Ŝelia gufo

**Ŝelia gufo**, laŭ *Ketupa shelleyi*, aŭ **gufo de Shelley**, estas specio de afrika gufo en la familio Strigedoj. Malgraŭ ĝia granda grandeco, ĝi estas tre malmulte konata, malofte studita gufo, kiu troviĝas en tre malgrandaj nombroj. Specimeno estis fotita en naturo por la unua fojo la 16an de oktobro 2021 en la Arbara Rezervejo de Montaro Atewa en sudorienta Ganao.

## Taksonomio
La Ŝelian gufon formale priskribis en 1872 la angla ornitologo Richard Bowdler Sharpe kaj la kolonia administraciisto Herbert Taylor Ussher baze sur specimeno akirita en la regiono Fante de suda Ganao. Ili stampis la duvortan nomon *Huhua shelleyi* kun specia epiteto elektita honore al la ornitologo kaj kolektisto George Ernest Shelley. La Ŝelia gufo estis dekomence metita en la genron *Bubo*, sed ĝi estas nun unu el dek du gufospecioj metitaj en la genron *Ketupa*, kiun enkondukis la franca natursciencisto René Lesson en 1830. La specio estas monotipa, oni agnoskis neniun subspecion.

## Aspekto
Tiu ĉi malhela gufo estas inter la plej grandaj strigoj en la mondo kaj sendube la plej granda gufo trovita en la afrikaj pluvarbaroj. La tuta longo de la specio estas 53 ĝis 61 cm. La enverguro estas de 420 ĝis 492 mm, ĝia vosto estas de ĉirkaŭ 233 ĝis 266 mm, la tarso je 76 ĝis 84 mm kaj la tuta beko je 56 ĝis 62 mm. Unuopa masklo laŭdire pezis 1 257 g, kaj inoj supozeble atingas sufiĉe pli altajn pezojn. Laŭ normaj mezuroj, la gufo de Shelley ŝajnas esti eĉ pli granda ol la jam menciitaj totalaj longo kaj korpomaso sugestas.

### Identigo
Ĝi estas la sola granda, forte konstruita gufo en Afriko kun tia strieca padrono. Aliaj gufoj kunekzistas kun la Shelley-gufo en la pluvarbaro sed okulfrape diferencas en plej multaj eksteraj aspektoj. La Ĝangala gufo estas multe pli malgranda kaj malpli strieca kun palflavaj okuloj kaj nudaj, flavaj piedfingroj. Ankaŭ la Frasera gufo estas konsiderinde pli malgranda, havas malpli da strieco, pli varman brunetan ĝeneralan koloron, kaj nudajn, bluet-grizajn piedfingrojn. La simile granda Lakta gufo kutime ne kunekzistas, sed en kelkaj apudaj teritorioj en Okcidenta Afriko povas troviĝi. La Lakta gufo ne troviĝas en profunda arbaro kaj la Shelley-a gufo neniam estis registrita ekster ĝi, sed estas penseble, ke ambaŭ malofte vizitas arbar-savanajn mozaikojn. Se koincidoj okazas, la Lakta estas signife pli pala, pli subtila kaj pli griza kun okulfrapaj rozkoloraj palpebroj.

## Distribuado kaj habitato
Tiu ĉi specio troviĝas en Centra kaj Okcidenta Afriko. Ĝi troviĝis en vaste disaj lokoj, eble izola pro habitata detruo. Oni supozas, ke unu izolita populacio vivas en malgranda areo de la interna Liberio, same kiel apuda ekstrema sudorienta Sieraleono, okcidenta Eburbordo kaj la sudorientaj pintoj de Gvineo.

### Reproduktado
Detaloj pri la reprodukta kutimaro de la specio ĝenerale ne estas konataj kaj nur hazardaj observaĵoj estis faritaj. En la Demokratia Respubliko Kongo diversaj stadioj de evoluo estis observitaj en malsamaj monatoj: ĵus elnestiĝintaj idoj en aprilo, granda nestbirdo en septembro kaj junulo en mezoptila plumaro komence de novembro. En kaptiteco, la gufoj de Shelley bezonas ĉirkaŭ 110 g da manĝaĵo tage, ĉefe konsistanta el ronĝuloj.

## Statuso kaj konservado
Nur 20 specimenoj de ĉi tiu specio estis kolektitaj. Pliaj studoj, precipe pri la vivhistorio de la gufoj de Shelley, estas urĝe bezonataj. Surbaze de ĉi tiu klara malabundeco, ĝi ŝajnas esti tre loka kaj tre malofta birdo. Pro ĝia loĝado en densa pluvarbaro, estas klare, ke la specio estas minacata pro habitatperdo ene de sia indiĝena arealo. La habitatdetruo de la Gvineaj arbaroj de Okcidentafriko estis senbrida same kiel en la kongaj pluvarbaroj, tiel kompromitante preskaŭ la tutan arealon de ĉi tiu specio. Tre proksimuma takso de 1 500 – 7 000 individuoj, kaj preskaŭ certe malpli ol 10 000 individuoj vivas en naturo. Pro la epidemiaj niveloj de arbohakado kaj ŝajne tre malaltaj loĝdensoj, ĉi tiu specio estis suprenlistigita al Vundebla fare de la IUCN en 2018, post komenca suprenlistigo en 2004 al Preskaŭ Minacata.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Strigoformaj
Kategorio:Birdoj de Afriko