Jurij Trifonov

**Jurij Valentinoviĉ TRIFONOV** (ruse: *Юрий Валентинович Трифонов*; naskiĝinta la  en Moskvo, mortinta la  samloke) estis sovetia verkisto ruslingva kaj ĉefa reprezentanto de la t.n. *urba prozistaro*, movado de la 1970-aj jaroj kiun influis psikologiaj kompleksaj verkoj de Anton Ĉeĥov kaj ties usonaj epigonoj de la 20-a jarcento. Tiel la libroj de Trifonov iĝis helpilo por studi la sovetian kulturon. Edzigis lin triafoje en 1975 la verkistino Olga Romanova Trifonova.
## Vivo 
Post pasigo de la junulaj jaroj en la luksa moskva kvartalo Arbat li dum la tuta vivo restis enloĝanto de Moskvo. Post kiam en 1937 la patro Valentin Trifonov iĝis viktimo de la Granda purigo, la familio transloĝiĝis de la fama Kaja Domo (rekte kontraŭe al Kremlo) al neluksa loĝdomo. Trifonov fariĝis kontraŭaviadila kanonisto en 1941 antaŭ evakuiĝo al Taŝkento, kie li trapasis la abiturientan ekzamenon. Inter 1942 kaj 1945 laboris li kiel seruristo, agento kaj redaktoro de organo de moskva flumaŝinera uzino.

Ekde 1944 li telestudentis. Sekve li normale studentis inter 1945 kaj 1949 je Literatura instituto Maksim Gorkij ĉe Konstantin Fedin, dum kio li rusen tradukis verkoj de Heinrich Heine kaj Johannes R. Becher. *La dimensiego* (1947) estis lia unua publikigitaĵo. La unua romano *La studentoj* (1950), kiun oni en 1952 surscenejigis ĉe Jermolova-Teatro, havigis al li Stalin-premion de tria klaso. Sekvaj laboraĵoj de Trifonov temigis ekz. la moralan nesincerecon de la inteligencio de Sovetio kaj la tragikan sorton de la kozakoj dum la Rusia Enlanda milito.

En 1973 li publikigis la historian furorromanon *Njeterpenije* (malpacienco) pri la radikaluloj de Narodnaja Volja. Ilia organizo estiĝis en interrempa fazo inter anarkiismaj-nihilismaj kaj modeste demokratiaj kaŝmovadoj respektive la mallonge poste estiĝinta Rusia Socialdemokrata Partio. La menciita organizo estis neniigita post la atenca murdo de caro Aleksandro la 2-a.

## Gravaj verkoj kaj postlasitaĵoj
Taksatas liaj plej bonaj verkoj *Обмен* (1969), *Предварительные итоги* (1970), *Долгое прощание* (1971), * Другая жизнь* (1975) kaj *Дом на набережной* (1976). La romano *Время и место* (1981) kaj *La renversita domo* (kolekto de 7 vojaĝraportoj), aperis nur postmorte. Lia literatura postlasitaĵaro grandparte troviĝas en la arkivo de *Forschungsstelle Osteuropa* de la universitato de Bremeno. En la moskva *Domo ĉe la riverborda strato* oni malfermis muzeon por li.
## Tradukoj en la anglan (elekto)
**Students: A Novel*, Foreign Languages Publishing House, 1953.
**The Impatient Ones*, Progress Publishers, 1978.
**The Long Goodbye: Three Novellas*, Ardis, 1978.
**A Short Stay in the Torture Chamber*, from *The Wild Beach and Other Stories*, Ardis, 1992.
**Disappearance*, Northwestern University Press, 1997.
**The Old Man*, Northwestern University Press, 1999.
**Another Life* and *The House on the Embankment*, Northwestern University Press, 1999.
**The Exchange and Other Stories*, Northwestern University Press, 2002.

## Literaturo 
* Willi Beitz: "Alltäglichkeit und Geschichte. Die Prosa Juri Trifonows" - ĉe: Anton Hiersche, Edward Kowalski: *Was kann denn ein Dichter auf Erden. Betrachtungen über moderne sowjetische Schriftsteller,* Aufbau-Verlag, Berlin/Weimar 1982, p. 428–454

* "Gorkipark: Garten an der Moskwa" - ĉe: *Geo-Magazin* 10/1979, p. 36–56 

## Eksteraj ligiloj 
* 
* biografio  - ĉe: *krugosvet.ru*
* biografio - ĉe: *peoples.ru* 
* privatula retpaĝaro pri Trifonov - ĉe: *peterkrueger.net*
* Rene Drommert: "Meister der Nuance" (nekrologo) - ĉe: ''Die Zeit','' 15/1981
* hejmpaĝo de la Trifonov-muzeo je Moskvo

## Notoj 
Kategorio:Ruslingvaj verkistoj

Kategorio:Sovetiaj verkistoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1925
Kategorio:Mortintoj en 1981
Kategorio:Redaktoroj