Noblejas

[eta|dekstra|250px|Situo de la [provinco Toledo en Hispanio]]
[eta|dekstra|250px|Situo de Noblejas en la [provinco Toledo kaj en Hispanio]]
**Noblejas** estas municipo de Hispanio, en la Provinco Toledo, regiono de Kastilio-Manĉo.

## Toponimio 
La termino "Noblejas" povus deveni de la unua forma dokumenta, nome *Nablelas*, kvankam plej evidente devena el toponimo *Nobles* (Nobeloj). Laŭ alia teorio ĝi devenus de vorto kelta aŭ keltibera, NO-BRIGA kiu signifus 'sur monteto'. Tion apogas la situo de la municipa domaro sur deklivo de monteto de la municipo, kaj la restoj de antikvaj kastroj de olkadoj kiuj troviĝis ĉirkaŭe.

## Loĝantoj 
La loĝanto nomiĝas *Noblejano*. La censita populacio en 2011 estis de 3.617 loĝantoj kaj la denseco estas de 51,67 loĝ/km².

## Situo 
Noblejas estas situanta en la centra parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Mesa de Ocaña en la nordorienta parto de la provinco de Toledo, je altitudo de 735 m; je 58&nbsp;km el Toledo, provinca kaj regiona ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 70&nbsp;km². La geografiaj koordinatoj estas 39°58′39″ N 3°26′20″ Ok.

## Geografio 
eta|290px|Rojoj de la municipo.
La municipo troviĝas situanta sur deklivo al Oriento. Ĝi apartenas al la komarko Mesa de Ocaña kaj limas kun la municipaj teritorioj de Colmenar de Oreja norde en la provinco Madrido kaj Villarrubia de Santiago oriente, Villatobas sude, Ocaña sudoriente kaj kun la teritorio de Oreja, apartenanta al Ontígola, okcidente, en la provinco Toledo.

Norde kaj lime kun Colmenar de Oreja, fluas la rivero Taĵo, al kiu enfluas la rojoj Valdevillarrubia, kiu formas same la limon kun Villarrubia de Santiago, Carril kaj Fuente del Berralo.

## Historio 
eta|200px|Preĝejo de Santiago Apostolo.
Ŝajne ĝi fondiĝis en 714, kvankam ne ekzistas dokumentoj atestantaj. Post la konkero de la kastelo de Oreja fare de Alfonso la 7-a, oni reloĝigis la zonon, kaj oni menciis en 1139 na Noblejas kiel setlejo apartenanta al la jurisdikcio de Aurelia, la aktuala Oreja: «Terminos preterea castello aurelie tales haberes concedo: uidilicet ab eo loco ubi saramba descendit in tago usque ad fonticulam et inde ad ocaniolam. Inde vero ad ocaniam maiorem et inde ad *nobleas*». En 1193, kaj laŭ Hernández, kiam en la testamento de Sancha Núñez de Lara oni mencias la domaron de *nobles*, oni celas na Noblejas: «... in aldea de nobles...».

En 1209 aperas denove kiel *nobles* en dokumento de Alfonso la 8-a kie oni donis al Alfonso Téllez la vilaĝon de Montalbán:«... et inde comodo uertunt illas aquas ad Dos Barrios et ad illa fonte del canno et ad *Nobles*,...». En 1214 donis la urbo Toledo al la Ordeno de Santiago la dekonojn (impostoj) de Noblejas kaj en 1244 figuris jam kiel loĝata setlejo.

Post la kreo de la Graflando de Noblejas, en 1689 pasis al Francisco Antonio de Herrera de la Concha, kiu konstruigis sian palacon ĉe la placo de la vilaĝo.

## Monumentoj 
eta|200px|Ermitejo de Sankta Isidro Labrador.
* **Ermitejo de María Magdalena**: konstruita en la 18a jarcento en stilo baroko. Havas rektangulan planon kun absido poligona kaj turo trikorpaj el ŝtono kaj pli da briko en la tria.
* **Ermitejo de Sankta Isidro Labrador**: de moderna konstruo, kalkita en blanko kun plinto el ŝtono. Estas de plano rektangula kaj absido ebena kun niĉo, kaj enirejo kun portiko super la kornico.
* **Preĝejo de Santiago Apostolo**: de la 17a jarcento, de stilo herera kaj novklasika.

## Festoj 
* Aprilo, ĵaŭdo meze de Karesmo: Kamparfesto.
* 3-a de majo: Kristo de la Vundoj.
* 22-a de julio: Sankta Maria Magdalena.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco de Toledo
* Noblejas (stacidomo)

## Bibliografio 
* Cornejo Valle, Mónica (2004). Las fiestas del Cristo en Noblejas (Toledo), organización colectiva y recreación identitaria. Eusko Ikaskuntza. ISBN 84-8419-894-4.


Kategorio:Kastilio-Manĉo
Kategorio:Municipoj de Toledo
Kategorio:Provinco Toledo