Haunted House (videoludo)

***Haunted House*** ( ***Hantita Domo***) estas aventura videoludo programita de James Andreasen por Atari Video Computer System (poste renomita Atari 2600) kaj publikigita de Atari en 1982. La ludanto kontrolas avataron aspektantan kiel paro da okuloj, kiu esploras domegon serĉante pecojn de urno por atingi la enirejon. La monda mapo de la ludo estas loĝata de vagantaj malamikoj inkluzive de vampiraj vespertoj, tarantuloj kaj fantomo. *Haunted House* estis inter la unuaj ludoj kiuj uzis rulumadon kontrolatan de la ludanto ene de sufiĉe vasta ludspaco.

*Haunted House* ricevis pozitivajn recenzojn de tiamaj videoludaj eldonoj kiel *The Space Gamer* kaj *Electronic Games*. Aliaj, kiel *How to Win at Home Video Games*, rimarkis la malfacilecon kaj mankon de intuicio de la ludo. La ludo estis reeldonita plurfoje por diversaj konzoloj kaj platformoj kiel parto de Atari-kolektoj, kaj ankaŭ havis plurajn daŭrigojn, inkluzive de *Haunted House* (2010), *Haunted House: Cryptic Graves* (2014), kaj *Haunted House* (2023).

Videoludaj kritikistoj kiel Christopher Buecheler de *GameSpy* nomis *Haunted House* unu el la plej fruaj ekzemploj de la horora superviva ĝenro pro ĝiaj timigaj temoj, limigita inventaro kaj diversaj monstroj. Aliaj analizoj tamen sugestis, ke la ludo mankis je specifaj elementoj kiujn pli postaj ludoj kiel *Alone in the Dark* (1992) aŭ *Resident Evil* (1996) havis por establi ĝin kiel unika ĝenro.

## Ludomaniero
*Haunted House* estas unuludanta videoludo, en kiu la celo estas kolekti tri pecojn de magia urno dismetitajn hazarde tra 24 ĉambroj de domego kaj revenigi ilin al la enirejo. La objektoj kaj iuj areoj en la ludo estas malkaŝitaj al la ludanto per alumetoj kiujn oni povas ekbruligi kaj estingi. La revuo *How to Win at Video Games* priskribis *Haunted House* kiel « *intrigan ludon* », komparante ĝian ludmanieron al tiu de antaŭaj ludoj de Atari, kiel *Superman* (1979) kaj *Adventure* (1980). Tim Onosko de *The Capital Times* ankaŭ komparis *Haunted House* al tiuj ludoj, priskribante ĝin kiel aventurludon kiu postulas de ludantoj lerni regulojn kaj postulojn, kaj kolekti objektojn por atingi celon dum la ludo progresas.

La ludanto disponas naŭ vivojn por plenumi tiun taskon. Oni povas teni nur unu objekton samtempe, sed povas interŝanĝi ilin tuŝante alian. La domego enhavas 24 ĉambrojn kaj kvar etaĝojn. La ludanto povas moviĝi inter pordoj kiuj kondukas supren aŭ malsupren, sed neniu permesas moviĝi en ambaŭ direktoj. Dum sia serĉado, la ludanto povas renkonti malamikojn kiel vampirajn vespertojn, tarantulojn kaj fantomon, kiuj kaŭzas perditan vivon se ili estas tuŝitaj.

La ludo havas naŭ nivelojn kun diversaj malfacilecoj. Ekzemple, en moduso 1, estas ĉambro kie la muroj estas lumigitaj per alumetoj, dum ĉiuj aliaj estas tute mallumaj. Aliaj defioj inkluzivas ŝlositajn pordojn kiuj postulas ĉefan ŝlosilon ankaŭ kaŝitan en la domego. En pli altaj niveloj aldoniĝas malamikoj kaj novaj kondutoj, kiel ekzemple ke vespertoj povas ŝteli portatan objekton kaj transloki ĝin hazarde al alia loko en la domego. En la domego troviĝas ankaŭ kolektebla objekto – sceptro, kiu malhelpas ke malamikoj postkuru la ludanton. La fantomo tamen ĉasos la ludanton eĉ se li havas la sceptro en pli malfacilaj niveloj.

## Disvolvo
[thumb|left|200px|La ludanto estas reprezentita de la paro da okuloj en la domo. *Haunted House* estis inter la unuaj videoludoj kiuj uzis [Horizontalruluma videoludo|rulumadon kontrolatan de la ludanto.]]
*Haunted House* estis evoluigita de Atari, Inc.. Ĝi estis programita de James Andreasen,, diplomiĝinto de la Universitato de Koloradio ĉe Boulder, kiu antaŭe laboris kiel programisto ĉe MSI kaj ĉe Atari. Provizoraj titoloj por la ludo inkluzivis *Mystery Mansion* kaj *Graves Manor*.

La ludo estis evoluigita por Atari 2600, tiam nomata Atari Video Computer System. Por sono kaj grafikaĵoj, la Atari 2600 uzis sian propran *Television Interface Adaptor* (TIA), kiun aŭtoroj Nick Montfort kaj Ian Bogost priskribis kiel programan defion, ĉar ĝi permesis nur relative malmultajn unikajn funkciojn. La Atari 2600 ne subtenis grafikan prilaboradon, devigante programistojn desegni la tutan kadron de la vida ekrano permane. Kiel en aliaj ludoj kiel *Raiders of the Lost Ark* (1982), la medioj en *Haunted House* estas antaŭdesegnitaj kaj ŝarĝitaj en la ludon, kaj estas malgrandaj kompare kun aliaj ludoj kiel *Pitfall!* (1982), kie la mondoj estas konstante generitaj per kodo. *Haunted House* estis inter la unuaj videoludoj kiuj uzis kontrolatan rulumadon por moviĝi inter grandaj partoj de la videbla spaco.

Cele al la ŝparo de memoro por la hazarde lokitaj objektoj, la lokoj de la urnopartoj estas generitaj per polinomaj nombriloj, kiuj kreas nombron-sekvencojn en nekutima ordo.

Sonefektoj estis oftaj en ludoj por la Atari 2600, kvankam la frekvencoj kiujn povis generi TIA mankis multajn partojn de la kromata gamo. Pro la limigita sono, programistoj ĉe Atari ofte uzis perkutajn sonojn. Andreasen uzis tiun teknikon por krei la piedpaŝajn sonefektojn de suprenirado kaj malsuprenirado en la ŝtuparo kaj por aliaj efikoj en la ludo.

## Eldono
thumb|La originala kovrilarto por *Haunted House* fare de Steven Hendricks. La bildo estis malakceptita de membro de la merkatika teamo de Atari pro la loko de la penetrantaj okuloj.
*Haunted House* estis publikigita en februaro 1982. La artisto por la kovrilbildo kaj manlibro estis Steve Hendricks. Hendricks deklaris ke la artaĵo uzita en la manlibro estis origine destinita kiel la kovrilarto de la ludo. Post ricevo de aprobo por la dezajno, membro de la merkatika sekcio de Atari diris al li ke ĝi estus malakceptita pro la loko de la okuloj super la brusto de la figuro.

*Haunted House* estis reeldonita en diversaj kolektaj formatoj, kiel ekzemple *Atari 80 in One* por Vindozo en 2003 kaj *Atari Anthology* por PlayStation 2 kaj Xbox en 2004. Ĝi ankaŭ estis publikigita por porteblaj aparatoj kiel parto de *Atari Greatest Hits* por Nintendo DS kaj iOS. *Haunted House* estis inkludita en la kolekto *Atari 50: The Anniversary Celebration* (2022) por Nintendo Switch, PlayStation 4, Steam, kaj Xbox One.

## Recenzo
La revuo *Cash Box* raportis ke la ludo estis inter la plej bone vendataj videoludoj en julio 1982. Recenzoj komentis pri la simileco kun aliaj ludoj, la grafikaĵoj kaj sono, kaj ĝia malfacileco. Arnie Katz kaj Bill Kunkel de *Electronic Games* opiniis ke la ludo similas al antaŭa ludo de Atari, *Adventure* (1980). Ili tamen komentis ke ĝi estas « *multe pli etosa* » ol *Adventure* kaj nomis ĝin « *unu el la plej interesaj kaj novigaj videoludaj kartoĉoj kiuj aperis lastatempe* », laŭdante ĝian sonon kaj grafikaĵojn, kvankam ili notis ke la poentsistemo estis iom malfacile komprenebla. Alia recenzo en *Electronic Games*, el la eldono *1983 Software Encyclopedia*, donis al la ludo noton de 7 el 10, denove laŭdante la sonon kaj vidaĵojn, kaj diris ke la ludo donas al la ludanto « *timigan senton kvazaŭ ĉiam tuj okazos io terura* ».

Richard A. Edwards de *The Space Gamer* deklaris ke la ludo estis inter la plej bonaj ekzemploj de grafiko kaj sono kiujn Atari produktis, kaj ke li ne trovis iujn ajn negativajn aspektojn en la ludo.

Tim Onosko de *The Capital Times* redaktis ke la grafikaĵoj estis « *kvadratigitaj* » kaj neimponaj, sed la ludo mem povus esti defia. Recenzo en *Video Games* diris ke estas malfacile entuziasmiĝi pri ludo ĉefe ludata en mallumo, donante al ĝi « *interesan takson* » de 5 el 10 kaj « *lertecan takson* » de 9 el 10, konkludante ke « *vi preskaŭ bezonas fari notojn por sekvi ĉion en ĉi tiu ludo [...] ne ekzistas ununura solvo por iu ajn el la* [malfacilecniveloj] ». *How to Win at Video Games* opiniis ke la ludo estas malfacile komprenebla komence, sed rekomendis ĝin al publiko preta dediĉi tempon por lerni ĝian mekanikon.

En 1995, la revuo *Flux* donis al *Haunted House* la 68-an rangon en sia listo de la "100 Plej Bonaj Videoludoj". Christopher Buecheler de *GameSpy* cetere inkludis *Haunted House* en la « Halo de Famo » de la retejo en decembro 2002. Buecheler laŭdis la ludon, dirante ke « *en epoko kie plej multaj luddezajnoj estis ‘pafu laserojn ĝis vi mortos’, ĉi tiu ludo estis rimarkinda atingo* ». Brett Weiss inkludis la ludon kiel « *honoran mencion* » en sia libro *The 100 Greatest Console Video Games 1977–1987* (2014), rekomendante ĝin por ŝatantoj de *Adventure* kiuj « *deziras ion pli timigan* ».

## Influo
Kelkaj videoludaj kritikistoj, kiel Buecheler de *GameSpy* kaj Skyler Miller de AllGame, nomis la ludon unu el la plej fruaj en la ĝenro de supervivhororo. Buecheler aparte atentigis la ĝenrajn elementojn kiel la timiga etoso, limigita objekta administrado kaj varieco de monstroj. En siaj verkoj pri la ĝenro, Laurie N. Taylor tamen spuris la originon de la ĝenro al *Alone in the Dark* (1992), kaj notis ke ĝi sekve estis plu ellaborita de *Resident Evil* (1996). Ŝi komentis ke supervivhororo estis, « *kiel plejmultaj ĝenro-difinoj, [...] malpreciza kategorio neregule aplikata de ludantoj, ĵurnalistoj, projektantoj kaj akademiuloj* ».

Matthew Wiese same diris en 2009, ke kategoriigo de ĉiuj horor-temaj ludoj kiel supervivhoro estas problema, ĉar la termino ne ekzistis antaŭ la eldono de *Resident Evil*. En la revuo *Horror Games Magazine* (2003), Vim Sical kaj Remi Delekta argumentis ke hororo postulas iom da enscenigo, kiu mem postulas teknikajn kapablojn en la vida kampo. Bernard Perron, en sia libro *The World of Scary Video Games*, konsentis kun tio, kaj diris ke *Haunted House* ne povis enhavi la enscenigon de timo kiu iĝis ebla en plipostaj jardekoj, kaj ke oni devus taksi ludojn kiel *Haunted House* laŭ tio, « *kio ili vere estis* ».

Pluraj daŭrigoj de *Haunted House* estis publikigitaj. Atari publikigis novan version de *Haunted House* por PC, Xbox 360 (per Xbox Live Arcade) kaj por Nintendo Wii en 2010. Roland Lesterlin, produktanto de la ludo en 2010, diris ke ili rekonektis al la originala ludo ekzemple per la paro da brilemaj okuloj reprezentantaj la ludanton.

Atari publikigis alian version de *Haunted House*, titolitan *Haunted House: Cryptic Graves*, fare de la itala disvolvteamo Dreampainters por Vindozo je la 24-a de novembro 2014. La ludo forlasis la pli desegnit-stilan aspekton de la antaŭa eldono de 2010. Digital Eclipse kreis novan ludon titolitan *Haunted Houses*, uzante 3D vokselaj grafikaĵoj, kiu estis inkluzivita en la kolekto *Atari 50* (2022). La studio Orbit Studio publikigis novan version de *Haunted House* la 12-an de oktobro 2023, kiel ludo kun elementoj de la roguelike-ĝenro.

## Referencoj 
## Fontoj 
*
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
## Eksteraj ligiloj 
**Haunted House* ĉe MobyGames ()
*Manlibro de *Haunted House* ĉe Internet Archive ()
**Haunted House* ĉe Atari Mania ()

Kategorio:Videoludoj aperintaj en 1982
Kategorio:Aventuraj videoludoj
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per Atari 2600
Kategorio:Videoludoj de Atari
Kategorio:Videoludoj kreitaj en Usono