open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Slade

**Slade** estis historia pezroka muzikgrupo, kreita en Black Country, en Anglio dum 1966.

Inter la plej famaj glamrokaj muzikgrupoj dum 1970-aj jaroj, la grupo inspiris multaj sekvajn muzikgrupojn. Ĝi estis la plej popola muzikgrupo en Anglio dum 1970-aj jaroj.

La grupo famiĝis pro kantoj kiel *Merry Xmas Everybody* kaj *Cum on Feel the Noize* de 1973.

## Anaro 
* Mal McNulty - kantisto, gitaristo
* Dave Hill - gitaristo, dua kantisto
* John Berry - basgitaristo, violonisto, dua kantisto
* Don Powell - frapinstrumentisto

### Antaŭaj anoj 
* Noddy Holder - kantisto, gitaristo (1966-1993)
* Jim Lea - basgitaristo, gitaristo, violonisto, pianisto, klavarinstrumentisto (1965-1993)
* Steve Makin - gitaristo (1993)
* Craig Fenny - basgitaristo (1993)
* Steve Whalley - kantisto, gitaristo (1993-2005)
* Trevor Holliday - basgitaristo, dua kantisto (1993-2000)
* Dave Glover - basgitaristo, dua kantisto (2000-2003)

## Diskaro 
* 1969 - *Beginnings*
* 1970 - *Play It Loud*
* 1972 - *Slayed?*
* 1973 - *Sladest*
* 1974 - *Old, New, Borrowed and Blue*
* 1974 - *Slade in Flame*
* 1976 - ''Nobody's Fools*
* 1976 - *Whatever Happened to Slade?*
* 1979 - *Return To Base*
* 1981 - *Slade Smashes*
* 1981 - *We'll Bring The House Down*
* 1981 - *Til Deaf Do Us Part''

Kategorio:Glamrokaj muzikaj grupoj
Kategorio:Pezrokaj muzikaj grupoj
Kategorio:Britaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj en 1960-1969
Kategorio:Muzikaj grupoj en 1970-1979
Kategorio:Muzikaj grupoj en 1980-1989
Kategorio:Muzikaj grupoj en 1990-1999
Kategorio:Muzikaj grupoj en 2000-2009
Kategorio:Muzikaj grupoj en 2010-2019
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1966
Malaja duoninsulo

La **Malaja duoninsulo** - kies suda parto nomiĝas **Malaka duoninsulo** - estas longa, malvasta etendaĵo de la azia kontinento en ties suda parto.

maldekstra|eta||240ra|Loko de la malaja duoninsulo


De ĝi situas nordoriente la golfo de Tajlando, en oriento la Sudĉina maro, sude la Ĝohora markolo, sudokcidente la Malaka markolo kaj okcidente la Andamana maro. Ĝi dividas tiel la nordorientan areon de la Hinda Oceano disde la okcidenta parto de la Pacifiko.

Sur la duoninsulo troviĝas ŝtatoj kiel Birmo (*Mjanmao*), Tajlando kaj Malajzio (parte).

La duoninsulo etendiĝas de la 13-a norda latitudo ĝis la norda latitudo de 1°. Ĝi longas Tavoy ĝis Johor Baharu 1.555&nbsp;km. La plej malvasta parto estas Istmo Kra en Tajlando, kun larĝo de ĉirkaŭ 60&nbsp;km. La plej alta monto estas Gunung Tahan (2 187 m).

Sudokcidente de Malaka Marvojo situas la indoneza insulo Sumatro, pli oriente Borneo. La areo estas kovrita per pluvarbaro tipa en tiu latitudo.

Biogeografie la norda parto de Malaja Duoninsulo troviĝas en la hindoĉina kaj la suda parto en la sundalanda kaj filipina ekoprovincoj de la orientalisa ekozono laŭ la tipologio ellaborita de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Fitogeografie, la suda parto de Malaja Duoninsulo estas aparta flaŭra provinco el la Malesia Regiono de la Paleotropisa Regno.

## Vidu ankaŭ 
* Tenaserimaj-sudtajlandaj kvazaŭĉiamverdaj pluvarbaroj
* Tenaserim-Montaro
* Tenaserima pino

Kategorio:Duoninsuloj
Kategorio:Geografio de Birmo
Kategorio:Geografio de Tajlando
Kategorio:Geografio de Malajzio
Eureka (televida serio)

***Eureka***, (***EUReKA***) estas usona scienc-fikcia televida serio, kiun oni ekprezetis la 18-an de julio 2006 en la Sci Fi Channel.

## Skizo 
*Eureka* estas sekreta urbo en la Usono, kie agadas plej elstaraj sciencistoj de la Usono. Post kia la dua mondmilito finiĝis, Einstein rekonas, ke en la estonto gravas la scienco. Pro tio Harry S. Truman konstruigas per helpo de Einstein sekretan urbon en la pacifika marbordo de Usono. La urbo neniam aperas sur mapoj, oni ne publikigas ties ekziston.

## Ĉefroluloj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala paĝo 
* eureka.scifi.hu
* eureka-portal.hu

Kategorio:Usonaj televidaj serioj
Kategorio:Televidaj programoj de Syfy
Nicanor Parra

**Nicanor Segundo PARRA Sandoval** (naskiĝis la 5-an de septembro, 1914, mortis la 23-an de januaro, 2018), estis ĉilia poeto kaj membro de familio Parra, nome de popolaj artistoj. La koncepto de kontraŭpoezio estas atribuata al li pro ŝanĝi la tradiciajn skribmanierojn de la poezio. Ekzemple en sia verko *Poemas y antipoemas* li ŝanĝas zorgitan sintakson kontraŭ ĉiutaga lingvaĵaro.
eta|Parra , 1935

## Verkaro 
* *Cancionero sin nombre*, 1937.
* *Poemas y antipoemas*, 1954.
* *La cueca larga*, 1958.
* *Antipoemas*, 1960.
* *Versos de salón*, 1962.
* *Manifiesto*, 1963.
* *Canciones rusas*. 1967.
* *Obra gruesa*, 1969.
* *Los profesores*, 1971.
* *Artefactos*,1972.
* *Sermones y prédicas del Cristo de Elqui*, 1977.
* *Nuevos sermones y prédicas del Cristo de Elqui*, 1979.
* *El anti-Lázaro, 1981.
* *Poema y antipoema de Eduardo Frei*, 1982.
* *Cachureos, ecopoemas, guatapiques, últimas prédicas*, 1983.
* *Chistes para desorientar a la poesía*, 1983.
* *Coplas de Navidad*, 1983.
* *Poesía política*, 1983.
* *Hojas de Parra*, 1985.
* *Poemas para combatir la calvicie*, 1993.
* *Páginas en blanco*, 2001.
* *Lear Rey & Mendigo*, 2004.
* *Obras completas I & algo +*, 2006.
* *Discursos de Sobremesa'', 2006.

Kategorio:Hispanlingvaj poetoj
Kategorio:Ĉiliaj poetoj
Kategorio:Premio Cervantes premiitoj
Kishimoto Masashi

**KIŜIMOTO Masaŝi** (japane: 岸本 斉史 en Hepburn-transskribo *Kishimoto Masashi*; 8-a de novembro 1974 — ) estas fama japana manga-verkisto. Li naskiĝis en la distrikto Kacuta en gubernio Okajama.

Ankaŭ lia frateto, Sejŝi Kiŝimoto (岸本 聖史, en Hepburn-transskribo *Seishi Kishimoto*) estas manga-verkisto.

## Verkoj 
### Mangaoj 
* *Karakuri* (1998)
* *Naruto* (1999—2014)

### Libro de arto 
* UZUMAKI (2004)

Kiŝimoto Masaŝi
Eureka

*Vidu ankaŭ la surprizitan elkrion Eŭreka!*

**Eureka** povas esti:
* brita-usona filmo de Nicolas Roeg en 1984 
* japana filmo de Shinji Aoyama, en 2000
* nomo de asteorido
* *Eureka TV*, antaŭulo de la televida kanalo *ProSieben*
* EUREKA, eŭropa esplora reto
* Eureka (televida serio), usona televida serio
* titolo de eldonaĵo en Kembriĝa Universitato
* titolo de verko de Edgar Allan Poe
* Eureka Stockade, ribelo en Aŭstralio

**Eureka** estas nomo de la sekvaj loĝlokoj:
*Eureka (Ilinojso) en Ilinojso, Usono
*Eureka (Kalifornio) en Kalifornio, Usono, la senkonkurence plej larĝa el tiuj loĝlokoj
*Eureka (Kansaso) en Kansaso, Usono
*Eureka (Koloradio) en Koloradio, Usono
*Eureka (Misurio) en Misurio, Usono
*Eureka (Montano) en Montano, Usono
*Eureka (Nevado) en Nevado, Usono
*Eureka (Suda Dakoto) en Suda Dakoto, Usono
*Eureka (Utaho) en Utaho, Usono

Krome ankaŭ povas temi pri
* Eureka, malgranda esplorstacio de en 2022 nur 8 loĝantoj sur la insulo Ellesmere en Nunavuto, Kanado
Endre Puky

**PUKY Endre** (puki) estis hungara politikisto, ministro por eksterlandaj aferoj de Hungario naskita en Kassa la 20-an de februaro 1871 kaj mortinta en Szováta la 20-an de julio 1941.

## Biografio 
Ekde 1906 Endre Puky estis vicdepartementestro de departemento Abaúj-Torna, ekde 1920 leĝaŭtoritata komisaro de departementoj Borsod, Gömör kaj Kis-Hont, ekde 1922 li estis ĉefprefekto de Abaúj-Torna kaj de urbo Miskolc. Ekde 1924 ĝis 1933 li estis deputito laŭ porregistarpartia programo. Ekde 1926 li estis prezidanto de landkunveno. Inter 1-a de oktobro 1932 kaj 7-a de januaro 1933 li estis en la registaro de Gyula Gömbös ministro por eksterlandaj aferoj, pli poste prezidanto de la Administracia Juĝejo kaj ano de la alta ĉambro. Pluraj liaj artikoloj politikaj kaj ekonomiaj aperis en la enlandaj kaj italaj, amerikaj gazetoj.

## Fontoj 
* *Magyar Életrajzi Lexikon*
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Ministroj pri eksteraj rilatoj de Hungario‎
Kategorio:Hungaraj ministroj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Sveti Juraj na Bregu

eta|250ra|Sveti Juraj na Bregu
**Sveti Juraj na Bregu,** hungare **Víziszentgyörgy** estas vilaĝo kaj samtempe centro de municipo en Kroatio, en distrikto **Međimurje**. Ankoraŭ 9 vilaĝoj apartenas al la municipo.

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro:
* Poŝtkodo: 40 311
* Aŭtokodo: ČK
* Telefonprefikso: 40

## Historio 
En 1910 loĝis en la komunumo 2199 da homoj (plejparte kroatoj). Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Kroatio, 1720-1918 al Zala (reĝa departemento) de Hungario, al distrikto de Ĉakovec, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon el Hungario kaj post 10 tagoj transdonis al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Kroatio.

## Vidindaĵo 
## Komunumoj de Sankta Georgo en Hungara reĝlando 
Pro grandeco la tabelo ne havas la ceterajn komunumojn en Transilvanio, vidu ilin Csíkszentgyörgy!

Kategorio:Vilaĝoj de Kroatio
Akrasio

**Akrasio** estas fakvorto de filozofio kaj teologio. Akrasio estas malvirto de malmodereco, malsobreco, malforto de volo, kontraste kun la koncerna virto. Jam Platono pritraktis kaj esploris la temon, sed aparte tion faris Aristotelo per uzo de la menciitaj terminoj. Li montris ankaŭ, ke tia malvirto kaj tia virto estas karakterizoj de la homo, pro la kapablo rezoni, kaj ne de la bestoj, pro manko de la racio.

Ekzemple: mi volas manĝi kukon, sed mi scias ke mi ne devus manĝi ĝin (ĉar, ekzemple, mi jam havas du kukojn); tamen, mi ankoraū manĝas ĝin. 

Kategorio:Filozofio
Balistiko

eta|180ra|
eta|180ra|
eta|180ra
eta|180ra|
eta|180ra|

**Balistiko** estas scienca branĉo, kiu okupiĝas pri elpafado, trajektorio, flugo, impakto de elpafaĵoj. La ĵetparabolon malkovris la italo Niccolò Tartaglia kaj rekonis la eblecon priskribi la moviĝon de la pafaĵo. En Esperanto, la vorto *Balistiko* estas etimologie rilata sl la vorto *balisto*, kio estas antikva militmaŝino por ĵetado de ŝtonoj, sagegoj kaj simile, kaj pro analogio kun aliaj similaj vortoj en aliaj lingvoj devenaj de la latinida vorto *bala* (kuglo).

Oni dividas la balistikon je la sekvaj sub-branĉoj:

* interna balistiko
* elira balistiko
* ekstera balistiko
* celbalistiko
* raketa balistiko

Oni esploras la balistikan kurbon, eksplodan kemion, piroteknikon, pafadon, direktadon ktp.

## Vidu ankaŭ 
* Balistika misilo
** Interkontinenta balistika misilo
* Aerodinamiko
* Mekaniko


Kategorio:Mekaniko
Kategorio:Fiziko
Kategorio:Armiloj
Kategorio:Klasika mekaniko
Kategorio:Milita ekipaĵo
László Soós

**SOÓS László** (ŝo:ŝ) *Bádoki* estis hungara verkisto, kritikisto naskita en Szováta la 21-an de julio 1913 kaj mortinta en Budapeŝto la 23-an de januaro 1994.

## Biografio 
László Soós abiturientiĝis en Budapeŝto en 1931 kaj li iĝis oficisto, pli poste sportedukisto. En 1945 li organizis vivantan revuon kun Ferenc Jankovich titolita *Magvető* kaj ili prezentiĝis por du jaroj en provincaj urboj. Inter 1947 kaj 1949 li estis ĵurnalisto kaj ankaŭ filmkritikisto de la *Hungara Radio*. En 1949 laŭ eltrovitaj akuzoj oni arestis lin, kaj li pasigis tri jarojn en malliberejo. Post sia elliberiĝo li estis helplaboristo kaj li vivis el okazaj laboroj. En 1952 li laboris ĉe *Újítók Lapja*, pli poste li iĝis kunlaboranto de *Sportélet*.

## Verkoj 
* *Az Almieri-trió*, romano, 1938 [kun titolo *Trapéz*, 1957];
* *Kormorán*, romano, 1939;
* *Tengerek kalandorai*. La romaneca historio de piratado, 1942;
* ''Fehér pázsit, dokumentumromano, 1983.

## Fonto 
* Új magyar irodalmi lexikon, 1994.

Soos, L
Atlantika Ĉarto

La **atlantika ĉarto** estas komuna deklaro de la membroj de kontraŭhitlera koalicio, kiun eldonis dum la Dua Mondmilito, la 14-an de aŭgusto de 1941 la brita ĉefministro Winston Churchill kaj usona prezidento Franklin D. Roosevelt. La deklaro okazis post kvintaga traktado, en la Norda Atlantiko, sur militŝipo ankrita apud Novlando.

## Decidoj 
Oni komune deklaris, ke
# ili volas pligrandigi siajn landojn nek teritorie nek alimetode
# ili ne deziras tiajn teritoriajn ŝanĝojn, kiujn kontraŭas libera deklaro de la tuŝitaj popoloj
# ili estimas rajtojn de popoloj por libere elekti la ŝtatformon, volas reakiron de perditaj suverenecoj pro okupado
# volas helpi egalan akiron al monda komerco, krudmaterialoj
# ili esperas antaŭhelpon de internacia kunlaborado por pli bonaj laborkondiĉoj, ekonomia evoluo kaj sociala sekureco
# ili volas certigi sentiman, sekuran vivon post neniigo de la nacisocialista tiraneco
# ili volas liberajn marovojojn
# ili volas neniigon de potencialaj agresoroj

La Atlantika ĉarto iĝis baza dokumento por Ligo de Nacioj. Ĝi similas al la 14 punktoj de Woodrow Wilson.

Pluraj punktoj de la ĉarto estis diskutita inter Roosevelt kaj Churchill. Tiel la punktoj 3 kaj 4 minacis la britan regadon, ekskluzivan rajtojn en ties Komunumo de Nacioj. Churchill akceptis la ĉarton kun aldono, ke Britio ne permesas uzon de tiu je Commonwealth. Sovetunio same neglektis la ĉarton en la okupitaj landoj kiel la venkintaj landoj la rajtojn de la enlandaj minoritatoj.
eta|180ra|Roosevelt kaj Churchill
eta|180ra|Roosevelt kaj Churchill dum preĝeja servo en ŝipo *HMS Princo de Kimrujo*.
eta|180ra|Winston Churchill redaktis kopion de la fina malneto de la atlantika ĉarto.
eta|180ra|Atlantika ĉarto

## Bibliografio 
* *Prawo międzynarodowe i historia dyplomatyczna. Wybór dokumentów* (Internacia juro kaj diplomatia historio. Elekto de dokumentoj), prilaboris L. Gelberg, 3-a volumo, Varsovio 1960
* *United States Information Service: Druga wojna światowa*, KAW, Lublin 1990, ISBN 83-03-03103-1

## Vidu ankaŭ 
* Ekonomia Modelo de Bretton Woods
* Lend-Lease
* Teherana Konferenco
* Unuiĝintaj Nacioj
* Homaj rajtoj
* Jalta konferenco

## Eksteraj ligiloj 
* Originala teksto
* Pola traduko

Kategorio:1941
Kategorio:Dua Mondmilito
Kategorio:Internacia juro
Kategorio:Ĉarto
Kategorio:Politiko de la Dua Mondmilito
Kategorio:Brita imperio en la Dua Mondmilito
Kategorio:Britio en la Dua Mondmilito
Ferenc Budai

**BUDAI Ferenc** estis hungara leksikografo, tutfakulo, pastro naskita en Transilvanio en Szilágypér la 8-an de novembro 1760 kaj mortinta en Szováta la 18-an de oktobro 1802. Li estis la plia aĝa frato de Ézsaiás Budai.

## Biografio 
Ferenc Budai estis reformita pastro en Sovato. Li kolektis materialon por sia tri voluma historia enciklopedio.

## Verkoj 
* *A Kant szerint való filozófiának rostálgatása levelekben* (Pozsony, 1801);
* *Magyarország polgári históriájára való lexikon a XVI sz. végéig* (biografia enciklopedio, I-III. Nagyvárad, 1804-05).

## Literaturo 
* Révész Kálmán: B. F. és a Polgári Lexikon (Irod. tört. Közl. 1895).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj tutfakuloj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj historiistoj
Knedebla skrapogumo

eta|nova (maldekstre) kaj uzata (dekstre)
La **knedebla skrapogumo** aŭ **knedogumo** estas speciala formo de modlopasto. Temas pri tre mola skrapogumo, kiun oni povas knedi en iun ajn formon. Vere, skrapado de krajon-desegnaĵo nur malheligas la desegnon kaj ne forskrapas tute la spurojn de la krajono.

Kategorio:Arto
Dolná Streda

**Dolná Streda,** hungare **Alsószerdahely** estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Trnava, en Distrikto Galanta. Ĝis 1899 la oficiala hungara nomo estis **Vág-Szerdahely**.
eta|dekstra|330ra|Dolná Streda situas en la plej griza regiono

## Bazaj informoj 
* Areo: 13 km²
* Supermara alteco: 123 m
* Loĝantaro: 1400
* Poŝtkodo: 925 63
* Aŭtokodo: GA
* Telefonprefikso: 31

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Váh, inter la rivero kaj aŭtoŝoseo. Sereď troviĝas nur 3 km-ojn for.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1283. Tiam la kampoj apartenis al ĉefepiskopejo de Esztergom. En 1312 preskaŭreĝo Mateo Csák (ĉAk) bruldetruis la vilaĝon. La sama okazis en 1553 fare de turkoj. En 1571 la vilaĝo iĝis kampurbo kaj ankaŭ biencentro de la eklezio. En 1910 loĝis tie 1478 da homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Galanta, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 la vilaĝo apartenis al la sendependa Slovakio. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 1304 da homoj, (1227 slovakoj, 46 ciganoj, 15 hungaroj, 12 ĉeĥoj).

## Vidindaĵo 
* klasikisma katolika preĝejo omaĝe al Sankta Jakobo de 1781

## Famuloj 
En la vilaĝo (tiam nomata Vág-Szerdahely) naskiĝis hungara bestkuracisto József Marek.

Kategorio:Municipoj en distrikto Galanta
Toño del Barrio

[alternative=|dekstra|302x302ra|José Antonio del Barrio (meze) dum [78-a Hispana Kongreso de Esperanto]]
**José Antonio DEL BARRIO**, konata ankaŭ kiel *Toño*, *Tonjo* aŭ *Tonyo* (naskiĝis la 10-an de aprilo 1961) estas hispana esperantisto kaj Esperanto-historiisto.

Profesie fizikisto, li lernis Esperanton en 1980. Li estis direktoro de Fundación Esperanto, kaj estas aktiva membro de la Hispana Esperanto-Federacio kaj de SATeH, LEAo ligata al SAT. Li estis prezidanto de la Hispana Esperanto-Federacio ekde julio de 2011 ĝis novembro 2020. En 2018 ricevis Diplomon pri Elstara Agado de UEA.

Kiel historiisto, li pristudas ĉefe la epokon de la unuaj jardekoj de la esperanta movado en Hispanio kaj la epokon de la Dua Hispana Respubliko kaj la Hispana Enlanda Milito, do ĝis 1939.

Lia eseo *La normala lingvo* gajnis trian premion en la Belartaj Konkursoj de UEA, kaj estis publikigita en BA1.

Laŭ ekzemplo de la leĝo de Godwin 2008 li formulis la leĝon de Tonjo pri la emo de esperantistaj diskutoj deflankiĝi de la pridiskutata temo al lingvaj temoj, kiu daŭre aktualas en Esperantujo. En 2022, la antropologo Guilherme Fians konkludis pri sia doktoriĝa esploro: "Tio, kio plej surprizis kaj amuzis min, estis kiel la Leĝo de Tonjo efektive realiĝas en konversacioj en Esperanto".

## Kontribuoj 
* *La arto labori kune*, festlibro por Humphrey Tonkin (2010)
* *En la mondon venis nova lingvo*, festlibro por Ulrich Lins (2018)
* *Language as Hope* (2020)

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de Toño del Barrio
* Toño del Barrio ĉe *Ipernity*
* 

## Fontoj 
Kategorio:Hispanaj esperantistoj
Kategorio:Hispanaj historiistoj
Muzika altlernejo

**Muzika altlernejo** (aŭ *altlernejo por muziko*) estas instruinstituto por muzikaj profesioj. En Germanio ili estas samrangaj kun arta altlernejo.

## Historio de la muzikaj altlernejoj en Germanio 
La *Königliche Hochschule für Musik in Berlin* (reĝa altlernejo por muziko en Berlino), fondita en 1869, kiel unua havis la nomon.

Nuntempe ekzistas *29 muzikaj altlernejoj* (kelkaj kun sekcioj aŭ filioj (abteilung) en pluraj urboj; kelkaj kiel *altlernejoj por muziko kaj prezenta arto*), kiuj eliĝis el konservatorioj, akademioj ktp.

Krome ekzistas *9 altlernejoj por sakrala muziko*.
Britta Heidemann

eta|Britte Heidemann, 2012

**Britta HEIDEMANN** (22-an de decembro 1982 en Köln) estas germana skermistino de TSV Bayer 04 Leverkusen, kiu en 2007 iĝis monda ĉampiono pri spado (en Sankt-Peterburgo).

Ŝi konatiĝis kun la skermado en aĝo de 14 jaroj, antaŭe ŝi estis sukcesa malpeza atletino kaj naĝistino. Ŝi partoprenis ĝis 2000 ankaŭ en moderna kvinbatalo, okupiĝis ekde fino de 2000 precipe pri skermado. Sekvajare, ŝi akiris jam internaciajn titolojn.

Sportaj sukcesoj:
* 2001: vic-juniora monda ĉampiono 2001 kaj eŭropa ĉampiono
* 2002: tria en monda ĉampionado
* 2003: dua en grupo en monda ĉamiponado
* 2004: 3-a loko en grupa monda ĉampionado
* 2004: arĝenta medalo kadre de la Somera Olimpiko 2004 en Ateno, en grupo kun Claudia Bokel kaj Imke Duplitzer.
* 2007: monda ĉampiono pri spado
* 2008: ora medalo kadre de la Somera Olimpiko 2008 en Pekino

## Ceteraj 
Britta Heidemann estas studentino pri ĉina regiona scienco en la Universitato de Kolonjo kaj vivas en Leverkusen. Ŝi aperis en la magazino Playboy en septembro de 2004.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo
* paĝo pri ŝi en la retejo de la urbo Leverkusen

Kategorio:Germanaj skermistoj
Streda nad Bodrogom

250ra|maldekstra|eta|Katolika preĝejo de Streda nad Bodrogom
250ra|maldekstra|eta|Kastela parko
**Streda nad Bodrogom,** hungare **Bodrogszerdahely** estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Trebišov. La loknomo signifas: Merkredo super Bodrog aŭ pli longe loko ĉe Bodrog, kie oni butikumadas merkrede.

## Situo 
Streda nad Bodrogom situas sur ebenaĵo kaj iomete sur mildaj deklivoj, laŭ maldekstra bordo de Bodrog kun ponto, laŭ la ĉefvojo kaj fervojo Slovenské Nové Mesto-Ĉop. La kampoj sude tuŝas la hungaran landolimon, al Hungario nova vojo konstruiĝis sen kontrolejo ĉar ambaŭ landoj apartenas al interna zono de Schengen. Kráľovský Chlmec troviĝas 20 km.

## Historio 
La vilaĝo estis loĝata dum la neolitiko, kuprepoko, bronzepoko, en la ferepoko skitoj, keltoj, pragermanoj kaj dakoj, fine antaŭ la hungaroj avaroj kaj slavoj vivis tie. La unua mencio skribe okazis en 1273 en formo *„Zeredely”*. Tiutempe la loko havis fortikaĵon. Post jarcento formiĝis du vilaĝoj: eklezia (tie estis templo) kaj foireja (tie okazis butikumado). Dum regado de Leopoldo la 1-a la vilaĝo iĝis kampurbo. En 1742 pesto, en 1831 ĥolero, en 1870 kaj en 1890 incendioj, en 1924 inundo okazis. La fervojo atingis la kampurbon en 1872. Tiutempe la komunumo havis la rangon anstataŭ kampurbo grandvilaĝo. En 1910 loĝis en Bodrogszerdahely (bodrogserdahej) 1561 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungario, al Zemplén (reĝa departemento), al distrikto de Királyhelmec. Poste la regiono apartenis al Ĉeĥoslovaka respubliko, dume inter 1938-1944 ĝi rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. En 1943 la judoj estis deportitaj. Post jaro la ponto ekfunkciis, kiun la germanoj neniigis iom poste. La alveninta Ruĝa Armeo tuj deportis hungarojn por labori sklave. Post la 2-a mondmilito parto de la hungaroj estis deportitaj al Hungario, la restintaj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Streda nad Bodrogom 2459 da homoj, (1476 hungaroj, 896 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* mezepoka katolika preĝejo
* mezepoka ortodoksa preĝejo
* kalvinana preĝejo de 1790
* burgo de familio Szerdahelyi (serdaheji), aŭstra generalo Spork en 1670 faris ĝin ruina, poste rekonstruiĝis, en la 19-a jarcento renoviĝis
* kastelo el la 18-a jarcento, dufoje renoviĝis
* monumento pri falintoj dum la 1-a mondmilito

Dosiero:Snbkalvkostol.jpg|Kalvinana preĝejo
Dosiero:Snbgrkatkostol.jpg|Ortodoksa preĝejo
Dosiero:Snbmostbodrog.jpg|Ponto super Bodrog

Kategorio:Municipoj en distrikto Trebišov
Horná Streda

**Horná Streda,** estas vilaĝo en Slovakio en Regiono Trenčín, en distrikto Nové Mesto nad Váhom. La oficiala hungara nomo estis ĝis 1898 **Vág-Szerdahely**.
eta|dekstra|280px|Horná Streda troviĝas en la plej griza distrikto
eta|dekstra|300px|Panoramo al preĝejo de Horná Streda

## Bazaj informoj 
* Areo: 10 km²
* Loĝantaro: 1260
* Alto super marnivelo: 169 m
* Poŝtkodo: 916 24
* Telefonprefikso: +421 032

## Situo 
Horná Streda situas laŭ dekstra bordo de Váh, laŭ ĉefvojo, fervojo kaj aŭtoŝoseo Nové Mesto nad Váhom-Leopoldov. La distriktejo troviĝas 11 km-ojn for.

## Historio 
Pli frue estis vilaĝo dum la Grandmoravia Regno. La unua mencio devenis el 1263 en formo *"Zeredahel"*. La kampoj apartenis al abatejo de Pannonhalma. En 1813 inundo okazis. En 1910 loĝis en la vilaĝo 796 da homoj, (plejparte slovakoj). La komunumo ĝis Traktato de Trianon apartenis al Hungario, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Vágújhely, poste al Ĉeĥoslovakio. En 2001 vivis tie 1266 da homoj (1246 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al Ĉiuj Sanktuloj de 1728, en 1924 pligrandiĝis
* ruinaĵo de abatejo
* baroka monumento pri Sankta Triunuo el la 18-a jarcento

Kategorio:Municipoj en distrikto Nové Mesto nad Váhom
Nitrianska Streda

**Nitrianska Streda,** hungare **Nyitraszerdahely** estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Nitra, en Distrikto Topoľčany.
eta|dekstra|300px|Nitrianska Streda troviĝas en la plej griza distrikto
eta|300px|Strato en Nitrianska Streda

## Bazaj informoj 
* Areo: 14&nbsp;km²
* Supermara alteco: 170 m
* koordinatoj: 
* Loĝantaro: 760
* Poŝtkodo: 956 16
* Aŭtokodo: TO
* Telefonprefikso: 38

## Situo 
Nitrianska Streda situas laŭ maldekstra bordo de Nitra (rivero), laŭ flankovojoj, ĉefvojo kaj fervojo preteriras. Nitrianska Streda kontaktiĝas kun Čeľadince. Topoľčany troviĝas 6&nbsp;km-ojn for.

## Historio 
La vilaĝo estis loĝata jam dum la neolitiko. La unua mencio devenis el 1278 en formo *Zeredahel*. Posedantoj de la kampoj ofte ŝanĝiĝis. En 1910 loĝis tie 660 da homoj (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nagytapolcsány, poste al Ĉeĥoslovakio, fine al Slovakio.

## Vidindaĵoj 
* klasikisma katolika preĝejo de 1790
* baroka luterana preĝejo de 1748, turo alkonstruiĝis en 1811
* kapelo el la 18-a jarcento
* kastelo de 1537, en la 18-a jarcento barokiĝis, iom poste trakonstruiĝis
* kastelo kun parko el la 19-a jarcento
* monumento pri la Slovaka Nacia Ribelo

## Famuloj 
En la vilaĝo naskiĝis:
* hungara ĉefepiskopo György Császka
* hungara pianisto Ede Szerdahelyi.

Kategorio:Municipoj en distrikto Topoľčany
László Donáth

**DONÁTH László** estis rumanuja hungara reformita pastro, verkisto naskita en Etéd la 5-an de aprilo 1883 kaj mortinta en Nyárádszentsimon la 2-an de decembro 1967.

## Biografio 
László Donáth finis la gimnazion en Székelyudvarhely kaj Marosvásárhely. Li studis teologion en Koloĵvaro kaj Debreceno. Li estis pastro en Vadasd, Nyárádmagyarós, Harasztkerék, Berettyószéplak. Kiel pensiulo li plu servis en Havadtő kaj Székelyföldvár. Li estis ano de la KZST tagja. Liaj unuaj noveloj aperis en Zord Idő, li estis kunlaboranto ankaŭ de Pásztortűz. En 1927 li gajnis unuan premion en la novelkonkurso de Temesvári Hírlap. Unu el liaj artikoloj en la Keleti Újság la 19-an de septembro 1929 (*Üzen a sírdomb és beszél a fejfa...*) okazigis la movadon por starigo tombmonumenton por juna mortita verkisto Domokos Sipos. En lia literatura heredaĵo restis manuskripte ses teatraĵoj, ses romanetoj kaj la aŭtobiografia romano *Kényszerszünet*.

## Verkoj 
* *Humoros esetek* (noveloj, Kv. 1928);
* *Jairus fia* (novelloj, Mv. 1929);
* *Szegény bolond* (rakontoj, Kv. 1931);
* *Cserefa Gyuri* (romano, Bp. 1932);
* *Tövig égő gyertya* (noveloj, Nv. 1934);
* *Az utolsó falat kenyér* (teatraĵo, Nv. 1939).

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Donath, L
Donath, L
Kategorio:Hungaraj kalvinanaj pastroj
Podlaĥio

[eta|dekstra|300px|Podlaĥio en [Respubliko de Ambaŭ Nacioj, 1635]]

**Podlaĥio** (, , , , ), esperantigita Podlasio, — estas historia regiono de Pollando, troviĝanta en Podlaĥia ebenaĵo.

Iama Podlaĥio ampleksas sudan parton de Podlaĥia Provinco, nordorientan kaj nordan partojn de Lublina Provinco kaj malgrandan, orientan parton de Mazovia Provinco. En ĝi loĝas podlaĥianoj. La nomo devenas de rutena lingvo, en kiu por poloj oni uzas (same kiel en multaj aliaj, orienteŭropaj kaj centreŭropaj lingvoj) vorton *laĥoj*. La nomo Podlaĥio signifas tiel *ĉe poloj* - aŭ lando regata de poloj, aŭ lando troviĝanta apud Pollando.

## Vidu ankaŭ 
* Podlaĥia Provinco


Kategorio:Historiaj regionoj en Pollando
Nikolaj Ilminskij

**Nikolaj Ivanoviĉ ILMINSKIJ** (ruse Николай Иванович Ильминский) (naskiĝis en 1822, mortis en 1892) estis rusa lingvisto kaj pedagogo, instruisto pri orientaj lingvoj en la universitato de Kazan.

Li proponis ortografiojn por la tatara, ĉuvaŝa, mordova, maria, udmurta, jakuta kaj aliaj lingvoj surbaze de la cirila alfabeto. Li tradukis la Biblion al la tatara kaj organizis misiajn aktivaĵojn inter la naciaj malplimultoj de meza Volgio kaj Siberio.

* Профессор Н.И.Егоров. Выступление на чувашском языке (Круглый стол, посвященный к 195-летию со дня рождения Н.И. Ильминского, 120-летию Н.Н. Поппе и 145-летию К.П. Прокопьева). Чăвашла.
* Сергей Щербаков: Миссионерско-просветительская система Н.И. Ильминского и чуваши: две стороны одной медали
* Agabazar: Сумбур вместо гармонии

Kategorio:Rusiaj lingvistoj
Kategorio:Rusiaj pedagogoj
Kategorio:Rusiaj misiistoj
Scapa Flow

**Scapa Flow** estas marhaveno, ĉirkaŭita per insuloj, sur la Orkadoj, proksime al nordaj bordoj de Skotlando.

Ĝi grandas 24x13 km, limas ĝin norde la Mainland-(Pomona)-insulo, oriente la South Ronaldsay, sude Hoy. La plej grava enirejo troviĝas ĉe Pentland Firth, inter la kontinenta skotlando kaj la Ornejoj. La okcidenta *Sound of Hoy* kondukas al la Atlantiko, la tri nordaj elirejoj al la Norda maro.

Scapa Flow estis maramea bazo de la brita floto, kie stacionis la Grand Fleet dum la unua mondmilito ekde 1914. Post la germana kapitulacio en 1918, la aliancanoj tie internigis la germanan militfloton kaj tie sinkigis ilin grandparte la matrosaro en somero de 1919.

Dum la dua mondmilito, la brita armeo same stacionis tie kaj tie atakis ilin forte la germanoj per aviadiloj kaj submarŝipoj. La batalŝipo *Royal Oak* sinkis, mortis 833 matrosoj.

La militbazo estis fermita en 1956.

Kategorio:Skotlando
Kloridoideoj

La **Kloridoideoj** () estas subfamilio de plantoj nome poacoj (*Poacae*) kun la sekvantaj triboj : Pappophoreae, Orcuttieae, Cynodonteae, Eragrostideae, Leptureae.

## Priskribo 
Chloridoideae devenas ĉefe de subtropikaj aŭ tropipikaj zonoj. La plejoftaj specioj estas C4-plantoj de PCK aŭ NADME-Tipo. Nur *Eragrostis walteri* kaj *Merxmuellera rangei* estas C3-Plantoj sed *Eragrostis walteri* estus fakte *Arundinoideae* . Ordinare la ekstera glumo estas kun unu aŭ tri nervuroj. La floroj grupiĝas ofte en paniklo kun spikaj branĉoj.

## Sistematiko 
## Parazitoj 
*Distichlis* kaj *Spartina* estas gastigantaj de *Claviceps purpurea* ekologika grupo G3.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Angiosperm Phylogeny Website de Peter F. Stevens *angle*
Ernst Kaller

**Ernst Kaller** (* 27-a de marto 1898 en Beuthen; † 1-a de novembro 1961 en Essen) estis germana orgenisto kaj altlerneja instruisto.

Kaller studis ekde 1927 ĝis 1926 ĉe Karl Straube en Lepsiko. Sekvis studado de muzikscienco en Freiburg. Ekde 1927 ĝis 1934 li instruis kiel estro de la orgenklaso en Freiburg. En 1934 li estis vokita kiel estro de la sekcio *katolika eklezimuziko* ĉe la Folkwang-altlernejo en Essen. En 1948 li fariĝis profesoro.

## Lernantoj 
* Herbert Callhoff
* Hans-Dieter Möller

## Publikaĵoj 
* *Orgelschule* (2 volumoj)
* *Liber Organi* (9 volumoj)

Kategorio:Germanaj orgenistoj
Kategorio:Germanaj muziksciencistoj
Kategorio:Germanaj muzikpedagogoj
Márton Lőrincz

**LŐRINCZ Márton** (leo:rinc) estis hungara luktisto, ĉampiono en olimpiaj ludoj (1936) kaj eŭropa ĉampioneco (1934) naskita en Korond Corund (Harghita) la 28-an de oktobro laŭ pli freŝaj esploroj la 23-an de oktobro 1911 kaj mortinta en San Carlos de Bariloche, Argentino la 26-an de novembro 1969.

## Biografio 
Lőrincz gajnis landajn ĉampionecojn en klasikstila lukto en 1934, en liberstila lukto en 1935 kiel luktisto aerpeza de la *Hungara Atleta Klubo*. En la 9-a olimpio en Berlino en 1936 li gajnis en klasikstila lukto, en la eŭropa ĉampioneco en Stockholm en 1934 en liberstila lukto, en Bruselo li okupis la 2-an lokon. Lőrincz estis 10-foje en la elektita teamo. Li estis oficisto de la *Lokinteresa Fervojo* de Budapest. Lőrincz elmigris Sudamerikon depost la 2-a mondmilito.

## Fontoj 
* *Magyar Életrajzi Lexikon*
* http://uh.ro/sport/egyeb-sport/7880-szaz-eve-szuletett-lorincz-marton  Pri sportisto

## Vidu ankaŭ 
* Hungario en la Somera Olimpiko 1936

Kategorio:Hungaraj luktistoj
Kategorio:Hungaraj oficistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj antaŭ la socialismo
Kategorio:Hungardevenaj argentinanoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Sándor Sombori

**SOMBORI Sándor** (ĵombori), ĝis 1948 *Salamon*, estis rumanuja hungara verkisto, tradukisto, literaturhistoriisto. Li naskiĝis en Bratca je la 14-a de oktobro 1920 kaj mortis la 20-a de junio 1998. Li estis la patro de Anikó Salamon kaj András Salamon.

## Biografio 
Sándor Sombori abiturientiĝis en Braŝovo kaj li havigis al si diplomon pri hungara-franca lingvoj en Universitato Kolozsvár en 1943. En 1943–44 li instruis en Kluĵo kaj Csíkszereda, ekde 1945 en Sfântu Gheorghe. Inter 1956 kaj 1969 li estis la dramaturgiisto de la loka teatro. Li pensiuliĝis en 1982.

## Verkoj 
**Kalauz az újabb történeti tárgyú regények között*, kunmetis, Sepsiszentgyörgy, 1946;
**A világosság százada. A felújulás korának irodalma*. Sepsiszentgyörgy, 1947;
**Gábor Áron*. Egyfelvonásos történeti jelenet a 48-as háromszéki népfelkelésből (unuakta historia sceneto), Sepsiszentgyörgy, 1948;
**Gábor Áron, romano, Bk., 1957 (jav., uo., 19793);
**Gábor Áron*. Színpadi krónika hat képben, Bk., 1970;
**Zajló esztendők*, romantrilogio, 1-a volumo: *Köd és derengés*. Sepsiszentgyörgy, 1995, 2-a volumo: *A kolozsvári diák*, Sepsiszentgyörgy, 1996, 3-a volumo: *Katedra és színpad*, Sepsiszentgyörgy: Európai Idő, 1997,

## Tradukaĵoj 
*G. Vlad: Merészség, d., Bk., 1962;
*M. Sorbul: A szökevény. [+Vérszínű szenvedély] 2 d. [kun Jenő Janovics, Dezső Kováts], postparolo, Bk., 1968;
*N. Milescu Spătarul: Kínai útinapló (1675–1677), elekt., trad., enkond., notoj., Bk., 1978.

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

## Eksteraj ligiloj 
*Beke György: *ÉRTELMISÉGI MODELL KISEBBSÉGBEN?''http://www.magyarszemle.hu/szamok/1998/6/ertelmisegi 

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Johann Andreas Silbermann

**Johann Andreas Silbermann** (n. 26-a de junio 1712 en Strasburgo; m. 11-a de februaro 1783 samloke) estis alzaca Orgenkonstruisto.

## Vivo 
[eta|maldekstra|300px|La fama orgeno en la preĝejo Thomaskirche en [Strasburgo]]
Silbermann estis la filo de la alzaca orgenkonstruisto, devenanta el Saksio, Andreas Silbermann kaj la nevo de Gottfried Silbermann, kiu en Saksio samsukcese konstruis orgenojn. La orgenkonstruaj majstroj Johann Daniel Silbermann kaj Johann Heinrich Silbermann estis liaj fratoj.

Kiam la 16-an de marto 1734 mortis lia patro, Silbermann daŭrigis kunpermeso de la urbo la laboron de sia patro kaj iĝis ties posteulo.

Silbermann konstruis ĉ. 40 orgenojn en la katedralo de Arlesheim, Colmar, Strasburgo (Thomaskirche, Saint-Pierre-le-Jeune protestant) ktp. En 1775 li publikigis *Geschichte der Stadt Strassburg* (historio de la urbo Strasburgo).

En la aĝo de 71 jaroj Johann Andreas Silbermann mortis en Strasburgo.

## Verkoj 
* *Local-Geschichte der Stadt Strassburg*. - Strassburg : Lorenz, 1775

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Tastenwiki  - Portal Historischer Klavierbau

Kategorio:Alzacanoj
Kategorio:Orgenkonstruistoj
Malsupra Silezio

**Malsupra Silezio** (silezi-germane: *Niederschläsing*, , silezi-pole: *Dolny Ślůnsk*, , ) estas nordokcidenta parto de Silezio. Malsupra Silezio same kiel Supra estis enloĝata de silingoj, parto de pli granda vandala grupo el ĝermana branĉo. Poste ĝi apartenis al la Grandmoravia imperio ekzistinta dum parto de la 8-a jarcento, poste regis lokaj grafoj, interalie fama dinastio de Piastoj, ĝis pli kaj pli la germanlingva reĝlando Bohemio prenis kontrolon, kaj en 1742 la regiono transiris al la germanlingva reĝlando Prusio, kiu kun Prusia Silezio en 1870 eniris la Germanan Regnon.

## Sileziaj urboj 
[eta|[Wrocław (Breslau)]]
[eta|[Wałbrzych (Waldenburg)]]
* Wrocław (Breslau)
* Wałbrzych (Waldenburg)
* Nysa (Neisse)
* Brzeg (Brieg)
* Lądek Zdrój (Bad Landeck)
* Legnica (Liegnitz)
* Jelenia Góra (Hirschberg)
* Lubin (Lüben)
* Głogów (Glogau)
* Świdnica (Schweidnitz)
* Bolesławiec (Bunzlau)
* Oleśnica (Oels)
* Jawor (Jauer)
* Kamienna Góra (Landeshut in Schlesien)
* Oława (Ohlau)
* Kłodzko (Glatz)
* Nowa Ruda (Neurode)
* Dzierżoniów (Reichenbach im Eulengebirge)
* Bielawa (Langenbielau)
* Polkowice (Polkwitz)

## Rilataj artikoloj 
* Malsuprasilezia provinco
* Distrikto Jeseník
* Supra Silezio
* Silezio
* Prusia Silezio
* Prusio

* Pola Silezio


Kategorio:Silezio
Kategorio:Historiaj regionoj en Germanio
Kategorio:Historiaj regionoj en Pollando
Kategorio:Regionoj en Eŭropo
Imre Sántha

**SÁNTHA Imre** (sa:nta) estis rumanuja hungara ceramikisto, verkisto, poeto naskita en Budapeŝto la 24-an de junio 1941 kaj mortinta en Marcali la 30-an de septembro 2003. Li estis frato pli juna de Jenő Sántha, la patro de redaktorino, etnografino de Emőke Sántha.

## Biografio 
Imre Sántha edukiĝis en vilaĝo de siaj gepatroj en Păuleni-Ciuc. Li studis en liceo de Miercurea Ciuc. La 15-an de aprilo 1959 oni arestis lin kune kun la tiel nomata Puskás-grupo kaj oni kondamnis lin por 7 jaroj. Post liberiĝo li laboris en Miercurea Ciuc ĉe la *Kooperativo Harghita* kiel ceramikisto kaj instruis tiun metion en la *Arta Popollernejo* loka. Li verkis ceramikajn fakstudojn kaj ankaŭ poemojn. Li translokiĝis Hungarujon post 1989.

## Verkoj 
**A csíkdánfalvi fazekasság*, (La ceramikado en Dăneşti (Harghita)), 1974.
**A lószagú óriás*, romaneto (1-a libro), Csíkszereda, 1997.

## Fonto
*La pli aĝa frato Jenő Sántha.

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj politikaj malliberuloj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj ceramikistoj
Zonai kaj kompano

**Zonai kaj kompano** estis hungara kompanio en Baja, kiu en mezo de 1990-aj jaroj intencis uzi Esperanton kiel ekonomian ilon.  La firmao havis esperantistajn reprezentantojn en 23 landoj kaj eldonis en 1993 bultenon 1001. Ĝi aperis ĉiumarde en formato A4, kaj publikigis tre koncize plej diversajn ofertojn kaj serĉojn pri diversaj
varoj. La ofertoj kaj serĉoj havis kodojn, per kiuj eblis peti pliajn informojn ĉe la firmao "Zojai". 

## Ligiloj 
* https://www.eventoj.hu/arkivo/eve-043.htm - "1001 komercaj ofertoj!" - mallonga artikolo en la reta versio de EVENTOJ, n-ro 43, 2/novembro 1993
Antal László (inĝeniero)

**LÁSZLÓ Antal** (la:sloe:) estis hungara prikemia inĝeniero, universitata profesoro, laŭreato de Kossuth-premio (1952. Li naskiĝis en Joseni la 7-an de junio 1922 kaj mortis en Veszprém la 8-an de decembro 1982. Li estis la filo de arkitekto Antal László.

## Premioj, distingoj 
* 1961- Vince Wartha-memormedalo,
* 1965- Akademia Premio, 1-a grado.

## Biografio 
Antal László havigis diplomon de inĝeniero pri kemio en la teknikuniversitato de Budapeŝto (1945). Ekde 1944 kaj 1950 li estis asistanto, pli poste adjunkto. En 1950 li estis sekciestro de la *Eksperimenta Hungara Instituto de Oleo kaj Tergaso* en Veszprém. En 1953 oni nomumis lin ĉefinĝeniero de la *Hungara-Rumana Kemia Eksperimentuzino*. En 1957 oni invitis lin katedrestro universitata profesoro al *Universitato Kemiindustria de Veszprém*.

## Verkoj 
* *Über die Zusammenhänge von Zündungsparametern eines Strömenden Gases* (kun Németh András, Fáy László, Bp., 1963);
* *A vegyészmérnöki tudomány alapjai* (kun Benedek Pál, Bp., 1964; germane: Lipcse, 1965, 1967; ruse: Leningrád, 1970).

## Fonto 
* Magyar életrajzi lexikon

Laszlo, A
Antal, L.
Gornji Mihaljevec

**Gornji Mihaljevec** (hungare *Felsőmihályfalva*) estas vilaĝo kaj samtempe centro de municipo en Kroatio, en distrikto **Međimurje**. Ankoraŭ 12 vilaĝoj apartenas al la municipo.

* Areo:  &nbsp;km²
* Loĝantaro: 280
* Poŝtkodo: 40 306
* Aŭtokodo: ČK  
* Telefonprefikso: 40

## Situo
La komunumo situas sur mildaj deklivoj, laŭ flankovojoj.

## Historio
En 1900 loĝis en Gornji Mihaljevec 185 da homoj (168 kroatoj, 15 hungaroj, 1 germano) Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Zala (reĝa departemento), al distrikto de Čakovec, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon el Hungario kaj post 10 tagoj transdonis al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Kroatio. En 2001 loĝis en la vilaĝo 286 homoj (97% kroatoj, 2% slovenoj).

Kategorio:Vilaĝoj de Kroatio
Ustermer Aa

**Ustermer Aa** aŭ simple **Aabach** (ne miksu kun Mönchaltorfer Aa) estas rivereto en Kantono Zuriko, Svislando.

## Priskribo 
Ustermer Aa havas longecon de 11,2 km . Ĝia fonto estas la Lago de Pfäffikon, kiu situas sur alteco de 537 m s.m.. Ustermer Aa estas la plej longa alfluanto de la lago Greifensee. Post la elfluo el la Lago de Pfäffikon en la komunumo Seegräben ĝi fluas unue sudorienten, tiam turniĝas okcidenten en Wetzikon, kie alfluas al ĝi el oriento la rivereto **Wildbach**. Wildbach havas sian fonton 9 km oriente de la kunfluejo norde de la monto Bachtel sur la teritorio de la komunumo Hinwil. Post la kunfluo kun Wildbach Ustermer Aa trafluas la mallarĝan Aa-Valon, kiu ankaŭ apartenas al Seegräben, pasas la arbaron de Uster por tiam traflui la urbon Uster antaŭ ĝia alfluo al Greifensee je alteco de de 435 m s.m.

## Historia Industrio 
Dum ĝia mallonga vojo ĝi perdas 100 metrojn de alteco, kaj tial jam en mezepoko ĝi funkciigis 5 muelilojn. En la 19-a jarcento la rivereto fariĝis la centro de la kontonindustrio de la Zurika Oberlando. Ĉe la bordo de la rivero fondiĝis 15 ŝpinfabrikoj, pro kiuj oni nomis la rivereton ankaŭ la "milionrivereton". En la 20-a jarcento okazis koncentriĝo de la ŝpinindustrio al malmultaj fabrikoj. Al la glora epoko de la industrio en Zurika Oberlando memorigas la Industriinstrupado Zurika Oberlando laŭlonge de la rivero.

## Aktuala uzado de la akvoenergio 
eta|150ra|maldekstra|Baraĵo de la elektrejo Uster en Aathal
La rivero dum la plej granda parto de sia vojo sekvas kontrolitan kaj per muroj sekurigitan riverujon. Ankoraŭ hodiaŭ la rivera akvo estas utiligita por produkti elektron. La elektrejo de la urbo Uster ofertas al sia klientaro ricevi parton aŭ eĉ sian tutan elektran energion el "ekologia" produktado de Ustermer Aa.

## Eksteraj ligiloj 
* Ustermer Aa en la Historia Leksiko de Svislando

Kategorio:Riveroj en Svislando
Kategorio:Kantono Zuriko
Kategorio:Zurika Oberlando
Kategorio:Uster
Kategorio:Akvokolekta areo de Rejno
Kategorio:Riveroj de la Svisa Mezlando
Mazovio

legu ankaŭ *Mazovia Provinco*

**Mazovio** () estas geografia, historia kaj kultura regiono en orienta Pollando. Ĝi estas ankaŭ provinco (administracia regiono) en Pollando.

Mazovia historia ĉefurbo estis Płock, kie troviĝis kastelo de Princoj de Mazovio. Kiel ĉefurboj de Mazovio estis ankaŭ akceptataj Czersk kaj Varsovio.

## Geografio 
Mazovio estas regiono ebenaĵa. La plej gravaj riveroj tiuregione estas: Vistulo (pl. *Wisła*),Okcidenta Bugo (pl. *Bug*), Narevo (pl. *Narew*), Pilica kaj Wkra. Arbaroj, precipe koniferaj, okupas 20% de regiono. La klimato estas karakterizita de varmaj someroj kaj malvarmaj vintroj. Du trionoj de loĝantaro, loĝas en urboj, precipe en Varsovio, estanta la plej granda metropolo de regiono kaj en Pollando. Aliaj gravaj urboj: Radom, Płock, Siedlce, Ostrołęka, Pruszków.

## Mazovia dialekto 
La mazovia lingvo ekzistis kiel aparta dialekto ĝis la dudeka jarcento. En la procezo de miksado de la mazoviaj variantoj kun la pola norma lingvo, la mazovia dialekto stompiĝis en la polan lingvon.

## Ekonomio 
En komenco de dudekunua jarcento Mazovia Provinco estas akceptata la plej riĉa kaj la plej rapide evoluanta en Pollando. Ĉefa ekonomia centro estas la Varsovia Industria Distrikto, kiu inkludas en si Varsovion, Pruszków, Żyrardów, Piaseczno, Ożarów, Sochaczew, Grodzisk Mazowiecki kaj Mińsk Mazowiecki. Siajn sidejojn havas tie plimulto de la plej grandaj entreprenoj en Pollando. Tie funkcias industrioj peza, nutraĵa, uzina, aŭta, komputila kaj multaj aliaj. En Varsovio troviĝas interalie borso.
En Płock troviĝas rafinejo PKN Orlen, en Radom - armeaj uzinoj Łucznik, en Siedlce - fabriko de vagonaroj Stadler kaj fabriko de alkoholoj *Polmos*.

La Varsovia internacia flughaveno Chopin estas la plej utiligata de poloj kaj eksterlandanoj.

## Turismo 
Sur tereno de Mazovio troviĝas multaj turismaj allogaĵoj. Inter ili elstaras:
* Nacia Parko Kampinos
* Varsovio:
** Malnova Urbo
** Reĝa Kastelo
** Palaco *Łazienki*
** Palaco kaj ĝardeno *Wilanów*
** Nacia Muzeo en Varsovio
** Chopina Muzeo
** Muzeo de la Varsovia Ribelo
* Żelazowa Wola - Kortego-loko de naskiĝo de Frederic Chopin
* Płock:
** Mazovia Princoj kastelo
** Renesanca katedralo
* Siedlce
** Urbodomo urbana
** Preĝejo de Stanislavo
** Palaco kaj parcoj de Ogińscy

## Mazovia kuirarto 
Ne ekzistas specifa mazovia kuirarto. Konsumataj ĉi tie manĝaĵoj konsistas ĉefe el terpomoj kaj el grio. Pro tio, ke Varsovio estas ĉefurbo de Pollando oni povas trovi ĉi tie manĝaĵojn tipajn por ĉiuj regionoj de Pollando.

Kategorio:Mazovio
Kategorio:Historiaj regionoj en Pollando
Stanjevci

**Stanjevci**, hungare **Kerkaszabadhegy** estas malgranda vilaĝo en Slovenio, en provinco **Prekmurje**, en statistika regiono **Pomurska**, en Občina Gornji Petrovci.

## Bazaj informoj
* Areo: 7 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 310 m
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 190
* Poŝtkodo: 9203
* Aŭtokodo: MS

## Situo
La vilaĝo situas sur malebenaĵo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Hungario-Murska Sobota.

## Historio
Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Muraszombat, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo senbatale okupis la komunumon kaj post 10 tagoj transdonis ĝin al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio. En 1955, 1987 kaj en 1994 vilaĝaj festegoj okazis.

Kategorio:Vilaĝoj de Slovenio
Gorica (Puconci)

**Gorica**, hungare **Halmosfő,** germane **Goritz** estas malgranda vilaĝo en Slovenio, en provinco **Prekmurje**, en statistika regiono **Pomurska**, en Občino Puconci.
eta|dekstra|300px|Panoramo de Gorica|ligilo=Special:FilePath/Gorica_iz_zraka.jpg
eta|dekstra|300px|Bildoj pri Gorica

## Bazaj informoj 
* Areo: 4 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 202-226 m
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 320
* Poŝtkodo: 9201
* Aŭtokodo: MS
* Telefonprefikso:

## Situo 
La vilaĝo situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ traira flanka vojo, laŭ fervojo Hungario-Murska Sobota. La lasta troviĝas 6 km-ojn for.

## Historio 
Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Muraszombat, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon kaj post 10 tagoj transdonis al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio. En 1956, 1966 kaj en 1988 vilaĝaj festegoj okazis.

## Vidindaĵo 
Kategorio:Vilaĝoj de Slovenio
ORP Orzeł

eta|300px|ORP Orzel en 1940
**ORP Orzeł** estas mallongigo por *Okręt Rzeczypospolitej Polskiej* kaj nomprefikso de submarŝipo de la pola mararmeo, dum la Dua Mondmilito. ORP signifas *Ŝipo de Respubliko Pollando*. *Orzeł* (Eo *Aglo*) estis konstruita en Nederlando (1936-38) kaj estis tipa ŝipo de la samnoma Orzeł-klaso.

La submarŝipo estis komuna evoluigo de la nederlandaj kaj polaj inĝenieroj. *Orzeł* ekservis la 2-an de februaro 1939 kaj atingis sian hejman havenon en Gdynia la 10-an de februaro. La pola submarŝipo estis internita en Estonio iom post komenciĝo de la Dua Mondmilito. Spite al tio, ĝi sukcesis eskapi, tra la markolo Sundo, al Britio. Dum la germana atakoj al Norvegio, *ORP Orzeł* sinkigis germanan grupliveran ŝipon. La submarŝipo malaperis en junio de 1940 en la Norda maro. La sukcesa eskapo donis kialon por la Sovetunio por postuli establon de mararmeaj bazoj en Estonio. Tio estis la komenco de anekso de Estonio kaj aliaj Baltaj Landoj.

## Tekniko 
La submarŝipo havis klasikan hibridan propulsion el dizel- kaj elektromotoroj. Ĝi ne havis ŝnorkelon (spirtubon). La du dizelmotoroj estis sescilindraj, havis la povumon de 4740&nbsp;ĈP (3484&nbsp;KW). La du elektromotoroj havis la povumon de 1100&nbsp; ĈP (809&nbsp;kW). La moviĝo okazis per du helicoj.

La ŝipkorpo estis konstruita kun duobla mantelo kaj certigis merĝiĝon ĝis 80&nbsp;m. La maksimuma merĝiĝo estis 100&nbsp;m.

La submarŝipo posedis defendajn kanonojn, pafilegojn (105-mm, 40-mm), atakajn torpedojn.

## Interesaĵo 
Altece de Lillesand, apud Norvegio la pola submarŝipo *ORP Orzeł* sinkigis germanan transportan 5200-tunan ŝipon "Rio de Janeiro", celanta konkeri Norvegion - transportataj al Bergen ĉ. 200 soldatoj de Wehrmacht pereis kaj 180 saviĝis - oficiala komuniko aperis en Londono nur la 19-an de aprilo.

## Bibliografio 
* Paul Grooss: *The Naval War In The Baltic 1939–1945*. Naval Institute Press, 2018. ISBN 978-1526700001

## Eksteraj ligiloj 
* *www.orzel.one.pl* – strona na temat historii, zaginięcia oraz poszukiwań ORP „Orzeł”, z bogatą fotogalerią  - paĝo pri la historio, malaperigo kaj serĉado de la ŝipo kun riĉa fotogalerio

Kategorio:Submarŝipoj
Kategorio:Pollando en la Dua Mondmilito
Kategorio:Armeo de Pollando