open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Statino

eta|dekstra|Kemia strukturo de *lovastatin*, la unue malkovrita statino
En medicino, **statinoj** estas klaso de medikamentoj, kiuj malpliigas lipidojn en sango.

## Priskribo 
Statinoj ĝenerale malpliigas lipidojn, speciale kolesterolon, en la sango, kaj tiel malhelpas ekiĝon de kardiovaskulaj malsanoj.

Oftaj neintencitaj efikoj de statinoj inkluzivas muskolan doloron, pliigitan riskon pri diabeto, kaj nenormalaj kvantoj de hepataj enzimojn en la sango. Pli malofte, statinoj povas kaŭzi pli severajn neintencitajn efikojn, ekzemple muskolan damaĝon.

## Listo de statinoj 
Jen listo de ofte uzataj statinoj:
* Atorvastatin
* Cerivastatin
* Fluvastatin
* Lovastatin
* Mevastatin
* Pitavastatin
* Pravastatin
* Rosuvastatin
* Simvastatin

## Uzoj 
Statinoj estas uzataj por antaŭmalhelpi ekiĝon de kardiovaskulaj malsanoj.

Krome, statinoj estas uzataj por homoj jam suferantaj pro kardiovaskulaj malsanoj, por malpliigi la riskon de morto.

## Historio 
eta|dekstra|Endō Akira
La rolo de kolesterolo pri kardiovaskulaj malsanoj klariĝis dum la dua duono de la 20-a jarcento, kaj farmaciistoj ekesploris medikamentojn por malpliigi kolesterolon.

En 1971, la japana biokemiisto Endō Akira (, 1933–) trovis la molekulon *mevastatin* (ML-236B), nature farita de la fungo *Penicillium citrinum*. Alia grupo en Britio malkovris la saman kemian kombinaĵon el la rilata specio *Penicillium brevicompactum*, kaj nomis ĝin *compactin*. Tiu kemiaĵo estis la unue malkovrita statino. Ĝi malpliigis kolesterolon en la sango, sed bedaŭrinde kaŭzis aliajn, severajn efikojn (ekz. muskola degenero, morto) en eksperimentoj al hundoj.

En 1978, teamo en la farmacia firmao Merck malkovris la medikamenton *lovastatin* (MK803) el la fungo *Aspergillus terreus*. Merck ekvendis la medikamenton (kiel *Mevacor*) en 1987.

Post tio, multaj aliaj specoj de statinoj estis malkovritaj kaj ekvenditaj dum la frua 21-a jarcento.

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Kontraŭinflamaj medikamentoj
Kategorio:Hepatotoksinoj
Kategorio:Japanaj inventoj
Kanada Ĉarto de Rajtoj kaj Liberecoj

La **Kanada Ĉarto de Rajtoj kaj Liberecoj**, en angla: *Canadian Charter of Rights and Freedoms*, en franca: *La Charte canadienne des droits et libertés*), ofte simple referencata kiel la "Ĉarto" en Kanado, estas deklaracio pri rajtoj inkludita en la Konstitucio de Kanado, formante la unuan parton de la *Constitution Act, 1982*. La Ĉarto garantias certajn politikajn rajtojn al kanadaj civitanoj kaj civilajn rajtojn al iu ajn en Kanado el la politiko kaj agado el ĉiuj areoj kaj niveloj de la registaro. Ĝi estis desegnita por unuigi kanadanojn ĉirkaŭ serio de principoj kiuj enkorpusas tiujn rajtojn. La Ĉarto estis subskribita laŭleĝe fare de la reĝino Elizabeto la 2-a de Kanado la 17an de Aprilo, 1982, kun la cetero de la Akto.

maldekstre|eta|250px|Presitaj ekzempleroj de la *Kanada Ĉarto de Rajtoj kaj Liberecoj*.

## Bibliografio 
* Beaudoin, G., kaj E. Ratushny. 1989. The Canadian Charter of Rights and Freedoms. (2nd ed.). Toronto: Carswell.
* Black-Branch, Jonathan L. 1995. Making sense of the Canadian Charter of Rights and Freedoms. Canadian Education Association. ISBN 0-920315-78-X
* Hogg, Peter W. 2002. Constitutional law of Canada (4th ed.), with Supplement to Constitutional Law of Canada. Scarborough: Carswell.
* Humphrey, J. P. 1984. Human Rights and the United Nations: A Great Adventure. New York: Transnational Publishers.
* Magnet, J.E. 2001. Constitutional Law (8a eld.).
* Silver, Cindy. 1995?. Family Autonomy and the Charter of Rights: Protecting Parental Liberty in a Child-Centred Legal System, in series, Discussion Paper [of] the Centre for Renewal in Public Policy 3. Gloucester, ON: Centre for Renewal in Public Policy. p. 27.

## Eksteraj ligiloj 
* Canadian Charter of Rights and Freedoms - the Charter, via Department of Justice Canada
* Charterpedia - online encyclopedia about the Charter, via Department of Justice Canada
* Building a Just Society: A Retrospective of Canadian Rights and Freedoms - en Library and Archives Canada
* Charter of Rights Decisions Digest
* Constitutional Law of Canada  tra Joseph E. Magnet, University of Ottawa
* Fundamental Freedoms: *The Charter of Rights and Freedoms*  - *Charter of Rights and Freedoms*

Kategorio:Politiko de Kanado
Kategorio:Konstitucioj
Saksia princforkapto

eta|Karbisto defendanta la princon Ernesto kontraŭ Kunz von Kauffungen
La **Saksia princforkapto** (germane: *Sächsischer Prinzenraub* aŭ *Altenburger Prinzenraub*) estis la forkapto de la saksiaj princoj Ernesto kaj Alberto, la filoj de Frederiko la Milda fare de Kunz von Kauffungen el la Kastelo je Altenburg nokte inter la 7-a kaj la 8-a de julio 1455.

## Detaloj 
Kauffungen estis servinta al la princo-elektisto Frederiko dum la milito kontraŭ la frato Vilhelmo la Bravulo inter 1446 kaj 1451 kaj ricevis pro brulkonsumiĝo de posedaĵoj turingiaj rekompence bienon en Erlau-Schweikershain. Ĝin li ne volis redoni post militofiniĝo kaj sekve la princo-elektisto prenis la posedaĵon perforte de li. Ĉar Kunz ne sukcesis per juraj instancoj rehavigi la perditajn aferojn li koaliciis kun la kavaliroj von Mosen kaj von Schönfeld por kidnapi la dukajn idojn.

La konspirantoj separiĝis por atingi diversitinere la kastelon en Jezeří (Distrikto Most) kie kastelestris Kunz. Proksime de la landlimo al Bohemio Alberto laŭdire kaptis la okazon malkaŝi la identecon al la karbisto Schmidt kiu liberigis la infanojn kun grupo da viroj kaj arestis Kunz. Li estis transportita en la cistercian monaĥejon de Grünhain. Kontraŭ la promeso de senpuneco la kunkidnapintoj forsendis Alberton.

eta|Ŝtona kapo de *Kunz von Kauffungen* ĉe la urbodomo de Freiberg
Kunz estis senkapigita la  en Freiberg, dum la karbisto Schmidt ricevis bienon apud Zwickau kaj alinomiĝis Triller.

Franz skribis en 1891 verkon pri la dramigoj de la forkonduko en la 16-a jarcento (*Der sächsische Prinzenraub im Drama des 16. Jahrhunderts* Marburg 1891) kaj Koch unue atentigis pri historiaj malkredendaĵoj de la tuta aferoj (*Das Ungeschichtliche der Überlieferung*, kaj *Die Stiftung Kaspar Trillers und der Stammbaum der Tryller*, Meiningen 1884 kaj 1889).

## Fonto 
* *Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 17. Leipzig 1909, p. 404 (tie ĉi interrete)

Kategorio:Altenburg
Kategorio:Historio de Saksio
Kategorio:Forkaptoj
Kategorio:1455
Kanada Alianco

**Kanada Alianco** (en angla: *Canadian Alliance*, en franca: *Alliance canadienne*, formale *Canadian Reform Conservative Alliance*, en franca: *Alliance réformiste-conservatrice canadienne*), estis konservema kaj dekstrema popolisma federacia politika partio en Kanado kiu ekzistis el 2000 ĝis 2003. La partio estis sukcedanto de la Reforma Partio de Kanado kaj heredis sian pozicion kiel Oficiala Opozicio en la Ĉambro de Deputitoj kaj tenis ĝin tra sia ekzistado. La partio subtenis politikojn kiuj estis kaj imposte kaj socie konservema, klopodante malpliigi la registaran elspezon en socialaj programoj kaj la impostadon.

La Alianco estis kreita el la iniciato *United Alternative* lanĉita de la Reformisma Partio de Kanado kaj de kelkaj provincaj "Tory" konservemaj partioj kiel vehiklo por kuniĝi al la Progresema Konservativa Partio de Kanado. La federacia Progresema Konservativa Partio malakceptis la iniciaton por "unuigi la dekstron" fine de la aŭtuno de 1998 kiam ĝi elektis Joe Clark kiel sia estro. En Decembro 2003, la Kanada Alianco kaj la Progresemaj Konservativaj partioj voĉdonis por disiĝi kaj kuniĝi kun la Konservisma Partio de Kanado.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Harrison, Trevor. "Canadian Alliance."  The Canadian Encyclopedia.

Kategorio:Politikaj partioj de Kanado
Kategorio:Konservativaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 2000
Kategorio:Politikaj partioj malfonditaj en 2003
Julie Payette

**Julie PAYETTE** ([ʒyli pajɛt]; 20a de Oktobro 1963) estas kanada inĝeniero, sciencisto kaj iama astronaŭto kiu estis Ĝenerala Guberniestro de Kanado ekde 2017 ĝis ŝi demisiĝis la 21-a de januaro 2021. Ŝi estis la 29a postenulo ekde la Kanada Konfederacio.

Payette akiris gradojn pri inĝenieradon el la Universitato McGill kaj el la Universitato de Toronto. Ŝi laboris kiel esplorista sciencisto antaŭ aliĝi al la Kanada Kosma Agentejo (KKA) en 1992 kiel membro de la Kanada Astronaŭta Korpuso. Ŝi faris du spacflugojn, nome la STS-96 kaj la STS-127, kaj estis pli ol 25 tagoj en kosmo. Ŝi servis ankaŭ kiel kosmoŝipa komunikisto en la Kontrola Centro de la NASA en Houston kaj el 2000 ĝis 2007 kiel ĉefa astronaŭto de la KKA.

En Julio 2013, Payette estis nomumita ĉefa oficiro de operacioj por la Montreala Scienco Centro. Ŝi ankaŭ tenis nombrajn nomumojn por stabanaro, kiel de la Nacia Banko de Kanado. La 13an de Julio 2017, la ĉefministro Justin Trudeau anoncis, ke la reĝino Elizabeto la 2-a estis aprobinta la nomumon de Payette kiel la venonta Ĝenerala Guberniestro de Kanado. Ŝi ĵuris la postenon la 2an de Oktobro 2017.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de Governor General of Canada
* CSA profile
* Montreal Science Centre
* Julie Payette installed as Canada's 29th Governor General
* Spacefacts bio Aŭgusto 2018

Kategorio:Kanadaj sciencistoj
Kategorio:Kosmonaŭtoj
Kategorio:Kanadaj inĝenieroj
Kategorio:Francaj kebekianoj
Kategorio:Ĝeneralaj guberniestroj de Kanado
Kategorio:IBM
Kategorio:Montrealanoj
Kanada kortumsistemo

La **Kanada kortumsistemo** formas la justican branĉon de la registaro, formale konata kiel "The Queen on the Bench" (La reĝino sur la benko), kiu interpretas la leĝaron kaj estas formita de multaj tribunaloj en diferencaj niveloj de jura supereco kaj separate laŭ jurisdikcio. Kelkaj el la tribunaloj estas federaciaj nature, dum aliaj estas provincaj aŭ teritoriaj.

La Konstitucio de Kanado havigas al la federacia registaro la ekskluzivan rajton leĝofari pri kriminala juro, dum la provincoj havas ekskluzivan kontrolon super multo de civila juro. La provincoj havas jurisdikcion super la Administracio de Justico en sia teritorio. Preskaŭ ĉiuj kazoj ĉu krimaj aŭ civilaj, estas aŭditaj en provincaj aŭ teritorie establitaj tribunaloj. La tre malgranda sistemo de federaciaj tribunaloj aŭdas nur kazojn kiuj temas pri aferoj kiuj estas sub ekskluziva federacia kontrolo, kiel federacia impostado, federaciaj administraciaj agentejoj, intelekta posedrajto, kelkaj partoj de konkurenca juro kaj kelkaj aspektoj de nacia sekureco.

## Notoj 
Kategorio:Kanada juro
Kanada monarkio

[eta|150px|[Elizabeto la 2-a (Britio)|Elizabeto la 2-a, antaŭa *Reĝino de Kanado* de 1926 ĝis 2022.]]
La **kanada monarkio** estas sistemo de parlamenta monarkio en kiu la monarko de la brita hereda sukcesa linio, estas la suvereno de Kanado, pro kio en la aktualo estas la reĝo Karlo la 3-a ties monarko kaj ŝtatestro. 

La lando estas iama Dominio de Unuiĝinta Reĝlando, kaj ekde ties fondo en 1867 post la aprobo fare de la reĝino Viktoria de la Akto pri Brita Nordameriko de 1867, la lando konservis la britan monarkon kiel propra suvereno. Tiu posteno estis konfirmita en la Konstitucio de Kanado de 1982. Kvankam la reĝo estas ankaŭ la monarko de Unuiĝinta Reĝlando, en Canado ŝi estas konata oficiale kiel la reĝo de Kanado.

Ĝenerale, la kanadanoj referencas al la reĝi Karlo simple kiel la Reĝo aŭ la Reĝo de Kanado, kiam ŝi estas en el la lando. Krom de Kanado kaj de Unuiĝinta Reĝlando, la reĝo estas ankaŭ la monarko de aliaj dek kvar landoj de la Komunumo de Nacioj. Sed tio ne signifas, ke la regado de tiuj landoj estas unuigitaj. Kvankam la reĝo estas kunhavata, la landoj kaj ties registaroj estas totale apartaj kaj sendependaj. La heredanto de la krono estas Karlo, princo de Kimrujo, kvankam la reĝo estas la nura membro de la reĝa familio kiu havas konstitucian rolon en la lando.

La reĝo estas reprezentata de Ĝenerala Guberniestro, kiu estas nomumita de la ĉefministro, kvankam la monarko havas povojn kiuj estas ekskluziva de la monarko. La aktuala kanada Ĝenerala Guberniestro estas Mary May Simon. La reĝo ankaŭ havas po unu reprezentanton en ĉiu el la kanadaj provincoj nomita leŭtenanta guberniestro, kaj po unu komisiita en ĉiu el la kanadaj teritorioj.

Kvankam la monarko estas la ŝtatestro, reale tiu posteno estas simple simbola. La monarko ne plenumas politikan povon en Kanado, tute male kaj la reĝo kaj la Ĝenerala Guberniestro agadas kiel ceremoniestroj de la lando kaj promocias la kanadajn kulturon kaj identecon.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* www.royal.gov.uk (oficiala retejo de la Brita Monarkio)
* www.rideauhall.com (oficiala retejo de la Ĝenerala Guberniestro de Kanado)
* Res Publica: Kanado internacia aro de retejoj kontraŭ-monarkiaj

Kategorio:Politiko de Kanado
Kategorio:Monarkio
Chantonnay (stacidomo)

**Chantonnay** estas franca stacidomo sur linioj  -  kaj Vouvant-Cezais - Saint-Christophe-du-Bois, situanta en  Chantonnay, en departemento Vendée, regiono Luarlandoj.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  Luarlandoj.

* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de linio Les Sables-d'Olonne - Tours (525000).
* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de linio Vouvant-Cezais - St-Christophe-du-Bois (526000).

## Vidu ankaŭ 
* Chantonnay

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Vendée
Kategorio:Chantonnay
Manosque - Gréoux-les-Bains (stacidomo)

**Manosque - Gréoux-les-Bains** estas franca stacidomo sur linio  - , situanta en  Manosque apud Gréoux-les-Bains, en departemento Alpes-de-Haute-Provence, regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  Provenco-Alpoj-Bordo Lazura.

* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de linio Lyon-Perrache P1 - Marseille-St-Charles (tra Grenoble) (905000).

## Vidu ankaŭ 
* Manosque
* Gréoux-les-Bains

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Alpes-de-Haute-Provence
Kategorio:Manosque
Sedan (stacidomo)

**Sedan** estas franca stacidomo sur linioj  -  kaj  - Pont-Maugis, situanta en  Sedan apud Noyers-Pont-Maugis, en departemento , regiono Grand Est (esperante: Granda Oriento).

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj TGV inOui kaj  Grand Est.

* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Lérouville - Pont-Maugis (088000).
* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Mohon - Thionville (204000).

## Vidu ankaŭ 
* Sedan
* Noyers-Pont-Maugis

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Ardennes
Kategorio:Sedan
Foix (stacidomo)

**Foix** estas franca stacidomo sur linio  -  (landlimo), situanta en  Foix, en departemento Ariège, regiono .

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  .

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de linio Portet-St-Simon - Puigcerda (frontière) (672000).

## Vidu ankaŭ 
* Foix

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Stacidomoj en Okcitanio
Kategorio:Fret SNCF
Kategorio:Fervojaj stacioj en Ariège
Kategorio:Foix
Bloko Kebekia

La **Bloko Kebekia**, en franca *Bloc Québécois* (BQ; per franca prononco: ​[blɔk kebekwa]) estas federala politika partio en Kanado dediĉita al la Kebekia naciismo cele al la suvereneco de Kebekio. La Bloko estis formita de Membroj de la Parlamento (MP-oj) kiuj apartigitaj de la federacia Progresema Konservativa Partio kaj de la Liberala Partio dum la malsukceso de la Interkonsento de la Lago Meech. La fondinto Lucien Bouchard estis kabineta ministro en la registaro de la federacia Progresema Konservativa Partio de Brian Mulroney.

La partio klopodas krei la kondiĉojn necesajn por la politika apartigo de Kebekio el Kanado kaj kampanjoj aktivaj nur ene de la provinco dum federaciaj balotoj. La partio estis priskribita kiel socialdemokratia kaj separisma (alinome "suverenisma").

La Bloko estis la plej granda partio en Kebekio post kanadaj federaciaj balotoj kaj la dua aŭ tria plej granda partio en la Ĉambro de Deputitoj, dum sep rektaj federaciaj balotoj el 1993 ĝis 2011.

## Notoj 
Kategorio:Socialismaj partioj de Kanado
Kategorio:Regionaj partioj
Kategorio:Kebeka naciismo
Kategorio:Socialdemokratiaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1991
Kategorio:Movadoj de nacia liberigo
Kategorio:Movadoj pri sendependeco
Sélestat (stacidomo)

**Sélestat** estas franca stacidomo sur linioj  - , Sélestat -  kaj Sélestat - , situanta en  Sélestat, en departemento Bas-Rhin, regiono Grand Est.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj TGV inOui kaj .

* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Strasbourg-Ville - St-Louis (115000).
* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Sélestat - Lesseux-Frapelle (116000).
* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Sélestat - Saverne (111000).

## Vidu ankaŭ 
* Sélestat

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Bas-Rhin
Kategorio:Fret SNCF
Kategorio:Sélestat
Supera Kortumo de Kanado

La juĝistaro de Kanado ludas gravan rolon en la interpretado de leĝoj kaj rajtas formeti leĝojn kiuj kontraŭas la konstitucion. La **Supera Kortumo de Kanado** (en angla: *Supreme Court of Canada*, SCC; en franca: *Cour suprême du Canada*, CSC) estas la plej alta kortumo kaj fina arbitracianto. Ĉiuj juĝistoj je la superaj kaj apelaciaj kortumoj kaj de la Supera Kortumo estas elektitaj kaj nomumitaj de la federacia registaro post konsultado kun neregistaraj juraj grupoj.

[eta|maldekstre|La Supera Kortumo de Kanado en [Otavo, okcidente de la Parlamenta Monteto.]]
Tiu tribunalo garantias permeson al inter 40 kaj 75 plendantoj ĉiujare plendi kontraŭ decidojn faritajn de provinciaj, teritoriaj kaj federaciaj apelaciaj kortumoj. Ĝiaj decidoj estas la lasta aplikado de la kanada juro kaj superas ĉiujn pli malaltajn kortumojn de Kanado, escepte ĝis la etendo ke ili estus superitaj aŭ malvalidigitaj fare de federaciaj aŭ provincaj leĝaroj.

## Vidu ankaŭ 
* Kanada kortumsistemo

Kategorio:Kanada juro
Kategorio:Superaj Kortumoj
Szilvia Vetter

**Szilvia Vetter** [silvia veter], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vetter Szilvia** estas hungara juristo, altlerneja instruisto, proparolanto. Ŝia pseŭdonimo estis *A. I. Willis*.

Szilvia Vetter naskiĝis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Szilvia Vetter maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 2002, poste ŝi akiris diplomojn en Komunikada Altlernejo de Budapeŝto (2007) kaj Scienca Universitato Loránd Eötvös (2010). Post la diplomoj li estis proparolanto en ministerio, pli poste en aliaj lokoj. Ekde 2016 li instruais en veterinara universitato. En 2020 ŝi doktoriĝis (Ph.D.) en Universitato Reĝo Sankta Stefano. Ŝia laboro fokusiĝas al protekto de bestoj. Ŝi ricevis proparolantan premion en 2020. Ŝi naskis en la 2010-aj jaroj.

## Elektitaj libroj 
* *Victoria* (romano, 2018)
* *Anya! Ugye, megtarthatom?* (2020)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre) 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj proparolantoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Cernay (Haut-Rhin) (stacidomo)

**Cernay**, plennome **Cernay (Haut-Rhin)**, estas franca stacidomo sur linio  - , situanta en  , en departemento Haut-Rhin, regiono Grand Est.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  kaj Tramtrajno Mulhouse Vallée de la Thur.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Lutterbach - Kruth (130000).

## Vidu ankaŭ 
* Cernay (Haut-Rhin)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fret SNCF
Kategorio:Fervojaj stacioj en Haut-Rhin
Kategorio:Cernay (Haut-Rhin)
Károly Vértesi

**Károly Vértesi** [kAroj vErteŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vértesi Károly** estis hungara advokato, vojaĝisto. Lia origina familia nomo estis *Virter* ĝis 1885.

Károly Virter naskiĝis la  en Zombor (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Sombor en Serbio), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Károly Vértesi studis teologion 3 jarojn en Kalocsa, poste li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Pest. Post la diplomo li estis honora subnotario, pli poste honora ĉefprokuroro en sia naskiĝurbo. En 1872 li akiris advokatan diplomon, poste li estis advokato en Zombor, inter 1887 kaj 1894 en Budapeŝto, poste denove en Zombor. En tiu periodo li vojaĝis en tuta Eŭropo, ankaŭ en Usono, norda Afriko kaj proksima Azio, pri tio li verkis vojaĝpriskribojn. En 1905 li fondis loke literaturan rondon.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Az Alpesek között. Bécstől Genfig.* (debuto, 1878)
* *Utiképek Olaszországból* (1881)
* *Több országból. Utirajzok, fürdőkről, hegyvidékről.* (1888)
* *Keleti ég alatt. Egyiptomban és Palesztinában.* (1898, 1900)
* *Három főváros. (Berlin, Koppenhága, Drezda).* (1903)
* *Az éjféli nap országában. Svédország és Norvégország.* (1904)
* *Spanyolország. Portugalia.* (1906)
* *Körutazás Amerikában. Északamerikai Egyesült-Államok. St.-louisi világkiállítás.* (1908)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj advokatoj
Kategorio:Hungaraj vojaĝistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
(119044) 2001 HV7

**(119044) 2001 HV7** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *Spacewatch* elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas en orbita resonanco 3:5 kun Marso.

Ĝia discentra orbito ekstere, ne tre proksime, tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,205193 astronomia unuo, tie estas 30,696 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Tramtransporto en Bolonjo

**Tramtransporto en Bolonjo** konsistis el reto de tramoj, priservanta la urbon Bolonjo, en la nordo de Italio, ekde 1880 ĝis 1963.

Nova tramsistemo estas nun planata por la urbo. Laŭplane, konstruado komenciĝos en aŭtuno 2022 kaj la unua linio estos finkonstruita en 2026.

## Historio 
eta|maldekstre|Elektra tramo ekster Pordo *Castiglione* en 1903
En 1877, la urba konsilantaro akceptis la planon por ses linioj de ĉevala tramo, laŭ la jenaj itineroj:
* Placo Vittorio Emanuele-Stacidomo;
* Placo Vittorio Emanuele-Pordo San Felice;
* Placo Vittorio Emanuele-Barriera Santo Stefano;
* Placo Vittorio Emanuele-Pordo Maggiore;
* Placo Vittorio Emanuele-Pordo San Mamolo;
* Placo Vittorio Emanuele-Pordo Saragozza.

La konkurson gajnis la firmao *Società Anonima dei Tramways e delle Ferrovie Economiche di Roma, Milano e Bologna* (STFE), fondita en 1877, kiu en 1889 renomiĝis kiel *Società per le tramvie e le ferrovie economiche di Roma, Milano e Bologna* (TFE)., filio de la Société Anonyme d'Entreprise Generale de Travaux, kiu en 1877 jam malfermis la ĉevalan tramon de Milano al Saronno.

La konstruado de la reto prokrastiĝis pro problemoj de la TFE, tiom ke la komunumo minacis juran atakon kontraŭ la firmaon: laboroj komenciĝis laŭ la itinero Stacidomo-Placo Maggiore en septembro 1880 kaj la tramservo inaŭguriĝis la  je 8:30. Novaj linioj konstruiĝis dum la sekvaj jaroj, tiom, ke en 1899 la tramsistemo jam atingis entutan longon de .

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Tramtransporto
* Trolebusa transporto en Bolonjo
* Listo de urboj kun tramtransporto
* Bolonjo
* Marconi Express

## Eksteraj ligiloj 
* 
* UrbanRail.Net


Kategorio:Transporto en Bolonjo
Bolonjo
Bolonjo
Flava makulo

[eta|dekstra|Strukturo de la okulo (anglalingva). “Pupil” = [pupilo, “lens” = kristalino, “retina” = retino, “blood vessels” = sangovaskuloj, “fovea” = centra foveo, “macula” = flava makulo, “iris” = irido, “cornea” = korneo.]]
En anatomio, la **flava makulo** () aŭ simple **makulo** estas ovala pigmenta areo en la centro de la homa retino aŭ en kelkaj animalaj retinoj.

## Priskribo 
La diametro de la homa flava makulo estas proksimume 5,5 milimetroj.

La flava makulo estas flaveca, pro la ĉeesto de luteino kaj zeaksantino.

Macula.svg|Fotografaĵo de la homa okulo. La flava makulo estas videbla kiel malluma regiono en la centro de la bildo.
Macula lutea.svg|Diagramo de la strukturo de la flava makulo

## Funkcio 
La makulo, per sia flava koloro, sorbas kaj blokas troan bluan kaj ultraviolan lumon enirintan en la okulon.

En la makulo ĉeestas la foveo, kiu enhavas multe da konusetoj. Tiel, la makulo ebligas la centran, altkvalitan, koloran vidkapablon en bona lumado. Se la makulo difektiĝas, tia vidkapablo ankaŭ difektiĝas.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Okulo
Kategorio:Anatomio
József Vida

**József Vida** [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vida József** estis hungara ĵurnalisto, poeto, akademia instruisto. Lia pseŭdonimo estis *Kacsaközi*.

József Vida naskiĝis la  en Körmend (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio), li mortis la  en Kassa (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Košice en Slovakio).

## Biografio 
József Vida maturiĝis en gimnazio en Szombathely, poste li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Pest en 1860. Dum la studentaj jaroj li estis ĵurnalisto de Vasárnapi Ujság ĝis 1862, tamen liaj kontribuoj aperis ankaŭ en aliaj gazetoj (Hölgyfutár, Koszorú). Inter 1862-1871 li instruis en Ĉefepiskopa Jura Akademio (Eger). En Eger li redaktis la lokan gazeton. Li ankaŭ edziĝis, sed en 1872 li vidviĝis. De 1871 ĝismorte li instruis en Reĝa Jura Akademio (Kassa). Liaj poemoj similis al stilo de Sándor Petőfi.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Nemzeti koszoru* (poemaro, 1860)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 2-a punkto)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo V, poste serĉu la nomon)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Leŭtenanta guberniestro (Kanado)

eta|La Ĝenerala Guberniestro de Kanado, la leŭtenantaj guberniestroj, la teritoriaj komisionanoj kaj iliaj privataj sekretarioj, 2016.

La **leŭtenanta guberniestro** en Kanado (en angla: *lieutenant governor* (/lɛfˈtɛnənt/; en franca [maskuline]: *lieutenant-gouverneur*, aŭ [feminine]: *lieutenant-gouverneure*) estas la vicreĝa reprezentanto en la provinca jurisdikcio de la kanada monarko kaj ŝtatestro, reĝo Karlo la 3-a. Je konsilo de lia aŭ ŝia ĉefministro, la Ĝenerala Guberniestro de Kanado nomumas la leŭtenantajn guberniestrojn por plenumi plej el la konstituciaj kaj ceremoniaj taskoj de la monarko por ne fiksita tempoperiodo, kvankam kvin jaroj estas la normala konvencio. Similaj postenoj en tri teritorioj de Kanado estas nomitaj Komisionanoj kaj estas reprezentantoj de la federacia registaro, tamen, ne rekte de la monarko.

Ĉiu provinco havas leŭtenantan guberniestron, reprezentantan la reĝinon, elektitan de la federacia ĉefministro kaj nomumitan de la guberniestro ĝenerala.

## Notoj 
Kategorio:Regado en Kanado
Kategorio:Politikaj sistemoj
Kategorio:Kanadaj politikistoj
Kategorio:Vicreĝoj en Kanado
Preĝejo Sanktaj Petro kaj Paŭlo (Bogdása)

La **preĝejo apostoloj Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en vilaĝo Bogdása.

## Historio 
Oni konjektas, ke la katolika gotika kirko en Bogdása estis konstruita en la 15-a jarcento. La bienoj apartenis al eklezio de Pécs ekde 1466. La vilaĝo senhomiĝis dum dominado de la turkoj. Baldaŭ la alvenintaj refondintoj jam estis protestantoj, ili uzis la kirkon. En 1747 oni refondis la katolikan grupon, eĉ ili reakiris la preĝejon, kiu post 2 jaroj plene estis barokigita. La orgeno estis farita en 1896.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola sur malalta monteto en korto. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas. Meze la enirejo funkcias (tra la turo). La navo havas apogpilierojn kaj ankaŭ sakristio aliĝas al la navo. La absido estas plurlatera. La mebloj, altaroj, predikejo estis faritaj en la 18-a jarcento.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* http://lexikon.katolikus.hu/B/Bogd%C3%A1sa.html

eta|maldekstre|Pordo de la preĝeja korto
Bogdasa
Bogdasa
Bogdasa
Bogdasa
Unuiĝo de Progresemaj Fortoj

La **Unuiĝo de Progresemaj Fortoj**, en franca *Union des forces progressistes* (UFP), estis maldekstra politika partio en Kebekio, Kanado el 2002 ĝis 2006.

La *Union des Forces Progressistes* (UFP) estis formita en 2002 pro la deziro unuigi la maldekstrulojn de Kebekio en unu politika partio. Four parties merged to form the Union:

* La ''Rassemblement pour l'alternative progressiste* (RAP),
* La *Partio de la Demokratia Socialisto* (PDS), iam la Nova Demokratia Partio de Kebekio
* La Kommnista Partio de Kebekio (PCQ), kaj
* La kebekia membraro de la Internaciaj Socialistoj.

La 5an de Novembro 2005, delegitoj de UFP voĉdonis unuanime favore al kunigo kun la partio *Option citoyenne'', nome movado estrita de Françoise David. La fonda kongreso de la nova partio okazis la 4an de Februaro 2006 kaj rezultis en la formado de nova partio, nome Kebekio solidara.

## Referencoj
Kategorio:Kebekio
Kategorio:Politikaj partioj de Kanado
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 2002
Labradora Partio

La **Labradora Partio**, en angla *Labrador Party* (aŭ *New Labrador Party*) estis la nomo de du politikaj partioj en Novtero kiuj tendencas al la defendo de la interesoj de la regiono Labrador, Kanado. 

La partio laŭ la nomo *New Labrador Party* (1969-1975) estis fondita en 1969, fare de Tom Burgess. Post nebonaj rezultoj en baloto kaj internaj malkonsentoj inter politikistoj, la partio estis dissolvita en 1975.

Diversaj labradoranoj sentis, ke la regiono estis neglektita fare de la registaro de Novlando kaj Labradoro kondukis al la refondo de la partio en 2003 kun estreco de Ern Condon.

## Estroj
* Tom Burgess (1969-1972)
* Ern Condon (2003-2004)
* Ron Barron (2004-2007)

Kategorio:Politikaj partioj de Kanado
Saverne (stacidomo)

**Saverne** estas franca stacidomo sur linio  - , situanta en  Saverne, en departemento Bas-Rhin, regiono Grand Est.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj TGV inOui kaj .

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Noisy-le-Sec - Strasbourg-Ville (070000).

## Vidu ankaŭ 
* Saverne

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fret SNCF
Kategorio:Fervojaj stacioj en Bas-Rhin
Kategorio:Saverne
Lago Pomorie

La **lago Pomorie** (aŭ **lago ĉemara**, , *Pomorijsko ezero*) estas la plej norda de la marbordaj lagoj de Burgas, situanta en la tuja proksimeco de la Nigra Maro kaj la urbo Pomorie de Bulgario. Ĝi havas areon de 8,5 km² (atingante 10 km² kune kun la apudaj malsekaj zonoj), havas longecon de 6,7 km kaj larĝacon de 1,8-2 km. Dividita de la maro per mallarĝa sabla strio (terlango) kaj artefarita digo, la lago estas tre sala natura laguno.

Lago Pomorie estas protektita areo ekde januaro 2001. Mara salo estas akirita en la norda parto kaj resaniga koto en la sudo. Situanta sur la itinero *Via Pontica* de birdomigrado, la lago estas loĝata de 215 specioj de birdoj, el kiuj 4 tutmonde endanĝerigitaj, kaj tiel gravegas laŭ vidpunkto de ornitologio.

Kategorio:Lagoj en Bulgario
Kategorio:Provinco Burgas
Listo de instruistoj en la Reĝa Jura Akademio (Kassa)

Jen **listo de elektitaj instruistoj de la Reĝa Jura Akademio (Kassa)**:

*

## B 
* Károly Balás
* Farkas Beke
* Nándor Bernolák
* János Bokrányi
* Ádám Brezanóczy

## C 
* József Cherny
* Gábor Csepcsányi

## D 
* Gusztáv Degen

## F 
* Gyula Ferdinandy
* Károly Flórián
* Ernő Friedmann

## G 
* Géza Grosschmid

## H 
* Pál Hoffmann

## K 
* Mór Katona
* József Kenyeres (la unua akademiestro)
* Albert Kiss (juristo)
* Mátyás Kolbay

## M 
* Vilmos Mariska
* Hugó Márki

## N 
* Ákos Navratil

## O 
* Pál Oberschall

## P 
* Mór Pisztóry

## R 
* Zoltán Ráth

## S 
* Aladár Schnierer
* Xavér Ferenc Szuhányi, akademiestro

## T 
* Menyhért Ferenc Takács, premonstrato

## V 
* József Vida

## W 
* József Weszerle
* József Wolfstein

## Z 
* Vilmos Zorn

## Vidu ankaŭ 
* Listo de studentoj en la Reĝa Jura Akademio (Kassa)

## Fontoj 
* La listo estas elekto el datenoj de la biografioj en Vikipedio.

Kategorio:Listoj
Růžov

Nomon **Růžov** havas pluraj setlejoj:
* Růžov (Ledenice), parto de municipo Ledenice en distrikto České Budějovice
* Růžov (Stražisko), parto de municipo Stražisko en distrikto Prostějov
Růžov (Stražisko)

**Růžov** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Stražisko en distrikto Prostějov. Ĝi troviĝas proksimume 1,5&nbsp;km nordoriente de Stražisko. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 80 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Růžov situas en katastra teritorio **Růžov na Moravě** kun areo 1,26&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1786.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Kapelo de sankta Gothardo

## Pluaj fotoj 

Pohled na vesnici od západu, Růžov, Stražisko, okres Prostějov.jpg|Vido al la vilaĝo de okcidento
Kříž uprostřed obce, Růžov, Stražisko, okres Prostějov.jpg|Kruco meze de la vilaĝo
Kříž nad Růžovem, Stražisko, okres Prostějov.jpg|Kruco super la vilaĝo

Kategorio:Stražisko
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Prostějov
Kategorio:Setlejoj en Zábřeha montetaro
Elise Bürger

'*Marie Christiane Elisabeth *Elise* BÜRGER*' (fraŭline *Hahn*; naskiĝinta la  en Stuttgart, mortinta la  en Frankfurto ĉe Majno), la tria edzino de Gottfried August Bürger, estis germana verkistino kaj aktorino.

## Vivo 
Elise publike ofertis en 1789 sian manon al Gottfried August Bürger kion li komence taksis ŝerco dononte poetan respondon. El tio evoluis leterinterŝanĝo kie Bürger enpoeme en rimarkinda letero senvualigis tutan vivon sian. Dum la paskaj ferioj de pasko 1790 al Stuttgart kaj vere povis konduki sian ŝvaban knabinon enaŭtune antaŭ la altaron.

La geedzeco baldaŭ evidentiĝis afero malfeliĉega kaj Bürger post mallonga tempo eksentis la konsekvencojn de la virinaj koketeco, distriĝemo kaj malfideleco. En februaro 1792 ŝi forlasis la edzon kaj oficiale eksedzinigitis en la 31.3. Ekde tiam ŝi aperis publike sub la nomo *Elise B.* aktorante sur scenejoj de Hamburgo kaj Altona, en Hanovro kaj Dresdeno. Laste ŝi vojaĝadis tra Germanujo kiel deklamistino kaj mimistino; finfine ekloĝis en Frankfurto. Dum la lastaj vivojaroj ŝi fakte blindulinis.

De ŝi konserviĝis kelkaj poemoj kaj teatraĵoj, i.a. la kavalira dramo »Adelheid, Gräfin von Teck« (Altona 1799).

## Fonto 
*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 3. Leipzig 1905, p. 622 (tie ĉi interrete)

Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Germanaj aktoroj
Saskaĉevana Partio

La **Saskaĉevana Partio**, en angla *Saskatchewan Party*, estas centra-dekstra politika partio en la kanada provinco Saskaĉevano. Ekde 2007, ĝi estis la reganta partio en la provinco; kaj la partio kaj la provinco estas nune estrata de la provinca ĉefministro Scott Moe. La partio estis establita en 1997 per koalicio de iamaj membroj de la provincaj Progresema Konservativa kaj Liberala partio kaj subtenantoj kiuj intencis elpovigi la Saskaĉevana Nova Demokratia Partio (NDP).

## Notoj 
Kategorio:Konservativaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj de Kanado
Kategorio:Liberalaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1997
Maleny

**Maleny** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Stražisko en distrikto Prostějov. Ĝi troviĝas proksimume 1,5&nbsp;km nordokcidente de Stražisko. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 65 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Maleny** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 1,53&nbsp;km².

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Kaplička v Malenách - boční pohled, Stražisko, okres Prostějov.jpg|Kapeleto en Maleny
Kříž u cesty na Suchdol, Maleny, Stražisko, okres Prostějov (02).jpg|Kruco ĉe ŝoseo al Suchdol
Památník obětem první světové války, Maleny, Stražisko, okres Prostějov.jpg|Monumento al viktimoj de la unua mondmilito

Kategorio:Stražisko
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Prostějov
Kategorio:Setlejoj en Drahana montetaro
Kategorio:Setlejoj en Zábřeha montetaro
Stražisko

**Stražisko** estas municipo en Ĉeĥio, troviĝanta en distrikto Prostějov, en Regiono Olomouc. Vivas ĉi tie  (). La municipo situanta en valo de rivero Romže devene estiĝis kiel subburgejo de gardobiurgo, ekde la 19-a jarcento ĝi estas elserĉata refreŝigejo fama pro sia banejo kaj pilgrima preĝejo de sanktaj Anĝeloj Gardantoj.

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1379.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* **Stražisko**
* Maleny
* Růžov

## Memorindaĵoj 
* Pilgrima preĝejo de Anĝeloj Gardantoj
* Via Crucis
* pereinta burgo Stražisko en okcidenta rando de la municipo

## Transporto 
Tra la municipo kondukas neelektrizita fervojlinio Prostějov – Chornice.

## Pluaj fotoj 

Kostel Andělů Strážných, Stražisko, okres Prostějov (02).jpg|Preĝejo de Anĝeloj Gardantoj
Kostel Andělů Strážných, Stražisko, okres Prostějov.jpg|Preĝeja turo
Křížová cesta u kostela Andělů Strážných, Stražisko, okres Prostějov.jpg|Via Crucis
Kříž u fary, Stražisko, okres Prostějov.jpg|Kruco ĉe paroĥo
Kříž u cesty na Přemyslovice, Stražisko, okres Prostějov.jpg|Kruco ĉe vojo al Přemyslovice


Kategorio:Municipoj en distrikto Prostějov
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Prostějov
Kategorio:Setlejoj en Drahana montetaro
Kategorio:Setlejoj en Zábřeha montetaro
Nectava

**Nectava** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Březinky en distrikto Svitavy. Ĝi troviĝas proksimume 0,5&nbsp;km sude de Březinky. Kondukas tra ĉi tie fervojlinio Prostějov – Chornice kaj ŝoseo II/366. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 13 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Nectava situas en katastra teritorio **Březinky** kun areo 3,3&nbsp;km².

## Akvaro 
Apud sudokcidenta rando de la vilaĝo fluas rojo Nectava, kiu estas dekstraflanka alfluanto de rivero Jevíčka.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Zemědělská usedlost uprostřed obce, Nectava, Březinky, okres Svitavy.jpg|Agrikultura domo meze de la vilaĝo
Kříž na křižovatce cest uprostřed obce, Nectava, Březinky, okres Svitavy.jpg|Kruco meze de la vilaĝo
Kříž na křižovatce, Nectava, Březinky, okres Svitavy.jpg|Kruco en vojkruciĝo ĉe la vilaĝo

## Rilataj artikoloj 
* Kladky

Kategorio:Březinky
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Setlejoj en Zábřeha montetaro
Rahnaward Zaryab

**Rahnaward Zaryab** (Mohammad Azam Rahnaward Zaryab, foje ankaŭ kiel **Rahnaward Zariâb)** naskiĝis en aŭgusto 1944 en Kabulo, Afganio kaj mortis la 10-an de decembro 2020. Li estis fama afgana verkisto de romanoj kaj eseoj, ĵurnalisto kaj literatura kritikisto. Li estis unu el la plej famaj verkistoj kaj kultura figuro de Afganio kaj unu el la plej influaj kaj eminentaj nuntempaj verkistoj en Afganio. Li verkis en la daria lingvo, lingvovarianto de la persa lingvo, parolata en Afganio. Lia verkaro floris en la 1970-aj jaroj, periodo kiam Afganio estis paca lando. Liaj verkoj famigis lin preter la limoj de Afganio, ekzemple en Irano, Taĝikio kaj Barato. Lia verkaro kontaktigis lin kun homoj tra la tuta mondo kaj faris de li la ĉampionon pri demokrata kaj ideologia liberecoj en Afganio.

## Biografio 
Rahnaward Zaryab diplomiĝis en ĵurnalismo ĉe la Kabula Universitato kaj magistriĝis en la sama fako ĉe la Universitato de Suda Kimrio (Britio). Unu el la filinoj, Shabnam Zaryab, reĝisoris dokumentan filmon '*I am passing*' gajnis premion de la plej bona filmo dum la franca filmfestivalo **"***One Country, One Film*" (unu lando, unu filmo) kaj la Kristalan Urson dum la 70-a berlina filmfestivalo.

## Verkaro (elekto) 
Rahnavard Zaryab estis la plej fekunda verkisto el Afganio laŭ la nombro de verkoj produktitaj en la lastaj jardekoj, ĉar li verkis pli ol cent novelojn kaj plurajn romanojn. Li ankaŭ verkis la scenaron por la afgana filmo "Akhtar-e-Maskhara" (La ridinda Aĥtar).

* *Qalandar Nama*, 2014, Kabulo.
* *La rekreo de mezorienta rakonto en Latin-Ameriko*, kun Guilan Silassi, Journal of Persianate Studies, Vol 4 n-ro 2, (2011) 272-285.
* *The Beauty Sleeping under Earth* kaj *The Purse Thief*, ambaŭ rakontoj tradukitaj en la anglan kaj kolektitaj en *Short Stories from Afghanistan*, 2002, Shah M Book Co. Kabulo.
* *Shama-e-dar shabistane* (en la persa) 1990-aj jaroj, Kabulo (enlistigita en worldcat.org).
* *Gulnar-o-abina* (en la persa) 1990-aj jaroj, Kabulo. (enlistigita en worldcat.org).
* *The Hawk and the Tree* (La Falko kaj la Arbo) tre mallonga rakonto tradukita al la angla en traduko de Wasef Bakhtari, legebla ĉi tie .
* *A Brief Look at Modern Fiction Prose* (Konciza rigardo al la modernan fikcia prozo), eseo pri literatura kritiko kaj historio.
* *Malriĉeca periodo de halucino* (en la daria lingvo), mallongaj rakontoj, Kabulo, Maiwand Printing Press, 2004

## Vidu ankaŭ 
Husn Banu Ghazanfar

## Eksteraj ligiloj 
* (en) Filmeto pri la morto de Rahnavard Zaryab, YouTube
* (en) Mohammad Aazam Rahnaward Zaryab 
* (en) Symbolic Representation Of Life Philosophy In Stories pritraktas i.a. lian verkaron.

## Referencoj 
Kategorio:Afganaj verkistoj
Lagoj de Burgas

La **Lagoj de Burgas** (, *Burgaski ezera*) aŭ **malsekejoj de Burgas** (Бургаски влажни зони, * Burgaski vlaĵni zoni*) estas grupo de marbordaj lagoj kun diversa saleco situanta ĉirkaŭ la urbo Burgaso de Bulgario en la proksimeco de la Nigra Maro. Ili konsistigas la plej grandan grupon de lagoj en la lando kaj konsistas el iuj el la plej grandaj kaj plej gravaj lagoj de Bulgario.

La tuta areo de la lagoj (inkluzive de marĉoj, malsekejoj, lagetoj kaj aliaj akvorezervejoj) sumiĝas al 95 km², el kiuj 33,30 km² estas aŭ proklamitaj aŭ proponitaj protektita areo en kiuj loĝas granda nombro de loke aŭ tutmonde endanĝerigitaj specioj de birdoj, fiŝoj kaj mamuloj. Krom tio, la Lagoj de Burgas ankaŭ gravegas, uzataj por akiri maran salon kaj resanigan koton, kaj ankaŭ por provizi la lokan ekonomion per dolĉa akvo, en la kazo de *lago Mandrensko*.

La lagoj konsistas (en norda ĝis suda ordo):

* lago Pomorie, tre sala laguno
* *lago Atanasovsko*, naturrezervejo
* *lago Burgas* aŭ *lago Vaja*, la plej granda natura lago en la lando laŭ areo
* *lago Poda*, foje rigardata kiel parto de la *lago Mandrensko*
* *lago Mandrensko*, nun freŝakva rezervujo, la plej granda el la grupo

## Galerio 

Atanasovsko-dinev.jpg|*lago Atanasovsko*
Lake-burgas-dinev.jpg|*lago Burgas*
Lake-mandrensko-dinev.jpg |*lago Mandrensko*

Kategorio:Lagoj en Bulgario
Kategorio:Provinco Burgas
(119066) 2001 KJ76

**(119066) 2001 KJ76** estas granda transneptuna objekto malkovrita la  de la usona astronomo Marc W. Buie elde la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo en Ĉilio.

Ĝi estas en orbita resonanco 4:7 kun Neptuno.

Michael E. Brown listigis ĝin kiel verŝajne ne nanplanedon kun estimata diametro de 195 km.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
*  Listo de la Konataj Transneptunaj Objektoj ; el la paĝaroj de Wm. Robert Johnston

Kategorio:Transneptunaj objektoj
Kategorio:Malkovrita de Marc W. Buie
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Kladky

**Kladky** () estas municipo en Ĉeĥio, troviĝanta en distrikto Prostějov, en Regiono Olomouc. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1317.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Paroĥa preĝejo de sanktaj Cirilo kaj Metodo, meze de la municipo, estiĝis per finkonstruo de preĝejo de sankta Mikolao el la 17-a jarcento
* Tombejo, memoriga kruco
* Muelejo sur Bělá, la dua duono de la 16-a jarcento, la plej malnova konservita konstruaĵo

## Turismo 
Tra la municipo kondukas blua  turisma marko kondukanta tra Valo Kladecko de okcidento de Nectava daŭriganta tra la tuta municipo en nordorienta direkto al Milkov kaj poste ĝis Javoříčko. Tra valo de rojo Věžnice kondukas el nordo de Kozov verda  turisma marko, kiu tranĉas la municipon en ĝia duono kaj daŭrigas suden ĝis Jesenec. De vojmontrilo "U křížku" ĝi havas la saman vojon kiel instruiga pado Kladecko, kiu kondukas el haltejo Šubířov tra valo de rojo Bělá, preter la samnomata domaro al la menciita vojmontrilo, kie ĝi volviĝas tra sudorienta direkto ĝis Jesenec. Laŭlonge laŭ ĝia vojo estas dislokigita pli ol deko da informtabuloj.

## Pluaj fotoj 

Pohled na obec od vrcholu Zahálkovy skály, Kladky, okres Prostějov.jpg|Vido al la municipo de montopinto nomata Zahálkova skála
Pohled na místní část Vyšehrad, Kladky, okres Prostějov.jpg|Vido al loka parto Vyšehrad
Mlýn v Nectavském údolí, Kladky, okres Prostějov.jpg|Muelejo en Nectava valo
Kostel svatých Cyrila a Metoděje, Kladky, okres Prostějov (06).jpg|Preĝejo de sankta Cirilo kaj Metodo
Kříž na hřbitově, Kladky, okres Prostějov.jpg|Kruco en tombejo
Kříž poblíž hospody U římana, Kladky, okres Prostějov.jpg|Kruco proksime de gastejo "U římana"
Kříž na Napoleonské cestě u Kladek, Kladky, okres Prostějov.jpg|Kruco en Napoleona vojo ĉe Kladky

### Panoramo 
Kategorio:Municipoj en distrikto Prostějov
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Prostějov
Kategorio:Setlejoj en Zábřeha montetaro
Kebekia Partio

la **Kebekia Partio** (KP; en franca: *Parti Québécois* (prononce [paʁti kebekwa]; PQ) estas suverenisma kaj socialdemokratiisma provinca politika partio en Kebekio, Kanado. La KP defendas la nacian suverenecon por Kebekio inklude la sendependecon de la provinco Kebekio el Kanado kaj la establadon de suverena ŝtato. La KP proponis ankaŭ la eblon reteni izolajn politikan kaj ekonomian suverenec-asociojn inter Kebekio kaj Kanado. La partio tradicie ricevis subtenon el la laborista movado, sed malkiel plej aliaj socialdemokratiaj partioj, ties ligiloj kun la organizita labormovado estas neformalaj.

## Notoj 
Kategorio:Movadoj pri sendependeco
Kategorio:Separismaj organizaĵoj
Kategorio:Kebeka naciismo
Kategorio:Feminismo en Kanado
Kategorio:Respublikismo en Kanado
Kategorio:Provincaj kaj teritoriaj politikaj partioj de Kanado
Kategorio:Socialismaj partioj de Kanado
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1967
Kanad-usona Konsento pri Libera Negoco

La **Kanad-usona Konsento pri Libera Negoco** aŭ **Kanad-usona Konsento pri Libera Komerco** (en angla *Canada–United States Free Trade Agreement* (*CUSFTA*), oficiale *Free Trade Agreement between Canada and the United States of America*, france ''Accord de libre-échange entre le Canada et les États-Unis D'Amérique*), estis interkonsento pri internacia komerco atingita de negocistoj de Kanado kaj Usono la 4an de Oktobro, 1987, kaj subskribita de la estroj de ambaŭ landoj la 2an de Januaro, 1988. Tiu interkonsento laŭgrade nuligis ampleksan gamon de komercaj limigoj por dek-jara periodo, kaj rezultis en substanca pliigo de trans-lima komerco kiel pliigo de la lasta anstataŭita komercokonsentyo. Per la aldono de Meksiko en 1994, FTA estis superita de la Nordamerika Liberkomerca Interkonsento (en angla: *North American Free Trade Agreement (NAFTA)*, en franca: *Accord de libre-échange Nord Américain (ALENA)*, hispana: *Tratado de Libre Comercio de América del Norte (TLCAN)'').

Kiel asertita en la interkonsento, la ĉefaj celoj de la Kanad-usona Konsento pri Libera Negoco estis la jenaj:
* Elimini barilojn de komerco kaj en varoj kaj en servoj inter Kanado kaj Usono
* Faciligi kondiĉojn pri justa konkurenco ene areo de libera komerco establita de la interkonsento
* Sufiĉe liberigi kondiĉojn por investado ene de tiu areo de libera komerco
* Establi efektivajn procedurojn por la kunadministrado de la interkonsento kaj la dissolvo de disputoj
* Meti la fundamenton por plia duflanka kaj multflanka kunlaborado por etendi kaj plibonigi la profitoj de la interkonsento

## Notoj 
Kategorio:Historio de Kanado
Kategorio:Historio de Usono
Kategorio:Liberkomercaj traktatoj
Kategorio:Rilatoj de Kanado kaj Usono
Dogriba lingvo

**Dogriba lingvo** aŭ **Tliĉoa lingvo** (Tłı̨chǫ Yatıì) estas lingvo de la nordaj el la Atabaska lingvaro parolata de la *Tłı̨chǫ* (Dogriba popolo) de la kanadaj Nordokcidentaj Teritorioj. Laŭ la Statistika Servo de Kanado en 2011, estis 2080 parolantoj de *Tłı̨chǫ Yatıì*. En 2016, estis 1735 parolantoj de la lingvo.

## Notoj 
Kategorio:Indiana lingvaro de Nordameriko
Kategorio:Lingvoj de Kanado
Kategorio:Etnoj en Kanado
Kategorio:Unuaj Nacioj
Slaveja lingvo

**Slaveja lingvo**, ankaŭ *Slavey* (/ˈsleɪvi/; ankaŭ Slave, Slavé) estas atabaska lingvo parolata inter la popoloj *Slavey* kaj *Sahtu* de Kanado en la Nordokcidentaj Teritorioj kie ĝi havas oficialan statuson. Tiu lingvo estas skribita per la Kanada indiĝena silabaro aŭ per la Latina alfabeto.

## Notoj 
Kategorio:Indiana lingvaro de Nordameriko
Kategorio:Lingvoj de Kanado
Kategorio:Etnoj en Kanado
Kategorio:Unuaj Nacioj