open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
4-Heksadekanono

**4-Heksadekanono** aŭ **propila dodekila ketono** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la butanalo kaj **klorododekano**. Ĝi estas blanka aŭ flava, brulema solidaĵo, nesolvebla en akvo. 4-Heksadekanono posedas 16 karbonatomojn, 32 hidrogenatomojn kaj 1 oksigenatomon. 4-Heksadekanono estas ketona komponaĵo apartenanta al la familio de la alifataj ketonoj. Ĝi estas blanka solidaĵo kun frukteca odoro kaj estas ofte uzata en la parfumindustrio. Tamen, lastatempa esplorado montris ke 4-Heksadekanono havas eblajn aplikojn en la kampo de scienco, precipe en biokemio kaj fiziologio.

La sintezo de 4-Heksadekanono povas esti atingita per diversaj metodoj, inkluzive de la oksigenigo de la 4-heksadekanolo, la reakcio de 4-bromoheksadekano kun kalia cianido, kaj la reakcio de 1-heksadekano kun ozono. Tamen, la plej ofta metodo estas la oksigenigo de 4-heksadekanolo uzanta kalian permanganaton. Ĉi tiu metodo estas preferita pro sia simpleco, malalta kosto kaj alta rendimento.

4-Heksadekanono estis vaste studita pro ĝiaj eblaj aplikoj en la kampo de scienco. Oni malkovris ke ĝi havas antimikrobajn trajtojn, igante ĝin ebla kandidato por uzo en la evoluo de novaj antibiotikoj. Aldone, ĝi pruviĝis havi kontraŭinflamajn kaj analgeziajn efikojn, igante ĝin ebla kandidato por la traktado de doloro kaj inflamo.

Rilate al agokonduto, ĝi funkcias bone malhelpante la kreskon de mikroorganismoj kaj reduktante inflamon en la korpo. Ĝi ankaŭ povas funkcii blokante dolorreceptilojn en la korpo, kondukante al ĝiaj analgezikaj efikoj.

4-Heksadekanono pruviĝis havi diversajn biokemiajn kaj fiziologiajn efikojn. Oni trovis, ke ĝi malhelpas la kreskon de pluraj specioj de bakterioj, inkluzive de Staphylococcus aureus kaj Escherichia coli. Krom tio, ĝi pruviĝis redukti inflamon kaj doloron en bestaj modeloj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **4-heksadekanono** per traktado de **butila klorido** kaj **undekano**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **4-heksadekanono** per oksidado de la **4-heksadekanolo**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **4-heksadekanono** per traktado de **butanalo** kaj **klorododekano**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **4-heksadekanono** per traktado de **tridekanalo** kaj **propila klorido**:

## Vidu ankaŭ 
* Ketonoj

## Referencoj 
H
Pedreira

**Pedreira** povas temi pri diversaj loĝlokoj, interalie pri
* Pedreira (San-Paŭlio) en Brazilo,
* *Pedreira, Rande e Sernande*, komunumo (*freguesia*) en la municipo (*conselho*) Felgueiras de norda Portugalio,
* *Pedreira*, komunumo (*freguesia*) en la municipo (*conselho*) Tomar de centra Portugalio,
* lago en la urbo Póvoa de Varzim de norda Portugalio.
*Pedrerira* en la portugala signifas ŝtonejon.
Pindorama

***Pindorama*** (de la tupia vorto "*pindó-rama*": "regiono de palmarboj") estas neformala nomo en la brazil-portugala por la historia vivloko de la tupioj, etno el la tupi-gvarania lingvaro, en la nuna orienta regiono de Sudameriko, nomita la marbordo de lando Brazilo.

Iuj[??] arkeologoj kaj etnologoj kredas ke la uzo ekestis en la tempo de antikvaj migradoj, kiam la tupioj kaj gvaranioj translokiĝis al la brazila marbordo, la hodiaŭa orienta regiono de Sudameriko. Pluraj tupi-gvaraniaj grupoj enloĝis la regionon ĝis la alveno de la portugaloj al la teritorio.

Krom "tero libera de malbono", alia etimologio de la vorto difinas ĝin kiel "regiono de palmarboj" aŭ palmarbaro.

Nuntempe, tio estas la nomo per kiu la hispanlingvaj loĝantoj de la peruaj Andoj kaj Pampoj referencas Brazilon. Multaj indiĝenaj popoloj kaj aktivuloj el Brazilo ankaŭ nomas la teritorion oficiale konata kiel Brazilo "Pindorama".

## Samnomaj lokoj 
* Pindorama (San-Paŭlio)
* Pindorama do Tocantins

## Referencoj 
Kategorio:Tupi-gvarania lingvaro
Pitangueiras

**Pitangueiras** povas interalie temi pri

* Pitangueiras (Paranao) kaj
* Pitangueiras (San-Paŭlio).
La loknomo *Pitangueiras* rilatas al birdo pitango.
Planalto

**Planalto** povas interalie temi pri

* Planalto en la subŝtato Bahio de Brazilo,
* Planalto (Paranao),
* Planalto (San-Paŭlio) kaj
* Planalto (Suda Rio-Grando).
*Planalto* en la portugala signifas *Altebenaĵo*.
Al-Ĥalil ibn Ahmad al-Farahidi

**Al-Ĥalil ibn Ahmad**, plennome '''Abu 'Abd ar-Rahman al-Ĥalil ibn Ahmad al-Farahidi''' (; naskiĝis en 718 en nuntempa Omano; mortis ĉirkaŭ 791 en Basra, nuntempa Irako) estis impostkolektisto, araba filologo kaj vortaristo .

## Vivo 
Li naskiĝis en la sudo de la Araba Duoninsulo (nuntempe Omano), kaj poste translokiĝis al la urbo Basra en nuntempa Irako . Li kompilis la vortaron kiu estas konsiderata la unua araba vortaro, "Kitab al-'Ajin" (كتاب العين, "la libro de la okulo"). Li ankaŭ estas konsiderata kiel la inventinto de la moderna formo de la diakrita sistemo por la araba lingvo (formo de sistemo de streketoj kaj punktoj por signifi la vokalojn). Inter la studentoj de Al-Ĥalil estis la fama persa gramatikisto kaj lingvisto Sibavejhi. La sciencisto Al-Asmai estis inter liaj studentoj .

## Kitab al-'Ajin 
"Kitab al-'Ajin" (كتاب العين, "la libro de la 'ajin" aŭ "la libro de la okulo") estas konsiderata kiel la unua vortaro de la araba lingvo . Ĝi estas engramatika vortaro, kaj tio signifas ke ĝi estas aranĝita laŭ radikaj literoj kiam ĉiuj eblaj kombinaĵoj de la literoj estas montrataj. Li aranĝis la vortaron en fonetika sinsekvo kie la guturalaj literoj estas la unuaj. La vortaro malfermiĝas per la litero 'ajin (ع) kaj tial ĝia nomo (la nomo de la litero samas kiel la nomo por okulo).

## La araba diakrita sistemo de al-Ĥalil 
Ĝis lia tempo, la diakrita sistemo de Abu al-Aswad a-Duali estis uzata. En tiu metodo la punktoj estis uzataj por reprezenti la vokalojn (*harqat* en la araba). Ĉiu vokalo havis malsaman lokon. En la tempoj de Ĥalil ibn Ahmad, la ''i'ĝām*-sistemo (), jam estis fondita, kio estas la sistemo de diakritaj punktoj kiuj distingas inter similformaj literoj, kiel ekzemple ﺡ kaj ﺥ. Tio necesigis la uzon de ruĝa koloro por la *harqat''-punktoj, ĉar la literoj (kun ilia punktoj) estis skribataj pere de nigra koloro . Al-Ĥalil opiniis ke skribado pere de malsamaj koloroj estas laca kaj nepraktika, do li elpensis novan sistemon, kies precipa novigo estis ŝanĝi la formon de la diakrita signo al formoj kiuj similas la respondajn plilongigajn literojn, tiel ke eblus distingi inter la diakritaj sistemoj sen uzi malsamajn kolorojn. Ĉi tiu sistemo, kun kelkaj ŝanĝoj kaj aldonoj, estas la moderna diakrita sistemo de la araba.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* La Centro al-Ĥalil bin Ahmed al-Farahidi ĉe la Universitato de Nizwa (Omano)
* La Taĝdīd enreta forumo por arabaj Studoj 

Kategorio:Fonologoj
Kategorio:Arabistoj
Kategorio:Leksikografoj
Kategorio:Arablingvaj poetoj
Preĝejo Koro de Jesuo (Szigethalom)

La **paroĥa preĝejo Koro de Jesuo** estas sakrala konstruaĵo en urbo Szigethalom (Hungario).

## Historio 
Dum la historio tiu areo estis ekstera parto de Tököl, la sporadaj loĝantoj ankaŭ eklezie apartenis al Tököl. La nun videbla kirko estis konstruita en 1933, sed la paroĥo funkciis en Tököl, ekde 1946 en Szigetszentmiklós. Intertempe la 3 sonoriloj estis kreitaj en 1934. La loka katolika grupo estis establita en 1949 kun matrikulaj rajtoj. La paroĥa rajto alvenis en 1970. 

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas en korto inter arboj. La fasado estas simetria, meze altiĝas la turo, ĉe ties piedo la enirejo funkcias. Pli supre malgranda fenestrorozo estas videbla. La turpinto estas piramideca. La navo finiĝas en kvarangula absido, kiu estas pli larĝa, ol la navo. Menciindas emajlaĵoj de László Morvay.

Kermeso okazas je festo de Sankta Koro.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* datenoj
* hungare kun foto

eta|maldekstre|
eta|

Szigethalom
Szigethalom
Al-Asmai

**Abd al-Malak al-Asmai** ( - transliterumite ''Abu Sa'īd Abd al-Malak bin Qurajb al-Asma'ī*) (ĉirkaŭ 740 - 828 p.K.) estis araba verkisto kaj sciencisto.

Li estis unu el la plej elstaraj filologoj en la basraa skolo de la araba gramatiko. Li estis studento de la araba filologo kaj fondinto de la skolo, Abu al-Amr ibn al-Ala kaj de Al-Ĥalil ibn Ahmad al-Farahidi.

En siaj studoj, al-Asmai akiris ampleksan sciaron pri klasika araba kaj antaŭ-islama poezio. Interalie, li ankaŭ okupiĝis pri la kampo de vivsciencoj kaj zoologio. Li estas konsiderata la unua islama sciencisto kiu studis la anatomion de bestoj profunde.

## Verkaro 
Al-Asmai verkis multajn verkojn, inter ili:

**Kitab al-Ĥajl** (Libro de ĉevaloj), **Kitab al-Ibil** (Libro de kameloj), **Kitab al-Fark** (Libro de raraj bestoj), **Kitab al-Ŭuhūŝ** (Libro de sovaĝaj bestoj), *'Kitab al-Ŝa' ** (Libro de ŝafoj) kaj **Kitab Ĥalq al-Ansan'* (Libro de la kreado de homo) kiu disponigas detalajn informojn pri homa anatomio.
* Dispono de homo aŭ de homaro () - *Kitab Ĥalaq al-Insan''
* Kategorioj ()
* Al-Anŭā' () – “Influo de la steloj sur la vetero”
* Markado kun la Hamzah) ()
* Mallonga kaj longa ()
* Distingado, aŭ de maloftaj bestoj () - *Kitab al-Farq*
* Eternaj Ecoj [de Dio] ()
* Kradoj (كتاب الابواب) aŭ Merito ()
* Al-Majsir kaj al-Qidāḥ ()
* Dispono de la ĉevalo ()
* Ĉevaloj () - *Kitāb al-Ĥajl*
* La kamelo () - *Kitāb al-Ibil*
* Ŝafo () - ''Kitāb al-Ŝā' *
* Tendoj kaj domoj ()
* Sovaĝaj bestoj () - *Kitab al-Ŭuhūŝ''
* Tempoj ()
* Fa‘ala ŭa-Af‘ala [gramatiko]) ()
* Proverboj ()
* Antonimoj ()
* Prononcoj/Dialektoj ()
* Armiloj ()
* Lingvoj/popollingvaĵoj ()
* Etimologio ()
* Maloftaj vortoj ()
* Devenoj de vortoj ()
* Ŝanĝo kaj anstataŭigo [gramatiko.] ()
* La araba duoninsulo ()
* La eldiraĵo/sitelo ()
* Migrado ()
* La signifo de poezio ()
* Infinitivo/Parola substantivo ()
* La ses poemoj ()
* Raĝazaj poemoj ()
* Daktilpalmo/Kredo ()
* Plantoj kaj arboj (كتاب النبات والشجر)
* La landimposto ()
* Sinonimoj ()
* La strango en la Ḥadīth ()
* La selo, brido, tirrimeno kaj ĉevalŝuo (كتاب السرج والنجام * والشوى والنعال)
* La strango en la Ḥadīth-nekulturaj vortoj ()
* Maloftaj formoj de la arabaj fleksioj/deklinacioj()
* Akvoj de la araboj ()
* Genealogio ()
* Vokalaj sonoj ()
* Vireca kaj virineca ()
* La sezonoj 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* .
* 

Kategorio:Roluloj de Mil kaj unu noktoj
Kategorio:Arabistoj
Kategorio:Mortintoj en 828
Kategorio:Naskiĝintoj en 740-749
Kategorio:Arabaj poetoj
Kategorio:Arabaj sciencistoj
Kategorio:Filologoj
Kategorio:Botanikistoj
7-Heksadekanono

"**7-Heksadekanono** aŭ **heksila nonila ketono** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la heptanalo kaj **klorononano**. Ĝi estas blanka aŭ flava, brulema solidaĵo, nesolvebla en akvo. 7-Heksadekanono posedas 16 karbonatomojn, 32 hidrogenatomojn kaj 1 oksigenatomon. 7-Heksadekanono, ankaŭ konata kiel 7-Ketilacetono, estas nature okazanta grasa acido kun 16 karbonatomoj, kiu troviĝas en multaj plantoj, bestoj kaj fungoj. Ĝi estas grava peraĵo en la sintezo de multaj komponaĵoj, inkluzive de drogoj, aromataĵoj kaj aliaj produktoj. La kunmetaĵo ankaŭ estas konata pro sia ebla uzo kiel insekticido kaj en la produktado de farmaciaĵoj.

7-Heksadekanono estis vaste studita en la lastaj jaroj pro siaj multaj biokemiaj kaj fiziologiaj efikoj. Ĉi tiu artikolo diskutos pri la sintezo-metodo, scienca esploro aplikoj, mekanismo de ago, biokemiaj kaj fiziologiaj efikoj, avantaĝoj kaj limigoj por laboratoriaj eksperimentoj, kaj aliaj uzoj de la 7-Heksadekanono.

7-Heksadekanono estas sintezita per diversaj metodoj, inkluzive de kemia sintezo, biotransformado kaj fermentado. Kemia sintezo estas la plej ofta metodo kaj implicas la uzon de gamo da reakciaĵoj, inkluzive de natria hidroksido, sulfata acido kaj klorida acido. Biotransformado implicas la uzon de enzimoj por konverti 7-heksadekanonon en aliajn kunmetaĵojn. Fermentado estas la procezo uzi mikroorganismojn por produkti 7-heksadekanonon el diversaj substratoj. Ĉiu el ĉi tiuj metodoj havas siajn proprajn avantaĝojn kaj malavantaĝojn, kaj la elekto de la metodo dependas de la dezirata produkto kaj la dezirata rendimento.

7-Heksadekanono estis vaste studita en la lastaj jaroj pro siaj multaj biokemiaj kaj fiziologiaj efikoj. Ĝi estis uzata en diversaj sciencaj esploraj aplikoj, inkluzive de la studo de ĝiaj kontraŭinflamaj, antioksidigaj kaj kontraŭmikrobaj ecoj. Ĝi ankaŭ estis studita kiel ebla kontraŭkancero-traktado, pro sia kapablo malhelpi la kreskon de certaj kanceraj ĉeloj. Krome, 7-Heksadekanono estis studita por ĝia ebla uzo kiel insekticido, kaj ĝia kapablo malhelpi la kreskon de certaj plagoj.

Rilate al la mekanismo de ago de la 7-Heksadekanono, ĝi supozeble agas malhelpante la agadon de certaj enzimoj, kiel ciklooksigenazo kaj lipoksigenazo. Krome, oni kredas ke ĝi funkcias kiel antioksidanto, kio povas klarigi ĝiajn kontraŭinflamajn efikojn. Fine, ĝi supozeble funkcias kiel antimikroba agento, kio povas klarigi sian kapablon malhelpi la kreskon de certaj plagoj."

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **7-heksadekanono** per traktado de **heptanoila klorido** kaj **nonano**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **7-heksadekanono** per oksidado de la **7-heksadekanolo**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **7-heksadekanono** per traktado de **heptanalo** kaj **klorononano**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **7-heksadekanono** per traktado de **dekanalo** kaj **heksila klorido**:

## Vidu ankaŭ 
* Ketonoj

## Referencoj 
H
8-Heksadekanono

**8-Heksadekanono** aŭ **heptila oktila ketono** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la oktanalo kaj **klorooktano**. Ĝi estas blanka aŭ flava, brulema solidaĵo, nesolvebla en akvo. 8-Heksadekanono posedas 16 karbonatomojn, 32 hidrogenatomojn kaj 1 oksigenatomon. 8-Heksadekanono uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj aromataĵoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **8-heksadekanono** per traktado de **oktanoila klorido** kaj **oktano**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **8-heksadekanono** per oksidado de la **8-heksadekanolo**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **8-heksadekanono** per traktado de **oktanalo** kaj **klorooktano**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **8-heksadekanono** per traktado de **nonanalo** kaj **heptila klorido**:

## Vidu ankaŭ 
* Ketonoj

## Referencoj 
H
56361 Marcomontagni

'*56361 *Marcomontagni'''* estas  malgranda, treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la italaj geastronomoj Maura Tombelli kaj Andrea Boattini elde la Observatorio de la Montoj Pistoiese en San Marcello Pistoiese (Italio).

## Nomo 
Ĝi estas nomita en honoro de la itala amatora astronomo *Marco Montagni''. Engaĝiĝita en astronomio kaj astrometrio, li estis la unua subteninto de la Astronomia Observatorio Beppe Forti (IAU-kodo K83) en Montelupo Fiorentino.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Maura Tombelli
Kategorio:Malkovrita de Andrea Boattini
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Mahmud al-Kaŝgari

**Mahmud bin al-Husejn bin Muhamad al-Kaŝgari** (1005-1102) estis islama akademiulo de turka origino, kiu vivis en la kvina jarcento de la Heĝiro. Plej konata pro la ampleksa vortaro, kiun li verkis pri la tjurkaj lingvoj .

## Vivo 
eta|310x310ra|Monda mapo de la libro de al-Kaŝgari
La eta biografia informo pri la vivo de al-Kaŝgari devenas de la vortaro, kiun li verkis pri la tjurka lingvaro. De la partaj atestoj en la vortaro oni lernas ke al-Kaŝgari venis de distinga familio kun genealogio, kiu ŝajne apartenis al la Kara-Khan-dinastio. Al-Kaŝgari naskiĝis en la unua duono de la dekunua jarcento en la urbo Barsa'an ne malproksime de Kaŝgar en la nuntempa Ĉinio. Ĉi tiu urbo funkciis kiel grava komercstacio sur unu el la itineroj de la Silka Vojo. La patro de al-Kaŝgari, al-Husejn bin Muhammad, estis la emiro de la provinco kie tiu urbo situis. Orientalisto Clifford Bosworth kredas ke al-Kaŝgari estis plej verŝajne la nepo de Muhammad bin Yusuf Kadar Khan, unu el la praĥanoj de la orienta Kara-Khan-dinastio.

Estas preskaŭ neniu dubo ke al-Kaŝgari ricevis sian religian kaj ĝeneralan edukon en la urbo de Kaŝgar, laŭ lia persona nomo, kvankam li estis naskita en Barsa'an. Al-Kaŝgari akiris klasikan islaman edukon kaj krom la turka, lia gepatra lingvo, li ankaŭ lernis la araban lingvon kaj akiris scipovon en la islama kulturo de tiu tempo. De la antaŭparolo, kiun li verkis al lia vortaro, oni ekscias, ke al-Kaŝgari eĉ kutimis vojaĝi por lerni malsamajn dialektojn de la turka. Provizite per la tuta sciaro kiun li akiris kaj en Kaŝgar kaj helpe de liaj vojaĝoj tra la landoj de la Tjurkoj, al-Kaŝgari elmigris de la Kara-Khani-regno al Bagdado, la ĉefurbo de la Abasida Kalifujo .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Laŭ la paŝoj de Marco Polo de John F. Bruns de New-York Times
* *Dīwān Lughāt al-Turk* ("Kompendio de Lingvoj de Tjurkoj")
* ar.Wikisource.Org (PDF)
* كتاب ديوان لغات الترك

Kategorio:Mortintoj en 1102
Kategorio:Naskiĝintoj en 1005
Kategorio:Verkistoj de la 11-a jarcento
Kategorio:Mezepokaj lingvistoj
Kategorio:Geografoj
Kategorio:Leksikografoj
Kategorio:Dialektologoj
Kategorio:Lingvistoj
5-Heksadekanono

**5-Heksadekanono** aŭ **5-heksadekanono** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la pentanalo kaj **kloroundekano**. Ĝi estas blanka aŭ flava, brulema solidaĵo, nesolvebla en akvo. 5-Heksadekanono posedas 16 karbonatomojn, 32 hidrogenatomojn kaj 1 oksigenatomon. 5-Heksadekanono estas ketona komponaĵo kun 16-karbona ĉeno, kiu ofte troviĝas en la odoraj glandoj de insektoj. Ĝi estis identigita kiel potenca altiraĵo por pluraj insektspecioj, igante ĝin utila ilo por fibestokontrolo kaj monitorado. Aldone, lastatempa esplorado montris, ke 5-heksadekanono havas eblajn aplikojn en la kampoj de medicino kaj biokemio.

La plej ofta metodo por sintezi 5-heksadekanonon estas tra la oksigenigo de heksadekanolo uzanta fortan oksigenigan agenton kiel ekzemple kalia permanganato. La reakcio donas 5-heksadekanonon kaj akvon kiel kromproduktoj.

5-heksadekanono estis grandskale studita pro sia ebla uzo en la administrado pro insektoplaga. Ĝi pruviĝis esti efika altiraĵo por pluraj specioj de tineoj, skaraboj kaj muŝoj, igante ĝin valora ilo por monitorado kaj kontrolado de populacioj de tiuj plagoj. Krom tio, lastatempa esplorado montris, ke 5-heksadekanono povas havi eblajn aplikojn en la kampoj de medicino kaj biokemio.

La mekanismo de ago de la 5-heksadekanono ne estas plene komprenata, sed ĝi verŝajne funkcias kiel feromono, ekigante kondutisman respondon en insektoj kiu kondukas al altiro kaj sekspariĝo. En biokemio, 5-heksadekanono pruviĝis malhelpi la agadon de acetilkolinesterazo, enzimo kiu estas ligita en la dissendo de nervaj impulsoj.

Studoj montris, ke 5-heksadekanono havas kelkajn biokemiajn kaj fiziologiajn efikojn. Krom ĝia inhibicia efiko sur acetilkolinesterazo, ĝi pruviĝis havi antioksidigajn kaj kontraŭinflamajn proprietojn. Ĝi ankaŭ pruviĝis havi efikon al la esprimo de genoj implicitaj en lipida metabolo.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **5-heksadekanono** per traktado de **pentila klorido** kaj **undekano**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **5-heksadekanono** per oksidado de la **5-heksadekanolo**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **5-heksadekanono** per traktado de **pentanalo** kaj **kloroundekano**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **5-heksadekanono** per traktado de **dodekanalo** kaj **butila klorido**:

## Vidu ankaŭ 
* Ketonoj

## Referencoj 
H
91869 Ellenjozoff

'*91869 *Ellenjozoff'''* estas  asteroido de la ĉefa asteroida zono, en orbita resonanco 1:3 kun Marso kaj ne malproksima de la resonanco 2:1 kun Jupitero.

Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Ellen “Jane” Jozoff'', estrino de komunumo, anino de la estraro de pluraj  en Arizono, Usono. Ŝi estas advokatino de la malluma ĉielo, kiu ŝatas la stelan rigardon en Norda Arizono. Jane ofte bonvenigas amikojn ĉe la Observatorion Lowell por rigardo per teleskopo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Surava (stacidomo)

**Surava** estas fervoja stacidomo en Surava, Svislando.

## Mapo 
centra|450ra

## Vidu ankaŭ 
* Surava
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Albulo (distrikto)
Kristin Hannah

**Kristin HANNAH** (la 25-an de septembro 1960 en Garden Grove, Kalifornio, Usono) estas usona verkistino.

## Vivo 
Christine studentiĝis ĉe la Universitato de Vaŝingtonio kun akademia grado en komunikado. Fine de siaj studoj ŝi laboris en reklamfirmao en Seatlo. Ŝi poste studis kaj diplomiĝis kun jura grado ĉe la Universitato de Puĝetio. Ŝi laboris kiel advokato en Seatlo antaŭ iĝi plentempa verkisto. Nuntempe vivas sur Bainbridge Island, Vaŝingtonio, kun ŝia edzo Benjamin Hanna kaj ilia filo.

## Verkaro 
### Romanoj 
* *A Handful of Heaven* (1991)
* *The Enchantment* (1992)
* *Once in Every Life* (1992)
* *If You Believe* (1993)
* *When Lightning Strikes* (1994)
* *Waiting for the Moon* (1995)
* *Home Again* (1996)
* *On Mystic Lake* (1999)
* *Angel Falls* (2000)
* *Summer Island* (2001)
* *Distant Shores* (2002)
* *Between Sisters* (2003)
* *The Things We Do for Love* (2004)
* *Comfort and Joy* (2005)
* *Magic Hour* (2006)
* *Firefly Lane* (2008)
* *True Colors* (2009)
* *Winter Garden* (2010)
* *Night Road* (2011)
* *Home Front* (2012)
* *Fly Away* (2013)
* *The Nightingale* (2015)
* *The Great Alone* (2018)
* *The Four Winds* (2021)

### Omnibus 
* *On Mystic Lake / Summer Island* (2005)
* *Firefly Lane / Fly Away* (2008, 2013)

### Anthologioj 
* "''Liar's Moon*" in *Harvest Hearts* 1993 (kun Joanne Cassity, Sharon Harlow kaj Rebecca Paisley)
* *Of Love and Life* 2000 (kun Janice Graham kaj Philippa Gregory)
* "*Liar's Moon*" in *kun Love'' 2002 (kun Jennifer Blake kaj Linda Lael Miller)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* Kristin Hannah: Verkaĵoj en ordo 

Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Usonaj verkistoj
2-Heptadekanono

"**2-Heptadekanono** aŭ **metila pentadekila ketono** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la acetaldehido kaj **kloropentadekano**. Ĝi estas blanka aŭ flava, brulema solidaĵo, nesolvebla en akvo. 2-Heptadekanono posedas 17 karbonatomojn, 34 hidrogenatomojn kaj 1 oksigenatomon. 2-Heptadekanono, ankaŭ konata kiel 2-Okso-heksadekano, estas alifata kunmetaĵo kun molekula pezo de 254,45 g/mol. Ĝi estas senkolora solidaĵo kun malforta odoro kaj estas solvebla en organikaj solvantoj kiel alkoholoj, eteroj kaj ketonoj. Ĝi estas ofte uzata en la sintezo de diversaj organikaj komponaĵoj kaj havas ampleksan gamon de aplikoj en la kampoj de kemio, biologio kaj farmakologio.

2-Heptadekanono povas esti sintezita el diversaj fontoj, inkluzive de grasaj acidoj, alkoholoj kaj hidrokarbonidoj. La plej ofta metodo de sintezo estas la hidrogenigo de grasacidoj, kio estas kataliza procezo kiu implikas la aldonon de hidrogeno al la duoblaj ligoj de la grasacidaj molekuloj. Tiu procezo tipe donas miksaĵon de 2-heptadekanono kaj aliaj hidrokarbonidoj, kiuj tiam povas esti apartigitaj per distilado. Aliaj metodoj de sintezo inkludas la oksigenigon de alkoholoj, la hidrolizon de esteroj, kaj la reakcion de hidrokarbonidoj kun bazaj kataliziloj.

2-Heptadekanono havas ampleksan gamon de sciencaj esplor-aplikoj. Ĝi estis uzata en la sintezo de diversaj organikaj komponaĵoj, kiel surfaktantoj, lubrikaĵoj, kaj lesivoj. Ĝi ankaŭ estas uzata kiel reakciaĵo en la sintezo de aliaj komponaĵoj, kiel vitaminoj kaj hormonoj. Krome, ĝi estas uzata en la studo de la strukturo kaj funkcio de proteinoj kaj enzimoj, same kiel en la studo de lipida metabolo kaj la reguligo de gena esprimo.

Oni trovis, ke 2-Heptadekanono agas kiel inhibiganto de la enzimo grasacida sintazo (FAS), kiu estas implikita en la sintezo de grasacidoj. Inhibicio de FAS kondukas al la amasiĝo de 2-heptadekanone en la ĉelo, kiu siavice malhelpas la agadon de aliaj enzimoj implikitaj en grasacida metabolo. Ĉi tio rezultigas amasiĝon de grasaj acidoj en la ĉelo, kio povas konduki al diversaj fiziologiaj efikoj.

2-Heptadekanono estis trovita havi diversajn biokemiajn kaj fiziologiajn efikojn. En bestostudoj, ĝi estis trovita havi kontraŭinflamajn, kontraŭ-oksidigajn, kaj kontraŭ-kancero-propraĵojn. Ĝi ankaŭ estis trovita malhelpi la agadon de enzimoj implikitaj en grasacida metabolo, rezultigante la amasiĝon de grasacidoj en la ĉelo kaj la inhibicion de lipida sintezo. Krome, ĝi estas trovita havi efikon sur la reguligo de gena esprimo, same kiel sur la aktiveco de diversaj hormonoj kaj neŭrotransmisiiloj. "

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **2-heptadekanono** per traktado de **acetila klorido** kaj **pentadekano**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **2-heptadekanono** per oksidado de la **2-heptadekanolo**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **2-heptadekanono** per traktado de **acetaldehido** kaj **kloropentadekano**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **2-heptadekanono** per traktado de **Heksadekanalo 3D.png** kaj **klorometano**:

## Vidu ankaŭ 
* Ketonoj

## Referencoj 
H
Android 14

alternative=|eta| Android 14 emblemo
**Android 14** estas la dek-kvara grava eldono de la Androida poŝtelefona operaciumo, disvolvita de la Open Handset Alliance gvidata de la kompanio Google.

## Historio 
Android 14 (interna kodnomo **Upside Down Cake**) estis anoncita en Android- blogo en 2022/2023, kaj la antaŭprezento de programisto tuj estis publikigita por la serio Google Pixel (de Pixel 5 ĝis 7 Pro, faligante subtenon por Pixel 5 ĝis Pixel 5a). 

Beta-versio 1 estis publikigita la 12-an de aprilo 2023.

Poste la ĝisdatigo alvenos por poŝtelefonoj Samsung, Motorola, Xiaomi, Realme, Google Pixel kaj ASUS . 

## La telefonoj, kiuj ricevos Android 14 
**ASUS**

* ASUS Zenfone 9
* ASUS ROG Phone 6
* ASUS ROG Phone 6 Pro
* ASUS ROG Phone 6D Ultimate

**Google**

* Pixel 4a (5G)
* Pixel 5
* Pixel 5a
* Pixel 6
* Pixel 6 Pro
* Pixel 6a
* Pixel 7
* Pixel 7a
* Pixel 7 Pro
* Pixel 7a

**Motorola**

* Motorola Edge 30 Pro
* Motorola Edge 30
* Motorola Edge 30 Ultra
* Motorola Edge 30 Fusion
* Motorola Edge 30 Neo
* Motorola Razr 2022
* Motorola Lenovo ThinkPhone
* Moto G13
* Moto G23
* Moto G53
* Moto G73
* Moto E13

**Samsung**

* Galaxy S23 Ultra
* Galaxy S23+
* Galaxy S23
* Galaxy s22
* Galaxy S22+
* Galaxy S22 Ultra
* Galaxy S21 FE
* Galaxy Z Fold 4
* Galaxy Z Flip 4
* Galaxy M53
* Galaxy M33
* Galaxy M23
* Galaxy M13
* Galaxy A23
* Galaxy A23 5G
* Galaxy A13
* Galaxy F23
* Galaxy F13
* Galaxy A73
* Galaxy A53
* Galaxy A33
* Galaxy A04
* Galaxy A04s
* Galaxy A04e
* Galaxy F04
* Galaxy A14 5G

**Realme**

* Realme 11 Pro Plus
* Realme 11 Pro
* Realme 11
* Realme 10 Pro
* Realme 10 Pro Plus
* Realme 10 5G
* Realme 10

**Xiaomi**

* Xiaomi 13
* Xiaomi 13 Pro
* Xiaomi 12C
* Xiaomi 12
* Xiaomi 12 Pro
* Xiaomi 12 Lite
* POCO X5 Pro 5G
* POCO X5
* POCO C50
* POCO F4
* POCO F4 GT
* Xiaomi 12S
* Xiaomi 12S Pro
* Xiaomi 12S (Dimensity)
* Xiaomi 12S Ultra
* Redmi Note 12 5G
* Redmi Note 12 Explorer Edition
* Redmi Note 12 Pro
* Redmi Note 12 Pro Plus
* Xiaomi 12T
* Xiaomi 12T Pro

## Versioj 
* Ellaboranta Antaŭrigarda Versio 1, la 8-an de februaro 2023;
* Ellaboranta Antaŭrigarda Versio 2, la 8-an de marto 2023;
* Beta-versio 1, la 12-an de aprilo 2023;
* Beta-versio 2, la 10-an de majo 2023 ;
* Beta-eldono 3, la 7-an de junio 2023 .

## Vidu ankaŭ 
* Android (operaciumo)
* Android-versiohistorio
* Android 13

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* «Site do sistema Android 14 para consumidores» 
* «Site do sistema Android 14 para desenvolvedores» 

Kategorio:Google
Kategorio:Android
Suĝuko

[250ra|dekstre|eta|[Turkio|Turkia suĝuko (*sucuk*)]]
Suĝuko (turke *sucuk*, kazaĥe *шұжық*, kirgize *чучук*) estas tradicia tjurka speco de kolbaso, kuirita el salita, fermentita kaj sekigita viando. Dum tempoj de la Otomana imperio ĝi disvastiĝis tra multaj eksaj imperiaj landoj kaj iĝis parto de lokaj kuirartoj.

## Historio kaj etimologio 
[[Armenio|Armenia suĝuko (*suǰux*)|eta|dekstra|250ra]]
[[Bulgario|Bulgaria suĝuko (*sudzhuk*)|eta|dekstra|250ra]]
[Hejmfarita albana suĝuko (*suxhuk*) el [Kosovo|eta|dekstra|250ra]]
La unua mencio de suĝuko en skribitaj fontoj estas en verko *Dīwān Lughāt al-Turk* ("Kompendio de Lingvoj de Tjurkoj") far karaĥanida historiisto kaj lingvisto Mahmud al-Kashgari en la 11-a jarcento. Tie li mencias vorton por speco de kolbaso nomata *suɣut*. Alia mencio aperas en verko ''Kitab al-'idrak li-lisan al-'atrak* ("La Libro de Realigo de la Turka Lingvo") far andalusa araba lingvisto kaj teologo Abu Hayyan al-Gharnati de la 14-a jarcento.

La vorto mem estas pers-devena. Ĝi plej probable evoluis de mezpersa vorto, kiu en la frua moderna persa sonis kiel *zīç* (زيچ), t.e. "ŝnuro", "kordo", kaj transformiĝis al *ziwīdj* (زویج), t.e. "kolbaso". Enirante tjurkan lingvaron ĝi transformiĝis al *zīçak* (زیچک). Ekzistas ankaŭ versio de pure tjurka deveno de la vorto: de la malnova tjurka vorto *suğur-* ("sekigi", "forigi akvon") → *suğut* ("sekigita", "sekigitaĵo") + malnovtjurka diminutiva sufikso *-çuk* → *suğutçuk*. La vorto *suğutçuk*, tamen, ne estas trovita en iuj meztjurkaj skribitaj fontoj. Parencaj vortoj pri suĝuk ekzistas en aliaj tjurkaj lingvoj, ekzemple kazaĥa шұжық, kirgiza чучук ktp. Franca-pola tjurkologo de la 17-a jarcento Franciscus a Mesgnien Meninski mencias vorton *sucuk* (سجوق) en lia granda verko *Thesaurus Linguarum Orientalium* ("Tezaŭro de Orientaj Lingvoj") en la sekcio pri la otomana turka.

La procezo de fermentado de suĝuko konsistas je du etapoj. La unua etapo komenciĝas en relative varma (22–23&nbsp;°C) kaj humida medio, sed ĉiun tagon temperaturo kaj humideco estas malkreskigitaj poiome, rezulte kiam la etapo finiĝas je la tria tago la temperaturo estas ne pli ol 18&nbsp;°C, kaj la relativa humideco ne pli ol 88%. En la fino de fermentado pH de la kolbaso ne estas pli granda ol 4.9–5.0. Dum la dua etapo la kolbaso estas sekigita dum longa tempo ĝis la enhavo de akvo en ĝi estas malpli ol 40%.

## Kuirado 
Ofte suĝuko estas manĝita nekuirite, kun pano aŭ kiel kunmanĝo por biero (aparte en la Balkanoj). Oni ankaŭ manĝas ĝin fritita je malgrandaj pecoj sur pato kun granda kvanto de oleo aŭ butero, aŭ kradrostita. Ovaĵo fritita kun suĝuko (*sucuklu yumurta'') estas kutima parto de turka matenmanĝo. Suĝuko ankaŭ utiligeblas en aliaj turkaj kuiraĵoj, ekzemple en menemeno (turka manĝaĵo simila al ŝakŝuko, sed kun miksitaj ovoj kaj ne la plenaj), tradiciaj turkaj fabaj, fazeolaj aŭ lentaj supoj, enhavo de foliopastaj bakaĵoj (burekoj), pico aŭ pita-pano.

File:Sucuk with eggs.jpg|Ovaĵo kun suĝuko
File:Samuna me suxhuk.JPG|Pano kun fromaĝo kaj suĝuko

## Referencoj 
Kategorio:Viando
Kategorio:Balkana kuirarto
Kategorio:Turka kuirarto
Kategorio:Antaŭmanĝoj
The Power of the Press

***La Potenco de la Gazetaro*** () estas usona silenta dramo filmo de 1928 reĝisorita de Frank Capra kaj ĉefrolanta Douglas Fairbanks Jr. Kiel aspiranta gazeta raportisto kaj Jobyna Ralston kiel juna virino suspektita de murdo.

En 2005, la filmo estis elektita por konservado en Usona nacia filmo registro de la Biblioteko de Kongreso kiel estanta "kulture, historie aŭ estetika grava" .

En 1943, Columbia Pictures reuzis la titolo, sen la gvidanta *La*, pro tio ke alia priĵurnalisma filmo, sed ĝi havis tute malsaman intrigon kaj ne estis refaraĵo.

## Rolantaro 
* Douglas Fairbanks Jr. Kiel Clem Rogers
* Jobyna Ralston kiel Jane Atwill
* Mildred Harris kiel Marie Weston
* Philo McCullough kiel Robert Blake
* Wheeler Oakman kiel Van
* Robert Edeson kiel urba redaktoro
* Edward Davis kiel s-ro. John Atwill
* Dell Henderson kiel Bill Johnson
* Charles Clary kiel distrikta advokato Nye
* Spottiswoode Aitken kiel sporta verkisto
* Frank Manning kiel detektivo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
Kategorio:Filmoj pri ĵurnalistoj
Kategorio:Filmoj de Columbia Pictures
Kategorio:Usonaj nigrablankaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1928
5-Heptadekanono

**5-Heptadekanono** aŭ **5-okso-heptadekano** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la pentanalo kaj **klorododekano**. Ĝi estas blanka aŭ flava, brulema solidaĵo, nesolvebla en akvo. 5-Heptadekanono posedas 17 karbonatomojn, 34 hidrogenatomojn kaj 1 oksigenatomon. 5-Heptadekanono uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj aromataĵoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **5-heptadekanono** per traktado de **pentanoila klorido** kaj **dodekano**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **5-heptadekanono** per oksidigo de la **5-heptadekanolo**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **5-heptadekanono** per traktado de **pentanalo** kaj **klorododekano**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **5-heptadekanono** per traktado de **tridekanalo** kaj **klorobutano**:

## Vidu ankaŭ 
* Ketonoj

## Referencoj 
H
Vargem

**Vargem** povas temi pri diversaj loĝlokoj, interalie pri
* Vargem (San-Paŭlio) en Brazilo,
* *Vargem*, municipo en la subŝtato Sankta Katarino de Brazilo,
* Vargem Alta, municipo en la subŝtato Espirito-Santo de Brazilo.
* *Vargem*, kvartalo de la municipo Varginha en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo.
* Vargem Alegre kaj
* Vargem Bonita, municipoj en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo
Epistemo

La **epistemo** estas filozofia koncepto de greka origino (en antikva greka  ἐπιστήμη ), kiu signifas sciencon (en la duobla signifo de konstituita scio, kaj de virto kiu konsistas en , ekzemple en Libro VI de *la Nikomaĥa Etiko* de Aristotelo .

Michel Foucault vidas en la epistemo nocion de filozofio, historio kaj sociologio, dum epistemologio referus al genealogio de scio, kiel studo de la sciencoj (celoj, organizoj kaj metodoj de celoj, fundamentaj principoj)., ĝiaj instruoj, rilatoj inter ili, ktp.), la episteme konsistigus scion kaj priskribas kio ĝi estas en antaŭfiksita tempo.

Konsiderante la ciferecan revolucion, tio estas kaj la sisteman translokigon de homa kulturo de papero al cifereca, la kapitalan disvolviĝon de programaro aŭ aplikaĵoj en scienca aŭ ĉiutaga vivo, kaj la modifo de niaj reprezentadoj de la mondo per la komputilo (ekzemple nia reprezentado de la tero), multaj francaj intelektuloj kiel Michel Serres, Milad Doueihi, Jean-Guy Meunier, Damon Mayaffre, Brunot Bachimont, ktp. konsideri la ciferecan kiel la novan dominan epistemon de la fino de la 20-a jarcento.

## Literaturo
* Foucault, Michel (1980b) [1969], ''L'Archéologie du savoir*, Paris: Gallimard.
* Foucault, Michel (1994) [1966], *Les Mots et Les Choses'', New York: Vintage.

Kategorio:Konceptoj de sciteorio
Kategorio:Filozofio de scienco
Kategorio:Helena filozofio
91870 Malcolmjozoff

'*91870 *Malcolmjozoff'''* estas meze granda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ne malproksima de la orbita resonanco 5:2 kun Jupitero.

Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Malcolm Jozoff'', emeritiĝintan usonan Entreprenan Plenumanton en Merkatiko. Li estis volontulo en , inklude la Observatorio Lowell. Li estas advokato de la malluma ĉielo, kiu dividas sian ŝaton por la malluma ĉielo de Norda Arizono, bonvenigante amikojn por rigardi per teleskopo elde la Observatorio Lowell.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Alvaneu (stacidomo)

**Alvaneu** estas fervoja stacidomo en Alvaneu-Bad, Svislando.

## Mapo 
centra|450px

## Vidu ankaŭ 
* Alvaneu
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Albulo (distrikto)
American Academy of Dramatic Arts

La **Usona Akademio** **de Drama Arto** ‏(; akronime **AADA**) estas lernej-institucio kiu ofertas dujaran studprogramon pri aktorado.

La lernejo situas en Manhatano, Novjorko, ĉe Avenuo Madison, en historia konstruaĵo dezajnita fare de la fama arkitekto Stanford White, kiel la origina Kolonia Klubo. La alia situo situas en Holivudo, Kalifornio, ĉe 1336 North La Brea Avenuo, en nova konstruaĵo sur la loko kie antaŭe situis la filmstudioj de Charlie Chaplin.

La Akademio en Novjorko estis fondita en 1884 por trejni teatrajn aktorojn kaj estas la plej malnova aktoradlernejo en la anglalingvio .

En 1974, la akademio malfermis ĝian duan kampuson en Pasadena, Kalifornio. Tiel ĝi estas la ununura profesia aktoradlernejo funkciiganta en du el la plej gravaj teatrocentroj de Usono. La kampuso en Los-Anĝeleso translokiĝis de Pasadena al Holivudo en 2001.

## Famaj diplomiĝintoj 
* Walter Abel
* Armand Asante
* Hank Azaria
* Lauren Bacall
* Jim Backus
* Ion Bailey
* Brenda Buck
* Anne Bancroft
* Diana Barrymore
* Gil Bellows
* Ruby Benson
* Laura Branigan
* Adrien Brody
* John Nicholas Cassavetes
* Kim Cattrall
* Enrico Colantoni
* Jennifer Coolidge
* Amanda Crew
* Hume Cronyn
* Robert Cummings
* Mark Daniels
* Brad Davis
* Jeremy Davis
* Ruth Dykes
* Melanie Myron
* Gábor Szetey

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Usona teatro
Kategorio:Lernejoj en Usono
Princo Louis (Duko de Nemours)

**Princo Louis de Orléans, Duko de Nemours** ('''Louis Charles Philippe Raphaël d'Orléans'''; 25a de oktobro 1814 - 26a de junio 1896) estis la dua filo de reĝo, Ludoviko-Filipo de Francio kaj lia edzino Maria Amalia de Napolo kaj Sicilio.

## Gefiloj 
* Princo Louis Philippe Marie Ferdinand Gastono de Orleano, Grafo d'Eu (28a de aprilo 1842 – 28a de aŭgusto 1922), kiu geedziĝis kun Isabel, Princino Imperia de Brazilo, plej aĝa filino kaj heredantino de Imperiestro Petro la 2-a de Brazilo;
* Princo Ferdinand Philippe Marie de Orléans, Duko de Alençon (12a de julio 1844 – 29a de junio 1910), kiu geedziĝis al Dukino Sophie Charlotte de Bavario (1847–1897), fratino de Elizabeth, Imperiestrino de Aŭstrio ("Sisi") kaj kiu estis por tempo ligita al Ludoviko la 2-a de Bavario;
* Princino Marguerite Adélaïde de Orleano (1846–1893), kiu geedziĝis al princo Ladislaus Czartoryski;
* Princino Blanche Marie Amélie Caroline Louise Victoire de Orleano (28a de oktobro 1857 – 4a de februaro 1932).

## Referencoj 
Kategorio:Domo de Orléans
Kategorio:Homoj de la Belga revolucio
133142 Violapiciu

'*133142 *Violapiciu'''* estas  asteroido de la ĉefa asteroida zono en orbita resonanco 1:2 kun Marso kaj proksima de la resonanco 3:1 kun Jupitero.

Ĝi estis malkovrita en la kadro de la astronomia kampanjo *Campo Imperatore Near Earth Object Survey'' (CINEOS) la  elde la Stacio de Campo Imperatore de la Observatorio de Abruco (L'Aquila, Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Viola Palomba* (naskiĝis en 2015), plej juna filino de Ernesto Palomba, unu el la observantoj de CINEOS. Ŝia familia kromnomo estas *Piciu* ("etulo")

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Campo Imperatore Near Earth Object Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2003
Daniel Wilhelm Moller

**,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Moller Dániel Vilmos** [vilmoŝ] estis hungaria germana altlerneja instruisto.

 naskiĝis  en Pozono (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio, nuntempa Bratislavo en Slovakio), li mortis  en Altdorf apud Nürnberg (Germanio).

## Biografio 
 apartenis al la germana minoritato en Hungarlando. Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li lernis la slovakan lingvon en Trencsén. En 1660 li studis en Universitato de Lepsiko, tamen li akiris diplomon en Universitato de Wittenberg en 1662. Li studvojaĝis en Nederlando, Anglio, Silezio, Prusio kaj Pollando. En 1664 li daŭrigis siajn teologiajn studojn en la Universitato de Strasburgo kaj lernis la francan lingvon, poste li studvojaĝis al Svislando, Francio kaj Italio. En 1671 li hejmenvenis kaj instruis, sed kiel luterano, li estis konstante molestita. Li fuĝis al Nurenbergo, kie li instruis en la universitato, respektive li estis bibliotekisto en ties biblioteko. Iom poste li instruis en Universitato de Altdorf. Li edziĝis dufoje en 1685 kaj 1692, idoj neniam naskiĝis. 

## Elektitaj kontribuoj 
* *Oratio de confusione babylonica* (1662)
* *De Bohemico nihilo alchimistico* (1667)
* *Presburger Kirchen- und Schulen-Verlust etc* (1673)
* *Inuitatio ad audiendas controuersias metaphysicas* (1680)
* *Disp. inaug. de mempsimoeria* (1702)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 

## Referencoj 
Kategorio:Germanaj altlernejaj instruistoj
Juhura lingvo

La **juhura** (alilingve ankaŭ *juhuri, judeo-tat, çuhuri, жугьури, ז׳אוּהאוּראִ*) estas la tradicia lingvo de la juhuroj, la judoj de la orientaj montaro de Kaŭkazo, en Azerbajĝano kaj en Dagestano. En tiu lingvo, *juhuri* signifas judan kaj *juhuro* la judoj.

La juhura proksime parencas al la persa lingvo kaj apartenas al la sud-okcident grupo de la irana branĉo de la hindeŭropa lingvaro. Ĝi proksime rilatas, sed malsamas de la parola lingvo parolata de la tatoj islamaj kaj kristanaj.

Komence de la 20-a jarcento, la juhura estis skribita per la hebrea alfabeto, poste en la 1920-aj jaroj per adaptita latina alfabeto, kaj fine per la cirila alfabeto. Antaŭ nelonge, la uzo de la hebrea alfabeto konas ioman kreskon en populareco.

La retejo Ethnologue menciis sen doni fonton, ke 101 000 homoj ankoraŭ parolas ĝin. En artikolo aperinta en *Global Voices* (Tutmondaj Voĉoj) mencias ke oni taksas inter 20 000 kaj 50 000 kaŭkazaj judoj (*Yehudej Kavkaz*) kaj post la kolapso de Sovetunio en 1991, granda parto de la komunumo foriris al Israelo, kie ili nun nombras 100 000 ĝis 150 000.

## Referencoj 
Kategorio:Lingvoj de Dagestano
Kategorio:Lingvoj de Azerbajĝano
Kategorio:Judaj lingvoj
Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Robert Walker (aktoro, 1918)

**Robert WALKER** (la 13-an de oktobro ‏ 1918- la 28-an de aŭgusto 1951) estis usona kinoaktoro.

## Vivo 
Walker estis naskita en Sallagurbo, Utaho. Li studis ĉe la *American Academy of Dramatic Arts* en Novjorko kie li studis en la jaroj 1937-1939.

En tiuj jaroj li tie konis la aktorinon Phyllis Ailey kiu poste ŝanĝis sian nomon al Jennifer Jones. Ili estis geedziĝintaj en Tulsa, Oklahomo, en 1939 kaj havis du filojn.

En 1941 Phyllis renkontis produktanton David O. Selznick kiu ŝanĝis ŝian nomon al Jennifer Jones kaj lanĉis ŝian karieron. Ŝi iĝis lia amantino kaj post ŝia eksedziĝo de Walker en 1945, iĝis lia edzino.

Selznick helpis al Walker akiri kontrakton ĉe Metro-Goldwyn-Mayer. Walker partoprenis la militdramon *Bataan* (1943) kaj la filmon *Madame Curie*.

En 1944, li partoprenis en la filmo *Since You Went Away* kune kun Shirley Temple, Jennifer Jones kaj Claudette Colbert, verkita kaj produktita fare de Selznick.

En la sama jaro li partoprenis en la filmo *Thirty Seconds Over Tokyo* pri Doolittle Raid kune kun Spencer Tracy kiu interpretis la rolulon de generalo James Doolittle.

En 1946, li partoprenis en la ĉefa rolo de Jerome Kern en la filmo *Till the Clouds Roll By*, pri la vivo de Kern.

En 1947 li partoprenis en la filmo *Song of Love* (amkanto) pri la vivo de Robert Schumann kaj lia edzino Clara Schumann, en la rolo de Johannes Brahms.

Lia plej rimarkinda rolo estis en la filmo *Strangers on a Train* reĝisorita de Alfred Hitchcock (1951) en kiu li ludis la rolon de viro kiu prizorgas alian viron en la trajno kaj provas konvinki lin fari murdon.

Walker suferis dum multaj jaroj de psikiatriaj problemoj kaj dependeco de barbituratoj kaj alkoholaĵo, kiuj kaŭzis lian morton en 1951 en la aĝo de 32.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Usonaj Sanktuloj de la Lastaj Tagoj
Kategorio:Skotaj usonanoj
Kategorio:Anglodevenaj usonanoj
Kategorio:Mortintoj en 1951
Kategorio:Naskiĝintoj en 1918
4-Heptadekanono

**4-Heptadekanono** aŭ **propila tridekila ketono** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la butanalo kaj **klorotridekano**. Ĝi estas blanka aŭ flava, brulema solidaĵo, nesolvebla en akvo. 4-Heptadekanono posedas 17 karbonatomojn, 34 hidrogenatomojn kaj 1 oksigenatomon. 4-Heptadekanono uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj aromataĵoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **4-heptadekanono** per traktado de **butanalo** kaj **tridekano**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **4-heptadekanono** per oksidado de la **4-heptadekanolo**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **4-heptadekanono** per traktado de **butanalo** kaj **klorotridekano**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **4-heptadekanono** per traktado de **tetradekanalo** kaj **kloropropano**:

## Vidu ankaŭ 
* Ketonoj

## Referencoj 
H
Ei im Emmental (stacidomo)

**Ei im Emmental** estas fervoja stacidomo en Sumiswald, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Sumiswald
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Emme-Valo (administra distrikto)
Sós

La familia nomo **Sós** [ŝOŝ] apartenas al la oftaj nomoj en Hungario, ankaŭ en la diasporo. Ĝia signifo estas *sala*. La nomo ekzistas ankaŭ en formoj *Soós* kaj *Soos* kun la sama prononco.

## Elektitaj personoj kun nomo Sós 
* Ágnes Sós, reĝisoro
* Aladár Sós, arkitekto
* Árpád Sós, redaktoro
* Edmund Sós, esperantisto
* József Sós, kuracisto
* Pál Sós, kuracisto
* Vera T. Sós, matematikisto

## Elektitaj personoj kun nomo Soós 
* Anna Soós, matematikisto
* Angéla Soós, aktoro
* Ferenc Soós, tablotenisisto
* Ilona Soós, kemiisto
* Imre Soós, aktoro
* István Soós, juristo
* István Soós (kemiisto), kemiisto
* János Baksa-Soós, kantisto
* János Széki Soós, poeto
* Jenő Soós, matematikisto
* Károly Soós, generalo
* Károly Attila Soós, ekonomo
* Lajos Soós, biologo
* László Baksa Soós, aktoro
* László Soós, verkisto
* Lenke Soós, geografo
* Lőrinc Soós, kupristo
* Mihály Pál Soós, premonstrato
* Pál Soós, kemiisto
* Péter Soós, reĝisoro
* Vilmos Szamosi Soós, skulptisto

## Elektitaj personoj kun nomo Soos 
* Attila Soos, fotisto

## Tute nerilate 
* Sos del Rey Católico, municipo en Hispanio

## Fontoj 
La listo estas kompilaĵo el legeblaj artikoloj en Esperanta Vikipedio.

Kategorio:Hungaraj familiaj nomoj
Lyss Grien (stacidomo)

**Lyss Grien** estas fervoja stacidomo en Lyss, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Lyss
* Lyss (stacidomo)
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Seeland (administra distrikto)
Anna Dániel

**,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Dániel Anna** estis hungara instruisto, verkisto, tradukisto, literaturhistoriisto. Ŝia geedziĝa nomo estis (laŭ la hungarlingve kutima nomordo) *Kerékgyártó Jánosné*, ŝia patrino estis Laura Dánielné Lengyel.

 naskiĝis  en Budapeŝto, ŝi mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1935, poste li instruis en pluraj ĉefurbaj lernejoj. Ŝi publikigis plurajn romanojn, krome ŝi kontribuis en gazetoj kaj tradukis el la franca kaj la germana. Ŝi estis membro de la Hungara Verkista Alianco. Ŝi edziniĝis en 1939. Ŝi ricevis premiojn inter 1979-2003. 

## Elektitaj romanoj 
* *Valahogy élni kell…* (1933)
* *Erzsébet királyné* (inter 1938–2012 plurfoje eldonita)
* *Angyalkert: Brunswick Teréz élete* (1940)
* *Margot királyné gobelinjei* (1973, 1974, 1984)
* *Meneküljön, aki fél* (1977)
* *Teréz küldetése* (1986)

## Elektitaj tradukaĵoj 
* Alphonse Daudet: Numa Roumestan : *Párizsi erkölcsök* (1958)
* Denis Diderot: *Házasság és hűség* (1963)
* Romain Gary: *Lady L.* (1965)
* George Sand: *A kis Fadette* (1965)
* Émile Zola: *Munka* (1965)
* Romain Rolland: *Robespierre* (1966)

## Fontoj 
* datenoj kun foto
* datenoj legeblaj post klako al majusklo D, poste serĉu la nomon
* hungarlingva biografieto
* datenoj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj