open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lavizzara

**Lavizzara** estas komunumo de la Komunumaro Lavizzara kaj la Distrikto Vallemaggia en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 529 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

## Geografio 
Lavizzara situas en la supra Valo de Maggia en la fontregiono de la rivero Maggia. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Broglio, Brontallo, Fusio, Menzonio, Peccia kaj Prato-Sornico. Supre en la valo situas la Lago de Sambuco, kiu estas baraĵlago de la rivero Maggia en la Valo de Sambuco, kiel nomiĝas la plej supra parto de la Valo de Lavizzara. 

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 187,50 km², de kiuj 30,5% estas kovritaj de arbaro, 12,0% servas por agrikulturo kaj 0,8% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Lavizzara limas en nordo al Airolo, en nordnordoriento al Quinto, en nordoriento al Prato, en orientnordoriento al Dalpe, en oriento al Faido, en sudoriento al Sonogno, en sudsudoriento al Brione, en sudo al Maggia, en okcidento al Cevio, kaj en nordnordokcidento al Bedretto.

## Trafiko 
Pro ĝia situo en la supro de la Valo de Maggia, la Lavizzara atingeblas per unu sola veturebla vojo ek de Cevio. Al la Valo Leventina kondukas nur altmontaj montpasejoj kun piedpadoj, kiel ekzemple la Pasejo de Sassello. Pere de buslinio al Locarno, ĝi estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Lavizzara datiĝas el la jaro 1361 kiel *Lavizaria*. Dum mezepoko la Valo de Maggia apartenis al la kamparo de Lokcarno, de kiu ĝi sendependiĝis en la jaro 1403. En la jaro 1430 la Dukoj de Milano rekonis certan aŭtonomion de la Valo de Lavizara, kiun ĉi-lasta konservis ĝis al la aktuala tempo. La vala komunumo estis disigita en la jaro 1929.
La nova vala komunumo Lavizzara estis fondita kun efiko de la 4-a de aprilo 2004 per kuniĝo de la ĝis tiam aŭtonomaj komunumoj Broglio, Brontallo, Fusio, Menzonio, Peccia kaj Prato-Sornico.

## Famaj personecoj 
* Flavio Cotti (naskiĝis la 18-an de oktobro 1939, membro de la Federacia Konsilio de Svislando de 1986-1999) estas civitano de Lavizzaro.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumaro Lavizzara

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Lavizzara
Don Juan Manuel

**Don Juan Manuel** (Escalona, 5-a de majo de 1282 – Kordovo, 13-a de junio de 1348) estis, nobelo, politikisto kaj verkisto en hispana lingvo. Li estis unu el la ĉefaj reprezentantoj de la prozo mezepoka de fikcio, ĉefe pro sia plej fama verko nome *El conde Lucanor* (La grafo Lukanoro), aro de rakontoj moraligaj (*ekzemploj*) kiuj interplektiĝas kun diversaj manieroj de mezepoka klera literaturo en Hispanio.

Li estis samtempe senjoro de la duklando kaj princlando de Villena, de Escalona, Peñafiel, Cuéllar, Elche, Cartagena, Lorca, Castillo de Garcimuñoz, Alcocer, Salmerón, Valdeolivas kaj Almenara. Li estis nepo de la reĝo Ferdinando la 3-a.

Li estis krome *Mayordomo* (ĉefa servisto) de la reĝoj Fernando la 4-a kaj Alfonso la 11-a, kaj *Adelantado* de la landlimo kun Al Andalus kaj de la Regno de Murcio.

Dum la lasta epoko de la infanaĝo de sia nevo, Alfonso la 11-a, li estis tutoro de la estonta reĝo kun la infantoj Felipe kaj Juan. Li estas entombigita en la Monaĥejo de Sankta Paŭlo de Peñafiel.

## Biografio 
## Familia vivo 
## Literaturo 
De **don Juan Manuel** konserviĝis ok verkoj, kaj oni scias ke perdiĝis pliaj kvin. La konservitaj verkoj estas la jenaj:
* *Crónica abreviada* (antaŭa al 1325).
* *Libro de la caça* (inter 1325 kaj 1326).
* *Libro del cavallero et del escudero* (inter 1326 kaj 1328).
* *Libro de los estados* (1330).
* *Libro del conde Lucanor* (1335).
* *Tractado de la Asunción de la Virgen María* (malantaŭa al 1335).
* *Libro de las armas* (malantaŭa al 1337).
* *Libro de castigos et de consejos* (*Libro infinido* aŭ *Libro enfenido*; inter 1336 kaj 1337).

## Bibliografio 
* Ayerbe-Chaux, Reinaldo. *El Conde Lucanor: Materia tradicional y originalidad creadora*. Madrid: J. Porrúa Turanzas, 1975.
* Biglieri, Aníbal A. *Hacia una poética del relato didáctico: Ocho estudios sobre El conde Lucanor*. Chapel Hill: UNC Dept. of Romance Languages, 1989.
* Flory, David. *El Conde Lucanor: Don Juan Manuel en su contexto histórico*. Madrid: Pliegos, 1995.
* Giménez Soler, Andrés. *Don Juan Manuel. Biografía y estudio crítico*. Zaragoza: F. Martínez, 1932.
* Hammer, Michael Floyd. "Framing the Reader: Exemplarity and Ethics in the Manuscripts of the 'Conde Lucanor'." Ph.D. University of California at Los Angeles, 2004.
* González Muñoz, José María. *Señorío de Villena. La muy noble villa del Castillo de Garcimuñoz y su monasterio de San Agustín*. Madrid, 1998. ISBN 84-605-7284-6

## Notoj 
Kategorio:Hispanaj verkistoj
Antaŭrenesanco en Hispanio

[eta|300px|**[La Celestina**, unu de la ĉefaj verkoj de la Antaŭrenesanco en Hispanio.]]
Oni uzas la terminon **Antaŭrenesanco** al preciza epoko kaj historia kaj kultura (arta kaj stetika) kiu konstituas la transiron inter la Mezepoko kaj la Renesanco, ekzemple en Hispanio.

## Historia epoko 
Tiu epoko enhavas en la Regno de Kastilio la jarojn de la regadoj de Johano la 2-a (1405-1454), granda protektano de la beletro kaj artoj, Henriko la 4-a, epoko kiu estis ia halto, kaj la Katolikaj Gereĝoj Isabel kaj Fernando. En la regno de Aragono, aliflanke, oni vivis transiron similan sub Alfonso la 5-a (1416-1458), sed tiu komenca elano estis iom kaŝita de la plej brilo de la kastilia Renesanco. La plej elstaraj aŭtoroj estis Bartolomé Torres Naharro, Gil Vicente kaj Fernando de Rojas

## Karakteroj 
## En literaturo 
* Íñigo López de Mendoza, Markizo de Santillana,
* Juan de Mena, kiu enkondukas la uzadon de la alegorio iome imite al Dante Alighieri,
* Gómez Manrique
* Jorge Manrique

Kategorio:Literaturo de Hispanio
8399 Wakamatsu

'*8399 *Wakamatsu'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Ken-ichi Wakamatsu'', profesoro en la Universitato de Gifu kaj vicprezidento de la Astronomia Societo de Japanio. Li studis la strukturon kaj la dinamikon de grupoj de galaksioj per optika kaj radia observoj kaj li ankaŭ laboris per la radioteleskopo de 11 metroj de la reto "e-VLBI" en Japanio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
8400 Tomizo

**8400 Tomizo** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Okamoto Tomizo*, kiu aliĝis en la Observatorio de Tokio en 1954 por observi la koronon kaj la  elde la suna observatorio de la Mont Norikura. Post sia emeritiĝo en 1994, li helpis popularigi la astronomion kiel ano de la Oficejo de Publika Informado de la Nacia Observatorio de Japanio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
8403 Minorushimizu

'*8403 *Minorushimizu '''*estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Minoru Shimizu'', kiu laboris en la Observatorio de Tokio dum 40 jaroj unue ĉe la Suna-tura teleskopo de Mikata, partoprenante al pluraj ekspedicioj por eklipsoj, kaj poste kiel estro de la teknika estraro de Okajama. Li ankaŭ laboris en la Observatorio Kiso, kaj en publikaj observatorioj kiel Bisei, Rikubetsu kaj Gunma.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Klera mezepoka kastilia liriko

En Hispana literaturo, oni konas per la nomo de **Klera kastilia liriko** la poezion prilaboritan en la kortegoj de la hispanaj mezepokaj reĝoj kaj ĉefe de Johano la 2-a, Henriko la 4-a kaj Katolikaj Gereĝoj, fare de la nobeluloj kiuj ĉeestis en ili (nome reĝoj, politikistoj, riĉuloj...) kaj kiu konserviĝis danke al la *cancioneros* (kantaroj), nome diversaj kolektoj de lirika poezio (antologioj) kiuj estis kolektitaj ekde fino de la 14a jarcento kaj ĉefe komencoj de la 15a jarcento; la plej gravaj kantaroj estas tiuj de Baena kaj de Stúñiga.

Pro la specifa kreada kunteksto, temas pri poezio esence *socia*, kaj ne tiom persona, intima, kiom la tradicia. Tiu socia funkcio videblas la diversa temaro: nome politiko, moralo, filozofio, teologio, korteza amo, ktp.

La plej gravaj reprezentantoj de tia klera liriko estis Íñigo López de Mendoza, *markizo de Santillana*; Juan de Mena; kaj Jorge Manrique.

## Karakteroj 
## Stilo
## Temoj 
Kategorio:Literaturo de Hispanio
8431 Haseda

'*8431 *Haseda''''' estas malgranda, tre hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la japana amatora astronomo Haseda Kastumi, kiu malkovris kvar novaojn : V463 Sct, V1178 Sco, V2540 Oph kaj V4743 Sgr inter 2000 kaj 2002. Li malkovris ankaŭ 65  el kiuj plurajn Wolf-Rayet stelojn.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
8401 Assirelli

'*8401 *Assirelli''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la Astronomia Rondo de Farra d'Isonzo elde la Observatorio de Farra d'Isonzo en Friulo-Venecio Julia (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la itala fotisto *Giuseppe Assirelli* (1950–1998), konata pro liaj ekspozicioj kaj por liaj multenombraj libroj de fotografioj, montrantaj la belecon de lia lando, lia urbo, lia rivero kaj lia popolo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Astronomia Rondo de Farra d'Isonzo
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Elza Kozma

**Elza KOZMA**, edzino de József Derzsi estis rumania hungara ĵurnalistino, redaktorino, pedagogia verkistino. Ŝi naskiĝis en Kluĵo la 20-an de julio 1932. 

## Kariero
Elza Kozma diplomitiĝis pri historio en Universitato Bolyai (1955). Ŝi estis ĵurnalisto de Igazság (1953-68), poste ĉekunlaborantino de *Dolgozó Nő* ĝis sia pensiuliĝo (1988).

## Elektitaj verkoj
**Táborozás* pupteatraĵo, 1960; 
**Népek meséje*, 1963;
**Kérdések és feleletek szülőknek* Ceres Könyvkiadó;
**A védjegy*, raportaĵserio, *Utunk*, 1988.

## Fonto
*RMIL  

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Antal Köblös

**Antal KÖBLÖS** [koebloeŝ] estas rumania hungara geologo. Li naskiĝis en Turda la 10-an de julio 1937. 
## Kariero
Antal Köblös diplomitiĝis pri geologio-geografio en Universitato Bolyai de Kluĵo (1959). Li laboris Baia de Arieș (1960-66), poste en Kluĵo (1966-74), fine scienca ĉefkunlaboranto de Esplora kaj Projekta Instituto de Nemetalaj Mineralogiaj Krudmaterialoj de Kluĵo. 
## Libro
**Geológiai kislexikon*, kunlaboranto (1983).
## Fonto
*RMIL  

Kategorio:Rumanujaj hungaraj geologoj
Szilárd Kozma

**Szilárd KOZMA** plena nomo Botond Szilárd Kozma estas rumania hungara poeto, verkisto, astrologo. Li naskiĝis en Miercurea Ciuc la 17-an de novembro 1953. 

## Kariero
Szilárd Kozma akiris diplomon de uzininĝeniero en Baia Mare (1984). Li estis 199 redaktoro de gazeto *Kisgazdák Lapja* 

## Volumoj
* *Szabadnap*, poemoj (Forrás 1981); 
* *A csodák völgye*, poemoj (Kv. 1985);
* *Vízöntő küszöbén* : poemoj. (Csíkszereda, 1994);
* *Utódok, szülők és szeretők az asztrológia tükrében*. (Csíkszereda, 2003);
* *Beavatás a misztikába avagy : a féltékenység metafizikája*. Csíkszereda, 2005);
* *A táltos bolond* 1 (romano, 2009).
 
## Fonto
* RMIL  
* Persona retpaĝo

Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Hungaraj astrologoj
8422 Mohorovičić

'*8422 *Mohorovičić''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la Astronomia Rondo de Farra d'Isonzo elde la Observatorio de Farra d'Isonzo en Friulo-Venecio Julia (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la aŭstrohungara sismologo Andrija Mohorovičić, (1857–1936), kiu studis la propagon de la  kaj la determino de la surcentro. Post la tertremo de 1909 en Kroatio, li determinis la malkontinuon inter la terkrusto kaj la termantelo, hodiaŭ nomita "malkontinuo de Mohorovičić" aŭ "Moho".

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Astronomia Rondo de Farra d'Isonzo
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Maggia (komunumaro)

La **komunumaro Maggia ** estas administra unuo de Kantono Tiĉino kaj parto de la distrikto Vallemaggia. Ĝi havis 3888 loĝantojn la 31-an de decembro 2011. Ĝia ĉefloko estas Maggia.

## Geografio
La komunumaro Maggia situas el la meza parto de la Valo de la rivero Maggia.

## Trafiko
La komunumaro Maggia situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra ĝi pasas la vala vojo tra la Valo de Maggia, kiu kondukas de Losone al Cevio kaj Lavizzara. Pere de la buslinio n-ro 10 de Locarno al Cevio la komunumaro estas konektita al la publika trafikreto.

## Komunumoj de la komunumaro Maggia 
La komunumaro Maggia  konsistas (stato en 2013) el 2 komunumoj, el kiuj Maggia estas la pli granda. Jen la listo:

## Eksteraj ligiloj

!
Maggia

**Maggia** estas la nomo de la sekvantaj geografiaj objektoj:
* **Maggia (rivero)** estas rivero en Kantono Tiĉino en Svislando.
* **Maggia (komunumaro) estas komunumaro de la Distrikto Vallemaggia en Kantono Tiĉino en Svislando.
* **Maggia TI** estas komunumo de la Distrikto Vallemaggia en Kantono Tiĉino en Svislando.
* La **Valo de Maggia''' estas la valo de la rivero Maggia en Kantono Tiĉino en Svislando.
Drei Abhandlungen zur Sexualtheorie

***Drei Abhandlungen zur Sexualtheorie*** [Tri eseoj pri seksa teorio] estas verko de 1905 de Sigmund Freud kiu antaŭenkondukas sian teorion pri la sekseco, kaj aparte sian rilaton kun infaneco. Kune kun ''Interpreto de l' sonĝoj'', la eseoj entenataj en ĉi tiu verko estas unu el la plej transcendaj kaj originalaj kontribuoj de Freud al la homa kono.  La verkaĵo enpreniĝis en la liston de la 100 (plej signifaj) libroj de la 20-a jarcento laŭ Le Monde.

Kategorio:Sociologio
Kategorio:Psikoanalizo
Kategorio:Sigmund Freud
Kategorio:Antropologio
Kategorio:Psikologio
Kategorio:Historio de psikologio
Kategorio:Libroj
Kategorio:Sekseco
Maggia (rivero)

**Maggia** estas rivero en Kantono Tiĉino. Ĝi apartenas al la riversistemo de Tiĉino kaj Pado. Laŭ la rivero nomiĝas la Distrikto Vallemaggia, la Komunumaro Maggia kaj la komunumo Maggia.

## Fonto 
La rivero Maggia fontas en la Lago de Naret, montara baraĵlago ĉe la koordinatoj  sur alteco 2310 m s.m..

## Fluvojo 
Post elfluo el la Lago de Naret la rivero fluas tra la Valo de Sambuco, en kiu ĝi estas barita al la Lago de Sambuco. La unua vilaĝo, kiun la rivero trafluas estas Fusio en la Valo de Lavizzara. En Cevio al Maggia alfluas la rivero Rovana. La rivero tiam trafluas la komunumon Maggia kaj poste en Ponte Brolla unuiĝas kun ĝia ĉefa alfluanto Melezza. De la fonto ĝis la alfluejo la rivero havas longecon de 58&nbsp;km.

## Alfluejo 
Inter Ascona kaj Locarno la rivero formas grandan delton ĉe ĝia alfluejo al la Majora Lago sur alteco de 193 m s.m..

## Turismo apud la rivero 
La rivero Maggia allogas multnombrajn turistojn, kiuj banas en la belega kaj klara akvo de la rivero. Pro la baraĵlagoj en la fontregiono de la rivero tamen ekzistas danĝero de subita altakvo kaj jam ofte okazis akcidentoj, ĉar turistoj ne atentis la avertojn de la aŭtoritatoj.

## Elektra energio 
Pere de diversaj riveraj elektrocentraloj pere de la akva energio de la rivero Maggia produktiĝas 144 megavatoj da elektro jare.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la turisma oficejo de la Valo de Maggia

Kategorio:Riveroj en Svislando
Kategorio:Kantono Tiĉino
Kategorio:Riveroj de la Alpoj
News of the World (gazeto)

***News of the World*** estis brita sensaciisma ĵurnalo eldonita en pluraj landoj. Ĝi estis fondita en 1843. La 7-an de julio 2011 James Murdoch, filo de Rupert Murdoch (proprietulo de la gazeto), anoncis, ke la ĵurnalo, pro skandalo pri telefon-kontrola sistemo, estis publikigonta sian lastan numeron la 10-an de julio.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

Kategorio:Britaj gazetoj
Fronto Samseksema de Revoluciista Agado

La **Fronto Samseksema de Revoluciista Agado** (FHAR, Front homosexuel d'action révolutionnaire) estis aŭtonoma movado por la rajtoj de la samseksemuloj fondita en Parizo en 1971. Apartenis gravuloj kiel Christine Delphy, Françoise d'Eaubonne, Daniel Guérin, Pierre Hahn, Laurent Dispot, Jean Le Bitoux, René Schérer, Guy Hocquenghem, ktp.

Kategorio:GLAT
Kategorio:GLAT-historio
National Council for Civil Liberties

**National Council for Civil Liberties** (**NCCL**), pli konata kiel **Liberty**, estas neregistara organizo por la defendo de la homaj kaj civilaj rajtoj en Britio kaj Kimrio. El 2003, ĝia direktorino estas Shami Chakrabarti.

## Historio 
Ĝi estis fondita en 1934, kaj estis ĝis unua prezidanto E. M. Forster (ĝis 1948), kun A. P. Herbert kaj Kingsley Martin kiel vicprezidantoj. Fondintaj partneroj estis H. G. Wells, Vera Brittain, Clement Attlee, Rebecca West kaj Harold Laski.

## Notoj 
Kategorio:Homaj rajtoj
Kategorio:Organizaĵoj
Kontraŭpsikiatrio

**Kontraŭpsikiatrio** estas socia kaj medicina movado oponanta al la paradigmoj kaj tezoj de la oficiala psikiatrio. Unu el ĝiaj plej konataj reprezentantoj estas la eksa psikiatro Thomas Szasz. La kritikaro kontraŭ la tradicia psikiatrio (kiu naskis la Kontraŭpsikiatrion) estas, ke tiu uzas ilojn kaj kuracilajn konceptojn maltaŭgajn; ke ĝi traktas la pacientojn kontraŭ ties volo kaj ke ĝi estas tro dominema kompare al aliaj traktomanieroj; ke ĝi engaĝiĝas pro ekonomiaj ligoj al la farmaciaj entreprenoj; kaj ke ĝi uzas kategoriigajn sistemojn diagnozajn, kiuj malbonigas la proprajn personajn konceptojn de la pacientoj.

## Vidu ankaŭ 
* Konverta terapio
* Neŭrodiverseco


Kategorio:Psikiatrio
Ribelo de Stonewall

Estas konata kiel **Ribelo de Stonewall** () estis serio da perfortaj incidentoj inter gejoj, lesbaninoj, ambaŭseksemuloj kaj transseksuloj kontraŭ la polico de Nov-Jorko, kiu komenciĝis per polica atako la 28-an de junio 1969 kaj daŭris plurajn tagojn. Ili okazis en la taverno *Stonewall Inn* kaj en la proksimaj stratoj de la kvartalo *Greenwich Village* en Novjorko. Tiu ĉi evento, komencita de neblankaj transgenruloj, estas agnoskata kiel la katalizilo de la nuna usona movado por la rajtoj de GLAT-homoj (**g**ejoj, **l**esboj, **a**mbaŭseksemuloj kaj **t**ransgenruloj).

## Vidu ankaŭ 
* *Christopher Street Day*

Kategorio:GLAT
Kategorio:GLAT-historio en Usono
Kategorio:Historio de Usono
Kategorio:Protestoj en Usono
Avegno-Gordevio

**Avegno-Gordevio** estas komunumo de la Komunumaro Maggia kaj la Distrikto Vallemaggia en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 1426 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

## Geografio 
Avegno-Gordevio situas en la suba parto de la Valo de Maggia ĉe la orienta bordo de la rivero Maggia, 10 kilometrojn norde de Locarno. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Avegno, Avegno Chiesa, Avegno di Fuori, Gordevio, Villa kaj Brié. 

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 27,34 km², de kiuj 63,6% estas kovritaj de arbaro, 10,0% servas por agrikulturo kaj 3,7% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Avegno-Gordevio limas en nordo al Brione (Verzasca), en nordoriento al Lavertezzo, en orientonordoriento al Corippo, en oriento al Brione sopra Minusio, en sudoriento al Minusio, en sudo al Orselina, en sudokcidento al Terre di Pedemonte, kaj en okcidento kaj nordokcidento al Maggia.

## Trafiko 
Tra Avegno-Gordevio pasas la kantona ĉefvojo n-ro 407, kiu kondukas al la Valo de Maggia. Pere de la buslinio n-ro 10 de Locarno al Cevio kaj Lavizzara la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Avegno datiĝas el la jaro 1189 kiel *Vegno*.
 La unua dokumenta mencio de Gordevio okazis 11 jarojn poste en la jaro 1200 kiel *de gordauio*.
 La aktuala komunumo Avegno-Gordevio estis fondita la 20-an de aprilo 2008 per la kunigo de la ĝis tiam aŭtonomaj komunumoj Avegno kaj Gordevio surbaze de baloto de la 29-a de aprilo 2007.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Avegno-Gordevio
Avegno

**Avegno** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
* **Avegno (Ĝenovo)** estas komunumo de la Provinco Ĝenovo en la regiono Ligurio en Italio.
* **Avegno TI** estas vilaĝo de la komunumo Avegno-Gordevio de la Distrikto Vallemaggia en Kantono Tiĉino en Svislando.
Maggia TI

**Maggia** estas komunumo de la Komunumaro Maggia kaj la Distrikto Vallemaggia en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 2464 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

## Geografio 
Maggia situas en la meza parto de la Valo de la rivero Maggia, proksimume 20 kilometrojn norde de Locarno kaj Ascona. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Aurigeno, Coglio, Giumaglio, Lodano, Maggia, Moghegno kaj Someo.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 111,09 km², de kiuj 65,6% estas kovritaj de arbaro, 5,6% servas por agrikulturo kaj 2,1% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Maggia limas en nordo al Lavizzara, en nordoriento al Brione, en sudoriento al Avegno-Gordevio, en sudo al Terre di Pedemonte, en sudsudokcident al Isorno, en sudokcident al Onsernone, okcidentsudokcident al Gresso, en okcidento al Vergeletto, en okcidentnordokcidento al Campo (Vallemaggia), kaj en nordokcidento al Cevio.

## Trafiko 
La komunumo Maggia situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra ĝi pasas la vala vojo tra la Valo de Maggia, kiu kondukas de Losone al Cevio kaj Lavizzara. Pere de la buslinio n-ro 10 de Locarno al Cevio la komunumo estas konektita al la publika trafikreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Maggia datiĝas el la jaro 1200 kiel *de madia*.
La hodiaŭa komunumo kreiĝis la 4-an de aprilo per kuniĝo de la malnovaj komunumoj Aurigeno, Coglio, Giumaglio, Lodano, Maggia, Moghegno kaj Someo.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj signifoj de Maggia

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Maggia
8398 Rubbia

'*8398 *Rubbia''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la Astronomia Rondo de Farra d'Isonzo elde la Observatorio de Farra d'Isonzo en Friulo-Venecio Julia (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la itala fizikisto Carlo Rubbia, Nobel-premiito pri fiziko en 1984 pro lia kunlaboro al granda projekto, kiu gvidis al la malkovro de la bosonoj W kaj Z, portantoj de la malforta nuklea forto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Astronomia Rondo de Farra d'Isonzo
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
László Hegedűs

**László Hegedűs** [lAslO hegedUŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hegedűs László** estis hungara pastro kalvinana, instruisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1860).
László Hegedűs http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/index.htm naskiĝis la  1814 en Sárospatak. Li mortis la  1884 en Budapeŝto.

## Biografio 
László Hegedűs frekventis altlernejon en sia naskiĝurbo. Li ekinstruis en 1838, sed post monatoj li plulernis en Berlino. En la sekva jaro li pastriĝis. En Sárospatak li konatiĝis kun János Erdélyi, ili kune laboris por efika instrua sistemo. Inter 1875-1878 li estis deputito parlamenta, kie li okupiĝis pri la instruado.

## Verkaro (elekto) 
* *Abc és elemi olvasókönyv, népiskolák számára* (Abc kaj fundamenta lernolibro), 1853, poste sepfoje eldonita
* *Vezérkönyv a magyar nyelv tanításában* (Gvidlibro por instrui de la hungara lingvo), 1855, poste dufoje eldonita
* *Magyar nyelvtan algymnasiumok számára* (Hungara gramatiko por gimnazianoj), 1855

## Fontoj 
* biografio hungare (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero H kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)

Kategorio:Hungaraj kalvinanaj pastroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
István Heinlein

**István Heinlein** [iŝtvAn hejnlejn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Heinlein István** estis hungara historiisto, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1927).

István Heinlein http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html naskiĝis la  1874 en Hungara reĝlando, en Pozsony (nuntempa Bratislavo en Slovakio). Li mortis la  1945 en Budapeŝto.

## Biografio 
István Heinlein frekventis ĉiujn lernejojn en sia naskiĝurbo. Komence li okupiĝis pri historioj de Sparta kaj Ateno dum militadoj kontraŭ la persoj. Li instruis en universitato en Budapeŝto, kie li atingis altajn instruajn rangojn. En la 1930-aj jaroj li okupiĝis pri historio de Romia Imperio. En 1941 li pensiuliĝis.

## Lia plej grava verko 
* *Megjegyzések Sulla diktatúrájához a római államrend fejlődése szempontjából* (Notoj pri diktaturo de Sulla laŭ vidpunkto de evoluo de la romia ŝtato), (1939)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero H kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)

 
Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Frigyes König

**Frigyes KÖNIG** [koenig] estis rumania hungara biologo, entomologo. Li naskiĝis en Temeŝvaro la 6-an de novembro 1910 kaj mortis en 2002. 
## Kariero
Frigyes König diplomitiĝis en Bukareŝto pri biologio-geografio, kaj li estis muzeografo de la biologia sekcio de Muzeo Banato de Temeŝvaro (1966-75). Li doktoriĝis kiel pensiulo (1979). Li prezentis en hungaraj, germanaj rumanaj, anglaj kaj belgaj fakrevuoj la papilifaŭnon de Banato. Li estis preleganto de du internaciaj kongresoj (Budapest 1972, Hradec Králové 1979), honora ano de pluraj societoj de entomologio. 
## LIbroj
**Faŭno de Rumania* 11-a volumo, kunlaboranto (1970);
**Lumbilda katalogo pri papilikolektaĵo de Muzeo Banato*, red. (1975). 
## Fonto
*RMIL  

Kategorio:Rumanujaj hungaraj biologoj
Kategorio:Entomologoj
Iván Krepsz

**Iván KREPSZ** [krepsz] estis rumania hungara kuracisto. Li naskiĝis en Temeŝvaro la 18-an de septembro 1912 kaj mortis en Koblenco en 1992. 
## Kariero
Iván Krepsz diplomitiĝis en la Universitato de Kluĵo (1937). Li debutis en Centra Radiologia Instituto de Kluĵo (1940-45), popste li instruis en la Radiologia Instituto de OGYI de Târgu Mureș. Li estis doktoro de la medicinaj sciencoj. 
## Libroj
**Manual de radiologie*, kunulaŭtoro (1963);
**Radiologia medicală*, kunulaŭtoro (1963);
**Radiológia. Röntgendiagnosztika és sugárterápia*, universitataj prelegoj (Mv. 1957); pli nova eldonaĵo kun László Kovács kaj Endre Kertész (1960, 1976);
**A rákbetegségről*, Mv. 1957.

## Fonto
*RMIL  

Kategorio:Rumanujaj hungaraj kuracistoj
Ágnes Heller

**Ágnes HELLER** [Agneŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Heller Ágnes** estis hungara filozofo, esteto, profesoro, instruisto, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1995). Ŝia edzo estis filozofo István Hermann.
eta|Ágnes Heller
Ágnes Heller http://hu.wikipedia.org/wiki/Heller_%C3%81gnes naskiĝis la  1929 en Budapeŝto, ŝi mortis la  2019 en Balatonalmádi.

## Biografio 
Ágnes Heller devenis el juda familio. Ŝi studis en Scienca Universitato Loránd Eötvös inter 1947-1951, poste ŝi kunlaboris kun György Lukács. Pro politikaj vidpunktoj ili estis forigitaj el la universitato en 1958, tial ŝi poste instruis en mezlernejo. Inter 1963–1973 ŝi laboris en filio de MTA. En 1968 ŝi doktoriĝis. En 1977 ŝi forlasis la landon, ĉar ŝi ne sentis sin libera. Ŝi instruis en universitatoj de Berlino, Melbourne, Torino, São Paulo, Novjorko. Ekde 1990 ŝi jam instruis en Scienca Universitato de Szeged, poste en Budapeŝto. En 1999 ŝi pensiuliĝis, tamen ŝi daŭre instruis plu. Ŝi ricevis eksterlandajn kaj hungarajn premiojn inter 1981-2012.

## Verkaro (elekto) 
* *A reneszánsz ember* (La renesanca homo), (1967)
* *Az ösztönök. Az érzelmek elmélete* (1978)
* *Leibniz egzisztenciális metafizikája* (1995)
* *New York-nosztalgia* (2008)
* *Reconstructing aesthetics* (1986)
* *A philosophy of morals* (1990)

## Fontoj 
* biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj filozofoj
Kategorio:Hungaraj estetikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Trouille

**Trouille** estas la nomo de:

* rivero en Belgio, flankrivero de Haine, vidu  Trouille (rivero) 
* franca pentristo kaj restaŭristo 1889–1975), vidu Clovis Trouille
Budrys

**Budrys** estas la familia nomo de la jenaj personoj:

* Algis Budrys (1931–2008), usona aŭtoro de sciencfikcio
* Dainius Budrys (* 1976), litova politikisto
Marcel Junod

**Marcel JUNOD**  estis svisa kuracisto kaj tre aktiva kaj altnivela delegito de la Ruĝa Kruco (ICRC). Li laboris unue en Etiopio dum la abisinia milito. Poste li laboris en Hispanio dum la enlanda milito (1936-1939). Dum la dua mondmilito li laboris en Eŭropo. En 1945 li estis sendita al Japanio por estri tie la Ruĝan Krucon. Li alvenis al Tokio la 6an de aŭgusto, la tagon de la bombado de Hiroŝimo. En 1947 li eldonis libron: La batalanto sen armiloj *Warrior without Weapons* pri siaj spertoj.
Post la milito li kunlaboris kun UNICEF, la UN filio pri infanoj, en Ĉinio. Li revenis al Svislando en 1950 por labori en la malsanulejo de Ĝenevo kaj instruis en la medicina fakultato de la Universitato de Ĝenevo. Li estis membro kaj poste vic-prezidanto de la Internacia Komitato de la Ruĝa Kruco ĝis forpaso en 1961.

## Agado en Hiroŝimo 
Li alvenis unue al Tokio en aŭgusto 1945 post trimonata trajnveturado tra Siberio. Li aŭdis pri la bombado de Hiroshima la sesan de aŭgusto 1945. Li sendis kunlaboranton tien kaj akiris raporton pri la tragika situacio de la loĝantoj de tiu urbo. Li ekrilatis kun la usona armeo por ricevi materialon por flegi la vunditojn. Tio daŭris. La generalo Douglas Mac Arthur bezonis 3 tagojn por aprobi la sendadon de 15 tunoj de medikamentoj kaj bandaĝoj. Junod atingis la urbon Hiroŝimo kune kun la flegmaterialo per aviadilo (fakte li atingis Iwakuni pro detruo de la flughaveno de Hiroŝimo) komence de septembro.
Li tuj komencis esplori por trovi la registaron de la urbo, por disdoni la materialon kaj komencis instrui la japanajn flegistojn pri novaj medikamentoj kaj ties uzo. Li restadis 5 tagojn en tiu regiono.

En la Hiroŝima paca parko estas monumento honore al Marcel Junod kaj ceremonio okazas ĉiun jaron en junio.

## Referencoj 
Kategorio:Svisaj kuracistoj
McKee

**McKee** estas la familia nomo de la jenaj personoj. La nomo devenas de la irlanda lingvo: *Mac* aŭ *Mc* signifas “filo de…” en la irlanda.

* Andy McKee (* 1979), usona gitaristo
* Andy McKee (basisto) (* 1953), usona basisto
* Billy McKee (* 1922), irlanda respublikano
* Casey McKee (* 1976), usona artisto
* David McKee (1935–2022), angla infanlibra aŭtoro kaj ilustristo 
* Fiona McKee (* 1985), kanada badmintonistino
* Georgina "Gina" McKee (* 1964), brita aktorino
* George C. McKee (1837–1890), usona politikisto
* Ian McKee, skota politikisto
* Jamie McKee (* ~1951), kanada badmintonisto 
* Jay McKee (* 1977), kanada glacihokeisto
* John McKee (1771–1832), usona politikisto
* Lonette McKee (* 1954),  usona aktorino kaj kantverkistino
* Maria McKee (* 1964), usona kantistino
* Mary Harrison McKee (1858–1930), usona Unua Damo (1892–1893)
* Melville McKee (* 1994), brita-singapura aŭtomobilpiloto
* Mike McKee (* 1969), kanada glacihokeisto
* Lucky McKee (* 1975), usona filmreĝisoro kaj sceneja aŭtoro
* Rogers McKee (* 1926), usona basbalisto 
* Roxanne McKee (* 1980), brita aktorino kaj modelo
* Samuel McKee
* Suzy McKee Charnas (* 1939), usona aŭtorino
* Todd McKee (* 1963), usona aktorino

**Lokoj**
* McKee (Kentukio)
Marmora insulo

eta|Aerfoto de Marmora insulo
**Marmora insulo** (, ) estas turka insulo en la Marmora maro, najbare de la Dardaneloj.

La insulo ekde antikvaj tempoj estas konata pro ĝia blanka marmoro, kiu estis uzata en multaj urboj de Anatolio kaj de kiu originas la insulonomo. Speciale dum la bizanca periodo tiu marmoro estis forkomercita en la tuta mediteranea regiono. La antikvaj ŝtonminejoj ĝis nun estas konservitaj, kaj estas ekde la otomana periodo denove uzataj. Marmorproduktado nun estas la plej granda industria fako sur la insulo, krom tio oni ankaŭ kultivas olivojn kaj vinberojn. 

Oni povas boate atingi la insulon ekde Tekirdağ (hungare *Rodostó*), Istanbulo aŭ Erdek.

Koordinatoj: 

## Personoj 
*Herodoto rakontis pri iu Aristeo de Prokonessos, greka poeto kiu elkreskis sur la insulo.

## Eksteraj ligiloj 
*Marmora insulo en la Catholic Encyclopedia
*Situo de la insulo je Google Maps

Kategorio:Insuloj
Kategorio:Turkio
Balbo

**Balbo** estas la familia nomo de la jenaj personoj:
* Abel Balbo (* 1966), argentina futbalisto 
* Cesare Balbo (1789–1853), itala politikisto kaj aŭtoro 
* Ennio Balbo (1922–1989), itala aktoro
* Italo Balbo (1896–1940), faŝista aerarmea ministro, aerarmeo marŝalo kaj fondinto de la itala aerarmeo
* Julien Balbo (* 1979), franca skvaŝisto

* La parto de la ungo kio libere elstaras (derivita el la latina alba, kun la signifo "blanka").

## Vidu ankaŭ 
* Balboo (apartigilo)
Pál Krizsán P.

**Pál KRIZSÁN P.** [kriĵa:n] estis rumania hungara ĵurnalisto, redaktoro. Li naskiĝis en Nagybánya la 11-an de junio 1891 kaj mortis en la sama loko la 7-an de marto 1965. 

## Kariero
Pál Krizsán P. akiris bazlernejan instruistdiplomon kaj li instruis en Satmaro, Szinérváralja, Magyarnádas. Li debutis en gazeto *Néptanítók Lapja*. De 1921 li redaktis la semajngazeton *Nagybánya*. Tie aperis liaj kajeroj *A toll* (1919), *A penna* (1921), *Tom Tomson* (1922), *Színház és sport* (1923).

## Libro
* *Nagybánya tükre* (turisma gvidlibro, Nb. 1933); 
* *Phönixmadár* ("tragedio okazinta", unuakta dramo pri martirmorto de Béla Józsa, Nb. 1948).

## Fonto
* RMIL  

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Preĝejo Metamorfozo de Kristo (Szécsény)

**Franciskana preĝejo de Metamorfozo de Kristo** estas romkatolika Monumento historia kaj abatejo en Hungario, en mezo de Szécsény.

## Historio 
La abatejo kaj la kirko estis fondita en 1332. Husanoj parte detruis la konstruaĵojn en 1456. La rekonstruo okazis post jardeko. Dum dominado de turkoj la franciskanoj rifuĝis, la turkoj profitis la konstruaĵojn por moskeo kaj banejo. En 1696 oni renovigis ĝin, sed en 1715 incendio okazis. La rekonstruo finiĝis en 1733, krome en 1750 la turo estis pligrandigita. La orgeno ekfunkciis en 1763.

## Preĝejo 
La okangula sanktejo troviĝas laŭkutime en la orienta flanko kaj ĝi estas pli mallarĝa, ol la navo. Inter la sanktejo kaj sakristio koridoro troviĝas. La turo situas en la norda flanko. La fasado estas en la okcidenta flanko, kie estas la ĉefenirejo, pli supre niĉoj. Ankaŭ la navo havas enirejon.

La unuetaĝa sakristio restis origina el la 14-a jarcento. La ĉefaltaro estis farita en 1737, altaro Sankta Francisko en 1755, altaro Sankta Antonio en 1737, la predikejo en 1741. Krome estas altaroj Dipatrino kaj Sankta Jozefo. Ili venis el Aŭstrio en 1751. En la navo la freskoj estis pentritaj en 1976. Meze estas fresko pri Metamorfozo, maldekstre estas videblaj freskoj pri hungaraj sanktuloj, dekstre franciskanaj sanktuloj.

## Monaĥejo 
eta|Aerfoto pri la kirko kun la monaĥejo
La monaĥejo formanta U-literon aliĝas al preĝejo en la norda flanko de la preĝejo. Pro tio la du konstruaĵoj formas kune kvadraton.
 
Kermeso okazas en la 6-an de aŭgusto.

## Fontoj 
* hungare kun bildoserio
* hungare
* hungare kun bildoj

Szecseny
Szecseny
Kategorio:Franciskanaj preĝejoj en Hungario
Szecsény
Géza Krizsán

**Géza KRIZSÁN** [kriĵa:n] estas rumania hungara ĵurnalisto. Li naskiĝis en Bikszád la 22-an de aŭgusto 1942. 
## Kariero
Géza Krizsán akiris diplomon de ĵurnalisto en akademio Ştefan Gheorghiu de Bukareŝto, kaj de 1973 li estis redaktoro de la semajngazeto *Bányavidéki Fáklya* de Baia Mare. Li publikigis novelojn skizaĵojn, raportaĵojn en gazetoj *Utunk*, *Új Élet*, *Brassói Lapok*, teatrajn scenetojn en *Művelődés*. 
## Fonto
*RMIL  

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Juan Boscán

**Juan Boscán Almogávar** (en kataluna **Joan Boscà i Almogàver**, en Esperanto **Johano Boskano**) (Barcelono, 1492 - Perpinjano, 21-a de septembro de 1542), estis hispana poeto kaj tradukisto de la Renesanco. Konata ĉefe ĉar li estis enkondukinta la italaneskan lirikon en la poezion en kastilia lingvo kun Garcilaso de la Vega. Same, li tradukis al la hispana la verkon *Il Cortegiano* (*La kortegano*) de Baldassare Castiglione.

## Biografio 
Li naskiĝis el nobela familio, ricevis humanisman edukadon kaj servis en la Kortego de la Katolikaj Gereĝoj kaj poste en tiu de la imperiestro Karlo la 1-a (Hispanio). Li estis instruisto de Fernando Álvarez de Toledo, futura Granda Duko de Alba. En la Kortego li konis alian grandan poeton kaj amikon, don Diego Hurtado de Mendoza; tiu dediĉis al li la faman *Epístola a Boscán*. Boskano edziĝis al klera valencia damo, nome doña Ana Girón Rebolledo. Veturis al Italio kiel hispana ambasadoro. Tie li renkontiĝis kun Garcilaso de la Vega, kun kiu li faris grandan amikecon; certe la aprezo kiun Boskano sentis al la verko de la valencia poeto Ausiàs March rilatas al ties influo sur kelkaj el la komponoj de la toleda poeto Garcilaso.

Boskano, kiu estis kultivinta antaŭe la konceptecan kaj kortegan kantaran lirikon, enkondukis la verson dekunusilaban kaj la italdevenajn strofojn (nome soneto, okverso, ĉenaj tercetoj, ktp), same kiel poemon en blankaj dekunusilaboj kaj la temaron kaj strukturojn de la Petrarkismo en la hispana poezio. Li persvadiĝis al tio post parolado en 1526 kun sia amiko, la ambasadoro venecia kaj humanisto Andrea Navagero, en Granado, kiel li mem rakontis, kaj same konvinkis al tiu novaĵo al siaj amikoj Garcilaso de la Vega kaj Diego Hurtado de Mendoza kaj verkis manifeston de la nova stetiko italeca de la Renesanco.

Kategorio:Hispanaj poetoj
Kategorio:Katalunaj poetoj
Kategorio:Hispanaj tradukistoj
Andrea Navagero

**Andrea Navaĝero**, latinigita al **Andreas Naugerius** aŭ en Esperanto **Andreo Navaĝero** (Venecio, 1483 - Blois, Francio, 8-a de majo de 1529), estis humanisto, verkisto kaj politikisto el Venecio.

## Biografio 
Li naskiĝis al nobela familio, studis en Padovo sub gvidado de Marco Antonio Sabellico, en greka de Marko Muzuro kaj en filozofio de la aristotela Pietro Pomponazzi; poste, en Venecio, li estis inter la kunlaborantoj de la presisto de greklatinaj klasikuloj Aldo Manuzio la Maljuna kaj por li zorgis pri notitaj eldonoj de latinaj aŭtoroj de epoko de Aŭgusto, el kiu li estis fanatika fakulo: nome la verkoj de Kvintiliano (1513), Vergilio (1514), Lukrecio (1516), Ovido kaj Terencio (1517) kaj Horacio kaj Cicerono (1519).

## Verkaro 
Restis el li ampleksa leteraro de granda historia gravo, kun elstaraj kvin leteroj al la humanisto Giambattista Ramusio kaj tiuj per kiuj li parolas pri siaj veturoj tra Hispanio kaj Francio. Estas de granda intereso ankaŭ por la studoj pri botaniko, ĉar li estis granda amanto de la floroj kaj de la ĝardenoj kaj en siaj veturoj li ĉiam detaligas kion li observas. Kiel poeto rimarkindas ĉefe liaj verkoj en latina, kolektitaj sub la titolo de *Lusus, in Carmina quinque illustrium poetarum* (1548); la plej elstaraj verkoj estas paŝtistaj dialogoj, eklogoj, epigramoj ktp; krome la Venecia Respubliko mendis al li funebrajn diskursojn por Caterina Cornaro (1510), Bartolomeo d’Alviano (1515) kaj por la doĝo Leonardo Loredan (1521). Kiel humanisto li estis netolerema partiano de la klasika latino, kaj eĉ oni rakontas ke li bruligis la verkojn de Marcialo.

## Bibliografio de la aŭtoro 
* *Lusus, in Carmina quinque illustrium poetarum* (1548);
* *Viaggio fatto in Spagna ed in Francia* (Veturo farita al Hispanio kaj al Francio) (Venecio, 1563).
* *Opera omnia* (1718).

Kategorio:Italaj verkistoj de la 16-a jarcento
Kategorio:Renesanco
(8402) 1994 GH9

**(8402) 1994 GH9** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San Diego, Kalifornio, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eleanor Francis Helin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Sándor Kövendi

**Sándor KÖVENDI** [koevendi] estis rumania hungara kemiisto, kuracilesploristo. Li naskiĝis en Zalău la 17-an de septembro 1921, kaj mortis en Cluj-Napoca la 29-an de junio 1994.
## Kariero
Sándor Kövendi diplomitiĝis en Universitato Bolyai de Kluĵo (1951). Li estis esploristo, ĉefesploristo en la Instituto de Kuracilesplorado de Kluĵo. Li publikigis en fakrevuoj Revue Roumaine de Chemie, Chemische Berichte, Journal für praktische Chemie. Li estis la aŭtoro de 42 rumanaj patentaj prisckriboj kaj aŭtoro de amerikaj anglaj kaj germanaj patentaĵoj, enkondukinto de kuraciloj Chloramphenicol, Probanthin, Troncor, Voltaren, Hygroton.
## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj kemiistoj
Fernando de Herrera

**Fernando de Herrera** [erEra] (Sevilo, 1534 - 1597) estis hispana verkisto de la Hispana ora epoko, konata ĉefe pro sia poezia verkaro. Li ricevis la kromnomon de «el Divino» (la dia).250px|eta|Fernando de HerreraLia poezio devenas el la heredo petrarkisma, en kiu li klopodas enmeti novaĵojn, kaj li mem planas sian produkton kiel profundigo rilate al Garcilaso de la Vega. Tiusence, Herrera estas aŭtoro de *Anotaciones a la poesía de Garcilaso* (notoj al la poezio de G., 1580), kie, li inter alia, reliefigas la karakteron de *imitanto* de la klasikuloj al latinida lingvo ĉe Garcilaso kaj historiigas la diversajn poeziajn ĝenrojn uzitajn de tiu.

Lia literatura verkaro estas relative varia, konsiderinte, krome, la perditajn verkojn. Inter liaj konservitaj verkoj elstaras kelkaj en prozo, kiaj la *Relación de la guerra de Chipre y suceso de la batalla naval de Lepanto* (pri kipra milito kaj batalo de Lepanto) kaj *Elogio de la vida y muerte de Tomás Moro*, pri politika pensaro.

Inter tiuj nekonservitaj estis variaj poemoj de epika kaj mitologia karakteroj kiaj *La gigantomaquia*, pri titanoj; *El rapto de Proserpina* kaj *Gestas españolas de valerosos*.

Kategorio:Hispanaj poetoj
Kategorio:Renesanco
Hernando de Acuña

**Hernando de Acuña** [akUnja], **Diego Hernando de Acuña** aŭ en Esperanto **Ferdinando de Akunjo** aŭ **Jakobo Ferdinando de Akunjo** (Valadolido, 1520 - Granado, 22-a de junio de 1580) estis hispana poeto petrarkista de la Renesanco.eta|250ra|Kovrilapĝo de *Varias poesías compuestas por don Hernando de Acuña*, Madrido, P. Madrigal, 1591.

## Biografio 
De nobela familio, li dediĉis sin al militado kaj luktis kiel soldato en Italio sub la estrado de la markizo de Vasto kun kiu li partoprenis en la milito de Piamonte anstataŭe sian mortintan fraton Petro, kaj en Germanio. Li kantis al du damoj, nome Silvia kaj Galatea per versoj dum sia estado ĉirkaŭ 1543 en Tesino. Arestita de francoj, li estis liberigita de la imperiestro Karlo, kiu nomumis lin gubernistro de Kerasko. Fine li partoprenis en la fama batalo de Sankta Kvinteno.

Ĉirkaŭ 1560 li abandonis la militistan vivon kaj revenis al Hispanio, kie li edziĝis al kuzino nome Johanino Zúñiga kaj instaliĝis en Granado, kie kun Diego Hurtado de Mendoza influis super la junaj poetoj.

## Verkoj 
Li apartenas al la unua generacio de hispanaj poetoj petrarkistaj de la Renesanco. Li amikiĝis kun Garcilaso de la Vega, kiu dediĉis al li epigramon en latino tuj antaŭ mortiĝi, kiu estis presita en la unua eldono de *El caballero determinado*. Tradukisto de klasikaj vrkoj de grandaj latinaj kaj italaj verkistoj (nome *Orlando* de Boĝardo). Estas konata pro siaj sonetoj, eklogoj kaj elegioj, kelkaj el kiuj dediĉitaj al la imperiestro Karlo la 5-a, ekzemple per fama soneto "Ya se acerca, señor, o ya es llegada", kiu famiĝis pro unu el ties versoj, kiu resumas la politikan idealon de Karlo la 5-a: "Un monarca, un imperio y una espada" (unu monarko, unu imperio kaj unu glavo). Li komponis en duoblaj kvinversoj *El caballero determinado* de Olivier de la Marche, verko tradukita en prozon fare de lia amiko, la propra imperiestro Karlo la 5-a.

Lia vidvino publikigis en Madrido post lia morto *Varias poesías* en 1591, nome petrarkisman kantaron similan al aliaj de poetoj de lia generacio kiaj Garcilaso de la Vega aŭ Juan Boscán.

## Bibliografio 
* Alonso Cortés, Narciso: *Don Hernando de Acuña. Noticias biográficas* Biblioteca Studium, Valladolid 1913.
* Morelli G: ''Hernando de Acuña. Un petrarchista dell'epoca imperiale'' Università degli studi di Parma 1976.

## Eksteraj ligiloj 
* Poemoj pria la poezia kreado de Hernando de Acuña

Kategorio:Hispanaj poetoj
Kategorio:16-a jarcento
Kategorio:Kastilio
Kategorio:Hispana Ora Jarcento
Kategorio:Valadolido
Kategorio:Kastilianoj
Institut polytechnique des sciences avancées

La **Institut polytechnique des sciences avancées**, ankaŭ nomata *IPSA*, en Esperanto *Politeknika Instituto por Progresaj Sciencoj*, estas franca establejo pri aeronaŭtiko.

Tiu instituto havas sidejon en Ivry-sur-Seine, Liono, Marsejlo kaj Tuluzo.

## Historio 
Ekde 1998, IPSA estas membro de IONIS Education Group, la plej granda grupo de francaj alta edukado.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Nicolas Tenoux (IPSA 2007), *6 mois dans la vie d’un Pilote de ligne: Les secrets du quotidien...*, 2020, Amazon, 51p., (), p.&nbsp;10
* Nicolas Tenoux (IPSA 2007), *6 months in the life of an Airline pilot: Daily life secrets …*, 2020, Amazon, 77p., (), p.&nbsp;10
* ''Le futur de l'avion : Les prochains défis de l’industrie aéronautique'', Ivry-sur-Seine, FYP Éditions, 2020, 160 p. ()

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de Institut polytechnique des sciences avancées
* Oficiala retejo de IONIS Education Group
* Retejo de la eks-studenta asocio

Kategorio:Universitatoj en Francio
Kategorio:Ivry-sur-Seine
Kategorio:Liono
Kategorio:Marsejlo
École nationale de l'aviation civile

La '''École nationale de l'aviation civile'*, ankaŭ nomata *ENAC*, en Esperanto *Nacia lernejo de civila aviado*, estas franca establejo pri aviado.

Tiu instituto havas sidejon en Tuluzo.

## Historio 
Ekde 2011, ENAC estas membro de France AEROTECH.
Ekde 1an de januaro 2011 ENAC estas la plej granda Eŭropa aviado lernejo. En junio 2025, la lernejo kreis la Toulouse School of Aviation and Aerospace Engineering en partnereco kun ISAE-SUPAERO.

## Bibliografio 
* Nicolas Tenoux (MS EAGTA ENAC 2007), *6 mois dans la vie d’un Pilote de ligne: Les secrets du quotidien...*, 2020, Amazon, 51p., (ISBN 9798637449200), p.&nbsp;10
* Nicolas Tenoux (MS EAGTA ENAC 2007), *6 months in the life of an Airline pilot: Daily life secrets …'', 2020, Amazon, 77p., (), p.&nbsp;10

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de École nationale de l'aviation civile
* Fondation ENAC 
* Oficiala retejo de profesia instruado de École nationale de l'aviation civile (mallongaj instruadoj)
* Retejo de la eks-studenta asocio

Kategorio:Universitatoj en Francio
(8404) 1995 AN

**(8404) 1995 AN** estas asteroido de la interna asteroida zono, ano de la hungaria familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Timothy B. Spahr elde la Stacio *Catalina* de la Observatorio Steward, nord-oriente de Tucson (Arizono, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Timothy B. Spahr
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Endre Kun

**Endre KUN** estis rumania hungara inĝeniero pri tekstilo, verkisto pri ekonomio. Li naskiĝis en Temeŝvaro la 21-an de marto 1908 kaj mortis ?. Li estis la pli aĝa frato de ekonomikisto János Kun.
## Kariero
Endre Kun diplomitiĝis en Mulhouse (1929). Li debutis en Francujo (1929-31), poste li laboris en tekstilfabriko Neumann de Arad (1932-35), pli poste en Bukareŝto (1936-45). De 1945 li estis ĝeneraldirektoro en Bukareŝto, gvidanto de teknika ĉefsekcio de malpeza ministerio.

## Pligravaj studaĵoj en *Korunk*
*A textilipari műanyagok ma és holnap (1957/9); A Szovjetunió fogyasztási cikkeket gyártó iparának fejlődése (1959/3); Ökonometria, vagy a matematika alkalmazása a gazdasági elemzésben (1959/12); Közszükségleti javak termelése és életszínvonal (1960/8); Korszerű ruházkodás (1963/12); A termelés tudományos szervezése (1967/3). 
## Tradukaĵo
*N. Vlăduţ-N. Florea: *A fonónő kézikönyve* (1980).

## Fonto
*RMIL  

Kategorio:Rumanujaj hungaraj inĝenieroj