open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vulcan (Hunedoara)

**Vulcan** [vulkan] (hungare: **Zsilyvajdejvulkány** [ĵijvajdejvulkanj], germane: **Wolkersdorf**) estas urbo en Rumanio laŭ la rivero Okcidenta Jiu ĉe la norda piedo de Vulcan-montaro sudokcidente de Petroșani. Administre apartenas al ĝi Dealu Babii kaj Jiu-Paroșeni.

En 2003 Vulcan ricevis la rangon de municipo, do de aparte granda urbo.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 7184 loĝantojn (hungaroj, rumanoj, germanoj); en 1992 32371 (rumanoj, 9&nbsp;% da hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua mencio skriba estas el 1462. Ĝis 1919 ĝi apartenis al la Hungara reĝlando ene de la habsburga regno Aŭstrio-Hungario kaj estis parto de la departemento *Hunyad vármegye*.

Jiu-Coroiești estis aligita al ĝi.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Renomaj personoj 
* Ernő Csiki: entomologo
* Ádám Jeney (1928 – 1957): kameraisto
* Teodora Lucaciu (17-a de novembro 1928 – Bukareŝto, 9-a de novembro 1986): operkantistino (soprano).
* Dani Suba (13-a de januaro 1911 – Baia Mare, 18-a de septembro 1974): ĵurnalisto, grafikisto

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Vulcan jud Hunedoara.png|Situo en la distrikto
Dosiero: ROU_HD_Vulcan_CoA.jpg|La urba blazono
Dosiero: Spalatorii_de_carbuni_la_mina_Vulcan.JPG|Karbolavejo ĉe minejo en Vulcan

Kategorio:Urboj de Rumanio
Kategorio:Urboj de distrikto Hunedoara
Regiona ligo Vestfalio-Lipo

eta|La ĉefdomo de la LWL in Münster
La **Landschaftsverband Westfalen-Lippe** [Esperante: regiona ligo Vestfalio-Lipo, laŭvorte "pejzaĝa ligo..."] estas administra unuo en la Germana federacia lando Nordrejn-Vestfalio, kreita en 1953, kies sidejo estas en Münster. La ligo prizorgas kadre de la komunuma memadministrado difinitajn regionajn taskojn. La ligo laboras kun 12.000 dungitoj por la 8,5 milionoj da loĝantoj de la regiono.

Per 35 specialaj lernejoj, 17 malsanulejoj, 17 muzeoj kaj multaj servejoj por handikapuloj la ligo plenumas tiujn taskojn en la sociala sfero, en la subteno de handikapuloj kaj junuloj, en la psikiatrio kaj en la kulturo, kiuj sencoplene prizorgendas tutregione.

La regiona ligo Vestfalio-Lipo subtenas la kulturon en la regiono per financado de lokaj teatroj kaj orkestroj samkiel projektoj kaj publikaĵoj. La regiona ligo Vestfalio-Lipo estas subtenanto de entute 17 muzeoj, estas respondeca pri la monumentkonservado kaj subtenas la historian esploron pri Vestfalio kaj Lipo.

Ĉiuj distriktoj kaj eksterdistriktaj urboj en Vestfalio kaj Lipo estas membroj de la ligo. Ili subtenas kaj financas la regionan ligon, kiun kontrolas parlamento el 100 deputitoj de la komunumoj.

## Membroj 
La regiona ligo Vestfalio-Lipo havas kiel membroj jenajn 18 distriktojn kaj 9 eksterdistriktajn urbojn:

**distriktoj** (aŭtokodoj)

**eksterdistriktaj urboj** (aŭtokodoj)

## Vidu ankaŭ 
* regiona ligo Rejnlando

Kategorio:Regiona ligo de Germanio
Kategorio:Nordrejn-Vestfalio
Kategorio:Vestfalio
Kortekso

[eta|255px|Loboj ([latina|latine: *Lobi*) de la kortekso

]]

**Kortekso** (el la latina: *cortex cerebri*) estas la supraĵa tavolo de la cerebro kaj de la cerebelo, sidejo de la inteligento, de la konsciaj sensaĵoj kaj movoj.

## Loboj 
* Parieta lobo
* Tempia lobo

## Literaturo 
* Wilder Penfield, Theodore Rasmussen: *The Cerebral Cortex of Man.* A Clinical Study of Localization of Function. New York, The Macmillan Comp. 1950.
* Otto Detlev Creutzfeldt: *Cortex cerebri.* Springer 1983

## Referencoj 
Kategorio:Cerbo
Cerbeto

eta|dekstra|250px|Jen homa cerbo kies cerbeto estas kolorigita viole.
La **cerbeto** (aŭ **etcerbo** aŭ **cerebelo**, latine: *cerebellum*) estas parto de la cerbo, konsistanta el tri loboj (vermiso kaj du etcerbaj hemisferoj) kaj situanta post kaj sub la cerbaj hemisferoj.

## Eksteraj ligiloj 
* www.wissenschaft.de: Cerebellum hat mehr mit höheren Gehirnfunktionen zu tun als gedacht 
* sec/vl/documents/42/11kleinhirn.html promotheus.uni-tübingen.de 
* meb.uni-bonn.de 

Kategorio:Homa anatomio
Kategorio:Cerbo
Frederick Handley Page

Siro **Frederick Handley Page**, (15-a de novembro 1885 – 21-a de aprilo 1962) estis brita industrialisto kiu estis pioniro en dizajno kaj produktado de aviadiloj. Lia kompanio Handley Page Limited produktis serion de militistaraj aviadiloj, inter ili la bombaviadilon Halifax dum la dua mondmilito, el kiu oni produktis ĉ. 7.000. Li ankaŭ produktis civilan aviadilon, i.a. H.P.42, aviadilon de Imperial Airways.

Kategorio:Britaj entreprenistoj
Kategorio:Britaj inĝenieroj
Handley Page

eta|180ra|H.P.42 Hanno
eta|180ra|O/400
eta|180ra|H.P.61 Halifax Mk.3
eta|180ra|H.P.67 Hastings
eta|180ra|H.P.80 Victor
eta|180ra
eta|180ra

La **Handley Page** estis la unua brita avioprodukta entrepreno, kies aviadiloj estis venditaj publike. Ĝin fondis Frederick Handley Page la 17-an de junio 1909.

La firmao sukcesis unuafoje en 1915 per O/100. La O/100 estis siatempe la plej granda brita aviadilo. La malfacila nokta bombaviadilo havis alfikseblajn portajn surfacojn, kirason, malfermitan kajuton kun pafrezista vitro kaj protektitan propulson.

Evoluigita versio estis la O/400 kun pli fortaj motoroj. Oni konstruis el tiu tipo 450 ekzemplerojn inter 1918 kaj 1919. La O/1500 povis flugi ĝis Berlin, sed kiam ĝi estis preta, la milito jam finiĝis. Kelkaj O/400 estis uzataj en civila pasaĝerliverado post la Dua Mondmilito (**Handley Page Transport**) inter Parizo kaj Londono. El tiu tipo evoluis la pure civila aviadilo, la W.8 (unua flugo 4-an de decembro 1919), W.9 (unua flugo 1-an de oktobro 1925) kaj W.10 (same en 1925) kun malfermita pilotkajuto kaj fermita pasaĝerejo por 15 veturantoj. La entrepreno kunfandiĝis en 1924 kun **Imperial Airways**.

La deziro de Imperial Airways je pli granda aviadilo por flugoj al Afriko kaj Hindio estis plenumita per H.P.42, el metalo, kun duoblaj flugiloj, fermita kajuto kaj sidĉambro por 24 pasaĝeroj. Ĝi ekflugis en 1930.

Handley Page investis dumtempe monon ankaŭ por malgranda aerkanalo, kiu eĉ finance alportis enspezojn.

Okaze de la komenciĝanta Dua Mondmilito, la produktado estis tute transformita por militaj aviadiloj (gravis Halifax, Hampden, Hereford, Harrow, Heyford, Hyderabad kaj Hinaidi.

Oni produktis post la Dua Mondmilito ekz. Handley Page Hastings (1946), Hermes (1945).

Handley Page aĉetis en 1947 grandan parton de bankrota Miles Aircraft Company. Poste la firmao konstruis Victor, H.P.R. 7 Dart Herald, H.P.137 Jetstream. Pro la kreskantaj evoluigaj kostoj, Handley Page havis likvidajn problemojn (1969) kaj malfondiĝis la 1-an de junio 1970.

Kategorio:Aviadilaj fabrikantoj
Kategorio:Britaj firmaoj
Philippe Soupault

**Philippe SOUPAULT** (naskiĝinta 2-an de aŭgusto, 1897 - mortinta 12-an de marto, 1990) estis franca verkisto kaj poeto, romanisto, kritikisto kaj politika agitanto. Li prenis aktivan rolon en la Dadaisma movado kaj pli malfrue fondis la Superrealisman movadon kun André Breton. La unua libro de aŭtomata skribado, *Les champs magnétiques* (1920), estis kunverkita de Soupault kaj Breton. Post malliberigo far la nazioj dum la Dua Mondmilito, Soupault vojaĝis al Usono sed poste reiris al Francio. Liaj verkaĵoj enhavas tiajn dikajn volumojn de poezio kiel *Aquarium* (1917) kaj *Rose des vents* (1920) kaj la romano *Les Dernières Nuits de Paris* (La lastaj noktoj de Parizo).

En 1957, li verkis la opertekston por la opero de Germaine Tailleferre "La Petite Sirène", bazita sur la rakonto de Hans Christian Anderson "La eta sireno." La verko estis elsendita de Franca Nacia Radio en 1959.

Kategorio:Francaj poetoj
Kategorio:Franclingvaj poetoj
Kategorio:Superrealismo
Suda Bordo de Krimeo

La **Suda Bordo de Krimeo** (, , ) estas geografie kaj historie aparta regiono de Krimeo. Ĝi estas parto de la nigramara bordo de Krimeo, situanta inter la kabo Ajo okcidente kaj la monto Karadago oriente. La longo de la teritorio estas ĉirkaŭ 150 km., la larĝo - de 2 ĝis 10 kilometroj. Administre ĝi apartenas al la
Jalta, Aluŝta kaj Sudaka municipoj de Aŭtonoma Respubliko Krimeo.

[eta|[Krimea montaro ĉe Aluŝto.]]
[eta|La palaco [Hirunda nesto (Jalto)|„Hirunda nesto“]]
[eta|[Palaco de Voroncov (Alupko)|Palaco de Voroncov en Alupko]]
## Apartaĵoj 
La pli granda parto de la Suda Bordo de Krimeo (de la kabo Ajo ĝis
Aluŝto — la tiel nomata *propre Suda Bordo de Krimeo*) estas gardata
en la norda flanko fare de la krutaj deklivoj de la ĉefa monto-ĉeno
de la Krimea montaro, tial ĉi tie regas la mediteranea klimato.

La averaĝa temperaturo de januaro estas ĉirkaŭ 4°С, de julio — 24°С. La
kvanto de hidrometeoj — ĝis 600 mm/jare. La mara temperaturo
januare-februare estas ĉirkaŭ 4-6°С, julie-aŭguste — ĝis 28°С.

La Suda Bordo de Krimeo famiĝis kiel kuraca kaj ripoza regiono proksimume
de mezo de la 19a jarcento. Pro ĝia populareco inter la Rusuja aristokrataro
ĉi tie konserviĝis multaj arkitekturaj monumentoj. Dum Sovetia tempo
la Suda Bordo de Krimeo estas grava kuraca regiono. Nun ĝi estas
unu el la plej famaj ripoz- kaj kurac-lokoj de Ukrainio.

## Ĉefaj vizitindaĵoj 
* Forosa preĝejo (bela arkitektura monumento, konstruita sur elstara roko 400 metrojn super la marnivelo)
* Simeiza natura vidindaĵo (monto Koŝko kaj 3 belaj rokoj)
* Simeiza astrofizika observatorio
* Palaco de grafo Voroncov en Alupko kaj la parko ĉirkaŭ ĝi
* La kasteleto „Hirunda nesto“ en Gaspro
* Palaco de Jusupov en Koreizo
* Ajpetro — 1200 metrojn alta monto, atingebla el Misĥoro per speciale konstruita telfero
* Livadia palaco — la eksa palaco de la caro Nikolao la Dua, en kiu en 1944 okazis la Jalta konferenco
* La akvofalo Uĉansuo ĉe Jalto — la plej alta akvofalo de Ukrainio
* „Arbarkampeto de fabeloj“ — unika muzeo de fabelaj roluloj sub klara ĉielo apud Jalto
* Jalto — la plej fama kurac- kaj ripoz-loko de eksa Sovetunio
* Masandra vinfarejo — unu el la plej bonaj vinfarejoj en la mondo
* Masandra palaco de la caro Aleksandro la Tria.
* Nikita Botanika Ĝardeno — unu el la plej elstaraj botanikaj ĝardenoj de la mondo
* Ajudago — natur-monumento, 500 metrojn alta monto ĉe Gurzufo
* Misĥoro

Kategorio:Geografio de Krimeo
Salgiro

**Salgiro** (, , ) estas la plej
longa rivero de la Krimea Duoninsulo.

La rivero longas 204 km., la areo de ĝia baseno estas ĉirkaŭ 3750 km2. Salgiro estas formita de kuniĝo de la riveroj Angaro kaj Kizilkobo, kiuj komenciĝas sur la nordaj deklivoj de la Krimea montaro. Poste Salgiro fluas nordorienten kaj alfluas la golfon Sivaŝo. La rivero estas nutrata plejparte de neĝoj kaj subteraj akvoj. Somere en la malsupra parto
de la fluejo ĝi sekiĝas. Ĉe la rivero Salgiro situas la ĉefurbo de Krimeo — la urbo Simferopolo, ĉe kiu sur la rivero estas kreita la simferopola akvorezervujo (ene de Simferopolo la rivero akceptas sian sufiĉe grandan dekstran alfluanton — la riveron Malgranda Salgiro). La akvo de la rivero estas uzata por produktado de energio kaj ankaŭ por agrikulturaj bezonoj.

Kategorio:Riveroj en Krimeo
Kategorio:Riveroj en Ukrainio
Kategorio:Alfluantoj de la Azova maro
Benjamin Péret

**Benjamin PÉRET** (naskiĝinta 4-an de julio, 1899 - mortinta 18-an de septembro, 1959) estis franca poeto kaj superrealisto.

Li naskiĝis en Rezé (Loire-Atlantique) la 4-an de julio, 1899, kaj varbiĝis en la armeo eviti esti enmalliberejigita. Li vidis agadon en la Balkana duoninsulo, kaj servis tra la milito. Poste, li membriĝis en la movado Dada, kaj en 1921 eldonis poemaron. Li forlasis la movadon Dadan kun André Breton kaj membriĝis en Superrealismo.

Li laboris kun kaj influis aliajn poetojn kiel Octavio Paz kaj André Breton.

Komence en 1924, li estis la kunredaktisto de la ĵurnalo *La Révolution surréaliste*, fariĝante la ĉefredaktisto en 1925. En 1928, loĝante en Brazilo, li eldonis la tekston *Le Grand Jeu*. Frapadita per la ventoj de politiko, li batalis en la Hispana Enlanda Milito, kuniĝis al la hispana artistino Remedios Varo, renkontiĝis kun Trockij en Meksikurbo, kaj reiris al Francio kie li estis arestita pro faligo, liberiĝis, kaj tiam pasigis la ceteron de sia vivo en Parizo.

Li mortis la 18-an de septembro 1959 en Parizo.

Kategorio:Francaj poetoj
Kategorio:Superrealismo
Media Mix

**Media Mix** povas signifi:
# reklama termino en Japanio (vidu tiun ĉi artikolon)
# mediamix  Akcia Kompanio en Japanio. vd http://www.mediamix.co.jp/  

----
**Media Mix** ( [media mikkusu]) estas termino de reklamo en Japanio (ne Anglalingva vorto sed pseŭd-angla), originale signifanta rimedon ke "reklami per diversaj amaskomunikiloj por ili kompensu siajn malaranĝojn reciproke". Freŝdate, **Media Mix** ankaŭ signifas ke "reverkado unu originalan verkon en plurajn reverkojn".

## Media Mix sukceso en Japanio 
En 1970-aj jaroj, Kadokawa Shoten reverkis siajn romanojn en kinojn, kaj sukcesis disvastigi la originalajn romanojn. Nun oni konsideras tion, la unua sukceso de Media Mix.

En malfruaj 1990-aj jaroj, oni evidente ekreverkis unu originalan verkon precipe mangao en dramon, animeon k.a..
Nuntempe, diversaj verkoj havas siajn diversajn reverkojn reciproke : romano (inkludas light novel), mangao, animeo muzika KD, komputilludo, televida dramo, radia dramo, kino (inklude kina animeo), interreto (interreta radio, interreta televido) k.c.

## Terminoj 
*  [anime-ka], reverki en animeon 
*  [dorama-ka], reverki en dramon
*  [ge:mu-ka], reverki en (komputila)-ludon
*  [komikaraizu] aŭ  [manga-ka], reverki en mangaon
*  [noberaizu] reverki en romanon (inklude light novel)
*  [eiga-ka] reverki en kinon

## Famaj sukcesoj de Media Mix 
* Patlabor
:Komence, la verkantoj verkis mangaan kaj animean (OVA) seriojn, kaj poste disvastigis reverkadojn en kinan animeon, televidan animeon.

* Eureka Seven
:11 entreprenoj apartenas al la Media Mix projekto.

:Ĉefaj verkoj:
:* animeo: Mainichi Broadcasting System, Bandai
:* komputilludo: Bandai
:* mangao: Kadokawa Shoten
:* ludilo (ĉefe plasta modelo): Bandai
:* Muzika KD: Sony Music Entertainment

::Alie, USEN Broadnetworks (nun USEN) dissendis animean serion sur interreta televido, (tiame aliaj entreprenoj ankoraŭ ne servis animeon sur interreta televido.)

Kategorio:Amaskomunikiloj
RABAŜ

eta|Baruĥ Aŝlag (RABAŜ)
eta|Sinagogo de Rabaŝ

Rabeno **Baruĥ Aŝlag (RABAŜ)** estis kabalisto, lerninto kaj adepto de kabalisto Baal Sulam (Jehuda Lejb haLevi Aŝlag). Dediĉis la tutan sian vivon al ekspliko kaj disvastigo de lerno-metodo de Kabalo laŭ Baal Sulam en formo, komprenebla kaj lernebla de moderna generacio.

Aŭtoro de libroj, artikoloj kaj leteroj, priskribantaj enan signifon de kabalaj libroj kaj eksplikantaj lernometodon de Kabalo. Liaj libroj, same kiel tiuj de Baal Sulam, estas uzataj kiel unikaj lerniloj de lernogrupoj, lernantaj Kabalon en ĉiuj partoj de la mondo. Unuafoje en la historio Kabalo estis prisktibita en komprenebla kaj uzebla praktike formo.

Dum la periodo ekde la jaro 1978 ĝis 1991 unu el lernantoj de RABAŜ estis Miĥael Lajtman (RAMLAN).

## Biografio 
Baruĥ Ŝalom haLevi Aŝlag (RABAŜ) naskiĝis en Pollando je la 22a januare, 1907. Naŭ jarojn aĝa, li komencis lerni Kabalon de sia patro.

* 1921 — transloĝis en Israelon kun siaj gepatroj, daŭrigis lernadon de Kabalo kaj Torao en «Torat Emet», Ĥabado, studis po 16 horoj diurne.
* 1925 — edziĝis, de la geedziĝo li havis 6 infanojn.
* 1927 — komencis labori kiel rabeno laŭ permeso de BAGAC (Supra juĝejo de justeco). Ĝis morto de sia patro kaj instruisto — Baal Sulam — daŭrigis lerni Kabalon kaj samtempe labori — kiel laboristo pri konstruado, poste armaturisto, buklisto de ŝoseo «Jerusalemo—Ĥevrono», botisto, servisto en imposta servo.
* 1942 — RABAŜ laŭ indiko de Baal Sulam komencis ĉiutage instrui Kabalon al lernantoj, sen ĉesi sian studadon de Kabalo kaj laboron.
* 1948 — transloĝiĝis kun sia patro en Jafon.
* 1954 — post morto de sia patro forveturis Anglion por tri jaroj.
* 1957 — revenis Israelen, loĝis en Bnej Brak en strato Minc. En sia apartamento li kondukis ĉiutagajn lecionojn kun lernantoj de 3:30 ĝis 6:00 matene kaj de 17:00 ĝis 20:00. Poste lernantoj konstruis por RABAŜ domon por studado kaj loĝado en strato Ĥazon Iŝ.
* 1991 — en kvinan tagon de monato Tiŝrej de jaro 5752 — RABAŜ mortis. Li estas enterigita apud sia patro en jerusalema tombejo.

## Eldonitaj libroj 
* Aŭskultitaĵoj (Ŝamati)
* Artikoloj «Ŝlavej Sulam» (Niveloj de ŝtuparo)
* Eksplikoj al «Doktrino de Dek Sfirot»
* Leteroj
* «Ŝtupoj de ŝtuparo» («Dargot haSulam») — du libroj

## Heredaĵoj de RABAŜ 
# Pli ol 6000 son-kasedoj kun lecionoj pri «Doktrino de Dek Sfirot»
# Centoj da eksplikaj artikoloj al Torao, Zoharo, Talmudo
# Skribaĵoj, persone ricevitaj de Baal Sulam
# Komentoj ĉe randaĵoj — kelkaj libroj entute
# Notblokoj
# Respondoj al demandoj
# Grafikaĵoj
# Kanzonoj kaj melodioj .
# Skemoj kaj komentoj al libro «Bejt Ŝaar haKavanot».

## Video 
* Videoj kun RABAŜ

## Rigardu ankaŭ 
* Fejga Aŝlag

Kategorio:Kabalistoj
Kategorio:Rabenoj
Fluctuat nec mergitur

''''''''* (esperante *Skuatas sed ne mergiĝas'') estas la latinlingva devizo de Parizo, la ĉefurbo de Francio.

[eta|[Blazono de Parizo]]
Tiun frazon oni povas ankaŭ legi sur la blazono de la urbo, kiu bildigas ŝipon flosantan sur tumulta maro. La devizo kaj la blazono ambaŭ devenas de la korporacio de la sejnaj boatistoj. Ilia potenca asocio regis la negocon kaj la komercon de Parizo ekde la romia periodo. Kvankam la korporacio progrese aliformiĝis en municipan registaron, ĝi ĉiam konservis siajn originalajn simbolojn. Tial ilin la komunumo de Parizo ankoraŭ havas hodiaŭ.

## Vidu ankaŭ 
* Parizo

Kategorio:Parizo
Novklasika arkitekturo

[eta|maldekstre|270px|Triumfarko Carrousel ([Parizo).]]
**Novklasika arkitekturo** estas arkitektura stilo kaj periodo, kiu devenas de novklasikismo kaj aperis ekde la dua duono de la 18-a jarcento. Tiu stilo, posteulo de baroko kaj rokoko, uzis multajn grekajn-romiajn elementojn, ekzemple kolonoj, harmoniaj proporcioj aŭ portikoj.

La arkitekturo novklasika akiris influon pro la malkovroj ĉe Pompejo kaj Herculaneum, kaj rapide fariĝis politika ilo. Novklasicismo estis anstataŭigita de romantikismo kaj novgotiko je la 19-a jarcento.

Novklasika arkitekturo estas vere tutmonda : ekzemplojn de konstruaĵoj oni povas trovi en Nordameriko, Rusio aŭ kompreneble Eŭropo.

## Verkoj 
* Gliptoteko (Munkeno)
* Hotelo de la Invalidoj
* Luvro
* Reĝa Placo (Bruselo)
* Triumfarko de Parizo

Kategorio:Arkitekturo
La Défense

**La Défense** [la defɑ̃s] () estas la ĉefa negoca kaj ekonomia kvartalo de Parizo. Ĝi situas en la pariza ĉirkaŭurbo, okcidente de Neuilly-sur-Seine, kaj fine de granda akso komencante el La Luvro kaj la avenuo de la Elizeaj Kampoj. Vida finpunkto de tiu akso estas la Granda Arko de La Défense, emblemo de la kvartalo. Komenca konstruaĵo estas la *Centre des Nouvelles Industries et Technologies* ().

La Défense estas la plej granda negoca kvartalo en Eŭropo, kaj etendiĝas sur la teritorio de tri francaj komunumoj, nome Puteaux, Courbevoie kaj Nanterre. La kvartalo ĉefe konsistas el nuboskrapuloj, kunigitaj de giganta kahelo por piedirantoj. Ĝardenoj kaj ĉirkaŭ sesdek artaj verkoj plie ebligas agrablajn promenadojn.

## Edukado 
* EDC Paris Business School
* EPITA
* ESSEC Business School
* IA Institut
* ICN Business School
* IÉSEG School of Management

## Publikaj transportoj 
*   '**
*  **', '**
*  **'
*  RATP 73, 144, 159, 360

## Vidu ankaŭ 
* Bulvardo Patrick Devedjian
* CNIT
* Granda Arko de La Défense
* Westfield Les 4 Temps

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala Retejo
* Mapo La Défense


Kategorio:Courbevoie
Kategorio:Nanterre
Kategorio:Puteaux
Lunéville

**Lunéville** - prononco laŭ sistemo IFA [, historie ankaŭ , prononco laŭ sistemo IFA [] ; en la lorena dialekto de la franca *Leneinvile*, laŭ sistemo IFA [] - lokiĝas en la departemento Meurthe-et-Moselle, kaj en la regiono Loreno. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo estas la ĉefloko de la samnoma arondismento Lunéville ([] kaj ankaŭ estas la centro de du kantonoj, simple numerigitaj Lunéville-1 kaj Lunéville-2. 

La teritorio dividas limojn kun la najbaraj komunumoj . La loĝantoj de Lunéville nomiĝas franclingve *lunévillois* respektive *lunévilloises*.

## Geografio 
Lunéville lokiĝas ĉe la kunfluejo de la riveroj Meurthe kaj *Vezouze*.

## Historio 
Tie oni subskribis la Traktaton de Lunéville.

## Loĝantoj 
## Monumentoj 
* Kastelo de Lunéville
maldekstra|eta|Kastelo de Lunéville

* Kirko Sankta-Jakobo
* La domo de la komercisto
maldekstra|eta|La domo de la komercisto

## Famuloj 
* Jacques Godechot

## Vidu ankaŭ 
* Lunéville (stacidomo)


Kategorio:Urboj de Francio
Kategorio:Komunumoj de Meurthe-et-Moselle
Listo de gravaj kosmologoj

Jen personoj, kiuj kiuj grave kontribuis al la kosmologio, la scienco pri la evoluo de la kosmo.
* Hannes Alfvén
* Herman Bondi
* Brandon Carter
* Isaak Chalatnikow
* Subrahmanyan Chandrasekhar
* Robert Henry Dicke
* Albert Einstein
* Alexander Friedmann
* George Gamow
* Thomas Gold
* Alan Guth
* Stephen Hawking
* Otto Heckmann
* Fred Hoyle
* Werner Israel
* Roy Kerr
* Oskar Klein
* Lew Dawidowitsch Landau
* Abbé Georges Lemaître
* Jewgenii Lifschitz
* Andrej Linde
* Albert Abraham Michelson
* Edward Morley
* James Peebles
* Roger Penrose
* Arno Penzias
* Henri Poincaré
* Howard Robertson
* David Robinson
* Martin Ryle
* Karl Schwarzschild
* Arthur Walker
* John Wheeler
* Robert Wilson

## Vidu ankaŭ 
* Listo de astronomoj

Kategorio:Kosmologio
Kategorio:Astronomio
Kategorio:Astronomiaj listoj
Kategorio:Listoj de sciencistoj
Klubo de Parizo

eta|300px|Mapo de la membroj de la klubo de Parizo.
La **klubo de Parizo** (, ) estas neformala grupo de oficialaj financuloj, devenaj de 21 el la plej riĉaj ŝtatoj de la mondo. La klubo celas al proponi helpon al ŝuldigitaj nacioj kaj al la kreditoroj de tiuj ĉi, ekzemple per la restrukturo aŭ la nuligo de la ŝuldoj.

La ŝuldigitaj ŝtatoj ofte devas peti la helpon de la klubo pro premo de la Internacia Mona Fonduso (IMF), se aliaj solvoj antaŭe fiaskis.

La klubo de Parizo kuniĝas je ĉiuj ses semajnoj, ene de la franca ministrejo pri Ekonomio, Financoj kaj Industrio (Bercy), en Parizo. Ĝi estas estrita de sperta oficiulo el la franca trezoro, nuntempe Xavier Musca.

## Ĉiamaj membroj 
Aŭstralio, Aŭstrio, Belgio, Kanado, Danio, Finnlando, Francio, Germanio, Irlando, Italio, Japanio, Nederlando, Norvegio, Rusio, Hispanio, Svedio, Svislando, Britio kaj Usono.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala TTT-ejo de la klubo de Parizo

Kategorio:Internaciaj rilatoj
Kategorio:Organizaĵoj kun sidejo en Parizo
Bertrand Delanoë

eta|250px|dekstra|Bertrand Delanoë
**Bertrand DELANOË** [delanoe] (naskiĝis la 30-an de majo 1950) estas franca politikisto kaj la urbestro de Parizo ekde 2001. Li estas membro de la Socialista Partio (PS).

Delanoë naskiĝis en Tunizo (Tunizio), kaj transloĝiĝis al Francio kune kun sia familio kiam li estis junulo.

En 1998 li elŝrankiĝis, dirante ke estas samseksemulo en televida intervjuo. Li estas unua franca politikisto, kiu diris pri sia samseksemeco.

Kategorio:Francaj politikistoj
Kategorio:GLAT-politikistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1950
Kategorio:Urbestroj de Parizo
Kategorio:Nigrapieduloj
Naskiĝintoj en Tunizo
Bercu (Lazuri)

**Bercu** (Lazuri) [berku] (hungare: **Szárazberek**) estas vilaĝo en Rumanio norde de Satu Mare. Bercu situas sur ebenaĵo laŭ la hungara landlimo, kontraŭe Méhtelek troviĝas. Administre ĝi apartenas al Lazuri.
## Loĝantaro
En 1910 Szárazberek havis 992 loĝantojn (hungaroj); en 1992 593 (hungaroj). 
## Historio
Ĝia unua mencio skribe estas en 1216. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario, al departemento Szatmár.  
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest. 
## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Satu Mare
* Popolnombrado 2002 
* Administracia mapo de distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Satu Mare
Eksterdistrikta urbo

**Eksterdistrikta urbo** estas teritoria administra unuo interalie en **Germanio**: La plej grandaj urboj de la ŝtato ne apartenas al iu distrikto, sed mem havas saman rangon kiel la distriktoj: Eksterdistriktaj urboj plenumas memstare la taskojn kaj de komunumo kaj de distrikto. Ĝenerale eksterdistriktaj urboj estas grandurboj, do urboj kun pli ol  loĝantoj, sed ekzistas esceptoj. La grandurboj Berlino, Bremeno kaj Hamburgo eĉ estas federaciaj landoj samrangaj al ekzemple Nordrejn-Vestfalio aŭ Bavario.

En la federacia lando Baden-Virtembergo la germanlingva nomo por tiuj "urboj sendependaj de distriktoj" estas *Stadtkreis* (urba distrikto), en la aliaj 15 federaciaj landoj de Germanio ili nomiĝas .

En **Aŭstrio** la paralela koncepto nomatas  ("statuta urbo"), laŭ la stato de decembro 2012 entute ekzistas 15 tiaj urboj. La mapo dekstre montras ilin. Ekzakte sama koncepto ankaŭ estas en Ĉeĥio ().

En **anglalingvaj landoj** oni ĝenerale nomas urbojn de tia administra statuso  (sendependaj urboj), kaj en **Rusio** la paralela koncepto estas  (urba distrikto).

En **Pollando** la saman koncepton oni kutime nomas "urbo kun rajtoj de distrikto".

## Vidu ankaŭ 
* Aŭtonoma urbo

Kategorio:Administraj unuoj de Germanio
Kategorio:Administraj unuoj laŭ klasnomoj

Kategorio:Administraj unuoj de Aŭstrio
Kategorio:Administraj unuoj de Ĉeĥio
Kategorio:Administraj unuoj de Pollando
Plopsaland

**Plopsaland** estas flandra amuzparko en De Panne ĉe la Norda Maro kaj la landlimo kun Francio. Estas haltejo de la marborda tramo antaŭ la enirejo de la parko.

## Melipark 
En 1932 Albéric Florizoone, konata de la mielofabrikanto Meli fondis la amuzparkon *Melipark*. Siatempe okazis tie edukaj spektakloj kun abeloj. Krom tio bestoj kaj granda ludĝardeno estis la allogaĵoj. En 1952 malfermiĝis *fabeloarbaron*. La parko ĉefe allogis marvizitantojn kaj nord-francojn. Aldoniĝas regule novaj, modernaj amuziloj.

En la 90aj jaroj la amuzparko ekhavas multe malpli da vizitantoj. Ĝi ne plu estis populara. La familio Florizoone vendas la parkon fine de 1999 al Studio 100 kaj VMMa. Albéric Florizoone post lia morto estis akceptita en la IAAPA Hall Of Fame, kiu junigas ĉiujn gravajn pionirojn de la amuzparka industrio.

## Plopsaland De Panne 
eta|dekstra|250px|"Plop-a" restoracio en Plopsaland De Panne
Plopsaland malfermas siajn pordojn je la 20-a de aprilo 2000. La parko estas nomita laŭ la porinfana televida programo Koboldo Plop kaj Samson en Gert de Studio 100. Ĝi ĉefe enhavas allogaĵojn por familioj: *La arbaro de Plop*, la *Ĝardeno de Plop*, *La kastelo de la drako* kun familia ondotrajneto ktp. En la parko elpaŝas kiel aktoroj infanaj herooj kiel Samson en Gert kaj Wizzy en Woppy. Aliaj menciindaĵoj estas i.a. trajneto, pirata ŝipo kaj farmbieno porinfana.

## Plopsaland endoma 
Plopsaland malfermis fine de 2005 endoman amuzparkon en Hasselt.

## Plopsa Coo 
En 2006 la Plopsaland-grupo aĉetis amuzparkon ĉirkaŭ Coo, kiun oni baptis *Plopsa Coo*.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝaro de Plopsaland

Kategorio:Amuzparkoj
Kategorio:Kulturo de Belgio
Marc van Oostendorp

**Marc van OOSTENDORP** (;; , Roterdamo) estas nederlanda lingvisto kaj esperantisto. Ekde 2022 li estas ano de la Akademio de Esperanto (kun mandato ĝis 2028).

## Studado 
Van Oostendorp eklernis Esperanton en 1982, dum sia infanaĝo; en intervjuo por *Libera Folio* li deklaris, ke pri Esperanto «lin altiras precipe la idealoj».
En 1995 fondis li la *Projekton Laurens Janszoon Coster*, liberan bibliotekon de elektronikaj eldonoj de klasika nederlanda literaturo.

Li estas profesoro pri lingvistiko kaj komunikado ĉe la Universitato Radboud en Nimego (de 2017);

La 21-an de majo 2022 li elektiĝis kiel prezidanto de la asocio Esperanto Nederland, la landa asocio de UEA, dum ĝia jarkunveno en Lunteren.

Van Oostendorp estas kontribuanto al *Genootschap Onze Taal* («Socio por nia lingvo»), al la gazeto *NRC*, al la reta revuo *Neerlandistiek*, kaj al Radio Noord-Holland. retmesaĝo-servo (aperanta trifoje semajne) pri lingvo ĝenerale kaj la nederlanda specife; tie li laboras kune kun belga eldonisto Erik Dams kaj la flandra ĵurnalisto Ludo Permentier.

En 2022 li elektiĝis ano de la Akademio de Esperanto, kun mandato ĝis 2028; kiel akademiano, li estris la laborgrupon de la KER-ekzamenoj, kunlaborante kun UEA. La grupo laboris precipe por difini ekzamenan materialon (tekstoj, filmetoj, radi-intervjuoj, ktp) por la nivelo C2.

## Verkoj 
* 
* 
* 

## Notoj 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  (, )
* 
* 

Kategorio:Nederlandaj esperantistoj
Kategorio:Nederlandaj lingvistoj
Kategorio:Historiistoj pri Esperanto
Kategorio:Fonologoj
Kategorio:Dialektologoj
Kategorio:Esperanto-instruistoj
Kategorio:Vivantaj homoj
Tenri

**Tenri** (japane: 天理市 [tenri-ŝi]) estas urbo de Japanio. Ĝi situas en la nord-centra parto de la gubernio Nara, en la regiono Kansajo (ankaŭ nomata *Kinki*), kaj geografie troveblas en la centro de la insulo Honŝuo, la plej granda el la insuloj de Japanio. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun .
 
La nomo Tenri devenas el Tenrikjo, kiu havas ĉefan preĝejon en la urbo.

## Ekonomio 
* Frago

* *Sharp*: Fabrikoj kaj studcentroj troviĝas en la urbo.

## Transporto 
### Fervojoj 
* Kintetsu:
** Linio Kintetsu-Tenri:  -  - 
* JR Okcidenta:
** Linio Sakurai (Linio Manyō-Mahoroba):  - Tenri -  - 

### Vojoj 
* Aŭtovojoj
** Aŭtovojo Nishi-Meihan
* Naciaj vojoj:
** Aŭtovojo Meihan
** Aŭtovojo Keinawa
** Nacia vojo 24
** Nacia vojo 25
** Nacia vojo 169

## Vizitindaĵoj 
* Sanktejo Isonokami
* Templo Uĉijama-Ejkjuĝi
* Sanktejo Ojamato
* Templo Ĉogaku

## Famuloj de la urbo 
* Nakajama Miki, la fondinto de Tenrikjo.

## Ĝemelurboj 
* 
* 
* 

eta|maldekstra|360ra|
## Lernejoj en la urbo 
* Elementaj lernejoj: 10 (publikaj: 9, privata: 1)
* Mezlernejoj: 5 (publikaj: 4, privata: 1)
* Supera mezlernejo: 4 (publikaj: 2, privataj: 2)

### Universitatoj 
* Universitato Tenri (privata)
* Universitato Tenri Health Care (privata)

## Esperanto 
En Tenri oni planis okazigi ekde la 5-a ĝis la 12-a de aŭgusto 2012 la 68-an Internacian Junularan Kongreson (IJK) de TEJO, sed la organizantoj fine en decembro 2011 rezignis pri la plano.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Gubernio Nara
Vickers Vimy

300ra|dekstra|eta|Vickers Vimy

La **Vickers Vimy** estis malpeza brita bombaviadilo dum la unua mondmilito (en 1917/1918).

Ĝin planis Vimy von R. K. Pierson - por atingi celojn en Germanio - kaj konstruis la *Vickers Company*. La unua flugo okazis la 30-an de novembro 1917. Oni povis uzi nur kelkajn el ili pro finiĝo de la milito, en Francio. Post la milito, Vimy estis transformita al civilaviadilo kaj ricevis la nomon Vimy-Commercial.

## Historio 
Vimy estis uzata en proksima Oriento inter 1919–1925, en Nord-Irlando ĝis 1929. La civila tipo Vimy-Commercial estis produktita ekde 1919, ĉefe por eksporto. Ĉinio ekz. mendis en aprilo de 1922 100 aviadilojn, sed la kontrakto ne estis komplete plenumita.

La Vimy-Commercial flugis unuafoje de Joy Green Airfield en Kent la 13-an de aprilo 1919 kun la armea signo K107. Vimy-Commercial ricevis poste la civilan registran nomumon G-EAAV.

## Rekordflugoj 
Oni sukcesis atingi per Vimy distancajn flugojn kaj rekordojn, inkluzive de la unua senhaltan transatlantikan flugon de okcidento al oriento. John Alcock kaj Arthur Whitten Brown ekflugis la 14-an de junio 1919 de Novlando kaj surteriĝis la 15-an de junio 1919 en marĉo de Irlando, nazon en la marĉon. Ilia aviadilo nun estas ekspoziciita en London Science Museum. Ross Smith kaj Keith Smith flugis 1919 en pluraj paŝoj de Londono al Aŭstralio. La 4-an de februaro 1920 flugis Pierre van Ryneveld kaj Quintin Brand de Londono al Sud-Afriko. Steve Fossett flugis per postkonstruita Vimy en 2005 tra la Atlantiko.

## Specifaĵo (Vimy Mk I) 
* **Skipo:** 2
* **Longo:** 13,27 m
* **Enverguro:** 20,75 m
* **Alto:** 4,76 m
* **Flugila surfaco:** 123,5 m²;
* **Malplena maso** 3.222 kg
* **Starta maso:** 5.670 kg
* **Motoro:** 2x Rolls-Royce Eagle VIII, 270 kW (367 ĈP)
* **Maksimuma rapido:** 165 km/h
* **Atingopovo:** 1.448 km
* **Fluga alto:** 2.135 m
* 1x 7,7-mm-Lewis maŝina fusilo ĉe la aviadila nazo
* 1x 7,7-mm-Lewis maŝina fusilo en mezo de la aviadilo
* Bomb-porta kapablo: 1.123 kg

## Eksteraj ligiloj 
* RAF Museum 
* Alcock und Brown's Flugzeug im London Science Museum 

Kategorio:Militaj aviadiloj
Kategorio:Civilaj aviadiloj
Colibi

**Colibi** [kolibj] (hungare: **Székás**, germane: **Zeckesdorf**) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Blaj. En 1910 ĝi havis 393 loĝantojn (rumanoj), en 1992 93. Ĝia unua mencio estas en 1805. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Alsó-Fehér vármegye). Administre ĝi apartenas al Ohaba.
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest. 
## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Alba
* Administracia mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Alba
Vickers

**Vickers Ltd.** estis brita proviza konzerno kaj produktanto de armiloj, aviadiloj, maŝinoj kaj ŝipoj.

Vickers konstruis de 1911 ĝis 1962 interalie ĉas-, bomb- kaj civilajn aviadilojn.

Vickers estis forte engaĝita en la produktado de aerŝipoj dum la unua mondmilito (ekz. unua brita rigida aerŝipo HMA 1).

La entrepreno produktis komence de la 1930-aj jaroj la anglan rigidan aerŝipon R100, unu el la plej grandaj aerŝipoj de la mondo.

Vickers apartenas hodiaŭ al BAE SYSTEMS.

## Aviadiloj 
* Valetta C2
* Viking I
* EFB 1 (1913)
* FB 5 (1914)
* FB 9 (1915)
* FB 12 (1916)
* FB 19 (1916)
* FB 27: Bomber (1917)
* Vimy (1919)
* Vedette: maraviadilo (1925)
* Valentia: transporta aviadilo (1934)
* Wellington: dumotora skolta/bomba (1936)
* Viking (1945)
* FB 26 Vampire: jeta bombaviadilo (1946)
* Varsity
* Vincent
* Virginia
* Warwick
* Merchantman
* Vanguard (1959)
* Viscount: kvarmotora turboprop-trafikaviadilo por mallongaj flugoj (1948)
* Valiant: kvarjeta bombilo (1951)
* VC10: kvarjeta longfluga jetaviadilo (1962)

## Vidua ankaŭ 
* maŝina fusilo Vickers

Kategorio:Aviadilaj fabrikantoj
Kategorio:Pereintaj firmaoj
Săliște (Băița)

**Săliște** [səliŝtje] (hungare: **Szelistye**) estas vilaĝo en Rumanio norde de Deva. En 1910 ĝi havis 647 loĝantojn (rumanoj); en 1992 338. Ĝia unua skriba mencio estas en 1439. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Hunyad vármegye*). Administre ĝi apartenas al la komunumo Băița.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto Hunedoara
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Hunedoara
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Hunedoara
Săliștoara

**Săliștoara** [səliŝtŭara] (hungare: **Szelistyora**) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Deva. En 1910 ĝi havis 492 loĝantojn (rumanoj); en 1992 254. Ĝia unua skriba mencio estas en 1499. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Hunyad vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Vălișoara.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Mapo de la distrikto 
* Administracia mapo de la distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Hunedoara
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Hunedoara
Slovaka soveta respubliko

**Slovaka soveta respubliko** (slovake laŭvorte *Slovaka Respubliko de Konsilantaroj*) (SRK) estis ŝtato de diktaturo de proletaro sur pli granda parto de teritorioj de la orienta kaj la suda Slovakio ekde la 16-a de junio ĝis la 7-a de julio 1919.

Ĝi estis kreita subinflue de Hungara Respubliko de Konsilantaroj en tempo de intertempa ondo de komunistaj protestoj kaj revolucioj post la Oktobra Revolucio en Rusio en 1917 kaj la unua mondmilito. Ĝi estis absolute dependa je Budapeŝto kaj en fono de ties kreiĝo estis klopodoj je proleta kunlaboro, kaj je savo de la Hungara Sovetrespubliko.

## Pereo 
Post retiriĝo de hungara Ruĝa Armeo el Slovakio la registaro de SRK kaj taĉmentoj de ties armeo transiris sur hungaran teritorion. SRK ĉesis ekzisti kaj regionoj, kiujn ĝi kontrolis, estis la 7-an de julio 1919 okupitaj far de la ĉeĥoslovaka soldataro.

## Vidu ankaŭ 
* Historio de Slovakio

Kategorio:Historio de Slovakio
Kategorio:Komunismaj ŝtatoj
Kategorio:Eksaj landoj de Eŭropo
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1919
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1919
Gușterița

eta|Vido al la du kirkoj de Gușterița; fone la silueto de Sibio
**Gușterița** [guŝterica], hungare **Szenterzsébet**, germane: **Hammersdorf**, estis vilaĝo aligita al Sibiu en 1954; ĝi havis en 1910 1741 loĝantojn (germanoj, rumanoj), nun ĉirkaŭ 4.000 (precipe rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas en 1309. Ĝis 1919 Szenterzsébet apartenis al Hungario (*Szeben vármegye*).

La nuna kvartalo de Sibio situas en ties nord-oriento kaj estas de ĝi dividita per rivero Cibin; ekzistas unu sola ponto. La koordinatoj de Gușterița estas , ĝi situas 440 metrojn super marnivelo. Paralele al la rivero oni nun konstruas aŭtovojon. Estas regula urba bustrafiko inter la kvartalo kaj la centro.

Ĉar Gușterița longe estis loĝata precipe de german-etnaj protestantoj, ĝi havas protestantan kirkon el la 13-a jarcento, en romanika stilo. Ĝi estis konstruita ankaŭ por defendo kontraŭ atakantoj, kiel defend-kirko. La ortodoksa kirko estas pli novtempa.

## Historio 
La vilaĝo estis dokumente menciita unue en 1309 kiel *villa umberti* aŭ *villa humberti*. jam en romiaj tempoj tiuloke ekzistis setlejo nomata *Cedonia*.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Komunumoj de Sankta Elizabeto en Hungara reĝlando 
## Renomaj personoj 
* Johann Seivert (Sibio, 17-a de aprilo 1735 – 24-a de aprilo 1785), literaturhistoriisto, evangelia pastro
* Johann Michael Ackner, arkeologo, naskita en Sighișoara, tie ĉie vivis kaj mortis en 1862.

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Sibiu
Pío Moa

**Luis Pío Moa Rodríguez** (Vigo, 1948) estas ĵurnalisto, hispana historiisto.

## Biografio 
Li naskiĝis en Galegio; lia patro estas la viga esperantisto Pío Moa Banga. Li militis dum jaroj en la terorista GRAPO (kun maoista idearo), kie li partoprenis en multaj aktivecoj. Poste li estis elĵetita kaj partoprenis en resocianigado.

Li estis direktoro de la gazetoj Tanteos (1988-1990) kaj Ayeres (1997-1993) (ĉi tiu pri historio). Li laboris kiel bibliotekisto en la Ateneo de Madrid. Nun li kunlaboras en kelkaj gazetoj, ĵurnaloj kaj interretaj paĝoj (ekzemple libertad digital).

## Evoluado 
Post lia resocianigado, liaj opinioj igis tute malsamaj. Liaj plej venditaj verkoj pritemas la Hispana dua respubliko kaj la Hispana milito.

Lia opinio estas, resumite, tiel:

* Granda parto de la maldekstrularo (anarkistoj, PCE, ERC, kaj la plej proksima flanko al Largo Caballero) estis ĉefe maldemokratistoj, do ili pensis ke la respubliko estas nur paŝo por la fina celo (Socia revolucio).

* Ĉi tiu parto organizis la revolucio de 1934.

* En respubliko kiu ne estas demokrata, la balotado okazis en 1936, kaj ĝin gajnis la *Frente Popular* (Popola Fronto) por malmultaj da balotoj (sed multaj representantoj), dankon al sekretaj interkonsentoj (ekz. la denunciitaj de la tiam Prezidanto de la Respubliko (Niceto Alcalá Zamora) kaj konfirmita en la memorlibroj de Azaña aŭ Madariaga.

* La strata perforto igis respondon en la plej radikaj partoj de la dekstruaro, kaj la militaro kunigis kun ĝi.

Laŭ Moa, la sublevado de la 18-a de julio (unua tago de la hispana milito, estis reago kiu temis la registaro.

Moa Pio
Moa Pio
Kategorio:GRAPO
Moa Pio
Mândra (Loamneș)

**Mândra** [mındra] (hungare: **Széptelep**, germane: **Kledendorf**) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Sibiu. Administre ĝi aparternas al Loamneș.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 217 loĝantojn (rumanoj); en 1992 252.

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estis en 1750. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Alsó-Fehér).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
eta|Mândra. La ŝildo montras la malnovan skribon per "î".

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Sibiu
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Sibiu
Orel

**Orel** (en traduko *Aglo*) estas municipo en distrikto Chrudim en Ĉeĥio. Vivas ĉi tie  ().

La municipo situas proksimume 5&nbsp;km de urbo Chrudim. Ĝi etendiĝas en ebena tereno de rivero Chrudimka al montarpiedo de Železné hory. Unusola monteto estas norde monteto nomata „Tři Bubny“ („Tri Tamburoj“).

Orel troviĝas en loko, kie estadis ampleksa lago. Restis post ĝi marĉoj kaj torfejoj, la t.n Orliny (*Aglujoj*), kie ekde la 17-a jarcento ĝis la 19-a jarcento oni minis torfon.

La marĉa regiono ne taŭgis en praepoko por loĝi, tial estis trovitaj preskaŭ neniaj prahistoriaj trovitaĵoj — sole etaj rompitaĵoj de pratempaj ujoj. Unusola trovitaĵo estas slava gemo el la 11-a jarcento.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* **Orel**
* Tři Bubny

## Esperanto 
En Orel naskiĝis Josef Bednář.


Kategorio:Municipoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
Kategorio:Minado de torfo en Ĉeĥio
Bernardo de Clairvaux

Sankta **Bernardo de Clairvaux** , aŭ "Bernardo el Klarvalo", (naskiĝis en 1090, mortis la 20-an de aŭgusto 1153) estis franca abato kiu disvastigis la ordenon de la Cistercianoj. Li estis kanonizita en 1174, kaj deklarita doktoro de la Eklezio fare de Pio la 8-a en 1830.

## Cisterciana abato 
Li naskiĝis en Fontaine-lès-Dijon (Fontené le Diĵón), Burgundio, en nobela familio. En la jaro 1111 li membriĝis kun ĉirkaŭ 30 kunuloj en la ordeno de la Cistercianoj en Cîteaux , en Esperanto *Cistercio*. La Cistercianoj ekfloris kaj disvastiĝis. Bernard fariĝis abato de la klostro en Clairvaux. Dum sia vivo li fondis 68 monaĥejojn. Li forte influis la siatempan eklezion per sia teologio honore al la Virga Maria, siaj predikoj kaj verkoj. La 20-an de aŭgusto 1153 li mortis en la abatejo Clairvaux.

Li estis ege fama, kaj lia voĉo estis aŭskultita. Ekzemple kiam lia amiko Guillaume de Saint-Thierry legas la *Teologion* de Abelardo, kaj estas ŝokita de ĝi, li petas al Bernardo kondamnigi la aŭtoron. Li sukcesas kaj en la koncilio de Sens en 1141, Abelardo estas kondamnita, grandparte pro la akuzoj de Bernardo.

## Religia fanatikulo 
Bernardo el Klarvalo estis unu de la plej gravaj iguloj de la 2-a Krucmilito kontraŭ la araboj. Krome, li organizis samtempan Vendan Krucmiliton kontraŭ la vendoj, slavoj en la teritorio de nuna Germanio.

## Referencoj 
Kategorio:Sanktuloj
Kategorio:Doktoroj de la Eklezio
Kategorio:Abatoj
Kategorio:Personoj cititaj en La Dia Komedio (Paradizo)
Hit (Irako)

**Hīt** aŭ **Hit** (arabe هيت) estas urbo en provinco al-Anbar, Irako. Hit situas nordoriente de Ramadi, provinca centro, en la sunaista triangulo.

## Vidu ankaŭ
* Supra Mezopotamio

Kategorio:Urboj de Irako
Wassily Leontief

**Wassily LEONTIEF** (5-a de aŭgusto 1905 – 5-a de februaro 1999) estis ekonomisciencisto elstara pro sia esploro pri la maniero kiel ŝanĝiĝoj en unu ekonomia sektoro povas kaŭzi efekton en aliaj sektoroj. Leontief gajnis la Nobelpremion pri ekonomiko en 1973.

## Notoj 

Kategorio:Rusiaj ekonomikistoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri ekonomiko
Kategorio:Usonaj Nobel-premiitoj
Distrikto Recklinghausen

La **distrikto Recklinghausen** situas en la nordo de la Ruhr-regiono en la nordokcidento de la federacia lando Nordrejn-Vestfalio. Ĝi apartenas al la distriktaro Monastero, estas membro de la provinca komunumligo Vestfalio-Lipo kaj en la regiona ligo Ruhr. Sidejo de la distrikto estas la urbo Recklinghausen. La distrikto, urbeca en la sudo kaj pli kamparaneca en la nordo, estas unu el la plej multhomaj en Germanio. Fine de  la distrikto havis  loĝantojn.

## Geografio 
### Geografia situo 
La distrikto Recklinghausen estas randa distrikto de la Ruhr-regiono, kiu norde etendiĝas ĝis la suda Monastera lando. Kun  loĝantoj laŭ la stato fine de  ĝi estas (krom la speciala kazo regiono Hanovro) la plej loĝantoriĉa distrikto de Germanio. La plej granda rivero en la distrikto estas la Lippe.

### Komunumoj apartenaj al la distrikto 
Al la distrikto Recklinghausen apartenas dek komunumoj, kiuj ĉiuj havas urban statuson. Por siaj lokaj aferoj ĝenerale la komunumoj mem kompetentas, dum la distrikto transprenas komunajn, "inter-komunumajn" taskojn (inter krampoj la nombroj de loĝantoj laŭ stato fine de ).

### Najbaraj distriktoj kaj urboj 
Norde la distrikto Recklinghausen limas al la distriktoj Borken kaj Coesfeld, oriente al la distrikto Unna kaj la eksterdistrikta urbo Dortmund, sude al la eksterdistriktaj urboj Bochum, Herne, Gelsenkirchen, Essen kaj Bottrop samkiel okcidente al la distrikto Wesel.

## Historio 
Dum la mezepoko la regiono ĉirkaŭ Recklinghausen, la feŭdo Recklinghausen, apartenis al la elektoepiskopujo Kolonjo. Ekde 1446 ĝis 1576 ĝi estis ludonata al la regantoj de Gemen (nun parto de la urbo Borken) kaj Schaumburg-Lippe. En 1811 ĝi estis aligata al la duklando Berg.

Post la Viena Kongreso en 1815, la feŭdon Recklinghausen kune kun aliaj vestfalaj ricevis la reĝolando Prusio. La teritorio estis integrata al la provinco Vestfalio. Dum la jaro 1816 ekestis la prusa distriktaro Münster kaj ties distrikto Recklinghausen.

Post pluraj teritoriaj ŝanĝoj, dum administra reformo de la jaroj 1975/76] la distrikto ricevis sian hodiaŭan formon, kiam la iamaj eksterdistriktaj urboj Castrop-Raŭel, Gladbeck kaj Recklinghausen estis enmetitaj en la distrikton.

## Politiko 
### Blazono 
La blazono montras arĝentan urtikofolion sur verda fono – la signo de la *Herrlichkeit Lembeck*, reglando de la episkopejo Münster en la regiono de Recklinghausen. La nigra kruco estas la signo de la Kolonjaj episkopoj, kiuj posedis grandan parton de la teritorio, la feŭdo Recklinghausen. La ŝlosilo en la kruco simboligas Sanktan Petron, la patronon de Kolonjo.

### Partneraj regionoj 
* 20ra|kadra Preston, Britio, 1956
* 20ra|kadra Douai, Francio, 1965
* 20ra|kadra Dordrecht, Nederlando, 1974
* 20ra|kadra Akko, Israelo, 1978
* 20ra|kadra distrikto Wodzisław, Pollando, 2000

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de la distrikto (germanlingvaj)
* detala mapo de la distrikto 

Kategorio:Nordrejn-Vestfalio
#
Kategorio:Geografio de la Ruhr-Regiono
Kategorio:Vestfalio
Listo de gravaj geologoj

Jen **listo de gravaj geologoj:**

* Georgius Agricola (1494 - 1555)
* Friedrich August von Alberti (1795 - 1878)
* Leopold von Buch (1774 - 1853)
* Johann Georg von Charpentier (1786 - 1855)
* Hans Cloos (1885 - 1951)
* Alcide Dessalines d'Orbigny (1802 - 1857)
* James Dwight Dana (1813 - 1895)
* Ludwig Meyn (1820 - 1878)
* Bartholomäus Eberl (1883 - 1960)
* Rudolf Falb (1838 - 1903)
* Karl von Fritsch (1838 - 1906)
* Gerard Freiherr von de Geer (1858 - 1943)
* William F. Haxby (1949 - 2006)
* James Hutton (1726 - 1797)
* Charles Lyell (1797 - 1875)
* Albrecht Penck (1858 - 1945)
* Friedrich August von Quenstedt (1809 - 1889)
* Karl von Raumer (1783 - 1865)
* William Smith (1769 - 1839)
* Nicolaus Steno (1638 - 1686)
* Hans Stille (1876 - 1951)
* Eduard Suess (1831 - 1914)
* Otto Martin Torell (1828 - 1900)
* Alfred Wegener (1880 - 1930)
* Abraham Gottlob Werner (1749 - 1817)
* Alexander von Humboldt (1769 - 1859)

gravaj geologoj