open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Baba (Rumanio)

**Baba** (hungare: **Bába**, germane:**Altdorf**) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Baia Mare. En 1910 ĝi havis 690 loĝantojn (rumanoj); en 1992 567 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1367. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario, (*Szolnok-Doboka vármegye*). Administre ĝi apartenas al Coroieni.
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
## Eksteraj ligiloj 
* Administra mapo de distrikto 
* Mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Maramureș
Niculești (Alba)

**Niculești** [nikuleŝtj] estas vilaĝo en la distrikto Alba en Rumanio administre apartenanta al Horea.

eta|Niculești

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Mapo de distrikto
* Administracia mapo de distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Alba
Poreo

**Poreo** (science: *Allium ampeloprasum* gr. *Porrum* , aŭ *A. porrum*) estas staŭda herbo kun malgranda bulbo kaj fasko da longaj verdaj plataj folioj.  Poreo estas en sama familio kun ajlo kaj cepo.

Oni kultivas poreojn por kuiri foliojn kaj bulbojn en supoj, ktp,  aŭ por uzi la foliojn en salatoj.

Poreojn konis la praaj grekoj, romianoj, kaj egiptoj.  Ili alte taksis la legomon kaj disvastigis ĝin tra Eŭropo.

## Vidu ankaŭ 
* Ĝardeno de parokestro
* Familiaj ĝardenoj
* Kuireja ĝardeno
* Familiaj ĝardenoj
* Utilĝardeno

Kategorio:Legomoj
Kategorio:Agrikulturo
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Kategorio:Naciaj simboloj de Kimrio
Kivijärvi

**Kivijärvi** estas komunumo en la provinco Meza Finnlando de Finnlando. Ĝis la jaro 2009 ĝi ankaŭ apartenis al la tiutempa gubernio Okcidenta Finnlando. Tio estas sur strando de la lago Kivijärvi. La nomo signifas en la finna "ŝtonolago". Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El la areo 114,6&nbsp;km² (19.1 %) estas akvo. La teritorio havas komunan limon kun . Kivijärvi fariĝis sendependa komunumo en 1868.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Meza Finnlando
Kategorio:Komunumoj de Finnlando
Kategorio:Komunumoj de Okcidenta Finnlando
Sambuko

**Sambuko** (*Sambucus* el kaprifoliacoj) estas genro el la familio de falfoliaj plantoj (*Adoxaceae*). Ekzistas multaj specioj da sambuko, el kiuj tri kreskas en Mez-Eŭropo. La plej fama inter ili estas la *nigra sambuko*.

Estas plurjara arbedo (escepte arbo) kun blankaj aŭ kremkoloraj floroj, formantaj umbelecajn infloreskojn. Ĝi kreskas sur malsekaj grundoj, ofte indikante profundan akvofonton. La branĉoj kaj la tigo havas en la mezo truon kun blanka vateca substanco. En Slovakio oni el la ligno faras popolajn blovinstrumentojn – fujarojn (granda fajfilo).

## Kuracaj efikoj 
Sekigitaj sambukaj floroj estas grava kuraca drogo. Oni kolektas en majo-junio freŝajn florojn, fortondas la infloreskojn kaj sekigas ilin en bone ventolita ombra loko. Post la sekiĝo oni forigas la tigojn kaj kribras la mason per maldensa kribrilo.

Sambuka tizano enhavas eteroleojn, flavoniodojn, sakaridojn kaj vitaminojn B kaj C (340 mg en 100g). La teo ŝvitigas, laksigas, havas kontraŭinflamajn efikojn. Taŭga ĉe inflamoj de spirorganoj, malvarmumo, migreno, bronkito, pneŭmonio, tusado, stomakaj kaj intestaj malsanoj, inflamo de renoj kaj urinveziko, kancero kaj alta sangopremo. Gargarado helpas kontraŭ gorĝodoloro. Preparado de tizano: 1-2 supkulerojn verŝu per duonlitro da varmega akvo kaj boligu 10 minutojn. La kvanton dividu al tri tasoj (la taga kvanto). Bv. ne troigi, estas malagrablaj flankaj efikoj (vomado, lakso). Oni povas kombini sambukajn florojn kun mentaj folioj kaj tiliaj floroj. El la beroj oni faras sambukan aceton, siropojn, fortigan marme-ladon,ŝaŭm-trinkaĵojn, limonadojn kaj sanigajn vinojn. Per la tizano oni povas purigi la t.n. malpuran haŭton kun akneoj (lavado). 

## Mitologio 
Sambuko estis sankta por multaj popoloj. Ciganoj tradicie senĉapeliĝis antaŭ sambukarbustoj. En Baltio la indiĝenoj kredis, ke loĝis sub sambukoj malgrandeguloj. Ankaŭ ĝermanoj kaj keltoj kredis, ke malgrandeguloj prefere restadis en la ombro de sambukoj.

## Sistematiko 
Ekzistas inter 30 kaj 40 specioj de sambuko:
* Nana sambuko (*Sambucus ebulus*)
* Nigra sambuko (*Sambucus nigra*)
* Ruĝa sambuko (*Sambucus racemosa*)
* Kanada sambuko (*Sambucus canadensis*) (Nordamerika)
* Amerika ruĝa sambuko (*Sambucus pubens*)
* Blua sambuko (*Sambucus caerulea*)
* Japana sambuko (*Sambucus sieboldiana*)
* *Sambucus chinensis* (Azio)
* *Sambucus formosana* (Azio)
* *Sambucus adnata* (Azio)
* *Sambucus sibirica* (Azio)
* *Sambucus williamsii* (Azio)
* *Sambucus mexicana* (Centrameriko kaj Sudameriko)
* *Sambucus peruviana* (Centrameriko kaj Sudameriko)

## Aliaj bildoj 
Meksikana sambuko (*Sambucus mexicana*):

Image:Sambucus mexicana flowers 2004-02-23.jpg|Floroj
Image:Sambucus mexicana fruits 2003-07-09.jpg|Fruktoj

## Eksteraj ligiloj 
* Sambuko en la farmakopeo de Alain Gilfort
* Sambuko ĉe heilkräuter.de 
* Recepto por sambuka alkoholaĵo 

## Referencoj 
Kategorio:Dipsakaloj
Kategorio:Arbedoj
Kategorio:Kuracplantoj
Kukurbeto

La **kukurbeto**, **italia kukurbo** aŭ **peponeto** (*Curcurbita pepo*) estas planto de la specio *Curcurbita pepo* el la familio Kukurbacoj, kiu produktas samnoman popularan longan verdan aŭ flavan frukton kun formo de **pepono**. Ĝi aspektas simile al kukumo.

Krom la frukto kiel legomo, oni manĝas ankaŭ la floron en iuj kuirartoj, ekzemple en Meksiko (*Cucurbita pepo* subsp. *fraterna*).

Kukurboj origine devenas de Nord-Ameriko (*Cucurbita pepo* subsp. *texana*), sed la kukurbeto estas mutaĵo eŭropa, kiu okazis verŝajne en la lasta parto de la 19-a jarcento apud Milano, kaj italoj poste disvastigis la popularan planton al aliaj regionoj.

Kategorio:Kukurbacoj
Kukurbo

**Kukurbo** (*Cucurbita* el kukurbacoj) estas genro de unu- kaj du-jaraj herboj aŭ ties manĝebla frukto. La fruktoj havas diversajn formojn kaj kolorojn (kutime verda, flava, oranĝa aŭ bruna). Multaj specoj havas grandajn fruktojn.

Kukurboj devenas de Nord-Ameriko. Iuj specoj manĝeblas krudaj, aliaj nur kuiritaj. La frukto estas plej ofte la manĝata parto, sed iuj kuirartoj uzas ankaŭ la semojn (por manĝi rekte, aŭ por premi por akiri oleon). Ankaŭ foliojn kaj florojn oni manĝas laŭ iuj kuirartoj.

En Usono kaj kelkaj aliaj landoj, oni ĉizas vizaĝojn el grandaj oranĝaj kukurboj por festi Halovinon.

## Peponoj 
Peponoj (*Cucurbita pepo*) estas specio kun multaj popularaj manĝfruktoj. Oni rikoltas ilin dum la somero, ofte dum ili junas kaj havas molan ŝelon.

## Itala kukurbeto 
aŭ legomkukurbo (*Cucurbita pepo* subsp. *pepo* convar. *giromontiina*) italia kukurbeto, kiu estas verda aŭ flava, longa.

Gravas la frua rikolto. Ju pli malgranda la frukto des pli delikatan guston ĝi havas. Ankaŭ la floro estas ŝatata manĝaĵo.

## Potironoj 
Potironoj (*Cucurbita maxima*) estas specio pli granda kaj globeca. Oni rikoltas ilin nur je la fino de la somero. Ili ofte havas malmolan ŝelon.

## Melopepoj 
Melopepoj (*Cucurbita pepo* subsp. *ovifera*) estas subspecio de la peponoj.

## Aliaj 
* Ajoto, *Cucurbita argyrosperma*
* *C. moschata*
* *C. mixta*.

## Fontoj 
* Taksonomia klasigo de melopepoj

## Eksteraj ligiloj 
* Walter KLAG: KUIRARTO: La kukurbo - frukto multvizaĝa Monato (gazeto) (2008/03 p.&nbsp;14)

## Galerio 

Dosiero:Halloween-Pumpkin.jpg|Halovena kukurbo
Dosiero:Kukurbo.JPG|Kukurbo sur sia planto
dosiero: YellowSquash.jpg|Flavaj peponoj
dosiero:USDA summer squash.jpg|diverskoloraj fruktoj de la italia kukurbeto

Kategorio:Kukurbacoj
Kategorio:Nearktisa flaŭro
Kategorio:Neotropisa flaŭro
Karela lingvo

eta|250px|Areo en kiu la karela lingvo estis parolata ĉ. jaro 1930.
**Karela lingvo** (sud-karela lingvo*, *nord-karela lingvo kaj olonec-karela lingvo*: karjala, karjalan kieli; *luda karela lingvo'': kard'al, kard'alan kiel*; tver-karela lingvo: *kariela, karielan kieli'') estas lingvo de kareloj. La karela estas parolata en Rusio kaj en Finnlando.

En Rusio la karela estas parolata plejparte en Respubliko Karelio, sed ankaŭ en Tverja provinco (tverjaj kareloj), Leningrada provinco, Novgoroda provinco kaj Murmanska provinco.

Laŭ ruslanda popolnombrado en 2002 la karelan scipovis  personoj (kiel gepatran aŭ kiel duan lingvon).

En respubliko Karelio la karelan parolis  personoj, en Rusio  personoj kaj en Finnlando 10- personoj. El etnaj kareloj la karelan parolis  (en Rusio).

## Dialektoj 
La karela havas kvar aŭ kvin dialektojn kaj homoj el aliaj dialektoj ne povas kompreni aliajn dialektojn. Ekzistis ankaŭ karela dialekto parolata en la antikva Bjarmlando, kiu formortis dum la 16-a jarcento.

La Luda karela lingvo estas kelkfoje rigardata kiel aparta lingvo.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Latinliterigo en Sovetunio


Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Tveraj kareloj

**Tveraj kareloj** estas grupo da kareloj, kiuj loĝas en Tvera provinco kaj en apudaj provincoj en Rusio. Tiuj kareloj fuĝis el teritorio okcidente kaj norde de Ladoga lago, okupita de Svedio en 1617 kaj ekloĝis apud la urbo Tver. La ĉefa kialo de la fuĝo estis ortodoksa religio, kiun la svedoj provis ŝanĝi al luterana kaj la pezaj impostoj pagotaj al la sveda reĝlando. Rusio promesis liberigon el impostoj. 

En 1926 ilia nombro estis pli ol 100.000. Laŭ popolnombrado en 1939 en Tvera (Kalinina) provinco loĝis 119 957 kareloj.

Inter 1937 kaj 1939 ekzistis aŭtonoma distrikto de Tveraj kareloj, kies ĉefurbo estis Liĥoslavl.

Post la dua mondmilito la kareloj komencis asimiliĝi al rusoj. 

Laŭ popolnombrado en 1989 en Tvera provinco loĝis 23 200 kareloj, el kiuj 54,4 % indikis la karelan kiel gepatran lingvon. En 2002 la nombro de tveraj kareloj estis 14 600, sed neoficiale la nombro estas taksata pli alta. 

Kategorio:Kareloj
Distrikto Krupina

**Distrikto Krupina** estas suda distrikto en Regiono Banská Bystrica.
Ĉefa urbo de la distrikto estas Krupina. La distrikto najbaras kun Distrikto Levice (okcidente), Distrikto Veľký Krtíš (sude kaj oriente), Distrikto Zvolen (oriente kaj norde), Distrikto Banská Štiavnica (norde). En la historio ĝi apartenis  al departemento Hont, nune al regiono Hont.

Krupina
Krupina
Sérgio Buarque de Holanda

**Sérgio BUARQUE de HOLANDA** (naskiĝis la ; mortis la ) estis grava brazila historiisto, literaturkritikisto, ĵurnalisto kaj ano de la Brazila Beletristika Akademio. En sia plej konata verko, *Radikoj de Brazilo* (1936), li defendis teorion pri la kultura deveno de la brazila popolo.

Kategorio:Brazilaj ĵurnalistoj
Kategorio:Brazilaj historiistoj
Kategorio:Brazilaj verkistoj
Distrikto Banská Štiavnica

**Distrikto Banská Štiavnica** estas sudorienta distrikto en Regiono Banská Bystrica. Ĉefa urbo de la distrikto estas Banská Štiavnica. La distrikto najbaras kun Distrikto Zvolen (oriente), Distrikto Krupina (sude),  Distrikto Žarnovica  kaj Distrikto Levice (okcidente), Distrikto Žiar nad Hronom (norde). 
En la historio ĝi apartenis al departemento Hont.

Banská Štiavnica
Banská Štiavnica
Desmond Dekker

**Desmond Dekker** (origine **Desmond Adolphus Dacres**; 16-a de julio 1941 - 25-a de majo 2006) estis jamajka skaa kaj regea kantisto kaj komponisto. Antaŭ la elstariĝo de Bob Marley, Dekker estis la plej multe konata jamajka muzikisto ekster sia lando, kaj unu el la plej popularaj en ĝi.

Kategorio:Jamajkaj muzikistoj
Kategorio:Jamajkaj kantistoj
Kategorio:Regeaj muzikistoj
Kategorio:Regeaj kantistoj
Kategorio:Pseŭdonimoj
Komunumo Kelmė

**Kelmė** estas subdistrikta komunumo, kaj ene de ĝi la plej granda urbeto, en la nordo de Litovio - ĝia administra centro estas la samnoma urbo *Kelmė*. Komunumo kaj urbo ekde 1995 ĝis 2010 apartenis al la tiutempe ekzistanta distrikto Šiauliai. En  en la komunumo vivis , el ili proksimume kvarono en la urbo mem. La urbo situas ĉe internacie frekventataj fervoja linio kaj strato de Šiauliai al Riga, kiu ligas la baltajn landojn. Tamen la aŭta kaj kamiona trafiko ne plu fluas tra la urbocentro, sed pasas distance.

Kelmė skribe unuafoje menciiĝis dum 1295 kaj dum la 16-a jarcento ricevis la formalajn urbajn rajtojn.

En la nuntempa subdistrikta komunumo ankoraŭ ekzistas du pliaj urboj, *Tytuvėnai* kun iom malpli ol 2000 loĝantoj kaj *Užventis* kun iom malpli ol 700, krome 6 urbetoj kaj 817 vilaĝoj.

## Partner-urboj 
* 
 
## Eksteraj ligiloj 
* paĝoj de la komunumo  ()
* paĝo pri la komunumaj muzeoj kaj pri loka folklora centro (arkivigite laŭ la stato de 2020) ()

Kelme manor.jpg|
Medziokalnis1.2010-05-23.jpg|

Kategorio:Distrikto Šiauliai
Kategorio:Komunumoj de Litovio
Komunumo Radviliškis

**Radviliškis** estas subdistrikta komunumo en la nordo de Litovio - ĝia administra centro estas la samnoma urbo *Radviliškis*. Komunumo kaj urbo ekde 1995 ĝis 2010 apartenis al la tiutempe ekzistanta distrikto Šiauliai. En  en la komunumo vivis , el tio komence de 2020 en la urbo mem 15 154. Radviliškis estas fervoja noda stacidomo, kaj - malgraŭ la malplipopulariĝo de personaj trajnaj vojaĝoj dum la lasta jardeko, daŭre estas la plej granda vara fervoja stacidomo de ĉiuj baltiaj landoj.

Ĝia nomo karakterizas la urbon kiel fondaĵo kaj dumlonga propraĵo de la litova nobela familio *Radvila*. La loĝloko unuafoje skribe menciiĝis dum la jaro 1529 kaj en 1710 ricevis la formalajn urbajn rajtojn.

## Eksteraj ligiloj 
* paĝoj de la komunumo (litovaj) 

eta|maldekstra|300px|la centra preĝejo

Kategorio:Distrikto Šiauliai
Kategorio:Komunumoj de Litovio
Troja ĉevalo (mitologio)

[eta|200ra|Troja ĉevalo, [rekvizito de la filmo *Trojo*, Çanakkale, Turkio]]
[eta|La plej malnova imagaĵo de la troja ĉevalo sur la vazo el [Miceno (Mykos)]]
[eta|La imagaĵo de la troja ĉevalo, [Istanbulaj Arkeologiaj Muzeoj en Istanbulo.]]
En la greka mitologio **la troja ĉevalo** (Malnovgreka: δουράτεος ἵππος, "La Ligna Ĉevalo") estis milita truko elpensita kaj farita de Odiseo dum la troja milito. La termino reuziĝis por tipo de fiprogramo troja ĉevalo.

## La mito 
Post dekjara nesukcesa greka sieĝo de Trojo, la grekoj konstruis grandan ĉevalon faritan de ligno. Odiseo kaŝiĝis en la ĉevalo kun kelkaj batalistoj, dum la sindeteno de la resta greka armeo, kiu kaŝiĝis iomete for de la urbo. Kelkaj viroj forremis la grekajn ŝipojn de la strandoj de Trojo. La trojanoj kredis ke la sieĝo finiĝis kaj la grekoj foriris, postlasante la ĉevalon kiel adiaŭan donaĵon.

La pordego estis malfermita, la ĉevalo estis entirita, kaj poste la trojanoj festis sur la stratoj. Malfrue la saman nokton, kiam la trojanoj brutiĝis post drinkado de multega vino, Odiseo kaj liaj batalistoj eliris el la ĉevalo kaj malfermis la urban pordegon por la restanta armeo. Tiam estis facile por la ripozintaj, malebriaj grekaj batalistoj venki la mortebriajn malamikojn.

## Interpreto 
Pluraj homoj provis klarigi la miton.

Laŭ Palaifato , grekujoj konstruis lignan ĉevalon, malpli larĝa ol pordo por ĝi estu tirite ene, sed pli alta. Tiam grekaj ĉefoj embuskiĝis, ili sendis Sinono (helene Σíνων) por anonci profetaĵon al trojuloj : se ne ili enigi la ĉevalon, grekujoj revenos. Trojujoj malkonstruis ilian pordon por enigi la altan ĉevalon. Tiam ili festis, grekujoj falis danke la novan breĉon faritan en la muro.

Laŭ alia, simple, grekujoj kondukis ilian armeon antaŭ unu pordo de la urbo, la pordoj Skeoj, sur kiu bildigita la kapo de ĉevalo.

La latina verkisto Vergilio en la Eneado, kaj ankaŭ kelkaj aŭtoroj, parolas pri aldonitajn radojn sur la piedoj de la ligna ĉevalo.

## Sugestigo 
La ĉevalo inspiri Vergilio la citaĵon «Timeo Danaos et dona ferentes» (*Timas Grekulojn eĉ donante donacojn*).

## Bildigo 

Dosiero:Çanakkale trojan horse.jpg|Troja ĉevalo, Çanakkale, Turkio
Dosiero:Trojan Horse in Stuttgart 2001.jpg|Troja ĉevalo, postkonstruita je la Troja-ekspozicio maje 2001 en Stutgarto
Dosiero:The Procession of the Trojan Horse in Troy by Giovanni Domenico Tiepolo (cropped).jpg|Troja ĉevalo, pentraĵo farita de Giovanni Domenico Tiepolo
Trojan horse in Troja, Prague 2717.JPG|Troja ĉevalo sur insulo Císařský ostrov en Bubeneč en Troja

## Vidu ankaŭ 
* Troja milito
* Trojo
* Troja ĉevalo (komputiko)

## Notoj 
Kategorio:Mitologiaj objektoj
Kategorio:Grekio
Kategorio:Literaturaj temoj
Kategorio:Mitaj ĉevaloj
Bystřice

**Bystřice** estas nomo por urbo kaj por pluraj vilaĝoj de Ĉeĥio.

*Bystřice (distrikto Benešov) - urbo situanta en distrikto Benešov
*Bystřice (distrikto Frýdek-Místek) - municipo situanta en distrikto Frýdek-Místek
*Bystřice (distrikto Jičín) - municipo situanta en distrikto Jičín

… aŭ partoj de municipoj:
* Bystřice (Bělá nad Radbuzou) – parto de urbo Bělá nad Radbuzou en distrikto Domažlice
* Bystřice (Včelákov) – parto de municipo Včelákov en distrikto Chrudim
* Bystřice (Hroznětín) – parto de municipo Hroznětín en distrikto Karlovy Vary
* Bystřice (Dubí) – parto de urbo Dubí en distrikto Teplice
* Bystřice (Mladé Buky) – pereinta domaro, loka parto de kampurbo Mladé Buky en distrikto Trutnov.
* Bystřice (Česká Kubice) – pereinta domaro, parto de municipo Česká Kubice en distrikto Domažlice
* Bystřice (Kadaň) ĉe Kadaň – (germane: *Wistritz*), pereinta vilaĝo en distrikto Chomutov

**Bystřice** povas aperi en plurvortaj nomoj de urboj aŭ municipoj de Ĉeĥio.

*Bystřice nad Olší - municipo situanta en distrikto Frýdek-Místek
*Bystřice pod Hostýnem - municipo situanta en distrikto Kroměříž
*Bystřice nad Pernštejnem - urbo situanta en distrikto Žďár nad Sázavou
*Malá Bystřice - municipo situanta en distrikto Vsetín

aŭ partoj de municipoj:
* Bystřice nad Úhlavou – parto de urbo Nýrsko en distrikto Klatovy

**Bystřice** povas esti ankaŭ nomo de rivero en Ĉeĥio:
*Bystřice (alfluanto de Moravo) - rivero en distriktoj Bruntál kaj Olomouc, alfluanto en riveron Moravon

## Municipoj kun similaj nomoj
*Banská Bystrica
*Bystřice pod Hostýnem
*Bystřička
Bystřice (distrikto Frýdek-Místek)

**Bystřice** aŭ ankaŭ **Bystřice nad Olší** estas vilaĝo en Ĉeĥio situanta en distrikto Frýdek-Místek. Vivas ĉi tie  (). Bystřice nad Olší situas sur ĉefaj trafikaj vejnoj - fervojo Bohumín - Žilina kaj internacia komunikaĵo E 75 - I/11 kondukanta el Ĉeĥio al Slovakio kaj kiu estas vojo de historia signifo, ĉar de pratempoj ĝi kunigis Silezion kun Hungario.

Bystřice situas en proksimeco de 5&nbsp;km de industria urbo Třinec, tiu ĉi třineca aglomeraĵo kreas nordokcidentan limon de la katastro de vilaĝo Bystřice. La vilaĝo situas sur kunfluejo de riveroj Olše, Hluchová kaj Kopytná. El ĉiuj flankoj ĉirkaŭas ĝin longaj beskidaj montoj Ĉantorijo, Javorový, Ostrý kaj Kozubová.

## Historio 
La vilaĝo estiĝis en la dua duono de la 14-a jarcento kiel princlanda vilaĝo de Teŝina princlando, kiu estis ekde la jaro 1327 feŭdo de krono ĉeĥa. La unua historia informo pri la vilaĝo devenas el la 4-a de majo 1423. Bystřice estas tipa cismontara vilaĝo. Loĝdomoj devenas el la 19-a kaj la 20-a jarcentoj. Devenaj lignodomoj en vilaĝeto Paseky en la paso de antaŭ nelongaj jaroj ŝanĝiĝis en refreŝgejajn kabanojn. La evoluo de vilaĝo estis influita precipe per agrikultura produktado kaj paŝtistado, pli poste per la proksima ferfabriko en Třinec.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Dwujęzyczna tablica w miejscowości Bystřice-Bystrzyca.jpg|Dulingva tabulo
Bystrice evang. kostel cesta.JPG|Evangelia preĝejo
Bystřice nad Olší, kostel (2012).JPG|Katolika preĝejo de Avanco de sankta Kruco
Bystřice nad Olší, 2012 (13).JPG|Domo n-ro 338
Bystrice(Bystrzyca) stacja kolejowa.jpg|Fervoja haltejo
Dom PZKO Bystrzyca.jpg|Domo de PZKO
PSPBystrzyca.jpg|Pola lernejo


Kategorio:Municipoj en distrikto Frýdek-Místek
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Frýdek-Místek
Kategorio:Setlejoj en Jablunkova sulko‎
Kategorio:Setlejoj en Teŝinio
Telemaĥo

**Telemaĥo** (greke: Τηλέμαχος) estas en malnovgreka mito la filo de Odiseo kaj Penelopo.

## Vivo laŭ la mito 
Kiam foriris lia patro Odiseo al la troja milito, Telemaĥo estis ankoraŭ infano. Plenkreskulo, li ricevis konsilon de Atena, kiu dum lia juneco estis lia helpanto, serĉi informojn pri lia patro ĉe Nestoro en Piloso kaj Menelao en Sparto. En Sparto li eksciis ke lia patro daŭre vivas. Rehejmenirinte li renkontis ĉe la porkinisto Eŭmeo sian patron alformigitan al almozulo far de Atena. Lia patro konigis sin kaj post tio Telemaĥo helpis lin mortigi la svatiĝantojn de Penelopo.

Poste la rakontoj malsamas. Unu versio rakontas, ke post la morto de Odiseo, li estas prirabita de lia duonfrato Telegono kaj kondukita al Aiaia, kie Circo edziniĝis al li kaj donacis al li nemorteblecon.

### Beletro 
Fénelon verkis eposon pri li.

## Referencoj 
Kategorio:Roluloj de la Odiseado
Kuršėnai

**Kuršėnai** estas urbo ene de la subdistrikta komunumo Šiauliai kaj ankaŭ ene de la distrikto Šiauliai, en la nordo de Litovio. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de 11,48 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝi troviĝas 25 kilometrojn okcidente de la distrikta centro, Šiauliai. Fakte Kuršėnai estas la plej granda urbo de la komunumo, kaj tial neoficiala centro, kvankam la administrado de la komunumo troviĝas en la urbo Šiauliai, kiu kiel insulo troviĝas meze de la komunuma teritorio, sed ne apartenas al ĝi.

Skribe la urbo unuafoje menciiĝis dum la jaro 1561.

En Litovio la urbo precipe konatas pro multaj artmetiistoj, kiuj produktas argilaĵojn kaj keramikaĵojn. Tion eĉ reflektas la urba blazono, kiu montras argilan ujon. Kompreneblas, ke la urbo posedas muzeon pri keramikaĵoj.

## Eksteraj ligiloj 
* paĝoj de la komunumo (litovaj)
* fotoj pri Kuršėnai (paĝoj same litovaj) 

Kuršėnai. Bažnyčia.JPG|la kirko Johano la baptisto en Kuršėnai
Kuršėnai, politechnikos mokykla.JPG|la politeknika lernejo

Kategorio:Distrikto Šiauliai
Kategorio:Urboj de Litovio
Akmenė

**Akmenė** () estas subdistrikta komunumo en la nordo de Litovio, kies administra centro estas la urbo *Naujoji Akmenė*, "nova Akmenė". Inter la jaroj 1995 kaj 2010 ĝi apartenis al la tiutempe ekzistanta distrikto Šiauliai. En  en la komunumo vivis . Laŭ pli fruaj ciferoj el la jaro 2005 en la urbo *Naujoji Akmenė* vivis 11 800, en la urbo *Venta* 3 100 kaj en la urbo **Akmenė** mem 2 900. Skribe la urbo Akmenė unuafoje menciiĝis dum la jaro 1511.

## Eksteraj ligiloj 
* paĝoj de la komunumo (litovaj) 

Kategorio:Distrikto Šiauliai
Kategorio:Komunumoj de Litovio
Penelopo

**Penelopo** (helene): **Πηνελόπη**) estas en la greka mitologio la edzino de Odiseo kaj patrino de Telemaĥo. Ŝiaj gepatroj estas Ikario de Sparto kaj Periboia (Periboea). 

## Etimologio 
La nomo devenas verŝajne de la grekaj vortoj πήνη (*pếnê*, t.e. teksaĵo) kaj λέπειν (*lépein*, t.e. disŝiri, senŝeligi).

## La rakonto 
[eta|maldekstra|Penelopo sur [sirio|sira orringo el la fino de la 5-a jarcento a.K.]]
Penelopo, sparta princino, estis vere fidela edzino. Ŝi sciis kiel paciencigi ŝiajn multnombrajn svatiĝantojn dum la foresto de ŝia edzo, dirante, ke unue ŝi devas teksi mortotukon por sia bopatro Laertes. Tamen dumnokte ŝi malteksis ĉion, kion ŝi teksis dumtage. Ŝi faris tion dum tri jaroj, ĝis servistino perfidis ŝin kaj la svatiĝantoj surprizis ŝian noktan adon (*Odiseado II 93-110; XIX 134-156*).

La Odiseado finiĝas per la hejmeniro de Odiseo (Penelopo atendadis lin dum 20 jaroj) kaj la punado de la svatiĝantoj. Kiel elturniĝis la geedzoj post tiom longa disesto, oni jam pripensis tion en la antikvo. La Penelopado estas rakonto de Margaret Atwood, kiu el moderna vidpunkto rakontas la vivon de Penelopo (kontraŭe al la Odiseado, kiu rakontas la vivon de Odiseo).

Post la morto de Odiseo Penelopo edziniĝis al lia filo Telegonos, kiun li naskis kun la sorĉistino Circo dum sia odiseado. Ili kune havis filon, Italo. Penelopo ricevis de Circo la nemorteblecon.

## Referencoj 
Kategorio:Roluloj de la Odiseado
Saarijärvi

**Saarijärvi** estas urbo kaj komunumo en la nordeta parto de provinco Meza Finnlando de Finnlando. Ĝis la jaro 2009 ĝi ankaŭ apartenis al la tiutempa gubernio Okcidenta Finnlando. La nomo signifas en la finna "insula lago". La areo de la urbo estas 1030,37 km², el kiu 142,97 km² estas akvo. La urbo havas 10 042 loĝantojn (fine de 2005). Saarijärvi fariĝis urbo en la jaro 1986. Saarijärvi estas konata en Finnlando pri poemo de Johan Ludvig Runeberg (1804-1877), kiu laboris kiel hejminstruisto en Saarijärvi kaj skribis konatan poemon *Paavo de Saarijärvi*. Krome interalie la skulpisto Kain Tapper (1930-2004) vivis en Saarijärvi, kaj la politikisto Petri Honkonen (1987- ) vivas tie.

## Partneraj urboj respektive komunumaroj 
*  urbo Kungsbacka en provinco Hallands län, Svedio
*  urbo Gran en provinco Innlandet, Norvegio
*  komunumaro Trittau en Ŝlesvigo-Holstinio, Germanio
*  komunumaro Sèvre et Loire en Luarlandoj, Francio
*  urbo Huai'an (淮安市) en Ĝjangsuo, Ĉinio

## Vidu ankaŭ 
* lagoj Summasjärvi kaj Saarijärvi (lago), ĉe kies bordoj situas la samnoma urbo

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la urbo Saarijärvi ()

Kategorio:Komunumoj de Meza Finnlando
Kategorio:Komunumoj de Finnlando
Kategorio:Komunumoj de Okcidenta Finnlando
Kategorio:Urboj de Finnlando
Anakardio

alternative=Anacardium occidentale - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-010.jpg|eta|Anacardium occidentale - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-010
**Anakardio** (*Anacardium*) estas genro de arbetoj kaj arbustoj en la familio de anakardiacoj.  Ĝi originas en tropikaj regionoj de Ameriko.

Unu tre konata ekzemplo estas la akaĵuarbo aŭ okcidenta anakardio (*Anacardium occidentale*) de nordorienta Brazilo, kies ŝajnfrukto akaĵuo havas kaj dolĉan frukton kaj nukson.

## Elektitaj specioj 
**Anacardium corymbosum*
**Anacardium excelsum*
**Anacardium giganteum*
**Anacardium humile*
**Anacardium microcarpum*
**Anacardium nanum*
**Anacardium negrense*
**Anacardium occidentale* - Akaĵuarbo
**Anacardium spruceanum*

Kategorio:Anakardiacoj
Socialista Partio (Francio)

**Franca Socialista Partio** (france, nur *Parti Socialiste* aŭ mallongigo : **PS**) estas la plej granda maldekstra-flanka politika partio en Francio. Ĝi estis fondita en 1969 de la unuigo de **SFIO** () -fondita en 1905- kaj de *Unio de Kluboj por la Renovigo de la Maldekstro* (france *Union des clubs pour le renouveau de la gauche*).

Famaj francaj socialistaj politikistoj:

* Ségolène Royal
* François Mitterrand
* Jack Lang
* Dominique Strauss-Kahn
* Martine Aubry
* François Hollande

## La socialista partio nun 
### La unuaj sekretarioj 

Dosiero:02.02.1973. Face à face Savary-Sanghuinetti. (1973) - 53Fi3577 (cropped).jpg|**Alain Savary**1969-1971
Dosiero:Reagan Mitterrand 1984 (cropped).jpg|**François Mitterrand**1971-1981
Dosiero:Bundesarchiv B 145 Bild-F065127-0013, Köln, SPD Wahlveranstaltung, Jospin.jpg|**Lionel Jospin**1981-1988
Dosiero:Pierre Mauroy 1990.jpg|**Pierre Mauroy**1988-1992
Dosiero:Laurent Fabius - Royal & Zapatero's meeting in Toulouse for the 2007 French presidential election 0538 2007-04-19.jpg|**Laurent Fabius**1992-1993
Dosiero:Michel Rocard16.JPG|**Michel Rocard**1993-1994
Dosiero:Emmanuelli.jpg|**Henri Emmanuelli**1994-1995
Dosiero:Lionel Jospin 2008.jpg|**Lionel Jospin**1995-1997
Dosiero:François Hollande - Royal & Zapatero's meeting in Toulouse for the 2007 French presidential election 0550 2007-04-19.jpg|**François Hollande**1997-2008
Dosiero:Parti socialiste Paris rally regional elections 2010-03-11 n05.jpg|**Martine Aubry**2008-2012
Dosiero:Harlem Désir 01.JPG|**Harlem Désir**2012-2014.
Dosiero:Jean-Christophe Cambadélis, Socialist rally, Zénith, 2007 05 29 n1.jpg|**Jean-Christophe Cambadélis**2014-2017.
Dosiero:Sin foto.svg|**Rachid Temal**(intertempe)2017-2018.
Dosiero:Olivier Faure.jpg|**Olivier Faure**ekde 2018.

### Elstaraj personoj 
#### Prezidanto de la respubliko kaj membroj de la registaro 
* François Hollande, prezidanto de la Respubliko, malnovaj deputito kaj prezidanto de la departementa konsilio de Corrèze, malnova urbestro de Tulle
* Jean-Marc Ayrault, ĉefministro, malnova urbestro de Nantes
* François Mitterand, prezidanto de la Respubliko.
* Manuel Valls, ĉefministro.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Politikaj partioj de Francio
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1969
Kategorio:Socialismaj partioj
Kanada lutro

La **Kanada lutro** (*Lontra canadensis*) estas nearktisa musteledo. Oni trovas ĝin en tuta Nordameriko ĉe la enlandaj akvovojoj kaj marbordaj regionoj en Kanado, Alasko, la Pacifika Nordokcidento de Usono, la Atlantikaj ŝtatoj de Usono, kaj la Golfo de Meksiko. Ili tamen signife malpliiĝis laŭnombre depost kiam la eŭropanoj alvenis al la Amerikoj. (Linzey, 2002)

eta|maldekstra|Norda riverlutro en la zoo de San Francisco (2005)

## Vidu ankaŭ 
:Brit-kolumbiaj kontinent-marbordaj arbaroj
:Novanglaj-akadiaj arbaroj

Kategorio:Musteledoj
Kategorio:Nearktisa faŭno
Kategorio:Faŭno de Kanado
Kategorio:Faŭno de Usono
Naujoji Akmenė

**Naujoji Akmenė**, "nova" Akmenė, estas la plej granda urbo de la subdistrikta komunumo Akmenė kaj ĝia centro, en la nordo de Litovio. Ĝi de 1995 ĝis 2010 apartenis al la tiutempe ekzistanta distrikto Šiauliai. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de 11,48 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La urbo situas 61 kilometrojn nordokcidente de Šiauliai kaj 46 kilometrojn oriente de Mažeikiai, proksime de la limo al Latvio. 

## Loĝantaro 
## Eksteraj ligiloj 
* paĝoj de la komunumo (litovaj)  

Kategorio:Distrikto Šiauliai
Kategorio:Urboj de Litovio
Amerika nigra urso

eta|300ra|
La **Amerika nigra urso** (*Ursus americanus*), ankaŭ konata kiel la **cinama urso**, estas la plej multe renkontata indiĝena urso-specio de Nordameriko.

## Taksonomio kaj vivregionoj de subspecioj 
La Amerika nigra urso apartenas al la klaso mamuloj, la ordo karnovoroj, kaj la familio ursedoj.

La nune akceptataj subspecioj (kun iliaj vivregionoj) estas:

## Disvastiĝo 
Tiu nearktisa specio estas trovebla i.a. en jenaj ekoregionoj : la alegan-altaĵaj arbaroj, la arbaroj de Frejzer-Altebenaĵo kaj Frejzer-Baseno, la arbaroj de norda-centra Rokmontaro, la centra-pacifikaj marbordaj arbaroj, la malaltebenaĵaj arbaroj oriente de Grandaj Lagoj, la malaltebenaĵaj arbaroj de Sankt-Laŭrenca Golfo, la novanglaj-akadiaj arbaroj kaj la koloradiaj rokmontaraj arbaroj.

## Vidu ankaŭ 
* Grandfolia fago
* Pacifikaj moderaj pluvarbaroj

## Eksteraj ligiloj 
* Black Bear Conservation Committee 
* Black Bears in the Southern Rockies 
* US Fish and Wildlife Service 
* North American Bear Center
* Black Bears Returning to Mississippi 
* American Black Bear *(Ursus americanus)* facts - Wild Animals Online encyclopedia
* Black Bear images from Alaska.
* Black Bears in Utah

Kategorio:Ursedoj
Kategorio:Nearktisa faŭno
Urs
Urs
Urs
Komunumo Šiauliai

La subdistrikta komunumo **Šiauliai**, ene de la distrikto Šiauliai en la nordo de Litovio, ĉiuflanke ĉirkaŭas la urbon Šiauliai, sed ne inkluzivas ĝin. Ene de la komunumo, la plej granda urbo estas Kuršėnai, neoficiala komunuma centro, ĉar la oficiala administrejo situas en la distrikta ĉefurbo. Dum la jaro 2020, la komunumo havis 41 442 loĝantojn, el tio la urbo Kuršėnai 10 829.

## Eksteraj ligiloj 
* paĝoj de la komunumo (litovaj)

Kuršėnai. Bažnyčia.JPG|la kirko Johano la baptisto en Kuršėnai
Kuršėnai, politechnikos mokykla.JPG|la politeknika lernejo

Kategorio:Distrikto Šiauliai
Kategorio:Komunumoj de Litovio
Kuhmoinen

**Kuhmoinen** (jen finne, ) estas komunumo en la provinco Meza Finnlando de Finnlando. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun . Ĝis la jaro 2009 ĝi ankaŭ apartenis al la tiutempa gubernio Okcidenta Finnlando. Kuhmoinen estas la plej suda komunumo en Meza Finnlando. Ĝis 1973 la komunumo apartenis al la gubernio Tavastio. Pentti Linkola loĝis en Kuhmoinen longan tempon.

El la areo de Kuhmoinen, 275,26 km² estas akvo. 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|maldekstra|500ra|

Kategorio:Komunumoj de Meza Finnlando
Kategorio:Komunumoj de Finnlando
Kategorio:Komunumoj de Okcidenta Finnlando
Laukaa

**Laukaa** estas komunumo en la provinco Meza Finnlando de Finnlando. Ĝis la jaro 2009 ĝi ankaŭ apartenis al la tiutempa gubernio Okcidenta Finnlando. Laŭ la stato de  la komunumo havis  loĝantojn kaj ĝia areo estas 825,45 km², el kio 173,31 km² estas akvo - interalie parto de la lagoj Ankeriasjärvi, Pyhtäänjärvi, Peurunka kaj Iso-Kuukkanen. La ĉefaj loĝareoj en la komunumo estas la centra kirkvilaĝo kaj la vilaĝoj Lievestuore, Vihtavuori kaj Leppävesi.

La blazono de la komunumo simbolas situon en la koro de Finnlando kaj ke en la komunumo kreskas multe piceoj.

Tie naskiĝis la sovetunia komunisma funkciulo Otto Wille Kuusinen.

## Naturo 
La plej grandaj lagoj en Laukaa estas Leppävesi, Lievestuoreenjärvi, Kuusvesi kaj Kynsivesi.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo ()

Kategorio:Komunumoj de Meza Finnlando
Kategorio:Komunumoj de Finnlando
Kategorio:Komunumoj de Okcidenta Finnlando
Krakau

**Krakau** havas diversajn signifojn:

***Krakau** estas germana nomo de Cricău kiu estas komunumo en Rumanio norde de Alba Iulia.
***Krakau** estas germana nomo de Kraków kiu estas urbo en sudo de Pollando.
***Krakau (Saksio)** estas vilaĝo en Saksio en Germanio.
Bucerdea Vinoasă

**Bucerdea Vinoasă** [buĉerdja vinŭasə] ( [BOroŝboĉard],  [BOTŝart]) estas vilaĝo en Rumanio norde de Alba Iulia. Administre ĝi apartenas al la komunumo Ighiu.

## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis  loĝantojn (rumanoj); en 1992  (rumanoj). 

## Historio
Ĝia unua mencio skribe estas en 1238. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, (*Alsó-Fehér*). 

## Renomaj personoj
*László Péterfi: en oktobro 1848 bibliotekisto, pedagogo en tiu vilaĝo estis mortigita. 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Alba
Komunumo Pakruojis

**Pakruojis** estas subdistrikta komunumo en la nordo de Litovio - ĝia administra centro estas la samnoma urbo *Pakruojis*. Komunumo kaj urbo ekde 1995 ĝis 2010 apartenis al la tiutempe ekzistanta distrikto Šiauliai, Ili troviĝas 36 kilometrojn oriente de la distrikta centro Šiauliai. En  en la komunumo vivis , el tio en la urbo mem 4 352. Skribe la urbo unuafoje menciiĝis dum la jaro 1531. Tra la komunumo fluas la rivereto *Kruoja*, kiu urbocentre estas barata, tial ke oriente de la centro ekestis akvobaraĵo kaj la urbocentro nun situas sur duoninsulo.

## Ĝemelurboj 
* , eblas kontaktoj pere de Esperanto

## Eksteraj ligiloj 
* paĝoj de la komunumo (litovaj) 

Kategorio:Distrikto Šiauliai
Kategorio:Komunumoj de Litovio
Ighiel

**Ighiel** [igiel] (hungare: **Igenpataka**, germane: **Igensbach**) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Alba Iulia. Administre ĝi apartenas al Ighiu (Alba). 
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 804 loĝantojn (rumanoj); en 1992 1 055 (rumanoj). 
## Historio
Ĝia unua mencio skribe estas en 1650. Ĝis 1919 Igenpataka apartenis al Hungario, (Alsó-Fehér). Administre ĝi apartenas al Ighiu.
## Fontoj
*Magyar nagylexikon
## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Alba
Șard

**Șard** [ŝard] (hungare: **Sárd**, germane: **Schard** aŭ **Kothmarkt**) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Alba Iulia. Administre ĝi apartenas al Ighiu.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 1789 loĝantojn (rumanoj, hungaroj, ciganoj); en 1992 1861 (rumanoj).

## Historio 
Ĝia unua mencio skriba estas el 1238. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Alsó-Fehér).

## Fontoj 
* Magyar nagylexikon

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Alba
Țelna

**Țelna** [celna] (hungare: **Celna**, germane: **Keller**) estas vilaĝo en Rumanio nord-nordokcidente de Alba Iulia. Administre ĝi apartenas al Ighiu (Alba).

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 1 115 loĝantojn (rumanoj); en 1992 1 222 (rumanoj).

## Historio 
Ĝia unua mencio skriba estas el 1520 (laŭ aliaj: 1648). Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Alsó-Fehér).

## Fontoj 
* Magyar nagylexikon

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Alba
Craiva (Cricău)

Craiva (Cricău) (krajva) (hungare:**Királypataka**, germane:**Königsbach**) estas vilaĝo en Rumanio norde de Alba Iulia. En 1910 ĝi havis 477 loĝantojn (rumanoj); en 1992 376 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1646. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Alsó-Fehér vármegye). Administre ĝi apartenas al Cricău.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Mapo de distrikto
* Administracia mapo de distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Alba
Königsbach

**Königsbach** (germane: "reĝa rojo") estas 
* parto de la komunumo Königsbach-Stein, federacia lando Baden-Virtembergo, Germanio,
* germanlingva nomo de la vilaĝo Craiva (Cricău) en nuna Rumanio.
Keller

**Keller** povas esti:

## Familinomoj 
* Adelbert von Keller (1812-1883), germana lingvikisto kaj verkisto
* Augustin Keller (1806-1883), svisa politikisto
* Ferdinand Keller (1800-1881), svisa prahistori-esploristo kaj teologo
* Ferdinand von Keller (1842-1922), germana pentristo
* Friedrich Ludwig Keller (1799-1860), svisa jurscientisto
* Gottfried Keller (1819-1890), svisa verkisto
* Johann Balthasar Keller (1638-1702), svisa gisisto kaj orforĝisto
* Stefano Keller, svisa esperantisto, kiu estis membro de la estraro de UEA.

## Loĝnomoj 
* Germana nomo de vilaĝo Ţelna en distrikto Alba, (Rumanio).
Bălcaciu

**Bălcaciu** [bəlkaĉu] (hungare: **Bolkács**, germane: **Bulkesch**) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Blaj. En 1910 ĝi havis 1 500 loĝantojn (germanoj, rumanoj, ciganoj), en 1992 estis 1 103, kaj laŭ la stato de  en la vilaĝo vivis . Administre ĝi apartenas al la regiono Transilvanio, al la distrikto Alba kaj al la komunumo Jidvei. Bălcaciu situas en la valo de Târnava Mică.

## Historio 
Ĝia unua mencio skriba estas el 1319. Ĝis 1919 ĝi apartenis al la Hungara reĝlando ene de Aŭstrio-Hungario kaj estis parto de la departemento Alsó-Fehér. 

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapeŝto.

## Eksteraj ligiloj 
* Mapo de la distrikto
* Administracia mapo de la distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Alba
Kapellendorf

**Kapellendorf** estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Weimarer Land de la federacia lando Turingio. Fine de  la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Mellingen, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj. Kiel jam indikas la distrikta nomo, la historia urbo Vajmaro proksimas.

## Vidindaĵoj 
* Akvokastelo Kapellendorf
* Preĝejo Sanktaj Mario kaj Bartolomeo

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumaro ()

eta|maldekstra|300px|la akvokastelo

Kategorio:Distrikto Weimarer Land
Kategorio:Urboj de Turingio
Feisa

**Feisa** [fejsa] (hungare: **Küküllőfajsz**, germane: **Füssen**) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Blaj. En 1910 ĝi havis 875 loĝantojn (rumanoj); en 1992 1 026 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1332. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Kis-Küküllő vármegye). Administre ĝi apartenas al Jidvei.
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Mapo de distrikto
* Administracia mapo de distrikto 
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Alba
Lagendorf

**Lagendorf** ekde la unua de januaro 2009 estas parto de la komunumo Dähre en Germanio - antaŭe temis pri memstara komunumo. Ĝi troviĝas en la distrikto Altmark Salzwedel de la federacia lando Saksio-Anhalto. La 30-an de junio 2006 la komunumo havis 490 loĝantojn.

Kategorio:Distrikto Altmark Salzwedel
Kategorio:Urboj de Saksio-Anhalto
Füssen

**Füssen** estas urbo en Germanio, en la regiono Algovio norde de la Alpoj. La urbo troviĝas en la distrikto *Ostallgäu* (Orienta Algovio) kaj en la distriktaro Ŝvabio de la federacia lando Bavario. Fine de  la komunumo havis  loĝantojn sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La alteco super la marnivelo estas inter 808 kaj 1288 metroj (la plej malalta punkto estas ĉe la lago *Forggensee*, la plej alta la pinto de la monto *Salober*) - tiu relative vasta amplitudo estas indiko ke la regiono Algovio jam konsideriĝas parto de la montaro Alpoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 

eta|maldekstra|300ra|la urba kastelo super urbocentraj tegmentoj
[eta|maldekstra|300ra|Füssen en [1900]]
[eta|maldekstra|300ra|la rivero [Lech en Füssen]]
[eta|maldekstra|300ra|Füssen nokte; en la fono la montoj Tegelberg (1881 msm, maldekstre) kaj Säuling (2047 msm, dekstre), en la mezo kastelo [Neuschwanstein]]

eta|600ra|centre|panoramo urbocentra direkte al nordo
eta|600ra|centre|panoramo urbocentra direkte al nordoriento

Kategorio:Distrikto Ostallgäu
Kategorio:Urboj de Bavario
Blankavosta cervo

La **blankavosta cervo** (*Odocoileus virginianus*), ankaŭ konata kiel **Virginia cervo**, estas mezgranda cervo trovebla en la plej granda parto de Usono (krom Alasko), suda Kanado, Meksiko, Centra Ameriko kaj Sud-Ameriko tiel sude ĝis Peruo. Ĝi estas plej ofte trovata oriente de la Kordilero. Ĝi tamen mankas en la plej granda parto de la okcidenta Usono, kvankam iuj ankoraŭ vivas en la norda Rok-Montaro de okcidenta Usono kaj Kanado kaj en la Valo Williamette kaj sur la Kolumbia delto de Oregono kaj sudokcidenta Vaŝingtonio. Iuj gregoj de blank-vostaj cervoj ankoraŭ loĝas en la montaj arbaroj de Arizono, Nov-Meksiko, kaj okcidenta Teksaso.
eta|200px|maldekstra
eta|thumbtime=4
En 1934 blankavosta cervo estis transportita ankaŭ al Finnlando, kie ĝi nun vivas en la suda parto de la lando.

La neotropisa cervolaŭsmuŝo, *Lipoptena mazamae*, estas komuna ektoparazito de la Blankavosta cervo en sudorienta Usono.

## Subspecioj 
**Nord-ameriko**

* *O. v. acapulcensis*
* *O. v. borealis*
* *O. v. carminis*
* *O. v. clavium*
* *O. v. couesi*
* *O. v. dakotensis*
* *O. v. hiltonensis*
* *O. v. idahoensis*
* *O. v. leucurus*
* *O. v. macrourus*
* *O. v. mcilhennyi*
* *O. v. mexicanus*
* *O. v. miquihuanensis*
* *O. v. nelsoni*
* *O. v. nemoralis*
* *O. v. nigribarbis*
* *O. v. oaxacensis*
* *O. v. ochrourus*
* *O. v. osceola*
* *O. v. seminolus*
* *O. v. sinaloae*
* *O. v. taurinsulae*
* *O. v. texanus*
* *O. v. thomasi*
* *O. v. toltecus*
* *O. v. venatorius*
* *O. v. veraecrucis*
* *O. v. virginianus*
* *O. v. yucatanensis*

**Sud-ameriko**

* *O. v. cariacou*
* *O. v. chiriquensis*
* *O. v. curassavicus*
* *O. v. goudotii*
* *O. v. gymnotis*
* *O. v. margaritae*
* *O. v. peruvianus*
* *O. v. rothschildi*
* *O. v. truei*
* *O. v. tropicalis*
* *O. v. ustus*

## Vidu ankaŭ 
: Arbaroj de norda-centra Rokmontaro
: Grandfolia fago
: Malaltebenaĵaj arbaroj de Sankt-Laŭrenca Golfo
: Malaltebenaĵaj arbaroj oriente de Grandaj Lagoj
: Majaa Biosfera Rezervejo
: Novanglaj-akadiaj arbaroj

Kategorio:Cervedoj
Kategorio:Nearktisa faŭno
Kategorio:Neotropisa faŭno
Kategorio:Faŭno de Brazilo
Kategorio:Faŭno de Kanado
Kategorio:Faŭno de Kolombio
Kategorio:Faŭno de Kostariko
Kategorio:Faŭno de Ekvadoro
Kategorio:Faŭno de Franca Gviano
Kategorio:Faŭno de Meksiko
Kategorio:Faŭno de Peruo
Kategorio:Faŭno de Usono
Kategorio:Faŭno de Venezuelo
Melono

**Melono** povas esti:

* Tropika frukto: vidu **Melono (frukto)**,
* Pseŭdonimo de **Mélaine Desnos**, vicprezidento de JEFO.
* Amuza nomo por la **Jubilea simbolo**.
* Melono estas amaso de grasa histo kiu troviĝas en la frunto de ĉiuj dentobalenoj.

## Vidu ankaŭ 
* Bulĉapelo estas kelkfoje nomata **melonforma ĉapelo**
Distrikto Žarnovica

**Distrikto Žarnovica** estas okcidenta distrikto en Regiono Banská Bystrica.
Ĉefa urbo de distrikto estas Žarnovica. Distrikto najbaras kun Distrikto Zlaté Moravce (okcidente), Distrikto Levice, Distrikto Banská Štiavnica (sude),
Distrikto Žiar nad Hronom (oriente), Distrikto Prievidza kaj 
Distrikto Partizánske (norde). 

Žarnovica
Žarnovica
Horní Lipová

**Horní Lipová** (, *Ober-Lindewiese*, *Ober Lindewiese*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, en Regiono Olomouc, en distrikto Jeseník kaj ĝi estas parto de municipo Lipová-lázně, kun kiu ĝi oriente senpere najbaras. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

## Historio 
**Horní Lipová** estas en skribfontoj unuafoje menciata en la jaro 1689 sub nomo Oberlindenwiesse kaj je dek jaroj pli poste kiel Ober Lindenwiess. Ĝi estiĝis verŝajne post la tridekjara milito pro la disvastigado de Dolní Lipová laŭlonge laŭ vojo al Ramzová. El la jaro 1696 devenas interesa ŝtonemblemo *Scholtisey 1696*, kiu estas hodiaŭ lokigita sur fronta muro de hodiaŭa Penziono Slatina. Plua informo pri Horní Lipová devenas el 1699, kiam ĉi tie estis donita permeso por konstruado de muelejo. Post la jaro 1775 okazis eksterordinara kresko de ĉi tieaj loĝantoj. Plua plinombriĝo de la loĝantoj okazis je interŝanĝo de la 18-a kaj la 19-a jarcentoj. Konstruado de lerneja konstruaĵo estis finita en 1874. Ekde la jaro 1888 tra la vilaĝo kondukas fervojlinio Hanušovice - Jeseník, kiu estas pro sia multnombraj vojkruciĝoj kaj granda superiĝo nomata kiel *Silezia semeringa fervojo*. Horní Lipová estis liberigita de Ruĝa Armeo nokte el la 8-a je la 9-a de majo 1945. En la tempo de kunigo kun Dolní Lipová ĝi havis sole 600 loĝantojn. Nuntempe Horní Lipová servas kiel centro de turismo.

La kuniĝo de ambaŭ vilaĝoj okazis nur en la jaro 1960.

## Loĝantaro
Kategorio:Lipová-lázně
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Jeseník
Kategorio:Setlejoj en Riĥleba montaro
Kategorio:Setlejoj en Zlatohora montetaro
John Batchelor

**John Batchelor**, ofte kromnomita 'La Amiko de Libereco' naskiĝis en Newport en Kimrio en la jaro 1820. Li transloĝiĝis al Kardifo dum siaj dudekaj jaroj kaj tie fondis ligno-komerco (kaj pli poste ardezo-komerco). Li ludis gravan rolon en la establado de la sekdoko Mount Stuart.

Li aktive membriĝis en la liberalisma politika partio kaj iĝis konsilantaro kaj, pli malfrue, Kardifa urbestro. Li ankaŭ kampanjis kontraŭ sklaveco.

Tamen, pro sia politika aktivado, **John Batchelor** konfliktiĝis kun la familio Bute kiu je tiu epoko posedis multon da tero en Kardifo, inkluzive la Kastelon de Kardifo. Ili ankaŭ estis konstruantaj la plejparto de la Kardifaj dokoj. La familio Bute subtenis la politikan partion 'Tory' kaj multaj personaj opiniis ke ilia komplotado kaŭzis la pereon de la kompanio de Batchelor.

John Batchelor mortis en 1883 kaj oni establigis fondaĵon kaj statuon memore al li. Tamen, siaj kontraŭuloj ankaŭ lanĉis petskribon (kun 1200 nomoj kolektitaj) kontraŭ la statuo.

La statuo, kreita far la skulptisto James Milo Griffith, finfine senvualiĝis la 16-an de oktobro 1886 kaj troviĝas ĉe The Hayes, Kardifo.
Polifemo

[eta|dekstra|280px|[Odiseo kaj liaj kunuloj blindigas Polifemon]]
**Polifemo** (greke: *Πολύφημος*) estas ciklopo, unuokula giganto el la greka mitologio, pri kiu Homero rakontas en la *Odiseado*. Post ke li perdis la vidon pro Odiseo, Polifemo diras al la aliaj ciklopoj: "Οὖτις με κτείνει." ("Oûtis me kteínei."/Neniu mortigas min.)

Polifemo estas filo de Posejdono kaj de la marnimfo Thoosa, filino de Forkis. Li vivas kun aliaj ciklopoj sur insulo (iuj fontoj supozas ke temas pri Sicilio, sed ne kune, sed ĉiu unuope.)

## Reflekto en arto 
* opero de Jean-Baptiste Lully *Aciso kaj Galateo*
* opero de Georg Friedrich Händel *Acis and Galatea*, antaŭ nelonge belege interpretita en  "Reĝa Operdomo" *(Royal Opera House)*, *Covent Garden* kvartalo de Londono dum marto kaj aprilo 2009.

## En Esperanto
* Jozefo KISS, "Monologo de Prometeo", *Debrecena Bulteno*, n-ro 99, pp. 18-20.

Kategorio:Ciklopoj
John Crocker

Generalo **John Tredinnick Crocker** [ĵon trednik kroka], ricevinto de multaj ordenoj, (naskiĝis 1896, mortis 1963) estis oficiro de la Brita Armeo kaj komandanto de granda taĉmento en la Dua mondmilito.

## Bibliografio 
* *Biographical Dictionary of British Generals of the Second World War*, Nick Smart. ISBN 1-84415-049-6.
* *Crusade in Europe*, Dwight D. Eisenhower. ISBN 0-8018-5668-X
* *D-Day 1944*, Ken Ford. ISBN 1-84176-368-3.

Kategorio:Britaj generaloj