open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Akershus

**Akershus** ĝis la fino de 2019 estis provinco de Norvegio, lime de Hedmark, Oppland, Buskerud, Oslo, kaj Østfold. En  en ĝi loĝis  homoj, aŭ  de la totala loĝantaro de Norvegio. Areo estis  kvadrataj kilometroj. La administra centro estis Oslo, kiu mem ne apartenis al la provinco. Ekde la  ĝis la  ĝi kun la antaŭe najbaraj provincoj Buskerud kaj Østfold kaj iuj pliaj komunumoj konsistigis la novan provincon Viken. Komence de 2024 Viken estis dissolvita kaj la antaŭaj tri provincoj - ankaŭ la **provinco Akershus** - estis restarigitaj.

Inter la multaj lagoj de la teritorio estas Bjørkelangen kaj Øyeren.

## Komunumoj 
eta|maldekstra|250px|Komunumoj de Akershus
Akershus enhavis 22 komunumojn:

## Famuloj 
* Debrah Scarlett

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo 
* retejo *akershus.no*
* retejo de la departamenta prezidento de Oslo kaj Akershus

Dosiero: Norway Counties Akershus Position.svg|
Dosiero:Akershus våpen.svg|
Dosiero:Akershuskommuner.jpg|
Dosiero:Leberblümchen.jpg|
Aust-Agder

**Aust-Agder** aŭ **Orienta Agder** ĝis la fino de 2019 estis provinco de Norvegio, lime de Telemark, Rogaland, kaj Vest-Agder. En  en ĝi loĝis  homoj, aŭ  de la suma loĝantaro de Norvegio. Ĝia areo estis . La administra centro estis Arendal. Ekde la komenco de 2020 ĝi kun la antaŭe najbara provinco Vest-Agder konsistigas novan provincon Agder, kies centro estas la urbo Kristiansand.

Inter la multaj lagoj de la teritorio estas Botnsvatnet, Botsvatn kaj Byglandsfjorden.

## Komunumoj 
* Arendal
* Åmli
* Birkenes
* Bygland
* Bykle
* Evje og Hornnes
* Froland
* Gjerstad
* Grimstad
* Iveland
* Lillesand
* Risør
* Tvedestrand
* Valle
* Vegårshei

Dosiero:Norway Counties Aust-Agder Position.svg|
Dosiero:Aust-Agder våpen.svg|
Dosiero:Aust-Agder Municipalities.png|
Dosiero:Lonicera Periclymenum.png|

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.aa-f.kommune.no  
* http://www2.aa-f.kommune.no  
* http://www.reuber-norwegen.de/AustAgder/FramesAustAgderKarte.html 
* http://www2.aa-f.kommune.no/?itemid=1714  


Kategorio:Agder
Wilhelmine Reichard

eta|D-OBDD *„Wilhelmine Reichard“*, Dresden 
Johanne **Wilhelmine** Siegmundine **REICHARD** [vilhelmine rajĥat] (naskiĝis la 2-an de aprilo 1788 en Braunschweig; mortis la 23-an de februaro 1848 en Dresdeno) estis la unua germana virino, kiu stiris aerostaton (aerŝipo).

Subtenata de sia edzo, la fizikisto Johann Carl Gottfried Reichard, ŝi en la jaro 1811 startigis sian unuan flugadon per aerostato kaj en 1820 ŝi faris la lastan el entute 17 flugoj.

Ŝi ne sentis timon: Unufoje ŝi atingis tian alton, ke ŝi pro manko de oksigeno svenis. La aerostato finfine kaptiĝis sur arbo, la pilotino travivis sen vundoj kaj mallonge poste ŝi flugis denove.

Dum siaj flugoj Wilhelmine Reichard per mezuradoj en la atmosfero subtenis la sciencajn agadojn de sia edzo. La monon, kiun ŝi gajnis pro siaj flugoj, ŝi investis por la firmao de sia edzo, kiun ŝi post ties morto en la jaro 1844 mem estris.

Wilhelmine Reichard, kiu estis patrino de ok idoj, mortis en 1848 en Dresdeno.

Kategorio:Germanoj de la 18-a jarcento
Kategorio:Germanoj de la 19-a jarcento
Kategorio:Germanaj balonistoj‎
Buskerud

**Buskerud** ĝis la fino de 2019 estis provinco de Norvegio, lime de Akershus, Oslo, Oppland, Sogn og Fjordane, Hordaland, Telemark, kaj Vestfold. En  en ĝi loĝis  homoj, aŭ  de la totala loĝantaro de Norvegio. Areo estas . La administra centro estas Drammen. Ekde la komenco de 2020 ĝi kun la antaŭe najbaraj provincoj Akershus kaj Østfold kaj iuj pliaj komunumoj konsistigis la novan provincon Viken. La  Viken estis dissolvita kaj la antaŭaj tri provincoj - ankaŭ la **provinco Buskerud** - estis restarigitaj.

Inter la multaj lagoj de la teritorio estas Bjornesfjorden kaj Brommafjorden.

## Komunumoj 
* Drammen
* Flesberg
* Flå
* Gol
* Hemsedal
* Hol
* Hole
* Hurum
* Kongsberg
* Krødsherad
* Lier
* Modum
* Nedre Eiker
* Nes
* Nore og Uvdal
* Ringerike
* Rollag
* Røyken
* Sigdal
* Øvre Eiker
* Ål

Dosiero:Norway Counties Buskerud Position.svg|
Dosiero:Buskerud våpen.svg|
Dosiero:Illustration Nymphaea alba0.jpg|
Dosiero:Buskerud Municipalities.png|
Finnmark

**Finnmark** ĝis la fino de 2019 estis la plej norda provinco de Norvegio, lime de Troms. En  en ĝi loĝis  homoj, aŭ  de la suma loĝantaro de Norvegio. Areo estis . La administra centro estis Vadsø. Ekde la komenco de 2020 ĝi kun la antaŭe najbara provinco Troms konsistigas novan provincon Troms og Finnmark.

En Finnmark loĝas multaj sameoj, kaj komunumoj Kautokeino, Karasjok, Tana, Nesseby havas ankaŭ sameajn nomojn oficialajn.

## Komunumoj 
* Alta
* Berlevåg
* Båtsfjord
* Gamvik
* Hammerfest
* Hasvik
* Karasjok
* Kautokeino
* Kvalsund
* Lebesby
* Loppa
* Måsøy
* Nesseby
* Nordkapp
* Porsanger
* Sør-Varanger inklude Kirkenes
* Tana
* Vadsø
* Vardø

## Aliaj lokoj 
* Gjesvær

## Geografiaj elementoj 
* Kabo Nordkinn

## Vidu ankaŭ 
* Listo de maraj ekoregionoj


Kategorio:Sameio
Hedmark

**Hedmark** ĝis la fino de 2019 estis provinco de Norvegio, lime de Sør-Trøndelag, Oppland, kaj Akershus. En  en ĝi loĝis  homoj, aŭ  de la totala loĝantaro de Norvegio. Areo estis . La regurbo estis Hamar. Komence de 2020 ĝi fuziis kun la najbara provinco Oppland al nova administra provinco Innlandet.

Inter la multaj lagoj de la teritorio estas Atnsjøen.

## Komunumoj 
* Alvdal
* Åmot
* Åsnes
* Eidskog
* Elverum
* Engerdal
* Folldal
* Grue
* Hamar
* Kongsvinger
* Løten
* Nord-Odal
* Os
* Rendalen
* Ringsaker
* Stange
* Stor-Elvdal
* Sør-Odal
* Tolga
* Trysil
* Tynset
* Våler

## Bildaro 

Dosiero:Norway Counties Hedmark Position.svg|
Dosiero:Hedmark våpen.svg|
Dosiero:Hedmarkskommuner.jpg|
Dosiero:EpilobiumAngustifolium-plant-kl.jpg|

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo 
* statistikaj informoj  ()


Kategorio:Eksaj provincoj de Norvegio‎
Kategorio:Innlandet
Hordaland

**Hordaland** ĝis la fino de 2019 estis provinco de okcidenta Norvegio, lime de la provincoj Sogn og Fjordane, Buskerud, Telemark kaj Rogaland. En  en ĝi loĝis  homoj, t.e.&nbsp;ĉirkaŭ  de la loĝantaro de Norvegio. La areo estis . La administra centro estis la urbo Bergen. Ekde la komenco de 2020 ĝi kun la antaŭe najbara provinco Sogn og Fjordane konsistigas novan provincon Vestland.

Inter la multaj lagoj de la teritorio estas Askevatnet, Askjelldalsvatnet, Bjølsegrøvvatnet kaj Blådalsvatnet.

## Urboj en Hordaland 
* Bergen
* Odda
* Stord

## Komunumoj en Hordaland 

Dosiero:Hordaland Municipalities.png|mapo de la komunumoj

La listo de la 33 komunumoj estas la jena:

* Askøy
* Austevoll
* Austrheim
* Bergen
* Bømlo
* Eidfjord
* Etne
* Fedje
* Fitjar
* Fjell
* Fusa
* Granvin
* Jondal
* Kvam
* Kvinnherad
* Lindås
* Masfjorden
* Meland
* Modalen
* Odda
* Os
* Osterøy
* Øygarden
* Radøy
* Samnanger
* Stord
* Sund
* Sveio
* Tysnes
* Ullensvang
* Ulvik
* Vaksdal
* Voss

La plej homriĉa komunumo estas *Bergen*, kun 235&nbsp;450 loĝantoj
(2003). Ĝis 1972 Bergen fakte estis propra gubernio.
La malplej homriĉa komunumo estas *Modalen*, kun 346 loĝantoj (2003).

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.fylkesmannen.no/fmt_hoved.asp?gid=1166&aid=&tgid=1127&amid=&g1166=x&g1127=x 
* http://hordaland.kulturnett.no  
* Gubernia retpaĝo 
* Mapo 


Kategorio:Eksaj provincoj de Norvegio‎
Nord-Trøndelag

**Nord-Trøndelag** ("Norda Trøndelag") estis provinco de meza Norvegio, lime de Nordland, kaj Sør-Trøndelag (do Suda Trøndelag). En 2002 en ĝi loĝis  homoj, aŭ  de la tuta loĝantaro de Norvegio. Areo estis . La regurbo estis Steinkjer.

La 27-an de aprilo 2016, la du parlamentoj de Nord- kaj Sør-Trøndelag interkonsentis pri la kuniĝo de la du provincoj al nova unuo Trøndelag. La kuniĝo efektivigis la 1-an de januaro 2018.

## Komunumoj 
* Flatanger
* Fosnes
* Frosta
* Grong
* Høylandet
* Inderøy
* Leka
* Leksvik
* Levanger
* Lierne
* Meråker
* Mosvik
* Namdalseid
* Namsos
* Namsskogan
* Nærøy
* Overhalla
* Røyrvik
* Snåsa
* Steinkjer
* Stjørdal
* Verdal
* Verran
* Vikna

Dosiero:Norway Counties Nord-Trøndelag Position.svg|
Dosiero:Nord-Trøndelag våpen.svg|
Dosiero:Nord-Trondelag_Municipalities.png|

Kategorio:Eksaj provincoj de Norvegio‎
Kategorio:Trøndelag
Møre og Romsdal

**Møre og Romsdal** ("Møre kaj Romsdal") estas provinco de okcidenta Norvegio, lime de Trøndelag, Oppland, kaj Sogn og Fjordane.  en ĝi loĝis  homoj, aŭ  de la totala loĝantaro de Norvegio. Areo estas . La regurbo estas Molde. La provincon trapasas la norvega aŭtovojo 64, nomata *Atlanterhavsveien*.

Møre og Romsdal havas tri distriktojn: *Nordmøre* ("Norda Møre"), *Romsdal* kaj *Sunnmøre* ("Suda Møre").

Inter la multaj lagoj de la teritorio estas Aursjøen.

## Komunumoj 
* Aukra
* Aure
* Averøy
* Ålesund
* Eide
* Fræna
* Giske
* Gjemnes
* Halsa
* Haram
* Hareid
* Herøy
* Kristiansund
* Midsund
* Molde
* Nesset
* Norddal
* Ørskog
* Ørsta
* Rauma
* Rindal
* Sande
* Sandøy
* Skodje
* Smøla
* Stordal
* Stranda
* Sula
* Sunndal
* Surnadal
* Sykkylven
* Tingvoll
* Ulstein
* Vanylven
* Vestnes
* Volda

Dosiero:Møre og Romsdal Municipalities.png|la provincaj komunumoj
Nordland

**Nordland** ("Norda Lando") estas provinco (*fylke*) de norda Norvegio, lime de Troms kaj Trøndelag. En ĝi loĝas  homoj (2010), aŭ  de la totala loĝantaro de Norvegio. Areo estas . La regurbo estas Bodø.

## Geografio 
eta|maldekstra|280ra|
eta|maldekstra|280ra|
Nordland estas longa kaj mallarĝa. De la plej suda komunumo (Bindal) al la plej norda (Andenes) estas 800 km.
La okcidenta marbordo havas multajn fjordojn. La plej konata verŝajne estas Vestfjorden, kiu vere ne estas fjordo, sed maro inter Lofoten kaj la kontinento. Sude de Bodø troviĝas Saltstraumen, kaj en Lofoten troviĝas Moskenesstraumen.

Tipa por Nordland estas la krutaj montoj proksime de la maro, kun preskaŭ ebena kampo inter maro kaj monto. Estas multaj da insuloj, miloj da ŝeroj.
Ofte troviĝas valoj interne de la fjordoj (aŭ la fjordoj en la realo daŭrigas la valojn), kutime kun rivero tra la valo. Mo i Rana kaj Mosjøen troviĝas en tiaj valoj.

La glaĉero Svartisen, la lago Røssvatnet, la fjordo Tysfjorden, la rivero Vefsna kaj la montoj Oksskolten kaj Stetind ankaŭ estas menciindaj. La arkta cirklo trairas Nordland je la monto Saltfjellet.

Kalkoŝtono kutimas en Nordland, pro tio troviĝas multaj kavernoj. La plej fama estas Grønligrotta en Rana.
Marmoron oni trovis en pluraj lokoj, kaj oni eksportas marmoron de Fauske al la tuta mondo.

Inter la multaj lagoj de la teritorio estas Alsvågvatnet, Andfiskvatnet, Arstaddalsdammen, Balvatnet, Baugevatnet, Bjørnefossvatnet, Bleiksvatnet, Blerekvatnet, Blåmannsisvatnet, Bogvatnet, Båvrojávrre kaj Børsvatnet.

### Klimato 
Nordland havas mildan klimaton konsiderante la latitudo. La plej okcidentaj insuloj havas meztemperaturon je 0&nbsp;°C vintre, dum en la valoj pli interne estas pli malvarmaj.

### Noktomeza suno 
La pli norda parto de Nordland havas noktomezan sunon dum la somero. Dum kelkaj semajnoj en la vintro oni tute ne havas sunon. Teorie, la pli suda parto de Nordland havas tri horojn da suno je vintra solstico, tamen pro la montoj oni ne vidas ĝin.

### Urboj 
* Bodø
* Mo i Rana
* Narvik
* Mosjøen (en la komunumo Vefsn)
* Fauske
* Sandnessjøen (en la komunumo Alstahaug)
* Sortland
* Brønnøysund (en la komunumo Brønnøy)
* Svolvær (en la komunumo Vågan)
* Stokmarknes (en la komunumo Hadsel)
* Leknes (en la komunumo Vestvågøy)

### Komunumoj 
* Alstahaug
* Andøy
* Ballangen
* Beiarn
* Bindal
* Bodø
* Brønnøy
* Bø
* Dønna
* Evenes
* Fauske
* Flakstad
* Gildeskål
* Grane
* Hadsel
* Hamarøy
* Hattfjelldal
* Hemnes
* Herøy
* Leirfjord
* Lurøy
* Lødingen
* Meløy
* Mo i Rana
* Moskenes
* Narvik
* Nesna
* Øksnes
* Rana
* Rødøy
* Røst
* Saltdal
* Skjerstad
* Sortland
* Steigen
* Sømna
* Sørfold
* Tjeldsund
* Træna
* Tysfjord
* Vefsn
* Vega
* Vestvågøy
* Vevelstad
* Vågan
* Værøy
* Øksnes

Nordland
Kategorio:Norvegaj provincoj kaj teritorioj
Østfold

**Østfold** ("Orienta Fold") ĝis la fino de 2019 estis provinco de orienta Norvegio, lime de Akershus, kaj Svedio. En  en ĝi loĝis  homoj, aŭ  de la totala loĝantaro de Norvegio. La areo estas  kvadrataj kilometroj. La administra centro estis Sarpsborg.
Ekde la  ĝis la  ĝi kun la antaŭe najbaraj provincoj Buskerud kaj Akershus kaj iuj pliaj komunumoj konsistigis la novan provincon Viken. Komence de 2024 Viken estis dissolvita kaj la antaŭaj tri provincoj - ankaŭ la **provinco Østfold** - estis restarigitaj.

Inter la multaj lagoj de la teritorio estas Ara, Aspern kaj Øyeren.

## Komunumoj 
* Aremark
* Askim
* Eidsberg
* Fredrikstad
* Halden
* Hobøl
* Hvaler
* Marker
* Moss
* Rakkestad
* Rygge
* Rømskog
* Råde
* Sarpsborg
* Skiptvet
* Spydeberg
* Trøgstad
* Våler
Oppland

eta|Oppland en Norvegio
**Oppland** ĝis la fino de 2019 estis provinco de orienta Norvegio, lime de Trøndelag, Møre og Romsdal, Sogn og Fjordane, Buskerud, Akershus, Oslo kaj Hedmark. Ekde januaro 2020 ĝi konsistigas la okcidentan parton de nova, pli vasta provinco Innlandet ("interno de la lando").

En  loĝis  homoj en Oppland, aŭ  de la tuta loĝantaro de Norvegio.

La areo estas .

La regurbo estas Lillehammer.

Inter la multaj lagoj de la teritorio estas Atnsjøen, Aursjøen, Avalsjøen, Breiddalsvatnet kaj Vågåvatn.

## Komunumoj 
* Dovre
* Etnedal
* Gausdal
* Gjøvik
* Gran
* Jevnaker
* Lesja
* Lillehammer
* Lom
* Lunner
* Nord-Aurdal
* Nord-Fron
* Nordre Land
* Østre Toten
* Øyer
* Øystre Slidre
* Ringebu
* Sel
* Skjåk
* Søndre Land
* Sør-Aurdal
* Sør-Fron
* Vang
* Vestre Slidre
* Vestre Toten
* Vågå


Kategorio:Innlandet
Kategorio:Eksaj provincoj de Norvegio
Sør-Trøndelag

**Sør-Trøndelag** ("Suda Trøndelag") estis provinco de meza Norvegio, lime de Nord-Trøndelag, Møre og Romsdal, Oppland, kaj Hedmark. En 2002 en ĝi loĝis  homoj, aŭ  de la tuta loĝantaro de Norvegio. Areo estis . La administra centro estis en Trondhejmo.

La 27-an de aprilo 2016, la du parlamentoj de Sør- kaj Nord-Trøndelag interkonsentis pri la kuniĝo de la du provincoj al nova unuo Trøndelag. La kuniĝo efektivigis la 1-an de januaro 2018.

## Komunumoj 
* Agdenes
* Bjugn
* Frøya
* Hemne
* Hitra
* Holtålen
* Klæbu
* Malvik
* Meldal
* Melhus
* Midtre Gauldal
* Oppdal
* Orkdal
* Osen
* Rennebu
* Rissa
* Roan
* Røros
* Selbu
* Skaun
* Snillfjord
* Trondhejmo
* Tydal
* Ørland
* Åfjord

Kategorio:Eksaj provincoj de Norvegio‎
Kategorio:Trøndelag
Telemark

**Telemark** ("Frostoza Kampo") ĝis la fino de 2019 estis pejzaĝo kaj estis provinco de sud-orienta Norvegio, lime de Vestfold, Buskerud, Hordaland, Rogaland, kaj Aust-Agder. En  en ĝi loĝis  homoj. Areo estas . La administra centro estis Skien. Ekde la komenco de 2020 ĝi kun la antaŭe najbara provinco Vestfold konsistigis novan provincon Vestfold og Telemark, sed ĉar en la loka loĝantaro mankis subteno pri la unuigita administra unuo, post multaj ardaj diskutoj la 31-an de decembro 2023 la nova provinco ĉesis ekzisti. La malnovaj provincoj Telemark kaj Vestfold estis reestablitaj la 1-an de januaro 2024.

Inter la multaj lagoj de la teritorio estas Bandak.

## Komunumoj 
* Skien
* Porsgrunn
* Bamble
* Notodden
* Kragerø
* Nome
* Tinn
* Bø
* Sauherad
* Drangedal
* Vinje
* Seljord
* Kviteseid
* Tokke
* Siljan
* Hjartdal
* Nissedal
* Fyresdal

*Telemark* ankaŭ estas nomepitetoj de ski-speco (telemarka skio) kaj vintra sporto (telemarka skiado).

## Eksteraj ligiloj 
*  () 


Kategorio:Norvegaj provincoj kaj teritorioj
Kategorio:Vestfold og Telemark‎
Vest-Agder

**Vest-Agder** ("Okcidenta Agder") ĝis la fino de 2019 estis provinco de suda Norvegio, lime de Rogaland, kaj Aust-Agder. En  en ĝi loĝis  homoj, aŭ  de la suma loĝantaro de Norvegio. Areo estis . La administra centro estis Kristiansand. Ekde la komenco de 2020 ĝi kun la antaŭe najbara provinco Aust-Agder konsistigas novan provincon Agder, kies centro daŭre estas la urbo Kristiansand.

## Komunumoj 
* Audnedal
* Farsund
* Flekkefjord
* Hægebostad
* Kristiansand
* Kvinesdal
* Lindesnes
* Lyngdal
* Mandal
* Marnardal
* Sirdal
* Songdalen
* Søgne
* Vennesla
* Åseral


Kategorio:Agder
Troms

**Troms** ĝis la fino de 2019 estis provinco de norda Norvegio, lime de Finnmark kaj Nordland.
En  en ĝi loĝis  homoj, aŭ  de la suma loĝantaro de Norvegio.

La areo estas , kaj la administra centro estis Tromsø. Ekde la komenco de 2020 ĝi kun la antaŭe najbara provinco Finnmark konsistigas novan provincon Troms og Finnmark, kiu kovras la tutan nordon de Norvegio. Ĝi kunfandiĝis la 1-an de januaro 2020 kun la Graflando Finnmark por formi la Graflandon Troms og Finnmark, sed ĉi tiu kunfandiĝo estis nuligita la 1-an de januaro 2024.

Inter la multaj lagoj de la teritorio estas Altevatnet.

## Komunumoj 
* Balsfjord
* Bardu
* Berg
* Bjarkøy
* Dyrøy
* Gratangen
* Harstad
* Ibestad
* Karlsøy
* Kvæfjord
* Kvænangen
* Kåfjord
* Lavangen
* Lenvik
* Lyngen
* Målselv
* Nordreisa
* Salangen
* Skjervøy
* Skånland
* Storfjord
* Sørreisa
* Torsken
* Tranøy
* Tromsø
Dancu Marionetoj!

***Dancu Marionetoj!***  estas originale esperantlingve verkita novelaro de Julio Baghy. Ĝi unue aperis 176-paĝe en Budapeŝto en la jaro 1927. Ĝi estis Kronita verko de la Akademio.

## Enhavo 
La novelaro konsistas el 11 noveloj:
* *Preludo*: noveleto, kiu rerakontas la miton de Adamo, Evo, kaj Edeno.
* *Kain kaj Abel* reinterpretas la miton de murdo de Habelo far Kaino kiel konflikton pro kokriteco.
* *Unu el la kvar*
* *Uragano*
* *La metropolo malsatas*
* *Nur homo*
* *Kiel Mihok instruis angle*: humura novelo pri militkaptito en Siberio. La tajloro Miĥaelo Mihok, konskripcie servinta kaj nun militkaptito, ruze instruas Esperanton al rusa leŭtenanto, kiu fakte volis lerni la anglan. Ĉi tiu novelo ankaŭ troviĝas en la antologio *Nova Esperanta krestomatio*.
* *Pasero stulta*
* *Tri kamaradoj*
* *La koro de parenco*
* *Sonĝo de la Morto*

## Recenzoj 
eta|Unua paĝo el la libro kun subskribo de la aŭtoro

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  (Interreta versio de la novelaro)
* Slipo de Biblioteko Hippolyte Sebert 
* Katalogo de  Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Kategorio:Esperanto-novelaroj
Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
A Course in Miracles

***A Course in Miracles** (Kurso pri mirakloj)* estas libro, kiu celas helpi la leganton atingi spiritan transformon.

La Kurso ne apartenas al kredo aŭ religio, sed instruas manieron por atingi internan pacon, kiun oni povas atingi per multaj vojoj.

## Historio 
La Kurso ekestis kiam du profesoroj de klinika psikologio, Helen Schucman kaj William Thetford, de la Universitato Columbia (Novjorko, Usono), decidis ke devus esti alia maniero de vivi. Ili estis laborantaj multe, ne-religiaj kaj multokupitaj, kiel multaj homoj en ĉiutaga vivo.
Helen skribis la tekstojn inter 1965 kaj 1972 per "interna diktado". Estis "Voĉo", tra kiu ŝi ricevis la tekstojn. Bill (William) subtenis Helen kaj ellaboris la tekstojn.

La nomoj de la aŭtoroj ne estas menciitaj sur la kovrilo de la libro, ĉar la Kurso ne reprezentus la ideojn de la homaj aŭtoroj, sed estus universala koncepto mem.

## Libro 
Origina titolo: *"A Course in Miracles"*
Eldonita ĉe *"Foundation for Inner Peace, Tiburon, California, Usono"* kaj *"Foundation for A Course in Miracles, Roscoe, New York, Usono"* ek de 1975.
Tradukita en diversaj lingvoj.

## Enhavo 
La libro priskribas kiel la homa egoo perceptas la mondon, kaj kontraŭe, pri *ne-juĝanta, universala, dia, eterna* amo.

La libro konsistas el tri partoj: 
I. "Tekstlibro", de 689 paĝoj (nederlanda eldono), kiu enhavas la teorion de la kurso, fakte estas tekstoj pri diversaj spiritualaj temoj laŭ la ideoj de la Kurso.
II. "Laborlibro", de 491 paĝoj, kiu enhavas 365 lecionojn, kun kiuj oni povas ekzerci la ideojn de la Kurso.
III. "Gvidlibro por instruistoj", de 94 paĝoj, kiu enhavas demandojn, kiujn lernantoj povas starigi, kaj respondojn laŭ la ideoj de la Kurso.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo de la *"Foundation for Inner Peace"* 

Course
Irmgard Keun

**Irmgard KEUN** [imgat kojn] (naskita la 6-an de februaro 1905 en Berlino, mortinta la 5-an de majo 1982 en Kolonjo) estis germana verkistino.

La filino de fabrikposedanto unue fariĝis aktorino. Subitan famon ŝi gajnis per la verkado de du ironie-satiraj romanoj, temantaj pri virinoj dezirantaj sendependecon.

En la jaro 1933 la nazioj malpermesis ŝiajn verkojn kaj tri jarojn post tio la aŭtorino elmigris al Nederlando. En 1940 ŝi per falsa legitimilo revenis al Germanio, sed ŝia verkista kariero stagnis, kaj eĉ post la Dua mondmilito ŝiaj verkoj ne rikoltis grandan atenton. Nur ekde 1979 la verkaro de Irmgard Keun remalkovriĝis kaj reaperis en la libromerkato.

## Listo de verkoj 
* *Gilgi, eine von uns* (romano, 1931; filmigita 1932)
* *Das kunstseidene Mädchen* (romano, 1932)
* *Das Mädchen, mit dem die Kinder nicht verkehren durften* (romano, 1936)
* *Nach Mitternacht* (romano, 1937)
* *D-Zug dritter Klasse* (romano, 1938)
* *Kind aller Länder* (romano, 1938)

Keun, Irmgard
Joyce Carol Oates

**Joyce Carol OATES** (* la 16-an de junio 1938 en Lockport, Novjorkio) estas usona verkistino.

Oates atestis ke ŝi daŭre estis altirita al la kreado de librojn eĉ antaŭ ol ŝi lernis skribi, kiam ŝi desegnis rakontojn, kiujn ŝi inventis. Kiam ŝi ricevis, en la aĝo de 14 jaroj, tajpilon kiel donacon, tiam ŝi komencis praktiki verkadon de romanoj.

En 1962, post ŝia geedziĝo, ŝi translokiĝis al Detrojto. La urbo ŝarĝita de sociaj streĉoj provizis ŝin per la materialoj por ŝiaj fruaj laboroj. Detrojto, ŝi diras, formis ŝin por pli bone aŭ pli malbone kiel persono kaj kiel verkisto. La sukceso ne postrestis al ŝi, kaj jam en la aĝo de 30 jaroj ŝi akiris rekonon kiel elstara kaj grava verkisto. Paralele al sia instrua laboro en la akademio, ŝi daŭre eldonis 2-3 librojn jare: romanoj, noveloj, poezio, teatraĵoj kaj nefikciaj verkoj.

Ŝi priskribas en siaj romanoj kaj rakontoj la ĉiutagan vivon de ordinaraj homoj en Usono. Centran rolon ludas la rilatoj inter viroj kaj virinoj, perforto kaj malekvilibro inter ili. Kiel la grandaj verkistoj de la 19a jarcento, ŝi sukcesis parigi komercan sukceson kun alta literatura kvalito. Pri ŝia libro *Angel of Light* (Anĝelo de Lumo) en recenzo en la Washington Post, "Joyce Carroll Oates sekvas la usonan revon, donante al la libro evoluantan dramon kaj la potencon de greka tragedio."

Multaj verkoj estas lokigitaj en *Eden County*, fikcia loko, simila al tiu, en kiu la aŭtorino pasigis sian infanaĝon.

## Listo de verkoj 
* *A Garden of Earthly Delights* (romano, 1967)
* *Them* (romano, 1969)
* *Marriages and Infedelities* (rakontoj, 1972)
* *Childwold* (romano, 1976)
* *Crossing the Border* (rakontoj, 1977)
* *Unholy Loves* (romano, 1979)
* *Bellefleur* (romano, 1980)
* *Angel of Light* (romano, 1981)
* *Last Days* (rakontoj, 1984)
* *Solstice* (romano, 1985)
* *You Must Remember this* (romano, 1987)
* *Americal Appetites* (romano, 1989)
* *What I Lived for* (romano, 1994)
* *Zombie* (romano, 1995)

Kategorio:Usonaj verkistoj
Kategorio:Anglalingvaj verkistoj
Kategorio:Usonaj ateistoj
Kategorio:Usonaj humanistoj
Kategorio:Usonaj poetoj
Kategorio:Eksaj katolikoj
Kategorio:Usonaj dramistoj
Kategorio:Hungardevenaj usonanoj
1746

**1746** estis normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1746 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Angloj venkis skotojn sub la stuarta Karolo la Pretendanto en Culloden
* Ferdinando la 6-a (Hispanio) surtroniĝis
* Frederiko la 5-a iĝis reĝo de Danio kaj Norvegio;

## Naskiĝoj 
* 12-a de januaro: Johann Heinrich Pestalozzi, svisa pedagogo (m. 1827)
* 15-a aŭ 16-a de februaro: Wilhelm Heinse, germana verkisto (m. 1803)
* 30-a de marto: Francisco de Goya, hispana pentristo (m. 1828)
* 29-a de junio: Joachim Heinrich Campe, germana verkisto (m. 1818)

## Mortoj 
* 22-a de majo: Thomas Southerne, irlanda verkisto (n. 1660)
* 9-a de julio: Filipo la 5-a, reĝo de Hispanio (n. 1683)
* 19-a de decembro: Filipo la 5-a, reĝo de Hispanio (n. 1683)
Johann Christoph Adelung

**Johann Christoph ADELUNG** ([**jo**han **kri**stof **a**delun] ; naskiĝis la 8-an de aŭgusto 1732 en Spantekow, mortis la 10-an de septembro 1806 en Dresdeno) estis germana lingvisto, filologo kaj bibliotekisto.

Li famiĝis pro la eldono de la germana vortaro *Versuch eines vollständigen grammatisch-kritischen Wörterbuchs der hochdeutschen Mundart* (*Provo de kompleta gramatika-kritika vortaro de la altgermana dialekto*) (5 volumoj, 1774-1786), kiu esence kontribuis al la unuecigo de la germana lingvo.
Vestfold

**Vestfold** ("Okcidenta Fold") ĝis la fino de 2019 estis provinco de orienta Norvegio, lime de Buskerud kaj Telemark. En  en ĝi loĝis  homoj, aŭ  de la totala loĝantaro de Norvegio. La areo estas  kvadrataj kilometroj. La administra centro estas la urbo Tønsberg. Ekde la komenco de 2020 ĝi kun la antaŭe najbara provinco Telemark konsistigis novan provincon Vestfold og Telemark, sed ĉar en la loka loĝantaro mankis subteno pri la unuigita administra unuo, post multaj ardaj diskutoj la 31-an de decembro 2023 la nova provinco ĉesis ekzisti. La malnovaj provincoj Telemark kaj Vestfold estis reestablitaj la 1-an de januaro 2024.

## Komunumoj 
* Andebu
* Hof
* Holmestrand
* Horten
* Lardal
* Larvik
* Nøtterøy
* Re
* Sande
* Sandefjord
* Stokke
* (Svelvik ekde 2020 traniris al Viken)
* Tjøme
* Tønsberg

## Internaciaj partneroj 
*  Kaŭno en Litovio

## Eksteraj ligiloj 
*  () 

Kategorio:Norvegaj provincoj kaj teritorioj
Kategorio:Vestfold og Telemark‎
1404

En la jaro **1404** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Inocento la 7-a iĝis papo.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Lajoux kiel *La Jous Mertinatt* (hodiaŭ komunumo en Kantono Ĵuraso en Svislando).
* Steinerberg kiel *an steiner berg* (hodiaŭ komunumo en Kantono Ŝvico en Svislando).

## Naskiĝoj 
*Isabelo reĝino de Portugalio.
* 14-a de februaro - Leono Baptisto Alberti, itala humanisto, arkitekto, poeto, lingvisto, filozofo kaj ĉifrosciencisto. (m. 1472)

## Mortoj 
* Filipo la 3-a (Philippe III le Hardi), Burgonja duko;
* Bonifaco la 9-a, papo;
1418

En la jaro **1418** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* 19-a de majo : la burgonja duko Johano prenas Parizon
* Septembro : la Angloj eksieĝas Rouen

## Naskiĝoj 
## Mortoj
1548

En la jaro **1548** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Kreitaj vicregnoj de Ĉilio kaj Peruo

## Naskiĝoj 
* Francesco Soriano, itala komponisto (proksima dato) (m. 1621)
* Giordano Bruno, itala monaĥo kaj filozofo (m. 1600)
* Giovanni de Macque, itala komponisto (m. 1614)
* Honda Tadakatsu, japana generalo (m. 1610)
* Sakakibara Yasumasa, japana samurajo kaj daimio (m. 1606)
* Tomás Luis de Victoria, hispana komponisto (m. 1611)
* Karel van Mander, flandra pentristo kaj verkisto (m. 1606)

## Mortoj 
* 1-a de aprilo: Sigismondo la 1-a, reĝo de Pollando (n. 1467)
* 30-a de majo: Johano Diego, indiĝena meksikano kaj sanktulo (naskiĝis ĉirkaŭ 1474)
* 5-a de septembro: Catherine Parr, 6-a edzino de Henriko la 8-a (Anglio) (n. ĉirkaŭ 1512)
Privata internacia juro

**La privata internacia juro** estas la fako de ĉiu ŝtata juro kiu difinas la juron kiun oni apliku en tiuj rilatoj kiuj havas ligon al la juro de alia ŝtato.

Tiuokaze la aplikebla leĝaro devas esti difinita.
: *Ekzemple:* Francino edziniĝas al meksikano en Usono; ili vivas en Britio kaj volas eksedziĝi. Kiun leĝaron oni apliku por plenumi ilian eksedziĝon? ...

Ĉiu ŝtata juro al kiu la rilato havas ligon difinas la aplikendan juron sendepende de la aliaj, kaj povas esti ke iliaj difinoj konfliktas. Por limigi tiajn konfliktojn, ŝtatoj konkludis traktatojn pri uniforma internacia privata juro. 

Komercaj rilatoj estas pli kaj pli internaciaj. Por eviti la tiklajn problemojn pro la privata internacia juro, tiuj kontraktoj ofte antaŭvidas en klaŭzo la aplikotan leĝaron.

Tradicie kontrastas la *privata* internacia juro kun la *publika internacia juro*.

Kategorio:Internacia juro
Kategorio:Privata juro
Oden (familia nomo)

**Oden** estas familia nomo, kiun portas:

* Beverly Oden
* Elaina Oden
* Greg Oden,
* Kim Oden
* Robert A. Oden,
* Ron Oden
* St. Louis Jimmy Oden
* Scott Oden
* Thomas C. Oden
* William B. Oden

Kategorio:Familiaj nomoj
Procedura juro

Juro > Nacia juro
----

**La procedura juro** estas la aro de la reguloj, kiuj rilatas la justican organizon kaj la aktojn, kiujn oni faru por havi juĝdecidon.

Oni distingas la procedurojn:
* penalan,
* civilan,
* administracian, kaj
* komercan
... kiuj obeas specifajn regulojn.

Kategorio:Juro
Kriminala juro

**La kriminala juro** estas la aro de la reguloj, kiuj difinas kaj punigas la kontraŭleĝajn agojn (deliktoj, krimoj...) kaj estas plej ofte kompilitaj en la kriminala kodo.

En demokratiaj landoj oni ĝenerale trovas jenajn du fundamentajn principojn:

* Principo de leĝeco de la deliktoj kaj la punoj: oni ne rajtas kondamni personon, se li ne plenumis kontraŭleĝan agon. (Latine: *nulla pœna sine lege*)
* **Premiso de nekulpeco**. (Latine: *in dubio pro reo*)

## Listo de deliktoj kaj krimoj troveblaj en kriminala juro 
* Dizerto
* Kalumnio
* Murdo
* Ŝtelo

## Vidu ankaŭ 
* Amnestio
* Civila juro
* *Dei delitti e delle pene*
* Juro
* Krimo
* Kriminologio
* Kulpo
* Leĝo
* Mortpuno
* Puno


Kategorio:Publika juro
Fiska juro

La **fiska juro** estas la aro de la reguloj, kiuj difinas la rajtojn kaj devojn de la impostpaganto. Ĝi ankaŭ difinas la domajnojn, en kiuj la fisko devas agi. Ĝi estas grava fako de juro.

## Vidu ankaǔ 
* Fiska politiko
* Imposto
* Publika juro
Administracia juro

**La administracia juro** estas la aro de leĝoj, publikaj juroj, dekretoj kaj aliaj reguloj, kiuj difinas:
* la rilatojn inter la privatuloj kaj la ŝtata administracio;
* kaj la rolon kaj la organizon de la publikaj povoj.

## Administraciaj juĝistaroj en la mondo 
* Administracia juĝistaro en Alĝerio
* Administracia juĝistaro en Aŭstrio
* Administracia juĝistaro en Benino
* Administracia juĝistaro en Belgio
* Administracia juĝistaro en Britio
* Administracia juĝistaro en Egiptio
* Administracia juĝistaro en Finnlando
* Administracia juĝistaro en Francio
* Administracia juĝistaro en Germanio
* Administracia juĝistaro en Hispanio
* Administracia juĝistaro en Hungario
* Administracia juĝistaro en Italio
* Administracia juĝistaro en Kipro
* Administracia juĝistaro en Libano
* Administracia juĝistaro en Litovio
* Administracia juĝistaro en Luksemburgio
* Administracia juĝistaro en Pollando
* Administracia juĝistaro en Tajlando
* Administracia juĝistaro en Turkio
Konstitucia juro

La **konstitucia juro** estas la aro de la reguloj, kiuj organizas la funkciadon de la ŝtato kaj de la publikaj povoj. Ĝia precipa fonto estas konstitucio.

## Vidu ankaŭ 
* Jurisprudenco
* Jurŝtato
* Locke
* Ŝtato
* Politiko
* Politika scienco
* Publika juro
* Regado de la leĝo
Civila juro

**La civila juro** estas en juro la aro de la reguloj, kiuj aplikiĝas rilate al:
* la personoj,
* la familio,
* la posedaĵoj kaj la proprieto,
* la heredoj,
* la donacoj,
* la kontraktoj kaj la ŝuldoj,
* la civila respondeco (kompensodevo),
* la garantioj,
* la privilegioj...

Kutime por ĉiu kazo validas la civila juro de la ŝtato, en kies teritorio la koncernaj agoj okazas, aŭ kies civitanoj estas implikitaj. Escepto estas Usono, kiu per speciala leĝo (Alien Tort Claims Act) pretendas la rajton decidi pri ĉiu ajn kazo en la mondo laŭ usona juro.

La nocio "civila juro" povas ankaŭ kontrasti kun la nocioj "eklezia juro", "religia juro" kaj "armea juro" kaj tiam signifas la juron, kiu ne estas regulata de specialaj leĝoj de la koncernaj instancoj. Kontraste al "milita juro" ĝi signifas la juron, kiu validas en pacaj tempoj.

## Vidu ankaŭ 
* Administracia juro
* Franca civila kodekso
* Kriminala juro
* Privata juro
* Romiĝermana juro

Kategorio:Civila juro
Vulgara latino

**Vulgara latino** estas kolektiva nomo por parolataj dialektoj de Latino, kontraste al la literatura normo. Ĝi aktuale ekzistas en la formo de la latinidaj lingvoj.

Inter -100 al 300, la Imperio disvastigis latinon al okcidenta Eŭropo kaj Dacio (la nuna Rumanio). 

Grava esploristino ĉi-prie estis la vienanino Maria Iliescu. 

## Vidu ankaŭ 
* Gaŭlo-latinida lingvaro
* Latinaĉo
* Malnovfranca lingvo

Kategorio:Romia Imperio
Kategorio:Latina lingvo
Labora juro

**La labora juro** aŭ **labora jurscienco**, estas la aro de la reguloj, kiuj difinas la rilatojn inter la privataj dungistoj kaj la salajruloj dum la laborado.

Ĝi estas juro protektema al la salajrulo.

Ĝi regulas same:
* la individuajn rilatojn (laborkontrakto), kaj
* la kolektivajn rilatojn (strikoj, sindikatoj...),
* sume la labor-rajtojn.

## Eksteraj ligiloj 
* http://bundesrecht.juris.de/tzbfg/index.html 
* http://www.galbithink.org/child.htm
* http://www.dbj.co.at/phps/start.php?noie=&lang=en&content=publikationen_show.php&navi=publikationen&publikation_nr=167  
* http://www.dbj.co.at/phps/start.php?noie=&lang=en&content=publikationen_liste.php&fach_nr=8&navi=publikationen  

## Vidu ankaŭ 
* Sociala sekureco
* Sindikato
* Labormerkato
* Laborprotekto
* Internacia Organizaĵo de Laboro


Kategorio:Ekonomio
Samsø

dekstra
**Samsø** [samso] estas 112 km2-a insulo en Kattegat, meze inter Jutlando kaj Sjælland. Ĝi ankaŭ estas politika komunumo. Ĉirkaŭ 4300 homoj loĝas en Samsø, en 22 vilaĝoj. La ĉefvilaĝo nomatas Tranebjerg.

La komunumo Samsø enhavas plurajn ĉeajn insuletojn, el kiuj la plej notindaj estas Tunø, Kyholm kaj Vejrø. Samsø estas parto de la - komence de la jaro 2007 nove kreita - administra regiono Meza Jutlando – dane *Region Midtjylland*.

## Trafiko 
Ĉiutaga boato iras al Sælvig kaj Kolby Kås de Jutlanda Hov kaj al Kolby Kås de Kalundborg en Sjælland. En Samsø ankaŭ troviĝas eta flughaveno.

## Ekonomio 
Samsø famas pro siaj terpomoj, kaj ĝiaj bonaj kondiĉoj por biciklado, longaj plaĝoj kaj kampara etoso ĉiusomere allogas multajn turistojn.

## Historio 
Dum la vikinga epoko oni fosis kanalon Kanhavekanalen tra la plej mallarĝa parto de l' insulo.

Christian la 5-a je la 16-a de julio de 1676 donacis la insulon al Sophie Amalie Moth, kaj je la 31-a de decembro li nomumis ŝin "Grafino de Samsø".

## Legendo 
Laŭ legendo reĝo Angantyr batalmortis en Samsø en 726.

## Vidindaĵoj 
En la insula okcidento troviĝas "sankta fonto" de Ilse Made.

## Eksteraj ligiloj 
* Samsø-a oficejo de energio kaj medio 
* Samsø-a turismoburoo
* Ĉefpaĝo de Samsø

Kategorio:Insuloj en Danio
Kategorio:Insuloj en la Balta maro
Kategorio:Ĝermana mitologio
Kategorio:Insuloj alfabete ordigataj
Aeronaŭtiko

[eta|Prototipo de la aviadilo de [Clément Ader]]
eta|Eksperimenta aeronaŭtiko
**Aeronaŭtiko** temas pri scienco kaj agado pri/kun aeraj flugaparatoj, kaj pri organizo de civila kaj milita flugado per aeraj flug-aparatoj:

* aerostatoj (flug-aparatoj malpli pezaj ol aero), aerŝipo, balono kaj
* aerodinoj (flug-aparatoj pli pezaj ol aero), avio (pli regula termino, konvena por faka stilo) = Aviadilo(pli komun-uza vorto).
* avioj (=pli pezaj ol aero), kiuj ne uzas aerodinamikajn fortojn por sia flugado kiel aerodinoj.

Tamen, aerkusena veturilo (:en:Howercraft) ne estas flug-aparato. Ĝi estas ŝvebanta veturilo, kiu ne flugas, sed nur moviĝas kelk ajncentimetrojn super tero.

Ĝi estas subdividata je
* Aviado – flugado per avioj(=pli pezaj ol aero); aŭ pli ĝenerale aviadiko – scienco kaj agado de/per avioj.
* Aerostatado – flugado per aerostatoj; aŭ pli ĝenerale aerostatadiko – scienco kaj agado per aerostatoj.

Oni notas ke aerostatiko estas simile kun aerodinamiko parto de meĥaniko de fluidoj.

Parale ekzistas astronaŭtiko, kiu okupiĝas pri kosmaj flug-aparatoj.

Komuna nocio por "aeronaŭtiko + astronaŭtiko" estas flugadiko.

## Vidu ankaŭ 
* Internacia Akademio de Aeronaŭtiko
* Kosmonaŭtiko
* Kosma flug-aparato
* Listo de aviadaj, aeronaŭtikaj mallongigoj
* Nacia Konsila Komitato por Aeronaŭtiko

## Eksteraj ligiloj 
* Aeronautika Terminaro – el la Jarlibro de UEA (Internacia E-Ligo), 1941. pp. 17-52.

Kategorio:Aviado
Kategorio:Aeronaŭtiko
UK 1910

eta|300ra|Partoprenantoj de UK 1910
La **6-a UK** (= Universala Kongreso de Esperanto) okazis en Vaŝingtono (ĉefurbo de Usono) en la jaro 1910.

Inter la 357 partoprenantoj el 20 landoj estis ankaŭ doktoro L. L. Zamenhof. Lia kongresa parolado poste eldoniĝis kiel volumo 1 de la serio 10-spesdeka biblioteko Esperantista.

Inter la delegitoj estis ankaŭ oficiala reprezentanto de la Ruslanda Ministerio de Komerco kaj Industrio, esperantisto Aleksandr Postnikov.

Dum la kongreso okazis la unua kunveno de "Universala Ligo".

Menciindas ke William W. Mann priskribis la vojaĝon al Ameriko kun d-ro Zamenhof al la 6-a UK en artikolo titolita "La Sesa Internacia Kongreso de Esperantistoj (Bildoj el la Notlibro de Ĉeestinto)" publikigita en la numero de *British Esperantist* (oktrobro 1910, paĝoj 184-197).

## Teatraĵo prezentita 
* *Kiel plaĉas al vi* de William Shakespeare, prezentis profesiaj aktoroj lingve ne sufiĉe lertaj en ĝardeno de *Bristol School*

## La kongreso en beletro 
* Mikaelo Bronŝtejn. *Dek tagoj de kapitano Postnikov*. Originala romano. Tiĥvin, 2004. ISBN 5860380275

10 1910
Kategorio:Vaŝingtono
Kategorio:1910 en Usono
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Usono
Komerca juro

Juro > Nacia juro > Privata juro
----

**La komerca juro** estas la aro de la reguloj, kiuj aplikiĝas rilate al:
* la komercaj aktoj,
* la komercistoj,
* la komercaj societoj.

## Vidu ankaŭ 
* jura persono
* natura persono
* Kontrakto
* Intelekta propraĵo
* Internaciaj Kontadaj Normoj (IFRS/IAS)
* Avalo


Kategorio:Negoco
UK 1909

eta|300ra|Solena malfermo
eta|Kongresa karto de Maria Posenaer (Belgio), UK Barcelona, 1909
[400ra|dekstra|eta|Poŝtkarto de la 5-a [UK en 1909, Barcelono. Vidiĝas en ĝi Generalo Sebert, L. L. Zamenhof, Klara kun komitatanoj Frederic Pujulà i Vallès, Prezidanto de la kongreso kaj lia edzino Germaine Rebours de Pujulà, sekretariino.]]

La **5-a Universala Kongreso** okazis en Barcelono, Hispanio, en 1909 sub la nomo la V-a Tutmonda Kongreso de Esperanto. 1287 partoprenantoj el 32 landoj ĉeestis kaj Frederic Pujulà i Vallès estis la Prezidanto. Rimarkinde, Reĝo Alfonso XIII de Hispanio ĉeestis kaj montris sian subtenon de la lingvo. Tie la reĝo renkontis D-ro Zamenhof kaj donis al li la titolon de *Comendador de la Orden de Isabel la Católica* (Komandanto de la Ordeno de "Izabel la Katolika") kaj post tio la registaro oficiale permesis ke oni instruu Esperanton en la oficialaj lernejoj, komencanta kun la Centrala Universitato de Madrido. Krome, la kongreso ankaŭ havis iom da naciista sento ĉar partoprenis pluraj anarkiistaj, komunistaj kaj respublikaj Esperantistoj. Nelonge antaŭe, lokaj maldekstristaj Esperantistoj inkluziviĝis en 'La Tragika Semajno', sanga ribelo en Barcelono sufokita de la armeo, kun pli ol cent mortintoj, dekoj da bruligitaj preĝejoj kaj miloj da arestitoj. Ties partoprenado en tiu konflikto estis reprezentata en la kataluna filmo "ciutat cremada” (1976).

## Teatraĵo prezentita 
* *Mistero de Doloro* de Adrià Gual, reĝisoris la tradukinto Frederic Pujulà i Vallès, tiam direktoro de la *Teatro Romea*, prezentis profesiaj geaktoroj.

## Eksteraj ligiloj 
* Kongresa libro

Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1909
09 1909
Kategorio:Barcelono
Kategorio:1909 en Hispanio
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Hispanio
UK 1906

La **2-a Universala Kongreso de Esperanto** okazis de la 28-a de aŭgusto ĝis la 2-a de septembro 1906 en Ĝenevo, Svislando. Venis 818 partoprenantoj el 30 landoj.

La malferma ceremonio okazis en Victoria Hall.
Aliaj eventoj okazis en "Amis de l'Instruction" kaj en la aŭditorio de la ĝeneva universitato. La bankedo okazis en "Kiosque des Bastions".

La LKK konsistis el prezidanto Friedrich Schneeberger, du sekretarioj Edmond Privat kaj Hector Hodler, tiam gimnazianoj 17- kaj 18-jaraj. Entute LKK konsistis el 15-persona grupo.

Dum la kongreso oni fondis Konstantan Kongresan Komitaton kaj aprobis deklaracion pri neŭtraleco de la Esperanto-kongresoj.

eta|maldekstra|

## Teatraĵoj prezentitaj 
* *La letero de rekomendo* de Max Maurey, kun Leono Zamenhof, Carlo Bourlet, Frederic Pujulà i Vallès, ludata kun granda animeco.
* ''La floro de l'pasinto* de Edmondo de Amicis, kun Rosa Junck, Edmond Privat
* *Agrabla surprizo* de Wilhelm Frerking, kun *Karl Zacherl*, f-inoj *Stirn, A. Schmidheini, E. Schmidheini*
* *Pipamanto* kaj *Senhejmulo*, de Frederic Pujulà i Vallès prezentitaj de la aŭtoro.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Tra la mobdo, tutmonda revuo esperantista, novembro 1906, paĝoj 69 ĝis 71 pri la UK 1906 en la arkiva retejo bitarkivo
* gazeto *Esperanto*, dua jaro, la 16-an de septembro 1906, paĝoj 1 kaj 2 france kaj paĝoj 3 ĝis 6 esperante pri la UK 1906 en la retejo *esperanto.org.au'' de Aŭstralia EA

06 1906
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1906
Kategorio:Ĝenevo
Kategorio:1906 en Svislando
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Svislando
UK 1907

eta|Organizantoj
La **3-a Universala Kongreso de Esperanto** okazis en Kembriĝo, Anglio en 1907. 1357 partoprenantoj ĉeestis. 

La LKK de la evento estis la tiel nomata "Trio por la Tria", formita de George Cunningham, John Pollen kaj Harold Bolingbroke Mudie.

Dum la kongreso ekskursantoj vizitis la Ĝardenurbon Letchworth kaj renkontiĝis kun la fondinto de la urbo, esperantisto Ebenezer Howard. La plejmulto de la kunvenoj okazis en la historia halo *Guildhall* de Kembriĝo.

Post la kongreso grupo de kongresanoj, inkluzive la geedzoj Zamenhof, vojaĝis al Londono, kie ili estis akceptitaj en la londona Gildohalo per reprezentano de la urbo Vezey Strong, tiam Skafaldo (Sheriff), kiu estis Esperantisto kaj en 1912 iĝis urbestro de Londono.

## Teatraĵoj prezentitaj 
* *Boks kaj Koks* de John Maddison Morton (1811-1891) en traduko de Charles Stewart (1844-1911) kun William Main Page, J. Ford, Alfred J. Howard Hulme (1870-1951)
* *Bardell kontraŭ Pickwick* de Charles Dickens, ludita de amatora trupo, 16 geaktoroj el 9 landoj.
* *Ŝi kliniĝas por venki* de Oliver Goldsmith, internacia amatora trupo, 11 rolantoj inter kiuj d-ro Samuel Krukowski el Varsovio.
* *Nepardonebla altrudo* (sennoma aŭtoro).

## Raportoj 
* Detala raporto en Germana Esperantisto paĝo 88 kaj sekvaj de la kajero por aŭg./sept. 1907 kun foto de la germanaj partoprenintoj.
* Diversaj raportoj en La Revuo 1907 Parolado de Zamenhof, p.1, vizito de 600 partoprenantoj, inkluzive la geedzoj Zamenhof en la ĝardenurbo de Ebenezer Howard (p. 142), postkongreso en Kimrujo (p. 146) kaj Skotlando (p. 50) kaj personaj impresoj de partoprenanto (p. 137)
* Belarte tralaborita en la privata blogo Zamenhofs Blog: "Königlicher Empfang in Cambridge 1907", arkivigita en junio 2013 (germanlingve)

## Bildaro 

Dosiero:La Trio por la Tria 1907.jpg|La "Trio por la Tria", de maldekstre: George Cunningham, Harold Bolingbroke Mudie kaj John Pollen 
Dosiero:Lingva Komitato 1907.jpg|Lingva Komitato dum UK 1907.
Dosiero:UK1907 marko.jpg|Glumarko.
Dosiero:3a UK Cambridge Eniro de Zamenhof.PNG|La eniro de Zamenhof al la kongreso 1907.
Dosiero:3a UK Cambridge kongresanoj.PNG|La kongresanoj de la tria kongreso en Cambridge - Tiu vidaĵo montras apenaŭ la duonon de la Kongresanoj.
Dosiero:Viskio Esperanto.jpeg
Dosiero:1908 La Tria.jpg

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Artikolo el *La Voix du Nord* (16/06/2020) pri Zamenhof en 1907 ()

07 1907
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1907
Kategorio:Kembriĝo
Kategorio:1907 en Britio
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Britio
RR

La literkombino **RR** aŭ **rr** povas havi diversajn signifojn:

* **RR** estas brazila kodo por la subŝtato  (*Roraima*).
* **RR** en internacia medicina nomenklaturo ankaŭ estas signo por la homa sangopremo, laŭ la inicialoj de la duobla familia nomo de la italo *Scipione Riva-Rocci*, kiu evoluigis ankoraŭ uzatan manieron mezuri tiun premon

Minuskle,
* **rr** estas digrafo uzata en pluraj lingvoj, ekzemple por la sono  en la hispana, la portugala kaj eŭska alfabetoj. Ĝi ne estas konsiderata memstara litero.
Skagerrak

**Skagerrak** (Sved-Norvega prononco [SKAGerak], Dana [SKEJerak]), aŭ **Skagerako** esperante, estas nomo de tiu parto de la Norda Maro troviĝanta inter Jutlando (Danio), Bohuslän (Svedio) kaj plejsuda Norvegio. Skagerrak estas ligita al Balta maro pere de mareto Kattegat kaj markoloj Storebælt, Lillebælt kaj Sundo. Ĝin alfluas la Oslo-fjordon.

Dosiero:Carte Skagerrak-Kattegat.png|
Dosiero:Skagerrak-2005-IV-13 ubt.jpeg|
Dosiero:Nseamap.gif|

Kategorio:Maroj
Kategorio:Markoloj
Kategorio:Geografio de Danio
Kategorio:Geografio de Norvegio
Limfjorden

**Limfjorden**, Fjordo Lim, situas en norda Jutlando. Ĝiaj 180 km konektas Baltmaron al Kattegat. La plej profunda ejo estas Hvalpsund (profundeco 24 m).

:**Insuloj:**
* Jegindø
* Mors

Dosiero:Limfjord 1 2004 ubt.jpeg|
Dosiero:Limfjord 2 2004 ubt.jpeg|
Dosiero:Oddesund.jpg|

## Eksteraj ligiloj 
* http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Danish_language&action=edit&section=10 
* http://www.flashearth.com/?lat=56.711717&lon=8.198779&z=11.1&r=0&src=0 
* http://www.nioo.knaw.nl/projects/mabene/page/workplan 
* http://www.limfjord.dk/index.htm 

Kategorio:Danio
Kategorio:Geografio
Kategorio:Markolo
UK 1912

[eta|altdekstre=1.2|Grupo de partoprenantoj kun [Antoni Grabowski, Ludoviko Zamenhof kaj aliaj]]
**8-a UK,** la 8-a Universala Kongreso de Esperanto okazis en Krakovo, Pollando (tiama Aŭstrio-Hungario) en 1912. 1000 partoprenantoj ĉeestis.

L. L. Zamenhof diris: „Tiu kongreso estas la lasta, ĉe kiu vi vidos min antaŭ vi; poste, se mi povas veni al vi, vi ĉiam vidos min inter vi.“ Kaj klarigis la kaŭzon de tiu decido.

Laŭ aserto de lia nevo, Julius Glück renkontiĝis dum la kongreso kun Lenin.

## Teatraĵoj prezentitaj 
* *Mazepa* de Juliusz Słowacki, prezentis profesia trupo el la Urba Teatro de Krakovo je la nomo de J. Słowacki. Reĝisoris Ludwik Solski. Rolis: Stanisława Wysocka, Marian Knake-Marjański, Stanisław Stanisławki 

* *La Urso* de Anton P. Ĉeĥov, prezentis amatora trupo de la Zamenhofa Artista Adeptaro gvidita de V. N. Devjatnin; tri rolantoj el tri landoj: ruso V. N. DEVJATNIN, anglino .

## Opero 
* *Halka,* muziko de Stanisław Moniuszko, libreto de W. D. Wolski, prezentis profesia opertrupo el Lvivo. Halka: Leonia Ogrodzka, Zofia: Stefania Z. Marynowicz, Janusz: Adam Orkoński, reĝa tablestro: Józef F. Munclinger.

## Dokumentado 
eta|altdekstre=0.8|Poŝtmarko de la kongreso
* Universala Kongreso de Esperanto. 8, 1912, Kraków, Esperantista Centra Oficejo, 190 p
* Raporto pri la oka Kongreso de Esperantistoj (Krakovo 1912), Ned Katryn,Presa Esperantista Societo, 1912,99 p.
* Kongresa libro, Universala Kongreso de Esperanto. 8, 1912, Kraków, Eld. la Organiza Komitato de la Oka, 88 p.
* Ilustrita gvidlibro tra Kraków kaj cirkauajo. - Kraków : "Polonia", [ca. 1912]. - 38 p. : ill. ; 17 cm - Note: Eldono de Societo "Esperanto" en Kraków. – Kovra titolo: Kraków : urbo de jubilea kongreso 1912. (AB: 96 A 8 dl 14)
* Ilustrita gvidlibro tra Zakopane, Tatroj kaj Pieniny / en pola lingvo verkis Jan Ruskin. - Kraków : Organiza Komitato de la Oka Kongreso en Kraków, 1912. - 48 p. : ill. ; 15 cm – Kovra titolo: Zakopane, Tatroj kaj Pieniny.
* Behrendt, Arnold, Universala leterafranko : raporto al la IIIa Kongreso de Universala Esperanto-Asocio, Krakow (11-18 Augusto 1912) / verkis Arnold Behrendt. - Dijono (Francujo) : Laborista Kooperativa Presejo, [1912]. - 16 p. ; 16 cm (AB: 96 A 1 dl 19)
* Julius Glück, red., LA JUBILEA KONGRESO DE ESPERANTO 1912 (La VIIIa Kongreso en Kraków): Rememoraĵoj kaj Oficialaj Dokumentoj
* La arkivo "Hertfordshire Archives and Local Studies" posedas materialon de Sir Ebenezer Howard (1850–1928), iniciatinto de *"Garden City movement"*. Ekzistas fotografaĵo de la britaj delegitoj al la kongreso. (laŭ EAB update : No. 41, April–June 2008 ★ N-ro 41, aprilo–junio 2008

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Raporto pri la oka kongreso de esperantistoj (plena teksto)
* Jarlibro 1912.

12 1912
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1912
Kategorio:Krakovo
Kategorio:1912 en Eŭropo
Kategorio:1910-1919 en Pollando
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Pollando
Jegindø

**Jegindø** estas insuleto okcidente en Limfjorden. Ĝi apartenas al komunumo Thyholm, Jutlando.

La insulo longas 6 km kaj larĝas 3 km, ampleksante 796 hektarojn. Ne troviĝas altaj punktoj, nek surfaca akvo, nek arbaro. Sur la insulo daŭre vivas ĉirkaŭ 540 loĝantoj.

Sur la insulo situas preĝejo, haveno, lernejo, maljunulejo, misia domo, kaj kelkaj butikoj (banko, varejo). Solaj kromaj entreprenoj estas fiŝado kaj agrikulturo.

## Notoj 
Kategorio:Insuloj en Danio
Kategorio:Insuloj en la Norda maro
Kategorio:Insuloj alfabete ordigataj