open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Siemianowice Śląskie

**Siemianowice Śląskie** (jen pole ekde 1923, germane ĝis 1922 ***Siemianowitz*** kaj ***Laurahütte***, pole en 1922 *Siemianowice* kaj *Huta Laura*) estas urbo fondita en 1923. Ĝi nun situas en la en 1999 kreita Silezia provinco de la postkomunisma ŝtato Pollando. Ĝis post majo 1922 la du loĝlokoj, loĝataj de germanoj kaj poloj, estis parto de la Germana Regno kaj tiam transdoniĝis al la dua Pola Respubliko, kvankam en la antaŭa plebiscito de Supra Silezio de marto 1921 en Siemianowitz 56,3 % kaj en Laurahütte 66,7 % de la loĝantoj voĉdonis por plua aparteno al la Germana Regno. Ekde 1919 ĝis majo 1921 tri sileziaj ribeloj de polaj naciistoj provis, sukcese, ankaŭ tiujn urbojn kie poloj estis en malplimulto, movi en la novan polana ŝtaton. La nuna urbo apartenas al samnoma distrikto Siemianowice Śląskie kaj estas ties administra centro. La urbo en forte industriigita regiono situas norde de la regiona metropolo Katowice (ĝis 1922 germane *Kattowitz*).

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Siemianowice Śl. - Centrum (185).jpg|
Siemianowice Śl. - Centrum (183).jpg|
Siemianowice Śl. - Centrum (196).jpg|
2021-10 Siemianowice Śl. plac Skargi (2).jpg|

Kategorio:Urboj de Silezia provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Sieniawa

**Sieniawa** estas urbo en Antaŭkarpatio, Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo en distrikto Przeworsk.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|maldekstra|250ra|

Kategorio:Urboj en Ĉekarpata provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Sieradz

**Sieradz** estas urbo en la provinco (historie vojevodio) Lodzio de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo en ankaŭ samnoma distrikto Sieradz.

## Famuloj ligitaj kun la urbo 
* Zbigniew Lew-Starowicz, psiakiatro kaj spertulo pri seksologio

## Partneraj urboj 
* Gaggenau, Germanio
* Annemasse, Francio
* Gospić, Koatio
* Jambol, Bulgario
* Saransk, Rusio

## Dua Mondmilito 
* 15.09.1939: germanaj okupantoj murdis 17 personojn, inkluzive de 11 judoj.
* 14.11. (kiu jaro??): germanaj policaj taĉmentoj pafekzekutis sur tombejo apud Sieradz 18 polojn kaj 2 judojn
## Eksteraj ligiloj 
* Paĝo TTT de la Urb-Oficejo Sieradz 

250ra|eta|maldekstra|

Kategorio:Urboj de Lodza provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Siemiatycze

**Siemiatycze** estas urbo en Podlasio en Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo en ankaŭ samnoma distrikto Siemiatycze, kaj kompreneble estas la ĉefloko de ambaŭ.

## Dua mondmilito
5.07.1940: Germanaj ĝendarmoj pafmortigis 25 polojn en Grabarka (proksime al Siemiatycze).

## Bibliografio 
* *Studia i Materiały do dziejów Siemiatycz* (Studoj kaj materialoj al historio de Siemiatycze), Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1989, ISBN 83-01-07983-5

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo de urbo Siemiatycze 

Kategorio:Urboj en Pollando
Kategorio:Urboj en Podlaĥia provinco
Sierpc

**Sierpc** estas urbo en la provinco (historie vojevodio) Mazovio de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo en la ankaŭ samnoma distrikto Sierpc.

## Dua mondmilito 
Dum la germana okupado dum la Dua mondmilito la okupantoj faris kelkajn murdojn kaj amasajn ekzekutojn, i.a. kadre de Aranĝo T4. La 22-an de oktobro 1939 la okupantoj kontribuciigis judojn de Sierpc je 50 mil zlotoj.

## Honoraj civitanoj 
* Johano Paŭlo la 2-a, papo (de 1999)
* Ryszard Kaczorowski, lasta prezidento en ekzilo (de 2009)

## Internacia kunlaboro 
* Zlaté Moravce, Slovakio
* Kavadarci, Norda Makedonio
* Hulín, Ĉeĥio

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala paĝo de la urba oficejo
* paĝo de dokument-laborejo pri historio de la urbo Sierpc ()

eta|maldekstra|250ra|

Kategorio:Urboj de Mazovia provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Skarżysko-Kamienna

**Skarżysko-Kamienna** estas urbo en la provinco aŭ historie *vojevodio* Sanktakrucio en Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo Skarżysko-Kamienna kaj estas la administra centro de ankaŭ samnoma distrikto Skarżysko-Kamienna. Fine de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Historio 
En 1173 la loĝloko *Milica*, nun parto de la urbo, unuafoje dokumente menciiĝis, kaj en la 13-a jarcento la loĝloko *Skarżysko*. Kiel la tuta historia vojevodio Sanktakrucio, ankaŭ la urbo post la dispartigoj de Pollando-Litovio en 1795 doniĝis al la Aŭstra imperio. La regiono en la 19-a disvolviĝis pro minado de erco. En 1918 ĝi iĝis parto de la Dua Pola Respubliko, kaj en 1923 ricevis urbajn rajtojn. Kiel ĉie en centra Eŭropo, la loĝantoj forte suferis dum la Dua Mondmilito. Post la milito  apartenis al la Pola Popola Respubliko, komunisma ŝtato grandparte dependa de Sovetunio kaj fondinta membro de la Varsovia Pakto. En 1989 okazis ŝanĝiĝo de la reĝimo al parlamenta demokratio kaj reveno al merkata ekonomio.

## Konataj homoj ligitaj kun la urbo 
* Leopold Staff (1878-1957), poeto kaj tradukisto
* Włodzimierz Sedlak (1911-1993), katolika pastro

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Sanktakruca provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Skawina

eta|maldekstra|Preĝejo en Skawina.
**Skawina** [skavIna] estas urbo en Malgrandpollanda Provinco en Pollando. Ĝi apartenas al la Komunumo Skawina en la Distrikto Krakova. Fine de  en la urbo vivis .

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj en Malgrandpollanda provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Skała (Malgrandpollando)

eta|maldekstra|Preĝejo en Skała.
**Skała** [skAŭa] estas urbo en suda Pollando, en la Malgrandpollanda Provinco, Distrikto Krakova, Komunumo Skała. Fine de  en la urbo vivis .

Skała estas unu el la plej malnovaj urboj de Malgrandpollando. En la frua 13-a jarcento ĝi estis defenda burgo, konata latine kiel *Scala* aŭ *Magna Schala*. Ĝia nomo (pole *skała* signifas rokon) verŝajne venas de roka monteto super la valo de la rivero Prądnik.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj en Malgrandpollanda provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Sieraków

**Sieraków** estas urbo en Grandpollando en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Sieraków en distrikto Międzychodzki.
eta|maldekstra|
eta|maldekstra|
eta|maldekstra|
eta|maldekstra|
eta|maldekstra|
eta|maldekstra|
eta|maldekstra|
eta|maldekstra|
eta|maldekstra|
eta|maldekstra|
eta|maldekstra|

Kategorio:Urboj de Grandpollanda provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Sochaczew

**Sochaczew** estas urbo en la provinco (historie vojevodio) Mazovio de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo en la distrikto Sochaczew.

## Famuloj ligitaj kun la urbo 
* Ŝopeno
* Mariusz Kamiński

## Bibliografio 
* Stanisław Russocki (redaktoro): *Dzieje Sochaczewa i Ziemi Sochaczewskiej* (Historio de Sochaczew kaj la regiono), Książka i Wiedza, Warszawa 1970.

## Eksteraj ligiloj 
* Urba Oficejo en Sochaczew

Dosiero:Sochaczew mazowieckie kosciol.JPG|Paroĥa kirko en Sochaczew
Dosiero:Sochaczew ryneczek 01.05.09 p.jpg|Urba centro de Sochaczew
Dosiero:Sochaczew - pl.Kościuszki - kościół i ratusz.JPG|Kościuszki-placo, kirko kaj urbodomo
Dosiero:Sochaczew - Ruiny Zamku Książąt Mazowieckich.jpg|Ruino de kastelo en Sochaczew
Dosiero:Sochaczew - ohel cadyków Bornsteinów na cmentarzu żydowskim.jpg|Juda tombejo

Kategorio:Urboj de Mazovia provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Sokółka

**Sokółka** estas urbo en Podlasio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Sokółka en distrikto Sokólski.

En 2009 Sokółka festis 400-jariĝon. Pro to, ke loĝas ĉi tie, krom poloj, ankaŭ belorusoj, litovoj kaj najbare tataroj kaj vivas apude kredantoj de katolikismo, ortodoksismo kaj islamo la urbo estas nomata ĉefurbo de pola Oriento. Ĉi tie komenciĝas Tatara Itinero, establita en 1979 lige al invito de tatara taĉmento fare de pola reĝo Johano la 3-a Sobieski.

## Hibridaj atakoj de migrantoj
3.12.2021: Gazetara Centro establiĝis apud Sokółka ĉe la pola-belorusa ŝtatlimo, laŭ kiu troviĝas 183 vilaĝoj kaj urbetoj, por raporti pri la hibridaj atakoj de migrantoj, organizataj de la komunista reĝimo de diktatoro Aljaksandar Lukaŝenka - samtempe alvenis kompanio de soldatoj-inĝenieroj el Britio kaj subtaĉmento el Estonio por protekti la landlimon de Eŭropa Unio kaj NATO. Tagon pli frue ekvalidis laŭvicaj sankcioj de EU, kaj de Usono, Kanado kaj Britio kontraŭ Belorusio, kie pli ol 900 personoj estas politikaj malliberuloj

## Partneraj urboj 
* Rochlitz, Germanio
* Šalčininkai, Litovio

## Eksteraj ligiloj 
* http://sokolka.pl - urba informilo

Dosiero:Sokółka - Town hall.jpg

Kategorio:Urboj en Pollando
Kategorio:Urboj en Podlaĥia provinco
Skierniewice

**Skierniewice** estas urbo en la provinco Lodzio de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo kaj estas la administra centro de ankaŭ samnoma distrikto Skierniewice.

## Vidindaĵoj
Inter la historiaj vidindaĵoj de Skierniewice estas:
* komplekso de la iama Episkopa Palaco kun la urba parko
* historia fervoja stacidomo, konstruita en 1875, forbruliĝinta en 1914 kaj baldaŭ poste rekonstruita
* preĝejoj de Sankta Jakobo kaj Sankta Stanislao
* Merkata placo (*Rynek*) kun la urbodomo (*Ratusz*)
* historia fervoja lokomotiva garaĝo de 1845 
* aliaj historiaj konstruaĵoj kaj strukturoj, inkluzive de la vilao Kozłowski, nun gastiganta la geedziĝan palacon, kaj la distriktan oficejon

1. Instytut Ogrodnictwa w Skierniewicach.jpg|
Skierniewice zespol palacowy kuchnia.jpg|
Park Miejski w Skierniewicach.jpg|
Skierniewice ul Senatorska 1.jpg|
Skierniewice dom sejmikowy.jpg|

Tre proksime de Skierniewice ankaŭ situas la pejzaĝa parko Bolimów, granda parko kiu altiras turistojn por migrado, tendumado kaj kajakado.

## Gravuloj 
* Jadwiga Rutkiewicz-Mikulska (1938 en la urbo - 1985), kostumografistino kina kaj teatra
* Jan Wolski (1888 - 1975 en la urbo), socia aktivulo, kooperativulo kaj verkisto interalie de utopia infana literaturo

## Partneraj urboj 
*  Gera, Germanio, 1976
*  Purgstall an der Erlauf, Aŭstrio, 1988
*  Châtelaillon-Plage, Francio, 1990 (1994 – formala ĝemeliĝo)
*  Szentes, Hungario, 2004
*  Levice, Slovakio, 2004
*  Náměšť na Hané, Ĉeĥio, 2005
*  Lubni, Ukrainio, 2007 – intenca deklaro

## Eksteraj ligiloj 
* Urba paĝo ()
* "mi amas Skierniewice" oficiala urba paĝo en la retejo *Facebook*
* oficiala urba paĝo en la retejo *Instagram*
* Galerio de fotoj

Kategorio:Urboj de Lodza provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Stary Sącz

[eta|maldekstra|240ra|Klostro de [klaraninoj (de Sankta Klara) en Stary Sącz]]
eta|maldekstra|240ra|La Urboplaco en Stary Sącz
[220ra|maldekstra|eta|Statuo de [Sankta Kinga en la korto de klostro en Stary Sącz]]
**Stary Sącz** estas urbo en Malgrandopolio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Stary Sącz en distrikto Nowosądecki.

Stary Sącz urbiĝis en la 13-a jarcento. La urbon trapasas sukcena vojo, ĝi estas pilgrimloko de hungaroj kaj poloj.

## Internacia kunlaboro 
* Levoča, Slovakio
* Liptovský Mikuláš, Slovakio
* Keszthely, Hungario
* Ĉuhujivo, Ukrainio

## Personoj ligitaj kun la urbo 
* **Jan Duda** - profesoro de la AGH Universitato de Scienco kaj Teknologio en Krakovo

## Notindaj loĝantoj 
* Sankta Kinga - (1224-1292) el la Árpád-dinastio estis filino de hungara reĝo Béla la 4-a kaj edzino de Boleslavo la 5-a, pola reĝo.
* Józef Tischner - (naskiĝis la 12-an de marto 1931 en Stary Sącz, mortis la 28-an de junio 2000 en Kraków) – pola katolika presbitero kaj filozofo.
* Ada Sari, aŭ ĝuste **Jadwiga Szayer** - pola opera kantistino, koloratursoprano, aktorino kaj pedagogino.

Ŝi naskiĝis kiel filino de advokato Edward Szayer kaj Franciszka Chylińska. Kiam ŝi estis 3-jara la patro kun la familio translokiĝis al Stary Sącz, kie li malfermis advokatan kancelarion, kaj poste iĝis urbestro, plenumante la funkcion dum 17 jaroj.

## Honoraj civitanoj 
* **Kazimierz Badeni** - pola politikisto, juristo, ĉefministro de Aŭstrio dum la jaroj 1895-1897.
* Andrzej Duda - Prezidento de Pollando

[eta|maldekstra|240ra|Klostro de [klaraninoj (de Sankta Klara) en Stary Sącz]]
[eta|240ra|dekstra|La ponto de [Sankta Kinga en Stary Sącz]]
eta|maldekstra|240ra|La Regiona Muzeo en Stary Sącz
eta|dekstra|240ra|
[300ra|bélyegkép|jobb|eta|maldekstra|La strato de [Sankta Kinga en Stary Sącz]]
1000ra|bélyegkép|közép|eta|Panoramo de la Urboplaco en Stary Sącz

Kategorio:Urboj en Malgrandpollanda provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Stronie Śląskie

250ra|eta|maldekstra|
250ra|eta|maldekstra|
eta|maldekstra|250ra|
**Stronie Śląskie** (ĝis 1945 germane **Seitenberg**) estas urbo en la nuna provinco Malsupra Silezio de Pollando. Fine de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝi apartenas al samnoma komunumo en distrikto Kłodzko (Glatz).

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Urboj en Malsuprasilezia provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Strzelce Krajeńskie

**Strzelce Krajeńskie** (: Friedeberg) estas urbo en Lubuŝio en Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo Strzelce Krajeńskie en distrikto Strzelce-Drezdenko.

Kategorio:Urboj de Lubuŝa provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Stalowa Wola

**Stalowa Wola** estas urbo en la provinco aŭ historie *vojevodio* Antaŭkarpatio en Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo Stalowa Wola kaj estas la administra centro de la ankaŭ samnoma distrikto Stalowa Wola. Fine de junio 2016 la urbo havis  loĝantojn.

## Historio 
Dum la dua mondmilito aktivis Pola Rezistomovado. Germanoj amase alveturigis ĉi-tien malliberigitojn el la kastelo en Rzeszów al lokoj de publikaj ekzekutoj, ekz. en Charzewice (nun kvartalo de la urbo), germanoj venĝe pafmortigis 25 polojn pro mortigo de unu el ili.

## Literaturo 
* Kazimerz Bobiński: *Centralny Okręg Przemysłowy: Przyczyny powstania i warunki rozwoju* (Centra Industria Distrikto. Kaŭzoj de estiĝo kaj kondiĉoj de evoluo). Warszawa: Z. Kozierkiewicz, 1939.
* Marek Adam Stańkowski: *Stalowa Wola*. Marek Myśliwiec (fotoj). Rzeszów: Libra, 2008. ISBN 978-83-89183-32-3.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo

eta|maldekstra|290ra|regiona muzeo

Kategorio:Urboj en Ĉekarpata provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Strzelno

**Strzelno** () estas urbo en Kujavio-Pomerio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Strzelno en distrikto Mogileński.

## Dua mondmilito
La 17-an de oktobro 1939 dum la komencita germana okupado de Pollando urbestro ordonis tuj konfiski de poloj aŭtomobilojn, motociklojn, mopedojn, radioricevilojn kune kun la provizo de karbo kaj ligno.

Okazis amasaj arestoj, germanoj kadre de Intelligenzaktion likvidis lokan intelektulaton, veteranojn de la Ribelo de Grandpolujo, ostaĝojn kaj judojn el apudaj koncentrejo de Inowrocław.

## Konataj personoj 
* Albert Abraham Michelson, german-devena usona fizikisto (naskiĝis la 19-an de decembro 1852 en Strelno).
* Gustaw Zieliński, verkisto
* Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, klasika filologo

Dosiero:Strzelno rotunda.jpg|
Dosiero:Strzelno fasada kościół śwTrójcy.jpg|

Kategorio:Urboj de Kujavio-Pomerio
Kategorio:Urboj en Pollando
Sucha Beskidzka

maldekstra|eta|
**Sucha Beskidzka** estas urbo en Malgrandopolio en Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo en ankaŭ samnoma distrikto Sucha.

## Gefiloj 
* Billy Wilder, filmreĝisoro

## Ĝemelaj urboj 
Inter la ĝemelaj urboj de Sângeorgiu de Mureș estas
*  Jászberény, Hungario

eta|maldekstra|300ra|
eta|maldekstra|300ra|la gastejo *Rzym* ("Romo")

Kategorio:Urboj en Malgrandpollanda provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Strzelce Opolskie

**Strzelce Opolskie** (germane **Groß Strehlitz**) estas urbo en la provinco Opolio de Pollando, kiu laŭ la stato de  havis loĝantaron de  urbanoj, kio egalas al loĝdenso de  homoj/km². Ĝi apartenas al samnoma komunumo kaj estas la administra centro de ankaŭ samnoma distrikto Strzelce. Ĝis la jaro 1945 la urbo apartenis al Germanio kaj havis plejparte germanlingvan loĝantaron, kiu estis forpelita ĝis la jaro 1947. Ĝin anstataŭis poloj el pli orientaj regionoj, kiuj miksiĝis kun la malmultaj lokanoj de la antaŭa pollingva malplimulto en Supra Silezio. Kadre de tio ŝtata komisiono fiksis novan nomon de la urbo.

## Esperanto en la urbo 
E. Szmelczyński (1902-), tre fervora 18-jara gimnaziano evidente devene el la pola malplimulto, gvidis kurson kun 12 partoprenantoj en *Groß Strehlitz* en 1920.

## Konataj lokuloj 
* Franciszek Myśliwiec (1868-1941), ekde la plenkreskiĝo en la urbo, pola pastro kaj naciisma aktivulo

## Partneraj urboj 
*  Soest en Nordrejn-Vestfalio, Germanio

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Opola provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Sulejów

**Sulejów** estas urbo en Lodzio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Sulejów en distrikto Piotrkowski.

## Internacia kunlaboro 
* Tišnov, Ĉeĥio
* Heves, Hungario

Dosiero:Sulejów-klasztor Cystersów.jpg|
Dosiero:Baszta opacka.jpg|
Dosiero:Basztaattykowaikrakowska.jpg|
Dosiero:Sulejow wieza krakowska.jpg|
Dosiero:Sulejów-klasztor Cystersów portal.jpg |
Dosiero:Sulejow tympanon.jpg|

Kategorio:Urboj de Lodza provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Supraśl

alternative=Monaĥejo de Suprasl|500x500ra|eta|**Monaĥejo de Suprasl**|maldekstra
**Supraśl** (Súpraŝl) estas urbo en Podlaĥia provinco en nordorienta Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo en distrikto Bjalistoko. Tra la urbo fluas samnoma rivero.

## Unesko 
En la urbo hejmas unu el nur ses ortodoksaj monaĥejoj (por viroj) en Pollando, la Monaĥejo de la Anunciacio de Supraśl. La Kodekso de Supraśl, la plej malnova slava literaturaĵo en Pollando kaj unu el la plej malnovaj de ĝia speco en la mondo, nomatas laŭ tiu monaĥejo. Ekde la 20a de septembro 2007 ĝi apartenas al la Unesko-programo Memoro de la Mondo.

## Supraŝl kaj Esperanto 
En 2009, okaze de UK 2009 en Bjalistoko, Supraśl gastigis la 40-an Internacian Infanan Kongreseton.

## Vidindaĵoj 
alternative=Bildo el la muzeo de ikonoj.|maldekstra|eta|240x240ra|**Bildo el la muzeo de ikonoj.**
Ekzistas ikonomuzeo kiu gatigas 300 ikonojn, sanktajn objektojn kaj unikajn freskojn. En la muzeo troviĝas daŭra ekspozicio 'Ikonoj en bildoj kaj vortoj' dispersita en 9 ĉambroj kiuj celas prepari la menson de la vizitantoj kompreni la religian, sed ankaŭ la historian kaj moralan karakteron de la ikonoj en la ortodoksa eklezio. La koncepton pripensis la artistikan direktoron de la muzeo de Podlaĥio en Bjalistoko Andrew Lechowski. La aŭtoro de la skripto estis Krystyna Mazuruk. Vizitantoj povas spekti 3 filmojn tie : fari ikonojn, la historio de la Supraśl-monaĥejo kaj ortodoksaj preĝejoj en Podlaĥio. Ekzistas similaj polaj ikonomuzeoj en Varsovio kaj Sanok.

## Dua mondmilito 
* 11.10.1943: Germanaj policoj pafmortigis en Woronicze kaj Łaźnie, apud Supraśl, respektive 65 kaj 56 personojn pro kunlaboro kun sovetaj partizanoj

## Eksteraj ligiloj 
(pola vikipedio) Muzeum Ikon w Supraślu

## Fotogalerio 

Dosiero:Supraśl, Poland - panoramio.jpg|Monaĥeja turo.
Dosiero:Podlaskie - Supraśl - Supraśl - Piłsudskiego - Park - Pomnik - Front.JPG|**Parko**
Dosiero:Supraśl - pałac Buchholtza..JPG|alt=Palaco Buchholtza.|**Palaco** **Buchholtza.**

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Supraśl, rivero fluanta tra la urbo

Kategorio:Urboj en Pollando
Kategorio:Memoro de la Mondo
Kategorio:Urboj en Podlaĥia provinco
Suchowola

**Suchowola** estas urbo en la provinco Podlasio de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo en distrikto Sokólski. Laŭ kalkulo jam de la jaro 1775 en Suchowola situu la geografia mezo de Eŭropo - tamen ekzistas pluraj, diverskriteriaj kalkuloj pri tiu punkto, kaj do ankaŭ aliaj lokoj en Eŭropo havas pretendojn pri tiu titolo.

[eta|250ra|eta|maldekstra|muzeeto pri la katolika pastro [Jerzy Popiełuszko, kiu naskiĝis en la vilaĝeto *Okopy* proksime de Suchowola kaj murdiĝis fare de la komunisma ŝtata sekretservo de Pollando en 1984]]

Kategorio:Urboj en Pollando
Kategorio:Urboj en Podlaĥia provinco
Ryn

**Ryn** estas urbo en Varmio-Mazurio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Ryn en distrikto Giżycki.

## Historio
Unuafoje Tacito menciis praprusojn kaj galindojn. Tute ekstermitaj de alveninta ordeno de germanaj kavaliroj. 

## Internacia kunlaboro 
* Jurbarkas, Litovio
* Amt Neuhaus, Germanio

eta|
eta|maldekstra|
eta|dekstra|

http://www.fotoryn.com 

Kategorio:Urboj de Varmio-Mazurio
Kategorio:Urboj en Pollando
Syców

**Syców** (ĝis 1945 germane **Wartenberg** respektive **Groß Wartenberg**) estas urbo ĉe la plej orienta parto de la nuna provinco Malsupra Silezio de Pollando. Fine de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝi apartenas al samnoma komunumo en distrikto Oleśnica (Oels).

300ra|eta|maldekstra|la centra placo
200ra|eta|maldekstra|la historia luterana kirko de la eksaj germanaj loĝantoj

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Urboj en Malsuprasilezia provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Suwałki

**Suwałki** (jen pole, ) estas urbo en la podlaĥia provinco de Pollando. Ĝi apartenas al distrikto Suvalkio. Historie la regiono estas loĝata kaj de poloj kaj de litovoj - la lastaj kulture konsideras ĝin parto de la samnoma litova regiono Suvalkio.

## Dua Mondmilito
**1939**
* 24.09. Ruĝa Armeo eniris al Suwałki (samtage okupis Sejny kaj Augustów)
* 28.09. Tria Regno kaj Sovetunio subskribis pakton pri amikeco kaj landlimoj — Suwałki kaj norda parto de Augustów-Praarbaro estis transdonita al Germanio
* 6.10. Taĉmentoj de Wehrmacht eniris al la urbo

**1940**
* Suwałki estis enkorpigita al Tria Regno sub nova nomo Sudauen; germanoj amase arestis polan intelektularon; deporto de juda loĝantaro al grandaj getoj kaj  koncentrejoj en ekstermejoj Sobibor kaj Treblinka

**1941**
* Germanoj establis Stalag I F Sudauen, en kiu pereis kelkdek mil militkaptitoj, ĉefe sovetaj

**1944**
* 22.10. Germanoj pafmortigis en Raczki 7 loĝantojn de Suwałki
* 23.10. Germanaj trupoj retiriĝis de Suwałki, al la urbo eniris soldataro de  3-a Belorusa Fronto

## Internacia kunlaboro 
* Grande-Synthe, Francio
* Notodden, Norvegio
* Waren (Müritz), Germanio
* Voru, Estonio
* Ĉernjaĥovsk, Rusio
* Marijampolė, Litovio
* Alytus, Litovio

## Konataj naskiĝintoj 
* Maria Konopnicka, verkistino
* Andrzej Wajda, filmreĝisoro
* Marko Zamenhof, la patro de la kreinto de Esperanto
* Adam Koc

Dosiero:Czarna.hancza.jpg
Dosiero:Cmentarzysko Jacwingow, Suwalszczyzna, Aug 2004 B.jpg
Dosiero:Suwałki stare 1957 Kościuszki.jpg
Dosiero:Suwalki Memorial-hl.jpg
Dosiero:Suwalki Gubernia Emblem.jpg
Dosiero:Zsznr3.JPG
Dosiero:Suwałki dworzec kolejowy 1.jpg
Dosiero:Suwalki Chlodna 1.jpg
Dosiero:Chlodna3.jpg
Dosiero:Suwalki Kosciuszki.jpg
Dosiero:Poland Suwalki - sundial.jpg
Dosiero:Poland Suwalki - sundial2.jpg
Dosiero:Suwalki 01.jpg

## Eksteraj ligiloj 
* Urboficejo de Suwałki

Kategorio:Urboj en Pollando
Kategorio:Urboj en Podlaĥia provinco
Szczawnica

**Szczawnica** estas urbo en Malgrandopolio en Pollando. Ĝi apartenas al Szczawnica en distrikto Nowotarski.

## Internacia kunlaboro 
* Spišská Belá, Slovakio
* Lesnica, Slovakio
* Oliveto Citra, Italio
* Perleberg, Germanio
* Harkány, Hungario

eta|dekstra|
eta|dekstra|
eta|dekstra|

Kategorio:Urboj en Malgrandpollanda provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Szczebrzeszyn

**Szczebrzeszyn** estas urbo en Lublinio en Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo en distrikto Zamojski, 5294 loĝantoj (stato laŭ 2011).

Szczebrzeszyn plenumis gravan ekonomian, kulturan kaj klerigan rolon. Estis centro de porsendepena agado kaj bataloj kontraŭ okupantoj.

## Historio 
Sciencaj esploroj konstatis, ke la unuaj loĝantoj setlis sur la kastela monto ĉirkaŭ 5 mil jarojn antaŭe. Tio estis neolitika agrikultura popolo de funelpokalkulturo. Situo de murzonigita setlejo inter Kievo kaj Krakovo, vojkruciĝe de la Sukcena Vojo kreis ŝancon de dinamika disvolvo. Samtempe tamen tiudirekten okazis invadoj de turkoj, tataroj, kozakoj kaj aliaj malamikoj, kiuj detruis la urbeton.

Privata nobela loko kun urborajtoj el 1352, donitaj de Kazimiro la 3-a. Dum reformacio estis kalvinisma urbo. Diversaj kulturoj kaj religioj ĉi tie kunekzistis: katolikoj, judoj, arianoj. La pasintecon atestas baroka monaĥeja preĝejo, ortodoksa kirko defendkaraktera el la 15-a jarcento, sinagogo kaj unu el la plej malnovaj judaj tombejoj.

El apuda Michałów devenas gento de Kaczorowski – de la patrino de Karol Wojtyła, la papo Johano Paŭlo la 2-a.

La urbo estas konata interalie de la verso de Jan Brzechwa, tial oni lokigis ĉi tie lignan monumenton de grilo kun violono apud pitoreska fonteto. En la tuta urbo estas kelkaj monumentoj de griloj, interalie antaŭ la urbodomo.

## Kroniko de la germana kaj soveta okupadoj 
1939
* 7.10. 21-a tago de Soveta invado en Pollandon: en Szczebrzeszyn Zygmunt Klukowski notis en sia taglibro: *Germanoj en la urbo ankoraŭ nevideblas. Multe da judoj forveturis de Szczebrzeszyn kune kun la soveta armeo, antaŭ ĉio tiuj, kiuj partoprenis en la ruĝa milico*
* 18.11. Zbigniew Klukowski en sia taglibro skribis: "Ni konstante aŭdas pri ĉiam novaj revizioj kaj arestoj. (...) Rakontis al mi judoj, ke ĉe ili neniu nokte senvestiĝas, eĉ infanoj dormas en vestoj, ĉiuj estas tre timigitaj pro la lasta incendio, raboj, revizioj ktp.";

300ra|eta|dekstra|Chrząszcz - "brzmi w trzcinie, w Szczebrzeszynie"
La urbo estas konata pro sia malfacile prononcebla nomo, kiu donis fonton por verko Chrząszcz, la unua parto de kiu “W Szczebrzeszynie chrząszcz brzmi w trzcinie” ofte estas uzata kiel ekzemplo de malfacileco de pola prononco. En la urbo ekde 2002 estas monumento al heroo de la verko.

250ra|eta|dekstra|Sinagogo
150ra|eta|dekstra|Sinagogo
200ra|eta|dekstra|Preĝejo pw. Św. Mikołaja
200ra|eta|dekstra|
200ra|eta|dekstra|Preĝejo pw. św. Katarzyny
eta|dekstra|200ra|Juda tombejo en Szczebrzeszyn

Kategorio:Urboj de Lublina provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Szczyrk

**Szczyrk** estas pola urbo en Silezia provinco. Ĝi apartenas al Distrikto Bielsko. La urbo havas turisman-ripozan karakteron. Laŭ donitaĵoj el la 31-a de decembro 2016 estis 5734 loĝantoj.

## Situo 
Szczyrk situas sude de Bielsko-Biała, nord-oriente de Wisła kaj nord-okcidente de Żywiec.

## Historio 
Setlado de vlakoj, hungaroj, ĉeĥoj kaj slovakoj estis dokumentita en la 15-a jarcento.

Urborajtojn ĝi akiris en 1973.

## Internacia kunlaboro 
Urboj kaj partneraj komunumoj:
* Jászkisér, Hungario – de 2004
* Mikołajki, Pollando – de 2007
* Zetel, Germanio – de 2008

Dosiero:Szczyrk.1.jpg|
Dosiero:Szczyrk.2.jpg|
Dosiero:Szczyrk.3.jpg|
Dosiero:Szczyrk.4.jpg|
Dosiero:Szczyrk Panorama ze Skrzycznego.jpg|

Kategorio:Urboj de Silezia provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Szczytno

**Szczytno** () estas urbo en provinco (vojevodio) Varmio-Mazurio de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo kaj estas la administra centro de samnoma distrikto Szczytno. Ĝis la jaro 1945 la urba teritorio estis germanlingva, administre apartenis al la Germana Regno kaj estis la suda parto de la historia regiono Orienta Prusio. La urbo ĝis tiu jaro nomiĝis **Ortelsburg**. Fine de  en la urbo vivis .

En 14-a jarcento en tiu ĉi loko estis konstruita brika kastelo de la germana ordeno surloke de antaŭa ligna gvatoturo el la 13-a jarcento.

La urborajtojn Szczytno ricevis en&nbsp;1723. Dum 17 jarcento okazis tie incendioj, epidemioj kaj detruoj kaŭzitaj de militoj. En 19-a jarcento la urbo disvolviĝis, en la jaro 1818 r. ĝi iĝis ĉefurbo de distrikto. Oni konstruis multajn domoj por oficejoj, estis fonditaj lernejoj. Ekfunkciis fervojo. Dum la dua mondmilito la urbo estis detruita en 45%.

Antikvaĵoj:

- La urbodomo - konstruita en la jaroj 1936-1937.

- Ruinoj de brika kastelo de la germana ordeno konstruita ĉ. la jaro 1370. Dum la mezepoko la kastelo estis sidejo de komandisto kaj de 1525 (post sekularigo de Prusio) la sidejo de starosto. En 16-a jarcento la kastelon oni alikonstruis. Ĝi iĝis ĉasista kastelo por princo Georgo Frideriko. Fine de 18-a jarcento ĝi ruiniĝis kaj oni malkonstruis ĝin. En 1924 parto de la muroj estis rekonstruitaj kaj en la jaro 1938 surloke de antaŭkastelo oni konstruis oficejon kaj unu jaron poste la lastajn kastelajn fragmentojn oni adaptis por muzeo.

- Mazuria Muzeo troviĝas en la parto de la urbodomo. Ĝi funkcias de la jaro 1945 kaj daŭrigas tradiciojn de la antaŭa germana etnografia muzeo *Heimatmuseum*. Oni prezentas en ĝi kulturon de la mazuria popolo. Precipe unika kaj interesa estas ekspozicio de mazuriaj fornaj kaheloj.

- Baroka preĝejo – protestanta el la jaro 1718.

- Mazuria kabano el la 19-a jarcento.

- Kelkaj tombejoj, el inter kiuj oni devas specjale mencii la judan tombejon. Ĝi estis fondita en la jaro 1815 kaj sufiĉe bone konservita. La plej malnovaj estas tomboŝtonoj ("Mazeva") de Eske Itzig (1782-1827) kaj Israel Aronson (1779-1833). La lasta entombigo okazis tie fine de 30-jaroj de 20a jarcento. Ĝis nun restis spuroj de 202 tomboj. Bone konservitaj estas 68 mazevoj. La juda tombejo malgraŭ parta detruo estas unu el la plej bone konservitaj judaj tombejoj en iama Orienta Prusio. Ĝi estas registrita en la jaro 1988 kiel historia monumento.

Religiaj komunumoj: En la urbo funkcias kelkaj religiaj komunumoj: Baptistoj, Protestantoj, Rom-Katolikoj, Pentekostanoj, Adventistoj kaj ankaŭ Atestantoj de Jehovo.

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Varmio-Mazurio
Kategorio:Urboj en Pollando
Sępólno Krajeńskie

**Sępólno Krajeńskie** [sɛmˈpulnɔ kraˈjɛɲskʲɛ] (historie ankaŭ , aparte inter 1772 kaj 1807 kaj de 1815 ĝis 1920, kiam la loĝloko kiel la ĉirkaŭa regiono apartenis al la reĝlando Prusio, interrompite de 8 jaroj da franca okupo kiam la regiono aparenis al la napoleona duklando Varsovio) estas urbo de la provinco Kujavio-Pomerio en Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo en ankaŭ samnoma distrikto Sępólno.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Kujavio-Pomerio
Kategorio:Urboj en Pollando
Sława

**Sława** estas urbo en Lubuŝio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Sława en distrikto Wschowski.

Dosiero:Slawa marktplatz.jpg|
Dosiero:Slawa palac 01.jpg|

Kategorio:Urboj de Lubuŝa provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Słubice

**Słubice** estas urbo en la provinco Lubuŝio de Pollando. Ĝi estas la administra centro de la distrikto Słubicki. La loĝloko situas ĉe la orienta bordo de la rivero Odro kaj ĝis la jaro 1945 estis la kvartalo *Dammvorstadt* de la germania urbo Frankfurto ĉe Odro, al kiu ĝi nun najbaras.

## Vidindaĵoj
* Juda tombejo de Słubice
* Kinejo Piast
* Monumento de Vikipedio
* Kleist-turo (pereinta)
## Servoj
*Collegium Polonicum, altlernejo
*Stacidomo de Kunowice

## Galerio 
eta|maldekstra|250ra|Słubice, vido de Frankfurt (Oder)
[eta|maldekstra|250ra|[Collegium Polonicum]]


Kategorio:Urboj en Pollando
Kategorio:Setlejoj sur Odro
Słupca

**Słupca** estas urbo en Grandpollando en Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo en ankaŭ samnoma distrikto Słupca.

## Konindaj personoj ligitaj kun Słupca 
* Mieczysław Künstler, ĉinologo, lingvisto
* Stefan Korboński, aktivulo de Pola Subtera Ŝtato

## Bibliografio 
* B. Szczepański (red.), J. Dobosz, *Dzieje Słupcy* (Historio de Słupca), Wydaw. WBP, Poznano 1996, ISBN 83-85811-27-3, OCLC 76283766.
* P. Maluśkiewicz, M. Matusiak, *Września, Słupca i okolice* (Września, Słupca kaj ĉirkaŭaĵoj), Poznano 1974.
* N. Gieryń, *Dzieje Słupcy*, Słupca 1988.

Kategorio:Urboj de Grandpollanda provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Tarnobrzeg

**Tarnobrzeg** estas urbo en la provinco aŭ historie *vojevodio* Antaŭkarpatio en Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo kaj estas la administra centro de la ankaŭ samnoma distrikto Tarnobrzeg. Fine de junio 2016 la urbo havis  loĝantojn.

eta|maldekstra|290ra|loka kastelo
eta|maldekstra|290ra|monaĥejo dominikana
eta|maldekstra|200ra|urbocentra monumento

Kategorio:Urboj en Ĉekarpata provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Tarnowskie Góry

**Tarnowskie Góry** (jen pole ekde 1922, germane ***Tarnowitz***) estas urbo en Supra Silezio en suda Pollando, 25&nbsp;km norde de Katowice (Kattowitz), ĉirkaŭ 170&nbsp;km sudoriente de Vroclavo kaj ĉirkaŭ 250&nbsp;km sudokcidente de Varsovio. Tie troviĝas la plej granda ranĝostacio de Pollando.

Oni ekuzis en la urbo *Tarnowitz* la 19-an de januaro 1788 la unuan vapormaŝinon de Prusio (la trian en la eŭropa kontinento - sen Britio). Ĝi funkciigis senakvigan instalaĵon de la loka ercminejo.

## Famuloj 
* Erich Scholz, arĥitekto kaj kantaŭtoro
* Mirosław Filipowicz (n. en 1963), historiisto

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala paĝo

Kategorio:Urboj de Silezia provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Terespol

**Terespol** estas urbo en Lublinio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Terespol en distrikto Bialski.
eta|dekstra|300ra|

Kategorio:Urboj de Lublina provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Szczawno-Zdrój

**Szczawno-Zdrój** (germane *Bad Salzbrunn*, ĝis 1935 *Obersalzbrunn*, 1945–1946 pole *Solice-Zdrój*) estas urbeto en la provinco Malsupra Silezio de Pollando. Ĝi apartenas al la distrikto Wałbrzych. Fine de  en la urbo vivis . Ĝis la jaro 1945 la teritorio estis plejgrandparte germanlingva, administre apartenis al la Germana Regno kaj al la prusia provinco Silezio. La distrikta ĉefurbo ĝis tiu jaro nomiĝis *Waldenburg*.

## Homoj ligitaj al la urbo 
* Gerhart Hauptmann - laŭreato de Nobel-premio el la jaro 1912
* Ignacy Potocki (1906-1994), pola grafo kaj balneologo

La plej konataj kuracgastoj en Obersalzbrunn respektive poste en Szczawno-Zdrój:
* Jan Brzechwa - pola poeto juddevena
* Agostino Casaroli - itala kardinalo, la ministro pri eksterlandaj aferoj de Vatikano
* Hipolit Cegielski - pola filologo, entreprenisto, ĵurnalisto kaj politikisto
* Winston Churchill - ĉefministro de Britio de 1940 ĝis 1945 (dum la Dua Mondmilito), kaj de 1951 ĝis 1955
* Joseph Conrad aŭ Józef Konrad Korzeniowski - pola romanisto, la aŭtoro de i.a. Lord Jim (Lordo Jim)
* Konstanteno la 1-a - reĝo de Greklando
* Vilhelmo la 2-a el la dinastio Hohencolernoj - imperiestro de Germanio
* Jarosław Iwaszkiewicz - pola skribisto
* Zygmunt Krasiński - pola poeto kaj dramisto
* Nikolao la 1-a el la dinastio Romanov - caro de Rusio
* Adam Stefan Sapieha - pola kardinalo
* Ivan Turgenev - rusa verkisto
* Henryk Wieniawski - pola violonisto kaj komponisto, kiu en Szczawno-Zdrój koncertis dum la jaroj 1855-1857, tial de 1966 ĉiujare okazadas la Wieniawski-festivaloj
* Ludoviko Zamenhof - la aŭtoro de Esperanto
* Narcyza Żmichowska - pola romanistino kaj poetino

## Esperanto-movado 
En julio 1912 restadis ripoze surloke Ludoviko Zamenhof.
Pro la centjara datreveno la Silezia Esperanto-Asocio en somero 2012 la trian fojon kontinue organizis Filman Esperanto-Feriadon ĉi tie, i.a. kun Roman Dobrzyński.

La 5-an de aŭgusto 2012 oni solene malkovris memortabulon remorigantan restadon de Ludoviko Zamenhof en Szczawno-Zdrój antaŭ cent jaroj. En la tagoj 5-12-a de aŭgusto 2012 en Szczawno-Zdrój okazis Internacia Esperanto-Feriado, kiun partoprenis 60 esperantistoj el kelkaj landoj. (fotoj)

Jarŝanĝe 2013/2014 en Szczawno-Zdrój okazis la 5-a Junulara E-Semajno, la novjara aranĝo organizata de Pola kaj Germana Esperanto-Junularoj kun la klubo Varsovia Vento.

## Notoj 
eta|maldekstra|La kuracfonta trinkejo en la kuracloka parko.
[eta|242ra|La memortabulo el la jaro 1966 ĉe la muro de la Naturkuracejo kun la listo de la famaj poloj kiuj kuracrestadis en la germana kuracloko inter la jaroj 1820 kaj 1901, alklaku la foton kaj vidu ke estas menciita ankaŭ [Ludoviko Zamenhof]]
eta|maldekstra|Gastejo Magnolia kie okazis ekde 2012 kelkaj esperantoferiadoj someraj.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Urboj en Malsuprasilezia provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Tomaszów Lubelski

**Tomaszów Lubelski** estas urbo en la provinco Lublinio de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo kaj estas la administra centro de la distrikto Tomaszów (Lublinio). Fine de 2019 en la urbo loĝis 19 035 personoj. Tradicie de dekkelkaj jaroj en la trian dimanĉon okazas solenaĵoj kun rekonstruo de la bataloj apud Tomaszów dum la dua mondmilito.

## Historio 
Antaŭ urbiĝo en 1621, agnoskita de la reĝo Sigismondo la 3-a Vasa, vivis ĉ. 400 familioj. Ĉirkaŭ 1630 estis preskaŭ 4 mil loĝantoj kaj kelkaj gildoj. Fine de la 17-a jarcento judoj konsistis ĉ. 50% de loĝantaro. Ili ĉefe okupiĝis pri komerco. En la dua duono de la 18-a jarcento, rezulte de la dispartigoj de Pollando, Tomaszów ektroviĝis en la aŭstra aneksaĵo. En la jaroj 1794–1830 ekzistis tie konata produktejo de fajencoj. Dum Napoleonaj Militoj ektroviĝis en Varsovia Duklando, post Viena kongreso – en Kongresa Pollando. Tiam sub la rusa anekso.

En la 19-a jarcento dum la novembra ribelo kontraŭ la Rusa Imperio formiĝis volontula regimento, kaj dum la januara ribelo estis sidejo de lokaj regopovoj de la insurekcio.

La 20-an de januaro 1863 poloj okupis la strategie gravan urbon. Kvar tagojn poste eniris rusa taĉmento de kolonelo Emanov, kaj la 5-an de februaro 1863 masakris la loĝantojn. La 19-an de februaro estis elterigo. La komisiono konstatis morton de 23 personoj, pafmortigitaj, tranĉitaj per sabroj, pikitaj per bajonetoj, kelkiuj havis detranĉitajn fingrojn dum rabado de fingroringoj fare de kozakoj. Inter ili estis d-ro Żelkowski, kies korpon la mortigistoj ĵetis al flamanta domo kaj judino, mortinta pro vundoj.

En 1867 Tomaszów iĝis sidejo de distriktaj regopovoj kaj nombris apenaŭ 3614 homoj. En 1890 loĝis jam 7277 personoj.

En la 19-a jarcento ĉi tie estis garnizono de limgardantoj, nombranta fine de la jarcento 400 homoj kaj 300 ĉevaloj.

Dum la germana invado en Pollandon la 20-an de septembro 1939 la tritaga batalo de Tomaszów Lubelski finiĝis - armeoj "Kraków" kaj "Lublin" kapitulacis. Dum la germana okupado de Pollando preskaŭ duono de la loĝantoj estis murdita.

## Partneraj urboj 
* Grigiškės, Litovio
* pluraj urboj de Ukrainio

eta|dekstra|

Kategorio:Urboj de Lublina provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Tomaszów Mazowiecki

**Tomaszów Mazowiecki** aŭ neformale malpli longe *Tomaszów* estas urbo en la provinco (historie vojevodio) Lodzio de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo kaj estas la ĉefurbo de ankaŭ samnoma distrikto Tomaszów (en la pola nomata *powiat tomaszowski*).

eta|250ra|

Kategorio:Urboj de Lodza provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Toruń

**Toruń**, , esperante foje **Toruno** estas urbo en Pollando. Ĝi apartenas al la vojevodio Kujavio-Pomerio kaj estas urbo kun rajto de distrikto (eksterdistrikta urbo): tamen ĝi funkcias kiel administra centro por la samnoma distrikto Toruń, kiu plene ĉirkaŭas la urban komunumon. Fine de  en la urbo vivis . 

## Historio
Antaŭ ol la grandurbo ekzistis, ekzistis setlejo en Toruń kiu estis parto de Piasta Pollando. La urbo fondiĝis dum la jaro 1231 kaj estis la unua urbofondo de la ordeno de germanaj kavaliroj. Dum la Mezepoko, la urbo apartenis al la komerca ligo Hanso. En 1454, la grandparte germanlingvaj loĝantoj de Thorn estis kontraŭ la ordena regado, kaj la urbestraro petis la polan reĝon ligi la urbon al Pollando, kio kaŭzis militon inter la pola armeo kaj la germanaj kavaliroj en 1454-1466 (la loĝantoj de la urbo forte subtenis kaj financis la polan flankon). Ekde 1466, Thorn troviĝis en la Krono de la Regno de Pollando. Ĝi estis unu el la plej grandaj urboj de la reĝlando. Post la dua dispartigo de Pollando en 1793, la urbo estis okupita de la germanlingva reĝlando Prusio. En la jaroj 1807-1815 ĝi estis parto de la napoleona Duklando Varsovio, kaj en 1815 ĝi estis re-alkroĉita al Germana Prusio. En 1919, la Traktato de Versajlo resendis la urbon al Pollando, kiu reakiris sian sendependecon. Inter 1939 kaj 1945, Toruń estis okupita fare de Nazia Germanio kiel rezulto de la okupo de la pola ŝtato. En 1945, la grandurbo estis konkerita fare de la sovetunia Ruĝa Armeo kaj resendita al Pollando.

## Vidindaĵoj
* Muzeo Memoro kaj Identeco en Toruń

## Partneraj urboj de Toruń 
Toruń havas partnerajn rilatojn kun sep urboj:
* kadra|20ra Čadca, Slovakio – ekde 1996
* kadra|20ra Filadelfio, Usono – ekde 1976
* kadra|20ra Göttingen, Germanio – ekde 1978
* kadra|20ra Hämeenlinna, Finnlando – ekde 1989
* kadra|20ra Kaliningrado, Rusio – ekde 1995
* kadra|20ra Leiden, Nederlando – ekde 1988
* kadra|20ra Swindon, Anglio – ekde 2003

## Famuloj 
* Koperniko – pola astronomo, matematikisto, kanoniko, aŭtoro la libron *De revolutionibus orbium coelestium* (pole: Pri la turno de ĉielaj sferoj), en kiu li tezis la suncentran teorion
* Samuel Thomas Sömmerring – germana paleontologisto, membro de Reĝa Sveda Akademio de Sciencoj
* Samuel Bogumił Linde – aŭtoro de *Słownik języka polskiego*, unua pola vortaro
* Tony Halik – pola vojaĝisto, ĵurnalisto, aŭtoro vojaĝlibrojn
* Elżbieta Zawacka – kurierino la Ĉefa Komandejo de Pola Enlanda Armeo, unua virino en Mutobskuruloj
* Aleksander Wolszczan – pola astronomo, malkovristo unuaj ekstersunsistemaj planedoj
* Wilhelm Vollmer, germana verkisto kaj filologo
* Gottfried Vollmer, germana eldonisto

## Dua Mondmilito 
27.04.1941: En Nov-Jorko la pollingva bulteno "Nowy Świat" informis, ke germana juĝejo kondamnis en Toruń al 5 jaroj de mallibero 60-jaran judon de Bydgoszcz, akuzitan pri komercado per naziaj broŝuroj kaj portretoj de Hitler.

## Vidu ankaŭ 
* Bydgoszcz - dua ĉefurbo de Kujavio-Pomerio, sidejo de provincestro
* Majstro de la Toruna Madono
* Tramtransporto en Toruń

Kategorio:Urboj de Kujavio-Pomerio
Kategorio:Urboj en Pollando
Kategorio:Hansourboj
Trzebinia

**Trzebinia** estas urbo en Malgrandopolio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Trzebinia en distrikto Chrzanowski.
eta|dekstra|280ra|

Kategorio:Urboj en Malgrandpollanda provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Trzebiatów

**Trzebiatów** (ekde 1946, antaŭe germane **Treptow an der Rega**) estas urbo en la provinco Okcidenta Pomerio de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo Trzebiatów en distrikto Gryfice.

## Historio 
Ĝia origino radikas en la 9-a jarcento, kiam oni konstruis tie fortreson kun setlejo, kiu ekde la komenco estis ligita kun la pomeria dinastio Grifidoj – la samaj kiuj dum jarcentoj regis sur la insulo Wolin – situanta iom okcidente for de la urbo
. La unua skriba informo pri Trzebiatów devenas el 1170, kiam la pomeria princo Kazimiro la 1-a transdonis 11 ĉirkaŭajn vilaĝojn al Premonstratoj, monakoj kiuj establis tie sian klostron.

Ĝi ricevis urborajtojn fine de la 13-a jarcento kaj verŝajne el tiu periodo devenas la blazono de la urbo, prezentanta grifon kun kruco. Fino de la 13-a jarcento signas ankaŭ la komencon de la ĝenerala prospero kaj disfloro de la urbo pro vico da privilegioj atribuitaj al ĝi, interalie libera navigado laŭ la rivero Rega kaj ekposedo de la haveno. Tiuj ĉi kaj pluraj sekvaj privilegioj kaŭzis, ke Trzebiatów fariĝis unu el la plej gravaj ekonomiaj centroj en Pomerio. Dum jarcentduono – apud la plej grandaj potencoj de Eŭropo ĝi estis membro de la Hansa ligo.

Ekde la 14-a jarcento ekzistis en la urbo mezlernejo kun riĉa instruprogramo. En la 16-a jarcento ĝuste en Trzebiatów oni proklamis protestantismon la reganta religio de Pomerio. La 30-jara milito finis la disfloron de Trzebiatów. Detrufrapaj evidentiĝis grandaj incendioj kaj fine likvido de la haveno. Trzebiatów, ĝis la 17-a jarcento troviĝanta kadre de la Pomeria Princolando, estis enkorpigita en Brandenburgion kaj unu jarcenton pli poste fariĝis prusa urbo.

eta|280ra|maldekstra|La norda flanko de la urboplaco de Trzebiató
En Treptow naskiĝis reĝo Frederiko la 1-a Virtemberga kaj Sofia Dorotea, estonta edzino de la rusa caro Paŭlo la 1-a.

Dum la 2-a mondmilito Treptow estis signife damaĝita. Transdaŭris do la mezepoka urboplano, historiaj konstruaĵoj kaj urba konstrusubstanco. Ili rekonstruitaj kun pietismo atestas pri la glora pasinteco de la urbo.

eta|280ra|maldekstra|pola palaco
eta|280ra|maldekstra|Urbodomo

## Monumentoj 
De jarcentoj super la urbo dominas la 90-metra turo de la preĝejo devenanta al la 14-a jarcento. Ĝis nun ĝi estas grava orientiga punkto, sed iam ĝi rolis ankaŭ kiel lanterno. De sur ĝia supro videbliĝas iom distanca maro kaj la lanterno en la loko *Niechorz*.

Atenton meritas pulvobastiono – nomata “la gria”, kiu kreiĝis dum la konstruado de defendomuregoj kaj servis kiel pulvostaplejo. Konstruita sur la plano de cirklo kun la 4-metra diametro ĝi estas kovrita per tegola tegmento.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Trzebiatów en programo de Pola Radio en Esperanto

Kategorio:Urboj de Okcidentpomeria provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Trzebnica

**Trzebnica** ,  , estas urbo en la provinco Malsupra Silezio de Pollando. Fine de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝi apartenas al samnoma komunumo en ankaŭ samnoma distrikto Trzebnica (Trebnitz).

Antaŭ 1945 Trebnico apartenis, kiel granda parto de Silezio, al Germanio. Kiel sekvo de la Dua mondmilito, ĝin akiris Pollando. La germanaj loĝantoj estis forpelitaj, kaj ekloĝis poloj, grandparte mem forpelitaj el orienta Pollando.

## Famuloj 
* Maria Leszczyńska (1703–1768), filino de reĝo Stanisław Leszczyński de Pollando, reĝedzino de Francio (naskita tie)
* Hedvigo de Silezio, naskiĝis 1174 en Andechs kaj mortis la  en Trebnitz. Ŝi estis dukino de Silezio, edzino de pola princo el dinastio Piastoj Henryk la 1-a Brodaty kaj estas honorata kiel sanktulino en la katolika eklezio. Ŝia memortago estas la 16-a de oktobro.

## Internacia kunlaboro 
* Kitzingen, Germanio

## Esperanto-movado 
La 31-an de majo 1920 komenciĝis la unua Esperanto-kurso en Trebnitz kun 42 partoprenantoj, gvidata de Georg Habellok el Breslau.

## Eksteraj ligiloj 
* 

[eta|220ra|maldekstra|La [baziliko de sankta Hedvigo de Silezio kaj de Sankta Apostolo Bartolomeo]]

Kategorio:Urboj en Malsuprasilezia provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Tuchola

**Tuchola** (historie  kaj kaŝube *Tëchòlô*) estas urbo de la provinco Kujavio-Pomerio en Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo en ankaŭ samnoma distrikto Tuchola.

## Skiza historio 
Origine en la mezepoko precipe parto de la ordeno de germanaj kavaliroj (la germanlingva margraflando Brandenburgio ankaŭ plurfoje estis formala posedanto de la regiono, sed ne aktive uzis tiun rajton), la loĝloko en 1346  ricevis urbajn rajtojn de la ordeno de germanaj kavaliroj. Inter 1466 kaj 1772 la urbo apartenis al la reĝlando Pollando, en la 2 jarcentoj post 1569 havis la statuson de historia reĝa urbo de Pollando-Litovio, kaj de 1772 ĝis 1920 apartenis al la germanlingva reĝlando Prusio. Kiel la tuta reĝlando, ankaŭ Tuchel en 1871 iĝis parto de la Germana Imperiestra Regno, spertis signifan ekonomian plivigliĝon en la sekvaj kvardek jaroj, kaj de 1914 ĝis 1923, kadre de la unua mondmilito, havis ankaŭ kampadejon de internigitaj militkaptitoj. En 1920 ĝi laŭ la traktato de Versajlo estis transdonita al la Dua Pola Respubliko. Multaj lokaj germanoj forlasis la regionon, kvankam ne estis devigo tion fari. De la 2-a de septembro 1939 ĝis la 15-a de februaro 1945 la urbo troviĝis sub la germana okupado. En la tagoj 24-a de oktobro – 10-a de novembro 1939 en Rudzki Most apud Tuchola membroj de Selbstschutz pafmortigis 325 polojn, ĉefe reprezentantojn de loka intelektularo, bienposedantoj kaj porsendependecaj agantoj. La urbo ne spertis pli grandajn materiajn perdojn. En februaro 1944 en la ĉirkaŭaj arbaroj de Tuchola grupo de partizanoj bataletis kontraŭ germanaj policanoj. Sekve de la dua mondmilito, la urbo kaj regiono en 1945 doniĝis al la komunista Pola Popola Respubliko kaj ĝis la fino de 1946 ĉiuj germanlingvaj loĝantoj estis perforte forigitaj.

## Partneraj urboj 
* Lübtheen, Germanio
* Kudowa-Zdrój, Pollando

## Bibliografio 
* *Tuchola : obóz jeńców i internowanych 1914-1923* (Tuchola. Kampadejo de internigitaj militkaptitoj), partoj 1-2. Prilaboro Stanisław Alexandrowicz, Zbigniew Karpus, Waldemar Rezmer. Toruń 1997 (http://kpbc.umk.pl/dlibra/publication?id=8462&from=&dirids=1&tab=1 cifereca kopio)

Kategorio:Urboj de Kujavio-Pomerio
Kategorio:Urboj en Pollando
Trójmiasto

eta|220ra|maldekstra|Mapo de Trójmiasto/Triurbo
[eta|300ra|maldekstra|La [moleo en Gdansko
 (Gdansko-Brzeźno)]]
[eta|300ra|maldekstra|La [moleo en Sopot]]
eta|300ra|maldekstra|
eta|300ra|maldekstra|
**Trójmiasto** aŭ **Triurbo** estas kunurbaĵo en Pomeria provinco de nuntempa Pollando.

**Vidu**: Gdansko, Sopot, Gdynia

Kategorio:Urboj de Pomerio (provinco de Pollando)
Kategorio:Urboj en Pollando
Turek

**Turek** estas urbo en Pollando. Ĝi apartenas al la provinco (historie vojevodio) Grandpollando kaj estas la administra centro de samnoma komunumo kaj de distrikto Turecki.

eta|maldekstra|300ra|loka kirko
eta|maldekstra|300ra|la urbodomo

## Famuloj 
* Sylwester Szyszko

Kategorio:Urboj de Grandpollanda provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Tychy

**Tychy** (jen pole, germane almenaŭ de 1526 ĝis 1922 *Tichau*) estas urbo en la en 1999 kreita provinco Silezio de Pollando. Ĝi estas eksterdistrikta urbo.

## Ekonomio 
eta|maldekstra|250ra|Tychy, hotelo Piramida.
eta|maldekstra|250ra|Tychy sude de la urbaro de Katowice.
[maldekstra|eta|250x250ra|[Trolebusa transporto en Tychy|Trolebusa linio.]]
En la urbo oni produktas la bieron Tyskie.

## Partneraj urboj 
* 20ra la urbodistrikto Marzahn-Hellersdorf de Berlino en Germanio
* 20ra Cassino en Italio
* 20ra Huddinge en Svedio

## Kunlaborantaj urboj 
* Milton Keynes, Anglio
* Tuttlingen, Germanio

## Vidu ankaŭ 
* Trolebusa transporto en Tychy
* muzeo pri miniaturoj en Tychy

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de urbo Tychy
* Urb-Oficejo de Tychy


Kategorio:Urboj de Silezia provinco
Kategorio:Urboj en Pollando