Nigra ŝtonturnulo

La **Nigra ŝtonturnulo** (*Arenaria melanocephala*, laŭ kio ankaŭ *Nigrakapa ŝtonturnulo*) estas unu el la du specioj de birdoj de la genro *Arenaria*, tio estas Ŝtonturnuloj, de la familio de Skolopedoj kaj ordo de Karadrioformaj birdoj, tre parencaj al kalidroj. La alia specio estas la Koluma ŝtonturnulo (*Arenaria interpres*).

Ĝi estas indiĝena de la okcidenta marbordo de Nordameriko kaj reproduktiĝas nur en Alasko.

## Aspekto
.]]
Ĝi longas 22–25 centimetrojn kaj pezas 100–170 gramojn. La nigra beko estas 20–27 milimetrojn longa kaj iomete renversita. La kruroj kaj piedoj estas nigrecbrunaj kun ruĝeta nuanco. La birdo estas plejparte nigrablanka. Plenkreskuloj en reprodukta plumaro havas nigrajn kapon kaj bruston krom blanka makulo inter okulo kaj beko, blankan strion super la okulo kaj blankajn makulojn ĉe la flankoj de la brusto. La supraj partoj estas nigrecbrunaj kun palaj bordoj en la flugilkovriloj kaj skapulaj plumoj. La ventro kaj pugo estas blankaj. Dumfluge ĝi montras blankan flugilstrion, blankan ŝultromakulon kaj blankan voston kun larĝa nigra bendo trans ĝi. Estas blanka de malsupra dorso ĝis la supravostaj kovriloj krom malhela strio trans la pugo.

Vintre la kapo kaj brusto fariĝas plejparte malhelbrunaj kun malmulte de blanka koloro. Junuloj estas similaj al vintraj plenkreskuloj sed pli brunaj kun sablokoloraj bordoj en la flugilkovriloj kaj skapularoj kaj grizbruna pinto en la vosto.

La Koluma ŝtonturnulo estas simila, sed havas ruĝbrunajn markojn en supraj partoj kaj pli blankajn en kapo kaj brusto, precipe en reprodukta plumaro. Ĝi havas pli mallarĝajn flugilojn kaj pli mallarĝan blankan flugilstrion. Ĝiaj gamboj estas oranĝaj kaj pli brilaj ol tiuj de la nigra ŝtonturnulo, kvankam povas ekzisti iu koincido.

## Distribuado
Ĝi reproduktiĝas en okcidenta Alasko de la Alaska Duoninsulo en la sudo ĝis Point Hope en la nordo. La plejparto de la populacio nestas en la Yukon-Kuskokwim-delto. Ĝi kutime nestumas proksime de la marbordo sed en kelkaj lokoj ĝi okazas pli interne laŭ la bordoj de riveroj kaj lagoj. Ekzistas manpleno da registroj de nordorienta Siberio, sed tie estis neniu signo de reproduktado. La monda populacio estas taksita je 95 000 birdoj kun proksimume 80 000 el tiuj en la Yukon-Kuskokwim-delto.

Ĝi vintras sur rokaj marbordoj laŭ la Pacifika marbordo de Nordameriko de suda Alasko suden ĝis nordokcidenta Meksiko kie ĝi loĝas en Baja California kaj Sonora kun ununura registro el Nayarit. Ĝi estas tre malofte vidata enlanden dum printempa kaj aŭtuna migrado; ekzistas kelkaj registroj de la Lago Saltono en suda Kalifornio kaj disaj vidaĵoj de enlandaj usonaj ŝtatoj inkluzive de Montano, Viskonsino, Nevado kaj Arizono. Vagantaj birdoj estis registritaj el Jukonio kaj la Nordokcidentaj Teritorioj kaj estas unu registro de la insulo San Kristobal en la insuloj Galapagoj.

## Ekologio
Ili manĝas ĉefe senvertebrulojn, aparte krustulojn kaj moluskojn vintre kaj insektojn dum la reprodukta sezono. Ili manĝas ankaŭ semojn, ovojn kaj kadavraĵojn. En la reproduktejoj, ili manĝas ĉefe en malsekaj herbejoj kun ciperoj. Vintre, ĝia tipa vivejo estas ŝtonaj marbordoj sed ĝi ankaŭ manĝas en strandoj, ŝlimejoj kaj homfaritaj strukturoj kiel ĝetoj kaj digoj. Ĝi uzas sian bekon por turni ŝtonojn, amasojn de algoj kaj aliajn objektojn por atingi predon kaŝitan malsupre.

Ĝi alvenas al sia reproduktejo de frua majo ĝis frua junio kie la maskloj alvenas unue. La birdoj ofte revenas al la sama teritorio kaj pariĝas kun la sama kunulo kiel antaŭaj jaroj. La nesto estas skrapaĵo fosita ĉefe de la masklo. Ĝi estas kutime inter kareksoj aŭ herboj aŭ sub salikoj. Kvar ovoj estas kutime demetataj; ili estas olivecaj aŭ pale verdecaj kun pli malhelaj makuloj. La ovoj estas kovataj dum 21–24 tagoj de ambaŭ gepatroj. La junaj birdoj estas frumaturaj kaj kapablas forlasi la neston kaj manĝi per si mem baldaŭ post eloviĝo. Ili kapablas bone flugi post 25–34 tagoj.

## Referencoj
* Handel, C. M., kaj R. E. Gill (2001). Black Turnstone (Arenaria melanocephala). En *The Birds of North America*, No. 585 (A. Poole and F. Gill, eds.). The Birds of North America, Inc., Philadelphia, PA. Alirita en 20/09/07. [abono postulata]
* Rosair, David & Cottridge, David (1995) *Hamlyn Photographic Guide to the Waders of the World*. Hamlyn, London.

## Eksteraj ligiloj
* Black turnstone flashcard eNature.com

Kategorio:Skolopedoj
Kategorio:Birdoj de Nordameriko