Ordinara enotero

**Ordinara enotero**, dujara enotero aŭ , estas plantspecio de la genro Enotero (*Oenothera*) en la familio Onagracoj (*Onagraceae*). Ĝi estas en Mezeŭropo neofito

### Nomo kaj sistematiko 
Carl von Linné publikigis en 1753 la hodiaŭ akceptitan botanikan genronomon *Oenothera*, kiu venis de la grekaj vortoj *oinos* *οῖνος* por „vino“ kaj *thēr* *ϑήρ* por „besto“. Antaŭe antikvaj kaj mezepokaj aŭtoroj kiel Plinio la Maljuna kaj Paracelso uzis la saman nomon por epilobio (*Epilobium*), kiu apartenas al la sama plantfamilio Onagracoj (*Onagraceae*). Ili opiniis, ke plantpartoj de tiu planto kune kun vino igas la homon bonhumura kaj la sovaĝaj bestoj pli mildaj. La specia epiteto *biennis* signifas * dujara*.

La unua priskribo de *Oenothera biennis* okazis en 1753 fare de Carl von Linné en *Species Plantarum*, 1, p.&nbsp;346

Krom la betforma aksradiko manĝeblas ankaŭ la folioj, floroj kaj semoj. La radikojn oni kuiru kiel skorzoneron aŭ pastinakon en buljono; oni povas ankaŭ tranĉi la radikojn kaj spici ilin per vinagro kaj oleo. La radikoj estas rikoltataj de aŭtuno ĝis printempo de la unua jaro (rozeta stadio).
eta|malferma frukto kun semoj.

### Uzado kiel kuracplanto 
Jam la nordamerikaj indiĝenoj uzis la semojn de ordinara enotero kiel kuracplanto n.

En naturkuracado hodiaŭ estas uzata la oleo de enotero. Tiu el la semoj akirita oleo estas uzata por kuraci aŭ mildigi neŭriton. Oni uzas ĝin kontraŭ astmo, fojnokataro, alta sangopremo kaj kolesterolo, kapdoloro kaj reŭmatismo. La oleo de enotero estas uzata ankaŭ ĉe menstruaj problemoj kaj tro alta nivelo de glukozo en la sango; ĝi bone stimulas la korpon, agas kiel antidoto, reguligas metabolon, malgrandigas la riskon je trombozo, helpas en la unua stadio de multloka sklerozo. Haŭtaj problemoj mildiĝas per enotera oleo.

La oleo enhavas multe da linolacido, kiu transformiĝas al gama-linolacido. El tiu la korpo formas prostaglandinon1. Enotera oleo konsistas el 8 kaj 14 % de gama linolenacido, kiu ebligas la produktadon de la kontraŭinflama prostaglandino E1 sen transformo de delta-6-Desaturazo. Enotera oleo estas tre multekosta, kaj tial ĝin ofte anstataŭas kanaboleo.

### Uzado en kosmetiko 
La oleo de enotero estas uzata ankaŭ en kosmetikaĵoj por sentivaj haŭtoj.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Jiarui Chen, Peter C. Hoch, Warren L. Wagner: *Oenothera* *Oenothera biennis*, S. 424 - textgleich online wie gedrucktes Werk, In: Wu Zheng-yi, Peter H. Raven & Deyuan Hong (Hrsg.): *Flora of China*, Volume 13 - *Clusiaceae through Araliaceae*, Science Press und Missouri Botanical Garden Press, Beijing und St. Louis, 2007. ISBN 978-1-930723-59-7 (Abschnitte Beschreibung und Ökologie)
* Azim Ghasemnezhad: *Investigations on the effects of harvest methods and storage conditions on yield, quality and germination of evening primrose (Oenothera biennis L.) seeds*. Dissertation, Universität Gießen 2007 (Volltext)
* Helmut Hintermeier: *Die Nachtkerze. Schönheit aus Virginia.* In: *die biene - Überregionale Fachzeitschrift für Imker.* . Berlin, 134. Jahrgang, 1998, S. 12.
* Heinz-Dieter Krausch: *Kaiserkron und Päonien rot... - Entdeckung und Einführung unserer Gartenblumen.* Dölling und Galitz, Hamburg 2003, ISBN 3-935549-23-7.
* Elisabeth Lestrieux, Jelena de Belder: *Der Geschmack von Blumen und Blüten.* Dumont, Köln 2000, ISBN 3-7701-8621-4.
* Angelika Lüttig, Juliane Kasten: *Hagebutte & Co - Blüten, Früchte und Ausbreitung europäischer Pflanzen.* Fauna, Nottuln 2003, ISBN 3-935980-90-6.
*  (Abschnitte Beschreibung und Ökologie)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Die Verbreitung auf der Nordhalbkugel de Eric Hultén
* Thomas Meyer: Datenblatt mit Bestimmungsschlüssel und Fotos bei *Flora-de: Flora von Deutschland* (alter Name der Webseite: *Blumen in Schwaben*)

Kategorio:Enoteroj
Kategorio:Kuracplantoj
Kategorio:Oleoplantoj
Kategorio:Legomoj
Kategorio:Manĝeblaj sovaĝaj plantoj
Kategorio:Plantoj de Nordameriko