open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Palomares

**Palomares** estas malgranda loko ĉe la hispana sudorienta bordo inter Almeria kaj Cartagena. Ĝi apartenas al komunumo Cuevas del Almanzora kaj havis en 1966 ĉirkaŭ 2.000 loĝantojn, en 2004 ĉirkaŭ 1.258. La loko iĝis dismonde konata pro akcidento pri usonaj hidrogenbomboj, kiuj falis en la ĉirkaŭon.

## La akcidento
La usona fuel-plostpleniga aviadilo KC-135 provis plenigi fuelujon de bombaviadilo B-52, sed la du aviadiloj interpuŝiĝis en alto de 9.000 m super la hispanaj marbordoj. Okazis eksplodo kaj ĉiu  litro da fuelo de KC-135 ekbrulis, ambaŭ aviadiloj subfalis. Sep el la 11 skipanoj mortis.

Tri el kvar hidrogenbomboj de Tipo B28 falis sur loĝataj areoj de Palomares, la kvara falis en la maron. Kvankam termonuklea eksplodo ne okazis, sed ĉe du bomboj eksplodis la tradicia eksplodaĵo kaj poluis plurajn hektarojn radioaktive. Oni kolektis en trimonata agado 1.750 tunojn da poluita grundo. 

La areon fermis pli ol 33 usonaj militŝipoj por serĉi la kvaran bombon. Oni trovis la bombon kaj elmarigis ĝin la 7-an de aprilo 1966 per submarŝipo DSV Alvin. La savagado kostis ses milionojn da USD.

La 522 loĝantoj de Palomares ricevis kompension en 1985 de ĉirkaŭ 600.000 USD kaj la urbeto pluajn 200.000 USD por sensaliga instalaĵo.

Postaj mezuroj en 2004 montris ankoraŭ altan radioaktivan radiadon, pro tio oni tuj konfiskis la teron por obstakli konstruadon sur tio aŭ kultivo de tio. En oktobro de 2006, la hispana kaj usona registaroj interkonsentis pri tuta purigo de la areo.

Kategorio:Vilaĝoj de Hispanio
United States Enrichment Corporation

**United States Enrichment Corporation**, subkompanio de **USEC Inc.,** estas korporacio kiu kontraktas kun United States Department of Energy por produkti riĉigitan uranion por uzo en nukleaj centraloj.

## Historio
La usona leĝo pri energipolitiko de 1992 decidis privatigi la uranriĉigon por civila uzo. La tuta privatigo finiĝis la 28-an de julio 1998. La usona registaro enspezis pli ol 3 miliardojn da dolaroj por USEC.

USEC havas gasdifuzan fabrikon en Piketon (Ohio) proksime al Portsmouth (Ohio). Oni planas establi gascentrifugan metodon en 2009.

USEC havas fakte monopolon (ekster Rusio) pri vendo de riĉigita uranio.

## Eksteraj ligiloj 
* USEC *(angle)*

Kategorio:Nuklea energio
Kategorio:Usonaj firmaoj
Palenkero

**Palenkero** estas kreola lingvo bazata sur la hispana kaj parolata en Kolombio.

Fuĝintaj sklavoj (plejparte nigruloj el Kongo) fondis en la 16-a kaj 17-a jarcentoj plurajn setlejojn piede de la montaro Montes de María (provinco Bolívar), inter ili la lokon San Basilio de Palenque (palenques = defendilo el lignopalisoj [palos]), el kiu ekestis memstara lingvoinsulo. Kaŭze de la socia izoliteco for de la cetera Kolombio (ĝis 1967 oni povis atingi la vilaĝon nur piede aŭ perĉevale) tiu lingvo povis supervivi ĝis la hodiaŭa tago. La membraro de tiu minoritato estas taksata 3.000 ĝis 4.000 personoj. Proksimume la duono de ili regas palenkeron kaj estas dulingva.

Por komparo jen la *Patro nia* en la palenkera kaj en la hispana:

:

## Vidu ankaŭ 
* Hispana lingvo
* Marunoj
* Afro-latinamerikanoj
* Listo de kreolaj lingvoj

## Literaturo 
* Bickerton, Derek & Escalante, A. 1970: "Palenguero: A Spanish—based Creole of Northern Colombia", *Lingua* 24: 254-267. North Holland Publishing, Amsterdam.
* Casseres Estrada, Solmery 2005: *Diccionario Lengua afro palenquera - español*. Ediciones Pluma de Mompox. Cartagena. ISBN 958-97277-9-4
* Escalante, Aquiles 1954: "Notas sobre el palenque de San Basilio, una comunidad negra de Colombia", *Divulgaciones Etnológicas* 111 (5): 207-351. Instituto de Investigación Etnológica. Universidad del Atlántico, Barranquilla.
:1979: *El palenque de San Basilio: una comunidad de descendientes de negros cimarrones*.Editorial Mejoras, Barranquilla
* Granda, G. de 1968: "La tipología 'criolla' de dos hablas del area lingüística hispánica" . *Thesaurus 23*: 193-205.
* Dieck, Marianne 2004: "Criollística Afrocolombiana" *Los Afrocolombianos* , Geografía Humana de Colombia, Tomo VI. Instuto Colombiano de Antropología e Historia ICANH. Biblioteca Virtual del Banco de la República.
* Moñino Orlinges, Yves 1999: "El sistema modo-aspectual del verbo en Palenquero: una semántica gramatical africana"; *Congreso de Lingüística Amerindia y Criolla*; Memorias 6: 147-160. Universidad de los Andes-CCELA, Bogotá. ISBN 958-695-022-0
* Patiño Rosselli, C. 1983: "El habla en el Palenque de San Basilio". *Lengua y Sociedad en el Palenque de San Basilio*. Caro y Cuervo, Bogotá.
* Schwegler, A. 1989: "Notas etimológicas palenqueras: casariambe, túngananá, agüé, monicongo, maricongo, y otras voces africanas y pseudo-africanas", *Thesaurus* 44: 1-28.
:1990: "Abrakabraka, suebbesuebbe, tando, kobbejó, lungá y otras voces palenqueras : sus orígenes e importancia para el estudio de dialectos afrohispanocaribeños"; *Thesaurus 45*: 690-731.

Kategorio:Lingvoj de Kolombio
Kategorio:Lingvoinsulo
Kategorio:Hispandevenaj kreoloj kaj piĝinoj
Kategorio:Afrika diasporo
Manizales

**Manizales** estas la ĉefurbo de la departamento Kaldaso ĉe Kolombio. Ĝi situas en la centra montara sistemo de la Kolombiaj Andoj, ĝi havas areon de 508 km2 kaj altecon de 2150 metroj super la marnivelo, ĝia averaĝa temperaturo varias inter 18 kaj 24ºC, ĝi situas je 5,4 ° de longitudo kaj 75,3 ° de latitudo. . Manizales, kune kun la departementoj Risaralda kaj Quindío formas la tiel nomatan triangulon de kolombia kafo.

La ĉefurbo de la departemento Caldas, Manizales, estis fondita en 1849 de grupo de antikvaquiaj kolonianoj, kiuj celis eskapi de la tiamaj civilaj militoj. La fruan disvolviĝon de la urbo malhelpis du tertremoj en 1875 kaj 1878 kaj incendio en 1925, kaj tial ne restas multe da historia intereso.

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Kolombio
Gábor Cseke

**CSEKE Gábor** (ĉeke) estis rumanuja hungara verkisto, poeto, redaktoro, ĵurnalisto naskita en Koloĵvaro la 29-an de julio 1941 kaj mortis la 18-an de marto 2023.

## Biografio
La mezlernejon Gábor Cseke finis en sia naskiĝurbo kaj li akiris diplomon de instruisto pri la hungara lingvo kaj literaturo en Universitato Babeş-Bolyai. Ekde 1962 li estis la interna kunlaboranto de Ifjúmunkás, inter 1968 kaj 1979 ĝia ĉefredaktoro kaj poste redaktoro de Előre, kunlaboranto de Hargita Népe.

## Verkoj
**Déli harang*, poemoj, Bk., 1967;
**Elveszett birtokok*, poemoj, Bk., 1969;
**Tornác*, rakontoj, romano., Bk., 1970;
**A tuskó*, porinfanpoemoj., Bk., 1979;
**Érzelmes levelek*, romano, Kvár, 1980;
**Ellenállás*, poemoj, Bk., 1980;
**Bármely rendelést vállalok*, romano., Bk., 1982;
**Az ítélet születése*, poemoj., Kvár, 1983;
**A megtalált kulcs*, rakontoj, Bk., 1989;
**A bozót*, romanoj, Bk., 1989;
**Álruhában*. Nuntempaj aventuroj, raportoj., Kvár, 1989.
**Jelentések magamról*- Emlékezések ellenfényben. Polis Könyvkiadó, 2010.
**Márton Árpád - Cseke Gábor: *Színek a palettán'' http://mek.oszk.hu/08700/08705/

## Tradukaĵoj
*O. Zotta: Ló a pincében, romano., Bk., 1975;
*I. Raţiu: A fellegjáró, Bk., 1981;
* M. F. Şandru: A nagy teremben, elektitaj poemoj, Bk., 1988.

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

## Eksteraj ligiloj
*Retpaĝo de verkisto

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
 Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Neumayer-stacio 3

eta|200px|dekstra|Neumayer-stacio 3 en decembro 2009
La **Neumayer-stacio 3** (nomita laŭ la geofizikisto Georg von Neumayer (1826-1909) estas germana polusa esplora stacio sur la Antarkto. Ĝi anstataŭigas la Neumayer-stacion 2.

Post 10-jara planado, la konstruo komenciĝis en 2009. La stacio estas lokigita kelkajn kilometrojn pli sude de la malaktiva Neumayer-stacio 2. Oni kalkulas 25-30 jarojn de funkciado.

La stacio staras sur betonpiedoj, kiuj estas hidraŭle leveblaj kaj per tio oni povas malebligi sinkon de la daŭre kreskanta neĝo.

La stacio havas 210 m² sciencan laborejon, dividita je 12 ĉambretoj, duoble grandaj ol la antaŭaj. Ĝi havas dormejon por 40 personoj en 15 ejoj.

## Scienca esplorado 
En la stacioj Neumayer esploras de 1981 meteologio, terfiziko, atmosfera kemio kaj de 2003 ankaŭ infrasonido kaj de 2005 akustiko.

## Eksteraj ligiloj 
Priskribo de la stacio (en germana lingvo)
Kategorio:Stacioj sur teritorio de Antarkto
Kategorio:Esplorado de Antarkto
Ripeta fusilo

eta|Sub la cellorno troviĝas la reen-tienŝova fermilo
**Ripeta fusilo** estas tia militista kaj ĉasista plurpafa manarmilo, kiun oni postplenigas (reŝargas) per manforta reen- kaj antaŭenŝovo de la fermilo. Tiel oni elĵetigas la malplenan kartoĉon kaj reenigas novan pafaĵon. La pafilo estas tiel tuj uzebla.

La unua germana modelo estis Mauser Modell 71 de la prusa armeo; ĝia magazeno entenis 8 kuglojn.

Kompare al duone aŭtomata fusilo, kiu reŝargas sin mem per parto de la pafa energio, ripeta fusilo postulas agon de la pafanto kaj do havas malpli rapidan paf-kadencon. Kompense ĝia precizeco kutime estas pli alta, ĉar la ŝarga procezo ne povas influi la iron de la kuglo.

## vidu ankaŭ 
* Samuel Colt, revolvero

Kategorio:Pafiloj
Vaľkovňa

**Vaľkovňa,** hungare **Nándorvölgy** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Brezno.

## Situo 
Vaľkovňa situas en valo de Hron, laŭ ambaŭ flankoj de Hron, laŭ ĉefvojo Brezno-Dobšiná, laŭ fervojo Brezno-Košice. Brezno troviĝas 35&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1612 pri la komunumo. Pli frue la kampoj apartenis al Királyhegyalja [kirAjhedjalja]. Fandofornoj konstruiĝis ekde la 17-a jarcento, ĉirkaŭ ili formiĝis ankaŭ setlejoj: Nándorhuta/Nová Maša, Svabolka/Švábolka, Zlatnó/Zlatno kaj Nándorvölgy/Vaľkovňa. La loĝantoj estis ministoj kaj metalurgiistoj. Ankaŭ fama vitroproduktejo funkciis en la tiama Zlatnó. Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Gömör kaj Kis-Hont, al la distrikto de Nándorvölgy, kies distriktejo estis. Poste la regiono iĝis parto de Ĉeĥoslovakio, ekde 1993 de Slovakio. En 1954 la menciitaj vilaĝoj unuiĝis. En 2001 loĝis tie 317 da homoj (205 slovakoj kaj 108 ciganoj).

## Vidindaĵoj 
* luterana preĝejo el 1903

## Famuloj 
En la iam Zlatno mortis hungaria vitroartisto Leó Valentin Pantocsek. 

Kategorio:Municipoj en distrikto Brezno
Kiburgo

Kiburgo (en germana lingvo **Kyburg**) estas la nomo de la

* Kastelo Kiburgo en la komunumo Kiburgo apud Vinterturo, Kantono Zuriko, Svislando.

* komunumo Kiburgo ZH en la distrikto Pfäffikon, Kantono Zuriko, Svislando

* Grafoj de Kiburgo, la plej grava nobela familio de Svislando krom la Habsburgoj.

* Grafejo Kiburgo

* la vilaĝo Kyburg SO en la komunumo Kyburg-Buchegg en Kantono Soloturno en Svislando.
Kiburgo ZH

**Kiburgo** estas komunumo en la distrikto Pfäffikon, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 400 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Kiburgo situas sur Molasomonteto 5 km sude de Vinterturo. De Kiburgo oni havas belan vidon al la urbo Vinterturo kaj ĝia regiono.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Kiburgo limas en nordo al Vinterturo, en nordoriento al Zell, en sudoriento al Weisslingen, kaj en sukokcidento kaj okcidento al Illnau-Effretikon.

## Trafiko 
Kiburgo estas atingebla per poŝtaŭtobuso, kiu apartenas al reto de la Zurika Trafik-Unio de la stacidomo de Effretikon en kvaronhoro. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas proksimume 3 kilometrojn nordokcidente proksime de Effretikon.

## Historio 
Unua mencio de la setlejo Kiburgo datiĝas el la jaroj 1262 ĝis 1264. La historio de la komunumo estas forte ligita kun tiu de la samnoma kastelo, kies unua mencio datiĝas el la jaro 1027 kiel *Chuigeburch*. Kiam en la jaro 1273 Rudolfo la 1-a kroniĝis kiel imperiestro de la Sankta Romia Imperio dum pluraj jaro la kastelo Kiburgo estis lia ĉefrezidenco, kie estis konservitaj la simboloj de la imperio. Dum tiu tempo Kiburgo estis kvazaŭ la centro de la giganta habsburga imperio. En la jaro 1337 Kiburgo ricevis la privilegion de impostolibereco kaj la kiburganoj havis nur limigitan armeservodevon, en la jaro 1370 la loko ricevis merkatorajton. En la jaro 1424 la malalta jurisdikcio falis al la urbo Zuriko kaj 1452 ankaŭ la supera, ĉar la Habsburgoj pro monomanko post la Malnova Zurika Milito bezonis monon.

## Vidu ankaŭ 
* Kastelo Kiburgo
* Grafoj de Kiburgo
* Grafejo Kiburgo
* Kiburgo

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Kyburg
Kastelo Kiburgo

eta|300px|dekstra|Kastelo Kiburgo
La **Kastelo Kiburgo** () estis la hejmkastelo de la Grafoj de Kiburgo, kiuj en mezepoko ĝis la 13-a jarcento estis la sinjoroj kaj regantoj de la plej granda parto de la regiono de Zuriko.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de la kastelo datiĝas el la karo 1027. La origina nomo *Chuigeburg* estas indikilo pri rifuĝkastelo. Per edziĝo la kastelo fariĝis posedaĵo de la grafoj de Dillingen. Branĉo de la familio donis al si en la mezo de la 12-a jarcento la nomon Grafoj de Kiburgo. Ili fariĝis en mezepoko la plej grava nobela familio krom la Habsburgoj kaj la Savojanoj en la Svisa Mezlando. Post la morto de la lasta kiburgano Rudolfo de Habsburgo akiris la heredaĵon. Post lia elekto kiel germana reĝo, la Kronjuveloj de la Germana Imperio estis konservitaj en Kastelo Kiburgo, kiu do dum mallonga tempo estis la politika centro de la imperio. Parto de la kiburga heredaĵo estis kunigita sub la nomo Grafejo Kiburgo al administra unuo, kies centro estis la Kastelo.

La familio de Habsburgo poste transigis la centron de sia intereso al Vieno, kial la urbo Zuriko meze de la 15-a jarcento povis akiri la Kastelon. Ĝi ek de tiam ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798 estis sidejo de kamparvoktoj de Zuriko, kiuj administris la Zurikan Unterlandon kaj partojn de la Zurika Oberlando.

Post la enkonduko de la nova kantono konstitucio la Kastelo Kiburgo definitive perdis sian signifon kiel administra sidejo. La kantono vendis ĝin al privatuloj por reakiri ĝin en la jaro 1917. Hodiaŭ la Kastelo servas kiel muzeo. Ĝi estas unu el la plej bone konservitaj mezepokaj kasteloj entute kaj kvazaŭ la arkitekta modelo de mezepoka kastelo.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumo Kiburgo
* Grafoj de Kiburgo
* Grafejo Kiburgo

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la Kastelo Kiburgo

Kategorio:Kasteloj en Svislando
Kategorio:Kantono Zuriko
Subbaso

**Subbaso** estas plejparte ferma labioregistro je 16′ aŭ 32′ en la pedalverko de orgeno. Ĝi maloftege aperas kiel malferma registro. La konstrumaterialo estas plejparte ligno. La sono estas varma kaj baztona (do malriĉa je supratonoj), malhela kaj malklara.

Se subbaso *kvintumas* (la duodecimo elpaŝas la sonon), tio estas nedezirata efekto atestanta la malbonan kvaliton de la registro. Ferma subbaso 16′ enestas eĉ en la plimulto de la  etorgenoj kun propra pedalverko kaj konsistigas la sonan bazon de la pedalaro.

## Vidu ankaŭ 
*Listo de orgenregistroj

Kategorio:Orgeno
Blazono de Bulgario

La **blazono de Bulgario** estas simbolo de sendependeco de la lando ekde la jaro 1997 kaj estis projektita laŭ la ekzemplo de la blazono de jaroj 1930-1946. Ĝia ĉefa elemento estas ora leono kun krono. Ĝi troviĝas sur ruĝa blazonŝildo. Ĉe la supra rando de la blazonŝildo troviĝas krono kun kvin krucoj kaj unu kruceto supre. La ŝildon apogas du leonoj
- la dekstra estas sama kiel la ŝilda leono kaj la maldekstra estas ĝia respeguliĝo. Ambaŭ leonoj staras sur branĉoj de kverko. Sub ili troviĝas rubando kun tri naciaj koloroj kaj moto: *Съединението прави силата* (bulgare: "Unueco donas forton").

Kategorio:Bulgario
Kategorio:Naciaj simboloj de Bulgario
Bulgario
Trio-ludado

**Trio-ludado** estas kvazaŭ la „reĝodisciplino“ de la orgenludado. Temas je kio pri ludmaniero, je kio orgenisto uzas tri (klavarojn), do du manualojn kaj la pedalaron. Per la trio-ludado li intencas elmeti unu voĉon, ofte la kanton firman.

Registrado (je kvarvoĉa ĥoralkomponaĵo): La kanto firma aŭ la ellaborenda voĉo (plejofte la soprano) estas ludata sur unu manualo kun unu alikvotregistro kaj unu konvena bazregistro. La mezvoĉojn (aldo kaj tenoro) oni ludas sur dua manualo per mallaŭta, baztona registro, plejparte 8', la bason per 8'- aŭ 16'-registro en la pedalaro. Oni ja povas elekti alian registradon, tamen rekomendindas elekti ĝin tiel, ke la kanto firmo sonas iomete pli laŭta ol la restaj voĉoj.

;Ekzemplo
* ŝvelverko: 8' fermregistro, 13/5' tercio 
* ĉefverko: 8' kvintado
* pedalverko: 16' subbaso

La trio-ludadon oni ofte sentas kiel speciale solena kaj kortuŝa, ĉar ĝi ja estas relative mallaŭta kompare kun plenoregistrado, tamen tre akcentas la alikvote kolorigitan kanton firman. Tiu ĉi efiko estas pli impresa, se la orgenisto uzas la tremsonigilon en la kantfirmohava manualo.

Kategorio:Orgenmuziko
Kategorio:Orgeno
Graflando Kiburgo

eta|200px|dekstra|Blazono de la Grafejo Kiburgo
eta|200px|dekstra|Mapo de la voktdistrikto Kiburgo en la 18-a jarcento
La **Graflando Kiburgo** estis administra distrikto sur la teritorio de la hodiaŭa Kantono Zuriko.

La graflando estiĝis en la 11-a jarcento per edziĝo de *Adelheid*, la lasta filino de *Adalberto la 2-a*, la lasta sinjoro de Vinterturo kun Hartmann la 1-a de Dillingen, kiu donis ekde tiam al sia familio la nomon de Kiburgo laŭ la nomo de la nova bazkastelo. (→Grafoj de Kiburgo).

La bienposedaĵo de la Kiburgoj enhavis en la unua tempo la bienojn de la Zurika Oberlando ĝis al la rivero Turo, kio kongruas proksimume kun la hodiaŭa distrikto distrikto Vinterturo.

Duko Frederiko la 4-a (Tirolo), reganto de la habsburgoj antaŭlandoj garantidonis la Graflandon Kiburgo en la jaro 1424 pro monproblemoj al la urbo Zuriko. La habsburga imperiestro Frederiko la 3-a subtenis Zurikon en la lukto pro la heredaĵo de la Togenburgoj dum la Malnova Zurika Milito kaj tial rericevis la plej grandan parton de la Graflando Kiburgo en la jaro 1442. Sed jam en la jaro 1452 la Habsburgoj devis definitive vendi la Graflandon al la urbo Zuriko. Zuriko nun integris la Graflandon en sian regejon kiel voktdistrikto kaj la Kastelo Kiburgo fariĝis la sidejo de kamparaj voktoj. Ne al la voktejo apartenis la urbo Vinterturo, kiun la zurikanoj povis akiri nur en la jaro 1467 kaj poste devis regi kun la specialstato de municipurbo.

En la jaro 1798 la graflando estis dissolvita kiel administra unuo kadre de la Helveta Revolucio post la enmarŝo de la francaj trupoj sub Napoleono.

## Vidu ankaŭ 
* Grafoj de Kiburgo
* Kastelo Kiburgo
* Kiburgo (komunumo)

Kategorio:Historio de Svislando
Kategorio:Kantono Zuriko
Kiburgo
Grafoj de Kiburgo

La **Grafoj de Kiburgo** aŭ **Kiburgoj** estis krom la Habsburgoj kaj la Savojoj unu el la tri plej gravaj nobelaj familioj de Svislando. La Kiburgoj estas flanka linio de la Grafoj de Dillingen. La linio estiĝis el la edziĝo de *Adelheid*, la filiono de *Adalberto la 2-a,* la lasta sinjoro de Vinterturo kun Hartmann la 1-a de Dillingen. Ili donis al si la nomon Grafoj de Kiburgo post kiam ili en la 12-a jarcento instaliĝis en la Kastelo Kiburgo proksime de Vinterturo.

La familio akiris iom post iom vastajn bienojn en la hodiaŭa kantonoj Zuriko kaj Argovio kaj fariĝis unu el la plej influpovaj nobelfamilioj en la regiono. La Kiburgoj estis aliancanoj de la *Dukoj de Ŝvabio* el la familio de la Ŝtaŭfoj. En la 13-a jarcento la Kiburgoj disiĝis de la Ŝtaŭfoj kaj fariĝis la ĉefaj apogantoj de la papa politiko en la teritorio de hodiaŭa orienta Svislando. Kiam en la jaro 1264 la lasta Grafo de Kiburgo mortis, Rudolfo de Habsburgo, kiel filo de la filino de la lasta grafo, certigis al si la heredaĵon.

[eta|maldekstra|altdekstre=1.2|[Kastelo Kiburgo]]
eta|altdekstre=0.65|Malnova blazono de la Kiburgoj
La Kastelo Kiburgo post la surtroniĝo de Rudolfo kiel imperiestro de la Sankta Romia Imperio fariĝis dum kelkaj jaroj la centro de la tuta imperio, kie estis konservitaj la imperiaj insignoj.

Ekzistis ankaŭ burgonja linio de la Grafoj de Kiburgo-Buchegg.

## Vidu ankaŭ 
* Kastelo Kiburgo
* Graflando Kiburgo
* Kiburgo ZH
* Kiburgo SO

Kiburgo
Kiburgo
Kategorio:Historio de Svislando
Lola Gálffy

**GÁLFFY Lola**, (galfi) *Kántor Andorné* estis hungara pentristino. Ŝi naskiĝis en Nagyenyed la 26-an de majo 1902 kaj mortis en Szentendre la 13-an de junio 1980. 

## Biografio
Lola Gálffy de 1920 vivis en Budapeŝto. Inter 1921-28 ŝi studis en Belarta Altlernejo, kie ŝiaj majstroj estis István Réti kaj Edvi Illés Aladár. Ŝi tre juna kontaktiĝis kun artistoj de Nagybánya kaj la somerojn ŝi pasigis tie. Ekde 1927 ŝi instruis. Inter 1950 kaj 1963 ŝi estis instruistino de Belarta kaj Industriarta Gimnazio, poste ŝi gvidis la tekstiklason. Ekde 1937 en someroj ŝi pentris en Szentendre kaj ŝi estis ano de malnova Artistkolonio de Szentendre.

## Ekspozicioj ĉefaj
*1959, 1968 • Csók Galéria, Budapest (gyűjt., kat.) [Kun Kántor Andor] 

*1976 • Szőnyi Terem, Miskolc 

*1982 • Szentendrei Képtár 

*1985 • Gulácsy Galéria 

*1986 • Szolnok megyei Művelődési Ház 
## Kreaĵoj en publikkolektoj
*Ferenczy Múzeum, Szentendre • Szent István Király Múzeum, Székesfehérvár • Magyar Nemzeti Galéria, Budapest.

## Bibliografio
*FRANK J.: ~ kiállítása (kat., bev. tan., Csók Galéria, Budapest, 1959) 

*LÁSZLÓ GY.: Gondolatok ~ új képei előtt (megnyitó, Csók Galéria, Budapest, 1968), in: LÁSZLÓ GY.: Művészetről, művészekről, Budapest, 1978 

*TÓTH A.: A szentendrei régi muvésztelep..., Művészet, 1972/9. 

*HAULISCH L.: A szentendrei művésztelep fogalmának tisztázásához, Művészettörténeti Értesítő, 1965/3.

## Fonto
*Artportalo.hu 
*Arto en Hungario

Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Tornaľa

**Tornaľa** () estas urbo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Revúca. La nomo devenas el la hungara, signifanta turo-subaĵo.

## Situo
La urbo situas en valo de Sajó, laŭ dekstra bordo de Sajó, laŭ ĉefvojoj Rimavská Sobota-Košice kaj Poprad-Miskolc, laŭ la hungara-slovaka ŝtatlimo. Ózd troviĝas 14 km malproksime.

## Historio
La komunumo estis loĝata dum la bronzepoko kaj kuproepoko. La unua mencio okazis en 1245 en formo *Köwy*. Kő signifas hungare ŝtono, komprenu roko. Tornalja en 1427 estis grava setlejo, kiun la husanoj okupis kaj en 1459 Matiaso la 1-a reokupis. Okazis kelkfoje departementeja kunveno en la kastelo. En 1556 la turkoj detruis kaj rabis la komunumon. Grava poŝto formiĝis en la 18-a j.c. En 1849 okazis batalo inter hungaroj kaj aŭstroj. La fervojo atingis la komunumon en 1873. Inter 1853-1960 ĝi estis distriktejo. En 1910 loĝis en la urbo 2033 da homoj (1995 hungaroj). Ĝis 1919 la urbo apartenis al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Tornalja, kies distriktejo estis. Poste la regiono iĝis parto de Ĉeĥoslovakio. Dume inter 1938-1945 la regiono rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito granda parto de la hungareco estis deportita, la restaĵo iĝis senrajta laŭ dekretoj de Beneš. En 1948 la urbo ekhavis slovaklingvan nomon *Šafárikovo* omaĝe al la slovaka poeto kaj lingvisto Šafárik (dum la hungarlingva nomo daŭre estis *Tornalja*). Post sukcesa loka referendumo en 1990 la urbo reiris al la originala nomo *Tornaľa* ankaŭ en la slovaka lingvo. La loĝantoj laboras en uzinoj pri briko, vestoj kaj maŝino.

## Vidindaĵoj
* nun kalvinana preĝejo el la 15-a j.c. kun defenda muro
* nobeldomo de Tornallay, nun porinfana edukejo 
* parko nomata Zoltán, meze troviĝas roko, kie estis iam sentinelturo.
* banejo kun fonto nomata "ĉevice" 

## Famuloj 
* en la iama Tornalja naskiĝis:
** hungara pentristo Barna Basilides
** hungara arkitekto Zoltán Tornallyay
* apud la nuntempa urbo naskiĝis elstara hungara aktoro Iván Darvas
* en iama proksima vilaĝo (nuntempa urboparto de Tornaľa) naskiĝis hungara ekonomikisto Ernő Csizmadia
* en Tornaľa naskiĝis László Miklós (ekologo)
* en Tornaľa mortis hungara arkitekto Zoltán Tornallyay

Kategorio:Urboj de Slovakio
Kategorio:Municipoj en distrikto Revúca
Urso-insulo

eta|Bjørnøya, sude de la Spicbergoj
eta|maldekstra|marborda klifo kun birdokolinio sur la suda Urso-insulo
eta|Miseryfjellet, la plej alta monto de la insulo

La **Urso-insulo** () apartenas al Norvegio, havas surfacon de 178&nbsp;km², situas ĉe 74°30' norda latitudo kaj 19° orienta longitudo inter Nordkap kaj Spicbergoj. Ĝi formas kun la insularo de la Spicbergoj la teritorion Svalbard.

La insulon malkovris en junio de 1596 la nederlandaj ŝipveturistoj Willem Barents kaj Jacob van Heemskerk. La insulo povas danki sian nomon al observita naĝanta blankurso. La insulo estas montara (ĝis 536 m) kun mara-polusa klimato (jara averaĝa temperaturo -2,3&nbsp;°C) kaj tundra plantaro. En somero de 1898 la polusa esploristo Theodor Lerner pretendis la insulon por la Germana imperio, kio kondukis al streĉoj al Rusio.

La Urso-insuloj estis iam centro de balenĉasado.

Plej verŝajne, proksime al la insulo mortis en 1928 la polusa esploristo Roald Amundsen, kiam li provis helpi la italan aerŝipon Italia.

Dum la Dua mondmilito funkciis tie aŭtomata germana radiostacio, kiu estis malmuntita en septembro de 1943.

En 2003, loĝis la insulon nur kunlaborantoj de norvega meteologia stacio.

## Eksteraj ligiloj 
* vetero sur la insulo (angle) 

Kategorio:Insuloj
Testa versio

**Testa versio** estas versio de programaro kiu estas testita. Programistoj kaj komuno de testuloj serĉadas erarojn, kiujn programistoj korektadas. Poste korektado konatajn erarojn estas programaro signita kiel stabila versio. Kompreneble ne ĉiuj eraroj devas esti korektata, ĉefe ĉe grandaj kaj komplikaj projektoj estas programaro eldonita ankaŭ kun etaj (ne gravaj) eraroj kaj poste eraroj estos korektotaj.
Iuj socioj eldonadas ankaŭ komercajn programarojn por publika testado. Uzantoj ne devas paĝi kaj havas profesian programaron (nur por mallonga tempo, normale 30 tagoj), socioj havas multe da testuloj kaj evoluo rapidas.

Estas forte rekomendata uzi testajn programarojn nur por testado. Normale eraroj povas difekti ion.

## Vidu ankaŭ 
* Vivciklo de programareldono
* Alfa-versio

Kategorio:Versioj de programaro
Ĉinampo

**Ĉinampoj** estas strukturoj kiujn aztekoj kreis por kreski vegetalojn sur lago. Ili uzis organikajn materialojn kaj nun oni ilin povas trovi en Xochimilko [soĉiMILko], kiu estas vilaĝo en la sudo de Meksikoĉefurbo kun kanaloj kaj ŝipetoj "trajineras" por transporti personojn kaj vegetalojn.

Cinampo
Kategorio:Artefaritaj insuloj
Listo de Kasteloj de Svislando

eta|200x200ra|Kastelo Chillon
Oni nomas Svislandon ofte **Landon de ĉokolado** aŭ ** Lando de horloĝoj**, same prave estus tamen, nomi Svislandon **Lando de Kasteloj**! Grava antaŭjuĝo estas, ke la svisoj inventis la demokration. Realo estas, ke demokratio estiĝis en Svislando nur dank la Helveta Revolucio, kiu estis elporto de la Franca Revolucio far Napoleono. Antaŭe Svislando estis loza alianco de 20-o da feŭdaj ŝtatoj. La teritorioj estis regataj de princoj, grafoj, voktoj kaj aliaj nobeloj, nur ne de demokratoj. Kaj tiuj sinjoroj moŝtaj vivis en kasteloj.

## Listoj de Kasteloj laŭ kantonoj 
* Listo de Kasteloj de Kantono Apencelo Ekstera
* Listo de Kasteloj de Kantono Apencelo Interna
* Listo de Kasteloj de Kantono Argovio
* Listo de Kasteloj de Kantono Bazelo Urba
* Listo de Kasteloj de Kantono Bazelo Kampara
* Listo de Kasteloj de Kantono Berno
* Listo de Kasteloj de Kantono Friburgo
* Listo de Kasteloj de Kantono Glaruso
* Listo de Kasteloj de Kantono Grizono
* Listo de Kasteloj de Kantono Ĝenevo
* Listo de Kasteloj de Kantono Ĵuraso
* Listo de Kasteloj de Kantono Lucerno
* Listo de Kasteloj de Kantono Neŭŝatelo
* Listo de Kasteloj de Kantono Nidvaldo
* Listo de Kasteloj de Kantono Obvaldo
* Listo de Kasteloj de Kantono Sankt Galo
* Listo de Kasteloj de Kantono Soloturno
* Listo de Kasteloj de Kantono Svico
* Listo de Kasteloj de Kantono Tiĉino
* Listo de Kasteloj de Kantono Turgovio
* Listo de Kasteloj de Kantono Urio
* Listo de Kasteloj de Kantono Valezo
* Listo de Kasteloj de Kantono Vaŭdo
* Listo de Kasteloj de Kantono Zugo
* Listo de Kasteloj de Kantono Zuriko

-
Kasteloj
!
Video

eta|380ra|Analogaj videoaj normoj:
eta|180ra|VHS-videokasedo
eta|380ra
eta|380ra

**Video** estas elektronika registrado kaj reproduktado de bildoj.

Kontraŭe al filmo video ne konsistas el serio da fotoj.

Ekzistas diversaj normoj por registri kaj reprodukti.

## Vidu ankaŭ 
* Kabla televido
* Satelita televido
* Televido
* Cifereca projekciilo
* Cifereca fotilo
* Laserdisko
* Magnetoskopo
*Videoĵokeo

Kategorio:Optiko
Kategorio:Elektroniko
Lindau ZH

## Pri la komunumo 
**Lindau ZH** (en Esperanto ankaŭ **Lindaŭo**) estas komunumo en la distrikto Pfäffikon, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 4785 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Lindau situas inter la urboj Vinterturo kaj Zuriko sur la akvodislimo inter la valoj de la riveroj Glatt kaj Kempt. La komunumo Lindau konsistas el la vilaĝoj Lindau mem, Tagelswangen, Winterberg, Grafstal kaj Kemptthal.

## Trafiko 
La municipo *Kemptthal* disponas pri stacidomo de la Svisaj Federaciaj Fervojoj, sur kies linio cirkulas la regiona trajno S7 de la Zurika Trafik-Unio. La ceteraj municipoj estas atingebla per aŭtobuso, kiu cirkulas en duonhora kadenco inter la stacidomoj de  kaj de .

## Historio 
La unuaj dokumentaj mencioj de la municipoj de Lindau datiĝas el la jaro 745 post Kristo. En la postaj jarcentoj la posedantoj de la lokoj plurfoje ŝanĝiĝis de la Monaĥejo Sankt-Galo al la Grafoj de Kiburgo, al la Habsburgoj kaj aliaj monaĥejoj kaj finfine en la jaro 1464 al la urbo Zuriko. En la jaro 1711 la vilaĝoj kaj municipoj unuiĝis al la preĝeja komunumo Lindau, kio fariĝis la bazo de la formiĝo de la hodiaŭ politika komunumo.

### Industrihistorio 
En la jaro 1872 Julius Maggi transprenis de sia patro la muelejon en Kemptthal kaj transformis ĝis al gvida entrepreno en la nutraĵindustrio. Li kreis la Maggi-supokubojn kaj la Maggi-spicpolveron, kiuj hodiaŭ estas konataj en la tuta mondo. Lia Maggi AG disvolviĝis al la *Allgemeine MAGGI-Gesellschaft*, kaj finfine al *Alimentana AG*. La entrepreno en la jaro 1947 kuniĝis kun la Nestlé-grupo el kiu naskiĝis *Nestlé Alimentana AG*, kiu estas la hodiaŭa Nestlé AG, kiu hodiaŭ estas la plej granda entrepreno en la tuta mondo.

## Vidu ankaŭ 
* Kemptthal (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Lindau ZH
Sternenberg

## Pri la komunumo 
**Sternenberg** estas komunumo en la distrikto Pfäffikon, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 353 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Kiel la nomo indikas, la komunumo situas sur la monto Sternenberg kaj estas kun alteco de 900 metroj la plej alte super la marnivelo situanta komunumo de la Kantono Zuriko. La plej alta punkto de la komunuma teritorio situas sur la monto *Chlihörnli* sur alteco de 1073 m s.m., ĝia plej malalta punkto sur alteco de 660 m s.m. en la fundo de la valo de la rivereto *Steinenbach*. Al la komunumo apartenas krom la kerna vilaĝo la setlejoj Steishof kaj Matt en nordokcidento, Gfell en oriento kaj Heiletsegg en sudo de la komunumo.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Sternenberg limas en nordo al Fischingen (TG), en oriento al Mosnang (SG), en sudoriento al Fischenthal, en sudokcidento al Bauma, kaj en nordokcidento al Wila.

## Trafiko 
Sternenberg situas sur montokulmino kaj tute flanke de la gravaj trafikvojoj. Ĝi estas atingebla per buso de la Zurika Trafik-Unio ek de Bauma en 17 minutoj, kio signifas veturtempon ĝis la Ĉefstacidomo Zuriko de unu kaj kvarona horo.

## Ekonomio 
Sternenberg vivas ĉefe de agrikulturo kaj de loka turismo. La komunumo ofertas mirindan belvidon kaj kutime troviĝas en aŭtuno super la nebullimo, kio signifas multe pli da sunhoroj ol en la cetera kantono. La komunumo ofertas diversajn tranokteblojn kaj belan infrastrukturon por migrantoj en formo de fajrejoj kaj restoracioj.

## Historio 
Unua mencio de la sternenberga setlejo Gfell datiĝas el la 13-a jarcento. En tiu tempo la teritorio apartenis al la Monaĥejo Sankt-Galo. En la jaro 1550 la urbo Zuriko transprenis la jurisdikcion. La unua preĝejo estis konstruita nur en la jaro 1705. Sternenberg apartenis al la perdintoj de la industriiĝo. La situo sur monto for de la energifontaj riveroj kaŭzis, ke en la 19-a kaj 20-a jarcento granda parto de la loĝantaro formigris, tiel ke la komunumo, kiu iam havis pli ol 1400 loĝantojn nuntempe loĝigas malpli ol 400 homojn.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Sternenberg
Russikon

**Russikon** estas komunumo en la distrikto Pfäffikon, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 3849 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
eta|150ra|maldekstra|Komunuma domo de Russikon
Russikon situas sur la akvodislimo inter la valoj de la riveroj Kempt kaj Töss ĉe la konekta vojo inter Fehraltorf kaj Turbenthal en monteta kamparo. La komunumo konsistas el la vilaĝoj *Russikon*, *Rumlikon* kaj *Madetswil* kaj la setlejoj *Sennhof*, *Wilhof*, *Gündisau*, *Ludetswil* kaj *Bläsimühle*.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Russikon limas en nordo al Weisslingen, en oriento al Wildberg, en sudo al Pfäffikon, en okcidento al Fehraltorf, kaj en nordokcidento al Illnau-Effretikon.

## Trafiko 
eta|maldekstra|150ra|Trafikcirklo de Russikon
La komunumo Russikon estas konektita al la publika trafikreto per la regionaj buslinoj 825 kaj 832 de la Zurik-Oberlandaj Trafikentrepronoj kun Fehraltorf respektive Pfäffikon.

La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 troviĝas proksimume 8 kilometrojn norde en Kempttal.

## Historio 
eta|maldekstra|150ra|Ĉefstrato de Russikon
La unua dokumenta mencio de Russikon datiĝas supozeble jam el la jaro 775 kiel *Ruadgisinchova*, sed ne estas tute certigite, ke en tiu mencio efektive temis pri Russikon; la unua certa mencio datiĝas el la jaro 1247 kiel *Rusinchon*.
Russikon estis, kiel la nomo indikas, alemana fondaĵo kaj en mezepoko kiel la plej multaj komunumoj en la ĉirkaŭaĵo posedaĵo de la Monaĥejo Sankt-Galo kaj fariĝis post pluraj ŝanĝiĝoj de posedantoj (Kiburgoj, Habsburgoj) finfine en la 15-a jarcento havaĵo de la urbo Zuriko.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Russikon
* Russikon en la Historia Leksikono de Svislando
Weisslingen

**Weisslingen** estas komunumo en la distrikto Pfäffikon, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 3105 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
eta|maldekstra|200ra|Sunsubiro en Weisslingen
Weisslingen situas en la Zurika Oberlando sur altaĵo, kiu estas akvodislimo inter la valoj de la riveroj Töss kaj Kempt. Al Weisslingen apartenas krom la ĉefvilaĝo mem ankaŭ la setlejoj Dettenried, Lendikon, Theilingen, Neschwil kaj Schwändi.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Weisslingen limas en nordo al Kiburgo, en nordoriento al Zell, en oriento al Wildberg, en sudo al Russikon, kaj en okcidento al Illnau-Effretikon.

## Trafiko 
Weisslingen atingeblas de la distriktĉefurbo Pfäffikon ZH per la buslinio 832 kaj de la urbo Illnau-Effretikon per la buslinio 640 de la Zurika Trafik-Unio.

## Historio 
Unua skriba mencio de Weisslingen kaj la setlejo *Theilingen* datiĝas de la 10-a de septembro 745 kiam Landbert de la familio Landolt-Beta fordonacis bienojn *Hwisinwan* (Weisslingen) kaj en *Tekilinwanc* (Theilingen) verschenkte. Iu Otger transskribis sian hereditan havaĵon en *Wizinwanc* (Weisslingen) kaj *Techilinwanc* (Theilingen) la 22-an de decembro 764 al la Monaĥejo Sankt-Galo. Proksimume je la jaro 1000 estis konstruita la Kastelo Weitherburg en Weisslingen. Ekde la jaro 1218 troviĝis sub regado de la Grafoj de Kiburgo kaj poste de la Habsburgo. En la jaro 1452 ĝis la Helveta Revolucio la voktoj de la urbo Zuriko regis en Weisslingen.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Weisslingen
Sciiga rubando

[120ra|dekstra|La [ruĝa rubando estas internacia simbolo kontraŭ aidoso]]
**Sciiga rubando** aŭ **Rekonila rubando** estas mallonga peco de rubando faldita kiel buklo, aŭ ties prezentado, uzata en Usono, Kanado, Aŭstralio kaj aliaj partoj de la mondo por sciigi, ke la portanto subtenas ian aferon.

La ruĝa rubando estas internacia simbolo kontraŭ aidoso.

La signifo de la rubando dependas de ties koloro. Multaj grupoj elektis rubandojn kiel simbolo de subteno aŭ sciigo kaj tial ofte pluraj grupoj uzas la saman koloron. Kelkaj grupoj povas uzi pli ol unu koloro. Tiel ruĝa aŭ bluverda rubando simbolas misuzon de substancoj kaj purpura aŭ blanka rubando alchajmeron.

Sciigaj rubandoj estas ofte fiksitaj al vestaĵoj aŭ kravatoj aŭ volvitaj ĉirkaŭ antenoj. Dum specialaj eventoj pli larĝaj rubandoj povas esti volvitaj ĉirkaŭ arboj aŭ mastoj.

Prezentaĵoj de sciigaj rubandoj ekzistas ankaŭ kiel glumarkoj aŭ magnetoj. Ili ofte estas fiksitaj al aŭtoj aŭ aliaj veturiloj.

Rubandoj estas ankaŭ uzataj kiel simboloj de funebro. Tiel multaj portis nigrajn rubandojn post la masakro de Virginia Tech.

## Kritiko 
La disvastiĝo de sciigaj rubandoj estis kritikita kiel formo de forlaso, kiu permesas al homoj montri subtenon sen ia peno pri mono aŭ tempo.

## Vidu ankaŭ 
* brakringo
* banto

## Eksteraj ligiloj 
* The New Yellow Ribbon Tradition, kun du artikoloj de American Folklife Center, en la ttt-ejo de Library of Congress
* Awareness Ribbon Colors and Meanings
* Awareness Ribbon Color Meaning Chart 

Kategorio:Simboloj
Wila

## Pri la komunumo 
**Wila** estas komunumo en la distrikto Pfäffikon, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 1903 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Wila situas en la Tössvalo inter la komunumoj Turbenthal kaj Bauma. En oriento la komunumo limas al la komunumo Wildberg en la Kantono Turgovio.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Wila limas en nordo kaj oriento al Turbenthal, en sudoriento al Fischingen (TG), en sudsudoriento al Sternenberg, en sudo al Bauma, kaj en okcidento al Wildberg.

## Trafiko 
Wila situas ĉe la trajnlino de la Svisaj Federaciaj Fervojoj de Vinterturo al Rüti ZH, kio estas la iama Tössval-Fervojo kaj kie hodiaŭ cirkulas la regiona trajnlinio S26 de la Zurika Trafik-Unio.

## Historio 
Okaze de arkeologiaj fosadoj dum la preĝejrenovigo inter la jaroj 1978 kaj 1980 oni trovis ŝpurojn de ligna preĝejo el la 7-a aŭ 8-a jarcento. La unua skriba mencio de la komunumo datiĝas el imposta dokumento de la Episkopejo Konstanco el la jaro 1275.

## Vidu ankaŭ 
* Wila (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Wila
Fakiro

eta|
**Fakiro** ( فقیر [fakir]‎,  malriĉulo) estas sufiista, aŭ foje hinduista, asketo, ofte en Barato. Originale fakiro estis almozpetanta derviŝo sen propraj havaĵoj. La fakiro bezonas – en mistika senco – nur Dion. Oni opiniis ke la fakiroj estis sanktaj homoj.

Pri fakiroj ekzistas multaj stereotipaj ideoj. Oni pensis ke ili havas eksterordinarajn kapablecojn, ekzemple surardaĵa promeno. Ili ankoraŭ popularas kaj havas reputacion en la vilaĝaj hinduoj en interna Barato.

Konata estas la najlolito de la hindua fakiro, aperinta ofte en filmoj.

eta|maldekstra|upright|Imperiestro Jahangir ricevas petleteron de fakiro

## Vidu ankaŭ 
[eta|upright|La termino fakir oni ankaŭ povas uzi en la senco de publikstrata [almozpetanto, kiu ŝantas sanktaj nomo kaj versoj. Fakir fariĝis ĝenerala urdua kaj hindia vorto por ‘almozpetanto’.]]

* Derviŝo
* Sai Baba de Shirdi
* Ŝramano
* Sufiano

Kategorio:Mistikuloj
Kategorio:Asketismo
Wildberg ZH

**Wildberg ZH** estas komunumo en la distrikto Pfäffikon, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 898 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007. La komunumo konsistas el la vilaĝoj *Wildberg*, *Schalchen* kaj *Ehrikon*.

## Geografio 
Weisslingen situas en la Tössvalo. Ĝi limas norde al la komunumoj Zell ZH kaj Turbenthal en la distrikto Vinterturo, oriente al Wila, sude al Bauma kaj Pfäffikon ZH kaj okcidenta al Russikon kaj Weisslingen.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Wildberg limas en nordo al Zell, en nordoriento al Turbenthal, en oriento al Wila, en sudoriento al Bauma, en sudo al Pfäffikon, en okcidento al Russikon, kaj en nordokcidento al Weisslingen.

## Trafiko 
Wildberg estas konektita per aŭtobusoj al la reto de la Zurika Trafik-Unio. La veturado al Vinterturo per buso kaj trajno daŭras proksimume duonan horon.

## Historio 
La komunumo estiĝis en la 30-aj jaroj de la 20-a jarcento per la kuniĝo de la municipoj *Wildberg*, *Schalchen* kaj *Ehrikon*, kiuj ĝis tiam estis sendependaj komunumoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Wildberg
Glaucus atlanticus

***Glaucus atlanticus*** estas specio de blua mara limako. Ĝi estas pelaga nudbrankulo, senkonka gastropoda molusko kiu estas unu el kvin specioj en la familio *Glaucidae*. Ili flosas ĉe la surfaco de la maro uzante la surfacan tension por resti tie kaj moviĝi kun la vento kaj akvofluo. Ĝi uzas kontraŭlumon: la supro estas blua kaj la malsupra estas blanka/arĝenta. Kutime ĝia longeco atingas 6 centimetrojn. Ĝi manĝas aliajn pelagan vivaĵojn, inkluzive la fizalion kaj aliajn venenajn sifonoforojn (hidrozoojn). La limako metas la knidojn de la sifonoforoj en sin mem kaj uzas ilin por defendi sin kontraŭ atakantojn per dolorigaj kaj danĝeraj pikoj.

Ĉi tiu specio aspektas simila kaj proksime rilatas al *Glaucus marginatus*, kiun oni taksas ne unu specio, sed komplekso de kvar apartaj specioj, kiuj loĝas en la hinda oceano kaj pacifika oceano. En diversaj lingvoj, oni uzas la nomon "blua drako" por la specioj *Glaucus atlanticus* kaj *Pteraeolidia ianthina* kaj *Glaucus marginatus*.

## Referencoj 
Kategorio:Glaucidae
Angel-A

***Angel-A*** estas franca filmo de Luc Besson, aperinta en decembro 2005.

DVD de la filmo estis eldonita en 2007.

## Rakonto 
Nenio plu sukcesas al André (Jamel Debbouze), 28-jara eta friponulo kiu ŝuldas monon al ĉiuj. Ĉi-foje li estas elĉerpita kaj liaj kreditoroj, pli kaj pli minacantaj, ne domaĝas lin. Nenio helpas, nek la usona verda karto, kiun li gajnis en loterio, nek la ĉielo, al kiu li riproĉas. Sin mortigonte, saltonte el Ponto Aleksandro la 3-a, en Parizo, li estas haltigita de juna virino, Angel-A (Rie Rasmussen), kiu plonĝas en la akvon antaŭ liaj okuloj. Fidante nur sian kuraĝon, André siavice ĵetiĝas en la Sejnon kaj savas ŝin. Tiam Angel-A deklaras al li, ke savinte ŝin, al li ŝi apartenas.

## Teĥnikaĵoj 
* Titolo: *Angel-A*
* Reĝisoro: Luc Besson
* Scenaro: Luc Besson
* Produktado: Luc Besson por EuropaCorp, TF1 Films Production, Apipoulaï
* Buĝeto: 15 milionoj da eŭroj
* Muziko: Anja Garbarek
* Foto: Thierry Arbogast
* Muntado: Frédéric Thoraval
* Dekoroj: Jacques Bufnoir
* Kostumoj: Martine Rapin
* Lando: Francio
* Formato: Nigra-blanka - Kino-formato: 2,35:1 - Dolby - 35&nbsp;mm
* Ĝenro: Komedio
* Daŭro: 90 minutoj
* Aperdatoj:  (Francio),  (Belgio)

## Rolularo 
* Jamel Debbouze: André
* Rie Rasmussen: Angel-A
* Gilbert Melki: Franck
* Serge Riaboukine: Pedro

## Internaj ligiloj 
* Jamel Debbouze
* Luc Besson

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala TTT-ejo 
* Angel-A en IMDB
* Angel-A en AlloCiné
* Analizo  en Cinefeed.com 
* Anglalingva TTT-ejo pri Rie Rasmussen 

Kategorio:Francaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2005
Kategorio:Filmoj de Luc Besson
Turbenthal

**Turbenthal** estas komunumo en la distrikto Vinterturo, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 4050 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Turbenthal situas en la Tössvalo en la Zurika Oberlando. La komunumo kun 25,07&nbsp;km² estas laŭteritorie unu el la plej grandaj zurikaj komunumoj. Al ĝi apartenas entute 10 vilaĝoj, nome *Hutzikon*, *Landenberg* (kie troviĝas la ruino *Breitenlandenberg*, *Neubrunn*, *Oberhofen*, *Ramsberg*, *Schmidrüti*, *Seelmatten*, *Steinenbach*, *Tablat* kaj *Turbenthal*.

En oriento sur la limo kun la turgovia komunumo Bichelsee-Balterswil situas la lageto *Bichelsee*.

## Trafiko 
Turbenthal troviĝas ĉe la trajnlino de la iama Tössval-Fervojo, kiu nuntempe apartenas al la Svisaj Federaciaj Fervojoj kaj sur kiu linio nuntempe cirkulas la regiona trajnlinio S26 de la Zurika Trafik-Unio.

## Vidindaĵoj 
Sur monteto supre de la vilaĝo situas la Burgruino Schauenberg.

## Historio 
Unua skriba mencio de la komunumo datiĝas el dokumento de la Monaĥejo Sankt-Galo el la jaro 825 post Kristo sub la nomo *Turbatuntale*.

Ĝis la mezo de la 15-a jarcento Turbenthal estis posedaĵo de la Grafoj de Kiburgo kaj poste Habsburgoj kaj fariĝis en la jaro 1452 per la vendo posedaĵo de la urbo Zuriko.

En la jaro 1930 la dek municipoj *Hutzikon*, *Landenberg*, *Neubrunn*, *Oberhofen*, *Ramsberg*, *Schmidrüti*, *Seelmatten*, *Steinenbach*, *Tablat* kaj *Turbenthal* estis kunigitaj al la hodiaŭa politika komunumo Turbenthal.

## Vidu ankaŭ 
* Turbenthal (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Turbenthal
Puertorika lacertokukolo

La **Puertorika lacertokukolo** (*Coccyzus vieilloti*) estas specio de la kukoledoj, familio de la ordo de birdoj, nome *Cuculiformes*, kiuj inkludas ankaŭ la Geococcyx, la aniojn, la centropojn kaj la hoacinon. Ĝi estas endemio de la insulo Puertoriko, kaj estas unu el la 4 specioj de lacertokukoloj kiuj ĉeestas nur en Karibio. Tiuj estis antaŭe lokitaj en la genro *Saurothera* (greke "lacertomanĝanto") de la familio de Kukoledoj, sed nuntempe ili estas enmetitaj kun la specoj de la genro *Coccyzus* (AOU 2006). La specifa nomo de la Puertorika lacertokukolo rememoras la francan ornitologon Louis Jean Pierre Vieillot.

## Aspekto
Tiu specio havas helgrizajn bruston kaj gorĝon, cinamokoloran suban korpon kaj brunan supran korpon. La ĉefa identiga trajto ĉe tiu specio estas longa malhela vosto kun du blankaj punktoj ĉe ĉiuj eksteraj vostoplumoj. La irisoj estas flavecbrunaj kaj estas ankaŭ ekstera ruĝa kaj rimarkinda okulringo. La birdo estas 40 ĝis 48&nbsp;cm  longa kaj pezas ĉirkaŭ 80 g.

## Kutimaro
La Puertorika lacertokukolo loĝas en arbaroj (ofta en la ŝtatarbaroj Guánica, Guajataca kaj Vega kaj en la Nacia Parko Kariba kaj en kafoplantejoj tra la tuta insulo Puertoriko. Tiu specio povas esti observita trankvila kaj lerte manĝanta inter la arbara herbaro lacertojn, sian ĉefa dietelemento (proksimume 75%). Ili manĝas ankaŭ grandajn araneojn, skarabojn, raŭpojn kaj fostinsektojn kiel kromaĵojn al la dieto (ĉ 25%).

Tiu specio konstruas neston el bastonetoj, kie la ino demetas el 2 ĝis 3 bluajn ovojn, do ili ne estas parazitaj kukoloj. La voĉo esta iu "kao-kao" 

## Referencoj 
* *Handbook of the Birds of the World Vol 4*, Josep del Hoyo eldonisto, ISBN 84-87334-22-9
* "National Audubon Society" *The Sibley Guide to Birds*, de David Allen Sibley, ISBN 0-679-45122-6
* Raffaele, Herbert; Wiley, James; Garrido, Orlando; Keith, Allan; Raffaele, Janis (2003). *Birds of the West Indies*. London: Christopher Helm. ISBN 978-0-7136-5419-6.
* 

## Literaturo 
*  Ne minacata
*  
* 

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Kukoledoj
Kategorio:Endemismoj ĉe birdoj
Kategorio:Birdoj de Karibio
Kategorio:Kukoloformaj
Rimavská Seč

**Rimavská Seč,** hungare **Rimaszécs** estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota.
eta|dekstra|330ra|Rimavská Seč situas en la plej griza regiono
* Areo: 17 km²
* Supermara alteco: 177 m
* Loĝantaro: 1900
* Poŝtkodo: 980 42
* Aŭtokodo: RS
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
La vilaĝo situas en valo de rojo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Fiľakovo-Putnok, laŭ la slovaka-hungara landolimo. Putnok estas la plej proksima urbo.

## Historio 
La vilaĝo dum la historio apartenis al grafa familio *Széchy* (sEĉi). Ili konstruis fortikaĵon en la 15-a j.c., kiun la husanoj okupis en 1451. En 1910 loĝis tie 1653 da homoj (pleje hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Gömör kaj Kis-Hont, al la distrikto de Rimaszécs, kies distriktejo estis. Poste la regiono iĝis parto de Ĉeĥoslovakio. Oni konstatis la limojn tiel, ke fervojo el Transilvanio apartenu al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito multe da hungaroj estis deportitaj al Sudetoj, krome estis ankaŭ loĝantarŝanĝo. La restaĵo iĝis senrajta laŭ Dekretoj de Beneš. Ekde 2008 Slovakio kaj Hungario apartenas al interna zono de Schengen. Estas vojo kaj fervojo al Putnok.

## Vidindaĵoj 
* gotika kalvinana preĝejo kune kun defenda muro, baldaŭe renesanciĝis
* romkatolika preĝejo de 1805, la turo 35 m-ojn alta en 1848 konstruiĝis

## Famuloj 
* hungara advokato Zoltán Boross kaj ĵurnalisto Kálmán Törs naskiĝis en la iama Rimaszécs

## Ĝemelkomunumo 
*  Bánréve, Hungario

Kategorio:Municipoj en distrikto Rimavská Sobota