Ĉilderiko la 3-a

**Ĉilderiko la 3-a** (ĉ. 717 – ĉirkaŭ 754) estis reĝo de la Frankoj de 743 ĝis li estis elpostenigita de la papo Zakario en Marto de 752 laŭ instigado de Pepino la juna. Kvankam ilia parenceco estas necerta, li estas konsiderata la lasta Franka reĝo de la dinastio de Merovidoj. Post Ĉilderiko estis elpostenigita, Pepino la juna, kiu estis la patro de la imperiestro Karlomagno, estis kronita kiel la unua reĝo de Frankoj de la dinastio de Karolidoj.

Ĉilderiko la 3-a, naskita ĉirkaŭ 714 kaj mortinta ĉirkaŭ 755, enfermita en la Abatejo de Saint-Bertin en Saint-Omer, estis reĝo de la Frankoj, Neŭstrio, Burgonjo kaj Aŭstrazio de 743 ĝis 751.

Li estis detronigita de la urbestro de la palaco, Pepino la 3-a, en 751, kiu estis kronita reĝo en la sama jaro. Kvankam lia genealogio estas nekonata, li estas konsiderata la lasta reganta membro de la merovida dinastio.

## Deveno
Neniu nuntempa teksto provizas lian genealogion. Ĉi tiu manko de fontoj devenas parte de la fakto, ke la "Liber historiæ Francorum" finiĝas en 725, kaj parte de la fakto, pri la daŭrigo de la Kroniko de Fredegaro, verkita de Ĉildebrando, onklo de Pepino la juna, preterrigardas ĉi tiun okazaĵon.

Ĉi tiu manko de nuntempaj fontoj poste kaŭzis multajn diskutojn. Pluraj genealogioj estis proponitaj:

* Ĉilderiko la 3-a laŭdire estis la filo de Teodoriko la 4-a laŭ la Kroniko de la Abatoj de Fontenelle, la unua teksto kiu mencias lian genealogion, verkita ĉirkaŭ 830. Estis al Fontenelle, kie la kroniko estis verkita, ke la filo de Ĉilderiko la 3-a estis ekzilita, kaj ĝia aŭtoro eble konis lin persone, aŭ almenaŭ kontaktis homojn kiuj konis lin. Ĉi tiun informon ankaŭ konfirmas genealogion de la frankaj reĝoj de la 10-a jarcento, sekvata de aliaj pli postaj tekstoj de la sama naturo.
eta|maldekstre|400px|La sentronigo de Ĉilderiko la 3-a, la lasta merovida reĝo de la frankoj.

eta|dekstre|400px|Ikonografia bildo de Ĉilderiko la 3-a (717-754).
La nomo de la filo de Ĉilderiko la 3-a, Teodoriko, konfirmas ĉi tiun genealogion. Tamen, kontraŭe al tio, kion oni asertis, Teodoriko la 4-a, naskita en 713, ne povus esti patro de Ĉilderiko la 3-a, naskita en 714, kun la aĝo de unu jaro;

* Ĉilderiko la 3-a laŭdire estis la filo de Dagoberto la 3-a kaj frato de Teodoriko la 4-a, laŭ Adémar de Chabannes;

* Ĉilderiko la 3-a laŭdire estis filo de Ĉilperiko la 2-a, laŭ Jean Mabillon, kiu kuŝas sia aserto sur la fakto, ke en unu el liaj ĉartoj, Ĉilderiko la 3-a nomas Teodorikon la 4-an sian parencon kaj ne sian patron. Ĉi tiu teorio estas vaste akceptita. Tamen, neniu teksto subtenas la aserton, ke lia patro estis Ĉilperiko la 2-a.

* Ĉilderiko la 3-a estis la filo de Klotaro la 4-a laŭ Jules-Stanislas Doinel, kiu fundamentis sian aserton sur ĉartoj, en kiuj Ĉilderiko nomas sian "sobrinus", la reĝon Dagoberto la 3-a. Léon Levillain forte kontestis ĉi tiun teorion pro la kialo, ke "sobrinus" ne nepre signifis rektan kuzon kaj ke, ĉar la cititaj ĉartoj estis kopioj de dokumento de Ĉilperiko la 2-a, al ĉi tiu reĝo oni atribuu la supozeblan parencecon kun Dagoberto la 3-a.

## Biografio
Post la morto de Teodoriko la 4-a, en 737, la aŭstrazia urbestro de la palaco, Karolo Martelo, rifuzis instali hipotezan posteulon de Klodvigo la 1-a sur la tronon kaj lasis ĝin vaka. Dum la sepjara interrego, ĉiuj oficialaj dokumentoj estas datitaj de 737.

* Karolo Martelo sendube intencis plilongigi la situacion kiel eble plej longe ĝis li sentus sin sufiĉe forta por riski kaj proklami sin reĝo, sed li mortis en 741 antaŭ ol plenumi ĉi tiun planon.

Liaj du filoj, Pepino kaj Karlomano, estis devigitaj proklami novan reĝon en la persono de Ĉilderiko la 3-a, kiun ili trovis en monaĥejo, verŝajne Sithiu (nuntempe Saint-Omer), kie kelkaj historiistoj kredas, ke Karolo lin estis forpelinta.

Ĉilderiko estis tiel metita sur la tronon inter la 15-a de februaro kaj marto 743 fare de Pepino la juna, sendube por pacigi la aristokrataron lojalan al la malnova franka dinastio, ĉar la sacerdotaro kaj pluraj submetitaj popoloj pridubis lian legitimecon.

Karlomano eniris la sacerdotecon en 747. En 751, Pepino sentis sin sufiĉe forta por elekti sin Reĝo de la Frankoj. Li tiam sendis frankan delegacion al Papo Zakario por peti lian permeson por preni la kronon anstataŭ Ĉilderiko. Papo Zakario rajtigis la detronigon de Ĉilderiko en marto 751.

En novembro 751, Pepino detronigis Ĉilderikon la 3-an, poste kronigis sin reĝo en Soissons fare de la Ĉefepiskopo Bonifaco de Majenco.

Ĉilderiko, siaflanke, estis tonsurita kaj enfermita en la Abatejo de Saint-Bertin, en Saint-Omer, inter la 22-a de decembro 751 kaj la 23-a de januaro 752. Ĉilderiko la 3-a mortis ĉirkaŭ 755. Li estis entombigita en la klostro de la abatejo, sed elfosadoj faritaj en la 19-a jarcento ne sukcesis identigi lian tombon.

Kun edzino, kies nomo estas nekonata, Ĉilderiko la 3-a havis filon nomitan Teodorikon, kiu, kiel infano, estis enfermita en la monaĥejo de Fontenelle en 753, kie lia restadejo estas nekonata. Pro lia juna aĝo, li fariĝis kleriko anstataŭ monaĥo.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Junghans, W. *Die Geschichte der fränkischen Konige Childerich und Clodovech*. Göttingen, 1857.
* Chiflet, J. J., *Anastasis Childerici I Francorum regis*. Antverpeno, 1655.
* Cochet, J. B. D. *Le Tombeau de Childeric I, roi des Francs*. Parizo, 1859.
* Lavisse, E. *Histoire de France*, Vol. II. Parizo, 1903.
* Wallace-Hadrill, J. M., tradukisto. *The Fourth Book of the Chronicle of Fredegar with its Continuations*. Greenwood Press: Connecticut, 1960.
* Wallace-Hadrill, J. M. *The Long-Haired Kings*. Londono, 1962.
* Einhard. *Annales Regni Francorum*. 

Kategorio:Naskiĝintoj en 717
Kategorio:Mortintoj en 754
Kategorio:Viroj
Kategorio:Merovidoj
Kategorio:Historio de Francio
Kategorio:Frankoj