open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tosos

**Tosos** [TOsos] estas municipo de Hispanio, en la sudo de la komarko *Campo de Cariñena* kies ĉefurbo estas Cariñena mem, en la sudo de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono). 

## Geografio
Tosos estas municipa teritorio en la sudo de la komarko Campo de Cariñena lime kun tiuj (laŭhorloĝe) de Aladrén, Paniza, Cariñena, Longares, Villanueva de Huerva kaj Aguilón. 

La loĝloko mem estas je 51 km sude de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 585 msm sur la valo de la rivero Huerva. Ĝi estas tute inter Villanueva de Huerva norde laŭ la regiona ŝoseo A-1101 kiu sekvas la fluejon de la rivero Huerva (kaj Aguilón sude) kaj Cariñena okcidente laŭ la regiona ŝoseo A-220.

## Historio
eta|maldekstre|Kastelo Kasaza el la bordo de la rivero Huerva.
La konkero de la areo el islamanoj estis farita en la 12-a jarcento. De tiu epoko devenas la konstruado de du kasteloj en la teritorio, nome Casaza kaj Alcaciñejo.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Tosos kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 176 loĝantoj laŭlonge de la jarcento. Evidente elmigrado foriris al Zaragozo kaj Cariñena.

## Aktualo
Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj migdalarboj) kaj ĉefe brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (ekologia vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Inter nunaj vidindaĵoj menciindas la preĝejo, ermitejo, du kasteloj, kaj naturaj lokoj ĉefe ĉe la rivero Huerva (aparte akvorezervejo sude).

## Bildaro

Rio Huerva en Tosos.jpg|Rivero Huerva en Tosos.
Camino al pantano.jpg|Pado al la akvorezervejo.
Las Torcas.jpg|Akvorezervejo Las Torcas.
El Santo.jpg|Ruinoj de "El Santo".

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Zaragozo

## Referencoj 
Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Municipoj de la provinco Zaragozo
Franz Anton Ebner

eta|bildoj de ĉevaloj de Ebner
**Franz Anton EBNER** (naskiĝinta ĉirkaŭ la jaro 1698-a en Salcburgo, mortinta samloke la ) estis aŭstra barokepoka pentristo.

Li disĉiplis ĉe Martino Altomonte, Francesco Solimena kaj Sebastiano Conca. Ekde 1727 li estis eĉ princĉefepiskopa kortega pentristo. En 1732 li elfaris la freskojn de la fama ĉevaltrinkigejo apud Neutor-tunelo. Ilin oni renovigis en la 1916-a jaro.

## Eksteraj ligiloj 
* artikoleto ĉe AEIOU-enciklopedieto

Kategorio:Aŭstraj pentristoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Salcburgo
Kategorio:Mortintoj en Salcburgo
Kategorio:Naskiĝintoj en la 17-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en 1756
Kategorio:Barokaj pentristoj
Franciuma hidroksido

**Franciuma hidroksido** aŭ **hidroksido de franciumo** estas neorganika kombinaĵo apartenanta al la familio de la hidroksidoj, rezultanta el hidratagado de la **franciuma oksido** aŭ hidrolizo de **franciumaj saloj**. Franciuma hidroksido estas malhela higroskopa solidaĵo, solvebla en akvo, alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Franciuma hidroksido prezentas franciumatomon ligitan al hidroksila grupo. Franciuma hidroksido estas la plej forta el la alkalaj bazoj.

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de **franciuma hidroksido** per traktado de **franciuma oksido** kun **akvo**:

### Reakcio 2 
* Preparado de **franciuma hidroksido** per traktado de **oksigeno** kun **franciumo**:

### Reakcio 3 
* Preparado de **franciuma hidroksido** per hidrolizo de la **franciuma klorido**:

### Reakcio 4 
* Preparado de **franciuma oksido** per senhidratigado de **franciuma hidroksido**:

### Reakcio 5 
* Reakcio de **franciuma hidroksido** kun **klorida acido** donante **franciuma klorido**

## Vidu ankaŭ 
* Hidroksidoj

## Referencoj 
Kategorio:Hidroksidoj
Martín Castro López

**Martín CASTRO LÓPEZ** (naskiĝis  - mortis  en Havano) estis kuba arkitekto kaj esperantista muzikisto. Li eklernis Esperanton en septembro 1979 kaj ekinstruis ĝin en 1981, estis aktivulo pri kulturo (1980-1983) kaj estrarano de KEA pri Kulturo (1984-1994). Li estis kunordiganto de E-konferencoj dum la Librofoiro Havano’86, membro de la Preparkomitato de la 1-a KEA-Kongreso kaj respondecis pri kulturaj aranĝoj dum la Konferenco Esperanto’88. Li estis kongresano kaj reprezentanto de kubaj artistoj en la 73-a UK (Roterdamo, 1988). Li estis LKK-ano pri artaj aranĝoj dum la 75-a UK (Havano, 1990). Martín prelegis dum la Unua Tutlanda Seminario (UTS) pri Informado (junio, 1992), la UTS pri Instruado (junio, 1993) kaj Ekspolingvo’93.

## Referencoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en Kubo
Kategorio:Arkitektoj
Kategorio:Muzikistoj‎
Kategorio:Kubaj esperantistoj‎
Kategorio:Instruistoj de Esperanto
Aguilón

**Aguilón** [agiLON] estas municipo de Hispanio, en la sudo de la komarko *Campo de Cariñena* kies ĉefurbo estas Cariñena mem, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono). La loknomo *Aguilón* estas komprenebla kiel Aglego, ĉu laŭ ĝusta etimologio aŭ ne; ĉiuokaze en la municipa blazono aglo eltenas la regionan simbolon.

## Geografio
Aguilón estas municipa teritorio en la sudokcidento de la komarko Campo de Cariñena sude de tiu de Villanueva de Huerva kaj oriente de tiu de Tosos. 

La loĝloko mem estas je 55 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 683 msm oriente de la valo de la rivero Huerva. Ĝi estas tute inter Villanueva de Huerva norde kaj Herrera de los Navarros sude, dum tute apude estas Tosos kaj oriente iom pli for Azuara.

## Historio
Aperis restaĵoj de Paleolitiko, Bronzepoko kaj Ferepoko. En la finaj jarcentoj de la Romia Imperio kreiĝis vilaoj el kiuj eble unu estis de familio Aquilo aŭ Aquilonis, deveno de la loknomo.

La konkero de la areo el islamanoj estis farita en la 12-a jarcento. En tiu epoko diversaj ekleziaj institucioj rivalas por la posedo. Post la malvenko de la nobeloj kiuj estis apogantaj la Infanton Fernando de Aragono, kontraŭ  la reĝo de Aragono Pedro la 4-a, en la batalo de Epila en 1348, oni konfiskis la lokojn kaj kastelojn de Ayles, Botorrita, Tosos kaj Aguilón, kiuj estis de Ramón de Anglesola, kaj oni donis ilin al Elvira López de Eslava, edzino de la reĝo. Poste Blasco Fernández de Heredia estis la senjoro de Botorrita kaj Aguilón, kaj siavice lia filo Blasco Fernández de Heredia y Ruiz. En 1388 oni atribuis al li ankaŭ la lokojn Fuendetodos, Acañiciello, Ayles, Xaulín, María kaj Mediana. Juan Fernández de Heredia y Larraz, Juan Fernández de Heredia y Palomar, Juan Fernández de Heredia y Villalpando, estis senjoroj de Botorrita, Aguilón kaj Tosos. Ĝi apartenis al tiu familio ĝis en 1576 Joan Pérez de Almazán kaj Catalina Fernández de Heredia vendis ĝin al la reĝo Filipo la 2-a, kaj tiu siavice donas ĝin al la Komunumo de Domaroj de Daroca, ene de la *Sesma de Tras-sierra*. 

En 1921, nome la 20an de Septembro, okazis unu el la plej teruraj okazaĵoj en Aguilón laŭlonge de la historio, nome inundo kiu okazigis 17 mortojn, detruon de 40 domoj, senhejmigon de pli ol 200 personoj kaj nombrajn vunditojn. 

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Aguilón kie oni malaltiĝis el milo da loĝantoj en 1950-aj jaroj ĝis nunaj 234 loĝantoj laŭlonge de la jarcento. Evidente elmigrado foriris al Zaragozo kaj Cariñena.

## Aktualo
Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj migdalarboj) kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio. Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Inter nunaj vidindaĵoj menciindas la preĝejo, ermitejo kaj naturaj lokoj ĉefe ĉe la rivero Huerva.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Zaragozo

## Referencoj 
Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Municipoj de la provinco Zaragozo
La Imperio de la silento

***La Imperio de la silento*** (france: '''''L'Empire du silence*)*' estas belga filmo realigita de Thierry Michel kaj enkinejigita en 2022. En sia dokumenta filmo ''L'empire du silence*, la belga produktoro Thierry Michel kaj la konga nobelpremiito pri paco Denis Mukwege kronikas pri la konga historio dum la lastaj tridek jaroj, inkluzive de Mobutu, la elmigrantoj en postkolonia Kongo, la potencbatalo kaj la fino de la diktaturo, la miksado de politiko kaj komerco, la geografio, justeco kaj seksperforto kiel milita armilo. Ĝi ankaŭ traktas la senpunecon de pluraj kongaj agresantaj grupoj kiuj uzis seksperfortojn kaj ekzekutojn kiel militarmilojn kontraŭ sendefendaj civitanoj. 

## Sinoptiko 
La Demokratia Respubliko Kongo estas disŝirita de milito, kiu estis plejparte ignorata de la amaskomunikilaro kaj la internacia komunumo dum dudek kvin jaroj. La pli ol 100 ribelaj grupoj (ne nur M23) sed ankaŭ la armeoj de Kongo kaj el najbaraj landoj avide kaptas, ŝajne nepunite, la riĉaĵojn de Kongo . La listo de respondeculoj restas sub silento, plej probable pro la fakto, ke la prospero de la okcidentaj kaj aziaj landoj dependas de la konga minerala trezorejo.

La milito en Demokratia Respubliko Kongo, kun la ligitaj malobeoj de la homaj rajtoj denuncitaj de Denis Mukwege, fronte al la indiferenteco de la internacia komunumo.

## Teknika slipo 
* Titolo: *L'Empire du silence*
* Reĝisoro: Thierry Michel
* Scenario: Thierry Michel kaj Christine Pireaux
* Muntado: Idriss Gabel
* Produktado: La Filmoj de la Ponteto
* Lando de origino:  
* Ĝenro: dokumenta filmo
* Daŭro: 110 minutoj

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Denis Mukwege

## Bibliografio 
* (france) Michel Amarger, *Africiné*, la 15-an de marto 2022 http://www.africine.org/index.php/critique/lempire-du-silence/15335
* Julia Bellot, *L'Histoire*, n-ro marto 2022, paĝo 111
* Jacques Mandelbaum, «*La Imperio de la silento* : odo al la suferoj en Kongo, lando de nekontentigebla konflikto», *Le Monde'', la 16-an de marto 2022

Kategorio:Dokumentaj filmoj pri homaj rajtoj
Kategorio:Dokumentaj filmoj pri milito
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2022
Kategorio:Belgaj dokumentaj filmoj
Kategorio:Verkoj pri Demokratia Respubliko Kongo
Kategorio:Milita historio de la Demokratia Respubliko Kongo
Kategorio:Politika historio de la Demokratia Respubliko Kongo
Kategorio:Homaj rajtoj en Demokratia Respubliko Kongo
Kategorio:Francalingvaj filmoj
Malnova rezidejo (Salzburg)

eta|ekzemplo de fortimpresa salonego
La **Malnova rezidejo** (germane: *Alte Residenz*) en la historia urbokerno de Salcburgo, Aŭstrujo, estas la tradicia princĉefepiskopa palackomplekso.

## Situo 
La ampleksa tuto troviĝas inter la placoj *Domplatz*, *Residenzplatz* kaj la strateto *Sigmund-Haffner-Gasse*. La unua mencio estis dokumente ĉirkaŭ la jaro 1120. Gravaj novkonstruadoj faritis ekde 1600 sub la regado de Wolf Dietrich von Raitenau kontinuigote de Markus Sittikus von Hohenems kaj Paris von Lodron. Franz Anton von Harrach modernigis la fronton per pli grandaj fenestroj. La uesta *Dietrichsruh*, iama dupartita ĝardeno el la tempo de 1605/11, forigitis parte ĉirkaŭ la jaro 1790-a kaj anstataŭigitis nordueste per la novaj konstruaĵoj de la t.n. *Toskanertrakt*.

Antaŭ 1120 estis loĝintaj la (arki)episkopoj en la Arkiabatejo Sankta Petro estantaj mem benediktanaj abatoj.

## Uzoj post 1803 
Post la fino de la princĉefepiskopujo 1803 loĝis ĉi tie anoj de la aŭstra imperiestra familio, ekz. Karoline Auguste von Bayern, vidvino de lia imperiestra moŝto Francisko la 1-a. Krome gastis ankaŭ el Florenco forpelitaj anoj de la linio Habsburg-Toskana - tio nomdonis al *Toskanertrakt*. Krome estis tie ĉi ĝis 1986 la sidejo de la federacipolica direkcio. Ekde 1992 tiun ĉi parton uzas la fakultato pri jursciencoj de la Universitato de Salcburgo.

## Nuntempe 
Konsistas la rezidejo el pli ol 180 ĉambroj kaj salonegoj, el kiuj estis 15 fortimpresaj. Konata ege estas la granda salonego *Carabinierisaal*. La apudaj (*Rittersaal* de la kavaliroj, *Konferenzzimmer* por interparoladoj, *Ante Camera*, *Audienzzimmer* por aŭdiencoj, *Arbeitszimmer* por laborado, *Schatullenkabinett*, dormejo kun privata kapelo, *Schöne Galerie* kaj *Gesellschaftszimmer*) nove faritis sub la gvidado de Johann Lucas von Hildebrandt. Pentradis por ili Johann Michael Rottmayr kaj Martino Altomonte. Surloke ankaŭ ludis Wolfgang Amadeus Mozart kiam li estis kortega muzikisto; krome enscenigitis tie ĉi ties fruaj muzikdramaĵoj *Die Schuldigkeit des ersten Gebots* (KV 35), *La finta semplice* (KV 51) aŭ *Il re pastore* (KV 208).

La rezidejo nombriĝas inter la plej valoraj profanaj ejoj de la salcburga kerno. En la tria etaĝo estas krome la pinakoteko * Residenzgalerie* kun bildoj el tute Eŭropo de inter la 16-a kaj la 19-a jarcentoj. Furoras la nederlandaj verkoj el la 17-a jarcento - temas pri la malnova nobela kolekto *Czernin*.

Interesataj plej agrable vizitu ĝin en la kadro de rondirado tra *DomQuartier*.

## Partoj 
eta|la ĉefa korto kun la arkado kaj Herkulo-puto
La Malnova rezidejo grupiĝas ĉirkaŭ kvar internaj kortoj:
* Haupthof (ĉefa, kun alirejoj disde la placoj Residenzplatz kaj Domplatz),
* korto de *Toskanertrakt*,
* korto de lia iama verda zono *Dietrichsruh*
* korteto de *Wallistrakt*.

## Eksteraj ligiloj 
* hejmpaĝo
* ĉi prie sur tutaŭstria priburga paĝaro
* en la AEIOU-leksikono

## Notoj 
Kategorio:Konstruaĵoj en Salcburgo
Salzburg
Salzburg
159351 Leonpascal

'*159351 *Leonpascal'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, ne malproksima de la orbita resonanco 3:1 kun Jupitero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la svisa amatora astronomo Peter Kocher elde la Observatorio Robert-A. Naef en Ependes (Kantono Friburgo, Svislando).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Leon Pascal Kocher'', nepon de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2007
Kadmia hidroksido

**Kadmia hidroksido** aŭ **hidroksido de kadmio** estas neorganika kombinaĵo apartenanta al la familio de la hidroksidoj,  rezultanta el hidratagado de la **kadmia oksido** aŭ hidrolizo de **kadmiaj saloj**. Kadmia hidroksido estas blanka lumsensiva solidaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Kadmia hidroksido prezentas du hidroksilajn grupojn ligitan al kadmiatomo.  Ĝi konsistas je 2 hidrogenatomoj, 2 oksigenatomoj, 1 kadmiatomo kaj uzatas en kemiaj sintezoj.

## Reakcioj
### Reakcio 1
* Preparado de **kadmia hidroksido** per traktado de **kadmia oksido** kun **akvo**:

 
### Reakcio 2
* Preparado de **kadmia hidroksido** per traktado de **oksigeno** kun **kadmio**:

 
### Reakcio 3
* Preparado de **kadmia hidroksido** per hidrolizo de la **kadmia klorido**:

 
### Reakcio 4
* Preparado de **kadmia oksido** per senhidratigado de **kadmia hidroksido**:

 
### Reakcio 5
* Reakcio de **kadmia hidroksido** kun **klorida acido** donante **kadmia klorido**

 
## Vidu ankaŭ
* Hidroksidoj
 
## Referencoj 
Kategorio:Hidroksidoj
Kosmaradia jonigo

**Kosmaradia jonigo** estas la jonigo de neŭtralaj atomoj fare de kosma radiado. Ĝi gravas por la astrofiziko kaj astrokemio de la interstela mediaĵo ĉar kosma radiado estas la sola speco de joniga radio, kiu kapablas penetri la profundejojn de molekulaj nuboj.

## Meĥanismo 
Kosma radiado konsistas el altenergiaj atomkernoj sen elektronoj kaj el elektronoj senatomaj. En la maldensaj regionoj de la interstela mediaĵo ĝi estas relative malgrava joniganto kompare al ultraviola radiado, sed ĝi atingas ankaŭ la plej profundajn partojn de molekulaj nuboj, kien ultraviola radiado ne penetras. La jona frakcio en la profundejoj, kie ĝi kaŭziĝas tute de kosma radiado, estas proksimume 10-7. Nur malaltenergia kosma radiado kontribuas multe al jonigo.

Ĉar kosmaradia jonigo kaŭzas kemiajn reagojn, oni povas kalkuli ĝian oftecon surbaze de mezuroj de la produktoj de tiuj reagoj en la interstela mediaĵo. Ŝajnas, ke kosmaradia jonigo estas malpli ofta en la plej densaj molekulaj nuboj ol en aliaj, eble ĉar mezurebla kvanto de kosmaj partikloj estas forblokata de la densa gaso. La ofteco supozita surbaze de la kemiaj pruvoj estas pli granda ol la atendita surbaze de la intenso de kosma radiado mezurita de la sondiloj Voyager en apudheliosfera spaco. La malakordo ne estas kontentige klarigita, sed povas signifi, ke la Suno situas en regiono de malplia kosma radiado ol la tutgalaksia averaĝo.

Molekulaj nuboj proksimaj al restaĵo de supernovao ŝajnas esti pli jonigitaj ol aliaj, verŝajne ĉar la restaĵoj de supernovaoj produktas kosman radiadon. Jonigo de molekulaj nuboj ankaŭ estas pli intensa en la centro de nia galaksio ol en la disko. Ne estas certe, ĉu tio ŝuldiĝas al kosma radiado aŭ al alia nekonata kaŭzo.

## Astrofizika efiko 
Jonigo de molekulaj nuboj malhelpas, ke ili kolapsu kaj formu stelojn kaj planedojn. Dum neŭtralaj atomoj ne influiĝas de magneta kampo, jonoj estas apogataj de ĝi kontraŭ gravita kuntiro.

La elatomigitaj elektronoj transdonas energion al la nuba gaso per kolizioj, kio varmigas la nubon. Ankaŭ la varmeco kontraŭas la efikon de gravito kaj malhelpas, ke la nubo kolapsu.

## Astrokemia efiko 
En molekulaj nuboj, kosma radiado produktas triatoman hidrogenon (H_3^{+}) el duatoma. Unue, ĝi jonigas hidrogenan molekulon per elatomigo de elektrono: H_2 + KR \rightarrow H_2^{+} + e^{-} + KR. La jono tuj reagas kun neŭtrala atomo por rezultigi triatoman jonon kaj neŭtralan atomon: H_2^{+} +  H_2 \rightarrow H_3^{+} + H. La tiel produktita triatoma hidrogeno rolas gravege en la kemio de molekulaj nuboj. Se kosmoradia partiklo jonigas unuopan atomon de hidrogeno anstataŭ molekulon, povas komenciĝi aliaj reagoĉenoj, kiuj produktas OH kaj HD. Kosmoradia jonigo ankaŭ povas trafi argonon, rezultigante per reago kun molekula hidrogeno detekteblan kvanton de argonio (ArH^{+}).

La kemio de molekulaj nuboj estas multe pli malsimpla ol ĝi povus esti sen kosma radiado, ĉar reagoj inter neŭtralaj atomoj okazas multe malpli rapide ol reagoj inter jono kaj neŭtralaĵo.

## Notoj 
Kategorio:Astrofiziko
Kategorio:Kosmo
Alternativa fuelo

eta|280ra|
eta|maldekstra|280ra|
eta|maldekstra|280ra|
**Alternativa fuelo**, konata kiel nekonvencia kaj progresinta fuelo, estas ajnaj materialoj aŭ ĥemiaĵoj kiuj povas esti uzataj kiel fuelo, krom konvenciaj brulaĵoj kiel *fosiliaj fueloj* (nafto kaj sekve petrolo, karbo kaj tergaso), same kiel nukleaj materialoj kiel ekzemple uranio kaj torio kaj ankaŭ artefaritaj fueloj el radioizotopoj kiuj estas faritaj en nukleaj reaktoroj.

Iuj konataj alternativaj fueloj estas ekzemple biodizeloleo, fuela bioalkoholo (metanolo, bioetanolo, biobutanolo), rubaĵo-derivita fuelo, kemie stokita elektro (baterioj kaj fuelpilo), hidrogeno, biogaso (nefosilia metano), legoma oleo, propano kaj aliaj fontoj el biomaso. Plej multaj el tiuj ekzemploj estas biobrulaĵoj, energifontoj ĉefe el diversaj plantopartoj, sed baterioj kaj fuelpilo ekzemple ne estas. Biobrulaĵoj ankaŭ estas konsiderataj renovigeblaj fontoj samkiel elektro el vento, fluo de akvo aŭ sunradiado. Kvankam renovigebla energio estas plejparte uzita por generi elektron, estas la ideo, ke tuta elcentaĵo de renovigebla energio aŭ iu elcento estu uzata por krei alternativajn fuelojn. Esplorado daŭras por trovi pli taŭgajn bio-fuelajn kultivaĵojn kaj plibonigi la oleoproduktojn de ĉi tiuj kultivaĵoj. Uzante la nunan efikecon, bezonatus vastaj kvantoj da tero kaj dolĉakvo por produkti sufiĉe da petrolo por tute anstataŭigi fosilian fueluzadon.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Biobrulaĵo
* Likvigita natura gaso (LNG)
* Likva naftogaso (LPG)
* Kunpremita tergaso aŭ kunpremita natura gaso (CNG)


Kategorio:Daŭripova energio
Kategorio:Brulaĵoj
Kategorio:Daŭripovaj teknologioj
Piteå

**Piteå** (finne *Piitime*) estas setlejo en Svedio sur okcidenta bordo de Bottenviken. Piteå havis 23 934 loĝantojn en 2020. Piteå estas administra centro de Komunumo Piteå. Piteå-Tidningen estas gazeto aperanta en Piteå. Piteå estis oficiale urbo ĝis la jaro 1970. Nuntempe oni multe neoficiale difinas ĝin kiel urbo. Piteå estas industria loko. Ĝi estas ankaŭ grava somera kaj vojaĝa loko.

Kategorio:Urboj de Svedio
Villanueva de Huerva

**Villanueva de Huerva** [biljaNŬEba deŬERba] estas municipo de Hispanio, en la oriento de la komarko *Campo de Cariñena* kies ĉefurbo estas Cariñena mem, en la sudo de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono). La loknomo *Villanueva* estas tradukebla al Nova Vilaĝo, dum Huerva estas aludo al la trafluanta rivero.

## Geografio
Villanueva de Huerva estas municipa teritorio en la oriento de la komarko Campo de Cariñena sude de tiu de Mezalocha kaj norde de Aguilón. 

La loĝloko mem estas je 45 km sude de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 790 msm sur la valo de la rivero Huerva. Ĝi estas tute inter Mezalocha norde, Fuendetodos oriente, Tosos kaj Aguilón sude, kaj Cariñena oriente. La nord-suda akso estas la regiona ŝoseo A-1101 kiu sekvas la valon de la rivero Huerva. La orient-okcidenta akso estas la regiona ŝoseo A-220.

## Historio
La konkero de la areo el islamanoj estis farita en la 12-a jarcento. En Mezepoko estis murego kaj onto, kio aperas en la municipa blazono.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Villanueva de Huerva kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 412 loĝantoj laŭlonge de la jarcento. Evidente elmigrado foriris al Zaragozo kaj Cariñena.

## Aktualo
Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj migdalarboj) kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio. Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Inter nunaj vidindaĵoj menciindas la preĝejo, la kuŝejo de iknitoj de dinosaŭroj El Paso, kaj naturaj lokoj ĉefe ĉe la rivero Huerva.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Zaragozo

## Referencoj 
Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Municipoj de la provinco Zaragozo
Kunpremita tergaso

**Kunpremita tergaso** aŭ **Kunpremita natura gaso** aŭ **Kunpremita fosilia gaso** (ofte mallongigata *CNG* laŭ la angla nomigo *Compressed natural gas*) estas fuelgaso plejparte kunmetita de metano (CH4), kunpremita al malpli ol 1% de la volumeno kiun ĝi okupas ĉe norma atmosfera premo. Ĝi estas stokita kaj distribuita en malmolaj ujoj ĉe premo de 20-25 megapaskaloj (2 900-3 600 psio), kutime en cilindraj aŭ sferaj formoj.

Kunpremita tergaso estas uzita en tradiciaj benzinaj/interbruligaj motorveturiloj kiuj estis modifitaj, aŭ en veturiloj specife produktitaj por uzo de kunpremita tergaso: aŭ sole (diligenta), kun apartigita likva fuelsistemo por etendi intervalon (duobla fuelo), aŭ lige kun alia fuelo (du-fuelaj motoroj). Ĝi povas esti uzata anstataŭ benzino, dizeloleo kaj likvigita nafta gaso (LPG). Kompare kun aliaj fueloj, tergaso prezentas malpli da minaco en la okazaĵo de disverŝiĝo, ĉar ĝi estas pli malpeza ol aero kaj disiĝas rapide kiam ellasita.

En respondo al altaj fuelprezoj kaj mediaj zorgoj, kunpremita tergaso ĝis nun uzatas en aŭtorikiŝoj, ŝarĝaŭtoj, publiktransportaj kaj lernejaj busoj, kaj trajnoj.

La kosto kaj allokigo de fuelaj stokadujoj estas la plej grava baro al pli larĝa/pli rapida adopto de kunpremita tergaso kiel fuelo. Estas ankaŭ kial municipa registaro, publiktransportaj veturiloj estis la plej videblaj fruaj adoptantoj de ĝi, ĉar ili povas pli rapide amortizi la monon investitan en la nova (kaj kutime pli malmultekosta) fuelo. Malgraŭ ĉi tiuj cirkonstancoj, la nombro da veturiloj en la mondo uzantaj kunpremitan tergason ĝis la jaro 2022 konstante kreskis (30 procentoj jare). Nun, kiel rezulto de la konstanta kresko de la industrio, la kosto de tiaj fuelaj stokaj cilindroj estis malaltigita al multe pli akceptebla nivelo. Precipe, por la cilindroj de kunpremitaj tergasoj tipo 1 kaj tipo 2, multaj landoj kapablas fari fidindajn kaj koste efikajn cilindrojn por konvertiĝo bezono.

El kemia vidpunkto, tergaso kaj rafinita biogaso (gaso el malaeroba digestado aŭ rubodeponejoj) estas pli-malpli sama kemiaĵo. Tamen, biogaso estas karbone neŭtrala, dum ke tergaso estas fosilia. Kunpremita metaneca gaso estas populara brulaĵo por urbaj busoj. Ofte oni celas utiligi biogason, sed se disponeblas nur nesufiĉa kvanto de tiu, oni "aŭtomate" plenigas per fosilia gaso.

La avantaĝo de tergaso kompare al aliaj fosiliaj brulaĵoj estas minimuma, kaj tio ĝuste validas ankaŭ por kunpremita fosilia gaso. Por haltigi la , ĉesigo de uzo de tergaso estas neevitebla.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* alternativa fuelo
* biobrulaĵo
* Likvigita natura gaso (LNG)
* likva naftogaso (LPG)

Kategorio:Kemio
Kategorio:Biobrulaĵoj
O Clone

***O Clone*** ("La klono") estas brazila telenovelo kreita fare de Glória Perez kaj reĝisorita fare de Jayme Monjardim. Produktorita kaj elsendita fare de TV Globo, ĝi estis publikigita de 1a de oktobro 2001 ĝis 15a de junio 2002, kun 221 epizodoj. Ĝi ankaŭ estis internacia sukceso, vendata en pli ol 90 landoj.

Kategorio:Brazilaj telenoveloj
Kategorio:Klonado en fikcio
István Kausz

**István Kausz** [iŝtvAn kaŭs], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kausz István** estis hungara skermisto (spadisto), moderna pentatlonisto, olimpiano, olimpika kaj monda ĉampionoj, ĉefkuracisto.

István Kausz naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
István Kausz ekde 1949 li skermis kaj pentatlonadis en sportklubo. En 1951 lia pentatlona teamo estis la tria en la hungara ĉampionumo. Li akiris medicinan diplomon en Medicina Universitato de Budapeŝto en 1957. En universiado en 1959 li estis la unua kiel spadisto. La sekvaj jaroj li estis hungara ĉampiono sesfoje. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1964, kie lia skerma teamo estis la unua, krome en mondĉampionumoj li estis la unua dufoje (1959, 1962). Li estis hungara ĉampiono en skermo sepfoje plej ofte en teamo inter 1957-1969. En 1970 li forlasis la aktivan sporton, tamen li longe estis sportkuracisto ĉe naĝistoj. En 1976 li kandidatiĝis, ekde 1993 li estis ĉefkuracisto de Malsanulejo Rókus. Li ricevis premiojn inter 1960-2017.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj modernaj pentatlonistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
Kategorio:Hungaraj sportkuracistoj
Attila Keresztes (skermisto)

**Attila Keresztes** [keresteŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Keresztes Attila** estis hungara-usona skermisto (sabristo), olimpiano dufoje, olimpika ĉampiono, trejnisto, maŝininĝeniero, entreprenisto.

Attila Keresztes naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Attila Keresztes skermis inter 1953-1956 en sportklubo en Budapeŝto, en la sekva jaro li estis jam membro de la hungara nacia teamo. En 1955 li estis mondĉampiono teame. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1956 kun ora medalo teame. Depost la Olimpiko li ne venis hejmen, sed li disidis al Usono. Ankaŭ tie li skermis plu kaj en Somera Olimpiko 1964 li estis olimpikulo de Usono. Baldaŭ li estis trejnisto en Peruo, pli poste li estis entreprenisto en Usono. Depost fino de la socialismo li ofte revizitis Hungarion, eĉ li mortis en Budapeŝto. Li ricevis hungaran ŝtatan premion en 1996.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Usonaj skermistoj
Kategorio:Usonaj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj en 1956
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
Preĝejo Ĉielenpreno de Maria (Bad Blankenburg)

eta|la katolika preĝejo en Bad Blankenburg
La **Preĝejo Ĉielenpreno de Maria** (germane: *St. Mariä Himmelfahrt*) estas romkatolika kirko en Bad Blankenburg, Germanujo (Pestalozzistraße 28). Ŝirma paroĥo estas la komunumo de Preĝejo Kristokorpo (Saalfeld).

## Historio 
En la 1.5.1931 festitis en la urbodomo la unua sankta meso ekde Reformacio en la urbo. Je la fino de la Dua mondmilito la nombro de la katolikoj kreskegis pro forpelitaj germanjo el Orienta Eŭropo kaj rifuĝintoj el Sarlando. Tiam ĉirkaŭ 2100 katolikaj loĝis en Bad Blankenburg.

La meto de fundamenta ŝtono faritis paskan lundon (19.4.1954). La planoj estas de la arĥitekto Johannes Reuter, la altarobildon kreis Rudolf Brückner-Fuhlrott. Konsekriĝo iĝis fare de helpepiskopo Joseph Freusberg en la 26./27.5.1956. Kvar novaj sonoriloj alvenis en 1963 el Apolda. Memstareca paroĥa efektiviĝis en la 14.9.1964 ĉar antaŭe la komunumo estis animzorgada filio de la paroĥo de Rudolstadt. En la 1.7.2012 reveno en la sinon de la rudolstadt-oj faritis ĝis novstrukturigo fare de la Episkopujo de Erfurto kiu ekvalidis en la 1.1.2021. De tiam ŝirme respondecis Saalfeld.

## Orgeno 
La orgenon kun 18 registrojn sur du klavaroj kaj pedalo konstruitis en 1971 fare de la firmao *Orgelbau Schönefeld* el Stadtilm.

## Animzorgantaro 
Jen ĉiuj katolikaj pastroj de Bad Blankenburg de ekde la Dua mondmilito:
* Josef Pleier, 1945–1960
* Johannes Busch, 1960–1991
* Suitbert Schellenberg, 1991–2004
* Georg Schuchardt, 2012–2020
* David Wolf, ekde 2021

## Eksteraj ligiloj 
* hejmpaĝo

## Notoj 
Kategorio:Bad Blankenburg
Bad Blankenburg
Bad Blankenburg
Jenő Kamuthy

**Jenő Kamuthy** [janO kamuti], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kamuthy Jenő** estis hungara skermisto (rapiristo, spadisto), mondĉampiono, olimpiano, kuracisto, kirurgo. Lia ofta familia nomvarianto estis **Kamuti**.
eta|

Jenő Kamuthy naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Jenő Kamuthy skermis ekde 1950 en sportkluboj, lia majstro estis Béla Bay. Li estis membro de la hungara nacia teamo inter 1957-1976 160-foje, inter 1960-1976 li estis olimpiano kvinfoje, sed ankaŭ poste li partoprenis jam kiel sportdiplomato aŭ kuracisto. Li akiris po unu arĝentajn medalojn en Somera Olimpiko 1968 kaj Somera Olimpiko 1972, krome en mondĉampionumoj li estis la unua en 1957, la dua sesfoje (1961-1970), la tria dufoje (1959, 1973). Intertempe en 1963 li akiris medicinan diplomon en Medicina Universitato de Budapeŝto, kiun li levis al kirurgia diplomo post 4 jaroj. Inter 1996-2001 li estis hospitalestro. Li ricevis premiojn inter 1960-2022.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj kirurgoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
Kobalta (II) hidroksido

**Kobalta (II) hidroksido** aŭ **duhidroksido de kobalto** estas neorganika kombinaĵo apartenanta al la familio de la hidroksidoj, rezultanta el hidratagado de la **kobalta (II) oksido** aŭ hidrolizo de **kobaltaj (II) saloj**. Kobalta (II) hidroksido estas rozkolora aŭ blueco-verda solidaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Kobalta (II) hidroksido prezentas kobaltatomon ligitan al du hidroksilaj grupoj. Ĝi konsistas je 1 kadmiatomo, 2 hidrogenatomoj, 2 oksigenatomoj kaj uzatas en kemiaj sintezoj.

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de **kobalta (II) hidroksido** per traktado de **kobalta (II) oksido** kun **akvo**:

### Reakcio 2 
* Preparado de **kobalta (II) hidroksido** per hidrolizo de la **kobalto**:

### Reakcio 3 
* Preparado de **kobalta (II) hidroksido** per hidrolizo de la **kobaltan (II) kloridon**:

### Reakcio 4 
* Preparado de **kobalta (II) oksido** per senhidratigado de **kobalta (II) hidroksido**:

### Reakcio 5 
* Reakcio de **kobalta (II) hidroksido** kun **klorida acido** donante **kobalta (II) klorido**

## Vidu ankaŭ 
* Hidroksidoj
* Kobalta (III) hidroksido

## Referencoj 
Kategorio:Hidroksidoj
Qatar News Agency

**Qatar News Agency** (**QNA**) (, "Katara Novaĵagentejo") estas katara novaĵagentejo establita la ,  posedata de la Emiro de Kataro.

Ĝi dissendas informojn en la araba, angla, franca, germana kaj hispana lingvoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Kataro
Kategorio:Novaĵagentejoj
(159399) 1998 UL1

**(159399) 1998 UL1** estas marsrenkonta kaj terrenkonta amora asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝia orbita periodo (689,106 tagoj) estas tre proksima de tiu de Marso (686,971 tagoj), ĝi do estas en  1:1 kun Marso kaj 1:3 kun Venuso.

Ĝia discentra orbito krucas tiujn de Marso kaj ekstere malproksime tanĝas tiun de la Tero. Pro sia granda orbita klineco, ĝi restas malproksima de la orbito de Marso.

* Ĝia marsa MOID estas 0,3792 astronomia unuo (56,728 milionoj da km).
* Ĝia tera MOID estas 0,19618 astronomia unuo (29,347 milionoj da km).
* Ĝia venusa MOID estas 0,47988 astronomia unuo (71,789 milionoj da km).
* La  ĝi pasis al 0,19923 astronomia unuo (29,804 milionoj da km) de la Tero.
* La  ĝi pasos al 0,19802 astronomia unuo (29,623 milionoj da km) de nia planedo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Preĝejo Sankta Anna (Nyírtelek)

La **preĝejo Sankta Anna** estas romkatolika historia monumento en urbo Nyírtelek (Hungario).

## Historio 
La nuna loko de Nyírtelek ĝis 1952 estis ekstera parto de Nyíregyháza kun sporadaj loĝantoj. En tiu loko grafa familio konstruis privatan kapelon inter 1879-1880, sed por diservoj ankaŭ la proksimaj loĝantoj uzis ĝin. Pli frue la katolikoj uzis proksime alian kapelon. La kapelo estis trakonstruita en 1935, samtempe levita kirko.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en korto, sed en la korto troviĝas ankaŭ monumento de falintoj dum la 1-a mondmilito. La fasado estas simetria, meze la turo altiĝas, malsupre la enirejo funkcias. Kelkaj ŝtupoj kuras al la enirejo. La turpinto estas oklatera piramido. La navo finiĝas en plurlatera absido, kiu estas iomete malpli alta kal larĝa, ol la navo. La absido estas plurlatera. 

Kermeso okazas dimanĉe depost la 26-an de julio.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* oficiala paĝo

Nyírtelek
Nyírtelek
Huerva (rivero)

eta|Rivero Huerva ĉe Lagueruela
La rivero **Huerva** nomita populare ankaŭ *La Huerva*, estas rivero de nordorienta Hispanio, alfluanto de la grandrivero Ebro. Ĝi ekfluas en la montaro Sierra de Cucalón, Iberia Sistemo, en Fonfría, Teruelo, sur 1280 m de altitudo. Ĝi pasas ĉe lokoj kiel Fonfría (ekfluo), Bea, Lagueruela, Ferreruela de Huerva, Villahermosa del Campo, Badules, Villadoz, Villarreal de Huerva, Mainar, Cerveruela, Vistabella de Huerva, Tosos (iam Alcañiz de la Huerva), Villanueva de Huerva, Mezalocha, Muel, Mozota, Botorrita, María de Huerva, Cadrete, Cuarte de Huerva, kaj, fluinte 128 km, enfluas al la rivero Ebro ĉe la urbo Zaragozo. Ĝi havas basenon de 1020 km². Ĝia averaĝa kontribuo al Ebro estas de 67 hm³ ĉiujare.

eta|maldekstre|La rivero Huerva ĉe Muel.
En la monato septembro 1830, la rivero Huerva suferis du gravajn altajn akvonivelojn. La unua okazis la 2an, ruinigis la muregojn de Ojo de la Huerva. La dua la 13an estis tiom granda ke enirante en la fluejon de la grandrivero Ebro, haltigis ĝian fluadon.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* La rivero Huerva, oazo inter la Iberia Sistemo kaj la Valo de Ebro (PDF).
* *Otoñada en la Huerba*

Kategorio:Riveroj en Aragono
Kategorio:Ebro
Katalin Juhász

**Katalin Juhász** [juhAs], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Juhász Katalin** estis hungara skermisto (rapiristo), olimpiano dufoje, olimpika kaj monda ĉampionoj, kemiisto. Ŝia nomvarianto estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) **Juhász Nagy Etelka**, ŝia geedziĝa nomo estis same hungare *Tóth Gézáné*. Ŝi estis edzino de Géza Tóth (kemiisto).

Katalin Juhász naskiĝis la  en Hódmezővásárhely.

## Biografio 
Katalin Juhász komencis skermi dum la mezlernejaj jaroj, ŝi estis hungara junulara ĉampiono en 1952. Ŝi akiris kemiistan diplomon en Scienca Universitato Attila József en 1956, poste ŝi laboris kiel kemia inĝeniero en fabriko ĝis la emeritiĝo en 1987. Inter la plenkreskuloj ŝi estis hungara ĉampiono trifoje teame aŭ sole (1957, 1962, 1963). Ŝi akiris oran kaj arĝentan medalojn en universiado en 1957. Ŝi estis olimpiano en Somera Olimpiko 1960 kaj Somera Olimpiko 1964 kun ora kaj arĝenta medaloj, krome en mondĉampionumoj ŝi estis la unua trifoje (1959, 1962, 1967). Ŝi edziĝis en 1964, ŝi naskis filon en 1971, ŝi vidviniĝis en 2005. Ŝi ricevis ŝtatajn premiojn en 1960 kaj 2018.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
Kupra (I) hidroksido

**Kupra (I) hidroksido** aŭ **hidroksido de kupro (I)** estas neorganika kombinaĵo apartenanta al la familio de la hidroksidoj, rezultanta el hidratagado de la **kupra (I) oksido** aŭ hidrolizo de **kupraj (I) saloj**. Kupra (I) hidroksido estas verda aŭ blueca senodora solidaĵo, solvebla en amoniako, nesolvebla aŭ malmulte solvebla en akvo, alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Kupra (I) hidroksido prezentas du hidroksilajn grupojn ligitajn al kupratomo. Ĝi konsistas je 1 kupratomo, 2 hidrogenatomoj, 2 oksigenatomoj kaj uzatas en kemiaj sintezoj.

## Reakcioj
### Reakcio 1
* Preparado de **kupra (I) hidroksido** per traktado de **kupra (I) oksido** kun **akvo**:

 
### Reakcio 2
* Preparado de **kupra (I) hidroksido** per hidrolizo de la **kupro**:

### Reakcio 3
* Preparado de **kupra (I) hidroksido** per hidrolizo de la **kupra (I) klorido**:

 
### Reakcio 4
* Preparado de **kupra (I) oksido** per senhidratigado de **kupra (I) hidroksido**:

 
### Reakcio 5
* Reakcio de **kupra (I) hidroksido** kun **klorida acido** donante **kupran (I) kloridon**:

## Vidu ankaŭ
* Hidroksidoj
* Kupra (II) hidroksido

## Referencoj 
Kategorio:Hidroksidoj
Longares

**Longares** [lonGAres] estas municipo de Hispanio, en la centro de la komarko *Campo de Cariñena* kies ĉefurbo estas Cariñena mem, en la sudo de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

## Geografio 
Longares estas municipa teritorio en la centro de la komarko Campo de Cariñena sude de tiuj de Alfamén kaj Muel kaj norde de Tosos; krome estas inter Cariñena okcidente kaj Mezalocha okdcidente.

La loĝloko Longares mem estas je 39 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 876 msm okcidente de la valo de la rivero Huerva. Ĝi estas tute inter Muel nordoriente kaj Cariñena sudokcidente laŭ la aŭtoŝoseo A-23 (*Autovía Mudéjar*).

## Historio 
eta|maldekstre|140px|Municipa blazono de Longares.
eta|maldekstre|Preĝejo de *N. S. de la Asunción*.
La konkero de la areo el islamanoj estis farita en la 12-a jarcento. La historio de Longares estas tre ligita al tiu de Zaragozo. Tiu influo de la zaragoza municipo pluis dum jarcentoj, kaj restis en la municipa blazono de Longares, kiu estas tre simila al tiu de Zaragozo, kun stara leono. Dum la Milito de Hispana Sukcedo Longares restis en la flanko de la centra reĝo kontraŭ la ĝenerala tendenco de Aragon-Katalunio.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Longares kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 876 loĝantoj laŭlonge de la jarcento. Evidente elmigrado foriris al Zaragozo kaj Cariñena.

## Aktualo 
Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj migdalarboj) kaj ĉefe brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio. Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Inter nunaj vidindaĵoj menciindas la trinava preĝejo kun antaŭa fortikeca turo, Gastejo Santa Teresa, Fonto Machos kaj naturaj lokoj ĉefe ĉe la rivero Huerva.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Zaragozo
* Longares (stacidomo)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Municipo Longares
* Preĝejo


Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Municipoj de la provinco Zaragozo
Bhind

**Bhind,** laŭ () estas urbego kaj municipo en centra Barato, en subŝtato Madja-Pradeŝo, en la samnoma distrikto, kie ĝi estas ties sidejo.
eta|maldekstre|

## Demografio 
Bhind havis populacion de  en 2011 kun legopovo de 83%, kiu estas signife pli alta, ol la landa aŭ regiona mezumo.

## Geografio 
Bhind situas 143 metrojn super la marnivelo en la norda parto de la subŝtato proksime de la najbara Utar-Pradeŝo. Ŝikohabad troviĝas 62, Gvalior 72, Morena 77, Oraj 96, Agra 97, tutlanda ĉefurbo Delhio 274, subŝtata ĉefurbo Bopalo 395, Indaur 521, Mumbajo 1043, Kolkato 1068 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
Reĝo konstruis fortikaĵon kontraŭ la oftaj ribeloj en la 16-a jarcento. En la proksimeco ekzistas ankaŭ aliaj fortikaĵoj el diversaj jarcentoj.

## Ekonomio 
Ĉe Bhind la agrikulturo estas la plej grava okupiĝo.

## Lingvoj 
En Bhind la oficiala lingvo estas la hindia.

## Religioj 
En Bhind plejparto de la populacio estas hinduoj (86%), krome ĝajnistoj (7%), islamanoj (6%), fine iomete ekzistas aliaj religioj.

## Klimato 
En Bhind pluvas malmulte, ol en la najbareco.

## Trafiko 
Bhind havas trairan fervojan linion kaj 5 alvenantajn vojojn.

## Vidindaĵoj 
* pluraj preĝejoj
* fortikaĵo

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Urboj de Madja-Pradeŝo
Alfamén

**Alfamén** [alfaMEN] estas municipo de Hispanio, en la nordokcidento de la komarko *Campo de Cariñena* kies ĉefurbo estas Cariñena mem, en la sudo de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono). 

## Geografio
Alfamén estas municipa teritorio en la nordokcidento de la komarko Campo de Cariñena okcidente de tiu de Muel kaj norde de Cariñena. 

La loĝloko Alfamén mem estas je 45 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 373 msm. Ĝi estas tute inter Calatorao nordokcidente laŭ la regiona ŝoseo A-1304, kiu ebligas aliron al La Almunia de Doña Godina kaj al Zaragozo laŭ la aŭtoŝoseo A-2, kaj Longares sudoriente, kiu ebligas aliron al Cariñena sude kaj al Zaragozo norde laŭ la aŭtoŝoseo A-23. Krome Almonacid de la Sierra estas sudokcidente.

## Historio
La urbo estis setlejo en epoko de araboj, pri kio atestas la loknomo, kiun oni rilatigas al AL-HAMMAM (kio signifus banlokon, sed kiu donus en hispana Alhama) aŭ al AL-HAMMAM (kio signifus kolombejon). La konkero de la areo el islamanoj estis farita en la 12-a jarcento. Kiel aludo al tiu epoko montriĝas la emblemo de la Regno Aragono kaj la islama krescento en supraj anguloj de la municipa blazono.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Alfamén kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 1 446 loĝantoj laŭlonge de la jarcento, sed certe la perdo ne estis tiom forta kiom ĉe aliaj lokoj de la komarko parte pro la bona komunikado kun La Almunia de Doña Godina, Karinjeno kaj Zaragozo. Evidente elmigrado foriris al Zaragozo kaj Cariñena. .

## Aktualo
Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj migdalarboj) kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio. Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. 

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Zaragozo

## Referencoj 
Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Municipoj de la provinco Zaragozo
Turka lingvosocieto

La **Societo de la Turka Lingvo**, **Turka lingvosocieto** aŭ *Turklingva societo* (, mallongigo TDK) estas institucio - fondita kiel societo, tamen intertempe ŝtate subtenita instituto - de la Turkia Respubliko por la reformo kaj cele al lingva purismo de la turka lingvo. La instituton ekde 2018 gvidas la lingvisto Gürer Gülsevin. La lastaj antaŭuloj antaŭ li estis Şükrü Halûk Akalın (2001-2012) kaj Mustafa Sinan Kaçalın (2012-2018).

## Historio 
La societo estis fondita en la Respubliko de Turkio, proklamita en 1923, la 12-an de julio 1932 sub la prezidanteco de Mustafa Kemal Atatürk laŭ la nomo *Türk Dili Tetkik Cemiyeti* (Turklingva Esplora Societo) kaj ricevis sian nunan nomon en 1936. Kunfondinto estis la rus-turka (tatara) etnologo *Hâmit Zübeyir Koşay*. Ekde 1934 la armena turkologo *Agop Dilâçar* estis la unua Ĝenerala Sekretario de la Societo kaj konservis tiun ĉi postenon ĝis sia morto. Ekde 1983, la societo estas parto de la "Alta Atatürk Societo por Kulturo, Lingvo kaj Historio" (turke *Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu*). La Turka Lingvosocieto kaj la Turka Historiosocieto estis nomumitaj en la Testamento de Atatürk kiel heredantoj de lia kapitalo.

## Agadkampoj 
La ĉefa tasko estas la normigo, modernigo kaj turkiĝo de la lingvo. Tiucele laŭ lingva purismo ĝi anstataŭigas vortojn de la araba, persa aŭ aliaj originoj per neologismoj bazitaj sur turkaj radikvortoj. Tiu "purigita" lingvaĵo estas referita kiel *Öztürkçe* ("kernturka"). Por trovi taŭgajn vortradikojn, la Societo faras ampleksajn lingvistikajn studojn pri diversaj dialektoj kaj aliaj tjurkaj lingvoj. La rezultoj de lingva esplorado estas diversaj vortaroj. La dialekta vortaro (*Derleme Sözlüğü*) kaj la historia vortaro *Tarama Dergisi* famiĝis. La vortoj formis la bazon por neologismoj. Tiuj novaj kreaĵoj estis kutime konatigataj tra la gazetaro. La ĉefa periodo de la turka lingvoreformo estis en la 1930-aj kaj 1940-aj jaroj kaj kulminis per la naciisma instrumentigo de la pseŭdoscienca "suna lingvoteorio" (*güneş dil teorisi*) de *Hermann Feodor Kvergić* (1895–1948/49), laŭ kiu la turka lingvo estu unu el la pralingvoj.

En la nuntempo *Turk Dil Kurumu* havas neniun aktivan lingvopolitikon. La institucio estas kunorganizanto de la ĉiujaraj "Internaciaj Turkaj Olimpikoj".

## Publikaĵoj 
Krom vortarojn la societo eldonis kelkcent librojn pri lingvaj temoj. Ĝi ankaŭ publikigas la sciencajn revuojn *Türk Dili* ("turka lingvo"), *Belleten ("oer memoro", kun eventuala aludo ankaŭ al la vorto bulteno)* kaj *Türk Dünyası* ("turka mondo").

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Turka lingvo
Kategorio:Organizaĵoj laŭ lingvoj
Cosuenda

**Cosuenda** [koSŬENda] estas municipo de Hispanio, en la okcidento de la komarko *Campo de Cariñena* kies ĉefurbo estas Cariñena mem, en la sudo de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono). 

## Geografio
eta|maldekstre|270px|Preĝejo kaj panoramo.
eta|maldekstre|220px|Sonorilturo de la preĝejo.
eta|maldekstre|220px|Turo de la kastelo kiu iam estis ankaŭ sonorilturo.
Cosuenda estas municipa teritorio en la okcidento de la komarko Campo de Cariñena norde de tiuj de Aguarón kaj de Encinacorba, kiuj okupas la okcidenton de la komarko. Ĝi estas ĉe monto de la Sierra de Algairén, apartenanta al la Iberia Sistemo. 

La loĝloko Cosuenda mem estas je 58 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 630 msm sur la valo de la rivero Huerva. Ĝi estas tute inter Almonacid de la Sierra norde kaj Aguarón kaj Cariñena sude laŭ la regiona ŝoseo A-220.

## Historio
La konkero de la areo el islamanoj estis farita en la 12-a jarcento. En la 14-a jarcento oni konstruis kastelon kontraŭ eventualaj invadoj fare de kristanoj. La preĝejon oni konstruis fine de la 17-a jarcento.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Cosuenda kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 335 loĝantoj laŭlonge de la jarcento. Evidente elmigrado foriris al Zaragozo kaj Cariñena.

## Aktualo
Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj migdalarboj sed ĉefe vitejoj) kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Inter nunaj vidindaĵoj menciindas la trinava baroka preĝejo kun mudeĥara sonorilturo, tri krucmonumentoj (*peirones*), turo kiel nura restaĵo de kastelo, botanika interpretejo kaj naturaj lokoj ĉefe ĉe la rivero Huerva.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Zaragozo

## Referencoj 
Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Municipoj de la provinco Zaragozo
Zinka hidroksido

**Zinka hidroksido** aŭ **duhidroksido de zinko** estas neorganika kombinaĵo apartenanta al la familio de la hidroksidoj, rezultanta el hidratagado de la **zinka (II) oksido** aŭ hidrolizo de **zinkaj (II) saloj**. Zinka (II) hidroksido estas blanka solidaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Zinka (II) hidroksido prezentas zinkatomon ligitan al du hidroksilaj grupoj. Ĝi konsistas je 1 zinkatomo, 2 hidrogenatomoj, 2 oksigenatomoj kaj uzatas en kemiaj sintezoj.

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de **zinka hidroksido** per traktado de **zinka oksido** kun **akvo**:

### Reakcio 2 
* Preparado de **zinka hidroksido** per hidrolizo de la **zinko**:

### Reakcio 3 
* Preparado de **zinka hidroksido** per hidrolizo de la **zinkan (II) kloridon**:

### Reakcio 4 
* Preparado de **zinka oksido** per senhidratigado de **zinka hidroksido**:

### Reakcio 5 
* Reakcio de **zinka hidroksido** kun **klorida acido** donante **zinka klorido**

## Vidu ankaŭ 
* Hidroksidoj

## Referencoj 
Kategorio:Hidroksidoj