapide ŝanĝas la staton de la fizika medio (supozeble kiel unu el ĉefaj kaŭzoj de speciigo), aŭ pro homa agado kia terkonvertado, kio povas ŝanĝi la medion multe pli rapide kaj kaŭzas formorton de multaj specioj.

## Vidu ankaŭ 
* Disa distribuado

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* GLOBIO, programo por mapigi pasintajn, nunajn kaj futurajn efikojn de homa agado sur natura medio, specife pli kaj pli grandaj naturaj areoj kaj ties fragmentado
* Monash Virtual Laboratory  – ĉe Monash University's Virtual Laboratory.
* malfragmentigo ĉe Belgio (Flandrio) – Connecting nature, connecting people. Alirita: Jan 22, 2009
* Naturaj pasejoj – malfragmentigo ĉe Nederlando – How to evaluate their effectiveness? Alirita: Jan 22, 2009

Kategorio:Ekologio
Kategorio:Habitatoj
Terrouin

La rivero **Terrouin** estas 30 km longa maldekstra alfluanto de la rivero Mozelo en la departemento Meurthe-et-Moselle en la franca regiono Loreno. Ĝia akvokolekta baseno havas surfacon de 170,5 km². La **Terrouin** havas sian fonton ĉe Laneuveville-derrière-Foug. Ĝi enfluas la Mozelon norde de Nancy en Villey-Saint-Étienne.

## Referencoj 
Kategorio:Alfluantoj de Mozelo
Kategorio:Riveroj en Grand Est
Kategorio:Meurthe-et-Moselle
Giez VD

**Giez** estas komunumo en la distrikto Vaŭda Nordĵuraso en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 400 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Giez situas ĉe la suda piedo de la Ĵurasa Montaro proksimume 2 kilometrojn norde de la sudokcicdenta fino de Lago de Neŭŝatelo kaj proksimume 4 kilometrojn norde de la distriktĉefurbo Yverdon-les-Bains. La nordan komunuman limon formas la rivero Arnon. La komunumo konsistas el la vilaĝo Giez kaj la setlejo Petit Montborget kaj diversaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 4,77 km², de kiuj 34,2% estas kovritaj de arbaro, 59,3% servas por agrikulturo kaj 5,7% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Giez limas en nordo al Fontaines-sur-Grandson, en nordnordoriento al Fiez, en oriento al Grandson, en sudo al Valeyres-sur-Montagny, en okcidento al Orges, en nordokcidento al Vugelles-La Mothe, kaj en nordnordokcidento al Novalles.

## Trafiko 
Giez situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra la komunumo kondukas konekta vojo de Grandson al Orges. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A5, kiu pasas rekte sude de la komunumo, estas Yverdon-Okcidento, kiu situas du kilometrojn sude de la komunumo sur la teritorio de Montagny-près-Yverdon.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Giez datiĝas el la jaro 1011 kiel *Gies*. Sur la komunuma teritorio estis trovitaj restaĵoj de granda vilao el la romia epoko kaj burgonjaj tombejoj. La bienoj de Giez dum mezepoko apartenis al la monaĥejoj Romainmôtier kaj Hautcrêt, kaj ekde la 12-a jarcento al la nobela familio de Giez kaj ekde la 15-a jarcento al la familio de Pierre. Antaŭ la Batalo de Grandson la burgonja duko Karolo la Brava havis sian bivakon en Giez. Sub la berna regado ekde la Batalo de Grandson de 1476 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Giez apartenis al la Senjorujo Montagny en la Voktejo Grandson. Post la Helveta Revolucio ĝi estis atribuita al la Distrikto Grandson, kiu kun efiko de la 1-a de januaro 2008 surbaze de la administra reformo de 2006 estis integrita al la nova Distrikto Vaŭda Nordĵuraso.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Giez

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Giez

## Bildoj 

Dosiero:KGS-Nr 6077 ter.JPG|Preĝejo Sankta Johano Bapatisto en Giez
Esche (rivero)

La rivero **Esche** (germane: Esch) estas 46 km longa maldekstra alfluanto de la rivero Mozelo en la departemento Meuse en la franca regiono Loreno. Ĝia akvokolekta baseno havas surfacon de 239 km². La **Esche** havas sian fonton en la lagodistrikto apud *Jouy-sous-les-Côtes* ĉe Geville. Ĝi enfluas la Mozelon ĉe la limo inter Blénod-lès-Pont-à-Mousson kaj Pont-à-Mousson .

## Referencoj 
Kategorio:Alfluantoj de Mozelo
Kategorio:Riveroj en Francio
Kategorio:Meuse
9563 Kitty

'*9563 *Kitty'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Katherine ("Kitty") F. Putnam*, de 1975 ĝis 1984 prezidentino de la *Springfield Television* de Springfield (Masaĉuseco). Ŝi ankaŭ estis la unua virino elektita al la estraro de la *National Association of Broadcasters''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987
9532 Abramenko

**9532 Abramenko** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la ukraina astronomino Ljudmila Georgijevna Karaĉkina elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en tiama Sovetunio (de 1992, en Aŭtonoma Respubliko Krimeo).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Aleksandr Nikolaevich Abramenko*, ĉef-inĝeniero ĉe la Krimea Astrofizika Observatorio. Li kreis specialan televidan sistemon uzita por observi astronomiajn objektojn ekde 1963. Tiu-ĉi produktis senkomparajn datumojn pri novaoj, supernovaoj, kataklismaj variantaj steloj, asteroidoj kaj kometoj. Abramenko estas unu el la aŭtoroj de monografio pri astronomio per televido (1974, 1984).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Georgijevna Karaĉkina
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Rupt de Mad

La rivero **Rupt de Mad** estas 55&nbsp;km longa maldekstra alfluanto de la rivero Mozelo en la departemento, Meuse, Meurthe-et-Moselle kaj Moselle en la franca regiono Loreno.

maldekstre|eta|La Lago Madine
Ĝia akvokolekta baseno havas surfacon de 384,8&nbsp;km². La rivero havas sian fonton en la komunumo Geville oriente de Commercy. Ĝi enfluas la Mozelon ĉe Arnaville .

## Referencoj 
Kategorio:Alfluantoj de Mozelo
Kategorio:Riveroj en Grand Est
Orne (Mozelo)

La rivero **Orne** estas 86 km longa maldekstra alfluanto de la rivero Mozelo en la departemento Meuse en la franca regiono Loreno. 

maldekstre|eta|
Ĝia akvokolekta baseno havas surfacon de 1268,2 km². La rivero havas sian fonton en la komunumo Ornes. Ĝi enfluas la Mozelon ĉe Richemont.

En komparo al la pli vasta kaj pli longa rivero Orne en nordokcidenta Francio, la mozelan alfluanton *Orne* fakte bonas nomi "rivereto".

Kategorio:Alfluantoj de Mozelo
Kategorio:Riveroj en Grand Est
9539 Prishvin

**9539 Prishvin** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la
 de la sovetia astronomino Ljudmila Georgijevna Karaĉkina elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (Sovetunio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la rusa verkisto Miĥail Priŝvin (1873–1954), fama pro siaj profundaj filozofiaj priskriboj de la rusa naturo. Liaj kortuŝaj rakontoj pri bestoj estas fervorigaj, ĉefe por le infanoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Georgijevna Karaĉkina
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
Boler

La **Boler** estas 22,5 km longa maldekstra alfluanto de la rivero Mozelo en la departemento Meuse en la franca regiono Loreno. La rojo nomiĝas en sia supra fluejo *Litschemter Bach* kaj havas plurajn fontojn oriente de Zoufftgen . Ĝia akvokolekta baseno havas surfacon de 100 km². La rivero enfluas la Mozelon ĉe Gavisse.

## Referencoj 
Kategorio:Alfluantoj de Mozelo
Kategorio:Riveroj en Grand Est
Kategorio:Meuse
Fensch

La rojo **Fensch** aŭ **Fentsch** estas 15&nbsp;km longa maldekstra alfluanto de la rivero Mozelo en la departemento Moselle en la franca regiono Loreno. Ĝia akvokolekta baseno havas surfacon de 82,8&nbsp;km². La rivero havas sian fonton ĉe Fontoy kaj enfluas la Mozelon ĉe Thionville.

## Referencoj 
Kategorio:Alfluantoj de Mozelo
Kategorio:Riveroj en Francio
Kategorio:Moselle
Listo de Tinamoformaj laŭ populacio

Tiu estas **listo de Tinamoformaj specioj laŭ tutmonda populacio**. La nombroj estas ĉirkaŭkalkuloj, sed ili estas faritaj de fakuloj en siaj kampoj. Por pli da informo pri kiel tiuj ĉirkaŭkalkuloj estis faritaj, rigardu vikipediajn artikolojn pri Populacibiologio kaj Populaciekologio.

Tiu listo ne estas kompleta, ĉar ne ĉiuj Tinamoformaj povis esti ĉirkaŭkalkulitaj.

## Specioj laŭ tutmonda populacio 
## Vidu ankaŭ 
* Listoj de birdoj laŭ populacio

## Referencoj 
Kategorio:Tinamedoj
Kategorio:Tinamoj
Kategorio:Tinamoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Elfarbaro

[eta|250px|dekstra|Elfarbaro ĉe [Ŝtata Parko Salt Point, Norda Kalifornio.]]
**Elfarbaro** estas petolnomo havigita de kelkaj similaj ekosistemo de nanigitaj plantoj, ekzemple en marbordaj moderklimataj kaj montararbaraj tropikaj regionoj de Kalifornio, Usono, kiuj estas hejmo de komunumoj de nanigitaj kaj etaj plantoj, insektoj, kaj roduloj, kiaj la Kalifornia kangururato.

## Kalifornio 
## Karibio 
Kategorio:Botaniko
Kategorio:Ekologio
9541 Magri

'*9541 *Magri'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Christopher Magri'', sciencisto de la Universitato de Majno ĉe Farmington. Iama galaksia radioastronomo, li uzis analizojn de radarajn eĥojn sur ĉefzonaj asteroidoj por montri, ke estas nenia radara pruvo de diferencon inter la surfacaj densecoj de la objektoj de spektraj klasoj "S" kaj "C".

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1983
Grandevent

**Grandevent** estas komunumo en la distrikto Vaŭda Nordĵuraso en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 223 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Grandevent situas sur la suda flanko de la montoĉeno Chasseron en la Ĵurasa Montaro, proksimume 7 kilometrojn nordokcidente de la distriktĉefurbo Yverdon-les-Bains. La komunumo konsistas el la vilaĝo Grandevent, la setlejo Vers-chez-Grison kaj la alpopaŝtejo Le Grand-Brelingard, kaj kelkaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,45 km², de kiuj 42,0% estas kovritaj de arbaro, 54,8% servas por agrikulturo kaj 3,2% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Grandevent limas en nordoriento, oriento kaj sudoriento al Fontaines-sur-Grandson, en sudokcidento al Novalles, kaj en nordokcidento al Bullet.

## Trafiko 
Grandevent situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La vilaĝo Grandevent atingeblas pere de kurboriĉa vojo de Fontaines-sur-Grandson. Malgranda vojo kondukas de la vilaĝo al Villars-Burquin kaj sur la altaĵo de Ĵuraso ekzistas konekta vojo de Mauborget tra la komunuma teritorio al Bullet. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A5 situas proksimume 5 kilometrojn sude de la komunumo apud Yverdon-les-Bains. Pere de poŝtaŭtolinio de Yverdon-les-Baines al Novalles la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Grandevent datiĝas nur el la 16-a jarcento kiel *Grandevens*. Ĝis 1730 Grandevent apartenis al la Majorejo Fiez, tiam post ties divido Grandevent fariĝis memstara komunumo. Post la Helveta Revolucio ĝi estis atribuita al la Distrikto Grandson, kiu kun efiko de la 1-a de januaro 2008 surbaze de la administra reformo de 2006 estis integrita al la nova Distrikto Vaŭda Nordĵuraso.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Grandevent
9540 Mikhalkov

**9540 Mikhalkov** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la ukraina astronomino Ljudmila Georgijevna Karaĉkina elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en tiama Sovetunio (de 1992 en Aŭtonoma Respubliko Krimeo).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la rusa sovetunia verkisto kaj poeto Sergej Vladimiroviĉ Miĥalkov (cirile : *Сергей Владимирович Михалков*, (1913–2007) kies fabloj estas ŝatata de la infanoj. Li verkis la parolojn de la Nacia Himno de Sovetunio kazj tiujn de la Nacia Himno de la Rusia Federacio. Li ricevis la Ordenon de Lenin en 1939, la Stalin-premion en 1941, 1942 kaj 1950, la Ordenon de la Amikeco inter la Popoloj en 1993, Heroo de Socialisma Laboro en 1973.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Georgijevna Karaĉkina
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
(9538) 1982 UM2

**(9538) 1982 UM2** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice, tiam en Ĉeĥoslovakio (nun en Ĉeĥa Respubliko).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Antonín Mrkos
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
Cinodonto

La **cinodonto**  (*Cynodon*; greke : hundodento) estas genro de naŭ specioj de poacoj, indiĝenaj en la varme moderaj al tropikaj regionoj de la Malnova Mondo. La genro kiel tutaĵo same kiel ties specioj estas anglalingve komune konataj kiel *Bermuda Grass* (Bermudo-greso) aŭ  ''Dog's Tooth Grass* (hundodento-greso).

Nuntempe la genro estas tutmonde disvastigata.

## Specioj
**Cynodon aethiopicus*
**Cynodon barberi*
**Cynodon dactylon*
**Cynodon incompletus*
**Cynodon nlemfuensis*
**Cynodon parviglumis*
**Cynodon plectostachyus*
**Cynodon radiatus*
**Cynodon transvaalensis*

## Kultivado kaj uzado
Iuj specioj, plej kutime  *C. dactylon*, estas kreskigataj kiel herbotapiŝo-gresoj en varme moderaj regionoj, kiaj la "Sunzona areo" de Usono kie ili estas aprezataj pro la sekec-rezistemo kompare kun tiu de la plej multaj aliaj gazonogresoj. La propagado fariĝas helpe de rizomoj, stolonoj, aŭ semoj. Kelkfoje ĝi estas konsiderata kiel  trudherbo; ĝi disvastiĝas tra herbotapiŝoj kaj florbedoj, kie estas malfacile malaperigi ĝin helpe de herbicidoj sen damaĝi aliajn poacojn aŭ plantojn.  Estas malfacile elradikigi ĝin ĉar la rizomoj kaj stolonoj derompas kaj poste rekreskas.
Ĝi ankaŭ estas komune uzata por la surfaco de verdejoj en golfejoj, same kiel por futbalejoj  kaj basbalejoj.

Freŝdataj novaĵoraportoj pretendas ke cinodontohibrido nomita *Tifton 85* subite ekproduktis cianidon kaj mortigis brutaron en Teksaso .

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
* Cynodon on USDA/Natural Resource Conservation Service
* Cinodonto (Watson L. & Dallwitz M.J. : The grass genera of the world.)
* Cinodonto (*Floravascular'')

Kategorio:Chloridoideae
Kategorio:Ornamaj plantoj
Kategorio:Afrotropisa flaŭro
Kategorio:Orientalisa flaŭro
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Gander (Mozelo)

eta|La rojo Gander en Munneref

La **Gander** estas 12,35 km longa maldekstra alfluanto de la rivero Mozelo ĉe la limo inter Francio kaj Luksemburgio. Ĝi ankaŭ havas la nomon *Altbach* aŭ kuksemburge *Aalbach* aŭ *Altbaach*. Ĝia akvokolekta baseno havas surfacon de 75,2 km². La rivero enfluas la Mozelon sude de Bad Mondorf ĉe Haute-Kontz.

Kategorio:Alfluantoj de Mozelo
Kategorio:Riveroj en Luksemburgio
Kategorio:Riveroj en Francio
Century Dictionary

dekstra|eta|200px|Unua alfabeta paĝo de *The Century Dictionary and Cyclopedia*
***The Century Dictionary and Cyclopedia*** estis unu el la plej grandaj enciklopediaj vortaroj de angla lingvo. La unua eldono estis publikigita el 1889 al 1891 de The Century Company de Novjorko, en ses-, ok-, aŭ dek-volumenaj versioj (origine en 24 kajeroj) en 7,046 paĝoj kun ĉirkaŭ 10,000 ilustraĵoj. Ĝi estis eldonita de fakulo pri sanskrito kaj lingvistikisto William Dwight Whitney, kun helpo de Benjamin Eli Smith. Ĝi estis granda etendo de la pli malgranda *Imperial Dictionary of the English Language*, kiu siavice estis bazita sur la eldono de 1841 de la *American Dictionary* de Noah Webster.

## Fontoj 
* Adams, James Truslow . *Dictionary of American History*. New York: Scribner, 1940.
* Bailey, Richard , et al. "Forum: Centennial Celebration of *The Century Dictionary*". *Dictionaries: Journal of the Dictionary Society of North America* 17 (1996): 1–125.

## Eksteraj ligiloj 
* Kompleta *Century Dictionary* estas en bilda formato Ĝi estas disponebla ankaŭ ĉe kompleta formo ĉe Wordnik. Elŝutebla versio por Babylon kliento estas tie.
* The Century Dictionary , kaj Suplemento reta

Kategorio:Anglalingvaj vortaroj
Bibirevo (stacio de Moskva metroo)

**Bibirevo** () estas stacio de la Metroo de Moskvo sur Serpuĥovsko-Timirjazevskaja linio, ĝi situas inter la stacioj '** kaj **' norde de Moskvo.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de stacioj de Moskva metroo

## Eksteraj ligiloj 
*   ()

Kategorio:Stacioj de Moskva metroo
Kategorio:Serpuĥovsko-Timirjazevskaja linio (Moskvo)
Kategorio:Distrikto Bibirevo (Moskvo)
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1992
Kategorio:1992 en Moskvo
Merriam-Webster

**Merriam-Webster, Inc.**, kiu estis origine **G & C Merriam Company** de Springfield (Masaĉuseco), estas usona entrepreno kiu publikigas referencajn librojn, ĉefe vortarojn kiuj estas posteuloj de la *An American Dictionary of the English Language* de Noah Webster (1828).

Merriam-Webster, Inc. estis filio de Encyclopædia Britannica, Inc. ekde 1964.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Merriam-Webster rete
* G. & C. Merriam Company Collection, Amherst College Archives and Special Collections 

Kategorio:Anglalingvaj vortaroj
Timirjazevskaja (stacio de Moskva metroo)

**Timirjazevskaja** (, "de Timirjazev (familinomo)") estas stacio de la Metroo de Moskvo sur Serpuĥovsko-Timirjazevskaja linio, ĝi situas inter la stacioj '** kaj **' norde de Moskvo.

## Interkonektoj 
De tie ekzistas transirejo al:
* →  (stacio ''*)
* →   (stacio *Timirjazevskaja'')

## Eksteraj ligiloj 
*   ()

Kategorio:Stacioj de Moskva metroo
Kategorio:Serpuĥovsko-Timirjazevskaja linio (Moskvo)
Kategorio:Distrikto Timirjazevskij (Moskvo)
Kategorio:Distrikto Butirskij (Moskvo)
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1991
Kategorio:1991 en Moskvo
9543 Nitra

'*9543 *Nitra'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la slovaka astronomo Milan Antal elde la Stacio de Piszkéstető de la Konkoly Observatorio sur la monto Mátra, proksime de Mátraszentimre en Hungario.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la slovaka urbo Nitra. Tie estis la sidejo de princo Pribina kaj centro de la Nitra princlando frua en la 9-a jarcento. La historio de Nitra estas ligita kun la unua kristana kirko en la teritorio de Slovakio, kaj kun la enkonduko de la malnova slava alfabeto "*hlaholika''" (glagolica).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Milan Antal
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1983
Tamás Pócs

**Tamás PÓCs** [tamAŝ pOĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pócs Tamás** estis hungara botanikisto, ekologo, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (2001).

Tamás Pócs http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19386 naskiĝis la  1933 en Budapeŝto.

## Biografio 
Tamás Pócs frekventis universitaton en sia naskiĝurbo inter 1951-1956. Li laboris en muzeo inter 1956-1962, poste li ekinstruis en ĉeflernejo en Eger. Baldaŭe li instruis en Tanzanio. En 1977 li doktoriĝis, en la sekva jaro li posteniĝis en botanika instituto en Vácrátót. En 1983 li estis nomita titulara profesoro en Universitato de Budapeŝto. En 1991 li revenis al Eger por esti katedrestro. En 1996 li pensiuliĝis (tamen li pluinstruas), krome en la sama jaro li profesoriĝis. Li okupiĝas plej ofte pri briofitoj kaj pri tropikaj kreskaĵoj en Afriko. Li dufoje edziĝis, resume li havas 4 filojn. Li Li ricevis premiojn inter 1980-2010.

## Verkaro (elekto) 
* *Vegetationsstudien im Őrség (Ungarisches Postalpenvorland)Vegetációtanulmányok az Őrségben* (1958)
* *Komplex vegetációtanulmányok Kelet-Afrikában (Tanzánia, Uluguru hegység)* (1977)
* *Tropical Forest Bryophytes* (1982)
* *Epiphyllous Liverwort Diversity at Worldwide Level and its Threat and Conservation* (1996)
* *Life in the Dark Dune Spots of Mars: a Testable Hypothesis* (2007)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj botanikistoj
Kategorio:Hungaraj ekologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Pál Plósz

**Pál PLÓSz** [plOs], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Plósz Pál** estis hungara kuracisto, biokemiisto, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1880). Liaj fratoj estis Béla Plósz kaj Sándor Plósz.

Pál Plósz http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=plosz&nev5=Pl%F3sz+P%E1l naskiĝis la  1844 en Pest (urbo). Li mortis la  1902 en Budapeŝto.

## Biografio 
Pál Plósz frekventis universitatojn en Vieno kaj sia naskiĝurbo. En 1867 li ricevis diplomon. Post 2 jaroj li komencis labori en hospitalo en Pest, krome li estis ankaŭ eksterlande. En 1871 li ekinstruis en Pest kiel privata profesoro, en la sekva jaro jam en Universitato Kolozsvár. En 1874 li revenis al Budapeŝto, kie li atingis pli altajn rangojn en la universitato. Li okupiĝis precipe pri proteinoj, sed ankaŭ pri vinkulturo.

## Verkaro (elekto) 
* *Zur Frage der Gerinnung des Blutes* (1874)
* *A peptonok vegyi szerkezete* (1877)
* *A borászat könyve, tekintettel hazánk bortermelésére* (1885)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero P kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero P kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj biokemiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Elektoepiskoplando Majenco

eta|maldekstra|120px|Blazono de la Elektoepiskopujo kun la "majenca rado"
La **Elektoepiskopujo Majenco** aŭ **Elektoprinclando Majenco**,  aŭ ***Erzstift und Kurfürstentum Mainz***, estis unu el la plej gravaj princlandoj de la Sankta Romia Imperio de germana nacieco. La ĉefepiskopo de Majenco apartenis, kune kun tiuj de Treviro kaj Kolonjo al la tri ekleziaj princelektistoj. Kune kun la kvar neekleziaj princelektistoj, la palastgrafo ĉe Rejno, la margrafo de Brandenburgio, la duko de Saksio kaj la reĝo de Bohemio ili rajtis elekti la germanajn reĝojn.

## Elektoprinclando kompare kun episkopujo 
La ĉefepiskopo de Majenco havis du rolojn: ŝtatan kaj eklezian. En la ŝtata rolo li estis princo-elektisto kaj reganto (ŝtatestro) de la elektoprinclando. En la eklezia rolo li estis la ĉefepiskopo de sia ĉefepiskopujo (ĉefdiocezo, arĥidiocezo). Tiu episkopujo havis alian teritorion ol la princlando mem.

La *ĉefepiskopujo* estis unu konektita teritorio kun la urbo Majenco kiel centro. Kontraste al tio, la *elektoprinclando Majenco* estis aro da pluraj, disaj teritorioj, interŝutitaj inter aliaj landetoj de la Sankta Romia Imperio. Inter la plej gravaj partoj de la elektoprinclando estis:
* la "Malsupra princĉefepiskopujo" (): la urbo Majenco kaj ĉirkaŭa regiono
* la "Supra princĉefepiskopujo" (): la urbo Aschaffenburg kaj ĉirkaŭa regiono ĉe la supro de la rivero Main 
* pli nord-oriente la urbo Erfurt kaj ĉirkaŭo
* pli nord-nord-oriente la regiono "Eichsfeld" (proksimume hodiaŭ distrikto Eichsfeld)

La du orientaj eksklavoj Erfurto kaj Eichsfeld estis post Reformacio kaj Kontraŭreformacio katolikaj fortocentroj ĉirkaŭitaj de plejparte protestantaj landoj. Ĝis en la tempo de GDR kaj hodiaŭ ilia katolika prego havas gravan influon.



Elektoepiskopujo
Kategorio:Teritorioj de la Sankta Romia Imperio
Kategorio:Princepiskoplandoj
Kategorio:Elektoprinclandoj
Kategorio:Elektoepiskoplandoj
Kategorio:Historiaj germanaj teritorioj
Kategorio:Historio de Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Historio de Hesio
Kategorio:Historio de Bavario
Kategorio:Historio de Turingio
Bonifác Ferenc Platz

**Bonifác Ferenc PLATZ** [plac], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Platz Bonifác Ferenc** estis hungara monaĥo, instruisto, biologo, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1908), membro de Societo Dugonics.

Bonifác Ferenc Platz http://terebess.hu/keletkultinfo/lexikon/platz.html naskiĝis la  1848 en Székesfehérvár. Li mortis la  1919 en Székesfehérvár.

## Biografio 
Ferenc Platz aliĝis al cistercianoj en 1864 kaj samtempe li ekuzis ankaŭ la nomon *Bonifác*. Li lernis teologion en universitato en Pest (urbo), poste li pastriĝis. Li eklaboris en Zirc 3 jarojn, kie li ankaŭ plulernis ricevinta diplomon. Samloke li instruis ĝis 1879, poste li estis nomita lernejestro en gimnazio de Baja. Inter 1885-1889 li estis abateja sekretario en Zirc. Baldaŭe li establis porpastran lernejon en Budapeŝto. En 1907 li pensiuliĝis.

Li ofte vizitis por studadi eksterlandajn monaĥejojn, krome li esploris kvinfoje en la 1900-aj jaroj en Egipto. Li akre kritikis la darvinismon.

## Verkaro (elekto) 
* *Die Völker der Erde* (1889 – 1893)
* *Ó-Egyptom irodalma* (Literaturo de pra-Egipto), (1898)
* *Utazás a természetben* (Vojaĝo en la naturo), (1900)
* *Az ember származása a legújabb kutatások nyomán* (Deveno de la homo laŭ la plej novaj esploroj), (1914)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero P kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj biologoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj cistercianaj monaĥoj
(9546) 1984 SD6

**(9546) 1984 SD6** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1984
Emanatismo (filozofio)

Precipa fonto: http://it.wikipedia.org/wiki/Emanatismo

**Emanatismo** aŭ **emanacionismo** aŭ **emanado** (el la latina lingvo *e-manare*, "aleksteren elflui" kaj do, pro plivastigo de la koncepto, "fonti el"), estas Filozofia doktrino kiu asertas la originon de ĉio, aĵoj kaj vivantaĵoj, el unika origina principo el kiu elradias kaj je kiu ĉiuj partoprenas. Tiu transcenda principo oponas kaj al kreismo el nenio (en kiu la universo estas kreita de diaĵo tute malsama kaj distingita el sia kreaĵo) kaj al materialismo (kiu rifuzas ĉiun formon de Transcendentulo ĉe origino de la realo). Tiu filozofia solvo pri la origino de la mondo tuŝas samtempe kosmogonion kosmologion kaj religion.

Deveninta el oriento, emanatismo ricevis sian sistemadon en novplatonismo (de Plotino kaj Proklo aparte), laŭ kiu ĉiuj estaĵoj procedas, per necesa emanado, el la Unu:
”Kion ni devas pensi pri Li, se Li restus senmova? Elradiado devenanta el Li kiu restas senmova, kiel brila lumo kiu ĉirkaŭas la sunon naskiĝanta el Li, spite de sia senmovo. [...] Tiel la fajro naskas el si la varmon. (Plotino, *Eneadoj*, V, 1, 6).”

En la *Eneadoj*, Plotino difinas la ĉiklikan skemon de la derivado el la Unu laŭ degradiĝantaj gradoj de la Spirito al la Animo kaj de tiu al la Materio, kaj de la leviĝo de la malsupera grado al tiu supera, igita ebla ĉar en la individua animo estas imanentaj ĉiuj aliaj gradoj. Tiu ciklo metafore reprezentas la faliĝon el la "lumo" al la '"ombro" kaj la leviĝo al la "lumo".

En pli proksimaj epokoj, direktiĝis al *emanatismo*, laŭkelke da aspektoj, renesanca naturalismo, ekzemple la filozofado de Giordano Bruno «laŭ kiu Dio kunfandiĝe tute solviĝas en la mondo», aŭ panteismo de Baruch Spinoza, «laŭ kiu jam Dio koincidas kun la mondo», la Unu de Jakob Böhme en 17-a jarcento kaj iuj radikaj formoj de la romantikisma penso pri la naturo en la 19-a jarcento.

Laŭ fakaj specialistoj emantista estas Brahmanismo dum spuroj de ĝi kaŝiĝas en meandroj de kabalo.

Esprimoj proksimaj al emanatismo foje troviĝas en kristanaj mistikuloj kiel en Majstro Eckhart kiuj, fascinigitaj de la beleco de la kreitaĵoj en ili vidas la rigardantan vizaĝon de Dio mem; sed temas la poezia entuziasmiĝo ĉar reale tiuj pensuloj transcendigas personon Dion.

## Influo de emanatismo kaj ĝia malakceptiĝo ĉe la kristana mondo 
Tiu doktrino «emanis» grandan fascinon ankaŭ ĉe kristanaj pensuloj, kiel Pseŭdo-Dionizio la Areopagano, Sankta Aŭgusteno de Hipono kaj ĉe islama Aviceno (kiu pro tio suferis oficialan persekutojn) kaj ĝenerale ĉe intelektuloj ĉar ĝi allasas impreson ke ĉiu homo estas kelkmaniere io dia kaj povas krei sian moralon.

Sed la monoteismaj abrahamaj religioj, kun la relativaj filozofioj, oponis, kaj pro raciaj motivoj kaj pro religiaj, kreismon kaj kreon el nenio.

## Bibliografio 
* Lalande, Vocabulaire technique et critique de la philosophie, Paris, PuF, 1926 ; 4e éd. en collection « Quadrige », 1997, vol. I, p. 276.
* Enciclopedia Filosofica, Centro Studi Filosofici di Gallarate, volume terzo, Lucarini, 1982.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Novplatonismo
* Platono
* Filozofio
* Metafiziko
* Procesio

Kategorio:Filozofiaj konceptoj
Sándor Plósz

**Sándor Plósz** [ŝAndor plOs], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Plósz Sándor** estis hungara juristo, politikisto, profesoro, membro de Hungara Scienca Akademio (korespondanta en 1884, ordinara en 1894, honora en 1902, direktora en 1906). Liaj fratoj estis Béla Plósz kaj Sándor Plósz.
[eta|[Busto pri Sándor Plósz en Szeged]]
Sándor Plósz http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC11587/12280.htm naskiĝis la  1846 en Pest (urbo). Li mortis la  1925 en Budapeŝto.

## Biografio 
Sándor Plósz frekventis universitatojn en sia naskiĝurbo kaj Vieno. Li estis komencanta advokato ekde 1866. Post 2 jaroj li doktoriĝis kaj li ricevis postenon en juĝejo. Inter 1872-1881 li instruis en Universitato Kolozsvár, poste li instruis en Budapeŝto. En 1894 li estis momita vicministro, en la sekva jaro li estis elektita parlamenta deputito. Inter 1899-1905 li estis ministro. En 1914 li iĝis senatano. Li ricevis 3 premiojn inter 1898-1902.

## Verkaro (elekto) 
* *A keresetjogról* (1876)
* *A magyar polgári perrendtartás tervezete* (1885)
* *Törvényjavaslat a magyar polgári perrendtartásról* (1893)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero P kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla iomete pli malsupre

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj ministroj pri justico
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ernő Wagner

**Ernő WAGNER** [vagner] rumania hungara historiisto. Li naskiĝis en Zalău la 17-an de novembro 1935 kaj mortis la 25-an de julio 1996 somloke.

## Kariero 
Ernő Wagner diplomitiĝis en Universitato Bolyai de Kluĵo (1957). Li estis instruisto, bibliotekisto, statistikisto, fakinspektisto pri kulturo en Distrikto Sălaj, fine arkivisto de Distrikta Ŝtata Arkivejo en sia naskiĝurbo ĝis sia pensiuliĝo (1971–95). Li publikigis rumane precipe en Acta Musei Porolissensis, hungare en Erdélyi Múzeum, Művelődés, Szi­lágysági Szó.

## Volumo 
* Filiala Arhivelor Statului – judeţul Sălaj (kunulaŭtoroj Ionel Penea, Doru E. Goron, Buk. 1982).

## Fonto 
* Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj historiistoj
András W. Kovács

**András W. KOVÁCS** [kova:ĉ] rumania hungara historiisto. Li naskiĝis en Kluĵo la 4-an de aŭgusto 1975. Li estas la filo de informatikisto Sándor Kovács.

## Kariero
András W. Kovács diplomitiĝis pri historio en UBB de Kluĵo en 1997. Li doktoriĝis en Historiscienca Instituto N. Iorga de Bukareŝto (2005). De 1999 li estas scienca kunlaboranto de EME.

## Publikaĵoj
*A Farkas utcai templom címerei. Kv. 1995), Református Szemle (2003/6), Erdélyi Múzeum (2004/1–2; 2004/3–4; 2005/ 3–4), Korunk (2005/7), Anuarul Institutului de Istorie (Kv. 1997), Colloquia (1996–97/1–2), Revista de Arhivistică, 1998/1–2), Arhiva Genealogică (1999/1–4), Zeitschrift für Siebenbürgische Landeskunde (2007).

## Memstaraj volumoj
*A Wass család cegei levéltára (kun Antal Valentiny, Kv. 2006 = Az Erdélyi Nemzeti Múzeum Levéltára 3); The History of the Wass de Czege Family (Hamburg 2005); Magyar vonatkozású oklevélközlések Romániában (Kv. 2009 = Erdélyi Tudományos Füzetek), antaŭ apero: Az erdélyi megyei hatóságok középkori oklevelei.

## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj historiistoj
Cro (kantisto)

**Cro** (naskita je la nomo **Carlo Waibel**  en Aalen, do nun -jara) estas germana repmuzikisto, kantisto, muzikisto kaj muzikproduktisto, kiu kantiste estas reprezentata per la muzikprodukta firmao *Chimperator Productions*. Li priskribas sian muzikon kiel miksaĵo inter pop- kaj repmuziko, kiun li nomas "Raop". En koncertoj, muzikfilmetoj kaj aliaj publikaj aperoj, li vestiĝas per repista ĉapo kaj per vizaĝa masko panda, tiel ke tiu masko iĝis lia rekonilo. Aparte konata kanto de li estas *Einmal um die Welt* ("unufoje ĉirkaŭ la mondo"). En la koncerna oficiala muzikfilmeto de tiu kanto ĉefrolas knabo 11- aŭ 12-jara kun samaĝa amikino: ĉar tiu knabo same vestiĝas per repista ĉapo kaj per vizaĝa masko panda, facilas identigi lin pli juna personaĵo de la kantisto.

Kategorio:Germanaj kantistoj
Kategorio:Germanaj muzikistoj
Kategorio:Maskitaj muzikistoj
Kategorio:Artistnomoj
Kategorio:Germanaj repkantistoj
György Wass

**György WASS** [vaŝ], czegei hungara hungara poeto, rakontisto, redaktoro. Li naskiĝis en Cege la 18-an de januaro 1877 kaj mortis la 15-an de marto 1929 en Budapeŝto.

## Kariero
György Wass akiris jurdiplomon en Pozsony, doktorgradon en Universitato de Koloĵvaro (1900). Li estis vicnotario de departemento Szolnok-Doboka. Li estis respondecredaktoro en 1903–1905 de Dési Hírlap

## Verkoj
* A falu babonája, teatraĵo prezentita en Deĵo en 1902, Őszi mesék, poemoj, Dés, 1903), Asszonyok  1904, skizoj, rakontoj).

## Fonto
* Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
(9547) 1985 AE

**(9547) 1985 AE** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Kenzo Suzuki kaj Takeŝi Urata elde Tojota (gubernio Aiĉi, Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Malkovrita de Kenzo Suzuki
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
9551 Kazi

'*9551 *Kazi''''' estas marsrenkonta asteroido, malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť apud České Budějovice, en tiama Ĉeĥoslovakio (nun en Ĉeĥa Respubliko).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Kazi, plej aĝa filino de la legenda reĝo Krok de Bohemio kaj fratino de la princino Libuše. Kazi estis sperta pri magio, kuracplantoj, formuloj kaj signoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Antonín Mrkos
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
Cecília Wéber

**Cecília WÉBER** [ve:ber] rumania hungara psikologino, sociologino. Ŝi naskiĝis en Zilah la 31-an de julio 1944. 
## Kariero
Cecília Wéber diplomitiĝis pri psikologio-rumana lingvo en UBB de Kluĵo (1972). De 1966 ŝi laboris kiel psikologo en Oradea, universitata instruistino. Ŝi estas redakcikomitatanino de Erdélyi Pszichológiai Szemle (de 2000).
## Universitataj prelegoj
*Gyógypedagógiai alapismeretek (Nv. 2003); Neveléslélektan (samloke, 2003). 
## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj psikologoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj sociologoj
Donwerbach

[eta|La Donwerbach en [On]]
La **Donwerbach** estas 9,4 km longa maldekstra alfluanto de la rivero Mozelo en Luksemburgio. La fonto de la rojo estas en Déifebaacherbësch (arbaro de Déifebaach) sude de Flaxweiler. La rivero enfluas la Mozelon en Ahn.

## Referencoj 
Kategorio:Alfluantoj de Mozelo
Kategorio:Riveroj en Luksemburgio
Syr (rivero)

[eta|La Syr ĉw [Schüttringen]]
La rivero **Sir**(luksemburge), **Syr** (germane) kaj **Syre** (france) estas 32&nbsp;km longa maldekstra alfluanto de la Mozelo en Luksemburgio. La rivero havas sian fonton en Syren. Ĝia akvokolekta baseno havas surfacon de 207&nbsp;km². La rivero enfluas la Mozelon ĉe Mertert.

## Referencoj 
Kategorio:Alfluantoj de Mozelo
Kategorio:Riveroj en Luksemburgio
9553 Colas

'*9553 *Colas'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la teamo de la CERGA : *Centre de recherches en géodynamique et astrométrie* (Centro de Esploro pri Terdinamiko kaj Astrometrio) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la franca astronomo *François Colas*, fakulo pri moderna astrometrio de la sunsistemo astrometry ĉe la *Institut de Mécanique Celeste* en Parizo. Li kontribuis al multnombraj artikoloj pri observo de la planedoj. Fervora subtenanto de la Observatorio de la *Pic du Midi de Bigorre'', li havas fruktodonajn rilatojn kun la komunumo de la amatoraj astronomoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Centre de recherches en géodynamique et astrométrie
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
Boleslavo la 3-a (Pollando)

**Boleslavo la 3-a Kurbabuŝa** (naskiĝis la 20-an de aŭgusto 1086, mortis la 28-an de oktobro 1138) estis pola princo de la dinastio de Piastoj, filo de Vladislao la 1-a Herman kaj de Judita de Bohemio, filino de ĉeĥa reĝo Vratislav la 2-a. Por eviti batalon pri regado de siaj kvin filoj, li fiksis principon de heredo laŭ pliaĝeco.
[eta|maldekstra|Pollando dum la regado de [Boleslavo la 3-a (Pollando)|**Boleslavo la 3-a Kurbabuŝa**]]

[eta|maldekstra|Divido de la lando de [Boleslavo la 3-a (Pollando)|**Boleslavo la 3-a Kurbabuŝa**:

]]

## Pollando dum feŭda dispartigo 
Pollando dum feŭda dispartigo estis periodo en la historio de Pollando, kiu konvencie daŭris ekde 1138 ĝis la kronado de Ladislao la 1-a (Ladislao la Ulnolonga) en 1320. Karakteriza kvalito de tiu periodo estis progresanta diserigo de la pola ŝtato al ĉiam pli etaj, grandparte sendependaj, feŭdaj teroj. La procezo estis ligita multobliĝo de la dinastio de Piastoj, kies ĉiu ano, laŭ la pola kutimjuro, havis la rajton posedi parton de la patra heredaĵo. Similaj procezoj okazis en la historio de la piasta lando jam antaŭe, sed tiam oni sukcesis ilin frue bremsi.

La longa periodo de feŭda dispartigo kontribuis al veko de regionaj diferencoj. kresko de signifo de grandsinjoroj kaj alta pastraro. Manko de forta centra decidorgano, kiu kapablus en siaj manoj koncentri la potencon de la reĝlando, kaj samtempe ofta manko de kunlaboremo inter la dukoj kaŭzis malfortiĝon de Pollando. Tial haltis la tendenco de plivastigado de la lando kaj ĝi perdis grandan parton de sia teritorio. En la periodo de feŭda dispartigo memstariĝis pomeriaj duklandoj (okcidenta Pomerio iris sub influon de Margraflando Brandenburgio, kaj Gdanskan Pomerion en la 14-a jarcento transprenis la Ordeno de germanaj kavaliroj); Brandenburgio transprenis Lubuŝion kaj rezulte la sileziaj duklandoj iĝis grandparte dependaj de la Landoj de Krono ĉeĥa.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de reĝoj de Pollando

Kategorio:Polaj reĝoj
Kategorio:Piastoj
Dürrbach (Mozelo)

La rivero **Dürrbach** aŭ **Dörrenbachsgraben** estas 4,031 km longa maldekstra alfluanto de la Mozelo en germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. La rivero havas sian fonton norde de Igel-Liersberg. Ĝia akvokolekta baseno havas surfacon de 2,5 km². La rivero enfluas la Mozelon ĉe Wasserbilligerbrück.

## Referencoj 
Kategorio:Alfluantoj de Mozelo
Kategorio:Riveroj en Rejnlando-Palatinato