open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
MinHaketo

En komputoscienco, **MinHaketo** (aŭ la **minimuma-sepdependa-permuta** loko-zorga haketado) estas tekniko por rapide taksi la similecon de du aroj. La teknikon inventis Andrei Broder, kaj oni unue uzis por la AltaVista serĉilo por detekti kaj forigi kopiojn de retpaĝo el la serĉrezulto. Ĝi ankaŭ uziĝas por granda arigado, ekzemple arigi fajloj per simileco de iliaj enhavaj vortoj.

### Per unu haketfunkcio 
Estus longe komputi multe da haketfunkcioj, do alia versio de MinHash evitas tion per uzi unur unu haketfunkcio por elekti multe da valoroj de la aroj, anstataŭ elekti unu valoro po funkcioj. *h* estu haketfunkcio. *S* estu aro kun pli multa ol *k* elemento en la fonto-aro de *h*, *h*(*k*)(*S*) estu la subaro de la *k* anoj de *S* kun la plej malgrandaj valoroj laŭ  *h*. La subaro *h*(*k*)(*S*) estas "priskribilo" de *S*, kaj la similecon de du aroj oni taksas per kompari iliajn priskribilojn.

Speciale, *X* = *h*(*k*)(*h*(*k*)(*A*) &#x222A; *h*(*k*)(*B*)) = *h*(*k*)(*A* &#x222A; *B*) estas aro da *k* elementoj en *A* &#x222A; *B*. Ĉar *h* estas bona haketfunkcio, ĉiu subaro de *k* elementoj eblus elektiĝi egalprobable. Do *X* estas simpla hazarda specimenado de *A* &#x222A; *B*. La subaro *Y* = *X* &#x2229; *h*(*k*)(*A*) &#x2229; *h*(*k*)(*B*) estas la aro de elementoj de *X*, kiuj ankaŭ apartenas al *A* &#x2229; *B*. Tial, |*Y*|/*k* estas senbiasa takso de  *J*(*A*,*B*).

La malsamo inter versio per multaj haketfunkcioj kaj unu haketfunkcio estas  *X* ĉiam havas *k* anoj, sed pluraj haketfunkcioj povas elekti la saman minimumon, do estus malpli da elementoj ol *k*. Tamen, kiam  *k* estas malgranda rilate al *S*, tio ĉi estas ignorebla.

Laŭ norma Ĉernofa neekvacio por specimenado sen remeto, la takso hasvas atenditan eraron O(1 / \sqrt{k}), same al la versio per multaj haketfunkcioj.

### Tempokosto 
Oni povas komputi la takson &#x7C;*Y*&#x7C;/*k* en tempo O(*k*) el la du priskribiloj por ambaŭ versioj. La priskribilon de aro oni povas komputi en tempo lineare rilata al kardinalo de la aro. Do la tekniko malkostas multe da tempo, kiam oni devas taksi similecon inter multaj paroj da aroj, kontraste al plena komparo inter anoj de aroj. Speciale, por aroj de kardinalo *n* la versio per multaj haketfunkcioj kostas tempon O(*n* *k*). La versio per unu funkcio kostas nur tempon O(*n*) por komputi la minimumajn haketvalorojn, alprene n \gg k.

## Vidu ankaŭ 
* SimHaketo
* w-shingling
* Count-min sketch

## Referencoj 
Kategorio:Statistiko
Kategorio:Datumstrukturoj
Kategorio:Haketfunkcioj
Pitias

**Pitias** (en greka: Πυθιάς, Pūthiás), konata ankaŭ kiel Pitias la Maljuna, estis greka biologo kaj embriologo. Ŝi estis adopta filino (aŭ nevino) de Hermias de Atarneo, kaj estis la unua edzino de Aristotelo. Ŝi naskis al li filinon, kiun ili nomigis ankaŭ Pitias, nome Pitias la Juna, kiu edziĝis trifoje.

Pitias ŝajne laboris kun sia edzo, Mnesaĥo, por enciklopedio el la materialo kiun ili arigis dum sia nuptoveturo al Mitileno. Ŝi estas konsiderata kiel kolektinto de gamo de specimenoj de vivantaj estaĵoj. Kate Campbell Hurd-Mead sugestas ke la paro kunlaboratis en la studo de generado.

## Referencoj 
Kategorio:Helenaj sciencistoj
Kategorio:Aristotelo
Zugliget

eta|centre|773x773px|

**Zugliget** estas kvartalo en Budapeŝto en distrikto Hegyvidék ĉe piedo de Monto János. Ĝi estas geografie valo.
eta|maldekstre|

## Historio 
Dum la mezepoko tiu teritorio ankoraŭ ne havis nomon, ĉar arbaro kovris ĉion seninterrompe kun la ceteraj montoj kaj valoj. La arbaro estis riĉa je sovaĝbestoj, eĉ Matiaso la 1-a (Hungario) ĉasadis tie. La baldaŭa germana vorto *Sauwinkel* aludas al porko, multe da aproj vivis en la arbaro. En la 18-a jarcento aperis jam agrikulturaj bienoj, ĉefe vitejoj. Mapo kreita pri Zugliget dum regado de Jozefo la 2-a (Sankta Romia Imperio) prezentas jam 8 domojn. Ekde la 19-a jarcento ankaŭ turistoj ekskursadis tie ĉi. Paŝo post paŝo oni konstruis feriajn domojn, oni malfermis restoraciojn, poste eĉ loĝis ankaŭ konstantaj loĝantoj. Por solvi la trafikon en 1832 omnibuso, en 1868 ĉevaltira tramo ekfunkciis. En 1896 la unua bazlernejo ekfunkciis, en la sama jaro anstataŭ la ĉevaltira tramo jam ordinara tramo funkciis. Oni deklaris la traman finhaltejon la plej impona finhaltejo de la mondo http://www.ilyenisvoltbudapest.hu/ilyen-is-volt/tizenkettedik-kerulet-hegyvidek/item/zugliget-2.
eta|
En 1873 Zugliget jam estis parto de nove fondita urbo Budapeŝto. Tiutempe jam la agrikulturado retiriĝis, en Zugliget oni loĝis jam amase. En la 1910-aj jaroj oni konstruis imnponan preĝejon. Ekde 1977 anstataŭ tramo aŭtobuso trafikas.

En 1989 ĉe preĝejo Zugliget orientgermanoj ariĝis. Ili tie loĝis helpe de Hungara Malta Helpservo. Fine Gyula Horn deklaris, ke la orientgermanoj rajtas forlasi Hungarion al limo de Aŭstrio.

## Vidindaĵoj 
Simbolo de Zugliget estas la trama finhaltejo, en la proksimeco kampadejo funkcias kun aertelfero. En Zugliget estas videbla ekzemple Preĝejo Sankta Familio (Hegyvidék), Arta Universitato Moholy-Nagy, ambasadorejo de Kanado. Zoltán Jékely en 1939 verkis romanon kun titolo Zugliget.

Dosiero:Zugliget, villamos végállomás. Fortepan 86971.jpg|
Dosiero:Catholic Community Villa. ID 8310. - Budapest 12th district. Zugligeti Road 73.JPG|
Dosiero:Zugliget shool.JPG|
Dosiero:58 regi vegallomas 2009.JPG|
Dosiero:Iparmuv foiskolacivertanlegi.jpg|
Dosiero:CivertanZugligetiSzent Család-plébániatemplom.jpg|

## Fontoj 
* http://www.hegyvidekujsag.eu/archivum/archivum-2012/archivum-2012-november-6/hegyvideki-varosreszek 
* http://index.hu/urbanista/2017/01/02/bontjak_a_csodalatos_zugligeti_villamosmegallot/

Kategorio:Kvartaloj de Budapeŝto
Nikomaĥo

**Nikomaĥo** (; fl. ĉ. 325 a.K.) estis la filo de Aristotelo.

## Biografiaj detaloj 
La *Suido* — amasa 10a-jarcenta bizanca enciklopedio de la antikva mediteranea mondo — asertas ke Nikomaĥo estis el Stagira, estis filozofo, disĉiplo de Teofrasto, kaj, laŭ Aristipo, lia amato. Li eble verkis komentarion pri la fiziko de sia patro. Nikomaĥo naskiĝis el sklavino Herpilis, kaj la testamento de lia patro komisiis lian zorgon kiel knabo al kelkaj tutoroj, poste al lia adoptita filo, Nikanoro. Historiistoj pensas ke la *Etiko de Nikomaĥo*, nome kompilaĵo de la notoj de la prelegoj de Aristotelo, estis probable nomita aŭ dediĉita al la filo de Aristotelo. Kelkaj antikvaj fakuloj estus povintaj pliampleksigi la prietikajn verkojn de Aristotelo per la komentarioj kiujn Nikomaĥo verkis pri ili. Antikvaj fontoj indikas ke Nikomaĥo mortiĝis en batalo dum li estis ankoraŭ "junulo".

Ankaŭ la patro de Aristotelo estis nomata Nikomaĥo.

## Referencoj 
Kategorio:Helenaj filozofoj
Kategorio:Aristotelo
Christoph Sonntag

**Christoph SONNTAG** (naskiĝinta la  en Weida, mortinta la  en Altdorf apud Nürnberg) estis germana teologo protestantisma.

## Vivo 
Post frekvento de la lernejo Landesschule Pforta li studis en Jena unue lingvosciencon kaj filozofion kaj bakalaŭriĝis tie en la 10.9.1674 pri filozofio. Poste li okupiĝis - ĉefe sub la instruado de Johannes Musaeus - samloke teologion ĝis sia voko kiel privata instruisto de la filoj de la grafo de Bieberstein en Oppurg. Samloke li ekdeĵoris post du jarojn kiel paroĥestro kaj restis sampostene dum deko da jaroj. Poste li iĝis superintendanto en Schleusingen. Post kvin jaro la urbo Nürnberg proponis igi lin profesoro pri teologio kaj superintendanto de la spirituala ministerio en Altdorf (1690).

Sonntag sekvis la vokon kaj doktoriĝis pri teologio en oktobro 1690 en Jena kaj la saman jaron alvenis ankoraŭ en Altdorf. Tie li ne nur plenumis siajn teologion deĵoron sed iĝis pluse profesoro pri la helena lingvo en 1699. Laŭdire li regis la grekan lingvon kvazaŭ same bone kiel la gepatran germanan. Ĝis progresinta aĝo li ade faris prelegojn kaj verkis kaj disputis kaj ekzamenis. Vokoj veni aliloken ekz. en 1693 al Lüneburg, en 1696 al Vajmaro, li ne sekvis. Li estis kvar fojojn rektoro universitata kaj ok fojojn dekano de la teologia fakultato. Danke al li la Akademio de Altdorf ricevis en 1697 privilegion imperiestran permesantan doktorigojn de teologoj.

## Karaktero 
Laŭ konvinko Sonntag estis ortodoksa sed milda luterano. Li ja kondamnis kiel aliaj teologoj de Wittenberg kaj Lepsiko la aperintan pietisman modon sed neniam jesus persekuton de la instruistoj. Oni bone sentis la instruadon de Musaeus ĉe li, por kiu la lutera pieco superis ĉion ajn doktrinan.

Lia unua biografo estis Zeltner (en *Vitae theologorum Altorphinum* de 1722 (4°) p. 448 sekvv. Sonntag mem verkis 119 disputoj en la latina respektive la germana lingvo kaj 12 en la greka.

## Fonto 
Artikolo "Sonntag, Christoph" de Paul Tschackert en: *Allgemeine Deutsche Biographie, herausgegeben von der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften*, Band 34 (1892), p. 642, kio legeblas tie ĉi interrete.

Kategorio:Akademianoj
Kategorio:Germanaj teologoj
Kategorio:Superintendantoj
Kategorio:Pastoroj
Herpilis

**Herpilis de Stagira** (en greka: Ἑρπυλλίς) estis la amantino de Aristotelo post lia edzino, Pitias, mortiĝis (Herpilis estis estinta sklavino de Pitias).

Kune Aristotelo kaj Herpilis havis unu filon, nome Nikomaĥo laŭ la patro de Aristotelo. Nikomaĥo estis tre juna kiam Aristotelo verkis sian testamenton, ĉar Nikanoro, nevo de Aristotelo el lia fratino Arimneste, estis nomumita lia zorganto ĝis Nikomaĥo iĝos maturaĝa.

## Referencoj
* Diogenes Laertius, Life of Aristotle. Tradukita de C.D. Yonge.
* Eduard Zeller, Aristotle and the Earlier Peripatetics (1897).

Kategorio:Aristotelo
Kategorio:Sklavoj
Kategorio:Antikvaj grekoj
Yvonne Rimanóczy

**Yvonne Rimanóczy** [ivon rimanOci], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rimanóczy Yvonne** estis hungara aktoro, voĉoaktoro. Ŝia patro estis Gyula Rimanóczy (1903), ŝiaj fratoj estis Gyula Rimanóczy (1932) kaj Jenő Rimanóczy.
Yvonne Rimanóczy http://www.imdb.com/name/nm1451105/ naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Yvonne Rimanóczy frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris diplomon en Industriarta Altlernejo en 1952. Ŝi komencis sian kostumistan karieron en la Nacia Teatro (Budapeŝto) apud Teréz Nagyajtay. Inter 1955 kaj 1985 ŝi apartenis al *Teatro Déryné*, poste ŝi pensiuliĝis. En tiu longa periodo ŝi laŭfoje kreis kostumojn ankaŭ al aliaj teatroj. Resume ŝi kreis 500 kostumarojn por teatraĵoj. Ŝi ricevis premion en 1964. Ŝi havis edzon, ŝi naskis filinon.

## Elektitaj teatraj kostumoplanoj 
* Molière: Georgo Dandin (1955, 1968)
* Friedrich Schiller: *Kabale und Liebe* (1955, 1960)
* William Shakespeare:
** Romeo kaj Julieta (1957)
** La dresado de la megero (1959)
** *Epifanio: aŭ kiel vi volas* (1962)
** Hamleto (1964)
** Otelo (1966)
** Somermeznokta sonĝo (1971)
* József Katona: *Bánk bán* (1960)
* Imre Madách: La tragedio de l' homo (1970)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun pluraj fotoj

Kategorio:Hungaraj kostumistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Fervoja transporto en Kazaĥio

La **Fervoja transporto en Kazaĥio** konsistas el fervoja reto de pli ol , ekspluatata de Kazaĥiaj fervojoj (KTZ). Heredaĵo de USSR, ĝi suferis el manko de investoj post sendependeco. Sed tiuj ĉi forte kreskis, kaj ĝi nun estas moderniĝanta.

## Historio 
[dekstra|eta|Trajno transportanta [lanĉo-veturilon *Sojuz* al Bajkonur]]
La fervoja reto kaj la naciaj infrastrukturoj devenas de USSR, kaj estis desegnita en la epoko kiam Kazaĥio estis unu el la Respublikoj de Sovetunio. Tial, la logiko de priservo kaj la strukturo de la reto estis elpensitaj laŭ la skalo de USSR, kaj ne nur laŭ tiu de Kazaĥio. La sovetia heredaĵo ankaŭ montriĝas en la rusa ŝpuro ().

Post kiam Kazaĥio fariĝis sendependa, la uzado de la fervoja reto malkreskis, kaj riparado fariĝis minimuma. Hodiaŭ konscia pri la bezono renovigi kaj modernigi la fervojan sistemon, grava komponanto de la transport-sektoro reprezentanta gravan parton de ĝia MEP, Kazaĥio komprenas ĝian lokon en la trafika spaco inter Eŭropo kaj Azio, kaj enkondukis tiun vastan projekton kiel gravan strategian fokuson de hejma politiko.

En ĉi tiu kunteksto la franca entrepreno Alstom, pere de rusa filio, subskribis gravajn kontraktojn. La , KTZ, Alstom kaj Transmashholding inaŭguris uzinon de elektraj lokomotivoj de Astano kune kun la prezidanto. Tiu estas bazita sur ĉifrita mendo de  miliardoj da eŭroj establita en 2010, celanta provizi al KTZ 200 lokomotivojn por frajto (KZ8A) kaj 95 lokomotivojn por pasaĝeroj (KZ4AT). Komence de 2013, Alstom akiris, kiel parton de komuna entrepreno, kontrakton por la provizo de  trakforkaj motoroj en daŭro de dek jaroj, sumiĝantan al 90 milionoj da eŭroj.

## Fervoja reto 
600px|eta|centra|Mapo de fervoja transporto en Kazaĥio

La fervoja reto de Kazaĥio kovras totalan longon de preskaŭ  (2012) el kiu nur triono havas duoblan trakon.
Ĝi estas heredita de Sovetunio kaj uzas rusan ŝpuron, kio estas konvena por la landoj de eks-Sovetunio sed kaŭzas problemon kun Ĉinio, kiu uzas norman ŝpuron devigante ŝanĝon de interspacigo en Dostik kaj Korgas.
En 1993,  estis elektrigitaj (25 kV 50 Hz AK).
La reto estas ankaŭ konektita al apudaj landoj.
La sekcioj en Kazaĥio de retoj "Transaral", "Transkaspia" kaj "Turksib" (Turkestano-Siberio) estas integritaj en la nacia administrado.
La reto daŭre pligrandiĝas,.

## Veturanta materialo 
La Kazaĥiaj fervojoj KTZ mastrumas grandan floton, konsistantan el  lokomotivoj,  fervojaj veturiloj, pli ol  varvagonoj. KTZ ankaŭ disponas pri kvardek du lokomotivaj deponejoj kaj du ripar-centroj de remorkita materialo.

## Bildgalerio 

Pavlodar city, Kazakhstan. Irtysh riverside in winter time. Railroad bridge.jpg|Ponto super Irtiŝo en Pavlodar
E7849-Shu-junction.jpg|Vojkruciĝejo de Ŝu
Turk-Sib railway.jpg|Fervojo Turkestano-Siberio en la norda stepo de Kazaĥio
Trains Rossija and Sibirjak in Balezino.jpg|Trajnoj Moskvo-Vladivostok kaj Novosibirsko-Moskvo en Balezino.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* UIC-Landokodoj (27 por Kazaĥio)

## Eksteraj ligiloj 
*  (, , )

## Tradukfonto 

Kategorio:Transporto en Kazaĥio
Kazaĥio
Kazaĥio
Ödön Rubold

**Ödön Rubold,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rubold Ödön** estas hungara aktoro, voĉoaktoro. Lia edzino estis Anna Götz.

Ödön Rubold http://www.imdb.com/name/nm0748414/ naskiĝis la  en Szekszárd.

## Biografio 
Ödön Rubold studis kelkajn jarojn en la Teknikuniversitato, poste li akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1982. Lia ĉefinstruisto estis Endre Marton. Post siaj studoj li aliĝis al trupo de Nacia Teatro (Budapeŝto). Inter 1999 kaj 2009 li apartenis al Teatro de Kecskemét, poste al Teatro Jókai (Békéscsaba). En tiu longa periodo kelkfoje li havis rolojn kiel senstatusa aktoro. Ekde 2011 li ankaŭ reĝisoradas. Li instruas ankaŭ en studio de la Nacia Teatro.
Li ricevis 9 premiojn inter 1984-2015. Li havas 2 gefilojn.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** La ventego - reĝido Ferdinand
** Reĝo Lear - grafo de Kent; Edmund
** Romeo kaj Julieta - Tybalt
** La Venecia Komercisto - Antonio
** Otelo - Jago
** La dresado de la megero - Philip
* Imre Madách: La tragedio de l' homo - arkianĝeloj Rafaelo kaj Gabrielo; Catullus; tria kortegano; markizo; Arthur; Luther; Platono
* Molière:
** Tartufo - Damis
** Georgo Dandin - Clitandre

## Elektitaj kinaj filmaj roloj 
* ‘‘Mephisto’‘ (1981)
* ‘‘Az álommenedzser’‘ (1994)
* ‘‘Majdnem szűz’‘ (2008)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* ‘‘Faustus doktor boldogságos pokoljárása’‘ (1982)
* ‘‘Kisváros’‘ (serio, 1994-2001)
* ‘‘A jó pásztor - Toursi Szent Márton élete'' (2016)

## Dubladaj roloj 
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Warren Beatty, Horst Buchholz, Richard Dreyfuss kaj aliaj http://iszdb.hu/?szemely=8961

## Fontoj 
* hungarlingva biografieto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva membiografio kun foto 
* http://port.hu/adatlap/szemely/rubold-odon/person-15653

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Zoltán Rátóti

**Zoltán Rátóti,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rátóti Zoltán** estas hungara aktoro, voĉoaktoro, teatrestro, reĝisoro, anoncisto.

Zoltán Rátóti http://www.imdb.com/name/nm0753588/ naskiĝis la  en Cegléd.

## Biografio 
Zoltán Rátóti akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1983, lia ĉefinstruisto estis István Horvai. Post siaj studoj li aliĝis al teatra kompanio de Teatro József Attila, poste en la teatra jaro 1990 al Teatro Csiky Gergely (Kaposvár). En la 1990-aj jaroj li estis membro en pli malgranda teatro aŭ li estis senstatusa aktoro. Inter 2000 kaj 2002 li apartenis al Teatro Szigligeti (Szolnok), poste al Nacia Teatro (Budapeŝto). Ekde 2000 li ankaŭ reĝisoradas. En 2006 kaj 2010 li estis elektita vilaĝestro de Magyarföld. Inter 2010-2016 li estis teatrestro de Teatro Csiky Gergely (Kaposvár), poste li denove estas aktoro en la Nacia Teatro. Ekde 2012 li estas ankaŭ anoncisto de la Hungara Televizio. Komence li havis bonvivantajn rolojn, baldaŭ ĉiuspecajn rolojn. Li ricevis 3 premiojn inter 1993-2015, poste premion Kossuth en 2022.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** La Venecia Komercisto - Bassanio; Shylock
** *Trojlo kaj Kresida* - Hector
** Rikardo la 3-a - Richmond; Sir William Catesby
* Imre Madách: La tragedio de l' homo - Ádám (unu el la ĉefroloj)
* Friedrich Schiller: Maria Stuart - Okelly
* Henrik Ibsen: Peer Gynt - titolrolo
* Molière: Tartufo - Cléante

## Elektitaj kinaj filmaj roloj 
* ‘‘Szeleburdi vakáció’‘ (1987)
* ‘‘Európa expressz’‘ (1998)
* ‘‘Szobafogság’‘ (2008)
* ‘‘Kincsem’‘ (2017)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* ‘‘Fehér rozsda’‘ (1982)
* ‘‘A múzsa csókja’‘ (1998)
* ‘‘A kísértés’‘ (2007)
* ‘‘Végzős kezdők’‘ (2013)

## Elektitaj reĝisoraĵoj 
* Oscar Wilde: *Bunbury* (2000)
* Ferenc Molnár: *Az ibolya* (2014)

## Dubladaj roloj 
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Charlie Sheen, Alec Baldwin, Jim Carrey, Tim Robbins, Keanu Reeves, Terence Hill, Jean-Claude Van Damme, Christopher Reeve, Joaquin Phoenix, Harrison Ford, Tom Cruise, Alain Delon, kaj aliaj http://iszdb.hu/?szemely=8396

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun datenoj

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj anoncistoj
Kategorio:Hungaraj bonvivantoj
Göncz Árpád városközpont (metrostacio)

La **Göncz Árpád városközpont** estas grava metrostacio en Budapeŝto. La nomo venis de la ponto mem. Subirejo aliĝas al la metrostacio.
eta|maldekstre|Skizo pri la rela sistemo ĉe Árpád híd
eta|maldekstre|Ambaŭ peronoj de la metrostacio

## Historio 
Jam en 1970 oni komencis konstrui la 3-an metrolinion, sed tiu etapo estis inaŭgurita nur en 1984. Tiam tiu stacio estis la provizora finhaltejo, tial oni konstruis post la stacio eksterajn relojn, kie la vagonoj povas turniĝi aŭ ripozi longe. La plia etapo estis preta en 1990, tial la finhaltejo estis translokigita. Jam pli frue en 1981 oni komencis larĝigi la vojojn al la ponto, poste oni konstruis subirejon al la metrostacio. Tie la metroo estas jam subkrusta, la metrolinio ĝuste distranĉas la subirejon. Por restarigi la kontaktojn inter ambaŭ subirejopartoj, oni konstruis 2 trairajn perpiedajn koridorojn sub la metrolinio. Ĉe finoj de la koridoro estas ŝtuparoj, sed po unu rulŝtuparoj helpas la iradon nur al la supra direkto. Post la ekfunkcio neniam okazis renovigaj laboroj, tial en 2017 la linion minacas jam katastrofo. En 2011 en la menciita ekstera relo fajro okazis en ripozanta vagono. La vagono estis malplena, sed la vagono neniiĝis http://index.hu/bulvar/2011/04/19/kiuritettek_az_arpad_hidi_metroallomast/. Ŝajnas, ekde 2017 komenciĝos renovigaj laboroj. Ĉiuj vagonoj estis faritaj en Sovetunio. Rusio komencis renovigi la vagonojn ekde 2017.

## Kontaktoj 
El la stacio estas atingeblaj Teatro József Attila, tutlanda polico (konstruita en 1997), stacidomo por interurbaj aŭtobusoj (konstruita en 1998), administrejo por emeritoj. Tra la subirejo estas atingeblaj tramo kaj aŭtobusoj.

## Vidu ankaŭ 
* Metroo de Budapeŝto
* Metrostacioj de Budapeŝto

## Galerio 

Árpádhíd Légifotó.jpg|Aerfoto pri la nomdonanta Árpád-ponto
Budapest, metró 3, Árpád híd, 16.jpg|Enirejo de unu el la koridoroj
M3 Metro arriving at Árpád híd station.ogv|Sovetia vagonaro

## Fontoj 
* http://www.metros.hu/vonal/jellemzok_m3.html 
* http://www.metros.hu/mutargy/allomas.html 
* http://fovarosi.blog.hu/2017/03/19/arpad_hid_metroallomas_megepult_es_meg_nem_epult_tervek

Kategorio:Metrostacioj de Budapeŝto
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1984
Kategorio:1984 en Hungario
Tarita Teriipaia

**Tarita Teriipaia** (29-an de decembro 1941) estas Franc-Polinezia aktorino kaj la tria edzino de Marlon Brando.

## Vivo kaj kariero
Tarita ekkonis Brandon dum la filmado de Ribelo sur la Bounty el 1962. Por la rolo de princino Maimiti ŝi ricevis la premion Ora globo. Je la 10-a de aŭgusto 1962 ŝi fariĝis la tria edzino de li. Kun Brando ŝi havis du infanojn: filo, Simon Teihotu, kaj filino, Cheyenne Brando. Je la 14-a de julio 1972 ili divorcis. Post la morto de Movita Castaneda kaj Anna Kashfi en 2015 ŝi estas la nura eks-edzino kiu ankoraŭ vivas.

## Filmografio 
* Ribelo sur la Bounty (1962)
* ''That's Dancing!*, dokumenta filmo de Jack Haley Jr : ŝi mem (1985)
* *Brando'',  dokumenta filmo de Mimi Freedman kaj Leslie Greif : ŝi mem (2007

## Vidu ankaŭ 
* Tetiaroa

## Eksteraj ligiloj 
* Tarita Teriipaia en IMDb
* Tarita Teriipaia en pola filmweb

Kategorio:Francaj aktoroj
Kategorio:Homoj de la Franca Polinezio
Ottó Ruttkai

**Ottó Ruttkai,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ruttkai Ottó** estis hungara aktoro, voĉoaktoro, teatrestro. Lia origina familia nomo estis *Russ*, liaj gefratoj estis Éva Ruttkai kaj Iván Ruttkai, lia edzino estis Hanna Lóránd.
eta|Memortabulo ankaŭ pri Ottó Ruttkai
Ottó Ruttkai http://www.imdb.com/name/nm0752181/ naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Ottó Ruttkai jam kiel infano kaj membro de infanteatro de Artúr Lakner ricevis rolojn en pluraj teatroj, poste ankaŭ en filmoj antaŭ la 2-a mondmilito. La vera aktora kariero komenciĝis en 1947 en Teatro Madách. En la teatra jaro 1950 li apartenis al trupo de Nacia Teatro (Budapeŝto), poste al pli malgranda teatro, inter 1953–1955 al Teatro de Hungara Armeo. Li estis teatrestro de
* Teatro Gárdonyi Géza (1955–1956)
* Teatro Csiky Gergely (Kaposvár) (1957–1960)
* Nacia Teatro (Miskolc) (1960–1964)
* Teatro Madách (1964–1972), poste ĝismorte li estis aktoro en Teatro Thália (Budapeŝto).
Li ricevis premion en 1958. Li edziĝis en 1949, en la 1950-aj jaroj 2 filoj naskiĝis.
  
## Elektitaj teatraj roloj 
* Corneille: *Cid* - reĝo
* Jenő Heltai: *A néma levente* - S-ro Agárdi

## Elektitaj filmaj roloj 
* *Tűz* (1948)
* Budapeŝta printempo (filmo) (1955)
* *Butaságom története* (1965) (reĝisoro)
* La kaporalo kaj la aliaj (1965) - soldato
* *Bezzeg a Töhötöm* (televizia filmo, 1977)
* *Petőfi* (televizia serieto, 1981)

## Dubladaj roloj 
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Antoine Balpetré kaj aliaj http://iszdb.hu/?szemely=9007

## Memorigiloj 
* komuna memortabulo en Budapeŝto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* http://www.hangosfilm.hu/filmenciklopedia/ruttkay-otto

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj infanaj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Pedalkranko (biciklo)

eta|250x250ra|La dekstra pedalkranko kiel parto de vetkura biciklo kun du ĉeno-ringoj.
**Pedalkranko** estas la interligilo inter la malsupra krampo de la biciklo kaj la pedalo. La krankoj kaj du aŭ tri al ili kuplitaj ĉenoringoj, formas kune la "krankaron".  La krankaro kaj la malsupro krampo (inkluzive de la pedaloj kaj la biciklo ĉeno), formas la propulsosistemon de la biciklo.

Kategorio:Biciklopartoj
Ĥalkido

eta|La urbodomo de Ĥalkido.
**Ĥalkido** (en Antikva greka kaj en Katarevuso: Χαλκίς, Ĥalkís) aŭ **Ĥalkida** (en Moderna greka: Χαλκίδα, [xalˈciða]) estas la ĉefa urbo de la insulo Eŭbeo en Grekio, situa ĉe la Eŭripa Markolo je ties plej mallarĝa punkto. La nomo estas konservata el la antikveco kaj estas derivita el la greka χαλκός (kupro, bronzo), kvankam ne estas spuro de minoj en la areo. Fine de la Mezepoko, ĝi estis konata kiel Negroponto, nomo kiu estis aplikita ankaŭ al la tuta insulo Eŭbeo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Photos from Chalcis, Evoia
* Herodotus Project: B+W photo essay of ancient Chalcis

Kategorio:Eŭbeo
Kategorio:Geografio de Grekio
Kategorio:Delia Ligo
Johann Jacob Baeyer

**Joseph Jacob BAEYER** (naskiĝinta la  en Müggelsheim apud Köpenick, mortinta la  en Berlino) estis germana geodeziisto.

## Vivo 
Baeyer partoprenis libervole la kampanjojn de 1813, 1814 kaj 1815 kaj okupigitis en Koblenz, poste en Erfurto, per topografiaj laboroj. Li karieris en 1821 kiel generalstabano. Inter 1831–36 li estis komisaro generalstaba ĉe la mezuroj de Friedrich Wilhelm Bessel en Orienta Prusio por unuigi la prusajn kaj la rusajn triangulado-laborojn.

En 1843 li nomumitis ĉefo de la trigonometria sekcio de generalstabo. En 1852 li iĝis generalmajoro. En 1858 li komisiitis fari - ĉar ĝi estis la parto de Prusio en plurnacia taskaro - la eŭropan longitudon de sub la 52-a paralela cirklo. En 1861 li publikigis la verkon »Entwurf zu einer mitteleuropäischen Gradmessung«, kiu igis ĉiujn mezeŭropajn ŝtatojn en 1862 ekkunlabori; Britio ne partoprenis. Por la realigo malfermitis en 1865 en Berlino centra ofico sub la estrado de Baeyer, kiu iĝis en 1869 *Geodezia instituto* (Geodätisches Institut).

## Aliaj verkoj (elekto) 
Inter la aliaj verkoj de Baeyer menciindas:
* »Die Gradmessung in Ostpreußen« kun Bessel, Berlin 1838
* »Nivellement zwischen Swinemünde und Berlin« Berlin 1840
* »Die Küstenvermessung und ihre Verbindung mit der Berliner Grundlinie« Berlin 1849
* »Die Verdindungen der preußischen und russischen Dreiecksketten bei Thorn und Tarnowitz«, Berlin 1857
* »Über Strahlenbrechung in der Atmosphäre«, Peterburgo 1860
* »Über die Größe und Figur der Erde«, Peterburgo 1861
* »Das Messen auf der sphäroidischen Erdoberfläche«, Peterburgo 1862
* »Wissenschaftliche Begründung der Rechnungsmethode des Zentralbureaus der europäischen Gradmessung«, Peterburgo 1869–71, 3 kajeroj
* »Vergleichung einiger Hauptdreiecksketten der königlichen Landestriangulation mit der Besselschen Methode«, Peterburgo 1879
* »Über die Nivellementsarbeiten im preußischen Staat und die Darstellung ihrer Resultate in richtigen Meereshöhen«, Peterburgo 1881

## Fonto 
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 2. Leipzig 1905, p. 260-261, kio legeblas tie ĉi interrete.

Kategorio:Germanaj geodeziistoj
Kategorio:Germanaj geografoj
Kategorio:Prusaj militistoj
Kategorio:Generalleŭtenantoj
Moderna greka

La **moderna greka** estas konsiderata la lasta etapo en la evoluo de la greka lingvo, kaj ĝi korespondas al la variaĵo de tiu lingvo parolata ekde la Moderna Epoko ĝis la nuntempo. Oni uzas simbole kiel naskodato la jaron de la Sieĝo de Konstantinopolo (1453), kvankam tiu dato ne kongruas kun klara lingva limo kaj multaj de la modernaj fonetikaj trajtoj de la lingvo jam estis aperintaj antaŭ jarcentoj. Dum granda parto de tiu tempo, ekzistis situacio de diglosio, kun diversaj dialektoj parolataj je regionaj niveloj kune kun arkaikaj skribitaj formoj. Dum la 19a kaj 20a jarcentoj estis grava polemiko lingva ĉirkaŭ la variaĵo populara aŭ demotiko (*dimotikí*) kaj tiu klera arkaikema (*kazarévusa*). La moderna aktuala greka estas bazata sur la demotika variaĵo kaj ĝi estas la oficiala lingvo de Grekio kaj Kipro.

## Bibliografio 
* Magadán Olives, M.T. (2003). «Ni idiotas ni energúmenos, pero sí hipócritas. Falsos primos y contrapréstamos en griego moderno.». Quaderns: Revista de traducció (9). pp. 75-91 ISSN 0212-0550. http://www.raco.cat/index.php/QuadernsTraduccio/article/viewFile/25347/25181 Alirita la 14an de Aprilo 2017.
* Politis, L. (1994). Historia de la Literatura griega moderna. Madrid.

Kategorio:Greka lingvo
Kategorio:Kulturo de Grekio
Rom-Ĝermana Muzeo

eta|dekstre|Sekcio de la mozaiko de Dionizo (220 al 230) en la *Römisch-Germanisches Museum* de Kolonjo.
La **Rom-Ĝermana Muzeo** (**RGM**, en Germana: ***Römisch-Germanisches Museum***) estas arkeologia muzeo en Kolonjo, Germanio. Ĝi havas grandan kolekton de romiaj artefaktoj el la romia setlejo de *Colonia Claudia Ara Agrippinensium*, sur kiu moderna Kolonjo estas konstruita. La muzeo protektas la originalan lokon de romia urba vilao, el kiu restas grandaj restaĵoj el mozaiko pri Dionizo en sia origina loko en la bazejo, kaj la rilata romia vojo ĝuste ekstere. Tiukadre la muzeo estas arkeologia loko.

La muzeo havas ankaŭ la taskon konservi la romian kulturan heredaĵon de Kolonjo, kaj tiele estas hejmo de etenda kolekto de romia vitro el funebroj kaj ankaŭ plenumas arkeologian superrigardon super la konstruado de la Kolonja metroo.

Plej el la muzea kolekto estis gastigita ĉe la Muzeo Wallraf-Richartz en Kolonjo ĝis 1946. En la antaŭaĵo de la muzeo la iama norda urbopordego de Kolonjo kun la skribaĵo CCAA (por *Colonia Claudia Ara Agrippinensium*) estas ekspoziciata en la konstruaĵo.

## Bibliografio 
* Gerta Wolff: *The Roman-Germanic Cologne. A Guide to the Roman-Germanic Museum and City of Cologne*. J. P. Bachem: Cologne, 2002, ISBN 3-7616-1371-7

## Eksteraj ligiloj 
* Römisch-Germanisches Museum
* www.colonia3d.de, computer aided animations and renderings of CCAA de *Köln Internacia Lernejo de Desegno* germane, angle

## Fontoj 
Kategorio:Kolonjo
Kategorio:Arkeologiaj muzeoj en Germanio
Kategorio:Muzeoj pri Romio
Ŝarĝbiciklo

**Ŝarĝbicikloj** estas bicikloj desegnitaj kaj konstruitaj specife por transporti ŝarĝojn kaj kiuj funkcias per homenergia transporto (HPV). Ekzemploj estas tielnomataj **kargobicikloj,** kargo-tricikloj kaj **kestobicikloj.**

Veturilaj dezajnoj inkluzivas kargan areon konsistanta de malferma aŭ ĉirkaŭfermita kesto, plata platformo aŭ drata korbo, kutime konstruita super unu aŭ ambaŭ radoj, malalte malantaŭ la fronta rado aŭ inter paralelaj radoj ĉe aŭ je la fronta aŭ malantaŭaĵo de la veturilo. La kadro kaj rapidumŝangilo devas esti konstruitaj por pritrakti ŝarĝojn pli grandajn ol tiuj sur ordinara biciklo.
Dosiero:Anywhere.berlin electric cargobike Isortoq.jpg|Elektra 'kargobiciklo'
Dosiero:Urban Arrow electric bakfiets.jpg|Moderna elektra 'kargobiciklo
Dosiero:Bakfietsmoeder.jpeg|Den Haag (Nederlando) : patrino kun du infanoj en 'bakfiets' (kestobiciklo)

Kategorio:Bicikloj
Rulseĝa biciklo

dekstra|eta|200x200ra|Rulseĝa biciklo
**Rulseĝa biciklo** estas kombinaĵo de biciklo kaj rulseĝo. Ĝenerale, la rulseĝo-uzanto sidas antaŭe. Alia persono biciklas kaj stiras.

Kvankam ankaŭ manobiciklo (angle : '''tracker' *) estas ankaŭ nomata *rulseĝa biciklo'', ĝi efektive ne estas tia, sed tamen solvo por la rulseĝa uzanto kiu permesas al ties uzanto meme bicikli per siaj manoj.

Kategorio:Bicikloj
Luís Fróis

eta|*Nihonshi*
**Luís FRÓIS** (naskiĝinta en 1532 en Lisbono, mortinta la ) estis portugala teologo, misiisto kaj jezuito.

Fróis iĝis membro de la Kompanio de Jesuo kiel 16-jarulo. La samordenanojn li sekvis en Hindujon, por misiadi tie. En la 1563-a jaro li atingis Japanion. En 1565 li renkontiĝis la tiamam ŝogunon Aŝikaga Joŝiteru kaj en 1569 la veran reganton, la militistarestro Oda Nobunaga .

## Fróis kaj Oda Nobunaga 
Oda uzis la kristanajn misiistojn por starigi alternativan potencon al la opoziciaj budhismaj sektoj estantaj malamikaj kontraŭ Oda kaj havantaj ofte fortajn privatajn armeojn (sōhei). Tial Oda permesis al la jezuitoj, post interparolo kun Fróis, ke ili aktive misiadu en Kioto kaj en la ĉirkaŭaĵoj. Antaŭe la jezuitoj estis ricevinta tian gracon nur en teritorioj de Kjuŝuo kies daimioj aŭ mem kristaniĝis aŭ esperis ekonomiajn avantaĝojn pro komercado kun Portugalio.

La unue amika rilato inter Fróis kaj Oda en la kuro de la tempo senteble plimalboniĝis: Oda ne nur ne volis konvertiĝi sed eĉ ordonis ke oni starigu certan templon en kiu li mem postmorte veneratu kiel dio.

## Literaturo 
* Ernst Arthur Voretzsch (eld.): *Luís Fróis. Die Geschichte Japans (1549-1578)*. Verlag der Asia Major, Leipzig 1926

## Vidu ankaŭ 
* Francisco Xavier

## Fonto 
Kategorio:Jezuitoj
Kategorio:Katolikaj misiistoj
Kategorio:Japanologoj
Kategorio:Portugalaj teologoj
Kategorio:Portugalaj verkistoj
Kategorio:Kristanismo en Japanio
Klaŭdio Eliano

**Klaŭdio Eliano** (en greka: Κλαύδιος Αἰλιανός; ĉ. 175 – ĉ. 235 p.K.), komune Eliano), naskiĝinta ĉe Praeneste, estis romia aŭtoro kaj instruisto de retoriko kiu floris dum la imperitempo de Septimo Severo kaj probable survivis Elagabalon, kiu mortiĝis en 222. Li parolis greke tiom perfekte ke li estis nomita "miel-langa" (*meliglossos*); roman-naskita, li preferis grekajn aŭtorojn, kaj verkis en iom arkaika greka mem.

Liaj du ĉefaj verkoj estas tre valoraj pro la nombraj citaĵoj el la verkoj de pli fruaj aŭtoroj, kiuj estus alimaniere perditaj, kaj pro la surpriza popola sciaro, kiu havigas neatenditan rigardon al la grek-romia mondo.

## Referencoj 
Kategorio:Helenaj verkistoj
Kategorio:Romiaj verkistoj
Kategorio:Romiaj retorikistoj
Johannes Musaeus

**Johannes MUSAEUS** (naskiĝinta la  en Langewiesen, mortinta la  en Jena) estis germana teologo kaj filozofo.

## Vivo 
Post privata instruado fare de la patro (predikisto laŭ profesio) li frekventis la gimnazion en Arnstadt. En 1633 li ekstudentis en Erfurto. Tie li studis filozofion kaj humanismaj sciencoj, en 1634 li disputis pri *De cultu divino Enosi*. Disde Erfurto li iris al Jena kie li doktoriĝis pri filozofio en la 4.8.1635. Poste li ekokupiĝis pri teologiaj studoj. En januaro 1643 li iĝis profesoro pri historio kaj poezio ĉe la altlernejo sed paralele kontinuigis la teologiajn esplorojn. En 1646 li ŝanĝis je la teologia fakultato. En la 5.5.1646 Musaeus doktoriĝis pri teologio kaj laboris ĝismorte honorite de ĉiuj.

## Graveco 
Musaeus nombriĝis inter la plej influaj teologoj siatempe. Lia graveco estis ke li mildigis troigitan doktrinokredon per reveno al vera pieco. Do li, kontraŭe al multaj aliaj, ĉiam konservis bonkorecon al kiu ne mankis filozofiaj bazoj. Sinkretismaĵojn li ne tiom akre kondamnis kiom aliaj teologoj. Tio ebligis lin kontraŭi verajn malamikojn originantaj el la flankoj de diismo kaj spinozismo. Musaeus ege atakis la de Calov enkondukitan regularon *Consensus repetitus fidei vere Lutheranae* pri kvazaŭ netuŝebla enhavodifino de luterana ortodoksismo. Laŭ Musaeus estis simple ne fareble ke ortodoksaj, nuraj teologoj en ĉio ajn necesa por kredo-difino estus unuanimaj. Ili ne nur prelegu kaj ripetu aliloke aŭditaĵojn sed plidisvolvigi per propra pensado la teologion. La *Consensus* ne estis akceptita. Sed Johann Reinhard verkis polemikaĵon titolitan *Theologorum Jenensium errores* en kiu li konstatis ne malpli ol 93 heretikaj eldiroj de teologoj el Jena - kaj inter ili ĉefe de Musaeus. Poste ankoraŭ Calov en du volumoj plendis imputendan skismon teologian de la viroj el Jena. Sekve la dukoj de Saksio instalis kontrolkomision por la instruadoj faritaj en Jena. Ĉiuj profesoroj devis tiam ĵuri en 1679 eviti ĉiujn aferojn suspektajn esti kalvinismaĵoj.

Sonntag ja defendis impone la kristanan veron ĉagreniĝinte pri la atakoj kontraŭ si. Li parolis i.a. kontraŭ Herbert von Cherbury, Spinoza, Matthias Knutzen, la katoliko Veit Erbermann (1597-1675), Jakob Masenius (1606-1681). Li disputis i.a. kun Curcelläus pri la savo de la paganoj, kun Vedelius pri la uzo de filozofio en teologiaj aferoj. Evidentiĝis ĉe Musaeus plaĉe ke ortodoksismo kaj kristaneco laŭ karaktero ne ĉiam kongruis - kaj ke la laste menciita afero (karaktera bono) estus pli grava ol la unua (ortodoksimokredemo troigita).

## Fonto 
Art. "Musäus, Johann" fare de Georg Christian Bernhard Pünjer. Ĉe: *Allgemeine Deutsche Biographie*, volumo23 (1886), p. 84–85 (tie ĉi interrete)

Kategorio:Germanaj teologoj
Kategorio:Homoj rilataj al Erfurto
Kategorio:Homoj rilataj al Jena
Kategorio:Homoj rilataj al Arnstadt
Kategorio:Akademianoj
Kategorio:Germanaj filozofoj
Balti jaam

**Balti jaam** () estas la ĉefa fervoja stacio en Talino, Estonio. Ĉiuj suburbaj, longdistancaj kaj internaciaj trajnoj eliras el la stacio.

La stacio havas sep kajojn, el kiuj du situas aparte de la ceteraj kaj estas uzataj ĉu por internaciaj itineroj Talino–Moskvo kaj Talino–Sankt-Peterburgo efektivigataj de "GoRail", ĉu por longdistancaj itineroj de "Elron" al Pärnu aŭ Viljandi. Kajoj pli proksimaj al la stacidomo estas plejparte uzataj por suburbaj trajnoj aŭ por longdistancaj itineroj al Tartu aŭ Narva.

Balti jaam staras proksime al merkato nomita  ("stacia merkato").

## Historio 
Balti jaam situas nordokcidente de la historia centro (Malnova urbo) de Talino. La unua stacidomo en Talino estis konstruita fine de la 1860-aj jaroj kiel parto de  longa fervojlinio Sankt-Peterburgo-Talino-Paldiski. La unua ĉefa konstruaĵo estis kompletigita en 1870. Estis 2-etaĝa konstruaĵo konstruita el kalkŝtono kun turoj kiel elstaraĵoj. Dum la dua mondmilito en 1941, la stacidomo estis bruligita de la Ruĝa Armeo kaj baldaŭ post la milito en 1945, estis parte renovigita. Inter 1960-1966, la stacio estis tute rekonstruita. Ekde la 1990-aj jaroj, la 20x20m granda atendo-salono estas uzata kiel merkato. En 2005, la stacidomo estis tute renovigita kaj Hotelo Shnelli kaj la sidejo de Estonaj Fervojoj () estis kompletigitaj apude.

## Bibliografio 
* Tallinn Encyclopedia (part I), 2004. Page 30. ISBN 9985-70-168-2.

## Bildgalerio 

Baltia station.jpg|Balta stacio en Talino
Balti jaam 03.jpg|Interno de stacidomo en 2009
Locomotive, tallinn.jpg|Vaporlokomotivo L-2317

## Vidu ankaŭ 
* Tramtransporto en Talino
* UIC-Landokodoj

## Eksteraj ligiloj 
*  (, , )
* Go Group
* Elron

## Tradukfonto 
Kategorio:Fervojaj stacioj en Estonio
Kategorio:Talino
Eŭropa Kosm-Operacia Centro

La **Eŭropa Kosmo-Operacia Centro** (EKOC) aŭ alternative **Eŭropa Spac-Operacia Centro** (ESOC) - (, , ) estas la precipa el pluraj operaciaj centroj de la Eŭropa Kosma Agentejo (EKA, angle *European Space Agency*, ESA, france *Agence spatiale européenne*, ASE, germane *Europäische Weltraumorganisation*, mallongigata angle). Ĝi situas en Darmstadt (federacia lando Hesio de Germanio), nome en ties "eŭropa kvartalo" de la centra okcidenta urbodistrikto *Waldkolonie*, kaj inaŭguriĝis la 8-an de septembro 1967.

eta|maldekstra|320ra|la centra kontrolejo de ESOC
Ĝi estas la kontrola centro por plej multaj kosmoesploraj misioj de la agentejo. Iom pli ol 800 kunlaborantoj prizorgas pli-malpli 12 projektojn samtempe. Dum la projekta planado la fakulaj teamoj rekomendas pri taŭgaj transportaj raketoj, flugaj kaj orbitaj vojoj de la kosmaj projektoj kaj surteraj komunikejoj. La centro krome inkluzivas la teamon de la agenteja programo pri spac-situacia kontrolado (angla projektonomo *Space Situational Awareness*).

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo (angle) kaj germanlingva resumo
* [filmeto prezenta](http://spaceinvideos.esa.int/Videos/2013/02/ESOC_-_ESA_s_Space_Operations_Centre_-_Profile/(lang)/de)  
* reta vizito de la ĉefa kontrolejo 

Kategorio:Eŭropa Kosma Agentejo
Kategorio:Darmstadt
Kategorio:Kosmocentroj
Laura Ruttkay

**Laura Ruttkay** [rutkai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ruttkay Laura** http://www.imdb.com/name/nm0752185/, naskiĝinta la  en Miskolc, estas hungara aktorino kaj voĉoaktorino. Ŝia edzo estis Antos Gémes.
eta|Laura Ruttkay

## Biografio 
Laura Ruttkay dum la gimnaziaj jaroj ofte deklamis. Ŝi lernis aktoradon en studio de Nacia Teatro (Miskolc), ŝi debutis aktoro en 1995. Baldaŭ ŝi akiris diplomon en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto) en 2000. Ŝia ĉefinstruisto estis Imre Kerényi. Post siaj studoj ŝi aliĝis al trupo de ĵus refondita Teatro Magyar. Ŝi ricevis 6 premiojn inter 2004-2014. Ŝi naskis ĝemelinojn.

## Elektitaj teatraj roloj 
* Imre Madách: La tragedio de l' homo (1999 en Teatro Madách)
* William Shakespeare:
** *Epifanio: aŭ kiel vi volas* - Viola (2002 en Teatro Magyar)
** La Vintra Fabelo - Perdita (2001 en Teatro Magyar)
** La gajaj edzinoj de Windsor - Anna Page (2004 en Teatro Magyar)
* Henrik Ibsen: Peer Gynt - Solvejg (2002 en Nacia Teatro (Budapeŝto))

## Elektitaj filmaj roloj 
* *Észak – észak* (1999) – Juli
* *Estére mindig leszáll a köd* (2007) – Éva
* *Üvegtigris 3.* (2010) – Nóra
* *Indián* (2013) – S-ino Pethö

## Dubladaj roloj 
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Sophia Loren, Robin Tunney, Liv Tyler, Rachel McAdams, Vanessa Redgrave kaj aliaj http://iszdb.hu/?szemely=9006

## Fontoj 
* http://port.hu/adatlap/szemely/ruttkay-laura/person-23122
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Androniko de Rodoso

**Androniko de Rodoso** estas greka filozofo (1a jarcento a.K.). Li edukiĝis en la kultura etoso de sia urbo, nome konata centro de studoj priaristotelaj, kaj li direktoris la aristotelan lernejon ekde la jaro 78 al 47 a.K. El zorgita selekto de originaloj fare de la gramatikisto kaj bibliotekisto Tiraniono, li realigis la unuan eldonon kritikan kompletan de la verkoj de Aristotelo, ordigante ilin en rigida kaj sistema skemo kiu korespondas proksimume al la aktuala ordo.

Kiel enkonduko al ties eldono, Androniko verkis volumon kiu enhavis la testamenton de Aristotelo kaj, eble, lian biografion. Li prilaboris krome la katalogon de ĉiuj aristotelaj verkoj. Al li oni ŝuldas ankaŭ la faman dividon inter eksoteraj kaj esoteraj verkaĵoj, kun la sekva legendo de la duobla doktrino, kaj ankaŭ la nomon de la libroj de Metafiziko: nome tiuj post la Fiziko. Li faris ankaŭ la kritikan eldonon de Teofrasto.

## Referencoj 
Kategorio:Homoj de la 1-a jarcento a.K.
Kategorio:Aristotelo
Kategorio:Helenaj filozofoj
Faldbiciklo

alternative=Brompton faldbiciklo en la diversaj pozicioj.|eta|Brompton faldbiciklo en la diversaj pozicioj.
**Faldbiciklo** estas biciklo kiu faldeblas aŭ kiun eblas malkonstrui al pli malgranda grandeco (→ rinko→biciklo)

En kelkaj kazoj, la grandeco estas reduktita per la kadro por apartigi en malsamaj partoj; ni tiam parolas pri *komuna biciklo*.

Bonkvalitaj faldbicikloj povas konkurenci kun ne-faldeblaj bicikloj pli grandradaj. Oni tamen prikonsideru bone la specifajn karakterizojn de tiuj bicikloj, kiuj estas la konsekvenco de la elektita radograndeco kaj pneŭograndeco. Bicikloj de la markoj Brompton, Birdy, Moulton kaj TERN estas ekzemploj de bicikloj kiuj estas tre sukcesaj, ĉar en ilia dezajno oni dekomence kaj intense pristudis la influon de la rado-diametro sur la bicikla konduto. La pneŭorezisto restos tre malalta pro la uzo de relative mallarĝaj altpremaj pneŭoj dum la manko de ŝokabsorbilo estas anstataŭita de simpla (Brompton) ĝis tre saĝa (Moulton) risorto-sistemoj en la kadro de la biciklo.

## Avantaĝoj 
* Faldebla biciklo povas en multaj lokoj esti kunportita internen kio estas precipe oportuna en apartamentoj kie estas malgranda spaco sur la teretaĝo.
* Faldbiciklo ankaŭ povas esti kunportita en veturiloj kiel aŭto, buso, trajno, tramo, metroo aŭ la ŝargotenejo de la aviadilo. Ne malofte eblas kunporti sen krompago kompaktan faldbiciklon en publikaj transportiloj de diversaj landoj, ekzemple en Belgio, Nederlando, ...

## Markoj 
Unu el la plej kompaktaj kaj gvidaj markoj estas Brompton, Birdy, Dahon, Moulton kaj TERN por faldbicikloj kun iom pli grandaj radoj ol kutime.
Dosiero:Moulton Standard.jpg|Moulton Norma M1 kun indivisible kadro de circa 1965
Dosiero:Bickerton-bike-unfolded.jpg|Bickerton
Dosiero:70er-Jahre-Klapprad.jpg|Folding bike de 1975
Dosiero:A-bike stand alone.jpg|A-biciklo
Dosiero:Diblasi.jpg|Di Blasi 3wiel
Dosiero:Yelstridabethjeh.JPG|Strida
Dosiero:Vouwfiets.jpg|Retirebla faldebla biciklo, kun indivisible kadro de 1995

## Vidu ankaŭ 
* Biciklo
* Biciklado
* Pruntbicikloj

Kategorio:Bicikloj
Kategorio:Biciklovojoj sur iamaj fervojoj
Kategorio:Militveturiloj
Instituto pri medicinaj-biologiaj problemoj

La **Instituto pri medicinaj-biologiaj problemoj** () en Moskvo estas esplora organizaĵo en la Rusia Akademio de Sciencoj. Ĝi instaliĝis en 1963 kadre de la kosmoesplora programo de Sovetunio, sed ankaŭ post la kolapso de Sovetunio en 1991 same intense aktivas ĝis la nuntempo. Precipe esploriĝas la faktoroj kiuj kaŭzas fortan medicinan streson de kosmonaŭtoj dum ties estado ekster la tera gravito kaj ekster la tera magnetkampo, kaj medicinaj terapioj kontraŭ tiu damaĝa streso. La rezultaj terapioj ankaŭ montras impresajn ŝancojn por terapiado de kronikaj malsanoj de tute averaĝaj homoj sen kosma streso. 

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo ()

Kategorio:Rusa Akademio pri Sciencoj
Kategorio:Kosmoesploroj en Rusio
Kategorio:Esploraj institutoj pri biologio
Kategorio:Esploraj institutoj pri medicino
27718 Gouda

'*27718 *Gouda''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la urbo Gouda fondita en 1272 en Suda Holando, Nederlando. Tiu urbo estas fama pro sia flava gaŭdo-fromaĝo, unu el plej malnove konata en la mondo, unue menciita en 1184. La fromaĝa foiro, okazanta ĉiuj ĵaŭdoj, estas turisma allogo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Valerij Poljakov

eta|en 1994
**Valerij Vladimiroviĉ Poljakov** (, naskita *Valerij Ivanoviĉ Korŝunov*, , la 27-an de aprilo 1942, la 19-an de septembro 2022) estis sovetia, rusia kuracisto kaj kosmonaŭto. 

Li estas la posedanto de la rekordo por la plej longa ununura kosmoflugo en la homa historio, restanta sur la kosmostacio Mir dum pli ol 14 monatoj (437 tagoj 18 horoj) dum unu vojaĝo. Dumvive li pli ol 22 monatojn estis en la ekstertera kosmo.

Elektitaj kiel kosmonaŭto en 1972, Poljakov faris sian unuan flugon en la kosmon sur la kosmoŝipo *Sojuz TM-6* en 1988. Li revenis al la tero post 240 tagoj sur la kosmoŝipo *Sojuz TM-7*. Poljakov kompletigis sian duan flugon en la kosmo en 1994-1995, estanta 437 tagojn en la kosmo inter la ekflugo per la kosmoŝipo *Sojuz TM-18* kaj alteriĝo per *Sojuz TM-20*. Ĝis la nuntempo validas tiu rekordo por la plej longa tempo kontinue pasigita en kosmo de individuo.

Kategorio:Sovetiaj kosmonaŭtoj
Kategorio:Rusiaj kosmonaŭtoj
Kategorio:Rusiaj kuracistoj
Kategorio:Herooj de Sovetunio
Kategorio:Herooj de Rusia Federacio
Kategorio:Oficiroj de la Honora Legio
Triĥonida (lago)

La **lago Triĥonida** (, ) estas la plej granda natura lago de Grekio, post la lago Granda Prespo (kiu tamen ne estas tuta en Grekio).

## Geografio 
La lago Triĥonida kuŝas en okcidenta Grekio, norde de la Golfo de Korinto, inter la urbetoj de Agrinio kaj Nafpakto.

Ĝia areo estas ĉirkaŭ 98 km² kaj ĝia maksimuma profundeco 58 m.

La lago kuŝas je ĉirkaŭ 15 m super la marnivelo, en profunda valo inter la monto Arakinthos (984 m), kiu disigas ĝin de la Golfo de Korinto, kaj la Panajtolikaj Montoj, kiuj atingas la maksimuman alton (1924 m) ĝuste norde de la lago. Iam estis pli granda lago en la valo; nun post ĝi restas la Lago Triĥonida, la pli malgranda Lago Lisimaĥia kaj malgranda ebenaĵo ĉirkaŭe; la du lagoj estas kunligataj de kanalo longa malmultajn kilometrojn.

eta|maldekstre|150ra|Bordo de la Lago Triĥonida

Ne estas gravaj enfluantoj. La akvo elfluas per la kanalo al la Lago Lisimaĥia.

Ankaŭ ne estas gravaj urboj aŭ urbetoj ĉe la rando de la lago.

## Bestoj kaj plantoj 
eta|maldekstre|150ra|Blankokula anaso

La du lagoj de Triĥonida kaj de Lisimaĥia estas unu ekosistemo kun apartaj karakteroj, kiun la Eŭropa Unio enlistigis inter la Lokoj de Komunuma Gravo (GR2310009).

En la lago vivas du endemiaj fiŝetoj, *Salaria economidisi* (en gravega danĝero de malapero) kaj *Economidichthys trichonis* (ankaŭ en danĝero de malapero, tamen ne grava).

Vintre la du lagoj estas taŭga loko por anasoj, inter kiuj la blankokula anaso (*Aythya nyroca*).

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Lagoj en Grekio
Kategorio:Etolio-Akarnanio
28251 Gerbaldi

'*28251 *Gerbaldi'''* estas tre malgranda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *OCA-DLR Asteroid Survey* (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Nomo 
Ĝi estis nomata en honoro de la franca astronomino *Michèle Gerbaldi*, fakulino pri stela astrofiziko. Ŝi laboris ĉe la *Institut d'Astrophysique de Paris* de 1968 to 2007 ; ŝi estas unu el la fondintaj anoj de *CLEA* (*Comité de Liaison Enseignants et Astronomes'' : Kunliga Komitato Instruantoj Astronomoj) kaj estis tre aktiva en la programo "Internacia Lernejo por Junaj Astronomoj" de IAU.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de OCA-DLR Asteroid Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999