Ali Lariĝani

**Ali Ardaŝir LARIĜANI** (; naskiĝis en 1957, Naĝaf, Irako — mortis la 16-an de marto 2026 en Teherano, Irano) estis irana politikisto, la prezidanto de la Islama konsulta asembleo de 2008 ĝis sia morto, la sekretario de la Supera konsilio pri nacia sekureco de la  2005 ĝis la  2007.

## Lernado kaj studado 
Lia patro ajatolo Ĥaŝem Amoli estis ŝijaisma teologo. En 1982 Ali Lariĝani finlernis la teknologian universitaton «Ŝarifo» laŭ fako «matematikisto-programisto» kaj pli malfrue doktoriĝis en Teherana universitato pri okcidenta filozofio. Li estas kunaŭtoro de libro pri Immanuel Kant.

## La politika kariero 
De 1983 ĝis 1992 Ali Lariĝani okupis multajn ŝtatajn postenojn: li estis ministro pri laboro kaj sociaj demandoj, vic-ministro pri poŝto, telegrafo kaj telefono, portempa ŝtabestro de la Armeo de la Gardistoj de la Islama Revolucio. De 1992 ĝis 1993 Lariĝani estis ministro pri kulturo kaj islama orientiĝo.

### La estro de la Servo de radio kaj televido de la Islama Respubliko Irano 
Post la irana revolucio Ali Lariĝani estis unu el la administrantoj de la «Organizaĵo pri radio kaj televido de Islama Respubliko Irano» kaj en 1982 li iĝis la ĉefo de tiu. Ali Lariĝani fondis la gazeton «Ĝam e Ĝam», kiu iĝis la plej multeldonkvanta en la lando. Ankaŭ li kreis la ŝtatan kinokompanion «Sima Film». En 2003 li lanĉis du arablingvajn televidkanalojn — *al-Alam* kaj *Sahar* kaj tuttagan televiddisendadon por eksteraj landoj.

Ĉe tio multaj programoj estis redaktitaj en kadro de la politiko de islamigado. Rezulte en januaro 2004 150 deputitoj-reformistoj akuzis la ŝtatan televidkompanion kaj ties estron pri disvastigado de antaŭkonkluda informado, pro kio irananoj estas devigataj apelacii al eksterlandaj amaskomunikiloj. Kiam la tiama prezidanto de Irano Mohammad Ĥatami kaj la tiama prezidanto de la Meĝliso Mehdi Karubi kondamnis la provojn de la Konsilio de la gardantoj de la konstitucio malhelpi partoprenon de reformistoj en la balotado de 2004, ŝtataj televidkanaloj prisilentis tion. Pro tio naskiĝis kritiko de la ŝtata televidkompanio kaj ties gvidanto. Kiam la  2007 iranaj limgardistoj arestis 15 britajn militmaristojn, akuzitajn pri kontraŭleĝa ĉeesto en iranaj teritoriaj akvoj, Lariĝani iĝis la ŝlosilfiguro de la intertraktoj pri liberigo de la arestitoj. Li aludis al brita flanko, ke por tio sufiĉas agnoski la fakton de rompo de iranaj limoj kaj pardonpeti.

La  2007 Lariĝani estis demisiigita. Eble tio okazis pro malkonsento kun Mahmud Ahmadineĵad pri nuklea programo kaj relativa dependeco de la ĉefa irana intertraktulo pri tiu problemo.

### La prezidanto de Meĝliso 
La  Ali Lariĝani estis elektita la prezidanto de Meĝliso. Dum voĉdonado li ricevis voĉojn de 232 deputitoj el 287.

## La adepto de Ali Ĥamenei 
Ali Lariĝani oni konas kiel fidelan subtenanton de Ali Ĥamenei. Estas informo, ke en la 1990-aj jaroj li eniris la sekretan grupon de administrantoj, alvokitan kontraŭstari al minacoj al la Islama Respubliko. En tiu ankaŭ eniris la vic-ministro pri spionado kaj sekureco Said Emami kaj la vic-komandestro de la Armeo de la Gardistoj de la Islama Revolucio Baker Zolkadr. Tiu grupo aranĝis diskreditagojn kaj mortigojn de liberalaj politikistoj. Kiam aperis la publika informo pri tiu agado, nur Said Emami estis arestita (poste li memmortigis sin en la malliberejo).

## Parencaj ligoj 
Ali Lariĝani havas gravan aŭtoritaton inter konservativuloj kaj parencajn ligojn kun multaj superaj politikistoj. Lia bopatro estas la fama ajatolo Morteza Motaĥari, unu el la gvidantoj de la irana revolucio. Lia frato Mohammad Ĝavad Lariĝani estas eksdeputito de la Islama konsulta asembleo, vic-ministro de la prezidanto de la Komisiono pri ekstera politiko kaj internaciaj aferoj, eks-vic-ministro pri eksteraj aferoj, ĉefa ideologo de la subtenantoj de Ali Ĥamenei. Alia frato, Sadeg Lariĝani estas ano de la Konsilio de la gardantoj de la konstitucio. La kuzo Ahmad Tavakoli estas eksdeputito de la Islama konsulta asembleo kaj kandidatiĝis dum la prezidanta balotado en 2005.

La 17-an de marto 2026, la israela ministerio pri defendo anoncis, ke Lariĝani estis mortigita en celita aviadila atako malfruvespere la antaŭan tagon. Tamen, ne estis tuja konfirmo de Irano.

## Referencoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1958
Kategorio:Iranaj politikistoj
Kategorio:Prezidantoj de la Meĝliso (Irano)
Kategorio:Iranaj prezidantaj kandidatoj
Kategorio:Iranaj ministroj
Kategorio:Iranaj vic-ministroj
Kategorio:Ministroj pri eksteraj rilatoj de Irano