open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nagycsepely

**Nagycsepely** [nadjĉepej] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Siófok. Nagy signifas: granda.

## Bazaj informoj
* Areo: 20&nbsp;km²
* Loĝantaro: 390
* Poŝtkodo: 8628
* Telefonprefikso: 84

## Situo
Nagycsepely situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, sub piedoj de monteto 297 m-ojn alta, fine de sakovojo el Kötcse. Balatono troviĝas 10, Balatonföldvár 15, Tab 19, Siófok 30 km-ojn.

## Historio
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1138 laŭ tiama ortografio *"Chepel"*. Post la mezepoko dum la turkoj la loĝantaro malpliiĝis. En 1855 pro ĥolero multaj mortis. En Nagycsepely migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj
* romkatolika preĝejo omaĝe al Senmakula Koncipiĝo
* mezepoka kalvinana preĝejo (Nagycsepely), barokigita en 1784, trakonstruita en 1854, pligrandigita en 1894
* fiŝkaptista lago

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu
Prangins

**Prangins** estas svisa komunumo en la Kantono Vaŭdo, ĉe la nord-okcidenta bordo de Lago Lemano, orienta najbaro de Nyon kaj malproksima je ĉirkaŭ 35&nbsp;km de Laŭzano.

La komunumo entenas, krom Prangin, la urbetojn *Bénex* kaj *Promenthoux*. La najbaraj komunumoj estas Nyon, Duillier, Coinsins, Vich kaj Gland. Tie alfluas al Lago Lemano la rivero Promenthouse, kiu estas limo inter Prangins kaj Gland.

Ĉe la centro de la urbo, troviĝas la kastelo, konstruata en 1730-aj jaroj. En ĝi estas anekso de la Nacia Svisa Muzeo, kaj en ties legomĝardeno oni trovas plantojn kultivatajn de la 18-a jarcento.

## Famaj personecoj 
En la jaroj 1920 - 1921 la lasta aŭstria imperiestra paro (Karolo la 1-a kaj Zita de Bourbon-Parma) vivis en Prangins en ekzilo.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝol
Ŝtippeco

eta|dekstra|150ra|Ŝtippecoj en ŝtiparo
‎
**Ŝtippeco** estas parto de fendita, plejofte laŭ radiusaj linioj (se la diametro ne estas granda), ligna ŝtipo. Fenditajn ŝtipojn oni kutime tenas ekstere. Por konservi oni konstruas el ŝtippecoj ŝtiparon.

## Vidu ankaŭ 
* Brulligno
* Ŝtipo

Kategorio:Ligno
Kategorio:Arbara mastrumado
Trélex

**Trélex** estas komunumo en la distrikto Nyon en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 1355 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

## Geografio 
La komunumo Givrins situas 4 kilometrojn norde de Nyon ĉe la suda flanko de la Ĵurasa Montaro. Al la komunumo apartenas la setlejoj La Violette kaj La Coque, kaj diversaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,78 km², de kiuj 32,6% estas kovritaj de arbaro, 52,3% servas por agrikulturo kaj 14,7% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Trélex limas en nordo al Givrins, en oriento al Duillier, en sudsudoriento al Nyon, en sudo al Grens, en okcidento al Gingins kaj en nordokcidento al Saint-Cergue.

## Trafiko 
Laŭlonge de la sudokcidenta komunumlimo de Trélex pasas la kantona ĉefvojo n-ro 123 de Nyon al Saint-Cergue. Al la setlejoj de la komunumo mem kondukas diversaj konektaj vojoj. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas proksimume 3 kilometrojn sude de la komunumo apud Nyon. Pere de stacidomo ĉe la trajnlinio de Nyon al Saint-Cergue la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Givrins datiĝas el la jaro 1145 kiel *Trailai*. Sur la komunuma teritorio troviĝas menhiro kaj ekzistis setlejo en la gaŭla kaj romia epokoj. Dum mezepoko Trélex apartenis al la Senjorujo Gingins. Sub la berna regado de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 la komunumo apartenis al la Voktejo Nyon. Dum la kvin jaroj de la Helveta Respubliko ĝi estis parto de Kantono Lemano, kiu poste en 1803 estis integrita en la tiam dum la Mediacia Akto de Napoleono fondita Kantono Vaŭdo.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Trélex (stacidomo)
* Trélex dépôt (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Trélex
Brulligno

eta|dekstra|250px|Turo el brullignoj

**Brullignoj** (**fajrolignoj**, **hejtlignoj**) estas pecoj de lignoj, destinitaj por bruli en forno, kameno, fajrujo aŭ lignofajro por ricevi varmon kaj lumon.

## Priskribo 
Plej granda parto de brullignoj havas formon de ŝtippeco. Teknologio de preparo de ŝtippecoj estas simpla: trunkojn de arboj kaj dikajn branĉojn oni segas je pecoj 40-60 cm (ŝtipoj) kaj poste fendas ilin per hakilo laŭlonge je pli malgrandaj pecoj. Por fendi ŝtipojn prefere uzi specialan hakilon – fendilon, kies klingo havas formon de kojno kun angulo je 30°. Per la fendilo estas pli facile fendi eĉ plej dikajn ŝtipojn, per malpli multa batforto. Se fendi, precipe dikajn ŝtipojn, per hakilo kun maldika klingo, ĝi plej verŝajne povas enkaptiĝi en la fendo de ŝtipo. Ĉi-okaze por ke ĝisfendi aŭ liberigi la hakilon, oni renversas la hakilon ke la enkaptita ŝtipo estu supre kaj batas per la hakildorso kontraŭ alia ŝtipo.

Por sendanĝere stari dum fendado de brullignoj oni devas la piedojn meti pli larĝe ol la ŝultroj. Tio preventos traŭmaton okaze de maltrafo, misbato aŭ rompo de hakilo. Plie por oportuno plej prefere meti ŝtipon ĉe alto de la homa zono, plej ofte kiel submetaĵo oni uzas tre dikan kaj fortikan ŝtipon.

## Faktoj 
Ju pli mallonga ŝtipo, des pli facile fendi.

Estas malfacile fendi ne tiom dikajn ŝtipojn, kiom multbranĉerajn kaj sinuajn.

Dum frosto ŝtipoj fendiĝas pli facile.

La plej "varmegaj" oni konsideras brullignojn el betulo, la plej "malvarmaj" el tremolo.

## Vidu ankaŭ 
* Lignokarbo

Kategorio:Brulaĵoj
Kategorio:Arbara mastrumado
Silenta diskoteko

La **silenta diskoteko** estas diskoteko, kie la partoprenantaj dancantoj portas kapaŭskultilojn kaj per tiu ili ricevas la muzikon. Tio ebligas establon de provizora diskoteko, kie alifoje - pro la brupoluado - ne povus okazi simila laŭta evento.

La silenta diskoteko disvastiĝis en la 2000-aj jaroj, organizante ne tro ofte.

Kategorio:Amuzo
Kategorio:Muziko
Genolier

**Genolier** estas komunumo en la distrikto Nyon en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 1808 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Genolier situas ĉe la suda piedo de la Ĵurasa Montaro. Ĝi situas 7 kilometrojn norde de la distriktĉefurbo Nyon kaj proksimume 37 km okcidente de la kantonĉefurbo Laŭzano. La orientan komunuman limon formas la rivero Serine. La komunumo konsistas el la vilaĝo Genolier, la vilaĝeto La Caisserie kaj la nova kvartalo Châtel.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 4,87 km², de kiuj 32,4% estas kovritaj de arbaro, 46,8% servas por agrikulturo kaj 18,7% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Genolier limas en nordo al Arzier-Le Muids, en oriento Vich, en sudo al Coinsin, kaj en okcidento al Givrins.

## Trafiko 
La komunumo Genolier situas flanke de la gravaj trafikvojoj, tamen ĝi bone atingeblas. Al la komunumo kondukas konektaj vojoj de la najbaraj komunumoj. Laŭlonge de la nordorienta komunumlimo pasa la kantona ĉefvojo n-ro 125 de Gland al Arzier-Le Muids. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas proksimume 3 kilometrojn sude de la komunumo apud Nyon. La komunumo disponas pri du haltejoj ĉe la fervojlinio de Nyon al Saint-Cergue.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Genolier datiĝas el la jaro 1110 kiel *Genolliacum*. La vilaĝo dum mezepoko estis komuna senjorujo de la familio de Prangis kaj la Senjoroj de Mont, kiuj sin nomis ankaŭ Senjoroj de Genolier. Ili konstruis en la jaro 1210 en Genolier kastelon kaj koncedis en la jaro 1221 al siaj servutuloj la liberecon. La komunumo apartenis sub la berna regado de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 al la Voktejo Nyon kaj ek de tiam al la samnoma distrikto.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Genolier (stacidomo)
* La Joy-Clinique (stacidomo)
* Sus-Châtel (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Genolier
Dispuro

**Dispuro** [(26.15°N 91.77°E)] estas la ĉefurbo de la nordorienta gubernio de Asamio en Barato. Ĝi iĝis ĉefurbo en 1973. Antaŭe, ĝi estis ĉirkaŭurbo de Guvahati. Dispuro iĝis la ĉefurbo post la urbo Ŝilongo, kiu iĝis la ĉefurbo de nove formita subŝtato Meghalajo.

Al la sudo de Dispuro estas mitologie grava ŝivaa templo Baŝiŝta (*Bashishta*). Apud Dispur estas la praa urbo Ĝatia (जतिया, *Jatia*).

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.dispur.in

Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Urboj de Asamo
Ŝtipo

eta|maldekstra|150ra|Ŝtipo kun hakilo
eta|150ra|elfosita ŝtipo
eta|150ra|naturcirklado
eta|juna piceo sur malnova ŝtipo

**Ŝtipo** estas peco de dissegita trunko aŭ dika branĉo de arbo. Ŝtipo estas longa je ĉirkaŭ duonmetro. El ŝtipoj oni faras brullignojn pere de laŭlonga fendado. Dika fortika ŝtipo povas servi kiel submetaĵo ekzemple por dishaki viandon.

## Vidu ankaŭ 
* Ŝtiparo
* Ŝtippeco

## Proverbo 
Ekzistas du proverboj pri ŝtipo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, :
* 
* 

## Referencoj 
Kategorio:Ligno
Kategorio:Arbara mastrumado
Omaruru

[eta|maldekstra|Omarurukuppe(Akvarelo de [Helmut Lewin, 1945)]]
[eta|Misiona domo en Omaruru: [Nacia monumento en Namibio]]
eta|Tombejo en Omaruru (2009)
**Omaruru** estas komunumo en la samnoma elekta distrikto (NA.ER.OM) en regiono Erongo en Namibio. Ĝi havas ĉ. 12.000 loĝantojn (2005), surfacon de 8.425 km² kaj situas ĉe la samnoma rivero Omaruru kaj ĉe Otjimakuru, kiuj ambaŭ fontas en proksimo de la monto Otjo (2082 m altaber ). La urba historio reiras al 1870-aj jaroj, kiam germanaj koloniistoj konstruis kelkajn konstruaĵojn tie.

La nomo de la urbo venas de Omaere, el tradicia namiba laktaĵo.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.omaruru.com/

Kategorio:Urboj de Namibio
Kategorio:Erongo
Vaporpunko

eta|Vaporpunka komputilo
**Vaporpunko** estas subĝenro de fantazio kaj sciencfikcio, kiu temas pri verkoj etositaj en epoko aŭ mondo, kie la vaporenergio estas ankoraŭ multe uzita —kelkfoje en la 19-a jarcento kaj ofte en la Anglio de la viktoriana epoko—, sed kun eroj propraj de sciencfikcio aŭ de fantazio, fikciaj teknologiaj inventoj kiel la trafitaj en la verkoj de H. G. Wells aŭ realaj teknologiaj avancoj, kiel la komputilo, okazita en pli frua dato. Ofte ĝi estas asociita kun *ciberpunko* kaj kunuzas iun similajn bazojn.
eta|dekstra|Viro kun vaporpunkstila artefarita dekstra brako.

## Origino 
La termino *vaporpunko* naskiĝis en la 80-aj kaj estas variacio de *ciberpunko*; la unuaj rakontoj de ĉi tiu ĝenro estis nigraj romanoj propraj de *ciberpunko*, sed etositaj en la «epoko de terkarbo kaj vaporo» aŭ viktoriana epoko propra de la rakontoj de Charles Dickens.

## Bandoj 
* *Abney Park*

## Rilataj subĝenroj 
* Dizelpunko

## Vidu ankaŭ 
* *20,000 Leagues Under the Sea*
* *The Wild Wild West*
Llanos

eta|220px|Situo de la ekoregiono.
eta|220px|Llanos en Kolombio.
220px|eta|Llanos en Venezuelo.
**Llanos** [ljanos] estas larĝaj ebenaĵoj en nordo de Suda-Ameriko, tra kiuj fluas la rivero Orinoko. Ĝi estas hejmo de la Llaneros.
La Llanos konsistas el:
* kolombiaj provincoj Arauca, Casanare, Vichada, Guainía, Meta, Vaupés kaj Gŭavjaro
* venezuelaj ŝtatoj Apure, Barinas, Portuguesa, Cojedes, Guárico, Anzoátegui kaj Monagas.

La Llanos estas plataj kaj plej ofte nurherbaj ebenaĵoj. La ekonomion karakterizas tie ĉefe la bovobredado kaj transporto de nafto en regionoj de Arauca, Casanare, Anzoátegui, Apure kaj Monagas.

La loĝantoj de tiuj regionoj estas nomataj kiel Llaneros. Ili estas vakeroj kompareblaj al kovbojoj de Nord-Ameriko aŭ gaŭĉoj de Argentino. Ilia muziko estas la Joropo, ŝatata kaj dancata en Kolombio kaj Venezuelo.

## Biogeografio 
Fitogeografie, Llanos estas aparta flaŭra provinco el la Amazonia Regiono de la Neotropisa Regno ( vidu : Flaŭra regno ).

Biogeografie, Llanos estas tersupraĵa ekoregiono el la orinoka ekoprovinco de la neotropisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome la ekoregiono apartenas al tropikaj kaj subtropikaj herbejoj, savanoj kaj arbedaroj.

## Demografio 
* Guahiboj

## Vidu ankaŭ 
* Orinokio

## Eksteraj ligiloj 
*  Ekoregiono NT0709 : Llanos (WWF)
*  Llanos (*WWF-Wildworld*)
*  Llanos (*Wildworld*) - Nacia Geografia Societo
*  Llanos (*The Encyclopedia of Earth*)
*  Llanos (*Globalspecies*) 
*  Situo de la ekoregiono : tajpu *Llanos*
*  Tutmondaj 200; nr 92 : Ljanos-savanoj 

Kategorio:Neotropisaj ekoregionoj
Kategorio:Savanaj ekoregionoj
Kategorio:Tropikaj kaj subtropikaj herbejoj, savanoj kaj arbedaroj
Kategorio:Global 200
Kategorio:Geografio de Kolombio
Kategorio:Geografio de Venezuelo
Manuel Zelaya

**José Manuel ZELAYA ROSALES** (naskiĝis la 20-an de septembro 1952 en Catacamas, departamento de Olancho, Honduro) estas hondurana politikisto, ĝis militista puĉo de junio 2009 laŭleĝa prezidanto de la lando, ekde tiam disputata.

## Biografio 
*Mel* Zelaya (elp. *SeLAja*) komencis sian politikan karieron de la *Partido Liberal de Honduras* (PLH) en 1970 en sia departemento de Olancho. Kiam en 1985 José Azcona Hoyo venkis en la prezidentaj balotoj, Zelaya akiris deputitan seĝon en la nacia Parlamento. Poste li okupis diversajn postenojn politikajn.

En 2005, la Liberala Partio prezentis lin kiel kandidaton por la prezidentaj balotoj. Li venkis fronte al la kandidato de la reganta Nacia Partio, Porfirio Lobo Sosa.

Zelaya estis oficiale nomumita prezidento de Honduro la 27-an de januaro de 2006. Post iom la tempo, li alprenis maldekstreman politikon, proksiman al tiu de la bolivarismo, defendita de venezuela prezidento Hugo Chávez.

En 2009 Zelaya anoncis la kunvokon de tutlanda enketo por studi la eblecon ŝanĝi la Konstitucion de la lando, por permesi la reelektadon de la prezidento. Tiun anoncon kontraŭis diversaj instancoj de la lando, inklude de la Parlamento kaj la militistaro, kiuj konsideris ke eĉ la anonco de tia ŝanĝo kontraŭas la nunan Konstitucion, kaj estas punota kiel altan perfidon. Tio okazigis profundan krizon en la politika panoramo de la lando.

## Senpostenigo kaj ekziligo 
Manuel Zelaya estis arestita la 28-an de junio de 2009 de militistoj kaj perforte deportita al Kostariko. La Parlamento elektis provizoran novan prezidenton, Roberto Micheletti. La puĉon tuj kondamnis la Unuiĝintaj Nacioj, Usono, Eŭropa Unio, Venezuelo, Argentino, Kubo kaj Ekvadoro. Dum la unua semajno de junio Zelaya klopodis reveni al Honduro, sed la provizora nova prezidanto malpermesis tion. En ĉefurbo Tegucigalpo multaj sekvantoj klopodis helpi tiun revenon eĉ kiam alvenis aviadilo portantan la prezidanton Zelaya sed la armeanoj malhelpis ĝin: sekve unu sekvanto de la prezidanto estis mortigita, ĉar la armeanoj pafis per veraj kugloj.

En la ĉefurbo armeo malpermesis manifestaciojn kaj elirado el hejmo nokte, sed multaj loĝantoj daŭre manifestaciis apoge la revenon de la laŭleĝa prezidanto.

La prezidanto de Kosta-Riko ofertis sin kiel peranto por garantii konversaciojn inter la du honduraj prezidantoj.

La kialo kaj komenco de la konflikto okazis ĉar la prezidanto Zelaya reprezentas la maldekstran sektoron de la lando, dum la dekstreca sektoro estis reprezentita de la altaj postenoj en la armeo, juraj institucioj kaj eĉ la parlamento. La preciza komenco
okazis kiam la prezidanto decidis konsulti la loĝantaron pri eblo denove kandidatiĝi.

Kategorio:Prezidantoj de Honduro
Tone (rivero)

eta|240ra|La rivero Tone
La rivero **Tone** () estas 322 km longa, do la dua plej longa rivero de Japanujo post la rivero Shinano.

## Geografio 
La fonto de la rivero Tone situas sur la monto Ominakami ĉe la limoj de la gubernioj Gunma kaj Niigata.
Ĝi trafluas la guberniojn Gunma, Sajtama, Ibaraki kaj Ĉiba

## Historio 
La rivero Tone estis iam fama pro ŝanĝo de sia riverujo dum alta tajdo. Estas malfacile nuntempe diri, kia estis ĝia iama vojo.
Iam ĝi enfluis en la maron ĉe la golfeto de Tokio, nuntempe la rivero Edo, kiu disforkiĝas de la rivero Tone, enfluas en la maron ĉe Tokio.

Kategorio:Riveroj en Japanio
Endel Puusepp

**Endel PUUSEPP** (; naskiĝis la ; mortis la ) estis estondevena sovetunia ĉasaviadilpiloto dum la dua mondmilito. Li partoprenis pli ol 30 noktajn bombmisiojn kontraŭ Nazia Germanio.eta|250px|

## Biografio 
Endel Puuseep estis la infano de estonaj kamparanoj, kiuj inter 1906 kaj 1908 sekve de la Agrara reformo de Stolipin translokiĝis al la imperia Jeniseja Gubernio en Siberio - pli-malpli la nuna Krasnojarska regiono. Ekde frua infanaĝo, Puusepp sonĝis fariĝi piloto. Liaj gepatroj tamen antaŭvidis alian karieron por li: laŭ ilia deziro li iĝu aŭ instruisto aŭ agronomo. Fininte 7 klasojn de lernejo, Puusepp translokiĝis al Leningrado por studi en la Estona-Finna Instruista Kolegio. Post kompletigado de unu jaro da studoj en la instruista kolegio , Puusepp translokiĝis al pilotolernejo, unue en Volsk kaj poste en Orenburg. Li restis ĉe ĉi-lasta kiel fluginstruisto, diplomiĝinte. Li poste estis translokigita al lastatempe formita eskadro specialiĝanta pri instrumenta kaj nokta flugado. Endel Puuseep ricevis la Oran stelon de Heroo de Sovetunio pro veturigo iren kaj reen de soveta delegitaro de Moskvo al Vaŝingtono por negoci novan fronton.

## Referencoj 
Kategorio:Estonoj
Kategorio:Pilotoj
Kategorio:Herooj de Sovetunio
Pollando en la Vintra Olimpiko 2006

Kunordigis la teamon la Pola Olimpika Komitato.

Kategorio:Landoj en la Vintra Olimpiko 2006
#
Vintra Olimpiko
Operaco Iĉi-Go

eta|Plano de la operaco Ichi-Go

**Operaco Ichi-Go** (japane: 一号作戦, *ichi-gō sakusen*, „operaco numero 1“; ĉine: 豫湘桂會戰, 豫湘桂会战, Yù Xīang Guì Huìzhàn, batalo ĉe Henano-Hunano-Guanĝi) estis grandskala operaco de la japana imperia armeo en Ĉinujo en la jaro 1944.

## Celoj 
La suboperacoj realiĝis en la provincoj Henano, Hunano kaj Guanĝi kaj celis krei surteran ligon inter la de japanoj okupita parto de Ĉinujo kaj la franca Hindoĉinujo kaj neniigi flughavenoj uzataj de la usona aerarmeo en suda Ĉinujo. En la japana oni nomas la operacon ankaŭ *Tairiku Datsū Sakusen* (大陸打通作戦), t.e. operaco por traigo de la kontinento.

## Operacoj Ko-Go kaj To-Go 
En la unua fazo, la operaco Ko-Go (コ号作戦, *ko-go sakusen*, aŭ 京漢作戦, *keikan sakusen*, t.e. operaco de la ĉina ĉefurbo), devis sekurigi la fervojon inter Pekino kaj Wuhan sur la teritorio de la provinco Henano en aprilo 1944 por malfermi provizadlinion al la dua fazo.

En la dua fazo, la operacoj To-Go (ト号作戦, *to-go sakusen*, aŭ 湘桂作戦, *Shōkei sakusen*, t.e. operaco Hunano-Guanĝi) 1, 2 kaj 3, devis venigi japanajn trupojn tra la provincoj Hunano kaj Guanĝi ĝis la landlimo de Hindoĉinujo kaj Hongkongo kaj neniigi usonajn flughavenojn.

Por tiuj operacoj, trupoj de la armeo de Guandong, aliaj trupoj el norda Ĉinujo kaj el Japanujo estis uzataj, entute 17 divizioj kun ĉ. 400.000 viroj.
Tiel la operaco estis la plej granda de la japana armeo en la dua japana-ĉina milito.

## Utilo de la operaco 
Kvankam la taktikaj celoj de la operacoj estis pli-malpli atingitaj en decembro 1944, la operaco evidentiĝis kiel preskaŭ senvalora. Tiel Usono uzis la bazojn gajnitajn sur la Marianoj por aeratakoj kontraŭ Japanujo. Per aeratakoj kontraŭ la de japanoj okupitaj fervojlinioj en Ĉinujo Usono sukcesis grave ĝeni ilin.

## Eksteraj ligiloj 
* China Defensive 4 July 1942 - 4 May 1945

Ichi-Go
Kategorio:Konfliktoj en 1944
Afelio

[eta|Angla diagramo de la [perihelio kaj la afelio]]
La **afelio** (pli ĝuste *aphelio* aŭ *apohelio*) estas la punkto de orbito de kosma objekto (planedo, kometo, asteroido) de la Sunsistemo, kie tiu objekto estas plej malproksima de Suno.

La malo de *afelio* estas *perihelio*.

*Afelio* estas aparta nomado de la ĝenerala termino apoapsido.

La orbito de kosma objekto povas ne havi afelion, aŭ pli precize la afelio estas je nefinita distanco. Estas la kazo de hiperbolaj orbitoj de iuj kometoj.

Tero estas ĉe sia afelio inter la 3-a kaj la 7-a de julio. Tiu dato glitas de po dudek minutoj ĉiu jaro pro la precesio de la ekvinoksoj (vidu: "Ekvinokso") kaj pro aliaj perturboj al la tera orbito.

## Lingva rimarko 
La vorto *afelio* venas de la greka "*απο*" [apo] = malproksima de, kaj "*ηλιος*" [helios] = Suno. 

Oni do devus diri *aphelio*. Sed ĉar la digrafo "ph" estas prononcata [f] en gravaj lingvoj (franca, angla...), oni misprononcis *afelio* kaj skribis tiel en pluraj aliaj lingvoj, inter kiuj esperanto.

Kategorio:Astronomio
Eksperimento de Meselson kaj Stahl

eta|300px|La tri eblaj mekanismoj de duobligo
La **eksperimento de Meselson kaj Stahl** estis publikigita en 1958 de la biologoj Matthew Meselson kaj Franklin Stahl. Proveblas tiel, ke la duobligo de DNA estas duonkonservema (la genaro de la ĉelo post ĉeldivido konsistas el duono de la genaro de la patrina ĉelo kaj el duono de nova kombinaĵo).

Apud la duonkonservema hipotezo oni diskutis ankaŭ la konserveman kaj la disigan:
* Ĉe la konservema duobligo, la patrina DNA estas tute konservita, kaj la kopioj de la du bandoj kreas novan duoblan bandon.
* Ĉe la duonkonservema duobligo la patrina DNA restas kiel duono en ĉiu ida molekulo. La alia duono estas nove kompletigita.
* Ĉe la disiga duobligo la principo estas simila, ankaŭ ĉi tie la ida DNA entenas duonon de la patrina DNA, sed la alia duono konsistas el novaj partoj.

eta|300px|Densecgrado post pluraj generacioj

## Bibliografio 
* Meselson, M. and Stahl, F.W.: The Replication of DNA in Escherichia coli. In: PNAS. 44, 1958, S. 671–82. doi:10.1073/pnas.44.7.671. PMID 16590258

## Eksteraj ligiloj 
* Malkovro de la semikonservema replikado 
* La eksperimento de Meselson-Stahl 
* Biologia kurso: Molekulargenetiko

Kategorio:Genetikaj eksperimentoj
Sangogrupo

**Sangogrupo** laŭ Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto estas ĉiu el la specoj de la sango (precipe de homo), distingeblaj per la eblo aŭ neeblo de transfuzo inter du individuoj apartenantaj al malsamaj grupoj. Plej disvastiĝinta skemo de sangogrupoj diferencigas inter kvar grupoj, kiuj nomatas A, B, AB kaj O. Tamen ankaŭ ekzistas pliaj, pli diferencigitaj sistemoj.

Temas pri priskribo de la individua konsisto de la glikolipidoj aŭ proteinoj sur la surfaco de la eritrocitoj de pli kompleksaj bestoj, aparte de la homoj. La diversaj glikolipidoj aŭ proteinoj sur la surfaco de la eritrocitoj efikas kiel antigenoj.

La imuna sistemo de individuo kreas antikorpojn kontraŭ fremdaj antigenoj. Se la sango de diversaj sangogrupoj miksiĝas, la sangaj ĉeloj aglutiniĝas pro la interligo inter la antikorpoj de unu grupo kaj la sangoĉelaj surfacoj de la alia grupo. Tial antaŭ la malkovro de diversaj sangogrupoj transfuzo de sango el unu homo al alia nur tre malofte funkciis (se hazarde la du individuoj havis la saman sangogrupon) kaj ofte finiĝis per morto de la individuo, kiu ricevis fremdan sangon.

## Transfuzo de ruĝaj globuloj 
La du sekvantaj tabeloj estas absolute respektendaj dum sangotransfuzo:

|

|}
Tiele, konsiderante la **ABO-sistemon** kaj **resusosistemon (Rh)**, la uloj AB+ estas agnoskitaj *universalaj ricevantoj*, kaj la uloj O- *universalaj donantoj* de   ruĝaj globuloj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
*Hematologio
*Karl Landsteiner
*Sangotransfuzo

Kategorio:Sango
Kategorio:Hematologio
Kategorio:Transfuza medicino
Sanlúcar de Barrameda

**Sanlúcar de Barrameda** estas urbo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Cádiz, sude de Hispanio. Ĝi situas en la plej nordokcidenta pinto de la provinco, kiu siavice estas la plej suda provinco de Hispanio. La rivero Gvadalkiviro, nome la plej grava en la regiono Andaluzio kaj la plej suda de la gravaj riveroj de Iberio, alfluas en la Atlantikon ĉe tiu urbo. Trans ĝi oni povas atingi la gravan kaj vizitindan Nacian Parkon Doñana. Norde de la urbo estas ampleksaj marĉaj zonoj kaŭzitaj de la rivero.

eta|maldekstra|Plado de marisko de Sanlúcar

## Famuloj 
* Nolito
* Manolo Sanlúcar

## Eksteraj ligiloj 
* TTT-ejo de Urbodomo de Sanlúcar de Barrameda

Kategorio:Urboj de Hispanio
Kategorio:Urboj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Vich VD

**Vich** estas svisa komunumo en la Kantono Vaŭdo, kiu sekvas la valon de rivero "*Serine*", ĉefa alfluanto de Promenthouse.
Ĝi situas je ĉirkaŭ 6 km norde de Nyon kaj je ĉirkaŭ 33 km okcidente de Laŭzano.

La najbaraj komunumoj estas norde: Arzier kaj Bassins; okcidente: Genolier, Coinsins kaj Prangins; kaj oriente Begnins kaj Gland.

La vitralisto Marcel Poncet (1894 - 1953) vivis en Vich.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo
Luins

**Luins** estas svisa komunumo en la Kantono Vaŭdo, ĉe la norda bordo de Lago Lemano malproksima
je ĉirkaŭ 8&nbsp;km norde-oriente de Nyon kaj je ĉirkaŭ 31&nbsp;km okcidente de Laŭzano.

La komunumo estis ano de la iama distrikto de Rolle, kiu malaperis la 1-a de januaro 2008. Luins kaj ĉiuj urboj de ĉi-tiu distrikto aniĝis en la distrikton de Nyon (krom Allaman, kiu iris en la distrikton de Morges).

Luins estas en la viteja regiono tiel nomata "*La Côte*".

La najbaraj komunumoj estas okcidente: Gland kaj Begnins; norde: Burtigny; nord-oriente: Vinzel kaj Bursins kaj sud-oriente: Dully.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Luins datiĝas el la jaro 1115.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo
Bursinel

**Bursinel** estas svisa komunumo en la Kantono Vaŭdo,
ĉe la norda bordo de Lago Lemano malproksima
je ĉirkaŭ 9&nbsp;km norde-oriente de Nyon kaj je ĉirkaŭ 29&nbsp;km okcidente de Laŭzano.

Bursinel estas en la viteja regiono tiel nomata "*La Côte*".

La kastelo datiĝas de la
16-a jarcento

La najbaraj komunumoj estas Gilly, Rolle, Dully kaj Bursins.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Bursinel datiĝas el la jaro 1139 kiel *Brucines*.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retej de la komunumo Bursinell
* Bursinel en la Historia Leksikono de Svislando
Bőszénfa

**Bőszénfa** [bOsEnfa], germane **Besinge** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Kaposvár.
eta|Blazono de Bőszénfa

## Bazaj informoj 
* Areo: 43&nbsp;km²
* Loĝantaro: 600
* Poŝtkodo: 7475
* Telefonprefikso: 82

## Situo 
Bőszénfa situas sur malebenaĵo, laŭ rojo, laŭ ĉefvojo Balatono-Szigetvár. Kaposvár troviĝas 17, Kadarkút 22, Szigetvár 26, Szentlőrinc 29 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1237 laŭ tiama ortografio *"Bozais"*. En la 1770-aj jaroj alvenintaj ŝvaboj pligrandigis la loĝantaron. Iliaj posteuloj post la 2-a mondmilito deportiĝis al Germanio, dume deportitaj hungaroj alvenis el Ĉeĥoslovakio. Vilaĝservoj estas migra poŝto, kuratoro (ĉiofaranto por la vilaĝanoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Nothburga
* cervobredejo

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* w.iranymagyarorszag.hu
* w.gyaloglo.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Dully

**Dully** estas komunumo de la distrikto Nyon en Kantono Vaŭdo en Svislando. Ĝi havis 506 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro kreskis al 581 ĝis la 31-a de decembro 2009. La loĝantoj de la komunumo sin nomas *les Perchettes*.

## Geografio 
La komunumo situas ĉe la norda bordo de Lago Lemano en distanco de proksimume 7 km nordoriente de Nyon kaj de proksimume 30 km okcidente de Laŭzano. La rivero *Lavasson*, markas limon inter Dully kaj Gland antaŭ sin ĵeti en Lagon Lemanon.

Al la komunumo apartenas la vilaĝoj Bourg d'Amont kaj Saint-Bonnet.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 1,66 km², de kiuj 17% estas kovritaj de arbaro, 58% servas por agrikulturo kaj 25% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
Dully limas en nordo al Bursins, en nordoriento al Bursinel, en sudoriento al la lago Lemano, en sudokcidento al Gland, kaj en nordokcidento al Luins.

## La kasteloj 
Du kasteloj estas vidindaj:
* La kastelo de Dully (germane, france)
* La kastelo de Pictet - Lullin

## Trafiko 
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 1 de Ĝenevo al Laŭzano laŭlonge de la lagobrordo, tamen flanke de la setlejoj. La plej proksimaj alveturejoj al la svisa aŭtovojo A1, kiu pasas norde de la komunumo, troviĝas nordoriente en Mont-sur-Rolle kaj sudokcidente en Gland, ambaŭ en distanco de proksimume 3 kilometroj.

Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per la poŝtaŭtolinio de Gland al Rolle.

## Historio 
La komunumo apartenis al la iama distrikto de Rolle, kiu malaperis la 1-a de januaro 2008. Dully kaj ĉiuj urboj de ĉi-tiu distrikto estis atribuitaj al la distrikto Nyon (krom Allaman, kiu estis atribuita al la distrikto Morges).

La unua dokumenta mencio de Dully datiĝas el la jaro 1238 kiel *Delui*.

Arkeologoj trovis ĉe la lagobordo setlejon el la neolitiko. Krome en Dully estis trovitaj mejloŝtonoj el la romia epoko kaj signifa tombejo el la frua mezepoko.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Dully
* Dully en la Historia Leksikono de Svislando
Simonfa

**Simonfa** [ŝimonfa] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Kaposvár. La loknomo signifas: Simono-vilaĝ'.
eta|maldekstre|Panoramo de Simonfa
eta|Preĝejo de Simonfa

## Bazaj informoj 
* Areo: 11&nbsp;km²
* Loĝantaro: 410
* Poŝtkodo: 7474
* Telefonprefikso: 82

## Situo 
Simonfa situas en kaldrono, laŭ ĉefvojo Balatono-Szigetvár. Kaposvár troviĝas 11, Kadarkút 21, Sásd 27, Pécs 62, Budapeŝto 190 kilometrojn http://www.tavolsag.hu/index.asp?go=tavolsag&i1=32780&i2=9566.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1421. La komunumo estas ŝatata loko de turistoj. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, kuracejo, migra poŝto, turistaj gastejoj.

## Vidindaĵo 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Lasta Vespermanĝo

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Zselickislak

**Zselickislak** [ĵelickiŝlak] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Kaposvár. Kislak en la loknomo signifas: eta loĝej'.

## Bazaj informoj 
* Areo: 10&nbsp;km²
* Loĝantaro: 330
* Poŝtkodo: 7400
* Telefonprefikso: 82

## Situo 
Zselickislak situas sur mildaj deklivoj en kaldrono, laŭ ĉefvojo Balatono-Szigetvár. Kaposvár troviĝas 6, Kadarkút 20, Sásd 30 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1460. Dum la turka erao la loĝantaro restis. En 1945 oni disdonis parcelojn al la malriĉaj kamparanoj el la grandbieno. En 1961 kolĥozo formiĝis. Vilaĝservoj estas la municipa administracio kaj migra poŝto en Zselickislak.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Reĝo Stefano la 1-a (Hungario) de 1901
* konkursejo de motokroso

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Gálosfa

**Gálosfa** [gAloŝfa] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Kaposvár.
eta|dekstra|Preĝejo de Gálosfa
eta|dekstra|Ekstera parto de Gálosfa

## Bazaj informoj 
* Areo: 20&nbsp;km²
* Loĝantaro: 300
* Poŝtkodo: 7473
* Telefonprefikso: 82

## Situo 
Gálosfa situas sur mildaj deklivoj, laŭ traira flankovojo. Kaposvár troviĝas 16, Sásd 21, Szigetvár 29, Dombóvár 30 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1425 laŭ tiama hungara ortografio *"Galusfa"*. Tiam la kampoj apartenis al abatejo. Apude longe vitrofarejo funkciis. En 1804 Gálosfa ricevis rajton pri tutlanda bazarado. Vilaĝservoj estas migra poŝto, klubo de maljunuloj.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika baroka preĝejo omaĝe al Ŝanĝiĝo de Dipatrino de 1808
* statuo pri Johano Nepomuka de 1795
* klasikisma kastelo de Festetics [feŝtetiĉ] el la 1790-aj jaroj

## Fontoj 
* https://hu.wikipedia.org/wiki/G%C3%A1losfa
* http/maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu
* www.vendegvaro.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Szenna

**Szenna** [sena] estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Suda** Transdanubio, en departemento Somogy, en subregiono de Kadarkút. La loknomo signifas: kuraca kreskaĵo latine "sennae folium".

## Bazaj informoj 
* Areo: 27&nbsp;km²
* Loĝantaro: 1000
* Poŝtkodo: 7477
* Telefonprefikso: 82

## Situo 
Szenna situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Kaposvár troviĝas 10, Kadarkút 15 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1252. La kampoj longe apartenis al la proksima fortikaĵo de Kaposvár. Dum la socialismo kolĥozo formiĝis. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kuracejo, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* lerneja kapelo omaĝe al Dipatrino de Hungaroj
* kalvinana preĝejo de 1785
* skanzeno de 1978 centre de la vilaĝo

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* w.iranymagyarorszag.hu
* w.gyaloglo.hu
* w.szenna.hu
* http/nagyvofely.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Giorgio Bronzetti

**Giorgio BRONZETTI** (naskiĝis en 1931, mortis la ) estis itala esperantisto, protektanto de la itala lingvo, direktoro de itala esperanto-novaĵagentejo Disvastigo.

Jam en 1955, Giorgio Bronzetti estis prezidanto de la Organiza Kongresa Komitato de la 11-a IJK en L'Aquila. Pli malfrue li pere de la novaĵagentejo Disvastigo proponadis solvon por esperanto-asocioj kiuj ne havas specialiston kiu povas verki artikolojn. En 2003 li proponis aranĝon de transsiberia trajna karavano al la 89-a UK en Pekino.

Kategorio:Italaj esperantistoj
Scheuerle

La **Scheuerle Fahrzeugfabrik GmbH** estas germania firmao por produktado de pezŝarĝa transporto. La sidejo de la entrepreno estas Pfedelbach en Hohenlohekreis, Baden-Württemberg.

## Historio 
La firmaon fondis en 1869 la forĝisto Christian Scheuerle en Pfedelbach. Lia nepo Willy Scheuerle estas rigardata kiel pioniro de evoluigo de specifaj transportiloj por la pez-ŝarĝa transporto. Liaj evoluigoj en la 1940-aj jaroj donas ankoraŭ hodiaŭ la bazan principon de multaj modernaj pez-ŝarĝaj transportiloj. Scheuerle vendas en 1949 la unuan modernan platkamionon. En la sekva jaro komenciĝis produktada programo por ĉiurade tireblaj transportiloj kun du ĝis multaksaj versioj kaj kun transporta kapablo de 10 ĝis 100 tunoj. La hidraŭla aksa egaligo ebliĝis en 1957 (ĝis 500 tunoj). Oni enkondukis en 1972 la elektronikan movdirektadon.

## Transportkamionoj 
eta|Peztranportilo de Scheuerle
La unua grava internacia projekto estis en 1960 la transporto de la roka templo Abu Simbel en Egipto. Oni enkondukis en 1981 pendelaksan sistemon ĝis 250 tunoj, en 1983 tutelektronikan transportilan sistemon por plurmil tunoj. La tute aŭtomate, senŝofora transporta sistemo por plej pezaj ŝarĝoj ekzistis ekde 1986, oni povis unu jaron poste transporti 1.800 tunojn sur la vojo.

Oni transportis en 2004 integritan nafto- kaj platformon kun 14.350 tunoj en Anglio, kie okazis uzo de 500 aksaj linioj.

## Kunlaborantoj kaj produktado 
Fine de 2007, la entrepreno havis ĉ. 650 kunlaborantojn, kiuj produktas ĉiujare ĉ. 700 transportkamionon.

## Eksteraj ligiloj 
* Hejma paĝo de Scheuerle 

Kategorio:Firmaoj
Perroy VD

**Perroy** estas svisa komunumo en la Kantono Vaŭdo, ĉe la norda bordo de Lago Lemano malproksima je ĉirkaŭ 16&nbsp;km norde-oriente de Nyon kaj je ĉirkaŭ 29&nbsp;km okcidente de Laŭzano.

Trafluas ĝin la rivereto *Eau Noire*.

Kiel montras la blazono, Perroy estas en viteja regiono tiel nomata "*La Côte*". La vino tie produktata havas
nomojn de originojn "*Perroy*", "*Mont sur Rolle*" kaj "*Féchy*".

La komunumo estis ano de la iama distrikto de Rolle, kiu malaperis la 1-a de januaro 2008. Perroy kaj ĉiuj urboj de ĉi-tiu
distrikto aniĝis en la distrikton de Nyon (krom Allaman, kiu iris en la distrikton de Morges).

La kastelo estas de la komenco de la 17-a jarcento, ĝiaj oranĝejo kaj francastila ĝardeno datiĝas de la 18-a jarcento.

Perroy estas ĝemelurbo kun:
* 20px Châteauneuf-de-Gadagne en Francio
* 20px Zofingen en Svislando

La najbaraj komunumoj estas Bougy-Villars, Féchy, Allaman, Rolle kaj Mont-sur-Rolle.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Perroy

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de Perroy
Verda tegmento

eta|Verda tegmento en Ĉikago|300x300px
[eta|Tegmenta ĝardeno en [Ludwigshafen]]La verda tegmento estis uzata en norda Skandinavio kiel turfa tegmento, la moderna (urba) verda tegmento disvastiĝis ekde la 1960-aj jaroj el Germanio.
[eta|Tradicia herba tegmento en [Bøur, Feroaj insuloj]][eta|Epizodo de [podkasto Kern.punkto pri verdigo de urboj.]]

La **verda tegmento** estas formo de verdigo de konstruaĵaj supraĵoj (tegmentoj) kaj signifas kovradon de tegmentoj per izolaĵoj, specife tavoligita grundo por la plantoj. Se la plata tegmento estas nur parte kovrita per grundo, oni povas paroli pri tegmenta ĝardeno.

Vegetaĵoj krome filtras la aeron, absorbas karbondioksidon kaj ĉe fortaj pluvoj funkcias kiel akvoretenilo. Tio validas por ĉiuj urboj kun varmeg-insuloj.

## Avantaĝoj kaj malavantaĝoj 
Avantaĝoj :
* Protekto de tegmenta izolado kaj plilongigo de vivdaŭro, ĉar oni uzas tiel mekanikan protekton kaj la UV-radiado absorbiĝas.
* Plibonigo de la loka klimato, ĉar vaporiĝo de la rezervita, kolektita pluvakvo povas somere malvarmigi la sube situantajn ĉambrojn. Oni povas eĉ ignori uzon de klimatizilo.
* Energi-ŝparado pro izola efiko vintre.
* Akvodeteno, akvo-rezervado, akumulado. Ĉar verda tegmento povas akcepti kaj vaporigi duonon de la jara precipitaĵo (en Germanio), tio malŝarĝas uzon de la akvoforkondukaj instalaĵoj.
* Plibonigo de la urba klimato. Tegmentaj verdaĵoj povas filtri la polvon kaj aliajn damaĝajn materialojn el la aero. Alia efiko estas malpliigo de la urba varmiĝo.
* Nova loko por bestetoj, birdetoj, senvertebruloj, plantoj.
* Donas bonsenton laŭvide kaj spirite por multaj homoj.

Malavantaĝoj:
* Grandaj produktadaj kostoj.
* Oni devas prizorgi la tegmenton.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Pendĝardenoj de Babilono
* Fasadverdigado
* Verda fasado, kiu ege utilas ankaŭ kiel ornama tekniko.

## Eksteraj ligiloj 
* Esperanta Retradio : Verdaĵ-kovritaj tegmentoj malvarmigas

Kategorio:Tegmento
Kategorio:Naturmedia inĝenierado
Kategorio:Ĝardenado
Kategorio:Konstruaĵa inĝenierado
Kategorio:Arkitekturaj eroj
Avellaneda

**Avellaneda** [abejaNEda] estas urbego en Argentino en Provinco Bonaero. Avellaneda estas fame konata, ĉar ĝi havas 3 unuakategoriajn futbalajn teamojn (Club Atlético Independiente, Racing Club kaj Arsenal de Sarandí). Ĝi estas ĉefurbo de la Partio Avellaneda.
eta|dekstre|Teatro en Avellaneda

## Informo-kadro 
eta|maldekstre|Vojkruciĝo en Avellaneda
eta|maldekstre|Monumento en Avellaneda

## Geografio 
Avellaneda situas sur la marborda ebenaĵo apartenanta al la urbaro de Bonaero.

## Historio 
Avellaneda antaŭe estis konata kiel Barracas. Ĝi estis unu el la plej antaŭaj komerca kaj industria centroj de Argentino. La urbo prenis novan loknomon en 1904 post Nicolás Avellaneda.

## Ekonomio 
Ekonomio de Avellaneda estas varia: tekstilmueliloj, viando-pakumo, gren-pretigaj plantoj, naftorafinadoj, metalurgiaj varoj.
  
## Trafiko 
Avellaneda estas ligita al Bonaero per pluraj pontoj super la rivero Riachuelo. La urbego estas grava fervoja nodo. 
       
## Vidu ankaŭ 
* Avellaneda (Ávila)
* Darío Santillán y Maximiliano Kosteki (stacidomo)

## Fontoj 
* angla Vikipedio helpe de WikiTrans
eta|maldekstre|Fervoja muzeo en Avellaneda
eta|dekstre|Ponto en Avellaneda


Kategorio:Urboj de Argentino
Kategorio:Urboj de Provinco Bonaero
Kategorio:Marhavenaj urboj
Buchillon

**Buchillon** estas komunumo en la distrikto Morges en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 638 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Buchillon situas ĉe la norda bordo de la Lago Lemano, en distanco de 7 kilometroj sudokcidente de la distriktĉefurbo Morges, 18 kilometrojn okcidentsudokcidente de la kantonĉefurbo Laŭzano kaj 19 kilometron orientnordoriente de Nyon. La okcidentan komunuman limon formas la rivero Aubonne kaj ĝian orientan limon la rivereto *Ruisseau des Chenaux*. La komunumo konsistas el la vilaĝo Buchillon kaj la setlejoj Grands Bois, Les Fontanettes kaj Chanivaz.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,13 km², de kiuj 30,2% estas kovritaj de arbaro, 41,9% servas por agrikulturo kaj 25,6% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Buchillon limas en nordo al Etoy, en oriento al Saint-Prex, en sudo al la Lago Lemano, kaj en okcidento al Allaman.

## Trafiko 
Buchillon situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La kantona ĉefvojo n-ro 1 pasas norde de la komunumo, Buchillon atingeblas pere de flankaj konektaj vojoj ek de la kantona ĉefvojo.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Buchillon datiĝas el la jaro 1228 kiel *Chanliva*, en la jaro 1339 aperis la mencio *Buschillion*. Sur la teritorio de la komunumo estis trovita ponardo el la bronzepoko, lancopintoj kaj lagoborda setlejo ne datigita. En Chanivaz troviĝas signifa romia vila kun kolumna koridoro kaj interna korto. Dum mezepoko la plej signifa vilaĝo de la komunumo estis Chanivaz, kiu estis tiam paroĥo kaj apartenis al la kunsejoroj de Aubonne. Apud la vojo ĉe la rivereto Aubonne troviĝis doganejo. Post la fermo de tiu vojo en la 15-a jarcento, la komunumo perdis sian signifon. Sub la berna regado de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 la komunumo apartenis al la Voktejo Morges. Post la revolucio ĝi estis unue atribuita al la Distrikto Aubonne kaj poste en 1803 al la Distrikto Morges.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Buchillon
Allaman

**Allaman** estas svisa komunumo de la distrikto Morges en Kantono Vaŭdo. Ĝi havis je la 31-a de decembro 2009 395 loĝantojn.

## Geografio 
La komunumo situas ĉe la norda bordo de Lago Lemano, en distanco de ĉirkaŭ 16 km norde-oriente de Nyon kaj de ĉirkaŭ 21 km okcidente de Laŭzano. Ĝi limas okcidente al la riveroj *Eau Noire* (kiu estas la limo kun Perroy), kaj oriente al la rivero Aubonne (kiu estas la limo kun Buchillon).

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Allaman limas al Perroy, Féchy, Aubonne, Etoy kaj Buchillon.

## Trafiko 
La komunumo trafike bonege situas. Tra ĝi pasas la kantona ĉefvojo n-ro 1 de Ĝenevo al Berno kaj la al ĝi paralela svisa aŭtovojo A1, al kiu la komunumo ankaŭ havas alireblecon. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per haltejo ĉe la grava fervojlinio de Laŭzano al Berno, kiu estis malfermita en la jaro 1858. De 1896 ĝis 1952 ekzistis ankaŭ trajnlinio de Allaman al Gimel, kiu tiam estis anstataŭigita per buslinio.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Allaman datiĝas el la jaro 1234 kiel *Alamant*. En la komunumo estis trovitaj tombejoj el la neolitiko kaj moneroj kaj restaĵoj de konstruaĵoj el la romia epoko.

La komunumo apartenis al la iama distrikto de Rolle, kiu malaperis la 1-a de januaro 2008. Ĉiuj komunumoj de tiu distrikto estis atribuitaj al la distrikto de Nyon, krom Allaman, kiu transiris al la distrikton de Morges).

## Vidindaĵoj 
Estas du kasteloj sur la komunumo :
* La kastelo de Allaman
* La kastelo Rochefort

La najbaraj komunumoj estas Perroy, Féchy, Aubonne, Etoy kaj Buchillon,

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Allaman (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Allaman
* Allaman en la Historia Leksikono de Svislando
Altlernejo mineja - Teknika universitato Ostrava

**Altlernejo mineja - Teknika universitato Ostrava** (**AM - TUO**) ( (**VŠB – TUO**, mallongigite ankaŭ **VŠB** aŭ **TUO**) situas en Poruba kaj ĝi ligas al agado de Mineja akademio (de pli posta Altlernejo mineja) en Příbram, kiu estis en la jaro 1945 transŝovita el Příbram ĝis Ostrava. La hodiaŭa nomo kaptas transiron de la pli antaŭa mallarĝe celita mineja lernejo al plenvalora teknika universitato. Rektoro estas ekde la jaro 2003 prof. Inĝ. Tomáš Čermák, CSc.

## Fakultatoj
Nuntempe (2008/09) AM - TU Ostrava havas la jenajn fakultatojn:
* EkF Ekonomia fakultato http://www.ekf.vsb.cz/ (6904 studentoj)
* FAK Fakultato konstrua http://www.fast.vsb.cz/ (2406 studentoj)
* FM Fakultato maŝina http://www.fs.vsb.cz/ (2562 studentoj)
* FEI Fakultato de elektroniko kaj informatiko http://www.fei.vsb.cz/ (3436 studentoj)
* MGF Mineja-geologia fakultato http://www.hgf.vsb.cz/ (4532 studentoj)
* FMMI Fakultato de metalurgio kaj materiala inĝenierartoj http://www.fmmi.vsb.cz/  (2281 studentoj)
** Antaŭe tiu ĉi fakultato portis nomon Giseja. Ĝi estiĝis en la jaro 1951 dum dividiĝo de Altlernejo mineja en fakultatojn kaj la nunan nomon ĝi portas ekde la jaro 1991. Nuntempe (2009) eblas en tiu ĉi fakultato studi en bakalaŭra, liganta magistra kaj doktora programoj. FMMI disvastigis la agadon ankaŭ en tereno de la ŝirmo de vivmedio, direktado de kvalito, ekonomiko kaj manegemento, kie ĝi deklaras la partoprenintojn kiel fakulojn de "filozofio" de integra gvidado de industriaj sistemoj. Sed ĝi ankaŭ edukas fakulojn en tipe metalurgiaj terenoj kaj terenoj de materiala kaj procesa inĝenierartoj.
* FSI Fakultato de sekureca inĝenierarto http://fbi.vsb.cz/ (1949 studentoj)

## Ĉirkaŭaĵo
* Fakultata malsanulejo Ostrava
* Planetario Ostrava

## Rilataj temoj 
* Klerigaj programoj de EU

## Pluaj fotoj

TUO 01.JPG|Aŭlo de AM-TU Ostrava
TUO-02.JPG|Areo de la universitato

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala portalo de universitato 
* Historio de universitato 


Kategorio:Poruba
Kategorio:Teknologiaj universitatoj en Ĉeĥio
Kategorio:Altlernejoj en Ostrava
Kategorio:Publikaj altlernejoj en Ĉeĥio
Pariso

**Pariso** (en antikva greka lingvo : Πάρις) ankaŭ **Aleksandro**, en la Helena mitologio, estas troja princo, frato de Hektoro, duenaskita filo de reĝo Priamo kaj de Hekubo.[200px|eta|[Helena de Trojo|Helena kaj Pariso, detalo de la pentraĵo *La amo de Helena kaj Pariso* (fr: L'amour d'Hélène et Paris) de Jacques-Louis David, 1788, Luvro.]]Dum lia patrino estis graveda, omeno anoncis, ke la naskota princo estigos la detruon de Trojo. Timigita, Primao ordonis, ke oni mortigu la infanon. Pariso estis elmetita sur monto Idao, kie li estis akceptita de ŝafistoj.

Kiam li adoltiĝis, li volis esti agnoskita kiel troja princo. Afrodito, Atena kaj Hera aperas al li kaj demandas lin, kiu meritas la oran pomon (tiel nomata Pomo de la malakordo) kiun Eriso destinis « al la plej bela ». Pariso elektas Afroditon, tiu ĉi promesas al li, ke amos lin la plej bela virino el la mondo (juĝo de Pariso).

Poste Pariso alvenas en Sparto kaj estas gasto de reĝo Menelao. Sed tiu ĉi devis viziti Kreton kaj Pariso profitas la okazon por delogi lian edzinon, la bela Helena kaj forporti ŝin en Trojon.

Furioza, reĝo Menelao arigas la reĝojn de Grekio, kaj deklaras la Trojan militon.

Dum tiu milito, Pariso mortigas Aĥilon per sago en tendenon, kaj estos mortigita fare de Filokteto.

## Vidu ankaŭ 
* Iliado
* Troja milito

## Notoj 
Kategorio:Batalantoj en la Troja milito
Kategorio:Priamidoj
Kategorio:Roluloj de la Iliado
Portiña

**Portiña** estas alfluanto al rivero Taĵo, en Tierras de Talavera, provinco de Toledo, Hispanio. Ĝi fontas el montaro *Sierra de Segurilla* kaj trafluas municipoj Pepino kaj Talavera de la Reina. La akvobaraĵo ĉe **Portiña** realigas celojn de akvorezervujo por urbo Talavera kaj ĉirkaŭaĵoj.

Kategorio:Riveroj en Hispanio
Kalkano

Ĉe la homo, la **kalkano** estas la malantaŭa parto de la piedo, vertikale sub la kruro.

Formas ĝin du ostoj: 
* la Taluso aŭ Astragalo
* la Kalkaneo

## Vidu ankaŭ
* kalkanumo

Kategorio:Besta anatomio
Kategorio:Piedo
Himno de Andaluzio

La **himno de Andaluzio** ("Himno de Andalucía") estis verkita de Blas Infante, kiu adaptis tradician kanzonon 'Santo Dios', kantita de kamparanoj dum rikolto.

Komponisto José del Castillo Díaz adaptis kaj harmoniigis la melodion. Li estis direktoro de la Urbodoma Muzikbando de Sevilo, kaj prezentis la himnon en *Alameda de Hércules* de Sevilo, la .

Laŭ aŭtonoma konstitucio de Andaluzio ("Estatuto de Autonomía para Andalucía") de 2007, la himno de Andaluzio estas tiu, kiu aprobis en 1933 la Andaluziaj Liberistaj Kunsidoj (*Juntas Liberalistas de Andalucía*).

Esperanto-version de la himno aprobis Andaluzia Esperanto-Unuiĝo, laŭ traduko redaktita de Ricardo Albert Reyna.

[eta|Himno de Andalucía, partitura pdf(https://eo.wikipedia.org/wiki/Dosiero:Himno_de_Andaluc%C3%ADa.jpg)]
eta|Alklaku por aŭskulti vocan version de la himno
eta|Alklaku por aŭskulti instrumentan version de la himno

## Himno de Andaluzio tradukita en esperanton 
La standardo blanka kaj verda

venas re post militjarcentoj

por diradi pacon, esperon

sub la sun’ de nia tero.

Andaluzoj, ekstariĝu

teron kaj liberon petu ja

estu per Andaluzi’ liberaj

Hispana land’ kaj la Homar’.

Ni andaluzoj volas

esti re kio ni estis

homoj lumaj kiuj al homoj

homajn animojn oferis.

Andaluzoj, ekstariĝu

teron kaj liberon petu ja

estu per Andaluzi’ liberaj

Hispana land’ kaj la Homar’.

:

:

## Vidu ankaŭ 
* Naciistaj flagoj de Andaluzio
* Flago de Andaluzio
* Blazono de Andaluzio

## Eksteraj ligiloj 
* la himno en TTT-ejo de la Andaluza Registaro
* la himno MP3-e
* Fondaĵo Blas Infante

Kategorio:Naciaj himnoj
Kategorio:Andaluzio