open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Knut Hamsun

**Knut HAMSUN**, origine: Knut PEDERSEN (naskiĝis la 4-an de aŭgusto 1859, mortis la 19-an de februaro 1952) estis norvega verkisto.

Knut Hamsun naskiĝis en Vågå. Post dura junaĝo li vivtenis sin per diversaj okupoj. Li faris vojaĝojn al Usono, kaj al Parizo, kie li konatiĝis interalie kun Paul Gauguin kaj August Strindberg. Post vagado tra Finnlando, Rusio, Persio kaj Turkio, li ekde 1911 restis en Norvegio.

Dum la Dua Mondmilito Hamsun simpatiis kun la nazioj. En la jaro 1946 li pro tio estis akuzita pri ŝtatperfido, sed pro lia alta aĝo oni nur kondamnis lin al monpuno. Pri ĉi tiu evento estis kreita filmo kun Max von Sydow.

Hamsun, kiu en la jaro 1920 gajnis la Premion Nobel de Literaturo,
estas rigardata unu el la plej gravaj romanaŭtoroj de la norvega literaturo. Li mortis en Nørholm apud Grimstad.

## Listo de verkoj 
* *Sult* (Malsato, romano, 1890)
* *Mysterier* (romano, 1892)
* *Redaktør Lynge* (romano, 1893)
* *Ny Jord* (romano, 1893)
* *Pan* (rakonto, 1894)
* *Victoria* (rakonto, 1898)
* *Børn av tiden* (romano, 1913)
* *Segelfoss by* (romano, 1915)
* *Markens grøde* (romano, 1917)
* Romantrilogio:
** *Landstrykere* (1927)
** *August* (1930)
** *Men livet lever* (1933)
* *Ringen sluttet* (romano, 1936)
* *På gjengrodde stier* (membiografio, 1948)

## En Esperanto aperis 
* *Victoria* / traduko el la norvega Olav Rygg 1938 (Trovanto dokumenta numero 704.366-B.Esp)

Kategorio:Nobel-premiitoj pri literaturo
Kategorio:Norvegaj verkistoj
Kategorio:Norveglingvaj verkistoj
Kuko

[eta|Kuko farita omaĝe al la 100-mil-artikoleco de la norveglingva Vikipedio(https://eo.wikipedia.org/wiki/Dosiero:Wpnokake.jpg)]
eta|Fragokuko
eta|Geedziĝa turkuko
**Kuko** estas bakita manĝaĵo, kutime dolĉa. Kuko kutime kombinas iun specon de faruno, dolĉigilon (ofte sukeron), bindilon (ofte ovon, sed anstataŭe glutenon aŭ amelon), grason (aŭ similan ilon, ekz. buteron, margarinon), fluaĵon (lakton, akvon aŭ sukon), aromon kaj levigan ilon (ekz. bak-pulvoron).

## Listo de diversaj kukoj 
* Babao
* Cepa kuko
* Fiŝkuko (kamaboko)
* Flamkuko (alzaca, badena flamkuko)
* Fritkuko (benjeto)
* Geedziĝa kuko
* Kiŝo (lorena kiŝo)
* Kronkuko (el Alzaco)
* Krumpedo
* Mielkuko
* Pankuko
* Patkuko (blino, flano, krespo)
* Platkuko (flano)
* Pletkuko
* Pomokuko
* Potkuko
* Pufkuko (pufbenjeto)
* Rizkuko (moĉio)
* Rulkukaĵo (strudelo)
* Rumkuko
* Spickuko (belga, Nurenberga spickuko)
* Spickuketo (Aĥena spickuketo)
* Spongokuko (biskvito)
* Tavolkuko
* Turkuko

## Proverboj 
Ekzistas pluraj proverboj pri kuko en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:
* 
* 
* 

## Vidu ankaŭ 
* Flano
* Flaŭno
* Torto

## Referencoj
Karel Gott

**Karel GOTT** (naskiĝis la 14-an de julio 1939 en Plzeň – 1-an de oktobro 2019 en Prago) estis ĉeĥa kantisto de populara muziko, tenorulo, nomata "ora voĉo el Prago". Liaj furoraĵoj (*Lady Carneval, Paganini, Babička, Abelino Maja*) popularigis lin ankaŭ en Germanio. Li kantis same bone popolajn kantojn (*Santa Lucia, El condor pasa*) kiel klasikan operetan repertuaron aŭ kantojn de eksterlandaj popularaj kantistoj (*Tom Jones, Beatles, ABBA* k.a.).
240ra|eta|maldekstra|Karel Gott, 2002
[eta|240ra|maldekstra|Gottlando - la muzeo de Karel Gott en [Jevany]]

## Gottland 
Karel Gott havas ankaŭ sian muzeon - **Gottland** (vidu la suban foton). Gottland estas konstruita en spacoj de vilao en vilaĝo Jevany, kies posedanto Karel Gott fariĝis jam en la jaro 1969.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* http://www.karelgott.com/
* http://karelgott.mzf.cz/

Kategorio:Ĉeĥaj kantistoj
Kategorio:Oraj najtingaloj
Kategorio:Arĝentaj najtingaloj
Kategorio:Bronzaj najtingaloj
Kategorio:Naskiĝintoj la 14-an de julio
Kategorio:Mortintoj la 1-an de oktobro
Kategorio:Ĉeĥaj tenoroj
Kategorio:Ĉeĥaj pentristoj
Kategorio:Ĉeĥaj popkantistoj
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 1968
Krokodilo

**Krokodilo** estas unu el la tri genroj de arkosaŭraj reptilioj de la familio **Crocodylidae** (foje klasifikita anstataŭe kiel la subfamilio **Crocodylinae**). Oni ankaŭ uzas la terminon pli malprecize por ĉiuj membroj de la ordo Krokodiluloj, tio estas, ordo kiu enhavas kaj la verajn krokodilojn, kaj la aligatorojn, la kajmanojn (familio Aligatoredoj) kaj la gavialon (familio Gavialedoj). La plej konata estas la Nila krokodilo (*Crocodilus niloticus*).

Ĉiuj estas ĉasistoj duonakvaj de longeca konturo kaj ebeneca korpo, kapablaj kapti inter siaj fortegaj makzeloj ĉion ajn kiu moviĝas.

Ili loĝas en tropikaj kaj subtropikaj areoj de Afriko, Azio, Aŭstralio kaj Ameriko, tiel kiel en nombraj insuloj de Karibio, la Hinda Oceano kaj la Pacifika. Tio eblas ĉar tiu genro male al aliaj Krokodiluloj kiaj la Aligatoredoj, povas elpeli la troon de sala akvo mara tra glandoj de la okuloj, produktante tiele la fame konataj kiel *krokodilaj larmoj*. Tamen ili preferas la nesalan akvon.

## Specioj laŭ alfabeta ordo laŭ la latina scienca nomo 
* Centramerika krokodilo, *Crocodylus acutus*
* *Crocodylus anthropophagus* formortinta
* Muzelfajna krokodilo, *Crocodylus cataphractus* aŭ *Mecistops cataphractus*
* Orinoka krokodilo, *Crocodylus intermedius*
* Aŭstralia krokodilo, *Crocodylus johnstoni*
* Filipina krokodilo, *Crocodylus mindorensis*
* Meksika krokodilo, *Crocodylus moreletii*
* Nila krokodilo, *Crocodylus niloticus*
* Okcidentafrika krokodilo, *Crocodylus suchus*
* Novgvinea krokodilo, *Crocodylus novaeguineae*
* Marĉa krokodilo, *Crocodylus palustris* ( vidu : Gir-Arbaro )
* Mara krokodilo, *Crocodylus porosus*
* Kuba krokodilo, *Crocodylus rhombifer*
* Siama krokodilo, *Crocodylus siamensis*

## Aliaj signifoj 
En Esperantujo, *krokodilo* ankaŭ povas signifi "homo, kiu krokodilas" (do esperantisto parolante sian denaskan lingvon en Esperanta medio). Pli malofte ĝi ankaŭ povas signifi "ne-esperantisto", kvankam tiu uzo estas iom konfuziga.

## Krokodiloj en Esperanto 
Marjorie Boulton, en sia mikspota libro Faktoj kaj fantazioj, dediĉas la duan legaĵon de ties 49a ĉapitro al komentoj pri krokodiloj.

## Viando 
[eta|Telero da krokodilo viando en [Terijakio|terijakia saŭco en Helsinko, Finnlando.]]
La viando de krokodilo gustas iomete kiel kokaĵo.

## Bibliografioj 
* *Eta krokodilo kaj la verda stelo, La / Le petit crocodile et l’étoile verte*. Cécilia Guérin, Maximilien Guérin. Ilustraĵoj de C. Guérin. Paris: L’Harmattan, 2021. 63p. 22cm.  Dulingva: franca, E-o. Rakonto pri krokodilo vivanta en bestoĝardeno kaj kiu volis estis libera.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Saharaj inunditaj herbejoj
* Zambezaj inunditaj herbejoj
* Krokodilo Gena
* Ŝnapjo
* Krokodili - Esperanta idiotismo

## Eksteraj ligiloj 
* Krokodiloj pli mirindas ol vi pensas, artikolo en la scienca blogo Scivolemo

Kategorio:Krokodiluloj
Kultura Palaco de Laboruloj en Pekino

eta|251px|dekstra
La **templo Tajmjaŭ** konstruiĝis en 1420, kaj en 1544 oni faris rekonstruadon al ĝi. En la centro de la konstruaĵaro estas tri grandaj haloj kun tegmento el flave glazuritaj tegoloj. La frontaj fenestroj kaj pordoj de la haloj estas faritaj el ruĝe lakita nanmu-ligno (*Phoebe nanmu*). La bazamento de ĉiu halo estas borderita per blank-marmoraj balustradoj. Meze de la ŝtuparo estas ŝtonplato kun skulptita drako. La konstruaĵoj aspektas tre impone. El la tri haloj la antaŭa halo (Tajmjaŭ-halo) estas la plej granda. En ĝi troviĝas kelkdek kolonoj el nanmu-ligno altaj kaj tiel dikaj, ke du homoj ne povas ĝin brakumi mano en mano. Ili estis transportitaj el la malproksimaj provincoj Junnan kaj Gujĝoŭ.

La haloj estis projektitaj de genia arkitekto. Antaŭ la granda halo kuŝas vasta korto, ĉe kies ambaŭ flankoj estas po unu koridoro aspektanta majeste kaj grandioze. Kontraŭ la halo staras la kvinspana Halebarda Portalo, interne kaj ekstere de kiu estis antaŭe konservitaj 120 halebardoj. Sude de la portalo estas la Jada Rivero, super kiu kuŝas kvin elegantaj pontetoj. Norde de la pontetoj ĉe la orienta kaj okcidenta flankoj staras po unu sesangula kiosko antaŭ verdaj pinoj.

En Ming- kaj Ĉing-dinastioj en tiu granda templo loĝis nur dekoj da gardistoj-eŭnukoj kaj aro da gruoj. En ĉiu halo estis nur altaro, sur kiu staris olelampoj, kandelingoj, incensujoj kaj nomtabuletoj. La imperiestroj venis tien por kulti siajn prapatrojn nur dum okazo de siaj surtroniĝo kaj edziĝo, aŭ celebrado de triumfo kaj festoj.

En la Unua de Majo 1951, super la fronta pordego de la templo Tajmjaŭ oni pendigis la horizontalan tabulon kun la vortoj **"Kultura Palaco de Laboruloj en Pekino"** skribitaj de Maŭ Zedong. De tiam ĝi malfermiĝis al la publiko.

Poste oni konstruis en ĝi subĉielan teatron, sportejon, kinejon, ekspoziciejon kaj bibliotekon. Nun la antikva kvieta templo Tajmjaŭ jam fariĝis distrejo de la ĉefurba laboranta popolo.

Kategorio:Ĉinio
Ĉiela Altaro

**Ĉiela Altaro** estas majstroverko de la ĉina antikva arkitekturo. Ĝi per siaj unika aranĝo, nekutima formo, mirinda strukturo kaj brila koloro famiĝis en Ĉinio kaj la mondo.

En Ming- kaj Ĉing-dinastioj ĝi servis kiel loko por kulti la ĉielon kaj preĝi por riĉa rikolto. Ĝi okupas areon de 273 hektaroj kaj estas ĉ. trioble tiom granda kiom la Imperiestra Palaco. Ĝia konstruado komenciĝis en 1420. En 1530 oni konstruis tie la Templon de Firmamento (Hŭangĉjong'ju) kaj Rondan Altaron (Hŭanĉiutan).

La Ĉiela Altaro havas du ruĝajn ĉirkaŭmurojn, kiuj dividas ĝin en du partojn, la internan kaj la eksteran. La ekstera parto estis kovrita de cipresoj kaj aliaj arboj. Ĝiaj ĉefaj konstruaĵoj troviĝas sur nord-suda akso kaj estas interligitaj per Hajman-irvojo longa je 360 metroj. Tio signifas, ke oni devas trapasi longan vojon por ascendi la ĉielon.

La Preĝejo de Riĉa Rikolto (Ĉjinjandjan) estas la plej granda ligna halo en la Ĉiela Altaro. Ĝi kun alto de 38 metroj kaj diametro de 30 metroj staras sur ronda, 3-etaĝa ŝtona bazamento. Ĉiu etaĝo estas ĉirkaŭita de gravurita blank-marmora balustrado. Ĝiaj trioblaj tegmentrandoj estas tegitaj per blue glazuritaj tegoloj kaj sur ĝia pinto estas orita bronza globo kiel ornamaĵo. Interne de la halo estas 28 grandaj *nanmu*-lignaj kolonoj por subteni la tegmenton. Tiu ligna strukturo estas propra al Ĉinio. La preĝejo iam estis ruinita de fulmo. Oni rekonstruis ĝin en 1890.

La Templo de Firmamento estas ronda ligna halo kun unu tegmentrando. Ĝi antaŭe servis kiel loko por kulti la ĉielan dion. Ĉirkaŭ la templo staras ronda alta muro. Se iu flustras ĉe la orienta flanko kun la kapo premita al la muro, alia povas aŭdi lian voĉon ĉe la okcidenta flanko kvazaŭ en telefonado, kvankam ili distancas je pli ol 60 metroj. Jen estas la fame konata Eĥa Muro. Ĉe la pordo antaŭ la templo kuŝas tri longaj ŝtonplatoj nomataj tri Eĥo-ŝtonoj. La distancoj inter la tri ŝtonplatoj kaj ĉirkaŭmuro estas malsamaj. Se oni manklakas starante sur la ŝtonplatoj, ili povas aŭdimalsamajn eĥojn.

La konstruaĵoj de la Ĉiela Altaro havas densan koloron de iluzio. Ekzemple, la suda duono de la du muroj estas en kvadrata formo, kaj la norda duono en duonronda formo. Rondo simbolas la ĉielon, dum la kvadrato la teron. Krome, la tegmento estas kovrita ĉefe per blue glazuritaj tegoloj, ankaŭ tio simbolas la ĉielon. En la Ĉiela Altaro ankaŭ la Palaco de Fasto, Ronda Altaro, Longa koridoro kaj pavilonoj estas vidindaj por turistoj.

Image:Templo del cielo pekín 2004.JPG|
Image:Temple of Heaven Inside.jpg|
Image:TOH Another Hall 3.jpg|
Image:Boveda del cielo pekín 2004.JPG|

## Eksteraj ligiloj 
*  *(raporto pri la vizito en 2018)*

Kategorio:Pekino
Kategorio:Konstruaĵoj en Ĉinio
Lamaejo Jonghegong

eta|
La lamaejo diferencas de aliaj temploj per siaj historio kaj arkitekturo.

Ĝi, konstruita en la jaro 1694, komence estis loĝejo de la imperiestro Jongĝeng de Ĉing-dinastio antaŭ lia surtroniĝo. En 1723, kiam li fariĝis imperiestro, li trunis duonon de la konstruaĵoj en lamaisman templon de la flava sekto, kaj konservis la alian duonon kiel unu el liaj palacoj, kiu poste forbruliĝis. La templo de la flava sekto poste alinomiĝis Jonghegong.

Post la morto de la imperiestro Jongĝeng en 1735, oni lokis lian ĉerkon en la templo antaŭ la enterigo, tial oni anstataŭigis la verde glazuritajn tegolojn de la ĉefaj haloj en la templo per tiuj flave glazuritaj. Tiel la templo fariĝis samranga kiel la imperiestraj palacoj. Jonghegong fariĝis oficiala lamaejo en la 9-a jaro de la regado de la imperiestro Ĉjanlong (1744).

La ĉefaj konstruaĵoj de Jonghegong konsistas el kvin grandaj haloj. El ili la plej alta estas la halo Ŭanfuge (Turo de la Granda Budho). Ĝi estas 4-etaĝa halo, ĉe kies ambaŭ flankoj staras po unu 2-etaĝa halo. Ili interligiĝas per du pontetoj. La halo estas elito de ĉinaj konstruaĵoj kun ligna strukturo. En la centro de la halo staras kolosa statuo de la budho Majtreja skulptita el unusola santala trunko kun diametro de 3 metroj. Ĝi estas 26 metrojn alta (18 metrojn super la tero kaj 8 metrojn sub ĝi). Laŭ la noto, ĝi estis donaco de Dalaj-lamao la 7-a al la imperiestro Ĉjanlong en 1750 por danki lin, kiu sendis soldatojn al Tibeto ekstermi ribelulojn.

Krom tiuj ĉefaj kvin haloj, troviĝas ankaŭ nombro da flankaj haloj, kie lamaoj kultas budhajn statuojn kaj lernas sutrojn. En la korto punktiĝas pavilonoj, kiuj kune kun la aliaj konstruaĵoj formis harmonian tuton.

Kategorio:Arkitekturo
Kategorio:Historio
Kategorio:Pekino
Antikva Observatorio de Pekino

[eta|La antikva [observatorio de Pekino]]
[eta|La [sekstanto]]

La **Antikva Observatorio de Pekino** estas ruino de la observatoria teraso de Yuan-dinastio. Ĝi konstruiĝis ĉ. la jaro 1279. Sur la teraso de la observatorio antaŭe troviĝis 15 astronomiaj aparatoj (konstruitaj en 1442 dum la Ming-dinastio), 7 el kiuj transportiĝis al la Nankina Ziĝinŝan-observatorio kaj Nankina Muzeo en 1931. La restintaj ok aparatoj estis faritaj el bronzo en la 17-a kaj 18-a jarcentoj. Oni uzis tiujn aparatojn por mezuri la pozicion de planedoj en la ĉielo. Sur la sokloj de la aparatoj estas skulptitaj drakoj kaj nuboj. Ili estas tre belaj. Tiuj aparatoj havas ne nur sciencan valoron, sed ankaŭ altan nivelon en arto.

La korto ĉe la teraso servis kiel loko por studi astronomion, kolekti kaj ordigi ĉi-rilatajn materialojn en ĉiuj dinastioj. Nun ĝi estas loko por eksponi la atingojn de astronomio en la antikva Ĉinio kaj kolekti historiajn materialojn pri astronomio.

## Vidu ankaŭ 
* Observatorio
* Astronomio

### Eksteraj ligiloj 
* Oficiala ttt-ejo  (ĉine)
* Google Maps: satelitaj bildoj
* La antikva observatorio de Pekino 

Kategorio:Ĉinio
Kategorio:Arkeologio
Kategorio:Turismo
Pekino
Templo Fahajsi

La **templo Fahajsi** situas en Ŝiĝingŝan-kvartalo okcidente de la urbo. Norde de la templo kuŝas pitoreska Cujŭej-monto, kaj sudoriente ĉe montdeklivo troviĝas signo de glaĉero. Vere bela loko vizitinda por turistoj.

La templo havas historion de pli ol 500 jaroj. Laŭ la noto, la konstruado de la templo daŭris 5 jarojn. Ĝi ĉefe konsistas el kvin grandaj haloj kaj sonorila kaj tambura turoj. Nun nur la Mahavira Halo en la templo restas kompare kompleta.

En la halo estas konservitaj kelkaj freskoj. Kvankam ili estas parte difektitaj, tamen oni povas vidi en ili altan nivelon de la pentristoj. Ekzemple malantaŭ niĉo troviĝas fresko, en kiu la Avalokitesvaro miene kvieta kaj dignoplena kun nuda busto portas delikatan gazon sur la ŝultroj kaj jadan ornamaĵon sur la brusto kaj sidas krucante antaŭ si ambaŭ krurojn, lasante libere fali la dekstran manon sur la genuon. Kaj en aliaj du freskoj sur la ambaŭflankaj muroj de la norda pordo estas 36 pentritaj homfiguroj de imperiestro kaj lia edzino, ĉielaj generaloj, fortuloj kaj demonoj, el kiuj la plej granda homfiguro estas 1.6 metrojn alta. La imperiestro kaj lia edzino estas tre elegantaj kaj lukse vestitaj, la ĉielaj generaloj vestas sin per kiraso kaj la fortuloj kun nuda brusto montras sin tre fortikaj. Tiuj belaj freskoj estas verkoj de antikvaj nekonataj pentristoj kaj okupas gravan lokon en la historio de la ĉina fresko.

Kategorio:Konstruaĵoj en Pekino
Templo Bajjungŭan

La **Templo Bajjungŭan**, situante ekster Sjibjanmen de Pekino, estis la unua monaĥejo de Ĉjŭanĝen-sekto de taoismo kaj ankaŭ la unua sidejo de la Longmen-sekto. Oni konstruis tiun templon en 739 p.K. Ĝi antaŭe nomiĝis Tjanĉangguan. En 1224 la taoisto Ĉiŭ Ĉangĉun venis al Janĝing (la nuna Pekino) kaj ekloĝis tie. Poste oni konstruis halojn, palacojn kaj loĝdomojn sur la ruino de Tjan ĉanggŭan. Ĉiŭ Ĉangĉun estis unu el la sep disĉiploj de Ŭang Ĉongjang, la fondinto de la Ĉjŭanĝen-sekto de taoismo, kaj ankaŭ la kreinto de la Longmen-sekto . En la jaro de 1394 oni donis al la templo la novan nomon Bajjunggŭan.

La nune ekzistantaj haloj de la templo rekonstruiĝis dum Ming- kaj Ĉing-dinastioj. La templo havas la tri partojn mezan, orientan kaj okcidentan, kaj malantaŭan korton. Diŝingmen, 7-etaĝa portalo kun 4 kolonoj, aspektas tre impone. Tie antaŭe estis loko por observi planedojn. Sur la muro de la pordo estis skulptitaj ŝtonaj simietoj. Ĝi estas unu el la vidindaĵoj de la templo.

En la meza parto staras kvin haloj unu post alia kaj sonorila kaj tambura turoj. En la orienta kaj okcidenta partoj troviĝas po kvin flankaj haloj simetrie aranĝitaj.

La malantaŭa korto nomiĝis Junĝji-ĝardeno kaj ankaŭ Malgranda Penglaj. Ĝi kun la Ordinada Altaro kaj Junĝjiŝan-domo kiel la centro ornamiĝas per artefaritaj montetoj, ĉirkaŭ koridoro kaj ombroriĉaj arboj.

Kategorio:Konstruaĵoj en Pekino
Zoologia ĝardeno de Pekino

**Turismo** > **Gvidlibro pri Pekino** > **Zoologia ĝardeno de Pekino**

eta|200ra|enirejo de Zoologia ĝardeno de Pekino
La **Zoologia ĝardeno de Pekino** sin trovas en la okcidenta parto de la ĉina ĉefurbo Pekino, kun pli ol  bestoj de ĉirkaŭ 500 specoj.

Malgrandaj bestoj, kiaj zibeloj, lutroj k.a., loĝas en la *malgranda bestoĝardeno* oriente de la ĉefa enirejo. Se oni rondiras de oriente okcidenten, oni povas viziti laŭvice la enfermejojn de simioj, elefantoj, ursoj, tigroj, leonoj, resusoj, akvobirdoj (en pitoreska lageto), hipopotamoj, rinoceroj kaj cervoj. Ĉe la lasta vidiĝas *milu* (*Elaphurus davidianus*), rara indiĝena besto de Ĉinio, kun vosto iom simila al la azena, hufoj al la bovaj, kolo al la kamela kaj korno al la cerva, kaj tial ĝi estas konata en Ĉinio kiel *Kvarobla Malsimilaĵo*.

En la okcidenta parto de la ĝardeno estas enfermejoj de ĝirafoj, maraj bestoj, manatoj, ĉimpanzoj, goriloj kaj reptilioj. Tie oni povas vidi interalie orharajn simiojn kaj blankkapajn folisimiojn -- rarajn apartaĵojn de Ĉinio.

Proksime al la elirejo de la ĝardeno staras domo ĉirkaŭita de verda bambuaro. En ĝi loĝas monde famaj kaj raraj bestoj de Ĉinio -- grandaj pandoj.

En Ĉing-dinastio la loko estis privata ĝardeno de princo. En 1908 ĝi fariĝis menaĝerio nomata Ŭanŝengjŭan (Ĝardeno de Dek Miloj da Bestoj). Post la Liberiĝo ĝi multe disvolviĝis kaj nun prezentas sin kiel vere granda zoologia ĝardeno.

Pekina Zoo
Zoo
Pekino, Zoo
Luaro

**Luaro** ( ) ankaŭ nomita **Liĝero** (el la latina) estas almara rivero kaj la plej longa rivero de Francio.

Ĝia fonto situas apud Monto Gerbier-de-Jonc en la Centra Montaro kaj ĝi finiĝas en la Atlantika oceano, nord-okcidente. La supra fluo de la rivero estas mallarĝa, dum ĝia fina parto havas larĝon je ĝis unu kilometro.

Luaro estas nun la lasta ankoraŭ sovaĝa (ne kanalizita) rivero de Francio, eĉ sabloinsuloj kaj insuloj estas oftaj meze de ties fluejo, kelkaj estas nun aĉetitaj de *LPO* (ligo por la protekto de la birdoj) kaj restas sovaĝa natura medio.

Dum la renesanco estis konstruitaj multaj kasteloj apud Luaro, pro kiuj famiĝis la rivero: Kasteloj de la Luaro.

Saint-Nazaire le pont puis le chantier naval.JPG|Luaro apud Saint-Nazaire
Loire river DSC02485.jpg|Luaro en Orléans
Loire river DSC02486.jpg|Luaro en Orléans
France_map_with_Loire_highlighted.jpg|Ĝia fluejo en Francio 

## Vidu ankaŭ 
* Luarkasteloj
* Luarlandoj
* Indre-et-Loire
* Loire
* Haute-Loire
* Loire-Atlantique
* Loiret
* Maine-et-Loire
* Saône-et-Loire
* Brière


Kategorio:Akvokolekta areo de Luaro
Kategorio:Riveroj en Luarlandoj
Kategorio:Riveroj en Francio
Listo de landoj laŭ loĝantaro

eta|400px

## Loĝantaro en 1998 
La plej 60 grandaj ŝtatoj (en milionoj da homoj), kiuj enhavis 90,6% de la homaro (en 1998):

# 1.255,7 Ĉinio
# 982,2 Barato
# 274,0 Usono
# 206,3 Indonezio
# 165,9 Brazilo (182 en 2004)
# 148,2 Pakistano
# 147,4 Rusio
# 126,3 Japanio
# 124,8 Bangladeŝo
# 106,4 Niĝerio
# 95,8 Meksiko
# 82,1 Germanio
# 77,6 Vjetnamio
# 72,9 Filipinoj
# 66,0 Egiptio
# 65,8 Irano
# 64,5 Turkio
# 60,3 Tajlando
# 59,6 Etiopio
# 58,7 Francio
# 58,6 Britio
# 57,4 Italio
# 50,9 Ukrainio
# 49,1 Kongo
# 46,1 Sud-Koreio
# 44,5 Birmo
# 40,8 Kolombio
# 39,6 Hispanio
# 39,4 Sud-Afriko
# 38,7 Pollando
# 36,1 Argentino
# 32,1 Tanzanio
# 30,6 Kanado
# 30,1 Alĝerio
# 29,0 Kenjo
# 28,3 Sudano
# 27,4 Maroko
# 24,8 Peruo
# 23,6 Uzbekio
# 23,3 Nord-Koreio
# 23,2 Venezuelo
# 22,8 Nepalo
# 22,5 Rumanio
# 21,9 Tajvano
# 21,8 Irako
# 21,4 Afganio
# 21,4 Malajzio
# 20,6 Ugando
# 20,2 Sauda Arabio
# 19,2 Ganao
# 18,9 Mozambiko
# 18,5 Aŭstralio
# 18,5 Srilanko
# 16,9 Jemeno
# 16,3 Kazaĥio
# 15,7 Nederlando
# 15,3 Sirio
# 15,1 Madagaskaro
# 14,8 Ĉilio
# 14,3 Kameruno

Fonto: *The Economist*

## Prognozo laŭ taksado (2050) 
Laŭ la Germana fondaĵo *Weltbevölkerung* (pri tutmonda loĝantaro) la antaŭvideblaj loĝontaroj en 2050 (post Kristo) eble estos laŭ taksado - sur bazo de kvanto de gefiloj je virino - jenaj: 

Multaj landoj eĉ estantece havas pro tro ega loĝantaro multajn problemojn, ekzemple ekonomiajn aŭ sociajn. Do por la celo al daŭripova socia stabileco necesas jam estantece (personrilate) saĝaj sinteno kaj konduto koncerne familian planadon eble per konsultado - kaj (ŝtatflanke) taŭga konsilado aŭ avertado per la aŭtoritatoj.

## Piednotoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de sendependaj ŝtatoj
* Listo de lingvoj laŭ parolantaro
* Listo de kontinentoj laŭ loĝantaro
* Monda loĝantaro

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.cia.gov/cia/publications/factbook 
* https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html  stato de Julio 2007 
* http://www.census.gov/cgi-bin/ipc/idbrank.pl 
* http://de.wikipedia.org/wiki/Liste_unabh%E4ngiger_Staaten_nach_Einwohnerzahl  stato de Julio 2007 

Kategorio:Landoj
Kategorio:Listoj
Luarlandoj

**Luarlandoj** aŭ **Luarlandio** ( [pe.i də la lwaʁ]) estas administra regiono en nord-okcidenta Francio ĉe la Atlantika Oceano.

La regiono konsistas el 5 departementoj: Loire-Atlantique, Maine-et-Loire, Mayenne, Sarthe kaj Vendée. La ĉefurbo estas Nantes. Aliaj gravaj urboj estas Angers, Le Mans, La Roche-sur-Yon, Laval, Cholet, Saumur, Saint-Nazaire kaj Les Sables-d'Olonne. Sur  kvadrataj kilometroj loĝas  homoj (2013). ISO-kodo de la regiono estas FR-R.

Tiu administra regiono entenas diversajn partojn tre heterogenajn, kaj historie kaj geologie. La departemento Loire-Atlantique estas historie pli ligita al la najbara regiono Bretonio. Sarthe pro sia proksimeco al Parizo estas forte sub ĝia altiro kaj influo. Vendée havas delonge fortan individuan identecon kaj same por la departemento Maine-et-Loire kiu plejparte konsistas el la historia Anĵuo, regiono ĉirkaŭ Angers.

Blason région fr Pays-de-la-Loire.svg|Blazono

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la regiona konsilio de la Luarlandoj
* turisma retejo (en la franca, angla, germana, nederlanda, hispana, ĉina kaj japana)


Kategorio:Regionoj de Francio
Ludo L

Edward de Bono inventis la ludon **L** (*L Game*) en 1968.

Oni ludas ĝin pere de 4x4a ludtabulo, per unu ludpeco L-forma (la 4-kvadrato) de ĉiu ludanto. Krome oni uzas 2 neŭtralajn ludpecojn apartenantajn al neniu, sed moveblaj de ambaŭ.

**MOVOJ**

Ludantoj alternas siajn ludvicojn.
Dum ludvico eblas movi du ludpecojn:
* unue kaj devige sian ludpecon 'L' ĝis nova pozicio. L-ludpecon oni povas levi, turni, renversi, ktp. kaj fine meti ĝin denove sur la ludtabulon en iu ajn pozicio. Oni taksas pozicion nova se almenaŭ unu el la fakoj kovritaj estas malsama. L-ludpeco devas kovri ĝustan formacion el fakoj malplenaj.
* Movinte la L-ludpecon, ludanto povas (ne estas devige) movi unu el la du neŭtralaj ludpecoj ĝis iu ajn malplena fako.

**KIEL VENKI?**

Ludcelo konsistas blokadi la kontraŭlon, kondukante lin-ŝin al pozicio el kiu nenia movo estas ebla. Oni venkas se la malamiko ne povas ŝanĝi la situon de sia L-ludpeco.

## Referencoj 
Kategorio:Abstraktaj tabulludoj
Ludestro

La **ludestro** estas la persono kiu gvidas rolludantojn tra iu historio, kaj ŝanĝas ĝin laŭ la agoj de aliaj ludantoj.

La ludmajstro priskribas la medion kaj rakontas kion la aliaj personoj, krom la personoj de la rolludantoj, faras.

Li provas krei interesajn rakontojn, dum la rolludantoj agas, kiel la personoj, kiujn ili ludas, farus.

Vidu ankaŭ: Surtabla rolludo, Risus - la Ĉiuspeca rolludo, Tempogardistoj

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.duke.edu/web/DRAGO/humor/GMList.html  

Kategorio:Rolludoj
Lisp (programlingvo)

**Lispo**,  aŭ *Lisp* (mallongigo de angla *LISt Processing* = prilaboro de listoj) estas programlingvo kreita de John McCarthy, kaj eldonita en 1958 ĉe MIT, komence nur kiel matematika notacio, sed poste enkarnigita kiel komputila lingvo de studentoj. Ofte, sed ne ekskluzive, ĝi estas interpretata lingvo. Lispo estas plej ofte konata kiel la lingvo de artefarita intelekto. Lispo estas funkcia lingvo. Lispo ĉefe estas dediĉita por procezi simbolojn. Common Lisp estas populara dialekto de LISP.

Lispo ankaŭ estas la lingvo por konfiguri Emakson kaj AutoCad-on. Fakte, unu artikolo diris lastatempe ke nuntempe la plej ofta uzo de Lispo estas skribi etendaĵojn por tiuj iloj.

## Atomoj kaj listoj 
Lispo estas esprimo-orientita lingvo. En ĝi ĉio estas esprimoj - kaj datumoj kaj ordonoj (funkcioj).
Ĉefaj datumoj estas **atomoj** - nombroj, konstantoj, signoĉenoj, kaj **listoj** (finhava vico de esprimoj - atomoj kaj/aŭ aliaj listoj, metita en rondajn krampojn). Ekzemple: `(abc 123 "eĥoŝanĝo" (ĉiuĵaŭde))` - listo el kvar elementoj, la kvara estas ankaŭ listo.

Ĉiu celo de listoj en lispo (nomata *cons*) estas paro de kapo kaj vosto. La kapo estas la unua elemento de la listo (t.n. *car*), kaj vosto estas resto de la listo (t.n. *cdr*). En la punkto-notacio tio skribatas: `(kapo . vosto)`. La supra listo en la punkto-notacio aspektas jene: `(abc . (123 . ("eĥoŝanĝo" . ((ĉiuĵaŭde . nil) . nil))))`, kie *nil* estas speciala atomo, signifanta malplenan liston = `()`.

## Funkcioj 
**Funkcioj** estas skribataj ankaŭ en formo de listo: `(+ 1 2 3)`, kie la unua elemento estas nomo de funkcio, kaj la ceteraj estas ties parametroj. Difino de funkcio estas voko de speciala funkcio `defun` (kiu havas tri argumentojn: nomo de nova funkcio, listo de ĝiaj argumentoj, kaj ĝia korpo). Jen estas difino de rekursia funkcio faktorialo:

```lisp
(defun faktorialo (n)
  (if ( a. Ekzistas mallongigo de tiu ĉi funkcio - apostrofo: `'a` --> a
* *cons* - kombinas liston el du siaj argumentoj: `(cons 'a 'b)` --> (a . b), `(cons 'a (cons 'b . nil))` --> (a b), `(cons 'a '(b c))` --> (a b c)
* *car* - kalkulas la unuan elementon de argumento - listo, aŭ donas nil-on, se la argumento ne estas listo: `(car '(a b c))` --> a
* *cdr* - kalkulas la reston de la listo sen la unua elemento: `(cdr '(a b c))` --> (b c)
* *atom* - logika funkcio, kiu kontrolas, ĉu la argumento estas atomo
* *eq* - logika funkcio, kiu kontrolas, ĉu la du argumentoj estas egalaj atomoj

Ĉar en lispo kaj datumoj kaj funkcioj estas listoj, tial eblas skribi funkciojn, kiuj kreas novajn funkciojn aŭ ŝanĝas aliajn.

## Ekzemploj 
Kuino - programo, kies rezulto estas la teksto de si mem:

```lisp
((lambda (x) (list x (list 'quote x))) '(lambda (x) (list x (list 'quote x))))
```

Saluton, mondo!:

```lisp
(print "Saluton, mondo!")
```

## Eksteraj ligiloj 
* https://lisp.org/
* http://www.clisp.org/
* http://clisp.sourceforge.net/
* 

## Noto 
Kategorio:Programlingvoj
Kategorio:Funkciaj programlingvoj
Lego (ludilo)

eta|Lego-briketoj

**Lego** estas konstru-ludilo kun briketoj kombineblaj, simplaj, facile uzeblaj, sed kun senfinaj ebloj. La briketoj estas plastaj (akrilonitril-butadiena stireno) kaj ekkuniĝas kun klako. La plej oftaj koloroj de la briketoj estas ruĝo, flavo, verdo, bluo, blanko, kaj nigro, sed multdekoj da koloroj ekzistas.

La LEGO-ludilo venas de la dana kompanio LEGO, kiu fabrikas plastikajn ludilojn. Inter 1949 kaj 1998 ĝi fabrikis pli ol du miliardojn da briketoj. La nomo devenas de "leg godt", la dana por "ludu bone".

Je 1998, la kompanio enkondukis je Lego Mindstorms, per kiu vi eĉ povas konstrui roboton el la briketoj. La roboton regas la operaciumon LegOS kaj estas programebla per la C Komputillingvo.

## Fotoj 

Dosiero:14-05-28-LEGO-by-RalfR-061.jpg|
Dosiero:Trafalgardetail legoland.jpg|
Dosiero:LEGO-01.jpg|
|

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.lego.com/ - TTT-paĝo de la kompanio
* http://www.brickshelf.com
* http://www.mocpages.com
La Jaro

***La Jaro*** estas jara poŝ-kalendaro eldonata dum pluraj jaroj de Flandra Esperanto-Ligo (FEL). Ĝi estas la ununura poŝ-kalendaro skribita tute en Esperanto, kaj do celas esti pli internacia ol la nacilingvaj tiaĵoj. Ĝi tial enhavas multege da datoj menciendaj por ĉiuj religioj, landoj ktp. Kvankam enmetitas bahaa kalendareto kaj mencioj de la jarŝanĝoj ĉinaj, islamaj kaj judaj, ĝia datkalkula sistemo estas centelcente kristanisma.

Postkalendare ĝi kutime entenas utilajn informojn pri internaciaj vokokodoj, la landoj de la mondo (kun esperantigitaj nomoj de ŝtatoj, ĉefurboj, organizoj, monunuoj) kaj simile. 

## Kvarlingva Vortareto / Vortareto Multlingva 
Sub la redakto de André Albault kaj helpata de denaskaj parolantoj de la koncernaj lingvoj regule aperis "Kvarlingva vortareto" (poste nomita "Vortareto multlingva") inter 1982 kaj 1991. En ĝi oni trovas apud mallongan enkondukon en la cellingvo la tradukojn de 500 Esperantaj vortoj kaj aldone de la dekdu monatoj, sep tagoj, numeraloj, pronomoj, posesivoj k.t.p. de Esperanto al jenaj lingvoj. Lingvoj uzantaj nelatinan alfabeton (ekz. la greka, korea, hinda k.t.p.) estas transskribitaj per latinaj literoj.

## Mendebleco
Oni povas mendi *La Jaro*n ĉe la Esperanta librovendejo je la retpaĝaro de FEL:
http://www.retbutiko.be

## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience : entajpu la vortojn "la jaro".

Kategorio:Esperanto-gazetoj
Kategorio:Eldonaĵoj de Flandra Esperanto-Ligo
Kategorio:Esperanto-vortaroj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience (gazetoj) :
Larry Page

eta|Larry Page en 2009
**Larry PAGE** [pejĝ] (naskiĝis la 26-an de marto 1973) estas usona komputikisto, unu el la du inventistoj de Google, kiun li kreis kun Sergej Brin dum 1996 - 1998, kiam ili estis studentoj ĉe Stanford. Page nun estas prezidento de teknologio ĉe la kompanio Google en Mountain View, Kalifornio kaj estas riĉa. Kvankam li fondis la kompanion kun Brin, ili prudente rekonis sin kiel komputikistoj, ne kiel kapitalistoj.

Ĉe Stanford, Page estis studento de Terry Winograd. Google originale estis studenta esploro, kiun Page kaj Brin nomis *BackRub* ("Masaĝo de Dorso"), ĉar ĝi lerte trovis la TTT-paĝojn, kiuj ligilas ree al TTT-ejo. (En la angla lingvo, *back* signifas "dorso" kaj "ree", do *BackRub* estas ludo de vortoj).

Je 1998, Google estis populara ĉe Stanford, sed Page kaj Brin ne povis vendi la serĉilon al Yahoo, AltaVista kaj Excite, kiuj ne komprenis. Sed Andreas Bechtolsheim, unu el la fondintoj de Sun Microsystems, ja komprenis la potencon de Google kaj aranĝis la monon por fondi kompanion. Do Google naskiĝis je la Interreto je septembro 1998.

Page estas filo de profesoro de komputiko ĉe la Miĉigana Ŝtata Universitato. Page ŝatis komputilojn ekde la aĝo de ses. Li eĉ konstruis presilon el la LEGO-ludilo. LEGO instruis lin multe pri la naturo de maŝinoj. Kiel knabo li ankaŭ ŝatis ŝraŭbilojn, per kiuj li malmuntis la maŝinojn de lia patro. Lia heroo estis la inventisto Tesla.

La nuna ambicio de Page: Google kiu ne nur komprenas unuopajn vortojn, sed la fluon kaj signifon de lingvo; kiu ne nur bekas al vortoj, sed povas respondi al demandoj.

## Vidu ankaŭ 
* Guglo
* Interreta serĉilo
* Serĉilo-optimumigo

## Eksteraj ligiloj 
* lia retpaĝo ĉe Stanford  ()

Kategorio:Usonaj komputikistoj
Kategorio:Usonaj miliarduloj
Kategorio:Homoj de Google
Lieĝo (provinco)

**Lieĝo** estas unu el la 5 provincoj de la regiono Valonio. Ĝi nomatas laŭ sia ĉefurbo Lieĝo, titolata  , ,  kaj valone *Lîdje*. Komence de  ĝi havis  loĝantojn kaj komence de  estis . Ili distvastiĝas sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Bazaj informoj 
* Provinca ĉefurbo: Lieĝo
* Riveroj: Mozo, Vesdre, Ourthe kaj Amblève

## Provinco Lieĝo: 84 komunumoj 
(Sube estas distingo inter **urbo** (grase) kaj komunumo)

### Arondismento Huy 
### Arondismento Lieĝo 
### Arondismento Verviers 
### Arondismento Waremme 
## Naturo 
* Naturparko Altaj Marĉoj-Ejfelo

## Vidu ankaŭ 
* Princepiskopujo Lieĝo, historia princlando kies teritorio parte kongruas kun la hodiaŭa provinco

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* Turisma federacio de Lieĝo ()

Kategorio:Provinco Lieĝo
Luksemburgo (Belgio)

**Luksemburgo** estas la plej sud-orienta provinco de Belgio, unu el la kvin provincoj de Valonio. Ĝi havas surfacon je 4440 km², kaj komence de  ĝi havis  loĝantojn. Sekve ĝi estas laŭ surfaco la plej granda provinco de Belgio kaj de Valonio, sed laŭ loĝantaro la plej malgranda. Ĝia ĉefurbo estas Arlon.

Norde la provinco limas al la provinco Lieĝo, okcidente al Namuro, sude al Francio kaj oriente al la ŝtato Luksemburgo. Luksemburgo estas parto de la montetaro Ardenoj. Ĝia plej alta punkto estas la 651 metrojn alta *Baraque de Fraiture* en la municipo Vielsalm. 

Luksemburgo dum sia preskaŭ tuta historio estis parto de la ŝtato Luksemburgo. Nur sekve de la Traktato de Londono (1839) la ŝtato Luksemburgo estis dividita en du partojn. La franclingva okcidenta parto estis donacita al Belgio kaj tie iĝis la provinco Luksemburgo. La orienta luksemburglingva parto restis en "persona unio" kun Nederlando. 

Luksemburgo konsistas el 44 municipoj, el kiuj tri ricevis la honortitolon urbo: Arlon (la ĉefurbo), Bouillon kaj Durbuy.

## Provinco Luksemburgo: 44 municipoj 
### Distrikto Arlon 
### Distrikto Bastogne 
### Distrikto Marche-en-Famenne 
### Distrikto Neufchâteau 
### Distrikto Virton 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* oficiala paĝo en la retejo *Facebook* (baze ankaŭ )

Kategorio:Luksemburgo (Belgio)
Lewis

**Lewis** [LUis] (aŭ **Leòdhas** [LJOas] en skotgaela lingvo) estas la norda parto de la Foraj Hebridoj en Skotlando. La suda parto aparte de istmo estas nomata Harris.

La sola urbo de la insulo estas Stornoway.

Kategorio:Skotlando
Kategorio:Insuloj en Britio
Limerick

**Limeriko** ( [ˈlɪmɹɪk] kaj irlande *Luimneach*, [ˈl̪ˠɪmʲ(ə)nʲəx]) estas la ĉefurbo de la graflando Limeriko en la provinco An Mhumhain la sudokcidento de la respubliko Irlando. La urbo havas 56.779 loĝantojn, kun antaŭurboj 90.778 (stato 2011). Ĝi estas la historia centro de la regiono. La katedralo de Sankta Johano estas la plej alta turpinto de Irlando.

La plej granda rivero de Irlando, Ŝanono (angle *Shannon*) trafluas la urbon kaj enfluas la Atlantikon malantaŭ la urbo.

Fama kiel la etimo de la Esperanta kaj alilingva vorto *limeriko*, kiu estas mallonga ŝerca poemo.

## Vidindaĵoj 
## Servoj 
* Universitato de Limeriko

## Bildaro 

Dosiero:John Castle Limerick-seabhcan.jpg|Ĝenerala vido de la kastelo de reĝo JohanoDosiero:StJohnsCastleLimerick.jpg|Kastelo de reĝo Johano ĉe la Ŝanono
Dosiero:Limerick1.JPG|Preĝejo de Limeriko
Dosiero:St Johns Cathedral Limerick Ireland.jpg|Katedralo de sankta Johano
Dosiero:LimerickSunsetPotatoMarket.jpg|La ponto ''Sylvester O'Halloran''

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de urboj de Irlando

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.limerick.com 
* http://maps.msn.com/map.aspx?ID=27CiJ.&C=52.66101,-8.6327&L=EUR&A=50&S=405,320&P=%7c490f%7c&PN=1065196372&TI=Limerick%2c+Limerick%2c+Ireland  
* http://www.limerick-city.com  
* http://www.limerickcity.ie  

Kategorio:Urboj de Irlando
Limburgo (Nederlando)

**Limburgo** (nederlande *Limburg*) estas provinco de Nederlando. Ĝi limas interne de la lando al la provincoj Nord-Brabanto kaj Gelderlando, kaj eksteren al Germanio (la germana federacia lando Nordrejn-Vestfalio oriente) kaj Belgio (kaj la flandra Komunumo de Belgio, Flandrio, kun la belga provinco belga Limburgo okcidente kaj la franca Komunumo de Belgio, Valonio, kun la provinco Lieĝo sude).

## Historio 
Maastricht, la ĉefurbo de la provinco, estas unu el la plej malnovaj urboj de Nederlando: jam ekde la Romia periodo.

En 1839 Limburgo estis dividita en nederlandan kaj belgan partojn. La nederlanda parto membris en la Germana Federacio.

Por la historio de Eŭropa Unio tre grava estas la traktato de Maastricht, kiun oni subskribis en la ĉefurbo de la provinco.

## Karaktero 
En ĉi tiu provinco oni ofte parolas la Limburgan dialekton, kiu por multaj nederlandanoj el aliaj provincoj ofte estas tre malfacile komprenebla.

Limburgo estas fama interalie pro sia abunda festado de karnavalo.

## Kulturo 
El Limburgo devenis kelkaj el la plej fruaj aŭtoroj, kiujn oni rekonas kiel nederlandajn verkistojn. Fama estas ekzemple Hendrik van Veldeke (mortis antaŭ 1210), kiu verkis parte en Limburge kolorita mezepoka nederlanda (la orienta variaĵo de la malnovsaksa lingvo, kiu ankaŭ paroliĝis en la tereno de Germanio de ĝis la 20-a jarcento en vasta areo sude de la norda kaj balta maroj, praformo de la postmezepoka platgermana), parte en mezepoka germana lingvo (la pli suda malnovaltgermana lingvo, praformo de la postmezepoka altgermana).

## Komunumoj 
* America
* Peel en Maas
* Echt-Susteren
* Sittard-Geleen

### Iamaj komunumoj 
* Hunsel

## Vidu ankaŭ 
* Limburgo (Belgio)
* Eliraĵo (geografio)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* provinca mapo montranta la subdividon je komunumoj 
* anglalingva artikolo pri la Traktato de Mastriĥto 


Kategorio:Provincoj de Nederlando
La Gomera

**La Gomera** estas la dua plej malgranda el la sep ĉefaj insuloj de la Kanarioj en la Atlantika Oceano - la plej malgranda estas El Hierro.

## Geografio 
La insulo situas proksimume 1000 kilometrojn for de la kontinenta parto de Hispanio. Ĝi havas areon de 369,76&nbsp;km² - tio estas 4,94 procentaĵoj de la suma areo de ĉiuj kanariaj insuloj. Komence de la jaro 2009 sur la insulo konstante vivis 22 769 loĝantoj. Tio korespondas al loĝdenso de 60,2 loĝantoj po kvadrata kilometro.

Biogeografie la insulo situas en la ekoregiono de la kanariaj sekaj duonarbaroj kaj arbaroj.

## Populacio 
[eta|maldekstra|250px|*"Los Órganos"*: Strukturo el [lafo, similforma al orgeno, kiu ekestis per fendoj dum la malvarmiĝo de la lafo, kaj per postaj veteraj influoj.]]
La insulanoj vivas plejparte en marbordaj, havenaj loĝlokoj, malplimulte en malgrandaj setlejoj en la pli altaj kaj centraj insulaj valoj, en ses insulaj municipoj. Ekde proksimume la jaro 1100 antaŭ nia erao sur la insulo pace vivis la indiĝena etno de guanĉoj, proksimume 2500 jarojn, ĝis en 1440 hispanaj soldatoj gvide de *Hernán Peraza* okupis la marbordan golfeton kie poste ekestis la hispana urbeto San Sebastián de La Gomera, la nuna insula ĉefurbo, kaj de tie konkeris la insulon. En la dua duono de la 20-a jarcento la insulo kaj aparte ties plej okcidenta loĝloko Valle Gran Rey iĝis centro de eŭropaj ekologiemuloj, alternativemuloj kaj hipioj, aparte el Germanio, Aŭstrio kaj iom malpli el Anglio. Ankoraŭ nun la insula turismo estas pli ekologia ol en la aliaj insuloj de la Kanarioj, la hoteloj malpli grandaj, kaj multaj feriantoj preferas migri kaj grimpi sur la insulaj montaj padetoj ol sunbruniĝi plaĝe. La altan insulan centron kovras la Nacia Parko Garajonay, insula arbarego de azora laŭro.

### Municipoj 
[eta|500px|mapo pri la insula situo kadre de la [Kanarioj]]

eta|insula flago
La insulo estas dividata en 6 municipoj kiuj estas la jenaj:

eta|maldekstra|250px|tipa insula pejzaĝo
[eta|maldekstra|180px|la insulo La Gomera vidata el [Tenerifo]]
eta|maldekstra|180px|insula arbaro de azora laŭro

## Referencoj
## Vidu ankaŭ 
* Silbo

## Eksteraj ligiloj 
* Cabildo de La Gomera () 
* Gomera Insulo turismo  ()
* Akceptejo sur La Gomera () 
* Instituto Nacional de estadistica de Hispanio ()
* La Gomera y su folklore () 
* Algemene informo ()
* Infos zu La Gomera ()
* Tipps und Fotos zu La Gomera () 
* Reisgids ()
* Informo kaj piedvojaĝoj () 
* ISTAC ()


Kategorio:Insuloj en Hispanio
Kategorio:Kanarioj
Kategorio:Vulkaninsuloj
Lanzarote

**Lanzarote** estas la plej orienta insulo de la Kanariaj Insuloj. Sian nomon ĝi ricevis de la maristo Lancelotto Malocello, kiu en 14-a jarcento atingis la insulon kaj konatigis ĝin inter francaj, britaj kaj hispanaj maristoj kaj komercistoj.

La ĉefurbo estas Arrecife. La insulo estas je 29°13' - 28°50' NO (N), 13°55' - 13°24' OK (U) ()

## Biogeografio 
Laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF), la insulon kovras la mediteraneaj sekaj duonarbaroj de akacio kaj arganio. Tiu estas tersupraĵa ekoregiono el la mediteranea ekoprovinco de la palearkta ekozono. La ekoregiono ankaŭ apartenas al la biomo de la mediteraneaj arbaroj, duonarbaroj kaj arbustaroj.

## Administracio 
eta|maldekstre|Municipoj de Lanzarote: 1. Arrecife; 2. San Bartolomé; 3. Tías; 4. Yaiza; 5. Tinajo; 6. Teguise, kaj 7. Haría.
La insulo Lanzarote estas dividita en sep municipojn:
* Arrecife
* Haría 
* San Bartolomé
* Teguise
* Tías
* Tinajo
* Yaiza

## Kulturo 
La plej grava artisto/arkitekto en Lanzarote estis César Manrique. Li multe faris por konservi la originan karakteron de la insulo. Ekzemple, li certigis, ke nur la tradiciaj koloroj de verda, blua kaj bruna estas permesitaj por pordoj kaj kadroj. La domoj eble ne estas pli altaj ol kvar etaĝoj kaj ankaŭ devas esti farbitaj blankaj. Krome, grandaj reklamŝildoj estas malpermesitaj, ĉio ĉi por konservi la insulon en sia origina stato kiel eble plej multe (male al insuloj kiel Gran Canaria kaj Tenerifo kie multe da "betono kaj neono" troviĝas pro amasturismo). Tuj okulfrapaj estas sep artaĵoj de Manrique nomitaj "*Juguetes del Viento*" (Ludiloj de la Vento). Ili troveblas ĉe la flughaveno kaj sur la trafikcirklo proksime de lia iama hejmo. La Fundación César Manrique troviĝas en lia iama hejmo en Tahiche.

La portugala verkisto José Saramago instaliĝis en Tías en 1993 kaj tie verkis kelkajn verkojn kiel Eseo pri blindeco (1995) kaj ĉiujn sekvajn. Li mortis en Tías la 18an de junio 2010. José Saramago estas omaĝita surloke per skulptaĵo preskaŭ kvinmetra el ŝtalo sur placeto alireja al *A Casa José Saramago*, sidejo de la Fondaĵo José Saramago en Lanzarote.​

### Unesko 
La insulo estas Biosfera rezervejo proklamita de Unesko.

## Literaturo 
### En Esperanto 
Pri la insulo aperis en 2018 la DVD *Lanzaroto - Insulo fortuna* de Roman Dobrzyński.

## Bildgalerio 
## Referencoj
## Vidu ankaŭ
* Listo de la municipoj de provinco La Palmoj

## Eksteraj ligiloj 
* Lanzarote 
* Oficiala retejo de *Cabildo de Lanzarote*.
* Aeraj fotoj de la insulo  
* Retejo pri turismo Informo pri Lanzarote 


Kategorio:Insuloj en Hispanio
Kategorio:Kanarioj
Kategorio:Biosferaj rezervejoj
Kategorio:Vulkaninsuloj
Lääne-Virumaa

La **distrikto Okcidenta Viru** () estas administra teritorio en la nordo de Estonio.

La distrikta centro estas la urbo Rakvere ( loĝantoj), dua urbo nomiĝas Kunda ( loĝantoj). Krome 13 neurbaj komunumoj apartenas al la teritorio.

300px

Porkuni linnuse väravatorn.jpg|
Sagadi mõisa peahoone pargipoolne külg.jpg|
Mõdriku mõisa peahoone.jpg|
Vihula mõisa tuuleveski.jpg|
Neeruti Tagajärv.jpg|

Kategorio:Distriktoj de Estonio
Kategorio:Geografio de Estonio
Kategorio:Lääne-Virumaa
Langvedoko-Rusiljono

eta|maldekstra|250px|Panoramo en Lozère, Langvedoko-Rusiljono

**Langvedoko-Rusiljono** ( [la*ng*dok' rusijõ']; okcitane: *Lengadòc-Rosselhon* [lengodo-ruselju]) estis administra regiono en suda Francio ĉe la Mediteraneo kaj Pireneoj, natura landlimo kun Hispanio. Ĝia nomo estas kunigo de du malnovaj regionoj la okcitanlingva Langvedoko, kaj la katalunlingva Rusiljono. Ĝi konsistas el la kvin departementoj Aude, Gard, Hérault, Lozère, Pyrénées-Orientales.

Ĉefurbo de la regiono estas Montpellier. Inter pliaj aparte gravaj urboj menciindas Alès, Béziers, Perpignan, Narbonne, Carcassonne, Nîmes, Laurac kaj Seto. ISO-kodo de la regiono estas FR-K.

La , la regiono ĉesis ekzisti per kunigo kun apuda regiono Sudo-Pireneoj: nova regiono Okcitanio estis kreita.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.cr-languedocroussillon.fr  
* http://www.septimano.net  
* http://images.de.lozere.org  
* http://www.visitsouthfrance.com 

Kategorio:Regionoj de Francio
*
Loreno

maldekstra|50px
**Loreno** ( *Lorraine* [loREN],  *Lothringen* [LOTri*ng*en]) estas historia kaj kultura regiono de orienta Francio. Enlande, ĝi apudas al Alzaco, Champagne-Ardennes kaj Franche-Comté. Eksterlande, ĝi apudas Belgion, Luksemburgon, kaj Germanion. Ĝi konsistas el departementoj Meurthe-et-Moselle (54), Meuse (57), Moselle (55) kaj Vosges (88).

Ĉefaj urboj de la regiono estas Metz, Nancio *Nancy*, Thionville kaj Toul. ISO-kodo de la regiono estas FR-M.

(En iuj tekstoj ankaŭ aperas nomvariaĵoj kiel *Lotrino*, *Lotringo*, *Lotaringo*, *Lotaringio* k.s. anstataŭ Loreno.)

Historie, oni nomas Lotaringo mezepoka reĝolando. El Alta Lotaringo evoluis la Loreno.

## Lorenaj famuloj 
### Esperantistoj 
* Raymond Schwartz (priskribis tiean vivon en "Kiel Akvo de l' Rivero")

### Historio 
* Jeanne d'Arc
* Gotfredo de Bouillon
* Francisko la 1-a Stefano
* Stanisław Leszczyński
* Johano de Gorzo

### Pentristoj 
* Georges de La Tour
* Adolphe Yvon

### Verkistoj 
* Maurice Barrès

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Francaj regionoj
* Lorena duklando
* Lorenokruco
* dinastio **Habsburgo-Loreno**
* 1114 Loreno
* Flughaveno Metz-Nancy-Loreno

## Eksteraj ligiloj 
* Lorraine - Wikivoyage 
* http://www.cr-lorraine.fr 
* http://www.pnr-lorraine.com 
* http://www.lexilogos.com/lorrain_langue_dictionnaires.htm 

Kategorio:Regionoj de Francio
Limuzino

**Limuzino** (, /ˈlɪməziːn/ aŭ /lɪməˈziːn/, aŭ mallongige **Limo** (/ˈlɪmoʊ/ ) estas granda luksa aŭto, ofte uzata de posedantoj/uzantoj, kiuj havas privatan ŝoforon. La esprimo originis de la Limoĝio- regiono de Francio, kie paŝtistoj portis kapuĉon kiu similis la formon de la tegmento aŭ baldakeno super la pasaĝersekcio kiu estis karakterizaĵo de fruaj limuzinoj - kie la konduksidloko ne estis kovrita.

La hodiaŭaj limuzinoj ne estas laŭgrade konstruitaj laŭ la sama mezuro, sed ofte estas adaptitaj normaj modeloj. La adaptiĝoj estas kutime minimuma sekcio inter la ŝoforo kaj la pasaĝersekcio kaj ofte ankaŭ plilongigita (ankaŭ nomita "streĉita") korpo. La vandomuro ofte estas farita el sonrezista vitro. 

Limuzinoj ankaŭ povas esti plifortikigitaj per kiraso kaj kuglorezistaj pneŭoj. Krom la pasaĝera kupeo, kiu ofertas multe pli bonan spacon kaj sidlokojn ol la plej multaj aŭtoj, ĝi povas havi instalitan ekipaĵon kiel televidilon, trinkejon, telefonon, sidlokan masaĝon - ktp. la eblecoj estas senfine – depende de la deziroj, bezonoj kaj monujo de la posedanto.

## Varmarkoj kaj modeloj 
[eta|La limuzina kapuĉo aŭ tegmento ([Vauxhall Motors|Vauxhall de 1912) ]]
Ĝi estas ĉefe grandaj modeloj de luksaj markoj, kiuj estas konvertitaj en limuzinojn. Iuj uzas la literon "L" (longa) kiel sufikson por indiki ke modelo estas etendita.
Inter markoj uzataj en la okcidenta mondo povas esti menciitaj: Audi, Bentley, BMW, Cadillac, Chrysler, Ford, Holden, Hummer, Infiniti, Jaguar, Lexus, Lincoln, Mercedes-Benz kaj Rolls-Royce. En Orienta Eŭropo, GAZ, ZIM kaj ZIL estas konataj modeloj. En Usono, la Lincoln Town Car, Cadillac DTS, Hummer H2, kaj Lincoln Navigator estas la plej popularaj kandidatoj por konvertiĝo. La VW Beetle ankaŭ estis konvertita en limuzinon kun 10 pasaĝerlokoj en Usono.

## Uzantoj 
Multaj "gravaj" homoj (reĝuloj, politikistoj, prezidantoj, entreprenestroj, ktp.) aŭ famaj personoj (kantistoj, aktoroj, ktp.) elektas limuzinon por transportado, eble ĉar ĝi inspiras respekton aŭ eligas potencon - krom tio, ke ĝi povas esti valora, malstreĉa kaj efika ne devi mem veturi.

Limuzinoj estas vaste uzitaj lige kun komerco, politikaj agadoj kaj de reĝeco. La taskoj povas esti rilate al renkontiĝoj kaj reprezentantaro, al kaj de flughavenoj, entombigoj, geedziĝoj, festoj kaj festadoj. "Ordinaraj" homoj ankaŭ elektas lui ŝoforon kaj limuzinon por specialaj okazoj kiel fraŭlaj ​​festoj, geedziĝoj, datrevenoj, ferioj kaj aliaj festoj, kie mono estas streĉa kaj sento de lukso kaj ekskluziveco estas prioritatita.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Aŭtoj
Kategorio:Luksaj veturiloj
Kategorio:Klasifiko de aŭtomobiloj