open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
György Benkő (radiologo)

**György Benkő** [djordj benkO], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Benkő György** estis hungara radiologo, gastroenterologo, altlerneja instruisto.

György Benkő naskiĝis  en Derecske, li mortis  en Pécs.
  
## Biografio 
György Benkő maturiĝis en gimnazio en Sárospatak en 1931, poste li akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato István Tisza en 1938. Post la diplomo li praktikadis en malsanulejo de Kaposvár kaj kliniko en Pécs. En la lasta li estis levita asistanto (1946), lektoro (1952), docento kaj laboratoriestro (1953), profesoro, katedrestro kaj klinikestro (1963). Intertempe li akiris internistan (1944) kaj radiologian (1949) licencojn, li kandidatiĝis (CSc) en 1957 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li esploris malsanojn de la stomako, fine li mortis pro trafikakcidento. György Benkő ricevis premion en 1961.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A natrium és a chlor megoszlása a vérserum és a savós üregek folyadékgyülemei, valamint a liquor cerebrospinalis között.* (kunaŭtoro, 1948)
* *A gastritis hypertrophica röntgenkezelése.* (kunaŭtoro, 1952)
* *Az élesen határolt ulceratív gyomorcarcinoma.* (disertaĵo, 1956)
* *A korai gastroskopia jelentősége felső-gyomorbélrendszeri vérzésnél.* (kunaŭtoro, 1958)
* *Néhány adata a gyomorfekély és a fekélyes gyomorrák elkülönítő kórismézéséhez.* (1964)
* *Radiológia.* (studenta lernolibro, 1971; 3-a eldono: 1974)
* *Az angiographia negyedszázados fejlődése és ennek hatása a beteggyógyításra.* (1973)

## Memorigiloj 
* fondaĵo kaj memormedalo estis fondita (2005)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj radiologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj gastroenterologoj
Peter Greene

**Peter Greene** (naskiĝis la 8-an de oktobro 1965 en Montclair, Nov-Ĵerzejo; mortis antaŭ aŭ la 12-an de decembro 2025 en Novjorko) estis usona ĝenra aktoro konata pro portretado de fiuloj en filmoj. Liaj plej rimarkindaj roloj inkluzivas tiujn en Pulp Fiction, The Mask kaj *The Bounty Hunter*.

Aliaj filmoj de Greene inkluzivas *Laws of Gravity* (1992), *Judgment Night* (1993), *:en:Clean, Shaven* (1994), *:en:Under Siege 2: Dark Territory* (1995), *:en:The Usual Suspects* (1995), *Kiss & Tell* (1997), *Blue Streak* (1999), *:en:Training Day* (2001), *:en:The Black Donnellys* (2007), *Life on Mars* (2009), *New York New York* (2016), kaj *The Continental* (2023).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Irlandaj usonanoj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Skolta gvidanto

eta|Kvar meksikaj skoltestroj bonvenigas novan knabon.
**Skoltgvidanto** (ankaŭ **ĉefskolto** aŭ **ĉefskoltisto**) esta membreckategorio en skolta organizo, rilatante al homoj plenumantaj specifajn funkciojn en la organizo, inkluzive de ĉefe edukaj funkcioj.

La skolta movado estis fondita de la brita skoltestro Robert Baden-Powell. Li estis nomumita *Ĉefa Skolto de la Mondo* en 1920 ĉe la plej unua Ĵamboreo en Olympia, Londono.

## Rolo 
La skoltestro respondecas pri grupo de skoltoj. En 2014, ilia rolo en Eŭropo variis depende de la movado. En iuj lokoj, ili eble simple faciligas agadojn, pri kiuj ili ne decidis; en aliaj, ili eble estas decidanto, kiu simple delegas iom da sia aŭtoritato al patrolestroj; dum aliloke, ili celas gvidi la grupon per ekzemplo kaj persvado.

Fakte, por simplaj agadoj, la unuestro restas en la fono, dum por pli kompleksaj aŭ pli longaj projektoj li intervenas fakte kiel la tuja decidanto aŭ kontrolisto.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Skoltismo
Kategorio:Aŭtoritatuloj
Nederlanda virina nacia teamo de manpilkado

La **nederlanda virina nacia teamo de manpilkado**, reprezentanta la eŭropan landon Nederlandon, estas aktuale inter la plej sukcesaj en manpilkado. Ĝi interalie la 12-an de decembro 2025 atingis la duonfinalan matĉon de la virina monda ĉampionado de manpilkado, do kun la kolegia teamo el Francio atingis la trian lokon. 

Ĉeftrejnisto ekde  estas la svedo , kaj la teamestrino aŭ "kapitanino"  aktuale estas .

## Rezultoj 
### Eŭropa ĉampionado 

## Konataj eksaj kaj nunaj teamanoj 
kun propra biografia esperantlingva teksto
* Nycke Groot (inter 2004 kaj 2021)
* Estavana Polman (ekde 2010)
* Tess Lieder (ekde 2012, ĝis 2022 Tess Wester)

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Nederlanda vira nacia teamo de manpilkado 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Manpilkado en Nederlando
Nederlando
Norvega virina nacia teamo de manpilkado

La **norvega virina nacia teamo de manpilkado**, reprezentanta la eŭropan landon Norvegion, estas aktuale inter la plej sukcesaj en manpilkado. Ĝi interalie la 14-an de decembro 2025 estas en la finala matĉo de la virina monda ĉampionado de manpilkado, kun la kolegia teamo el Germanio. Krome ĝi estas la aktuala ĉampiono de la virina eŭropa ĉampionado de manpilkado, post 2024 - la teamo jam la dekan fojon post 1998 estas la eŭropa ĉampiono kaj vere en la 3-a jarmilo ĝis nun dominas la virinan manpilkadon en Eŭropo. Ĉeftrejnisto ekde januaro 2026 estas Ole Gustav Gjekstad, kaj la teamestrino aŭ "kapitanino" aktuale estas Henny Reistad.

## Ĉeftrejnistoj 

 
## Konataj eksaj kaj nunaj teamanoj 
kun propra biografia esperantlingva teksto
* Anja Hammerseng-Edin (inter 2006 kaj 2013)
* Gro Hammerseng-Edin (inter 2000 kaj 2010)
* Kristine Lunde-Borgersen (inter 2001 kaj 2013)
* Katja Nyberg (inter 2001 kaj 2008)
* Henny Reistad (ekde 2018)

## Rezultoj 
### Eŭropa ĉampionado 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Norvega vira nacia teamo de manpilkado

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Manpilkado en Norvegio
Norvegio
Černý Dub

**Černý Dub** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Homole en distrikto České Budějovice en Sudbohemia regiono. Ĝi troviĝas proksimume 1,5 km sudokcidente de Homole. Kondukas tra ĉi tie fervojlinio České Budějovice – Černý Kříž. En jaro  en la vilaĝo vivis . 

Černý Dub situas en katastra teritorio **Homole** kun areo 10,95&nbsp;km². 

## Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1387.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Eksa bierfarejo
* Sonorilejo el la jaro 2007

## Pluaj fotoj

Cerny Dub, cp31 (01).jpg|Černý Dub
Cerny Dub, cp36+42 (01).jpg|Černý Dub
Cerny Dub, Pivovarska 7 (01).jpg|Černý Dub
Expres Černý Dub.jpg|Fervoja haltejo Černý Dub

Kategorio:Homole
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto České Budějovice
Kategorio:Setlejoj en Ĉeskobudejovica baseno
Kategorio:Setlejoj en Novohrada cismontaro
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Givat Haviva

eta|Pacarbo en Givʿat Ĥaviva
'''Giv'at Ĥaviva'* (‎, , signifante monteto Haviv, laŭnome de rezistmovadano Ĥaviva Reik ) estas neprofitcela eduka kaj dialoga institucio dediĉita al juda-araba interkompreniĝo. Ĝia ĉefa kampuso situas en la Ŝaron-Ebenaĵo en la Menaŝeh-Regiona Municipo, duonvoje inter Tel-Avivo kaj Ĥajfo, kaj inter Ĥadera kaj Umm al-Fahm.

Ĝi estas la nacia eduka centro de la Kibuca Federacio en Israelo, fondita en 1949. Ĝi estas la plej malnova institucio en Israelo, kiu antaŭenigas repaciĝon inter israelaj judoj kaj araboj-palestinanoj.

## Premioj 
* 2001: UNESKO-Premio por pacedukado 
* 2015: Premio pri Homaj Rajtoj de la Fondaĵo Friedrich Ebert (aljuĝita al la estro de la *Iniciato por Komuna Komunumoj'' de Givʿat Chaviva)
* 2016: Premio por Interkultura Atingo de la Aŭstra Ministerio pri Eksterlandaj Aferoj (kategorio "Novigado")
* 2016: Premio Dr. Chaim Constantiner pri juda edukado de la Universitato de Tel-Avivo
* 2018: Donado de speciala observanto-statuso ĉe la Ekonomia kaj Socia Konsilio de Unuiĝintaj Nacioj

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Verda vilaĝo (HaKfar HaYarok)
* Neve Ŝalom
* Edukado en Israelo

Kategorio:Edukaj organizaĵoj en Israelo
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1949
Nové Homole

**Nové Homole** (popole *Hojdy, Hojda*, ) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Homole en distrikto České Budějovice en Sudbohemia regiono. Ĝi troviĝas proksimume 1,5 km okcidente de Homole. En jaro  en la vilaĝo vivis . 

Nové Homole situas en katastra teritorio **Homole** kun areo 10,95&nbsp;km². 

## Historio
En la jaroj 1781–1786 vendis bienuloj de Homole tro malproksimajn parcelojn nomataj *Heidacker* (novaloj), sur kiuj iom post iom komencis kreski novaj domoj.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Kapelo de La plej sankta Koro de Sinjoro

## Pluaj fotoj

Nové Homole, hasicska zbrojnice 01.jpg|Nové Homole
Nové Homole, hlavní silnice.jpg|Nové Homole
Nové Homole, zacatek vsi 01.jpg|Komenco de la vilaĝo
Nové Homole, cp61 (01).jpg|Nové Homole

Kategorio:Homole
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto České Budějovice
Kategorio:Setlejoj en Ĉeskobudejovica baseno
Kategorio:Setlejoj en Novohrada cismontaro
Koroseky

**Koroseky** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Vrábče en distrikto České Budějovice. Ĝi troviĝas proksimume 1&nbsp;km nordoriente de Vrábče. Estas ĉi tie registritaj 27 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Koroseky situas en katastra teritorio **Vrábče** kun areo 9,45&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1544. 

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Fajroestingista armilejo
* Kapelo de sankta Anna
* Senjora korto
* Niĉa kapeleto el la jaro 1838
* Sonorilejo

## Pluaj fotoj 

Koroseky, stavení.jpg|Koroseky
Fire station in Koroseky 01.jpg|Koroseky, fajroestingista armilejo

Kategorio:Vrábče
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto České Budějovice
Kategorio:Setlejoj en Novohrada cismontaro
Ernő Berentey (filo)

**Ernő Berentey** [ernO berentei], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Berentey Ernő** estis hungara radiologo, altlerneja instruisto, briĝisto. Lia familia nomvarianto estis *Fiedermann*, lia patro estis la samnoma Ernő Berentey (patro), lia frato estis György Berentey.

Ernő Berentey naskiĝis  (laŭ alia informo en la 15-an) en Túrkeve, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
Ernő Berentey maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1951, poste li studis po 3 jarojn en Medicina Universitato de Debrecen, respektive Medicina Universitato de Budapeŝto. En la lasta li akiris medicinan diplomon en 1957. Post la diplomo li praktikadis 4 jarojn, poste li estis asistanto (1961–1965), lektoro kaj laboratiriestro (1965–1981), docento (1981–1986), profesoro kaj klinikestro (1986–2001) en la universitato. Intertempe li akiris kirurgian (1961) kaj radiologian (1973) licencojn, li kandidatiĝis (CSc) en 1980 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li tre longe okupiĝis pri angiografio, krome libertempe li estis briĝludanto. Ernő Berentey ricevis premiojn inter 1963-1988.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Erfahrungen über akute Baucherkrankungen in 10 jährigen Krankengut.* (kunaŭtoro, 1962)
* *Sebészeti tapasztalataink a pacemaker kezelésében.* (kunaŭtoro, 1975)
* *Jegyzet a röntgenműtős szakasszisztensek számára.* (redaktoro, 1984)
* *Intervenciós radiológia. Invazív diagnosztikus és terápiás beavatkozások.* (redaktoro, 1998)
* *A Szabolcs utcai Kórház Radiológiai Osztályának története. 1896–2007.* (kunaŭtoro, 2007)

## Fontoj 
* nekrologo kun foto
* biografio hungare
* aprezo kun fotoj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj radiologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj briĝludantoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ernő Berentey (patro)

**Ernő Berentey** [ernO berentei], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Berentey Ernő** estis hungara ginekologo, akuŝisto, magistrata kuracisto. Lia familia nomvarianto estis *Fiedermann*, liaj filoj estis György Berentey kaj Ernő Berentey (filo).

 naskiĝis  en Túrkeve, li mortis  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en Kisújszállás, poste li akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato de Budapeŝto en 1921, sed li ankaŭ partoprenis dum la unua mondmilito. Post la diplomo li praktikadis 2 jarojn en akuŝeja instituto de Szeged, ekde 1923 li estis kuracisto private en sia naskiĝurbo. En 1928 li establis naskejon kun 12 litoj (la unua en Hungario), poste bebovartejon, kuracejon kaj ambulancan stacion. Intertempe li estis magistrata kuracisto. Ekde 1950 ĝis sia morto li havis medicinan postenon en la urba kunsido. Li ricevis medalojn dum la mondmilito, krome premion Kossuth en 1949. Lia edzino naskis du filojn en 1925 kaj 1933.

## Memorigiloj 
* strato en Túrkeve

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare (legebla pli malsupre)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj ginekologoj
Kategorio:Hungaraj akuŝistoj
Kategorio:Hungaraj magistrataj kuracistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Franca virina nacia teamo de manpilkado

La **franca virina nacia teamo de manpilkado**, reprezentanta la eŭropan landon Francion, estas aktuale inter la plej sukcesaj en manpilkado. La 12-an de decembro 2025 atingis la duonfinalan matĉon de la virina monda ĉampionado de manpilkado, do kun la kolegia teamo el Nederlando atingis la trian lokon. 

Ĉeftrejnisto ekde septembro 2024 estas Sébastien Gardillou, post kiam antaŭe Olivier Krumbholz inter 1998 kaj 2013 kaj de 2016 ĝis 2024 pli ol du jardekojn kiel ĉeftrejnisto skulptis la teamon, kaj la teamestrino aŭ "kapitanino"  aktuale estas .

## Rezultoj 
### Eŭropa ĉampionado 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Franca vira nacia teamo de manpilkado 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* oficiala paĝo en la retejo *Facebook* (precipe )
* oficiala paĝo en la retejo *Instagram* (precipe )

eta|maldekstra|360ra|

Kategorio:Manpilkado en  Francio
Francio
Češnovice

**Češnovice** (en la loka dialekto *Češnojce*, ) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Pištín en distrikto České Budějovice en Sudbohemia regiono. Ĝi situas proksimume 13 kilometrojn nordkcidente de České Budějovice. En jaro  en la vilaĝo vivis . 

**Češnovice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 6,61&nbsp;km². En la katastra teritorio Češnovice situas ankaŭ Zálužice.

## Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1409.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Kapelo de La plej sankta Koro de Sinjoro
* Kapelo de sankta Anna
* Kapelo de sankta Adalberto
* Dia torturo el la 15-a jarcento

## Personecoj 
* Franz Noska (1832–1902), aŭstra politikisto, urbestro de Ebensee kaj deputito de Regna konsilantaro 

## Pluaj fotoj 

Češnovice - rybník.jpg|Češnovice
Češnovice - stavení.jpg|Češnovice
Češnovice č. 2.jpg|Češnovice

Kategorio:Pištín
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto České Budějovice
Kategorio:Setlejoj en Ĉeskobudejovica baseno
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Pašice

**Pašice** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Pištín en distrikto České Budějovice en Sudbohemia regiono. Ĝi situas Zbudovská blata proksime de fiŝlago Volešek en supermara alteco 390 metroj. En jaro  en la vilaĝo vivis . 

**Pašice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,70&nbsp;km².

## Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1262.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
El la devenaj agrikultutaj bienetoj de blatna tipo konserviĝis sole du. Bieneto n-ro 5 havas ankaŭ grenejon. Memorige protektata estas ankaŭ bieneto n-ro&nbsp;12.

## Naturrilatoj 
Parto de la katastra teritorio Pašice estas en birda regiono Ĉeskobudejovicaj fiŝlagoj.

## Pluaj fotoj 

Pašice č. 4.jpg|Pašice
Pašice - chaty.jpg|Pašice
Pašický rybník.jpg|Pašice
Pašice - kříž.jpg|Pašice, kruco

Kategorio:Pištín
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto České Budějovice
Kategorio:Setlejoj en Ĉeskobudejovica baseno
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Praarbaro Nalibockaja

**Praarbaro Nalibockaja**, **Arbaroj Nalibockije** () estas la plej granda arbarkovrita areo en Belorusio, situanta en basenoj de la dekstraj alfluantoj de la rivero Nemunas — Okcidenta Berazina kaj Usa — de la Aŝmjana altaĵo norde ĝis Minska altaĵo oriente. Nuntempe la praarbaro estas dividita inter Minska kaj Hrodna regionoj. Ĝi estas historie kaj kulture unika regiono de Belorusio, kie slavaj, baltaj kaj eŭropaj tradicioj interplektiĝis.

Taskoj pri ĝia areo varias de 1 400 km² ĝis 2 400 km², kaj kun apudaj teritorioj, depende de kriterioj, ĝi estas multe pli granda.

Rimedoj por protekti la naturan medion de ĉi tiu areo estas entreprenitaj jam delonge, kaj de la jaro 2005 la praarbaro estas parto de la Nacia Pejzaĝa Rezervejo Nalibocki. La rezervejo havas internacian statuson kiel grava botanika areo kaj grava birda areo de regiona signifo.

## Literaturo 
* *Турецкий С. И.* По Верхнему Неману и Налибокской пуще . — Минск, 1988.
* Бібікаў Ю. А. Налібоцкі паляўнічы заказнік // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 3. Катэнарыя — Недайка / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1984. — 588 с., іл. — 10 000 экз.
* Гельтман В. С. Налібоцкія лясы // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 3. Катэнарыя — Недайка / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1984. — 588 с., іл. — 10 000 экз.
* Крывашэеў Дз. Налібоцкая пушча князёў Радзівілаў у ХVІ—ХVІІІ стст.: фармаванне тэрыторыі, адміністрацыя і службоўцы // Верхняе Панямонне. — Мінск: І. П. Логвінаў, 2012. — № Вып. 1. — С. 7—29.
* Крывашэеў Дз. С. Арганізацыя кіравання Налібоцкай пушчай у XVIII ст. // Сборник работ 65-й научной конференции студентов и аспирантов Белорусского госуд. университета. — БГУ, 2008. — Т. Ч. 1. — № 12—16 мая 2008. — С. 88—92.
* Крывашэеў Дз. Аб чым сведчаць архівы: [з гісторыі Налібоцкай пушчы] // Белорусская лесная газета. — заснавальнік: Міністэрства лясной гаспадаркі Рэспублікі Беларусь, 2008. — № 3 крас. (№ 14).
* Naliboki Forest: land, wildlife and human: in three volumes / compilation, illustrations: V. Sidorovich; prefacereview by M. Nikiforov. — Minsk: Chatyry chverci, 2016.

## Referencoj 
Kategorio:Geografio de Belorusio
Zálužice (Pištín)

**Zálužice** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Pištín en distrikto České Budějovice en Sudbohemia regiono. Ĝi situas sur bordo de fiŝlago Bezdrev en supermara alteco 383 metroj. En jaro  en la vilaĝo vivis . 

Zálužice situas en katastra teritorio **Češnovice** kun areo 6,61&nbsp;km².

## Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1490, kiam la devena Zálužice devis cedi al fiŝlago Bezdrev.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Kapelo de sankta Barboro

## Pluaj fotoj 

Duha Zálužice.jpg|Ĉielarko Zálužice
Zálužice 2.jpg|Zálužice
Zálužice zvonička.jpg|Zálužice

Kategorio:Pištín
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto České Budějovice
Kategorio:Setlejoj en Ĉeskobudejovica baseno
Rozinka

**Rozinka** estas domaro en Ĉeĥio, parto de municipo Vrábče en distrikto České Budějovice. Ĝi troviĝas proksimume 1&nbsp;km oriente de Vrábče. Estas ĉi tie registritaj 9 adresoj. En kelkaj fontoj ĝi estadas nomata kiel Ves-Rozinka.

Rozinka situas en katastra teritorio **Vrábče** kun areo 9,45&nbsp;km².

Tra la domaro veturas aŭtobusa linio, kiu ĉi tie havas haltejon.

## Ĉirkaŭaĵo
* Zahorčice

## Pluaj fotoj 

Vrábče, Koroseky, wayside cross.jpg|Kruco por memoro de municipo Koroseky
Vrábče, Koroseky, bus stop.jpg|Aŭtobusa haltejo kun aleo de betuloj
Rozinka (Vrábče) No171 (01).jpg|Nova konstruado
Rozinka (Vrábče) No108 (01).jpg|Konstruaĵo n-ro 108

Kategorio:Vrábče
Kategorio:Domaroj en distrikto České Budějovice
Kategorio:Setlejoj en Novohrada cismontaro
Universidad Antonio Ruiz de Montoya

La **Universitato Antonio Ruiz de Montoya** () estas privata katolika universitato bazita en Limo, la ĉefurbo de Peruo. Ĝi estas la unua altlernejo de la jezuitoj en Peruo. La institucio estis fondita la 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Edukado en Peruo
Kategorio:Katolikaj universitatoj kaj altlernejoj
Universidad de San Martín de Porres

La '*Universitato *San Martín de Porres'''* aŭ plene esperantigite *Universitato de sankta Marteno de Porres* (, mallongigo *USMP'') estas privata universitato bazita en Limo, la ĉefurbo de Peruo. La institucio estis fondita la  laŭ iniciato de la perua instituto de filozofiaj kaj sociaj studoj, administrata de la dominikana ordeno. Ĝi havas sian ĉefan sidejon kaj rektoraron ĉe la universitata urbo de Santa Anita, en la samnoma distrikto, en la orienta parto de Limo. Laŭ la stato de  la universitato havis  studentojn. 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Edukado en Peruo
Krist-infano

**Krist-infano** (germane *Christkind*) estas la tradicia alportanto de kristnaskaj donacoj i.a. en okcidenta kaj suda Germanio, Aŭstrio kaj Svislando.

Kvankam temas origine pri protestanta koncepto, ĝi estas nuntempe disvastiĝinta ĉefe en katolikaj regionoj de Eŭropo.

En Esperanto, pli konataj estas la konceptoj de Avo Frosto kaj la Kristnaska Viro.

Kategorio:Jesuo en populara kulturo
Kategorio:Kristnaskaj roluloj
Universidad Nacional Agraria La Molina

La **Nacia agrara universitato La Molina** (, mallongigite *UNALM*) estas publika universitato bazita en Limo, la ĉefurbo de Peruo. La institucio estis fondita la . Laŭ nekonata dato de la lastaj jaroj la universitato havis 6 424 studentojn, el kiuj kvar kvinonoj estas diplomiĝontoj kaj la lasta kvinon postdiplomiĝintoj. 

Precipe konata en la kampoj de agrikulturaj, biologiaj kaj forstaj sciencoj, ĝi estas ankaŭ la sola universitato en Peruo ofertanta gradojn pri meteologio. La universitato estas organizita en ok fakultatoj, kiuj enhavas dek du akademiajn fakojn. Ĝi estas konsiderata unu el la plej gravaj altlernejoj de Peruo.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Edukado en Peruo
Mohelia orelstrigo

**Mohelia orelstrigo** (*Otus moheliensis*) estas malgranda specio de strigoj en la familio Strigedoj kaj genro *Otus*. Ĝi troviĝas kiel endemio de la insulo Mohéli, Komoroj.

## Aspekto
La Mohelia orelstrigo havas du kolorajn morfojn, la ruĝecbruna morfo havas ruĝecbrunan plumaron, kiu estas malforte markata per malhelaj strioj kaj bendoj; la bruna morfo havas pli malhelbrunan plumaron, kiu estas klare markata per strioj kaj vermikulaĵoj. Ambaŭ morfoj havas flavverdajn okulojn, grizajn krurojn kaj nigrajn bekojn. Ilia longo estas proksimume 22 cm.

## Distribuado kaj habitato
Tiu ĉi strigo troviĝas nur sur la monto en la centro de la insulo Mohéli, la tuta teritorio kovras 21 km², inkluzive de la plej alta punkto de la kresto, je 790 m en alteco, kaj la apudaj supraj deklivoj. Ĝi troviĝas en densa humida arbaro, kiu estas riĉa je epifitoj inter 450 kaj 790 m.

## Kutimaro
La Mohelia orelstrigo estas strikte noktula kaj aktiviĝas nur post sunsubiro. Masklaj krioj estis registritaj en septembro. La dieto verŝajne konsistas ĉefe el insektoj.

## Konservostatuso
La specio estis priskribita nur en 1998. Ĝi havas ĉirkaŭkalkulitan populacion de 400, kaj estas klasita kiel draste endanĝerigita pro tio, ke ĝi estas limigita al tia malgranda areo, kiu rapide senarbariĝas. En 1995, nur kvin procentoj de la insulo ankoraŭ havis sendifektan, densan, humidan arbaron. Krom habitatoperdo, aliaj minacoj al la Mohelia orelstrigo estas ĉasado kaj nigrajn ratojn, kiuj povas manĝi ĝiajn ovojn kaj idojn, sed ankaŭ konkurencas kun ĝi pri manĝaĵo. Nuntempe, la montarbaro, kie troviĝas la Mohelia orelstrigo, ne estas protektita.

## Referencoj
* Olson, Storrs L. (1985): IX.C. *Strigiformes*. En: Farner, D.S.; King, J.R. & Parkes, Kenneth C. (eld.): *Avian Biology* 8: 129–132. Academic Press, New York.

## Eksteraj ligiloj 
*BirdLife Species Factsheet

Kategorio:Strigedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Komoroj
Muji

**KK Ryōhin Keikaku** (; ) estas japana podetalista, vivstila butikĉeno kun ĉefsidejo en Toshima, Tokio, fondita en 1980 sub la markonomo *Muryōhinting.* (, signifante "Senmarkaj Kvalitaj Varoj"), mallongigita **MUJI**, ĝi havas pli ol 800 butikojn en 26 landoj. Ĝiaj akcioj estas komercitaj en la unua segmento de la Borso de Tokio.

## Priskribo 
Kiel podetalisto, ĝi vendas vastan gamon da hejmaj kaj konsumaj varoj. La dezajnfilozofio de Muji estas minimalista, kaj ĝi emfazas recikladon, redukton de produktada kaj pakaĵa rubo, kaj marketigon sen emblemo aŭ "sen marko". 

La kompanio fabrikas kaj vendas pogrande kaj per siaj propraj podetalaj vendejoj en Japanio, Usono, Kanado, Aŭstralio, Francio, Germanio, Italio, Pollando, Hispanio, Portugalio, Svedio, Irlando kaj Britio, kaj ankaŭ en kelkaj aziaj landoj (Ĉinio, Honkongo, Tajvano, Sud-Koreio, Singapuro, Malajzio, Tajlando, Barato, Indonezio, Filipinoj, Kuvajto, UAE, Sauda Arabio, Kataro kaj Barejno) ĉirkaŭ sep mil aĵojn de diversaj produktoj, ĉefe mastrumaĵoj, same kiel meblojn, stokujojn, valizojn, horloĝojn, trikaĵojn, kampadekipaĵon, skribvarojn, malgrandajn elektronikaĵojn kaj akcesoraĵojn, same kiel manĝaĵojn, posedas la kafejĉenon Café&Meal MUJI kaj la florvendejĉenon Hanayoshi. La produktoj de la kompanio estas tre postulataj en Ĉinio.

La dizajnistoj Tokujin Yoshioka kaj Naoto Fukasawa kunlaboris kun la kompanio. La kompanio havas kunlaboran projekton, MUJI Laboratory for Living (MUJI-Laboratorio por Vivado), kiu kolektas ideojn por siaj produktoj per sia entreprena retejo kaj faras decidojn pri ilia lanĉo en produktadon surbaze de la rezultoj de konkurso. Produktodezajnon gvidas la ideo de simpleco, ordo kaj racio. La kompanio havas pli ol 900 butikojn tutmonde kaj jarajn enspezojn de 3 miliardoj da dolaroj.

La firmao ankaŭ funkciigas kafejojn, restoraciojn kaj florbutikojn, inter aliaj entreprenoj. Kelkaj el ĝiaj produktoj estas ekspoziciataj kaj vendataj ĉe la Muzeo Viktorio kaj Alberto en Londono kaj la Muzeo de Moderna Arto en Novjorko.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
### Oficialaj 
* www.muji.com tutmonda retejo
* Ryohin Keikaku Co., Ltd.  entreprena retejo

### Neoficialaj 
* "MUJI: The Japanese brand without a brand"
* "Museum Quality" - (artikolo de la New York Times pri Muji en la MoMa)
* Interview with Shoji Ito, Design and Art director of MUJI  

Kategorio:Japanaj varomarkoj
Kipra orelstrigo

**Kipra orelstrigo** (*Otus cyprius*) estas malgranda specio de strigoj en la familio Strigedoj kaj genro *Otus*. Ĝi troviĝas kiel endemio de la insulo Kipro.

## Taksonomio kaj sistematiko
Ĝi similas al la Malgranda orelstrigo, *Otus scops*, kun kiu ĝi iam estis konsiderata samspecia. La kipra orelstrigo diferencas de la Malgranda orelstrigo per tio, ke ĝi havas duoblan noton (kontraŭ unu noto), al ĝi mankas ruĝbruna morfo (kontraŭ ruĝbruna morfo), kaj ke ĝi montras konsekvencajn plumardiferencojn (ĉar kipra orelstrigo aspektas pli malhela ol la Malgranda orelstrigo). Ekzistas limigitaj mitokondriaj DNA-diferencoj inter la kipra orelstrigo kaj la Malgranda orelstrigo, sed la taksonoj ŝajnas okupi tute apartajn reproduktajn arealojn malgraŭ provizora simpatrio dum migrado. la speciodistribuo ampleksas preskaŭ la tutan insulon.

## Kutimaro kaj ekologio
### Reproduktado
La specio nestas en naturaj kavaĵoj, en kavaĵoj en konstruaĵoj, kaj en artefaritaj nestokestoj. En studo uzanta nestokestojn, la plej altaj niveloj de nestokesta okupado estis trovitaj proksime al arbarlimoj kaj en kamparaj areoj, kvankam la specio troveblas en la plej multaj vivejoj sur la insulo sub 1900 m.

## Referencoj
* Olson, Storrs L. (1985): IX.C. *Strigiformes*. En: Farner, D.S.; King, J.R. & Parkes, Kenneth C. (eld.): *Avian Biology* 8: 129–132. Academic Press, New York.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Strigedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Viktor von Tschusi zu Schmidhoffen

**Viktor von TSCHUSI zu Schmidhoffen** (28a de Decembro 1847 – 5a de Marto 1924) estis aŭstria ornitologo.

## Biografio
Li komencis siajn sciencajn studojn kun privata instruisto kiam lia familio translokiĝis al Krems an der Donau, kaj al Kastelo Arntsdorf post la morto de lia patro kiam li estis 17-jaraĝa. Tschusi lernis prepari birdajn specimenojn de preparisto ĉe la Imperia Muzeo pri Natura Historio, kaj fariĝis lerta pri kolektado kaj preparado de birdaj specimenoj. De 1868 ĝis 1870, li vojaĝis vaste en Aŭstrio, Bohemio, norda Italio, norda Germanio kaj Helgolando, renkontante aliajn ornitologojn kaj vizitante gravajn birdajn kolektojn.

Tschusi kolektis ĉirkaŭ 10 000 specimenojn dum sia vivo, kiuj nun troviĝas en la Naturhistoria Muzeo de Vieno, la Zoologia Ŝtata Zoologio de Munkeno, kaj la Ornitologia Instituto de Salzburg. Li estis produktiva verkisto, aŭtoro de pli ol 700 publikaĵoj. Tschusi specialiĝis pri la birdofaŭno de la Palearkto, fariĝante fama fakulo pri la temo, kaj penis grandan influon sur la evoluo de ornitologio en Aŭstrio-Hungario. Inter liaj verkoj estas la *Ornithologisches Jahrbuch*, publikigita ĉiujare de 1890 ĝis la Unua Mondmilito, kaj bibliografioj pri la birdoj de Aŭstrio-Hungario. Tschusi priskribis kelkajn birdajn taksonojn, kiel la Madejra palumbo. La kardela subspecio *Carduelis carduelis tschusii* estis nomita laŭ li.

Kategorio:Aŭstriaj ornitologoj
Dana virina nacia teamo de manpilkado

La **dana virina nacia teamo de manpilkado**, reprezentanta la eŭropan landon Danion, estas aktuale inter la plej sukcesaj en manpilkado. Ĝin organizas kaj subtenas la Dana Manpilkada Asocio (DHF) kaj la teamo konkuras kadre de la kontinenta konfederacio Eŭropa Manpilkada Federacio (EHF).

Ĉeftrejnisto ekde 2025 estas Helle Thomsen, kaj la golreĝino, do la teamanino kiu rezultigis plej da goloj, estas Camilla Andersen - ŝi realigis 846 golojn inter la jaroj 1992 kaj 2000, kiu ankoraŭ fine de 2025 estas la rekordo.

## Ĉeftrejnistoj 

 

## Rezultoj 
### Eŭropa ĉampionado 

## Konataj eksaj kaj nunaj teamanoj 
kun propra biografia esperantlingva teksto
* Anna Kristensen (ekde 2019)
* Karin Mortensen (inter 2000 kaj 2012)

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Dana vira nacia teamo de manpilkado 

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Manpilkado en Danio
Danio
Araba orelstrigo

**Araba orelstrigo** (*Otus pamelae*) estas malgranda specio de strigoj en la familio Strigedoj kaj genro *Otus*. Ĝi troviĝas en la Araba Duoninsulo nome en Saŭda Arabio, Jemeno kaj Omano. La nuntempa populacio de la specio estas kalkulita je ĉirkaŭ 60 000 individuoj. Temas pri grizeca orelstrigo, pli malhela en supraj partoj, kun hela vizaĝdisko en kiu la okuloj estas ĉirkaŭitaj de rondaj blankaj cirkloj kaj apartigitaj per blanka ikso formata de duoncirkloj; krome estas brunecaj bordoj. La irisoj estas flavegaj, la beko malhelgriza kaj la vosto mallonga.

## Referencoj
* Olson, Storrs L. (1985): IX.C. *Strigiformes*. En: Farner, D.S.; King, J.R. & Parkes, Kenneth C. (eld.): *Avian Biology* 8: 129–132. Academic Press, New York.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Strigedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Pala orelstrigo

**Pala orelstrigo** (*Otus brucei*) estas malgranda specio de strigoj en la familio Strigedoj kaj genro *Otus*. Ĝi troviĝas el Mezoriento ĝis Centra Azio.

## Aspekto
La pala orelstrigo estas malgranda orelstrigo simila laŭ aspekto al la eŭrazia Malgranda orelstrigo, sed kun pli apartaj strioj sur la dorso kaj malpli komplikaj markoj.

Ĝi estas tre malhelgriza strigo, pli malhela dorse, kun malmulta strieco kaj malmulte markita vizaĝdisko. La oreltufoj estas tre rimarkindaj. Pro simileco al arboŝelo, ĝi bone kamuflas kaj povas esti malfacile videbla, se ne estas aŭskultata.

## Distribuado kaj habitato
La pala orelstrigo troviĝas de la Proksima Oriento ĝis okcidenta kaj centra Azio, kaj kelkaj populacioj migras ĝis la Araba Duoninsulo, Egiptio kaj Pakistano vintre. Ĝi loĝas en duonmalferma tereno kun arboj kaj arbustoj kaj havas ĉirkaŭkalkulitan teritorion de 6.190.000 km² dum la reprodukta sezono kaj 3.560.000 km² dum la ne-reprodukta sezono.

En 2015, nova populacio de pli ol 400 paroj estis trovita en la Jordana Rift-Valo kaj en 2016 pliaj paroj kaj nestoj estis trovitaj en Jordanio (oriente de la rivero Jordano), ĉiuj nestantaj en palmplantejoj.

Ekzistis multaj registroj el la ŝtatoj Guĝarato, Madhja-Pradeŝo kaj Raĝastano en Barato, kaj ununura registro de ĉi tiu specio el rizkampoj en la suda ŝtato Keralo.

## Kutimaro
### Manĝado
Ĉefe insektomanĝanto, la dieto de la pala orelstrigo inkluzivas insektojn, lacertojn, araneojn kaj malgrandajn mamulojn. Ĝi foje ĉasas dumtage, kaj oni scias, ke ĝi kaptas vespertojn kaj insektojn dumfluge.

### Reproduktado
]]
Reproduktado okazas iam ajn inter aprilo kaj junio, kiam 4 ĝis 6 ovoj estas demetitaj en arba kavaĵo, kiel ekzemple pego-truo. La kovado daŭras ĉirkaŭ 27 tagojn, kaj la junuloj elnestiĝas post 30 tagoj.

### Voĉo
La krio de la pala orelstrigo estas serio de malaltaj, kavaj, kolombecaj notoj.

## Referencoj
* Olson, Storrs L. (1985): IX.C. *Strigiformes*. En: Farner, D.S.; King, J.R. & Parkes, Kenneth C. (eld.): *Avian Biology* 8: 129–132. Academic Press, New York.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Strigedoj
Kategorio:Birdoj de Kipro
Rupuso

**Rupuso** estas kombino de lupuso kaj reŭmatoida artrito ĉe la sama paciento.

## Historio 
En 1936 C.K. Friedberg kaj kunaŭtoroj unuafoje raportis pri kombino de lupuso kaj poliartrito kun engaĝo de etaj kaj grandaj artikoj, simila al tiu ĉe reŭmatoida artrito. En 1950 G.W. Daugherty kaj A.H. Baggenstoss proponis konsideri artriton diagnoza signo de lupuso. Tamen malgraŭ tempopaso la pacientoj ne spertis eroziajn ŝanĝojn de artikoj, elartikiĝoj plejparte estis kaŭzitaj de tendinito kaj tenosinovito. Artrito en tiaj kazoj estis konsiderata formo de "maligna" reŭmatoida artrito aŭ "pseŭdoreŭmatoida" formo de lupuso. En 1960 E.C. Toone kaj kunaŭtoroj raportis kombinon de lupuso kaj reŭmatoida artrito ĉe 15 pacientoj. En 1971 P. Schur unuafoje uzis tiun ĉi terminon () por priskribi la fenomenon, kiam lupuso kaj reŭmatoida artrito trafas la saman pacienton, ĉe tio plej ofte estas diagnozata reŭmatoida artrito ĝis 9,7% kaj 1,4%.

## Diagnozado 
Diagnozaj kriterioj ankoraŭ ne estas difinitaj. Plej ofte oni diagnozas rupuson se paciento samtempe kongruas al la kriterioj de lupuso laŭ SLICC () 2012 aŭ ACR () 1997 kaj al tiuj de РА ACR/EULAR () 2010, reŭmatoida faktoro, antikorpoj al la cikla citrulinita peptido, antinukleaj antikorpoj, antikorpoj al la duspirala DNA aŭ al la ekstraktata nuklea antigeno Smith (anti-Sm).

La rupusuloj havas grave malsaman klinika-serologian profilon, kun pli fortaj signoj de reŭmatoida artrito kiel erozia kaj misformanta artrito.

## Patogenezo 
Patogenezo de rupuso restas malklara, ĉar la imunopatologia procezo de lupuso estas konsiderata kompleta kontraŭo de reŭmatoida artrito. Anomalia aktiviĝo de la citokinoj de la T-helpantoj de la 2-a tipo ludas ŝlosilan rolon je lupuso dum la reŭmatoidan artriton partoprenas la T-helpantoj de la 1-a tipo. Eble rupuso estiĝas danke al ĉeesto de TAP2∗0201 kaj TNF-308A en la sama kromosoma areo, kio altigas sensivecon al la aŭtoimunaj malsanoj kiel reŭmatoida artrito, lupuso kaj Sjögren-sindromo.

## Terapio 
La kuracado de rupuso ne havas ĝenerale akceptitajn rekomendojn, do estas bazita sur empiria serĉado de konvena terapio. Foje oni atingis remiton per kombinado de metotreksato kaj hidroksiklorokino. En alia kazo oni uzis plurajn kontraŭinflamajn kuracilojn (metotreksato, leflunomido, sulfasalazino) kaj glukokortikoidojn ka.

Glukokortikoidoj estas preskribataj je la dozoj 6,5 ĝis 15 mg diurne (kalkulite laŭ prednisolono). Se estas trafitaj vive gravaj organoj, aplikeblas ankaŭ ciklofosfamido, Mycophenolate mofetil kaj ciklosporino kaj rituksimabo. Foje estis uzataj tocilizumabo, baricitinibo kaj belimumabo. La inhibantoj de faktoro de tumora nekrozo α (iFTNα), abatacepto, rituksimabo kaj tocilizumabo estas aprobitaj por terapio de rupuso. 

## Vidu ankaŭ 
* Lupuso
* Reŭmatoida artrito

## Referencoj 
Kategorio:Lupuso
Kategorio:Artritoj
Kategorio:Aŭtoimunaj malsanoj
Kategorio:Reŭmatologiaj malsanoj
Hispana virina nacia teamo de manpilkado

La **hispana virina nacia teamo de manpilkado**, reprezentanta la eŭropan landon Hispanion, estas aktuale inter la plej sukcesaj en manpilkado. Ĝi agas sub la organizado de la Reĝa Hispania Federacio de Manpilkado, nacia federacio de la Internacia Federacio de Manpilkado kaj la Eŭropa Manpilkada Federacio.

Ĉeftrejnisto ekde  estas , kaj la teamestrino aŭ "kapitanino" aktuale estas  laŭ la stato fine de 2025. La golreĝino, do la teamanino kiu rezultigis plej da goloj, estas Marta Mangué - ŝi realigis 1033 golojn inter la jaroj 2000 kaj 2017, kiu ankoraŭ fine de 2025 estas la rekordo.

## Rezultoj 
### Eŭropa ĉampionado 

## Vidu ankaŭ 
* Hispana vira nacia teamo de manpilkado 

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Manpilkado en Hispanio
Hispanio
György Berentey

**György Berentey** [djordj berentei], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Berentey György** estis hungara traŭmatologo, altlerneja instruisto. Lia familia nomvarianto estis *Fiedermann*, lia patro estis Ernő Berentey (patro), lia frato estis Ernő Berentey (filo).

 naskiĝis  en Szeged, li mortis  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
 maturiĝis en franciskana gimnazio en Esztergom en 1943, poste li akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1949. Post la diplomo li praktikadis 2 jarojn en kliniko, poste li estis asistanto (1951–1954), lektoro (1954–1962), docento (1963–1972). En ĉefurba malsanulejo li estis ĉefkuracisto inter 1972–1995, dum li estis ankaŭ profesoro ekde 1984 ĝis sia emeritiĝo en 1994. En 1984 li fondis, poste gvidis traŭmatologian katedron en Universitato Semmelweis, la unuan en la lando. Pli frue li akiris kirurgian (1952), traŭmatologian (1959) licencojn; eĉ li kandidatiĝis (CSc) en 1955 antaŭ la Hungara Scienca Akademio, krome li estis sportkuracisto de la hungara skermista nacia teamo inter 1965–1972. Li edziĝis en 1951.  ricevis premiojn inter 1968-2004, la lastan postmorte.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Felkarnyaktörések szegezése.* (1954)
* *Csonthiányok pótlása harántszegmentum átültetéssel.* (disertaĵo, 1954)
* *Az osteosynthesis és szövődményei.* (studenta lernolibro, 1958)
* *Rosszindulatú daganatos áttételben létrejött törések műtéti kezelése.* (1964)
* *Stabil osteosynthesisek szerepe az álízületek gyógyításában.* (disertaĵo, 1972)
* *Műtétek a fejen és a nyakon.* Barda Lászlóval. (kunaŭtoro, 1977; 2-a eldono: 1988, ankaŭ germane kaj ruse)
* *Sebészet és traumatológia.* (studenta lernolibro, kunaŭtoro, 1989; 2-a eldono: 1994)
* *Az orvos–beteg-kapcsolat a XXI. század küszöbén.* (1998)
* *Az intramedularis osteosynthesis Magyarországon. Emlékezés Gerhard Küntscherre.* (2001)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj traŭmatologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj sportkuracistoj
Rob Reiner

**Robert "Rob"** **Norman REINER** (naskita la 6-an de marto 1947 en Bronkso, Novjorko; mortis la 14-an de decembro 2025 en Brentwood, Los-Anĝeleso) estis usona filmreĝisoro, produktanto kaj aktoro. Li famiĝis kiel aktoro en la 1970-aj jaroj per la televida serio *All in the Family*. Ekde la mezo de la 1980-aj jaroj, li reĝisoris sukcesajn filmojn kiel *This Is Spinal Tap*, *Stand by Me*, *The Princess Bride*, *When Harry Met Sally*, *Misery*, kaj *A Few Good Men*.

Reiner devenas de juda familio en Bronkso. Li estas la filo de reĝisoro Carl Reiner kaj aktorino Estelle Reiner. Liaj pli junaj gefratoj estas la verkistino Annie Reiner kaj la artistino Lucas Reiner.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* American Foundation for Equal Rights
* Parents Action for Children
* The films of Rob Reiner, *Hell Is for Hyphenates*, 31-an de oktobro 2013

Kategorio:Usonaj scenaristoj
Kategorio:Usonaj produktoroj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj reĝisoroj
Kategorio:Usonaj blogistoj
Kategorio:Usonaj ateistoj
Kategorio:Usonaj GLAT-aktivuloj
Kategorio:Usonaj pordemokratiaj aktivuloj
*
Albert Bogsch

'*** [bogŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Bogsch Albert*' estis hungara radiologo, altlerneja instruisto.

 naskiĝis  en Kassa (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Košice en Slovakio), li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en 1931 sia naskiĝurbo, poste li akiris medicinan diplomon en Universitato de Karolo en 1938. (Inter 1920-1938 li estis ĉeĥoslovakiano.) Post la diplomo li praktikadis en instituto en Prago, sed ĝuste tiam Kassa rehungariĝis, tial li hejmenvenis kaj estis subkuracisto en la urba malsanulejo. En 1942 en Budapeŝto li praktikadis jaron en la kliniko, poste li estis asistanto, respektive lektoro ĝis 1957, poste docento ĝis ĉirkaŭ 1970. Intertempe li akiris radiologian licencon en 1942, li kandidatiĝis (CSc) en 1959 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li traktis radiologiajn diagnozojn kaj rentgenajn fotojn de la pankreato kaj reno. Lia edzino naskis du filojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Pyogen tüdőfolyamatok szóródása és elkülönítő röntgenkórisméje*. (kunaŭtoro, 1949)
* *Adatok a pancreas pneumostratigraphiás vizsgálatához*. (1958)
* *Retroperitoneális és mediastinalis pneumostratigraphiás vizsgálatok*. (disertaĵo, 1958)
* *Diagnostic pneumomediastinum*. (monografio, kunaŭtoro, 1966)

## Fontoj 
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj radiologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Ĉeĥoslovakiaj hungaroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Mike Nichols

**Mike NICHOLS** (naskita la 6-an de novembro 1931 en Berlino kiel *Michail Igor Peshkowsky*; mortis la 19-an de novembro 2014 en Novjorko) estis usona reĝisoro, produktoro kaj aktoro, kiu laboris en filmo, teatro kaj televido. Nichols estas unu el la malmultaj artistoj, kiuj gajnis premion Emmy, Grammy, Oskaro kaj Tony (EGOT) kaj BAFTA.

Liaj plej konataj verkoj inkluzivas lian filmdebuton, ''Who's Afraid of Virginia Woolf?* (1966), kaj ĝian sekvan filmon, *The Graduate* (1967).

## Kariero 
Mike Nichols komencis sian karieron kiel komikisto kiel parto de la duopo Nichols & May, formita kun Elaine May. En 1963, li debutis sur Broadway kiel reĝisoro. En 1966, li debutis en kino per la adapto de la fama dramo *Who's Afraid of Virginia Woolf?*, kun Elizabeth Taylor kaj Richard Burton. La sekva filmo de Nichols, *The Graduate*, estis publikigita en 1967 (kun Dustin Hoffman). Pro The Graduate, Nichols gajnis Oskaron kaj Oran Globon pro reĝisorado. Li estas unu el la malmultaj aktoroj, kiuj gajnis Oskaron, Emmy, Grammy kaj Tony- premiojn.

Li poste reĝisoris la filmojn *Silkwood* (1983), *Heartburn* (1986), *Biloxi Blues* (1988), *Working Girl* (1988), *The Birdcage* (1996), *Closer* (2004), kaj *Charlie Wilson's War* (2007).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  - American Film Institute
* 2010 Life Achievement Award - American Film Institute
* The Evolution of Mike Nichols, *New York'' article
* 
* 

Kategorio:Tony-premiitoj
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Kategorio:Akademia Premio por plej bona reĝisoro
Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj komikistoj
Harald von Loudon

Barono **Harald Georg Gideon Freiherr von LOUDON** (30a de Aprilo 1876 – 1a de Januaro 1959) estis balt-germana ornitologo. 

## Biografio 
Li studis zoologion en Sankt-Peterburgo ĉe la Zoologia Muzeo de la Rusia Akademio de Sciencoj. Li komencis sian ornitologian esploradon en la 1890-aj jaroj, farante observojn proksime de sia hejmo en la ĉirkaŭaĵo de Valmiera kaj Cēsis (en la nuna Latvio). Tiam li komencis sian personan kolekton de birdovoj. Almenaŭ ekde 1894, ĉi tiu kolekto kreskis kaj laŭ grandeco kaj amplekso, ampleksante ne nur ovojn sed ankaŭ tutajn birdojn, skeletojn kaj kraniojn. Lia unua publikaĵo aperis en 1895 en la revuo de la Riga Asocio de Natursciencistoj (*Der Naturforscherverein zu Riga*), antaŭaĵo de la Muzeo pri Natura Historio de Latvio. Li daŭrigis sisteman esploradon pri la birdaro de Latvio ĝis almenaŭ 1917.

Printempe de 1896, li entreprenis sciencan vojaĝon al la suda parto de la Rusia Imperio, dum kiu li konatiĝis kun Gustav Radde kaj Nikolaj Zarudnij. Ĉi-lasta fariĝis amiko de von Loudon kaj ili tenis regulan kontakton. Von Loudon faris pliajn kvin tiajn ornitologiajn ekspediciojn, al Kaŭkazo, la Kaspia Maro, Krimeo kaj Centra Azio. En 1904, li gastigis Henry Eeles Dresser ĉe sia bieno en Latvio, kaj unu jaron poste li mem vojaĝis al Londono por partopreni internacian konferencon pri ornitologio; li estis unu el nur kvin rusaj civitanoj partoprenintaj.

Von Loudon akumulis vastan kolekton de birdoj, birdovoj kaj alia scienca materialo, same kiel vastan ornitologian bibliotekon. Dum la rusa revolucio de 1917, von Loudon estis devigita fuĝi el la lando kaj ekloĝi en Germanio. Tie li iom post iom forlasis ornitologion favore al politiko, partoprenante en la agadoj de la Societo de Baltaj Germanoj. En 1922 lia posedaĵo inkluzive de bieno kun terenoj (513 hektaroj) estis konfiskita de la latva ŝtato pro lia helpo al la germanaj trupoj dum la milito. Lia kolekto suferis pro mistraktado dum la Unua Mondmilito, sed partoj de ĝi estis savitaj kaj fine alvenis al la Universitato de Latvio; la ĉefa parto de la kolekto tamen estis evakuita al la nuna Kaliningrado en 1939 kaj probable detruita tie dum la Dua Mondmilito. La ornitologia biblioteko alvenis al la Nacia Biblioteko de Latvio.

Kategorio:Germanaj ornitologoj
Marvin Hamlisch

**Marvin Frederick HAMLISCH** (naskiĝis la 2-an de junio 1944 en Novjorko, Novjorkio; mortis la 6-an de aŭgusto 2012 en Los-Anĝeleso, Kalifornio) estis usona komponisto. Li estas konsiderata unu el la plej sukcesaj muzikaj kaj filmaj komponistoj de la 20-a jarcento. Li estas unu el la malmultaj artistoj, kiuj gajnis premiojn Emmy, Grammy, Oskaro kaj Tony. Li kaj komponisto Richard Rodgers estas la solaj homoj, kiuj gajnis tiujn premiojn kaj Premion Pulitzer (PEGOT). 

Liaj verkoj estis uzitaj en filmo kaj teatro de la 1960-aj jaroj ĝis la frua 21-a jarcento. Li komencis sian karieron en 1964 kiel pianisto en la muzikalo *Funny Girl*, kun Barbra Streisand kiel ĉefrolulo. En la 1990-aj jaroj, li estis la muzika direktoro kaj aranĝisto por ŝia koncertturneo, kaj poste ankaŭ direktis plurajn poporkestrojn. 

Hamlisch, kiu devenis de juda familio de viena origino, lernis ludi la pianon en frua aĝo kaj estis konsiderata mirinfano. Kiel adoleskanto, li donis koncertojn ĉe la Urbodomo. Li poste studis ĉe la Juilliard Lernejo. Post kiam Sam Spiegel aŭdis lin ludi la pianon ĉe festo, li komisiis lin komponi sian unuan filmmuzikon (por *The Swimmer*, 1966). Li poste translokiĝis al Los-Anĝeleso por esti pli proksime al la studioj. Liaj adaptoj de la ragtimaj komponaĵoj de Scott Joplin, kiujn li verkis por la filmo *The Sting* el 1973, atingis vastan rekonon.

Inter aliaj, li komponis la muzikon por *A Chorus Line*, gajninto de la Pulitzer-premio kaj naŭ Tony-premioj, kiu havis pli ol 6 000 prezentojn sur Broadway inter 1975 ĝis 1990 kaj estis, ĝis 2011, la plej longdaŭre prezentita muzikalo en la historio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* *Marvin Hamlisch: What He Did For Love*&nbsp;— plena video de biografia filmo hce PBS.org
* PBS article
* Marvin Hamlisch and the Pittsburgh Pops
* www.marvinhamlisch.us&nbsp;— Official site
* Marvin Hamlisch intervjuo en BBC Radio 4 *Desert Island Discs*, la 9-a de decembro 1983

Kategorio:Tony-premiitoj
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Kategorio:Usonaj komponistoj de televida muziko
Kategorio:Usonaj komponistoj de filmomuziko
Kategorio:Usonaj dirigentoj
Scott Rudin

**Scott RUDIN** (naskita la 14-an de julio 1958 en Novjorko) estas usona film- kaj teatra produktanto. Li estas unu el la malmultaj homoj, kiuj gajnis premiojn Emmy, Grammy, Oskaro kaj Tony. 

Liaj filmoj inkluzivas la Oskar-premiitan filmon *No Country for Old Men*, kiu gajnis la premion por Plej Bona Filmo, kaj ankaŭ *:en:Uncut Gems*, *Lady Bird*, *Fences*, *The Girl with the Dragon Tattoo*, *:en:The Social Network*, *:en:South Park: Bigger, Longer & Uncut*, *:en:School of Rock*, *Zoolander*, *The Truman Show*, *:en:Clueless*, *The Addams Family*, kaj ok filmojn de Wes Anderson. Sur Broadway, li gajnis 17 Tony-premiojn pro spektakloj kiel *The Book of Mormon*, *Hello, Dolly!,* *The Humans*, *:en:A View from the Bridge*, *Fences* kaj *Passion* . 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Tony-premiitoj
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Kategorio:GLAT-aj judoj
Kategorio:Usonaj produktoroj
Alan Menken

**Alan Irwin MENKEN** (naskita la 22-an de julio 1949, en New Rochelle, Novjorkio) estas usona komponisto, kiu ricevis multajn premiojn, inkluzive de la Akademiaj Premioj, la Premioj Ora Globo, la Premioj Grammy kaj la Premioj Tony. Li estas unu el la malmultaj artistoj, kiuj gajnis ĉiujn kvar gravajn premiojn de la distra industrio (EGOT). Menken gajnis ok Akademiajn Premiojn pro sia laboro en la Disney -filmoj *La* *marvirino* (1989), *Belulino kaj la Besto* (1991), *Aladdin* (1992), kaj *Pokahontas* (1995).

Menken ricevis pliajn nomumojn pro siaj komponaĵoj por la filmoj *Little Shop of Horrors* (1986), *The Hunchback of Notre Dame* (1996), *Hercules* (1997), *Enchanted* (2007), kaj *Tangled* (2010). Li ankaŭ ricevis multajn nomumojn kaj premiojn ĉe la Golden Globe Awards.

Krome, li estas konata pro sia ampleksa laboro en muzikaloj. Liaj plej famaj projektoj inkluzivas *La* *marvirino*, *Belulino kaj la Besto*, *Sister Act*, kaj *Aladdin*.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Internet Off-Broadway database Listing
* MusicalTalk interview kun Alan Menken
* 
* The Whole New World of Alan Menken

Kategorio:Tony-premiitoj
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Kategorio:Usonaj komponistoj de televida muziko
Kategorio:Usonaj komponistoj de filmomuziko