open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Guillermo Rosales

**Guillermo ROSALES** (Havano, Kubo; 1946 – Miami, Usono; 1993) estis kuba verkisto. Post duobla ekzilo, unue el la diktaturo de Fulgencio Batista kaj poste el tiu de Fidel Castro, Rosales verkis pri la indiferento de la usona socio antaŭ la seniluziigo de la kubaj enmigrantoj instalitaj en Florido, kiuj malsukcesas realigi la "amerikan revon". Rosales iĝis unu de la kubaj verkistoj plej gravaj de la dua duono de la 20-a jarcento, kun Carlos Montenegro Reinaldo Arenas kaj aliaj. Li memmortigis sin en 1993 estante 47-jaraĝa.

Guillermo Rosales vivis marĝene pro sia skizofrenio. Li estis ĵurnalisto kaj verkisto en Kubo, sukcesis frue pro sia romano *El juego de la viola*, publikigita en 1967, kiu permesis lin esti finalisto de la Premio Casa de las Américas. Sed en 1979 foriris el Kubo, post viziti kelkajn landojn de Eŭropo kaj instaliĝis en Miami, dum la kastrisma reĝimo, kaj tie konis la etoson de aziloj por marĝenuloj, kio poste utilis en liaj verkoj.

## Verkoj 
* Guillermo Rosales, *El juego de la viola*, 1967.
* Guillermo Rosales, *La casa de los náufragos* (*Boarding home*), 1987.
* Kelkaj aŭtoroj, *Cuentos de Miami*, kun rakonto de Guillermo Rosales.

Kategorio:Kubaj verkistoj
Kategorio:Kubaj disidentoj
Kategorio:Sinmortigintoj
Citrusa burĝona akaro

**Citrusa burĝona akaro**, *Aceria sheldoni*, akaro apartenanta al la familio Eriofiedoj. Ĝi povas iĝi plago en citrusaj kultivejoj, precipe en citronarboj en lokoj kie abundas alta relativa humideco, kiun ili bezonas por reproduktiĝi.

## Priskribo 
### Morfologio 
Kiel ĉiuj eriofiedoj, ĝi estas longforma, cilindra akaro, kun buŝaj stiletoj kaj nur du paroj de kruroj en la antaŭo de la korpo. Ĝi estas tre malgranda (0,2&nbsp;mm longa) do ĝi ne videblas per la nuda okulo, postulante lupeon por fari tion. En la kolonioj de ĉi tiu akaro, moveblaj formoj kaj ovoj kunekzistas tutjare.

### Disvolviĝo 
La tempodaûro necesa por kompletigi generacion varias de 15 tagoj somere al 30 tagoj vintre. La sojla temperaturo por disvolviĝo varias de 9 al . La ino demetas ĝis 50 ovojn, demetante ilin en la kreskantaj ŝosoj . Ĉi tiu akaro estas dissemita de la vento aŭ dum la vegetativa propagado de infektita materialo.

### Loko en la planto 
Ĝi vivas ene de la burĝonoj kaj burĝonoj suĉante iliajn sukojn. Kiam ĝi hakas la ĉelojn por sin nutri, ĝi kaŭzas ĉenon de ŝanĝoj, kiuj influas la formadon de floroj, folioj kaj de la burĝono mem.

## Kultiva damaĝo 
eta|200px|Damaĝo produktita en la citrono.
Ĉe oranĝarboj la damaĝoj produktitaj estas similaj kvankam malpli intensaj.

La plej gravaj damaĝoj montriĝas en la floroj, kiuj emas aborti pro la hipertrofio de malsamaj elementoj kaj ke se ili evoluas finiĝas antaŭtempe. Escepte iuj fruktoj evoluas, konsistante el tio, kio estas nomata *monstroj aŭ malbonaj naskitaĵoj*, misformitaj fruktoj kun kapricaj figuroj.. Kvankam biologia lukto estas konsiderata, nuntempe ne tre efika.

### Kemia lukto 
Ĝi estas la plej ofta solvo kontraŭ la plago. Por traktado kemie oni konsideru ke la sojlaj limoj estas ĝenerale 30-70% de infestitaj burĝonoj, aŭ 20-30% de ŝosoj kun simptomoj. Terapioj kutime aplikiĝas printempe aŭ aŭtune, frue en la kreskiga kaj florada periodo kiam la kreskaj ŝosoj estas ne pli grandaj ol 5&nbsp;cm longe. Oni kutime uzas mineraloleon aŭ abamektinon. Por ekscii, kiajn kemiaĵojn uzeblas por kontraŭbatali ĉi tiun plagon, estas konsilinde iri al la registro de permesataj fitosanitaraj produktoj en la lando, kie troviĝas la plantejo. En la diversaj landoj estas la registro de permesataj fitosanitaraj produktoj. Ĉiukaze, estas tre rekomendinde havi la servojn de teknika konsilisto antaŭ ol preni ian ajn kemiaĵon.

## Vidu ankaŭ 
Agalla

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj kaj noto 
* 

Kategorio:Akaroj
Kategorio:Plantaj malsanoj
Granma (ĵurnalo)

***Granma*** estas kuba ĵurnalo fondita en 1965, kiu estas la organo de la Centra Komitato de la Komunista Partio de Kubo. Ties nomo devenas de la motorboato "Granma" kiu transportis el Meksiko Fidel Castro kaj aliajn 81 ribelulojn al la kubaj marbordoj en 1956, kio iniciatis la procezon de la Kuba Revolucio. La vorto "Granma" devenas de neformala korupto de la anglalingva vorto "grandmother", tio estas "avinjo" en usona slango.

Ekde 1966 la gazeto publikigis internacian version, nome "Granma Weekly Review". Ekde 1991 tiu eldono estas nomata "Granma Internacional". "Granma" estas publikigita ĉiutage kaj estas amplekse legita en Kubo. Ekzistas ankaŭ kelkaj diversaj internaciaj eldonoj, disponeblaj en hispana, angla, franca, germana, itala kaj portugala, ĉiuj el ili alireblaj tra Interreto.

## Eksteraj ligiloj 
*  (en la hispana, angla, franca, germana, itala kaj portugala)

Kategorio:Amaskomunikiloj en Kubo
Kategorio:Gazetoj
Kategorio:Aperis en 1965
Kategorio:Komunismaj gazetoj
Kategorio:Hispanlingvaj gazetoj
Károly Baross

**Károly Baross** [kAroj baroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Baross Károly** estis hungara bienulo, parlamenta deputito, redaktoro. Lia nobela antaŭnomo estis *bellusi* [beluŝi], lia frato estis János Baross.

Károly Baross naskiĝis la  en Deménd (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Demandice en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Károly Baross akiris agronomian diplomon en Ekonomia Akademio (Magyaróvár) en 1884. Post la diplomo li havis laborlokon en Keszthely, post 4 jaroj en ekonomia asocio. Li ankaŭ sukcese redaktis agronomiajn gazetojn. En 1889 li jam estis gvidanto de la asocio. Inter 1901-1903 li estis parlamentano. Lia edzino naskis filon. Li mortis pro nervoza malsano.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Szőleink újjáalakítása* (1890)
* *Vámpolitikánk* (1895)
* *A szőlőművelés politikája* (1900)
* *Franciaország szőlőművelése* (kunaŭtoro, 1901)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 117-a paĝo)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 2-a punkto)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo B, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Tanay (Filipinoj)

**Tanay** -  - estas kvinaklasa urbego (municipo), ankaŭ universitata urbo en Filipinoj, en insulo Luzono, en provinco Rizalo, en la regiono CALABARZON. Tanay konsistas el 20 distriktoj (po 10 urbaj kaj kamparaj).
eta|maldekstre|

## Geografio 
Tanay kuŝas laŭ lago Laguna de Bay https://www.google.com/maps/d/viewer?mid=1yNkuiTNDXgwrBmoQIdpifBRd5pk&ll=14.577872722491001%2C121.35663264999997&z=10. Binangonan troviĝas 11, provinca ĉefurbo Antipolo 19, Kezonurbo 31, ĉefurbo Manilo 35, regiona sidejo Calambo 36, Baguio 226, Cebuurbo 546, Puerto Princesa 597, Cagayan de Oro 765, Dabao 952, General Santos 1025 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.
eta|

## Historio 
Tanay estis fondita fare de fruaj aŭstral-indoneziaj homoj. Depost la hispana konkero de Manilo franciskanaj misiistoj alvenis por kristanigi la loĝantojn (1570-1574). Hispana fondo de Tanay okazis en 1583 kun la najbara komunumo. Tanay estis fondita kiel aparta vilaĝo en 1606 sub la nomo "Monte de Tan-ay". En 1638 la vilaĝo estis bruligita dum ribelo de ĉinoj loĝantaj en la areo, la rekonstruo okazis en 1640 en la nuna loko. Tanay iĝis municipo en 1894. Dum la filipina revolucio la loĝantoj estis partoprenantoj. Ekde 1900 Usono dominis, inter 1942-1945 la japanoj. En 1959 oni establis someran feriejon. En 2009 tifono faris grandajn detruojn, la lago leviĝis kaj inundo okazis. Tanay en la fruaj 2010-aj jaroj atingis la internacian klasifikadon urbego (pli granda, ol cent mil).

## Ekonomio 
Ekonomia de Tanay konsistas ĉefe el fiŝkaptado, agrikulturo kaj komercado.

## Religio kaj eduko 
58% de la loĝantaro estas romkatolikoj en Tanay, kie ankaŭ universitatoj funkcias.
eta|maldekstra|

## Klimato 
La klimato de Tanay estas klasifikita kiel tropika musona klimato. Jare pluvas 2932 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, tamen inter majo-decembro pli ofte. La averaĝa temperaturo estas 23 °C kaj varias inter 20-26 °C. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.

## Trafiko 
Tanay estas alirebla laŭ traira ĉefvojo, krome estas ankoraŭ flankovojo. En la urbego aŭtobusoj, busetoj kaj tricikloj liveras la pasaĝerojn.
eta|

## Vidindaĵoj 
* pluraj kirkoj
* festivaloj
* monumentoj

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de la Filipinoj

6285Simeon R. Bendaña, Sr. Memorial Elementary School 07.jpg|Monumento
8669 Barangays of Tanay Rizal 04.jpg|Preĝejo
6517Barangays of Tanay, Rizal 14.jpg|Monumento
BarasChurchjf6179 12.JPG|Urbodomo
92894 Bluford

'*92894 *Bluford''''' estas tre malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, proksima de la orbita resonanco 1:2 kun Marso.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Marc W. Buie elde la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de Guion Steward Bluford Jr., la unua afrik-usona kosmonaŭto en la kosmo. Li partoprenis en kvar misioj inter 1983 kaj 1992, inklude deplojado de satelitoj, provo de robota brako kaj scienca esplorado. Guion Bluford restis entute 688 horojn en la kosmo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Marc W. Buie
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
97508 Bolden

'*97508 *Bolden''''' estas tre malgranda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Marc W. Buie elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona kosmonaŭto Charles Frank Bolden Jr., kiu flugis en kvar misioj de la kosmopramo (du kiel piloto, du kiel komandanto). Dum 2009-2017, li estis Administranto de la NASA.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Marc W. Buie
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Pedro Juan Gutiérrez

**Pedro JUAN Gutiérrez** (Matanzas, Kubo, 27a de Januaro 1950) estas kuba verkisto, ĵurnalisto, pentristo, poeto, referenco de la kuba "malpura realismo". En 1998 lia libro *Trilogía Sucia de La Habana* (Malpura trilogio de Havano) iĝis granda sukceso kaj de kritiko kaj de publiko.​

Li studis ĵurnalismon en la Universitato de Havano, kaj laboris kiel ĵurnalisto en radio, televido, novaĵ-agentejo kaj en la gazetoj "Bohemia" kaj "Habanera". En la 1980-aj jaroj li faris esplorojn en kelkaj prizonoj, en "favelas" de Brazilo, en la landlimo inter Usono kaj Meksiko, kaj en suda Hispanio.​

En literaturo li eksperimentis per vida poezio kaj en pentrarto per materiala abstraktismo". Li ankaŭ verkis rakontojn, poezio, krimromanojn ktp.

## Verkoj 
### Romanoj 
* *El Rey de La Habana* (1999)
* *Animal tropical* (2001)
* *Nuestro GG en La Habana* (2004)
* *El nido de la serpiente: Memorias del hijo del heladero* (2006)
* *Fabián y el caos* (2015)
* *Estoico y frugal* (2019)

### Rakontoj 
* *Polizón a bordo* (1990)
* *Cuentos de La Habana Vieja* (1997)
* *Anclado en tierra de nadie* (1998)
* *Sabor a mí* (1998)
* *Melancolía de los leones* (2000)
* *Carne de perro* (2002)
* *Nada que hacer* (2002)
* *El insaciable hombre araña* (2003)
* *Diálogos con mi sombra* (2013)

### Poezio 
* *Mediciones y sondeos*, 1980
* *La realidad rugiendo* (Cuba, grafika poezio 1987)
* *Poesía* (Cuba, 1988)
* *Espléndidos peces plateados* (Buenos Aires, 1996)
* *Fuego contra los herejes* (Buenos Aires, 1998)
* *Yo y una lujuriosa vieja* (Montrealo, 2005)
* *Lulú la perdida y otros poemas de John Snake* (2008)
* *Morir en París* (2008)
* *Arrastrando hojas secas hacia la oscuridad* (2012)
* *La serpiente roja* (2012) kun fotoj de Carles Mercader Fulquet
* *El último misterio de John Snake* (2013)
* *El sendero de las fieras* (2014)

### Kronikoj 
* *Vivir en el espacio* (1987)
* *Corazón mestizo: el delirio de Cuba* (2007)

### Eseo 
* *Cuban Visual Poetry* (1993)
* *Viejas tesis sobre el cuento* (2000)
* *Verdad y mentira en la literatura* (2001)
* *Estallido de la galaxia cubana* (2005)
* *Urgencia de la poesía* (2004)
* *Carpentier en los otros* (2004)
* *Vidas y literatura* (2008)
* *El caos* (nepublikigita)

### Antologioj, kompiloj, elektoj, 
* *Trilogía sucia de La Habana*, kun rakontaroj *Anclado en tierra de nadie*, *Nada que hacer* kaj *Sabor a mí* (1998)
* *Viejo loco*, rakontaroj (2014)
* *La línea oscura poesía escogida, 1994-2014* (2015)

### Pentrarto 
* *No tengas miedo, Lulú*. (2006)
* *Peces y manzanas*
* *Huellas del animal tropical*
* *Besos de Gloria*

## Notoj 
Kategorio:Kubaj verkistoj
Kategorio:Kubaj artistoj
Kategorio:Kubaj ĵurnalistoj
RT en Español

***RT en Español*** (RT en hispana), konata ankaŭ kiel *Actualidad RT* (Aktualo RT), estas kanalo de novaĵoj per televido subskribenda de rusa deveno en hispana kun sidejo en Moskvo, Rusio. Ĝi estis lanĉita en 2009 kun centroj de operacioj permanentaj en Miami, Novjorko, Vaŝingtono, Meksikurbo, Madrido, Bonaero, Karakaso kaj Havano.​ Estas la hispanlingva versio de la kanalo RT (antaŭe Russia Today), kiu posedas diferencajn eldonojn por la elsendado de novaĵoj en rusa, angla, franca, germana kaj araba.

Aktuale la laborantaro de *RT en español*, estas de ĉirkaŭ 200 personoj, inklude 35 eksterlandajn ĵurnalistojn de Hispanio, Argentino, Meksiko, Usono, Ĉilio kaj Venezuelo. Ĝi disponas ankaŭ de ĵurnalistoj devenaj el Rusio kaj Serbio, kiuj regas la hispanan.​

La kanalo estis celo de kritikoj, oni akuzis ĝin estis komunikilo de propagando de la Kremlo, kiu misinformas partiece, kaj manipulas la informon favore al registaroj kaj sektoroj de maldekstro de Latinameriko.​

## Notoj 
Kategorio:Aperis en 2009
Kategorio:Amaskomunikiloj en Rusio
Kategorio:Hispanlingvaj televidkanaloj
Kategorio:Interretaj televidkanaloj
Kategorio:Televidkanaloj en Rusio
Citrumelo

**Citrumelo** (*X Citroncirus* spp.) estas citrusa hibrido  inter grapfruktujo 'Duncan' *Citrus paradisi* Macf. kaj trifolia oranĝo:d:Q859433 *Poncirus trifoliata*, (L.) Raf.) disvolvita de Walter Tennyson Swingle:d:Q378863.

Citrumelo estas  uzata kiel citrusa greftobazo. Ĝi rezistas al la severa citrusa tristeza viruso:d:Q2353828 kaj al la radika putriĝo kaŭzita de  **Phytophthora** same kiel al malsano **Blajto**:d:Q4273292, malvarmo kaj citrusa nematodo. Ĝi produktas flavan frukton, kiu bongustas (se aldonite de sukeron) kaj odoras kiel ordinara grapfrukto. La arboj estas tre fortikaj kaj povas travivi temperaturojn ĝis 30º (Fahrenheit).

La citrumelo Swingle estas taksita kiel rezistema al aliaj citrusaj malsanoj kiel ezokorto kaj Ksiloporozo. Plantoj, kies greftobazo ĝi estas, kreskas bone en argilecaj kaj sablecaj grundoj, tamen ili ne kondukas bone en grundoj kun alta pH kaj en grundo ne bone dreneblaj.

La oranĝaj varioj 'Hamlin' 'Valencia' kaj 'Baianinha' post 18 jaroj de plantado uzante la Citrumelo Swingle ne prezentis vidajn simptomojn de Blajto (Blight).

Malgraŭ siaj bonaj kvalitoj la citrumelo 'Swingle' ne estas uzata grandskale en la monda citruskulturo, ĉefe en Brazilo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj kaj noto 
*Citroncirus webberi - J.W.Ingram.&H.E.Moore.
* 

Kategorio:Citrusaj hibridoj
Citrandarino

Hibridado de mandarinujoj kaj la trifolia oranĝujo:d:Q859433 rezultigas plantojn kies celo estas la obtenado de pli valoraj greftobazoj por la kultivataj citrusarboj. Diversajn el tiuj hibridoj oni provas en eksperimentaj kondiĉoj kaj iuj el ili estas esperigaj montrante i.a rezistemon al virusaj malsanoj, al putriĝo de radikaro, samtempe prezentante malgrandigon de plantoj kaj altan produktadon de bonkvalitaj fruktoj.

Inter tiuj, kiuj donas plej bonajn rezultojn, estas **citrandarino** el kombino de la mandarinujo *Changshan* x kaj la trifolia oranĝujo *English small*. Alia estas kruco de la mandarinujo 'Sunkio' (*Citrus sunki*) kaj la trifolian oranĝujo 'Benecke'. Ambaŭ estas tolerantaj al citrusa tristeza viruso:d:Q2353828, al "blajto":d:Q4273292, al putriĝo kaŭzita de *Phythophtora* kaj al citrusa nematodo.

## Referencoj 
Kategorio:Citrusaj hibridoj
Portets (stacidomo)

**Portets** estas franca stacidomo sur linio  - Sète-Ville, situanta en  Portets, en departemento Gironde, regiono Nova Akvitanio.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  Nova Akvitanio.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Bordeaux-St-Jean - Sète-Ville (640000).

## Vidu ankaŭ 
* Portets

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Stacidomoj en Nova Akvitanio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Gironde
Kategorio:Portets
Portets

**Portets** [pɔʁˈtɛt͡s] estas franca  situanta en departemento Gironde, regiono Nova Akvitanio.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Portésiens*.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Gironde
* Portets (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Gironde
Johann Smidt

**Johann SMIDT** (naskiĝinta la  en Bremeno, mortinta la  samloke) estis germana teologo, historiisto kaj politikisto.

## Vivo 
Post studo de teologio en Jena li iĝis instruisto pri historio ĉe la gimnazio *Gymnasium illustre* de Bremeno, poste vicurbestro kaj en 1800 konsiliano urba. Li havis grandegan influon kaj kiel diplomato bremena li savis post la Batalo de Leipzig la memstarecon de la hansaaj urboj ene de Germana Federacio. Parlamente li atakis la politikon de Klemens von Metternich kaj propagandis en 1820 por libera ŝiparo sur Weser. La ekflorantan komercadon en Bremeno li helis per la fondo de Bremerhaven en 1827, favoraj komerckonstraktoj kun fremdaj landoj, disvastigo de konsulejoj ktp. Ekde 1821 ĝismorte (kun escepto de demokratia periodo inter 1849 kaj 1852) Smidt ĉefministris en la ŝtato. En 1873 aperis liaj prezidantaj paroladoj (»Patriotische Mahnungen und Rückblicke«, eldonis Heinrich Smidt) kaj biografio lia »Johann Smidt, ein Gedenkbuch«.

Li apartenis al Societo de liberaj viroj kaj al Patriota Societo de 1765.

## Fonto 
*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, tomo 18. Lepsiko 1909, p. 549 (tie ĉi interrete)

## Eksteraj ligiloj 
* Prie ĉe Vikifontaro
* De li ĉe la paĝaro municipbiblioteka
* Radielsendo bremena pri Smidt en la serio *Forgesitaj bremenanoj* 

Kategorio:Germanaj historiistoj
Kategorio:Germanaj teologoj
Kategorio:Germanaj pedagogoj
Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Bremeno
Kategorio:Bremerhaven
Kategorio:Urbestroj
Kategorio:Germanaj diplomatoj
Bruges (Ĝirondio)

**Bruges** - jen france, prononco [], , okcitane respektive gaskone *Bruge* - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Ĝirondio*, en la administra regiono Nova Akvitanio kaj en la historia kultura regiono Limoĝio. Fine de  en la komunumo vivis . Administre la komunumo apartenas al la arondismento Bordozo kaj al la kantono ''*. Ĝiaj loĝantoj en la franca nomiĝas *brugeais''.

La teritorio havas komunan limon kun ; parto de ĝi estas la nacia naturrezervejo Marĉoj de Bruges.

eta|maldekstra|300ra|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Gironde
* Bruges (stacidomo)
* Marĉoj de Bruges

## Eksteraj ligiloj 
* 

maldekstra|300ra|Mapo


Kategorio:Komunumoj de Gironde
Jenő Békessy

**Jenő Békessy** [jenO bEkeŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Békessy Jenő** estis hungara bredisto, ministeria oficisto.

Jenő Békessy naskiĝis la  en Debrecen, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Jenő Békessy akiris diplomon en Hungara Reĝa Ekonomia Edukejo en 1889, posta li laboris en ĉevalaro de Mezőhegyes. Inter 1902-1909 li estis ekonomia inspektoro, poste li havis postenon en la Ministerio pri agrikulturo (Hungario). Ekde 1919 li gvidis la tutlandan bredadon en Hungarlando. En tiu periodo lia laboro fokusiĝis al bovinoj. Li pensiuliĝis en 1936. Li ricevis reĝan premion en 1916, ŝtatan en 1936.

## Lia kontribuo 
* *A tenyészállatimportok szüksége és hatása állattenyésztésünkben* (1934)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 149-a paĝo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj bredistoj
Kategorio:Hungaraj oficistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Beautiran

''''* - jen france, prononco [], okcitane respektive gaskone *Bautiran* - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france *Gironde* [] respektive okcitane kaj gaskone *Gironda*), en la administra regiono Nova Akvitanio (france *Nouvelle-Aquitaine* [], okcitane kaj gaskone *Nòva Aquitània*) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france *Aquitaine* [], okcitane kaj gaskone *Aquitània*). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Bordozo (france *Bordeaux*, okcitane *Bordeus*), la centra parto, kaj al la kantono **. Ĝiaj loĝantoj en la franca kutime nomiĝas *beautiranais''.

eta|maldekstra|300ra|
Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj .

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Ĝirondio

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Komunumoj de Gironde
Máté Bereczki

**Máté Bereczki** [berecki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bereczki Máté** estis hungara juristo, agronomo, patro de la hungaraj fruktoj. Lia origina familia nomo estis *Bogyinszki* [bodjinski] ĝis 1862.
eta|
eta|
Máté Bereczki naskiĝis la  (laŭ alia informo la naskiĝtago estas la 22-a) en Romhány, li mortis la  en Kunágota.

## Biografio 
Máté Bereczki maturiĝis en gimnazio en Vác, poste li akiris juristan diplomon en Reĝa Universitato de Pest en 1848. Dum la studentaj jaroj li aliĝis al la reforma movado, eĉ li apartenis al la revolucia rondo de Sándor Petőfi. Li batalis dum la Hungara revolucio de 1848 havanta oficiran rangon. Post fiasko de la revolucio li kaŝiĝis, li ricevis amnestion en 1857. Dum mallonga tempo li estis notario (1860-1862), poste li estis familia edukisto en Mezőkovácsháza jardekon. En tiu periodo li okupiĝis ankaŭ pri fruktarboj. Li luis, poste aĉetis ĝardenon, kie li kreis novajn fruktarbojn. Li neniam lernis agronomion, sed li akiris la necesajn sciojn el libroj kaj gazetoj, poste el propraj spertoj. Li aĉetis eksterlandajn arbojn, kie li malsovaĝigis, plibonigis la arbojn dum 3 jardekoj. Lia ĝardeno iĝis tutlanda modelo.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Gyümölcsészeti vázlatok I-IV.* (1877-1887)

## Memorigiloj 
* agrikultura mezlernejo en Baja prenis la nomon "Bereczki Máté"
* busto en Budapeŝto (1896?)
* monumento en Kunágota (1969)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 179-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj agronomoj
Kategorio:Hungaraj notarioj
Kresteckij (distrikto)

La **distrikto de Krestci** aŭ **Kresteckij distrikto** () estas distrikto de la Novgoroda provinco, Rusio. La administra centro de la distrikto estas la urbotipa loĝloko Krestci. La loĝantaro de la distrikto en 2020 estis 11 180 homoj.

## Geografio 
La distrikto de Krestci situas meze en la Novgoroda provinco. La areo de la distrikto estas 2790,63&nbsp;km². Arbaroj kovras 85 procentojn (239408 ha) de la distrikta areo. Nord-okcidente la distrikto de Krestci najbaras kun la Novgoroda distrikto, okcidente – kun la lago Ilmenj, sud-okcidente – kun la distrikto de Parfino, sude – kun la distrikto de Demjansk, sud-oriente – kun la distrikto de Valdaj, oriente – kun la distrikto de Okulovka, norde – kun la distrikto de Malaja Viŝera.

## Simboloj 
La blazono de la distrikto de Krestci estis oficiale aprobita la  kaj en la Rusia ŝtata heraldika registro ricevis la numeron 7959. La blazono estas verda ŝildo kun andrea kruco el punto blanka sur hel-blua fono, super la kruco estas ora hufumo, sub la kruco estas ora sonorilo. La flago estis aprobita en la sama tago kaj en la Rusia ŝtata heraldika registro ricevis la numeron 7960. Ĝi havas la proporcion 3:2 inter la longo kaj la alto kaj tre similas al la blazono. La larĝo de la krucaj branĉoj estas 1/5 da la alto de la tuta flago.

## Referencoj 
Kategorio:Distriktoj de Novgoroda provinco
Bildung

***Bildung*** (en germana: "edukado, formado, ktp.") referencas al la germana tradicio de mem-kultivado (rilate al la germanlingva signifo por: kreado, bildo, formo), en kiu filozofio kaj edukado estas ligataj en maniero kiu referencas al procezo de kaj persona kaj kultura maturigo. Tiu maturigo estas priskribita kiel harmoniigo de la individua menso kaj koro kaj en unuigo de la memeco kaj identigo ene de pli larĝa socio, kiel evidentas en la literatura tradicio de Bildungsroman.

Tiukadre, la procezo de harmoniigo de menso, koro, memeco kaj identeco estas atingita tra persona transformado, kiu prezentas defion al la individuaj akceptitaj kredoj. En la verkoj de Hegel, la defio de persona kresko ofte enhavas agonian aliigon el la propra "natura konscio" kio kondukas al la reunuigo kaj disvolvigo de la memo. Simile, kvankam socia unueco postulas bone formitajn instituciojn, ĝi postulas ankaŭ diversecon de individuoj kun la libero (en la pozitiva senco de la termino) por disvolvigi ampleksan varion de talentoj kaj kapabloj kaj tio postulas personan "agecon". Tamen, anstataŭ fina stato, kaj la individua kaj la socia unuigo estas procezo kiu estas farata per kontinua negado.

Tiukadre, edukado enhavas la formadon de la homa estaĵo rilate al sia propra homeco same kiel al sia denaskaj intelektaj kapabloj. Tiel, la termino referencas al procezo iĝadi kio povas esti rilata al procezo iĝadi ene de ekzistadismo.

## Bibliografio 
* Bruford, W.H. (1975). The German Tradition of Self-Cultivation: Bildung from Humboldt to Thomas Mann, London: Cambridge University Press.
* Wood, Allen W. (1998). "Hegel on Education," Amélie O. Rorty (eld.) Philosophy as Education. London: Routledge, 1998.

Kategorio:Edukado en Germanio
Kategorio:Filozofio de edukado
Kategorio:Scio
Kategorio:Germanaj vortoj kaj esprimoj
Gergely Berzeviczy

**Gergely Berzeviczy** [gergej berzevici], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Berzeviczy Gergely** estis oficisto, patro de la hungaria ekonomio. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *berzevicei* kaj *kakaslomnici*.
eta|
Gergely Berzeviczy naskiĝis la  en Nagy-Lomnic (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Veľká Lomnica en Slovakio), li mortis la  en Kakaslomnic (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Veľká Lomnica en Slovakio).

## Biografio 
Gergely Berzeviczy akiris juran diplometon en liceo en Késmárk en 1783, poste li plustudis tri jarojn en Universitato de Göttingen, pli poste li studvojaĝis en Germanio, Belgio, Francio kaj Britio. Hejmenveninta li estis ŝtata oficisto. Li kolektis la studvojaĝajn spertojn kaj li kompilis ekonomian planon, kiun li sendis al la reĝo. Li ne ricevis respondon. Li kontaktiĝis kun la jakobena rondo de Ignác Martinovics, sed depost la fiasko en 1795 li retiriĝis. Li turnis al la scienco, precipe al ekonomio kaj etnografio. Li ekkomprenis, ke la feŭdismo peze blokas la ekonomiajn eblecojn de la lando, krome li volis plenan sendependecon de Hungarlando. Li ankaŭ kritikis la ekspluaton de la kamparanoj fare de la nobeloj. Li propraokule serĉis komercajn eblecojn al la nordaj landoj, tial li vojaĝis al Varsovio kaj Danzig. Ekde 1801 ĝis sia morto li havis postenon en la luterana eklezio. Li ankaŭ estis entuziasma peranto de turismo en Altaj Tatroj. Li kontribuis nur en la latina kaj la germana.
eta|

## Elektitaj kontribuoj 
* *De commercio et industria Hungariae* (1797)
* *De conditione et indole rusticorum in Hungaria* (1806)
* *Notizen über das Zipser Komitat in Ungarn Vaterländer Blätter* (1810)
* *Die Karpathen in Ungern, ihre natürliche Beschaffenheit...* (1819)
* *Nachrichten über den jetzigen Zustand der Evangelischen in Ungarn* (1822)

## Memorigiloj 
* memortabulo (vidu la foton!)
* en Budapeŝto kaj Miskolc mezlernejoj prenis la nomon "Berzeviczy Gergely"
* strato en Újpest

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj oficistoj
104698 Alvindrew

'*104698 *Alvindrew''''' estas tre malgranda sed tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ne malproksima de la orbita resonanco 1:2 kun Marso.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Marc W. Buie elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona kosmonaŭto Benjamin Alvin Drew, kiu flugis en du kosmopramaj misioj al la Internacia Kosmostacio kiel fakulo de misio. Li restis pli ol 25 tagoj en la kosmo kaj faris du .

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Marc W. Buie
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
108096 Melvin

'*108096 *Melvin''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono en orbita resonanco 1:2 kun Marso.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Marc W. Buie elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona kosmonaŭto Leland D. Melvin, kiu helpis konstrui la  kun flugoj en la kosmopramo Atlantis en 2008 kaj 2009. Melvin estas inĝeniero kun sperto pri sensiloj por taksi la damaĝojn de la aerospacaj veturiloj. Li ankaŭ estas futbalisto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Marc W. Buie
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Luterana preĝejo (Balatonboglár)

La **Luterana preĝejo** estas jam religia historia monumentohttps://www.muemlekem.hu/muemlek/show/-1217 en urbo Balatonboglár (Hungario). Ĝi estas la sola luterana preĝejo de la urbo.

## Historio 
La luteranoj apartenis al la luterana grupo de Kötcse ĝis 1938, poste loka grupo fondiĝis. En 1856 en la iama vilaĝo estis konstruita kapelo, kiun komence la luteranoj uzis, poste nur po unu jare. Ekde 1962 ili uzis la kalvinanan kirkon. Inter 1995-1999 oni konstruis la nun videblan modernan preĝejonon. La paroĥo estis preta en 2000, la orgeno en sekvanta jaro.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola en parko en rando de la urbo sur deklivo de monteto. La turo estas kvazaŭ lumturo, tio simbolizas tion, ke Kristo portis lumon al la homaro. La kupolo ekstere estas kovrita per kupraj lamenoj. La navo estas ovoforma kaj havas rande panoraman fenestroserion. Interne estas videblaj la apudaj arboj. Super la altaro granda kruco estas videbla. En la galerio la orgeno funkcias, krome estas enirejo en la turon. 2 sonoriloj apartenas al la turo. 

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj 
* hungare kun foto

Balatonboglár
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Balatonboglár

Biserica evanghelică, 2018 Balatonboglár.jpg|Fasado
Evangélikus templom, Balatonboglár.jpg|Interno de la kirko
Evangélikus templom mennyezete, Balatonboglár.jpg|Plafono
Internacia Esperanto-Arkivo

La **Internacia Esperanto-Arkivo** (IEspA) originas el du kolektoj de Esperanto-objektoj: la Esperanto-Fondaĵo Cesar Vanbiervliet kaj la privata kolekto de Marc Vanden Bempt. Ĝi ekde la 25-a de januaro 2021 estas jura persono laŭ formo de asocio sen profitdona celo (aspc) laŭ la belga leĝo. 

IEspA celas arigi kaj savi Esperanto-arkivojn kaj aliajn esperantlingvajn verkojn por konservi kaj protekti ilin kiel Esperanto-heredaĵo antaŭ pereo aŭ post forpaso de ĝiaj posedantoj.

eta|Kelkaj libroŝrankoj de IEspA en Winksele

## Ekesto 
Ekde ĉirkaŭ 1985 Marc Vanden Bempt kolektadas librojn kaj revuojn en kaj pri Esperanto. Kiam la kolekto transpasis 20.000 erojn, li decidis sendependigi ĝin de sia propra persono, por ke ĝi ne perdiĝu post lia morto. Tiel ekestis la ideo pri IEspA kaj poste ties fondiĝo. Ĝi ricevis la tutan kolekton, kun la celo konservi ĝin.

La kolekto de la *Esperanto-Fondaĵo Cesar Vanbiervliet* estis ekde 1972 gastigita en ĉambro de la urba biblioteko de la urbo Kortrejko, Belgio. Pro decido de la urba konsilantaro ĝi devis forlasi tiun ejon. Ekde 2019 granda parto de la kolekto transiris al la Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience (Antverpeno). La multaj restantaj libroj, revuoj kaj aliaj eroj en 2020 kaj 2021 iris, krom al kelkaj publikaj arkivoj, al IEspA.

## Statuto de la asocio 
La statuto de IEspA mencias la celon: kolekti, arkivi, protekti, administri kaj fari alireblaj librojn, revuojn kaj aliajn dokumentojn en kaj pri Esperanto kaj planlingvoj, en sia originala formo. Tiu ĉi arkivo celas konservadon kiel heredaĵo, por nelimigita tempodaŭro.
Por atingi ĉi tiun celon, la asocio altiras arkivajn dokumentojn diversmaniere. Ĝi disponigas medion (posedaĵon aŭ luadon) taŭgan por gardado en optimumaj kondiĉoj koncerne klimaton, sekurecon kaj simile. Detala inventaro de la arkivaj dokumentoj estas daŭre ĝisdatigata. Principe ne disponeblas pruntado. La aliro eblas surloke aŭ per aliaj vojoj, ekzemple skano.

En 2025 la arkivo translokiĝis al propra ejo en la belga urbo Diest.

## Vidu ankaŭ 
* BitArkivo.org

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo de la Internacia Esperanto-Arkivo
* Listo kun haveblaj publikaĵoj en la arkivo (2023) http://www.iespa.eu/docs/Katalogo-Libroj.pdf
* Marc Vanden Bempt prezentas la Internacian Esperanto-Arkivon (jutuba filmeto)

Kategorio:Retejoj aperintaj en 2021
Kategorio:Esperanto-projektoj
Kategorio:Esperantlingvaj retejoj‎
Kategorio:Esperanto en 2021
Kategorio:Arkivoj
Merja lingvo

**Merja lingvo** estas morta urala lingvo, kiu estis parolata en Rusio. ĝi estis parolata en Moskvo kaj en la Vologda provinco. Merja lingvo mortis proksime de la jaro 1700. Ne restis skribaĵoj en merja lingvo, sed restis nomoj el la merjaparolantaj regionoj. El la nomoj en la merjaparolantaj regionoj, iuj homoj provis rekonstrui ĝin, ekzemple O. B. Tkaĉenko, Arja Ahlqvist kaj A. K. Matvejev.

## Rekonstruo 
Por ekzemple, en merjaparolantaj regionoj estas la nomo "jaxr", kaj ĝi probable estas parenca kun la Finna vorto "järvi" kaj mari vorto "jer", do ĝi probable estas la merja vorto por "lago". Ankaŭ en merjaparolantaj regionoj, vorto "il(e)" ekzistas en nomoj rilatita al altajn lokojn, kaj kaj ĝi probable estas parenca kun la Finna vorto "ylä", do ĝi probable estas la merja vorto por "alta".

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
Gramatiko

Merjamaa

Wiki inkubatoro plus en la Merja rekonstruo

Kategorio:Finn-ugra lingvaro
Kategorio:Mortintaj lingvoj de Eŭropo
108097 Satcher

'*108097 *Satcher''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Marc W. Buie elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan ortopedian kirurgon, kemian inĝenieron kaj iaman kosmonaŭton de la NASA Robert Lee Satcher Jr. Li estis la unua ortopedia kirurgo en la kosmo kaj partoprenis al du  en la kadro de flugo de la kosmopramo al la Internacia Kosmostacio en 2009.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Marc W. Buie
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Krestci (setlejo)

**Krestci** estas urbotipa loĝloko en la Novgoroda provinco, Rusio; la administra centro de la distrikto Kresteckij.

Krestci troviĝas meze en la provinco, je 86 km oriente de la Novgorodo. La setlejo situas sur la bordo de la rivereto *Ĥolova*. Krestci situas ĉe la aŭtovojo **M10** inter Moskvo kaj Sankt-Peterburgo. En la setlejo en 2020 loĝis 7 351 homoj.

## Historio 
250px|eta|maldekstra|Krestci en 1661
Krestci estis unuafoje menciitaj en kronikoj ĉe la jaro 1393. La nomo verŝajne aperis pro vojkruciĝo de la vojoj inter Novgorodo kaj Moskvo, kaj inter Pskovo kaj Vologda (*krest* ruse signifas *kruco*). La vojkruciĝo situas sur la blazono de Krestci.

En 18-a jarcento la setlejo nomiĝis *Kresteckij jam*, ĝis kiam en 1776 ĝi fariĝis administra centro de la ujezdo Kresteckij kaj ricevis la urban statuson. En 1196 la ujezdon oni abolis, en 1802 — refondis. En 1851 oni konstruis la fervojon inter Moskvo kaj Sankt-Peterburgo kaj ĝi iris preter Krestci, tial la urbo perdis sian valoron.

En la soveta tempo, en 1922 oni denove abolis la ujezdon Kresteckij, kaj en 1926 Krestci perdis la urban statuson. En 1927 estis fondita la distrikto Kresteckij, kaj ties administra centro iĝis la vilaĝo Krestci. En 1938 Krestci ricevis la statuson de urbotipa loĝloko.

En la dua duono de la 19-a jarcento — komenco de la 20-a jarcento estis famaj la blankaj brodaĵoj de Krestci, "brodado per blanko sur blanko", ion inter brodaĵoj kaj puntoj, tiel nomata "*kresteckaja stroĉka*". La muzeo de tiuj brodaĵoj ekzistas en Krestci.

## Referencoj 
Kategorio:Loĝlokoj de Novgoroda provinco
Cavignac

''''* - jen france, prononco [] - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france *Gironde* [] respektive okcitane kaj gaskone *Gironda*), en la administra regiono Nova Akvitanio (france *Nouvelle-Aquitaine* [], okcitane kaj gaskone *Nòva Aquitània*) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france *Aquitaine* [], okcitane kaj gaskone *Aquitània*). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Blaye (aŭ *Blaia*) kaj al la kantono **. 

Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj .

Ĝiaj loĝantoj en la franca nomiĝas *cavignacais''.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Cavignac (stacidomo)
* Komunumoj de Ĝirondio

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Komunumoj de Gironde
Zora Neale Hurston

**Zora Neale HURSTON** (7a de Januaro, 1891 – 28a de Januaro, 1960) estis usona verkisto, antropologo, kaj kinisto. Ŝi portretis rasajn luktojn de la Suda Usono en la komenco de la 1900-aj jaroj kaj publikigis esploradon pri kredaro "hoodoo". La plej populara el ŝiaj kvar romanoj estas *Their Eyes Were Watching God* (Iliaj okuloj rigardis Dion), publikigita en 1937. Ŝi verkis ankaŭ pli ol 50 rakontojn, teatraĵojn kaj eseojn.

Hurston naskiĝis en Notasulga, Alabamo, kaj translokiĝis kun sia familio al Eatonville, Florido, en 1894. Ŝi poster uzis Eatonville kiel scenejo por multaj el sia historioj. Ĝi estas nune la loko de "Zora! Festival", kiu okazas ĉiujare liahonore.

Ekkariere, Hurston kondukis antropologian kaj etnografian esploron estante studento en la Barnard College kaj en la Universitato Kolumbio. Ŝi havis intereson en afrik-usona kaj karibia folkloro, kaj kiel tiuj kontribuis al la komunuma identeco.

Ŝi verkis ankaŭ fikcion pri tiutempaj aferoj en la nigrulo komunumo kaj iĝis centra figuro de la Harlema renesanco. Ŝiaj mallongaj satiroj, bazitaj sur la afrik-usona sperto kaj sur la rasa divido, estis publikigitaj en antologioj kiel *The New Negro* kaj *Fire!!* Reveninte al Florido, Hurston verkis kaj publikigis sian literaturan antologion pri afrik-usona folkloro en Norda Florido, nome *Mules and Men* (1935), kaj siaj unuajn tri romanojn: ''Jonah's Gourd Vine* (1934); *Their Eyes Were Watching God* (1937); kaj *Moses, Man of the Mountain* (1939). En tiu epoko ŝi publikigis ankaŭ *Tell My Horse: Voodoo and Life in Haiti and Jamaica* (1938), dokumentante siajn esplorojn pri ritaroj en Jamajko kaj Haitio.

La verkoj de Hurston temas pri kaj la afrik-usona sperto kaj kaj ŝiaj luktoj kiel afrik-usona virino. Ŝiaj romanoj relative restis neagnoskitaj de la literatura mondo dum jardekoj. La intereso repaeris en 1975 post verkisto Alice Walker publikigis artikolon, "In Search of Zora Neale Hurston", en la marta eldono de la gazeto *Ms.* tiujare. La manuskripto de Hurston de *Every Tongue Got to Confess*, kolekto de popolrakontoj rikoltitaj en la 1920-aj jaroj, estis publikigita postmorte en 2001 post esti malkovrita en la arkivoj de la Smithsonian Institution. Ŝia nefikcia libro *Barracoon: The Story of the Last "Black Cargo"'', pri la vivo de Cudjoe Lewis (Kossola), membro de la grupo de lastaj sklavoj alportitaj en Usonon, estis publikigita ankaŭ postmorte en 2018.

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj verkistoj
Kategorio:Usonaj antropologoj
Kategorio:Usonaj ateistoj
Kategorio:Usonaj folkloristoj
Kategorio:Usonaj romanistoj
Kategorio:Usonaj historiistoj
Kategorio:Feministoj
Kategorio:Afrik-usonanoj
La Rochefoucauld (stacidomo)

**La Rochefoucauld** estas franca stacidomo sur linio  - , situanta en  , en departemento Charente, regiono Nova Akvitanio.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  Nova Akvitanio.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de linio Limoges-Bénédictins - Angoulême (610000).

## Vidu ankaŭ 
* La Rochefoucauld (Charente)
* La Rochefoucauld-en-Angoumois

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Stacidomoj en Nova Akvitanio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Charente
Kategorio:La Rochefoucauld-en-Angoumois
Scienca rasismo

**Scienca rasismo**, foje terminigita kiel **biologia rasismo**, estas pseŭdoscienca kredo, ke ekzistas empiria pruvaro por subteni aŭ justigi rasismon (rasa diskriminacio), rasan malsuperecon aŭ rasan superecon. Historie, scienca rasismo ricevis kredindecon tra la scienca komunumo, sed ĝi ne plu estas konsiderata scienca.

Scienca rasismo uzas antropologion (partikulare la fizikan antropologion), antropometrion, kraniometrion, kaj aliajn fakojn aŭ pseŭdo-fakojn, por proponi antropologiajn tipologiojn kiuj subtenu la klasigon de homaj populacioj en fizike evidentaj homajn rasojn, kelkaj el kiuj estus konsiderataj superaj aŭ malsuperaj al aliaj. Scienca rasismo estis ofta dum la periodo el la 17-a jarcento ĝis la fino de la Dua Mondmilito. Ekde la dua duono de la 20-a jarcento, scienca rasismo estis kritikita kiel absolute malvalida kaj senkreditigita, kvankam estis konstante uzita por suporti aŭ klopodi validigi rasismajn mondokonceptojn, bazite sur kredoj en la ekzistado kaj signifo de rasaj kategorioj kaj hierarkio de superaj kaj malsuperaj rasoj.

Post la fino de la Dua Mondmilito, scienca rasismo kaj en teorio kaj en agado estis formale denuncita, speciale en frua publikaĵo de UNESCO pri kontraŭrasismo nome "The Race Question" (La rasafero, 1950): "La biologia fakto de raso kaj la mito de 'raso' devas esti distingitaj. Por ĉiuj praktikaj sociaj celoj 'raso' ne estas tiom multe biologia fenomeno kiom socia mito. La mito 'raso' kreis enorman kvanton de homa kaj socia damaĝo. En ĵusaj jaroj, ĝi okazigis enormajn perdojn en homaj vivoj, kaj kaŭzis nediritan suferadon." Ekde tiu epoko, disvolvigoj en hom-evolucia genetiko kaj en fizika antropologio kondukis al nova interkonsento inter antropologoj ke homaj rasoj estas socipolitika fenomeno pli ol biologia.

## Teoriuloj de scienca rasismo
* Samuel George Morton
* Josiah C. Nott
* James Cowles Prichard
* Heinrich von Treitschke
* Vacher de Lapouge

## Notoj
## Vidu ankaŭ
* Diskriminacio
* Kontraŭrasismo
* Rasismo
* Raso

Kategorio:Eŭgeniko
Kategorio:Rasismo
Kategorio:Pseŭdoscienco
Kategorio:Sociaj temoj
Kategorio:Pseŭdoarkeologio
La Rochefoucauld-en-Angoumois

**La Rochefoucauld-en-Angoumois** estas nova franca  situanta en departemento Charente, regiono Nova Akvitanio.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Konsisto 
* La Rochefoucauld (sidejo)
* Saint-Projet-Saint-Constant

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente
* La Rochefoucauld (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Novaj komunumoj de Charente
Perfekteco

[eta|upright|[Aristotelo.]]
**Perfekteco** estas stato, varie konsiderita, de kompleteco, senmakuleco aŭ suprema elstareco. Ĝi derivas el adjekto "perfekta".

La termino estas uzata por aludi al gamo de diversaj, se ofte similaj, konceptoj. Tiuj estis historie adresitaj en nombraj evidentaj fakoj, partikulare en matematiko, fiziko, kemio, etiko, estetiko, ontologio, kaj teologio.

La vorto "perfekteco" derivas el la Latina "*perfectio*", kaj "perfekta" — el "*perfectus. -a, -um*". Tiuj esprimoj siavice derivas el "*perficio*" — "fini", "finigi." "*Perfectio*(n)" tiel laŭvorte signifas "finon", kaj "perfect*(us)*" — "finita". De tie la signifo de perfekto kiel "Tenso en kelkaj lingvoj, kiu esprimas la plenumitecon de la procezo."

La plej antikva difino de "perfekteco", sufiĉe preciza kaj distinganta la nuancojn de la koncepto, goes back to Aristotelo. En la libro *Delta* de sia *Metafiziko*, li distingas tri signifojn de la termino, aŭ pli bone dirite tri nuancojn de unu signifo, sed tute ne tri diferencajn konceptojn. Estas perfekta:
:1. kio estas kompleta — kio enhavas ĉiujn postulitajn partojn;
:2. kio estas tiom bona ke nenio tia povus esti pli bona;
:3. kio atingis sian celon.

[eta|upright|[Lucilio Vanini|Vanini.]]
La paralela ekzisto de du konceptoj de perfekteco, unu strikta ("perfekteco," kiel tio) kaj la alia izola ("elstareco"), rezultis eble ekde frua antikveco sed certe ekde la Renesanco, al singulara paradokso: ke la plej granda perfekteco estas malperfekteco. Tiu estis formulata de Lucilio Vanini (1585–1619), kiu havis antaŭulo en la verkisto de la 16-a jarcento nome Joseph Juste Scaliger, kaj ili siavice referencas al la antikva filozofo Empedoklo. Ilia argumento, esprimita de la du unue menciitaj, estas ke se la mondo estus perfekta, ĝi ne povus pliboniĝi kaj tiel al ĝi mankus la "vera perfekteco," kiu dependas el progreso.

En PIV "perfekta" (el kio perfekteco) havas ankaŭ du signifojn:
:1. Havanta ĉiujn kvalitojn kaj nenian mankon.
:2. Havanta ĉiujn kvalitojn necesajn en sia speco.

En matematiko, aŭ pli precize en aritmetiko, perfekta nombro estas pozitiva entjera nombro n, strikte pli granda ol 1, kiu estas sumo de ties dividigoj, krom la nombro mem. En kemio diversaj konceptoj estas "perfektaj", kiel "perfekta rigida korpo", "perfekta plasta korpo", "perfekta nigra korpo", "perfekta kristalo", "perfekta gaso" ktp.

## Notoj 
Kategorio:Aksiologio
Kategorio:Estetikaj konceptoj
Gondeville

**Gondeville** estas malaperinta franca  situanta en departemento Charente, regiono Nova Akvitanio.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Gondevillois*.

Ĝi nun formas parton de Mainxe-Gondeville.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente
* Jarnac (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Mainxe-Gondeville
Kategorio:Malaperintaj komunumoj de Charente
Saint-Amant-de-Montmoreau

**Saint-Amant-de-Montmoreau**, antaŭe **Saint-Amant**, estas malaperinta franca  situanta en departemento Charente, regiono Nova Akvitanio.

Ĝi nun formas parton de Montmoreau.

eta|maldekstra|300ra|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente
* Montmoreau (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  (Montmoreau)

Kategorio:Montmoreau
Kategorio:Malaperintaj komunumoj de Charente
Luxé

**Luxé** - prononco laŭ sistemo IFA [], jen france, en limoĝia okcitana lingvo  - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĉarento (france *Charente*, prononco []), en la regiono Nova Akvitanio () kaj en la antaŭa regiono Puatuo-Ĉarentoj. Fine de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Confolens* (prononco []) kaj al la kantono ''*.

Ĝiaj loĝantoj en la franca lingvo nomiĝas *s* respektive *ses*, se temas pri nur virinoj aŭ knabinoj.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente
* (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  () 

eta|centra|300ra|


Kategorio:Komunumoj de Charente
*Luxéens''.