Unuetaĝa Usono

eta|Ilja Ilf (maldekstre) kaj Eŭgeno Petrov en 1932.
eta|Tipa pejzaĝo de Usono el 1936, fotita de Ilja Ilf. La bildo aperigis samjare en la revuo *Ogonjok*.

***Unuetaĝa Usono*** () estas verko fare de Ilja Ilf kaj Eŭgeno Petrov eldonita en 1937 en Sovetunio. Preskaŭ samtempe aperis en Usono la anglalingva eldono, *Little Golden America*, tradukita de Charles Malamuth. 

## Intrigo 
Kvarope ambaŭ kunaŭtoroj kaj geedzoj *Adams* el Novjorko en nova limuzino Ford traveturis Usonon de Atlantiko ĝis Pacifiko kaj reen dum du monatoj, fine de 1935 ĝis komence de 1936.

Kvankam la vojaĝo en Usonon okazis delonge, nuntempa leganto ĝuos pro enhavo de la libro, ĉar en ĝi la kunaŭtoroj:

* profunde kaj detale malkovras kutiman vivon de tiamaj usonanoj

* konatigas kun pluraj usonaj eminentuloj (Ernest Hemingway, Henry Ford, John Morgan, Charlie Chaplin, Mark Twain, Thomas Edison, Albert Williams, John Reed, Francis Townsend, Lincoln Steffens, Igor Sikorski k.a.)

* vidigas multajn urbojn kaj urbetojn de Usono (Novjorko, Ĉikago, Kansaso, Oklahomo, Las-Vegaso, San-Francisko, Losanĝeleso, Holivudo, San-Diego, El-Paso, San-Antonio, Nov-Orleano kaj ĉefurbo de Usono – Vaŝingtono)

* venigas en la indianan vigvamon kaj la meksikian vilaĝon

* reklamas iujn naciajn sportojn de Usono – rodeo, spektakla luktado, usona piedpilko

* eksplikas la antaŭpublikan spektaklon toreo okazintan en la ĉelima meksikia urbo  Juárez

* levas en tre altan supraĵon de la unua nubskrapulo Empire State Building kaj mallevas profunde subteren, en kavernojn de Karlsbado, Nov-Meksiko.

* detale priskribas usonan unikan inventaĵon la elektra seĝo kaj inventadon de unuaj elektra lampo kaj fonografo de Edison

* prezentas belegajn pejzaĝojn de Usono, situantajn en prerioj, montoj, naciaj parkoj kaj eĉ en dezertoj

* venigas en la Blanka Domon, kie okazas konversacio inter prezidento Rusvelt (Roosevelt) kaj raportistoj

* detale rakontas pri filmado en Hollywood

Somere de 2006 du famaj rusiaj ĵurnalistoj – akademiano Vladimir Pozner kaj juna Ivan Urgant kune kun usona verkisto Brian Kahn okazigis sian vojaĝon tra Usono laŭ spuroj de Ilf kaj Petrov. Februare de 2008 oni montris premieron de la filmo en rusia TV, kiu prezentis kutiman vivon de la nuna Usono kaj kelkajn ŝanĝojn okazintajn dum lastaj sepdek jaroj.
 
La libroj far Ilf & Petrov, unuvice *Dek du seĝoj*, *La ora bovido* kaj *Unuetaĝa Usono* ĝis nun allogas intereson de rusiaj kaj alilandaj legantoj.

Multe propagandis la verkojn de siaj “du patroj” filino de Ilf – Aleksandra Ilf (1935-2013), kiu sukcese laboris kiel redaktorino en la eldonejo kaj tradukis en la anglan.

## En Esperanto 
Omaĝe al la centjara jubileo de Eŭgeno Petrov, okazinta en 2003, oni tradukis la libron *"Unuetaĝa Usono"* en Esperanton el la rusa kaj enmetis tri tekstojn (ruse, angle, esperante) en Interreton. Ĝi estas malpli konata en la mondo, ol *"Dek du seĝoj"* kaj *"La ora bovido"*, kvankam preskaŭ samtempe kun apero de la ruslingva originalo en 1937, aperis la anglalingva traduko far Charles Malamuth sub titolo *"Little Golden America"*.

## Bildaro 

Thomas Alva Edison.jpg|Thomas Edison
Charlie Chaplin.jpg|Charlie Chaplin
Henry_ford_1919.jpg|Henry Ford
FDR in 1933.jpg|Franklin Delano Roosevelt
Mark Twain by AF Bradley.jpg|Mark Twain
JohnReed.png|John Reed
Lincoln Steffens.jpg|Lincoln Steffens
Sikorsky I.I. 1914. Karl Bulla.jpg|Igor Sikorski
Ernest Hemingway 1950.jpg|Ernest Hemingway
Francis Townsend, seated at desk, with microphones hec.27728.jpg|Francis Townsend

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* Tekstoj kun bildoj (, , )
* Deksesparta filmo pri vojaĝo de Pozner, Urgant kaj Khan tra Usono kun aldono de la malnova kroniko
* http://ilfipetrov.ru/ffa.htm  – de adorantoj de verkaĵoj de Ilf kaj Petrov kun multaj tekstoj kaj fotoj ()

Kategorio:Libroj pri Usono
Kategorio:Verkoj el la ruslingva literaturo
Kategorio:Romanoj de 1937
Kategorio:Veturliteraturo