open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Aviadila kraŝo en Jaroslavl (2011)

**Kraŝo de aviadilo Jak-42** apud rusa Jaroslavl okazis la 7-an de septembro 2011. La aviadilo Jak-42, sur kies ferdeko troviĝis hokea teamo de Lokomotiv Jaroslavl, kraŝis proksime de Jaroslavl dum sia vojo ĝis belorusia Minsko, kie ĝi devis komenci novan hokean sezonon de Kontinenta hokea ligo.

La aviadilo kraŝis je la deksesa horo posttagmeze, proksimume duonkilometron de la flughaveno Tunoŝna, kiam post la starto el la flughaveno ĝi ne sukcesis sufiĉe altiĝi. Post kunpuŝiĝo kun flughavena lumturo, ĝi krevis kaj partoj de rompitaĵoj falis en la proksiman riveron Tunoŝonka.

## Personoj sur la ferdeko 
### Hokea teamo 
* golulo Aleksandr Vjuchin, 38 jaroj (Ukrainio)
* golulo Stefan Liv, 30 jaroj (Svedio)
* defendanto Vitalij Anikijenko, 24 jaroj (Ukrainio)
* defendanto Miĥail Balandin, 31 jaroj (Rusio)
* defendanto Robert Dietrich, 25 jaroj (Germanio)
* defendanto Marat Kalimulin, 23 jaroj (Rusio)
* defendanto Jurij Uriĉev, (Rusio)
* defendanto Karel Rachůnek, 32 jaroj (Ĉeĥio)
* defendanto Ruslan Salej, 36 jaroj (Belorusio)
* defendanto Kārlis Skrastinš, 37 jaroj (Latvio)
* defendanto Pavel Trachanov, 33 jaroj (Rusio)
* maldekstra alo Sergej Ostapĉuk, 21 jaroj (Belorusio)
* maldekstra alo Aleksandr Vasjunov, 23 jaroj (Rusio)
* maldekstra alo Artjom Jarĉuk, 21 jaroj (Rusio)
* maldekstra alo Ivan Tkaĉenko, 31 jaroj (Rusio)
* meza alo Daniil Sobĉenko, 20 jaroj (Ukrainio)
* meza alo Gennadij Ĉurilov, 24 jaroj (Rusio)
* meza atakanto Josef Vašíček, 30 jaroj (Ĉeĥio)
* meza atakanto Pavol Demitra, 36 jaroj (Slovakio)
* meza atakanto Nikita Kljukin, 21 jaroj (Rusio)
* dekstra alo Aleksandr Galimov, 26 jaroj (Rusio; li mortis la 12an de septembro en moskva hospitalo)
* dekstra alo Aleksandr Kaljanin, 23 jaroj (Rusio)
* dekstra alo Andrej Kirjuĥin, 24 jaroj (Rusio)
* atakanto Jan Marek, 31 jaroj (Ĉeĥio)
* atakanto Pavel Snurnicyn, 19 jaroj (Rusio)

#### Realiga teamo 
* ĉeftrejnisto Brad McCrimmon, 52 jaroj (Kanado)
* trejnisto Igor Koroljov, 41 jaroj (Rusio)
* trejnisto Aleksandr Karpovcev, 41 jaroj (Rusio)
* kondiĉa trejnisto Nikolaj Krivonosov, (Belorusio)
* video operatoro Jurij Baĥvalov
* kustodo/masaĝisto Aleksandr Beljajev
* masaĝisto Jevgenij Kunnov
* masaĝisto Vjaĉeslav Kuznecov
* administranto Vladimir Piskunov
* analitika trejnisto Jevgenij Sidorov
* kuracisto Andrej Zimin

### Homekipo 
* Andrej Anatolijeviĉ Solomencev – kapitano de la aviadilo
* Igor Konstantinoviĉ Ĵevelov – dua piloto
* Sergej Valerjeviĉ Ĵuravljov – mekanikisto
* Jelena Aleksandrovna Sarmatova – stevardino
* Nadeĵda Muzafarovna Maksumova – stevardino
* Jelena Miĥajlovna Ŝalina – stevardino
* Vladimir Jurjeviĉ Matjuŝkin – aviadila inĝeniero
* Aleksandr Borisoviĉ Sizov – aviadila inĝeniero (li supervivis la kraŝon)

## Referencoj 
Kategorio:Aviadilaj akcidentoj en 2011
Kategorio:Aviadilaj akcidentoj en Rusio
Kategorio:Jaroslavlo
Kategorio:Katastrofoj en sporto
3270 Dudley

'*3270 *Dudley''''' estas marsrenkonta asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usonaj geastronomoj Carolyn S. Shoemaker kaj Schelte J. Bus elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan inĝenieron kaj inventiston H. Dudley Wright, kreinto de fondaĵoj por la instruado pri sciencoj en Kalifornio kaj en Ĝenevo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Malkovrita de Carolyn S. Shoemaker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
3271 Ulo

**3271 Ulo** estas amora asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 14-an de septembro 1982 de la germana astronomo Hans-Emil Schuster elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la luna diaĵo Ul, de la mitologio de Vanuatuo.

## Orbito 
Tiu marsrenkonta asteroido povas proksimiĝi al 0,07476 AU (11,184 milionoj da km) de Marso.

Ĝi estas rigardita ankaŭ kiel terrenkonta asteroido:
* La  ĝi pasis al 0,2835 AU (42,414 milionoj da km) de Tero.
* La  ĝi pasos al 0,2787 AU (41,689 milionoj da km) de nia planedo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Hans-Emil Schuster
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
Kristin Dattilo

**Kristin Dattilo** (naskiĝis la 30-an de novembro 1968 en Kankakee, Ilinojo, Usono) estas usona aktorino.

## Biografio 
Dattilo kreskis en Ilinojo, Florido kaj Kalifornio, ŝi studis en la  California State University, Northridge.

Dattilo debutis en 1987 en sendependa filmo *The Legend of Grizzly Adams*, publikigita nur en 1990. En la hororfilmo *Mirror, Mirror* (1990) ludis ŝi kun Karen Black pli gravan rolon. Ŝi ludis en filma komedio *Ari & Sam* (1991) kun Kevin Bacon kaj Kyra Sedgwick.

En la krimfilmo *Sex Radio* (1996) ludis Dattilo kun Eric Roberts kaj Stephen Tobolowsky. En la aventura filmo *Coronado* ludis ŝi ĉefrolon de *Claire Winslow*, kiu serĉas sian malaperintan amaton. 

Ŝi estas plej bone konata pro ŝia rolo Yola Gaylen en la serio *The Chris Isaak Show* de 2001 ĝis 2004. Aldone, ŝi aperis en pliaj serioj kiel en epizodo de *CSI: Crime Scene Investigation*, en naŭ epizodoj de *Dexter*, en tri epizodoj de *Tracey Takes On*, kaj en pliaj ekzemple en *Beverly Hills, 90210*, *Angel*, *Friends* kaj *Two and a Half Men*. 

Dattilo estas rememorigata kiel ludanto en la muzikvideo de kanto de Aerosmith, "Janie's Got a Gun".

La frato de Kristin Dattilo, Bryan Dattilo, estas same aktoro (*Days of our Lives*.

Kategorio:Usonaj aktoroj
Greasemonkey

**Greasemonkey** (prononco proksimume *[GRIZmanki]*, de la angla vorto *"grease monkey"* por "aŭtomekanikisto", laŭvorte "graseca simio" en senco de "malpurmana simio") estas kromprogramo por la retlegilo Mozilla Firefox ("fajrovulpo"), kiu ebligas realigon de la koncepto pri "aktiva retlegado". La kromprogramo ebligas al la uzanto ene de la retlegilo mem aktivigi proprajn ĝavaskriptojn. Tiuj skriptoj individuigas la aspekton kaj konduton de la montrata retpaĝo, sen devi tuŝi la veran retejon. La kromprogramo do povas aldoni funkciojn al retpaĝoj, korekti aspektajn erarojn, aldoni enhavaĵojn el pliaj retpaĝoj aŭ aŭtomate plenumi ripetajn taskojn.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo
* anglalingva vikio pri la kromprogramo

Kategorio:Mozilo
3272 Tillandz

'*3272 *Tillandz''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la finnlanda astronomo Yrjö Väisälä elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la sveda kuracisto kaj botanikisto Elias Tillandz (1640–1693), profesoro pri medicino en la Reĝa Akademio de Turku.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Yrjö Väisälä
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1938
Federacia Konstitucia Kortumo de Germanio

100px|maldekstra|la "federacia aglo", emblemo de la federaciaj, do tutlandaj institucioj de Germanio
eta|ĉefkonstruaĵo de la Federacia Konstitucia Kortumo de Germanio en Karlsruhe
La **Federacia Konstitucia Kortumo de Germanio** - germane *Bundesverfassungsgericht* aŭ mallongigite *BVerfG* - estas la konstitucia kortumo de la ŝtato Germanio, do juĝas pri tio ĉu certaj (naciaj aŭ internaciaj) leĝoj kaj reguloj harmonias kun la ŝtata konstitucio aŭ ĉu ili malvalidu en Germanio. La kortumo havas duoblan funkcion, ĉar ĝi unuflanke estas sendependa konstitucia institucio, kaj aliflanke estas parto de la ŝtata juĝista povo pri la nacia kaj internacia juro. Per siaj modelaj verdiktoj ĝi donas konkretigan interpreton al la ŝtata konstitucio.

Kvankam ĝi kontrolas verdiktojn de aliaj juraj kortumoj en Germanio, la konstitucia kortumo ne estas parto de la ŝtataj juraj instancoj, sed kontrolas ilin kiel ĝi kontrolas ĉiujn ŝtatajn instituciojn, laŭ sola kriterio ĉu la instituciaj agoj estas laŭkonstituciaj. Ne ĝustas do nomi la kortumon la "supera jura kortumo de Germanio".

La kortumo havas sian sidejon en la urbo Karlsruhe. La modernisman ĉefkonstruaĵon, kiu konstruiĝis inter la jaroj 1965 kaj 1969, projektis la arkitekto *Paul Baumgarten*

## Vidu ankaŭ 
*Defensiva demokratio.

Kategorio:Juro
Kategorio:Politiko de Germanio
Kategorio:Konstitucia juro
Buseno

## Pri la komunumo 
**Buseno** estas komunumo de la komunumaro Calanca kaj la distrikto Moësa en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 104 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Buseno situas en la sudo de la Valo de Calanca ĉe la bordo de la rivero Calancasca. La komunumo konsistas el la vilaĝo Buseno kaj la setlejoj Molina, Giova kaj San Carlo.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Buseno limas en nordo al Arvigo, en nordnordoriento al Braggio, en nordoriento al Santa Maria in Calanca, en oriento al Castaneda, en sudoriento al Grono, en sudo al Roveredo, kaj en okcidento al San Vittore.

## Trafiko 
Buseno situas kiel la tuta valo de Calanca flanke de la gravaj trafikvojoj. En la valo pasas la vojo, kiu kondukas laŭlonge de la rivero Calancasca de Grono al Rossa. Du kurbaj flanka vojetoj ek de tiu vojo kondukas al la setlejoj de Buseno. Per poŝtaŭtolinio al Grono la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Lingvoj 
La ĉefa kaj sola oficiala lingvo en Buseno, parolata de pli ol 90% de la loĝantaro estas la itala.

## Historio 
Ĝis la administracia reformo de Kantono Grizono de 1851 Buseno estis parto de la komunumo Calanca. Per la administracia reformo ĝi fariĝis memstara politika komunumo de la komunumaro Calanca en la distrikto Moësa. La komunumoparto Giova origine apartenis al San Vittore. Surbaze de referendumo en la jaro 1899 ĝi estis integrita al la komunumo Buseno. La pastra preĝejo Sanktaj Petro kaj Antonio estis konsekrita en la jaro 1483. Ĝi estis grandigita en la jaro 1776 kaj renovigita en 1990. La moderna preĝejo *Nostra Signora di Fatima in Giova* estis konstruita en la jaro 1984 ĝis 1988.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Buseno
San Carlo

**San Carlo** en la itala lingvo havas la signifon de Sankta Karolo. Ĝi estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

## Italio 
* **San Carlo Canavese** estas komunumo de la Provinco Torino en la regiono Piemonto en Italio.

## Svislando 
* **San Carlo (Cevio)** estas vilaĝo de la komunumo Cevio de la Distrikto Vallemaggia en Kantono Tiĉino en Svislando.
* **San Carlo (Buseno)** estas vilaĝo de la komunumo Buseno de la Distrikto Moësa en Kantono Grizono en Svislando.
Seudre

**Seudre** [] estas malgranda rivero en Charente-Maritime (Francio), kiu enfluas en la Atlantikon, pli precize en la Biskajan Golfon ĉe la insulo Oléron. 1-kilometra ponto transiras ĝian enfluejon.

## Bildoj 

Dosiero:Marennes Oleron SPOT 1297.jpg|Satelita foto de la enfluejo
Dosiero:Pont de la Seudre.JPG|Ponto super Seudre
Dosiero:Saujon4.jpg|Seudre en Saujon

Kategorio:Geografio de Charente-Maritime
Kategorio:Riveroj en Francio
Eŭropa Sistemo de Centraj Bankoj

150px|dekstra
La **Eŭropa Sistemo de Centraj Bankoj** konsistas el la Eŭropa Centra Banko (ECB) en Frankfurto ĉe Majno kaj la naciaj centraj bankoj de ĉiuj membroŝtatoj de la Eŭropa Unio. La enkonduko de la Eŭropa Sistemo de Centraj Bankoj decidiĝis kadre de la tria ŝtupo de la Eŭropa Ekonomia kaj Valuta Unio per la traktato de Mastriĥto en 1992: Ĝi realiĝis la 1-an de januaro 1999.

La funkcion kaj celaron de la Eŭropa Sistemo de Centraj Bankoj difinas la Traktato pri la Labormanieroj de la Eŭropa Unio, tiel nomata ekde la traktato de Lisbono de 1999 kaj daŭrigo de la Traktato pri la fondo de la Eŭropa Komunumo de 1957, kaj la statuto de la Eŭropa Sistemo de Centraj Bankoj.

La Eŭropa Sistemo de Centraj Bankoj ne miksiĝu kun la Eŭro-sistemo. Dum la Eŭropa Sistemo de Centraj Bankoj ampleksas ĉiujn ŝtatojn de la Eŭropa Unio, la Eŭro-sistemo krom la Eŭropa Centra Banko (ECB) nur ampleksas la centrajn bankojn de tiuj EU-membroŝatoj, kiuj apartenas al la "Eŭrozono" kaj enkondukis la valuton Eŭro kiel nacia valuto.

## Membraj naciaj centraj bankoj 
* : Nacia Banko de Aŭstrio *(Oesterreichische Nationalbank)*
* : Nacia Banko de Belgio *(Banque nationale de Belgique, Nationale Bank van België, Belgische Nationalbank)*
* : Banko de Anglio *(Bank of England)*
* : Българска народна банка (Balgarska narodna banka)
* : Česká národní banka
* : Nacia Banko de Danio *(Danmarks Nationalbank)*
* : Banko de Estonio *(Eesti Pank)*
* : Banko de Finnlando *(Suomen Pankki, Finlands Bank)*
* : Banko de Francio *(Banque de France)*
* : Germana Federacia Banko *(Deutsche Bundesbank)*
* : Banko de Grekio *(Τράπεζα της Ελλάδος, Trápeza tis Elládos)*
* : Banko de Hispanio *(Banco de España)*
* : Hungara Nacia Banko (Magyar Nemzeti Bank)
* : Centra Banko de Irlando *(Central Bank and Financial Services Authority of Ireland, Banc Ceannais agus Údarás Seirbhísí Airgeadais na hÉireann)*
* : Banko de Italio ''(Banca d'Italia)*
* : Kεντρική Τράπεζα της Κύπρου, Kıbrıs Merkez Bankasi
* : Banko de Latvio *(Latvijas Banka)*
* : Banko de Litovio *(Lietuvos Bankas)*
* : Banque centrale du Luxembourg
* : Bank Ċentrali ta’ Malta
* : La Nederlanda Banko *(De Nederlandsche Bank)''
* : Narodowy Bank Polski
* : Banco de Portugal
* : Banca Centrală a României
* : Sveriges Riksbank
* : Národná banka Slovenska
* : Banka Slovenije

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Eŭropa Unio
Tuteŭropa Financa Stabiliga Fonduso

150ra|dekstra
La **Tuteŭropa Financa Stabiliga Fonduso** — angle *European Financial Stability Facility* (EFSF), france *Fonds européen de stabilité financière* (FESF) — estas specif-cela institucio, pri kiu interkonsentis la 27 membroŝtatoj de la Eŭropa Unio la 9-an de majo 2010. Celo de la fonduso estas konservi kaj stabiligi la financan stabilecon en la Eŭropa Unio per provizo de financa asisto al eŭrozonaj ŝtatoj kies nacia ekonomio estas en problema stato. La fonduso havas sian sidejon en la urbo Luksemburgo. La Eŭropa Investa Banko provizas manaĝeran kaj administran subtenon al ĝi pere de serva kontrakto.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo 

Kategorio:Eŭropa Unio
Veličná

**Veličná,** hungare **Nagyfalu** [nadjfalu] estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. Ekde 1950 ankaŭ proksima vilaĝeto apartenas al la municipo.

## Situo 
Veličná situas laŭ rojo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Vrútky-Trstená. Dolný Kubín troviĝas je 4 km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1272 en latina formo *"Magna villa"* (=granda vilaĝo). La hungara loknomo *"Nagfalw"* (signifanta la samon) aperis en 1420. La vilaĝo iĝis kampurbo dum regado de Sigismondo la 1-a (Sankta Romia Imperio). En 1683 unuigita armeo de poloj kaj litovoj bruldetruis la urbeton. En 1715 620 loĝantoj vivis tie, en 1778 779 loĝantoj, en 1828 1536 loĝantoj vivis en 202 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Nagyfalu 882 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Árva (reĝa departemento), al distrikto de Alsókubin, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Veličná 794 homoj, (792 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo el la 14-a jarcento, en 1657 kaj post 1683 rekonstruita
* luterana preĝejo de 1785, turo alkonstruiĝis en 1865

## Famuloj 
En la iama Nagyfalu naskiĝis János Szeberényi (superintendanto).

Kategorio:Municipoj en distrikto Dolný Kubín
Madagaskara cirkuo

La **madagaskara cirkuo** aŭ Madagaskara marĉocirkuo () estas rabobirdo el la subfamilio de cirkuoj kaj la familio de akcipitredoj. Ĝi loĝas en Madagaskaro kaj la Komoroj en la Hinda Oceano. Ĝi estis iam konsiderata kiel subspecio de la reunia cirkuo (*C. maillardi*) sed ĝi estas nun traktata kiel aparta specio. 

## Taksonomio 
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj:

*Accipitriformes - akcipitroformaj
**Accipitridae - akcipitredoj
****Circus* de Lacépède, BGE, 1799 - cirkuo
*****Circus macrosceles* Newton, A, 1863 - madagaskara cirkuo

## Aspekto 
Ĝi estas ĉirkaŭ 59 cm longa; la ino estas ĝis 13 % pli granda ol la masklo. Tiu havas nigrecan dorson kaj pli grizan kapon kun malhela strieco. La subaj partoj kaj pugo estas blankecaj kaj la vosto estas griza kun malhelaj strioj. La antaŭflugiloj kaj flugilpintoj estas nigrecaj dum la duarangaj estas grizaj kun malhelaj strioj. La inoj estas pli brunaj ol la maskloj.

La reunia cirkuo estas pli malgranda kaj pli malhela kun pli mallongaj kruroj kaj pli mallongaj kaj pli rondoformaj flugiloj. Maskloj havas pli nigran kapon kaj pli senmarkajn duarangajn kaj voston.

## Distribuado kaj vivejo 
En Madagaskaro ĝi troviĝas en marĉoj kaj herbejoj tra la insulo escepte sude. Tiu afrotropisa specio  estas ĝenerale malabunda kun plej grandaj nombroj nordokcidente. Ili loĝas el marnivelo ĝis 1800 m. Ĉe Komoroj ĝi troviĝas plej ofte en plej sekaj biotopoj kaj en arbaraj areoj. Ili loĝis en ĉiuj el la kvar ĉefaj insuloj sed ne estas ĵusaj vidaĵoj el Majoto.

Ties populacigrando estas necerta sed estas ĉirkaŭkalkulata je inter 250 kaj 999 individuoj. Oni supozas, ke ĝi malpliiĝas kiel rezulto de ĉasado kaj habitatodetruo kaj estas klasata kiel vundebla fare de BirdLife International.

## Kutimaro 
Ili manĝas ĉefe birdojn kiaj la Madagaskara perdriko kaj ankaŭ predas reptiliojn, amfibiojn, rodulojn kaj insektojn. Ĝi tipe manĝas per malalta flugado supergrunde kaj subenfalado rapide kiam ĝi vidas sian predon. Ili ĉasas ankaŭ super la kanopeo de arbaroj.

Ili reproduktiĝas en marĉoj, konstruante neston el herboj kaj tigetoj supergrunde aŭ malalte en arbusto. La ino demetas blankajn ovojn kiuj estas kovataj dum ĉirkaŭ 32-34 tagoj kaj la elnestiĝo okazas post 42-45 tagoj.

## Referencoj 
*Clarke, Roger (1995) *The Marsh Harrier*, Hamlyn, London.
*Ferguson-Lees, James & Christie, David A. (2001) *Raptors of the World*, Christopher Helm, London.
*Global Raptor Information Network (2008) Species account: Madagascar Marsh Harrier *Circus macrosceles* . Elŝutita el http://www.globalraptors.org la 4an de aŭgusto 2008.
*Sinclair, Ian & Langrand, Olivier (1998) *Birds of the Indian Ocean Islands*, Struik, Cape Town.

## Eksteraj ligiloj 
*BirdLife International (2008) Species factsheet: *Circus macrosceles* . Elŝutita el http://www.birdlife.org la 4an de aŭgusto 2008.

Kategorio:Cirkuoj
Kategorio:Akcipitredoj
Kategorio:Afrotropisa faŭno
Kategorio:Akcipitroformaj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Ede Staal

**Ede Ulfert STAAL**  estis nederlanda kantaŭtoro el la provinco Groningen kiu ĉefe kantis en la dialekto de Groningen.

## Frua vivo 
Ede Staal naskiĝis en 1941 en Warffum. Lia patro laboris kiel instruisto, kaj lia plej aĝa filo Ede pliposte volus imiti ties ekzemplon kaj mem fariĝi instruisto.

## Kariero 
Je la aĝo de kvin, Ede Staal komencis fari muzikon, inspirita de sia avo kiu laboris kiel enscenigisto de muzikaloj en Leens, kie li grandiĝis.
Lia trarompo venis en 1974 per la kanto "''I'm in the blues*" (Mi estas en la bluso). En la komenco li kantis en la angla lingvo, ĉar li studis ĝin je la universitato kaj instruis ĝin en loka mezlernejo.
En 1981, li komencis kanti en la dialekto de Groningen, kaj konatiĝis per la komika kanto "*Mien toentje*" (mia ĝardeneto) kaj kun "*t Het nog nooit zo donker west*" (neniam estis tiel malluma).
Unu el liaj lastaj kantoj estis la emocia "*Mien hogelaand*" (mia altlando) en kiu li kantis pri sia amo por la provincparto en kiu li grandiĝis.

## Persona vivo 
eta|dekstra|Monumento omaĝe al Ede Staal apud Delfzijl
eta|200px|teksto de kanto pri Nieuw-Statenzijl

### Edziĝo kaj familio 
Li edziĝis al Fieke Spoel kaj fariĝis la patro de ses filoj: Hanno, Jeroen, Martijn, Elwin, Jelger kaj Jasper. Ili vivas en diversaj bienoj disaj en la provinco Groningen.

Roon Staal nevo de Ede Staal nuntempe ankaŭ furoras kiel kantaŭtoro.

### Morto 
Ede Ulfert Staal mortis pro pulmokancero je la apogeo de sia famo. Ankoraŭ li estas tre fama en sia hejmprovinco, sed ankaŭ en aliaj partoj de Nederlando kaj eĉ en la eksterlando.

### Heredaĵo 
En 2011, 25 jarojn post lia morto, li fariĝis iomete ikona figuro en sia hejmprovinco. Omaĝe al li oni starigis monumenton apud Delfzijl, kie li mortis en sia bieno en 1986. En Nieuwe Statenzijl troviĝas plaketo kun teksto de kanto pri tiu vilaĝeto verkita kaj kantita de Ede Staal. Liaj kantoj estas tradukitaj al diversaj lingvoj kaj dialektoj, unu el liaj kantoj, "*Termunterziel''" oni eĉ disaŭdigis en Japanio en la japana lingvo kantita de vira koruso Hansen Nippon-maru.

## Eksteraj ligiloj 
* Ede Staal kantas (youtube)
* Ede Staal kantas (youtube)

Kategorio:Nederlandaj kantistoj
Kategorio:Nederlandaj artistoj
Kategorio:Nederlandaj instruistoj
Kategorio:Groningo (provinco)
La Tremblade

**La Tremblade**  estas marborda franca komunumo situanta en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Nova Akvitanio.

## Geografio 
eta|maldekstra|Situo de La Tremblade en la departemento Charente-Maritime.
La Tremblade troviĝas en la duoninsulo de Arvert (*presqu’île d’Arvert*), inter la Atlantiko kaj la rivero Seudre. La najbaraj komunumoj estas Les Mathes sude kaj Arvert sudoriente; nordoriente ĝi estas konektita al Marennes per ponto super Seudre. Norde estas trans markolo la insulo Oléron.

Grandan parton de la komunumo kovras arbaro, kiu ĉefe konsistas el marbordaj pinoj.

## Bildoj 

Coubre phare.JPG|Lumturo de La Coubre
Pont de la Seudre.JPG|Ponto super Seudre
Forêt de la Coubre 041.jpg|Arbaro de La Coubre
Au large du phare de La coubre par Agnes Durand.jpg|La ondoj apud lumturo de Coubre

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente-Maritime

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo 
* Turisma retpaĝo

Kategorio:Komunumoj de Charente-Maritime
Oravská Poruba

**Oravská Poruba** (hungare *Poruba*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
 
## Situo 
Oravská Poruba situas laŭ rojo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Vrútky-Trstená. Dolný Kubín troviĝas je 3 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1350 en formo *"Jablony"*, poste en 1474, kiel Poruba. En 1624 oni komputis 120 vilaĝanojn. En 1683 unuigita armeo de poloj kaj litovoj bruldetruis la vilaĝon. En 1778 256 vilaĝanoj loĝis tie. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon duaklasa. En 1899 la oficiala hungara loknomo iĝis *Ortás* pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en tie 432 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Árva (reĝa departemento), al distrikto de Dolný Kubín, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Oravská Poruba 911 homoj, (904 slovakoj).

Kategorio:Municipoj en distrikto Dolný Kubín
Sam Donahue

**Sam Koontz Donahue** (* 18-an de marto 1918 en Detrojto, Miĉigano; † 22-an de marto 1974 en Reno, Nevado estis usona ĵazmuzikisto, kiu elstaris kiel saksofonisto, trumpetisto, aranĝisto kaj precipe kiel bandestro de svingo.

## Vivo kaj verkado 
Sam Donahue havis en Detrojto ekde 1933 unuan propran bandon kun junaj muzikistoj, kiujn poste transprenis Sonny Burke. Donahue ludis poste en 1938/40 en la bando de Gene Krupa kaj laboris poste ĉe Harry James kaj Benny Goodman. Kun propra bando li prezentis ĉe la orienta marbordo de Usono i.a. en *Glen Island Casino* kaj *Frank Dailey’s Meadowbrook*. En 1942 li militservis en la usona mararmeo. Tie li komence ludis en la mararmea dancbando, direktata de Artie Shaw, kun kiu li dum la militotempo vojaĝis tra Eŭropo kaj ekhavis grandan sukceson. Donahue direktis la bandon ĝis 1946 kaj aliformis poste sian antaŭmilitan bandon, kun kiu li gastis en *Paramount Theatre*; al liaj soloistoj apartenis i.a. Doc Severinsen. Dum la 1950-aj jaroj li laboris kun Gene Krupa, Woody Herman, Tommy Dorsey kaj Billy May. Ekde 1951 ĝis 1965, post mallonga gastludado en la bando de Stan Kenton, li direktis la *Tommy Dorsey Memorial Band*, kiu prezentis kun Frank Sinatra kaj Charlie Shavers. Poste li laboris kiel bandestro en la klubejoj de Playboy kaj daŭrigis ludadon en svingostilo.

## Literaturo 
* Ian Carr, Digby Fairweather k Brian Priestley: *Rough Guide Jazz*, Stutgarto, Metzler 2004 (2-a eldono), ISBN 978-3-476-01892-2
* Richard Cook & Brian Morton: *The Penguin Guide to Jazz on CD*, 6-a eldono, Londono, Penguin, 2002 ISBN 0-14-017949-6.
* Leonard Feather and Ira Gitler, *The Biographical Encyclopedia of Jazz*. Oksfordo/Novjorko, 1999, ISBN 978-0-19-532000-8

Kategorio:Usonaj ĵaztenorsaksofonistoj
Kategorio:Usonaj ĵaztrumpetistoj
Kategorio:Aranĝistoj
Flip Phillips

[eta|dekstra|240px|Bill Harris, Denzil Best, Flip Phillips, Billy Bauer, [Lennie Tristano, Chubby Jackson, proks. septembron de 1947. Foto de William P. Gottlieb.]]
**Joseph Edward „Flip“ Phillips** (* 26-an de marto 1915 en Novjorko, Novjorkio; † 17-an de aŭgusto 2001 en Fort Lauderdale, Florido) estis usona ĵazo-tenorsaksofonisto kaj klarnetisto.

## Vivo 
Phillips ludis komence klarneton ĉe Frankie Newton (1940–1941) kaj saksofonon ĉe Larry Bennett (1942–1943). Ekde 1944 ĝis 1946 li laboris en la bando *First Herd* de Woody Herman. Li famiĝis per siaj prezentadoj je la koncertvojaĝoj de Jazz at the Philharmonic ekde 1946 ĝis 1957. En 1959 li iris kun Benny Goodman al Eŭropo kaj direktis poste kvaropon en Pompano Beach (Florido).

Philipps apartenis al la impulsiĝemaj tenorsaksofonistoj de la finiĝanta svingepoko. Dum longa kariero li aŭdigis sin per multaj sondiskoj; eĉ en la aĝo de pli ol okdek jaroj li sonregistris la lumdiskon *Swing is the Thing* por Verve Records.

## Diskoj 
* *Crazy ’Bout Flip* (Ocium, 1947–49) kun Howard McGhee, Kai Winding, Bennie Green, Billy Bauer, Ray Brown, Gene Ramey, Hank Jones, Shelly Manne, J.&nbsp;C. Heard, Max Roach, Jo Jones
* *Flippin’ the Blues* (Ocium, 1949–51) kun Harry Sweets Edison, Bill Harris, Hank Jones, Lou Levy, Jimmy Woode, Buddy Rich
* *Keep on Flippin’* (Ocium, 1952) kun Al Porcino, Charlie Shavers, Jerome Richardson, Cecil Payne, Richard Wyands, Oscar Peterson, Freddie Green, Barney Kessel, Clyde Lombardi, Alvin Stoller
* *Try a little Tenderness* (Chiaroscuro, 1986) kun Clark Terry, Buddy Tate, Al Cohn, Scott Hamilton, John Bunch, Major Holley, Chris Flory
* *Swing Is the Thing!* (Verve, 1999) kun James Carter, Joe Lovano, Benny Green, Howard Alden, Christian McBride, Kenny Washington

## Eksteraj ligiloj 
* Vivhistorio en The Last Post
* Nekrologo en The New York Times
* Nekrologo en The Independent

Kategorio:Usonaj ĵaztenorsaksofonistoj
Kategorio:Usonaj ĵazklarnetistoj
3274 Maillen

'*3274 *Maillen''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la naskiĝa vilaĝo de la malkovrinto: Maillen, nun kunfandita en la komunumo Assesse.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Charente (rivero)

**Charente** [] estas franca rivero. Ĝi fontas en Haute-Vienne kaj trairas la departementojn Vienne, Charente kaj Charente-Maritime (al kiuj ĝi donas sian nomon) kaj enfluas en la Atlantikan Oceanon inter Port-des-Barques kaj Fouras, ĉe la insuloj Madame kaj Oléron.

## Bildoj 

Dosiero:Rochefort SPOT 1146.jpg|Satelita foto de la enfluejo
Dosiero:Charente in Saintes.jpg|Charente en Saintes
Dosiero:Charente - Oléron.jpg|Aera foto de Charente kun la insulo Oléron
Dosiero:Ponttransbordeur6.jpg|Ponto de Martrou, ponto super Charente en Rochefort
Dosiero:Rochefort Pont transbordeur01.jpg|La transporta ponto de Rochefort

Kategorio:Geografio de Charente
Kategorio:Geografio de Charente-Maritime
Kategorio:Riveroj en Francio
Marennes

**Marennes** estas la nomo de du francaj komunumoj:
* **Marennes**, en la departemento Charente-Maritime,
* **Marennes**, en la departemento Rhône.
Bhilai

**Bhilai** aŭ *Bhilai Nagar*, () estas metropolo en Barato, en subŝtato Ĉhatisgaro.

Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
eta|maldekstre|

## Geografio 
 etendiĝas en centra parto de la lando. Rajpuro troviĝas 25 km-ojn.

## Historio 
 estas laŭplana urbo. Ekde 1986 universitatonivela edukado komenciĝis.

## Ekonomio 
 havas imponan ŝtalofabrikon, kiel monopola industriaĵo de la urbo. Ĝi estis longe komuna posedaĵo kun Sovetunio.

## Klimato 
En  tropika klimato regas kun influo de musono. La someroj (inter aprilo-junio) estas varmaj, ofte kun preskaŭ -ojn. Poste musono alvenas. Jare pluvas po pli ol 1000&nbsp;mm. Vintro daŭras inter novembro-januaro, tiam estas agrabla temperaturo kaj neniam frostas.

## Trafiko 
 estas atingebla per fervojo (linio Mumbajo-Haora) kaj per nacia aŭtovojo.

## Vidindaĵoj 
* 2 artefaritaj lagoj

Kategorio:Urboj de Ĉatisgaro
Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Metropoloj
Kraľovany

**Kraľovany** (hungare *Kralován*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Kraľovany situas laŭ dekstra bordo de Váh ĉe kunfluejo de Oravo, laŭ ĉefvojoj kaj fervojoj Vrútky-Trstená kaj Ružomberok-Žilina. Dolný Kubín kaj Ružomberok troviĝas po 18 km, Martin 22 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la loko en 1241 en hungara formo *"Kiralyihaza"* (=domo de reĝo), ĉar laŭ la supozoj Béla la 4-a tie tranoktiĝis. La vilaĝa loknomo aperis en 1363. Tiam ĝi apartenis al Oravia burgo. La vilaĝo longe estis doganprena loko. En 1625 oni komputis tie 70 vilaĝanojn (14 familiojn), en 1715 160 vilaĝanojn (32 familiojn). En 1828 416 vilaĝanoj loĝis en 59 domoj. Komence de la 20-a jarcento la vilaĝo rericevis la mezepokan nomon *Vágkirályházára* pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis tie 550 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Árva (reĝa departemento), al distrikto de Dolný Kubín, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Kraľovany 469 homoj, (455 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* luterana preĝejo de 1913

Kategorio:Municipoj en distrikto Dolný Kubín
Tex Beneke

**Gordon Lee „Tex“ Beneke** (* 12-an de februaro 1914 en Fort Worth, Teksaso; † 30-an de majo 2000 en Costa Mesa, Kalifornio) estis usona ĵaz-saksofonisto kaj kantisto, fama kiel membro de la bandego de Glenn Miller kaj post ties morto estro de propraj bandoj, kiuj flegis la muzikon de Miller.

## Vivo kaj Kariero 
[eta|maldekstra|240ra|[Shep Fields (maldekstre) kaj Tex Beneke, Glen Island Casino, Novjorko, majon de 1947. Foto Gottlieb]]
Ekde 1935 ĝis 1937 li ludis en la orkestro de Ben Young kaj ekde 1938 en la bandego de Glenn Miller, en kiu li estis unu el la plej famaj soloistoj kaj ankaŭ prezentis kiel kantisto („Chattanooga Choo Choo“, „I’ve got a Girl in Kalamazoo“). Li kunludis kun la Orkestro Glenn Miller en la filmoj „Sun Valley Serenade“ (1941) kaj „Orchestra Wives“ (1942). Kiam Glenn Miller en 1942 malfondis sian bandon, por daŭrigi kun sia *Army Air Force-Band*, li ludis unue ĉe Horace Heidt kaj Jan Savitt kaj direktis post tio ĝis 1945 mararmean bandon en Oklahomo. En 1946 la vidvino de Glenn Miller petis lin, transpreni la direktadon de la bando demandata poste kiel antaŭe (kun 19 muzikistoj kaj ĝis 1948 ankaŭ kun aldona arĉinstrumenta sekcio), je kio li liudis ankaŭ novajn aranĝaĵojn ekz. de Henry Mancini kaj eĉ enigis bibop-influojn. Ĉar al li tamen ne plaĉis la striktaj instrukcioj de la Miller-heredintoj (kaj de RCA Victor) rilate la muzikon, ekestis malpaca separiĝo en 1950. Ili ankaŭ atingis, ke li ne aperos en la holivuda kinofilmo *The Glenn Miller Story* (1954). Beneke post tio fondis propran orkestron, en kiu li ludis muzikon de Glenn Miller aŭ laŭ ties stilo. Li ludis ankaŭ en la 1960-aj jaroj kun variaj reunuiĝobandoj de Glenn Miller (ekz. kun la iamaj Miller-kantistoj Ray Eberle kaj Paula Kelly) kaj foje en Disneyland. Kun nova orkestro li prezentis ekde la 1970-aj jaroj ĝis en la 1990-aj jaroj. Meze de la 1990-aj jaroj li suferis apopleksion kaj rezignis saksofonludon, estis tamen pluen bandestro kaj kantisto.

En 1996 li estis akceptata en la Glorhalo de Bandegoj kaj Ĵazo. Li mortis en 2000 je sia loĝloko Costa Mesa.

## Eksteraj ligiloj 
* Mallonga biografio (anglalingva)

Kategorio:Usonaj ĵazsaksofonistoj
Kategorio:Usonaj ĵazkantistoj
Kategorio:Usonaj ĵazbandego-direktistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Usono
Kategorio:Mortintoj en Usono
Vido Musso

[eta|dekstra|260ra|[Benny Goodman (maldekstre), Vido Musso (centre) kaj Sid Catlett (dekstre), 1940-aj jaroj. Foto de William P. Gottlieb.]]
**Vido William Musso** (* 13-an de januaro 1913 en Carrini, Sicilio; † 9-a de januaro 1982 en Rancho Mirage, Kalifornio) estis usona tenorsaksofonisto, klarnetisto kaj bandestro de svingo kaj moderna ĵazo.

## Vivo kaj verkado 
Vido Musso famiĝis per sia laboro en la bandegoj de Benny Goodman, Gene Krupa, Tommy Dorsey, Harry James, Stan Kenton kaj Woody Herman.

Musso naskiĝis en Sicilio kaj iris en 1920 kun sia familio al Usono, kie li alkreskis en Detrojto. En la jaro 1930 li ekloĝis en Los-Anĝeleso. Lia unua instrumento estis la klarneto, antaŭ ol li transiris al tenorsaksofono. Jam en la jaro 1930 komencis lia kunlaboro kun Stan Kenton, krome li ludis en la orkestro de Teddy Wilson, kun kiu li akompanis i.a. Bilion Holiday, Ĉe Benny Goodman Musso laboris ekde 1936 ĝis 1938, ĉe Gene Krupa en 1938 kaj ĉe Harry James 1940-41. Poste li denove laboris por Goodman, postsekve por Bunny Berigan kaj en 1942 por Woody Herman. En 1945 li mallonge kunludis ĉe Tommy Dorsey kaj André Previn. Sekvatempe li fondis propran ensemblon, restis tamen kun tiu sensukcesa. La plej grava fazo de lia kariero estis la jaroj de la laboro en la Orkestro Stan Kenton ekde 1945 ĝis 1947, same kiel lia partopreno je la sonregistrado de *"Come Back to Sorrento"*. Post tio li laboris kiel liberprofesia muzikisto kaj aranĝisto ĉe la okcidenta marbordo de Usono, en 1957 je Las-Vegaso. Je lia nomo en 1946 ekestis kvar sonregistraĵoj por Savoy Records, en 1952 tri por Fantasy Records.

## Disko 
* André Previn: *Previn at Sunset 1945* (Black Lion)

## Literaturo kaj fonto 
* Carlo Bohländer k.a.: *Reclams Jazzführer*. Stutgarto, Reclam, 1991
* Martin Kunzler: Jazzlexikon, Reinbek, Rowohlt, 1993
* Bielefelder Katalog Jazz 2001

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj ĵaztenorsaksofonistoj
Kategorio:Usonaj ĵazklarnetistoj
Kategorio:Usonaj ĵazbandego-direktistoj‎
Párnica

**Párnica** (ankaŭ hungare) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Párnica situas laŭ rojo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Vrútky-Trstená. Dolný Kubín troviĝas je 8 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la rojo (same nomata) en 1382, pri la vilaĝo en 1420 en latina formo *"villa Paranice"*. Inter 1769-1772 muelejo por papero funkciis en la vilaĝo. En 1778 878 vilaĝanoj loĝis, en 1828 685 vilaĝanoj loĝis en 196 domoj, en 1930 1104 vilaĝanoj loĝis en 219 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Párnica 1091 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Árva (reĝa departemento), al distrikto de Dolný Kubín, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Párnica 716 homoj, (ĉiuj slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* luterana preĝejo de 1927

Kategorio:Municipoj en distrikto Dolný Kubín
Marennes (Charente-Maritime)

**Marennes** [] estas marborda franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2010.

Marennes estas konata pro siaj ostroj.

## Geografio 
eta|maldekstra|Situo de Marennes en la departemento Charente-Maritime.
Marennes troviĝas ĉe la norda flanko de la enfluejo de la rivero Seudre, fronte al la insulo Oléron. La najbaraj komunumoj estas Bourcefranc-le-Chapus nordokcidente, Hiers-Brouage nordoriente, Saint-Just-Luzac sudoriente kaj La Tremblade sudokcidente (trans ponto super Seudre).

## Monumentoj 
[eta|maldekstra|upright|La [Preĝejo Saint-Pierre de Marennes|preĝejo de Marennes]]
La preĝejo Saint-Pierre de Marennes estis konstruita en la 15-a jarcento kaj deklarita historia monumento en 1840. Ĝia sonorilturo estas  alta kaj ĝi estas vizitebla.

La 18-ajarcenta kastelo de La Gataudière estas historia monumento ekde 1949.

Alia turisma loko estas la muzeo *Cité de l’Huître* (“ostro-urbo”), kiu edukas pri ostroj kaj ostrobredado.

## Bildoj 

Dosiero:Panorama Marennes 1.jpg|Panoramo de Marennes
Dosiero:Marennes-plage.jpg|Strando en Marennes
Dosiero:Cabanes ostréicoles (Marennes-Oléron).jpg|Ostrobredistaj kabanoj

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente-Maritime

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo

Kategorio:Komunumoj de Charente-Maritime
Jill Wagner

**Jill Suzanne WAGNER** (naskiĝis la 13-an de januaro 1979 en Winston-Salem, Nord-Karolino) estas usona aktorino. etaŜi studis en la North Carolina State University en 2001 kaj iĝis bakalaŭro pri manaĝado. Ŝi unuafoje rolis en 2003 en la MTV-serio *Punk’d*. En 2006, ŝi aperis kiel *Krista Starr* en la serio *Blade*.

En 2005 ŝi estis modelino por la usona aŭtomobilo *Mercury*, en 2006 ŝi aperis en la usona eldonaĵo de FHM.

Ŝi gastrolis en la kvara jarkolekto de *Stargate Atlantis* kaj en la 7-a serio de la 3-a jarkolekto de *Monk*.

En 2011 ŝi ludis mallongtempan figuron de Kate Argent en serio *Teen Wolf*.

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj moderigistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Usono
Franciszek Gągor

**Franciszek Gągor** (naskiĝis la 8-an de septembro 1951 en Koniuszowa apud Nowy Sącz, mortis la 10-an de aprilo 2010 en Smolensk) – generalo de Pola Militistaro, doktoro de militistaj sciencoj, ĉefo de la Ĝenerala Stabo de Pola Militistaro en la jaroj 2006-2010, fakulo pri rekognosko kaj pacaj operacoj.

En 2003 gvidis Observacian Mision de Unuiĝintaj Nacioj en Irako kaj Kuvajto, kaj poste plenumis funkcion de la komandanto de Fortoj de UN pri Inspektado de Dispartigo de Armeoj sur Golanaj Altaĵoj. En la jaroj 2004–2006 estis pola armea reprezentanto ĉe Militistaj Komitatoj de NATO kaj Eŭropa Unio en Bruselo. La 27-an de februaro 2006 iĝis ĉefo de la Ĝenerala Stabo de Pola Militistaro.

Rezulte de morto la 10-an de aprilo 2010 en katastrofo de la pola aviadilo Tu-154M en Smolensk trofrue finis la armean servon. Ĉerko kun lia korpo venis al Pollando la 16-an de aprilo 2010 je la 22:00 horo.

La 21-an de aprilo estis enterigita en la Smolenska Segmento de Militista Tombejo en Powązki.

La 20-an de aprilo 2010 oni malkovris dediĉitan al li memortabulon en la sidejo de Ĝenerala Stabo en Pola Militistaro en Varsovio, kaj la 15-an de aŭgusto 2010 la memortabulon sur la teritorio de Ministerio de Nacia Defendo de la Islama Respubliko Afganio en Kabulo.

## Privata vivo 
Edziniĝinta kun du infanoj. Lerte konis la anglan lingvon kaj flue la rusan kaj francan. Interesiĝis pri historio kaj teniso. Kun Krzysztof Paszkowski verkis libron *Międzynarodowe operacje pokojowe w doktrynie obronnej Rzeczypospolitej Polskiej* (Internaciaj pacaj operacoj en la defenda doktrino de Pola Respubliko; 1999).

## Avancado 
* subleŭtenanto – 1973
* leŭtenanto – 1976
* kapitano – 1980
* majoro – 1985
* subkolonelo – 1989
* kolonelo – 1993
* generalo de brigado – 1997
* generalo de divizio – 2003
* generalo de armeo – 2006
* generalo – 2006

## Eksteraj ligiloj 
* [Biografio de generalo Franciszek Gągor en la paĝo de Ministerio de Nacia Defendo](https://web.archive.org/web/20070927221047/http://www.wp.mil.pl/pliki/File/szefsgwp(1).pdf)

Kategorio:Polaj generaloj
Kategorio:Komandoroj de la Honora Legio
Kategorio:Viktimoj de la kraŝo de la pola prezidenta aviadilo en 2010
3276 Porta Coeli

'*3276 *Porta Coeli'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 15-an de septembro 1982 de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la konvento *Porta coeli'', monaĥinejo de la 13-a jarcento en Tišnov, Sudmoravia regiono (Ĉeĥa respubliko).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Antonín Mrkos
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
3278 Běhounek

'*3278 *Běhounek''''' estas malgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la ĉeĥan nuklean fizikiston, polusan esplorvojaĝiston, porjunulan verkiston kaj esperantiston František Běhounek (1898–1973).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Antonín Mrkos
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1984
Georgie Auld

[eta|dekstra|240px|Georgie Auld, proks. aŭguston de 1947.Foto de [William P. Gottlieb.]]
**Georgie Auld** (fakte John Altwerger, * 19-an de majo 1919 en Toronto, Ontario; † 8-an de januaro 1990 en Palm Springs, Kalifornio) estis usona ĵazo-tenorsaksofonisto, klarnetisto kaj bandestro de svingo.

## Vivo 
Auld alkreskis en Kanado, vivis tamen ekde la fino de la 1920-aj jaroj en Usono kaj havis unuajn prezentadojn kun propraj ensembloj en la novjorka kvartalo Greenwich Village, ekz. en ĵazklubejo *Nick’s*. Poste li laboris en la orkestroj de Bunny Berigan je 1937/38, sekve en 1938/39 ĉe Artie Shaw, kies orkestron li transprenis en 1940. En 1940/41 li ludis ĉe Benny Goodman, en 1941/42 denove ĉe Shaw kaj ĝis sia rekrutiĝo je la usona armeo li laboris kun propra bandego, en kiu i.a. kunludis Manny Albam.

En 1949 li unuafoje prezentis kiel aktoro ĉe Teatrejo Broadway je la teatraĵo *The Rat Race* de Garson Kanin. Krome li muzikis kun Erroll Garner, Dizzy Gillespie, Al Porcino, Billy Eckstine, Tiny Kahn, Frank Rosolino, kun kiu li formis kvinopon kaj bandegon. Krom siaj gastprezentadoj en multaj svingobandoj Auld ankaŭ direktis proprajn ensemblojn, ekz. *Georgie Auld and His Orchestra* kaj *Georgie Auld and His Hollywood All Stars*.

En la jaro 1977 li ludis en la filmo *New York, New York* bandestron kaj laboris ankaŭ kiel teknika konsilanto por ĉi tiu filmo. Pretertempe Auld tenis ĵazklubejon en Holivudo kaj laboris kiel agento de la muzikisto-sindikato.

Lia esprimpova stilo komence entenis influojn de Coleman Hawkins, alprenis tamen pli modernisman variaĵon de la stilo de Jimmy Lunceford.
[eta|maldekstra|240px|[Serge Chaloff, Georgie Auld, Red Rodney, Tiny Kahn u. a. , proks. aŭguston de 1947. Foto de William P. Gottlieb.]]

## Diskoj (elekto) 
* *Jump, Georgie, Jump*, 1940–45 (Hep Records, 1996)
* *Handicap*, 1945–46 (Discovery Records, 1990)
* Coleman Hawkins: *Rainbow Mist*, 1944 (Delmark Records/Apollo Series, 1992)
* *Airmail Special*, 1951/59/63 (Fresh Sound Records, 2004)

## Literaturo kaj fontoj 
* Martin Kunzler: *Jazzlexikon*. Rowohlt, Reinbek 1993
* Richard Cook, Brian Morton: *The Penguin Guide to Jazz on CD*. Penguin, 6-a eldono, Londono 2002. ISBN 0-14-017949-6

## Ligoj eksteren kaj fontoj 
* Georgie Auld: Underrated Tenor Sax Man With A Warm Robust Tone  ĉe swingmusic.net
* Georgie Auld: Sax Appeal ĉe bigbandlibrary.com

## Rimarkoj 
Kategorio:Usonaj ĵaztenorsaksofonistoj
Kategorio:Kanadaj ĵazsaksofonistoj
Kategorio:Usonaj ĵazbandego-direktistoj
Kategorio:Usonaj ĵazklarnetistoj
Andreas Baader

**Andreas Baader** (6-a de majo 1943 - 18-a de oktobro 1977) estis germania ĉefo de revolucia grupo RAF *(Rote Armee Fraktion)*. Ĉar Baader interrompis sian studadon en liceo, li estas en RAF unu el malmultaj membroj, kiuj ne estis studinta en universitato.

En la jaro 1968 Baader kaj lia amikino Gudrun Ennslin estis juĝita pro bomba atako. Post du jaroj Baader eskapis el malliberejo kun helpo interalie de ĵurnalisto Ulrike Meinhof. Post la forkuro fondiĝis grupo, kiun oni konis kun nomo Baader-Meinhof sed kiu uzis nomon *Rote Armee Fraktion* pri si. En la jaroj 1970–1972 *Rote Arme* rabis bankojn.

1-a de junio 1972 Baader, Jan-Karl Raspe kaj Holger Meins estis arestitaj post batalo en Frankfurt.

Baader faris sinmortigon en la nokto 17-a de oktobro–18-a de oktobro 1977.

Kategorio:Germanaj teroristoj
3275 Oberndorfer

'*3275 *Oberndorfer''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la germana astronomo Hans Oberndorfer (1925–2006), direktoro de la Publika Observatorio de Munkeno.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
3273 Drukar

'*3273 *Drukar'''* estas malgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio (nun *de fakto* en Rusio).

## Nomo 
Ĝia nomo, *"Drukar"*, (= "presisto" en ukraina kaj malnov-rusa) estas omaĝo al Ivan Fjodorov (cirile *Ива́н Фёдоров'', ĉ. 1510–1583), unu el la unuaj presistoj en Rusio kaj Ukraino.

## Orbito 
Ĝia orbito kongruas kaj tiuj de la anoj de la Cibela grupo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1975
3280 Grétry

'*3280 *Grétry''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Fernand Rigaux elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la belgan komponiston André Grétry (1741–1813).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Fernand Rigaux
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1933
Shigeru Inoda

**Shigeru INODA** (japane 伊野田 繁 Inoda Shigeru) estas japana astronomo. Li malkovris 17 asteroidojn, ĉiujn, krom la unua 3394 Banno, kun Takeŝi Urata.

La asteroido 5484 Inoda estis nomita en  lia honoro.

## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Shigeru Inoda

Kategorio:Japanaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
3279 Solono

**3279 Solono** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  per esploro en kunlaboro de la usona astronomo Tom Gehrels kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden.

Tom Gehrels fotis ĝin sur unu el la 130 fotografiajn platojn eksponitaj en septembro kaj oktobro 1960, per la Schmidt-teleskopo de 48 coloj (122&nbsp;cm) de la Observatorio de la Monto Palomar (apud San-Diego en Kalifornio). Tiuj platoj poste estis senditaj en Leiden (Nederlandon), kie ili estis ekzamenitaj de la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten dum la sekvantaj jaroj.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la greka leĝisto kaj poeto Solono de Ateno (ĉ. -640 – ĉirkaŭ -560).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Malkovrita de Palomar–Leiden survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Longflugila cirkuo

La **longflugila cirkuo** aŭ Bufona cirkuo () estas neotropisa rabobirdo el la subfamilio de cirkuoj kaj la familio de akcipitredoj.

## Taksonomio 
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj:

*Accipitriformes - akcipitroformaj
**Accipitridae - akcipitredoj
****Circus* de Lacépède, BGE, 1799 - cirkuo
*****Circus buffoni* (Gmelin, JF, 1788) - longflugila cirkuo

## Disvastiĝo kaj vivejo 
Ĝi troviĝas kiel indiĝena specio en Sudameriko, nome en Argentino, Bolivio, Brazilo, Ĉilio, Kolombio, Falklandoj aŭ Malvinoj, Gujanoj, Paragvajo, Trinidado kaj Tobago, Urugvajo, kaj Venezuelo.

Ties natura vivejo estas seka savano, subtropikaj aŭ tropikaj laŭsezone humidaj aŭ inunditaj herbejoj de malaltaj teroj, marĉoj, kaj tre degraditaj iamaj arbaroj.

## Aspekto 
Temas pri cirkuo tre malhelbruna kun rimarkinda kapobildo konsista je malhelbrunaj krono kaj elokula strio kontraste kun helbruna aŭ sablokolora vizaĝo. La beko estas tre hokoforma, helgriza baze kaj malhelgriza pinte. La kruroj estas flavaj kaj pendas dumfluge, kiam subaj partoj videblas klare kontraste kun malhelbrunaj suba korpo, vostobazo kaj akzelaj kontraŭ blanka resto kun markoj nome nigreca malantaŭa bordo de flugiloj, pintoj de flugilplumoj kaj fina vostozono krom aliaj du pli mallarĝaj vostostrioj; krome estas tre fajnaj kaj mallarĝaj strioj en blanka areo de flugilplumoj.

## Referencoj
* BirdLife International 2004. Circus buffoni. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 24an de julio 2007.

Kategorio:Cirkuoj
Kategorio:Neotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj
Kategorio:Birdoj de Kolombio