open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kongao (karnavala ritmo)

eta|300px|Infanoj dancantaj la kongaon.
**Kongao** estas kuba karnavala ritmo. Ĝin ludas la diversaj komparsoj sur kongaoj kun ŝultrozono, bovtintiloj aŭ aliaj metalaĵoj kiel pioĉoj aŭ "sartenes" (du malgrandaj patoj, por surŝultrigi najlitaj sur tabulo kun zono) same kiel bastamburoj. Je tio ankaŭ plej ofte eksonas la ĉina korneto, ligna blovinstrumento simila al hobojo. La diversaj grupoj havas siajn proprajn kantojn, kiuj ili kantas je tio.

Komence la kongao estis la muziko de la sklavoj por festoj kiel karnavalo, epifanio aŭ kristokorpo. Dum la unuaj jaroj de la respubliko oni uzis ĝin pro sia populareco kun politikaj tekostoj dum paradoj en balotbataloj. En la malfruaj 1930-aj jaroj ĝi populariĝis en Usono: kelkajn jarojn ĝi apartenis al la fiksaj programeroj de holivuda komedio.

## Eksteraj ligiloj 
* Komparso „Conga de Los Hoyos“ el Santjago
* Kongao en Holivudo

Kategorio:Kuba muziko
Elisabeth Langgässer

**Elisabeth LANGGÄSSER** (malfraŭlina nomo: *Hoffmann*; naskiĝinta la 23-a de februaro 1899 en Alzey, mortinta la 25-an de julio 1950 en Karlsruhe), estis germana verkistino kiu apartenis al la movado de Renouveau catholique, Kune kun Oskar Loerke, Peter Huchel kaj Günter Eich ŝi konsistigis la poetan cirklon *Kolonne*. eta|Tombo de Langgässer en Darmstadt.

## Vivo 
Estante filino de arkitektura konsilisto ŝi unue laboris kiel instruistino. En 1928 ŝi transloĝiĝis kun sia filino al Berlino kie ŝi komence deĵoris kiel docentino pri pedagogiko (1929/30) kaj perlaboris poste la vivon skribante radidramojn. Pro juda deveno malpermesitis al ŝi plua verkpublikigado post la apero de la romano *Gang durch das Ried* (1936). Ŝia filino taksitis laŭ la Nurenbergaj leĝoj kiel purrasa judino kaj deportitis en koncentrejojn al Aŭŝvico kaj Terezín. Langgässer mem devis fari devigan punlaboron en armiluzino. Ŝi ade suferis ankaŭ por pliakriĝanta malsano (multloka sklerozo) kaj la dummilitaj vivkondiĉoj. Dume ŝi verkis la romanon *Das unauslöschliche Siegel* (1946). En 1948 ŝi revenis al Rheinzabern situanta proksime de la naskiĝurbo. Tie ĉi estiĝis ŝia lasta romano titole *Märkische Argonautenfahrt* (1950). Mallonge post la morto oni aljuĝis la Georg-Büchner-premion.

## Graveco 
Jam kiel instruistino Langgässer verkis naturlirikaĵojn ĉerpantajn el la kristana revelacio sekvante la spurojn de Annette von Droste-Hülshoff. Menciindas tiukuntekste *Der Wendekreis des Lammes. Ein Hymnus der Erlösung* (1924) kaj kelkaj rakontoj eldonitaj ne antau la 1930-aj jaroj. En la pli malfruaj tekstoj la verkistino temigis - krom religiaĵoj - ankaŭ la spertojn dummilitajn kaj la situacio de Okcidenta Germanio post la Dua mondmilito. Jenas aliaj verkoj: la lirikaĵvolumoj *Die Tierkreisgedichte* (1935) kaj *Der Laubmann und die Rose* (1947), la rakontoj *Triptychon des Teufels* (1932) kaj *Glück haben* (postmorte, 1968).

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio kaj bildoj
* 
* Frommholz, Rüdiger: "Langgässer, Elisabeth". Ĉe: Neue Deutsche Biographie 13 (1982), p. 596-599 (tie ĉi interrete)

Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Kristanoj
Kategorio:Virinoj
Kategorio:Germanaj pedagogoj
La isla de los amores infinitos

***La isla de los amores infinitos*** (La insulo de la senfinaj amoj) estas romano de la kuba verkistino Daína Chaviano, kiu temas pri la kunfandiĝo de la tri etnoj, kiuj konsistigas la kuban nacion: hispanoj, afrikanoj kaj ĉinoj.

La muziko ludas rolon en ĉi tiu verko: ĉiu kapitulo tenas la titolon aŭ la tekstlinion de bolero. Aperas kiel figuroj multaj personoj fundamentaj por la kuba muzikhistorio, kiel Rita Montaner, Ernesto Lecuona, La Lupe kaj Beny Moré. Aperas ankaŭ figuroj de la klasikaj romanoj kubaj, ekzemple *Cecilia Valdés*, pinta verko en la romantisma literaturo kuba de Cirilo Villaverde.

La romano rakontas la historion de juna ĵurnalistino havana, ekzilita en Miamo, kie ŝi konatiĝas kun mistera maljunegulino. La rakonto evoluas laŭ du tempaj tavoloj: nuntempo — kun klare gotikeca etoso, ĉar la juna ĵurnalistino ekiras al la ĉaso de fantoma vilao, kiu aperas kaj malaperas en tuta Miamo — kaj pasinteco — de historia-muzika bongusto — kiu ekas komence de la 19-a jarcento en tri lokoj de la mondo: Ĉinujo, kie sinmortigo ekigas ĉenon da familiaraj reagoj; Hispanujo, kie stranga malbeno persekutas nur la virinojn de unu familio; kaj Afriko, kie junulino estas kaptita por esti forportata de la marbordoj de sia hejmlando al mondo nekonata. Tiuj ĉi tri dramaj fadenoj de la pasinteco sin malvolvas ĝis en la nuntempo.

*La isla de los amores infinitos* estis unuafoje publikigita de la hispana eldonejo Grijalbo. La romano ricevis la Ormedalon en la unua aljuĝo de la konkurso Florida Book Awards, kiu premias la plej bonajn librojn publikigitajn en la jaro fare de aŭtoroj loĝantaj en tiu federaciero.

Per eldono en 26 lingvoj ĝi estas la kuba romano plej multe tradukita el ĉiuj epokoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝaro de Daína Chaviano .
* Varbofilmeto de la romano *La isla de los amores infinitos*.
* Eldonoj de la romano en ĉiuj lingvoj.
* Retpaĝo dediĉita al ĉi tiu romano.

Kategorio:Kubaj romanoj
Kategorio:Daína Chaviano
Kategorio:Hispanlingvaj romanoj
Kategorio:Romanoj de 2006
Gertrud von Le Fort

**Gertrud von Le Fort** (pseŭdonimoj *Gerta von Stark, Petrea Vallerin*; naskiĝinta la 11-a de oktobro 1876 en Minden, mortinta la 1-a de novembro 1971 en Oberstdorf) estis germana verkistino. Ŝi apartenis al la movado de Renouveau catholique kaj ĉefe traktis religiajn kaj historiajn temojn verkare.

## Vivo 
Estante filino de majoro ŝi pasigis la junajn jarojn en laŭkliŝe tipe prusa hejmo kun severa protestantisma edukado. La familio devenis de hugenotoj kion montras ankaŭ la familia nomo. Pro oftaj transloĝiĝoj Le Fort ĝuis privatan instruadon. Jam frue ŝi interesiĝis pri la familia arkivo de la patro. Post ties morto kaj longa restado en Romo ŝi ekstudis en 1908 historion, filozofion kaj teologion evangelian en Heidelberg, Marburg kaj Berlino. La homoj renkontitaj hejdelberge reaperas pli malpli kaŝite en la romano *Das Schweißtuch der Veronika* (2 vol., 1928, plietendite en 1946, 1-a parto *Der römische Brunnen*, 2-a parto *Der Kranz der Engel*), i.a. Hans von Schubert kaj Ernst Troeltsch. Pro oftaj vizitoj de la Eterna urbo (Romo) Le Fort konvertiĝis en 1926 kaj iĝis katolikino. Vere jam duminfanece ŝi sentis la katolikismon alloga. La kredo ebligis al ŝi montri sintenon malamikan al nacisocialismo. Ŝiaj rememoroj aperis en 1965 sub la titolo *Hälfte des Lebens*.

## Graveco 
Demandoj religiaj centras en la verkaro de Le Fort. La Eterna urbo kaj la romkatolika eklezio ĉiam denove iĝis simboloj de necesa pli supera ordo estanta ekster spaco kaj tempo (*Hymnen an die Kirche*, 1924). Ili kapablas opone spiti detruantajn fortojn de la realeco; en ili la rolo de virinoj estas ĉefe sindonanta (*Die ewige Frau*, 1934). Jenas aliaj verkoj de ŝi: la poemkolektoj *Lieder und Legenden* (1912), *Hymnen an Deutschland* (1932), *Gedichte* (1949) kaj *Den Heimatlosen* (1950), la rakontoj *Die Letzte am Schaffott* (1931), *Die Frau des Pilatus* (1955) kaj *Das fremde Kind* (1961), la romanoj *Der Papst aus dem Ghetto* (1930) kaj *Die magdeburgische Hochzeit* (1938), la esea volumo *Woran ich glaube und andere Aufsätze* (1968).

## Fonto 
"Le Fort, Gertrud Freiin von", en: *Microsoft Encarta 2007 Enzyklopädie*, Microsoft Corporation, 2006 (DVD).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Gertrud-von-le-Fort-Archiv Ofterschwang
* Literaturgesellschaft Gertrud von le Fort e. V.
* Gertrud-von-Le-Fort-Gesellschaft zur Förderung christlicher Literatur e. V. 
* Biografio ĉe NDB

Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Kristanoj
Kategorio:Virinoj
Kategorio:Germanaj historiistoj
Sarolta Steinberger

**Sarolta Steinberger** [ŝarolta stejnberger], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Steinberger Sarolta** estis hungara kuracisto, akuŝistino-ginekologo.
eta|Sarolta Steinberger
Sarolta Steinberger http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC13280/14119.htm naskiĝis la  1875 Hungario, en Tiszaújlak (nuntempa Vilok en Ukrainio). Ŝi mortis la  1966 en Budapeŝto.

## Biografio 
Sarolta Steinberger devenis el riĉa juda familio. Ŝi abiturientis en Kolozsvár, poste ŝi akiris diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1900. Ŝi estis la unua ina kuracisto en la universitato. Post siaj studoj ŝi studvojaĝis en Eŭropo. Ŝi eklaboris en akuŝkliniko en Budapeŝto en 1902. Inter 1926 kaj 1944 ŝi estis ĉefkuracisto en la tutlanda asekura organizaĵo, poste ŝi vivis plene retirita en Pesthidegkút ĝis sia morto.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Az orvosnők története* (Historio de la kuracistinoj), (1902)

## Fontoj 
* hungarlingva biografieto
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj akuŝistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Reinhold Schneider

**Reinhold SCHNEIDER** (naskiĝinta la 13-a de majo 1903 en Baden-Baden, mortinta la 6-a de aprilo 1958 en Freiburg im Breisgau), estis germana verkisto apartenanta al la movado Renouveau catholique. Li estis eminenta artisto laboranta en interna elmigrado dum la tempo de nacisocialismo.
## Vivo 
Estante filo de hotelestro Schneider ege influitis per katolika edukado. Post la abiturienta ekzameno kaj komercista trejnado li laboris kiel tradukisto de hispana kaj portugala literaturoj. Post la sinmurdigo de la patro en 1922 venis profunda krizo pri la senco de la vivo: tiam ankaŭ Schneider mem intencis fari suicidon; sed samtempe naskiĝis el tio la volo je verkado. En la jaroj 1928/29 li vojaĝis al Hispanio kaj Portugalio kion li verke enkorpigis en la biografiojn *Das Leiden des Camões* (1930) kaj *Philipp II.* (1931).

De 1932-37 Schneider vivis kiel liberprofesia verkisto en Potsdam; en 1938 li transloĝiĝis al Freiburg im Breisgau. Al la nova doktrino pri naciema literaturo post la balotsukcesoj de la nazioj Schneider unue reagis per inkliniĝo al naciaj temoj, kiel en la biografioj *Fichte* (1932) kaj *Die Hohenzollern* (1933). Ekde 1934 li tamen klare distanciĝis de la dekstra reĝimaĉo kaj serĉis plian alproksimiĝon al la romkatolika eklezio kiel atestas ankaŭ la verkoj *Das Inselreich* (1936) kaj *Sonette* (1939). Kritikegon Schneider deponis en la verko *Las Casas vor Karl V.* (1938), kie la ekspluato de la sudamerikaj indianoj metatas en aktualan konekton kun la persekuto de judoj kaj la holokaŭsto. Do oni juste rajtas citi lin - kiel ekz. Werner Bergengruen - inter la aŭtoroj kontraŭantaj el kristana vidpunkto la politikon de Adolf Hitler.

## Graveco 
Dum la Dua mondmilito Schneider skribis eseojn kaj religiajn skribaĵojn kiuj parte kontraŭleĝe publikigitis. En ili li komprenigis sekularan historion kiel atendon je savo kun finfina tribunalo, lasta juĝo. Akuzitis la artisto en 1945 pro defetismo kaj maltrafis kondamnon nur pro la antaŭa fino de la milito. Post 1945 Schneider engaĝiĝis pri la spirita novkomenciĝo en Germanlando kaj subtenis ankaŭ pacismajn grupojn.

En sia tre aŭtobiografia malfrua kreiva fazo li iomete forlasis la dogman katolikismon, kiel en *Der Balkon* (1957) aŭ *Winter in Wien* (1958). Sed certe restis ankaŭ tie ĉi la adaj konfliktoj inter malsupraj potencoj kaj enĉiela regado de la spirito. Jenas aliaj verkoj de li: la poemkolekto *Sonette von Leben und Zeit, dem Glauben und der Geschichte* (1954), la romano *Die silberne Ampel* (1956), la rakontoj *Taganrog* (1946) kaj *Das getilgte Antlitz* (1953), la dramoj *Der große Verzicht* (1950) kaj *Innozenz und Franziskus* (1952) kaj la prelegokolekto *Weltreich und Gottesreich* (1946). 
## Eksteraj ligiloj 
*Koepcke, Cordula: "Schneider, Reinhold" - ĉe: *Neue Deutsche Biographie* 23 (2007), p. 305-306  
* 
* Reinhold Schneider Literaturforum 
*ligiloj ĉe DDB

Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Kristanoj
Kategorio:Germanaj tradukistoj
Kategorio:Baden-Baden
Reĝaj muzeoj por Belaj Artoj de Belgio

eta|muzeo pri Malnova Arto
La **Reĝaj muzeoj por Belaj Artoj de Belgio** (, , ) kolektas kaj ekspozicias la kolektojn pri pentraĵoj kaj skulptaĵoj de la ŝtato Belgio en Bruselo. Al la muzearo en la belgia ĉefurbo apartenas la muzeoj pri Malnova Arto kaj pri Moderna Arto tutproksime de la reĝa palaco, kaj la najbara muzeoj *Fin-de-Siècle* pri la arto fine de la 19-a kaj komence de la 20-a jarcentoj (periodo 1868 ĝis 1914, tiu-ĉi muzeo malfermiĝis nur en 2013) kaj la muzeo René Magritte. En la apudbrusela komunumo Elsene/Ixelles al la aro aldoniĝas la muzeoj Antoine Wiertz kaj Constantin Meunier.

Kategorio:Muzeoj en Bruselo
Kategorio:Muzeoj pri arto
Cirilo Villaverde

**Cirilo Villaverde** (naskiĝinta la 28-an de oktobro 1812 en San Diego de Núñez, Kubo; mortinta la 24-an de oktobro 1894 en Novjorko) estis kuba poeto, ĵurnalisto kaj batalanto por libereco kaj sendependeco de sia lando.

## Vivo 
Ekde 1840 Cirilo Villaverde partoprenis movado por kuba sendependiĝo kontraŭ la kolonia potenco Hispanujo. Li estis Sekretario de Narciso López, kiu pli malfrue en 1850 kaj 1851 entreprenis invadoprovojn sur Kubo ekde Usono celante la sendependiĝon disde Hispanujo, sed fiaskis pro manka subteno fare de la kubanoj.

En 1848 hispanaj soldatoj arestis Cirilon Villaverde en lia domo. En 1849 li sukcesis fuĝi en Usonon, kie li eldonis kiel eldonisto ekzilo-revuojn. Aparte la romano *Cecilia Valdés* validas kiel unu el la plej gravaj verkoj de la kuba nacia literaturo.

## Verkoj 
* *La joven de la flecha del oro y otros relatos*. Editorial Letras Cubanas, Havano 1984.
* *El Guajiro*.
* *Cecilia Valdés o La Loma del Ángel*. Cátedra, Madrido 1992, ISBN 84-376-1056-7.
* *Diario del rancheador*. Editorial Letras Cubanas, Havano 1982.
* *Dos amores. Novela*. Editorial Letras Cubanas, Havano 1980.

## Filmigoj 
* Cecilia Valdés, 1981, reĝio: Humberto Solas

## Literaturo 
* Amparo Barrero: *Un comentario del siglo XX a una novela cubana del siglo XIX - „La joven de la flecha de oro“*. En: *Santiago*, vol. 42 (1981), pj. 209-217.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.gutenberg.org/author/villaverde

Kategorio:Kubaj verkistoj
Kategorio:Kubaj ĵurnalistoj
Kategorio:Kubaj poetoj
Kategorio:Literaturo de la 19-a jarcento
Kategorio:Hispanlingva literaturo
Kategorio:Viroj
Constantin Meunier

**Constantin Émile Meunier** (naskiĝis la 12-an de aprilo 1831 en Etterbeek apud Bruselo; mortis la 4-an de aprilo 1905 en Elsene/Ixelles same apud Bruselo) estis belgia skulptisto kaj pentristo. Lia verkaro apartenas al la ĝenro naturalismo.

Komence de sia arta kariero, Meunier pentris, precipe bildojn de religiaj temoj. Ekde 1880 li koncentriĝis pri la bildigo de laboristoj. Li konvinkiĝis ke tiun temaron li pli bone povas trakti per skulptistaj metodoj, kaj de tiam precipe agis kiel kreanto de skulptaĵoj. Socie li precipe konatiĝis kaj rekoniĝis pro siaj skulptaĵoj de laborantaj homoj. La idealigitan bildigon de laborantaj homoj en la 20-a jarcento daŭrigis la ideologie motivigita ĝenro de "socialisma realismo". 

Retrorigarde, Constantin Meunier kaj George Minne konsideratas la plej signifaj belgiaj skulptistoj de la 19-a jarcento.

En Elsene/Ixelles nun aparta muzeo de la Reĝaj Muzeoj por Belaj Artoj de Belgio dediĉiĝas al lia verkaro.

Kategorio:Belgaj skulptistoj
Kategorio:Belgaj pentristoj
Fontaine-Chalendray

**Fontaine-Chalendray** [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 219 loĝantojn en la jaro 2012.

## Geografio 
Fontaine-Chalendray situas en la oriento de Charente-Maritime,  nordoriente de Cognac.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente-Maritime

Kategorio:Komunumoj de Charente-Maritime
Árpád Lengyel

**Árpád Lengyel** [lendjel], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lengyel Árpád** estis hungara kuracisto, ŝipkuracisto, ambulancisto, otorinolaringologo. Li estis simpla kuracisto, tamen li atingis mondfamon pro ŝipkatastrofo.

Árpád Lengyel http://elsosegely.blog.hu/2012/04/15/magyar_orvos_mentette_a_titanic_tuleloit naskiĝis en 1886 en Pilismarót. Li mortis la  1940 en Budapeŝto.

## Biografio 
Árpád Lengyel lernis en Esztergom kaj Budapeŝto, poste li eklaboris en la ambulanco en 1904. Li akiris diplomon en Reĝa Scienca Universitato de Budapeŝto en 1909, poste li laboris en Malsanulejo Rókus, sed li daŭre estis ankaŭ ambulancisto. Post 3 jaroj li eklaboris en mara ŝipo inter Fiume-Novjorko (tiam Hungara reĝlando havis maron kun ŝiparo). Jam dum la unua ŝipvojaĝo la ŝipo trovis sin ĝuste ĉe tragedio de RMS Titanic. Li estis la ĉefa ambulanca kuracisto dum la savo. La tragedio tiel tuŝis lin, ke poste li neniam ŝipvojaĝis, eĉ li malofte parolis pri la tragedio. Li estis kuracisto dum la 1-a mondmilito, poste li denove estis ambulancisto, otorinolaringologo, privata kuracisto. Li ricevis medalon de la ambulanco kaj de vojaĝintoj de Titanic.

## Memorigiloj 
* memortabulo en Pilismarót de 2008

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* datenoj kun foto 

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj otorinolaringologoj
Kategorio:Hungaraj ambulancistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ezra (Biblio)

**Ezra** estis la skribisto kaj sacerdoto kiu gvidis la revenon de la dua grupo de hebreoj el la ekzilo babilona en 459 a.K., kaj al kiu estas atribuataj diversaj libroj (diversmaniere taksataj kanonaj aŭ apokrifaj de la bibliaj religioj) kaj la du bibliaj libroj de la “kronikoj”.
Filo aŭ nepo de Seraiah, li estis rekta posteulo de Fineas, filo de Aaron. Kio estas konata pri lia historio estas entenata en la lastaj kvar ĉapitroj de la libro al li atribuita kaj en la Libro de Neĥemja (12,26).

## Sociaj kaj religiaj leĝoj enkondukitaj de Ezra 
Li estis konsiderita kiel dua Moseo, kaj inda eĉ por ricevi la Toraon. Li enkondukis la hebrean kvadratan alfabeton por redakti la Toraon. Inter la praktikojn kiujn li alestigis kune kun la Asembleo de la saĝuloj de li gvidita, estis la atestema toraa liturgia legaĵo: ĉiu lundo, ĵaŭdo, kaj sabato posttagmeze. Dume li zorgegis por establi unikan kaj precizan toraan tekston.

Li konvinkis la hebreojn kiujn estis edziĝintaj al fremdulinoj forsendi ilin kaj iliajn infanojn ĉar ili ne povis esti konsideritaj kiel hebreoj. En la juda tradicio li estas taksata kiel simbolo de la kontraŭdiasporaj fluoj, subtenante, ĉiukaze, ke la studo de la Torao estas pli grava ol la rekonstruo de la Templo.
[eta|dekstra|300px|Situo tradicie indikita kiel la tombo de Ezra, en Al Uzayr najbare de [Basra.]]

En la Katolika Eklezio Ezra estas liturgie celebrita kiel sanktulo la 13-an de julio.

## Vidu ankaŭ 
* Libro de Ezra
* Apokalipso de Ezra
* Septuaginto

## Literaturo 
* Richard Friedman, Qui a écrit la Bible ? La prodigieuse quête des auteurs de l'Ancien Testament, Exergue,‎ 2007 (1re éd. 1997), 307 p. (ISBN 978-2-36188-059-0)
* Bossman| D.|, Ezra's Maniage Reform: Israel Redefined|journal=Biblical Theology Bulletin|, 1979, volumo 9.

## Notoj 
Kategorio:Bibliaj personoj
Kategorio:Katolikaj sanktuloj
Kategorio:Biblio
Preĝejo Ĉieliro de Nia Sinjoro (Baktalórántháza)

La **kristana preĝejo Ĉieliro de Nia Sinjoro** estas religia historia monumento en Hungario, en Baktalórántháza.

## Historio 
En la iama Nyírbakta la unua preĝejo (la absido kaj la navo) supozeble estis konstruita en la 13-a jarcento. En 1519 la navo estis pligrandigita, krome ornama ŝtona enirejo kreiĝis. En 1597 jam la kalvinanoj profitis la preĝejon, sed en  1731 laŭ kompromiso la katolikoj rericevis ĝin. Baldaŭe ili konstruis turon, sed ankaŭ la navo pligrandiĝis, fine la ŝtona enirejo funkciis en la alia parto de la konstruaĵo. La orgeno alvenis en 1862. La turo estis renovigita en la 1830-aj jaroj, poste en 1938. Plena renoviĝo okazis ekde 1962, tiam oni malkovris gotikajn freskojn. Ili estas videblaj ekde 2010.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola sur tre malalta monteto en la urbomezo. La fasado konsistas nur el larĝa kvadrata turo, kie malsupre la enirejo funkcias. La navo estas iomete pli larĝa, ol la turo, sed fine la kvadrata absido denove estas iomete pli mallarĝa. Apud la sanktejo la sakristio situas. Interne la plej menciindaj malnovaj freskoj estas Kristo sur la kruco, Elizabeto de Hungario, Sankta Maria kun la malgranda Jesuo, Ladislao la 1-a (Hungario).

## Fontoj 
* hungare kun foto 
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj 
* hungare
* hungare kun foto 

Baktalórántháza
Bakta
Tivadar Huzella

**Tivadar Huzella,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Huzella Tivadar** estis hungara kuracisto, biologo, histologo, anatomo, profesoro.

Tivadar Huzella http://jelesnapok.oszk.hu/prod/unnep/huzella_tivadar_szuletesnapja__1886 naskiĝis la  1886 en Hungara reĝlando en Nagyvárad (nuntempa Oradea en Rumanio). Li mortis la  1950 en Göd.

## Biografio 
Tivadar Huzella frekventis komence komercan akademion, poste li akiris diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1911. Post siaj studoj li laboris en instituto, poste li estis kuracisto pri soldatoj dum la 1-a mondmilito. Inter 1921 kaj 1932 li estis direktoro de anatomia instituto de Universitato de Debrecen, krome li instruis en la universitato, poste li faris la samon jam en Budapeŝto. Li fondis biologian esplorejon en Göd, krome li aranĝis kongresojn. Li estis entombigita en la esplorejo, kie li ofte okupiĝis pri kancero.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Über Myocarditis rheumatica* (1912)
* *Histomechanik der athrophischen Lebererkrankungen* (1921)
* *Organizmus és mechanizmus* (1928)
* *Általános biológia* (Ĝenerala biologio), (1933)
* *Az élet tudománya (Scienco de la vivo), (1938)
* *A sejtközötti állományról'' (1943)

## Memorigiloj 
* la esplorejo prenis la nomon Ĝardeno Huzella
* memormedalo Huzella ekde 1991

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj biologoj
Kategorio:Hungaraj histologoj
Kategorio:Hungaraj anatomoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Monceau (pariza metrostacio)

**Monceau** [mɔ̃so] estas stacio sur linio 2 de la Metroo de Parizo; ĝi situas inter la 8-a kaj la 17-a arondismentoj de Parizo.

## Stacio 
La stacio estis malfermita en 1902. Ĝi ŝuldas sian nomon al vilaĝo de Monceau kiu estis burgo en la 15-a jarcento. La samnoma Parko Monceau estas akiro de Philippe d'Orléans en 1778.

## Interkonektoj 
*  RATP 30 94

## Proksime 
* Parko Monceau
* Muzeo Cernuschi
* Muzeo Nissim-de-Camondo
* Portugala konsularo de Parizo

## Bildgalerio 

Metro de Paris - Ligne 2 - Monceau 01.jpg|Vido de kajoj
Metro de Paris - Ligne 2 - Monceau 02.jpg|MF 67 ĉe kajo
Metro de Paris - Ligne 2 - Monceau 03.jpg|Detala vido de aranĝo de kajoj
Metro de Paris - Ligne 2 - Monceau 04.jpg|Emajlita plato kun nomo de stacio

## Vidu ankaŭ 
* Listo de metrostacioj de Parizo
* linio 2 de la metroo de Parizo

Kategorio:Linio 2 de la metroo de Parizo
Kategorio:Stacioj de la metroo de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 8-a arondismento de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 17-a arondismento de Parizo
Graziano Ventre

**Graziano VENTRE** (naskiĝis en 1954) estas itala amatora astronomo.

Li estas ano de la *Associazione Astrofili Brianza* kaj observas elde la Observatorio de Sormano en Sormano (Lombardio, Italio).

En kunlaboro kun Enrico Colzani, Valter Giuliani, Francesco Manca kaj Augusto Testa, li malkovris kvar asteroidojn inter 1993 kaj 2000, laŭ la MPC.

La asteroido 22500 Grazianoventre estis nomita en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Observatorio de Sormano, la teamo

Kategorio:Italaj astronomoj
Dornobirdo

**Dornobirdo** povas indiki al:

## Birdoj
* Mita birdo kiu serĉas dornarbojn ekde la tago kiam ĝi eloviĝas. Kiam ĝi trovas perfektan dornon, ĝi trapikas sin, kaj kantas la plej belan kanton iam aŭdinte dum ĝi mortas.
* Pluraj specioj de birdoj el la genro Facelodomo (*Phacellodomus*)

## Vidu ankaŭ
* Fenikso (birdo)
Haĝi

**Haĝi** (foje literumita **Hajji**, **Haji**, **Alhaji** aŭ **El-Hajji**), aŭ en Esperanto "haĝulo", estas honora titolo donita al islama persono kiu estis sukcese kompletiginta la Haĝon al Mekko, same kiel pejorativa termino uzita de usona militistaro por araboj, islamanoj kaj mezorientuloj ĝenerale. En ties tradicia kunteksto, ĝi estis ofte uzita por referenci al aĝuloj, ĉar ili estis povintaj akumuli riĉon por financi la veturon. Tiu titolo estas lokita antaŭ la persona nomo (ekzemple, Saif Gani iĝas Haĝi Saif Gani). Ĝi derivas el araba *ḥājj*, kiu estas la aktiva participo de la verbo *ḥajja* 'nome pilgrimi [al Mekko]'. La alternativa formo *ḥajjī* derivas el la nomo Hajj kun la adjekta sufikso -*ī*, kaj tiu estis la formo adoptita de ne-arabaj lingvoj. En kelkaj areoj, la titolo estis uzita laŭ la generacioj, kaj iĝis familinomo. Tia uzado estis vidita, ekzemple, ĉe la bosna familinomo *Hadžiosmanović*, kio signifas 'filo de Haĝi Osman'.

## En aliaj lingvoj 
En araba حاج *ḥājj* aŭ حجّي *ḥajjī*, en egipt-araba *ḥagg*&nbsp; ħæɡ; persa kaj paŝtoa: حاجی; en greka Χατζής; en albana Haxhi; en bulgara Хаджия; en bosnia Hadžija; en belorusa haberythr; {en kurda Hecî; en serba Хаџи, Hadži; en turka Hacı; en haŭsa Alhaji; en rumana hagiu. Ĉiuj signifas "pilgrimanton".

Virinoj kiuj kompletigas la Haĝon estas referencataj kiel Haĝah aŭ araba حاجة *ḥājjah*, en azera *ḥagga* ˈħæɡɡæ aŭ en haŭsa/fulba: Hajija.

## Uzado 
En arabaj landoj, *ḥājj* kaj *ḥājjah* (prononco varia bazita sur la formo de araba parolata) estas ofta respekta maniero direkti sin al ajn pli aĝa persono, senrilate al ĉu la koncerna persono fakte plenumis la pilgrimadon aŭ ne.

La termino estas ankaŭ uzata en la balkanaj kristanaj landoj kiuj estis iam sub dominado de la Otomana Imperio (Bulgario, Serbio, Grekio, Montenegro, Nord-Makedonio kaj Rumanio) por kristanoj kiuj estis veturintaj al Jerusalemo kaj al Sankta Lando.

En Kipro, kie dum jarcentoj kristanoj kaj islamanoj intermiksis libere kaj Jerusalemo estas sufiĉe surloka, la titolo iĝis tiom ofta ke konstante integriĝis en kelkaj grekaj kristanaj familinomoj, kiaj Hajiioannou, senrilate al ajn manko de kvalifiko.

## Notoj 

Kategorio:Islamo
Kategorio:Arabaj vortoj
Maria Antonella Barucci

**Maria Antonella BARUCCI** estas itala astronomino. Ŝia nomo estas foje ankaŭ skribita **Maria Antonietta BARUCCI**

Ŝi laboris en la *Istituto Spaziale di Astrofisica* en Romo kaj en la situejo de Meudon de la Observatorio de Parizo
Ŝi partoprenis al la projekto Rosetta

Laŭ *Minor Planet Center* ŝi malkovris 3 asteroidojn
el kiuj 2 en kunlaboro kun Eleanor Francis Helin kaj R. Scott Dunbar.

Ŝi estas kunaŭtorino de la libro *Le système solaire*.

La asteroido 3485 Barucci 
estis nomita en ŝia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Virinoj
Kategorio:Italaj astronomoj
Stefan Andres

**Stefan ANDRES** (naskiĝinta la 26-a de junio 1906 en Trittenheim-Dhrönchen, mortinta la 29-a de junio 1970 en Romo) estis germana verkisto apartenanta al la movado Revivigo katolika (france: *Renouveau catholique*) - filozofia, socialkritika kaj literatura movado katolika komenciĝinta en Francio kun elradiado en aliajn eŭropajn ŝtatojn kaj kun produktoj en diversaj eŭropaj lingvoj. Pro siaj realismaj prozaĵoj kaj lirikaĵoj li nombriĝas inter la plej gravaj reprezentantoj de la konservisma germanlingva literaturo.

## Vivo 
Originante el infanriĉa familio Andres pasigis la junajn jarojn en mozellanda katolika medio kaj frekventis lernejojn preparontajn al la profesio de romkatolika pastreco. En 1928 Andres forlasis la novicadon ĉe la kapucenoj en Krefeld por studi germanistikon, arthistorion kaj filozofion en Kolonjo, Jena kaj Berlino. Ĝis la 1935-a jaro Andres deĵoris por la radistacio *Reichssender Köln*; en 1937 li kaj lia duonjuda edzino kiel ankaŭ la aliaj familianoj sukcesis transloĝiĝi en Italujon, kie ili sub malfacilaj kondiĉoj vivis ĝis la fino de la Dua mondmilito en Positano kaj Salerno. Post 1950 Andres vivis en Unkel, ekde 1961 en Romo.

## Graveco 
Andres taksatas majstro de la etprozo, danke al liaj realismaj, parte en dialekto skribitaj noveloj kaj rakontoj, kiel *Das Märchen im Liebfrauendom* (1928), *Vom heiligen Pfäfflein Domenico* (1936) aŭ *Moselländische Novellen* (1937). En la du unuaj, aŭtobiografie influitaj artistoromanoj *Bruder Luzifer* (1933) kaj *Eberhard im Kontrapunkt* (1933) respeguliĝas ankaŭ lia propra identeckonflikto inter devo kaj inklino, ordena vivo kaj sekularaj ĝojoj. En multaj pli malfruaj romanoj Andres brilas kiel babilema desegnanto de homaj destinoj antaŭ la fono de kristana mondordo respektive de la neŝanĝeblaj instinktoj kaj impulsoj de la naturo, kp. *Der Mann von Asteri* (1939) aŭ *Der gefrorene Dionysos* (1943; en 1951 reeldonita sub la titolo *Die Liebesschaukel*).

Liaj noveloj *El Greco malt den Großinquisitor* (1936) kaj *Wir sind Utopia* (1942) estas modeldonaj ekzemploj de interna ekzilo. La post 1945 verkitaj skribaĵoj estas pro siaj religie motivigita kritikado de totalismaj sistemoj kaj pro la rememorigo al tradiciaj valoroj esprimilo de tiutempe iel moda restaŭrismo. Ekzemplo por tio ĉi estas la trilogio romana *Die Sintflut* (Das Tier aus der Tiefe - 1949, Die Arche - 1951, Der graue Regenbogen - 1959). Pri la infanaj kaj adoleskaj jaroj Andres reportis en la furorromano *Der Knabe im Brunnen* (1953). Jenas aliaj verkoj de Andres: la poemantologioj *Die Löwenkanzel* (1933) kaj *Der Granatapfel* (1950), la dramoj *Tanz durchs Labyrinth* (1948) kaj *Sperrzonen* (1957).

## Fonto 
Fischer, Cornelia. "Andres, Stefan", en: *Microsoft Encarta 2007 Enzyklopädie*, Microsoft Corporation, 2006 [DVD].

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de Stefan-Andres-Gesellschaft

* 

Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Germanlingvaj verkistoj
Kategorio:Katolikoj
Universitato Rhodes

**Universitato Rhodes** (, ) estas publika universitato en Graham-Urbo, Sud-Afriko.

Ĝi estis fondita 31-an de majo 1904 sub la titolo Universitata Koleĝo Rhodes (). Nomita omaĝe al Cecil Rhodes, fakta fondinto de Rodezio, el kiu poste estiĝis la ŝtatoj Zambio kaj Zimbabvo. Estas la plej malnova universitato en Orienta Kablando. En 1951 la koleĝo ricevis la statuson de universitato.

Unu el la plej famaj studentoj de la universitato estis Max Theiler, virusologo ricevinta en 1951 Nobel-premion pri medicino pro malkovro de vakcino kontraŭ flava febro.

Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1904
Rhodes
Kategorio:Lernejoj fonditaj en 1900-1909
Ágoston Szél

**Ágoston Szél** [Agoŝton sEl], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szél Ágoston** estas hungara kuracisto, anatomo, profesoro.

eta|Ágoston Szél
Ágoston Szél http://semmelweis.hu/az-egyetemrol/vezeto-tisztsegviselok/dr-szel-agoston/  naskiĝis la  1955 en Budapeŝto.

## Biografio 
Ágoston Szél akiris kuracistan diplomon en Universitato Semmelweis en 1980. Post siaj studoj li eklaboris en anatomia universitata instituto, krome li instruis en la universitato. En 1989 li kandidatiĝis, en 1996 li doktoriĝis kaj ankaŭ docentiĝis. Li studvojaĝis al Universitato de Göteborg inter 1992-1994. Li atingis la rangojn-titolojn universitata profesoro en 2000, vicdekano en 2001. En 2003 li iĝis institutestro, en 2009 vicrektoro, en 2012 rektoro. Li ricevis 7 premiojn inter 1989-2011.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Klinikai anatómia* (Klinika anatomio) - libro
* *Novel features of neurodegeneration in the inner retina of early diabetic rats* (2015)
* *Defining the photic light input pathway to the suprachiamastic nucleus* (1995)
* *Opsin immunoreactions in the developing and adult pineal organ* (1986)

## Fontoj 
* hompaĝo 
* http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=10704 

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj anatomoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Villiers (pariza metrostacio)

**Villiers** [vilje] estas stacio sur linioj 2 kaj 3 de la Metroo de Parizo; ĝi situas inter la 8-a kaj la 17-a arondismentoj de Parizo.

## Stacio 
La Avenuo de Villiers, kiu donis sian nomon al la stacio, eliras de Placo Prosper Goubaux, situanta super la stacio.

La nomo *Villiers* devenas de «&nbsp;Villare&nbsp;», malnova vilaĝeto el la 17-a jarcento, situinta sur la hodiaŭa loko de Strato de Courcelles.

La stacio sur linio 2 Nord estis malfermita la  (ĝi tiam nomiĝis *Avenue de Villiers*).

La stacio sur linio 3 estis malfermita la .

## Alirejoj 
* 1, Bulvardo de Courcelles
* 2, Bulvardo de Courcelles
* 27, Bulvardo de Courcelles

## Interkonektoj 
*  RATP 30 94
*  N16 N52

## Proksime 
* Muzeo Cernuschi, muzeo de aziaj Artoj de urbo Parizo
* Muzeo Nissim-de-Camondo
* Liceo Chaptal
* Liceo Racine

## Bildgalerio 

Paris metro3 - villier - entrance2.jpg|Unu el la alirejoj de la stacio
Metro de Paris - Ligne 2 - Villiers 01.jpg|Stacio sur linio 2 post renovigo
Metro Paris - Ligne 3 - station Villiers 02.jpg|Stacio sur linio 3 antaŭ renovigo
Metro de Paris - Ligne 3 - Villiers 02.jpg|Alta volbo sur linio 3
Metro de Paris - Ligne 3 - Villiers 01.jpg|MF 67 sur linio 3

## Vidu ankaŭ 
*Listo de metrostacioj de Parizo
*Linio 2 de la metroo de Parizo
*Linio 3 de la metroo de Parizo

Kategorio:Linio 2 de la metroo de Parizo
Kategorio:Linio 3 de la metroo de Parizo
Kategorio:Stacioj de la metroo de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 8-a arondismento de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 17-a arondismento de Parizo
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1903
Kategorio:1903 en Francio
Mazu

**Mazu** aŭ **Macu** (en tradicia ĉina 媽祖 kaj en simpligita ĉina skribo 妈祖), literumita ankaŭ **Matsu** kaj **Ma-tsu**, estas la ĉina patrona diino kiu laŭdire protektas maristojn, kiaj fiŝkaptistojn. La adorado de Mazu ekis en la Dinastio Song. Mazu estas amplekse adorata en la marbordaj regionoj de Ĉinio, ĉefe en Ĝeĝjango, Fuĝjano, Gŭangdongo, kaj en Hajnano. Ŝi estas adorata ankaŭ en Tajvano kaj en aliaj lokoj en Orienta/Sudorienta Azio.[eta|Statuo de Mazu en Kinmen Mazu Parko, [Tajvano]]Ŝia naskoloko estis Meizhou (湄州) en la kantono Putjen (莆田縣).

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Judith Magee Boltz, "In Homage to T'ien-fei", *Journal of the American Oriental Society*, Vol. 106, No. 1, Sinological Studies, pp.&nbsp;211–232.
* 
* Duyvendak, J.J.L. (1938). "The True Dates of the Chinese Maritime Expeditions in the Early Fifteenth Century". ''T'oung Pao* **34** (5): 341–413. doi:10.1163/156853238X00171. JSTOR 4527170.
* Lee Irwin, "The Great Goddesses of China", *Asian Folklore Studies*, Vol. 49, No. 1 (1990), pp.&nbsp;53–68.
* Phil Macdonald, *Taiwan* (Washington, D.C.: National Geographic, 2007).
* Luis Pancorbo, "Tin Hau, la diosa del mar" en "Fiestas del mundo. Las Máscaras de la Luna" pp.&nbsp;70–72. *Ediciones del Serbal*, Barcelona, 1996. ISBN 84-7628-168-4
* Klaas Ruitenbeek, "Mazu, the Patroness of Sailors, in Chinese Pictorial Art", *Artibus Asiae'', Vol. 58, No. 3/4 (1999), pp.&nbsp;281–329.

## Eksteraj ligiloj 
* Historical and social look at Mazu culture including a full list of Mazu titles
* wayback http://www.ches.org.hk/site1/report7.html  Biography of Mazu and celebrations of her festival 20060225224504 (en tradicia ĉina)
* 妈祖信仰与海外闽南人的“神缘” 
* Taiwan Culture Portal: Sea Goddess Mazu is more than a guardian angel of fisherman in modern days 

Kategorio:Ĉina kulturo
Kategorio:Dioj
Belluire

**Belluire** [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 216 loĝantojn en la jaro 2012.

## Geografio 
eta|maldekstra|La urbodomo de Belluire
Belluire situas en la sudo de Charente-Maritime,  sude de Pons kaj  sude de Saintes.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente-Maritime

Kategorio:Komunumoj de Charente-Maritime
Tri gemoj

eta|Simbolo de la Triobla Gemo kiel ĝi aperas ĉe la stupao Sanĉi, en la 1-a jarcento a.K.

La **tri gemoj** nomitaj ankaŭ *Tri Juveloj*, *Tri Trezoroj*, *Tri Rifuĝejoj* aŭ *Triobla Gemo*, estas tri konceptoj en kiuj budhanoj rifuĝas kaj kiujn ili serĉas por gvidado en la procezo konata kiel *rifuĝado*.

La tri gemoj de budhismo estas la tri fundamentoj de budhisma praktiko. Laŭ la esperantista bikŝuo Yaniguti, rifuĝo al la tri gemoj faras la komunan devizon, bazon, kaj eniran pordon por la tuta budhanaro.

La tri gemoj estas la jenaj:

;Budho
:Laŭ la interpreto, povas esti la historia budho Gaŭtamo aŭ budheco: la kapablo kiu ekzistas en ĉiuj estuloj por atingi vekiĝon.
;Darmo
:La instruoj de la Budho, la vojo al vekiĝo.
;Samgo 
:La komunumo de homoj, kiuj atingis vekiĝon kaj kapablas helpi aliajn budhanajn praktikantojn atingi ĝin. Ankaŭ uzita pli amplekse por paroli pri la tuta komunumo de praktikantaj budhanoj aŭ la komunumo de budhanaj gemonaĥoj.

## Rifuĝado 
Rifuĝado en la tri gemoj estas unu el la ĉefaj budhismaj ceremonioj kaj por bikŝuoj kaj por praktikantoj. Laŭ la tekstoj, ĝin kreis budho Gaŭtamo, kaj estas laŭ tradicio la ceremonio post kiu oni fariĝas oficiale budhano. Tial, en multaj mahajanaj kaj teravadaj budhanaj komunumoj aŭ la sanskrita aŭ la palia kanto estas recitita kaj de la gepraktikantoj kaj de la gebikŝuoj:
***बुद्धं** शरणं गच्छामि।
:***Buddhaṃ** śaraṇaṃ gacchāmi*
::Mi iras al rifuĝo en la **Budhon**.
***धर्मं** शरणं गच्छामि।
:***Dharmaṃ** śaraṇaṃ gacchāmi*
::Mi iras al rifuĝo en la **Darmon**.
***संघं** शरणं गच्छामि।
:***Saṃghaṃ** śaraṇaṃ gacchāmi*
::Mi iras al rifuĝo en la **Samgon**.

## Referencoj 
### Bibliografio 
#
#
#

## Vidu ankaŭ
* Trimurtio

Kategorio:Terminaro de Budhismo
Ferenc Földes (kuracisto)

**Ferenc Földes** [foldeŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo (kaj kun aldona majusklo) **Földes F. Ferenc** estis hungara-usona kuracisto, anestezisto, profesoro, ekstera membro de Hungara Scienca Akademio (1991).

Ferenc Földes https://books.google.hu/books?id=rDx2AgAAQBAJ&pg=PT160&lpg=PT160&dq=F%C3%B6ldes+Ferenc+orvos+%C3%A9letrajz&source=bl&ots=e-iap3PjtZ&sig=o_FAr0EŬpi8Gthpe3Ybx-bNklw&hl=hu&sa=X&ei=Kp9VVcjCJsĤUdG1gZAC&ved=0CFoQ6AEwCQ#v=onepage&q&f=false  naskiĝis la  1910 en Budapeŝto. Li mortis la  1997 en Novjorko.

## Biografio 
Ferenc Földes devenis el juda familio. Li frekventis bazlernejon, poste gimnazion, fine universitaton en sia naskiĝurbo. Li akiris kuracistan diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1934, post 4 jaroj li akiris fakdiplomon pri internaj malsanoj. Post la diplomo li laboris en hospitalo pri pulmomalsanoj, ekde 1939 li iĝis privata kuracisto. En 1941 li translokiĝis al Bostono pro la nazia danĝero, poste li laboris en diversaj usonaj urboj kiel anestezisto (baldaŭe ĉefkuracisto). Ekde 1943 li instruis en diversaj universitatoj (ekzemple Harvardo, Universitato Kolumbio). En 1975 li pensiuliĝis, tamen li ofte instruis plu eĉ ekzemple en Nederlando. Li ricevis hungarajn, usonajn kaj japanan premiojn inter 1966 kaj 1990.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Muscle relaxants in Anaesthesiology* (1957)
* *Narcotic and Narcotic Antagonist* (1964)
* *Enzymes in Anaesthesiology* (1978)
* *Az izomrelaxánsok felfedezésének hatása a sebészet és az aneszteziológia fejlődésére* (1991)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio 

 
Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Usonaj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj anestezistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungardevenaj usonanoj
Joaquín Nin-Culmell

**Joaquín Nin-Culmell** (naskiĝinta la 5-an de septembro 1908 en Berlino, Germanujo; mortinta la 14-an de januaro 2004 Oakland, Kalifornio, Usono) estis kuba komponisto origine de Hispanujo kun usona civitaneco.

Joaquín Nin-Culmell estis filo de la kubano Joaquín Nin (ankaŭ komponisto) kaj de la opera kantistino francodana naskiĝinta en Kubo, Rosa Culmell; krome li estis frato y hermano de la verkistino Anaïs Nin. Li komencis siajn studojn en Barcelono ĉe Conchita Badía (1913-1915), studentino de lia patrino, kiu pli malfrue evoluis al granda interpretistino de la verkaro de Manuel de Falla. Ekde 1914 ĝis 1923 li loĝis en Novjorko, translokiĝis al Parizo en 1924 por studi en la Schola Cantorum. En 1930 li finis la studon per supera diplomo de la klaso Paul Braud. Li ankaŭ studis ĉe Alfred Cortot kaj Ricard Viñes. Danke al rekomendoletero de Falla li povis iri en 1932 al la Konservatorio de Parizo kun la celo ricevi edukadon de Paul Dukas. Li fariĝis altlerneja instruisto de la Kolegio Williams de Masaĉuseco, Usono (1944) kaj de la Universitato de Kalifornio en Berkelio.

El inter lia verkaro de forte impresisma karaktero elstaras la *Concierto para piano* (pianokonĉerto de 1946), *Canciones tradicionales cubanas* (1952), *Diferencias sobre un tema de Gaspar Sanz* (1953), *Seis variaciones sobre un tema de Lluís de Milà* por gitaro (1954), *Doce canciones populares de Cataluña* (1957), *Tres tonadas mallorquinas*, la baleto *El burlador de Sevilla* (1957), la opero *La Celestina* (1965) kaj la orkestroverko *Diferencias* (1962).

Parto de la verkaro de Joaquín Nin-Culmell oni konservas en la Biblioteko de Katalunujo. La holografiajn komponaĵojn kaj la reston de lia biblioteko oni konservas en la Universitato de Kalifornio.

## Literaturo 
* ''Els Nin, l'arrel de l'art : centenari Joaquim Nin-Culmell. Barcelona: Generalidad de Cataluña, Departamento de Cultura y Medios de Comunicación, 2008.

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo dediĉata al la komponisto 
* Stoko pri kaj de Joaquín Nin-Culmell de la Biblioteca de Cataluña

Kategorio:Kubaj klasikaj komponistoj
Kategorio:Operkomponistoj
Kategorio:Klasikmuzikaj komponistoj de Hispanio
Guacara

**Guacara** (oficiale nomita **Sankta Agustín de Guacara**) estas urbego kaj signifa universitata urbo en subŝtato Karabobo en norda Venezuelo. La urbego apartenas al urbaro de Valencio. Guacara estas indiĝena vorto.

## Bazaj informoj 
* Loĝantaro: 194,009  en 2011
* Supermara alteco: 438 m
* Areo: 320 km²
* Telefonkodo: 
* Poŝtkodo: 
* Horzono: UTC -4:30
* 

## Geografio 
eta|maldekstre|Kirko en Guacara
Guacara situas en norda Venezuelo sur montetaro nordoriente de Lago Valencio. Valencio (Venezuelo) troviĝas 15, Marakajo 30, Turmero 43, Los Teques 93, **Karakaso** 109, Santa Teresa del Tuy 132, Barquisimeto 160, Coro (Venezuelo) 236, Barcelono (Venezuelo) 348, Cabimas 391, Marakajbo 414, Maturín 517, Bolívar (urbo) 529, San Cristóbal (Venezuelo) 551, Guayana (urbo) 610 km.

## Historio 
Guacara estis fondita en 1624 (deklarita vilaĝo en 1694), tamen la unua kapelo estis konstruita jam en 1607. Pli frue indiĝenoj vivis en tiu loko pli ol 4000 jarojn (tamen estis periodo, kiam pro konstanta inundo de la proksima lago la loko estis forlasita). La komunumo jam havis en 1781 446 domojn kun 3080 loĝantoj. Ekde 1799 jam ĉefe hispanoj vivis en la vilaĝo. Paroĥo fondiĝis en 1803. Dum la kolonia erao komence oni kultivis  sukerkanojn, poste indigojn. Okazis tertremo en 1812, la preĝejo kolapsis.
eta|Placo en Guacara
eta|Kirko en Guacara
## Ekonomio 
En Guacara oni okupiĝas en la industrio pri produkto de teksaĵoj, nutraĵoj, motoroj. Menciindas ankaŭ la komercado.

## Klimato 
En Guacara la averaĝa temperaturo estas 26 °C.

## Trafiko 
La ĉefvojo kuras al Valencia kaj Marakajo. En la urbego aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn.

## Vidindaĵoj 
* kirkoj

## Fontoj 
* mapo, distancoj
* Hispana Vikipedio helpe de Guglo

Kategorio:Urboj de Venezuelo
Géza Kresz

**Géza Kresz** [kres], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kresz Géza** estis hungara kuracisto, ambulancisto, framasono https://hu.wikipedia.org/wiki/Kresz_G%C3%A9za, http://lexikon.katolikus.hu/S/szabadk%C5%91m%C5%B1vess%C3%A9g.html,
http://www.szabadkomuves.hu/menuhtml.html . Lia nobela antaŭnomo estis *szemlőhegyi* ekde 1900. Li estis boparenco de Hugó Böckh, liaj filoj estis Géza Kresz (violonisto) kaj Károly Kresz, lia nepo estis Mária Kresz.

Géza Kresz http://mek.niif.hu/00300/00355/html/ABC07165/08815.htm naskiĝis la  1846 en Pest (urbo). Li mortis la  1901 en Budapeŝto.
eta|maldekstre|Géza Kresz

## Biografio 
Géza Kresz devenis el germana familio. Kiel studento li fondis la unuan hungaran klubon pri sketado en 1869. Li akiris kuracistan diplomon en Universitato de Pest en 1871. Komence li estis simpla kuracisto, poste magistrata kuracisto. Post jaroj li komencis okupiĝi pri la epidemioj. Li edziĝis en 1877, baldaŭe li havis 6 gefilojn. En 1887 li establis memservan ambulancon, kiun li mem longe gvidis. Tiu ambulancejo strebis multe kontraŭ epidemio pri ĥolero en 1892, en la sama jaro li fondis muzeon pri ambulanco, poste ankaŭ bibliotekon.
eta|Géza Kresz

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Elmeállapotok megvizsgálása.* (1879)
* *A mentés és első segély szervezése a fővárosban.* (Aranĝo de savo kaj unua helpo en la ĉefurbo), (1885)
* *A cholera és az ellene való védekezés.* (1892)

## Memorigiloj 
* memortabuloj en Budapeŝto
* strato en Budapeŝto
* la muzeo pri ambulanco prenis la nomon Kresz Géza

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 
eta|maldekstre|Memortabulo pri Géza Kresz en strato Kresz Géza
eta|Memortabulo pri Géza Kresz ĉe la ambulancejo

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj ambulancistoj
Kategorio:Hungaraj framasonoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj magistrataj kuracistoj
Nervuro

[eta|[kruconervura volbo en la katedralo de Reims]]
**Nervuro** (france *nervure*, itale *nervatura*, angle *rib*, germane *Gewölberippe*) en la lingvaĵo de arkitekturo estas arkoforma konstruero de volbo el natura ŝtono de ronda diametro - aŭ en fake tre konciza difino de Plena Ilustrita Vortaro "elstara ronda modluro".

Nervuroj havas statike signifan funkcion stabiligi kaj porti volbon aŭ kupolon. Ili ne en ĉiuj kazoj videblas, sed ankaŭ povas poziciiĝi en aŭ super la volba "ŝelo", kvankam plej ofte ja videblas la prilaborita profila parto de nervuro sub la volba ŝelo. Fine de la gotika epoko nervuroj ankaŭ konstruiĝis sen statika funkcio, nur por dekoraj celoj.

Laŭ Francisko Azorín **nervuro** estas *Arkaĵo, formanta kun aliaj reton por subteni panelitan volbon. Elstara cilindreto, prismo, alo, ĉe iu ajn surfaco.* Li indikas etimologion el la greka *neur* (nervo) kaj de tie la latina *nervus*.

Rimarkindas la kurioza etimologio de tiu koncepto en tre diversaj lingvoj, plej ofte kun rilato al koncepto nervo. Ja, simile al maniero kiel nervoj transportas en la korpoj la esencajn ordonojn por subteni la vivon kaj movon de estaĵo, tiel la nervuroj subtenas la pezon de la ŝirmaĵojn, kupolojn, tegmentojn ktp., do estas same esencaj por la estaĵoj, kiuj konsistas el konstruaĵoj.

## Galerio 
Jen tuta vico de fotoj pri volboj el gotikaj konstruaĵoj, kiuj bone elstarigas la nervurojn:

Perugia S.Angelo.jpg|Frua nervurokonstruaĵo en Sankta Miĥaelo Ĉefanĝelo je Perugia, Italio
San Baudelio Pilar.jpg|Frua nervurokonstruaĵo en Sankta Baŭdelio je Berlanga, Hispanio
Stift St. Lambrecht - gotisches Kreuzrippengewölbe in der Stiftskirche.JPG|Kvarparta kruconervura volbo en la abatopreĝejo je Sankta Lambreĥto, Stirio, Aŭstrio
Neuenburg Kollegiatskirche Gewoelbe.jpg|Kolorita kvarparta kruconervura volbo en la kolegiata preĝejo de Neŭŝatelo
Chelmno kosciol podominikanski sklepienie prezb srodk.jpg|Stelovolbo en Kulmo, Pollando
Roof.bosses.arp.jpg|Retovolbo en Sankta Maria Redcliffe, Bristol, Anglio
Basilika Seckau L1490771a.jpg|Retovolbo en la baziliko Seckau, Stirio
Pfarrkirche St. Oswald-Möderbrugg - Kreuzrippengewölbe 3.JPG|Retovolbo en la dunava paroĥopreĝejo Sankta Oswald-Möderbrugg, Stirio
Pfarrkirche St. Oswald-Möderbrugg - Kreuzrippengewölbe 1.JPG|Retovolbo en la paroĥopreĝejo Sankta Oswald-Möderbrugg, Stirio
Pfarrkirche Koenigswiesen Schlingrippengewoelbe 3.jpg|Maŝonervura volbo de la paroĥa preĝejo en Königswiesen, Aŭstrio
Dettelbach BW 2014-01-14 16-15-24.jpg|Maŝonervura volbo de la pilgrimpreĝejo Maria en la Sablo en Dettelbach, Germanio
Schlingrippengewoelbe-schlosskapelle.jpg|Maŝonervura volbo de la kapelo de la kastelo de Dresdeno, Germanio, tiel nomata Schütz-Kapelo

## Notoj 
## Bibliografio
*  Hans Köpf: *Bildwörterbuch der Architektur. 3. Auflage*. Alfred Kröner, Stuttgart 1999, ISBN 3-520-19403-1, S.

Kategorio:Arkoj kaj volboj
Kategorio:Konstruaĵoj kaj strukturoj laŭ formo
Kategorio:Arkitekturaj eroj