Filipe dos Santos

**Filipe dos Santos Freire** estis portugala mulkomercisto, loĝanto de la urbo Vila Rica, en Minas-Ĝerajso ĉar li estis unu el la nuraj kiuj planis la morton de la guberniestro de la Kapitanlando de la São Paulo e Minas de Ouro, Grafo de Assumar kaj estis kondamnita al la mortopuno. Tiu movado estis konata kiel la :pt:"Ribelo de Vila Rika".

## Biografio
Filipe dos Santos Freire, filo de João Vicente kaj Maria Ferreira, naskita en Portugalio kaj baptita la 15-an de januaro 1678, en la paroĥo de São Vicente de Alcabideche, apartenanta al la municipo de Cascais, areo proksima al Lisbono, estis edziĝinta al Tereza Maria, kiu foriris por serĉi sian riĉaĵon en la internaj teritorioj de Brazilo, en la regiono de Minas-Ĝerajso, kie li alvenis ĉirkaŭ 1713. Li ekloĝis en Vila Rika do Ouro Preto, areo de intensa orminado.

La unuaj notoj pri lia ĉeesto devenas de 1714, kiam li subskribis impostan dokumenton kun la signo de kruco (indiko ke li ne sciis skribi) atestanta la pagon de la reĝa kvina imposto. Filipe dos Santos estis ministo en la montetoj ĉirkaŭ Vila Rika kaj posedis proksimume 5 sklavojn.

Kiam ekis la unuaj tumultoj kiuj kondukus al la Ribelo de Vila Rika, inter junio kaj julio 1720, Filipe dos Santos elstariĝis en la rolo de agitanto kaj estro. La 28-an de junio, li gvidis la sieĝon al la loĝejo de la distrikta mediatoro Martinho Vieira de Freitas, protestanta kontraŭ la juraj agoj aranĝitaj fare de la aŭtoritato. La ribelantoj ankaŭ reagis kontraŭ la averto, kiu cirkulis ekde la antaŭa jaro, pri nova sistemo por ŝargi la reĝan kvinonon per fandejo kaj monfarejo.
[eta|maldekstre|500px|Bildo de Vila Rika, nuna [Ouro Preto, Minas-Ĝerajso, Brazilo, kie okazis la ribelo. Pentraĵo de Arnaud Julien Pallière (1774-1862)]]

La ribelanto aperas denove kiel agento de grandega mobilizado la 2-an de julio, kiam la ribelema loĝantaro marŝas al la Palaco de la guberniestro de la kapitanlando de San-Paŭlo kaj Minas do Ouro, la Grafo de Assumar, en Ribeirão do Carmo (pli poste Mariana). Li ĉeestis en aliaj momentoj de maltrankvilo, kiuj daŭris ĝis la armea reago de la guberniestro, rapide arestante la gvidantojn. Filipe dos Santos sukcesas eviti la komencan subpremon.

La 16-an de julio, la grafo forlasas Vila de Ribeirão do Carmo kaj faras triumfan marŝon direkte al la ĉefurbo Vila Rika, prenante la arestitajn gvidantojn kaj reakirante kontrolon de la centro de potenco. Filipe dos Santos prenis rifuĝon en Cachoeira do Campo, proksima de la kampara regiono, rekrutante aliancanojn por revivigi la ribelon ĝis li estis surprizita kaj kaptita fare de la leŭtenanto Luís Soares de Meireles la 17-an de julio 1720.

Kun la aĝo de 42 jaroj, Filipe dos Santos estus senprokraste juĝita pro la krimo de ribelo kaj juĝita al morto, sekvante decidon de la estraro kondukita fare de la Grafo de Assumar. Li estis pendigita la 19-an de julio 1720, lia korpo estis trenita tra la stratoj de Vila Rika kaj tiam kvaronigita; lia kapo estis enfiksita en la pilorio de Vila Rika, dum partoj de lia korpo estis eksponitaj en malsamaj lokoj kiel ekzemple Cachoeira, São Bartolomeu, Passagem kaj Itabira, por esti prenitaj kiel ekzemplo.

La ribelanto aranĝis planojn por socia akcelo en Brazilo, konkerinte aktivaĵojn, kiel ekzemple tero kaj domo en la plej bona najbareco de Vila Rika, aĉetante sklavojn. Alia formo de pravigo estis la serĉado de alfabetigo, perceptita kun la ŝanĝo de liaj subskriboj sur dokumentoj kiujn li povis iom post iom skribi per sia pugno.

Lia vidvino Tereza Maria, kiu vivis en Portugalio, faris kion ŝi povis por revenigi lin al la regno jarojn antaŭ la ribelo. Post sia morto, ŝi prezentis peton por ricevi la dividadon de siaj havaĵoj. Filipe lasis domon, ranĉon, krediton sur la placo, virajn kaj virinajn vestaĵojn kaj ankaŭ kvin sklavojn, inkluzive de virino nomita Francisca Mina. oni  kredas ke ŝi kaj Filipe dos Santos vivis geedze.

Pro la graveco de la agado kiel populara estro, la ribelo ankaŭ iĝis konata kiel la Ribelo de Filipe dos Santos. La placo de la ĉefpreĝejo en Cachoeira do Campo, en Minas-Ĝerajso, ankaŭ portas lian nomon kiel maniero honori tiun kiu donis sian vivon favore al la ribelo. Multaj aliaj monumentoj kaj memorregistroj omaĝas lin, kiel ekzemple la Monumento al la tero de Minas-Ĝerajso.

## Referencoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1678
Kategorio:Mortintoj en 1720
Kategorio:Naskiĝintoj en la 17-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en la 18-a jarcento

Kategorio:Naskiĝintoj la 15-an de januaro
Kategorio:Mortintoj la 19-an de julio 
Kategorio:Brazilaj martiroj
Kategorio:Brazilaj ribeluloj
Kategorio:Brazilaj herooj
Kategorio:Brazilaj konspiriintoj
Kategorio:Historio de Brazilo