open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Oldřichovice (Třinec)

**Oldřichovice** (, ) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Třinec en&nbsp;distrikto Frýdek-Místek. Ĝi troviĝas sude de Třinec. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 867&nbsp;adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Oldřichovice situas en katastra teritorio **Oldřichovice u Třince** kun areo 15,21&nbsp;km².

## Historio 
La vilaĝo estis konsisto de kameraj bienoj. En la jaro 1619 ĝi havis 45 domojn. Fine de la 18-a jarcento estiĝis en la munivipo evangelia lernejo. Laŭ indikoj el la jaro 1845 tiu ĉi lernejo havis 337 lernantojn. En la jaro 1939 Oldřichovice havis 2142 loĝantojn, al la silezia nacieco tiam anoncis sin 1983, al la pola nacieco 101, al la ĉeĥa 26 kaj al la germana 27 loĝantoj.

En la jaro 1980 Oldřichovice estis alligita al urbo Třinec.

## Loĝantaro
## Pola minoritato 
En Oldřichovice estas agada loka asociiĝo Pola kulture-eduka asocio (PZKO). Enkadre de tiu ĉi loka asociiĝo ekzistas ekde la jaro 1979 danc-ensemblo *Oldrzychowice*.

## Pluaj fotoj 

Oldrichovice Lipa.JPG|Oldřichovice
Oldřichovice modlitebna AC.JPG|Oldřichovice, preĝdomo
Polska szkoła Oldrzychowice.jpg|Oldřichovice, Pola lernejo
2019 Oldřichovice pomník.jpg|Monumento
Dechový orchestr KS Oldřichovice.JPG|Oldřichovice, blov-orkestro
File:2023 Oldřichovice pramen Šiška.jpg|*Šiška* fonto

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Frýdek-Místek
Kategorio:Třinec
Kategorio:Setlejoj en Subbeskida montetaro
Kategorio:Setlejoj en Teŝinio
95959 Covadonga

'*95959 *Covadonga'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la hispana amatora astronomo Juan Lacruz elde la Observatorio de La Cañada (Avilo, Hispanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Covadonga Camblor Lacruz'', edzino de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Juan Lacruz
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2003
Staré Město (Třinec)

**Staré Město** (, ) estas parto de urbo Třinec en&nbsp;distrikto Frýdek-Místek en Ĉeĥio. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 573&nbsp;adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Staré Město situas en katastra teritorio **Třinec** kun areo 6,78&nbsp;km².

## Loĝantaro
## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de sankta Alberto kun paroĥo
* Evangelia preĝejo
* tombeja kapelo
* luudomo n-ro 509
* laborista kolonio, domoj n-ro 116, 117

Kategorio:Třinec
Kategorio:Setlejoj en Teŝinio
Kanada (Třinec)

**Kanada** estas parto de urbo Třinec en&nbsp;distrikto Frýdek-Místek en Ĉeĥio. Ĝi troviĝas sudokcidente de Třinec. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 246&nbsp;adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . En tiu ĉi urba parto loĝas civitanoj en familiaj domoj, eventuale en malpli grandaj domoj de pli malnova konstruareo. Troviĝas ĉi tie metilernejo (Meza faka lernejo de Ferfabriko Třinec), konstruaĵo por antaŭlernejaj infanoj kaj lernantoj de la unua grado de la baza lernejo, pli malgrandaj sanitaraj centroj, tranoktejo por homoj sen tegmentejo kaj aliaj. En sudokcidenta rando en arbarigita parto estas malgranda akva rezervujo servanta por fiŝkaptado kun karakteriza nomo "Kanadanino".

Kanada situas en katastra teritorio **Konská** kun areo 8,43&nbsp;km².

## Loĝantaro
Kategorio:Třinec
Kategorio:Setlejoj en Teŝinio
Kategorio:Setlejoj en Subbeskida montetaro
Vilo

**Vilo** estas laŭ NPIV:

# Densa aro da mallongaj **krudaj haroj**, kovrantaj supraĵon. 
# Aro da **liberaj fadenfinoj** aŭ bukloj teksitaj aŭ noditaj, tiel ke ili staras preskaŭ vertikale sur la supraĵo de la teksaĵo.
# Eta fadenforma elstaraĵo sur iuj mukozoj: **intestaj viloj** (villi intestinales).
## Vidu ankaŭ
* La vila mano
* Pubvilo

Kategorio:Haroj
Eksterpiramidaj simptomoj

**Ekstrapiramidaj simptomoj** (EPS), ankaŭ nomataj ekstrapiramidaj kromefikoj se kaŭzitaj pro drogoj aŭ kuraciloj, estas movaj malordoj, kiuj inkluzivas akutajn kaj longtempajn simptomojn. Ĉi tiuj simptomoj inkluzivas distonion (kontinuaj spasmoj kaj muskolaj kuntiriĝoj), akatizion (povas manifestiĝi kiel motora trankvilo), parkinsonismon (karakterizaj simptomoj kiel rigideco, similaj al simptomoj de parkinsona malsano), bradikinezion (malrapideco de movado), tremadon kaj malfruan diskinezion (malregulaj, senintencaj movadoj similaj al tiuj de Ĥoreo). Kontraŭpsikozaj kuracilo ofte estas ĉesigitaj pro netolereblaj kromefikoj kiel ekstrapiramidaj simptomoj.

Ĉar malfacilas mezuri eksterpiramidajn simptomojn, takso-skaloj estas ofte uzataj por taksi la severecon de movaj malordoj. La Simpson-Angus-Skalo (SAS), Barnes Akatizio-Taksado-Skalo (BARS), Malnorma Senintenca Movada Skalo (MSMS, angle mallongigata AIMS), kaj Eksterpiramida Simptoma Taksada Skalo (ESTS, angle mallongigata ESRS) estas taksaj skaloj ofte uzataj por tia takso kaj ne estas por diagnozaj celoj - Ĉi tiuj taksoj povas helpi kuracistojn pezi la jaman aŭ atenditan avantaĝon de medikamento kontraŭ la grado de aflikto, kiun la kromefikoj kaŭzas al la paciento, helpante la decidon konservi, redukti aŭ ĉesigi la kaŭzajn kuracilojn.

Ofte kaŭzantaj tiajn sinptomojn estas interalie Haldolo, kaj en pli altaj dozoj ankaŭ tiel nomataj "netipaj kontraŭpsikoziloj" kiel Risperidono kaj Olanzapino.

## Vidu ankaŭ 
* Mjelaj piramidoj

Kategorio:Neŭrologio
Sekreto

[eta|Baroka [konfesejo en Jaroměř, Ĉeĥio. Samtempe sekretejo kaj malsekretejo por katolikoj.]]
**Sekreto** estas la praktiko kunhavi informaron inter grupo de personoj, en kiu oni kaŝas informaron al personoj kiuj ne estas membroj de la grupo. Por ke estu sekreto oni devas plenumi kvar postulojn: ke estu informo, ke estus nekonata de la majoritato de personoj, ke nur malmultaj personoj havu ĝin (oni povas paroli eĉ de nur du personoj aŭ eĉ de nur unu kiu informas al neniu), kaj ke tiu ekskluziva posedo estu intence kaŝita.

Por tiu koncepto estas diversaj rigardoj el tute personaj al sociaj kaj eĉ amaskomunikilaj rilatoj: fakte la amaskomunikilo estas la plej enorma malamiko de la sekreto. Por la mondo de literaturo kaj arto, la koncepto de sekreto, aŭ pli bone dirite, la ekzisto de kaŝita informaro estas neelĉerpebla fonto de intrigoj kaj motivoj. Por teknologio kaj industrio, sekretoj enhavas tre apartajn konotaciojn.

La sekreto estas koncepto kiu ofte rezultas en polemiko. Multaj personoj postulas, almenaŭ en kelkaj situacioj, ke endas publikigi difinitan informon kaj ke tiu estu konata universale. Proksimas la konceptoj de fidindeco kaj privateco, kaj ofte ili koincidas aŭ konfuzeblas. William Penn diris iam, "Saĝas ne paroli pri sekreto; kaj honesta eĉ ne mencii ĝin."

## Kelkaj sekretoj 
* Anonimeco
* Intimeco
* Privateco
* Konfesa sekreto
* Sekreta voĉdonado
* Profesia sekreto
* Banka sekreto
* Sekreta servo
* Sekreta polico

## En arto kaj kulturo 
* La sekreta ĝardeno (filmo)
* La sekretaj arkivoj de la Inkvizicio
* La sekreto de NIMH

## Vidu ankaŭ 
* Julian Assange
* Kriptografio
* Sekreta evangelio laŭ Marko
* Sekreta vatikana arĥivo
* Sekretaj kodoj de la Biblio
* WikiLeaks

## Notoj 
## Bibliografio 
* Sissela Bok, Secrets: On the Ethics of Concealment and Revelation (New York: Vintage Books, 1989).
* Bruce Schneier, Secrets and Lies (Schneier)
* On Secrecy, por Sir Henry Taylor en The Oxford Book of Essays, John J. Gross, Oxford University Press, 1991 ISBN 0-19-214185-6
* Alasdair Roberts, Blacked Out: Government Secrecy in the Information Age (New York: Cambridge University Press, 2006).

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo ()
* WikiLeaks ĉe Twitter ()
* WikiLeaks ĉe Facebook ()

Kategorio:Privateco
Kategorio:Juro
Kategorio:Komputila sekureco
Kategorio:Homaj rajtoj
Kategorio:Sekureco
Kategorio:Interpersona rilatado
Sekretoj|
Eksterlandano

eta|Brita afiŝo de periodo de la dua mondmilito[eta|Labordokumento por eksterlandanoj en la [Nazia Germanio, 1938-1945.]]
**Eksterlanda**, **eksterlandano** aŭ **alilandano** estas tiu kiu ne formas parton de la koncerna lando aŭ ŝtato, tio estas ke havas alian devenon. En ĉiuj ŝtatoj ekzistas regularo aplikebla al la estado, eniro kaj eliro de eksterlandanoj en kaj el ties nacia teritorio. Tia regularo ricevas la nomon de *eksterlandana juro*.

Eksterlandaneco estas la propreco, kvalito kaj kondiĉo de eksterlandano; kio indikas neneceson esti submetita al kelkaj devoj kaj rajtoj komunaj al la laŭleĝaj komponantoj de ŝtato. La difino, limigo kaj analizo de la kondiĉo de eksterlandaneco estas tiom antikva kiom la propra civilizo kaj la fiksigo de la politika komunumo kiel korpo en kies sino oni aplikas tiajn rajtojn kaj devojn.

## Vidu ankaŭ 
* Ekzilo
* Enmigrado
* Kontraŭleĝa enmigrado
* Ksenofobio
* Migrado
* Pasporto
* Rifuĝinto
* Sennacieco
* Vizo

Kategorio:Ksenofobio
Kategorio:Historio de juro
Kategorio:Internacia juro
Kategorio:Naciismo
Gadolinito

eta|dekstre|250px|Gadolinito.
**Gadolinito** estas la termino per kiu oni nomigas du mineralojn de la grupo de la silikatoj, subgrupo de nezosilikatoj. De malhela koloro, ĝi estas mineralo preskaŭ nigra kun vitreca brilo, kaj formita ĉefe de silikatoj de cerio, lantano, itrio, neodimo, berilio kaj fero kies formulo estas (Ce,La,Nd,Y)2FeBe2Si2O10

## Malkovro 
La gadolinito estis nomumita en 1800 fare de Johan Gadolin, la finna mineraloga-kemia kiu en 1792 estis izolinta por la unua fojo oksidon de itrio, nome unu de la elementoj de la raraj teroj kun tiu mineralo. La gadolinio, nome unu de la raraj teroj, estis nomita laŭ li. Tamen, la gadolinito enhavas nur ererojn el gadolinio. Kiam Gadolin analizis tiun mineralon, perdis la oportunon malkovri duan elementon: tio kion li pensis aluminio estas fakte elemento kiu ne estos oficiale malkovrita ĝis 1798, nome berilo.

La koloro de la mineralo gadolinito povas varii, de verdecblua, verdechela, bruneca kaj nigra kiam ĝi ŝanĝiĝas. La gadolinito havas aspekton de kompaktaj masoj, kaj prismaj kristaloj de grasa brilo.

La plej grandaj kristaloj estas troveblaj en Norvegio, kvankam ekzistas gravaj kuŝejoj en Svedio kaj Usono.

Kategorio:Feraj mineraloj
Kategorio:Gadolinio
Kategorio:Ekonomio de Norvegio
Kategorio:Ekonomio de Svedio
Kategorio:1792
Kategorio:Monoklinaj mineraloj
95962 Copito

'*95962 *Copito'''* estas malgranda, malhela asteroido de la ekstera asteroida zono nemalproksima de la  1:3 kun Marso kaj 2:1 kun Jupitero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la hispana astronomo José Manteca elde la Observatorio de Begues, en Begues (dek kilometroj okcidente de Barcelono, Katalunio, Hispanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Copito de Nieve* (1962–2003), kiu reprezentas la unua konata kazo de albinismo ĉe gorilo. En artikolo pri la gorilo en 1967, Arthur Riopelle kaj Paul A. Zahl donis al ĝi la nomon *"Snowflake"* (Neĝero). La nomo restis kaj estis tradukita en hispana kaj sekve en kataluna en *"Floquet de Neu"*. *Copito'' restos por ĉiam la stelulo de la Zoo de Barcelono.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de José Manteca
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2003
95980 Haroldhill

'*95980 *Haroldhill'''* estas tre malgranda, sed treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Catalina Sky Survey*, plenumita elde la Stacio *Catalina* de la Observatorio Steward kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estas nomita en memoro de la famkonata brita selenografo *Harold Hill* de la Luna Sekcio de la Brita Astronomia Asocio, rigardita kiel la lasta el la grandaj lunaj pervidaj kartografoj. Li ricevis la medalon Merlin de la BAA en 1969 kaj oni memoros pri li pro lia originala laboro de 1991 : *Portfolio of Lunar Drawings''.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Catalina Sky Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2004
Ĉielblua koloro

eta|dekstre|250ra|Naŭ nuancoj ĉielkoloraj; la plej purpura plej for de la ĉielkolora gamo.
**Ĉielblua koloro** aŭ **ĉiela koloro** estas duonhela koloro tre simila al la cejana, ene de la gamo de bluaj koloroj. Pli precize oni konsideras, ke tiu kolornuanco korespondas al la koloraro de la ĉielo dum taga lumo kiam ne estas nuboj en direkto al la nordo.

Kvankam la ĉielblua koloro havas specifan referencon, en la ĝenerala kaj populara uzado ties toneco estas varia, kaj ofte oni subkomprenas kiel «ĉiela» preskaŭ ajna blua pli malpli hela, foje iom purpura aŭ turkisa kiel la cejana.

## Bildaro 

Dosiero:Morpho menelaus huebneri MHNT Male Dos.jpg|La amerika papilio *Morpho menelaus*
Dosiero:Sèvres Porcelain Manufactory - Vase (Vase colonne de Paris) - Walters 48565 - Back.jpg|Vazo de porcelano de Sèvres «bleu céleste» (ĉielblua) de 1779
Dosiero:Muscat flickr05.jpg|Ĉielblua minareto, en Maskato
Dosiero:Azulm6.jpg|Arkeologia murpentraĵo kun bildo de militisto sur fono de Majaa bluo
Dosiero:Gran roque.jpg|Ĉielblua de la ĉielo, de la maro kaj de domo en vilaĝo de la Arkipelago Los Roques (Venezuelo)
Dosiero:Hemimorphite-211920.jpg|Hemimorfito ĉielblua de Junano
Blue iceberg.jpg|Ĉielblua glacio
Bloo (2406748714).jpg|Ĉielbluaj geranioj
North Korea - Blue Dress (5578989971).jpg|Vesto en Nordkoreio

## Notoj 
Kategorio:Koloroj
György Vedres

**György Vedres** [djordj vedreŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vedres György** estis hungara arkitekto, urbanizisto, altlerneja instruisto.

György Vedres naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
György Vedres akiris arkitekturan diplomon en Konstrua kaj Trafika Teknikuniversitato de Budapeŝto en 1958. Post siaj studoj li laboris en la ĉefurba konstrua entrepreno, kie post jaroj li atingis pli altajn postenojn. De 1960 ĝismorte li ankaŭ instruis en la teknikuniversitato en rango docento. Interrompe en la jaroj 1966 kaj 1967 li laboris en ĉefurba laborejo de Londono. En 1985 li emeritiĝis supozeble pro malsano. Li ricevis arkitekturan premion en 1981. Lia plej grava verko estas formado de internurbo de Budapeŝto, tiel, ke li unuigis la malnovajn stilojn kun la moderno. Li postlasis edzinon. 

## Elektitaj planitaj konstruaĵoj 
* pluraj loĝdomoj en Budapeŝto
* internurbo de Budapeŝto (trakonstruoj, 1970-1976)
* pluraj vendejoj en Budapeŝto (1975-1980)
* domo pri oficejo kaj vendejo (Budapeŝto, 1984)

## Elektitaj artikoloj 
* *Budapest, Kálvin téri városkapu beépítése* (1970)
* *Gyáli úti kórház* (kun Gyula Rimanóczy (1932 - 1992), 1972) 
* *Budapest belvárosának rekonstrukciója* (1982)

## Memorigiloj 
* premio "Vedres György" fondita en 2013 http://budapest100.hu/en/house/bem-rakpart-30/

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Hungaraj urbanizistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Cinomoriacoj

alternative=Cynomorium coccineum vMH375.jpg|eta|Cynomorium coccineum vMH375
eta|Morfologia Cynomorium
La **cinomoriacoj** () estas planta familio el la dukotiledonaj angiospermoj. Tiu familio apartenas al la ordo saksifragaloj (*Saxifragales*). Ĝi enhavas ununuran genron (cinomorio) kaj ununuran specion (skarlata cinomorio), jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

**Angiospermae* - angiospermoj
***Saxifragales* Bercht. & J.Presl - saksifragaloj
****Cynomoriaceae* Endl. ex Lindl. - cinomoriacoj
*****Cynomorium* L. - cinomorio
******Cynomorium coccineum* L. - skarlata cinomorio

## Referencoj 
Kategorio:Magnoliofitoj
Kategorio:Plantofamilioj
Grosulariacoj

alternative=Ribes petraeum Sturm51.jpg|eta|Ribes petraeum Sturm51
La **grosulariacoj**.

## Taksonomio 
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (18 maj. 2020), jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

**Angiospermae* - angiospermoj
***Saxifragales* Bercht. & J.Presl - saksifragaloj
****Grossulariaceae* DC. - grosulariacoj
*****Grossularia* Mill. - grosulario

:*genro akceptita en TPL sed ne en WFO, kiu tamen akceptas ĝian specion.

## Referencoj 
Kategorio:Magnoliofitoj
Kategorio:Plantofamilioj
Ora (koloro)

eta|dekstre|250px|Naŭ nuancoj orkoloraj; la plej brunaj plej for de la orkolora gamo.
**Orkoloro** aŭ **Ora koloro** estas gamo da koloroj inter flava kaj oranĝa, samkolora kiel oro, kiam ĝi estas preskaŭ pura kaj proksima ankaŭ al sukceno, (nur uzata en kelkaj cirkonstancoj: pri ornamoj, blondaj haroj, poezie pri citronoj, ktp).

## Ekzemploj 
Sub tiu linio jen kelkaj montroj de orkoloro:

## Uzoj 
En arto estas uzata metaleca farbo kiu brilas proksimume al la reala oro. Fakte la vera oro (en formo de orfolioj) estis uzata por reprezenti la orkoloron en ornamoj kaj pentraĵoj -speciale en la religia arto de kristanaj preĝejoj-, kiel por ekzemplo por
la aŭreolo de sanktuloj. Estis praktiko ankaŭ teksi oron en silko por ŝajnigi orient-tradician aspekton.

Aliaj artaj stiloj pli proksimaj, kiel Secesio, uzis la brilmetalan orkoloron. Tamen, la metaleca aspekto de tiuj pentraĵoj estis akirita pere de pulvo el aluminio kaj pigmentoj anstataŭ el reala oro.

### Signifo kaj kulturo 
La orkoloro estas en la spektro de koloroj tiu kiu estas populara simbolo de abundo, de la Suno, la riĉo kaj la povo. En aliaj etosoj, oni povas paroli pri orkoloro de saĝeco, de grandaj ideoj kaj konoj. Laŭlonge de la historio, la orkoloro kaj ties nuancoj estis konsiderataj ikonoj de la reĝeco, de forto kaj en variaj okazoj, kiel pruvo de kelkaj dioj kaj kultoj religiaj. Klaraj ekzemploj de tio estas la uzado por la aŭreoloj kiuj estas montrataj malantaŭ la kapoj de sanktuloj; la koloro de la pomo de la malakordo kiun portis Eriso; la sunaj globoj kiuj portis kelkaj el la egiptaj dioj (kiel Ra (mitologio)); aŭ la felo de Ĥaitanio en la kulturo kaj religio de hinduismo.

## Bildaro 

Solidago virgaurea var. leiocarpa 02-2.jpg | Floro solidago foje nomata orbastono
Fireworks Makó 01.JPG |Orkoloraj piroteknikaĵoj
Dosiero:Human Statue Bodyart (7070549489).jpg |Uzado de orkoloro en ornamo, vestaro kaj korpofarbo
Dosiero:TKvamme.jpg |Blonda hararo
Dosiero:Versailles Queen's Chamber.jpg |Ĉambro de la reĝino de la Kastelo de Versailles
Dosiero:Mask of Tutankhamun 2003-12-07.jpg|Tutankamono
Dosiero:Christian v crown.jpg|Krono
Dosiero:Great Crown of Victory (heraldry).svg|Venkokrono
Dosiero:1 oz of fine gold.jpg|Ora ingoto
Dosiero:Fr 1617-Schlegel 19var.jpg|Ormoneroj
Dosiero:Au,79.jpg|Orpecoj
Dosiero:Gauranga 2006.jpg|Hinduisma dio
Dosiero:Simon ushakov last supper 1685.jpg|Orkoloraj aŭreoloj de Kristo kaj apostoloj en la Lasta Vespermanĝo: la perfidulo Judaso ne havas tion
Dosiero:Re-Horakhty.svg|Egipta dio

## Vidu ankaŭ 
* Oro
* Oro (heraldiko)

## Notoj 
Kategorio:Koloroj
Kategorio:Oro
Guty

**Guty** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, katastra teritorio kaj parto de urbo Třinec en&nbsp;distrikto Frýdek-Místek. Guty estis alligita al Třinec en la jaro 1980. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Guty** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 9,47&nbsp;km².

Guty estas submontara vilaĝo troviĝanta en cismontaro de Beskidoj. El supra parto de Guty estas belvido al la ĉirkaŭa pejzaĝo, ekz. al Český Těšín, Ropice, Smilovice, Nebory aŭ Třinec, eventuale ĝis montopintoj de ĉeĥa flanko de monto Granda Ĉantorijo.

## Historio 
Municipo Guty estiĝis jam antaŭ la jaro 1305, kiam ekzistas pri ĝi konfidemaj informoj el listo de dekonaĵoj de vroclava episkopo. Pri tio, kiel estiĝis la nomo de municipo, oni disputas. Ekzistas kelke da eblecoj. Plej granda parto de etimologoj kliniĝas al opinio, ke ĝis tiu tempe sennoma vilaĝo transprenis la nomon post sia posedanto Jan Guth z Dětmarovic, kiu ricevis ĝin kiel donaco de teŝina princo fine de la 14-a aŭ komence de la 15-a jarcento. Sed la plej verŝajna estas teorio de silezia historiisto de pola deveno Franciszek Popiołek, kiu konjektas, ke Guty estis fondita de iu el teŝinaj germanlingvaj urbanoj kaj ĝi estis nomita fare de li per malnovgermana vorto *Guth*.

En plua mencio al la jaro 1459 estas en Guty menciata muelejo. Pri tio, ke temis pri malgranda vilaĝeto, donas informon urbario el la jaro 1557, kiam ĉi tie vivis nur 13 dometaristoj kun siaj familioj. Iam en tiu ĉi tempo gutananoj konstruis lignan preĝejon de Dia Korpo, kiu apud vojo ĝis Nebory situis ĝis la jaro 2017, kiam ĝi forbrulis.

## Loĝantaro
## Kulturo 
### Eklezio 
En Guty situis ligna katolika preĝejo de Dia Korpo el la 16-a jarcento (ĝis la jaro 1654 evangelia) kun katolika tombejo. Nokte el la 1-a je la 2-a aŭgusto 2017 ĝi estis intence bruligita kaj ĝi komplete forbrulis. Plu ĉi tie troviĝas preĝejo de Silezia eklezio evangelia de aŭgsburga konfesio (solene konsekrita ĝi estis la 12-an de aŭgusro 1923), apud kiu ekzistas paroĥa korpuso, kaj evangelia tombejo en Guty.

### Cetera 
En Guty agadas loka asociiĝo de Pola kulture-eduka asocio (PZKO) kaj Asocio de volontulaj fajroestingistoj (fondita en la jaro 1909).

## Pluaj fotoj 

Dom PZKO Guty.jpg|Pola domo de PZKO
Pomnik of.1.w.jpg|Monumento de la unua mondmilito
Guty fara.JPG|Eksa lernejo, hodiaŭ paroĥo
2022 Guty cemetery 1.jpg|Lutera tombejo
2020 Guty No 61.jpg|Detruejo de domo n-ro 61

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Frýdek-Místek
Kategorio:Třinec
Kategorio:Setlejoj en Moraviasileziaj Beskidoj
Kategorio:Setlejoj en Teŝinio
Kategorio:Silezio
Kategorio:Setlejoj en Subbeskida montetaro
Dolní Líštná

**Dolní Líštná** (, ) estas parto de urbo Třinec en&nbsp;distrikto Frýdek-Místek en Ĉeĥio. Ĝi troviĝas oriente de Třinec. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 382&nbsp;adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . Tra tiu ĉi urba parto kondukas ŝoseo II/476. En tiu ĉi troviĝas malsanulejo kaj loĝdomaro Sosna, kie vivas plimulto de loĝantoj. Al pluaj lokoj apartenas Folvark, kie troviĝas urba tombejo kun ceremonia ĉambrego, preĝejo de sankta Alberto kun paroĥo kaj pli malnova konstruareo de domoj de malpli alta kategorio, kaj plu la t. faŝistema kolonio kun siila konstruareo kiel en Folvark. Parto de Dolní Líštná, tra kie trafluas rojo Líštnice kaj direkte al urba parto Horní Líštná, Kojkovice kaj Osůvky, estas konstruigita per familiaj domoj.

Dolní Líštná estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 4,8&nbsp;km².

## Historio 
Devene memstara municipo Dolní Líštná estis al urbo Třinec alligita en la jaro 1946. En la jaro 1939 Dolní Líštná havis 2435 loĝantojn, al la silezia nacieco tiam anoncis sin 1525, al la pola nacieco 700, al la ĉeĥa 36 kaj al la germana 172 loĝantoj.

## Loĝantaro
## Personecoj 
* Ludwik Cienciała, aktivisto de PZKO, popola rakontisto de pseŭdonomo *Maciej*.

## Pluaj fotoj 

2019 Třinec ZŠ Kaštanová.jpg|Baza lernejo Kaštanová
PZKO Leszna D.jpg|PZKO Dolní Líštná
File:2023 Nemocnice Třinec-Sosna.jpg|Hospitalo *Sosna*

Kategorio:Třinec
Kategorio:Setlejoj en Teŝinio
Kategorio:Setlejoj en Subbeskida montetaro
Bagamoyo

**Bagamoyo** (el la svahila « Bwaga moyo », forlasu vian koron) estas urbo de Tanzanio fondita en la fino de la 18-a jarcento. Ĝi estis la ĉefurbo de Germana Orient-Afriko, kaj unu el la plej gravaj komercaj havenoj en Orientafriko. Ĝi nuntempe havas ĉirkaŭ  loĝantojn kaj estas la ĉefurbo de la distrikto Bagamoyo. Lastatempe ĝi estis deklarita Monda heredaĵo de Unesko.

## Situo 
Bagamoyo situas je , ĉirkaŭ 75 km norde de Daresalamo sur la marbordo de Hinda Oceano, kontraŭ la insulo Zanzibaro.

## Historio 
Bagamoyo estis unu el la plej gravaj komercaj centroj de Orientafriko en la 19-a jarcento, ĝia historio estis influita de arabaj kaj hindaj komercistoj, kristanaj misiistoj kaj de germanaj koloniigistoj.

Islamaj familioj el Omano ekloĝis en Bagamoyo en la 18-a jarcento, kaj antaŭ la dua duono de la 19-a jarcento ĝi fariĝis komerca haveno por eburo kaj sklavoj. Sklaveco estis oficiale malpermesita en 1873, sed ĝi daŭris kaŝe ĝis la fino de la 19-a jarcento.

Bagamoyo estis la deirpunkto de multaj eŭropaj ekspedicioj al la kontinento dum la 19-a jarcento, kiel ekzemple la britaj esploristoj Richard Francis Burton, John Hanning Speke, James Augustus Grant aŭ Henry Morton Stanley. Tamen David Livingstone neniam vizitis Bagamoyo-n dum li vivis, sed lia kadavro estis en la urbo antaŭ ol esti portita al Zanzibaro.

Bagamoyo estis la ĉefurbo de Germana Orient-Afriko inter 1886-1891, la jaro en kiu Daresalamo fariĝis la ĉefurbo de la kolonio. Kiam la Germana Regno decidis konstrui fervojon de Daresalamo en 1905, la graveco de Bagamoyo komencis malkreski. En 1916, dum la Unua mondmilito, ĝi suferis britan maramean bombadon, la germanoj estis invaditaj kaj ilia fortikaĵo estis kaptita.

## Bildgalerio 

Bagamoyo ruins 2007.jpg|Germana fortikaĵo
Bagamoyo (3181962422).jpg|Katolika preĝejo
Bagamoyo Mission building (3084873200).jpg|Misiista konstruaĵo
Bagamoyo beach (3084874714).jpg|Strando

## Eksteraj ligiloj 
* Bagamoyo-Historical Town  ()
* Dans l'histoire de la Tanzanie à Bagamoyo ()

## Tradukfonto 
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Tanzanio
Kategorio:Urboj de Tanzanio
TANU

**TANU** (**Tanganyika African National Union** = Tanganjikia Afrika Nacia Unio) estis la plej grava partio en la lukto por la sendependeco de la teritorio de Tanganjikio en Orientafriko. En 1954 TANU estis fondita de la tiama instruisto de mezlernejo de Pugu, proksime de Daresalamo, Julius Nyerere. Nyerere estis la unua prezidanto de Tanganjikio (1962) kaj Tanzanio (1964) post la kuniĝo de Tanganjikio kun Zanzibaro.

En 1977, aliĝinte al la Afro-Shirazi Party de Zanzibaro, la partio fariĝis la Chama Cha Mapinduzi (CCM, Partio de la Revolucio, en la svahila).

## Vidu ankaŭ 
* Saba Saba (Tanzanio)

## Tradukfonto 
Kategorio:Malaperintaj politikaj partioj en Tanzanio
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1954
Kategorio:Politikaj partioj malfonditaj en 1977
Haloragacoj

La **haloragacoj** () estas planta familio el la dukotiledonaj angiospermoj. Tiu familio apartenas al la ordo saksifragaloj (*Saxifragales*). Ĝi enhavas 9 genrojn kaj ĉirkaŭ 90 speciojn, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

**Angiospermae* - angiospermoj
***Saxifragales* Bercht. & J.Presl - saksifragaloj
****Haloragaceae* R.Br. - haloragacoj
*****Glischrocaryon* Endl. - gliskrokario
*****Gonocarpus* Thunb. - gonokarpo
*****Haloragis* J.R. Forst. & G. Forst. - halorago
*****Haloragodendron* Orchard - haloragodendro
*****Laurembergia* P.J. Bergius - laŭrembergio
*****Meziella* Schindl. - mezielo
*****Myriophyllum* L. - miriofilo
*****Proserpinaca* L. - prozerpinako
*****Vinkia* R. van der Meijden - vinkio

## Referencoj 
Kategorio:Magnoliofitoj
Kategorio:Plantofamilioj
Emil Vidor

**Emil Vidor,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vidor Emil** estis hungara arkitekto, majstro de la germana secesio. Lia bopatro estis Vilmos Freund.

Emil Vidor naskiĝis la  en Pest (urbo) (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario), li mortis la  en Budapeŝto (laŭ alia fonto la morta monato estas julio).
eta|Bierfareja sidejo en Kőbánya

## Biografio 
Emil Vidor devenis el juda familio. Li maturiĝis en luterana gimnazio en 1885 en sia naskiĝurbo, poste li studis laŭvice en Reĝa Teknikuniversitato József, en Teknologia Universitato Munkeno (1890) kaj Teknologia Universitato Berlino (1891). Lia plej grava instruisto estis :de:Friedrich von Thiersch en Munkeno. Hejmenveninta li laboris ĉe Miklós Ybl. En 1894 li malfermis propran atelieron, li projektis la unuan domon laŭ art nouveau en Hungario. Li estis ankaŭ amatoraj lingvisto kaj aldviolonisto. Li edziĝis en 1903, lia edzino naskis trifoje.

## Elektitaj planitaj konstruaĵoj 
* vilao de Egger (1901-1902, la unua art-nouveau)
* vilao de Schwarz (1902-1903)
* domo de Bedő (1903)
* vilao de Vidor (1905-1906)
* domoj laŭ Danubo (1911)
* pluraj domoj de bierofarejo en Kőbánya (1914-1922)

Palatinus houses 1.jpg|Domoj laŭ Danubo
Palatinus houses 3.jpg|Domoj laŭ Danubo
Odd side of the Városligeti fasor's monument building complex ID 8011. - Budapest District VII.Városligeti fasor 33. Liszt Ferenc Academy of Music, Bartók Béla College.JPG|Vilao
Art Nouveau building (1906), 2 Liszt square, 2016 Terezvaros.jpg|Domo

## Lia libro 
* *Kalandozás a szavak világában* (pri lingvaj temoj, 1942)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Osůvky

**Osůvky** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Třinec en&nbsp;distrikto Frýdek-Místek. Ĝi troviĝas nordoriente de Třinec. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 123&nbsp;adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Osůvky situas en katastra teritorio **Český Puncov** kun areo 2,46&nbsp;km². Temas pri kvinono de teritorio de devena vilaĝo **Puńców**, kiu post divido de Teŝinio aperis en la ĉeĥa flanko, la resto kreas memstaran vilaĝon en Pollando.

## Loĝantaro
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Frýdek-Místek
Kategorio:Třinec
Kategorio:Setlejoj en Teŝinio
Kategorio:Setlejoj sur landlimo de Ĉeĥio kaj Pollando
Kategorio:Setlejoj dividitaj pro ŝtatlimo
Kategorio:Setlejoj en Subbeskida montetaro
Puńców

**Puńców** (ĉeĥe: *Puncov*, germane: *Punzau*) estas vilaĝo en suda Pollando en Silezia provinco en distrikto Cieszyn en komunumo Goleszów. Ĝi situas rekte apud la ĉeĥa limo sur teritorio de Teŝina Silezio en montoriĉa pejzaĝo de Silezia cismontaro en valo de rivero Puńcówka. Nordokcidente ĝi najbaras rekte kun Teŝino plenumante tiel rolon de ties antaŭurbo. 

La municipo troviĝas rekte ĉe pola-ĉeĥa landlimo kaj ĝi okupas proksimume 4/5 de devena vilaĝo Puńców, kies suda parto – **Osůvky** aŭ **Český Puncov** – estis post divido de Teŝinio en la jaro 1920 alligita al Ĉeĥoslovakio kaj hodiaŭ ĝi estas urba parto de urbo Třinec. En alia flanko al la pola Puńców apartenas eta parto de iama teritorio de la ĉeĥa Kojkovice.

## Historio
Puńców apartenas al la plej malnovaj vilaĝoj en Teŝinio. La unua skribmencio pri ĝi devenas el dokumento de vroclava episkopo Vavřinec Doliveta el la jaro 1223 indikanta *Punzo* kiel unu el 14 municipoj de teŝina kasteldistrikto devigaj doni dekonaĵon de premnstrata monaĥejo en Rybnik.

## Memorindaĵoj
Plej grava loka memorindaĵo estas malfrue gotika katolika preĝejo de sankta Georgo konstruita en la jaro 1518 - la plej malnova masonita preĝejo en Teŝinio kun arkitektura interesaĵo en aspekto de palma volbo de ĉefa navo.

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Cieszyn
Kategorio:Setlejoj sur landlimo de Ĉeĥio kaj Pollando
Kategorio:Setlejoj dividitaj pro ŝtatlimo
Kategorio:Setlejoj en Teŝinio
Paradizo de la kontentaj dioj

[eta|La [bodisatvo Majtrejo en la paradizo de la kontentaj dioj. Palmfolio, Nalando, Biharo, Barato.]]

La **paradizo de la kontentaj dioj** estas budhisma paradizo, la kvara el ses diaj paradizoj en Kamadhatu. Ĝi estas la paradizo kie estas la bodisatvoj antaŭ renaskiĝi kiel budhoj. Tie troviĝis la bodisatvo Svetaketuo antaŭ ol li renaskiĝis kiel la budho Gotamo. La venonta budho, Majtrejo, loĝas tie.

## Vidi ankaŭ 
* Majtrejo

## Referencoj 
Kategorio:Terminaro de Budhismo
Kategorio:Paradizoj en budhismo
Kategorio:Purlanda budhismo
95954 Bayzoltán

'*95954 *Bayzoltán''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la hungaraj geastronomoj Sipőcz Brigitta kaj Sárneczky Krisztián elde la Stacio de Piszkéstető de la Konkoly Observatorio, proksime de Mátraszentimre (Hungario).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la hungara fizikisto Zoltán Lajos Bay (1900–1992), universitata profesoro kaj inĝeniero, kiu disvolvis la teknologion de mikroondoj, inklude la volframajn lampojn. Li estis prezidento de la departemento de nuklea fiziko en la Nacia Buroo de la Normoj kaj ankaŭ honora membro de la Hungara Scienca Akademio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Krisztián Sárneczky
Kategorio:Malkovrita de Brigitta Sipőcz
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2003
Leinier Domínguez

**Leinier DOMÍNGUEZ PÉREZ** naskiĝis  en Havano, Kubo estas kuba grandmajstra ŝakisto. Lia plej alta posicio en la FIDE listo estis en majo 2014 per 2768, kio lokigis lin en la 10a monda posicio.

## Kariero 
Li gajnis la Kuban Ŝakan Ĉampionumon en 2002, 2003, 2006 kaj 2012.

Dum la FIDE rangolisto 2004 de mondĉampionoj li atingis la kvaronfinalon, tiam li perdis kontraŭ Teimour Radjabov.

Lia plej bona turnira rezulto estis Barcelono 2006, kie li gajnis 8/9 kaj unue finiĝis, antaŭ Vassily Ivanchuk kun ELO-nombro 2932. En 2008 li venkis en la CPA-ŝakturniro kaj la 43-an Capablanca in Memoriam. 

La 8-an de novembro 2008 li gajnis la mondan Fulman Ĉampionumon 2008, kiu okazis en Almato en kazaĥio per 11.5 poentoj el 15, antaŭ Vassily Ivanchuk, Peter Svidler, Alexander Grischuk kaj multaj aliaj ĉefaj grandmajstroj.

En junio 2013 li venkis en la FIDE Grandpremio en Tesaloniko en kiu partoprenis 12 elitaj ludantoj, inter ili Fabiano Caruana, Veselin Topalov kaj Alexander Grischuk.

Reprezentis kubon en la Ŝakolimpikoj dum Istanbulo 2000, Bled 2002, Calvià 2004, Turino 2006, Dresdeno 2008, Ĥanti-Mansijsko 2010, Istanbulo 2012, Tromsø 2014 kaj Bakuo 2016. Finis sen perdi kun 6 poentoj el 10 ludoj en Dresdeno 2008 kaj Ĥanti-Mansijsko 2010.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  (, )
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Havananoj
Kategorio:Kubaj ŝakistoj
Kategorio:Partoprenantoj en la Ŝak-Olimpikoj
Kategorio:Grandmajstroj
András Vikár

**András Vikár** [andrAŝ vikAr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vikár András** estas hungara arkitekto, altlerneja instruisto. Lia patro estis László Vikár.
eta|160px|András Vikár en 1981
András Vikár naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
András Vikár maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, li ankaŭ ludis per transversa fluto, fine li akiris arkitekturan diplomon en Teknikuniversitato de Budapeŝto en 1978. Liaj ĉefinstruisto estis Zoltán Farkasdy. Inter 1978-1995 li laboris en ŝtata arkitektura entrepreno. Intertempe en 1986 li studvojaĝis en Danio kaj li kontaktiĝis kun :en:Henning Larsen. Depost la socialismo en 1991 li fondis privatan atelieron. Li ofte prelegas en la teknikuniversitato. En 2004 li akiris sciencan gradon DLA. Li ricevis premiojn inter 1988-2012. Li havas edzinon, kiu naskis 2 gefilojn.

## Elektitaj planitaj konstruaĵoj 
* aŭtobusa stacidomo (kunarkitekto, 1986-1988)
* loĝkvartalo Szilas (1996-2003)
* konstruaĵoj Graphisoft (1998-2007)
* nova loĝkvartalo en Káposztásmegyer (2001-2004)
* kontora domo "Corner" (2001-2007)
* ĉefsidejo MVM (2006-2008)
* kontora domo "EGIS" (2006-2008)
* loĝdomo Simplon B (2007-2009)
* ĉefsidejo de ŝoforoj (2007-2011)
* sidejo Allianz (2008-2010)

Szilas Lakópark, Budapest.jpg|Szilas Lakópark
Szilas Lakópark 2, Budapest.jpg|Szilas Lakópark
Graphisoft Park, Microsoft Épület.jpg|konstruaĵo Graphisoft
Graphisoft Park, Microsoft Épület 2, Budapest.jpg|konstruaĵo Graphisoft
Káposztásmegyeri Új Lakónegyed.jpg|nova loĝkvartalo (Káposztásmegyer)
Aréna Corner Irodaház, Budapest.jpg|kontora domo "Corner"
Aréna Corner Irodaház 2, Budapest.jpg|kontora domo "Corner"
Magyar Villamos Művek Székház, Budapest.jpg|ĉefsidejo MVM
EGIS Székház, Budapest.jpg|kontora domo "EGIS"
Simplon B Lakóház, Budapest.jpg|loĝdomo Simplon B
Simplon B Lakóház 2, Budapest.jpg|loĝdomo Simplon B
Magyar Autóklub Székház, Budapest.JPG|ĉefsidejo de ŝoforoj
Magyar Autóklub Székház 3, Budapest.jpg|ĉefsidejo de ŝoforoj
Allianz Székház, Budapest.jpg|sidejo Allianz
Aquincum Lakópark, Budapest.jpg|loĝkvartalo Aquincum

## Fontoj 
* kolekto de koncernaj paĝoj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
(96006) 2004 NE27

**(96006) 2004 NE27** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Lincoln Near-Earth Asteroid Research* elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

Ĝia discentra orbito ekstere tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,257107 astronomia unuo, tie estas 38,463 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2004
Karpentná

**Karpentná** (, ) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Třinec en&nbsp;distrikto Frýdek-Místek. Ĝi troviĝas sudoriente de Třinec. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 176&nbsp;adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Karpentná** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 5,13&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo estas el la jaro 1619.

En la jaro 1939 municipo Karpentná havis 679 loĝantojn, al la silezia nacieco tiam anoncis sin 648, al la pola nacieco 25, al la ĉeĥa 2 kaj al la germana 3 loĝantoj. La devene memstara municipo Karpentná estis alligita al urbo Třinec en la jaro 1980.

## Loĝantaro
## Memorindaĵoj 
* restaĵoj de fortikaĵoj

## Personecoj 
* Karel Niemczyk
* Stanisław Hadyna - pola muzika komponisto, dirigento
* Karol Daniel Kadłubiec – pola sciencisto, pedagogo kaj lingvisto

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Frýdek-Místek
Kategorio:Třinec
Kategorio:Setlejoj en Jablunkova sulko‎
Kategorio:Setlejoj en Teŝinio
Rumana ortodoksa preĝejo Sankta Nikolao (Békéscsaba)

La **Rumana ortodoksa preĝejo** aŭ kirko Sankta Nikolao''' estas religia monumento historia en Hungario, en urbo Békéscsaba (Hungario).

## Historio 
Rumanoj, grekoj kaj serboj konstruis komunan preĝejon en la malfruaj 1830-aj jaroj. La ikonostazo estis farita pli frue en la 1780-aj jaroj en vilaĝo en Transilvanio kaj ĝi estis metita tien dum la malfermo. En 1947 oni pentris interne sekpentraĵon, sed ĝi nelonge estis videbla, ĉar la kirko fermis post 3 jaroj. Inter 1990-1994 ĝi estis renovigita, poste la kirko denove funkcias. En 2007 la menciita sekpentraĵo neniiĝis pro fajrokaŭzo.   

## Konstruaĵo 
La malgranda preĝejo situas en la internurbo ĉe nova kvartalo en korto. La turo altiĝas en mezo de la fasado. La navo finiĝas en duonronda absido.   

## Vidu, aŭdu ankaŭ 
* sonorado

## Fontoj 
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj
* http://bekescsaba.varosom.hu/latnivalok/vallasi-epuletek/Gorogkeleti-Ortodox-Roman-templom.html 

eta|Turo
Bekescsaba
Bekes
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Békéscsaba
(96080) 7649 P-L

**(96080) 7649 P-L** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Usono) kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando).

En la kadro de la *Palomar–Leiden survey*, Tom Gehrels estis fotinta la noktan ĉielon per la Schmidt-teleskopo de la de 48 coloj (122&nbsp;cm) de Monto Palomar kaj sendis La  eksponitajn dum tiu enketo en la observatorion de Leiden kie ekzamenis ilin la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten dum la sekvantaj jaroj por trovi novajn asteroidojn.

## Orbito 
Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 7:2 kun Jupitero.

Ĝia discentra orbito ekstere tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,211797 astronomia unuo, tie estas 31,684 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Oksigeno 18

La **oksigeno 18**, simbolita per **18O**, estas la izotopo de oksigeno, kies la masnombro egalas al 18 : ĝia atomkerno konsistas el 8 protonoj kaj 10 neŭtronoj, kun spino 0+. Ĝia molmaso egalas 17,9991610 g/mol kaj ĝia energio de disfalo estas 139 807 048 ± 793 eV. Ĝi estas stabila izotopo kaj ĝia natura abundeco estas 0,205 %.

Studi la izotopojn de glacikerno, ebligas havi multajn informojn pri klimato. Fakte la nombro da oksigeno-18 informas pri la temperaturo de la precipitado : ju pli malvarme estas, des pli vaporas la molekuloj de akvo konsistante el oksigenoj-18.

## Referencoj 
Kategorio:Izotopoj
Kategorio:Oksigeno
Eugeniusz Rzewuski

**Eugeniusz Rzewuski** (naskiĝis la 19-an de novembro 1944 en Lublin) – pola afrikisto kaj diplomato, spertulo pri svahila lingvo, bantuoj kaj soci-kultura temaro de portugallingva Afriko.

## Vivo 
Diplomito de afrikistiko de Varsovia Universitato, kie en 1967 engaĝiĝis en Fako de Lingvoj kaj Kulturoj de Afriko. Doktoriĝis en 1972. En la jaroj 1977–1983 laboris en Universitato Eduardo Mondlane en Maputo en Mozambiko, kie kreis esplorcentron pri lingvoj de tiu ĉi lando. Plurjara laboranto de Katedro de Lingvoj kaj Kulturoj de Afriko ĉe Orientalistika Fakultato de Varsovia Universitato kaj Ministerio pri Eksteraj Aferoj. Prezidanto de Pola Afrikistika Societo (2009–2012). Aŭtoro de pluraj libroj kaj artikoloj dediĉitaj al lingvoj kaj kulturoj de Afriko.

En la jaroj 2003–2006 estis ambasadoro de Pollando en Luando (Angolo), en la jaroj 1995–1999 plenumis funkcion de pola aferŝarĝito en Tanzanio.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Azania Zamani. Mity, legendy i tradycje ludów Afryki Wschodniej* (Azania Zamani. Mitoj, legendoj kaj tradicioj de la popoloj de Orientafriko), ISKRY, Varsovio 1978.
* *Wstęp do Afrykanistyki* (Enkonduko al afristiko), WUW, Varsovio 1994.

## Vidu ankaŭ 
* Stanisław Piłaszewicz
* Roman Stopa
* Witold Tyloch

## Eksteraj ligiloj 
* Bibliografio 

Kategorio:Polaj afrikistoj
Kategorio:Polaj ambasadoroj
Pentametro

Je metriko, la **pentametro** (, ) estas klasika metro, laŭ kiu ĉiu verso konsistas el ses piedoj.

## Etimologio 
Etimologie, la nomo “pentametro” devenas de la helena vorto *pente*  “kvin”, kiu estas la nombro de piedoj; tamen, fakte la metroj nomitaj pentametro ofte havas unu kroman piedon (inkluzive de la originala klasika pentametro).

## Pentametro en klasikaj lingvoj 
La **daktila pentametro** estis la originala pentametro de la klasikaj Eŭropaj lingvoj (latino, antikva greka lingvo). La metriko de la klasikaj Eŭropaj lingvoj estas kalkulata laŭ la silaba longo: ĉu longa (—) aŭ mallonga (◡).

Jen la skemo de la antikva pentametro:
:—⏕ —⏕ — ‖ —⏕ —⏕ ⏓
La daktila pentametra verso konsistas el du hemistikoj dividitaj per cezuro (‖). Ĉiu hemistiko konsistas el du daktiloj (—◡◡), sekvita de longa silabo. Ajna daktilo estas anstataŭigebla per spondeo (——); la lasta longa silabo en la verso estas anstataŭigebla per mallonga silabo, laŭ la regulo de mallongaĵo anstataŭ longaĵo ().

Malgraŭ la etimologio de la nomo, la klasika daktila pentametro fakte konsistas el ses piedoj: kvar daktiloj kaj du longvaj silaboj. Tio estas ĉar la du hemistikfinaj piedoj estas tiel longa kiel duono de la aliaj piedoj (daktiloj), kaj estas kalkulataj kiel “piedoduonoj”.

Ekzemple:
:
:—◡◡ —◡◡ — ‖ —◡◡ —◡◡ —
:“Mi volas nek tion, kio krucumas, nek tion, kio satigas.”
(El la *Epigramoj* de Marcialo)

## Pentametro en modernaj lingvoj 
En multaj modernaj Eŭropaj lingvoj, ekzemple en la germana, la angla, kaj Esperanto, la metriko estas kalkulata laŭ la akcenteco de silaboj: ĉu akcenta (—) aŭ senakcenta (◡). Poetoj en tiuj modernaj Eŭropaj lingvoj, kies metriko estis akcenta, ne silablonga, imitis la klasikan metron analoge. Ekzemple, germanlingve, la pentametro adaptiĝis jene:
:—◡(◡) —◡(◡) — ‖ —◡◡ —◡◡ —
La daktiloj estas anstataŭigeblaj per simplaj trokeoj en la unua hemistiko (sed ne en la dua).

Ekzemple,
:
:—◡ —◡◡ — ‖ —◡◡ —◡◡ —
:“Alte en klara aero rigardas la falko ĉirkaŭ si.”
(el *La Vaganto* ] far Friedrich Hölderlin)

## Aliaj metroj nomitaj pentametro 
En naciaj lingvoj, metroj enhavantaj kvin piedojn (malsimile al la vera pentametro) nomiĝas pentametroj; tamen, laŭ la Nova Plena Ilustrita Vortaro, tiuj metroj ne nomiĝas “pentametro” en Esperanto, sed “kvinjambo”, “kvintrokeo”, “kvinanapesto” ktp. laŭ siaj enhavoj.

### Kvinjambo 
Laŭ la kvinjambo, ĉiu verso konsistas el kvin jamboj (◡—):
:◡— ◡— ◡— ◡— ◡— (◡)
Kelkfoje, eblas kroma fina mallonga silabo.

### Kvintrokeo 
Laŭ la kvintrokeo, ĉiu verso konsistas el kvin trokeoj (—◡):
:—◡ —◡ —◡ —◡ —◡
Kelke da trokeoj estas anstataŭigeblaj per 

Ekzemple:
:En la mondon venis nova sento,
:◡◡ —◡ —◡ —◡ —◡
:Tra la mondo iras forta voko;
:◡◡ —◡ —◡ —◡ —◡
:Per flugiloj de facila vento
:◡◡ —◡ ◡◡ —◡ —◡
:Nun de loko flugu ĝi al loko.
:◡◡ —◡ —◡ ◡◡ —◡
(El “La Espero” far L. L. Zamenhof)

## Referencoj 
## Bibliografio 
* 
*  

Kategorio:Metriko
96086 Toscanos

'*96086 *Toscanos'''* estas malgranda, malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Usono) kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Dua Enketo pri Trojanoj" ().

Tom Gehrels estis fotinta ĝin la 29-an de septembro 1973 per la Schmidt-teleskopo de la Monto Palomar; kaj ĝi estis malkovrita de la geedzoj Ingrid kaj Cornelis Johannes van Houten sur la  senditaj en la Observatorion de Leiden.

## Nomo 
*Toscanos'' estas la situejo de restaĵoj de fenica kolonio (1-a jarmilo a.K.) ĉe la mediteranea bordo de Hispanio proksime de Torre del Mar (oriente de Malago). Elfosadoj komencitaj en 1964 gvidis al la malkovro de tiuj ruinoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1973
Tribrako

Je klasika metriko, la **tribrako** (, ) estas piedo konsistanta el tri mallongaj silaboj.

## Priskribo 
Je la metriko de la klasikaj Eŭropaj lingvoj (latino, antikva greka lingvo), la metro estas kalkulata laŭ la silaba longo: ĉu la silabo estas longa (—) aŭ mallonga (◡). La tribrako estas, laŭ la tradicia analizo, piedo konsistanta el sinsekvo de tri mallongaj silaboj:
:◡◡◡
En la analizo de aliaj lingvoj kiel Esperanto, kiuj uzas la akcentecon de silaboj anstataŭ longoj (tiel — signifas akcentan silabon kaj ◡ signifas senakcentan silabon), la tribrako estas sinsekvo de tri senakcentaj silaboj.

En la klasika poezio, la tribrako, havanta tri moraojn, estas ekvivalenta laŭ longo al la trokeo aŭ jambo (ankaŭ trimoraaj). Tamen, la tribrako estas malofte uzita. 

## Ekzemploj 
### Tribrako en Esperanto 
En Esperanto, la tribrako estas malofta, pro la ĉeesto de la akcento ĉe la antaŭlasta silabo; oni povas konstrui tribrakon el tri mallongaj vortoj (“nu, en la”) aŭ el longa vorto (“biolo- / gio”).

Jen ekzemplo:
:Sed havis / ni ambaŭ / la lingvon / amatan;
:◡—◡ ◡—◡ ◡—◡ ◡—◡
:La espe- / rantistoj / koniĝas / per ĝi.
:◡◡◡ ◡—◡ ◡—◡ ◡—
:(el “Al memoro de J. Wasniewski” far Otto W. Zeidlitz)
Tiu poemo estas kvaramfibrako, krom la lastaj versoj en ĉiuj strofoj, kiuj finiĝas vire per jambo; tamen, en la ĉi-supra verso, la unua amfibrako estis anstataŭigita per tribrako.

### Tribrako en la angla 
El anglalingva poezio:
:
:◡◡◡ —◡◡ ◡◡◡ —— 
:“Li kun la fotilo kaj kun lia tornistro,”
:(El “Walk through Trees” far Robert Frost)
La kvarpieda verso konsistas el du tribrakoj (kun unu daktilo kaj unu spondeo).

## Referencoj 
Kategorio:Metrikaj piedoj
Piriko

Je klasika metriko, la **piriko** aŭ **piriĥo** (, ) estas piedo konsistanta el du mallongaj silaboj.

## Priskribo 
Je la metriko de la klasikaj Eŭropaj lingvoj (latino, antikva greka lingvo), la metro estas kalkulata laŭ la silaba longo: ĉu la silabo estas longa (—) aŭ mallonga (◡). La piriko estas, laŭ la tradicia analizo, piedo konsistanta el sinsekvo de du mallongaj silaboj:
:◡◡
En la analizo de aliaj lingvoj kiel Esperanto, kiuj uzas la akcentecon de silaboj anstataŭ longoj (tiel — signifas akcentan silabon kaj ◡ signifas senakcentan silabon), la piriko estas sinsekvo de du senakcentaj silaboj.

En la klasika poezio, la piriko, havanta du moraojn, estas ekvivalenta laŭ longo al unu longa silabo.

## Ekzemploj 
En Esperanta poezio:
:En la / mondon / venis / nova / sento,
:◡◡ —◡ —◡ —◡ —◡ —◡
:tra la / mondo / iras / forta / voko;
:◡◡ —◡ —◡ —◡ —◡ —◡
:(El “La Espero” far L. L. Zamenhof)
En tiu fama poemo en trokea pentametro, la unuaj trokeoj estas anstataŭigitaj per pirikoj (depende de la prononco).

En anglalingva poezio:
:
:◡◡ —— ◡◡ ——
:“Kiam la sango rampas kaj la nervoj pikas.”
:(El “In Memoriam A.H.H.” far Alfred Tennyson)
La kvarpieda verso konsistas el du pirikoj kaj du spondeoj.

## Referencoj 
Kategorio:Metrikaj piedoj
Carl Ferdinand Cori

**Carl Ferdinand CORI**, RSL (5a de decembro, 1896 – 20a de oktobro, 1984) estis ĉeĥ-usona biokemiisto kaj farmakologo naskiĝinta en Prago (tiam en Aŭstri-Hungario, nune en Ĉeĥio) kiu, kun sia edzino Gerty Cori kaj la argentina fiziologo Bernardo Houssay, ricevis Nobel-premion en 1947 pro sia malkovro kiel glikogeno (animala amelo) – derivaĵo de glukozo – estas diserigita kaj resintezigita en la korpo, por ties uzado kiel stokado kaj fonto de energio. En 2004, ambaŭ estis proklamitaj *National Historic Chemical Landmark* (Nacihistoriaj Kemiaj Mejloŝtonoj) rekone al sia laboro kiu klarigis la metabolon de karbohidratoj.

## Vidu ankaŭ 
* Ciklo de Cori

## Notoj 
Kategorio:Usonaj biokemiistoj
Kategorio:Usonaj fiziologoj
Kategorio:Aŭstraj fiziologoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziologio aŭ medicino
Kategorio:Ĉeĥaj sciencistoj
Kategorio:Membroj de la Usona Nacia Akademio de Sciencoj
Kategorio:Membroj de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj
Kategorio:Usonaj Nobel-premiitoj