open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Datumdensigo

En informadiko, **datumdensigo**  (**datumkunpremado**, **datumkunpremado**, **datenkunpremado** aŭ **datenkunpremo**) estas reduktado (malpliigo) de la volumeno de trakteblaj datumoj por reprezenti difinitajn informojn, uzante malpli grandan kvanton da spaco. La malo de datumdensigo estas nomata «datum-maldensigo».

La spaco, kiun okupas koditaj informoj (datumoj, cifereca signalo ktp.) sen farita kunpremo, estas la produto inter la montrofrekvenco kaj la cifereca detaligeblo. Tial, ju pli da bitoj estas uzataj, des pli vasta estas la grando de la dosiero. Tamen, la detaligeblo venas farita de la cifereca sistemo per kiu oni laboras kaj oni ne povas ŝanĝi la nombron de bitoj laŭvole; pro tio, oni uzas la kunpremon por transsendi la saman kvanton da informo, kiu okupus pli grandan detaligeblon per pli malgranda nombro de bitoj.

La datumdensigo estas partikulara okazo de la kodigo, kies ĉefa karaktero estas ke la rezulta kodo estas pli malgranda ol tiu origina.

La datumdensigo estas bazata fundamente en la serĉado de ripetoj en serioj de datumoj por posta stokado de la datumo kun la nombro de fojoj en kiuj ĝi ripetiĝis. Tiel, por ekzemplo, se en arkivo aperas sekvenco kiel "AAAAAA", okupanta 6 bitojn, tiu estus stokebla simple kiel "6A" kio okupas nur 2 bitojn, en algoritmo RLE (el anglalingva "run-length encoding").

Se paroli pri datumdensigo gravas la du jenaj konceptoj:

# **Redundo**: La mezuro de datumoj, kiuj estas ripetitaj aŭ antaŭvideblaj.
# **Entropio**: La mezuro de novaj aŭ esencaj informoj, kiu estas difinita kiel la diferenco inter la totala kvanto de datumoj de mesaĝo kaj ties redundo.

## Vidu ankaŭ 
* Datumo
* Datumbazo
* Komunikado
* Densigilo

Kategorio:Komputilo
Kategorio:Informadiko
Kategorio:Datuma densigo
Kategorio:Soninĝenierado
Kategorio:Informado
Kategorio:Informa teorio
Kategorio:Komunikado
Ray Solomonoff

**Ray SOLOMONOFF** (25-an de julio 1926 – 7-an de decembro 2009) estis la inventisto de la algoritma probableco, sia Ĝenerala Teorio de Induktiva Inferenco (konata ankaŭ kiel Universala Induktiva Inferenco), kaj estis fondinto de la teorio de la algoritma informado. Li estis origininto de la branĉo de artefarita intelekto bazita sur la maŝinlernado, antaŭdiro kaj probableco. Li cirkuligis la unuan informon pri la na-semantika maŝinlernado en 1956.

Solomonoff la unua priskribis la algoritman probablecon en 1960, publikigante la teoremon kiu lanĉis la kompleksecon de Kolmogorov kaj la teorion de la algoritma informado. Li la unua priskribis tiujn rezultojn en la Konferenco de Caltech en 1960, kaj en la informo, Feb. 1960, "A Preliminary Report on a General Theory of Inductive Inference." Li klarigis tiujn ideojn pli komplete en siaj publikaĵoj de 1964, nome "A Formal Theory of Inductive Inference," Parto I kaj Parto II.

Algoritma probableco estas matematike formaligita kombino de la teorio de la Razilo de Ockham, kaj la Principo de Multoblaj Klarigoj.

## Referencoj
Kategorio:Artefarita intelekto
Kategorio:Usonaj informoteoriistoj
Kategorio:Intelekto
Kategorio:Teoriistoj
Lidaro

eta | dekstra | Komerce aĉetebla lidaro (Leica HDS-3000)
La **lidaro** estas instrumento por mezuri distancon al fora objekto per lasero.

## Priskribo 
eta|dekstra|Diagramo de la fizika principo de la lidaro. La distanco () al la objekto *d* kaj la daŭro *t* () inter la emisio kaj la detekto estas rilataj per la formulo d=ct/2, en kiu *c* estas la rapido de elektromagneta ondo.
La lidaro emisias elektromagnetan ondon al tiu objekto, la distanco al kiu estas mezurota. La onda impulso reflektiĝas for de la objekto, kaj la lidaro detektas la revenantan impulson. Ĉar la rapido de elektromagneta ondo estas proksimume konstanta en aero ktp., per mezuro de la daŭro inter la emisio kaj la detekto, oni povas kalkuli la distancon al la objekto.

Oni povas uzi diversajn frekvencojn de la elektromagneta ondo, depende de la dezirata celo: ultraviola, videbla, infraruĝa ktp. Oni tipe uzas laseron, por ke la ondo restu mallarĝa kaj la mezuro estu preciza.

## Uzoj 
Lidaro estas aplikata por diversa gamo de uzoj:
* Mapo-farado, en sondado, geodezio, arkeologio, geografio, geologio, geomorfologio, seismologio, atmosfera fiziko, ktp.
* Regado kaj stirado de aŭtonomaj aŭtomobiloj.
* Lasera gvidado de raketoj kaj misiloj.
* Tridimensia skanado de objektoj, konstruaĵoj, ktp.
* Kelkaj saĝtelefonoj enhavas lidarojn, por aŭtomata enfokusigo de kameraoj.

## Historio kaj etimologio 
La irlanda fizikisto Edward Hutchinson Synge en 1930 proponis, ke oni povas uzi lumon por mezuri distancojn al meteoj — la fizika principo de la lidaro. Tamen, la tiama teknologio ne estis sufiĉe altnivela por realigi la koncepton.

La lasero estis inventita en 1960. Poste, teamo gvidita de la Usona inĝeniero Malcolm L. Stitch inventis la lidaron ĉe la Usona aviadila firmao Hughes Aircraft Company en 1961, komence por spurado de . Stitch nomis la aparaton '**, mallongigo de **' (koher-luma detektado kaj distanco-mezurado), analoge al '** “radaro”, mallongigo de **' (radioonda detektado kaj distanco-mezurado).

La moderna termino *lidaro* ekuziĝis en 1963, kiel mallongigo de la pli frua termino; la komenca *l* povas signifi lumon () aŭ laseron ().

## Referencoj 
## Bibliografio 
* 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Laseroj
Kategorio:Mezuriloj
115449 Robson

'*115449 *Robson''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  elde la Observatorio John J. McCarthy, en New Milford (Konektikuto, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de Monty Robson, civitana sciencisto kaj komunuma edukisto, fondinto kaj direktoro de la Observatorio John J. McCarthy, partizano de la scienca kulturo kaj de la bonegeco en eduko. Li establis la protokolon de la observatorio por la astrometria observo de malgrandaj planedoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2003
Gregory Chaitin

**Gregory John CHAITIN** ([ˈ|tʃ|aɪ|t|ɪ|n] [ĈAJ|tin]; 25a de Junio 1947) estas argentin-usona matematikisto kaj komputosciencisto. Dekomence fine de la 1960-aj jaroj, Chaitin faris kontribuojn al la teorio de la algoritma informado kaj al la metamatematiko, partikulara komput-teoria rezulto egalvalora al la teoremo de nekompleteco de Gödel. Li estas konsiderata unu el la fondintoj de tio kio estas nuntempe konata kiel algoritma komplekseco (Solomonoff-Kolmogorov-Chaitin, Kolmogorov aŭ program-grando) kune kun Andrei Kolmogorov kaj Ray Solomonoff. Kun la verkoj de ekz. Solomonoff, Kolmogorov, Martin-Löf, kaj Leonid Levin, la teorio de la algoritma informado iĝis fundamenta parto de la teoria komputilscienco, informadteorio, kaj matematika logiko. Ĝi estas komuna fako en kelkaj komputilsciencaj studobjektaroj. Krom komputilsciencistoj, la verkaro de Chaitin altiris la atenton de multaj filozofoj kaj matematikistoj al fundamentaj problemoj en matematika kreivo kaj cifereca filozofio.

## Verkoj 
* *Information, Randomness & Incompleteness* (World Scientific 1987) (rete)
* *Algorithmic Information Theory* (Cambridge University Press 1987) rete
* *Information-theoretic Incompleteness* (World Scientific1992) (rete)
* *The Limits of Mathematics* (Springer-Verlag 1998)
* *The Unknowable* (Springer-Verlag 1999)
* *Exploring Randomness* (Springer-Verlag 2001)
* *Conversations with a Mathematician* (Springer-Verlag 2002)
* *From Philosophy to Program Size* (Tallinn Cybernetics Institute  2003)
* *Meta Math!: The Quest for Omega* (Pantheon Books 2005) (represita en UR kiel *Meta Maths: The Quest for Omega*, Atlantic Books 2006) ()
* *Teoria algoritmica della complessità* (G. Giappichelli Editore 2006)
* *Thinking about Gödel & Turing* (World Scientific 2007)
* *Mathematics, Complexity and Philosophy* (Editorial Midas 2011)
* ''Gödel's Way* (CRC Press 2012)
* *Proving Darwin: Making Biology Mathematical'' (Pantheon Books 2012)

## Notoj 
Kategorio:Usonaj matematikistoj
Kategorio:Usonaj informoteoriistoj
Kategorio:Usonaj logikistoj
Kategorio:Argentinaj sciencistoj
Kategorio:Filozofoj de matematiko
Kategorio:Filozofiaj verkistoj
Kategorio:Epistemologoj
Brazila Ŝaka Ĉampionumo

La **Brazila Ŝaka Ĉampionumo** estas individua ŝakturniro, kiu okazas ĉiu jare en Brazilo por trovi la plej bonan ŝakiston el la lando. Ĝi okazas ekde 1927.

## Vira ĉampionumo 
## Virina ĉampionumo 
Kategorio:Naciaj Ŝakaj Ĉampionumoj
Kategorio:Ŝako en Brazilo
Kategorio:Ŝako en 1927
Nederlanda Ŝaka Ĉampionumo

La **Nederlanda Ŝaka Ĉampionumo** estas individua ŝakturniro, kiu okazas ĉiu jare en Nederlando por trovi la plej bonan ŝakiston el la lando. Ĝi okazas ekde 1909 kvankam la ne oficialaj ĉampionumoj okazis ekde la 1870-aj jaroj.

## Ne oficialaj 
## Oficialaj ĉampionumoj 
## Referencoj 
Kategorio:Naciaj Ŝakaj Ĉampionumoj
Kategorio:Ŝako en Nederlando
Kategorio:Ŝako en 1909
Ĉeĥa Ŝaka Ĉampionumo

La **Ĉeĥa Ŝaka Ĉampionumo** estas individua ŝakturniro, kiu okazas ĉiu jare en Ĉeĥio por trovi la plej bonan ŝakiston el la lando. La unua ĉampionumo okazis po du jaroj por trovi la plej bonan ŝakiston el Bohemio inter 1905 kaj 1913, poste el Bohemio kaj Moravio,
poste formiĝis Ĉeĥoslovakio kun propra ĉampionumo kaj la landa ĉampionumo restartis en 1993. 

## Ĉampiono de Bohemio 
## Ĉampiono de Bohemio kaj Moravio 
## Ĉampionumo de Ĉeĥa Respubliko 
## Virina ĉampionumo 
## Referencoj 
Kategorio:Naciaj Ŝakaj Ĉampionumoj
Kategorio:Ŝako en Ĉeĥio
Károly Samarjay

**Károly Samarjay** [kAroj ŝamarjai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Samarjay Károly** estis hungara advokato, altlerneja instruisto. Lia familia nomvarianto estis *Samarjai*.

Károly Samarjay naskiĝis la  en Rév-Komárom (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Komárno en Slovakio), li mortis la  en Pozono (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Bratislavo en Slovakio).

## Biografio 
Károly Samarjay akiris juran diplomon en Pozono en 1843. Inter 1844-1854 en Torontál li estis ĉefamilia edukisto, poste biena prokuroro, fine departementa sekretario, sed dum la hungara revolucio de 1848 li estis korespondanto de revolucia gazeto. En 1852 li vojaĝis en germanaj landoj kaj Skandinavio. Ekde 1854 li estis advokato en Pozono, li okupiĝis ankaŭ pri sia bieno, li instruis en la Reĝa Jura Akademio (Pozono), fine li estis eklezia prokuroro ĉe la luteranoj. En 1880 li ricevis la titolon reĝa konsilisto.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Költemények* (poemaro, 1845)
* *Praktische Anleitung zur schnellen und leichten Erlernung der ungarischen Sprache* (1846)
* *Magyar nyelvtan* (1847, 1852)
* *Szabadság- és csatadalok, a nemzeti őrseregnek ajánlja* (1848)
* *A magyar-német gyermekbarát olvasmányok* (1850, 1857)
* *Német nyelvtan* (1851)
* *Ungarisches Lesebuch für Anfänger und Geübtere, insbesondere für Diejenigen...* (1853, 1861)
* *Az aesthetika fő tárgyai. Mind a két nembeli érettebb ifjúság számára, különösen a nők aesthetikai ízlése kiképzésére.* (1853) 
* *Válogatott versek* (elektitaj poemoj, 1999)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo S, poste serĉu la nomon)
* germanlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj advokatoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Finna Ŝaka Ĉampionumo

La **Finna Ŝaka Ĉampionumo** estas individua ŝakturniro, kiu okazas ĉiu jare en Finnlando por trovi la plej bonan ŝakiston el la lando.

## Ĉampionumo 
## Finnaj korespondaj ŝakĉampionoj 

# Antti Ojanen (1950-1951)
# Jaako Päivarinta (1954-1955)
# Jaako Päivarinta - Antti Ojanen (1955-1956)
# Arvo Kaasalainen - Erkki Nyström (1958-1959)
# Arno Sauso (1960-1961)
# Göran Lågland (1961-1962)
# Göran Lågland (1962-1963)
# Göran Lågland (1963-1964)
# Arno Sauso (1964-1965)
# Leo Hällström (1965-1966)
# Armas Björqvist (1966-1967)
# Usko Koskinen (1967-1968)
# Aarne Ruotanen (1968-1969)
# Unto Venäläinen (1969-1970)
# Olavi Lampela (1970-1971)
# Unto Venäläinen (1971-1972)
# Arne Ruotanen (1972-1973)
# Juhani Sorri (1973-1974)
# Kalevi Kaunonen (1974-1975)
# Pertti Lehikoinen (1975-1976)
# Pekka Nikkanen (1976-1977)
# Erkki Havansi (1977-1978)
# Olli Koskinen (1978-1979)
# Timothy Binham (1979-1980)
# Jonni Yrjöla (1980-1981)
# Jorma Paavilainen (1981-1982)
# Jyrki Auvinen (1982-1983)
# Olavi Airas (1983-1984)
# Kari Tikkanen (1984-1985)
# Veijo Mäki (1985-1986)
# Auvo Kujala (1986-1987)
# Mika Ebeling (1987-1988)
# Hannu Salokangas (1988-1989)
# Seppo Rastas (1989-1990)
# Tero Kokkila (1990-1991)
# Reijo Hiltunen (1991-1992)
# Asko Linna (1992-1993)
# Kimmo Välkesalmi (1993-1994)
# Asko Linna (1994-1995)
# Juri Mannermaa (1995-1996)
# Veli-Matti Huuskonen (1996-1997)
# Heiki Pigg (1997-1998)
# Bo Jäderholm (1998-1999)
# Pennti Lehtinen (2000-2001)
# Matti Kuuskonen (2000-2001)
# Taisto Koskela (2001-2002)
# Pekka Asomäki (2001-2002)
# Bo Jäderholm (2001-2003)
# Bo Jäderholm (2002-2004)
# Jyrki Lehtosaari (2003-2005)
# Sakari Pesonen (2004-2006) 
# Pauli Aulaskari (2006-2007) 
# Pertti Peuraniemi (2009-2002)
# Bo Jäderholm (2002-2004)
# Taisto Koskela (2003-2005)
# Ville Ketola - Bo Jáderholm (2004-2006)
# Alpo Vornanen (2005-2007) 
# Auno Siikaluoma (2007-2008) 
# Olof Strengell (2008-2010) 
# Pentti Lehtinen (2009-2010) 
# Teijo Oikamo (2010-2011) 
# Leo Hallstrom (2011-2013) 
# Kimmo Muukkonen (2012-2014) 
# Kristo Miettinen (2013-2015) 
# Kimmo Muukkonen (2014-2016) 
# Ausko Havumäki (2015-2017) 
# Mika Haapamäki (2016-2018) 
# Olli Ylönen (2017-2019) 
# Asko Havumäki (2018-2020) 
# Marko Tauriainen (2019-2021) 
# Asko Havumäki (2020-2022) 
# Asko Havumäki (2021-2023) 
# Hanne Kontulainen (2022-2024) 

## Referencoj 
Kategorio:Naciaj Ŝakaj Ĉampionumoj
Kategorio:Ŝako en Finnlando
Kornelio la Centuriestro

**Kornelio** (; ) estis romia centuriestro, kiu estas konsiderita la unua nejuda prozelito al Kristanismo, laŭ la *Agoj de la Apostoloj*. La bapto de Kornelio estas grava evento en la historio de la kristana eklezio.

## Laŭ la Biblio 
Kornelio estis centuriestro de la *Cohors II Italica Cīvium Rōmanōrum*, menciita kiel *Cohors Italica* en la *Vulgato*. Li estis postenita en Caesarea, la ĉefurbo de romia Judujo., kie li havis vizion de anĝelo, kiu ordonis al li sendi homojn al Joppa, kie tiam gastis Sankta Petro, kaj kunporti lin al Caesaria (Agoj 10:5ff). Kornelio obeis, kaj sendis al Joppa du el siaj servistoj kaj unu soldaton serĉi kaj kunporti Petron. Tiam Sankta Petro ankaŭ havis vizion (Agoj 10:10-16), en kiu Petro vidis, ke Dio prezentis al li plurajn bestojn sur mantelo, kiu descendis el la ĉielo, kaj Dio ordonis al li ilin mortigi kaj manĝi. Petro neis manĝi tiujn bestojn, kiuj estas malpuraj laŭ la mosea leĝo, sed Dio diris al li, ke tio kio estis purigita de Dio oni ne taksu malpura. Tion Petro interpretas kiel ordonon de Dio, ke li prediku la Vorton de Dio al nejudoj. Kiam la senditoj de Kornelio alvenis al la domo kie Petro gastis, Petro akceptis iri kun ili al Caesaria renkonti Kornelion la sekvontan tagon. Kiam Petro kaj Kornelio renkontiĝis, ili interparolis pri siaj vizioj, kaj post kiam Petro predikis la Vorton de Dio al li, Kornelio prozelitiĝis kaj estis baptita de Petro.

## Referencoj 
Kategorio:Sanktuloj
Kamill Sándorfi

**Kamill Sándorfi** [ŝAndorfi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sándorfi Kamill** estis hungara juĝisto, altlerneja instruisto. Lia familia nomo estis *Sándorfy* [ŝAndorfi] ekde 1931, lia filo estis la samnoma Kamill Sándorfy.

Kamill Sándorfi naskiĝis la  en Veszprém (urbo), li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Kamill Sándorfi devenis el juda familio. Li maturiĝis en katolika gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris advokatan diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1905, sed ekde 1903 li havis juran postenon province. Li estis juĝisto en Budapeŝto inter 1913-1918, poste li laboris en la justicministerio, ekde 1921 denove juĝisto, baldaŭ jam en la ĉefjuĝejo. Ekde 1925 li ankaŭ instruis en la menciita universitato. Lia laboro fokusiĝis al komerca kaj trafika juroj. Li pensiuliĝis en 1949. Li edziĝis en 1913, lia edzino naskis 2 gefilojn en 1918 kaj 1920.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A munkaügyi bíráskodás* (1919)
* *A légi közlekedés jogszabályai* (1922)
* *A részvényjog bírói gyakorlata 1876–1933* (1935)
* *Törvényalkotásunk hőskora. Az 1825–1848. évi reformkorszak törvényeinek története.* (1936)
* *Székely örökség* (1941)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj juĝistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Mia Europo

**Mia Europo** estas porinfana (de 8 jararĝe) sendependa, senreklama ĉiumonata revuo pri Eŭropa Unio, fondita en 2018 de Pauline Colin, diplomiĝinta fakulo pri eŭropaj aferoj. Ĝi celas konigi kaj rakonti Eŭropon al infanoj per artikoloj kaj aktualaĵoj. Ĉiumonate, lando aŭ regiono estas honorita per tuta artikolaro kiu esploras ĝiajn geografion, historion, kulturon, lingvon, gastronomion kaj sportadon. Dua parto de la magazino konsistas el eŭropaj kaj mondaj aktualaĵoj porinfane klarigitaj.
Pauline Colin: *"(La nuntempaj infanoj) naskiĝis en la "jam konstruita" Eŭropa Unio. Ĝi estas la sola generacio, kiu konis nur la eŭron, la malfermajn limojn, la eŭropan pasporton ... Eŭropo estas parto de ilia ĉiutaga vivo, sed ili tre malmulte aŭdas pri ĝi. Do "Mia Europo" estas subteno por ebligi al ili, en la lernejo aŭ hejme, malkovri Eŭropon kaj poste konstati, ke ili estas parto de ĝi, ke ili estas eŭropanoj!"*

## Skipo 
* Pauline Colin: ĉefredaktoro
* Léo Frey: redaktoro
* Juliette Journu: fasonisto
* Karen Lie: desegnisto

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo: https://www.miaeuropo.eu/

## Notoj 
## Referencoj 
Kategorio:Franclingvaj gazetoj
Kategorio:Francaj gazetoj
Kategorio:Gazetoj
Kategorio:Junularaj gazetoj
Imre Sárándi

**Imre Sárándi** [ŝArandi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sárándi Imre** estis hungara juristo, altlerneja instruisto.

Imre Sárándi naskiĝis la  en Kapuvár, li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Imre Sárándi maturiĝis en gimnazio de Sopron en 1950, poste li akiris juran bakalaŭron en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1954, post 3 jaroj li doktoriĝis. Inter 1954–1959 li estis asistanto, lektoro (1959–1963), docento (1963–1967), profesoro (1967-1986). En tiu longa instrua periodo li estis vicdekano (1963–1967), dekano (1967-1973), institutestro (1973-1986). Intertempe li kandidatiĝis ĉe Hungara Scienca Akademio en 1963, doktoriĝis en 1984. Li ricevis premion en 1978. Lia edzino naskis du filinojn en 1960 kaj 1964.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A tudományos munka módszereiről* (1955)
* *Jogi ismeretek. I–II.* (studenta lernolibro, 1958)
* *Die Verträge über Produktion und Verwertung landwirtschaftlicher Erzeugnisse der Produktionsgenossenschaften* (1963)
* *Visszaélés a joggal* (monografio kaj disertaĵo, 1965)
* *Der Neue Wirtschaftsmechanismus und einige Institutionen des Zivilrechts* (1969)
* *Les formes juridiques du trafic de produits entre les organisations socialistes* (1969)
* *The Changes in Social Ownership* (1970)
* *A korszerű jogászképzésért* (studoj, 1974)
* *Polgári jogi ismeretek* (studenta lernolibro, 1976)
* *A mezőgazdasági termékértékesítési szerződés* (monografio kaj disertaĵo, 1982)
* *Polgári jog. 3. Tulajdonjog.* (studenta lernolibro, 1982; 1985; 1986; 1987; 1988)
* *A mezőgazdasági termékforgalom joga* (monografio, 1986)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
(115463) 2003 TF16

**(115463) 2003 TF16** estas malgranda, malhela, asteroido de la ekstera asteroida zono, en orbita resonanco 2:3 kun Jupitero, tie estas ano de la Hilda grupo.

## Malkovro 
Ĝi estas malkovrita la  dum la astronomia kampanjo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2003
-1479

La jaro **1479** antaŭ nia erao estis normala jaro komenciĝanta dimanĉe laŭ la gregoria kalendaro. Ĝi apartenis al la 15-a jarcento antaŭ nia erao.

## Eventoj
* En la Nova Egipta Imperio formale ekregis la faraono Tutmoso la 3-a, sed fakte ekregis faraonino Hatŝepsut: La juna Tutmoso la 3-a estis ne ŝia filo, sed filo de ŝia en 1479 jam forpasinta edzo kaj duonfrato Totmoso la 2-a kaj iu haremvirino. Hatŝepsut transprenis direktadon de la ŝtata administrado, dum la juna Totmoso la 3-a servis kiel pastro de dio Amono.
Gata (manĝaĵo)

250px|eta|Virino el Geghard, Armenio, vendas siajn gata-bakaĵojn.
**Gata** (armene: գաթա, romanize :  *gatʿa*) estas armena bakaĵo aŭ dolĉa pano. Estas multaj variaĵoj de gata en Armenio kaj kutime specifaj urboj aŭ regionoj havas sian propran version. Ĝi troveblas en diversaj formoj, grandecoj kaj povas esti ornamita aŭ lasita senornama. Antaŭ longe, gata estis bakita en toniro (tradicia armena bakejo), sed ĝi nun estas bakita en fornoj. La pano estas tradicie manĝata dum la Kandelfesto, sed ankaŭ manĝata dum aliaj festoj aŭ simple bakita por ĝui kun taso da teo aŭ kafo. .

Unu populara variaĵo estas gata kun *koric*, farĉaĵo, kiu konsistas el faruno, butero kaj sukero. Gata povas havi aliajn farĉaĵojn kiel ekzemple nuksoj, plej ofte juglandoj. Iuj variaĵoj inkluzivas meti moneron ene de la pasto antaŭ ol la gata estas bakita, kaj oni diras, ke kiu ricevas la pecon kun la monero, tiu devas esti benita kun bonŝanco. Gata el la vilaĝoj Garni kaj Geghard estas ornamita (antaŭ bakado), ronda, kaj ĝenerale ĉirkaŭ diametro de piedo. Ĉirkaŭ la suda rando de la lago Sevan, en la urbo Covinar, gata estas pli densa kaj pli dolĉa, kaj bakita sen *korico* en triangula formo sen ornamado.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Armena kuirarto

Kategorio:Armenaj panoj
Kategorio:Armena kuirarto
Riihimäki

**Kouvola** estas urbo en suda Finnlando, parto de la provinco Origina Tavastio, kun 28 819 loĝantoj. La urbestro estas Jouni Eho. Najbaraj komunumoj de Riihimäki estas Janakkala norde, Hausjärvi oriente, Hyvinkää sude kaj Loppi okcidente. Riihimäki situas ĉirkaŭ granda fervoja kruciĝo. Tia pozicio peris tion, ke la vilaĝo kreskis. Riihimäki fariĝis kampurbo en 1922 kaj urbo 1960. En Riihimäki agis vitra fabriko preskaŭ tute la 20-a jarcento. Nun en la eksa vitrfabrika konstruaĵo estas vitrmuzeo. En la urbo ankaŭ havas ĉasmuzeon kaj artmuzeon. En Riihimäki agas ankaŭ lakto de Valio. La naturo de Riihimäki inkludas gamon da arbaroj, marĉojn kaj akvokorpojn. La naturo de Riihimäki inkludas gamon da arbaroj, marĉojn kaj akvokorpojn.

Vesilinna estas akvoturo en la urboparto Harjukylä de Riihimäki, en la tiea sporta parko. 
Kategorio:Urboj de Finnlando
115477 Brantanica

'*115477 *Brantanica'''* estas tre malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo James Whitney Young elde la Observatorio de *Table Mountain* proksime de Wrightwood (Kalifornio, Usono).

Ĝi estas en orbita resonanco 3:7 kun Marso.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Brandon Danielson*, *Brittany Danielson* kaj *Monica Rahn'', genepoj de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de James Whitney Young
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2003
Haldane Burgess

**James John Haldane Burgess** [ burğes ] (naskiĝis la 28-an de majo 1862 en Lerwick, Ŝetlandaj Insuloj, mortis la 16-an de januaro 1927) estis skota historiskribanto, violonisto, lingvisto, socialisto, esperantisto, romanisto kaj poeto. Liaj libroj inkluzivis ''Rasmie's Büddie*, *Some Shetland Folk*, *Tang*, *The Treasure of Don Andreas*, *Rasmie's Kit*, *Rasmie's Smaa Murr*, kaj *The Viking Path*. Li helpis Jakob Jakobsen kun la esploro de la norna lingvo en Ŝetlando.

## Libroj 
* *Rasmie's Büddie: poems in the Shetlandic* (1891)
* *The Viking Path – A Tale of The White Christ* (1894)
* *Tang* (1898)
* *Young Rasmie's Kit'' (1928)

## Referencoj 
Kategorio:Skotaj poetoj
Kategorio:Skotaj esperantistoj
Kategorio:Britaj esperantistoj 
Kategorio:Naskiĝintoj la 28-an de majo
Kategorio:Mortintoj la 16-an de januaro
Kategorio:Skotaj tradukistoj
Kategorio:Skotaj verkistoj
Kategorio:Skotaj muzikistoj
Kategorio:Skotaj socialistoj
Marvizono

La **marvizono** (*Neovison macrodon* aŭ *Mustela macrodon*) estas lastatempe (1894) formortinta specio tre simila al vizono. Ĝi loĝis ĉe la orienta marbordo de Nordameriko. La marvizono estis por la unua fojo priskribita en 1903, tuj post ties formorto.

## Notoj 
Kategorio:Musteledoj
Maramag

**Maramag,** -  - estas kvinaklasa urbego en Filipinoj, en insulo Mindanao, en regiono Norda Mindanao, en provinco Bukidnon. Maramag estas kunmetita de 20 distriktoj (inter ili 5 estas urbaj distriktoj), plue subdividitaj en 204 subdistriktoj. La loknomo signifas laŭ libera traduko: "lasu nin manĝi nian matenmanĝon ĉi tie." Temas pri plataj ŝtonoj, kvazaŭ konvenaj por manĝotabloj.  
eta|maldekstre|Nokta panoramo en Maramag
## Bazaj informoj 
* loĝantaro:  (2015) 
* horzono: UTC+8 (PST)
* poŝtkodoj: 8714   
* telefonkodo: +63 (0)88 
* Supermara alteco:  m
* Areo: 447 km²

## Geografio 
Maramag situas en meza parto de la insulo iomete sur ebenaĵo, plej ofte sur montetoj https://www.google.com/maps/d/viewer?mid=1yNkuiTNDXgwrBmoQIdpifBRd5pk&ll=7.791137355019574%2C124.97561930000003&z=9. Regiona ĉefurbo Cagayan de Oro troviĝas 87, Tagum 95, Dabao 102, Butuano 144, Pagadiano 174, General Santos 184, Zamboanga 337, ĉefurbo Manilo 877, Kezonurbo 881, Baguio 1074 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
Kiam en Eŭropo okazis la 1-a mondmilito, tiutempe alvenis homoj en tiun teritorion. Ili neoficiale elektis vilaĝestron. La oficiala elekto okazis nur en 1945 kaj en 1956 la municipa statuso oficialiĝis. Intertempe japana dominado okazis inter 1942-1945, sed en la fora kaj malgrava loko ne okazis granda ŝanĝo. Depost la 2-a mondmilito komence oni konstruis ĉefvojon, kiu portis evoluon. Iom poste Maramag fariĝis la gastiganto de la ĉefa agrikultura lernejo en Mindanao. Maramag atingis la internacian klasifikadon grandurbo (pli, ol 100 mil loĝantoj) en la fruaj 2010-aj jaroj.

## Ekonomio 
Maramag fanfaronas pri sia agrikultura graveco al la evoluo de la provinco. La sukerkano estas la ĉefa agrikultura produktaĵo, sed oni kultivas ankaŭ maizojn, rizojn kaj bananojn helpe de irigacioj, fine ekzistas arbarkulturo. La industria branĉo konsistas el produktadoj de mineralaj akvoj, krome la turismo gravas. Komence hidroelektra centralo funkcias.
eta|Universitato en Maramag
eta|Universitata biblioteko en Maramag
## Eduko kaj lingvo 
Maramag gastigas universitaton. La loĝantaro estas miksaĵo de malsamaj tribaj originoj. La cebuana lingvo estas la plej ofta.

## Trafiko 
Maramag estas alirebla laŭ ĉefvojoj el ĉiuj direktoj.

## Klimato 
Maramag situas en la tropika klimato, tamen en mezo de la insulo ne okazis tiel oftaj pluvoj, kieel ĉe la marbordo. Jare pluvas po 863 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen inter majo kaj novembro pli ofte pluvas. La averaĝa temperaturo varias inter 21-29 °C. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.

## Vidindaĵoj 
* parko por geinfanoj

## Fontoj 
* WikiTrans
* municipa paĝo
* datenoj

Kategorio:Urboj de la Filipinoj

RRVikingsLake.jpg|Loko por infanoj
CMU university convention center.JPG|Universitata domo
CMU Admin Bldg.JPG|Universitata domo
Medlov (distrikto Olomouc)

**Medlov** () estas municipo en Ĉeĥio situanta en distrikto Olomouc. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1315.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* **Medlov**
* Hlivice
* Králová
* Zadní Újezd

## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de sanktaj Petro kaj Paŭlo – gotika memorindaĵo

## Naskiĝintoj 
* Franz Maneth (1843–1888), municipestro, landa deputito
* Wilhelm Raschendorfer (1837–1914), landa deputito

## Pluaj fotoj 

Medlov, silnice.jpg|Medlov
Medlov, zatáčka.jpg|Medlov
MedlovKostel.jpg|Medlov, preĝejo


Kategorio:Municipoj en distrikto Olomouc
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Olomouc
Kategorio:Setlejoj en Hanuŝovica montetaro
Kategorio:Setlejoj en Supramoravia valego
Nenakonice

:*Eble vi serĉas: Nedakonice – municipon en distrikto Uherské Hradiště.*

**Nenakonice** estas vilaĝo en Ĉeĥio, norda parto de municipo Věrovany. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 132 adresoj. En la jaro  ĉi tie vivis daŭre .

Nenakonice situas en katastra teritorio **Věrovany** kun areo 17,81&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1131.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Nenakonica kastelo, konstruita en la unua diono de la 18-a jarcento kaj plu reguligata
* Statuo de anĝelo
* Statuo de sankta Ivo
* Statuo de sankta Johano Nepomuka

## Pluaj fotoj 

Kaple svatého Jana Nepomuckého, Nenakonice, Věrovany, okres Olomouc (02).jpg|Kapelo de sankta Johano Nepomuka
Kaple svatého Jana Nepomuckého, Nenakonice, Věrovany, okres Olomouc (03).jpg|Interno de la kapelo de sankta Johano Nepomuka

Kategorio:Věrovany
Kategorio:Setlejoj en Supramoravia valego
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Olomouc
Kategorio:Setlejoj sur Moravo
Hlivice

**Hlivice** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Medlov. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 55 adresoj. En la jaro  ĉi tie vivis daŭre .

**Hlivice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,4&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1343.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Pordego de kamparana domo n-ro 22
* Krucifikso ĉe piediranta pado el Hlivice al preĝejo en Medlov
* Meze de la vilaĝo situas kapelo

## Pluaj fotoj 

Hlivice, dům II.jpg|Hlivice
Hlivice, kostel II.jpg|Hlivice, preĝejo
Hlivice, dům IV.jpg|Hlivice

Kategorio:Medlov (distrikto Olomouc)
Kategorio:Setlejoj en Hanuŝovica montetaro
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Olomouc
Narges Mohammadi

**Narges MOHAMMADI** (;  n. la 21-an de aprilo 1972 en Zanĝano, Irano) estas irana aktivulino pri homaj rajtoj, vicprezidanto de la Centro de Defendantoj de la Homaj Rajtoj (angle *Defenders of Human Rights Center*, akronime DHRC), gvidata de la Nobel-premiito pri paco Shirin Ebadi. Poste Narges Mohammadi mem estis vicdirektoro de tiu centro.  En 2016, ŝi estis kondamnita al 16-jara malliberigo pro politikaj krimoj. En 2023 ŝi ricevis la Nobel-premion pri paco .

En 1999, ŝi geedziĝis kun sia por-reformisma kolego Taghi Rahmani, kiu iom poste estis arestita por la unua fojo. Taghi Rahmani translokiĝis al Francio en 2012, post kiam li estis enkarcerigita entute dum dek kvar jarojn, sed Mohammadi restis en Irano por daŭrigi la homrajtan laboron. En 2023, ŝi ricevas la Nobel-premion pri paco. kaj la Premion Unesko/Guillermo Cano de Monda Gazetarlibereco.

Amnestio Internacia deklaris ŝin liberulo de konscienco kaj postulis ŝia tuja liberigo.  Raportistoj Sen Limoj kaj grupo de internaciaj leĝdonantoj postulis ŝian liberigon. 

En septembro 2023, ŝi apogis Mehdi Yarrahi post sia aresto por la protestkanto *Roosarito*. Post la morto de Mahsa Amini en septembro 2022, verŝajne pro perforto de la irana religia moralpolico, ŝi esprimis sian subtenon el sia karcero al la amasaj protestoj kontraŭ la irana registaro kaj organizis solidarecajn agojn en la malliberejo, kio rezultigis eĉ pli severan punon por ŝi. 

En oktobro 2023, ŝi ricevis la Nobel-premion pri paco "pro ŝia batalo kontraŭ la subpremo de virinoj en Irano kaj ŝia batalo por antaŭenigi homajn rajtojn kaj liberecon por ĉiuj" . Ŝi ne povis ĉeesti la ceremonion por ricevado de la premio, ĉar ŝi ankoraŭ restas enkarcerigita, kaj ŝiaj filoj legis la tekston kaŝprenitan el ŝia malliberejo.

## Premioj kaj honoroj 
* 2023 Nobel-premio pri paco 
* 2018 Premio Andrej Saĥarov de la Usona Fizika Societo 
* 2016 Premio pri Homaj Rajtoj de la germana Urbo Vajmaro 
* 2011 Per Anger Prize; la premio de la sveda registara por homaj rajtoj 
* 2009 Alexander Langer Award, nomita laŭ pacaktivulo Alexander Langer 

Kiam la Nobel-premiito Shirin Ebadi gajnis la Premion pri Homaj Rajtoj Felix Ermacora en 2010, ŝi dediĉis ĝin al Mohammadi: "Ĉi tiu kuraĝa virino meritas ĉi tiun premion pli ol mi," ŝi diris.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
Ŝirin Ebadi

Kategorio:Iranaj aktivuloj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri paco
Kategorio:Nobel-premiitinoj
(115440) 2003 TV6

**(115440) 2003 TV6** estas malgranda, malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

Ĝi en orbita resonanco 2:3 kun Jupitero, tie estas ano de la Hilda grupo.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2003
Samotišky

**Samotišky** (katastra teritorio portas nomon **Samotíšky**) estas municipo en Ĉeĥio situanta en distrikto Olomouc. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1141.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Statuo de sankta Johano Nepomuka
* Via crucis inter monaĥejo Hradisko kaj pilgrima loko sur Svatý Kopeček kun Baziliko de Ĉielvizito de Virgulino Maria

## Pluaj fotoj 

Cyklostezka Chválkovice - Samotišky - panoramio - Tomas Behal.jpg|Biciklovojo Chválkovice - Samotišky

Kategorio:Municipoj en distrikto Olomouc
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Olomouc
Kategorio:Setlejoj en Supramoravia valego
Baskaran Adhiban

**Baskaran Adhiban** naskiĝis  en Maiiladuturai, estas barata ŝaka grandmajstro. Li estis Monda Sub-16 Ĉampiono en 2008 kaj Barata ĉampiono en 2009.

En 2007 li venkis en la Azia sub-16 Ĉampionumo en Tashkent. Adhiban intrigis sur la unua tabulo  oran medalon kun la barata teamon ĉe la Sub-16 Ŝakolimpiko de 2008.

En 2011 li venkis en la Cultural Village ŝakturniro en Wijk aan Zee kaj danke al tiu venko li kvalifikis por la Tata Steel Turniro (Grupo C) 2012. En tiu lasta turniro li kundividis la 3a-4an pozicion kun Daan Brandenburg per poentaro 8½/13. En la Ŝaka Mondpokalo 2013, Adhiban kaŭzis maltrankviliĝon en la unuaj du raŭndojn, en kiuj li venkis 2710 rangigitajn rusan GM Evgeny Alekseev en la unua raŭndo kaj Alexandr Fier en la dua.

Adhiban gajnis la Sants Malferman Turniron 2013 en Barcelono per poentaro de 8½ poentoj el 10, tiu okazaĵo inkludis 23 GM kaj 28 IM.

En julio 2014 li gajnis la Masters Malferman Turniron de la Biel Ŝaka Festivalo. En la sekva monato, li kontribuis al la bronza medalo de Barato ĉe la 41-a Ŝakolimpiko en Tromsø, Norvegio en kiu li atingis 7/11 sur tabulo kvar.

Li ankaŭ estis membro de la venka teamo *Solvay* dum la hispana ligo 2015, kune kun samteamanoj Pentala Harikrishna, Surya Shekhar Ganguly, Aleksander Delchev, Sergio Cacho Reigadas, Jesus Maria De La Villa Garcia, kaj Elizbar Ubilava.

Adhiban konkuris en la Ŝaka Mondpokalo 2015 kie li estis eliminita dum rapidaj decidludoj de Vladimir Fedoseev en la unua raŭndo, post la rapidaj poentegaloj.

En januaro de 2016 Adhiban gajnis la Tata Steel Challengers Turniro 2016, kiu kvalifikis lin por ludi en la Tata Steel Masters Turniro 2017. La kungajnintoj estis Alexei Dreev kaj Eltaj Safarli, kiuj ĉiu gajnis 9 poentojn el 13 (+6-1=6). Tamen, ĉar Adhiban venkis ilin ambaŭ, Adhiban havis la pli bonajn poentegalojn kaj tiel garantiis la partoprenon en la venonta Tata Steel Masters Turniro.

Malgraŭ tio ke li estis la plej malalte taksita ludanto dum la Tata Steel Masters Turniro 2017 li atingis la trian pozicion per poentaro de 7½/13 (+4-2=7). Li venkis Sergej Karjakin, Dmitry Andreikin, Richárd Rapport kaj Radosław Wojtaszek.

Adhiban gajnis la Reykjavik Malferman Turniron 2018 per poentaro de 7½/9 (+6–0=3), li arkivis venkojn kontraŭ Alejandro Ramírez, Maxime Lagarde and Richárd Rapport.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de Grandmajstroj

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Barataj ŝakistoj
Kategorio:Grandmajstroj
Kategorio:Partoprenantoj en la Ŝak-Olimpikoj
Michael Geffert

. Oni ne konfuzu lin kun la germana amatora astronomo Martin Geffert.

Li laboris en la Instituto Argelander por Astronomio de la Rejnlanda Universitato *Friedrich-Wilhelms* de Bonn.
Post lia emeritiĝo, li fondis la Observatorion Birtzberg en Bornheim, ne-profitcela organizaĵo kiu celas popularigi la pervidan astronomian observadon per publikadoj ĉe *YouTube* kaj *Instagram*.

En 1989, laǔ Minor Planet Center, li malkovris 5 asteroidojn elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

La asteroido 12747 Michageffert estis nomita en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Michael Geffert

## Eksteraj ligiloj 
*  Michael Geffert, el la paĝaro de *Köln International School of Design*
*  Intervjuvo de Michael Geffert
*  IAU-slipo de Michael Geffert 
----

Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Leonard Susskind

**Leonard SUSSKIND** (en anglalingva[prononco |ˈ|s|ʌ|s|k|ɪ|n|d]; 1940) estas usona fizikisto, kiu estas profesoro de teoria fiziko en la Stanford University, kaj fonda direktoro de la "Stanford Institute for Theoretical Physics" (S. I. por Teoria Fiziko). Liaj esplorinteresoj estas kordoteorio, kvantuma kampa teorio, kvantuma statistika mekaniko kaj kvantuma kosmologio. Li estas membro de la Usona Nacia Akademio de Sciencoj, kaj de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj, asocia membro de kanada fakultato "Perimeter Institute for Theoretical Physics", kaj distingita profesoro de la Korea Instituto por Progresa Studo.

Susskind estas amplekse konsiderata kiel unu el la patroj de la kordoteorio. Li estis la unua kiu havigis precizan kordo-teoriajn interpretadon de la holografia principo en 1995 kaj la unua kiu enkondukis la ideon de la kordoteoria pejzaĝo en 2003.

Susskind ricevis la Sakurai-premion en 1998, kaj la Oskar Klein Medalon en 2018.

## Notoj 
Kategorio:Usonaj fizikistoj
Kategorio:Usonaj judoj
Teatra insulo (Gubin)

La **Teatra riverinsulo** (, ) troviĝas en Gubin, Pollando. Ĝi etendiĝas je ne tute 370 metroj en la Luzacia Niso kaj nomiĝas pro la iama surloke en la 1874-a jaro konstruita belega teatrejo.

## Historio 
maldekstre|eta|Teatro en la jaro 1874
maldekstre|eta|La insulo hodiaŭ
Uzis la insulon ekde la 16-a jarcento pafista frataro de la urbo; pro tio ĝi nomiĝis longe *Pafista insulo*. La unua pafejo makonstruitis en 1666; la posteula pafejo de 1793 ekzistis ĝis 1873. La mezon de la 19-a jarcento la parko plibeliĝis ege, ankaŭ danke al la monkolektoj de la bakisto August Heinze kaj en junio 1844 lia moŝto reĝa Frederiko Vilhelmo la 4-a vizitis la insulon. Inter 1873 kaj 1874, ene de nur 15 monatoj, konstruitis laŭ planoj de la berlinano Oskar Titz teatrejo kun historiisma fasado ofertonte sidlokojn por ne tute 750 personoj. En 1872 kolektiĝis komitatanoj kiuj decidis konstrui surinsule grandan porurbanaran distriĝkomplekson. La inaŭguro okazis en la 1.10.1874 per *Faŭsto* de Goethe. En 1903 muntitis memortabulo en la teatrasalonego por la urbestro Fritsche.

Tre ofte ludis en la teatrejo la violonisto Erich Röhn antaŭ lia kariero ĉe la Berlinaj Filharmoniistoj. Maldomaĝite dum la Dua mondmilito ĝi brulis en la 23.9.1945 pro krimo de brulofarintoj. Hodiaŭ nove konstruita enireja portalo kun originalaj kolonaj restoj memorigas onin je la iama pompo.

Post la fino de la Dua mondmilito la insulo ektroviĝis rekte ĉe landlimozono kaj iĝis sekve malpermesita zono. Nur en la 1990-aj jaroj reeblis tretadi tie. Post la aliĝo de Pollando al la Traktato de Schengen, en decembro 2007, nova ligna ponto ekmalfermis aldonan alireblecon al Germanlando. Antaŭ tio kverelitis ĉar fare de la polaj aŭtoritatoj de Krosno la ponto konsideritis konstruaĵo nigre farita. La postulita punmonosumo finfine ne estis pagenda.

En 2010 faritis ĝenerala restaŭrado de la tuta insulo per monoj eŭropaj.

## Troveblaĵoj nunaj sure 
maldekstre|eta|*Ora tezoro* de Julian Zaplatynski
Ĉe la suda pinto estas restaĵoj de en 1905 starigita monumento por la kantistino kaj aktorino Corona Schröter, honora civitanino de la urbo (bronza busto sur kolono el ruĝa, sveda granito sur ŝtuposoklo el blua granito). Meze de la ĝis 37 metrojn larĝa insulo oni havas artaĵon de Julian Zaplatynski kun la titolo *Ora tezoro*. Temas pri el ligna trunko skulptita fiŝo kiu estiĝis en la kadro de konkurso skulptista *Fantaziinsulo*. Volis la artisti memori la tezoron de Witaszkowo, kiu trovitis en la jaro 1882-a, en kiu enhavitis i.a. medaliono, kolĉeno, glavingo kaj fiŝo. Partoj tezoraj apartenis al skita kiraso el la jaro 500 a.K. ĉirkaŭ; ĝi troviĝis hodiaŭ ĉe *Altes Museum* de sur Muzea Insulo de Berlino.

Politikistoj lokaj taksas la evoluon de la Teatra insulo ŝlosila projekto.

## Eksteraj ligiloj 
* Pri la insulo sur la urba retpaĝaro de Guben
* Prie sur porturisma retpaĝaro brandenburgia
* Informoj pri la porpiediranta ponteto inter la du urbopartoj

## Notoj 
## Fonto 
Kategorio:Insuloj
Kategorio:Lubuŝa provinco
Kategorio:Teatro
Kategorio:Pereintaj konstruaĵoj en Pollando
Alytus (subdistrikto)

La "subdistrikto Alytus" () aŭ tutprecize **subdistrikta komunumo Alytus** (, laŭvorte "cirkla memregejo de Alytus") komplete ĉirkaŭas la urbon Alytus en Litovio. Ĝi situas en la centra suda parto de la lando, kaj apartenas al la historia regiono Dzukio. En  en la komunumo vivis .

## Loĝlokoj 
Ene de la komunumo ekzistas:
* 2 urboj: *Daugai* (928 loĝantoj en 2020, en 2010 ankoraŭ estis 1396) kaj *Simnas* (1198 loĝantoj en 2020, en 2010 ankoraŭ estis 1736),
* 3 urbetoj: *Butrimonys, Krokialaukis* kaj *Nemunaitis* kaj
* 426 vilaĝoj.

eta|300px|Subdividoj (litove *seniūnijos*) de la komunumo

## Vidu ankaŭ 
* Distrikto Alytus

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Alytus
Kategorio:Komunumoj de Litovio
Stela Besenyei-Merger

**Eszter "Stela" Besenyei-Merger** (naskiĝis la 7-an de majo 1987 en Újbuda, la 11-a urbodistrikto de Budapeŝto) estas hungara esperantisto kaj denaskulo. Interalie en unu el siaj rettaglibroj ŝi en 2024 malkaŝis (kun aliaj biografiaj informoj), ke ŝia patro estas la franca esperantisto *Maurice Jules Gustave Merger* (1924-1993), kaj la patrino (daŭre vivanta) estas la hungara esperantistino *Anna Besenyei*.

En 2017 ŝi komencis la esperantlingvan podkaston La Bona Renkontiĝo, pri la organizado de esperantaj renkontiĝoj. Ĝis 2025 kolektiĝis 33 sondosieroj, el inter ili la unuaj 14 eĉ kopiiĝis al la vikimedia komunejo.

Ekde 2021 ŝi laboras por la literatura projekto Bobelarto.

## Premioj 
* En la jaro 2024 ŝi iĝis Esperantisto de la Jaro.
* En la jaro 2025 ŝi ricevis la premion Grégoire Maertens

## Eksteraj ligiloj 
* Stela ĉiam nur kritikas - esperanta blogo
* Adventures of a native Esperanto speaker - anglalingva blogo pri denaskuleco
* Podkasto kun intervjuoj  preparitaj de Stela Besenyei-Merger kun aktivuloj, gepatroj kaj denaskuloj. Januaro 2021.
* Blogo ĉe Substack
* Radikala Tenero - Podkasto ĉe Substack
* Oni ĝuu tion, kion la lingvo povas ebligi: Intervjuo kun Stela Besenyei-Merger, artikolo en La Ondo de Esperanto aperinta 2025-02-14 ()

## Referencoj 

Kategorio:Hungaraj esperantistoj
Kategorio:Denaskaj esperantistoj
Kategorio:Esperantisto de la Jaro
Alain Aspect

**Alain ASPECT** (franclingva prononco [aspɛ]; 15a de Junio 1947) estas franca fizikisto fama pro siaj eksperimentaj laboroj pri kvantuma interplektiĝo. Li ricevis la Wolf-Premion pri Fiziko en 2010 kaj kune kun Anton Zeilinger kaj John F. Clauser la Nobel-premion pri fiziko en 2022.

Oni konsideris, ke la eksperimentoj de Aspect, post la unua eksperimento de Stuart Freedman kaj John Clauser en 1972, havigis plian subtenon al la tezoj ke la Neegalaĵoj de Bell estis kontraŭitaj en lia versio CHSH (el la nomoj de la fizikistoj Clauser, Horne, Shimony kaj Holt), partikulare fermante formon de lokaj ambiguecoj. Tamen, liaj rezultoj estis ne komplete konkludaj, ĉar estis ambiguecoj kiuj ebligis alternativajn klarigojn kiuj kongruas kun la loka realismo.

## Verkoj 
* Lévy statistics and laser cooling: how rare events bring atoms to rest. Cambridge: Cambridge University Press. 2002. ISBN 0511016018. (kunlabore)
* Bell, J. S. (2004). Speakable and unspeakable in quantum mechanics : collected papers on quantum philosophy (Rev. ed.). Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0521818621. (enkonduko)
* Grynberg, Gilbert. (2010). Introduction to quantum optics : from the semi-classical approach to quantized light. Aspect, Alain., Fabre, Claude. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 9780511789724.

## Referencoj
Kategorio:Francaj fizikistoj
Kategorio:Membroj de la franca Akademio de Sciencoj
Kategorio:Oficiroj de la Honora Legio
Kategorio:Wolf-premiitoj pri fiziko
Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziko
Kotofluo

eta|300px|Leterkestoj inter koto post kotofluo en 1980.
**Kotofluo**, aŭ *kotinundo*, estas la plej rapida kaj flua tipo (ĉirkaŭ 80 km/h) de terglitoj. Ĝi konsistas el glitaĵo kun tre alta koncentro de detritaj materialoj, kiuj miksitaj al akvo (ekzemple de pluvo, sed ne nur) faras koton, kiuj venas al valo laŭ rapideco kiu povas atingi, kaj foje eĉ superi 10 m/s. La transportita materialo povas havi tre varian partiklograndaron, kaj simila fenomeno okazas foje pro portempaj ŝtopigo de la transportokanalo. Tiuj detritaj fluoj estas fenomenoj kiuj okazas foje en preskaŭ ĉiuj klimatregionoj, kaj estas tre gravaj okazoj kaj pro ties influo en la morfologia evoluo de la riverbasenoj en kiuj ili okazas, kaj pro la eventuala risko kiun ili povas okazigi ĉefe en montaraj areoj, pro ties alta detrukapablo, plej ofte pli damaĝa ol la teruo okazigita de la troa akvo de inundoj. Finfine akvo estas ĝenerale pli facile forigebla postinunde ol la koto, ĉefe se tiu sekiĝas kaj malmoliĝas enfermante havaĵojn kaj instalaĵojn. En tiuj areoj, la akvodisponeblo subite pliiĝas ofte pro tre fortaj precipitaĵoj (pluvo kaj neĝo plej ofte), kio povas okazigi pli grandan torentofluon de akvo sur la deklivoj, kio siavice trenas kaj transportas grandajn kvantojn de detrito kiuj poste aliĝos al la kotofluo.

## Vidu ankaŭ 
* Inundo
* Laharo
* Terglito

Kategorio:Inundo
Kategorio:Naturaj katastrofoj
115561 Frankherbert

'*115561 *Frankherbert'''* estas malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, en orbita resonanco 9:4 kun Jupitero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usonaj  William G. Dillon kaj Don J. Wells elde la Observatorio George en Needville (Teksaso, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la usona verkisto Frank Herbert (1920–1986), ĉefe konata pro *Dune*, unu el plej famaj sciencfikciaj romanoj iam verkitaj. *Dune'', kiu gajnis la premiojn Hugo kaj Nebulozo enkorpigis la fascinon de Herbert por la subtilecoj de la ekologio, de la evolucio, de la politiko, de la psikologio, de la registaro kaj de la sociologio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de William G. Dillon
Kategorio:Malkovrita de Don J. Wells
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2003
Miklós Salusinszky

**Miklós Salusinszky** [miklOŝ ŝaluŝinski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Salusinszky Miklós** estis hungara filma produktoro. Lia patro estis István Salusinszky, lia avo estis Gyula Salusinszky.

Miklós Salusinszky naskiĝis la  en Moskvo, li mortis la  en Budapeŝto.
eta|maldekstre|Miklós Salusinszky 
## Biografio 
Miklós Salusinszky studis en Scienca Universitato Attila József. Ekde la 1970-aj jaroj li estis dramaturgo, post jaroj li akiris pli altan postenon. Li kontribuis al pluraj sukcesaj eksperimentaj animaciaj filmoj. Baldaŭ li partoprenis en establo de nova filma studio, kie li estis partoposedanto. Ankaŭ tie oni produktis animaciajn filmojn. Lia filo naskiĝis en 1974, lia filino en 1979.

## Liaj produktitaj filmoj 
* *Süni és barátai* (1995)
* *Uborka*  (marioneta serio, 1991–2001)
* *T.I.R.* (seria longa filmo, 1984–1987)
* *Ah, Ámerika!* (1984)
* *A légy* (animacia filmo kun Oskar-premio, 1980)

## Fontoj 
* anglalingva biografio
* anglalingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj produktoroj
Kategorio:Hungaraj dramaturgoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Tajvana Ŝtatkonstrua Partio

La **Tajvano Ŝtatkonstrua Partio** (TSP, , mallonge ĉine , pinjine *Ki-chìn Tóng*) estas politika partio en Tajvano.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo

Kategorio:Tajvano Ŝtatkonstrua Partio
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 2016