open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Danny Danon

**Dani DANON** (‎, naskita la 8-an de majo 1971, Ramat Gan, Israelo) estas israela politikisto (Likud), membro de la Knesset. Li estas Konstanta Reprezentanto de Israelo de la Unuiĝintaj Nacioj (2015–2020) kaj denove ekde 2024.

## Kariero 
Danon studis ĉe Florida Internacia Universitato kaj la Hebrea Universitato de Jerusalemo . Ekde 2009, Danon estis membro de la 18-a, 19-a kaj 20-a Knesset. De marto 2013 ĝis julio 2014, li estis vicministro pri defendo. De majo ĝis aŭgusto 2015, Danon estis ministro pri scienco, teknologio kaj spaco. 

La eksa gvidanto de la monda Betar organizaĵo, Danon estis elektita Prezidenton de la Monda Likud. Danon defiis Benjamin Netanyahu por la gvidantaro de la partio en 2007 kaj 2014.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Israelaj politikistoj
Kategorio:Israelaj diplomatoj
Shaul Mofaz

**Shaul MOFAZ** ( [ ʃaˈʔul muˈfaz ]; naskiĝis **Shahrām Mofazzazkār** () la 4-a de novembro 1948 en Teherano, Irano) estas israela oficiro kaj politikisto, eksa prezidanto de la partio Kadima kaj en 2012 provizora vicĉefministro en la registaro de Benjamin Netanjahu. Antaŭe, li estis la 16-a Ĉefo de Stabo de la Israelaj Defendaj Fortoj, Ministro pri Defendo de 2002 ĝis 2006 kaj Ministro pri Transporto de 2006 ĝis 2009. Komence de 2015, li anoncis sian emeritiĝon el politiko.

Mofaz servis sub kvar malsamaj israelaj ĉefministroj, estinte nomumita Ĉefo de Stabo fare de Ĉefministro Benjamin Netanjahu (1996-1999). En 1998 li laboris sub Ĉefministro Ehud Barak (1999-2001), poste estis nomumita Ministro de Defendo en 2002 fare de Ĉefministro Ariel Ŝaron (2001-2006), kaj servis kiel Ministro de Transportado sub Ĉefministro Ehud Olmert.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Israelaj ministroj pri defendo
Kategorio:Israelaj militistoj
Moshe Ya'alon

**Moŝe "Bogie"** **JAALON** (, [ mɔʃɛ jaˈaːloːn ]; naskita kiel Moŝe *Smilanskij* la 24-an de junio 1950 en Kirjat Ĥajim, norda Israelo) estas israela politikisto kaj iama generalo.

De julio 2002 ĝis junio 2005, li funkciis kiel Ĉefo de Stabo de la Israelaj Defendaj Fortoj . Kiel membro de la partio Likud, li funkciis kiel Vicĉefministro kaj Ministro pri Strategiaj Aferoj de marto 2009 ĝis marto 2013, kaj kiel Israela Ministro pri Defendo de marto 2013 ĝis majo 2016. Moshe Ya'alon fondis sian propran partion, Telem, komence de 2019, kiun li reprezentis en la Knesset ĝis aprilo 2021.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Moshe Ya'alon, israela Ministerio de Eksteraj Aferoj
* "Prenanta provizon" [konstanta mortinta ligo], Moshe Ya'alon profilo kaj intervjuo de Yaakov Katz, *Jerusalem Poŝto*, eldonita la 30-an de aprilo 2009 & ĝisdatigita la 7-an de majo 2009 (Alirita la 26-an de oktobro 2011)

Kategorio:Israelaj ministroj pri defendo
Kategorio:Israelaj judoj
Kategorio:Israelaj ministroj
ChatGPT Atlaso

**ChatGPT Atlas** estas retumilo bazita sur artefarita inteligenteco kaj Chromium, evoluigita de OpenAI. Ĉi tiu retumilo nuntempe estas havebla nur por macOS, kaj estas planite esti lanĉita en la estonteco ankaŭ por Windows, iOS kaj Android  

## Historio 
OpenAI prezentis ĉi tiun retumilon la 21-an de oktobro 2025 kaj lanĉis ĝin samtempe por macOS. Ĉi tiu retumilo estas integrita kun funkcioj de la artefarita inteligenteco de ChatGPT, kiel SearchGPT kaj ĝia asistanto.   

## Evoluo kaj publikigo 
La ideo de ChatGPT Atlas ekestis post la sukceso de la AI-iloj de ChatGPT kaj OpenAI. Raportoj en la mezo de 2025 indikis, ke OpenAI evoluigas retumilon, kiu konkurencos kun Chrome kaj Edge. La retumilo estis oficiale anoncita la 21-an de oktobro 2025, kaj ĝia lanĉo komenciĝis en macOS. La retumilo uzas la motoron Chromium por plena kongruo kun plej multaj retejoj kaj etendaĵoj. 

## Referencoj 
Kategorio:TTT-legiloj
Mentavaja malkohao

La **Mentavaja malkohao** (*Phaenicophaeus oeneicaudus*, laŭ kio ankaŭ *vinvosta kukolo*) estas specio de la kukoledoj, familio de la ordo de birdoj, nome *Cuculiformes*, kiuj inkludas ankaŭ la vojkurulojn, la aniojn, la centropojn kaj la hoacinon. Ĝi estas endemio de la Mentavajaj Insuloj ĉe okcidento de Sumatro. Ĝi estis iam konsiderata samspecia kun la Avelbrusta malkohao.

## Aspekto
Temas pri malhelverda kukolo kun rimarkinda hela fortika beko, bruneca brusto, kaj karmezinruĝa ĉirkaŭokula areo.

## Taksonomio
La Mentavaja malkohao estis formale priskribita en 1855 fare de la francaj natursciencistoj Jules kaj Édouard Verreaux laŭ la nuna dunoma nomo *Phaenicophaeus oeneicaudus*. Ili kredis, ke ilia specimeno venis el Cejlono (nuna Srilanko). La itala zoologo Tommaso Salvadori konstatis, ke tio estis eraro kaj la specimeno devis anstataŭe deveni el la Mentavajaj Insuloj kiuj kuŝas en la  Hinda Oceano proksimume je 150 km ĉe la okcidenta marbordo de Sumatro. 

La genronomo devenas el la vortoj de antikva greka *foiniko-* "karmezino", kaj '''' "okuloj" aŭ "vizaĝo", reference al la Ruĝvizaĝa malkohao. Tamen, la 'œ' estis transskribita neĝuste kiel 'æ'. La specia epiteto *oeneicaudus* kombinas la Latinajn *oenoo-* kun la signifo "vino" kaj *cauda* kun la signifo "vosto". La Mentavaja malkohao estis iam traktita kiel subspecio de la Avelbrusta malkohao (*Phaenicophaeus curvirostris*). Ĝi estis plialtigita al specistatuso baze sur morfologiaj diferencoj.

## Referencoj 
* 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. 24a de Julio 2007.

Kategorio:Kukoledoj
Kategorio:Orientalisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Azio
Nigraventra malkohao

La **Nigraventra malkohao** (***Phaenicophaeus diardi***) estas specio de la kukoledoj, familio de la ordo de birdoj, nome *Cuculiformes*, kiuj inkludas ankaŭ la vojkurulojn, la aniojn, la centropojn kaj la hoacinon. Ĝi estas loĝanta birdo en Brunejo, Indonezio, Malajzio, Birmo, Singapuro kaj Tajlando. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj subtropikaj aŭ tropikaj manglejoj kaj mangarbaroj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo.

Estas kukolo kun grizaj kapo, kolo, kaj malsupraj partoj (pli malhele en malsupra ventro ĝis nigreca), malhelverdaj flugiloj kaj longa vosto, helflava fortika beko kaj flava ĉirkaŭokula areo. La piedoj estas grizaj.

## Referencoj 
* 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. 24a de Julio 2007.

Kategorio:Kukoledoj
Kategorio:Orientalisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Azio
Moshe Nissim

**Moŝe NISSIM** (‎; 10-a de aprilo 1935, Jerusalemo, Brita Mandato Palestino) estas israela politikisto, vicĉefministro en 1990–1992, ministro sen paperaro en 1978–1980 kaj 1988–1990, ministro pri justico en 1980–1986, ministro pri financoj en 1986–1988, ministro pri ekonomio en 1990–1992, membro de la Knesset en 1959–1961 el la listo Ĝenerala Cionisma kaj en 1969–1996 el la listo Gahal, kaj poste el la listo Likud.

En 1996, Moshe Nissim decidis forlasi politikon kaj reveni al jura praktiko, agante kiel arbitracianto kaj mediaciisto en komercaj disputoj. Li daŭre estras sian propran advokatan firmaon.

Lia patro estis Yitzchak Nissim, la Sefarda Ĉefrabeno de Israelo de 1955 ĝis 1973. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Israelaj ministroj
Kategorio:Israelaj politikistoj
Shevah Weiss

**Shevah Weiss** ( ; naskiĝis la 5-a de julio 1935 en Borysław, Pollando ; mortis 3-a de februaro 2023 en Tel-Avivo) estis israela politikisto, diplomato, universitata profesoro kaj aŭtoro.

## Vivo 
Schewach Weiss postvivis la Holokaŭston en Pollando kun sia familio, kaŝiĝante en pluraj kaŝejoj kie ili estis zorgataj de polaj najbaroj. En 1947 la familio elmigris al la Brita Mandato Palestino. Li studis ĉe la Hebrea niversitato de Jerusalemo, ricevante bakalaŭron pri *internaciaj rilatoj* kaj politika scienco en 1959. En 1961 li akiris magistron pri politika scienco kaj nuntempaj judaj studoj. Li ricevis sian doktorecon pri politika filozofio en 1969. En 1975 li fariĝis profesoro pri politika scienco ĉe la Universitato de Ĥajfo. En la sama jaro li fondis la Fakultaton pri Komunikado ĉe la universitato kaj fariĝis prezidanto de la *Forumo pri Politika Scienco*.

Lia politika kariero komenciĝis fine de la 1960-aj jaroj. De 1969 ĝis 1981, Weiss servis en la Urba Konsilantaro de Ĥajfo. Ekde 1981, li estas membro de la Knesset el la Laborista Partio (Avoda/Maaraĥ). En 1992, li estis elektita Parolanto de la Knesset . 

De 2000 ĝis 2006, li funkciis kiel Prezidanto de la Konsilio de Yad Vashem. Li ankaŭ sukcedis Yigal Antebi kiel israela ambasadoro al Pollando de 2000 ĝis 2004, kaj en 2004, li fondis la *Centrum Badań nad Współczesnym Izraelem* (Centro por Israelaj Studoj) ĉe la Universitato de Varsovio.

Weiss publikigis multajn librojn, ĉefe politikajn sciencajn verkojn, sed ankaŭ publikaĵojn pri la Holokaŭsto kaj kelkajn infanajn kaj junulajn librojn.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Israelaj politikistoj
July Edelstein

**Juli-Joel EDELSTEIN** (, , , naskiĝis la 5-a de aŭgusto 1958 en Ĉernivco, Ukraina SSR) estas israela politikisto de la partio Likud kaj estis parolanto de la Kneset de 2013 ĝis sia demisio la 25-an de marto 2020.

Antaŭe, li funkciis kiel Ministro pri Informoj kaj Diasporo de Israelo, Ministro pri Enmigrinta Absorbado de Israelo, kaj Vicministro pri Enmigrinta Absorbado.

Li estis la Ministro pri Sano de Israelo en la israela unitaria registaro gvidata de Benjamin Netanjahu kaj Benny Gantz de majo 2020 ĝis junio 2021 (dum la pandemio KOVIM-19).
maldekstra|eta|359x359ra|La prizonliberiga rekordo de Edelstein de la Moskva MVD, 1987
En 1977, dum sia dua jaro en la universitato, Edelstein petis eliran vizon por enmigri al Israelo. Lia peto estis rifuzita, kaj li komencis kunlabori kun malgranda grupo de hebreaj instruistoj, kiuj okazigis lecionojn en iliaj hejmoj. En 1984, li estis arestita kaj kondamnita pro drogposedo. Li pasigis tri jarojn kaj duonon en laborpunejo sub malfacilaj kondiĉoj, kie li estis grave vundita en laborakcidento. En 1987, li estis liberigita kaj permesita elmigri al Israelo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Yuli Edelstein – Retpaĝo

Kategorio:Sovetiaj judoj
Kategorio:Viktimoj de politikaj reprezalioj en Sovetunio
Kategorio:Israelaj politikistoj
Mickey Levy

**Mickey LEVY** (, naskita la 21-an de majo 1951 en Jerusalemo, Israelo) estas israela politikisto (Yesh Atid).

Li funkciis kiel Parolanto de la Knesset de junio 2021 ĝis decembro 2022 kaj kiel Vicministro de Financoj de marto 2013 ĝis 2014. Antaŭ ol eniri politikon, li servis en la polico.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Israelaj entreprenistoj
Kategorio:Israelaj politikistoj
Maria Troncatti

'''''' estis itala salesana monaĥino, misiisto, sanktulino.

 naskiĝis  en Corteno Golgi (Lombardio, Italio), ŝi mortis  en :en:Sucúa (Morona-Santiago, Ekvadoro).
 
## Biografio 
 aliĝis al la salesanoj en 1905, kie ŝi estis akceptita plenrajta monaĥino post 3 jaroj. En 1915 ŝi pasigis kurson pri flegado, poste ŝi flegis vunditajn soldatojn dum la unua mondmilito, dum ŝi ankaŭ laboris por la Ruĝa Kruco. Troncatti estis sendita al Ekvadoro en 1922 por evangelizi la indiĝenojn en Amazonio. Ŝia unua renkonto kun ili minacis ŝian vivon: la filino de la tribestro estis vundita de kuglo kaj ŝi estis minacita per morto, se ŝi ne povus savi la knabinon. Ŝi operaciis kaj savis la vivon de la knabino, poste ŝi havis respekton kaj admiron de la indiĝenoj. Baldaŭ la indiĝenoj moknomis ŝin "Mamacita". Ŝi ankaŭ servis en Ekvadoro kiel katekisto kaj flegistino ĝis sia morto en aviadila akcidento en 1969. 

Troncatti estis beatigita la 24-an de novembro 2012 kaj kanonigita fare de Leono la 14-a la 19-an de oktobro 2025.

## Fontoj 
* WikiTrans

## Referencoj 
Kategorio:Italaj sanktuloj
Kategorio:Italaj monaĥinoj
Kategorio:Flegistoj
Amir Ochana

**Amir OHANA** (, naskita la 15-an de marto 1976 en Be'er Ŝeba, kreskinta en Riŝon-Le-Ciono) estas israela politikisto de la partio Likud. La 29-an de decembro 2022, Ohana estis elektita kiel Parolanto de la Parlamento.  

De junio 2019 ĝis majo 2020 li estis Ministro pri Justico en la kabineto de la 4-a Netanjahu kaj de majo 2020 ĝis junio 2021 Ministro pri Publika Sekureco en la 5-a kabineto de Netanjahu. 

Li estis la unua malkaŝe samseksema dekstrula membro de la Kneset kaj la unua malkaŝe samseksema parlamentano de Likud. Li ankaŭ estas la unua malkaŝe samseksema persono nomumita ministro en la israela registaro  kaj la unua malkaŝe samseksema Parolanto de la Kneset.

Kriminala advokato laŭ profesio. Majoro en la rezervo de la IDF, iama dungito de Shin Bet. Ene de sia partio, li gvidas la GLAT-ĉelon. Ĉar Ohana estas dekstrula, li rompas la stereotipon pri la ĉefe maldekstraj vidpunktoj de membroj de la geja komunumo. 

Li estas la patro de du infanoj, David kaj Elah, kiujn li kreskigas kun sia delonga partnero, Alon. La infanoj naskiĝis per lupatrineco en Usono, ĉar lupatrineco estas kontraŭleĝa por samseksaj paroj en Israelo. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Israelaj oficiroj
Kategorio:Israelaj politikistoj
Kategorio:GLAT-politikistoj
Kategorio:Israelaj ministroj
Shlomo Hillel

**Shlomo HILLEL** (; naskiĝis la 23-a de aprilo 1923 en Bagdado, Reĝlando Irako ; mortis la 8-a de februaro 2021 en Ra'anana, Israelo) estis israela diplomato kaj politikisto. Li servis kiel ministro plurfoje kaj kiel Parolanto de la Kneset dum pluraj jaroj.

Li ankaŭ funkciis kiel ambasadoro de Israelo en pluraj afrikaj landoj. Li estis premiito de la Israela Premio por publika servo (1998).

## Politika kariero 
Li estis elektita al la Knesset en 1955, sed demisiis de sia parlamenta servo baldaŭ antaŭ la novaj elektoj, estante nomumita ambasadoro al Gvineo (1959). En 1961, li fariĝis ambasadoro al Eburbordo, Dahomeo, la Respubliko Supra Volto kaj Niĝero, kaj poste membro de la israela delegacio al Unuiĝintaj Nacioj (1963-1967). Shlomo Hillel revenis al Israelo en 1967, kaj funkciis kiel vicdirektoro de la Ministerio pri Eksterlandaj Aferoj ĝis 1969.

En 1969, Hillel revenis al la Knesset el la Maarach- bloko. Li servis kiel membro de la Knesset de 1969 ĝis 1992. Li estis Ministro pri Interna Sekureco (1969 ĝis 1977), kaj Ministro pri Internaj Aferoj de 1974 ĝis 1977. Li estis elektita Parolanto de la 11-a Knesset (1984–1988). Ĝis sia morto, li estis la plej longe servanta Ministro pri Internaj Aferoj en Israelo.

## Verkaro 
En 1984, Hillel publikigis Operation Babylon: The Story of the Rescue of the Jews of Iraq (Operacio Babilono: La Rakonto pri la Savo de la Judoj de Irako), membiografion pri Operation Ezra kaj Nehemiah , la evakuado de ĝis 130 000 irakaj judoj al Israelo tra Irano kaj Kipro en 1951-52. La membiografio poste estis tradukita en la anglan, francan, germanan, hispanan, portugalan, rusan kaj araban lingvojn.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Bagdadanoj
Kategorio:Irakaj judoj
Kategorio:Israelaj politikistoj
Kategorio:Israelaj ministroj
Kategorio:Israelaj diplomatoj
Keren Hayesod

**Keren Hayesod** (, signifante: La Fonda Fonduso) estas la ĉefa organizaĵo, kiu kolektas financojn por Israelo. En 2018, ĝi aktivis en 45 landoj.

## Priskribo 
Keren Hajesod estis fondita ĉe la Monda Cionisma Kongreso, okazinta en Londono de la 7a ĝis la 24a de julio 1920, kaj oficiale lanĉita la 24an de decembro 1920.  La adoptita rezolucio alvokis "la tutan judan popolon", kaj cionistojn kaj necionistojn, kontribui al la konstruado de la Lando de Israelo kun la helpo de Keren Hajesod. Judaj komunumoj tra la mondo lanĉis siajn proprajn kampanjojn sub la aŭspicioj de Keren Hajesod, ofte uzante lokajn nomojn (UIA, UJIA, IUA, CJA, AUJF).

Laŭ la Rekonstrua Interkonsento de la Juda Agentejo por Israelo (Juda Agentejo), Keren Hajesod estas unu el ĝiaj tri fondaj membroj (kune kun la Monda Cionisma Organizaĵo kaj la Unuiĝinta Israela Apelacio en Nordameriko, filio de la Judaj Federacioj de Nordameriko) kaj provizas 20% de la reprezentantoj en la estraro kaj la asembleo. Keren Hajesod ankaŭ tenas kvar sidlokojn en la estraro de la Juda Agentejo.

## Organizo 
Keren Hayesod agadas tutmonde kaj ebligas plusendi celitajn donacojn al multaj projektoj en Israelo. En multaj landoj, Keren Hayesod havas pli ol unu nacian oficejon. 

La devoj de Keren Hayesod estas reguligitaj de la israela leĝo n-ro 17 de la jaro 5716 (1955–56), kiu estis pasigita de la Kneset en januaro 1956. Laŭ ĉi tiu leĝo, Keren Hayesod estas registrita asocio en Israelo.

Keren Hayesod kolektas donacojn per

* rektaj donacoj
* Okazaĵoj en Israelo kaj Eŭropo
* Delegacioj al Israelo
* Heredoj

## Taskoj 
La misio de Keren Hayesod estas igi la vojaĝon al Israelo — alija — kaj integriĝon kiel eble plej facila por homoj. Tio inkluzivas parte kovri vojaĝkostojn, provizi loĝadon en integriĝcentroj, financi hebreajn kursojn kaj metilernadojn, helpi kun loĝado, kaj konstrui kaj bonteni infanvartejojn kaj .

La organizaĵo ankaŭ subtenas viktimojn de palestinaj teroristaj atakoj kaj iliajn familiojn.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Kolekto de Keren haYesod historiaj afiŝoj

Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1920
Kategorio:Juda Agentejo por Israelo
Kategorio:Cionismaj organizaĵoj
Kategorio:Fondaĵoj
La Patrio Alvokas

"**La Patrio Alvokas!**" () aŭ "**Statuo Patrino Patrujo**" () sur la Mamajeva Monteto en Volgogrado, suda Rusio (ĝis 1961 *Stalingrado*) estas kolosa statuo starigita de Sovetunio por memorfesti la venkon de la sovetaj armetrupoj en la Granda Patriota Milito (parto de la Dua Mondmilito).

Ĝi estis dediĉita al la Herooj de la Batalo de Stalingrado. La statuo prezentas virinan figuron (reprezentantan Rusion), portantan glavon kaj vokantan la ĉeestantojn leviĝi por defendi la Patrujon.

La statuo ankaŭ nomiĝas "Patrujo Vokas Vin!" kaj "Monumento Mamajev", kaj ĝi aperas sur la blazono kaj flago de la Volgograda provinco, kaj estas simbolo de la urbo. Ĝi estas unu el la plej altaj statuoj en la mondo, kaj la plej alta statuo en Rusio (ekskludante la piedestalon, ĝi estis la plej alta statuo en la mondo dum sia konstruo kaj dum la sekvaj 22 jaroj).

Ĉi tiu statuo estas ĉefe bazita sur la personigo de Patrino Rusio, kvankam ĝi estas ankaŭ moderna interpreto de Venko aŭ Niko. La statuo povas esti konsiderata alegorio de la Patrujo vokanta kaj admonanta siajn infanojn batali kontraŭ la malamiko.

La monteto, kie staras la statuo, estas la tomboloko de multaj sovetiaj militistoj, inkluzive de Marŝalo Vasilij Ĉujkov kaj la kaŝpafisto kaj Heroo de Sovetunio Vasilij Zajcev. 

La statuo estas parto de triptiko konsistanta el du aliaj monumentoj: "Hejma Fronto - al la Fronto", situanta en la urbo Magnitogorsk kaj memorfestanta la sovetian militindustrion dum la milito, kaj la Sovetia Militmonumento, situanta en Treptow Park en Berlino kaj memorfestanta la venkon de la Ruĝa Armeo super Nazia Germanio en la Dua Mondmilito kaj la liberigon de la popoloj de Eŭropo de Naziismo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Google Mapo satelitan vidon de la statuo en Volgograd

Kategorio:Monumentoj de la Dua Mondmilito en Rusio
Kategorio:Sovetiaj militaj monumentoj kaj tombejoj
Kategorio:Batalo ĉe Stalingrado
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Informkesto mapligilo sen OSM-rilata ID sur Vikidatumoj
Kategorio:Konstruaĵoj en Volgogrado
Dawn Fraser

**Dawn Lorraine Fraser** AC, MBE (naskita la 4-an de septembro 1937 en Balmain, Novsudkimrio) estas iama aŭstralia naĝistino kaj politikisto. 

La 31-foja nacia ĉampionino (23 individuaj kaj 8 stafetkuraj venkoj ) estas unu el la plej sukcesaj kaj popularaj atletoj en Aŭstralio kaj dominis la mallongajn liberstilajn distancojn ekde la mezo de la 1950-aj jaroj. Dum sia aktiva kariero ŝi starigis 39 mondajn rekordojn en naĝado (27 individuaj kaj dek du en la stafetkurado),  interalie ŝi plibonigis la mondan rekordon por la 100 m liberstilo dek unu fojojn inter 1956 kaj 1964. Fraser estis la unua virino kiu rompis la barilon de la minuto en ĉi tiu sportfako. Ĉe la Olimpikoj ŝi ankaŭ estis la unua virino kiu venkis en naĝkonkurso en sia plej ŝatata evento tri fojojn sinsekve (1956, 1960 kaj 1964) - kompare kun la hungarino Krisztina Egerszegi, kiu atingis similan rezulton en la 200-metra dorsnaĝo (1988, 1992 kaj 1996). Inter viroj, nur Michael Phelps atingis tion. 

Dum 16 jaroj, de 1956 ĝis 1972, Fraser tenis la mondan rekordon en la 100 metroj, rompante la mondan rekordon entute 39 fojojn (inkluzive de 36 fojojn en la 100 metroj). Ŝi estis la unua atletino kiu naĝis 100 metrojn en malpli ol unu minuto.

Ŝia trejnisto Harry Gallagher priskribis ŝin kiel potencan atleton, sed ankaŭ kiel "tute nekontroleblan". Fraser spitis la regulojn kaj rezulte plurfoje konfliktis kun oficialuloj.  Ŝia kariero estis propravole finita en 1965 per dekjara malpermeso trudita de la Aŭstralia Naĝfederacio. Ŝi nur povis sukcese kontesti tion en tribunalo en 1970. Tamen, tiam Fraser jam estis tro maljuna por sukcese daŭrigi sian karieron.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Skotaj aŭstralianoj
Kategorio:Aŭstraliaj aŭtobiografoj
Kategorio:Aŭstraliaj naĝistoj
Dasylophus

***Dasylophus*** (dasilofoj) estas genro de 2 specioj de kukoloj en la familio *Cuculidae* (Kukoledoj). Ambaŭ specioj troviĝas en arbaroj de Filipinoj. 

## Specioj
La du specioj estas tre diferencaj laŭ plumaraspekto:
* Hirtabrova malkohao, *Dasylophus superciliosus*, (Dumont, 1823) Nordaj Filipinoj. LC
** *D. s. superciliosus*
** *D. s. cagayanesis* 
* Skvameca malkohao, *Dasylophus cumingi*, (Fraser, 1839) Nordaj Filipinoj (Luzono, Marinduko kaj Katanduanoj). LC

## Referencoj
## Vidu ankaŭ 
* *Ceuthmochares*

Kategorio:Nestoparazitoj
Kategorio:Kukoloformaj
Kategorio:Kukoledoj
Kategorio:Birdoj de la Filipinoj
Instituto por Politikaj Studoj

La **Instituto por Politikaj Studoj** (, akronime **IPS**) estas unu el la kvin ĉefaj sendependaj pensfabrikoj en Vaŝingtono. Ĝi pledas por "paco, justeco kaj mediprotektado"  kaj estis fondita en 1963 de Marcus Raskin (kunlaboranto de McGeorge Bundy) kaj Richard Barnet (kunlaboranto de John Jay McCloy).

La institucio subtenis la usonan movadon por civitanrajtoj kaj la internacian movadon kontraŭ apartismo en Sud-Afriko; ĝi defendis homajn rajtojn, publikigis kritikajn studojn pri, interalie, la Vjetnama milito, usonaj intervenoj en Latinameriko kaj aliloke, socia malegaleco kaj mediaj problemoj  kaj traktis la Transatlantikan Komercan kaj Investan Partnerecon (TTIP).

La instituto estas konsiderata politike maldekstra ; Raskin kaj Barnet estis en la " malamiklisto " de la antaŭa usona prezidanto Richard Nixon, agentoj de Augusto Pinochet murdis du el ĝiaj dungitoj, kaj ĝi estis aparte atakita de dekstraflankaj kritikistoj dum la prezidanteco de Ronald Reagan. 

Aliaj kontribuantoj inkluzivis (elekto): Maude Barlow, Phyllis Bennis, Norman Birnbaum, Sidney Blumenthal, Rita Mae Brown, Charlotte Bunch, Noam Chomsky, Barbara Ehrenreich, Richard A. Falk, Bernard B. Fall, Paul Jacobs, Bob Moses, Vandana Shiva, kaj Arthur Waskow.

La Transnational Institute en Amsterdamo estis fondita kiel internacia branĉo, sed estas sendependa ekde 1973.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* La Letelier-Moffitt Homrajtaj Premioj ()

Kategorio:Pensfabrikoj
Kategorio:Organizaĵoj en Usono
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1963
Arthur Waskow

**Arthur Ocean WASKOW** (naskiĝis la 12-a de oktobro 1933 en Baltimoro, Marilando ; 20-a de oktobro 2025 en Filadelfio) estis usona aŭtoro, pacaktivisto kaj rabeno ene de la Juda Renovigo, juda reformmovado.

## Vivo 
Li estis altrangulo de la Paca Esplora Instituto de 1961 ĝis 1963. Li aliĝis Richard Barnet kaj Marcus Raskin kaj helpis fondi la Institute for Policy Studies en 1963 kaj li servis kiel rezideja ulo ĝis 1977. En 1983, Waskow fondis organizaĵon La Centro Shalom, kiu laboras por "protekti kaj resanigi la teron" laŭ manieroj bazitaj sur juda penso kaj praktiko.

Li estis ordinita kiel rabeno en 1995.

Waskow estas la aŭtoro de pluraj libroj, inkluzive de *Godwrestling* (1978), *Seasons of Our Joy* (1982), kaj *Down-to-earth Judaism* (1995). Li estis unu el la kreintoj de la Freedom Seder de 1969 kaj estis la fondinto kaj redaktisto de la revuo *New Menorah*. Waskow ankaŭ instruis ĉe la Reconstructionist Rabbinical College, ĉe la religiaj institutoj de pluraj usonaj universitatoj, kaj ĉe *Elat Chayyim*, la transdenominacia juda retiriĝejo en la Catskill-montaro.

En 2007, la revuo *Newsweek* nomis Waskow inter la 50 plej influaj rabenoj en Usono. 

Waskow aktive partoprenis en la publika debato pri manieroj solvi la klimatan krizon. Li kunsubskribis malferman leteron publikigitan en decembro 2018, kiu akuzis politikistojn pri malsukceso trakti la krizon kaj alvokis homojn aliĝi al movadoj kiel Extinction Rebellion kaj sindeteni de konsumismo. 

## Aktivismo 
De lia unua aresto en 1963, kiam li aperis neanoncite en amuzparko en Baltimoro por fini rasan apartigon, ĝis lia aresto ĉe la Usona Kapitolo en 2016 dum protesto postulanta pli demokratiajn balotajn procezojn en Usono - forigante tion, kion li nomis "hiperriĉeco" el balotkampanjoj kaj finante balotsubpremadon celantan senrajtigi homojn, precipe rasajn kaj etnajn malplimultojn, malriĉulojn, junulojn kaj maljunulojn - kaj plej lastatempe, kun arestoj en Filadelfio ĉe oficejoj de ICE protestante kontraŭ la malamikeco de la usona registaro al rifuĝintoj kaj enmigrintoj, li estis arestita ĉirkaŭ 26 pliajn fojojn, ĉiufoje pro neperforta protesto kontraŭ rasismo, militarismo, poluado de la Tero aŭ enmiksiĝo en la demokratian procezon. Memorindas la deklaro de rabeno Abraham Joshua Heschel post la marŝo de Selma al Montgomery por voĉdonrajto: "Mi sentis kvazaŭ miaj piedoj preĝas".

## Verkaro 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Arthur Ocean Waskow (2026). *Tales of the Spirit Rising and Sometimes Falling: A Memoir*. Monkfish Book Publishing. ISBN&nbsp;978-1-966608073.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Aleph.org
* Shalom Centro
* Libera Tempa Movado Rabeno Waskow kaj Will O'Brien: intervjuo ĉe Humankind Public Radio
* Debato pri israela malinvestado kun Omar Barghouti kaj Rabeno Arthur Waskow – video de *Demokratio Nun*!
* Gvidilo al la Paperoj de Arthur Oceano Waskow ĉe la Usona Juda Historia Societo, NY
* 

Kategorio:Usonaj rabenoj
Kategorio:Usonaj kontraŭimpostistoj
Kategorio:Usonaj religiaj verkistoj
Kategorio:Usonaj politikaj verkistoj
Kategorio:Usonaj pacistoj
Sándor Illyés

**Sándor Illyés** [ŝAndor ijEŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Illyés Sándor** estis hungara psikologo, altlerneja instruisto.

 naskiĝis  en Rákosliget, li mortis  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en Budapeŝto en 1952, poste li akiris diplomon en Speciala Altlernejo en 1957. Post la diplomo li samloke havis neinstruan statuson (1957–1981), poste li estis laboratoriestro kaj altlernejestro (1989–1998), dum li akiris psikologian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1961. Inter 1984–2001 li ankaŭ instruis en la universitato, eĉ li estis katedrestro (1984–1990) kaj institutestro (1984–1988), krome li instruis ankaŭ en Universitato de Vieno (1977–1981). Intertempe li kandidatiĝis (CSc) en 1969, li doktoriĝis en 1980 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Dum sia vivo li okupiĝis pri ĉiuspecaj handikapuloj. Lia edzino naskis 3 filinojn inter 1956–1959, baldaŭ divorco okazis. Li ricevis premiojn inter 1965-2000.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A csoportalakítás tényezői vak gyermekek közösségében.* (kunaŭtoro, 1958)
* *A fogyatékosok érzékelése. – A fogyatékosok emlékezete.* (studenta lernolibro, 2 volumoj, 1965–1966)
* *Az akaratlagos mozgás sebességének és erőkifejtésének szabályozása.* (disertaĵo, 1967)
* Kurt Lewin: *Csoportdinamika.* (kunkompilisto kaj kuntradukisto, 1975)
* *Gyógypedagógiai alapismeretek.* (kunaŭtoro, 1976; 3-a tralaborita eldono: 1987)
* *A motoros egység akaratlagos szabályozása.* (disertaĵo, 1979; parte: 1983)
* *A pszichológia társadalmi hasznosításának lehetőségi és korlátai.* (kunaŭtoro, 1986)
* *Education and Disability in Hungary.* (1993)
* *Gyógypedagógiai alapismeretek.* (studenta lernolibro, 2000)
* *A különleges gondozáshoz, a rehabilitációs foglalkozáshoz való jog a közoktatásban.* (2001)
* *I. S. hagyatékában talált kézirat.* (trovita eldonita manuskripto, 2012)

## Memorigiloj 
* bronza busto (2004, ekde 2008 en Békés (urbo)
* kolegio portas la nomon ekde 2007

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj psikologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Hirtabrova malkohao

**Hirtabrova malkohao**, *Dasylophus superciliosus*, estas specio de kukolo en la familio Kukoledoj. Ĝi estas endemia de la insulo Luzono en Filipinoj. Ilia natura habitato estas subtropikaj kaj tropikaj malsekaj arbaroj de malaltaj teroj. La specio malpliiĝas pro habitatoperdo kaj ĉasado.

## Aspekto kaj taksonomio
Ĝi estas granda, kun longa vosto kaj unika kresto. Ĝi estas sekse monomorfa. Ĝiaj supraj partoj, flugiloj kaj vosto estas nigraj kun bluetverda brilo. Ĝia superokula parto, aŭ brovo, konsistas el longaj, loze retokovritaj ruĝaj plumoj, kiuj iras de la brido ĝis la nuko. Ĝiaj laŭgradaj vostoplumoj havas blankajn pintojn, kaj ĝiaj subaj partoj estas nigraj kun obtuza verdeta nuanco.

### Subspecioj 
Oni agnoskis du subspeciojn, nome la jenaj:

* *D.s. superciliosus*: Suda Luzono; ruĝa karunklo kaj pli longa kresto
* *D. s. cagayanesis*:  Norda Luzono; flava karunklo kaj pli mallonga kresto. *Cagayanensis* estas pli malgranda,

## Habitato kaj konservostatuso 
Ĝiaj naturaj vivejoj estas tropikaj humidaj malaltebenaĵaj arbaroj ĝis 800 metroj super marnivelo. La IUCN klasifikis la specion kiel Malplej Zorgiga, ĉar ĝi laŭdire estas loke ofta. Tamen, oni kredas, ke la populacio malpliiĝas pro senarbarigo kaŭzita de terkonverto, kontraŭleĝa arbohakado kaj brulterkultivado.

Ĝi troviĝas en pluraj protektitaj areoj kiel Montoj Banahaw, Makiling, Isarog, Nacia Parko Bataano kaj Natura Parko Norda Sierra Madre, sed kiel ĉiuj areoj en Filipinoj, la protekto estas malstrikta kaj senarbarigo kaj ĉasado daŭras malgraŭ ĉi tiu protekto surpapere.

## Referencoj
## Vidu ankaŭ 
Kategorio:Nestoparazitoj
Kategorio:Kukoloformaj
Kategorio:Kukoledoj
Kategorio:Birdoj de la Filipinoj
Transnational Institute

La **Transnacia Instituto** (, akronime **TNI**) estas internacia pensfabriko fondita en Amsterdamo en 1974. Laŭ ĝia retejo, ĝi estas dediĉita al "justa, demokratia kaj daŭripova mondo".

## Priskribo 
La TNI fondiĝis en Amsterdamo en 1974 kaj komence estis la internacia branĉo de la Usona Instituto por Politikaj Studoj antaŭ ol iĝi sendependa pensfabriko. Eqbal Ahmad estis la unua direktoro de la pensfabriko.

En 1976, Orlando Letelier estis nomumita direktoro, sed li estis asasinita en la sama jaro fare de la ĉilia spionservo laŭ ordonoj de diktatoro Augusto Pinochet.

Basker Vashee el Zimbabvo fariĝis direktoro, donante al la instituto fokuson sur afrikaj liberigaj movadoj. Lin sekvis Ariane van Buren en 1986 kaj Fiona Dove el Sud-Afriko en 1996. 

La prezidanto de la Transnacia Instituto estas politika sciencistino kaj aktivulino Susan George. 

Tra la jaroj, la pensfabriko subtenis diversajn sociajn movadojn kaj aktivulojn en diversaj landoj. La instituto ankoraŭ havas sian sidejon en Amsterdamo kaj havas proksimume 25–30 konstantajn dungitojn. 

## Laboro 
La TNI publikigas studojn, artikolojn, librojn kaj multmediajn projektojn, kaj organizas seminariojn kaj debatojn. Ĝiaj membroj inkluzivas aktivulojn, esploristojn, verkistojn, akademianojn, ĵurnalistojn kaj dokumentajn filmistojn.  La laboro de la organizo estas dividita en la programojn *Real Utopias* (Veraj Utopioj), *Frontiers of Capitalism* (Limoj de Kapitalismo), kaj *War and Pacification* (Milito kaj Pacigo). Plia programo fokusiĝas tute al Mjanmao, kaj la *Scio-Centro* servas kiel interfaco por emerĝantaj temoj.

La pensfabriko laboras pri la jenaj temoj, interalie: 

* Klimata justeco
* Demokrata energipolitiko ('Energia Demokratio')
* Justa Transiro
* Agroekologio
* Tero, akvo kaj oceano-akaparado
* Remunicipigo
* Demokrataj publikaj servoj
* Limo- kaj migradpolitiko
* Ĝisdatigo
* Klimata sekureco
* Drogpolitiko, kaj la leĝigo de drogoj kiel kanabo
* Drogoj kaj konfliktoj
* Investinterkonsentoj, ISDS kaj Energia Ĉarto
* Potenco kaj senpuneco de korporacioj
* Multkoncernataj aliroj

La kanada aŭtorino Naomi Klein diris pri la pensfabriko: "Malmultaj organizaĵoj sukcesas tiel efike konekti la diversajn sferojn de sociaj movadoj, akademio kaj politiko. La sukcesoj de TNI parte ŝuldiĝas al la fakto, ke ĝi ĉiam laboras en partnerecoj, kaj ŝajnas, ke ĝi sukcesas forĝi la ĝustajn partnerecojn por plifortigi kaj multobligi sian efikecon." 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Arkivo ĉe la Internacia Instituto de Socia Historio.
* Worldcat

Kategorio:Pensfabrikoj
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1974
Flavbeka malkohao

La **Flavbeka malkohao** (*Rhamphococcyx calyorhynchus*) estas specio de la kukoledoj, familio de la ordo de birdoj, nome *Cuculiformes*, kiuj inkludas ankaŭ la vojkurulojn, la aniojn, la centropojn kaj la hoacinon. Ĝi estas endemia de Sulaveso, Indonezio. Ilia natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj malsekaj arbaroj de malaltaj teroj.

Ili ofte sekvas arojn de simioj, nome maŭrmakakoj (*Macaca maura*).

Temas pri mezgranda kukolo, neparazita, kun nigraj supraj partoj kaj longega vosto. La kolo, brusto, supra dorso kaj flgilkovriloj esras ruĝecbrunaj, kaj la piedoj malhelgrizaj ĝis nigrecaj. Distinga trajto estas la bekobildo, kun fortika dlava supra makzelo kaj kontrasta ruĝa malsupra mandiblo.

## Referencoj
## Literaturo 
* BirdLife International 2004.  Phaenicophaeus javanicus.   
*2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj.  24a de Julio 2007.

Kategorio:Kukoloformaj
Kategorio:Kukoledoj
Kategorio:Birdoj de Indonezio
Skvameca malkohao

**Skvameca malkohao**, *Dasylophus cumingi*, estas specio de kukolo en la familio Kukoledoj. Ĝi estas endemia de la insuloj Luzono, Katanduanoj kaj Marinduko en Filipinoj. Ilia natura habitato estas subtropikaj kaj tropikaj malsekaj arbaroj de malaltaj teroj. La specio malpliiĝas pro habitatoperdo kaj ĉasado.

Ĝi estas spektaklaspekta birdo kun sia blanka kapuĉo, ruĝaj okuloj kaj flaveca beko kun vico de skvamecaj plumoj malsupren de la beko kaj supren super la krono, kontraste kun ruĝecbrunaj kolo kaj dorso kaj nigraj suba korpoparto kaj vosto. La specio estis nomita laŭ la kolektanto Hugh Cuming.

## Aspekto kaj taksonomio
Granda, kun unikaj plastecaj plumoj sur kapo kaj gorĝo, ambaŭ seksoj estas samaj. Kaj la tuta kapo estas griza, preskaŭ blanka sur la gorĝo kun plumoj sur la supro de la kapo kaj malsupren de la centro de la gorĝo ĝis la supra brusto kun nigraj skvamecaj plumoj; supra dorso formanta kontinuan kurbon kun kaŝtankoloro sur la malsupra brusto; dorso, flugiloj kaj laŭgrade blankpinta vosto brile nigraj sur la malsupra ventro kaj sub la vostokovriloj.

## Ekologio kaj kutimaro 
Ĝi manĝas insektojn, precipe preferante raŭpojn kaj malgrandajn mamulojn, reptiliojn kaj amfibiojn. Ili manĝoserĉas en la pli malaltaj niveloj kaj ŝatas grimpantajn vitojn kaj implikaĵojn. Kutime observata sola aŭ en malgrandaj grupoj. Ne multaj informoj pri reproduktaj datumoj, sed supozeble reproduktiĝas de marto ĝis majo, baze sur la pligrandigitaj gonadoj de kolektitaj specimenoj dum ĉi tiu periodo.

## Habitato kaj konservostatuso 
Ĝiaj naturaj vivejoj estas tropikaj humidaj malaltebenaĵaj kaj montaraj arbaroj ĝis 2 000 metroj super marnivelo, sed plej ofta inter 300 kaj 760 m. La IUCN klasifikis la specion kiel Malplej Zorgiga, ĉar ĝi laŭdire estas loke ofta. Tamen, oni kredas, ke la populacio malpliiĝas pro senarbarigo kaŭzita de terkonverto, kontraŭleĝa arbohakado kaj brulterkultivado.

Ĝi troviĝas en pluraj protektitaj areoj kiel Montoj Banahaw, Makiling, Isarog, Nacia Parko Bataano kaj Natura Parko Norda Sierra Madre, sed kiel ĉiuj areoj en Filipinoj, la protekto estas malstrikta kaj senarbarigo kaj ĉasado daŭras malgraŭ ĉi tiu protekto surpapere.

## Referencoj
## Vidu ankaŭ 
Kategorio:Nestoparazitoj
Kategorio:Kukoloformaj
Kategorio:Kukoledoj
Kategorio:Birdoj de la Filipinoj
Tzali Reshef

**Becalel "Cali" REŜEF** (; naskita la 23-an de junio 1953) estas israela aktivulo politikisto, unu el la eminentaj gvidantoj kaj fondintoj de la movado "Paco Nun".

Li servis kiel membro de la Kneset por la Laborista Partio inter aŭgusto 2002 kaj februaro 2003.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Israelaj aktivuloj
Kategorio:Israelaj politikistoj
Kategorio:Israelaj entreprenistoj
Ra'anan Cohen

**Raʿanan Cohen** (; naskiĝis la 28-a de februaro 1941 en Bagdado) estas iama israela politikisto, kiu, kiel parlamentano por Yisra'el Achat, estis Ministro pri Bonfarto kaj Sociaj Servoj de la 10-a de aŭgusto 2000 ĝis la 7-a de marto 2001.

Plejparto de lia politika kariero li servis kiel politikulo en la Laborista Partio.

## Verkaro 
* 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Israelaj ministroj
Kategorio:Israelaj politikistoj
Kategorio:Irakaj judoj
Ran Cohen

**Ran COHEN** (, naskiĝis Said Cohen; la 20-a de junio 1937 en Bagdado) estas iama parlamentano de Meretz kaj iama Ministro pri Komerco kaj Ekonomio en Israelo. Li estas socialisto kaj cionisto.

## Politika kariero 
En 1984, li unue eniris la Knesset-on sur la listo de la Ratz -partio (gvidata de Shulammit Aloni), jam kiel gvidanto de la *Szelli* -pacmovado. Ekde tiam, li estis membro de la Knesset en ĉiu oficperiodo.

Ekde 1992, li estas membro de Meretz, konsentema maldekstra partio formita el la kunfandiĝo de Mapam, Ratz, kaj Shinui. Li funkciis kiel Ministro pri Konstruado en la kabineto de Jicĥak Rabin kaj Ministro pri Komerco kaj Industrio en la kabineto de Ehud Barak. Li prezidis multajn parlamentajn komitatojn, inkluzive de la komitatoj pri Sekureco kaj Eksterlandaj Aferoj.

Ĉefe asociita kun la Leĝo pri Socia Loĝado, de kiu li estis unu el la aŭtoroj, kiu permesis al loĝantoj de tiaj konstruaĵoj preni proprieton de ili. Li ankaŭ traktis aferojn pri minimuma salajro.

Post kiam Meretz kuniĝis kun la grupo Shachar de Yossi Beilin en 2004, la nova grupo nomis sin Meretz-Yachad. Kohen provis iĝi gvidanto de la nova partio sed perdis la vetkuron kontraŭ Beilin. Liaj subtenantoj kulpigis la supozeble rasismajn rilatojn de la partio, ĉar Kohen estas la sola ne-Aŝkenaza membro de la gvidantaro.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Norma Instituto de Israelo

Kategorio:Irakaj rifuĝintoj
Kategorio:Irakaj judoj
Kategorio:Israelaj militistoj
Kategorio:Israelaj politikistoj
Kategorio:Israelaj ministroj
Pinchas Sapir

**Pinchas SAPIR** (, origine *Pinchas Kozłowski* ; naskiĝis la 15-a de oktobro 1906 en Suwałki, rusa Pollando (d:Q2068091); 12-a de aŭgusto 1975 en Moŝavo Nevatim en Israelo) estis influa israela politikisto de la Laborista Partio. Li funkciis kiel Ministro pri Financoj, Ministro pri Komerco kaj Industrio, kaj Ministro sen Portfolio inter 1955 ĝis 1972.

Unu el la gvidantoj de la partio Mapai, kaj poste la bloko Maarach, li funkciis kiel ministro pri financo de Israelo en la kabinetoj de Levi Eshkol kaj Golda Meir.

Kune kun Levi Eŝkol, li estas unu el la arkitektoj de la "israela ekonomia miraklo" de 1954-1965, en kiu lia lando transformiĝis de ŝtato kun severa ŝparekonomio kaj bonveniganta masivajn ondojn de enmigrintoj, en socion kun relative alta vivnivelo, proksima al tiu de Okcidenta Eŭropo.

Li estis kritikita pro troa protektado de riĉaj investantoj kaj centraligo de la ekonomio. Dum lia oficperiodo, la lando spertis periodon de tre alta ekonomia kresko (eĉ superante 10% jare). Pro tio, li ofte estas priskribita kiel unu el la plej bonaj financministroj en la historio de Israelo.

En la jaroj 1974-1975 li estis la prezidanto de la Juda Agentejo (Soĥnut) kaj la Monda Cionisma Organizaĵo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Premio Sapir, plejprestiĝa hebrelingva literatura premio en Israelo.

## Eksteraj ligiloj 
* La Centra Zionista Arkivo en Jerusalemo. Retejo: La Oficejo de Pinhas Sapir (S82).

Kategorio:Israelaj ministroj
Kategorio:Israelaj politikistoj
Danny Yatom

**Danny YATOM** (, naskita la 15-an de marto 1945 en Mandata Palestino) estas iama ĉefo de la israela spionservo kaj politikisto (Laborista). Li estis estro de la sekreta servo Mossad de 1996 ĝis 1998. 

 En junio 2008, Yatom demisiis de sia posteno kiel parlamentano proteste kontraŭ la politikoj de la registaro de Ehud Olmert."La sola celo de la israela gvidantaro estas atingi politikan supervivon. La moralaj kaj etikaj kodoj, kiuj iam formis ĝian fundamenton, nun estas subfositaj."

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Eksa ĉefo de Mossad ne singarda de Gaydamak

Kategorio:Israelaj militistoj
Kategorio:Israelaj politikistoj
Tianŝui

**Tianŝui,** per simpligita ĉina skribo **天水市,** per pinjino *Tiānshuǐ* estas milionurbo je prefektuja nivelo en provinco Gansuo en Ĉina Popola Respubliko. La loknomo signifas: "Ĉiela Akvo".
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2020 la prefektujnivela loĝantaro estis  homoj.

## Geografio 
La kuntirita milionurbo kuŝas sur rande de Leŭsa Altebenaĵo laŭ alfluanta rivero de Vei sur areo  km² 1171 m super la marnivelo kaj administras 7 dividojn. Baoji troviĝas 133, Pinlian 139, provinca sidejo Lanĝoŭo 240, ĉefurbo Pekino 1145 km laŭ https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
La prefektujnivela urbego kuŝas laŭ antikva vojo de la Norda Silka Vojo, tio determinis la gravecon ĝis la modernaj tempoj.

## Ekonomio 
Pro la milda klimato la areo estas granda produktanto de fruktoj, precipe pomoj. Ĝi estas ankaŭ grava industria centro pri elektroniko.

## Edukado 
En Tianŝui universitato kaj 3 altlernejoj funkcias.

## Trafiko 
eta|maldekstre|
La milionurbo estas atingebla voje kaj trajne, eĉ flughaveno funkcias. Ene ankaŭ tramo liveras la pasaĝerojn ekde 2020.

## Klimato 
La klimato estas parte malvarmeta duonarida, parte humida kontinenta klimatoj kun musona influo laŭ klimata klasifiko de Köppen: BSk respektive Dwa kun 4 egallongaj sezonoj. La vintroj estas malvarmaj sed sekaj, la someroj varmaj kaj iom humidaj. La areo ricevas 1 911 horojn da sunbrilo ĉiujare. La jara averaĝa temperaturo estas  kaj varias inter . Jare averaĝe pluvas 494 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, sed multo de la jara pluvokvanto okazas de junio ĝis septembro.

## Vidindaĵoj 
* temploj

## Ĝemelurboj 
* 

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Yuval Steinitz

**Yuval STEINITZ** (; naskiĝis la 10-a de aprilo 1958 en Ramot HaShavim, Israelo) estas israela politikisto de la Likud kaj estis Ministro pri Energio kaj Akvo de majo 2015 ĝis 2021. Antaŭe, li estis Ministro pri Financoj de 2009 ĝis 2013 kaj Ministro pri Strategiaj Aferoj de 2013 ĝis majo 2015.

Li doktoriĝis pri filozofio ĉe la Universitato de Tel-Avivo kaj instruis ĉe la Universitato de Ĥajfo. Li estas aŭtoro de pluraj libroj pri filozofio. Steinitz estis membro de la maldekstra-liberala movado Pacon Nun (שלום עכשיו), sed post la Oslo-Akordoj, li ŝanĝis siajn vidpunktojn kaj aliĝis al la partio Likud.

En 1983, partoprenante la marŝon de "Paco Nun", li estis vundita per ĵetgrenado ĵetita de dekstrula aktivulo. Pluraj aliaj manifestaciantoj ankaŭ estis vunditaj, kaj unu estis mortigita.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* La israela Misila Defenda Asocio Retejo: Steinitz Bio
* anglalingvaj artikoloj de Yuval Steinitz, la Ariel Center for Policy Research 
* brita Israela Komunikada kaj Esplora Centro: Steinitz sur la irana Minaco

Kategorio:Judaj filozofoj
Kategorio:Israelaj filozofoj
Kategorio:Israelaj politikistoj
Kategorio:Israelaj ministroj
Kategorio:Sciencaj verkistoj
Max Tau

**Max Tau** estas germana-norvega verkisto kaj eldonisto. Li naskiĝis la 19-an de januaro 1897 en Beuthen, Prusa Silezio (ekde 1945 parto de la komunista Pola Popola Respubliko kaj ekde 1946 pole *Bytom*), ekde 1944 estis edzigita al la norvega eldonistino Tove Tau (1905-1994) kaj mortis en aĝo de 79 jaroj la 13-an de marto 1976 en Oslo. En oktobro 1950 li honoriĝis per la unua Pacpremio de la germana librokomerco, atribuita kadre de la Frankfurta librofoiro.

Kategorio:Germanlingvaj verkistoj
Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Germanaj eldonistoj
Liao Yiwu

**Liao Yiwu** estas ĉina verkisto, poeto, muzikisto kaj ĵurnalisto. Li naskiĝis la 4-an de aŭgusto 1958 env la urba distrikto Janting, Siĉuano, Popola Respubliko Ĉinio, do nun estas -jaraĝa. En oktobro 2012 li honoriĝis per la Pacpremio de la germana librokomerco, atribuita kadre de la Frankfurta librofoiro. Pro lia kritika sinteno rilate al la ĉina registaro, la verkoj de Liao estas malpermesitaj en la Ĉina Popola Respubliko.

Kategorio:Ĉinaj verkistoj
Kategorio:Ĉinaj ĵurnalistoj
Carl Jacob Burckhardt

''''* estis svisa diplomato, verkisto kaj ĵurnalisto. Li naskiĝis la 10-a de septembro 1891 en Bazelo kaj mortis dum sia 82-a jaraĝo la 3-a de marto 1974 en Vinzel, distrikto Nyon kaj kantono Vaŭdo de Svislando. 

De 1944 ĝis 1948, li oficiis kiel prezidanto de la Internacia Komitato de la Ruĝa Kruco (IKRK), kie li plurfoje kaŭzis polemikon pro sia malsukceso kondamni la Holokaŭston kaj limigante siajn klopodojn al tradicia helpo al la viktimoj.

En oktobro 1954, li honoriĝis per la Pacpremio de la germana librokomerco, atribuita kadre de la Frankfurta librofoiro.

## Verkoj 
* *Der Berner Schultheiss Charles Neuhaus* (1925) ()
* *Gestalten und Mächte* (1941) ()
* *Reden und Aufzeichnungen* (1952) ()
* *Ma mission à Dantzig* (1961) ()
* *Richelieu* (1970-1975) ()
* *Gesammelte Werke* (6 volumoj, 1971) ()
* *Memorabilien* (1974) ()
* *Le Souvenir de Hugo von Hofmannsthal*. Laŭzano : *Centre de Recherches européennes*, 1976 ()
* *Briefe: 1908-1974'' (1986) ()

Kategorio:Germanlingvaj verkistoj
Kategorio:Svisaj diplomatoj
Kategorio:Svisaj historiistoj
Kategorio:Svisaj ĵurnalistoj
Universitato Crandall

La **universitato Crandall** -  - estas universitata altlernejo en Nov-Brunsviko, Kanado. Ĝi havas sian centran kampuson en la urbo Moncton, kaj estis fondita en 1949. La universitato estas posedata de la baptisma kristana eklezio *Canadian Baptists of Atlantic Canada* (Kanadaj Baptistoj de Atlantika Kanado).
  

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|290ra|maldekstra|

Kategorio:Universitatoj en Nov-Brunsviko
Nov-Brunsviko
Pierre Puget

**Pierre PUGET** (1620–1694) estis franca skulptisto, pentristo, inĝeniero kaj arkitekto, unu el la ĉefaj reprezentantoj de la franca naturalisma baroko. Lia verko reprezentas barokan stilon, kiu devias de la ĉeftendenco, kun patecaj kaj perfortaj trajtoj (Milono de Krotono 1682). En sia patrujo, li plenumis, interalie, la skulptan ornamadon de reĝaj velŝipoj. La verko de Puget montras influojn de Mikelanĝelo, Bernini kaj Pietro da Cortona.

File:Louvre statue DSC00917.jpg|Milono de Krotono (Luvro)
Image:Perseus Andromeda Puget Louvre MR2076.jpg|*Perseo kaj Andromeda*, Luvro
File:Puget - Diogenes Alexander Louvre.jpg|Diogeno kaj Aleksandro la Granda, Luvro (1692)

Kategorio:Francaj skulptistoj
Kategorio:Francaj pentristoj
Navid Kermani

'''''' estas germana verkisto kaj ĵurnalisto - liaj gepatroj havas iranajn radikojn. Li naskiĝis la 27-an de novembro 1967 en Siegen, do nun estas -jaraĝa, kaj ricevis sian akademian edukon kiel orientalisto en la bonna universitato. En oktobro 2015 li honoriĝis per la Pacpremio de la germana librokomerco, atribuita kadre de la Frankfurta librofoiro.

Kategorio:germanlingvaj verkistoj
Kategorio:germanaj verkistoj
Kategorio:germanaj ĵurnalistoj
Per Axel Nyström

**Per Axel NYSTRÖM**, 1793-1868, estis sveda arkitekto, profesoro ĉe belarta akademio de 1836 ĝis 1948 kaj urbarkitekto de Stokholmo de 1838 ĝis 1863. En siaj diversaj postenoj, Nyström estis energia kaj iniciatema en artiste malriĉa tempo, kaj tial tre influa. Li estis, interalie, influa en la kresko de la populareco de novgotiko kaj novklasikismo.
thumb|maldekstre|*Rånäs slott*, verko de Nyström

Kategorio:Svedaj arkitektoj