open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Enel

**Enel** (origine **ENEL**, sigloj de '''''Ente nazionale por l'energia elettrica''''') estas transnacia firmao kiu produktas kaj distribuas elektron kaj gason. Ĝi estis starigita kiel publika ento fine de 1962; en 1992 ĝi estis transformita en akcia kompanio kaj en 1999, post la liberaligo de la elektra merkato, ĝi estis privatigita. La itala ŝtato, tra la Ministerio de Ekonomio kaj Financo, ankoraŭ restas la ĉefa akciulo. En majo 2015 ĝi havis 25,5% de la akcia kapitalo. Ĝi kotizas en la Borso de Milano. Enel estas la 56-a kompanio en la mondo laŭ vendo-volumeno kun 75.7 miliardoj da eŭroj  kaj merkata kapitaligo de pli ol 39 miliardoj da eŭroj. Fine de 2017 ĝi havis preskaŭ 69.000 dungitojn, kun malpeza fleksio rilate al la antaŭa jaro.

Kategorio:Transnaciaj firmaoj
Kategorio:Italaj varomarkoj
Kategorio:Organizaĵoj en Romo
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1962
Ettore Majorana

**Ettore Majorana** (Katanio, 5-an de aŭgusto 1906 - Italio, 27-an de marto 1938 (supozata morto) aŭ en nekonata loko post 1959) estis itala fizikisto kaj akademiano. Li laboris plejparte kiel fizika teoriulo ene de la grupo de fizikistoj konataj kiel la "knaboj de Via Panisperna": liaj plej gravaj verkoj koncernis atoman fizikon kaj relativisman kvantuman meĥanikon, kun apartaj aplikoj en la teorio de neŭtrinoj. Lia subita kaj mistera malapero kaŭzis, de la printempo de 1938, multajn spekuladojn pri la ebla memmortigo aŭ libervola elpelo, kaj liaj veraj instigoj, ankaŭ pro lia personeco kaj famo kiel brila teoria fizikisto.

## Vidu ankaŭ
* Majorana ekvacio
* Majorana fermiono

Kategorio:Italaj fizikistoj
Cerasuolo

***Cerasuolo*** estas tipa itala vino, precipe de Abruco, Latio kaj Sicilio.

* Cerasuolo d'Abruzzo - farita el blankaj vinberoj de Montepulciano, sen la kontakto de la vinberaj ŝeloj kun la mosto, dum macerado.
* Cerasuolo di Vittoria - akirita de almenaŭ 50̥% el Nero d'Avola kaj 30%  Frappato. Ĝi estas produktita en la provinco Raguzo kaj parte en la provincoj Katanio kaj Kaltaniseto.
La nomo ŝajnas derivi de la malfrua latinlina, *cerasium*, kiu signifas "ĉerizo".
 
Kategorio:Siciliaj vinoj
Kategorio:Abrucaj vinoj
Kategorio:Latiaj vinoj
Preĝejo Sankta Kruco (Vác)

La **preĝejo Sankta Kruco** estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en urbo Vác. Ĝi estas la plej malnova kirko en la urbo, iam ĝi apartenis al la franciskanoj, la alternativaj nomoj estas fortikaĵa aŭ monaĥa preĝejo. 

## Historio 
En Vác Stefano la 1-a (Hungario) fondis diocezon, sed nur postmorte en 1074 oni  konstruis romanikan katedralon. La tataroj detruis ĝin en 1241. Post la tatara invado Béla la 4-a (Hungario) konstruis gotikan kirkon en la sama loko, sed ĉirkaŭe ankaŭ fortikaĵo konstruiĝis. Dum regado de Matiaso la 1-a (Hungario) la aspekto iĝis renesanco. La turkoj detruis ĝin en 1620. En 1719 franciskanoj alvenis, ili konstruis barokan preĝejon kun apuda monaĥejo inter 1721-1761.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas en la fortikaĵa monteto, kiu estas la plej alta punkto de Vác. La fasado estas simetria, en la fasado estas ankaŭ 3 niĉoj kun statuoj pri Sankta Francisko el Asizo, Sankta Antonio el Padovo kaj Sankta Maria. Ĉe la enirejo estas videbla ŝtona kruco farita supozeble en 1800. Maldekstre la kirko kontaktiĝas kun la monaĥejo. La turo altiĝas ĉe la sankteja parto. Interne estas 3 navoj. La ĉefaltaro estis skulptita el ligno inter 1726-1729. La mecenato estis István Koháry (reĝa juĝisto).

Kermeso okazas en la 14-an de septembro.
eta|La ĉefaltaro
## Fontoj 
* oficiala paĝo 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj

Vac
Vac
Vac

Castle of Vác. Franciscan friary and church. - Hungary.JPG|La preĝejo en la iama fortikaĵo
Holy Cross church. Portal.JPG|Pordo
Holy Cross church. Statue of Francis of Assisi. - Vác.JPG|Statuo Sankta Francisko el Asizo
Holy Cross church. Statue of Saint Anthony of Padua. - Vác.JPG|Statuo Sankta Antonio el Padovo
Peter Duryea

**Peter DURYEA** (1939 - 2013) estas usona aktoro.

Li komencis sian aktoran karieron per televidaĵo *The Donna Reed Show* (1963), poste li partoprenis televidseriojn kiel The Defenders, The Carpetbaggers, The Fugitive, Dr. Kildare, Daniel Boone kaj Bewitched krom filmojn Taggart kaj The Bounty Killer . En 1966 li aktoris en provepizodo de Star Trek "The Cage" kaj, sekve, en duparta epizodo The Menagerie. En tiu jaro li ankaŭ partoprenis filmon Lt. Robin Crusoe, U.S.N kaj televidseriojn The Virginian, *Bob Hope Presents the Chrysler Theatre* kaj ''12 O'Clock High*. En sekvaj jaroj li aktoris en televidaĵoj kiel Combat!, I Spy, Gomer Pyle: USMC, inter aliaj.

En komenco de 1970-aj jaroj li laboris ĉe televidaĵoj *Family Affair* kaj *Insight* krom filmo *Blood of the Iron Maiden*.

Peter Duryea estis la estro de senprofita asocio nomata *Guiding Hands Recreation Society*, kiu administris kampejon *Tipi Camp''  en West Kootenay,British Columbia, Kanado.

## Referencoj 
Kategorio:Aktoroj de Star Trek
Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Kanaddevenaj usonanoj
Laurel Goodwin

**Laurel GOODWIN** (naskita la 11-a de aŭgusto 1942 en Wichita, Kansaso mortis la 25-a de februaro 2022) estis emerita usona aktorino, flegistino kaj modelino.

Laurel komencis sian karieron kiel infana modelo. En la kino, ŝi komencis rolante koramikinon de Elvis Presley en filmo *Girls! Girls! Girls!* (1962). Poste ŝi laboris en filmojn Papa's Delicate Condition, Stage to Thunder Rock, The Glory Guys krom kiel televidserioj The Virginian, *Run Buddy Run*, *The Hero* kaj Get Smart. Ŝi partoprenis la provepizodon The Cage de Star Trek (kaj sekve la duparta epizodo The Menagerie) en 1966 kaj ŝi estis la lasta el la aktoroj de la epizodo, kiuj ankoraŭ vivas.

En postaj jaroj ŝi aperis en televidaĵoj The Beverly Hillbillies, *Premiere*, *Call to Danger*, Mannix kaj *The Partners* (1971).

Post lasi aktoran karieron ŝi iĝis flegistino.

Kategorio:Aktoroj de Star Trek
Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj flegistoj
Kategorio:Usonaj fotomodeloj
Morgantino

***Morgantino*** (itale:***Morgantina***) estas antikva sicilia kaj greka urbo, arkeologia loko en la teritorio de Aidone, itala municipo en la provinco Enno en Sicilio.

La urbo estis malkovrita en la aŭtuno de 1955 de la arkeologia misio de la Universitato Princeton (Usono). La elfosadoj efektivigitaj ĝis nun permesas sekvi la evoluon de la kompromiso dum periodo de ĉirkaŭ jarmilo, de antaŭhistorio ĝis romia epoko. La plej facile vizitata areo konservas restaĵojn de la duono de la 5-a ĝis la fino de la 1-a jarcento a.K., la plej bonega periodo de la urbo.
eta|maldekstre|Ruinoj de Morgantino.

El ĉi tiu ejo venas gravaj arkeologiaj eltrovoj kiel la Diino de Morgantino (foje erare nomata "Venere"), nuntempe konservita en la Arkeologia Muzeo de Aidone, kiu alvenis la 17-an de marto 2011 post la disputo inter Italio kaj Usono kie ĝi estis eksponita ĉe la Muzeo J. Paul Getty en Malibu, kaj la Trezoro de Morgantino, kiu ankaŭ revenis.

Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Sicilio
Kategorio:Arkeologiaj parkoj
Kategorio:Eksaj loĝlokoj de Italio
Kategorio:Aidone
Ödön Pártos

**Ödön Pártos** [odon pArtoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pártos Ödön,** en angla lingvoteritorio **Oedoen Partos,** hebree **עֵדֶן פרטוש** estis hungardevena israela violonisto, aldviolonisto, komponisto, altlerneja instruisto.

Ödön Pártos  naskiĝis la  en Budapeŝto (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario), li mortis la  en Tel-Avivo (Israelo).

## Biografio 
Ödön Pártos estis mirinfano, li lernis violonadon de Jenő Ormándy. Li aĝis 8, kiam li violonadis al Jenő Hubay, pro la sukceso li studis en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt akirinta diplomon en 1924. Liaj instruistoj estis ekzemple Antal Doráti, Zoltán Kodály, Jenő Hubay kaj Mátyás Seiber. Post siaj studoj li estis ĉefviolonisto en orkestro en Lucerno ĝis 1926, poste li revenis al Budapeŝto, fine inter 1928-1933 en Berlino li violonadis. Pro la naziismo li revenis al Budapeŝto, sed en 1938 li migris al Palestino. Li estis aldviolonisto ĝis 1956, sed li instruis en Tel-Avivo en la konservatorio kaj muzikakademio. Intertempe en 1946 li partoprenis en fondo de la muzikakademio. En 1951 li estis nomumita rektoro de la muzikakademio. Ödön Pártos estas rigardita kiel inter la plej gravaj israelaj komponistoj. Li estis la unua premiito de la Israela Premio en 1954 inter la israelaj komponistoj.

## Elektitaj komponaĵoj 
* 4 jemenaj popolkantoj por kantisto Bracha Zefira (1939)
* 6 korusaj kantoj (1941)
* *Jizkor* por aldviolono kaj kordomuzikiloj (1947)
* *Ein Gev* (1954, premiita)
* Vizioj por transversa fluto, piano kaj kordomuzikiloj (1957)
* *Makamat* por transversa fluto kaj kvarteto (1959)
* *Simfonia concertante* (1962)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* anglalingva biografio kun foto 
* anglalingva biografio kun fotoj 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj violonistoj
Kategorio:Israelaj violonistoj
Kategorio:Israelaj aldviolonistoj
Kategorio:Israelaj komponistoj
Kategorio:Hungardevenaj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungardevenaj israelanoj
Kategorio:Hungaraj mirinfanoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Majorana fermiono

**Majorana fermiono**, ankaŭ konita kiel **partiklo de Majorana**, estas fermiono kiu estas sia propra antipartiklo. Ili estis hipotezitaj de Ettore Majorana en 1937. La termino foje estas uzata kontraŭe al Diraka fermiono, kiu priskribas fermionojn, kiuj ne estas siaj propraj antipartikloj.

Escepte de la neŭtrino, ĉiuj normaj modelaj fermionoj estas konataj kiel kondutaj fermionoj de Dirako al malalta energio (post elektrofaleca simetria rompo), kaj neniu estas Majorana fermiono. La naturo de la neŭtrinoj ne estas establita. Ili povas esti fermionoj de Dirako aŭ de Majorana.

En fiziko de materio kondensita, la fermionoj ligitaj al Majorana povas aperi kiel ekscitaĵo de kvazaŭpartikloj.

Kategorio:Fermionoj
Kategorio:Partikla fiziko
Kategorio:Fundamentaj fizikaj konceptoj
Kategorio:Kvantuma kampa teorio
Kategorio:Subatomaj partikloj
Turo Vignazza

eta|180ra|dekstra|Turo Vignazza vidata el la sudo
La **Turo Vignazza** () estas 16a-jarcenta marborda gvatoturo en Giardini-Naxos, Sicilio. Hodiaŭ la turo estas en bona stato.

Turo Vignazza estas kvarangula strukturo, tri etaĝojn alta. Ĝi estis konstruita en 1544 por patroli Kabon Schisò kaj la marbordon sude de Haveno Schisò kontraŭ la atakoj de la berberaj solduloj gviditaj de la turka korsaro Barbarosa por ataki kaj forrabi la malgrandajn fiŝkaptistajn vilaĝojn ĉe la marbordo. Kiam malamika ŝipo estis vidata, la gardisto de la gvatoturo sendis fum-signalojn por averti la vilaĝanojn kaj aliajn gvatoturojn pri la baldaŭa minaco. Ekzistis multaj gvatoturoj kiel ekzemple Vignazza konstruita laŭ la sicilia marbordo.

Vignazza situas en la areo Recanati de Giardini-Naxos kaj estas aneksita al la arkeologia parko. Ĝia interno estas foje uzita por ekspozicioj kaj prezentaĵoj.

Kategorio:Provinco Messina
Vignazza
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en la 16-a jarcento
Kategorio:Aperis en 1544
Kolega reviziado

En la sciencaj fakoj, la **kolega reviziado** estas la taksado de laboro per homoj, kiuj havas la samajn kompetentecojn kiel la unuaj verkantoj. Ĝia celo estas kontroli kaj plibonigi la sciencajn kvalitojn kaj kredeblecojn de la fakoj.

## Diversspecaj taksadoj 
### Por scienca publikaĵo 
Sciencisto kiu skribas artikolon aŭ prelegon publikigu ĝin en sciencan gazeton. Antaŭ la publikigo, aliaj spertuloj relegu la artikolon, kaj decidu ĉu ĝi estas sufiĉe scienc-valida aŭ ne. La spertuloj ĉu proponas plibonigojn, ĉu simple kritikas la neklaraĵojn. La eldonisto poste decidas ĉu la artikolon oni publikigu aŭ ne. Ĉiuokaze la eldonisto resendu ĝin al la verkintoj por plibonigi ĝin. Ĉiu sciencisto kaj publikigu kaj relegu artikolojn. Tio estas tre longa laboro, sed tiel la kvalitoj de la artikoloj estas multe pli bonaj. La proporcio de tuj forĵetitaj artikoloj varias laŭ la gazetoj. La plej popularaj gazetoj (Science kaj Nature) deklaras rifuzi 90% da ili .

### Por financado de scienca projekto 
Antaŭ elspezi monon por financi esplor-projektojn, publikaj aŭ privataj institucioj petas raporton al sciencistoj pri la proponata projekto. Spertuloj pritaksas tiu raporton antaŭ la decido de financado. Tiu taksado gvidas la financistojn en siaj decidoj.

### Por evoluado de sciencisto 
En multaj landoj, publikajn aŭ privatajn sciencistojn oni evoluadas regule laŭ la kvanto kaj kvalito de iliaj publikaĵoj. Ankaŭ antaŭ dungi novajn sciencistojn, institucioj povas peti al spertuloj taksadi iliajn ĝisnunajn produktaĵojn.

### Por kontrolado de sciencistaro 
Ĉiuj produktaĵoj de laboratorio povas ankaŭ estis taksataj de aliaj spertuloj. Ŝtataj institucioj ĝenerale petas tion por decidi ĉu ili plu financas la laboratorion.

## Kritikoj 
Eĉ en sciencaj gazetoj oni povas legi kritikojn pri la kolega reviziado. Laŭ Richard Smith, eldonisto de la *British Medical Journal* [Brita Medicina Gazeto], tiu procezo estas malefika, hazarda, kontraŭkreema, malrapida, multekosta, ktp. Li citis esplorojn, kiuj montras ke la kolega reviziado malavantaĝigas sciencistojn el provincoj kaj evolulandoj.

Komitato pri instruado, lernado kaj esplorado de 7 aŭstraliaj universitatoj eltrovis ke la kolega reviziado malavantaĝas la sciencistojn kiuj eklaboras.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Scienca gazeto

## Eksteraj ligiloj 
* Retradia elsendo pri la scienca esplorado kaj lingvoj

Administracio
Kategorio:Kunlaborado
Kategorio:Eldonado
Turo Cabrera (Marina di Ragusa)

La **Turo Cabrera**, ankaŭ konata kiel **Torre Mazzarelli**, **Torre della Dogana** aŭ **Torre di Gaddimeli**, estas gvatoturo el la 16-a jarcento en Marina di Ragusa, Raguzo, Sicilio.

En la 16a jarcento, diversaj vicreĝoj de Sicilio komencis konstrui serion de marbordaj gvatoturoj ĉirkaŭ la marbordo de Sicilio por protekti la insulon de otomanaj aŭ barbaraj rejdoj. En 1584, la florenca arkitekto Camillo Camilliani publikigis raporton nomitan *Priskribo de la maro de ĉio en Sicilio kun la gardisto bezonata de ĉevalo kaj piedoj, kiuj koncernas la ŝtatan marbordon de Sicilio*. En ĉi tiu raporto, li menciis, ke en Marina estis malgranda *tonnara* kun magazenoj. Li ne kredis, ke konstrui turon en la areo estis necesa, ĉar ĝiaj malprofundaj akvoj kaj marĉo funkciis kiel naturaj bariloj, kiuj malebligis al korsaroj alproksimiĝi.

La turo estis finfine konstruita inter 1584 kaj 1596, koste de Luigi Enriquez-Cabrera, grafo de Modiko. Ĝi estis konstruita en la sama stilo kiel la turoj desegnitaj de Camillani, eble por respekto al la parlamenta decido de la 9-a de aprilo 1579, kiu disponigis dek mil monerojn por ripari la ekzistantajn turojn kaj konstrui aliajn, laŭ la peto de la vicreĝo Marcantonio Colonna.

La turo, kiu estis pli malgranda ol la turo de la sama nomo en Pozzallo, estis protektita de kelkaj soldatoj kaj ekipita per ses kanonoj.

Kategorio:Turoj en Sicilio
Cabrera (Marina di Ragusa)
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en la 16-a jarcento
Manfria

**Manfria** estas itala vilaĝo kaj la sola civila *frazione* de la komunumo Gela, en la provinco Kaltaniseto, Sicilio. En 2001 ĝia loĝantaro estis 387 personoj.

Ĉirkaŭ la jaro 340 a.K., en sicilia ceramiko, unu el la 3 grupoj de atelieroj fakaj pri la ruĝfigura stilo estis nomita "Lentini-Manfria Grupo" kaj estis aktiva en Sirakuzo kaj Gela.

Manfria, nomita laŭ la samnoma mezepoka marborda turo, kreskis en la dua duono de la 20-a jarcento. Ĝi ricevis la oficialan statuson *frazione* post municipa leĝo de la 24-a de januaro 2006.

Manfria estas marhaveno situanta sur la mediteranea marbordo, 12 kilometrojn for de Gela kaj 27 el Licata. Ĝi konsistas el du loĝataj areoj, Manfria (okcidenta areo) kaj Lido Manfria, oriente. La vilaĝo estas apartigita de Marina di Butera, *frazione * de Butera, ĉe la trairo de la rivero Comunelli.

eta|maldekstre|Turo de la vilaĝo Manfria
La turo de Manfria situas sur monteto inter la okcidenta areo kaj Lido. Ĝi estis parto de reto de siciliaj marbordaj turoj, konstruita laŭ la projekto de la florenca arkitekto Camillo Camilliani.

Kategorio:Vilaĝoj de Italio
Kategorio:Gela
Batalo de Derno

eta|Bildo pri la batalo de Derno.
La **Batalo de Derno** estis decida venko okazinta (Aprilo–Majo 1805) en la libia urbo Derno inter armeo de militsolduloj gviditaj de taĉmento de marsoldatoj kaj usonaj soldatoj kaj berbera piratfortoj de la nacio Tripolo (en la berbera marbordo) dum la unua berbermilito. Ĝi estis la unua surtera batalo de Usono ekster sia teritorio. La batalo implikis devigan marŝadon de 600 mejloj trans la dezerto al la urbo Derno (Libio), kiu estis defendita de multe pli granda forto.

Tiu ago estis memorigita en linio de la Marsoldata Himno — "la marbordoj de Tripoli". La kapto de la urbo donis al usonaj negocistoj avantaĝon por sekurigi la revenon de ostaĝoj kaj la finon de la milito.

## Referencoj
## Literaturo
* Adams, Henry Brooks (1986), History of the United States of America During the Administrations of Thomas Jefferson (Library of America ed.) (publikigita en 1891)
* Boot, Max (2003). The Savage Wars of Peace: Small Wars and the Rise of American Power. New York City: Basic Books. ISBN 046500721X. LCCN 2004695066.
* Daugherty, Leo J. (2009). The Marine Corps and the State Department: enduring partners in United States foreign policy, 1798–2007. McFarland. ISBN 978-0-7864-3796-2.
* De Kay, James Tertius (2004), A Rage for Glory: The Life of Commodore Stephen Decatur, USN, Free Press
* Keynes, Edward (2004), Undeclared War, Penn State Press, ISBN 978-0-271-02607-7
* Brian Kilmeade; Don Yeager (2015). Thomas Jefferson and the Tripoli Pirates: The Forgotten War That Changed American History. ISBN 978-1591848066.

Derno
Derno
Derno
Derno
Derno
Kategorio:Darna
Maigret hezitas

***Maigret hezitas*** estas polica romano de Georges Simenon eldonita en 1968. Ĝi estis verkita inter la 24a kaj la 30-a de januaro 1968 en Epalinges (kantono de Vaud) Svislando.

## Resumo 
Anonima letero avertas Maigret ke krimo estos farita baldaŭ; post rapida traŝerĉo, la polico certigas, ke la papero venas de la domo de advokato Parendon.

eta|*quai* (kajo) *des orfèvres*, malnova sidejo de la krim-polico

## En Esperanto 
La verko de Georges Simenon estis tradukita de Daniel Luez kaj eldonita en Jekaterinburg en 1999, kun antaŭparolo de Aleksander Korĵekov - Jekaterinburg, Sezonoj, Serio Mondliteraturo, n°7, 1999.

Kategorio:Libroj aperintaj en 1968
Kategorio:Romanoj de Georges Simenon
Kategorio:Maigret
Palaca Kapelo de Palermo

eta
La **Palaca Kapelo** (en la itala ***Cappella Palatina***) estas la reĝa kapelo de la normandaj reĝoj de Sicilio situanta en la centro de la teretaĝo de la reĝa palaco de Palermo.

Konstruigita en 1132 fare de Roĝero la 2-a de Sicilio kiel anstataŭaĵo de la antaŭa kapelo (nun la kripto) konstruita ĉirkaŭ 1080. Ĝia konstruado daŭris ok jarojn kaj aliajn pli por la ornamado per mozaikoj kaj artaĵoj. La sanktejo, dediĉita al sankta Petro, havas bazilikan kupolon. Ĝi havas tri absidojn, kutimajn en bizanca arkitekturo, kaj ses pintajn arkojn (tri po ĉiu flanko de la centra navo), kiuj ripozas sur recikligitaj klasikaj kolonoj.

En julio 2015, la ensemblo «Palermaj arab-normandaj konstruaĵoj kaj la katedraloj de Cefalù kaj Monrealo» estis inkluzivita en la listo de la Monda Heredaĵo de Unesko. La Palaca Kapelo estas unu el la naŭ unuopaj strukturoj konsistantaj el la deklaro (kun ID 1487-001).

Kategorio:Normana arkitekturo en Italio
Kategorio:Bizanca arto
Kategorio:Romkatolikaj kapeloj en Italio
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Italio
Kategorio:Palacoj en Palermo
Kategorio:Romkatolikaj preĝejoj en Palermo
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1140-1149
Kategorio:Aperis en 1140
Katedralo de Cefalù

eta|Fronta vido de la katedralo de Cefalù.
La **katedralo de Cefalù** estas unu el la plej gravaj normandaj monumentoj de la insulo Sicilio, suda Italio, nome en la urbo Cefalù. Dediĉita al la Savinto kaj al la Transfigurado de Jesuo, la katedralo estis konsekrita dum la festo Pentekosto en 1131 per ordono de reĝo Ruĝero la 2-a de Sicilio. Origine elpensita kiel la panteono de la reĝoj de Sicilio, la posteuloj de Ruĝero la 2-a, kiu kompletigis ĝin en 1240, sed rifuzis ĝian uzon kiel maŭzoleon, donante ĉi tiun funkcion al la Katedralo de Palermo.

Post la morto de la reĝo Ruĝero la 2-a, la komenca arkitektura projekto suferis modifojn tiel ke diversaj arkitekturaj stiloj estas aprezitaj.

En julio 2015, la ensemblo "Palermaj arab-normandaj konstruaĵoj kaj la katedraloj de Cefalù kaj Monrealo" estis inkluditaj en la listo de la Monda Heredaĵo de Unesko. La katedralo de Cefalù estas unu el la naŭ unuopaj strukturoj, kiuj konsistas el la deklaro (kun ID 1487-008)

Cefalù
Kategorio:Bizanca arto
Kategorio:Konstruaĵoj en provinco Palermo
Kategorio:Aperis en 1131
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1130-1139
Ponto de la Admiralo

La **Ponto de la Admiralo** () estas mezepoka ponto en la sicilia ĉefurbo Palermo. La ponto situas proksime al Corso dei Mille, kie la rivero Oreto kuris.

La ponto estis konstruita en 1132 per ordono de Georgo de Antioĥio, la admiralo de reĝo Roĝero la 2-a.

Origine la ponto kun dek du pintaj arkoj etendiĝis sur la rivero Oreto, kiu estas ĉirkaŭ 2 kilometroj de la centro de Palermo kaj fluas en la Tirenan Maron. La kurso de la rivero estis deflankigita en 1938, kio signifas ke la ponto de la Admiralo nun staras en parko proksimume 100 metrojn de la rivero.

La konservado de la ponto estis en la Senato de Palermo ekde la malfrua Mezepoko. En 1436, 1672 kaj en 1772 alta akvo damaĝis la ponton, kiu poste estis restarigita. En 1751 la ponto estis difektita de tertremo. La surstratiĝo de la Ponto de la Admiralo devenas de la 19-a jarcento.

La 27-an de majo 1860 trupoj gviditaj de Giuseppe Garibaldi, kiuj batalis por unuiĝinta Italio, renkontis la armeon de la Reĝlando de la du Sicilioj sur la ponto.

Ekde la 3-a de julio 2015, ĝi apartenas al la Monda heredaĵo de Unesko, ene de la ensemblo *Palermaj arab-normandaj konstruaĵoj kaj katedraloj de Cefalù kaj Monrealo*.

Kategorio:Normana arkitekturo en Italio
Kategorio:Aperis en 1131
Salejoj de Trapanio

eta|Salejoj de Trapanio.
La **Salejoj de Trapanio** (kompleta nomo ) estas sicilia regiona naturrezervejo establita en 1995, kiu etendas sin super preskaŭ 1000 hektarojn en la teritorio de la komunumoj Trapanio kaj Paceco, ene de kiuj la antikva elfosa agado estas ekzercita. Temas pri grava humida areo, kiu precipe gastigas rifuĝon al multaj migrantaj birdoj. Ĝi estas administrita de WWF Italio.
El fenica origino, la araba geografo al-Idrīsī dokumentis la ĉeeston de la salejoj jam en la periodo de normanda regado en Sicilio. Sub la regado de Frederiko de Ŝvabio estiĝis la ŝtata monopolo pri la produktado de salo, kiu ankaŭ estis longdaŭra dum la anĵua regado. La aragonanoj iris tuj por sankcii la revenon al privata proprieto, sed estis sub la Hispana kronlando, ke la agado de salproduktado atingis sian plej bonan pinton, transformante la havenon de Taladros en la plej gravan eŭropan komercan centron de la altvalora elemento. La saloj de Taladros atingis la Stanjonajn insulojn.

Ekde 1861 por la unuiĝo de Italio, ĉi tiuj salejoj ne estis ŝtatigitaj, kaj estis la ununuraj kiuj povis superi la monopolon de la salo krom la Ŝtato, eksportante ĝin al pluraj landoj. La kadukiĝo de la salejoj de Trapanio komenciĝis, kaj pliakriĝis pro la Dua Mondmilito kaj eksterlanda konkurenco kun la roka salo. Multaj el la salejoj estas forlasitaj.

Sed post la fondiĝo de la Rezervo, en 1995, oni helpas novan oferton de produktivaj agadoj kaj la ĉesigo de salo, krom la "Sosalt", kiu estas la ĉefa produktanto, kun la aprobo de restarigaj kaj reakiraj intervenoj de la forlasitaj instalaĵoj. La salo de Trapanio nun estas enigita en la liston de Tradiciaj Siciliaj Produktoj agnoskitaj de la Ministrejo pri Agrikulturaj, Manĝaĵoj kaj Arbaraj Politikoj, kiuj en aprilo 2011.  

Kategorio:Vizitindaĵoj en Sicilio
Kategorio:Trapanio
Marina di Ragusa

eta
***Marina di Ragusa***, ankaŭ konata kiel ***Mazzarelli***, estas suda itala vilaĝo kaj vilaĝeto (frazione) de Raguzo, municipa sidejo de la samnoma provinco de Sicilio. En 2011 ĝi havis 3,468 loĝantojn, kiuj dum la somero pliiĝas al pli ol 60,000.

La restaĵoj de greka setlejo de la 5-a jarcento a.K., kiam ĉi tiu areo estis sub la regado de Kamarino, estis trovita sur la bordo de la apuda rivero Irminio, kiu estis uzata kiel kanalpordo. La vilaĝo estis konata ekde la bizanca epoko (5-a jarcento), kiam ŝarĝa moleo estis konstruita por eksporti la lokajn produktojn. La araba geografiisto Idrisi skribis, ke dum la araba regado (827-1091) ĝi nomiĝis Marsa A'Rillah (malgranda haveno) kaj dum la jaroj 1584 kaj 1596 oni konstruis gvatoturon konatan kiel Turo Cabrera laŭ ordono de la grafo B. Cabrera apud la haveno de la vilaĝo pro defendaj kialoj. Ĝi restis kiel dormema fiŝkaptista vilaĝo ĝis la 1870-aj jaroj, kiam ĝia haveno estis grandskale uzata por eksportado de la loka asfalto, prenita en Raguzo, al multaj eŭropaj ĉefurboj. Ĝi estis nomita Mazzarelli ĝis 1928 kiam la loka konsilio ŝanĝis la nomon al la nuna Marina di Ragusa. Dum la 1960-aj jaroj ĝi fariĝis turisma feriejo, kiun ĝi ankoraŭ konservas.
 
Kategorio:Vilaĝoj de Italio
Kategorio:Raguzo (Sicilio)
Turo Ligny

**Turo de Ligny** (, ) estas marborda gvatoturo en la provinco Trapanio, Sicilio. Ĝi estis konstruita inter 1671 kaj 1672 en strategia pozicio sur la okcidenta marbordo de la urbo por defendi la urbon kontraŭ atakoj de la berbaraj militsolduloj. Hodiaŭ, la turo estas en bona stato, kaj ĝi estas malfermita al la publiko kiel arkeologia muzeo.

Ĝi estis nomita laŭ la Vicreĝo de Sicilio, Claude Lamoral, tria princo de Ligne, kiu ordonis ĝian konstruon. La turo estis desegnita de la flandra arkitekto Carlos de Grunenbergh. Ĝi havas kvadratan bazon kun mallarĝaj muroj, kun kvar angulaj turetoj kiuj origine enhavis lanternojn.

La turo estis proponita en kunveno okazinta en Palermo la 11-an de januaro 1670. Konstruado komenciĝis en 1671, kaj ĝi estis inaŭgurita en oktobro 1672. 

Trairejo liganta la turon kun la kontinento estis konstruita en 1806, kaj pafiloj estis instalitaj sur la tegmento de la turo ĝis 1862. Ĝi poste estis utiligita kiel lumtura stacio, sed ĝi estis poste prirezignita.

En la Dua Mondmilito, la turo estis uzita de la Reĝa Mararmeo kaj estis armita per kontraŭaviadaj pafiloj.

Ligny
Kategorio:Arkeologiaj muzeoj en Italio
Kategorio:Muzeoj en Sicilio
Kategorio:Trapanio
Kategorio:Aperis en 1672
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1983
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en la 17-a jarcento
Kategorio:Muzeoj fonditaj en 1980-1989
Ispiko

**Ispiko** (itale ***Cava Ispica***) estas rivera valo, kiu dum 13 km tuŝas la Iblean Altebenaĵon, inter la urboj Modiko kaj Ispiko. La valo, mergita en la tipa vegetaĵaro de la Mediteraneo, konservas prahistoriajn nekropolojn, kristanajn katakombojn, kavernan oratorion, monaĥajn ermitojn kaj loĝatajn areojn de diversaj specoj, kiuj kontinue iris de antaŭhistorio (antikva bronzepoko) ĝis almenaŭ la 14-a jarcento. En la fina areo de la valo en la teritorio de Ispiko, proksime al la urbo, la loko nomiĝas "Parko Forza".

Kategorio:Prahistorio de Italio
Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Sicilio
Kategorio:Kanjonoj en Italio
Kategorio:Modiko
Kategorio:Ispica
Kalandrilo

eta|Kalandrilo el 1925
**Kalandrilo** estas ilo kiu antaŭe estis uzata por samtempe forigi humidon el lavitaĵo (toloj kaj vestoj) kaj la gladado de ĝi. Inter du ruloj, de kiuj oni povas alĝustigi la reciprokan distancon, la lavitaĵo estis traturnita, pro kio la akvo estis elpremita. Sub la ruloj ofte troviĝis ujo por kapti la akvon.

Ĝi estas utila ankaŭ por manipulado de papero.

## Bildaro 

Mangling av tøy Foto Norsk Folkemuseum 1962, NF.06675-006.jpg|Kalandrado per kalandra breto en 1962 el kolektaĵo Norsk Folkemuseum
Jensen Supercentro feeder.jpg|Moderna kalandrilo de Jensen Supercentro
Magiel.na.korbe.jpg|Ligna kalandrilo
Magiel.jpg|Moderna maŝina kalandrilo

## Vidu ankaŭ 
* Vringilo
* Kalandrado

Kategorio:Iloj
Kategorio:Purigiloj
Himero (Sicilio)

**Himero** () estis la plej okcidenta el la grekaj urboj sur la norda marbordo de Sicilio, ĉe la enfluejo de la rivero Himero, inter Panormo kaj Cefaledio (Cefalù). Ĝi estis en kontakto kun la fenicoj de Solunto kaj Panormo, ĝiaj komercaj rivaloj.

eta|maldekstra|Arkeologia loko Himero
Himero estis en rivera teraso (altebenaĵo de Sankta Nikolao) el ĉirkaŭ 75 m alta apud la enfluejo de la rivero Himero ("granda rivero"). Ĝi estis fondita en 648 a.K.

Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Sicilio
Kategorio:Kartago
Kategorio:Kolonioj de Granda Grekio
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en la 7-a jarcento a.K.
Kategorio:-648
Tapso (Sicilio)

**Tapso** (**Θαψός** Thápsos en antikva greka lingvo) estas la nomo de unu el la plej gravaj arkeologiaj lokoj de Sicilio. Ĝi situas sur la nuna duoninsulo de Magnizo, meze de la golfo de Megara Hyblea, inter Sirakuzo (ĉirkaŭ 12 km) kaj la golfo de Katanio, en la komunumo de Priolo Gargallo, en la provinco Sirakuzo. La antikva loko estis fondaĵo de grekaj koloniantoj de la Mikena civilizo.

maldekstra|eta
La greka historiisto Tucidido diris, ke ĝi estas duoninsulo kun mallarĝa istmo, mallonga distanco per maro kaj tero de Sirakuzo. Ĝi estas la eponima centro de la tiel nomita Kulturo de Tapso, kiu en orienta Sicilio identigas la Mezan Bronzan Epokon.

Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Sicilio
Kategorio:Konstruaĵoj en provinco Sirakuzo
Kategorio:Mikena Grekio
Sagres

**Sagres** estas portugala loĝloko en la plej okcidenta parto de la suda regiono Algarve, apud la Kabo de Sankta Vincento, Ĝi estas la plej sudokcidenta punkto de la kontinenta Eŭropa fiksa tero. La loko apartenas al Vila do Bispo, kaj havis en 2001 1939 loĝantojn sur areo de 34,28&nbsp;km².

eta|maldekstra|Lumturo apud Sagres ĉe la Kabo de Sankta Vincento
eta|maldekstra|Fiŝisthaveno en Sagres
eta|maldekstra|Elementa lernejo en Sagres
[eta|maldekstra|[Promontoro de Sagres kun kastelo]]
Ĝi estas tre vizitata loko kaj partikulare dum sunsubiro.

La vorto "Sagres" estas tre populara en la tuta Portugalio ankaŭ ĉar estas la nomo de tre konata marko de biero, eble la plej vendata.

Kategorio:Geografio de Portugalio
Kategorio:Algarve
Kategorio:Urbetoj de Portugalio
Kategorio:Distrikto Faro
2-Metilfurano

**Metilfurano** aŭ **C5H6O** estas organika kombinaĵo, konsistante je unu furanila ringo ligita al metila grupo (-CH3). Ĝi estas gustigagento solvebla en akvo kun potencialo por uzo kiel alternativa fuelo. Ĝi ankaŭ povas esti uzata en polimerizaj reakcioj en la produktado de polifuranoj. Hidrogenigo de furanoderivaĵoj estas gravaj en la produktado de biofueloj kaj *metilkvarhidrofurano*.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de metilfurano per reduktigo de la furfuralo:

### Sintezo 2 
* Preparado de metilfurano ekde la *furanila klorido*:

### Sintezo 3 
* Preparado de metilfurano per interagado de furano-nitrilo kun *dumetilzinko*:

### Sintezo 4 
* Preparado de metilfurano per traktado de *furanolo* kun *metilnatrio*:

### Sintezo 5 
* Preparado de metilfurano per agado de la furfurilamino kaj klorida acido:

### Sintezo 6 
* Preparado de metilfurano per reakcio inter metilfuranila nitrito kaj *metil-natrio*:

### Sintezo 7 
* Preparado de metilfurano per reduktigo de la *metila 2-furanato*:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* 2-Metilfurano iĝas en 3-metilfurano en ĉeesto de ultraviola lumo:

### Reakcio 2 
* Reakcio kun karbona duoksido:

### Reakcio 3 
* Sintezo de la furfurilamino per interagado kun kloramino:

### Reakcio 4 
* Preparado de *furfurila klorido* ekde la *metilfurano*:

### Reakcio 5 
* Preparado de *furfurila alkoholo* ekde la *metilfurano*:

### Reakcio 6 
* Preparado de la *metilkvarhidrofurano* per reduktigo de la *metilfurano*:

### Reakcio 7 
* Preparado de la *furfurila metil ketono* per reakcio kun acetilklorido:

## Literaturo 
* The Good Scents Company
* Safety Evaluation of Certain Food Additives
* Coffee Flavor Chemistry
* Furfural: An Entry Point of Lignocellulose in Biorefineries to Produce Renewable chemicals, polymers and biofuels
* Synthesis of Heterocyclic Compounds
* ResearchGate
* Atmospheric Chemical Compounds: Sources, Occurrence and Bioassay
* Science of Synthesis: Houben-Weyl Methods of Molecular Transformations

## Vidu ankaŭ 
* Etilfurano

## Referencoj 
Kategorio:Furanoj
Furanoj
Bad Erlach

**Bad Erlach** estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Malsupra Aŭstrio kaj al la distrikto Wiener Neustadt(-Land). Krome ĝi apartenas al la historia regiono *Industrieviertel*  (industria regiono). Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj. 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Wiener Neustadt
Preĝejo Sankta Kataldo

maldekstre|eta|Preĝejo Sankta Kataldo.
La **preĝejo de Sankta Kataldo** estas katolika templo en la urbo Palermo, Sicilio (Italio). Ĝi situas en Placo Bellini, apud la Preĝejo Sankta Maria de la Admiralo. Starigita en la 12-a jarcento, ĝi estas parto de la ensemblo de Palermaj arab-normandaj konstruaĵoj en la listoj de la monda heredaĵo de Unesko.

La preĝejo estas sub la gvido de la Kavalira Ordeno de la Sankta Tombo en Jerusalemo. Nuntempe ĝi ne dediĉas sin al adorado kaj estas malfermita al la publiko nur kiel turisma allogaĵo.

Ĝia fondiĝo estas atribuita al Majon Bari, admiralo de la reĝo Vilhelmo la 1-a de Sicilio, kiel privata kapelo de la palaco, hodiaŭ ne plu ekzistanta. La konstruado de la preĝejo estas inter 1154 kaj 1160, jaro de la murdo de Majon Bari. Post lia morto, la templo estis konfidita al la benediktanaj monaĥoj de Monreale, kiuj konservis ĝin ĝis 1787. 

Tra la jarcentoj la konstruaĵo suferis multajn transformojn kaj trairis diversajn uzojn, estante la sidejo de la poŝto, en la frua 19-a jarcento. En 1882 okazis profunda restarigo, direktita de Giuseppe Patricolo, kies kapelo estis la sola konservita elemento de la malnova palaco.

La 3-an de julio 2015 la "Palermaj arab-normandaj konstruaĵoj kaj katedraloj de Cefalú kaj Monrealo" estis listigita kiel Monda Heredaĵo de Unesko, estante Sankta Kataldo unu el naŭ unuopaj strukturoj de la deklaro (kun la kodo 1487-004).

Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Italio
Kategorio:Kavalira Ordeno de la Sankta Tombo en Jerusalemo
Kataldo
Kategorio:Normana arkitekturo en Italio
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1150-1159
Kategorio:Aperis en 1154
Kastelo de Kalatubo

eta|La kastelo Kalatubo nokte.
La **kastelo Kalatubo ** (latine: catrum Calathatubi; arabe: قلعة ﺍوبي - Qal'at 'Awbi; itale: Castello di Calatubo) estas fortikaĵo proksime al la urbo Alcamo, Sicilio, suda Italio.

La ejo havas restaĵojn de setlejo de la elimianoj kaj kaj nekropolo. Situanta apud la aŭtoŝoseo A29, ĝi multe difektiĝis, pro kio fermiĝis al la vizitantoj, kvankam la Urbodomo de Alcamo ofte esprimis deziron rekuperi ĝin.
La Kastelo Kalatubo estas fakte arkitektura komplekso, konsistanta el la strukturo de la origina kastelo, kiu spertis plurajn ŝanĝojn tra la jarcentoj. Ĉi tiu komplekso estas granda 150 × 35 metroj kaj staras sur kalkoŝtona roko kiu kuŝas ĉe alteco de ĉirkaŭ 152 m super marnivelo kaj kiu regas kun sia alteco la ĉirkaŭan regionon. De la pozicio de kastelo eblas klare vidi Monton Bonifato kaj Castellammare.

La kastelo estas neatingebla sur tri flankoj pro la krutaj muroj de roko sur kiuj ĝi estis konstruita. La nura alireblo situas en la okcidento, kiu kondukas al la unua defendlinio de la kastelo per dekliv-irejo kun grandaj ŝtupoj. De la unua defenda linio, kiu inkluzivas interalie puton, preĝejan salonon kaj aliajn lokojn, estas atingebla la kortego, kiu komunikas kun la dua rondo de muroj tra portalo, ĝis la tria rondo de muroj, kiu konsistigas longan turon. Fine la kerno de la kastelo, situanta en la suda parto de la fortikaĵo, estas rektangula kun areo de 7 × 21,50 m. 

Kalatubo
Kategorio:Alcamo
Kastelo de Aci

eta|250px
La **Kastelo de Aci** (itale:** Castello Normanno** -"Normanda Kastelo"-, aŭ alternative *Castello di Aci*, sicilie: Casteddu di Iaci), estas kastelo situanta en Aci Castello en la metropola urbo de Katanio en Sicilio, suda Italio. La kastelo situas sur roka pinto elstaranta super la maro. Ĝi preciza dato de konstruo estas necerta, sed ĝi estis grava por la disvolviĝo de la regiono dum la Mezepoko. Dum la milito de la Sicila Vespro, ĝi estis submetata al Roĝero de Laŭrio. Ĝi estis sieĝita pli ol unu fojon, kaj ankaŭ estis mallonge prenita de la hispanoj. Ĝi estas nuntempe muzeo.

Aci
Kategorio:Konstruaĵoj en provinco Katanio
Kategorio:Normana arkitekturo en Italio
55873 Shiomidake

'*55873 *Shiomidake'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomoj Makio Akiyama elde la observatorio de Susono (apud Miŝima en gubernio Ŝizuoka, Japanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Monto Ŝiomi (japane: 塩見岳, *Shiomi-dake'') de la Akaiŝi montaro, alta de 3047 m. en la nordo de la gubernio Ŝizuoka.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Makio Akiyama
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
55874 Brlka

'*55874 *Brlka'''* estas tre malgranda asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la 
de la ĉeĥa astronomo Petr Pravec elde la Observatorio de Ondřejov en distrikto Prago-oriento (Ĉeĥio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la ĉeĥa amatora astronomo *Petr Brlka'' (1945–1966), membro de 1959 kaj de 1963 prezidento de la Grupo de Observantoj de Meteoroj en Brno. Studento pri fiziko kaj matematiko ĉe la Universitato de Brno, li mortis pro lavango en la montoj Altaj Tatroj en Slovakio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Petr Pravec
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
55854 Stoppani

'*55854 *Stoppani'''* estas asteroido de la interna asteroida zono, do ano de la Hungaria familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la italaj astronomoj Marco Cavagna kaj Paolo Chiavenna elde la Observatorio de Sormano en Lombardujo (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Eugenio Stoppani* (1850–1917), kiu, en 1905, konstruis , nun situejo de la Observatorio de Sormano, ĉe la loko, kie sia patro *Edoardo Stoppani'' (1818–1892) akcidente mortis. Antonio Stoppani (1824–1891), verŝajne malproksima samfamiliano, estis distingita paleontologo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Marco Cavagna
Kategorio:Malkovrita de Paolo Chiavenna
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Preĝejo Sankta Maria de la Admiralo

eta
La ** Preĝejo de Sankta Maria de la Admiralo** (itale '''Chiesa di Santa Maria dell'Ammiraglio**), estas la sidejo de la paroĥo Sankta Nikolao de la grekoj (klisha kaj Shën Kollit së Arbëreshëvet en albana lingvo) kaj konata kiel ***La Martorana*''', ĝi situas en la historia centro de Palermo. Apude al la preĝejo Sankta Kataldo, ĝi estas fronte de la Placo Bellini kie ĝi kuniĝas al la Teatro samnoma kaj alfrontas la preĝejon Sankta Katerino de Aleksandrio kaj la malantaŭan alton de la Pretoria Placo.

La preĝejo apartenas al la Eparĥio de Piana degli Albanesi, distrikto de la Ital-albana Eklezio, kaj plenumas la liturgion de italaj-albanoj loĝantaj en la urbo laŭ la bizanca rito.

Normanda konstruaĵo de la mezepoko kun fasado-turo, ĝi karakteriziĝas pro la multaj stiloj rekoneblaj, ĉar kun la sinsekvo de la jarcentoj ĝi estis riĉigita per diversaj aliaj artaj, arkitekturaj kaj kulturaj gustoj. Hodiaŭ ĝi aperas kiel preĝej-historia monumento, rezulto de multaj transformoj kaj sub la ŝtata protekto.

Ekde la 3-a de julio 2015 ĝi estas parto de la Monda Heredaĵo (Unesko).

Kategorio:Orientaj katolikaj preĝejoj
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Italio
Kategorio:Normana arkitekturo en Italio
Maria de la Admiralo
Kategorio:Bizanca mozaiko
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1150-1159
Kategorio:Aperis en 1151
Kastelo de la grafoj de Modiko

eta|Kastelo de Alcamo.
La ** Kastelo de la grafoj de Modica **(aŭ Kastelo de Alcamo) estas mezepoka kastelo situanta en la urbocentro de Alcamo, en la provinco Trapanio, Sicilio, suda Italio.

En 1340 la reĝo Petro la 2-a de Sicilio donis al Raimondo Peralta *terram Alcami ed prefatum castrum Bonifati*, sen iu ajn mencio pri la kastelo; fakte, ĝi estas citita, por la unua fojo, en diplomo de 1391. En ĉi tiu dokumento la Reĝo Marteno la 1-a konfirmis al Enrico Ventimiglia la koncesion faritan al sia patro, Guarnerio, de reĝo Frederiko la 3-a de la tero kaj la *Castellu di Alcamu*.

La konstruado de la kastelo estis komencita de la familio Peralta ĉirkaŭ 1340 kaj estis finita en 1350, sub la feŭduloj Henriko kaj Frederiko Chiaramonte; ĝi estis domego kaj defenda strukturo ĝis la 16-a jarcento. Se ekipita per municioj kaj manĝaĵoj, ĝi povus rezisti dum monato kaj duono.

En 1392 la reĝo Marteno kaj lia edzino estis gastigitaj en la kastelo post la malvenko de Chiaramontes, kaj la 1-an de septembro 1535 la imperiestro Karlo la 5-a, dum lia reveno de sia Tunizia venko, loĝigita en unu el liaj turoj kun lia kortego kaj la infantino Leonor de Aragono.

En 1534 la kastelo estis atakita de la islama pirato Barbarosa. De 1583 kaj ĝis 1589 ĝi havis tri restarigojn.

Ekde 1828, post kondamno de Tribunalo de Trapanio, la komunumo Alcamo ekposedis la kastelon kaj en la sekvaj jaroj ĝi estis uzata kiel sidejo de urbaj oficejoj, malliberejo kaj stalo.

En 1870 okazis alia restarigo. Post la lastaj restarigoj (faritaj inter 2000 kaj 2010), ĝi estis uzita kiel la sidejo de la Etnografia Muzeo kaj de la Historia Regiona Vina Provizo.
 

grafoj de Modiko
Kategorio:Alcamo
Yeoman

**Yeoman** [joŭmen] estis membro de socia klaso en Anglujo dum mezepoko. En Usono ĝi estas ankaŭ milita rango.

## Etimologio
La vorto unue estas registrita c. 1300. Ĝia etimologio ne estas klara, eble estas kuntiriĝo de la malnova angla *iunge man*, signifanta "juna viro", sed estas alternativaj sugestoj, kiel derivadoj de iu neatestita * * ġeaman * (hipoteza vorto de malnova frisa * gaman *, el * gea-*  '"provinca", do yeoman signifus "provincano; rustikulo".

## Anglujo
En fruaj registritaj uzoj, *yeoman* estis servisto ĉe nobelo; tial titoloj kiel "Yeoman de la ĉambro", "Yeoman de la krono", "Yeoman de la kofrego", "Yeoman de la reĝo",  "Yeomen gardisto".

En la *The Canterbury Tales* de Geoffrey Chaucer montriĝas *yeoman* kiel servisto bone vestita, sed malriĉa. En la plej malnovaj rakontoj pri Robin Hood, kiel "Gest of Robyn Hode", Robin Hood estas *yeoman*, kvankam pli postaj rakontoj faras lin kavaliro.

Pli poste, de 15-a ĝis la 18-a jarcento, *yeoman* signifas plebulo, kiu posedas sian propran bienon.  *Yeoman* povis okupi malgrandajn postenojn en publika administrado kiel konestablo, subjuĝisto (*bailiff*), kirkozorganto (*churchwarden*), kaj gardisto. En malproksimaj provincoj, *yeoman* povus anstataŭigi nobelojn  en kelkaj okazoj.

## Usono
En Usono, *yeoman* estis en la 18-a kaj 19-a jarcentoj kiel, malgrandaj terposedantoj, kiuj ne posedis sklavojn, nome familiaj farmistoj. Thomas Jefferson diris ke la *yoman* estis la bazo de la respubliko .

## Milita posteno
La *yeoman* dum mezepoko konsistis el milita klaso aŭ statuso kutime konata kiel en la tria ordo de la batalanta klaso, inter varleto kaj paĝio. Ili ĉefe estis pafarkistoj. Tiu rango malaperis en la 19-a jarcento, sed ĝis hodiaŭ la ceremoniaj gardistoj de la Turo de Londono estas nomataj *Yeoman Warder*. En Brita Mararmeo komence de la 17-a jarcento, *yeoman* estis suboficisto, kiu zorgis provizojn.

En la Usona Mararmeo kaj en la Usona Marborda Gardistaro, la varbado de *yeoman* priskribas membron, kiu plenumas administran laboron en ŝipoj. Ili pritraktas protokolon, mararmeajn instrukciojn, rekrutigojn, rekomenditajn taŭgajn raportojn, ŝipajn mesaĝojn, vizitantojn, telefonvokojn. Ili organizas dosierojn kaj funkciigas oficejajn ekipaĵojn kaj mendas kaj distribuas oficejajn provizojn. Ili skribas kaj tajpas komercajn kaj sociajn leterojn, avizojn, direktivojn, formojn kaj raportojn.

## Referencoj
Kategorio:Historio de Britio
Kategorio:Agrara movado
Kategorio:Arkpafistoj
Jenő Farkas (violonisto)

**Jenő Farkas** [farkaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Farkas Jenő** estis hungara violonisto, orkestrestro, komponisto.

Jenő Farkas  naskiĝis la  (diversaj fontoj mencias diversajn datenojn) en Répcelak, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Jenő Farkas devenis el muzikista cigana familio. Li aĝis 6, kiam li komencis lerni violonadon hejme. Komence li aliĝis al cigana orkestro de la patro, poste al aliaj similaj orkestroj. Li aĝis 14, kiam li fondis propran ciganan orkestron, li estis la plej konata restoracia muzikisto de Szombathely. Intertempe en la sama urbo li studis violonadon. Dum la 1-a mondmilito li estis memservanto, sed la armeo profitis lin, kiel armea kortega muzikisto. Post la mondomilito li restis en Vieno kaj li muzikadis en kafejoj, restoracioj. Iom poste li faris la samon en Italio, Germanio, Nederlando, Francio. Inter 1925-1928 li denove violonadis en Szombathely, poste en Budapeŝto, kie li estis aŭdebla ankaŭ en Hungara Radio. En 1933 li koncertis nature kun orkestro en Radio Berlino. Post 3 jaroj li muzikadis dum geedziĝo de Juliana (Nederlando). En 1938 lia violonado estis aŭdebla en germana filmo *Stradivari*, poste li estis aŭdebla en kelkaj hungaraj filmoj. Dum la nazia erao (1944/1945) li estis memvola ermito en Felsőcsatár, kie li okupiĝis nur pri komponado. Tamen la nazioj volis deporti lin, sed la lokaj instancoj melpermesis tion. Li ne havis pli bonan sorton poste, liaj komponaĵoj estis malpermesitaj. Ekde 1946 li muzikadis en prestiĝa restoracio en Budapeŝto ĝismorte. Li ricevis hungaran ŝtatan premion en 1941, pli frue oran ringon de Habsburgoj kaj nederlandan premion en 1936.

## Elektitaj komponaĵoj 
* *A vármegye udvarába..*
* *Cseresznyefa ára..*
* *Ha majd egyszer úgy érzed..*
* *Jaj ez a nagy szerelem..’‘
* *Eltörött az ezüsthangú tilinkóm..*
* *Szárba kell acsikót fogni..*
* *Debreceni nagy erdőben..*
* *Gyémánt patkós viráglovam..*
* *Elszakadtam tőled..*
* *Tiszta szívvel szerettelek..*
* *A hegedüm..*
* *Úgy zug a szél''

## Fontoj 
* [hungarlingva biografio kun foto kaj video(https://eo.wikipedia.org/wiki/video)]

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj violonistoj
Kategorio:Hungaraj orkestrestroj
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Občina Šoštanj

**Občina Šoštanj** estas unu el 212 municipoj en Slovenio. Ĝi situas en la Regiono Savinj. La municipo konsistas el 11 komunumoj kovrante areon de 95,6 km². Komence de 2018 tie loĝis 8667 homoj. Administra centro de la municipo estas la urbo Šoštanj.

## Loko, priskribo 
eta|280x280ra|Občina Šoštanj
La municipo estas ĉirkaŭ 25 km nordokcidente de Celje. En la sudoriento en la valo la rivero Paka estas
de alteco  ĉirkaŭ 400 m. En la okcidento de la teritorio la municipoj estas montoj. La alteco atingas preskaŭ 1600 m.

La apudaj municipoj estas:

Urba municipo Slovenj Gradec en la nordo, Urba municipo Velenje en la oriento, Občina Polzela la sudoriento, Občina Šmartno ob Paki en la sudo, Občina Mozirje la sudokcidento, Občina Ljubno okcidente kaj Občina Črna na Koroškem en la nordokcidento.

## Komunumoj 
La municipo konsistas el la sekvaj 11 vilaĝoj:

Bele Vode, Družmirje, Florjan, Gaberke, Lokovica, Ravne, Skorno pri Šoštanju, Šentvid pri Zavodnju, **Šoštanj**, Topolšica, Zavodnje

## Tradukfonto 
Statistikoj: http://www.citypopulation.de/php/slovenia-savinjska.php

Geografia loko: http://www.geopedia.si/#T1257_F408:126_x503223.96499999997_y139491.5_s12_b4 

Šoštanj
Šoštanj
František Spitzer

**František SPITZER** (1898-1945) estis ĉeĥa dramverkisto de radio-programoj.

Li naskiĝis junie 1898 en suda Slovakio kaj mortis la 9-an de februaro 1945 en la koncentrejo Mauthausen en Aŭstrio. Li influis ĉeĥan proletan teatron per siaj prezentoj.

Konserviĝis kelkaj liaj programoj kaj adaptoj. Lian ludadon de **Persika Floro** laŭ antikva ĉina temo esperantigis en la 1950-aj jaroj Junularo Ostrava kaj ludis ĝin por vigligi klubajn kunvenojn.

## Verkoj 
* **Broskvový květ** (Persika Floro)
* **Tovaryš Martin** (Submajstro Martin)
* **Sklárna** (Vitrofarejo)

## Adaptoj 
* Josef Kajetán Tyl: **Trvdohlavá žena** (Obstina virino)
* Guy de Maupassant: **Tlustý anděl z Rouenu** (Dika anĝelo de Rouen)

## En Esperanto 
* **Persika Floro** (tradukis Junularo Ostrava en la 1950-aj jaroj, blupresa multobligaĵo)

## Fontoj 
* Aŭtoritatoj de Nacia Biblioteko en Prago
* Reta katalogo de Nacia Biblioteko en Prago

Kategorio:Ĉeĥaj verkistoj
Kategorio:Ĉeĥaj tradukistoj