Bostona Publika Biblioteko

alternative=The Seal of the Trustees of the Boston Public Library, as designed by Augustus Saint-Gaudens|eta|Sigelo de la Kuratoroj de la Biblioteko kies mote estas , signifante "La lumo al ĉiuj homoj"
eta|La Chavannes Galerio de la McKim Konstruaĵo, kun muraloj pentrita de Pierre Puvis de Chavannes
eta|La Bates Hall Reading Room de la Boston Publika Biblioteko.
eta|Korto de **la Konstruaĵo McKim**. La sonorilturo de la Malnova Suda Preĝejo videblas en la fono.
La **Bostona Publika Biblioteko** () estas urba publika biblioteka reto en Bostono, Masaĉuseco, Usono, fondita en 1848.  Ĝi estis la unua municipa publika biblioteko en Usono, la unua grava biblioteko malfermita al publiko en Usono, kaj la unua publika biblioteko se temas pri permesi alhejman prunteprenon.

Ĉiuj plenkreskaj loĝantoj de la Masaĉuseco estas rajtigita al depruntado kaj esploraj privilegioj. Tiele la biblioteko ricevas ŝtatan financadon. La Bostona Publika Biblioteko enhavas proksimume 24 milionon da eroj, faranta ĝin la tria-plej granda publika biblioteko en Usono malantaŭ la federala Biblioteko de Kongreso kaj Novjorka Publika Biblioteko, kiu estas ankaŭ private financata.

Ĝiaj kolektoj ankaŭ inkluzivas 600 000 fotojn, verkojn de Rembrandt, Dürer, Goya, Daumier, Toulouse-Lautrec, kaj 350,000 malnovaj mapoj.

En fiskala jaro 2014, la biblioteko tenis pli ol 10,000 programoj, ĉiuj liberaj al la publiko kaj pruntedonis 3.7 milionon da materialoj.

## Historio 
La biblioteko estis fondita en 1848 laŭ statuto de la Granda kaj Ĝenerala Kortumo de Masaĉuseco kaj estis oficiale establita en Bostono per urboĉarto en 1852. Malnova lernejdomo sur Mason Strato kutimis gastigi la kolekton kaj estis malfermita al publiko la 20-an de marto 1854. La pruntsekcio estis inaŭgurita la 2-an de majo de la sama jaro. La komenca kolekto de 16 000 volumoj baldaŭ kreskis, kaj en decembro 1854 estis rajtigita moviĝi al nova konstruaĵo sur Boylston Strato. Dezajnite fare de Charles Kirk Kirby por enhavi 240 000 volumojn, la imponan konstruaĵon Italianatan malfermiĝis en 1858. Sed denove la kolekto superkreskis ĝin kaj ĝi estis rajtigita en 1880 por anstataŭigi ĝin per nova, kiu estis situanta en Copley Square. Post jaroj da debato pri la elekto de la arkitekto kaj la stilo kiun li devus havi, la prestiĝa novjorka firmao McKim, Mead & White estis elektita, en kiu Charles Follen McKim proponis novrenesancan stilon.

### McKim Building 
Kiam ĝi malfermiĝis en 1895, la nova biblioteko estis anoncita kiel "palaco por la homoj", kaj inkludis infanvartejon, la unuan en la nacio, kaj skulptaĵĝardenon en sia centra korto, ĉirkaŭita de renesanca klostro. Alfrontante Copley Square, la biblioteko havas fasadon rememorigan pri tiu de la Palazzo della Cancelleria, 16-ajarcenta itala palaco en Romo. La arkaĵaj fenestroj de ĝia fasado estas inspiritaj al Templo Malatestiano de Alberti en Rimini, la unua tute renesanca konstruaĵo. McKim ankaŭ estis inspirita fare de la Sainte-Geneviève Biblioteko en Parizo (konstruita inter 1845 kaj 1851). McKim ne simple imitas la modelojn, la tri centraj spacoj estas subtile emfazitaj sen rompi la ritmon. La **Boston Publika Biblioteko** ankaŭ reprezentas la unuan kaj unu el la plej grandaj aplikoj en Usono de la kahelaj volboj de la valencia arkitekto Rafael Guastavino. Ĝis sep malsamaj specoj de la tielnomitaj *Guastavino-volboj* videblas en la biblioteko.

### Bates Hall 
Bates Hall, situanta sur la dua etaĝo de la McKim Konstruaĵo, estas la granda legadejo de la BLP. Ĝi estas konsiderata arkitekture kiel unu el la plej gravaj en la mondo. Ĝia formo estas rektlinia, sed finiĝanta en absido ĉe siaj finoj, rememoriga pri romanesa baziliko. La kasona barelvolbo finiĝas ĉe ĉiu fino en duongloba kupolo. Ĝi estas nomita en honoro de Joshua Bates, Londona bankisto naskita en Weymouth, MA, kiu en 1852 donacis 50 000 USD al la biblioteko por la aĉetado de libroj.

### Johnson Building 
Desegnita de Philip Johnson, la lasta modernisma aldono (iom antaŭvidanta postmodernisman arkitekturon) estis konstruita inter 1967 kaj 1971, malfermiĝante en 1972. Tiu konstruaĵo havas similajn proporciojn kaj estas konstruita el la sama rozkolora granito kiel la McKim-konstruaĵo. Kelkaj kritikistoj komparis ĝin kun maŭzoleo pro la malmultaj fenestroj en ĝiaj eksteraj muroj.

## Galerio 

Dosiero:BostonPublicLibrary 1850s.jpg|Intertempa konstruaĵo, Mason Strato, 1854-1858
Dosiero:2350781505 BPL BoylstonSt.jpg|Ekstero de Kirby Konstruaĵo, Boylston St., 1858–1895
Dosiero:2351614616 BPL BoylstonSt.jpg|Pli malaltaj halaj staploj, Kirby Konstruaĵo, Boylston St., 1858–1895
Dosiero:2351614078 BPL BoylstonSt.jpg|Supra (Bates) halo, Kirby Konstruaĵo, Boylston St., 1858–1895
Dosiero:2350784443 BPL BoylstonSt.jpg|Pli malalta hala indikilo, Kirby Konstruaĵo, Boylston St., 1858–1895
Dosiero:2351613774 BPL BoylstonSt.jpg|Pli malalta halo leganta ĉambron, Kirby Konstruaĵo, Boylston St., 1858–1895
Dosiero:BostonPublicLibrary BoylstonSt 1850s.JPG|Gravuranta de ekstero, Kirby Konstruaĵo, Boylston St., 1850aj jaroj
Dosiero:McKim Building Construction 1889.jpg|McKim Konstruaĵa konstruo 1889
Dosiero:Courtyard at the Boston Public Library.jpg|McKim Konstruaĵa korto, baldaŭ post kiam malfermanta, ĉirkaŭ 1895.
Dosiero:Boston Public Library 2015 holiday season.jpg|Dartmouth Strata fasado de McKim Konstruaĵo dum la feria sezono, decembro 2015

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Bostona Publika Biblioteko, McKim Konstruaĵo
* Listo de publikaj bibliotekoj en Massachusetts
* Biblioteka sistemo

Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1848
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Konstruaĵoj en Bostono
Kategorio:Paĝoj kun nereviziitaj tradukoj