open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Termika motoro

300ra|eta|dekstra|Diagramo de termika motoro: la varma fonto kun temperaturo T_H transpasas la varmon Q_H al la termika maŝino, kiu allasas varmon Q_C al la malvarma fonto kun temperaturo T_C; la termika motoro liveras laboron W.
**Termika motoro** estas motoro, kiu konvertas varmoenergion al mekanika energio. En termodinamiko ĝi estas termodinamika sistemo en kiu cikla procedo okazas, dum kiu la sistemo plenumas pozitivan kvanton da laboro: iom da varmo fluas en la sistemon, pli malgranda kvanto elfluas dum ĉiu ciklo, la diferenco permesas produkti laboron al ekstera medio.

## Vidu ankaŭ 
* Termodinamika ciklo

Kategorio:Motoroj
Kategorio:Termodinamiko
Rendevuado

eta|180ra|
eta|180ra|

**Rendevuado** estas renkonto antaŭe fiksita de du aŭ pli da homoj. Ofte la celo estas taksi taŭgecon de alia kiel sia partnero por intima interrilato aŭ kiel edzeco. La vorto temas pri ago de renkontiĝo kaj okupiĝo pri ia reciproke konsentata socia agado. Tradicie rendevuaj aktivaĵoj inkluzivas distron aŭ manĝon. En multaj kulturaj tradicioj, rendevuo povus esti aranĝata fare de aparta partio, kiu povus esti familiano, konato, aŭ profesia rendevuigisto. Lastatempe interreta rendevuado fariĝis populara. Kvankam rendevua etiketo en okcidenta kulturo pli malstreĉiĝas dum 20-a jarcento, ekzistas grandaj diferencoj inter sociaj kaj propraj valoroj. Ekzemple, tiam aktivaĵo/agado kostas monon (tiel kiel manĝi en restoracio), tradicie viro devis pagi; sed lastatempe praktiko de "egala divido de kosto" fariĝis kutima kaj akceptebla.

Komparu kun anglaj frazoj *going out*, *to date*; francaj *sortir avec*; italaj *uscire con*, *incontrarsi con*, kaj tiel plu.

## Vidu ankaŭ 
* Rapida rendevuado
* Blinda rendevuado
* *La amagentejo por perditaj animoj*
* Badoo
* Tinder


Kategorio:Sociologio
Kategorio:Interpersona rilatado
Azia hirundo

La **Azia hirundo** aŭ **Azia murhirundo** (*Delichon dasypus*) estas eta migranta paserina birdo el la familio de hirundedoj (*Hirundinidae*).

Ĝi havas tri subspeciojn:
* *D. d. dasypus* en sudorienta Rusio, la Kurilaj insuloj kaj Japanio
* *D. d. cashmiriensis* en Himalajo
* *D. d. nigrimentalis* en sudorienta Ĉinio

Nomiga *dasypus* vintrumas en Sudorienta Azio, kvankam kelkaj restas ĉirkaŭ varmaj printempoj en Japanio, sed *cashmiriensis* nur moviĝas al malaltaj niveloj de montaroj. La vintra teritorio de *nigrimentalis* estas nekonata.

## Priskribo 
Plenkreskulo de Azia hirundo estas 12&nbsp;cm longa, **brilmetale malhelblua supre kun blanka pugo, kaj kun blankaj subaj partoj**. Ili diferenciĝas el Murhirundo pro tio, ke ĝi havas **grizan gorĝon kaj grizbrunaj, ne blankaj, subflugiloj**. La Nepala hirundo havas nigran gorĝon, nigran subvoston, blankajn subflugilojn kaj pli kvadratan voston. Junuloj estas pli senkoloraj kun grizaj subaj partoj.

La voĉo de tiu specio estas fajfeca trilado, kaj la maskla kanto estas rapida *za-za-za*.

## Kutimaro 
Azia hirundo estas klifonestumanto, kiu reproduktiĝas en kolonioj sub kornico aŭ vertikala klifo. Ĝi ofte nestumas en grandaj konstruaĵoj kiel temploj kaj pontoj. La nesto estas profunda elkota preskaŭsfero kovrita el herberoj aŭ plumoj. La ino demetas kutime 3 aŭ 4 ovojn kaj ofte postan duan ovodemetadon. Ambaŭ seksoj konstruas la neston, kovas la ovojn kaj manĝigas la idojn.

Tiu murhirundo manĝas insektojn kaptitajn dumfluge.

## Referencoj 
* 

Kategorio:Hirundedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Butano
Nepala hirundo

La **nepala hirundo** (*Delichon nipalensis*) estas eta paserina birdo el la familio de hirundedoj (*Hirundinidae*). Ĝi estas birdo de la montaroj de suda Azio, kiu reproduktiĝas inter 1000 m kaj 4000 m, sed ĉefe sub 3000 m en rivervaloj kaj rokarbaraj montokrestoj. La nomiga raso *D. n. nipalense* estas nemigranta loĝanto en Himalajo el distrikto Garhvalo tra Nepalo kaj orienten al okcidenta Birmo. La orienta formo *D. n. cuttingi* troviĝas en norda Brimo, ĉe la landlimo kun Ĉinio ĉe Junano, kaj en norda Tonkino, Vjetnamo.

## Priskribo 
Plenkreskulo de Nepala hirundo estas 13&nbsp;cm longa, **brilmetale malhelblua supre kun blanka pugo, kaj blankaj subaj partoj, inklude subflugilojn**. Ili diferenciĝas el Azia murhirundo kaj el Murhirundo pro tio, ke ĝi havas **nigrajn gorĝon kaj subvoston** kaj pli kvadratan voston. *D. n. cuttingi* estas pli granda kaj havas pli ampleksan nigran gorĝon ol la nomiga subspecio.

Junuloj estas pli senkoloraj, kun sablokoloraj subaj partoj kaj malpli nigra gorĝo.

Tiuj estas ege silentemaj birdoj, kun eventuala *ĉi-i* farata dumfluge.

## Kutimaro 
La Nepala hirundo estas klifa nestumanto, kiu reproduktiĝas en kolonioj sub kornicoj aŭ ĉe vertikala klifo. Ili tre rare nestumas ĉe konstruaĵoj. La nesto estas profunda elkota preskaŭsfero kovrita de herberoj aŭ plumoj. La ino demetas kutime 3 aŭ 4 ovojn kaj poste eĉ duan ovodemetadon. Ambaŭ seksoj konstruas la neston, kovas la ovojn kaj manĝigas la idojn.

Tiu orientalisa specio manĝas insektojn dumfluge.

## Eksteraj ligiloj  
* 

Kategorio:Hirundedoj
Kategorio:Orientalisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Azio
Ještěd

**Ještěd** (1012&nbsp;m) () estas monto en Ještěda-kozákova montodorso en la norda parto de Ĉeĥio, situanta sude de Liberec. Sur la pinto troviĝas konata televida elsendilo en teĥnikisma arĥitektura stilo; en la suba parto de la elsendturo situas hotelo kaj restoracio. Sur la pinton de Ještěd iras telferoj, sur la deklivoj troviĝas skiada centro. Tuj sub Ještěd situas Horní Hanychov, la plej suda urboparto de Liberec. La masivo de Ještěd estas ekde 1995 parto de la Naturparko Ještěd (93,6 km²).

Jam antaŭ konstruo de la elsendoturo staris sur la monto granda kruco. Ještědaj krucoj havas longan historion, pruvitan jam ekde la jaro 1737; la ĝis nun lasta venas de la jaro 1990. Ĝia antaŭinto estis en la 1980-aj jaroj sekrete fortranĉita, onidire laŭ ordono de tiama komunista urbestro de Liberec.

Gravan rolon ludis Ještěd kelkajn tagojn post la sovetia invado en Ĉeĥoslovakion en la jaro 1968, kiam el ĝi elsendis inter la 25-a kaj la 27-a de aŭgusto la televida studio *Svobodné studio Sever* ("Libera studio Nordo"). Ankaŭ Václav Havel parolis en elsendo el tiu elsendturo; hodiaŭ rememorigas tion memortabulo apud la turo.

## Esperanto 
Je la 27-a de oktobro 2008 kelkaj partoprenantoj de la renkontiĝo de ĈEJ vizitis Ještěd per telfero.
Dum la 65-a IJK en Liberec en la jaro 2009 okazis dimanĉe kaj marde ekskursoj al Ještěd.

Kategorio:Turoj en Ĉeĥio
Kategorio:Montoj en distrikto Liberec
Kategorio:Liberec
Kategorio:Světlá pod Ještědem
Kategorio:Skiareoj en Ĉeĥio
Kategorio:Montoj en Ještěda-kozákova montodorso
Kategorio:Montoj kun alteco inter 1000 kaj 1999 m
Kategorio:Belvederoj en Ještěda-kozákova montodorso
Santo Domingo Zanatepec

**Santo Domingo Zanatepec** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Santo Domingo Zanatepec*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 525.

## Geografio 
Santo Domingo Zanatepec apartenas al la distrikto Juchitán al kiuj apartenas entute 22 komunumoj. Ĝi situas en la terkola regiono de Oaĥako (regiono *Istmo*), kiu apartenas al la sudorienta parto de la subŝtato kun limo al la pacifika oceano. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 10716 loĝantojn. El tiuj estis 5362 viroj kaj 5354 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1024,49 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 60 metroj super la marnivelo. maldekstra|eta|300ra|Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 218 indiĝenoj. El tiuj 161 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 161 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
*Santo Domingo Zanatepec  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Oaxaca
Kategorio:Terkola regiono de Oaĥako
Santos Reyes Tepejillo

**Santos Reyes Tepejillo** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Santos Reyes Tepejillo*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 528.

## Geografio 
**Santos Reyes Tepejillo** apartenas al la distrikto Juxtlahuaca al kiuj apartenas entute 7 komunumoj. Ĝi situas en la Miŝteka regiono de Oaĥako (regiono *Mixteca*), kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1125 loĝantojn. El tiuj estis 461 viroj kaj 664 virinoj. La komunumo havas surfacon de 89,31 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1950 metroj super la marnivelo. maldekstra|eta|300ra|Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1244 indiĝenoj. El tiuj 1114 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 1114 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI pri la censo de 2005 (hispane: *Conteo de Población y Vivienda* de 2005).

## Eksteraj ligiloj 
* informoj pri la komunumo en retpaĝo de la ministerio pri socia evoluigo SEDESOL ()

Kategorio:Komunumoj de Oaxaca
Kategorio:Miŝteka regiono de Oaĥako
Varsány

**Varsány** (varŝAnj) estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en subregiono de Szécsény.
eta|maldekstre|Nobeldomo de Varsány

## Bazaj informoj
* Areo: 25 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.0416/19.4889
* Loĝantaro: 1720
* Poŝtkodo: 3178
* Telefonprefikso: 32

## Situo
La vilaĝo situas en valo de rojo, meze de sakovojo. Szécsény troviĝas 6, Balassagyarmat 19, Salgótarján 29 km-ojn.

## Historio
Laŭ la vilaĝnomo jasoj fondis la komunumon. La unua mencio devenis el 1219. En 1552 la turkoj okupis la vilaĝon (samtempe la regionon) kaj apartenis al la Osmana Imperio ĉirkaŭ dum jarcento.

## Vidindaĵoj
* katolika Preĝejo Sankta Mikaelo (Varsány) kun mezepoka deveno
* kapelo el la 18-a jarcento, en 1860 trakonstruiĝis
* nobeldomo de Kiss (kiŝ)
* muzeeto
* tre malnova saliko

## Famuloj 
En Varsány naskiĝis:
* agronomo Bertalan Baskay Tóth
* ministro Ervin Roszner
* László Pongrácz (oficisto).

## Fontoj 
* WikiTrans
eta|maldekstre|Vilaĝmuzeo
Jasenie

**Jasenie** (hungare *Jecenye*) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Brezno. La oficiala hungara nomo estis *Jaszena* ĝis 1886.
 
## Situo 
La vilaĝo situas en valo, fine de sakovojo. Brezno troviĝas 20 km.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1250 pri la komunumo en formo *Jechene*. Inter jarcentoj 17-a kaj 19-a fandofornoj por fero funkciis. En 1910 loĝis en Jecenye 1135 da homoj, plejparte slovakoj. Ĝis Traktato de Trianon Jecenye apartenis al Hungara reĝlando, al Zólyom, al la distrikto de Brezno, poste al Ĉeĥoslovakio, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Dum la 2-a mondomilito apude estis grava centro de la partizanoj. En 2001 loĝis en Jasenie 1116 da homoj (1112 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* katolika baroka preĝejo omaĝe al Sankta Katerino de 1765, en 1897 renoviĝis
* baroka sonoriloturo el la 18-a jarcento
* kapelo omaĝe al Sankta Kruco de 1835

## Ĝemelkomunumo 
*  Ősagárd, Hungario

Kategorio:Municipoj en distrikto Brezno
Komunumo Mirsk

dekstra|eta|300px|Eltranĉo el mapo de Pollando, tereno de Malsupra Silezio kun markita komunumo Mirsk

eta|200px|Urbodomo, estrarsidejo de Komunumo Mirsk.

**Komunumo Mirsk** estas urbo-kampa komunumo (pole *gmina*), en provinco Malsupra Silezio (pole *Dolny Śląsk*), en Distrikto Lwówek Śląski (pole *powiat*) de Pollando. La komunuma sidejo estas Mirsk. Ĝis la jaro 1945 la regiono apartenis al Germanio kaj havis germanlingvan loĝantaron, kiu estis forpelita ĝis la jaro 1947. Ĝin anstataŭis poloj el pli orientaj regionoj. Kadre de tio ŝtata komisiono fiksis novan nomon de la urbo Friedeberg am Queis kaj lige al tio ekestis ankaŭ la nomo de la nova komunumo.

## Strukturo de areo 
Laŭ informoj de la jaro 2002 la komunumo Mirsk havas teritorion 186,57 km², kaj enhavas:
* agrikulturajn terenojn: 37%
* arbarkulturajn terenojn: 55%
La komunumo Mirsk faras 26,28% areo de la distrikto Lwówecki.

## Demografio 
Laŭ informoj de la 30 junio 2004:

Laŭ informoj de la jaro 2002, meza monata laborenspezo por unu loĝanto estas 1279,2 zlotoj.

## Urboj 
Mirsk

## Vilaĝoj 
Brzeziniec • Gajówka • Giebułtów • Gierczyn • Grudza • Kamień • Karłowiec • Kłopotnica • Kotlina • Krobica • Kwieciszowice • Mlądz • Mroczkowice • Orłowice • Proszowa • Przecznica • Rębiszów

## Najbaraj komunumoj 
Gryfów Śląski, Leśna, Lubomierz, Stara Kamienica, Szklarska Poręba, Świeradów-Zdrój. La komunumo najbaras kun Ĉeĥio.

Kategorio:Distrikto Lwówecki
Kategorio:Komunumo Mirsk
Libereco (apartigilo)

**Libereco** aŭ **libero** povas esti:

## Eblo de persono agi laŭplaĉe 
* Libereco -- koncepto en filozofio, konkrete iu el ties formoj:
** Politika libereco
** Ekonomia libereco
** Persona libereco
** Libereco de kontraktoj
** Parollibereco
*** Liberparola zono -- en Usono aparta zono apud malŝatata objekto kie oni rajtas protesti
** Religia libereco

## Eblo moviĝi en fiziko kaj ludoj 
* Grado de libereco
* Libero (goo) -- termino el la ludo goo

## Revuo 
* Libero, iama revuo de movadoj por reformigo de la vivo eldonata 1925...1926
* Libertad Digital, ĵurnalo redaktata en Madrido ekde jaro 2000

## Simboloj de (supozita) libereco 
* Libereca sonorilo, granda sonorilo en Filadelfio simbolanta la sendependecon de Usono.
* Statuo de libereco (oficiale nomata "La Libero lumiganta la Mondon"), granda statuo en Novjorko simbolanta la sendependecon de Usono.
* Libereco gvidanta la popolon, pentraĵo de Eugène Delacroix.
* Liberoarbo, arbo plantata simbole de libereco dum la Franca revolucio.
* Monumento de Libereco, memormonumento en Rigo al mortintoj pro sendependeco.

## Derivitaj terminoj 
* Liberecisma socialismo (au Anarki-Socialismo), politikaj filozofioj celantaj krei senhierarĥian socion
* Liberecana Frakcio de SAT, frakcio de la Sennacieca Asocio Tutmonda.
** Liberecana Ligilo, gazeto eldonata de tiu frakcio (ekde 1969).
* Libertarianismo (aŭ (klasika) liberalismo), filozofio subtenanta individuajn rajtojn kaj limigitajn registaron kaj ŝtaton.
** Libertariano, ano de tiu filozofio.
* Libertariana Partio, usona politika partio (fondita en 1971).
* Liberpensado, doktrino deveninta el Anglio en la 18-a jarcento.
** Liberpensuloj, sekvantoj de tiu doktrino.
* Liberiga movado, homa movado, kiu organizas ribelon kontraŭ koloniisma aŭ diktatura reĝimo de lando.
** Liberiga teologio, katolika teologia tendenco subtenanta tiajn movadojn.
* Liberiga rapido (aŭ eskapa rapido), en fiziko rapido kiun bezonas korpo por liberiĝi de la gravito de planedo.
* Liberio (etimologie "libera lando"), lando en Okcidenta Afriko.
* Liberŝtato (antaŭe Oranĝa Liberŝtato), provinco en la Respubliko de Sud-Afriko.
* Liberté, stacio de la 8-a linio de la metroo de Parizo.

## Cetere 
* Liberec (Libereco) -- urbo en Ĉeĥio kie en 2009 okazis la 65-a IJK
* Libero (Liberio, Liberius) -- papo aktiva dum la 3-a jarcento
Nógrádmegyer

**Nógrádmegyer** (nOgrAdmedjer) estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Szécsény.

## Bazaj informoj 
* Areo: 23 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.069/19.6256
* Loĝantaro: 1720
* Poŝtkodo: 3132
* Telefonprefikso: 32

## Situo 
Nógrádmegyer situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Szécsény troviĝas 10, Salgótarján 17 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la loko el 1294. En 1775 incendio okazis. Dum la socialismo kolĥozo funkciis en Nógrádmegyer. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kuracejo, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* katolika baroka unutura preĝejo omaĝe al (Eta) Dipatrino de 1794
* baroka nobeldomo de Szerémy (serEmi) el la 18-a jarcento, en 1954 trakonstruita, nun vendejo
* baroka nobeldomo de Luczkovitz (luckovic) el la 18-a j.c., en 1952 trakonstruita, nun vilaĝdomo
* nobeldomo de Topolicsányi (topoliĉAnji) de 1750

## Famuloj 
En Nógrádmegyer naskiĝis aktoro Zoltán Szerémy.

## Komunumoj pri *Megyer* en Hungara reĝlando 
Megyer estis la plej grava hungara gento. En Budapeŝto troviĝas iamaj komunumoj *Békásmegyer* kaj *Káposztásmegyer*.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Karun

eta
La rivero **Karun** () pasas la sudokcidenton de Irano. Ĝi fontas ĉe la monto *Zard Kuh* en la Zagros-Montaro en Lorestano kaj post vojo de 950 kilometroj enfluas la riveron Ŝatt al-Arab, kiu formiĝas ĉe la kunfluiĝo de la Eŭfrato kaj la Tigriso kaj mem fine enfluas la Persan Golfon. La rivero Karun estas la plej longa rivero de Irano kaj la sola, kiu paseblas per modernaj kargoŝipoj.

Pluraj akvobaraĵoj dividas la akvofluon.

## Eksteraj ligiloj 
* MSN Encarta: anglalingva mapo de la rivero 
* H. Borjian, "Karun River", *Encyclopaedia Iranica*, at http://www.iranicaonline.org/articles/karun_1_2

Kategorio:Riveroj en Azio
Kategorio:Geografio de Irano
Alsótold

**Alsótold** [alŝOtold] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Pásztó. En la loknomo alsó signifas: suba.

## Bazaj informoj 
* Areo: 8 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.9514/19.5995
* Loĝantaro: 260
* Poŝtkodo: 3069
* Telefonprefikso: 32

## Situo 
Alsótold situas sur malebenaĵo, en valo de rojo, laŭ flankovojoj. Pásztó troviĝas 10, Szécsény 19, Salgótarján 27 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1265. Baldaŭe 2 apudaj vilaĝoj formiĝis: suba kaj supra Told. post la mezepoko pro la kontraŭturkaj bataloj la vilaĝo senhomiĝis. Vilaĝservoj estas kuracejo, poŝto, restoracio.

En Alsótold migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* kruco memore al la falintoj dum la mondomilitoj de 1993
* sonoriloturo de 1957
* ruinaĵoj de nobeldomo de Toldi

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Bokor

**Bokor** estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Pásztó. La loknomo signifas: arbedo.
eta|Luterana kirko en Bokor

## Bazaj informoj 
* Areo: 7 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.9296/19.5419
* Loĝantaro: 130
* Poŝtkodo: 3066
* Telefonprefikso: 32

## Situo 
La vilaĝo situas sur malebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Pásztó troviĝas 26, Szécsény 27, Salgótarján 49, Miskolc 142, Budapeŝto 103 km-ojn http://www.tavolsag.hu/index.asp?go=tavolsag&i1=3841&i2=9566 .

## Historio 
La unua mencio devenis el 1265. En 1439 Stefano Báthory ricevis la kampojn, la vilaĝo apartenis al fortikaĵo de Buják. Vilaĝservoj estas kulturdomo, interretejo, hoteleto, futbalejo, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* luterana preĝejo de 1790
* restaĵoj de preĝejo el la 13-a jarcento
* muzeeto

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Felsőtold

**Felsőtold** [felŝOtold] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Pásztó. Felső signifas: supra.
eta|Kampanilo de Felsőtold
eta|Kapelo de Felsőtold

## Bazaj informoj 
* Areo: 11 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.9676/19.6129
* Loĝantaro: 170
* Poŝtkodo: 3067
* Telefonprefikso: 32

## Situo 
Felsőtold situas sur malebenaĵo, en valo de rojo, laŭ flankovojoj. Pásztó troviĝas 11, Szécsény 17, Salgótarján 25 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1265. Post la mezepoko pro la kontraŭturkaj bataloj la vilaĝo senhomiĝis. En la 17-a jarcento 2 apudaj vilaĝoj formiĝis: suba kaj supra Told. Vilaĝservoj estas migra poŝto, biblioteko, gastejo.

János Arany verkis poemon pri Nikolao Toldi, kiu estis legenda figuro de la mezepoko. Krom la najbara Alsótold troviĝas vilaĝo Told.

## Vidindaĵoj 
* baroka sonoriloturo proksimume de 1800

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Polina

eta|dekstra|330px|Polina troviĝas en la plej griza parto

**Polina,** hungare **Alsófalu** (alŝOfalu) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Revúca.

## Bazaj informoj 
* Areo: 9&nbsp;km²
* Supermara alteco: 209 m
* Loĝantaro: 120
* Poŝtkodo: 982 62
* Aŭtokodo: RA
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
Polina situas sub monto 476 m-ojn alta, sur deklivoj, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Tornaľa troviĝas 12&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1325 en formo *"Polanfolua"*. En 1910 loĝis en Alsófalu 287 da homoj, (escepte 4 slovakojn ĉiuj hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Tornalja, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 Alsófalu rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Polina 120 da homoj, (86 hungaroj, 31 slovakoj, 2 ĉeĥoj, unusola cigano).

## Vidindaĵo 
* klasikisma nobeldomo el la 19-a jarcento

## Eksteraj ligiloj 
* Polina en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Revúca
Matzingen

**Matzingen** estas komunumo de la distrikto Frauenfeld en Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis  loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro kreskis al  ĝis la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Matzingen situas sude de Frauenfeld meze inter Vinterturo kaj Sankt-Galo. La komunumon trafluas la rivereto Murg, kiu en Frauenfeld alfluas al la rivero Turo.

Al la komunumo apartenas krom Matzingen mem la municipoj Dingenhart, Gass, Halingen, kaj Ristenbühl.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo limas en nordo al la kantona ĉefurbo Frauenfeld, en nordoriento al Thundorf, en oriento al Stettfurt, en sudorienbto al Wängi, kaj en sudokcidento kaj okcidento al Aadorf.

## Trafiko 
La stacidomo de Matzingen situas ĉe Frauenfeld-Wil-Fervojo (). Temas pri 17,45 kilometrojn longa privata mallarĝŝpurfervojo, kiu konektas la urbojn Frauenfeld kaj Wil.

Matzingen disponas ankaŭ pri propra konekto al la nacia aŭtoŝoseo A1 de Sankt-Galo al Zuriko.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Matzingen datiĝas el la jaro 779 kiel *Mazcingas*.

## Vidu ankaŭ 
* Matzingen (stacidomo)
* Weberei Matzingen (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Matzingen
* Matzingen en la Historia Leksikono de Svislando
Halingen

**Halingen** estas germanlingva toponimo.

Interalie temas pri
* parto de la komunumo Menden (Sauerland) en la distrikto Mark de la federacia lando Nordrejn-Vestfalio de , kaj pri
* parto de la komunumo Matzingen en la distrikto Frauenfeld de la Kantono Turgovio en .
Joseph Wölfl

[eta|Gedenktafel am Standort des Geburts-hauses, 2012 von der [Stieglbrauerei zu Salzburg|Stieglbrauerei gestiftet]]
**Joseph Wölfl** (naskiĝis la 24-an de decembro 1773 en Salzburg, mortis la 21-an de majo 1812 en Londono) estis aŭstria pianisto kaj komponisto.

Wölfl studis muzikon ĉe Leopold Mozart kaj Michael Haydn. Post mallonga restado en Varsovio li prezentis kun kelka sukceso sian unuan operon *Der Höllenberg* en Vieno. Al tiu sekvis *Das schöne Milchmädchen* kaj aliaj dramaj komponaĵoj.

En 1798 li forlasis Vienon kaj turneis kiel pianovirtuozo tra la eŭropaj ĉefurboj. Ekde 1801 li pasis kelkajn jarojn en Parizo kaj iris en 1805 Londonon.

Lia famo baziĝas sur liaj komponaĵoj por piano kaj la virtuozeco, per kiu li ludis ĉi tiujn pecojn teknike malfacilajn. En Vieno li konkuris en la salono de barono Raimund Wetzlar von Plankenstern je la piano kun la juna Beethoven.

## Operoj 
* *Der Höllenberg* (1795)
* *Das schöne Milchmädchen, oder Der Guckkasten* (1797)
* *Der Kopf ohne Mann* (1798)
* *Liebe macht kurzen Prozess, oder Heirat auf gewisse Art* (1798)
* *Das trojanische Pferd* (1799)
* ''L'Amour romanesque* (1804)
* *Fernando, ou Les maures* (1805)

## Thematic catalogue (Werkverzeichnis) and Biography 
* Margit Haider-Dechant: Joseph Woelfl. Verzeichnis seiner Werke. Apollon-Musikoffizin Vienna 2011
* Margit Haider-Dechant: Art. Wölfl, Joseph. In: *Die Musik in Geschichte und Gegenwart. Zweite, neubearbeitete Ausgabe'', hrsg. von Ludwig Finscher, Personenteil Bd. 17, Kassel u. a., 2008, pp. 1122-1128.

## Eksteraj ligiloj 
* Mallonga biografio ĉe 1911encyclopedia.org

Kategorio:Aŭstraj operkomponistoj
Kategorio:Aŭstraj klasikaj komponistoj
Zapotitlán Palmas

**Zapotitlán Palmas** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako *(Oaxaca)*. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Zapotitlán Palmas*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la nacia geografia instituto INEGI estas 20 568.

## Geografio 
Zapotitlán Palmas apartenas al la distrikto Huajuapam al kiuj apartenas entute 28 komunumoj. Ĝi situas en la miŝteka regiono de Oaĥako (regiono *Mixteca*), kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1373 loĝantojn. El tiuj estis 612 viroj kaj 761 virinoj. La komunumo havas surfacon de 59,96 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1910 metroj super la marnivelo.
maldekstra|eta|300ra|Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 321 indiĝenoj. El tiuj 261 aĝis pli ol 5 jaroj kaj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI pri la censo de 2005 (hispane: *Conteo de Población y Vivienda* de 2005).

## Eksteraj ligiloj 
* informoj pri la komunumo en retpaĝo de la ministerio pri socia evoluigo SEDESOL ()

Kategorio:Komunumoj de Oaxaca
Kategorio:Miŝteka regiono de Oaĥako
Zapotitlán del Río

**Zapotitlán del Río** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Zapotitlán del Rió*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 566.

## Geografio 
**Zapotitlán del Río** apartenas al la distrikto Sola de Vega al kiuj apartenas entute 16 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Sierra Sur, kiu apartenas al la sudokcidenta parto de la subŝtato Oaxaca. La plej granda parto de tiu regiono apartenas al la montara ĉeno Sierra Madre del Sur. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 3252 loĝantojn. El tiuj estis 1584 viroj kaj 1668 virinoj. La komunumo havas surfacon de 492,47 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1390 metroj super la marnivelo. maldekstra|eta|300ra|Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 9 indiĝenoj. El tiuj 7 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 7 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
* Zapotitlán del Río  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Oaxaca
Luroj

eta|
La **Luroj** estas etno vivanta en la okcidenta parto de Irano, en la historia regno Lorestano aŭ **Luristano** ("lando de la Luroj") de la antikva Persa Imperio rande de la Zagros-Montaro. En la nuntempa Islama Respubliko Irano tio korespondas al la provincoj Lorestano, Ilam kaj partoj de Fars kaj Ĥuzestan). Laŭ la etnologia raporto pri Irano nuntempe ekzistas proksimume 2.600.000 Luroj.

Laŭ sia deveno la Luroj apartenas al la iranaj popoloj, ilia vestomaniero similas al tiu de la malnovaj persaj triboj de antaŭ jarcentoj. La lingvaĵo de la Luroj estas dialektaro el la spektro de la irana lingvaro tre simila al la persa lingvo. La lingvo dividiĝas al du ĉefaj dialektaj grupoj: *Lure Bozorg* („pli granda lura lingvo“) en la sudo, parolata de la baĥtiaroj, kaj *Lure Kuchik* („pli eta lura lingvo“) en la nordo, parolata de la Luroj mem.

Ĝis la 20-a jarcento la plejparto de la Luroj vivis kiel nomadaj paŝtistoj, kun malgranda enurba malplimulto en la provinca ĉefurbo Ĥoramabad. Dum la regado de Reza Ŝaho Pahlavi kaj ties filo Mohammad Reza Pahlavi la Luroj estis subpremataj. La nomadoj estis devigitaj setliĝi kaj multaj el la tribaj gvidantoj estis ekzekutitaj, por politike kontroli la etnan malplimulton.

## Famaj luroj 
* Mohsen Rezai

## Eksteraj ligiloj 
* paĝo pri la tradicia muziko de la luroj (Mehrdad Hedayati)
* teksto en la anglalingva "brita enciklopedio" 
* la nord-lura dialektaro en la retejo *ethnologue*
* la sud-lura dialektaro en la retejo *ethnologue*
* teksto en la studejo de la usona kongresa biblioteko
* artikolo en la anglalingva "enciklopedio de islamo", paĝo 41, en la retejo *googlebooks*
* artikolo en la anglalingva "mezorienta kaj nordafrika enciklopedio"

## Referencoj 
Kategorio:Etnoj en Irako
Kategorio:Etnoj en Irano
Numedal

eta|Rivero Numedalslågen
**Numedal** estas valo kaj tradicia distrikto en la norvega provinco Buskerud. La valo iras proksimume de nordo al sudo, inter Rødberg kaj Kongsberg. En la valo fluas Numedalslågen, la tria rivero de Norvegio.

La valo ampleksas la areojn de la kvar komunumoj Kongsberg, Flesberg, Rollag kaj Nore og Uvdal. La  ĝi havis 30&nbsp;393 loĝantojn kaj areon de 4&nbsp;305 km².

## Eksteraj ligiloj 
* www.numedal.net

Kategorio:Geografio de Norvegio
Ŝtopskatoloj por kemia industrio

Ŝtopskatoloj por kemia industrio

La **ŝtopskatolo** servas la ŝtopon de turnantaj, aŭ laŭlonge movantaj aksoj, kaj ĝi estas la plej malforta parto de kemiindustriaj aparatoj. La kaŭzon de eraroj montriĝantaj sur ĉi tiu tereno oni povas serĉi en la malĝusta elekto de ŝtopskatolo, ĉar necesiĝas diversaj ŝtopskatoloj al meza premo kaj vakuo, al granda premo kaj granda vakuo.

Antaŭ ĉio oni devas klarigi la funkciprincipon de ŝtopskatolo. Oni devas diferencigi du bazajn tipojn de ŝtopskatolon, kiel ĝi funkcias: ĉu per *breĉo* aŭ per *adhezio*.

300ra|eta|Principo de labirinta ŝtopilo

La funkciado de ŝtopskatolo ŝtopanta per breĉo – ŝtopas ĉu turnantan aŭ ĉu ĉi tien kaj reen movantan stangon – similas al la *labirinta ŝtopilo*. En la breĉoj de ŝtopilo fluas la ŝtopota medio. Trapaŝante la mallarĝan breĉon ĝi ekspandas en la eklarĝanta volumeno, kaj post direktoŝanĝo ĝi denove enpaŝas mallarĝan breĉon, ktp. Dum trapaŝado trans sufiĉnombraj breĉoj kaj kameroj sia premo reduktiĝas.

Ankaŭ en la ŝtopskatolo funkcianta kun garnaĵo estas breĉo inter la akso kaj la garnaĵmaterialo, kiu estigas labirinton. Do la ŝtopskatolo ne funkcias kiel korko de botelo. Pro la ena fluo ĝi lekas, kaj ĝi devas liki. Se oni tro altiras la ŝtopskatolon, tiel ne nuligas la likadon, nur reduktas ĝin, kaj samtempe oni malgrandigas la frotiĝon (froto, frotado) de ŝtopskatolon, kaj tiel la necesan turnefikon, kaj plimallongigas la vivdaŭron de ŝtopskatolo.

La ŝtopskatoloj de turnantaj aksoj estas grupiĉantaj en du grupojn laŭ la direkto de fluo:

:1. La fluo estas paralela kun la surfaco de la akso. Tio estas la aksialaj ŝtopskatoloj.

:2. La fluo estas perpendikla al direkto de la akso. Tio estas la radiaj ŝtopskatoloj

La ŝtopskatoloj apartenantaj al ambaŭ grupo laboras per breĉo. La ŝtopskatoloj laborantaj per adhezio reprezentas apartan grupon. Ĉi tien apartenas la memŝtopantaj ŝtopskatoloj, kaj la diversaj piŝtoŝtopiloj (piŝtoringoj, piŝtogarnaĵoj, ktp.).

## Aksialaj ŝtopskatoloj 
La industrio aplikis unuavice aksialajn ŝtopskatolojn kaj al piŝtostangoj kaj al ŝtopigo de aksoj. Pleje evoluis la ŝtopiloj al piŝtostangoj, ĉar la perfekta ŝtopskatolo estis konstante returnanta problemo ekde la apero de maŝinoj kun piŝto.

## Glitringaj ŝtopskatoloj 
Kategorio:Teknologio
Henriko de Blois (Episkopo de Winchester)

**Henriko de Blois** (n. 1101, m. 1171) estis abato de Glastonbury ekde 1126 kaj episkopo de Winchester de 1129 ĝis sia morto.

Li estis filo de Stefano, Grafo de Blois kaj Adela de Normandio, filino de Vilhelmo la 1-a (Anglio), kaj frato de Reĝo Stefano (Anglio). Li edukiĝis en la Abatejo de Cluny. Henriko la 1-a (Anglio) invitis lin al Anglio por iĝi Abato de Glastonbury. La 4-an de oktobro 1129 oni nomumis lin Episkopo de Winchester; tamen li retenis la postenon de Abato de Glastonbury. Li deziris iĝi ĉefepiskopo de Canterbury, sed, kiam tiu posteno vakiĝis, estis Teobaldo kiu iĝis ĉefepiskopo. Henriko ofendiĝis, malsukcese klopodis persvadi la reĝon krei trian ĉefdiocezon en Anglio, kaj malfaciligis la rolon de Teobaldo.

En 1139 (dum la reĝado de sia frato Stefano) Henriko akiris la gravan postenon de papa legato en Anglio. Tio donis al li pli altan rangon ol Teobaldo, sed Henriko perdis la postenon - kaj multe da sia eklezia potenco - kiam estis nova papo en 1143.

La interrilatoj de Henriko kaj Stefano ne estis tute pacaj. Post la batalo de Lincoln (1141), kiam Stefano estis kaptita, Henriko decidis subteni lian malamikon, Imperiestron Matilda. Sed poste Henriko konsideris Matildan tro aroganta kaj avara, kaj la sekvantan jaron li denove subtenis sian fraton. Li sukcese defendis Winchester kontraŭ Matilda.

Henriko komisiis multajn konstruaĵojn, inkluzive aldonaĵojn al la katedralo de Winchester kaj Abatejo Glastonbury. Ĉe Winchester li konstruigis tunelon por ke pilgrimantoj pli facile vidu la relikvojn en la katedralo. Li estis patrono de Vilhelmo de Malmesbury, kaj komisiis de li libron pri la antikvaĵoj de Glastonbury.

Dum siaj lastaj jaroj Henriko la 2-a (Anglio) komandis Henrikon de Blois prezidi en la proceso kontraŭ Thomas Becket. Kaj antaŭ kaj post ties murdon, Henriko de Blois sekrete helpis la familion de Becket.

En la katedralo de Winchester ankoraŭ videblas simpla ŝtona tombo. (Tamen laŭ pluraj fontoj li entombiĝis en la Abatejo de Cluny.)

Dum lia vivo oni foje diris ke li estis "la potenco malantaŭ la trono" aŭ "la sentrona reĝo". Tio substrekas lian grandan influon dum la regado de Stefano. Vilhelmo de Malmesbury, kiu bone konis lin, diris ke "malgraŭ nobela deveno, li ruĝiĝas kiam oni laŭdas lin".

Kategorio:Naskiĝintoj en 1101
Kategorio:Mortintoj en 1171
Kategorio:Domo de Blois
Kategorio:Episkopoj de Winchester
Biblioteko Juan Régulo Pérez

**Biblioteko Juan Régulo Pérez** de Hispana Esperanto-Federacio havas sian sidejon en Madrido. Ĝi portas la nomon de la eldonisto kaj aktivulo Juan Régulo Pérez. Nuna respondeculo de la Biblioteko estas Ana Manero.

La biblioteko enhavas ĉefe esperantajn librojn kaj revuojn jen verkitajn en esperanto, jen iel rilatajn al esperanto kaj ties kulturo eĉ se verkitajn en aliaj lingvoj. Krome, ĝi konservas diskojn, kasedojn, KD-ojn, videojn, turismajn kaj informajn  broŝurojn, kaj alian malfacile klaseblan materialon.

Ĝi havas sian originon en la komenco de la sepdekaj jaroj, kiam la tiama sekretariino de la asocio, Inés Gastón, apartigis po unu ekzempleron el la porrecenzaj libroj alvenintaj al la redakcio de Boletín. La kolekto plu kreskis laŭ la jaroj ĉefe per donacoj. En 1998 la biblioteko ricevis la subvencion Biblioteka Apogo Roma kaj Poul Thorsen kaj en 2020 la subvencion Biblioteka Apogo Bachrich.

En 2008 ĝi disponigis rete sian katalogon per la biblioteka programo Openbiblio. En 2016 ĝi migris al pli potenca kaj profesieca mastrumsistemo Koha, kiu permesas kontrolon de aŭtoritatoj kaj dividon de bibliografiaj kaj aŭtoritataj rikordoj per la protokolo Z39-50.

Konekse kun la Biblioteko HEF kreis ciferecan bibliotekon nomatan ***Bitoteko***.

Evoluo de teknikaĵoj permesis al Biblioteko Juan Régulo Pérez krei iom post iom pliajn ret-servojn. 
## Servoj
* **Ret-katalogo**.
***Bitoteko**, cifereca biblioteko
* **Tradukoteko**, bibliografia datumbazo pri hispani-lingvaj verkoj tradukitaj en esperanton.
* **Virtuala biblioteko**, aliro al ĉiaspecaj elektronikaj dokumentoj (vortaroj, enciklopedioj, revuoj, libroj...) kaj  retejoj.
* **Aliaj bibliotekoj**, aliro al la ret-katalogoj de aliaj bibliotekoj, esperantaj aŭ ne, kiuj disponas dokumentojn en aŭ pri esperanto.
* **Bibliotekistejo**, aliro al profesiaj  dokumentoj kaj rimedoj.
* **Dulingva informado** pri la biblioteko kaj ties diversaj servoj.

## Eksteraj ligiloj 
*Retejo de la Biblioteko Juan Régulo Pérez 
*Ret-katalogo
*Bitoteko 
*Tradukoteko
*Virtuala biblioteko 
*Aliaj bibliotekoj 
*Bibliotekistejo 

Kategorio:Esperanto-bibliotekoj
Kategorio:Esperanto-projektoj
Kategorio:Arkivoj
Kategorio:Esperanto-movado en Hispanio
Subdivido de Skotlando

Skotlando estas dividita al 32 **administraj areoj**. Ĉiu estas administrata de *unitary authority*, nomata *council* (konsilio). Pro tio la areoj nomiĝas ankaŭ *council area* (konsilia areo).

Tiu ĉi sistemo validas de la . Antaŭe la administraj unuoj de Skotlando estis "regionoj"; tiu sistemo validis ekde 1975. Antaŭ tiu jaro validis historia subdivido al "graflandoj".

## Administraj unuoj 
### Statistiko 
## Aliaj subdividoj 
Sktolando havas plurajn aliajn administrajn subdividojn, kiuj servas por specialaj celoj.

## Eksaj subdividoj 
* Regionoj
* Graflandoj
* *Burgh*

## Vidu ankaŭ 
* ISO 3166-2:GB#Skotlando

Kategorio:Loka regado en Unuiĝinta Reĝlando
Kategorio:Administraj unuoj de Britio
Neunforn

**Neunforn** estas komunumo en la distrikto Frauenfeld de Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis 933 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro kreskis al 977 ĝis la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Neunforn situas ĉe la suda bordo de la rivero Turo okcidente de la Zurika Vinlando. La komunumo konsistas el la municipoj Niederneunforn, Oberneunforn, Wilen ĉe Neunforn kaj Fahrhof.

## Najbaraj komunumoj 
Neunforn limas en nordokcidento al Hüttwilen, en okcidento al Uesslingen-Buch, en sudo al Altikon (Kantono Zuriko), en sudoriento al Thalheim ĉe Turo (Kantono Zuriko), en oriento al Ossingen (Kantono Zuriko), en nordoriento al Waltalingen (Kantono Zuriko) kaj en nordo al Oberstammheim (Kantono Zuriko).

## Trafiko 
Neunforn atingeblas per poŝtaŭto ek de Ossingen, Stammheim kaj Frauenfeld.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Neunforn datiĝas el la jaro 962 kiel *Niuvora*.

La hodiaŭa politika komunumo Neunforn estis kreita en la jaro 1996 kadre de la komunuma reformo de Turgovio per kunigo de la lokkomunumoj Niederneunforn, Oberneunforn kaj Wilen ĉe Neunforn.

## Bildoj 

Dosiero:2015-04-23-Neunforn (Foto Dietrich Michael Weidmann) (39).JPG|Niederneunforn
Dosiero:2015-04-23-Neunforn (Foto Dietrich Michael Weidmann) (44).JPG|Oberneunforn
Dosiero:2015-04-23-Neunforn (Foto Dietrich Michael Weidmann) (55).JPG|Interno de la preĝejo de Oberneunforn

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Neunforn
* Neunforn en la Historia Leksikono de Svislando
Festivalo de la Vieilles Charrues

800px|centre|eta|Festivalo de 2006

eta|300px|
La muzika festivalo **Vieilles Charrues** - france *Festival des Vieilles Charrues*, bretone *Gouel an Erer Kozh*, esperantlingve "Festivalo de la malnovaj plugiloj" - ĉiujara festivalo pri diverĝenraj muzikoj, planita dum kvar tagoj la trian semajnfinon de julio en la urbo Carhaix-Plouguer, en la departemento Finistère de la regiono Bretonio en okcidenta Francio. La festivalo estas ofte mallongigata "Les Charrues" ("la plugiloj"), precipe en sociaj retoj.

Kreita en 1992 en la najbara loĝloko Landeleau kiel loka festo, ĝi fariĝis unu el la plej grandskala festivalo en Eŭropo, kaj la unuaskala en Francio. Ekde sia kreo la festivalo ofertas tre varistilan programon. Malgraŭ la geografia situo de la festivalo en relative izolita regiono, ĝia sukceso klarigeblas precipe per la fakto, ke la Vieilles Charrues povis tra la tempo kapti preskaŭ ĉiujn artistojn vojaĝantajn en Eŭropo en julio, en vasta gamo de stiloj, ampleksantaj popon, rokon, elektro, repon, kanton, mondon, lokan folkloron, kaj per miksado de tre konataj muzikistoj kaj novaj malkovroj. La ĉeesto-rekordo estis atingita en 2017, kun 280 000 festivalanoj dum kvar tagoj, inkluzive de 222 000 pagantaj eniroj kaj 6 800 volontuloj. Male al kelkaj aliaj festivaloj, ĝi preskaŭ ne ricevas subvenciojn kaj regule donacas por la asocia kaj kultura disvolviĝo en centra Bretonio, inkludante la lernejaron Diwan.

Kategorio:Muzikaj festivaloj
Kategorio:Eventoj en Francio
Kategorio:Finistère
Henryk Zamenhof

eta|Tombo de Henryk Zamenhof
**Henryk ZAMENHOF**, **Grzegorz ZAMENHOF** aŭ **Gregorij ZAMENGOF**, esp. **Henriko Zamenhof** (naskiĝis la  en Bjalistoko, mortis la 23-an de julio 1932 en Varsovio) estis kuracisto kaj la frato de L. L. Zamenhof, la iniciatinto de Esperanto.

## Biografio 
Zamenhof estis profesie kuracisto, li scipovis Esperanton sed ne multe okupiĝis pri la lingvo. Li havis du filojn: Mieczysław kaj Stephen, kiu vivis ĝis 1998 en Usono.

Henryk Zamenhof estis entombigita je la Hebrea tombejo de Varsovio.

## Verkoj 
*  *Kion ĉiu fraŭlino antaŭ, kaj ĉiu edzino post la edziniĝo devas havi* (*Co każda panna przed, a każda mężatka po ślubie mieć powinna*), Varsovio 1914

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Tomboŝtono de Henryk Zamenhof

Kategorio:Familio Zamenhof
Kategorio:Bjalistokanoj
Bordhirundoj

**Bordhirundoj** estas la specioj de birdoj de la genro ***Riparia***, malgranda genro de  paserinaj birdoj de la familio de Hirundedoj.

Ties specioj, en taksonomia ordo, estas la jenaj:
* Brungorĝa bordhirundo *Riparia paludicola*
* Konga bordhirundo, *Riparia congica*
* Bordhirundo, *Riparia riparia*
** Hela bordhirundo, *Riparia (riparia) diluta*
* Zona bordhirundo, *Riparia cincta*

Tiuj estas malgrandaj aŭ mezgrandaj hirundoj, grandaj je 11–17&nbsp;cm longaj. Ili estas **malhelgrizbrunaj supre kaj ĉefe blankaj sube**, kaj ĉiuj havas **malhelan brustozonon**.

Tiuj specioj estas ege **asociaj kun akvo**. Ili **nestumas en tuneloj** kutime elfositaj de la propraj birdoj en natura sablobordo (de kie venas la popolaj nomoj de la plej konata specio kaj de la tuta genro kaj ankaŭ la latina scienca nomo *Riparia*, kiu signifas "loĝanto ĉe bordo" aŭ *ripa*) aŭ teramaso. La ino demetas blankajn ovojn, kiuj estas kovataj de ambaŭ gepatroj, en nesto kovrita de pajlo, herbo aŭ plumoj en ĉambreto je la fino de la nestotruo. Kelkaj specioj reproduktiĝas kolonie.
 
La tutmonda Bordhirundo estas preskaŭ komplete migranta, kiu reproduktiĝas tra mezvarma Eŭrazio kaj Nordameriko kaj vintrumas en la tropikoj. La aliaj specioj estas parte migrantaj aŭ nemigrantaj.

La bordhirundoj de la genro *Riparia*, kiel aliaj hirundoj, manĝas insektojn dumfluge super alvo, herbo aŭ aliaj malfermaj kampartipoj.

## Referencoj 
* Mullarney, Svensson, Zetterstrom kaj Grant, *Collins Bird Guide* ISBN 0-00-219728-6
* Sinclair, Hockey kaj Tarboton, *SASOL Birds of Southern Africa*, ISBN 1-86872-721-1
*

Kategorio:Hirundedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Kantoteatraĵo

**Kantoteatraĵo** () estas mallonga teatraĵo kun interplektitaj kantaĵoj kaj instrumentaj pecoj, kiu precipe estis prezentata en Germanio dum la 18-a jarcento. Ĝi ekestis el la franca komika opero. Malsame al la itala komika opero en la kantoteatraĵo estis inter la kantoj ne recitativoj, sed parolataj dialogoj.

## Verkoj 
* Johann Adam Hiller:
** *Die Liebe auf dem Lande*, 1768
** *Der Dorfbarbier*, 1771
* Wolfgang Amadeus Mozart:
** *Bastien und Bastienne*, Vieno 1768
** *Zaide*, dum la vivo de Mozart neniam prezentata, 1781
** *Die Entführung aus dem Serail*, Vieno 1782
** *Der Schauspieldirektor*, Vieno 1786
** *Die Zauberflöte*, Vieno 1791
* Karl Ditters von Dittersdorf: *Doktor und Apotheker*, Vieno 1786
* Johann Friedrich Reichardt: *Erwin und Elmire*, 1790, teksto: Johann Wolfgang Goethe
* Peter von Winter: *Das unterbrochene Opferfest*, Vieno 1796
* Joseph Weigl: *Die Schweizer Familie*, Vieno 1809
* Carl Maria von Weber: *Abu Hassan*, Munkeno 1811
* Franz Danzi: *Turandot*, Karlsruhe 1816, teksto laŭ Carlo Gozzi
* Conradin Kreutzer: *Melusina*, Berlin 1833, T teksto laŭ Franz Grillparzer
* Heinrich Marschner: *Der Holzdieb*, Dresdeno 1825
* Franz Schubert:
** *Claudine von Villa Bella*, 1815, teksto: Johann Wolfgang Goethe
** *Der vierjährige Posten*, 1815 (unua prezentado 1869)
** *Die Zwillingsbrüder*, Vieno 1820
** *Die Verschworenen aŭ Der häusliche Krieg*, 1823, unua prezentado Vieno 1861
* Ferdinand Raimund/Wenzel Müller. *Der Alpenkönig und der Menschenfeind*, Vieno 1828
* Johann Nestroy (tekstverkisto, la plejmulto de la muzikoj devenas de Adolf Müller):
** *Der Talisman*, Vieno 1840
** *Das Mädl aus der Vorstadt*, Vieno 1841
** *Einen Jux will er sich machen*, Vieno 1842

## Literaturo 
* Mara R. Wade: *The German Baroque Pastoral Singspiel.* Peter Lang, Bern 1990 (Berner Beiträge zur Barockgermanistik, Bd. 7). ISBN 3-261-04186-2

Kategorio:Teatroĝenroj
Kategorio:Operĝenroj
Gaston Couté

eta|dekstra|Gaston Couté

**Gaston Couté** (*Gastono Kute*) naskiĝis en Beaugency la 23-an de septembro 1880, kaj mortis en Parizo la 28-an de junio 1911. Li estis franca liberecana poeto kaj kanzonisto.

## Biografio 
Filo de muelisto, li frue ekabomenis la lernejon, el kiu li forfuĝis antaŭ abiturientiĝo. Li tiam iĝis help-komizo ĉe la impostejo de Orleano, kaj poste laboris en la loka ĵurnalo *Le Progrès du Loiret*. Li ekpublikigis siajn poemojn en lokaj ĵurnaletoj kaj komponis en la regiona dialekto. Post prezentado de siaj verkoj al parizaj artistoj okaze de turneo, li ricevis kuraĝigojn kiuj decidigis lin iri Parizon en 1898 - li tiam aĝis 18 jarojn.

Post kelkaj tre malfacilaj jaroj, li spertis iom da sukceso, deklamante siajn poemojn en kabaredoj. Li kunlaboris en la revuo *la Bonne chanson* (la Bona Kanzono) de Théodore Botrel. Li iel prezentiĝis kiel versio de Jehan-Rictus, kiu lin helpis debuti. Li ankaŭ verkis kanzonojn pri aktualeco por anarkiistaj gazetoj: *La Barricade* (la Barikado) kaj ĉefe *La Guerre Sociale* (La Sociala Milito")

Peniga estis lia viv-fino: pro la tuj onta milito, kiu eksmodigis la anarkiismajn kanzonistojn profite al la patriotismaj, li ne plu povis lukri kaj mortis pro malsano, alkoholo kaj malsato.

En Francio, la poemoj de Gaston Couté regule reaperas, kaj kelkaj famaj kantistoj (Édith Piaf, Bernard Lavilliers kaj aliaj) enigis liajn verkojn en sian repertuaron.

## Gaston Couté en Esperanto 
* *la Voĉdonantoj* aperis en traduko (La KancerKliniko n°123, 2007)
* *Poemoj, noveloj, teatraĵoj*. Tradukis Armela LeQuint, Ĵak Le Puil kaj Jopetro Danvy. Thaumiers: La KancerKliniko, 2013.

Kategorio:Francaj poetoj
Kategorio:Francaj anarkiistoj
Stettfurt

**Stettfurt** estas komunumo en la distrikto Frauenfeld de Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis  loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro modeste kreskis al  ĝis la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Stettfurt situas ĉe la suda deklivo de la monteto *Immenberg* ĉe la norda bordo de la rivereto *Lauche* kiu alfluas en Matzingen al la rivero Murg. La plej alta punkto de la komunumo situas je 705 m s.m. sur Immenberg, la plej malalta punkto je 450 m s.m. ĉe la bordo de la rivero Murg. La komunumo konsistas el la municipoj kaj setlejoj Stettfurt, Vorstatt, Brüel, Hummerberg kaj Köll (alamane Chöll). Sur monteto okcidente de la komunumo situas je alteco de 649 m s.m. la *Kastelo Sonnenberg*.

## Najbaraj komunumoj 
Stettfurt limas en nordo al Thundorf, en oriento al Lommis, en sudo al Wängi, kaj en okcidento al Matzingen.

## Trafiko 
Stettfurt atingeblas per poŝtaŭto ek de Frauenfeld kaj Thundorf.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Stettfurt datiĝas el la jaro 827 kiel *Stetivurt*. La nomo aperis en dokumento per kiu la riĉa alemano *Immo* donacis parton de siaj havaĵoj kune kun la servutoj al la Monaĥejo Sankt-Galo. Dum la Malnova Zurika Milito la stettfurtanoj luktis je la flanko de la Monaĥejo Sankt-Galo, kio kaŭzis, ke la apencelanoj bruligis la Kastelon Sonnenberg. Denove la kastelo estis bruligita dum la Ŝvaba Milito, kiam stetfurta nobela familio subtenis la ŝvabojn. Post la Ŝvaba Milito ĝis la Helveta Revolucio Stettfurt kun la cetera Turgovio estis kolonio de la Svisa Ĵurkomunumo.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Stettfurt
Eastern Nazarene College

**Eastern Nazarene College** (**ENC**) estas kristana universitato en la urbo Quincy (Masaĉuseco). Ĝi situas en la metropola areo de Bostono kiu enhavas pli ol 200 universitatojn. Ĝi fondiĝis en 1900. Ĝia devizo estas "Via, Veritas, Vita" (= vojo, vero, vivo; el Joh, 14,6). La kolegio nun havas 17 konstruaĵojn sur tereno de 61.000 m².

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo (anglalingva)

Kategorio:Universitatoj en Masaĉuseco
Vorstatt

**Vorstatt** estas nomo por diversaj lokoj:

* **Vorstatt (Bottenwil)** estas parto de la komunumo Bottenwil en la distrikto Zofingo en Kantono Argovio en Svislando.

* **Vorstatt (Inkwil)** estas parto de la komunumo Inkwil de la administra distrikto Supra Argovio en Kantono Berno en Svislando.

* **Vorstatt (Stettfurt)** estas parto de la komunumo Stettfurt en la distrikto Frauenfeld en Kantono Turgovio en Svislando.

* **Vorstatt (Laupersdorf)** estas parto de la komunumo Laupersdorf en la distrikto Thal en Kantono Soloturno en Svislando.