open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ferenc Fiedler

**Ferenc Fiedler** [fidler], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fiedler Ferenc,** en Francio **François Fiedler** [fransoA] estis hungardevena franca pentristo, grafikisto.

Ferenc Fiedler https://artportal.hu/lexikon-muvesz/fiedler-ferenc-7063/  naskiĝis la  en Košice (Ĉeĥoslovakio), li mortis la  en Saint-Germain-Laval (Seine-et-Marne) (Francio).

## Biografio 
Ferenc Fiedler apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio. Li estis mirinfano, li aĝis 5, kiam li komencis pentradi. La familio translokiĝis al rest-Hungario, li frekventis luteranan gimnazion en Nyíregyháza. Tiutempe en 1931 liaj pentraĵoj estis videblaj en Budapeŝto, poste en 1939 en Cleveland lia afiŝo estis premiita. Li akiris diplomon en Reĝa Belarta Altlernejo de Budapeŝto, poste li estis asistanto en la altlernejo. Lia plej grava instruisto estis István Szőnyi. Fiedler studvojaĝis al Parizo kun lia unua edzino, sed ŝi mortis ses monatojn poste, forlasante lin sole en lando, kie li apenaŭ parolis la lingvon kaj havis neniujn amikojn. Por fari monon, li igis oficialajn kopiojn de famaj pentraĵoj por muzeoj. Li edziĝis denove kaj ili vivis en malgranda domo en la arbaro sude de Parizo. En 1950 Joan Miró ekvidis pentraĵon de Fiedler, Miro aprezis lin "pentristo de la lumoj". Miró post la renkontiĝo prezentis ankaŭ Alexander Calder, Marc Chagall, Alberto Giacometti, Georges Braque. Miró kaj Fiedler longe pentradis en komuna ateliero. Ekde 1960 jam la franca ŝtato komencis aĉeti pentraĵojn kaj grafikaĵojn de Fiedler. kaj 19 li apartenis al [[]]. [[]] [[]]. Li ricevis premiojn inter .

## El solaj ekspozicioj 
* Parizo (1948, 1955, 1961, 1974, 1983, 1994, 2000, 2004)
* Bruselo, Zuriko (1973)
* Berlino (1995)

## El kolektivaj ekspozicioj 
* Arthalo Budapeŝto (1942, 1970)
* Budapeŝto (1943, 1947, 1948)
* Parizo (1950, 1968, 1990)
* Londono (1966)
* Amsterdamo (1971)
* Zuriko (1974)
* Novjorko (2004, 2014)

## Elektitaj pentraĵoj 
* Vég nélküli ritmus (1967)
* A várakozás jele (1970)
* Egyensúly (1979)

## Memorigiloj 
* fondaĵo Fiedler

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio

Fiedler Salon Exhibit.jpg|Pentraĵoj de Fiedler ĉ. en 1960 en ekspozicio

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Francaj pentristoj
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Kategorio:Francaj grafikistoj
Leĝo pri la altirado

La **Leĝo pri la altirado** estas kredo kiu konsistas je pensi ke la pensoj influas je kaj eĉ difinas la okazojn por la homoj. La argumento estas ke la pensoj estas eroj energiaj kiuj sendas returne ondojn similajn al la senditaj en la pensoj de la persono.

Estas sciencaj faktoj menciataj de la subtenantoj de la Leĝo pri la altirado kiel argumentoj, sed en la scienca komunumo tio estas rigardata kiel pseŭdoscienca postulaĵo.

## Historio 
Ideoj pri la Leĝo pri la altirado lokas je movadoj religiaj kaj filozofiaj antaŭ jarmiloj. Konkrete je Hinduismo, Budhismo kaj Hermetikismo. Estas treete interpretebla ankaŭ ke kelkaj versoj de la Biblio temas pri la Leĝo pri la altirado.

Tiu kredo ĉeestas ankaŭ je religioj kaj filozofia movadoj de la nuntempa erao: la Transcendismo kaj la Nova penso.

## Nuntempo 
Je la dua duono de la 20a jarcento kaj je la 21a jarcento, en la okcidenta civilizo tiu ideo estas tre konata pere de persona disvolviĝo, precipe per la libro *The Secret* de Rhonda Byrne kaj la samnoma filmo.

Aliaj rilataj libroj estas *You can heal your life* kaj *The Power Is Within You* de Louise L. Hay.

## Kritikoj 
Ekzistas kelkaj krikistoj kiuj apartenas al diferencaj **قانون جذب **  scikampoj.

La gazeto *Skeptical Inquirer* kritikiis la mankon de sciencrefutebleco kaj scienproveco de tiu ideo.

Barbara Ehrenreich estas politika agisto kaj ŝi verkis libron kiu kritikas la positivpensadismon kaj konkrete tiun kredon. Tiu libro titolas *Smile or Die*.

## Referencoj 
Kategorio:Nova penso
Rustimuna Ŝtalrato

**James "Jim" Bolivar diGriz**, kromnomata **La Rustimuna Ŝtalrato** (originale ) estas la ĉefrolulo de serio de sciencfikciaj romanoj de Harry Harrison.

La romano *Naskiĝo de la Rustimuna Ŝtalrato* en la serio rakontas, en stilo de pikareska romano, kiel junulo de provinca planedo ekcelas krimulan karieron, tamen ne pro malriĉeco sed nur pro enuo - ĉar sur lia trista hejmplanedo ne ekzistas io alia interesa. Por interkompreniĝi sur aliaj planedoj li lernas Esperanton dum sia unua kosma vojaĝo.

## La romanserio 
* *The Stainless Steel Rat* (1961)
* ''The Stainless Steel Rat's Revenge* (1970)
* *The Stainless Steel Rat Saves the World* (1972)
* *The Stainless Steel Rat Wants You* (1978)
* *The Stainless Steel Rat for President* (1982)
* *A Stainless Steel Rat is Born* (1985)
* *The Stainless Steel Rat Gets Drafted* (1987)
* *The Stainless Steel Rat Sings the Blues* (1995)
* *The Stainless Steel Rat Goes to Hell* (1998)
* *The Stainless Steel Rat Joins the Circus* (2000)
* *The Stainless Steel Rat Returns* (2010)

## Eksteraj ligiloj 
* Serio *Rustimuna Ŝtalrato'' en LEGIA - datumbazo de sciencfikcio kaj fantazilibroj (en la ĉeĥa)
* Listo de publikaĵoj por "The Stainless Steel Rat (Serio)" en Internet Speculative Fiction Database (ISFDB) 

Kategorio:Fantastaj roman-serioj
Kategorio:Spekulativa fikcio
Kategorio:Eksterteranoj en fikcio
Kategorio:Fikciaj krimuloj
Kategorio:Fikciaj kosmoveturantoj
Kategorio:Fikciaj esperantistoj
Kategorio:Fikciuloj de la estonteco
Kategorio:Estonteco en romanoj
Kategorio:Esperanto en populara kulturo
Vantablack

[eta|Parto de [aluminifolio pentrita kun vantanigro]]
**Vantablack** (ankaŭ Esperantigita kiel **vantanigro**) estas kemiaĵo farata el vertikalrektigitaj karbonnanotubaroj  kaj estas la plej malluma artefarita substanco konata, absorbante ĝis 99,965% radiaĵon en la videbla spektro. La "vantablack"-nomorajto estas posedo de Surrey NanoSystems Limited.

## Nomo 
La nomo venas el la angla esprimo "**V**ertically **A**ligned **N**ano**T**ube **A**rrays" (vertikalrektigitaj nanotubaroj) kaj la koloro nigro.

## Referencoj 
Kategorio:Artefaritaĵoj
Kategorio:Britaj inventoj
Kategorio:Koloroj
Kategorio:Karbonaj nanotuboj
Kategorio:Aperis en 2014
Arthur Rackham

**Arthur RACKHAM** (naskiĝis la 19-an de septembro 1867 en Londono, mortis la 6-an de septembro 1939 en *Limpsfield*, Surrey, Anglio, estis brita ilustristo konata pro siaj multnombraj libraj ilustradoj, precipe por popularaj fabeloj kaj aliaj infanaj libroj.

## Vivo 
Arthur Rackham estis unu el dek du infanoj de siaj gepatroj. 18-jara, li fariĝis oficisto de kontraŭfajrokosta asekurejo kaj samtempe komencis studi en arta altlernejo. En 1892 li forlasis sian laboron ĉe la asekurejo kaj komencis labori por la gazeto "Westminster Budget" kiel raportisto kaj ilustristo. Liaj unuaj libroj ilustradoj aperis jaron poste. De tiam ĝis sia morto li ilustris multajn aliajn librojn. Li estis kontribuanto al la revuo Punch kaj provizis la grafikaĵojn al multaj ilustritaj verkoj kiel "Alico en Mirlando", "fabloj de Ezopo" kaj "Somermeznokta sonĝo".

En 1903 Rackham edizĝis al *Edyth Starkie*. Ambaŭ en 1908 ekhavis filinon, Barbara. En 1906 Rackham gajnis la oran medalon de la Monda Foiro en Milano, alia sekvis en 1911 okaze de la internacia ekspozicio de Barcelono. La verkoj de Rackham estis ofte elmontrataj, ekzemple en 1914 en la pariza muzeo Luvro.

Kategorio:Britaj artistoj
Kategorio:Britaj ilustristoj
Frigyes Frank

**Frigyes Frank** [fridjeŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Frank Frigyes** estis hungara pentristo, membro de Societo Benczúr.

Frigyes Frank http://www.kieselbach.hu/muvesz/frank-frigyes_492 naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Frigyes Frank studis en Reĝa Modela Belarta Altlernejo (1908-1911), poste en belarta akademio en Munkeno (1911-1914). Liaj plej gravaj instruistoj estis Ede Balló, Aladár Edvi Illés (pentristo), Tivadar Zemplényi, fine Angelo Jank. Dum la 1-a mondmilito li estis milita pentristo. En 1925 li studvojaĝis en Italio, poste li vivis 2 jarojn en Parizo. Inter 1929-1936 li somere pentradis en Mártély. Li ofte pentradis portretojn, pejzaĝojn, aĵpentraĵojn. Li ricevis premiojn inter 1913:-1975. Li havis edzinon, kiu ofte estis lia modelo.

## El solaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1913, 1935, 1944, 1958, 1968, 1991)
* Parizo (1927)
* Hódmezővásárhely (1965, 1981)
* Arthalo Budapeŝto (1973)

## El kolektivaj ekspozicioj 
* Arthalo Budapeŝto (1911, 1922, 1925, 1933, 1936, 1951, 1957, 1969, 1971, 1979)
* Budapeŝto (1913, 1923, 1930, 1941, 1947, 1960)
* Munkeno (1914)
* Amsterdamo (1921)
* Venecia Bienalo (1922, 1926, 1930, 1932)
* Parizo (1926)
* Barcelono (1929, mondekspozicio)
* Bruselo (1935, mondekspozicio)
* Antverpeno (1958)
* Hódmezővásárhely (1962) 

## Elektitaj pentraĵoj 
* Virágcsendélet
* Csendélet szőlővel és almákkal (Ősz) 
* Akt
* Mimi
* Tájkép
* Virágok
* Önarckép
* Montmartre este (1927)
* Fekvő női akt (1960)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun bildoj 
* hungarlingva biografio kun bildoj
* hungarlingva biografio kun bildoj 

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Cyrano de Bergerac (verko)

***Cyrano de Bergerac*** estas teatraĵo verkita en 1897 de Edmond Rostand. Kvankam estis vere reala persono nome Cyrano de Bergerac, la teatraĵo estis fikciigo de lia vivo kiu sekvas nur supraĵajn trajtojn de li.

La tuta teatraĵo estis verkita en verso, en rimaj paroj de po dekdu silaboj, tre proksime al la klasika aleksandra formo, sed en la versoj foje mankas cezuro. Ĝi estis detale esplorita, ekzemple pri la nomoj de membroj de la Franca Akademio kaj de la gravulinoj aluditaj antaŭ la komenco de la unua sceno.

La teatraĵo estis tradukita kaj ludita multajn fojojn, kaj estas respondeca por la enkonduko de la franca vorto *panache* en anglan kaj aliajn lingvojn. Cyrano (la rolulo) estas fakte fama pro sia *panache* (kuraĝo kaj sprito), kaj la teatraĵo finas kiam li diras "Mia *panache*" ĝuste antaŭ sia morto. La du plej famaj anglalingvaj tradukoj estas tiuj de Brian Hooker kaj de Anthony Burgess. En Esperanto ĝi estis tradukita fare de André Cherpillod kaj eldonita de Fonto en 2016.

## Eksteraj ligiloj 
* 5-minuta recenza filmeto de Paulo Sérgio Viana pri "Cyrano de Bergerac" en Esperanto. Oni substrekas la klasikajn romantikajn trajtojn de la dramo kaj la bonan tradukon de André Cherpillod.

## Referencoj 

Kategorio:Francaj teatraĵoj
Kategorio:Franclingvaj teatraĵoj
Kategorio:Verkoj el la esperantigita franclingva literaturo
Kategorio:Teatraĵoj de Edmond Rostand
Kategorio:Biografiaj teatraĵoj
Kategorio:17-a jarcento en verkoj‎
Kategorio:Aperis en 1897
Kategorio:Operoj
Kategorio:Fikciaj francoj
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
33495 Schaferjames

'*33495 *Schaferjames''''' estas tre malgranda, treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  far'de la teamo de la astronomia kampanjo « LINEAR » (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *James R. Schafer*, mentoron por unu finalist(in)o de la *Regeneron Science Talent Search* de 2017, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Li estis instruisto ĉe la *Montgomery Blair High School* de Silver Spring (Marilando).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Natasza Czarmińska

**Natasza Czarmińska** (naskiĝis la 18-an de majo 1950 en Varsovio, mortis la 22-an de aprilo 2004 samloke) – plenumantino de poezia kanto, poetino, reĝisorino de dokumentaj filmoj, esoterulino.

## Muzika agado
Laŭreatino de kelkaj premioj de la 8-a Festivalo de Studenta Kanto en Krakovo en 1971. En laŭvicaj jaroj plurfoje prezentiĝis en la krakova kabaredo, dum la landaj kaj eksterlandaj festivaloj. Ŝi partoprenis interalie en la Unua Trarigardo de Vera Kanto en Gdańsk en 1981 (unua datreveno de "Solidareco"), sed ankaŭ kelkfoje en la festivalo en Opole.

La unua plenumantino de la verkoj de Zbigniew Herbert. Inter artistoj, kun kiuj ludis estis Jacek Kaczmarski kaj Przemysław Gintrowski.

Dum recitaloj, krom muzikaĵoj, recitis poezion de interalie Herbert, Rilke kaj Miłosz; ŝi mem ankaŭ skribis versaĵojn. Rolis en teatro (monologo de la propra aŭtoreco surbaze de la memoraĵoj de Isadora Duncan) kaj filmoj (*Sekreto de Enigma*, Kungfuo, *Indekso*, *Pekoj de infaneco*).

En 2004 estis eldonita kompakta disko dokumentinta ŝian kreadon kune kun 17 verkoj.

## Ekstermuzika agado
En 1981 finis reĝisoradon en Supera Filma, Televida kaj Teatra Lernejo en Lodzo kaj mallonge antaŭ enkonduko de la milita stato en Pollando forveturis al Francio. Dum emigracio verkis multe da dokumentaj filmoj kaj aktivis en la medioj apogantaj "Solidarecon". Ankaŭ studis spiritecajn tradiciojn de diversaj kulturoj kune kun alternativa medicino.

Post reveno al Pollando en 1992 eldoni interalie di librojn pri numerologio – *Nombroj de la Sorto* kaj *Sorto-Nombroj kaj interna libereco*, kunlaboris kun monata revuo "Twój Styl" (Via Stilo) (numerologiaj eseoj) kaj Radio Zet (disaŭdigaĵoj pri numerologio kaj spiriteca scio).

Ŝi mortis en varsovia onkologia malsanulejo; kelkaj tagoj antaŭ la morto aperis ŝia unua surbendigaĵo.

En 2007 estis distingita postmorte per Komandora Kruco de la Ordeno *Pollando Renaskiĝinta*.

## Filmografio
Kelkiuj el dokumentaj filmoj:
* *Naissance du 3-eme type*
* *Mi estas judo, ĉar tiel plaĉas al mi*
* *Ie alie*
* Portretoj de polaj artistoj laborantaj en Parizo, interalie de Agnieszka Holland.

## Eksteraj ligiloj
* Natasza Czarmińska en la bazo filmpolski.pl

Kategorio:Polaj reĝisoroj
Kategorio:Polaj poetoj
Kategorio:Polaj kantistoj
Kategorio:Esoterismo
Impostoro

[eta|moka desegnaĵo de la laŭdira esploristo *Louis de Rougemont* kiu asertis ke li travivis aventurojn en [Aŭstralazio]]
**Impostoro** (en evito de propra nocio ankaŭ nomebla **mistifikisto**) estas persono, kiu ŝajnigas esti iu alia, ofte per maskovesto aŭ kamuflo. Celo de la mistifiko kutime estis klopoda akiri financajn aŭ sociajn avantaĝojn per psikologia manipulado, sed ankaŭ ofte por spionado aŭ sekretaj detektivoj policaj aŭ private dungitaj.

## Konsiderindaj impostoroj 
### Falsaj naciaj asertoj 
* George Psalmanazar (1679-1763), kiu asertis esti de Formoso
* Lola Montez (1821-1861), asertis esti hispanino, vere *Elizabeth Rosanna Gilbert* el Irlando, amatino de reĝo Ludoviko la 1-a de Bavario

### Falsaj pretendoj de reĝeco 
* Pierre Plantard (1920–2000), la fondinto de la hoakso pri falsa organizaĵo *Prieuré de Sion*, kiu pretendis esti ido de la dinastio de merovidoj kaj sekve pretendis esti la reĝo de Francio
* Lambert Simnel (ĉ. 1477 – ĉirkaŭ 1525), kiu pretendis esti la reĝo de Anglio respektive Britio
* Perkin Warbeck (ĉ. 1474 – 1499), kiu same pretendis esti la reĝo de Anglio respektive Britio

### Fraŭdistoj 
* Frank Abagnale (naskiĝis en 1948), kiu pasis testojn kiel laŭdira piloto, medicinisto kaj advokato
* Victor Lustig (1890–1947), "La homo kiu vendis la Eiffel-Turon - dufoje."

## Vidu ankaŭ 
* Fraŭdo
José Bódalo

**José BÓDALO ZUFFOLI** estis hispana aktoro naskiĝinta la 24an de  en Kordobo (Argentino) kaj mortinta la 24an de  en Madrido. Li famiĝis ĉefe pro aperoj en teatraĵoj kiuj estis elsenditaj per la hispana televido ĉefe pere de la programo *Estudio 1* dum la 60-aj, 70-aj kaj komenco de la 80-aj jaroj.

## Filmaro (elektita) 
* *El crack* (1981),
* *Volver a empezar* (1982)
* *El crack II* (1983),
* *Las autonosuyas* (1983)
* *Sesión continua* (1984)
* *La colmena* (1982)

### Televido 
* 1977 : *Curro Jiménez* (1 epizodo)
* 1981 : *La Bela Somero* : Alcalde (1 epizodo)

Kategorio:Argentinaj aktoroj
Kategorio:Hispanaj aktoroj
Kategorio:Italdevenaj argentinanoj
Kategorio:Italdevenaj hispanoj
Théâtre de la Ville

La ***Théâtre de la Ville*** (signife la *Teatro de la Urbo* aŭ *Urba Teatro*) estas unu el la du teatroj konstruigitaj en la 19a jarcento fare de la Barono Haussmann ĉe la Placo Châtelet, Parizo, Francio, el kiuj la alia estas la Teatrejo Châtelet. Ĝi situas ĉe 2a, placo Châtelet en la 4-a arondismento.

Inter ties multaj antaŭaj nomoj estas *Théâtre Lyrique* (Lirika Teatro), *Théâtre des Nations* (Teatrejo de la Nacioj), kaj Teatro Sarah Bernhardt.

Kategorio:Teatroj en Francio
Kategorio:Arkitekturo en Francilio
Kategorio:Spektaklejoj de Parizo
Kategorio:Kulturaj heredaĵoj de la 19-a jarcento
Kategorio:Danco en Francio
Kategorio:Historiaj monumentoj de Parizo
Kategorio:Konstruaĵoj en la 4-a arondismento de Parizo
Kategorio:Aperis en 1862
Muzeo de Pola Armeo

**Muzeo de Pola Armeo** () estas muzeo en Varsovio, prezentanta kolektojn dediĉitajn al la historio de armitaj fortoj kaj la historio de Pollando, situanta ĉe Al. Jerozolimskie 3.

La muzeo kolektas, science prilaboras, esploras kaj ekspozicias objektojn kun arme-historia karaktero.

En 2022 komenciĝis transporto de eksponaĵoj al nova moderna sidejo en tereno de la Citadelo de Varsovio. La 13-an de aŭgusto oni malfermis inaŭguran ekspozicion *1000 jaroj de gloro de pola armilaro*. Oni arigis pli ol 300 000 eksponaĵojn.

## Historio 
La muzeo fondiĝis la 22-an de aprilo 1920 per dekreto de Ĉefkomandanto, Marŝalo de Pollando Józef Piłsudski. Ĝia direktoro estis Bronisław Gembarzewski – historiisto pri militistiko, muzeologo, kaj ankaŭ plurjara direktoro de la Nacia Muzeo en Varsovio (de 1916 ĝis 1936).

Malfermon de la Muzeo en ties unua konstruaĵo ĉe strato Podwale 15 faris generalo Józef Haller en aprilo 1922. De 1933 la muzeo troviĝas ĉe Aleje Jerozolimskie.

De 1933 la Muzeo de Pola Armeo troviĝas en la nuna konstruaĵo. Parto de kolektaĵoj prezentataj en la muzeo devenis de kolektataj de la unua duono de la 19-a jarcento polaj militaraj memoraĵoj de Wincenty Krasiński. En 1939 oni prezentis en ĝi pli ol 60 mil eksponaĵojn. Dum la germana okupado ili estis forveturigitaj al Germanio. Plimulto de la muzeaj salonoj kaj la ekonomia bazo estis ŝanĝitaj al deponejoj de Waffen-SS.

En 1944 la loko ŝanĝis sian nomon al la Muzeo de Pola Armeo, kiu ekfunkciis por vizitantoj en 1946. Depostulaj agadoj permesis regajnon de ĉ. 40 mil eksponaĵoj.

Prezentata konstanta ekspozicio bildigas historion de la polaj armiloj, i.a. la kolekton de pafiloj ekde mezepoko ĝis la 18-a jarcento.

## Filioj
* Katin-Muzeo en Varsovio (en la citadelo)

## Vidu ankaŭ 
* Muzeo de la Pola Aviado en Krakovo

## Bibliografio 
* Małgorzata Omilanowska, Jerzy S Majewski, *Warszawa Przewodnik* (Varsovio Gvidlibro), Wiedza i Życie, Varsovio 2000, ​ISBN 83-7184-861-7​.
* *Wielka Encyklopedia PWN* (Granda Enciklopedio de PWN), Varsovio 2003, volumo 18, p. 236, ​ISBN 83-01-13357-0​ volumoj 1-30, ​ISBN 83-01-13443-7​ volumo 5

## Eksteraj ligiloj 
* Strona Muzeum Wojska Polskiego Paĝo de la Muzeo de Pola Armeo
* Statut Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie, nadany zarządzeniem Ministra Obrony Narodowej Nr 4/MON z dnia 26 stycznia 2007  Statuto
* Otwarcie Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie Malfermo de la muzeo en la kroniko de PKF (Pola Filma Kroniko), en la bazo Repozytorium Cyfrowe Filmoteki Narodowej

Pola Armeo
Kategorio:Armitaj fortoj de Pollando
Pola Armeo
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1920
L'Aiglon

[eta|maldekstra|140px|[Maude Adams kiel Napoleono la 2-a.]][eta|170px|dekstra|[Sarah Bernhardt kiel ''L'Aiglon*.]]
*'''L'Aiglon''''' estas teatraĵo en ses aktoj de Edmond Rostand bazita sur la vivo de Napoleono la 2-a, kiu estis la filo de la imperiestro Napoleono la 1-a kaj de lia dua edzino, la imperiestrino Maria Luiza. La titolo de la teatraĵo venas el kromnomo por Napoleono la 2-a, nome franclingva vorto por "aglido" (juna aglo).

La titolrolo estis kreita de Sarah Bernhardt en la premiero de la teatraĵo la 15an de Marto 1900 ĉe la Teatro Sarah Bernhardt. En Oktobro samjare, la teatraĵo (en anglalingva traduko de Louis N. Parker) premieris en la novjorka Teatro Knickerbocker, kun Maude Adams en la titolrolo.

Ties unuaj prezentoj okazis en Londono ĉe la Her Majesty's Theatre en 1901, kun Bernhardt denove ludante la ĉefan rolon. Rostand estis verkinta ''L'Aiglon* specife por Bernhardt, kaj ĝi iĝis unu el ŝiaj majstroverkaj roloj.

Arthur Honegger kaj Jacques Ibert komponis operon en kvin aktoj, ankaŭ kun la titolo *L'Aiglon*, por libreto de Henri Cain, bazita sur la teatraĵo de Rostand. Ĝi estis premierita ĉe la Operejo de Montekarlo en 1937.

## Bibliografio 
* *New York Times'', "Rostand's New Play a Success", 16a de Marto 1900
* *New York Times*, "Maude Adams as the Stricken Eaglet", 23a de Oktobro 1900
* Spratt, Geoffrey K., *The music of Arthur Honegger*, Cork University Press, 1987, p.&nbsp;544. 

## Eksteraj ligiloj 
* ''L'Aiglon* – kompleta teksto en origina franca lingvo
* *L'Aiglon* – kompleta teksto en anglalingva traduko de Louis N. Parker
* Registraĵo de Sarah Bernhardt en 4-minuta fragmento el *L'Aiglon'' , Vincent Voice Library, Michigan State University

Kategorio:Verkoj de 1900
Kategorio:Teatraĵoj de la 19-a jarcento
Kategorio:Teatraĵoj de Edmond Rostand
Imre Gaál

**Imre Gaál** [gAl], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gaál Imre** estis hungara pentristo.
eta|Memortabulo pri Imre Gaál
Imre Gaál http://www.kieselbach.hu/muvesz/gaal-imre_8531 naskiĝis la  en Pesterzsébet (laŭ alia informo kaj la videbla memortabulo en Kiskunlacháza), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Imre Gaál frekventis mezlernejon en Pesterzsébet, poste en pedagogia altlernejo de Nagykőrös. Ekde 1943 li lernis pentradon en privata libera lernejo de Tibor Gallé, ekde 1945 en Hungara Belarta Altlernejo sed sen diplomo li forlasis la lernadon. Liaj plej gravaj instruistoj estis Aurél Bernáth kaj Róbert Berény. Post la studenta erao li vivtenis sin el pentrado, sed li faris ankaŭ aliajn laborojn. Li debutis en 1951 en ekspozicio, sed poste li preskaŭ malaperis en ekspozicioj. Liaj pentraĵoj ne havis sukcesojn, tial parton de la pentraĵoj li detruis en 1957.

## Elektitaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1959, 1967)
* Pesterzsébet (1967, 1974, 1987)
* Kiskunlacháza (1979, 1993)
* konstanta ekspozicio ekde 2007 en Pesterzsébet

## Elektitaj pentraĵoj 
* Gyermekjátékok (serio, 1954)
* Csudajó (1959)
* Csónakavatás (1961)
* Vadászat (1960, desegnaĵo)
* Noé bárkája (1960-1964)
* Csendélet
* Asztali csendélet

## Elektitaj similaj artaĵoj 
* vitraloj por sanktejo de Preĝejo Elizabeto de Hungario (Pesterzsébet)
* freskoj en preĝejo de Mende
* *Gályarabok* (1959, murpentraĵo en paroĥo de Kiskunlacháza)

## Memorigiloj 
* bidgalerio en Pesterzsébet ekde 1989
* memortabulo en Kiskunlacháza (2011)

## Fontoj 
* hungarlingva biografieto
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Sándor Fülöp (pentristo)

**Sándor Fülöp** [ŝAndor fulop], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fülöp Sándor** estis hungara pentristo, instruisto.

Sándor Fülöp http://www.tarpa.eu/telepulesunk/latnivalok/fulop-sandor-festomuvesz-allando-kiallitasa/  naskiĝis la  en Debrecen, li mortis la  en Mátészalka.

## Biografio 
Sándor Fülöp abiturientis en Hajdúböszörmény, poste li akiris diplomon en la pedagogia altlernejo en sia naskiĝurbo. Pli profunde li lernis pentradon en artistkolonio de Tarpa. En 1952 li edziĝis, ekde 1959 ili vivis kaj instruis en Jármi. Ekde 1964 ĝis la emeritiĝo li instruis en gimnazio de Mátészalka. Libertempe li pentradis precipe pejzaĝojn kaj somere li vizitis plurajn artistkoloniojn. Li ricevis 4 premiojn inter 1978-2010.

## El solaj ekspozicioj 
• Eger (1951)
• Nyíregyháza (1961)
• Szarvas (1977)
• Mátészalka (1986, 1988, 1990, 1991, 1995, 1997, 2001, 2008)
• Jármi (1995)
• Hajdúböszörmény (2003)
• Budapeŝto (2006)
• Debrecen (2015)

## El kolektivaj ekspozicioj 
• Tokaj (1950)
• Nyíregyháza (1954 1972)
• Dunaújváros (1961)
• Esztergom (1978)
• Vaja (1995, 1998, 1999)
• Mukaĉeve (2000)

## Elektitaj pentraĵoj 
* Birkák karámban

## Lia arta albumo 
* "Szülőföldem" 

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
33503 Dasilvaborges

'*33503 *Dasilvaborges''''' estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  far'de la teamo de la astronomia kampanjo « LINEAR » (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Luiz Fernando da Silva Borges*, rekompensitan kiel plej bona en lia kategorio, kaj per la unua rango en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2016 pro lia projekto pri biomedicina inĝenierio. Li ankaŭ ricevis la premion *Philip V. Streich Memorial Award*. Li estis lernanto ĉe la *IFMS - Campus Aquidauana*, Aquidauana, Suda Mato-Groso, Brazilo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
33501 Juliethompson

'*33501 *Juliethompson''''' estas tre malgranda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  far'de la teamo de la astronomia kampanjo « LINEAR » (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Julie Thompson*, mentorino por unu finalist(in)o de la *Regeneron Science Talent Search* de 2017, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Ŝi estis instruistino ĉe la *William P. Clements High School* en Sugar Land (Teksaso).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Tertremo de San Francisco (1906)

eta|dekstre|250ra|Damaĝitaj domoj ĉe Howard Street.
La **Tertremo de San Francisco de 1906** frapis la marbordon de Norda Kalifornio, Usono, en la 5:12 a.t. merkrede, la 18an de Aprilo per ĉirkaŭkalkulita momanta magnitudo de 7.9 kaj maksimuma intenseco Mercalli de XI (Ekstrema). Skuo de alta intenseco estis sentita el Eureka en la Norda Marbordo al la Salinas Valo, nome agrokultura regiono sude de la Golfareo de San Francisco. Detruigaj incendioj tuj ekaperis en la urbo kaj daŭris dum kelkaj tagoj. Kiel rezulto, ĝis 3,000 personoj mortis kaj ĉirkaŭ 80% el la urbo San-Francisko estis detruita. La okazaĵoj estis rememoritaj kiel unu el la plej malbonaj kaj mortigaj tertremoj en la historio de Usono. La mortokvanto restas kiel la plej granda vivoperdo pro natura katastrofo en la historio de Kalifornio kaj alte en la listoj de urbaj katastrofoj en Usono.

San Francisco
Kategorio:Incendioj en Usono
Kategorio:Historio de Kalifornio
Kategorio:San-Francisko
Kategorio:Cunamoj
Kategorio:1906 en Usono
Kategorio:Tertremoj en la 20-a jarcento
Kategorio:Katastrofoj en 1900-1909
Kirriemuir

**Kirriemuir** (, ) estas historia urbo (loke nomata *burgh*) en la administra regiono *Angus* de Skotlando. La urba historio komenciĝis per la plej fruaj registritaj tempoj de Skotlando, kiam la loko ŝajne estis grava eklezia centro. Poste la urbo estis ligita al sorĉado, kaj iuj pli malnovaj domoj ankoraŭ havas "sorĉajn ŝtonojn" por malhelpi malbonon. En la 19-a jarcento, ĝi estis grava centro de la komerco per juto. La romanisto kaj dramisto James Matthew Barrie naskiĝis kaj enterigis ĉi tie, kaj statuo de Peter Pan staras en la centra urba placo.

Kategorio:Urboj de Skotlando
Kategorio:Ĉasado de sorĉistinoj
Kategorio:Angus
Socialdemokrata Ligo

La **Socialdemokrata Ligo** (*nederlande*: Sociaaldemocratische Bond; *mallonge*: SDB) estis la unua socialista partio en Nederlando. Ĝi fondiĝis en 1881 kaj estis gvidata de Ferdinand Domela Nieuwenhuis. Komence, SDB ĉefe batalis por universalaj voĉdonrajtoj. Inter 1883 kaj 1885, SDB-anoj manifestaciis apud la reĝaj paradoj je Prinsjesdag. Post 1885, la partio pli fokusiĝis al socia batalo kaj sindikata movado.

La ligo estis revoluciema, sed ja partoprenis la parlamentan elektadon de 1888. En tiu jaro, Domela Nieuwenhuis iĝis nederlanda parlamentano. La aliaj parlamentanoj bojkotis la socialiston kaj poste SDB rifuzis la parlamentan vojon al socialismo.

Socialistoj, kiuj ja kredis je la parlamento fondis novan partion, la Socialdemokrata Laborista Partio en 1894.

## Celoj 
SDB baziĝis sur la ideoj de Karl Marx kaj sia *Das Kapital*. La ĉefa celo de SDB estis revolucie anstataŭigi la kapitalisman socion per socialisma socio. Pro tio ne estis rekte ebla, la partio ankaŭ havis baldaŭajn celojn por plibonigi la vivon de laboristoj.

Tiuj celoj estis:

* Universala voĉdonrajto;
* Forigi la reĝlandon kaj republikigi Nederlandon;
* Forigi la ter- kaj mararmeon;
* Egalaj rajtoj por viroj kaj inoj;
* Nederlanda Hindio sendependa;

Subceloj estis:

* Socia certeco;
* Malpermesi infanlaboron;
* Senkosta edukado;
* Seshora labortago por inoj kun salajrataj ferioj dum gravedeco kaj nasko;
* Plibonigi malliberejajn kondiĉojn;
* Ĉesi la militon en Aĉeo.

## Referencoj 
## Literaturo 
## Vidu ankaŭ 
* Socialdemokrata Laborista Partio
* Partij van de Arbeid

Kategorio:Malaperintaj politikaj partioj de Nederlando
Kategorio:Laboristaj Internacioj
Kategorio:Socialismaj partioj en Nederlando
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1881
Kategorio:Politikaj partioj malfonditaj en 1900
József Gaál (pentristo)

**József Gaál** [jOĵef gAl], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gaál József** estas hungara pentristo, grafikisto, altlerneja instruisto.

József Gaál http://www.kieselbach.hu/muvesz/gaal-jozsef_8532 naskiĝis la  en Tahitótfalu.

## Biografio 
József Gaál frekventis artan mezlernejon, poste li akiris diplomon en Hungara Belarta Altlernejo en 1983, fine li samloke li plulernis 3 jarojn. Lia plej grava instruisto estis Imre Kocsis, Károly Raszler kaj Tibor Rozanits. Li havis stipendiojn inter 1987-1989, inter 1987-1993 li instruis en pentrista rondo. En 1991 li estis en Romo helpe de stipendio. Ekde 1993 li instruis en la Belarta Altlernejo, ekde 1996 jam kiel docento. Li instruis ankaŭ en pentrista lernejo de Zebegény inter 1999 – 2005. Li ricevis premiojn inter 1984-2010.

## El solaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1984, 1989, 1993, 2004, 2013)
* Sevilla (1992, mondekspozicio) 
* Honkongo (1993)
* Berlino (1997)
* Békéscsaba (2011)

## El kolektivaj ekspozicioj 
* Salgótarján (1982)
* Nurenbergo (1985)
* Budapeŝto (1985, 1990, 2009)
* Arthalo Budapeŝto (1994)
* Szentendre (2011) 

## Elektitaj pentraĵoj 
* Teremtetlenek (1995) 
* Fej III. (1997) 
* Figura (1998)
* Ló csikójával
* Arena
* Gnome I. 

## Elektitaj grafikaĵoj 
* Falanzterépítők (1985)
* Kegyetlen színház (1985)
* Meddő bálványok (1985)

## Elektitaj libroj 
* *Summa* (2000) 
* *Mersits Piroska* (2015) 

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun bildoj
* hungarlingva biografio kun bildoj
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Jenő Gábor

**Jenő Gábor,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gábor Jenő** estis hungara pentristo, grafikisto, instruisto. Lia origina familia nomo estis *Ftacsik* [ftaĉik].

Jenő Ftacsik https://www.arcanum.hu/en/online-kiadvanyok/Lexikonok-magyar-eletrajzi-lexikon-7428D/g-gy-757D7/gabor-jeno-ftacsik-75806/ naskiĝis la  en Pécs, li mortis la  en Pécs.

## Biografio 
Jenő Gábor akiris diplomon en Reĝa Belarta Altlernejo de Budapeŝto en 1915. Liaj plej gravaj instruistoj estis Aladár Edvi Illés (pentristo) kaj Tivadar Zemplényi. Post siaj studoj li instruis en pluraj urboj de Supra Hungarujo, en 1919 li hejmenvenis al Pécs. Ankaŭ ĉi tie li instruis kaj pentradis. Li studvojaĝis en 1926 kaj 1937 en Parizo, en 1931 en Berlino. Inter 1941 kaj 1947 li instruis en Szeged, poste en Budapeŝto, fine en 1967 li revenis al Pécs.

## Elektitaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1939, 1948, 1959, 1993)
* Pécs (1963, 1966, 1971, 1993)
* Siklós (1964)
* Székesfehérvár (1969)

## Elektitaj pentraĵoj 
* Csendélet
* Önarckép (Szembenéző önarckép)
* Napfelkelte
* Tánc (1922)
* Fák a Tettyén
* A nő és a férfi
* Kaktuszokat öntöző
* Nő mandolinnal
* Lovak
* Piros háztetők (Tettye)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio kun bildoj
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Lou Tellegen

**Lou TELLEGEN** (naskiĝinta kiel Isidor Louis Bernard Edmon van Dommelen, 26a de Novembro, 1881 – 29a de Oktobro, 1934) estis nederland-devena aktoro de teatro kaj muta kino, reĝisoro kaj scenaristo.

## Biografio 
Tellegen estis ekstergeedzeca filo de separata, sed ne divorcita, leŭtenanto de la Karibia Armeo nome Isidore Louis Bernard Edmon Tellegen (1836–1902) kaj de lia kunulino Anna Maria van Dommelen (1844-1917, vidvino de Eduard Hendrik Jan Storm van 's Gravezande).

Li faris sian scenejan premieron en Amsterdamo en 1903, kaj ĉirkaŭ malmultaj postaj jaroj faris al si reputacion tiom ke li estis invitita al prezentado en Parizo, fine kun-stelule en kelkaj roloj kun Sarah Bernhardt, kun kiu li eniris en amafero. En 1910, li faris kinan premieron kun Bernhardt en *La dame aux camélias*, nome muta filmo farita en Francio baze sur la samnoma teatraĵo de Alexandre Dumas (filo).

## Kariero 
[maldekstra|eta|Tellegen karikaturigita de OWL en la gazeto *[Vanity Fair*, 1913.]]
En 1910, li kaj Bernhardt veturis tra Usono, kie *The New York Times* unuafoje publikigis, kaj poste kontraŭdiris, la anoncon de ilia tuja geedzigo. (Ŝi estis 37 jaroj pli aĝa.) Reen en Francio, en 1912 ili faris sian duan filmon kune, nome *Les amours de la reine Élisabeth* (*Reĝino Elizabeto*), kaj la venontan jaron, *Adrienne Lecouvreur*. Tiu lasta estas konsiderata perdita filmo.

En la somero de 1913, Tellegen iris al Londono kie li produktoris kaj stelulis en la teatraĵo de Oscar Wilde nome *The Picture of Dorian Gray*. Invitita denove en Usono, Tellegen laboris en teatro kaj faris sian unuan usonan filmon en 1915, titolita *The Explorer*, sekve de *The Unknown*, ambaŭ kun Dorothy Davenport kiel kun-stelulino. Konsiderita unu el la plej belaj aktoroj sur la ekrano, li faris poste tri filmojn kun Geraldine Farrar.

La geedzeco de Tellegen kun Farrar finis en divorco en 1923. Tellegen edziĝis totalon de kvar fojoj, el kiuj la unua al skulptistino en 1903 (tio produktis filinon), la dua al Farrar en 1916. Lia tria geedzeco estis kun la aktorino Nina Romano (reala nomo: Isabel Craven Dilworth). Lia kvara geedzeco estis al stelulino de muta kino nome Eve Casanova (reala nomo Julia Horne).

## Notoj 
Kategorio:Usonaj scenaristoj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Nederlandaj aktoroj
Kategorio:Vodevilaj artistoj
Kategorio:Aktoroj de mutaj filmoj
33504 Rebrouwer

'*33504 *Rebrouwer''''' estas malgranda, tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  far'de la teamo de la astronomia kampanjo « LINEAR » (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Rachel Elizabeth Brouwer*, dua rango en la Intel International Science and Engineering Fair de 2016 pro ŝia projekto pri terscienco kaj scienco de la medio. Ŝi estis lernantino ĉe la *Bedford Academy* en Bedford (Nov-Skotio, Kanado).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Wilfried Haslauer la pli juna

**Wilfried HASLAUER** la pli juna (naskiĝinta la  en Salzburg) estas aŭstra juristo kaj politikisto ene de la Aŭstria Popola Partio/ÖVP. Ekde junio 2013 li estas ministroprezidento (germane: *Landeshauptmann*) de Salcburgio; de post junio posteulos lin Karoline Edtstadler.

## Vivo 
Jam lia patro Wilfried Haslauer la malpli juna estis ege ŝatita salcburgia ministroprezidanto inter 1977 kaj 1989. Li pasigis la junulajn jarojn en Neumarkt am Wallersee kie li frekventis ankaŭ la bazlernejon. Post la abiturienta ekzameno trapasita ĉe la Akademia gimnazio Salzburg li studis jursciencojn ĉe la Salcburga universitato de Salzburg kaj ĉe la Universitato de Vieno. Finstudo lia iĝis en 1979 per doktoriĝo; pluse Haslauer parte studis politikan ekonomion. Post la ĉetribunala jaro deviga en Vieno kaj Salzburg li decidis fariĝi advokato. Inter 1985 kaj 2004 li tiumetie memstare laboris kune kun kvar partneroj en Salzburg. Li estas membro en la studentaj korporacioj *K.ö.St.V. Almgau Salzburg* (ene de MKV) kaj ĉe *Rheno-Juvavia Salzburg*, *Babenberg Wien* kaj *Rupertina Salzburg* (ene de ÖCV). Li estas edziĝinta kaj havas kvar infanojn.

## Kariero politika 
Wilfried Haslauer laboris en la pensad-fabriko de ÖVP, ĉe Seebrunner Kreis kaj ĉe la politika-historia esplorinstituto "Dr.-Wilfried-Haslauer-Bibliothek". Estante bonkonata inter ekonomiaj kaj partiaj fakuloj li metitis en 2004 sur la pinton de la salcburgia filio de ÖVP. En la 28.4.2004 li iĝis vic-ministroprezidento sub la socialdemokratino Gabi Burgstaller kaj paralele partiestro. Li aparte responsis pri ekonomiaĵoj, turismo, esploradoj enentreprenaj, komunumoj, trafiko, landaj muzeoj kaj galerioj, kulturaj specialprojektoj.

Post sukceso de ÖVP en printempo 2013 li elektitis ministroprezidento en la 19.6.2013. En la 22.4.2018 li denove kaj fulme sukcesis danke al eĉ multe pli da voĉdonoj en lia favoro.

## Verkoj (elekto) 
* *Wilfried Haslauer: Rede und Antwort* Anton Pustet, Salzburg 2010, ISBN 978-3-7025-0614-8.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* ÖVP salcburgia 
* Wilfried Haslauer ĉe www.meineabgeordneten.at
* Pri la venko 2018 en loka gazeto
* Prie sur la paĝoj de la aŭstria parlamento

Kategorio:Konservativistoj
Kategorio:Aŭstraj juristoj
Kategorio:Ministroprezidantoj de Salcburgio
Golfo de Arcachon

La **Golfo de Arcachon** [arkaŜON] (en franca, Bassin d'Arcachon, konata surloke simple kiel "le Bassin", la Baseno; en Esperanto ankaŭ Golfo de Arkaŝono) estas golfo de Atlantika Oceano en la sudokcidenta marbordo de Francio, situa en Pays de Buch inter Côte d'Argent (Arĝenta Marbordo) kaj Côte des Landes (Marbordo de Landes), en la regiono de Akvitanio. La golfo kovras areon de 150 km² je alta tajdo kaj 40 km² je malalta tajdo. Kelkaj el ties geologiaj trajtoj estas naturaj konservareoj.

La ĝenerala formo de la Golfo de Arkaŝono estas tiu de samlatera triangulo indikanta norden, kun sudokcidenta angulo malferma al la oceano, inter Cap Ferret kaj la urbo Arcachon (pli specife, ties ĉeurbo Pyla-sur-Mer), laŭlonge de 3 km mallarĝa kanalo (Les Passes). Ĉe la norda bordo estas la urbo Arès, poste Andernos-les-Bains nordoriente. Ĝuste sude de la enirejo estas la Dunego de Pila. Preskaŭ meze de la golfo estas tre partikulara insulo: L'île aux Oiseaux (Insulo de Birdoj).

La Baseno ankoraŭ havas ligilon al la maro eble pro la rivero Eyre kiu fluas el la Arbaro de Landes kaj elfluas (Delto de Eyre) en ties sudorienta angulo. Male, la Baseno estus blokita de sablobenkoj alportitaj de tajdoj.

Iam, similaj areoj iĝis lagoj (nome en franca *lacs* aŭ *étangs*) kaj estas nune plenaj je nesala akvo. En la franca marbordo de Atlantika Oceano, norde-sude inter estuaro de Ĝirondo al la elfluejo de la rivero Adour, estas la Lac d'Hourtin-Carcans, la Lac de Lacanau, la Étang de Cazaux et de Sanguinet, la Étang de Biscarrosse kaj de Parentis, la Étang d'Aureilhan, la Étang de Léon, la Étang de Soustons, la Étang Hardy, la Étang Blanc kaj la Étang de Garros. La Golfo de Arkaŝono estas la lasta akvareo kiu restas malferma al la oceano.

## Notoj 
Arcachon
Kategorio:Golfoj en la Atlantiko
Kategorio:Naturaj lokoj de Francio
Kategorio:Geografio de Nova Akvitanio
Kategorio:Ramsar-malsekejoj en Francio
33508 Drewnik

'*33508 *Drewnik''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  far'de la teamo de la astronomia kampanjo « LINEAR » (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Dennis Adrian Drewnik*, rekompensitan kiel plej bona en lia kategorio, kaj per la unua rango en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2016 pro lia projekto pri plantoscienco. Li ankaŭ gajnis la premion *Dudley R. Herschbach* de la SIYSS. Li estis lernanto ĉe la *Sisler High School* en Vinipego (Manitobo, Kanado).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Uremio

**Uremio** estas malsano kiu konsistas je havo de "ureo en sango". Ureo estas unu el la unuarangaj komponaĵoj de urino. Ĝi povas esti difinita kiel troeco de aminoacidaj kaj proteinaj metabolaj finproduktoj, kiel ureo kaj kreatinino en la sango kiu devus esti normale elpelita en la urino. La Uremia Sindromo povas esti difinita kiel fina klinika manifestaĵo de rena malsukceso.

## Notoj 
Kategorio:Sindromoj en nefrologio
Kategorio:Sindromoj en urologio
Sinagogo (Groningen)

[eta|Fasado kun la teksto: *Benita vi estas enirante kaj elirante* ([hebree)]]
[eta|[Vitralo kun Stelo de Davido]]
La **sinagogo** estas en 1906 realigita juda konstruaĵo en la Folkingestraat 60 en la nederlanda urbo Groningen. Je la flanko de la Nieuwstad la konstruaĵo limas al la pli malnova Rabendomo (bandomo) el 1890. Malantaŭ la konstruaĵo situas restoj de la antaŭa Zwaantjesgang (Cignetojkoridoro).

## Fasono 
La sinagogo estas kreaĵo de la arkitekto Tjeerd Kuipers en kunlaboro kun la arkitekto Ytzen van der Veen. Ambaŭ arkitektoj havis reformitan (kalvinistan) fonon kaj inter aliaj ankaŭ kunlaboris dum la konstruado de la Zuiderkerk (Suda kirko) en la Stationsstraat en Groningen. La arkitektoj fasonis konstruaĵon kiu multe similas al krucobaziliko aŭ baziliko, konsistante el transepto, absido, mezonavo kaj du flanknavoj. La konstruo kun flanknavoj oni elektis pro konstruteknikaj kaŭzoj; tiuj devas subteni la lignan barelvolbon de la sinagogo. En la arkivoj de Groningen troviĝas plano de la sinagogo de Van der Veen.

La konstruaĵo estas karakterizata pro ĝia novmaŭra stilo, kun multaj orienteskaj hufofer- kaj ŝlosiltruarkoj en la fenestroj kaj galerioj. Ĝi estas la lasta kaj plej abunda ekzemplo de tiu stilo en Nederlando. La orientan stilon Kuipers prenis de la sinagogoj de Berlino kaj Dresden, kiujn li vizitis dum studvojaĝo.

Por multaj eksterulo la sinagogo estas iom originala konstruaĵo: Kie la konstruaĵo interne ŝajne havas la stilkarakterizojn de kirko, la eksteraĵo kun la du rondaj kupolturoj kelkfoje estas komparata kun moskeo.
## Galerio 

Groningen, Synagoge (1) RM-18452-WLM.jpg
Synagoge Groningen - interieur (2).jpg
Synagoge Groningen - interieur (1).jpg
Synagoge Groningen - hoefijzerbogen (2).jpg
Interieur van de synagoge te Groningen met Heilige Arke, lessenaar en negenarmige kandelaar - Groningen - 20093249 - RCE.jpg
Synagoge Groningen - lambrisering.jpg

## Eksteraj ligiloj 
* Sinagogo Groningen je youtube
* Juda komunumo Groningen
* Sinagogo Groningen
* Stratvido

Groningen
Kategorio:Konstruaĵoj en Groningo (provinco)
Kategorio:Groningo (urbo)
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1906
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1900-1909
Sacha Guitry

**Alexandre-Pierre Georges "Sacha" GUITRY** (laŭ franca prononco: [gitʁi]; 21a de Februaro 1885 – 24a de Julio 1957) estis franca aktoro de teatro kaj kino, reĝisoro, scenaristo, kaj dramaturgo de bulvarda teatro. Li estis la filo de franca ĉefaktoro, Lucien Guitry, kaj li sekvis sian patron en la teatra profesio. Li iĝis konata pro siaj scenejaj prezentoj, ofte en bulvardaj roloj, en la multaj teatraĵoj kiun li verkis, el kiuj estis pli ol 120. Li edziĝis kvin fojojn, ĉiam kun elstaraj aktorinoj kies karieroj li sekvis. Probable lia plej bone konata edzino estis Yvonne Printemps al kiu ŝi estis edzo inter 1919 kaj 1932.

La teatraĵoj de Guitry gamas el historiaj dramoj al tiutempaj lumkomedioj. Kelkaj havas muzikajn scenojn, fare de komponistoj kiaj André Messager kaj Reynaldo Hahn. Kiam mutaj filmoj iĝis popularaj Guitry evitis ilin, trovante la mankon de parola dialogo fatala al la drama efiko. El la 1930-aj jaroj al la fino de sia vivo li entuziasme eniris en la kinarto, farante tiom multe kiom ĝis kvin filmojn en unusola jaro.

La lastaj jaroj de la kariero de Guitry estis ombrigita per akuzoj de kunlaborado kun la okupantaj Germanoj post la kapitulaco de Francio en la Dua Mondmilito. La akuzoj estis forigitaj, sed Guitry, forte patriota homo, estis seniluziigita pro la fifamigo fare de kelkaj sampatriotoj. Je la tempo de sia morto lia populara estimo estis restaŭrita ĝis la etendo ke 12,000 perosnoj sekvis lian ĉerkon antaŭ lia enterigo en Parizo.

Kategorio:Francaj aktoroj
Kategorio:Francaj dramistoj
Kategorio:Francaj reĝisoroj
Kategorio:Komandoroj de la Honora Legio
Kategorio:Komandoroj de la Ordeno de Sankta Karlo de Monako
Kategorio:Guitry-familio
Kategorio:Mortintoj pro kancero
Kategorio:Mortintoj en la 7-a arondismento de Parizo
Alternatiba, vilaĝo de alternativoj

[eta|**Alternatiba en [Pariso|Parizo.**]]

**Alternatiba** estas procezo de mobilizo de la socio fronte al la defio de la tutmonda varmiĝo.

alternative=Alternatiba Grenoble|eta|**Alternatiba en Grenoble**

En proksimume sesdeko da urboj en Francio kaj Eŭropo kie la festaj eventoj de Alternatiba efektiviĝis aŭ estas en procezo de konstruo, centoj da alternativoj estis prezentitaj kun la celo nutri la konscion kaj la kondutoŝanĝon.  

## Historio 
La unua Alternatiba, vilaĝo de la alternativoj, okazis en Bajono (Francio) la 5-an kaj 6-an de oktobro 2013, je la iniciato de la eŭska ekologia organizaĵo Bizi !, kiu sukcesis arigi  pli ol 12 000 personojn. Depost tiam jam okazis preskaŭ 100 foje la vilaĝo Alternatiba al kiuj partoprenis ĉ. 500 000 personoj. La celo estis,  alarmigi la homojn pri la riskoj de la klimata ŝanĝo kaj prezenti alternativojn kiuj permesas al ĉiu de ni, kontribui al la redukto de la forcejaj gasoj. La vizitantoj povis malkovri ke la solvoj por la klimata ŝanĝo ekzistas kaj ke pere de ili konstrueblas pli justa, pli solidara, pli agrabla, kaj sekve pli dezirinda socio.

Ĉiu Alternativa vilaĝo organiziĝas en diversaj temospacoj en kiuj sin prezentas granda nombro de asocioj kun budoj kaj artaj aŭ edukaj atelieroj, konferencoj ktp. 

## Vidu ankaŭ 
* Altertour

## Eksteraj ligiloj 
* (franca kun kelkaj paĝoj en la angla, germana, hispana kaj esperanto) Alternatiba, oficiala retejo.
* (esperanto) Alternatiba, alvoko por prialternativa mondo-vilaĝo 

## Referencoj 
Kategorio:Klimata ŝanĝo
Kategorio:Organizaĵoj en Francio
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 2013
Kategorio:Kontraŭtutmondiĝaj organizaĵoj
Jean Mounet-Sully

**Mounet-Sully** (28a de Februaro, 1841 – 1916), nome franca aktoro, naskiĝis en Bergerac. Lia naskonomo estis Jean-Sully Mounet: "Mounet-Sully" (sen "Jean") estis artista nomo.
eta|maldekstre|Jean Mounet-Sully.

## Biografio 
Eble lia plej fama rolo estis tiu de Edipo en ''L'Oedipe roi*, nome franca versio de Jules Lacroix de la teatraĵo de Sofoklo. Tiu estis unuafoje premierita en Parizo ĉe la Théâtre Français en 1881 kaj poste revivigita en la malnova romia amfiteatro en Orange en 1888.

Li estis farita kavaliro de la Legio de Honoro en 1889. Li ankaŭ verkis teatraĵon, *La Buveuse de l'armes*, kaj en 1906, kunlabore kun Pierre Barbier, *La Vieillesse de Don Juan'' en verso.

Li estis frato de la aktoro Paul Mounet. Lia filino estis la aktorino Jeanne Sully. Li estis bona amiko, kun-aktoro, kaj iam amanto de la fama aktorino Sarah Bernhardt.

## Literaturo 
* Chisholm, Hugh, eld. (1911). "Mounet-Sully, Jean". Encyclopædia Britannica (11a eld.). Cambridge University Press.
* Madame Sarah: de Cornelia Otis Skinner 1966
* "King of Fashion, The Autobiography of Paul Poiret", J. B. Lippincott Company, 1931, ; V&A Publishing, 2009, p.&nbsp;7

## Eksteraj ligiloj 
* Verkoj de aŭ pri Jean Mounet-Sully ĉe Internet Archive.

Kategorio:Francaj aktoroj
Kategorio:Entombigitoj en la tombejo de Montparnasse
Joseph Pujol

**Le Pétomane** (/ləˈpɛtəmeɪn/, en franclingva prononco: ​[ləpetɔˈman]) estis la aktora nomo de la franca profesia furzisto) kaj distristo **Joseph Pujol** (1a de junio, 1857 – 1945). Li estis fama pro sia rimarkinda kontrolo de la abdomenaj muskoloj, kio ebligis lin furzi laŭvole. Lia aktora nomo kombinas la franclingvan verbon *péter*, "furzi" kun la finaĵo -mane, "-mania", kio tradukeblas al "furzomania". La profesio estas ankaŭ aludita kiel "fulist", "farteur", or "fartiste".

Kelkaj el la ĉefaĵoj de liaj spektakloj estis sonefektoj de kanonpafado kaj de ŝtormo, same kiel la ludado de "'O Sole Mio" kaj de "La Marseillaise" per okarino tra guma tubo en lia anuso. Li povis ankaŭ blovi al kandelo de kelkaj jardoj for. Inter lia publiko estis Eduardo, Princo de Kimrio; la reĝo Leopoldo la 2-a de la Belgoj; kaj Sigmund Freud.

eta|meza|*Le Pétomane du Moulin Rouge* (1900)

## Notoj 
Kategorio:Francaj aktoroj
Kategorio:Francaj humuristoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Marsejlo