open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
György Szepesi

**György Szepesi** [djordj sepeŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szepesi György** estas hungara raportisto, redaktoro. Lia origina nomo estis *Friedländer György*.
[eta|György Szepesi maldekstre en [1949]]
György Szepesi http://sport.hir24.hu/retro/2012/02/05/90-eves-szepesi-gyorgy/  naskiĝis la  1922 en Budapeŝto; mortis la  2018 en Budapeŝto.

## Biografio 
György Szepesi devenis el juda familio, li jam frue interesiĝis pri la futbalo. Li estis trudlaboristo dum la nazia erao. En 1945 li komencis labori en Hungara Radio, en la sekva jaro li ankaŭ kontribuis en gazetoj. Li frekventis altlernejon pri sporto inter 1951 kaj 1954. Tiutempe li atingis la tutlandan konatecon, ĉar li radioraportis pri ambaŭ hungaraj-anglaj futbalaj okazintaĵoj. Lia iomete raŭka voĉo estis aŭdeblaj ankaŭ surstrate, ĉar estis kutimo tiam meti la radion en la fenestron, se okazis interesaĵo. Dum Hungara revolucio de 1956 li kampanjis por tuj ĉesi la revoluciajn agojn. Post falo de la revolucio li tuj ricevis permeson vojaĝi al Somera Olimpiko 1956. Post jardekoj aperis informoj, ke li estis sekreta informisto de la polico. Post jardekoj li aperis en Guinness-libro de rekordoj kiel la plej longa funkcianta raportisto en la mondo http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/longest-career-as-a-sports-commentator/, ja en la 2010-aj jaroj tre malofte li aperas en la radio aŭ en Hungara Televizio. Dum la jardekoj li raportis pri olimpikoj kaj aliaj sportaj okazintaĵoj, krome inter 1975–1978 li estis raportisto de Okcidenta Germanio. Foje li plenumis diversajn postenojn en la sporta vivo. Li ricevis premiojn (eĉ ankaŭ eksterlandajn) inter 1953 kaj 2012.

## Elektitaj libroj 
* *Civil a pályán* (1951)
* *Gól! Góóóól! 2000 gól!* (1963)
* *A magyar olimpiai aranyérmek története* (1976)
* *Sportmikrofon* (1982)
* *Búcsú a mikrofontól* (1998)
* *Magyar olimpiai bajnokok 1896-1996* (2000)

## Fontoj 
* hungarlingva teksto kaj intervjuo kun foto 
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj raportistoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj sekretaj informistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Stoenești (komunumo, Vâlcea)

**Stoenești** [stojeneŝtj'] estas komunumo en la rumana distrikto Vâlcea. Ĝi konsistas el la vilaĝoj Bârlogu, Budurăști, Deleni, Dobriceni, Gruieri, Gruiu, Mogoșești, Neghinești, Piscu Mare, Popești, Stoenești (la sidejo), Suseni kaj Zmeurătu.

Stoenești situas inter la urboj Băile Olănești kaj Băile Govora. Ĝi situas ĉe la nacia vojo DN67 inter Râmnicu Vâlcea kaj Horezu.

Ĝis 1968 en la komunumo ekzistis ankaŭ la vilaĝoj Liliacu, Mărinesti, Țigania kaj Neghinești; ili tiam estis aligitaj al aliaj vilaĝoj.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma retejo

Kategorio:Komunumoj de distrikto Vâlcea
Ștefănești (komunumo, Vâlcea)

**Ștefănești** [ŝtefǝneŝtj'] estas komunumo en la rumana distrikto Vâlcea. Ĝi konsistas el la vilaĝoj Condoiești, Dobrușa, Șerbănești kaj Ștefănești (la sidejo).

Ștefănești situas kvin kilometrojn sud-okcidente de Drăgășani, al kiu ĝi limas. La suda parto de ĝia orienta limo estas al la distrikto Olt; ĉi tiun limon konsistigas la fervojlinio Podu Olt – Piatra Olt, kies haltejo Zlătărei situas proksime al Condoiești. La nacia vojo DN64 inter Drăgășani kaj Caracal pasas iom transe de la fervojo.

La eksa monaĥejo *Morunglav* en Ștefănești estas historia monumento, kun la numero LMI 2010 VL-II-a-B-09931.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma paĝo ĉe ghidulprimarilor.ro

Kategorio:Komunumoj de distrikto Vâlcea
Stroești (komunumo, Vâlcea)

**Stroești** [strojeŝtj'] estas komunumo en la rumana distrikto Vâlcea. Ĝi konsistas el la vilaĝoj Cireșu, Dianu, Obrocești, Pojogi-Cerna kaj Stroești (la sidejo).

Tra Stroești fluas la rivero Cerna.

Iom norde de Stroești pasas la nacia vojo DN67. La plej proksimaj urboj estas Berbești, 10 km sude, kaj Horezu, 10 km nord-oriente. En Berbești estas la plej proksima fervoja stacio, sed pli facile atingebla estas tiu de Copăceni.

## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma retejo

Kategorio:Komunumoj de distrikto Vâlcea
Stoilești (komunumo, Vâlcea)

**Stoilești** [stojleŝtj'] estas komunumo en la rumana distrikto Vâlcea. Ĝi konsistas el la vilaĝoj Bârsoiu, Balomireasa, Bulagei, Delureni, Geamăna, Ghiobești, Giuroiu, Izvoru Rece, Malu, Nețești, Obogeni, Stănești, Stoilești (la sidejo), Urși, Vlădulești.

Inter la 15 vilaĝoj, la sidejo Stoilești havis en 2011 laŭ la loĝantaro nur la dekan lokon (4,5 % de la komunumo); Bârsoiu havis pli ol trioblon de ĝia loĝantaro.

Stoilești situas 12 kilometrojn sud-oriente de Băbeni (voje 20 km). Ĝi limas sud-oriente al la distrikto Olt. Tra la komunumo fluas la rivereto *Stăneasca*. La plej proksima fervoja haltejo estas Slăvitești.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma paĝo ĉe ghidulprimarilor.ro

Kategorio:Komunumoj de distrikto Vâlcea
Głębokie-Pilchowo

**Głębokie-Pilchowo** - ĝis 1945 germane *Glambeck* kaj *Polchow* - estas setlejo de la urbo Szczecin en Pollando. Ĝi estas ekde la 28-a de novembro 1990 urba setlejo de Szczecin. Głębokie-Pilchowo estas lokita en la kvartalo Zachód ("Okcidento"). Laŭ nombro de la loĝantoj ĝi okupas la 36-an lokon en la urbo kaj la 9-an lokon en la kvartalo; la 26-an de aprilo 2015 ĝi havis 1234 loĝantojn.

Ĝi najbaras al la urbaj setlejoj Osów (oriente), Krzekowo-Bezrzecze kaj Arkońskie-Niemierzyn (sude).

La teritorio de la setlejo konsistas el la urba partoj Głębokie (do historie *Glambeck*) kaj Pilchowo (*Polchow*). La setlejo estas konektita kun sudaj partoj de Szczecin kun la tramlinioj 1 kaj 9. Setlejo Głębokie apartenis al Szczecin ekde la jaro 1939, dum Pilchowo ekde la jaro 1945.

## Bildoj 

Dosiero:1203 Jezioro Głębokie Plaża Szczecin.jpg
Dosiero:Szczecin Glebokie staw wedkarski.jpg
Dosiero:Szczecin Glebokie kosciol sw Brata Alberta.jpg
Dosiero:Szczecin Glebokie szkola podstawowa.jpg
Dosiero:Szczecin Glebokie ul Jaworowa.jpg
Dosiero:Szczecin Glebokie plaskorzezba.jpg
Dosiero:Szczecin Glebokie przydomowa kapliczka.jpg
Dosiero:1203 Głębokie Pętla Szczecin.jpg

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Administra divido de Szczecin
* Zachód
* Szczecin
* Tramtransporto en Szczecin

Kategorio:Administra divido de Szczecin
Retinitis pigmentosa

La **retinitis pigmentosa** estas hereda okul-malsano, kies komencaj sindromoj similas al la noktblindeco okazita per la malestado de A-vitamino.

Komence la bastonetoj mortiĝas, poste la vidkampo pli kaj pli malgrandiĝas pro la mortiĝado de vidantaj ĉeloj, ankaŭ konusetoj, ĝis la blindeco. Ankaŭ la lenso mallumiĝas, sed ankaŭ la operacio povas nur portempe helpi.

La malsano estas nekuracebla, kaj oni ne povas ĝin reversi aŭ eĉ starigi, nur plimalrapidigi ekzemple per grandaj dozoj de A-vitamino.

Oni povas defendi la vidadon per sunokulvitro. Por la sanigado povus esti praĉela kaj gena terapio. Oni povas anstataŭigi la retinon per ilo, kiu donas iun povon de vidado.

Oni rekonas unu malsanulon kun *retinitis pigmentosa* el 3000–7000, sed ĝi ofte ne estas rekonita pri ĝia malrapido. Oni ĉirkaŭkalkulas la tutan malsanularon je 30 milionoj en la mondo.

Plej plie ĝi komencas en la juneco, aŭ en la mezaj jaroj kun noktblindeco. Poste la vidakreco malbonigas malrapide dum pli jardekoj, kaj povas dum jaroj halti, kaj poste pli malbonigi. Tiu estas tre forta psika pezo. Ĉe duono de malsanuloj ekestas ankaŭ katarakto.

## Simptomoj 
Ĝiaj ordinaraj simptomoj estas:
* Noktblindeco
* Malbona akomodacio de okulo al la lumo
* Sentemo de iriso
* Malgrandigo de vidkampo: la periferia vidado ĉesigas
* Perturbo de vidado de kontrastoj
* Perturbo de vidado de koloroj

La malsano ankaŭ malgrandigas la vison, kaj la vidkampo plimalgrandigas, kiu kondukas al blindeco. Sed ankaŭ en pli frua stacio la malsanulo devas uzi blankan bastonon kaj helpstrategiojn de orientado de blinduloj. La proceso mem povas varii, depende de la hereda difekto.

La degradado de fotoreceptoroj komenciĝas en la periferio kaj iras al la centro, kie la makulo estas. Donders skribis pri pigmentaj demetoj similaj al ostokorpoj kaj mallarĝidado de arterioj kaj venoj. Tiuj donis nomon al la malsano. Tiuj komencas nur poste la degradado en la periferio.

## Genetiko 
Oni konas 45 genojn, kiuj mutacioj retinitis pigmentosa igi povas, sed oni povis nur halfon de ĉiuj faktoroj identifiki. El ili unu mutacio okazas la malsanon. Estas konataj dominantaj, maldominantaj kaj X-kromosomaj mutacioj. kaj hiperbara oksigenterapio oni povas plimalrapidigi ĝin. La sindromo de Refsum estas escepto, en kiu oni povas halti la retinitis pigmentosa per speciala dieto.
La praĉela aŭ la genetika terapio povos restarigi la retinon. Per retinoimplantatoj oni povas doni iom vidpovon.. La plej pli modernaj helpiloj havas distingivon de 1500 punkto.

## Literaturo 
* C. Hamel: *Retinitis pigmentosa.* In: *Orphanet Journal of Rare Diseases.* 1, 2006, S. 40.  (Open Access)
* Aleksandra Polosukhina, Jeffrey Litt u.&nbsp;a.: *Photochemical Restoration of Visual Responses in Blind Mice.* In: *Neuron.* 75, 2012, S.&nbsp;271–282, .

## Notoj 
Kategorio:Sindromoj en oftalmologio
Ponto Maurzyce

eta|dekstre|Grundnivela vido.
La **Ponto Maurzyce** super la rivero Słudwia (alfluanto de Bzura) en Centra Pollando estas la unua tute veldita ŝoseponto kaj la dua veldita ponto de ajna kategorio en la mondo. La ponto estas situanta ĉe la vilaĝo Maurzyce ĉe Łowicz en Lodza Provinco.

En 1995, la *American Welding Society* (Usona Veldosocieto) prezentis la premion *Historic Welded Structure* por la ponto al Pollando.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Pescatore, Jean-Pierre; Borgeot, Jean-Henri (2010). "Chapter 10: Welding Steel Structures". In Blondeau, Regis. Metallurgy and mechanics of welding: processes and industrial application. John Wiley & Sons. ISBN 9780470393895.
* Chen, Wai-Fah; Duan, Lian (2013). Handbook of International Bridge Engineering. CRC Press. ISBN 978-1-4398-1029-3.
* Wojdyga, Piotr (2009). "Mosty firmy K. Rudzki i S-ka" [Pontoj de K. Rudzki kaj Ko.] (PDF). Rocznik Mińsko Mazowiecki 2009 (17): 63–74. ISSN 1232-633X. Konsultita la 7an de novembro 2013. http://mazowsze.hist.pl/19/Rocznik_Minsko_Mazowiecki/437/2009/15610/ 
* mb (Oktobro 2009). Agnieszka Kuźma-Filipek, ed. "Historia warta zapamiętania" [Historio memorinda] (PDF). Panorama 04 (17): 10–11. Konsultita la 7an de novembro 2013. http://www.mostostal.waw.pl/uploads/panorama/95732aa7ba1bcbec2ec59f78d9fabed0.pdf 
* GDDKiA (kolektiva aŭtoro) (2008). Jan Stocki, ed. "Remonty zabytkowego mostu na rz.Słudwi w m.Maurzyce" [Revizio de la historia ponto super Słudwia ĉe Maurzyce] (PDF). Specyfikacja Istotnych Warunków Zamówienia. Kutno: GDDKiA. Konsultita la 7an de novembro 2013. http://www.gddkia.gov.pl/pl/d/0c08b553eef554e85716f0d2ead3d251
* szu; (la 14a de Decembro 2011). "Tablicę ku czci prof. Bryły odsłonięto na moście w Maurzycach" [Memortabulo al profesoro Bryła malkovrita ĉe la ponto en Maurzyce]. Warsaw. Pola Gazetagentejo. Konsultita la 7an de novembro 2013. – via dzieje.pl. http://dzieje.pl/aktualnosci/tablice-ku-czci-prof-bryly-odslonieto-na-moscie-w-maurzycach
* Narodowy Instytut Dziedzictwa (kolektiva aŭtoro) (30a de Septembro 2013). "Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków – stan na 30 września 2013 r. – woj. łódzkie" [Listo de historiaj monumentoj enskribitaj en la registro de historiaj monumentoj ĉe la 30a de septembro 2013 – Lodza Provinco] (PDF). http://www.nid.pl. Narodowy Instytut Dziedzictwa. Konsultita la 11an de Novembro 2013. http://www.nid.pl/pl/Informacje_ogolne/Zabytki_w_Polsce/rejestr-zabytkow/zestawienia-zabytkow-nieruchomych/stan%20na%2030.09.13/LDZ-rej.pdf 

Kategorio:Pontoj en Pollando
Kategorio:Historiaj monumentoj en Pollando
Kategorio:Ŝtalaj pontoj
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1928
Digvojo Lago Pontchartrain

eta|Digvojo Lago Pontchartrain
La **Digvojo Lago Pontchartrain** (, foje nur '''',) estas digvojo komponita el du paralelaj pontoj kiuj trapasas la akvojn de la Lago Pontchartrain en suda Luiziano, Usono. La plej longa el la du pontoj estas 38.35&nbsp;km longa. La suda fino de Causeway estas en Metairie, antaŭurbo de Nov-Orleano. La norda fino estas ĉe Mandeville (Luiziano).

Ekde 1969, ĝi estis listita de la Guinness-libro de rekordoj kiel la plej longa ponto super akvo en la mondo; en 2011 reage al la malfermo de la supozeble pli longa Ponto Cindao en Ĉinio, Guinness kreis du kategoriojn por pontoj super akvo: kontinua kaj aligita longoj super akvo. La Digvojo Lago Pontchartrain tiam iĝis la plej longa ponto super akvo (kontinua) dum la Ponto Cindao estas la plej longa ponto super akvo (aligita).

La pontoj estas subtenitaj de 9,500 cementaj pilieroj. La du pontoj estas baskulaj, kio permesas navigan kanalon de 13&nbsp;km sude de la norda bordo.

## Notoj 
Kategorio:Pontoj en Usono
Kategorio:Luiziano
Ĵaluziponto

[eta|dekstre|350ra|Ĵaluziponto por ununura [fervojo, konvertita por piedirado kaj tubo.]]
**Ĵaluziponto** estas ponto kies ŝarĝoporta superstrukturo estas komponata de ĵaluzio. Tiu ĵaluzio estas strukturo de konektitaj elementoj kiuj formas triangulajn unuojn. La konektitaj elementoj (tipe rektaj) povas esti stresitaj per tensio, kunpremo, aŭ foje laŭ ambaŭ reage al dinamikaj ŝarĝoj. Ĵaluzipontoj estas unu el plej aĝaj tipoj de modernaj pontoj. La bazaj tipoj de ĵaluzipontoj montrataj en tiu artikolo havas simplajn desegnojn kiuj povus esti facile analizitaj de inĝenieroj de la 19a kaj de komenco de la 20a jarcentoj. Ĵaluziponto estas malmultekoste konstrueblaj pro ties efika uzado de materialoj.

## Kelkaj ĵaluzipontoj 
* Viadukto Princo Eduardo
* Ponto Maurzyce

## Eksteraj ligiloj 
* Bridge Basics - A Spotter's Guide to Bridge Design  - el Pghbridges.com - Illustrates many of the various types of truss arrangements used in bridges.
* Historic Bridges of Michigan and Elsewhere - Fotoj
* Historic Bridges of Iowa - Pontoj de Iovao
* Historic Bridges of the U.S. - An enormous database of historic bridges. Over 17,400 truss bridges are listed here.
* Iron and Early Steel Bridges of Ohio - A comprehensive inventory of all remaining truss bridges in Ohio. Includes maps, photos, and invites visitor assistance in identifying extant or demolished bridges.
* Matsuo Bridge Company: Bridge Types - Truss 
* structurae.de datumbazo Structurae pri pontoj.

Kategorio:Pontoj laŭ tipoj
Ĵaluzio (strukturo)

[eta|dekstre|350ra|Ĵaluziponto por ununura [fervojo, konvertita por piedirado kaj tubo.]]
[eta|350ra|Egipta [ŝipo kun ŝnura ĵaluzio, nome la plej aĝa konata uzado de ĵaluzioj. Ĵaluzioj ne venis al ofta uzado ĝis la romia epoko.]]
En inĝenierado, **ĵaluzio** estas strukturo kiu "konsistas nur el dufortaj membroj, kie la membroj estas organizataj tiele ke la kunigo kiel tuto funkcias kiel nura celo". Nome "duforta membro" estas struktura komponanto kie forto estas aplikita nur al du punktoj. Kvankam tiu rigora difino permesas al membroj havi ajn formon konektitan en ajn stabila konfigurado, ĵaluzio tipe enhavas kvin aŭ pliajn triangulajn unuojn konstruitajn per rektaj membroj kies pintoj estas konektitaj je kuniĝejoj referencataj kiel verticoj aŭ nodoj. En tiu tipa kunteksto, eksteraj fortoj kaj regoj al tiuj fortoj estas konsiderataj ke agadas nur ĉe la nodoj kaj rezultas en fortoj en la membroj kiuj estas ĉu tensiaj aŭ kunpremaj. Por rektaj membroj, momantoj (tordaj momantoj) estas eksplicite ekskluditaj ĉar, kaj nur ĉar, ĉiuj kuniĝejoj en ĵaluzio estas traktitaj kiel revoluciaj, ĉar ĝi necesas por la ligiloj por esti dufortaj membroj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Truso

Kategorio:Strukturoj
Kategorio:Arkitekturo
Kategorio:Mekaniko
Amonia tiosulfato

**Amonia tiosulfato** aŭ **(NH4)2S2O3** estas neorganika kombinaĵo, kristalblanka solido kun amoniakodoro, tre facile solvebla en akvo, iom solvebla en acetono kaj nesolvebla en etanolo kaj etero. La salo rezultas el reakcio inter la "tiosulfata acido" kaj amonia hidroksido. Amonia tiosulfato uzatas por ora kaj arĝenta ekstraktado, kiel katalizilo en la ĉeesto de kupro kaj amoniako.

Ĉi-procezo estas alternativa netoksa orcianigo. Ĝi same uzatas kiel sterko. Laŭ kelkaj esploroj antaŭnelonge faritaj, amonia tiosulfato uzatas kiel aldonaĵo al miksaĵoj da karbonrestaĵoj por reduktado de tre danĝeraj dioksinoj kaj furanoj. Amonia tiosulfato uzatas ankaŭ kiel fotografio-fiksanto, pli efika ol la egalvalora natria tiosulfato. La fiksado implicas kelkaj kemiajn reakciojn kun la arĝenta bromido.

## Sintezo 
Reakcio inter la amonia sulfito kaj sulfuro.

\rm \ 2\;(NH_4)_2SO_3 + S \rightarrow (NH_4)_2S_2O_3

Reakcio inter amoniako, sulfida acido kaj hidrogena peroksido:

\mathsf{2\;(NH_4)_2OH + 3\;H_2S + 5\;H_2O_2\ \xrightarrow{}\ (NH_4)_2S_2O_3 + 9\;H_2O }

## Reakcioj 
Amonia tiosulfato malkomponiĝas kiam varmigita per estigo da amonia sulfato, amoniako kaj sulfida acido:

\mathsf{(NH_4)_2S_2O_3 \ \xrightarrow{150^oC}\ (NH_4)_2SO_4, NH_3, H_2S }

En diluitaj solvaĵoj ĝi iompostiom malkomponiĝas en "amonia sulfito" kaj sulfuro:

\mathsf{(NH_4)_2S_2O_3 \ \xrightarrow{\tau}\ (NH_4)_2SO_3 + S\downarrow }

En diluitaj acido-solvajoj ĝi laŭgrade malkomponiĝas en amonia salo de la acido, sulfura duoksido, sulfuro kaj akvo.

\mathsf{(NH_4)_2S_2O_3 + 2\;HCl \ \xrightarrow{}\ 2\;NH_4Cl + SO_2\uparrow + S\downarrow + H_2O }

En varmaj kaj koncentritaj acido-solvaĵoj ĝi reakcias per estigo de amonia salo de la acido, sulfata acido kaj sulfida acido.

\mathsf{(NH_4)_2S_2O_3 + 2\;HCl + H_2O \ \xrightarrow{100^oC}\ 2\;NH_4Cl + H_2SO_4 + H_2S\uparrow }

Amonia tiosulfato reakcias kun halogenidoj kaj akvo:

\mathsf{(NH_4)_2S_2O_3 + 4\;Cl_2 + 5\;H_2O \ \xrightarrow{}\ 2\;NH_4Cl + 2\;H_2SO_4 + 8\;HCl }

## Literaturo 
* American Elements
* Sigma-Aldrich
* Fischer Scientific 
* Santa Cruz Biotechnology 
* CropNutrition
* Gas Purification, Arthur L Kohl, Richard Nielsen
* The Darkroom Cookbook, Steve Anchell
* Hazardous Materials: Emergency Action Data, Charles R. Foden, Jack L. Weddell
* Industrial Inorganic Chemistry, Karl Heinz Büchel, Hans-Heinrich Moretto, Dietmar Werner
* Gardner's Commercially Important Chemicals: Synonyms, Trade Names, and ..., G. W. A. Milne

## Referencoj 
Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Amoniaj kombinaĵoj
Modilonponto

[eta|la [Kebeka Ponto.]]**Modilonpontoj** aŭ **kantilevraj pontoj** estas konstruitaj uzante modilonajn aŭ kantilevrajn horizontalajn trabojn subtenitajn nur sur unu pinto. Plej modilonpontoj uzas paron de kontinuaj malfermoj kiuj etendas el malaj flankoj de subtenaj pilieroj por kuniĝi ĉe la centro de la baro kiun la ponto supertrapasas. Modilonpontoj estas konstruitaj uzante multe la samajn materialojn kaj teknikojn kiel trabopontoj. La diferenco estas je la agado de la fortoj tra la ponto.

Kelkaj modilonpontoj havas ankaŭ pli malgrandan trabon konektante la du modilonojn, por atingi kroman forton.

La plej granda modilonponto estas kun 549 m la Kebeka Ponto en Kebekio, Kanado.
## Ekzemploj 
* Ponto San Francisco – Oakland Bay

## Eksteraj ligiloj 
* "Cantilever Bridge" de Sándor Kabai, The Wolfram Demonstrations Project, 2007.
* Bridges – Their Structure and Function , Brantacan
* *Biggest of Finished Girders Go Traveling: six giants of 70 tons gave engineers a hard nut to crack*, *Popular Science* monata gazeto, Februaro 1919, paĝo 79, Skanita de Google Books: http://books.google.com/books?id=7igDAAAAMBAJ&pg=PA79

Kategorio:Pontoj laŭ tipoj
Kategorio:Inĝenierarto
Alajos Chrudinák

**Alajos Chrudinák** [alajoŝ ĥrudinAk], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Chrudinák Alajos** estis hungara ĵurnalisto, redaktoro, prezentisto.

Alajos Chrudinák https://hu.wikipedia.org/wiki/Chrudin%C3%A1k_Alajos naskiĝis la  1937 en Budapeŝto, mortis la 11-a de marto 2020.

## Biografio 
Alajos Chrudinák abiturientis en sia naskiĝurbo en 1955, poste li plulernis en Moskvo unu jaron, poste en Scienca Universitato Eötvös Loránd. Dum la Hungara revolucio de 1956 li apogis la revolucion, post la falo li estis kondamnita je prizono unu jaron, krome li ne rajtis viziti universitaton. Inter 1957 kaj 1962 li instruis lingvon aŭ li tradukis. Inter 1963 kaj 1972 li laboris en Hungara Radio (dume li instruis kelkajn jarojn en la menciita universitato), poste en Hungara Televizio. Li kreis politikajn raportojn, intervjuojn, li estis redaktoro, liaj programoj ("Panoráma", "Parabola") portis tutlandan konatecon. Inter 1994–1998 li sendis raportojn el arabaj landoj. En 2004 li retiriĝis kaj li vivis en provinco. Li ricevis premiojn inter 1977-2001.

## Elektitaj televiziaj filmoj 
* *Moszkva magyar diákszemmel* (Moskvo laŭ hungaraj okuloj), (1970)
* *Erdély* (Transilvanio), (1973)
* *Volt egyszer egy ország* (Estis iam lando), (1983)
* *Vasfüggöny* (Ferkurteno), (1989)
* *Benes-dekrétum* (Dekretoj de Beneš), (1991)
* *Arafat kontra Peresz* (Arafat kontraŭ Peres), (1997)
* *Trianoni tragédia* (Trianona tragedio), (2001)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Hungaraj raportistoj
Kategorio:Hungaraj prezentistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Wagram (pariza metrostacio)

**Wagram** [vaɡʁɑ̃] estas stacio de la Metroo de Parizo, sur linio 3, en la 17-a arondismento de Parizo.

## Stacio 
La stacio estis malfermita en 1910. Ĝi ŝuldas sian nomon al proksimeco de Avenuo de Wagram, tiel nomita memore al batalo de Wagram, venko de franca Granda Armeo sub komando de Napoleono la 1-a super aŭstra armeo, la . En 1853, post malapero de muro de Ĝeneralaj Farmistoj (impost-kolektistoj), Avenuo de Wagram estis malfermita.

## Alirejoj 
La stacio disponas pri du alirejoj kiuj troviĝas sur Placo Monseigneur-Loutil kaj ĉe n-ro 74 Avenuo de Villiers.

## Interkonektoj 
*  RATP 31
*  N16 N52

## Bildgalerio 

Metro de Paris - Ligne 3 - Wagram 03.jpg|Plato kun nomo de stacio
Wagram-ramepart.jpg|MF 67 eliras el stacio
Paris 17 - Edicule Wagram -279.JPG|Alirejo al stacio

## Vidu ankaŭ 
* Listo de metrostacioj de Parizo
* Linio 3 de la metroo de Parizo

Kategorio:Linio 3 de la metroo de Parizo
Kategorio:Stacioj de la metroo de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 17-a arondismento de Parizo
Polibo

**Polibo** (helene *Πόλυβος*, latine *Polybus*) estis en la helena mitologio korinta reĝo, kiu transprenis edukadon de Edipo, estonta reĝo de Tebo.

Teba reĝo Laio estu laŭ orakolo murdita de sia propra filo. Por deturni la antaŭdiron, li ne volis havi proprajn posteulojn, sed fine post jaroj lia edzino Jokasta naskis filon. La reĝo forportigis la infanon el palaco, ordonis kripligi ĝiajn piedojn kaj forĵetigi ĝin en arbaro.
Sed tiun ĉi intencon lia servanto malebligis: la infanon donis al paŝtisto kaj lia virino. Tiuj donis al li nomon Edipo kaj forportis lin en la korintan burgon. La infanon transprenis por zorgado la reĝo Polibo kaj lia edzino Meropo. Ili edukis lin, kiel decis por sekvanto de la trono. Kiam Oidipo plenkreskis, el subkomprenigoj li eksciis, ke li ne estas ilia propra filo kaj foriris en Delfon kaj el buŝo de la divenistino Pitia li eksciis, ke en estonteco li mortigos sian propran patron kaj edziĝos al sia propra patrino. Por gardi Polibon kaj Meropon kontraŭ tia sorto, okaze ke ili tamen estus liaj propraj gepatroj, li ne revenis en Korinton, sed foriris pro ironio de la sorto Tebon.
Tie plenumiĝis la unua parto de la orakolo: Ankoraŭ antaŭ lia eniro en pordegoj de la urbo, en konflikto li mortigis nekonatan maljunan viron. Post multaj jaroj malkaŝiĝis, ke tiu viro estis teba reĝo Laio, patro de Oidipo. Ĉar Oidipo liberigis Tebon de tiranio de terura Sfinkso, popolo elektis lin reĝo kaj edzo de vidviĝinta reĝino Jokasta. Ĉiuj vivis kontente dum multaj jaroj. Sed poste venis malbonaj tempoj, Tebon infestis pesto, falĉis loĝantojn kaj rikolto estis detruata. Orakolo el Delfo konsilis: trovu murdiston de via reĝo punu lin ankaŭ pro tio, ke li fariĝis edzo de sia propra patrino kaj naskis kun ŝi kvar posteulojn.

La divenisto Tiresio malkovris la veron  kaj en la sama tempo mortis la reĝo Polibo. Liaj senditoj anoncis ankaŭ la raporton, ke Polibo kaj Meropa ne estis veraj gepatroj de Oidipo kaj ke li venu en Korinton kiel jurvalida posteulo.
Tiuj ĉi informoj pelis la reĝinon Jokaston al sinmortigo kaj Oidipo trapikis siajn okulojn kaj blindigis sin. Riproĉoj kaj malamo de la ĉirkaŭo elpelis lin el Tebo kaj post longa tempo li trovis rifuĝejon ĉe la Ateno, sub protekto de la reĝo Tezeo. Tie li fine ankaŭ atingis trankvilon kaj pro volo de la plej alta dio Zeŭso li povis foriri en Hadesa regno de mortintoj.

## Tradukfonto 
Kategorio:Mitaj reĝoj de Tebo
Kategorio:Mitaj reĝoj de Korinto
József O. Vértes

**József O. Vértes** [jOĵef vErteŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vértes O. József** estis hungara psikologo, profesoro, instruisto, pedagogo pri intelektaj malkapabluloj. Lia filo estis András O. Vértes.

József O. Vértes http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC16241/16712.htm naskiĝis la  1881 en Törökszentmiklós. Li mortis la  1953 en Budapeŝto.

## Biografio 
József O. Vértes akiris 2 diplomojn en Universitato de Budapeŝto en 1904. Li eklaboris en psikologia instituto apud Pál Ranschburg. En 1909 li establis instituton-edukejon pri nervozaj geinfanoj. Dum la Kalistefa revolucio li havis pedagogian postenon. En 1920 pro falsaj akuzoj li estis deportita, post 2 jaroj li trudemeritiĝis. En 1932 li estis nomumita privata profesoro, en 1949 titulara eksterordinara profesoro en Scienca Universitato Ferenc József. Post la 2-a mondmilito li ĉefe instruis en speciala pedagogia altlernejo, kiu estis filio de ELTE.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Iskolás gyermekek emlékezete* (Memoroj de la lernantoj), (1909) 
* *A gyógyító pedagógia fogalma és köre* (1915,  (1918)
* *Az ideges gyermek* (La nervoza infano) (1922  1934)
* *Milieu és gyermeki lélek. Egy új milieupszichológia vázlata.* (1935  1937) 
* *Az ingerlékeny gyermek* (1941) 
* *A magyar gyógyító pedagógia 1848-ban és ma* (1948)
* *Grundriss der gesamten Heilpaedagogik (auf psychologischer Grundlage)* (2008)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre) 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj psikologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Sparta (mitologio)

**Sparta** (helene *Σπάρτα)*, latine *Sparta*) estis en la helena mitologio filino de la rivera dio Eŭroto, kiu estis dio de la samnoma rivero, fluanta  tra la urbo Sparto kaj enfluanta en la Lakonan golfon.
Knabino Sparta edziniĝis al Lakedemono, kiu fariĝis reganto sur Eŭrota teritorio, fondis tie reĝolandon, kiun nomis per sia nomo Lakedemonio. Nove fondis ankaŭ la ĉefurbon kaj tiun nomis laŭ sia edzino Sparto.

El la edzeco de Lakedemono kaj Sparta naskiĝis filoj Amiklo kaj Himero kaj filinoj Eŭridika (ŝi ne estas identa kun Orfea edzino), Asino kaj Kleodiko. Sekvanto sur la trono fariĝis Amiklo, kiu pli malfrue proksime de Sparto fondis urbon Amiklon.

## Tradukfonto 
Kategorio:Mitaj reĝoj de Sparto
Kategorio:Dioj de la helena mitologio
Preĝejo Reviviĝinta Kristo (Budapeŝto)

**Kirko Reviviĝinta Kristo** estas romkatolika konstruaĵo en Hungario, en urbo Budapeŝto, en distrikto Kőbánya. 
	
## Historio 
Post Traktato de Trianon multe da hungaraj rifuĝintoj alvenis ankaŭ en Kőbánya. Post jaroj ili formis kolonion, ties kirko estis konstruita en la jaroj 1924 kaj 1925. Ĝi iomete similas al kirkoj en Transilvanio pro la rifuĝintoj el Transilvanio. La unua orgeno alvenis en 1930. Dum la 2-a mondmilito 9 bomboj trafis la preĝejon. Ĝi renoviĝis post 2 jaroj, sed la pli nova orgeno alvenis nur en 1950.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola laŭ la trotuaro. La fasado estas malsimetria, ĉar maldekstre la kvadrata turo altiĝas. En mezo de la fasado 4 arkadoj estas videblaj, malantaŭe estas la ĉefenirejo.  Antaŭ la ĉefenirejo estas skulptaĵo pri Elizabeto de Hungario farita en 1931. La navo estas seslatera, do estas ĉefnavo kun du flanknavoj. Post la enirejo troviĝas altaro pri Sankta Antonio el Padovo, la ceteraj altaroj estas dediĉitaj al Sankta Jozefo kaj Sankta Maria. La sanktejo estas plurlatera, la ĉefaltaro estis kreita en 1940. Tie estas videbla skulptaĵo pri Reviviĝinta Kristo.

Kermeso okazas en la 2-a dimanĉo dum Pasko.

## Fontoj 
* (hungare kun 3 fotoj)

Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Budapeŝto
Budapeŝto
Kebeka Ponto

[dekstra|250px|eta|Kebeka Ponto maldekstre kaj [Ponto Pierre Laporte dekstre, vintre.]]

La **Kebeka Ponto** ( kaj ) estas ŝosea, fervoja kaj piedira ponto super la plej suba Rivero Sankta Laŭrenco inter Sainte-Foy (ekde 2002 okcidenta antaŭurbo de Kebeko) kaj Lévis, Kebekio, Kanado. La projekto malsukcesis dufoje, koste de 88 vivoj, kaj bezonis ĉirkaŭ 30 jarojn por esti kompletita.

La Kebeka Ponto estas nitita ŝtala ĵaluzia strukturo kaj estas 987 m longa, 29&nbsp;m larĝa, kaj 104&nbsp;m alta. Kantilevraj brakoj 177&nbsp;m longaj subtenas 195&nbsp;m longan centran strukturon, por totala malfermo de 549&nbsp;m, kaj estas la plej longa malfermo de kantilevra ponto en la mondo. (Ĝi estis eĉ la el ĉiuj kategorioj plej longa malfermo en la mondo ĝis la Ponto Ambassador estis kompletita en 1929.) Ĝi estas la plej orienta kompleta trapasejo de la rivero Sankta Laŭrenco.

La ponto hejmas tri aŭtoŝoseajn vojojn (neniu ĝis 1929, unu ĝis 1949, du ĝis 1993), unu fervojan relon (du ĝis 1949), kaj vojon por piedirantoj (origine du); iam ĝi havis ankaŭ linion por tramo. Ĝi estis posedo de la kanada fervoja entrepreno *Canadian National Railway* ekde 1993.

La Kebeka Ponto estis deklarita Nacia Historia Loko de Kanado en 1995.

## Notoj 
## Bibliografio 
* 
*  
* 

## Eksteraj ligiloj 
* en franca Pont de Québec timeline
* The Collapse of the Quebec City Bridge
* Ritual of the Calling of an Engineer
* The Iron Ring (archive)
* Photo Centre Span Collapse 
* Article on "Bridge Collapse Cases/Quebec Bridge" ĉe MatDL 
* 3D model 

Kategorio:Pontoj en Kanado
Kategorio:Konstruaĵoj en Kebekio
Ponto Ĉaotianmen

La **Ponto Ĉaotianmen** (en simpligita ĉina skribo: 朝天门长江大桥; en tradicia ĉina: 朝天門長江大橋; en pinjino: Cháotiān mén chángjiāng dàqiáo), estas fervoja grava ponto en Ĉinio.

La nuntempa plej granda arkoponto en la mondo estas la Ponto Ĉaotianmen super la rivero Jangzio kun longo de 1,741 m kaj spano de 552 metroj. La ponto estis malfermita la 29an de Aprilo, 2009 en Ĉongĉingo, Ĉinio.

## Referencoj 
Kategorio:Pontoj en Ĉinio
Kategorio:Jangzio
Solkan-ponto

eta|235ra|Solkan-ponto (2010)
Kun malfermo (spano) de 220 m, la **Solkan-ponto** (, ) super la rivero Soĉa en Solkan ĉe Nova Gorica en Slovenio, estas arkoponto (laŭ fervoja terminaro ĝi estas viadukto) kaj la dua plej granda ŝtonponto en la mondo kaj la plej longa fervoja ŝtonponto. Ĝi estis kompletita en 1905. Ties arko de 85 m, kiu estis konstruita el ĉirkaŭ 5 000 tunoj de ŝtonblokoj en ĝuste 18 tagoj, estas la duaj plej granda ŝtonarko en la mondo, superpasita nur de Friedensbrücke (Syratalviadukt) en Plauen, kaj la plej granda fervoja ŝtonarko. La arko de Friedensbrücke, kiu estis konstruita en la sama jaro, havas spanon de 90 m kaj trapasas la valon de la rivero Syrabach. La diferenco inter ambaŭ estas ke la Solkana Ponto estis konstruita el ŝtonblokoj, dum la Friedensbrücke estis konstruita el miksaĵo de pistita ŝtono kaj cementa mortero.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Gorazd Humar: *Kamniti velikan na Soči.* Branko, Nova Gorica 1996, ISBN 961-6079-30-1.
* Gorazd Humar, Bogdan Kladnik: *Slovenski Mostovi: Bridges of Slovenia.* Teil 2: *Štajerska, Dolenjska, Gorenjska, Prekmurje.* Zaklad, Ljubljana 2002, ISBN 961-6266-12-8.
* Eduard Jordan (2013): Der Eisbahnviadukt von Solkan/Salcano
* Walther Schaumann: *Die Bahnen zwischen Ortler und Isonzo 1914 - 1918. Vom Friedensfahrplan zur Kriegsfahrordnung*. Bohmann Verlag, Wien 1991.

Kategorio:Pontoj en Slovenio
Kategorio:Viaduktoj
Kategorio:Regiono Goriška
Dezső Kanizsai

**Dezső Kanizsai** [deĵO kaniĵai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kanizsai Dezső** estis hungara psikologo, instruisto, profesoro, logopedo.

Dezső Kanizsai http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC07165/07336.htm naskiĝis la  1886 en Hungara reĝlando en Cífer (nun en Slovakio). Li mortis la  1981 en Budapeŝto.

## Biografio 
Dezső Kanizsai devenis el juda familio. Li akiris instruistan diplomon en Nagyszombat, specialan pedagogian diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1911. Li ekinstruis en lernejo pri judaj surduloj en 1907 en Budapeŝto, ekde 1926 li estis lernejestro. Dum la nazia erao li sukcese savis lernantojn. Inter 1951 kaj 1962 li instruis (kiel katedrestro) en pedagogia altlernejo pri handikapitoj en Budapeŝto. Li kandidatiĝis en 1958, li doktoriĝis en 1972.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Állatkísérleteink tanulságai a siket fül hangadagolási terápiájában* (1939)
* *A gyermekkori beszédhibák megelőzése* (1954)
* *A beszédhibák javítása - útmutató és gyakorlókönyv* (1954)
* *Elméleti fonetika* (1959) - studenta lernolibro
* *Logopédia* (1960)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre) 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Hungaraj psikologoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj logopedoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Holokaŭsto en Hungario
Vladimir Ghika

eta|300ra|Vladimir Ghika: princo, pastro kaj martiro.
**Vladimir GHIKA** (naskiĝis en Konstantinopolo la 25-an de decembro 1873, mortis en Jilava-malliberejo proksime de Bukareŝto, la 16-an de majo 1954) estis rumana religiulo el princlanda familio. El ortodoksa origino, li konvertiĝis al katolikismo en 1902 . Li doktoriĝis en teologio,  kaj estis konsekrita pastro en 1923. Diplomato de la Sankta Seĝo, li fondis hospicojn. Kontraŭulo de naziismo kaj komunismo, li estis arestita de komunisma polico, kiam preskaŭ 80-jaraĝa, kaj mortis en malliberejo.

Vladimir Ghika estas konsiderita "beatulo kaj martiro" fare de papo Francisko, la 31-an de aŭgusto 2013. Lia memoriga festo estas la 16-a de majo, tago de lia morto.

## Referencoj 
Kategorio:Beatigitoj
Kategorio:Rumanaj diplomatoj
Kategorio:Rumanoj
Kategorio:Konvertitoj al romkatolikismo
Forĝado

eta|Varmigado de la forĝotaĵo
[eta|Prilaborado de la varmega fero sur [amboso]]
**Forĝado** estas unu el la plej malnovaj metalprilaboraj metodoj. Oni varmigas pecon da metalo en fajro kaj sekve faras ĝin en la dezirata formo per martelo sur amboso.

Laŭ Francisko Azorín **Forĝi** estas *Prilabori metalon per fajro k. martelo.* Li indikas etimologion el antikva germana *vurkjam*, kaj li aldonas teknikajn terminojn kiaj **forĝejo**, por loko, kie oni forĝas, kaj **forĝisto**, por homo, kies metio estas forĝi.

Forĝitaj objektoj estas klare pli fortaj ol objektoj el gisfero. Tio estas ĉar la kristalstrukturo en gisita objekto estas hazarda, dum la mikrokristaloj per forĝado iras en la direkto kien la objekto estas martelata.

## Historia disvolviĝo 
La disvolviĝo de forĝoteknikoj estis de decida graveco en la mondhistorio. Pro la invento de la balgo oni povis atingi sufiĉe altajn temperaturojn por liberigi feron el fererco, per kiu la ferepoko komenciĝis. Danke al la invento de la plugilo la agrokulturo povis disvolviĝi.

Forĝisto estas tre malnova profesio kaj ĝi produktis, en la pasinteco, multajn laboraĵojn. Ĝis la duono de la 20-a jarcento preskaŭ ĉiu loĝloko havis sian propran forĝejon. Ekde tiam la profesio fariĝis pli kaj pli rara. Maŝina forĝado je industria skalo ankoraŭ estas aplikata.
[eta|Forĝejo en la [Henrichshütte en Hattingen]]
[thumb|170ra|maldekstre|Forĝaĵo ĉe Ĝardeno Pedrilla, [Cáceres, Hispanio.]]

## Proverboj 
Ekzistas pluraj proverboj pri forĝado en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:
* 
* 

## Vidu ankaŭ 
* Forĝita fero
* Laminatado
* Metallaborado

## Referencoj 
Kategorio:Metalurgio
Kategorio:Fero
Szczecin Łękno

**Szczecin Łękno** (ĝis 1945 germane: *Stettin Westend*) estas fervoja haltejo en Szczecin, Pollando (antaŭe fervoja stacidomo). Ĝi estas lokita ĉe la strato de Paweł Jasienica, proksime de avenuo de Pola Armeo (provinca vojo No. 115). Ĝi troviĝas en la okcidenta parto de la setlejo Łękno, sur ferma al pasaĝera servo fervojlinio Szczecin Główny – Trzebież Szczeciński.

En la jaro 1945 la stacio akiris nomon Szczecin Pogodno, dum post unu jaro la stacio estis nomita Szczecin Łękno. Fervoja halteja Łękno lokitas proksime de la Roza Ĝardeno "Różanka", Arbaro Arkoński kaj parko de Kasprowicz. La plej proksima haltejo de la urba transporto estas "Traugutta".

## Interkonektoj 
Proksime de la stacidomo situas la haltejoj de tramlinioj kaj buslinioj; ili havas nomon "Traugutta".

### Tramoj 
* 20ra
* 20ra

### Aŭtobusoj 
* 53
* 60
* 67

## Fervojlinioj 
## Bibliografio 
* 

## Vidu ankaŭ 
* Fervoja transporto en Szczecin
* fervojlinio Szczecin Główny – Trzebież Szczeciński
* Szczecin

Ł
Sola (apartigilo)

eta|
La vorto **sola** povas havi diversajn signifojn:
* Baze, kompreneble temas pri la adjektiva formo de la esperanta vorto soleco.
* Sola estas komunumo de la provinco Rogaland en Norvegio
* Sola (Amplifiki) - kanto de muzikgrupo Amplifiki
** teksto, akordoj kaj muzika prezento de la kanto Sola en la KantarVikio ()
* Sola? - kanto de muzikgrupo Persone
** teksto de la kanto Sola? en la KantarVikio ()

## Vidu ankaŭ 
* Soła estas rivero en eŭropo
Telopeo

eta|250ra|*Telopea speciosissima*, simbolo de Nov-Sud-Kimrio
**Telopeo** (*Telopea*, angle *Waratah*) estas aŭstralia genro de kvin specioj de arbustoj kaj arbetoj, apartenanta al la familio de Proteacoj. Ĝi indiĝenas en la aŭstraliaj subŝtatoj Nov-Sud-Kimrio, Viktorio, kaj Tasmanio. La plej konata specio estas *Telopea speciosissima*, kies grandaj ruĝaj floroj estas ŝtata simbolo de Nov-Sud-Kimrio.

## Specioj 
* *Telopea aspera* - nordorienta parto de Nov-Sud-Kimrio
* *Telopea mongaensis* - sudorienta parto de Nov-Sud-Kimrio
* *Telopea oreades* - orienta parto de Viktorio ĝis ekstreme sudorienta Nov-Sud-Kimrio
* *Telopea speciosissima* - orienta parto de Nov-Sud-Kimrio
* *Telopea truncata* - Tasmanio

Kategorio:Plantoj de Aŭstralio
Kantilevro

**Modilono** aŭ **kantilevro** estas rigida struktura elemento, kia trabo aŭ lameno, ankrita ĉe nur unu pinto al (kutime vertikala) subteno el kiu ĝi estas elstaranta. Kantilevroj povas esti konstruitaj ankaŭ el ĵaluzioj aŭ simila cementa strukturo. Kiam ĝi estas subtenanta strukturan ŝarĝon, la kantilevro portas la ŝarĝon al subtenejo kie ĝi estas devigita fare de momanto kaj de ŝera ŝarĝado.

Laŭ Francisko Azorín **modilono** estas *Ĉiu el la konzoletoj kiuj, sub kornico, alero, balkono, formas ornaman vicon.* Li indikas etimologion el la greka *mutilos* (konko) kaj de tie la latina *mutulus* (konzoleto).

## Kantilevro ĉe fortikaĵoj
right|thumb|Enirejo en fuorton ŝirmata per kantilevro kaj ŝirma pafejo
**Kantilevro** estas ankaŭ en novepoka sistemo de fortikaĵoj antaŭ la dua mondmilito superanta plafono de fuorto super pafejo aŭ enirejo. Tiel ĉi reguligita kantilevro havas du funkciojn: ĝi ŝirmas la enirejon kaj pafejojn antaŭ lokigo de malamika eksplodaĵo per malsuprenigo el plafono de objerkto aŭ antaŭ abrupta pafado, plie ĝi ne ebligas al la malamika aviadila esploro difini, kien precize la pafejo de objekto estas turnigita.

## Notoj 
## Referencoj 
* Stehlík, Eduard: *Pevnosti a opevnění v Čechách, na Moravě a ve Slezsku*. Praha: Libri, 2002, s. 463.

## Bibliografio 
* Inglis, Simon: *Football Grounds of Britain*. CollinsWillow, 1996. page 206.
* 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Cantilever Beam Loading Options—Loading scenarios with solutions and calculator available

Kategorio:Arkitekturo
Sola (Amplifiki)

**Sola** estas la 12-a kanto de albumo *Tute ne gravas* (1986) de la muzikgrupo Amplifiki. La teksto estas de la grupano Kim J. Henriksen (Kimo), dana akordeonisto, kiu ankaŭ estis la ĉefa kantisto de la kanto, kaj la muzikon kune komponis Kim kaj dua grupano Micke Englund, sveda basgitaristo.

## Reverkoj 
La kanto estis pro sia populareco plurfoje reverkita. Foje por parodioj, kiel ŝanĝante la vorton el la rekantaĵo al *mola, pola* ktp.

* *Pola*, JoMo
* *Mola*, Duncan Thomson

## Eksteraj ligiloj 
* teksto, akordoj kaj muzika prezento de la kanto Sola en la KantarVikio ()
* sceneja prezento de la kanto koncerte en la IJK 1999 en Veszprém ()

Kategorio:Esperantlingvaj kantoj
Ligita arkoponto

**Ligitaj arkopontoj** aŭ pli bone dirite **Ligitarkaj pontoj** estas pontoj kiuj havas arkoforman superstrukturon, sed diferencas el konvenciaj arkopontoj. Anstataŭ transmeti la pezon de la ponto kaj la trafikajn ŝarĝojn al fortoj transpasitaj al abutmentoj, la pintoj de la arkoj estas retenitaj per tensio en la supra parto de la strukturo. Ili estas nomataj ankaŭ kordarkoj.

## Fotaro de ligitaj arkopontoj 

Image:New Lowry Avenue Bridge.jpg|La nova Ponto Lowry Avenue en Minneapolis, Minesoto, portas la Lowry Avenue super la rivero Misisipo.
Image:Hoan Bridge.jpg|La Ponto Hoan estas ligitarka ponto, kiu portas la ŝoseon *Interstate 794* super la rivero Milvokio en Milvokio, Viskonsino.
Image:Pennybacker_bridge.jpg|Ponto Pennybacker estas tradicia arkoponto, ne ligita arkoponto. Notu ke la arkoj finas je grundonivelaj abutmentoj, kiuj havigas la subtenan forton.
Image:FortPittBridge.jpg|La Ponto Fort Pitt estas ligita arkoponto. Notu ke la arkoj finas je fajnaj pilieroj.
Image:Torikaioohasi.JPG|Ponto Torikai ohasi (Torikai pontego) 鳥飼大橋 - super la rivero Jodo, Osaka, Japanio
Image:Haggerston Bridge.jpg|Dumkonstrua ponto Haggerston portas la metroon de Londono tra la Regenta Kanalo el 2010.
Image:Blackfriars Street Bridge from south riverbed, fall 2007.jpg|La Ponto Blackfriars Street estas strukturo el fandita fero de 1875, ankoraŭ portanta motoran kaj piediran trafikojn en la centro de Londono, Ontario, Kanado.
Image:Brunelwindsorbridge.jpg|Fervoja Ponto Windsor desegnita de Brunel kaj konstruita en 1849.
Image:Archbridgegodavari.JPG|Arkoponto Godavari tenas la Sudcentran Ŝoseon de Barato. Ĝi estis desegnita por fervojo de 250&nbsp;km/h.
Image:Blue Water Bridge.jpg|La ponto Blue Water dua spano (en fono) konstruita en 1997.
Image:Lakechamplainbridge.jpeg|La ponto de Lago Champlain, reta ligita arkoponto.
Image:Lleida GFRP Pedestrian bridge.jpg | Ponto fervoja en Ilerdo, Hispanio, unua kaj pli longa arkoponto farita el fibroplifortigita plasto.
Image:Torun budowa mostu Zawackiej 2013-05-20.jpg |Ŝoseponto super Vistulo in Toruń dum konstruo.

Kategorio:Pontoj laŭ tipoj
North Seattle (Seatla kvartalo)

**North Seattle**, aŭ **the North End** (Esperante, **Norda Seatlo**) estas nomo uzata por la partoj de la urbo Seatlo situantaj norde de la elfluejo de Lago Vaŝingtono en Puĝetan Fjordon.

Greenwood, Haller Lake, Licton Springs kaj aliaj estas kvartaloj en la norda parto de Seatlo.

Kategorio:Kvartaloj en Seatlo
Havre - Caumartin (pariza metrostacio)

**Havre - Caumartin** [avʁ komaʁtɛ̃] estas stacio sur linioj 3 kaj 9 de la Metroo de Parizo; ĝi situas en la 9-a arondismento de Parizo.

## Stacio 
La stacio **Caumartin** estis malfermita la , per la ekservo de unua parto de la linio 3 inter stacioj *Avenue de Villiers* (hodiaŭ '**) kaj **'. Ĝi alprenis sian nunan nomon en 1926.

Ĝi troviĝas en la interkruciĝejo de Strato de Caumartin kaj de Bulvardo Haussmann, centkelk metrojn de Strato du Havre.

Strato du Havre kondukas al la antaŭo de *Gare Saint-Lazare*, tiel memorigante ke  estas unu el la ĉefaj direktoj de tiu stacidomo.

Markizo de Saint-Ange, Antoine-Louis Lefebvre de Caumartin estis provosto de komercistoj de Parizo en la 18-a jarcento. Li iniciatis parton de la strato kiu alprenis lian nomon.

## Alirejoj 
# Strato du Havre - n-ro 70, Bulvardo Haussmann
# Bulvardo Haussmann *Grands Magasins* (Grandmagazenoj) - n-ro 56, Bulvardo Haussmann
# Strato Auber - n-ro 53, Bulvardo Haussmann
# Strato de Caumartin - n-ro 43, Bulvardo Haussmann

## Interkonektoj 
*   *Auber*
*   *Haussmann - Saint-Lazare*
*  RATP 20 21 27 29 32 42 66 95 
*  N15

## Proksime 
* Bulvardo Haussmann
* Magazeno Printemps Haussmann
* Magazeno Galeries Lafayette Haussmann

## Bildgalerio 

Havre caumartin haussmann.jpg|Alirejo en Bulvardo Haussmann, dum kristnasko
Station Havre Caumartin Métro Paris Ligne 3 - Paris IX (FR75) - 2022-07-01 - 3.jpg|Stacio sur linio 3
Metro de Paris - Ligne 3 - Havre - Caumartin 03.jpg|Plato sur linio 3
Metro de Paris - Ligne 9 - Havre - Caumartin 02.jpg|Plato sur linio 9

## Vidu ankaŭ 
* Listo de metrostacioj de Parizo
* Alinomitaj stacioj de la Metroo de Parizo
* Linio 3 de la metroo de Parizo
* Linio 9 de la metroo de Parizo

## Eksteraj ligiloj 
*  (RATP)

Kategorio:Linio 3 de la metroo de Parizo
Kategorio:Linio 9 de la metroo de Parizo
Kategorio:Stacioj de la metroo de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 9-a arondismento de Parizo
Șușani (komunumo, Vâlcea)

**Șușani** [ŝuŝanj'] estas komunumo sude en la rumana distrikto Vâlcea. Ĝi konsistas el la vilaĝoj Râmești, Sârbi, Stoiculești, Șușani (la sidejo) kaj Ușurei.

Șușani situas 14 kilometrojn okcidente de Drăgășani kaj 13 kilometrojn oriente de Bălcești, sed ĝia precipa trafikvojo, DJ677, iras sud-norde, tiel ke la vojo al Bălcești estas ĉirkaŭ 40&nbsp;km kaj tiu al Drăgășani pli ol 30&nbsp;km. La komunumo limas sude al la distrikto Olt, kie DJ677 atingas la nacian vojon DN64 inter Drăgășani kaj Caracal.

## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma paĝo ĉe ghidulprimarilor.ro

Kategorio:Komunumoj de distrikto Vâlcea
Hundotagoj

La **hundotagoj** aŭ **siriustagoj** estas indiko de la periodo de proksimume la 20-a de julio ĝis la 20-a de aŭgusto. La nomo rilatas al la konstelacio Granda Hundo. La brila stelo Siriuso el tiu konstelacio tiam aperas samtempe kun la Suno, kaj do ne videblas. En Okcidenta Eŭropo tiu periodo estas averaĝe la plej varma de la jaro.[eta|Mapo de Eŭropo kun la temperaturoj dum la hundotagoj en la jaro [2003]]eta|dekstra|Granda Hundoeta|maldekstra|La konstelacio Granda Hundo (Canis Major)
eta|Malvarmigo gravas dum varmego.

Kategorio:Tagoj
Kategorio:Meteologio
Kategorio:Julio
Kategorio:Aŭgusto
Amonia sulfito

**Amonia sulfito** aŭ **(NH4)2SO3** estas neorganika salo rezultanta el reakcio inter la amonia hidroksido kaj sulfita acido. Amonia sulfito estas forta reduktagento, kaj liverigas sulfuran duoksidon kaj nitrogenajn oksidojn kiam varmigita ĝis malkomponiĝo inter  kaj . En akvo, ĝi estigas bazan reakcion, pro tio ke la anjono SO32− estas konjuga bazo de malforta acido.

## Uzoj 
Amonia sulfito estas ĉefe uzata kiel konservanto kaj pesticido en agrikulturo; kiel plilongiga kaj ondiga hararagento; en medicino, kiel metala lubrikiganto, eksplodaĵo, fotografio kaj kiel reakcianto en laboratorioj. Produktoj surbaze de natrio estis anstataŭitaj de amoniaj derivaĵoj pro la detruiga naturo de la natria hidroksido rilate al hararo. Kiel lubrikanto, amonia sulfito uzatas por malpliigi frotadon, konservado de malalta temperaturo, kaj forigo de mapuraĵoj el la metaloj.

La plej ordinara nutroprodukto kun amonia sulfito estas la karamela kolorigilo. Laŭ "Usona Administraro pri Nutraĵoj kaj Drogoj" (FDA), karamelaj kolorigiloj enhavas amonian, kalian kaj natrian sulfitojn.

Amonia sulfito uzatas kiel reduktagento en fotografio. Kiam fotografiaj filmoj disvolviĝas, amonia sulfito povasestis unu el la reduktagentoj uzataj por disvolvi la negativon. Ĝi same uzatas en brikofabrikejoj. La brikoj faritaj per uzo de amonia sulfito estas ĉefe uzataj kiel interna garnaĵo por altaj fornoj.

Amonia sulfito ofte uzatas en gaslaviloj. La amonia sulfito reakcias kun acidaj specimenoj el la aero kiel reduktagento. La aero reduktiĝas al pli neŭtrala ph kaj tio iĝas ĝin malpli damaĝa al la medio.

## Reakcioj 
Amonia sulfito estiĝas per saturita akvosolvaĵo de amoniako kun sulfita acido:

\mathsf{2\;NH_3 + SO_2 + H_2O \ \xrightarrow{}\ (NH_4)_2SO_3 }

La anhidra salo de amonia sulfito prepareblas per vakua sekiĝo:

\mathsf{(NH_4)_2SO_3\cdot H_2O \ \xrightarrow[vacuum]{20^oC}\ (NH_4)_2SO_3 + H_2O \uparrow}

Kiam varmigita, amonia sulfito fariĝas kristaleca amonio bisulfito:

\mathsf{(NH_4)_2SO_3\cdot H_2O \ \xrightarrow{60^oC}\ NH_4HSO_3 + NH_3 + H_2O }

Amonia sulfito iom post iom oksidiĝas al amonia sulfato pro la atmosfera oksigeno

\mathsf{2\;(NH_4)_2SO_3+ O_2 \ \xrightarrow{}\ 2\;(NH_4)_2SO_4 }

En diluitaj acidosolvaĵoj amonia sulfito malkomponiĝas en amonia acidosalo, sulfura duoksido kaj akvo.

\mathsf{(NH_4)_2SO_3+ 2\;HCl \ \xrightarrow{}\ 2\;NH_4Cl + SO_2\uparrow + H_2O }

## Literaturo 
* Sittig's Handbook of Pesticides and Agricultural Chemicals, Stanley A. Greene
* Datumbanko por Damaĝaj Substancoj
* Hazardous Materials: Emergency Action Data, Charles R. Foden, Jack L. Weddell
* Handbook of Industrial Toxicology and Hazardous Materials, Nicholas P. Cheremisinoff
* Hazardous Materials Chemistry for Emergency Responders, Third Edition, Robert Burke

Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Amoniaj kombinaĵoj
Kategorio:Reduktiloj