open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Paul Wittgenstein

**Paul WITTGENSTEIN** (n. 11-a de majo 1887 en Vieno, Aŭstrio, m. 3-a de marto 1961 en Usono)
estis aŭstria pianisto kaj plej aĝa frato de la filozofo Ludwig Wittgenstein. Li ricevis katolikan edukadon en familio.

La edzino de Paul Wittgenstein, nome Hilde Wittgenstein, vivis de 1915 ĝis 2001.

Wittgenstein kaj ankaŭ la komponisto Ravel estis en militservo dum la Unua Mondmilito (1914 - 1918). Paul Wittgenstein perdis manon en milito. En tempo de germania tria regno oni deklaris Paul Wittgenstein-n esti aŭstria duona judo.

## Pianomuziko por unusola mano 
Ravel komponis belan konĉerton por unusola mano. Paul Wittgenstein donis
komponan mendon al Prokofjev pri piano konĉerto por unusola mano. Sed Paul
Wittgenstein nur private studis la konĉerton de Prokofjev sed li ne faris koncerton.

Post la morto de Paul Wittgenstein oni faris la premieron kaj ludis la Prokofjev-an piano- konzerton. La pianisto Leon Fleiŝer, (angle: Leon Fleisher), (germane: Leon Fleischer) ludis ankaŭ la Ravel-konĉerton por unusola mano. La biografiisto Alexander Waugh, muzikfaka aŭtoro verkis libron pri Paul Wittgenstein kaj lia familio.

## Libroj 
* *The House of Wittgenstein - A Family at War by Alexander Waugh,* angle, (2008) ISBN 9-78074759-185-6
* *Waugh, Alexander, Das Haus Wittgenstein : Geschichte einer ungewöhnlichen Familie / Alexander Waugh ; aus dem Engl. von Susanne Röckel, 2. Aufl., Frankfurt am Main* : eldonejo S. Fiŝer *S. Fischer*, 2009, 439 paĝoj, kun bildoj. Originala titolo: *The house of Wittgenstein* Bibliografio, literatura dosierujo paĝoj: 415-426, *Literaturverz. S.* 415 - 426 ISBN 978-3-10-092220-5 (en germana lingvo)
* « W comme Wittgenstein », in *Improvisation *so* piano*, Jean-Pierre Thiollet, Neva Éditions, 2017, p. 121-127. 

## Eksteraj ligiloj 
* ORF2 elsendo 2010, fonto pri Paul Wittgenstein, Portreto Austria 2009 dokumenta filmo de ORF2 kun faka aŭtoro Alexander Waugh

* fonto pri Paul Wittgenstein, libro de faka aŭtoro Alexander Waugh

Kategorio:Aŭstraj pianistoj
Kategorio:Aŭstraj judoj
Kategorio:Usonaj judoj
Kategorio:Judaj rifuĝintoj
Kategorio:Judaj muzikistoj
Tza (armena litero)

**Tza** (ankaŭ tsa aŭ dza), **ծա** en la armena ([ts'a] aŭ [dza]), estas la 14-a litero de la armena alfabeto.

## Lingvistiko 
Tza estas uzata por reprezenti la sonon de:
* en klasika armena, la sono [ts];
* en orient-armena, [tsʰ] ;
* en okcident-armena, [dz].

Laŭ la normo ISO 9985, la litero estas transskribita per « ç ». Tamen, ankaŭ ĝi estas foje transskribita per ts, ts' aŭ tz.

## Unikodo 
* Majuskla Ծ : `U+053E`
* Minuskla ծ : `U+056E`

Kategorio:Armena alfabeto
Andrej Obrezkov

**Andreo OBREZKOV** () estas fama rusia esperanto-kantisto. Li loĝas en la urbo Ivanovo, Rusio. Andreo Obrezkov estas lanĉanto de muzikgrupo Ekvinokso.

Andreo Obrezkov estas kolonelo de interna servo, estro de la katedro pri sociaj sciencoj en la Ivanova Instituto de la
Ŝtata Kontraŭincendia Servo. Ankaŭ li estis prezidanto de Ivanova Esperanto-klubo. **Andreo Obrezkov** havas familion, kiu estas sufiĉe granda de rusia vidpunkto: li kaj lia edzino Jelena edukas tri filojn: Kirill, Daniil kaj Andrej, kaj nepinon. Krome dum longa tempo kun ili loĝis ilia nevo Pavel.

## Kantoj kaj albumoj de Andreo Obrezkov 
* La himno de IvERo (muziko kaj vortoj de Andrej Obrezkov)

## Vidu ankaŭ 
* Ekvinokso (muzikgrupo)

## Eksteraj ligiloj 
* OBRAN  persona paĝaro

## Referencoj 
Kategorio:Rusiaj esperantistoj
Kategorio:Esperanto-verkistoj
Kategorio:Esperantlingvaj poetoj
Kategorio:Sovetiaj esperantistoj
Kategorio:Esperantlingvaj kantistoj
Kategorio:Rusiaj poetoj
Kategorio:Rusiaj kantistoj
Dza (armena litero)

**Dza** (aŭ '''ts'a**), **ձա''' armene ([dz] aŭ [tsʰ]), estas la 17-a litero de la armena alfabeto.

## Lingvistiko 
Dza estas uzata por reprezenti la sonon de:
* en orient-armena, [dz] ;
* en okcident-armena, [tsʰ].

Laŭ la normo ISO 9985, la litero estas transskribata per « j » sed ĝi ankaŭ estas transskribata plurmaniere kiel dz, ts' aŭ tz.

## Unikodo 
* Majuskla Ձ: `U+0541`
* Minuskle ձ : `U+0571`

Kategorio:Armena alfabeto
Ĉeh (armena litero)

**Ĉeh** (aŭ **tĵeh**), **ճէ** aŭ **ճե** armene ([tʃʼɛ] aŭ [ʤɛ]), estas la 19-a litero de la armena alfabeto.

## Lingvistiko 
Ĉeh estas uzata por reprezenti la sonon de :
* en klasika armena, la sono [tʃ];
* en orient-armena, ([tʃʼ] ;
* en okcident-armena, ([ʤ].

Laŭ la normo ISO 9985, la litero estas transskribata per « č ». Tamen, ĝi estas transskribata plurmaniere.

## Unikodo 
* Majuskla Ճ : `U+0543`
* Minuskla ճ : `U+0573`

Kategorio:Armena alfabeto
Ji (armena litero)

**Ji**, **յի** aŭ **հի** armene ([hi]), estas la 21-a litero de la armena alfabeto.

## Lingvistiko 
Ji estas uzata por reprezenti la sonon de:
* en klasika armena, [j] ;
* en moderna armena (orienta kaj okcidenta), [h] kaj [j].

Laŭ la normo ISO 9985, la litero estas transskribata per « y ».

## Unikodo 
* Majuskla Յ : `U+0545`
* Minuskla յ : `U+0575`

Kategorio:Armena alfabeto
Men (armena litero)

**Men**, **մեն** armene ([mɛn]), estas la 20-a litero de la armena alfabeto. Ĝi estas uzata por reprezenti la sonon [m]. Ĝi estas transskribata per "m"

## Unikodo 
* Majuskla Մ : `U+0544`
* Minuskla մ : `U+0574`

Kategorio:Armena alfabeto
Milico

**Milico** estas militforto kunmetita de grupo de civiluloj kiuj ne apartenas al regula armeo. Alivorte, ĝi estas volontula militistaro destinita nur por defendo de nacia teritorio, kontraste al la konstanta armeo. Milicoj ofte estas paramilitfortoj, kiuj ne formas parton de la ordinaraj militfortoj de ŝtato.

Ekzistas pluraj detalaj interpretoj de la koncepto:

* Privata forto, kiu ne estas submetita al registaro kaj ne estas subtenata de ĝi, ekzemple: terorisma organizo.
* Protekta forto uzata por protekti komunumon, ĝian teritorion, posedaĵon kaj leĝojn.
* La tuta loĝantaro de komunumo, grandurbo, ŝtato aŭ respubliko estas elektebla por militservo.
* En la landoj de la iama orienta bloko, milico estis la organizaĵo, kiu zorgis pri publika ordo, rolo simila al tiu de polico. En Sovetunio mem, en la ceteraj landoj de la Varsovia Kontrakto, kaj en la Socialisma Federacia Respubliko Jugoslavio. Ĝis hodiaŭ ĝi estas la nomo de la polico en Belorusio, Kirgizio, Taĝikio kaj Uzbekio.
* En Francio la koncepto estas konsiderita makulita kaj fifama post la establado kaj operacio de la franca milico dum Dua Mondmilito.
* Armeo de subŝtato ene de Konfederacio.
* Armeo de socia sektoro dum civila milito; En modernaj tempoj la ekzisto de armitaj milicoj estas konsiderata en la plej multaj kazoj kiel signo de la disfalo de la registaro en la lando en kiu ili ekzistas (ekzemple, dum la Libana interna milito estis multaj milicoj).

## Etimologio 
La origino de la termino venas de la latina:

* miles (prononcita / miːles /) - soldato
* itia- (prononcita / iːtia /) - kondiĉo, agado, kvalito
* militia (prononcita / mil: iːtia /) - militservo

## Historio 
En la mezepoko, komunaj milicoj en Francio distingiĝis en la batalo de Bouvines.
Flandraj komunumaj milicoj militis en la batalo de Courtrai en 1302. Dum la Hispana Enlanda Milito milicoj ludis gravan rolon ĉefe en la unua jaro de la milito en la respublika flanko.

La rajto establi milicon estas protektita konstitucia rajto en Usono, pro la Dua Amendo al la Usona Konstitucio. Dum la historio de Usono, ekzistas multaj lokaj milicoj, kiuj estis implikitaj en hejmaj okazaĵoj kaj okazaĵoj inter la ŝtatoj kaj la federacia registaro de Usono.

## Vidu ankaŭ 
* Paramilitismo
* Gerilo

Kategorio:Armeo
Vo (armena litero)

**Vo**, **ո** armene ([vo]), estas la 24-a litero de la armena alfabeto. La litero *ո* (vo) komence de vorto estas elparolata kiel vo (nur kun kelkaj esceptoj) kaj ene de vorto ĝi sonas kiel o. Post la ortografia reformo de la armena en 1923, ĝi estas la plej uzata litero por tiu sono en la orient-armena dum la alia o estas limigata al kelkaj kazoj kiam la vorto komenciĝas per o kaj ne per vo.

## Unikodo 
* Majuskla Ո : `U+0548`
* Minuskla ո : `U+0578`

Kategorio:Armena alfabeto
Ĉa (armena litero)

**Ĉa**, **չա** armene ([tʃʰɑ]), estas la 25-a litero de la armena alfabeto. Ĝi estas uzata por reprezenti la sonon [tʃʰ]. Laŭ la normo ISO 9985, la litero estas transskribata per « č » sed en la praktiko oni transskribas ĝin per ch.

## Unikodo 
* Majuskla Չ : `U+0549`
* Minuskla չ : `U+0579`

Kategorio:Armena alfabeto
Feh (armena litero)

**Feh**, **ֆէ** aŭ **ֆե** armene ([fɛ]), estas la 38-a litero de la armena alfabeto.

## Lingvistiko 
Feh estas uzata por reprezenti la sonon [f].
Malsame al la unuaj 36 literoj de la armena alfabeto, Feh (kaj la armena O) estis aldonita en la alfabeton por la eksterlandaj novaj vortoj kiuj havas tiun sonon tute neekzistanta en la armena (ekz. futbalo -ֆուտբոլ ).

## Unikodo 
* Majuskla Ֆ : `U+0556`
* Minuskla ֆ : `U+0586`

Kategorio:Armena alfabeto
Tjun (armena litero)

**Tiun** (aŭ **diun**), **տիւն** aŭ **տյուն** armene ([tʼʏn] aŭ [dʏn]), estas la 31-a litero de la armena alfabeto. Ĉi tiu litero en la klasika armeno sonis kiel t kaj en la moderna armena (orienta dialekto kie t' kaj en la okcidenta kiel d). Ĝi estas transskribata kiel t aŭ d laŭ la uzanto (ĉu parolas la okcidentan aŭ orientan)

## Unikodo 
* Majuskla Տ : `U+054F`
* Minuskla տ : `U+057F`

 
Kategorio:Armena alfabeto
Seh (armena litero)

**Seh**, **սէ** aŭ **սե** armene ([sɛ]), estas la 29-a litero de la armena alfabeto. Ĝi estas uzata por reprezenti la sonon [s] kaj laŭ la normo ISO 9985, ĝi estas transskribata per « s ».

## Unikodo 
* Majuskla Ս : `U+054D`
* Minuskla ս : `U+057D`

Kategorio:Armena alfabeto
Oh (armena litero)

**Oh**, **օ** armene ([o]), estas la 37-a litero de la armena alfabeto. Ĝi estas uzata por reprezenti la sonon [o] kaj transskribita kiel ò. Ĉi tiu litero estis aldonita al la armena alfabeto en la 13-a jarcento. Ĝi estas la antaŭlasta litero de la alfabeto. Post la ortografia reformo de 1923 en Armenio, ĝi uzo estas tre limigita en la orient-armena sed la armena diasporo plimulte parolantoj kaj de la okcidenta ne akceptis la reformon kaj daŭre uzas ĝin kiel tradicie.

## Unikodo 
* Majuskla Օ : `U+0555`
* Minuskla օ : `U+0585`

Kategorio:Armena alfabeto
Pjur (armena litero)

**Pjur**, **փիւր** aŭ **փյուր** armene ([pʰʏɹ]), estas la 35-a litero de la armena alfabeto. Pjur estas uzata por reprezenti la sonon [pʰ], kiu estas la sono de p sed pli forta. Laŭ la normo ISO 9985, ĝi estas transskribata kiel « p' ».

## Unikodo 
* Majuskla Փ : `U+0553`
* Minuskla փ : `U+0583`

Kategorio:Armena alfabeto
Reh (armena litero)

**Reh**, **րէ** aŭ **րե** armene ([ɹɛ] aŭ [ɾɛ]), estas la 32-a litero de la armena alfabeto. Laŭ la normo ISA 9985, ĝi estas transskribita kiel la litero r.

## Lingvistiko 
Reh estas uzata por reprezenti la sonon de:
* orient-armena, [ɹ] ;
* okcident-armena, [ɾ].

## Unikodo 
* Majuskla Ր : `U+0550`
* Minuskla ր : `U+0580`

Kategorio:Armena alfabeto
Hasan Jusef

Ŝejĥo **Hasan JUSEF** estas islamano, ano de la Islama Frataro kaj kunfondinto de la organizaĵo Hamas.

## Vivo 
Ŝejĥo Hasan Jusef kreskis en al-Janija kaj studis religion en Jerusalemo.
18-jara li finis sian studadon kaj translokiĝis al Ramallah, kie li laboris kiel imamo.
Meze de la 1970-aj jaroj Jusef translokiĝis al Jordanio por pli profunde studi islamon.
Tie li unuan fojon kontaktiĝis kun la Islama Frataro.

En la jaro 1977 Hasan Jusef revenis al Palestino kaj reaktivigis la islaman frataron. Subtenis lin tiucele, Ibrahim Abu l'Salem, unu el la fondintoj de la islama frataro. Samjare li edziĝis al lia fratino. Du jarojn poste naskiĝis lia filo Mosab Hasan Jusef.

En la jaro 1985 la Jusef translokigis sian familion al al-Bira kaj iĝis imamo en la rifuĝejo al-Amari.

En la jaro 1986 ŝejĥo Hasan Jusef fondis dum sekreta renkontiĝo kun 6 aliaj personoj la organizaĵon Hamas.

Septembre 1987 Hasan Jusef iĝis instruisto pri religio ĉe kristana privata lernejo en Cisjordanio.

## Referencoj 
Kategorio:Hamas
Kategorio:Palestinanoj
Kategorio:Vivantaj homoj
15 Eŭnomio

**15 Eŭnomio** estas tre granda, hela asteroido, inter la dekdu plej grandaj de la ĉefa asteroida zono, kaj plej granda ano de la Eŭnomia familio.

## Malkovro 
*15 Eŭnomio* estis malkovrita de la itala astronomo Annibale de Gasparis, elde la observatorio de Napolo (Italio), la . Ĝi ricevis la nomon de unu el la Horoj de la helena mitologio: Eŭnomio (greke *Εὐνομία*), personiĝo de la leĝo, de la justico kaj de la ordo.

## Simbolo 
15 Eŭnomio estas unu el la lastaj asteroidoj, kiuj ricevis . Tiu-ĉi estas 16px|Koro kun stelo supre.

## Ecoj 
Ĝia luma kurbo montras grandajn variojn, indikantajn plilongigitan objekton, kun malsimila komponiĝo laŭ la loko. Tio pensigas, ke Eŭnomio estus la planeda kerno de granda diferenciĝinta korpo, frakasita de alfrapo; kerno sur kiu restus parto de la mantelo kaj de la krusto.

Ĝia longformo sugestis, ke ĝi povas esti duobla asteroido, sed observoj per la kosmoteleskopo Hubble. malkonfirmis tion.

## Noto kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Annibale de Gasparis
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1851
Désiré Landru (2005)

***Désiré Landru*** estas franca telefilmo de Pierre Boutron, aperinta en 2005.

## Temo 
Henri Désiré Landru estas ambigua persono. Edzo kaj patro, li estas samtempe granda amindumanto kaj eta fripono: li amindumas virinojn por priŝteli ilin. Maniulo, Landru zorge alskribas siajn misfarojn sur eta kajero, kiu rivelos al polico nomojn de 283 virinoj kiujn li trompis. Li estos kondamnita al morto pro murdado de 11 el ili. Lia proceso ekscitis malamon kaj pasion, laŭ la bildo de lia duobla personeco.

## Teĥnikaĵoj 
* Titolo: *Désiré Landru*
* Reĝisoro: Pierre Boutron
* Scenaro: Pierre Boutron kaj Jérôme Beaujour
* Produktoro: Jean Nainchrik
* Ekzekutiva produktoro: Olivier Dujols
* Produktado: Septembre Production, TF1 Films Production
* Ĉef-dekoraciisto: Denis Seiglan
* Muziko: Angélique Nachon kaj Jean-Claude Nachon
* Muntado: Patrice Monnet
* Devenlando: Francio
* Daŭro: 100 minutoj
* Aperdato:  en televido

## Rolularo 
* Patrick Timsit: Désiré Landru
* Julie Delarme: Rolande
* Catherine Arditi: Marie-Catherine
* Danièle Lebrun: S-ino Cuchet
* Catherine Jacob: S-ino Marchadier
* François Caron: Komisaro Belin
* Damien Jouillerot: Momo
* Babsie Steger: Odile
* Michel Robin: Patro de Landru
* Andréa Ferréol: Patrino de Rolande
* Jean-Yves Chatelais: Onklo Octave
* Isabelle Petit-Jacques: S-ino Marais
* Thierry Nenez: Koĉero
* Rose Thiéry: Pordistino
* Nicolas Vaude: Juĝisto
* Frédéric Bazin: Moro Giafferi
* Jean Dell: Prezidanto
* Jacques Bondoux: Provoso
* Bruno Le Millin: Ĝenerala advokato
* Stanislas de La Tousche: Prezidanto de Ĵurio
* Laura Jurie: Victoire Landru
* Marie Piton: Virino de la tribunalo

## Vidu ankaŭ 
* Henri Désiré Landru
* Landru (1963)
* Monsieur Verdoux (filmo)

## Eksteraj ligiloj 
* Désiré Landru en IMDb

Kategorio:Francaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2005
Kategorio:Biografiaj filmoj
Ken (armena litero)

**Ken** (aŭ **gen**), **կեն** armene ([k'ɛn] aŭ [gɛn]), estas la 15-a litero de la armena alfabeto.

## Lingvistiko 
Ken estas uzata por reprezenti la sonon de:
* en klasika armena, la sono [k] ;
* en orienta armena, [k'] ;
* en okcidenta armena, [g].

Laŭ la normo ISO 9985, la litero estas transskribata per « k ». Tamen, la uzantoj de la okcidenta dialekto de la armena, transskribas ĝin per g, la sono kiun ĝi havas en la okcidenta.

## Unikodo 
* Majuskla Կ : `U+053F`
* Minuskla կ : `U+056F`

Kategorio:Armena alfabeto
ISAF

[eta|140px|emblemo de [Internacia Sekurec-Asista Forto|ISAF (Afganio); paŝtoa skribaĵo: کمک او همکاری (Komak ŭa Hamk&#257;ri), en Esperanto: „helpo kaj kunlaboro“.]]
La mallongigo **ISAF** interalie povas celi al
* la Internacia Federacio de Velado - angle nomata *International Sailing Federation*
* la "Internacia Sekurec-Asista Forto"- angle *International Security Assistance Force*, internacia armea misio sub gvido de la organizaĵo NATO ekde la jaro 2001 respondeca pri subteno de sekureco kaj konstruo en Afganio
* la brita organizaĵo "Forumo pri Konscio je Informa Sekureco", angle *Information Security Awareness Forum*

Kategorio:Mallongigoj
IKUE-Kongreso 2010

[eta|220px|Malfermo de la IKUE-Kongreso 2010 fare de [Carlo Sarandrea|C. Sarandrea kaj M. Šváček]]
La **63-a Kongreso de IKUE** okazis de la 27-a de junio ĝis la 3-a de julio 2010 en Parizo, en la benediktana monaĥinejo apud la Baziliko de la Sankta Koro. Pro limigitaj kapacitoj de la kongresejo, ĝin povis partopreni nur 80 homoj.

La kongreso estis jubilea, ĉar 100 jarojn antaŭe okazis en la sama urbo la *1-a Kongreso Internacia de Katolikoj Esperantistaj*, kadre de kiu IKUE fondiĝis.

Al la programo apartenis interalie:

* Sanktaj Mesoj en diversaj lokoj (ekzemple en la kripto de la Baziliko de la Sankta Koro kaj en la Kapelo de la Mirakla Medalo)
* vizito de la Katolika Universitato, kie IKUE fondiĝis en 1910
* prelegoj (ekzemple pri Emile Peltier, kun rezultoj de novaj esploroj)
* ronda tablo pri la demando "Kion signifas esti katolika esperantisto?", kadre de kiu menciiĝis ankaŭ aktualaj temoj kiel la skandaloj pri pedofilio.

eta|220px|Partoprenantoj de kongreso antaŭ la Kapelo de la Mirakla Medalo

## Eksteraj ligiloj 
* Raporto de Ulrich Matthias 

2010
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 2010
Kategorio:2010 en Francio
Kategorio:Eventoj en Parizo
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Francio
Madhav Kumar Nepal

**Madhav Kumar NEPAL** (naskiĝis la 12-an de marto 1953) estas nepala politikisto (komunista partio de Nepalo).
Li estis estro de sia partio kaj de majo 2009 ĝis la 30-a de junio 2010 ĉefministro de Nepalo.

## Referencoj 
Kategorio:Nepalaj komunistoj
Kategorio:Nepalaj ministroj
Kategorio:Nepalaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Nepalo
Co (armena litero)

**Co**, **ցօ** aŭ **ցո** armene ([tsʰo]), estas la 33-a litero de la armena alfabeto. Ĉi tiu litero estas uzata por reprezenti la sonon [tsʰ]. Laŭ la normo ISO 9985, la litero estas transskribata per « c' » sed pli ofte oni transskribas ĝin per ts aŭ c. La sono de la litero Co (Ց ց) korespondas al la esperanta Co.

## Unikodo 
* Majuskla Ց : `U+0551`
* Minuskla ց : `U+0581`

Kategorio:Armena alfabeto
Jiun (armena litero)

**Jiun**, **հիւն** armene ([hʏn]), estas la 34-a litero de la armena alfabeto. Ĝi ekzistas kiel aparta litero en la okcident-armena lingvo kie ĝi sonas kiel v. En la du nunaj modernaj dialektoj de la armena (orienta kaj okcidenta) ĝi estas uzata kiel kunmetaĵo kun la litero o por krei la literon kiu reprezentas la vokalon u. Laŭ la normo ISO 9985, ĝi estas transskribata per « w ».

## Unikodo 
* Majuskla Ւ : `U+0552`
* Minuskla ւ : `U+0582`

Kategorio:Armena alfabeto
Marcel Reine

**Marcel REINE** estis franca aviadisto naskiĝinta la 1-an de decembro 1901 en Aubervilliers en la departemento Seine-Saint-Denis kaj mortinta la 27-an de novembro 1940 en Mediteraneo. Lia familio devenis de *Bransles*, en la departemento Seine-et-Marne.

## Linia piloto 
Unue militista piloto, poste li estis dungita ĉe la kompanio Aeraj Linioj «Latecoere» (estonta «Aéropostale») en decembro 1924. Tie liaj kolegoj estis Jean Mermoz, Henri Guillaumet, Antoine de Saint-Exupéry. Li estis postenigita en 1929 en Suda Ameriko kaj flugis sur la linioj :
* Bonaero en Argentino – Asunciono en Paragvajo
* Bonaero en Argentino – Rio-de-Ĵanejro en Brazilo
* Bonaero en Argentino – Santiago de Chile en Ĉilio

La 27-an de novembro 1940 kun sia kamarado Henri Guillaumet li flugis al Sirio por konduki al lia posteno Jean Chiappe, promociita ŝtatkomisaro en Sirio kaj Libano. Ilia kvarmotora Farman « Le Verrier » estis trafita de itala ĉasaviadilo kaj malaperis en la maron Mediteraneon.

Marcel Reine atingis 9100 flughorojn.

## Honoraĵoj 
* Premio kiel linia piloto en 1930
* Oficiro de la Honora Legio en 1934

## Citaĵo je la ordo de la Nacio 
* Dufoje kaptita de berberoj sekve de neeviteblaj surteriĝoj.
* Efektivigis 81 traflugojn de Suda Atlantiko kaj multajn transflugojn de Andoj.
* Spertulo en noktaj flugoj, unu el la realigintoj de grandaj aeraj poŝtlinioj.
* Pasie fervorita pri la mistiko de la postaĵo, grandvalora rilate al la plej noblaj konkuremoj kaj al la plej maloftaj virtoj.

## Verko dediĉita al Marcel Reine 
*  ''Marcel Reine Héros de l'Aéropostale* (Marcel Reine Heroo de « Aéropostale »), Hubert Reine, Eldonejo Loubatières 

## Fontoj 
* Precipa fonto la samnoma artikolo en la franca vikipedio en la stoato de julio 2010
* kaj paĝo en la retejo *memoire-aeropostale.com'' arkivigita en marto 2016

Kategorio:Francoj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Francaj aviadistoj
Rra (armena litero)

**Rra**, **ռա** armene ([ɾɑ]), estas la 28-a litero de la armena alfabeto. Ĝi sonas kiel la hispana r en perro, carro, arroz... tamen, la plimulto de la armenoj prononcas ĝin kiel la alia r kiu koincidas kun la esperanta r. Laŭ la normo ISO 9985, la litero estas transskribita per « ṙ » sed oni kutime transskribas ĝin same kiel la alia, per simpla r.

## Unikodo 
* Majuskla Ռ : `U+054C`
* Minuskla ռ : `U+057C`

Kategorio:Armena alfabeto
Tĵeh (armena litero)

**Tĵeh** (aŭ **ĉeh**), **ջէ** aŭ **ջե** armene ([ʤɛ] aŭ [tʃʰɛ]), estas la 27-a litero de la armena alfabeto. Laŭ la normo ISO 9985, la litero estas transskribata per « ǰ ».

## Lingvistiko 
Tĵeh estas uzata por reprezenti la sonon:
* en la orient-armena, [ʤ] ;
* en la okcident-armena, [tʃʰ].

## Unikodo 
* Majuskla Ջ : `U+054B`
* Minuskla ջ : `U+057B`

Kategorio:Armena alfabeto
Mosab Hasan Jusef

**Mosab Hasan JUSEF** (arabe: مصعب حسن يوسف; naskiĝis en 1978 ĉe Ramallah) konata kiel la *verda princo*, filo de la ŝejĥo Hasan Jusef, kunfondinto de la organizaĵo Hamas estis grava informulo de la israela sekretservo Ŝin Bet.

En 2005 li konvertiĝis al kristanismo kaj fuĝis en 2007 al Usono. Li petis tie azilon, kiun oni akceptis en 2010.

En sia libro *Filo de la Hamas*, kiun li verkis dum sia restado en Usono, li priskribas sian vivon kiel palestinano ĝis sia unua arestiĝo kiam li estis 18-jara, sian restadon en malliberejo kaj sian agadon kiel agento de la israela sekretservo ekde la jaro 1996.

## Eksteraj ligiloj 
* Artikolo en *taz*; in der FR; in der NZZ; in der FTD; bei Spiegel Online
* epd-news zur deutschen Bucherscheinung  : *Sohn der Hamas - Mein Leben als Terrorist* (22-an de marto 2010)
* Recenzoj rilataj: en FAZ 26.3.;-in der WELT 29.3.
* Pli ĉe perlentaucher.de
* kl. Intervjuo en viena gazeto 4.4.
* Artikolo ĉe zenith - gazeto pri la oriento

Kategorio:Hamas
Kategorio:Palestindevenaj usonanoj
16 Psiĥo

**16 Psiĥo** estas tre granda asteroido de la asteroida zono, plej granda M-tipa (metalhava) konata asteroido.

## Malkovro 
**16 Psiĥo** estis malkovrita de la itala astronomo Annibale de Gasparis, la .

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la legenda princino Psiĥo (greke *ψυχή*), kies beleco superis tiun de Venuso.

Ĝi estas la unua asteroido katalogita post la enkonduko de la numera kodo de Johann Franz Encke. Ĝia simbolo estis la cirklita numero "16": ⑯. Oni desegnis pli malfrue la simbolon: 16px|Flugilo de papilio kun stelo supre, sed neniam uzis ĝin.

## Ecoj 
Ĝi komponiĝas, laŭ analizo per radaro, de sufiĉe puraj fero kaj nikelo kun malgranda kvanto da pirokseno. Oni rimarkas la tutan malĉeeston de akvo aŭ de materialoj entenantaj akvon. Pŝiĥo ŝajnas esti la kerno de pli granda frakasita korpo.

Se 16 Psiĥo estus restaĵo de pli granda astro, oni atendus trovi aliajn asteroidojn sur simila orbito, sed 16 Psiĥo apartenas al nenia asteroida familio: ĉu la aliaj anoj de la familio pulvoriĝis pro alfrapoj, ĉu iliaj orbitoj, pro perturboj tiom ŝanĝis, ke la familio ne plu estas rekonebla.

16 Psiĥo estas sufiĉe mashava, por mezureble perturbi aliajn asteroidojn, tio kio permesis kalkuli ĝian mason. Estimo de ĝiaj grandoj per kaŝado de steloj donas dimensiojn de 214 × 181&nbsp;km. Ĝia denso kongruas kun tiu de korpo farita el metalo.

Analizo de ĝia luma kurbo montras elipsoidan formon kaj aksan klinecon de ĉirkaŭ 95°.

Iuj maloftaj meteoroidoj, tiel nomataj enstatitaj ĥondritoj estas eble devenaj el 16 Psiĥo.

## Noto kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Annibale de Gasparis
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1852
Laconnex

**Laconnex ** estas komunumo en Kantono Ĝenevo, Svislando. 

Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Geografio 
Laconnex situas en la centro de Ĝeneva Ĉampanio proksimume tri kilometrojn sude la rivero Rodano. En la komunumo fontas la rojo *Eaumorte*, kiu nordokcidente apud Cartigny alfluas al Rodano. La komunumo havas agrikulturan aspekton kaj en ĝi situas granda vitejo.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo limas en nordo al Cartigny, en oriento al Bernex, en sudo al Soral, en okcidento al Avusy, kaj en la nordokcidenta angulo al Avully.

## Trafiko 
Norde de la komunumo pasas la kantona ĉefvojo de Ĝenevo tra Onex al Chancy. La vilaĝo mem situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La komunumo estas konektita per la busolinio L al la loka transportreto de Ĝenevo.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Laconnex datiĝas el la jaro 1225 kiel *Laconay*, kiam Grafo Guillaume de Ĝenevo donacis teritorion al la paroĥaro *Saint-Victor*.

Dum mezepoko la regoprivilegioj pri Laconnex apartenis al la paroĥaro *Saint-Victor*. En la jaro 1519 la Duko de Savojo enkarcerigis la paroĥestron *François Bonivard* kaj anstataŭigis lin pere de *Jean de Brisset de Lacconay*. En la jaro 1636 Laconnex akceptis la reformacion kaj estis 1544 atribuita al Ĝenevo. Per la kontrakto de Laŭzano en la jaro 1564 Laconnex estis submetita al komuna regado de Savojo kaj Ĝenevo.

Per la kontraktoj de Parizo kaj Torino de la jaroj 1749 kaj 1754 Laconnex estis atribuita al la reĝolando Sardinio. En la jaro 1816 per la kontrakto de Torino la Laconnex finfine estis atribuita al Kantono Ĝenevo kaj fariĝis svisa. Ĝis 1847 ĝi estis parto de la komunumo Avusy-Laconnex-Soral, de kiu tiam Avusy estis disigita. En 1850 ankaŭ Laconnex kaj Soral disiĝis kaj fariĝis memstaraj komunumoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Laconnex
* Laconnex en la Historia Leksikono de Svislando
Christian Friedrich Rolle

**Christian Friedrich ROLLE** (* 14-an de aprilo 1681 en Halle (Saale); † 25-an de aŭgusto 1751 en Magdeburg) estis germana orgenisto kaj komponisto de la baroko.

## Vivo 
Rolle devena, simile al Johann Sebastian Bach, el mezgermana muzikistofamilio, kies hejmurbo estis Halle kaj kies unua dokumentebla reprezentanto estis la ŝalmisto Simon Rolle, menciita en la jaro 1681 en Halle. Pri la infanaĝo kaj junaĝo de Christian Friedrich Rolle nenio estas konata.

Rolle fariĝis en la jaro 1709 urba kantoro en Quedlinburg ĉe la preĝejo *St. Benedicti* kaj edzinigis en la jaro 1711 la filinon de oficiro, Anna Sophia Kramer el Halberstadt. Rolle partoprenis en la jaro 1716 je la revizado de la elstara orgeno de la Maria-preĝejo en Halle, konstruita far Christoph Cuntzius. Krom li ankaŭ Johann Sebastian Bach kaj Johann Kuhnau el Lepsiko estis orgenekspertizistoj.

La 19-an de novembro 1721 Rolle estis vokita kiel sukcedanto de Benedictus Christiani en la ĉefkantorejon de la preĝejo *St. Johannis* en Magdeburg kaj tie instalita en sian postenon la 13-an de februaro 1722. Ĉe la Malnovurba Gimnazio de Magdeburg li instruis muzikon, sed estis pro sia alta renomo liberigita de ĉiuj aliaj instrudevoj.

En la jaro 1722 Rolle kandidatiĝis krom Johann Friedrich Fasch kaj Georg Philipp Telemann pri la sukcedo de la mortinta lepsika Thomas-kantoro Johann Kuhnau, la postenon tamen ricevis finfine Johann Sebastian Bach.

## Idoj 
Christian Friedrich Rolle havis kvar filojn, el kiuj lia tria filo Johann Heinrich Rolle estis edukata far sia patro kaj fariĝis ankaŭ muzikhistorie grava komponisto.

## Verkoj 
* Matthäus-Passion (1728)
* *Das bis zum Tode am Creutz geduldige Lamm Gottes*, Passion nach Markus (1737)
* Johannes-Passion (1738)
* Lukas-Passion (1744)
* Matthäus-Passion (Zweite Komposition) (1747)
* Violin-Sonate G-Dur

Kategorio:Germanaj komponistoj
Kategorio:Barokaj komponistoj
Laŭnĉpado

**Laŭnĉpado** () estas retejo kaj retaplikaĵo, programita de Canonical Ltd, por oferi subtenajn ilojn al evoluigantoj kaj kunlaborantoj (tradukistoj, artistoj, helpistoj, aliuloj) por la kunlaboro en programaroj. Ĝi aktuale estas uzata por la subteno de la evoluo de Anewt, Avant Window Navigator, Bazaar, Exaile, Extreme Tux Racer, Jakosher, GASP, Gladex, Gnome Do, Linukso Mint, LottaNZB, Me TV, Miro, Mixxx, OpenERP, PyRoom, SchoolTool, SilvaCMS, TangoCMS, Terminator, Ubuntu kaj Zope.

## Eroj 
La ĉefaj eroj de Launchpad estas:
* *Code* (kodo)
* *Bugs* (cimo)
* *Blueprints*
* *Translations* (tradukoj)
* *Answers* (respondoj)
* *Soyuz*

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala retejo
*  Ubuntu ĉe Launchpad

Kategorio:Projekt-administrado
Kategorio:Retaplikaĵoj
Kategorio:Ubuntu
Vaĵa Pŝavela

**Vaĵa PŜAVELA** (Kartvele: ვაჟა-ფშაველა) (la  1861, Ĉargali — la  1915, Tbiliso) estis kaŝnomo de la kartvela poeto kaj verkisto **Luka P. Razikaŝvili**.

## Biografio 
Li naskiĝis en la vilaĝo Ĉargali. Aŭtoro de 36 epikaj poemoj el la vivo de montaranoj en Pŝavio, bazitaj sur kartvelaj legendoj kaj mitologio, interalie: *Aluda Ketelauri* (1888), *Gvelis mĉameli* (Manĝanto de vipuroj) (1901) kaj sur historiaj eventoj: *Baĥtrioni* (1892). Li kreis plurajn personajn kaj amajn lirikojn, spektaklon *Mokvetili* (Socia elĵetito) (1894), rakontojn pri vivo de la vilaĝoj, etnografiajn laboraĵojn. Plimulto de liaj verkoj estas en dialekto. Pollingvaj tradukoj estas en *Antologia poezji gruzińskiej* (Antologio de kartvela poezio) (1961) kaj *Poezja gruzińska* (Kartvela poezio) (1985).

## Vidu ankaŭ
* Kartvela Ortodoksa Eklezio

## Aperis en Esperanto 
* Edziĝa kanto, trad. de Antoni Grabowski, en El Parnaso de Popoloj, 1913.

Kategorio:Kartvelaj verkistoj
Kategorio:Kartvelaj poetoj
Hundokapuloj

*, 1493.]]
**Hundokapuloj**, , , estas hundokapaj fabelaj estaĵoj kiuj ekde la Antikvo aperis en arto kaj literaturo kaj trovis apartan atenton en la eŭropa Mezepoko. Ili apartenas al la fabelaj sovaĝaj popoloj kiujn oni imagis vivi ĉe la ekstremaj bordoj de la civilizita mondo, ekzemple en Hindujo aŭ Afriko. Ĉu aŭ ĉu ne la homoj vere kredis ilian realan ekziston estas malfacile konstati.

Hundokapuloj havas hundan aŭ ŝakalan kapon, sed plejparte homan korpon, simile al la antikva egiptia dio Anubo. Ili komunikas per bojado. 

[eta|right|Rus-ortodoksa [ikono (religio)|ikono de Kristoforo hundokapa, 16-a jarcento.]]
Laŭ iuj kristanaj legendoj, specife en ortodoksa kristanismo, Sankta Kristoforo estis de iu hundkapula raso, sed ricevis homan aspekton kun sia kristaniĝo.

Adamo de Bremeno asertis en sia *Gesta Hammaburgensis'' ke en oriento de la sveda regno vivis "hundokapoj", kiel ankaŭ amazonoj, ciklopoj kaj kanibaloj.

## Referencoj 
Kategorio:Mitaj humanoidoj
Kategorio:Mitaj hundoj
Kategorio:Mitaj hibridoj
Kategorio:Fabelaj estuloj
Kategorio:Fikciaj sanktuloj
Suĥij (Miĵgirja)

**Suĥij** ukraine **Сухий** estas malgranda vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Miĵgirja, en municipo de Repinne.
eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Miĵgirja en Transkarpatio

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 4&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 255 m
* Loĝantaro: 390
* Poŝtkodo: 90032
* Telefonprefikso: 03146

## Situo 
## Historio 
La vilaĝo fondiĝis en 1400. Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Máramaros, al distrikto de Ökörmező, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Suĥij. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
* preĝejo omaĝe al Apostoloj Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo el la 17-a jarcento konstruita el piceo

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Bundeswehr

La **Bundeswehr** ( *federacia defendo*) estas nomo de Armitaj fortoj de Federacia Respubliko Germanio kaj rilataj civilaj konsisteroj. La Bundeswehr naskiĝis en 1955.

## Historio 
La Bundeswehr estis fondita en fino de 1955, la unuaj rekrutoj okazis en 1956. Dum la malvarma milito, Bundeswehr estis spino de unuigitaj fortoj de NATO en la Mezeŭropo. Tiam ĝi havis preskaŭ 500 mil soldatojn kaj 170 mil civilajn laborulojn.

Post la Reunuiĝo de Germanio, Bundeswehr estis spite al engluto de parto de la armitaj fortoj de Orienta Germanio karakterize nombre reduktita, unue al 370 mil soldatoj, pli poste al nunaj 248 mil.

## Vidu ankaŭ 
* Germana Aerarmeo

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de Bundeswehr 


Kategorio:Germanaj vortoj kaj esprimoj
Kategorio:Armitaj fortoj de Germanio
Santosse

**Santosse** estas franca komunumo situa en la departemento Côte-d'Or kaj en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Geografio 
## Historio 
Tie Julio Cezaro venkis la helvetojn.

## Vidindaĵoj 
La kirko datiĝas el la 16-a jarcento, ĝia sonorilturo datiĝas el la 19-a jarcento.

## Famuloj 
* Pierre de Bauffremont (1397-1473) estis landsenjoro de Santosse.

## Vidu ankaŭ 
* Beaune
* Communauté d'agglomération de Beaune Côte et Sud
* Komunumoj de Côte-d'Or

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Dehraduno

**Dehraduno** () estas provizora sidejo (ekde 2000) de la subŝtato Utarakando en federacia ŝtato Barato. La historia angla loknomo estis **Dehra Doon**.

En la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
300px|eta|dekstra|Statuo (fone stupao) en Dehraduno

## Bazaj informoj 
* Areo: 300&nbsp;km²
* Supermara alteco: 650 m
* Loĝantaro: 551&nbsp;322 en 2009 laŭ urbolisto de germana VP
* Horzono: UTC + 05:30
* Poŝtkodo: 248001
* Telefonkodo: +91135
* Aŭtokodo: UA-07, UK-07, UP-07
* 

## Geografio 
Dehraduno situas en valo. Nov-Delhio troviĝas je 230 km-oj. La flughaveno funkcias je 25 km-oj.

## Historio 
En 1814 dum la militado la urbo estis celo de la britoj. Dum la 2-a mondmilito la loko estis deportejo de malamikaj ŝtatanoj.

## Klimato 
Dehraduno havas subtropikan klimaton kun malvarmaj vintroj kaj varmaj someroj. La montoj ĉirkaŭ Dehraduno ricevas daŭrantan neĝadon en vintro, sed la temperaturo en la grandurbo malofte falas sub frosto.

## Vidindaĵoj 
* statuo
* stupao

Kategorio:Urboj de Utarakando
Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Metropoloj
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1670-1679
Kategorio:Aperis en 1676
Georgio (apartigilo)

**Georgio** aŭ *Georgia* devenanta de Georgo havas plurajn sencojn.

* Georgio estas subŝtato de Usono
* Georgio estas malofte uzata kaj evitinda nomo de Kartvelio
* Georgia Markolo
* Georgia Golfo
* Sud-Georgio kaj Sud-Sandviĉinsuloj
* Georgia estas urbo en Vermonto

Kategorio:Apartigiloj
Guido Frei

**Guido FREI**, n. 13-a de januaro 1921 en vilaĝo Ins, kantono Berno, Svisujo, m. 29-a de junio 2010, estis televida-pioniro de svisa ŝtata televido, promocia germanisto kaj historiisto.

## Biografio 
Ekde 1946 Guido Frei laboris ĉe la ŝtata radiostacio en Zuriko (Svisujo). Ekde 1958 ĝis 1989 li laboris por la ŝtata svisa televido (SF, DRS). Ekde 1958 li estis programa gvidanto de la radiostacio. En jaro 1965 li estis nomumita televidodirektoro. Inter 1974 kaj 1979, li estis ankaŭ programa direktoro de DRS (televido de la germana (D) kaj retia-romanĉa (R) televido de Svisujo (S)), post kiam en 1978 radio kaj televido kuniĝis kaj ricevis po unu regionan direktorecon. La organizo de ŝtata svisa televido kaj radio estas tre komplika kaj oni ofte transformas la organizaĵon.

### Docento en universitato Zuriĥo 
Guido Frei estis (ankaŭ en jaroj 1972 ĝis 1975) docento en universitato de Zuriĥo (Zuriko) pri prononco de la germana lingvo por germanistaj studentoj. Li faris ankaŭ ekzercadojn kaj surbendigojn kaj skriban korektadon laŭ "Siebs", la norma libro pri germana prononco. Li diskutis la "puran" kaj "mezuritan" prononcojn pri la germana kaj la svisgermana lingvoj kaj la svisaj dialektoj. La svisa dialekta prononco estas ofte tre malproksima de la bonĝusta germana prononco. Tiutempe la prononco de radiaj kaj televidaj parolantoj estis tre bona, ĉar la svisaj dialektoj ne estis en danĝero, hodiaŭ la radiaj kaj televidaj stacioj devas flegi la svisajn dialektojn. Svisujo havas hodiaŭ multajn lingvojn, en Zuriĥo ĉirkaŭ 150 lingvojn; la svisaj dialektoj kaj la regionaj dialektoj estas en danĝero. La kvalito de la germana lingvo en Svisujo estas bedaŭrinde absolute ne bona. La bonaj svisaj dialektoj mortiĝas, la homoj ne parolas bone la germanan lingvon. Nur la grandaj gazetoj *NZZ* - nova zuriĥa gazeto - kaj la TA - "*Tages-Anzeiger*" (fonetike: "tages-anceiger") flegas la bonan germanan lingvon.

## Libroj 
* Aŭtobiografio en germana lingvo: *Frei, Guido, Fernsehpionier, 1921-2010, In eigener Sache : Rückblenden auf vier Jahrzehnte Radio und Fernsehen DRS /* Zuriĥo (Zuriko) : Eldonejo Orell Füssli, 2006, 224 paĝoj, kun bildoj. ISBN 3-280-06075-3 978-3-280-06075-9
* Siebs, Theodor, *Deutsche Aussprache : reine und gemässigte Hochlautung mit Aussprachewörterbuch / Siebs*; (germana prononco, pura kaj mezurita alta voĉo (prononco), kun prononca vortaro / Siebs, eldonita de Helmut de Boor, Hugo Moser kaj Christian Winkler, 19-a prilabora eldono, Berlino : eldonejo de Gruyter, 1969, IX, 494 paĝoj, kun bildoj, tabeloj, bibliografio, literaturaj dosierujo; nova eldono/ (premo) en septembro 2010: de Helmut de Boor, Hugo Moser, Christian Winkler, Gruyter, Walter de GmbH, Aŭgusto 2007 - libro - IX, 494 paĝoj, ISBN 3110182033 EAN: 9783110182033

## Referencoj 
* bildo - in serĉilo indiku: Guido Frei

## Eksteraj ligiloj 
* persoenlich.com nekrologo, germane
* internacia fonetika asocio IPA en angla 
* vilaĝo Ins/BE

Kategorio:Svisaj ĵurnalistoj
Kategorio:Svisa televido
Kategorio:Televidaj ĵurnalistoj
David McAllister

**David James McALLISTER** (naskiĝis la 12-an de januaro 1971 en Berlino) estas germana politikisto de la konservativa partio Christlich Demokratische Union Deutschlands. Kiel indikas lia nomo, li havas skotajn familiajn radikojn. Ekde la 1-a de julio 2010 ĝis la 19-a de februaro 2013 li estis ministroprezidanto de la germana federacia lando Malsupra Saksio. Li estis elektita membro de la Eŭropa Parlamento en 2014 kaj reelektiĝis en 2019 kaj 2024.

## Biografieto 
David James McAllister naskiĝis kiel filo de germana patrino kaj de skota patro en Berlino. Li kreskis dulingve kaj en Berlino komence estis ano de brita bazlernejo. Kiel brito kaj germano li oficiale havas du ŝtatanecojn kaj du pasportojn. Li estas la unua ministroprezidanto de germana federacia lando kies gepatroj ne estas nur germandevenaj.

Post kiam lia familio en 1982 al Bad Bederkesa en la distrikto Cuxhaven inter la urboj Bremeno kaj Hamburgo en la nordo de la federacia lando, li en 1989 finis la gimnazion per abitura ekzameno. Post la deviga soldata servo, li inter 1991 kaj 1996 studis juron en la universitato de Hanovro. Post du jaroj da profesia praktikumo li en 1998 finis la duan ŝtatan ekzamenon pri juro kaj de tiam laboras kiel advokato.

Ekde aŭgusto 2003 David McAllister estas edzo de Dunja McAllister, naskonomo Kolleck. La familio havas du filinojn kaj loĝas en Bad Bederkesa.

## Partianeco 
Inter la jaroj 1991 kaj 1994 li estis distrikta prezidanto de la junula branĉo de la partio CDU. En 1996 li elektiĝis membro de la distrikta kaj en 1998 membro de la landa parlamento. En 2001 kaj 2002 li estis urbestro de Bad Bederkesa, kaj de aŭgusto 2002 ĝis aŭgusto 2003 li estis ĝenerala sekretario de la landa partio CDU en Malsupra Saksio.

En kongreso de la landa partio en Celle junie 2008 li elektiĝis partiestro de la landa partio CDU en Malsupra Saksio, kiel posteulo de la politikisto Christian Wulff, ministroprezidanto de Malsupra Saksio. Post la elekto de Christian Wulff kiel prezidanto de Germanio, David McAllister la 1-an de julio 2010 en la landa parlamento elektiĝis nova ministroprezidanto de la federacia lando.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de David McAllister
* biografieto en la retejo de la registaro de Malsupra Saksio (germane)
* ĵurnalisma portreto de la politikisto de la 25-a de julio 2007 en la gazeto *die tageszeitung*
* 

## Notoj 
Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Britaj politikistoj
Kategorio:Germanaj juristoj
Kategorio:Politiko de Malsupra Saksio
Kategorio:Ministroprezidantoj de germana federacia lando
Kategorio:Britoj
Kategorio:Skotdevenaj germanoj
Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento elektitaj en Germanio 2014-2019
Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento elektitaj en Germanio 2019-2024
Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento elektitaj en Germanio 2024-2029
Monsieur Verdoux (filmo)

***Monsieur Verdoux*** (***Sinjoro Verdoux***) estas usona filmo, de Charles Chaplin, aperinta en 1947.

## Temo 
Pariza bank-oficisto, Henri Verdoux, fariĝas senlabora pro la ekonomia krizo de 1929. Por provizi vivtenon al siaj kripla edzino kaj filo, li edziĝas kun riĉaj vidvinoj kiuj mortas rapide post la edziĝfestoj. Tamen, la proksimuloj de la lasta viktimo estas suspektemaj dum Verdoux enamiĝas kaj pripensas denove bonkonduti.

## Teĥnikaĵoj 
* Titolo: *Monsieur Verdoux*
* Produktado: Chaplin - United Artists
* Produktoro: Charles Chaplin
* Reĝisoro: Charles Chaplin
* Scenaro: Charles Chaplin, laŭ ideo de Orson Welles laŭ biografio de Henri Désiré Landru
* Direktoroj de foto: Curt Courant, Roland Totheroh
* Operatoro: Wallace Chewning
* Asociaj reĝisoroj: Robert Florey, Wheeler Dryden
* Help-reĝisoro: Rex Bailey
* Arta direktoro: John Beckman
* Muntado: Willard Nico
* Muziko: Charles Chaplin
* Muzikestrado: Rudolph Schrager
* Sono: James T. Corrigan
* Kostumoj: Drew Tetrick
* Ŝminkado: William Knight
* Kombado: Hedvig M. Jornd
* Rakontanto: Charles Chaplin
* Komenco de filmado: 
* Fino de filmado: 
* Aperdato: , premiero en Broadway-Teatro en Novjorko
* Devenlando: Usono
* Ĝenro: Drama komedio
* Daŭro: 124 minutoj

## Rolularo 
* Charles Chaplin: Henri Verdoux
* Mady Corell: Mona Verdoux
* Allison Roddan: Peter Verdoux
* Martha Raye: Annabella Bonheur
* Robert Lewis: S-ro Botello
* Audrey Betz: S-ino Botello
* Marylin Nash: Juna prostituitino
* Marjorie Bennet: Servistino de Monsieur Verdoux
* Isobel Elsom: Marie Grosnay
* Ada May: Annette
* Helen High: Yvonne
* Margaret Hoffman: Lydia Floray
* Irving Bacon: Pierre Couvais
* Virginia Brissac: Carlotta Couvais
* Almira Sessions: Lena Couvais
* Fritz Leiber: Pastro
* Charles Evans: Detektivo Morrow
* William Frawley: Georges/ Jean La Salle

## Vidu ankaŭ 
* Henri Désiré Landru
* Landru (1963)
* Désiré Landru (2005)

## Eksteraj ligiloj 
* Monsieur Verdoux en IMDb

Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1947
Kategorio:Filmoj de Charlie Chaplin
Kategorio:Filmoj pri mortopuno
Internacia Sekurec-Asista Forto

eta|Mapo de landoj kun soldatoj partoprenantaj ISAF je marto 2010. Gravaj kontribuantoj (pli ol 1,000 soldatoj) en malhelverda, aliaj kontribuantoj en helverda kaj iamaj kontribuantoj en maĝenta.
La **Internacia Sekurec-Asista Forto** (, mallonge **ISAF**) estis internacia armea misio sub gvido de la organizaĵo NATO ekde la jaro 2001 respondeca pri subteno de sekureco kaj konstruo en Afganio. La sidejo estis en la kvartalo Veziro Akbar Ĥano de Kabulo.

La unuo stariĝis laŭ peto de la partoprenantoj de la internacia konferenco de *Petersberg* proksime de la okcidentgermanaj urboj Bonno kaj Königswinter en 2001, kaj laŭ permeso de la Konsilio de Sekureco de Unuiĝintaj Nacioj. Ĝi ne kalkuliĝis "blukaska" pactrupo de la Unuiĝintaj Nacioj, sed "perforta pacigo" en respondeco de la partoprenantaj ŝtatoj.

Kategorio:NATO
Kategorio:Politiko de Afganio
Kategorio:Historio de Afganio
Kategorio:Kabulo
Kongregacio por la evangelizado de la popoloj

**Kongregacio por la evangelizado de la popoloj** estas unu el la ministerioj per kiuj la Apostola Seĝo (ĉi-kaze ankaŭ Roma Kurio) plenumas siajn taskojn je la servo de la tuta katolika eklezio.

Estis la jaro 1622 kiam per la buleo «incrutabili Divinae Providentiae» de papo Gregorio la 15-a estis fondita la *Kongregacio «de Propaganda Fide».* Ĝia specifa tasko estis la disvastigo de la fido katolika tramonde kun specifa kompetenteco kunordigi ĉiujn misiajn fortojn, doni direktivojn por la misioj, provizi materiajn helpojn, stimuli la formadon de la klerularo kaj lokaj hierarkioj kaj kuraĝigi la fondiĝon de novaj tiucelaj institutoj.

Kiam poste en 1967 Paŭlo la 6-a, per la Konstitucio *«Regimini Ecclesiae Universae",* reordigis kaj adekvatigis la taskojn de la Roma Kurio laŭ la direktovoj de la Koncilio (Vatikana Dua Koncilio), la Kongregacio surprenis la nomon de *Kongregacio por la evangelizado de la popoloj*, kaj koncilia dekreto pliprecizigis la funkciojn. Aparte, oni substrekis ke ties funkcio devas akompani ĉiujn mision kaj provizi por la kreado de aŭtonomio kaj sinrego de novaj eklezioj, respektante tamen, kaj defendi, la prerogativojn de la orientaj eklezioj.

Post retuŝoj de Johano Paŭlo la 2-a, la Kongregacio laŭ la stato de 2010 estis estrata de 61 membroj - kardinaloj, ĉefepiskopoj, episkopoj, kaj Naciaj Direktoroj de Misiaj institutoj kies agado konsistas precipe en la transdonado de sia sperto kaj kompetenteco en diversaj sciencoj utilaj en la evangelizado. Supera reganto estas jam de 2006 kardinalo Ivan Dias, ĉefepiskopo de Mumbajo.

La Kongregacia sidejo troviĝas en Romo en la *Piazza di Spagna*, la Placo de Hispanio, kie laboras ĉirkaŭ sesdekoj da personoj, klerikaj kaj laikaj.

Inter la taskoj de la kongregacio ne sekundaras tiu de la akiro kaj administrado de la rimedoj akumulitaj pere de la liberaj varispecaj almozoj de la fidelularo, por la instituciaj bezonoj. El tiu kongregacio dependas ankaŭ universitato kaj kolegioj kaj kunvivadoj por la kultura kaj spirita preparado de junuloj aspirantaj al sacerdoteco kaj misiisteco, kutime tien senditaj de iliaj episkopoj.

La 5-an de junio 2022 la kongregacio eniris novan institucion, nomatan Dicasterium por evangelizado.

## Eksteraj ligiloj 
* profilo de la kongregacio ()

Kategorio:Katolika Eklezio
Kategorio:Kristanaj organizaĵoj
Kategorio:Apostola Seĝo
Veĝemajto

**Veĝemajto** (angle: ***Vegemite*** prononcita *[VEĜ-i-majt]*, ankaŭ esperantigita kiel **Veĝemito** 
) estas malhelbruna aŭstralia ŝmiraĵo farita de gistoprodukto. Ĝi estas por sandviĉoj, rostpano, krumpedoj, biskvitoj, kaj por plenigi pasteĉojn kiel ekzemple Cheesymite, kiu estas ŝmiraĵo farita de Veĝemajto kaj fromaĝo. Veĝemajto estas simila al *Marmite* el Britio, Nov-Zelando kaj Sud-Afriko kaj al Svisa *Cenovis*. Veĝemajto estas farita de la gisto-ekstrakto de uzitaj bierfariloj, kromprodukto de biero-produktado, kaj diversaj legomoj kaj spicoj. Ĝi estas sala kaj iomete amara. Oni povus taksi ĝin simila al buljono. La teksturo estas glata kaj gluiĝema. Ĝi ne estas tiel intense odora kiel *Marmite* kaj ĝi estas malpli dolĉa ol la Nov-Zelanda versio de *Marmite*.
Veĝemajto ne estis sukcese surmerkatigita en aliaj landoj, krom Nov-Zelando kaj laŭ pli malgranda mezuro en Britio, malgraŭ ke ĝi estas posedata de granda firmao, Kraft Foods. En Usono, la Veĝemajto-etikedo ofte ne enhavas la Kraft-emblemon.

## Historio 
Dum 1919, antaŭ enkonduko de Veĝemajto, Sanitarium Health Food Firmao komencis fabriki konkuranton de *Marmite*, en Nov-Zelando, kaj ekspedi ĝin al Aŭstralio. Veĝemajto estis inventita en 1922 fare de manĝoteknologo Doktoro Cyril P. Callister kaj sekvis la interrompon de importado de brita *Marmite* post la 1-a Mondmilito. Lia dunganto, la aŭstralia firmao Fred Walker & Co., donis al li la taskon de konstrupreparado kaj disvastiĝo de la uzita gisto forĵetita de bierfarejoj. Callister estis dungita de la prezidanto, Fred Walker. 

## Referencoj 
Kategorio:Manĝaĵoj
Kategorio:Aŭstraliaj varomarkoj
Kategorio:Novzelandaj varomarkoj
Kategorio:Aŭstralia kuirarto
Kategorio:Novzelanda kuirarto