Rivero Saja

**Saja**  estas rivero en la nordo de Iberio, fluanta tutparte tra Kantabrio (Hispanio). Ĝi elfluas el la norda flanko de la montoĉeno de Cordel je 1870 m, ene de la komunumo Campoo-Cabuérniga, kaj enfluas en la Kantabran Maron, formante la larĝan estuaron de San Martín de la Arena, inter la municipoj Suances kaj Miengo.

La alta kurso estas protektita areo, nome Naturrezervejo Saja-Besaya, okupanta la tutan altan parton de la rivero kaj plejparton de la akvokolekta areo inter la rivero kaj ties ĉefa alfluanto, la rivero Besaya. La rivero formas la valojn Cabuérniga kaj Cabezón de la Sal, (situantaj respektive norde kaj sude de la montoĉeno Escudo de Cabuérniga) kaj la ebenaĵojn en Casar de Periedo, Puente San Miguel kaj Torrelavega (kiuj etendiĝas ĝis la maro). La baseno sume havas areon el 1048,24&nbsp;km² kaj sur ĝi loĝas pli ol cent mil homoj, koncentrite precipe en la municipoj Torrelavega, Los Corrales de Buelna, Reocín, Cabezón de la Sal kaj Suances.

La nomo *Saja* devenas de la latina akvonomo *Salia*, kiu devenas de la hindeŭropa lingvaro, kaj ŝajne ĝi signifas fluaĵo el akvo aŭ salakvo.

Antaŭe, oni uzis la riveran fluon por funkciigi dekojn da farunaj kaj tekstilaj muelejoj, kiuj estas ne plu aktivaj aŭ malaperintaj. Nun, ĉe la rivero estas fiŝbredejo kaj pluraj akvofaloj por produkti elektron, kaj krome estas du havenoj: unu rivera, tre proksime de la urbo Torrelavega, kaj unu mara, ĉe la enfluejo.

## Nomo 
350ra|maldekstra|eta|Rivernoma mapo pri la pra-hindeŭropa radiko **Sal-*, **Salm-*.
La eksa nomo *Salia*, devenas de la latinaj akvonomoj *Saunium* aŭ *Salia*, kiuj devenas origine de la hindeŭropa aŭ prahindeŭropa radiko **Sal-,* tio estas "akvo". Laŭ Martín Sevilla Rodríguez, fakulo pri hindeŭropa lingvo, la vorto *Salia* povus signifi "fluakvo".

Ĉi tiu sama radiko aperas en la elfluejo de multaj eŭropaj akvonomoj kiel la rivero Seille, alfluanto de la rivero Mozelo en Gaul, la rivero Hayle en Britio, aŭ la rivero Sella en Asturio, kiujn ĉiujn oni iam nomis *Salia*.

## Geografio 
La rivero Saja elfluas el la montpasejoj de Sejos, en la suda flanko de montoĉeno de Cordel, kunigante la riveretojn La Corva, Diablo, Guariza kaj Hitón je 1300 m, proksime de la montopinto de Sejos. Tiuj riveretoj elfluas respektive 3, 5 kaj 4 kilometrojn supre en diversaj basenoj de la montoĉeno super 1800 metroj.

La fludirekto de la rivero kvazaŭ desegnas grandan arkon, unue norden kaj poste nordorienten, ĝis la kunfluo kun la rivero Besaya en la urbo Torrelavega. Unuiĝinte al Besaya, ĝi plu fluas norden tra la municipo Polanco kaj enfluas en la Kantabran Maron, fluinte sume dum 72&nbsp;km. Ĉe la enfluejo ĝi formas estuaron longan je 10&nbsp;km, kiu entenas areon el 3,9&nbsp;km².

520ra

### Fludirekto alta kaj meza 
290ra|eta|Estuaro de San Martín de la Arena, en vilaĝo Requejada (municipo Polanco), ĉe la Kantabra Maro.
La supra fludirekto de la rivero Saja komenciĝas ĉe la elfluejo de ties ĉefaj fontoj, tio estas La Corva kaj Diablo, en la montoflankoj de la montoĉenoj Cordel kaj La Horcada, super 1800 metroj, kaj ĝi etendiĝas ĝis la vilaĝo Fresneda, je 340 m.

Ĝi fluas tra vastan areon, larĝan je proksimume 75&nbsp;km², konsistantan ĉefe el argilo kaj grejso de Frua Kretaceo. Molaj materialoj igas la riveron plej erozia, kio estas jam tipa trajto de alta kurso de riveroj.

La meza kaj malsupra fludirektoj ekas en la vilaĝo Fresneda kaj etendiĝas ĝis la municipo Polanco, formante la valojn Cabuérniga, Cabezón de la Sal, Reocín kaj Torrelavega.&nbsp;
Kaj estas ŝipveturebla por malgrandaj ŝipoj trans la centra kanalo. La ebenaĵoj subjektoj al tajdaj fluctuación okupas 75% de ĝiaj surfacoj, kaj la akvo fluas estas modifitaj de artefaritaj strukturoj kiuj markas la ŝipveturebla kanalo al la doko Requejada. La averaĝa fluo komence de la estuaro estas 24,2 m³ / s. La kvalito de akvo en la estuaro estas konsiderita malriĉa, ĉefe pro malŝarĝoj de coleccionistas tri kemiaj kaj papero industrioj kaj 11 aliaj coleccionistas postrestantaj akvoj urbanas.

## Hidrografio 
La rivero estas longa je 7&nbsp;km kaj ties meznombra trafluo ĉe la enmariĝo estas 24,65 m³/s, kies duono (12,1 m³/s) proksimume defluas de la rivero Besaya.

### Flukvanto 
Ĝia averaĝa ĉiutaga fluo estas 12,024 m³/s en la vilaĝo Puente San Miguel kaj 24,224 m³/s en la urbo Torrelavega, post la kuniĝo al la rivero Besaya. Oni kalkulas, ke en enmariĝo la flukvanto multiĝas ĝis 26,033 m³/s.

Rilate al la jara averaĝa, la plej alta trimonata averaĝa okazas dum la dua jarkvarono (aprilo, majo kaj junio) kun nombro plia ol 40 m³/s. Krome, la plej malalta monata averaĝa flukvanto estas dum la plej sekaj periodoj, kun 7 m³/s. Tio estas ĉar la malsupra parto de la baseno havas gravan industrian areon, kie okazas kaj laŭleĝa kaj kontraŭleĝa rubodeponadoj.

## Hidraŭlika profito 
Antaŭe la rivero havis multajn tekstilajn kaj farunajn muelilojn. Pruvo de tio estas ke nur en la valo de Cabuérniga estis gravuritaj en la dekoka jarcento dudek mueliloj kaj du tekstilaj. Hodiaŭ estas reduktita al industria uzo, havante du digojn sur la rivero.

La plej grava estas la digo de Sniace, situas tuj kontraŭflue de la kunfluo kun la rivero Besaya.

Se oni daŭras kontraŭflue, aperas la akvobaraĵo de Santa Lucía, lokita ĉe la ravino de la sama nomo kiu fermas la Valo de Cabuérniga. Traktas pri digeto konstruita en la punkto en kiu ĝi kunigas la riveron Bayones al la Saja. La celo de ĉi tiu akvobaraĵo estas la produktado de elektro kaj estas operaciita de la kompanio *Textil Santanderina*.

## Heredaĵo 
eta|Puente de Golbardo

### Ponto de Golbardo 
La Ponto de Golbardo estas betona ponto, kiu leviĝas super la rivero Saja kunigante la lokojn de Barcenaciones kaj Golbardo, en la komunumo de Reocín.

La inĝeniero José Eugenio Ribera konstruis ĝin en 1902, iĝante unu el la unuaj armitaj betonoj pontoj konstruitaj en Hispanio. La 19-an de aprilo 2002 estis deklarita *Bien de interés cultural* (Varo de kultura intereso) por la originaleco de la konstruo, la materialo uzata kaj la konstrua sistemo, kiu konsistas el uzado de metalaj traboj sur kiuj pendigi la metalan kadron.

## Notoj 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Naturrezervejo Saja-Besaya 

Saja