Děčín

:*Pri la centra parto de la urbo temas artikolo Děčín I-Děčín.*

**Děčín** estas statuta urbo Ĉeĥio. Ĝi situas en norda Bohemio, regiono Ústí nad Labem, sur ambaŭ riverbordoj de rivero Elbo, ĉe enfluejo de rivero Ploučnice. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La vilaĝo ĉe burgejo estiĝis proksimume en la 10-a jarcento, unue Děčín estas menciata en kroniko de Kosmas al la jaro 1128. En la unua triono de la 13-a jarcento estis en herbejo sub la burgo fondita reĝa urbo, sed ĉar endanĝerigis ĝin pluraj inundoj, ĝi estis transloĝigita. Estiĝis la tn. Nova urbo, remparita kaj malfermita per tri pordegoj. Du cent jaroj estis posedantoj Vartemberkidoj kaj dum ilia regado soldataro de urboj el Luzacio la urbon, kio estis reprezalio pro rabemaj vartemberkaj atakoj ĝis Luzacio. En la jaro 1511 Vartemberkidoj vendis la urbon al Mikuláš Trčka el Lípa, post li akiris ĝin Salhausenidoj, ekde la jaro 1628 ĉi tie regis familio Thun und Hohenstein. Dum la tridekjara milito sieĝis Děčínon svedoj, en 1632 pleje eksplodis pestepidemio, en la jaro 1749 forbrulis dum granda incendio 150 domoj. Evoluo de la urbo estis kunigita kun ŝipa trafiko, en la jaro 1841 tra ĉi tie navigaciis la unua vaporŝipo ĝis Dresdeno, en 1851 estis sur la dekstra bordo konstruita fervojo, en la jaroj 1853–1855 estis konstruita ĉenponto. En la 2-a duono de la 19-a jarcento komenciĝis evolui industrio unue teksa, pli malfrue maŝina kaj nutraĵa.

## Loĝantaro 
## Membrigo de la statuta urbo 
Nuntempe Děčín konsistas el 22 katastraj teritorioj, sur kiuj situas 35 lokaj partoj. Printempe de 2009 estiĝis nova loka parto Chlum el parto Bechlejovic, kiu situis sur katastro Chlum u Děčína.

* Bělá u Děčína – Bělá, Čechy
* Boletice nad Labem – Boletice nad Labem
* Březiny u Děčína – Bechlejovice, Březiny
* Bynov – Bynov, Nová Ves
* Děčín – partoj Děčín, Nové Město
* Děčín-Staré Město – parto Staré Město
* Dolní Žleb – Dolní Žleb
* Folknáře – Folknáře
* Horní Oldřichov – Dolní Oldřichov, Horní Oldřichov
* Hoštice nad Labem – Hoštice nad Labem
* Chlum u Děčína – Chlum, antaŭe parto de Bechlejovice
* Chrochvice – Chrochvice
* Krásný Studenec – Krásný Studenec
* Křešice u Děčína – Křešice
* Lesná u Děčína – Lesná
* Loubí u Děčína – Loubí
* Maxičky – Maxičky
* Nebočady – Nebočady
* Podmokly – Podmokly, Letná, Rozbělesy, Popovice, Václavov
* Prostřední Žleb – Horní Žleb, Jalůvčí, Přípeř, Prostřední Žleb
* Velká Veleň – Velká Veleň
* Vilsnice – Vilsnice, Chmelnice

La lokaj partoj estas numeritaj. Ĝis la jaro 1996 havis numeron XXXIV la parto Děčín XXXIV-Těchlovice (hodiaŭ municipo Těchlovice), ekde la jaro 2009 havas tiun ĉi numeron nove estiĝinta parto Děčín XXXIV-Chlum. Krom Těchlovice antaŭe estis partoj de la urbo ankaŭ nun memstaraj municipoj Kámen kaj Ludvíkovice.

## Vidindaĵoj 
En rokelstaraĵo super kunfluejo de riveroj Elbo kaj Ploučnice elstaras **kastelo**, konstruita en loko de devena burgo de Premislidoj. Kavaliroj el Bünau lasis en 1573 konstrui renesancan sidejon, plua alkonstruo sekvis post fino de la tridekjara milito dum grafo Maxmilián Thun-Hohenstein. Tiutempe estis konstruita ankaŭ la tn. Longa veturo, kruta alirstrato hakita en la roko. La vojo estas 292 m longa, larĝa ĝi estas 10 m kaj en ambaŭ flankoj ĉirkaŭpremas ĝin muroj altaj 7,5 m. En ties fino staras kastela grenejo. En la 2-a duono de la 17-a jarcento **Rozkolora ĝardeno**, konstruita Loreta kaj hospitalo. La kastelo estas posedaĵo de la urbo, alirebla estas **muzeo** kaj Rozkolora ĝardeno.

Vizitinda estas ankaŭ **ŝtonponto** trans rivero Ploučnice (1564–1569) ornamita per statugrupo de sanktaj Vito, Venceslao kaj Jan Nepomucký, sub la kastelo estas trans Ploučnice **ĉena tabulponteto** el 1831, sur pilieroj de la ĉenponto estis en la jaro 1933 konstruita ponto de Tyrš kaj moderna betonponto trans Elbo estis malfermita en 1985. Trans Jílovský-rojo kondukas la tn. **Ŝafina tabulponteto** el 1620, tra kiu ne povis veturi veturiloj.

En Děčín naskiĝis fondinto de la Sokol-movado d-ro Miroslav Tyrš (1832–1884). En la ĉirkaŭaĵo de Děčín estas **Paŝtista muro**, panorama loko kun ŝtona, 13 m alta belvedero. Ni povas veturi supren per lifto en roko, la suba haltejo estas kajo.

## Pluaj fotoj 

Děčín (Tetschen), Czech Republic.jpg|Vido Děčín kaj Elbo el Paŝtista muro
Pastýřská stěna a nábřeží, Děčín.jpg|La maldekstra bordo de Elbo kun Paŝtista muro kaj kajo 
Děčín (1).jpg|Elbo, fervoja ponto kaj kastelo
Děčín (12).jpg|Strato Křížová ulice kun preĝejo de Avanco de sankra Kruco el Rozkolora ĝardeno de kastelo
DC-Synagoge-2.jpg|Sinagogo en Podmokly
DC-Dekanatskirche-2.jpg|Preĝejo de Avanco de sankra Kruco
Decin panorama.jpg|Děčín nokte – Paŝtista muro
Děčín zámecká sýpka 8.jpg|Kastela grenejo

## Referencoj

Kategorio:Municipoj en distrikto Děčín
Kategorio:Urboj en distrikto Děčín
Kategorio:Setlejoj en Bohemia mezmontaro
Kategorio:Setlejoj en Elba Grejsmontaro
Kategorio:Distriktaj urboj en Ĉeĥio
Kategorio:Urboj en Bohemio
Kategorio:Setlejoj sur Elbo
Kategorio:Setlejoj sur Ploučnice
Kategorio:Setlejoj en PPR Bohemia mezmontaro