Papasulo

La **Papasulo** aŭ **Abota naivulo** (*Papasula abbotti*) estas endanĝerigita marbirdo de la familio Suledoj, kiu inkluzivas ankaŭ sulojn kaj naivulojn. Ĝi estas la plej granda birdo de la familio, kaj estas lokita ene de sia propra monotipa genro. Ĝi estis unuafoje identigita el specimeno kolektita de William Louis Abbott, kiu malkovris ĝin en Ĉielira Insulo en 1892.

La Papasulo reproduktiĝas nur en kelkaj punktoj de la aŭstralia teritorio de Kristnaskinsulo en oriento de Hinda Oceano, kvankam ĝi iam havis multe pli ampleksan teritorion. Ĝi havas blankan plumaron kun nigraj markoj, kaj estas adaptita por long-distanca flugo. Ĝi manĝas ĉe Kristnaskinsulo, ofte ĉe nutro-riĉaj oceanaj suprenfluoj, kvankam individuoj kapablas flugi milojn da kilometroj. Paroj pariĝas por vivo kaj produktas unu idon ĉiun duan aŭ trian jaron, nestumante ĉe la pinto de elstaraj arboj en la kanopeo de pluvarbaro.

La populacio estas malpliiĝanta. Historie multe el ties iama habitato estis senarbarigita por fari lokon al minado de fosfato. Iome da senarbarigo pluas, kaj la efiko de la iama lignoproduktada senarbarigo pluas malfaciligante la vivon de la nuna populacio. Alia minaco estis kaŭzata de la enmeto de Flava frenezformiko, kiu malpliigas la habitatan kvaliton. Minimumaj habitataj malpliiĝoj havas gravan efikon sur la birda populacio. Ĉiuj nestareoj estis inkludataj en la Kristnaskinsula Nacia Parko.

## Taksonomio 
La unua specimeno estis kolektita el Insulo Ĉieliro en 1892 de la usona naturalisto William Louis Abbott, nordokcidente de Madagaskaro, kvankam estas polemiko ĉu fakte li kolektis ĝin el la najbara Insularo Glorioso. Ĝi estis priskribita de Robert Ridgway en 1893. En 1988 ĝi estis lokita en sia propra genro fare de Olson & Warheit 1988. La bazaj karakteroj de tiu specio sugestas ke ĝi povas esti frua branĉo de la familio de Suledoj, kontraŭante la disiĝon inter suloj kaj naivuloj. Tion plifortigis analizoj de mitokondria citokromo de geno *b* en 1997, kiu indikis ke la Papasulo estis frua posteulo de la suloj pli ol de aliaj naivuloj. Tamen, studo de 2011 pri multaj genoj trovis ke ĝi estas baza al ĉiuj aliaj suloj kaj naivuloj, kaj verŝajne diverĝis el ili antaŭ ĉirkaŭ 22 milionoj da jaroj.

## Priskribo 
La Papasulo estas la plej granda el ĉiuj el la suloj, kaj estas adaptita al long-distanca flugo. Ĝi havas blankecan plumaron, kio kontrastas kun nigraj okulareoj, nigraj flugiloj kaj vostoj, kaj nigraj flankomarkoj. Ties piedoj estas bluaj kaj retecaj, kun nigraj eksteraj pintoj. Maskloj havas palgrizajn bekojn kun nigraj pintoj, dum inoj havas rozkolorecajn bekojn kun nigraj pintoj. kvankam ties iama distribuado kovris multe de la Hinda kaj Pacifika Oceanoj. kaj la sama individuo estis vidata ĉe la kolonio de Ruĝkrura naivulo tra almenaŭ 2011 (printota, Pratt).

Ĝi reproduktiĝas en altaj arboj en la arbaroj de ebenaĵoj de centraj kaj okcidentaj areoj de Kristnaskinsulo, kaj en la supraj terasarbaroj de la norda arbaro. Nuna malpliiĝo estas atribuata al malaltaj produktindicoj kaj al la negativaj efikoj de ventoj super la reprodukta populacio. Pro ties malgranda populacio, limigita habitato, malalta fekundeco, kaj limigita distribuado, la Abota naivulo estas je alta risko de formorto se okazas plia habitata malpliiĝo.

## Ekologio 
Individuoj estas solemaj long-distance veturantoj, kies teritorio povas atingi milojn da kilometroj el Kristnaskinsulo. Ili estas tre voĉemaj, kun ampleksa gamo de alvokoj. Pro ties grando, ili postulas grandan malferman spacon por ekflugi. Krome ili nestumas ĉe la pintoj de arboj. Se individuo falas sur la arbara grundo, ĝi malsategos se ĝi ne kapablos sufiĉe grimpi por havi spacon por ekflugi. Ovoj estas same al 8% el la ina korpopezo. Ili estas kovataj sub la retmembranaj piedoj de la gepatroj, kiuj iĝas sangovaskulecaj kaj varmaj. Junuloj atingas maturecon ĉirkaŭ la ok jaroj de aĝo, kaj povas vivi ĝis 40 jarojn.

## Minacoj kaj konservado 
Eĉ minimuma malpliiĝo en habitata kvalito povas grave efiki sur tiuj birdoj. Dum 1965–1987 minado de fosfato detruis unu trionon de la nestohabitato de la Papasulo. Degenerado pluis, kaj la sano de individuaj arboj malaltiĝis. Klarigado fare pro lignoproduktado pliigis la venton en la kanopeo, generante turbuladon de ĝis 300 m ĉe la arbarklarejoj. Tio kaŭzas pli malaltan reproduktan sukceson ĉar la idoj estas forigitaj el nesto kaj ne survivas post siaj unuaj flugoj. Ankaŭ survivado de plenkreskuloj malpliiĝas pro pliiĝanta risko fali surgrunde dum surterigado. Tio tuŝas 36% el la nuna populacio.

Enmetitaj plantoj frustras habitatan rehabilitadon ĉe abandonitaj minadlokoj kaj metas riskon se ili invadas praarbarojn. Kontinuata minado restas problema, ĉar maturaj duarangaj arbaroj estis klarigataj por minado en 2007. Postulo minadi en kio estas nune 250&nbsp;ha de arbaroj estis malakceptata en 2007, sed estas nune sub apelacio. La entrepreno *Christmas Island Phosphates Pty Ltd* ne povas klarigi praarbarojn, kaj eĉ bezonas permeson por klarigi rekreskitajn arbarojn.

La Nacia Parko Kristnaskinsulo inkludas ĉiujn konatajn nestolokojn de Papasulo. Ĝi estis kreita en 1980 kaj estis sekve etendita por kovri 60% el la insulo. La populacio estis monitorigita el 1982 al 1993, kaj en 1984 20% el la minadareoj ĉe la nestolokoj estis replantitaj. La celoj de ''Environment Australia Abbott's Booby Recovery Plan* (Mediplano por Rekupero de la Papasulo) estas regeneri la arbarojn kaj helpi eviti pluan malpliiĝon de la specio. Oni atingis rearbarigon je ĉirkaŭ 30% el la abandonitaj minadareoj, kun fokuso sur areoj proksimaj al la praarbaroj kie novkreskantaĵaro povu agi kiel ventobarilo. Plej el la plantitaj arboj estas fondospecio, dum neindiĝenaj specioj estas uzataj se ili ne invadas la medion. Parto de la rearbariga projekto estas financata de la fosfata minkompanio kiel parto de sia lukontrakto.

[eta|alt=Two yellow ants|[Flava frenezformiko|Flavaj frenezformikoj]]
Invado de Flavaj frenezformikoj metas konstantan riskon al la papasula populacio. La Flavaj frenezformikoj formis superkoloniojn en la 1990-aj jaroj kaj etendiĝis tra 28% el la insulara arbaro. Starte en 2000, klopodoj por kontroli ilin nuligis ilin el 2,800&nbsp;ha de arbaroj, rezulte en 95% de malpliigo de ties teritorio. Tiu estis 300&nbsp;ha en 2005, je multe pli malaltaj densecoj ol origine, kvankam ĝi iomete rekuperiĝis ekde tiam. Oni supozas, ke la formikoj povus predi la idojn kaj kaŭzi nestabandonon, kvankam tio ne estis observita. Ili tamen rompis la ekosistemon per mortigado de ruĝaj kraboj, kaj bredas koĉojn kiuj damaĝas la arbojn kie nestumas la papasuloj.

Trofiŝkaptado kaj marpoluado metas aldonajn problemojn al la populacio. Oni supozas, ke la birdoj povus esti rekte ĉasataj aŭ kaptataj kiel kaptaĵo ĉe multhokado, ĉar ili povas veni al kontakto kun fiŝkaptejoj de Indonezio aŭ Tajvano. Tio ne estis ankoraŭ dokumentita.

Planoj por konstruo de satelita lanĉejo en la insulo estis studata, sed ne metita en agado.

En 1988 ciklono detruis trionon de ĉiuj nestoj kaj idoj. Klimata ŝanĝo rezulte en plialtiĝanta marsurfaca temperaturo, ŝanĝoj en precipitaj modeloj, kaj ŝanĝoj en la suda oscilado fare de El-Ninjo povus plue damaĝi la populacion pro ŝanĝo en veteraj modeloj. La plialtiĝo en maraj temperaturoj malaltigas la reproduktan sukceson, ĉar la papasula manĝo troviĝas en malvarma akvo devena el nutro-riĉaj marfluoj.

La Papasulo estis listita sub la Apendico I de CITES, kaj estas klasita kiel endanĝerita en la IUCN Ruĝa Listo. Ĝi estis ankaŭ klasita kiel endanĝerita laŭ la de Aŭstralio *‪Environment Protection and Biodiversity Conservation Act 1999‬''.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Australian Government's 2000 Recovery Outline
* National recovery plan

Kategorio:Suledoj
Kategorio:Suloformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Oceanio