open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Svainsona pasero

La **Svainsona pasero** (*Passer swainsonii*) estas birdo de la familio de Paseredoj kaj plej tipa genro de paseroj, troviĝanta en la altaj teroj de Etiopio kaj Somalio.

Ĝi estas ofte konsiderata raso de la Grizkapa pasero, sed ĝi tendencas esti pli malhela, ĉefe ĉe kapo kaj ŝultroj. Ankaŭ la ĝenerala koloro estas pli uniforme malhelgriza en kapo kaj subaj partoj. Estas blanka flugilstrio en ŝultro, sed ĝi ne ĉiam estas videbla. Simile, la palbruna pugo ne ĉiam estas videbla kaj la vosto estas pli malhela. En etiopiaj urboj ĝi estas la komuna pasero. La beko estas fortika, tre dika ĉebaze kaj tre malhelgriza al nigreca. La irisoj estas brunaj kaj la kruroj brungrizaj.

Tiu pasero ricevis sian nomon el la angla ornitologo William John Swainson.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Svainsona pasero ĉe Internet Bird Collection 

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paseredoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Grizkapa pasero

La **Norda grizkapa pasero**, **Grizkapa pasero** (laŭ la latina scienca nomo), aŭ **Komuna Grizkapa pasero** (*Passer griseus*), estas birdo de la familio de Paseredoj kaj plej tipa genro de paseroj, troviĝanta kiel birdospecio de loĝantaj birdoj en multe de tropika Afriko. Ili loĝas en ampleksa gamo de malfermaj habitatoj, inklude malfermajn arbarojn kaj homajn setlejojn, kaj ĝi estas fakte la afrika ekvivalento de la Dompasero.

Tiuj paseroj estas ĉefe loĝantaj birdoj en sia teritorio, sed estas kelkaj sezonaj movoj, kaj ariĝas je aroj de ĝis 50 birdoj for de la reprodukta sezono.

Ili konstruas tasforman neston en arboj, pajlaj tegmentoj aŭ malnovaj nestoj de aliaj birdoj; la ino demetas 2–4 ovojn.

Plenkreskulo de Grizkapa pasero havas palgrizan kapon (kun pli malhelgriza areo en brido, traokulo kaj al la orelareo) kun svaga blanka mustaĉa strio, palbrunajn suprajn partojn, blankecajn subajn partojn kaj brunajn flugilojn kun malgranda blanka ŝultromakulo. La beko estas fortika, tre dika baze kaj nigra. Ambaŭ seksoj estas similaj, sed junuloj estas iom pli senkoloraj kaj ne havas la blankan flugilmakulon.

Estas tri subspecioj, diferencaj en plumarnuanco, ĉefe pri la malhelo de la kapo.

Tiu specio manĝas ĉefe semojn kaj grenon, kiel aliaj paseroj, sed manĝas ankaŭ insektojn inklude termitojn, ĉefe dum idomanĝigado.

La alvokoj inkludas ĉiipojn kaj ĉirpadojn, kaj la tipan paseran trenatan alarmalvokon.

La Norda grizkapa pasero estas anstataŭata en orienta kaj suda Afriko de tre similaj samgenraj birdoj kiuj foje estas konsiderataj rasoj de tiu specio: nome la Svainsona pasero, la Papagobeka pasero, la Svahila pasero, kaj la Grizkapa sudpasero.

## Referencoj
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Grizkapa pasero ĉe Internet Bird Collection

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paseredoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Papagobeka pasero

La **Papagobeka pasero** (*Passer gongonensis*) estas birdo de la familio de Paseredoj kaj plej tipa genro de paseroj, troviĝanta en aridaj malaltaj teroj de orienta centra Afriko. Ĝi estas 18 cm longa kaj 42 g peza, do la plej granda el la Paseredoj.

Ĝi estas ofte konsiderata tipo de la Grizkapa pasero, kaj fakte estas simila specio kun sablokoloraj al grizbrunaj kapo (pli malhela traokule) kaj subaj partoj, bruneca dorso, pli bruna pugo kaj malhelaj vosto kaj flugiloj kun brunaj ŝultroj kun blanka makulo (ne strio). Sed la ĉefa karaktero kiu nomigas la specion estas ke en **la fortika kaj bazdika beko estas eĉ pli diketa, kvazaŭ papageca,** kaj kun iom kurba supra makzelo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*Papagobeka pasero ĉe Internet Bird Collection

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paseredoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Dezertopasero

eta|*Passer simplex sahara*
La **Dezertopasero** (*Passer simplex*) estas birdo de la familio de Paseredoj kaj plej tipa genro de paseroj, troviĝanta en dezertaj kaj sablecaj areoj de norda kaj centra Afriko el orienta Alĝerio kaj Tunizio, Libio kaj suda Saharo al Maŭritanio, kun distinga subspecio en areoj de Irano, Turkmenio kaj Uzbekio, kiu foje estas nomata *Azia dezertopasero* (*Passer simplex zarudnyi*).

La Dezertopasero kuraĝas veni ĉe homoj kaj foje konstruas nestojn en elkotaj muroj. La berberaj mozabitoj konstruas siajn domojn kun truoj enmure po bonvenigi tiujn birdojn, kiujn ili nomigas "bar-rode," kaj se unu kantas la tutan kanton hejme, ili diras, ke tio estas signo de bonaj novaĵoj. La Tuaregoj, kiu nomigas la birdon "mula-mula," diras ankaŭ ke tiu birdo alportas bonajn novaĵojn kiam ĝi venas resti ĉe la kampadejo.

Tiu birdo iĝas malabunda.

Ĝi estas ĝenerale birdo de pli malhelaj supraj partoj kaj pli helaj al blankeca subaj partoj (ĉefe blankaj foje en vangoj), pli griza en Azio, pli sablokolora en okcidenta Saharo kaj pli bruna en orienta Saharo. Ĉiuj formoj havas blankan flugilstrion subŝuktre kaj tre markatan **nigran kapobildon** konsistan je ĝisokula strio kaj subbeka vertikala strio tragoxĝa kiu larĝiĝas en supra brusto. Kelkaj populacioj havas krome brunecan nuancon ĉirkaŭe. La beko estas nigra kaj la kruroj rozkolorecaj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Dezertopasero ĉe Internet Bird Collection

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paseredoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Azio
Teutsch

La nomo Teutsch povas aludi al diversaj nocioj inter kiuj:
* Der abentheuerliche Simplicissimus Teutsch estas verko.

; Familiaj nomoj:
* János Mattis Teutsch estis hungara artisto de Braŝovo.
* Friedrich Teutsch estis episkopo de Sibiu.
* Waldemar Mattis Teutsch estas hungara pentristo.

Kategorio:Germanaj familiaj nomoj
Lipót Schulhof

. Lia nomo estas **SCHULHOF Lipót** laŭ la hungara skribmaniero.
Li estas ankaŭ konata kiel **Leopold Schulhof** (aŭ **Schulhoff**), ĉar
la germana estis la ĉeflingvo de la regno Aŭstrio-Hungario.

Li komence lernis pri medicino, sed tre rapide interesiĝis pri astronomio kaj eniris
en 1869 kiel lernanto en la observatorio de Vieno, kie li fariĝis rapide
ĉefhelpanto (1873). Tie li malkovris la asteroidon 147 Protogenio la
.

Sed lia vido malboniĝis (li estis miopulo), kaj li sindevontigis al la
kalkuloj de orbitoj. La  li eniris en la buroo pri longitudoj
en Francio, kie li atingi plej altan rangon, tiu de ĉefa kalkulisto. Li ricevis
la francan ŝtatanecon per la dekreto de .

Li eltrovis metodon por retrovi perditajn asteroidojn, kalkulante la momenton, kiam
la perturboj de iliaj orbitoj nuligas unu la aliajn. Tiel li ritrovis 66 Majon,
107 Kamilon kaj 125 Liberatrikson.

Li iĝis korespondanta membro de Hungara Scienca Akademio en 1878.

## Honoroj 
Li ricevis:
* La premion Lalande en 1893;
* La medalon de la Honora Legio en 1914.

Oni donis lian nomon al la asteroido 2384 Schulhof

## Noto kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Nekrologio

Kategorio:Hungaraj akademianoj
Ŝenborn

**Ŝenborn,** ukraine kaj ruse **Шенборн,** rutene **Нижньый Шенборн** [niĵnij ŝenborn], germane **Unterschönborn,** hungare **Alsóschönborn** [alŝOŝonborn] estas malgranda vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Mukaĉeve. La oficiala rusa loknomo ĝis 1995 estis **Новое Село** [novoje selo].
eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Mukaĉeve en Transkarpatio

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 0.6&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 162 m
* Loĝantaro: 370
* Poŝtkodo: 89670
* Telefonprefikso: +380&nbsp;3131
* Aŭtokodo: AO

## Situo 
## Historio 
Karl Friedrich Schönborn fondis la vilaĝon en la 18-a jarcento. Ĝis Traktato de Trianon Alsóschönborn apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Munkács, poste al Ĉeĥoslovakio. La komunumo rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Berezinka

**Berezinka** (ukraine, rutene kaj ruse **Березинка,** , ,  [njIrhalom]) estas malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Mukaĉeve, en municipo de Lalovo.

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 0.8&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 154 m
* Loĝantaro: 620
* Poŝtkodo: 89665
* Telefonprefikso: +380&nbsp;3131
* Aŭtokodo: AO

## Situo 
## Historio 
La historia hungara loknomo estis *"Berezinka"*, kiu pro la hungariga politiko ŝanĝiĝis al Nyírhalom. Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de la disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Berezinka. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Jonas qui aura 25 ans en l'an 2000 (filmo)

'''''Jonas qui aura 25 ans en l'an 2000*** (***Jona kiu estos 25-jara en la jaro 2000'''*) estas franca-svisa filmo de aperinta en 1976. Ĝi estis reĝisorita de , kaj la senaron verkis .

## Temo 
Post majo 1968, la destinoj de 4 paroj intermiksiĝas: instruisto pri historio kaj kasistino (Miou-Miou) aspektanta kiel Robin Hood; kamparano balen-amanto kaj ties edzino kiu prostituiĝas; senlabora manlaboristo (Rufus) kaj ties graveda edzino (Myriam Boyer); sindikatisto (Jean-Luc Bideau) kaj sekretariino adepto de tantroj.

## Teĥnikaĵoj 
* Titolo: *Jonas qui aura 25 ans en l'an 2000''
* Reĝisoro: 
* Scenaro: Alain Tanner kaj John Berger
* Produktado: Action Films, Citel Films kaj Svisa Romanĉa Televido
* Muziko: Jean-Marie Sénia
* Foto: Renato Berta
* Muntado: Brigitte Sousselier
* Devenlandoj: Francio kaj Svislando
* Filmado: en Ĝenevo
* Formato: Kolora kaj nigra/blanka - 35&nbsp;mm
* Ĝenro: Drama komedio
* Daŭro: 110 minutoj
* Aperdato: 

## Rolularo 
* Jean-Luc Bideau: Max Satigny, sindikatisto
* Myriam Boyer: Mathilde Vernier
* Raymond Bussières: Charles
* Jacques Denis: Marco Perly
* Roger Jendly: Marcel Certoux
* Dominique Labourier: Marguerite Certoux
* Miou-Miou: Marie
* Rufus: Mathieu Vernier, senlabora manlaboristo
* Myriam Mézières: Madeleine, lia edzino
* Jonas

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Francaj dramaj filmoj
Kategorio:Svisaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1976
Kategorio:Dramaj filmoj
Kategorio:Francalingvaj filmoj
Eksciu, ke (informilo)

dekstra|eta|La unua numero de Eksciu, ke...

**Eksciu, ke...** estis E-informilo eldonita en Sovetunio kaj Rusio. La informilo estis lanĉita de Andrej Ananjin en 1986 jaro. Ekde komenco la informilo estis anoncita jene:

La unua numero estis fintajpita 2.12.1986.

Tamen ĝi estis firme ligita kun Andrej Ananjin kaj kiam li ekloĝis en Kemerova provinco oni ne plu eldonis la informilon en Volgogrado, sed daŭrigis eldonadon en Taŝtagol. Jen kiel estis anoncite en **Eksciu, ke...**:

Kvanto de abonantoj de la informilo variis de jaro al jaro. En adresaro de '''Adresaro de Eksciu, ke... '90''' jam estis menciitaj 274 personoj kaj 25 E-kluboj. Tamen la adresaro mem havis eldonkvanton 400 ekzempleroj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* SEJMinfo
* Sovetia Esperantista Junulara Movado

Eksciu, ke
Eksciu, ke
Eksciu, ke
Eksciu, ke
Eksciu, ke
Eksciu, ke
Triŝtupa paŝtado

[500ra|eta|180-grada panoramo en la Alpoj apud Schoppernau en [Vorarlbergo, Aŭstrio. Ambaŭ videblaj domaroj apartenas al la dua ŝtupo de la triŝtupa paŝtado.]]
**Triŝtupa paŝtado** en la lingvaĵo de agrikulturo estas la intensa homa utiligo de la altaj regionoj de la Alpoj.

## Disvastiĝo 
La triŝtupa paŝtado aparte disvastiĝatas en la centra parto de la Alpoj: en okcidenta Aŭstrio, suda Bavario, en Sudtirolo kaj Trentino, en la svisaj kaj francaj Alpoj - tie kie estas malvastaj valoj sed vastaj paŝte uzeblaj altejoj.

La farmistoj en tiuj alpaj regionoj tradicie kun sia brutaro migras de altejo al altejo, por ke la brutaro, aparte bovoj, sed iukvante ankaŭ ĉevaloj, kaproj kaj ŝafoj, havu sufiĉan plantan manĝaĵon. En ĉiu el tiuj paŝtejoj ili havas kabanojn, sed iusence ili en tiu vivmaniero nomeblas nomadoj.

Kategorio:Bestobredado
Kategorio:Ekonomio de Eŭropo
Kategorio:Alpoj
Zubivka

**Zubivka,** ukraine **Зубівка,** rutene **Фоґараш** [fogaraŝ], ruse **Зубовка** [zubovka], slovake **Fogaraš,** hungare **Beregfogaras** [beregfogaraŝ] estas malgranda vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Mukaĉeve.
eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Mukaĉeve en Transkarpatio

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 1&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 123 m
* Loĝantaro: 400
* Poŝtkodo: 89674
* Telefonprefikso: +380&nbsp;3131
* Aŭtokodo: AO

## Situo 
## Historio 
La vilaĝo fondiĝis proksimume en 1400. Ĝis Traktato de Trianon Beregfogaras apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de la disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Zubivka. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Fontamara (libro)

***Fontamara*** estas romano de la itala verkisto Ignazio Silone.

Fontamara estas la nomo de fikcia vilaĝo en Abruco kaj loko de la ago. La libro ekestis en 1930 en svisa ekzilo kaj aperis en 1933 kiel traduko en Svislando. En 1961 Silone adaptis la tekston.

La libro *Fontamara* estas tradukita en Esperanton de A. Anĝelo kaj J. van Scheepen kaj eldonita de Federacio de Laboristaj Esperantistoj (FLE) en Amsterdamo.

## Ago 
Tri vilaĝanoj – patro, patrino kaj filo – informas la ekzilitan verkiston dum unu tuta nokto pri la okazintaĵoj en la vilaĝo Fontamara, kaj tiu post tio decidas, surpaperigi ĉi tiujn rakontojn. Fontamara situas en la periferio, izolita en la altmontaro. La vilaĝanoj havas tie ankoraŭ povran vivon. Malmultaj akiraĵoj de la moderna vivo trapenetras en la monta mondo; la komunuma heroldo ĉiam estas perforte forpelita.

La malabunda enspezo apenaŭ sufiĉas por vivi, multaj loĝantoj vidas solvon nur en elmigrado. La ekfloranta faŝismo ŝanĝas la vivon de la *kafonoj* (*cafoni*), kiel oni nomas la needukitajn montajn terkultivistojn. Unue la labormigrado estas limigita, poste riĉa fabrikposedanto, kiu kiel faŝisto akiris oficon kaj dignon, decidas ŝanĝi la fluon de rojo laŭ sia favoro, kiu servas kiel irigacio de la kampoj. La *cafoni* povis fari nenion. La advokato, kiu sin dediĉas – cetere ĉiam atenta pri sia propra profito – al la loĝantoj, fariĝis komplico de la fabrikposedanto. 

Faŝistaj ligoj fine terorizas, perfortas kaj senkuraĝigas la vilaĝanojn. Pro tio la plej forta kaj decidema vilaĝano, kun sia filo, decidas iri al Romo. Li kontaktas la kontraŭ-faŝistan reziston, sed jam baldaŭ li kun sia kontaktulo kaj kunvojaĝanto estas arestitaj kaj ĝismorte torturitaj. La filo fine reiras al Fontamara kaj fondas kun la loĝantoj rezistan gazeton.

## Filmado 
La libro estas en 1977 filmita fare de Carlo Lizzani. Vidu Fontamara (filmo).
## En Esperanto
*I. Silone. *Fontamara* trad; A. Anĝelo kaj J. Van Scheepen. Eld. SAT, 1939?

## Eksteraj ligiloj
* http://www.lesekost.de/suedeu/HHLSE02.htm 
* 
* Fontamara  (pdf)
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo de Universitato de Amsterdamo

Kategorio:Faŝismo
Kategorio:Verkoj el la esperantigita itallingva literaturo
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Kategorio:Katalogo de Universitato de Amsterdamo
143 Adria

'*143 *Adria''''' estas mezgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Malkovris ĝin la  la aŭstria astronomo Johann Palisa.

## Nomo 
Ĝia nomo venas de la nomo de Adriatiko, maro ĉe kies bordo kuŝas la urbo Pula, loko de la malkovro (tiam, en Aŭstrio-Hungario).

## Ecoj 
Okaze de kaŝado de stelo far de 143 Adrio observita la  en Japanio, oni mezuris ĝian formo pli-malpli sferan de dimensioj 98 × 86&nbsp;km.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Johann Palisa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1875
Etfolia bursero

La **etfolia bursero** (*Bursera microphylla*), ankaŭ konata kiel la **elefanto-arbo**, estas arbo el la genro Bursero. Ĝi vegetas laŭ karakteriza skulptarteca formo, kun trunko kiu similas elefantan rostron.

## Disvastiĝo 
Tiu ĉi nearktisa kaj neotropisa arbo hejmas en norda Meksiko, en la subŝtatoj de Malsupra Kalifornio, Suda Malsupra Kalifornio, Sinaloo, Sonoro kaj Zakateko  kaj sia arboŝelo estas hele griza ĝis blanka, kun pli junaj branĉoj prezentante ruĝecan koloron. La maldensa foliaro ampleksas longajn, rektajn, platajn, guŝecajn foliojn kiuj konsistas el pare pinataj folietoj. Ĝi floras en rondigitajn flavajn burĝonojn kiuj malfermiĝas al malgrandajn steloformajn blankajn aŭ kremkoloraj florojn. La frukto estas drupo entenante flavan kerneton.

## Uzadoj de la *Cahuilla* 
La *Cahuilla*-indianoj de Kolorado-Dezerto en Kalifornio, laŭ la legendo, uzis la ruĝan sevon de la elefanto-arbo kiel ĝeneralan kuracilon.

## Bildaro 

Dosiero:Bursera-microphylla-baja.jpg|*Bursera microphylla* en Malsupra Kalifornio, Meksiko
Dosiero:Bursera-microphylla-organpipe.jpg|*Bursera microphylla* en Sonora-Dezerto, Arizona, Usono.
Dosiero:Elephanttreecerrocolorado.jpg|*Bursera microphylla* en Vizkajno-Dezerto, Suda Malsupra Kalifornio, Meksiko

## Vidu ankaŭ 
* Meksikaj sekaj arbaroj

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  
*  C. Michael Hogan. 2009. *Elephant Tree: Bursera microphylla*, GlobalTwitcher.com, ed. N. Stromberg
*  Jepson Manual Treatment
*  USDA Plants Profile
*  Photo gallery
*  *Bursera microphylla* (www.desert-tropicals.com) 

Kategorio:Burseracoj
Kategorio:Nearktisa flaŭro
Kategorio:Neotropisa flaŭro
Kategorio:Kuracplantoj
Alfred Cortot

**Alfred CORTOT** (26-a de Septembro 1877 – 15-a de Junio 1962) estis franc-svisa pianisto kaj dirigento.

## Biografio 
**Alfred Cortot**, naskiĝinte en Nyon en francparolanta regiono de Svisio al Franca patro kaj Svisa patrino, li studis en la Konservatorio de Parizo kun Émile Descombes (eble studento de Chopin) kaj kun Louis Diémer. Li mortis en Lausanne.

Kategorio:Francaj dirigentoj
Kategorio:Francaj pianistoj
Kategorio:Svisaj dirigentoj
Kategorio:Svisaj pianistoj
Kategorio:Francaj kunlaborantoj kun nazioj
Kategorio:Membroj de la Ordeno de la Francisko (Francio)
145 Adeona

'*145 *Adeona'''* estas granda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la usona astronomo Christian Heinrich Friedrich Peters la , el de la observatorio de Clinton (Nov-Jorkio, Usono).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de *Adeona*, unu romia diino kiu gvidis tiujn, kiuj revenis hejmen; dum ŝia fratino *Abeona* gvidis tiujn, kiuj foriris el la familia hejmo. Tiaj diinoj estis iuj el la *"Indigitamenta''": diaĵoj de la praa romia mitologio, antaŭ la alveno de helenaj gedioj.

## Orbito 
Ĝi estas la ĉefa ano de la Adeona familio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Christian Heinrich Friedrich Peters
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1875
Dinu Lipatti

**Constantin "Dinu" LIPATTI** (1-a de aprilo 1917, Bukareŝto — 2-a de decembro 1950, Ĝenevo) estis rumana pianisto kaj komponisto.

## Biografio 
**Dinu Lipatti** naskiĝis en familio de muzikistoj: la patro estis violonisto, kaj la patrino estis pianistino.
Li mortis en Ĝenevo kie li estas entombigita.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Rumanaj komponistoj
Kategorio:Rumanaj pianistoj
A1 Grand Prix

La **A1 Grand Prix** estis aŭtomobilkonkurso de unusidveturiloj naskiĝinta dum la aŭtuno de la jaro 2005. La teamoj kaj la stiristoj estis asociitaj kun la nacioj por altiri la publikon. La serio finiĝis en novembro 2009 pro la manko je mono, kvankam la kalendaro de la ĉampionado 2009/2010 jam estis difinita.

## Priskribo 
La ĉampionado disvolviĝis de septembro ĝis aprilo, ekspluatante la tempon, dum kiu Formulo 1 kaj aliaj serioj ne ĉeestas. La unua ĉampionado komenciĝis la 25-an de septembro 2005 ĉe Brands Hatch en Britio kaj ĝi finiĝis la 2-an de aprilo 2006 ĉe Ŝanhajo en Ĉinio kun la venko de la franca teamo (stiristoj Alexandre Premat kaj Nicolas Lapierre). La dua ĉampionado komenciĝis la 1-an de oktobro 2006 ĉe Zandvoort en Nederlando. La tria ĉampionado komenciĝis la 30-an de septembro 2007. La kvara kaj lasta ĉampionado komenciĝis la 5-an de oktobro 2008.

La ĉasioj komence estis liverataj de la Lola kaj ili havis la motoron Zytek V8 de 3400&nbsp;cc. Ekde la ĉampionado de la jaro 2008 la ĉasio kaj la motoro estis liverataj de la Ferrari.
[eta|300ra|Tri teamoj de A1GP: [Nederlando (oranĝa), Barato (blua) kaj Italio.]]

## Kuroj 
### Kvalifikoj 
La kvalifikoj estis dividataj en kvar sesioj po 15 minutoj. Sumigante la du plej bonajn girojn de ĉiu stiristo, oni kreis la startokradon de la *sprint race*.

### *Sprint race* 
La *sprint race*, aŭ mallonga kuro, daŭris ne pli ol 20 minutojn. La *sprint race* donis malpli poentojn ol la *feature race* kaj ĝi estis necesa por decidi la startokradon de la *feature race*, en kiu estis donataj pli da poentoj kaj ankaŭ monopremio.

### *Feature race* 
La *feature race*, aŭ longa kuro (aŭ ĉefa), daŭris proksimume 70 minutojn. En tia kuro, ĉiu teamo devis efektivigi almenaŭ unu haltadon ĉe la remizo.

### Poentaro 
La poentoj estis aljuĝataj al la teamo.

## *Powerboost* 
Ĉiu veturilo havis kvar *powerboost*-ojn en la *sprint race* kaj ok en la *feature race*. Tiu ilo, funkciigita de la stiristo, plialtigis per 30 ĉevaloj kaj 500 giroj la potencon kaj la girnombron de la motoro.

## Nacioj partoprenintaj 
Tiu tabelo listigas la naciojn, kiuj partoprenis en almenaŭ unu A1GP-a ĉampionado.

## Ora listo 
eta|La ruĝaj nacioj estis partoprenantoj de la A1GP-a sezono 2008/2009. La bluaj nacioj estis partoprenantoj en antaŭaj ĉampionadoj.

## Eksteraj ligiloj 
 Oficiala retejo  (Nune ne vizitebla)

Kategorio:Aŭtosportaj konkursoj
146 Lucina

'*146 *Lucina'''* estas granda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita, la , de la franca astronomo Alphonse Louis Nicolas Borrelly elde la observatorio de Marsejlo (Francio).

## Nomo 
En la romia mitologio, Lucina estis unu aspekto de Junono (Lucina = "tiu, kiu metas la infanojn al la lumo"). Ŝi protektis la naskantajn virinojn.

## Ecoj 
Okaze de kaŝado de stelo far de 146 Lucina en 1982, ebla malgranda satelito (de 6&nbsp;km de diametro) estis trovita.

## Noto kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  Listo de asteroidoj duopaj aŭ suspektinde duopaj (el la paĝaro de *Institut de Mécanique Céleste et Calcul de Éphémérides'') 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Alphonse Louis Nicolas Borrelly
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1875
Herbert von Karajan

dekstra|240px|
**Herbert von KARAJAN** (naskiĝinta la 5-an de aprilo 1908 en Salcburgo - mortinta samloke la 16-an de julio 1989) estis aŭstra dirigento.

## Biografio 
Herbert von Karajan naskiĝis kiel *Herbert Ritter von Karajan*. Li estis pianludanta mirinfano. De 1916 ĝis 1926, li studis en la Mozarteum en sia naskiĝurbo kaj en Vieno. Liaj unuaj profesiaj stacioj estis Ulm kaj Aachen, kie li nomumitis en 1935 kiel plej juna furordirektisto generalmuzikdirektoro.

En 1937 Karajan unuafoje direktis ĉe la Viena Ŝtata Operejo kaj en 1938 ĉe la operejo de Berlino, kie li deĵoris de de 1939 ĝis 1945 kiel ŝtata kapelestro. Post la Dua mondmilito li laboris - post kelkaj malfacilaĵoj pro sia 12 jarojn daŭrinta membreco al NSDAP - ekde 1946 kun la *Vienaj Filharmoniistoj* kaj estris ekde 1948 la nove fonditan *Filharmonian Orkestron* en Londono. Kiel artista gvidanto de la viena *Gesellschaft der Musikfreunde* (ekde 1951) Karajan gajnis internacian renomon. Post la morto de Wilhelm Furtwängler li nomumitis en 1955 muzika estro de la *Berlinaj Filharmoniistoj* je vivodaŭro.

De 1957 ĝis 1965 Karajan estis direktoro de la Viena Ŝtata Opero kaj krome de 1956 ĝis 1960 arta gvidanto de Festivalo de Salcburgo. En 1967 li inventis similan festivalon dumpaske *(Salzburger Osterfestspiele)*.

## Graveco 
Karajan estis unu el la plej famaj kaj imponaj direktistoj de la 20-a jarcento, kiu realigis multajn legendajn koncertojn kaj operaranĝojn (ekz. de la simfonioj de Beethoven kaj Brahms). Li ankaŭ tre frue malkovris la novajn eblecojn ligitajn al kompaktdisko kaj videotekniko. Pro malsano li devis retiriĝi en la 1980-aj jaroj komplete por kelkaj jaroj. Pro malkonsentoj kun la manaĝeroj de la Berlinaj Filharmoniistoj li demisiis en aprilo 1989. Kelkajn monatojn poste li mortis.

La *Herbert-von-Karajan-fondaĵo*, estiĝinta en 1969 laŭ iniciato de Karajan, celas apogi la junajn direktantojn. Tial okazas en Berlino ĉiun duan jaron konkursoj.

## Religio 
Herbert von Karajan estis ortodoksulo kaj paroĥano de Katedralo de Sankta Triunio en Vieno.

## Referencoj 
## Fonto 
"Karajan, Herbert von", en: *Microsoft Encarta 2007 Enzyklopädie*, Microsoft Corporation, 2006 (DVD)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Eliette und Herbert von Karajan Institut
* Herbert von Karajan-biografio 
* Anglalingva honora retpaĝaro por Karajan 

Kategorio:Aŭstraj dirigentoj
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Kategorio:Aŭstraj nazioj
Kategorio:Aŭstriaj nobeloj
Jailhouse Rock (filmo)

dekstra|eta|280px|Presley kaj Tyler
***Jailhouse Rock*** (***Mallibereja rok-muziko***) estas usona filmo de Richard Thorpe aperinta en 1957. Ĝi estas ĉefe fama pro ties kanzonoj, kantitaj de Elvis Presley, kiu ankaŭ estas ĉefrolanto.

En 2004, la filmo estis elektita por konservado en la Nacia Filmarkivo de Usono fare de la Biblioteko de Kongreso por havi "kulturan, historian kaj estetikan gravecon".

## Temo 
Presley ludas la rolon de "Vince Everett", eks-kondamnito laboranta en la muzika industrio, kun simila tiama publika bildo kiel Presley. Enirinte en malliberejon post batalo en trinkejo kiun li ne provokis, Everett renkontas kaptiton Hunk Houghton, kaj ambaŭ homoj ligiĝas. Houghton, eksmoda kantisto de kontrea muziko, instruas gitar-ludadon kaj kantadon al Everett.

Post sia liberigo, Everett eklaboras en nokto-kluboj, tamen ne kiel kantisto. Li renkontas Peggy Van Alden, talent-serĉanton por muzika kompanio, kiu ebligas al Everett registri kanzonon. Ili alportas lian prov-bendon al direktoro de malgranda disk-kompanio, kiu rifuzas ĝin sed kaŝe registras la saman aranĝon kun unu el siaj propraj steluloj. Everett kaj Van Alden tiam lanĉas sian propran kompanion por eldoni kaj disvastigi la diskojn de Everett, kaj famo, riĉeco kaj film-kariero sinsekvas.

## Teĥnikaĵoj 
* Titolo: *Jailhouse Rock*
* Reĝisoro: Richard Thorpe
* Scenaro: Nedrick Young kaj Guy Trosper
* Produktado: Pandro S. Berman
* Muziko: Jeff Alexander
* Foto: Robert J. Bronner
* Muntado: Ralph E. Winters
* Devenlando: Usono
* Formato: Nigra/blanka - 2,35:1 - Monofonia
* Ĝenro: Muzika, romanco
* Daŭro: 96 minutoj
* Aperdato: 1957

## Rolularo 
* Elvis Presley: Vince Everett
* Judy Tyler: Peggy Van Alden
* Mickey Shaughnessy: Hunk Houghton
* Vaughn Taylor: S-ro Shores
* Jennifer Holden: Sherry Wilson
* Dean Jones: Teddy Talbot

## Filmmuziko 
* "Jailhouse Rock" (Jerry Leiber, Mike Stoller)
* "Treat Me Nice" (Jerry Leiber, Mike Stoller)
* "I Want To Be Free" (Jerry Leiber, Mike Stoller)
* "Don't Leave Me Now" (Aaron Schroeder, Ben Weisman)
* "Young And Beautiful" (Abner Silver, Aaron Schroeder)
* "(You're So Square) Baby, I Don't Care" (Jerry Leiber, Mike Stoller)

## Fato 
Kun-stelulino Judy Tyler mortis en aŭto-akcidento la , tri tagojn post la fino de filmado. Presley konsekvence rifuzis spekti la filmon.

## Eksteraj ligiloj 
* ''Jailhouse Rock en IMDb

Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1957
Kategorio:Muzikaj filmoj
Kategorio:Elvis Presley
147 Protogenio

**147 Protogenio** estas granda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita, la , de la hungara astronomo Lipót Schulhof elde la observatorio de Vieno (Aŭstrio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Protogenio, filino de Deŭkaliono kaj Pirro en la helena mitologio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1875
Rondo de Montekarlo

eta|230ra

La rondo de Montekarlo estas rondo de Formulo 1 en Monako.

**Longeco**: 3,340 km

**Kurbiĝoj**: 18

**Plej rapida giro**: 1:14:439 de Michael Schumacher (2004)

## Ora listo 
## Vidu ankaŭ 
* Grand-Premio de Monako‎

Kategorio:Kurejoj de Formulo Unu
148 Gallia

**148 Galio** estas granda asteroido de la asteroida zono. Ĝi estas unu el la maloftaj R-tipaj asteroidoj.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita, la , elde la observatorio de Parizo fare de la fratoj Paul kaj Prosper Henry, kiuj interkonsentis por atribui ĉiun malkovron jen al unu jen al la alia frato. 148 Galio estis oficiale malkovrita de Prosper-Mathieu Henry.

## Nomo 
Ĝi ricevis la latinan nomon de Gaŭlio: "*Gallia*".

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Prosper-Mathieu Henry
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1875
149 Meduzo

**149 Meduzo** estas malgranda sed brila asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estas malkovrita de la franca astronomo Henri Joseph Anastase Perrotin elde la observatorio de Tuluzo (Francio), la 21-an de septembro 1875.

149 Meduzo estis plej malgranda asteroido malkovrita en sia tempo (kvankam oni ne sciis tion tiam). Ĝi estis ankaŭ la plej proksima de Suno, antaŭ la malkovroj de 433 Eroso kaj 434 Hungario en 1898.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Meduzo, monstrino de la helena mitologio.

## Ecoj 
Ĝia rotaciperiodo estas iome longa: ĉ. 26 horoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Joseph Anastase Perrotin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1875
151 Abundantia

'*151 *Abundantia''''' estas ne tre granda sed hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Malkovris ĝin la aŭstria astronomo Johann Palisa, la  elde la Observatorio de Pula (tiam, en Aŭstrio-Hungario, nun, en Kroatio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Abundantia, romia diino de la ŝanco kaj de la prospereco, por markis la abundecon da asteroidoj malkovrita en la 1870-aj jaroj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Johann Palisa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1875
Ĵukovo

**Ĵukovo,** ukraine, rutene kaj ruse **Жуково,** slovake **Žukovo,** hungare **Zsukó** [ĵukO] estas malgranda vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Mukaĉeve.
eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Mukaĉeve en Transkarpatio

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 1&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 118 m
* Loĝantaro: 550
* Poŝtkodo: 89634
* Telefonprefikso: +380&nbsp;3131
* Aŭtokodo: AO

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1417. En 1910 vivis en Zsukó 511 loĝantoj, (474 rutenoj, 33 germanoj, 4 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Ilosva, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de la disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Ĵukovo. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
152 Atala

'*152 *Atala'''* estas sufiĉe granda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Malkovris ĝin, la , la fratoj Paul kaj Prosper Henry, jen unu jen la alia kredititaj de ĉiuj malkovroj. 152 *Atala* estis oficiale malkovrita de Paul-Pierre Henry.

## Nomo 
Ĝia nomo estas tiu de la eponima rolulino de la romano *Atala'' de Chateaubriand.

## Ecoj 
Ĝi estas D-tipa, tie estas komponiĝas el karbonato, silikato kaj eble glacio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul-Pierre Henry
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1875
Grizkapa sudpasero

La **Grizkapa sudpasero** (*Passer diffusus*) estas birdo de la familio de Paseredoj kaj plej tipa genro de paseroj, troviĝanta en savano kaj arbaro en Angolo kaj Zambio suden al Sudafriko.

Ĝi estas foje traktata kiel subspecio de la Grizkapa pasero, kiu estus pli norda specio.

Ĝi estas specio de tre griza kapo (iom pli malhelgriza traokule) kaj malhelgrizaj subaj partoj, dum la supra dorso estas grizbruna, la suba dorso kaj pugo estas tre markate helbruna, same kiel ŝultro kie videblas blanka flugilstrio; flugiloj kaj vosto estas de nigrecaj plumoj kun blankaj bordoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Grizkapa sudpasero ĉe Internet Bird Collection

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paseredoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Tunel-efika mikroskopo

La **tunel-efika mikroskopo** aŭ **skantunela mikroskopo** (angla mallongigo **STM** el *scanning tunneling microscopy*) laboras per elektre kondukanta „kudrilo”, ofte nomata pinto kaj tio baziĝas je la kvantummeĥanika tunel-efiko. Okaze de uzata tensio inter la pinto (de mikroskopa sondilo) kaj surfaco estiĝas mezurebla tunela elektro. La uzebla tunelefika mikroskopo estis evoluigita je komenco de la 1980-aj jaroj.

La tunela kurento (tipe 1 pA - 10 nA) sensas jam la ŝanĝiĝon je 100-ono de nm, tiel la pinto-surfaco-diferenco de tipe 0,5 - 1&nbsp;nm devas stabile halti la ŝanĝiĝon malpli ol 1 %.

Oni uzas la tunelefikan mikroskopon ekzemple por manipulado de la surfaco.

La atom-forta mikroskopo (AFM) estas tre detala analiza ilo el nova generacio. Temas pri speco de tunel-efika mikroskopo (aŭ skantunela mikroskopo, STM), kiuj komence de la 21-a jarcento refortigis la intereson pri koloida scienco kaj antaŭenigis la nanoteknologion.

Kategorio:Mikroskopoj
Teufen AR

## Pri la komunumo 
** Teufen ** estas komunumo en Kantono Apencelo Ekstera, Svislando. Ĝi havis 5757 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
Teufen situas sur monteto sude de la urbo Sankt-Galo. La okcidentan limon de la komunumo formas la rivero Sitter kaj la sudan la rivereto *Rotbach*, ĉefa alfluanto de Sitter. Tra la komunumo fluas la rivereto Goldibach, kiu sur la komunuma teritorio alfluas al Rotbach. Trans Goldibach en la sudo kondukas impresa ponto de la kantona ĉefvojo al Apencelo kaj Altstätten.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Teufen limas en nordo al la urbo Sankt-Galo, en oriento al Speicher, en sudoriento al Bühler, en sudo al Schlatt-Haslen (AI), kaj en okcidento al Stein.

## Trafiko 
eta|maldekstra|150ra|Kantona ĉefvojo kaj trajnlinio en la vilaĝocentro
Tra Teufen pasas linio de la mallarĝŝpura trama fervojo de la kompanio Apencelaj Fervojoj de Sankt-Galo al Apencelo. Poŝtaŭtolinioj konektas la komunumon kun Trogen kaj Stein.

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo de Sankt-Galo al Apencelo. Flankaj vojoj ĝin konektas kun Trogen kaj Stein.

Supre de la komunumo pasas la migradaltpado *Über die Eggen*, kiu estas inda turisma celo por migrantoj kaj naturamikoj.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Teufen datiĝas el la jaro 1272 kiel *Tiuffen*.

En la jaro 1377 la kamparanoj de Apencelo, Urnäsch, Teufen kaj Gais aliĝis kun la permeso de la abato de la Monaĥejo Sankt-Galo al la Ŝvaba Urba Alianco.

En la jaro 1525 Teufen akceptis la reformacion, pro kiu ĝi post la divido de la Apencela Lando la 28-an de aŭgusto 1597 fariĝis parto de Apencelo Ekstera.

Dum la epoko de la Helveta Respubliko inter 1798 ĝis 1803 Teufen estis la ĉefloko de la tiama Kantono Säntis.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Teufen.
* Teufen AR (stacidomo)
* Teufen AR Stofel (stacidomo)
* Sternen bei Teufen (stacidomo)
* Lustmühle (stacidomo)
* Niederteufen (stacidomo)

## Bildoj 

Dosiero:Teufen20070413S660 116-121-293-13.jpg|Centro de Teufen
Dosiero:Teufen Goldibachponto 014.JPG|Goldibachponto
Dosiero:Teufen Hotelo Linde 003.JPG|Hotelo Linde
Dosiero:Teufen 009.JPG|MediaSwiss-Domo

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Teufen
Kodekso Eyckensis

La **Kodekso Eyckensis** estas manuskripto datata je unua duono de la 8-a jarcento. Ĝi estas nomata “Eyckensis”, ĉar ĝi estis rezervita  dum jarcentoj en la monaĥinejo de Aldeneik, proksime al Maaseik, Belgio. Ĝi estas la plej malnova evangelia libro de Benelukso.
Laŭ malnova legendo, tiu kodekso estis skribita kaj ilustrita fare de Sankta  Harlindis kaj Sankta Relindis, fratinoj kaj fondintinoj de monaĥinejo de  Aldeneik.

La manuskripto entenas tekston de la kvar evangelioj en la latina lingvo, la unua paĝo montras portreton de iu evangeliisto.

La stilo kaj la skribmaniero montras, ke ĝi apartenas al la insulaj skriboj. Tiujn kodeksojn kunportis irlandaj aŭ anglaj misionaroj en la 7-a aŭ 8-a jarcentoj. La kodekso Eyckensis estis plej verŝajne verkita en la scriptorium de la Abatejo de Echternach, fondita de sankta Willibrord en la sepa jarcento.

La kodekso estas bindita en du partoj, la unu entenas 5 paĝojn, la evangelistan portreton kaj kanonajn tabulojn. La dua parto konsistas el kompletaj kanonaj tabuloj kaj evangeliojn.

Oni volis konservi la kodekson en 1957 per travidebla PVC-lakaĵo, sed tio evidentiĝi poste damaĝa je la pergameno. En 1990, teamo de la belgia Reĝa Instituto pri Kultura Heredaĵo – gvidata de Jan  Wouters – forigis la flaviĝintan PVC-lakaĵon.

La kodekso nun estas rezervita en la preĝejo Sankta Katerino en Maaseik, Belgio.
Kategorio:Manuskriptoj
Kategorio:Kodeksoj
Kategorio:Historio de kristanismo
Pelagro

La **pelagro** (*pelle agra* = malmola haŭto) estas malsano pro manko de niacino (B3-vitamino). La simptomojn priskribis unuafoje Casal en 1735. La malsano estis ofta en tiuj areoj, kie la ĉefa aŭ sola nutraĵo estis la maizo. La mankmalsano aperas nuntempe ĉefe en Barato kaj sudafrikaj landoj.

La plej okulfrapa simptomo de la pelagro estas la multiĝo de la malhelaj makuloj kaj la haŭtkorno sur la sunatingeblaj partoj de la haŭto. Krom tio povas aperi simptomoj rilate al la muko de la digesta sistemo kaj al la nerva sistemo.

La malsano estas hodiaŭ kuracebla, la efikaĵo kontraŭ ĝi estas la niacino.

## Simptomoj 
La ĉefaj simptomoj de la pelagro:
* elkreskaĵoj sur la sunatakitaj haŭtaj partoj
* dermatito – inflamo de la haŭto
* lakso
* agresio, demenco, letargio, sendormeco

Kategorio:Hipovitaminozoj
Neckertal

**Neckertal **estas komunumo de la elektodistrikto Togenburgo en Kantono Sankt-Galo en Svislando. Ĝi havis 4151 loĝantojn dum ĝia fondiĝo je la 1-a de januaro 2009.

## Geografio 
La komunumo Neckertal situas ĉe la bordo de la rivero Necker, laŭ kies valo la komunumo nomiĝas kaj kiu alfluas al Turo. La komunumo konsistas el la tri iamaj komunumoj Brunnadern, Mogelsberg kaj Sankt-Peterzell, al kiuj siavice apartenas multnombraj setlejoj kaj vilaĝetoj.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Neckertal limas en nordo al Lütisburg, en nordoriento al Degersheim, en oriento al Schwellbrunn (AR), en sudoriento al Schönengrund (AR), en sudo al Hemberg, en sudokcidento al Wattwil, en okcidento al Oberhelfenschwil, kaj en nordokcidento al Ganterschwil.

## Trafiko 
Tra la komunumo pasas la trajnlinio de la Svisaj Sudorientaj Fervojoj de Rapperswil al Sankt-Galo, kiu disponas sur la komunumo teritorio pri stacidomo de Brunnadern kaj Mogelsberg. La komunumoparto Sankt-Peterzell estas konektita al la publika transportreto per la poŝtaŭtolinio de la stacidomo de Brunnadern tra Schönengrund al Herisau. Alia poŝtaŭtolinio kondukas de Sankt-Peterzell al Hemberg.

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 8 de Wil al Herisau kaj la kantona vojo n-ro 30 de Wattwil al Brunnadern trans Wasserflue-Pasejo.

## Historio 
La komunumo estiĝis per kuniĝo de la ĝis tiam aŭtonomaj komunumoj Brunnadern, Mogelsberg kaj Sankt-Peterzell surbaze de publika baloto de la 21-a de oktobro 2007.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Brunnadern-Neckertal (stacidomo)
* Mogelsberg (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Neckertal
* Neckertal en la Historia Leksikono de Svislando

## Bildoj 

Dosiero:2011-08-21-Brunnadern (Foto Dietrich Michael Weidmann) 228.JPG|Preĝejo de Brunnadern
Dosiero:2011-08-21-Necker en Brunnadern (Foto Dietrich Michael Weidmann) 229.JPG|Necker ĉe Brunnadern
Dosiero:2011-08-21-Sankt-Peterzell (Foto Dietrich Michael Weidmann) 255.JPG|Katolika preĝejo de Sankt-Peterzell
Dosiero:2011-08-21-Wald Neckertal (Foto Dietrich Michael Weidmann) 287.JPG|Wald, komunumo Neckertal
Sojla punkto

La gloso **Sojla punkto** aŭ **Krita punkto** havas diversajn signifojn:

* En varmodinamiko, **sojla punkto (varmodinamiko)** aŭ **sojla stato** estas la kondiĉoj (temperaturo, premo kaj iam komponaĵo) je kiu interfaza rando finiĝas. Estas multaj specoj de sojlaj punktoj kiel vaporo-likvaĵaj sojlaj punktoj kaj likvaĵo-likvaĵaj sojlaj punktoj.
* En matematiko, **sojla punkto (matematiko)** de funkcio de reela variablo estas ĉiu valoro en la argumentaro kie la funkcio estas ne diferencialebla aŭ ĝia derivaĵo estas 0.
Viljĥovicja

**Viljĥovicja,** ukraine **Вільховиця,** rutene **Вôлховиця** [volĥovicja], ruse **Ольховица** [oljĥovica], slovake *Vulchovica* aŭ *Olšovice,*hungare **Egercske** [egerĉke] estas malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Mukaĉeve, en municipo de Bistricja.
eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Mukaĉeve en Transkarpatio

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 0.6&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 217 m
* Loĝantaro: 740
* Poŝtkodo: 89645
* Telefonprefikso: +380&nbsp;3131
* Aŭtokodo: AO

## Situo 
## Historio 
La historiaj hungaraj loknomoj estis *Olhovica* kaj *Vulchovica*. Pro la hungariga politiko la vilaĝo ricevis fantazian hungaran nomon. Ĝis Traktato de Trianon Egercske apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de la disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Viljĥovicja. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Graham

**Graham** havas diversajn signifojn:

* **Nombro de Graham** estas granda nombro kiu estas supera baro por solvaĵo de certa problemo en teorio de Ramsey.
* **Leĝo de Graham de elverŝado** statas ke la kurzo de elverŝado de gaso estas inverse proporcia kun la kvadrata radiko de la maso de ĝiaj partikloj.
* **Lando de Graham** estas tiu parto de la antarkta duoninsulo, kiu situas norde de fikcia linio inter la kabo Jeremy kaj la kabo Agassiz.
* **Alexander Graham Bell
* **Billy Graham
* **Paul Graham
* **Graham Robb
* **Graham Greene
* **T. Grahame Bailey
Bor u Skutče

Municipo **Bor u Skutče** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Chrudim, en centro de natura rezervejo Maštale, 3&nbsp;km norde de komunumo Proseč kaj 3&nbsp;km sude de komunumo Nové Hrady. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unuaj skribaj raportoj pri la vilaĝo devenas el la jaro 1559 kaj informas, ke Bor ĝis la jaro 1421 estis posedaĵo de monaĥejo de Podlažice. Poste ĝi apartenis al la sinjorejo Nové Hrady ĝis la jaro 1848.
Al la vilaĝo apartenas ankaŭ izole situantaj domoj Pasíčka kaj partoj de Borka kaj Vranice.

Bor u Skutče estas unu el elirpunktoj por viziti sabloŝton-rokajn teritoriojn Maštale. Aliro de Bor estas per sekvado de verda pado kaj poste de blua (pli mallonga kurso), aŭ el Bor ni povas transiri tutan areon laŭ ruĝaj signoj.

## Loĝantaro 
## Literaturo 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en j. 2004.

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro de Asocio de komunumoj Toulovcovy maštale 


Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Municipoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
Stare Davidkovo

**Stare Davidkovo,** ukraine **Старе Давидково,** rutene **Староє Давыдково** [staroe davidkovo], ruse **Старе Давыдково** [stare davidkovo], slovake **Staré Davidkovo,** hungare **Ódávidháza** estas ne memstara, malgranda vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Mukaĉeve, en municipo de Ivanivci. Stare (ankaŭ similaĵoj), ó signifas: malnova, David (ankaŭ similaĵoj) signifas: Davido. Antonimo de tiu ĉi vilaĝo estas Nove Davidkovo.
eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Mukaĉeve en Transkarpatio

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 1&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 117 m
* Loĝantaro: 610
* Poŝtkodo: 89622
* Telefonprefikso: +380&nbsp;3131
* Aŭtokodo: AO

## Historio 
Ĝis Traktato de Trianon Ódávidháza apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, poste al Ĉeĥoslovakio. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Nove Davidkovo

**Nove Davidkovo** (, rutene **Новоє Давидково** [novoe davidkovo],  [novoje davidkovo], , ) estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Mukaĉeve. Nove (ankaŭ similaĵoj), új signifas: nova, David (ankaŭ similaĵoj) signifas: Davido. Antonimo de tiu ĉi vilaĝo estas Stare Davidkovo.
eta|dekstra|180px|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180px|Distrikto de Mukaĉeve en Transkarpatio

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 115 m
* Loĝantaro: 4000
* Poŝtkodo: 89624
* Telefonprefikso: +380&nbsp;3131
* Aŭtokodo: AO

## Historio 
La vilaĝo fondiĝis proksimume en 1400. Ĝis Traktato de Trianon Újdávidháza apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Munkács, poste al Ĉeĥoslovakio. La komunumo rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Laguna-Montaro

**Laguna-Montaro** () estas montaro en Duoninsula Kalifornio de Meksiko. Ĝi troviĝas apud la suda ekstremaĵo de la duoninsulo en la subŝtato de Suda Malsupra Kalifornio, kaj estas la plej suda montaro en la duoninsulo. La suda pinto de la duoninsulo, inkluzive de Laguna-Montaro, antaŭe estis insulo, kaj ĝi havas diferencan flaŭron kaj faŭnon, kun multaj parencecoj kun suda Meksiko. La montaro gastigas multajn endemiajn speciojn kaj subspeciojn. La sankt-lukaj kserofitaroj etendiĝas ekde la marbordo ĝis altitudo de 250 metroj. La laguna-montaraj sekaj arbaroj okupas la pli malaltan parton de la montaro, ekde altitudo de 250 ĝis 800 metroj. Super altitudo de 800 metroj, la sekaj arbaroj transiras al laguna-montaraj pinaroj-kverkaroj. La konsisto de la pinaroj-kverkaroj varias kune kun la altitudo; kverkaj duonarbaroj superregas ekde altitudo de 800 ĝis 1 200 metroj, kun kverkaj-pinaj duonarbaroj inter 1200 kaj 1600 metroj, transirantaj al pinaj-kverkaj arbaroj super 1600 metroj. La superreganta loka pino estas subspecio de Cembroida pino, *Pinus cembroides* subsp. *lagunae*.
eta|220px|maldekstra|Laguna-Montaro malproksime.
La arbaroj estas komerce ekspluataj por konstruligno, kaj bovbredado estas komuna en la zonoj de kverka duonarbaro kaj seka arbaro.

UNESKO estas signinta Laguna-Montaro kiel Tutmondan Biosferan Rezervejon : "Tiu duon-arida ĝis mezvarma subhumida klimata areo reprezentas tre gravajn kaj kontrastantajn ekosistemojn, inkluzive de aridaj zonoj, arbustaroj, malaltaj foliarbaraj tipoj, duonarbaroj de ĉiamverdaj *Quercus devia*, miksaj duonarbaroj de pinoj kaj ĉiamverdaj kverkoj, kaj oazoj kun palmoj kaj “guerivos” kiuj situas laŭlonge de la galeriaj arbaroj de la riveraj basenoj." La Biosfera Rezervejo estis starigita laŭ Meksika prezidenta dekreto de 6 junio 1994, kiu signis kernan areon kaj bufrozonojn. La kerna areo estas enfokusiginta la kverkarojn-pinarojn de pli altaj altitudoj, dum la transira areo inkluzivas la komunumojn de Todos Santos, El Pescadero, El Triunfo, San Antonio, San Bartolo, Buena Vista, Los Barriles, Las Cuevas, Santiago, kaj Miraflores.

## Eksteraj ligiloj 
*  Laguna-Montaro : Biosfera rezervejo de Unesko 

Kategorio:Montaroj en Meksiko
Kategorio:Biosferaj rezervejoj
Kategorio:Tropikaj kaj subtropikaj sekaj foliarbaroj
Kategorio:Tropikaj kaj subtropikaj koniferarbaroj
Kategorio:Neotropisaj ekoregionoj