open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Miklós Schmitth

**Miklós Schmitth** [miklOŝ ŝmit], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Schmitth Miklós** estis hungara pastro, monaĥo, profesoro, teologo. Lia familiaj nomformoj estis *Schmitt, Schmidt*.

Miklós Schmitth http://lexikon.katolikus.hu/S/Schmitth.html naskiĝis la  1707 en Hungara reĝlando en Nagymarton (nuntempa Mattersburg en Aŭstrio). Li mortis la  1767 en Nagyszombat (nuntempa Trnava en Slovakio).

## Biografio 
Miklós Schmitth aliĝis al la jezuitoj en 1728. Li doktoriĝis el filozofio kaj teologio. Komence li instruis en Vieno, poste ekde 1740 en Jezuita Universitato de Nagyszombat. Li pastriĝis en 1742. Li estis rektoro en la menciita universitato en 1765 kaj 1767 http://www.elte.hu/rektorok, poste li gvidis monaĥejan lernejon en Győr.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Palatium regni Hungariae... palatinorum locumtenentium, pro-palatinorum sub regibus Hungariae austriacis* (1739, 1752)
* *Imperatores Ottomanici a capta Constantinapoli, cum epitome principum turcarum* (1747-52) - 9 volumoj
* *Institutiones theologicae... tractatus de divina gratia* (1756)
* *Episcopi Agrienses pars* (1763) - 3 volumoj

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj jezuitaj monaĥoj
Maksimilijan Ćolić

**Maksimilijan Ćolić** [ĉoliĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj tiama ortografio **Chiolich Miksa** estis kroata (ankaŭ hungarlandana) pastro, kanoniko, profesoro, parlamentano. Lia nobela antaŭnomo estis *löwenspergi*.

Maksimilijan Ćolić http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/index.htm naskiĝis la  1749 en Kroatio en Senj. Li mortis la  1808 en Zagrebo (laŭ alia informo en 1818).

## Biografio 
Maksimilijan Ćolić frekventis gimnazion en Rijeka, poste li plulernis en Graz kaj Romo, fine li doktoriĝis. Post siaj studoj li estis pastro-predikisto en Zagrebo. En 1788 li estis rektoro en Reĝa Universitato de Pest http://www.elte.hu/rektorok (li ankaŭ instruis). En 1790 li estis nomumita kanoniko de Zagrebo. Li partoprenis ankaŭ en laboro de hungara parlamento en Pozsony.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Oratio habita in introductione scholarum in theatro academico* (1776)
* *Oratio funebris dum piis manibus M. Theresiae augustae regia Zagrab. acad. parentaret, dicta* (1781)
* *Oratio funebris dicta… dum piis manibus com. Francisci Nadasdi pro-regis Dalmatiae, Croatiae, Slavoniae parentaret* (1783)

## Fontoj 
* http://www.laguna-lopar.com/en/obitelj_colic_en.html  
* hungarlingva biografio

Kategorio:Kroataj pastroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Kanonikoj de Zagrebo
La ŝtona urbo

***La ŝtona urbo*** estas historia romano de Anna Löwenstein, originale verkita en Esperanto kaj publikigita en 1999. Rapide sekve ĝi publikiĝis ankaŭ en anglalingva versio, verkita de la aŭtorino mem. En 2010 aperis traduko en la franca (*La Ville de pierre*) de Godeleine Logez; hungara traduko aperis en 2014 (*A kőváros*) kaj en 2024 aperis traduko en la portugala (*A Cidade de Pedra*) de Luiz Ladeira. La romano temas pri kelta sklavino, portata al antikva Romo. Ĝi esperantlingve aperis en pluraj rapide sinsekvantaj eldonoj.

Gerrit Berveling en recenzo en la revuo Fonto, citita sur la malantaŭa kovrilo de la libro, laŭde esprimis la juĝon ke "... La romano egalas la teman kaj rakontadan amplekson kaj impresivon de *Quo Vadis?*, sed bonŝance sen ties historiaj stultaĵoj, naciismaj troigoj kaj sukereca propagando por iuspeca kristanismo ... *La Ŝtona Urbo* simple estas vivo. Gratulon al la aŭtoro!"

## Roluloj
* Akteo

## Recenzoj
## Eksteraj ligiloj 
*  recenzo en la magazino Monato
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* *La Ŝtona Urbo* en katalogo "Erfgoedbib" (*LibraryThing*) 
* Katalogo de Libraro Ludovika

Kategorio:Esperantlingvaj romanoj
Kategorio:Antikva Romo en fikcio
Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Libroj de Anna Löwenstein
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Libraro Ludovika
Kategorio:Libroserio Stafeto de FEL
Henriko la 1-a (Haitio)

250px|eta|dekstra|Reĝo Henriko la 1-a
**Henri Christophe**, aŭ **Henriko la 1-a de Haitio** (n. la 6-an de oktobro 1767 – Insulo Sankta Kristoforo, m. la 8-an de oktobro 1820), estis liberigita sklavo kiu partoprenis en la batalo haitia por la sendependiĝo. Prezidento en 1806, memproklamiĝis reĝo de la duono norda de la lando, en la tiel nomata Haitia reĝlando (1811–1820).

Iĝante reĝon, li konstruigis ses kastelojn, ok palacojn kaj la solidan fortikaĵon Citadelo Laferrière, ankoraŭ konsiderata kiel
unu el la mirindaĵoj de la epoko. Li ĉirkaŭis sin de ellaborita haitia nobelaro, kiun li mem elpensis, kiu konsistis el 4 princoj, ok dukoj, dudek du grafoj, tridek sep baronoj kaj dek kvar kavaliroj. Ĉi tio iĝis mokindaĵo en Europo, kie la esprimo *haitia nobelaro* signifis *inventitan aristokrataron per neserioza registaro.

Malgraŭ liaj penoj akceli la edukadon kaj establi juran sistemon, la *Kodo Henri*, Henriko estis malpopulara aŭtokrata monarko kies reĝlando estis en konstanta konflikto kun la sudo. Fine de lia regado, la publika sento estis tute kontraŭ li.

La reĝo Henriko, malsana kaj dubema, decidis sin mortigi per ora kuglo, antaŭ ol suferi puĉon. En la sekva ribeliĝo, lia adolska filo, *Daŭfeno'' Viktoro Henriko, estis mortigita de la ribeliĝintoj, kaj kun li mortis la dinastio Christophe, ĉar Henriko 1-a mem establis la Salfrankan leĝon, kiu malpermesas al virinoj entroniĝi aŭ transdoni rajtojn al siaj posteuloj. Lia vidvino, reĝino María Luisa kaj la du filinoj, la princinoj Athenais kaj Amatista, sukcesis fuĝi el la lando kaj ekloĝis en Italio, onidire ili estis sekse perfortitaj de juna italo sciinte ke ili estas filinoj de reĝo. Ili estis entombigitaj en Pizo.

## Vidu ankaŭ 
* Haitia reĝlando

Kategorio:Reĝoj de Haitio
Kategorio:Prezidantoj de Haitio
Meilly-sur-Rouvres

**Meilly-sur-Rouvres** [] estas franca komunumo, kiu situas en departemento Côte-d'Or kaj en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo

 400px|maldekstra|enllaç=|Distanco de Meilly-sur-Rouvres kaj loĝantaro
 

En la komunumo situas punkto (), kie renkontiĝas tri akvodislimoj. La akvo de tie fluas al tri direktoj Saonon, Sejnon, Luaron. Tio signifas, ke en ĉi tio loko, akvero povas irii aŭ en Mediteraneon aŭ en Manikolon aŭ en Atlantikon.

En la komunumo situas ankaŭ eta flughaveno, (partie sur la komunumo de Maconge ) kaj aŭtokurejo.

## Historio kaj vidindaĵoj 
La preĝejo Sankta Aignan datiĝas el la 12-a jarcento, ĝi situas sur la komunumo de Rouvres-sous-Meilly.

Jeanne Rozerot la kromedzino de Émile Zola naskiĝis tie en 1867 en Rouvres-sous-Meilly. Ŝia tombo estas en Meilly sur Rouvre.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côte-d'Or

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro écho des communes

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Anatole France (pariza metrostacio)

**Anatole France** [anatɔl fʁɑ̃s] estas stacio de la Metroo de Parizo sur linio 3, en komunumo Levallois-Perret.

## Stacio 
Tiu stacio ŝuldas sian nomon al Anatole France (1844-1924), franca verkisto, akademiano kaj Nobel-premiito pri literaturo en 1921.  

La kajoj de la stacio ne strikte frontas unu la alian pro la mallarĝeco de la strato sub kiu ĝi troviĝas. 

## Interkonektoj 
*  RATP 174 274
*  N16 N52

## Proksime 
* Urbodomo de Levallois-Perret
* Parko de la Planchette
* Templo de la Petite Étoile

## Vidu ankaŭ 
* Listo de metrostacioj de Parizo
* Linio 3 de la metroo de Parizo

Kategorio:Linio 3 de la metroo de Parizo
Kategorio:Stacioj de la metroo de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en Levallois-Perret
Malkudrilo

eta|La kapo de malkudrilo
**Malkudrilo** estas ilo uzata dum la kudrado.

## Uzado 
Malkudrilo estas uzata por malfiksi kunkudraĵojn. Ĝi havas forkan pinton. Inter la dentoj de la forko troviĝas akra rando kiu funkcias kiel tranĉilo. Unu el la dentoj estas pli longa ol la alia. Ties celo estas por ŝovi sub la stebero por tratranĉi ĝin. La alia dento estas pli mallonga kaj havas malakran pinton. Per tio oni preventas damaĝojn al la ŝtofo.

Kategorio:Iloj
Kategorio:Kudrado
Pinglokuseneto

eta|Portebla pinglokuseneto.

**Pinglokuseneto** estas eta kuseno sur kiu oni pikas pinglojn kaj kudrilojn. Dum la kudrado kaj brodado oni tiel facile povas preni la pinglojn. Ankaŭ oni povas sekure formeti ilin.

[eta|maldekstra|Pinglokuseneto en la formo de [frago]]

Kategorio:Kudrado
Kategorio:Brodado
Tajlorkreto

eta|Tajlorkreto
eta|En kejloformo kaj kiel plataj stangetoj

**Tajlorkreto** estas kreto por fari kelktempajn markojn sur teksaĵo. Kutime ĝi estas tabulokreto, en la formo de plata kejlo aŭ stangeto, kiun uzas tajloroj por desegni liniojn sur ia ŝtofo. Tiuj linioj indikas kiel fasono devas esti kaj kiel oni devas tondi aŭ aliformi la farotaĵon. Plejofte la tajlorkreto estas el talko.

Kategorio:Kudrado
Tramtransporto en Częstochowa

**Tramtransporto en Częstochowa** estas la dua plej nova tramsistemo (post Olsztyn) sur teritorio de Pollando, en Częstochowa. La unua tramlinio estis malfermita la 8-an de marto 1959. Ekde septembro de 2012, funkcias 3 linioj kun suma longeco 33,4 km kaj 32 haltejoj. La tramsistemo uzas normalan ŝpuron (1435 mm). Tramtransporton en Częstochowa sekurigas *Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Częstochowie* (MPK Częstochowa) (esperante: Urba Transporta Kompanio en Częstochowa).

Tramtransporto konsistas el la norda-suda tramvojo, kiun parte uzas ĉiuj tramlinioj (el Północ per Tysiąclecie, Centro, Trzech Wieszczów ĝis Ostatni Grosz). Tie, la tramlinio 1 veturas ĝis la urbaparto Zawodzie-Dąbie (finhaltejo *Fieldorfa-Nila*) per Raków, dum la tramlinio 2 veturas ĝis Raków (finhaltejo *Raków Dworzec PKP*) per Wrzosowiak. Ekde la 19-an de aŭgusto 2010 estis konstruitaj la tramvojoj ĝis nova finhaltejo *Stadion Raków*; la 3-an de septembro 2012 estis malfermita la entute nova tramlinio 3, kiu konektas tramhaltejojn *Fieldorfa-Nila* kaj *Stadion Raków*.

## Tramlinioj 
## Tramparko 
## Galerio 

Dosiero:Tramwaj Konstal 105Na na alei Pokoju w Częstochowie.jpg
dosiero:105Na w Częstochowie.jpg
dosiero:105Na AK Częstochowa.JPG
dosiero:105Na on Niepodległości Avenue, line 2.JPG
dosiero:Twist on Niepodległości Avenue.JPG

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Tramtransporto
* Listo de urboj kun tramtransporto
* Urba aŭtobusa transporto en Częstochowa

## Eksteraj ligiloj 
*  (MPK) ()
* UrbanRail.Net


Częstochowa
Częstochowa
Częstochowa
Preĝejo Nomo de Sankta Maria (Bánhorváti)

**Preĝejo Nomo de Sankta Maria** estas romkatolika historia monumento en Bánhorváti.

## Historio 
Estis menciita preĝejo en 1332, kiu nun estas la kalvinana preĝejo, ĉar en la malfrua 16-a jarcento la loĝantoj iĝis kalvinanoj. La katolika grupo refondiĝis en 1769 kaj tiutempe ili konstruis la nun videblan katolikan preĝejon. En 1801 ĝi trakonstruiĝis. La orgeno estis konstruita en 1805. En la sama jaro pli nova paroĥejo konstruiĝis.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en malgranda korto. La fasado komenciĝas meze kun turo, malantaŭe la navo etendiĝas, fine kvadrata absido estas videbla. La navo estas pli larĝa, tamen la absido preskaŭ havas la saman larĝon. La ĉefaltara bildo prezentas Sanktan Marian. Ĝi estis pentrita en 1832.

Kermeso okazas la 8-an de septembro.

## Fontoj 
* hungare kun bildoj
* hungare
* fotoj
eta|maldekstre|Aerfoto pri la preĝejo (videbla maldekstre)
eta|maldekstre|La ĉefaltara bildo
eta|La predikejo

Kategorio:Bánhorváti
Banhorvat
Banhorváti
Jim Gilmore

**Jim GILMORE** – plenanome **James Stuart Gilmore III** (naskita la ) estas usona politikisto. De 1998 ĝis 2002 li estris la usonan subŝtaton Virginion. Je la  li anoncis sian kandidatiĝon por la respublikana nomumo en la prezidenta voĉdonado de 2016. La  li ĉesigis sian kampanjon.

eta|Jim Gilmore en 2015

Kategorio:Usonaj politikistoj
Kategorio:Guberniestroj de Virginio
Pi Pobidoj

La **Pi Pobidoj** estas malforta meteorfluo kiu aktivas de la 15-a ĝis la 28-a de aprilo, kun maksimumo atingita je la 14-a tago de ĉi tiu monato. Ĝia radianto situas en la konstelacio de la Pobo, en regiono kiu proksimas la stelon Pi Pobo. Je la tago de la maksimumo povas fali kelkaj meteoroj ĉiuhore. La meteoroj devenas de la kometo 26P/Grigg–Skjellerup.

## Fonto 
*Ĉi tiu artikolo baziĝas sur la artikoloj Pi Puppids en la anglalingva vikipedio kaj Pi-Puppiden en la germanlingva vikipedio.*

Kategorio:Meteorfluoj
Kategorio:Pobo (konstelacio)
Kvadrantidoj

La **kvadrantidoj** estas meteorfluo kiu aktivas de la 1-a ĝis la 6-a de januaro, kun maksimumo atingita je la 3-a tago de tiu monato. Ĝia radianto situas en la konstelacio de la Bovisto, en regiono kiu jam estis okupita de la estinta konstelacio Quadrans Muralis. Je la tago de la maksimumo povas fali ĝis pli ol cento da meteoroj ĉiuhore.

## Fonto 
*Ĉi tiu artikolo baziĝas sur la artikolo Quadrantids en la anglalingva vikipedio.*

Kategorio:Meteorfluoj
Kategorio:Bovisto (konstelacio)
Rouvres-sous-Meilly

**Rouvres-sous-Meilly** [] estas franca komunumo, kiu situas en departemento Côte-d'Or kaj en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo
Rouvres-sous-Meilly etendiĝas sur  kaj havis &#160;loĝantojn laŭ la lasta oficiala nombro de , tiel ke la loka loĝdenso estas po  homoj laŭ kvadrata kilometro. La komunumo situas en Côte-d'Or, en la centra parto de Burgonjo-Franĉkonteo.

## Historio kaj vidindaĵoj 
La preĝejo Sankta Aignan datiĝas el la 12-a jarcento.

Jeanne Rozerot la kromedzino de Émile Zola naskiĝis tie en 1867.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Interna ligilo 
* Komunumoj de Côte-d'Or

### Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro écho des communes

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Jeff Boss

**Jeff Boss** (naskita la ) estas usona konspira teoriisto. Li estis senpartia kandidato por la usona prezidenteco en la voĉdonadoj de 2008 kaj 2012, kaj kandidatas kiel demokrato por 2016. Li kandidatis ankaŭ por estri sian subŝtaton (Nov-Ĵerzejo) kaj urbon, por senataniĝi, ktp, ofte kandidatante por du postenoj en unu sama voĉdonado. Boss asertas ke la usona registaro, kaj specife la Agentejo pri Nacia Sekureco (NSA) respondecas pri la atencoj de la 11-a de septembro 2001. Li pretendas, ke li mem atestis la aranĝadon de la atakoj.

## Notoj 
Kategorio:Konspiro-teorioj pri la 11-a de septembro 2001
Kategorio:Usonaj politikistoj
Adalbert Barics

**Adalbert Barics** [bariĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Barics Adalbert** estis hungara juristo, profesoro. Liaj hungaraj nomoformoj estis *Barits Béla Ádám*.

Adalbert Barics http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/010/pc001059.html#7 naskiĝis en 1742 en Hungara reĝlando en Újvidék (nuntempa Novi Sad en Serbio). Li mortis la  1813 en Vieno.

## Biografio 
Adalbert Barics akiris juran diplomon en Vieno. Li partoprenis en sesio de la hungara parlamento en 1764, poste li estis notario en juĝejo. Li ekinstruis en 1769 en altlernejo en Varasd, post 3 jaroj en Zagrebo, poste en Győr. Li estis nomumita universitata profesoro en Reĝa Universitato de Buda en 1777, sed ekde 1784 li instruis politikon, ŝtathistorion kaj statistikon en Pest (urbo), ĉar la menciita universitato jam tie funkciis. Li estis rektoro en la studjaro 1785 http://www.elte.hu/rektorok. En 1804 li pensiuliĝis.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Scriptorum ex regno Slavoniae a seculo XIV. usque ad XVII. inclusive collectio ex praelectionibus* (1774)
* *Die gewöhnliche Krönungsfeyer der ungarischen Könige und Königinnen* (1790; en la sama jaro ankaŭ )
* *Nonnihil de educatione juventutis scolasticae et studiorum reformatione in ditionibus Pannonicis* (1792)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero B, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio
 

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Louise Michel (pariza metrostacio)

**Louise Michel** [lwiz miʃɛl] (antaŭe *Vallier*) estas stacio de la Metroo de Parizo, sur linio 3, situanta en komunumo Levallois-Perret en departemento Hauts-de-Seine.

## Stacio 
Kvankam geografie situanta sub Levallois, la stacio troviĝas nur ĉirkaŭ 100 metrojn for de la administra limo de Parizo.

Ĝi ŝuldas sian nomon al instruistino, partopreninto en la Pariza Komunumo, Louise Michel, kromnomita la "ruĝa virgulino", kiu verkis sociajn romanojn kaj siajn memoraĵojn.

## Alirejoj 
La stacio havas alirejon en formo de enirejo al domo ĉe n-ro 30 Strato Louise-Michel. Elira rulŝtuparo troviĝas apude sur Strato Anatole-France.

## Interkonektoj 
*  N16 N52

## Vidu ankaŭ 
* Listo de metrostacioj de Parizo
* Alinomitaj stacioj de la Metroo de Parizo
* Linio 3 de la metroo de Parizo

## Eksteraj ligiloj 
* En tram, les femmes ! - EVE ()

Kategorio:Linio 3 de la metroo de Parizo
Kategorio:Stacioj de la metroo de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en Levallois-Perret
Keresztély János Horváth

**Keresztély János Horváth** [kerestEj jAnoŝ horvAt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Horváth Keresztély János** estis hungara pastro, monaĥo, profesoro, abato.
maldekstre|eta|Libro de Keresztély János Horváth
Keresztély János Horváth http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/h/h08733.htm naskiĝis la  1732 en Kőszeg (laŭ alia informo en Esztergom). Li mortis la  1799 en Buda.

## Biografio 
Keresztély János Horváth studis filozofion (komprenu sciencojn) en Reĝa Universitato de Nagyszombat, en 1751 li aliĝis al la jezuitoj. Post 4 jaroj li revenis por lerni teologion. Post siaj studoj ekde 1769 li instruis en la universitato logikon kaj metafizikon, post jaroj fizikon. Ekde 1773 li estis pastro, ĉar la ordeno estis malpermesita. Post translokiĝo de la universitato al Pest-Buda (hodiaŭ Budapeŝto) li instruis en Institutum Geometricum, kiu estis filio de la universitato. En la studjaro de 1784 li estis rektoro http://www.elte.hu/rektorok. En 1792 li pensiuliĝis, sed li estis nomumita abato.
eta|Libro de Keresztély János Horváth

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Panegyricus Immaculatae Virgini* (1760)
* *Institutionis logicae, quas in usum auditorum philosophiae conscripsit…* (1767, 1771, 1773, 1781, 1795, 1797, 1799, 1809, 1813)
* *Physica generalis quam in usum auditorum philosophiae conscripsit* (1767, 1770, 1772, 1774, 1776, 1782)
* *Institutiones physicae particularis in usum anditorum philosophiae* (1770, 1772, 1774, 1777, 1782)
* *Elementa matheseos, philosophiae auditorum usibus accommodata* (1772–73, 1781, 1782)
* *Praelectionum mechanicarum partes III* (1782–84)
* *Elementa physicae, opus novis elaboratum curis, et a prioribus editionibus diversum* (1790, 1792, 1793, 1799, 1807, 1819)
* *Declaratio infirmitatis fundamentorum operis Kantiani: Kritik der reinen Vernunft* (1797)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero H, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 18-a punkto)
* http://www.mat.savba.sk/MATEMATICI/matematici.php?cislo=79 

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj jezuitaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj abatoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Eta Akvistidoj

La **Eta Akvistidoj** estas meteorfluo kiu aktivas de la 21-a de aprilo ĝis la 20-a de majo, kun maksimumo atingita je la 6-a de majo. Ĝia radianto situas en la konstelacio de la Akvisto, en regiono kiu proksimas la stelon Eta Aquarii. Je la tago de la maksimumo povas fali 30 meteoroj ĉiuhore. 

La meteoroj devenas de la Haleja kometo. Tamen, ĝia orbito ne pasas sufiĉe proksime al la tero por favori la aktivecon.

## Fonto 
*Ĉi tiu artikolo baziĝas sur la artikolo Eta Aquariids en la anglalingva vikipedio*

Kategorio:Meteorfluoj
Kategorio:Akvisto (konstelacio)
Ŝafidoj

La **Ŝafidoj** estas meteorfluo kiu aktivas de la 22-a de majo ĝis la 2-a de julio, kun maksimumo atingita je la 7-a de junio. Ĝia radianto situas en la konstelacio de la Ŝafo. Je la tago de la maksimumo povas fali ĉirkaŭ 60 meteoroj ĉiuhore. La fonta kometo ne estas vere konata sed sciencistoj pensas ke ĝi estus 1566 Icarus aŭ eble 96P/Machholz.

La observo de la meteorfluo estas malfacila pro ĝia proksimeco kun la Suno.

## Fonto 
*Ĉi tiu artikolo baziĝas sur la artikoloj Arietids en la anglalingva vikipedio kaj Arietydy en la pollingva vikipedio.*

Kategorio:Meteorfluoj
Kategorio:Ŝafo (konstelacio)
Gabriel Péri (pariza metrostacio)

**Gabriel Péri** ​[ɡabʁijɛl peʁi] estas stacio de la Metroo de Parizo sur linio 13, inter komunumoj Asnières-sur-Seine kaj Gennevilliers.

## Stacio 
La stacio estis malfermita en 1980. Unue nomita *Gabriel Péri – Asnières – Gennevilliers*, ĝi estis alinomita la , okaze de la plilongigo de la linio ĝis .

Ĝi omaĝas al ĵurnalisto Gabriel Péri (1902-1941), kiu estis membro de la Centra Komitato de la Komunista Partio kaj deputito de Seine-et-Oise. Li estis ekzekutita kiel rezistanto.

## Interkonektoj 
*  RATP 54 140 175 177 235 340 577
*  N15 N51

## Vidu ankaŭ 
* Listo de metrostacioj de Parizo
* Alinomitaj stacioj de la Metroo de Parizo
* Linio 13 de la metroo de Parizo

Kategorio:Linio 13 de la metroo de Parizo
Kategorio:Stacioj de la metroo de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en Asnières-sur-Seine
Kategorio:Metrostacioj en Gennevilliers
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1980
Kategorio:1980 en Francio
Theta Centaŭridoj

La **Theta Centaŭridoj** estas malforta meteorfluo kiu aktivas de la 23-a de januaro ĝis la 12-a de marto, kun maksimumo atingita je la 14-a de februaro. Ĝia radianto situas en la konstelacio de la Centaŭro, en regiono kiu proksimas la stelon Theta Centaŭro. Je la tago de la maksimumo povas fali ĝis ĉirkaŭ 4 meteoroj ĉiuhore.

## Fonto 
*Ĉi tiu artikolo baziĝas sur la artikolo Theta Centaurids en la anglalingva vikipedio.*

Kategorio:Meteorfluoj
Kategorio:Centaŭro (konstelacio)
Juniaj Bovistidoj

La **Juniaj Bovistidoj** estas neregula meteorfluo kiu aktivas de la 26-a de junio ĝis la 2-a de julio, kun maksimumo atingita je la 27-a de junio. Ĝia radianto situas en la konstelacio de Bovisto. La fonta kometo estas 7P/Pons–Winnecke, kiu kompletas orbiton ĉirkaŭ la Suno ĉiuj 6.37 jaroj.

La Juniaj Bovistidoj estas malfortaj, sed kelkfoje la meteorfluo povas esti tre aktiva, kiel en 1916 kaj en 1998.

## Fonto 
*Ĉi tiu artikolo baziĝas sur la artikolo June Bootids en la anglalingva vikipedio.*

Kategorio:Meteorfluoj
Kategorio:Perseo (konstelacio)
Eksplodoj de 2015 en Tjanĝino

eta|
Merkrede, la 12-an de aŭgusto 2015 almenaŭ du eksplodoj okazis ene de 30 sekundoj en stokejo de la haveno en la distrikto Binhai de la urbego Tjanĝino de Ĉinio. Pli ol cent homoj estis mortigitaj (ĝis la 16-a de aŭgusto registriĝis 112 mortoj) kaj pliaj centoj vundiĝis. La kaŭzon de la eksplodo oni ne tuj sciigis, sed komencaj raportoj indikis industrian akcidenton. Ĝis 1000 fajrobrigadistoj specialiĝanta pri traktado de danĝeraj materialoj.

## Referencoj 
Kategorio:Katastrofoj en 2015
Kategorio:Katastrofoj en Ĉinio
Kategorio:Tjanĝino
Kategorio:2015 en Ĉinio
Sudaj Delta Akvistidoj

La **Sudaj Delta Akvistidoj** estas meteorfluo kiu aktivas de la 12-a de julio ĝis la 23-a de aŭgusto, kun maksimumo atinginta je ĉirkaŭ la 29-a de julio. Ĝia radianto situas en la konstelacio de la Akvisto, en regiono kiu proksimas la stelon Delta Aquarii. Je la tago de la maksimumo povas fali ĝis pli ol cento da meteoroj ĉiuhore.

## Fonto 
*Ĉi tiu artikolo baziĝas sur la artikolo Southern Delta Aquarids en la anglalingva vikipedio.*

Kategorio:Meteorfluoj
Kategorio:Akvisto (konstelacio)
Beta Taŭridoj

La **Beta Taŭridoj** estas taga meteorfluo kiu aktivas de la 5-a de junio ĝis la 18-a de julio, kun maksimumo atingita je ĉirkaŭ la 28-a de junio. Ĝia radianto situas en la konstelacio de Bovisto, en regiono kiu proksimas la stelon Beta Tauri. La meteorfluo estas parto de la fluo de la Taŭridoj, la Tero pasante dufoje tra la fluo en unu jaro. La fonta kometo estas 2P/Encke.

La Beta Taŭridoj estas tre malfacile observeblaj por tiuj, kiuj ne uzas radaron pro la pozicio de Beta Tauri je la tago de la maksimumo.

## Fonto 
*Ĉi tiu artikolo baziĝas sur la artikolo Beta Taurids en la anglalingva vikipedio.*

Kategorio:Meteorfluoj
Kategorio:Taŭro (konstelacio)
Alfa Kaprikornidoj

La **Alfa Kaprikornoj** estas meteorfluo kiu aktivas de la 3-a de julio ĝis la 15-a de aŭgusto, kun maksimumo atinginta je la 30-a de julio. Ĝia radianto situas en la konstelacio de la Kaprikorno, en regiono kiu proksimas la stelon Alfa Kaprikorno. Je la tago de la maksimumo povas fali kelkaj brilaj meteoroj ĉiuhore.

La fonta meteoro estas 169P/NEAT. Oni antaŭvidas ke la Tero pasos denove tra la *nubo* de meteoroj en kelkaj jarcentoj, kaŭzonte pli gravan meteorfluon ol nun.

## Fonto 
*Ĉi tiu artikolo baziĝas sur la artikoloj Alpha Capricornids en la anglalingva vikipedio kaj alfa Kaprikornidy en la pollingva vikipedio.*

Kategorio:Meteorfluoj
Kategorio:Akvisto (konstelacio)
Kappa Cignidoj

La **Kappa Cignidoj** estas malforta meteorfluo kiu aktivas de la 3-a ĝis la 25-a de aŭgusto, kun maksimumo atingita je la 17-a tago de tiu monato. Ĝia radianto situas en la konstelacio de la Cigno, en regiono kiu proksimas la stelon Kappa Cygni.

## Fonto 
*Ĉi tiu artikolo baziĝas sur la artikolo Kappa-Cygniden en la germanlingva vikipedio.*

Kategorio:Meteorfluoj
Kategorio:Cigno (konstelacio)
Arkeologia pejzaĝo de la unuaj kafplantejoj en Kubo

La **Arkeologia pejzaĝo de la unuaj kafplantejoj en Kubo** estas loko apartenanta al la listo de Monda heredaĵo de UNESKO en la insulo Kubo ekde 2000. La ruinoj aŭ spuroj kiuj ankoraŭ restas de tiuj ĉi kafplantejoj venas de la 19-a jarcento, ili estas unika elmontro de pionira terkultivado en malfacila tereno proksima al la Sierra Maestra. Laŭ Unesko ili lumigas konsiderinde la teknologian, socian kaj ekonomian historion de Karibio kaj Iberameriko.

Por esti enlistigita kiel Monda Heredaĵo, Unesko baziĝis sur la plenumo de du kriterioj, la *iii* kaj la *iv*. La unua ĉar «la restaĵoj de la kafplantejoj de la 19a jarcento kaj komencoj de la 20a en orienta Kubo estas atestaĵo unika kaj elokventa pri ekspluata maniero de la agrikulturo por sovaĝa arbaro, kies spuroj malaperis en la cetero de la mondo». Por la dua, ĝi plenumiĝas ĉar «la kafoproduktado en orienta Kubo dum la 19a jarcento kaj ekiĝo de la 20a rezultiĝis je kreado de unika kultura pejzaĝo, ilustrante gravan etapon de la disvolvo de tiu ĉi formo de agrikulturo.

Cuba_Cafetal_Isabelica_molino_de_pilar_P1080160.JPG|Kafplantejo Isabelica, Kolon-muelejo
Cuba_Cafetal_Isabelica_secadero_tendal_P1080169.JPG|Kafplantejo Isabelica, Sekigejo
Cuba_Cafetal_Isabelica_slavery_tools_P1080146.jpg|Kafplantejo Isabelica, Iloj kaj seruroj de sklavoj
Cuba_Cafetal_Isabelica_P1080166_manor.JPG|Kafplantejo Isabelica, Interno de bieno

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝaro de Unesko

Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Kubo
Kategorio:Historio de Kubo
Alfa Koĉeridoj

La **Alfa Koĉeridoj** estas malforta meteorfluo kiu aktivas de la 28-a de aŭgusto ĝis la 5-a de septembro, kun maksimumo atingita je la 1-a de septembro. Ĝia radianto situas en la konstelacio de la Koĉero, en regiono kiu proksimas la stelon Capella. La fonta kometo estas Kiess (C/1911 N1), kiu kompletas orbiton ĉirkaŭ la Suno ĉiuj 1800 ĝis 2000 jaroj.

## Referencoj 
* *Ĉi tiu artikolo baziĝas sur la artikolo Aurigids en la anglalingva vikipedio.*
* International Meteor Organization

Kategorio:Meteorfluoj
Kategorio:Koĉero (konstelacio)
Delta Koĉeridoj

La **Delta Koĉeridoj** estas malforta meteorfluo kiu aktivas de la 10-a ĝis la 18-a de oktobro, kun maksimumo atingita je la 11-a tago de tiu monato. Ĝia radianto situas en la konstelacio de la Koĉero, en regiono kiu proksimas la stelon Delta Aurigae.

## Fonto 
* *Ĉi tiu artikolo baziĝas sur la artikolo Delta-Aurigiden en la germanlingva vikipedio.*

Kategorio:Meteorfluoj
Kategorio:Koĉero (konstelacio)
Septembraj Perseidoj

La **Septembraj Perseidoj** estas meteorfluo kiu aktivas de la 5-a de septembro ĝis la 21-a de septembro, kun maksimumo atingita je la 9-a de septembro. Ĝia radianto situas en la konstelacio de la Perseo, en regiono kiu proksimas la stelon Epsilon Persei. La Septembraj Perseidoj estas malpli aktivaj ol la famaj Perseidoj de aŭgusto, kun averaĝe 5-6 meteoroj ĉiuhore.

La Septembraj Perseidoj kaj la Delta Koĉeridoj jam estis konsiderataj kiel unu sama meteorfluo, sed serĉo konkludis ke ambaŭ estas apartaj.

## Fonto 
*Ĉi tiu artikolo baziĝas sur la artikolo September-Perseiden en la germanlingva vikipedio*

Kategorio:Meteorfluoj
Kategorio:Perseo (konstelacio)
Orionidoj

La **Orionidoj** estas meteorfluo kiu aktivas de la 16-a ĝis la 27-a de oktobro, kun maksimumo atingita je la 21-a tago de tiu monato. Ĝia radianto situas en la konstelacio de Oriono, en regiono kiu proksimas la stelon Betelĝuzo. Je la tago de la maksimumo povas fali inter 20 kaj 25 meteoroj ĉiuhore. Tamen, en kelkaj jaroj la maksimumo povas atingi 50 ĝis 70 meteorojn ĉiuhore.

La meteoroj devenas de la Haleja kometo.

## Fonto 
*Ĉi tiu artikolo baziĝas sur la artikolo Orionids en la anglalingva vikipedio*

Kategorio:Meteorfluoj
Kategorio:Oriono (konstelacio)
Malgrandleonidoj

La **Malgrandleonidoj** estas meteorfluo kiu aktivas de la 19-a ĝis la 27-a de oktobro, kun maksimumo atingita je la 24-a tago de tiu monato. Ĝia radianto situas en la konstelacio de la Malgranda Leono, en regiono kiu proksimas la stelon Beta Leonis Minoris. Je la tago de la maksimumo povas fali 2 meteoroj ĉiuhore.

La meteoroj devenas de la kometo C/1739 K1. 

## Fonto 
*Ĉi tiu artikolo baziĝas sur la artikolo Leo-Minoriden en la germanlingva vikipedio*

Kategorio:Meteorfluoj
Kategorio:Malgranda Leono (konstelacio)
Alfa Centaŭridoj

La **Alfa Centaŭridoj** estas meteorfluo kiu aktivas de la 28-a de januaro ĝis la 21-a de februaro, kun maksimumo atingita je la 8-a de februaro. Ĝia radianto situas en la konstelacio de la Centaŭro, en regiono kiu proksimas la stelon Alfa Centaŭro. Je la tago de la maksimumo povas fali ĉirkaŭ 6 meteoroj ĉiuhore.

## Fonto 
*Ĉi tiu artikolo baziĝas sur la artikoloj Alpha Centaurids en la anglalingva vikipedio kaj Alpha-Centauriden en la germanlingva vikipedio.*

## Referenco 
* IMO Meteor Shower Calendar 2014

Kategorio:Meteorfluoj
Kategorio:Centaŭro (konstelacio)
Venceslav Trnka

**Venceslav Trnka von Krzowitz** (ĉeĥe *Václav Trnka z Křovic*, laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj nomformo *Trnka Vencel*) estis ĉeĥa (poste hungarlandana) kuracisto, anatomo, patologo, profesoro.

Venceslav Trnka http://mek.oszk.hu/05400/05425/pdf/Schultheisz_Trnka.pdf naskiĝis la  1739 en Ĉeĥio en Tábor. Li mortis la  1791 en Hungara reĝlando en Peŝto.

## Biografio 
Venceslav Trnka komence studis en Universitato de Karolo, poste en universitato en Vieno, kie li akiris kuracistan diplomon en 1770. Li laboris jam en 1769 en hospitalo en Vieno. Post la doktoriĝo li estis nomumita profesoro en la ĵus fondita medicina fakultato de Reĝa Universitato de Nagyszombat, kiu estis tiam la unusola hungara universitato. Ekde 1785 li estis katedrestro, en la studjaroj 1775, 1776, 1780, 1785 dekano, en 1786 rektoro. kiu naskis 3 gefilojn. Menciindas, ke dum tiuj jaroj la universitato estis translokigita al Buda en 1777, fine al Pest en 1784.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Dissertatio inauguralis medica de morbo coxario* (1770)
* *Historia febrium intermittentium, omnis...* (1775;  1781)
* *Commentarius de tetano, plus quam ducentis cl. medicorum observationibus* (1777)
* *Historia amauroseos omnis aevi observata medica continens I-II.* (1781;  1790)
* *Abhandlung über das Magenweh* (1788)
* *Geschichte des schwarzen Stars* (1790)
* *Historia haemorrhoidum...* (1794–1795) - 3 volumoj

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* biografio kun bildo , 
* hungarlingva biografio kun bildo
* http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC15363/16065.htm

Kategorio:Ĉeĥaj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj anatomoj
Kategorio:Hungaraj patologoj
Zeta Perseidoj

La **Zeta Perseidoj** estas taga meteorfluo kiu aktivas de la 20-a de majo ĝis la 5-a de julio, kun maksimumo atingita je la 9-a de junio. Ĝia radianto situas en la konstelacio de Perseo, en regiono kiu proksimas la stelon Zeta Persei. Ĝi probable estas parto de la Taŭridoj. Je la tago de la maksimumo povas fali ĉirkaŭ 20-40 meteoroj ĉiuhore. La fonta kometo estas 2P/Encke.

La observo de la meteorfluo maleblas pro ĝia proksimeco kun la Suno.

## Fonto 
*Ĉi tiu artikolo baziĝas sur la artikolo Zeta Perseids en la anglalingva vikipedio.*

Kategorio:Meteorfluoj
Kategorio:Perseo (konstelacio)
Duklando Kurlando kaj Zemgalio

Inter la jaroj 1561 kaj 1795 ekzistis en parto de la hodiaŭa Latvio la plejparte germanlingva **duklando Kurlando aŭ Kuronio kaj Zemgalio** (germane *Herzogtum Kurland und Semgallen*, latine *Ducatus Curlandiae et Semigalliae*), kiu estis feŭdo de Livonio, kiu mem estis feŭdo de Pollando-Litovio. La duklando tamen havis memstaran politikon, i.a. ĝi estis la plej malgranda eŭropa lando kiu havis kolonion en Ameriko. La kolonio ekzistis mallonge en Tobago inter 1654 kaj 1659, kaj denove de 1660 ĝis 1689. La duklandon fondis Gotthard Kettler, lasta grand-majstro de la Livonia Ordeno, kiu iĝis luterano kaj sekularigis la ordenan landon. Sigismondo la 2-a Aŭgusto kreis el ĝi la duklandon Kurlando kaj Zemgalio kaj donis ĝin al Kettler kiel feŭdo de Pollando-Litovio. Kettler kaj liaj idoj regis la duklandon ĝis 1737.

En 1795 la kurlanda registaro decidis submeti la landon al la Rusia Imperio. La lasta duko, *Peter von Biron*, abdikis, kaj la duklando fariĝis rusia gubernio, aŭtonome regata de german-balta nobelaro. La civitanoj plue estis germanaj baltoj, kuronoj kaj latvoj, kun tre malmultaj svedoj, poloj, litovoj kaj rusoj.

Kuronio kaj Zemgalio
Kategorio:Historio de Latvio
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1560-1569
Kategorio:Aperis en 1561
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1795
Leonidoj

La **leonidoj** estas meteorfluo kiu aktivas de la 15-a ĝis la 20-a de novembro, kun maksimumo atingita je la 18-a tago de tiu monato. Ĝia radianto situas en la konstelacio de la Leono. La zenita hora ofteco varias ĉiujare. Tiu ĉi povas esti meza (30 meteoroj ĉiuhore) aŭ eĉ tre alta (10000 meteoroj ĉiuhore) se la kometo pasas proksime de la Tero. La meteoroj devenas de la kometo 55P/Tempel–Tuttle.

## Fonto 
*Ĉi tiu artikolo baziĝas sur la artikolo Leonids en la anglalingva vikipedio*

Kategorio:Meteorfluoj
Kategorio:Leono (konstelacio)
Alfa Unukornulidoj

La **Alfa Unukornulidoj** estas meteorfluo kiu aktivas de la 15-a ĝis la 25-a de novembro, kun maksimumo atingita je la 21-a tago de tiu monato. Ĝia radianto situas en la konstelacio de la Unukornulo, en regiono kiu proksimas la stelon Prociono. Je la tago de la maksimumo povas fali kelkaj meteoroj ĉiuhore, sed okaze la meteorfluo estas pli forta.

## Fonto 
*Ĉi tiu artikolo baziĝas sur la artikolo Alpha-Monocerotiden en la germanlingva vikipedio.*

Kategorio:Meteorfluoj
Kategorio:Unukornulo (konstelacio)
Elektoepiskoplando

**Elektoepiskoplando** () estis ĉiu el la tri ekleziaj elektoprinclandoj (Kolonjo, Majenco, Treviro).

## Vidu ankaŭ
* Elektoprinclando

Kategorio:Elektoepiskoplandoj
Berenichararidoj

La **Berenichararidoj** estas malforta meteorfluo kiu aktivas de la 12-a ĝis la 23-a de decembro, kun maksimumo atingita je la 15-a tago de tiu monato. Ĝia radianto situas en la konstelacio de la Berenica Hararo. Je la tago de la maksimumo povas fali kelkaj meteoroj ĉiuhore.

## Fonto 
*Ĉi tiu artikolo baziĝas sur la artikolo Coma-Bereniciden en la germanlingva vikipedio.*

Kategorio:Meteorfluoj
Kategorio:Berenica Hararo (konstelacio)
Nomado de sciencoj en Esperanto

La plejmulto da la terminoj pri scienconomoj estas grekdevena. La plej oftaj postafiksoj de tiaj terminoj, ĉiuj neoficialaj en Esperanto, estas jenaj:

* **-nomio** (gr. "nomos" - leĝo)
* **-logio** (gr. "logos" - studo, scienco)
* **-skopio** (gr. "skopeo" - mi rigardas)
* **-grafio** (gr. "grapho" - mi skribas, priskribas)
* **-iatrio** (gr. "iatreou" - mi kuracas)
* **-metrio** (gr. "metreo" - mezuri)
* **-pedio** (gr. "paideia" - edukado);
* **-iko** (pri arto aŭ teĥniko).

Ofte eblas formi nomon de scienco per pure Esperanteca kunmetado; tial, foje ekestas du paralelaj formoj por nomi la saman sciencon, unu kunmetita per pure Esperantaj radikoj, kaj la alia per pure grek- aŭ latin-devenaj radikoj. Ekzemple, ŝtonscienco havas tute saman signifon kiel petrologio, sociscienco estas tute sama afero kiel sociologio, kaj toksologio estas samsignifa esprimo al venenoscienco. Foje, la pure Esperanta alternativo estas pli taŭga en neformalaj kuntekstoj, dum la grekeca esprimo pli bonas en fakulaj rondoj, kie ne ekzistas risko pri nekompreno de la celata signifo.

## Vidu ankaŭ
* Sciencnomo
* Listo de sciencoj
Kategorio:Esperanto
Kategorio:Scienco
Ursidoj

La **Ursidoj** estas meteorfluo kiu aktivas de la 17-a ĝis la 25-a de decembro, kun maksimumo atingita je la 22-a tago de tiu monato. Ĝia radianto situas en la konstelacio de la Malgranda Ursino, en regiono kiu proksimas la stelon Kochab. Je la tago de la maksimumo povas fali ĉirkaŭ 10 meteoroj ĉiuhore.

La meteoroj devenas de la kometo 8P/Tuttle. 

## Fonto 
*Ĉi tiu artikolo baziĝas sur la artikolo Ursids en la anglalingva vikipedio*

Kategorio:Meteorfluoj
Kategorio:Malgranda Ursino (konstelacio)
Ĝemelidoj

La **ĝemelidoj** estas meteorfluo kiu aktivas de la 7-a ĝis la 17-a de decembro, kun maksimumo atingita je la 14-a tago de tiu monato. Ĝia radianto situas en la konstelacio de la Ĝemeloj, en regiono kiu proksimas la stelon Kastoro.

Ili estas kaŭzitaj de la objekto 3200 Faetono, malgranda, ne tre hela apolona asteroido, kun tre discentra orbito. Tio igus la Ĝemelidojn, kune kun la Kvadrantidoj, la nuraj gravaj meteorpluvoj ne devenantaj de kometo. La meteoroj de tiu ĉi pluvego estas malrapide moviĝantaj, povas esti viditaj en decembro kun plej alta intenseco en la mateno de la 14-a de decembro. La meteorfluo estas tre aktiva: Lastatempaj pluvegoj vidigis 120-160 meteorojn po horo sub optimumaj kondiĉoj, ĝenerale ĉirkaŭ de la dua ĝis tria horo laŭ loka tempo. Ĝemelidoj unue estis observitaj en 1862, multe pli lastatempe ol aliaj pluvegoj kiel la Perseidoj (36 p.K.) kaj Leonidoj (902 p.K.).

Surbaze de datumoj de la esplormisio *Parker Sun Probe*, studo de 2023 proponis ke la Ĝemelidoj eble estis formitaj pro la katastrofa disrompo de kometo kiu krom Faetonon formis la asteroidojn 2005 UD kaj 1999 YC.

## Fontoj 
* Teksto baze de la enkonduko de la anglalingva koncerna artikolo, ampleksigita je la stato de 14-a de novembro 2023 - referencojn, kiuj ĉiukaze estas anglalingvaj, vidu tie.

Kategorio:Meteorfluoj
Kategorio:Ĝemeloj (konstelacio)
Mihály Schoretits

**Mihály Schoretits** [mihAj ŝoretiĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Schoretits Mihály** estis hungara kuracisto, profesoro. Lia familia nomo foje aperis kiel *Shoretits*.

Mihály Schoretits http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC13280/13612.htm naskiĝis la  1741 en Horvátzsidány (laŭ alia informo en Cinfalva http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/s/s23286.htm (nuntempa Siegendorf en Aŭstrio). Li mortis la  1786 en Buda.
   
## Biografio 
Mihály Schoretits akiris kuracistan diplomon en Vieno en 1765. Post siaj studoj li laboris en la sama urbo en armea hospitalo. En 1767 li estis nomumita kuracisto de Veszprém. Inter 1770 kaj 1784 li instruis en Reĝa Universitato de Nagyszombat (en 1777 la universitato translokiĝis al Pest-Buda (komprenu Budapeŝto), sed li sekvis la universitaton). En la studjaroj 1777 kaj 1782 li estis dekano, en 1783 li estis rektoro http://www.elte.hu/rektorok. Li estis signifa pedagogo, sed li neniam kontribuis.
  
## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio

 
Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Cabildo de nación

La **Cabildo de nación** aŭ **Cabildo africano** estis religia-kultura unuiĝo de la afrikdevena loĝantaro en Latinameriko. Ĝi principe ne plenumis administrajn taskojn kiel la *cabildos municipales*, la urbaj administrejoj en Hispanujo kaj Latinameriko.

## Ekesto de la *cabildos de nación* 
La unua *cabildo de nación*, kiu estas konata en Kubo, estis la *Cabildo Changó*, kiu estis fondata en la jaro 1568. La sklavoj deportitaj al Latinameriko devenis de malsamaj regionoj de Afriko. En la *cabildos de nación* unuiĝis la sklavoj kaj liberigitoj de ambaŭ seksoj kun sama popola deveno. En kelkaj urboj de Latinameriko ekzistis pro la malsamaj devenoj cabildos de nación de malsamaj popoloj. Ekzemple en Kamagvejo ekzistis je la fino de la 19-a kaj je la komenco de la 20-a jarcento kvar *cabildos de nación*.
Je la *cabildos de nación* temis pri asocioj similaj al la religiaj fratrioj (hispane: *cofradía*) kiuj estas vaste disvastiĝintaj en Hispanujo kaj kiuj ĝuste en Latinameriko ne akceptis ne-blankulojn. Dum kiam la *cofradías* staris sub eklezia kontrolo, la *cabildos de nación* staris sub ŝtata kontrolo.

## Aktivecoj de la cabildos 
La membroj de la *cabildos de nación* renkontiĝis je la festotagoj, por festi tiujn ĉi laŭ la tradicioj de siaj originaj landoj. La plej multaj *cabildos de nación* posedis proprajn renkontodomojn, en kiuj plejofte ankaŭ troviĝis la kultejoj de la miksreligioj. La afrikanoj provis konformigi siajn diojn adoratajn en siaj hejmlando kun la katolika kredo. Tiel ekestis en la *cabildos de nación* kultejoj, en kiuj ili adoris la malnovajn afrikajn diojn en la enkorpigo de katolikaj sanktuloj. Tiuj ĉi religiaj-kooperativaj asocioj grave kontribuis al la konservado de diversaj kulturaj esprimformoj de nigrula religio, muziko, danco kaj societemo, gestaro, lingvo kaj arto. Precipe tamen ili tenis viva grandan parton de iliaj religiaj sistemoj.

Ĉe la pinto de la *cabildos* staras la *reyes del cabildo*. Oni ankaŭ uzis la esprimojn „*capataz*“ (mastro) kaj „*capitán*“ (kapitano). La elekto de la *reyes del cabildo* okazis plejofte la 6-an de januaro, do je epifanio. La elektitoj multkaze estis personoj, kiuj jam en siaj devenlandoj okupis elstaran pozicion. Ilia graveco kiel *reyes del cabildo* ili montris per konvenaj atributoj kiel uniformoj, kronoj, rapiroj kaj ordonbastono. Ene de *cabildo la reyes* ankaŭ plenumis politikajn kaj juĝistajn funkciojn kaj reprezentis la nigrulojn kontraŭ la blankulaj institucioj. La *reyes del cabildo* administris la financajn rimedojn uzatajn por pagi la enterigojn de la mortintaj membroj, por aĉetliberigi maljunajn sklavojn, por akiri terpecojn kaj konstrui sur ili renkontejojn, por produktigi sanktulajn bildojn kaj figurojn kaj por aĉeti muzikinstrumentojn.

## Literaturo 
Michael Zeuske: Kuba 1492–1902. Leipziger Universitäts-Verlag, Lepsiko 1998, ISBN 3-931922-83-9, p. 472.

## Referencoj 
Kategorio:Sklaveco
Kategorio:Historio de Kubo
Kategorio:Malaperintaj organizaĵoj
Kategorio:Historio de la kolonia imperio de Hispanio
Ferenc Xavér Gyurkovics

**Ferenc Xavér Gyurkovics** [ksavEr djurkoviĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gyurkovics Xavér Ferenc** estis hungara juristo, profesoro.

Pri naskiĝo de Ferenc Xavér Gyurkovics http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html mankas informoj. Li mortis la  1793 en Pest (urbo).

## Biografio 
Ferenc Xavér Gyurkovics akiris juran diplomon. Li instruis politikon en Reĝa Universitato de Nagyszombat. Li sekvis la universitaton, kiam ĝi estis translokigita al Pest-Buda (komprenu Budapeŝto). En la studjaro 1782 li estis rektoro http://www.elte.hu/rektorok.

Li konatiĝis kun Ignác Martinovics. Ili kreis komploton. Gyurkovics planadis duĉambran parlamenton (por nobeloj kaj por nenobeloj). Gyurkovics abrupte mortis antaŭ trovo de komploto fare de sekreta polico.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Panegyricus divo Francisco Xaverio dictus dum inclyta facultas philosophia in universitate Tyrnaviensi annuum eidem tutelari suo honorem persolveret* (1775)
* *Von den Verbrechen und Strafen... Unter dem Vorsitze Fr. Gyurkovics... in dem grossen akademischen Hörsaale...* (1776) - tradukaĵo
* *Opinio* (1791) - studo pri publika ŝparkaso

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al literoj G, GY, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al literoj G, GY, poste serĉu la nomon)

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Fălești

eta|Preĝejo en Fălești sur moldavia poŝtmarko
**Fălești** [fəleŝtj] estas urbo en Moldavio, situanta proksimume 130&nbsp;km nord-okcidente de la ĉefurbo Kiŝinevo. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝi estas la ĉefurbo de la samnoma distrikto.

## Demografio 
### Etna strukturo
Etna strukturo de Fălești laŭ la censo de 2014:

### Lingva strukturo
Lingva strukturo de Fălești laŭ la censo de 2014:

## Partneraj urboj 
Inter la partneraj urboj de  estas
*  Botoșani en Rumanio

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Moldavio
Ferenc Hubert

**Ferenc Hubert,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hubert Ferenc** estis hungara pastro, kanoniko, abato, teologo, profesoro.

Ferenc Hubert http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/index.htm naskiĝis la  1743 en Pozsony (nuntempa Bratislavo en Slovakio). Li mortis la  1800 en Pozsony.

## Biografio 
Ferenc Hubert lernis filozofion (komprenu sciencojn) en Reĝa Universitato de Nagyszombat, poste teologion en la jaroj 1765 kaj 1766 en Vieno. Li pastriĝis, poste li estis vicprefekto en 1769 en katolika altlernejo pri hungaroj en Vieno. En 1773 li ekinstruis en la menciita universitato, kiun li sekvis al Pest-Buda (komprenu Budapeŝto). Li estis dekano en la studjaro 1775, rektoro en 1781. Li estis nomumita kanoniko en Pozsony en 1783, same en 1796 en Esztergom, fine en 1791 abato. Li estis pripastra lernejestro ekde 1799.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Theologiae dogmaticae in systema, quod apud regiam universitatem Budensem. ac universim omnes per i. reg. Hungariae...* (1783)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero H, poste serĉu la nomon)

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Kategorio:Hungaraj abatoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kalvinana malnova preĝejo (Bánhorváti)

La **Kalvinana malnova kirko** estas religia historia monumento en Hungario, en vilaĝo Bánhorváti apud la romkatolika Kirko Nomo de Sankta Maria (Bánhorváti).

## Historio 
Estis menciita katolika preĝejo en 1332, kiun la kalvinanoj akiris en la malfrua 16-a jarcento. Ela origina konstruaĵo ankaŭ nun estas videblaj gotikaj partoj. En nekonata tempo oni konstruis sentinelan turon, kiu nun estas parto de la kirko. En 1700 la konstruaĵo estis renovigita, tiam oni metis kokon sur la turopinton. La nun videbla formo estas videbla ekde 1790. En 1924 kaj 1985 la konstruaĵo renoviĝis.

## Konstruaĵo 
La kirko situas en malgranda korto. En la korto altiĝas unusola monumento en Hungario pri Johano Kalvino kreita en 1924. La preĝejo havas altan turon. Flanke en mezo de la navo funkcias la ĉefenirejo. La iama enirejo estas videbla, sed estas ŝtopita per muro. La absido estis malkonstruita, restis nur fino de la navo. Interne la plafono estas pentrita ligna kasona plafono konsistanta el 144 kasonoj. Ĝi estis pentrita en 1700. La benkoj estis pentritaj en 1720, la galerio en 1790. Same en 1790 estis kreita la predikejo.

## Fontoj 
* hungare kun foto 
* hungare
* hungare kun fotoj

Kategorio:Bánhorváti
Banhorvati
Publika universitato

[eta|[Kolegio de la Christ Church de la Universitato de Oksfordo, Britio, unu el la plej prestiĝaj publikaj universitatoj.]]
**Publika universitato** estas universitato kies financado plejmulte estas pagata de registaro aŭ de alia subnacia ento, male al la privata universitato. La *nacia universitato* povas esti aŭ ne publika.

En kelkaj regionoj, la publikaj universitatoj estas gravaj esplorcentroj kaj multaj el ili aperas inter la plej bonaj kaj prestiĝaj universitatoj en la mondo.

En Eŭropo la modelo pri publiko universitato estas la reganta, kiu en kelkaj landoj eĉ estas la nura eduksistemo, kiel ekzemple en Finnlando aŭ Grekio.

En Usono la publikaj universitatoj dependas de ĉiu ŝtato kaj neniam de la nacia registaro, kies prezoj estas malpli altaj por la familioj loĝantaj en la koncerna ŝtato, kiuj pagas siajn impostojn en ĝi, ol por loĝantoj de aliaj ŝtatoj usonaj aŭ el ekstera lando.

## Vidu ankaŭ 
* Universitata reformo
* Privata universitato

Kategorio:Universitatoj