open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Falotoksino

eta|Kemia strukturo de la faloidino, nome unu falotoksino. Notu la peptidan naturon.
La **falotoksinoj** estas grupo de mikotoksinoj produktitaj de la toksa fungo *Amanita phalloides* kaj aliaj. Ekzistas almenaŭ sep kemiaj kombinaĵoj kun strukturo de cikla peptido. La faloidino estis izolita en 1937 de Feodor Lynen, disĉiplo kaj bofilo de Heinrich Wieland; kaj de Ulrich Wieland de la Universitato de Munkeno. Kvankam la falotoksinoj estas tree toksaj por la ĉeloj de la hepato oni pruvis, ke ili malmulte kontribuas en la tokseco de *A. phalloides*, ĉar la intesto ne absorbas ilin. Ĉiuokaze tiuj mikotoksinoj troviĝas ankaŭ en manĝeblaj specioj kiel *Amanita rubescens*.

## Notoj 
Kategorio:Toksinoj
Kategorio:Fungoj
Bratrušov

**Bratrušov** () estas municipo en Ĉeĥio situanta en distrikto Šumperk en Regiono Olomouc. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1371. Ekde la 1-a de januaro 1980 ĝis la 23-a de novembro 1990 la municipo estis komune kun sia parto Osikov konsisto de urbo Šumperk.

## Loĝantaro 
## Kulturaj memorindaĵoj 
* Preĝejo de Ĉiuj sanktuloj kun barila muro kaj pordego
* Dia torturo
* Monumento al viktimoj de faŝismo ĉe pafekzercejo

## Partoj de municipo 
* **Bratrušov**
* Osikov


Kategorio:Municipoj en distrikto Šumperk
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Šumperk
Kategorio:Setlejoj en Hanuŝovica montetaro
Osikov (Bratrušov)

**Osikov** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, okcidenta parto de municipo Bratrušov en&nbsp;distrikto Šumperk. Ĝi troviĝas proksimume 1&nbsp;km nordoriente de Bratrušov. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 8&nbsp;adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Osikov** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo de 1,24&nbsp;km².

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Osikov_(Bratrušov)_03_Dům_na_kopci.jpg|Domo sur monteto
Osikov_(Bratrušov)_05_Dům_u_borovic.jpg|Domo ĉe pinoj
Osikov_(Bratrušov)_11_Detail_zvoničky.jpg|Detalo de sonorilejo
Osikov_(Bratrušov)_12_Autobusová zastávka.jpg|Aŭtobusa haltejo
Osikov (Bratrušov) 09 Stary dům.jpg|Malnova domo

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Šumperk
Kategorio:Bratrušov
Kategorio:Setlejoj en Hanuŝovica montetaro
Vikantice

**Vikantice** () estas municipo en Ĉeĥio, en distrikto Šumperk en Regiono Olomouc. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1437.

En la jaroj 1850–1924 ĝi nomiĝis Vigantice, ekde 1924 Vikantice, germane 1607–1945 Weigelsdorf, temis pri memstara municipo kun domaroj Zaječí kaj Podstrání. En la jaro 1947 estis alligita Šléglov kun domaro Kronfelzov kaj en la jaro 1975 ambaŭ municipoj fariĝis partoj de Branná (en la jaro 1992 Šléglov memstariĝis).

## Loĝantaro
## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de sankta Volfgango

## Vidu ankaŭ 
* Listo de municipoj en Ĉeĥio kun la plej malalta nombro de loĝantoj

Kategorio:Municipoj en distrikto Šumperk
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Šumperk
Kategorio:Setlejoj en Hanuŝovica montetaro
(101967) 1999 RQ43

**(101967) 1999 RQ43** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  de la usona amatora astronomo Charles W. Juels elde la Observatorio de Fountain Hills (Arizono, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas en orbita resonanco 1:13 kun Merkuro kaj 3:5 kun Marso.

Ĝia tre discentra orbito ekstere tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,161675 astronomia unuo, tie estas 24,186 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Charles W. Juels
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Ferdinánd Chernel

**Ferdinánd Chernel,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Chernel Ferdinánd** estis hungara bienulo, juĝisto, vicdepartementestro. Lia nobela antaŭnomo estis *chernelházi*.

Ferdinánd Chernel naskiĝis la  en Tömörd, li mortis la  en Tömörd.
 
## Biografio 
Ferdinánd Chernel frekventis bazlernejon en Kőszeg, li maturiĝis en kalvinana gimnazio en Pápa, poste li studis juron en Luterana Teologia Akademio (Pozsony), tamen li akiris diplomon en Reĝa Universitato de Pest. Post la diplomo li estis notario en Pest (urbo) jaron, poste li hejmenvenis. En 1840 li estis juĝisto, post du jaroj nobela juĝisto, en 1845 nobela ĉefjuĝisto de Kőszeg. Baldaŭ interrompo okazis pro politikaj aferoj, tiam li estis bienulo hejme. Li estis vicdepartementestro inter 1871-1877, poste li partoprenis en la kunsidoj. Pli frue jam ekde 1850 li havis juran postenon en la kalvinana eklezio. Li ricevis titolon reĝa konsilisto. Li edziĝis en 1841, lia edzino naskis 6 gefilojn inter 1842-1863.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj nobelaj juĝistoj
(101969) 1999 RJ45

**(101969) 1999 RJ45** estas malgranda, malhela marsrenkonta asteroido malkovrita la  de la aŭstralia astronomo Robert H. McNaught elde la Observatorio de Siding Spring, okcidente de Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Orbito 
Ĝia klinata, discentra orbito ekstere tanĝas tiun de Marso, sed ĝia granda orbita klineco tenas ĝin malproksima de tiu ĉi planedo : ĝia marsa MOID estas 0,323822 astronomia unuo, tie estas 48,443 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Robert H. McNaught
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Bilirubino

eta|Strukturo de la bilirubino.
La **bilirubino** estas pigmento de galo de flavoranĝa koloro kiu rezultas de la degradado de la hemoglobino de la eritrocitoj reciklitaj. Tiu degradado okazas en la lieno. Poste la bilirubino estas konjugata en la hepato. Tiuj pigmentoj estas stokitaj en la gala veziko formante parton de la galo (kiu poste estas ekskreciita al la duodeno, kio havigas la koloron al la fekaĵoj).

## Notoj 
Kategorio:Metabolo
Kategorio:Hepatologio
Kategorio:Klinika kemio
Dolní Olešná

**Dolní Olešná** (germane: *Nieder-Ullischen*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Hrabišín en&nbsp;distrikto Šumperk. 

## Loĝantaro 
### Nombro de loĝantoj 
Nombro de loĝantoj laŭ oficaj aŭ aliaj registroj

### Nombro de domoj 
Nombro de domoj laŭ oficaj aŭ aliaj registroj

## Kulturaj memorindaĵoj 
En la katastro de la vilaĝo estas registritaj tiuj ĉi kulturaj memorindaĵoj:
* Dia torturo - empira ŝtonista laboro el la jaro 1820 nordokcidente de la vilaĝo apud kampovojo

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Šumperk
Kategorio:Hrabišín
Kategorio:Setlejoj en Hanuŝovica montetaro
Dlouhomilov

**Dlouhomilov** () estas municipo en Ĉeĥio, en Regiono Olomouc, en distrikto Šumperk. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1356.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* **Dlouhomilov**
* Benkov

## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de Ĉiuj sanktuloj – ununava preĝejo kun kerno el la 17-a jarcento, disvastigita en la jaro 1832; en la areo troviĝas ankoraŭ:
** statuo de Johano Nepomuka – ŝtonista laboro, datita ĝis la jaro 1839
** kruco – klasicista ŝtona kruco el la jaro 1779
* Kamparana domo n-ro 5 en vilaĝplaco – masonita popola arkitekturo el duono de la 19-a jarcento
* Voktejo n-ro 7
* Kamparana domo n-ro 8 en vilaĝplaco – masonita popola arkitekturo
* Kamparana domo n-ro 24 en vilaĝplaco
* Kamparana domo n-ro 29 meze de la municipo – masonita popola arkitekturo el la jaro 1834
* Kamparana domo n-ro 43 – masonita popola arkitekturo el komenco de la 19-a jarcento

## Naskiĝintoj 
* Jaroslav Kauer (1919–1944), milita aviadisto

## Pluaj fotoj 

Dlouhomilov.jpg|Dlouhomilov
Dlouhomilov, kostel (2).jpg||Preĝejo de Ĉiuuj sanktuloj kaj ŝtona kruco el la jaro 1779
Dlouhomilov, č. p. 8 (1).jpg|Kamparana domo n-ro 8
Dlouhomilov, č. p. 5.jpg|Kamparana domo n-ro 5
Dlouhomilov, č. p. 7.jpg|Eksa voktejo
Dlouhomilov, OÚ.jpg|Municipa ofico


Kategorio:Municipoj en distrikto Šumperk
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Šumperk
Kategorio:Setlejoj en Hanuŝovica montetaro
József Cherny

**József Cherny,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Cherny József** estis hungara katolika pastro, benediktana monaĥo, advokato, altlerneja instruisto.

József Cherny naskiĝis la  en Szakolca (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Skalica en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
József Cherny frekventis gimnaziojn en sia naskiĝurbo kaj en Esztergom. Li aliĝis al la benediktanoj en 1828 en Győrszentmárton kaj en la sama loko li studis plu. Tamen post kelkaj jaroj li forlasis la eklezian ordenon kaj akiris juran diplomon en Jura Akademio (Győr), poste jam advokatan diplomon en Reĝa Universitato de Pest. Post siaj studoj li estis komence ĉefamilia edukisto, poste notario de Szentes, poste li instruis en liceo de Temeŝvaro. Inter 1848 kaj 1860 li estis advokato en Kassa, poste li instruis jaron en Reĝa Jura Akademio (Kassa), inter 1861-1863 en Reĝa Jura Akademio (Pozsony), fine en la jam menciita universitato. Inter 1867 kaj 1870 li estis dekano.

## Liaj kontribuoj 
* *Beszéd, melyet 1867-ben a m. tud. egyetem jogi...* (1867)
* *Emlékbeszéd néhai Vizkelety Ferencz volt egyetemi rendes jogtanár felett* (1876)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj benediktanaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj advokatoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Benkov (Dlouhomilov)

**Benkov** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Dlouhomilov en&nbsp;distrikto Šumperk. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 33&nbsp;adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Benkov** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo de 3,13&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1385.

## Loĝantaro
## Memorindaĵoj 
* sonorilejo – eta popola arkitekturo el la 19-a jarcento

## Pluaj fotoj 

Benkov (Dlouhomilov), č. p. 29 a 8.jpg|Benkov
Benkov (Dlouhomilov), střed.jpg|Benkov, mezo de vilaĝo
Benkov (Dlouhomilov), tabule.jpg|Benkov, tabulo
Benkov (Dlouhomilov), č. p. 21.jpg|Benkov

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Šumperk
Kategorio:Dlouhomilov
Kategorio:Setlejoj en Hanuŝovica montetaro
Benkov

Nomon **Benkov** havas pluraj setlejoj:
* Benkov (Uničov), parto de urbo Uničov en distrikto Olomouc
* Benkov (Dlouhomilov), parto de municipo Dlouhomilov en distrikto Šumperk
Ferenc Chorin (negocisto)

**Ferenc Chorin,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Chorin Ferenc** estis hungara negocisto, juristo, fabrikestro. Lia patro estis la samnoma Ferenc Chorin, lia praulo estis rabeno Áron Chorin.

Ferenc Chorin naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Novjorko.

## Biografio 
Ferenc Chorin devenis el riĉa juda familio. Li studis en sia naskiĝurbo kaj Berlino. Li akiris juran diplomon en 1901, post tri jaroj advokatan diplomon, poste li estis advokato ĝis 1918. Post la 1-a mondmilito li okupiĝis nur industriaj negocoj kaj li transprenis la familiajn minejojn ĉe Salgótarján. En 1921 li edziĝis kaj plue riĉiĝis. En 1919 li kristaniĝis, tamen li havis la kategorion juddevena. Post kelkaj jaroj li estis la plej influhava negocisto de la lando, ekde 1927 li estis senatano. Apartenis al lia rondo eĉ Miklós Horthy. Dum la nazia erao (1944) li tuj estis arestita, sed li faris kompromison kun Gestapo, li donacis liajn havaĵojn al la nazioj, poste Gestapo permesis la rifuĝon kun sia familio al Svislando. En 1947 li translokiĝis al Usono, kie li sukcese okupiĝis pri negocoj. Li helpis al Horthy, kiu vivis malriĉa en ekzilo. Lia edzino naskis plurfoje.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografieto kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj negocistoj
Kategorio:Hungaraj advokatoj
Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj antaŭ la naziismo
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Peroksidigo de lipidoj

eta|250px|dekstra|Hispanlingva mekanismo de la peroksidigo de lipidoj.
La **peroksidigo de lipidoj** referencas al la oksidiga degradado de la lipidoj. Temas pri la procezo tra kiu la liberaj radikaloj kaptas elektronojn de la lipidoj en la ĉelmembranoj. Tiu procezo estas iniciatita per mekanismo de ĉena reakcio de libera radikalo. En la plej parto de kazoj tio tuŝas la plurinsaturitajn grasacidojn, ĉar ili enhavas multajn duoblajn ligilojn inter kiuj troviĝas la grupoj de metileno (-CH2-) kiuj posedas hidrogenojn partikulare reakciajn. Same kiel ajna reakcio kun radikaloj, tiu estas modelita en tri fundamentaj paŝoj: iniciato, propagado kaj fino.

Kategorio:Metabolo
Kategorio:Lipidoj
Kategorio:Grasacidoj
La Rochegiron

''''* (jen france, okcitane *La Ròchagiron*) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Alpoj de Alta Provenco (france *Alpes-de-Haute-Provence*, okcitane *Aups de Provença Auta*), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura ( , okcitane *Provença-Aups-Còsta d'Azur''). Fine de  en la komunumo vivis . 

## Eksteraj ligiloj 
* bazaj turismaj informoj ( kaj )

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Alpes-de-Haute-Provence

eta|maldekstra|300px|la loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Kategorio:Komunumoj de Alpes-de-Haute-Provence
Polom

**Polom** estas propra nomo de mutaj lokoj:
* Polom (distrikto Přerov) – municipo en distrikto Přerov
* Polom (distrikto Rychnov nad Kněžnou) – municipo en distrikto Rychnov nad Kněžnou
* Pustá Polom – municipo en distrikto Opava
* Velká Polom – municipo en distrikto Opava
* Polom (Bochov) – parto de municipo Bochov en distrikto Karlovy Vary
* Polom (Trhová Kamenice) – parto de municipo Trhová Kamenice en distrikto Chrudim
* Polom (Sedloňov) – parto de municipo Sedloňov en distrikto Rychnov nad Kněžnou
* Polom (Sulkovec) – parto de municipo Sulkovec en distrikto Žďár nad Sázavou
* Polom (Šumava) (1295 m) – monto en montaro Šumava proksime de Železná Ruda
* Polom (1127 m) – geodeta punkto en montaro Hrubý Jeseník.
* Polom (649 m) – monto en Fera montaro, k. t. Velká Střítež, distrikto Chrudim, Regiono Pardubice
* Velký Polom (Moraviasileziaj Beskidoj) – monto sur lima montodorso de Moraviasileziaj Beskidoj
* Polom (Malgranda Fatro) - monto en Malgranda Fatro
* Polom  (naturrezervejo) – naturrezervejo Velký kaj Malý Polom en Fera montaro
* Velký Polom (naturrezervejo) – naturrezervejo en PPR Beskidoj
* Velký Polom (skicentrejo) – skicentrejo en municipo Dolní Lomná
* Polom (Polště) – fiŝlago en distrikto Jindřichův Hradec
* N-S 45 Polom – memstara infanteria fuorto de pezaj fortikaĵoj, kiu estis konsisto de fortikaĵa sistemo de antaŭmilita Ĉeĥoslovaka respubliko
* T-St-S 73 Polom - objekto de fuortaro Stachelberg 
* Polom (seismologia kaj meteorologia stacio) en Orlica montaro konstruita en subtera kaj supertera partoj de objekto de la eksa infanteria infanteria fuorto N-S 45
Hrabišín

**Hrabišín** () estas municipo en Ĉeĥio, en Regiono Olomouc, en distrikto Šumperk. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1352.

Ekde la jaro 1948 Hrabišín estas parto de distrikto Šumperk. Ĝis la jaro 1949 estas al Hrabišín alligitaj antaŭaj municipoj Dolní Olešná, Horní Olešná kaj Loučky, kiuj sed ne estas ties registraj partoj.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Dia torturo ĉe ŝoseo al Dlouhomilov

## Pluaj fotoj 

Hrabišín, kaple.JPG|Kapelo de sankta Mikaelo
Hrabišín, hodiny.JPG|Ĉe fajroestingista armilejo
Hrabišín, prodejna.JPG|Vendejo
Hrabišín, OÚ.JPG||Municipa ofico


Kategorio:Municipoj en distrikto Šumperk
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Šumperk
Kategorio:Setlejoj en Hanuŝovica montetaro
(102109) 1999 RD166

**(102109) 1999 RD166** estas tre malgranda, malhela marsrenkonta asteroido malkovrita la 9-an de septembro 1999 en la kadro de la astronomia kampanjo *Lincoln Near-Earth Asteroid Research* elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas en orbita resonanco 3:10 kun la Tero.

Ĝia discentra orbito ekstere malproksime tanĝas tiun de Marso, ĝia marsa MOID estas 0,234492 AU, tie estas 35,35,080 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Dubicko

**Dubicko** () estas municipo en Ĉeĥio, en Regiono Olomouc, en distrikto Šumperk. Vivas ĉi tie  ().

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de Avanco de sankta Kruco – ununava baroka preĝejo kun frue gotika kerno el la dua duono de la 13-a jarcento; en la areo de la preĝejo troviĝas pluaj memorige protektataj objektoj:
** kruco (en la tombejo antaŭ kadavrejo) – rokoka kruco el la jaro 1774
** kadavrejo – konstruaĵo el la tempo inter la jaroj 1710 kaj 1741, stile koneksanta kun baroka alikonstruo de la preĝejo
** barila muro ĉirkaŭ la tombejo
* Penta kruco (ĉe vojkruciĝo meze de la municipo) – memorindaĵo el la 16-a jarcento
* Monumento al falintoj de la 1-a mondmilito – laboraĵo de ĉeĥa skulptisto Vojtěch Sucharda el la jaro 1921
* Preĝejo de eklezio ĉeĥoslovaka husana

## Pluaj fotoj 

Dubicko stone cross 2015 P02.jpg|Penta kruco

Kategorio:Municipoj en distrikto Šumperk
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Šumperk
Kategorio:Setlejoj en Hanuŝovica montetaro
Kategorio:Setlejoj en Mohelnica sulko
Lesnice

**Lesnice** () estas municipo en Ĉeĥio, en Regiono Olomouc, en distrikto Šumperk. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1348.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* voktejo (eksa), n-ro 31 – popola arkitekturo el la 1-a duono de la 19-a jarcento
* kamparana domo n-ro 70 – popola arkitekturo el la 1-a duono de la 19-a jarcento
* Preĝejo de sankta Jakobo Pli Granda – en la kerno gotika konstruaĵo.

## Personecoj 
* Vilém Karger (1856–1943), municipestro de la municipo, moravia landa deputito
* Lubomír Doležel (1922–2017), lingvisto, literatura teoretikisto, naskiĝinta en Lesnice

Kategorio:Municipoj en distrikto Šumperk
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Šumperk
Kategorio:Setlejoj en Hanuŝovica montetaro
Kategorio:Setlejoj en Mohelnica sulko
Kategorio:Setlejoj sur Moravo
102211 Angelofaggiano

'*102211 *Angelofaggiano'''* estas asteroido de la asteroida zono, proksima de la orbita resonanco 1:2 kun Marso.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la italaj  Mario Di Sora kaj Franco Mallia elde la Observatorio de Campo Catino en Guarcino (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la itala eldonisto *Angelo Faggiano* (1934–2017), kiu eldonis dum kvarono de jarcento la plej gravajn italajn revuojn pri astronomio (*le Stelle* kaj *Orione''), kaj dekduojn da libroj por amatoraj astronomoj. Li kontribuis al la disvastigo de la astronomio per edukaj eventoj, premioj kaj festoj de la steloj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Franco Mallia
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Sterigmatocistino

eta|dekstre|230ra|Sterigmatocistino.
**Sterigmatocistino** estas poliketida mikotoksino produktita de kelkaj specioj de la ŝimo *Aspergillus*. Tiu toksino nature troviĝas en kelkaj fromaĝoj.

Sterigmatocistino estas toksa metabolito strukture tre rilata al la aflatoksinoj, kaj konsistas el ksantona kerno ligita al bifura strukturo. Sterigmatocistino estas produktita ĉefe de la fungoj *Aspergillus nidulans* kaj *A. versicolor*. Ĝi estis trovita en muelitaj cerealoj, verdaj granoj de kafo kaj fromaĝo, kvankam ties ekzisto en manĝaĵoj estas limigita. Ŝajne ĝi ekzistas multe malpli ofte ol la aflatoksinoj, sed analizaj metodoj por ties determinado ne estis definitivaj ĝis ĵuse, kaj tiel eble malgrandaj koncentroj en manĝaĵoj ne ĉiam estis detektitaj. Kvankam ĝi estas forta hepato-karcinogeno simila al la aflatoksino B1, nuntempa sciaro sugestas, ke ĝi nenie estas tiom disvastigita. Tiel oni povas konsideri, ke la sterigmatocistino estas risko por konsumantoj nur en specialaj aŭ maloftaj cirkonstancoj. Nombraj tre rilataj kombonaĵoj kiel o-metil-sterigmatocistino estas konataj, kaj kelkaj eble ekzistas nature.

Kategorio:Naturaj fenoloj
Kategorio:Fenolaj eteroj
Sant Joanet

**Sant Joanet** estas
* komunumo en Hispanio, pli ekzakte en Valencilando,
* kaj temas pri la okcitana nomo de la komunumo Saint-Jeannet en suda Francio.
Saint-Jacques (Alpoj de Alta Provenco)

''''* (jen france, okcitane *Sant Jaume*) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Alpoj de Alta Provenco (france *Alpes-de-Haute-Provence*, okcitane *Aups de Provença Auta*), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura ( , okcitane *Provença-Aups-Còsta d'Azur*). Fine de  en la komunumo vivis . Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Castellane* kaj al la kantono *''.

## Eksteraj ligiloj 
* bazaj turismaj informoj ( kaj )
* pluaj kulturaj informoj kaj fotoj ()

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Alpes-de-Haute-Provence

eta|maldekstra|300ra|la loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Kategorio:Komunumoj de Alpes-de-Haute-Provence
Mikotoksino T-2

La **mikotoksino T-2** estas trikotecena miko-toksino. Ĝi nature ekzistas en ŝimaj kromproduktoj de fungoj de la genro *Fusarium*, kiuj estas toksaj al homoj kaj animaloj. La klinika malordo kiun ĝi okazigas estas toksa aleŭkio kaj ĝi povas gastigi simptomojn rilatajn al organoj tiom diversaj kiel la haŭto, spirsistemo kaj stomako. Engluto povas veni el konsumado de ŝimohavaj grenoj. T-2 povas esti absorbita tra la homa haŭto. Kvankam ne tro gravaj sistemaj efikoj estas supozeblaj tra haŭta kontakto en normalaj agrikulturaj aŭ loĝejaj medioj, lokaj haŭtefikoj povas okazi. Tiel, la haŭtkontakto kun T-2 devas esti evitata.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Bamburg, J.R., Riggs, N.V. kaj Strong, F.M. "The structure of toxins from two stains of Fusarium tricinctum." Tetrahedron 24, 3329-3336 (1968).
* Bamburg, J.R. kaj Strong, F.M. "12, 13-Epoxytrichothecenes." In "Microbial Toxins," VII S. Kadis, A. Ciegler and S.J. Ajl (Eds.) Academic Press, New York, NY, pp. 207–292 (1971).

Kategorio:Acetataj esteroj
Kategorio:Ciklaj esteroj
Kategorio:Alkenaj derivaĵoj
Pirolizidinaj alkaloidoj

[eta|[Formulo de retronecino, pirolizidina alkaloido trovita en la Ordinara senecio (*Senecio vulgaris*) kaj en specioj de la genro *Symphytum*.]]

**Pirolizidinaj alkaloidoj** (**PA-oj**) estas grupo de nature ekzistantaj alkaloidoj bazitaj sur la strukturo de la pirolizidino. Pirolizidinaj alkaloidoj estas produktataj de plantoj kiel defenda mekanismo kontraŭ insektoj herbovorulaj. Pli ol 660 PA-oj kaj PA-N-oksidoj estis identigitaj en ĉirkaŭ 6 000 plantoj, kaj duono el ili montris hepatotoksecon. Ili troviĝas ofte en plantoj de la familioj Boragacoj, Asteracoj, Orkidacoj kaj Fabacoj; malpli ofte en Konvolvulacoj kaj Poacoj, kaj en almenaŭ unu specio en la Lamiacoj.

Oni ĉirkaŭkalkulis, ke 3% de la florplantoj enhavas pirolizidinajn alkaloidojn. Mielo povas enhavi pirolizidinajn alkaloidojn, same kiel grenoj, lakto, visceroj kaj ovoj. Almenaŭ ĝis 2011 ne estis internacia regulado de PA-oj en manĝaĵoj, male al tiu por herboj kaj kuraciloj.

## Referencoj 
Kategorio:Alkaloidoj
Kategorio:Plantaj toksinoj
Kategorio:Hepatotoksinoj
Kategorio:Hepatologio
Mauritshuis

eta|Das Mauritshuis vidata ekde la *Hofvijver*
La **Mauritshuis** (Maŭricodomo oficiale ) estas ekde 1822 muzeo en Hago kun ĉefe pentraĵoj el la Ora jarcento. Al la konstanta kolekto apartenas *Junulino kun perla orelringo* kaj *Panoramo de Delft* de Johannes Vermeer, *Bojas hundido kiel faris la hundoj* de Jan Steen, *La virbovo* de Paulus Potter kaj *La anatomia leciono de D-ro Nicolaes Tulp* de Rembrandt van Rijn.
 
La Mauritshuis de origine estas urba palaco, konstruita de Johann Moritz von Nassau-Siegen en la 17-a jarcento. La arkitekturo de la konstruaĵo, formplanita de la pentristo-arkitekto Jacob van Campen, estas multfoje imitita. la konstruaĵo ĉe la *Hofvijver* (Korteglageto) estas propraĵo de la Nederlanda ŝtato kaj apartenas al la 'Pinto 100 de la Regna servo por la Monumentoprizorgado' el 1990.


Kategorio:Hago
Kategorio:Konstruaĵoj en Nederlando
Sant Jaume

**Sant Jaume** - katalune kaj okcitane por "Sankta Jakobo" - povas aludi al
* la komunumo Saint-Jacques, okcitane *Sant Jaume* kaj
* la komunumo Saint-Jacques-en-Valgodemard (okcitane *Sant Jaume en Gaudemar*), ambaŭ en suda Francio, kaj al
* la vilaĝa municipo Sant Jaume dels Domenys en la provinco Taragono kaj la aŭtonoma komunumo Katalunio de Hispanio.
Hepatotokseco

**Hepatotokseco** estas damaĝo farita al la hepato pere de kemiaj kombinaĵoj. Drogo-farita hepato-damaĝo povas esti kaŭzo de akuta kaj kronika malsano de hepato.

La hepato ludas gravan rolon en la transformado kaj klarigado de kemiaĵoj kaj pro tio ĝi estas vundebla fare de la tokseco el tiuj agentoj. Kelkaj medicinaj agentoj, se englutitaj en troaj dozoj kaj foje eĉ ene de terapiaj traktadoj, povas vundi la organon. Ankaŭ aliaj kemiaĵoj, kiel tiuj uzataj en laboratorioj kaj industrio, naturaj kemiaĵoj (ekz., mikrocistinoj) kaj herbaj kuraciloj povas okazigi hepatotoksecon. Kemiaĵoj kiuj povas okazigi damaĝon al hepato estas nomataj hepatotoksinoj aŭ hepatotoksoj.

La materioj, kiuj damaĝigas la hepatan histon, estas markataj kiel hepatotoksoj. Ĉe homoj unu el la plej signifaj kemiaj materioj, kiuj damaĝigas la hepaton, estas etanolo - dum kronika ebrieco ĝi kondukas al cirozo de la hepato kaj ankaŭ ĝi plialtigas negativan agadon de ceteraj faktoroj. Inter hepatotoksaj materialoj estas klorigitaj hidrokarbonoj tetrakloretano, tetraklormetano kaj triklormetano, ftalatoj, kelkaj medikamentoj, kiel ekzemple paracetamolo, mikotoksinoj (aflatoksino, sterigmatocistino kaj T-2 toksino inkluzive de toksinoj de pli altaj fungoj (falotoksino de verda amanito (lat. *Amanita phalloides*), toksinoj de cianobakterioj (mikrocistinoj), pli altaj dozoj de kumarinoj, pirolizidinaj alkaloidoj, troa kvanto de vitamino A kaj pliaj aliaj materialoj. Kelkaj el ili estas plie hepatokarcinogenaj (ekz. aflatoksinoj), tio signifas ili kaŭzas malignan transformon de la hepataj ĉeloj.

## Vidu ankaŭ
* Pirolizidinaj alkaloidoj

Kategorio:Hepatologio
Kategorio:Hepatotoksinoj
Kategorio:Toksologio
Kategorio:Hepatomalsanoj
Hadieh Shafie

**Hadieh Shafie** (naskita en 1969) estas iran-usona vida artisto el Broklino, Novjorko. Plej multaj el ŝiaj verkoj prezentas tekston, sed la literoj kuŝas sub tavoloj de farbo kaj papero. *Hidden Words* (kaŝitaj vortoj) estas la titolo de 2014 katalogo pri ŝia arto eldonita de la GalerioLeila Helle). Hadieh Shafie kunigas en siaj artaĵoj lingvon (tekston bazitan sur persa laika poezio), koloron kaj persan heredaĵon.

## Biografio 
Ŝi naskiĝis en Teherano, Irano kaj migris al Usono en 1983. Ŝi havas BA en pentrado ĉe la Universitato de Marilando - *College Park* (1993), MFA en pentrado ĉe la Instituto Pratt (1999) kaj MFA en Figurado kaj Cifereca Arto ĉe la Universitato de Marilando - *Baltimore County* (2004).

Multaj de ŝiaj artaĵoj konsistas el streĉe volvitaj striojn el brile kolorita papero, portantajn kaligrafiaĵojn, aranĝitajn en ŝablonoj: ŝi priskribis ilin kiel "parte skulptaĵo, parte desegnaĵo, parte libro de artisto".

Ŝiajn artaĵojn posedas, inter aliaj, la Brita Muzeo, Metropola Muzeo de Arto, Muzeo Viktorio kaj Albert.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
(angla) Oficiala retejo de Hadieh Shafie

Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Tekst-arto
Kategorio:Ikonografio
Kategorio:Iranaj artistoj
Kategorio:Usonaj artistoj
(102074) 1999 RN143

**(102074) 1999 RN143** estas tre malgranda, malhela marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Lincoln Near-Earth Asteroid Research* elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas en orbita resonanco 1:2 kun Marso.

Ĝia discentra orbito ekstere malproksime tanĝas tiun de Marso, ĝia marsa MOID estas 0,245748 AU, tie estas 36,763 milionoj da km. 

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Haruspekso

[eta|270px|*Hepato el bronzo de Piacenza*, uzita por la divenado fare de la [etruskoj|etruskaj haruspeksoj.]]
**Haruspekso** estis pastro, malkovranta estontaĵon laŭ esploro de la internaĵoj de oferitaj bestoj. Haruspekso (de la hindeŭropa *ghere*, "internaĵo", kaj la latina *inspicio*, ekzameni; tra *haruspex* de la latino) estis divenisto, dekomence de etruskoj kiuj ekzamenis la internaĵojn de oferita animalo por atingi antaŭscion pri la estonteco.

La haruspeksoj estis divenistoj propraj de la etruska popolo, sed ne ekskluziva de tiu, kaj el ili pasis al la romanoj. Laŭ la etruskoj temas pri ricevo de la dio Tages kaj la doktrino estis en libroj nomitaj *libri haruspicini, fulgurales et tonitruales* pri divenado per ekzameno de internaĵoj kaj interpretado de signaloj el fulmoj kaj tondroj, respektive. Erara tradicio transmitita de Diodoro Sicila indikis, ke la unua haruspekso estis Romulo. La romia kolegio de haruspeksoj havis, kiel la aliaj kolegioj, siajn registrojn kaj notojn kaj estis honoro rezervita al la plej prestiĝaj familioj formi parton de tiu; la plej altrangaj stirpoj sendis siajn filojn studi por esti haruspeksoj al Etrurio. Ĝi havis sesdek membrojn dum la Romia Imperio kaj kelkaj el ili sekvis la armeojn por ekzameni la internaĵojn de la viktimoj de la oferoj al la dioj antaŭ la batalo, por antaŭscii ties rezulton.

La haruspeksoj ekzamenis jenon:
* La korpon kaj la konduton de la oferotaj animaloj.
* La internaĵojn post ties malfermo, speciale la hepaton, la koron kaj la intestojn.
* La flamon kiu staris el la bruligita viando.
* La floro de la faruno, la incenson, la vinon kaj la akvon proponitan por la ofero.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Aŭguristo

Kategorio:Klasikaj orakoloj
Kategorio:Superstiĉoj
Kategorio:Historiaj profesioj
Sainte-Croix-du-Verdon

''''* (jen france, okcitane *Santa Crotz de Verdon*) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Alpoj de Alta Provenco (france *Alpes-de-Haute-Provence*, okcitane *Aups de Provença Auta*), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura ( , okcitane *Provença-Aups-Còsta d'Azur*). Fine de  en la komunumo vivis . Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Digne-les-Bains* kaj al la kantono *''.

## Eksteraj ligiloj 
* bazaj turismaj informoj ( kaj )

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Alpes-de-Haute-Provence

eta|maldekstra|300ra|la loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Kategorio:Komunumoj de Alpes-de-Haute-Provence
Marburg (viruso)

La **viruso de Marburgo** (MARV) estas viruso apartenanta al la genro "Marburgvirus" de la familio "Filoviridae", same kiel la viruso de Ravn (RAVV), de la sama genro, kaŭzas akutan hemoragian malsanon, kun alta mortindico, nome hemoragian febron de Marburgo.

La Marburgviruso estis priskribita por la unua fojo en 1967. Ĝi estis notita dum malgrandaj aperoj en la germanaj urboj Marburgo, Frankfurto kaj en la jugoslava ĉefurbo Belgrado en la 1960-aj jaroj. La germanaj laboristoj estis eksponitaj al histoj infektitaj de Etiopa klorocebo (*Chlorocebus aethiops*) en la ĉefa industria fabriko de la urbo, nome la Behringwerke, tiam parto de Hoechst, kaj nuntempe de CSL Behring. Dum tiuj aperoj, 31 personoj eksuferis pro la malsano kaj sep el ili mortis pro tio.

## Notoj 
Kategorio:Virusaj malsanoj
Kategorio:Medicina virusologio
Febro de Rifta Valo

La **febro de Rifta Valo** (RVF, pro siaj anglalingvaj inicialoj) estas zoonozo el virusa deveno kiu suferigas ĉefe la brutaron, sed kiu povas infekti ankaŭ homojn, al kiuj okazigas febron. Ĝi disvastiĝas pro la piko de moskitoj infektitaj. La malsano estas kaŭzita de la viruso de la febro de Rifta Valo, membro de la genro *Phlebovirus* (familio *Bunyaviridae*). La malsano estis por la unua fojo dokumentita en brutobredado en Kenjo ĉirkaŭ 1915, sed la viruso ne estis izolita ĝis 1931. La infekta apero etendiĝis tra la tuta Subsahara Afriko. Poste okazis aperoj en aliaj lokoj ne tiom ofte sed ja kelkaj iel akre, kiel en Egipto inter 1977 kaj 1978, kie ĝi rezultis en kelkaj milionoj da personoj infektitaj kaj miloj da mortintoj dum la epidemio. En Kenjo, en 1998, la viruso okazigis la morton de pli ol 400 personoj. En septembro 2000, nova infekta apero estis konfirmita en Sauda Arabio kaj en Jemeno.

En homoj, la viruso povas kaŭzi variajn diferencajn simptomojn. Kutime, la personoj infektitaj aŭ ne montras simptomojn aŭ prezentas nur malgrandan malordon kun febro, kapdoloro, mialgio kaj hepataj nenormalecoj. En malgranda procento de kazoj (malpli ol 2%), la malordo povas progresi al sindromo de virusa hemoragia febro, meningo-encefalito (inflamo de la cerbo) aŭ misordoj de la vidkapablo. La pacientoj kiuj malsaniĝas kutime suferas febron, ĝeneralan malfortecon, dorsodoloron, naŭzon kaj perdon de pezo je la komenco de la malsano. Normale, la pacientoj rekuperiĝas post 2 ĝis 7 tagoj de la komenco de la malsano.

Proksimume, ĉirkaŭ 1% de la personoj infektitaj mortis pro la malsano. Ĉe la brutaro, la mortindico estis multe pli alta. En la graveda brutobredado infektita per RVF prezentiĝis kazoj de aborto de preskaŭ 100% de la fetoj.

Kategorio:Virusaj malsanoj
Kategorio:Zoonozoj
Kategorio:Hepatomalsanoj
Grevillea juniperina

'*La *Grevillea juniperina'''* estas planto de la familio *Proteaceae* devenanta de orienta Novsudkimrio kaj sudorienta Kvinslando en Aŭstralio. Skota botanikisto Robert Brown priskribis la specion en 1810, kaj sep subspecioj estas agnoskataj. Unu subspecio, *G. j. juniperina*, estas limigita al Okcidenta Sidnejo kaj ĉirkaŭaĵoj kaj estas minacata per perdo de vivejo kaj loĝado.

Kiel malgranda frukta tufarbusto inter 0,2 kaj 3m alta, *G. juniperina* kreskas ĝenerale sur argil-bazitaj aŭ aluviaj grundoj en eŭkalipta arbaro. La florfluoj, nomataj infloreskoj, aperas de vintro ĝis frua somero kaj estas ruĝaj, oranĝaj aŭ flavaj. Birdoj vizitas kaj polenigas la florojn. Plantoj de *Grevillea juniperina* estas mortigitaj per fajro, regenerante poste el semo. *Grevillea juniperina* adaptiĝas facile al kultivado kaj gravis en hortikulturo, ĉar ĝi estas la gepatro de multaj popularaj ĝardenaj hibridoj.

## Priskribo 
*Grevillea juniperina* havas disvastiĝan aŭ erektan kutimon kaj ĝi kreskas ĝis 0,2 ĝis 3 m en alteco. La branĉoj estas dikaj kaj fortikaj. La folioj estas ĝenerale malmolaj, kaj longas 0,5-3,5cm kaj 0,5–6 mm larĝe. Ĝi amasiĝas laŭ la tigoj. Florigado okazas dum la tuta jaro, inter maksimuma vintro kaj frua somero, kvankam varias inter la diversaj subspecioj. Subspecioj *allojohnsonii* floras de septembro ĝis februaro,  subspecioj *trinervis* floras de aŭgusto ĝis decembro,kaj subspecioj *juniperina*, *amphitricha*, *sulphurea*, *villosa* kaj *fortis'' floras en aŭgusto kaj septembro. La floroj estas ruĝaj, rozaj, oranĝaj, flavaj aŭ verdaj, kaj estas plejparte finaj - ekestantaj sur la ekstremoj de la tigoj - kvankam ili de tempo al tempo ekestas de burĝonoj akzelaj. Ĝi longas 2,5-3,5 cm. La perianto estas fajne pelita sur la ekstero, dum la pistilo estas glata; ĝi longas 1,5-2,7 cm. Florigado sekvas la disvolviĝon de semoj, ĉiu kapsulo longas 10–18 mm longa, kaj liberigas unu aŭ du semojn kiam maturiĝas. La mallarĝa ovala semo estas 7,5-12 mm kaj 2,2-3,3 mm larĝa, kun ŝvelaĵo ĉe la vertico kaj mallonga flugilo. Ambaŭ surfacoj estas kovritaj de etaj haroj.

## Fotoj 

Dosiero:Grevillea-juniperina.jpg
Dosiero:Grevilleajuniperinamolonglo.jpg
Dosiero:Grevillea sp (17065437978).jpg
Dosiero:Grevillea juniperina.JPG
Dosiero:Grevillea juniperina-IMG 1538.jpg

## Referencoj 
Kategorio:Proteacoj
102224 Raffaellolena

'*102224 *Raffaellolena'''* estas tre malgranda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la svisa amatora astronomo Stefano Sposetti elde la Observatorio de Gnosca (Svislando).

Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 1:2 kun Marso.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la italian lunan observanton *Raffaello Lena*, kiu fondis *Selenology Today'', revuon, kiu produktis lunajn studojn de alta kvalito far'de amatoraj astronomoj. Li estas Kunordiganto pri Lunaj Kupoloj ĉe la ''British Astronomical Association.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Stefano Sposetti
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
You Spin Me Round (Like a Record)

**You Spin Me Round (Like a Record)"** estas kanto de brita bando Dead or Alive en Muzikalbumo Youthquake (1985). Eldonita kiel unuopaĵo en 1984, ĝi atingis la numeron 1an en la Unuiĝinta Reĝlando en marto 1985. En Usono, ĝi pintis je la n-ro 11a en la 17-a de aŭgusto de tiu jaro. En 2003, Q vicigis la kanton ĉe numero 981a en sia listo de la "1001 Plej bonaj Kantoj Ĉiam" kaj en 2015, ĝi estis elektita de la brita publiko kiel la 17-a plej ŝatata kanto de la 1980-aj jaroj en la lando en ITV-enketo.

La muzikfilmeto estis reĝisorita de Vaughan Arnell kaj Anthea Benton.

## Grafiko 
## Referencoj 
Kategorio:Sintezilo-muzikistoj
Kategorio:Verkoj de 1985
Kategorio:Muziko en 1985
Akerbeltz (biero)

dekstra|eta|Bieroj el Eŭskio: Akerbeltz kaj Uhaina
**Akerbeltz** () estas eŭska bierfarejo fondita de François Iraola en la urbo Licq-Athérey en Zubero. En 2012, la fabriko translokiĝis al Ascain, kaj ĝia fabrika kapacito pliiĝis, danke al la nova konstruaĵo de 800 m². Ĝi produktas multajn diversajn specojn de biero.

## Eksteraj ligiloj 
*  

## Tradukfonto 
Kategorio:Bierspecoj
Kategorio:Ascain
Licq-Athérey

**Licq-Athérey** () estas franca  situanta en departemento Pyrénées-Atlantiques, regiono Nova Akvitanio.

Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas *Ligiar*.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Pyrénées-Atlantiques
* Zubero

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Komunumoj de Pyrénées-Atlantiques
Kategorio:Urboj de Eŭskio
Ottó Czúcz

**Ottó Czúcz** [cUc], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Czúcz Ottó** estas hungara juristo, altlerneja instruisto.

Ottó Czúcz naskiĝis la  en Csépa.
 
## Biografio 
Ottó Czúcz maturiĝis en gimnazio de Szentes, poste li soldatiĝis, fine li akiris juran diplomon en Scienca Universitato Attila József en 1971. Post la diplomo li laboris 3 jarojn en la ministerio, poste li revenis al la universitato por instrui. En la jaroj 1989 kaj 1990 li estis dekano, inter 1992 kaj 1997 vicrektoro, ekde 1995 ankaŭ katedrestro. Li plurfoje ricevis stipendiojn kaj esploris aŭ prelegis eksterlande. Intertempe en 1985 li kandidatiĝis ĉe Hungara Scienca Akademio. Inter 1998 kaj 2004 li estis membro de la Konstitucia Kortumo, poste de Justica Kortumo de Eŭropaj Komunumoj. Lia laboro fokusiĝas al sociala asekuro kaj pensio.

## Elektitaj planitaj kontribuoj 
* *Társadalombiztosítás a változó világban. A társadalombiztosítás jogi szabályozásának alapproblémái* (1989)
**Társadalombiztosítási jog. 1. Általános kérdések* (1994)
* *A társadalombiztosítás intézményei: a kötelező egészségbiztosítás, a nyugellátások (a társadalombiztosítási és magánnyugdíjak, valamint a kiegészítő önkéntes pénztárak), a családok támogatásának rendszere, a munkanélküliek (és a megváltozott munkaképességű személyek) ellátásai, a szociális igazgatás körében nyújtott szociális ellátások* (kunaŭtoro, 2005) 

## Fontoj 
* anglalingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Balázs Csákabonyi

**Balázs Csákabonyi** [balAĵ ĉAkabonji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csákabonyi Balázs** estis hungara advokato, bazlerneja instruisto, parlamenta deputito. Lia patro estis Kálmán Csákabonyi.

Balázs Csákabonyi naskiĝis la  en Eger, li mortis la  en Kaposvár.
 
## Biografio 
Balázs Csákabonyi maturiĝis en pedagogia mezlernejo en Gyula en 1955, en la sekvanta jaro li akiris diplometon samloke. Inter 1956-1958 li instruis en bazlernejo de ekstera parto de Békéscsaba, inter 1958-1961 li estis kulturisto en kulturdomo de Balatonboglár, inter 1961-1971 li estis ŝtata oficisto en Nagyatád, respektive en Kaposvár. Jam en 1961 li aliĝis al Hungara Socialista Laborista Partio. Li akiris juran diplomon en Universitato Janus Pannonius en 1970, post 2 jaroj li estis advokato en Kaposvár. Inter 1994 kaj 2010 li estis parlamentano, poste li retiriĝis. Li havis edzinon ekde 1962, kiu naskis en 1962 kaj 1966.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj advokatoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj kulturistoj
Viruso Epstein-Barr

La **viruso Epstein-Barr** (VEB) estas viruso de la familio de la herpetovirusoj (*Herpesviridae*, familio kiu enhavas ankaŭ la viruson de la herpeto kaj la citomegaloviruson). Estas la plej grava kaŭzo de la akuta infekta mononukleozo, ofta sindromo karakterizita per febro, gorĝodoloro, lacego kaj inflamo de limfaj ganglioj. La infekto per la viruso de Epstein-Barr okazas en la tuta mondo.

La VEB infektas la plej parton de homoj en ajna momento de ties vivoj. Tiel oni akiras adaptan imunecon tra la disvolvigo de antikorpoj kontraŭ la viruso, kio kutime preventas novajn kontaĝojn pro eksteraj faktoroj. La viruso restas latenta por la cetero de la vivo (kiel episomoj), kaj povas okazigi novajn infektojn, reaktivigante sin intermite kun aŭ sen simptomoj.

Multaj infanoj infektiĝas per la viruso Epstein-Barr, kvankam tiuj infektoj kutime ne disvolvigas gravan simptomaron kaj ne distingas sin el aliaj mallongdaŭrajn malsanojn de la infanaĝo. Kiam la infekto per la VEB okazas dum la adolesko aŭ la junaĝo, ĝi estas kaŭzo de infekta mononukleozo en 30 al 70 % de la okazoj.

Epstein-Barr
Kategorio:Veneraj malsanoj
Hoher Kasten

Monto **Hoher Kasten** (laŭvorte **"Alta kesto"**, en la loka dialekto ĝi nomiĝas *„de ĥaŝte”* "La ŝranko") estas monto 1794 m alta en la Apencelaj Alpoj en orienta Svislando. Ĝi situas sur la limo inter la svisaj kantonoj Kantono Apencelo Interna kaj Kantono Sankt-Galo.

La montopinto estas facile alirebla per telfero, konstruita en 1964, kiu komenciĝas ĉe Brülisau, sude de Apencelo. Turniĝanta restoracio, ofertanta panoramajn vidojn, supras la pinton.

La supreniroj al Hoher Kasten kaj al la najbara pinto Kamor estis jam priskribitaj en la frua 19-a jarcento. La monto estas tre populara ĉe paraglitistoj pro sia facila aliro per telfero.

Swisscom instalis grandan, 72-m-altan antenon por telekomunikado kaj telefonado. Per ĝi elsendiĝas FM-radio kaj pluraj germanaj DTT-kanaloj, SF1 kaj SF2 al la aŭstraj kaj germanaj landlimaj regionoj.

Kategorio:Montoj en Eŭropo
Kategorio:Montoj en Svislando
Kategorio:Montoj de la Alpoj
Kategorio:Kantono Sankt-Galo
Kategorio:Kantono Apencelo Interna
(102232) 1999 TX18

**(102232) 1999 TX18** estas tre malgranda, malhela marsrenkonta asteroido malkovrita la  de la teamo de la Observatorio de Črni Vrh en la vilaĝo Črni Vrh, apud Idrija (Slovenio).

## Orbito 
Ĝi estas en orbita resonanco 7:12 kun Marso.

Ĝia discentra orbito ekstere malproksime tanĝas tiun de Marso, ĝia marsa MOID estas 0,237253 astronomia unuo, tie estas 35,493 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de Črni Vrh
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Omid Memarian

**Omid Memarian** (: ) (naskiĝis en 1974~) estas irana ĵurnalisto kaj bloganto. Li estis vizitanta sciencisto ĉe *UC Berkeley Graduate School of Journalism* [en.vikipedio] en 2005-2006 kaj estis *Rotary Peace Fellow* ĉe [usona] Ĵurnalisma Lernejo en 2007-2009, kie li ricevis la gradon Magistro. En 2013 li redaktis *Sketches of Iran: A Glimpse from the Front Lines of Human Rights* (*Skeĉoj de Irano*: *ekvido de la frontlinioj de homaj rajtoj).* Ekde 2007, Memarian instruis trejnajn kursojn por ĵurnalistoj ĉe la Internacia Centro por Ĵurnalistoj (ICFJ) kaj la Instituto por Raportado pri Milito kaj Paco (IWPR). Li estis ĉefa esploristo por la libro de Reese Erlich kun la titolo *Real Story of U.S. Policy and The Middle East Crisis* (Irana Agendo: la reala rakonto de la usona politiko kaj la mezorienta krizo)

## Aresto kaj enkarcerigo 
Li estis arestita pro la publikigo de artikoloj en pluraj reformismaj taggazetoj, liaj blogoj kaj retaj publikaĵoj, por disvastigi "malhelan bildon pri la lando kaj prilumi problemojn de virinoj". Li restis malliberulo ĝis la mezo de decembro 2004. Laŭ *Human Rights Watch*, Memarian kaj aliaj arestitaj ĵurnalistoj estis submetitaj al torturado kaj soleca izoliĝo, sed antaŭ ol sia elkarcerigo ili estis trude devigitaj subskribi konfesan leteron kiu deklaris ke ili estis enkarcerigitaj sub bonaj kondiĉoj. En intervjuoj kun Nacia Publika Radio, Memarian priskribis sian malliberigon kaj la manieron laŭ kiu la pridemandisto trudpetis konfeson de li.

## Nuna laboro kaj premioj 
Memarian laboris kiel sendependa ĵurnalisto por la IPS (*Inter Press Service*) novaĵagentejo *Rooz Online,* dulingva (angla, persa) informretejo, kaj BBC en la persa lingvo. Li verkis por *The New York Times, San Francisco Chronicle*, *Los Angeles Times*, *Time Magazine*, *Slate*, *Newsweek*, Wall Street Journal, *Opendemocracy.net* kaj *Contra Costa Times* .

En 2004 li ricevis la *Golden Pen Award* (Premion Oran Pluman), premion de la Irana Gazetara Festivalo kaj en 2005 li ricevis la *Human Rights Defender Award*, la plej alta honoro de *Human Rights Watch*, pro sia kuraĝa laboro kiel ĵurnalisto kaj homrajta aktivisto.

## Vidu ankaŭ 
Hadieh Shafie

## Eksteraj ligiloj 
*(angla) Skeĉoj de Irano (Washington Post)*

(persa) Oficiala retejo de Rooz

(angla) Arkivo de anglalingvaj artikoloj en Rooz

## Referencoj 
Kategorio:Iranaj malliberuloj
Kategorio:Iranaj ĵurnalistoj
Kategorio:Vivantaj homoj
Talavera (Filipinoj)

**Talavera**  estas universitata kaj kvinaklasa urbego en Filipinoj, en regiono Centra Luzono, en provinco Nova Ekijo.
eta|maldekstre|Salutarko en Talavera
## Geografio 
Talavera situas sur ebenaĵo kaj iomete sur malaltaj deklivoj https://www.google.com/maps/d/viewer?mid=1yNkuiTNDXgwrBmoQIdpifBRd5pk&ll=15.618981308903765%2C120.93660409999997&z=10. Cabanatuan troviĝas 13, provinca ĉefurbo Palayan 18, Guimba 19, Tarlakurbo 33, Kezonurbo 101, ĉefurbo Manilo 112 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/. 

## Historio 
Tiu areo estis ekstera parto de Cabanatuan kiel "Katugian" signifanta loko de manĝebla radikoko. Talavera estis sendependa vilaĝo en 1852 laŭ reĝa dekreto. En 1954 kelkaj eksteraj partoj de Talavera estis forigitaj por formi pli novajn komunumojn. La urbo atingis la internacian klasifikon urbego (pli, ol cent mil loĝantoj) en la finaj 2000-aj jaroj.

## Ekonomio 
Talavera situas en agrikultura areo, kie oni kultivas precipe rizojn kaj cepojn. La urbego estas konata kiel "manĝaĵa korbo en Luzono".

## Eduko kaj religio 
Talavera havas kampuson. Plej granda parto de la loĝantaro estas katolikoj.
eta|maldekstre|Vojo en Talavera
## Trafiko 
Talavera havas trairan ĉefvojon kaj flankovojojn. Al la proksimaj urboj pluraj aŭtobusaj kompanioj servas vojaĝojn, enurbe oni ofte uzas triciklojn.

Talavera estas atingebla per ĉiuj rimedoj. Regulaj ekskursoj estas de 5:00 am ĝis 9:00 pm. Tricikloj haveblas 24 horojn ĉiutage. Pluraj busaj kompanioj ankaŭ uzas la Talavera itineron de Cagayan-Valo kaj Aŭrora Provinco ĝis Manilo, Cabanatuan-Urbo, Urbo San-Jozefo, Baguio-Urbo kaj aliaj cellokoj.

## Klimato 
eta|Merkato en Talavera
La klimato de Talavera estas klasifikita kiel tropika.

## Vidindaĵoj 
* kirkoj
* festivalo
* urba biblioteko

## Fontoj 
* WikiTrans

Talavera,NuevaEcijajf9490 22.JPG|Monumento
01216jfWelcome Chapel Market Roads Talavera Ecijafvf 05.JPG|Preĝejo
01850jfSan Lorenzo Ruiz Church Talavera Nueva Ecijafvf 02.JPG|Preĝejo

Kategorio:Urboj de la Filipinoj
Rotacianta restoracio

eta|
80px|Florian-turo, Dortmund: la unua turniĝanta restaŭracio, 1959
eta|maldekstra|
200px|Turniĝanta restoracio "7nebo" en Ostankino-turo en Moskvo
**Rotacianta restoracio** (aŭ **turniĝanta restoracio**) estas restoracio, kutime en turo, kies manĝosalono estas larĝa cirkla platformo, kiu funkcias kiel granda disktelero. La rotacia frekvenco kutime estas 1 ĝis 3 turniĝoj hore. La gastoj do povas ĝui panoraman vidon sen forlasado de siaj sidlokoj. Tiaj restoracioj ofte situas en supraj etaĝoj de hoteloj, televidturoj, nubskrapuloj aŭ ĉe montopintoj.

La unua turniĝanta restoracio en modernaj tempoj estis projektita de la germana arkitektura firmao Will Schwarz por la supro de Florian-turo en Dortmund. Ĝi ekfunkciis la 1an de majo 1959. Unu jaron poste, en aprilo 1961, la Kairo-Turo kaj ĝia turniĝanta panorama restoracio, projektita de la egipta arkitekto Naoum Shebib estis inaŭguritaj.

## Kelkaj surmontaj rotaciantaj restoracioj 

Dosiero:Hoher_Kasten_Gipfel.jpg|sur Hoher Kasten, CH
Image:1_Schilthorn_view_from_helicopter.jpg|sur Schilthorn, CH
Image:SpaceNeedleQAClose.jpg|Space Needle, Seattle

Kategorio:Turismo
Kategorio:Servo-industrioj
Kategorio:Manĝejoj