Santiago del Teide

**Santiago del Teide** [sanTJAgo delTEJde] estas urbo kaj municipo en la nordokcidento de la insulo Tenerifo apartenanta al la provinco Sankta Kruco de Tenerifo, en la regiono Kanarioj.

La municipa ĉefurbo estas Santiago del Teide mem je 930 m.s.m.

La loknomo "Santiago" signifas en la hispana Sankta Jakobo, kies ruĝa kruco aperas elstare centre en la municipa blazono kaj pli malgranda ankaŭ centre de la municipa blazono.

## Geografio
eta|maldekstre|200ra|Santiago del Teide en la insulo Tenerifo.
Santiago del Teide estas en la nordokcidenta parto de la insulo Tenerifo. La municipa ĉefurbo estas Santiago del Teide mem, je 930 m.s.m. Temas pri municipo en la okcidento de la Suda Zono de la insulo, lima kun la municipaj teritorioj de Guía de Isora (sude), Buenavista del Norte, Los Silos, El Tanque, Garachico kaj Icod de los Vinos (norde), kaj La Orotava (orienta pinto). La municipa teritorio estas klina areo ĝis altaj punktoj tra krutaj areoj trairataj de torentejoj. La plej alta altaĵo estas 2 674 m.s.m. en monto Cerro de las Chajoras.​ kiuj estas ankaŭ Birdoprotektaj Zonoj kaj *Specialaj Konservozonoj*, inkluditaj en la Reto Natura 2000.

## Historio
En la areo estis loĝado de guanĉoj, precize de la regno Adeje. Ŝajne la areo estis grava zono por transmigra brutobredado. Tion pruvas nombraj arkeologiaj restaĵoj. Poste, en la teritorio loĝis hispanaj kolonoj kun konkerintoj..

Hispanaj familioj setliĝis tie kaj dediĉis sin al forstado kaj al brutobredado (ankaŭ iom al agrikulturo). La Valo de Santiago estis inkludita en la teritorio de Daute, kaj dependis de Buenavista del Norte. En 1663 la Valo fariĝis jurisdikcia senjorlando de Fernando del Hoyo y Solórzano, kiu helpis la konstruon de preĝejo kiel unua paŝo al disiĝo el Buenavista.

En 1812 oni konstituis la municipon Santiago del Teide per la nuligo de senjorlandoj kaj la kreado de municipoj laŭ la Konstitucio de Kadizo, kaj en 1836 ĝi definitive plifirmiĝis post la alternado inter registaroj de konstituciistoj kaj absolutistoj. En 1909 okazis en la municipa teritorio la erupcio de la vulkano Chinyero [ĉinĜEro], kiel la lasta erupcio de la insulo Tenerifo.

Ekde la 1940-aj kaj 1950-aj jaroj ekis nova ekonomia florado pro serĉado de akvo el putoj kaj horizontalaj galerioj, kio rezultis en prospero de agrikulturo por eksportado. Ekde la 1960-aj jaroj okazis enorma disvolvigo de turismo.

## Demografio
eta|240ra|Loĝloko Acantilados de Los Gigantes.
eta|240ra|Puerto de Santiago.
eta|340ra|Strando de Puerto de Santiago.
La municipo havis 11 162 loĝantojn je 2022, estante la 18a plej loĝata municipo de la insulo Tenerifo kaj la 20a de la provinco.

Historie la loĝantaro regule kreskiĝis lante ĝis la mezo de la 20-a jarcento kun 2 000 loĝantoj, sed poste pro ekonomia kaj demografia disvolviĝo kreskiĝis ĝis nunaj pli ol 11 000 loĝantoj.

### Teritoria organizado
Santiago del Teide dividiĝas en la jenaj entoj kaj loĝlokoj kun korespondaj kernoj:

* Klifo Los Gigantes, 800 metrojn alta;
* Vulkano Chinyero, kie okazis la lasta vulkana erupcio en la insulo en 1909; 
* Arguayo, kun ceramiko;
* La «Ruta del Arte» (artovojo) kun pentraĵoj sur fasadoj de domoj de Santiago del Teide (pri la insuloj) 
* Strando *Playa de la Arena* kaj Muzeo de la Fiŝkaptisto kun fasado de la artisto Bernard Romain en Puerto de Santiago.

## Referencoj
## Literaturo
* VVAA (1985). *Geografía de Canarias*. Editorial Interinsular Canaria. ISBN 84-85543-66-1.

## Vidu ankaŭ
* Municipoj de provinco Sankta Kruco de Tenerifo

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Santiago del Teide en la Oficiala Retejo de Turismo de Tenerife

* 

Kategorio:Municipoj de Tenerifo