open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mejtnerio

**Mejtnerio** aŭ **Mejtneriumo**estas kemia elemento en la perioda tabelo kiu havas la simbolon **Mt** kaj la atomnumeron 109. Ĝi estas ege radioaktivega sinteza elemento kies pli stabila izotopo (Mt-266) havas duonvivon de malpli ol 3.4 milisekundoj. 

Mejtnerio unue estis kreita la 29-an de aŭgusto 1982, kiam sciencistoj Peter Armbruster kaj Gottfried Münzenberg kaj teamo de sciencistoj laborantaj ĉe la GSI Helmholtz Centro por Esplorado de Pezaj Jonoj en Darmstadt, Germanio, bombadis 209 bismuto- atomojn per 58 fero-jonoj en "linia-akcelilo". La bombado kaŭzis nuklean fuzion kaj la kreadon de la izotopo **266 Mt** kaj liberan neŭtronon.

En 1986, la elemento ricevis sian nunan nomon, Meitnerium. Ĝi estas nomita laŭ la aŭstria fizikistino, Lise Meitner.eta|maldekstra|180ra

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Kemio
* Listo de kemiaj elementoj laŭ nomo
* Listo de kemiaj elementoj laŭ simbolo
* Listo de kemiaj elementoj laŭ atomnumero
* Majetín
* Meitner

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Mt/index.html 
* http://environmentalchemistry.com/yogi/periodic/Mt.html 
* http://www.apsidium.com/elements/109.htm  
* http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Mt/key.html 

Kategorio:Kemiaj elementoj
Kategorio:Metaloj
Vagaduguo

eta|Moskeo de Vagaduguo
eta|Ĉefstrato en Vagaduguo
eta|Flankstrato de Vagaduguo

**Vagaduguo** (, ,  ) estas la ĉefurbo (milionurbo) kaj universitata urbo de Burkino. Ĝi estas la plej granda urbo, samtempe ekonomia, kultura, komerca kaj trafika centro de Burkino. La loknomo estas ofte mallongigita al "Ouaga" .

Laŭ la stato de  en la urbo vivis .

## Situo 
Vagaduguo situas sur altebenaĵo en centro de la lando.

## Historio 
Kelkaj opinias, ke la unua mencio okazis en la 15-a jarcento. Laŭ aliaj fontoj la urbo estis rezidurbo jam en la 11-a jarcento. Ekde 1896 la francoj ekhavis la urbon kaj plej ofte ĝi iĝis kolonia ĉefurbo. Ekde 1960 ĝi estas ĉefurbo de sendependa ŝtato.

## Industrio 
La plej grava branĉo estas la nutraĵoj kaj teksaĵoj kune kun komercado.

## Trafiko 
En la urbo precipe taksioj liveras la pasaĝerojn. Vagaduguo havas internacian flughavenon, stacidomon kaj tie estas nodo de la vojoj.

## Klimato 
En Vagaduguo regas seka, varma klimato. Jare pluvas po 750 mm. La pluvsezono etendiĝas de majo ĝis oktobro kun averaĝtemperaturo de 30&nbsp;°C. La malvarma, seka sezono daŭras inter decembro kaj januaro kun minimumtemperaturo de 19&nbsp;°C. La varma sezono daŭras de aprilo ĝis majo, tiam oni mezuras 45&nbsp;°C-ojn. Musono kaj seka vento influas klimaton de la ĉefurbo.

## Vidindaĵoj 
* botanika ĝardeno
* muzeo pri muziko
* moskeo
* Katedralo Senmakula Koncipiĝo

## Ĝemelurboj 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vidu ankaŭ 
* Deklaro de Vagaduguo

## Referencoj 
Kategorio:Burkino
Kategorio:Ĉefurboj de Afriko
Kategorio:Urboj de Burkino
Kategorio:Milionurboj
Barono

**Barono** estas persono havanta nobelan titolon, kiu rangas inter vicgrafo kaj kavaliro. La vorto estas frankdevena vorto, kiu signifas (liberan) viron.

## Historio 
### En Francio 
Tiu titolo ne uziĝis antaŭ la 6a jarcento. Tiam nomiĝis "Alt-baronoj" (hauts barons) ĉiuj nobeluloj kiuj efektive uzis siajn feŭdajn rajtojn, kiun ajn titolon ili efektive havas, jen dukoj, jen grafoj, jen episkopo.
La titolo multe pli imponis en la 11a, 12a kaj 13a jarcentoj. La princoj ofte preferis tiun titolon al tiu de grafo aŭ de duko. Mezepoke, la titolo uziĝas por ĉiuj nobeluloj kiuj ricevis siajn feŭdojn de la reĝo mem.

Ekde la 16a jarcento, la titolo ariĝas al la nobela hierakio je la plej malalta ŝtupo, kaj estis ligita al specifa feŭdo (baronejo). Ekde Napoleono, ĝi iĝis heredebla, sen konsidero de feŭdo.

### En Britio 
En la angla sistemo oni ne konfuzu kun *baroneto*: **Barono** estas la plej malalta grado por pajro.
Tamen en Skotlando la titolo – kiu estas vendebla – dependas de feŭdo, kaj do ne estas pajra titolo.

### En Hispanio 
Ekzistis baronoj laŭ baronaj feŭdoj, kiuj malaperis en la 19a jarcento, kaj baronoj sen feŭdoj, titolitaj de la reĝoj mem, ekde la 16a jarcento.

### En la Sankta Romia Imperio 
La titolon "barono" (Freiherr) donis la imperiestro, sen feŭdo. Notindas ke la infanoj, eĉ inaj, havis la titolon.

### En Rusio 
Same, heredeblan titolon donis la caro.

### En Brazilo 
Antaŭ sendependo, la titulado sekvis portugalajn leĝojn, post sendependo, *barono* iĝis nehereda titolo donita, ĝenerale, al homoj kiuj monhelpis la elspezojn de imperiestro, sekve en brazila ĉiutaga lingvaĵo "barono" signifas "riĉulo".

## Kelkaj konataj titolportantoj 
* Barono Münchhausen
* Charles de Secondat, Barono de Montesquieu
* Pierre de Coubertin (fondinto de la olimpiaj ludoj)
* Friedrich de la Motte Fouqué (Barono Fouqué; dt. Dichter)
* Ruĝa barono,

## Proverbo 
Ekzistas pluraj proverboj pri barono en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:
* 
* 
* 

## Referencoj 

Kategorio:Nobelaj titoloj
Kategorio:Historio de Eŭropo
Margaret Weis

**Margaret Weis** (n. ) estas verkisto de sciencfikciaj kaj fantastaj romanoj. Ŝi estas fama per sia verkoj kun  Tracy Hickman, kiu unue verkis fantasto-serio *Dragonlance*.eta|Margaret Weis, Oktobro 2005.Ŝi ankaŭ verkis sub la kaŝnomoj de **Susan Lawson** kaj **Margaret Baldwin**.

## Eksteraj ligiloj 
* Margaret Weis 
*Paĝo de Margaret Weis (angla)

Kategorio:Usonaj verkistoj
Kategorio:Dragonlance
Listo de mongolaj esperantistoj

Jen **listo de mongolaj esperantistoj**:
* Badamsuren Tserendulam
* Balduuz Dorj
* Banzar Damchaa
* Byamba Rinchen
* Chimed Dogsuren
* Chimedtseren Enkhee
* Choi. Luvsanjav
* Dagva Gereltogtokh
* Dechin Khurelbaatar
* Deshigsuren Ganbaatar
* Dogsuren Khurelbaatar
* Dugar Altankhuyag
* Luvsanmyagmar Ganshagai
* Myagmar Altantsetseg
* Namjil Khayankhyarvaa
* Osor Oyuntsetseg
* Sanjmyatav Narantuya
* Sambuu Bayar
* Shabgants Yansanjav
* Tsetseg-Ulzii Batzaya
* Yansanjav Bat-Egshig


Mongolaj
Listo de kemiaj elementoj laŭ nomo

Jen listo de kemia elementoj laŭ nomo.

## Listo 
### A 
### B 
### C 
### D 
### E 
### F 
### G 
### H 
### I 
### J 
### K 
### L 
### M 
### N 
### O 
### P 
### R 
### S 
### T 
### U 
### V 
### Z 
## Vidu ankaŭ 
* Kemio
* Perioda tabelo
* Listo de kemiaj elementoj laŭ atomnumero
* Listo de kemiaj elementoj laŭ simbolo
* Listo de izotopoj laŭ elementoj
## Eksteraj ligiloj 
* http://www.iupac.org/publications/pac/2003/7508/7508x1107.html 
* http://www.webelements.com 
* http://www.iupac.org/news/archives/2005/atomic-weights_revised05.html  
* http://www.vanderkrogt.net/elements 

Kategorio:Kemiaj elementoj
Kemio
Kategorio:Perioda tabelo
Tracy Hickman

eta|250ra|Tracy Hickman.
**Tracy Raye HICKMAN** (naskiĝis en 1955 en Salt Lake City, Utah) estas verkisto de fikcia romano. Li estas fama pro sia libro verkita kun Margaret Weis. Ili verkis Dragonlance.

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝo de Tracy Hickman (en)

Kategorio:Usonaj verkistoj
Kategorio:Sciencfikciaj verkistoj
Kategorio:Dragonlance
Raistlin Majere

***Raistlin MAJERE*** (326 - 356 AC) estas fikcia rolulo de Dragonlance.

Raistlin estis filo de Gilon Majere kaj Rosamun AELAN-UTH MATAR.
Lia frato estis Caramon Majere.

Li estis famega kaj gravega magiisto.

Kategorio:Dragonlance
Caramon Majere

**Caramon Majere** (326 AC - 38 SC) estis fikcia rolulo el la libroserio Dragonlance.
Li estis filo de Gilon Majere kaj Rosamun AELAN UTH MATAR, ĝemela frato kun Raistlin Majere kaj duonfrato kun Kitiara UTH MATAR.

Kategorio:Dragonlance
Pudelo

maldekstra|250ra|eta|Nigra kaj blanka pudeloj kun *Toy Pudel* grando (malpli ol 28 cm altaj).
**Pudelo** estas hundoraso, apartenanta al la dorlothundoj. La termino originas de la malnova germana lingvo *puddeln*, kies signifo estas "en akvo vadi".

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Hundorasoj
Leporhundoj

eta|Leporhundoj
**Leporhundoj**, ankaŭ **vertragoj** aŭ **levreloj**, troviĝas en grupo n-ro 10 de nomenklaturo de FCI .

Estas pluraj rasoj de leporhundoj, interalie:

* Afgana leporhundo, origino 
* Angla leporhundo, origino 
* Angla malgranda leporhundo, origino 
* Araba leporhundo, origino Arabio
* Hispana leporhundo, origino 
* Hungara leporhundo, origino 
* Irlanda lupohundo, origino 
* Itala malgranda leporhundo, 
* Persa leporhundo, origino Persujo
* Pola leporhundo, origino 
* Rusa leporhundo, origino 
* Sahara leporhundo, origino Saharo
* Skota leporhundo, origino Skotlando.

## Bildaro 

Dosiero:Afghan Hound.jpg|Afgana leporhundo
Dosiero:GraceTheGreyhound.jpg|Angla leporhundo
Dosiero:WhippetWhiteSaddled_wb.jpg|Angla malgranda leporhundo
Dosiero:Sloughi.jpg|Araba leporhundo
Dosiero:Galgo espagnol Hembra.jpg.jpg|Hispana leporhundo
Dosiero:HungarianGreyhound.jpg|Hungara leporhundo
Dosiero:Agripinne.jpg|Irlanda lupohundo
Dosiero:Italian Greyhound standing gray.jpg|Itala malgranda leporhundo
Dosiero:Saluki_600.jpg|Persa leporhundo
Dosiero:PolishSighthound-001.jpg|Pola leporhundo
Dosiero:Rjaska_v._Kaluga.jpg|Rusa leporhundo
Dosiero:Azawakh_bitch_Shira-tb.jpg|Sahara leporhundo
Dosiero:Deerhound_305.jpg|Skota leporhundo

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de hundrasoj
* Kanisedoj
* Hundo
* Leporo
Angla leporhundo

La **angla leporhundo**, ankaŭ nomata **grejhundo**, estas raso de hundo. Ĝi apartenas al la grupo de leporhundoj.

## Bildaro 

Dosiero:Grayhound12.jpg|Angla leporhundo
Dosiero:Mynder map.png|Mapo (norvegalingve)
Dosiero:Greyhound Portrait.jpg|desegnaĵo
Dosiero:Greyhound-in-flight.png|Angla leporhundo kuras

## Vidu ankaŭ 
* Kanisedoj
* Hundo

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.ankc.aust.com/greyhnd.html  
* http://www.the-kennel-club.org.uk/discoverdogs/hound/h780.htm 
* http://www.nzkc.org.nz/br468.html  
* http://www.ukcdogs.com/breeds/sighthoundspariahs/greyhound.std.shtml 

Kategorio:Hundorasoj
Kategorio:Ĉasado
Kategorio:Leporhundoj
Sankta Maŭrico

**Sankta Maŭrico** (romanĉe *San Murezzan,*   ) estas komunumo en Svislando. Ĝi apartenas al la distrikto Malojo en la kantono Grizono kaj estas unu el la plej famaj ripozejoj kaj lokoj de vintraj sportoj en la Alpoj.

## Geografio 
Sankta Maŭrico havis 5119 loĝantojn je la 31-a de decembro 2006. Ĝi konsistas el tri partoj, kiuj pro la monteca regiono situas je malsamaj altecoj:
* *Dorf* ( "vilaĝo", oriente, 1822 m),
* *Bad* ("banejo", centre, 1773 m),
* *Champfèr* (okcidente, 1825 m), kiu tamen parte apartenas al Silvaplano.

La kvartalo *Bad* situas ĉe okcidenta bordo de la Lago de Sankta Maŭrico, kies nivelo estas ĉe 1768 m. La lagon trafluas rivero Inn, kies valo tie ĉi nomiĝas Engadino.

## Trafiko 
Tra la komunumo pasas kantona ĉefvojo n-ro 27, kiu laŭiras la svisan parton de rivero Eno.
Pro la malvasteco de la valo la vojo devas sekvi la bordon de la lago.
Per tiu vojo oni atingas norde *Zernez* aŭ kantonan ĉefvojon n-ro 29 al Berninopasejo.
Sude oni venas al Malojopasejo kaj Juliopasejo, kondukantaj al Italio respektive al Koiro en la valo de Rejno.

La Retia Fervojo atingas Sanktan Maŭricon kaj finiĝas ĉe la lago.
Per ĝi oni atingas norde la tutan Engadinon, krome la urbojn Koiro kaj Klosters kaj la fervojon al Tirano en Italio.

## Famuloj 
* Giovanni Segantini (1858-1899), itala pentristo.
* En la banloko de Sankta Maŭrico mortis hungara episkopo Pál Szmrecsányi (1908).

## Turismo 
Sankta Maŭrico estas altnivela turisma urbeto kun multaj okazoj por vintra sporto. En la urbo famiĝis la sporta disciplino de bobado.
Dum 1928 kaj 1948 ĝi gastigis la 2-an resp. 5-an Vintrajn Olimpikojn,
dum 1934, 1974 kaj 2003 la Alpajn Ski-Ĉampionadojn.

Rekonilo de San Murezzan estas la "oblikva turo", restaĵo de iama kirko de Sankta Maŭrico el la 12-a jarcento, malkonstruita en 1890.
La kvar-eĝa turo altas 33 metrojn kaj havas oblikvecon de 5,5°.

## Lingvoj 
## Bildaro 

Dosiero:Kath. Kirche St. Karl Borromäus, St. Moritz.jpg|
Dosiero:St. Moritz 2007.jpg|
Dosiero:Cartier Polo World Cup on Snow 2008.jpg|
Dosiero:St-Moritz-Schiefer-Turm.jpg|

## Vidu ankaŭ 
* St. Moritz (stacidomo)
* Tramvojo de Sankta Maŭrico

## Eksteraj ligiloj 
* Turimsa retejo pri Sankta Maŭrico kaj Engadino
* Oficiala retejo de la komunumo Sankta Maŭrico


Kategorio:Kantono Grizono
Kategorio:Kuraclokoj de Svislando
Kategorio:Vintrosportejoj
Kategorio:Vintrolimpikaj urboj
Rusa leporhundo

La **rusa leporhundo**, ankaŭ nomata **barzojo**, estas raso de hundo.

Ĝi apartenas al la grupo de leporhundoj.

## Historio 
La unuaj priskriboj de la rusa leporhundo datigas je la 17-a jarcento. La priskribaĵoj rakontis pri hundoj, kiuj estis proksimaj al la moderna leporhundo, kaj uzataj por ĉasi la bestojn. Fruaj referencoj al la ne ankoraŭ plene formita fenotipo de la prapatroj de tiuj hundoj estas trovita en la dokumentoj de la Granda Princo de Novgorodo, el 1260[1]. Laboro pri la celkonscia formado de tiu raso komenciĝis en la dua duono de la 16-a jarcento.

Tiuj hundoj unuafoje akiris internacian famon en 1842, kiam la unuaj rusaj hundoj estis alportitaj al Britio. Tie, la raso estis montrita ĉe la unua en la mondo hunda ekspozicio, okazinta en 1891. Du jarojn pli frue, tiuj hundoj estis alportitaj al Ameriko. En Usono la raso akiris popularecon kaj ioma nombro de bredistoj venis al Rusio por preni hundidojn. Rusaj grejhundoj estis agnoskitaj de La "American kennel club" en 1891[1].
Post la revolucio en Rusio, la nombro de la leporhundoj (konsiderita unu el la simboloj de la nobelaro) draste falis. Tamen, post iom da tempo aperis nova raso kaj en 1936 la unua sovetia bredejo de leporhundoj estis fondita.

## Galerio 

Dosiero:Borzoi_600.jpg|Rusa leporhundo
Dosiero:Mynder map.png|Mapo (norvegalingve)
Dosiero:Medalowy borgoj.jpg|Barzojo
Dosiero:Borzoi.jpg| La Rusaj leporhundoj

## Arto kaj literaturo 
Pro sia eleganteco, la rusa leporhundo ĉiam estis populara inter artistoj, skulptistoj, poetoj kaj filmistoj. La pinto de la populareco de la hundraso en Eŭropa arto estis dum la "Art Déco" periodo, kiam noblaj elmigrintoj el Rusio enkondukis la modon pri ĉi tiu hundraso en Eŭropo. Franca artisto Louis Icart famiĝis pro siaj pentraĵoj de rusaj leporhundoj.
Inter la verkoj de rusaj artistoj kaj skulptistoj, estas ankaŭ multaj pentraĵoj kaj skulptaĵoj reprezentantaj rusajn leporhundojn.

## Simboloj 
La rusa leporhundo estas simbolo de la mondfama eldonejo de Alfred Knof.

La silueto de la hundo de tiu ĉi hundraso estas agnoskita kiel simbolo de la Rusia Hundologa Federacio (RCF).

## Vidu ankaŭ 
* Kanisedoj
* Hundo

## Eksteraj ligiloj 
* 
* http://www.the-kennel-club.org.uk/discoverdogs/hound/h772.htm
* https://www.google.com/search?q=cache:0ŝBCtiGa5YJ:www.fci.be/uploaded_files/193gb2001.doc+site:www.fci.be+%22193++/++02.+04.+2001+%22&hl=en&ie=UTF-8
* http://www.akc.org/breeds/borzoi/index.cfm
* http://www.ankc.aust.com/borzoi.html 

Kategorio:Leporhundoj
Santos Dumont (urbo)

**Santos Dumont** [**san**ntuz du**mon**] /'sãtŭz du'mõ/ estas brazila urbo kaj municipo de Brazilo, renomita honore al la inventisto de aviadilo Alberto Santos-Dumont - antaŭe ĝi nomiĝis *Palmira*. Ĝi situas en la en latitudo 21º27'24" sude kaj longitudo 43º33'09" okcidente, 839 metroj sur marnivelo kaj apartenas al la subŝtato Minas-Ĝerajso, al la mezoregiono Zono de la Ĝangalo (portugale *Zona da Mata*) kaj al la mikroregiono *Juiz de Fora*, en la sudorienta regiono de Brazilo. Fine de  en la komunumo vivis . Areo de la municipo estas 639,164 km². Tie, kadre de la 2-a Seminario de Esperanto de KKE (1967), trideko da ĉeestantaj junuloj decidis fondi BEJO-n, la Brazilan Esperantistan Junularan Organizon.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
Afgana leporhundo

La **afgana leporhundo** estas raso de hundo de afgana origino.

Ĝi apartenas al la grupo de leporhundoj.

## Vidu ankaŭ 
* Kanisedoj
* Hundo

## Eksteraj ligiloj 
* UKC 
* http://www.ankc.aust.com/afghan.html  
* http://www.canadasguidetodogs.com/hounds/afghanarticle1.htm  
* http://www.ukcdogs.com/breeds/sighthoundspariahs/afghanhound.std.shtml 
* http://www.akc.org/breeds/afghan_hound/index.cfm 
eta|maldekstra|180px|

Kategorio:Hundorasoj
Kategorio:Leporhundoj
Kategorio:Ĉasado
Danhundo

eta|Arlekena danhundo
La **danhundo** estas raso de hundo (dogoj). Kune la irlanda lupohundo, ĝi estas la plej granda raso en la mondo. 
Ĝi pezas 50-100 kilogramojn. Ĝi kutime povus atingi aĝon de 6-9 jaroj. La pelto estas glata kaj mallongharara. Ekzistas 5 koloroj (flava, tigra, arlekena, nigra kaj blua).

Ĝi estas la nacia hundo de Germanio.

Kategorio:Hundorasoj
Ĉashundoj

eta|Fotomuntaĵo de ĉashundoj
**Ĉashundoj** estas kategorio de hundrasoj, kiuj helpas homojn ĉasi aŭ kies raso origine disvolviĝis tiucele:

* Pudelo
* Angla setero
* Ĉirneko
* Nova-Skotia anasvoka ĉashundo
* Labradoro
* Orkolora reporthundo
* Skolopa spanielo
* Tibeta spanielo
* Vulpa terhundo

## Vidu ankaŭ 
* Listo de hundrasoj
* Halthundoj

Kategorio:Hundorasoj
Jimmy Wales

**Jimmy WALES** , ankaŭ konata kiel *Jimbo* , (naskiĝis la 7-an de aŭgusto, 1966 en Huntsville, Alabamo, Usono) estas interreta entreprenisto kaj la fondinto de Vikipedio.

## Vivo 
Wales estas la filo de komercisto de diversaj etvaroj kaj de instruistino de privata lernejo (*House of Learning*). Jam en la aĝo de kvar jaroj Wales komencis legi kaj ŝatis la 22-voluman *World Book Encyclopedia*, kiun lia patrino aĉetis en 1968 de migranta vendisto. Li ricevis la finlernejan diplomon en privata lernejo *Randolph School*, kiu liatempe jam havis komputilojn.

Li studis financan ekonomion en la Universitato Auburn kaj tie en 1989 ricevis sian bakalaŭran diplomon. Dufoje li komencis doktoriĝi: unue en Universitato de Alabamo, kir li ricevis magistran gradon, poste en la Indiania Universitato Bloomington. Sed li neniam verkis disertacion. En 1994 li eklaboris kiel borsa makleristo por firmao.

En sia libertempo li okupiĝis pri diskutforumoj en la reto, la usenet, kaj precipe pri fakfilozofiaj demandoj. En 1992 li fondis sian unuan forumon, kiun li centre estris. Ĉiuj demandoj iru unue al li, por ke li povu malhelpi eksterfakajn atakojn kaj kaosajn diskutojn. Sed tiu provo fiaskis ĉar la koncernaj demandoj ne povis esti solvitaj unuanime.

Wales estas ano de la skolo "objektivismo", fondita de la aŭtorino Ayn Rand. En 1998 li translokiĝis kun sia edzino Christine, kaj nun li vivas kun ŝi kaj lia filino (naskita en 2001) en Saint Petersburg en Florido. Li ŝatas vetboatumi kaj iri en la naturon.

## Entreprenado 
[eta|Jimmy Wales 2014 on *[CeBIT Global Conferences*, Wikipedia Zero]]

En 1996 Wales fondis, kun du partneroj, la interretan firmaon Bomis. Tie eblas, senpage viziti forumojn pri la temoj amuzado, sporto, scienc-fikcio kaj *babes* (malmulte vestitaj virinoj).

De 1999 ĝis 2001 li gvidis la malferman enciklopedio-projekton Nupedia, poste anstataŭita de Vikipedio. En somero 2003 Wales fondis la komunutilan *Wikimedia Foundation*, kiun li gvidis ĝis oktobro 2006. Tiam la francino Florence Nibart-Devouard transprenis. Sed Wales restis en la estraro de la Fondaĵo.

En 2004 Wales fondis la interretan portalon Wikia, senpaga servo kiu gastigas projektojn kaj forojn pri *wiki*-aĵoj. Tiu ĉi firmao pergajnas per reklamo kaj komercaj vikioj.

En aŭgusto 2008 al Wales estis aljuĝita la premio Quadriga.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Persona hejmpaĝo
* Hejmpaĝo de Bomis 

Kategorio:Usonaj vikimedianoj
Kategorio:Objektivistoj
Kategorio:Alabamanoj
Angla halthundo

eta|dekstra|300px|Angla halthundo.
La **angla halthundo** (angla nomo: *English Setter*) estas raso en la kategorio de halthundoj.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de hundrasoj
* Halthundoj
* Kanisedoj
* Hundo

Kategorio:Hundorasoj
Kategorio:Halthundoj
Natalo (apartigilo)

La vorto **Natalo** povas rilati al

## Brazilo 
* Natalo — ĉefurbo de la brazila subŝtato Norda Rio-Grando.

## Sud-Afriko 
* Kvazulu-Natalo — sud-afrika provinco, eksnomita Natalo.
Landlima ŝafhundo

eta|180px
La **landlima ŝafhundo** (angle: *Border Collie*) estas diligenta hundraso de la labor- kaj gardhundoj parenca al la skota ŝafhundo. Ili originis en la landlima regiono inter Anglio kaj Skotlando.

## Deveno kaj historio 
Ĉirkaŭ en jaro 800 p.K. - kelkaj fontoj parolas jam de 650 - la vikingoj, kiuj venis de ilia milito kontraŭ Anglio, prenis gardhundojn hejme.
La unua ĝusta difino pri la labormaniero de la landlimaj ŝafhundoj estas notita far John Caius, la kuracisto de Elizabeto la 1-a, en la libro "Treatise on Englische Doggess" de 1508.
La unuaj raportoj pri laborantaj gardhundoj estiĝis, post kiam la romioj estis alportintaj gardhundojn Italien.

La rasnomo estiĝis kaŭze de la landlimo inter Anglio kaj Skotlando, kiel en la nomo angla. Ĝi estas uzita depost 1910.

## Priskribo 
La korpo estas pli longa ol alta, ĉe hundoj laborantoj muskolaj.
Multaj koloroj estas permesitaj, ekz. blanknigra (sed pli nigra ol blanka), ruĝa, blua kaj brunaj lokoj.

La okuloj estas brunaj aŭ bluaj.

## Enmeto 
La landlima ŝafhundo estas unu el la plej interesaj hundoj de la mondo ĉar estas tre inteligenta.
Longtempe la landlima ŝafhundo estas trovita kiel gardhundo de ŝafoj en Anglio. Kun la kreskanta plezuro de la viglecsporto, tiu raso populariĝis eŭrope.
La problemo estas, ke landlima ŝafhundo ne estas familihundo. Se ili ne havas laboron, ili komencas "gardi" ekz. ludilojn. Se oni ne havas la tempon doni laboron al ili, oni ne aĉetu landliman ŝafhundon. Sed edukistoj provas eduki landlimajn ŝafhundojn kiel inteligentajn, sed sen laborinstinkto. Tiel tiu hundo taŭgus por familioj.

## Fama landlima ŝafhundo 
La plej fama landlima ŝafhundo, kiu nomiĝas Rico (Riko), loĝas en Germanio. Li famiĝis, ĉar li konis la nomon de 70 ludiloj, kaj povis alporti tiujn, kiujn oni demandas, en la germana sendo "Wetten, dass...?" (esp.: Ni vetu, ke...?). Nun li povas eĉ distingi ĉirkaŭ 250 ludilojn.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* http://www.isds.org.uk 
* http://www.akc.org/breeds/border_collie/index.cfm 
* http://www.ankc.aust.com/borderco.html  
* http://www.the-kennel-club.org.uk/discoverdogs/pastoral/p841.htm 

eta|maldekstra|180px|
eta|maldekstra|180px|

Kategorio:Hundorasoj
Kategorio:Ŝafhundoj
Seminario de Esperanto de KKE

La **Seminarioj de Esperanto de KKE**, aŭ Brazilaj Seminarioj de Esperanto sub aŭspicioj de Kultura Kooperativo de Esperantistoj okazis de 1966 ĝis 1983 por anstataŭigi la Brazilajn Kongresojn de Esperanto, kiuj ne okazis inter 1966 kaj 1983.

## 1975 
D-ro Braz Cosenza sugestis la realigon de la Deka Brazila Seminario en Valença, kiu okazis efektive de la 10-a ĝis la 13-a de Julio 1975. En ĝi partoprenis 140 brazilaj esperantistoj, krom partoprenintoj de Argentino, Ĉilio kaj Urugvajo. Unu el la programeroj de la evento estis la inaŭguro de busto de D-ro L.L.Zamenhof ĉe Placo XV de Novembro, en la urbocentro de Valença, kun la partopreno de la prezidanto de la Beletra Akademio, la urbestro, ĵurnalistoj, skoltistoj, krom la esperantistoj. Poste okazis kunfratiga tagmanĝo en la klubo Valenciano.     

La Deka Brazila Seminario de Esperanto, aŭspiciita de Kultura Kooperativo de Esperantistoj, similis al brazilaj kongresoj de Brazila Esperanto-Ligo.

Eventoj de la Seminario: Bunta filmo pri FIAT parolata en Esperanto; prezentado de teatraĵo; meso en la ĉefpreĝejo de la urbo; livero de atestoj al la lernantoj pere de la instruisto Amarílio Carvalho; inaŭguro de la busto de D-ro Zamenhof; kaj kunfratiga tagmanĝo ĉe «Clube Valenciano».

## 1976 
La 11-a Brazila Seminario de Esperanto okazis en Braziljo, ĉefurbo de Brazilo, kun la partopreno de delegitoj de kelkaj landoj. 

## 1982 
En tiu jaro okazis la 15-a Seminario en Uberlândia. Okaze de la evento busto de Zamenhof estis inaŭgurita. 

Kategorio:Iamaj Esperanto-renkontiĝoj
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Brazilo
Néia Lúcia de Souza

**Néia Lúcia de SOUZA** /'nεjə 'lusjə dj'soŭzə/ estas aktiva brazila esperantistino, naskita en Gojaso, eklernis Esperanton en 1973 en Goiania. Bibliotekistino. Ŝi estas unu el plej gravaj aktivuloj de nuna brazila Esperanto-Movado. Aktivis ekde 1975 en BEJO, prezidantino de Brazila Esperanto-Ligo dum pluraj jaroj kaj post de Potigvara Esperanto-Asocio en 1996-97, nune bibliotekistino de BEL. Publikis multajn artikolojn.

Dum sia prezidanteco en Brazila Esperanto-Ligo, Néia stimulis la publikadon de multaj verkoj en Esperanto, kiel la kompletigitan duan eldonon de vortaro de Carlos Domingues.

Kategorio:Brazilaj esperantistoj
Glathara tritikokolora terhundo

La **glathara tritikokolora terhundo** (angle: *Soft-Coated Wheaten Terrier*) estas hundoraso, kiu devenis el Irlando. Ekzistas du variaĵoj de hararo: Amerika kaj Irlanda.

Ĝia temperamento estas scivolema, juneca, amikeca kaj lekema.
eta|maldekstra|180px|

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.akc.org/breeds/soft_coated_wheaten_terrier/index.cfm 
* http://www.ankc.aust.com/softcoated.html 
* http://www.ckc.ca/Default.aspx?tabid=73&Breed_Code=SCW
* http://www.dogdomain.com/FCI/fcistandards/fci-040.htm 

Kategorio:Hundorasoj
Kategorio:Terhundoj
Terhundoj

[thumb|[Vulpa terhundo]]
[thumb|[Kimra terhundo]]
**Terhundoj** estas tre ampleksa subkategorio de ĉashundoj unue breditaj por ĉasi kaj mortigi bestetaĉojn. Kvankam ili kutime estas malgrandaj, terhundoj estas ĝenerale tre bravaj kaj fortikaj kaj havas ege viglan personecon.

**Terhundoj** troviĝas en grupo n-ro 3 de nomenklaturo de FCI .

Estas pluraj rasoj de terhundoj, interalie:

* Ajrvala terhundo
* Blanka terhundo de West Highland
* Bostona terhundo
* Glathara tritikokolora terhundo
* Jorkŝira terhundo
* Kimra terhundo
* Landlima terhundo
* Terhundo de Jack Russell
* Terhundo de Parson Russell
* Usona staforda teriero
* Vulpa terhundo

## Vidu ankaŭ 
Listo de hundrasoj

## Referencoj 
Kategorio:Hundorasoj
Ciro Gomes de Freitas

**Ciro GOMES de FREITAS** /'sirŭ 'gômjz dj'frejtaz/ estas brazila aktiva esperantisto. Estis estrarano de BEJO. Ano de *Mato-Grosa Instituto de Ambienta Rajto kaj Edukado*. Loĝas en Barra do Garças en Ŝtato Mato-Groso. En la fruaj 1980aj jaroj alvenis al la urbo Rondonópolis kaj fondis tie teatran grupon BRATEG. Tiu teatra grupo uzadis ĉefe Esperanton, kaj estis premiita de Belartaj Konkursoj en UK-1981 (Braziljo). En 1984 kun Carlos Pereira okazigis diversajn kursojn en Rondonópolis, kiuj formis la duan generacion de tieaj esperantistoj, al kiu apartenas klubestro Ilson Pereira Dos Santos. Li planis, filmis kaj reĝisoris la dokumentfilmojn Esperanton en la Brazila Altebenaĵo kaj Esperanto: Komunikado kaj Kulturo.

Gomes de Freitas, Ciro
La Pensanto

eta|180px|***La Pensanto*** (france *Le Penseur*) estas unu el la pli famaj bronzaj skulptaĵoj de **Auguste Rodin**. Ĝi prezentas viron dum sobra meditado, kiu traktas internan lukton.

La verko, kiu origine nomiĝis "La Poeto", estis mendita de la Muzeo de Dekoraciaj Artoj en Parizo por krei monumentan pordegon bazita sur ***La Dia Komedio*** de **Danto**. Ĉiu statuo prezentis unu el la ĉefaj roloj de la eposa poemo. Oni origine intencis, ke La Pensanto prezentu Danto antaŭ la pordegoj de Hades, primeditanta pri sia granda poemo.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.penseur.org
eta|maldekstra|180px|
eta|maldekstra|180px|
eta|maldekstra|180px|

Kategorio:Artoj
Kategorio:Statuoj
Melosa Venuso

La **Melosa Venuso** estas fama greka statuo. Ĝi prezentas Afroditon, la helenan diinon de beleco kaj amo. Ŝia romia nomo estas Venuso. Ĝi estas marmora skulptaĵo, 2,3 m alta. La skulptaĵo datiĝas de ĉirkaŭ 130 a.K., kaj oni supozas, ke ĝi estis kreita de *Aleksandros* aŭ *Agesandros* de *Antioĥo* (la skribaĵo ne estas bone legebla).

En 8-an de aprilo 1820 la skulptaĵo estis trovita sur la egea insulo Meloso de kamparano, kies nomo estis Jorgos. Li kaŝis ĝin al la aŭtoritatuloj, sed la statuon poste malkovris turkaj funkciuloj, kiuj kaptis la skulptaĵon.
[eta|200ra|maldekstra|la malkovrejo de la skulptaĵo sur la greka insulo [Meloso]]Franca mararmea oficiro, ''Jules Dumont d'Urville'', rekonis ĝian signifon kaj aranĝis, ke la statuo estu aĉetita de la Markizo de Rivière, la franca ambasadoro en Turkio. Post riparado la statuo estis prezentita al Ludoviko la 18-a, kiu vice prezentis ĝin al la Luvro en Parizo, kie ĝi nun staras.

La brakoj de la statuo estis perditaj jam post la trovo, dum la konflikto inter francoj kaj turkoj - ambaŭ grupoj intencis porti la statuon al sia respektiva lando.

## Literaturo 
* d' Emilio, Paolo 1958 : Kiel la francoj akiris la plej belan statuon de ĉiuj tempoj, *Geografia Revuo*, 3(3), 17-19 (el la slovena de Milka Ĉuden)

## Vidu ankaŭ 
* Klasika Grekio
* Antikva Grekio
* Greka skulptarto
* Helenisma arto

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.insecula.com/oeuvre/O0010905.html  
* http://www.smithsonianmag.si.edu/smithsonian/issues03/oct03/presence.html  
* https://web.archive.org/web/20050511050550/http://www.geocities.com/simpsonshq2000/Pictures/Artifacts/gummi.JPG 
* http://www.ajaonline.org/pdfs/109.2/AJA1092_Kousser.pdf 

Kategorio:Arto
Kategorio:Mitologio en belartoj
Kategorio:Statuoj
Kategorio:Skulptaĵoj de Venuso
Ajrvala terhundo

dekstra|eta|Ajrvala terhundo
La **Ajrvala terhundo** (angla nomo: *Airedale Terrier*) estas granda terhundo.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.akc.org/breeds/airedale_terrier/index.cfm 
* http://www.ankc.aust.com/airedale.html  
* http://www.canadasguidetodogs.com/terrier/airdalearticle1.htm  
* http://www.the-kennel-club.org.uk/discoverdogs/terrier/t1053.htm 
eta|maldekstra|180px|
eta|maldekstra|180px|

Kategorio:Hundorasoj
Kategorio:Terhundoj
Paŝtohundo

eta|Ŝafhundo
**Ŝafhundo**, aŭ pli ĝenerale **paŝtohundo**, estas tipo de hundo kiu estis trejnita por helpi la paŝtistojn prizorgi grego.

[eta|[Kolio laboranta kun ŝafoj]]
Paŝtohundo priskribas tradician rolon donitan al kelkaj hundaj rasoj en la homa domanaro. La taskoj implikitaj en ĉi tiu rolo estas kompleksaj kaj multoblaj: krom ilia baza rolo prizorgi kaj konservi kohezian gregon, Ili ankaŭ devas protekti la gregon kontraŭ rabistoj kaj predantoj de diversaj specoj kiel ekzemple lupoj, same kiel esti kunuloj de la paŝtisto en liaj multaj kaj longaj vojaĝoj ekster la domo. Paŝtohundoj, kiuj estas konsiderataj facile dreseblaj, eĉ kapablas respondi al ordono donita de siaj posedantoj de distanco de duona kilometro. Trejnaj komandoj inkluzivas specialajn fajfilojn, manajn movojn kaj eĉ okulajn movojn.

Ŝafhundoj troviĝas en grupo n-ro 1 de nomenklaturo de la Federacio Cinologia Internacia (FCI).

## Kunigado 
La konduto de paŝtohundoj baze baziĝas sur la konduto de iliaj prapatroj - la lupoj. Por kapti sian predon, la lupo uzas la teknikon de embusko, ŝtelado kaj ĉasado. Paŝtohundoj fakte dependas de la sama tekniko krom unu malgranda kaj tre grava diferenco - Ne predi la ĉasitan beston, aŭ en ilia kazo, la gregon. Dum malsovaĝigo kaj reproduktiĝo la homo metas "halton" en la procezo de damaĝi la beston.

Plej multaj bredistoj de paŝtistohundoj kiuj uzas la gregokolektan teknikon estas malgrandaj ĝis mezgrandaj hundoj. La hundoj devas esti ekstreme lertaj, por ke ili rapide kolekti la gregon.

La paŝtohundo eniros la gregon laŭ du ĉefaj manieroj:

# Helpe de la rigardo - en ĉi tiu kunventekniko oni konas la Border Collie, kiu rigardas supren al la ŝafoj. Ĉi tiu imputado sufiĉas por igi la gregon eniri la korton.
# Gregopersekutado - En ĉi tiu kunventekniko, Kimra Korguno estas konata kiu sukcesas kolekti la gregon helpe de mordoj en la kruroj de la ŝafo. Alia ekzemplo estas la Oldangla Ŝafhundo, kiu uzas sian grandecon por bloki la padon de la grego kaj tiel fakte devigas ilin eniri la korton.

## Gardado 
La paŝtistohundoj, kies tasko estas protekti la gregon, estas grandaj kaj masivaj hundoj tamen mildaj rilate la gregon, tio videblas en la raso de la paŝtisto Bergamsko, granda raso, kovrita per dika felo kiu protektas ĝin kontraŭ malutilaj bestoj.

Paŝtohundoj estas kutime ekstere similaj al ŝafoj por konfuzi lupojn kaj ankaŭ por konveni en gregon. 

Krom integri la hundon ekstere, la paŝtisto zorgas konservi la hundojn de tre juna aĝo kun la ŝafoj, por ke la hundoj vidu la gregon kiel familion, kaj sin kiel parton de ĝi. Krome, bredistoj ofte lasas la gregon neatendita kaj kun tri paŝtistohundoj en la malferma paŝtejo, sciante ke la hundoj faros ĉion en sia povo por protekti la gregon.

## Listo de rasoj de ŝafhundoj 
Estas pluraj rasoj de ŝafhundoj, interalie:

* Ĉeĥoslovaka luphundo
* Eŭska ŝafhundo
* Germana ŝafhundo
* Hungara ŝafhundo
** komondoro
** kuvaso
* Islanda ŝafhundo
* Kataluna ŝafhundo
* Kimra korguno (*Welsh Corgi*, kimra paŝtohundo)
* Landlima ŝafhundo
* Skota ŝafhundo
* Maremma ŝafhundo

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de hundorasoj

Kategorio:Hundorasoj
Vulpa terhundo

eta|200ra|Hirtharara vulpa terhundo

La **Vulpa terhundo** aŭ **vulp-teriero** (angle: *Fox Terrier*) estas raso de terhundo bredita por vulpoĉasado.

La hundo origine estis bredita en Anglio en la mezo de la 19-a jarcento. Ĉefe estas du specioj: pikhara kaj glathara, sed aliaj specioj ankaŭ estas agnoskitaj.

## Notoj 
Kategorio:Hundorasoj
Kategorio:Terhundoj
Gardhundoj

[eta|Viro kun eluzaj vestoj morditas de gardhundo ([akvaforto de 1826).]]
**Gardhundoj** aŭ **Gardohundoj** estas kategorio de hundorasoj, kiuj aparte bonas por gardado de havaĵo kontraŭ nedezirata aŭ subita penetro de homoj aŭ bestoj. Gardhundoj estas iuj ajn hundrasoj trejnitaj por alarmi siajn posedantojn kontraŭ eblaj minacoj (gardistoj), kaj ankaŭ trejnitaj por forpeli tiajn danĝerojn.

Multegaj el ili estas dogoj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
*dogo
*boksero
*hungara ŝafhundo
*rotvejla hundo
*ŝafhundo

Kategorio:Hundorasoj
Boksero

* Boksera ribelo en Ĉinio, 1900
* boksero (vesto), subvesto por viroj
* boksero (hundo), raso de gardhundo parenca al dogo
* boksero, pugna armilo el metalo
Terhundo de Jack Russell

eta
La **terhundo de Jack Russell** (aŭ **vulphundo de Jack Russell**) estas negranda raso de hundo.

## Historio de vulphundoj de Jack Russell 
Unue bredita de John Russell kiu aĉetis hundinon nomitan Trump. Grava karakterizaĵo de ĉi tiu hundo estis agresemo, kiu provizis sufiĉan volon sekvi kaj elterigi vulpojn - sen dolorigi ilin. La hundoj kiujn bredis Russell bone apreziĝis pro ĉi tiuj karakterizaĵo.

Malgraŭ tio ke Russell unue aĉetis Trump celinte bredi ŝin kaj krei de ŝi novan sanglinion, plej probable neniu el la nunaj vulphundoj sangrilatas al ŝi. Multfoje dum la vivo de Russell, li devis forvendi ĉiujn siajn hundojn pro manko de mono, kaj je sia morttago havis nur kvar hundojn neplubredeblajn en 1883.

## Famaj vulphundoj de Jack Russell 
La , vulphundo de Jack Russell nomita George savis kvin infanojn de atako farita de du pitbuloj. Oni raportis ke li tuj venis al la atakantoj kaj haltigis ilin sufiĉe longe por ke la infanoj povu forkuri. La pitbuloj mortigis lin, sed en la jaro 2009 li postmorte ricevis la "PDSA Gold Medal".

## Eksteraj ligiloj 
* Artikolo pri la brava hundo George (angle) 

Kategorio:Hundorasoj
Kategorio:Terhundoj
Rotvejla hundo

La **Rotvejla** hundo estas mezgranda ĝis granda, fortika kaj fortega hundoraso. Ĝi estas nigra kun brunaj makuloj sur la vangoj, muzelo, brusto, kruroj kaj brovoj.

Ĝia nomo fontas el la antikva germana urbo Rotvejlo (germanlingve: *Rottweil*).

## Bildaro 

Dosiero:Rottweiler.jpg|
Dosiero:Rottweiler mal 2.jpg|
Dosiero:Rottweiler kopf 2.jpg|

## Vidu ankaŭ 
* Kanisedoj
* Hundo

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.ankc.aust.com/rottweil.html  
* http://www.the-kennel-club.org.uk/discoverdogs/working/w869.htm 
* http://www.nzkc.org.nz/br672.html 
* http://www.akc.org/breeds/rottweiler/index.cfm  

Kategorio:Hundorasoj
Novlanda hundo

La **Novlanda hundo** estas granda hundoraso, origine uzata kiel laborhundo en orienta Kanado, ili ŝato al akvo konatas kaj protektemo; tial ili estas ofte utiligataj kiel savhundoj sur marbordoj.
eta|250px|Novlanda hundo Aragon Randia
Ĝia nomo devenas el la kanada provinco Novlando kaj Labradoro. Novlandaj hundoj estas fifamaj pro sia abundega salivumado sed ili estas sendanĝeraj, afablaj kaj amemaj hundo. La novlanda hundo estas inter la plej grandaj hundaj rasoj: virbesto pezas po 60 ĝis 70 kilogramojn. 
eta|250px|Novlanda hundido
Ili estas plejofte plennigraj; sed ankaŭ brunaj, kaj raraj blank-kaj-nigraj renkontiĝas.

eta|450px|artista vido de novlanda hundo
## Vidu ankaŭ 
* Kanisedoj

Kategorio:Hundorasoj
Araba leporhundo

|- align=center bgcolor=lime
!Lando de origino
|- align=center
|Magrebio
|- align=center bgcolor=lime
! Alteco
|-
|

|- align=center bgcolor=lime
!Klasifiko
|-
|

|- align=center bgcolor=lime
!Rasaj normoj (FCI)
|- align=center
|(anglalingve)
|- align=center
|(francalingve)
|- align=center
|(germanalingve)
|- align=center
|(hispanalingve)
|}

La **araba leporhundo**, ankaŭ nomata **sloughio**, estas raso de hundo.

Ĝi apartenas al la grupo de leporhundoj.

Dosiero:Sloughi male.jpg|Araba leporhundo
Dosiero:Sloughi.jpg|Sloughio
Dosiero:Mynder map.png|Mapo (norvegalingve)

## Vidu ankaŭ 
* Kanisedoj
* Hundo

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.ankc.org.au/home/breeds_details.asp?bid=130  
* http://www.ukcdogs.com/WebSite.nsf/Breeds/Sloughi  
* http://www.nzkc.org.nz/br486.html  

Kategorio:Leporhundoj
Kategorio:Ĉasado
Melhundo

La **melhundo** (germanaj nomoj: *Dackel* (sudgermane), *Teckel* (nordgermane) aŭ *Dachshund* (tutgermana); germandevena angla nomo: *Dachshund* - Dachs "melo", Hund "hundo") estas longa hundoraso kun mallongaj kruroj. Ĝi estis uzita kaj fariĝis raso en Germanio por ĉasi melojn kaj aliajn ĝenulojn loĝantajn en ternestoj. Normale plenkreska melhundo pezas de kvin ĝis dek kilogramojn. Tipa melhundo de speco maketo pezas malpli ol kvin kilogramojn kaj estas multe pli malgranda ol la aliaj melhundoj.

Ŝerce ili estas nomataj *kolbasohundoj*, ĉar ili aspektas kiel kolbaso kun kruroj. Melhundoj estas lojalaj kaj petolemaj hundoj, konataj por dispozicio ĉasi malgrandajn bestojn kaj birdojn.

Oni teoriumis, ke la malfruaj radikoj de la melhundo devenas el antikva egiptio kie gravaĵuroj montris ĉasantajn hundojn kun mallongaj kruroj. Sed, en ĝia moderna enkarniĝo, la melhundo estas kreaĵo de eŭropaj hundobredistoj kaj inkluzivas elementojn de germaniaj, franciaj, kaj angliaj hundoj kaj terhundoj. Melhundoj kutimis en reĝaj kortumoj tra tuta Eŭropo, inkluzive de tiu de Reĝina Viktoria de Britio kiu aparte enamiĝis al tiu raso.

La unuaj kontrolataj mencioj de la raso troviĝas en libroj verkitaj en la frua parto de la 18-a jarcento. Antaŭ tiuj ekzistas mencioj de "melo-hundoj" aŭ "truaj hundoj". Sed tiuj plej probable aludas al celoj kaj ne specifaj rasoj. La originalaj germaniaj melhundoj estis pli grandaj ol la moderna normala variaĵo (laŭ plana amplekso) kaj pezis de 14 ĝis 18 kilogramoj. Ĉi tiuj originalaj melhundoj havis aŭ rektajn aŭ malrektajn krurajn variaĵojn. La moderna melhundo devenas de la malrekt-krura variaĵo.

La raso estas konata pro sia kapableco ekstermi melojn; melhundoj estas uzataj por ĉasi kuniklojn kaj vulpojn, lokalizi vunditajn bestojn kiel cervojn, aŭ por are ĉasi ĉasaĵon tiel grandan kiel apron.

## Variaĵoj 
La Internacia Cinologia Federacio distingas 3 specojn de melhundoj depende de la haroj:

* mallonghara
* longhara
* malglathara

Krome, oni distingas 3 specojn de grandeco:

* melhundo - ĝis 9 kg, brustomezuro ekde 35 cm
* nana melhundo - 3 ĝis 6 kg, brustomezuro 30-35 cm
* kunikla melhundo - ĝis 2,5 kg, brustomezuro ĝis 30 cm

Do, oni distingas 9 variaĵojn de melhundoj.
Dosiero:Stravharig tax.jpg|
Dosiero:Dachshund.jpg|
Dosiero:MiniDachshund1 wb.jpg|

## Vidu ankaŭ
*Kurwenal, mira melhundo el Vajmaro

## Eksteraj ligiloj 
* 
* http://www.akc.org/breeds/recbreeds/dach.cfm 
* http://www.ankc.aust.com/dachlng.html  
* http://www.ankc.aust.com/dachsmth.html  
* http://www.ankc.aust.com/dachwire.html  

Kategorio:Hundorasoj
Rebato-Servo

**Rebato-Servo** celas organizi leterkampanjojn kontraŭ misinformaj gazetaraj artikoloj. Jam de jardekoj SAT-Amikaro disponas Rebato-servon. BEJO en Brazilo organizis sian rebato-servon kiu funkciis dum kelka tempo. Ĝi havas la celon rebati artikolojn aŭ dirojn misinformajn pri Esperanto. La rolo de la koncerna servo multe
evoluis kaj etendiĝis. Informadiko kaj la eblo fotokopii
multege helpas. Nun aldoniĝas telekopiado. Antaŭe estis ja
malfacile fari plurajn kopiojn de letero, kaj rekopii la
rebatotan tekston. Nur estas tute facile kaj ne tro multekoste
fari dekojn da fotokopioj, kies kvalito ofte egalas (kaj eĉ
kelkfoje superas) tiun de originalo. 

La nomo "Rebato-Servo" fakte ne vere spegulas sian rolon.
Granda parto de ĝia aktiveco konsistas el rebatoj, t.e. kontraŭstaroj al atakoj kontraŭ esperanto, aŭ misprezentoj. Sed pli kaj pli ĝi kombiniĝas ankaŭ kun la rolo de la Informo-Servo por sendo de
leteroj kun dokumentaro al personoj parolintaj aŭ skribintaj
pri esperanto, eĉ se favore. Al ĉiuj tiuj lastaj povas
respondi aktivulo, kiu sufiĉe bone regas sian ,
kaj scias esperanton. Oni tiam skribu per tono kuraĝiga,
instiganta al scivolo. Oni havu sufiĉe bonan pedagogian kaj
psikologian sentojn por igi la aŭtoron pensi, ke li aŭ ŝi mem
povas malkovri ion interesan, kaj siavice malkovri ion valoran
al la aliaj. Oni evitu humiligan reagon, escepte se temas pri
aroga kaj evidenta intenco malutili al esperanto fare de la
skribinto aŭ parolinto.

Kategorio:Esperanto en interreto
Kategorio:Komunikado
Mopso

**Mopso** estas malgranda sed fortika raso de hundo. Ili estas ege inteligentaj kaj sufiĉe obstinaj. Ilia plata vizaĝo estas plena je haŭtsulketoj.

## Aspekto 
La ĉefaj fizikaj trajtoj de la mopso estas ĝiaj plata vizaĝo, sulkita vizaĝhaŭto, kompakta korpo kaj volvita vosto. Mopsoj estas unu el kvar koloroj: blonda kun nigra masko, tute nigra, arĝenta kaj paloranĝa. La alto estas inter 25&nbsp;cm kaj 28 ĉe la postkolo, kaj la ideala pezo estas 6,3 ĝis 8,1&nbsp;kg.

## Temperamento 
La mopso estas raso tre socia, sed ankaŭ tre inteligenta kaj multe obstina. La mopso estas populara dombesto, ĉar ĝi bezonas malmultan ekzercon, kaj estas facilaj por strigli, kvankam ili defaligas harojn notinde pli ofte ol similgrandaj hundoj. Ĝenerale, mopsoj bone harmonias kun geinfanoj kaj aliaj bestoj.

## Sano 
eta|maldekstra|La sulkhaŭta vizaĝo estas tre ĉarma aspekto de la mopso.
Pro siaj mallongaj nazoj, ofte iliaj korneoj estas facile gratitaj, kaj mopsoj povas akiri problemojn je spirado. Se la haŭtsulkoj ne estas regule lavitaj, mopso riskas infektiĝon. Problemoj povas okazi en la dentoj kaj buŝo pro la plata vizaĝo. Multaj mopsoj suferas trodikecon, kaj povas esti malsane pezaj.

Mopsoj povas suferi ankaŭ malsanon specifa al la raso, nomata mopsa encefalito, kiu kaŭzas ŝveliĝon de la cerbo. La kaŭzo de mopsa encefalito ne estas konata, sed ĝi estas verŝajne genetika malsano, kaj scienca esplorado daŭras. La malsano progresas rapide, kaj ne estas kuracebla.

## Historio 
Oni originale bredis mopsojn en Ĉinujo por akompani reĝojn. Tial mopsoj foje nomiĝas *ĉinaj mopsoj*. Iam aŭdiĝas onidiro ke mopsoj komence brediĝis por esti manĝaĵo, tamen mankas fidinda evidentaĵo pri tio.

## Diverse 
### Famaj mopsoj 
Jozefino Bonaparte havis mopson, kiu suferis domaĝan finon ĉe la buldogo de ŝia kuiristo. La mopso nomiĝis Fortuno kaj servis kiel mesaĝportisto por sekretaj leteroj senditaj inter Napoleono kaj Jozefino.

### Mopsoj en arto 
En la furorfilmoj *Men In Black* kaj *Men in Black II*, aperis mopso nomata Frank. Famuloj Maura Tierney, Carol Kane, kaj Tori Spelling aperis en televido kaj gazetoj kun siaj mopsoj. Unu mopso estis la ĉefaktoro en la filmo *The Adventures of Milo and Otis*.

Brita ĉefministro Winston Churchill de lia edzino kromnomiĝis "Pug," la anglalingva nomo de mopso. Li iam verkis poeziaĵon pri mopso, kiu troviĝas en la anglalingva Vikipedio.

En 1909 en Usono estis eldonita la originala esperantlingva groteskaĵo *La mopso de lia onklo* verkita de Reginald Melville Chase.

Grandan simpation al mopsoj esprimas eldiro de germana humura desegnisto kaj verkisto Loriot: *"Vivo sen mopso eblas, sed estas sensenca."*

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Kanisedoj

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Pugs.com  
* Pugs.name  

Kategorio:Hundorasoj
Halthundoj

eta|dekstra|180px|Irlanda halthundo
eta|dekstra|180px|Angla halthundo
**Halthundoj** estas ĉashundoj, kiujn oni dresis por halti, tuj kiam ili ekflaras ĉasotan beston, ekz. Angla halthundo. Oni origine uzis ĉi tiujn variojn por ĉasi koturnojn, fazanojn kaj tetrojn. Ili havas mezlongan hararon.

## Eksteraj ligiloj 
* American kennel club 

Kategorio:Hundorasoj
Faluĝa

**Faluĝa** (arabe **فلوجة**) estas urbo en Mez-Irako. Ĝi situas ĉirkaŭ 50&nbsp;km okcidente de Bagdado kaj havis antaŭ la Iraka milito en jaro 2003 ĉirkaŭ 232 600 loĝantojn - laŭ la stato de  la loĝantaro post la milito kreskis ĝis . En Faluĝa loĝas plimulte sunaitoj.

Dum la usonaj atakoj mortis centoj en la 1990-aj jaroj, post okupo de la urbo en 2003 fortiĝis tie la rezisto kontraŭ la okupantoj. Tiuj ribeluloj mortigis la 31-an de marto en 2004 kvar soldulojn de la Usona entrepreno *Blackwater Security Consulting*, kies korpojn ili bruligis kaj pendigis super mosto. 

En 2004 ĝi estis spirita kaj loĝistika centro de la ribeluloj, kiuj regis en la urbo. Post la usona prezidenta elekto, la usonaj trupoj reokupis la urbon, forpelinte la ribelulojn (la 8-an ĝis 10-an de novembro 2004) kaj murdinte centojn.

La 17-an de junio 2016 la iraka armeo konkeris la urbon Faluĝa de la ĝihadistoj.

Kategorio:Urboj de Irako
Skolopa spanielo

La **skolopa spanielo** estas hundoraso, origine dresita por ĉasi skolopojn. Ekzistas fakte du diferencaj rasoj nomitaj ĉi tiel: la angla skolopa spanielo kaj la usona skolopa spanielo.

Dosiero:English Cocker Spaniel 4.jpg|
Dosiero:Loekie.JPG|
Dosiero:EnglishCockerSpaniel wb.jpg|
Dosiero:EnglishCockerSpaniel simon.jpg|

## Vidu ankaŭ 
* Kanisedoj

Kategorio:Hundorasoj
Kategorio:Ĉashundoj
Grifono

dekstra|eta|Grifono
La **grifono** (angle *Wirehaired Pointing Griffon*, france ''Griffon d'arrêt à poil dur Korthals'') estas Nederlando-devena hundoraso, kies ĉefa evoluo okazis en Francio.

Ĝi havas hirtan hararon, kiu evoluis kiel ŝirmilo en marĉejoj. Ĝi ege bone naĝas kaj estas bona halthundo kaj trovhundo.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.akc.org/breeds/wirehaired_pointing_griffon/index.cfm 
* http://www.ckc.ca/Default.aspx?tabid=137&Breed_Code=GWP
* https://www.google.com/search?q=cache:rxjlibUY-AoJ:www.fci.be/uploaded_files/107gb2000_en.doc+site:www.fci.be+%22107++/+03.+03.+2000+%22&hl=en&ie=UTF-8
* http://mail.ukcdogs.com/UKCweb.nsf/80de88211ee3f2dc8525703f004ccb1e/feb9908d264227c485257049004665a9?OpenDocument 

Kategorio:Hundorasoj
Kategorio:Halthundoj
Hungara ŝafhundo

Ekzistas du hundrasoj, kiuj povas nomiĝi **hungara ŝafhundo**:

* komondoro
* kuvaso
* Puli-hundo
* Pumi-hundo
* Komondoro
* Mudi-hundo

## Vidu ankaŭ 
* Listo de hundrasoj
* Kanisedoj

Kategorio:Hungaraj bestoj
Kategorio:Ŝafhundoj
Kategorio:Eŭropaj hundorasoj
Sledhundoj

**Sledhundoj** estas uzataj en arktaj regionoj por tiri sledojn, ekz. Siberia sledhundo, Samojeda hundo.

Sledhundoj similas al grandaj lupoj. Ili povas esti blankaj, nigraj, grizaj, aŭ de terkoloroj, kaj ili havas ofte bluajn okulojn. Oni ne devas havi ilin en la varmegaj regionoj, ĉar ili havas problemojn pro la varmego. Sledhundoj amas la fortan ekzercon. Printempe, ili perdas multajn harojn, kaj ili bezonas homan preparadon tiutempe.

Roald Amundsen lernis ties uzadon el Inuitoj por transportado de varoj, dum li estis en Arkto (1903–04 kaj 1904–05), kio poste iĝis ege utila en lia ekspedicio al la Suda Poluso (1910–12).

En Alasko, ekzistas granda kurado por multaj teamoj da sledhundoj, nomata la Iditarod. Oni iras de Anchorage al Nome.

## Bildaro 

Dosiero:10seppalasleddogs.jpg|Dek-hunda teamo de Seppala Siberia Sledhundoj en tandemo alkroĉita sur frostigita Jukon-teritoria lago (Foto de Isa bin Marjam Boucher)
Dosiero:Greenland_Dog.jpg|Tipa sledhunda raso, kiel la Gronlanda Hundo, havas tre densan duoblan mantelon, larĝajn piedojn, fortikajn orelojn, kirlan voston, kaj muskolan korpon.
Dosiero:2003 Iditarod start in Anchorage - Aliy Zirkle.jpg|
Dosiero:Sled dogs.jpg|

## Vidu ankaŭ 
* Hundosporto

## Notoj 
Kategorio:Hundorasoj
Kategorio:Hundoj
Kategorio:Vintra sporto
Kirov (apartigilo)

La gloso **Kirov** havas plurajn signifojn, inter aliaj:

* Kirov -- urbo en Kirova provinco kaj Ĉevolga federacia regiono, oriente de Moskvo
** Kirov (stacidomo), fervoja stacio en Kirov oriente de Moskvo ĉe Transsiberia fervojo
* Kirov (Kaluga provinco) -- urbo en Kaluga provinco kaj Centra federacia regiono, okcidente de Moskvo
* Sergej Kirov, omaĝe al kiu ambaŭ urboj estas nomataj