open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sissach (distrikto)

La **distrikto Sissach** estas administra unuo de la Kantono Bazelo Kampara. Ĝi havis 33279 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
La distrikto Sissach situas en sudoriento de la kantono. Ĝi etendiĝas en la valo de la rivero Ergolz, kiu komenciĝas en sudo ĉe la Suba Hauensteinpasejo, kiu estas la limo al Kantono Soloturno. En oriento kaj nordo ĝin limigas malaltaj montoĉenoj, kiuj apartenas ankoraŭ al la Ĵurasa Montaro, kaj formas la limon kun Kantono Argovio. Nur al nordokcidento la valo estas malfermita al la direkto de Liestal. La distrikto Sissach estas relative maldense loĝata kaj marikta plej parte per agrikulturo, arbaro kaj monteta pejzaĝo. En kontrasto al la cetere kantona areo ĝi konsistas ĉefe el malgrandaj kaj malgrandegaj vilaĝoj.

## Limoj 
La distrikto limas en nordo la distrikto Rheinfelden en Kantono Argovio, en oriento al la distrikto Laufenburg ankaŭ en Argovio, en sudo al distrikto Gösgen en Kantono Soloturno kaj en sudokcidento al la distrikto Waldenburg kaj en nordokcidento al la distrikto Liestal.

## Trafiko 
Tra la distrikto kondukas la fervojlinio de Bazelo al Olten tra la Hausensteintunelo, kiu estas bazo-tunelo tra la Ĵurasa Montaro. Tio estas unu el la plej gravaj fervojlinioj de Eŭropo, ĉar ĝi tra la Gotardo konektas Germanion kun Italio. Okcidente de la nova linio kun la baztunelo kondukas la malnova Hauensteinlinio, kiu hodiaŭ estas servata per la regiona trajnlinio S9, kaj servas kiel rezerva linio en kazo de problemoj kaj tro da trafiko en la baztunelo.

Paralele al la fervojo kondukas la ĉefstrato 2 super la Suba Hauensteinpasejo kaj la nacia aŭtoŝoseo A2.

## Historio 
Jam en la romia epoko la trafikvojo tra la Ergolzvalo trans Hauenstein supozeble estis de granda signifo. Ja situis norde de ĝi ĉe la bordo de la Rejno la iama romia urbo Augusta Raurica, de kie oni por atingi al Soloturno devis trapasi aŭ la Supran aŭ la Suban Hauensteinpasejon. Distrikto Sissach unuan fojon estis menciita en mezepoko kiel *Sisgau* jam en la jaro 835. En la jaro 1041 la imperiestro de la Sankta Romia imperio, Henriko la 3-a, transigis la distrikton Sisgau al la episkopo en Bazelo. Post la Bazela Kantondisiĝo en la jaro 1833 la distrikto Sissach fariĝis distrikto de la tiam fondita Kantono Bazelo Kampara.

## Komunumoj de la distrikto Sissach 
Kun 29 komunumo (stato komence de 2009) la distrikto Sissach estas la plej komunumriĉa distrikto de la kantono. La komunumoj fakte dividiĝas en du kategoriojn, nome la komunumoj ĉe la Hauensteinbazfervojlinio, kiuj estas relative grandaj kaj urbecaj kun industrio, kaj la komunumoj, kiuj situas flanke de la trafikvojoj kaj konservis sian kamparanan karakteron kaj estas tre maldense logaĝataj. Jen la listo de la distriktaj komunumoj:

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de la prefektejo de la distrikto Sissach 

!
Csobád

**Csobád** [ĉobAd] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Encs.
eta|maldekstre|Lago ĉe Csobád
eta|Katolika preĝejo de Csobád

## Bazaj informoj 
* Areo: 12 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 126 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.2807/21.0263
* Loĝantaro: 730
* Poŝtkodo: 3848
* Telefonprefikso: 46

## Situo 
Csobád situas sur ebenaĵo, en valo de Hernád, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Miskolc-Hidasnémeti. Encs troviĝas 9, Miskolc 25&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1323 laŭ la tiama ortografio *"Chabad"*. La vilaĝo multe suferis pro inundoj de Hernád, tial la komunumo translokiĝis iomete for de la rivero. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al ĉefanĝelo Sankta Mikaelo
* kalvinana preĝejo
* grekokatolika preĝejo
* kampanilo
* nobeldomo de Kovács [kovAĉ]
* fiŝkaptista lago

## Famuloj 
En Encs naskiĝis instruisto Pál Király.

## Fontoj 
* hungara kaj germana Vikipedioj
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* w.gyaloglo.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Riksgränsen

**Riksgränsen** (= "regna limo") estas vilaĝo en la sveda provinco Norrbottens län. Ĝi estas parto de la komunumo Kiruna kaj situas ĉe la limo al Norvegio, 200 km norde de la arkta cirklo. De majo ĝis julio tie estas tuttaga suno.

La loko estis fondita en 1902 ĉe la tiam konstruata "fer-erca" fervojo de Luleå tra Kiruna al Narvik. Ĝi estas konata skiejo kun 19 zorgataj skikurejoj, sume 15 km longaj, kaj ses ski-telferetoj. Skiado funkcias de februaro ĝis junio.

Krom la fervoja ligo ekzistas voja ligo per la eŭropa ŝoseo 10, kiu preterpasas proksime.

## Aliaj projektoj 
Kategorio:Urboj de Svedio
Athelney

eta|dekstra|Monumento memore al Alfredo la Granda ĉe Athelney
**Athelney** situas en la regiono de Somerset, Anglio, nomata Sedgemoor. Antaŭ ĝi estis insulo ĉirkaŭita de marĉoj. Nuntempe oftas vintraj inundoj.

Ĝi famas ĉar estis tie kie Alfredo la Granda kaŝis sin kaj kunigis soldatojn en 878, post la dana kapto de Chippenham kaj antaŭ venki la danojn ĉe Ethandun. Tiutempe la insulo estis ligata per digvojo al najbara vilaĝo, East Lyng, kvankam Vilhelmo de Malmesbury diras ke ĝi estis atingebla nur boate. Fortikaĵo ĉe Athelney datiĝas de la ferepoko kaj estis plifortikigata de Alfredo.

Post la batalo de Ethandun, Alfredo, por danki Dion pro sia venko, en 888 fondis abatejon sur la insulo, kun monaĥoj plejparte alvenintaj de Francio. La abatejo neniam riĉis, kaj dum la regado de Eduardo la 1-a la monaĥoj petis la reĝon ne kolekti imposton pro malriĉeco. La lasta abato estis Roberto Hamlyn, kiu cedis la abatejon al Henriko la 8-a en 1540. Post tio la konstruaĵoj kadukiĝis, kaj nenio nun videblas.

En 1801 Kavaliro John Slade konstruis monumenton memore al Alfredo ĉe la plej alta pinto de Athelney.

Kategorio:Abatejoj en Britio
Kategorio:Historio de Anglio
Kategorio:Vilaĝoj de Anglio
Kategorio:Sud-okcidenta Anglio
Sabloludejo

eta|Sabloludejo por infanoj
eta|Siteleto por sabloludejo
[eta|Ĉeplaĝa [sabloburgo]]
**Sabloludejo** estas infanludejo kun ioma kvanto da sablo.

Sablokesto estas tre populara ludejo, aparte por tre junaj infanoj, kie infanoj povas:
* ludi sekure, ĉar eĉ falante ili povas apenaŭ vundiĝi,
* spertiĝi pri uzado de iloj, kiel ekz. siteletoj, ŝarĝaŭtetoj kaj ŝoveliletoj,
* esprimi kaj disvolviĝi krepovon per konstruado de sabloburgoj ktp.

Tial sablokestoj ofte troviĝas en publikaj infanaj ludejoj kaj privataj ĝardenoj. Kutime ili estas limigataj per ŝtonoj aŭ lignobretoj.

## Sekureco kaj pureco 
Rekomendinda estas sabloprofundeco de 40 cm - tro granda profundeco de la sablotavolo povus logi aparte pli aĝajn infanojn al konstruado de profundegaj truoj aŭ kavernoj (kolapso de tiaj konstruaĵoj jam kaŭzis mortigajn akcidentojn).

maldekstra|72ra

Aparte tre junaj infanoj emas *manĝi* sablon, tial oni prizorgu purecon de la sablo. En publikaj sabloludejoj oni metu puran sablon ĉiun duan jaron.

## Figurasence 
**Sabloludejo** ankaŭ estas la uzata esprimo por *"sekura elprovejo por komputila programo"*, tiusence ankaŭ la angla esprimo **Sand box** estas uzata.

Vikipedio invitas vikipediistojn uzi **Vikipedio:Provejon** aŭ instali proprajn vikipediistajn subpaĝon *sabloludejo*, por elprovi prilaboratan artikolon aŭ eksperimenti pri ŝablonoj ktp sen danĝerigi "veran" vikipedian paĝon.

Kategorio:Ludiloj
Kategorio:Komputiko
Sablokesto

**Sablokesto** povas signifi

* ludejo por infanoj: **sabloludejo**
* sekura eksperimentejo pri komputila programo: **Vikipedio:Provejo**
* **stokejo por sablo** en tramoj, trajnoj ktp.: Por pli efike bremsi sablo el la kesto estas ŝutata antaŭ la radojn
* sablokesta ludo estas tipo de videoludo
Slipknot

**Slipknot** estas naŭmembra usona muzika grupo, ludanta *crossover metal*, tio signifas kombinon de ĉiuj elementoj de la metalmuziko. La bando estas konata precipe pro siaj strangaj kostumoj kaj maskoj de la membroj kaj pro kruda aparta stilo. Iliaj kantoj estas en la angla lingvo kaj ili estas de multaj konsiderataj kiel *kontraŭversaj*.

## Diskografio 
* Slipknot (1999)
* Iowa (2001)
* Vol. 3: (The Subliminal Verses) (2004)
* All Hope Is Gone (2008)
* .5: The Gray Chapter (2014)
* We Are Not Your Kind (2019)
* The End, So Far (2022)

Kategorio:Usonaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1995
Ĝigitovko

eta|250ra|Unu el trukoj de ĝigitovko.
**Ĝigitovko** estas vorto de turka deveno kio aludas al akrobatio farata rajdante ĉevalon kaj aludas ankaŭ al kuraĝa persono ĝenerale. Se temas pri persono, tiu persono estas markata kiel **ĝigito**.

Ĝigitovko estas aparta stilo de truka rajdado havanta devenon en Kaŭkazio kaj centra Azio kaj ĝi estas ankaŭ populara ĉe rusaj kozakoj.

## Vidu ankaŭ 
* Akrobataĵo
* Ĝigito
* Rajdado
* Truka rajdado

## Eksteraj ligiloj 
* Russia dzhigitovka

Kategorio:Kaŭkazio
Sissach

**Sissach** estas komunumo en la distrikto Sissach en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 6130 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
La komunumo Sissach situas inter arbaraj montetoj en la valo de la rivero Ergolz proksimume 15 kilometrojn sudoriente de la urbo Bazelo kaj norde de la Ĵurasa Montaro.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo limas en nordo al Nusshof kaj Wintersingen, en oriento al Rickenbach kaj Böckten, en sudoriento al Thürnen, en sudo al Zunzgen, en okcidento al Itingen, kaj en nordokcidento al Hersberg kaj Lausen.

## Trafiko 
Sisach situas ĉe la fervojlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj tra la Hauensteintunelo de Bazelo al Olten respektive Araŭo. Estas rektaj regionrapidtrajnkonektoj al Bazelo, Olten, Araŭo kaj Zuriko kaj krome regionaj trajnoj al Bazelo kun halto ĉiuloko. De Sissach diversaj bus- kaj poŝtaŭtolinioj kondukas al la ĉirkaŭaj vilaĝoj.

Sissach disponas pri propra aliro al la nacia aŭtoŝoseo A2 de Bazelo tra Lucerno al Tiĉino. Tra Sissach ankaŭ kondukas la ĉefstrato n-ro 2 de Liestal tra la Suba Hauensteinpasejo al Olten.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Sissach datiĝas el la jaro 1226 kiel *Sissaho*.

Estis trovitaj en Sissach setlejspuroj el la neolitiko kaj la bronzepoko kaj ankaŭ restaĵoj de romia bieno.

En la jaroj 1461 kaj 1465 la urbo Bazelo akiris la posedaĵon kaj la jurisdikcion pri la vilaĝo Sissach.

Por la malfermo de la fervojlinio en la jaro 1855 en Sissach komenciĝis la ekonomia progreso.

## Vidu ankaŭ 
* Distrikto Sissach
* Sissach (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Sissach

Kategorio:Sissach (distrikto)
Baeolophus

alternative=Baeolophus distribution map.png|eta|Baeolophus distribution map
***Baeolophus*** estas genro de birdoj de la familio de Paruedoj, ĉiuj el kiuj estas indiĝenaj de Nordameriko. Iam plejparto de fakuloj retenis *Baeolophus* kiel subgenro ene de la genro *Parus*, sed la traktadon kiel distinga genro, iniciatita de la American Ornithologists Union oni akceptas nuntempe amplekse. Temas pri birdoj ĝenerale ne tre markitaj kolore, grizecaj kaj pli malhele supre ol sube; nur la Strivizaĝa paruo montras kolorajn markojn en vizaĝo.

La genro enhavas la jenajn speciojn:
* Dukolora paruo, *Baeolophus bicolor*
* Nigrakresta paruo, *Baeolophus atricristatus* - iam inkludita en *B. bicolor*
* Strivizaĝa paruo, *Baeolophus wollweberi*
* Senornama paruo, *Baeolophus inornatus*
* Juniperparuo, *Baeolophus ridgwayi* - iam inkludita en *B. inornatus*

## Referencoj 
* **Del Hoyo**, J.; Elliot, A. & Christie D. (editors). (2007). Handbook of the Birds of the World. Volume 12: Picathartes to Tits and Chickadees. Lynx Edicions. ISBN 978-84-96553-42-2

Kategorio:Paruedoj
Kategorio:Paruedoj (scienca nomo)
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Allschwil

**Allschwil** estas urbo en la distrikto Arlesheim en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 19178 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
Arlesheim situas okcidente de la urbo Bazelo, sude de la franca landlimo. Allschwil estas ŝatata loĝoregiono por homoj, kiuj laboras en Bazelo. Pro sia bona situa en Allschwil ankaŭ multnombraj malgrandaj kaj mezgrandaj entreprenoj havas sian sidejon.

## Najbaraj komunumoj 
Allschwil limas al la urbo Bazelo en oriento kaj krome al Schönenbuch, Oberwil kaj Binningen, kaj al la francaj komunumoj Neuwiller, Buschwiller, Hégenheim kaj Saint-Louis.

## Trafiko 
Arlesheim estas bone konektita al la tram- kaj busreto de la urbo Bazelo. La centron de Bazelo oni plej bone atingas per la tramlinio n-ro 6. Norde de Allschwil sur franca teritorio situas la internacia flughaveno EuroAirport, la komuna svis-franca flughaveno de la urboj Bazelo kaj Mulhouse.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Arlesheim datiĝas el la jaro 1033 kiel *Almswilre*.

Allschwil apartenis al la baronejo Birseck, kiu en la jaro 1004 kiel donaco de la imperiestro Henriko la 2-a de la Sankta Romia Imperio estis donita al la episkopo de Bazelo. Ĝis meze de la 15-a jarcento la vilaĝo estis ofte pandigita kaj vendita.

Per la Helveta Revolucio en la jaro 1792 finis la episkopa regado kaj Allschwil tiam unue apartenis al la Raŭraĥa Respubliko kaj ek de 1793 al la nova franca departemento Mont Terible kaj ek de 1800 al la departemento Haut-Rhin. En la jaro 1815 la Viena Kongreso atribuis la vilaĝon Allschwil al Bazelo. Kaj post la Bazela Kantondisiĝo Allschwil fariĝis parto de la nova Kantono Bazelo Kampara.

Ekde la 19-a jarcento la iama kamparvilaĝo transformiĝis kaj kreskis al la plej granda urbo de Kantono Bazelo Kampara.

## Ĝemelurboj 
Ĝemelurboj de Allschwil estas Pfullendorf en Germanio kaj Blaj en Rumanio.

## Vidu ankaŭ 
* Tramtransporto en Bazelo

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la urbo Arlesheim
* Allschwil en la Historia Leksikono de Svislando

Kategorio:Urboj de Svislando
Ethelbald (Wessex)

**Ethelbald** (n. ĉ.831 aŭ 834; m. la 20-an de decembro 860) estis la dua filo de Aethelwulf, reĝo de Wessex, kaj Osburga kaj regis Wessex de 856 ĝis 860.

Dum lia patro pilgrimis al Romo en 855, Ethelbald servis kiel regento de Wessex, dum lia frato Ethelbert estis regento de Kent. La sekvantan jaron Aethelwulf revenis, post edziĝi al Judita, filino de Karlo la 2-a (Francio). Laŭ la anglosaksa historiisto Asser, Ethelbald verŝajne partoprenis komploton kontraŭ sia patro, kies nova edzino povus naski rivalajn heredontojn. Por eviti enlandan militon, Aethelwulf permesis ke Ethelbald regu la okcidentan parton de Wessex.

Post la morto de sia patro en 858, Ethelbald iĝis sola reĝo de Wessex kaj kroniĝis en Kingston-upon-Thames. La eklezio protestis kiam li edziĝis al Judita, la deksesjara vidvino de sia patro. Ŝia kolerega patro devigis ŝin eniri monaĥinejon, kvankam poste ŝi forkuris kun Baldueno la 1-a (Flandrio). Malgraŭ la skandalo, Ethelbald popularis, sed lia regado mallongis: li mortis ĉe Sherborne, Dorset la 20-an de decembro 860. Lia frato Ethelbert sekvis lin kiel reĝo de Wessex.

Kategorio:Anglosaksoj
Kategorio:Reĝoj de Wessex
Kategorio:Mortintoj en 860
Usona Societo de Ornitologoj

La **Usona Societo de Ornitologoj** aŭ iam Usona Unuiĝo de Ornitologoj,  aŭ iam ''American Ornithologists' Union (AOU)*, estas ornitologia organizaĵo en Usono. Kontraŭe al la National Audubon Society, ĝiaj membroj estas ĉefe profesiaj ornitologoj pli ol amatoraj birdumantoj.

Ĝi estis fondita en septembro de 1883 de Elliott Coues, Joel Asaph Allen kaj William Brewster.

Ĝiaj revuoj estas *The Auk*, publikigata ekde januaro de 1884, kaj The Condor, publikigata ekde 18pp. Aliaj gravaj publikaĵoj estas la *AOU Checklist of North American Birds* (Listo de nordamerikaj birdoj), kiu estas la standarda referenca verko por la kampotaskoj kaj serion de monografioj, nome *Ornithological Monographs''.

La **Sudamerika Klasiga Komitato**, , oficiala komitato sub la Usona Societo de Ornitologoj, ĉefe okupiĝas pri kreado de standarda klasado, kun komunaj nomoj, por la birdospecioj de Sudameriko.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la Usona Societo de Ornitologoj ()
* listo de la Sudamerika Klasiga Komitato kaj informoj pri la listo ()

Kategorio:Ornitologio
Nigrakresta paruo

La **Nigrakresta paruo**, *Baeolophus atricristatus* (konata ankaŭ kiel **Meksika paruo**), estas eta kantobirdo de Nordameriko, specio de la familio de Paruedoj. Iam estis konsiderata kiel subspecio de la Dukolora paruo (*B. bicolor*), sed ĝi estas nuntempe agnoskata kiel separata specio. Ĝi estas indiĝena de suda Teksaso kaj Oklahomo en Usono kaj en centrorienta Meksiko kaj estis vidata norde kaj oriente tiom malproksime kiom ĝis St. Louis.

Tiu birdo havas, kiel la Dukolora paruo **ruĝecajn flankojn, grizajn suprajn partojn kaj blankan ventron**. Ankaŭ la vizaĝo estas blankeca kie ege kontrastas la malhela okulo kun malhela ringo. Kiel distingilo, ĉefe de la menciita Dukolora paruo, la masklo havas longan, **malhelan nigran kreston** kiu estas kutime erekta, dum la inkresto ne estas tiom malhela; tiu eco nomigas la specion kaj en Esperanto kaj en la latina scienca nomo kie *atricristatus* signifas precize "havanta nigran kreston". Tiu specio estas komuna kia ajn abundas arboj, same se ili estas deciduaj, lignaj aŭ urbaj ombrarboj. Ties alvokoj estis priskribita kiel *peter, peter, peter* de angloparolantoj (pita, pita, pita) simila al tiu de la Dukolora paruo, sed iom pli mallonga. Ties dieto konsistas el beroj, nuksoj, araneoj, insektoj kaj insektovoj.

La Nigrakresta paruo nestumas en arbokavaĵoj, telefonfostoj, heĝoj kaj birdoskatoloj. La ino demetas 4 al 7 ovojn en marto aŭ aprilo, ili estas blankaj kun ruĝecbrunaj punktoj.

## Referencoj 
* **Terres**, John K. & **National Audubon Society** (1991): *The Audubon Society Encyclopedia of North American Birds*. Wings Books, New York. Reprint of 1980 edition. ISBN 0-517-03288-0

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Fotoj de Nigrakresta paruo

Kategorio:Paruedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Pacakordo de Ĉapultepeko

La **Pacakordo de Ĉapultepeko** estis fakte aro de akordoj subskribitaj la 16an de januaro de 1992 inter la Registaro de Salvadoro kaj la Frente Farabundo Martí para la Liberación Nacional (FMLN) en la kastelo de Ĉapultepeko, Meksiko, kiuj finigis dekdu jarojn de enlanda milito en la centramerika lando.

La unua negocado inter registaro kaj gerilo estis nur simplaj alproksimiĝoj al dialogo, sen akiri verajn akordojn kiuj alvenu al la fino de la konflikto. Post kelka negocado la nombro de viktimoj daŭre pliiĝis kaj la politika polusigo malfaciligis la finigon pacan de la konflikto. En 1989 post la interveno de Unuiĝintaj Nacioj, oni iniciatis negocadon kiu rezultis en precizaj akordoj por la interkonsenta finigo de la konflikto. Oni elektis negocajn komitatojn ambaŭflanke kaj oni starigis agendon por trakti la ŝlosilajn punktojn solvindajn. Kiel rezulto de la negocado oni produktis diversajn akordojn kaj modifojn de la Konstitucio de Salvadoro, kio permesis ke ambaŭ partoj akceptis malgajni postulojn ĝis finaakordo, parte devigitaj de internaj kaj eksteraj faktoroj kiuj influis la decidojn. La fina dokumento de la akordo dividiĝis en 9 ĉapitrojn kiuj enhavas 5 ĉefajn areojn: modifo de la Salvadora Armeo, kreado de Civila Polico, modifoj al jura sistemo kaj pri defendo de Homaj rajtoj, modifoj en la balota sistemo kaj adoptado de politikeroj en la kampoj ekonomia kaj sociala. La plenumado de la akordoj okazis sub kontrolo de speciala komitato de Unuiĝintaj Nacioj, kio permesis 3 jarojn de farado.

Kategorio:Historio de Salvadoro
Kategorio:Politiko de Salvadoro
Kategorio:1992
Strivizaĝa paruo

La **Strivizaĝa paruo**, *Baeolophus wollweberi*, estas eta kantobirdo de Nordameriko,  specio de la familio de Paruedoj kaj genro *Baeolophus* kie tiu specio estas la plej markata per koloraj trajtoj en vizaĝo. 

Tiuj birdoj havas grizajn suprajn partojn (ankaŭ grizan kreston) kaj blankajn subajn partojn kun blanka vizaĝo, kiel aliaj membroj de la genro kiel la Dukolora paruo aŭ la Nigrakresta paruo, sed kiel distingilo tiu specio montras en la vizaĝo **nigran striadon** (konsistantan je du horizontalaj nigraj strioj, unu subkresta kaj dua traokula, kaj du vertikalaj, unu ennuka kaj la alia el malantaŭ la okulo suben) kaj tre markitan kaj larĝan **nigran gorĝon**. La beko estas mallonga kaj fortika kaj la okuloj tre malhelaj. La gamboj estas grizaj.

Ties preferata vivejo estas arbaroj de kverkoj aŭ miksitaj de kverkoj kaj junipero en ĉeriveraj areoj de montaroj de orienta kaj sudorienta Arizono -(la Mogollon Plateau kaj la Blankaj Montoj de Arizono), kaj malproksima sudokcidenta Nov-Meksiko -(la regiono Madreaj arbarinsuloj de orienta Sonora-Dezerto) en Usono al suda Meksiko. Ili nestumas en arbotruo, ĉu natura kavaĵo aŭ foje  malnova nesto de pego. Ili kovras la neston per mildaj materialoj.

Tiuj nearktisaj birdoj estas konstante loĝantaj birdoj kaj povas aliĝi al etaj miksitaj aroj vintre.

Ili nutras sin aktive sur branĉoj, foje surgrunde, ĉefe manĝante insektojn, ĉefe raŭpojn, sed ankaŭ semojn, nuksojn kaj berojn. Ili stokas manĝaĵojn por posta uzado.

La kanto estas kutime priskribita kiel fajfa *pidi-pidi-pidi-pidi*. Ili faras ĉiukaze varion de diferencaj sonoj, ĉefe havantaj similan tonkvaliton.

## Referencoj 
*  Malplej zorgiga

## Eksteraj ligiloj 
*Foto de Strivizaĝa paruo eNature
*Foto de Strivizaĝa paruo ; Artikolo 
*RangeMaps & synopsis  InfoNatura NatureServe
*Fotaro de Strivizaĝa paruo  VIREO
*Fotoj de Strivizaĝa paruo Suddakotaj Birdoj kaj Birdumo

Kategorio:Paruedoj
Kategorio:Nearktisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Truka rajdado

eta|300ra|Kozako trenita aŭ treno de morto
**Truka rajdado** estas formo de danĝera **ĉevala akrobatia rajdado**, kiam rajdanto staras vertikale sur galopanta ĉevalo. Plua akrobataĵo povus esti pendigo turnigita sur la flanko de la ĉevalo, dum jungilaro estas ŝaltata aŭ malŝaltata sur la galopanta ĉevalo.

La ĉevala akrobatia rajdado estis montrita en multaj filmoj, ĝuste tiel kiel rajdistaj eventoj.

La truka rajdado havas tre interesan historion. Ne ĉiam tio estis amerika amuzo. Foje tio estis uzata kiel armilo por rusa rajdista polico. Ili estis preskaŭ nevenkeblaj, ĉar ili povis facile kaŝi sin antaŭ malamikoj. Kiam komunismo eksidis en Rusio, la rajdista polico estis devigita forlasi la landon. Multaj el ili transŝoviĝis Usonon, kie ili uzis sian talenton por mono. Ili fariĝis parto de la amuzo de la komunumo. Baldaŭ usonanoj komencis lerni la trukan rajdadon. La truka rajdado fariĝis eĉ parto de rodeoj, kie la plej duraj faloj enspezis plej multe da punktoj. La truka rajdado fariĝis pli danĝera por trukaj rajdistoj kaj por desperuloj ĝi fariĝis maniero kiel akiri la monon. La truka rajdado poste fariĝis tro danĝera por konkursoj kaj ĝi fariĝis specialaĵo en rodeoj.

## Rilataj temoj 
* Akrobataĵo
* Ĝigitovko
* Rajdado
* / Russia dzhigitovka

Kategorio:Cirka sporto
Kategorio:Rajdado
Kategorio:Akrobatia rajdado
Telefonlibro

dekstra|220ra
[eta|220ra|Flavaj paĝoj en [Auckland]]
La **Telefonlibro** estas libro kiu enhavas la uzantojn de telefono kaj ties datumoj, tio estas tia libroforma eldonaĵo, kie oni trovas abonulojn de determina regiono.

Ŝajne la unua tia libro aperis en Usono en New Haven, kie ekfunkciis la unua telefoncentralo. En Hungario en Budapeŝto aperis telefonlibro en 1882, kiu estis nur pli granda papero. Ĝenerale en la komencaj tempoj tiaj libroj aperis por la telefonist(in)oj, kiuj interligis la uzantojn laŭ la nomoj. Nombroj de la telefonoj furore pligrandiĝis, sekve ankaŭ la telefonlibroj dikiĝis. La uzantoj ricevis proprajn identigajn numerojn, ili estas la telefonnumero. Urbo havis jam telefonlibron 1&nbsp;kg-on peza, kie listiĝis abonuloj unue laŭ la uzulnomo, inter la samaj nomoj la loĝloko kaj la profesio faris diferencojn. Inter la linioj ankaŭ reklamoj aperis. Helpe de tio la abonantoj - kiuj ricevis la telefonlibron ĉiujare - trovis la telefonnumerojn.

Disvastiĝis ankaŭ specialaj telefonlibroj. La plej konata estas la faka telefonlibro, laŭ la angla nomo **Yellow pages**, tio estas "flavaj paĝoj" kiuj uzeblas en multaj landoj kie troveblas uzantoj laŭ la fakoj aŭ profesioj. Por telefonistoj estas uzataj listo laŭ telefonnumero. Telefonlibroj troviĝas plej ofte ankaŭ en telefonĉeloj. Fine de la 20-a jarcento la eldonado povas okazi ankaŭ elektronike: CD-ROM, interreto.

Kategorio:Telefono
Csokvaomány

**Csokvaomány** [ĉokvaomAnj] estas malgranda unuigita vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en subregiono de Ózd.

## Bazaj informoj 
* Areo: 15 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 269 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.1662/20.3774
* Loĝantaro: 950
* Poŝtkodo: 3647
* Telefonprefikso: 48

## Situo 
Csokvaomány situas sur malebenaĵo en valo, fine de sakovojo, laŭ fervojo Eger-Putnok. Ózd troviĝas 20, Miskolc 50 km-ojn.

## Historio 
Kontaktiĝantaj vilaĝoj *Csokva* kaj *Omány* samtempe menciiĝis unuafoje en 1221. Csokva longe apartenis al la eklezio. Omány preskaŭ senhomiĝis pro la turkoj. Ekde la 19-a jarcento la vilaĝanoj laboris en la proksimaj minejoj. En 1943 okazis la unuiĝo. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, biblioteko, klubo de maljunuloj, poŝto.

## Vidindaĵo 
* romkatolika preĝejo omaĝe al (Granda) Dipatrino de 1735 en la iama Csokva

## Fontoj 
* hungara kaj germana Vikipedioj
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* w.nagyvofely.hu
* w.gyaloglo.hu
* w.csokvaokmany.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Damak

**Damak** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Edelény.

## Bazaj informoj
* Areo: 8 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 245 m
* Loĝantaro: 240
* Poŝtkodo: 3780
* Telefonprefikso: 48

## Situo
La vilaĝo situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Edelény troviĝas 8, Miskolc 34, Budapeŝto 203&nbsp;km-ojn.

## Historio
La unua mencio devenis el 1279 laŭ tiama ortografio *"Domok"*. La loko ĝis 1992 estis ekstera parto de Edelény, poste municipo formiĝis. Vilaĝservoj estas sportejo, migra poŝto, kuracejo, bestkuracisto.

## Vidindaĵoj
* kalvinana preĝejo

## Famuloj
En Damak naskiĝis hungardevena usona advokato Lajos K. Birinyi.
 	
## Fontoj
* hungara kaj germana Vikipedioj
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* http://www.damak.hu/?module=news&fname=intezmenyek 

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Rodeo

[eta|300ra|Baŭmanta ĉevalo en [Calgary Stampede.]]
**Rodeo** (el la latina *rotare*, hispane *rodeo* de *rodear*, ĉirkaŭi) estas tradicia sporto de nordamerikaj vakeroj.

Origine tio estis termino por kunpeligado de brutaro, ties ĉirkaŭkuro kaj kunpuŝigo komunen. En hodiaŭa senco de vorto ĝi komencis kiel neformala konkurso inter vakeroj kaj fariĝis el ĝi ĉefa allogaĵo de publikaj foiroj por havigado de brutaro.

La vakero devas teni la rimenojn per nur unu mano, montrante alte la alian manon. La venkanto estas tiu, kiu sukcesas resti plej longe sur la ĉevalo. La virĉevalo startas tute furioze, ĉar en la lasta momento antaŭ la komenco, iu metas snuron ĉirkaŭ la ventro de la ĉevalo, tiras ĝin, premante forte la penison de la besto. Oni komprenas, ke fakte temas pri tre kruela aktiveco.

La anglalingva nordamerika rodeo, precipe populara hodiaŭ ĉie en la okcidenta Usono kaj en la kanada provinco de Alberto, estas la oficiala ŝtatsporto de ŝtatoj Vajomingo, Suda Dakoto kaj Teksaso.

La unua rodeo, por kiu oni pagis enirpagon, okazis en Proscotte en ŝtato Arizono, Usono, en 1888.

## Vidu ankaŭ 
* Kalgaria Stampedo

Kategorio:Ekstremaj sportoj
Debréte

**Debréte** estas tre malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Edelény.
eta|maldekstre|Preĝejo de Debréte

## Bazaj informoj 
* Areo: 10 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 212 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.5011/20.8668
* Loĝantaro: 30
* Poŝtkodo: 3825
* Telefonprefikso: 48

## Situo 
Debréte situas sur mildaj deklivoj, fine de sakovojo, en la proksimo de la slovaka landlimo. Szendrő troviĝas 32, Edelény 47, Miskolc 71, Budapeŝto 234 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1262. En Debréte migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* grekokatolika preĝejo omaĝe al Apoteozo de Sankta Kruco
* kalvinana preĝejo
* monumento

## Famuloj 
En Debréte naskiĝis kirurgo Tivadar Jakab.

## Fontoj 
* distancoj
* https://hu.wikipedia.org/wiki/Debr%C3%A9te 
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* www.vendegvaro.hu
* www.gyaloglo.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Urarta lingvo

[eta|dekstra|250ra|tabelo de kojnoforma skribaĵo en la urarta lingvo de la Muzeo Erebuni en [Erevano, Armenio]]
La **urarta lingvo** ankaŭ konata kiel urarta, urartana, vanika kaj eĉ ĥaldea estas kelkaj nomoj por la lingvo parolata de la loĝantoj de la antikva reĝlando Urarto kiu troviĝas en la regiono proksime de la lago Van en la hodiaŭaj montaroj de Armenio kaj Turkio.

La unua mencio de tiu lingvo estis en la 9-a jarcento a.K kiam la urarta lingvo malfortiĝas post la falo de la urarta reĝlando en 585 a.K, kaj en 500 a.K. preskaŭ estis uzata nur de la nobelaro dume la ceteraj loĝantoj ekparolas la armenan lingvon

La urarta estas aglutina lingvo, kiu apartenis nek al la ŝemidoj, nek al la hindeŭropa familio, sed al la huro-urarta familio. Ankoraŭ ekzistas multaj skribaĵoj trovataj en la regiono de Urarto, en la asiria kojnoforma skribsistemo. Kvankam pluraj fakuloj asertas, ke la urarta lingvo havis siajn proprajn hieroglifojn, tio ankoraŭ ne demonstreblas pro manko de sufiĉaj pruvoj.

La urarta estas mallarĝe parenca lingvo kun la hurita lingvo, malgraŭ tio ke ili ne apartenas al la sama familio. Kvankam la urarta kaj la hurita multe similas unu la alian, en la nuntempo estas sciate ke ambaŭ lingvoj sendepende evoluis ekde la 3-a jarmilo a.K.

La arkeologo F.E Schulz, malkovris en Urarto en 1827, plurajn skribaĵojn en kojnoforma sistemo el Tuŝpo sed ne deĉifris ilin. Post la deĉifrado de la asiria kojnoforma verkaro en la jardeko 1850, la trovitaĵoj de Schulz fariĝis la bazo por la deĉifrado de la urarta lingvo. Baldaŭ evidentiĝis ke tiu lingvo estis malsama al iu ajn konata lingvo kaj la deĉifraj intencoj bazataj sur la aliaj regionaj lingvoj (kartvela: F. Lenormant 1871, armena: AD Mordtmann 1872-1877). La deĉifrado nur progresis post la Unua mondmilito, danke al la malkovro de dulingva urarta-asiria skribaĵoj en Keliŝino kaj Topzavo.

En 1963 estis publikigita urarta gramatiko de G.A. Melikiŝvili en la rusa lingvo, poste tradukata al la germana en 1971. Ĉirkaŭ ducent skribaĵoj en la urarta lingvo estis malkovrataj ĝis la nuntempo.

Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Kategorio:Armenio
Akrobatado

[eta|250ra|Balanciĝado sur [pendŝnuro]]
[eta|250ra|Balanciĝado sur [pendŝnuro]]
[eta|250ra|Elisabetta Preziosa plenumante ekzercon sur la [ekvilibrotrabo, ĉe la Olimpiko de 2012]]
Per **akrobatado** oni markas kutime aron da scioj, kiuj estas fonditaj sur eksterordinara korpa kapablo kunigita kun supermeza lerteco, iam kunigita ankaŭ kun porcio de kuraĝo. Tiuj ĉi personaj korpaj kapabloj estas poste eluzataj en kelkaj artistaj kaj neartistaj profesioj, plu poste en tereno de sporto.

Per **akrobataĵo** oni difinas la rilatantan malfacilan kaj ofte danĝeran gimnastikaĵon.

## Etimologio 
La vorto devenas de la greka formo ακροβατώ „iri piedpinte“, el άκρος „pinta, alta“ kaj βαίνειν „iri“..

## En sporto 
* natura parto de akrobata gimnastiko, kelkaj bazaj akrobataj elementoj estas uzataj ankaŭ en sporta gimnastiko
* grava eco en plejmulto de disciplinoj de akrobata skiado
* akrobatajn elementojn enhavas ekz. ankaŭ arta sketado
* inter malmulte konataj sportoj apartenas konkursoj en akrobata rokenrolo, sporta aerobiko kaj simile
* akrobataj elementoj taŭgas ekz. en rajdado
* multajn aktobataĵojn uzas ankaŭ belrajdado sur biciklo
* paraŝutismo kaj sporta flugado
* montogrimpado kaj rokgrimpado
* akrobatajn kapablojn postulas ekz. ankaŭ stangosalto en leĝera atletiko aŭ plonĝado el turo.

## Arto 
* tipe cirkaj aŭ varieteaj artistoj nomiĝas **akrobatoj**
* filmstuntistoj
* akrobataĵa masaĝo

## Alia signifo de la vorto 
La vorto **akrobataĵo** estas uzata ankaŭ en sporta flugado dum akrobata aviado.

## En Esperanto aperis 
* Frank van Hertrooij, *Verdaj Akrobatoj* ĉe la blogo Scivolemo, 31-a de januaro 2021

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* akrobata gimnastiko
* artistiko
* arta sketado
* aerobatiko
* akrojogo
* cirko
* sintordado
* sporta gimnastiko
* stuntado
* varieteo
Pirotekniko

[eta|300px|[Artfajraĵo]]
**Pirotekniko** estas laboro kun materioj, kiuj estas diversaj kemiaj solvaĵoj kaj miksaĵoj kaj post bruligo ili eksplodas aŭ ili rapide bruliĝas dum granda evoluo de gasoj aŭ evoluo de altaj temperaturoj kaj flamoj de la plej diversaj koloroj.

## Divido 
La piroteknikaĵoj dividiĝas en:
* armeaj (kvanto de patronoj)
* civila
** amuzpirotekniko
** laborpirotekniko - ŝirigado de rokoj kaj similaj inĝenieraj laboroj

## Amuzpirotekniko 
[eta|300px|[Rammstein uzas piroteknikajn numerojn en siaj prezentiĝoj.]]
[eta|300px|Piroteknika [stuntado|stunta ekspozicio de "Giant Auto Rodéo", Ciney, Belgio.]]
Tio estas kategorio de eksplodaĵoj, ĉe kiu ĉiam temas pri luma, fuma aŭ sona efekto kaj la piroteknikaj miksaĵoj estas aŭ en paperaj kenteneroj (kutime alirebla pirotekniko) aŭ en plastaj pakumoj(profesia pirotekniko). La unua klaso estas alirebla ankaŭ al infanoj, la dua klaso ekde la plenkreska jaro, la tria klaso nur al personoj tenantaj atestilon de eksplodigisto de artfajraĵoj kaj la kvara nur dum plenumo de la plej sekuraj disponoj.

## Armea pirotekniko 
Tiu ĉi pirotekniko okupiĝas per fabrikado de kartoĉoj por kanonoj kaj por manpafiloj, samkiel ankaŭ per produktado de apartaj miksaĵoj, kiuj estas uzataj dum milito dum signalado, fumigado de malamikaj pozicioj, bruligado de konstruaĵoj en tre granda distanco kaj simile.
Laka (lago)

**Laka** () estas lago en okcidenta Ĉeĥio, en la Šumava. Ĝi situas nord-okcidente de monto *Plesná* en valeto 1.096 metrojn alta.

La lago etendiĝas ĉirkaŭ 350 metrojn nord-sude; ĝia maksimuma larĝo estas ĉ. 75 metroj. Ĝi tendencas malprofundiĝi; kun maksimuma profundo de nur 4 metroj ĝi estas la plej malprofunda lago en la Bohemia arbaro. Ĝi troviĝas en la unua zono de la naturparko "Bohemia arbaro" kaj do estas aparte protektita. Turistoj povas atingi ĝin piedire (aŭ vintre surskie).

En la lago troviĝas flosantaj insuloj; ĝi estas la sola lago en la ĉeĥa parto de la Bohemia arbaro, kiu havas tiajn.

## Literaturo 
La lago estas menciata en la romano *Skláři* de Karel Klostermann.

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo pri la lago  (ĉeĥe)

Dosiero:Laka, informtabulo.jpg|Informtabulo pri la lago
Dosiero:Laka en vintro.jpg|Glacikovrita Laka en vintro

Kategorio:Glaĉeraj lagoj en Ĉeĥio
Kategorio:Lagoj en Regiono Plzeň
Kategorio:Akvaro en distrikto Klatovy
Kategorio:Lagoj en Šumava
Kategorio:Prášily
Kategorio:Nacia parko Šumava
Liutotirilo

**Liutotirilo** estas mekanika instalaĵo je klaviceno, kiu per dampado de kordo imitas la sonon de liuto.

Liutotirilo je klaviceno premas per levumilmekaniko ĉe ĉiun kordon feltopecon. Estas sesnce por la dezirata efekto, ke ĉi tiu feltopeco agas tre proksime de la kuŝopunkto de la kordo. Tiel la kordo fakte povas plue svingadi, sed la suprotonoj estas dampataj kaj ekestas baztona sono, kiu proksimiĝas al liuto plukata de fingroj.

 

Je la fino kompare la normala 8'

Kategorio: Muzikinstrumenta konstruado
Dampilolevilo

**Dampilolevilo** estas la dekstra pedalo ĉe pianeto kaj pianego, kies funkcio konsistas en tio, forlevi ĉiujn dampilojn de la kordoj, tiel ke tiuj ĉi ankaŭ post malprenado de la klavoj plusonas. La akustika efekto konsistas unuflanke en iaspeca postsono, aliaflanke en sonfortigo, ĉar je forlevitaj dampiloj efikas pli fortaj resonancefikoj. 
thumb|right|400px| sen dampilolevilo  kun dampilolevilo

## Vidu ankaŭ 
* Unu kordo

Kategorio:Muzikinstrumenta konstruado
Nikolaus Otto

**Nicolaus August OTTO** (naskita la 10-an aŭ  en Holzhausen an der Haide, mortinta la  en Kolonjo) estis aŭtodidakta inĝeniero; li inventis la oto-motoron, poste nomitan laŭ li. Kvankam li neniam studis en universitato, li ricevis la titolon de honora doktoro.

Kategorio:Germanaj inventistoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 10-an de junio
Kategorio:Mortintoj la 26-an de januaro
Lady Gaga

**Stefani Joanne Angelina GERMANOTTA** (/ˈstɛfəni ˌdʒɜːrməˈnɒtə/; n. , Novjorko) estas usona kantistino kaj komponistino de itala deveno. La artistnomo **Lady Gaga** (foje *Lady GaGa*, kun envorta majusklo, prononcata Lejdi Gaga) devenas de la kanto *Radio Gaga* de la bando Queen.

Vendinte 124 millionojn da albumoj ĝis 2014, Gaga estas unu el la plej vendataj muzikartistoj en la mondo. Atingoj inkluzivas 12 Premiojn Grammy, 18 Premiojn MTV Video-muziko, 16 mondajn rekordojn de Guinness, premiojn de la Komponista Halo de Famo kaj la Konsilio de Modaj Dezajnistoj de Usono, kaj agnosko de Artisto de la Jaro (2010) kaj Virino de la Jaro (2015) de *Billboard*. Lady Gaga rangiĝis kvara en Plej Bonaj Virinoj en Muziko (2012) de VH1. Gazeto *Time* diris, ke tiu estas unu el la 100 plej influaj personoj en la mondo en 2010 kaj 2019, kaj metis la kantiston en sian liston de 100 tuttempajn modajn ikonojn. Ties firmaaj iniciatoj inkluzivas Haus Laboratories, vegetaĵisma kosmetikaĵa firmao lanĉita en 2019.

Ŝia muzika produkto estas influita de komponaĵoj de muzikistoj kiaj estas David Bowie kaj grupo Queen samkiel ankaŭ de popmuzikaj steloj de la 80-aj jaroj, ĉefe de Madonna kaj Michael Jackson.

## Diskaro 
Ĉi tiu paĝo enhavas la tutan **diskaron de Lady Gaga**.

## Muzikalbumoj 
## Disketoj 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* Oficiala konto  de Tvitero
* Oficiala konto de Vizaĝlibro
* Oficiala konto de MySpace
* Oficiala konto de YouTube

## Fonto 
Kategorio:Ambaŭseksemaj muzikistoj
Kategorio:Usonaj popkantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Usono
Kategorio:Artistnomoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 28-an de marto
Csincse

**Csincse** [ĉinĉe] estas nova malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Mezőkövesd.

## Bazaj informoj 
* Areo: 11 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 106 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.8869/20.7672
* Loĝantaro: 620
* Poŝtkodo: 3442
* Telefonprefikso: 49

## Situo 
Csincse troviĝas de Mezőkeresztes 9, de Emőd 11, de Miskolc 25 km-ojn.

## Historio 
La turkoj plene detruis la mezepokan vilaĝon en 1596. Poste la kampoj apartenis al Mezőkeresztes. En 1929 lernejo ekfunkciis por tiuj infanoj, kiuj vivis en farmoj. En 1994 municipo fondiĝis. Sub la nova vilaĝo oni malkovris ligniton. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, kulturdomo, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Senmakula Koro de Maria

## Fontoj 
* hungara kaj germana Vikipedioj
* w.nagyvofely.hu
* w.gyaloglo.hu
* w.csincse.eoldal.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Greenwich Village

eta|dekstra|250ra|Washington Arch, Washington Square
**Greenwich Village**, aŭ alie *West Village* aŭ mallonge *The Village* estas loĝa kvartalo en Manhatano en Novjorko. Ĝi limas kun Broadway oriente (la limo estas 5th St.), rivero Hudsono okcidente, Houston Street sude kaj 14th Street norde.

En la 18-a jarcento Greenwich Village estis aparta vilaĝo - tio klarigas la nunan nomon. La nomo estis unuafoje anoncita en 1712. En 1822 epidemio de flavmalsano en Novjorko instigis la loĝantaron eskapi al loko kun pli sana aero, al Greenwich Village. Kiam la epidemio finiĝis, multe da personoj restis tie kaj neniam revenis al siaj malnovaj sidejoj. La tuta ĉi tiea areo en la 19-a jarcento estis konata per la nomo Washington Square.

## GLAT 
Greenwich Village ampleksas ankaŭ Christopher Street kaj trinkejo "Stonewall Inn" - kie en 1969 okazis t.n. Stonewall riots - interbatiĝoj, kiuj donis komencon al movado por liberigi gejojn (*Gay Liberation Movement*). La plej malnova biblioteko kiu temas pri GLAT - Oscar Wilde Bookshop, fondita en 1967, ankaŭ situas ĉe Greenwich Village. "The Village" ne longe poste donis sian nomon al *gejaj* kvartaloj en aliaj urboj (tio estas ankaŭ la etimologio de la nomo de la geja muzikteamo The Village People).

En la areo de "The Village" (ĉi tio estas la populara nomo de Greenwich Village) situas ankaŭ: ĉefa kampuso de Universitato de Novjorko, New School University kaj Washington Square Park.

Interesaĵo estas, ke la agado de la televida serio *Amikoj* (angle *Friends*) okazas en West Village, kvankam realece ĝi estas registrita en Holivudo. La konstruaĵo, kie loĝas la herooj realece situas apud Grove Street kaj Bedford Street.

## Vidu ankaŭ 
* East Village
* The Village Voice
* La Nova Lernejo

Kategorio:GLAT
Kategorio:Manhatano
Okcidenta Algovio

**Okcidenta Algovio** () estas subregiono de Algovio. Ĝi konsistas el grandaj partoj de la distriktoj Lindau (sud-okcidente en Bavario) kaj Ravensburg (sud-oriente en Badenio-Vurtembergo). Norde ĝi atingas la urbojn Leutkirch, Wangen kaj Isny.

Okcidenta Algovio oriente limas al distrikto Oberallgäu, sude al la aŭstra provinco Vorarlberg. Sud-okcidente ĝi limas al la Konstanca Lago, ĉe urbo Lindau. Al Okcidenta Algovio apartenas ankaŭ la montoĉeno Adelegg, branĉo de la Alpoj; plej alta loko estas Schwarzer Grat, 1.118 metrojn alta.

Okcidenta Algovio enhavas la lokojn kun plej da jaraj sunhoroj en 2006 kaj 2007, Scheidegg resp. Lindenberg im Allgäu.

## Urboj kaj aliaj komunumoj 
### Bavaria parto 
Distrikto Lindau:

* Gestratz
* Grünenbach
* Hergensweiler
* Heimenkirch
* Hergatz
* Hergensweiler
* Lindenberg
* Maierhöfen
* Oberreute
* Opfenbach
* Röthenbach
* Scheidegg-Scheffau
* Sigmarszell
* Stiefenhofen
* Weiler-Simmerberg
* Wohmbrechts heute Ortsteil von Hergatz
* ...

### Vurtemberga parto 
Ne estas perfekte klare, kiuj lokoj apartenas al Okcidenta Algovio, kiu ja ne estas administra unuo. Laŭ la lingvouzo eblas konsideri:

eta|Pejzaĝo ĉe Amtzell

* Amtzell
* Argenbühl
* Bad Wurzach
* Isny im Allgäu
* Kißlegg
* Leutkirch im Allgäu
* Wangen im Allgäu
* Vogt

## Vidu ankaŭ 
* Eistobel

## Eksteraj ligiloj 
* Okcidenta Algovio
* Turisma asocio Lindau – Okcidenta Algovio
* Civitana asocio
* Konsideroj pri la du-provinceco

Kategorio:Regionoj en Eŭropo
Kategorio:Bavario
!
Fervojo Plattling – Bayerisch Eisenstein

|}
Inter **Deggendorf** kaj **Bayerisch Eisenstein** trafikas la trajnoj de **Bayerische Waldbahn**. La linio ligas la mezon de Bavaria arbaro ĉirkaŭ Regen kaj Zwiesel unuflanke kun la valo de Danubo, aliflanke kun okcidenta Ĉeĥio. En Deggendorf estas ligo al la longdistanca linio Nürnberg–Regensburg–Passau kaj al la regiona linio al Landshut kaj Munkeno. En Bayerisch Eisenstein estas ligo al la ĉeĥaj tranoj direkte al Klatovy–Pilseno–Prago. Kelkaj trajnoj atingas rekte la unuajn ĉeĥajn staciojn.

La stacidomo en Bayerisch Eisenstein/Alžbětín staras sur la landlimo kaj estas komuna inter la du fervojaj kompanioj.

Kategorio:Fervojaj linioj
Kategorio:Distrikto Regen
Kategorio:Distrikto Deggendorf
Elz

La **Elz** (prononco "Elc") estas proksimume 121 kilometrojn longa rivereto en la federacia lando Baden-Virtembergo en la sudokcidento de Germanio - en listo de riveroj en Germanio ordigita laŭ longeco sekve ĝi havas la 67-an lokon. La rivero fontas en la mezalta montaro Nigra Arbaro kaj fluas komence norden, tiam sudokcidenten kaj fine nordokcidenten al la riverego Rejno. Post proksimume tri kvaronoj de sia vojo, apud Riegel la rivereto *Dreisam* el la urbo Frajburgo enfluas la riveron Elz. Ekde tiam certa kvanto de la rivera akvo tra la origina rivera vojo (sub la nomo "Alte Elz") fluas tra la Eŭropa Parko Rust ĝis la enfluejon en la Rejnon proksime de la komunumo Schwanau (komunuma parto *Allmannsweier*). La resto de la rivera akvo tra la iom pli okcidenta *Leopolda Kanalo* nordoriente de Rheinhausen (Breisgau) enfluas la Rejnon.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la "interesokomunumo" Elz kun multaj, ankaŭ historiaj fotoj (germanlingve)

Elz.jpg|
Europa-Park rivereto Elz 1.jpg|
Europa-Park rivereto Elz 2.jpg|

Kategorio:Riveroj en Germanio
Kategorio:Riveroj en Baden-Virtembergo
Hincovce

eta|dekstra|330ra|Hincovce troviĝas en la plej griza distrikto
**Hincovce,** hungare **Szepesnádasd,** germane **Hinsdorf** estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice en Distrikto Spišská Nová Ves. La historia hungara nomo estis **Hincóc**.

## Bazaj informoj 
* Areo: 7 km²
* Supermara alteco: 435 m
* Loĝantaro: 200
* Poŝtkodo: 053 63
* Aŭtokodo: SN
* Telefonprefikso: 53

## Situo 
Hincovce situas sur malebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Spišská Nová Ves troviĝas 15, Spišské Podhradie 9 km-ojn.

## Historio 
En 1320 figuro "Henc" fondis la komunumon, kies nomo estis *"Hench"*. En 1828 vivis en *Hincóc* 232 homoj en 30 domoj. En 1910 loĝis en Szepesnádasd 224 da homoj (200 slovakoj, 15 germanoj kaj 6 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Szepesváralja, poste al Ĉeĥoslovakio, fine inter 1939-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Hincovce 198 homoj, (escepte de unu, ĉiuj slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Marteno
* klasikisma nobeldomo el la 18-a jarcento, en la sekva jarcento trakonstruiĝis

## Komunumoj *Nádasd* en Hungara Reĝlando 
En la nomo oni rekonas la vorto nád (=kano), pri kio oni nomumis komunumojn. Pro la tutlanda poŝta servo oni distingis ilin: Abaújnádasd, Árvanádasd, Csallóköznádasd, Egyházasnádas, Szepesnádasd, nun en Slovakio, Fraknónádasd nun en Aŭstrio, Borsodnádasd kaj Tornanádaska en Borsod-Abaúj-Zemplén, Mecseknádasd en Baranya, Nádasdladány en Fejér, Nádasd en Vas (Hungario), Alsónádasd, Felsőnádasd, Görgénynádas, Hadadnádasd, Nádasdia, Nádaspapfalva, Szilágynádasd nun en Rumanio.

## Eksteraj ligiloj 
* Hincovce en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Spišská Nová Ves
Nordamerikaj Grandaj Ebenaĵoj

[eta|300px|La Nordamerikaj Grandaj Ebenaĵoj kovras multe de centra [Usono, partojn de Kanado kaj de Meksiko. La 100a okcidenta meridiano estas markita per la ruĝa linio.]]
[eta|300px|La Nordamerikaj Grandaj Ebenaĵoj kiel difinita de la Centro por la Grandaj Ebenaĵoj de la [Universitato de Nebraska-Lincoln.]]
La **Nordamerikaj Grandaj Ebenaĵoj** estas nomo uzata por la ampleksa etendo de herbejoj kaj stepoj kiuj situas okcidente de la Rivero Misisipo kaj oriente de la Roka Montaro en Usono kaj Kanado. Tiu areo kovras partojn de la Usonaj ŝtatoj nome Koloradio, Kansaso, Montano, Nebrasko, Nov-Meksiko, Norda Dakoto, Oklahomo, Suda Dakoto, Teksaso kaj Vajomingo, kaj la kanadajn provincojn nome Alberto, Manitobo kaj Saskaĉevano kaj iome en Meksikio. En Kanado la termino *prairie* (herbejo) estas pli komuna ol ebenaĵo, kaj tiu regiono estas konata kiel Herbejaj Provincoj aŭ simple la "Prairies".

La regiono estas ĉirkaŭ ** larĝa** el oriento okcidenten kaj ** longa** el nordo suden. Multo de tiu regiono estis hejmo de la aroj de Amerika bizono ĝis kiam ili estis troĉasitaj ĝis preskaŭ formorto dum meza kaj malfrua 19-a jarcento. Ĝi havas areon de ĉirkaŭ .

## Vidu ankaŭ 
* Centra Birdovojo
* Polvosekego
* Preriindianoj
* Prerio
* Kanadaj Prerioj


Kategorio:Geografio de Usono
Kategorio:Geografio de Kanado
Josip Jelačić

[eta|220px|Statuo de Jelačić en Zagrebo de [1866]]
**Josip JELAČIĆ Bužimski** , (germane *Joseph Jelačić von Bužim*, hungare *Jellasics* aŭ *Jellacsics József*) estas nacia heroo de Kroatio. Li estis armeestro kaj banuso.

Li naskiĝis en Petrovaradin en 1801, mortis en Zagrebo en 1859. Post la lernado li iĝis oficiro en Karlovac. En 1835 (kiel kapitano) li batalis kontraŭ la turkoj. En 1848 li estris la armeon en Kroatio kaj elektiĝis banuso. Kiel politikisto, li rifuzis la kunlaboradon kun la freŝa hungara kabineto kaj deklaris union de Kroatio kaj Dalmatio, dume ĉesis la konkordo kun la Hungara reĝlando. En septembro li ekatakis Hungarion, lia armeo preskaŭ atingis Buda-n, kiam en Pákozd li malvenkis. La restarmeo retiriĝis al Vieno, sed dumvoje aliĝis diversaj armeoj, fine ili kune venkis la revoluciulojn de Vieno kaj ankaŭ la hungarojn antaŭ Vieno, poste en Parndorf, en Bábolna kaj en Mór. Printempe de 1849 jam denove la hungaroj venkis en Tápióbicske kaj Isaszeg. Somere li bataladis en suda Hungario. Post fiasko de la hungara liberecbatalo Jelačić hejmenvenis en Kroation, kie li iĝis nacia heroo kaj li ricevis ordenojn de la Habsburgoj.

Kategorio:Banusoj de Kroatio