Antonino Zichichi

**Antonino ZICHICHI** [zikiki] (15-an de oktobro 1929 – 9-an de februaro 2026) estis itala fizikisto, diskoniganto pri scienco kaj specialisto en partikla fiziko. Li estas estimata ĉe la granda publiko kaj pro sia aktiveco kiel diskoniganto de sciencoj, pro siaj multnombraj verkoj kaj eseoj kaj pro sia partopreno en televidaj programoj de italaj, kaj ne nur, elsendoj, per kiuj profesoro Zichichi ne rezignas substreki sian certecon pri malĉeesto de kontrastoj inter scienco kaj kredo, kiel povas konfirmi ankaŭ lia katolika kredo.

## Malkovroj kaj ideoj 
Zichichi laboris en la kadro de la subnuklea fiziko ĉe laboratorioj Fermilab de Ĉikago kaj CERN de Ĝenevo, kie en 1965 estris la poresploran grupon kiu malkovris la unuan ekzemplon de kontraŭdeŭterio, nome nukleo de kontraŭmaterio (nekonfuzinda kun la malkovro de la unua kontraŭatomo de hidrogeno).
Inter aliaj liaj, sole aŭ kune, malkovroj jenas: *energio efektiva* en la interagoj inter gluonoj, la strukturo *tipo-tempo* de la [[protono], la unua konstato de la “partiklo bariono” entenanta qvarkon de la tria klaso, “efekto’*leading*’” en la produktado de barionoj kun kvarkoj de la dua kaj tria klasoj.

Estas liaj la projektoj: tiu de elektrona ĉirkvito por altprecize mezuri (75 milonoj de miliardoj de sekundo) la formiĝtempon de la elementaj partikloj, kaj de Laboratorio de Gran Sasso. Estas lia ankaŭ la propono de Eloisatron, nome cirkla Partikla akcelilo havanta cirkonferencon de ĉirkaŭ 300 km kapabla atingi, en la masa centro, energion de 500 TeV, pliperfektigante la teknologion de Large Hadron Collider (LHC) de CERN. (La enormaj kostoj pro la dimensioj de akcelilo, la malfacilaĵoj trovi zonon taŭgan, la projekto estis taksata de multaj nerealigebla: fakte, tiu simile realigita ĉe CERN havas dimensiojn ege malpli ampleksajn.

## Pluaj iniciatoj de Zichichi 
En 1963 Zichichi fondis en Erice (Trapani) centron Ettore Majorana* de Scienca Kulturo kun diversaj postuniversitataj kursoj en diversaj kampoj de la scienca moderna esploro. Tiuj lernejoj liveras ankaŭ stipendiojn por meritaj studentoj.

Li estis prezidento de INFN Istituto Nazionale di Fisica Nucleare ekde 1977 ĝis 1982 kaj en 1980 elpensis kaj projektis la Naciajn Laboratoriojn de Gran Sasso. Ekde 1986 estas prezidanto de la *World Lab*, asocio kiu subtenas sciencajn projektojn por la tria mondo. Nun (2010) Zichichi estas emerita profesoro pri Supera Fiziko ĉe la universitato de Bolonjo.

## Zichichi kaj scienca kulturo 
La granda publiko konas Zichichi precipe kiel sciencan diskoniganton, kiu sukcesas altiri la atenton de la amaskomunikiloj sur la sciencula mondo. Lia aparteco koncentriĝas en pruvado ke inter scienco kaj kredo ne povas ekzisti kontrasto: tion li elmontras en la verko pri Galileo Galilei, *Galilei, Divin Uomo* (Galilejo, dia homo), kiu pruvas ke la kredanta Galilejo el sia kredo deduktas, per sia scienca metodo, ke kristanismo kaj scienco marŝas senkontraste, kaj sukcesas rekuperi la antikvan aŭgustenan principon laŭ kiu la Biblio ne instruas “kiel estas aranĝita la ĉielo, sed kiel oni iras al la ĉielo”, tiel ke ankaŭ kristanoj povis sekvi tiun vojon. Tamen, en recenzoj pri tiu verko, kontrastis kiuj preferas vidi en la kondamno kontraŭ Galilejo difinitivan sintenon de la katolika eklezio (aŭ de kristanismo, ĝenerale). Zichichi ne negas la eraron de la eklezia tribunalo, sed evidentigas ke la vera vidpunkto de kristanismo antaŭ la scienco estis tiu de Galilejo.

Zichichi engaĝiĝis ankaŭ en la batalo kontraŭ astrologio kaj pli ĝenerale kontraŭ superstiĉoj, kiel tiuj svarmanta el numerologio, difinita de la scienculo, "Hiroshima kultura".Kritiko kontraŭ horoskopoj kaj superstiĉoj estas precipa temo de iu lia libro plej vendata (2002): *Il Vero e il Falso* (La vero kaj la malvero).

## Zichichi kaj evoluismo 
Zichichi estas ankaŭ aŭtoro kaj subtenanto de akra kritiko kontraŭ la biologia teorio darvina de evoluismo, rilate tion kio koncernas la pasaĵon el la vegetala regno al besta regno, kaj el bestoj al homo. Laŭ li, al tiuj partoj de la teorio mankas sufiĉaj sciencaj pruvoj kaj, krome, al tiuj mankus matematika ekvacio.. Se la motivoj de la manko de sciencaj (spertaj kaj paleontologiaj) pruvoj trovis konsenton ĉe diversaj samopiniantoj scienculoj, akrajn kritikon renkontis la tiel dirita matematika ekvacio, eĉ foje mokojn..

Zichichi subtenas ke ĉiuj vivformoj prezentas karakterizojn de nereduktebla komplekseco, nome elementoj de kompleksecoj kiuj devis ekzisti samtempe kaj tuj perfektigitaj por ke la organismo aŭ ĝia parto povu ekzisti. Tio lin kunportas aserti ke ne troviĝas kontraŭdiro inter la realaj sciencaj malkovroj kaj la ekzisto de Kreinto, aŭ de Inteligenta dezajno. Li ne negas la eblon de evoluismo, sed li demonstras ke ankoraŭ oni havas pli da teorioj ol konstatoj.

Tiu koncepto pri inteligenta dezajno, tamen, ne postulas la peran intervenon de Dio, kiel ĉe la iniciatintoj de tiu teorio.

## Taskoj kaj honorigoj 
Zichichi estis ordenita per granda nombro de honorigoj, kaj estis taskita per diversaj gravaj prisciencaj oficoj. Inter ili memorindas:
* Prezidanto de la *Eŭropa Societo de Fiziko* (1978-1980)
* Prezidanto de *Istituto Nazionale di Fisica Nucleare* (1977-1982)
* Prezidanto de la Komitato OTAN por la Teknologioj de la Malarmado
* Reprezentanto de la KEE (Komunumo Ekonomia Eŭropa) ĉe la Scienca Komitato de la Internacia Centro de Scienco kaj Teknologio de Moskvo
* Prezidanto de la World Federation of Scientists
* Prezidanto de Museo Storico della Fisica kaj Centro Studi e Ricerche "E. Fermi"
* Laurea Honoris Causa en la universitatoj de Pekino, Bonaero, Malto, Bukareŝto, Arizono, Torino
* Membro de la Akademio de Sciencoj de la Ukraina Respubliko
* Membro de la Akademio de la sciencoj de Kvartelio
* Membro de la Papa Akademio de la Sciencoj
* "Premio Enrico Fermi", al li asignita de la Società italiana di fisica en 2001.
* Honorigoj el Pollando
* Kaj aliaj dekoj...

Al Zichichi estis dediĉita asteroido, nome 3951 Zichichi.

## Verkoj 
* *L'infinito*, Lausanne, G. Galilei, 1988; Milano, Rizzoli, 1994; Milano, Nuova Pratiche Editrice, 1998.
* *Scienza ed emergenze planetarie. Il paradosso dell'era moderna*, Milano, Rizzoli, 1993.
* *Perché io credo in Colui che ha fatto il mondo*, Milano, Il Saggiatore, 1999, ISBN 88-428-0714-1
* *L'irresistibile fascino del Tempo. Dalla resurrezine di Cristo all'universo subnucleare*, Milano, Il Saggiatore, 2000, ISBN 88-515-2004-6
* *Subnuclear Physics. The first 50 years highlights from Erice to ELN*, Singapore, World Scientific, 2000.
* *Galilei divin uomo*, Milano, Il Saggiatore, 2001, ISBN 88-428-0943-8
* *Il vero e il falso. Passeggiando tra le stelle e a casa nostra*, Milano, Il Saggiatore, 2003, ISBN 88-428-1078-9
* *Galilei. Dall'Ipse Dixit al processo di oggi. 100 risposte*, Milano, Il Saggiatore, 2004, ISBN 88-428-1174-2
* *Tra Fede e Scienza. Da Giovanni Paolo II a Benedetto XVI*, Milano, Il Saggiatore, 2005, ISBN 88-428-1310-9
* *Creativity in Science*, World Scientific, 1996.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Piergiorgio Odifreddi (zorge de), *Zichicche. Pensieri su uno scienziato a cavallo tra politica e religione*, presentazione de Giulio Andreotti, Bari, Dedalo, 2003. ISBN 88-220-6260-4

## Vidu ankaŭ 
* Kontraŭevoluismo
* CERN
* Inteligenta dezajno
* Antropologio
* Partikla fiziko

## Eksteraj ligiloj 
### Poraj 
* Oficiala biografio pri Zichichi
* http://www.ccsem.infn.it].
* http://www3.unibo.it/annuari/Annu0103/INDICE/PARTE4/P4S1A-4.HTM 
* http://interviste.intrage.it/zichichi  Intervjuo al Zichichi: Universo inter kredo kaj scienco
* http://www.uaar.it/news/2010/01/25/zichichi-replica-margherita-hack/
* http://www.saggiatore.it/home_saggiatore.php?n=4&a_id=739&l=it
* 13 artikoloj el italaj ĵurnaloj

### Malporaj 
* Zichicche I  kaj Zichicche II  de Piergiorgio Odifreddi
* Recenzo 1
* Recenzo 2
* Parto I kaj Parto II , recenzo de Elio Fabri, docento pri Fiziko ĉe la universitato de Pisa
* http://lescienze.espresso.repubblica.it/recensione/Galilei_divin_uomo/1289697 , recenzo de Enrico Bellone
* Recensioni critiche del libro *"Perché io credo in Colui che ha fatto il mondo"*:
* *"Dagli amici si guardi Iddio"*, recenzo de Piergiorgio Odifreddi
* *"Kiam la scienco fariĝas dogmo"'', recenzo de Paolo Dune
* Raporto de Roberto Renzetti - 1978 Kritikita de la prifizika teoriulo Bruno Touschek.

Kategorio:Italaj fizikistoj
Kategorio:Italaj verkistoj
Kategorio:Membroj de la Papa Akademio de la Sciencoj