open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Trolebusa transporto en Krimeo

**Trolebusan transporton en Krimeo** oni povas dividi en du kategoriojn:
* Enurba transporto (en Aluŝto, Jalto, Kerĉo, Simferopolo, Sebastopolo)
* Interurba transporto (inter Simferopolo - Aluŝto - Jalto) - unika linio, kondukanta tra Angara montpasejo en Krimea montaro, sume 86 kilometrojn longa.

## Inter Simferopolo kaj Jalta 
En la mondo unika, 86 kilometroj longa linio numero 52 ofertas malmultekostan vojaĝon (kontraŭ 12 hrivnoj) Preskaŭ tutan tagon eblas vojaĝi ĉiuj 15 minutoj per tiu ĉi linio de ĉefa stacidomo en Simferopolo al centro de Jalto. Aldone, estas linio numero 51 inter Aluŝto kaj Simferopolo, kaj linio numero 53 inter Jalto kaj Aluŝto.

### Plej gravaj lokoj 
Trolebusoj funkcias relative simile kiel trolebusoj en urboj, do ili havas regulajn haltejojn. Nur la tempo de la vojaĝo estas pli longa. Jen plej gravaj haltejoj survoje: Malomajako, Partenito, Krasnokamenko, Arteko, Nikita Botanika Ĝardeno kaj Masandro.

## Aliaj notoj 
En revuo Kontakto aperis en kvina numero de jaro 2007 artikolo pri trolebusoj en Krimeo

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Trolebusa transporto en Aluŝto
* Trolebusa transporto en Jalto
* Trolebusa transporto en Kerĉo
* Trolebusa transporto en Sebastopolo
* Trolebusa transporto en Simferopolo
* Trolebusa transporto en la mondo
* Transporto en Ukrainio

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Transporto en Krimeo
Kategorio:Aluŝto
Kategorio:Jalto
Kategorio:Simferopolo
Krimeo
Léon Bérard

**Léon Bérard** estis franca politikisto kaj advokato.

Li estis ministro de publika instruado en 1919 kaj de 1921 ĝis 1924. Poste, li estis ministro de justico de 1931 ĝis 1932. Li estis elektita en la Franca Akademio en 1934.

Li estis ambasadoro de la Reĝimo de Vichy ĉe la Apostola Seĝo de 1940 ĝis 1945.

## Léon Bérard kaj Esperanto 
Léon Bérard estis fervora oponanto al Esperanto, kiun li konsideris danĝera ilo de Internaciismo kaj konkurenco al la rolo de la franca lingvo en la mondo.
Kiel ministro de publika instruado li malpermesis per oficiala cirkulero en ĉiuj francaj lernejoj instruadon aŭ propagandon por Esperanto.
Li intervenis por ke la komisiono de la Ligo de Nacioj, kiu devis voĉdoni pri la uzo de Esperanto kiel internacia helplingvo, malakceptu ĝin.
En 1930, Houbart, Direktoro de «La Movado» el Parizo, havis intervjuon kun S-ro Leon Berard kiu deklaris
:« Mi ne estas kontraŭulo de Esperanto, tute ne! Tion vi povas certigi. Mi ekzamenis la strukturon de Esperanto. Ĉar tiu ĉi devenas, ĉefe de la latina lingvo, ĝi estas plej facile lernebla de la Francoj. Ĉu, cetere, rektoro de Akademio ne diris, ke Esperanto estas la latina lingvo de la demokratio ? Kaj, ĉar la proporcio de vortoj el la aliaj eŭropaj lingvoj estas ankoraŭ granda, oni povas diri, ke Esperanto estas lingvo, kiu ĉie devas veki scivolon. Laŭ la spirita vidpunkto, mi konsentas, ke Esperanto povas tre helpi al la alproksimiĝo de la popoloj, ĉar la unua devo por amikiĝi estas paroli saman lingvon. Ne sufiĉas la eksteraj elmontraĵoj de amikeco, pli necesas la vortesprimo de l’amikecaj sentoj».

## Vidu ankaŭ 
* Gabriel Hanotaux

## Referencoj 
Kategorio:Francaj politikistoj
Kategorio:Francaj advokatoj
Internacia Tago de la Afrika Infano

**Internacia Tago de la Afrika Infano**, angle: *Day of the African Child* - estas internacia tago kaj festo celebrata ĉiujare la 16-an de junio ekde 1991. Iniciatinto de la evento estis Organizaĵo por Afrika Unueco (nuntempe Afrika Unio) kune kun la Fonduso de Unuiĝintaj Nacioj por Urĝa Helpo al Infanoj - UNICEF. La tago memorigas infanmasakrojn en Soweto apud Johanesburgo en Sud-Afriko, faritajn en 1976 de tiama rasisma reĝimo, kiam miloj da negraj infanoj eliris la 16-an de junio al stratoj en la protesto kontraŭ malalta nivelo de edukado kaj postulante rajton lerni en la gepatra lingvo. La polico mortpafis multajn knabojn kaj knabinojn: dum du semajnoj murdiĝis pli ol cent personoj, kaj vundiĝis pli ol mil.

## Vidu ankaŭ 
* Infanrajtoj
* Tago de Afriko

## Eksteraj ligiloj
* Day of the African Child  ĉe la oficiala paĝo de UNICEF 

Kategorio:Junio
Afrika Infano
Kategorio:Infanaj rajtoj
Kategorio:Afrika kulturo
Kategorio:Aperis en 1991
Jean Craighead George

**Jean Craighead GEORGE** (n. 2an de julio, 1919) estas usona aŭtoro. Ŝi nune loĝas en Chappaqua (Novjorkio).

Jean Craighead George verkis ĉirkaŭ unu centon da popularaj libroj por junuloj, kiel verkoj al kiuj estis atribuita la Medalo Newbery kaj la Deutscher Jugendliteraturpreis kiaj *Julie of the Wolves* aŭ la verko *My Side of the Mountain* kaj la serio, *On the Far Side of the Mountain*. Pleje ŝiaj libroj temas pri medio kaj la natura mondo. Krome ŝi verkis ankaŭ du gvidilojn por kukado per naturaj manĝoj kaj membiografio *Journey Inward*.

Kategorio:Usonaj verkistoj
2705 Wu

'*2705 *Wu'''* estas malrapide rotacianta asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomino Carolyn S. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar, en kantono San Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la fotometriiston *Sherman S. C. Wu''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Carolyn S. Shoemaker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
2707 Ueferji

'*2707 *Ueferji'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo "*Ueferji*", estas la franca prononco de la siglo *UFRJ* por Universidade Federal do Rio de Janeiro (*U Fo Ro Ĵo'' en Eo).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Eŭropa kampomuso

eta|dekstra|Eŭropa kampomuso (*Microtus subterraneus*), tipa predo de Komuna turfalko el prahistoriaj epokoj
[eta|dekstra|Natura [arealo]]
La **Eŭropa kampomuso** (***Microtus subterraneus***) aŭ laŭ la latina scienca nomo **Subtera kampomuso** aŭ **Subtera mikroto** estas specio de rodulo el la familio de Kricetedoj kaj subfamilio de Arvikolenoj.

Ĝi troviĝas tra granda parto de Eŭropo, nome en Albanio, Aŭstrio, Belgio, Bosnio kaj Hercegovino, Bulgario, Kroatio, Estonio, Francio, Germanio, Grekio, Hungario, Italio, Liĥtenŝtejno, Luksemburgio, Nord-Makedonio, Moldavio, Nederlando, Pollando, Rumanio, Rusio, Serbio, Slovakio, Slovenio, Svisio, Turkio kaj Ukrainio.

Tiu specio estas kutima predo de rabobirdoj kiaj la Komuna turfalko.

## Referencoj 
* Amori, G. 1996. Microtus subterraneus. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Elŝutita la 19an de julio 2007.
* Musser, G. G. and M. D. Carleton. 2005. Superfamily Muroidea. Pp. 894-1531 *in* Mammal Species of the World a Taxonomic and Geographic Reference. D. E. Wilson and D. M. Reeder eds. Johns Hopkins University Press, Baltimore.

Kategorio:Mikrotoj
Kategorio:Mamuloj de Pollando
Parabolo de la sinapa semeto

[eta|300px|dekstra|Ĉizaĵo de [Jan Luyken ilustracianta la parabolon de sinapa semeto, el Biblio Bowyer.]]
La **parabolo de la sinapa semeto** estas unu de la paraboloj de Jesuo rakontitaj en la tri sinoptikoj: Evangelio laŭ Mateo en 13,31-32; Evangelio laŭ Marko en 4,30-32, kaj Evangelio laŭ Luko en 13,18-19. Ankaŭ la apokrifa Evangelio de Tomaso (n. 20 de http://www.ueci.it/). Eblaj bibliaj paraleloj troveblas en la Libro de Danielo (4,10-12) kaj (4,20-22; en la libro de Libro de Jeĥezkel (17,22-23) kaj (31,1-9).

## La parabolo de la sinapa semeto 
Jen la parabolaj tekstoj:

Marko 4,30-32: “30 Kaj li diris: Al kio ni komparu la regnon de Dio? aŭ per kia parabolo ni montru ĝin? 31 Al sinapa semeto, kiu, kiam ĝi estas semita sur la teron, estas pli malgranda ol ĉiuj aliaj semoj, kiuj estas sur la tero, 32 tamen semite, kreskas kaj fariĝas pli granda ol ĉiuj legomoj, kaj elmetas grandajn branĉojn, tiel ke sub ĝia ombro povas ekloĝi la birdoj de la ĉielo" http://www.fontoj.net/

Luko 13,18-19: “18 Kaj li diris: Al kio similas la regno de Dio? kaj al kio mi ĝin komparu? 19 Ĝi estas simila al sinapa semeto, kiun viro prenis kaj ĵetis en sian ĝardenon; kaj ĝi kreskis kaj fariĝis arbo; kaj la birdoj de la ĉielo loĝis en ĝiaj branĉoj”.

Mateo 13,31-32: “31 Alian parabolon li proponis al ili, dirante: La regno de la ĉielo similas al sinapa semeto, kiun viro prenis kaj semis en sia kampo; 32 ĝi vere estas pli malgranda ol ĉiuj semoj, sed kreskinte, ĝi estas pli granda ol la legomoj, kaj fariĝas arbo, tiel ke venas la birdoj de la ĉielo kaj loĝas en ĝiaj branĉoj”.

Evangelio de Tomaso 20: “20. La disĉiploj diris al Jesuo: “Diru kia estas la ĉiela regno”. Kaj li ilin respondis: “Ĝi similas sinapan semon, la plej etan el ĉiuj semoj, sed kiam ĝi falas en plugitan grundon, ĝi produktas grandan planton kaj fariĝas ŝirmilo por ĉielaj birdoj”.

## Aŭtentikeco 
Ĉar la parabolo ĉeestas en la tri sinoptikoj kaj ĉar ĝi estas ĉiam raportita en la manuskriptoj, laŭ fakuloj tiu parabolo konsiderindas aŭtenta eldiraĵo de Jesuo. Kelkaj amuziĝas doni poentojn pri tiu aŭtentikeco, agnoskante al ĝi la maksimumon.

## Interpretoj 
eta|200px|dekstra|Planto de nigra sinapo.
La tipo de sinapo aludata de la parabolo povas atingis altecon ankaŭ de 8/9 metroj, sed ne estis plantita en ĝardenoj. La kontrasto inter la malgrandeco de la semo kaj la alteco de la planto estas proverba observo. Jesuo, eble, intencas kompari sian etan sukceson en la anonco de la Dia Regno kun la estonta sukceso. La birdoj, laŭ multaj komentistoj, estas la adherantoj al la invito de Jesuo, paganoj kun Izraelo, pekuloj serĉataj Dion: la disĉiploj, do, ne limiĝu vidi la nunon sed estu certaj pri la universala estonta sukceso; fakte, ĉar la birdoj alflugas de multaj flankoj, oni argumentis ke ĉi-tie estas aludata la universaleco de la Ĉiela regno. Laŭ aliaj, malmultaj pervere, la birda amaso aludas al la facileco malpurigi la regnon per nekontrolo pri la rifuĝintoj en la arbo, kelkaj volis vidi en la parabolo averton de Jesuo kontraŭ la lupoj meze de la ŝafoj.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Paraboloj de Jesuo

Sinapa
Suzuki Hayabusa

eta|dekstra|Motorciklo Suzuki Hayabusa|220ra
La **Suzuki Hayabusa** (aŭ **GŜ1300R**) estas a sporta motorciklo fare de Suzuki el 1999. Ĝi tuje estis ricevita kiel la plej rapida produktata motorciklo, kun maksimuma arpido de 303 al 312 km/h.

La japana vorto 隼 Hayabusa estas la nacia nomo por la Migra falko, birdo kiu ofte estas konsiderata kiel metaforo de rapido pro ties realaj vertikalaj flugoplonĝoj je 290 al 390 km/h. Krome tiu specio predas merlojn, kio estis konsiderata kiel metaforo de venko super la rivala modelo de Honda.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Suzuki pri Hayabusa GŜ1300R 
* Suzuki Hayabusa ĉe *Open Directory Project*

Kategorio:Motorcikloj
Hayabusa
Birdofrapo

[eta|[F-16 post Birdofrapo]]

**Birdofrapo**, foje nomata **birdengluto** (nur se temas pri motoro), aŭ **BASH** (laŭ la anglalingvamallongigo de **B**ird **A**ircraft **S**trike **H**azard, tio estas hazarda birdofrapo kontraŭ aviadilo)— estas kolizio inter aera animalo (kutime birdo aŭ vesperto) kaj homfarita veturilo, ĉefe aviadilo. La termino "Birdofrapo" uzatas ankaŭ por birdomortoj rezulte el kolizioj kun homfaritaj strukturoj kiaj elektraj kabloj, turoj kaj ventoturbinoj. Insektofrapo estas redukto de vidkapablo ene de aviadilo aŭ ĉe aviadilisto fare de aera insekto.

Birdofrapo estas grava minaco al flugosekureco, kaj kaŭzis nombron de akcidentoj kaj homaj vundoj aŭ eĉ mortoj. Gravaj akcidentoj al civila aviadilaro estas tre malalta kaj oni ĉirkaŭkalkulis ke estas nur ĉirkaŭ 1 akcidento kun homa morto el unu biliono (109) de flugohoroj. Majoritato de birdofrapoj (65%) kaŭzas malmultan damaĝon al la aviadilo; tamen, la kolizio estas kutime mortiga por la birdo, kio kaze de endanĝeritaj specioj estas ekologia katastrofo.

Plej akcidentoj okazas kiam la birdo frapas la ventekranon aŭ eniras en la motoron. Tio kaŭzas ĉiujarajn damaĝojn kiuj estis ĉirkaŭkalkulitaj je 400 milionoj da usonaj dolaroj

En kelkaj flughavenoj oni realigis programojn de uzado de falkoj kaj aliaj similaj rabobirdoj por timigi kaj forpeli riskajn birdojn, kio estas tute moderna takniko de falkado.

## Specioj
[eta|maldekstra|Frapita akcipitro kontraŭ [C-130]]
La animaloj plej implikitaj en birdofrapoj estas grandaj birdoj kun grandaj populacioj, ĉefe anseroj kaj mevoj en Usono. En partoj de Usono, populacioj de Kanada ansero kaj migrantaj Neĝanseroj ege pliiĝis dum naturigitaj aroj de Kanada ansero kaj de Griza ansero pliiĝis en partoj de Eŭropo pliigante la riskon de tiuj grandaj birdoj ĉe aviado. En aliaj partoj de la mondo, grandaj rabobirdoj kiaj la vulturoj de la genro *Gyps* kaj la milvoj de la genro *Milvus* estas ofte implikitaj. ĉiuj el ili tre grandaj birdoj. Pri frekvenco, la laboratorio plej komune trovis la speciojn de la Plorturto kaj de la Montalaŭdo implikitaj en la birdofrapoj.

Ankaŭ teraj animaloj, kiaj cervoj, povas esti problemo por aviado dum elteriĝo kaj alteriĝo, kaj oni informis pri ĉirkaŭ 650 civilaviadaj kolizioj kun cervoj en Usono inter 1990 kaj 2004.
[eta|[Cervo kaptita dum alteriĝo]]

Alia animalo hazarde damaĝa por aviadiloj en Flughaveno London Stansted en Anglio estas kunikloj: ili vagadas inter grundaj veturiloj kaj aviadiloj, kaj forlasas grandajn kvantojn de fekaĵoj, kiuj allogas musojn, kiuj allogas strigojn, kiuj iĝas alia specio ĉe birdofrapoj.

## Referencoj
## Vidu ankaŭ
* Jurij Aleksejeviĉ Gagarin
* Gerard Frederick van Tets

Kategorio:Aviado
Kategorio:Birdoj
Margit-ponto

**Margit-ponto** estas ponto en Budapeŝto, kiu faras pli longa la mezan aŭ grandan bulvardon kaj ĝi tuŝas ankaŭ insulon Margareta. La unuaranga celo estis fari kontaktojn inter bulvardoj en Buda kaj Pest. Por tuŝi la insulon la ponto formas vastan V-formon. Kiel la dua konstanta ponto en Budapeŝto ĝi pretiĝis en 1876. Pro la insulo evidentiĝis la nomo Margareta.
* aperturoj: 6 (73,5 + 82,67 + 87,88 + 87,88 + 82,67 + 73,5 m)
* longo: 608 m
* larĝo: 25 m

## Historio 
[maldekstre|eta|Aerfoto el [Buda al Margit-ponto]]
Francaj inĝenieroj faris la planadon, tial la aspekto memorigas pri Parizo. Dekomence ankaŭ tramo (komence ĉevaltira tramo) uzis la ponton. En la 21-a jarcento jam ankaŭ aparta biciklovojo funkcias. Diversaj skulptaĵoj ornamas la ponton, kiuj parte detruiĝis dum la eksplodo. Estas ponteto (flankobranĉo) al la insulo pretiĝinta en 1900. Nuntempe nur perpieduloj kaj escepte la urba aŭtobuso uzas ĝin, por gardi la insulon.

## Eksplodo 
En 1944 la ponto hazarde eksplodis dum granda trafiko, multaj mortis. Post 4 jaroj la ponto rekonstruiĝis, ĝis tiam provizora ponto nomata Manci funkciis.

## Interesaĵoj 
* János Arany verkis tristan poemon *Hídavatás* pri la inaŭguro de la ponto en 1877. Poste pri la poemo eĉ pentraĵo pretiĝis.
* Okazis Ŝipkatastrofo en Budapeŝto en 2019 ĝuste ĉe la ponto.

Kategorio:Pontoj en Budapeŝto
Kategorio:Pontoj trans Danubo
Záhradné

**Záhradné,** hungare **Szedikert** [sedikert] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio. La historia slovaka loknomo estis **Sedikert**.

## Geografio 
Záhradné situas laŭ flankovojoj. Prešov troviĝas je 10 km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1285 laŭ tiama hungara ortografio *"Scegekerthe"*. En 1427 39 familioj pagis impostojn. En 1787 403 vilaĝanoj loĝis en 52 domoj, en 1828 544 vilaĝanoj en 70 domoj. Lernejo ekfunkciis en 1850. Fine de la 19-a jarcento ŝtonminejo, brikouzino, muelejo kaj produktejo pri ceramikaĵoj funkciis en la vilaĝo. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Szedikert 557 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Eperjes, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1944 pro bomboatako 9 vilaĝanoj mortis. En 2001 vivis en Záhradné 926 homoj, (916 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Martiro Sankta Stefano de 1754, en 1860 novklasikismiĝis kaj turo alkonstruiĝis, en 1932 trakonstruiĝis
* paroĥa romkatolika preĝejo omaĝe al Sepdolora Dipatrino de 1970

## Famuloj 
En la iama Szedikert naskiĝis hungara episkopo Pál Hoffmann.

## Eksteraj ligiloj 
* Záhradné sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Prešov
Kamelaraneo

alternative=Solifugae collage.png|eta|Solifugae collage
**Solifugae** laŭ latina scienca nomo, **solifugoj** kiel adapto aŭ **kamelaraneoj** laŭ popolaj nomigo estas ordo de Araknedoj, konata ankaŭ kiel **ventoskorpioj** aŭ **sunaraneoj**, enhavas pli da 1,000 priskribitaj specioj en ĉirkaŭ 153 genroj. Ili povas kreski ĝis longo de 15 cm inklude krurojn, kaj havas korpon enhavanta *opisthosoma* (ventro) kaj *prosoma* (kapo) kun rimarkinde grandaj keliceroj, kiuj estas uzataj por stridulado. Plej specioj loĝas en dezertoj kaj manĝas oportunece surgrundajn artropodojn kaj aliajn animaletojn. Nombro de legendoj troigas grandon kaj rapidon de *Solifugae*, kaj ties eventualan danĝeron por homoj.[eta|upright|dekstra|Neidentigita solifugo, [Arizono]]

Kategorio:Araneedoj
Kategorio:Modernaj legendoj
2708 Burns

'*2708 *Burns''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan astronomon Joseph A. Burns.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
HSBC Guyerzeller Banko

**HSBC Guyerzeller Banko** estis de la jaro 1894 ĝis la 31-a de marto 2009 privata banko en Svisujo. Hodiaŭ la banko estas parto de la hodiaŭa **HSBC Private Bank**  en Londono.

## Historio
La fama svisa industriisto kaj fervoja pioniro Adolf Guyer-Zeller fondis en jaro 1894 la bankon en Zuriĥo, Svisujo, por financi la projekton de la Juna virina fervojo.  

## Eksteraj ligiloj
*[La frua HSBC *Guyerzeller* Banko estas parto de la hodiaŭa **HSBC Private Bank(https://eo.wikipedia.org/wiki/HSBC_Private_Bank)**  en Londono.]

Kategorio:Bankoj en Svislando
2711 Aleksandrov

'*2711 *Aleksandrov'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la rusan-sovetan fizikiston Anatolij Petroviĉ Alexandrov (cirile *Анатолий Петрович Александров'', 1903–1994).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Iftar

[eta|[Lakto kaj daktiloj, tradicia manĝaĵo por fini la fastadon]]

**Iftar** (arabe: إفطار) estas la manĝo kiun islamanoj manĝas en la fastomonato ramadano tuj post la sunsubiro.

Dum ramadano islamanoj nenion manĝas inter la tagiĝo (antaŭ la sunleviĝo) kaj la sunsubiro. La manĝo kiun oni ofte manĝas antaŭ la fastado nomiĝas sahoor. Poste sekvas la matena preĝo fadjr. Laŭdire Mohamedo finis la fastadon post la sunsubiro per nepara nombro da daktiloj kaj glaso da lakto. Multaj muzulmanoj sekvas tiun ĉi ekzemplon. Poste sekvas la vespera preĝo maghrib kaj la manĝo iftar. Ekzistas regionaj diferencoj en la sinsekvo.

En Nord-Afriko iftar konsistas el harira : tio estas densa supo de interalie kikeroj, ŝafidaĵo, cepoj kaj lentoj. En la araba duoninsulo oni manĝas daktilojn kaj trinkas kafon. En Turkio tio estas olivoj kun teo. Kaj en Hindio oni konsumas fruktojn kaj dolĉajn laktaĵojn.

Diversmaniere oni anoncas la finon de la fasto. En Indonezio oni tamburas sur instrumento kiu nomiĝas beduk kaj en Pakistano sonas specialaj iftar-sonoriloj.

Post sunsubiro oni vizitas familianojn kaj konatulojn por kune manĝi. Ĝenerale on manĝas dolĉegajn kuketojn por retrovi energion. La manĝoj ofte daŭras horojn, ĉar oni manĝu malrapide por ne perturbi la malplenan stomakon.

## Vidu ankaŭ 
* Fastado en Islamo

Kategorio:Islamo
Kategorio:Religiaj manĝokutimoj
Kategorio:Manĝoj
Dolní Třešňovec

**Dolní Třešňovec** () estas devena germana municipo en Ĉeĥio fondita en la jaro 1304. Vivas ĉi tie  (). En la nordo ĝi ligas al Horní Třešňovec kaj en la sudo ĝi estas alligita al Lanškroun, kies ĝi estas loka parto.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

 Lanškroun, Dolní Třešňovec, house No 23.jpg| Domo n-ro 23
 Lanškroun, Dolní Třešňovec, side street II.jpg| Apuda ŝoseo
 Lanškroun, Dolní Třešňovec, side street.jpg| Strato ĉe rojo Třešňovský potok

## Referencoj 
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Ústí nad Orlicí
Kategorio:Lanškroun
Kategorio:Setlejoj en Suborlica montetaro
Tundra kampomuso

eta|dekstra|Tundra kampomuso (*Microtus oeconomus*)
La **Tundra kampomuso** (***Microtus oeconomus***) aŭ laŭ la latina scienca nomo Hejma kampomuso aŭ Hejma mikroto estas mezgranda specio de rodulo el la familio de kricetedoj kaj subfamilio de Arvikolenoj.

Ĝi troviĝas en Norda kaj Centra Eŭropo, Azio, kaj nordokcidenta Nordameriko, inklude Alaskon kaj nordokcidentan Kanadon. En okcidenta Nederlando la Tundra kampomuso estas reliktaĵo el glaciepoko kaj disvolviĝis kiel subspecio *Microtus oeconomus arenicola*.

## Subspecioj 
Estas kelkaj subspecioj de Tundra kampomuso.
* *Microtus oeconomus amakensis* - Amaka tundra kampomuso - Alasko, Usono
* *Microtus oeconomus arenicola* - Nederlanda tundra kampomuso - Nederlando
* *Microtus oeconomus elymocetes* - Montagua tundra kampomuso - Alasko, Usono
* *Microtus oeconomus finmarchicus* - Norvega tundra kampomuso - Norvegio
* *Microtus oeconomus innuitus* - Sanktalaŭrenca tundra kampomuso - Alasko, Usono
* *Microtus oeconomus medius* - Norvegan tundra kampomuso - Norvegio
* *Microtus oeconomus mehelyi* - Centreŭropa tundra kampomuso - Aŭstrio, Hungario kaj Slovakio
* *Microtus oeconomus oeconomus*
* *Microtus oeconomus popofensis* - Ŝumagina tundra kampomuso - Alasko, Usono
* *Microtus oeconomus punakensis* - Punuka tundra kampomuso - Alasko, Usono
* *Microtus oeconomus sitkensis* - Aleksandera tundra kampomuso - Alasko, Usono
* *Microtus oeconomus unalascensis* - Unalaska tundra kampomuso - Alasko, Usono

## Referencoj 
* Musser, G. G. kaj M. D. Carleton. 2005. Superfamily Muroidea. pp.&nbsp;894–1531 *in* Mammal Species of the World a Taxonomic and Geographic Reference. D. E. Wilson kaj D. M. Reeder eds. Johns Hopkins University Press, Baltimore.

Kategorio:Mikrotoj
Kategorio:Mamuloj de Pollando
2712 Keaton

'*2712 *Keaton''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la hungara astronomo György Kulin elde la Konkoly Observatorio, en Budapeŝto.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan aktoron Buster Keaton (1895–1966).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de György Kulin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1937
2713 Luksemburgo

**2713 Luksemburgo** estas asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Eugène Joseph Delporte elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la grandduklando Luksemburgo, kaj al ties samnoma ĉefurbo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Luksemburgo
Kategorio:Malkovrita de Eugène Joseph Delporte
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1938
Orlík (Sudislav nad Orlicí)

**Orlík** estas domaro en Ĉeĥio, parto de municipo Sudislav nad Orlicí en distrikto Ústí nad Orlicí. Ĝi troviĝas proksimume 2&nbsp;km nordokcidente de Sudislav nad Orlicí. En la jaro 2009 ĉi tie estis registritaj tri adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre loĝis .

Orlík situas en katastra teritorio de Sudislav nad Orlicí kun areo 6,43&nbsp;km².

## Loĝantaro 
Kategorio:Sudislav nad Orlicí
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Ústí nad Orlicí
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
2714 Matti

'*2714 *Matti'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la finnlanda astronomo Heikki Alikoski elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.

## Nomo 
Ĝi ricevis la viran antaŭnomon "*Matti''", en honoro de la filo de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Heikki Alikoski
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1938
Demilich

**Demilich** estis finnlanda mortmetala grupo el Kuopio, formita je komenco de 1990-aj jaroj kaj konsistinta el kantisto kaj gitaristo Antti Boman, gitaristo Aki Hytönen, basisto Ville Koistinen kaj drumisto Mikko Virnes.

Ilia debuta albumo, *Nespithe* (1993), enhavas implikajn mortmetalajn rifojn kun ekstreme malalta gorĝa kanto. La kantoj de la albumo havas tre longajn titolojn kaj neordinaran lirikon, skribitan en la prospekto. La albumon prezentis la muzika gazeto *Terrorizer* en sia listo de "la 40 albumoj, kiujn vi devas aŭdi".

Demilich ludis sian, kiel ili planis, lastan koncerton la , sed denove eliris sur scenon ĉe la metala festivalo Jalometalli en Oulu, Finnlando, la .

La nomo Demilich signifas unu el la tipoj de *lich*, vario de ne-mortintoj en folkloro.

## Albumaro 
* *Regurgitation of Blood* (demo, 1991)
* *The Four Instructive Tales... of Decomposition* (demo, 1991)
* *...Somewhere Inside the Bowels of Endlessness...* (demo, 1992)
* *The Echo* (albumeto, 1992)
* *Nespithe* (studia albumo, 1993)
* *Nespithe* (eŭropa versio, 1996)
* *Nespithe* (vinilo, 2009)
* *v34ish6ng 0f emptiness* (venonta KD)
* *em9t2ness of van2s1ing* (venonta vinilo)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝaro de Demilich 
* 
* Demilich ĉe MusicMight

Kategorio:Finnaj muzikaj grupoj
Kategorio:Mortmetalrokaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj en 1990-1999
Kategorio:Muzikaj grupoj en 2000-2009
Kategorio:Muzikaj grupoj en 2010-2019
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1990
Büsserach

**Büsserach** estas komunumo en la distrikto Thierstein en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis  loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Büssach situas en valo de la Soloturna Ĵuraso ĉe la bordo de la rivero Lüssel, orienta alfluanto de Birs, norde de Passwang-Pasejo.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Büsserach limas en nordo al Breitenbach, en nordoriento al Fehren, en sudoriento al Meltingen, en sudo al Erschwil, en sudokcidento al Grindel, kaj en nordokcidento al Wahlen.

## Trafiko 
Tra Büsserach pasas la kantona ĉefvojo n-ro 253 de Zwingen tra Breitenbach kaj Passwang-Pasejo al Balsthal. Per poŝtaŭtolinio, kiu trafikas sur tiu vojo, la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Vidindaĵoj 
La hodiaŭa katolika preĝejo Sankta Petro estas novkonstruaĵo de la jaro 1953. Ĝia turo estis konservita de la malnova preĝejo kaj datiĝas el la jaro 1464 kaj servas ek de 1995 kiel muzeo.

La rekonilo de Büsserach estas la Kastelo Nov-Thierstein, kiu tronas sur roko sude de la vilaĝo apud la kantona ĉefvojo al Passwang-Pasejo.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Büsserach datiĝas el la jaro 1194 kiel *Buezherach*. Dum mezepoko la senjoroj pri Büsserach estis la Grafoj de Thierstein. Dum la Malnova Zurika Milito aŭstriaj trupoj sub gvido de Peter de Mörsberg en la jaro 1445 prirabis la vilaĝon. Post la formmorto de la grafa familio en la jaro 1522 la urbo Soloturno akiris la regadon pri Büsserach. Ek de tiam ĝis la Helveta Revolucio de la jaro 1798 en la Kastelo Nov-Thierstein residencis la soloturna kamparvokto. 

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Büsserach

## Bildoj 

Dosiero:Buesserach katolika preghejo 639.JPG|Turo de la katolika preĝejo Sankta Petro
Dosiero:Buesserach katolika preghejo 648.JPG|La preĝejo de interne
Dosiero:Buesserach Preghejoturomuzeo 652.JPG|Preĝejoturomuzeo
Dosiero:Buesserach 662.JPG|Kantona ĉefvojo
Dosiero:Buesserach rivereto Luessel 632.JPG|Lüssel
Dosiero:Buesserach 629.JPG|Bonveniga tabulo ĉe la vilaĝeniro
Dosiero:Büsserach Kastelo Nov-Thierstein 624.JPG|Kastelo Nov-Thierstein
Madagaskara maraglo

eta|300px|Kapo

La **Madagaskara fiŝaglo** (***Haliaeetus vociferoides***) aŭ **Madagaskara maraglo** (por distingi ĝin el la fiŝagloj de la genro *Ichthyophaga*), estas granda rabobirdo de la familio de Akcipitredoj, kiu inkludas ankaŭ multajn aliajn dumtagajn rabobirdojn kiaj la milvoj, la buteojn kaj la cirkuojn. La teritorio de tiu aglo estas ene de la Madagaskaraj sekaj deciduaj arbaroj.

## Aspekto 
Ĝi estas mezgranda maraglo, 70–80 cm longa kaj kun enverguro de 200 cm. La korpo kaj flugiloj estas malhelbrunaj, kun helbruna kapo kaj blanka vosto; la beko estas nigreca kun pli pala bazo, kaj la kruroj estas palgrizaj.

Maskloj pezas 2.2 al 2.6 kg, dum la iom pli grandaj inoj pezas 2.8 al 3.5 kg.

Ties plej proksima parenco estas la Afrika fiŝaglo, *Haliaeetus vocifer*. Kune ili formas distingan speciparon de maragloj, kiuj separiĝis tuje post la diverĝo de la genro; tiuj havas la praulajn malhelajn bekon, piedojn kaj okulojn, sed malkiel aliaj specioj de *Haliaeetus*, ili ĉiam havas almenaŭ parte blankajn vostojn, eĉ junuloj. Kiel ĉe aliaj maraglaj speciparoj, unu specio (la Madagaskara fiŝaglo ĉikaze) havas flavecbrunan kapon, dum la alia havas blankan kapon (la Afrika maraglo).

## Distribuado 
Tiu specio estas endemia de Madagaskaro, kie ĝi survivas en malaltaj nombroj laŭlonge de la okcidenta marbordo. La ĉefaj minacoj al ties reprodukta habitato estas senarbarigo, grunderozio kaj disvolvigo de humidejoj kiel rizkampoj. Ĝi estas ankaŭ en rekta konkurenco kun homoj por fiŝodisponeblo.

Tiu specio estas konsiderata limigita el nordokcidenta marbordo de Madagaskaro norde de Morondava.: La ĉefa loko por la populacio laŭ la Media Programo de Unuiĝintaj Nacioj estas en la regiono de Analova; 20 al 25 reproduktaj paroj estis tie dum la 1980-aj jaroj. Pli ĵusa studo de Garbutt kaj Hogan informis pri pli malgranda koncentro de almenaŭ tri reproduktaj paroj en la Arbaro Anjajavy laŭlonge de la Hinda Oceano, kie kelkaj riveroj enfluas norde de Anjajavy. Totala populacio ĉirkaŭkalkulita el Unuiĝintaj Nacioj kaj el Grambo  situigas la tutmondan populacion de tiu specio je ĉirkaŭ 40 reproduktaj paroj; laŭ Grambo tiu birdo povus esti unu el la plej raraj birdoj en la planedo. Aliaj studoj inter 1991 kaj 1995 registris almenaŭ 222 plenkreskuloj el 105 lokoj, kun ĉirkaŭkalkulitaj 98 reproduktaj paroj.

## Notoj 
; Referencoj

* 

; Cititaj verkoj

* 

Kategorio:Akcipitroformaj
Kategorio:Akcipitredoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Pajuçara

**Pajuçara** [Paĵu**sa**ra] estas kvartalo de la brazila urbo Maracanaú. Ĝi havas pli-malpli 52.000 da loĝantoj.

En ĝi loĝis la brazila verkisto Rodolfo Teófilo dum sia maljunaĝo. Ĝis hodiaŭ ekzistas tie lia domo. Nuntempe disvolviĝas politika sinteno favore al apartigo de Pajuçara, farante ĝin urbo.

[eta|Domo de [Rodolfo Teófilo en Pajuçara]]

Kategorio:Maracanaú
Cajuína

eta|180px|Cajuína
**Cajuína** [Kaĵu**i**na] estas brazila trinkaĵo farita el Akaĵuo. Ĝin kreis Rodolfo Teófilo, cearaa verkisto kaj farmaciisto. Li celis pere de ĝi anstataŭigi alkoholenhavajn trinkaĵojn. Nuntempe tiun trinkaĵon oni pli konsumas en la nordorientaj brazilaj subŝtatoj Cearao kaj Piaŭio.

Kategorio:Trinkaĵoj
Kategorio:Brazila kuirarto
Rodolfo Teófilo

**RODOLFO Marcos TEÓFILO** [Ro**doŭ**fu **Mar**kus Te**o**filu] (naskiĝis la , en Salvador; mortis la  en Fortalezo) estis brazila verkisto kaj farmaciisto.

Li ĉeestis la precipajn trosekecojn, kiujn travivis la brazila subŝtato Cearao en la 19-a jarcento. Li arde batalis favore al kreado de oficiala instanco, kiu prizorgus amasan vakcinadon kontraŭ Variolo. Pro liaj senĉesaj alvokoj al amasa vakcinado, li estis politike persekutita de Antônio Pinto Nogueira Acioly, diktatorema guberniestro, kiu regis Cearaon de 1898 ĝis 1900. Eĉ sen politika subtenado, Rodolfo Teófilo propravole ekigis vakcinadon kaj kune kun sia edzino sukcesis malaperigi Variolon en Cearao.

Rodolfo Teófilo estis kontraŭa al drinkado, kaj pro tio kreis li mem trinkaĵon, celante anstataŭigi alkoholenhavajn trinkaĵojn. Li nomis sian trinkaĵon *Cajuína* (akaĵuaĵo) kaj ĝis hodiaŭ ĝi estas vendata precipe norde de Brazilo.

Rodolfo estas nuntempe agnoskata kiel unu el la plej elstaraj cearaaj verkistoj. Li partoprenis en la ĝisnuna plej grava cearaa literaturmovado, *A Padaria Espiritual* (La panejo spirita), kiu estis la ĝermo de la Academia Cearense de Letras (Cearaa Beletra Akademio). En tiu akademio, kiu tiuspece estis la unua en Brazilo, eĉ antaŭ la Brazila Beletristika Akademio, Rodolfo Teófilo estis kunfondinto, kaj poste fariĝis la 33-a patrono.

Malgraŭ sia naskiĝo en la subŝtato Bahio, Rodolfo Teófilo diris, ke li estas cearaano ĉar li mem volas.

## Verkoj 
* 1878 Compêndio de Botânica Elementar, Rio de Janeiro;
* 1884 História da Sêca no Ceará, 1877-1880, Fortaleza;
* 1890 A Fome, romance, Pôrto;
* 1888 Monografia da Mucunã, Fortaleza;
* 1889 Ciências Naturais em Contos, Fortaleza;
* (?) Campesinas, poesias, Fortaleza;
* 1895 Os Brilhantes, romance, Fortaleza, dois volumes;
* 1897 Maria Ritta, romance, Fortaleza;
* 1899 Paroara, romance, Ed. Louis C. cholowieçki, Fortaleza;
* 1898 Botânica Elementar (Com Garcia Redondo), São Paulo;
* 1899 Violação, novela;
* 1905 e 1910 Varíola e Vacinação no Ceará, compêndio;
* 1905 Violência;
* 1910 O Cunduru, coletânea;
* 1912 Memórias de um engrossador, Lisboa;
* 1913 Telesias, versos;
* 1913 Lyra Rústica, versos;
* 1914 Libertação do Ceará;
* 1922 O Reino de Kiato, romance, São Paulo, Monteiro Lobato & Co;
* 1922 A Sedição de Juazeiro;
* 1922 Sêca de 1915;
* 1922 Sêca de 1919;
* 1924 Os Meus Zoilos, artigos;
* 1927 O Caixeiro;
* 1931 Coberta de Tacos, artigos

## Referencoj 
* Lira Neto. **O poder e a peste :: a vida de Rodolfo Teófilo** . 2.ed. Fortaleza: Edições Fundação Demócrito Rocha, 2001. 223p. : ISBN 8586375861 (broch.)

Kategorio:Brazilaj verkistoj
Kategorio:Brazilaj poetoj
Kategorio:Farmaciistoj
Bajerovce

eta|maldekstra|250px|Bajerovce
**Bajerovce** (hungare *Bajorvágás* [bajorvAgAŝ], rutene *Баєрівцї* [bajerivcji], germane *Bayerhau*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Bajerovce situas en valo, laŭ traira flankovojo. Sabinov troviĝas je 27, Prešov je 43 km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1366 laŭ tiama hungara ortografio *"Bayorwagasa"*. En 1427 13 familioj pagis impostojn. En la 1570-aj jaroj rutenoj alvenis. En 1787 463 vilaĝanoj loĝis en 68 domoj, en 1828 681 vilaĝanoj en 89 domoj. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon triaklasa (malbona). En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Bajorvágás 608 homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Lipany, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1959 pro incendio 80 domoj cindriĝis. En 2001 vivis en Bajerovce 354 homoj, (293 slovakoj, 60 rutenoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo
* grekokatolika preĝejo
* 3 mineralakvaj fontoj

Kategorio:Municipoj en distrikto Sabinov
Araneoidoj

eta|
[eta|"Arachnida" el *[Kunstformen der Natur*(1904) fare de Ernst Haeckel]]
**Araneoidoj** () estas klaso da artropodoj kun pli ol 70 000 specioj. Ili havas ok krurojn.

Ekzemploj:

* araneoj;
* akaruloj
** akaroj;
** iksodoj

* skorpioj.

Dosiero:Archindae characters.jpg|
Dosiero:Dolomedes fimbriatus.jpg|
Dosiero:Long-jawed orb weaver spider.jpg|
Dosiero:Arthro characters.jpeg|

Kategorio:Araneuloj
Kategorio:Artropodoj
Líšnice

Nomon **Líšnice** havas diversajn sidejojn:
* Líšnice (distrikto Ústí nad Orlicí), municipo en distrikto Ústí nad Orlicí
* Líšnice (distrikto Prago-okcidento), municipo en distrikto Prago-okcidento
* Líšnice (distrikto Šumperk), municipo en distrikto Šumperk

* Líšnice (Hluboká nad Vltavou), parto de urbo Hluboká nad Vltavou en distrikto České Budějovice
* Líšnice (Sepekov), parto de municipo Sepekov en distrikto Písek
* Dolní Líšnice, parto de municipo Solenice en distrikto Příbram
* Horní Líšnice, parto de municipo Dolní Hbity en distrikto Příbram

Similan nomon havas
* Lišnice, municipo en distrikto Most

Kategorio:Municipoj de Ĉeĥio
Inunditaj herbejoj kaj savanoj de Sudd kaj Sahelo

La **inunditaj herbejoj kaj savanoj de Sudd kaj Sahelo** estas tutmondaj 200-regiono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF) kiu biome  apartenas al inunditaj herbejoj kaj savanoj de Ĉado, Kameruno, Malio, Niĝerio, Niĝero kaj Sudano. Tiu regiono ampleksas la ĉefajn malsekejojn en la nordo de la afrotropisa ekozono, geografie la nordo de centra kaj okcidenta Afriko. Ĝi estas subdividita en tri ekoregionojn :

*Saharaj inunditaj herbejoj
*Savanoj inunditaj de Ĉada Lago
*Savanoj inunditaj de la niĝera landinterna delto

## Vidu ankaŭ 
*Sudanaj savanoj

## Eksteraj ligiloj 
* Tutmondaj 200; numero 97 : Inunditaj herbejoj kaj savanoj de Sudd kaj Sahelo (WWF) 

Kategorio:Inunditaj herbejoj kaj savanoj
Kategorio:Global 200
Kategorio:Afrotropisaj ekoregionoj
Kategorio:Geografio de Ĉado
Kategorio:Geografio de Kameruno
Kategorio:Geografio de Malio
Kategorio:Geografio de Niĝerio
Kategorio:Geografio de Niĝero
Kategorio:Nilo
Kategorio:Saharo
Bodovce

eta|maldekstra|250px|Preĝejo en Bodovce
**Bodovce** (hungare *Bodonlaka* germane *Bodensdorf*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Bodovce situas laŭ traira flankovojo. Sabinov troviĝas je 6, Prešov je 15 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1427 laŭ hungara formo *"Bodonlaka"*. Komence nur nobeloj loĝis tie. En 1787 185 vilaĝanoj loĝis en 23 domoj, en 1828 262 vilaĝanoj en 34 domoj. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon duaklasa. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Bodonlaka 174 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Sabinov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1944 partizanoj bataladis ĉe la vilaĝo. En 2001 vivis en Bodovce 321 homoj, (ĉiuj slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Johano Baptisto de 1862

Kategorio:Municipoj en distrikto Sabinov
Brezovica (distrikto Sabinov)

eta|maldekstra|250px|Brezovica
**Brezovica** aŭ **Brezovica nad Torysou,** hungare **Berzevice,** germane **Bersewitz** [berzevic] estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Brezovica situas laŭ flankovojoj. Sabinov troviĝas je 21, Prešov je 37 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la fortikaĵo en 1355, pri la vilaĝo en 1317 en formo *"Berzeuice"*. En 1427 58 familioj pagis impostojn. Inter 1449 kaj 1458 la fortikaĵo apartenis al la husanoj, poste ĝi ruiniĝis, fine malaperis. Baldaŭe la vilaĝo iĝis kampurbo. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la urbeton duaklasa. En 1787 1991 loĝantoj loĝis en 191 domoj, en 1828 loĝis tie 1745 urbanoj en 194 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Berzevice 1206 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Lipany, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1925 incendio okazis. En 1951 kolĥozo formiĝis.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika gotika preĝejo, en 1525 nova renesanca bordo konstruiĝis, baldaŭe la konstruaĵo barokiĝis
* ruino de la fortikaĵo
* kastelo de Berzeviczy [berzevici] el la 16-a jarcento
* 8 nobeldomoj el diversaj tempoj

## Famuloj 
En Berzevice naskiĝis hungara ministro Albert Berzeviczy.

Kategorio:Municipoj en distrikto Sabinov
2709 Sagan

'*2709 *Sagan ''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan astronomon kaj popularigiston Carl Sagan.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
Harira

[alternative=|eta|329x329ra|*[Maroko|Maroka Harira*.]]
La **harira** aŭ esperante hariro (en araba, **حريرة**) estas tradicia supo maroka prilaborita el viando, tomatoj kaj legomoj ĉefe kikeroj. Kvankam oni konsumas ĝin la tutan jaron, ĝia alta nutra kapablo igas ĝin speciale aprezata por la *iftar* aŭ rompo de la fasto dum la monato de ramadano.

Kategorio:Araba kuirarto
Kategorio:Maroka kuirarto
Kategorio:Supoj
Radiado (biologio)

**Evolua radiado** estas pliigo ĉe taksonomia diverseco aŭ ĉe morfologia disiĝo, pro adapta ŝanĝo aŭ malfermo de ekospaco. Radiado povas tuŝi unu kladon aŭ multajn, kaj esti rapida aŭ laŭgrada; kie ili estas rapidaj, kaj kondukita de stirpa adapto al medio, ili ricevas la terminon adapta radiado.

## Referencoj 
Kategorio:Biologia terminologio
Kategorio:Evolua biologio
Tagiĝo

[dekstra|eta|Malfrusomera tagiĝo super la [Mojave-Dezerto|Mojave Dezerto, Kalifornio]]
[eta|Komenco de tagiĝo en [Honkongo]]
**Tagiĝo** estas la duonmallumo matene antaŭ sunleviĝo. Ĝi estas rekonita per la malforta sunlumo, dum la suno mem estas ankoraŭ sub la horizonto. Tagiĝo ne devus esti konfuzita kun sunleviĝo, kiu estas la momento kiam la antaŭa rando de la suno aperas super la horizonto.

Krepusko estas la glata transiro de lumkondiĉoj komence kaj fino de taglumo al nokto, kiuj estiĝas pro la pozicio de la suno kaj la disvastigo de lumo en la atmosfero. La perceptita lumo nomiĝas **krepusko** aŭ **krepuska brilo** .

La tempodaŭro de la krepuska periodo inter tagiĝo kaj sunleviĝo multe varias, depende de la latitudo de la observanto - de iom pli ol dudek minutoj en la tropikoj, ĝis multaj horoj en la polusregionoj, ĝis pluraj semajnoj ĉe la polusoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Tutmonda kalendaro por tempa kalkulo je tagiĝo
Kategorio:Partoj de tago
Kategorio:Teraj fenomenoj
Abdul Halim Sadulajev

**Abdul Halim Sadulajev** (ruse: *Абдул-Халим Абу-Саламович Садулаев*) (naskiĝis la 2-an de junio 1967 - murdita la 17-an de junio 2006) estis la kvara prezidento de neagnoskita Ĉeĉena Respubliko Iĉkerio. Li ekprezidentis tuj post la morto de la antaŭa prezidento Aslan Masĥadov, la 8-an de marto 2005. Pli frue li estis prezidanto de la ŝaria juĝejo kaj vicprezidento de Iĉkerio. Li estis mortigita dum atako de ĉecena polico kaj respublika sekreta servo FSB, la 17-an de junio 2006 en Argun.

## Vidu ankaŭ 
**Prezidentoj de la Ĉeĉena Respubliko Iĉkerio**
* Ĝoĥar Dudajev
* Zelimĥan Jandarbijev
* Aslan Masĥadov
* Doku Umarov

## Eksteraj ligiloj 
* New President of Chechnya Sheikh Abdul-Halim: Who Is He? en la islamisma retejo Kaŭkazo-Centro

Kategorio:Ĉeĉenaj teroristoj
Kategorio:Ĉeĉenaj politikistoj
Kategorio:Opozicia kaj separisma movado en Kaŭkazio
Ĥulno

**Ĥulno** (bengale: , ) estas la tria plej granda urbo (kiel metropolo) kaj grava universitata urbo de Bangladeŝo. Ĝi estas la ĉeurubo de samnoma regiono Ĥulno, unu el ok administraj regionoj de la lando.

Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Geografio 
Ĥulno troviĝas sur ebenaĵo en la sud-okcidenta parto de la lando. Dako troviĝas 333 km-ojn.

## Klimato 
La urbego havas tropikan klimaton kun musono. La jara averaĝtemperaturo estas 35&nbsp;°C.

## Historio 
La municipo en 1984 formiĝis.

## Ekonomio 
Ĥulno profitas tion, ke la haveno troviĝas 45 km-ojn. Eksporto de de salikokoj kaj kokosoj tre gravas. Kiel industria urbo, ŝipkonstruejo funkcias.

## Trafiko 
Ĥulno havas fervojan kaj vojan kontaktojn. En la urbo rikiŝoj liveras la pasaĝerojn.

## Vidindaĵoj 
En la proksimeco troviĝas "Sundarban", kiu estas marĉa arbaro kaj la Nacia Parko Sundarbans, kies sidejo estas en Ĥulno.

## Eksteraj ligiloj 
* la urba retejo *KhulnaCity.org* ekde aŭtuno 2023 ne plu atingeblas, jen arkivigo de feburaro 2023 ()

Kategorio:Metropoloj
Kategorio:Urboj de Bangladeŝo
Ernő Grünbaum

**Ernő Grünbaum** estis rumanuja hungara pentristo, grafikisto naskita en Nadjvarado la 29-an de marto 1908 kaj mortinta en Koncentrejo Mauthausen-Gusen la 3-an de aprilo 1945.

## Individuaj ekspozicioj 
* 1932: Újságíró Klub (Ĵurnalklubo), Oradea

## Fonto 
* Wordpress.com

Grünbaum, E
Grünbaum, E
Grünbaum, E
Francois-Marie Daudin

**François Marie Daudin** (25an de marto 1774 – 1804) estis franca zoologo.

Li havis paralizitajn krurojn el infana malsano, sed spite tion li studis fizikon kaj naturan historion, al kio li finfine dediĉis sin.

Daudin verkis en la franca ekzemple ''Traité élémentaire et complet d'Ornithologie* (Natura Historio de Birdoj) en 1799–1800. Ĝi estis unu el la unuaj modernaj manlibroj pri ornitologio, kombinanta la Linean dunoman nomsistemon kun la anatomiaj kaj fiziologiaj priskriboj de Buffon. Spite bonan komencon, ĝi neniam finiĝis.

En 1800, li publikigis ankaŭ *Recueil de mémoires et de notes sur des espèces inédites ou peu connues de mollusques, de vers et de zoophytes* (Kolekto de memoroj kaj notoj pri novaj aŭ malmulte konataj specioj de moluskoj, vermoj kaj zoofitoj).

Daudin ege sukcesis en herpetologio. Li publikigis *Histoire naturelle des reinettes, des grenouilles et des crapauds* (Natura historio of arboranoj, ranoj kaj bufoj) en 1802, kaj *Histoire naturelle, générale et particulière des reptiles* (Natura historio de reptilioj) (8 volumoj) en 1802–1803. Tiu lasta verko enhavis priskribojn de 517 specioj, multaj por la unua fojo, baze sur ekzamenoj de 1100 specimenoj.

Helpis lin la edzino Adèle, kiu ilustracii, sed liaj libroj komerce malsukcesis kaj la paro malriĉiĝis. Ŝi mortis pro tuberkulozo komence de 1804, kaj li sekvis tuj poste, ne ankoraŭ 30-jaraĝa.

## Taksonomio 
Spite sia mallonga vivo, Daudin faris gravan kontribuon al taksonomio.

### Birdoj 
* *Accipiter minullus*, Malgranda akcipitro
* *Accipiter tachiro*, Afrika akcipitro
* *Anhinga rufa*, Afrika sagobirdo
* *Anthochaera paradoxa*, Flava antoĥero
* *Ciccaba huhula*, Huhulo
* *Circus ranivorus*, Ranovora cirkuo
* *Corvus leucognaphalus*, Blankgorĝa korvo
* *Crypsirina temia*, Nigra rakedvosta arbopigo
* *Falco chicquera*, Ruĝkapa falko
* *Falco rufigularis*, Vespertofalko
* *Falco tinnunculus rupicolus*, Roka turfalko
* *Haliaeetus vocifer*, Afrika maraglo
* *Lamprotornis ornatus*, Princa lamprotorno
* *Lophaetus occipitalis*, Longkresta aglo
* *Lophostrix cristata*, Kresta strigo
* *Loxigilla portoricensis*, Puertorika loksigilo
* *Malimbus malimbicus*, Krestomalimbo
* *Megascops nudipes*, Puertorika kriĉostrigo
* *Melanerpes portoricensis*, Puertorika melanerpo
* *Melierax gabar*, Gabaro
* *Morphnus guianensis*, Krestaglo
* *Onychognathus nabouroup*, Palflugila sturno
* *Paradisaea rubra*, Ruĝa paradizbirdo
* *Phaethon lepturus*, Blankvosta tropikbirdo
* *Ploceus baglafecht*, Baglafeĥta ploceo
* *Polemaetus bellicosus*, Militaglo
* *Saltator fuliginosus*, Nigragorĝa dikbekulo
* *Seleucidis melanoleucus*, Nigrablanka paradizbirdo
* *Spizaetus ornatus*, Ornamaglo
* *Sporopipes frontalis*, Punktofrunta teksisto
* *Sturnus melanopterus*, Nigraflugila sturno
* *Terathopius ecaudatus'', Senvosta serpentaglo

Kategorio:Naskiĝintoj en 1774
Kategorio:Mortintoj en 1804
Kategorio:Francaj ornitologoj
Kategorio:Francaj zoologoj
Kategorio:Francaj herpetologoj
John McClelland

Sir **John McClelland** (1805–1875) estis britia kuracisto kun interesoj en geologio kaj biologio, kiu laboris por la Brita Orienthinda Kompanio.

Li laboris pri aferoj rilate al teo, karbo kaj botanikaj ĝardenoj.

Li studis speciojn de fiŝoj kaj birdoj, ekzemple la Monta bulbulo (*Ixos mcclellandii*) portas lian nomon.

Kategorio:Naskiĝintoj en 1805
Kategorio:Mortintoj en 1875
Kategorio:Britaj entreprenistoj
Kategorio:Britaj kuracistoj
Kategorio:Britaj geologoj
Kategorio:Britaj ornitologoj
Leština

Nomon **Leština** havas pluraj sidejoj:
* Leština (distrikto Ústí nad Orlicí) – municipo en distrikto Ústí nad Orlicí
* Leština (distrikto Šumperk) – municipo en distrikto Šumperk
* Leština u Světlé – municipo en distrikto Havlíčkův Brod

aŭ partoj de municipoj:
* Leština (Kozlov) – parto de municipo Kozlov en distrikto Havlíčkův Brod
* Leština (Malé Březno) – parto de municipo Malé Březno en&nbsp;distrikto Ústí nad Labem
* Leština (Markvartice) – parto de municipo Markvartice en&nbsp;distrikto Jičín
* Leština (Slapsko) – parto de municipo Slapsko en&nbsp;distrikto Tábor
* Leština (Strmilov) – parto de urbo Strmilov en&nbsp;distrikto Jindřichův Hradec
* Leština (Věž) – parto de municipo Věž en&nbsp;distrikto Havlíčkův Brod

… aŭ ankaŭ fiŝlagon kaj akvofluoj:
* Leština (fiŝlago) – fiŝlago nordoriente de Velká Černá Hať sur Chrášťovický potok
* Leština (alfluanto de Rakovnický potok) – dekstraflanka alfluanto de Rakovnický potok en&nbsp;distrikto Rakovník
* Leština (alfluanto de Sázavka) – dekstraflanka alfluanto de Sázavka en&nbsp;distrikto Havlíčkův Brod