open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ahlam Mosteghanemi

**Ahlam** (aŭ Ahlem) **Mosteghanemi** (), estas verkistino el Alĝerio kiu estis nomita "la plej bone konata arablingva romanistino en la mondo". Ŝi estis Artisto por Paco de Unesko.

## Biografio 
En la 1970-aj jaroj, post la murdoklopodo dum la puĉo de Boumediene, kaj la sekva hospitaligo de ŝia patro kiu estis estinta elstara figuro de la reĝimo pri edukado kaj disdonado de tero al malriĉuloj, kiu same estis celita, Ahlem, kiel plej aĝa filo, ekprenis la respondecon vivteni la familion pere de radioprogramoj. Kiam ŝi estis 17-jaraĝa, ŝi iĝis populara en Alĝerio pere de poezia programo *Hammassat* (Susuroj) en nacia radio.

Publikigante en 1973, *Ala Marfa al Ayam*, Ahlem iĝis la unua virino kiu publikigis kompilon de poezio en araba, kio metis ŝin en malfacila kaj neveturita vojo. Ĝi estis sekvita en 1976 de la publikigo de *Al Kitaba fi Lahdat Ouray* (Verko en momento de nudeco). Tiam ŝi estis parto de la unua generacio kiu akiris la rajton studi en araba post pli ol unu jarcento de malpermeso fare de la franca kolonireĝimo.

## Verkoj 
### Romanoj 
# **Zakirat el Jassad** (**Memoro de la karno**/**La pontoj de Konstantino**) - Publikigita de Dar al adab, Beirut, 1993, 34 presitaj eldonoj.
# **Fawda el Hawas** (**Sentoĥaoso**) - Publikigita de Dar al adab en Beirut 1997, 30 presitaj eldonoj.
# **Aber Sareer** (**La lito de Hopper**) - Publikigita de Dar al adab en Beirut 2003, 22 presitaj eldonoj. http://penatlas.org/online/index.php?option=com_content&task=view&id=92&Itemid=16 
# **El Aswad Yalikou Biki** (**Nigra tiom bone kongruas vin**) - Publikigita de Hachette-Antoine en Beirut 2012

### Antologioj 
# **Ala Marfa al Ayam** - Publikigita de SNED in Algers 1973
# **Al Kitaba fi Lahdat Ouray** (**Verko en momento de nudeco**) - Publikigita de Dar Al-Adab en Beirut 1976
# **Algérie, femmes et écriture** (**Alĝerio, virinoj kaj verkaro**) - Publikigita de l'Harmattan en Paris 1985
# **Akadib Samaka** (**Fiŝomensogoj**) - Publikigita de l'ENAG en Alĝero 1993 http://www.mosteghanemi.com/english/Works.htm 
# **Nessyane.com** (**Forgesarto**)- Publikigita de Dar Al-Adab en Beirut 2009

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Ahlam Mosteghanemi retejo
* Oficiala retejo ĉe Facebook
* Ahlam Mosteghanemi Arab author
* A Review of *Memory And Desire* de Ferial Ghazoul, *Al-ahram Weekly*

Kategorio:Alĝeriaj verkistoj
Kategorio:Alĝeriaj poetoj
Kategorio:Arabaj verkistoj
Kategorio:Studentaro de la Universitato de Parizo
Kategorio:Unesko
Rachid Mimouni

**Rachid Mimouni** (en araba: رشيد ميموني) (20a de Novembro, 1945 - 12a de Februaro, 1995) estis Alĝeria verkisto, instruisto kaj aktivulo por homaj rajtoj.

Mimouni verkis romanojn kiuj priskribis la socion de Alĝerio laŭ realisma stilo. Li estis minacata de islamismaj aktivuloj pro sia elstareco kontraŭ movado kiun li priskribis kiel bazita sur arkaikaj ideoj, malkongrua kun la nuntempo.

## Biografio
Rachid Mimouni naskiĝis en Boudouaou, 30 km el Alĝero en familio de malriĉaj kamparanoj.

Mimouni studis sciencon ĉe la Universitato de Alĝero antaŭ iĝi instruisto ĉe la *École supérieure du commerce* (negoclernejo) en Alĝero. Li estis prezidento de la Fondaĵo Kateb Yacine kaj tenis la postenon de vic-prezidento de Internacia Amnestio. Li fuĝis el Alĝerio al Francio en 1993 por eviti la enlandan militon kaj la murdojn de intelektuloj. Li mortiĝis en Parizo en 1995 pro hepatito.

## Verkoj
* « Le printemps n'en sera que plus beau » (1978)
* « Le Fleuve détourné » (1982)
* « Une paix à vivre » (1983)
* « Tombéza » (1984)
* « L'Honneur de la tribu » (1989)
* « La ceinture de l'ogresse » (1990)
* « Une peine à vivre » (1991)
* « De la barbarie en général et de l'intégrisme en particulier » (1992)
* « La Malédiction » (1993)

## Referencoj 
Kategorio:Alĝeriaj verkistoj
Kategorio:Provinco Bumerdes
Kategorio:Universitato de Alĝero
Kategorio:Personoj de Amnestio Internacia
Richard Maria Werner

**Richard Maria WERNER** (naskiĝinta la  en Jihlava, mortinta la  en Vieno) estis aŭstra literaturhistoriisto.

## Vivo 
Li studis inter 1872–1876 en Vieno ĉe Heinzel, Tomaschek kaj Zupitza germanistikon, ĉe Conze klasikan arkeologion kaj - post doktoriĝo - ankoraŭ ĉe Scherer en Strasburgo kaj en Berlino ĉe Müllenhoff. En 1878 li habilitiĝis ĉe la Universitato de Graz kiel privata docento pri germanaj literaturo kaj lingvo. En 1883 li iĝis eksterordinara, en 1886 ordinara profesoro en Lvivo.

## Verkoj 
Jen liaj publikigaĵoj gravaj: »Ludwig Philipp Hahn, ein Beitrag zur Geschichte der Sturm- und Drangzeit« (Strasburgo 1876); »Die Basler Bearbeitung von Lamprechts Alexander untersucht« (Wiener Sitzungsberichte, 1879); »Lessings Emilia Galotti, nebst einem Anhang: Die dreiaktige Bearbeitung« (Berlin 1882); »Der Wiener Hanswurst. Stranitzkys und seiner Nachfolger ausgewählte Schriften« (»Wiener Neudrucke«, 1883–86, 2 vol.); »Goethe und Gräfin O'Donell, ungedruckte Briefe nebst dichterischen Beilagen« (Berlin 1884); »Bürgers Ausgewählte Werke« (Stuttgart 1886); »Aus dem Josephinischen Wien. Geblers und Nicolais Briefwechsel 1771–1786« (1888); »Julius von Tarent und die dramatischen Fragmente von Johann Anton Leisewitz« (Heilbronn 1889); »Lyrik und Lyriker, eine Untersuchung« (Hamburg 1890); »Der Laufner Don Juan, ein Beitrag zur Geschichte des Volksschauspiels« (1891); »Betty Paoli« (Bratislavo 1898); »Vollendete und Ringende. Dichter und Dichtungen der Neuzeit geschildert« (Minden i. W. 1900)

Li ankaŭ tre meritis pro siaj esploroj pri Friedrich Hebbel. Li eldonis kritikan eldonon de la verkaro de Hebbel sub la titolo »Sämtliche Werke« (Berlin 1900–03, 12 vol.), krome »Tagebücher« (1903, 4 vol.) kaj »Briefen« (1904–07, 8 vol.); al tio li aldone liveris la fruktodonan biografion »Hebbel« (vol. 47 kaj 48 de »Geisteshelden«, Berlin 1905)

## Fonto 
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 20. Leipzig 1909, p.&nbsp;541-542, kio legeblas tie ĉi interrete.

Kategorio:Aŭstraj germanistoj
Kategorio:Akademianoj
Kategorio:Aŭstraj literatursciencistoj
Kategorio:Literaturhistoriistoj
Tahar Djaout

**Tahar Djaout** (11a de januaro 1954 – 2a de junio 1993) estis alĝeria ĵurnalisto, poeto, kaj verkisto pri fikcio. Li estis murdita en 1993 fare de la Armita Islama Grupo.

Li devenis el la regiono Kabilio. Li estis murdita de fanatikaj Islamistoj pro sia subteno de sekulareco kaj kontraŭo al tio kion li konsideris fanatikismo. Li estis atakita la 26an de majo 1993, kiam li eliris el sia hejmo en Bainem, Alĝerio. Li mortis la 2an de junio post komato unusemajna.

## Verkaro 
* *Le dernier été de la raison*, Paris, Seuil, 1999
* *Les Vigiles*, Editions du Seuil, 1991
* ''L'invention du Desert*, [Romano, Editions du Seuil, 1987]
* *Les Chercheurs d'Os* [Romano, Editions du Seuil, 1984]
* *Les Rets de l'oiseleur* (noveloj) [SNED, Algiers, 1983]
* *L'oiseau minéral'', poemoj, [Sigean, L'Orycte, 1982]
* ''L'exproprié*, [Romano, SNED, Algiers, 1981]
* *Insulaire et Cie'', poemoj [Sigean, L'Orycte, 1980]
* ''L'Arche à vau-l'eau*, poemoj [Editions Saint-Germain-des-Prés, Paris, 1978]
* *Solstice Barbelé*, poemoj, [Editions Naaman, Québec, 1975]

## Eksteraj ligiloj 
* Tahar Djaout http://www.grijalvo.com/Ziane-Khodja/b_ziane_khodja_fotos_tahar_djaout.htm
* Silence is Death: The Life and Work of Tahar Djaout http://www.nebraskapress.unl.edu/product/Silence-Is-Death,671918.aspx de Julija Sukys http://julijasukys.com
* "Islamists Killed Tahar Djaout: We Should Give Life to His Ideas," de Jennifer Bryson, 16a de Januaro, 2009, The Public Discourse 
* Ali Chibani, *Tahar Djaout et Lounis Aït Menguellet. Temps clos et ruptures spatiales,'' Paris, L'Harmattan, 2012. http://www.editions-harmattan.fr/index.asp?navig=catalogue&obj=livre&no=36610

Kategorio:Kabilio
Kategorio:Alĝeriaj verkistoj
Kategorio:Alĝeriaj poetoj
Kategorio:Murditaj ĵurnalistoj
Kategorio:Alĝeriaj ĵurnalistoj
Kategorio:Historio de Alĝerio
Bartholomäus von Werner

**Bartholomäus von Werner** (naskiĝinta la  en Koblenz, mortinta la  en Oldenburg) estis germana mararmeisto.eta|La mararmeisto von Werner

## Vivo 
En 1856 li eniris la germanan mararmeon, iĝis en 1873 korvetokapitano kaj famiĝis inter 1877–1879 kiel komandanto de la ŝipo *Ariadne* kiam novordigitis la kontraktoj kun la samoanoj kaj la loĝantoj de la Marŝala Insularo. En 1887 li pensiuliĝis kiel vicadmiralo.

## Verkoj 
Li verkis:
* »Ein deutsches Kriegsschiff in der Südsee« (Leipzig 1890)
* »Deutsches Kriegsschiffsleben und Seefahrkunst« (1891)
* »Die Kampfmittel zur See« (1892)
* »Der Seekrieg, der Geschwaderdienst und die Bedeutung der Kriegswerften« (Darmstadt 1893)
* »Die Kriegsmarine, ihr Personal und ihre Organisation« (Leipzig 1894)

## Fonto 
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 20. Leipzig 1909, p. 540-543, kio legeblas tie ĉi interrete.

Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Mararmeo
Fritz Werner

**Fritz WERNER** (naskiĝinta en Berlino la , mortinta samloke la ) estis germana pentristo.

## Vivo 
Li memtrejnitis je kuprogravurado ĉe la Berlina Akademio inter 1846–49 kaj okupiĝis poste mallongan tempon pri portretoj; li faris i.a. la *Tablorondon de Frederiko la Granda* laŭ Adolph von Menzel. En 1852 li iris Parizon, por trovi modelojn el la malnovaj, famaj artistoj. En 1855 li setlis en Düsseldorf sed sekvis jam en 1861 Menzel al Kenigsbergo. Tie li helpis lin ĉe liaj studoj por la granda kronobildo. En 1864 Werner tute transiris al pentrado, kun speciala prefero de Rokoko kaj de la epoko de Frederiko la 2-a (Prusio). Al lia unua bildo tiumaniera (*Der Grenadier im Vorzimmer zu Rheinsberg*, 1864), li ŝuldis la rimedojn necesajn por studvojaĝo al Amsterdamo kaj Parizo. Tie li plukleriĝis ĉe Bonnat kaj ricevis gravajn inspirojn de ĉe Jean-Louis-Ernest Meissonier. Ties stilon en klareco, heleco kaj emajla brilo li imitis, sed ankaŭ pejzaĝojn kaj arkitekturaĵojn li pentris volonte.
En 1889 li nomumitis profesoro.

## Verkoj 
Jen liaj ĉefaj verkoj:
* Der Fahnenjunker vom Regiment Schwerin
* Grenadiere Friedrichs d. Gr. in Sanssouci mit Kindermädchen scherzend
* Friedrich II. in seiner Bibliothek in Sanssouci (Dresdener Galerie)
* Marketenderin zwischen den Regimentern Dessau und Bayreuth (Berliner Nationalgalerie)
* Der Ausstopfer
* Der Naturforscher
* Der Konchyliensammler
* Im naturhistorischen Kabinett
* Lessings Wohnhaus in Wolfenbüttel
* Stadttor in Tangermünde
* Straße in Amsterdam
* Rückkehr des Prinzen Wilhelm von der Parade
* Fürst Bismarck auf seinem Rückwege von der Reichstagssitzung am 6. Febr. 1888
* Capella Palatina in Palermo
* Schloß Marienburg
* Der Bibliothekar (Nationalgalerie)

## Fonto 
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 20. Leipzig 1909, p. 540-541, kio legeblas tie ĉi interrete.

Kategorio:Kuprogravuristoj
Kategorio:Germanaj pentristoj
Karl Werner

**Karl WERNER** (naskiĝinta en Hafnerbach/Distrikto Sankt Pölten-Land la , mortinta la  en Vieno) estis aŭstra teologo katolika kaj eklezihistoriisto.
## Vivo
Werner frekventis inter 1830-36 la gimnazion de la Monaĥejo Melk, ordinitis en 1843 kaj doktoriĝis en 1845. Lin influis la doktrinoj de la far eklezioficialuloj malŝatata profesoro Anton Günther. Inter 1847-70 Werner estis docento ĉe la Episkopa dioceza klerigejo en Sankt Pölten: unue li instruis moralan teologion, metafizikon kaj moralan filozofion, poste (ekde 1856) patrologion. En 1865 li ekrespondecis pri la Nova Testamento. Ekde 1870 li estis profesoro pri biblia teologio ĉe la Universitato de Vieno. En 1885 li iĝis honora provosto de la Konvento Zwettl. 

Werner okupiĝis antaŭ ĉio pri kanona moralo, skolastikismo kaj la teologio de Tomaso de Akvino. Sed li ankaŭ interesiĝis pri la Orienta skismo kaj eĉ nekristanaj religioj. Werner ankaŭ dediĉis sin al la tiam moda temo de psikologio. Werner estis malfermaj por modernaj ideoj, restante fidela al Romo dum la Kulturbatalo.

## Verkoj
Werner skribis i.a. verkojn jenajn:

*»Der heilige Thomas von Aquino« (Regensburg 1858–59, 3 vol.)
*»Franz Suarez und die Scholastik der letzten Jahrhunderte« (samloke 1861, 2 vol.)
*»Geschichte der apologetischen und polemischen Literatur der christlichen Theologie« (Schaffhausen 1861–67, 5 vol.)
*»Geschichte der katholischen Theologie seit dem Trienter Konzil« (München 1866)
*»System der christlichen Ethik« (Regensburg 1850–52, 3 vol.
*»Spekulative Anthropologie« (München 1870)
*»Die Religionen und Kulte des vorchristlichen Heidentums« (Schaffhausen 1871)
*»Beda der Ehrwürdige und seine Zeit« (Wien 1875)
*»Alkuin und sein Jahrhundert« (Paderborn 1876)
*»Gerbert von Aurillac, die Kirche und Wissenschaft seiner Zeit« (Wien 1878)
*»Giambattista Vico als Philosoph und gelehrter Forscher« (samloke 1879)
*»Die Scholastik des spätern Mittelalters« (samloke 1881–87, 4 vol.)
*»Die Augustinische Psychologie in ihrer mittelalterlich-scholastischen Einkleidung« (samloke 1882)
*»Die nominalisierende Psychologie der Scholastik« (samloke 1882)
*»Die italienische Philosophie im 19. Jahrhundert« (samloke 1884–86, 5 vol.). 

Krome li eldonis la 18-an volumoon de la jena verko de Rohrbacher: »Universalgeschichte der katholischen Kirche« kun germanlingvaj notoj (Münster 1891)
## Fonto
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 20. Leipzig 1909, p. 540, kio legeblas tie ĉi interrete.
## Eksteraj ligiloj 
* 
*Artikoloj de li kaj biografio pri li ĉe ADB fare de Reusch
Adolf Stark

**Adolf Stark** [ŝtark], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Stark Adolf** estis hungara komercisto, vitkulturisto.

Adolf Stark http://bekeswiki.bmk.hu/index.php/Stark_Adolf_(1834-1910)  naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Bártfa (nuntempa Bardejov en Slovakio), li mortis la  en Békéscsaba.

## Biografio 
Adolf Stark frekventis elementan lernejon en sia naskiĝurbo, poste li plulernis en Miskolc, sed la Hungara revolucio de 1848 interrompis la lernadon. Li estis helpokomercisto en diversaj urboj, fine en 1859 li malfermis propran vendejon en Békéscsaba. Post 4 jaroj li edziĝis. Li konatiĝis ankaŭ kun la loka vitkulturo, eĉ li aĉetis vitejojn. Post longaj jaroj li selektis vinberon, kiu maturiĝas la plej frue en la mondo. Li nomumis ĝin *Csabagyöngye* [ĉabadjondje] (= perlo de Csaba). Li aŭ liaj vitoj ricevis diversajn (eĉ eksterlandajn) premiojn. Li retiriĝis en 1896.

## Restinta kontribuo 
* Vitista taglibro (manuskripto) (1903)

## Memorigiloj 
* memortabulo en Békéscsaba (1970)
* strato en Békéscsaba (1992)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 80-a paĝo)
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj komercistoj
Kategorio:Hungaraj vitistoj
Carl Werner

**Carl Friedrich Heinrich WERNER** (naskiĝinta la  en Vajmaro, mortinta la  en Lepsiko) estis germana pentristo.

## Vivo 
eta|La akvarelisto Werner
Werner frekventis ekde 1824 la Akademion pri plastikaj artoj de Lepsiko kaj inter 1826–27 la tiean universitaton. Post longa restado en Munkeno li iris en 1833, post ricevo de vojaĝstipendio, al Italujo; tie li restis ne tute du jardekojn. En 1851 li vidis unuafoje Brition, kie oni nomumis lin membro de *Institute of Painters in watercolours*. Poste li ofte estis en Hispanio, en orientaj landoj kaj en Grekio. Post mallonga restado en Hamburg li setlis en Lepsiko kaj profesoris ĉe la Akademio pri artoj.

## Graveco 
Werner gravis en akvarelaĵoj: tiukampe li merite nombriĝu inter la plej bonaj artistoj en Germanlingvio. Famis liaj studoj el Palestinio, kiuj parte aperis en la verko belega »The Holy Places«. Samaj aferoj videblas ĉe »Nilbilder«, bunta eldonaĵo kun diversaj lokoj el Egiptio.

Krome menciindas:
* Marktplatz zu Piperno
* Venedig in seinem Glanz und seinem Verfall
* Der Dogenpalast
* Inneres der Kirche in Cefalù
* Studien aus Pompeji
* Ansicht von Spalato mit dem Palast des Diokletian (Leipziger Museum)
* Der Löwenhof der Alhambra
La 12 studoj de Werner pri la Sieĝo de Romo fare de generalo Oudinot (1849) kuprogravuritis de Domenico Amici.

## Fonto 
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 20. Leipzig 1909, p. 540, kio legeblas tie ĉi interrete.

Kategorio:Germanaj pentristoj
Kategorio:Germanaj akvarelistoj
Kategorio:Homoj rilataj al Weimar
Diego Andrada de Payva

**Diogo Andrada de Payva** (1528-1575) estis portugala teologo, polemikisto kaj profesoro pri teologio de la Universitato de Koimbro. Tiel granda estis lia reputacio ke la portugala reĝo Sebastiano sendis al la Koncilio de Trento, kie li elstariĝis dank'al la forto de sia retoriko. Lia verko "De Conciliorum Auctoritate" estis bone akceptita en Romo ĉar en ĝi li ekzaltis la papan aŭtoritatecon.

## Verkaro 
* Sermones de Adviento y Quaresma
* De Conciliorum Auctoritate.
* Orthodoxarum Quaestionum libri Decem ... contra Kemnitii petulanten audaciam, Venecio, 1564
* Defensio Tridentinae fidei Catholicae libri sex, adversus haereticorum detestabiles calumnias, Lisbono, 1578; Kolonjo, 1580
* Praesertim contra Martini Kemnicii petulantem audaciam ...
* De Societatis Jesu Origine

## Literaturo 
* [Katolika Enciklopedio](https://en.wikisource.org/wiki/Catholic_Encyclopedia_(1913)/Diego_Andrada_de_Payva)
* Dizionario biografico universale
* A New and General Biographical Dictionary
* The New American Encyclopaedia: A Popular Dictionary of General ..., Volume 1
* New Advent
* Enciclopedia Católia online
* CERL Thesaurus

## Vidu ankaŭ 
* Martin Chemnitz (1522-1586)
* Pedro da Fonseca (1528-1599)

Kategorio:Portugalaj teologoj
Kategorio:Portugalaj eldonistoj
Kategorio:Universitato de Koimbro
Kategorio:Katolikaj teologoj
Kategorio:Partoprenantoj de la Koncilio de Trento
Kategorio:Portugalaj edukistoj
Ernő Sztraka

**Ernő Sztraka** [ernO straka], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sztraka Ernő** estis hungara arkitekto.
eta|Teatro Jókai en Békéscsaba fare de Ernő Sztraka
Ernő Sztraka http://bekeswiki.bmk.hu/index.php/Sztraka_Ern%C5%91_(1830-1906) naskiĝis la  en Békéscsaba, li mortis la  en Békéscsaba.

## Biografio 
Ernő Sztraka frekventis mezlernejojn en Szarvas kaj Eperjes. Dum la Hungara revolucio de 1848 li aliĝis al la hungara armeo. En 1855 li akiris inĝenieran diplomon en Vieno. Post siaj studoj li faris hidrologiajn laborojn apud Körös. En 1861 li estis elektita arkitekto de Békéscsaba. Li tuj faris kompletan planon pri la urbeto, li zorgis eĉ pri plantadoj de arboj surstrate. Li projektis la plej gravajn konstruaĵojn de la urbo. En 1863 li edziĝis, baldaŭ li havis 6 gefilojn. En 1888 li gvidis la protektadon kontraŭ inundo. Post longa laboro en 1892 li retiriĝis.

## Elektitaj arkitektaj projektoj 
* *(malnova) hospitalo de Békéscsaba* (1864)
* *hotelo de Békéscsaba* (1867–1868)
* *gimnazio de Békéscsaba* (1871)
* *Urbodomo de Békéscsaba* (1871–1873, sen la fasado)
* *Luterana preĝejo (Békéscsaba-Jamina)* (1875-1876)
* ''Teatro Jókai (Békéscsaba) (1877–1878)

## Memorigiloj 
* reliefa memortabulo en Békéscsaba (1996) https://www.kozterkep.hu/~/8205/

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 91-a paĝo)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Gräfenhagen (Annweiler am Triefels)

**Gräfenhausen** estas urboparto de la urbo Annweiler am Trifels, kiu situas en la rejnlando-palatinata distrikto Südliche Weinstraße.

## Situo 
La urbopartió situa ĉ. 3 kilometroj norde de la kerna urbo en flankvalo de la rivero Queich en la Palatinata Arbaro.

Al Gräfenhausen apartenas ankaŭ al loĝlokoj Am Adelberg, Am Rothenhof, Hof Waldeck, In der Lehmgrube, Mettenbacherhof kaj Rothenhof.

## Historio 
La unua mencio en dokumento estis el la jaro 1189.

## Eksteraj ligiloj 
* Infos zu Gräfenhausen 
* Webpräsenz

## Referencoj 
Kategorio:Iamaj komunumoj de Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Annweiler am Trifels
Kategorio:Distrikto Südliche Weinstraße
Kategorio:Vinvilaĝoj
Farmacia plantejo (Moskvo)

eta|La ĉefa enirejo
**Farmacia plantejo** () situas encentre de Moskvo, ĉefurbo de Rusio. Dum multaj jaroj oni kutimiĝis nomi ĝin - Botanika ĝardeno. Ĝin establis caro Petro la Unua en 1706 por kultivi novajn aŭ nesufiĉe konatajn kuracplantojn kaj ekzerci medicinistojn pri ties efiko kaj uzado.

Laŭ legendo la caro tie plantis tri koniferojn: piceo, abio kaj lariko *"por instrui homojn en ilia diverseco"*, el kiuj la lasta estas ankoraŭ viva.

La 13-an de aprilo 1805 la Moskva Universitato aĉetis Farmacian plantejon laŭ dekreto de imperiestro Aleksandro la Unua. Nuntempe ĝi funkcias kiel filio de la biologia fakultato de MŜU.

La Franca invado al Rusio okazinta en 1812 rezultigis grandan incendion en Moskvo. La Botanika ĝardeno tiam multe suferis pro ĝi: forbrulis oranĝerioj, biblioteko kaj herbario.

Dum kelkaj jardekoj sciencistoj restaŭradis la perditaĵojn, kio bezonis multan monon. Tial por iom profiti ili vendis sufiĉan parton de areo. De tiam la ĝardeno okupas 7.0 hektarojn.

Meze de la 20-a jarcento en Moskvo aperis du novaj botanikaj ĝardenoj: Botanika ĝardeno en Moskvo (Rusio) kaj Botanika ĝardeno de MGU. Ties apero iom malpliigis rolon de la Farmacia plantejo, tial oni aranĝas krome temajn, edukajn, sciencajn vizitojn kaj prelegojn, seminariojn, ekspoziciojn. De tiam la ĝardeno iĝis unu el plej ŝatataj ripozlokoj por moskvanoj kaj gastoj de la ĉefurbo.

Krom plantoj tie estas pli ol 50 specoj de raraj bestoj kaj fiŝoj.

## Kolektoj kaj permanentaj eksponejoj 
* Dendrologio - Kolekto pli ol 2000 specoj de arboj, arbustoj kaj plantoj;
* Antikva lago aperinta en la 18-a jarcento;
* Ĝardeno de la kuracherboj (140 specoj de la plej necesaj);
* Abunda kolekto de orkideoj (pli ol 800 taksonoj);
* Eksponejo de insektomanĝaj plantoj el la tuta mondo;

## Vidu ankaŭ 
* Botanika ĝardeno en Moskvo (Rusio)

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.hortus.ru/history oficiala paĝo  , 
* http://ilovemoscow.livejournal.com/950930.html fotogalerio kaj eksplikoj 

Kategorio:Distrikto Meŝĉanskij (Moskvo)
Kategorio:Ĝardenoj kaj parkoj de Moskvo
Kategorio:Botanikaj ĝardenoj en Rusio
Kategorio:Vizitindaĵoj en Moskvo
Talbach (Glan)

La rojo **Talbach** estas 13,8&nbsp;km longa, dekstra respektive suda flankrivero de la rivero Glans en la Nordpalatinata montolando (Rejnlando-Palatinato).

## Geografio 
### Rivervojo 
La rojo Talbach fontas en la distrikto Kaiserslautern ĉ. 800 m nordoriente de Kollweiler sur alteco de 393 m. La rojo fluas precipe norden. Ĝi pasas en la distrikto Kusel la komunumoj Eßweiler, Oberweiler im Tal, Hinzweiler, Nerzweiler kaj Hundheim, antaŭ ĝi enfluas apud Offenbach de dekstre sur alteco de 169 m la riveron Glan.

Sur sia 13,8 m longa vojo ĝi la rojo pasas altodiferencon de 224 m, kiu egalas al meza dekliveco de 16,2 ‰. Ĝia 34&nbsp;km² granda akvokolekta baseno estas deakvigata trans Glan, Nahe kaj Rejno al la Norda maro.

### Flankriveroj 
Al la Talbach fluas multaj flankrojoj, kiuj parte estas tre mallongaj. La plej longaj estas la 5,0&nbsp;km longa Jettenbach apud Eßweiler kaj la 4,1&nbsp;km llonga Breitenbach sude de Eßweiler.

Kategorio:Akvokolekta areo de Nahe
Kategorio:Riveroj en Rejnlando-Palatinato
Preĝejo Johano Nepomuka (Bóly)

**Preĝejo Sankta Johano Nepomuka** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en urbo Bóly.

## Historio 
Bóly havis preĝejon jam dum la mezepoko. La nun videbla kirko estis konstruita en 1746 helpe de Károly József Batthyány, ĝuste tiam la katolika grupo reorganiziĝis. En 1852 la plena preĝejo renoviĝis, samtempe marmora ĉefaltaro kaj 4 flankaj altaroj estis konstruitaj. La orgeno estis farita en 1891, ĝi estis modernigita en 1921.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola, antaŭ la fasado ŝtona kruco estas videbla. En mezo, sube de la fasado troviĝas la enirejo, la plej supre la kvadrata turo altiĝas. La absido estas kvarangula kaj pli mallarĝa, ol la navo, apude estas la malalta sakristio. La internaj lignaj skulptaĵoj estis faritaj en 1887.
 
Kermeso okazas en la 20-an de oktobro.

## Fontoj 
* hungare
* hungare kun fotoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj

Boly
Boly
Béla Cziráky

Grafo **Béla Cziráky** [cirAki], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun kompleta nomo **Cziráky Béla József Károly Dénes Dezső** estis hungara ĉambelano, departementestro, kortegano, membro de la supera ĉambro. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *ciráki kaj dénesfalvi*. Lia patro estis János Cziráky.
eta|Béla Cziráky
Béla Cziráky https://www.kozterkep.hu/~/18301/Cziraky_Bela_obeliszk_Gyor_1913.html naskiĝis la  en Lovasberény, li mortis la  en Vieno.

## Biografio 
Béla Cziráky frekventis piaristan gimnazion en Pest (urbo), poste li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Pest en 1872. Post siaj studoj li eklaboris en ministerio pri justico. En 1878 li edziĝis, baldaŭ li havis 3 filojn. En 1880 li estis nomumita imperiestra kaj reĝa ĉambelano, en 1884 departementestro de Fejér (historia departemento), en 1885 interna sekreta konsilisto. En 1896 li pensiuliĝis, sed en 1905 li partoprenis aktiva en la politika krizo. Li ricevis Ordenon de la Ora Ŝaffelo kaj Honoran legion.

## Memorigiloj 
* obelisko en Győr (1913)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj ĉambelanoj
Kategorio:Hungaraj grafoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Listo de la kultivataj lignoplantoj en Eŭropo

La **Listo de la kultivataj lignoplantoj en Eŭropo** enhavas lignajn arbojn, arbustojn kaj arbedojn  kiuj estas kultivataj en arbokultivejoj en Eŭropo.  

## Kaprifoliacoj 
## Oleacoj
## Araliacoj 
## Sapindacoj
Gustav Werner

eta|Poŝtmarko de 1949 pri la Gustav-Werner-fondaĵo
**Gustav Albert WERNER** (naskiĝinta la  en Zwiefalten, mortinta la  en Reutlingen) estis germana teologo.

## Vivo 
Werner kontraŭvole demisiis en 1841 kiel kampara paroĥestro en Walddorf apud Tübingen pro sia pieco rezignanta pri iu konfesia sinligo kaj influoj de la doktrinoj de Emanuel Swedenborg. Per diligenta kaj sindona predikado li arigis multajn homojn dum siaj oftaj vojaĝaj predikadaj. En Reutlingen li fondis la helpodomon (orfejon) *Gotteshilfe* kaj aĉetis paperfabrikon.

El tio naskiĝis la t.n. *Institutoj werner-aj* kaj poste fondaĵo (Wernersche Anstalten; Gustav Werner-Stiftung zum Bruderhaus in Reutlingen), kiuj provis kombini modernan industrion kaj socialismon kristanan. La socialaj demandoj, laŭ Werner, solviĝu praktike kaj konkrete.

## Literaturo 
* Wurster, *Gustav Werners Leben und Wirken*, Reutlingen 1888
* Biografio lia ĉe ADB, interrete tie ĉi legebla

## Fonto 
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 20. Leipzig 1909, p. 540, kio legeblas tie chi interrete.

Kategorio:Germanaj teologoj
Kategorio:Germanaj predikistoj
Zweikirche zu Rutsweiler

**Zweikirche** estas sole staranta preĝejo en la valo de la rivereto Lauter. Ĝi situas sur la teritorio de la vilaĝo Rutsweiler an der Lauter. La plej malnova parto venis el la 11a jarcento. Ĉirkaŭ la preĝejo estas tombejo. Ĝis 1823 ekzistis ankaŭ la vilaĝo „Zvenkirchen“, kiu estas menciita la unuan fojon ĉ. 1250. La Zweikirche estis paroĥa preĝejo de la vilaĝoj maldekstre de la Lauter inter Sulzbach kaj Wolfstein. Ĝi hodiaŭ estas filia preĝejo de la paroĥo Wolfstein.

## Nomo 
La preĝejo estis konstruita en la 11a jarcento tuj proksime al la preĝejo Sankta Petro en la ne plu ekzistanta vilaĝo, ĝi estis nomata tial  „inter la du preĝejoj“, germane “zwischen zwei Kirchen”.

## Literaturo 
* „Kulturdenkmäler in Rheinland-Pfalz Band 16: Kreis Kusel“ von 1999Herausgegeben im Auftrag des Ministeriums für Kultur, Jugend, Familie und Frauen vom Landesamt für Denkmalpflege,ISBN 3-88462-163-7, Wernersche Verlagsgesellschaft, Worms

Rutsweiler
Rutsweiler 
Kategorio:Kulturmonumentoj en la distrikto Kusel
Kategorio:Rutsweiler an der Lauter
Kun la kadavro de l' edzino

'''''Kun la kadavro de l' edzino***, subtitolita ***travivaĵoj en Hiroŝima'''*, estas 54-paĝa broŝuro, japanlingve verkita de la historiisto kaj literaturisto Tojofumi Ogura (小倉豊文, Hepburn-sistemo *Ogura Toyofumi*, en vikidatumoj). Ĝi estas tradukita de Tanaka Sadami kaj aperis en la jaro 1954 ĉe Japana Esperanta Librokooperativo en Osako. Ĝi temigas la Hibakuŝojn (japandevena nomo: originale 被爆者 [hibakuŝa] lit. atombombito), la postvivintaj viktimoj, tiamaj kaj postaj, de la du usonaj atombomboj kontraŭ la japanaj urboj Hiroŝimo (la 6-an de aŭgusto), kaj Nagasako (la 9-an), en 1945, kaj aparte la morton de lia edzino Fumiko en la bombado de Hiroŝimo.

## Recenzoj 
## Bildaro 

Dosiero:1954 Malgranda Biblioteko (el 50 Fabloj de Ezopo).jpg|El la libro *50 Fabloj de Ezopo*

## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing''

Kategorio:Verkoj el la esperantigita japanlingva literaturo
Kategorio:Atombombado de Hiroŝimo kaj Nagasako
Kategorio:Antverpena Nefikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Kalkminejo ĉe Königsberg

eta|subtera minejo
La **kalkminejo ĉe Königsberg** estas vizitominejo en Wolfstein en Rejnlando-Palatinato. Ĝi estis la plej longe uzata kalkminejo ĉe la monto Königsberg. Ĝis 1967 ĉi tie oni rompis kalkŝtonon. Ĉiuj teknikaĵoj, kaj subĉielaj kaj subteraj ankoraŭ ekzistas originale,`tial ĝi havas la reputacion de eksterordinara industria monumento.

## Historio 
La monto Königsberg estis traborita de malnovaj minoj ekde la 17a kaj 18a jarcentoj. Oni elfosis tie bariton, ferercon, hidrargon kaj ŝtonkarbon.

## Literaturo 
* Günter Hög: *Das Kalkbergwerk am Königsberg, ein technisches Kulturdenkmal.* Fremdenverkehrsamt der Verbandsgemeinde Wolfstein, 1981
* Archiv Kalkbergwerk Otto Kappel.

### Kromaj legadoj 
* Hans Schmitt: *Die geologische Grundlage des Bergbaus am Königsberg.* In: *Westricher Heimatblätter.* Neue Folge, Bd. 19, 1988, , S. 59–80.
* Hans Schmitt: *Der ehemalige Bergbau im Königsberg bei Wolfstein und seine geologischen Grundlagen.* In: *Westricher Heimatblätter.* Neue Folge, Bd. 19, 1988, S. 155–203.
* Georg Wieber: *Ground Water in Abandoned Mercury Mines: A Study from the Saar-Nahe Basin in Southwestern Germany.* In: *Mine Water and the Environment.* Bd. 21, Nr. 2, 2002, S. 73–80, .
* Ansgar Wehinger: *Der Rhyolith vom Königsberg in der Pfalz: Vererzungen und historischer Bergbau, Untersuchung des mineralischen Rohstoffs Rhyolith, Prüfung der Gewinnungsmöglichkeiten.* In: *Mainzer geowissenschaftliche Mitteilungen.* Bd. 33, 2005, , S. 219–244.

## Eksteraj ligiloj 
* Internetpräsenz des Kalkbergwerks

Kategorio:Kulturmonumentoj en la distrikto Kusel
Kategorio:Muzeoj en Rejnlando-Palatinato
Konigsberg
Konigsberg
Konigsberg
Barito

[eta|dekstre|200ra|travidebla baritkristaloj el Cerro Warihuyn, Miraflores, Provinco Huamalíes, Huánuco, [Peruo ]]
**Barito** kaj sia kemia nomo baria sulfato estas ofta mineralo el la mineralklaso de la „sulfatoj" kaj similaj. Ĝi estas ortoromba baria sulfato, aparte densa (komunuza nomo: *peza spato*), blanka aŭ flaveta, pli malofte bruneta, ruĝeta aŭ blueta, uzata en industrio kaj radiografio.

Ĝi kristaliĝas kun la kemia konsisto Ba[SO4]. Bario ankaŭ povas anstataŭita de stroncio (celestito).

La sulfata aŭ kaŭstika barito estas barita akvo (solvaĵo de Ba[SO4] en akvo); estas ankaŭ barita papero (papero, ŝmirita per tavolo da baria sulfato kaj uzata por specialaj laboroj fotografaj aŭ en presarto); pro opakeco al X-radioj barito 2 estas uzata kiel kontrastanto en digesta radiologio.

## Vidu ankaŭ 
* Evaporito
* Sabla rozo

Kategorio:Gemoj
Kategorio:Mineraloj
Kategorio:Sulfatoj
Saga

**Saga** povas esti:
* Saga, japana urbo
* gubernio Saga, japana gubernio
* Saga, japana imperiestro

* Saga, sveda kantistino

* Saga, bildliteratura serio de Brian K. Vaughan kaj Fiona Staples

* Saga, diino en Nord-ĝermana mitologio

## Vidu ankaŭ 
* sago, pafaĵo de arko
* sagao, malnova skandinavia literaturaĵo
Malek Bennabi

**Malik** aŭ **Malek Bennabi** (1905–1973) () estis alĝeria verkisto kaj filozofo, kiu verkis pri homa socio, partikulare pri la islama socio kun fokuso al la tialoj malantaŭ la falo de la civilizo de Islamo. Li estas ĉefe konata pro la koncepto de *kolonieblo* kiu estas la interna kapablo de kelkaj socioj por esti koloniigitaj (ĉefe nigr-afrikaj). La falo de la dinastio de Almohadoj kiu regis en Nordafriko kaj en islama Hispanio markis novan detruan tendencon subfosi ideojn. La manko de novaj ideoj samtempe evitis la morton de novaj civilizoj. Laŭ Malik Bennabi, pro tio, aperis tio kion li stampis kiel *civiliza bankroto*.

Malek Bennabi studentiĝis ĉe École spéciale de mécanique et d'électricité.

## Bibliografio (parta listo) 
* Les conditions de la renaissance (Kondiĉoj de Renesanco)
* Vocation de l'Islam (Alvoko de Islamo)
* Le problème des idées dans le monde musulman (Problemo de ideoj en islama mondo)
* Le phénomène coranique (La korana fenomenono)
* *Lebbeik*
* La lutte idéologique (La ideologia lukto en landoj de la tria mondo)
* L'Afro-asiatisme (Afrik-aziismo)
* Islam et Démocratie (Islamo kaj demokratio)
* Dans le souffle de la bataille. (En batalblovo)
* S.O.S Algérie (Savu Alĝerion)
* Idée d'un commonwealth islamique (Ideo de Islama Komunumo)
* Naissance d'une société (Nasko de socio)
* Perspectives Algérienne (Alĝeriaj vidpunktoj)
* Mémoires d'un témoin du siècle (Memoroj de atestanto de la jarcento)
* Le rôle du musulman dans le dernier tiers du 20ème siècle (Rolo de islamano en la lasta triono de la 20a jarcento)
* Le role du musulman dans le monde de l'economie (Rolo de islamano en la mondo de ekonomio)
* Le livre et le milieu humain (nepublikigita en 2006) (Libro kaj homa medio)
* l'Oeuvre des orientalistes (La verko de orientalistoj)
* Contemplations (Kontemploj)
* Le Musulman dans le Monde de l'Economie (Islamano en la mondo de ekonomio)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Alĝeriaj filozofoj
Kategorio:Alĝeriaj verkistoj
Kategorio:Islamaj filozofoj
Kategorio:Islamaj reformistoj
Kategorio:Alĝeriaj inĝenieroj
Kategorio:Filozofoj de la 20-a jarcento
Souk Ahras

**Souk Ahras** (Berbere: **Suq Ahras** aŭ **Tagast**; antikva nomo: **Thagast**; ) estas municipo de Alĝerio. Ĝi estas la ĉefurbo de la Provinco Suk Ahras en nordoriento de la lando kaj proksime de Tunizio. La urbo de la epoko de Numidio nome **Tagaste** (aŭ **Thagaste**), sur kies ruinoj estis konstruita Souk Ahras, estis la naskoloko de Aŭgusteno de Hipono kaj centro de la Berbera kulturo. Ĝi estis urbo de granda kulturo, priskribita kiel la vera kerno de civilizo.

Ĝi havis 156,745 loĝantojn en 2011.

## Etimologio
La nomo derivas el la araba vorto "souk" kiu signifas *merkato*, kaj la *ĉaoŭi* Berbera vorto *ahra* (plurale *ahras*) kiu signifas leonon, reference al la Berberaj leonoj kiuj ekzistis en la najbaraj arbaroj ĝis ties formorto en 1930; de tie *Souk Ahras* signife *merkato de leonoj* (vidu ankaŭ Orano (*Ŭahran*) kaj Tahert pri nomoj kun rilata etimologio).

## Referencoj
## Literaturo
* 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj
* www.souk-ahras: Souk Ahras Info
* Panoramio  — *Image gallery about Souk Shras and its region*
* 

Kategorio:Komunumoj de Alĝerio
Kategorio:Urboj de Alĝerio
Kategorio:Romiaj urboj en Alĝerio
Kategorio:Provinco Suk Ahras
Mukadimaho

**Ibn Ĥaldun** estis plej bone konata pro sia libro, nome *Mukadimaho* (laŭvorte la "Enkonduko", konata kiel *Prolegomena* en Greka). La libro influis super la otomanaj historiistoj de la 17a jarcento kiel Kâtip Çelebi kaj Mustafa Naima kiuj uzis la teoriojn de la libro por analizi la kreskon kaj malkreskon de la Otomana Imperio. Ankaŭ 19a-jarcentaj eŭropaj fakuloj agnoskis la signifon de la libro kaj konsideris Ibn Ĥaldun kiel unu el la plej grandaj filozofoj de la Mezepoko.

La *Mukadimaho* aŭ *Muqaddimah*, konata ankaŭ kiel la *Muqaddimah de Ibn Ĥaldun* () aŭ *Prolegomena de Ibn Ĥaldun* (), estas libro verkita de la araba historiisto Ibn Ĥaldun en 1377 kiu registras fruan vidon de universala historio. Kelkaj modernaj pensuloj vidas ke ĝi estas la unua verko kiu traktas pri filozofio de historio aŭ pri sociaj sciencoj nome sociologio, demografio, historiografio, kultura historio, socia darvinismo, ekologio, darvinismo kaj ekonomiko. La *Mukadimaho* ankaŭ traktas pri Islama teologio, politika teorio kaj la naturaj sciencoj nome biologio kaj kemio.

Ibn Ĥaldun verkis tiun verkon en 1377 kiel enkonduka ĉapitro kaj unua libro de sia planita verko de monda historio, nome *Kitābu l-ʻibar* ("Libro de Lecionoj"; kompleta titolo: ''Kitābu l-ʻibari wa Dīwāni l-Mubtada' wal-Ḥabar fī ayāmi l-ʻarab wal-ʿajam wal-barbar, waman ʻĀsarahum min Dhawī sh-Shalṭāni l-Akbār*, t.e.: "Libro de lecionoj, registro de komencoj kaj eventoj en la historio de araboj kaj eksterlandanoj kaj berberoj kaj ties povaj samtempuloj"), sed jam en sia vivodaŭro ĝi estis konsiderita kiel sendependa verko per si mem.

## Referencoj 
### Bibliografio 
* Akhtar, S. W. (1997). "The Islamic Concept of Knowledge". Al-Tawhid: A Quarterly Journal of Islamic Thought & Culture. 12 (3).
* Ernest Gellner (2a de Marto 1992). Plough, Sword, and Book: The Structure of Human History. University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-28702-7.
* Leuprecht, Peter (2011). Reason, Justice and Dignity: A Journey to Some Unexplored Sources of Human Rights. Martinus Nijhoff Publishers. ISBN 978-90-04-22046-1.
* Morelon, Régis; Rashed, Roshdi (1996), Encyclopedia of the History of Arabic Science, 3, Routledge, ISBN 0-415-12410-7
* Rosenthal, Franz; Dawood, Nessim Yosef David (1969). The Muqaddimah : an introduction to history ; in three volumes. 1. Princeton University Press. ISBN 0-691-01754-9.
* Ter-Ghevondyan, Aram N. (1965), Արաբական Ամիրայությունները Բագրատունյաց Հայաստանում (The Arab Emirates in Bagratuni Armenia) (Armene), Yerevan, Armenian SSR: Armenian National Academy of Sciences, p. 15
* Weiss, Dieter (2009). "Ibn Khaldun on Economic Transformation". International Journal of Middle East Studies. 27 (01): 29–37. doi:10.1017/S0020743800061560.
* Rosenthal, Franz; Dawood, N. J. (1958). The Muqaddimah : an introduction to history ; in three volumes. 1. Princeton University Press. ISBN 9780691017549. Retrieved 20 July 2016.

## Eksteraj ligiloj 
* Kompleta teksto de *Mukadimaho''

Kategorio:1377
Kategorio:Historiaj libroj
Kategorio:Ekonomiaj libroj
Kategorio:Civilizoj
Kategorio:Sunaismo
Kategorio:14-a jarcento
Kategorio:Arabaj libroj
Kategorio:Verkoj el la arablingva literaturo
Abdelhamid Ben Badis

**Abdelhamid Ben Badis** (, *Ben Badis*; 4a de decembro 1889 – 16a de aprilo 1940) estis simbola figuro de movado por Islama Reformo en Alĝerio. En 1931, Ben Badis fondis la Asocion de Alĝeriaj Islamaj Ulemoj, kiu estis nacia grupigo de multaj islamaj fakuloj en Alĝerio el multaj diferencaj kaj foje kontraŭaj perspektivoj kaj vidpunktoj. Tiu Asocio faros poste grandan influon sur la alĝeria islama politiko ĝis la Alĝeria Milito de Sendependeco. En la sama periodo, ĝi okazigis multajn instituciojn kie miloj da Alĝeriaj infanoj de islamaj gepatroj estis edukitaj. Tiu Asocio ankaŭ publikigis ĉiumonatan gazeton, nome Al-Ĉihab kaj Ben Badis kontribuis regule al ĝi inter 1925 kaj sia morto en 1940. Tiu gazeto informis siajn legantojn pri la isdeoj kaj pensaroj de la Asocio pri religia reformo kaj parolis ankaŭ pri aliaj religiaj kaj politikaj aferoj.dekstra|200px|eta|Abd al Hamid Ben Badis (maldekstre) kaj Tayeb El Oqbi (dekstre).
## Eksteraj ligiloj 
* Biografio de Ben Badis en franca
* Konsilio pri Eksterlandaj Rilatoj: Islamism in Algeria 
* Ŝejĥo Ibn Badis 
* Ibn Badis kaj Ŭahabismo 

Kategorio:Alĝeriaj verkistoj
Kategorio:Konstantino
Kategorio:Fakuloj de Islamo
Kategorio:Ulemoj
Madauros

**Madauros** (*Madaurus*, *Madaura*) estis romi-berbera urbo kaj iama diocezo de la Katolika Eklezio en la malnova Romia provinco nome Numidio.

*Madaurus* iĝis Romia kolonio fine de la unua jarcento kaj estis fama pro sia "skola" lernejo. Kolonio de veteranoj estis establita tie; ĝi estis nomita *Colonia Flavia Augusta Veteranorum Madaurensium* sub la imperiestro Nerva. Ĝi estis la indiĝena urbo de Apuleo, konata kiel aŭtoro de la fama romano *La ora azeno*, kiu naskiĝis tie en 123 a.K. Sankta Aŭgusteno de Hipono estis studento tie.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Gurney, Hudson *The works of Apuleius* Publisher Bell (University of California Libraries). London, 1878
* Gsell, Stephane. ''Histoire ancienne de l'Afrique du Nord en 8 tomes, Inscriptions de Madaure*, ibid., p.&nbsp;CLXX-CLXXIV. Paris, 1922. http://www.algerie-ancienne.com/livres/gsell/gsell.htm 
* Mommsen, Theodore. *The Provinces of the Roman Empire''. Barnes & Noble Ed. New York, 2005

Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Alĝerio
Kategorio:Romiaj urboj
Kategorio:Berbera historio
Kinarto de Alĝerio

**Kinarto de Alĝerio** referencas al la kinindustrio bazita sur la nordafrika lando Alĝerio.

## La kolonia epoko 
Dum la epoko de la Franca koloniigo, filmoj estis ĉefe hegemonia propaganda ilo por la Franca kolonia ŝtato. Kvankam filmita en Alĝerio kaj vidata de loka loĝantaro, la plej majoritato de la "Alĝeria" kinarto en tiu epoko estis kreata de eŭropanoj. La koloniaj propagandaj filmoj ĝenerale priskribis stereotipan bildon de idilia vivo en la kolonio, ofte fokuse al aspektoj de loka kulturo kiujn la administracio serĉis ŝanĝi, kiaj poligamio. Unu ekzemplo de tiaj filmoj estas la filmo de Albert Durec de 1928 *Le Désir* ( La deziro).

## La apero de Alĝeria kinarto en la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj 
Alĝerio sendependiĝis en 1962, temo kiu vekis fortan atenton inter la alĝeria filmoproduktado de la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj. La kanona filmo de Mohammed Lakhdar-Hamina de 1967 nome *Le Vent des Aurès* priskribas ruran farmofamilion kies vivoj estas detruitaj de koloniismo kaj milito.

Ekster Alĝerio, unu el la plej famaj filmoj de tiu epoko estas *La Batalo de Alĝero* (1966), nome Alĝeri-Itala filmo kiu akiris tri Oskar-nomumojn.

## Nuntempa kinarto 
## Bibliografio 
* Guy Austin, Algerian National Cinema, Manchester University Press, 2012, ISBN 978-0-7190-7993-1
János Szeberényi

**János Szeberényi** [jAnoŝ seberEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szeberényi János**, estis hungara kuracisto kaj internisto. Lia patro estis Lajos Zsigmond Szeberényi.
János Szeberényi http://bekeswiki.bmk.hu/index.php/Szeber%C3%A9nyi_J%C3%A1nos_(1896-1961)  naskiĝis la  en Békéscsaba, li mortis la  en Békéscsaba.
 
## Biografio 
János Szeberényi frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li studis en Reĝa Universitato de Budapeŝto ekde 1914. 2 interrompoj okazis, ĉar li batalis dum la 1-a mondmilito, poste la rumanoj arestis lin, fine en 1921 li akiris medicinan diplomon. Post siaj studoj li estis asistanto en la universitata kliniko apud Sándor Korányi kaj li akiris fakdiplomon pri internaj malsanoj. Inter 1925 kaj 1928 li estis kuracisto de laboristoj en Békéscsaba. Depost la 2-a mondmilito li kuracadis ankaŭ en la urba centra kuracejo.

## Memorigiloj 
* hungara-slovaka memortabulo en Békéscsaba (2007), videbla en la informkesto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 86-a paĝo)

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj internistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Tibor Tarján

**Tibor Tarján,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tarján Tibor** estis hungara advokato, ornitologo.

Tibor Tarján http://bekeswiki.bmk.hu/index.php/Tarj%C3%A1n_Tibor_(1879-1945)  naskiĝis la  en Békéscsaba, li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Tibor Tarján frekventis gimnaziojn en sia naskiĝurbo kaj Szarvas, poste li studis en Reĝa Universitato de Budapeŝto kaj Scienca Universitato Ferenc József. Li akiris juran diplomon en Budapeŝto en 1908, sed jam dum la studentaj jaroj li interesiĝis pri la ornitologio. Li iĝis advokato, sed dum libertempo li faris pli riĉa muzeon en Békéscsaba, eĉ li estis ties fondinta membro en 1899. Li kolektis ovojn, eĉ el eksterlando kaj li donacis la la muzeo ankaŭ 59 remburitajn birdojn. Li mortis pro bombardado en Budapeŝto.
 
## Elektitaj kontribuoj (ĉiuj ornitologiaj) 
* *Bütykös ásólúd Békés megyében* (1929-30)
* *Újabb adatok Békéscsaba vidékének madárvilágához* (1935-38)
* *Az Ókígyósi-puszta vízi madarai 1930-40-ben* (1939-42)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 93-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj advokatoj
Kategorio:Hungaraj ornitologoj
Lajos Zsigmond Szeberényi

**Lajos Zsigmond Szeberényi** [lajoŝ ĵigmond seberEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szeberényi Lajos Zsigmond** estis hungara luterana pastro, vikario. Lia patro estis episkopo Gusztáv Szeberényi.

Lajos Zsigmond Szeberényi http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/sz/sz25845.htm naskiĝis la  en Békéscsaba, li mortis la  en Békéscsaba.

## Biografio 
Lajos Zsigmond Szeberényi devenis el slovaka familio. Li frekventis luteranan bazlernejon en sia naskiĝurbo, poste gimnaziojn en Selmecbánya, Nagyszeben kaj Szarvas, fine li studis teologion en Pozsony kaj Berlino. Ekde 1882 li estis pastro, inter 1883-1890 en Aradi, ekde 1891 ĝis la emeritiĝo en 1941 en Békéscsaba. En 1896 li establis eklezian eldonejon-librovendejon. En 1906 li estis nomumita eklezia ĉefnotario, en 1918 vikario. Li akiris membrecon en la senato en 1830. Li multe vojaĝis eksterlande, krom la ekleziaj verkoj li okupiĝis pri historio de la kamparanoj.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Nazarenismus* (Budapeŝto, 1888; germane en 1890)
* *Luther Márton élete* (Vivo de Marteno Lutero, Budapeŝto, 1889; 3-a eldono en 1933, slovake en 1890 kaj 1916) - premiita verko
* *Utazásom a külföldön* (Mia vojaĝo eksterlande, Békéscsaba, 1899; slovake en la sekva jaro)
* *A keresztény egyház történetének vezérfonala* (Budapeŝto, 1907) - tradukaĵo
* *Tömegmozgalmak az alföldi parasztvárosokban* (Budapeŝto, 1913)
* *Luther vagy Loyola* (Békéscsaba 1928; ankaŭ slovake) - teologia studo
* *A parasztság története a legrégibb időktől napjainkig* (Historio de la kamparanoj ekde la plej fruaj tempoj ĝis la nuntempo, Budapeŝto, 1937) - historia trarigardo

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 88-a paĝo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 461-a paĝo) 

Kategorio:Hungaraj luteranaj pastroj
Kategorio:Hungaraj vikarioj
Yi I

**Yi I** (hangulo: 이이, hanja: 李珥) naskiĝis en 1536, mortis en 1584), konata sub pseŭdonomo **Yulgok** (hangulo: 율곡, hanja: 栗谷) – korea filozofo kaj sciencisto. Konsiderata la plej eminenta, post Yi Hwang, konfuceisma pensulo de Koreio.

## Vivo 
Yulgok naskiĝis en apudmara urbo Gangneung en orienta Koreio. Lia patrino estis alte pritaksata artistino kaj poetino, Sin Saimdang, kiu certigis al la filo akuratecan edukon. Junaĝe li studis taoismon kaj budhismon, post morto de la patrino iris eĉ al monaĥejo en Kŭmgang Monto por iĝi monaĥo. En 1556 forlasis tamen budhismon favore al novkonfuceismo. Post forlaso de la monaĥejo pasis oficistan ekzamenon komencante karieron en administrado.
[dekstra|250ra|eta|Portreto de Yulgok sur la nuntempa sudkoreia monbileto de 5,000 [ŭonoj ]]

Li kontraŭstaris laŭvortan interpretadon de klasikaj tekstoj substrekante monistan teorion, opozician al konvinkoj de Yi Hwang. Diferencigon inter principo kaj materiala forto reduktis al terminologia diferenco. Kiel pruvis, ili ambaŭ estas nedisigeble ligitaj – principo estas povo ebliganta movon al objektoj, materiala forto tamen moviĝas helpe de principo. Principo mem kapablas nenion krei, sed materiala forto estas ilo por manifestiĝo de la principo. Diferenco inter ili rezultas de la fakto, ke principo estas nelimigita kaj ĉieestanta, materiala forto tamen limigita kaj unudirekta. Koncerne moralon li emfazis signifon de la interna memperfektigado kaj eduko.

## Vidu ankaŭ 
* Joseon-Dinastio
* Historio de Koreio

## Bibliografio 
* Chung, Edward Y. J. (1995). ''The Korean Neo-Confucianism of Yi Tʻoegye and Yi Yulgok: a Reappraisal of the 'Four-Seven Thesis' and its Practical Implications for Self-Cultivation''. Albany: State University of New York Press. ISBN 9780791422755; ISBN 9780791422762; OCLC 30594574

## Eksteraj ligiloj 
* Bibliografio de verkoj de Yulgok (angle) sur la retsajto de Sven K. Herbers-Lee: "Korean Philosophers. A Selected Bibliography"
* Akademio Yulgok (nur koree) 

Kategorio:Naskiĝintoj en 1536
Kategorio:Mortintoj en 1584
Kategorio:Koreaj verkistoj
Kategorio:Koreaj filozofoj
Kategorio:Konfuceismo
Kategorio:Filozofoj de la 16-a jarcento
Kategorio:Literaturo de la 16-a jarcento