open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Carles Casagemas

**Carles CASAGEMAS Coll** (Barcelono, 27-a de septembro 1880 - Parizo, 17-a de februaro 1901) estis hispana pentristo kaj poeto. Li estas konsiderata unu el la plej enigmaj figuroj en la artista etoso de la fino de la 19-a kaj komenco de la 20-a jarcentoj. Li estis amiko de Pablo Picasso dum la tempo de ĉi-lasta en Barcelono en la 1890-aj jaroj kaj poste en Parizo ekde 1900. Lia figuro akiris mitan dimension post lia memmortigo, kiu influis la komprenon de lia verko, tiel ke la rolulo, iel, ombris la artiston.

## Biografio
En 1899 li renkontis Pablo Picasso-n, kun kiu li kunhavis la atelieron ĉe strato Riera de Sant Joan 17 en Barcelono.

thumb|maldekstre|*Mujer vestida de blanco*. Carles Casagemas, 1898. 22 x 15,3 cm.
Casagemas vojaĝis al Parizo kun Picasso por viziti la Universalan Ekspozicion de 1900. Ili ekloĝis en la antaŭa studio de Isidre Nonell, sendube la artisto kiu plej influis la formadon de la bilda personeco de Casagemas. Tie li enamiĝis al Laure Gargallo, konata kiel Germaine Pichot, modelino. Lia seksa impotenco kaŭzis la fiaskon de la rilato. Post tri monatoj, Picasso provis forkonduki sian neapartigeblan amikon el Parizo, ĉar li komencis havi malbonajn sentojn, kaj kunprenis lin al Malago por Kristnasko. Sed Casagemas estis tiel obsedita pri sia modelo, ke li baldaŭ revenos al Parizo.

Profunde deprimita pro la malakcepto de Germaine, li provis mortigi ŝin per pistolo en la pariza Café Hippodrome, nun la Palace Clichy. Post maltrafo, li direktis la pafilon al sia kapo kaj pafis, finante sian vivon en la aĝo de 20. La memmortigo profunde tuŝis la amikojn de la pentristo, Manolo Hugué kaj Manuel Pallarés, kiuj ĉeestis dum la okazaĵo.

## Referencoj 
Kategorio:Hispanaj pentristoj
Kategorio:Katalunoj
Lluïsa Vidal

**Lluïsa VIDAL i Puig**, kiu subskribis siajn pentraĵojn kiel *Luisa Vidal* (Barcelono, 2-a de aprilo 1876 - samloke, 22-a de oktobro 1918) estis hispana pentristino.

## Biografio
El klera familio, influis al ŝi la pentrartoj de Santiago Rusiñol (komponarto) kaj de Ramón Casas (portretoj). Lluïsa estis la sola virino de sia tempo, kiu dediĉis sin profesie al pentrado kaj la sola, kiu iris al Parizo por studi. Kiam ŝi revenis el Parizo, ŝi aliĝis al la grupo de katolikaj feministinoj gvidataj de Carme Karr. Ŝi moviĝis ene de ĉi tiu rondo de tiam, kaj multaj el ŝiaj portretoj estis de la virinoj en ĉi tiu medio, ŝiaj familio kaj amikoj.

thumbnail|left|*(Memprotreto) vestante jakon*.
Aktiva kaj socie engaĝita virino, ŝi vivtenis sin per pentrado kaj privataj lecionoj, kiujn ŝi donis en sia studio ĉe la strato Salmerón, nun Grande de Gracia, kiu antaŭe estis la strato Nonell, kaj per siaj kontribuoj al revuoj. Ŝi kontaktiĝis kun la tuta grupo de eŭropaj artistoj, fuĝintoj kaj rifuĝintoj de la milito, kiuj ekloĝis en Katalunio, fariĝante aktiva pacistino kaj membro de la Kataluna Virina Pacisma Komitato.

Ŝia implikiĝo en la arta mondo komenciĝis ĉe *Els Quatre Gats*, kie ŝi estis la sola virino kiu ekspoziciis. Ŝi kontribuis al la revuo *Feminal*, ilustrante rakontojn de kelkaj el la plej bonaj katalunaj verkistinoj de la tempo (Dolors Monserdà, Caterina Albert, Carme Karr, ktp.). En 1910, ŝi aliĝis al la Instituto de Kulturo kaj Populara Biblioteko por Virinoj, fondita de Francesca Bonnemaison, kie ŝi funkciis kiel prezidanto de la ekzamena komitato kaj kiel ĵuriano por la arta sekcio. Ŝi ankaŭ partoprenis en la *Patronato de Obreras de la Aguja* (Asocio de Kudristinoj), fondita de Dolors Monserdà, kaj en *La Llar*, la loĝejo por studentoj kaj profesoroj fondita de Carme Karr.

Ŝi pentris multajn portretojn per sangvino kaj oleo, ambaŭ teknikojn kiujn ŝi ĉiam majstris perfekte, same kiel intimajn ĝenrajn scenojn, pejzaĝojn kaj bildigojn de popularaj festoj. Ŝia pentrarto estas konsiderata modernisma pro la tonoj de ŝia paletro, la uzo de luma travidebleco en fonaj koloroj, kaj ankaŭ ŝia elekto de temoj. Kune kun Joaquín Mir, Oleguer Junyent, Julio González, Javier Gosé, Ricard Canals, Josep Maria Sert, Ramón Pichot kaj la juna Pablo Picasso, ŝi estas konsiderata parto de la dua generacio de modernistoj.

## Referencoj
Kategorio:Hispanaj pentristoj
Kategorio:Katalunoj
Fermín Cacho

**Fermín CACHO Ruiz** [KAĉo] (Ágreda, Soria; 16-a de februaro 1969) estas hispana atleto, mezdistanca kuristo specialiĝanta pri la 1500 metroj. Li estas unu el la plej ornamitaj hispanaj atletoj, plej notinde lia ora medalo en la 1500 metroj ĉe la Olimpikoj de Barcelono en 1992.

Lia plej bona tempo en la 1500 metroj de 3:28.95, atingita la 13-an de aŭgusto 1997 en Zuriko, estis eŭropa rekordo ĝis 2013, kiam ĝin rompis Mo Farah, kaj hispana rekordo ĝis julio 2021, kiam ĝin superis Mohamed Katir.

## Referencoj
Kategorio:Hispanaj sportistoj
Kategorio:Olimpikaj medalistoj
Kategorio:Mezdistancaj kuristoj
Virina monda ĉampionado de manpilkado 1993

La **virina monda ĉampionado de manpilkado 1993** estis la  monda konkurso pri virina manpilkado. Ĝi okazis en Norvegio de la 24-a de novembro ĝis la 5-a de decembro.  gajnis ĝin post venko kontraŭ  en la fina matĉo.

## Referencoj 
1993
Kategorio:Manpilkado en Norvegio
Kategorio:Manpilkado en 1993
András Lux

**András Lux** [andrAŝ luks], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Lux András** estis hungara pastro, jezuita monaĥo, instruisto.

 naskiĝis  en Kassa, li mortis en 1824 en Kassa.

## Biografio 
 aliĝis al la jezuitoj en 1760 en Trencsén. Post la novicado li instruis en Nagyszombat kaj Budao (urbo). Inter 1767–1770 li studis teologion en Nagyszombat, dum en 1769 li pastriĝis. En 1771 li instruis en Liptószentmiklós, poste li partoprenis en trejnado de monaĥoj. Antaŭ ol esti ordinara monaĥo, la ordeno estis malpermesita en 1773, tial li instruis plu. Li estis levita konviktestro en Kassa, en la sama urbo ankaŭ predikisto en la gimnazio.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Festivi honores Leopoldo II. in regem Hungariae inaugurato.* (1791)
* *Vota Scepusianorum in inauguratione supremi comitis Josephi e comitibus Csáky.* (poemo, 1796)
* *Novis honoribus Antonii e comitibus Csáky augustus progressus vovet banderii nobilitas ...* (1800)
* *Josepho baronI HorVáth De PaloCsa, VIrVte HVngara, stIrpe VetVsta InsIgnI.* (1800)

## Fontoj 
* biografio hungare
* jezuita arkivo
* datenoj latine

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj jezuitaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Magdolna Rúzsa

**Magdolna Rúzsa** [rUĵa], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Rúzsa Magdolna** estas jugoslavia hungara ŝlagrokantisto, tekstopoeto, komponisto. Ŝia ofta persona nomvarianto estis *Magda*.

 naskiĝis  en Vrbas (urbo) (Jugoslavio, nuntempe en Serbio).

## Biografio 
 apartenis al la hungara minoritato de la iama ŝtato Jugoslavio. Ŝi edukiĝis en Mali Idjoŝ, poste ŝi akiris akuŝistan licencon en Subotica. Ekde sia frua aĝo ŝi kantadis, la unua sukceso okazis en 2004. 2 jarojn poste ŝi estis la unua en konkurso de privata televido en Budapeŝto. En 2007 ŝi estis la 9-a en la Eŭrovizia kantfestivalo, poste ŝi konstante kocertis, eĉ ŝi translokiĝis al Hungario. En 2009 ŝi ricevis hungaran ŝtatanecion. Ŝi edziniĝis en 2017, 5 jarojn poste ŝi naskis 3 geĝemelojn. Post pluraj muzikaj premioj ŝi ricevis premion Kossuth en 2026.

## Elektitaj kantoj 
* Most élsz (2006)
* Angyal mellettem (2015)
* Fák alatt (2024)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj ŝlagrokantistoj
Kategorio:Hungaraj tekstopoetoj
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Jugoslavaj hungaroj
San Francisco Workers' School

La **Laborista Lernejo de San-Francisko** estis ideologia trejnadcentro de la Komunista Partio de Usono (CPUSA). Fondita en San-Francisko en 1934, ĝi ofertis vesperajn kursojn pri Marksismo kaj laborista organizado. Kiel aliaj komunistaj lernejoj, kiuj ekestis tra Usono dum la Granda Depresio, ĝi fariĝis celo de registara enketo dum la Dua Ruĝa Timigo. 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* New York Workers School
Kategorio:Komunismo en Usono
Kategorio:San-Francisko
Kategorio:Edukado en Kalifornio
Attila Miklósházy

**Attila Miklósházy** [miklOŝhAzi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Miklósházy Attila** estis hungara pastro, jezuita monaĥo, episkopo. Lia familia nomo estis *Mikulecz* [mikulec] ĝis 1942.

 naskiĝis  en Diósgyőr (nuntempe parto de Miskolc), li mortis  en Pickering (Ontario).

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en Kalocsa en 1949, poste li aliĝis al la jezuitoj en Budapeŝto. La novicadon li ne finis, ĉar en 1950 la ŝtato malpermesis la monaĥecon. Li studis 2 jarojn en la Teologia Akademio, poste li soldatiĝis, pli poste li laboris en hospitalo. Depost la Hungara revolucio de 1956 li rifuĝis kaj en Okcidenta Germanio kaj Kanado li finis la necesajn studojn. Li pastriĝis en 1971 en Toronto, poste li doktoriĝis el teologio en Pontifika Gregoria Universitato, fine li monaĥiĝis en 1966 en Romo. Ekde 1967 li instruis en altlernejo, respektive universitato en Toronto, ekde 1989 li estis episkopo de hungaroj vivantaj eksterlande ĝis la emeritiĝo en 2006.

## Elektitaj kontribuoj 
* *East-Syrian eucharistic pneumatology* (1968)
* *Benedicamus Domino. Áldjuk az Urat! A liturgikus megújulás teológiai alapjai* (1984)
* *A tengerentúli emigráns magyar katolikus egyházi közösségek története Észak- és Dél-Amerikában, valamint Ausztráliában* (2005, denove: 2008)
* *Magyar jezsuiták a nagyvilágban. A magyar rendtartomány külföldi részlegének (Sectio II) vázlatos története, 1949-1989-(2009)* (2009)
* *Jézus Szíve lelkiség a 21. században* (2010)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* jezuita arkivo
* biografio angle
* katolika leksikono

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj jezuitaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Carmen Karr

**Carmen KARR Alfonsetti** (Barcelono, 16-a de marto 1865 – Barcelono, 29-a de decembro 1943) estis hispana ĵurnalistino, verkistino, musikologino kaj publicistino. Sufrageto, ŝi estis unu el la ĉefaj figuroj en kataluna feminismo komence de la 20-a jarcento, kune kun Dolors Monserdà, kun kiu ŝi kunlaboris. Ŝi ankaŭ uzis la pseŭdonimon "Joana Romeu".

## Biografio 
En 1902, ŝi publikigis siajn unuajn rakontojn en *Joventut*, subskribita per la pseŭdonimoj L'Escardot kaj Una liceista, kiuj estis sekvitaj per la prozverkoj *Volves*, 1906, kaj *Clichés*, 1906, ŝia plej bonkvalita verko, romano kiu temis pri la problemoj de etburĝaj virinoj, kaj la teatraĵoj *Un rayo de sol*, 1908; *Los idolos*, 1911; *Caridad*, 1918. Aliaj verkoj ŝiaj estas la romano *La vida de Joan Franch*, 1912 (aljuĝita ĉe la Floraj Ludoj kun la *Copa del Consistorio* kaj publikigita fare de "Lectura Popular"), kaj la rakontoj por infanoj, *Cuentos de la abuela* (1934), *Garba de cuentos* (1935), *El libro de Puli* (1935), *Nick* (1931), *Cuentos a mis nietos* (1932) kaj longa ktp.

Carmen Karr disvolvis pli regulan ĵurnalistan karieron en la gazetaro dum la dua jardeko de la 20-a jarcento, dediĉante sin preskaŭ ekskluzive al ĝi. Ŝi kovris vastan gamon da temoj, precipe feminismon, kaj kontribuis al diversaj publikaĵoj, tiel starigante taŭgan precedencon por la profesia ĵurnalistino, kiu ŝi fariĝos en la sekva jardeko. Naskita en fremda familio, ŝi engaĝiĝis en la kataluna kultura vivo kaj komencis kontribui al la revuo ''L'Avenç* kaj, poste, al *Joventut''. Ŝiaj kulturo kaj edukado helpis ŝin eniri ĵurnalismon, kiu fariĝis maniero por esprimi siajn modernajn kaj progresemajn ideojn. Sub la pseŭdonimo Xènia, ŝi partoprenis debaton kun Eugeni d'Ors, la Xènius de La Veu de Catalunya, kaj sub sia propra nomo, ŝi publikigis artikolojn en la kataluna kaj hispana lingvoj en la gazetoj *Diario de Barcelona*, ​​*El Día Gráfico* kaj *Las Provincias*. En 1906, ŝi aperis kiel ĵurnalistino en *El Diario de Barcelona*.

Ŝi estis la unua virino kiu partoprenis en la Ateneu Barcelonès, pledante por plibonigo kaj modernigo de virina edukado, kiu permesus al ili labori sur egala bazo kun viroj kaj provizus al ili signifan kulturan fundamenton. Ŝi ankaŭ postulis virinan balotrajton kaj pledis por la rajto de fraŭlaj ​​virinoj esti memstaraj. Ŝi direktis la Virinan Pavilonon ĉe la Internacia Ekspozicio de Barcelono en 1929.

## Referencoj
* AINAUD de LASARTE, Josep M.: "Carme Karr i Alfonsetti. Feminista : Escriptora" en Josep M. Ballarín i Monset, Josep M. Ainaud de Lasarte, Marià Busquets i Maria Guillén i Selva: *La nostra gent. Història de Catalunya: El temps del modernisme* (vol. 3). Esplugues de Llobregat: Plaza & Janés, 1988, p. 57-59
* AINAUD de LASARTE, Josep M.: "Carme Karr, escriptora i feminista" , Serra d'Or (Barcelona), núm. 409, januaro 1994, p. 20-23.
* ARAGÓ, Narcís-Jordi: "Carme Karr a la vila morta", Revista de Girona (Gerona), n. 166, septembro-oktobro 1994, p. 6.
* PESSARRODONA, Marta: "Carme Karr Alfonsetti, la Ur-feminista catalana" dins Donasses. Barcelona: Destino, p. 22-31.

Kategorio:Katalunaj verkistoj
Kategorio:Verkistinoj
New York Workers School

La **Novjorka Laborista Lernejo** (, familiare konata kiel "*Workers School*") estis ideologia trejnadcentro de la Komunista Partio de Usono (CPUSA) establita en Novjorko por posteduko en oktobro 1923. Dum pli ol du jardekoj la instalaĵo ludis gravan rolon en la instruado de partia doktrino al la funkciuloj de la organizo, same kiel ofertante pli ĝeneralan edukan programon al sindikataktivuloj.

La Laborista Lernejo estis modelo por lokaj CPUSA-trejnadcentroj en la regiono (ekz., la Juda Laborista Universitato (*Jewish Workers University*), fondita en Novjorko en 1926)  kaj en aliaj usonaj urboj (ekz., la Ĉikaga Laborista Lernejo).  Ĝi ankaŭ provizis rektan inspiron por la Nova Laborista Lernejo, establita de la secesia Komunista Partio (plimulta Grupo) estrita de Jay Lovestone kaj Benjamin Gitlow (subtenata de Bertram D. Wolfe kaj Ben Davidson) post kiam ili forlasis la Komunistan Partion en 1929.

Ralph Bonesper instruis Esperanton tie.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* San Francisco Workers' School
* Rand School of Social Science (d:Q7291435)
* Work People's College (d:Q8034584)

Kategorio:Komunismo en Usono
Kategorio:Edukado en Novjorko
Geberiko

**Geberiko** aŭ hispane:**Geberico** estis reĝo de la ĝermanaj orientaj gotoj. Tiuepoke ili ekloĝis en la teritorio de Dakio, apud la riveroj Marizjo kaj Grizja, sude de la teroj kiuj etendiĝis ĝis la rivero Danubo. Ĉi tiu teritorio estis certigita al la gotoj de ilia antaŭulo Ariariko.

La gotika familia tradicio rememoras Geberikon kiel grandan konkerinton de la vandaloj. Lia patro estis Hilderith, lia avo estis Ovidio (ofte identigita de historiistoj kun Knivo), kaj lia praavo estis Nidada. Jordanes, en sia verko "Pri la Origino kaj Faroj de la Getoj", skribis pri Geberiko, ke li distingis sin per kuraĝo kaj nobeleco kaj ke li egaligis la brilecon de siaj faroj kun la gloro de sia familio.

[eta|maldekstre|300ra|Mapo de [Dakio.]]

Profitante la pacon finitan kun la Romia Imperio en 332, la visigotoj entreprenis punekspedicion kontraŭ siaj nordaj najbaroj, la sarmatoj, kiuj ĵus estis suferintaj pezan malvenkon. Kelkaj el la "liberaj sarmatoj" verŝajne fuĝis en 334 al la asdingaj vandaloj de la reĝo Vizimaro.

Post tio, Geberiko, "komence de sia regado, celante ekspansiiĝi ​​al la teroj de la vandalaj triboj", kondukis la gotajn trupojn al la valo de la rivero Marizjo, kie loĝis la vandaloj. Sur la bordoj de tiu ĉi rivero, la vandaloj estis venkitaj, kaj ilia reĝo Vizimaro falis kune kun la plejparto de sia popolo.

Geberiko, la rimarkinda gvidanto de la gotoj, post venkado de la vandaloj kaj konfiskado de militakiro, revenis al la lokoj, de kie li venis.

La pluvivantaj vandaloj petis helpon de imperiestro Konstanteno, kiu translokigis la tutan popolon al la dekstra bordo de la Danubo, al Panonio.

Ĉirkaŭ 340, la ĝermana tribo de la vandaloj, gvidata de reĝo Vizimaro, ankaŭ loĝis en tiu ĉi regiono. Malkonsento ekestis inter Geberiko kaj Vizimaro. La du regantoj renkontiĝis sur la bordoj de la rivero Marizjo. Estis mallonga kaj ekvilibra batalo, sed fine, la vandala reĝo Vizimaro estis venkita. La malvenko de la vandaloj kaŭzis ilian foriron de la teritorio loĝata de la gotoj kaj ilian postan serĉadon kaj permesakiron por ekloĝi en Panonio.

## Referencoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 307
Kategorio:Mortintoj en 365
Kategorio:Naskiĝintoj en la 4-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en la 4-a jarcento
Kategorio:Naskiĝintoj en Hispanio
Kategorio:Mortintoj en Hispanio
Kategorio:Visigotoj
James Kelman

**James KELMAN** (naskiĝis la 9-an de junio 1946 en Glasgovo) estas skota verkisto, kiu estas aŭtoro de romanoj, noveloj kaj eseoj, kiuj ĉefe temas pri la vivoj de la laboristaj kaj malsupraj klasoj en Glasgovo.

En siaj noveloj kaj romanoj, Kelman evoluigis teknikon de konscifluo, kiu fariĝis tipa por lia verkaro. Ofte uzante eksperimentadon per konscifluo, la rakontoj de Kelman tipe prezentas "etoson de nodoplena paranojo, malliberigita minimalismo, la enuo de supervivo."  Liaj tekstoj estas tial skribitaj en stiligita, parollingva stilo kaj ofte spicita per blasfemoj. Kelman tiel fariĝis stilpioniro kaj havis signifan influon sur pli junajn skotajn aŭtorojn kiel Irvine Welsh kaj Janice Galloway, same kiel Douglas Stuart, kiu mem gajnis la Booker-premion en 2020 kaj eksplicite referencas Kelman.

Post la anonco de la Booker-premio por *How Late It Was, How Late,* ĝia distinga stilo ekfunkciigis polemikon en britaj literaturaj rondoj. La juĝisto de la Booker-premio, Julia Neuberger, argumentis, ke la proksimume 4 000 aperoj de la vorto "fick" (fiki) en la romano igis ĝin hontinda ricevi la premion.

Lia romano de 2008, *Kieron Smith, Boy*, gajnis la du ĉefajn literaturajn premiojn de Skotlando: la Libron de la Jaro de la Saltire Society kaj la Libron de la Jaro de la Scottish Arts Council.

En 2024, Kelman estis honorita de la Saltire Society per Vivatinga Premio pro sia kontribuo al la skota literaturo. Lia literatura arkivo troviĝas ĉe la Nacia Biblioteko de Skotlando. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *How Late It Was, How Late*: eatraĵo kreita de Rude Mechanicals en Austin, Texas (2003).
* "James Kelman Collection", Spirit of Revolt.
* WB Gooderham, "Taking another look at James Kelman", *The Guardian*, 21 September 2010.
* Bethany Stuart, "James Kelman: The Beloved Vandal of British Literature", *Culture Trip*, 12 December 2015.
* Cameron Twiddy, "An audience with James Kelman", *Dundee University Review of the Arts*, 28 July 2017.
* "An evening with James Kelman", PM Press.
* Scott Hames, "James Kelman Bibliography"

Kategorio:Skotaj anarkiistoj
Kategorio:Skotaj verkistoj
Kategorio:Skotaj socialistoj
Kategorio:Skotaj eseistoj
Kategorio:Proleta literaturo
Henry Poulaille

**Henry POULAILLE** (naskiĝis la 5-an de decembro 1896 en Parizo – mortis la 30-an de marto 1980 en Cachan) estis franca verkisto  kaj pioniro de la proleta literaturo.

Fondinto de la proletara literatura movado, li estas aŭtoro de multaj romanoj kaj eseoj pri kino, literaturo kaj popolaj tradicioj. Li fondis ĉirkaŭ dek liberecanajn (d:Q61055839) revuojn, en kiuj li reklamis popularan literaturon kaj sociajn utopiojn.

Poulaille fondis multajn, plejparte mallongdaŭrajn ĵurnalojn, inkluzive de *Nouvel Âge* (1931), *Prolétariat* (1933), *A contre-courant* (1935–1936), kaj *Maintenant* (1945–1948), kaj ankaŭ (kun Arnold van Gennep) la *Revue des traditions populaires* (1949–1950). Ĉi-lasta devenis de lia intereso pri folkloro, kiu vekiĝis ekde 1940, kaj precipe de lia esplorado pri la historia popolkulturo de kristnaskaj kantoj (france: *noëls*). 

Poulaille estis proksima al la internacie komunist-pensantaj rondoj de Romain Rolland kaj Henri Barbusse. Kun la romanoj *Ils étaient quatre* (1925), *Arnes neuves* (1925) kaj ''L'Enfantment de la Paix'' (1926) li prenis gvidan lokon inter la pli junaj verkistoj de Francio. Kun brila stila kapablo li kombinis la kapablon neniam, kiel Barbusse, lasi la politikan tendencon ombri artan verecon. Bonega eseo pri Charlie Chaplin ankaŭ devas esti menciita.

## Fontoj 
* 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Kontraŭstalina maldekstro

Kategorio:Francaj anarkiistoj
Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Proleta literaturo
Meridel Le Sueur

**Meridel LE SUEUR** (naskita kiel **Meridel Wharton**, la 22-an de februaro 1900 en Murray, Iovao ; mortis la 14-an de novembro 1996 en Hudson, Viskonsino) estis usona verkistino kaj aktivulino por virinaj rajtoj.

## Verkado 
Le Sueur estis fascinita de la poemoj kaj rakontoj, kiujn ŝi aŭdis de indianaj virinoj. Ŝi forlasis la mezlernejon kaj ĉeestis la Amerikan Akademion de Dramecaj Artoj . Dum pluraj jaroj, ŝi laboris en Holivudo kiel aktorino, riskaktoro, verkisto kaj ĵurnalisto. Ŝi skribis por liberalaj gazetoj pri senlaboreco, gastlaboristoj kaj la lukto de indianoj por aŭtonomio.

Kiel aliaj verkistoj de ŝia tempo, kiel ekzemple John Steinbeck, Nelson Algren, kaj Jack Conroy, Le Sueur verkis pri la luktoj de la laborista klaso dum la Granda Depresio de la 1930-aj jaroj. Ŝi publikigis artikolojn en *New Masses*, *American Mercury*, *The New Republic*, *Yale Review*, kaj *The American Mercury* . 

Ŝiaj plej konataj libroj estas *North Star Country* (1945), la historio de la popolo de Minesoto, kaj la romano *The Girl*, kiu estis verkita en la 1930-aj jaroj sed ne publikigita ĝis 1978. En la 1950-aj jaroj, Le Sueur estis nigralistigita kiel komunistino dum la McCarthy-epoko  kaj subtenis sin ĉefe per verkado de infanlibroj. Ŝi reaperis en la publikan atenton en la 1970-aj jaroj kiel feminisma aktivulino, fama pro siaj skribaĵoj pri virinaj rajtoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Meridel Le Sueur en MNopedia, la Minesota Enciklopedio
* La Meridel Le Sueur oficiala retejo
* Arkivo de Meridel Le Sueur ĉe la Minesota Historia Societo
*  
* Intervjuo de Meridel Le Sueur fare de Robb Mitchell, **Northern Lights TV Series** #50 (1988): [ https://reflections.mndigital.org/catalog/p16022coll38:14#/kaltura_video 

Kategorio:Proleta literaturo
Kategorio:Usonaj marksistoj
Kategorio:Usonaj komunistoj
Kategorio:Usonaj porinfanaj verkistoj
Kategorio:Verkistinoj
Antal Mindszenti

**Antal Mindszenti** [mindsenti], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Mindszenti Antal** estis hungara pastro, jezuita monaĥo, instruisto.

 naskiĝis  en Nagyszombat (Hungara reĝlando, Habsburga imperio, nuntempa Trnava en Slovakio), li mortis  en sia naskiĝurbo.

## Biografio 
 aliĝis al la jezuitoj en 1702 en Vieno. Post la novicado li finis pedagogiajn studojn en Leoben, poste li studis filozofion kaj teologion en Vieno. Tamen intertempe li instruis en Győr kaj li pastriĝis en 1716 en Vieno, 4 jarojn poste li monaĥiĝis en Kassa. Li instruis precipe en Kassa, Nagyszombat kaj Kolozsvár resume 19 jarojn, dum li estis seminariestro kaj fakultatestro.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Encomia Virginis beatissimae exercitationibus oratoriis adumbrata.* (1717)
* *Fasti Hungariae …* (1721)
* *Propugnaculum reipublicae christianae religione conditum …* (2 volumoj, 1724–1725)
* *Historia flentis Thaumaturgae Virginis Claudiopolitanae …* (1725)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografieto hungare
* jezuita arkivo
* katolika leksikono

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj jezuitaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Gesalejko

**Gesalejko** aŭ gotike:**𐌲𐌰𐌹𐍃𐌰𐌻𐌰𐌹𐌺𐍃** estis reĝo de la visigotoj de aŭgusto 507 ĝis 511, kaj mortis en 513. Li estis filo de Alariko la 2-a kaj duonfrato de Amalariko.

## Biografio
Kvankam ekstergeedza filo de Alariko la 2-a, li estis elektita reĝo de la visigotoj post kiam Alariko estis mortigita en batalo fare de la Frankoj. La sola legitima filo de Alariko, Amalariko, estis infano kaj tro juna por regi.

Komence Gesalejko estis subtenata de la potenca orientgota reĝo Teodoriko la Granda, sed ĉi tiu subteno fine malaperis. Inter 508 kaj 511, li ekzekutis unu gravan visigotan nobelon - Gojarikon. La regado de Gesalejko ricevis decidan baton kiam la Burgundoj, gvidataj de ilia reĝo Gundobado, kaptis kaj prirabis Narbonon, ĝian ĉefurbon.
[eta|maldekstre|200ra|Ikonografia bildo de Gesalejko, 1890, [Nacia Biblioteko de Hispanio, Jean Laurent (1816-1892).]]

Gesalejko fuĝis al Barcelono, kie li restis ĝis Teodoriko detronigis lin. Teodoriko transprenis la regadon de la visigota regno dum la sekvaj 15 jaroj, kolektante ĝiajn impostojn kaj nomumante ĝiajn oficistojn, ŝajne en la nomo de la duonfrato de Gesalejko, Amalariko, ĝis li estis sufiĉe aĝa por regi.

Forpelita de la trono, Gesalejko trovis rifuĝon en Kartago kontraŭ la vandala reĝo Trazamundo (450-523). La vandala reĝo subtenis lian aferon, provizante al li monon sed neniujn virojn, kaj en 510 kaj 511 la vandala mararmeo subtenis la invadon de Gesalejko en Hispanion.

Tamen, post ricevo de kelkaj severaj leteroj de Teodoriko, Trazamundo rekonis, ke li ne estas konkuranto kontraŭ la ostrogotoj kaj retiris sian subtenon favore al Gesalejko, ofertante pardonpeton kaj oron al Teodoriko.

Forlasita de Trazamundo, Gesalejko fuĝis al Akvitanio, kie li restis dum unu jaro. Herwig Wolfram notas, ke kvankam Akvitanio estis konkerita de la Frankoj post la Batalo de Vujeo (507), ĝi ankoraŭ estis dense loĝata de visigotoj kaj por-gotaj romianoj. Gesalejko revenis denove al Hispanio, kaj estis venkita de Ibbas la generalo de Teodoriko, ekster Barcelono, laŭ Izidoro de Sevilo.

Kvankam li eskapis de la batalkampo, Gesalejko estis kaptita post transiro de la rivero Duranco kaj poste ekzekutita. Wolfram klarigas, ke Gesalejko ludis "sian lastan karton, la Burgundojn", sed en piednoto observas, ke "Izidoro ne diras al ni, ĉu Burgundoj aŭ ostrogotaj gardistoj kaptis kaj mortigis la malbonŝancan visigotan reĝon." Peter Heather konjektas, ke lia ekzekuto estis "verŝajne en 513."

## Referencoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 463
Kategorio:Mortintoj en 511
Kategorio:Naskiĝintoj en la 5-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en la 6-a jarcento
Kategorio:Naskiĝintoj en Hispanio
Kategorio:Mortintoj en Francio
Kategorio:Visigotoj
Kategorio:Visigotaj militistoj
Sunao Tokunaga

**Sunao TOKUNAGA** (; la 20-an de januaro 1899, en Hanazono (nun Kumamoto), Gubernio Kumamoto; mortis la 15-an de februaro 1958 en Tokio) estis japana proleta verkisto, unu el la ĉefaj figuroj de la proletara literatura movado en Japanio. Kvankam li ankaŭ verkis novelojn kaj eseojn, li estas plej konata pro sia romano *Taiyō no nai Machi* (*La* *strato sen suno*), parte bazita sur la propra sperto de la aŭtoro pri maldungo de sia laboro ĉe presejo post partopreno en laborista striko en 1926. La romano estis tradukita en plurajn lingvoj.

Tokunaga estis filo de malgranda farmisto kaj naskiĝis en Kumamoto en 1899. Li komencis labori en la aĝo de ses jaroj kaj engaĝiĝis en sindikata laboro jam frue. Post finado de sia lernado, li laboris dum kelka tempo kiel fotisto, poste en cigaredfabriko kaj kiel inspektisto por elektrocentralo. Li poste translokiĝis al Tokio kaj eklaboris ĉe la Presejo Kyodo. Li estis membro de la Japana Unio de Proletaj Artistoj, kiu kunlaboris proksime kun revoluciaj verkistoj en Sovetunio.

## Verkaro (elekto) 
* *Nōritsuiinkai* (能率委員会, "La Efikeco-Komitato")
* *Shitsugyō Toshi Tōkyō* (失業都市東京, "Tokio, la grandurbo de la senlaborulo")
* *Shichōtai yo mae e* (輜重隊よ前へ, "Provizo-Bataliono, Antaŭen!")
* *Reimeiki* (黎明期, "krepusko")
* *Hikōki Kozō* (飛行機小僧, "La Aviadila Knabo")
* *Saisho no Kioku* (最初の記憶, "La Unua Memoro")
* *Tanin no Naka* (他人の中, "Inter aliaj")
* *Hitoridachi* (ひとりだち, "sendependeco")
* *Aburateri* (あぶら照り, "olea brilo")

Kategorio:Proleta literaturo
Kategorio:Japanaj verkistoj
Kolringa inkakolibro

La **Kolringa inkakolibro** (*Coeligena torquata*), kaj ankaŭ *inca acollarado* en hispana, estas specio de kolibroj en la familio Trokiledoj kaj unu el la dek kvin specioj de la genro *Coeligena*. Ĝi troviĝas en malsekaj arbaroj el okcidenta Venezuelo tra Kolombio kaj Ekvadoro ĝis Peruo kaj okcidenta Bolivio. Ĝi estas tre distinga pro blankaj brustomakulo kaj vosto. Kiel aliaj kolibroj, ĝi prenas energion el flornektaro (precipe el bromeliacoj), dum la planto profitas de la simbioza rilato per polenigado. Ĝia proteinfonto estas malgrandaj artikuloj kiel insektoj. Ĝi estas normale soleca kaj troveblas je diversaj altoj super la tero, ofte en malferma spaco.

### Subspecioj
Kolringaj inkakolibroj troviĝantaj en malsamaj partoj de sia teritorio emas havi certajn morfologiajn trajtojn karakterizajn por tiu regiono, kaj estas konsiderataj apartaj subspecioj. La taksonomio de la specio estas neklara.

La International Ornithological Committee (IOC) kaj la Taksonomio Clements agnoskas jenajn kvin subspeciojn:

Voĉoj estas maloftaj. Mallaŭta, malaltatona fajfo "tu-ti." Pli longa serio de "pip... pip..." Tre mallaŭta kraĉeca sono dum manĝado.

## Statuso
La IUCN taksis la Kolringan inkakolibron kiel Malplej Zorgigan. Ĝi havas grandan teritorion, sed ĝia populacio ne estas konata kaj oni kredas, ke ĝi malpliiĝas. Neniu tuja minaco estis identigita.

## Referencoj 
* del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1999). *Handbook of the Birds of the World. Volume 5*: Barn-Owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 8487334253
* Temeles, E.J.; Linhart, Y.B.; Masonjones, M. & Masonjones, H.D. (2002): The role of flower width in hummingbird bill length-flower length relationships. *Biotropica* **34**(1): 68–80.  PDF kompleta teksto.
* Burns, James G; Gegear, Robert J. (2007). "The Birds, the Bees, and the Virtual Flowers: Can Pollinator Behavior Drive Ecological Speciation in Flowering Plants?" pp.&nbsp;551–566, *American Naturalist*.
*

## Eksteraj ligiloj
*Photo-Med Res; Artikolo
*Fotaro de Kolringa inkakolibro VIREO

Kategorio:Apodoformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Kolombio
Kategorio:Birdoj de Venezuelo
Kategorio:Birdoj de Ekvadoro
Kategorio:Birdoj de Peruo
Kategorio:Birdoj de Bolivio
Verda inkakolibro

La **Verda inkakolibro** (*Coeligena conradii*), kaj ankaŭ *inca verde* en hispana, estas specio de kolibroj en la familio Trokiledoj kaj unu el la dek kvin specioj de la genro *Coeligena*. Ĝi troviĝas en Kolombio kaj Venezuelo.

## Taksonomio kaj sistematiko
La *International Ornithological Committee* (IOC), la Taksonomio Clements, kaj la verko de BirdLife International nome *Handbook of the Birds of the World* (HBW) agnoskas la Verdan inkakolibron kiel specio. La Sudamerika Klasigkomitato de la *American Ornithological Society* traktas ĝin kiel subspecio de la Kolringa inkakolibro (*C. torquata*) sed celas proponon por agnoski ĝin kiel specio.

## Aspekto
La Verda inkakolibro estas ĉirkaŭ 14,5 cm longa; unu ina specimeno pezis 6,7 g. Plenkreskaj maskloj estas plejparte herboverdaj, kun larĝa blanka kolumo trans la supra brusto. Iliaj eksteraj vostoplumoj estas plejparte blankaj kun verdaj pintoj kaj iliaj flugiloj estas brunetaj. Ankaŭ inoj estas plejparte herboverdaj supre sed kun pli malgranda blanka kolumo kaj rusta gorĝo kun verdaj makuloj. La cetero de iliaj subaj partoj estas grizeca kun verdaj makuletoj kaj punktoj.

## Distribuo kaj habitato
La Verda inkakolibro troviĝas en Andoj de nordokcidenta Venezuelo inter la ŝtatoj Trujillo kaj Táchira kaj en la departemento Norda Santandero de norda Kolombio. Ĝi loĝas en la interno kaj randoj de humida monta nebularbaro. Laŭ alteco ĝi plejparte varias inter 1 800 kaj 3 000 m, sed troveblas eĉ je malaltaj altitudoj de 1 500 m.

## Referencoj 
* del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1999). *Handbook of the Birds of the World. Volume 5*: Barn-Owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 8487334253
* Temeles, E.J.; Linhart, Y.B.; Masonjones, M. & Masonjones, H.D. (2002): The role of flower width in hummingbird bill length-flower length relationships. *Biotropica* **34**(1): 68–80.  PDF kompleta teksto.
* Burns, James G; Gegear, Robert J. (2007). "The Birds, the Bees, and the Virtual Flowers: Can Pollinator Behavior Drive Ecological Speciation in Flowering Plants?" pp.&nbsp;551–566, *American Naturalist*.
*

## Eksteraj ligiloj
*Kolringa inkakolibro (inklude Verda inkakolibro) fotaro VIREO

Kategorio:Apodoformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Kolombio
Kategorio:Birdoj de Venezuelo
Guillaume Postel

**Guillaume POSTEL** estis franca multfakulo de la 16-a jarcento. Li naskiĝis la 25-an de marto 1510
en Barenton, en la nuna en departemento Manche, regiono Normandio, kaj 
mortis en aĝo de 71 jaroj la 6-an de septembro 1581 en Parizo. Interalie li aktivis kiel lingvisto, astronomo, diplomato kaj profesoro. Aparte li entuzisamis pri la fako kristana hebreismo: Li konsideris la Zoharo-n, la bazan judan libron de Kabalo, kiel tekston enhavanta puran dian veron kaj tradukis ĝin en la latinan, por ke ĉiu klera kristano konatiĝu kun ĝia saĝo. Krome, li ankaŭ alparolis la judan publikon publikigante en la hebrea kabalista eseo nomita "*Midrash Menorah*" (Studo de la Menoro). Antaŭvide, la eseo aspektas kiel ordinara juda midraŝo, sed proksima ekzameno montras la uzon de kristanaj terminoj.

Kategorio:Francaj sciencistoj
Kategorio:Renesancaj homoj
Kategorio:Universalaj kleruloj
Sílvia Pérez Cruz

**Sílvia PÉREZ CRUZ** (Palafrugell, Ĝirono, 15a de februaro 1983) estas hispana kantistino, komponistino kaj aktorino.

## Biografio
Ŝi edukiĝis en familio de muzikistoj kaj ekkarieris jam 12-jaraĝa.

Kiel profesiulino, ŝi estis parto de nombraj muzikaj kaj artaj projektoj. Ŝi kunlaboris kun artistoj kiel Gino Paoli, Stefano Bollani, Jorge Drexler, Toquinho, Natalia Lafourcade, Lila Downs, Joan Manuel Serrat, Pedro Guerra, Joaquín Sabina, Lluís Llach, Chicuelo, Macaco, Kiko Veneno, Tosca Donati kaj Salvador Sobral, inter multaj aliaj. 

Pérez Cruz estis la ĉefa voĉo de diversaj muzikalbumoj kiel *Unas voces* (2006) kaj *Reinas del matute* (2010) de Las Migas (2004 ĝis 2011), *Llama* (2005) kaj *Rompiendo aguas* (2011) kun Ravid Goldschmidt, *Immigrasons* (2007) kun Ernesto Snajer kaj Raül Fernández, *We sing Bill Evans* (2008) kun Joan Díaz Trío, ''Un sordo s'ho escoltava* (2010), kiel ano de Xalupa, kaj *En la imaginación* (2011) kun Javier Colina Trío.

Ŝi partoprenis en la muziko de filmoj kiel *Blancanieves* (Pablo Berger, 2012), *Rastros de sándalo* (María Ripoll, 2014), *Cerca de tu casa* (Eduard Cortés, 2016), *La noche de 12 años* (Álvaro Brechner, 2018), *Intemperie* (Benito Zambrano, 2019) kaj *Josep'' (Aurel, 2020), foje aperante ankaŭ kiel aktorino. Ŝi ankaŭ laboris en teatro kaj danco. Ŝi ricevis multajn premiojn laŭlonge de sia kariero.

## Eksteraj ligiloj 
* Diskaro de Sílvia Pérez Cruz 
* Artikoloj pri Sílvia Pérez Cruz en El País
* Retejo "En la Imaginación" kun Javier Colina Trio
* Retejo de la grupo Las Migas
* Artikolos pri Sílvia Pérez Cruz en Cancioneros.com
* Proyecto CD Immigrasons
* https://www.premiosgoya.com/40-edicion/articulos/ver/y-el-goya-a-mejor-cancion-original-es-para-alba-flores-y-silvia-perez-cruz/

Kategorio:Katalunaj kantistoj
Yuriko Miyamoto

**Mijamoto Juriko** (, reala nomo: Chūjō Yuri (); naskiĝis la 13-an de februaro 1899 en Koishikawa (nuntempe: Bunkyō), Tokio; mortis la 21-an de januaro 1951, samloke) estis la japana verkisto Shōwa periodo kaj literaturkritikisto.

Ŝi estis membro de la Japana Komunista Partio ekde 1931. Ŝi estas plej konata pro siaj aŭtobiografiaj verkoj kaj sia implikiĝo en la proletaj kaj virinaj liberigaj movadoj.

Mijamoto komencis verki dum ŝi ankoraŭ estis en la lernejo. Ŝi vojaĝis dum pluraj jaroj tra Usono kaj Sovetunio, dum kiu ŝi fariĝas adepto de komunista pensado, konvinkita, ke estas ŝia devo kiel intelektulo implikiĝi en la internacia revolucia movado. Post ŝia reveno al Japanio, ŝia verkado estis cenzurita kaj ŝi estis plurfoje malliberigita pro siaj politikaj opinioj. Dum sia kariero, ŝi fondis kaj redaktis kelkajn proletarajn kaj feminismajn ĵurnalojn, multaj el kiuj ankaŭ estis cenzuritaj.

Je 17-jaraĝa, ŝi debutis kun *Mazushiki Hitobito no Mure* (貧しき人々の群, ŝaltis. "Homamaso de malriĉuloj") kaj estis rigardita kiel geniulo; poste ŝi ludis gravan rolon kiel aŭtorino de proleta literaturo kaj kiel gvidanto de demokratia literaturo.

Ŝiaj verkoj inkluzivas ''Nobuko'n*,  (*La* *Banshū ebenaĵo*)*,* *Fūchisō* ( *La Ventomontrilo''), kaj aliajn verkojn de fikcio kaj literatura kritiko. Multo de ŝia verko estas aŭtobiografia kaj centriĝas ĉirkaŭ temoj de milito, klaso kaj seksrilatoj. Ŝi kaj ŝia edzo, Mijamoto Kenji, daŭre estas honorataj de la japana maldekstro pro sia vizio kaj engaĝiĝo al japanaj virinoj kaj la laborista klaso.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Listigo de e-tekstoj ĉe Aozora Bunko

Kategorio:Proleta literaturo
Kategorio:Marksismaj feministoj
Kategorio:Japanaj literaturkritikistoj
Kategorio:Japanaj feministoj
Kategorio:Japanaj verkistoj
Kategorio:Verkistinoj
Ŝimon ben-Joĥaj

**Ŝimon ben Joĥaj** (hebree: שִׁמְעוֹן בֶּן יוֹחַאי; ankaŭ **Ŝimon bar Joĥaj**) estis rabeno de la juda epoko tuj post la Unua kaj Dua Juda-Romia Milito kaj la Bar-Koĥba-ribelo (la lasta el tiuj inter 132 kaj 135/136 de nia erao). Li naskiĝis ĉ. 80 en Tiberio (Galileo) kaj mortis ĉ. 160 en Meron proksime de Safed. Ofte li nomatas simple Rabeno Simon aŭ Ŝimon en la Miŝno aŭ Miŝnao, la unua ĉefa halaĥa verkaĵo de la judaj parolaj tradicioj, aŭ "Parola Torao", same en religiaj skribaĵoj nomitaj *Baraita*, kredaj normoj kiuj tamen ne sukcesis eniri la verkon Miŝno. Joĥaj estas mallongigo de Joĥanan (hebree: יֹוחָנָן), en Esperanto do Johano; la mallongigita nomo RaŜBI ankaŭ aperas. Ŝimon ben Joĥaj estas unu el la plej ofte cititaj instruistoj en la Jerusalemaj kaj Babilonaj Talmudoj. Multaj halaĥaj (juraj) kaj agadaj (rakontaj) instruoj estas atribuitaj al li. Laŭ pli posta Kabalista tradicio, precipe kiel priskribite en la Zoharo, la religia verko Zoharo estis diktita aŭ inspirita de Rabeno Ŝimon. Historie, tamen, ĉi tiu verko ne estis publikigita ĝis la 13-a jarcento fare de Moses de León; la amplekso, laŭ kiu li uzis ekzistantajn pli malnovajn tekstajn korpusojn, restas neklara.

Kategorio:Rabenoj
Kategorio:Historio de judismo
Otruby

**Otruby** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Slaný en distrikto Kladno en Mezbohemia regiono. Ĝi situas 2 km nordokcidente de Slaný. En la jaro  ĉi tie vivis .

**Otruby** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,47&nbsp;km². En la katastra teritorio Otruby situas ankaŭ domaro Lidice u Otrub (iam ankaŭ nomata Menší Lidice aŭ Lidický dvůr).

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1248.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de sankta Jakobo pli Granda 

## Pluaj fotoj

Kaplička, u domu Otruby 18, Otruby (Slaný), okres Kladno, Středočeský kraj 02.JPG|Kapeleto ĉe domo n-ro 18
Otruby (Slaný), bytovka.jpg|Loĝdomo
Venkovský dům Otruby 4 1.jpg|Kamparana domo
Venkovský dům Otruby 4.jpg|Kamparana domo

Kategorio:Slaný
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Kladno
Kategorio:Setlejoj en Malsupraohara tabulo
Kategorio:Setlejoj en Praga plataĵo
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Silvestro la 3-a

**Silvestro la 3-a**, latine *Silvester Tertius*, naskonome *Giovanni dei Crescenzi Ottaviani*, estis la 146-a papo de la Katolika Eklezio. Li regis inter la 20-a de januaro kaj la 10-a de aprilo 1045, do ekzakte 2 monatoj kaj 21 tagoj. Li anstataŭigis la papon Benedikto la 9-a kaj ankaŭ estis anstataŭigita per li. Benedikto la 9-a en sia jarcento estis fifama kiel aparte diboĉema kaj malŝpara, krome ekstreme juna postenulo. Post kiam li estis senpostenigita en januaro 1045, li tamen kun solduloj revenis post du monatoj, okupis la Vatikanon kaj reinstalis sin kiel papo. Benedikto famas pro la vendo de la papa digno jam la 1-a de majo 1045, post nur 3-semajna papeco, al sia baptopatro kaj pro ĝia reakiro apenaŭ 30 monatojn poste. Benedikto estas la ununura homo kiu papadis pli ol unu fojon. Sed historie, evidente *Silvestro la 3-a* ne sukcesis haltigi lin. 

## Vidu ankaŭ 
* Listo de papoj

## Eksteraj ligiloj 
* Silvestro la 3-a en *Cathopedia*, reta katolika enciklopedio ()

Kategorio:Papoj
Google Arts & Culture

**Gugla Arto kaj Kulturo** (, kiu sekvis el **Google Art Project** en 2016) estas reta servo provizita de la usona kompanio Google LLC. Ĝi permesas al uzantoj fari virtualajn turneojn de vasta gamo da muzeoj kaj ekspozicioj, simile al Street View. Alt-rezoluciaj fotoj kaj detalaj informoj estas haveblaj por iuj ekspozicioj.

La projekton lanĉis Google la 1-an de februaro 2011, komence en partnereco kun 17 internaciaj muzeoj, inkluzive de la Tate Gallery en Londono, la Metropola Muzeo de Arto en Novjorko, la Uffizi en Florenco kaj la Muzeo Munch en Oslo.

En 2012, 151 artmuzeoj de 40 landoj estas reprezentitaj.

La projekto estis rezulto de la "20%-regulo" valida ĉe Google tiutempe. Laŭ tiu ĉi regulo, dungitoj rajtis dediĉi 20% de sia labortempo al flankaj projektoj senrilataj al sia kerna komerco.

La platformo permesas al uzantoj virtuale promeni tra la galerioj de partneraj muzeoj, esplori fizikajn kaj kontekstajn informojn pri la artaĵoj, kaj kompili sian propran virtualan artkolekton. La "promenado" funkcio de la projekto uzas la saman teknologion kiel la antaŭa Street View- projekto de Google. La plej multaj artaĵoj estas en tre alta rezolucio, kaj ĉiu partnera muzeo ricevis la taskon elekti unu bildon por esti fotita kiel gigapiksela bildo (kun pli ol 1 miliardo da pikseloj).

La 17-an de julio 2016, la projekto estis relanĉita kiel Google Arts & Culture, kiu inkluzivas poŝtelefonan aplikaĵon kiu permesas aliron al la enhavo de pli ol mil muzeoj en 70 landoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Retejoj aperintaj en 2011
Kategorio:Google-servoj
Kategorio:Vidaj artoj
Tilla (romano)

**Tilla** estas romano verkita de la kroata aŭtoro Spomenka Štimec kaj originale eldonita en Esperanto. Ĝi aperis en 2002 ĉe la itala eldonejo Edistudio en Pizo. La verko estas biografia romano pri la vivo de la aŭstra aktorino Tilla Durieux (1880–1971), kiu dum la nazia periodo fuĝis el Berlino kaj pasigis preskaŭ du jardekojn en ekzilo, interalie en Kroatio.

La libro enhavas 179 paĝojn kaj portas la . Ĝi estis eldonita en la serio de originalaj esperantlingvaj prozaĵoj kaj ricevis diversajn recenzojn en esperantaj gazetoj kaj retejoj, kie oni emfazas ĝian historian kaj homecan dimensiojn.

## Recenzoj 
## Tradukoj 
Aktuale de 2025, la romano estis tradukita en du lingvojn ekster Esperanto, la japana kaj la korea.

### Japana 
Aperis en oktobro 2005 ĉe la japana eldonejo Sinpuu-sya (Tokio).

* Tradukinto: Mori Singo.  
* Paĝoj: 290.  
* Japana titolo: *Bômei – Zyoyû Tira Doryû no bâi* (romana transskribo; en japana skribo probable 亡命―女優ティラ・ドリュー の場合).  
* La traduko estas rekta el la esperanta originalo.

### Korea 
Aperis en novembro 2021 ĉe la korea eldonejo Zindale (Seulo).  

* Tradukinto: JANG Jeong-Ryeol (esperantlingve konata kiel Ombro).  
* Korea titolo: 사랑과 죽음의 다리에 선 유럽 배우 틸라 (romana transskribo: ''Saranggwa juk'eumui darie seon yureop beu Tilla''; kelkaj fontoj uzas variantojn kiel "사랑과 죽음의 마지막 다리에 선 유럽 배우 틸라").  
* La traduko estas rekta el la esperanta originalo kaj estis eldonita kune kun alia verko de la sama aŭtoro (Hodler en Mostar) en la sama jaro.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Informoj en UEA-Katalogo kaj pri la japanlingva versio

* Eldonejo Edistudio (oficiala katalogo).  

* Esperantic Foundation kaj intervjuoj https://esfconnected.org/2022/08/29/on-hodler-in-mostar/ https://esperanto.cri.cn/recomended2/3842/20220104/726255.html kun la aŭtoro (2022).  

* Retejoj esperanto.hr kaj sezonoj.ru https://sezonoj.ru/page/67 (pri la korea eldono, 2021–2023).  

* Korea librovendejo Aladin (por la korea titolo kaj eldoninformoj).  

* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Esperanto-novelaroj

Kategorio:Katalogo de CDELI
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Rozgorĝa titiro

La **rozgorĝa titiro** (*Pachyramphus aglaiae*) estas birdospecio el la familio de titiredoj. Ĝi enhavas 8 subspeciojn troviĝantajn en suda Nordameriko kaj Centrameriko.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

La specia epiteto *aglaiae* estis donita omaĝe al Aglaé Thérèze Brelay (1800-1879), edzino de la franca kolektanto Charles Brelay

## Disvastiĝo kaj habitato
La rozgorĝa titiro troviĝas en ĉiuj landoj, de Meksiko ĝis uesta Panamo. Somere, ĝi povas migri norde por reproduktiĝi ĝis suda Teksaso kaj Arizono. Ĝi vivas ĉefe en duonhumidaj kaj aridaj arbaroj kaj arbarorandoj, de marnivelo ĝis 2700 m.

## Referencoj
Kategorio:Titiredoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Nordameriko
Kategorio:Birdoj de Centra ameriko
Kategorio:Neotropisa faŭno
Baraĵlago Verĥnetulomskoje

La **Verĥnetulomskoje Baraĵlago** (ruse Верхнетуломское водохранилище) estas granda akvorezervujo sur la Kola Duoninsulo, Murmanska provinco, Rusio. Ĝi ricevas akvon de la rivero Tuloma. Ĝi estis konstruita en 1964-1965, kaj havas areon de 745 km². Ekde la konstruado de la rezervujo la antaŭa Lago **Notozero** (ruse Нотозеро; skolt-samee: Njuõʹttjäuʹrr; nord-samee: Njuohttejávri) estis subakvigita.

eta|maldekstre|220ra|Baraĵlago Verĥnetulomskoje
**Notozero** estis la centra lago de la akvosistemo de la rivero Tuloma en la Rusia Laponio, en la nuna regiono de la duoninsulo Kola. Ĝi fariĝis parto de la Baraĵlago Tuloma, kiam la rivero Tuloma estis digita en la 1960-aj jaroj. En la lagon enfluis la riveroj Lutto kaj Nuorttijoki. Iuj rusaj fontoj ankoraŭ uzas tiun nomon de la lago. La surfacareo de la lago estis raportita kiel 78,9 kvadrataj kilometroj (kio estas nur ĉirkaŭ dekono de la areo de la nuna artefarita lago), kaj la drenadareo kiel 17 500 kvadrataj kilometroj.

Kategorio:Lagoj en Rusio
Ĝermolisto de turkaj esperantistoj

## A-J 
..

## K
### Vasil Kadifeli
**Vasil KADIFELI** (naskiĝis en oktobro 1959 en Istanbulo en turkan-grekan familion, en vikidatumoj) estas turkia instruisto kaj esperantisto. En 2019 li honoriĝis per la movada Diplomo pri Elstara Agado. Interalie li esperantigis grekajn poemojn de Tasos Livaditis kaj turkajn de Nâzım Hikmet, la lastaj aperis kadre de poezia antologio en la Serio Oriento-Okcidento en la eldonejo Mondial en Novjorko. Krome li interalie movade aktivas en la Mezorienta Esperanto-Kunveno, en la esperanta Komisiono MONA kaj kompreneble en la Esperanto-movado en Turkio.

## L-Z 
..

!
Turkaj
Turkaj
Ĉeĥoslovakia virina nacia teamo de manpilkado

La **ĉeĥoslovakia virina nacia teamo de manpilkado** reprezentis Ĉeĥoslovakion ĉe internaciaj ĉampionadoj de manpilkado de 1957 ĝis 1993. Ĝin organizis kaj subtenis la Ĉeĥoslovaka Manpilkada Asocio (ČSSH) kaj la teamo konkuris en la monda ĉampionado kaj en Someraj Olimpikoj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Ĉeĥoslovakia vira nacia teamo de manpilkado

Kategorio:Manpilkado en Ĉeĥoslovakio
Ĉeĥoslovakio