open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Zoltán Kallós

**KALLÓS Zoltán** (kaloŝ) estis rumanuja hungara folkloristo, laŭreato de Kossuth-premio naskita en Răscruci la 26-an de marto 1926 kaj mortinta la 14-a de februaro 2018 en Răscruci..

## Premioj, distingoj 
* premio Kossuth (dufoje);
* 2010- A Magyar Köztársaság Érdemrend Középkeresztje Csillaggal.

## Biografio 
Zoltán Kallós la mezlernejon finis en Kluĵo kaj Sfântu Gheorghe, li akiris bazlernejan instruistan diplomon en Kluĵo (1946). Li estis instruisto en Viştea (1946–50) kaj en Lespezi (1956–57), dume li studis en la muzika altlernejo en Kluĵo (1955). En 1957–58 li estis muzika fakgvidanto en Târgu Mureş, denove instruisto, poste dungito ĉe la lignoindustria fabriko en Gyimes (Djimeŝo) (1959–68). Li kolektis kvazaŭ ĉiajn specojn de folkloro en Mezőség, Kalotaszeg, Moldavio (en vilaĝoj loĝitaj de csángók) kaj Gyimes precipe la voĉan kaj instrumentan muzikon, la popolkutimojn kaj la kutimpoezion. En 1958 oni malliberigis lin pro politikaj motivaj mallongtempe.

## *Balladák könyve* 
La plej grandan sukceson havis la kolekto, *Balladák könyve* (Libro de baladoj), kiu en Budapeŝto havis tri eldonojn (1973, 1974, 1977). Ĝi estas kun ĝia enhavo – 259 baladoj kaj 8 fabelvariantoj de balado – unu el la plej riĉaj hungaraj baladkolektoj. Ĝi savis por kulturo la baladojn de kvar etnografie gravaj regionoj plejparte kune kun iliaj melodioj.

## Ĉefaj verkoj 
* *Balladák könyve*. Élő hazai magyar népballadák. Kolekto de K. Z. gyűjtése, prizorgado de Szabó T. Attila, Bk., 1969;
* *Új guzsalyam mellett*. Miklós Gyurkáné Szályka Rózsa dalai és balladái, Bk., 1973;
* *Tegnap a Gyimesben jártam...* Gyimes-völgyi lírai dalok (kolet. kun Martin György), 1989;
* *Ez az utazólevelem*. Balladák új könyve, 1996.

## Referencoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

## Eksteraj ligiloj 
* Z. K. kantas
* Fondumo Kallós Zoltán.
* Kolektoj de Z. K.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj politikaj malliberuloj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj etnografoj
Kategorio:Hungaraj kolektistoj pri popolaj muzikoj
Hajós

**Hajós** estas urbo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Bács-Kiskun, en Distrikto Kalocsa. La loknomo signifas: ŝipisto (vidu la blazonon!).
eta|maldekstre|Karakteriza domoserio en Hajós

## Situo
Hajós situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, ĉefvojo Baja-Kecskemét preteriras. Kalocsa troviĝas 20, Baja 34, Mórahalom 76, Kecskemét 82, Szeged 97, Budapeŝto 137 km.

## Historio
La komunumo longe apartenis al ĉefepiskopo de Kalocsa, kiun la turkoj faris senhoma. En 1720 germanoj refondis ĝin, kiu iĝis kampurbo en 1756, fine de la 19-a jarcento grandvilaĝo, fine urbo ekde 2008. Multe da germanoj estis deportitaj en 1945.

Estas grave la vinkulturo, formiĝis longa serio da vinkeloj, (ĉirkaŭ 1200 da keloj). En Eŭropo tie estas la plej granda kelserio.

## Vidindaĵoj
* Ĉefepiskopa ĉaskastelo (Hajós)
* romkatolika pilgrima Preĝejo de Emeriko de Hungario (Hajós)

## Famaj nomportantoj 
* Alfréd Hajós
* András Hajós
* Edit Hajós
* Erzsébet Mária Hajós
* Ferenc Hajós
* György Hajós
* György Hajós (maŝininĝeniero)
* Henrik Hajós
* Imre Hajós
* János Hajós
* József Hajós
* József Hajós (karmelano)
* Károly Hajós (alergiologo)
* Károly Hajós (komponisto)
* Mihály Hajós

## Referencoj 
* distancoj 
eta|maldekstra|Preĝejo en Hajós
eta|dekstra|Ĉefepiskopa palaco en Hajós
eta|maldekstre|Paroĥo de Hajós

Kategorio:Hajós
Kategorio:Vinvilaĝoj
Hejmorgeno

eta|Paul (III.) Lautensack ĉe sia hejmorgeno, senpedala pozitivo, 1579
Sub **hejmorgeno** oni plejparte komprenas orgenon, kiu troviĝas en loĝdomo (eĉ ĝis kastelo) aŭ komparebla konstruaĵo. Alie ol pozitivo la hejma fajfilorgeno estas fikse instalita. Pro la kompare al preĝejoj, koncertejoj kaj similaj ejoj ege pli malgranda starloko ekestas specialaj konstruaj necesoj. Precipe la tuboj bezonas konsiderinde malpli da sonvolumo. Dum tio la registroj tamen kiel eble plej vaste konservu siajn tipajn sonkolorojn.

La limigita spaco postulas ege kompaktan konstrumanieron. Ekz. eventuale oni devas enkonstrui la plej longajn fajfilojn de malferma 8' aŭ fermita 16' kuŝantaj aŭ fleksigi ilin per 90°-eĝo. en la plej simpla kazo la hejmorgeno disponas pri nur unu klavaro kun malmultaj registroj, pedalaro tiam estas nur alkroĉita. Plejofte hejmorgenoj disponas pri unu ĝis du klavaroj kun po du ĝis dek registroj kaj pedalaro kun unu ĝis du registroj. La sencoplena supra limo situas je ĉ. 20 registroj, disdonitaj sur du klavarojn kaj pedalaron. Por pliampleksigi la soneblecojn oni dividas je pli malgrandaj instrumentoj la klavarregistrojn ofte en basojn kaj diskantojn.

## Vidu ankaŭ 
* Orgen-glosaro

## Literaturo 
* Karl Bormann: *Eine Anleitung zum Selbstbau von mechanischen Pfeifenorgeln und selbstspielenden Flötenwerken für das Heim* (Veröffentlichung der Gesellschaft der Orgelfreunde 39). 3. Aufl. Berlin: Merseburger, 1972. 184 S., ISBN 3-87537-002-3.
* Erhard Lieb: *Der Bau von Haus- und Übungsorgeln in Theorie und Praxis: die historische Hausorgel unter Einbeziehung elektronischer Mittel und die moderne Übungsorgel*. Frankfurt am Main: Bochinsky, 1991. 183 S., ISBN 3-923639-91-0.

## Eksteraj ligiloj 
* privata paĝo: memkonstruado de hejmorgeno; kun sonekzemploj 

Kategorio:Orgeno
Supermara alteco

**Supermara alteco** (mallongigo: **s.m.**, **super maro** aŭ **super marnivelo**) estas la vertikala distanco (alteca diferenco) inter certa loko sur la Tero kaj la marnivelo, tio estas, la surfaco de iu maro (kutime la plej proksima).

Oni indikas ĝin en **metroj super maro** (msm), aŭ eventuale en futoj super maro laŭ la anglousona mezursistemo.

Nuntempe ĝenerale uzata Tutmonda loktrova sistemo (GPS) por destinado de situo sur la Tero uzas kiel baza nivelo surfacon de matematike kalkulita geoido WGS 84 (World Geodetic Systems), kiu povas diferenciĝi de la meza marnivelo.

Supermara alteco de lokoj sub la marnivelo (malaltaĵoj, profundaĵoj) estas indikata per negativa valoro. 

* La plej alta situanta loko sur la Tero estas la pinto de la monto Mount Everest (8848 msm).
* La malplej alta situanta loko sur la Tero estas surfaco de Morta Maro (−418 msm).
* La malplej alta situanta loko en maro estas Mariana fosego (−11020 msm).

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Altitudo
* Alto
* Altometro

Kategorio:Topografio
Kategorio:Tero
Olimpika medala klasifiko

**Olimpika medala klasifiko** estas klasifiko de ŝtatoj laŭ medaloj. IOK nur faras tabelon por ĉiu olimpiko. Tabelo enhavas liston de ŝtatoj kaj sumon de oraj, arĝentaj kaj bronzaj medaloj, kiujn akiris ludantoj el ĉiu lando.
Ne oficiale estas punktoj:
por ora medalo 4 punktoj
por arĝenta medalo 2 punktoj
por bronza medalo 1 punkto.
Laŭ ĉi tiuj punktoj oni elektas venkan ŝtaton.

Kategorio:Olimpikoj
Registrokateno

**Registrokateno** estas ludhelpilo ĉe la orgeno. Ĝi ebligas la aliregistradon dum la ludado, sen ke tiuj ŝanĝoj tuj  ekfunkcias. Oni aktivigas la novan registradon nur post kiam oni malŝaltintas la registrokatenon. Registrokateno faciligas al orgenisto, dum la ludado unue prepari ampleksajn ŝanĝojn de la registrado dum longeta temospaco kaj poste efektivigi ilin per unu fojo. Tion oni tre ofte aplikas dum la improvizado, ĉar dum tio oni plejofte ne antaŭscias, kun kiuj registradoj oni volas ludi, tiel ke programado de la registro antaŭ la ekludado ne eblas.

Tiu ĉi ludhelpo estas facilege realigebla ĉe elektre aŭ digitale mastrumataj registrotiriloj, ĉar dum tio ne okazas rekta mekanika transmisio de la registrotiriloj ekde la ludotablo de la orgeno per la registrotraktilaro sur la ventokeston. La deziratan registrado per tio oni kutime demetas provizore en elektronan datenmemoron kaj povas ekstrakti ĝin laŭbezone, por nur tiam ĝustigi la analogan registrokombinaĵon ĉe la ventokestoj helpe de elektromagnetoj. Tio ankaŭ havas la avantaĝon, ke oni povas ekzameni programitajn registradojn dum ludopaŭzoj je aktivigata registrokateno, sen ke ekestas klare aŭdebla brueto pro la ŝaltado de la registrovalvoj.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de orgenregistroj

Kategorio:Orgeno
Landkomunumo

eta|400px|dekstra|Landkomunumo de Glaruso la 5-an de majo 2014

La **landkomunumo** (germane: *Landsgemeinde*) estas la plej rekta formo de demokratio, kie la popolo en publika asembleo rekte decidas pri la leĝoj kaj elektas sian registaron.
Landkomunumo estas tradicia svisa administra institucio. Je kantona nivelo landkomunumo hodiaŭ post ĝia malfondo en Apencelo Ekstera (1997) kaj Obvaldo (1998) ekzistas nur ankoraŭ en la kantonoj Glaruso kaj Apencelo Interna. En antaŭa tempo en multaj kantonoj de Svislando la registaro baziĝis sur la landkomunumo. Kun la kreskanta loĝantaro tamen la funkciado de la landkomunumo malfaciliĝis kaj evidente ankaŭ ekzistis kritikaj voĉoj kontraŭ tia administraciformo.

Je regiona nivelo landkomunumo ankoraŭ ekzistas en diversaj distriktoj de la kantonoj Ŝvico kaj Grizono. Fakte ankaŭ la komunumaj asembleoj en malgrandaj kaj mezgrandaj svisaj komunumoj estas landkomunumoj. La landkomunumo similas al la frudemokrata malnovgermana *thing* aŭ la popolasembleo en la antikva Ateno.

Kategorio:Svislando
Kategorio:Politiko
Liĉio

eta|Gravura do missionário jesuíta polonês Michał Boym (1612-1659) representando uma lichia.
La **Liĉiarbo** (*Litchi chinensis*) estas, ĝis 30m alta, arbo el la familio de *Sapindaceoj*, kiu kreskas aparte en la sudo de Ĉinio kaj tie kultiviĝas ekde ĉirkaŭ la jaro 1766 antaŭ Kristo, dum la tempo de la dinastio Ŝang de antikva Ĉinio. La fruktoj nomiĝas **liĉioj** (ĉine 荔枝, pinjine *lizhi*). Intertempe la arbo kultiviĝas tutmonde en la suptropikaj klimataj zonoj, interalie en Tajvano, Barato, Tajlando, Sudafriko, Madagaskaro, Aŭstralio, Israelo, Brazilo, Meksiko kaj Usono.

## Nutra valoro 
**Nutra valoro en 100 gramoj:**
* Energio: 332 kĴ
* Kalcio: 10 mg
* Proteino: 0,9 g
* Vitamino B2: 0,05 mg
* Karbonhidrato: 18 g
* Vitamino C: 39 mg
* Fero: 0,35 mg

## Bildaro 

Dosiero:Litchi chinensis Luc Viatour.jpg|Liĉio-fruktoj
Dosiero:Letchi-Réunion-1.JPG|Verdaj fruktoj ĉe arbo
Dosiero:Lychee fruits and seed.jpg|Liĉio-fruktoj kaj kerno

## Vidu ankaŭ 
* Flora Sinensis
* Rambutano
* Pitombo

Kategorio:Sapindacoj
Kategorio:Fruktoj
Kategorio:Arboj
Kategorio:Orientalisa flaŭro
Mastkroĉo

eta|Mastkroĉo kun jora finaĵo
**Mastkroĉo** estas nodo per kiu oni povas fiksi ŝnuron al fosto aŭ masto. Kiam la mastkroĉo estas sub tensio, ĝi ne ŝovos. Se oni metas forton sur la ŝnuro la ŝnuro sin mem fiksiĝos.

Mastkroĉo povas ankaŭ esti jore farata, por tiel zorgi ke la ŝnuro simple povas esti malfiksata.

eta|maldekstra|Mastkroĉo

## Eksteraj ligiloj 
* Skoltaj nodoj (45) 

Kategorio:Nodoj
Éva Emese Gál

**GÁL Éva Emese** (ga:l)  rumanuja hungara poetino, belartistino naskita en Satmaro la 25-an de marto 1955. Ŝi estas la edzino de skulptisto Emil Burján kaj la patrino de Enikő Burján Gál.

## Biografio
Éva Emese Gál abiturientiĝis en sia naskiĝurbo en Muzik- kaj Belarta Mezlernejo (1974) kaj finis la Belartan Altlernejon Ion Andreescu en Kluĵo (1980). Ŝi instruis en Suseni (Harghita), iĝis muzeologino en Gheorgheni. Ŝia unua poemo aperis en 1973 en Szatmári Hírlap. Ekde 1976 ŝi regule publikigis en Utunk, Igaz Szó, Ifjúmunkás, Korunk, Művelődés, Dolgozó Nő, Napsugár, Hargita. En antologio *Az Ötödik évszak* (Mv. 1980) ĉeestis per poemo kaj grafiko. Ŝi estis interna kunlaborantino de Romániai Magyar Szó.

## Volumoj
**Ajándékgömb*, poemoj, Bk., 1982; 
**Álomjog*, poemoj, Kvár, 1985; 
**Örökölt csend*, poemoj, Bk., 1988; 
**Vízesések*, poemoj, Fehérgyarmat, 1994; 
**Igazságszobor*, poemoj, Székelyudvarhely, 1997.
**Időváros*, Csíkszereda, 2001.
**A tizenegyedik parancsolat*, Csíkszereda, 2005.

## Individuaj ekspozicioj
*1980 • Korunk Galéria (kun Emil Burján), Kluĵo
*1982 • Művelődési Ház [kun Burján G. Emil], Gheorgheni
*1984 • Művészeti Galéria, Miercurea Ciuc
*1982 • Gyergyói Múzeum, Gheorgheni
*1991 • Galerie im Pfarrhof, Salzburg
*1992 • Művelődési Ház, Fehérgyarmat.

## Bibliografio
*Borcsa János: "vagyok, magamtól elmenőben". Ifjúmunkás 1982/41.
*BANNER Z.: Kirakójáték. ~ grafikái, Utunk, 1984/46.
## Fontoj
* Romániai magyar irodalmi lexikon
*Artportal.hu 

*Erdélyi Magyar Írók Ligája 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj 
Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
György Dragomán

**DRAGOMÁN György** estas hungara verkisto, tradukisto, filmkritikisto naskita en Târgu Mureş la 10-an de septembro 1973. György Dragomán estas la edzo de poetino Anna Szabó T., nepo de geografo, muzeologo Pál Dragomán.

## Biografio 
György Dragomán transloĝiĝis kun sia familio en Hungarujon en 1988. La gimnazion li finis en Szombathely. Li studis en ELTE anglan lingvon kaj filozofion. Post tri jaroj li forlasis la filozofion. En 2006 li ricevis Márai Sándor-premion, Arjustus-stipendion, en 2007 József Attila-premion.

## Verkoj 
* *A pusztítás könyve*, romano, 2002. (2003 Bródy-premio).
* *A fehér király*, romano, 2005. (2005 Déry Tíbor-gratifiko)
* *Máglya*, romano, Magvető, 2014.

## Fonto 
* Retejo de verkisto.

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Araŭo

**Araŭo** (germane : **Aarau**) estas la ĉefurbo de la samnoma distrikto kaj de la Kantono Argovio. Kun 15 749 loĝantoj je la 30-a de junio 2008 ĝi estis post Vetingo kaj Baden laŭ grandeco nur la 3-a urbo de la kantono. Post la kuniĝo de la komunumo Rohr kun Araŭo je la 1-a de januaro 2010, la loĝantaro de la urbo kreskis al 19167, kaj ĝi nun estas la dua urbo en la kantono.

## Geografio 
Araŭo troviĝas ĉe la bordo de la rivero Aro (rivero) kaj je la suda flanko de la Ĵurasa montaro. Tra la urbo fluas la rivero Aro, kiu donis al la urbo kaj la kantono la nomon. Al ĝi alfluas sur la teritorio de la urbo de sudo la rivero Suro.

## Historio 
### Praepoko 
Sur la teritorio de Araŭo oni trovis unuopajn objektojn de la novŝtonepoko kaj ekzistas ŝpuroj de bronzepoka setlejo. En la romia epoko pasis la romia strato de Vindonissa al Salodurum (la hodiaŭa Soloturno tra la teritorio de la nuna urbo Araŭo.

### Mezepoko 
eta|maldekstra|150ra|Supera Turo
Araŭo estis fondita je proksimume 1240 de la Grafoj de Kiburgo. Ĝia unua oficiala mencio kiel urba setlejo datiĝas de 1256. 1273 la Kiburganoj elmortis kaj la herdantino Agnes von Kyburg vendis la urbeton al sia baptopatro Rudolfo la 1-a de Habsburgo.
En 1415 la suba parto de Argovio kun Araŭo estis konkerita far Berno kun helpo de Soloturno. La 1-an de marto 1528 la argovianoj akceptis la protestantan kredon pro premo de Berno. Sekvis jarcentoj de berna regado ĝis en 1778 la francoj konkeris Svislandon.

### "Ĉefurbo de Svislando" 
Ek de 1531 Araŭo estis la kunsidejo de la Dieto de la Svisa Ĵurkomunumo. Sub la franca okupado Araŭo 1778 fariĝis la unua ĉefurbo de la Helveta Respubliko kaj do efektive la ĉefurbo de Svislando. Oni tiam planis la konstruadon de reprezenta registarkvartalo, sed jam la 20-an de septembro la registaro translokiĝis al Lucerno. Araŭo restis ĝis 1803 la ĉefurbo de la helveta kantono Araŭo.

### Nuntempo 
En 1803 Napoleono dekretis la kunfandiĝon de la kantonoj Baden, Frikvalo kaj Araŭo al la Kantono Argovio, kies ĉefurbo fariĝis Aarau, kiun rolon Araŭo plenumigas ĝis hodiaŭ.

Kun efiko de la 1-a de januaro 2010 la ĝis tiam aŭtonoma komunumo Rohr estis integrita al la urbo Araŭo, kies urba teritorio kaj loĝantaro tiel kreskis je proksimume 20%.

## Trafiko 
Araŭo estas grava trafiknodo. De Araŭo ekzistas rektaj interurbtrajnkonektoj al Zuriko, Berno, Bielo kaj Bazelo. La urbo disponas pri propra loka busreto kaj trama etŝpurfervojo.

Araŭo havas plurajn alirojn al la nacia aŭtovojo A1 de Zuriko al Berno. Al la alveturejo Araŭo-Oriento kondukas 6 kilometrojn longa kvarŝpura ekspresvojo.

## Famaj personecoj 
* De 1895 ĝis 1896 la fizikisto kaj nobelpremiportanto Albert Einstein vizistis en Araŭo la kantonan gimnazion.

## Vidu ankaŭ 
* Aarau (stacidomo)
* Aarau AVA (stacidomo)
* Aarau Torfeld (stacidomo)
* Aargau Verkehr
* Binzenhof (stacidomo)
* Distelberg (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la urbo Araŭo en germana lingvo
* Araŭo en la Historia Leksikono de Svislando

Kategorio:Urboj de Svislando
Kategorio:Kantonĉefkomunumoj de Svislando
József Kolumbán

**KOLUMBÁN József** estas rumanuja hungara matematikisto, universitata profesoro, ano ekstera de la MTA (2001), honorcivitano de sia naskiĝurbo (2007) naskita en Gheorgheni la 4-a de aŭgusto 1935.

## Biografio 
József Kolumbán post la fino de porinstruista lernejo en Miercurea Ciuc (1953) akiris diplomon de instruisto pri matematiko-fiziko (1957), en Bolyai Tudományegyetem, li poste kompletigis tion en Universitato Babeş-Bolyai en fako pri esplormatematiko (1958). Li doktoriĝis en 1968. Li estis la respondecredaktoro de la revuo Matematikai és Fizikai Lapok. Li laboris en pluraj universitatoj en Okcident-Germanujo per stipendio de Humboldt-fondumo (1972-73).

## Ĉefaj verkoj 
* *Calcul integral* (kune kun siaj kolegoj), ?.
* *Matematikai analízis* en 3 volumoj (kun Márton Balázs, (Kv. 1978).

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo.
* Laŭda parolo.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Bosnianoj

La **Bosnianoj** (bosne, serbe, kroate: *Bosanci*/Босанци) estas la ŝtatanoj de Bosnio kaj Hercegovino, sendepende de religia aŭ etna aparteneco. Tutmonde estas ĉirkaŭ 16-20 milionoj da bosnianoj, landoj kun la plej alta koncentriĝo estas Bosnio, Turkio, Germanio, Usono, Svedio, Aŭstrio, Italio, Francio kaj Aŭstralio.

Precipe la esprimo estas uzata por la tri konstituaj popolgrupoj de Bosnio kaj Hercegovino laŭ la konstitucio.

* la bosniaj islamanoj, ofte nomitaj *bosnoj*
* la bosniaj katolikoj
* la bosniaj ortodoksoj

Dosiero:BiH - Etnicki sastav po opstinama 2013 1.gif|Municipaj datoj 2013

## Referencoj 
Kategorio:Bosnio kaj Hercegovino
Ante Pavelić

**Ante Pavelić** ( en Bradina, Bosnio kaj Hercegovino, tiam Aŭstrio-Hungario –  en Madrido, Hispanio), kroata faŝista politikisto kaj gvidanta persono de kroata pornazia ustaŝa reĝimo en la jaroj 1941 - 1945, naciisto, portanta ĉefan parton de kulpo pro murdado de judoj kaj serboj dum la dua mondmilito en Kroatio, venas en la mondon la 14-an de julio 1889 en Hercegovino en urbo Bradina.

Junaĝe studas li jurojn kaj poste agadas kiel advokato li en Zagrebo - samtempe aktive subtenas klopodojn li pri liberigo de Kroatio de sub premo de habsburga aŭstra-hungara monarkio.

Kiam realigita estis persona diktaturo de Aleksandro la 1-a Karadjordjević, la reĝo, en jugoslavaj landoj, Ante Pavelić en la jaro 1929 estas elmigranta Bulgarion, de kie estas poste foriranta li kaj sekve estas li agadanta en Hungario, Germanio kaj Italio.

En rifuĝejo Pavelić faŝisman kaj terorisman organizon Ustaŝa estas fondanta, kiu subtenata de eŭropaj faŝismaj reĝimoj batalas por disbato de Jugoslavio kaj kiu krom alia partoprenas dum sukcesa atenco kontraŭ Aleksandro la 1-a, la reĝo, en Marseille en la jaro 1934.

Patrujon en Pavelić Ante reveninta estas en 1941 post tio, kiam soldataroj de germana wehrmacht estas invadantaj Balkanon - Kroatio formale memstariĝas, estiĝas Sendependa ŝtato Kroatio (fakte temas pri marioneta ŝtato en manoj de hitlera Germanio kaj Italio de Mussolini, ŝtato sen Dalmacio kaj Istrio, okupataj fare de italio, sed malgraŭ tio ŝtato okupanta la tutan Bosnion kaj Hercegovinon) kaj proklamita estas ĝia gvidanto (poglavnik) Pavelić.

Subgvide de Pavelić estas en la jaroj 1941-45 en la nove estiĝinta kroata nacia ŝtato farata sistema genocido kontraŭ judoj, serboj kaj cigana loĝantaro, same tiel la reĝimo de pavelić dure intervenas kontraŭ antifaŝistoj kaj partizanoj.

En majo de 1945, kun la fino de la dua mondmilito kaj kun la fino de Sendependa ŝtato Kroatio, fuĝanta estas Pavelić tra Italio en Argentinon, kie li kreas ekzilan kroatan registaron. El Argentino Pavelić estas devigita foriri post falo de reĝimo de Juan Perón (intertempe li estas en Jugoslavio kondamnita en neĉeesto pro militaj krimoj al mortpuno), reston de sia vivo li poste travivas en Hispanio sub ŝirmo de reĝimo de Francisco Franco.

La 28-an de decembro 1959 Ante Pavelić, kies ustaŝoj ankoraŭ en sepdekaj jaroj de la lasta jarcento entreprenas teroristajn atakojn kontraŭ jugoslavaj objektoj tra la tuta mondo, mortas.

Kategorio:Naskiĝintoj en Bosnio kaj Hercegovino
Kategorio:Mortintoj en Hispanio
Kategorio:Advokatoj de la 20-a jarcento
Kategorio:Eŭropaj kristanoj
Kategorio:Holokaŭsto en Kroatio
Kategorio:Katolikoj
Kategorio:Krimuloj
Kategorio:Kroataj kunlaborantoj kun nazioj
Kategorio:Ŝtatestroj aŭ registarestroj en la Dua Mondmilito
Kategorio:Ustaŝoj
Kategorio:Viroj
Asocia respubliko Jugoslavio

**Asocia respubliko Jugoslavio** estis federacio de Montenegro kaj Serbio, kiu estiĝis sur resto de teritorio de Jugoslavio (SFRJ) la 27-an de aprilo 1992 post forŝiro de Slovenio, Kroatio, Mekedonio kaj Bosnio kaj Hervegovino. Ties ĉefurbo estis serba metropolo Beogrado. La federacio estis transformita la 4-an de februaro 2003 en pli libera ŝtataro Serbio kaj Montenegro. Tiu ĉi ŝtataro poste  pereis la 3-an de junio 2006 pro disfalo en du memstarajn ŝtatojn Serbio kaj Montenegro.

Asocia respubliko Jugoslavio estis celo de aviadilaj atakoj de NATO printempe de la jaro 1999. Ilia celo estis haltigi elpeligadon de albanoj el Kosovo.

Kategorio:Historio de Jugoslavio
Jugoslavio, Asocia respubliko
Bugac

**Bugac** estas grandvilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Bács-Kiskun, en subregiono de Kiskunfélegyháza. Buga signifas kumane: bovo. Bugac ofte simbolas Hungarion por eksterlando: la hungaroj estas pusto, gulaŝo, ĉevalistoj, bovistoj, paŝtistoj. Bugac apartenas al la plej gravaj fremdultrafikaj centroj.

## Bazaj informoj 
* Areo: 131&nbsp;km²
* Loĝantaro: 3000
* Poŝtkodo: 6114
* Telefonprefikso: 76

## Situo 
La grandvilaĝo situas sur ebenaĵo, fine de sakovojo el Kiskunfélegyháza, laŭ fervojeto Kecskemét-Kiskunmajsa.

## Historio 
La komunumo estis unue menciita en 1391, oni trovis mezepokan preĝejorestaĵon. La kampoj longe apartenis al Kecskemét, kie formiĝis farmoj. En 1928 la etfervojo ekfunkciis, en 1933 komenciĝis la fremdultafikado. La setlejo iĝis vilaĝo en 1950, grandvilaĝo en 1970. La unusola sakovojo en 1991, la kulturdomo en 1958 konstruiĝis. Bugac estas Nacia parko krom la paŝtejoj troviĝas ankaŭ juniperoj.

Ne menciitaj vidindaĵoj estas katolika Preĝejo Stefano la 1-a (Bugac) kaj muzeoj pri la paŝtado.
eta|maldekstra|Bovaro en Bugac
eta|maldekstra|Nostalgia etfervojo ĉe Bugac

Kategorio:Grandvilaĝoj en Hungario
Kategorio:Vinvilaĝoj
Metroo de Tuluzo

La **Metroo de Tuluzo** () estas metroo kiu priservas la urbon Tuluzo en Francio. Ĝi enhavas du liniojn: la linio A ekfunkciis en la jaro 1993, enhavas 18 staciojn, ĝia tuta longeco estas 12,5 km; la nova linio B malfermita la 30-an de junio 2007 estas 15 km longa kaj enhavas 20 staciojn. 

eta|centra|280ra|, la stacio kunliganta ambaŭ liniojn

## Mapo 
centra|440ra

## Stacioj 
## Vidu ankaŭ 
dekstra|280ra|eta|linio
* Metroo
* Listo de metrooj en la mondo
* Vehiklo Aŭtomata Leĝera
* VAL 206
* VAL 208
* Tramtransporto en Tuluzo
* Téléo
* Metroo sur pneŭoj

## Eksteraj ligiloj 
*  (Tisséo) (//)
* UrbanRail.Net
* cartometro

Kategorio:Transporto en Tuluzo

Tuluzo
Tuluzo
Tuluzo
Peter Lindbergh

**Peter Lindbergh**, naskiĝnome *Peter Brodbeck*, naskiĝis la  en la insulo Vis kaj mortis la 3-a de septembro 2019.
Li estis germana fotisto de modo.

Li kreskis en Duisburg.
Li laboris ĉefe por la gazetoj *Stern* kaj *Vogue* kie li influis la karieron de multaj fama manekenoj, ekzemple Christy Turlington, Naomi Campbell, Linda Evangelista kaj Tatjana Patitz.
Li ankaŭ fotis Céline Dion por la reklamoj pri ŝiaj parfumoj.

Li verkis la fotojn de la Pirelli-kalendaro en 1996.

## Bibliografio 
* *Réponses Photo* ISSN: 1167-864X, numero 47, februaro de 1996

## Vidu ankaŭ 
### Eksteraj ligiloj 
* peterlindbergh.net 

Kategorio:Germanaj fotistoj
Geoido

thump|dekstra|490px|Geoido (Mapo de la gravita anomalio
La **geoido** estas rilatsurfaco en la gravitkampo de la Tero por mezurado kaj priskribado de la terfiguro. Je bona proksimumo la geoido reprezentiĝas per la meznombra marnivelo de la mondomaroj kaj pro tio ĝia formo videblas ekster la landmasoj. La potencialo de la tergravito samas je ĉiu loko de la geoida surfaco. La natura vertikalo (la sondildirekto) kaj la geoido staras perpendikle unu al la alia je ĉiu punkto de la geoido. Pro tio oni povas eltrovi la geoidon mezurante la graviton. Du ajnaj punktoj sur la geoido havas la saman gravitpotencialon kaj pro tio la saman dinamikan altecon. Kontraŭe al tio la gravitakcelo g ne estas konstanta sur la geoido, sed malplialtiĝas de la poluso al la ekvatoro de 9,83 al 9,78&nbsp;m/s2.

La geoido estas fizika modelo de la terfiguro, kiun evoluigis Gauß (en 1828) kaj Johann Benedict Listing (1808-1882) - distinge de la geometria modelo de la terelipsoido. La vorton "geoido" kreis Listing, kiu priskribis ĝin kiel surfacon de sama gravitpotencialo.

## Geoid-konstruado 
eta|maldekstra|350px|1. oceano
2. elipsoido
3. loka sondilo
4. kontinento
5. geoido

Kategorio:Geodezio
Kategorio:Geofiziko
Kategorio:Tero
Bácsbokod

**Bácsbokod** [bAĉbokod], kroate **Bikiĉ** estas grandvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Bács-Kiskun, en Distrikto Bácsalmás.
eta|maldekstre|Stacidomo de Bácsbokod

## Bazaj informoj 
* Areo: 64&nbsp;km²
* Loĝantaro: 3100
* Poŝtkodo: 6453
* Telefonprefikso: 79

## Geografio 
Bácsbokod situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Baja-Kiskunfélegyháza. Bácsalmás troviĝas 14, Baja 18, Szeged 87, Kiskunfélegyháza 97, Kecskemét 114, Budapeŝto 175 km.

## Historio 
Post la hungara patrujokupo la komunumo foje-foje aperis en diversaj nomformoj, plej ofte ekde la 14-a jarcento. Antaŭ la turkoj la loĝantaro rifuĝis kaj tuj alvenis serboj.

En la komunumo kroatoj kaj germanoj formis aŭtonomion.

## Vidindaĵoj 
* Preĝejo Elizabeto de Hungario (Bácsbokod)

## Famuloj 
En Bácsbokod naskiĝis:
* bibliotekisto Györgyi Sáfrán
* ministro Mónika Lamperth.

## Ĝemelkomunumoj 
* Walzbachtal, Germanio
* Svetozar Mileticj (Sombor), Serbio
* Lunca de Sus Rumanio

## Referencoj 
Kategorio:Grandvilaĝoj en Hungario
Patton (filmo)

***Patton*** estas 1970-jara biografia filmo kiu rakontas pri Generalo George S. Patton dum la Dua Mondmilito. Aperas en la filmo George C. Scott, Karl Malden, Michael Bates, Karl Michael Volger, kaj aliaj. Ĝi estis direktita de Franklin J. Schaffner, kaj la scenaro estis verkita de Francis Ford Coppola kaj Edmund H. North. Ĝi gajnis sep Akademiajn Premiojn, inkluzivante premion por plej bona filmo.

La malfermanta monologo parolata de Scott kun giganta usona flago en la fono restas kiel ikona kaj influa imago de filmo. Malgraŭ la tiama kontraŭmilitismo en Usono de la Vjetnama Milito kaj malkreskanta intereso en filmoj pri la Dua Mondmilito, la filmo sukcesis kaj iĝis usona klasiko.

En 2003, ĝi estis elektita de la Usona Biblioteko de Kongreso kiel "kulture grava", kaj tial preservita ĉe la Usona Nacia Film-Registro.

## Premioj 
La aktorado de George C. Scott gajnigis por li Akademian Premion por plej bona aktoro en 1971. Li fame rifuzis akcepti ĝin, la unua aktoro – sed ne la lasta – rifuzi tian premion.

La filmo gajnis ses pluajn Akademiajn Premiojn:
* plej bona art desegno
* plej bona reĝisoro
* plej bona redaktado
* plej bona filmo
* plej bona sono
* plej bona originala scenaro

Ĝi kandidatiĝis por pluajn tri Akademiajn Premiojn:
* plej bona cinematografio
* plej bonaj specialaj efektoj
* plej bona muziko

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Akademia Premio por plej bona filmo
Kategorio:Filmoj adaptitaj de libroj
Kategorio:Biografiaj filmoj
Kategorio:Filmoj pri la Dua Mondmilito
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1970
Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Lago de Brienz

La **Lago de Brienz** (, esperantigite ankaŭ **Lago de Brinco**) estas lago en la kantono Berno de Svislando. Ĉe ĝia nordokcidenta bordo situas la komunumo Brienz, de kiu la lago havas sian nomon.

## Priskribo 
La Lago de Brienz troviĝas en alpa valo, proksimume je . La lago-bordoj estas tre deklivaj kaj la tuta lago havas nur malmultajn lokojn, kie la akvo malprofundas.

La rivero Aro enfluas en la lagon oriente de la komunumo Brienz, laŭ kiu la lago nomiĝas kaj elfluas en Interlaken. Tuj post Interlaken la rivero Aro en fluas en la Lagon de Thun. La lago de Brienz estas 14 km longa kaj ĝis 2,8 km larĝa. Ĝia surfaco mezuras 29.8 km² kaj ĝia maksimuma profundeco estas 261 metroj. La volumeno de la lago estas proksimume 5.17 km³.

La lago situas 564 metrojn super la marnivelo. Ĝia alfluregiono havas surfacon de proksimume 1127 km². Je la norda bordo de la lago situas la vilaĝo Brienz. Interlaken kaj la vilaĝoj Matten kaj la urbo Unterseen troviĝas sud-okcidente de la lago.

## Ekonomio rilate al la lago 
La lago estas malriĉa je nutraj elementoj, kaj sekve la fiŝkaptado ne estas ne tre signifa. Tamen, en 2001 10'000 kg da fiŝoj estis kaptitaj. Sur la lago navigas liniaj pasaĝer-ŝipoj ekde 1839. La ŝipojn funkciigas la loka fervoja kompanio Bern-Lötschberg-Simplon-Bahn (BLS).

## Vidu ankaŭ 
* Listo de lagoj en Svislando
* Brienz

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Turisma retejo pri la Lago de Brienz
* Paĝaro pri la BLS-Ŝipveturkompanio de la Lagoj de Thun kaj Brienz 
* pri la ekosistemo de la Lago de Brienz (germane) 

Brienz
Brienz, Lago de
Brienz, Lago de
Brienz, Lago de
Kategorio:Berna Oberlando
Mozilla Sunbird

**Mozilla Sunbird** estas memstara kalendara aplikaĵo de la projekto Mozilo kaj estas partoprojekto de Mozilla Calendar, kiu krome ampleksas la etendaĵon Lightning por Thunderbird. Sunbird uzas ekde versio 0.3a1 datumbazon de SQLite por interna konservado de kalendaraj datumoj, subtenas tamen ankaŭ la normon iCalendar por konservado kaj ŝargado de eksteraj kalendaroj. Ekzistas pliaj importaj kaj eksportaj filtriloj por diversaj aliaj dosierformatoj.

La aplikaĵo fine subtenu kaj la foliumilon Mozilla Firefox kaj la retpoŝtan programon Mozilla Thunderbird kaj donas plian kontribuon al plena malfermitkoda alternativo al Microsoft Internet Explorer kaj Microsoft Outlook, sed ankaŭ al la makintoŝaj programoj Apple Mail kaj iCal.

## Evolustato 
Sunbird ankoraŭ troviĝas en la evoluiga fazo. La programistoj momente rekomendas nur testuzadon. La aktuala versio 0.9 aperis la 23-an de septembro 2008 kaj estas en 30 oficialaj lingvoj kaj aldone *en Esperanto havebla*. La versio 1.0 estas anoncita por la unua duonjaro de 2009.

### Portebla Sunbird 
Ekde la versio estas speciala varianto, kiu povas esti startigata el iu ajn datumportilo sen instalo. La aktuala versio estas 0.9, kiel ĉe la instalversio.

## Funkcioj 
* Kalendaro
* Tasklisto

## Mozilla Sunbird en Esperanto 
Moziall Sunbird estas nun ankaŭ en Esperanto. La esperanta versio tamen estas neoficiala, ĝi do estas nur havebla de la retejo, kiu estas menciita sub Eksteraj ligiloj. La esperanta versio havas la aktualan version 0.9.

## Eksteraj ligiloj 
* Neoficiala retejo de Sunbird en Esperanto 
* www.mozilla.org / Sunbird Project (*angle*)
* Portebla versio 

Kategorio:Libera programaro
Sunbird
Medaltabelo de la Somera Olimpiko 1896

[eta|180px|Arĝenta medalo estis juĝita al la venkinto de ĉiu evento dum la [Somera Olimpiko 1896. Nun oraj medaloj estas uzataj anstataŭe.]]
Jen la **medaltabelo de la Somera Olimpiko 1896**.

Kategorio:Somera Olimpiko 1896
Kategorio:Medaltabelo
Medaltabelo de la Somera Olimpiko 1900

Jen la **medaltabelo de la Somera Olimpiko 1900**.

Kategorio:Somera Olimpiko 1900
Kategorio:Medaltabelo
Medaltabelo de la Somera Olimpiko 1904

Jen la **medaltabelo de la Somera Olimpiko 1904**.

## Referencoj 
* IOK – St. Louis 1904 Medala Tablo

Kategorio:Somera Olimpiko 1904
Medaltabelo de la Somera Olimpiko 1908

Jen la **medaltabelo de la Somera Olimpiko 1908**.

## Referencoj 
* IOK – London 1908 Medala Tablo

----
----

Kategorio:Somera Olimpiko 1908
Kategorio:Medaltabelo
Dunapataj

**Dunapataj** estas grandvilaĝo kun titolo vinvilaĝo, feriejo kaj banloko en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Bács-Kiskun, en Distrikto Kalocsa. Duna signifas: Danubo.
eta|Lernejo de Dunapataj
## Bazaj informoj
* Areo: 91&nbsp;km²
* Loĝantaro: 3600
* Poŝtkodo: 6328
* Telefonprefikso: 78

## Situo
Dunapataj situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Baja-Budapeŝto, fine de fervojo el Kunszentmiklós. La Danubo preteriras, ĉe la grandvilaĝo iamaj riverbranĉoj troviĝas. Budapeŝto troviĝas 103 km-ojn. Apud la grandvilaĝo troviĝas lago Szelidi, kiu estas tutlande fama feriejo kaj banloko.

## Historio
La komunumo estis unue menciita en 1145. En la 17-a jarcento ĝi estis episkopa centro, en 1639 kampurbo. Dum la turka erao la urbeto pluvivis. En 1919 okazis ribelo kontraŭ la komunistoj, poste sekvis terura venĝo, estis pendumitaj 63 da homoj.

## Vidindaĵoj
* copfa romkatolika Preĝejo Patrono de Hungaroj (Dunapataj) (pli frue omaĝe al Johano Nepomuka) de 1761, en 1934 pligrandigita, la turo estas 30 metrojn alta
* Kalvinana preĝejo (Dunapataj) sur mezepoka fundamento
* iama preĝejo trakonstruita al muzeo en 1937
* klasikisma urbodomo el la 19-a jarcento
* Lago Szelidi

## Famuloj
En la iam nomata Pataj naskiĝis kalvinanaj episkopoj Sámuel Patai P. kaj János Patai.

En Dunapataj naskiĝis:
* bestkuracisto Imre Ujhelyi
* Mihály Kubinszky (episkopo)
* korusestro Salamon Kamp.

## Ĝemelkomunumo
*  Oyten, Germanio


Kategorio:Grandvilaĝoj en Hungario
Kategorio:Vinvilaĝoj
Kategorio:Banlokoj
Bagamér

**Bagamér** [bagamEr], estas grandvilaĝo en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Hajdú-Bihar, en Distrikto Nyíradony.

## Bazaj informoj 
* Areo: 47&nbsp;km²
* Loĝantaro: 2400
* Poŝtkodo: 4286
* Telefonprefikso: 52

## Geografio 
Bagamér situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ la landlimo hungara-rumana, Létavértes kaj Vámospércs estas proksime.

## Historio 
Bagamér estis menciita unuafoje en 1281. Ĝi iĝis hajduka urbo en 1611, sed poste senhomiĝis pro la turkoj. La urbeto refondiĝis en la 18-a jarcento fare de servutuloj. Inter 1871-1952 kaj ekde 1971 Bagamér estas grandvilaĝo, kiu ne havas limpasejon.

## Vidindaĵoj 
* Kalvinana preĝejo (Bagamér)
* Grek-katolika preĝejo arkianĝeloj sanktaj Mikaelo kaj Gabrielo (Bagamér)
* monumentoj pri ambaŭ mondomilitoj

Kategorio:Grandvilaĝoj en Hungario

## Famuloj 
En Bagamér naskiĝis juristo József Ruszoly.
Egyek

**Egyek** [edjek] estas grandvilaĝo en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Hajdú-Bihar, en Distrikto Balmazújváros.
eta|Blazono de Egyek
eta|Kruco en rando de Egyek

## Bazaj informoj 
* Areo: 105&nbsp;km²
* Loĝantaro: 5500
* Poŝtkodo: 4069
* Telefonprefikso: 52

## Geografio 
La grandvilaĝo situas sur ebenaĵo, ĉe maldekstra flanko de Tiso (pramo estas al la kontraŭa Tiszadorogma), laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Füzesabony-Debrecen, Tiszafüred estas proksime.

## Historio 
La komunumo estis menciita unuafoje en 1332, sed ŝajnas, ke la pli fruan setlejon la tataroj senhomigis en 1241. Dum la turkoj la vilaĝo restis viva. En 1790 baroka katolika Preĝejo Sankta Jozefo (Egyek) konstruiĝis. La Tiso estis kanaligita en la 19-a jarcento, la pli nova riverobranĉo estas iomete for de la grandvilaĝo, restis malnova branĉo, kiun oni nomas morta Tiso. En 1919 la rumanoj okupis la regionon ĝis la Tiso. Oni disdonis parcelojn al la malriĉaj kamparanoj en 1945. Ekde 1970 Egyek estas grandvilaĝo.

Ne menciitaj vidindaĵoj estas kalvario kune kun kapelo. Apud la komunumo fiŝlagoj troviĝas.

En ekstera parto Egyek-Telekháza migra poŝto servas.

## Ĝemelkomunumoj 
*  Radzyn Podlaski, Pollando

Kategorio:Grandvilaĝoj en Hungario
Nov-Zelanda Esperanto-Asocio

La **Nov-Zelanda Esperanto Asocio** (**NZEA**; ; ) estas la landa Esperanto-asocio de Nov-Zelando. NZEA estas korporaciigita organizo en Nov-Zelando. NZEA estas aliĝinta al Universala Esperanto-Asocio.

La retejo de la Asocio (sube) enhavas multan informon pri la Asocio, kaj pri ĝia agado. 

La Nov-Zelanda Esperanto-Asocio ĝenerale aranĝas ĉiujaran kongreson de Esperanto dum tri aŭ kvar tagoj. Ĝiaj kongresoj kutime okazas en januaro aŭ februaro kaj eksterlandanoj estas bonvenaj partopreni.
Proksimume ĉiun kvaran jaron NZEA kongresas kun la Aŭstralia Esperanto-Asocio. Ekzemple en januaro 2008 okazis tre sukcesa naŭtaga *Oceania Kongreso* en Auckland kun multaj esperantistoj el Aŭstralio kaj el aliaj landoj.
Klasoj okazis por komencantoj, progresantoj kaj fluaj parolantoj de la lingvo. Sesioj okazas pri la lingvo Esperanto, distrado, jarkunsidoj ktp.

## Organo 
La oficiala organo de la Nov-Zelanda Esperanto-Asocio estas *Esperanto sub la Suda Kruco*. Ĝi estas kunorgano kun la Aŭstralia Esperanto-Asocio.

Ĝi ankaŭ sendas al membroj novaĵleteron Arĝenta Filiko. Ĝi celas precipe informi membrojn pri kongresaj aranĝoj.

## Historio 
NZEA fondiĝis en Auckland je 1910-02-01. La unua Prezidanto de NZEA estis s-ro George Aldridge de Auckland. D-ro L. L. Zamenhof konsentis esti Honora Prezidanto. La tiama Ĉefministro de Nov-Zelando, Sir Joseph Ward, kaj parlamentano George Fowler fariĝis patronoj de la Asocio.

Dum la Unua Mondmilito la Asocio ĉesis funkcii. Oni revivigis ĝin en 1928 sub nova Prezidanto s-ro Cyril John Adcock.

En 1983 la Ministrejo pri Impostoj agnoskis la Asocion karitata organizo.

## Estraro 
La nuna estraro estas:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de NZEA


Kategorio:Novzelandaj Esperanto-asocioj
Ĉinaj ciferoj

**Ĉinaj ciferoj** estas uzataj en Ĉinio.

Similaj japanaj ciferoj estas uzataj en Japanio kaj koreaj ciferoj en Koreio.

## Ciferaj literoj 
Estas literoj reprezentantaj la ciferojn nulo ĝis naŭ, kaj aliaj literoj reprezentas pli grandajn numerojn kiel dek, cent, mil ktp. Estas du aroj de literoj por ĉinaj numeroj:
unu por ĉiutaga skribado kaj alia por uzo en komerca au financa kunteksto konata kiel
***dàxiě*** (大寫 en tradicia ĉina, 大写 en simpligita ĉina). La lasta aperis, ĉar la ĉiutagaj literoj estas simplaj, tial ĝia uzo ne povas eviti falsigojn.
Ili efikas same kiel la skribado en Esperanto "unu du tri..."

**S** estas simpligita, **T** - tradicia. Notu, ke la substrekoj ne estas fakte partoj de la signoj, por pli klaraj bildoj vidu en ĉina skribo de numeraloj.

### Grandaj nombroj 
Simile al la "mallonga" kaj "longa" skaloj de numeralegoj en eŭropaj lingvoj, estas kelkaj skaloj en la ĉinaj ciferoj:

En moderna uzado estas nur la dua sistemo. Kvankam estas iuj disputoj pri valoro de 兆 zhào, ĝia uzado por 1012 estas en la vivo en Ĉinio kaj ankaŭ en japanaj ciferoj kaj koreaj ciferoj. Tamen plejparto de homoj ne komprenas signojn post 億 yì (108) kaj priskriboj en vortaroj por pli grandaj nombroj povas ne esti sufiĉaj (escepte de Koreio kie 兆 zhào kaj 京 jīng estas ofte uzataj)

## Vidu ankaŭ 
* Ĉina skribo de numeraloj (ekzemploj)

## Bibliografio 
* Ifrah, Georges: *Universalgeschichte der Zahlen*. Frankfurt, New York: Campus, 1991, ISBN 3880599564
* Eberhard, Wolfram: *Chinesische Symbole*. München, 4. Auflage 1984, ISBN 3424008788

Kategorio:Ciferoj
Kategorio:Ĉinio
Lago de Thun

La **Lago de Thun** () estas lago en kantono Berno en Svislando. Ĝi situas norde de la Alpoj, je proksimume .

## Geografio 
La Lago de Thun estas 17,5 km longa kaj 3,5 km larĝa je sia plej larĝa punkto. La surfaca areo mezuras 48,3 km². La maksimuma profundo estas 217 m, el kio rezultas akva volumeno de 6,5 km³. La urbo Thun situas ĉe la nordokcidenta fino de la lago kaj donas al la lago ĝian nomon. Ĉe la sudorienta fino situas la urbo Unterseen kaj la turisma centro Interlaken. Ĉe la suda lagobordo situas la urbo Spiez.

La Lago de Thun situas 558 metrojn super marnivelo. La baseno ampleksas proksimume 2.500 km². Ĉi-tiu granda baseno ofte kaŭzas lokajn inundojn post pezaj kvantoj da pluvo. Tio okazas, ĉar rivero Aro, kiu elfluas el la Lago de Thun, havas nur malgrandan akvotransportan kapaciton.

La lago estas nutrata tra la rivero Aro per akvo de la Lago de Brienz de la suda oriento, kiu situas 6 metrojn pli alte ol la Lago de Thun, kaj de diversaj torentoj en la *Berna Oberlando*, interalie torento Kander. La lago de Thun estis kreita post la lasta glaciepoko kaj estis origine parto de Brienzersee. La historia kombinita lago estas nomita *Wendelsee* de geologoj kaj historiistoj.

En nordoriento super la lago situas la konataj Sankt-Beato-Kavernoj, kiuj atingeblas ŝipe tra Sundlauenen.

## Ekonomio kaj turismo 
Fiŝkaptado donas okupon al malpleno da profesia fiŝistoj. En 2001 la kaptaĵo estis 53.000 kg. Ekde 1835 pasaĝeraj ŝipoj trafikas sur la lago. Estas dek pasaĝeraj ŝipoj, mastrumataj de la loka fervoja kompanio (*BLS Lötschbergbahn*). La plej konate el inter tiuj ŝipoj estas la radvaporŝipo Blümlisalp, kiu estis lanĉita sur la lago en la jaro 1906, trafikis ĝis 1971 kaj poste en la jaro 1992 estis relanĉita kaj deklarita nacia kultura heredaĵo de Svislando.

Je la orienta fino de la lago troviĝas la komunumo Interlaken kaj okcidente ĉe la elfluejo de la rivero Aro la urbo Thun, kiu donis al la lago la nomon.

## Kulturo 
**Ludoj de Lago de Thun** estas organizaĵo por duonoperoj sur la laga scenejo en Thun, Kantono Berno, Svislando. (http://www.thunerseespiele.ch/gotthelf/de/page/index.html 
* kontraŭinunda projekto 
* hidrologiaj datenoj por la Lago de Thun ĉe Spiez 

## Bildoj 

Dosiero:2011-07-23 Lago de Thun (Foto Dietrich Michael Weidmann) 044.JPG|Alfluejo de Aro al la Lago de Thun, kun rigardo al la monto Harder Kulm
Dosiero:Optimisto sur lago de Thun 1.jpg|Infana velboato optimisto sur la lago de Thun
Dosiero:2011-07-23 Lago de Thun (Foto Dietrich Michael Weidmann) 349.JPG|Kastelo Oberhofen kaj Lago de Thun, rigardo de la vaporŝipo Blümlisalp

## Referencoj 
Thun, lago de
Thun, lago de
Kategorio:Berna Oberlando
Thun, Lago de
Kategorio:Thun
Kategorio:Akvokolekta areo de Aro
Medaltabelo de la Somera Olimpiko 1920

Jen la **medaltabelo de la Somera Olimpiko 1920**.

## Referencoj
*IOK – Medala Tablo de la Somera Olimpiko 1920 

Kategorio:Somera Olimpiko 1920
Kategorio:Medaltabelo
Medaltabelo de la Somera Olimpiko 1924

Jen la **medaltabelo de la Somera Olimpiko 1924**.

## Referencoj
*IOK – Paris 1924 Medala Tablo

Kategorio:Somera Olimpiko 1924
Kategorio:Medaltabelo
István Ruha

**RUHA István** estis hungara violonisto, koncertmajstro, instruisto naskita en Carei la 17-an de aŭgusto 1931 kaj mortinta en Cluj-Napoca la 28-an de septembro 2004.

## Biografio 
Profesoro de István Ruha estis Ferenc Balogh. Inter 1949-57 li estis koncertmajstro de operejo Kolozsvári Állami Magyar Opera, en 1957-58 la unua violonisto de Filharmonio de Kluĵo, ekde 1958 li estis ĝia solisto. En 1964 li fondis kaj gvidis la *Arĉkvarteto Napoca*. Ekde 1963 li estis profesoro en konservatorio de Kluĵo.

## Premioj, distingoj 
* Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij-konkurso, Moskvo, 1958 - 3-a premio.
* George Enescu-konkurso, Bukareŝto, 1958, 1-a premio.
* Jacques Thibaud – Marguerite Long-konkurso, Parizo, 1959, 2-a premio.
* Meritartista Diplomo - 1964.
* Kultura Meritordeno - 1968.
* Medalo I. Cuza - 1968.
* Eminenta artisto de Hungara Respubliko - 2001.

## Fonto 
* Romániai magyar kikicsoda, 1997.

## Eksteraj ligiloj 
* In memoriam

Kategorio:Rumanujaj hungaraj komponistoj kaj muzikistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj violonistoj
Kategorio:Hungaraj koncertmajstroj
Medaltabelo de la Somera Olimpiko 1932

Jen la **medaltabelo de la Somera Olimpiko 1932**.

## Referencoj
*IOK – Los Angeles 1932 Medala Tablo

Kategorio:Somera Olimpiko 1932
Medaltabelo de la Somera Olimpiko 1928

Jen la **medaltabelo de la Somera Olimpiko 1928**.

## Referencoj
*IOK – Amsterdam 1928 Medala Tablo

Kategorio:Somera Olimpiko 1928
Kategorio:Medaltabelo
Medaltabelo de la Somera Olimpiko 1936

Jen la **medaltabelo de la Somera Olimpiko 1936**.

## Referencoj 
* IOK – Berlin 1936 Medala Tablo

Kategorio:Somera Olimpiko 1936
Medaltabelo de la Somera Olimpiko 1948

Jen la **medaltabelo de la Somera Olimpiko 1948**.

## Referencoj 
* IOK – London 1948 Medala Tablo

Kategorio:Somera Olimpiko 1948
Medaltabelo de la Somera Olimpiko 1952

Jen la **medaltabelo de la Somera Olimpiko 1952**.

## Referencoj
*IOK – Helsinki 1952 Medala Tablo

Kategorio:Somera Olimpiko 1952
Medaltabelo de la Somera Olimpiko 1964

Jen la **medaltabelo de la Somera Olimpiko 1964**.

## Referencoj
*IOK – Tokio 1964 Medala Tablo

Kategorio:Somera Olimpiko 1964
Medaltabelo de la Somera Olimpiko 1968

Jen la **medaltabelo de la Somera Olimpiko 1968**.

## Referencoj
*IOK – Meksico Urbo 1968 Medala Tablo

Kategorio:Somera Olimpiko 1968
Ferenc Incze

**INCZE Ferenc** (ince) estas rumanuja hungara pentristo naskita Gyergyószentmiklós la 5-an de aŭgusto 1910 kaj mortinta en Kluĵo la 21-an de aŭgusto 1988.

## Biografio 
Ferencz Incze vivis post unu jaro de sia naskiĝo en Sibio. Li studis en industriarta lernejo en Budapest. En 1973 li ricevis arĝentmedalon en Salono de Parizo pro siaj du pentraĵoj kaj la asocio de francaj pentristoj elektis lin eterna ano. Li faris studvojaĝon en Vieno. Li estis soleca, neakceptita artisto de Transilvanujo. Lia arto simila al ekspresionismo kaj surrealismo nur post eksterlandaj sukcesoj gajnis rekonon hejme. Li pentris portretojn, aktojn, pejzaĝojn kaj sonĝsimilajn kreaĵojn. Ekde 1939 li vivis en Kluĵo.

## Individuaj ekspozicioj 
* 1941, 1943 • Műtermi kiállítás, Kluĵo
* 1973 • Korunk Galéria, Kluĵo
* 1978 • Hoorn • Amsterdamo • Utrecht
* 1982 • Korunk Galéria, Kluĵo
* 1987 • Műv. Galéria, Kluĵo.
* 2008 - Korunk Galéria, Kluĵo
* 2010 - Quadro Galéria, Kluĵo

## Bibliografio 
* Kántor L.: Ecsettel az ég felé, Utunk, 1982/16.
* Mikó E.: Kicsoda ön, ~? Igazság, 1988. február 21.
* Murádin J.: A festő hagyatéka, Utunk, 1988/37.
* Székely Sebestyén György: *Incze Ferenc*, monografio, 2010.

## Fonto 
* Artportal.hu

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Földes

eta|dekstra|300ra|Preĝejo de Földes

**Földes** (foldeŝ) estas grandvilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Ebenaĵo**, en departemento Hajdú-Bihar, en subregiono Püspökladány. La nomo signifas tera aŭ kampa.

## Bazaj informoj 
* Areo: 65&nbsp;km²
* Loĝantaro: 4300
* Poŝtkodo: 4177
* Telefonprefikso: 54

## Geografio 
La grandvilaĝo situas sur ebenaĵo, ĉe Orienta ĉefkanalo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Budapeŝto-Nagyvárad. Budapeŝto estas 220 km-ojn for.

## Historio 
La komunumo estis loĝata dum la neolitiko kaj kuprepoko. La unua mencio okazis en 1215. La turkoj faris senhoma la vilaĝon. En 1919 la rumanoj okupis la komunumon. Dum la socialismo kolĥozo pri Rákóczi funkciis.

Vidindaĵoj estas:
* Kalvinana preĝejo (Földes)
* kastelo, preĝejo
* termala banejo.

eta|maldekstra|265ra|Kastelo de Földes

Kategorio:Grandvilaĝoj en Hungario
Kategorio:Banlokoj
Bochumer Symphoniker

La **Bochumer Symphoniker** estas la urba orkestro de Bochum. La 20-an de majo 1919 ĝi debutis. Sian hodiaŭan nomon ĝi ricevis en la 1960-aj jaroj. La orkestro provas kaj ludas ofte en la eventejo *Audimax* de la Ruhr-Universitato Bochum kaj en la Jarcentohalo Bochum. Foje ĝi gastkoncerte vojaĝas trans la mondo. Dumtempe la starigo de aparta koncertejo en la Westpark Bochum estis pridiskutata. Nuntempe oni planas novkonstruaĵon en la urbocentro apud la preĝejo s-ta Maria,. ekde 1994 Steven Sloane estas direktisto de la Bochumer Symphoniker.

## Direktistoj 
* 1919 ĝis 1926 Rudolf Schulz-Dornburg
* 1926 ĝis 1938 Leopold Reichwein
* 1938 ĝis 1944 Klaus Nessträter
* 1945 ĝis 1956 Hermann Meißner
* 1956 ĝis 1964 Franz-Paul Decker
* 1964 ĝis 1970 Yvon Baarspul
* 1982 ĝis 1988 Gabriel Chmura
* 1988 ĝis 1994 Eberhard Kloke
* ekde 1994 Steven Sloane

## Dekoracioj 
* Dekoracio de la Deutschen Musikverlegerverbandes por "La plej bona koncertprogramo" (1996/1997)
* Dekoracio de la Deutschen Musikverlegerverbandes por "La plej bona koncertprogramo" (2004/2005)

## Eksteraj ligiloj 
* Bochumer Symphoniker
* Freundeskreis zur Förderung der Bochumer Symphoniker eV

Kategorio:Orkestroj
Kategorio:Kulturo de Germanio
Kategorio:Bochum