open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pola Folkloro kaj Popolkanto

**Pola Folkloro kaj Popolkanto**. Originale de S. Grenkamp. 1933, 64 p., kun muziknotoj kaj bildoj. „En koncize komponita verketo oni unue renkontas historie geografian skizon kaj ĝin sekvas sintezo de la popola karaktero; en tria ĉapitro la verkinto traktas la popolan poezion kaj en la sekvanta la popolan kanton.“ (Joĉjo, „Svenska Arbetar Esperantisten“, sept. 1934.).
## Recenzoj
## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*

Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Esperanto-movado
Viktoro Polgár

**Viktoro POLGÁR** aŭ hungare **POLGÁR Viktor**, ankaŭ **Victor POLGAR-POLITZER** ( – ) estis franca esperantisto el hungara deveno kaj presisto. Li naskiĝis 1877 en Temesvár, kaj mortis 1933 en Verrières-le-Buisson, apud Parizo. 

Li laboris unue kiel kompostisto dum ok jaroj, iris al Parizo en 1904, kie li estis dungita kiel laborestro de la Presa Societo Esperantista, kies posedanto li fariĝis en 1908. Tre aktiva propagandisto, fervora defendanto de la netuŝebleco de la Fundamento de Esperanto. Polgár gvidis Esperanto-kursojn dum 10 jaroj en Parizaj lernejoj. Kiam Théophile Cart batalis por fondi SFPE, li trovis la helpon de s-ro Polgár, kiu, tiam tute malriĉa, eldonis je siaj propraj kostoj du aŭ tri unuajn jarlibrojn de tiu naskiĝinta societo kaj tiel ebligis ĝian kreadon.

## Referencoj
Kategorio:Hungaraj esperantistoj
Kategorio:Francaj esperantistoj
Kategorio:Presistoj
Pola Esperantisto

***Pola Esperantisto*** (*Esperantysta polski*) estas dumonata revuo, organo de la Pola Esperanto-Asocio (PEA).

## Enhavo 
La revuo enhavas la jenajn rubrikojn en ĉiu numero:
* “Eventoj”: raportoj pri pasintaj Esperanto-eventoj
* “Mojose”: pri junularaj aranĝoj (ekz. IJK)
* “Raportoj, eseoj, rakontoj”: en ĝi rakontas esperantistoj pri siaj spertoj
* “Vizitindaj lokoj”: kion viziti en Pollando?
* “Pri kio ni aŭdas”: freŝaj novaĵoj, precipe el la reto
* “Homoj”: intervjuoj aŭ informoj pri gravaj homoj en la movado
* “Lingvoscienca angulo”: gramatikaĵoj pri Esperanto, AMO-raportoj, lingvaj aferoj
* “Literaturaĵoj”: fragmentoj de romano, poemoj
* “Leterkesto”
* “Saĝulaj pensoj”: vidpunktoj
* “Kalendaro”: venontaj Esperanto-aranĝoj
* “Oni eldonis”: pri freŝaj eldonoj, ĉu lernolibro, ĉu turisma prospekto en Esperanto ktp
* “Forpasis”
* “Aldone”: kutime krucvortenigmoj, kaj povas esti korektoj de antaŭaj artikoloj
* “Nia fotogalerio”

Krome aldoniĝas kelkfoje “Estraro informas” kun raportoj pri kunsidoj.

## Historio 
[eta|Pri *Pola Esperantisto* je librokovrilo de *[Dibuk*, 1927.]]
Unue ĝi estis monata organo de la loka Esperanto-societo en Lvovo de julio 1906. En januaro 1908 la revuo eliras jam en Varsovio. Ĉefredaktoro tiam estis doktoro Leono Zamenhof, eldonanto kolonelo Jan Günther ĝis 1914. Dum kelkaj unuaj jaroj de la unua mondmilito la revuo ne eliradis. En 1923, post la 1-a Tutpola Esperanto-Kongreso, la redakcion transprenis Stanisław Karolczyk, L.K. kaj eldonadis ĝin sufiĉe regule, sed en malgrandigita formato. De 1926 ĝi estis oficiala organo de la Pola Esperanto-Delegitaro. La 33-a jarkolekto aperis en 1938, la 34-a en 1946.

*Pola Esperantisto* ĉesis aperi en 1989, kaj post 14 jaroj aperis denove en 2003, eldonata de la eldonejo Hejme. En 2007-a jaro ĉefredaktoro Kazimierz Leja kritikis PEAn kaj anoncis, ke de 2008-a jaro *Pola Esperantisto* ne estos eldonata.

La revuo estas eldonata plu de PEA tamen ne kun la antaŭa redakcio kiu kreis propran revuon *Spegulo*.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Esperanto-gazetoj
Kategorio:Pollingvaj gazetoj
Kategorio:Esperanto-movado en Pollando
Kategorio:Pola Esperanto-Asocio
Mondlango

**Mondlango** (=**Monda Lango**; en esperanto *Mondlingvo*), kromnomata **Ulango** (=**Universala Lango**), estas planlingvo kreita de He Yafu en 2002 bazita sur Esperanto kaj la angla lingvo.

La projekto forigas la ĉapelitajn literojn kaj prenas la q, w, x kaj y. Ĝi forigas la akuzativon kaj la pluralon de adjektivoj. La "virgenraj" substantivoj estas anstataŭigitaj per "neŭtralaj" substantivoj. La vortaron ĝi pliangligas, ĉar laŭ ĝia filozofio *Esperanto havas tro latinecan vortprovizon*. Finfine ĝi anstataŭigas la -j de pluralo per -s.

En Mondlango la verboj finiĝas per -an, -in, -on, -uz, -ez por prezenco, pasinteco, futuro, subjunktivo kaj imperativo. Ĉar -os estas la finaĵo de plurala substantivo; kaj la prezenca,
pasinteca kaj futura tempoj de aktivaj participoj finiĝas per -ant, -int, kaj -ont.  Pro tio, estus pli bone uzi -an, -in, -on por akordi kun ili.

## Ekzemplo
:*La tero esan un biga vilajo, ay ciu humo esan jia vilajano*
:La tero estas unu granda vilaĝo, kaj ĉiu homo estas ĝia vilaĝano

## Eksteraj ligiloj
*

* Nova oficiala retejo de Mondlango 

Kategorio:Esperantidoj
Kategorio:Aperis en 2002
Poliglota Vademecum de internacia Farmacio

***Poliglota Vade-mecum de Internacia Farmacio***   estas 288-paĝa naŭlingva  vortaro kompilita de Celestin Rousseau. Eldonejo Hachette el Parizo aperigis ĝin en la jaro 1911. 

Ĝi enhavas i.a. la formularon de multaj preparaĵoj kaj multajn formulojn kiuj estis eltiritaj el farmakopeoj eŭropaj, amerikaj, japana. 
## Recenzoj
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/P en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Koninklijke Apothekersvereniging van Antwerpen (KAVA), Antverpeno : entajpu la vortojn "poliglota vademecum".
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Kategorio:Multlingvaj vortaroj
Kategorio:Esperanto-fakvortaroj
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Pol-Pomeranio

***Pol-Pomeranio*** estas verko de Casimir Smogorzewski. El la franca esperantigis ĝin Salomon Grenkamp-Kornfeld, kaj  Eldonejo Esperantista Voĉo el Jaslo aperigis la tradukon 125-paĝe en la jaro 1931, kun 22 entekstaj kaj 4 plurkoloraj mapoj. 

## Enhavo 
La libro pritraktas, el pola vidpunkto, la "germana-pola problemo", precipe pri la "Pola koridoro" apud Dancigo.

## Recenzo
## Eksteraj ligiloj 
* *Pol-Pomeranio* en *Enciklopedio de Esperanto*
* Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Kategorio:Historio de Pollando
Kategorio:Antverpena Nefikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
S. P. Poltavski

**S. P. POLTAVSKI**, ruso, literaturisto en Saratov. Verŝajne la unua rusa ĵurnalisto, uzinta Esperanton, kiel senperan praktikan ilon por literaturaj interrilatoj kun eksterlando kaj artikoloj pri rusa socia-politika vivo, verkitaj en Esperanto, estis presitaj en eksterlandaj gazetoj. Kelkaj liaj rakontoj kaj versaĵoj aperis en „Ruslanda Esperantisto“, „La Simbolo“, „La Ondo de Esperanto“. S.

Kategorio:Esperantistoj
Populara Esperanto-Biblioteko

**Populara Esperanto-Biblioteko** estas fondita en Amsterdamo 1933 de neesperantistoj. Ĝi celis doni ĉiumonate bonan romanon malkare al abonantoj. Ĝi aperigis kvin numerojn, kaj poste ĉesigis la eldonon.

## Verkoj 
* 13-a: „La naiveco de pastro Brown“. de G. K. Chesterton. Tradukis d-ro Cecil Bean. The Esperanto Publishing Company Limited, Londono. 256 p, 1937.

Kategorio:Esperanto-movado
Sergej Poljanskij

eta|*Un Curieux Cadran Solaire*, 1903.
**Sergej Feodoroviĉ POLJANSKIJ** estis rusa oficisto kaj pionira esperantisto. Li lernis en gimnazio en Simbirsk (nun Uljanovsk) kaj poste en universitato en Kazan. En 1887 kune kun Lenin li estas eksigita el la Kazana universitato pro partopreno en studenta kunveno. Li estas aŭtoro de „Kurioza sunhorloĝo“, unu el la plej malnovaj originalaj Esperanto-verkoj. Sergej Poljanskiij estis fondinto de la Esperanto-Societo en Ĥabarovsk ĉe Amur (1899), la unua Esperanto-societo en Ekstrema Oriento. Poste li laboris en Kielce, Petrozavodsk kaj en Leningrado.
## Verkoj
**Skizo kaj tabeloj por konstruo de kurioza sunhorloĝo inter polusoj kaj ekvatoro*. 1-a eldono 1902; 2-a eldono 1904.

## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/P en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).

Kategorio:Naskiĝjaro nekonata
Kategorio:Mortojaro nekonata
Kategorio:Rusiaj esperantistoj
Pinokjo

[eta|300px|Pinokjo desegnita de [Enrico Mazzanti en 1883]]
***Pinokjo*** estas fama verko de la itala verkisto Carlo Collodi. La nomo "Pinokjo" mem signifas "pinaj okulaj" itale.

Maljuna lignaĵisto Ĝepeto skulptas el lignopeco marioneton, al kiu li donas nomon Pinokjo. Ĉi marioneto parolas, ridas, moviĝas, kreskas, petolas, agas tute kiel infano. Kaj kiel infano li trairas la unuajn infanajn tentojn: kaŝa neiro al la lernejo por spekti pupteatron, amikiĝo kun alia friponeto kiu lin devojigas, renkontiĝo kun trompistoj, iluzio pri fabela lando, ŝtelado, kaptiĝo fare de la ĝendarmoj, risko esti fritita kiel fiŝo, efektiva transformiĝo al azeno kun longaj oreloj, ĉar li estas maldiligenta en la lernejo, ktp. Plej nature estas prezentataj ankaŭ absurdaĵoj, kiel enkarcerigo verdiktita al priŝtelito, ne ja al la ŝtelintoj. Kaj ĉiu paĝo estas trempita en la kutima plenkreskula saĝo: se vi agas troviĝos malbone; se vi agas bone, vi ĝuos rekompencon. Akompanas Pinokjon kiel gardanĝelo la Blua Feino, kiu klopodas reenvojigi lin sur la relojn de honesteco; saĝajn maksimojn distribuas la Parolanta Grilo; sed ilin Pinokjo neglektas, pri kio li devos poste forte penti. Se iu ankoraŭ ne konas la verkon, mi ne malkaŝos la finon, kiu kompreneble estas celo atendata kaj fine atingita, kiel decas en porknabaj libroj.

La temo estis plurfoje filmigita, eble unuafoje desegne en 1940 de eldonejo Walt Disney.

## En Esperanto aperis 
La unuan Esperanto-tradukon el la itala tradukis Mirza Marchesi kaj eldonis The Esperanto Publishing Company Limited (EPC) en Londono en 1930. La verko ampleksis 150 paĝojn. En 1983 la Itala Instituto de Esperanto prizorgis duan eldonon.

En 2003 aperis traduko de Jozefo Horváth sub la nomo *La Aventuroj de Pinokjo*, eldono ĉe FEL, Antverpeno, 156 paĝoj, recenzita en *Monato* (2003/06, p. 20): Carlo Minnaja: Marioneto ĉiam aktuala
## Recenzoj
## Vidu ankaŭ 
* *Pinokjo* (filmo de 1940)
* *Pinokjo* (animacia filmo de 2004)
* Pinokjo, la protagonisto
* Carlo Collodi

## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/P en sia originala formo en la Interreto
* *Digilander*
* *Pinocchio*
* *Classiistranieri* 
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience

## Referenco 

Kategorio:Itallingva literaturo por infanoj
Kategorio:Verkoj el la esperantigita itallingva literaturo
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
John Pollen

eta|Karikatura bildkarto el ĉ. 1912

**John POLLEN**, LL.D. (t.e. latine *doctor legium*, doktoriĝinta juristo), irlandano, juĝisto ktp. Naskiĝis la 3-an de junio 1848 en Dun Laoghaire, tiam Kingston, studis en Universitato Dublina kaj mortis per enfalo en la maron ĉe insulo Man, la 18-an de junio 1923.

Pollen dum 32 jaroj restadis en Hindujo de 1871 ĝis 1903. Ĉie en Hindujo kaj ĉe vojaĝado orientlande li propagandis Esperanton.

Kune kun George Cunningham kaj Harold Bolingbroke Mudie, li estis unu el la „Trio por la Tria“, t.e. de la komitato preparinta la 3-an Universalan Kongreson de Esperanto en Kembriĝo en 1907. De 1904 ĝis 1912 Pollen estis prezidanto de Brita Esperanto-Asocio (BEA). Li verkis hindustanan „ŝlosilon“.

Laŭ informo de la revuo Belga Sonorilo de la 21-a de Julio 1907, no 66 (Skanita numero ) kolonelo Pollen vizitas Hindion kaj sukcese parolis en Katiawad, Jamnagar, Ahmedabad, Bombay kaj aliaj urboj. Oni mencias, ke Esperanto havas "grandnombron da adeptoj en tiu angla kolonio"

## Vidu ankaŭ 
* Esperanto en Brita Hindio
* Li partoprenis la fondon de Espero Framasona dum la Universala Kongreso en Boulogne-sur-Mer kaj iĝis vicprezidanto.

## Eksteraj ligiloj 
* Libroj de kaj pri John Pollen en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperanto-Muzeo
* Artikoloj  de kaj pri John Pollen en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)
* Nekrologo  en Esperanto Triumfonta 1923, n-ro 156

Kategorio:Britaj esperantistoj
Kategorio:Akademio de Esperanto
Kategorio:Framasonoj
Fjodor Postnikov

[eta|300px|[UK 1948. De maldekstre: Margrethe Noll, Paul Nylén kaj Fjodor Postnikov]]
**Fjodor Aleksejeviĉ POSTNIKOV** (ps. F. A. Post, naskiĝis la 29-an de februaro 1872 en Kaŭno, mortis en 1952), ruso, poste usonano, estis kozaka oficiro, poste milita inĝeniero en Rusio ĝis 1905, inĝeniero kaj termezuristo en Usono. Li oficis kiel prezidanto de la unua oficiala Esperanto-Asocio Espero de la urbo Petrograd, 1897-1899, estis prezidanto de Vladivostoka Esperanto-Grupo, 1902-1905, konstruisto de balonoj por la floto, la unua el kiuj nomiĝis „Espero“ dum la rusa-japana milito. Akcelanto de Esperanto en Japanio, instruinte Esperanton al Hasegawa Tatsunosuke, plumnome Futabatei Shimei, kiam tiu ĉi restadis en Vladivostoko, kaj instigis lin eldoni esperantan lernolibron en Japanio.

## Restado en Usono 
Organizanto de la unua Esperanta rondo en Kalifornio, Berkeley, 1907, prezidanto de la tiea grupo kaj ĝia kursgvidanto dum multaj jaroj. Multaj artikoloj en la unuaj Esperanto-revuoj „La Esperantisto“, Lingvo Internacia (revuo) ktp., eldonisto de „Pacifika Espero“, 1915, 1925-1928. Membro de Amerika Esperanto-Akademio en la 1940-aj jaroj. Mortis en 1952 en Little Rock, st. Arkanzas en Usono.

Fjodor Postnikov estis frato de la fama rusa esperantisto Aleksandr Postnikov.

## Vidu ankaŭ 
Ĥaborovsk

Ĵetfluo

## Eksteraj ligiloj 
Fjodor Postnikov, Bernard Golden, La Ondo de Esperanto, 1996

La historij paĝoj de la Esperanto-movado en la Fora Oriento, Aleksandr B. Titajev, REGo, Sept. 2001

Kategorio:Usonaj esperantistoj
Kategorio:Rusiaj esperantistoj
Nikolaj Stepanoviĉ Potapĉik

**Nikolaj Stepanoviĉ POTAPĈIK** estis ukraina laboristo kaj esperantisto en la Rusia Imperio kaj ekde la 14-a vivjaro en Sovetunio. Li naskiĝis en 1903, estis esperantisto de 1929; la mortodato ne konatas. Estro de la kultursektoro de *Ukrainia Intersindikata Konsilantaro*, li ankaŭ funkciis kiel ĝenerala sekretario de Ukraina komitato de Sovetrespublikara Esperantista Unio (SEU) en Ĥarkov. Nikolaj Potapĉik kompilis kaj redaktis kolekton da artikoloj pri socialisma konstruado en Sovetunio *La Paŝoj de Jarkvino*, kiuj publikiĝis en 1932.

Kategorio:Esperantistoj
Poŝtstampo

eta|Poŝtkarto kun poŝtstampoj
**Poŝtstampo** estas stampo metita sur koverto, pakaĵo, poŝtkarto aŭ simile, indikanta la lokon, daton kaj horon kiam la objekto estis transdonita al la prizorgo de poŝta servo, aŭ foje indikanta kie kaj kiam ĝi estis ricevita aŭ en transito. Modernaj poŝtmarkoj ofte estas aplikataj samtempe kun la nuligilo aŭ mortigilo, kiu markas poŝtmarkojn kiel jam uzitajn. 

## Poŝtstampo dum UK-oj 
Dum la UK-oj la poŝtoj de la koncernaj landoj lokigas en la Kongresejoj poŝt-oficejon, en kiu la poŝtaĵoj, elirantaj (el tiu oficejo) estas stampataj per speciala stampilo kun teksto dediĉita al la Kongreso.

* La unua poŝtstampo kun teksto E-a okazis dum la IX. UK en Bern (Svisujo) 1913. Ĝia aspekto: rondo, de radio 14&nbsp;mm-a; interne de ĝi - dua rondo samcentra de radio 8&nbsp;mm-a. En la spaco (zono) inter la du rondoj troviĝis (rond-ire) la jena teksto: „IX. Universala Kongreso de Esperanto Bern“. En la interna rondo iras tra la mezo, horizontale du paraleloj, inter kiuj estas spaco de 9&nbsp;mm kaj troviĝas jena teksto: 29. VIII 13-3. Super tiuj paraleloj, en la segmento, formiĝinta de la supera paralelo kun la interna rondo, ĝuste en la mezo troviĝas E-a stelo, ĉirkaŭita de malgranda rondeto, kiu tuŝas: supre - la internan rondon kaj malsupre - la mezon de la supera paralelo. Ambaŭflanke de tiu steleto (en la supra segmento) troviĝas po kvin vertikalaj malkreskantaj linietoj. En la malsupra segmento (t. e. en la spaco formiĝinta de la malsupra paralelo kun la malsupra parto de la interna rondo) ankaŭ ĝuste en la mezo troviĝas sama rondeto sed en ĝi - la svisa blazono (kruco paralellinia, aŭ, kiel oni nomas en la tipograf-arto: „neon“ linia) kaj ambaŭflanke de tiu blazono samaj vertikalaj linietoj (kiel en la supra segmento).
* La sekvantan jaron, en 1914 la Pariza Kongreso ankaŭ havis Kongresstampon, sed en franca lingvo. Rondo de radio 13 1/2&nbsp;mm (nur unu) kaj en ĝi rondtekste: „10-e Congrès Int. Esperanto“ (kaj alidirekte, sed ankaŭ rond-ire): Paris. En la mezo de la stampo - tri linioj horizontalaj, en la unua - steleto; en la dua - 2-8 kaj en la tria - 14.
* La XI kaj la XII ŝajne ne havis Kongresstampon.
* La XIII (1921) -havis, la XIV ĝis la XVII (Ĝenevo 1925) ankaŭ havis.
* La XVIII - ĉu havis - mi ne aŭdis (ŝajne - ne)
* La XIX ĝis XXII (Oxford 1930) havis E-tekstajn.
* La XXIII kaj la XXIV havis kun nacilingvaj tekstoj.
* XXV (jubilea) en Köln - ne havis Kongres-stampon.

E. WIESENFELD.

Kategorio:Esperanto-movado
Kategorio:Poŝto
Esperanto-movado en Prago

La **Esperanto-movado en Prago** datiĝas de la komenco de la 20-a jarcento.

## Esperanto-klubo de Prago 
*Vidu ankaŭ : **Historio de la Esperanto-klubo de Prago** - **Listo de prezidentoj de la Esperanto-klubo de Prago***

La **Esperanto-klubo de Prago** grupigas pragajn uzantojn de la Internacia Lingvo Esperanto. La Klubo estas loka organizaĵo de Ĉeĥa Esperanto-Asocio, kiu estas membro de Universala Esperanto-Asocio en Roterdamo.

La Esperantista Klubo en Praha estis fondita la 9-an de novembro 1902 kaj ties unua prezidanto estis elektita librovendisto kaj eldonisto Eduard Weinfurter. Kunfondinto de la klubo kaj ankaŭ  membro de la unua komitato de la klubo estis ankaŭ la ĉeĥa poeto Stanislav Kostka Neumann. Membroj de la klubo estis ankaŭ la filozofo Stanislav Kamarýt, la poetoj Josef Rumler, Jiří Karen, Čestmír Vidman kaj Eliška Urbanová, la skulptisto kaj medalisto Jiří Harcuba, la desegnisto kaj karikaturisto Pavel Rak, la aktoro Ota Sklenčka, la aktorino Eva Seemannová, la muzikkomponisto Štěpán Rak, la direktoro de Nacia Muzeo en Prago d-ro Vlastislav Zázvorka kaj aliaj.

Verda Stelo estis Esperanto-societo de la germanlingvanoj en Prago. Ĝi fondiĝis en 1908, ses jarojn post la unua Esperanto-klubo de Prago. Kunfondinto estis la gimnazia instruisto Siegfried Lederer.

La regulaj kunvenoj de la klubo okazas ĉiuĵaŭde (escepte de la somera libertempo) de la 14-a ĝis la 16-a horo en la kunvenejo en Prago, Ve Smečkách-strato n-ro 25 (proksime de la Venceslaa Placo).

## Renkontiĝoj 
En Prago okazis du Universalaj Kongresoj de Esperanto, kaj nome en la jaro 1921 la 13-a UK kaj en la jaro 1996 jam la 81-a UK de Esperanto.

Dum la 13-a UK revoluciaj laborist-esperantistoj okazigis fondan kongreson de Sennacieca Asocio Tutmonda.

En 1927 okazis en Prago la dua Tutmonda Konferenco pri Instruado de Esperanto. La unua okazis en 1922 en Ĝenevo. La Tria Tutmonda Kolokvo pri instruado de Esperanto okazos en Svislando en kantono Neŭŝatelo en majo 2015.

Krome en Prago okazis ankaŭ diversaj aliaj Esperanto-kongresoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Praga esperanta klubo


Prago
Kategorio:Prago
Josep Pratdesaba

**Josep PRATDESABA** - per plena nomo *Josep Pratdesaba i Portabella* - estis kataluna esperantisto kaj astronomo, kiu posedis gravan privatan observatorion. Li naskiĝis la 6-an de aŭgusto 1870 en Vic, kaj mortis en 1967 en la sama urbo. Esperantisto de 1906, li iĝis aktivulo de Universala Ligo. Li fondis kaj estis prezidanto de la loka Esperanto-grupo kaj estis propagandisto ĉe sciencaj medioj.

## Referencoj 
Kategorio:Esperantistoj
Kategorio:Katalunaj esperantistoj
Sigismundo Pragano

**Sigismund PRAGER**, pli bone konata inter esperantistoj kiel **Sigismundo PRAGANO** (naskiĝis la  en Bukareŝto, mortis la  en Amsterdamo) estis rumana esperantisto kaj advokato en Bukareŝto, de 1951 profesoro pri la rumanaj lingvo kaj literaturo kaj pri Esperanto en la Universitato de Amsterdamo. 

Pragano lernis Esperanton en 1923 en kursoj de Andreo Cseh kaj Tiberio Morariu. Ekde tiam li propagandis la lingvon, partoprenis la landan movadon kaj gvidis kursojn. De 1931 li funkciis kiel Cseh-metoda instruisto en Nederlando kaj Anglujo. Post la milito li fariĝis docento de la rumanaj lingvo kaj literaturo kaj de Esperanto en la universitato de Amsterdamo, en kiu li donis la unuan lecionon pri Esperanto la 15-an de novembro 1950https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno-plus?aid=e6q&datum=1950&page=121. Tie li sukcesis atingi por Esperanto pozicion de samvalora lingvo kiel la naciaj, kiun la lingvostudantoj povas elekti kiel temon por sia ekzamena programo. Li estis membro de la Akademio de Esperanto (AdE) de ĝia fondiĝo en 1948.

En la -ata/-ita-disputo en AdE de ĉirkaŭ 1960 li estis unu el la gvidantoj de la "atista" tendaro apud Teo Jung kaj Jan Isbrucker. 

Pragano tradukis el la rumana literaturo por diversaj Esperanto-gazetoj. En 1928 li aperigis la libron de Eugen Relgis *La humanitaristaj principoj kaj la Internacio de la Intelektuloj*. En 1932 li tradukis (kun P. Firu) la verkon *Rumana Bonhumoro en elektitaj rakontoj*, kiu ricevis rekonon kaj monan subvencion de la rumana registaro.

## Referencoj 
Kategorio: Rumanaj esperantistoj
Kategorio: Akademio de Esperanto
Frans Jozeph Preller

**Frans Jozeph PRELLER** (naskiĝis la  en Arnhem) estis nederlanda katolika sacerdoto, dominikana pastro kaj esperantisto de 1907. Preller starigis kun J. P. L. Niesten grupon en Nijmegen en 1909 kaj helpis fondi la Nederlanda Katolika Esperantista Ligo, kies estrarano li estis dum multaj jaroj. Preller faris propapandajn prelegojn kaj verkis multnombrajn artikolojn. Li kunlaboris al *Nederlanda Katoliko*.

PRELLER, Frans Jozeph
Francis August Prengel

**Franciszek Augustyn Prengel**, Francis August (naskiĝis la 26-an de junio 1899 en Ĉikago, mortis en nazia koncentrejo Dachau du semajnojn antaŭ liberigo) - pola privata instruisto, literaturisto, astrologo. Kunkreinto de Pola Astrologia Societo.

Filo de Antoni kaj Balbina Adrian. En 1906 ekloĝis en Bydgoszcz ĉe la strato T. Magdzińskiego 2 kaj de novembro 1935 ĉe la strato Melchiora Wierzbickiego 1 (ĝis la 31-a de oktobro 1939). Fraŭlo. Novembre 1939 arestita kaj forveturigita en Dachau.

## Esperantisto 
Laŭ "Enciklopedio de Esperanto": Fervora prop-isto, gvidanto de la E-movado en B. Aranĝas ofte prelegojn kaj kursojn. Dum multaj jaroj gvidis agentejon „P. E-Servo“. Estis la iniciatinto de l' unuiĝo de ĉiuj polaj ES-j.

## Teozofo 
Kiel gvidanto de Teozofia Asocio de Esperantistoj publikigis en "Teozofja" unuan artikolon pri Esperanto: *Teozofja a Esperanto* (Teozofio kaj Esperanto), 1921. Lia laŭvica artikolo *Teozoficzny Związek Esperantystów* aperis samjare.

## Astrologo 
Franciszek Prengel apartenis al la plej famaj polaj astrologoj de la intermilita periodo. Kunkreinto de Polskie Towarzystwo Astrologiczne (Pola Astrologia Societo), kiu registriĝis en 1937 en la branĉo de sciencaj societoj en Bydgoszcz. Eldonisto kaj redaktoro de "Polski Kalendarz Astrologiczny. Almanach wpływów kosmicznych" (Pola Astrologia Kalendaro. Almanako pri kosmaj influoj). Aperis dekkelkaj jarkolektoj.

En la kalendaro por 1939 publikigis germanlingvan artikolon avertantan Germanion pri la milito. Antaŭdiris venkon de Sovetunio - kiel kritikan daton konsideris vintron 1942/43 (kio plenumiĝis ĉe Stalingrado).

## Fontoj 
* Stanisław Kłys, *Wspomnienie o Franciszku Augustynie Prenglu*, en: "Problemy Astrologii, Stowarzyszenie Astrologów w Poznaniu, Poznań 1981
* *Uniwersalny język — uniwersalny system wartości* (Universala lingvo — universala valorsistemo), p. 274-277, en: Kamila Gęsikowska, *Wyższa kultura duchowa. Program i działalność Polskiego Towarzystwa Teozoficznego na Śląsku Cieszyńskim (1919-1931)*, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 1921

## Eksteraj ligiloj 
* Nagroda-im-franciszka-prengla Premio je la nomo al Franciszek Prengel

Kategorio:Esperantistoj
Kategorio:Teozofoj
Kategorio:Astrologoj
Kategorio:Polaj esperantistoj
Kategorio:Polaj astrologoj
Preter la Vivo

***Preter la Vivo***  estas poemaro originale esperantlingve verkita de Julio Baghy. La 128-paĝa libro aperis en la jaro 1922 ĉe Literatura Mondo en Budapeŝto. Sekvis dua eldono en 1931. La tria eldono aperis en 1991, rekompostita laŭ la unua ĉe Eldonejo Fenikso en Budapeŝto. Ĝi estas "kronita verko de la Akademio".

## Enhavo 
La poemaro konsistas el multaj poemoj, inter kiuj notindaj estas “La majstro mortis” kaj “Estas jam tempo” (troviĝanta en *Nova Esperanta Krestomatio*).

## Recenzoj
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Preter la Vivo* en *Enciklopedio de Esperanto*
* Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
* Katalogo de CDELI
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo de *LibraryThing*

Kategorio:Esperanto-poeziolibroj
Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
Kategorio:Katalogo de CDELI
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Luiz da Costa Porto Carreiro Neto

**Luiz da Costa PORTO CARREIRO Neto** (**porh**tŭ ka**rhej**rŭ **ne**tŭ) estis brazilano, doktoriĝinta inĝeniero, docento kaj asistanto ĉe la Politeknika Lernejo de Rio-de-Ĵanejro. Unu el plej grandaj mediumoj de Brazilo, sekvanto de Francisko Valdomiro Lorenz kaj kunulo de Francisco Cândido Xavier. Naskiĝis la 7-an de januaro 1895 en Recifo, Pernambuko kaj mortis en Rio-de-Ĵanejro je la 10-a horo la 21-an de julio 1964. Du tagojn post sia morto, li manifestiĝis en spiritisma seanco.

Li estis direktoro de Kemia Instituto de Politeknika Lernejo de 1937 ĝis 1946. Ĝenerala sekretario de BEL kaj vicprezidanto de BKE, vicĉefdelegito de UEA, membro de la Lingva Komitato. Dumviva membro de Brazila Spiritisma Federacio. Delegito de Pernambuko en Spiritisma Nacia Federacia Konsilantaro. Ano de Brazila Societo de Germana Kulturo kaj honora membro de Brazila Instituto de Geografio.

Ĉampiono de ŝako, li estis specialisto en artaj finaĵoj. Publikigis de 1932 ĝis 1934 artikolaron en revuo "Xadrez Brasileiro" (Brazila Ŝako).

En San-Paŭlo estas strato kun lia nomo.

## Verkoj 
# Tradukoj:
#* La libro de la Spiritoj de Allan Kardec;
#* La libro de Mediumoj de Allan Kardec (kun Ismael Gomes Braga);
#* En Ombro kaj en Lumo de spirito Victor Hugo;
#* Nia Hejmo de spirito Andreo Ludoviko;
#* Ago kaj Reago de spirito Andreo Ludoviko;
#* Paŭlo kaj Stefano de spirito Emmanuel;
#* Antaŭ Du Mil Jaroj de Emmanuel;
# Psikografioj:
#* Ciência Divina (Dia Scienco) de spirito Jaime BRAGA.
#* *Mediuma Poemaro*
# Vortaroj:
# *Grande Dicionário Português­Esperanto*. Eld. Brazila Esperanto-Ligo, Brasiljo, 2015.
#* Kunredaktis kun Alberto Couto Fernandes kaj Carlos Domingues Kompletan Portugala-Esperantan Vortaron, publikigitan en 1936.
### Recenzoj
Pri *Grande Dicionário Português­Esperanto*

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Mensageiro*  - Revista Espírita Cristã.
* *Listo de direktoroj de la Lernejo pri Kemio*  de la Universitato de Rio-de-Ĵanejro.
* *WorldCat Identities*
* *Spiritismo kaj Esperanto*  - Portal do Espírito.
* *La Historio de Esperanto en Pernambuko* 

COSTA PORTO CARREIRO, Luiz da Neto
COSTA PORTO CARREIRO, Luiz da Neto
Pri la origino de l' homo

'''''Pri la Origino de l' Homo'''*. De Arthur Keith, el la angla trad. William Brown kaj F. R. A. McCormick. 1928, 64 p.
eta|Mencio de *Pri la Origino de l' Homo* en la libro *La Dormanto Vekiĝas*.
Laŭ Petro Stojan estas en tiu ĉi dokumento ke oni unuafoje trovas jenajn novajn radikojn : hokeo, inundi, ĵurio, laŭno, lunĉo, kopsa, harmona, antropoida, angioza, ĉimpanzo, ...  

## Recenzoj
## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
* *Enciklopedio de Esperanto''/P en sia originala formo en la Interreto
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 

Kategorio:Antverpena Nefikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Preĝlibroj

**Preĝlibro** estas libro enhavanta preĝojn kaj eble religiemajn legaĵojn, por privata aŭ komunuma uzo, aŭ en kelkaj kazoj, kiuj gvidas la liturgion de religiaj servoj. Libroj enhavantaj plejparte ordojn de religiaj servoj, aŭ legaĵoj por ili estas nomitaj "servlibroj" aŭ "liturgiaj libroj", kaj estas tiel ne preĝlibroj en la plej strikta signifo, sed la esprimo estas ofte uzita tre loze. Skriboj de religio ankaŭ povus esti konsiderataj preĝlibroj ankaŭ.

## En Esperanto
### Romkatolikaj
La unuan katolikan preĝlibron en Esperanto verkis Beaufront (1893, 46 p., dua eld. 1902, 65 p.), kiu en 1906 prezentis ĝin al Papo Pio la 10-a. 

Pluaj katolikaj preĝlibroj en Esperanto estas: 

*S. Radegonde. '''Katolika Preĝaro. Latina kaj E-a teksto. Ĉiuj dimanĉaj diservoj kaj la plimulto de la festoj de l' jaro**. Eld. Espero Katolika, 1908, 180 p.
*„Spirita Juvelaro“, 1910, 292 p. trad. el la nederlanda P. P. Pastro, 1910, 292 p.
*J. Sauren. **Migru kun mi**,  el la germana trad. Clemente. 1913. 336 p.
*Modesto Eugenio Carolfi. **Katolika Preĝlibro**. 1922: 160 p.
*Esperanta Preĝareto por katolikoj dum internaciaj kunvenoj, 1924, 36 p.
*„Katolika Preĝareto“, 1929, 32 p. -
*Modesto Eugenio Carolfi. Preĝareto. 1931, 48 p.

*Ludwig Thalmaier. **Ni oferas. Komunaj preĝoj kaj kantoj dum la Sankta Meso'*. Eld. *Katholische Esperanto-Zentrale in Deutschland*, Munkeno. La verko havis almenaŭ 3 eldonojn.
#### Recenzoj
Pri *Ni Oferas''

### Anglikanaj
***La Libro de Komuna Preĝo, kajero unua, enhavanta: La ordo de matena preĝo; La ordo de vespera preĝo; ĉe matena preĝo; La Litanio** trad. Archibald John Ashley. Eld. Eklezia Esperantista Ligo, Huddersfield, 1919, 28 paĝoj 19 X 13 cm.
* **La Libro de Komuno Preĝo, kajero dua, enhavanta: La ordo por la administrado de la vespermanĝo de la sinjoro, aŭ sankta komunio. La administrado de publika bapto de infanoj (komenco)** trad. Archibald John Ashley. Eld. Eklezia Esperantista Ligo, Huddersfield, 20 paĝoj 19 X 13 cm.
***La Ordo de vespera preĝo**. Eld. Eklezia Esperantista Ligo, Huddersfield, 8 paĝoj, 19 X 13.
### Sen indiko
***Biblia Studplano por helpo dum la kvieta tempeto antaŭ Dio**. Eld. Instruisto Martin Björklid, Nässjö, 1937(?).

## Notoj kaj referencoj
Kategorio:Esperanto-movado
John Boyd Primmer

**John Boyd PRIMMER** estis skota kuracisto kaj esperantisto, kiu naskiĝis la 30-an de marto 1877 en Townhill, Dunfermline - la ekzakta mortodato ne konatas. Li estis dramverkisto kaj en 1918 oficis kiel prezidanto de Skota Esperanta Federacio. Krome li regule kontribuis al „Internacia Medicina Revuo.“

Kategorio:Skotaj esperantistoj
Kategorio:Britaj esperantistoj
Pri l' Moderna Arto

'''''Pri l' Moderna Arto'''*. De Jan Brzekowski kaj Salomon Kornfeld ("Grenkamp"). 1933, 32 teksto- kaj 68 kliŝopaĝoj. 

## Recenzoj
## Eksteraj ligiloj
* *Pri l' Moderna Arto* en *Enciklopedio de Esperanto*
* Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing''
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Universitato de Amsterdamo

Kategorio:Moderna arto
Kategorio:Libroj de Salomon Kornfeld
Kategorio:Libroj de Jan Brzekowski
Kategorio:Fakaj verkoj en Esperanto
Kategorio:Antverpena Nefikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Kategorio:Katalogo de Universitato de Amsterdamo
Printempo en la Aŭtuno

***Printempo en la Aŭtuno***  estas romaneto originale Esperantlingve verkita de Julio Baghy. Ĝi estis eldonata ĉe Heroldo de Esperanto en Kolonjo en la jaro 1931. Estis samtempa hungara traduko. En 1972 Dansk Esperanto-Forlag prizorgis Esperantan represon. Estis ankaŭ eldonoj en 1981 kaj 1983 ĉe El Popola Ĉinio. En 2017― kvindekjariĝo de forpaso de la aŭtoro ― estis lanĉita de DEC/BES/Libro-Mondo/Ars Libri (Đurđevac/Świdnik/Lublin/Bjalistoko) la 4-a, *Jubilea eldono*.   

La rakonto pritraktas dolĉe melankolian renkonton. 
 
## Recenzoj
[eta|Eldonaĵo de 1983 en [Ĉinujo.]]

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/P en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).
* *Printempo en la Aŭtuno*.
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Eldonaĵoj de Bjalistoka Esperanto-Societo
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 2017
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1972
Kategorio:Eldonaĵoj de Dansk Esperanto-Forlag
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Pri Esperanto

***Pri Esperanto*** estas libro de Camille Aymonier, verkita en la franca lingvo. Esperantan tradukon faris R. Ferter (1913, 68 paĝoj). La libro diskutas kelkajn ŝanĝojn de Ido proponitajn.

## Ligiloj 
* Aymonier - Pri Esperanto en la vikimedia komunejo (PDF)

Kategorio:Ido
Programo de Komunista Internacio

***Programo de Komunista Internacio***. El la rusa tradukis Georgij Filipov kaj A. Sissler, 1930, 119 p. „Plej aktuala dokumento de Komintern. Ĝi montras al ni la spiritostaton, en kiu troviĝas la anoj de la komunistaj partioj. La lingvo kelkloke estas tre peza.“ (Jonas, „La Socialisto“, 1930, p : 80.)

Kategorio:Komunismo
Pro Iŝtar

***Pro Iŝtar***  estas 304-paĝa, originale Esperantlingva romano de Heinrich August Luyken. Ĝi aperis en 1924 ĉe Ferdinand Hirt & Sohn en Lepsiko. La temon li prenis el la antikva Babela historio. 

## Recenzoj
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Pro Iŝtar* (1924) La PDF-libro de Inko (MD5) 
* *Enciklopedio de Esperanto*/P en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
*Katalogo de Libraro Ludovika

Kategorio:Esperantlingvaj romanoj
Kategorio:Religio en fikcio
Kategorio:Antikva epoko en fikcio
Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Libraro Ludovika
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Pro kio?

***Pro Kio?***  estas originale esperantlingve verkita krimromano de Argus (pseŭdonomo de Friedrich Ellersiek). La 158-paĝa libro eldoniĝis en la jaro 1920 ĉe la aŭtoro en Berlino kiel numero 5 en la serio Nova Esperanto-Biblioteko. La verko estas reeldonita de Mondial en 2008.

Jam en 1928 aperis finna traduko de Aini Setälä.

## Enhavo 
Oni murdis virinon kiu estis forĵetita el trajno. La policano devas unue identigi la virinon, poste serĉi la murdiston kaj la motivojn de la murdo. Li devas persekuti la suspektiton eksterlande, ĉefe al la Lazura Marbordo de sudorienta Francio kaj tie atendi novan planitan murdon de la murdinto.

## Recenzoj
## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
* *Enciklopedio de Esperanto*/P en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).
* Plena teksto ĉe *Vikifontaro* 
* Surprize bona : recenzo de Sten Johansson
* Komisaro en tri labirintoj : recenzo de Norberto Díaz Guevara
* *Pro Kio?* : recenzo de Georges Stroele el *Esperanto* 1921. 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 

Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Esperantlingvaj romanoj
Kategorio:Krimromanoj
Kategorio:Libroj de Nova Esperanto-Biblioteko
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Proletaria Kantaro

***Proletaria Kantaro***  estas 180-paĝa kantaro eldonita 180-paĝe en Lepsiko de Sennacieca Asocio Tutmonda en la jaro 1924.

En la kantaron eniris i.a. : Haĝi Dimitro de Ivan Zajc.

## Recenzoj 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/P en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Kategorio:Verkoj el la esperantlingva tradukliteraturo
Kategorio:Esperanto-movado
Kategorio:Esperanto-kantaroj
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Prologo

**Prologo** laŭ PIV estas la komenca parto - ĉu parolo, poemo aŭ sceno – de romano, teatraĵo, filmo kaj simile, kies intrigon ĝi enkondukas kaj klarigas.

L. L. Zamenhofo ankaŭ uzis la vorton metafore en neformala lingvouzo, ekzemple en la citaĵo:

 do sen prepara pripenso

Dramoj kaj ankaŭ aliaj specoj de teatraj prezentaĵoj kiel ekzemple operoj ekde la antikva epoko tradicie dividatas en aktojn, dividatajn per falo de la teatra kurteno kaj de paŭzoj. Ekzistas teatraĵoj de unu, du, ofte tri, ege malofte kvar kaj tradicie plej ofte kvin aktoj. Pli ol kvin aktoj tamen maloftas. Se la materialo por drama prezento tiom ampleksas, ke teatra verkisto pensas ne sukcesi trakti ĝin ene de kvin aktoj, ankoraŭ ekzistas la eblo antaŭ la unua akto aldoni antaŭludaĵon aŭ prologon, kaj post la lasta akto postludaĵon aŭ epilogon.

Kategorio:Teatro
Kategorio:Filmo
Promesoj

**Promesoj** estas kartetoj, aldonitaj al la unuaj lernolibroj de L. L. Zamenhof, kies teksto estis: "Mi subskribinto, promesas ellerni la proponitan de D-ro Esperanto lingvon internacian, se estos montrita, ke dek milionoj personoj donis publike tian saman promeson." Subskribo. Sur la dorsa flanko: nomo, adreso. Personoj, principe kontraŭaj al ideo de lingvo internacia, aŭ neantaj ĝian eblecon, estis petataj resendi la karteton kun subskribo: „kontraŭ“. Tiuj, kiuj estis pretaj ellerni la lingvon en ĉiu okazo, sendepende de nombro de adeptoj, devis respondi per la vorto „senkondiĉe“.

El la unuaj mil senkondiĉaj promesintoj konsistiĝis en 1889 la unua Adresaro de la personoj kiuj ellernis la lingvon "Esperanto".

## Referencoj 
Kategorio:Historio de Esperanto
Proverbaro Esperanta

***Proverbaro Esperanta***  estas la unua kolekto de proverboj en Esperanto. Ĝin aranĝis L. L. Zamenhof laŭ verko de sia patro Marko Zamenhof (Frazeologio rusa-pola-franca-germana). Ĝi enhavas 2630 proverbojn.

## Konsisto 
La *Proverbaro* konsistas el 2 630 proverboj, ordigitaj laŭ baza termino: pri abeloj, pri abismo kaj tiel plu.

## Eldonoj 
La unua eldono aperis en 1910.
Ekzistas ankaŭ eldonoj el 1925, 1961 (Stafeto), 1974 (Stafeto) kaj 1990 (eldonita en Ĉinujo).
### Moderna versio 
Baza moderna versio de la Proverbaro Esperanta kaj multe pli kompleta estas la "Oklingva proverbaro" redaktita de Petro Desmet kaj liaj kunlaborantoj.

## Recenzoj

1925 Proverbaro Esperanta 1.jpeg|Kovrilpaĝo de la *Proverbaro Esperanta*; eldonejo Esperantista Centra Librejo, 1925
1925 Proverbaro Esperanta 2.jpeg|Malantaŭa paĝo de *Proverbaro Esperanta*, 1925
Proverbaro Esperanta.jpg|Kovrilpaĝo de la *Proverbaro Esperanta*; eldonejo Stafeto, 1961

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Proverbaro Esperanta, skanita versio el 1910 en Wikimedia Commons
**Teksto de Proverbaro Esperanta (en Esperanto):**
* *Proverbaro Esperanta*, ÖNB, Vieno
* http://catherinebkrause.com/wp-content/uploads/2018/03/Proverbaro-Esperanta-3.html
* Esperanta Proverbaro
**Aliaj ligiloj:**
* Proverbaro Esperanta en la libroservo de UEA 
* Pridiskuto pri la Proverbaro en lingva forumo  (ruse)
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo de Universitato de Amsterdamo

Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1925
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1961
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1974
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1990
Kategorio:Eldonaĵoj de Eldonejo Stafeto
Kategorio:Antverpena Lingvo-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Kategorio:Katalogo de Universitato de Amsterdamo
Czesław Pruski

**Czesław PRUSKI** (naskiĝis la 27-an de marto 1897 en Siedlce, Kongresa Pollando; mortis la 4-an de februaro 1941 en Lublin, Ĝenerala Gubernio) estis pola magistro de juro kaj esperantisto. Li popularigis Esperanton en Rusio kaj Pollando.

## Vivo 
Czesław Pruski estis filo de Romanja Wolska kaj Bronisław Pruski. Li fariĝis juristo, rezerva oficiro, leŭtenanto.

Li esperantistiĝis en 1913 en Kronŝtadt (Rusio), fondinte gimnazian Esperanto-rondeton. En multaj rusaj urboj li laboris por Esperanto. Post la Unua Mondmilito li revivigis la movadon en Siedlce (Pollando). Li organizis multajn kursojn, prelegojn kaj aranĝojn.

Ĝis la Dua Mondmilito Czesław Pruski laboris kiel sekretario de Distrikta Juĝejo en Lublin. En 1924 li fondis Lublinan Filion de la Pola Societo de Esperantistoj (PTE), kies plurjara prezidanto estis kuracisto Jan Mędrkiewicz. En 1931 Pruski daŭre vigligis la Esperanto-movadon en Lublin. Jam kadre de la filio de Pola Esperantista Asocio li gvidis dektagan senpagan kurson de Esperanto, laŭ la metodo de pastro Andreo Cseh. Li ankaŭ organizis Esperanto-solenaĵon okaze de la festo de sendependeco kun programo en la pola lingvo kaj Esperanto.

## Cirkonstancoj de la morto 
Arestita de gestapo la 3-an de februaro je la 21.00 horo en loĝejo de la onklo, ĉe la strato Przechodnia 2 kaj forkondukita al germana malliberejo en la Kastelo de Lublin. Ĝis noktomezo estis batita kun la aliaj. De la noktomezo ĝis la 5-a matene kun grupo de liaj personoj enketata kaj "juĝata" en la kastela kapelo. Poste kun la aliaj forkondukita al la kastela korto kaj pafmortigita.

Informita de konatoj, la edzino Irena la 7-an de februaro alvenis al Lublin por informiĝi ĉe gestapo. Informanta ŝin gestapano certigis, ke la edzo vivas kaj ŝi povas korespondi kaj sendi pakaĵojn kun nutraĵo, kiujn ŝi liveris dum tri monatoj.

Dum la dua vizito en gestapo, post ricevita informo de starostejo, montriĝis ke Czesław Pruski estis erare murdita kiel ostaĝo, anstataŭ sia onklo Kazimierz Pruski, juĝisto de Apelacia Juĝejo, kiu tiutempe estis pensiulo, malsanulo, kaj loĝis apud Lubartów.

El kroniko de Esperanta Vikipedio:
1941: *Germana polico pafekzekutis nokte de la 3-a/4-a de februaro en Lublin 27 personojn el inter arestitoj en la Kastelo de Lublin - la plej juna estis 16-aĝa, mortfalis kun sia frato kaj la patrino, la plej maljuna 65), inter ili estis eminenta esperantisto Czesław Pruski, 43-jara - ili troviĝas en la komuna tombo sur la tombejo ĉe str. Lipowa (6 personoj sen identigo)*. La ekzekuto estis germana revenĝo pro likvido de la germana sekreta kunlaboristo H. Galiński. En la sama kolektiva tombo estis entombigitaj postrestaĵoj de kelkcent malliberuloj el la Kastelo de Lublin dum la alia germana militkrimo el la 22-a de julio 1944.

## Fontoj 
* arkivoj de la Muzeo Majdanek
* "Pola Esperantisto", novembro, decembro 1931
* *Niaj mortintoj 1939–1945,* en: *Esperanto* septembro-oktobro 1946, paĝo 6

Kategorio:Polaj juristoj
Kategorio:Polaj esperantistoj
Kategorio:Murditaj esperantistoj
Kategorio:Viktimoj de la naziismo
Ludwig Puff

**Ludwig PUFF** (naskiĝis la  en Frankfurto ĉe Majno) estis germana esperantisto kaj seruristo. 

Li estis esperantisto de 1921. Li estis funkciulo en la laboristaj Esperanto-grupo kaj distrikto. Li gvidis (ankaŭ en Svedujo) kursojn laŭ rekta metodo kaj verkis lernolibrojn. Li estis kunfondinto de la Socialista Esperanto-Asocio kaj ties prezidanto.

Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1888
Marc Pujo

**Marc PUJO** (püjo) estis franco, vinberkulturisto. Li naskiĝis je la 28a de oktobro 1871 en Berson, Gironde. Del. de UEA de 1927. Artikoloj, literaturaĵoj originalaj kaj tradukitaj en LM, HDE kaj „Nia Gazeto“.

Kategorio:Esperantistoj
Kategorio:Francaj esperantistoj
Augustin Pung

**Augustin PUNG** (naskita la  en Valga; mortinta en 1972) estis estona esperantisto, ĥorestro kaj gimnazia muzikinstruktisto. Li estis konata aktivulo pri muziko kaj kantado en la regiono Vilandimaa. De 1918 li estis esperantisto. Li fondis kaj prezidis fervojistan Esperanto-grupon en Tallinn kaj Esperanto-societon en Viljandi. Li gvidis kursojn kaj verkis artikolojn.

Kategorio:Estonaj esperantistoj
James G. Pyke

**James G. PYKE** (pajk) (plumnomo - Ezoko) estis aŭstraliano kiu naskiĝis en 1879, malaperis de sur la ŝipo „Balranald“ en la Mediteraneo, 15 okt. 1930. Ŝatata kaj tre konata pioniro en aŭstralio, fervora kaj energia. Li verkis „La Amigilo“ kaj aliajn dramojn. Li estis prezidanto de Melburna EK kaj vizitis la UK en Praha, Danzig kaj Oxford. Bofrato de Lilian M. Pyke.

Kategorio:Aŭstraliaj esperantistoj
Lilian M. Pyke

**Lillian Maxwell PYKE** (naskiĝis la 25-an de Aŭgusto 1881 – mortis la 31-an de Aŭgusto 1927) estis aŭstralia verkisto . Ŝi estis bofratino de James G. Pyke (“Ezoko”) kaj estis fervora amiko de Esperanto. En sia ĝardeno en Melbourne ofte kunvenis lokaj Esperantistoj. Ŝi multe propagandis Esperanton per artikoloj kaj en ŝia romano „Anstataŭa Edzino“ (tradukita en Esperanto) donis al Esperanto gravan rolon.
## Vivo
Lillian Pyke naskiĝis Lillian Maxwell Heath, la deka gefilo de Robert Mosely kaj Susannah Ellen Heath. Ŝi lernis ĉe  University High School en Melbourne.
Ŝi laboris kiel instruistino kaj ĵurnalistino ĝis sia edziĝo. Ŝi edziniĝis al Richard Dimond Pyke la 7-an de Aprilo 1906 kaj la paro translokiĝis al Gympie, Queensland, kie li estis funkciulo de konstruaĵo de fervojo. Ili havis tri gefiloj antaŭ lia memmortigo en Decembro 1914 pro mensa depresio.

Lillian Pyke kaj siaj infanoj reiris al Melbourne, kie ŝi komencis verki profesie.

Ŝi mortis en hospitalo en Brighton, Victoria la 31-an de Aŭgusto 1927

## Verkoj
**Anstataŭa Edzino* (1930);

## Referencoj
Kategorio:Aŭstraliaj esperantistoj
Carmaux

**Carmaux**, okcitane **Carmauç**, estas mineja urbo, kun  loĝantoj, en suda Francio, en departemento Tarn en regiono . Ĝia deputito estis Jean Jaurès de 1893 ĝis 1898 kaj de 1902 ĝis sia morto en 1914.

## Geografio 
Carmaux situas ĉe rivero Cérou. Trapasas ĝin la malnova nacia ŝoseo 88 (nun estas preterpasa ŝoseo oriente).

## Historio 
EN Carmaux okazis grava minista striko en 1892.

## Urboĝemeleco 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Tarn
* Carmaux (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Komunumoj de Tarn