open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Evangeliaro

[eta|Evangeliaro *van Egmond*, [9-a jarcento (Reĝa Biblioteko - Nederlando.]]
**Evangeliaro** estas liturgia libro de la kristanaj eklezioj en kiu estas kolektitaj la kvar Kanonaj Evangelioj.

Ekzistas ankaŭ kolektaĵoj de evangeliaj eroj legitaj dum la Meso en la diversaj periodoj de la jaro: temas pri evangelistaroj, tre disvastiĝintaj dum mezepoko kiuj ofte estas konfuzitaj kun evangeliaroj. Reale la malsameco tuj aperas se oni ekzamenas la tekstojn kiuj en la evangelistaroj kutime komenciĝas per la formulo *tiutempe* ("In illo tempore" kiam temas pri latinlingvo).

La unuaj evangeliaroj estis kompilitaj ĉirkaŭ la 7-a jarcento. Multaj el ili, beligitaj per bildoj kaj per miniaturoj kaj riĉaj bindaĵoj, konstituas aŭtentajn bibliografiajn trezorojn.

[eta|Evangeliaro *Maasland*, duono de la [12-a jarcento, (Reĝa Biblioteko - Nederlando).]]

## Iuj evangeliaroj aparte gravaj 
* Du Evangeliaroj Grekaj de la 11-a jarcento
* Evangeliaro de Teodolinda (603)
* Evangeliaro de Durrow (680 ĉirkaŭ)
* Evangeliaro de Durham (ms. A. II. 17), fino de la 7a jarcento
* Libro de Lichfield (komenco de 7-a jarcento)
* Evangeliaro de Lindisfarne (antaŭ ol 721)
* Evangeliaro de Treviro (740 ĉirkaŭ.)
* Evangeliaro Gundoino (754)
* Evangeliaro de Ada (785-800)
* Evangeliaro de la Kronado (793 ĉirkaŭ)
* Evangeliaro de Echternach (8-a jarcento)
* Evangeliaro longum (894)
* Evangeliaro de Xanten
* Evangeliaro de Henriko la Leono (1173 - 1175)
[250px|eta|Evangeliaro de [Henriko la Leono.]]

Sed evangeliaroj arte aranĝitaj troviĝas ĉe ĉiuj kristanaj konfesioj

## Vidu ankaŭ 
* Liturgia libro
* Evangelio

*
Kategorio:Kristana arto
Kategorio:Biblio
Kategorio:Liturgiaj katolikaj libroj
Kategorio:Liturgio
(10165) 1995 BL2

**(10165) 1995 BL2** estas tre malgranda, tre hela apolona asteroido: marsrenkonta, venusrenkonta, kaj teorie terrenkonta asteroido; tamen, pro ĝia orbita klinangulo, ĝi restas relative malproksime de Tero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono) en la kadro de la projekto *Spacewatch*.

## Orbito 
* La  ĝi pasis al 0,374734 AU (56,059 milionoj da km) de Tero.
* La  ĝi pasos al 0,376357 AU (56,302 milionoj da km) de nia planedo.

Ĝi iom pli proksimas de Venuso:
* La  ĝi pasis je 0,117785 AU (17,620 da km) de Venuso.
* La  ĝi pasos je 0,113980 AU (17,051 milionoj da km) de ĉi-tiu planedo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Apolonaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Venusrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
György Szathmáry

**György Szathmáry** [djordj satmAri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szathmáry György** estis hungara instruisto, politikisto, ĵurnalisto, korespondanta membro de Hungara Scienca Akademio (1895).

György Szathmáry http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/095/pc009579.html#8 naskiĝis la  1845 en Hungara reĝlando en Alpestes (nuntempa Peştişu Mare en Rumanio). Li mortis la  1898 en Budapeŝto.

## Biografio 
György Szathmáry frekventis universitatojn en Budapeŝto kaj Kolozsvár, poste li instruis en Budapeŝto en gimnazio. En 1869 li aliĝis al redakta stabo de kultura revuo. Inter 1881-1890 li estis parlamenta deputito, krome li estis ankaŭ ĵurnalisto. Ekde 1890 li havis postenon en la ministerio, kie li okupiĝis pri edukado. Li strebis multe por Hunyad.

## Verkaro (elekto) 
* *A történelem és a keleti kérdés* (La historio kaj la orienta problemo), (1879)
* *Az amerikai verseny és a magyar mezőgazdaság* (La usona konkurso kaj la hungara agrario), (1882, 1885)
* *Nemzeti állam és népoktatás* (Nacia ŝtato kaj popoledukado), (1892, 1896)
* *Hasznos olvasmányok* (1897)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero SZ kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero SZ kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Élodie Bourgeois-Pin

.

Ŝi partoprenis dum Vintra Olimpiko 2006, en Torino (Italio)
kaj dum Militista vintra monda ĉampionado en 2013 en Annecy (Francio), kie ŝi triiĝis dum unuopa kurado kaj ĉefe unuiĝis kun sia teamo.

Kategorio:Skikurado
Burgo Naumburg (Bärenbach)

eta|la turo de la burgruino Naumburg

La **burgo Naumburg** estas la ruino de montburgo proksime de Bärenbach en la distrikto Bad Kreuznach en Rejnlando-Palatinato.

## Situo 
Restaĵoj de la iama burgo troviĝas apud federacia ŝoseo B 41 inter Idar-Oberstein kaj Kirn.
eta|maldekstra|la Naumburg apud Bärenbach en la valo de la rivero Nahe
eta|maldekstra|Naumburg

## Historio 
La nomon Naumburg (=nova burgo) la burrgo ricevis kiel nove starigita burgo apud la burgo Kyrburg kaj la fortikaĵo Hachenfels. La unua mencio estis la en la jaro 1146, kiam raugrafo emiĉo nomas sin „Graf von Nuenburc“ (grafo de Neumburg“. 50 jaroj pli poste Werner von Bolanden asertis, ke li ricevis kiel feudon burgo „Nuenburg iŭta Kirberg“ de duko Konrad.

En la jaro 1323 raugrafo Konrad V. pagis por burgo 600 funtoj heleroj por la feŭdo. Pro monmankio la grafoj baldaŭ vendis ilian posedon.

De la iama burgo hodiaŭ nur videblas kelkaj muroj

## Literaturo 
* Alexander Thon, Stefan Ulrich u. Achim Wendt, „… wo trotzig noch ein mächtiger Thurm herabschaut“. Burgen im Hunsrück und an der Nahe, Regensburg: Schnell & Steiner 2013, p. 114-117.
* Rheinland-Pfalz und Saarland (Handbuch der historischen Stätten Deutschlands, Bd. 5), hrsg. v. Ludwig Petry, 3., neubearb. Aufl. Stuttgart 1988, p. 249 f.
* Rudolf Hornberger, Dr. Werner Vogt: *Burgen und Schlösser an Rhein und Nahe*, Sparkasse Rhein-Nahe (Hrsg.), 1993

## Eksteraj ligiloj 
* Burg Naumburg bei *alleburgen.de*

Naumburg
Kategorio:Kulturmonumentoj en la distrikto Bad Kreuznach
Aurélie Perrillat-Collomb

.

Ŝi partoprenis dum Vintra Olimpiko 2002 en Salt Lake City (Usono) kaj dum Vintra Olimpiko 2006, en Torino (Italio).

Kategorio:Skikurado
Richard Beer-Hofmann

**Richard BEER-HOFMANN** (naskiĝinta la 11-an de julio 1866 en Rodaun, mortinta la 26-an de septembro 1945 en Novjorko) estis aŭstra verkisto. Li kontribuis al la t.n. Literaturo kafeja.

## Vivo 
La filo de advokato studis jursciencon en Vieno kaj doktoriĝis en 1890. La saman jaron li eniris la verkistan rondon en la kafejo *Griensteidl*, kie li baldaŭ amikiĝis kun Hugo von Hofmannsthal, Arthur Schnitzler kaj Felix Salten. Li estis sub la influo de la movado Jung-Wien.

Per siaj en 1893 aperintaj noveloj *Novellen* kaj la rakonto *Der Tod Georgs* (1900), brilantaj per altnivela formo artista, melodia lingvodukto kaj etosoplena bildeco, la aŭtoro jam post mallonga tempo eknombriĝis al la plej gravaj anoj de la *Viena Moderno*.

Jam en la verko *Schlaflied für Mirjam* (1898) anoncis sin la ĉefa temo de la sekvanta verkaro: la juda destino. Tuj post la komenco de la nova jarcento li komencis verki la dramociklon *Die Historie von König David*, el kiu tamen finskribitis nur la simbolisma-patosoriĉa antaŭludo *Jaákobs Traum* (1918) kaj sep scenoj de *Der junge David* (1933).

Dum la 1920-aj jaroj li scenejen adaptigis por Max Reinhardt kelkajn teatraĵojn, i.a. la Ifigenion en Taŭrido de Goeto.

## Graveco 
Kun Martin Buber li estas ekzemplodona reprezentanto de la t.n. juda renesanco: li rekonvertiĝis al la juda fido, vizitis Palestinon en 1936 kaj devis, post la t.n. Anschluss, forlasi sian patrujon por ekzile vivi en Usono.

## Literaturo 
* Jeffrey B. Berlin: *Notes on an Unpublished Letter: Brandes, Beer-Hofmann, Schnitzler.* In: *Text & Kontext. Zeitschrift für germanistische Literaturforschung in Skandinavien.* Wilhelm Fink, Kopenhagen/München 1982, p. 164-170.
* Jeffrey B. Berlin: *The Unpublished Letters of Richard Beer-Hofmann to Hermann Bahr (with the unpublished letters between Beer-Hofmann and Theodor Herzl).* En: Mark H. Gelber (Hrsg.): *Identity and Ethos: A Festschrift for Sol Liptzin on the Occasion of His 85th Birthday.* Peter Lang, New York/Bern/Frankfurt am Main 1986, p. 121-144.
* Jeffrey B. Berlin: *The Friendship and Unpublished Correspondence between Thornton Wilder and Richard Beer-Hofmann.* En: *Germanisch-Romanische Monatsschrift.* NF, Bd. 40, Heft 3 (1990), p. 304-323.
* Sören Eberhardt, Charis Goer (Hrsg): *Über Richard Beer-Hofmann. Rezeptionsdokumente aus 100 Jahren.* Igel, Paderborn 1996 (= *Kölner Arbeiten zur Jahrhundertwende.* vol. 8; Literatur- und Medienwissenschaft, Bd. 46), ISBN 978-3-89621-023-4.
* Günter Helmes, Michael M. Schardt und Andreas Thomasberger (eld.):*Große Richard Beer-Hofmann-Ausgabe.* 8 Bände, Igel, Paderborn/Oldenburg 1993-2002.
* Daniel Hoh: *Todeserfahrungen und Vitalisierungsstrategien im frühen Erzählwerk Richard Beer-Hofmanns.* Igel, Oldenburg 2006.
* Stefan Scherer: *Richard Beer-Hofmann und die Wiener Moderne.* Max Niemeyer, Tübingen 1993.
* Volker Weidermann: *Das Buch der verbrannten Bücher.* Kiepenheuer & Witsch, Köln 2008, ISBN 978-3-462-03962-7. (p. 73-75)

## Eksteraj ligiloj 
* Verkoj surrete.
* Postlasaĵo de la filino de Beer-Hofmann.

Kategorio:Aŭstraj verkistoj
Kategorio:Viktimoj de la naziismo
Kategorio:Germanlingvaj verkistoj
Kategorio:Judoj
Neu Baumburg

eta
La **burgo Neu Baumburg** estas ruino de montoburgo supre de la komunumo Neu-Bamberg en la distrikto Bad Kreuznach en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

La burgo konstruiĝis  de la raugrafoj, en 1253 ĝi estis menciita kiel „Novum castrum apud Sarlesheim“ kaj estis en posedo de la raugrafo Heinrich la 2‑a de Neuenbaumburg.

## Literaturo 
* Jürgen Keddigkeit, Ulrich Burkhart, Rolf Übel: *Pfälzisches Burgenlexikon III I-N*, Kaiserslautern 2005

Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Kulturmonumentoj en la distrikto Bad Kreuznach
Kategorio:Burgoj fonditaj en la 13-a jarcento
Emil Széchenyi

**Grafo Emil Széchenyi** [sEĉEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Széchenyi Emil** (foje *Széchényi Emil*) estis hungara magnato, ekonomikisto, bienulo, direktora membro de Hungara Scienca Akademio (1921). Lia nobela antaŭnomo estis *sárvár-felsővidéki*.

Emil Széchenyi http://ovarigazdasz.hu/az-akademia/8-az-akademia/513-grof-szechenyi-emil.html naskiĝis la  1865 en Vieno. Li mortis la  1932 en Pusztazámor.

## Biografio 
Emil Széchenyi lernis en Universitato de Budapeŝto kaj agrara akademio en Magyaróvár. Li longe estis departementestro de Sopron (historia departemento). Li edziĝis en 1892 baldaŭe havanta 5 gefilojn. En 1905 li estis elektita parlamenta deputito, sed li ne apartenis al partio, ekde 1927 li estis senatano. Li ofte okupiĝis pri sia bieno en Vajszka (nuntempe jam Vajska en Serbio). En 1931 li ricevis la rangon krongardisto.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero SZ kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)

Kategorio:Hungaraj magnatoj 
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Krongardistoj
10172 Humphreys

'*10172 *Humphreys'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak (Usono) en la kadro de la projekto *Spacewatch*.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan astronominon *Roberta M. Humphreys* de Universitato de Minesoto, gvidantino en la studo de la fizikaj ecoj de mashavaj steloj en Lakta Vojo kaj en proksimaj galaksioj. Ŝi estris la projekto "*Automated Plate Scanner''" (aŭtomata skanilo de platoj) por skani la fotajn platojn de la ĉielaj enketoj de Palomar kaj fari publike disponeblan datumbazon de miliardo da steloj kaj de pluraj milionoj da galaksioj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Transjurassienne

**Transjurassienne** estas franca kurado de skikurado.
[eta|dekstra| Transjurassienne en [les Rousses.]]
kreita en **1979**, ĝi estas organizita ekde 1987 de asocio "Trans'Organisation".

La kurado enhavis unue nur ununura kurado 76-kilometra. Nun ĝi proponas plurajn kuradojn:

* 57-kilometra kurado (libera stilo)
* Transju'Classic ( 50-kilometra klasika stilo, novkreita en 2006)
* du 25-kilometraj kuradjo : klasika stilo, libera stilo

kaj diversajn porinfanajn kuradojn laŭ aĝoj de infanoj : *Transjeune*organizata la lastan merkredon de januaro en les Rousses.

Transjurassienne de 1981 estas la ununura franca kurado de Worldloppet, monda skikuradaro pri longaj distancoj. Ĝi estas ankaŭ registrita kurado de FIS Marathon Cup.
Ĝi estas la dua plej longa skikurado tra la mondo, post Vasaloppet (90-kilometra kurado) en Svedio.

## interna ligo 
Vasaloppet

Kategorio:Skikurado
Hosasău

**Hosasău**  ( Hosszúaszó) estas vilaĝo en la rumana distrikto Harghita. Ĝi apartenas al la komunumo Leliceni.

Hosasău situas 7&nbsp;km oriente de Fitod ĉe la distrikta vojo DJ123C; de Leliceni ĝi estas atingebla nur tra Fitod, aŭ pere de vojetoj.

Laŭ la censo de 2002 Hosasău havis nur unu loĝanton. Laŭ la hungara vikipedio li estas etne hungaro, sed oficiale li ne deklaris etnecon.

## Notoj 
Kategorio:Distrikto Harghita
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Harghita
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
10146 Mukaitadashi

'*10146 *Mukaitadashi'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (insulo Hokajdo).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Tadashi Mukai'', profesoron ĉe la la Departemento pri terscienco kaj planedoscienco de la Universitato de Kobeo, konata pro lia studoj pri la .

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Kin Endate
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
10155 Numaguti

'*10155 *Numaguti'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (insulo Hokajdo).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Atusi Numaguti'' (1963–2001), asociita profesoro ĉe la Hokajda Universitato. Li aktive partoprenis al esploro pri la akvocirkulado sur Tero. La Ĝenerala Modelo de Atmosfera Cirkulo, kiun li establis, estas nun uzata kiel normo en Azio. Li fondis someran lernejon por junaj meteologiistoj

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Kin Endate
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Burgo Rheingrafenstein

eta

eta|la burgo ĉ. 1620
eta|la burgo 2004

La **burgo Rheingrafenstein** estas ruino de rokburgo sur 136 m alta porfira roko en alteco de 245 m s.m.. La roko nomiĝis Rheingrafenstein, konata antaŭ mil jaroj kiel *Huhinstein*. Ĝi troviĝis tuj ĉe la rivero Nahe vid-al- vide de la urbeto Bad Münster am Stein-Ebernburg en la distrikto Bad Kreuznach.

## Historio 
## Arĥitekturo 
## Literaturo 
* Alexander Thon (Hrsg.): *Wie Schwalbennester an den Felsen geklebt. Burgen in der Nordpfalz*. 1. Aufl., p. 130–135; Schnell + Steiner, Regensburg 2005
* Alexander Thon, Marin Wenz: *Rheingrafenstein*. In: Jürgen Keddigkeit, Ulrich Burkhart, Rolf Übel (Hrsg.): *Pfälzisches Burgenlexikon*. Band 4./1. O-Sp, p. 242-258, Kaiserslautern 2007

## Eksteraj ligiloj 
* Burg Rheingrafenstein  bei www.burgenspiegel.de
* Rekonstruktionszeichnung im mittelalterlichen Zustand 

Rheingrafenstein
Kategorio:Kulturmonumentoj en la distrikto Bad Kreuznach
Napoleona ŝtato

La nocio **Napoleona ŝtato** estas uzata por nomi la satelitajn ŝtatojn de la Franca Imperio dum la tempo de Napoleono, kiuj ofte havis la regan formon de respubliko kaj do ankaŭ estas nomataj **filaj respublikoj** aŭ **frataj respublikoj**.

## Ekzemploj 
Interalie jenaj landoj estis Napoleonaj satelitaj ŝtatoj:
* Rejna Federacio
* Batava Respubliko
* Cispada Respubliko
* Helveta Respubliko
* Raŭraka Respubliko

Kelkaj napoleonaj satelitoj tamen ne havis la formon de respubliko, ekzemple:
* Reĝlando Italio
* Reĝlando de Napolo


Kategorio:Historio de Francio
Kategorio:Historio de Eŭropo
Kategorio:Napoleono Bonaparte
Burgo Pfarrköpfchen

eta

La **burgo Pfarrköpfchen** estas ruino de montburgo sur la altaĵo „Pfarrköpfchen“ je la orienta rando de la Soonwald apud Stromberg en la distrikto Bad Kreuznach, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

## Historio 
La burgo Pfarrköpfchen estas supozeble la "malnova Stromburg". Ĉiuj dokumentaj mencioj el la 11a kaj 12a jarcento rilatis al tiu ĉi loko. Ĉ. 1200 oni forlasis la burgon kaj konstruigis la nova Stromburg. La burgo finfine detruiĝis pro fosado al kalko en la 19a jarcento.

## Arĥitekturo 
Laŭ arĥeologiaj elfosadoj kaj laŭ la trovitaj fundamentoj devis estis vasta burga instalaĵo. Troviĝis restaĵoj de romiakvarkoluma kapelo. La mozaika planko de la impona kapelo hodiaŭ troviĝas en la loka muzeo de Stromberg.

## Literaturo 
• Antje Pöschl: *"Castrum nostrum Struomburc funditus destrŭit"? Die archäologischen und bauhistorischen Untersuchungen der Stromberger Burg auf dem Pfarrköpfchen im Hunsrück*. In: Horst Wolfgang Böhme, Otto Volk (Hrsg.): *Burgen als Geschichtsquelle*. Marburg 2003, p.&nbsp;25−40.

## Eksteraj ligiloj 
* Alte Stromburg – Oficiala retejo

Pfarrkoepfchen
Kategorio:Kulturmonumentoj en la distrikto Bad Kreuznach
Făgețel (Remetea, Harghita)

**Făgețel** , hungare **Kisbükk**, estas vilaĝo en la rumana komunumo Remetea en la distrikto Harghita. Ĝi situas 5&nbsp;km nord-okcidente de la komunuma centro.

En la censo de 2002 neniu el la 4 loĝantoj deklaris etnecon aŭ precipan lingvon.  En 1992 ankoraŭ estis 19 loĝantoj.

## Notoj 
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Harghita
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Harghita
Angulemio (franca regiono)

**Angulemio** estas malnova franca provinco, situanta inter Limoĝio oriente, Perigordo sude, Santonĝo okcidente, kaj Potevio norde.

Ĝi kovris la centran parton de la nuna departemento Charente. Ĝi enhavis ankaŭ kelkajn paroĥojn de la nuna departemento Deux-Sèvres (Pioussay, Hanc kaj Bouin, devenantaj de markizlando de Ruffec), de Haute-Vienne (Oradour-sur-Vayres, Cussac, Dournazac, inter aliaj) kaj ankaŭ de Dordogne (La Tour-Blanche).

## Geografio 
eta|center|Provinco Angulemio en la 18-a jc kaj nunaj komunumoj.

## Historio 
eta|maldekstra|
Tiu provinco kreiĝis sur la teritorio de *Agésinates*, gaŭla popolo loĝanta en dua Akvitanio, kies ĉefurbo estis *Iculisma*, la nuna Angoulême.
Ŝlosilaj datoj en ĝia historio :
* Kreo de civito Angoulême fine de la 4-a jc
* Unuiĝo kun Perigordo kaj Agenlando en la 9-a jc kaj ĝi fariĝis graflando en 866
* Pinto de ĝia potenco en la 10-a jc kaj 11-a jc (Vilhelmo la Tria Taillefer kaj Vilhelmo la Kvara)
* La graflando fariĝas rivalaĵo inter princaj dinastioj de Plantaĝenetoj kaj Kapetidoj. Johano la Sentera forrabis la junan Izabelan de Angoulême, unika filino de Aymar Taillefer, grafo de Angoulême, en 1200.
* Angulemio estas altigita al duklando Pajrolando en februaro 1514 de Francisko la Unua; ĝi fariĝis reĝa kaj biena feŭdo, vera reĝa bieno.
* Kamparanaj ribeloj en la 16-a kaj 17-a jc (impostoj, mizero, religimilitoj, nuligo de Nanta edikto)
* Fariĝis generalito (t.e. administra distrikto) en 1692 por pli bone kontroli impostkolektadon.

## Vidu ankaŭ 
* Historio de Charente

## Bibliografio 
* Henri Enjalbert, *Aunis, Saintonge, Angoumois*, Éd. Horizons de France, 1967
* ''Engoulesme Angoulême au fil de l'histoire*, Jacqueline Labregère-Baleix, eld. SAJIC, Angoulême, 1981
* *Une résidence des comtes d’Angoulême autour de l’an mil : Le castrum d’Andone (Villejoubert, Charente). Publikigo de la fosadoj de André Debord (1971-1995)'', Sous la direction de Luc BOURGEOIS, 2009, 536 koloraj paĝoj, ISBN 978-2-902685-66-0, Eldonoj de CRAHM. retpaĝo de Universitato de Caen 

## Notoj kaj referencoj 

Kategorio:Malnovaj provincoj de Francio
Kategorio:Historio de Charente
10147 Mizugatsuka

'*10147 *Mizugatsuka'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la parko *Mizugatsuka'', en la mezo de la vojo al Fuĵi-Monto. La klara aero faras de tie sankta ejo por amatoraj astronomoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Santonĝo

200ra|dekstra|eta|Blazono de la provinco  ''D'azur à la mitre d'argent accompagnée de trois fleurs de lys d'or*
**Santonĝo** (en santonĝa lingvo *Saintonghe*, kun ekspirata "g" aŭ *Séntunjhe*) estas malnova franca provinco, kies limoj plurfoje ŝanĝiĝis laŭtempe. Parto de gaŭla Akvitanio en antikveco (Saintes fariĝis la unua ĉefurbo de tiu vasta tuto), poste ĝi apartenis laŭtempe al la reĝoj kaj dukoj de Akvitanio, al la grafoj de Anĵuo, poste al la grafoj de Poitiers, antaŭ ol esti integrita denove en la duklandon de Akvitanio por pluraj jarcentoj.

## Geografio 
[eta|dekstra|altdekstre=2|340ra|Provinco Santonĝo en la 18-a jc (kun ĉefurbo [Saintes sed sen la urboj Cognac kaj Jarnac) kaj la nunaj komunumoj.]]
Santonĝo (antaŭe skribita *Xaintonge'') sidas nun sur kvin departementoj: Charente-Maritime (krom la nordokcidenta parto, kiu apartenas al la provinco Aŭniso kaj krom Pays d'Aulnay, kiu apartenas al Potevio) okcidenta kvarono de Charente (kantonoj de *varmaj teroj*: kantono de Nord-Cognac, kantono de Sud-Cognac, Jarnac, Châteauneuf-sur-Charente), la plej suda parto de Deux-Sèvres (Frontenay-Rohan-Rohan kaj antaŭurboj sude de Niort) kaj Vendée (kun parto de *potevia marĉo*). En la nordo de Gironde, la lando *Gabay*, kie estas parolita la santonĝa lingvo, dependis de la malnova provinco Gujeno.

## Historio 
[eta|dekstra|340ra|El la kvardek francaj [provincoj kaj teritorioj,  la provinco 10 estas Santonĝo.]]

### Originoj 
## Elstaruloj 
* Samuel de Champlain (1580-1635), esploristo kaj fondinto de urbo Kebeko kaj Akadio.

* Francisko la Unua (1494-1547), reĝo de Francio, naskiĝinta en Cognac.

* François Mitterrand naskiĝis je la 26a de oktobro 1916 en Jarnac (urbo de Charente), kaj mortis je la 8a de januaro 1996, Prezidento de la Respubliko (Francio) de 1981 ĝis 1995.

## Rimarkindaj konstruaĵoj 
* Romiaj ruinoj de Saintes, ekzemple la amfiteatro, la triumfa arko de Germanicus kaj la termoj de Saint-Saloine.

* Malnova abatejo de Saint-Jean-d'Angély
* Marbordaj fortikaĵoj : Fort Boyard, Fort Louvois, Citadelo de Château-d'Oléron.
* Fortikigita urbo Brouage

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Vidu ankaŭ 

* Historio de Charente
* Historio de Charente-Maritime

### Bibliografio 
*  Robert Favreau (1959) *Kontoj de seneskallando Saintonge (1360-1362) * ; Biblioteko de lernejo de ĉartoj ; Volumo 117 ; paĝoj 73-88 (versio PDF, 1,2 Mo avec Persée).

Kategorio:Historio de Charente-Maritime
Kategorio:Santonĝo
Kategorio:Francaj graflandoj
Paco de Prago (1866)

eta|dekstra|Bismarck, “patro” de la Germana nacio
La **Paco de Prago** de la jaro 1866 finigis la militon inter la Aŭstra Imperio kaj la Reĝlando Prusujo. Tiu estis la dua de tri militoj kondukintaj al la Germana unuiĝo al la Germana Imperiestra Regno en 1871.

## Historio 
La pakto de Prago estis farata la 23-an de Aŭgusto 1866. Post kiam Prusujo estis superinta la aŭstrajn trupojn en la Batalo ĉe Hradec Králové, ĝi eblis disvastigi sian influon en la resto de Germanujo por pliproksimiĝi al unuiĝenda germana nacio. Sed por ne danĝerigi la balancon de potencoj en Eŭropo, Otto von Bismarck, kiu estis la ĉefministro de Prusujo tiutempe, interkomunikiĝis kun Francujo pri la pacaj kondiĉoj en la pakto de Prago. Oni decidis, ke Prusujo ne prenu aŭstrajn teritoriojn, sed ke sufiĉu al Prusujo sia nuna dominanteco super ĉiuj aliaj germanaj landoj. Tamen, Prusujo prenis regionojn de aŭstraj aliancitoj kaj krome dissolvis la Germanan Federacion, kiu estis alianco inter Prusujo, Aŭstrujo kaj aliaj germanaj landoj, kiu estiĝis en la Viena Kongreso de 1815, por fondi la Nordgermanan Federacion, kiu ne inkludis Aŭstrujon. Tiumaniere, Prusujo plifirmigis sian potencon kaj decidis por la *malgranda* germana nacio, al kiu ne apartenis Aŭstrio kontraste al la *granda* germana nacio (kp. Demando pri Germanujo).

## Vidu ankaŭ 
* Militoj de Germana Unuiĝo

## Referencoj 
Kategorio:Prusia-Aŭstria milito
Kategorio:1866
Kategorio:Otto von Bismarck
Laiškai Sofijai

**Laiškai Sofijai** - en Esperanto "Leteroj al Sofija", ekster Litovio ankaŭ prezentata je anglalingva titolo *Letters to Sofija* - estas litova kaj litovlingva kineja filmo de la brita reĝisoro *Robert Mullan*, kiu publikiĝis en 2013. Temas pri amhistoria biografio de la tre talenta litova pentristo kaj komponisto Mikalojus Konstantinas Čiurlionis, kiu mortis en aĝo de nur 35 jaroj, post intensa vivo kaj kreo de abunda muzika verkaro de orkestraj, voĉaj kaj kordinstrumentaj muzikaĵoj, kaj de proksimume 280 en sia epoko abstraktece novstilaj bildoj, el tio pli-malpli 200 oleaj pentraĵoj kaj 80 grafikaĵoj. Li aŭdas la muzikon de pentraĵo kaj vidas bildajn impresojn de komponaĵo - tiu sintezo de muziko kaj pentrado en la historio de arto ĝis nun estas unika.

La filmo kovras la duan duonon de la vivo de la artisto, inter la 17-a vivjaro (1892) kaj la morto (1911), kaj bone prezentas la atmosferon en la tiutempa Litovio, kiu estis okupata per la Rusia Imperio, sed krome ankaŭ dominata de pola nobela elito, kiu kontrolas la litovlingvan civitanaron de kamparanoj, komercistoj, metiistoj, katolikaj pastroj kaj intelektuloj, tiel ke la litova estas nur neformala interlingvo de tiuj, kiuj regas ĝin, sed en oficiala kunteksto memkompreneble estas devigata komunikado en la rusa, kun la imperiaj okupantoj, kaj en la pola, kun nobeloj kaj pollingvaj intelektuloj. La brita reĝisoro tial en aŭtentika stilo produktis la filmon, en diversaj lokoj de Litovio (ĉefe Vilno, la banloko Druskininkai kaj la balta marbordo ĉe Palanga, en Sankt-Peterburgo kaj vivofine en pola sanatorio en *Pustelnik* ĉe Marki proksime de Varsovio) en aŭtentikaj 19-jarcentaj kulisoj, kaj paroligis la aktorojn jen litove, jen pole, jen ruse, en kazo de neceso kun alilingvaj subtitoloj, tiel ke krom la drama vivo de la artisto mem bone skiziĝas la socia etoso de la epoko, kaj la peno de la intelektularo emancipigi la litovan lingvon kiel kultura lingvo, parolinda en revo pri espereble iam estonte sendependiĝanta samlingva ŝtato. La ĉefa aktoro, *Rokas Zubovas*, estas nepo de la pentristo kaj komponisto Čiurlionis, kaj laŭ eldiroj de la filmproduktistoj antaŭ tiu filmo neniam havis aktorajn spertojn - tamen li konvinkas en prezento de sia rolo.

La amhistorio, al kiu aludas la filma titolo, estas tiu inter la artisto kaj la filologino kaj litovistino *Sofija Kymantaitė*: post multaj obstakloj kaj vivofazoj, kiam nur eblas komuniki per leteroj, la paro sukcesas geedziĝi, kaj Sofija gravediĝas, sed kiam en Vilno naskiĝas la filino, la artisto estas en sanatorio en Pollando. Li skribas ke li saniĝas, sed kiam Sofija kun la novnaskito alvenas al la sanatorio, la edzo surprize estas mortinta la matenon de la sama tago.

La filmo estis nomumita kiel "filmo de la jaro 2013" kadre de la nacia kinopremio Sidabrinė gervė ("arĝenta gruo"), kaj meritus pli vastan publikon ekster Litovio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Filmoj aperintaj en 2013
Kategorio:Litovlingvaj filmoj
Sporck

**Sporck** estas la familia nomo de la sekvantaj personoj:

* Franz Anton von Sporck (1662–1738), artmecenato kaj eldonisto, imperia grafo
* Johann von Sporck (1600–1679), bavara kaj poste imperia generalo de kavalerio, imperia grafo

**Sporck** estas krome la nomo de nobela dinastio vestfalia-bohemia.
William L. Shirer

**William L. SHIRER** (naskiĝis en Ĉikago la 23-an de februaro 1904; mortis en Bostono la 28-an de decembro 1993) estis usona ĵurnalisto kaj aŭtoro.
Li funkciis kiel ĵurnalisto en nazia Germanio kaj partoprenis en radielsendoj ĝis fino de 1940. Li laboris por Edward R. Murrow kaj por CBS.
En 1961, Shirer publikigis *The Rise and Fall of the Third Reich* (angle "Leviĝo kaj malleviĝo de la Tria Regno"), kiu gajnis *National Book Award*-premion.

## Libroj 
### Nefikcio 
* 1941: *Berlin Diary: The Journal of a Foreign Correspondent, 1934–1941*
* 1947: *End of a Berlin Diary*
* 1952: *Mid-century Journey*
* 1955: *The Challenge of Scandinavia*
* 1960: *The Rise and Fall of the Third Reich*
* 1961: *The Rise and Fall of Adolf Hitler*
* 1962: *The Sinking of the Bismarck*
* 1969: *The Collapse of the Third Republic*
* 1976: *20th Century Journey* * (aŭtobiografio, volumo 1)
* 1980: *Gandhi: A Memoir*
* 1984: *The Nightmare Years* * (volumo 2)
* 1990: ''A Native's Return* * (volumo 3)
* 1994: *Love and Hatred: The Troubled Marriage of Leo and Sonya Tolstoy*
* 1999: *This is Berlin: Reporting from Nazi Germany, 1938–40*

La lasta estas kompilo de la radielsendoj de Shirer por CBS (ISBN 1-585-67279-3).

### Fikcio 
* *The Traitor* (1950)
* *Stranger Come Home* (1954)
* *The Consul's Wife'' (1956)

## Eksteraj ligiloj 
* William Shirer, nekrologo 
* Pli pri William Shirer 
* 1984 Intervjuo al William Shirer, RealAudio ĉe Wired for Books.org 
* Artikolo de American Heritage el 1984
* William L. Shirer, Artikoloj 
* William L. Shirer ĉe Library of Congress Authorities — with 45 catalog records

Kategorio:Usonaj historiistoj
Kategorio:Naziismo
Kategorio:Personoj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Historio de Germanio
Kategorio:Usonaj ĵurnalistoj
Kategorio:Usonaj verkistoj
Programo de Gotha

La **Programo de Gotha** (germane: *Gothaer Programm*) estis en 1875 akceptita partifondiĝa programo de la germana socialdemokratia movado. La partitago okazis en la gastejo Tivoli.

## Historio 
Dum la kongreso en Gotha inter la 22-a kaj la 27-a de majo 1875 oni unuigis la de Wilhelm Liebknecht kaj August Bebel en 1869 en Eisenach establitan *Sozialdemokratische Arbeiterpartei* (SDAP) kaj la de Ferdinand Lassalle en 1863 en Lepsiko establitan Allgemeiner Deutsche Arbeiterverein (ADAV). Rezulto estis *Sozialistische Arbeiterpartei* (SAP).

## Detaloj 
En tiu ĉi programo la du ĉefaj tendencoj de la germana laborista movado paciĝis kompromise inter teorio marksisma kaj reformema praktikindeco. Plej gravaj celoj estis la libera ŝtato kaj la socialisma socio; la frakaso de la fera salajrosistemo per forigo de la ekzistanta sistemo pri salajrita laboro; la neebligo de ia ajn ekspluatado; la forpelo de sociala kaj politika neegalecoj. 

Laŭ la ideoj de la reformen kaj ŝtatsocialismen orientitaj Lassalle-anoj oni rezignis pri revoluciaj klasbataloj kaj estis kontenta atingi la celojn en la kadro de la apliko de leĝoj laŭ la tiutempa realigebleco ensocia (ekzemplo: la restrikto de la labordaŭro je 8 horoj potage)

## Klarvido malgraŭ kritikoj  
Karl Marx kaj Friedrich Engels kritikegis tian kompromisan karakteron en sia pamfleto *Kritik des Gothaer Programms* (1875). 
Sed tial ke la socialdemokratoj de post la Gotha-programo ekaspiris gajni la plejmulton da voĉdonoj dum elekto per klerigo de la popolo kaj demokratiigo de la ŝtato, ilia partio rapide kreskis kaj ekgravis. 

Pro la pligrandiĝinta influo en la Reichstag-parlamento (en 1877 oni jam posedis 12 mandatojn = 9,1 %) kanceliero Otto von Bismarck aprobis la t.n. Kontraŭsocialismajn leĝojn *(Sozialistengesetz)*. Post la abolicio en 1890 la partio fondis sin denove sub la nomo *Sozialdemokratische Partei Deutschlands* (SPD) kaj akceptis en 1891 la Programon de Erfurto. 

## Literaturo 
* Karl Marx: *Kritik des Gothaer Programms (1875)*, 4-a eldono, Dietz Verlag, Berlin 1986, ISBN 3-320-00278-3 (Represaĵo de la berlina eldono de 1946)

## Eksteraj ligiloj 
* Teksto de la Programo de Gotha.
* La kritiko fare de Marx.

 
Kategorio:Socialdemokratiismo
Kategorio:Gotha 
Kategorio:Historio de Germanio
Rabutin

**Rabutin** estas la nomo de la sekvantaj homoj:

* Jean-Louis de Bussy-Rabutin (*Johann Ludwig von Rabutin-Bussy*; 1642–1717), franca oficiro sub imperiestraj servoj 
* Marie de Rabutin-Chantal, Markizino de Sévigné (1626–1696), Markizino de Sévigné, franca verkistino
* Roger de Bussy-Rabutin (1618–1693), franca generalo kaj verkisto
Rabbe

**Rabbe** estas la nomo de la sekvantaj personoj:

* Alphonse Rabbe (1784–1829), franca historiisto, ĵurnalisto, kritikisto kaj verkisto 
* Rabbe Enckell (1903–1974), finnlandsveda verkisto, poeto kaj pentristof
Racherting

**Racherting** estas la nomo de:

* Parto de la bavara komunumo Halfing
* Parto de la bavara komunumo Halsbach
Rabitsch

**Rabitsch** estas la familia nomo de la sekvantaj uloj:

* Stephan Rabitsch (* 1991), aŭstra ciklisto 
* Thomas Rabitsch (* 1956), aŭstra muzikproduktisto kaj ludisto de muzikila klavaro
Räber

**Räber** estas la nomo de:

* Parto de la komunumo Suderburg

**Räber** aŭ **Raeber** estas la familia nomo de la sekvantaj uloj: 

* Albert Räber (1901–1990), svisa politikisto (SP)
* Hans Räber (1918–2008), svisa kinologo 
* Joseph Räber (1872–1934), svisa politikisto 
* Kuno Raeber (1922–1992), svisa lirikisto kaj romanverkisto 
* Urs Räber (* 1958), svisa skikuristo
Raaff

**Raaff** estas la familia nomo de la sekvantaj uloj:

* Anton Raaff (1714–1797), germana tenorulo el Bonn 
* Robin de Raaff (* 1968), nederlanda komponisto 
* Stefan Raaff (1967–2012), germana boksisto
Raaf

**Raaf** estas la familia nomo de la sekvantaj uloj:
* Helmut de Raaf (* 1961), germana glacihokea golisto kaj trejnisto 
* Joachim Raaf (* 1960), germana aktoro

**Raaf** signifas:
* la burgon Raaf, ruino en la belga komunumo Eynatten

**RAAF** estas mallongigo de:
* Royal Australian Air Force
Raberger

**Raberger** estas la familia nomo de la sekvantaj uloj:

* Christian Raberger, aŭstra filmisto
* Franz Raberger (* 1950), aŭstra komunikad- kaj teamtrejnisto 
* Michael Raberger (* 1972), aŭstra manaĝero
* Philipp Raberger, aŭstra gitaristo kaj iama membro de la muziktrupo Marrok
* Walter Raberger (* 1939), aŭstra teologo
Rabitti

**Rabitti** estas la familia nomo de la sekvantaj uloj:

* Ercole Rabitti (1921–2009), itala piedpilkisto kaj trejnisto 
* Paolo Rabitti (* 1936), itala ĉefepiskopo
Rachidi

**Rachidi** estas la arabdevena familia nomo de la sekvantaj uloj:

* Fouad Rachidi, komora piedpilkisto
* Ibrahim Rachidi (* 1980), komora piedpilkisto
Rachut

**Rachut** estas:
* la familia nomo de Jens Rachut (* 1954), germana kantisto, aktoro kaj radiodramisto 
* parto de la germana komunumo Malente
10149 Cavagna

'*10149 *Cavagna''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la italaj geastronomoj Maura Tombelli kaj Andrea Boattini elde la Observatorio de la Montoj Pistoiese en provinco de Pistojo (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la itala amatora astronomo Marco Cavagna (1958–2005). Li komencis observi , asteroidojn kaj kaŝadojn en sia juna aĝo. En 1989 li estis unu el la promociantoj de la programoj de sekvado kun ĉefa intereso por la apudteraj objektoj ĉe la Observatorio de Sormano. Marco Cavagna enkondukis la gemalkovrintojn en la italan astrometrian komunumon dum ilia unua renkontiĝo, kiu okazis en Verono en 1991.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Maura Tombelli
Kategorio:Malkovrita de Andrea Boattini
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Racicot

**Racicot** estas la familia nomo de la sekvantaj uloj:

* André Racicot (* 1969), kanada glacihokeisto 
* Marc Racicot (* 1948), usona politikisto
* Pierre Racicot (* 1967), kanada glacihokeisto
* Zotique Racicot (1845–1915), kanada episkopo
Károly Széchy (literaturhistoriisto)

**Károly Széchy** [kAroj sEĉi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Széchy Károly** estis hungara literaturhistoriisto, ĵurnalisto, profesoro, korespondanta membro de Hungara Scienca Akademio (1902).

Károly Széchy http://mek.niif.hu/03600/03630/html/sz/sz25867.htm naskiĝis la  1848 en Cegléd. Li mortis la  1906 en Budapeŝto.

## Biografio 
Károly Széchy frekventis gimnazion en Szarvas, universitaton en Pest (urbo), poste li eklaboris kiel ĵurnalisto. En 1874 li fondis literaturan revuon. En 1878 li akiris diplomon pri instruado. En 1880 li ekinstruis en gimnazio, poste en universitato en Kolozsvár (nuntempa Cluj en Rumanio). En 1890 li profesoriĝis. Ekde 1905 li instruis plu en en Universitato de Budapeŝto. Li okupiĝis precipe pri la hungaraj verkistoj.

## Verkaro (elekto) 
* György Bessenyei (1872) - studo
* *Szép Ilonka* (1881) - poemeca romano
* *Vajda Péter élete és művei* (Vivo kaj verkoj de Péter Vajda), (1892)
* *Balassa Bálint és Zrínyi Miklós* (1905)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero SZ kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre en la 2-a punkto)

Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Raaz

**Raaz** (hindie: राज़, Urdu: راز, tradukite: *sekreto*) estas titolo de pluraj filmoj el Bollywood: 

* *Raaz (1967)* kun Rajesh Khanna kaj Babita
* *Raaz (1981)* kun Raj Babbar kaj Helen
* *Raaz (2002)* kun Dino Morea kaj Bipasha Basu
Andelot-en-Montagne

''''* estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Jura*, nomita laŭ la montaro Ĵuraso, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (. Fine de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Lons-le-Saunier* kaj al la kantono *''. 

La teritorio havas komunan limon kun . 

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Jura
* Andelot (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* informa paĝeto en la departementa retejo ()


Kategorio:Komunumoj de Jura
(10150) 1994 PN

**(10150) 1994 PN** estas malgranda amora asteroido, malkovrita la  de la aŭstralia astronomo Gordon J. Garradd elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

Ĝia tre klinita kaj discentra orbito pasas inter tiuj de Marso kaj de la Tero ; kvankam ĝia perihelio estas proksima de unu astronomia unuo, ĝia granda klinangulo gardas ĝin malproksima de Tero : ĝia nunepoka tera MOID estas 34,5 milionoj da km.

* La  ĝi pasis al 0,3869 AU (57,881 milionoj da km) de Tero.
* La  ĝi pasos al 0,2192 AU (32,790 milionoj da km) de nia planedo.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Gordon J. Garradd
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Ágoston Széchy

**Ágoston Széchy** [Agoŝton sEĉi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Széchy Ágoston,** (malofte *Széchy Ágoston Imre*) estis hungara pastro, piarista monaĥo, instruisto, korespondanta membro de Hungara Scienca Akademio (1840).

Ágoston Széchy http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/095/pc009589.html#8 naskiĝis la  1778 en Sárospatak. Li mortis la  1852 en Pest (urbo).

## Biografio 
Ágoston Széchy lernis en sia naskiĝurbo kaj Nagykároly. En 1796 li aliĝis al la piaristoj, poste li plulernis en Vác kaj Nyitra. Li komencis instrui laŭvice en piaristaj gimnazioj de Podolin, Vác, Kalocsa, Szeged. Inter 1807–1832 li instruis la hungaran lingvon kaj zorgis pri la biblioteko en militakademio en Wiener Neustadt. En 1817 li verkis gravan studon pri la milita edukado. En 1832 li pensiuliĝis kaj hejmenvenis, poste li okupiĝis pri la piarista ordeno.

## Verkaro (elekto) 
* *Az anyanyelv tanításának szükségéről s leghelyesebb módjairól* (1839)
* *Elemi magyar nyelvtan* (Fundamenta hungara gramatiko), (1840, 1844)
* *A nevelés és oktatástan vázlata az elemi tanítók használatára* (1845)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero SZ kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero SZ kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre en la 1-a punkto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj piaristaj monaĥoj 
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj edukistoj
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Biaka nestamasulo

La **Biaka nestamasulo** aŭ **Biaka megapodo** (*Megapodius geelvinkianus*) estas specio de birdo de la familio de Megapodiedoj. Kelkaj taksonomiistoj konsideras tiun kiel subspecio de la Malhela megapodo, aliaj kiel subspecio de la Oranĝpieda nestamasulo, sed ĝi estas pli kaj pli konsiderata distinga specio. Ĉiuj specioj de la familio de nestamasuloj kovas la ovojn ne per rekta sidado sur ili, sed per enterigo en amasnestoj, el kio devenas la komuna nomo de la familio. La latina scienca nomo kaj de la genro kaj de la familio devenas el kunmetaĵo de du radikoj el la antikva greka signife respektive *granda* kaj *piedo*, alude al ties grandaj, fortikaj kruroj kaj piedoj necesaj por rasti enormajn kvantojn de tero kaj vegetala materialo, kies putriĝo poste varmigos la ovojn. Biako estas insulo ĉe la norda marbordo de Papuo.

Tiu specio troviĝas nur en Okcidenta Nov-Gvineo, Indonezio.

Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj arbustaroj. Tiu specio estas minacata pro habitatoperdo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife, 30043, Megapodius geelvinkianus

Kategorio:Megapodedoj
Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Indonezo
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Melanezia nestamasulo

La **Melanezia megapodo** aŭ **Melanezia nestamasulo** (*Megapodius eremita*) estas specio de birdo de la familio de Megapodedoj. Ĝi troviĝantas en Papuo-Nov-Gvineo kaj ĉe Salomonoj. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj humidaj montararbaroj.

La specio estis unuafoje priskribita de Gustav Hartlaub en 1867, kaj estas membro de la megapoda genro *Megapodius*.

Ĉiuj specioj de la familio de nestamasuloj kovas la ovojn ne per rekta sidado sur ili, sed per enterigo en amasnestoj, el kio devenas la komuna nomo de la familio. La latina scienca nomo kaj de la genro kaj de la familio devenas el kunmetaĵo de du radikoj el la antikva greka signife respektive *granda* kaj *piedo*, alude al ties grandaj, fortikaj kruroj kaj piedoj necesaj por rasti enormajn kvantojn de tero kaj vegetala materialo, kies putriĝo poste varmigos la ovojn.

En tiu specio tiuj fortaj kruroj estas malhelbrunaj, dum ĉe kelkaj specioj samgenraj estas flavaj. Krome ankaŭ la plumaro estas malhelbruna ĉefe ĉe dorso kaj flugiloj dum ĉe kolo kaj brusto estas pli griza. En frunto estas ruĝeca areo.

## Referencoj 
Kategorio:Megapodedoj
Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Birdoj de Melanezio
Fábián János Szeder

**Fábián János Szeder** [jAnoŝ seder], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szeder Fábián János** estis hungara instruisto, lingvisto, etnografo, ĵurnalisto, pastro, benediktana monaĥo, korespondanta membro de Hungara Scienca Akademio (1831).
eta|Tombo de Fábián János Szeder
Fábián János Szeder http://mek.oszk.hu/02100/02115/html/4-1566.html naskiĝis la  1784 en Hungara reĝlando en Csáb (nuntempa Čebovce en Slovakio). Li mortis la  1859 en Komáromfüss (nuntempa Trávnik en Slovakio).

## Biografio 
Fábián János Szeder komence lernis en Komárom, Esztergom, poste li frekventis akademion en Pozsony. En 1802 li ekhavis oficistan postenon en Esztergom, poste en Nagyszombat. Li aliĝis al benediktanoj en 1803, poste li lernis teologion en Győr kaj Győrszentmárton. Li pastriĝis en 1808, poste li instruis en diversaj gimnazioj. Ekde 1832 li okupiĝis pri arkivo kaj biblioteko en Győrszentmárton. Liaj diversaj verkoj aperis ekzemple en Koszorú.

## Verkaro (elekto) 
**Öröm dal* (1818)
**Válogatott darabok* (Elektitaj verkoj), (1821)
**Nepomuk Szent Jánoshoz való ájtatosság* (1829)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
 
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj etnografoj
Kategorio:Hungaraj lingvistoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj benediktanaj monaĥoj
Charles Dumont de Sainte Croix

**Charles Henri Frédéric Dumont de Sainte-Croix** (27a de aprilo 1758 – 8a de januaro 1830) estis franca zoologo.

Advokato, li estis ankaŭ entuziasma amatora ornitologo. Inter 1817 kaj 1818, li priskribis nombrajn birdospeciojn el Javo malkovritajn de Jean Baptiste Leschenault de la Tour;

Filino de Dumont de Sainte-Croix, Clémence edziĝis al René-Primevère Lesson, kuracisto kaj fama franca naturalisto.

Lia pli juna frato, nome André Dumont estis elektita por la konvencio dum la Franca Revolucio.

## Referencoj 
* 

Kategorio:Francaj ornitologoj
Kategorio:Francaj zoologoj
Adolf Bernard Meyer

**Adolf Bernhard Meyer** (naskiĝis la 11-an de oktobro 1840 en Hamburgo, mortis la 22-an de aŭgusto 1911 en Dresdeno) estis germana antropologo, ornitologo, entomologo kaj herpetologo.

## Biografio 
Meyer estis edukita en la universitatoj de Göttingen, Vieno, Zuriko kaj Berlino. Li iĝis direktoro de la Antropologia kaj Etnografia Muzeo de Dresdeno en 1874 kaj pluis en tiu posteno ĝis sia retiriĝo en 1905. Li veturis al Sudorienta Azio ĉe la fino de la 19a jarcento.

La Mejera paradizbirdo (*Epimachus meyeri*) ricevis lian nomon kiam la specio estis malkovrita en 1884. Li publikigis klasigon de birdoj, inter ili de la Karola parotio (*Parotia carolae*), la Stefania astrapio (*Astrapia stephaniae*), la Ruĝkrona dikeo (*Dicaeum geelvinkianum*), kaj la Takaheo (*Porphyrio hochstetteri*).

Krom birdoj li faris studon pri simioj. Li konstruis la dunoman nomon *Tarsius sangirensis* por la Sangira tarsio, malgranda simio trovita en aparta insulo de Indonezio en 1897.

La birdokolekto de Meyer el Sudorienta Azio krom skaraboj kaj papilioj kolektitaj en Sulaveso kaj Novgvineo estas nun en la Staatliches Museum für Tierkunde Dresden.

Li studis ankaŭ amfibiojn kaj reptiliojn, priskribante kelkajn novajn speciojn de lacertojn endemiajn de Novgvineo.

## Verkoj 
* *Abbildungen von Vogelskeletten* (1879–95)
* *Publikationen des königlichenethnographischen Museums zu Dresden* (1881–1903)
* *Album von Philippinentypen* (1885–1904)
* *The Birds of Celebes* (1885)
* *The Distribution of Negritos* (1899)
* *Studies of the Museum* (of Natural History) *and kindred Institutions of New York, etc.* (1905)
* *Amerikanische Bibliotheken und ihre Bestrebungen* (1906)
* *Römerstadt Agunt* (1908)

## Notoj 
## Referencoj 
* NIE
* Americana, Meyer, Adolf Bernhard, 1920

Kategorio:Germanaj antropologoj
Kategorio:Germanaj ornitologoj
Kategorio:Germanaj entomologoj
Kategorio:Primatologoj
Kategorio:Universitato de Göttingen
Kategorio:Universitato de Vieno
Kategorio:Universitato de Zuriko
Kategorio:Humboldta Universitato de Berlino