open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Uragano Hugo

eta|maldekstra|Totalo da pluvoj el Hugo en Puerto Rico
eta|Domdetruo fare de Hugo
eta|Detruo de Hugo ĉe strandaj propraĵoj
eta|maldekstra|200ra|Uragano Hugo antaŭ alveno al Suda Karolino
La **Uragano Hugo** estis rara sed povega kaboverda uragano kiu kaŭzis grandan damaĝon kaj multajn vivoperdojn ĉe Deventaj Insuloj, Puerto Rico, kaj Sudorienta Usono. La **Uragano Hugo** formiĝis ĉe la orienta Atlantiko ĉe Kaboverdo la 9an de septembro 1989. Hugo moviĝis milojn da mejloj tra la Atlantiko, kaj rapide plifortiĝis ĝis atingi kategorion 5 de uragana forto dum sia veturado. Ĝi poste trapasis ĉe Guadelupo kaj Sankta Kruco la 17an de septembro kaj la 18an kun kategorio 4. Iomete malfortiĝinte la **Uragano Hugo** pasis super Puerto Rico kiel uragano de fortokategorio 3. Okazis posta malfortiĝo kelkajn horojn poste kaj poste ĝi reaperis en Atlantikon, kun pli suba kategorio 2. Tamen, Hugo refortiĝis al kategorio 4 antaŭ reaperi ĉe la Isle of Palms (Suda Karolino) la 22an de septembro.

La **Uragano Hugo** okazigis 34 mortojn (ĉefe pro elektrokuto aŭ drono) en Karibio kaj 27 en Suda Karolino, lasis ĉirkaŭ 100,000 senhejmulojn, kaj rezultis en $10&nbsp;bilionoj (1999 USD) de ĝenerala damaĝo, pro kio ĝi iĝis la plej damaĝa uragano iam registrita ĝis tiam. Tamen ekde 1989 Hugo estis preterpasata de multaj ŝtormoj kaj nune rangas la 11a plej damaĝa en Usono.

## Referencoj 
Kategorio:Katastrofoj en 1989
Hugo
Ilebo

'*** estas urbo en Demokratia Respubliko Kongo (eksa Zairio). Dum la kolonia erao (ekde 1901) la oficiala loknomo estis **Port-Francqui*'.

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 72.623 en 2012
* Supermara alteco: 304 m
* Horzono: UTC +1

## Geografio 
 situas laŭ Kasai ĉe la plej alta navigebla punkto de la rivero en la meza sekcio de la lando. Kinŝaso situas 396, Kikwit 461, Boma 683, Lubumbashi 1626 km.
eta|320px|Diagramo pri liverado, kie  estas en la meza parto

## Historio 
 fondiĝis en la 17-a jarcento, kiel komercocentro kaj loĝejo de la lokaj regantoj. Ĝi prosperis en la 19-a jarcento kaj estis antaŭ la koloniado la plej granda en la regiono. Ankaŭ la belgoj evoluis la urbon, eĉ ĝi ricevis fervojon, kiu ne plukonstruis al la ĉefurbo, ĉar la ponto kolapsis en 1937. Pro la militinvestoj la uebo riĉiĝis eĉ dum la 2-a mondmilito. Post la sendependeco la origina nomo de la urbo estis reestigita kaj en tiu urbo oni kaptis la soldatoj Patrice Lumumba-n en 1960. En 2007 ĉina plano naskiĝis por konstrui la fervojon al la ĉefurbo.

## Ekonomio 
 estas komerca, industria, agrikultura centro, grava transportonabo por kupro kaj aliaj mineraloj.

## Trafiko 
 havas flughavenon kaj riveran havenon. Ŝipoj trafikas al Kinŝaso, trajnoj al Lubumbashi. Ĉefvojoj kuras al Kananga kaj Kinŝaso.

## Vidindaĵoj 
La plej grava konstruaĵo estas hotelo "des Palmes", kiu akceptis la belgan reĝon en 1920.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
* https://archive.is/20121205101443/http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-1&srt=pabn&col=abcdefghinoq&msz=1500&geo=-46
* http://maps.live-translator.net/CD/Likasi/roadmap.php 
* http://www.tiptopglobe.com/city?i=300161&n=Ilebo#lat=-1.25000&lon=17.13330&zoom=7 
* mapo
* mapo

Kategorio:Provinco Kasajo
Kategorio:Urboj de la Demokratia Respubliko Kongo
Kategorio:Havenurboj
Olimpio (Opero)

eta|270px|*Olimpie* – signiertes Autograph der Ouvertüre
**Olimpio**, en franca **Olimpie**, en germana **Olympie** estas opero en tri aktoj de Gaspare Spontini. La franca libreto de Armand-Michel kaj Charles Dieulafoy Brifaut bazas je la samnoma teatraĵo de Voltaire (1761). *Olimpie* estis unuafoje prezentita 1819-12-22 en la opero de Parizo en la Salle Montansier, la *Olympia* 1821-05-14 en la reĝa opero Berlin.

## La verko kaj la historio de sia akcepto 
La premiero en Parizo estis fiasko, ĉar la spektantaro ne akceptis la libreton kiel aktuala.
Spontini prilaboris sian verkon por la prezentadoj en Berlin kune kun E. T. A. Hoffmann, kiu ankaŭ verkis tradukon en la germanan.

Spontini postulas tre grandan orkestron por la *Olimpio*. Unuafoje en ĝi estis uzata la instrumento Ofikleido kaj aliajn spektaklajn efikojn. En la finalo de la Berlina versio aperis la Kasandro rajdanta sur vera elefanto. Kiel jam *Fernand Cortez* tiu verko anticipas la plej malfruan francan grandan operon, Grand opéra.

## Literaturo 
* Charles Bouvet: *Spontini.* Paris 1930
* Hans Engel: *Wagner kaj Spontini.* en *Archiv für Musik-Wissenschaft.* Band 12. 1955
* Dennis Albert Libby: *Gaspare Spontini and His French and German Operas.* Disertacio Princeton 1969
* Paolo Fragepane: *Spontini.* 1954, Nova eldono Florenz 1983

## Eksteraj ligiloj 
* Klavierauszug Ouverture Acte I
* Klavierauszug Acte II
* Klavierauszug Acte III
Tampa Golfo

[eta|dekstra|Tampa Golfo from a [NASA satellite]]

**Tampa Golfo**, en angla origine "Tampa Bay", estas granda, natura haveno kaj estuaro laŭlonge de la Golfo de Meksiko en la okcidenta centra marbordo de Florido, Usono, enhavanta la golfetojn Hillsborough, Old Tampa (malnova), Middle Tampa (meza), kaj Lower Tampa (malsupra).

"Tampa Bay" ne estas nomo de municipo. Tiu miskompreno probable devenas el nomoj de kelkaj lokaj profesiaj sportkluboj kiaj la Tampa Bay Buccaneers, Tampa Bay Lightning, Tampa Bay Rays kaj Tampa Bay Rowdies kiuj serĉas subtenon el la tuta areo de la Tampa Bay, kies kerno estas la urbo Tampa.

## Referencoj 
Kategorio:Florido
Kategorio:Geografio de Usono
Rivero Sankta Johano

eta|dekstre|250ra|La **Rivero Sankta Johano** kun la ĉirkaŭaj korespondaj basenoj markitaj de ties distrikta administrado: 1. Supra baseno, 2. Meza baseno, 3. Baseno de Lago George, 4. Malsupra baseno, 5. Baseno de rivero Ocklawaha.
La **Rivero Sankta Johano**, en angla *St. Johns River*, estas la plej longa rivero de la subŝtato Florido, Usono, kaj la plej grava por komerca kaj distra uzoj. Ĝi estas 500 km longa, kaj trapasas limojn de dekdu kantonoj, tri el kiuj estas la plej grandaj el la subŝtato. La falo laŭ alto el la ekfluo al la elfluo estas malpli da 9.1 m; kiel ĉe plej el la Floridaj basenoj, kaj tiele la Rivero Sankta Johano havas tre malrapidan fluon je triono de mejlo po horo (0.5&nbsp;km/h), kaj estas ofte priskribata kiel "pigra". Ĝi estas unu el malgranda nombro de riveroj en Usono kiu fluas norden. La rivero formas nombrajn lagojn aŭ fluas en ilin, sed kiel propra rivero ties plej larĝa punkto estas 4.8 km, je kelkaj mejloj inter Palatka kaj Jacksonville, el kiuj tiu lasta estas la plej granda urba areo ĉe la rivero. La plej mallarĝa punkto estas ĉe la elfluo, nome nenavigebla marĉo ĉe Kantono Indian River. Totale 3.5 milionoj da homoj loĝas en la diversaj basenoj kiuj elfluas al la Rivero Sankta Johano.

## Vidu ankaŭ 
* Nigrakva rivero

## Notoj 
Sankta Johano
Sanibel (Florido)

maldekstra|eta|Strando ĉe la okcidenta pinto de Sanibel
**Sanibel** estas urbo en Kantono Lee, Florido, Usono, en insulo samnoma. La populacio estis 6,064 laŭ la usona censo de 2000, kun ĉirkaŭkalkulata populacio en 2006 de 6,066. Ĝi estas parto de metropolita areo Cape Coral–Fort Myers.

La ĉefa urbo estas ĉe la orienta pinto de la insulo. La urbo estis formata en 1974 kiel rekta rezulto de la konstruo de levata ŝoseo en 1963 por anstataŭi la pramon, kaj sekvaj konstruoj kaj subdividoj.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* City of Sanibel oficiala retejo

Kategorio:Urboj de Florido
Kategorio:Insuloj en Usono
Kategorio:Geografio de Florido
Listo de usonaj subŝtataj kromnomoj

Jen listo de la **kromnomoj de usonaj subŝtatoj**, oficialaj kaj aliaj tradiciaj. Nomoj nun oficialaj estas markitaj per **grasaj** literoj.

La kromnomoj nun uzataj sur aŭtomobilaj licencplatoj estas markitaj per 24px|nigra aŭto. Kromnomoj iam antaŭe estas markitaj per 24px|griza aŭto.

## Subŝtataj kromnomoj 
Kromnomoj
Bonita Springs (Florido)

eta|dekstre|300ra|Bonita Strando, el la Golfo de Meksiko.
**Bonita Springs** estas urbo en Kantono Lee, Florido, Usono. La populacio estis 43,914 laŭ la usona censo de 2010. Ĝi estas parto de metropolita areo Cape Coral–Fort Myers. Ĝi estas situanta ĉe la sudokcidenta parto de la marbordo en la subŝtato.

*Bonita* signifas en la hispana *bela* kaj *Springs* en angla *fontoj*. Do etimologio povus esti belaj fontoj aŭ simile.

## Geografio kaj klimato 
## Intereslokoj 
## Demografio 
## Aktuale 
## Eksteraj ligiloj 
* Urbo Bonita Springs

Kategorio:Urboj de Florido
Helmintoj

**Parazitaj vermoj**, ofte menciataj kiel **helmintoj** estas divido de eŭkariotaj parazitoj. Ili estas vermecaj organismoj kiuj loĝas kaj manĝas el vivantaj gastigantoj, ricevante nutradon kaj protekton dum profitas el la nutraĵo de la gastiganto, al kiu oni kaŭzas malfortigon kaj malsanojn. Tiuj kiuj loĝas en la interno de la digesta sistemo estas nomataj intestaj parazitoj. Ili povas vivi ene de homoj same kiel ĉe aliaj animaloj.

Helmintologio estas la studo de parazitaj vermoj kaj ties efikoj sur iliaj gastigantoj. La vorto *helminto* devenas el la greka *hélmins* (ἡ ἕλμινς), malfruhelena vorto por vermo. eta|Necator Americanus L3.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Parasitic Roundworm Diseases
* WHO

Kategorio:Parazitoj
5549 Bobstefanik

'*5549 *Bobstefanik'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la Observatorio Oak Ridge en Harvard (Masaĉuseco, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona astronomo *Robert Stefanik'', direktoro de la Observatorio Oak Ridge elde kiu la asteroido estis malkovrita.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio Oak Ridge
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Akantocefaloj

eta|Kelkaj ŝlosilaj karakteroj de *acanthocephala* morfologio|alternative=|359x359px
**Akantocefaloj**, konata ankaŭ kiel **dornokapaj vermoj** aŭ **spinkapaj vermoj**, (science: *Acanthocephala*; el la greka *ἄκανθος*, dorno + *κεφαλή*, kapo) estas filumo de parazitaj vermoj, karakterizataj de granda probosco, armata per dornoj, kiujn ĝi uzas por alkroĉi sin al la digesta muro de la gastiganto. Akantocefaloj tipe havas komplikan vivociklojn, kun nombraj gastigantoj, inklude senvertebrulojn, fiŝojn, amfibiojn, birdojn kaj mamulojn.  La filumo estas dividita en 4 klasojn, kiuj inkluzivas proksimume 1.192 speciojn. Tio estas ekzemplo de molekula filogenetiko.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Amin, O. M. (1987). "Key to the families and subfamilies of Acanthocephala, with erection of a new class (Polyacanthocephala) and a new order (Polyacanthorhynchida)." Journal of Parasitology, 73:1216–1219.
* Helluy & Thomas 2002 Proc. Royal.[vague]
* Lühe, M. (1904). "Geschichte und Ergebnisse der Echinorhynchen – Forschung bis auf Westrumb (1821)," Zoologischer Annalen 1:139–250.
* Tain, Luke; Marie-Jeanne Perrot-Minnot; Frank Cézilly (December 22, 2006). "Altered host behaviour and brain serotonergic activity caused by acanthocephalans: evidence for specificity". Proceedings of the Royal Society: Biological Sciences 273(1605): 3039–3045. DOI:10.1098/rspb.2006.3618. PMC 1679890. PMID 17015346. Retrieved May 15, 2011.
* Zimmer, C. Parasite Rex: Inside the Bizarre World of Nature's Most Dangerous Creatures 92. ISBN 978-0-7432-0011-0 ISBN 0-7432-0011-X.
* Gupta, P. C; Pramod Kumar. (1984) Two new species of Acanthocephalan Parasites of marine fishes from Bay of Bengal off Purri coast Orissa." *Kanpur University Res. J.[sci]* **4**:75–80.
* Listo de publikitaj artikoloj pri diversaj specioj en internaciaj ĵurnaloj http://parasites-world.com/category/parasitology-articles/world/ 

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Parazitoj
Digenea

**Digenea** (el la grekaj *Dis* - duobla, *Genos* - raso) estas subklaso ene de la Platihelmintoj konsistanta el parazitaj Platvermoj kun sincitia tegumento kaj, kutime, du suĉiloj, unu ventra kaj unu buŝa. Plenkreskuloj estas ege komunaj en la digesta sistemo, sed estas ankaŭ ĉe organaj sistemoj ĉiatipaj de vertebruloj. Dekomence oni supozis, ke ili rilatas al Monogenea, sed nune oni agnoskas, ke ili estas plej proksimaj al la Aspidogastrea kaj ke la Monogenea estas plej proksimaj al la Cestoda. Oni priskribis ĉirkaŭ 6,000 speciojn ĝis nun.

## Morfologio 
## Vivocikloj 
## Evoluo 
## Homaj infektoj 
## Bibliografio 
* Gibson, D.I., Jones, A. & Bray, R.A. (2002). Key to the Trematoda, vol.1 ISBN 0-85199-547-0
* Littlewood D.T.J. & Bray R.A. (2001) Interrelationships of the Platyhelminthes. ISBN 0-7484-0903-3
* Yamaguti, S. (1971). Synopsis of digenetic trematodes of vertebrates. Keigaku Publishing Co., Tokyo.
* Olson P. D., Cribb T. H., Tkach V. V., Bray R. A. & Littlewood D. T. J. (2003). "Phylogeny and classification of the Digenea (Platyhelminthes: Trematoda)". *International Journal for Parasitology* **33**(7): 733-755. doi 10.1016/S0020-7519(03)00049-3.

Kategorio:Parazitoj
András Schiff

**András SCHIFF** [andrAŝ ŝif], hungare **Schiff András** estas elstara hungara-brita pianisto, dirigento, orkestrestro.
eta|Schiff en 2012.
András Schiff naskiĝis la  1953 en Budapeŝto.

## Vivo 
András Schiff devenis el juda familio. Li frekventis muzikakademion inter 1968-1974, kie li lernis de Pál Kadosa, poste li plulernis en Londono de George Malcolm. En 1974 li ricevis premion en Moskvo, en la sekva jaro li atingis la unuan lokon en konkurso en Leeds. Inter 1975-1983 li instruis en la Muzikakademio Franz Liszt, dume li koncertadis. Li ofte prezentas muzikaĵojn de Bach, Wolfgang Amadeus Mozart, Franz Schubert, Béla Bartók, Leoš Janáček. En 1979 li forlasis Hungarion, plej ofte li vivas en Londono. Li ankaŭ dirigentis, krome li fondis orkestron. En 2001 li ricevis britan ŝtatanecon. Lia edzino estas violonisto. Li ricevis premion Kossuth en 1996. En 2011 li akre kritikis la hungaran kabineton.

## Elektitaj disĉiploj 
* Gábor Csalog

## Referencoj 
## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj pianistoj
Kategorio:Hungaraj dirigentoj
Kategorio:Britaj pianistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj orkestrestroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Hungardevenaj britoj
Candelária (Suda Rio-Grando)

**Candelária** estas municipo en la brazila subŝtato Suda Rio-Grando, kiu havis 30.171 loĝantojn en 2010 . 

## Vidu ankaŭ  
* Municipoj de Suda Rio-Grando

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Suda Rio-Grando
Ried ĉe Kerzers

**Ried ĉe Kerzers** (en la franca lingvo **Essert**) estas komunumo en la Lagodistrikto en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 1007 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Ried situas en la Granda Marĉo sude de Kerzers kaj proksimume 6 kilometrojn nordoriente de Morato. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Ried (sur alteco de 511 m s.m. en okcidento), Agriswil (sur alteco de 503 m s.m. en oriento) kaj Gurzelen (sur alteco de 451 m s.m. en nordo, nordokcidente de la aŭtvojnodo), kaj kelkaj izolitaj bienoj. Laŭlonge de la orienta kaj norda limo de la komunumo fluas la riverete Bibere.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 7,59 km², de kiuj 7,1% estas kovritaj de arbaro, 80,2% servas por agrikulturo kaj 11,6% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Ried ĉe Kerzers limas en nordo al Müntschemier (BE), en nordoriento al Kerzers, en oriento al Gurbrü, en sudoriento al Gempenach, en sudo al Büchslen, en okcidento al Galmiz, kaj en nordokcidento al eksklavo de Morato.

## Trafiko 
En nordo de la komunumo situas la vojnodo de la svisa aŭtovojo A1 kun la svisa rapidvojo H10, kiu konektas kun interrompo la aŭtovojojn A1 kaj A5. Ĉe la vojnodo ekzistas alveturejo al la aŭtovojo. Pere de konektaj vojoj atingeblas de tie la centro de la komunumo. Per poŝtaŭtolinio de Kerzers al Ulmiz la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Ried datiĝas el la jaro 1277 kiel *Riedes*. En la 13-a jarcento ried apartenis al feŭduloj de la Grafoj de Kiburgo kaj fariĝis en la 14-a jarcento havaĵo de la episkopejo Laŭzano, kiel feŭdo de la Grafoj de Savojo, kiuj submetis ĝin al la tribunalo de Morato. Dum la Burgonjaj Militoj en la jaro 1475 Ried kune kun Morato estis konkerita de Friburgo kaj Berno fariĝis komuna havaĵo de la du urboj. Okaze de la Helveta Revolucio de 1798 Ried ĉe Kerzers fariĝis parto de Kantono Friburgo kaj estis surbaze de la konstitucio de 1848 atribuita al la Lagodistrikto.

Kun efiko de la 1-a de januaro 2006 la ĝis tiam aŭtonoma komunumo Agriswil estis integrita al la komunumo Ried ĉe Kerzers. La unua dokumenta mencio de Agriswil datiĝas el la jaro 1275 kiel *Agerswyle*.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Ried

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Ried ĉe Kerzers

## Bildoj 

Dosiero:2012-07-18-Regiono Arbergo (Foto Dietrich Michael Weidmann) 293.JPG|Faktrabdomoj en la vilaĝocentro de Ried
Dosiero:2012-07-18-Regiono Arbergo (Foto Dietrich Michael Weidmann) 312.JPG|Kampara domo en la vilaĝocentro
Dosiero:2012-07-18-Regiono Arbergo (Foto Dietrich Michael Weidmann) 303.JPG|Fornodomo
Dosiero:2012-07-18-Regiono Arbergo (Foto Dietrich Michael Weidmann) 316.JPG|Vilaĝa placo de Ried
Dosiero:2012-07-18-Regiono Arbergo (Foto Dietrich Michael Weidmann) 320.JPG|Vilaĝeniro de Agriswil
Dosiero:2012-07-18-Regiono Arbergo (Foto Dietrich Michael Weidmann) 323.JPG|Vilaĝocentro de Agriswil
Mallophaga

***Mallophaga*** [mallofAga] estas subordo de laŭsoj, konataj kiel **mordolaŭsoj** aŭ **birdolaŭsoj**, kiu enhavas pli da 3000 specioj. Ili havas paŭrometabolon aŭ nekompletan metamorfozon.

## Familioj
* Menoponedoj

## Vidu ankaŭ
* Melbourne Armstrong Carriker

## Referencoj
Kategorio:Laŭsoj
Metilhidrargo

[eta|200px|dekstra|Formulo kie X staras por ĉiu ajn [Jono|anjono]]
eta|200px|dekstra|3Dimensia modela
**Metilhidrargo** (foje **Metila hidrargo**) estas organometala katjono kun la formulo . Ĝi estas metilacio de hidrargo kaj bioakumula media toksa poluanto.

## Strukturo
## Fonto
## Biologia efiko
### Ĉe homoj
### Ĉe fiŝoj kaj resto de naturo
El fiŝoj pasas al akvobirdoj, el kiuj oni konstatis, ke ĝi kaŭzas samseksemon ĉe ibisoj.

Kategorio:Hidrargo
Intermeza gastiganto

**Duaranga gastiganto** aŭ **Intermeza gastiganto** estas gastiganto kiu estas hejmo de la parazito nur por mallonga transira periodo, dum kiu (kutime) estas kompletata ia disvolviĝo. Ĉe la tripanosomoj, la kaŭzo de la dormiga malsano, homoj estas la duaranga gastiganto, dum la cecea muŝo estas la unuaranga gastiganto, ĉar oni pruvis, ke la reproduktado okazas en la insekto. Cestodoj kaj aliaj parazitaj platvermoj havas komplikajn vivociklojn, en kiuj oni kompletas specifajn disvolviĝojn laŭ sekvenco de kelkaj diversaj gastigantoj.

Ĉar la vivciklo de multaj parazitoj estas ne bone komprenita, foje la "plej grava" organismo estas sentiale konsiderata kiel definitiva, kaj tiu nomigo povas plui kvankam oni determinas poste ke tio malĝustas. Ekzemple, *Tubifex tubifex* estas foje konsiderataj "Intermezaj gastigantoj" de la kapoturna malsano de *Myxobolus cerebralis*, kvankam oni scias, ke la parazito kaŭzanta tiun malsanon reproduktiĝas sekse ene de ilihttp://www.lsc.usgs.gov/FHB/leaflets/Salmonid.asp .

Ĉe *Trichinella spiralis,* la nematodo kiu kaŭzas la triĥinozon, la gastiganto havas kaj reproduktajn plenkreskulojn en sia digesta sistemo kaj nematuraj junuloj en siaj muskoloj, kaj tiele ĝi estas konsiderata kaj intermeza kaj definitiva ve gastiganto.

Kategorio:Parazitoj
Spirurida

**Spirurida** estas ordo de nematodoj de la subklaso de Spiruria. Kiel ĉe ĉiuj nematodoj, ili havas nek kardiovaskulan nek spiran sistemojn.

Kelkaj *Spirurida*, kiaj la genro *Gongylonema*, povas kaŭzi malsanojn ĉe homoj. Unu el tiaj malsanoj estas haŭta infekto el larvoj de Spirurida, nome "paraliza malsano".

## Sistematiko 
Familioj:
* Acuariidae
* Aproctidae
* Creagrocercidae
* Drilonematidae
* Filariidae
* Gnathostomatidae
* Hedruridae
* Homungellidae
* Mesidionematidae
* Physalopteridae
* Scolecophilidae
* Setariidae
* Spiruridae
* Tetrameridae
* Thelaziidae
* Ungellidae
Kategorio:Nematodoj
5552 Studnička

'*5552 *Studnička''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 16-an de septembro 1982 de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť apud České Budějovice, tiam en Ĉeĥoslovakio, nun en Ĉeĥa Respubliko.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la ĉeĥa matematikisto, astronomo kaj meteologo František Josef Studnička (1836–1903), profesoro pri matematiko ĉe la Universitato de Karolo de Prago. Li komencis sian karieron kiel lektoro en České Budějovice (1862–1864).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Antonín Mrkos
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
5573 Hilarydownes

'*5573 *Hilarydownes'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť apud České Budějovice, tiam en Ĉeĥoslovakio (nun en Ĉeĥa Respubliko).

En la estinto, ĝi estis jam observita la  ekde la observatorio Lick (Usono) sed tiam oni ne sukcesis determini ĝian orbiton; de tiu observo restas la numero A913 CG.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Hilary Downes'', planedan petrologiistinon ĉe la kolegio Birkbeck de Londono. Ŝi estas fakulino pri la termantelo kaj sia esploro en planedoscienco serĉas komprenigi la geologian evoluon de la  de la meteorŝtonoj t.n. ureilitoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Antonín Mrkos
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
GEDOK

eta|Ida Dehmel, fondintino de la societo.
**GEDOK** estas mallongigo por **Asocio de germanaj kaj aŭstriaj societoj por artistinoj de ĉiuj ĝenroj** ).

Ĝi fondiĝis en 1926/27 en Hamburgo fare de la lirikistino kaj batalantino por virinaj rajtoj Ida Dehmel (1870-1942). Ekde la 1948-a jaro la societo nomiĝas *Verband der Gemeinschaften der Künstlerinnen und Kunstfreunde e.V.* kun sidejo en Hamburgo. Ĝi estas la plej malnova porartistina retaro. En 24 germanaj urboj kaj en Vieno agadas ties 3.600 membroj.

## Literaturo 
* GEDOK-Hannover (eld.): *80 Jahre GEDOK Hannover*, 2007
* Ines Katenhusen: *... das bedürfnis nach geistiger anregung ..., GEDOK-Künstlerinnen und Kunstfreundinnen im Hannover der zwanziger Jahre*, en: C. Schroeder, K. Ehrich (eldd.): *Adlige, Arbeiterinnen ... Frauenleben in Stadt und Region Hannover*, 1999
* Ines Katenhusen: "GEDOK", en: *Stadtlexikon Hannover*, p. 206
* Elke Lauterbach-Phillip: *Die GEDOK – ihre Geschichte unter besonderer Berücksichtigung der Bildenden und Angewandten Kunst*, Munĥeno 2005

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la germana branĉo.

Kategorio:Artistaj grupoj
Kategorio:Aŭstraj artistoj
Kategorio:Germanaj artistoj
Kategorio:Germanaj asocioj
Kaliforni-duoninsula Dezerto

**Kaliforni-duoninsula Dezerto** estas duondezerto kiu konstituas tersupraĵan ekoregionon el la nord-meksika ekoprovinco de la nearktisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). La ekoregiono estas parto de la tutmondaj 200-regiono "sonora kaj kaliforni-duoninsula dezertoj". Biome ĝi apartenas al dezertoj kaj kserofitaroj de Kalifornia Duoninsulo en ekstrem-okcidenta Meksiko .

## Priskribo 
La ekoregiono kovras 77 700 kvadratajn kilometrojn kaj ampleksas plimulton de la okcidenta deklivaro de la duoninsulo. Ĝi okcidente estas limigita de Pacifika Oceano, oriente de la duoninsula montaro kaj ĝi centriĝas ĉirkaŭ la koordinatoj  . Norde de latitudo de 30° N, Kaliforni-duoninsula Dezerto transiras al kaliforniaj ĉaparalo kaj duonarbaroj. La ekstrem-suda parto de la duoninsulo troviĝas ene de la sankt-lukaj kserofitaroj. En la nordo situas la pinaroj-kverkaroj de Sierra Juárez kaj de San Pedro Mártir, kie iom da arbospecioj vegetas inkluzive de la preskaŭ minacata *Washingtonia filifera* (arekacoj) .

La klimato estas seka kaj subtropika. Kvankam la precipitaĵo estas malalta, la oceano provizas per iom da humideco kaj moderigas la temperaturon kompare kun tiu de la Sonora-Dezerto, kiu troviĝas je la orienta deklivaro de la duoninsula montaro.

Kaliforni-duoninsula Dezerto troviĝas en la okcidenta parto de Kalifornia Duoninsulo, kaj okupas plimulton de la meksikaj subŝtatoj Malsupra Kalifornio kaj Suda Malsupra Kalifornio. La altitudoj varias ekde montaroj en la okcident-centra parto (1 000 - 1 500 m), al ebenaĵoj de meza altitudo (300 – 600 m), kaj vastaj areoj de marbordaj dunoj.

## Flaŭro 
eta|220px|maldekstre|Vegetaĵara tipo en la ekoregiono.
La ekoregiono estas plejofte kovrita de kserofitoj, kiuj kreas variajn komunumojn depende de altitudo kaj grundo. La ekoregiono havas ĉirkaŭ 500 speciojn da vaskulaj plantoj, de kiuj iuj estas endemiaj, ekzemple *Fouquieria columnaris* (erikaloj) aŭ *Stenocereus eruca* (kaktoj).

## Faŭno 
## Minacoj kaj konservado 
## Referencoj 
## Bibliografio 
*  C. Michael Hogan. 2009. *California Fan Palm: Washingtonia filifera*, GlobalTwitcher.com, ed. Nicklas Stromberg 
*  Taylor H. Ricketts, Eric Dinerstein, David M. Olson, Colby J. Loucks, et al. 1999. *Terrestrial Ecoregions of North America: a Conservation Assessment*. Island Press, Washington DC.

## Vidu ankaŭ 
* Ekologia klasifiko de la tersupraĵoj
* Ekoregionoj en Meksiko
* Konservada stato de ekoregiono
* Meksikaj loknomoj

## Eksteraj ligiloj 
*  Ekoregiono NA1301 : Kaliforni-duoninsula Dezerto (WWF)
*  Kaliforni-duoninsula Dezerto (*WWF-Wildworld*)
*  Kaliforni-duoninsula Dezerto (*Wildworld*) - Nacia Geografia Societo
*  Kaliforni-duoninsula Dezerto (*The Encyclopedia of Earth*)
*  Kaliforni-duoninsula Dezerto (*Globalspecies*) 
*  Situo de la ekoregiono : tajpu *Baja California Desert*
*  Tutmondaj 200; numero 130 : Sonora kaj kaliforni-duoninsula dezertoj (WWF) 

Kategorio:Nearktisaj ekoregionoj
Kategorio:Dezertoj kaj kserofitaroj
Kategorio:Geografio de Meksiko
Ruĝabrida ibiso

alternative=Bare-faced Ibis (Phimosus infuscatus) (28370845522).jpg|eta|Bare-faced Ibis (Phimosus infuscatus) (28370845522)
La **Ruĝabrida ibiso** aŭ **Nudabrida ibiso** (*Phimosus infuscatus*), konata ankaŭ kiel **Susuribiso**, estas specio de birdo de la familio de Treskiornitedoj, en la monotipa genro ***Phimosus***.

## Disvastiĝo 
Ĝi troviĝas en Sudameriko nome en norda Argentino, orienta Bolivio, centra kaj suda Brazilo, Kolombio, eble en Ekvadoro kaj Gujanoj, Paragvajo, Urugvajo kaj okcidenta Venezuelo. Ties natura habitato estas marĉoj. La ĝenerala tendenco de la tutmonda populacio estas stabila.

## Aspekto kaj kutimaro 
Temas pri svelta (46 al 55&nbsp;cm longa) tre malhelbruna al nigreca ibiso kun tre ruĝaj beko (longa kaj subenkurba), kruroj (longaj kiel ĉe ĉiuj vadbirdoj) kaj nuda brida vizaĝo el bekobazo tre frunto al ĉirkaŭokulo, kio nomigas la specion laŭ la komuna nomo, dum la latina scienca nomo aludas al ties malheleco. La kolo estas longa kaj speciale malhela, nome preskaŭ nigra, sed povas montri brilajn malhelverdecajn nuancojn.

Ili manĝas en neprofunda akvo, inter inunditaj herbejoj kaj ankaŭ ĉe sekaj herbejoj, ĉefe vermojn, moluskojn, krustulojn, krabojn, insektojn ktp. Ili ripozas en arboj. Ili nestumas en kolonioj de 5 al 70 paroj. La ino demetas 3 aŭ 4 ovojn; kovado daŭras 21 al 23 tagojn kaj elnestiĝo okazas post kromaj 27 al 30 tagoj.

## Subspecioj 
Oni konas tri subspeciojn de tiu birdospecio:

* *Phimosus infuscatus berlepschi* Hellmayr, 1903
* *Phimosus infuscatus infuscatus* (Lichtenstein, 1823)
* *Phimosus infuscatus nudifrons* (Spix, 1825)

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
* Franclingva retejo nur fotoj

Kategorio:Ibisoj
Kategorio:Treskiornitedoj
Kategorio:Pelikanoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Tamás Vásáry

**Tamás VÁSÁRY** [tamAŝ vAŝAri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vásáry Tamás** estas hungara pianisto kaj dirigento.

Tamás Vásáry naskiĝis la  1933 en Debrecen.

## Vivo 
Tamás Vásáry - kiel mirinfano - jam pianoludis en koncertoj. Li lernis de Ernő Dohnányi jam en 1943. Post 4 jaroj li atingis la unuan lokon en konkurso en Budapeŝto. Li finis la lernadon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1953 kaj li tuj estis asistanto en la Altlernejo. Lia eksterlanda kariero komenciĝis en Moskvo kaj Leningrado, poste li havis sukcesojn en konkursoj en Varsovio, Parizo, Bruselo kaj en Rio de Janeiro. Post la sukceso en Londono en 1961 li jare prezentas koncertojn po cent. Liaj partneroj estas la plej konataj muzikistoj, ekzemple Ernest Ansermet, André Previn, Claudio Abbado, Kurt Sanderling. Li dirigentis jam pli, ol 100 orkestrojn. Inter 1993-2004 li estris orkestron de Hungara Radio kaj samtempe li havis tie gravan postenon. Li ricevis premion Kossuth en 1998, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn (eĉ eksterlandajn).

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj pianistoj
Kategorio:Hungaraj dirigentoj
Kategorio:Hungaraj mirinfanoj
Arroio do Tigre

**Arroio do Tigre** estas municipo en la brazila subŝtato Suda Rio-Grando, kiu havis 12.648 loĝantojn en 2010 . 

## Vidu ankaŭ  
* Municipoj de Suda Rio-Grando

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Suda Rio-Grando
Stanley Dance

**Stanley Dance** (naskiĝis la 15-an de septembro 1910 je Braintree en Essex; mortis la 23-an de februaro 1999 je Escondido en Kalifornio) estis brita-usona muzikkritikisto kaj verkisto de biografioj pri ĵazmuzikistoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio 
* Nekrologoj

Kategorio:Britaj muzikaj kritikistoj
Kategorio:Ĵazo
Kategorio:Usonaj muzikaj kritikistoj
Wendell Marshall

**Wendell Lewis MARSHALL** (naskiĝis la 24-an de oktobro 1920 je Sankta Luiso en Misurio kaj mortis la 6-an de februaro 2002 samurbe) estis usona kontrabasisto de ĵazo.

## Kariero 
Marshall estis instigita de sia kuzo Jimmy Blanton, labori kiel ĵaza basinstrumentisto. Jam dum sia tempo ĉe la altlernejo (li studis ĉe Universitato Lincoln je Jeffersonurbo) Marshall ludis en 1942 mallonge en la bando de Lionel Hampton. Post trijara deĵoro en la armeo li laboris en 1946/47 en la triopo de Stuff Smith kaj revenis poste al Sankta Luiso, kie li formis propran ensemblon. En la jaro 1948 li iris al Novjorko kaj membriĝis en la bando de Mercer Ellington, ekde 1948 ĝis 1955 sekvis muzikado en la Orkestro Duke Ellington, kie li anstataŭis Oskaron Pettiford. Krom tio li estis ekde 1956 ĝis 1963 demandata studiomuzikisto, kunverkante surdiskigojn de Art Blakey, Donald Byrd, Gigi Gryce, Milt Jackson, Hank Jones, Mary Lou Williams, Kenny Clarke kaj Lem Winchester; poste li laboris precipe en teatro-orkestroj ĉe Broadway. Marshall foje ankaŭ ludis solopasaĵojn laŭ la stiloj de Blanton kaj Pettiford.

En 1955 li verkis sian ununuran muzikalbumon je propra nomo, *Wendell Marshall with the Billy Byer Orchestra* (ĉe RCA). En 1968 li re-ekloĝis en sia hejmurbo, por labori kiel asekurmaleristo.

## Literaturo 
* Carlo Bohländer k.a.: *Reclams Jazzführer* 1989
* Richard Cook kaj Brian Morton: *The Penguin Guide to Jazz on CD*, 6-a eldono, Londono, Penguin, 2002 ISBN 0-14-017949-6.
* Bielefelder Katalog Jazz 2001

## Eksteraj ligiloj 
* Nekrologo en *The Telegraph*
* Nekrologo en Jazzhouse
* Biografio ĉe *answers.com*

Kategorio:Usonaj muzikistoj
Kategorio:Ĵazaj basinstrumentistoj
Eudocimus

***Eudocimus*** estas genro de ibisoj, nome vadbirdoj de la familio Treskiornitedoj. Ili loĝas en plej varmaj partoj de Ameriko kun reprezentantoj el Suda Usono suden tra Centrameriko, Karibio kaj Sudameriko.

Estas nur du specioj en tiu genro, nome
* Amerika blanka ibiso, *Eudocimus albus*
* Skarlata ibiso, *Eudocimus ruber*

Ambaŭ specioj hibridiĝas, kaj estas foje konsiderataj samspecifaj.

## Aspekto kaj kutimaro 
Tiuj birdoj troviĝas en marĉaj humidejoj, ofte ĉe marbordoj. Ili konstruas nestojn el bastonetoj en arboj aŭ arbustoj super akvo, kaj la tipa ovaro estas de 2 al 5 ovoj. La ibisoj de la genro *Eudocimus* estas monogomaj kaj koloniemaj, ofte nestumante en miksitaj kolonioj kun aliaj specioj de vadbirdoj.

Plenkreskulo estas 56–61&nbsp;cm longa kun enverguro de 85–95&nbsp;cm. Ili havas longajn kurbajn bekojn, rozkolorajn krurojn kaj nudajn ruĝajn bridovizaĝojn. La plumaro estas tutblanka (*albus*) aŭ tutruĝa (*ruber*), escepte ĉe la nigraj flugilpintoj, kiuj estas facile videblaj dumfluge. Junuloj estas tre brunaj kun blankaj subaj partoj kaj pli senkoloraj nudaj partoj.

La ibisoj de la genro *Eudocimus* manĝas per tuŝoserĉado per sia longa, subenkurba beko. Ties dieto konsistas el fiŝoj, ranoj, krustuloj kaj insektoj. Ili flugas havante kolon kaj krurojn etende, ofte en longaj, izolaj linioj, ĉefe survoje el aŭ al la noktaj ripozejoj.

## Evoluo 
La genro *Eudocimus* ŝajne estas plej proksime rilata al (sed pli primitiva ol) *Plegadis*, tiu lasta distingata anatomie pro la formo de la tarsometatarso. Fosiliaj trovĵoj estas malabundaj, sed fosilia specio de komenca Mioceno nome *Plegadis paganus* havas kelkajn intermezajn karakterojn. Ĝi havas du foramenojn en la intertroklea fendo de sia fora tarsometatarso, kiel *Plegadis* kontraste kun la ununura forameno de *Eudocimus* kaj de multaj aliaj birdospecioj. La naturo de tiu specio indikas, ke ibisoj apartenantaj al genro *Eudocimus* jam ekzistis en tiu epoko.

Studo de 2010 pri mitokondria DNA de plataleoj fare de Chesser kaj kolegoj, kiu inkludis *E. ruber*, *Nipponia nippon* kaj *Threskiornis aethiopicus* trovis, ke *E. ruber* estis frua posteularo kaj ne tre proksime rilata al klado enhavanta la plataleojn kaj la malnovmondajn ibisojn.

Restoj similaj al tiuj de *E. albus* estis trovataj en kuŝejoj de meza Plioceno de Bone Valley en centra Florido, kaj de pli malsupra Plioceno de Yorktown ĉe Lee Creek en Norda Karolino.

## Referencoj 
* *A guide to the birds of Costa Rica* de Stiles kaj Skutch ISBN 0-8014-9600-4
* *Birds of Venezuela* de Hilty, ISBN 0-7136-6418-5

Kategorio:Ibisoj
Kategorio:Treskiornitedoj
Kategorio:Pelikanoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Violonkrabo

eta|400ra|Ĝenerala anatomio de Violonkrabo
eta|*Uca tangeri*
**Violonkrabo** aŭ **Violonista krabo**, estas genro de proksimume 100 specioj de duon-teraj markraboj kiuj formas la genron ***Uca***. Kiel membroj de la familio Ocipodedoj, la Violonkraboj estas plej proksime rilataj al la kraboj de la genro *Ocypode*. Tiu tuta grupo estas komponita de malgrandaj kraboj – el kiuj la plej granda estas iome super du colojn. Violonkraboj troviĝas laŭlonge de strandoj kaj saletaj intertajdaj kotejoj, lagunoj kaj marĉoj.

Ĉefa morfologia karaktero distingila estas unu pinĉila brako (Kelipedo) multe pli ampleksa ol la mala. Tio faras ilin nesimetriaj bestoj.

## Ekologio 
## Subgenroj kaj specioj 
## Notoj 
Kategorio:Kraboj
Péter Kelen

**Péter KELEN,** hungare **Kelen Péter,** Esperante **Petro Kelen** estas hungara operkantisto (tenoro). Lia frato estis Tibor Kelen.

Péter Kelen naskiĝis la  1950 en Budapeŝto.

## Biografio 
Péter Kelen komencis sian kantistan karieron en Budapeŝta Ŝtata Operejo en 1972. Baldaŭe eksterlande li gastroladis, ekzemple en Milano kaj Vieno. Li kantas ne nur operojn, sed ankaŭ oratoriojn. Li ricevis premion Kossuth en 1997, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.

## Lia repertuaro (elekto) 
* Giuseppe Verdi: Makbeto – *Malcolm*; La Forto de la Destino - *Don Alvaro*
* Richard Wagner: Die Meistersinger von Nürnberg – *Moser*
* Ferenc Erkel: Ladislao Hunyadi - titolrolo
* Georges Bizet: Carmen - *Don José*
* Giacomo Puccini: Madama Butterfly - *Pinkerton*; Manon Lescaut - *René Des Grieŭ*
* Charles Gounod: Faust - titolrolo; Romeo kaj Julieta - *Romeo*

Li ricevis rolojn en 3 filmoj.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Hungaraj oratorikantistoj
Jenő Jandó

**Jenő Jandó,** hungare **Jandó Jenő** estis hungara pianisto, altlerneja instruisto.

Jenő Jandó naskiĝis la 1-an de februaro 1952 en Pécs, li mortis la  en Budapeŝto.
  
## Biografio 
Jenő Jandó studis en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en Budapeŝto inter 1968-1974, kie li lernis de Pál Kadosa. En 1970 li atingis la 3-an lokon en konkurso de pianistoj en Budapeŝto, baldaŭe li atingis 2-an kaj 1-an lokojn en aliaj urboj. En 1974 li instruas en la Altlernejo, krome li koncertadas ankaŭ eksterlande, ekzemple en Usono kaj Japanio. Liaj dirigentoj estis ekzemple János Ferencsik, Ádám Fischer, Zoltán Kocsis, Lamberto Gardelli. Li ricevis premion Kossuth en 1997, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.

Li plej ofte pianludas de Ferenc Liszt, Béla Bartók, Joseph Haydn, Wolfgang Amadeus Mozart, Ludwig van Beethoven, Franz Schubert, Antonín Dvořák kaj Johannes Brahms.

## Elektitaj disĉiploj 
* Balázs Havasi
* István Kassai

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj pianistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Verda ibiso

La **Verda ibiso** (*Mesembrinibis cayennensis*) estas vadbirdo de la familio de ibisoj nome Treskiornitedoj. Ĝi estas la nura membro de la genro ***Mesembrinibis***. Estas ibiso de novtropiko kiu okupas distribuareon el Honduro al norda Argentino. Oni ne konas subspeciojn.

## Disvastiĝo 
Estas specio de loĝantaj birdoj kaj reproduktantoj el Honduro tra Nikaragvo, Kostariko kaj okcidenta Panamo en Centrameriko, kaj en Sudameriko al norda Argentino. Ili entreprenas kelkajn lokajn sezonajn movojn en la seka sezono. Laŭ IUCN estas totale 50.000 al 100.000 reproduktaj paroj.

La Verda ibiso loĝas en arbaraj marĉoj kaj aliaj humidaj arbaraj habitatoj.

## Kutimaro 
Ties nesto konsistas el platformo de bastonetoj situanta en arbo en mangrovejo. La ino demetas 2 al 4 ovojn. Kovado okazas dum 23 al 27 tagoj. Tiu specio estas malpli gregema ol ties parencoj (ne nestas kolonie) kaj estas kutime vidataj sola aŭ en paroj. Ili estis registritaj dum ĉikanado al Sunbirdo nestumanta en la sama arbo.

Kiel ĉe aliaj ibisoj, ĝi predas vermojn, fiŝojn, ranojn kaj aliajn akvajn animalojn, same kiel insektojn. Ĝi estas plej aktiva kaj voĉema krepuske, per laŭta rulanta alvoko *ko-ko-ko-ko-korru-korru*.

## Aspekto 
La Verda ibiso estas 48–58 cm longa kaj pezas 650–785 g; la ino estas iom pli malgranda ol la masklo. Reprodukta plenkreskulo havas brilegan verdec-nigrecan korpon, helverdajn krurojn kaj bekon, kaj grizan nudan vizaĝan haŭtaĵon. Junuloj estas multe pli senkoloraj, sed povas esti distingataj el la simila Bruna ibiso pro sia pli diketa formo, pli mallongajn krurojn kaj pli larĝajn flugilojn. Tiu specio, kiel ĉe aliaj ibisoj, flugas havante kolon kaj krurojn etende. Ties flugmaniero estas fortika, kun pli malmultaj glitoj kaj pli malregulaj flugilfrapoj ol ties parencoj.

## Referencoj 
## Fontoj 
* 
* *A guide to the birds of Costa Rica* de Stiles kaj Skutch ISBN 0-8014-9600-4
* *Birds of Venezuela* by Hilty, ISBN 0-7136-6418-5
* *Nesting behavior of Sunbitterns in Venezuela*, Betsy Trent Thomas en *The Condor* volumo 92, pp 576–581.
* J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal (Hrsg.) (1992): *Handbook of the Birds of the World*. Vol. 1. Ostrich to Ducks. Lynx Edicions, Barcelona, ISBN 84-87334-10-5

## Eksteraj ligiloj 
* Nestopriskribo

Kategorio:Ibisoj
Kategorio:Treskiornitedoj
Kategorio:Pelikanoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Panamo
Kategorio:Birdoj de Kolombio
Kategorio:Birdoj de Kostariko
Kategorio:Birdoj de Venezuelo
Akravosta ibiso

La **Akravosta ibiso** (*Cercibis oxycerca*) estas specio de vadbirdo de la familio de Treskiornitedoj. Ĝi estas monotipa ene de la genro ***Cercibis***. Oni ne konas subspeciojn.

## Disvastiĝo 
Ĝi troviĝas en norda Sudameriko, nome en limigita areo de tre norda Brazilo, orienta Kolombio, sudaj Gujanoj, kaj okcidenta Venezuelo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj laŭsezone humidaj aŭ eĉ inunditaj malaltaj herbejoj. Laŭ IUCN la populacio estas ĉirkaŭkalkulata je 10 000-25 000 individuoj, kio pli malpli egalas al 6 700-17 000 maturaj individuoj. La populaciotendenco estas stabila.

## Aspekto 
Temas pri tre malhela (preskaŭ nigreca) ibiso kun ruĝaj longa subenkurba beko, longaj kruroj kaj nuda haŭtaĵo ne nur en bridovizaĝo kiel ĉe aliaj parencaj ibisoj el bekobazo al ĉirkaŭokulo, sed ankaŭ en mentono; ambaŭ ruĝaj areoj estas separataj de grizeca karunkleca areo en mustaĉa subvango, kaj tio utilas kiel distingilo de la specio, krom la karaktero kiu aperas kaj en la komuna nomo kaj en la latina scienca nomo kiu devenas el kunmetaĵo de du radikoj el la greka kiuj signifas precize kaj respektive “akra, pinteca” kaj “vosto”. La kolo estas iomete pli nigra ol la cetero de la korpo, kiu estas siavice 76 al 86&nbsp;cm longa.

## Referencoj 
* 

## Bibliografio 
* J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal (Hrsg.) (1992): *Handbook of the Birds of the World*. Vol. 1. Ostrich to Ducks. Lynx Edicions, Barcelona, ISBN 84-87334-10-5.

Kategorio:Ibisoj
Kategorio:Treskiornitedoj
Kategorio:Pelikanoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Kolombio
Kategorio:Birdoj de Venezuelo
Gurzelen

**Gurzelen** havas diversajn signifojn:

## Geografia nomo 
* **Gurzelen BE** estas komunumo de la administra distrikto Thun en Kantono Berno en Svislando.

* **Gurzelen FR** estas vilaĝo de la komunumo Ried ĉe Kerzers de la Lagodistrikto en Kantono Friburgo en Svislando.

## Futbalstadio 
* **Stadio Gurzelen** estas futbalstadio en Bielo en Kantono Berno en Svislando.
Johann Baptist von Spix

D-ro **Johann Baptist Ritter von SPIX**  ( – ) estis germana naturalisto.

Spix naskiĝis en Höchstadt, Meza Frankonio, Germanio, kiel la sepa el 11 gefratoj. Lia junaĝa hejmo estas nun la loko de la Muzeo Spix http://www.qype.co.uk/place/801481, malferma al publiko en 2004. Post sia unua fundamenta publikaĵo, nome libro pri la historio de zoologia klasado, publikita en 1810, li iĝis membro de la Bavara Akademio de Sciencoj. En 1817 li veturis al Brazilo kun Carl Friedrich Philipp von Martius, kaj revenis en 1820 kun specimenoj de 6,500 plantoj, 2,700 insektoj, 85 mamuloj, 350 birdoj, 150 amfibioj kaj 116 fiŝoj. Tiuj formis la bazon de la kolekto de la Naturahistoria Muzeo de Munkeno, kies unua zorgisto li estis. Inter liaj malkovroj estis la Spiksa papago, kiu ricevis lian nomon.

Spix mortis en Munkeno.

## Verkoj 
* * Geschichte und Beurtheilung aller Systeme in der Zoologie nach ihrer Entwicklungsfolge von Aristoteles bis auf die gegenwärtige Zeit. 1811* - Nürnberg, Schrag'sche Buchhandlung I-XIV; 710pp.

Aldone al la 4-voluma rakonto de la ekspedicio, *Reise in Brasilien in den Jahren 1817 bis 1820* (Munkeno,1823-1831), la publikaĵoj elirintaj rekte el la kolektoj Spix-Martius inkludas:
* *Simiarum et Vespertilionum Brasiliensium Species Novae* [simioj kaj vespertoj], 1823, de Spix. El Smithsonian Institution Libraries
* *Serpentum Brasiliensium Species Novae* [serpentoj], 1824, de J.G. Wagler, el notoj de Spix
* *Animalia Nova sive Species Novae Testudinum et Ranarum* [testudoj kaj ranoj], 1824, de Spix
* *Animalia Nova sive Species Novae* Lacertarum [lacertoj], 1825, de Spix
* *Avium Species Novae* [birdoj], 1824-1825, de Spix
* *Testacea Fluviatilia...* [nesalakvaj moluskoj], 1827, de A.J. Wagner
* *Selecta Genera et Species Piscium* [fiŝoj], 1829[-1831], de Louis Agassiz
* *Delectus Animalium Articulatorum* [insektoj], 1830, de Maximilian Perty]
* *Novae Genera et Species Plantarum* [plantoj], 1823-1832, de Martius
* *Plantarum Cryptogamicarum* [kriptogamaj], 1828, de Martius

## Referencoj 
* Fittkau, E. J. 1995: Johann Baptist Ritter von Spix. *Rundgespräche d. Kommission f. Ökologie, Tropenforschung. - Bayer. Akad. d. Wissenschaften*. 10: 29-38

## Eksteraj ligiloj 
* Smithsonian Library
* verkoj de Johann Baptist von Spix ĉe Internet Archive

Kategorio:Germanaj biologoj
Kategorio:Germanaj natursciencistoj
Kategorio:Germanaj entomologoj
Kategorio:Germanaj ornitologoj
Kategorio:Germanaj nobeloj
Kategorio:Brazilo
Bandundu

'*** estas grandurbo kaj eksa provinca ĉefurbo en Demokratia Respubliko Kongo (eksa Zairio). La oficialaj loknomoj estis dum la kolonia erao **Banningville** aŭ **Banningstad*'. La historia nomo devenis de literaturisto Émile Banning.
eta|dekstre|260px|Mapo, kie  estas trovebla en la okcidenta parto

## Bazaj informoj 
* Areo: 222&nbsp;km²
* Loĝantaro: 143.435 en 2012
* Supermara alteco: 321 m
* Horzono: UTC +1

## Geografio 
 situas sur montetaro laŭ rivero Kwilu proksime de enfluejo de rivero Kasai. Kinŝaso troviĝas aere 254 (voje 400), Kikwit 250, Boma 555, Lubumbashi 1449 km.
[eta|maldekstre|280px|Panoramo de  en [2007]]

## Historio 
Bandundu estis signifa enlanda haveno, kiam ĝi estis la plej granda urbo sur la rivero inter Kinŝaso kaj Kikwit. La urbo suferis multe dum la 2-a enlanda milito.

## Trafiko 
 havas malgrandan flughavenon kaj gravan riveran havenon. Ŝipoj trafikas al Kinŝaso kaj Kikwit. Ĉefvojoj kuras al Kinŝaso kaj Kikwit, estas malpli grava vojo suden. Tra la rivero pramo funkcias.

## Klimato 
 havas tropikan klimaton. Jare pluvas po 1657&nbsp;mm, en aprilo kaj novembro la pluvo kulminas, en julio malkulminas. La temperaturo varias inter 25-. En aŭgusto estas la plej alta temperaturo, la plej malalta en novembro.
eta|dekstre|250px|Sidejo de la provinca asembleo de
eta|dekstre|250px|Bazarejo de

## Ĝemelurboj 
*  Attert, Belgio

## Fontoj 
* Angla kaj hungara Vikipedioj
* https://archive.is/20121205101443/http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-1&srt=pabn&col=abcdefghinoq&msz=1500&geo=-46
* mapo
* mapo, distancoj 
* mapo
eta|maldekstre|250px|Riverbordo ĉe

Kategorio:Provinco Kvilo
Kategorio:Urboj de la Demokratia Respubliko Kongo
Kategorio:Havenurboj
5562 Sumi

'*5562 *Sumi'''* estas tre malgranda, treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Sumi Kaneda'', nepino de la dua malkovrinto.

## Orbito 
Ĝi estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, proksima de la orbita resonanco 3:1 kun Jupitero.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroŝi Kaneda
Kategorio:Malkovrita de Sejĝi Ueda
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
Kamilló Lendvay

**Kamilló LENDVAY** [lendvai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lendvay Kamilló** estis hungara komponisto, profesoro kaj dirigento. Lia onklo estis Ervin Lendvai.

Kamilló Lendvay http://zeneakademia.hu/en/minden-hir/-/asset_publisher/zn2lZVVS99y3/content/lendvay-kamillo-1928-2016- naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

  
## Biografio 
Kamilló Lendvay lernis pianoludon en diversaj lernejoj, poste li frekventis Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en Budapeŝto inter 1949-1957, dume li estis ankaŭ soldato. Li komencis sian karieron en Nacia Teatro (Szeged). Inter 1960-1966 li estris la muzikistojn en Pupteatro (Budapeŝto). Baldaŭe li dirigentis en Operetoteatro (Budapeŝto). Ekde 1972 li instruas en la Altlernejo, dume li ankaŭ komponadas. Li ricevis premion Kossuth en 1998, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn. Aparte menciinda: Grand Prix International du Disque Lyrique en 1979 en Parizo.

## Liaj komponaĵoj (elekto) 
* diversaj kantatoj
* diversaj oratorioj
* diversaj operoj
* diversaj konĉertoj
* diversaj simfonioj
* diversaj muzikaĵoj por korusoj

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto

Kategorio:Hungaraj dirigentoj
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj