Ŝoreo

La **ŝoreo** (*Shorea*) estas orientalisa genro de proksimume 196 specioj de plejparte pluvarbaraj arboj en la familio de la dipterokarpacoj. La genro estas nomita laŭ Sir John Shore, la Guberniestro ĝenerala de la Brita Orienthinda Kompanio, 1793-1798. Ĝi estas indiĝena en  Sudorienta Azio, ekde pli norda Barato ĝis Malajzio, Indonezio kaj Filipinoj. En okcidenta Malesio kaj Filipinoj tiu genro dominas la tropikajn arbarojn.

La plej alta registrita tropika angiospermo altas 88,3 metrojn, kaj estas *Shorea faguetiana* en la sabaha Nacia Parko Tavaŭ-Montetoj, sur la insulo de Borneo. En tiu parko almenaŭ kvin aliaj specioj de la genro estis mezuritaj trovinte ekzemplerojn de pli ol 80 m : *Shorea argentifolia*, *S. gibbosa*, *S. johorensis*, *S. smithiana* kaj *S. superba*. Borneo estas ankaŭ la varmpunkto de ŝoreo-diverseco kun 138 da specioj, de kiuj 91 estas endemiaj en la insulo .

## Reproduktada biologio 
La plimulto de la ŝoreaj specioj "ĝenerale" floras. "Ĝenerala florado" okazas ĉe neregulaj intervaloj de 3-10 jaroj, en kiu preskaŭ ĉiuj dipterokarpacaj specioj kune kun specioj de aliaj familioj ekstrem-abunde floras . Estas opiniite ke ĝenerala florado disvolviĝis por superi la bezonojn de la semopredantojn  
kaj/aŭ por faciligi polenadon . Florado supozeble estas ekigita de aridaj periodoj kiuj okazas dum transirperiodoj de La Niña ĝis El Niño . Estas sugestite ke la amplekso de florado dependas de la periodeco de la aridaj periodoj asociitaj kun la ENSO-ciklo (El Niño-suda oscilado), kun la plej fortaj floradoj okazantaj  post intervalo de pluraj jaroj kun neniu florado  de *Shorea* samhavas la samajn insektajn polenigantojn. Florado ene de sekcio estas sinsekva ene de unu vivejo kaj specio-komunumo por malhelpi konkuradon por poleniginantoj .

## Ekonomia uzado 
Multaj ekonomie gravaj konstrulignaj arbospecioj apartenas al la genro ŝoreo. La ligno vendiĝas sub diversaj komercaj nomoj inkluzive de *meranti*, *lauan* (aŭ *luan*), *lawaa*, *serayan*, *balau*, kaj *bangkirai*. Aliaj ŝoreaj produktoj inkludas damargumon kaj *illipe*. Damargumo estas rezino kolektata de gamo da specioj. Ĝi kolore varias laŭ la diferencaj taksonomiaj grupoj. *Shorea wiesneri* estas listigita en multaj retejoj kiel grava fonto de damargumo ; tamen, tiu prezentiĝas esti aŭ komerca nomo aŭ sinonimo .

La alloge nomita "filipina mahagono" kiu vendiĝas en Nordameriko ne estas mahagono  entute, sed fakte miksaĵo de lignospecoj de la ŝorea genro. Pli konvene, la nomo "filipina mahagono" estus uzitenda por *Toona calantas* kaj ne por ŝorea ligno.

## Konservada statuso 
Cent kaj kvardek ok ŝoreaj specioj estas nuntempe listigitaj sur la Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj. La plimulto de tiuj ĉi estas listigitaj kiel estante krize endanĝerigitaj. Ekzistas kelkaj rimarkoj rilate la listo de la Internacia Unio por la Konservo de Naturo pri la dipterokarpacoj, ĉar la kriterioj uzataj por taksi la nivelon de minaco estas bazataj plejparte sur bestpopulaciokarakterizaĵoj. Tiu supozeble troigas la minacotakson, se uzite por longevivaj vivej-specifaj organismoj kiel ekzemple arboj . Krome, pro unu specio laŭdire formorta sur la  Ruĝa listo de IUCN, *Shorea cuspidata*, estas komuna en la Nacia Parko Bako kaj ankaŭ ĉeestas en la Nacia Parko Lambir. La ŝoreo-speciopaĝo donas minacoklasifikojn : 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
*Tenaserimaj-sudtajlandaj kvazaŭĉiamverdaj pluvarbaroj

## Eksteraj ligiloj 
* Listo de ŝoreo-specioj.

Kategorio:Dipterokarpacoj
Kategorio:Arboj
Kategorio:Orientalisa flaŭro