Ŝlomo Sand

eta|dekstre|250ra|Ŝlomo Sand
**Ŝlomo Sand**, **Ŝlomo Zand**, aŭ **Shlomo Sand** (en hebrea: שלמה זנד‎) (naskiĝinta la 10an de septembro 1946 en Linz, Aŭstrio) estas profesoro pri historio en Telaviva Universitato kaj verkinto de la kontestata libro *The Invention of the Jewish People* (La inventaĵo de la juda popolo, Verso Books, 2009). Liaj ĉefaj temoj de intereso estas naciismo, filmo kiel historio, kaj franca intelektulara historio.

## Biografio 
Sand naskiĝis en Linz, Aŭstrio, al polaj judaj survivantoj de la holokaŭsto. Liaj gepatroj havis komunistajn kaj kontraŭ-imperiismajn sentojn kaj rifuzis ricevi kompensojn el Germanio pro sia sufero dum la Dua Mondmilito. Sand pasigis siajn fruajn jarojn en kampadejoj por rifuĝintoj, kaj moviĝis kun sia familio al Jafo en 1948. Li estis forpelita de mezlernejo en la aĝo de dek ses, kaj nur kompletigis sian oficialan gradiĝon post sia militservo. Li poste forlasis la Union de Israela Komunista Juneco (*Banki*) kaj aliĝis al la pli radikala, kaj al kontraŭ-cionisma, *Matzpen* en 1968. Sand eliris de Matzpen en 1970 pro sia seniluziiĝo rilate al la organizo.

Li malakceptis proponon de la israela Komunista Partio de Alberto Rakah por esti sendita fari kinostudojn en Pollando, kaj en 1975 Sand studentiĝis kun BA en Historio ĉe Telaviva Universitato. De 1975 ĝis 1985, post ricevo de stipendio, li studis kaj poste instruis en Parizo, ricevante MA en franca historio kaj FD pro sia tezo pri "Georges Sorel kaj Marksismo". Ekde 1982, Sand instruis en Telaviva Universitato same kiel ĉe la Universitato de Kalifornio ĉe Berkeley kaj la *École des hautes études en sciences sociales* en Parizo.

## La Invento de la juda popolo 
La plejbone konata libro de Sand en la angla estas *The Invention of the Jewish People* (La Invento de la Juda Popolo), origine publikigita en la hebrea (Resling, 2008) kiel ''Matai ve'eiĉ humca ha'am hajehudi?'' (Kiam kaj kiel estis la juda popolo inventita?) kaj poste tradukita en la angla la sekvantan jaron (Verson, 2009). Recenzante la libron por Haaretz, Ofri Ilani skribis ke la laboro de Sablo estas provo "pruvi ke la juda popolo neniam ekzistis kiel "nacia-raso" kun komuna origino, sed prefere estas bunta miksaĵo de grupoj kiuj en diversaj stadioj en historio adoptis la judan religion. Li asertas per tio, ke ĉe kelkaj cionismaj ideologoj, la mita percepto de la judoj kiel malnovega popolo kondukis al vere rasisma pensado."" Sand argumentas ke la plej multaj el la judoj ne estis ekzilitaj fare de la romianoj, kaj estis permesitaj resti en la lando. Li metas la nombron da tiuj ekzilitaj ĉe dekoj da miloj maksimume. Li plue kverelas ke plej multaj el la judoj konvertiĝis al Islamo sekve de la araba konkero, kaj estis asimilitaj inter la konkerintoj. Li finas ke la prapatroj de la Palestinanoj estis judoj.

La klarigo de Sand pri la naskiĝo de la mito de judoj kiel grupo kun komuna, etna origino estis resumita jene:" je certa scenejo ĉe la 19-a-jarcentaj intelektuloj de juda origino en Germanio, influite de la popola karaktero de la germana naciismo, ili prenis sur ili mem la taskon inventadi popolon "retrospektive", el soifo por krei modernan judan popolon. De historiisto Heinrich Graetz antaŭen, judaj historiistoj komencis desegni la historion de judismo kiel la historio de nacio kiu estis regno, iĝis vaganta popolo kaj finfine elturniĝis kaj iris reen al sia naskiĝloko."

La fako de Sand por sia profesia kompetenteco estas la historio de moderna Francio kaj Eŭropo, kaj ne de antikvo,

### Publikiga historio 
La libro estis en la furorlisto en Israelo dum 19 semajnoj kaj rapide iris al 3 eldonoj kiam publikigite en la franca.

En decembro 2012 ĝi estis publikigita en la greka fare de Pandora Books.

## Kritikaro 
La plej parto de la israela kritikistaro konsideras la libron senfundamenta, manka de serioza traktado de la fontoj, sensaciisma kaj nekohera; ekzemple, Israel Bartal, de la Beletra Fakultato de la Universitato Hebrea de Jerusalemo. Krome Sand estis akuzita el nenaivaj tialoj, kiel asertas ekzemple Jeffrey Goldberg, kies hipotezo indikas argumentojn el la Konspira teorio.

## Polemiko pri ADN 
En junio de 2010, artikolo de la gazeto Newsweek titole “"The DNA Of Abraham's Children" montris rezultojn de studo pri la origino genetika de la judoj. Laŭ tiu publikaĵo, la studo kontraŭas la aserton de Sand ke la judaj eŭropanoj estus, parte, posteuloj de la Ĥazaroj, nome etna grupo turka: *ADN parolis kaj la respondo estis: Ne*. La genetikaj analizoj ne nur implicus, ke la hipotezo estus falsa, sed ankaŭ ke la juda popolo en siaj diversaj branĉoj originiĝis en Mezoriento. Artikolo de New York Times pri la menciita studo indikas ke tiu neus la sugeston fare de la historiisto Ŝlomo Sand en sia libro *La invento de la juda popolo*. Tamen la genetikisto Noah Rosenberg de la Universitato de Miĉigano, Ann Arbor, indikas en artikolo en la gazeto Science ke kvankam la studo ŝajne ne apogas la hipotezon pri Ĥazaroj, ankaŭ ne forigas ĝin komplete.

## Referencoj 
## Literaturo 
* ''L'Illusion du politique: Georges Sorel et le débat intellectuel 1900*, Paris, La Découverte, 1984
* *Georges Sorel en son temps*, kun Jacques Julliard (eds), Paris, Seuil, 1985
* *Intellectuals, Truth and Power: From the Dreyfus Affair to the Gulf War*, Tel Aviv, Am Oved, 2000 (Hebree)
* *Le XXe siècle à l' écran*, Paris, Seuil, 2004 — ankaŭ kiel *Film as History – Imagining and Screening the Twentieth Century*, Tel Aviv, Am Oved & Open University Press, 2002 (Hebree)
* *Cinema and Memory – A Dangerous Relationship?*, kun Haim Bresheeth & Moshe Zimmerman (eds), Jerusalem, The Zalman Shazar Center for Jewish History, 2004 (Hebree)
* *Historians, Time and Imagination, From the “Annales” School to the Postzionist Assassin*, Tel Aviv, Am Oved, 2004 (Hebree)
* *Les Mots et la terre - Les intellectuels en Israël*, Paris, Fayard, 2006—Also as *The Words and the Land: Israeli Intellectuals and the Nationalist Myth*, trans. Ames Hodge, Cambridge, Semiotext(e)/Active Agents, 2011.
* *La invento de la juda popolo*, Tel Aviv, Resling, 2008 (Hebree) — ankaŭ kiel *Comment le peuple juif fut inventé - De la Bible au sionisme*, Paris, Fayard, 2008, kaj *The Invention of the Jewish People*, New York, Verso 2009.
* *La invento de la tero de Israelo*, Tel Aviv, Kinneret Zmora-Bitan Dvir, 2012 (Hebree). Publikita en angla traduko fare de Verso (2012).
* *Comment j'ai cessé d'être juif*, Paris, Flammarion, 2013 (.
* *Crépuscule de l'Histoire*, Paris, Flammarion, 2015.
* *La Fin de l'intellectuel français ?*, Paris, La Découverte, 2016 .
* *La mort du Khazar rouge* (roman), Paris, Le Seuil, 2019 .
* *Une race imaginaire - Courte histoire de la judéophobie*, Paris (Seuil), 2020, 173 pages .
* *Une brève histoire mondiale de la gauche*, La Découverte, 2022, 307 pages .
* *Deux peuples, un État ? Relire l’histoire du sionisme'', Seuil, 2024 .

Kategorio:Judismo