open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Stanisław Lubieniecki

**Stanisław Lubieniecki** el la pola nobela dinastio *Rola*, pseŭdonomoj *Christianus Thimoteus*, *Brutus* (naskiĝis la 23-an de aŭgusto 1623 en Raków (distrikto Kielce), mortis la 18-an de majo 1675 en Hamburgo) estis pola astronomo, historiisto kaj verkisto, ankaŭ religiulo postulanta neniigon de la edikto pri ekziligo de pola religia komunumo Kalvin-devena. Lia nomo en anglalingvaj skribaĵoj aperas ankaŭ kiel Lubiniezky aŭ Lubyenyetsky.

## Vivo 
Li studis en Rakova Akademio (Gymnasium Bonarum Artium), kaj post ties malfondo en 1638 daŭrigis lernadon en Kisielin (Volina provinco). En 1644 forveturis al Toruń, kie lernis private. Ĝuante eklezian stipendion li plu edukiĝis en Francio kaj Nederlando, en la jaroj 1646-1650.

En 1646 enskribiĝis al universitato en Orleano, post jaro translokiĝis al kalvinisma altlernejo en Saumur, poste studentiĝis en katolika universitato en Angers. En Parizo iĝis religia komunumano. En 1649 eniris al la universitato en Leiden, kie parolis kun Kartezio pri movo de la Tero. Iom poste revenis al Pollando. En 1654 iĝis ministro de sia komunumo en Czarkowy (distrikto Busko). Dum la sveda diluvo oktobre 1655 iris fronte de la komunumaj delegitoj al la reĝo de Svedio Karolo la 10-a Gustavo por plendi pri reakiro de konfesia libereco. En Krakovo fuĝis sub la protekto de sveda garnizono. Post kapitulaco de la urbo septembre 1657 iris al Sveda Pomerio. Tie li okupiĝis pri verkado de teologiaj skribaĵoj, kiujn akre atakis luteranoj. En 1658 estis ekziligita fare de la Pola Sejmo. Lia nova protektanto iĝis reĝo de Danio Frederiko la 3-a.

Lia disertaĵo el la jaroj 1666-1668 titolita *Theatrum cometicum...* estis presita en la jaroj 1667/1668 en Amsterdamo. Ĝi estas la plej granda 17-jarcenta verko pri kometoj, ankoraŭ ĝis nun utiligata kiel fonto de valoraj sciencaj informoj. Ĝi priskribas ĉ. 600 kometojn, ĉiujn, kiujn oni vidis en la ĉielo depost la Biblia diluvo ĝis 1665. Unu el alfrapaj krateroj estis nomita, omaĝe al la astronomo, laŭ lia nomo: Lubieniecki.

Poste li ekloĝis en Hamburgo, kie li senĉese estis atakita de luteranaj klerikoj. Laŭ unu versio Stanisław Lubieniecki estis venenigita kun du filinoj pro nesingardemo de servistino, kiu kuiris al ili nutraĵon en ujo, kie pli frue oni fandis hidrargon. Oni tamen ne povas ekskludi tion, ke li estis murdita laŭ rekomendo de luteranaj klerikoj, ĝenataj de lia restado en Hamburgo. Post morto lia korpo ripozis en katedrala tombejo en Altona apud Hamburgo.

Kategorio:Polaj astronomoj
Kategorio:Polaj historiistoj
Teatro Regio (Torino)

La **Teatro Regio** ('Reĝa Teatro') estas elstara operejo kaj kompanio por opero en Torino, Italio. Ties sezono iras el Oktobro al Junio per la prezentado de ok aŭ naŭ operoj per po kvin al dekdu ludoj por ĉiu.

maldekstre|eta|250ra|La teatro en 2005
dekstra|eta|250ra|18a-jarcenta pentraĵo de la Reĝa Teatro de Torino, de Pietro Domenico Oliviero
Kelkaj konstruaĵoj havigis eblojn por operaj produktoj en Torino el la mezo de la 16a jarcento, sed nur en 1713 propra operejo estis konsiderita, kaj ĉe la arkitekto Filippo Juvarra planado ekis. Tamen, la vera komenco ne ekis ĝis la regado de Karlo Emanuelo la 3-a en 1738 post la morto de Juvarra.

La vorko estis superrigardita de Benedetto Alfieri ĝis kiam la teatro estis kompletita.

## Bildaro 

Teatro Regio1.jpg|Teatro Regio, la krado.
Detalo de la krado.jpg|Detalo de la krado kaj enirejo.
Enirejo de la Teatro.jpg|Enirejo de la Teatro.

## Referencoj 
* Lynn, Karyl Charna, *Italian Opera Houses and Festivals*, Lanham, Maryland: The Scarecrow Press, Inc., 2005. ISBN 0-8108-5359-0
* Plantamura, Carol, ''The Opera Lover's Guide to Europe'', New York: Citadel Press, 1996. ISBN 0-8065-1842-1

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de Teatro Regio Torino (angle kaj itale)

Kategorio:Operejoj en Italio
Kategorio:Teatroj en Italio
Kategorio:Torino
Kategorio:Aperis en 1740
Kategorio:1973
Kategorio:Konstruaĵoj en Torino
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1740-1749
Henri Murger

**Louis-Henri Murger**, konata ankaŭ kiel **Henri Murger** kaj **Henry Murger** (naskiĝis la 27-an de marto 1822, mortis la 28-an de januaro 1861) estis franca novelisto kaj poeto.

Li estas ĉefe distinga kiel la aŭtoro de *Scènes de la vie de bohème,* el siaj propraj espertoj kiel senespera malriĉa verkisto vivanta en mansardo de Parizo, kaj membro de izola klubo de amikoj memnomitaj "akvotrinkuloj" (ĉar ili estis tro malriĉaj por permesi akiri vinon). En sia verkado li kombinas instinkton kun kompato, humuro kaj tristo. La libro estis la bazo por la operoj *La bohème* (Puccini) kaj *La bohème* (Leoncavallo), kaj, pli malproksime, de la zarzuelo *Bohemios* (Amadeu Vives), la opereto *Das Veilchen vom Montmartre* (Kálmán) kaj la muzikalo de Broadway nome *Rent*. Li verkis ankaŭ kantovortumadojn same kiel noveloj kaj romanoj, el kiuj ĉefa estis *La Chanson de Musette,* "larmo," diris Gautier, "kiu iĝis perlo de poezio".

## Verkoj 
Literaturaj verkoj de Henri Murger estis la jenaj:
* *Scènes de la vie de bohème* (1847–49)
* *Scènes de la vie de jeunesse* (1851)
* *Le Pays latin* (1851)
* *Scènes de campagne* (1854)
* *Le Roman de toutes les femmes* (1854)
* *Ballades et Fantaisies* (1854)
* *Les Nuits d’hiver* (1856)
* *Le Sabot rouge* (1860)
* *Le Roman du Capucin* (publikigita en 1869)

## Referencoj 
* Seigel, Jerrold (1999) *Bohemian Paris: Culture, Politics, and the Boundaries of Bourgeois Life, 1830-1930*, JHU Press. ISBN 0-8018-6063-6

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Francaj poetoj
Eŭropa Memor-Tago pri Viktimoj de Stalinismo kaj Naziismo

**Eŭropa Memor-Tago pri Viktimoj de Stalinismo kaj Naziismo** - konata ankaŭ kiel **Internacia Tago de Nigra Rubando** - festo kaj internacia tago celebrata la 23-an de aŭgusto, proponita de Eŭropa Parlamento en 2008 en la 70-a datreveno de la Pakto Ribbentrop-Molotov kune kun Sekreta aldona protokolo pri la kvara dispartigo de Pollando kaj anekso de aliaj landoj.

La festo devas esti Memor-Tago de la viktimoj de ĉiuj totalismaj kaj aŭtoritarismaj reĝimoj, digna kaj neŭtrala memor-omaĝo.

Festado de la Tago celas memorigon de la viktimoj de amasaj deportadoj kaj ekstermo en la periodoj de stalinismo kaj naziismo, kaj samtempe de pli strikta radikigo de demokratio kaj plifortigo de paco kaj stabiligo de la eŭropa kontinento.

## Ĉefaj solenaĵoj 
* 2011: Varsovio (Pollando), iniciatita en Muzeo de la Varsovia Ribelo kun subskribo de Varsovia deklaro pri neceso memorigi krimajn konsekvencojn de totalismaj reĝimoj kaj ilian dokumentadon
* 2015: Talino (Estonio)
* 2016: Bratislavo (Slovakio), dutaga konferenco kun partopreno de ministroj pri justeco kaj institutoj pri nacia memoro, Budapeŝto, pacmarŝo kun partopreno de la viktimoj de ambaŭ reĝimoj

## Vidu ankaŭ 
* koncentrejoj, Ekstermejo, Eksterordinara Ekstermiga Agado, Intelektulkampanjo, bombado de Wieluń, masakro de Wola, Masakro de Lvovaj Profesoroj
* gulagoj, NKVD-ordono n-ro 00485, Pola operaco de NKVD, Masakro de Katin, stalinismo, komunista krimo
* Baltia Vojo, Memor-Tago pri Viktimoj de Krimo en Katin, Tago de la memoro
* Holokaŭsto, Volinia masakro, Porajmos
* Totalismo, Komparo inter naziismo kaj komunismo, Antikomunismo, Senkomunismigo
* genocido, Nigra rubando

## Literaturo 
* Marcin Zwolski (redaktoro), *Poszukiwanie i identyfikacja ofiar zbrodni systemów totalitarnych. Doświadczenia polskie w kontekście europejskim* (Serĉado kaj identigo de la viktimoj de totalismaj sistemoj. Polaj spertoj en eŭropa kunteksto), IPN Białystok, Białystok-Warszawa 2018, p. 368 ISBN 978-83-8098-447-9

## Bibliografio 
* Oświadczenie Parlamentu Europejskiego w sprawie ogłoszenia dnia 23 sierpnia Europejskim Dniem Pamięci Ofiar Stalinizmu i Nazizmu.pdf - Ofica Ĵurnalo de Eŭropa Unio (pole)
* Eŭropa Reto Memoro kaj Solidareco 
* Enskriboj pri teroro Esplor-Centro pri Totalismoj je la nomo al Witold Pilecki en Pollando

## Eksteraj ligiloj 
(en) Pri romaoj (ciganoj) en Svedio kaj la persekuto dum la Dua Mondmilito, YouTube
Kategorio:Festoj
Kategorio:Internaciaj tagoj
Kategorio:Politiko de la Eŭropa Unio
Kategorio:Kulturo en la Eŭropa Unio
Kategorio:Stalinismo
Kategorio:Komunismo
Kategorio:Eŭropa kulturo
Kategorio:Historio de Eŭropo
Kategorio:Memordatoj
Kategorio:23-a de aŭgusto
Natria buterato

**Natria buterato** aŭ **butanato de natrio**, estas natria kombinaĵo el buterata acido. Ĝi uzatas en laboratorio kiel agento pri modifigo de la kromatina strukturo, plibonigas la efikecon de la transfekcio kaj la ĉelan vivon.

Ĝi plenumas plurajn efektojn en la kulturo de mamĉeloj inkluzive de inhibado de dismultiĝo, induktado de diferencigo kaj induktiva aŭ reprimiva efekto de genetika esprimo. Pro tio, ĝi uzatas en laboratorio por plenumado de unu el tiuj efektoj.

Natria buterato uzatas en medicino kiel nutraĵo por la intestaj ĉeloj, kiu akceligas la regeneradon de la intesta mukozo kaj inhibas la kreskon de la kancerĉeloj. Specife, buterata traktado de la ĉeloj rezultas en hiperacetiligo de histono, kaj la buterato siavice inhibas la aktivecon de la histona malacetilazo.

Buterato elmontriĝis esenca vehiklo por determinado de la rolo de la histona acetiligo en kromatina strukturo kaj funkcio. Oni kredas ke la inhibado de la aktiveco pri la histona malacetilazo kompromitas nur 2% de la genoj de la mamuloj. Studoj elmontras ke la butanato de natrio estas potence utila en la traktado de spina muskola atrofio.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per agado de buterata acido kaj natria hidroksido:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *buterata anhidrido* kaj natria hidroksido:

### Sintezo 3 
* Preparado per reakcio de buterata acido kaj natria karbonato:

### Sintezo 4 
* Preparado per traktado de natria etoksido kaj etila buterato:

### Sintezo 5 
* Preparado per interagado de alila buterato kaj natria formiato:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transesterigo inter buterata acido kaj natria benzoato:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola transesterigo inter alila buterato kaj natria hidroksido:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *natria buterato*:

### Reakcio 2 
* Reakcio kun sulfata acido:

### Reakcio 3 
* Reakcio per acida transesterigo kun formiata acido:

### Reakcio 4 
* Reakcio per alkohola transesterigo kun vinila alkoholo:

### Reakcio 5 
* Reduktigo de la *natria buterato*:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun NH3:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun HCl:

## Literaturo 
* Santa Cruz Biotechnology 
* BodyBio
* ChemNet
* Chemical Book
* Cardiac Cell and Gene Transfer: Principles, Protocols, and Applications, Joseph M. Metzger
* Animal Cell Technology: From Target to Market, E. Lindner-Olsson, N. Chatzissavidou, E. Lüllau
* The Pharmacological Effect of Lipids
* Animal Cell Technology: Basic & Applied Aspects: Basic & Applied Aspects ..., Japanese Association for Animal Cell Technology. Meeting, K. Nagai, M. Wachi
* Animal Cell Biotechnology: In Biologics Production, Hansjörg Hauser, Roland Wagner

## Referencoj 
Kategorio:Natriaj kombinaĵoj
Kategorio:Buteratoj
Scènes de la vie de bohème

***La Vie de Bohème*** (kompleta titolo en franca, *Scènes de la vie de bohème*) estas verko de Henri Murger, publikigita en 1851. Kvankam ĝi estas ofte nomita novelo, ĝi ne plenumas standardan novelan formon. Pli bone, ĝi estas kolekto de izolaj rakontoj, ĉiuj okazintaj en la Latina Kvartalo de Parizo en la 1840-aj jaroj, romantikigante la bohemian vivon en literatura maniero. Plej el la historioj estis origine publikigitaj unuope en loka literatura gazeto, nome *Le Corsaire*. Multaj el ili estis duonmembiografiaj, prezentante rolulojn bazitaj sur realaj individuoj kiuj estus plej verŝajne familiaraj al kelkaj el la legantoj de la gazeto.dekstra|eta|Kovrilo de la verko de H. Murger: "Scenoj de la bohemia vivo".
## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
*Kompleta teksto en franca el Project Gutenberg
*Kompleta teksto en angla, senaŭtora traduko publikigita en 1888 de Vizetelly, el Project Gutenberg

Kategorio:19-a jarcento
Kategorio:1851
Kategorio:Franca literaturo
Kategorio:Parizo
Geraldine Farrar

**Geraldine Farrar** (28a de februaro 1882 - 11a de marto 1967) estis usona soprano operkantistino kaj kinaktorino, fama pro sia beleco, aktorkapableco, kaj "intimeca voĉotembro." Ŝi havis grandan sekvantaron inter junaj virinoj, kiuj estis kromnomitaj "Gerry-flappers".eta|dekstra|200px|Geraldine Farrar kiel Madama Butterfly, 1907

## Filmaro 
eta|270px|Reklamo por *The Stronger Vow*, muta filmo de 1919 kun Farrar.
* *Carmen* (1915) de Cecil B. DeMille
* *Temptation* (1915)
* *Maria Rosa* (1916)
* *Joan the Woman* (1916)
* *The Woman God Forgot* (1917)
* *The Devil-Stone* (1917)
* *The Turn of Wheel* (1918)
* *The Bonds That Tie* (1918)(*kurto)
* *The Hell Cat* (1918)
* *Shadows* (1919)
* *The Stronger Vow* (1919)
* *The World and Its Woman* (1919)
* *Flame of the Desert* (1919)
* *The Woman and the Puppet* (1920)
* *The Riddle:Woman* (1920)

## Referencoj 
## Literaturo 
* Nash, Elizabeth, *Always First Class: The Career of Geraldine Farrar*, University Press of America, 1981. ISBN 0-8191-1882-6
* *New York Times*, "Hail Farrar Queen as She Sings Adieu", April 23, 1922, p.&nbsp;20
* Rosenthal, H. and Warrack, J., "Farrar, Geraldine", *The Concise Oxford Dictionary of Opera*, 2nd Edition, Oxford University Press, 1979, p.&nbsp;161. ISBN 0-19-311321-X
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
** Farrar and her mother
** Geraldine Farrar, The Story of an American Singer available in many formats at gutenberg.org
* *Geraldine Farrar, the Story of an American Singer*, the full text of Geraldine Farrar's autobiography published Houghton Mifflin Co. in 1916.
* Geraldine Farrar at Flickr
* 
*  Geraldine Farrar kaj tenoro Enrico Caruso kantas de Giacomo Puccini *Vogliatemi bene* el *Madama Butterfly*
* Discography of Geraldine Farrar on Victor Records from the Encyclopedic Discography of Victor Recordings (EDVR)
* Geraldine Farrar Memorabilia  ĉe Newberry Library
* Geraldine Farrar at Virtual History
* Geraldine Farrar photo gallery(Univ. of Washington/Sayre Collection)

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj operkantistoj
Kategorio:Sopranoj
György Dobronoki

**György Dobronoki** [djordj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dobronoki György** estis hungara pastro, monaĥo, profesoro, instruisto.

György Dobronoki http://lexikon.katolikus.hu/D/Dobronoki.html naskiĝis la  1588 en Hungara reĝlando en Dobronok (nuntempa Dobrovnik en Slovenio). Li mortis la  1649 en Nagyszombat (nuntempa Trnava en Slovakio).

## Biografio 
György Dobronoki aliĝis al la jezuitoj en 1610. Li akiris filozofian (komprenu sciencajn) kaj teologian diplomojn, poste li instruis en lernejoj. Ekde 1627 li estis rektoro en diversaj jezuitaj monaĥaj lernejoj. En la fruaj 1630-aj jaroj li apartenis al la fondintoj de la Jezuita Universitato de Nagyszombat. Li estis ties unua rektoro en la studjaro 1635, poste denove en 1644 http://www.elte.hu/rektorok.

## Elektitaj kontribuoj (ĉiuj manuskriptoj) 
* *Historia de ingessu S. J. in Austriam et Hungariam*
* *Historia S. J. Hungariae et Transsylvaniae*
* *Historia collegii Soproniensis*
* *Elogium breue Petri Pazmani, Ephemerides seu diarii eventus collegii et academiae societatis Jesu Tyrnaviensis...* (1636)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero D, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj jezuitaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Jakab Wenner

**Jakab Wenner** [vener] http://lexikon.katolikus.hu/W/Wenner.html, laŭ hungarlingve kutima nomordo **Wenner Jakab** estis hungara pastro, monaĥo, profesoro.

Pri naskiĝdatoj de Jakab Wenner estas kontraŭaj fontoj, sed certas, ke li naskiĝis en Győr. Li mortis la  1725 en Habsburga Imperio en Graz.

## Biografio 
Jakab Wenner aliĝis frue al la jezuitoj. Li akiris filozofian (komprenu sciencan) kaj teologian diplomojn. Post siaj studoj li instruis komence en lernejoj, poste li instruis filozofion 3 jarojn en Jezuita Universitato de Nagyszombat, baldaŭe 6 jarojn teologion en Graz, fine li faris la samon en Vieno. Li ricevis la titolon «Doctor solidissimus». Pro la scienca renomo la Reĝa Universitato invitis lin instrui. Li estis rektoro inter 1710/11–1712/13 http://www.elte.hu/rektorok. En 1718 li estis elektita jezuita provincestro.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero W, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj jezuitaj monaĥoj
Giulio Ricordi

**Giulio Ricordi** (19a de decembro 1840 en Milano - 6a de junio 1912 en Milano) estis itala eldonisto kaj muzikisto kiu aliĝis al la familia firmao, nome Casa Ricordi muzikpublikiga entrepreno, en 1863, poste regata de sia patro, Tito, nome la filo de la fondinto de la kompanio nome Giovanni Ricordi. Post la morto de sia patro en 1888, Giulio iĝis la firmaestro ĝis sia morto.

Li eldonis kelkajn gazetojn (*La gazzetta musicale, Musica e musicisti* kaj *Ars et labor*), kaj aliajn iam famajn publikaĵojn (''La biblioteca del pianista, l'Opera Omnia di Frédéric Chopin, L'arte musicale in Italia, Le Sonate di Domenico Scarlatti'').

Li publikigis operojn de Giuseppe Verdi sed ankaŭ de junaj operkomponistoj kiaj Amilcare Ponchielli, Alfredo Catalani, Carlos Gomes, Umberto Giordano, kaj ĉefe Giacomo Puccini, kiun li ege apogis.

Kategorio:Personoj de Milano
Kategorio:Italaj muzikistoj
Gerald Schmid

**Gerald SCHMID** (naskiĝinta en  en Malta, mortinta la  en Saalfelden) estis aŭstra pedagogo kaj pentristo liberprofesia.

## Vivo 
Schmid studis inter 1950-1955 ĉe la Viena Akademio ĉe la profesoroj Franz Elsner kaj Herbert Boeckl. Inter 1958-1988 li deĵoris kiel instruisto por pentrado kaj amatora metilaborado ĉe la Gimnazio de Saafelden (BEA) en Saalfelden. Tie oni ŝatis lian originalecon kaj artistecon. Ekde 1978 li havis atelieron propran kie eblis spekti kaj akiri liajn verkojn. Li ĉiam sentis parencon artistan kun la karintia pentristo Franz Grabmayr (1927-2015).

## Graveco 
En fruaj kreivaj periodoj Schmid ŝmiradis kolorojn plurajn centimetrojn dikajn sur la oleajn pejzaĝbildojn. La postaj laboraĵoj estis ankaŭ guaŝoj kaj akvareloj. Do la papero pli kaj pli heredis la funkcion bildoportantan de la iam ĉion superreginta tolo. Schmid ofte kritikis la nuran meton de koloroj por diversaj aferoj sen - laŭ li - nepra egaligo de koloro kun enhavo. Lia senpereco egalis al tio de Oskar Kokoschka. Schmid ŝatis la laboradon ekspresionisman pri eroj de la ĉirkaŭanta naturo (ekz. anakardiacoj, rokoj, radikoj, forputrintaj fazanoj kaj pomoj, malnovaj folioj, arbotrunkoj). Por li klaris la jeno: *Ein Bild lebt durch die gestaltete Form und Farbe.*

La saalfelden-a artodomo *Kunsthaus NEXUS* organizis por li inter la 13.4. kaj la 18.5.2013 grandan ekspozicion. Inter la 30.11.2018 kaj la 28.2.2019 Kastelo Ritzen gastigis verkojn liajn. Ateliero lia troviĝis ekde 1978 ĉe Am Jufersbach en Saalfelden.

## Eksteraj ligiloj 
* Anonco de ekspozicio en 2013 ĉe la saalfelden-a Kulturdomo Nexus, kun kelkaj bildoj de Schmid
* Bildo de Schmid kaj subsigno sur la retpaĝaro de ZIS 
* Gazetartikolo kun bildo de la 16.4.2013
* Artikolo pri Franz Grabmayr, eksa kolego de Schmid
* [Ekspozicio okaze de la datreveno 90-a naskiĝtaga en Kastelo Ritzen(https://eo.wikipedia.org/wiki/Kastelo_Ritzen)]

## Notoj 
Kategorio:Aŭstraj pedagogoj
Kategorio:Aŭstraj pentristoj
Kategorio:Homoj rilataj al Saalfelden
Kategorio:Mortintoj en 2022
Preĝejo Sankta Triunuo (Újbuda)

**Kirko Sankta Triunuo** estas romkatolika preĝejo en Hungario, en la ĉefurbo Budapeŝto, en distrikto Újbuda, en loĝkvartalo Kelenvölgy.

## Historio 
Ĝis la frua 20-a jarcento la katolikoj apartenis al Budafok. En 1909 estis konstruita lernejo, kie ekde 1911 oni aranĝis mesojn. En 1927 loka katolika grupo formiĝis, ili konstruis propran kirkon en 1931. En 1938 orgeno ekfunkciis, ĝi estis renovigita en 1986. Ekde 1995 skolta grupo apartenas al la kirko.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola en proksimeco de la trotuaro en korto. Antaŭ la sentura preĝejo ŝtona kruco estas videbla. La fasado estas simpla, senornama kaj simetria. Ĝi havas enirejon por la kelo, pli supre estas la duobla ĉefenirejo. La plej supre estas nur triangula muro, kies mezo estas nur tre mallarĝa, samtempe alta fenestro.

Kermeso okazas en la unua dimanĉo post Pentekosto.

## Fontoj 
* hungare kun foto
* hungare
* hungare kun foto
* nur foto
* hungare kun foto

Budapeŝto
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Budapeŝto
Natria dehidroacetato

**Natria dehidroacetato**, **dehidroacetato de natrio** aŭ **C8H7NaO4** estas organika kombinaĵo el natrio kaj dehidroacetata acido, nutro-aldonaĵo kaj konservanto, kiu evitas degradiĝon kaj plilongigas nutrostokigon. Ĝi posedas fortan antibiotikajn proprecojn kaj pli fortan kaj pli ampleksan bakteristazan agadon, prezentas bonajn rezultojn en acida, neŭtrala kaj alkala kondiĉoj; estas forta inhibanto de bakterioj, fermentigoj kaj ŝimoj.

Ĝi estas tre efika en malaltaj koncentriĝoj kaj havas bonajn efektojn ĉe lumo kaj varmorezisto. Ĝi ne malkomponiĝas pro alta temperaturo aŭ kuirado, estas ne volatila, sengusta kaj senodora.

En kosmetikaĵoj kaj person-plibeligaj produktoj, natria dehidroacetato kaj dehidroacetata acido uzatas en formulaĵoj de granda variado da beligaĵoj, inkluzive de kremoj por bano, haŭto, solprotektado, odoraĵoj, razado, produktoj por hararo kaj ungoj, samkiel ŝminkaĵoj kaj vizaĝokremo.

Natria dehidroacetato estas neakordigebla kun oksidagentoj. Ĝia pH de akvosolvaĵo 1% estas 8. Ĝi estas ne toksa kaj sekura, ne prezentas aldonajn gustojn al nutraĵoj kaj malpermesas ĝian rancecon plilongigante ĝian stoka periodo.

## Literaturo 
* Chemical Book
* Toxnet
* MPBio
* Handbook of Preservatives, Michael Ash, Irene Ash
* Antimicrobials in Food, Third Edition, P. Michael Davidson, John N. Sofos, A. Larry Branen
* Catalog of Teratogenic Agents, Thomas H. Shepard, Ronald J. Lemire
* Encyclopedia of Food and Color Additives, Volume 3, George A. Burdock

## Referencoj 
Kategorio:Natriaj kombinaĵoj
Restreĉilo

La streĉilo estas en meĥanika horloĝo la dispozitivo, kiu utilas al restreĉi la risorton, kiu provizas ties energifonton, aŭ ree levi la pezojn de la horloĝojn ĉe kiuj energio estas provizata de la lenta malleviĝo de pezoj. 
En brakhorloĝo la **restreĉilo** estas ĝenerale ligita al la sama bitono, kiu utilas por reĝustigi la tempmontrilojn.

Kategorio:Horloĝoj
Natria cianato

**Natria cianato**, **cianato de natrio** aŭ **NaOC≡N** estas neorganika kombinaĵo, blanka solido kun kristala strukturo korpo-centrita, romboedra krado, en meditemperaturo. Ĝi estas salo el cianata acido kaj natria hidroksido, ideala nukleofilo, kiu ĉefe kontribuas por la stereospecifeco en certaj reakcioj samkiel la produktado de la kirala okzazolidono.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Reakcio inter ureo kaj natria karbonato:

### Sintezo 2 
* Reakcio inter natria cianido kaj oksigeno:

### Sintezo 3 
* Reakcio inter "cianogena bromido" kaj natria hidroksido:

### Sintezo 4 
* Super , ureo malkomponiĝas en cianatan acidon kaj amoniakon, kiu reakciante kun natria hidroksido donas natrian cianaton:

### Sintezo 5 
* Kiam ureo fandiĝas kun natria karbonato, natria cianato, karbona duoksido, amoniako kaj akvo estiĝas:

### Sintezo 6 
* * Reakcio inter ureo kaj natria karbonato::

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Cianata acido reakcias kun ureo por estigi biureton:

### Reakcio 2 
* Cianata acido reakcias kun akvo por estigi amoniakon kaj "karbonan duoksidon":

### Reakcio 3 
* Natria cianato, en la ĉeesto de fero aŭ nikelo, sub , parte malkomponiĝas:

### Reakcio 4 
* * Kiel ĉiuj alkalo-metalaj cianatoj kaj amoniako, natria cianato iom post iom hidroliĝas al natria karbonato, karbona duoksido kaj amoniako::

### Reakcio 5 
* Natria cianato reakcias kun fortaj acidoj estigante natriajn kaj amoniajn salojn de la respektiva acido::

### Reakcio 6 
* Karbona unuoksido oksidiĝas al karbona duoksido en la ĉeesto de natria cianato:

### Reakcio 7 
* Natria cianato oksidas karbonon al karbona duoksido kaj karbona unuoksido:

## Medicinaj aplikoj 
Natria cianato estas utila reakcianto en produktado de asimetria ureo kiu havas rangon de biologia aktiveco ĉefe en arilaj izocianataj perantoj. Tiaj perantoj samkiel natria cianato uzatas en medicino por kontraŭstari la kancerogenajn efektojn en la korpo, eble helpante personojn kun serpoĉela anemio kaj blokante certajn akceptantojn por melanino kiu laŭŝajne helpas en kazoj de dikeco. Plejofte la perantoj produktitaj kun natria cianido estas uzataj por medicinaj studoj, tamen, en kazoj de serpoĉela anemio kaj esploroj pri anti-kancerogenaĵoj, natria cianato propradire estas la ĉefa kombinaĵo de intereso.

## Literaturo 
* Sigma Aldrich
* Erric Industries
* ChemicalLand21
* Chemical Book
* Science Direct
* Concise Encyclopedia Chemistry, Mary Eagleson
* Practical Nitriding and Ferritic Nitrocarburizing, David Pye
* Handbook of Heat Treatment of Steels, K. H. Prabhudev

## Referencoj 
Kategorio:Natriaj kombinaĵoj
Kategorio:Cianatoj
Henrik Berzeviczy

**Henrik Berzeviczy** [berzevici], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Berzeviczy Henrik** estis hungara pastro, monaĥo, profesoro, instruisto. Lia nobela antaŭnomo estis *berzevicei*.

Henrik Berzeviczy http://lexikon.katolikus.hu/B/Berzeviczy.html naskiĝis la  1652 en Hungara reĝlando en Hámbor (nuntempa Brezovička en Slovakio). Li mortis la  1713 en Hungara reĝlando en Besztercebánya (nuntempa Banská Bystrica en Slovakio).

## Biografio 
Henrik Berzeviczy aliĝis al la jezuitoj en 1669. Li akiris filozofian (komprenu sciencajn) kaj teologian diplomojn. Ekde 1673 li  instruis longe en diversaj gimnazioj aŭ kolegioj de Supra Hungarujo. En 1679 li instruis matematikon (poste aliajn sciencojn) en Jezuita Universitato de Nagyszombat. En 1686 li estis vicrektoro, poste rektoro inter 1704/05–1707/08 http://www.elte.hu/rektorok. Intertempe li estis arestita dum liberecbatalo de Emeriko Thököly, poste en 1708 liberecbatalantoj de Francisko Rákóczi la 2-a forigis ĉiujn jezuitojn, tial li ekzile instruis plu en Graz. Post falo de la liberecbatalo li hejmenvenis.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Ernő, egy ifjú* - dramo prezentita en 1677 kaj 1739
* *Arithmetica practica* (1687)
* *Sacer Ungariae tricollis* (1687)
* *Apologia pro innocentia societatis Jesu, dem edicto principis Franc. Rákóczi ex Hungaria proscriberetur Tyrnaviae* (1706)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero B, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj jezuitaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Henriko de Laŭzano

**Henriko de Laŭzan**o (... – ...)  estis svisa monaĥo  de la Ordeno de Klunizo vivinta en la 12-a jc.
Diakono, en la sama ordeno, en 1116 forlasis sian monaĥejon kaj komencis, kiel izola monaĥa ermito, prediki kontraŭ la korupto de la klerikaro de la urbo Le Mans. Sed al tiuj kritikoj miksiĝis ankaŭ kritikoj rilate la liturgion aparte la bapton de infanoj kaj la sakramentojn (la reala ĉeesto estas idolkulto), rilate la manieron ilin administri celante kulpigi la avidon de la episkopoj kaj klerikaro,

Tiuepoke ankaŭ la episkopo de Le Mans, Hildeberto de Lavardin engaĝiĝis en reformo de la moroj de la klerikaro, sed la hereza emo de la diakono Henriko malhelpis kunlaboradon, kaj fine la episkopo devigis la herezulon forlasi la urbon.
Sed Henriko daŭrigis prediki en Poitiers kaj Bordeaux. Dum tiuj migradoj li eble renkontis Pierre de Bruys kiu funkciis kiel modelo en la kritika kaj reformema ideologio. En 1134, ordone de la episkopo de Arles, estonta papo Inocento la 2-a, li estis arestita kaj enkondukita al la sinodo de Pizo kie li konsentis, instigite de Petro la Venerinda, negi siajn herezajn teoriojn kaj akceptis retiriĝi en la monaĥejo de Cistercio. Sed, reveninte al Francio, tamen, li rekomencis siajn predikadojn en la zono de Tuluzo, subtenita ĉi-kaze, de Idelfonso, grafo de Saint-Gilles.

En 1145, la religiaj lokaj aŭtoritatoj, zorgoplenaj pro la disvastiĝo de la teorioj de Henriko, propetis por ke intervenu Bernardo de Clairvaux. La grafo de Sant-Gilles estis persvadita ĉesigi sian apogon al Henriko, kiu estis kaptita kaj enprizonigita ĝis lia morto. 

Liaj sekvuloj, la *henrikanoj*, supervivis ĝis ĉirkaŭ 1152.

## Vidu ankaŭ 
*Petro la Venerinda
*Ordeno de Klunizo

## Eksteraj ligiloj 
*[Henriko de Laŭzano en la Enciclopedia Treccani(https://eo.wikipedia.org/wiki/Enciclopedia_Treccani)
*http://www.ccel.org/ccel/schaff/hcc5.ii.xii.iv.html

## Literaturo 
**Katolikaj enciklopedioj:
*http://letterepaoline.net/progetto-ec/ Enciclopedia_Cattolica
*Cathopedia 
*http://www.newadvent.org/cathen/ Catholic_Encyclopedia

Kategorio:Franca klerikaro
Kategorio:Kristanaj mistikuloj
Kategorio:Kristanaj mezepokaj herezoj
Laja jogo

**Laja jogo** (sanskrita: Laya Yoga) ankaŭ konata kiel **kundalini-jogo** estas lernejo de meditado. Laja Jogo estas lernejo de meditado por la nova epoko, la aĝo de Akvario. Laja Jogo estas la plej malnova sistemo de jogo. Laja Jogo estas tradicia jogo en Himalajo, Hindukuŝo kaj Pamiro. Laja Jogo estas praktiko de meditado kun la ĉakro-energiaj kanaloj (sanskrita: nada), mudroj, mantroj kai kundalini (Dia energio) aū ŝaktio.

Laja Jogo estas unu el la kvar ĉefaj metodoj de jogo : mantra jogo, hatha Jogo, laja Jogo kaj raĝa Jogo. Ĝi estas tre antikva metodo de jogo. La fina celo de jogopraktikado estas atingo de liberiĝo aŭ saviĝo ("mokŝa" aŭ "kaivalya") el mondaj suferoj kaj el la ciklo de naskiĝo kaj morto ("samsara").

Transdona meditado estas ĉefa praktiko, transdono de blanka lumo tra la tria okulo (sola okulo). Fluanta blanka lumo elsupre kaj lumradioj de la tria okulo (sola okulo). La fluo de dia lumo. Fokuso en blanka lumo kaj lumigata de la tria okulo. Harmoniigo blanka lumo, harmonianta blanka lumo de la tria okulo. Blanka lumo estas la paco kaj harmonio de la mondo, suna blanka lumo. Transdono meditado, transdono de lumo.

Majstro Djhwal Khul rekomendas transdonon de meditado.

## Vidu ankaŭ 
Tantrisma rondo

Kategorio:Hinduismo
Kategorio:Jogo
Angelė Judickienė

**Angelė Judickienė-Paliukaitė** (naskiĝis la  en vilaĝo Labeikiai, distrikto Utena; mortis la , kaj estis enterigita en tombejo de la denaska paroĥo Leliūnai) estis kemiisto kun supera klereco, lastatempe multajn jarojn laboris en laboratorio de Departemento por hidrometeologio kaj kontrolo de natura medio.

Partoprenis membroj de Vilnius-a E-klubo kun funebra krono. Ŝi estis fervora esperantistino. Multajn jarojn administris nelaŭleĝan eldonadon de la revueto "Amikeco", estis peranto de la revuo "Esperantista Vegetarano" por Litovio kaj Sovetunio, bibliotekistino de Vilniusa E-klubo.

## Fontoj
* *Litova Stelo*, 1991, n-ro 5, paĝo 24.

Judickienė-Paliukaitė, Angelė
Natria cianoborohidrido

**Natria cianoborohidrido**, **cianoborohidrido de natrio** aŭ **NaBH3CN** estas kemia neorganika kombinaĵo, senkolora salo aŭ blanka amorfa substanco, kies kontakto kun atmosfero devas evitiĝi pro ĝia troa higroskopeco.

Ĝi estas tre solvebla en polaraj solvantoj, specife la protonaj, tiel kiel akvo, alkoholoj, aminoj kaj Kvarhidrofurano (KHF), sed ne solvebla en etero aŭ hidrokarbonidoj. Pro ĝia higroskopeco, ĝi eksplode reakcias kun akvo liberigante kaj bruligante hidrogenon. Natria cianoborato estas neakordigebla kun fortaj acidoj, akvo kaj fortaj oksigagentoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1
* Pere de miksaĵo da natria borohidrido en kvarhidrofurano (aŭ KHF) kaj cianida acido:

### Sintezo 2
* Pere de reakcio inter bora hidrido kaj natria cianido:

### Sintezo 3
* Alternativa reakcio okazas inter natria borohidrido kaj hidrarga (II) cianido:

## Reakcio
* En acida solvaĵo natria cianoborohidrido hidroliziĝas:

## Uzoj 
Natria cianoborohidrido uzatas kiel selektiva reduktagento en la sintezo de farmaciaĵoj. Ĝia speciala reduktiga propreco rezultas el ĝia rimarkinda rezistemo al hidrolizo. Ĝi estas stabila eĉ sub pH 3 en akvo kaj metanolo, ĝia rapido pri hidrolizo estas malpli ol tiu de NaBH4 per faktoro de 108. Reakciemo kaj stereoselektemo dependas senpere de la naturo kaj acideco de la solvaĵo.

En polaraj neprotonaj solvantoj tiel kiel heksametil-fosfata triamido (HMPT) aŭ DMSO ĝi reduktas alifatajn halogenidojn kaj tolueno-sulfonatojn al la korespondaj hidrokarbonidoj. Malsupere al tiuj kondiĉoj aliaj redukteblaj funkciaj grupoj tiel kiel epoksidoj, ketonoj kaj aldehidoj ne estas tuŝataj. Kombinita kun ZnII, natria cianoborohidrido maloksigenigas kelkajn aldehidojn kaj ketonojn sub tre mildaj kondiĉoj (20 horoj en meditemperaturo en duklorometano).

## Literaturo 
* Sigma Aldrich
* Organic Chemistry Portal
* Chemical Book
* Santa Cruz Biotechnology 
* Some Modern Methods of Organic Synthesis, W. Carruthers
* Techniques in Protein Modification, Roger L. Lundblad
* Chemical Reagents for Protein Modification, Fourth Edition, Roger L. Lundblad
* Chemical Modification of Biological Polymers, Roger L. Lundblad
* Ullmann's Fine Chemicals, 3 Volume Set, Wiley-VCH

## Referencoj 
Kategorio:Natriaj kombinaĵoj
Kategorio:Hidridoj
Protektita geografia indiko

La **protektita geografia indiko** (**PGI**) estas indiko de la Eŭropa Unio pri la origino kaj la kvalito, kiuj ebligas konservi la geografiajn nomojn kaj identigi la originon de nutra, agra varo, kiam ĝi havas sian apartecon ligitan al la loko de produktado, prilaborado aŭ preparado, sed kies ingrediencoj ne nepre devenas de ĉi tiu geografia areo.

## Marko de la Eŭropa Komunumo 
PGI estas marko de la Eŭropa Komunumo, kreita en 1992, do ekde 1993 estas marko de la tiam kreita Eŭropa Unio. Komence metita al apartaj nutraj varoj kun geografia nomo kaj ligitaj al ilia geografia origino, ĝi estis etendita al vinoj ekde 2009 (sed ne al brandoj). La nomoj PGI estas protektitaj en la tuta Eŭropa Unio.
[eta|180ra|[emblemo pri PGI (en hispana lingvo)]]

### Difino en la reglamento EK n° 510/2006 
Konsistigas PGI : « La nomo de difinita regiono, loko aŭ, en esceptaj kazoj, lando, kiu utilas por indiki agran varon aŭ nutraĵon :
# originantan el tiu difinita regiono, loko aŭ lando, kaj
# kun difinita kvalito, fameco aŭ alia karakterizo, kiu povas estis atribuita al tiu geografia origino, kaj
# kies produktado aŭ transformado aŭ preparado okazis en tiu limigita geografia areo. »

## Marko en Francio 
PGI estas por la grupoj de produktantoj, transformantoj aŭ aliaj, interesataj per la protektado de aparta varo kun geografia nomo. Ilin regas la franca nacia instituto pri nomoj de origino (franclingve ''INAO : Institut national des Appellations d'Origine*). De la , tiu indiko ne plu estas devige ligita al *Label Rouge* (Ruĝa Atesto) nek al produkta konformlegitimilo (franclingve *CCP : certification de conformité produit'').

## Vidu ankaŭ 
* Protektita devenonomado
* Protektita nomigo de origino (EU)
* Tradicia specialaĵo garantiita (d:Q2751813)

## Eksteraj ligiloj 
* Interretejo de la franca nacia instituto pri nomoj de origino ()

Kategorio:Eŭropunia juro
Kategorio:Agrikulturo
Kategorio:Vino
Vladas Kazlauskas (1897)

**Vladas Kazlauskas (1897)** (naskiĝis la  en vilaĝo Tarpučiai, distrikto Marijampolė; mortis la ) estis inĝeniero, ekonomikisto kaj esperantisto.

Membro de komunista partio 1917-1930, revoluciulo. Aktiva ateisto, ĵurnalisto, ĝardenisto, abelbredisto, preleganto. Kondamnita pro revolucia agado, li dek jarojn (1920-1930) pasigis en malliberejo de Ukmergė. Estis longdaŭra korespondanto de "Litova Stelo", Pola Radio. Kiel ĵurnalisto li ne preterlasis okazon propagandi Esperanton. Sole aŭ kun armilkamarado (generalo Kronin) li priskribis revoluciajn eventojn 1917-1920, ĉar mem partoprenis en ili.

## Fontoj
* Povilas Stašys, *Litova Stelo*, 1997, septembro-oktobro, n-ro 5, pĝ. 27.

Kazlauskas, Vladas
Natria dutionito

**Natria dutionito**, **dutionito de natrio** aŭ **Na2S2O4** estas neorganika komponaĵo, blanka kristalo kun malforta sulfurodoro, rezultanta el natria hidroksido kaj dutionita acido. Kvankam ĝi plejparte estas stabila, ĝi malkomponiĝas en varma akvo kaj acidaj solvaĵoj. Kelkfoje ĉi-varmo sufiĉas por bruligi la ĉirkaŭantajn oksidivajn materialojn.

Ĝi estas akvosolvebla, kaj sub longedaŭra ekspozicio al fajro aŭ apudeco al varmaj enhavaĵoj, ĉi-materialo povas subite rompiĝi. Ĝi same uzatas en tinkturoj kaj blankigo de ligna pulpo.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Estiĝo de natria dutionito pere de metala zinko kaj sulfura duoksido ĉe malalta temperaturo:

### Sintezo 2 
* Amalgamo de natrio-hidrargo kaj sulfura duoksido ĉe malalta temperaturo:

### Sintezo 3 
* Elektrolizo de solvaĵo da natria bisulfito ĉe malalta temperaturo:

### Sintezo 4 
* Ĝi prepareblas per reakcio inter natria acetato, sulfura duoksido kaj natria hidroksido:

### Sintezo 5 
* Ĝi estiĝas per reakcio inter la natria borohidrido, sulfura duoksido kaj natria hidroksido:

### Sintezo 6 
* Ĝi prepareblas kiam sulfura dioksido reakcias kun metala zinko:

### Sintezo 7 
* Poste, la zinka dutionito reakcias kun natria hidroksido por estigi la natrian dutioniton.

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Ĝi malkomponiĝas kiam hejtata:

### Reakcio 2 
* La kristala salo estiĝas per hejtado de etanola solvaĵo:

### Reakcio 3 
* Per hejtata akvo ĝi suferas disproporcion:

### Reakcio 4 
* Ĝi malkomponiĝas en la ĉeesto de acido, malvarme:

### Reakcio 5 
* aŭ en media temperaturo

### Reakcio 6 
* Ĝi spontanee oksidiĝas per la atmosfera oksigeno:

### Reakcio 7 
* Ĝi oksidiĝas al natria bisulfito en la ĉeesto de akvo kaj oksigeno:

### Reakcio 8 
* Ĝi restarigas la metalojn malpli aktivajn:

## Literaturo 
* Sigma Aldrich
* ChemicalLand21
* Organic Chemistry Portal
* Cameo Chemicals
* Environmentally Benign Approaches for Pulp Bleaching, Pratima Bajpai
* Nitric Oxide Protocols, Michael A. Titheradge
* Molecular Toxicology, P. David Josephy, Bengt Mannervik
* Pulp Bleaching Today, Hans Ulrich Suess
* Analytical Electrochemistry in Textiles, P Westbroek, G Priniotakis, P Kiekens

Dutionito
Kategorio:Dutionitoj
Juozas Lazauskas

**Juozas Lazauskas** (naskiĝis la  en Kruonis, distrikto Kaišiadorys; mortis la  en  Prienai) estis arbarkulturisto. Propagandis E-on en litovlingvaj revuoj kaj gazetoj, kunlaboris en "Litova Stelo". Verkis kaj aperigis sufiĉe ampleksan (115 paĝoj) libreton "Internacia lingvo" en litova lingvo "(1937), ankaŭ Lernolibron de Esperanto por litovoj (1938). Komitatano de LitEA 1934-1940. Dum renkontiĝoj de esperantistoj J.Lazauskas ŝatis deklami kaj prelegi. Lastfoje en 1977 li prelegis en BET en Rezekne (Latvio) pri "Stilo de esperantaĵoj".

## Fontoj
* Povilas Stašys, *Litova Stelo*, 1997, septembro-oktobro, n-ro 5, pĝ. 27.

Lazauskas, Juozas
Edvardas Levinskas

**Edvardas Levinskas** (naskiĝis la  en vilaĝo Vaižgučiai, distrikto Joniškis; mortis la  en Žagarė) estis vendisto, poste pedagogo kaj esperantisto.

Plej arda adepto de etika mondkoncepto de Leo Tolstoj en Litovio. Por tiu celo en 1923 - 1924 li eldonadis revueton "Renaskiĝo" en litova lingvo; tradukadis kaj popularigis verkojn de L. Tolstoj en litovaj kaj E-aj revuoj. Ĝis la unua mondmilito laboris en vendejoj de Šiauliai, Riga. Ekde 1920 jam instruisto, 1940 - inspektoro de elementaj lernejoj en distrikto kaj urbo Panevėžys. Ekde 1945 kun familianoj li estis ekzilita al Taĝikio kaj nur en 1955 rajtis reveni en Litovion. 

## Fontoj
* Povilas Stašys, *Litova Stelo*, 1997, septembro-oktobro, n-ro 5, pĝ. 27-28.

Levinskas, Edvardas
Asano

[eta|250px|Foto de [jogisto, nome Lahiri Mahāśaya, realigate la «sintenon de la lotuso» (*padmāsana*).]]
**Asano** - sanskrite: Asana, आसन āsana, origine signifis sidantan pozicion. En jogo, asano rilatas ambaŭ al la loko en kiu praktikanto (sanskrita: *jogin* aŭ *jogi* se masklo, *jogini* se ina) sidas kaj al la pozo en kiu li aŭ ŝi sidas. En la jogo Sutras, Patanjali difinas "asana" kiel "sidi en pozicio kiu estas firma, sed malstreĉita". Asano en Jogo Sutras signifas Padmasana - nome teniĝo kiel lotuso sidanta.

Patanjali mencias la kapablon sidi por plilongigitaj periodoj kiel unu el la ok membroj de lia sistemo, konata kiel Aŝtanga jogo, sed ne mencias starantajn pozojn. Asanoj ankaŭ rezultis kiel fizika ekzerco kie ili estas foje referita kiel "jogo sintenoj" aŭ "jogo pozicioj".

Grupo de 84 klasikaj asanoj instruitaj de Dio Ŝivao estas menciita en pluraj klasikaj tekstoj pri jogo. Iuj de ĉi tiuj estas konsideritaj altagrade *asana* grava en la joga kanono: tekstoj kiuj mencias la 84 ofte ekskludas la unuajn kvar kiel necesaj aŭ esencaj ekhavi jogan perfektecon. Tamen, la kompleta listo de Ŝivao de la asaoj restas ankoraŭ nekonfirmita, kun nur unu teksto provante kompletan korpuson.

Jogo emfazis ke tradiciaj celoj de jogo estas faciligi la fluon de prano (sanskrite: *prana* estas vitala energio) kaj por helpi balanci la ŝirmilon (*koŝas*) de la fizika kaj metafizika korpo.

Kategorio:Jogo
Tramtransporto en Varsovio

**Tramtransporto en Varsovio** (pole: *Tramwaje w Warszawie*) estas la tramsistemo, kiu estas parto de urba amasa transporto en la pola ĉefurbo, Varsovio. La unua ĉevala tramlinio estis malfermita en la jaro 1866. Nuntempe varsovian tramtransporton sekurigas la kompanio Tramwaje Warszawskie Sp. z o.o (esperante: *Varsoviaj Tramoj*). La reto de tramoj en Varsovio estas la dua plej granda (post Supra Silezio) sur teritorio de Pollando. Varsoviaj tramvojoj en tempo de la Rusia Okupado kaj la Dua Pola Respubliko uzis larĝan ŝpuron; post la Dua Mondmilito en la jaroj 1945-1948, ĝi estis ŝanĝita de normala ŝpuro.

La 28-an de septembro 2011 kompanio Tramwaje Warszawskie havis 837 tramojn. La suma longeco de sistemo en aprilo de 2010 estis 276,5 km.

## Tramparko 
### Altplankaj tramoj 
### Malaltplankaj tramoj 
## Tramlinioj 
## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Tramtransporto
* Listo de urboj kun tramtransporto
* Trolebusa transporto en Varsovio
* Varsoviaj Tramoj
* Urba aŭtobusa transporto en Varsovio

## Eksteraj ligiloj 
*  (/)
* Neoficiala paĝaro de varsoviaj tramoj 
* Mapo de la trama reto
* Planoj
* Navigado en urba transporto
* Tramway in Warsaw  
* UrbanRail.Net

Varsovio
Varsovio
Kategorio:Transporto en Varsovio
Varsovio
David Belasco

**David Belasco** (25a de julio 1853 – 14a de majo 1931) estis usona teatra produktoro, impresario, teatra reĝisoro kaj dramaturgo. Li estis la unua verkisto kiu adaptis la mallongan historion *Madame Butterfly* por la scenejo, kaj li lanĉis la teatran karieron de Mary Pickford. Belasco pioniris multajn plinovigajn novajn formojn de scenlumigo kaj de specialaj efektoj.

## Referencoj 
;Notoj

;Bibliografio
* *Broadway Theatres: History and architecture*, William Morrison, Dover Publications, 1999, ISBN 0-486-40244-4
* *Sunshine and Shadows*, Mary Pickford, Doubleday, 1956, ASIN B0006AU3U6
* *The Shuberts Present: 100 Years of American Theater*, Maryann Chach, Reagan Fletcher, Mark Evan Swartz, Sylvia Wang, Harry N. Abrams, Inc. 2001, ISBN 0-8109-0614-7
* *Theatre through Its Stage Door,* David Belasco, New York and London: Harper & Brothers Publishers, 1919, published Sept. 1919. Also Ayer Co. Publishing (reprint), 1919, ISBN 0-405-08261-4

## Eksteraj ligiloj 
* David Belasco papers, 1868-1967, held by the Billy Rose Theatre Division, New York Public Library for the Performing Arts
* Stephen Schwartz collection of David Belasco materials, 1904-1965, held by the Billy Rose Theatre Division, New York Public Library for the Performing Arts
* The Belasco collection of incidental music and musicals in the Music Division of The New York Public Library for the Performing Arts
* New Victory Theater history 
* Belasco Theatre history 

Kategorio:Usonaj reĝisoroj
Kategorio:Usonaj verkistoj
Kategorio:Usonaj dramaturgoj
Kategorio:Impresarioj
Magnum opus

***Magnum opus*** aŭ ***opus magnum***; plurale ***magna opera*** aŭ ***opera magna***), el la latina signife "granda verko", referencas al la plej grandaj, kaj eble la plej bonkvalitaj, popularaj, aŭ almenaŭ famaj atingoj de artisto.

Foje la termino *magnum opus* estas uzata por referenci al simple "*unu* granda verko" pli ol "*la* granda verko" de specifa kreanto.

La termino *magnum opus* estas distingata en uzado el "ĉefverko" per postulo ke tiu estu verko en pli granda skalo.

## Notoj 
Kategorio:Arto
Kategorio:Latinlingvaj esprimoj
Duke Kahanamoku

**Duke Paoa Kahinu Mokoe Hulikohola KAHANAMOKU** (n. la  - m. la  estis etne havaja usona konkursa naĝisto, kiu koniĝis ankaŭ kiel aktoro, policano, plaĝa flugpilkisto, kaj komercisto, kiun oni rekonas kiel tiun, kiu unue disvastigis la sporton de ondorajdado ekster Havajo.eta|Duke Kahanamoku, ĉ. 1912
## Frua vivo 
eta|Usona poŝtmarko, 2002
## Naĝisto
Kahanamoku gajnis kvin olimpikajn medalojn en naĝado, en la Somera Olimpiko 1912 (po unu oran kaj arĝentan), 1920 (du orajn), kaj 1924 (1 arĝentan), naĝante por la usona teamo. Sed jam en 1911 li rompis mondan rekordon, naĝante 100 jardojn (91 metrojn) en 55,4 sekundoj, t.e. 4,6 sekundoj malpli da tempo ol la tiama monda rekordo. Tamen, la usona kontrolanta instanco, la Amatora Atleta Unuiĝo, rifuzis agnoski lian rekordon, asertante unue ke la juĝistoj uzis neĝustajn horloĝojn, kaj poste ke la rapidecon sendube pliigis oceanaj kurentoj. (La rekorda naĝo okazis en la sala akvo de la haveno Honolulu.)

## Aktoro 
### Listo de Kinofilmoj 
## Policano 
### *Duncan v. Kahanamoku* (Jurproceso) 
## Plaĝa Flugpilkisto
## Komercisto 
## Ondorajdisto 
## Morto kaj Enmarigo 
## Heredaĵo 
La , okaze de la 125-a datreveno de lia naskiĝo, Google aperigis Google Doodle pri li, montrante lian vizaĝon sur ondorajdilo.

## Referencoj 
Kategorio:Naĝistoj
Kategorio:Havajanoj
Kategorio:Olimpikaj atletoj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Ondorajdado
Natria deka-vanadato

**Natria dekavanadato **, **dekavanadato de natrio** aŭ **Na6[V10O28]** estas neorganika kombinaĵo, natria salo de la anjono dekavanadato [V10O28]6−. Dekavanadato estas la sola inter la vanadatoj kiu donas oranĝokoloran solvaĵon. Sennombraj saloj kaj derivaĵoj estis izolitaj ekde 1956 kiam ĝi unue estis priskribita.

## Preparado 
* Dekavanadato de natrio estiĝas pere de acida solvaĵo de vanadato:
10 Na3[VO4]·nH2O + 24 HOAc → Na6[V10O28]·18 H2O + 24 NaOAc

La estiĝo de dekavanadato plibonegiĝas per tenado de pH inter 4 kaj 7. La produkto povas puriĝi pere de akvo-rekristaliĝo. Ĉi-sintezo evitas la enkondukon de strangaj katjonoj, kun escepto de H+. Aliflanke, variaĵo da aliaj miksitaj katjonoj dekavanadatoj formiĝos. Tipaj flankaj produktoj estas [VO3]− kaj heksavanadatoj [V6O16]−2 anjonoj.

## Strukturo 
La dekavanadataj kristaloj konsistas je ses fanditaj VO6 oktaedroj. Ĉi tiu inkludas two centraj VO6 oktaedraj kaj kvar grupoj da VO5 periferaj kvarlatera-piramidoj. Ekzistas sep unikaj grupoj da oksigenatomoj. Du el ili ligiĝas al ses vanadataj centroj, kvar al tri vanadataj centroj, dekkvar el ili kuŝas inter la limoj de la lateroj de la paroj de la centraj vanadatoj, kaj finfine du grupoj staras en perifera pozicio.

La oksidonombro de la vanado en la dekavanadato estas +5. Vanada por agi kiel oksidagento kaj formas vanadon (IV) kaj vanadon (V). La aera ekspozicio konservas la vanadaton, igante ilin stabilajn komponaĵojn.

## Literaturo 
* Corrosion and Protection of Light Metal Alloys: Proceedings of ..., Volume 2003, Rudolph G. Buchheit
* The Sodium Pump: Structure Mechanism, Hormonal Control and its Role in Disease, Ernst Bamberg, Wilhelm Schoner
* Toxic Substances Control Act (TSCA) Chemical Substance Inventory: User guide ...
* Nanotechnology in Mesostructured Materials: Proceedings of the 3rd ..., Sang-Eon Park, Ryong Ryoo, Wha-Seung Ahn, Chul Wee Lee, Chang
* Annual Reports in Inorganic and General Syntheses-1976, Hans Zimmer
* Critical Factors in Localized Corrosion 5: A Symposium in Honor of ..., Issue 31, Nancy Missert

## Vidu ankaŭ
* Natria vanadato
* Kalia vanadato

## Aliaj vanadatoj 
* (NH4)6[V10O28]·6H2O
* K6[V10O28]·9H2O
* K6[V10O28]·10H2O
* Ca3[V10O28]·16H2O
* K2Mg2[V10O28]·16H2O
* K2Zn2[V10O28]·16H2O
* Cs2Mg2[V10O28]·16H2O
* Cs4Na2[V10O28]·10H2O
* K4Na2[V10O28]·16H2O
* Sr3[V10O28]·22H2O
* Ba3[V10O28]·19H2O
* [(C6H5)4P]H3V10O28·4CH3CN
* Ag6[V10O28]·4H2O

## Referencoj 
Kategorio:Natriaj kombinaĵoj
Kategorio:Vanadatoj