open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hisashi Inoue

**Inoue HISAŜI** (, fakte ; naskiĝis la 16-an de novembro 1934 en Kavaniŝi ; mortis la 9-an de aprilo 2010) estis japana verkisto kiu publikigis romanojn, dramojn, kaj komikan fikcion. De 1961 ĝis 1986, li uzis la plumnomon Hisaŝi Uĉijama ().

La Dua Mondmilito finiĝis kiam Inoue estis nur 11-jaraĝa. La sperto de la milito helpis formi la propran verkstilon de Inoue kaj kreskigis kontraŭmilitan perspektivon.

La kariero de Inoue komenciĝis en radio, kaj en 1969 li verkiis sian unuan teatraĵon, *Nihonjin no Heso*. Ĉefverkoj liaj estas la jenaj: romanoj " Homoj de Kirikiri " (, 1981) , "Ŝanhaja Luno" (, 1991, la teatraĵo *Vivo kun Patro aŭ Ĉielarkoj super Hiroŝimo* (, 1994) kaj aliaj.

Kompare kun aliaj modernaj japanaj verkistoj, liaj verkoj estas forte influitaj de la japana kulturo. Ili distingiĝas per la alta lingva stilo de la japana lingvo. Lia verko influis la japanajn amaskomunikilojn kaj teatran kulturon. Pro la rafinita lingvaĵo kaj uzitaj esprimoj, liajn verkojn malfacilas traduki, sed ili estas valora fonto priskribanta la japanan kulturon kaj perspektivon.

Li ricevis la Premio Seiun por plejbona novelo en 1982 por *Kirikiri-Jin* kaj la premio Tanizaki Jun'ichirō en 1991 por *Ŝanghaja Luno* ().

De 2003 ĝis 2007 li estis la prezidanto de la Japana PEN-Centro. Kiel malferma pacifisto, Inoue establis politikan grupon ("Artikolo 9", d:Q4441306) subtenantan la Konstitucion de Japanio kun Kenzaburō Ōe en 2004.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Hisashi Inoue ĉe J'Lit Books el Japanio (angle)
* Sinoptiko de *Tokyo Seven Roses* ( *Tokio Sep Rozoj* ) ĉe JLPP (Japana Literatura Eldona Projekto) (angle)
* " Libroj: Magiisto de Lingvo: Hisashi Inoue ()." *Time Magazine* . Lundo, la 1-an de aŭgusto 1983.
* Hejmpaĝo de Komatsuza Theater Company (japane)
* Eniro en La Enciklopedio de Sciencfikcio
* Pulvers, Roger. " Hisashi Inoue: Granda amiko, verkisto kaj popola ĉampiono forpasis (). *The Japan Times*. la 18-a de aprilo 2010.  Nekrologo
* "Krucisto kun Skribilo: The Japan Times." Japan Times
* Listo de gajnintoj de la Nihon SF Taisho Premio  

Kategorio:Japanaj romkatolikoj
Kategorio:Japanaj verkistoj
Kategorio:Japanaj esperantistoj
Valentí Marín i Llovet

**Valentí MARÍN i Llovet** (naskiĝis la 17-a de januaro 1872 en Barcelono ; mortis 7-a de decembro 1936 en la sama urbo) estis kataluna notario, ŝakludisto, ŝakkomponisto kaj aŭtoro de nefikciaj libroj.

Li estis membro de la hispana nacia teamo. Li ludis por Hispanio en kvin Ŝakolimpikoj inter 1924 kaj 1931: la 1-a neoficiala Ŝakolimpiko 1924 en Parizo, la 1-a Ŝakolimpiko 1927 en Londono, la 2-a Ŝakolimpiko 1928 en Hago, la 3-a Ŝakolimpiko 1930 en Hamburgo, kaj la 4-a Ŝakolimpiko 1931 en Prago

Li estis prezidanto de la Hispana Ŝakfederacio (*Federación Española de Ajedrez*, FEDA). Li elstaris kiel kreinto de ŝakproblemoj, kreinte pli ol 260 el ili.

## Fontoj 
* *Ŝaka Jarlibro por 1899/1900* , Veit & Comp., Leipzig 1899, p. 180
* Nekrologo por Valentí Marín . En: El Mundo Deportivo, 31-a de decembro 1936, p. 3 (hispana)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Un artista en ajedrez (Valentín Marín)*, 1913, dulingva eldono ( Hispana / Esperanto )

* Chessgames.com ::

Kategorio:Hispanaj ŝakistoj
Kategorio:Katalunaj verkistoj
Kategorio:Katalunaj esperantistoj
Lipenec

**Lipenec** estas vilaĝo en Ĉeĥio, loka parto de municipo Lipno en distrikto Louny. Ĝi troviĝas proksimume 2,5&nbsp;km nordoriente de Lipno. Estas ĉi tie registritaj 103 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Lipenec** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 7,55&nbsp;km².

## Historio 
La plej malnova skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1358.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de sankta Venceslao

## Pluaj fotoj 

Lipenec sv. Václav celek.JPG|Preĝejo de sankta Venceslao
Lipenec 2024-09-21 Rybník.jpg|Fiŝlago
Lipenec od Lipna.JPG|Lipenec de Lipno, en fono Nový Hrad

Kategorio:Lipno (distrikto Louny)
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Louny
Kategorio:Setlejoj en Malsupraohara tabulo
Johann Heinrich Ehrich

**Johann Heinrich EHRICH** ankaŭ G. A. Ehrich (naskiĝinta la  en Gispersleben, mortinta fine de 1826 je Kazano) estis germana pedagogo kaj lernejestro en Rusujo. Patro lia estis la predikisto Johann Balthasar Ehrich.

Post fino de la studoj li iris en 1774, kiel kandidato predikista kaj edukista, al grafo Clodt von Jürgensburg je la bienon Peuth/Kloodi (Lääne-Virumaa) en Estonujo. En 1778 li deĵoris en Sankt-Peterburgo kelkajn jarojn kiel sekretario de la rusa princo Grigori Volkonskij. Poste Ehrich fariĝis privata kaj muzika instruisto en Moskvo. Sekvis profesorado ĉe la kazana Imperiestra gimnazio kie li en 1781 posteulis la forpasintan lernejestron Julius Kanitz. Dum la printempa ekzamena periodo de 1811, Ehrich ordonis paroladfaron en ok lingvoj (ruse, germane, latine, greke, france, angle, itale, tatare; Ehrich mem regis tiun ĉi lingvojn). Ĵus antaŭe la caro Aleksandro la 1-a estis donacinta multajn librojn al ĉi lernejo.

Pro maljuniĝo, Ehrich devis pensiiĝi en la jaro 1820-a. Tamen li restis ĝismorte en Kazano. 

## Literaturo 
* "Johann Heinrich Ehrich" - ĉe: *Leipziger Literaturzeitung,* 2.6.1827, kol. 1125 (teksto interrete)
* "Johann Heinrich Ehrich" - ĉe: *Neuer Nekrolog der Deutschen,* kvara jarkolekto 1826, dua kajero, Ilmenau 1828, p. 1096 (interrete)

## Notoj 
Kategorio:Lernejestroj
Kategorio:Germanaj pedagogoj
Kategorio:Kazano 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1752
Kategorio:Mortintoj en 1826
Kategorio:Homoj rilataj al Erfurto
Michele Moramarco

**Michele MORAMARCO** (naskiĝis la 6-an de oktobro 1953 en Reggio Emilia) estas itala eseisto, verkisto, komponisto, historiisto de framasonismo, mem framasono, kiu identiĝas kun la tradicio de kristana Mazdeismo (religia sintezo inter mazdeismo kaj kristanismo), defendanto de mazdea kristana universalismo kaj eksponento de tradicia framasonismo. Li jam de longe aktivas en la esperantisma movado.

Moramarco estas aŭtoro de pluraj libroj pri framasona ritaro, historio de religioj, simboleco kaj spiriteco. Li ankaŭ komponas kaj kantas popolmuzikon. En esperantisma konteksto li ofte emfazas la universalecan fratecon (*fratellanza universale*), la noaĥidan etikon (Sep Leĝoj de Noa) kaj la spiritan dimension de la lingvo de Zamenhof.

## Lia esperantisteco 
Ekde 1971 li subtenas Esperanton kiel internacian helplingvon. Li aliĝis al la bologna esperantista grupo „Achille Tellini 1912“.

Li verkis kaj prelegis pri la etikaj, spiritaj kaj framasonaj aspektoj de Esperanto. Ekzemploj de liaj kontribuoj:

* „Massoneria e fratellanza linguistica: contributo massonico alla lingua esperanto“ (1995, en la itala „Nuova Enciclopedia Massonica“ kiun li mem redaktis).

* Prelegoj kiel „Esperanto e Noachismo“, „Rabbi Hillel e Zamenhof: aspetti sacrali dell’Esperanto“ kaj „Etica ed Esperanto“.

* Li partoprenis en diversaj esperantismaj kunvenoj kaj konferencoj, inkluzive de evento en la Universitato de Bari pri „Esperanto: la lingua come progetto di unificazione“ (2017).

* En la esperantisma framasona medio li estas konata figuro; lia loĝio „Heliopolis“ eĉ revivigis „framasonan Esperanton“ per uzado de la lingvo en sia agado.

Kategorio:Italaj framasonoj
Kategorio:Italaj verkistoj
Leon Bankoff

eta|La Cirklo de Bankoff
**Leon BANKOFF** (naskiĝis la 13-an de decembro 1908 en Novjorko ; mortis la 16-an de februaro 1997 en Los-Anĝeleso) estis usona dentisto kaj matematikisto. Kiel amatora matematikisto li konstruis la cirklon de Bankoff (d:Q806818). Li ankaŭ estis esperantisto.

## Vivo 
Post studado ĉe la Urba Kolegio de Novjorko, Bankoff studis dentokuracadon ĉe la Universitato de Novjorko; li poste translokiĝis al Los-Anĝeleso, Kalifornio, kie li kompletigis siajn studojn ĉe la Universitato de Suda Kalifornio. Li praktikis dentokuracadon en Beverly Hills (Los-Anĝeleso) dum pli ol 60 jaroj ; multaj Holivudaj famuloj estis inter liaj pacientoj.

Liaj interesoj tute ne limiĝis al dentokuracado: li parolis flue Esperanton, ludis pianon kaj gitaron, kreis artajn skulptaĵojn, kaj interesiĝis pri la daŭra disvolviĝo de komputila teknologio - sed ĉefe, li estis tre respektata fakulo pri ebena geometrio ene de la matematika komunumo kaj nombris inter siaj amikoj la plej gravajn matematikistojn de sia tempo. Li donis prelegojn kaj publikigis multajn sciencajn artikolojn ekde la 1940-aj jaroj; kiel kunaŭtoro kun Paul Erdős, Bankoff havis la Erdős-numeron 1.

En matematikaj publikigoj oni mencias, ke li tradukis el Esperanto al la angla (ekzemple pruvon pri Morley-triono, originale verkita en Esperanto).

Lia aparta pasio estis por la arbelo (d:Q629520), geometria figuro kun mirigaj ecoj, kiun verŝajne unue studis Arkimedo. Pli ol 2000 jarojn post kiam Arkimedo malkovris la ĝemelajn cirklojn en la arbelo, Bankoff povis pruvi la ekziston de tria cirklo kongrua kun la ĝemelaj cirkloj en 1954 kaj kvara en 1974 - la cirkloj de Bankoff, poste nomitaj laŭ li. Li publikigis siajn malkovrojn en vaste aklamita artikolo en 1974  kaj inspiris aliajn matematikistojn kaj tiujn interesitajn pri matematiko, kiuj malkovris dekojn da pliaj Arkimedaj cirkloj dum la sekvaj 30 jaroj.

Inter liaj malkovroj kun la arbelo estis la cirklo de Bankoff, kiu estas egala laŭ areo al la ĝemelaj cirkloj de Arkimedo.

Post rezigno de sia dentistpraktiko, Bankoff komencis labori pri ampleksa libro pri la arbelo, parte bazita sur materialo de Victor Thébault (1882–1960), franca matematikisto. Li ne povis kompletigi sian manuskripton - li mortis pro kancero en 1997.

## Publikaĵoj 
* *How Did Pappus Do It?* The Mathematical Gardner, David A. Klarner ed. (Pridle, Weber & Schmidt, 1981).
* The Metamorphosis of the Butterfly Theorem, Mathematics Magazine, Mathematical Association of America, October 1987.
* "The Asymmetric Propeller," (kun Paul Erdős kaj Murray S. Klamkin) Mathematics Magazine, 46 (1973), 270-272.

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj dentkuracistoj
Kategorio:Usonaj esperantistoj
Kategorio:Usonaj matematikistoj
Mátyás Sámbár

**Mátyás Sámbár** [mAtjAŝ ŝAmbAr], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Sámbár Mátyás** estis hungara pastro, jezuita monaĥo, misiisto, instruisto.
eta|

 naskiĝis  (laŭ Vikidatumoj ) en Varasd (Hungara reĝlando, Habsburga imperio, nuntempa Varaždin en Slovakio), li mortis  en Zagrebo (Kroata reĝlando, Hungara reĝlando, Habsburga imperio, nuntempe en Kroatio).

## Biografio 
 maturiĝis en Győr, poste aliĝis al la jezuitoj en 1637 en Vieno. Post la novicado li studis filozofion (1640–1642) kaj teologion inter 1647–1650 en Graz, poste tuj li doktoriĝis kaj pastriĝis. En la sekvaj tempoj li estis misiisto en Transilvanio, Hungarujo, Princlando Moldavio kaj Rumanujo, foje li instruis kaj predikis. Intertempe li monaĥiĝis en 1655. Ekde 1684 ĝis sia morto li instruis en Zagrebo. Li estis signifa figuro de la kontraŭreformacio, 12 mil protestantojn li katolikigis.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A prédikátor Pápaszemének Próbaköve*. 1659
* *Egy Vén Bial orrára való Karika. Mellyet Szent Isaias ...* (1664)
* *A három kérdésre lött summás választételre irott felelet*. (1666)
* *Az Eötödik Evangelistának Sámbár Mátyás Káplánnak Zenebonája. Melly ez kis irásben ...* (1668)
* *Lilium inter spinas. Cant. 2. 2. Az az: Az halotti siránkozások között Istenes jó maga viseléséről* (1676)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* leksikono Pallas
* jezuita arkivo
* katolika leksikono

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj jezuitaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Evan Prodromou

**Evan S. PRODROMOU** (naskita la 14-an de oktobro 1968 en Cincinnati, Ohio) estas programisto kaj aktivulo por malfermitkoda programaro. Li estas kunredaktoro de ActivityPub, la W3C-normo por malcentralizita socia retigado uzata de platformoj kiel Mastodon.

Liaj aliaj plej rimarkindaj kontribuoj estis Wikitravel (kun Michele Ann Jenkins), Identi.ca, StatusNet kaj Fuzzy.ai, artefaritintelekta servo por programistoj.

En 2024 mi fondis la *Social Web Foundation* por antaŭenigi la fediversecon kontraŭ la grandaj ciferecaj platformoj.

## Lia esperantisteco 
Evan Prodromou parolas Esperanton (almenaŭ sufiĉe por registri sian voĉon en mallonga parolado). En aŭgusto 2017 li partoprenis en la **Voĉa Enkonduka Projekto** (*Voice intro project*) de Vikipediaj Komunumo, specifĉe por Esperanto.

Sur Vikimedia Komunejo troviĝas lia 24-sekunda voĉregistro en Esperanto: **"Evan Prodromou voice (eo).flac"**. La priskribo diras: "La parolvoĉo de la programisto kaj malfermkoda aktivulo Evan Prodromou, en Esperanto."

:dosiero:Evan Prodromou voice (eo).flac

La projekto celas kolekti voĉprovaĵojn de diversaj homoj en Esperanto por ebligi pli bonan voĉsintezon, elparoladon aŭ prezentadon en Vikipediaj projektoj.

Li ne estas konata kiel granda aktivulo en la esperanta movado (li ne prezidas asociojn aŭ verkas librojn pri ĝi), sed lia partopreno montras, ke li subtenas la lingvon kaj la liberan kulturon, kiu ofte interligiĝas kun malferma kodo kaj Vikipedio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo, arkivita 2016-08-18
*   
*   

Kategorio:Grekdevenaj usonanoj
Kategorio:Usonaj programistoj
Kategorio:Usonaj esperantistoj
Chai Zemin

**Chai Zemin** (; naskiĝis oktobro 1916 en Wenxi, Ŝanŝio; mortis la 7-a de junio 2010 ) estis ĉina diplomato, kaj la unua ambasadoro de la Ĉina Popola Respubliko al Usono post la normaligo de la ĉin-usonaj rilatoj en 1979.

## Kariero 
Post diplomiĝo de mezlernejo, li fariĝis politike aktiva kaj aliĝis al la Ĉina Komunista Partio.

La kariero de Chai kiel diplomato komenciĝis en decembro 1960 kiam li eniris la Ĉinan Ministerion pri Eksterlandaj Aferoj. Li estis nomumita ambasadoro de Ĉinio al Hungario en 1961, al Gvineo en 1964, kaj al Egiptio en 1970.

En 1975, Ĉinio kaj Tajlando establis diplomatiajn rilatojn, kaj Chai fariĝis la unua ambasadoro de Ĉinio en Tajlando. Dum sia du-kaj-duonjara oficperiodo en Tajlando, li spertis du ĝeneralajn elektojn, tri puĉojn, kvar malsamajn ĉefministrojn kaj kvin malsamajn registarojn en la lando. Estis granda defio por li labori en tia turbula medio, kaj la Reĝo de Tajlando aljuĝis al li la Blankan Elefantan Medalon pro lia diplomatia atingo.

Ĉar la reformo- kaj malfermiĝpolitiko de Deng Xiaoping celis plibonigi la ĉin-usonaj rilatojn, li transprenis la rolon de estro de la kontaktoficejo de la Ĉina Popola Respubliko en Vaŝingtono, en la somero de 1978. En ĉi tiu rolo, li estis unu el la ĉefaj intertraktantoj en la postaj intertraktadoj kun Usono. Post la establado de formalaj diplomatiaj rilatoj, li fariĝis la unua ambasadoro al Usono en marto 1979. En ĉi tiu rolo, li ludis ŝlosilan rolon en la plibonigo de duflankaj rilatoj, pro kio la Miĉigana Ŝtata Universitato aljuĝis al li honoran doktorecon pri juro. Li restis ambasadoro al Usono ĝis decembro 1982 kaj poste estis anstataŭigita de Zhang Wenjin.

## Lia esperantisteco 
Krom sia diplomata kariero, li aktive subtenis la esperantan movadon en Ĉinio. Li prezidis la Ĉinan Societon de Amikoj de Esperanto kaj ofte partoprenis en esperanto-aranĝoj. En 1999, ekzemple, dum la 4-a Ĉina Kongreso de Esperanto li alvokis la tutan socion atenti Esperanton kaj diris, ke li longtempe okupiĝis pri ĝi.

## Referencoj 
Kategorio:Ĉinaj diplomatoj
Kategorio:Ĉinaj ambasadoroj en Usono
Kategorio:Ĉinaj esperantistoj
Preĝejo Sankta Vito (Gispersleben)

**Preĝejo Sankta Vito** (germane: *St. Viti*) estas luteranisma kirko en Gispersleben (Erfurto, Germanujo).

La unua komunumo-mencio estis en marto 1319. Kiel la urbo Erfurto apartenis ankaŭ Gispersleben al la Episkoplando Majenco. Evangelia paroĥestro por ĝi ekzistas almenaŭ ekde 1571. En 1726 estis granda alikonstruiĝo; en 1853 la spajro renoviĝis al la nuna formo. En 1950 Gispersleben iĝis parto de Erfurto. La du surlokaj protestantismaj komunumoj (Vita kaj Kiliana) kunfandiĝis en 1998. 

## Konstruaĵo kaj meblaro 
Temas pri simpla halo kun multangula eosta finiĝo. Restoj de la mezepoka muraro ankoraŭ ĉe la eksteraj vandoj kaj la turo (kiu iam havis selotegmenton) videblas. La internon kovras ebenigita ligna plafono. Ene estas ambona altaro kaj je tri flankoj galeriaro kun orgeno. 

Ĉi instrumenton konstruis ĉ. en la 1790-a jaro Johann Georg Kummer el Dachwig: temas pri malofta ĝis nun konserviĝinta instrumento de tiu ĉi firmo. Ĝi ricevis plurpartan orgenfasadon kun skulptaĵoj kaj akroteroj (post 1790). En 1830 riparis ĝin teknikistoj de la ateliero Hesse (Dachwig). Pluajn riparojn faris en 1923 Max Andreas kaj en 1982  Herbert Löbling (el Zimmernsupra) Tiam originaj partoj estis forigitaj kaj anstataŭigitaj per malbonkvalitaj materioj: krome ankaŭ la ĉambrotono estis ŝanĝita. Pro tio la uzado de ĝi pli kaj pli malfacilis. Sed eblis inter 2001-2004 renovigi la orgenon (ekz. fare de Jörg Dutschke el Salzwedel). En septembro 2004 ĝi solene reaŭguriĝis per koncerto de la artistoj Sabine kaj Andreas Strobelt.
 
Krome menciindas okangula baptujo de 1611 kaj baroka ambonataro (kun pilastroj, skulptaĵoj kaj etaj bildoj de Kristo la Savinto kaj la evangeliistoj (meze de la 18-a jarcento).

## Literaturo 
* Martin Remus, Sabine Strobel: *Festschrift anlässlich der Wiedereinweihung der Orgel in der Viti-Kirche zu Erfurt-Gispersleben,* Hrsg. vom  Gemeindekirchenrat Erfurt-Gispersleben, Erfurt 2004
* Dehio-Vereinigung: *Handbuch der Deutschen Kunstdenkmäler: Thüringen,* Dt. Kunstverlag, Berlino 1998, ISBN 3-422-03050-6, p. 780
* Wilhelm von Tettau: *Beschreibende Darstellung der älteren Bau- und Kunstdenkmäler der Stadt Erfurt und des Erfurter Landkreises,* Hendel-Verlag, Halle (Saale) 1890

## Eksteraj ligiloj 
* hejmpaĝo ()

## Notoj 

 

Kategorio:Protestantismaj preĝejoj en Germanio
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Erfurto
Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de Sankta Vito
Kategorio:Barokaj konstruaĵoj
Preĝejo Sankta Kiliano (Gispersleben)

**Preĝejo Sankta Kiliano** (germane: *Kilianskirche*) troviĝas en Gispersleben (Erfurto, Zittauer Straße 34). 

La komunumo unue menciiĝis en marto 1143 en dokumento de la erfurta Petra Klostro kiel *Kiliani-Gisbodisleybin*. Ĝi apartenis, kiel la urbo Erfurto, al la Episkopujo Majenco.  En aprilo 1375 la katedraldekano Henriko la 7-a Beyer von Boppard, komisiitulo de la majenca arkiepiskopo  Ludwig von Meißen, transdonis ĝis revoko la kirkon al Gunther von Wyhe. Evangelia pastoro por ambaŭ komunumoj de Gispersleben (la Kiliana kaj la Vita) ekzistas almenaŭ de 1571. 

Post fajrego de 1733 la nuna konstruaĵo estiĝis laŭetape. La turo estis starigita en 1744. La navo kun la duobla galerio datas de 1792. La malfrubaroka ambona altaro estas de 1794. La Hesse-orgeno kun originala orgenfasado estis solene ekigita en 1803. En 1833 la ĥorejo estis pligrandigita apsidforme. 

En 1950 Gispersleben iĝis parto de Erfurto. Inter 1974 kaj 1980 estiĝis, ĉe la iama suda vilaĝorando, granda loĝada zono laŭ slabokonstruado: por ili respondecu la Kiliano-komunumo. Pro tio startigis oni en 1980 la konstruon de moderna centro *Martin-Niemöller-Haŭses*, inaŭgurita en 1982. Financadon sekurigis protestantismaj komunumoj el Okcidenta Germanujo. En 1998 la Kiliana komunumo fandiĝas kun la samloka Vita.  

Konstruis la orgenon inter 1797 kaj 1805 Johann Michael Hesse el Dachwig. Ĝi havas du klavaron kaj pedalon. Ĝi ripariĝis en 1834, en 1862 (fare de Carl Daniel el Walschleben en 1862, fare de la firmao Hickmann (el Dachwig) en 1907 kaj fare de la erfurtano Herbert Löbling en 1985. Pro nesufiĉa kvalito en la renovigo necesis inter 2020 kaj 2024 nova taŭgigo de la instrumento.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo ()

## Notoj 
Kategorio:Protestantismaj preĝejoj en Germanio
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Erfurto
Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de Sankta Kiliano
Kategorio:Barokaj konstruaĵoj en Erfurto
George Collingridge

**George Alphonse COLLINGRIDGE de Tourcey** (li malofte uzis 'de Tourcey'; naskiĝis la 29-an de oktobro 1847 en Oxfordshire (Anglio) - mortis la 1-an de junio 1931) estis britdevena aŭstralia verkisto, ilustristo, gravuristo, historiisto kaj esperantisto. Li estas plej konata hodiaŭ pro siaj fruaj asertoj pri la portugala malkovro de Aŭstralio en la 16a jarcento.

## Vivo 
Post eduko en Parizo li kun sia frato militservis kiel Pontifika zuavo (d:Q57706). Li elmigris al Aŭstralio en 1879 kaj ekloĝis en Berowra kaj Hornsby (Novsudkimrio), laboris kiel instruisto de pentrado, fondis la unuan aŭstralian art-revuo *Australian Art*, kaj kun sia frato Arthur fondis la Reĝan Art-Societon de Novsudkimrio.

## Lia esperantisteco 
Collingridge estis poligloto: li flue parolis ses lingvojn plus Esperanto. Li aktive subtenis la lingvon kaj esperis, ke ĝi fariĝos la universala lingvo de la homaro.

* En 1908 li fondis unu el la unuaj (laŭ kelkaj fontoj la unuan) Esperanto-klubojn en Aŭstralio, en la regiono de Gosford/Hornsby. Li ankaŭ eldonis la revuon *La Australia verdastelo* (ilustrita aŭstralia gazeto por tiuj, kiuj scias kaj ne scias Esperanton) en 1908–1909.
* Li verkis kaj ilustris diversajn verkojn kun esperanto-elementoj, inkluzive de Esperanto-ŝercoj (manuskripto).
* En 1925 (aŭ ĉirkaŭe) li ilustris la libron Esperanta Alfabeto kun bildoj (teksto de E.A. Pryke). Ĝi estas porinfana aŭ lernolibro kun bildoj de Collingridge.
* En siaj privataj eldonoj de la 1920-aj jaroj (ekz. aŭstralia adapto de *Alice in Wonderland* sub la titolo *Alice in One Dear Land*, 1922) li ofte enmetis reklamojn por Esperanto, ŝercojn kaj esperojn pri ĝia estonteco.

Li restis aktiva esperantisto ĝis sia morto en 1931, kaj la aŭstralia esperanta komunumo memoras lin kiel pioniron de la movado en Aŭstralio.

## Eksteraj ligiloj 
* Paperoj de George Alphonse Collingridge, ĉ. 1890-ĉ. 1920 ĉe la Ŝtata Biblioteko de Novsudkimrio
* Georgo Collingridge Societo
* Artikoloj de George Collingridge ĉe la Nacia Biblioteko de Aŭstralio
*   

Kategorio:Aŭstraliaj historiistoj
Kategorio:Aŭstraliaj verkistoj
François-Nicolas Martinet

**François-Nicolas MARTINET** (franca prononco: [fʁɑ̃swa nikɔla maʁtinɛ]; 1731 - ĉ. 1800) estis franca inĝeniero, gravuristo kaj natursciencisto. Kvankam edukita kiel inĝeniero kaj arkitektura desegnisto, li komencis produkti gravuraĵojn por libroj kaj tio poste fariĝis lia ĉefa profesio.

La naskiĝjaro de Martinet estas konata, sed fontoj estas dividitaj pri la jaro de lia morto. Malmulto estas konata pri lia vivo: filo, Aaron Martinet, fariĝis presaĵisto en Parizo. Antaŭ 1756 li fariĝis gravuristo por la kabineto de la reĝo, raportante al la Maison du Roy. Martinet gravuris la platojn por multaj verkoj pri natura historio, precipe ornitologio. Rimarkindaj estas aparte tiuj por la natura historio de Buffon, por kiu li faris 1008 gravuraĵojn. Li ankaŭ kontribuis per 21 ornitologiaj ilustraĵoj al la Enciklopedio de Diderot kaj d'Alembert.

Lia ĉefa verko estis por ''l'Ornithologia, sive Synopsis methodica* de Mathurin Jacques Brisson (1760–63) al kiu li amplekse kontribuis.

Kelkaj el liaj platoj estis gravaj en la taksonomio kaj identigo de nun formortintaj specioj. Kelkaj el liaj kuprogravuraĵoj estis poste mane kolorigitaj kaj ĉi tiuj ne estas unuformaj aŭ koheraj inter kopioj. Li ankaŭ produktis ilustraĵojn pri arkitekturo, pejzaĝo kaj teatro.

François-Nicolas Martinet - Histoire des oiseaux - Cacatoés couronné.jpg|Kakatuo, 1790
File:François-Nicolas Martinet - Histoire des oiseaux - Pics épeiches.jpg|Granda buntpego maldekstre kun Mezgranda buntpego (dekstre) kaj Malgranda buntpego
File:Histoire naturelle des dorades de la Chine (Pl. 33) (6056342714).jpg|Orfiŝo el ″Histoire naturelle des dorades de la Chine″ (1780)
File:Histoire naturelle des dorades de la Chine (Pl. 20) (6055792571).jpg|Variaĵoj le orfiŝoj el ″Histoire naturelle des dorades de la Chine″ (1780)
File:François-Nicolas Martinet - Description historique de Paris- III-Collège de Sorbonne.jpg|*Collège* de Sorbono (1781)

## Referencoj
## Alia fonto
* *L'Histoire des oiseaux, peints dans leurs aspects apparents et sensibles''.

## Eksteraj ligiloj
*Smithsonian Library: François-Nicolas Martinet

Kategorio:Francaj inĝenieroj
Kategorio:Francaj ornitologoj
Kategorio:Francaj gravuristoj
Harry Zingel

'*Harald *Harry* ZINGEL*' (naskiĝinta la  en Starnberg, mortinta la  en Erfurto) estis germana docento ekonomikista kaj faklibra verkisto.

## Vivo kaj agado
Harald Zingel kreskis en diversaj landoj. Inter 1983 kaj 1988 li studis ĉe la Leufana Universitato Luneburgo entrepren-ekonomikon kaj socian sciencon; li iĝis post la finekzameniĝo socia ekonomikisto. Paralele deĵoris li kiel liberprofesia programevoluigisto kaj laboris en 1984 en eksporta buroo de germana entrepreno en Nov-Delhio. Li estis kunedzina vivante ĝismorte en Gispersleben. 

De 1988 li ekdocentis en la regiono de Frankfurto; de somero 1990 li iris labori en la eksan GDR-on. Sekvis ĝis 1994 ekstergermanujaj restadoj en Hindujo kaj Afriko. En 1996 li publikigis sian unuan lernolibron *Multimedia Marketing* kaj koncentriĝis pri la ensocia antaŭenpuŝo de la interreto. De 2001 li estis ankaŭ trejnisto, ekz. en Erfurto kie lerneblis ĉe li la aŭtomacian sistemaron *Navision C/SIDE*. Li ankaŭ estis ano en ĵurioj ĉe la Ĉambro industria-komerca de Erfurto ekzamenantaj estontajn bilanc-librotenistojn kaj (teknikajn) entrepren-ekonomikistojn. Ankaŭ la Profesiiga Akademio je Eisenach ŝatis lian fakan ĉeeston. 

Tamen, la jam tiam ĝenerala opinio pri la danĝero de klimata ŝanĝo ne estis akceptita de Zingel. En sia blogo *BWL-Bote* li atentigis pri ofta komercaĉado per timo antaŭ la klimata ŝanĝo kaj pri malsincereco de diversaj politikistoj ĉi-rilate.

## Skribaĵoj  
* *Lehrbuch der Kosten- und Leistungsrechnung*. Goyang Media, Heppenheim 2004, ISBN 3-937473-05-X
* *Handbuch für Prüfungsteilnehmer*. Goyang Media, Heppenheim 2004, ISBN 3-937473-06-8
* *Handbuch der Material- und Lagerwirtschaft*. Goyang Media, Heppenheim 2005, ISBN 3-937473-07-6
* *IFRS Arbeitsbuch*. Wiley-VCH, Weinheim 2006, ISBN 978-3-527-50208-0
* *IFRS Formelsammlung*. Wiley-VCH, Weinheim 2006, ISBN 978-3-527-50223-3
* *BWL-Formelsammlung*. Wiley-VCH, Weinheim 2006, ISBN 978-3-527-50216-5
* *Bilanzanalyse nach HGB*. Wiley-VCH, Weinheim 2007, ISBN 978-3-527-50251-6
* *Controlling-Arbeitsbuch*. Wiley-VCH, Weinheim 2007, ISBN 978-3-527-50252-3
* *Budgetplanung*. Wiley-VCH, Weinheim 2007, ISBN 978-3-527-50292-9
* *Prüfungen erfolgreich bestehen*. Goyang Media, Heppenheim 2008, ISBN 978-3-937473-20-8
* *Kosten- und Leistungsrechnung*. Wiley-VCH, Weinheim 2008, ISBN 978-3-527-50388-9
* *Investitionsrechnung*. Wiley-VCH, Weinheim 2009, ISBN 978-3-527-50468-8

## Eksteraj ligiloj 
* 
*ligiloj ĉe DDB

## Notoj 
Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Germanaj ekonomikistoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1963
Kategorio:Mortintoj en 2009
Kategorio:Homoj rilataj al Erfurto
Maaike Schoon

**Maaike SCHOON** (naskiĝis la 28-an de marto 1984 en Akersloot) estas nederlanda esplorĵurnalistino, kiu okupiĝas pri ekonomio kaj politiko. Ekde aŭgusto 2021 ŝi estas prezentistino de televida programo "Buitenhof". Ekde 2003 ŝi studis "Teatra Literaturo, Historio kaj Kritiko" ĉe la Universitato de Groningen. Post akiro de sia BA-grado en 2006, ŝi iris al la Universitato de Amsterdamo, kie ŝi akiris MA-gradon en 2008 en la studo de ĵurnalismo. Maaike Schoon laboras ĉe "Het Parool" ekde 2008 kaj kun aliaj verkis la rubrikon "Eigen Huis". Poste ŝi verkis kolumnojn kaj eseojn por la revuo "Opzij" kaj faris intervjuojn. Ekde 2018 ŝi laboras kiel esplora ĵurnalisto por "Vrij Nederland". Inter la ekonomiistoj, kiujn ŝi intervjuis, estas Thomas Piketty kaj Mariana Mazzucato. Prezentistino Schoon prezentis en debatoj en "De Rode Hoed" kaj "Pakhuis de Zwijger". En 2015 ŝi iĝis ĉefredaktistino ĉe la programo "Buitenhof". Ekde aŭgusto 2021, ŝi prezentas "Buitenhof" nome de la VPRO. Kiel ĉefa esploristino, ŝi kreis kun prezentistoj Twan Huys kaj Pieter Jan Hagens la dokumentan serion "Value of the Earth" (Valoro de la Tero) pri materialoj, politiko kaj imposta evito de 2021. En marto 2022 Schoon intervjuis la rusan ambasadoron Aleksander Shulgin pri la milito en Ukrainio.

*Maaike Schoon Buitenhof
*Maaike Schoon
Kategorio:Ĵurnalistoj
Edme-Louis Daubenton

**Edme-Louis DAUBENTON** (12a de Aŭgusto 1730 – 12a de Decembro 1785) estis franca natursciencisto. 

Daubenton estis kuzo de alia franca natursciencisto, Louis Jean-Marie Daubenton. Georges-Louis Leclerc, Grafo de Buffon, dungis Edme-Louis Daubenton por kontroli la kolorajn ilustraĵojn por la monumenta *Histoire Naturelle* (1749–89). La *Planches enluminée* komencis aperi en 1765 kaj fine kalkulis 1 008 platojn, ĉiuj gravuritaj de François-Nicolas Martinet (1731–1800), kaj ĉiuj pentritaj permane. La pariza eldonisto Panckoucke publikigis version sen teksto inter 1765 kaj 1783. Pli ol 80 artistoj partoprenis en la realigo de la originalaj pentraĵoj. 973 platoj rilatas al birdoj; aliaj ilustras precipe papiliojn, sed ankaŭ aliajn insektojn, koralojn, ktp. La ilustraĵoj ne estis tre sukcesaj, sed ili permesas sufiĉe bonan difinon de la ilustritaj specioj, kelkaj el ili nun formortintaj. Ĉar Buffon ne sekvis la sistemon de biologia nomenklaturo evoluigita de Carl von Linné en 1783, Pieter Boddaert (1730–1796) publikigis tabelon pri la korespondado de la uzitaj nomoj kun iliaj linneaj binomaj nomoj.

## Referencoj
* Benezit, E. (1999) *Dictionnaire Critique et Documentaire des Peintres, Sculpteurs, Dessinateurs et Graveurs de Tous les Temps et de Tous les Pays*. Nouvelle Edition. Paris: Gründ,.
* Bureau, Louis (1907). "Sur un atlas des planches coloriées de l'ornithologie de Brisson attribué au peintre Martinet, provenant de la vente Alph. Milne-Edwards". *Ornis*. 14 (Proceedings of the Fourth International Ornithological Congress, London, Junio 1905): 176–180
* Cowan, C.F. (1968). "The Daubentons and Buffon's Birds". *Archives of Natural History*. 5 (1): 37–40. doi:10.3366/jsbnh.1968.5.1.37.

## Verko
* Daubenton, Edme-Louis (1765–1783). ''Planches enluminées d'histoire naturelle''. Vol. 1–10. Martinet, François Nicolas (gravuristo). Paris. doi:10.5962/bhl.title.51460.

## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Francaj natursciencistoj
Kategorio:Francaj ornitologoj
Kategorio:Francaj gravuristoj
ThomasPusch/Distrikto Bregenz

nun distrikto Bregenz:
 
#Bezau (1,976)
#Egg (3,452)
#Hard (12,696)
#Hörbranz (6,357)
#Lauterach (Vorarlbergo) (9,612)
#Wolfurt (8,173)
#Alberschwende (3,139)
#Andelsbuch (2,356)
#Au (1,684)
#Bildstein (714)
#Bizau (1,015)
#Buch (556)
#Damüls (324)
#Doren (1,024)
#Eichenberg (379)
#Fußach (3,726)
#Gaißau (1,700)
#Hittisau (1,852)
#Höchst (7,764)
#Hohenweiler (1,261)
#Kennelbach (1,860)
#Krumbach (2,252)
#Langen (1,300)
#Langenegg (1,066)
#Lingenau (1,341)
#Lochau (5,490)
#Mellau (1,311)
#Mittelberg (Vorarlbergo) > Kleinwalsertal
#Möggers (517)
#Reuthe (611)
#Riefensberg (1,024)
#Schnepfau (472)
#Schoppernau (934)
#Schröcken (228)
#Schwarzach (3,746)
#Schwarzenberg (Aŭstrio) = Schwarzenberg (Vorarlbergo) (1,822)
#Sibratsgfäll (395)
#Sulzberg (1,760)
#Warth (1,521) (Vorarlbergo) (Aŭstrio)
Frastanz

'''''' estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Vorarlbergo - la plej okcidenta parto de la ŝtato - kaj al la distrikto Feldkirch. Komence de [[]] en la komunumo vivis . 

## Geografio 
La komunuma teritorio ampleksas areon de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Geologie la teritorio apartenas al la orientaj Alpoj. Averaĝa alteco de la komunumo estas  metroj super la marnivelo.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Vorarlbergo
Kategorio:Distrikto Feldkirch
Limnophilinae

***Limnophilinae*** (**Limnofilenoj**) estas subfamilio de muŝoj en la familio *Limoniidae* kaj superfamilio *Tipuloidea*. La larvoj plejparte estas karnovoraj. La pupoj havas grandajn dornojn sur la abdomeno.

## Sistematiko
Ĉi tiu grupo estis nomita kiel familio *Limnophilidae* en 1854. De 1914 ĝis 1992 ĝi plejparte estis nomata per erara nomo *Hexatominae* kiel subfamilio de *Limoniidae* (aŭ tribo *Hexatomini* en subfamilio *Limoniinae* de *Tipulidae*).

*Limnophilinae* estas parafiletika ĉar ĝi inkludas la praulojn de la tuta superfamilio *Tipuloidea*.
Limnophilinae enhavas 2580 vivantajn speciojn en 56 genroj:

**Acantholimnophila* Alexander, 1924
**Acentrolimnophila*  Kato, 2025
**Adelphomyia* Alexander, 1965
**Afrolimnophila* Alexander, 1956
**Austrolimnophila* Alexander, 1920
**Bergrothomyia* Alexander, 1928
**Chilelimnophila* Alexander, 1968
**Clydonodozus* Enderlein, 1912
**Conosia* van der Wulp, 1880
**Ctenolimnophila* Alexander, 1921
**Dicranophragma* Osten Sacken, 1860
**Diemenomyia* Alexander, 1928
**Edwardsomyia* Alexander, 1929
**Epiphragma* Osten Sacken, 1860
**Euphylidorea* Alexander, 1972
**Eupilaria* Alexander, 1932
**Eutonia* van der Wulp, 1874
**Grahamomyia* Alexander, 1935
**Gynoplistia* Brunetti, 1911
**Harrisomyia* Alexander, 1923
**Heterolimnophila* Alexander, 1924
**Hexatoma* Latreille, 1809
**Idioptera* Macquart, 1834
**Lecteria* Osten Sacken, 1888
**Leolimnophila* Theischinger, 1996
**Limnophila* Macquart, 1834
**Limnophilella* Alexander, 1919
**Medleromyia* Alexander, 1974
**Mesolimnophila* Alexander, 1929
**Metalimnophila* Alexander, 1922
**Minipteryx* Theischinger, 2015
**Neolimnomyia* Séguy, 1937
**Nippolimnophila* Alexander, 1930
**Notholimnophila* Alexander, 1924
**Nothophila* Alexander, 1922
**Oxyrhiza* de Meijere, 1946
**Paradelphomyia* Alexander, 1936
**Paralimnophila* Alexander, 1921
**Phylidorea* Bigot, 1854
**Phyllolabis* Osten Sacken, 1877
**Pilaria* Sintenis, 1889
**Polymera* Wiedemann, 1820
**Prionolabis* Osten Sacken, 1860
**Prolimnophila* Alexander, 1929
**Pseudolimnophila* Alexander, 1919
**Rhamphophila* Edwards, 1923
**Shannonomyia* Alexander, 1929
**Skuseomyia* Alexander, 1924
**Taiwanomyia* Alexander, 1923
**Tinemyia* Hutton, 1900
**Tipulimnoea* Theischinger, 1996
**Tonnoiraptera* Alexander, 1935
**Tonnoirella* Alexander, 1928
**Ulomorpha* Osten Sacken, 1869
**Zaluscodes* Lamb, 1909
**Zelandomyia* Alexander, 1923

## Referencoj
Kategorio:Dipteroj
Kategorio:Insektaj taksonoj
J-Pimp (songwriter)

**Joel Filsaime** (naskiĝis la 20-an de septembro 1984 en Boynton Beach, Florido), pli bone konata per sia kromnomo **J-Pimp**, estas usona repisto.

## Diskaro 
*2000 - *First Start*
*2001 - *Sunn Down*
*2002 - *Hectic World*
*2003 - *PIMP WAYZ VOL 1.*
*2005 - *The Average Joe*
*2012 - *Florida Finest*
*2014 - *Real Music*
*2016 - *All Nite*
*2017 - *The World Is Yours*
*2018 - *Master of Ceremony*
*2018 - *J-Pimp*
*2019 - *Crøîx Païx*
*2020 - *PIMP WAYZ VOL 1.*
*2021 - *Pimp Next Door*
*2023 - *Pimp Wayz, Vol. 2*
*2025 - *Mastery*

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj repkantistoj
Kategorio:Usonaj entreprenistoj
Suda formiktirano

La **suda formiktirano** (*Corythopis delalandi*) estas unutipa birdospecio el la familio de tiranedoj. Ĝi troviĝas en Sudameriko.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

La specia epiteto *delalandi* estis donita omaĝe al la franca natursciencisto Pierre Antoine Delalande (1787-1823), kiu kolektis birdoj en Brazilo en 1816.

## Disvastiĝo kaj habitato
La suda formiktirano troviĝas en eosta kaj suda Bolivio, suda Brazilo, eosta Paragvajo kaj norda kaj nordeosta Argentino. Ĝi vivas en humidaj tropikaj ebenaĵaj arbaroj kaj duarangaj arbaretoj, de marnivelo ĝis 1000 m, ĉefe sub 800 m.

## Referencoj
Kategorio:Tiranedoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Neotropisa faŭno
Violfrunta brilkolibro

La **Violfrunta brilkolibro** (*Heliodoxa leadbeateri*) estas specio de kolibroj en la familio Trokiledoj kaj unu el la dek specioj de la genro *Heliodoxa*. Ĝi troviĝas en Bolivio, Kolombio, Venezuelo, Ekvadoro, kaj Peruo.

## Taksonomio kaj sistematiko
La specia epiteto *leadbeateri* estas honoro al Benjamin Leadbeater, angla fama komercisto de materialo de natura historio en Londono.

La Violfrunta brilkolibro havas jenajn kvar subspeciojn:

Maskloj de la nomiga subspecio havas bronzverdajn suprajn partojn kun brilblua frunto kaj kuprokolora kolo. Ili havas brilan smeraldverdan gorĝon kaj obtuze bronzverdajn bruston kaj ventron. La centra paro de vostoplumoj estas bronzverda, la sekva paro ŝtalblua kun bronzaj pintoj, kaj la ceteraj malhele ŝtalbluaj. Inoj havas kuproverdajn suprajn partojn kun brilverda frunto. Iliaj subaj partoj estas blankaj, transirante al sablokoloraj sur la ventro, kaj la gorĝo kaj brusto estas dense makulecaj per brilanta verdo. La vostoplumoj havas blankajn pintojn. La specio "ŝajnas esti sufiĉe ofta, almenaŭ surloke."

## Referencoj 
* del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1999). *Handbook of the Birds of the World. Volume 5*: Barn-Owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 8487334253
* Temeles, E.J.; Linhart, Y.B.; Masonjones, M. & Masonjones, H.D. (2002): The role of flower width in hummingbird bill length-flower length relationships. *Biotropica* **34**(1): 68–80.  PDF kompleta teksto.
* Burns, James G; Gegear, Robert J. (2007). "The Birds, the Bees, and the Virtual Flowers: Can Pollinator Behavior Drive Ecological Speciation in Flowering Plants?" pp.&nbsp;551–566, *American Naturalist*.
*
* Ridgely, R. S. kaj P. J. Greenfield. "Fawn-breasted Brilliant." *The Birds of Ecuador: Status, Distribution, and Taxonomy.* Volume 1. 2001. pg. 363.
* Ridgely, R. S. kaj P. J. Greenfield. "Fawn-breasted Brilliant." *The Birds of Ecuador: Field Guide.* Volume 2. 2001. Plate 43, pg. 270.

## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Apodoformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Bolivio
Kategorio:Birdoj de Kolombio
Kategorio:Birdoj de Ekvadoro
Kategorio:Birdoj de Peruo
Kategorio:Birdoj de Venezuelo
István Szabó (jezuito)

**István Szabó** [iŝtvAn sabO], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Szabó István** estis hungara pastro, jezuita monaĥo, instruisto, predikisto.

István Szabó naskiĝis  (laŭ Vikidatumoj la 28-an) en Eger, li mortis  en Nagyszombat (Hungara reĝlando, Habsburga imperio, nuntempa Trnava en Slovakio).

## Biografio 
István Szabó lernis en Kassa, poste aliĝis al la jezuitoj en 1714 en Trencsén. Post la novicado li instruis en pluraj urboj, inter 1722–1725 li studis teologion en Nagyszombat, dum en 1724 li pastriĝis. 5 jarojn poste li monaĥiĝis en Kassa, sed jam ekde 1727 li denove instruis aŭ predikis en pluraj lokoj. Ekde 1750 ĝis sia morto li estis seminariestro en Nagyszombat. Resume dum 2 jardekoj lia ĉefa tasko estis fari la solenajn predikojn. 

## Elektitaj kontribuoj 
* *Arbusculi majales ad Castalios Parnassi Claudiopolitani fontes ab incolis ejusdem Musis praefixae.* (1720) 
* *Cassovia vetus et nova.* (1732)
* *Egyházi beszéd I. Ferencz német császárrá történt megválasztása dicsőitésére.* (1745)
* *Három esztendőre-való vasárnapi prédikátziók, mellyeket valaha élő nyelvel mondott ...* (3 volumoj, 1746) 
* *A dücsőséges Szent István király neve alatt felállított társasághoz rövid beszéd.* (1751)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* jezuita arkivo
* katolika leksikono (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj jezuitaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj predikistoj
Březovice (Hořice)

**Březovice** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Hořice en distrikto Jičín. Ĝi troviĝas proksimume 2,5 km oriente de Hořice. Daŭre ĉi tie vivas  (). La vilaĝo situas sur dislimejo de Jiĉina montetaro kaj Orientelba tabulo.

**Březovice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,35&nbsp;km². En la katastra teritorio Březovice situas ankaŭ Svatogothardská Lhota.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1318.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Březovice čp. 9.JPG|Březovice
Březovice čp. 37.JPG|Březovice
Březovice čp. 53.JPG|Březovice

Kategorio:Hořice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Jičín
Kategorio:Setlejoj en Jiĉina montetaro
Kategorio:Setlejoj en Orientelba tabulo
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Töttleben (Erfurto)

**Töttleben** estas kvartalo de Erfurto (Germanujo) situante en la Turingia Baseno en la vala malaltaĵo de la rojo *Linderbach*. Ĝia ĉirkaŭaĵo estas malriĉa je arbaroj kaj riĉa je agrikulturo. Apudantaj vilaĝoj estas Kerspleben (sudokcidente), Schwerborn (nordokcidente),  Kleinmölsen (nordoriente) kaj Vieselbach (sudoriente). Ĝia alteco estas inter 179 kaj 189 metroj; fine de 2024 ĝi havis 356 enloĝantojn.
## Historio 
La unua mencio de Töttleben estis en la 1104-a jaro, en havaĵregistro de la Petra Klostro. En 1192 ĝi fariĝis parto de la Grafujo Vieselbach, estanta sub la regado de la grafoj de Gleichen. De 1343 ĝin posedis Erfurto. Sed en 1815, Töttleben iĝis parto de la granddukujo Saksio-Vajmaro-Eisenach (administradujo Vieselbachh; landdistrikto Vajmaro). Post 1952, kiam okazis granda administra novparceligo de GDR, Töttleben ektroviĝis en la distrikto Erfurt-Land. En la 1.1.1960 ĝi perdis memstarecon iĝonte kvartalo de Kerspleben. En la 1.7.1994, Kerspleben kaj Töttleben iĝis samrajtaj kvartaloj de Erfurto. 

## Vidindaĵoj 
* Anna Kirko (protestantisma)
* monumento por falintaj soldatoj (1914–1918; antaŭ la kirka enirejo)

## Ekonomio kaj trafiko 
Töttleben estas kamparana vilaĝo, dume metiaj zonoj troviĝas en la proksimaj vilaĝoj Kerspleben kaj Vieselbach. 
Töttleben troviĝis rekte ĉe Reĝa Vojo (inter Frankfurto kaj Lepsiko, sur kies konduko estas nun la laton de la strato inter Erfurto kaj Buttelstedt. Danke al ĝi ekzistas vetureblo al la suduesta Kerspleben kaj la nordeosta Kleinmölsen. Buslinio kondukas de Töttleben ĝis la erfurta centro. La plej proksima stacidomo estas en Vieselbach. Sudoriente estas la taluso de la ICE-linio de Berlino al Munkeno. 

## Elstaruloj 
* Hans Fleischhacker (1912–1992), antropologo 

## Literaturo 
* Frank Störtzner: *Kerspleben und Töttleben. 1104-2004. Beiträge aus 900 Jahren Ortsgeschichte,* Erfurto 2004 (eldonis: Heimat- und Geschichtsverein Kerspleben)

## Eksteraj ligiloj 
* etpriskribo de erfurtaj kvartaloj - iam ĉe: *erfurt.de*

## Notoj 
Tottleben
Svatogothardská Lhota

**Svatogothardská Lhota** estas domaro en Ĉeĥio, parto de urbo Hořice en distrikto Jičín. Ĝi troviĝas proksimume 2 km oriente de Hořice. Daŭre ĉi tie vivas  (). 

Svatogothardská Lhota situas en katastra teritorio **Březovice** kun areo 2,35&nbsp;km² kaj **Doubrava** kun areo 2,24 km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1365.

## Loĝantaro 
## Personecoj 
* Jan Tomáš (1841–1912), portreta fotografisto

## Pluaj fotoj 

Svatogothardská Lhota čp. 2.JPG|Svatogothardská Lhota
Svatogothardská Lhota čp. 3.JPG|Svatogothardská Lhota

Kategorio:Hořice
Kategorio:Domaroj en distrikto Jičín
Kategorio:Setlejoj en Orientelba tabulo
Kategorio:Setlejoj en Ĉeĥio kun nomo Lhota
Norda formiktirano

La **norda formiktirano** (*Corythopis torquatus*) estas birdospecio el la familio de tiranedoj. Ĝi havas 3 subspeciojn troviĝantajn en Sudameriko.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

La specia epiteto *torquatus* estas latina vorto signifanta "kiu portas kolringon", pro la nigra makulo ĉe la supra brusto de tiu specio, kiu pensigas pri kolringo.

## Disvastiĝo kaj habitato
La norda formiktirano estas endemia de la amazona baseno, en suda kaj eosta Venezuelo, Gujanoj, sudeosta Kolombio, eosta Ekvadoro, norda kaj eosta Peruo, norda Bolivio kaj amazonia Brazilo. Ĝi vivas en humidaj tropikaj ĉiamverdaj arbaroj, de marnivelo ĝis 1400 m, ĉefe sub 500 m.

## Referencoj
Kategorio:Tiranedoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Neotropisa faŭno
Übersaxen

''''''  estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Vorarlbergo - la plej okcidenta parto de la ŝtato - kaj al la distrikto Feldkirch. Komence de [[]] en la komunumo vivis . 

## Geografio 
La komunuma teritorio ampleksas areon de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Geologie la teritorio apartenas al la orientaj Alpoj. Averaĝa alteco de la komunumo estas  metroj super la marnivelo.

eta|maldekstra|300ra|

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Vorarlbergo
Kategorio:Distrikto Feldkirch
Chlum (Hořice)

**Chlum** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Hořice en distrikto Jičín. Ĝi troviĝas proksimume 2,5 km nordokcidente de Hořice. Daŭre ĉi tie vivas  (). 

Chlum situas en katastra teritorio **Chlum u Hořic** kun areo 5,07&nbsp;km². En la katastra teritorio Chlum u Hořic situas ankaŭ Hořice.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1557.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Chlum čp. 1.JPG|Chlum
Chlum čp. 34.JPG|Chlum
Chlum čp. 38.JPG|Chlum

Kategorio:Hořice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Jičín
Kategorio:Setlejoj en Jiĉina montetaro
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Pseudotriccus

***Pseudotriccus***, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu genro, kaj ties Esperantaj nomoj:

*Passeriformes - paseroformaj
**Tyrannidae - tiranedoj
****Pseudotriccus* Taczanowski, W; Berlepsch, HHCL, 1885
*****Pseudotriccus pelzelni* Taczanowski, W; Berlepsch, HHCL, 1885 - bronza tiraneto
******Pseudotriccus pelzelni berlepschi* Nelson, EW, 1913
******Pseudotriccus pelzelni annectens* (Salvadori, AT; Festa, E, 1899)
******Pseudotriccus pelzelni pelzelni* Taczanowski, W; Berlepsch, HHCL, 1885
******Pseudotriccus pelzelni peruvianus* Bond, J, 1947
*****Pseudotriccus simplex* (Berlepsch, HHCL, 1901) - brunfrunta tiraneto
*****Pseudotriccus ruficeps* (de Lafresnaye, NFAA, 1843) - rufkapa tiraneto

## Etimologio
La scienca genra nomo *Pseudotriccus* estas kunmetaĵo el la antikvaj grekaj *ψευδος* (*pseudos* = "falsa") kaj *τρικκος* (*trikos* el *θρίξ, τριχός* (*triks, trikos* = "haro"), kiu indikas nekonata birdeto kun vibrisoj). En ornitologio, la radiko *triccus* ofte estas uzata por konstrui genrajn nomojn el tiranedoj.

## Referencoj
Kategorio:Tiranedoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Neotropisa faŭno
György Szegedi

'*** [djordj segedi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Szegedi György*' estis hungara pastro, jezuita monaĥo, instruisto.

 naskiĝis  en Mikeszásza (Transilvanio, Habsburga imperio, nuntempa Micăsasa en Rumanio), li mortis  en Marosvásárhely (Transilvanio, Habsburga imperio, nuntempa Târgu Mureș en Rumanio).

## Biografio 
 lernis en jezuita gimnazio en Kolozsvár, poste aliĝis al la jezuitoj en 1727. La novicado okazis en Trencsén. Li studis filozofion en Nagyszombat (1731–1733), teologion en Kassa (1738–1741), poste li pastriĝis en 1741 en Kassa. Inter la studperiodoj li instruis en pluraj urboj, same depost la pastriĝo. Intertempe li monaĥiĝis en 1745 en Kassa kaj plurfoje estis lernejestro aŭ seminariestro. En 1773 la jezuita ordeno estis malpermesita, poste li estis ĉefparoĥestro en Marosvásárhely ĝis sia morto. 

## Elektitaj kontribuoj 
* *Pietas hungarica summus ejusdem gentis in Mariam affectus omni obsequiorum genere ...* (1736)
* *Secunda Deiparae Virginis laudum minuta post laudes lauretanas collecta.* (elegio, 1736)
* *Utopiae sapientis, remp. instituentis in tres partes divisae...* (1748)
* *Disputationes historicae Antonii Sandini.* (1752)

## Fontoj 
* biografio hungare
* jezuita arkivo
* katolika leksikono (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj jezuitaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj