open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bavli

**Bavli** (, , Bauli) estas urbo de la aŭtonoma respubliko Tatarstano en Rusio. Ĝi apartenas al la Ĉevolga federacia regiono. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

Kodo de OKATO de la urbo estas 92408.

La urbo estis fondita en jaro 1755.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1998.

La interurba telefona kodo estas 85519, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj.

La loka tempo estas la sama kiel la moskva tempo.

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 54°24' norde, longitudo 53°15' oriente.

La urbo estas ĉe rivero Bavli (Бавлы), kiu enfluas en riveron Ik (Ик).

En la jaro 2002 la urbo havis 22.9 mil loĝantojn.

## Eksteraj ligiloj 
* prezento en la retejo *tatarstan.eu* ()

Kategorio:Urboj de Tatarstano
Bariŝ (urbo)

**Bariŝ** () estas urbo en Uljanovska provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 73402.

La urbo estis fondita en jaro 1954.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1954.

La interurba telefona kodo estas 84253, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 53°39' norde, longitudo 47°07' oriente ().

La urbo estas en meza Volgio ĉe rivero Bariŝ (Барыш) (baseno de rivero Volgo (Волга)).

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 1959 la urbo havis 17,9 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 18,9 mil loĝantojn.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.puteved.ru/2005/08/12/print:uvidet_barysh_i_umeret.html 

Kategorio:Urboj de Uljanovska provinco
Beĵeck

**Beĵeck** () estas urbo en Tvera provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 28405.

La urbo estis fondita en jaro 1272.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1775.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:
* Gorodeck (Городецк) ĝis 1766.

La interurba telefona kodo estas 08231, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 57°47' norde, longitudo 36°42' oriente.

La urbo estas sur dekstra bordo de rivero Mologa (Молога) (baseno de rivero Volgo), ĉe enenfluo en ĝin de rivero Ostreĉina (Остречина).

En la urbo estas fervoja stacio.

En la jaro 1959 la urbo havis 26 900 loĝantojn, en la jaro 2002 estis 28 600, kaj laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

Kategorio:Urboj de Tvera provinco
Spassk

**Spassk** () estas urbo en Penza provinco kaj en la Ĉevolga federacia regiono de Rusio. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

La urbo estis fondita en la unua duono de la 17-a jarcento. Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1779.

La urbo antaŭe estis nomita:
* Bogdanovo (Богданово) ĝis 1779;
* Spassk (Спасск) inter 1779 kaj 1925, kaj de nove ekde 2005
* Bednodemjanovsk (Беднодемьяновск) intertempe inter 1925 kaj 2005.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 56206501. La interurba telefona kodo estas 84151, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj. La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo.

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 53°56' norde, longitudo 43°11' oriente.

En jaro 1959 la urbo havis 6.3 mil loĝantojn, kaj en 2002 estis 7.6 mil loĝantoj.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Penza provinco
Belebej

**Belebej** () estas urbo en Baŝkirio en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 80405.

La urbo estis fondita en jaro 1715.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1781.

La interurba telefona kodo estas 34716, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005).

La urbo estas ĉe rivero Usenj (Усень).

En jaro 1959 la urbo havis 26.2 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 60.9 mil loĝantojn.

## Eksteraj ligiloj 
* http://belkomp.narod.ru/ 
* http://belebej.al.ru  

Kategorio:Urboj de Baŝkirio
Belov

**Belov** () estas urbo en Tula provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 70206501.

La urbo estis fondita en jaro 1147.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1777.

La interurba telefona kodo estas 08742, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 53°48' norde, longitudo 36°08' oriente.

La urbo estas sur maldekstra bordo de rivero Oka (Ока).

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 1959 la urbo havis 17.2 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 16.1 mil loĝantojn.

## Eksteraj ligiloj 
* http://vtule.ru/public/public_echo.php?id=354  
* http://petrov.genealogia.ru/main2.html  
* http://encarta.msn.com/encnet/features/MapCenter/Map.aspx?TextLatitude=57.0459141177703&TextLongitude=34.9693015503742&TextAltitude=8&TextSelectedEntity=33753&SearchEnc=false&MapStyle=Comprehensive&MapSize=Small&MapStyleSelectedIndex=0&searchTextMap=belev&MapStylesList=Comprehensive&ZoomOnMapClickCheck=on&ResultsListbox=57.0459141177703%3B34.9693015503742%3B8%3B33753%3BTorzhok%2C+Tver%E2%80%99%2C+Russia%3BSmall%3BComprehensive  
* http://belev.narod.ru 

Kategorio:Urboj de Tula provinco
Kategorio:Loĝlokoj fonditaj en 1147
Ferio

**Ferio** estas tago, dum kiu ne necesas labori aŭ viziti lernejon, infanĝardenon ktp.

* Singulare ("*ferio*") oni kutime celas festotagon. Vidu: Festa kaj feria tagoj
* Plurale ("*ferioj*") oni kutime celas tempon difinitan de la koncerna firmao aŭ institucio (foje ankaŭ persone aranĝitan forpermeson).

## Vidu ankaŭ
* lernejaj ferioj en diversaj landoj de la mondo
* Mielmonato

Kategorio:Festoj
Bajkalsk

**Bajkalsk** () estas urbo en Irkutska provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 25234508.

La urbo estis fondita en jaro 1961.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1966.

La interurba telefona kodo estas 39542, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 5 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 51°33' norde, longitudo 104°03' oriente.

La urbo estas sur suda bordo de lago Bajkal.

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 1959 la urbo havis 1.2 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 15.7 mil loĝantojn.

## Eksteraj ligiloj 
* http://baikal.irtel.ru/rus/baikalsk.htm  
* http://baikalsk.irk.ru  

Kategorio:Urboj de Irkutska provinco
Wilhelm Gustloff

**Wilhelm Gustloff** (30-a de januaro 1895 en Schwerin; 4-a de februaro 1936 en Davos (Svislando)) estis nacisocialista landa grupogvidanto de NSDAP-eksterlanda organizaĵo en Svislando.

Laŭ li estis nomita la fondaĵo Wilhelm Gustloff kaj la pasaĝera vaporŝipo „Wilhelm Gustloff“.

## Biografio 
* 1917 translokiĝo en Svislandon
* 1921 ano de Popolgermana Defenda kaj Ataka Asocio
* 1929 ano de NSDAP
* ekde 1932 landa grupogvidanto de NSDAP- eksterlanda organizaĵo en Svislando. Tie li estis respondeca pri disvastiĝo de antisemitaj fiagaj gazetoj.
* la 4-an de februaro 1936, Gustloff estis mortpafita fare de juda studento David Frankfurter en Davos pro antifaŝismaj motivoj. Li tiel iĝis martiro por la nazioj.

Gustloff, Wilhelm
Gustloff, Wilhelm
Fondaĵo Wilhelm Gustloff

La **Fondaĵo Wilhelm Gustloff** () estis nomata laŭ Wilhelm Gustloff, martirigita far la nazioj. Ĝi estis fondita far distrikta gvidanto (gaŭlejtero) Fritz Sauckel el Turingio, la 27-an de majo 1936 en Vejmaro. Li gvidis la fondaĵon kiel komisiito de Adolf Hitler.

La industria posedaĵo de la fondaĵo baziĝis je Suhl-a Simson-Werk (Uzino Simson), arjigita en 1935. Poste oni transdonis pluajn grandajn armil- kaj armaĵuzinojn, kiel ekz. en 1938 la Hirtenberga kartoĉa uzino en Aŭstrio aŭ la „Ventimotor GmbH” en Weimar.

En 1939 oni tranomumis la fondaĵon al „Wilhelm Gustloff Werke, Nationalsozialistische Industriestiftung“ (Wilhelm-Gustloff-aj uzinoj, nacisocialisma industria fondaĵo), ĝi estis unu el la plej grandaj armaĵaj konzernoj en meza Germanio. La fondaĵaj uzinoj produktis (precipe en Suhl) ĉirkaŭ kvaronon de la tuta produktaĵo je maŝinpafiloj por la germana armeo.

Wilhelm Gustloff
Tago de Hangul

eta|250ra|La vorto "Hangul" koree
eta|250ra|Parto de la teksto de la proklamo de Seĝong
**Tago de Hangul** (한글날 /hangullal/; alinome la **Tago de la Korea Alfabeto**) estas korea festtago, kiu honoras la kreadon de la korea alfabeto Hangul iniciite de la grandreĝo Seĵeong en 1446. La Tago de Hangul festiĝas en la 9-an de oktobro en Sud-Koreio (tago de la proklamo de Seĵeong) kaj en la 15-an de januaro en Nord-Koreio (tago, kiam la alfabeto estis supozeble finkreita).

Laŭ la Kroniko de reĝo Seĵeong, Seĵeong proklamis la eldonon de la nova alfabeto en la 9-a monato laŭ la luna kalendaro en 1446. En 1926 la Akademio de Hangul festis la 480-an datrevenon de la proklamaĵo en la lasta tago de tiu monato. (Tiu dato estas la 4-a de novembro laŭ la Gregoria kalendaro). Tio estis la unua okazo de oficiala festado de la Tago de Hangul.

En 1940 malkovriĝas originala kopio de la *Hunmin Jeongeum Haerye* ("Klarigoj kaj Ekzemploj de Ĝustaj Sonoj por Instrui la Popolon"), komentario pri la tiam nova korea alfabeto. Laŭ tiu libro, la proklamo pri Hangul efektive okazis en la unua dek tagoj de la naŭa monato de la luna kalendaro. Do en 1945, baldaŭ post la fondiĝo de la nova nacio de Sud-Koreio, la registaro de Sud-Koreio movis la Tagon de Hangul al la 9-a de oktobro, kiu estas la 10-a tago de la 9-a monato de la luna kalendaro.

Ĝis la jaro 1991 la Tago de Hangul estis oficiala feritago en Sud-Koreio, sed dungantoj premis la registaron, ke estu malpli da feritagoj dum la jaro. Tial koreoj plu festas la tagon oficiale, sed nur kiel honortagon, kaj ne plu ferias dum ĝi.

## Vidu ankaŭ 
(germana) Lingvomuzeo pri la korea lingvo

Internacia Tago de la Gepatra lingvo

Kategorio:Koreio
Kategorio:Festoj
Kategorio:Korea lingvo
Jarovoje

**Jarovoje** () estas urbo en Altaja Regiono en Rusio. La urbo estas sur bordo de la sala lago Boljŝoje Jarovoje (ruse: Большое Яровое) je 15 km de la landlimo kun Kazaĥio.
eta|Urbo Jorovoje kaj Lago Jarovoje|maldekstra
Ĝi estis fondita en 1943. Ĝi havas statuson de urbo ekde 1993. En 2014 la urbo havis 18 200 loĝantojn. Somere la loĝantaro de Jarovoje kreskas je ĉirkaŭ  ĝis  homoj pro la proksimeco de la urbo al dolĉa kaj sala lagoj, kies akvo kaj koto havas resanigan efikon. Oni planas konstrui novajn sanatoriojn kaj distrajn centrojn.

Kodo de OKATO de la urbo estas 01430. La interurba telefona kodo estas 38568, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj.

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 3 horoj. Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 52°56' norde, longitudo 78°35' oriente.

## Kuracloko 
Sanatorio "Himimik" proksime de "Lago Jarovoje" estas la sola fizioterapia hospitalo en la siberia regiono por kuracado de malsanoj de la muskola sistemo kaj haŭtaj, neŭrologiaj, ginekologiaj malsanoj, helpe de koto el la lokaj lagoj.

## Kulturo 
La Komitato pri Kulturo, kreita en 1993, kunigis du kulturajn instituciojn. Ekzistas ankaŭ porinfana kaj plenkreska bibliotekoj, porinfana artlernejo, urba historia muzeo kaj centro kiu aktive okupiĝas pri la konservado kaj disvolviĝo de la tradicioj, kulturo kaj lingvo de germandevenaj rusoj. Estas du kinejaj instalaĵoj kaj distra parko.

Unu el la plej belaj konstruaĵoj en la urbo - la konstruaĵo de la urba kulturdomo "Istemiisto" estas agnoskita kiel monumento de historio kaj arkitekturo.

En 2013 oni konstruis muzeon de nomadaj popoloj. Ĝi prezentas jurtojn, en kiuj loĝis reprezentantoj de diversaj popoloj de Azio.

La gazeto "Yarovskiye Vesti" estas publikigita, kaj la loka televida kompanio "Jarovoje" elsendas.

## Noto kaj referencoj 
Tiu ĉi artikolo estas parta traduko de la artikolo Яровое en la rusa vikipedio, listo de aŭtoroj.

Kategorio:Urboj de Altaja regiono
Desuprismo

La **desuprismo** estas la kredo, ke oni povas atingi la finan venkon (do la ĝeneralan enkondukon de Esperanto) per konvinkado de politikistoj, per leĝa enkonduko de Esperanto en la lernejojn, kaj la koncerna agado. Ĝi kontrastas kun la desubismo, kiu volas disvastigi Esperanton inter individuoj. 

## Ekzemploj 
*Kadre de desuprisma agado eŭropaj Esperanto-parolantoj kontaktas siajn delegitojn en la Eŭropa Parlamento, por ke tiuj esploru eblecon iamaniere uzi Esperanton oficiale en EU.
*Esperanto-parolantoj kontaktas lernejon aŭ lernejajn instancojn, por ke tiuj ofertu Esperanton kiel (almenaŭ) elekteblan fakon.
*Sekve de desuprisma agado esperantistoj en Ĉinio, Kroatio, Litovio kaj kelkaj aliaj ŝtatoj ricevas financan subtenon de la ŝtato (plej ofte por subteno de "popola diplomatio" kaj "kulturaj interŝanĝoj").

## Vidu ankaŭ 
* Desubismo
* Fina venko

Kategorio: Strategioj por Esperanto
Kategorio:Esperanto-movado
Edward Gibbon

**Edward GIBBON** (la 8-a de majo, 1737 - la 16-a de januaro, 1794) estis brita verkisto. Oni povas diri, ke li estas la plej influa historiisto ekde la epoko de Tacito. Lia ĉefverko, *The History of the Decline and Fall of the Roman Empire* (La historio de la dekadenco kaj falo de la Romia Imperio), unue eldonita en 1776, estas gravega verko, kies influo ankoraŭ nun montriĝas.

Kategorio:Britaj verkistoj
Kategorio:Anoj de la Reĝa Societo de Londono
Václav Vážný

**Václav VÁŽNÝ** (naskiĝis en 1892, mortis en 1966) estis ĉeĥoslovaka lingvisto kaj dialektologo. Li estis docento pri ĉeĥoslovaka lingvo ĉe Komenský-universitato en Bratislavo.

Liaj personaj postlasaĵoj troviĝas en la arĥivo de Akademio de la Sciencoj de Ĉeha Respubliko.

## En Esperanto aperis 
* *Ĉeĥoslovaka lingvo kaj ĝiaj dialektoj.* Tradukis Stanislav Kamaryt. En: *Ĉeĥoslovaka Antologio*, Budapeŝto: Literatura Mondo, 1935.

Kategorio:Ĉeĥaj lingvistoj
Kategorio:Ĉeĥoslovakoj
Desubismo

**Desubismo** estas la kredo, ke oni povas atingi la *finan venkon* (do la ĝeneralan enkondukon de Esperanto) per disvastigo de Esperanto inter individuoj, kaj la koncerna agado. Ĝi kontrastas kun la desuprismo, kiu volas disvastigi Esperanton per decidoj de politikistoj.

## Ekzemploj 
Kiam loka Esperanto-klubo en sia ejo organizas kurson de la internacia lingvo, tio estas ekzemplo de desubisma agado. Rezulte de la kurso la kvanto de E-parolantoj multiĝos — kaj per tio la Esperanto-komunumo kaj eble ankaŭ la movado plifortiĝos.

Desubisma agado povas alporti tre bonajn rezultojn. En certaj historiaj periodoj ĝi eĉ estis la sola ebla agadformo, nome kiam ŝtato tute kontraŭis Esperanton (kiel ekzemple en Sovet-Unio dum post-stalinisma epoko, de proksimume 1954 ĝis la Perestrojko).

Desubismo koncepte emfazas la valoron de la agado de individuoj aŭ de loka asocio, ĉefe ĉe la baznivelo de Esperanta laboro. Kadre de desubismo, Esperantistoj aranĝas kursojn, starigas ekspoziciojn, parolas ĉe loka radio, prelegas en diversaj lokoj, partoprenas prelegvojaĝon, muntas budon en lingva foiro, starigas Lingvajn Festivalojn, invitas al semajnfina staĝo, provas konvinki kolegojn pri Esperanto, kaj eĉ membrigas ilin en la Universala Esperanto-Asocio. La kadro de tiaj aranĝoj estas la urbo kaj eĉ la kvartalo, depende de la lokaj cirkonstancoj. Kaj la mezuro de la sukceso estas la nombro da homoj kiuj sukcese lernas Esperanton, kaj poste utiligas ĝin.

Desubismo jam portis siajn fruktojn, kiel bone montris la ekzemploj de Madrido, Berlino kaj Budapeŝto en la okdekaj jaroj, kaj en pli nuntempaj ekzemploj, la grandaj Lingvaj Festivaloj en Francio, Rusio kaj Ĉinio. Ĉirkaŭ la ideo de desubismo kuŝas la nocio ke ni faras kaj faras, kaj tiu farado efektive kaj nature altiras homojn al la Esperanto-Movado. Per desubismo, iasence ni montras, ke Esperanto estas pli ol nura ideo sur papero. Tiu montro poste povas esti utiligata desuprisme, ĉar sukcesoj ĉe la bazo estas pruvetoj ke la projekto Esperanto funkcias. La du   filozofioj pri agado interrilatas kaj interhelpas.

Sed por sukcese profiti de desubismo kaj por porti fruktojn al la desuprisma nivelo, ni finfine bezonas bone organizitajn, lokajn movadojn. Ni bezonas sukcesajn esperantantajn URBOJN. Ne nur en Budapeŝto, Berlino kaj Herzberg, sed en centoj kaj miloj da urboj tra la kvin kontinentoj. La rapidmanĝejoj kiel McDonalds bone konas la principojn: Unue, science, arte kaj praktike dezajni kaj munti unu modelan restoracion kiu bone funkcias, kaj poste lerni reprodukti tiun
modelon, kun la necesaj kulturaj ŝanĝoj, en alia urbo, en aliaj urboj, en alia lando kaj en aliaj landoj. Ĉu nia ideo ne estas pli valora ol rapidrestoracio, kaj ne meritas plene funkcii en ĉiaj urboj? (teksto kopiita de Dennis Keefe )

## Vidu ankaŭ 
* Desuprismo

Kategorio: Strategioj por Esperanto
Kategorio:Esperanto-movado
Helene Holzman

**Helene Holzman** (litova nomo *Elena Holcmanienė*; * la 30-an de aŭgusto 1891 en Jena; † la 25-an de aŭgusto 1968 en Gießen) estis germana pentristino, kiu dumtempe ankaŭ laboris kiel librovendistino, instruistino kaj tradukistino. Antaŭ kaj dum la periodo de la Dua Mondmilito ŝi kun la edzo Max Holzman kaj du filinoj Marie kaj Margarete vivis en Kaŭno, Litovio.

Inter la jaroj 1941 kaj 1944, Litovio estis okupita de la germanoj. La edzo de Helene estis judo kaj li estis mortigita dum unuaj tagoj de la milito. La 17-jara filino Marie mortis en la malliberejo ĉar ŝi estis pacifistino.

Helene aktivis en la subtera rezisto por helpi kaŝi kaj prizorgi la judojn. 

Nur post 55 jaroj la notoj de Helene estis reprenitaj kaj la filino Margarete Holzman kun helpo de Reinhard Kaiser utiligis la 705 manskribitajn paĝojn de Helene. La rezulto estas libro kun titolo: "Dies Kind soll leben" (*Tiu infano vivu*).

## Eksteraj ligiloj 
* Antanas Grincevičius: La manuskriptoj ne brulas: Helene Holzman el Monato 2004/2, p. 18.
* Helene Holzman - Jad Vaŝem website ()

Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Kaŭno
Etyek

**Etyek** [etjek] estas grandvilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Fejér, en Distrikto Bicske.
eta|maldekstra|Administraciejo
## Situo 
La grandvilaĝo situas sur malebenaĵo, 26 km for de Budapeŝto kaj 176 m super la marnivelo, laŭ flankovojoj, Bicske kaj Biatorbágy estas proksime.
eta|Biblioteko
## Historio 
La areo estas loĝata jam jarmilojn, inter 10 kaj 379 p.K. troviĝis tie romia kolonio. Antaŭ la hungaroj hunoj kaj avaroj alvenis. Post la turka erao (1543-1686) laŭ strategio de Habsburgoj ĉirkaŭ Buda precipe germanoj loĝis.

En 1946 la germanoj, kiuj konsistigis 80 elcentojn de la loĝantaro (2300 homoj), estis translokigitaj al ĉirkaŭo de Stuttgart. En 1948 estraro de kooperativo de Etyek ricevis premion Kossuth.

Danke al vitkultivado, Etyek apartenas al la historiaj vinregionoj de Hungario. La vinbero servas kiel bazmaterialo por la konata Törley-ĉampano de Budafok kaj por la lokaj vinoj.

Andrew George Vajna konstruis ĉe la vilaĝego grandegan filmstudion.

## Vidindaĵoj 
* paroĥa novbaroka katolika Preĝejo Vizito de Maria (Etyek) el 1816
* Preĝejo Senmakula Koncipiĝo (Etyek) el la 15-a jarcento
* golgoto
* Kalvinana preĝejo (Etyek) el 1839
* fonto Magyar kune kun lago, la fonto donas akvon minute po 600 litrojn

## Ĝemelkomunumo 
*  Remshalden, Germanio

Kategorio:Grandvilaĝoj en Hungario
Kategorio:Vinvilaĝoj
Andrew George Vajna

**Andrew George VAJNA** [endrju ĝorĝ vajna] (naskiĝis la 1-an de aŭgusto 1944 -- mortis la 20-a de januaro 2019) estis hungardevena filmproduktisto, originale el Budapeŝto, mortempe vivanta kaj laborante en Usono.

Li forlasis Hungarion en 1956 kun oklino al alia onklino en Usono (tra Aŭstrio, Kanado). La familio postvenis kaj setlis en Los Angeles, Kalifornio. Vajna studis en gimnazio apud la Studo Fox, kio impresis lin. li poste studis al operatoro, kaj malfermis foostudion. Iu skia akcidento provizore ŝanĝis lian vivon. Li iĝis frizisto kaj rimarkis, ke en Holivudo la perukoj havas aĉan kvaliton. Li importis perukon el Honkongo kaj reen eksportis fruktojn. Post tiu sukcesa negoco, li produktigis, vendis uzit-efikajn ĝinzojn, kion li elpensis. Poste okazis la fila epoko kaj li iĝis dum mallonga tempo iĝis gvidanta, respekta persono.

Li komencis sian agadon en Orient-Azio, per funkciigo de kinejoj kaj aĉeto-vendo de filmoj. La firmao *Panasia Film (Hongkong)* funkciis sukcese, tiel estiĝis ebleco por grandiĝo. En 1976, li kun Mario Kassar fondis la firmaon *Carolco*, kiu iĝis baldaŭ mamuta entrepreno, plej influhava distribua firmao.

Li fondis en 1982 la Usonan Filmmarket-esploran Asocion, kies prezidantan postenon li okupis.

Li estas fidela al sia hungareco, tiel oni povas taksi gesto, ke li surfilmigis partojn por la filmo *Evita* en la hungara ĉefurbo Budapeŝto. Sama gesto estas, ke li financis konstruadon - kiel investisto, nun kunposedanto -, de grandan filmstudio ĉe la hungara vilaĝo Etyek (*Korda Filmstúdió*).

Vajna produktis sukcesajn filmojn kiel *Escape to Victory*, *Rambo*- serioj, *Die Hard: With a Vengeance*, kaj *Terminator 3: Rise of the Machines*, *Evita*.

Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Usonaj reĝisoroj
Kategorio:Hungardevenaj usonanoj
Kategorio:Frizistoj
Malfruo (fotado)

**Malfruo** estas periodo da tempo inter komando foti al fotilo (plejofte premado de butono) kaj reala malfermo de obturatoro. Malfruo plimalfaciligas fotadon de rapide movantaj objektoj.

Malfruo sumiĝas el:
*Periodo por finfari la antaŭan foton (aparte ĉe cifereca fotilo);
*Periodo por finfunkcio de aŭtomata fokuso;
*Periodo de movo de spegulo (nur ĉe spegula fotilo);
*Periodo por finfukcio de ĉiuj aliaj elektronikaj kaj mekanikaj partoj de la fotilo.

Kategorio:Fotografia ekipaĵo
Reala bildo

**Reala bildo** estas bildo farita de radioj de lumo en iu loko de spaco, tiel ke eblas en la loko lokiĝi surfacon kaj tiam bildo estas sur la surfaco. Kiel la surfaco povas esti dispersa surfaco, sur kiu la bildo estas videbla, aŭ lumsentilo - fota bendo aŭ matrico, kiu registras la bildon.

Objektivo faras realan bildon de objekto.

Ankaŭ okulo enhavas en si objektivon kaj lumregistrilon.

## Vidu ankaŭ 
*Virtuala bildo
Malfruo

**Malfruo** havas diversajn signifojn:

* **Malfruo (fotado)** estas periodo da tempo inter komando foti al fotilo kaj reala malfermo de obturatoro.
* **Grupa malfruo kaj faza malfruo**
Virtuala bildo

dekstra|eta|Konstruado de virtuala bildo dum rigardo tra lupeo.

**Virtuala bildo** estas farita de radioj de lumo ŝajno, ke en iu loko de spaco estas objekto, kvankam reale en la loko tia objekto ne estas (sed povas esti nenio aŭ parto de optika aparato).

Simpla ekzemplo de ilo kiu faras imaginaran bildon estas spegulo. Ankaŭ lensaj aparatoj povas fari virtualan bildon.

Por vidi virtualan bildon necesas uzi objektivon, direkti ĝin al la virtuala bildo kaj registri faritan de objektivo realan bildon.

Per okulo eblas vidi virtualan bildon ĉar okulo enhavas en si objektivon kaj lumregistrilon.

Kategorio:Optiko
Kategorio:Geometria optiko
Kategorio:Bildo
Otakar Klusáček

**Otakar KLUSÁČEK** (naskiĝis 1883, mortis 1943) estis ĉeĥa ĵurnalisto el Brno, redaktoro de la gazeto *Lidové noviny*, kiu mortis sekve de enkarcerigo fare de la nazioj pro lia partopreno en la kontraŭnazia rezista movado.

Kategorio:Homoj el Brno
Kategorio:Ĉeĥaj ĵurnalistoj
Juscelino Kubitschek

**Juscelino KUBITSCHEK de OLIVEIRA** [juse**li**nŭ kubi**ŝekj** djoli**vej**ra] (naskiĝis la  en Diamantina, Minas Gerais; mortis la ) estis brazila politikisto. De 1956 ĝis 1961 li estis prezidanto de Brazilo.

## Vivo kaj politika kariero 
Lia patro, **João Cesar de OLIVEIRA**, estis vojaĝanta komizo, kaj lia patrino, **Júlia KUBITSCHEK**, ĉeĥa instruistino el origine sudetgermana familio. Li studis medicinon en Belo Horizonte kaj diplomiĝis en 1927.

Li komencis sian politikan karieron ĉirkaŭ 1930, kiam oni nomis lin oficestro de diktatoreca subŝtatestro de Minas-Ĝerajso, Benedito Valadares (1934). Li okupis post la jenajn oficojn:

* Federacia deputito ekde 1934 kaj ekde 1945;
* Urbestro de Belo Horizonte ekde 1940;
* Subŝtatestro de Minas-Ĝerajso ekde 1950;
* Prezidento de Brazilo ekde 1956;
* Senatoro por Gojaso ekde 1964.

Kubitschek volis konkuri denove al prezidanteco en 1965, sed tio ne eblis pro la militista puĉo de 1964. Oni abrogaciis lian rajton en 1968, post kiam li provis fondi unuigon de politikistoj kontraŭ la militista diktatoreco en 1967.

Post tio, li eliris al Usono kaj Eŭropo, sekve de tio li reiris al Brazilo kaj mortis en 1976, pro aŭtomobila akcidento.

## Analizo de lia prezidanteco 
Lia moto estis "50 jaroj en 5". Dum lia prezidanteco, oni konstruis Braziljon kaj favoris la industrion. Por fari tion, li prunteprenis monon el eksterlando. Li ankaŭ simpligis la brazilan administradon.

JK, kiel oni ankaŭ nomis lin, mobilizis la landon kaj kreis grandan industrian kaj ekonomian kreskon. Sed la prunteprenoj kaŭzis inflacion kaj financajn problemojn. Ankaŭ, por stimuli aŭtomobilfabrikojn, li malhelpis la trajnojn kaj tramoj. Dum lia regperiodo, oni forigis preskaŭ ĉiujn tramojn de Brazilo, kaj multaj trajnvojoj estis forlasitaj.

Li ordonis pregi tre aĉajn aluminiajn monerojn.

## Vidu ankaŭ 
* Artmuzeo de Pampulha
* Presidente Kubitschek
* Kolný

Kategorio:Prezidantoj de Brazilo
Jânio Quadros

**Jânio da Silva Quadros**, prezidento de Brazilo (januaro-aŭgusto 1961) naskiĝis en Campo Grande, en la 25-a de januaro de 1917 kaj mortis en San-Paŭlo, en la 16-a de februaro de 1992.

Advokato, li estis instruisto pri procesa juro en Universidade Mackenzie.

De 1948 ĝis 1950 li estis urbkonsilanto en San-Paŭlo. Poste li estis subŝtata deputito (1951-1953), urbestro de San-Paŭlo (1953-1954), kaj subŝtatestro de San-Paŭlo (1955-1959). En 1958 elektiĝis federacia deputito, sed rezignis por kandidatiĝi al prezidenteco. Estis elektita prezidento en 1960.

Enoficiĝis kiel prezidento en la 31-a de januaro de 1961, kaj faris strangajn agojn. Li malpermesis bikinojn en belkonkursoj, malpermesis kokbatalojn kaj intencis normigi ludkartadon. Jânio ordenigis per la Ordem do Cruzeiro do Sul Erneston Che Guevara, tiam ministro de Kubo, tio malplaĉis Usonon.

En Brazilo, salajroj, eĉ privataj, estas difinitaj de prezidento, sed li ne plialtigis la salajrojn en 1961.

Carlos Lacerda, subŝtatestro de Guanabara, per alparolo en 24-a de aŭgusto de 1961 akuzis ke Jânio planis puĉon. En 25-a de aŭgusto, Jânio Quadros rezignis prezidantecon.

En 1962 Quadros kandidatigis al subŝtatestreco de San-Paŭlio, sed ne estis elektita. En 1964, post la militista puĉo, oni abrogaciis liajn rajtojn.

Li reakiris siajn rajtojn en 1974, sed ne plu partoprenis de la politika vivo ĝis 1982, kiam denove kandidatigis al subŝtatestreco de San-Paŭlio, sed, denove, ne estis elektita. En 1985 estis elektita urbestro de San-Paŭlo kaj estrigis la urbon ĝis 1988.

Mortis en San-Paŭlo en la 16-a de februaro de 1992.

## Verkoj 
* *Curso prático da língua portuguesa e sua literatura* (1966),
* *História do povo brasileiro* (1967, kun Afonso Arinos),
* *Novo Dicionário Prático da Língua Portuguesa* (1976)
* *Quinze contos* (1983).

Kategorio:Prezidantoj de Brazilo
Kategorio:Brazilaj advokatoj
Kata Dobó

eta|Kata Dobó
**Dobó Kata** (25-a de februaro 1974 en Budapeŝto aŭ Győr) estas hungara aktorino, vivanta longtempe en Usono, kun produktisto Andrew George Vajna.

## Nomo 
Ŝia vera naskiĝa nomo estis **Katalin Kovács**, sed tiu familia nomo estas tro ofta inter la hungaraj familiaj nomoj (la nomon Katalin Kovács portas jam famaj kajakistino kaj kantistino (tiu lasta en formo de Kati Kovács ), tiel ĝi ŝanĝis tion al pli ekskluziva nomo, DOBÓ Kata (Kata estas hungara karesformo de Katrina, cetere DOBÓ Katica estis fama fikcia hungara persono de la mezepoko.)

## Vivo 
Dobó Kata partoprenis en la aĝo 17 en modelulina konkurso – je propono de sia instruisto -, kie ŝi gajnis krompremion. La junulino iĝis serĉata modelulino ne nur en Hungario, sed en Germanio, kvankam ŝi estis alta 168 cm, kio estas malalta staturo en la modelindustrio.

Li sensukcese provis eniri Pedagogian Altlernejon. Post kelkaj jaroj – kiel sukcesan aktroinon – oni akceptis en la Aktorarta Universitato, kie li studis nur unu jaron.

La modela laboro en Germanio daŭris ne tro, ĉar ŝi volis hejmeveni. Ŝi venis al Hungario kaj surprenis hostesajn laborojn, vizitis rolludajn elektojn. Ŝi aperis surekrane en 1995, en la junulara televida serio „Éretlenek” (Malmaturiĝuloj). La veran sukceson kaj konatecon portis por li la filmo „Miniszter félrelép” (1998 ~ La ministro mispaŝas (do fraŭdas)). La produktisto de la filmo estis Andy Vajna, kiu konatigis, popularigis ŝin.

Ŝi abrupte sukcesis en la hungara filmindustrio, sed post kelkaj jaroj forlasis ĝin por pli grandaj sukcesoj en Usono, Halivudo, apud Andy Vajna. Kvankam li rolis en Hungario eĉ ĉefrolon, en Usono ŝi ricevis nur kelkajn epizodajn rolojn (spite al helpo de Vajna).

En 2006, ŝi estis ĉefrolulino en filmo pri la hungara revolucio de 1956. Tio alportis por ŝi sukceson. Post la filmo, ŝi restis en Hungario, la amafero finiĝis kun Vajna.

## Ĉefaj filmoj 
* *Éretlenek* (1995),
* *A miniszter félrelép* (1998)
* *Ámbár tanár úr* (1999)
* *Európa Expressz* (2000)
* *Amerikai rapszódia* (2001)
* *15 perc hírnév* (2001)
* *Rollerball* (2002)

Ekde dua duono de la 1990-aj jaroj ŝi vivis kun Andy Vajna en Usono ĝis 2005-06.

## Eksteraj ligiloj 
* foto 
* imdb

DOBÓ, Kata
Lorno

eta|Ekzemplo de lorno
**Lorno** estas optika tuba aparato por observi malproksimajn objektojn.

Lorno konsistas el objektivo, kiu faras realan bildon, kaj okulario, kiu pligrandigas la bildon. Pligrandigo de lorno egalas al rilatumo de fokusaj distancoj de la objektivo kaj de la okulario. Kutime la pligrandigo estas 20-obla aŭ pli. En iuj lornoj oni povas reguli ĝian gradon aŭ instali por tio specialajn okulariojn.

Similan funkciadon havas kelkaj similaj aparatoj, ekzemple periskopo, teleskopo kaj binoklo.

## Eksteraj ligiloj 
*  Optikaj instrumentoj, el "Optiko" de János Sárközi (paĝoj 106 kaj sekvaj)

[eta|maldekstra|260px|[Galilejo|Galileja lorno kun diverĝa okulario kaj konverĝa objektivo; la vidata bildo estas inversa]]

Kategorio:Optiko
Kategorio:Teleskopoj
Dentorelo

[eta|animacio de dentorelo (kun [dentrado)]]
**Dentorelo** estas mekanikaĵo por movo de io, kiu konsistas el kunigitaj gvidanta dentrado kaj relo kun dentoj. La dentrado estas muntita en ĉaro aŭ glitilo, kiu moviĝas se la dentrado turniĝas.

Dentorelo estadas uzata en malnovaj grandaj fotiloj por movi objektivon kaj tial ŝanĝi fokusan malproksimecon.

## Vidu ankaŭ 
* Dentorela fervojo
* Dentorela sistemo
* Lifto de Monte de San Pedro

Kategorio:Optiko
Kategorio:Mekaniko
Kategorio:Dentorelaj fervojoj
Optika kontrasto

**Optika kontrasto** estas valoro kiu priskribas diferencon de objekto de la fono (krom okazo de kolora diferenco).

Kontrasto *K* = *(B1 - B2)/B1* ,

kie *B1* estas heleco de la objekto,
:*B2* estas heleco de la fono.

Se *K* = *0* la objekto nevideblas.

Por ĉiu sistemo de perceptado aŭ okulo estas minimuma kontrasto, je kiu la sistemo povas distingi la objekton de la fono. Ĉi tiu minimuma kontrasto dependas de heleco, ankaŭ ju pli granda estas la objekto des pli ĝenerale malgranda estas minimuma kontrasta je kiu la objekto videblas.

## Vidu ankaŭ 
* Kontrasto

Kategorio:Optiko
Malproksimeco (fotado)

**Malproksimeco** de fokusado de objektivo estas distanco de ĉefa antaŭa ebeno de objektivo ĝis ebeno kun ideala akreco.

Objektoj, kiuj estas de objektivo en ĉi tiu distanco, estas fotataj sen aldona malakreco.
Ĉirkaŭ ebeno kun ideala akreco estas akre bildata spaco, objektoj en ĝi estas fotataj sufiĉe akre (laŭ iu kriterio) sed ne tiel akre kiel eblus.

En objektivo de fotilo plejofte eblas ŝanĝi la malproksimecon de certa minimumo ĝis malfino.

Kategorio:Optiko
Kategorio:Fotado
Spegula fotilo

**Spegula fotilo** estas fotilo kiu uzas la saman objektivon por fotado kaj por antaŭrigardado de la foto per spegulo, kiu alidirektas lumon de la fota bendo aŭ matrico al la antaŭrigardilo antaŭ la fotado.

## Priskribo 
dekstra

Dum antaŭrigardado la fotisto rigardas tra okulario **8** bildon faritan de objektivo **1** kaj alidirektitan per spegulo **2** al dispersa vitro **5**.
Sur la dispersa vitro videblas akreco de la bildo kaj fotisto pliĝustigas malproksimecon rigardante la bildon. Anstataŭ la dispersa vitro estadas uzataj ankaŭ iaj aliaj iloj por rigardi la akrecon.

Bona fotilo devas havi foton de bildo kun ĝuste tiaj limoj kiuj videblas en la antaŭrigardilo.

Kvinedra prismo **7**, kiu estas en la plejmulto de tiaj fotiloj, renversas en bildon en normalan pozicion. En iuj fotiloj la prismo forestas, tiam la fotisto vidas renversitan bildon.

Post fino de la antaŭrigardado kaj ĝustigo de la malproksimeco la spegulo moviĝas foren, obturatoro **3** malfermiĝas kaj la bildo aperas sur la ĉefa lumsentilo **4**.

Spegulaj fotiloj ne havas paralakson kaj senpere montras al la fotisto profundon de akre bildata spaco.

Mekanikaĵo de la spegulo plimultekostigas la fotilon, malpliesperindigas ĝin. Ankaŭ pro rapida movo de la spegulo movigas la fotilon mem, kio igas bildon fuŝitan pro movo.

Anstataŭ movanta spegulo povas esti uzata ankaŭ duontravidebla nemovanta spegulo, sed tiam malpligrandiĝas kvanto da lumo sur la ĉefan lumsentilon, kvazaŭ la objektivo havas malpli grandan relativan truon, kio ĝenerale malplibonigas la fotilon.

## Historio 
La unuaj spegulaj fotiloj estis faritaj de firmao "Graflex" en la jaro 1909. Spegulaj fotiloj preskaŭ ĝuste tiaj kiel nunaj estis faritaj en 1936 de firmao "Exacta".

Kategorio:Fotado
Elmyr de Hory

**Elmyr de HORY** (naskiĝis kiel **HORY Elemér** [hori eleme'r] en Budapeŝto, 1905. ? ? - Ibiza, 1976. ? ?) estis hungara pentristo, onidire la plej granda pentraĵ-falsisto de la 20-a jarcento.

Li trejnis sin en Hungario aŭtodidakte, poste elmigris al Germanio kaj dum mallonga tempo studis en la munkena Akademio pentroarton. Meze de la 1920-aj jaroj li vivis en Parizo. Tie li studis ĉe Léger. Li ekspoziciis en 1926, en la pariza Aŭtuna Ekspozicio unu pentraĵon sian. Li konatiĝis en la parizaj aristaj rondoj kun Picasso, Derain, Matisse.

Ĉar li ne estis tro sukcesa per la propraj pentraĵoj, li ekde 1946 okupiĝis preskaŭ senescepte pri pentraĵ-falsado. Li grandnombre postpentris pentraĵojn en stilo de Modigliani, Matisse, Dufy kaj Derain, sed li eĉ provis imiti la desegnajn stilojn de Picasso. Inter 1946-67 li pentris ĉ. 1000 pentraĵojn. Oni ne sukcesis pruvi liajn falsaĵojn, ĉar li ne falsis subskribojn de la grandaj majstroj.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.crimelibrary.com/criminal_mind/scams/elmyr_de_hory  
* http://www.schaerwildbolz.ch/archiv/Hory/pages_d/01.htm  
* http://www.prisma-online.de/rga-online/film.html?mid=1973_f_wie_faelschung 

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Depeche Mode

**Depeche Mode** estas muzika grupo agadanta precipe en la okdekaj jaroj de la lasta jarcento.

Estontaj fondintoj de Depeche Mode kunvenis jam en la jaro 1977 en angla Basildon. Je kvin jaroj pli malfrue, post sukceso de kompilaĵo *Some Bizarre Album*, kie ili havis komponaĵon, ili eldonis debuton ĉe kompanio Mute Records. Ili reciproke helpis unu al la alia, ili kaj ludigfirmao akiris en muzika mondo baldaŭ kultan postenon.

Okdekaj jaroj portiĝis en signo de grandegaj sukcesoj kaj emo en kreadon enprofundigis kelkaj anoj ankaŭ en aliajn projektojn.

Pli malfrue ne estis jam ilia albuma kreado tiel ofta, tamen laboregitan pozicion ili konservis al si ĝis hodiaŭ. Ili agadas en konsisto – Dave Gahan kaj Martin Gore.

## Eksteraj ligiloj 
* FREESTATE.hu - The Biggest Hungarian depeCHe MODE Fansite

Kategorio:Anglaj muzikaj grupoj
Kategorio:Elektronika muziko
Kategorio:Rokmuzikaj grupoj
Kategorio:Dancmuziko
Kategorio:Muzikaj grupoj en 1980-1989
Kategorio:Muzikaj grupoj en 1990-1999
Kategorio:Muzikaj grupoj en 2000-2009
Kategorio:Muzikaj grupoj en 2010-2019
Kategorio:Muzikaj grupoj en 2020-2029
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1980
Richard R. Schrock

**Richard Royce SCHROCK** [RIĈ'd rojs ŝrok] (naskiĝis la ) estas usona kemiisto. En 2005 li gajnis la Nobelpremion pri kemio kune kun usonano Robert H. Grubbs [grubz] kaj franco Yves Chauvin [ŝova], pro ilia esplorado pri metatezo (metodo en organika kemio).

Li naskiĝis en Berne, Indiano, kaj doktoriĝis ĉe Universitato Harvard en 1971. Ekde 1989 li estas profesoro de kemio ĉe Masaĉuseca Instituto de Teknologio (MIT). Li estas ano de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj kaj la Usona Nacia Akademio de Sciencoj. Li havas (en 2005) du infanojn.

Kategorio:Usonaj kemiistoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri kemio
Kategorio:Usonaj Nobel-premiitoj
Ångermanland

**Ångermanland** ("Mal'vast'akv'ej-an-lando", esperante **Angermanlando** kaj latine *Angermannia*) estas historia provinco () de Svedio. Ĝi troviĝas en la landoparto () aŭ ĉefregiono Norrland. Ĝi situantas ĉirkaŭ 700 kilometrojn norde de Stokholmo, borde de Balta Maro.

La provinco havas 140 000 loĝantojn kaj areon de 19 800&nbsp;km². Ĉefaj urboj estas Hernusando kaj Örnsköldsvik.

Apud la rivero Ångermanälven homoj loĝis dum jarmiloj kaj dum longa tempo Ångermanland estis la plej norda parto de Prasvedio. Kiam en 1585 reĝo *Johan la 3-a* decidis krei Härnösand, la regionan ĉefurbon, ĝi iĝis la plej norda urbo en la lando. Ofte oni diras ke la industria revolucio en Svedio komenciĝis per la ligna industrio en Ångermanland kaj najbara Medelpad.

Nuntempe Ångermanland estas famkonata pro sia bela naturo, la mirinda Höga kusten (la marbordo), kaj la mondmuzika festivalo Urkult.


Kategorio:Historio de Svedio
Kategorio:Geografio de Svedio
Kategorio:Historiaj provincoj de Svedio
Viĥorevka

**Viĥorevka** () estas urbo en Rusio.

La urbo estas sur maldekstra bordo de rivero Viĥorevka (Вихоревка) (enenfluaĵo de rivero Angara (Ангара))

Kategorio:Urboj de Irkutska provinco
Belinskij

**Belinskij** () estas urbo en la Penza provinco kaj en la Ĉevolga federacia regiono de Rusio. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

La urbo estis fondita en la jaro 1713. Ĝi havas statuson de urbo ekde la jaro 1780. La urbo antaŭe inter 1780 kaj 1948 estis nomita Ĉembar (Чембар).

en 1780—1948 La interurba telefona kodo estas 84153, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj. La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo.

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 52°58' norde, longitudo 43°25' oriente.

La urbo estas ĉe kuniĝo de riveroj *Bolŝoj Ĉembar* (*Большой Чембар*) kaj *Malij Ĉembar* (*Малый Чембар*), en la baseno de rivero Don (*Дон*), je 55 km de fervoja stacio Belinskaja (*Белинская*).

En la jaro 1959 la urbo havis 6.1 mil loĝantojn, kaj en 2002 estis 8.8 mil loĝantoj.

## Eksteraj ligiloj 
* loka muzeo

Kategorio:Urboj de Penza provinco
Tanita Tikaram

eta|Tanita Tikaram (2013)
**Tanita TIKARAM** (naskiĝis la 12-an de aŭgusto 1969 en Münster, Germanio) estas pop-/folk-kantistino, kantoverkistino.

Ŝi populariĝis en aĝo de dekkelkaj jaroj. Ŝian stilon karakterizas la mallongaj kantoj, akompanata de akustika gitaro.

Ŝia patro estas oficiro de la brita armeo kun prauloj hindaj–fiĝiaj kaj malajaj. La familio translokiĝis el la germana Münster al Britio, Basingstoke. Ŝia debuta albumo *Ancient Heart* (1988) kaj la ĝis nun plej konata kaj mistera kanto *Twist in my Sobriety* estis prezentita en ĉirkaŭmonda turneo.

## Albumoj 
* *Ancient Heart* (1988)
* *The Sweet Keeper* (1990)
* ''Everybody's Angel* (1991)
* *Eleven Kinds of Loneliness* (1992)
* *Lovers in the City* (1995)
* *The Cappuccino Songs* (1998)
* *Sentimental* (2005)
* *Can't Go Back* (2012)
* *Closer to the People* (2016)
* *To Drink the Rainbow (An Anthology 1988–2019)* (2019)
* *LIAR (Love Isn't A Right)'' (2025)

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala paĝo (angle)
* fanatikula paĝo (angle)

Kategorio:Germanaj kantistoj
Kategorio:Britaj kantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 12-an de aŭgusto
OKATO

**OKATO** estas kategoriigo de ĉiuj geografiaj objektoj uzata en Rusio. OKATO havas klasifikan funkcion: laŭ la kodo eblas juĝi, ĉu ĝi estas kodo de urbo, de rivero aŭ de iu alia tipo de objekto.

## Ekzemploj 
Daura Vilaĝa Konsilio en la Transbajkala distrikto en Ĉita provinco (??) estas markita per kodo 76 212 825, kies partojn eblas trakti jene:

* 01 - 49 por urboj
* 50 - 99 por setlejoj kun urba karaktero

* 76 — kodo de la provinco;
* 2 — atributo (nivelo) de distrikto;
* 12 — kodo de la Transbajkala distrikto;
* 8 — kodo (nivelo) de vilaĝa konsilio;
* 25 — kodo de la Daura Vilaĝa Konsilio.

## Vidu ankaŭ 
Oficiala Municipokodo

## Noto kaj referencoj 
Kategorio:Administraj unuoj de Rusio
Kategorio:Registaro de Rusio
Kategorio:Identigiloj
Dobó Katica

**Dobó Katica** estas historia amuz-teatraĵo (kaj nomo ties ĉefrolulino) de la hungara poeto kaj teatraĵ-verkisto Kálmán Tóth, verkita en 1862. Tóth Kálmán estis la plej efika vivtenanto de la hungara nacia sento post la t.n. Bach-epoko. Li verkis ne historian verkon, sed surscenejan ludon kaj li atentis nur pri la efiko kaj ne je la historia precizeco. La rezulton montras, ke en Hungario ankaŭ nuntempe multaj pensas, ke Dobó Katica estis vere historia figuro. 

## La teatraĵo
Dobó Katica – filino de Dobó István, la fortikaĵa gvidanto de Eger – organizas virinan taĉmenton kaj kaptas la Balassi Bálint (fama poeto kaj kantisto) kaj leŭtenanton Hegedűs, rifuĝantajn en la fortikaĵo. Hegedűs ne plenumis siajn devojn en la gardistaro, ĉar li volis transludi la fortikaĵon al la malamika turka armeo, ĉar lian amon ne akceptis Katica. Liajn kunkulpulojn forravis la patriotaj kantoj de Balassi, tiel Hegedűs retsas sola kaj saltas sin de la alta fortikaĵa muro.
Ŝi kaj la virina taĉmento batalis heroe en la lasta turka atako, tiel la turkoj devas peti paco. Katica kaj Balassi proksimiĝas ame unu al la alia, ili geedziĝas.
La lerte verkita patriota teatraĵo rikoltis sukcesegon, kaj la figuro de Katica aperis eĉ en la  historiaj mis-scioj de la hungaroj.   

## Vero
Dobbó István havis filinon DOBÓ Krisztina, kiu vere estis edzinigita al Bálint Balassi. Ŝi ne povis partopreni la batalojn, ĉar ŝi naskiĝis nur post la fama defendo de la fortikaĵo.

## Postvivo
La nomo de Dobó Katica kiel postvivas en nomo de gimnazio (Gimnazio Dobó Katalin, Esztergom) kaj aktorino Kata Dobó. (Kata kaj Katica estas karesformoj de Katalin).

Dobó
Bae Yong Jun

**BAE Yong Jun** (n. 29-an de aŭgusto 1972 en Seulo, Sud-Koreio) estas sudkorea populara aktoro. Lia nomo en Japanio estas Yon-Sama.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.yongjoon.jp 
* http://www.baeyongjune.com  
* http://www.lovebyj.net  
* http://www.byj.co.kr

Kategorio:Sudkoreaj aktoroj
Kategorio:Homoj el Seulo
Rupelmonde

dekstra|eta|200ra|Preĝejo (la pinto de la turo estas riparata)

**Rupelmonde** (nederlande: [ry:p'lMONd']) estas vilaĝo kiu dependas de la ĉefa municipo Kruibeke. La vilaĝo situas ĉe la rivero Skeldo sur la kontraŭa riverbordo de la enfluejo de la rivero Rupel en la Skeldon. La domo kie naskiĝis Gerardus Mercator havas memortabulon pri la fama kartografo.

## Historio 
Ekde la 12-a jarcento Rupelmonde disvolviĝis al grava komercejo. En 1271 *Margaretha van Constantinopel* donis al Rupelmonde la privilegion postuli impostojn de la transportistoj sur la riveroj *Skeldo* kaj *Rupel*. Ekde la 14-a jarcento Rupelmonde posedis urbajn rajtojn. En la malfruaj mezepokaj tempoj, pro multe da militoj, ekestis ekonomia malprospero.

En la 19-a jarcento ekonomio reprosperis, ĉefe pro starigo de brikofarejoj kaj saloproduktado. Tiu ĉi produktado finiĝis pro la tro malgranda areo de la urbeto kaj ĉirkaŭ 1880 la brikoproduktado translokiĝis al apuda vilaĝo Steendorp kie oni ankoraŭ poste pluproduktis.

## Vidindaĵoj 
eta|maldekstra|180ra|Detalo de la eklezio

* La preĝejo *Onze-Lieve-Vrouwekerk* konstruiĝis en 1757-1758. La preĝejo posedas multe da skulptaĵoj kaj pentraĵon *Vizito de sankta Maria al sia nevino Elizabeto*. Tiu ĉi estas kopio de pentraĵo de Jacob Jordaens, de li farita por tiu ĉi preĝejo. La originala pentraĵo estis en 1794 ŝtelita de la francoj kaj troviĝas nun en Lyon, Francio.
* Sur la centra placo de Rupelmonde staras statuo de Gerardus Mercator.

[eta|dekstra|180ra|Sur la centra placo de Rupelmonde staras statuo de [Gerardus Mercator.]]

* La grenmuelejo de Rupelmonde estas restaŭrita kaj funkcianta por la turistoj. Ĝi estas unika pro la fakto ke ĝia meĥanismo estas funkciigata per la diferenco de la tajdoj de la Skeldo. Kiam la akvorezervujo estas plena kaj en la rivero estas malalta tajdo, la muelisto povas trafluigi la akvon kaj tio turnigas la radojn kaj muelŝtonon.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.kruibeke.be 

Kategorio:Aliĝintaj municipoj de Belgio
Steendorp

dekstra|eta|200ra|Preĝejo en la dekliva strato "Gelaagstraat"

**Steendorp** (nederlande: [STE:Ndorp]) estas vilaĝo, kiu dependas de la ĉefa municipo Temse. Loka kromnomo de la vilaĝo estas *Het Gelaag* [et ĥeLA:Ĥ].

Ĝia situo estas inter la rivero Skeldo (sude) kaj Temse (okcidente), la vilaĝo Bazel (norde) kaj Rupelmonde (oriente). Steendorp estas aŭte atingebla per la rapidvojo **E17**, elveturejo 15a *Steendorp/Haasdonk*.

Troviĝas dikaj tavoloj da bona argilo en la regiono apud Skeldo. Tion oni ekspluatas en la fabriko kie oni produktas brikojn.

Kategorio:Aliĝintaj municipoj de Belgio
Fuzuli

**Mehmed bin Süleyman Fuzuli** (nask. ĉ. 1495 en Karbala aŭ Naĝaf en Irako – mortis en 1556 en Karbala) estis azeria-turka poeto, plej grava figuro de la klasika turka literaturo.

Fuzuli devenas verŝajne el familio de religiaj oficistoj kaj estis lerta en la pensmaniero de la epoko. Li vivis en Bagdado, lia unua mecenato estis ŝaĥo Ismail la 1-a, fondinto de la irana Safavida dinastio, kiu okupis Bagdadon en 1508. Post 26 jaroj, kiam Sulejmano la 1-a, osmanida sultano, okupis la urbon, Fuzuli provis ŝatatigi sin kaj ekde tiam verkis li en nomo de la osamna imperiestro. Tio verŝajne ne sukcesis kaj li translokiĝis al Istanbulo, al la osmana ĉefurbo. En sia fama verkaĵo, en la poemo *Sikájetnáme* (Plendo), li skribis per akra mokado, ke oni ne nomumis lin kortega poeto en Istanbulo. Li same facile verkis turke, arabe kaj perse. Kvankam li skribis la turklingvajn verkojn en azera dialekto, li profunde konis la osmanajn kaj ĉagatajan turkajn literaturajn tradiciojn.

La plej grava el inter liaj verkoj estas la melodia, poeta prilaboro de la granda orienta klasika historio, la *Leila ve Maĝnun* (Leila kaj Maĝnun). Tiu alegoria amrilato esprimas deziregon de Maĝnun (kiel homa spirito) por Leila (kiel dia beleco). Fuzuli estas verkinto de du versaroj, unu verkita en azera turka, la alia en la persa lingvo. En tiuj antologioj troveblas la plej lirikaj poemoj; kelkaj versoj prikantas la mistikan amon, aliaj priploras la mortemon de la mondo. Lian poezion karakterizas honesto, pasio, kaj ĉion-traplekta melankolio. Verkoj de Fuzuli influis multajn poetojn de la 19-a jarcento.

Kategorio:Azerbajĝanaj verkistoj
Kategorio:Turkaj verkistoj
Kategorio:Azerbajĝanaj poetoj
Kategorio:Turkaj poetoj
Kategorio:Irakaj poetoj‎
Kategorio:Azerbajĝananaj verkistoj de la 15-a jarcento
Kategorio:Azerbajĝananaj verkistoj de la 16-a jarcento
Ranĉo

eta|250ra|
**Ranĉo** estas larĝa areo - originale - por bestobredado, kun kelkaj domoj apartenantaj al la bieno. La nocio estas precipe uzata por bienoj en norda kaj suda Ameriko, suda Afriko, Aŭstralio kaj Nov-Zelando. Interalie George W. Bush, la 43-a prezidento de Usono, havas propran ranĉon.

Kategorio:Areo
Louis Renault (industriisto)

**Louis Renault** (La 12-an de februaro 1877 - la 24-an de oktobro 1944) estas franca inventinto, aŭtodezajnisto, aŭtovetkurŝoforo, fondinto kaj unua direktoro de la franca Renault firmao. Pioniro de la franca aŭtoindustrio.

Kategorio:Francaj entreprenistoj
Kategorio:Homoj de la aŭtomobila industrio
Renault

[eta|dekstra|180ra|[Renault 4CV (1946-1961)]]
[eta|dekstra|180ra|[Renault 4CV (1956)]]

**Renault** estas franca industria entrepreno, fondita de Louis Renault. Ĝi estas konata aŭtomobilmodelo kaj motormarko, envolviĝinta ankaŭ en aŭtosporton.

## Historio 
La unua aŭtomodelo **Renault** estis konstruita en 1898 (triradaĵo *De Dion-Bouton* konvertiĝita en *voiturette* kvarrada). La *société Renault Frères*, estis fondita la 1-an de februaro 1899 de Louis, Marcel kaj Fernand Renault. Antaŭ la dua mondmilito, la firmao ankaŭ produktis tankojn, ekzemple la markon *AMC 35*.

## Modeloj 
* Renault Juvaquatre
* Renault 4CV
* Renault Dauphine
* Renault 4
* Renault 5
* Renault Supercinq
* Renault 25
* Renault 21
* Renault Clio
* Renault Twingo
* Renault Symbol
* Nissan B
* Renault Twizy
* Renault Kadjar
* Renault Kwid
* Renault Rafale
* Renault 5 E-Tech
* Renault 4 E-Tech

## Filioj 
* FASA-Renault

## Vidu ankaŭ 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* Renault Retail Group
* Klasikaj aŭtoj de Renault
* Planète Renault


Kategorio:Francaj aŭtomobilfabrikoj
Kategorio:Aŭtomobilmodeloj
Kategorio:Konstruistoj de Formulo 1