open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Madeleine Ouellette-Michalska

**Madeleine OUELLETTE-MICHALSKA** (Saint-Alexandre-de-Kamouraska, 27-a de majo 1930) estas Kanada verkistino.

Ŝi studis en la Université de Montréal, Université du Québec, Université de Sherbrooke (Doktoro). Ŝi laboris kiel instruisto de jogo kaj ŝi faris artikolojn en Perspectives kaj *Le Devoir*.

## Bibliografio 
* 1979 : *La Femme de sable*
* 1981 : *Entre le souffle et l’aine*
* 1981 : *L’Échappée de discours de l’œil*
* 1984 : *La Maison Trestler*
* 1985 : *La Tentation de dire*
* 1987 : *L’Amour de la carte postale* — *Le Plat de lentilles* — *La Danse de l’amante*
* 1989 : *La Fête du désir*
* 1992 : *Léo-Paul Tremblé*
* 1993 : *L’Été de l’île de Grâce*
* 1997 : *La Passagère*
* 1999 : *Les Sept Nuits de Laura*
* 2000 : *L’Amérique un peu*
* 2002 : *Le Cycle des migrations*
* 2006 : *L’Apprentissage*
* 2007 : *Autofiction et dévoilement de soi*

## Premioj 
* 1981 - Prix du Gouverneur général
* 1984 - *Finaliste* du Prix du Gouverneur général
* 1984 - Prix Molson du roman, ''La Maison Tresler ou le 8ème jour d'Amérique*
* 1985 - *Membre'' de l'Académie des lettres du Québec
* 1993 - Prix Jean-Hamelin, ''L'Été de l'île de Grâce*
* 1993 - Prix Arthur-Buies
* 1998 - *Médaille d'or'' de la Renaissance française
* 2002 - Grand Prix littéraire de la Montérégie

## Eksteraj ligiloj 
*  Information 

Kategorio:Kanadaj verkistoj
Kategorio:Franclingvaj verkistoj
Cepphus

***Cepphus*** estas genro de marbirdoj de la familio de aŭkedoj. Temas pri mezgrandaj urioj kun ĉefe nigra korpo dum la reprodukta sezono, maldika malhela beko kun ruĝa bekinterno kaj ruĝegaj kruroj kaj piedoj. Du specioj havas blankajn flugilajn grandajn makulojn, la tria specio havas blankajn okulringojn. Ĉiuj el ili estas multe pli helaj vintre, makulhavaj supre kaj blankaj sube.

La reprodukta medio estas rokaj insuloj kaj marbordoj de nordaj Atlantiko kaj Pacifiko. Ili plej ofte demetas ovojn en roka truo proksime de akvo. Tiuj birdoj povas vintrumi en siaj reproduktejoj, moviĝante iomete al malfermaj akvoj se necese, sed plej ofte ne migras multe suden.

Por nutri sin ili plonĝas el la akvosurfaco, kaj subnaĝas. Ili manĝas ĉefe fiŝojn kaj krustulojn, sed ankaŭ kelkajn moluskojn, insektojn kaj plantan materialon.

La specioj estas:
* Nigra urio, * Cepphus grylle*
* Kolomburio, * Cepphus columba*
* Karburio, * Cepphus carbo*

Ili estas ankaŭ fosiliaj formoj, inter kiuj menciindas jenaj:
* *Cepphus olsoni* (Rivero San Luis Rey Malfrua Mioceno - Frua Plioceno de Okc. Usono)
* *Cepphus* cf. *columba* (Kanjono Lawrence Frua Plioceno de Okc. Usono)
* *Cepphus* cf. *grylle* (San Diego Malfrua Plioceno, Okc. Usono)

La du lastaj ŝajnas la nunaj specioj, sed pro la konsiderinda distanco laŭ tempo aŭ spaco el la nunaj teritorioj povus aparteni al diferencaj specioj.

## Referencoj 
* *Seabirds, an Identification Guide* de Peter Harrison, (1983) ISBN 0-7470-1410-8
* *Handbook of the Birds of the World Vol 3*, Josep del Hoyo eldonisto, ISBN 84-87334-20-2

Kategorio:Aŭkedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Kategorio:Birdoj de Ameriko
11-a Brazila Kongreso de Esperanto

En 1947, la 11-a Brazila Kongreso de Esperanto okazis en San-Paŭlo kun aliĝo de 463 personoj el dek du subŝtatoj de Brazilo; la Organiza komitato estis: Prezidanto, Alcindo Brito; Ĝenerala sekretario, Oswaldo Leite de Moraes; 1-a Sekretario, René Ventura Salles; 2-a Sekretario, Geraldo de Azevedo; 3-a Sekretario, Amélia Levy; kaj Kasisto, Azália Machado Dias. Ĉar la prezidanto Alcindo Brito, antaŭ la kongreso, pro persona motivo lasis la postenon, Chiquinha Rodrigues bonvole akceptis ĝin; ŝi estis tre konata kaj influa persono, kvankam ŝi ne parolis Esperanton ŝi sukcesis apogon de oficialaj instancoj kaj eĉ IBGE – Instituto Brazila pri Geografio kaj Statistiko aliĝis al la evento kaj eldonis belan turisman broŝuron nomatan “Urbo San-Paŭlo”. La Polico disponigis tri busojn por ekskursoj al Santos kaj Campinas; la Poŝto instalis servon kun specialaj stampoj en la kongresejo; ĉe galerio Prestes Maia estis malfermita ekspozicio, kiu dum dudek du tagoj estis vizitata de proksimume 10.000 personoj.

11
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1947
Kategorio:1947 en Brazilo
Hom-manovra unuo

[dekstra|eta|[kosmonaŭto Bruce McCandless kun MMU]]
La **hom-manovra unuo** aŭ angle *Manned Maneuvering Unit (MMU)* estis tipo de kosma duza manovra dorsosako, kiu estis evoluigita en la 1970-aj jaroj kaj uzita nur ĉe tri Space-Shuttle-misioj. Ĝin evoluigis la firmao Martin Marietta en Colorado.

La MMU havis la alton de 1,27&nbsp;m, larĝon de 85&nbsp;cm, profundon (dikon) de 69&nbsp;cm kun entiritaj manovraj brakoj (1,22&nbsp;m kun etenditaj brakoj). Por la manovrado, MMU havis 24 pelajuton, kiuj uzis nitrogenon kiel fuelon. La tuta maso estis 153,4&nbsp;kg (inkluzive 10,6&nbsp;kg da gaso, po 5,3&nbsp;kg en du fuelujoj). La atingebla rapideco estis maks. 23,4&nbsp;m/s.

La MMU estis nur en tri misioj en uzado en 1984 (STS-41-B, STS-41-C kaj STS-51-A).

Posteulo de MMU estas la *Simplified Aid for EVA Rescue (SAFER)*.

Kategorio:Kosmoesploro
Forza Italia

**Forza Italia** (traduko: **Ek, Italio** aŭ **Antaŭen, Italio**) estis itala politika partio, gvidita de Silvio Berlusconi. Ĝi estas konsiderata konservema kaj ekonomie liberala partio. Ĝi estis kreita en decembro 1993 de Berlusconi, kaj en 1994 ĝi gajnis la elektojn por la unua fojo. Nuntempe ĝi estas la ĉefa partio de la itala opozicio, kaj ĝi kutime ricevas ĉirkaŭ unu kvarono de la voĉ-donoj en la naciaj elektoj.

Analizistoj kutime kunsentas, ke la partio estas tre malsama ol aliaj partioj, ĉar ĝi baziĝas preskaŭ komplete sur la personeco de Berlusconi.

La nomon de la partio estas iom aparta: ĝi signifas "ek italio" aŭ "vivu italio", kaj temis pri frazo kiun oni kutime aŭdis de subtenantoj de la itala teamo dum sportaj eventoj.

Kategorio:Konservativaj partioj
Kategorio:Silvio Berlusconi
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1994
Kategorio:Politikaj partioj malfonditaj en 2009
Synthliboramphus

***Synthliboramphus*** estas eta genro de marbirdoj de la familio de aŭkedoj el Norda Pacifiko. Ĝi konsistas el kvin specioj:
* Skripsa urieto, *Synthliboramphus scrippsi*
* Kalifornia urieto, *Synthliboramphus hypoleucus* 
* Kravera urieto, * Synthliboramphus craveri*
* Malnova urieto, * Synthliboramphus antiquus*
* Japana urieto, * Synthliboramphus wumizusume*
La unuaj du specioj estis formale konsideritaj samspecifaj, kaj estas foje apartigitaj en la genro *Endomychura*.

Oni konas fosiliajn restaĵojn de almenaŭ du prahistoriaj specioj: nepriskribita specio de *Synthliboramphus*. El Malfrua Mioceno aŭ Frua Plioceno (ĉ. 5 ma) de insulo Cedros, Meksiko kaj *Synthliboramphus rineyi* el Malfrua Plioceno (ĉirkaŭ 3.5-2 mya) San Diego ĉe sudokcidenta Usono.

Tiuj birdoj reproduktiĝas en kolonioj, kie demetas la ovojn rekte inter arboradikoj aŭ sur rokaj truoj. Ili estas noktulaj birdoj en la reproduktaj teritorioj, eble por eviti predadon, kaj pro la sama kialo la frumaturaj idoj ne estas manĝigataj ĉe la nesto, sed male ili estas alportitaj ĉemare post paro da tagoj post eloviĝo. La gepatroj alvokas la idojn el marinterno kaj la idoj naĝas al ili interniĝante sin en la maron dumnokte. 

La specioj de la genro *Synthliboramphus* disiĝas en la maro post la reprodukta sezono kaj la plej nordaj specioj migras suden.

La aŭkoj de la genro *Synthliboramphus* estas etaj, kun ĉefe nigraj supraj partoj kaj blankaj mallongaj flugiloj. Tiuj birdoj nutras sin kiel aliaj aŭkoj subnaĝante. Ili manĝas ĉefe fiŝojn, kaj ankaŭ kelkajn krustulojn kaj aliajn etajn senvertebrulojn.

## Referencoj 
* National Geographic Society (2002): *Field Guide to the Birds of North America*. National Geographic, Washington DC. ISBN 0-7922-6877-6

Kategorio:Aŭkedoj
Prembutono

eta|dekstra|240ra|Malfermita prembutono
[eta|dekstra|240ra|Fermitaj prembutonoj, bone videblas la [risorto]]
**Prembutono** estas risorta meĥanismo, kies du partoj estas surkudritaj aŭ fiksitaj sur ĉiu el la du kunfiksotaj parto de vesto aŭ alia aĵo. Ĝi konsistas el du malgrandaj rondaj metalpecoj, kies unu havas kavon, la dua malkavon aŭ *kapon*, kaj kiu fermiĝas per simpla premo.

Prembutonon inventis en la jaro 1885 Heribert Bauer en Pforzheim, Germanio. Oni kreis ĝin ĉefe por viraj kalsonoj.

En 1902 la produktado de prembutonoj rilatas al la nomoj de la du ĉeĥoj Jindřich Waldes kaj Hynek Puca.

En 1903 Hans Prym plibonigis la prembutonon aldonante risorton en la supran parton (malantaŭ la kavon), kiu ege faciligis fermadon kaj malfermadon de la butono.

## Vidu ankaŭ 
* Agrafo
* Butono
* Lapfermilo
* Zipo

Kategorio:Vesteroj
Kategorio:Kudrado
Kategorio:Ĉeĥaj inventoj
Kudrilo

eta|dekstra|240px|Kudriloj
**Kudrilo** estas speciala stanget-forma ilo kun akra pinto je unu ekstremo kaj trueto ĉe la alia. Ĝi servas por kunligi materialojn plej ofte el teksaĵoj per fadenoj. Tiun procezon oni nomas kudrado, dum kudrado per maŝino nomiĝas "stebado".

Kudriloj estas uzataj por brodado, kunkudrado kaj vestflikado.

## Historio 
Kudriloj jam estis uzataj en la ŝtonepoko. Konserviĝis kudriloj el osto aŭ mamuta dentego.

## Vidu ankaŭ 
* Aleno, kudrilego rekta aŭ kurba, uzata de ledlaboristo, ŝuisto kaj similaj por bori truojn kaj ebligi stebon.
* Fingringo
* Kudromaŝino
* Nadlo
* Pinglo, fajna najlo por kunfiksi ŝtofojn.

## Proverbo 
Ekzistas pluraj proverboj pri kudrilo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:
* 
* 

## Referencoj 
Kategorio:Iloj
Kategorio:Kudrado
Kategorio:Brodado
Prym

La **William Prym GmbH & Co. KG** estas la plej maljuna industrientrepreno de Germanio. La ĉefkompanio havas sian sidejon en Stolberg, Rejnlando, ĉe Akeno.

## Historio 
[eta|240ra|Prym-fabriko ĉe la *Zweifallerstraße* en [Stolberg (Rejnlando)|Stolberg]]
La entrepreno estis kreita en 1530 de la oraĵisto Wilhelm Prym en Akeno kiel familia entrepreno por produkti latunon kaj kupron. En 1642, en la katolika Akeno oni rifuzis al la protestanta familio la korporacirajton, tial Christian Prym translokiĝis al Stolberg, kie ĝis nun situas la estrarsidejo de la entrepreno.

Komence de la 19-a jarcento Prym produktis unuajn aĵojn el latuno, fero kaj ŝtalo, tre baldaŭ ankaŭ maŝine. En 1859 William Prym kaj ties filo Gustav Wilhelm vastigis la produktaron al vesteroj, kiuj iom post iom iĝis la plimulto de la produktado. Unu el tiuj eroj estis la de Heribert Bauer en 1885 inventita prembutono, kiu estis plibonigita en 1903 de Hans Prym per en la superan parton enmetita risorto (*Kronenfeder-Druckknopf*).

En 2001 la entrepreno *Prymetall* (Prymetall GmbH & Co. KG, kun gisfabrikoj kaj rulfabrikoj, unu el la plej grandaj eŭropaj produktantoj de duonpretaj produktoj el kupro kaj kupraj alojoj) estis disigita de la entreprenaro kaj vendita al la entreprenaro *Norddeutsche Affinerie*.

## Nuntempe 
Nuntempe la entrepreno produktas tage ĉirkaŭ 15 milionoj da prembutonoj. Aldone al vesteroj kiel prembutonoj kaj trikiloj, Prym nuntempe ankaŭ produktas kontaktilojn por elektraj ligiloj kaj elektronikajn konstruerojn. Kun ĉirkaŭ 40 produktejoj kaj distribuejoj la entrepreno mondskale disvastiĝis.

Sub la ĉefa entrepreno, tri apartaj filioj zorgas pri specifaj aĵoj:
* *Consumer*: iloj por kudri, triki ktp, akcesoraĵoj
* *Fashion*: fermiloj por vestaĵoj kaj ŝtofoj
* *Inovan*: materialtekniko kaj surfactekniko, kontaktiloj

En 2006 la jara spezo de la Prym GmbH estis 352 milionoj da eŭroj kaj la nombro de dungitoj 3800. La entrepreno estas ankoraŭ nuntempe 100% familia posedaĵo, de entute 50 societanoj. Ĝis oktobro 2005 la estraro estis daŭre familia.

## Aliaj 
Pro la financa engaĝiĝo de la familio Prym estis fondita en Stolberg urba biblioteko kaj naĝejo,  kaj unu el la unuaj germanaj entreprenaj malsanasekuroj (nuntempe parto de la *BKK Anker-Lynen-Prym*).

## Bibliografio 
* Bert Fröndhoff: *Erst die Firma, dann die Familie*; Artikolo en *Handelsblatt* de la 6-a de aŭgusto 2007. http://www.handelsblatt.com/news/Default.aspx?_p=203990&_t=ft&_b=1304820
* Andrea Prym-Bruck (Hrsg.): *I need you: 100 Jahre Prym`s Druckknopf*, laŭ ekspozicio en Akeno 2003. Prym, Stolberg 2003, ISBN 3-00-011603-6
* Joachim Kornelius, Bernd van Boeckel, Erwin Otto (Bearb.): *Fingerhüte der William-Prym-Werke: die Geschichte einer alten Fingerhutproduktion mit Bildern des Warenkatalogs von 1934*, Wissenschaftlicher Verlag Trier (WVT), Trier, 1988, ISBN 3-922031-96-X

## Eksteraj ligiloj 
* Wiliam Prym GmbH & Co. KG
* Divizio Prym Fashion de Prym Inovan GmbH & Co. KG
* Divizio INOVAN der Prym Inovan GmbH & Co. KG
* Prym Consumer GmbH & Co. KG

;Referencoj
----

Kategorio:Firmaoj
Kategorio:Germanio
29-a Brazila Kongreso de Esperanto

La **29-a Brazila Kongreso de Esperanto** okazis de la 12-a ĝis la 17-a de julio 1993 ĉe la Universitato Mackenzie en San-Paŭlo, dank’ al la kunlaboro de Genildo Martins Coelho, fervora esperantisto kaj profesoro pri fiziko en la universitato. La organiza komitato konsistis el Gilbert René Ledon (prezidanto), Symilde Schenk Ledon (sekretario) kaj José Martins Coelho (kasisto).

La kongreso estis vere impona kaj en ĝi enskribiĝis 700 personoj el 20 subŝtatoj kaj 5 landoj. Inter la eksterlandanoj indas mencii la ĉeeston de la esperantisto-urbestro de Kaunas (Litovio) kaj de la pola vickonsulo Leszek Kowalski. Krom dekoj da gazetoj, raportis pri la kongreso ankaŭ la revuo “Esperanto” de la oktobra monato; radiostacio “Bandeirantes” de San-Paŭlo elsendis intervjuon dum 30 minutoj pri Esperanto.

Profesoro José Passini, rektoro de la Federacia Universitato de Juiz de Fora, gvidis la debaton pri la kongresa temo “Homaj Manifestiĝoj Rilataj al Esperanto”.

Atilio Orellana Rojas, el Argentino, gvidis Cseh-kurson kun la partopreno de 30 lernantoj.

70 infanoj, inter ili 50 skoltoj, ludis, kantis kaj multe aktivis sub la kunordigo de Denise Vaz Bruno, fondinto de SINI (Semado Inter Niaj Infanoj).

Por taksi la eventon sufiĉas la atesto de personoj alkutimiĝintaj partopreni en universalaj kongresoj, kiuj asertis, ke tiu ĉi atingis la saman nivelon.

29
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1993
Kategorio:1993 en Brazilo
Kategorio:San-Paŭlo (urbo)
Halastó

**Halastó** [halaŝtO] estas malgranda vilaĝeto en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Körmend. La loknomo estas hungare: fiŝlago.
eta|Laŭvoja kruco en Halastó

## Bazaj informoj 
* Areo: 6 km²
* Loĝantaro: 130
* Poŝtkodo: 9814
* Telefonprefikso: 94
* Koordinatoj: 46°57′04″N 16°41'07″E

## Situo 
Halastó situas for de ĉefvojo, fervojo kaj rivero, estas nur flankovojoj al la proksimeco. Körmend troviĝas 11, Szombathely 36, Budapeŝto 216 km.

## Historio 
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1236. La komunumo ricevis sian nomon pri la apuda artefarita fiŝlago. La loĝantaro okupiĝas ankaŭ pri vinberokulturo.

En Halastó migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
La komunumo havas romkatolikan preĝejon omaĝe al Sankta Miĥaelo. Kermeso okazas en la 29-an de septembro.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Vas
Halogy

**Halogy** [halodj] estas malgranda vilaĝeto en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Körmend.

## Bazaj informoj 
* Areo: 7 km² 
* Loĝantaro: 310
* Poŝtkodo: 9917
* Telefonprefikso: 94
* Koordinatoj: 46°58′21″N 16°33'60″E

## Situo 
La vilaĝo situas for de ĉefvojo, fervojo kaj rivero, estas nur flankovojoj al la proksimeco. Körmend troviĝas 7, Őriszentpéter 22, Szentgotthárd 26, Zalaegerszeg 31, Szombathely 36 km-ojn.

## Historio 
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1274. En Halogy migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
La komunumo havas novgotikan romkatolikan preĝejon omaĝe al Gardanĝeloj el 1896. En la proksimeco situas parko-arbaro nomata **Himfa**.

## Fontoj 
* https://hu.wikipedia.org/wiki/Halogy

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Vas
Harasztifalu

**Harasztifalu** [harastifalu] estas malgranda vilaĝeto en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Körmend. La loknomo signifas: filika-vilaĝo.
eta|Katolika kirko en Harasztifalu

## Bazaj informoj 
* Areo: 8 km²
* Loĝantaro: 150
* Poŝtkodo: 9784
* Telefonprefikso: 94
* Koordinatoj: 47°02′57″N 16°33'08″E

## Situo 
Harasztifalu situas for de ĉefvojo, fervojo kaj rivero, estas nur flankovojo inter Körmend kaj Szombathely.

## Historio 
Fondo de Harasztifalu estas nebula, estas fakto, ke en 1560 kroatoj alvenis, kiuj dum jarcentoj gardis la lingvon kaj kutimojn. La vilaĝo trovis sin en proksimeco de nova landlimo al Aŭstrio post Traktato de Trianon. Dum la socialisma epoko pro la **fer-kurteno** ĝi perdis ŝancojn de ĉiuj evoluoj.

En Harasztifalu migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
La komunumo havas romkatolikan preĝejon omaĝe al Reĝo Ladislao la 1-a (Hungario) el 1756.

## Famuloj 
En Harasztifalu naskiĝis restaŭristo Margit Haraszti.

== Komunumoj pri *haraszt* (= filiko) en Hungara reĝlando ==

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Vas
Eskopetaro

[eta|dekstra|250px|*Eskopetaro* ĉe la sidejo de [Unuiĝintaj Nacioj.]]
***Eskopetaro*** aŭ ***Escopetarra*** estas gitaro farita el pafilo kaj uzita kiel pacsimbolo. La nomo estas kunmetita el la hispanaj vortoj *escopeta* (pafilo) kaj *guitarra* (gitaro).

*Eskopetaroj* estis inventitaj de la kolombia pacaktivisto César López en 2003 dum kunveno post la bombado de la klubejo *El Nogal* en Bogoto, kiam li rimarkis soldaton tenantan pafilon kiel gitaron. La unua *eskopetaro* estis farita en 2003 el Winchester (pafilo) kaj elektra Stratocaster-gitaro.

César López unue faris kvin *eskopetarojn*, el kiuj kvar estis donacitaj al la kolombia muzikisto Juanes, la argentina muzikisto Fito Páez, la evoluprogramo de Unuiĝintaj Nacioj kaj la urba registaro de Bogoto, dum la lastan li mem konservis. Juanes poste vendis sian *eskopetaron* kontraŭ 17.000 usonaj dolaroj por helpi al viktimoj de kontraŭpersonaj bomboj,, dum la *eskopetaro* donita al UN estis ekspoziciita en junio 2006 ĉe la UN-konferenco pri malarmado.

En 2006 López aĉetis aldonajn 12 maŝinpafilojn AK-47 de la pacoficejo en Kolombio, transformotajn al gitaroj, li intencas donaci ilin al famaj muzikistoj kiel Shakira, Carlos Santana kaj Paul McCartney, sed ankaŭ al politikaj personoj kiel ekzemple la Dalai-lamao. Tamen stabano de la Dalai-lamao rifuzis la proponon, dirante ke donaco de armilo estas maladekvata; López diris, ke li provos pli bone klarigi sian proponon.

## Referencoj 
Kategorio:Muzikaj instrumentoj
Kategorio:Pafiloj
La Suplemento de Kataluna Esperantisto

**La Suplemento de Kataluna Esperantisto** estas kolekto de broŝuroj eldonitaj de Kataluna Esperanto-Asocio.

## Listo
# Joan Ramon Guiñón i Roset (red.). *19aj Internaciaj Floraj Ludoj kaj 20aj Internaciaj Floraj Ludoj*. La Suplemento de Kataluna Esperantisto n-ro 1. Kataluna Esperanto-Asocio, 1982. 44 p.
# Salvador Espriu. *Tombejo de Sinera* (trad. Gabriel Mora i Arana). La Suplemento de Kataluna Esperantisto n-ro 2. Kataluna Esperanto-Asocio, 1989. 16 p.
# Jordi Solé i Camardons. *Delfí Dalmau: Katalunismo, liberanismo kaj esperantismo* (trad. Xavier Rodon i Morera). La Suplemento de Kataluna Esperantisto n-ro 3. Kataluna Esperanto-Asocio, 1998. 20 p.
# Hektor Alos i Font, Josep Franquesa i Solé, Paul Gubbins, Albert Herranz Hammer. *Malgranda estas bela. Prelegaro de la 31a Kataluna kaj 4a Transpirinea Kongreso de Esperanto (Sóller,  - )*. La Suplemento de Kataluna Esperantisto n-ro 4. Kataluna Esperanto-Asocio - O Limaco Edizions, 2003. 67 p. ISBN 84-933380-1-X. 68 p.

Suplemento de Kataluna Esperantisto
La Seu

[eta|250px|Katedralo La Seu, situanta en [Palma de Mallorca, Hispanio.]]
**La Seu** estas romkatolika katedralo, situante en Palma de Mallorca, Hispanio. La katedralo estis konstruita sur loko de ekzistanta araba moskeo, ĝi longas nun 121 metrojn kaj larĝas 55 m. La katedralo estis konstruita de 1230 ĝis 1601 kaj montras francan gotikstilan efikon. Ĝi servas ankaŭ kiel maŭzoleo por la Majorka reĝa familio.

La laboroj je la ĉefa fasado komenciĝis en 1852 kaj estis finitaj komence de la 20-a jarcento.

## Eksteraj ligiloj 
* La Seu Cathedral 

Kategorio:Gotikaj katedraloj en Hispanio
Kategorio:Historiaj monumentoj en Hispanio
Kategorio:Palma
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1600-1609
Kategorio:Aperis en 1601
FTSE 100

La indekso **FTSE 100** (angla karesnomo *footsie* [fuci]) estas borsa indekso de la 100 plej forte kapitalizitaj kompanioj, listigitaj en la Londona borso. La indekso ekis la 3-an de januaro 1984 kun baza valornivelo de 1000; la plej alta valoro estis 6950,6, atingita la 30-an de decembro 1999.

FTSE estas la mallongigo de la 'Financial Times Stock Exchange'. La indekso estas prizorgita fare de la FTSE Group, nun sendependa kompanio, origine komuna entrepreno de la gazeto *Financial Times* kaj la Reĝa Borso de Londono (*London Stock Exchange*).

La 100 kompanioj de FTSE 100 reprezentas ĉ. 80% de la merkata kapitala forto el la tuta Londona borso.

## Listo de la kompanioj de FTSE 100 
Stato de 6-a de junio 2007.

# 3i
# Alliance & Leicester
# Anglo American
# Antofagasta
# Associated British Foods
# AstraZeneca
# Aviva
# BAE Systems
# BG Group
# BHP Billiton
# BP
# BT Group
# Barclays Bank
# Barratt Developments
# British Airways
# British American Tobacco
# British Energy Group
# British Land Company
# British Sky Broadcasting Group
# Cable & Wireless
# Cadbury Schweppes
# Capita Group
# Carnival
# Centrica
# Compass Group
# DSG International
# Daily Mail and General Trust
# Diageo
# Drax Group
# Enterprise Inns
# Experian
# Friends Provident
# GlaxoSmithKline
# HBOS
# HSBC
# Hammerson
# Hanson
# Home Retail Group
# ICAP
# ITV
# Imperial Chemical Industries
# Imperial Tobacco
# InterContinental Hotels Group
# International Power
# INVESCO
# Johnson Matthey
# Kazakhmys
# Kelda Group
# Kingfisher
# Land Securities Group
# Legal & General
# Liberty International
# Lloyds TSB
# Lonmin
# Man Group
# Marks & Spencer
# Mitchells & Butlers
# Wm Morrison Supermarkets
# National Grid
# Next
# Northern Rock
# Old Mutual
# Pearson
# Persimmon
# Prudential
# Punch Taverns
# Reckitt Benckiser
# Reed Elsevier
# Resolution
# Reuters Group
# Rexam
# Rio Tinto Group
# Rolls-Royce Group
# Royal & Sun Alliance Insurance
# Royal Bank of Scotland Group
# Royal Dutch Shell
# SABMiller
# Sage Group
# J Sainsbury
# Schroders
# Scottish & Newcastle
# Scottish & Southern Energy
# SEGRO
# Severn Trent
# Shire Pharmaceuticals Group
# Smith & Nephew
# Smiths Group
# Standard Chartered Bank
# Standard Life
# Tate & Lyle
# Tesco
# Unilever
# United Utilities
# Vedanta Resources
# Vodafone
# WPP Group
# Whitbread
# Wolseley
# Xstrata
# Yell Group

### Aliaj 
* General Electric Company

## Merkata kapitalizado 
La sekva tabelo montras 35 el la FTSE 100 kompanioj, kiuj havas la merkatan valoron de £10 miliardoj aŭ pli, la 29-an de decembro 2006, kiu estis la lasta komerca tago de 2006. Ĉe tiu dato, £10 miliardoj egalas al 19.676 miliardoj da usonaj dolaroj.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala paĝo de FTSE Group

Kategorio:Ekonomiko de Britio
Kategorio:Borsaj indikiloj‎
Ŝaŝliko

[eta|dekstra|300ra|Ŝaŝliko sur [braĝujo]]

**Ŝaŝliko** (ruse *шашлык*, el la tatara *šašlyk*, *šašlik*) estas rostita aŭ fritita, plej ofte marinita vianda nutraĵo sur rostostango.

eta|maldekstra|250ra|Preparo de ŝaŝliko

Ĝi estas tradicia manĝaĵo en la turkparolaj landoj, en Rusio kaj parte en la sudorienta Eŭropo, kie oni vendas ĝin. Ŝaŝliko havas diversajn variantojn el ŝafaĵo, bovaĵo au porkaĵo kun diversaj aldonaĵoj el legomoj aŭ lardo, hepato, reno kaj aliaj internaĵoj.

La antaŭpreparo de la ŝaŝliko estas dispecigo, marinado de la viando dum horoj, trapikado per rostostango kaj rostado. Oni manĝas ĝin kun pano.

## Vidu ankaŭ 
* Jakitorio
* Kradrostaĵo

Kategorio:Viandaĵoj
Kategorio:Kuirarto
Warwick Estevam Kerr

**Warwick Estevam Kerr** (naskiĝis la 9-an de septembro 1922 en Santana de Parnaíba, San-Paŭlio, Brazilo - 15-a de septembro de 2018) estis brazila agrikultura inĝeniero kaj profesoro pri genetiko kaj entomologio.

Li famiĝis ĉefe pro siaj malkovroj pri genetiko kaj pri seksdetermino de abeloj.

Kategorio:Abelbredistoj
Kategorio:Brazilaj entomologoj
Kategorio:Genetikistoj
Kategorio:Agronomoj
Kategorio:Membroj de la Usona Nacia Akademio de Sciencoj
Kategorio:Metodistoj
Rostostango

eta|dekstra|256ra|rostita ŝafaĵo
**Rostostango** (aŭ **trapikilo**) estas maldika metal- aŭ lignobastono, uzata por teni pecetojn da nutraĵo (plej ofte viandaĵo) por rosti ĝin.

Metala rostostango estas tipe el senrusta ŝtalo kun pintigita fino kaj ofte iom tordita aŭ entranĉita surfaco por malfaciligi defalon de la nutraĵo.

## Ŝatataj nutraĵoj rostitaj per rostostango 
ŝaŝliko (rusa kuirarto), kebabo (irana), jakitorio (japana), lardo (ofte kun cepo) (hungara), sateo (indonezia)

Kategorio:Kuiriloj
Iklanberény

**Iklanberény** [iklanberenj] estas tre malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Kőszeg. La loknomo estas turkdevena, verŝajne ekde 896 tie vivis turkoj aliĝintaj al la hungaroj.
eta|Vido en Iklanberény

## Bazaj informoj 
* Areo: 3 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 30
* Poŝtkodo: 9634
* Telefonprefikso: 94

## Situo 
Iklanberény situas ne tro for de fervojo inter Sopron kaj Szombathely. Csepreg troviĝas 9, Bük kun fama banejo 11, Kőszeg 24, Szombathely 31, Budapeŝto 199 km http://www.tavolsag.hu/index.asp?go=tavolsag&i1=29504&i2=9566 .

## Historio 
La unua mencio devenis el 1234 en formo *"Beren"*. Post la mezepoko la vilaĝo situis en fronto inter Osmana Imperio kaj Habsburga Imperio.

En Iklanberény migra poŝto servas.

La komunumo havas katolikan preĝejon omaĝe al Dipatrino (Virgulina Maria).

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Vas
Keléd

**Keléd** estas tre malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Celldömölk. Keléd estas nomo de germana kavaliro.

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9549
* Telefonkodo: 95
* Areo: 9 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 90

## Situo 
La vilaĝo situas flankovoje 6 km-ojn de ĉefvojoj Veszprém (urbo)-Szombathely kaj Sopron-Balatono. Zalaszentgrót troviĝas 19, Sümeg 20, Celldömölk 25, Sárvár 29, Devecser 30, Szombathely 54, Budapeŝto 174 km-ojn http://www.tavolsag.hu/index.asp?go=tavolsag&i1=32036&i2=9566 .

## Historio 
Apud la komunumo oni trovis ŝpurojn de mezepoka terfortikaĵo. La unua mencio devenis el 1468 en formo *"Kylyd"*. La turkoj faris senhoma la vilaĝon. En 2001 vivis en Keléd 93 homoj (escepte unusolan slovenon ĉiuj hungaroj. Vilaĝservo estas la migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Reĝo Stefano la 1-a (Hungario)
* sonorilostablo
* nobeldomo de Szent-Iványi [sent-ivAnji] el la 18-a jarcento

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Vas
Kenéz

**Kenéz** estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Sárvár. La loknomo signifas hungare (proksimume historie): estro aŭ komisaro.
eta|300px|Ĉefstrato de Kenéz

## Bazaj informoj 
* Areo: 7 km²
* Loĝantaro: 280
* Poŝtkodo: 9752
* Telefonprefikso: 94
* Koordinatoj: 47.20376°N 16.79026°E

## Situo 
La vilaĝo situas ne tro for de fervojo inter Veszprém kaj Szombathely laŭ traira flankovojo. Szombathely troviĝas 15, Sárvár 16, Budapeŝto 209 kilometrojn http://www.tavolsag.hu/index.asp?go=tavolsag&i1=2574&i2=21306 .

## Historio 
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1217 laŭ tiama hungara ortografio Kynih. Vilaĝservoj estas la municipa administracio kaj migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
La komunumo havas romkatolikan preĝejon omaĝe al Sankta Nikolao el la 19-a jarcento.

## Fontoj 
* oficiala paĝo 

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Vas
Teoctist Arăpașu

eta|maldeskstra|Teoctist Arăpașu
**Teoctist ARĂPAȘU** (naskiĝis la 7-an de februaro 1915 en Tocileni, distrikto Botoșani; mortis la 30-an de julio 2007 en Bukareŝto) estis rumana episkopo. De 1986 ĝis sia morto li estis la kvina patriarĥo de la Rumana Ortodoksa Eklezio.

Li naskiĝis kiel deka infano de la Arăpașu-familio. Li iĝis monaĥo jam en aĝo de 13 jaroj en la Vorona-monaĥejo, iĝis membro de la ortodoksaj monaĥoj en aŭgusto de 1935. Li ekstudis en 1940 en la Bukareŝta Teologia Universitato, kiun li finis en 1945 kun la noto *magna cum laude.* Li servis ekde 1945 en la katedralo de Iași kiel pastro. Li iĝis komence episkopa helpanto (1950–1962), poste episkopo de Arad (1962–1973), ĉefepiskopo de Craiova kaj metropolito de Oltenio (1973–1977), episkopo de Iași, metropolito de Moldvo kaj Suceava (1977–1986). Dumtempe li akiris diplomon pri filozofio en Universitato de Iași. Li estis elektita en 1986 – post la morto de Iustin Moisescu – episkopo de Bukareŝto, metropolito de Valaĥio kaj Dobruĝo, ĉefo de la Rumana Ortodoksa eklezio.

## Agado 
Oni diskutis lian agadon, ĉar Teoctist kaj lia eklezio plenumis dezirojn de la Ceaușescu-reĝimo, ili laŭris la diktatoron. En 1989, li por mallonga tempo retiriĝis, sed baldaŭ reokupis la oficon. Li – kiel teologa studento – en 1941 partoprenis en detruado de sinagogo en Bukareŝto, en strato Antim (Ronetti-Roman).

Li konservis unuecon de la eklezio, riĉigis ĝin per 400 novaj monaĥejoj kaj 2000 preĝejoj. Li persone estis malferma al la ekumenismo, li unuafoje invitis papon Johanon Paŭlon la 2-an (1999) kaj li mem preĝis komune kun li en 2002, en Romo. Li estis multfoje distingita.

Li mortis pro koratako.

Kategorio:Rumanoj
Kategorio:Rumana ortodoksa eklezio
Kategorio:Ortodoksaj patriarkoj
Köcsk

**Köcsk** [koĉk] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Celldömölk. La loknomo estas turkdevena, en 896 kune kun la alvenintaj hungaroj ankaŭ turkodevenaj tribetoj alvenis.
## Bazaj informoj 
* poŝtkodo: 9553
* areo: 13 &nbsp;km²
* loĝantaro: 300
* telefonprefikso: 95

## Situo 
Köcsk situas inter du eksvulkanoj **Ság** kaj **Somlyó**, for de fervojo, ĉefvojo kaj rivero. Celldömölk troviĝas 10, Sárvár 19 km.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1237 en formo *"Kuscku"*. Baldaŭe 2 vilaĝetoj formiĝis unu apud la alia: *Kisköcsk* (=Malgranda Köcsk) kaj *Nagyköcsk* (Granda Köcsk). En 1646 la turkoj detruis ambaŭ. En 1939 ambaŭ vilaĝetoj unuiĝis.

En Köcsk migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
Vidindaĵo estas eklektika nobeldomo de **Ajkay-Hetthéssy** (ajkai-heteŝi) el la malfrua 19-a jarcento.

## Famuloj 
En Kisköcsk naskiĝis luterana pastro-tradukisto Zsigmond Horváth.

## Famaj nomportantoj 
* psikologo Margit Köcski

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Vas
Libro de Kells

eta|Paĝo el *Book of Kells* - Folio 183r
La **Libro de Kells** (*Leabhar Cheanannais* en la irlanda, *The Book of Kells* en la angla) estas elstara ekzemplo pri la mezepoka libropentrado inter la 7-a kaj 10-a jarcentoj en Irlando kaj Norda Grand-Britio.

Pri la origino de la Libro de Kells regas malcerteco. Ĝi estis plej verŝajne verkita en klostro Iona sur la skota okcidenta marbordo kaj estis transportita plej verŝajne pro atako de la vikingoj en Irlandon. Oni ŝtelis verŝajne ĝin en 1006 kaj kaŝis ĝin en klostron de Kells en la irlanda graflando Meath. Ĉe dissolvo de la klostro en 1539, oni trovis ĝin tie sed sen la legenda ora ligaĵo. La libro aperis en la 17-a jarcento en posedo de Biblioteko Trinity College en Dublino.

La libro de Kells entenas la kvar evangeliojn kun plenpaĝaj bildoj pri Jesuo Kristo, Maria kun infano kaj la evangelistoj. La bildoj estas zorgeme desegnitaj kaj ornamitaj. Oni precipe la inicialojn ornamis per helaj, lumaj farbaĵoj. Anstataŭ oro, oni uzis orpimenton, arsen-sulfuran mineralon. Por produkto de la blua koloro, oni uzis la duonjuvelon lazurito, kiun oni povis trovi tiutempe nur en Afganujo.

En 1990 aperis faksimila eldonaĵo de Libro de Kells, en 1480 ekzempleroj.

## Vidu ankaŭ 
* Kelta arto
* Kolegio Triunuo

Kells
Kells
Pend-tiro

100px|eta**Pend-tiro** (aŭ tirpendo) estas proprapeza ekzerco, ĉe kiu oni tiras sian korpon je horizontala stango supren kaj poste subenlasas la korpon. En tiu ekzerco oni fortigas la muskolojn de la bicepso kaj la dorso, sed ankaŭ partoprenas aliaj muskoloj por stabilizado de la korpomoviĝo. La elspirado devas okazis ĉe la plej supra pinto (suprentirita korpo), dum enspirado okazas dum subensinko.

## vidu ankaŭ 
puŝlevo

## Eksteraj ligiloj 
* diversaj varioj

Kategorio:Korpa ekzercado
Kategorio:Gimnastiko
Megyehíd

**Megyehíd** [medjehid] estas vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Sárvár. La loknomo estas hungare: departementa-ponto. Temas ne pri riverponto, nur rojponto.
eta|dekstra|300px|Megyehíd

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9754
* Areo: 6 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 320

## Situo 
Megyehíd situas sur ebenaĵo, for de fervojo, ĉefvojo kaj rivero.

## Historio 
En 1217 okazis la unua mencio en formo *Megehid*. Komence la kampoj apartenis al la reĝino. Priskriboj de András Vályi kaj Elek Fényes mencias, ke la loĝantoj estas famaj ĉevalobredistoj. En Megyehíd migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
Megyehíd havas romkatolikan preĝejon omaĝe al Sankta Triunuo. La loĝantaro okupiĝas pri agraraj produktoj, aŭ laboras en la proksimaj Sárvár aŭ Szombathely.

== Komunumoj pri *híd* (=ponto) en Hungara reĝlando ==

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Vas
Meggyeskovácsi

**Meggyeskovácsi** [medjeŝkovaĉi] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Sárvár. La loknomo estas hungare: acidĉeriza-forĝista.
eta|maldekstre|Kastelo de Meggyeskovácsi
eta|Preĝejo de Meggyeskovácsi
## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9757
* Telefonkodo: 95
* Areo: 25 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 770

## Geografio 
Meggyeskovácsi situas en maldekstra bordo de rivero Rába, for de fervojo, ĉefvojo.

## Historio 
Pli frue romianoj loĝis tie. En la paseo estis tie 5 komunumoj, el ili restis **Balozsameggyes** [baloĵamedjeŝ] kaj **Rábakovácsi**, kiuj unuiĝis en 1970.

## Vidindaĵoj 
* mezepoka katolika Preĝejo Sanktaj Kosmaso kaj Damiano (Meggyeskovácsi)
* kastelo **Batthyány-Arz** [batjani-arc]
* Kastelo Bejczy (Meggyeskovácsi)
* sonorilostablo

== Komunumoj pri *meggy* (= acida ĉerizo) en Hungara reĝlando ==
(Kelkloke tio estas laŭ malnova ortografio *medgy*!)
Nagykölked

**Nagykölked** [nadjkolked] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Körmend. Kölked signifas hungare bubo en historia formo.
eta|maldekstre|Ĉefstrato de Nagykölked
eta|Preĝejo en Nagykölked

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9784
* Telefonkodo: 94
* Areo: 10 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 140

## Situo 
Nagykölked situas for de ĉefvojo, fervojo kaj rivero, laŭ traira flankovojo Körmend-Szombathely, laŭ la aŭstra limo (kontraŭe Moschendorf troviĝas).

## Historio 
La vilaĝo trovis sin apud la nova landlimo de Aŭstrio post Traktato de Trianon. Post la 2-a mondmilito konstruiĝis **fer-kurteno** laŭ la aŭstra limo. La komunumo estis vizitebla nur per permeso. En 1989 la fer-kurteno nuliĝis, kaj oni trovis tie netuŝitan arbaron dum 40 jaroj. Ekde 2008 ambaŭ landoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limo estas ie ajn trapasebla sen kontrolo.

En Nagykölked migra poŝto servas.

## Vidindaĵo 
* novromanika preĝejo omaĝe al Sankta Nikolao

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Vas
Mersevát

**Mersevát** [merŝevat] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Celldömölk. Merŝe estas hungara familia nomo.

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9531
* Telefonkodo: 95
* Areo: 11 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 570

## Situo 
Mersevát situas sur ebenaĵo, preter la fervojo Celldömölk-Győr, laŭ la ĉefvojo Celldömölk-Pápa, en ambaŭ bordoj de rivero Marcal, kie estas trapasejo.

## Historio 
Pli frue loĝis tie romianoj, pli frue nekonatuloj, kiuj konstruis terfortikaĵon. Memstaraj vilaĝoj **Belsővat** kaj **Merse** unuiĝis en 1906. La loĝantaro okupiĝas pri agraraj produktoj, aŭ laboras en la najbara Celldömölk.

## Vidindaĵoj 
Mersevát havas novan katolikan preĝejon kaj luteranan preĝejon el 1935.

## Famuloj 
En Mersevát naskiĝis:
* altlerneja instruisto János Győrvári (matematikisto)
* futbalisto József Tóth (futbalisto).

## Referencoj 
eta|maldekstre|Marcal ĉe Mersevát

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Vas
Ĉarniro

eta|dekstra|225ra|Ĉarniro
**Ĉarniro** estas metala artiko, kunaĵo de du pecoj moveblaj ĉirkaŭ komuna akso. Ekzistas multaj diversaj ĉarniroj, ekzemple ĉe pordoj kaj fenestroj.

Laŭ Francisko Azorín **Ĉarniro** estas *Artiko konsistanta el metalaj platetoj turniĝantaj ĉirkaŭ komuna akso uzata por kunigi ĉiu pordofolio [tiel: sen akuz.] kun ĝia kadro.* Kaj li indikas etimologion el la latina *cardo, cardinis* (pord-pivoto). Li aldonas teknikajn terminojn por cimatitipoj, nome dorika cimatio, jonika cimatio kaj lesbia cimatio.

## Notoj 
Kategorio:Iloj
Kategorio:Mekanismoj
Nagymizdó

**Nagymizdó** [nadjmizdO] estas malgranda vilaĝo en Hungario en en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Körmend. La loknomo signifas hungare: granda-mielo, verŝajne dum la mezepoko tiu vilaĝo liveris mielon al la reĝa korto.

## Bazaj informoj 
* Areo: 7&nbsp;km²
* Loĝantaro: 140
* Poŝtkodo: 9913
* Telefonprefikso: 94
* Koordinatoj: 46°59′29″N 16°39'18″E

## Situo 
Nagymizdó situas for de ĉefvojo, fervojo kaj rivero. Körmend troviĝas 9, Szombathely 34, Budapeŝto 220&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis loĝata dum la neolitiko, baldaŭ romianoj konstruis fortikaĵon. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1237.

En Nagymizdó migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
Vidindaĵo estas romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Anna de 1886.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Vas
Verpa conica

**Verpa conica** aŭ ungofungo (?) aŭ glatkapa morkelo kreskas en la norda hemisfero, sed oni trovas ĝin tre malofte. La *Verpa conica* apartenas al la Morkelacoj (*Morchellaceae*) kaj ordeno de pezizaloj (*Pezizales*).
Verpa signifas latine peniso. La formo de Verpa similas peniso.

Ĝi ŝatas la arbarojn kun subla, humida grundo, tiel ĝi ofte aperas en apudriveraj arbaroj. Ĝi estas verŝajne mikoriza fungo.

Ĝia kapo estas kaŝtanbruna, sonorilforma, kun sulketa aŭ glata surfaco. La kapo ligiĝas al trunko nur ĉe la pinto. La interna kapa surfaco estas malpure blanka, la diametro estas 2-4 cm. La trunko altas 5-15 cm, meze kava, kun blanketa karno. Ĝi ne havas karakterizan odoron.

La senkoloraj sporoj (25-33 x 15-19 µm) situas sur pinto de la fungofadenoj, en oksporaj askoj, kiuj havas glatan surfacon kaj eliptan formon.

Kategorio:Pezizomycetes
Elburg

Dosiero:Loudspeaker.svg**Elburg** ()
estas municipo kaj hansourbo en Nederlando kiu situas ĉe la Veluwemeer en la provinco Gelderland. Je la 1-a de julio 2006 la municipo havis 22 162 loĝantojn kaj areo de 65,95&nbsp;km². La municipejo situas en Oostendorp.
La malnova municipejo troviĝas en Elburg mem.
eta|maldekstra|300px|Vischpoort (Fiŝpordego)

## Vidu ankaŭ 
* Doornspijk
* 't Harde

Kategorio:Urboj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Gelderlando
Kategorio:Municipoj de Gelderlando
Kategorio:Hansourboj
Izera montetaro

:*Tiu ĉi artikolo temas pri montetaro en Pollando, kiu en Ĉeĥio nomiĝas Fridlanta montetaro.*
eta|maldekstra|300px|Izerskie Montetaro proksime de Lwówek Śląski
maldekstra|eta|200px|Lwówek Ślaski, aro de rokoj “Szwajcaria Lwówecka”.
maldekstra|eta|200px|Izerskie Montetaro proksime de vilaĝo Nagórze, komunumo Lwówek
**Izera montetaro** (pole: *Pogórze Izerskie*, [elparolu *pogúĵe izerskie*], germane *Isergebirgsvorland* [elparolu *Ízagebirksforlant*], ĉeĥe *Frýdlantská pahorkatina*) estas montetaro en Pollando kaj apartenas al Sudetaj montaroj. Ĝi estas norda malplialta antaŭparto de la Izera Montaro kaj pera tereno inter montoĉenoj de Okcidentaj Sudetoj kaj “Silezia–Luzacia Malaltaĵo”. 
Ĝi situas sur tereno de 1685 km2, okcidente limigita de la rivero Nysa Łużycka, oriente limigita de la rivero Bóbr, norda limo estas konvencia kaj tio estas stratumo de 200 metroj (super la mara nivelo) proksime de la urbo Bolesławiec. La rivero Kwisa estas akso de ĉi-tiu regiono kaj trafluas la urbojn: Mirsk, Gryfów Śląski, Leśna, Lubań kaj Nowogrodziec. 
Tuta tereno “Izerskie Montetaro” estas strukturata de gnejsoj, granito - gnejsoj, grizorokoj kaj ardezoj. En larĝaj valoj troviĝas miocenaj sedimentoj el sub kiuj jen kaj jen traiĝas bazaltaj vulkanaj konusoj. Mankas pligrandaj arbaraj terenoj. Malkrutaj deklivoj ĝis la pintoj estas destinitaj al agrikulturo. Laŭlonge torentaj valoj situas multekilometrajn ĉenajn vilaĝoj, en kiuj oni povas trovi ekzemploj de popolaj konstruaĵoj.

eta|500px|maldekstra|Sudetoj en Pollando. Parto 332.26 – Izerskie Montetaro, 332.34 – Izera Montaro.

## Vidindaĵoj 
Pitoreska trafluo de rivero Kwisa kun Leśniańskie Lago kaj Złotnickie Lago, Lwówek Śląski, Lubomierz, kastelo Czocha, kastelo Gryf, kastelo Rajsko, kastelo Świecie, palaco en vilaĝo Biedrzychowice.

## Bibliografio kaj fontaĵo 
* Janusz Czerwiński, Krzysztof R. Mazurski: *Sudety. Sudety zachodnie*. Warszawa 1983 20px (pole)
* http://pl.wikipedia.org/wiki/Pogórze_Izerskie 20px (pole)

Kategorio:Montaroj en Ĉeĥio
Kategorio:Montaroj en Pollando
Kategorio:Silezio
Nádasd

**Nádasd** (nAdaŝd) estas vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Körmend. La loknomo signifas hungare: kanejo, tiu vilaĝo donis nomon al historia familio **Nádasdy**. 

## Bazaj informoj
*Poŝtkodo: 9915
*Areo: 36 &nbsp;km²
*Loĝantaro: 1230

## Situo
Nádasd situas laŭ la ĉefvojo Körmend-Zalalövő proksime de Körmend.

## Historio
Dum la romia epoko la vilaĝon trairis la Sukcena Vojo inter Baltio kaj Romo. La unua mencio okazis en 1233. La hungaroj konstruis fortikaĵon. Okazis detruoj fare de tataroj (1242), turkoj (1532, 1600).  

## Vidindaĵoj 
* parte mezepoka katolika kirko Preĝejo Apoteozo de Sankta Kruco (Nádasd)'*
* en la lernejo muzeeto funkcias
* restaĵo de vojo de romianoj

## Komunumoj *Nádasd'' en Hungara Reĝlando 
En la nomo oni rekonas la vorto nád (=kano), pri kio oni nomumis komunumojn. Pro la tutlanda poŝta servo oni distingis ilin: Abaújnádasd, Árvanádasd, Csallóköznádasd, Egyházasnádas, Szepesnádasd, nun en Slovakio, Fraknónádasd nun en Aŭstrio, Borsodnádasd kaj Tornanádaska en Borsod-Abaúj-Zemplén, Mecseknádasd en Baranya, Nádasdladány en Fejér, Nádasd en Vas (Hungario), Alsónádasd, Felsőnádasd, Görgénynádas, Hadadnádasd, Nádasdia, Nádaspapfalva, Szilágynádasd nun en Rumanio.
Arbaraj fratoj

La **Arbaraj fratoj** (estone *metsavennad*, latve *mežabrāļi*, litove *miško broliai*) estis estonaj, latvaj, kaj litovaj batalantoj, kiuj dum kaj post la Dua Mondmilito batalis kiel partizanoj aŭ geriloj kontraŭ la enmarŝo kaj okupo de siaj landoj fare de la Sovetunio. La nomo *arbaraj fratoj* estis uzata jam fare de la partizanoj dum la rusia revolucio de 1905.

Kvankam la sekreta servo de la aliancanoj apogis ilin loĝistike fine de la 1940-aj jaroj, la perfido de Kim Philby kaj aliaj spionoj malvualigis plimulton de la batalanta reto. La batalo inter la sovetaj fortoj daŭris dum jarcento kaj kaŭzis morton de ĉ. 50.000 personoj el 170 mil batalantaj. La kontraŭstaro estis la plej bone organizita en suda Latvio (Dzūkija), kie partizanoj en 1949 akiris regadon pri areo. En la urboj la partizanoj ne havis influon kaj apogon.

La partizanoj ofte konfiskis nutradon por sin vivteni, atakis komunistojn, elektrajn instalaĵojn.

La soveta potenco venkis la partizanojn en 1952-53, post kiam oni anoncis amnestion post morto de Stalin. Kelkaj unuopuloj plu kaŝis sin.

## Literaturo 
* Der vergessene Krieg : die bewaffnete Widerstandsbewegung in Estland 1944 - 1956 / Mart Laar. Tallinn : Grenader, 2005. ISBN 9949-411-76-9
* Burauskaitė, Birutė: Resistance to the occupation of Lithuania : 1944 - 1990 / Birutė Burauskaitė ; Pranas Morkus. Vilnius : Organisation Committee Frankfurt 2002. ISBN 9955-548-05-3
* Partizanai apie pasaulio politiką ir save. Sudarė N.Gaškaitė. V., 1998
* Tegeler, Tillmann: Der litauische Partisanenkampf im Lichte sowjetischer Akten / Tillmann Tegeler. München : Osteuropa-Institut 2001. ISBN 3-921396-64-6
* Kaarmann, Karl: Spion i Baltikum : glimtar från Sveriges hemliga krig : valda delar ur min fars memoarer ... / sammanställda och bearb. av ... Linda Kaarman-Lind. Södertälje : Fingraf, 1996. ISBN 91-630-4915-5 (svede)

## Vidu ankaŭ 
* Benediktas Mikulis
* Juozas Lukša
* August Sabbe
* Józef Franczak
* Anatemitaj Soldatoj

## Eksteraj ligiloj 
* *Forest Brothers from the West*  
* Michael Tarm. *The Forgotten War*, 1996.  


Kategorio:Historio de Litovio
Kategorio:Historio de Latvio
Kategorio:Historio de Estonio
Kategorio:Sovetunio en la Dua Mondmilito
Kategorio:Kontraŭkomunismo
Ŝtatigo

[eta|180ra|[Akvobaraĵo Daniel-Johnson ]]

**Ŝtatigo** aŭ naciigo aŭ ŝtatproprigo estas jure la forpreno de la privata posedaĵo fare de la ŝtato. Ĝi okazas sen aŭ kun kompensado, akomponante ofte per socialisma, komunisma ideo resp. argumento.

La unua amasa ŝtatigo okazis post la rusia revolucio de 1917, post kiam en 1918 la bolŝevika potenco ŝtatigis la industriajn entreprenojn, bankojn, asekurajn kompaniojn ks. Sekva amasa ŝtatigo okazis inter 1945 kaj 1950 dise en Eŭropo, eĉ en Francio, Britio, kie oni ŝtatigis minejojn, elektran, trafikan branĉojn.

La ŝtatigo ofte celas ekonomian sendependiĝon (naftoindustrio en 1939 en Meksiko, en 1951 en Irano, diversaj industriaj branĉoj en Kubo en 1960). La ŝtatigo de la Sueza kanalo kondukis al milita interveno en 1956.
La UN akceptis rezolucion en 1974 pri *Ĉarto de ekonomiaj juroj kaj devoj de la ŝtatoj (Charter of Economic Rights and Duties of States)*, por obstakli la senbridan ŝtatigon.

## Ŝtatigo en Hungario 
Oni ŝtatigis unuafoje la poŝtajn servojn en la 1720-aj jaroj. La 15-an de novembro 1848, Lajos Kossuth ŝtatigis la militgravajn uzinojn. Fine de la 19-a jarcento okazis ŝtatigo de la telefona liniaro (ĉ. ekde 1870-aj jaroj), la fervojaj linioj ekde la 1860-aj jaroj.

Post 1945 okazis grandamasa, senkompense ŝtatigo. La 1-an de januaro 1946 estis ŝtatigitaj la minejoj, jarfine la kvar plej gravaj fabrikoj (Rimamurányi Vasmű, Weiss Manfréd Művek, Ganz Vállalatok, Magyar Vagon- és Gépgyár). Ĝis 1948 ĉiu lernejo, bankoj, ludomoj, industria fabriko kun pli ol 100 laboristoj. En 1949 okazis ŝtatigo de ĉu entrepreno kun pli 10 laboristoj, naciigo de la entreprenoj, eksterlande posedataj. Ĝis komence de la 1960-aj jaroj okazis kolektivigo (ne ŝtatigo) de la agroj, sed okazis jam pli frue ŝtatigo de bienegoj.

Post realveno de la kapitalismo en 1990 en Hungarion, la ŝtataj posedaĵoj estis pli kaj pli forvendataj por repagi la financan ŝuldon de la hungara ŝtato.

## Vidu ankaŭ 
* Privatigo

Kategorio:Socialismo
Kategorio:Politikaj esprimoj
Kategorio:Ŝtato
Kategorio:Ekonomiko
Distrikto Lindau

La **distrikto Lindau** - germane oficiale *"Landkreis Lindau (Bodensee)"* - situas en la federacia lando Bavario de Germanio. Ĝia administra sidejo estas la samnoma urbo Lindau, borde de la Bodenlago (aŭ Konstanca Lago). La distrikto havas areon de 323 km², kaj fine de  ĝi havis  loĝantojn. Ĝi estas parto de la distriktaro Ŝvabio.

Norde najbaras la distriktoj Bodensee kaj Ravensburg de Baden-Virtembergo, oriente la distrikto Oberallgäu de Bavario kaj sude la federacia lando Vorarlberg de Aŭstrio. Sudokcidente la distrikto havas  pro la Konstanca Lago; la distrikta centro Lindau situas sur insulo de la lago.

## Administra divido 
La distrikto konsistas el 19 komunumoj, el kiuj 2 estas urboj.

**Urboj**:
# Lindau
# Lindenberg

**Merkataj komunumoj**:
# Heimenkirch
# Scheidegg
# Weiler-Simmerberg

**Kromaj neurbaj komunumoj**:
# Bodolz
# Gestratz
# Grünenbach
# Hergatz
# Hergensweiler
# Maierhöfen
# Nonnenhorn
# Oberreute
# Opfenbach
# Röthenbach (Algovio)
# Sigmarszell
# Stiefenhofen
# Wasserburg (Bodenlago)
# Weißensberg

Iuj urboj kaj/aŭ komunumoj interkonsentis kune oferti partojn de la publikaj servoj kadre de administraj komunumaroj. Tiuj grupigoj en la supra listo (laŭ la nuna stato) ne aparte listiĝas.

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de la distrikto (germanlingvaj)
* turismaj paĝoj pri la distrikto (germanlingvaj) 
* tridimensiaj mapoj de la komunumoj

Dosiero:Lindau_Insel.jpg|Lindau
Dosiero:Stadtpfarkirche lindenberg.jpg|Lindenberg im Allgäu
Dosiero:Scheidegg3.jpg|Scheidegg
Dosiero:Weiler_Allgaeu_Rathaus.jpg|Weiler-Simmerberg


L
L