Fundamento de Esperanto

***Fundamento de Esperanto*** estas libro de L. L. Zamenhof, eldonita en printempo 1905, kaj oficialigita per la 4-a artikolo de la *Deklaracio pri la esenco de la Esperantismo* (la "Bulonja Deklaracio"), aprobita la 9-an de aŭgusto 1905 en la unua Universala Kongreso en Bulonjo-ĉe-Maro.

La "*Fundamento de Esperanto"* konsistas, krom antaŭparolo, el tri partoj: Gramatiko, Ekzercaro kaj Universala Vortaro. La decido de Zamenhof fiksi tiujn tri verkojn kiel neŝanĝeblajn estis klarigita en la *Antaŭparolo,* kiun oni poste ekkonsideris kiel mem apartenantan al la *Fundamento*.

Escepte de la antaŭparolo, ĉiuj partoj devenas preskaŭ rekte de la pli fruaj verkoj de Zamenhof: la *Gramatiko* estas parto de la *Unua Libro*, aperinta en 1887, la *Universala Vortaro* aperis en 1893 kaj la *Ekzercaro* en 1894 Poste, en 2013, la Akademio renversis sian decidon, kaj «konstatas, ke tiuj nomformoj estas rigardendaj kiel nur parte esperantigitaj.» 

### Vortaraj 
Kalocsay kaj Waringhien pretendas ke teksto el la 11-a regulo, «la finiĝoj estas rigardataj ankaŭ kiel memstaraj vortoj,» postulas la bazon per kiu oni povas bapti kategoriajn devidojn de radik(al)oj «ne nur Zamenhofaj, sed ankaŭ Fundamentaj, do netuŝeblaj.» Vidu ankaŭ sub Universala Vortaro.

## Citaĵo 
## Diversaj eldonoj 
Zamenhof mem skribis pri la Fundamento de Esperanto jenon: "La Fundamento de Esperanto ne devas esti rigardata kiel la plej bona lernolibro kaj vortaro" sed ankaŭ ke "ĝi devas troviĝi en la manoj de ĉiu bona esperantisto kiel konstanta *gvida dokumento*, por ke li bone ellernu kaj per ofta enrigardado memorigadu al si, kio en nia lingvo estas oficiala kaj netuŝebla".

* 1-a eldono, (1905), Hachette; Eldono armena (1911), Paris, Hachette & cie.
* 2-a eldono, (1913), Hachette; Eldono hispana (1913), Vicente Inglada; eldono (flandra) nederlanda (1922), Esperantista Centra Librejo; 2-a korektita eldono (1929), Belga Esperanto-Instituto.
* 3-a, korektita eldono, (1938) Belga Esperanto-Instituto
* 4-a eldono?, (**1931**?), Esperantista Centra Librejo,
* 5-a eldono, (1918?), Parizo, *Office Central Esperantiste*,
* 6-a eldono, (1925?), Parizo, Esperantista Centra Librejo,
* **7-a eldono**, (jaro? ⇒ ?; Eldono japana (1933), Tokio, Hakuōunkwan.
* **8-a eldon**o, (jaro?)
* 9-a eldono, (1963), Marmande, Esperantaj Francaj Eldonoj "kun enkondukoj, notoj kaj lingvaj rimarkoj de D-ro André Albault."
* 10-a eldono (1991), Pisa, Edistudio (Italio)
* 11-a eldono, (2007), Pisa, Edistudio, redaktis D-ro André Albault

## Vidu ankaŭ 
* Fundamentoj de internacia helpa lingvo Esperanto (lernolibro) 1958
* Fundamentoj de esperanto 1961
* Fundamento Tonsilaba

## Eksteraj ligiloj 
* Teksta reta versio de la Fundamento:
** La 5 gramatikoj nacilingvaj
** Ekzercaro
** Universala Vortaro
* Elŝuteblaj faksimilaj kopioj de la Fundamento de Esperanto (la originala eldono de 1905):
** En PDF (5,4 MB)
** En Deĵavuo  (kun la teksta subtavolo, 4.3 MB)
* Fleksebla bitlibro:
** En FB2 (t.e. en FictionBook; 362kB)
** la samo konvertita en ePub-on (311kB)
* Berlina Komentario pri la Fundamento de Esperanto , 2 vol. 2014, kune ĉirkaŭ 650 paĝoj.
* Fundamento de Esperanto en la Katalogo de la Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* (eo) La Fundamento centjara 2, Carlo Minnaja, Academie.edu
* "Fundamentaj" vortoj - [en STEB]

### Praktika Fundamento de Esperanto 
* (eo) Prezento de "*Praktika* Fundamento de Esperanto*, L.L. Zamenhof, Lerniloj, vortaro*", fare de Petro De Smedt, 2021, filmeto en kiu li klarigas kial ĝi tre gravas por tiuj kiuj ne parolas unu el la lingvoj en kiuj la **Fundamento de Esperanto** origine aperis (angla, germana, franca, pola kaj rusa).
* (eo) *Praktika* Fundamento de Esperanto*, L.L. Zamenhof, Lerniloj, vortaro**,* eldono tutesperanta, *VEB*, 2020.  

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Vortaro de Esperanto (Kabe)

!
Kategorio:Edukado de Esperanto
Kategorio:Bibliografio de Esperanto
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1905
Kategorio:Verkoj de L. L. Zamenhof
Kategorio:Libroj de Ludoviko Lazaro Zamenhof
Kategorio:Libroj aperintaj en 1905
Kategorio:Antverpena Lingvo-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience