Konvencio pri la rajtoj de handikapitoj

eta|dekstra|400px|Ŝtataj Partoj kaj ratifiko al Konvencio
**Konvencio pri la rajtoj de handikapitoj** (angle: *Convention On The Rights Of Persons With Disabilities*, mallonge CRPD) estas la traktato de internacia juro de homaj rajtoj de Unuiĝintaj Nacioj pri la homaj rajtoj de malkapabloj. Ĝi estis alprenita la 13-an de decembro 2006 de Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj. Nu februaro de 2025, 164 ŝtatoj subskribis kaj 192 ŝtatoj ratifis ĉi tiun Konvencion. Je 23-a de decembro 2010, Eŭropa Unio tute ratifis tiun Konvencion.

## Artikoloj de la Konvencio 
La Konvencio havas Antaŭparolon kaj 50 Artikolojn.

**Antaŭparolo**

**Artikolo 1, Celo**
Ĉi Konvencio havas la celon protekti kaj certigi la plenan kaj egalan ĝuadon de ĉiuj homaj rajtoj kaj fundamentaj liberecoj de personoj kun malkapabloj surbaze de egaleco kun la aliaj.

**Artikolo 2, Difinoj**
* de "komunikado", ankaŭ la brajlo, plibonigita kaj alternativa komunikado, neparola komunikado, Facila Lingvo, aŭgmenta kaj alternativa komunikado alirebla informa teknologio
* de "lingvo", ankaŭ signolingvo kaj aliaj formoj de neparolata lingvo
* de "diskriminacio bazita sur malkapablo"
* de "taŭga aranĝado"
* de "universa koncepto"

**Aritikolo 3, Ĝeneralaj principoj**
* la respekto al la digno, aŭtonomeco, kaj sendependeco
* la ne-diskriminacio
* la plena kaj efektiva partopreno kaj integriĝo en la socio
* la respekto al la diferenco kaj diverseco
* la egaleco de la ŝancoj
* la alirebleco
* la egaleco inter viroj kaj virinoj
* la respekto de infanoj kun malkapabloj

**Artikolo 4, Ĝeneralaj devigoj**

**Artikolo 5, Egaleco kaj nediskriminacio**

**Artikolo 6, Virinoj kun malkapablo**

**Artikolo 7, Infanoj kun malkapablo**

**Artikolo 8, Interesigo**

**Artikolo 9, Alireblo**

**Artikolo 10, Rajto je vivo**

**Artikolo 11, Situacioj de danĝero kaj de humanitara urĝeco**

**Artikolo 12, Rekono de la jura personeco en kondiĉoj de egaleco**

**Artikolo 13, Aliro al juro**

**Artikolo 14, Libereco kaj sekreteco de la persono**

**Artikolo 15, Rajto ne esti submetata al torturo, al kruelaj malhumanaj aŭ sendignitaj punoj**

**Artikolo 16, Rajto ne esti submetata al ekspluatado, al perforto kaj mistraktado**

**Artikolo 17, Protekto de integreco de la persono**

**Artikolo 18, Rajto je libera movo kaj nacieco**

**Artikolo 19, Aŭtonomeco de vivo kaj inkludo en la socio**

**Artikolo 20, Persona movokapablo**

**Artikolo 21, Esprim- kaj parollibereco kaj aliro al informo**

**Artikolo 22, Respekto de la privata vivo**

**Artikolo 23, Respekto de la hejmo kaj de la familio**

**Artikolo 24, Edukado**

**Artikolo 25, Sano**

**Artikolo 26, Adaptiĝo kaj rehabilito**

**Artikolo 27, Laboro kaj dungo**

**Artikolo 28, Adekvata vivnivelo kaj socia sekureco**

**Artikolo 29, Partopreno en la politika vivo (voĉdonrajto) kaj en la publika vivo**

**Artikolo 30, Partopreno en la kultura kaj distra vivo, en libertempaj agadoj kaj sportoj**

Artikolo 30 al Artikolo 50 temas pri internacia kunlaboro, partopreno de homoj kun malkapabloj kaj de subskribo.

## Vidu ankaŭ 
* Malkapablo
* Internacia juro de homaj rajtoj
* Internacia Tago por Egalaj Rajtoj de Handikapuloj
* Universala Deklaracio de Homaj Rajtoj

## Eksteraj ligiloj 
* Konvencio pri la rajtoj de handikapitoj

Kategorio:Handikapoj
Kategorio:Homaj rajtoj
Kategorio:Internacia juro
Kategorio:Unuiĝintaj Nacioj