open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bohdan Staŝinski

**Bohdan STAŜINSKI** (naskiĝis la 4-an de novembro 1931 en vilaĝo Borŝĉoviĉi apud Lvovo) estas oficiro de KGB, profesia murdisto.

Ukraino, varbita de KGB kiel 19-jarulo dum studoj ĉe Lviva Universitato. Li sukcesis trovi murdistojn de Jaroslav Halan, ukraina komunista verkisto. Tri jarojn poste, en 1954, laŭ instrukcio de Politika Buroo, generalo Aleksandr Ŝelepin komisiis al li mortigon de unu el ĉefaj teoriistoj de la nacia ukraina movado, Lev Rebet, loĝantan tiutempe en la Federacia Respubliko Germanio. Atenconto ricevis pistolon ŝarĝitan de hidrogena cianido kaj  pilolon kun kontraŭveneno, kiu ŝirmus lin kontraŭ venenigo. Trafa ekcelo al vizaĝo kaŭzis simptomojn similaj al korinfarkto kaj praktike malebligis ĝustan malkovron de la mortokaŭzo. Staszynski mortigis na Rebet la 12-an de oktobro 1957. Laŭvice komisiita al li tasko estis elimino de la gvidanto de ukrainaj naciistoj Stepan Bandera. Kvankam la unua provo atenci ne sukcesis, Staszynski, malgraŭ pli kaj pli grandaj obĵetoj, plenumis la taskon en Munkeno la 15-an de oktobro 1959. Pro tio li ricevis la Ordenon de Ruĝa Standardo, kiun enmanigis al li tiutempa prezidanto de KGB - Aleksandr Ŝelepin.

La tria viktimo estus inta ĉefministro de Ukrainio (de 1941) Jaroslav Steĉko. Staszynski, kiu samtempe edziĝis al Inga Pohl, germanino de la Germana Demokratia Respubliko, decidis laŭ ŝia instigo, rompi la ordonon kaj la 12-an de aŭgusto 1961 anoncis sin ĉe usonanoj en Okcidenta Berlino. Prijuĝita kaj kondamnita en 1962 je 8 jaroj de malliberigo, post kelkaj monatoj estis liberigita kaj forveturigita al Usono, kie li kaj la edzino ricevis novan identecon.

## Literaturo
*   . Ukrainian Publishers Limited. 237, Liverpool Road, London, United Kingdom. 1962. (audiobook).
* Grzegorz Motyka, Rafał Wnuk – "Pany i rezuny" (Sinjoroj kaj hombuĉistoj), Warszawa 1997, ISBN 83-86857-72-2

Kategorio:KGB
Kategorio:Sovetiaj murdistoj
Kategorio:Spionoj
Kategorio:Organizaĵo de Ukrainaj Naciistoj
3099 Hergenrother

'*3099 *Hergenrother''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la finnlanda astronomo Yrjö Väisälä elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan astronomon Carl W. Hergenrother (naskiĝinta en 1973).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Yrjö Väisälä
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1940
Coleman Hawkins Encounters Ben Webster

**Coleman Hawkins Encounters Ben Webster** estas ĵaz-albumo de Coleman Hawkins, sonregistrata la 16-an de oktobro 1957 kaj publikigita en 1959 de la sondisko-eldonejo Verve.

## Eldonhistorio 
La albumo aperis sub la numeroj Verve MGV 8377 resp. 2304169. La unua lumdiska eldono ( 823 120-2) enhavis la originalan albumon, la pli malfrua noveldono publikigita en 1997 aldone la interrompitajn sonregistraĵojn de "Blues for Yolande", en kiuj oni povas observi la ekeston de la titolo. Du pluaj titoloj sonregistritaj dum ĉi tiu kunsido, "Maria" kaj "Cocktails for Two", aperis sur lumdisko komence sur diversaj Hawkins-kompilaĵoj kiel "Compact Jazz" aŭ "Verve Jazz Masters" samkiel sur la albumo *Hawkins and Confrères* (Verve 835255-2), kombinita kun sonregistraĵoj de Hawkins ekestintaj en 1958 kun trumpetisto Roy Eldridge.

## Titolo 
#"Blues for Yolande" (C. Hawkins)
#"It Never Entered My Mind" (Rodgers kaj Hart)
#"La Rosita" (Haenecken und O'Keefe)
#"You'd Be So Nice To Come Home To" (Cole Porter)
#"Prisoner of Love" (Columbo/Gaskill/Robin)
#"Tangerine" (Mercer kaj Schertzinger) 
#"Shine On, Harvest Moon" (Norworth und Bayes)

## Literaturo 
* Ian Carr, Digby Fairweather & Brian Priestley: *Rough Guide Jazz*, Stuttgart, Metzler 2004 (2-a eldono), ISBN 978-3-476-01892-2
*Richard Cook & Brian Morton *The Penguin Guide to Jazz on CD* 6-a eldono. ISBN 0-14-051521-6
* Teddy Doering: *Coleman Hawkins*. Waakirchen, Oreos, 2001
* Ralf Dombrowski *Basis-Diskothek Jazz*, Stutgarto, Reclam 2005; ISBN 978-3-15-018372-4

## Eksteraj ligiloj 
* *www.answers.com*

Kategorio:Ĵazaj muzikalbumoj
Kategorio:Muzikalbumoj aperintaj en 1959
3100 Zimmerman

'*3100 *Zimmerman'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de
Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la rusan sovetan astronomon Nikolaj Vladimiroviĉ Zimmerman (cirile *Николай Владимирович Циммерман'', 1890–1942).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1977
Lokomotivo konstruoserio 52

Lokomotivo konstruoserio 52,  germane: **Baureihe 52** estas nomo pri diversaj tirtendraj  vaporlokomotivoj:  

* DRG-konstruoserio 52.70 *DRG-Baureihe 52.70*, rapida trajnolokomotivo de (Germana Regna Fervojo),  *Deutsche Reichsbahn*-(societo) *-Gesellschaft*, -(DR), la iama saksa vaporlokomotivo IIIb,  *Sächsische IIIb*
* DR- konstruo serio 52.70II, *DRB-Baureihe* 52.70II, rapida trajnolokomotivo  de *Deutsche Reichsbahn*, (DR) (Germana Regna Fervojo), la iama  kkStB 25
* DRB-konstruoserio 52 *DRB-Baureihe 52*, vara trajna militolokomotivo de (Germana Regna Fervojo)  *Deutsche Reichsbahn* (DR); (Germana Regna Fervojo)
* DR-konstruoserio 52.80,* DR-Baureihe 52.80*, vara trajna rekonstrua ("Reko") lokomotivo,   *Güterzug-Rekolokomotive * de *Deutsche Reichsbahn* en  DDR; (Germana Regna Fervojo)
* DB-konstruoserio 052, *DB-Baureihe 052*, vara trajna lokomotivo *Güterzuglokomotive* de *Deutsche Bundesbahn*,*(DB)*, iama  DRB-konstruoserio 50,  *DRB-Baureihe 50*
* DBAG-konstruoserio 052, DBAG-Baureihe 052, tradicia lokomotivo  de *Deutsche Bahn AG*, (DB), iama DR-konstruo serio 52.80, (DR);  DR-Baureihe 52.80
Foz do Jordão

**Foz do Jordão** estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 5.414 loĝantojn en 2010 .

eta|dekstra|400px|En la subŝtato (ruĝe).

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Paranao

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo 
*  Asocio de Municipoj de Paranao

Kategorio:Municipoj de Paranao
Laranjal (Paranao)

eta|300px|Situo de Laranjal (ruĝa) en la subŝtato Paranao
**Laranjal** estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu havis 6.361 loĝantojn en 2010.

16 katolikaj preĝejoj apartenas al la paroĥo de sankta Petro en Laranjal. Ĝi membras en la dekanujo de Pitanga, diocezo de Guarapuava.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Paranao

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo 

Kategorio:Municipoj de Paranao
Brigitta Rotach

**Brigitta Rotach** Schmid, n. 6. julio 1958 faris studojn de teologio kaj arta historio kaj estis ekde aŭgusto 1994 ĝis 2015 televida redaktorino kaj moderatorino en ŝtata svisa televido SF pri kulturaj elsendoj. Ekde 2015 ŝi prizorgas la kulturan programon en la *Domo de Religioj* en Berno. Ŝi estas edzino de Konrad Schmid kaj havas du filojn.

## Elsendoj 
* ekde 1994 moderatoro de stela horo religio *«Sternstunde Religion»*
* ekde 1996-1998 redaktoro de vortoj pri dimanĉo.

## Verkoj 
* Jona - ins Bild gesetzt. Fallstudien zur Jona-Aneignung in praktisch-theologischer Perspektive. Disertaĵo, Universitato de Vieno 1999.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* biografio en retejo de la  Universitato de Zuriko
* persona paĝo en la retejo Facebook

Kategorio:Svisaj televidprezentistoj
3101 Goldberger

'*3101 *Goldberger''''' estas asteroido de la interna asteroida zono, ano de la Hungaria familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomino Eleanor Francis Helin, de la itala astronomo Gavril Grueff kaj de la kanada astronomo Jasper V. Wall elde la Observatorio de la Monto Palomar apud San-Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan teorian fizikiston Marvin Leonard Goldberger.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eleanor Francis Helin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Verbena officinalis

**Oficina verbeno** (*Verbena officinalis*) estas unujara palearktisa verbeno el Eŭropo. 

Oficina verbeno havas maldikan suprenirantan tigon kaj povas atingi alton de 100 cm ĉe kio la malsupra parto de la tigo ligniĝas. 

La planto ne odoras kaj gustas, sen kuirado aŭ prilaborado, tre amara.

## Nomoj en aliaj lingvoj 
*germane: Echtes Eisenkraut
*angle: Common Vervain, Common Verbena, Holy Herb
*france: Verveine officinale

Officinalis
Kategorio:Kuracplantoj
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Mitino (distrikto de Moskvo)

**Mitino** (, [MItino]) estas teritoria dividaĵo (distrikto, aŭ rajono) en Nord-Okcidenta administra arondismento, unu el la 125 en la federacia urbo Moskvo, Rusio. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝi situas ĵus ekstere de la Moskva ĉirkaŭiganta aŭtovojo, 19 km nordokcidente de la centro de Moskvo. 

En la distrikto estas samnoma stacio de subtera fervojo, kaj estas konstruata samnoma garaĝo de subtera fervojo.

## Vidu ankaŭ 
* Mitino (stacio de Moskva metroo)
* Pjatnickoje ŝosse (stacio de Moskva metroo)
* Volokolamskaja (stacio de Moskva metroo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* Mitino sur mapo de OpenStreetMap
Birda poligono

***Birda poligono*** (***Polygonum aviculare***) estas palearktisa planto parenca al fagopiro kaj rumekso. Ĝi estas unujara planto kiu troviĝas en kampoj kaj novaloj, kun blankaj floroj ekde junio ĝis oktobro. Kvankam de eŭropa origino, birda poligono nuntempe vegetas en multaj mezvarmaj regionoj de la mondo.

La scienca specionomo *aviculare* signifas: "de la birdoj" . 
Efektive, multaj specioj de birdoj ŝatas manĝi la etajn semojn de la planto.

## Herbokuracado 
La botanikisto Nicholas Culpeper (1616-1654) rekomendis birdan poligonon por kuraci la kraĉadon de sango. Modernaj herbistoj uzas ĝin por kuraci disenterion, troan menstruan fluon, pulmomalordojn, bronkiton kaj ikteron, galŝtonojn kaj renŝtonetojn. Ne ĉiuj el tiuj uzadoj estas apogitaj de sciencaj pruvoj.

La planto estas adstringanto, koagulanto, diureziganto kaj ekspektoriganto.

## Kuirarto 
En Vjetnamujo, kie ĝi estas nomita *rau đắng*, oni kutimas kuiri kun ĝi supon kaj fonduon, speciale en la suda parto de la lando.

## Subspecioj 
* *Polygonum aviculare subsp. aviculare* 
* *Polygonum aviculare subsp. depressum* (Meisn.) Arcang. 
* *Polygonum aviculare subsp. rurivagum* (Jord. ex Boreau) Berher in Louis

## Referencoj 
## Literaturo 
* Heimans E., Heinsius H.W., Thijsse Jac.P. 1983 : Geïllustreerde Flora van Nederland, *Versluys Uitgeverij*, Almere, 1242 p. ISBN 90 249 13535 
* Howard, Michael 1987 : Traditional Folk Remedies,  *Century*,  p.&nbsp;162. 

Kategorio:Poligonacoj
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Kategorio:Kuracplantoj
Wildi

**Wildi** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
* **Wildi (Randa)** estas vilaĝo de la komunumo Randa de la Distrikto Vispo en Kantono Valezo en Svislando.
* **Wildi (Saas-Fee)** estas vilaĝo de la komunumo Saas-Fee de la Distrikto Vispo en Kantono Valezo en Svislando.
Tubisto

[eta|300ra|Tubisto laboras en [kuirejo.]]
**Tubisto** aŭ **Plumbisto** estas laboristo, kiu instalas kaj riparas akvoduktajn aŭ defluajn tubojn, bankuvojn, necesejajn pelvojn ktp.

Ĉar iam la tuboj estis faritaj plej ofte el plumbo, pro tio tiu laboristo nomiĝis ankaŭ plumbisto, sed lastatempe jam oni ne uzas tiun materialon pro veneno-danĝero ĉefe kaj tiu nomo eksmodiĝis aŭ senkialiĝis.

La du ĉefaj dediĉoj de tiu laboristo estas konstruado de novaj domoj kaj riparado de paneoj en la jam loĝataj hejmoj aŭ konstruaĵoj kie difektoj povas okazigi gravajn ĝenojn por la normala vivo: pro tio nepras urĝa alveno de tubisto. Paneoj plej ofte estas ripareblaj sen tuŝi la konstruadon: tio plej konvenas. Se ne, tubisto devas agadi kunlabore kun masonisto kaj tio ege komplikas la aferon.

Kategorio:Profesioj
Kategorio:Akvo
Vispo (distrikto)

La **Distrikto Vispo** estas administra unuo de Kantono Valezo. Ĝi havis 27671 loĝantojn la 31-an de decembro 2008. Ĝia ĉefurbo estas la samnoma urbo Vispo.

## Geografio 
La teritorio de la Distrikto Vispo kongruas kun la valo de la rivero Vispa kun ĝiaj du brakoj Matervispa kaj Saaservispa. En la fundo de la valo de Matervispa situas la fama tursima loko Zermatt kun la monto Materhorno, kiu estas unu el la rekoniloj de Svislando. En la sudo de la distrikto ĉe la limo al Italio situas Dufour-Pinto, kiu kun alteco de 4634 m s.m. estas la plej alta punkto de Svislando.

## Trafiko 
De Vispo al Zermatt veturas la fama Matterhorn-Gotthard-Fervojo. La malantaŭa parto de la valo de Matervispo estas senaŭtomobila kaj atingeblas nur trajne. La valo de Saaservispa atingeblas per poŝtaŭtolinio.

## Komunumoj de la Distrikto Vispo 
La Distrikto Vispo konsistas (stato en 2009) el 19 komunumoj, el kiuj la ĉefloko Vispo estas la plej granda. Jen la listo:

## Eksteraj ligiloj 

!
Andrew Gaze

**Andrew GAZE** (naskiĝis la 24-an de julio 1965 en Melburno, Aŭstralio) estas fama korbopilkisto. Li komencis sian karieron en la jaro 1984, kiam li estis 18-jara. Li emeritiĝis la 12-an de majo 2005.

Kategorio:Aŭstraliaj korbopilkistoj
Ferenc Sperker

**SPERKER Ferenc** (pro. ŝperker) estis hungara bienulo, intendanto de la kanonikaro de Nagyvárad naskita en Szentdemeter la 19-an de aprilo 1857 kaj mortinta en Nagyvárad la 23-an de septembro 1923.

## Biografio 
Ferenc Sperker penadis pro plibonigo de bovarbredado en Transilvanio. Li estis fondinto de Unuiĝo de Bovarbredistoj, de Ekonomia Unuiĝo de Transilvanio.

## Verkoj 
* *Néhány szerény szó erdélyi magyar szarvasmarha-tenyésztésünk érdekében* (Kolozsvár, 1896);
* *A magyar-erdélyi fajta szarvasmarha standardja* (Cikksorozat az Állattenyésztési Szemléből, Bp., 1910);
* *A húsdrágaság és a magyar szarvasmarha* (Kolozsvár, 1911).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj agrikulturistoj
Cockatoo

eta|maldekstra|250px|Tabulo de Cockatoo
**Cockatoo** estas urbeto en Viktorio, Aŭstralio. Ĝi situas 48 kilometrojn sud-oriente for el Melburno. Laŭ la lasta popolnombrado, 4.560 homoj loĝas en Cockatoo.

En la jaro 1983, granda incendio nomata *Ash Wednesday Bushfires* plej atingis la urbeton, detruante 300 konstruaĵojn kaj kaŭzante la morton de ses homoj.

Kategorio:Urboj de Aŭstralio
Kategorio:Viktorio (Aŭstralio)
3102 Krok

'*3102 *Krok''''' estas tre malgranda kaj malrapide rotacianta amora marsrenkonta asteroido. Ĝi sufiĉe proksimiĝas la orbiton de Tero por esti rigardita kiel terrenkonta asteroido, sed ne trairas ĝin.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la slovaka astronomo Ladislav Brožek elde la Observatorio Kleť apud České Budějovice en Ĉeĥio.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la legenda reĝo de Bohemio Krok, patro de la princino Libuše, mita praulo de la dinastio de la Premislidoj.

## Orbito 
Kelkaj tagoj post ĝia malkovro, la , ĝi pasis al 0,198844 AU (29,747 milionoj de km) de nia planedo.

La  ĝi pasos al 0,196611 AU (29, 413 milionoj de km) de Tero.

Ĝi pli proksimiĝas al Marso: la  ĝi pasis al 0,093907 AU (14,0483 milionoj de km) de tiu-ĉi planedo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Ladislav Brožek
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Turčianske Kľačany

250ra|eta|maldekstra|Strato en Kľačany
250ra|eta|maldekstra|Oficejo de Kľačany
250ra|eta|maldekstra|Preĝejo de Kľačany
**Turčianske Kľačany** (hungare *Vágkelecsény* [vAgkeleĉEnj]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Turčianske Kľačany situas laŭ dekstra bordo de Váh, laŭ traira flankovojo (fervojo trafikas en la alia riveroflanko, kie Vrútky etendiĝas). Martin troviĝas je 7 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1403 en formo *"Kelechen"*. En 1715 oni komputis tie 14 familiojn pagantajn impostojn. En 1720 380 vilaĝanoj loĝis en 62 domoj, en 1828 364 vilaĝanoj loĝis en 70 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Klicsin*, poste ĝi rericevis la mezepokan nomon pro la hungariga politiko. Tiutempe multaj migris al Ameriko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Vágkelecsény 591 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Turóc, al distrikto de Martin, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Turčianske Kľačany 811 homoj, (800 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo

Kategorio:Municipoj en distrikto Martin
Gyula Spett

**SPETT Gyula** (pro. ŝpett), *Szentannai* estis hungara romkatolika grandpreposto naskita en Debreceno la 3-an de julio 1851 kaj mortinta en Nagyvárad la 12-an de septembro 1922.

## Biografio 
Gyula Spett finis teologion en Pázmáneum de Budapeŝto, oni ordinis pastro la 7-an de aŭgusto 1873. En 1875 li fariĝis notario de sankta seĝo, de 1886 parokestro en Gyoma, en 1900 dekano-parokestro en Endrőd, flankkononiko de episkopo Pál Szmrecsányi, abato de Dombó, papaa prelato. La 10-an de septembro 1922 li fariĝis grandpreposto, de antaŭ lia investado li mortis. Li donacis por konstruado de la 2-a romkatolika preĝejo en Debreceno duonmiliono da korono. En 1900 li iĝis ano de scienca kaj literatura sekcio de la Szent István Társulat, en 1915 de la 1-a sekcio de la Szent István Akadémia. Liaj plumnomoj: Szentannai Gyula, Szentannai (Spett) Gyula.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj prelatoj
Kategorio:Hungaraj abatoj
Kategorio:Hungaraj prepostoj
Lipovec (distrikto Martin)

eta|250px|maldekstra|Strato en Lipovec
**Lipovec** (hungare *Lamosfalva* [lamoŝfalva]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Lipovec situas laŭ dekstra bordo de Váh, laŭ traira flankovojo (fervojo trafikas en la alia riveroflanko). Martin troviĝas je 3 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1374, poste en 1431 en hungara formo *"Lamos"*, poste en 1437, kiel *"Lypowcz"*. Pli grandaj inundoj okazis en 1557, 1593, 1697, 1811 kaj en 1813. En 1785 202 vilaĝanoj (inter ili 90 nobeloj) loĝis en 40 domoj, en 1828 152 vilaĝanoj loĝis en 30 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Lipócz*, poste ĝi rericevis la originan mezepokan hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Lamosfalva 354 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Turóc, al distrikto de Martin, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1944 la faŝistoj bruldetruis la vilaĝon. Inter 1949-1955 la municipo funkciis en Martin. En 2001 vivis en Lipovec 784 homoj, (755 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* monumento pri la bruldetruiĝo okazinta en 1944

Kategorio:Municipoj en distrikto Martin
Lajos Stachó

**STACHÓ Lajos** (pro. ŝtaĥo:) estis hungara matematikisto naskita en Oradea la 4-an de majo 1920 kaj mortinta en Bp. la 20-an de decembro 1982.
## Biografio
Lajos Stachó diplomitiĝis en 1939 en la Universitato Ferenc József de Kluĵo pri matematiko-fiziko. Li doktoriĝis en 1948 kaj li instruis en gimnazio Battonya, Szentes, poste Szeged. De 1954 li fariĝis fakgvidinto de praktika gimnazio de Scienca Universitato József Attila, de 1960 asistanto, poste adjunkto. En 1962-63 li laboris en la komputilcentro de MTA, de 1966 kiel memstara programanto. De 1974 li laboris en la Számítástechnikai Oktató Központ (SZÁMOK) (kalkulteknika centro). De 1976 ĝis 1980 li estis konsilanto ĉe la Számítástechnikai és Automatizálási Kutató Intézet (SZÁMKI) (instituto esplora pri kalkultekniko kaj aŭtomatigo).

## Verko
**A programozás matematikai ABC-je* (Bp., 1975).
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Stacho, L.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Jeprem Ĥan

**Jeprem Ĥan Davidjan** (armene: Եփրեմ Խան, Եփրեմ Դավթյան; perse: پرم‌خان داویدیان), krome Jefrem Ĥan, (1868-1912) estis armena revolucia gvidanto kaj popola heroo de Persio (Irano). Li naskiĝis en armena familio en la vilaĝo Barsum (armene: Բարսում), situanta en Elizavetpolo (Ganĝa), gubernio de la Rusa Imperio, situanta en nuna Azerbajĝano.

Kiam junulo, Jeprem partoprenis armenajn naciismajn kaj partiajn agadojn kontraŭ la Otomana Imperio. En septembro 1890, Jeprem estis arestita fare de la rusaj kozakoj kaj ekzilita ĝis Siberio antaŭ 1892, de kie li povis eskapi al Tabrizo en 1896. En Tabrizo, li komencis labori por la Daŝnako, kies agado en Irano estis ĉefe direktita kontraŭ la Otomana Imperio, kaj establis ĝiajn lokajn sekciojn en Tabrizo kaj Raŝto.

Jeprem estis tre grava en la Irana Konstitucia Revolucio, kaj, antaŭ 1907, konvinkis la Daŝnakon por formale partopreni ĝin.

En oktobro 1908, dum la Tabrizo-rezisto, Jeprem Ĥan formis sekretan Komitaton Sattar (en honoro de Sattar Ĥan) en Raŝto, kaj establis kontaktojn kun la Socialista Revolucia Partio kaj Daŝnakoj en Kaŭkazio. Kun helpo de 35 kartveloj kaj 20 armenoj de Bakuo, Jeprem kaptis Raŝton kaj tiam operacie enmetis sian ruĝan flagon sur la urbodomo de Anzali. Plue plifortikigite fare de Mohammad Vali Sepahdar, ĉefo de la Kaspiaj provincoj kaj iama kaĝar-komandanto, Jeprem Ĥan marŝis kun siaj fortoj el kaŭkazaj geriloj kaj Mazandaran-kamparanoj direkte al Teherano, kie li eniris en julio 1909.

En novembro 1909, la Dua Nacia Asembleo de Irano, nomumis Jeprem Ĥan kiel la policestro de Teherano. Poste, li disiĝis de la revoluciuloj, kiam en 1910, Sattar Ĥan, heroo da la interna milito, rifuzis obei la registarordon senarmigi. Post mallonga sed perforta konfrontado ĉe Parko Atabek en Teherano, Jeprem Ĥan, uzanta la armeon de la ŝaho kaj policanojn, senarmigis Sattar Ĥan. Jeprem Ĥan mortis la 19-an de majo 1912.

Kategorio:Naskiĝintoj en 1868
Kategorio:Mortintoj en 1912
Kategorio:Armena rezistado
Kategorio:Armenaj revoluciuloj
Kategorio:Historio de Irano
Mohammad Ali Ŝaho Kaĝaro

eta
**Mohammad Ali Ŝaho Kaĝaro** (perse: حمدعلی شاه ), en bahaa ortografio *Muḥammad Sháh Qájár*, (n. la 21-an de junio 1872 - m. la 5-an de aprilo 1925, en Sanremo) estis la ŝaho de Irano ekde la 8-a de januaro 1907 ĝis la 16-a de julio 1909.

Li estis kontraŭ la konstitucio kiu estis ratifita dum la regado de sia patro, Mozzafar-al-Din Ŝaho. En 1907 Mohammad Ali disigis la Nacian Asembleon kaj deklaris ke la konstitucio estis nuligita ĉar ĝi estis kontraŭ islama juro. Li bombadis la Asembleon kun la armea kaj politika subteno de Rusio kaj Britio. Tamen, li abdikis post la Persa Konstitucia Revolucio kaj estas memorita kiel simbolo de diktaturo.

Li fuĝis al Odeso, Rusio (nuntempa Ukrainio). Mohammad Ali elpensis sian revenon ekde Odeso. En 1911 li atingis Astarabad, Irano, sed liaj fortoj estis venkitaj. Mohammad Ali Ŝaho fuĝis al Konstantinopolo kaj mortis en San-Remo, Italio. Ironie, ĉiu estonta ŝaho de Irano ekde Mohammad Ali Ŝaho mortus en ekzilo ankaŭ.

Lia filo kaj posteulo, Ahmad Ŝaho Kaĝaro estis la lasta reganto en la Kaĝar-dinastio.

Mohammad Ali Ŝaho Kaĝaro
Kategorio:Ŝahoj
Kategorio:Persaj reĝoj
Kategorio:Azeraj nobeloj
Rolf Wickstrøm

**Rolf ** (n. la 9-an de decembro 1912 - m. la 10-an de septembro 1941) estis norvega sindikatisto kaj viktimo de la nazia okupacio de Norvegio dum la Dua mondmilito.

Li estis pafekzekutita en septembro 1941 pro tio, ke li estis unu el la organizantoj de la tiel nomita "lakto-striko" en Oslo.

Kategorio:Norvegaj sindikatistoj
Kategorio:Norvegoj de la Dua Mondmilito
Lakto-striko de Oslo

La **lakto-striko** (norveglingve *melkestreiken*) estis striko en Oslo dum la nazia okupacio de Norvegio, pli precize la 8-an kaj 9-an de septembro 1941. Ĝi kaŭzis fortan subpremon fare de la germanaj fortoj, inkluzive de la establo de militjuro, amasaj arestoj, du pafekzekutoj kaj pluraj longdaŭraj enkarcerigaj penoj.

La du ekzekutitoj estis sindikatistoj Viggo Hansteen kaj Rolf Wickstrøm. 

Kategorio:Norvegio en la Dua Mondmilito
Kategorio:Oslo
Kategorio:Strikoj
Kategorio:1941
Nikolaus von Falkenhorst

[eta|dekstra|250px|Nikolaus von Falkenhorst kun [Hjalmar Siilasvuo.]]
**Nikolaus ** (naskita la 17-an de januaro 1885 en Vroclavo, Prusia Silezio; mortinta la 18-an de junio 1968 en Holzminden, Malsupra Saksio) estis germana generalo, kiu planis kaj estris en 1940 operacon Weserübung, la nazian invadon de Danio kaj Norvegio. Post la invado, li fariĝis Komandanto de la germanaj fortoj en Norvegio kaj konservis tiun postenon de 1940 ĝis 1944.

Kategorio:Germanaj generaloj
Kategorio:Germanoj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Naskiĝintoj la 17-an de januaro
Kategorio:Mortintoj la 18-an de julio
Kategorio:Naskiĝintoj en Breslaŭo
Hitlera Junularo

**Hitlera Junularo** () estis militistaspekta junulara organizaĵo de la Nazia Partio en Germanio. Ĝi ekzistis seninterrompe de 1922 ĝis la jaro 1945. Ĝi estis fondita nur unu jaron post sia plenkreskula varianto, la *Sturmabteilung* (SA). Ĝi estis dediĉita al virseksaj adoleskuloj inter la aĝoj 14 kaj 18. Tamen ankaŭ ekzistis sekcio por pli junaj knaboj inter la aĝoj 10 kaj 14 (Jungvolk), kaj speciala sekcio por knabinoj (Jungmädel).
eta|dekstra|150px|Emblemo de la Hitlera Junularo
## Vidu ankaŭ 
* Baldur von Schirach
* *Education for Death*
* Ligo de Germanaj Knabinoj

Kategorio:Naziaj organizaĵoj
Kategorio:Junularaj organizaĵoj de politikaj partioj
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1926
Kategorio:Organizaĵoj malfonditaj en 1945
Kunvenlibereco

*Ne konfusiĝu kun la Libero de asociiĝo*
----
**Kunvenlibereco** estas foje uzita sendistinge kun la unuiĝlibereco, ĝi estas la individua rajto kunveni kaj kolektive esprimi sin libere, promocii, uzi kaj defendi komunajn interesojn. La unuiĝlibereco estas rekonita kiel homa rajto, politika libereco kaj civila libereco.

Artikolo 20 de Universala Deklaracio de Homaj Rajtoj kaj Artikolo 21 de Internacia Pakto pri Civilaj kaj Politikaj Rajtoj gardas kunvenlibereco.

Kaze de diktatoraj aŭ esceptaj reĝimoj manko de kunvenlibereco povas enkonduki al absurdaĵo ke polico malpermesas hazardajn renkontojn de grupo de konatuloj surstrate (ekzemple 10 aŭ 15) ĉar tiu estus konsiderata kunveno.

## Vidu ankaŭ 
* Libero de asociiĝo
* Manifestacio

Kategorio:Homaj rajtoj
Gulbrand Lunde

**Gulbrand ** (n. la 14-an de septembro 1901 - m. la 26-an de oktobro 1942) estis norvega ŝtatkonsilisto en la nacia registaro de Vidkun Quisling en 1940. Li estis membro de la partio *Nasjonal Samling* kaj sekve okupis postenon de ministro de 1941 ĝis 1942.

Kategorio:Norvegaj politikistoj
Kategorio:Membroj de Nasjonal Samling
Eivind Berggrav

**Eivind BERGGRAV** (n. la 25-an de oktobro 1884 - m. la 14-an de januaro 1959) estis norvega luterana episkopo. Li ĉefe konatiĝis kiel estro de la Eklezio de Norvegio (*Preses i Bispemøtet i Den norske kirke*) kaj pro sia senlaca rezistado kontraŭ la nazia okupacio de Norvegio dum la Dua mondmilito.

Kategorio:Norvegaj episkopoj
Kategorio:Luteranaj episkopoj
Kategorio:Membroj de la Norvega rezistado
Sučany

**Sučany,** hungare **Szucsány** [suĉAnj], germane **Sutschau** [suĉaŭ] estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
eta|maldekstre|Strato kun preĝejo en Sučany

## Situo 
Sučany situas laŭ ambaŭ bordoj de Váh kaj ankaŭ sur insulo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Ružomberok-Martin. La lasta urbo troviĝas je 5 km.

## Historio 
Dum la bronzepoko tera fortikaĵo defendis la lokon. La unua necerta mencio okazis pri la vilaĝo en 1115, poste en 1258 en formo *"Suchan"*. En nekonata tempo nova fortikaĵo konstruiĝis, kiun Mateo Csák okupis en 1310. Baldaŭe la fortikaĵo malaperis. En 1350 la vilaĝo iĝis kampurbo. En la 17-a jarcento diversaj korporacioj formiĝis. En 1557 84, en 1715 83 familioj pagis impostojn. En 1785 1290 loĝantoj loĝis en 211 domoj, en 1828 1425 loĝantoj loĝis en 221 domoj. En 1878 uzino pri brikoj ekfunkciis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Szucsány 2304 homoj, (slovakoj en majoritato, germanoj kaj hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Turóc, al distrikto de Martin, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1944 sangaj bataloj okazis inter la faŝistoj kaj la partizanoj. En 2001 vivis en Sučany 4604 homoj, (4434 slovakoj, 81 ciganoj, 43 ĉeĥoj).

## Vidindaĵoj 
eta|Strato en Sučany
* romkatolika gotika preĝejo el la 13-a jarcento, en 1594 pligrandigita, en 1744 ĝi barokiĝis
* luterana preĝejo de 1783, turo alkonstruiĝis en 1859, la altaro pretiĝis en 1862
* hontokolono
* gastejo kaj hospitalo el la 18-a jarcento, baldaŭe trakonstruitaj
* akvoenergia centralo

## Famuloj 
En la iama Szucsány naskiĝis:
* hungara aktoro Dóra Kelen
* hungara ekonomikisto Emil Bacher.
eta|maldekstre|Akvoenergia centralo en Sučany

Kategorio:Municipoj en distrikto Martin
Celerina/Schlarigna

**Celerina/Schlarigna** (en la germana lingvo **Celerina** kaj en la romanĉa lingvo **Schlarigna**) estas komunumo de la komunumaro Supra Engadino kaj la distrikto Malojo en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 1488 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio
Celerina/Schlarigna situas en Supra Engadino ĉe la bordo de la rivero Eno. La sudorientan limon de loa komunumo formas la rivero *Flaz*, suda alfluanto de Eno. En la nordo de la komunuma teritorio situas la alttavolo *Trais Fluors* kun tri rimarikindaj montopintoj kun alteco de 2955 m s.m. Krom la vilaĝo Celerina/Schlarigna al la komunumo apartenas ankaŭ la frakcio Crasta.

## Najbaraj komunumoj
La komunumo Celerina/Schlarigna limas en nordo al Samedan, en sudoriento al Pontresina, en sudo al eksklavo den Samedan, kaj en sudokcidento al Sankta Maŭrico.

## Trafiko
Tra Celerina/Schlarigna pasas la kantona ĉefvojo n-ro 27, kiu en Silvaplana kuniĝas kun la kantona ĉefvojo n-ro 3 al Malojopasejo. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per la stacidomo ĉe la trajnlinio de Retia Fervojo de Sankta Maŭrico al Samedan.

## Lingvoj
En la jaro 1860 ankoraŭ 96% de la loĝantaro parolis Puter, dialekton de la romanĉa lingvo. Ek de tiam la nombro de germanlingvanoj en la komunumo konstante kreskis. Dum la popolnombrado de 1980 43,82% de la loĝantaro parolis la germanan, dum 30,67% parolis la romanĉan kaj 20% la italan lingvon. En la jaro 2000 58,31% parolis la germanan, 19,29% la italan, dum la romanĉa falis kun ankoraŭ 12,79% al la tria loko.

## Historio
La unua dokumenta mencio de Celerina/Schlarigna datiĝas el la jaro 1313 kiel *Schellarin*.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Celerina (stacidomo)
* Celerina Staz (stacidomo)
* Punt Muragl Staz (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj
*Oficiala retejo de la komunumo Celerina/Schlarigna
*Paĝo pri Celerina/Schlarigna en la turisma retejo de Engadino
Klaus Bartels

**Klaus BARTELS** (n. la 19-an de februaro 1936 en Hanovro, mortis la 2-an de aprilo 2020) estis germana verkisto kaj filologo pri filozofio kaj malnovaj lingvoj. Li laboris ekde 1963 en Svisujo kaj estis hodiaŭ ankaŭ sviso.

## Eksteraj ligiloj
*oficiala retejo, bibliografio, verkoj 
*libroj en germana nacia biblioteko

Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Germanaj filologoj
Lapa (Paranao)

**Lapa** estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 44.936 loĝantojn en 2010 .

eta|dekstra|400px|En la subŝtato (ruĝe).

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Paranao

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo 
*  Asocio de Municipoj de Paranao

Kategorio:Municipoj de Paranao
Trøndelag

**Trøndelag** estas la nomo de geografia regiono en la centra parto de Norvegio. Ĝi ĝis la jaro 2018 konsistis el la du provincoj Nord-Trøndelag kaj Sør-Trøndelag: la 27-an de aprilo 2016, la du parlamentoj de Nord- kaj Sør-Trøndelag interkonsentis pri la kuniĝo de la du provincoj al nova unuo Trøndelag, kaj la kuniĝo efektivigis la 1-an de januaro 2018.

Tiu regiono, kune kun Møre og Romsdal, apartenas al pli larĝa administra subdivido nomata Centra Norvegio.

La plej grava, sed neoficiala ĉefurbo de tiu regiono estas Trondheim.

Inter la multaj lagoj de la teritorio estas Almåsgrønningen, Andorsjøen, Aursund, Bangsjøan, Benna, Bolagen, Botn kaj Byavatnet.

## Komunumoj 
## Referencoj 

Kategorio:Norvegaj provincoj kaj teritorioj
Lujza Blaha

**Lujza BLAHA,** hungare Blaha Lujza, Esperante Ludovikino Blaha estis talenta hungara aktorino-kantistino naskiĝinta kiel *Reindl Ludovika* en Rimaszombat la 8-an de septembro 1850 kaj mortinta en Budapeŝto la 18-an de januaro 1926. Ŝi meritis la nomon "alaŭdo de la nacio".
eta|maldekstre|Foto pri Lujza Blaha
eta|250px|Domo de Lujza Blaha en Balatonfüred
eta|200px|Tombo de Lujza Blaha
eta|200px|Tombo de Lujza Blaha

## Kariero 
Ŝia patro estis husara kapitano, kiu baldaŭe iĝis aktoro. Ekde la naskiĝo ŝi vivis en aktora etoso. Ŝi aĝis 6 jarojn, kiam ŝi debutis aktorino en Esztergom. Ŝi aĝis 16 jarojn, kiam ŝi iĝis edzino. La edzo nomiĝis Johano Blaha kaj helpis karieron de Ludovikino. Ŝi naskis filon kaj filinon. En 1901 ŝi estis nomumita "eterna ano" de la Nacia Teatro (Budapeŝto). Ŝi ne nur kantis, sed estis sukcesa ankaŭ en prozaĵoj. Ŝia ofta aktorpartnero estis József Tamássy. Dufoje ŝi rolis ankaŭ en mutaj filmoj. Ankaŭ ŝia filino Sári Blaha estis aktoro (nelonge), ŝia nepino same estis aktoro, kiun Lujza Blaha apogis.

## Roloj 
### Filmoj 
* 1901 – *A táncz* (=La danco)
* 1916 – *Nagymama* (=Avino)

### Teatraĵoj 
* precipe operetoj kaj aliaj muzikaj prezentaĵoj en Budapeŝto, foje en Győr, Szabadka, Debrecen

## Eterna memoro 
* Placo Blaha Lujza
* teatro

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
* Blaha Lujza életrajza 
* György Verő: *Blaha Lujza és a Népszínház.* Franklin-Társulat, Budapest, 1926
* Színészmúzeum
* http://www.ujsag.sote.hu/200107/0701.htm

[eta|maldekstre|Lujza Blaha pentrita de [Mihály Szobonya]]

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj infanaj aktoroj
Berg (Norvegio)

**Berg** estas municipo en la provinco Troms en Norvegio. La administra centro de la municipo estas la vilaĝo Skaland. Ĝi havas marbordon kun la Atlantika Oceano, en la okcidenta parto de la insulo Senja. Fine de  en la komunumo vivis . 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Troms
Hirden

eta|200px|Emblemo
***Hirden*** estis militista organizaĵo dum la nazia okupacio de Norvegio. Ĝi estis kreita laŭ la modelo de la germana *Sturmabteilung* (SA). La organizaĵo dependis de la naciisma, kunlaborisma partio *Nasjonal Samling* de Vidkun Quisling. Ekzistis maksimume 8500 membroj dum la Dua Mondmilito.

Kategorio:Norvegio en la Dua Mondmilito
Kategorio:Nasjonal Samling
Kategorio:Organizaĵoj en Norvegio
Gunnar Eilifsen

**Gunnar ** (n. en 1897 - m. en 1943) estis norvega policoficiro. Li estis ekzekutita en 1943 pro malobeemo, kiam li rifuzis aresti kvin junajn virinojn, kiuj provis fuĝi el sia deviga laborservo.

Li estis ekzekutita danke al leĝo haste publikigita post lia aresto, kiu famaĉe konatiĝis kiel la "Eilifsen-leĝo".

Kategorio:Norvegaj policistoj
Kategorio:Norvegio en la Dua Mondmilito
Totala milito

[eta|dekstra|200ra|Usona afiŝo dum la [Dua Mondmilito.]]
**Totala milito** – milito, dum kiu oni plene engaĝigas la socion kaj ekonomion por ekstermi malamikon aŭ malkapabligi ties memdefendon.

Ekzemploj de la totala milito estas:
* Tria Punika Milito
* Milito de la Trilanda Alianco
* Usona Enlanda Milito
* Hispana Enlanda Milito
* Unua mondmilito
* Dua Mondmilito

## La 18a kaj 19a jarcentoj 
La principoj de totala milito unue estis formulitaj laŭ orda maniero post la Franca Revolucio. La ĵus fondita Franca Respubliko trovis sin minacata de forta koalicio de eŭropaj landoj. La sola solvo en la okuloj de la jakobina administracio estis koncentri ĉiujn ŝtatajn rimedojn por senprecedenca militinvesto. La administracio donis devigan militservan ordonon, kiu alvokis ĉiujn korpeblajn virojn soldatiĝi. Tiu estis la unua fojo en moderna historio, ke oni uzis devigan amasan soldatiĝon. La administracio ankaŭ alvokis ĉiujn francajn civitanojn, kiuj ne povis servi en la armeo, virinoj, infanoj kaj maljunuloj, ke ili kontribuu sian parton al la militinvesto per donado de loĝistika helpo kaj kuracado de la vunditoj.
La franca armeo fine estis venkita ĉe la Batalo de Waterloo sed la militoj ŝanĝis la eŭropajn armeojn kiam por la unua fojo la averaĝa milita forto pliiĝis de ĉirkaŭ 150 000 viroj ĝis proksime al miliono. Alia rimarkinda afero rimarkinda en ĉi tiu milito kontraste al aliaj militoj estis la grandega kvanto de perdoj suferitaj de ambaŭ flankoj, kiam ĉirkaŭ duono de ĉiuj perdoj estis civilaj.

La Tajpinga Ribelo okazinta en Ĉinio inter 1850 kaj 1864 estis la unua fojo en la moderna historio de Ĉinio, ke oni uzis taktikojn de totala milito. Dum la alfronto ambaŭ flankoj provis malhelpi unu la alian akiri rimedojn detruante kamparojn de kamparanoj kaj masakrojn en la loĝantaroj de la okupataj urboj. La distingo inter soldato kaj civilulo preskaŭ tute malaperis kiam la tuta loĝantaro partoprenis en la militinvesto. Ĉi tiu fakto igis la militantajn partiojn militi ne nur kontraŭ la malamika armeo, sed ankaŭ kontraŭ la civila loĝantaro sub lia regado. Taksoj de la nombro de mortintoj en ĉi tiu milito varias de 20 al 50 milionoj, laŭ ĉi tiu takso la milito estis pli sanga ol la Unua Mondmilito kaj eble eĉ pli ol la Dua Mondmilito.

## Vidu ankaŭ 
* deviga militservo
* konvencia milito
* genocido
* terorismo
* reciproke garantiita neniigo
* militekonomio
* armilo de amasa detruo
* mondmilito

## Bibliografio 
Stetson Conn, *Examples of Total War (149 BC-1945 AD)* U.S. Army Center of Military History, 1968

Kategorio:Milita terminologio
Kategorio:Milito
Kategorio:Militoj laŭ tipoj
Kategorio:Milita scienco
Universitato de Oslo

dekstra|250ra|eta|Centraj konstruaĵoj de la universitato.
La **universitato de Oslo** () estas la plej malnova kaj granda universitato en Norvegio. Ĝi situas en la ĉefurbo Oslo kaj estis fondita en 1811 sub la nomo "Reĝa Frederiko-Universitato" laŭ la modelo de la Humboldt-Universitato en Berlino.

Ĝi hodiaŭ gastigas proksimume 27 700 studentojn.

## Elektitaj studentoj 
* Trygve Lie
* Ágoston Teres

## Institucioj 
* Muzeo de Kultura Historio

Oslo
Kategorio:Oslo
Sven Arntzen

**Sven ** (n. la 4-an de aprilo 1897 - m. la 27-an de novembro 1976) estis norvega juristo. Li ankaŭ estis la ĝenerala direktoro de la Norvega Prokurora Aŭtoritato en 1945 kaj 1946, dum la postmilita malnaziigo de Norvegio.

Post la fino de la proceso, li fariĝis estro de la nacia polico de Norvegio.

Kategorio:Norvegaj juristoj
Kategorio:Membroj de la Norvega rezistado
Kategorio:Postvivintoj en naziaj koncentrejoj
Møllergata 19

**Møllergata 19** estas fama adreso en Oslo (Norvegio), kie malnovtempe situis la ĉefa policejo kaj malliberejo de la ĉefurbo. Ĝi precipe famiĝis dum kaj post la nazia okupacio de Norvegio de la Dua Mondmilito, kiam ĝi fariĝis la sidejo de la loka nazia sekureca polico. Ankaŭ tie estis unue enkarcerigita la norvega nazia kunlaboranto Vidkun Quisling post ties aresto.

Kategorio:Norvegio en la Dua Mondmilito
Kategorio:Oslo
Kategorio:Polico de Norvegio
Villa Grande

dekstra|eta|250ra|Enirejo de Villa Grande.
**Villa Grande** estas la nomo de domego sur la duoninsulo Bygdøy en Oslo, la ĉefurbo de Norvegio.

La konstruado komenciĝis en 1917 surbaze de desegnoj de la arkitektoj Christian Morgenstierne kaj Arne Eide. Ĝi fariĝis en 1941 la loĝejo de Maria kaj ministro-prezidanto Vidkun Quisling. Ili vivis tie ĝis la aresto de Vidkun Quisling en 1945. En tiu periodo la vilao estis kromnomata "Gimle".

Ĝi hodiaŭ gastigas la Norvegan Studcentron pri Holokaŭsto kaj Religiaj Minoritatoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

Kategorio:Oslo
Bygdøy

eta|dekstra|250px|Mapo
**Bygdøy** aŭ **Bygdø** estas duoninsulo en la okcidenta parto de Oslo, la ĉefurbo de Norvegio. Ĝi administre apartenas al la kvartalo Frogner.

Ĝi precipe entenas plurajn muzeojn, inkluzive de la muzeo Kon-Tiki pri la famaj ekspedicioj de Thor Heyerdahl.

Kategorio:Oslo
Kategorio:Duoninsuloj en Norvegio
The Sound of Jazz

***The Sound of Jazz*** estis ĵaza televidelsendo, kiun CBS rekte disradiis la 8-an de decembro 1957 el la CBS Studio 58 (Town Theater, 10-a Avenuo) en Novjorko. La filmo estas fama pro la amasa renkonto de ĵaz-mituloj de la plej variaj stiloj kaj apartenas kun „Jazz on a Summer's Day“ de la Newport Festival de 1958 al la klasikaj ĵazfilmoj de la 1950-aj jaroj.

La elsendo estas aparte fama pro tio, ke ĝi kelkajn el la plej bone konservitaj filmdokumentoj de ĵazgranduloj kiel Billie Holiday kaj Lester Young nefalsite montras iliajn reagojn unu je la alia – parte kiel aŭskultantoj en la fono. Holiday kaj Young, kies kunlaboro en la 1930-aj jaroj estis fama, post longa tempo renkontas unu la alian, ambaŭ jam markitaj per drogoproblemoj. Lester Young pro sankaŭzo povis kunmuziki nur en „Fine and Mellow“ kaj ne estas prezenta je la resto de la registraĵo. Ambaŭ mortis malpli ol du jarojn poste en 1959. En la filmo oni vidas kapjesadon de Billie Holiday je la fino de la soloo de Lester Young´s Solo.

## Eksteraj ligiloj 
* Fleming pri DVD-eldono
* Pri la disko
* Entuziasmulo memoriĝas

## Referencoj 
Kategorio:Ĵazaj muzikalbumoj
Kategorio:Ĵazo
Romániai magyar irodalmi lexikon

**Romániai magyar irodalmi lexikon** (RMIL) (hungare: estas hungarlingva konsult-libro de literaturo hungara en Rumanio de 1920.

## Enhavo de la verko
La verko estas konsulta kaj referenca libro en hungara lingvo pri rumaniaj hungaraj verkistoj, poetoj, aktoroj, reĝisoroj, pentristoj, scienculoj, gazetoj, institucioj kaj institutoj ktp. agadintaj de 1919 en Rumanio. Do la senco de vorto literaturo en tiu referenclibro signifas ne nur la beletristikon, sed tie estas larĝita.

## Ĉefredaktoroj
Ĝiaj ĉefredaktistoj estis de 1-2-aj volumoj Edgár Balogh kaj de 3-5-aj volumoj Gyula Dávid.

## Apero de la verko
* 1-a volumo A-F, Kriterion Könyvkiadó, 1981,
* 2-a volumo G-Ke, Kriterion Könyvkiadó, 1991,
* 3-a volumo Kh-M, Kriterion Könyvkiadó, 1994,
* 4-a volumo N-R, Bukarest–Kolozsvár, EME–Kriterion,  2002,
* 5-a volumo/1 S-Sz, Erdélyi Múzeum-Egyesület, 2010,
* 5-a volumo/2 T-Zs, Erdélyi Múzeum-Egyesület, 2010.

## Fonto
* *Romániai magyar irodalmi lexikon*

Kategorio:Referencaj verkoj
Kategorio:Kulturo de Rumanio
Kategorio:Hungara kulturo de Rumanio
Kategorio:Enciklopedioj
Albert Stasney

**STASNEY Albert** (pro. ŝtaŝnei) estis hungara metalurgo, altlerneja instruisto naskita en Déva la 16-an de novembro 1889 kaj mortinta en Sopron la 29-an de septembro 1971.

## Biografio 
Albert Stasney diplomitiĝis en Akademio de Selmec (1912), kaj tie li fariĝis asistanto en la katedro pri stereografio. En 1917–18 li direktis fornuzinon. De 1929 li estis eksterordinara, de 1937 publika ordinara profesoro de la altlernejo de Sopron pri stereografio.

## Distingoj 
* Mikoviny Sámuel-memormedalo,
* 1962-honordoktoro de Erdészeti és Faipari Egyetem (Universitato de Arbaro kaj Lignoindustrio).

## Verko 
* *Ábrázoló geometria erdő- és földmérőhallgatók részére* (I–II., Sopron, 1950-1951).

## Fontoj 
* Magyar Életrajzi Lexikon
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj metalurgoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Street Parade

[eta|16-a Stratparado la 11-an de aŭgusto [2007]]
[eta|14-a Stratparado la 13-an de aŭgusto [2005]]
[eta|13-a Stratparado la 7-an de aŭgusto [2004]]
[eta|12-a Stratparado la 9-an de aŭgusto [2003]]
***Street Parade*** (en Esperanto "Stratparado") estas ĉiujara subĉiela muzika evento en Zuriko, Svislando, kaj ĝi estas hodiaŭ unu el la plej gravaj teknomuzikaj paradoj en Eŭropo kun 600 000 ĝis 1 miliono da gastoj. La iama *Love Parade* estis la unua simila festo kun tekno-muziko.

## Historio 
La unua *Street Parade* okazis la 5-an de septembro 1992. La fondisto estis la matematika studento *Marek Krynski* kun oficiala permeso pri manifestacio pri amo, paco, libereco kaj tolero.

En la unua evento oni havis 1000 ĝis 2000 gastojn kaj 2 amo-veturiloj. En la jaro 2011 por la 20-a stratparado oni atendis ĉirkaŭ 600 000 ĝis 1 miliono da gastoj. La parado de 2014 okazas la 2-an de aŭgusto.

## Literaturo 
* Christoph Soltmannowski: *Street Parade - das Buch*. *Werd Verlag*, 2002, ISBN 3-85932-394-6 (germane Stratparado - la libro. Eldonejo Werd en 2002)

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de stratparado , ,  kaj 
* informoj en la oficiala retejo de la zurika turisma agentejo , ,  kaj 

Kategorio:Kulturo de Svislando
Kategorio:Zuriko
Misĥoro

eta|La misĥora niksino.
**Misĥoro** (, , la nomo venas de la helena *ἡ Μήση χώρα* — "meza vilaĝo") estas ĉemara klimat-kuraca teritorio sur la Suda Bordo de Krimeo. Antaŭe ĝi estis konsiderata kiel memstara loĝloko, sed ekde la jaro 1958 administre ĝia teritorio apartenas al la urbotipa loĝloko Koreizo. Malgraŭ tio la nomo "Misĥoro" estas daŭre vaste uzata, ankaŭ en diversaj nomoj (vd. sube ĉe "Vidindaĵoj").

La teritorio prezentas mallarĝan apudbordan ter-strion proksimume 10 kilometrojn larĝan; sude ĝi estas limita de la Nigra maro, norde — de la monta masivo Ajpetro.

## Historio 
En la ruslingva presliteraturo la loko estis plej unue menciita en la vojaĝ-notoj de sciencisto Peter Simon Pallas (la jaroj 1793—1794).

## Klimato 
Misĥoro estas konsiderata kiel la plej varma loko de la Suda Bordo de Krimeo. Ĝin karakterizas subtropika klimato de la mediteranea tipo.
* **La vintro** estas milda. La averaĝa aer-temperaturo en februaro estas +4,4 &nbsp; (je  pli varma, ol en Jalto). La kvanto de la frostaj tagoj estas 23 jare.
* **La printempo** estas frua. La averaĝa aer-temperaturo de majo estas +16 &nbsp;.
* **La somero** estas varma, seka kaj suna. La averaĝa aer-temperaturo de julio estas +25 &nbsp; (je  pli varme, ol en Jalto).
* **La aŭturno** estas varma kaj longa. La averaĝa aer-temperaturo de septembro estas .
La bansezono daŭras de junio ĝis oktobro. La jara kvanto de precipitaĵoj estas ĉirkaŭ 500&nbsp;mm. La jara kvanto de la sun-brilo estas ĉirkaŭ 2300 horoj.

## Vidindaĵoj 
* La telfero "Misĥoro — Ajpetro", kiu kondukas al la Ajpetra altebenaĵo
* Misĥora parko, fondita fine de la 18a jarcento; ĝi estas konsiderata kiel monumento de ĝarden-parka arto.
* Palaco "Djulber", konstruita en maŭra stilo sub la gvido de arkitekto N. P. Krasnov (1895—1897 jj.)
* Skulptaĵoj "Junulino Arzi kaj rabisto Ali-Baba", "Niksino" (kreitaj de estona skulptisto Amandus Heinrich Adamson).

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Koreizo sur la oficiala paĝaro de Aŭtonoma Respubliko Krimeo 

Kategorio:Loĝlokoj de la Jalta municipo
Gimlé

**Gimlé** aŭ **Gimli** estas laŭ la norda mitologio loko, kien alvenis la postvivantoj de la batalo de Ragnarök. Ĝi estas menciita en la Proza Edda sed ankaŭ en Völuspá. Ĝi estas priskribata kiel la plej bela loko sur la Tero, eĉ pli bela ol la Suno.

Kategorio:Lokoj de la nord-ĝermana mitologio
Anton Mussert

eta|dekstra|200px|Anton Mussert
**Anton ** (n. la 11-an de majo 1894 - m. la 7-an de majo 1946) estis unu el la fondintoj de la Nacisocialisma Movado (*Nationaal-Socialistische Beweging,* NSB) en Nederlando kaj ties efektiva estro. Li konsekvence estis la plej elstara nacisocialisto de nederlanda deveno antaŭ kaj dum la Dua Mondmilito. Li estis subtenita de la germanaj okupaciaj fortoj sed estis sekve kondamnita je mortpuno pro ŝtatperfido.

Kategorio:Nederlandaj politikistoj
Kategorio:Nederlandaj faŝistoj
Kategorio:Nederlandanoj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Nederlandaj kunlaborantoj kun nazioj