open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Faŭno (mitologio)

**Faŭno** estas kapropieda kampara diaĵo en la romia mitologio. Faŭnoj havas vir-similan aspekton, sed piedojn de kapro kaj fruntajn kornetojn.

Je iu tempo faŭnoj estis identigitaj kun la simil-karakteraj helenaj satirusoj.

Laŭ Francisko Azorín **Faŭno** estas *Mita kampara duondio, ikonografie reprezentita per gaja junulo kun oreloj, kornoj k. foje gamboj kaprosimilaj.* Kaj li indikas etimologion el la latina *Faunus*.

## Notoj 
Kategorio:Romia mitologio
Kategorio:Satirusoj
Kategorio:Mitaj kaprenoj
Ĉalma

**Ĉalma,** serbe **Чалма,** slave **Čalma,** hungare **Csála** [ĉAla], germane **Tschalma** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto Srem (regiono), en municipo de Sremska Mitrovica.
eta|dekstra|Ĉalma situas en la mapo en la verda municipo
eta|330ra|Mapo pri municipo de Sremska Mitrovica

## Bazaj informoj 
* Areo: 39 &nbsp;km²
* Koordinatoj: 45°04′26″N 19°30'14″E
* Alto super marnivelo: 125 m
* Loĝantaro: 1670
* Poŝtkodo: 22231
* Telefonprefikso: 22
* Aŭtokodo: SM

## Situo 
Ĉalma situas laŭ traira flankovojo.

## Historio 
Pli frue romianoj vivis tie. La unua mencio devenis el 1351 en formo *"Chala"*. Dum regado de turkoj la vilaĝo ne suferis. En la jarcentoj 16-a kaj 17-a ĝi apartenis al limgarda zono rekte apartenanta al Habsburga Imperio. En 1791 serboj, baldaŭe germanoj alvenis. Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Aŭstrio-Hungario, al Szerém, al distrikto de Mitrovica, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. Dum la 2-a mondmilito la vilaĝo apartenis al tiam sendependa Kroatio. Poste la germanoj estis forigitaj kaj alvenis serboj en la malplenajn domojn. En 2002 loĝis en Ĉalma 1675 homoj, (1634 serboj (98 %), 14 kroatoj, 5 jugoslavianoj, po 4 ukrainoj kaj slovakoj kaj ankaŭ aliaj).

## Vidindaĵoj 
## Vidu ankaŭ 
* Strukturo de Vojvodino

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Kvin kubanoj

eta
La **Kvin Kubanoj**, ankaŭ nomataj la *Kuba Kvino*, estas kvin kubanoj kiuj enŝovis sin en la retojn de la ekstremdekstraj kaj teroristaj ekzilkubanoj en Miamo (Usono), por ekscii pri ties atencoplanoj kontraŭ Kubo kaj averti pri ili la kuban registaron.

La agresoj (invado en la Porkogolfo en Kubo), atakoj kaj atencoj, organizitaj de tiuj kub-usonaj ekstremdekstraj retoj ekde Miamo, ofte en ligo kun la Central Intelligence Agency / *Centra Informokapta Agentejo* (CIA), kaŭzis tri mil kvarcent mortviktimojn dum la lastaj kvindek jaroj. La plej impresa el tiuj agoj, gvidata de s-roj Orlando Bosch kaj Luis Posada Carriles, okazis la 6-an de oktobro 1976, kiam du bomboj eksplodiĝis, super Barbado, la flugon CU 455 de la *Cubana de Aviación*, kaŭzante la morton de sepdek tri pasaĝeroj.

Tiuj organizaĵoj de tiu epoko daŭre ekzistas. La kvin kubanoj, arestitaj en Miamo la 12-an de septembro 1998, estis kondamnitaj, inter la 12-a kaj la 27-a de decembro 2001, ankaŭ en Miamo, je severegaj punoj ‒ **René González** : dek-kvin jaroj da malliberejo ; **Fernando González** : dek-naŭ jaroj da malliberejo ; **Ramón Labañino** : vivlonga plus dek-ok jaroj da malliberejo ; **Antonio Guerrero** : vivlonga plus dek jaroj ; **Gerardo Hernández** : duoble vivlonga plus dek-kvin jaroj.

Ĉar tiu juĝo estas grandparte konsiderata justecskandalo de eksterordinara maljusteco, multaj homoj en la mondo kaj en Usono engaĝiĝis por la liberigo de la kuba kvino. Sed tutmondaj alvokoj por ilia liberigo longe ne atingis sian celon, la registaro de Barack Obama en direktivo 2009 eĉ malhelpis apelacion. Tamen, en oktobro 2009 la kazo de Antonio Guerrero estis rejuĝita kaj lia puno reduktita al 21 jaroj kaj 10 monatoj.

En 2013 kaj 2014 la kvino estis liberigita, la lastaj tri interŝanĝe al la usonano Alan Gross.

Libro en Esperanto pri la temo: S. Lamrani [komp.]: *La terorismo de Usono kontraŭ Kubo. La Kuba Kvinopo*, Monda Asembleo Socia (MAS), Embres, 2009, ISBN 9782918300106, 237 p..

## Eksteraj ligiloj 
– Maurice Lemoine: *Nobel-premio pri maljusteco – Tri kubanoj rejuĝotaj en Miamo*, Le Monde diplomatique en Esperanto

Kategorio:Kubaj spionoj
Kategorio:Politiko de Kubo
Kategorio:Politiko de Usono
Distrikto Moravia Ostrava

eta|220px|Mapo de la politika distrikto Moravia Ostrava
**Politika distrikto Moravia Ostrava** estiĝis en Moravio en la jaro 1900 kaj ĝi ensumigis la tutan ĝisnunan juĝan distrikton Moravia Ostrava. Ties teritorion kreis municipoj inter riveroj Odra kaj Ostravice. La distrikto havis areon 99,37 km², kaj krome 37,5 % de hodiaŭa teritorio de la statuta urbo Ostrava apartenis al ĝi ankaŭ municipo Krmelín kaj katastra teritorio de Stará Ves nad Ondřejnicí (parto de samnomata municipo). Sur la nordokcidenta limo ĝi tiam najbaris kun Prusia Silezio. La centro fariĝis urbo Moravia Ostrava, kiu la 1-an de januaro 1924 disvastiĝis per aligo de Přívoz, Mariánské Hory, Vítkovice, Hrabůvka, Nová Ves kaj Zábřeh nad Odrou (ensumigantaj tiutempe ankaŭ Hulváky), per kio estiĝis la t.n. Granda Ostrava, sed kiu eĉ plu havis nomon Moravia Ostrava.

## Pereo de la politika distrikto 
La 1-an de julio 1941 la urbo Moravia Ostrava estis poste disvastigita je teritorio de juĝa distrikto Silezia Ostrava (devene parto de silezia politika distrikto Frýdek), ensumiganta 7 municipojn (Silezia Ostrava, Heřmanice, Hrušov, Muglinov, Michálkovice, Radvanice kaj Kunčičky), municipojn Kunčice (el la juĝa distrikto Frýdek - devene same partoj de la politika distrikto Frýdek), Výškovice, Stará Bělá, Nová Bělá kaj Hrabová. La disvastigita Moravia Ostrava estis samtempe politika distrikto, ekde la jaro 1945 la statuta urbo. Ekde la jaro 1946 ĝi estis poste alinomita je Ostrava. La teritorion de la devena politika distrikto Moravia Ostrava kreis ekde la jaro 1941 sub nomo **Moravia Ostrava - okcidento** *(ekde la jaro 1946 Ostrava - okcidento)* denove nur la juĝa distrikto, dividita inter la politika distrikto Místek (sole municipoj Proskovice, Stará Ves nad Ondřejnicí kaj Krmelín) kaj Statuta urbo Moravia Ostrava (plimulto de la teritorio). Dum administracia reformo aprobita fare de komunistoj en la jaro 1948 poste okazis al la 1-a de februaro 1949 ankaŭ nuligo de la juĝa distrikto Ostrava-okcidento.

Kategorio:Historiaj distriktoj de Ĉeĥio
Kategorio:Historio de Ostrava
Kategorio:Moravio
Kategorio:Distrikto Ostrava-urbo
Reino Ragnar Lehto

**Reino Ragnar Lehto** (naskiĝis la 2-an de majo 1898, mortis la 13-an de julio 1966) estis finna politikisto. Li estis ĉefministro de Finnlando de la 13-a de aprilo 1962 ĝis la 18-a de decembro 1963. Sekve li de la 18-a de septembro 1964 ĝis sia morto estis la provincestro de la provinco Uusimaa (svede Nyland, "novlando") en Suda Finnlando.

## Vidu ankaŭ 
* la liston de la ĉefministroj de Finnlando.

Kategorio:Ĉefministroj de Finnlando
Kategorio:Finnaj politikistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1898
Kategorio:Mortintoj en 1966
Beŝenovaĉki Prnjavor

**Beŝenovaĉki Prnjavor,** serbe **Бешеновачки Прњавор,** slave **Bešenovački Prnjavor,** hungare **Besenyőmonostor** [beŝenjOmonoŝtor] estas malgranda vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto Srem (regiono), en municipo de Sremska Mitrovica.
eta|dekstra|Beŝenovaĉki Prnjavor situas en la mapo en la verda municipo
eta|300px|Mapo pri municipo de Sremska Mitrovica
eta|300px|Kapelo de Beŝenovaĉki Prnjavor

## Bazaj informoj 
* Areo: 14 &nbsp;km²
* Koordinatoj: 45°06′28″N 19°42'13″E
* Alto super marnivelo: 200 m
* Loĝantaro: 140
* Poŝtkodo:
* Telefonprefikso: 22
* Aŭtokodo: SM

## Situo 
Beŝenovaĉki Prnjavor situas sur deklivoj de Fruŝka Gora.

## Historio 
Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Aŭstrio-Hungario, al Szerém, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. Dum la 2-a mondmilito la vilaĝo apartenis al tiam sendependa Kroatio. En 2002 loĝis en Beŝenovaĉki Prnjavor 145 homoj, (137 serboj (95 %), 2 kroatoj kaj aliaj).

## Vidindaĵoj 
* kapelo

== Komunumoj pri *besenyő* (= peĉenego) en Hungara reĝlando ==

## Vidu ankaŭ 
* Strukturo de Vojvodino

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Neregula satelito

En astronomio, **neregula satelito** estas natura satelito kiu posedas grandan orbiton, kun rimarkinda inklinacio, kaj, tre ofte, grandan discentrecon kaj, foje, retrogradan direkton. Oni kredas, ke tiaj satelitoj estis kaptitaj de siaj planedoj, malsimile al regulaj satelitoj, kiuj kreiĝis ĉe la planeda ĉirkaŭaĵo.

Ekde 1997 estis eltrovitaj pli ol naŭdek neregulaj satelitoj orbitantaj la kvar gasgigantojn (Jupitero, Saturno, Urano kaj Neptuno). Antaŭ 1997 estis konataj nur dek neregulaj satelitoj, inter kiuj menciindas Febo, la plej granda neregula satelito de Saturno, kaj Himalio, la plej granda neregula satelito de Jupitero.

## Vidu ankaŭ 
* Regula satelito
* Natura satelito

Kategorio:Lunoj
Kategorio:Ĉiela mekaniko
Socialdemokratia Partio de Kosovo

La **Socialdemokratia Partio de Kosovo** - albane *Partia Social Demokrate (PSD)* - estas nacia socialdemokratia politika partio en la juna ŝtato Kosovo kun grandparte albana enloĝantaro, memstara nur ekde februaro 2008 kaj antaŭe aŭtonoma regiono de Serbio sub administrado de la Unuiĝintaj Nacioj.  La partio jam fondiĝis en februaro 1990, tiam la dua politika partio en la nove plurpartia Kosovo. Nuna gvidanto de la partio estas Agim Çeku, kiu membras en la partio ekde aprilo 2008 kaj antaŭe de la 10-a de marto 2006 ĝis la 9-a de januaro 2008, kiam la lando ankoraŭ formale ne estis memstara ŝtato, estis ĉefministro de Kosovo sen aparteno al politika partio. Laŭ la stato de aŭtuno 2009 la partio havas du vicprezidantojn: Fllanza Hoxha kaj Asllan Pushka.

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de la partio 

## Referencoj 
Kategorio:Politikaj partioj de Kosovo
Kategorio:Socialdemokratiaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1990
Supra Simme-Valo (distrikto)

La **distrikto Supra Simme-Valo** (germana lingvo **Obersimmental**) estis ĝis la 31-a de decembro 2009 administra unuo de Kantono Berno. Ĝi havis 8052 loĝantojn la 31-an de decembro 2008. Ĝia ĉefloko estis la samnoma komunumo Zweisimmen.

## Geografio 
La distrikto Supra Simme-Valo entenas la komunumojn ĉe la bordo de la supra parto de la rivero Simme en la Bernaj Alpoj. En sudo la montmasivo Wildstrubel, sur kies kulmino situas la Wildstrubel-Glaĉero limigas la distrikton. La distrikto, kiu havas longecon de proksimume 50 kilometroj apartenas kun nur 24 loĝantoj po km² al la plej maldense loĝataj regionoj de Svislando.

## Trafiko 
La distriktĉefloko Zweisimmen estas la finhaltejo de la normalŝpura linio de Spiez-Zweisimmen de la fervoja kompanio Berno-Lötschberg-Sempinono-Fervojo. De la nodo Zweisimmen mallarĝŝpura eliras la linioj de la Montreux-Berna Oberlanda-Fervojo al Montreux kaj Lenk en Simme-Valo.

## Historio 
La Supra Simme-Valo post la Batalo de Sempach en la jaro 1386 fariĝis berna kamparvoktejo. La antaŭaj friburgaj Senjorujoj *Mannenberg* kaj *Laubegg* ek de tiam estis regita fare de berna vokto en la Kastelo Blankenburg. En la 14-a jarcento la valanoj atingis certajn privilegiojn, nome terenrajtojn, kiuj en la jaro 1347 estis unuan fojon dokumente fiksitaj. La valan administracion plenumigis propra landkomunumo, kiu elektis sian financministron (alemane *Säckelmeischter*) kaj oficistojn. Berno plurfoje konfirmis la privilegiojn kaj rajtojn de la valanoj kaj kodigis ilin.

Dum la epoko de la Helveta Respubliko (1798-1803) la Supra Simme-Valo estis distrikto de la tiama Kantono Oberlando ek de 1803 ĝi estis distrikto de Kantono Berno (germane nomita ĝis 1831 *Oberamt Obersimmental* kaj ek de tiam *Amtsbezirk Obersimmental*.

Kun efiko de la 1-a de januaro 2010 la distrikto Supra Simme-Valo estis dissolvita kaj integrita al la nova administra distrikto Supra Simme-Valo-Saanen.

## Komunumoj de la distrikto Supra Simme-Valo 
La distrikto Supra Simme-Valo konsistas el la sekvantaj 4 komunumoj (stato 2009):

## Eksteraj ligiloj 
* La Supra Simme-Valo en la Historia Leksikono de Svislando
* Retejo de la gazeto *Obersimmentaler*, loka revuo pri la regiono

Kategorio:Berna Oberlando
-
-
Alianco por la Estonto de Kosovo

La **Alianco por la Estonto de Kosovo** - albane *Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës (AAK)* - estas nacia centrisma politika partio en la juna ŝtato Kosovo kun grandparte albana enloĝantaro, memstara nur ekde februaro 2008 kaj antaŭe aŭtonoma regiono de Serbio sub administrado de la Unuiĝintaj Nacioj.  La partio fondiĝis en aprilo 2001 kaj laŭ la stato de 2009 estas la tria plej forta politika partio en la nove plurpartia Kosovo. Nuna gvidanto de la partio estas *Ramush Haradinaj* kaj laŭ la stato de aŭtuno 2009 la partio havas tri vicprezidantojn: *Ahmet Isufi, Naim Maloku* kaj Bajram Kosumi.

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de la partio 

## Referencoj 
Kategorio:Politikaj partioj de Kosovo
Kategorio:Konservativaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 2001
Agim Çeku

**Agim Çeku** (naskiĝis la 29-an de oktobro 1960 en *Ćuška* proksime de *Peć*, Jugoslavio) estas kosova politikisto. Li estis kosovoalbana armeestro dum la Kosova Milito de 1998 kaj 1999 kaj ĉefministro de Kosovo de la 10-a de marto 2006 ĝis la 9-a de januaro 2008, kiam la lando kun grandparte albana enloĝantaro ankoraŭ formale ne estis memstara ŝtato - tia ĝi fariĝis nur ekde februaro 2008 - sed aŭtonoma regiono de Serbio sub administrado de la Unuiĝintaj Nacioj. Lia posteulo kiel ĉefministro de Kosovo fariĝis Hashim Thaçi.

Dum sia tempo kiel ĉefministro de Kosovo, Agim Çeku oficiale ne estis membro de politika partio, sed en aprilo 2008 li membriĝis en la Socialdemokratia Partio de Kosovo.

Kategorio:Ĉefministroj de Kosovo
Kategorio:Kosovaj politikistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1960
Soweto

**Soweto** estas aro de ĉ. 30 kvartalaĵoj, fondita en 1963, kiel getourbo, sudokcidente de la sudafrika industrimetropolo Johannesburg. Ĝia nomo estas la mallongigo de *South Western Townships*. De 1983 ĝis 2002 Soweto estis memstara urbo, de 2002 Soweto apartenas al Johannesburg kaj de tiam ĝia nomo ne plu estas oficiale uzata.

La  en Soweto okazis grava ribelo kontraŭ la reĝimo de Apartismo, dum kiu mortis pli ol 500 homoj. Soweto tiel fariĝis simbolo por la rezisto kontraŭ apartismo, kaj la 16-a de junio en hodiaŭa Sudafriko estas festata kiel *tago de la junularo*.

## Historio 
Ekde 1886 afrikanoj estis dungitaj por orminado. Ili devis loĝi apud Johanesburgo. En 1956 oni aranĝis tiujn getourbojn laŭ afrikaj gentoj. En 1963 la loknomo aperis. En 1976 ribelo okazis, kiu fokusis la mondon al la mizera stato. En 1983 Soweto iĝis municipo kun elektitaj afrikaj estroj, tamen ankaŭ tiutempe diversaj rezistoj okazis. Ekde 2002 ĝi apartenas al Johanesburgo.

## Vidindaĵoj 
* Nelson Mandela Nacia Muzeo Hector Pieterson Museum

## Klimato 
Soweto havas subtropikan klimaton. En januaro la temperaturo estas averaĝe , en junio . En ĉirkaŭ junio estas vintro, tiam malofte frostas kaj neĝas. Jare pluvas po 713&nbsp;mm, precipe somere pluvas.

## Areoj 
* Kliptown

eta|maldekstra|300px|

Kategorio:Urboj de Sud-Afriko
Kategorio:Milionurboj
Kategorio:Apartismo
Kategorio:Johanesburgo
Bajram Kosumi

**Bajram Kosum** (naskiĝis la 20-an de marto 1960 en Косовска Каменица, *Kosovska Kamenica*, tiama Jugoslavio (nuna Kosovo) estas kosova politikisto. Li estis ĉefministro de Kosovo de la 23-a de marto 2005 ĝis la 10-a de marto 2006, kiam la lando kun grandparte albana enloĝantaro ankoraŭ formale ne estis memstara ŝtato - tia ĝi fariĝis nur ekde februaro 2008 - sed aŭtonoma regiono de Serbio sub administrado de la Unuiĝintaj Nacioj. Lia posteulo kiel ĉefministro de Kosovo fariĝis Agim Çeku.

Bajram Kosum estas vicprezidanto en la Alianco por la Estonto de Kosovo. Li estas veterana figuro en la politika vivo de Kosovo. Jam kiel studento li aktivis por la sendependiĝo de Kosovo kaj en marto 1981 estis kondamnita je 15 jaroj en karcero. Li pasigis preskaŭ 10 jarojn en mallibero ĝis li estis liberigita en 1991. De 1991 ĝis 1993 li laboris kiel ĵurnalisto, kaj tiam fariĝis prezidanto de la Parlamenta Partio de Kosovo. Li estas trankvila, singarda politikisto, kiu partoprenis en la interparoloj de *Rambouillet* dum la Kosova Milito. Dum tiu milito, li estis subtenanto de la Armeo por Liberigo de Kosovo, sed mem ne batalis aŭ portis uniformon. De decembro 2004 ĝis li fariĝis la ĉefministro de Kosovo, li estis ministro pri medio en la registaro de la aŭtonoma regiono sub administrado de la Unuiĝintaj Nacioj.

Kategorio:Ĉefministroj de Kosovo
Kategorio:Naskiĝintoj en 1960
Josef Mocker

**Josef MOCKER** (naskiĝis la 22-an de novembro 1835 en Citoliby u Loun – mortis la 15-an de novembro 1899 en Prago) estis ĉeĥa arkitekto kaj konstruisto-restaŭristo.

Mocker estis adepto de pseŭdogotika purisma tendenco kaj en tiu ĉi spirito li konceptigis ankaŭ siajn konstruaĵojn. Same li procedis ĉe restaŭraj laboroj, tiel ke al ĉiuj li donis unuecigan aspekton de la arkitekturo de la dua duono de la 14-a jarcento. Li estis foje kritikata pro ne tro sentema respekto de la origina aspekto de la konstruaĵoj.

Tamen kun spuroj de lia agado eblas renkontiĝi en multaj memorindaj lokoj de la tuta Ĉeĥio kaj multajn konatajn historiajn memorindaĵojn oni ne plu plu kapablas imagi en aspekto antaŭ lia idealiga interveno.

## Verkaro 
### Novaj konstruaĵoj 

Dosiero:Kostel sv. Ludmily.jpg|Preĝejo de Sankta Ludmila en Prago-Vinohrady
Dosiero:Vysehrad cemetery church.jpg|Preĝejo de Sanktaj Petro kaj Paŭlo en Prago-Vyšehrad
Dosiero:Schwarzenbergs crypt4.jpg|Kripto de Schwarzenberg en Třeboň

### Restaŭraj verkoj 

Dosiero:Burgkarlstein02.jpg|Burgo Karlštejn
Dosiero:Krivoklat castle Czech Republic.JPG|Burgo Křivoklát
Dosiero:Katedrala svateho Vita pruceli.jpg|Katedralo de Sankta Vito en Prago
Dosiero:Prag Pulverturm.jpg|Pulvoturo en Prago

Kategorio:Ĉeĥaj arkitektoj
Palaco Elektra (Ostrava)

**Palaco Elektra** situas en Ostrava, en urboparto Moravia Ostrava kaj Přívoz sur strato *Nádražní*.

## Historio
Palaco Elektra estas eksa Minista domo. La konstruaĵo estis konstruita en la jaroj 1924-1926 laŭ projekto de Alois Kubíček, František Kolář kaj Jan Rubý per elspezo de Rezistmovada asocio de ministoj. La angulstrata kvaretaĝa konstruaĵo sen fronto kaj fasadoj en tri stratojn estas konceptita kiel renovigo de klasicisma tradicio. La fasadon de flanka enirejo ornamas kvar statuoj de ministoj kaj koaksigistoj de Augustin Handzel. En periodo de la unua respubliko ĉi tie funkciis duetaĝa kafejo kaj drinkejo kun ĵazbando. La kafejo estis ŝatata loko, kien post prezentiĝoj iradis Oldřich Nový kaj Jiří Voskovec kun Jan Werich. Tiuj estis ĉi tie tradiciaj gastoj kaj aŭtomate ili havis malfermitan konton. Dum iu tempo funkciadon de la kafejo gvidis Josef Čepek, avo de aktoro Petr Čepek kaj ostrava opereta kantisto Karel Čepek. La kafejo kun mallongaj paŭzoj funkciis ekde la 18-a de novembro 1926 ĝis la 31-a de marto 2006, kiam ĝia onidire malkreska trafiko estis finigita. Elflanke de strato *Umělecká* situis kino Elektra kaj teretaĝa drinkejo. En drinkejo "Cristal-Pavilon" prezentiĝis multaj ĉeĥaj kaj eksterlandaj varietaj artistoj: ekz. virtuozo sur ksilofono kaj tubafono Jean Walden, praga subreto M. Gollevská, iluzionisto, klarvidisto kaj majstro de magio Kollini, elasta dancistino Tonitta Billware, nigrula dancisto Tommy Tiger kun kunulino; muzika senzacio estis ankaŭ "ĵazo" de Kaufman. La seninterrompa projekciado en la kino Elektra funkciis ĝis fino de la 20-a jarcento kaj ĝi havis kapaciton 763 sidlokoj. Nun en tiuj ĉi spacoj troviĝas poŝto. Lasta rekonstruo okazis en duono de la 90-aj jaroj de la 20-a jarcento. La ekstero estis renovigita en spirito de laŭtempa klasicisma funkcionalismo, la interno de la kafejo poste en stilo de art deco. 

## Nuntempo
Nuntempe troviĝas en la Palaco Elektra ankaŭ hotelo.

Kategorio:Moravia Ostrava
Kategorio:Hoteloj en Ostrava
Kategorio:Restoracioj kaj kafejoj en Ostrava
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1926
Getourbo

[eta|Township de [Soweto]]

**Getourbo,** angle: **Townships** (=„*kvartalo, municipo, kvartalaĵo*“) estas la termino por tiuj kvartaloj, kiujn la Apartheid-reĝimo instalis en Sudafriko kaj Namibio *apartige* por la „nigra“, la „kolora“ kaj la „hinda“ loĝantaro. Ankaŭ en hodiaŭa Sudafriko ili ankoraŭ ekzistas eĉ daŭre kreskas, kelkaj estas gigantaj urboj. Tipa ekzemplo estas Soweto (la nomo estas mallongigo de *South Western Township* - *Sudokcidenta kvartalaĵo*), kvartalo de Johanesburgo en provinco Gauteng. Krom Soweto, la laŭ laŭ areo plej grandaj taŭnŝipoj estas Mdantsane proksime de Orient-Londono kaj Kajeliĉa proksime de Kaburbo.

La instalado de getourboj estis grava apliko de la apartisma ideologio: en la „ideala Apartheid-urbo“ ĉiuj rasoj loĝas en siaj kvartalaĵoj dividite disde la aliaj per „bufrozonoj“ kun bariloj kiel trafikaj instalaĵoj (reloj ...), industriaj kompleksoj aŭ senkonstruaj terenoj. La „blankaj kvartaloj“ kreskis laŭ la bezonoj de siaj loĝantoj, kontraŭe la getourboj unuavice apartigi la diversrasajn loĝantojn.

La loĝantaro de getourboj daŭre kreskas - Soweto laŭnombre preskaŭ atingis Johanesburgon. La loĝantoj loĝas en grandegaj setlejoj el simplegaj domoj aŭ kabanoj preskaŭ sen infrastrukturo, ekzemple: getourbo Langa estis konstruita 1927 12&nbsp;km sudoriente de Kaburbo, origine por 850 personoj, en 1989 ĝi jam havis 16.500 loĝantojn, laŭ taksado de 2003 estas pli ol 80.000 (taksi la nombron de loĝantoj estas tre malfacila, ĉar daŭre homoj venas kaj foriras).

La vorto getourbo jam imagigas ladkvartalon kun amasa loĝado en mizeraj kabanoj, ladodomaĉoj, kartonaj skatoloj kun alta krimado, granda mizero, malriĉeco, malsato kaj malsano.

Depost la fino de Apartheid la kondiĉoj ŝanĝiĝas, sed tre malrapide.

;Bildoj el Dukatole, kvartalaĵo de Aliwal North:

## Vidu ankaŭ 
* Urboplanado
* Geto, Bantustano, Favelo (Ladkvartaloj en Brazilo), mizerurbo
* Rezisto kontraŭ Apartheid : :en:Sharpeville massacre, :en:Soweto uprising

## Eksteraj ligiloj 
* Panorama-Fotoraporto pri Khayelitsha, kvartalaĵo de Kapstadt
* Foto-Dokumentaro pri vivo en sudafrika taŭnŝipo
* „Cape Town Journey of Remembrance“  - politika vojaĝo tra taŭnŝipoj kaj la pasinto de Kaburbo, laŭ la memoro de liberecbatalanto

Kategorio:Urboj
Kategorio:Historio de Sud-Afriko
Kategorio:Apartismo
Kategorio:Urbaj studoj kaj planado
Kategorio:Malriĉeco
Llafranc

eta|400px|Llafranc kaj Calella de Palafrugell (en la fono)
**Llafranc** estas vilaĝo en la komunumo Palafrugell en Hispanio, en la komarko Bajo Ampurdán, provinco Ĝirono en Katalunio. En 2008 ĝi havis 308 loĝantojn.

Llafranc situas je la Brava Marbordo (Costa Brava), loko pentrinda kiu konservis sian karakteron de antaŭ la alveno de la amasturismo.

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de Llafranc

* Turisma gvidilo de Llafranc

Kategorio:Urboj de Katalunio
Rafael Paasio

**Rafael PAASIO** (naskiĝis la 6-an de junio 1903, mortis la 17-an de marto 1980) estis finna politikisto. Li dufoje estis ĉefministro de Finnlando: unuafoje de la 27-a de majo 1966 ĝis la 22-a de majo 1968 kaj duafoje de la 23-a de februaro ĝis la 4-a de septembro 1972.

Rafael Paasio unue estis presisto kaj poste iĝis ĵurnalisto. En 1942 li iĝis ĉefredaktoro de la socialdemokratia taga gazeto *Turun Päivälehti*. Ekde la jaro 1948 li estis membro de la nacia parlamento kaj reprezentis la Finnlandan Socialdemokratian Partion, kies prezidanto li estis inter 1963 kaj 1975. Li klopodis havi pli bonajn politikajn ligojn al la gvidantaro de Sovetunio ol liaj antaŭuloj Väinö Tanner kaj Karl-August Fagerholm en la pozicio de socialdemokratia partiestro. En la parlamenta baloto de 1966 lia partio tre sukcesis kaj pliampleksigis siajn parlamentajn seĝojn de 38 al 65. En majo 1966 li kreis registaron koalician inter la partio Finnlanda Centro, la komunistaj Popolaj Demokratoj kaj la socialdemokratia partio. Pro kritiko el sia propra partio tamen li du jarojn poste, en majo 1968, devis demisii favore al Karl-August Fagerholm. Kvar jarojn poste, en februaro 1972, li denove iĝis ĉefministro, sed jam en julio de tiu jaro demisiis, ĉar li ne volis sole porti la respondecon pri komerca interkonsento inter Finnlando kaj la Eŭropa Ekonomia Komunumo. Posteulo kiel ĉefministro iĝis la ĝisnuna ĝenerala sekretario de la socialdemokratia partio, Kalevi Sorsa, kiu de Rafael Paasio en 1975 ankaŭ transprenis la partian prezidantecon.

## Familio 
La filo *Pertti Paasio* (n. en 1939) same iĝis membro de la nacia parlamento, de 1987 kaj 1991 ankaŭ estis prezidanto de la socialdemokratia partio kaj de 1989 ĝis 1991 ministro pri eksteraj aferoj en la registaro de Harri Holkeri. La nepino *Heli Paasio* (n. en 1972) en 2003 ankaŭ same iĝis membro de la nacia parlamento, ankaŭ nome de la socialdemokratia partio.

Kategorio:Ĉefministroj de Finnlando
Kategorio:Finnaj politikistoj
Civilizekologio

**Civilizekologio** estas la interdisciplina scienco pri la naturprotektado.

## Literaturo 
* G.H. Schwabe: Hochzivilisation in ökologischer Sicht (Versuch einer Kritik von außen). Aus der Hydrobiologischen Anstalt der Max-Planck-Gesellschaft. Plön, September 1958.
* H. Stumpf: Leben und Überleben. Einführung in die Zivilisationsökologie. Seewald 1977, ISBN 3-512-00456-3
* Ch. Hannß: Zivilisationsökologie. Skript zur Vorlesung am Geografischen Institut der Universität Tübingen, 1986.
* L. Bölkow, S. Hartmann: Ökologie und ihre biologischen Grundlagen: Zivilisationsökologie I-IV. Hg.: Europäische Akademie für Umweltfragen, Tübingen, 1985 ff.
* H. Leser, B. Streit, H.-D. Haas: Diercke-Wörterbuch Ökologie und Umwelt. Stuttgart, DTV Deutscher Taschenbuch Verlag, 1993, ISBN 3-423-03419-X
* D. Meadows et al. (1972): Die Grenzen des Wachstums. Stuttgart.
* D. Meadows, D. Meadows: Die neuen Grenzen des Wachstums. Stuttgart, 1992.
* T. Schäfer: Grundbaustein Ökologie. VHS Tübingen, 2001.
* Global 2000 – Bericht an den Präsidenten der USA, 1980.
* F. Vester: Neuland des Denkens. Vom technokratischen zum kybernetischen Zeitalter. Stuttgart, DVA, 1980. (12. Auflage, dtv, München, 2002, ISBN 3-423-33001-5
* R. Schneider-Sliwa, D. Schaub, G. Gerold (Hrsg.): Angewandte Landschaftsökologie: Grundlagen und Methoden (= Festschrift für Professor Dr. Hartmut Leser zum 60. Geburtstag) mit einer Einführung von Klaus Töpfer. Berlin u. a., Springer, 1999, ISBN 	3-540-65938-2
* W. Günzl: Politische Ethik und Naturerkenntnis. Cuvillier 2006. ISBN 3-86537-980-X

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.herbert-gruhl.de – Herbert-Gruhl-Gesellschaft e.&nbsp;V (Herbert-Gruhl.asocio r.a.)
* Heiner Mühlmann: „Die Ökologie der Kulturen (La ekologio de la kulturoj) “.
* http://www.uni-muenster.de/PeaCon/wuf/wf-89/8910202m.htm – Günter Altner: Ökologie
* http://www.oeko.de
* http://www.wupperinst.org/de/ 

Kategorio:Ekologia disciplino
Mänttä-Vilppula

**Mänttä-Vilppula** estas urbo de Finnlando. La 31-an de januaro 2016 havis 10 599 loĝantojn. La urbo situas en la provinco Pirkanmaa kaj estas parto de la komunumaro Supra Pirkanmaa, ĝis la jaro 2009 ankaŭ de la gubernio Okcidenta Finnlando. En sia nuna formo la urbo ekestis komence de la jaro 2009 per kunigo de la ĝistiama urbo Mänttä kaj de la komunumo Vilppula.

Borde estas lago Ruovesi.

## Partneraj urboj 
Mänttä-Vilppula havas partnerajn rilatojn al la sekvaj urboj:
[eta|maldekstre|Paperfabriko en [Mänttä-Vilppula, Finlando.]]

* 20px Aakirkeby (Danio)
* 20px Halliste (Estonio)
* 20px Heby (Svedio)
* 20px Høyanger (Norvegio)
* 20px Ronneby (Svedio)
* 20px Starij Oskol (Rusio)

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la urbo (finne)

Kategorio:Komunumoj de Pirkanmaa
Kategorio:Komunumoj de Okcidenta Finnlando
Kategorio:Komunumoj de Finnlando
Kategorio:Urboj de Finnlando
Regula satelito

[eta|La [Galilejaj satelitoj de jupitero estas tipaj regulaj satelitoj.]]
En astronomio, **regula satelito** estas natura satelito kiu sekvas relative proksiman orbiton kun malgranda klinangulo aŭ discentreco. Oni kredas ke ili formiĝis en la ĉirkaŭaĵo de sia planedo, malsame al la neregulaj satelitoj.

Ekzistas almenaŭ 55 regulaj satelitoj: unu ĉe la Tero, ok ĉe Jupitero, dek du ĉe Saturno, dek ok ĉe Urano kaj ses ĉe Neptuno.

## Vidu ankaŭ 
* Neregula satelito
* Natura satelito

Kategorio:Lunoj
Kategorio:Ĉiela mekaniko
Encelado (mitologio)

**Encelado** – greke Ἐγκέλαδος - estas, en la Helena mitologio, unu el la gigantoj, filo de Geo fekundita de la sango de Urano, kastrita de Krono.[eta|dekstra|200px|[Ateno vunde venkas Enceladon. Atika telero kun ruĝaj figuroj, ĉirkaŭ 525 a.K., muzeo Luvro (CA 3662)]]

Kiel la aliaj gigantoj, Encelado estis priskribita kun serpentoj anstataŭ kruroj, kvankam ĉi-tiu konvencio ne ĉiam estis observita en artaĵoj.

Dum la Gigantomaĥio, batalo inter la dioj kaj la gigantoj, Encelado estis vundita kaj venkita per la lanco de Atena, kaj li estis enfosita en Sicilio sub monto Etna. De tiam, en la erupcioj de tiu vulkano oni vidas la spiradon de la giganto, kaj la tertremoj estas rigardataj kiel liaj movoj.

En Grekio, tertermo estas ankoraŭ ofte kromnomata "*Frapo de Encelado*".

## Eksteraj ligiloj 
*  La helenaj gigantoj
*  Encelado, enkarcerita en la ŝtonoj 

Kategorio:Gigantoj de la helena mitologio
Verda Partio (Brazilo)

**Verda Partio** (***Partido Verde*** en la portugala lingvo), estas politika partio de Brazilo, ankaŭ konata kiel **PV**.
Ĝi havas 1 senataninon kaj 15 deputitojn.

## Platformo 
Inter la ĉefaj eroj de Verda Partio tagordo estas federalismo, ekologiismo, homaj rajtoj, unu formo de rekta demokratio, Parlamenta demokratio, bonfaro, civitanaj liberecoj, pacifismo kaj laŭleĝigo de mariĥuano sub specifaj kondiĉoj.

La partio, tamen, argumentas ke ĝi estas en tia pozicio sur la politika spektro ke supoze transiras la limo "dekstra-maldekstra", konsiderante de ĝiaj membroj kiel anakronisma kaj nerealisma.

## Historio 
La Verda Partio estis fondita en januaro de 1986. Ĝi estis fondita de naturprotektantoj kaj aliaj aktivistoj de sociaj movadoj, prenante kiel liaj plej esprimaj ĉefoj Karolo Minc, kiu frue revenis al la PT, Fernando Gabeira, Alfredo Sirkis, Domingos Fernandes, kaj aliaj.

Dum la lastaj elektoj, la 1-a de oktobro 2006, la partio akiris 13 el 513 sidejoj en la Ĉambro de Deputitoj kaj neniu el la 81 seĝoj en la Senato.

Post la elekto de Lula kiel prezidanto de Brazilo en 2002, la Verda Partio estis atribuita la Ministerio de Kulturo.

Dum la prezidantaj elektoj de 2010, la Verda Partio kandidato Marina Silva gajnis 19,3% de la voĉdonoj, kontribuante tiumaniere la fiasko al la Dilma Rousseff por akiri 50% de la voĉdonoj, kaj farante la 2a rondo de elektoj necesa.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo

Kategorio:Politikaj partioj de Brazilo
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1986
Ŝiŝatovac

**Ŝiŝatovac,** serbe **Шишатовац,** slave **Šišatovac** estas malgranda vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto Srem (regiono), en municipo de Sremska Mitrovica.
eta|dekstra|Ŝiŝatovac situas en la mapo en la verda municipo
eta|300ra|Mapo pri municipo de Sremska Mitrovica
eta|300ra|Panoramo de Ŝiŝatovac

## Bazaj informoj 
* Areo: 35 &nbsp;km²
* Koordinatoj: 45°07′16″N 19°32'35″E
* Alto super marnivelo: 195 m
* Loĝantaro: 210
* Poŝtkodo:
* Telefonprefikso: 22
* Aŭtokodo: SM

## Situo 
Ŝiŝatovac situas sur deklivoj de Fruŝka Gora fine de sakovojo.

## Historio 
Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Aŭstrio-Hungario, al Szerém, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. Dum la 2-a mondmilito la vilaĝo apartenis al tiam sendependa Kroatio. En 2002 loĝis en Ŝiŝatovac 218 homoj, (209 serboj (96 %), 4 kroatoj, 2 hungaroj kaj aliaj).

## Vidindaĵoj 
* ortodoksa preĝejo

## Vidu ankaŭ 
* Strukturo de Vojvodino
eta|260ra|maldekstra|Preĝejo de Ŝiŝatovac

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Interfakeco

Sub **interfakeco** (ankaŭ **Interdisciplineco**) oni komprenas la uzon de celoj, pensmanieroj aŭ, minimume, metodoj de diversaj fakoj.

## Interfakaj sciencoj 
* Artefarita intelekto
* Biokemio
* Biotekniko
* Elektrokemio
* Fizikokemio
* Homa ekologio
* Komputa lingvoscienco
* Matematika komputoscienco
* Medicina fiziko
* Termodinamiko

## Literaturo 
* Christine von Blanckenburg, Birgit Böhm, Hans-Liudger Dienel, Heiner Legewie, *Leitfaden für interdisziplinäre Forschergruppen: Projekte initiieren - Zusammenarbeit gestalten*, Franz Steiner Verlag, 2005 ISBN 3-515-08789-3
* Rico Defila, Antonietta Di Giulio, Michael Scheuermann: *"Forschungsverbundmanagement - Handbuch für die Gestaltung inter- und transdisziplinärer Projekte"* , vdf Hochschulverlag an der ETH Zürich, 2006
* Heinrich Parthey, Persönliche Interdisziplinarität in der Wissenschaft. – In Walther Umstätter und Karl-Friedrich Wessel: Interdisziplinarität – Herausforderung an die Wissenschaftlerinnen und Wissenschaftler. Bielefeld: Kleine Verlag 1999. S. 243 – 254.
* Klein, Julie Thompson (1996). Crossing Boundaries: Knowledge, Disciplinarities, and Interdisci-plinarities. Charlottesville: University Press of Virginia
* Alexander Grau, *Mehr Disziplin für alle Disziplinen!*, Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung, 23-a de februaro 2003, p. 63
* Speciala numero de la franca revuo *Labyrinthe. Atelier interdisciplinaire* , 27 (2007) : *La Fin des Disciplines ?*, kun certaj tekstoj rete.
* Harald A. Mieg, 2003: *Interdisziplinarität braucht Organisation!*, Umweltpsychologie, 7 (2), p. 32-52
* Bernhard von Mutius (eldonisto), *Die andere Intelligenz. Wie wir morgen denken werden*, Klett-Cotta, Stuttgart 2004
* Harald Welzer: "Nicht über Sinn Reden!", *Die Zeit*, 27-a de aprilo 2006

## Eksteraj ligiloj 
* Interfakeco kiel sciencoparadigmo: retliga projekto pri estanteco kaj estonteco de interfaka scienco 
* Konceptoj kaj empiriaj rezultoj pri interfakeco: ebleco por la sciencosociologio, daŭrigi esplorojn de Heinrich Parthey (PDF-Datei; 3,57 MB)
* Ernst-Ludwig Winnacker: neue Art der Interdisziplinarität (La nova formo de interdisciplineco) (PDF-Datei; 62 kB)

## Vidu ankaŭ 
* Formalobjekto
* Metodologio
* Transfakeco

Kategorio:Universitataj studfakoj
Kategorio:Interdisciplineco
Kategorio:Scio
Kategorio:Filozofio de edukado
Kategorio:Pedagogio
Oronimo

**Oronimo** (de la greka: ορός *oros* „monto“ kaj όνομα *onoma* „nomo“) estas la faka vorto por "nomo de monto aŭ montaro" en toponimio. Oronimoj estas subkategorio de loknomoj. 

*Oronimio* estas la scienco pri la esplorado de la oronimoj. Ĝi ĉefe okupiĝas pri la deveno, signifo, historio kaj regiona etendiĝo de oronimoj kaj starigas sistemajn klasifikojn de oronimoj. 

## Vidu ankaŭ 
*Etimologio, Toponomastiko
* Toponimo, Hidronimoj

## Eksteraj ligiloj 
* Oronimoj (nomoj de montaj kaj montaroj)

Kategorio:Loknomoj
Kategorio:Montaroj
Orserĉisto

**Orserĉisto** aŭ **orfosisto** estas homo, kiu serĉas oron en riveroj aŭ en la tero.

## Historie 
Ĉefe dum la epoko de la orimpetegoj (dum la 19-a kaj la komenco de la 20-a jarcentoj) orserĉistoj aŭ orelfosistoj provis riĉiĝi en multaj diversaj landoj, de Aŭstralio ĝis Kanado. Tiel kreskis Dawson de 1896 ĝis 1898 pro la alaska orimpetego de malgranda ĉas- kaj fiŝkaptejo al urbo de 40.000 loĝantoj. La plej multaj, kiuj riĉiĝis tie, estis fakte, tiuj, kiuj zorgis pri la orserĉistoj konstruante trinkejojn, vendejojn, ktp.

## Nuntempe 
Ekzistas nuntempe nur malmultaj individuaj orserĉistoj, ĉar oro estas plej ofte elfosita de grandaj entreprenoj el minoj. La tieajn laboristojn oni nomas kutime ministoj aŭ orministoj. Tamen unuopaj orserĉistoj vivas ankoraŭ laŭ riveroj, kiuj tamen ne plu alportas multe da oro.

Kategorio:Profesioj
Kategorio:Minado
Ladislav Šaloun

eta|Monumento de Majstro Jan Hus sur la praga Malnovurba placo
**Ladislav ŠALOUN** (naskiĝis la 1-an de aŭgusto 1870 en Prago, mortis la 18-an de oktobro 1946 en Prago) estis ĉeĥa skulptisto.

Estante disĉiplo de Tomáš Seidan, Bohuslav Schnirch kaj Josef Václav Myslbek, li apartenis al la plej gravaj reprezentantoj de simbolismo en la periodo de la ĉeĥa secesio.

## Verkaro 
* Lia plej grava kaj plej konata verko estas monumento de Majstro Jan Hus sur la Malnovurba Placo en Prago, starigita tie en 1915 kaj dum la komunisma reĝimo estanta unu el ĝeneralaj kaŝitaj simboloj de la nacia kaj pensa libereco
* Skulptista ornamo de multaj publikaj konstruaĵoj (Municipa domo en Prago, Novurba urbodomo en Prago, Nacia teatro en Prago, Praga asekurejo, Ĉefstacidomo en Prago, La unua ĉeĥa hipoteka banko, Industria banko en Hradec Králové k.a.)
* Statuo de Rabeno Löw, kreinto de Golemo, en Prago
* Statuo de Krakonoš en Hořice v Podkrkonoší
* Monumento omaĝe al Jan Amos Komenský en Mladá Boleslav (1928)
* Salambo kaj Matho (1909, en stilo de erotika secesio)
* Monumento de Tomáš Garrigue Masaryk en Landa banko en Bratislava

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Ĉeĥaj skulptistoj
Formalobjekto

Sub **formalobjekto** (latine: obiectum formale) oni komprenas la metodon esplori objekton (la tielnomatan materialobjekton) de scienca fako. Kompleksajn faktojn oni analizas je pluraj formalobjektoj. Je tio ludas gravan rolon la metoda abstraktado.

Sekve ofte diversaj sciencoj esploras la saman materialobjekton, sed el diversaj vidpunktoj kaj kun malsama ekkongvidanta intereso, tio signifas, ke ili diversas je la formalobjekto. Estas la celo de vera interfakeco, kombini la diversajn alirvojojn de la specialfakoj pri certa materialobjekto kaj tiel kontribui al plena kompreno.

## Eksteraj ligiloj
* Materialobjekto kontraŭ formalobjekto 

Kategorio:Filozofio de scienco
Rusa patkuko

eta|dekstra|200 px|Maldikaj rusaj patkukoj (blinoj)
**Rusa patkuko** aŭ **blino** estas maldika patkuko el orienta Eŭropo, en kiu oni kontraste al multaj aliaj patkuk-receptoj uzas giston.

## Uzo 
eta|Rusaj krespoj kuiritaj en Orienta Siberio, Rusio
Rusaj patkukoj estas preparataj kaj servataj en tri bazaj manieroj.

* Oni manĝas ilin tiel kiel ili estas.
* Oni surŝmiras blinojn per butero, acidkremo, marmelado, mielo aŭ kaviaro kaj poste faldas aŭ rolas ilin al tubo. Tiuforme ili similas bretonan patkukon, t.n. krespon.
* Oni enrolas plenigaĵon kiel marmelado, frukto, terpomo, fromaĝo, kokinaĵo, fungoj, cepoj, brasiko aŭ simile en jam frititan patkukon kaj poste mallonge fritas aŭ bakas la plenigitan patkukon denove. Tiujn patkukojn oni nomas  aŭ .

## Vidu ankaŭ 
* Patkuko
* Tortiljo

## Notoj 
Kategorio:Aŝkenaza kuirarto
Kategorio:Germana kuirarto
Kategorio:Rusa kuirarto
Senŝtupa rapidumŝanĝilo

eta|Frota kojnorimena rapidumŝanĝilo kun kojna ĉeno

**Senŝtupa rapidumŝanĝilo** estas mekanika transmisiilo, kapabla senŝtupe ŝanĝi proporcion de transmisio en certa diapazono de reguligo. Ŝanĝigo de la transmisia proporcio okazas permane aŭ aŭtomate.

## Uzado 
La rapidumŝanĝilo uzatas en mekanismoj (agregatoj), bezonataj senŝtupe ŝanĝi la transmisian proporcion, kiel aŭtoj, skoteroj, muntoĉenoj, tornomaŝinoj, miksomaŝinoj ktp. Diapazono de reguligo (la proporcio de la plej multa transmisia nombro al la plej malmulta) ofte 3-6, malofte 10-12.

eta|maldekstra|Funkciado de la rapidumŝanĝilo

## Funkciada principo 
Bazo de plimulto da senŝtupaj rapidumŝanĝiloj estas kojnorimena transmisio. Unu aŭ ambaŭ pulioj (mova kaj movata) estas faritaj kun la moveblaj flankaĵoj; aerfendo inter la puliaj flankaĵoj, en la plej simpla okazo, difiniĝas per decentra regulilo. Kiam pliiĝas angula frekvenco de motoro kaj mova ŝafto la flankaĵoj de la mova ŝafto kuntiriĝas, tiamaniere la kontakta diametro de la pulio pligrandiĝas, kaj koeficiento de transmisio malpliiĝas.

La rimena transmisiilo estas efika por skoteroj kaj aŭtomobiloj de plej malalta klaso; por pli pezaj aŭtoj uzatas la ĉena transmisiilo laŭ la sama konstrukcia principo.

## Tipoj de mekanikaj rapidumŝanĝiloj 
*Frotaj rapidumŝanĝiloj:
**frontaj
**konusaj
**globaj
**multediskaj
**toraj
**ondaj
**kojnorimenaj
*Dentradaj rapidumŝanĝiloj:
**ĉenaj

## Vidu ankaŭ 
*Rapidumskatolo

Kategorio:Mekanismoj
Le Prix à payer (filmo)

***Le Prix à payer*** (***Prezo pagenda***) estas franca filmo de Alexandra Leclère, aperinta en 2007.

## Temo 
Jean-Pierre Ménard estas riĉa pariza aferisto. Li estas edziĝinta al Odile, eleganta burĝino, kiu tage butikumas en magazenoj de belaj kvartaloj. Li devus esti feliĉa homo. Tamen, lia edzino decidis, ke ili havu apartajn dormoĉambrojn. Lacigita de sia malplena seksa vivo, Ménard konfidas tion al sia propra ŝoforo, Richard, kiu suferas saman problemon kun sia kunulino Caroline. Tiu ĉi konsilas al li ne plu doni monon al ŝi, kion Jean-Pierre resumas per «&nbsp;Ne sekso, ne mono&nbsp;». Unue ŝokita, Odile malgraŭvole fine akceptas la kontrakton. La kunloĝado kaj situacio fariĝas pli kaj pli neelteneblaj.

## Teĥnikaĵoj 
* Titolo: *Le Prix à payer*
* Reĝisoro: Alexandra Leclère
* Scenaro: Alexandra Leclère
* Produkto: Philippe Godeau
* Ĝenro: Komedio
* Aperdato: : 
* Komponisto: Philippe Eidel

## Rolularo 
*Christian Clavier: *Jean-Pierre Ménard*
*Nathalie Baye: *Odile Ménard*
*Gérard Lanvin: *Richard*
*Géraldine Pailhas: *Caroline*
*Patrick Chesnais: *Grégoire*
*Anaïs Demoustier: *Justine Ménard*
*Maud Buquet: *Prostituitino*
*Francis Leplay: *Bien-agento*
*Jean-François Robin: *Bien-vendisto*
*Josselin de Tonquedec

## Anekdoto 
Duan fojon Nathalie Baye kaj Christian Clavier estas geedzoj en kino. La unuan fojon ili ludis en Je vais craquer (1980) de Gérard Lauzier kaj François Leterrier, adaptita de bildrakonto La course du rat de Gérard Lauzier.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la filmo  
* Le Prix à payer en IMDb

Kategorio:Francaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2007
Frederiko la 2-a (Sicilio)

1296-1336. Reĝo de Sicilio kaj imperiestro de la Sankta Romia Imperio.

Li fondis en Napolo universitaton, kiu nun havas lian nomon.

En sia palerma kortumo li protektis la poetojn de la sicilia skolo, kiuj estis la unuaj kiuj verkis en la itala lingvo.

Kategorio:Historio de Italio
Materialobjekto

Sub **materialobjekto** (latine: obiectum materiale) oni komprenas sciencoteorie la objekton aŭ enhavon de la koncerna scienca fako. Ĝi ekzistas kiel tia, jam antaŭ ol iu sin science okupas pri ĝi, dum la formalobjekto ekestas nur per la specifa observmaniero.

## Eksteraj ligiloj
* Materialobjekto kontraŭ formalobjekto 

Kategorio:Filozofio de scienco
Nigra Montaro

La tielnomataj "Nigraj Montoj" aŭ "Nigra Montaro" (france "Montagne Noire", okcitane "Montanha Negra") estas montaro en sudokcidenta Francio. Ĝi troviĝas ĉe la sudokcidenta fino de la Centra Masivo. Ĝi etendiĝas super la teritorio de pluraj francaj departementoj : Tarn, Hérault kaj Aude. Sia plej alta punkto estas la "Pic de Nore" kun 1210 metroj. La montaro situas en la Natura Regiona Parko de Alta Langvedoko.

eta|dekstra|370px|La Nigra Montaro. En la mezo la *Pic de Nore*, sur kiu estas granda Televid-anteno
eta|maldekstra|370px|Geografia situo

## Vidu ankaŭ 
* Nigra Montaro (Peruo)

Kategorio:Mezaltaj montaroj
Kategorio:Montaroj en Francio
Marbiologio

eta|Marbiologisto
[eta|[Spongulo en korala rifo, unu el la plej riĉaj medioj de maraj organismoj]]
La **marbiologio** respektive **mara biologio** estas parto de la biologio kaj de la oceanografio aŭ marscienco. Ĝi ankaŭ estas parto de la ekologio kaj okupiĝas pri la organismoj kaj la vivprocesoj en maraj vivospacoj, tio estas en la oceanoj kaj maroj.

## Vidu ankaŭ 
* Zoologio
* Botaniko
* Oceanologio
* Mezofaŭno
* Censo de mara vivo

## Eksteraj ligiloj 
* La oceana biogeografia informsistemo  (OBIS)
* oceansciencoj kun oceanmapo (Google Map)

Kategorio:Ekologia disciplino
Kategorio:Oceanografio
Parkoj de Komenský (Ostrava)

**Parkoj de Komenský** (ĉeĥe **Komenského sady**) estas parko troviĝanta en Ostrava, en ties urboparto Moravia Ostrava kaj Přívoz, loka parto Moravia Ostrava, laŭlonge rivero Ostravice kaj strato *Sadová*. 

La parkoj estas longaj 1,8 km kaj ili estas centro de ripozo kaj sporto. Ĉi tie troviĝas kovritaj kaj eksteraj tenisludejoj. En la jaro 1924 ĉi tie estis fondita la unua ĉeĥa tenisklubo en la urbo. Sian tenisan junaĝon ĉi tie travivis Ivan Lendl, gajninto de Davis Cup, U.S. Open, French Open. Lendl estas naskiĝinto el Ostrava kaj li loĝis proksime de Parkoj de Komenský.

La parkoj estas urba centro de biciklado, kurvojoj, vicrada sketado, promenoj. Por gepatroj kun infanoj servas ekstera kaj interna infana anguleto.

## Vidu ankaŭ 
Monumento de Ruĝa Armeo

## Pluaj fotoj

Ostrava, Komenského sady 4.JPG|Parkoj de Komenský

Kategorio:Moravia Ostrava
Kategorio:Kulturo en Ostrava
Kategorio:Publikaj spacoj en Ostrava
Kategorio:Parkoj kaj ĝardenoj en Ostrava
Dietrich Eckart

**Dietrich ECKART** (naskiĝis la 23-an de marto 1868 en Neumarkt in der Oberpfalz; mortis la 26-an de decembro 1923 en Berchtesgaden) estis germana publicisto, eldonisto, frua adepto de nacisocialismo kaj inspiranto de Adolf Hitler..eta|dekstra|Dietrich Eckart - foto el la periodo 1890-1899

Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Naziaj politikistoj
Päijänne-Tavastio

**Päijänne-Tavastio** (finne **Päijät-Häme** []) aŭ svede **Päijänne Tavastland**) estas provinco de Finnlando. Ĝis la jaro 2009 ĝi estis parto de la gubernio Suda Finnlando. Laŭ la stato de  en la provinco vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La ĉefurbo estas Lahti.

La nomo estas kunmetaĵo el Häme, jen unu el la historiaj regionoj de Finnlando, kaj el Päijänne, unu el la grandaj finnlandaj lagoj. Kiel la nomo indikas, tiu inter nordo kaj sudo longa lago tre difinas la teritorion. La pejzaĝo estas monteta kaj varia. La plej suda parto estas kompare ebena kaj sen grandaj akvejoj.

## Komunumoj 
Al la provinco apartenas 12 komunumoj, el kiuj iuj (en pli dika literaro) estas urboj. La nombroj de loĝantoj estas laŭ la stato de la fino de la jaro 2008.

;Iama komunumo
* Artjärvi
* Nastola

## Geografiaj elementoj 
* Lago Konnivesi
* Lago Vesijärvi


Kategorio:Provincoj de Finnlando
Kategorio:Suda Finnlando
Nordokcidentaj havajaj insuloj

[eta|300px|Situo de la nordokcidentaj havajaj insuloj en la [Pacifiko]]

La **nordokcidentaj havajaj insuloj** aŭ **deventaj insuloj de Havajo** (, mallongigite al **NWHI**) estas insulĉeno de malgrandaj insuloj, atoloj kaj koralrifoj en la Pacifiko.

Ili situas nordokcidente de la ĉefaj insuloj (angle: *Southeastern Hawaiian Islands* aŭ *Windward Islands*) Kauai kaj Niihau kaj apartenas, krom la Midvejinsuloj, kiuj estas tiel nomata *neenkorpigita teritorio* de Usono, al la usona ŝtato Havajo.

## Geografio 
La nordokcidentaj havajaj insuloj sterniĝas je ĉirkaŭ 25° norda latitudo sur longo de ĉirkaŭ 2.000&nbsp;km, de ĉ. la longitudo 161° okcidenta ĝis la internacia datlinio ĉe longitudo 180°.

La tuta areo de ĉiuj insuloj estas nur ĉ. 14,3&nbsp;km² granda, el kiuj preskaŭ la duono (6,2&nbsp;km² ) apartenas al la Midvejinsuloj.

Apartenas al la insuloj geografie de sudoriento al nordokcidento:

## Geologio 
[eta|[Submara havaja imperiestra ĉeno (meze)]]
La insularo estas vulkandevena kaj parto de la submara havaja imperiestra ĉeno, kiu iras de Alasko ĝis Havajo.

Dum *Big Island* ankoraŭ kreskas, ĉiuj insuloj en la nordokcidento jam malkreskas. Tial la alto de la nordokcidentaj havajaj insuloj malpligrandas de sudoriento al nordokcidento, nordokcidente de la Kure-atolo ekzistas nur tiel nomataj marmontoj.

## Loĝantaro 
Nihoa kaj Necker montras indicojn de frua havaja setlado, sed estis, kiam alvenis la unuaj eŭropanoj, neloĝataj. La insuloj ne havas permanentan loĝantaron, krom sur la Midvejinsuloj, kie loĝas ĉirkaŭ 40 homoj Oni rajtas alteriĝi sur la insuloj nuntempe nur kun aparta permeso de la *U.S. Fish & Wildlife Services* por sciencaj kialoj.

## Vidu ankaŭ 
* Alventaj Insuloj
* Varma makulo

## Bibliografio 
* David Liittschwager kaj Susan Middleton, *Das andere Hawaii* , National Geographic Deutschland, G+J Verlag, Okt. 2005, S.136-56.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Nordokcidentaj havajaj insuloj - sciindaĵoj, bildoj kaj filmetoj (angle) 
* NWHI Network - Multaj aktualaj informoj (angle) 
* NWHI - kronologieto pri la eventoj (angle)
* Privata TTT-ejo kun bildoj de la NWHI (angle) 
* Oficiala TTT-ejo de la ŝtato Havajo (angle) 

Kategorio:Insularoj
Kategorio:Havajo