open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Aleksandr Kalaŝnikov

**Aleksandr Kalaŝnikov** () estas fama sovetia kaj rusia esperantisto. Naskiĝis 18 februaro 1954, esperantistiĝis en 1973.

La unuaj E-renkontiĝoj OSER (Omsk,1973), ESKT "Ora Suno" (Samarkando,1973), SEJT-16 (Kineŝma,1974).

En la jaroj 1977-78 militservante en Novosibirsk Aleksandr Kalaŝnikov laŭeble vizitadis la urban E-klubon. De 1979 ĝis 1982 li laboris en la Tutsovetunia pionira tendaro "Artek" (Gursuf, Krimeo), kie li gvidis E-kurson por pioniroj kaj kunlaboris kun Jefim Zajdman, laŭ kies iniciato estis iutempe prezidanto de alta -klubo kaj kunorganizanto de la unuaj "Veluraj sezonoj".

En 1982 Aleksandr Kalaŝnikov eklaboris en Toljatti, kie li estis gvidanto de la lernejana E-klubo "Flamo". Kune kun V.Roĵdestvenskij, G.Kontrov kaj la teamo li organizis lernejanajn E-renkontighojn, LETojn (Lernejanajn E-tendaretojn), "Primaverojn" (lernejanajn printempajn E-renkontighojn). Entute okazis 5 LEToj kaj 5 "Primaveroj". En la jaroj 1989-1990 li estis estrarano de SEU, resp. pri lernejana komisiono.

En la jaroj 1993 - 1995 li aktivetis denove en Tjumeno kie li gvidis E-kursojn por lernejanoj kaj kunorganizis kun V.Izosimov TETojn (Tjumenajn E-tendaretojn).

De 1998 ĝis 2000 li studis Waldorf-pedagogion en Germanio, kie li aktive partiprenis Ifon (Internacian Festivalon, Saarbrucken, 1998-99), PSI-15 (1999) kaj PSI-16 (2000) (Printempajn Semajnojn Internaciajn).

Kategorio:Rusiaj esperantistoj
Kategorio:Sovetiaj esperantistoj
Kategorio:Esperanto-klubo Revo
Erato de Armenio

**Erato** estis reĝino de Armenio kaj la lasta membro ĉe la trono de la Artaksia dinastio. Filino de Tigrano la 3-a kaj duonfratino kaj edzino de Tigrano la 4-a. En la jarcentoj antaŭ kristanismo, incestaj geedziĝoj estis oftaj ĉe helenismaj kortegoj por konservi la purecon de la reĝa sango. Ŝi estis la nura armena reganto kiu atingis la tronon tri fojojn. Erato regis kune kun ŝia frato Tigrano la 4-a de la jaro 8 al 5 a.K., 2 a.K. al 2 p.K. kaj de la jaro 6 ĝis 11 aŭ komence de 12 p.K. Aŭgusto Cezaro sendis Tiberion por nomumi Artavasdes la 3-a kiel Reĝo de Armenio, kiu estis kuzo de Tigrano kaj Erato. Tigrano kaj Erato iniciatis internan militon kun la helpo de Fraates, Reĝo de Partujo.

La partuja reĝo baldaŭ ĉesis sian subtenon por eviti plenan skalomiliton kontraŭ Romo. Gajo Julio Cezaro estis sendita al Armenio por ĉesigi la internan militon. Antaŭ lia alveno Tigrano la 4-a estis murdita dum unu el la tumultoj kaj la armena trono estis donacita al Ariobarzanes, Medo el origino. Ariobarzanes estis mortigita en akcidento kaj Aŭgusto Cezaro nomumis la filon de Ariobarzan, Artavasdes, kiel la nova reĝo. La armena loĝantaro laciĝis je eksterlandaj reĝoj kaj Aŭgusto reviziis sian politikon per donado de la trono al Tigrano la 5-a, artaksido de nekonata deveno. La armenaj nobeluloj, malkontentaj kun Tigrano la 5-a, ribeliĝis kaj reentronigis Eraton kaj Tigrano al la trono. Ŝi estis faligita sub nekonataj cirkonstancoj en la jaro 11 aŭ komence de 12, post kiuj la Artaksia dinastio formortis. Aŭgusto decidis konservi Armenion kiel vasala regno anstataŭ aneksi ĝin al la Imperio. En la jaro 12 Vonono la 1-a de Partujo estis nomumita kiel Reĝo de Armenio fare de Aŭgusto Cezaro.

Kategorio:Armenaj reĝedzinoj
Kategorio:Artaksia dinastio
Kategorio:Naskiĝintoj en la 1-a jarcento a.K.
Kategorio:Mortintoj en la 1-a jarcento
1391 Karelio

**1391 Karelio** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la fina astronomo Yrjö Väisälä elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la regiono Karelio inter Rusio kaj Finnlando.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Yrjö Väisälä
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1936
Firgas

**Firgas** estas municipo sur la kanaria insulo Gran Canaria en la hispana provinco Las Palmas de Gran Canaria. Ĝi situas norde sur la insulo kaj estas unu el ĝiaj sep municipoj sen marbordo.

La kanariaj indiĝenoj (guanĉoj) nomis la lokon **Afurgad**. En la 16-a jarcento oni uzis la nomon *Firgas de Afurgad*.

Firgas situas alte en la montoj kaj estas nomata "balkono de Atlantiko", ĉar ĝi donas belan vidon al la oceano kaj al la norda parto de la insulo. En la montoj de Firgas (valo *Barranco de La Montaña*) fontas trinkebla akvo (malofta en la Kanarioj), kiun oni enboteligas kaj vendas.

## Loĝantaro 
Firgas estas laŭ areo la malplej granda komunumo de Gran Canaria, eĉ de la tuta provinco. Laŭ la loĝantaro ĝi havas la 5-an lokon, la 8-a en la provinco. Ĝia loĝdenso de ĉ. 480/km² estas relative alta por montara regiono, sed ne komparebla kun tiuj de la urbecaj komunumoj Telde kaj Las Palmas.

## Referencoj
## Vidu ankaŭ
* Listo de la municipoj de provinco La Palmoj

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de la municipo Firgas

* 

Kategorio:Municipoj de provinco Las Palmas
Kategorio:Municipoj de Gran Canaria
1392 Pierre

'*1392 *Pierre'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la franca astronomo Louis Boyer elde la observatorio de Alĝero.

## Nomo 
Ĝi ricevis la viran antaŭnomon "*Pierre''", tiu de la nevo de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Louis Boyer
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1936
Muotathal

**Muotathal** estas komunumo en la distrikto Ŝvico en Kantono Ŝvico, Svislando. Ĝi havis 3536 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
La komunumo Muotathal situas en la valo de la rivero Muota, laŭ kiu la komunumo nomiĝas. Kun 172,15 km² Muotathal laŭ areo estas la plej granda komunumo de la kantono. La komunumo situas en sudoriento de la kantono, kaj granda parto de ĝia tereno estas montaroj, nome la Glarusaj Alpoj. La regiono estas konata pro la karsta kalkŝtono, kie inter aliaj troviĝas la tiel nomita Hölloch (esperante *Infertruo*), kiu estas kun esplorita longece de 197 km estas la dua plej longa kavernosistemo de Eŭropo.

La komunumo konsistas el la vilaĝoj Schachen, Wil, Hinterthal, Bisisthal kaj Ried, krome al ĝi apartenas multaj vastaj alpopaŝtejoj.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Muotathal limas en nordo (de oriento al okcidento) al Ŝvico, Illgau, Oberiberg kaj Unteriberg, en nordnordoriento al Innerthal, en nordoriento al Glaruso(GL), en oriento al la iamaj komunumoj Glaruso-Sudo (GL) (nome de nordo al sudo Luchsingen, Braunwald kaj Linthal), en sudo (de oriento al okcidento) al la ekskalvo Urnerboden de la komunumo Spiringen (UR), Unterschächen (UR) kaj Bürglen (UR), en okcidento al Riemenstalden, kaj en nordokcidento al Morschach.

## Trafiko 
Muotathal situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Al la publika transportreto ĝi estas konektita per poŝtaŭtolinio al Ŝvico.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Muotathal datiĝas el la jaro 1246 kiel *Muthathal*. Dum mezepoko Muotathal kune kun Illgau estis unu en la ses kvartaloj de la malnova lando Ŝvico. Bienposedanto en Muotathal estis la terciana Monaĥejo Sankt-Josefo Muotathal, kiu estis kreita post 1250 kaj akceptis en la jaro 1288 la regulojn de la Sankta Francisko. La monaĥejo interrompiĝis en la 14-a jarcento kaj poste denove en la 16-a jarcento dum certa tempo. Ĝian grandan floradon ĝi havis en la 18-a jarcento. La monaĥejaj konstruaĵcoj pro ripetaj inundoj en la jaroj 1684 ĝis 1693 estis malkonstruita kaj rekonstruita je pli alta loko en formo de particia sidejo. De la malnova monaĥejo postrestis nur la kapelo rekte ĉe la bordo de la rivero Muota. Unua pastra preĝejo supozeble jam ekzistis en la 9-a jarcento, certa estas la konstruaĵo de la jaro 1369, kiu estis malkonstruita en la jaro 1786 kaj anstataŭigita per la hodiaŭa baroka preĝejo St. Sigmund kaj Waldburga, kiu estis konsekrita en la jaro 1792.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Muotathal
* Muotathal en la Historia Leksikono de Svislando
1393 Sofalo

'*1393 *Sofala''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la sud-afrika astronomo Cyril V. Jackson, elde la Observatorio de la Unio en Johanesburgo.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la provinco Sofala de Mozambiko.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cyril V. Jackson
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1936
1395 Aribeda

'*1395 *Aribeda'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝia nomo "*Aribeda''" estas akronimo de **A**stronomisches **R**echen-**I**nstitut, **Be**rlin **Da**hlem.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1936
Clifford Husbands

Siro **Clifford Straughn HUSBANDS**,  (naskiĝinta la  en Plantejo Morgan Lewis en Sankta Andreo, mortinta la  en Sankta Jakobo) estis la 6-a guberniestro ĝenerala de Barbado.
Li tenis la postenon ekde la morto de Damo Nita Barrow en .

## Biografio 
Husbands naskiĝis en Sankta Andreo, sed frekventis la <Knaban Elementan Lernejon Selah en Sankta Lucio de 1931 ĝis 1936, kaj la lernejon Parry kaj la kolegion Harrison de 1936 ĝis 1946..

## Aljuĝoj, honoroj kaj rekonoj 
* Ora Krono de Merito (1986)
* Honora Kamarado de Barbado (1989)
* Kavaliro de Sankta Andreo (1995)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  The London Gazette, 54419, paĝo 1. 7-a de junio 1996.
*  The London Gazette, 57263, paĝo 1. 19-a de aprilo 2004.

Kategorio:Ĝeneralaj guberniestroj de Barbado
Blankgorĝa emberizo

eta|Blankgorĝa emberizo
La **Blankgorĝa emberizo**, Blankagorĝa emberizo, Blankagorĝa zonotriĥo aŭ Blankagorĝa plumzonulo (*Zonotrichia albicollis*) estas mezgranda birdospecio membro de la grupo de Amerikaj paseroj indiĝena de Nordameriko kaj membro de la genro de zonotriĥoj, kiu enhavas speciojn de brunstriecaj dorsoj kaj distingaj kapobildoj kaj familio de Emberizedoj.

## Aspekto 
[eta|maldekstra|Birdoj de la blankastria formo havas flavon nur en [bridoj]]
La Blankgorĝa emberizo estas paserina birdo 17&nbsp;cm longa kun enverguro de 23&nbsp;cm kaj tipa pezo de 26 g. 
[eta|[Otavo, Ontario]]
Estas du plenkreskaj plumarvariaĵoj konataj kiel la flavecastria kaj la blankastria formoj. Ĉe la blankastria formo la krono estas nigra kun blanka centra strio. Ankaŭ la superokulo estas blanka. La orelareo estas griza kun supra bordo formante nigran traokulan strion.

## Notoj 
## Referencoj
*  (1995): *Sparrows and Buntings: A Guide to the Sparrows and Buntings of North America and the World*. Houghton Mifflin, Boston. ISBN 0-395-73873-3

## Eksteraj ligiloj 
*Blankgorĝa emberizo  - Smithsonian Migratory Bird Center
*Speciinformaro pri Blankgorĝa emberizo - Laboratorio Cornell de Ornitologio
*Blankgorĝa emberizo - *Zonotrichia albicollis*  - USGS Patuxent Birdidentigejo
*Informaro kaj Fotoj de Blankgorĝa emberizo - Suddakotaj Birdoj kaj Birdumo
*Poŝtmarkoj
*Filmetoj de Blankgorĝa emberizo ĉe Internet Bird Collection
*Blankgorĝa emberizo , Birds of Nova Scotia

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Emberizedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Junkuloj

La **Junkuloj** estas la birdospecioj membroj de la genro ***Junco***, malgrandaj nordamerikaj birdoj de la familio de Pasereledoj. La sistematiko de tiu genro estas ankoraŭ konfuza post jardekoj de pristudo, kaj kelkaj fakuloj akceptas el 3 al 12 speciojn. La nomo ŝajne devenas el la hispana termino por la plantogenro *Juncus* (junkoj), ĉar tiuj birdoj, kiel la junkoj, preferas humidajn grundojn.

Ties reprodukta habitato estas koniferaj aŭ miksitaj arbaroj tra Nordameriko, kun teritorioj de subarkta tajgo ĝis altaltitudaj arbaroj de montaroj en Meksiko, kaj Centrameriko suden ĝis Panamo. Nordaj birdoj kutime migras pli suden; sudaj populacioj estas loĝantaj birdoj aŭ ĉiukaze altitudaj migretantoj, kiuj moviĝas nur mallongdistance deklivosuben por eviti malvarmegan vintroveteron en montoj.

Tiuj birdoj manĝas surgrunde. Vintre ili ofte manĝas are. Ili manĝas ĉefe insektojn kaj semojn. Ili kutime nestumas en bone kaŝita situo surgrunda aŭ malalte en arbusto aŭ arbo.

## Sistematiko 
* Vintroemberizo, *Junco hyemalis*
** Grizkapa vintroemberizo, *Junco hyemalis caniceps* – foje konsiderata distinga specio
** Oregonaj vintroemberizoj, *oreganus* subspecia grupo – konsiderata de kelkaj distinga specio
** Rozflanka vintroemberizo, *Junco hyemalis mearnsi* – foje inkludata kun la grupo *oreganus* en distinga specio
** Ruĝdorsa vintroemberizo, *Junco hyemalis dorsalis* - foje inkludata kun *J. h. caniceps* en distinga specio
** Ardezkolora vintroemberizo, *hyemalis* subspecia grupo – foje konsiderata distinga specio
** Blankaflugila vintroemberizo, *Junco hyemalis aikeni* – foje konsiderata  distinga specio
* Guadalupa junkulo, *Junco insularis* - foje inkludata en *J. hyemalis*
* Flavokula junkulo, *Junco phaeonotus*
** Bairda junkulo, grupo *bairdi* 
** Ĉiapa junkulo, grupo *fulvescens* 
** Guatemala junkulo, grupo *alticola* 
** Meksika junkulo, grupo *phaeonotus* 
* Vulkana junkulo, *Junco vulcani*

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Pasereledoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Olga de Kievo

eta|Olga de Kievo parolas kun Konstantino la 7-a
**Sankta Olga de Kievo** (ruse Ольга, norena lingvo: *Helga*, n. ĉ. 890; m. Kievo, la 11-an de julio 969) estis de Pskov el varenga origino kiu geedziĝis kun la estonta Igor de Kievo, eble en 903.

Post la morto de Igor, ŝi regis la Kievan reĝlandon kiel regento (945-969) de ŝia filo, Svjatoslav la 1-a de Kievo. Ŝi estis la unua suverenulo de la rusoj kiu konvertiĝis al kristanismo de la Ortodoksa Eklezio (en 945 aŭ 957). La ceremonioj por ŝia formala akcepto en Konstantinopolo estas tre detale priskribitaj de la imperiestro Konstantino la 7-a en дia verko *De ceremoniis*. Post la bapto, ŝi prenis la kristanan nomon Jelena, honore al la reganta imperiestrino Elena Lecapena.

Olga estis la unua persono el la rusoj kiu estis proklamita kiel sanktulo, danke al ŝiaj penoj disvastigi kristanismon en la lando. Tamen, ŝi ne sukcesis kristanigi sian filon Svjatoslav la 1-a, pro kio la tasko igi kristanismon ŝtatreligio estis plenumita nur de ŝia nepo Vladimiro la 1-a de Kievo.

Kategorio:Princoj de Rusio
⚭
Kategorio:Kristanaj reĝaj sanktuloj
Kategorio:Rusaj ortodoksaj sanktuloj
Kategorio:Ukrainaj sanktuloj
Kategorio:Kristanaj sanktuloj de la 10-a jarcento
Kategorio:Katolikaj kaj ortodoksaj sanktuloj
Kategorio:Regantoj de Kieva Regno
Kategorio:Vikingoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 890
Kategorio:Mortintoj en 969
Ansa kruco

eta|Ansa kruco
**Ansa kruco** (Nila kruco, Anĥo, crux ansata) estas unu el ĉefaj simboloj de antikva Egiptio. Ĝi ofte estadas bildigata en konekso kun diino Izisa (Eset), kiu apartenis al la plej ŝatataj dioj de la antikva Egiptio. Kiel edzino de dio Oziriso kaj patrino de dio Horuso ŝi prezentis patroninon de la vivo. Kun la imago de vivo estadas kunigata ankaŭ la kruco mem. Ties formo ŝajne rememorigas homan korpon kun etenditaj manoj kaj la maŝo en la supra parto de la kruco prezentas kapon.

## Referencoj 
Kategorio:Egiptaj simboloj
Kategorio:Egipta mitologio
Kategorio:Egiptaj vortoj kaj esprimoj
Kategorio:Krucoj
Kováčová (distrikto Zvolen)

**Kováčová** (hungare *Kovácsfalva* [kovAĉfalva]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Kováčová situas apud ĉefvojo. Zvolen troviĝas je 5, Banská Bystrica je 18&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1254 en latina formo *"Terra hospitum de Koachou"*. En 1828 loĝis tie 183 vilaĝanoj en 24 domoj. Ĝis 1882 la oficiala hungara loknomo estis *Kovacsova,* poste ĝi ricevis pli hungarecan nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kovácsfalva 385 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zólyom (reĝa departemento), al distrikto de Zvolen, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Kováčová 1467 homoj, (1440 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* loĝdomo el la 19-a jarcento
* monumento pri la Slovaka Nacia Ribelo

Kategorio:Municipoj en distrikto Zvolen
Armea Spaco Lešť

**Lešť** (hungare *Lest* [leŝt]) estas armea spaco en Slovakio. Ankaŭ alia vilaĝeto apartenas al Lešť.

## Situo 
Lešť situas de Zvolen je 35&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1573. Inter 1554-1594 la vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio, poste ĝi senhomiĝis. En 1670 rehomiĝo okazis. En 1828 loĝis tie 788 vilaĝanoj en 119 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Lest 862 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nógrád (reĝa departemento), al distrikto de Balassagyarmat, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, ekde 1993 al Slovakio. En 1950 la vilaĝo transformiĝis al milita trejnejo. En 2001 vivis en Lešť 200 homoj, (191 slovakoj).

Post Invado de soldataroj de Varsovia Traktato en Ĉeĥoslovakion en la jaro 1968 estis en Oremov laz dislokigita la 30-a tanka bataliono kaj la 144-a kontraŭaviadila raketa regimento, ambaŭ kiel konsisto de la 30-a gvardia motopafista divizio havanta sidejon en Zvolen, apartenanta en Mezan grupon de soldataroj.

## Referencoj
Kategorio:Armeaj spacoj en Slovakio
Hronská Breznica

**Hronská Breznica** (, ) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Hronská Breznica situas laŭ dekstra bordo de Hron, laŭ ĉefvojo, fervojo estas en la alia riverobordo. Zvolen troviĝas je 10&nbsp;km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1424 en formo *"Brezenche"*. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la lokon duaklasa. En 1828 loĝis tie 226 vilaĝanoj en 30 domoj, en 1828. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Hronská Breznica 283 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al departemento Zvolen, al distrikto de Zvolen, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Hronská Breznica 301 homoj, (287 slovakoj).   

## Vidindaĵoj 
* sonorilostablo de 1905
* skulptaĵo pri Johano Nepomuko
* monumento pri falintoj dum la Slovaka Nacia Ribelo kaj dum 1919

Kategorio:Municipoj en distrikto Zvolen
Benești (Sibiu)

**Benești** [beneŝtj] estas vilaĝo centre en la rumana distrikto Sibiu, en la valo de Hârtibaciu. Ĝi apartenas al la komunumo Alțâna.

Sub la germana nomo *Bägendorf* ĝi estis dokumente menciita unue en 1391. Komence ĝi estis libera saksa vilaĝo. Ekde la 17-a jarcento tie loĝis ankaŭ rumanoj. Nun plimulto de la loĝantaro estas romaoj.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Sibiu
Lieskovec (distrikto Zvolen)

**Lieskovec,** hungare **Újmogyoród** [UjmodjorOd] estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Lieskovec situas laŭ flankovojoj. Zvolen troviĝas je 4&nbsp;km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1401 en formo *"Leskouecz"*. En 1577 la turkoj detruis la vilaĝon, dum liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a armeo de Nikolao Bercsényi prirabis la loĝantojn. En 1784 loĝis tie  vilaĝanoj ( familioj) en  domoj, en 1828  vilaĝanoj en  domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Lieszkócz,* poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Újmogyoród 753 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zólyom (reĝa departemento), al distrikto de Zólyom, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Lieskovec 1381 homoj, (1325 slovakoj).

Kategorio:Municipoj en distrikto Zvolen
Listo de hungaraj loknomoj kun "almás"

La hungara nomparto **almás** staras por "pomo" aŭ "pomarbo". Multaj loknomoj en la iama Hungara reĝlando enhavas tiun ĉi parton.

Pro la disdivido de Hungario en 1919 parto de la lokoj nun situas en Kroatio (iam aŭtonoma reĝlando en la hungara regno), Rumanio, Serbio, Slovakio aŭ Ukrainio.

almas
1396 Outeniqua

'*1396 *Outeniqua'''* estas malgranda hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la sud-afrika astronomo Cyril V. Jackson, elde la Observatorio de la Unio en Johanesburgo.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas ĝian nomon al la Montoj *Outeniqua'', sud-afrika montĉeno en la provinco Okcidenta Kablando.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cyril V. Jackson
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1936
Piretro

**Piretro** estas insekticido, kiun oni ekstraktas el floroj de diversaj *tanaceto*-specioj. La ĉefa efikaĵo estas piretrino, krom tiu ankaŭ cinerino kaj jasmolino.
[eta|*Tanacetum cinerariifolium * [Muzeo de Tuluzo]]

## Produktado 
Oni diserigas la sekigitajn florojn de la tanaceto-specioj kaj ekstraktas el ĝi per solviloj la piretron. La pulvorigitaj floroj estis pli frue la ĉefaj komercaj formoj. La „dalmata insektopulvoro“ estas gajnita el la dalmata insektofloro (*Tanacetum cinerariifolium*, (sinonimoj: *Chrysanthemum cinerariifolium*, *Pyrethrum cinerariifolium*), la **persa** aŭ „kaŭkaza insektopulvoro“ el la kaŭkaza insektofloro (*Tanacetum coccineum*, sinonimoj: *Chrysanthemum coccineum*, *Pyrethrum roseum*, *Pyrethrum carneum*).

## Ekonomia graveco 
La monda produktado de sekigitaj piretro-floroj estas ĉ. 20.000&nbsp;t. El tiu kvanto oni povas ekstrakti ĉ. 500&nbsp;t de 50%-a piretrin-ekstraktaĵon. La fina komerca vendovaloro estas kalkulita je 420 milionoj da USD.

Dum en 1983 Kenjo kaj Tanzanio donis 90 % de la monda produktado, en 2010 triono de la produktado okazas en Tasmanio. La plej grava konsumanta lando estas Usono.

## Efiko 
La piretro estas kontakta veneno, kiu efikas je la insektoj kiel neŭrotoksa. La efika meĥanismo baziĝas je tio, ke la re-fermigo de la tensiodependaj natriaj kanaletoj en la nervaj membranoj ne povas okazi, tiel la nerva ĉelo ne povas rekonstrui sian membranpotencialon.

Piretro estas venena je ĉiu insektaj specioj, ankaŭ je la utilaj insektoj, sed ankaŭ je fiŝoj. La mortodozo ĉe rato trabuŝe estas 584 ĝis 900&nbsp;mg/kg; ĉe trahaŭta 1500&nbsp;mg/kg.

Piretro disfalas je efiko de sunlumo kaj tiel perdas la efikecon.

## Uzebleco 
La efikeco de la ekstraktaĵo jam estis konata fare de la romianoj. Ili uzis la „persan insektopulvoron“ kontraŭ laŭsoj kaj puloj.

Oni hodiaŭ uzas la piretron en:
* t.n. elektrovaporigiloj kontraŭ muŝoj kaj kuloj
* kiel insekta sprajo kontraŭ blatoj, formikoj ktp.
* kontraŭ kuloj ĉe hundoj en kolzono
* kontraŭ kaplaŭso („Goldgeist forte“, „Jacutin N Spray“, „Infecto Pedicul“)

Kategorio:Insekticidoj
Kategorio:Krizantemo
Kategorio:Plantoj de Eŭropo
Hubble-a profunda kampo

eta|400px|Hubble-a profunda kampo
**Hubble-a profunda kampo** (**HPK**),  (**HDF**), estas la bildo de malgranda parto de la ĉielo, kiu estis fotita dum decembro 1995 per la kosmoteleskopo Hubble.

## Fondo 
Por tiu esplorprojekto oni elektis areon de la ĉielo, kiu ne enhavu brilajn stelojn aŭ influon de aliaj lumfontoj. Tial estis prenita areo en la konstelacio Granda Ursino kiu aspektas preskaŭ tute malplena. Tiu areo larĝas 144 arkominutojn.

La bildo estas kunmetaĵo de 342 unuopaj bildoj, kiuj estis fotitaj dum 10 tagoj inter 1995-12-18 kaj 28.

La areo estas tiom malgranda eltranĉo de la ĉielo, ke en ĝi troviĝas nur malmultaj steloj de nia galaksio, do proksimaj. Ĉiuj aliaj objektoj, estas galaksioj. Inter ili estas la plej malproksimaj galaksioj, kiujn oni ĝis nun fotis. Ilia lumo venas el tre malnovaj tempoj, tial tio, kion ni nun vidas, venas el tempoj, kiam tiuj galaksioj ankoraŭ estis junaj. En la bildo troviĝas ĉirkaŭ 3000 galaksioj.

Ĉar tiom multaj tre "junaj" galaksioj estis trovitaj, la HPK estas kilometroŝtono (antaŭe nomita mejloŝtono) en la esplorado de la frua universo. Ĝi fariĝis fonto de almenaŭ 400 sciencaj artikoloj. Juna signifas: la lumo de ili, kiu nun atingas nin por la foto, jam estis elsendita antaŭ miliardoj da jaroj, en tempo kiam tiuj galaksioj estis ankoraŭ junaj. Nun tiuj galaksioj fakte estas multe pli aĝaj, miliardojn da jaroj pli aĝaj.

## Posteuloj 
Tri jarojn post la HPK en la norda ĉielo, oni elektis areon en la suda ĉielo kaj analizis ĝin same. Tiu bildo ricevis la nomon Hubble-a profunda kampo suda. El la komunaj eroj de ambaŭ regionoj oni konkludis, ke la universo estas homogena kaj izotropa kaj ke nia Tero troviĝas en ne speciala parto de la universo.

Dum dek unu tagoj en 2004 oni fotis alian bildon, kiu denove pli profunde rigardas en la universon. Ĝia nomo estas Hubble-a Ultra-Profunda Kampo, .

## Vidu ankaŭ 
* La unua Profunda Kampo de James Webb

## Eksteraj ligiloj 
*  Main Hubble Deep Field website.
*  NASA's original press release.

Kategorio:Astronomio
Kategorio:Profundaj Kampoj (astronomio)
1398 Donnera

'*1398 *Donnera''''' estas malgranda hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la fina astronomo Yrjö Väisälä elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la finan astronomon Anders Severin Donner, direktoro de la Observatorio de la universitatao de Helsinko.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Yrjö Väisälä
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1936
Centro Federal de Educação Tecnológica de Minas Gerais

dekstra|eta|300px|Antaŭa vido de **Cefet-MG**
**Centro Federal de Educação Tecnológica de Minas Gerais** (**Federacia Centro de Teknologia Edukado de Minas Gerais**, ankaŭ konata per la siglo **CEFET-MG**) estas publika mezlernejo kaj altlernejo lokata en Belo Horizonte, subŝtato Minas Gerais, Brazilo. Ĝi oferas meznivelajn (teknikajn kursojn) kaj altnivelajn kursojn (bakalaŭra, postbakalaŭra, mestra kaj baldaŭe doktora). La studentoj eniras en CEFET-MG per grandega ekzameno pri ĉiuj temoj studataj en mezlernejo (por bakalaŭra kurso) aŭ en bazlernejo (por teknika kurso).

Laŭ institucio pri edukado en Brazilo (***INEP***), CEFET-MG estas la 20-a plej bona publika lernejo de tiu lando. Laŭ datumbazo de 2009, ĝi havas 7213 studentojn en teknika kurso, 5300 studentojn en bakalaŭra kurso, kaj 970 studentojn en postbakalaŭra kaj mestra kurso, krom 1009 instruistojn. Entute, CEFET-MG havas 13623 studentojn en 10 kampusoj.

## Kampusoj 
* Kampuso I - Belo Horizonte (ĉefa)
* Kampuso II - Belo Horizonte
* Kampuso III - Leopoldina
* Kampuso IV - Araxá
* Kampuso V - Divinópolis
* Kampuso VI - Belo Horizonte
* Kampuso VII - Timóteo
* Kampuso VIII - Varginha
* Kampuso IX - Nepomuceno
* Kampuso X - Curvelo

## Kursoj 
### Teknikaj kursoj 
* Konstruado
* Elektromeĥaniko
* Elektroniko
* Elektrotekniko
* Medicinaj ekipaĵoj
* Vojo
* Informadiko
* Meĥaniko
* Mekatroniko
* Medio
* Metalurgio
* Mineskpluato
* Estro en Informada Tekniko
* Modo
* Kemio
* Komputila reto
* Transporto kaj Transiro
* Turismo

eta|300px|Aŭtomobilo konstruata de studentoj de CEFET-MG

### Bakalaŭraj kursoj 
* Administrado
* Konstrua inĝenierarto
* Media inĝenierarto
* Komputika inĝenierarto
* Aŭtomatada inĝenierarto
* Materiala inĝenierarto
* Elektra inĝenierarto
* Mekanika inĝenierarto
* Mekatronika inĝenierarto
* Minasa inĝenierarto
* Beletro
* Instruista kurso
* Teknologia Kemio

### Mestraj kursoj 
* Mestra pri Matematika kaj Komputika Modelado
* Mestra pri Teknologia Edukado
* Mestra pri Konstrua inĝenierarto
* Mestra pri Materiala inĝenierarto
* Mestra pri Lingvaj Studoj
* Mestra pri Elektra inĝenierarto
* Mestra pri Energia inĝenierarto

## Eksteraj ligiloj 
* Centro Federal de Educação Tecnológica de Minas Gerais - CEFET-MG *(portugale)*

CEFET-MG
Kategorio:Edukado en Minas-Ĝerajso
Issenheim

**Issenheim** (germane **Isenheim**) estas malgranda franca komunumo, lokita en la departemento Haut-Rhin kaj en la regiono Alzaco.
maldekstra|100px|Blazono

## Geografio 
La rivero la Lauch fluas tra la komunumo.

## Bestoj 
Tie la kamphirundo (*Hirundo rustica*) vivas kaj ankaŭ la murhirundo (*Delichon urbicum*).

## Historio 
Tie estis monaĥejo de la ordeno de Antonianoj kie estis la fama retablo hodiaŭ ekspoziciata en Kolmaro.
La monaĥoj kuracis ergotismulojn.

## Esperanta vivo 
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 1 voĉdonon (0,13% de voĉoj) en 2004, kaj 3 voĉdonojn (0,38%) en 2009.

## Demografio 
## Famuloj 
* Alberto la 2-a (Monako), li estas sinjoro de Issenheim.

## Ĝemelurboj 
* 

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Haut-Rhin
* Listo de urboj de Francio

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala TTT-ejo
* TTT-ejo de la interkomunureto de Guebwiller 
* TTT-ejo de la paroĥo 

## Referencoj
Kategorio:Urboj de Francio
Kategorio:Komunumoj de Haut-Rhin
Vladimiro la 1-a de Kievo

[eta|Baptado de Vladimiro la Granda, pentraĵo de [Viktor Vasnecov.]]
Sankta '*Vladimiro Svjatoslaviĉ *la Granda'''* (en malnova rusa: *Володимѣръ Свѧтославичь*; , ; *Vladimir* esperantigita kiel *Vladimiro*) (naskiĝis en 958 — mortis en monaĥejo de Berestovo 1015, la monaĥejo iam estis apud Kievo kaj intertempe estas en la urba areo) estis princo de Novgorod (970) kaj Granda Princo de Kievo (980—1015); konvertiĝis al Kristanismo en 988, kaj ekiĝis la bapto de la Kieva Regno. Li estis filo de la princo Svjatoslav la 1-a. Laŭ la kroniko de Nestoro el 1140, la plej frua kroniko de la Kieva Regno, lia vera nomo estis *Volodimer* (en malnova rusa: *Володимеръ''), esperante Volodimiro.

## Vidu ankaŭ 
* 2967 Vladisvyat, asteroido nomata laŭ li, "**Vladi**miro **Svjat**oslaviĉ"
* Monumento de Vladimiro la Granda

Kategorio:Rurikidoj
Kategorio:Regantoj de Kieva Regno
Kategorio:Princoj de Rusio
Kategorio:Historio de Ukrainio
Kategorio:Rusaj sanktuloj
Kategorio:Ukrainaj sanktuloj
Kategorio:Ortodoksaj sanktuloj
Kategorio:Kristanaj sanktuloj de la 11-a jarcento
Kategorio:Katolikaj kaj ortodoksaj sanktuloj
1399 Tenerifo

**1399 Tenerifo** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la insulo Tenerifo, plej granda el la Kanariaj insuloj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Tenerifo
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1936
1400 Tirela

'*1400 *Tirela'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la franca astronomo Louis Boyer elde la observatorio de Alĝero.

## Nomo 
Ĝia nomo derivas de tiu de *Charles Tirel'', unu amiko de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Louis Boyer
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1936
Insulo Guadalupe

eta|250px|Insula mapo kun hispana origina nomo
**Insulo Guadalupe**, Insulo Guadalupo aŭ en la hispana ***Isla Guadalupe*** () estas vulkana insulo situa je 241 kilometroj ĉe la okcidenta marbordo de Meksiko ĉe Kalifornia Duoninsulo kaj je ĉirkaŭ 400 kilometroj sudokcidente de la urbo de Ensenada en la meksika subŝtato de Malsupra Kalifornio, en la Pacifika Oceano. La du aliaj meksikaj insularoj de la Pacifika Oceano kiuj ne estas en la kontinenta ŝildo estas la Insuloj Revillagigedoj kaj la Rocas Alijos.

Pro ties izoleco, en la insulo estas aparta kazo de ekologio kun nombraj endemioj en flaŭro kaj faŭno, kia la Guadalupa junkulo, *Junco insularis*, aŭ kun aliaj proksimaj insuloj, la Insula kverko, *Quercus tomentella*.

Guadalupe
Kategorio:Baja California
Guadalupe
Kategorio:Biosferaj rezervejoj
1401 Lavonne

'*1401 *Lavonne'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Eugène Joseph Delporte elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle.

## Nomo 
Ĝi ricevis la antaŭnomon de la nepino de la usona astronomino *Maud Worcester Makemson'' (1891 - 1977).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eugène Joseph Delporte
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1935
Vulkana junkulo

alternative=Vulkana junkulo|eta|Vulkana junkulo
La **Vulkana junkulo**, *Junco vulcani*, estas specio de la junkuloj aŭ junco, genro de malgrandaj grizecaj Amerikaj paseroj. Ĝi estas endemia de altaj montoj de Kostariko kaj okcidenta Panamo.

Tiu junco reproduktiĝas super la lignolimo, tipe je altitudoj super 3000 m, sed estas izolata populacio je 2100 m en la karibia deklivaro de Kosta-Riko, kaj arbarklarigado en Cerro de la Muerte permesis tiun specion descendi al 2600 m. La habitato estas malfermaj herbecaj aŭ arbustecaj areoj kun iome da misformitaj arbustoj. La nesto estas tasformo konstruita surgrunde sub trunko, arbusto aŭ roko, aŭ en kavaĵo en vegetaĵara bordo. La ino demetas 2 brunpunktecajn palbluajn ovojn.

La Vulkana junkulo estas averaĝe 16 cm longa kaj pezas 28 g. Plenkreskulo havas brunajn suprajn partojn kun malhela strieco ĉefe en dorso. La flugiloj kaj vostoplumoj estas malhelbordaj. La subaj partoj estas grizaj. La kapoflankoj estas grizaj kun nigra masko tra okulo, flava iriso, kaj rozkoloraj beko kaj kruroj. Junuloj estas pli brilbrunaj supre kun pli nigra strieco, kaj havas grizajn al sablokolorajn subajn partojn.

La alvokoj de Vulkana junkulo inkludas fajnan *ciii* aŭ pli klara *ŭiŭ*. La kanto estas miksaĵo de krioj kaj zumado; *k’ĉiŭ ĉu k’ŭii ĉip ĉip ĉŭiii*.

La Vulkana junkulo manĝas surgrunde semojn, falitajn berojn, insektojn kaj araneojn. Ili kuras kaj saltetas, sed flugas nur mallongajn distancojn.

## Referencoj 
*  Malplej Zorgiga.
* Stiles kaj Skutch, *A guide to the birds of Costa Rica* ISBN 0-8014-9600-4

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Emberizedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Ernest Leonard Johnson

**Ernest Leonard JOHNSON** (naskiĝdato nekonata, mortis ĉirkaŭ 1977) estis sud-afrika astronomo.

Li laboris en la Observatorio de la Unio en Johanesburgo ĝis 1956. Li malkovris 18 asteroidojn kaj pluraj kometojn, inter kiuj la kometo 48P/Johnson.

## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Ernest Leonard Johnson

## Eksteraj ligiloj
* Historio de la malkovro de kometoj elde Sud-Afriko 

Kategorio:Sudafrikaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Kategorio:Malkovrintoj de kometoj
Dalmata insektofloro

eta
[eta|*Tanacetum cinerariifolium* - [Muzeo de Tuluzo]]

La **dalmata insektofloro** (*Tanacetum cinerariifolium*, pli fruaj nomoj estis *Pyrethrum cinerariifolium* kaj *Chrysanthemum cinerariifolium*) estas plantospecio el genro tanaceto (*Tanacetum*). Ĝi similas al la lekanto pro ties blankaj-flavaj floroj. La specio estas indiĝena en Kroatio, Bosnio kaj Hercegovino, Montenegro kaj Albanio.

Ĝi estas plurjara planto kun ligniĝanta rizomo. La tigoj ne disbranĉiĝas, altas ĝis 45 cm, apenaŭ havas foliojn. La folioj staras sur ĝis 15 cm longaj foliaj pedunkloj, iliaj ambaŭaj flankoj estas dense hararigitaj. La folioj estas trioble plumsimile entranĉitaj.

La frukto estas akeno kun longo de 2,75-3,5 mm, havas 5 ripojn. La floro entenas la insekticidan efikaĵojn piretrino kaj cinerino, el kiu oni produktas piretron.

La planto estas kultivata dismonde pro ties insekticida efiko en la floro. La sekigitaj floroj havas la piretro-entenon de 0,-2,5 %. Dum kultivado en la norda hemisfero, oni devas semi ĝin en aprilo kaj la plantifdojn oni devas replanti aŭtune je distanco de 30x40 cm. La floroj aperas jam en la unua jaro en komenco de junio. Por industria prilaboro, oni rikoltas la florojn per maŝinoj.

La planto vivas 8-10 jarojn, tiel oni ofte uzas ĝin kiel ornamplanton en rokĝardenoj.

Kategorio:Asteracoj
Longspuruloj

La **Longspuruloj** estas populara nomo kiu atribuiĝas al la birdospecioj de la genroj ***Calcarius*** kaj ***Rhyncophanes***, tio estas grupo de birdoj de la familio de Emberizedoj. La nomo aludas al la longa ungo de la malantaŭa fingro de ĉiu piedo.

Tiuj estas diketaj surgrunde manĝantaj birdoj kun longaj flugiloj kiuj estas vidataj kutime en malfermaj areoj. Maskloj proklamas posedon de teritorio per kanto dum mallongaj flugoj super ĝi. La maskla reprodukta plumaro estas multe pli brila ol sia vintra plumaro. Tiuj birdoj ariĝas en grandaj aroj vintre. La longspuruloj troviĝas ĉiuj en Nordameriko; la Laponemberizo, aŭ **Lapona longspurulo**, troviĝas ankaŭ en Eŭropo kaj Azio.

La plena listo de specio estas la jena:
* Rinkofano, *Rhyncophanes mccownii*
* Laponemberizo, aŭ **Lapona longspurulo**, *Calcarius lapponicus*
* Blankabrova emberizo, *Calcarius pictus*
* Brunnuka emberizo, *Calcarius ornatus*

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Emberizedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Unteriberg

**Unteriberg** estas komunumo en la distrikto Ŝvico en Kantono Ŝvico, Svislando. Ĝi havis 2311 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Unteriberg situas en la supra parto de la Sihl-Valo, kie kuniĝas Waag, Minster kun Sihl. Al la komunumo apartenas krom la ĉefvilaĝo Unteriberg mem la vilaĝoj Studen, Herti, Stöcken, kaj Waag kaj Weglosen. Al la komunumo apartenas ankaŭ parto de la konata regiono Hoch-Ybrig. La sudan limon de la komunumo formas la monto Drusberg kun alteco de 2282 m s.m.. En oriento la monto Flubrig kun alteco de 2093 m s.m. formas la limon al la valo Wägital en la distrikto March.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Unteriberg limas en nordo al Einsiedeln, en oriento al Innerthal, en sudoriento al Muotathal, kaj en sudo kaj okcidento al Oberiberg.

## Trafiko 
Tra Unteriberg pasas la kantona ĉefvojo n-ro 386, kiu tra Oberiberg kaj la Ybrig-Pasejo kondukas de Einsiedeln al Ŝvico. Sur tiu vojo cirkulas poŝtaŭtolinio, krome ankaŭ ekzistas poŝtaŭtolinio de Einsiedeln al Weglosen, kie situas la valstacio de la aertelfero al la konata skiregiono Hoch-Ybrig.

## Historio 
En la jaro 1350 unuan fojon menciiĝis *Ibrig*. La regiono en mezepoko estis alproprigita de Ŝvicanoj, tuŝante tiel la interezojn de la habsburga Monaĥejo Einsiedeln. Tiu konflikto kondukis en la jaro 1315 al la Batalo de Morgarten, post kies venko la ŝvicanoj povis certigi siajn interesojn en la regiono. La iama komunumo Iberg en la jaro 1884 post longaj kvereloj estis dividita en Oberiberg kaj Unteriberg. Kvankam parto de la distrikto Ŝvic per la konstruo de la kantona ĉefvojo Unteriberg ek de 1855 estas pli ligita al Einsiedeln ol al Ŝvico.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Unteriberg
Igor de Kievo

[eta|300ra|Entombigo de Igor de [Henryk Siemiradzki (1843-1902).]]
**Igor** (en norena lingvo: *Ingvar*) estis varenga monarko de Kieva Regno inter 912 kaj 945. Oni scias malmulton pri li en Kroniko de Nestoro. Oni supozas ke la kronikoj ne estis multe skribitaj dum ĉi tiu regado ĉar ĝi estis sub la ĥazaroj en tiu periodo. Oni ankaŭ dubas ĉu Igor estis filo de Rurik.

Igor sieĝis du fojojn Konstantinopolon, en 941 kaj 944, kaj ĉar liaj trupoj estis detruitaj de greka fajro, li subskribis traktaton kun la imperiestro. En 913 kaj 944, la rusoj disrabis la arabojn ĉe la Kaspia Maro.

Konstantine Zuckerman asertas ke Igor regis nur dum tri jaroj, inter la somero de 941 ĝis la forpaso en 945, ĉar la kronikoj ne mencias lin antaŭ 941.

Igor mortis kolektante tributojn de la drevlanoj en 945, poste estante venĝata de sia edzino Olga. La unua kroniko rilatigas la morton al la troa enspezado, indikante ke li intencis kolekti tributon por dua fojo en la sama monato. Kiel rezulto de tio, Olga modifis la sistemon de kolektado de la tributoj.

Kategorio:Naskiĝintoj en la 9-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en 945
Kategorio:Princoj de Rusio
Kategorio:Kieva Regno
Kategorio:Regantoj de Kieva Regno
Kategorio:Vikingoj
Kategorio:Militestroj de Kieva Regno
Podzámčok

**Podzámčok** (hungare *Dobróváralja*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Podzámčok situas laŭ ĉefvojo kaj fervojo Krupina-Zvolen. La lasta urbo troviĝas je 8&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1425, pri la apuda fortikaĵo el la 13-a jarcento. Mateo Csák okupis la fortikaĵon en 1306. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Dobróváralja 322 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zólyom (reĝa departemento), al distrikto de Zvolen, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Podzámčok 306 homoj, (297 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* sonorilostablo de 1868
* ruinoj de la fortikaĵo, kiu en la 18-a jarcento ruiniĝis

Kategorio:Municipoj en distrikto Zvolen
Očová

**Očová,** hungare **Nagyócsa** [nadjOĉa], germane **Otschau** estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Očová situas laŭ flankovojoj. Zvolen troviĝas je 14, Detva je 12&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la loko en 1263 en formo *"Olchua"*, pri la vilaĝo en 1351 en formo *"de Ochowa in Lypche"*. En 1454 estis tie doganprena loko. La turkoj en 1566 kaj 1576 bruldetruis la vilaĝon. En 1790, 1831, 1836 kaj en 1844 incendioj okazis. En 1828 loĝis tie 2488 vilaĝanoj en 271 domoj. En 1831 pro ĥolero mortis 144 da vilaĝanoj. Ĝis 1902 la oficiala hungara loknomo estis *Ocsova,* poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Nagyócsa 3378 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zólyom (reĝa departemento), al distrikto de Nagyszalatna, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Očová 2602 homoj, (2524 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Ĉiuj Sanktuloj el la 14-a jarcento, poste trifoje trakonstruiĝis
* skulptaĵoj pri Johano Nepomuko kaj Matiaso Bel
* klasikisma preĝejo de 1785
* memorĉambro pri Matiaso Bel
* flughaveno por sportaj maŝinoj 

## Famulo 
* tie naskiĝis Matiaso Bel

Kategorio:Municipoj en distrikto Zvolen
Svjatoslav la 1-a de Kievo

[eta|200ra|*Renkonto inter Svjatoslav kaj la [Johano la 1-a Tzimisces|imperiestro Johano* de Klavdi Lebedev.]]
**Svjatoslav de Kievo** (orienta slava: Святослав, 942 - 972) estis militista princo de la Kieva Regno, filo de la princo Igor de Kievo kaj lia edzino Olga.

Svjatoslav estas fama pro la militistaj kampanjoj kiuj kaŭzis la falon de du orienteŭropaj potencoj: Ĥazarujo kaj Bulgara Imperio. Li ankaŭ subpremis la volgajn bulgarojn, la alanojn kaj aliajn orientajn slavajn tribojn, per alianciĝo kun la madjaroj kaj la peĉenegoj.

Lia regado sur la Kieva Regno, kiu daŭris jardekon, karakteriziĝis per rapida etendiĝo ĝis la valo de la rivero Volgo, la stepo de Kaspia Maro kaj Balkanoj. Fine de sia mallonga vivo, Svjatoslav kreis grandan kaj potencan ŝtaton en Eŭropo, igante Perejaslaveco, ĉe la Danubo, ĉefurbo de la regno, je retroiro de Kievo (969). Kontraste kun la kristaniĝo de la patrino, Svjatoslav restis kiel kredanto je slava religio (paganismo) dum sia tuta vivo.

Pro lia abrupta forpaso dum batalo, la konkeroj de Svjatoslav ne konsolidiĝis kiel imperio, kaj pro malsukceso je la intenco establi stabilan sukcedadon, estiĝis interna milito inter la eblaj sukcedontoj.

Lia sukcedanto estis Jaropolko la 1-a.

Kategorio:Rurikidoj
Kategorio:Regantoj de Kieva Regno
Kategorio:Militestroj de Kieva Regno
Pasul Craiului

**Pasul Craiului** aŭ **Pasul Piatra Craiului**, hungare **Király-hágó,** germane **Königssteig** estas montpasejo inter Transilvanio kaj Partium. La hungaroj simbole mencias ĝin: "Pordego de Transilvanio". 
eta|300px|maldekstra|La montoj ĉe Pasul Craiului
## Geografio 
Koordinatoj: 46° 58′ 11″ N, 22° 40′ 25″ O 
Pasul Craiului situas inter montaroj Plopiş kaj Karpatoj, inter vilaĝoj Corniţel kaj Bucea, kie *Rapida* Körös fluas. La supermara alteco estas 582 m-oj. Longe tie estis limo de Transilvanio. Tiu montpasejo estas la plej grava inter Partium kaj Transilvanio, tial la hungaroj foje nomumas Transilvanion "Trans Királyhágó". La kalvinanoj uzas tiu ĉi nocion por komuna nomo de Partium kaj Banato. Nun ĉefvojo E60 trapasas la montpasejon, kiu faras kontakton inter urboj Oradea kaj Kluĵo. Ekde 1870 trajno trafikas tie.

## Fonto
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Montpasejoj de Rumanio
1403 Idelsonia

'*1403 *Idelsonia'''* estas malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Grigorij Nikolajeviĉ Neujmin elde la Simeiza observatorio.

Ĝi estis sendepende remalkovrita de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde Hejdelbergo la 17-an de aŭgusto. Kun ĉi-tiu dato kongruas ĝia provizora nomo *1936 QA*.

## Nomo 
Ĝia nomo, "*Idelsonia''", honoras la rusan astrofizikiston Naum Iljiĉ Ideljson (Наум Ильич Идельсон, 1885 - 1951).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Grigorij Neujmin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1936
Internacia Radio-Asocio

**Internacia Radio-Asocio** estis organizaĵo fondita en 1924, kiu okupiĝis pri la apliko de radia komuniko kaj eldonis Internacian Radio-Revuon.

Ĝia prezidanto estis la kuracisto Pierre Corret; inter ĝiaj fondintoj estis Paul Lendorff. Sep monatojn post sia fondo ĝi havis 300 membrojn.

## Vidu ankaŭ 
* Historio de Esperanto en Radio
* Esperanto-radio en Francio
* informo de Corret en Germana Esperantisto, N-ro 1, paĝo 19-20 de 1925 kaj informoj pri kongreso en Paris, 16-a ĝis 20-a de april 1925

## Notoj 
Kategorio:Asocioj
Kategorio:Esperanto-radio
1404 Ajakso

**1404 Ajakso** estas mezgranda, malhela troja asteroido de Jupitero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de greka batalanto de la Troja milito. Ajakso estis la nomo de du herooj de la Troja milito:
* Ajakso filo de Telamono, kromnomita "Ajakso la Granda".
* Ajakso filo de Ojleo, kromnomita "Ajakso la Malgranda".

## Orbito 
Ĝi estas ano de la asteroida grupo orbitanta apud la Lagranĵa punkto L4, nomata Greka Tendaro, ĝi do ricevis la nomon de greka batalanto de la Troja milito.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1936
Ajakso

En la helena mitologio, **Ajakso** estis la nomo de du herooj de la Troja milito :
*Ajakso filo de Telamono, kromnomita "Ajakso la Granda",
*Ajakso filo de Ojleo, kromnomita "Ajakso la Malgranda".

Aliaj :
*1404 Ajakso : asteroido,
*AFC Ajax : nederlanda futbalklubo,
*Ajax (Ontario) : kanada urbo en Ontario.
1405 Sibelius

***1405 Sibelius*** estas malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la finnlanda astronomo Yrjö Väisälä elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la finnlandan komponiston Jean Sibelius.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Yrjö Väisälä
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1936
Nutristin-arbo

[eta|Nutristin-arbo en [Pseŭdocugo|pseŭdocuga arbaro.]]
**Nutristin-arbo** estas pli granda, pli rapidkreskanta arbo, kiu protektas pli malgrandan, pli malrapidkreskantan arbon aŭ planton.  La nutristin-arbo povas provizi ombron, kontraŭ-ventan ŝirmon,  protekton kontraŭ bestoj kiuj povus nutriĝi per la pli malgranda planto.

Ekzemple, ordinara piceo (*Picea abies*) kaj lariko (*Larix*) povas funkcii kiel nutristino por angiospermoj. En Sonora-Dezerto, la fabacaj arboj *Parkinsonia*, *Olneya tesota* kaj velura prozopo servas kiel nutristin-arboj por junaj saguaro-kaktoj.  Kiam la saguaro kreskas kaj estiĝas pli adaptita al dezerta suno, la pli maljuna arbo povas ekmorti, postlasante la saguaron sole.  Fakte, kiam la saguaro pligrandiĝas ĝi povas konkurenci kun sia nutriĝin-arbo, rapidigante ĝian morton. Konsekvence, junaj saguaroj ofte videblas apud arboj, sed maljunaj saguaroj ne.

## Referencoj 
## Literaturo 
*Vandermeer, John 1980 :  Saguaros and Nurse Trees: A New Hypothesis to Account for Population Fluctuations.  *The Southwestern Naturalist*, Vol. 25, No. 3 (Nov. 14, 1980), pp. 357-360.  doi:10.2307/3670691 

## Vidu ankaŭ 
*Penda betulo

Kategorio:Arboj
Kategorio:Ekologio