open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
La Salette-Fallavaux

''''* - prononco [] - estas laŭ loĝantaro aparte malgranda komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Isère, en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj (france *Auvergne-Rhône-Alpes*). Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Grenoble kaj al la kantono **. 

La teritorio havas komunan limon kun . 
eta|maldekstra|230ra|
La komunumo etendiĝas inter altoj de 983 m ĝis 2 402 m.

La sanktejo de "Nia Damo de La Salette" en la montoj super la vilaĝo estas bonkonata pilgrimejo dediĉita al Maria apero de 1846. 

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Isère

## Eksteraj ligiloj 
* Situo, paĝo "La Salette, Fallavaux" en la retejo *geol-alp.com'' ()
* retejo pri la loka katolika sanktejo "Nia Damo de La Salette" (,  kaj ... )

eta|centre|440ra|

Kategorio:Komunumoj de Aŭvernjo-Rodano-Alpoj
Renesanco en la Nederlandoj

[eta|altdekstre|[Erasmus|Desiderius Erasmus en 1523; li estis unu el plej gravaj pensuloj de la Renesanco en la Nederlandoj.]]
La **Renesanco en la Nederlandoj** estis kultura periodo en la Norda Renesanco kiu okazis ĉirkaŭ la 16-a jarcento en la Nederlandoj (koresponde al nuntempaj Belgio, Nederlando kaj Franca Flandrio).

Kulturo en la Nederlandoj fine de 15-a jarcento estis influita de la Itala Renesanco, tra la komerco ĉe Bruĝo, kiu riĉigis Flandrion. Ties nobeloj komisiis artistojn kiuj iĝis konata tra Eŭropo. En scienco, la anatomiisto Andreas Vesalius malfermis la vojon; en kartografio, la mapo de Gerardus Mercator helpis esploristojn kaj navigistojn. En arto, la pentrarto de nederlanda kaj flandra renesancoj startis el la stranga verkaro de Hieronymus Bosch ĝis la reprezentado de la ĉiutaga vivo fare de Pieter Bruegel la pliaĝa. Ankaŭ en arkitekturo, muziko kaj literaturo, la kulturo de la Nederlandoj moviĝis al la renesanca stilo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Franca Renesanco
* Germana Renesanco
* Humanismo
* Itala Renesanco
* Norda Renesanco
* Reformacio
* Renesancaj pentristoj

* 

Kategorio:Historio de Belgio
Kategorio:Historio de Nederlando
Kategorio:Renesanco
Kalanchoe pinnata

***Kalanchoe pinnata***, foje konata kiel *katedralsonoriloj* kaj *miraklofolio*, estas specio de sukaj angiospermoj en la familio krasulacoj indiĝena de Madagaskaro. Ĝi estas populara hejmplanto kaj naturiĝis en tropikaj kaj subtropikaj areoj. La specio estas facile distingebla pro la abundo de miniaturaj plantetoj kiuj formiĝas ĉe la bordoj de ties filokladoj, trajto kiun ĝi havas komune kun aliaj membroj de iama genro *Bryophyllum* (nune inkludita en *Kalanchoe*).

[eta|260px|maldekstra|Produktado de novaj individuoj laŭ la folia marĝeno de la [epifito *Kalanchoe pinnata*. La eta planto en la antaŭo estas proksimume 1 centimetron alta. La koncepto de "individuoj" kompreneble iom lamas en tiu ĉi kazo de neseksa reproduktado.]]
Ĝi estas sukohava, plurjara planto, ĉirkaŭ 1 m alta, kun karnecaj cilindraj tigoj kaj juna kreskaĵo de ruĝeca nuanco, kiu troveblas floranta laŭlonge de la plej granda parto de la jaro. La specifa epiteto "pinnata" estas la feminina formo de la latina adjektivo *pinnatus*, kiu signifas "flugilhava".

## Referencoj 
* 

Kategorio:Krasulacoj
Kategorio:Sukulentaj plantoj
Kromatido

La **kromatido**​ (de la greka χρώμα, ĥroma, kolora) estas ĉiu el du longformaj unuoj de la kromosomo jam duobligita (kun formo de X) kiu estas unuigita al sia frata kromatido per la centromero. Kromatido estas la tuta strukturo kun formo de strio observebla ambaŭflanke de la centromero en la interfazo.

La kromatidoj estas videblaj ekde la profazo de la mitozo kaj reprezentas la filaj prakromosomoj. La aro de du frataj kromatidoj generas mitozan kromosomoj (kun formo de X), kiu estas videbla dum la Profazo kaj la Metafazo. En la Anafazo de la mitozo, la kromatidoj disapartiĝas en du "filaj kromatidoj". En la Telofazo ili disapartiĝas komplete en du kaj formas la "filajn kromosomojn" de unusola kromatido, en ĉiu fila ĉelo.

## Referencoj
* 

Kategorio:Kromosomoj
Tioacetanilido

**Tioacetanilido** aŭ **feniletanotioamido** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la anilino kaj **tioacetataanhidrido**. Ĝi estas blanka, bruna aŭ cindrokolora solidaĵo, nesolvebla en akvo. Tioacetanilido posedas 8 karbonatomojn, 9 hidrogenatomojn, 2 sulfuratomojn, kaj 1 nitrogenatomon. Tioacetanilido posedas potencajn kontraŭinflamajn kaj analgezajn proprecojn.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **tioacetanilido** per traktado de **tioacetata anhidrido** kaj **anilino** en acida medio:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **tioacetanilido** per traktado de **klorobenzeno** kaj **tioacetamido**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **tioacetanilido** per traktado de **N-kloro-anilino** kaj **tioacetaldehido**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **tioacetanilido** per traktado de **tioacetata acido** kaj '''anilino:

## Vidu ankaŭ 
* Tioacetatoj

## Referencoj 
Kategorio:Tioacetatoj
Khader Adnan

**Khader Adnan Mohammad Musa** (naskiĝis la 24-an de marco 1978, mortis la 2-an de majo 2023) estis palestina aktivulo kaj kaptito en Israelo, kiu mortis post la 87-taga fastostriko en protesto kontraŭ sia aresto sen proceso.

Adnan estis prezentita kiel Islama Ĝihada Movado gvidanto.

Detenita multfoje ekde 1999, li neniam estis oficiale akuzita pri terorismo.

## Referencoj 
Kategorio:Palestinanoj
Kategorio:Malsatstrikantoj
Kategorio:Civila malobeo
Bergfrieden (stacidomo)

**Bergfrieden** estas fervoja stacidomo en Dietikon, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Dietikon
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Dietikon (distrikto)
Bibenlos-Sonnenhof (stacidomo)

**Bibenlos-Sonnenhof** estas fervoja stacidomo en Bremgarten, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Bremgarten AG
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Bremgarten (distrikto)
Gergely Kulcsár

**Gergely Kulcsár** [gergej kulĉAr], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kulcsár Gergely** estis hungara lancoĵetisto, kvarfoja olimpiano, trejnisto.

 naskiĝis la  en Nagyhalász, li mortis la  en Vác.

## Biografio 
 akiris pedagogian diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto en 1957, poste ankaŭ trejnistan diplomon. Ekde 1968 li instruis en la altlernejo. Li edziĝis en 1957, lia edzino naskis 2 geinfanojn en 1958, respektive en 1963. Li ricevis premiojn inter 1960-2012.

### Sporta kariero 
 inter 1952-1972 estis lancoĵetisto en pluraj sportkluboj. Li apartenis al la hungara nacia teamo inter 1955-1972 56-foje, dum li estis hungara ĉampiono okfoje. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1960, Hungario en la Somera Olimpiko 1964, Hungario en la Somera Olimpiko 1968 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 1972 kun arĝenta kaj du bronzaj medaloj, krome en Universiado li estis la unua en 1961. Li finis sian aktivan sportan karieron en 1972, poste li estis trejnisto ankaŭ eksterlande.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva membiografio
* biografio angle

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj lancoĵetistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Miklós Németh (lancoĵetisto)

**Miklós Németh** [miklOŝ nEmet], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Németh Miklós** estis hungara lancoĵetisto, olimpiano, olimpika ĉampiono, trejnisto, entreprenisto. Lia patro estis Imre Németh (martelĵetisto).

Miklós Németh naskiĝis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Miklós Németh maturiĝis en mezlernejo kun teknika licenco en sia naskiĝurbo en 1965, poste li akiris pedagogian diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto en 1969, fine ekonomian diplomon en Ekonomia Universitato Károly Marx en 1973. Li edziĝis same en 1973. Li inventis en 1986 novan trejnilon, poste novan lancon. En la 2000-aj jaroj li fondis propran firmaon, kiu okupiĝis pri rekonstruoj de atletikejoj.

### Sporta kariero 
Miklós Németh inter 1962-1984 estis lancoĵetisto en du ĉefurbaj sportkluboj. Li estis hungara ĉampiono kvarfoje inter 1973-1983, dum li apartenis al la hungara nacia teamo inter 1965-1983. Li estis olimpiano en ĉiuj Olimpikoj inter Hungario en la Somera Olimpiko 1976 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 1980 kun ora medalo en 1976, krome en Universiado li estis la unua en 1970. Li finis sian aktivan sportan karieron en 1984, sed ekde 1981 li estis ankaŭ trejnisto ankaŭ eksterlande.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 
* aprezo kun foto
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj lancoĵetistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj inventistoj
Kategorio:Hungaraj entreprenistoj
Templo Kamakŝi Amman

eta|dekstre|220ra|Templo Kamakŝi Amman.
La templo **Kamakŝi Amman** estas en la urbo Kanĉipuram, Tamilnado, Barato. Ĝi estas sankta loko dediĉita al la hindua dio Kamakŝi. La templo estas tre grava por la hinduaj kredantoj kaj ĝi estas vizitata de multaj homoj el diversaj partoj de la mondo.

## Priskribo 
La templo estas fama pro sia bela arĥitekturo kaj dekoracioj. Ĝi havas grandan kaj mirindan pordojn, kiuj estas el bronzo kaj estas tre ornamitaj. La pordoj estas ilustritaj per multaj figuroj kaj bildoj de diversaj hinduaj dioj kaj diinoj. La templo ankaŭ havas multajn altarojn kaj sanktajn fontojn, kie kredantoj faras preĝojn kaj oferojn.

## Historio 
Kamakŝi Amman estas nomita la "sankta patrino" de la urbo Kanĉipuram. La templo havas grandan historion, kaj oni diras ke ĝi estis konstruita antaŭ pli ol 2000 jaroj. La templo estis detruita kaj rekonstruita plurfoje dum la jarcentoj. La nuntempan templon konstruis en la 14-a jarcento la reĝo Nrusimha Varman la 2-a.

## Religia signifo 
La Kamakŝi Amman Templo ludas gravan rolon en la religia vivo de la hinduaj kredantoj. Ĝi estas konsiderata sankta loko, kie oni povas renkonti la diaĵojn kaj diinojn kaj esprimi siajn preĝojn kaj petojn. Multaj homoj vizitas la templo dum religiaj festivaloj kaj okazoj, kiel ekzemple Pongal kaj Navaratri. Kamakŝi Amman Templo estas tre grava por la hindua komunumo en Barato kaj estas unu el la plej gravaj religiaj lokoj de Tamilnado. La templo estas ne nur sankta loko, sed ankaŭ unu el la plej belaj kaj impresaj konstruaĵoj en la regiono.

Kategorio:Tamilnado
Kategorio:Hinduismo
Josef Rehrl

**Josef REHRL** (naskiĝinta la  en Salcburgo, mortinta la  samloke) estis aŭstra oficisto kaj politikisto de ÖVP. Inter 1947 kaj 1948 li estis ministroprezidanto de Salcburgio.

## Vivo 
Estante frato de Franz Rehrl li anis ekde 1916 ĉe la katolika studenta korporacio *K.ö.St.V. Almgau Salzburg* ene de MKV kaj honore ĉe *AV Austria Innsbruck* ene de ÖCV.

Inter 1922 kaj 1926 li anis ĉe la urba konsilio de Salcburgo kaj ĉe deputitis en la Federacilanda ĉambro de la aŭstria parlamento inter 1945 kaj 1949. Ties estro estis en la 1948-a jaro.

Li famiĝis ankaŭ eksterlande pro la plano reokupi kaj resalcburgiigi la partojn de Salcburgio kiuj perdiĝis en 1816 kaj troviĝas nun en Bavarujo je Rupertiwinkel. Krome iĝu partoj de Salcburgio la Distrikto Berchtesgadener Land kaj Bad Reichenhall kun siaj ĉirkaŭaĵoj. Kromoj planoj antaŭvidis novan landlimon de Salcburgio eĉ ĉe la rivero Traun (alfluanto de Alz) - kvankam historie neniam estis ekzistinta iam landlimo ĉe Traun!

Kaj la koncernitaj liberigotaj germanoj kaj la ministroprezidanto de Bavarujo Wilhelm Hoegner anoncis rezistadon, se necese eĉ armilare: *Wenn es sein muß, werden unsere bayerischen Bauern ihr Land mit Mistgabeln und Sensen verteidigen.*

Pro partiinternaj kvereloj li retiriĝis el la ministroprezidanteco. Posteulo lia iĝis en decembro 1949 Josef Klaus.

Okaze de la ĝenerala kunveno de la societo *Mozarteumorchester Salzburg* en la 4-a de julio 1953 oni elektis Rehrl klubprezidanto.

## Honoroj 
Je la bieno Lürzerhof en la urbokvartalo Lehen nomiĝas lernejo por li, *Josef-Rehrl-Schule*.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* biografio kun foto sur la parlamenta paĝaro

Kategorio:Ministroprezidantoj de Salcburgio
Kategorio:Parlamentanoj
Kategorio:Oficistoj
Kategorio:Konservativistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1895
Kategorio:Mortintoj en 1960
Distrikto Kanĉipuram

**Distrikto Kanĉipuram** estas unu el la 38 distriktoj de la ŝtato Tamilnado en Barato. Ĝia ĉefurbo Kanĉipuram estas konata pro sia riĉa historio kaj kulturo, kiu estas datita ekde la epoko de la pandianoj kaj la ĉolajoj. La urbo estas konata pro siaj famaj temploj kaj la distrikto pro sia manufakturo de silkaj sarioj kaj vestoj. La plej konata templo estas la Templo Kamakŝi Amman, kiu estas sankta loko por la hinduaj kredantoj.

Krome, Kanĉipuram estas ankaŭ fama por sia kuirarto, unika kaj kolorplena. La plej famaj manĝaĵoj estas *idli*, *dosa*, *vada*, kaj *sambar*.

Agrikulturo estas la ĉefa okupo de la laboristoj je 47% de la populacio. Rizo estas la ĉefa kultivaĵo en tiu distrikto. Nuksoj, sukerkano, cerealoj, maizo kaj aliaj legomoj estas la aliaj ĉefaj kultivaĵoj. 

## Bildoj

Dosiero:KailasanatharTemple-Kanchipuram-Tamilnadu-JM09.jpg|alt=
Dosiero:TN Taluks Kanchipuram Kanchipuram.png|alt=
Dosiero:Kanchipuram sarees (7642287496).jpg|alt=
Dosiero:Ekambaranathar Temple, Kanchipuram (50065027238).jpg|alt=

## Vidu ankaŭ 
* Kanĉipuram

Kategorio:Distriktoj de Barato
Kategorio:Tamilnado
Albert Hochleitner

**Albert HOCHLEITNER** (naskiĝinta la  en Werfen-Blühnbach, mortinta la  en Vieno) estis aŭstra politikisto de ÖVP. 

## Vivo
Post frekvento de la bazlernejo en Rauris kaj de gimnazio en Salcburgo li pasigis la abiturientan ekzamenon en 1914. Post soldatado dum la Unua mondmilito li studis inter 1919 kaj 1923 agronomion en Vieno. Poste li iĝis direktoro en la Ĉambro por nutrado de Salcburgio kaj estis ekde 1931 deĵoranta en la federacia ministerio pri agrikulturo. Inter 1939 kaj 1945 li laboris en la privata ekdonomio. En 1954 li iĝis solene en Linz ano de la Kavalira Ordeno de la Sankta Tombo en Jerusalemo. Ekde 1914 li estis membro de la katolika studenta korporacio *KÖStV Austria Wien* ene de ÖCV.

## Politika kariero 
Inter decembro 1945 kaj decembro 1947 Hochleitner estis ministroprezidanto de Salcburgio. Pro neklaraj cirkonstancoj okaze de dono de la aŭstria ŝtataneco li retiriĝis. Priesplora komisiono poste trovis nenian kulpon ĉe Hochleitner. Ĝis novembro 1948 li ankaŭ anis ĉe Federacia Konsilio. 
## Honoroj
* 1963: Großes Silbernes Ehrenzeichen für Verdienste um die Republik Österreich

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* biografio ĉe la paĝaro de la aŭstria parlamento
 

Kategorio:Ministroprezidantoj de Salcburgio
Kategorio:Konservativistoj
Kategorio:Agronomoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1893
Kategorio:Mortintoj en 1964
Kategorio:Mortintoj en Vieno
Uranio-plumba datado

**Urani-plumba datado (U-Pb)** estas unu el la plej malnovaj dataj metodoj  kaj la plej preciza de radiometrika datado. Per ĉi tiu metodo eblas dati rokojn, kiuj estas inter unu miliono da jaroj kaj 4,5 miliardoj da jaroj aĝaj kun precizeca indico kiu kreas eraron ĝis gamo de 1% ĝis 0,1%. 

Ĉi tiu data metodo estas kutime farita sur la minerala zirkono (ZrSiO 4 ), sed ĝi ankaŭ povas esti uzata sur aliaj mineraloj. Zirkono absorbas uraniajn atomojn en sian kristalan strukturon kiel anstataŭaĵojn de zirkonio, sed forte forpuŝas plumbon. Zirkono havas tre altan blokantan temperaturon (la temperaturo sub kiu ili ne rajtas forlasi la mineralon, do la radiometria horloĝo ekfunkcias), reziston al mekanika rompo kaj alta kemia indiferenteco. Ankaŭ, zirkono formas grandan nombron da kristalaj tavoloj dum metamorfaj okazaĵoj, ĉiu el kiuj povas esti signoj de la izotopa aĝo de la okazaĵo. Loka analizo de la mikrotrabo povas esti akirita uzante la laseron ICP-MS aŭ SIMS-metodojn .

La mineralo enkorpigas atomojn de uranio kaj torio en sian kristalan strukturon, sed forte forpuŝas plumbon. Estas tial verŝajne ke ĉio el la plumboenhavo de zirkono estas radiogena, signifante ke ĝi estas produktita sole per procezo de radioaktiva kadukiĝo post kiam la mineralo estas formita. Tial la nuna rilatumo de plumbo al uranio en mineralo povas esti uzata por determini la aĝon de la mineralo.

Unu el la signifaj avantaĝoj de tiu data metodo estas ke ĉiu provaĵo disponigas du horloĝojn, unu bazitan sur la kadukiĝo de uranio-235 en plumbo-207 kun duoniĝotempo de proksimume 700 milionoj da jaroj, kaj unu bazita sur la kadukiĝo de uranio- 238 en plumbo-206 kun duoniĝotempo de 4.5 miliardoj da jaroj proksimume, kiu disponigas strukturitan kruckontrolon kiu permesas la aĝon de la provaĵo esti precize determinita eĉ se iom da el la plumbo estis perdita. La metodo dependas de du apartaj ĉenreakcioj de radioaktiva disfalo : de izotopo de uranio 238 U ĝis izotopo de plumbo kun duoniĝotempo de 4,47 miliardoj da jaroj, same kiel radioaktiva kadukiĝoprocezo nomita la " aktinio- serio" aŭ " plutonio ". kaskado" - kadukiĝo de 235 U ĝis 207Pb, kun duoniĝotempo de 710 milionoj da jaroj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Plumbo–plumbo datigado (Pb–Pb datado)

Kategorio:Plumbo
Kategorio:Uranio
Kategorio:Geokronologio
Wilfried Haslauer la malpli juna

**Wilfried HASLAUER la pli maljuna** (naskiĝinta la  en Salcburgo, mortinta samloke la ) estis aŭstra politikisto de ÖVP. Inter 1977 kaj 1989 li estis ŝatata ministroprezidanto de Salcburgio. Posteulis lin Hans Katschthaler.

## Vivo 
[eta|Haslauer dekstre akompanante la federacian prezidanton [Rudolf Kirchschläger]]
Inter 1967 kaj 1969 Haslauer estis vica urbestro de Salcburgo kaj inter 1973 kaj 1977 vica ministroprezidanto en la kvara kabineto de Hans Lechner. Ekde 1977 Haslauer gvidis sume tri kabinetojn. Li engaĝiĝis tre pri federalismo ankaŭ eksteren de Salcburgio kaj apogis re-memkonfidon kulturan de Salcburgio fortigante la identecon de la lando. Lia filo Wilfried Haslauer la pli juna ankaŭ iĝis ministroprezidanto.

En la 28.6.1985 la supera konstitucia kortumo de Aŭstrio kondamnis lin pro ke li escepte rajtigis la komercistojn de Salcburgio malfermi siajn vendejojn en la 8-a de decembro 1984, festotago de la senmakula koncipiĝo, kontraŭ eksplicitan direktivon de la socialdemokratia laborministro Alfred Dallinger. Tiu ĉi-jare la oka de decembro estis sabato kaj oni timis tro grandan aĉetadturismon de salcburgianoj en najbara Bavarujo.

Haslauer membris ĉe la katolikaj studentaj korporacioj *K.Ö.H.V. Alpinia Innsbruck* (de 1946), *KÖHV Rupertina Salzburg*, *KÖStV Austria Wien*, *AV Austria Innsbruck*, *KÖHV Rheno-Juvavia Salzburg*, *KHV Babenberg Wien*, *KÖStV Kristall Leoben*, *KÖStV Kürnberg Wien* kaj *KSHV Lodronia Salzburg* ene de ÖCV. Krome li estis ano ĉe *K.ö.St.V. Almgau Salzburg* ene de MKV.

## Honoroj 
* 1981: Großes Silbernes Ehrenzeichen am Bande für Verdienste um die Republik Österreich
* 1984: Großkreuz des Ordens des Infanten Dom Henrique (Portugalujo)
* 1987: Großes Goldenes Ehrenzeichen am Bande für Verdienste um die Republik Österreich
* Militär-Verdienstzeichen
* Bayerischer Verdienstorden (Germanujo)
* Großes Bundesverdienstkreuz mit Stern und Schulterband

## Literaturo 
* Ernst Bruckmüller (eld.): *Personenlexikon Österreich.* Verlagsgemeinschaft Österreich-Lexikon, Wien 2001, ISBN 3-95004-387-X, S. 185
* Wilfried Haslauer: *Paßt auf mein Salzburg auf!* Bekenntnisse des großen Salzburgers. (Ausgewählte Vorträge, Reden, Aufsätze). Verlag der Franz-Triendl-Stiftung, Salzburg 1993.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* sonbendigoj

## Notoj 
Kategorio:Ministroprezidantoj de Salcburgio
Kategorio:Konservativistoj
Kategorio:Urbestroj
Kategorio:Aŭstraj juristoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Salcburgo
Kategorio:Mortintoj en Salcburgo
Imre Németh (martelĵetisto)

**Imre Németh** [nEmet], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Németh Imre** estis hungara martelĵetisto, dufoja olimpiano, olimpika ĉampiono, stadionestro, parlamentano. Lia konata filo estis Miklós Németh (lancoĵetisto).

Imre Németh naskiĝis la  en Kassa (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Košice en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto.
  
## Biografio 
Imre Németh akiris ferlaboristan licencon kaj laboris en fabriko, ekde 1941 li havis posteneton. En 1945 li aliĝis al la komunistoj kaj laboris plu en la fabriko ĝis 1948. Li partoprenis en konstruo de stadiono ekde 1948, poste li estris ĝin inter 1953-1980. Intertempe li estis parlamentano inter 1951-1953. Li ricevis premiojn en 1948 kaj 1951. Lia edzino naskis tri gefilojn. 

### Sporta kariero 
Imre Németh inter 1938-1960 estis atleto (escepte la komencajn jarojn li estis nur martelĵetisto) en ĉefurbaj sportkluboj. Li estis hungara ĉampiono 12-foje unuoble inter 1942-1955, dum li apartenis al la hungara nacia teamo inter 1941-1956 34-foje. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1948 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 1952 kun ora, respektive bronza medaloj, tiutempe li ĵetis trifoje mondajn rekordojn. Inter 1964–1973 li estis gvidanto de la nacia olimpika komitato.

## Memorigiloj 
* bazlernejo en Budapeŝto portas la nomon "Németh Imre"

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj martelĵetistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
La pasión turca

***La pasión turca*** (La turka pasio) estas filmo reĝisorita kaj adaptita de Vicente Aranda kaj stelulita de Ana Belén, bazita sur la samnoma romano de Antonio Gala, eldonita de Planeta. En ĝi elstaris la originala muziko komponita de José Nieto, kiu ricevis la Goja-premion al la plej bona filmomuziko. *La pasión turca* estis ege sukcesa ĉe publiko, ĝi havis ĉirkaŭ 1 240 000 spektantojn, kaj enspezis totalon de 3 777 123,14 eŭroj.

## Intrigo
Desideria (Ana Belén), estas tridekjarulino kiu turismas kun amikoj kaj kun edzo en Turkion. Ŝia geedzeco estas tro konvencia, kaj ŝi ĉiam sopiris por pli aventura vivo. Tie Desi enamiĝis pasiege de Yamam (George Corraface), la turisma gvidisto de la grupo en kiu veturis ŝi. Desi, pasiege, serĉas en Yamam sian elaĉeton kaj supervivadon, ĝis la punkto ke ŝi abandonas ĉion en Hispanio por reveni al Turkio kaj kunvivi kun li. Tamen la pasia rilato kaj vivo de Desi kun Yaman iĝos turmenta. Li ne kunhavas la samajn sentojn por Desi kaj ankaŭ ne la samajn interesojn kaj vivmanierojn. Desi suferas prie kaj pro la manko de alkutimiĝo al la turka vivmaniero.  

## Komentoj 
* Tiu ĉi filmo estis unu el ĉefaj kinsukcesoj de Ana Belén, kiu ludas tre malfacilan rolon, pro kio ŝi ricevis diversajn nomumojn kaj premiojn.
* Estis onidiroj, ke iu virino en Ilerdo estis la vera inspiro por la romano de Antonio Gala. Tio rezultis en diversaj polemikoj. 
* Al Antonio Gala ne plaĉis kelkaj scenoj de la filmo, li ankaŭ ne laboris por la filmo kaj malkonsentis pri la fino, kiu estas tute diferenca disde tiu de la romano. Ja oni filmis ankaŭ la finon de Antonio Gala, sed tiuj kiuj opiniis prie preferis la finon de Vicente Aranda.
* La filmo enhavas grandan erotikan enhavon kaj kurioze en kelkaj tiaj scenoj la lito montriĝas vertikale, ofta strangaĵo en la kino de Vicente Aranda.

* 

Kategorio:Hispanaj filmoj
Kategorio:Hispanlingvaj filmoj
Kategorio:Dramaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1994
Kategorio:Filmoj adaptitaj de libroj
Buchs-Dällikon (stacidomo)

**Buchs-Dällikon** estas fervoja stacidomo en Buchs, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Buchs ZH
* Dällikon
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Dielsdorf (distrikto)
Amfisbenoj

eta|dekstre|220ra|*Blanus cinereus*, Hispanio.
**Amfisbenoj** (*Amphisbaenia*) estas grupo de kutime senmembraj skvamuloj, kiu enhavas ĉirkaŭ 200 nuntempajn speciojn. Amfisbenoj estas karakterizitaj per longecaj korpoj, reduktado aŭ perdo de membroj, kaj rudimentaj okuloj. Ĉar multaj specioj havas rozkolorecajn korpojn kaj skvamojn aranĝitajn laŭ ringoj, ili havas supraĵan similecon kun tervermoj. Kvankam la genro *Bipes* retenas antaŭajn membrojn, ĉiuj aliaj genroj estas senmembraj. Kvankam supraĵe similaj al la serpentoj, senkruraj lacertoj kaj dibamedoj, ĵusaj filogenetikaj studoj sugestas, ke ili estas pli rilataj al la lacertoj de la genro *Podarcis* de la familio *Lacertidae*. Amfisbenoj estas amplekse distribuitaj, kaj ekzistas en Nordameriko, Eŭropo, Afriko, Sudameriko, Okcidenta Azio kaj Karibio. Plej granda parto de specioj estas malpli ol 15 cm longaj.

## Familioj 
* *Amphisbaenidae*, Amfisbanedoj
* *Bipedidae*, Bipededoj
* *Blanidae*, Blanedoj
* *Cadeidae*, Kadejdedoj
* *Rhineuridae*, Rineŭredoj
* *Trogonophidae*, Trogonofedoj

* 

Kategorio:Lacertuloj
Kalvinana preĝejo (Szentgotthárd)

La **kalvinana preĝejo** estas sakrala konstruaĵo en urbo Szentgotthárd (Hungario), pli precize en urboparto Rábakethely.

## Historio 
La unua mencio pri kalvinanoj en Szentgotthárd okazis en la 1600-aj jaroj. En la sekvaj jarcentoj ili vivis sporade. En la frua 20-a jarcento ili fondis komunan eklezian grupon kun la luteranoj, sed en 1939 ili fondis kalvinanan filion, kiu estis sendependa de la luteranoj. Ekde 1940 okazis kalvinana diservo en junulara domo, ekde 1945 en la luterana preĝejo (Szentgotthárd). En 1946 oni deklaris memstaran statuson anstataŭ filio, post 3 jaroj oni aĉetis etaĝan domon, kie spite la malfacilaĵojn oni kreis preĝdomon kaj pastran loĝejon. La preĝdomo estis konsekrita en 1958. Post jardekoj stato de la domo malboniĝis, tial la diservoj okazis en la kulturdomo. La preĝdomo estis forvendita en 1997 kaj la nun videbla kirko estis konstruita inter 1798 kaj 2002.

## Konstruaĵo 
La kirko situas sola en korto kaj aspektas plene moderna. Ĝi etendiĝas laŭlarĝe. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo reliefas, sed malsupre antaŭĉambro estas kun la enirejo.

## Fontoj 
* hungare kun foto 
* hungare

Szentgotthárd
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Szentgotthárd
Anapsidoj

[eta|dekstre|Anapsida kranio de la testudo *[Caretta caretta* (kareto).]]
**Anapsidoj** (*Anapsida*) estas neformala grupo nomita de Samuel Williston en 1917 por amniuloj al kiuj mankas unu aŭ pliaj malfermaĵoj en kranio (*fenestra*, aŭ *fossae*) ĉe la tempioj. Tradicie, *Anapsida* estas la plej primitiva subklaso de amniuloj, nome la praularo el kiu evoluis kaj *Synapsida* kaj *Diapsida*, kio faras anapsidojn parafiletika grupo. Tamen estas dubinda, ke al ĉiuj anapsidoj mankas tempiaj fenestroj kiel pratrajto, kaj ke al ĉiuj grupoj tradicie konsiderataj anapsidoj vere mankas *fenestra*.

## Ordoj
* †*Captorhinida*
* *Parareptilia* (superordo)
** †*Mesosauria*
** †*Millerosauria*
** †*Procolophonomorpha*
** ?*Testudines* (testudoj)

## Referencoj
* 

Kategorio:Reptilioj
Araeoscelidia

***Araeoscelidia*** aŭ ***Araeoscelida*** estas klado de formortintaj diapsidaj reptilioj supraĵe similaj al lacertoj, etende el la Malfrua Karbonio ĝis Frua Permio. La grupo enhavas la genrojn *Araeoscelis*, *Petrolacosaurus*, la ebla akvoloĝanta *Spinoaequalis*, kaj malpli bone konataj genroj kiel *Kadaliosaurus* kaj *Zarcasaurus*. Tiu klado estas konsiderata frata grupo de ĉiuj (nune konataj) postaj diapsidoj.

*Araeoscelidia* estis malgrandaj animaloj (malpli ol unu metron longaj) similaspektaj al lacertoj, kvankam ili estas nur distance rilataj la veraj lacertoj. Ili diferencas el aliaj, pli fruaj saŭropsedoj pro siaj sveltaj membroj, sia longeca vosto, kaj ĉefe pro la du tempiaj malfermaĵoj, kiu fakte difinas la diapsidecon. Ĉe la genro *Araeoscelis*, nur la supra tempia malfermaĵo restas.

## Subgrupoj kaj genroj 
altdekstre|eta|dekstre|Rekonstruo de 1914 fare de Samuel Wendell Williston.
* †Spinoaequalis
* †Araeosceloidea
** †Petrolacosauridae
** †Araeoscelidae
*** †Zarcasaurus
*** †Araeoscelinae
**** †Araeoscelis
**** †Aphelosaurus
**** †Kadaliosaurus

## Literaturo 
* 
* 
* 

* 

Kategorio:Formorto
Kategorio:Reptilioj
Listo de famuloj mortintaj en Vác

Jen listo de famuloj, kiuj mortis en Vác:

## A 
* Döme Argenti, homeopato

## B 
* Jenő Balaskó, poeto
* Márton Bán, instruisto
* Donát Bonifert, ekonomo
* Géza Bornemisza (pentristo)
* Frigyes Brisits, literaturhistoriisto

## C 
* Károly Csáky (episkopo)

## D 
* Ince Dezericzky, piaristo
* Mihály Dombay, aktoro

## E 
* István Együd, aktoro
* Károly Ereky, politikisto

## F 
* Gusztáv Faller (1892), inĝeniero
* László Fári, kemiisto
* Imre Findura, bibliotekisto
* István Földes (astronomo)
* Pál Forgách, episkopo

## H 
* Bálint Hóman, historiisto
* Árpád István Hanauer, episkopo

## J 
* János Jung, vicepiskopo

## K 
* Ferenc Keszthelyi, episkopo
* István Kiss (piaristo)
* Imre Koltai, kemiisto
* Lia Kopetty, aktoro
* Vince Kovács, vicepiskopo
* Károly Kőváry, instruisto
* Sándor Kucserik, piaristo
* Gergely Kulcsár, lancoĵetisto

## L 
* Alajos Antal László, piaristo
* Gábor Lehotka, orgenisto

## O 
* Bálint Ökröss, juristo
* Zsigmond Orosz, piaristo
* Gáspár Oswald, arkitekto

## R 
* István Ries, ministro
  
## T 
* Ernő Traeger, oficisto
* Ignác Tragor, notario

## P 
* Antal Peitler, episkopo

## S 
* Mihály Sághy, episkopo
* Konstantin Schuster, episkopo
* Antal Simon, pastro

## Fontoj 
La listo enhavas tiujn nomojn, pri kiuj jam artikolo kreiĝis.

Vac
Younginiformes

***Younginiformes*** estas anstataŭa nomo por la taksono *Eosuchia*, proponita de Alfred Romer en 1947.

eta|dekstre|230ra|*Hovasaurus*.
*Eosuchia* estis iĝanta rubuja taksono por multaj probable nur distance rilataj primitivaj diapsidaj reptilioj gamantaj el Malfrua Karbonio ĝis Eoceno, Romer proponis, ke tio estu anstataŭita de *Younginiformes*, por inkludi la familion *Younginidae* kaj tre malmultajn similajn familiojn, gamantaj el Permio ĝis la Triaso.

*Younginiformes* (inklude la genrojn *Acerosodontosaurus*, *Hovasaurus*, *Kenyasaurus*, *Tangasaurus*, *Thadeosaurus*, *Youngina*, *et alia sensu* Currie kaj aliaj esploristoj en la 1980-aj jaroj) estas probable ne klado. Ĝi ŝajne reprezentas gradoj de sudafrikaj permi-triasaj diapsidoj kiuj estas ne pli rilataj unu al alia kiel tuto ol ili estas al aliaj reptilioj. Kladista analizo fare de Laurin kaj Pineiro (2017) rekuperis *Parareptilia* ne nur kiel parto de *Diapsida*, sed ankaŭ kiel frata taksono de *Younginiformes*.

## Referencoj 
## Literaturo 
* 
* 

Kategorio:Formorto
Kategorio:Reptilioj
Lepidosaŭromorfoj

***Lepidosauromorpha*** (en PhyloCode konata kiel ***Pan-Lepidosauria***) estas grupo de reptilioj kiu enhavas ĉiujn diapsidojn pli proksimajn al lacertoj ol al arkosaŭroj (kio inkludas krokodilojn kaj birdojn). La nura vivanta subgrupo estas la *Lepidosauria*, kiu enhavas du subdiviziojn, nome Skvamuloj, kiu enhavas lacertojn kaj serpentojn, kaj *Rhynchocephalia*, kies nura vivanta specio estas la tuataro.

**Lepidosaŭromorfoj** estas distingeblaj el arĉosaŭromorfuloj (reptiloj pli proksimaj al arĉosaŭroj) pro sia primitiva krurmalferma irmaniero (kio ebligas la saman undecan trunk-vostan movadon videblan en fiŝoj), la glita "junto" inter la korakoidoj kaj la sternumo, kaj la pleŭrodonta dentaro. Kontraste, arĉosaŭromorfuloj posedas parasagitan irmanieron, redukton en la haŭta zono, redukto kaj/aŭ perdo de la sternumo, kaj pli tekodonta dentaro. Vivantaj Lepidosaŭromorfoj retenis ektoterman ("malvarma sango") metabolon, malkiel ĉe la prakonsisto ĉe arĉosaŭromorfuloj.

## Taksonoj 
* '*Infraklaso Lepidosaŭromorfoj *Lepidosauromorpha'''*
** Superordo Saŭropterigoj *Sauropterygia*
*** Ordo Plakodontoj *Placodontia*
*** Ordo Notosaŭroj *Nothosauroidea*
*** Ordo Pleziosaŭruloj *Plesiosauria*
** Superordo Lepidosaŭroj *Lepidosauria*
*** Ordo Sphenodontida (tuataro)
*** Ordo Skvamuloj *Squamata'' (lacertuloj kaj serpentoj)

## Referencoj 
* 

Kategorio:Formorto
Kategorio:Reptilioj
Pelycosauria

***Pelycosauria*** aŭ *pelikosaŭroj* estas malnova termino por bazaj aŭ primitivaj sinapsidoj de Malfrua Paleozoiko, ekskludante la terapsidojn kaj ties posteulojn. Antaŭe, oni uzis la terminon *mamuleca reptilio*, kaj pelikosaŭroj estis konsiderata ordo, sed tio estas nune konsiderata malĝusta, kaj neĝisdatigita.

Ĉar ĝi ekskludas la sinapsidan grupon de Terapsidoj, la termino estas parafiletika kaj kontraŭa al la nuntempa formala nompraktiko. Tial la nomo *pelikosaŭroj*, same kiel la termino *mamuleca reptilio*, estis malfavorita inter sciencistoj de la 21-a jarcento, kaj estas uzata nur neformale, se iam, en la nuntempa scienca literaturo. Anstataŭe oni uzas foje la terminojn **tigomamuloj**, **pramamuloj**, kaj **bazaj** aŭ **primitivaj sinapsidoj** se necese.

## Familioj 
* Familio *Eothyrididae*, Eotiridedoj
* Familio *Caseidae*, Kaseedoj
* Familio *Varanopidae*, Varanopedoj
* Familio *Ophiacodontidae*, Ofiakodontedoj
* Familio *Edaphosauridae*, Edafosaŭredoj
* Familio *Sphenacodontidae*, Sfenakodontedoj

## Referencoj 
## Literaturo 
* Reisz, R.R. (1986). *Handbuch der Paläoherpetologie* [Enciklopedio de Paleoherpetologio]. Verlag Dr. Friedrich Pfeil. Part 17A Pelycosauria. ISBN 3-89937-032-5.
* 

Kategorio:Synapsida
Pilar López de Ayala

**María del Pilar LÓPEZ DE AYALA Arroyo** (Madrido, 18-a de septembro 1978) estas hispana aktorino.

Ŝi ekkarieris en televidserioj kiel *Menudo es mi padre*, reĝisorita de Manuel Valdivia kaj Guillermo F. Groizard. De tie ŝi pasis al televidserio *Al salir de clase* kaj baldaŭ ŝi saltis al kino per la filmo *Báilame el agua*. Ŝi rolulo de Rocío, mezaltklasa el Kadizo en la filmo *Besos para todos* (Kisojn por ĉiuj), havigis al ŝi nomumon al Goja-premio kiel plej bona nova aktorino. ŝi definitiva konfirmo okazis pro la protagonista rolo en la filmo *Juana la Loca* (Johanino la Freneza) de Vicente Aranda, kiu havigis al ŝi Goja-premion kiel plej bona aktorino pro la ludado de la reĝino Johana de Kastilio kaj la Arĝentan Konkon al la plej bona aktorino en la Donostia Internacia Filmfestivalo.

En 2005 ŝi aperis en *Obaba* de Montxo Armendáriz, pro kio ŝi atingis novan nomumon en la Goja-premioj, tiam kiel plej bona duaranga aktorino. *Obaba* estis proponita de Hispanio al la Oskar-premioj de 2005, sed finfine ĝi ne estis kandidatigita inter la kvin nomumitaj al plej bona neanglalingva filmo. 

## Filmoj 
* 1996: *Yo, una mujer* (televidserio, 13 epizodoj)
* 1996–1997: *Menudo es mi padre* (televidserio, 15 epizodoj)
* 1997–1999: *Al salir de clase* (televidserio, 386 epizodoj)
* 2000: *La gran vida*
** *Besos para todos*
** *Báilame el agua*
* 2001: *Juana la Loca*
* 2004: *El puente de San Luis Rey*
* 2005: *Obaba*
* 2006: *Bienvenido a casa*
** *Alatriste*
* 2007: *Las 13 rosas*
** *Dans la ville de Sylvia*
* 2008: *Comme les autres*
** *Solo quiero caminar*
* 2010: *Lope*
** *O Estranho Caso de Angélica*
* 2011: *Intruders*
** *Medianeras*
* 2016: *Rumbos*
* 2017: *Agadah*

## Eksteraj ligiloj 
* Pilar López de Ayala Intervjuo kun Pilar López de Ayala (Casa de América, 2011)

* 

Kategorio:Hispanaj aktoroj
Würenlos (stacidomo)

**Würenlos** estas fervoja stacidomo en Würenlos, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Würenlos
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Baden (distrikto)
Lepidosaŭroj

**Lepidosaŭroj**, *Lepidosauria* (el greka signifo *skvamlacertoj*) estas subklaso aŭ superordo de reptilioj, kiu enhavas la ordojn *Squamata* kaj *Rhynchocephalia*. Skvamuloj inkludas serpentojn, lacertojn, kaj amfisbenojn. Skvamuloj enhavas ĉirkaŭ 9 000 speciojn, kio faras ĝin la plej speci-riĉa kaj diversa ordo de reptilioj en la nuntempo. *Rhynchocephalia* estis iam disvastigita kaj diversa grupo de reptilioj en la Mezozoiko. Tamen, ĝi estas reprezentata nur de unu vivanta specio: nome la tuataro (*Sphenodon punctatus),* supraĵe lacerteca reptilio indiĝena de Nov-Zelando.

*Lepidosauria* estas monofiletika grupo (t.e. klado), kiu enhavas ĉiujn posteulojn de la lasta komuna praulo de skvamuloj kaj rinĥocefaluloj. Lepidosaŭroj povas esti distingitaj disde aliaj reptilioj per kelkaj trajtoj, kiel grandaj keratinaj skvamoj kiuj povas koincidi unu kun alia. Pure en la kunteksto de nuntempaj taksonoj, *Lepidosauria* povas esti konsiderata frapa taksono de *Archosauria*, kiu inkludas Aves (birdojn) kaj Crocodilia. Testudoj povas esti rilataj al lepidosaŭroj aŭ al arkosaŭroj, sed ne estas interkonsento prie. *Lepidosauria* estas enhavita ĉe Lepidosauromorpha, pli granda grupo difinita kiel ĉiuj reptilioj (ĉu vivantaj aŭ formortintaj) pli proksimaj al lepidosaŭroj ol al arkosaŭroj.

## Referencoj 
* 

Kategorio:Formorto
Kategorio:Reptilioj
Plakodontoj

eta|*Placodus*
eta|*Psephoderma*
eta|*Placochelys*
**Plakodontoj**, *Placodontia*, ("pilol-dentoj") estas formortinta ordo de maraj reptilioj kiuj vivis dum la Triaso, kaj formortis fine de tiu periodo. Ili estis parto de Saŭropterigoj, la grupo kiu inkludas Pleziosaŭrulojn. Plakodontoj estis ĝenerale inter 1 kaj 2 m longaj, kaj kelkaj el la plej grandaj estis 3 m longaj.

La unua specimeno estis malkovrita en 1830. Ili poste estis trovita tra centra Eŭropo, Nordafriko, Mezoriento kaj Ĉinio.

## Subgrupoj 
* †*Atopodentatus*?
* †*Pararcus*
* *Cyamodontoidea*
** †*Cyamodontidae*
** †*Henodontidae*
** †*Placochelyidae*
* *Placodontoidea*
** †*Paraplacodontidae*
** †*Placodontidae*

## Referencoj 
* 

Kategorio:Formorto
Kategorio:Reptilioj
Kategorio:Saŭropterigoj
Notosaŭroj

**Notosaŭroj** (ordo *Nothosauroidea*) estis maraj saŭropterigaj reptilioj el Triaso. Ili estis averaĝe ĉirkaŭ 3 metrojn longaj, kun longaj korpo kaj vosto. la piedoj estis padelecaj, kaj oni scias, ke ili havis membranojn, por helpi la povon de la animalo dumnaĝe. La kolo estis tre longa, kaj la kapo estis longeca kaj ebena, kaj relative malgranda kompare kun la korpo. La bordoj de la longaj makzeloj estis ekipitaj per nombraj akraj eksterpintaj dentoj, kio indikas dieton de fiŝoj kaj kalamaroj.

Dosiero:Lariosaurus BW.jpg|*Lariosaurus*.
Dosiero:Keichousaurus BW.jpg|*Keichousaurus*.
Dosiero:Ceresiosaurus12.jpg|*Ceresiosaurus*.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Johnson, Jinny (2000). *Fantastic Facts About Dinosaurs*. ISBN 978-0-7525-3166-3.
* Benton, M. J. (2004), *Vertebrate Paleontology*, 3a eld. Blackwell Science Ltd classification
* Colbert, E. H., (1969), *Evolution of the Vertebrates*, John Wiley & Sons Inc (2a eld.)
* Rieppel, O., (2000), *Sauropterygia I, placodontia, pachypleurosauria, nothosauroidea, pistosauroidea*: en: *Handbuch der Palaoherpetologie*, part 12A, 134pp. Verlag Dr. Friedrich Pfeil
* 

Kategorio:Formorto
Kategorio:Reptilioj
La diablo en lignoŝuoj

***La diablo en lignoŝuoj*** (france *Le diable en sabots*) estas horora romaneto adaptita el franca folkloro de Claude Seignolle, unue eldonita en 1959.

## Intrigo
Christophe, la sola forĝisto de la vilaĝo Les Brandes, subite kaj neatendinde mortigas sin. Samtempe venas mistera, neparolema, riĉa eksterulo al la vilaĝo kaj anoncas sin kiel forĝiston nomatan Roc. Li aĉetas la forĝejon de Christophe kaj instalas sin tie, ekskludinte lian vidvinon. Li sorĉe sanigas infanon de ekstervilaĝaj riĉuloj kaj forĝas pordegojn, kvankam neniu scias kiel li ekhavis la metalon. Dume, Les Brandes spertas nenaturan veteron kaj mortigan malsanon trafas unue la gastejiston, kiu spionas al Roc, kaj poste multajn vilaĝajn infanojn. Mense handikapita knabino, Benette, ekamas Roc kaj seksumas kun li, kaj la amo sanigas ŝian inteligenton. Fine la vidvino de la gastejistoj kunigas kelkajn vilaĝanojn por iri al la forĝejo kaj provi forpeli Roc. Tamen, unu el ili mortas en la forĝejo de malverŝajna akcidento kaj la aliaj akcidente mortpafas Benette, kiu provis mediacii inter Roc kaj ili. Roc formarŝas de la vilaĝo kaj la homoj estas malliberigitaj pro murdo de Benette. La evidente nenaturaj ecoj de Roc neniam estas klarigitaj, kvankam lia deziro al Benette vekas en li ankaŭ homecajn sentojn.

## Deveno
La romano estas inspirita de franca legendo pri "Jean de l'ours" ("Johano filo de la urso"), parenca al la legendoj de kiuj fontas "Lokis" de Prosper Mérimée. En tiu legendo seksatenco de urso al virino rezultigas supernature fortan filon, kiu fariĝas forĝisto. La romano inkludas digresion pri homlupo kiu estis praonklo de la antaŭa forĝisto Christophe.

## Referencoj
Kategorio:Fikciaj sorĉistoj
Fendo (materialo)

**Fendo** estas difekto aŭ drasta malkontinuo aperinta aŭ aperanta en materialo kie ĝi disiĝis pro efiko de enaj aŭ eksteraj streĉoj. Ĝis la streĉaj fortoj liberiĝas, ĝi havas grandan koncentron de streĉo ĉe la fundo.

La etendiĝo de fendo pro sufiĉa streĉo, en iaj okazoj kombinita kun damaĝa medio, kaŭzas rompon.

## Fiziko 
Fendoj estas esenca limfaktoro por la mekanika rezistemo de materialoj (de la fortaj materialoj de la terkrusto tra betonoj, ŝtaloj, kaj multaj artefaritaj substancoj, ĝis rompiĝemaj kiel vitroj kaj ceramikaĵoj).

Tial oni studas ĝin je ĉiuj skaloj, de faŭltoj pri kiuj okupiĝas geologoj kaj sismologoj tra mezaskalaj, ekzemple en sekurecaj vitroj, ĝis mikroskopaj, eĉ nanometro-skalaj mikrofendoj, kiuj ekzemple povas aperi kaj evolui pro efiko de korodo en la reagejoj aŭ la unuarangaj aŭ duarangaj cirkvitoj de nukleaj elektrejoj.

## Fendoj kiel indikiloj 
Ĉiu fendo indikas, ke streĉoj ekzistas en la fendita materialo. Depende de la naturo de la fendita materialo, la formo, longo kaj profundo de la fendo kaj la rapideco de ĝia ekesto donas indikojn pri ĝia kaŭzo. Tiuj indikoj povas esti prognoze utilaj (ekzemple por antaŭvidi la kolapson de ponto aŭ domo) aŭ diagnoze, por kompreni kiam kaj kiel io estas fendita.

Ekzemple, en 2013 oni montris pri vitro ke la nombro de stelformaj fendoj ĉirkaŭ la situo de pafimpakto aŭ kolizio liberas precizajn indikojn pri la rapido de la frapinta objekto relativa al la vitro; ju pli alta la kineta energio, des pli alta la nombro de fendoj ĉirkaŭ la impaktejo, laŭ simpla matematika rilato.

## Referencoj 
Kategorio:Materiala scienco
Mattia Sbragia

**Mattia SBRAGIA** (naskiĝis la 17-an de aprilo 1952 en Romo) estas itala kinoaktoro.

Li estas filo de la aktoro kaj reĝisoro Giancarlo Sbragia.

## Elektitaj filmoj 
* 1974: *Nipoti Miei Diletti*
* 1981: *La Dame aux camélias*
* 1991: *Year of the Gun*
* 2004: *The Passion of the Christ*
* 2014: *Il giovane favoloso*

## Referencoj 
Kategorio:Italaj aktoroj
Johannes Baptist Katschthaler

eta|portreto de Katschthaler el broŝuro de la 23-a Internacia eŭkaristia kongreso en Vieno (1912)
eta|blazono kardinala kun la frazo *Neniam serĉu nur cin mem!*
**Johannes Baptist Katschthaler** (naskiĝinta la  en Hippach/Distrikto Schwaz, mortinta la  en Salcburgo) estis aŭstra teologo kaj de 1900 ĝismorte arkiepiskopo de Salcburgo.

## Vivo 
Post studoj ĉe la Universitato de Vieno li iĝis studento de teologio Salcburge kie li doktoriĝis. Post ordinacio en la 31.7.1855 en la katedralo de Salcburgo li estis vikario en St. Johann im Pongau. En 1864 li fariĝis profesoro pri dogmoteologio instruonte ekde 1875 ĉe la Universitato de Innsbruck la historion de dogmoj kaj apologetikon. En 1876 li iĝis honora membro de la katolika studenta korporacio AV Austria Innsbruck ene de CV.

En la landa parlamento de Tirolo li reprezentantis por lia ĉefepiskopa moŝto de Salcburgo. En 1880 li iĝis kapitulano katedralo kaj en 1882 estro de la Porpastra seminario de Salcburgo. En 1891 li estis konsekrita titulara episkopo de Cybistra. Katedrala preposto li fariĝis en 1892 kaj ok jarojn pli malfrue li ek-arkiepiskopis.

En junio 1903 papo Leono la 13-a kreis lin kardinala pastro pri la Preĝejo Sankta Tomaso je Parione (Romo). Katschthaler partoprenis jam la konklavon de 1903 kie estis elektita nova episkopo de Romo Pio la 10-a.

## Graveco 
Katschthaler ege, sed vane, engaĝiĝis pri restarigo de (katolika) altlernejo en Salcburgo kaj apogis ekleziajn reformojn. Krome li estis ŝatanto kaj apoganto de ekleziaj muzikistoj kaj artistoj. Lia paŝtista cirkulero pri la digneco sacerdota furoris.

## Eksteraj ligiloj 
* biografio ĉe ÖBL

* biografio en prikardinala verko de Salvador Miranda
* Katschthaler ene de la katolika hierarkio
* ligiloj ĉe DDB

Kategorio:Aŭstriaj kardinaloj
Kategorio:Ĉefepiskopoj de Salcburgo
Kategorio:Aŭstraj politikistoj
Kategorio:Romkatolikaj pastroj en Aŭstrio
Kategorio:Tirolanoj
Kategorio:Profesoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1832
Kategorio:Mortintoj en 1914
Amila tioacetato

**Amila tioacetato** aŭ **pentila tioetanato** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la Tioacetata anhidrido kaj amila alkoholo. Ĝi estas blanka solidaĵo, nesolvebla en akvo. Amila tioacetato posedas 7 karbonatomojn, 14 hidrogenatomojn, 1 sulfuratomon, kaj 1 oksigenatomon. Amila tioacetato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de amilaj kaj tioacetataj derivaĵoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per agado de *tioacetata acido* kaj 1-Pentanolo:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *tioacetata anhidrido* kaj 1-Pentanolo:

### Sintezo 3 
* Preparado per reakcio de amila klorido kaj *tioacetata acido*:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de *natria tioacetato* kaj amila klorido:

## Vidu ankaŭ 
* Tioacetatoj

## Referencoj 
Tioacetatoj
Kategorio:Tioacetatoj
Krokodilomorfoj

**Krokodilomorfoj**, *Crocodylomorpha*, estas grupo de "pseŭdosuĉiaj" arkosaŭroj, *Archosauria*, kio inkludas la krokodilulojn kaj iliajn formortintajn parencojn. Ili estis la nuraj membroj de *Pseudosuchia* kiuj survivis la formorton de la Triaso.

eta|dekstre|Grando de *Hesperosuchus* kompare kun homo.
Dum Mezozoiko kaj komenco de Kenozoiko, krokodilomorfoj estis multe pli diversaj ol nuntempe. Triasaj formoj estis malgrandaj, malpezaj, aktivaj surteraj animaloj. La plej fruaj kaj plej primitivaj krokodilomorfoj estas reprezentataj de "sfenosuĉioj", nome parafiletika aro enhavanta malgrandkorpajn formojn kun longaj membroj kiuj rekte piediris, kio reprezentas la morfologion de prauloj de *Crocodylomorpha*. Tiuj formoj restis ĝis la fino de Ĵurasio. Dum Ĵurasio, krokodilomorfoj morfologie diversiĝis en nombraj niĉoj, kaj la subgrupoj *Neosuchia* (kiu inkludas nuntempajn krokodilulojn) kaj la formortinta *Thalattosuchia* adaptiĝis al akva medio.

## Referencoj 
* 

Kategorio:Formorto
Kategorio:Reptilioj
Avemetatarsalia

***Avemetatarsalia*** (kun la signifo "birdaj metatarsuloj") estas klado de diapsidaj reptilioj kiuj enhavas ĉiujn arkosaŭrojn pli proksime rilataj al birdoj ol al krokodiluloj. La du plej sukcesaj grupoj de avemetatarsaluloj estis dinosaŭroj kaj pterosaŭroj. Dinosaŭroj estis la plej grandaj surteraj animaloj dum multo de Mezozoiko, kaj unu grupo de malgrandaj plumohavaj dinosaŭroj (Aves, t.e. birdoj) survivis ĝis nuntempe. Pterosaŭroj estis la unuaj flugantaj vertebruloj kaj restis tra la Mezozoiko antaŭ formorti en la Kretacea-terciara evento. Kaj dinosaŭroj kaj pterosaŭroj aperis en Triaso, tuj post avemetatarsaluloj kiel tuto. La nomo *Avemetatarsalia* estis por la unua fojo establita de la brita paleontologo Michael Benton en 1999. Alternativa nomo estas **Pan-Aves**, aŭ "ĉiuj birdoj", reference al ties difino kiel enhavanta ĉiujn animalojn, ĉu vivantajn ĉu formortintaj, kiuj estas pli proksime rilataj al la birdoj ol al krokodiluloj.

## Taksonoj
* Subdivizio *Avemetatarsalia*
** Infradivizio Ornitodiroj *Ornithodira*
*** Ordo Flugsaŭroj *Pterosauria*
** Superordo Dinosaŭroj *Dinosauria*
*** Ordo Saŭriskioj *Saurischia*

## Referencoj
* 

Kategorio:Formorto
Kategorio:Reptilioj
Dezerta igvano

La **dezerta igvano** (*Dipsosaurus dorsalis*) estas unu de la plej oftaj lacertoj de la dezertoj de Baja California, Baja California Sur, Sonora kaj Mojave, en sudorienta Usono kaj nordokcidenta Meksiko. Ili loĝas ankaŭ en kelkaj insuloj de la Golfo de Kalifornio.​

La dezerta igvano estas mezgranda lacerto, ĝis 61&nbsp;cm longa inklude la voston.​ Ĝi estas helgriza aŭ kremkolora kun reteca helbruna modelo surdorse kaj sur flankoj. De la dorsocentro malsupren ĝi havas strion de skvamoj iom pli grandaj malsupre. La reteca modelo kreas brunajn makulojn ĉe la malantaŭa parto de la malantaŭaj kruroj, kiuj iĝas strioj laŭlonge de la vosto. La vosto estas normale proksimume 1,5 fojojn pli longa ol la korpo el la muzelo ĝis la kloako. La ventro estas helkolora. Dum la pariĝsezono, la flankoj iĝas rozkloraj ambaŭsekse.

## Referencoj
* 

Kategorio:Igvanedoj
Kategorio:Reptilioj