Marĉostrigo

La **Marĉostrigo** aŭ **Mallongorela strigo** (*Asio flammeus*) estas mezgranda malhela strigo, tio estas specio de birdo el la ordo de strigoformaj, familio de strigedoj, kun plumtufoj super kapo. La strigoj apartenantaj al la genro *Asio* estas konataj kiel orelstrigoj, ĉar ili havas plumtufojn aspektantajn kvazaŭ mamulaj oreloj. Tiuj "oreloj" povas esti aŭ ne esti videblaj. *Asio flammeus* montras siajn tufojn nur kiam estas en defenda sinteno. Ties tufplumoj estas mallongaj kaj kutime ne videblaj. La marĉostrigo troviĝas en malferma kamparo, marĉoj kaj herbejoj. La vorto *flammeus* de la specifa nomo estas latina vorto por "flama, aŭ la koloro de fajro".http://www.owlpages.com/owls.php?genus=Asio&species=flammeus

## Aspekto 
eta|maldekstre|Montrante la mallongajn oreltufojn
eta|maldekstre|200ra|Ne montrante la mallongajn oreltufojn
La Marĉostrigo estas mezgranda strigo mezaveraĝe 34–43&nbsp;cm longa kaj peza 290 ĝis 350 g la ino kaj 260 ĝis 310 g la masklo. Ĝi havas grandajn okulojn, grandan kapon, mallongan kolon kaj larĝajn flugilojn. La beko estas mallonga, forta, hoka kaj nigra. La plumaro estas brunmakuleca kun striaj vosto kaj flugiloj. La dorso estas pli malhela kaj strieca ol la subaj partoj kiuj montras vertikalajn malhelajn striojn (Alsop 2001); temas pri sufiĉe kamufla plumaro. La enverguro estas el 85 ĝis 105&nbsp;cm. Inoj estas iomete pli grandaj kaj malhelaj ol maskloj. La flavaj okuloj de *A. flammeus* estas troigitaj de nigraj makulringoj kiu ĉirkaŭas ĉiun okulon, kaj de granda blankeca masko kiu estas inter tiuj kun formo de koro aŭ de litero ikso: ĉio tio havigas al ĝi terurigan mienon.

Ripoze tiu specio staras antaŭen kiel agloj kaj ne tiom rekte kiom aliaj strigoj; tiele oni povas vidi, ke temas pri fortika birdo. Dumfluge la subflugiloj aperas tre helaj, sed malhela marko en la kubuto indikas la specion. La supraj flugiloj estas striecaj kaj la vosto klare strimarkita.

## Taksonomio
La Marĉostrigo estis formale priskribita en 1763 de la luterana episkopo Erik Pontoppidan laŭ la dunoma nomo *Strix flammea*. La specia epiteto estas el la Latina *flammeus* kun la signifo "flameca" aŭ "flamkolora". Tiu strigo estas nun metita kun sep aliaj specioj en la genro *Asio*, kiun enkondukis la franca zoologo Mathurin Jacques Brisson en 1760.

Estas dek unu subspecioj agnoskita:
* *A. f. pallidicaudus* – Friedmann, 1949: troviĝanta en Venezuelo, Gujano kaj Surinamo
* *A. f. suinda* – (Vieillot, 1817): troviĝanta en suda Peruo kaj suda Brazilo ĝis Tierra del Fuego
* *A. f. sanfordi* – Bangs, 1919: troviĝanta en Malvinoj
* *A. f. sandwichensis* – (Andrew Bloxam, 1827): *Pueo* aŭ *Havaja mallongorela strigo* - troviĝanta en Havajaj insuloj
* *A. f. ponapensis* – Mayr, 1933: troviĝanta en Pohnpei en Karolinoj

## Geografia teritorio 
[250px|eta|maldekstre|Marĉostrigo en poŝtmarko de [Litovio.]]
La marĉostrigo vivas en ĉiu kontinento escepte Antarkto kaj Aŭstralio; kaj havas unu el la plej ampleksaj disvastigoj inter ĉiuj birdoj, sed preferas nordajn landojn (aŭ sudajn en la suda hemisfero) pli ol plej parto de aliaj strigoj. *A. flammeus* reproduktiĝas ĉefe en norda Eŭropo kaj Rusio, Azio (el Kaŭkazo tra tuta Siberio), Nordameriko (en Alasko, Kanado kaj plej norda kaj nordokcidenta Usono) kaj Sudameriko (nordaj Andoj, Ĉilio, Bolivio kaj Argentino), Karibio, Havajo kaj la Galapagoj.

Ĝi estas parte migrantaj, ĉar translokiĝas suden vintre el la plej nordaj partoj de sia teritorio. La Marĉostrigo revenas al areoj de altaj loĝantaroj de roduloj (Ehrlich 1988). Ili ankaŭ vagantas nomade serĉe de pli bona manĝodisponeblo dum jaroj kiam la loĝantaroj de kamporatoj estas malaltaj. Vidu mapon de la distribuado de la **marĉostrigo** en Ameriko.

## Konserva statuso 
Ĝi estas listita kiel malpliiĝanta en la suda parto de sia teritorio. Ĝi estas listita kiel de speciala zorgo, minacata aŭ endanĝerita en kelkaj ŝtatoj de Usono kaj ofta en nordaj partoj de la reprodukta teritorio.

Ili vivas ĝis 28 jarojn.

## Nestado kaj reproduktado 
[eta|Ovoj de *Asio flammeus flammeus* - [Muzeo de Tuluzo]]
La marĉostrigo nestumas surgrunde en herbejoj, tundro, savano aŭ prerioj. Nestoj estas faritaj de la ino kaj kaŝitaj inter malalta plantaro kaj povas esti kovrita de algoj, herberoj aŭ plumoj forprenitaj de si mem (Ehrlich 1988). El 4 ĝis 7 blankaj ovoj estas demetitaj en tipa ovodemetado, sed la ovokvanto povas atingi la dekkvaron en jaroj kiam la kampomusoj estas abundaj. Okazas nur unu ovodemetado ĉiujare. La ovoj estas kovataj ĉefe de la ino dum 21–37 tagoj; la masklo alportas manĝaĵon kaj foje kovas siavice. La idaro elnestiĝas Post ĉirkaŭ kvar semajnoj. Tiu strigo trompallogas eventualajn predantojn for de la nesto per la tekniko simuli rompitan flugilon (Alsop 2001).

Seksan maturecon oni atingas post unu jaro. Reprodukta sezono en norda hemisfero daŭras el marto al junio, ĉefe aprile. Dum tiu tempo tiuj strigoj povas ariĝi por ripozi en grupoj de ĝis 200 individuoj. Dum la reprodukta sezono, la maskloj montriĝas ceremonie dumfluge por allogi inojn. La masklo superflugas la neston sonigante la flugilojn kiel pariĝada montroceremonio (Ehrlich 1988). Tiu strigo estas ĝenerale monogama.

## Dieto kaj manĝokutimaro 
Ĉasado okazas ĉefe dumnokte, sed tiu strigo estas ankaŭ taga kaj krepuska kiom noktema. Ĝi superflugas malalte la grundon en malfermaj kamparo kaj herbejoj ĝis falplonĝi super sia predo kun piedoj antaŭen (Alsop 2001). Kelkaj strigoj povas ĉasi ĉe la sama malferma areo (Kaufman 2000). La manĝo konsistas ĉefe el roduloj, ĉefe kampomusoj, sed ili povas manĝi ankaŭ aliajn etajn mamulojn kaj kelkajn grandajn insektojn (Ehrlich 1988). Foje ili klopodas manĝi ankaŭ etajn birdojn. Ties flugo estas karaktere milda pro malkonstanta flugilfrapado. La marĉostrigo povas esti priskribita kiel simila al "noktopapilio" aŭ al "vesperto" dumfluge.

Krom la predado, la marĉostrigo povas dumfluge ĝeni aglojn, ardeojn aŭ eĉ falkojn nur por distro, ne por manĝo.

## Voĉo 
La marĉostrigo havas ĉirpadon kiel bojado. Sonoj kiel *gvauk, gvauk, gvauk* aŭ *tut-tut-tut-tut-tut*, kvazaŭ lokomotivaj, estas oftaj. Laŭtan *ii-jerp* oni aŭdas en reprodukta epoko. Tamen la Marĉostrigo estas silentema vintre (Alsop 2001).
* Audio ligo 1
* Audio ligo 2
eta

## Notoj kaj referencoj 
*  Ne minacata
* Alsop, Fred J. *Birds of North America*: Eastern Region. DK Publishing, Inc. NY:NY. 2001.
* Ehrlich, Paul R, David S Dobkin kaj Darryl Wheye. ''The Birder's Handbook: A Field Guide to the Natural History of North American Birds*. Simon & Schuster Inc. NY:NY. 1988.
* Kaufman, Kenn. *Kaufman Field Guide to Birds of North America*. Houghton Mifflin Co. NY:NY. 2000.

## Eksteraj ligiloj 
* Bildoj, voĉo kaj informaro
* Bildoj kaj informaro
* New York State Department of Environmental Conservation 
* Informaro pri la **marĉostrigo** - Cornell Lab of Ornithology
* Informaro kaj fotoj pri la **marĉostrigo** - South Dakota Birds and Birding
* La **marĉostrigo** *Asio flammeus''  - USGS Patŭent Bird Identification InfoCenter
* La **marĉostrigo** en filmoj ĉe Interreta Birdokolekto
* Franclingva ejo

Kategorio:Strigedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Kategorio:Birdoj de Azio