Kaspar von Stieler

**Kaspar von STIELER**  (* 1632 en Erfurt, † la 24-an de junio 1707 samloke) estis germana poeto. Li estis reprezentanto de la baroko kaj lingvistikisto.

El lia verkaro plej famas *Die geharrnschte Venus*: kolekto de poemoj, kantoj kaj teatraĵoj, kiun li eldonis en la jaro 1660 uzante la pseŭdonimon *Filidor der Dorfferer*. En 1691 li eldonis la germanan vortaron *Der Teutschen Sprache Stammbaum und Fortwachs oder Teutscher Sprachschatz*.

## Vivo kaj verkaro 
* 1648: Post frekvento de la Konsilantargimnazio en Erfurto Stieler studis medicinon en Lepsiko kaj Erfurto.
* 1649–1650: Studoj en Marburg kaj Gießen, nefinitaj; pro duelo li devas forlasi la altlernejon kaj transloĝiĝas al Kenigsbergo; li ekstudas teologion kaj retorikon kaj perlaboras kiel privata instruisto
* 1654–1657: Stieler soldatas kaj iĝas oficiro; vojaĝoj al Nederlando, Franclando, Italujo kaj Svislando
* 1657: »Christus Victor« (Dancigo)
* 1660: Sub pseŭdonimo aperas la kanta antologio »Die Geharnschte Venus oder Liebes-Lieder im Kriege gedichtet« (Heidelberg)
* 1662: Stieler denove studas en Jena, ĉe la jura fakultato sed nomumitas samjare ĉambra sekretario de la grafo Albrecht Anton von Schwarzburg-Rudolstadt
* 1665–1667: »Sehnliche Nachsehen« (Königsberg); ĉekortege komenciĝas la kariero de Stieler kiel verkisto: aperas ses komedioj por la festoj de la grafo de 1665-57 (la t.n. *Rudolstadt-aj festivaloj*), krome »Filidors Traur / Lust und Mischspiele« (Jena 1665); por la vajmara kortego skribatas »Bellemperie« kaj »Willmut« (ambaŭ Königsberg 1680)
* 1666–1676/1677: Stieler laboras por la Ernestidoj en Saksio-Eisenach
* 1668: Stieler membriĝas al la societo *Fruchtbringende Gesellschaft* kun la kluba nomo *Der Spate*; »Melissa. Schäfferey«.
* 1670: Stieler estas kuneldonanto de »Fünffaches Fürstliches Sächßisches Trauer Gedächtnüß«, (Weimar)
* 1673: Stieler famiĝas inter la samtempuloj verkante praktikajn lernolibrojn por la korekta uzo de germana lingvo: »Teutsche Sekretariat-Kunst« (Nürnberg)
* 1676: »Discursus de abbrevianda lite« (sub pseŭdonimo, Schaffheim); »Idea rhetoricae Serotini« (sub pseŭdonimo, Nürnberg).
* 1678: »Der Teutsche Advocat« (Nürnberg); »Hoch-fürstlicher Ehren-Altar«, (Gotha)
* 1679: »Der Allzeitfertige Secretarius« (Nürnberg); »Der Bußfertige Sünder«, (Nürnberg)
* 1680–1684/1685: Stieler intertempe ege ŝatatas ĉe la vajmara kortego
* 1683: »Auditeur oder KriegsSchultheiß« (Nürnberg)
* 1684: »Jesus-Schall und Wiederhall«, (Gotha); »Schattenriß der Welt«, (Gotha).
* 1685: verkatas la poetiko »Die Dichtkunst des Spaten«
* 1690: Stieler povas permesi al si vivi kiel liberprofesia verkisto en Erfurto; paralele li konsiladas la kortegon
* 1691: La verko »Der Teutschen Sprache Stammbaum und Fortwachs« (Nürnberg) montregas la intereson de Stieler plialtkvalitigi la uzon de la germana
* 1695: »Politische Briefverfassung«, (Heidelberg); en la traktato »Zeitungs- Lust und Nutz« (Heidelberg), unu el la unuaj germanlingvaj sciencaj laboroj pri la gazetaro, Stieler mire antaŭvidas multajn avantaĝojn de tiu ĉi nova amaskomunikilo
* 1699 »Der Allerneust-ankommende Secretarius« (Heidelberg)

## En Esperanto aperis 
* *Pri ŝia matena dormo*. – En: Germana antologio. – Gerlingen : Bleicher, 1985. – p. 303-304

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio ĉe ADB.
* Poemoj surretaj kaj biografio de Stieler
* 

Kategorio:Germanaj poetoj
Kategorio:Homoj rilataj al Erfurto
Kategorio:Germanaj lingvistoj
Kategorio:Literaturhistoriistoj
Kategorio:Fruktodona Societo