Klosterneuburg

eta|Diplomo en la arkivo de Urbokomunumo Klostronovburgo

**Klosterneuburg** [KLOsternojburg] (proponita esperantigo Klostronovburgo, t.e. "novburga monaĥejo") estas laŭ grandeco la tria urbo en Malsupra Aŭstrio kun 28.107 loĝantoj 1.1.2023.. Ĝi estis distrikta ĉefurbo de la distrikto Wien-Umgebung (Vieno-Ĉirkaŭaĵo). Post la nuligo de la distrikto ĝi apartenas al la distrikto Tulln (ekde 1a de januaro 2017). Urbestro estas  Christoph Kaufman (ÖVP) La urbo konsidereblas antaŭurbo okcidente de la ŝtata ĉefurbo Vieno, kaj estas parto de la historia regiono *Industrieviertel*  (industria regiono).

Klosterneuburg ricevis de la Internacia Societo por Interpopola Kompreniĝo la 21-an de oktobro 1989, kiel unua urbo de Eŭropo, la titolon **Urbo de la Interpopola Kompreniĝo**, germane *Stadt der Völkerverständigung*. La diplomo videblas sur la dekstra flanko.
La regiona gazeto Klosterneuburger Zeitung raportis pri tiu ĉi eksterordinara evento.Post la distingo de la titolo fondiĝis en Klostronovburgo, en la jaro 1990, la asocio Aŭstria Societo por Interpopola Kompreniĝo.

La 27-an de aŭgusto 2010 prezentis urbestro mag. Stefan SCHMUCKENSCHLAGER [Ŝtefan Ŝmukenŝlager] ĝirafon (ankoraŭ sen nomo) kiel maskoton de Klostronovburgo. Poste la loĝantoj nomis ĝin Lea.

## Geografio 
La Babenberga urbo Klostronovburgo "antaŭ la pordoj de Vieno" situas sur la dekstra bordo de Danubo ĉe Viena Pordo, germane *Wiener Pforte*. Klosterneuburg estas dispartigita de Vieno nur de Kalva Monto, germane *Kahlenberg (Vieno)* kaj Leopoldomonto, germane *Leopoldsberg*.

## Vidindaĵoj 
Nepre vidindaj estas la Aŭgustenana kanonika abatejo Monaĥejo de Klosterneuburg kaj multnombraj konstruaj altvaloraĵoj.

Ĉiam la urbo kaj la Abatejo okupas sin pri la vinkultivado; ja la loĝantoj de Klostronovburgo iam donis al la Abatejo la ŝercnomon "Je la (vin-)fluiga krano". Tial do la vinoj de Klosterneuburg ĉiam havas bonan reputacion; ankaŭ pro tio la urbo posedas faman lernejon por kultivado de vitoj, konatan en tuta Eŭropo. Altkvalitaj botelvinoj kaj bonaj vinoj de la vitkampuloj atendas ĝulertajn trinkontojn.

### Europa-Platz Coudenhove-Kaleregi 
La Europa-Platz (Eŭropo-placo) Coudenhove-Kalergi en la Pater-Abel-Straße (Patro-Abel-strato) situas apud la urbomuro. Sur la urbomuro troviĝas la portreto de Richard Coudenhove-Kalergi kaj ankaŭ litere lia nomo. Tabulo kun la biografio de Richard Nikolaus Coudenhove-Kalergi staras en la placo. Sur la urbomuro troviĝas ankaŭ tabulo memore al la turkoj-sturmo 1683.

## Bildaro 

Dosiero:StiftKlosterneuburg b.jpg|Abatejo Klosterneuburg
Dosiero:Urba Muzeo.JPG|Urbomuzeo de Klostronovburgo
Dosiero:ESSL-muzeo.JPG|Enirejo de la iama ESSL-muzeo - arto de la nuntempo
Dosiero:Klosterneuburg - Essl-Museum.JPG|Dorsoflanko de la iama muzeo de ESSL
Dosiero:Totemo.jpg|Totemo de Klostronovburgo
Dosiero:Portreto Kalergi.JPG|Portreto de Richard Coudenhove-Kalergi en Eŭropo-placo
Dosiero:Coudenhove-Kalergi.JPG|La nomo Richard Coudenhove-Kalergi sur la urbomuro
Dosiero:Tabulo Eŭropo-placo.JPG|Tabulo kun la biografio de Richard Coudenhove-Kalergi
Dosiero:Eŭropo-placo C-K.JPG|En Pater-Abel-Straße (Patro-Abel-strato)apuda la urbomuro
Dosiero:Floroj antaŭ la urbomuro.JPG|Floroj ornamas la Eŭropo-placon Coudenhove-Kalergi
Dosiero:Georg Sporschill 1.jpg|Georg Sporschill (2008)

## Historio 
Klostronovburgo ankaŭ povas rigardi returne al eminenta kaj fieriga pasinteco. Ĝia tereno sen dubo jam estis loĝata en fruhistoria tempo. En la unua jarcento post Kristo ĉi tie staris romia fortikaĵo (burgo). Baldaŭ post la jaro 1100 ekestis ĉi tie la Abatejo, kiu laŭ la regulo de la Sankta Aŭgusteno, estis transdonata al Kanonika Kolegio, germane *Chorherren* [KORheren]).
Klostronovburgo estis dum jarcentoj kombinita kun Korneuburg sub la nomo Nivenburg (Niven-kastelo). La konekto estis vadejo trans la tiamaj riverbrakoj de Danubo. 1268 ricevis Korneuburg la urban rajton de Duko Albrecht [Albreĥt] la Unua, kio kondukis al la formala disiĝo de Klosterneuburg.
Ekde la 11-a de septembro 2009 gvidas Pado de Historioj de la Malsupra Urbo al 17 tabuloj, kiuj konigas la historiojn de la Malsupra Urbo en Klostronovburgo Urbo.
En oktobro 2012 estis starigita Pado de Historioj de la Supra Urbo kiu gvidas al 20 tabuloj kun klarigoj kaj bildoj pri la historioj de la Supra Urbo en Klostronovburgo Urbo.
Okaze de la 100-jariĝo de la Strandbanejo Klostronovburgo estis la 23-an de aŭgusto 2013 inaŭgurita, antaŭ la enirejo de la banejo, la Pado de Historioj – Strandbanejo kun 5 tabuloj, kiuj konigas la historiojn de la Strandbanejo Klostronovburgo.

eta|Malnova parto de la urbodomo de Urbokomunumo Klostronovburgo

### Premio de Interpopola Kompreniĝo 
En la jaro 2014 estis por la unua fojo aljuĝita la "Premio de Interpopola Kompreniĝo".

En Kadro de aranĝo de Aŭstria Societo de Interpopola Kompreniĝo — la 11-an de februaro 2014 — en Raika-salono de la urbo de Interpopola Kompreniĝo Klostronovburgo (Malsupra Aŭstrio), estis transdonita la "Premio de Interpopola Kompreniĝo" al Patro Georg SPORSCHILL, pro lia helpo al senhejmaj infanoj en Orienteŭropo.

## 7 subkomunumoj 
* Höflein [*Heflajn*] ĉe la Danubo
* Maria Gugging
* Kierling [*Kirling*]
* Klosterneuburg (urbo), same nomata *Klosterneuburg*
* Kritzendorf [*Kricendorf*]
* Weidling [*Vajdling*]
* Weidlingbach [*Vajdlingbaĥ*]

## Famuloj 
* Franz Sales Kandler, aŭstra muzikfakulo.
* Hugo Kerchnawe, generalmajoro kaj armehistoriisto
* Johann Georg Albrechtsberger, aŭstra muzikteoriisto, komponisto kaj orgenisto.
* O. W. Fischer, aktoro
* Otto Ambros, aktoro kaj reĝisoro
### Lokaj esperantistoj
*Leopold Patek;

## Ĝemelurboj 
* 20px Göppingen, Germanio

## Esperanto-movado 
**1923** UEA-delegito: Anton SCHAUER [Ŝaŭer], frizisto, Leopoldstr. 7, ĝis 1934 (Jarlibroj de UEA).

**1924** Esperanto Servo, Klosterneuburg apud Wien, Martinstr.59,61. Ni aĉetas por nia Esp. ekspozicio po 1 aŭ 2 ekzemplerojn de ĉiu Esp. gazeto kaj ankaŭ aliajn Esp.-aĵojn efikajn . Ni prizorgas ĉiujn Esp.-aĵojn . Ni servadas al ĉiuj Esperantistoj . Ni ankaŭ deziras korespondi kun la tuta mondo per il.pk.; ĉiam respondos.(El „Aŭstria Esperantisto" n-ro 2/2024). .

**1925** La 13-an de novembro estas fondita loka grupo de ALLE (Aŭstra Laborista Ligo Esperantista) en gastejo Martinstr. 59/61. Estro R. WASSERBAUER [Vaserbaŭer], sekretarioj H. STARK, F.STROBL kaj K. NOVAK, F.EBNER delegito ("La Socialisto", 1a de januaro 1926, n-ro 1 - 1a jaro).

**1926** Ĉar F. EBNER migris al Sovetunio la adreso de la ALLE-grupo ŝanĝiĝis. Nova adreso de ALLE-grupo Klosterneuburg, gastejo SCHINDLER [Ŝindler] , Albrechtstr. 69 ("La Socialisto", 1a novembro 1926 , n-ro 11- 1a jaro).

**1927** Nova korespondadreso de ALLE-grupo Klosterneuburg,
s-ro Johann STRASSER, Albrechtstr. 57 ("La Socialisto", 1a de novembro 1927, n-ro 11- 2a jaro).

**1934** En februaro, post la venko de Hejmdefendo-movado, germane *Heimwehr*, la registaro neniigis ankaŭ la socialistan laboristan Esperanto-movadon ALLE.

**1945** Jam en majo kunvokis s-ro Friedrich Wilhelm EBNER [Fridriĥ Vilhelm Ebner] la geesperantistojn. Ili publikigis en la Klosterneuburg-a gazeto varbartikoleton kaj okazigis etan ekspozicion de esperantaĵoj en elmontra fenestro de librejo.

La 17-an de junio ili aranĝis kunvenon en salono de la urbodomo, kie parolis ankaŭ reprezentantoj de la partioj. Oratoris prof. d-ro SIRK kaj s-ro R. CECH [Ceĥ] el Vieno.

La 4-an de julio fondiĝis la Esperanto-grupo. Gvidis la estraron la ĉiam agema Friedrich W. EBNER. La grupo aliĝis ankaŭ al AEF. Korespondadreso Friedrich EBNER, Markgasse 5 (Mitteilungsblatt de Aŭstria Esperantista Federacio, marto 1946).

**1955** La membrostato de la Aŭstria Esperanto-movado en Klosterneuburg estas 7 ("Aŭstria Esperanto-Revuo", oktobro n-ro 10 - 10a jaro).

**1956** UEA-delegito: Friedrich W. EBNER, komercisto, Markgasse 5 ĝis 1968 (Jarlibroj de UEA).

**1966** AEF kunlabore kun "Heroldo de Esperanto" aranĝis Internaciajn Feriotagojn en Klosterneuburg de la 26-a ĝis 30-a de julio ("Heroldo de Esperanto" 1a de marto 1966, n-ro 4/1413 kaj "Aŭstria Esperanto-Revuo" septembro 1966, n-ro 5 - 21a jaro).

**1969** Post longa malsano mortis la 10-an de januaro en Klosterneuburg la konata aktivulo s-ano Friedrich Wilhelm EBNER en aĝo de 65 jaroj. Kiel fervora esperantisto li propagandis kaj instruis Esperanton en sia hejmurbo Klosterneuburg kaj estis la motoro de la Esperanto-movado en Klosterneuburg. Li vivinte preskaŭ 10 jarojn en oriento ankaŭ - ĝis 1937 - kunlaboris kun ĉinaj kaj japanaj Esperanto-organizaĵoj kaj samideanoj ("Aŭstria Esperanto-Revuo" januaro 1969, n-ro 1 - 24a jaro).

**1992** UEA-delegito: Leopold PATEK, emerita fervojisto (antaŭe orbatisto), Martinstr. 104/38 (Jarlibro de UEA).

Samjare invitis s-ro Seyed Abolhassan MIR JAVADI Javadi, en Esperantio konata sub la nomo AMIR, la partoprenantojn de 77-a Universala Kongreso en Vieno al Adiaŭa Vespero en Kritzendorf (Kricendorf) Danubo-banejo, kiel estro de vendejo kaj etrestoracio, kiun li nomis Esperanto-Paradizo. Ekde tiam vizitis en la somera sezono multaj en- kaj eksterlandaj Esperanto-parolantoj Esperanto-Paradizon, kie okazis Esperanto-fulmkursoj kaj amuzaj aranĝoj. Aŭstria Televido (ORF) kelkfoje filmis tie kaj tiel Esperanto-Paradizo fariĝis pli konata kaj ZEO.

**2002** okazis en Aŭstrio de la Danubo jarcenta inundo, kiu faris multajn damaĝojn kaj tial ankaŭ al Esperanto-Paradizo. AMIR klopodis ricevi monon por riparlaboroj kaj vivteni Esperanto-Paradizon.

**2006** AMIR devis, pro financproblemoj, rezigni pri Esperanto-Paradizo kaj tio estis la fino de Esperanto-Paradizo. Multajn ideojn de AMIR oni nun realigas en la Esperanto-urbo Herzberg am Harz.

**2011** aĉetis AMIR la malnovan hotelon *Goldener Hirsch* (Ora Cervo) en Herzberg am Harz kaj translokiĝis tien.

## Bildaro 

Dosiero:Klosterneuburg (2).JPG|Klosterneuburg en la direkto al Kritzendorf kun Abatejo kaj Martenokirko
Dosiero:Vienna MKL Bd. 16 1890 (128536030).jpg|Historia bildkarto el 1890
Dosiero:Evang kirche.jpg|Protestanta preĝejo (1995)
Dosiero:Turo de la Martena Kirko.JPG|Elrigardo de Supra Urbo al Malsupra Urbo kun turo de Martenokirko
Dosiero:Vitejo kun abatejo.JPG|Vitejo kun elrigardo al Vieno kaj Leopoldomonto ‎
Dosiero:Vitejo kaj kirko.JPG|Elrigardo al Martenokirko kaj Bisammonto
Dosiero:Strandbanejo KLBG.JPG|Strandbanejo kun la naĝbaseno kaj plaĝo
Dosiero:Klostronovburga maskoto.JPG|Lea, la maskoto de Klostronovburgo
Dosiero:Rulpramo.JPG|Danuba rulpramo, Korneuburg-Klostronovburgo, ekde 1935
Dosiero:Rano Poldi.JPG|Rano Poldi estas la riverarbara rano ĉe la riverarbara parko.
Dosiero:Vitkultivada lernejo.JPG|Federacia Kleriga Instituto por vitkultivado kaj fruktkulturo
Dosiero:Altlernejo.JPG|Enirejo de la Federacia Kleriga Instituto kaj Federacia Oficejo

## Vidu ankaŭ 
* Pado de Historioj de la Malsupra Urbo
* Pado de Historioj de la Supra Urbo
* Pado de Historioj – Strandbanejo
* Strandbanejo Klostronovburgo

Kategorio:Klosterneuburg
Kategorio:Malsupra Aŭstrio