Rufa strigo

**Rufa strigo** (*Ninox rufa*), konata ankaŭ kiel **rufa bubuko**, estas specio de strigo en la familio Strigedoj. Priskribis ĝin en 1846 John Gould, angla ornitologo. Ĝia ordinara nomo respegulas la ruf-kolorajn plumojn de tiuj strigoj kiam estas maturaj. Kvankam ĝi estas malofta, la specio havas vastan teritorion, inklude Aŭstralion, Indonezion, kaj Papuo-Nov-Gvineon.

La rufa strigo estas granda strigospecio, kies pezo varias de 700 ĝis 1700 g, depende de la sekso kaj aĝo. Ĝi estas nur iomete pli malgranda ol la plej granda strigo en Aŭstralio, nome la Forta strigo (*Ninox strenua*), kiu tipe pezas inter 1050 kaj 1700 g. La rufa strigo estas ĝeneralisma noktema predanto kaj ĝenerale solema. Ĝi malofte estas agresema al homoj krom en situacioj, en kiuj ĝi sentas, ke ĝia nesto aŭ idoj estas minacataj.

## Aspekto
La rufa strigo estas granda birdo, ofte kreskante ĝis 46–57 cm longa, kun enverguro de 100 ĝis 120 cm. Inoj tipe pezas 700–1050 g, dum maskloj tipe pezas 1050–1300 g. Ambaŭ seksoj havas relative malgrandajn kapojn kompare kun sia korpo kaj vosto, sed la kapo de la masklo estas pli plata kaj pli larĝa ol tiu de la ino. 

Junuloj estas multe pli malgrandaj, kutime 49–54 mm longaj ĉe naskiĝo, kaj estas kovritaj per lanuga blanka felo. La frunto, kolo, dorso kaj supraj flugiloj de la plenkreskuloj estas kutime malhelruĝecbrunaj kun helbrunaj strioj disĵetitaj tra la tuta korpo. La vizaĝo estas malhelbruna, kaj la kolo, brusto kaj subaj partoj estas ruĝecbrunaj kun maldikaj kremkoloraj strioj. La malsupra flanko de la flugiloj estas helbruna kun dikaj kremkoloraj strioj. La kurba beko estas helgriza kaj estas ĉirkaŭata de nigraj haregoj ĉe sia bazo. Ĝi havas orflavajn okulojn.

## Subspecioj
La kvin subspecioj diferenciĝas iomete laŭ grando kaj koloro. Ili estas jenaj: 

* *Ninox rufa humeralis* (Bonaparte, 1850) — Waigeo
* *Ninox rufa rufa* (Gould, 1846) — Kimberley kaj Top End
* *Ninox rufa aruensis* (Schlegal, 1866) — Aru-Insuloj
* *Ninox rufa meesi* (I.J. Mason & Schodde, 1980) — nordoriento de la Kabo de Jorka Duoninsulo
* *Ninox rufa queenslandica* (Matthews, 1911) — sudoriento de la Kabo de Jorka Duoninsulo

## Distribuado kaj habitato
La rufa strigo havas vastan geografian teritorion. Ĝi estas indiĝena de la Aru-Insuloj, Nov-Gvineo kaj norda Aŭstralio, kie ĝi troviĝas en la Lando Arnhem, la nordaj Kimberley-insuloj, la oriento de la Kabjorka Duoninsulo, kaj la Regiono Mackay de orienta Kvinslando. Ĝi estas la sola ekskluzive tropika strigo en Aŭstralio. La tutmonda populacio de *Ninox rufa* ankoraŭ ne estas determinita, sed la specio estas konsiderata nekutima ĝis malofta.

### Manĝado
La ruĝbruna strigo estas lerta kaj potenca ĉasisto, kapabla kapti vastan gamon da predoj. Ilia dieto estas tre diversa, game de birdoj kaj insektoj ĝis malgrandaj mamuloj kiel flugvulpoj. Predograndecoj de mamuloj estis registritaj de malgrandaj ronĝuloj de 5 ĝis 15 g ĝis pli grandaj arbaraj marsupiuloj kiel la Norda tufvosta didelfo (1100 ĝis 2000 g). Tipe, la rufa strigo ĉasas la junulojn de ĉi tiuj pli grandaj predospecioj. Mamuloj, kiujn la rufa strigo estas dokumentita manĝi, inkluzivas la jenajn: malgranda ruĝa flugvulpo (*Pteropus scapulatus*), nigra flugvulpo (*Pteropus alecto*), brosvosta faskogalo (*Phascogale tapoatafa*), norda brosvosta didelfo (*Trichosurus arnhemensis*), sukerglisilo (*Petaurus breviceps*), nigrapieda arborato (*Mesembriomys gouldii*), brosvosta kuniklorato (*Conilurus penicillatus*), norda bruna peramelo (*Isoodon macrourus*), pala kamporato (*Rattus tunneyi*), malhela kamporato (*Rattus colletti*), kaj aliaj.

Laŭsezonaj ŝanĝoj en la elekto de predo estis determinitaj per unu studo en Aŭstralio. Kvankam ĝia populacio ŝajnas malpliiĝi, ĝia malkreskrapideco ne estas konsiderata sufiĉe rapida por esti konsiderata sub la vundebla kategorio. La specio spertis malpli ol 30% malkreskon dum la lastaj dek jaroj aŭ tri generacioj. Tamen, la rufa strigo, kiel multaj aliaj birdoj, estas submetita al la minacoj de ĉasado, senarbarigo kaj arbaraj incendioj dum la seka sezono.

## Referencoj
*Olson, Storrs L. (1985): IX.C. Strigiformes. En: Farner, D.S.; King, J.R. & Parkes, Kenneth C. (eld.): *Avian Biology* 8: 129–132. Academic Press, New York.

## Bibliografio
*

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Strigedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Birdoj de Indonezio
Kategorio:Birdoj de Aŭstralio
Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo