open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gábor Ubrizsy

**Gábor Ubrizsy** [ubriĵi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ubrizsy Gábor** estis hungara botanikisto, fungosciencisto, profesoro, instruisto, membro (korespondanta en 1965, ordinara en 1973) de Hungara Scienca Akademio.

Gábor Ubrizsy http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC16127/16128.htm naskiĝis la  1919 en Hungara reĝlando en Ungvár (nuntempa Uĵhorodo en Ukrainio). Li mortis la  1973 en Budapeŝto.

## Biografio 
Gábor Ubrizsy frekventis universitaton en Debrecen inter 1937-1942. En la sekva jaro li laboris monatojn en instituto en tiam hungara urbo Kolozsvár, poste li revenis al Debrecen por instrui en mezlernejo. Li preskaŭ tuj soldatiĝis, baldaŭe li estis militkaptito. Inter 1946-1949 li instruis en mezlernejo en Szarvas, poste jam en universitato en Debrecen. Ekde 1964 li instruis en agronomia altlernejo. Li okupiĝis precipe pri fungoj, protektado de kereskaĵoj kaj ankaŭ pri medioprotektado. Li ricevis premion Kossuth en 1951, poste aliajn premiojn en 1964 kaj 1971.

## Verkaro (elekto) 
* *A növényvédelem gyakorlati kézikönyve* (Praktika manlibro de la protektado de kereskaĵoj), (1951)
* *A növényvédelmi kutatás gyakorlati bevezetésre alkalmas legújabb eredményei* (1962)
* *Növényvédelmi enciklopédia I–II.* Kreskaĵprotektada enciklopedio), (1968)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj botanikistoj
Kategorio:Hungaraj fungosciencistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ignác Udvardy (instruisto)

**Ignác Udvardy** [udvardi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Udvardy Ignác** estis hungara instruisto, redaktoro. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *udvardi* kaj *básthi* [bAŝti]. Lia filo estis pentristo Ignác Ödön Udvardy.

Ignác Udvardy https://hu.wikipedia.org/wiki/Udvardy_Ign%C3%A1c naskiĝis la  1848 en Dad. Li mortis la  1920 en Zalaegerszeg.

## Biografio 
Ignác Udvardy frekventis katolikajn gimnaziojn en Veszprém (urbo) kaj Győr, universitaton en Pest (urbo). Post la diplomo li instruis laŭvice en Sopron, Nagykanizsa, fine en Zalaegerszeg. En tiu lasta urbo li iĝis lernejestro, krome li edziĝis. Li partoprenis en la urba (loka) politika vivo, li estis prezidanto de la fajrobrigado. En 1882 li fondis, ĝis 1900 eldonis kaj redaktis lokan gazeton. En 1907 li pensiuliĝis.

## Lia verko 
* *A zala-egerszegi önkénytes tűzoltó egyesület negyedszázados multja (1874-1899)* (1899)

## Fontoj 
* hungarlingva biografieto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Ignác Udvardy (kanoniko)

**Ignác Udvardy** [udvardi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Udvardy Ignác ** estis hungara pastro, kanoniko, teologo, membro (korespondanta en 1858) de Hungara Scienca Akademio. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *básti* [bAŝti] kaj *udvardi*.

Ignác Udvardy http://lexikon.katolikus.hu/U/Udvardy.html naskiĝis la  1810 en Pápa. Li mortis la  1874 en Veszprém (urbo).

## Biografio 
Ignác Udvardy frekventis gimnazion en Tata (Hungario), poste li lernis filozofion en Szombathely, teologion en Pest (urbo). Li pastriĝis en 1833, en la sama jaro li doktoriĝis. Post 2 jaroj li ekinstruis en Veszprém, ekde 1848 jam en universitato en Pest. Li ricevis ankaŭ diversajn ekleziajn taskojn. En 1866 li estis nomita kanoniko en Veszprém.

## Verkaro (elekto) 
* *Római ker. katholika egyházi jogtan* (1843, 1846) - studenta lernolibro (premiita)
* *Őszinte szózat a néphez, melyet franczia eredet után átdolgozva a hazánk jelen viszonyaira alkalmazva közrebocsátott* (1848)
* *A keresztény elem üdvös befolyásáról a polgárosodásra* (1860)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero U kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero U kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Kategorio:Hungaraj teologoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Rivero Besaya

**Besaya**  estas rivero en la nordo de Hispanio. Ĝi fluas tra la aŭtonoma komunumo Kantabrio en la riveron Saja (en municipo Torrelavega). Ĝi donas sian nomon al la komarko Besaya.

## Nomo 
La nomo *Besaya* venas la latina *Bis* plus *Salia*, kiu estas antaŭromia nomo de la rivero Saja.

## Fludirecto 
La rivero Besaya elfluas en la vilaĝo Cañeda (municipo Campoo de Enmedio), en alteco de 870 metroj super la marnivelo. La fludirecto de la rivero estas preskaŭ tute rekta. Ĝi kuras norden enfluante en la riveron Saja, en la municipo Torrelavega, alportante al ĝi ĉiujare 390 hm³ da akvo. Sume la tutjara akvofluo de ambaŭ riveroj estas 812 hm³.

## Vidu ankaŭ 
* Komarko Besaya

## Referencoj 
Besaya
Besaya
Burgo Bischofstein

[eta|400px|burgo Bischofstein (fone la vilaĝo [Burgen (Mozelo)|Burgen)]]

La spronburgo **Burg Bischofstein** situas ĉe la maldekstra riverbordo de la Mozelo inter Moselkern kaj Hatzenport sn la komunumo Münstermaifeld en la distrikto Mayen-Koblenz, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato

Je la alia riverflanko estas la komunum Burgen. En 1689 francaj trupoj detris ĝin kaj en la 30aj jaroj de la 20a jarcento oni rekonstruis ĝin kiel feriejo. Ekde 1954 ĝi estas Schullandheim (t.e. feriejo por lernejaj klasoj eksterurbaj). Karakteristikaĵo de la burgo estas la blanka stukaĵstrio je al duona alteco de la burgfrido.

## Geografio 
[eta|maldekstre |situo de la burgo Bischofstein en la [distrikto Mayen-Koblenz]]

## Historio 
eta|kopio de la donacdokumento de 1273

### 1880 ĝis hodiaŭ 
eta|175px|la plej malnova foto de la burgo Bischofstein (antaŭ 1884)

## Burgfrido 
eta|la burgfrido kun la blanka ringo
eta|rigardo de la burgfrido al la Mozelo kaj Hatzenport

## Legendoj pri la turo 
## Burgkapelo Sankta Stefano 

Burg Bischofstein Kapelle.jpg|rigardo al la kapelo
Burg Bischofstein Mainzer Chorgestühl.jpg|pordo el la ĥorejo al la Majenca Kartuziana monaĥejo
Burg Bischofstein Kapelle Leuchter.jpg|lustro en la kapelo

## Ceteraĵoj 
eta|migrado ĉirkaŭ la burgo Bischofstein

## Literaturo 
* Christa Becker, Winfried Schorre: *Burg Bischofstein an der Mosel*. Görres-Druckerei GmbH und Verlag, Koblenz 2002, ISBN 3-935690-02-9
* Alexander Thon/Stefan Ulrich: *Von den Schauern der Vorwelt umweht...*. Burgen und Schlösser an der Mosel, Regensburg: Schnell & Steiner 2007, S. 34-37. ISBN 978-3-7954-1926-4
* Alexander Thon: *Zwischen Reich, rheinischer Pfalzgrafschaft und Erzbistum Trier - Neue Erkenntnisse zur hochmittelalterlichen Geschichte der Burgen Bischofstein, Cochem und Klotten*, in: Olaf Wagener (Hrsg.): Die Burgen an der Mosel. Akten der 2. internationalen wissenschaftlichen Tagung in Oberfell an der Mosel, Koblenz 2007, Seite 62–82

### Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Idmono

**Idmono**  (helene **Ίδμων**, latine *Idmon*) estas en la helena mitologio unu el profetantoj sur ŝipo Argo. Li devenis el Argolando kaj estis filo de Apolono. La dua profetanto sur ferdeko de la ŝipo Argo estis Mopso, kiu onidire estis disĉiplo de Apolono.

Ne estis sorto de Idmono travivi kun ŝipanaro tutan vojaĝon kaj glorplenan revenon en patrolandon. Kiam la ŝipo post multaj tagoj de navigado  solecigis maljunan blindan Fineon, kiun liberigis de teruraj Harpioj Kalaiso kaj Zeto, kaj kiam la ŝipo trapasis danĝerajn rokojn nomatajn Simplegadoj, bonvenigis ilin en sia lando la reĝo Likioso.

Venonta tago antaŭ surŝipiĝo atakis Idmonon aprego kaj pro vundoj, kiujn ĝi al Idmono faris, la viro mortis. La ŝipanaro funebris pro li tri tagojn. Poste malsaniĝis stiristo Tifiso kaj post kelkaj horoj mortis ankaŭ. Iliaj amikoj ambaŭ ŝipanojn amare priploris kaj amasigis al ili tombomontojn.

## Tradukfonto 
Kategorio:Argolandanoj
Kategorio:Argonaŭtoj
Kategorio:Divenistoj en la helena mitologio
Kategorio:Idaro de Apolono
Kategorio:Mortintoj pro atako de besto
10412 Cukujomo

**10412 Cukujomo** estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Yoshisada Shimizu kaj Takeŝi Urata elde la observatorio de Naĉikacura en gubernio Ŭakajama (Japanio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Cukujomi-no-mikoto dio de la Luno kaj de la nokto en la japana mitologio, naskita de la dekstra okulo de la dio Izanaki. Li mortigis la diinon Uke Moĉi, kaj pro tio ekkolerigis sian fratinon, la sunan diinon Amaterasu. Tio-ĉi estigis la disigon inter la Suno dum la tago, kaj la Luno dum la nokto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Malkovrita de Yoshisada Shimizu
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Fontano (Simferopola distrikto)

**Fontano** (, , ) estas vilaĝo en la Ĉistenka komunumo de la Simferopola distrikto (Aŭtonoma Respubliko Krimeo). Laŭ la censo de la jaro 2001 en la vilaĝo loĝis 1885 homoj.

## Geografio 
La vilaĝo situas tuj ĉe la sud-okcidenta limo de Simferopolo (kaj, fakte, estas opiniata kiel ĝia antaŭurbo). Apud la vilaĝo pasas la aŭtovojo Simferopolo—Baĥĉisarajo—Sebastopolo.

Krom Simferopolo mem la plej proksimaj loĝlokoj al Fontano estas la vilaĝoj Ĉistenko (situanta ĉirkaŭ 1,5 kilometrojn sud-okcidente), Triprudno (situanta ĉirkaŭ 1,5 kilometrojn okcidente) kaj Novonikolajevko (situanta ĉirkaŭ 1,5 kilometrojn oriente).

## Historio 
La unua skriba mencio pri la vilaĝo (sub la nomo *Jangurĉu*) aperis en la jaro 1692. Tiutempe en la vilaĝo loĝis la filo de tiama vic-ĥano de la Krimea Ĥanlando.

En la jaro 1784 la vilaĝo estis menciita jam sub la nomo *Jagmurĉe*. Laŭ la statistikaj informoj de la jaro 1805 la vilaĝo (jam menciita sub la nomo *Jagmurĉi*) estis loĝata de 93 krime-tataroj. Meze de la 19a jarcento la loĝantaro iom malkreskis, tamen ne tiom signife, kiel en multaj aliaj vilaĝoj (kaŭze de elmigrado de krime-tataroj en Turkion). Laŭ la statistikaj informoj de la jaro 1887 la vilaĝo havis 21 kortojn kaj estis loĝata de 136 homoj.

Dum la sovetia tempo la nomo de la vilaĝo estis plej ofte menciata kiel *Jagmurci*. En la jaro 1926 la vilaĝo ankoraŭ ekzistis kiel unu *Jagmurci*. Tamen, en la 1930aj jaroj oni decidis administre disdividi ĝin je la du apartaj vilaĝoj: *Supra Jagmurci* kaj *Malsupra Jagmurci*.

Maje 1944 la krime-tatara loĝantaro de Krimeo estis deportita, kaj la vilaĝoj senhomiĝis. Por kompensi mankon de loĝantoj, la 12an de aŭgusto 1944 oni akceptis la decidon transloĝigi en Krimeon kolĥozanojn el diversaj regionoj de RSFSR kaj UkrSSR. La 18an de majo 1948 per la ukazo de la Prezidio de la supera konsilio de RSFSR la nomoj de la du vilaĝoj estis ŝanĝitaj al *Verĥnije Fontani* (ruse — Supraj Fontanoj) kaj *Niĵnije Fontani* (Malsupraj Fontanoj).

Per la decido de la Krimea plenum-komitato la 8an de septembro 1958 la du vilaĝoj (Supraj kaj Malsupraj *Fontani*) estis unuigitaj, ĉar ili jam fakte prezentis unu tuton.

### Dinamiko de la loĝantaro 
* 1805 — 93 homoj (ĉiuj — krime-tataroj)
* 1864 — 74 homoj
* 1887 — 136 homoj
* 1926 — 132 homoj (124 rusoj, 8 ukrainoj)
* 1939 — 132 homoj
* 1989 — 383 homoj
* 2001 — 1885 homoj

## Nuntempo 
Laŭ la rezultoj de la tutukrainia censo de la jaro 2001 en la vilaĝo loĝis 1885 homoj). La areo de la vilaĝo estas 364 hektaroj, la kvanto de kortoj estas 600.

La loĝantaro de la vilaĝo ĉefe okupiĝas pri agrikulturo. Krome, la vilaĝo estas populara tereno por konstruado de somerdomoj. Fontano estas transporte ligita al Simferopolo per enurbaj busaj linioj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Vilaĝoj de Krimeo
Kategorio:Loĝlokoj de la Simferopola distrikto
Hedda Szervátiusz Bach

**Hedda Szervátiusz Bach** rumania hungara tekstilartistino. Ŝi naskiĝis en Alba Iulia la 2-an de marto 1933. Ŝi vivas en Kluĵo.  
## Kariero
Hedda Szervátiusz Bach diplomitiĝis en 1958 en la Arta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo. 
## Solaj ekspozicioj
*1965, 1980 • Artgalerio, Kluĵo.
## Fonto
*Artportal.hu 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj tekstilartistoj
György Váradi Lencsés

**György Váradi Lencsés** [djoerdj vAradi lenĉEŝ] hungara kuracisto. Li naskiĝis en 1530 kaj mortis la 6-an de majo 1593 en Gyulafehérvár.

## Libro 
* *Egész orvosságról való könyv azaz Ars medica*, la unua hungarlingva libro pri medicino (ĉ.1577), Koloĵvaro

## Fonto 
* MTA.hu

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Toreejo de Arundo

La **Toreejo de Arundo**, propraĵo de la Arunda Nobela Rajd-Societo, estas unu el la plej antikvaj kaj monumentaj toreejoj. Arundo estas konsiderata kiel unu el la luliloj de la moderna toreo ekiĝinta en la 18a jarcento, en urbo kie bone konserviĝis la tradicio ĉar en ĝi ekzistis asocio por ĝia daŭrigado.

La furoro por la toreo igis al la Nobela Rajd-Societo Arunda starigi sian faman placon, verko atribuita al Martín de Aldehuela, la sama arkitekto de la Nova Ponto ĉe la Tranĉo de Arundo. La konstruado daŭris ses jarojn kaj estis inaŭgurita en 1785 per taŭrobatalo en kiu partoprenis Pedro Romero kaj Pepe-Hillo. Iamaniere ĝi memorigas la rondan korton de la fama palaco de Karlo la 5-a en la Alhambro de la urbo Granado. Ĝia areno el 66 metroj (diametro) estas konsiderata kiel la plej ampleksa de la mondo.

## Eksteraj ligiloj 
* Nobela Arunda Rajd-Societo

Kategorio:Arundo
Kategorio:Toreejoj
Ferenc Csepregi Turkovitz

**Ferenc CSEPREGI TURKOVITZ** [ĉepregi turkovic]  (Tsepregi Turkovitz Ferenc) hungara reformita instruisto, eklezia verkisto. Li naskiĝis en Koloĵvaro kaj mortis samloke la 17-an de februaro 1758.
 
## Kariero
Ferenc Csepregi Turkovitz de 1721 studis en Franeker. Li revenis en 1727 en Koloĵvaron kaj li instruis de 1728 eklezihistorion kaj lingvistikon, de 1737 en teologia katedro.
  
## Elektitaj verkoj
* *Dissertatio philologicotheologica de authentia selectiorum Cethibim...* (1725)
* *Laudatio funebris, in exequiis ill. dni Pauli com. Teleki de Szék…* (1731)
* *Lucerna perennis* (1749)

## Fontoj
* http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/c/c03137.htm 
* http://digit.drk.hu/?m=lib&book=3&p=527  

Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj ekleziaj verkistoj
Lívia Rusz

**Lívia RUSZ** [rus] estis rumania hungara pentristo, grafikisto, bildliteraturisto. Ŝi naskiĝis en Kluĵo la 28-an de septembro 1930, mortis la 26-a de februaro 2020.  

## Kariero
Lívia Rusz akiris diplomon en 1955 en Arta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo, poste ŝi estis 3 jarojn asistanto samloke. De la 1960-aj jaroj ŝi fariĝis librografikisto. Baldaŭ ŝi kontribuis bildliteraturojn kaj rumane kaj hungare. Ŝi vivis en Hungario de la mezo de la 80-aj jaroj. 

## Solaj ekspozicioj
*1962, 1964 • Artgalerio, Kluĵo.

## Elektitaj ekspozicioj
*1967, 1969 • Bratislavo
*1970, 1973 • Bologna. 

## Fonto
*Artportal.hu 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Kategorio:Hungaraj bildliteraturistoj
Arunda Nobela Rajd-Societo

La **Arunda Nobela Rajd-Societo** (hispane **Real Maestranza de Caballería de Ronda**) naskiĝis per la Reĝa Breveto de la reĝo Filipo la 2-a la 6an de septembro 1572, sendata al la urbaj konsilioj de la reĝlando instigante al la kreado de asocioj por stimuli la toreadon. La konsilio de Arundo interkonsentis la 3an de aŭgusto 1573, informi al la reĝo pri la formado de la Asocio (Frataro) Sankta Spirito kaj pri la statuto per kiu ĝi funkcias.

Laŭ la Reĝaj Ordonoj aprobitaj la 7an de februaro 1817 la celoj estas; plena obeo al la ordonoj de la reĝo, rekta moralo de ĝiaj individuoj, lerteco en la dresado de armiloj kaj la rajdado, kaj observo de la Ordonoj kaj obeo al la interkonsentoj prenitaj en la Ĝenerala Asembleo.

Post la kreado de ĉi tia societo en Arundo, estis kreitaj aliaj en Sevilo (1670), Granado (1686), Valencio (1697) kaj laste en 1819 en Zaragozo.

Kategorio:Arundo
Kategorio:Toreejoj
10415 Mali Lošinj

'*10415 *Mali Lošinj''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la kroata astronomo Korado Korlević elde la Observatorio de Višnjan en Kroatio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la kroata urbo Mali Lošinj en insulo Lošinj en norda parto de Adriatiko. La urbo estas konata pro fama naŭtika lernejo kaj pro la Observatorio Leo Brener.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Korado Korlević
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Asembleo de Arundo

eta|250px|Konstruaĵo de la Rondo de Artistoj de Arundo, kie okazis la asembleo.
La **Asembleo de Arundo**, aŭ **Asembleo de la andaluzaj provincoj en Arundo** estas la nomo kiun ricevas andaluziisma asembleo kunvokita de la Andaluzaj Centroj kiu okazis en la malaga urbo Arundo en januaro 1918. Temas pri la unua regionisma asembleo en Andaluzio, kie oni interkonsentis la adopton de tio, kion Blas Infante nomis *la insignoj de Andaluzio*: la flago kaj la blazono de Andaluzio.

En ĉi tiu asembleo, estis ankaŭ adoptita la projekto pri Federala Konstitucio por Andaluzio de 1883, konata kiel Konstitucio de Antekero, kiel la *Magna Carta* por Andaluzio kaj estis skizita politika agprogramo, kiu supozigus la daŭrigon de la disfaldiĝo de la andaluziisma movado ekiĝinta fine de la 19a jarcento kaj kies antaŭaĵoj plej fruaj estis la fondiĝo en 1916 de la unua Andaluza Centro en Sevilo, prezidita de Infante, kaj de la revuo *Andalucía*, organo kiu kunigis la simpatiantojn de andaluziismo. En la asembleo estis debatitaj kelkaj temoj kiel centrismo, kacikismo, malsato kaj pano,kaj estis postulita la aŭtonomio de «la Andaluza Patrio» ĉe la Ligo de Nacioj. En ĝi oni nomas Andaluzion «lando» kaj «nacieco».

La Asembleo de Arundo poste daŭris kiel Asembleo de Kordovo 1919.

## Referencoj 
* BOJA: Boletín número 1 de 04/01/1983

Kategorio:Historio de Andaluzio
Kategorio:Naciismo

Kategorio:Arundo
10421 Dalmatin

'*10421 *Dalmatin'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la kroata astronomo Korado Korlević elde la Observatorio de Višnjan en Kroatio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de Herman Dalmatin (1110–1154), ankaŭ konata kiel *Hermanus Dalmata'', naskiĝinta en duoninsulo Istrio. Li tradukis multenombrajn astronomiajn kaj matematikajn librojn el la araba al la latina.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Korado Korlević
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Stanislas Wawrinka

eta|250ra|Stanislas Wawrinka, 2012
**Stanislas Wawrinka** (naskiĝis la 28-an de marto 1985 en Laŭzano) estas svisa tenisludisto, kiu ludas ekde la jaro 2002 dum la ATP-turneo. Li vivas en Saint-Barthélemy en Kantono Vaŭdo. En la jaro 2008 li unuan fojon klasiĝis inter la 10 plej bonaj ludistoj de ATP. Liaj ĝis nun plej granda sukcesoj estis la venko de la Granda Ŝlemo-turniroj Australian Open en 2014, kie li la 26-an de januaro 2014 gajnis en la finalo kontraŭ Rafael Nadal, kaj French Open en 2015, kie li la 7-an de junio 2015 gajnis la finalan matĉon kontraŭ Novak Đoković.

En la Someraj Olimpikoj 2008 en la duobla ludo kune kun Roger Federer li akiris la oran medalon.

## Vivo 
Stanislas Wawrinka pasigis sian infanaĝon en kampara bieno en Saint-Barthélemy en Kantono Vaŭdo en Svislando. La bieno apartenis al hejmo por handikapuloj. Lia avo, kiu enmigris el Germanio al Svislando estis biologia kamparano. Ambaŭ gepatroj de Wawrinka, Wolfram kaj Isabelle Wawrinka, laboris por la handikapula hejmo.

Pro geamikoj de la gepatroj el Alzaco Stanislas kaj lia tri jarojn pli aĝa frato Jonathan ekludis tenison. La filoj de tiuj geamikoj Dimitri kaj Gregory Zavialoff pasigis siajn somerferiojn en la bieno de la familio kaj tenison ludis sur la proksima tenisejo. Dimitri Zavialoff 15 jarojn poste fariĝis la trejnisto de Wawrinka.

Wawrinka komencis la tenisludon en la Tenisoklubo Echallens. Ĉar tima Dimitri Zavialoff ĵus finis sian studadon kiel tenisoludisto, la gepatroj de Wawrinka dungis lin. Zavialoff fariĝis instruisto kaj samtempe amiko de Wawrinka. En la aĝo de 16 jaroj, Wawrinka atingis la duonfinalon de la Eŭropa Ĉampionado. Tiun ludon gajnis lia posta konkuranto Jo-Wilfried Tsonga.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de Stanislas Wawrinka 
* Stanislas Wawrinka en la retejo de ATP

Kategorio:Svisaj tenisistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Svislando
Surdmutuloj pri si mem

***Surdmutuloj pri si mem***  estas la titolo de libreto verkita de K. Włostowski kaj W. Dobrowolski, lernintoj de la Surdmutul- kaj Blindul-Instituto en Varsovio. La dokumento estas Esperantigita kaj eldonita en 1938 de Süsskind Schönberg. Tiu ĉi ankaŭ verkis tri-paĝa tekston titolitan "Initiativo de Esperantiĝo de la surdmutularo". Plie estas aldonita paroladon el la jaro 1935 de Lidja Zamenhof titolitan "Vizito ĉe surdblinda samideanino".

La tradukinto nomas sin la unuan surdmutan partuminton de Universala Kongreso de Esperanto.

## Recenzoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing* 
* Katalogo de Universitato de Amsterdamo

Kategorio:Fakaj verkoj en Esperanto
Kategorio:Handikapuloj
Kategorio:Surdeco
Kategorio:Instruado
Kategorio:Edukado de Esperanto
Kategorio:Esperanto-movado en Pollando
Kategorio:Antverpena Nefikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Universitato de Amsterdamo
Bornaj-moskeo

eta|320px|La Bornaj-moskeo
La **Bornaj-moskeo** laŭ la origina, tatara nomo aŭ **Burnajevskaja-moskeo** respektive **Burnajev-moskeo** laŭ ties ruslingva variaĵo (tatare *Борнай мәчете* *Bornaj-meĉete*, ruse Бурнаевская мечеть, *Burnajevskaja meĉet*, ankaŭ nomata Третья соборная, *Tretja sobornaja*, "tria katedrala" [moskeo de la urbo]) situas en la rusia urbo Kazano en la respubliko Tatarstano.

eta|maldekstra|180px|la minareta turo
La moskeo konstruiĝis en la jaro 1872 laŭ mendo kaj financado de la tatara komercisto *Muĥametsadik K. Burnajev* (1826–1898), arkitekto estis *P. I. Romanov*. La preĝejo konstruiĝis en loko, kie antaŭe staris ligna moskeo el la jaro 1799, kiu estis forbruliĝinta. En la jaro 1895 aldoniĝis minareto. La arkitekturo de la brika moskeo miksas elementojn de mezepoka tatara dekora arto kaj rusa popola arto, en stilo nomata "nacia romantiko".

Kiel multaj aliaj moskeoj de la regiono ankaŭ tiu-ĉi fine de la 1930-aj jaroj laŭ la sovetunia politiko senreligiigi la union fermiĝis sekve de decido de la "centra ekzekuta komitato de la respubliko Tatarstano*. Nur en 1994 denove eblis ekuzi ĝin kiel moskeo.

## Eksteraj ligiloj 
* informoj pri la moskeo en la retejo *Мечети России / Russian Mosques''  

Kategorio:Kazano
Kategorio:Moskeoj en Rusio
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1870-1879
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1872
Kategorio:Konstruaĵoj en Tatarstano
(10420) 1998 YB12

**(10420) 1998 YB12** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Mária Tamás (pentristino)

**Mária TAMÁS** [tamAŝ] rumania hungara pentristino. Ŝi naskiĝis en Arad la 19-an de februaro 1948.
## Kariero
Mária Tamás pristudis grafikon en Porinstruista Altlernejo de Temeŝvaro.
## Fonto
*Kieselbach.hu

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Apanaj-moskeo

eta|320px|la Apanaj- aŭ Apanajevskaja-moskeo
La **Apanaj-moskeo** laŭ la origina, tatara nomo aŭ **Apanajevskaja-moskeo** respektive **Apanajev-moskeo** laŭ ties ruslingva variaĵo (tatare *Апанай мәчете*, *Apanaj meĉete*, ruse *Апанаевская мечеть*, *Apanajevskaja meĉet*) situas en Kazano, ĉefurbo de la rusia respubliko Tatarstano, kaj estas la dua plej aĝa moskeo de la urbo.

La preĝejo konstruiĝis per financado de la tatara komercisto *Jakub Sultangalejev* en la jaroj 1768 ĝis 1771. Simile kiel la la urba moskeo al-Marĝani ĝi konstruiĝis sekve de permeso de la rusia carino Katerina la Granda, kiu permesis al la tataroj la konstruon de religiaj konstruaĵoj. La nomo referencas al la tatara familio *Apanaj(ev)*, tiutempe forta dinastio de prosperaj urbaj komercistoj. En la 19-a jarcento la moskeo konatis pro sia madraso, do altlernejo pri islama teologio. Unu el la unuaj imamoj de la moskeo estis *Saliĥ Sagitov*.

La arkitekturo integrigas elementojn de la tiel nomata „moskva baroko“ kaj de tatara dekora arto. La arkitekto nekonatas.

eta|maldekstra|220px|la rekonstruita minareto en 2007
eta|320px
La 6-an de februaro 1930 laŭ la sovetunia politiko senreligiigi la union oni fermis la moskeon kaj madrason. Post iuj konstruaj ŝanĝoj de la moskea domo – la minareto estis forigita kaj aldoniĝis plia etaĝo – la domo dum pluraj jardekoj estis studenta loĝejo. En 1961 ĝi deklariĝis ŝtate protektata monumento.

Komence de la 1990-aj jaroj la konstruaĵo redoniĝis al la urba islama komunumo, kaj ekde la jaro 1995 ĝi denove uzeblas kiel moskeo. Sekve ĝi dum pluraj jaroj restaŭriĝis. La 2-an de decembro 2011 post fino de la restaŭraj laboroj la konstruaĵo solene reinaŭguriĝis - en la celebraĵo ankaŭ partoprenis la prezidanto de la respubliko Tatarstano, *Rustam Minniĥanov*, kaj la muftio de Tatarstano, *Ildus Hasrat Faisijev*.

## Eksteraj ligiloj 
* informoj pri la moskeo  en la retejo *Мечети России / Russian Mosques* ()
* informoj  en la retejo *gokazan.ru* (same )

## Referencoj 
Kategorio:Kazano
Kategorio:Moskeoj en Rusio
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1770-1779
Kategorio:Aperis en 1771
Kategorio:Konstruaĵoj en Tatarstano
Kastelo Bürresheim

eta|Maldekstre|Kastelo Bürresheim
eta|Kastelo Bürresheim
La **kastelo Bürresheim** staras nordokcidente de Mayen sur roksprono en la valo de la rivero Nette. Ĝi staras sur la teritorio de la komunumo Sankt Johann (apud Mayen) en la distrikto Mayen-Koblenz, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Kune kun la burgo Eltz kaj la burgo Lissingen ĝi estas la sola burgo en la mezmontaro Ejfelo, kiu neniam estis konkerita kaj detruita. Ĝi supervivis la militaojn de la 17a kaj 18a jarcento kaj same la sociaj ŝanĝoj de la franca revolucio sendifekte.

[eta|Kastelo Bürresheim ĉ. 1860, kolekto [Alexander Duncker]]
eta|altdekstre|Kolonja burgo kun duobla turo kaj burgfrido en la fono
eta|altdekstre|Korto

## Trivialaĵoj 
La kastelo Bürresheim funkciis kiel la kastelo Brunwald en Aŭstrio en la filmo Indiana Jones kaj la Lasta Krucmilito.

## Literaturo 
* Hans Caspary, Karl von Werner: *Schloss Bürresheim*. Verwaltung der staatlichen Burgen, Schlösser und Altertümer Rheinland-Pfalz (Hrsg.), Mainz 1999.
* Matthias Kordel: *Schloss Bürresheim*. Beitrag in: *Die schönsten Schlösser und Burgen in der Eifel*. 1. Auflage. Wartberg, Gudensberg-Gleichen 1999, ISBN 3-86134-482-3, S. 18–19.
* Michael Losse: *Bürresheim*. In: Joachim Zeune (Hrsg.): *Hohe Eifel und Ahrtal*. Konrad Theiss, Stuttgart 2003, ISBN 3-8062-1775-0, S. 44–47.
* Ulrike Wirtler: *Schloss Bürresheim bei Mayen / Eifel.* Schnell & Steiner, Regensburg 2013 (=Edition Burgen Schlösser Altertümer Rheinland-Pfalz, Führungsheft 2). ISBN 978-3-7954-1442-9

## Eksteraj ligiloj 
* Website von Schloss Bürresheim bei „Burgen, Schlösser, Altertümer Rheinland-Pfalz“ 
* Material zu Schloss Bürresheim  in der Sammlung Duncker der Zentral- und Landesbibliothek Berlin (PDF; 274 kB)

Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Kasteloj Rejnlando-Palatinato
Fred Lebow

**Fred Lebow** [lebov], nask. Fischel Lebowitz, juddevena rumania/usona kuristo, konkursdirektisto, fondinto de maratono de New York City. Li naskiĝis en Arad la 3-an de junio 1932 kaj mortis la 9-an de oktobro 1994.

## Kariero 
Fred Lebow debutis en inaŭgura maratono en 1970. En tiu jaro estis 55 finistoj kaj en 2009 pli ol 43 660 finistoj en la maratono de Novjorko. Lastfoje li kuris la 1-an de novembro 1992. Dum sia kariero li kuris 69 maratonojn en 30 landoj.

## Fonto 
* Angla vikipedio

## Eksteraj ligiloj 
* Fred Lebow and Grete Waitz finishing NYC Marathon in 1992

Kategorio:Usonaj sportistoj
Kategorio:Longdistancaj kuristoj
Tóth

La familia nomo **Tóth** [tOt] apartenas al la plej oftaj nomoj en Hungario. Ĝi signifas: slavo. Pro la ofteco kelkaj uzas ankaŭ aldonnomon, duan antaŭnomon aŭ nur distingan majusklon. Eksterlande tiu nomo ofte aperas kiel **Tot**.

## Kelkaj nomoj Tóth 
* Adrien Tóth
* Adrienn Tóth
* Ágota Tóth
* Aladár Tóth
* Aladár Tóth (kuracisto)
* Ambrus Tóth
* András Tóth
* András Tóth (genetikisto)
* András Ernő Tóth
* Anita Tóth
* Antal Tóth (piaristo)
* Armand Tóth
* **Árpád Tóth**
* Attila Tóth
* Bálint Tóth (matematikisto)
* Béla Tóth (aktoro)
* Béla Tóth (bestokuracisto)
* Béla Lajos Tóth
* Csaba Tóth
* Csaba Tóth (pentristo)
* Dávid Tóth
* Dezső Tóth
* Ede Tóth
* Elek Tóth
* Endre Tóth
* Endre Tóth (poeto)
* Endre Tóth (politikisto)
* Endre Tóth (reĝisoro)
* Ernő Tóth
* Erzsébet Tóth
* Farkas Tóth
* Ferenc Tóth
* Géza Tóth
* Géza Tóth (halterlevisto)
* György Tóth
* György Tóth (astronomo)
* György Tóth (piaristo)
* Gyula Tóth
* Ildikó Tóth (aktoro)
* Ilona Tóth
* Imre Tóth
* Imre Tóth (akvopilkisto)
* Imre Tóth (kuracisto)
* Imre Tóth (pentristo)
* Imre Tóth (teatrestro)
* István Tóth (luktisto)
* István Tóth (poeto)
* István Tóth (pentristo)
* János Tóth
* János Tóth (kanoniko)
* János Tóth (ministro)
* Jenő Tóth
* József Tóth
* József Tóth (advokato)
* József Tóth (aktoro)
* József Tóth (geografo)
* József Tóth (hidrologo)
* Judit Tóth
* Juraj Tóth
* Kálmán Tóth (poeto)
* Kálmán Tóth (bibliografo)
* Károly Tóth (dentkuracisto)
* Károly Tóth (dekano)
* Károly Tóth (juristo)
* Ker. János Tóth
* Klára Tóth
* Krisztina Tóth (poeto)
* Krisztina Tóth (tablotenisisto)
* Lajos Tóth
* Lajos Tóth (piaristo)
* László Tóth (episkopo)
* László Tóth (pentristo)
* Lőrinc Tóth
* Magdolna Tóth (agronomo)
* Magdolna Tóth (ceramikisto)
* Mária Tóth
* Mátyás Tóth
* Menyhért Tóth
* Mihály Tóth (prokuroro)
* Mike Mihály Tóth
* Miklósné Tóth
* Mónika Tóth
* Orsolya Tóth
* Péter Tóth
* Roland Tóth (Kisvárda)
* Sámuel Tóth
* Sándor Tóth (aktoro)
* Sándor Tóth (dancisto)
* Sándor Tóth (filozofo)
* Sándor Tóth (matematikisto)
* Sándor Tóth (muzikalkantisto)
* Sándor Tóth (piaristo)
* Sándor Tóth (skulptisto)
* Sándor Tóth (zoologo)
* Soma Tóth
* Szabolcs Tóth
* Szabolcs Tóth (kuracisto) 
* Tamás Tóth
* Tamás Tóth (naĝisto)
* Tibor Tóth (gitaristo)
* Tibor Pál Tóth
* Tihamér Tóth
* Valéria Tóth
* Viktor Tóth
* Vilmos Tóth
* Vince Tóth
* Zoltán Tóth
* Zoltán András Tóth
* Zoltán József Tóth
* Zsigmond Tóth
* Zsombor Tóth

## Kelkaj similaj nomoj Tóth 
* Sándor A. Tóth
* László G. Tóth
* Zoltán I. Tóth
* Tamás, J. Tóth
* Géza M. Tóth
* László Fejes Tóth
* Erzsébet Kerekes Tóth
* György Martonfalvi Tóth
* Ágoston Rafael Tóth
* Ida Tarjáni Tóth
* **Amerigo Tot**
* István Tóth-Baranyi
* László Tahi-Tóth
* Ferenc Nagy-Tóth
* Miklós Tóth-Máthé
* Miklós Tóth-Páll
* Imre Tóth Bruti
* Pál Tóth-Szabó
* István Tóvári Tóth
* Bertalan Baskay Tóth

## Tóth en mallongigo 
* Enikő Németh T.

## En fikcio 
* Mr. Tot aĉetas mil okulojn

Kategorio:Hungaraj familiaj nomoj
10424 Gaillard

'*10424 *Gaillard'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *OCA-DLR Asteroid Survey* (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la francan amatoran astronomon kaj programara inĝeniero *Boris Gaillard''. Li pasis du sinsekvajn kaj sukcesajn somerojn ĉe la Schmidt-teleskopo de Caussols, kaj realigis efikan programaron por la aŭtomata malkovro de malgrandaj planedoj. Tiu programaro estas uzita de multenombraj anoj de la grupo "AUDE".

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de OCA-DLR Asteroid Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Kalaiso kaj Zeto

En la helena mitologio, **Kalaiso kaj Zeto** (helene * Κάλαϊς, Ζήτης *, latine *Calais, Zetes*) estis filoj de la nordventa dio Boreo kaj lia edzino Oritia.
Ilia patro Boreo estis filo de la dio de ventoj kaj steloj Astraio kaj lia edzino Eoso, diino de mateno kaj komenciĝanta tago.
Li trovis plaĉon en la reĝa filino Oritia, kies patro estis atena reĝo Ereĥteo. La reĝa filino timis furiozon de Boreo kaj ne volis fariĝi lia edzino. Ŝia patro rifuzadis la svatulon per elturnaj promesoj. Boreo perdis paciencon kaj uzurpis Orition perforte kaj forportis ŝin en la landon de Kikonoj. En la edzeco Boreo evidente trankviliĝis kaj la edzino alkutimiĝis pri li. Ili naskigis kvar posteulojn - ili estis fratoj ĝemeloj Kalaiso kaj Zeto, filino Ĥiono, kiu pli malfrue donis filon Eŭmolpon al la mara dio Posejdono kaj filino Kleopatro, kiu fariĝis edzino de la trakia reĝo Fineo, la divenisto.

Kiam Kalaiso kaj Zeto maturiĝis en viran aĝon, kreskis al ili flugiloj. Sed laŭ aliaj versioj ili la flugilojn havis de sia naskiĝo. Ĉiakaze ili danke al la flugiloj famiĝis per multaj agoj. Kiam la heroo Jazono invitis la plej bonajn virojn de la Grekio sur ferdekon de la ŝipo Argo por fari longan veturon kaj alveturigi la Oran ŝaffelon, ambaŭ fratoj senhezite la proponon akceptis.

Vojaĝanta al Kolĥido la ŝipo albordiĝis en Trakio, kie ilia fratino Kleopatro vivis kun sia edzo Fineo, la reĝo de tiu lando kaj bonfama profetanto. La fratoj estis surprizitaj, pro siigo, ke Fineo ilian fratinon forpelis kaj denove edziniĝis. Pro insistoj de la dua edzino Fineo forpelis ankaŭ siajn filojn de la unua edzeco, enprizonigis ilin kaj iuj eĉ sciigis, ke li blindigis ilin. Kalaiso kaj Zeto tuj liberigis ilin, sed sian bofraton ne kondamnis, ĉar li agis sub virina premo.

Sed dioj ne estis tiel toleremaj, Fineon punis per nekvietebla malsato. En lian landon ili sendis terurajn harpiojn, duone virinoj, duone birdoj. Ili ĉiun manĝaĵon devoris kaj restaĵojn surfekis.

Kalaiso kaj Zeto decidiĝis la reĝon de harpioj liberigi. Ili flugleviĝis alten, kaŝis sin malantaŭ nuboj kaj de supre Harpiojn forte atakis. Ili pro teruro turniĝis al sudo kaj per sovaĝa flugo venis ĝis Plotaj insuloj en distanco de 500 kilometroj. La fratoj volis denove ataki ilin, sed haltis ilin la diino de pluvarko Iriso kaj nome de dioj certigis ilin, ke Fineo jam neniam estos de Harpioj ĝenata. Poste Kalaiso kaj Zeto revenis al la ŝipo Argo kaj daŭrigis en veturado.

La insulojn oni alinomis je Strofadoj, t.e. Insuloj de la reveno kaj ili tiel nomiĝas ĝis nun.

## Rebrilo en arto 
* Scenojn kun "flugilhavaj Boreidoj" estas troveblaj sur multaj vazaj pentraĵoj. Inter la plej bonajn apartenas pentraĵo sur atika vazo el la 5-a jarcento a.K "Boreidoj persekutas Harpiojn" (nun en Brita muzeo en Londono) kaj ankaŭ sur aliaj vazoj en Vatikana muzeo kaj en Nacia arĥeologia muzeo en Ateno.

### Fonto 
Kategorio:Roluloj de la helena mitologio
10425 Landfermann

'*10425 *Landfermann'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *OCA-DLR Asteroid Survey* (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana pedagogo Dietrich Wilhelm Landfermann (1800–1882), kiu emfazis la rolon de la  kiel bazon por humanismo en scienco kaj socio, precipe ĉe la *Landfermann-Gimnazium'' de Duisburg, kiun li estris dum 1835 - 1841.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de OCA-DLR Asteroid Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Peitav-sinagogo

**La Peitav-sinagogo** aŭ **Peitav-Ŝul** (; ) estas la sola aktive uzata sinagogo en Rigo transvivinta la Holokaŭston. Ĝi estas la centro de la latva juda komunumo kaj havas la rekonon de la latva registaro kiel arkitektura monumento de nacia signifo.  

240px|eta|maldekstra|interna impreso
240px|eta|maldekstra|balkono de la supra, virina parto
240px|eta|maldekstra|plafona vitralo
La sinagogo estis konstruita inter la jaroj 1903 kaj 1905 laŭ planoj de la arkitekto *Wilhelm Neumann* en secesia stilo. Kiam la sinagogoj de Rigo estis bruligita en 1941 per la germanaj nazioj kaj iliaj latvaj kunlaborantoj, la Peitav-sinagogo estis la sola kiu postvivis pro sia situo en la Malnova Urbo, proksime najbara al aliaj konstruaĵoj. (Vidu la artikolon Forbruligo de la sinagogoj de Rigo.) Poste dum la Dua Mondmilito, la sinagogo estis uzita kiel kelo. 

La restarigo de la sinagogo, parte financita fare de la Eŭropa Unio kaj de la latva registaro, estis finita en 2009. La inaŭguran ceremonion ĉeestis la latvia prezidento Valdis Zatlers kaj ĉefministro Valdis Dombrovskis samkiel la israela ministro pri diasporaj aferoj (do pri eksterisraelaj judoj) *Juli-Joel Edelstein*.

## Referencoj 
Kategorio:Sinagogoj en Latvio
Triprudno (Simferopola distrikto)

**Triprudno** (, , ) estas vilaĝo en la Ĉistenka komunumo de la Simferopola distrikto (Aŭtonoma Respubliko Krimeo). Laŭ la censo de la jaro 2001 en la vilaĝo loĝis 724 homoj.

## Geografio 
La vilaĝo situas preskaŭ en la centro de la Simferopola distrikto, ĉirkaŭ 2 kilometrojn okcidente de Simferopolo kaj proksime al la supra fluo de la rivero Okcidenta Bulganako.

Krom Simferopolo mem la plej proksimaj loĝlokoj al Triprudno estas la vilaĝoj Moloĉno (situanta ĉirkaŭ kilometron nord-okcidente), Ĉistenko (situanta ĉirkaŭ 1,5 kilometrojn sud-oriente) kaj Fontano (situanta ĉirkaŭ 1,5 kilometrojn okcidente).

## Historio 
La unua fidinda skriba mencio pri la vilaĝo (sub la nomo *Direkli-El*) aperis en la jaro 1784. Laŭ la statistikaj informoj de la jaro 1805 la vilaĝo (jam menciita sub la nomo *Terekle*) estis loĝata de 85 krime-tataroj. Meze de la 19a jarcento la vilaĝo malkreskis (pro la amasa elmigrado de krime-tataroj en Turkion); la statistikaj fontoj de la jaro 1864 menciis ĝin kiel «somerdomon» kun 4 kortoj kaj 21 loĝantoj (sub la nomo *Terekli-Eli*). En la statistikaj informoj de la jaro 1887 la vilaĝo estis neniel menciita kaj do, verŝajne, estis plene forlasita de la loĝantoj.

Fine de la 19a jarcento la vilaĝo renaskiĝis kiel privata bieno de A. P. Arendt. Laŭ la informoj de la jaro 1900 en la vilaĝo loĝis 34 homoj (ekde la komenco de la 20a jarcento dominas la nomo *Terek-Eli*). Ekde la jaro 1925 la vilaĝo apartenas al la Ĉistenka komunumo.

Maje 1944 la krime-tatara loĝantaro de Krimeo estis deportita. Kadre de alinomado de preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de Krimeo, la 18an de majo 1948 per la ukazo de la Prezidio de la supera konsilio de RSFSR la nomo de la vilaĝo estis ŝanĝita al Triprudno (la rusa nomo signifas laŭvorte *(la) tri-laga [vilaĝo]*).

En la 1990aj jaroj la loĝantaro de la vilaĝo rapide kreskis pro la amasa reveno de krime-tataroj el la ekzilo.

### Dinamiko de la loĝantaro 
* 1805 — 85 homoj (ĉiuj — krime-tataroj)
* 1864 — 21 homoj
* 1939 — 128 homoj
* 1989 — 137 homoj (plejparte slavoj)
* 2001 — 724 homoj (plejparte krime-tataroj)

## Nuntempo 
Laŭ la rezultoj de la tutukrainia censo de la jaro 2001 en la vilaĝo loĝis 724 homoj). La areo de la vilaĝo estas 58 hektaroj, la kvanto de kortoj estas 233.

La loĝantaro de la vilaĝo ĉefe okupiĝas pri agrikulturo. Per la busa transporto Triprudno estas ligita al Simferopolo kaj najbaraj vilaĝoj.

## Referencoj 
## Ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Vilaĝoj de Krimeo
Kategorio:Loĝlokoj de la Simferopola distrikto
Nordstrand (Erfurto)

eta|550px|Nordstrand Erfurt **Nordstrand** estas fluegita gravelfosejaro en Erfurto kaj utiliĝis ekde la 1-a de julio 1972 kiel libertempasiga kaj ripozuma parko. La totala areo estas de 35 ha, el kiuj ĉ. 16 ha da akvo kaj 19 ha da tero.

## Situo kaj oferto 
La lago troviĝas proksime de la urboteritorio de Erfurto en la kvartalo *Johannesvorstadt*, sude de ĉeno da iamaj gruzfosejoj ĉirkaŭ la lago Alperstedter See. Ili laŭ regiona evoluigkoncepto pri renaturigo pligrandiĝu je unu kuna akvopejzaĝo.
La lago mem invitas jam nun al la sekvontaj agadoj: akvoskiado, naĝado, subakvado, plaĝa flugpilkado, plaĝa piedpilkado, migrado sur informopadoj pri naturo ktp.

## Vidu ankaŭ 
* Erfurtaj Lagoj

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de Nordstrand.
* Evolu(ig)o de Erfurter Seen

Kategorio:Lagoj en Erfurto
Kategorio:Naĝejoj
10427 Klinkenberg

'*10427 *Klinkenberg'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj kaj geezoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la *Palomar–Leiden survey''.

Por tiu kampanjo, Tom Gehrels fotis la noktan ĉielon en septembro kaj oktobro 1960 per la Schmidt-teleskopo de la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San Diego, Kalifornio). La fotaj platoj, senditaj en Leiden (Nederlando), estis ekzamenitaj de la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten dum la sekvantaj jaroj.

La asteroido estis nomita en memoro de la nederlanda astronomo kaj matematikisto Dirk Klinkenberg (1709 — 1799). Li malkovris plurajn kometojn, el kiuj plej konata estas, la Granda Kometo de 1744 (C/1743 X1), ofte asociita kun la nomo de Jean Philippe de Chéseaux. Li ankaŭ kalkulis kometajn orbitojn, notinte tiun de la Haleja kometo.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Sinagogo de Talino

La nuna **sinagogo de Talino**, , ankaŭ nomata ** sinagogo Beit Bela**, situas en la ĉefurbo de Estonio. La private financita sinagogo en la urbocentro de Talino estis inaŭgurita la 16-an de majo 2007. La konstruaĵo, en kiu povas kunveni 180 homoj por diservoj kaj ĝis 230 por koncertoj kaj aliaj publikaj eventoj, havas tre modernan, lumoplenan, kvazaŭ "aeran" strukturon el betono kaj vitro. Ĝi ricevis tutmondan atenton, ĉar ĝi estis la unua sinagogo, kiu malfermiĝis en Estonio ekde la Dua Mondmilito.

eta|maldekstra|320ra|
La originala sinagogo, konstruita en 1883, ne estis rekonstruita post kiam ĝi detruiĝus en marto 1944 dum bombado de la urbo fare de la Ruĝa Armeo de Sovetunio - la urbo tiutempe estis okupita fare de la armeo de Nazia Germanio. Ekde tiam, la urbo fariĝis la sola postmilita ĉefurbo de Eŭropo sen sinagogo. Tartu, universitata urbo en sudorienta Estonio kaj la dua plej granda urbo de la lando, ankaŭ havis sinagogon kiu estis detruita dum la Dua Mondmilito.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de la Estonia Juda Centro (EJC)  ,  kaj 
* artikolo "Tallinnas avati pidulikult sünagoog" (sinagogo de Talino estis inaŭgurita) kun filmeto la 16-an de majo 2007 en la retejo *uudised.err.ee* 
* artikolo "malfermiĝas la unua sinagogo de Estonio ekde la Dua Mondmilito* en retejo de la eŭropa juda gazetara agentejo *ejpress.org*, arkivigita 

* la estoniaj judoj pretas inaŭguri la novan sinagogon de Talino en retejo de la gazeto *International Herald Tribune*, arkivigita 
* artikolo "Peres kaj Metzger atentas malfermon de unua estona sinagogo" en la retejo *israelnationalnews.com* 
* pliaj anglalingvaj artikoloj pri la sinagoga malfermo en la retejoj *Haaretz* , *The Independent* (arkivigita) kaj *Aljazeera.net'' (same arkivigita)

Kategorio:Talino
Kategorio:Sinagogoj en Estonio
György Urházy

**György Urházy** [djord urhAzi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Urházy György** aŭ *Urházi György* estis hungara ĵurnalisto, politikisto, oficiro, membro (korespondanta en 1861) de Hungara Scienca Akademio.

György Urházy http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/103/pc010372.html#2 naskiĝis la  1823 en Tokaj. Li mortis la  1873 en Pest (urbo).

## Biografio 
György Urházy frekventis diversajn lernejojn en Transilvanio, fine li iĝis advokato en 1847. Li batalis dum la hungara revolucio de 1848 en armeo de Józef Bem, krome li estis fervora apoganto de unuiĝo de Transilvanio kaj Hungara reĝlando. Li ricevis ordenon en 1849. Post falo de la liberecbatalo li kaŝiĝis ĉe la parencoj, baldaŭe li ĵurnaladis. En 1854 li estis sendita al milito en Krimeo, kiu estis la debuta ago en la hungara ĵurnalhistorio. En 1861 kaj ekde 1869 li estis elektita parlamenta deputito, dume li ĵurnaladis.

## Verkaro (elekto) 
* *Unió* (1848)
* *III. Napóleon* (1854) - premiita per Honora Legio
* *Keleti képek* (Orientaj popoloj), (1854, 1884) - raportoj pri Krimea milito
* *Liszt Ferenchez* (poemoj al Franz Liszt)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero U kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Ágnes Ullmann

**Ágnes Ullmann** [Agneŝ ulman], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ullmann Ágnes** estis hungara-franca mikrobiologo, membro (ekstera en 1998) de Hungara Scienca Akademio.

Ágnes Ullmann https://de.wikipedia.org/wiki/Agnes_Ullmann naskiĝis la  en Rumanio en Transilvanio, ŝi mortis la .

## Biografio 
Ágnes Ullmann komence lernis en Transilvanio. Dum la 2-a mondmilito ŝi okupiĝis ankaŭ pri teniso kaj atletiko. Fine ŝi doktoriĝis en Universitato de Budapeŝto en 1949. Baldaŭe ŝi iris al Francio. Ŝi longe esploris en Pasteur Instituto, kie ŝi okupiĝis pri antibiotikoj. En 2002 ŝi ricevis Robert Koch Medalon. Ekde 1966 ŝi estas franca civitano.

## Verkoj (elekto) 
* *Origins of Molecular Biology* en 1980 france, en 2003 angle
* ''Régulation de l'expression génétique: rôle de l'AMP cyclique'' 1986

## Fontoj 
* biografio 
* kun foto  

Kategorio:Francaj mikrobiologoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj mikrobiologoj
Kategorio:Hungardevenaj francoj
Ágnes Székely

**Ágnes SZÉKELY** [sEkej] rumania hungara juvelistino, skulptistino. Ŝi estis naskita en Miercurea Ciuc la 28-an de aprilo 1979. 

## Kariero
Ágnes Székely finis en 1997 en Muzika kaj Arta Liceo Nagy István de Miercurea Ciuc, poste en 2003 diplomitiĝis en Okcidenta Universitato de Temeŝvaro pri skulptoarto.

## Fonto
*Biografiaj indikoj

## Eksteraj ligiloj
*Juveloj

Kategorio:Rumanujaj hungaraj skulptistoj
Károly Jenő Ujfalvy

**Károly Jenő Ujfalvy** [kAroj jenO ujfalvi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ujfalvy Károly Jenő** estis hungara etnografo, lingvisto, vojaĝisto, membro (ekstera en 1876) de Hungara Scienca Akademio. Lia nobela antaŭnomo estis *mezőkövesdi*.

Károly Jenő Ujfalvy http://mek.oszk.hu/02100/02115/html/5-960.html naskiĝis la  1842 en Vieno (laŭ alia fonto en Transilvanio). Li mortis la  1904 en Florenco.

## Biografio 
Károly Jenő Ujfalvy frekventis universitaton en Bonn, poste li vojaĝis al Parizo, kie li edziĝis en 1868. Li ekinstruis en Versailles, poste li ricevis francan ŝtatanecon. Spite tion li ofte kontribuis diversajn hungaraĵojn al la franca publiko. Baldaŭe li aranĝis vojaĝojn al Azio, kie ankaŭ lia edzino akompanis lin, eĉ ŝi skribis vojaĝpriskribojn. Ili dokumentis geografiaĵojn, etnografiaĵojn kaj lingvaĵojn, tial li ricevis Honoran Legion en 1878. Franca libro aperinta en 1902 taksis lin unu el la plej elstaraj vojaĝistoj.

## Verkaro (elekto) 
* *Alfred de Musset* (1870)
* *Elements de Grammaire Magyare* (1876)
* *Aus dem Westlichen Himalaja* (1884, france en 1887)
* ''Petit Dictionnarie des marques et monogrammes des biscuits de porcellaine, suivi d'une Étude sur les Marques de Sevres* (1895)
* *Le Type physique d'Alexandre le Grand'' (1902)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj lingvistoj
Kategorio:Hungaraj etnografoj
Kategorio:Hungaraj vojaĝistoj
Kategorio:Francaj lingvistoj
Kategorio:Francaj etnografoj
Kategorio:Francaj vojaĝistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj