Armita vanelo

La **Armita vanelo** (*Vanellus armatus*) estas birdo de la genro *Vanellus*, grupo de mezgrandaj vadbirdoj de la familio de ĥaradriedoj. La angla nomo “Blacksmith” aŭ “Forĝisto” devenas el la ripetata metaleca alarmalvoko 'tink, tink, tink'.

## Disvastiĝo kaj medio 
Ĝi estas ofta specio ekde Kenjo, tra centra Tanzanio kaj Kongo ĝis suda kaj sudokcidenta Afriko. Tio estas granda teritorio en multaj afrikaj landoj. La tutmonda polulacio povas ĉirkaŭi inter 100 000 kaj 1 000 000 da ekzempleroj.

Ĝi loĝas ĉe malsekaj zonoj. Tiele lagaj regionoj ĉu pro pluvo ĉu pro homa agado allogas la specion. Ankaŭ herbejoj plaĉas al ili. Simile al Kronvanelo, tiu specio povas vagadi el Zambio kaj Zimbabvo dum pluvaj sezonoj kaj reveni dum pli sekaj epokoj. Ili malŝatas montaran medion.

## Aspekto 
eta|maldekstre|210ra|Flanka vidaĵo.
La **Armita vanelo** (*Vanellus armatus*) estas birdo kun aspekto simila al de ŝaktabulo laŭ partoj de nigra, griza kaj blanka plumaro, eble avertaj koloroj por eventualaj predantoj. Tiu specio estas unu el kvin specioj de la genro *Vanellus* kiuj kunhavas ecojn kiel mezflugila sprono, ruĝa okulo kaj alloga kontrasta plumaro (du afrikaj, unu azia kaj du novtropikaj). Nome estas nigra granda videbla antaŭa parto de kapo -escepte frunto-, gorĝo, brusto kaj supra ventro kaj ankaŭ makuloj en komenco de dorso -eta-, meza dorso -granda- kaj vostopinto. Estas blankaj la frunto -ĝis okulo-, malantaŭa kolo kaj ventro. Estas griza la cetero de la dorso. La beko estas nigra kaj la kruroj grizaj. Inoj estas averaĝe iom pli grandaj kaj pezaj, sed ambaŭ seksoj estas similaspektaj.

Dumfluge videblas kontrasto de nigraj partoj de kapo kaj brusto kaj malantaŭaj kaj pintoflugiloj kaj pintovosto kun blankaj partoj ventraj kaj antaŭaj flugiloj.

## Kutimoj 
Tiu specio reagas agreseme al aliaj vaneloj aŭ al afrikaj Jakanaoj kiuj povus eniri en sia sama malseka medio. Ili reproduktiĝas en printempo, sed la elekto de nestejo aŭ reproduktejo dependas de oportuno. Junuloj disiĝas iompostiome el la gepatroj kaj ne revenas al sia naskiĝlokoj.

## Statuso 
La Armita vanelo ampleksigis sian teritorion dum la 20-a jarcento kie oni konstruis rezervejojn aŭ oni praktikas intensivan terkulturadon. Tiele nun ĝi estas ofta en okcidenta Kaba regiono el Sudafriko, kie ne estis ofta almenaŭ dum la 1930-aj jaroj. En tiu regiono la specio eniris ankaŭ estuarajn kotajn regionojn kie ili agreseme forpelas aliajn vadbirdojn.

## Manĝo 
Ili manĝas kaj terajn kaj akvajn senvertebrulojn.

## Bildaro 

Dosiero:Blacksmith_Lapwing.jpg
File:Vanellus armatus 2.jpg|Nestumado sur pado en Kenjo
File:Vanellus armatus -Ngorongoro Conservation Area, Tanzania -egg-8.jpg|Plenkreskulo, nesto kaj ovo en Tanzanio
File:Vanellus armatus, nes, Little Eden, a.jpg|Ovaro ĉe akvobordo
File:Vanellus armatus, legsel, Sunrise view, a.jpg|Ovaro kovrita per plantaĵaroj en ĝardeno
File:Vanellus armatus -Lake Nakuru, Kenya-8.jpg|Manĝado ĉe Lago Nakuru, Kenjo
Image:Blacksmith_Plover_in_the_Okavango_delta_2007.jpg|En Okavanga Delto, Bocvano
File:Vanellus armatus Etosha.jpg|Ĉe Etoŝa baseno, Namibio
File:Blacksmith Plover ( Vanellus armatus) 3.jpg|Dumfluge, montranta flugilspronojn

## Referencoj 
* 
# Roberts' Birds of Southern Africa. Kvina eldono. 1984. G.L. Maclean.
# Birds of Africa south of the Sahara. 2003. Sinclair I., Ryan P.
# Ward, D. Underhill, L.G. Tree, A.J. Blacksmith Plover. En: The atlas of southern African birds. Vol. 1: Non-passerines.
# Waders of southern Africa. 1995. Hockey P.A.R., Douie C.
# Shorebirds: An identification guide. 1986. Marchant J., Prater T., Hayman P.

Kategorio:Vanellus
Kategorio:Birdoj de Afriko