Scanlation

**Scanlation** (angla por **skantraduko**) estas vortokunfando farita el la anglaj terminoj "*scan*" kaj "*translation*", kiu signifas ciferecan skanaĵon de bildstrioj, precipe de mangao aŭ manhwa, kiujn ŝatantoj tradukas al alia lingvo, redaktas kaj ofertas interrete por legado aŭ elŝutado. Aldone al verkoj publikigitaj fare de eldonistoj, fanpublikaĵoj kiel ekzemple dōjinshi, kiuj estas adaptado de bonkonataj serioj, distribuiĝas per *scanlations*. Tiu ĉi speco de distribuado estas tamen regule same nedezirinda, aŭ almenaŭ ne aprobita, de la fanaŭtoroj, kiel okazas ĉe *scanlations* de eldonejoj.

Simila fanpraktiko ekzistas por animeo kaj aliaj filmoj en la formo de fan-subtekstaĵoj (*fansubs*), faritaj kaj publikigitaj subtekstoj.

## Historio 
Kun la popularigo de mangao en Ameriko kaj Eŭropo en la fruaj 1990-aj jaroj, fanoj opiniis ke la materialoj haveblaj en sia merkato ne sufiĉis. Intertempe ili povis uzi la evoluantan Interreton por havi rektan aliron al japanaj publikaĵoj. Aperis grupoj kiuj tradukis japanajn seriojn, publikigis ilin sen permesilo kaj faris ilin por la unua fojo alireblaj por okcidentaj spektantaroj. La malrespekto de kopirajto estis akceptita ekde la komenco por akiri aliron al la serio kaj distribui ilin.

## Traduka procezo 
La kvalito de la tradukoj fare de komercaj eldonejoj estas ofta plendo. Lokaĵigado ankaŭ estas ofta plendo inter subtenantoj de skantradukoj. Komercaj eldonoj ofte havas ŝanĝitajn titolojn, nomojn, vortludojn kaj kulturajn referencojn por havi pli da senco por la celgrupo.

Dum tradukado kaj redaktado, skantradukaj grupoj kutime klopodas resti kiel eble plej proksime al la originalo kaj konservi la kulturajn proprecojn de la originalo - kontraste al la praktiko, kiun foje uzas eldonejoj kiuj volas kulture adapti verkon kaj anstataŭigi aŭ forigi fremdajn elementojn, kiuj povas ĝeni la leganton. En la kazo de tradukoj de mangao, tio inkluzivas, ekzemple, la legodirekton, la japanan alparoladon de homoj aŭ onomatopeon. En skantradukoj okazas, ke tiaj elementoj estas konservataj kaj ke oni atendas ke la leganto konas la fremdan kulturon aŭ ke tiuj elementoj estas klarigitaj per piednotoj. James Rampant parolas ĉi tie pri formo de "fremdiĝo" en la tradukprocezo kaj verkintoj precipe tra la perado de grandaj kvantoj de serioj en platformoj kiuj ankaŭ gajnas monon de la *scanlations* kun anoncoj.

Skanantaj grupoj konscias pri la juraj kaj etikaj aferoj. Ili do kutime finas la eldonaĵojn kiam licencita versio en la respektiva lingvo venas sur la merkaton kaj ofte ankaŭ postulas la aĉeton de la leĝa eldonaĵo

## Efiko kaj graveco 
Granda nombro da verkoj ne estas allogaj por komerca ekspluatado, ĉar ili ne promesas enspezojn aŭ implicas tro grandan riskon. Skantradukoj tamen igas ilin alireblaj por nova publiko, tiel ke merkatoj por ĉi tiuj niĉoj unualoke povas ekesti kaj ebligante malalt-sojlan kulturan interŝanĝon

En 2010, japanaj kaj usonaj eldonistoj kunligis fortojn por aktive kontraŭbatali precipe komercigitajn skanltradukojn. Dum skantradukaj grupoj kaj uzantoj argumentas ke eldonistoj estus premataj por oferti mangaon ciferece, japanaj eldonistoj pli malvolonte donas permesilojn por ciferecigitaj kopioj, ĉar ili timas ke tio instigus fari kontraŭleĝajn kopiojn.

## Literaturo 
(angla) Donovan, Hope (2010), "*Gift Versus Capitalist Economies*", En: Levi, Antonia; McHarry, Mark, Pagliassotti, Dru (eld.), ''Boys' Love Manga: Essays on the Sexual Ambiguity and Cross-Cultural Fandom of the Genre*, McFarland & Company, paĝoj 11–22, ISBN 978-0-7864-4195-2

## Noto kaj referencoj 
Tiu ĉi artikolo estas parta aŭ tuta traduko de la samtitola artikolo en la germana vikipedio, listo de aŭtoroj.

## Vidu ankaŭ 
* Fan-subteksaĵo (*fansubs'')
* Traduko
* Tradukisto
* Tradukistoj sen landlimoj

## Retaj ligiloj 
* (en) Inside scanlations
* (en) Argumentoj por kaj kontraŭ skantradukoj  ĉe scanlation.com, paĝo arkivita en la Interreta Arkivo, la 20-an de februaro 2005.

Kategorio:Mangao
Kategorio:Traduko
Kategorio:Kopirajta juro