open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gastornis

***Gastornis*** estas formortinta genro de grandaj, neflugaj birdoj kiuj vivis dum la mezo de Paleoceno ĝis la mezo de Eoceno en Paleogeno. Plimulton de fosilioj oni trovis en Eŭropo, kaj oni konas kelkajn speciojn tipe atribuitajn al la genro el Nordameriko kaj Azio. Kelkaj genroj, kiel la bone studita genro ***Diatryma***, estis historie konsiderataj junaj sinonimoj de *Gastornis*. Tamen, tiu interpretado ĵus ŝanĝiĝis, kaj kelkaj esploristoj nun konsideras *Diatryma* valida genro.

Kaj la genro kaj la familio *Gastornithidae* estis alternative atribuitaj al la ordo Gruoformaj aŭ al propra ordo *Gastornithiformes*.

La specioj de *Gastornis* estis tre grandaj birdoj, pri kiuj tradicie oni supozis, ke ili estis predantoj de variaj pli malgrandaj mamuloj, kiel iamaj etaj ĉevaletoj. Tamen, kelkaj linioj de pruvaro, kiel manko de hokoformaj ungegoj (en konataj spuroj de *Gastornis*), studoj de la strukturo de iliaj bekoj kaj izotopa analizo de iliaj ostoj, kondukis sciencistoj al nuna konsidero, ke tiuj birdoj estis pli probable herbovoruloj, kiuj manĝis krudan plantomaterialon kaj semojn. Ĝenerale oni interkonsetas, ke *Gastornis* estas rilataj al *Galloanserae*, la grupo kiu enhavas anseroformajn kaj kokoformajn.

## Referencoj
Kategorio:Gruoformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Kategorio:Formortintaj birdoj
Kategorio:Formortintaj neflugaj birdoj
Ponto de Austerlitz

La **Ponto de Austerlitz**  estas ponto transirantan la Sejnon en Parizo, Francio.

Ĝi ligas la 12-an arondismenton, ĉe Avenuo Ledru-Rollin, al la 5-a kaj 13-a arondismentoj, ĉe Placo Valhubert, fronte al Ĝardeno de la Plantoj.

La Ponto de Austerlitz estas priservata per linioj 5 kaj 10 ĉe la stacio '''' kaj per RER C ĉe Gare d'Austerlitz kaj ĉe la stacio '''' per linio 5.

Ĝi prenas sian nomon memore al la venko gajnita ĉe Austerlitz de la napoleonaj armeoj de la Unua Imperio super la rusia kaj aŭstra imperioj la .

## Vidu ankaŭ 
* Viadukto de Austerlitz
* 5-a arondismento de Parizo
* 12-a arondismento de Parizo
* 13-a arondismento de Parizo

## Eksteraj ligiloj 
* 

Austerlitz
Kategorio:Sejno
Kategorio:5-a arondismento de Parizo
Kategorio:12-a arondismento de Parizo
Kategorio:13-a arondismento de Parizo
Béla Bevilaqua-Borsodi

'*** [bevilakva-borŝodi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Bevilaqua-Borsodi Béla,*' estis hungara muzeologo, kulturhistoriisto. Lia familia nomvarianto estis *Bevilaqua Borsody*, lia familia nomo ĝis 1928 estis *Bevilaqua Béla*.

 naskiĝis  en Miskolc, li mortis  (laŭ alia informo en 1962) en Budapeŝto.

## Biografio 
 akiris diplomon en Scienca Universitato de Budapeŝto en 1911. Post la diplomo li estis submuzeologo en Tutlanda Biblioteko Széchényi ĝis la 1-a mondmilito, poste li batalis kiel medicina oficiro, post la kapitulaco li brokantis. Inter 1920-1935 li laboris en primilita muzeo, poste li vivtenis sin el kontribuoj. En la 1920-aj jaroj li faris sonefektojn en la Hungara Radio. Li havis edzinon.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A valóság problémája. Ismeretelméleti tanulmány.* (ankaŭ disertaĵo, 1911)
* *Dürer Albert erődítési tervei és a XV– XVII. századi török probléma.* (1928)
* *A galánthay gróf Esterházy Károly egri püspök által alapított egri egyetem csillagvizsgálójának története. 1762–1883.* (1930)
* *A magyar serfőzés története.* (2 volumoj, studo, 1931)
* *Pest-budai kávéházak. Kávé és kávésmesterség. 1535–1935.* (2 volumoj, kunaŭtoro, studo, 1935–1937)
* *Régi és új magyar takácsmesterségek.* (1942)
* *A magyar vendéglátóipar története.* (kunaŭtoro, 1-a parto, 1943)
* *Német maszlag. I. Othotól Adolf Hitlerig. 972–1945.* (1945)
* *Régi magyar világjárók.* (kompilaĵo, kunaŭtoro, 1954; 3-a eldono: 1969)
* *A budai Víziváros története.* (studoj, 1961; denove: 2005).

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj muzeologoj
Kategorio:Hungaraj kulturhistoriistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ponto de Tolbiac

La **Ponto de Tolbiac** estas ponto situanta en Parizo, konstruita inter 1879 kaj 1882.

La Ponto de Tolbiac ligas Kajon de Bercy en la 12-a arondismento al strato Neuve-Tolbiac en la 13-a.

Tiu ĉi loko estas priservata per metrolinio 14 ĉe la stacio ''''.

## Vidu ankaŭ 
* 12-a arondismento de Parizo
* 13-a arondismento de Parizo

## Eksteraj ligiloj 
* 

Tolbiac
Kategorio:Sejno
Kategorio:12-a arondismento de Parizo
Kategorio:13-a arondismento de Parizo
Ĉina te-kulturo

250px|eta|
La **ĉina tekulturo** (ĉine simpligite 中国茶文化, tradicie 中國茶文化, pinjine zhōngguó chá wénhuà) estas grava parto de ĉina kulturo kaj la plej malnova de sia speco en la mondo, La japana tekulturo havas siajn radikojn en Ĉinio, sed disvolviĝis sendepende dum la tempo. La Ĉina Imperio ankaŭ havas sian propran teceremonion, kiu estas tradukita kiel "tearto" (ĉine simpligite 茶艺, tradicie 茶藝, pinjine cháyì). Post la subpremado de publika tekulturo dum la Kultura Revolucio (1966–1977) kaj la fermo de multaj teejoj, ĝi estis nur en la sudo kaj okcidento de Ĉinio (ekz. en Honkongo, Makao) kaj sur la insulo Tajvano vere disvastigita. Tamen, la tradicia te-trinkado restis senŝanĝa en tre multaj familioj ĝis hodiaŭ. En tradicia ĉina tekulturo, preta teo estas kutime trinkita sen iuj aldonaĵoj. El la malsamaj specoj de teo, verda teo estas preferata de plej multaj ĉinoj. Dum la epoko de ekonomia kresko de Ĉinio, la tradicia te-kulturo denove fariĝas pli kaj pli populara.

La prilaborado de teo kaj la kutimoj asociitaj kun ĝi en Ĉinio estas parto de la nacia kaj internacia nemateria kultura heredaĵo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* japana teceremonio
* kafoceremonio

## Eksteraj ligiloj 
* : Radio 3ZZZ: elsendo de la 14-a de decembro 2015: intervjuo de la japano Hiroko, majstro de teceremonio (16:40-27:50).

Teceremonio‎
Kategorio:Teceremonio
Kategorio:Ĉinaj artoj
Feliciano Ninguarda

**Feliciano NINGUARDA** (naskiĝinta en 1524 je Morbegno, mortinta la  en Komo) estis katolika episkopo de Scala (1577-1583), Sant'Agata de' Goti (1583-1588) kaj Komo (1588-1595). Li estis guberniestro en la princĉefepiskopujo de Ratisbono kaj apostola nuncio por Supra Germanujo (1578-1583). Li konsidereblas modela por nova tipo de episkopo malferma je la modernigo de la Katolika Eklezio laŭ la ideoj de la koncilio de Tridento.

Estante filo de mediolana kapitano, Ninguarda trejniĝis en klostroj de dominikanoj je Morbegno kaj Mediolano. En 1549 li mem frokuliĝis. Ses jarojn poste li troviĝis en Vieno por priparoli monaĥejajn reformojn kaj ekdeĵoris de 1559 por la salcburga arkiepiskopo, i.a. kiel prokuratoro ĉe la Tridenta koncilio. Kiam li estis oficiala papa sendito en Suda Germanujo li aktivis ĉefe en Bavarujo, Tirolo, Salcburgio kaj Stirio. En Salcburgo li devis juĝi pri la agoj de Wilhelm von Trauttmansdorff; Salcburge li krome aktivis kiel katedrala predikisto.

Etendiĝo de lia inspektora potenco super la katolikaj komunumoj de Grizono venis en 1579 (kiel por la sendito Giovanni Francesco Bonomi). Bonege koninte la grizonajn kondiĉojn, Ninguarda vane petis episkopon Beatus a Porta reveni al Koiro kaj nomumi la sanktgalan abaton Joachim Opser koadjutoro (por ke la posteuleco bone funkciu). Ĉi sekreta nomumiĝo (1579) kiel ankaŭ la kaŝaj interparoladoj en Lucerno kaj Feldkirch kun gravaj katolikaj politikistoj komence ne estis fruktodonaj. En 1580 Porta abdikis laŭ persvado de Bonomi.

Ninguarda sukcese abdikigis Christoph Funk, abaton de Petershausen ĉe Seerhein, kaj subtenis aliancon de la svisaj katolikaj komunumoj kun la princepiskopo de Bazelo. En 1586 oni diskutis igi Ninguarda nuncio je Lucerno. Kiel koma episkopo, li inspektoris inter 1589 kaj 1593 en la paroĥoj de Valtelino kaj en 1591 je Tiĉino.

## Fonto
Pierre Surchat: "Ninguarda, Feliciano" - ĉe: *Dictionnaire historique de la Suisse,* 9.9.2010

## Eksteraj ligiloj
*Niguarda ene de la katolika hierarkio
*listo de komaj episkopoj
## Notoj
Messelornithidae

eta|dekstre|240ra|Fosilia specimeno de *Messelornis*.
***Messelornithidae*** estas formortinta klado de gruoformaj birdoj, tre proksime rilataj al la modernaj raledoj. La fosiliaj trovaĵoj estas el Paleoceno ĝis frua Oligoceno de Eŭropo kaj Nordameriko. 

## Genroj
* *Itardiornis*
* *Messelornis*
* *Nasiornis*
* *Parvirallus*
* *Pellornis*

## Referencoj
Kategorio:Gruoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Kategorio:Formortintaj birdoj
Geranoididae

***Geranoididae*** estas klado de formortintaj birdoj el frua ĝis malfrua Eoceno kaj eble frua Oligoceno de Nordameriko kaj Eŭropo. Tiuj estis wezgrandaj, longkruraj neflugaj birdoj. Ĵusa esplorado montris, ke tiuj birdoj povas fakte estis paleognatoj rilataj al strutoj.

## Genroj
*†*Eogeranoides*
*†*Galligeranoides*?
*†*Geranodornis*
*†*Geranoides*
*†*Palaeophasianus*
*†*Paragrus*

## Referencoj
Kategorio:Gruoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Kategorio:Formortintaj birdoj
Kategorio:Formortintaj neflugaj birdoj
Parvigrus

***Parvigrus*** estas formortinta birdo-genro, kun ununura specio *Parvigrus pohli*. Ĝi estis konsiderita familio, nome *Parvigruidae*. La restaĵojn de *Parvigrus pohli* oni priskribis el fosilioj trovitaj en Vachères en Francio, el rokoj el Malsupra Oligoceno. La nomo *Parvigrus* estis derivita el la Latina *parvus* por "malgranda" kaj *grus* por gruo, dum la specia epiteto referencas Burkhard Pohl kiu akiris la specimenon por la *Wyoming Dinosaur Center* de Thermopolis, Vajomingo. *Parvigrus pohli* estis koko-granda parenco de gruoj kaj de aramoj.

## Referencoj
Kategorio:Gruoformaj
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Kategorio:Formortintaj birdoj
Fondumo por libera programaro de Barato

**Fondumo por libera programaro de Barato** (, akronime **FSFI**) estas barata neprofitcela organizaĵo simila al la usona Fondumo por Libera Programaro . 

Fondite en Thiruvananthapuram, la ĉefurbo de Keralo en 2001 , FSFI antaŭenigas la uzon kaj evoluon de libera programaro en Barato, inkluzive de publikaj edukaj programoj pri libera programaro. Libera programaro estas nomita "Swatantra Software" en kelkaj partoj de Barato (Swatantra signifas "libera" en sanskrito).

En 2003, post renkontiĝo kun la fondinto de la Free Software Foundation, Richard Stallman, barata prezidanto D-ro Abdul Kalam alvokis baratajn sciencistojn kaj informteknologiajn profesiulojn pliigi la uzon de libera kaj malfermkoda programaro en esplorado kaj disvolviĝo .

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Fondumo por Libera Programaro
* Fondumo por libera programaro de Eŭropo

## Eksteraj ligiloj 
* Fondumo por libera programaro de Barato
* Linuxjournal intervjuo kun teamaj membroj de FSF-Barato
* Slashdot kaj baratuaj artikoloj (datiĝis 2002) koncerne al la vizito de Stallman al Barato.
* Slashdot kaj baratuaj artikoloj (datiĝis 2002) koncerne al la aprobo de d-ro. Kalam de libera softvaro.
* Blua-GNUa intervjuo: Efiko de FSFa Barato estas sekvoriĉa
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 2001
Kategorio:Organizaĵoj
Kategorio:Komputiko kaj socio
Kategorio:GNU
Kategorio:Ciferecaj rajtoj
Kategorio:Asocioj (Politiko)
Kategorio:Fondumoj
Béla Bohus

'*** [bohuŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Bohus Béla,*' estis hungara-nederlandana neŭrobiologo, altlerneja instruisto.

 naskiĝis  en Budapeŝto, li mortis  en Soest ĉe Utreĥto (urbo) (laŭ alia informo en Groningen).

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en Pécs en 1954, poste li akiris medicinan diplomon en Medicina Universitato de Pécs en 1960. Li praktikadis en la universitata instituto (1959–1962), poste li estis asistanto (1962–1966), lektoro (1966–1970), dum dufoje li havis stipendiojn en instituto de Universitato Utrecht. Intertempe li akiris laboratorian licencon en 1963, li kandidatiĝis (CSc) en 1969 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li translokiĝis al Nederlando kaj en tiu nederlanda universitato li estis docento inter 1970–1982, poste profesoro kaj katedrestro ĝis sia morto, krome fakultatestro (1990–1992). Li edziĝis en 1960, 2 filoj naskiĝis en 1961 kaj 1967.
 
## Elektitaj kontribuoj 
* *Metabolism in vitro of Hydrocortisone in Dog, Cat, Guinea Pig and Rat Liver.*  (kunaŭtoro, 1960)
* The Effect of Central Nervous Lesions on Pituitary-adrenocortical Function in the Rat. (kunaŭtoro, 1961)
* *Sexual Differences in the Pituitary-adrenal System of the Adult Rat.* (kunaŭtoro, 1962)
* *Further Data Concerning the Sex Differences of the Pituitary-adrenal System in the Rat.* (kunaŭtoro, 1963)
* *Hormonális visszajelentő mechanizmus szerepe az adaptatív hipofízis-mellékvesekéreg és magatartási válasz szabályozásában.* (disertaĵo, 1967)
* *Az élő világ szociológiája.* (1978)

## Fontoj 
* biografio angle kun foto
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Nederlandaj nervobiologoj
Kategorio:Nederlandaj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungardevenaj nederlandanoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj nervobiologoj
Songzia

***Songzia*** estas formortinta genro de gruoformaj birdoj rilataj al raledoj. Ili vivis en Eoceno. Kvankam multaj tiamaj familioj estis tradicie atribuitaj al la *Gruiformes* kvankam aktuale tio ŝajnas nun malprava, tiu ŝajne ne estas la kazo de tiuj birdoj. Iliaj fosilioj troviĝis en la kantono Songzi de Hubejo, Ĉinio). kaj ***Songzia acutunguis***. La nomojn kaj de la genro kaj de la familio por la tipa specio estis dekomence por la unua fojo publikigitaj en novaĵo, kaj nur poste en scienca gazeto por plenumi la postulojn de la ICZN por validigi novajn sciencajn nomojn. Tial, ili estis konsideritaj *nomina nuda* ĝis la gazetartikolo publikiĝis por la validigo de la taksonomio. kaj estas ankaŭ fosilio de Paleoceno el la Menat Formacio, Francio

## Referencoj
Kategorio:Gruoformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Kategorio:Formortintaj birdoj
Erzsébet Bibó

**Erzsébet Bibó** [erĵEbet bibO], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Bibó Erzsébet,** estis hungara instruisto, muzeologo. Ŝia nobela antaŭnomo estis *barátosi* [barAtoŝi], ŝiaj geedziĝaj nomoj estis (laŭ la hungarlingve kutima nomordo) *Kern Rezsőné* kaj *Bányai Sándorné*.

 naskiĝis  en Csombord (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Ciumbrud en Rumanio), ŝi mortis  en Ozun (Rumanio).
 
## Biografio 
 inter 1920-1938 kaj depost 1944 ŝi apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Ŝi lernis en Hódmezővásárhely kaj Nagyvárad, poste ŝi akiris pedagogian licencon en Győr, poste diplomon en Budapeŝto en 1908. Post la diplomo ŝi instruis en Barót, Segesvár, Rimaszombat (1909–1915), Kula (1915–1918), Sepsiszentgyörgy (1918–1944). En la lasta urbo ŝi estis ankaŭ gimnaziestro ekde 1924, krome ŝi estis muzeologo ekde 1928.

Ŝi edziniĝis en 1911, vidviniĝis en 1934, post jaro ŝi pseŭdoedziniĝis por eviti forigon al eksterlando.

## Elektitaj kontribuoj 
* Az iskola rövid története. (1941)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj muzeologoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Rumaniaj hungaroj
Duoninsulo Ungava

La **Duoninsulo Ungava** (, ) estas la norda parto de Labradora Duoninsulo .

Ĝi estas lavita de la akvoj de Hudsona Golfo (en la okcidento), Hudsona Markolo (en la nordo) kaj Ungava Golfo (en la oriento). La plej norda punkto de la duoninsulo (same kiel la plej norda punkto de la tuta Labradora duoninsulo kaj la provinco de Kebekio) estas Kabo Wolsterholme. La areo estas ĉirkaŭ  km². Ĝi estas parto de la Kanada Ŝildo. La areo estas tute tundro; estas sufiĉe multaj riveroj kaj glaciejaj lagoj.

En 1950, sur la duoninsulo estis malkovrita lago-meteoritkratero nomata Pingualuit, kiu mezuras 415 metrojn profunda kaj 3,4 km en diametro.

La subgrundo de la duoninsulo estas riĉa je mineraloj, inkluzive de asbesto, nikelo, uranio, kupro kaj fererco. La klimato estas ekstreme severa.

La duoninsulo estas hejmo al proksimume  homoj en 12 marbordaj komunumoj, 90% de kiuj estas inuitoj. La plej granda setlejo estas Kuujjuaq.

Ĝis 1912, la Ungava duoninsulo estis parto de la Nordokcidentaj Teritorioj kiel la *Ungava regiono*.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Ekologia priskribo de la Ungava Duoninsulo (en la franca)
* Spektu la arkivan dokumentarion *Across Arctic Ungava* (*Tra Arkta Ungava*) 

Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Kebekio
Kategorio:Duoninsuloj en Nordameriko
Kariamoformaj

**Cariamiformes** (aŭ **Cariamae**) estas ordo de dekomence neflugaj birdoj kiu ekzistis dum ĉirkaŭ 50 milionoj da jaroj. La grupo inkludas la nuntempan familion de flugkapablaj *Cariamidae* (kariamoj) kaj formortintajn familiojn kiel *Phorusrhacidae*, *Bathornithidae*, *Idiornithidae* kaj *Ameghinornithidae*. Nuntempaj membroj (kariamoj) estas konataj nur el Sudameriko, sed oni trovis fosiliojn de multaj formortintaj taksonoj en aliaj kontinentoj kiel Eŭropo kaj Nordameriko. Kvankam tradicie ĝi estis konsiderita subordo ene de *Gruiformes*, kaj morfologiaj kaj genetikaj studoj montris, ke ĝi apartenas al aparta grupo de birdoj, nome *Australaves*, kies aliaj vivantaj membroj estas *Falconidae*, *Psittaciformes* kaj *Passeriformes*.

Tiun proponon konfirmis en 2014 studo de ĉiuj genaroj de 48 reprezentaj birdospecioj. Tiu analizo montras, ke *Cariamiformes* estas baza inter nuntempaj *Australaves*, dum falkoformaj estas la plej proksima baza grupo; kombine kun la fakto ke ankaŭ la plej baza branĉo de *Afroaves* (*Hieraves*, t.e. *Accipitriformes* kaj strigoj) estas predantoj, kio indikas, ke la komuna praulo de la 'kernaj terbirdoj' (*Telluraves*) estis pintopredanto.

## Familioj
* Vivantaj Kariamedoj, *Cariamidae* 
* †*Ameghinornithidae*
* †*Bathornithidae*
* †*Eleutherornithidae*
* †*Idiornithidae*
* †*Phorusrhacidae* (terurbirdoj)
* †*Salmilidae*

## Referencoj

Kategorio:Neotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Formortintaj birdoj
Carl Stade

**Carl STADE**  (naskiĝinta la  en Plaue, mortinta la  en Vajmaro) estis germana seruristo kaj rezistanto kontraŭ la nazioj; lia ekzekuto pasis en la korto de la vajmara Landa tribunalo. 

## Vivo 
Post frekvento de metilernejo por trejniĝo serurista je Suhl, li soldatis dum la Unua Mondmilito. En la 1924-a jaro li fariĝis majstro metia en Erfurto kaj ekmembris ĉe Germana Metiprilaborista Societo (DMV). En la armilfabriko C.B. Haenel de Suhl, kie li estis veldisto, troviĝis de 1933 en grupo da rezistantoj. En la 1936-a jaro li luprenis en la kvartalo Friedberg lunĉejon kun apudanta butiko de necesahoj. En la taverno *Zum Schuppen* kolektiĝis kontraŭfaŝistoj por disputoj, inter kiuj estis ankaŭ Alfred Gerngroß (simpatianto de Komunista Partio de Germanio) kaj ties frato Rudolf Gerngroß (intertempa membro de Socialdemokratia Partio de Germanio), la komunistoj Minna kaj Emil Recknagel kaj la senpartia Richard Heim. 

En septembro 1943, Stade trafiĝis de amasa arestiĝo kaj venis en la prizonon de Ichtershausen. Por kreo de komunisma ĉelo kaj difektigo de armiloj, la Recknagel-oj kaj Stade kondamniĝis fare de la t.n. Popola Kortumo en la 29.11.1944 je ŝtatperfido kaj perdo de ĉiuj honoroj. En decembro 1944 la regna ministro pri justico Otto Georg Thierack ordonis ekzekuton. 

Carl Stade edziĝis en 1929 al Ida Heim; ili havas filon Dietrich.

## Memoro 
*Post 1945 oni konstruis en la setlejo de Friedberg sur brikŝtona muro monumenton por ĉiuj supre menciitaj rezistantoj; ties aliaranĝo okazis meze de la 1980-a jaroj kaj nova ŝtona soklo ricevis enskribon. Ĉe la loĝbloko setleja troviĝis ĝis 1990 memortabulo kun simila enskribo; post forigo (pro nekonataj kaŭzoj) oni ekkonservis ĝin ene en loĝdoma buroo.

* En majo 2008 oni mentis stumbligan ŝtoneton por Stade malpost la restoracio *Zum Schuppen*. 

## Literaturo 
• Gerd Kaiser (eld.): *Aufrecht und stark,* Edition Bodoni, 2011, ISBN 3940781193, p. 116

## Notoj 
Kategorio:Viktimoj de la naziismo
Kategorio:Ekzekutitoj
Kategorio:Germanaj inĝenieroj
Kategorio:Seruristoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1900
Kategorio:Mortintoj en 1945
Kategorio:Suhl
García Sánchez la 2-a de Pamplono

**Garcia Sanĉez la 2-a de Navaro, "El Tremedor" ("La Tremiganto")** estis hispana 7-a reĝo de Pamplono (994-1004) kaj 11-a Grafo de Aragono (994-1004). Komence li klopodis liberigi sin de la regado de Al-Andalus, kiun lia patro estis akceptinta, sed post konflikto kun Almanzoro en 997, li estis devigita iri al Korodovo por peti la pacon. Li estis la majoratulo de Sanĉo la 2-a de Pamplono (938-994) kaj Urraca Fernández kaj la dua Pamplona monarko por ankaŭ teni la titolon de grafo de Aragono. Modernaj historiistoj nomas lin "La Tremiganto", kvankam tiu nomo verŝajne origine validis por lia avo, García Sánchez la 1-a de Pamplono.

## Biografio
Dum lia regado, lia ekstera politiko ŝajnas estinti proksime ligita al tiu de Kastilio. Lia patrino estis onklino de la grafo Sancho García de Kastilio, kaj ankaŭ de la potenca grafo de Saldaña, :en:García Gómez de Carrión, kaj ŝi ŝajnas esti ludinta rolon en formado de ponto inter la regno kaj la graflando.

Li aliĝis al sia kuzo Sanĉo en provado rompi kun la submetado kiun lia patro ofertis al Kordovo, kiel rezulto el kiu li devis alfronti Almanzoro. En 996 li estis devigita serĉi pacon en Kordovo. En 997 dum ekspedicio en la teron de Calatayud, García mortigis la fraton de la guberniestro. Almanzor venĝis senkapigante 50 kristanojn.
[eta|maldekstre|400px|Interfrapiĝo inter kristana kaj islama kavalerio ĉe la [:en:Battle of Cervera|Batalo de Cervera en la 30-a de julio 1000-a.]]
Ĉe la Batalo de Cervera en la 30-a  de julio 1000-a, li aliĝis, kune kun grafo García Gómez de Saldaña, en koalicio gvidita fare de la grafo Sancho García de Kastilio kiu estis venkita fare de Almanzoro (ke grafo Sanĉo gvidis la grupon supozeble reflektas la malkreskon de García). Tradicio nomas lin unu el la kristanaj gvidantoj ĉe la Batalo de Calatañazor, (1002) kiu rezultigis la morton de Almanzoro kaj la sekvan krizon en la Kalifujo de Kordovo, sed ekzistas neniu nuntempa noto pri li post 1004, dum lia kuzo Sanĉo Ramírez de Viguera eble regis en Pamplono en 1002. García estis certe mortinta ĉirkaŭ la 1004-a, kiam lia filo Sanĉo Garcés la 3-a unue aperas kiel reĝo.

Dum sia regado, li donis la gubernion de Aragono al sia frato Gonzalo Sanchez (970-997), sub la kuratoreco de lia patrino Urraka. Tradicio raportas ke li liberigis ĉiujn islamajn kaptitojn estintajn tenita en la regno.

## Edziĝo kaj infanoj
García Sánchez la 2-a estis edziĝinta al Jimena Fernández, filino de Fernando Bermúdez, Kalkulo de Cea kaj eminenta membro de la plej altaj rangoj de la nobelaro de la Regno de León. Ili havis la sekvajn infanojn:

# Sancho Garcés la 3-a, Reĝo de Navaro kaj Grafo de Aragono inter 1004 ĝis sia morto en 1035.
# Elvira Garcés, monaĥino en la Monaĥejo de Leyre.
# García Garcés
# Urraca Garcés, reĝinedzino de Leono per ŝia edziniĝo kun Alfonso la 6-a de Leono ekde 1023 ĝis ŝia morto en 1031.

## Referencoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 958
Kategorio:Mortintoj en 1004
Kategorio:Naskiĝintoj en la 10-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en la 11-a jarcento

Kategorio:Mortintoj la 26-an de junio 
Kategorio:Hispanaj regantoj
Kategorio:Hispanaj grafoj
Preĝejo Sankta Antonio (Üllés)

La **paroĥa preĝejo Sankta Antonio de Padovo** estas religia konstruaĵo en grandvilaĝo Üllés (Hungario).

## Historio 
Post la longa turka dominado en tiu areo estis farmoj apartenantaj al Kiskundorozsma. Oni konstruis kapelon dediĉitan al Sankta Antonio el lomoj en la jaroj 1899-1900. Pastra loĝejo konstruiĝis en 1933, tamen la pastro venis laŭnecese el Bordány aŭ Szeged. Dum la 2-a mondmilito la tegmento de la kapelo plene difektiĝis, sed en 1945 ĝi estis riparita. Samtempe paroĥo estis fondita kaj ekde tiam loke estis pastro. La vilaĝo mem estis fondita nur en 1948. Dum la socialismo la kapelo ne estis riparita, tial ĝi estis vivdanĝera en 1995, tial apude nova kirko konstruiĝis inter 1997-2001. La menciita kapelo estis malkonstruita, sed ekzemple la vitraloj estis metitaj al la nova didomo. Intertempe la 4 sonoriloj estis faritaj en la jaroj 1924, 1986 kaj 2002.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en korto en centro de la vilaĝo. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas. La enirejo troviĝas tra la turo, pli supre pluvŝirmilo videblas. Tamen ankaŭ la navo havas flanke po unu enirejojn.

Kermeso okazas la 13-an de junio.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* leksikono

Ullés
Ullés
Markolo de Cabot

La **Markolo Cabot** ( /ˈkæbət/,  [kabo]) estas markolo situanta en Atlantika Kanado .

Lokita inter Novlando kaj Insulo de Breton-Kabo, ĝi estas senkompare la plej larĝa el la tri ellasejoj kiuj ligas la Golfon de Sankta Laŭrenco kun la Atlantika Oceano. La aliaj du elirejoj estas Markolo Canso kaj Markolo Belle Isle.

La plej mallarĝa punkto de la Cabot Markolo estas inter Kabo Norda sur Kabo-Bretona Insulo kaj *Kabo Ray* sur Novlando kaj en tiu sekcio la Cabot Markolo mezuras proksimume 110 kilometrojn;

La markolo estas nomita laŭ la itala navigisto John Cabot .

La du grandaj urb(et)oj ambaŭflanke de la markolo estas Chanel-Port aux Basques kaj Sidnejo.

## Referencoj 
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Markoloj de la Atlantiko
Kategorio:Markoloj en Kanado
Kategorio:Geografio de Novlando kaj Labradoro
Kategorio:Geografio de Nov-Skotio
Martin Lichtmesz

**Martin LICHTMESZ** (naskiĝinta *Martin Semlitsch* en 1976 en Vieno) estas aŭstra publicisto, tradukisto kaj aktivisto de novdekstrismo. 

Li nombriĝis inter la aŭtoroj de Instituto pri Ŝtatpolitiko kaj de la gazeto "Sezession". Laŭ propraj asertoj li studis ĉe germana filmakademio pasiginte plurajn jarojn en Kreuzberg. Li antaŭe verkis ankaŭ por la periodaĵoj "Neue Ordnung" kaj "Eigentümlich frei" kaj reĝisoris la etfilmon *Der Wald* (2002). Krome li iam aktivis en la movado de *malluma kulturo*. 

Kun Götz Kubitschek, Felix Menzel kaj Johannes Schüller li taksatas unu el la centraj uloj de la identisma movado en Germanujo. Ankoraŭ antaŭ populariĝo de ĝi en Germanlando, ili transprenis la konceptojn el Francujo. 

Lichtmesz tradukis politikajn klasikaĵojn el la franca lingvo, ekz. verkojn de Jean Raspail kaj Renaud Camus. 

En 2015, redaktoro Gerhard Lechner de la viena ĵurnalo Wiener Zeitung laŭdis la belecon kaj sincerecon de la libro *Kann nur ein Gott uns retten?* La literaturkritikisto Ijoma Mangold substrekis, ke Lichtmesz kapablis en la libro *Mit Linken leben* malkovri multajn blindajn makulojn ĉe maldekstruloj/liberaluloj. Akran talenton interpreti politikaj kontraŭlojn vidas ĉe Lichtmesz ankaŭ Tilman Krause.

## Verkoj (elekto) 
* *Besetztes Gelände. Deutschland im Film nach ’45* (=Kaplaken, 22). Edition Antaios, Schnellroda 2010, ISBN 978-3-935063-92-0.
* *Die Verteidigung des Eigenen. Fünf Traktate* (=Kaplaken, 28). Edition Antaios, Schnellroda 2010, ISBN 978-3-935063-98-2.
* *Kann nur ein Gott uns retten? glauben, hoffen, standhalten.* Verlag Antaios, Schnellroda 2014, ISBN 978-3-944422-00-8.
* *Ich bin nicht Charlie. Meinungsfreiheit nach dem Terror* (=Kaplaken, 45). Verlag Antaios, Schnellroda 2015, ISBN 978-3-944422-45-9.
* *Die Hierarchie der Opfer* (=Kaplaken, 51). Verlag Antaios, Schnellroda 2017, ISBN 978-3-944422-51-0.
* *Mit Linken leben.* Verlag Antaios, Schnellroda 2017, ISBN 978-3-944422-96-1 (kune kun Caroline Sommerfeld).
* *Rassismus – Ein amerikanischer Alptraum* (=Kaplaken, 57).  Verlag Antaios, Schnellroda 2018, ISBN 978-3-944422-57-2.
* *Ethnopluralismus. Kritik und Verteidigung*. Verlag Antaios, Steigra 2020, ISBN 978-3-944422-74-9.
* kun Martin Sellner: *Bevölkerungsaustausch und Great Reset* (=Kaplaken, 80). Verlag Antaios, Steigra 2022, ISBN 978-3-949041-80-8.  
## Eksteraj ligiloj 
*ligiloj ĉe DDB
* Clemens Riha: "Auf dem Rittergut. Eine Begegnung mit Deutschlands Neuen Rechten" - che: *Kulturzeit*, 15.8.2011 (televidajho de 3sat) 

## Notoj 
Kategorio:Aŭstraj tradukistoj
Kategorio:Aŭstraj verkistoj
Kategorio:Tradukistoj el la franca lingvo
Kategorio:Pseŭdonimoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Vieno
Kategorio:Germanlingvaj verkistoj
Kategorio:Sociosciencistoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1976
Kategorio:Nova Dekstro (Eŭropo)
Ernst Leißling

**Ernst Richard LEISSLING** (naskiĝinta la  en Markvippach, mortinta la  en Vajmaro) estis germana speciala pedagogo kaj regionhistoriisto.

## Vivo 
Frekventis li de 1897 la porpastran seminarion je Eisenach; en 1903 li tie elstare finekzameniĝis. Poste oni vokis lin al la Burĝa Lernejo de Jena kie li krome partoprenis trejniĝon por instruado de blinduloj. Instruisto estis li de 1903. Ekde 1920 ĝis translokigo de la Instituto por surdmutuloj kaj blinduloj disde Vajmaro al Gotao li ne nur pedagogis sed eĉ supera metia instruisto li fariĝis. Sendiĝo de li tien estis farita rekte fare de la turingia landa registaro. De 1925 Leißling direktoris ĉe *Thüringer Blindenanstalt*. En nacisocialisma Germanio li eĉ protestis malpor eŭtanaziaj krimoj ĉe malsanuloj. Leißling krome membris ĉe laborkomitato pri la tiam moda junularkulturo. Vajmare li ankaŭ estris la en 1919 fonditan popolaltlernejon. 

Por pluklerigadoj geografia, geologia, botanika kaj historia li ofte gvidis ekskursojn en al ĉirkaŭaĵojn de Vajmaro; gravis ankaŭ lia engaĝiĝo pri naturprotektado. Inter 1946 kaj 1950 li estis Vajmare urba konsiliano por la liberala partio LPDP. La Porblindulan Instituton je Vajmaro li pligrandigis ekde 1946 je la ĉambroj de ĉe strato *Schwabestraße* kaj klopodis pri daŭra nomo de tiu ĉi areo kiel *Altes Zöllnerviertel*. Li krome membris ĉe la framasonisma loĝio Anna Amalia zu den drei Rosen kaj inter 1932 kaj 1934 eĉ ties majstro. Antaŭ la marodo fare de la nazioj li savis ties arkivon., sume kvin bretarajn metrojn. Ne klare estas ĝis nun, kiel tio sukcesis. La tuton akiris en 1980 la Germana Centra Arkivo de Potsdam. 

Leißling ankaŭ (fak)verkistis. Liaj verkoj eĉ hodiaŭ gravis rilate al la regionhistoria esplorado de Ilm-valo kaj distrikto Weimarer Land.

## Honoroj
*Honormembrecon aljuĝis al Leißling la Ĝenerala Germana Porblindula Ligo. 
*Laŭ li oni nomis la premion *Ernst-Leißling-Preis,* kiu estas la plej alta premio de la Turingia asocio de blinduloj kaj vide handikapitoj.

## Verkoj (elekto) 
* *Wanderwege um Weimar: Heimatkundlicher Wegweiser mit dreifarbiger. Wanderkarte.* Thüringer Volksverlag, Weimar 1954.
* *Das mittlere Ilmtal*. Greifenverlag, Rudolstadt 1966.

## Literaturo 
* Ulrich Völkel, Hannes Bosse, Ebba Wachler (eld.): *Kleines Lexikon Weimarer Persönlichkeiten*, 2009, p. 158.  ISBN 978-3-939964-07-0

## Eksteraj ligiloj 
* 
* *Leißling, Ernst* - ĉe: *zs.thulb.uni-jena.de*

## Notoj 
Kategorio:Homoj rilataj al Weimar
Kategorio:Lernejestroj
Kategorio:Regionhistoriistoj
Kategorio:Blinduloj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1883
Kategorio:Mortintoj en 1979
Kategorio:Germanaj politikistoj
Jelemek

**Jelemek** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Nebahovy, en distrikto Prachatice. La vilaĝo troviĝas proksimume 2 km sudokcidente de Nebahovy. Estas ĉi tie registritaj 26 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Jelemek** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,65&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1379.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Naturmemorindaĵo Pod Vyhlídkou II
* Kapelo

## Rilataj artikoloj
* Sektoro H-33 de malpezaj fortikaĵoj mod. 37

## Pluaj fotoj 

ŘOP 8, Prachatice.jpg|Neniigita fortikaĵo
ŘOP 9, Prachatice.jpg|Neniigita fortikaĵo

Kategorio:Nebahovy
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Prachatice
Kategorio:Setlejoj en Šumava cismontaro
Wilhelm Hoffmann

**Johann Wilhelm HOFFMANN** (naskiĝinta la  en Vajmaro, mortinta samloke la  estis germana eldonisto kaj librovendisto. 
## Vivo
Estante filo de eldonisto, li estis konfirmita en 1792 de Johann Gottfried Herder kaj eniris la patran librovendistan kaj eldonejan entreprenon en la sama jaro. En 1794 li komencis kvinjaran lernperiodon en la Schöpf-librejo en Zittau kaj jam en 1797 estis promociita al komizo pro bonaj rezultoj. Dum sia lernperiodo li estis membro de amatora teatro de Zittau.

Fine de sia lernperiodo, Hoffmann eniris la entreprenon de la Bohn-librejo en Hamburgo en 1800, poste revenis li Vajmaron en 1802 por labori en la patra entrepreno. Unu el liaj unuaj modernigoj estis la enkonduko de specimena sendado, kio konsiderinde plibonigis la kvanton de la venditaĵoj. La 24-an de decembro 1808 Hoffmann edziĝis al Elisabeth Cronrath, kiu devenis el rejnlanda familio. La 8-an de novembro 1809 Hoffmann estis nomumita dukkortega librovendisto. En 1811 naskiĝis la unua filino (mortinta en 1826). En 1814 li fariĝis membro de la defendtaĉmento en Vajmaro kaj estis ĉefo de la bataliono ĝis ĝia dissolvo en 1818. En la antaŭkristnaska vespero de 1815 li starigis la unuan publikan ornamitan kristnaskan arbon en Germanujo, por malriĉaj infanoj. En 1818 naskiĝis la filo Carl. En la 1820-aj jaroj Hoffmann servis al duko Karlo Aŭgusto kiel peranto de sekretaj poŝtaĵoj. Por tiuj kaj aliaj servoj li ricevis la Oran civilan medalon en 1825; en la sama jaro li ricevis la honoran titolon *Kommissionsrat*.

Post la morto de Kotzebue en 1819, li transprenis ties fakgazeton *Literarisches Wochenblatt*. Li fondis la ĵurnalon *Weimarische Zeitung* en 1832, kiun li eldonis ĝis 1853 (eldonkvanto en 1848: 2000 ekzempleroj); la eldonagado inkluzivis ankaŭ verkojn de lokaj verkistoj (ekz. de Herder kaj Wieland). Ankaŭ la unua adresaro de Vajmaro aperis ĉe Hoffmann en 1839. Hoffmann plurfoje agis kiel organizanto de monkolektoj por bonfaraj celoj; ekzemple, en 1848 li kolektis 700 talerojn por konstrui lernejon en Schöndorf apud Vajmaro. En Weimar li estis membro de la tiea framasona loĝio Anna Amalia zu den drei Rosen.

## Literaturo
*Fink, Fritz: *Nebenfiguren der klassischen Zeit in Weimar,* Fritz Fink Verlag, Vajmaro 1937, p. 119–138.
## Vidu ankaŭ
*Librejo de Hoffmann
Chunga

***Chunga*** estas unu el du konataj genroj de kariamoj en la familio *Cariamidae*. Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio, kaj Paragvajo. Ĝi enhavas unu vivantan specion, nome Burmejstera kariamo. Prahistoria specio, nome *Chunga incerta*, estis priskribita el Mioceno kaj Plioceno el restaĵoj de la Formacio Monte Hermoso de Argentino.

La genronomo *Chunga* venas rekte el la nomo uzata de la hispanlingvaj lokanoj de Argentino por la specio.  Kvankam ĝi estis adaptita iom fuŝe el "chuña" [ĈUnja] kio donus Chunia, Chuna, Chugna ktp. La specinomo *burmeisteri* omaĝas Hermann Burmeister, kiu havigis al Hartlaub informon pri la birdospecio. 

## Referencoj
## Bibliografio 
* Gill, Frank; Donsker, David & Rasmussen, Pamela (2021). "Seriemas, falcons". IOC World Bird List. *International Ornithological Congress*. Alirita la 22an de Majo 2021.
* Hartlaub, Gustav (1860). "On a new grallatorial bird nearly allied to the Caraima (Dicholophus burmeisteri)". *Proceedings of the Zoological Society of London* (en angla kaj Latino). 28.
* Tambussi, Claudia; Ubilla, Martin; Acosta Hospitaleche, Carolina & Perea, Daniel (Majo 2005). "Fossil records and palaeoenvironmental implications of Chloephaga picta (Gmelin, 1789) (Magellan Goose) and Cariama cristata (Linnaeus, 1766) (Seriema) from the Late Pleistocene of Uruguay". *Neues Jahrbuch für Geologie und Paläontologie - Monatshefte*. 2005 (5): 257–268. doi:10.1127/njgpm/2005/2005/257.

## Eksteraj ligiloj
* Bildaro de Ĉungo  VIREO Photo-High Res 

Kategorio:Neotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Faŭno de Argentino
Eŭripigoformaj birdoj

**Eŭripigoformaj birdoj** (*Eurypygiformes*) estas ordo formata de la kaguoj, nome du specioj (el kiuj unu jam formortinta) en la familio *Rhynochetidae* endemia de Nov-Kaledonio, kaj la sunbirdo (*Eurypyga helias*) el tropikaj regionoj de Ameriko. Iliaj plej proksimaj parencoj ŝajne estas la tropikbirdoj de tropikaj areoj de oceanoj Atlantiko, Hinda kaj Pacifiko.

Ankoraŭ vidita kiel gruoforma, la kaguo estis ĝenerale konsiderita rilata al la formortintaj adzobekuloj de Novzelando kaj al la sunbirdo el Centra kaj Suda Ameriko. Ĵusaj studoj indikis, ke la sunbirdo estas la plej proksima vivanta parenco de la kaguo. Ekzemple, Fain & Houde trovis, ke tiuj estas certe frataj taksonoj kaj Furo *et al.* indikis proksiman filogenetikan rilato inter ili pere de citotaksonomio; ili sugestas, ke ilia komuna praulo apartiĝis el Gondvano al Sudameriko kaj al Nov-Kaledonio, respektive. Ili kaj la Mesitornitedoj ne grupiĝas kun tradiciaj *Gruiformes* en ilia studo, sed anstataŭe kun ilia proponita klado *Metaves*, kiu inkludus ankaŭ la hoacinon, kolombojn, kaprimulgojn, flamengojn, tropikbirdojn, *Apodiformes*, Pteroklojn kaj grebojn. La interna strukturo de tiu grupo ne estis bone solvebla pre iliaj datenoj, kaj enhavas nombrajn grupigojn ne konfirmitajn (kiel *Caprimulgidae* kaj flamengoj).

## Specioj 
* **Kaguo**, *Rhynochetos jubatus*: **601–2,000** egale al 250–999 maturuloj. ĉirkaŭkalkule nur de maturuloj.

## Referencoj
Kategorio:Neotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Rhynochetos

***Rhynochetos*** (Rinoĥetoj) estas genro de grundoloĝantaj birdoj en la monotipa familio ***Rhynochetidae*** (Rinoĥetedoj). Ĝi enhavas du speciojn, ambaŭ endemiaj de Nov-Kaledonio, unu el kiuj estas jam formortinta.

## Taksonomio 
*Rhynochetos jubatus* estas la nura vivanta specio de tiu genro kaj de la familio *Rhynochetidae*. Ĝi estas proksime rilata al birdoj de tropikaj areoj de oceanoj Atlantiko, Pacifiko kaj Hinda, el kiuj la plej proksima parenco estas la sunbirdo (*Eurypyga helias*). Nuntempe estas du priskribitaj specioj de *Rhynochetos*, tamen, oni sugestis, ke la formortinta *Rhynochetos orarius* kaj la nuntempa *Rhynochetos jubatus* estas la sama specio.

## Specioj 
* *Rhynochetos jubatus* Verreaux & Des Murs, 1860 – kaguo
* †*Rhynochetos orarius* Balouet & Olson, 1989 – kaguo de malaltaj teroj

## Aspekto 
Kaguoj estas grandaj, neflugaj birdoj priskribitaj kiel io "inter eta ardeo kaj ralo". AduPlenkreskuloj estas ĉirkaŭ 55 cm alta kun uniforme cindrogriza plumaro kun rimarkindaj oranĝ-ruĝaj bekoj kaj kruroj. Karakterizo de tiuj birdoj estas longaj krestoplumoj. Ili pezas inter 700 kaj 1000 g, kaj ne estas grava grandodiferenco inter maskloj kaj inoj.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
* Oiseaux
* Bird Life International
* Handbook of the Birds of the World
* Avibase

Kategorio:Faŭno de Nov-Kaledonio
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Markolo Canso

La **Markolo Canso** aŭ **Markolo de Canso** (, ankaŭ nomita **Canceau** aŭ **Canseaux** ĝis frua 20-a jarcento) estas markolo en la kanada provinco Nov-Skotio, kiu apartigas la duoninsulon de Nov-Skotio de la Insulo de Breton-Kabo, kaj ligas (kune kun la markoloj de Cabot kaj Belle Isle) inter la Golfo de Sankta Laŭrenco kaj Atlantiko .

La meza larĝo de la markolo estas 3 kilometroj (kilometro ĉe la plej mallarĝa punkto), ĝiaj akvoj estas profundaj - pli ol 60 metroj, kaj ĝi longas 27 kilometrojn.

La Digvojo Canso, konstruita en 1955, permesas la transiron de la markolo kaj la trairejon por veturiloj kaj trajnoj inter la Nov-Skotia Duoninsulo kaj Insulo de Breton-Kabo. Tamen la Kanalo Canso kiu estis fosita sur la orienta flanko de la digvojo, konservas la trairado por navigacio de ŝipoj.

La nomo de la markolo estas derivita de la vorto *Kamsok*, kio signifas "lokon preter la klifoj" en la mikmaka lingvo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Markolo de Canso - Studo de ekonomia evoluado (enretan kolekton de studoj de la areo de la Markolo de Canso)

Kategorio:Markoloj de la Atlantiko
Kategorio:Geografio de Nov-Skotio
Kategorio:Markoloj en Kanado
Markolo de Tiran

La **Markolo de Tiran** (, ) estas la ĉirkaŭ 5 km larĝa akvotrairejo liganta Ruĝan Maron al la Akaba Golfo. La markolo situas ĉe la suda pinto de la duoninsulo Sinajo kaj apartigas ĉi tiun duoninsulon de Arabio. 

La markolo estas strategie grava ĉar ĝi ligas kaj Jordanion kaj Israelon al Ruĝa Maro. Dum la Sestaga Milito, la Tirana Markolo ludis gravan rolon en la konflikto. Por Israelo ĝi ofertas aliron al la Hinda Oceano tra la haveno de Ejlato, por Jordanio ĝi estas la sola ligo al la monda oceano . 

Ĝi estas nomita laŭ la insulo *Tīrān**,* kiu estis pridisputata inter Sauda Arabio kaj Egiptio. 

La Tirana Markolo estas unu el la plej interesaj lokoj por aparatplonĝado. La beleco de ĝia subakva mondo estas konsiderata unu el la plej bonaj en la mondo. Ekzistas ankaŭ kvar koralaj rifoj: Jackson, Gordon, Woodhouse kaj Thomas, nomitaj laŭ anglaj kartografoj. 

La Saud-Arabia – Egiptia Digvojo estas projekto por konstrui 15 km longan ponton trans la markolo. La ponto ligos Egiption kaj Saud-Arabion .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Priskriboj, bildoj kaj videoj de kelkaj plonĝaj punktoj de la Markolo de Tiran
* "La Markolo de Tiran kaj la Suvereneco de la Maro" de Anthony S. Reyner
* Fota Galerio: Transpontanta la Ruĝan Maron, Spiegel Enreta

Kategorio:Landlimoj de Sauda Arabio
Kategorio:Landlimoj de Egiptio
Kategorio:Akvaĵoj en Sauda Arabio
Kategorio:Akvaĵoj en Egiptio
Kategorio:Internaciaj markoloj
Kategorio:Markoloj en la Hinda Oceano
Kategorio:Markoloj en Azio
Kategorio:Markoloj en Afriko
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Ruĝa maro
Insulo Sanafir

**Insulo Sanafir** (, prononcata [ɡeˈziːret sˤɑnɑˈfiːɾ]) estas saud-arabia insulo en Ruĝa maro kelkajn kilometrojn sudoriente de la Tirana markolo, la enirejo al la Akaba Golfo . Kune kun la najbara insulo Tiran en la okcidento, ĝi daŭre apartenas al la Nacia Parko Ras Muhammed de Egiptio .

La areo de la insulo estas 33 km². Ĝi estas neloĝata.

## Referencoj 
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Eksaj disputeblaj teritorioj
Kategorio:Neloĝataj insuloj
Kategorio:Sinajo
Kategorio:Ruĝa maro
Kategorio:Geografio de Sauda Arabio
Nuweiba

**Nuweiba** (egipt-araba: , ankaŭ nomita **Nuejba**) estas egipta havenurbo ĉe la Akaba Golfo ĉe la orienta flanko de la Sinaja duoninsulo de la Ruĝa Maro, 200 km nordoriente de Ŝarm el-Ŝejĥ. Estas pluraj reprezentaj hoteloj en la urbo, sed la urbo mem ne estas tre populara inter turistoj kaj la ŝtato, kiu preferas investi en la disvolviĝo de ĉefe Sharm el-Sheikh.

Nuweiba estas feriejo temigis ĉefe familiajn feriojn. La proksimeco de Israelo, la Kolora Kanjono, same kiel la pramo al Jordanio allogas turistojn, kiuj volas dediĉi pli da tempo al ekskursoj. Nuweiba havas kaj sablajn strandojn kaj koralajn marbordojn.

Aldone al kelkaj hoteloj, ekzistas du strandoj de Nuweiba nomitaj laŭ la beduentriboj Tarabeen kaj Muzeina.

Estas du pramoj kiuj iras al Akaba ĉiutage . Ili estas ĉefe uzataj de arabaj kamionistoj kaj vojaĝantoj, kiuj vojaĝas per kamiono, buso aŭ aŭto de Libio kaj Egiptio al Jordanio kaj Sirio, kaj ankaŭ de islamaj pilgrimantoj survoje al Mekko kaj de studvojaĝaj grupoj vizitantaj Jordanion kaj precipe vizitantoj al la roka urbo Petra .

## Galerio 

Dosiero:Nuweiba_Tarabeen.JPG|
Dosiero:Nuweiba,_Beach,_Red_Sea,_Sinai,_Egypt.jpg|
Dosiero:Nuweiba,_Beach,_Sinai,_Egypt.jpg|
Dosiero:Nuweiba,_Roundabout,_Sinai,_Egypt.jpg|
Dosiero:Nuweiba,_Sinai,_Egypt,_Mountain_realms.jpg|
Dosiero:Nuweiba,_Goat_stack,_Sinai,_Egypt.jpg|
Dosiero:Camel_Nuweibaa_00_(22).JPG|
Dosiero:Nuweiba,_Camels,_Sinai,_Egypt.jpg|

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Urboj de Egiptio
Kategorio:Sinajo
Kategorio:Turismo en Egiptio
Insulo Tiran

**Insulo Tiran** () estas neloĝata insulo en la Ruĝa Maro. Ĝi situas ĉe la samnoma markolo, kelkajn kilometrojn sude de la enirejo al la Akaba Golfo kaj nordoriente de la egipta urbo Ŝarm el-Ŝejĥ en Sinajo.  

Tiu ĉi insulo, kune kun la najbara insulo Sanafir ĵus oriente, estis administrita de Egiptio de 1950 ĝis 2017 , sed origine apartenis al Sauda Arabio. Ambaŭ insuloj estas oficiale saud-arabia teritorio ekde 2017 . 

La rifoj ĉirkaŭ la insulo estas konata plonĝareo, tamen civiluloj ne rajtas eniri la insulon mem .  

Tiran kaj la najbara insulo Sanafir devas esti ligitaj kun pontoj kaj iĝi parto de laŭplana saudi-egipta aŭtovojligo.  Tiu ligo estas parto de la Saudi Arabian Neom -projekto. Tiu ponto kreus terligon de Nordafriko ĝis Arabio. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Factsheet - Tiran Insulo
* Tiran Insulo, turisma info
Kategorio:Eksaj disputeblaj teritorioj
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Neloĝataj insuloj
Kategorio:Sinajo
Kategorio:Ruĝa maro
Kategorio:Geografio de Sauda Arabio
Markolo Belle Isle

La **Markolo de Belle Isle** (IFA /bɛl ˈaɪl/ bel EYEL) (,  [detʁwa d(ə) bɛl il]) estas markolo en orienta Kanado kiu apartigas la Labradoran duoninsulon de la insulo Novlando, kaj ligas la Golfo Sankt-Laŭrenco kun la Atlantika Oceano. Tiu ĉi markolo estas parto de la plej mallonga itinero inter la Grandaj Lagoj kaj Eŭropo .

La markolo estas proksimume 125 km longa. Ĝia larĝo varias inter 15 kaj 60 km. Vintre parto de la markolo estas kovrita de glacio.

La nomo de la markolo ricevis al ĝi de la nomo de la insulo Bell situanta ĉe la buŝo de la markolo.

La akvoj de la malvarma Labradora Marfluo plilongigas la konservadon de la glacikovraĵo en la markolo, limigante la navigacian sezonon al la periodo de junio ĝis novembro.

## Priskribo 
Ŝipado tra ĉi tiu markolo povas esti tre danĝera pro fortaj tajdaj fluoj kaj ilia interago kun la Labradora Marfluo. Krome, glaciflosaĵoj drivas tra la Belle Isle Strait 8 ĝis 10 monatojn jare . Veterkondiĉoj povas ŝanĝiĝi tre rapide. Fortaj ventoj kaj nebulo estas oftaj ĉi tie. La Kanada Marborda Gardistaro konservas ŝipan gvidsistemon por malhelpi koliziojn. La plej mallarĝa parto de la markolo estas markita de la lumturo de Point Amour.

Sur la norda flanko de la vojo estas la iama eŭska balenkapta bazo de Red Bay. La regiono estas ekologie grava pro ĝiaj fiŝoj kaj marbirdaj populacioj.

Belle Isle Strait estas la tria kaj plej norda elirejo de la Golfo de Sankta Laŭrenco, kune kun Markolo Cabot kaj la Markolo de Canso. Ĝi estas do parto de la Marvojo Sankt-Laŭrenco.

La nomo de la markolo rilatas al la insulo Belle Isle, kiu situas ĉe sia orienta fino kaj proksimume egaldistanca de Table Head en Labradoro kaj Cape Bauld en Novlando.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Ekoregionoj de la markolo de Belle Isle
* Monda VTSa Gvidilo 

Kategorio:Markoloj de la Atlantiko
Kategorio:Markoloj en Kanado
Kategorio:Geografio de Kebekio
Kategorio:Geografio de Novlando kaj Labradoro
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Duoninsulo Delmarva

La **Delmarva Duoninsulo** () estas duoninsulo ĉirkaŭ 300 kilometrojn longa kaj ĝis 100 kilometrojn larĝa ĉe la orienta marbordo de Usono. 

La duoninsulo estas dividita inter tri usonaj subŝtatoj - Delavaro en la nordoriento, Marilando en la okcidento kaj centro, kaj Virginio en la sudo (la plej suda parto estas la kantono Northampton).

La nomo *Delmarva* estas hibrida vorto de la nomoj de tiuj tri subŝtatoj - **Del**avaro, **Mar**ilando kaj **V**irginio (), kaj estis establita je la komenco de la 20-a jarcento. Pli malnovaj nomoj estas  kaj simple   .

La plej grandaj loĝantarcentroj estas Dovero en Delavaro kaj Salisbury en Marilando. La areo de la duoninsulo, inkluzive de kelkaj grandaj insuloj en la Golfo Chesapeake, estas  km². Loĝantaro en 2000 :  homoj.

## Transporto 
La norda istmo de la duoninsulo estas tranĉita fare de la Chesapeake-Delavara kanalo. En la nordo, la duoninsulo estas ligita al la ĉeftero per serio de pontoj super kanalo; okcidente per ponto-tunelo kaj la Chesapeake Bay Ponto; en la oriento per pramo de Cape May ĝis Nov-Ĵerzejo .

## Ekonomio 
La ekonomia aktiveco de la Delmarva Duoninsulo estas plejparte rilata al agrikulturo, precipe maizo, legomo, kaj kokaĵbienoj. Ekzistas multaj plaĝferiejoj laŭ la atlantika marbordo, kiel ekzemple Ocean City kaj Rehoboth Beach. Estas granda bazo de la usona aerarmeo proksime de la urbo Dovero. Sude de Chincoteague estas la Mez- Regiona Kosmohaveno, kiu okupas la sudan parton de Wallops Flight Center de NASA.
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* La Delmarva Duoninsulo
* Delmarva Duoninsula censo Usono Censa Buroo
* La Konfederacio de Suverenaj Nanticoke-Lenape Triboj
* Tribo Piscataway Conoy

Kategorio:Usonaj regionoj
Kategorio:Duoninsuloj en Usono
Rich Gotham

**Rich Gotham**, per pasporta nomo **Richard Ernest Gotham** (naskita la 31-an de aŭgusto 1964) estas usona komerca oficialulo kiu estas la prezidanto de la basketbala klubo *Boston Celtics*, kies profesia unua vira teamo de la klubo konkuras en la ligo Nacia Korbopilkada Asocio (aŭ Nacia Basketbala Asocio), angle nomata *National Basketball Association* (NBA). Li estas diplomiĝinto de *Providence College*, privata katolika universitato en Providence (Rod-Insulo) kaj loĝanto de Medfield, kantono Norfolk, Masaĉuseco. La 18-an de aprilo 2007, Gotham estis nomita prezidanto de la basketbala klubo. Antaŭ tio, li havis sukcesan karieron kiel oficialulo ene de pluraj firmaoj de industrioj de interreta teknologio reta amaskomunikilaro.

## Referencoj 
Kategorio:Usonanoj
Kategorio:Prezidantoj
Kategorio:Korbopilkado en Usono