Akademia premio por la plej bona fremdlingva filmo

**Akademia premio por la plej bona fremdlingva filmo** () estas unu el la premioj, populare sed erarige konata kiel *Eksterlanda* *Oskar-premio por la plej bona ne-anglalingva filmo*, transdonita ĉiujare fare de la Akademio de Kinaj Artoj kaj Sciencoj de Hollywood.

## Historio 
En 1956 estis kreita aparta kategorio por ne-anglalingvaj filmoj, konata kiel la Premio por la plej bona fremdlingva filmo, kaj ekde tiam atribuita ĉiun jaron (5).

La unua ricevinto estis la itala neorealista drama filmo *La Strada*, kiu helpis establi Federico Fellini kiel unu el la plej gravaj eŭropaj filmreĝisoro.(4)

## Lingvaj postuloj 
Kvankam filmo devas esti "fremda" (t.e. ne-usona) por esti nomita por la Premio, ĝi ankaŭ devas esti en lingvo alia ol la angla. Fremdaj filmoj en kiuj la plimulto de la dialogoj estas en la angla ne povas kvalifiki por la fremdlingva filmpremio kaj la Akademio kutime aplikis ĉi tiun postulon tre serioze senrajtigante filmojn kiuj enhavas tro da anglajn dialogojn, kvankam filmo kiel *Le Bal* (1983) kiu estis tute sendialoge, tamen sukcesis esti nomita en la kategorio de fremdlingva filmo.

Ekde 2006 la submetitaj filmoj ne pli longe devas esti en oficiala lingvo de la partoprenanta lando. Unu el la plej lastatempaj ekzemploj de tio estas la israela filmo ''The Band's Visit* (*La vizito de la fanfaro*) el la jaro 2007.

## Elektopolitiko 
Post kiam la tre laŭdatan rumanan drama filmo *4 monatoj, 3 semajnoj kaj 2 tagoj* ne estis prikonsiderata, la Akademio de Kinaj Artoj kaj Sciencoj (AMPAS), diskonigis ŝanĝon de la elektopolitiko je la 19-a de junio 2008. Ekde tiam nur ses el la naŭ eksterlandaj produktadoj estas elektataj de Volontula Komitato konsistante el ekzistantaj AMPAS-membroj kiuj devas spekti nur minimumon de la ensenditaj kontribuoj. La aliaj tri kandidatfilmoj estas elektataj de la *Foreign Language Film Award Executive Committe* (Administra Komitato de la Premio por Fremdlingvaj Filmoj) kiu konsistas el dudek membroj.Diference de aliaj Akademiaj Premioj la *Foreign Language Film Award* ne postulas ke filmoj aperu sur usonaj kinejaj ekranoj por esti kvalifikataj al partopreno en la konkurso.

## Kritikoj kaj polemikoj 
Ĉar ĉiu lando decidas mem pri sia oficiala partopreno laŭ siaj propraj reguloj, la decidoj de la decidaj instancoj en ĉiu respektivaj landoj kelkfoje estas envolvitaj en polemiko.

### Regulo prilingva 
Ankaŭ la lingvo estas ofte la kaŭzo de polemiko.

Ĝis la ceremonio de 2006, la filmdialogoj devis esti por pli ol la duono en la oficiala lingvo de la lando, kiu ekskludis, ekzemple, filmojn el Kanado kiuj ofte faras filmojn en aliaj lingvoj ol la angla kaj franca.

Ekde 2006 la submetitaj filmoj ne pli longe devas esti en oficiala lingvo de la partoprenanta lando. Ĉi tiu regulŝanĝo ebligis landon kiel Kanado ricevi nomumon por la hindlingva filmo *Akvo.* Antaŭe, Kanado estis nomumita nur por franclingvaj filmoj ĉar filmoj faritaj en la alia oficiala lingvo de Kanado (la angla) ne povis esti prikonsiderataj por la fremdalingva filmkategorio. Antaŭ la regulŝanĝo, Kanado submetiĝis du filmojn en malsamaj lingvoj : en 1991 la filmo *Une Balle dans la tête/A Bullet in the Head (Kuglo en la Kapo*) en inventita lingvo kaj la filmo Inuktituta lingva filmo *Atanarjuat: La Rapida Kuristo* en 2001. La inuktituta, unu el indiĝenaj lingvoj de Kanado, ne estas oficiala ĉie en Kanado, sed estis (kaj ankoraŭ estas) oficiala en Nunavut kaj la Nordokcidentaj Teritorioj. La regulŝanĝo, tamen, ne influis la kvalifikon de ne-anglalingvaj usonaj filmoj, kiuj estas ankoraŭ malrajtigitaj de la fremdlingva filmakategorio pro ilia nacieco. Pro tio japanlingva filmo kiel *Leteroj de Iwo Jima* (2006) aŭ Majaa-lingva filmo kiel *Apocalypto* (2006) ne sukcesis konkurenci por la Akademia Premio por Plej Bona Fremda Lingvo Filmo, kvankam ambaŭ estis nomumitaj kaj en la kazo de *Leteroj de Iwo Jima eĉ* gajnis premion en la Golden Globe Award for Best Foreign Language Film, kiu ne postulas limigojn pri nacieco.

Ĝis nun, dek du filmoj kiuj estis financitaj ekskluzive ekster Usono gajnis la premion por plej bona filmo, el kiuj dek unu estis financitaj, tute aŭ parte, de la Unuiĝinta Reĝlando. Tiuj filmoj estas, en kronologia ordo: *Hamleto*, *La ponto super la rivero Kwai*, *Lawrence de Arabio*, *Tom Jones*, *Viro por ĉiuj sezonoj*, *Oliver*, *Ĉaroj de Fajro*, *Gandhi*, *La lasta imperiestro*, *Slumdog Milionulo* kaj *La parolado de la Reĝo*. La restanta filmo estis financita fare de Francio: *La Artisto*.

### *'Regulo 'Unu filmo, unu lando'''' 
Alia objekto de polemiko estas la regulo ke eblas nur prezenti "unu filmo por lando", afero kiu estis kritikita en la Akademio por la produktistoj malgraŭ la fakto ke ĝi permesis ke filmoj de malgrandaj landoj kiel Islando aŭ Bosnio kaj Hercegovino akiris rekonon fare de la Akademio, ĝi ankaŭ permesas ke multaj filmoj el landoj kun forta filmindustrio kiel Germanio, Argentino, Hispanio, Francio aŭ Italio estas ekskludataj. Aliflanke, la neceso ke filmo estu efektive prezentata de specifa lando, malmultigas la ŝancojn ke internacia kun-produktadoj helpas por esti nomumitaj.

### Ne teritorio, sed rekonata ŝtato 
La difinon kiun la Akademio donas al la esprimo "lando" en si mem estis jam polemika. Klara ekzemplo de tio ĉi okazis en 2003, kiam oni diris al Humbert Balsan, produktanto de la 'palestina' filmo *Divine Intervention* (2002), ke la filmo ne povis esti nomumita ĉar Palestino ne estas ŝtato kiun la Akademio rekonas en ĝia regularo. Tri jaroj poste, tamen, alia 'palestina' filmo, *Paradise Now* (2005) de la Hany Abu-Assad tamen estis nomumita por la premio, anoncita de la prezentisto Will Smith kiel filmo veninta el la Palestinaj Teritorioj post protestoj de pro-israelaj grupoj kaj malgraŭ kontraŭprotesto de ĝia filmdirektoro Hany Abu-Assad mem.

### Neniu usona filmo kaj tamen 
Neniu filmo produktita ene de la Usono povas esti nomumita en la kategorio por la premio, sendepende de la lingvo de siaj dialogoj. Ekzemple la filmoj, *Leteroj de Iwo Jima* (2006) filmita en la japana aŭ *Apocalypto* (2006) filmita en la majaa, ne povus esti nomumitaj.

Tamen, iuj filmoj produktitaj en Usono ja povas esti konsiderataj 'eksterlandaj' se ili venas el Porto-Riko, usona ne-enkorporigita teritorio, kaj tiele eblas prezenti usonajn filmojn en la kategorio 'eksterlanda filmo ne-anglalingva', ricevinte eĉ nomumon kiel etis la kazo kun *Lo que le Pasó a Santiago (*Kio okazis al Santiago) (el 1989). Portorikanoj havas ekde 1917 la usonan civitanecon. La granda plimulto de la rolantaro en tiu filmo estis sekve usonaj civitanoj. Tio rezultis en malofta situacio, ke filmo sukcesas esti nomumita por la premio eksterlanda filmo ne-anglalingva, malgraŭ ke la plimulto de la homoj implikitaj en ĝia produktado estis usonanoj.

## Ekzemplaj premiitaj filmoj, por kiuj jam ekzistas esperantlingvaj artikoloj 
De 1948 ĝis 1950, la premio por plej bona fremdlingva filmo estis aljuĝita kiel speciala Oskara premio, kaj de 1951 ĝis 1956 kiel honora Oskaro. Ĉi tiuj premioj estas oficiale agnoskitaj kaj inkluditaj en la tuta nombro de Oskaroj aljuĝitaj. Ekde 1957, la premio estas aljuĝita kiel regula akademia premio.
* 1950: Bicikloŝtelistoj de la reĝisoro Vittorio de Sica
* 1952: *Rashōmon* de la reĝisoro Akira Kurosawa
* 1957: *La strada* de la reĝisoro Federico Fellini
* 1958: Noktoj de Kabiria de la reĝisoro Federico Fellini
* 1959: *Mon oncle* (Mia onklo) de la reĝisoro Jacques Tati
* 1960: *Orfeu Negro* (Nigra Orfeo) de la reĝisoro Marcel Camus
* 1964: 8½ de la reĝisoro Federico Fellini
* 1965: *Ieri, oggi, domani* ("Hieraŭ, hodiaŭ, morgaŭ") de la reĝisoro Vittorio de Sica
* 1967: Viro kaj virino de la reĝisoro Claude Lelouch
* 1969: Milito kaj Paco de la reĝisoro Sergej Bondarĉuk
* 1973: *Le charme discret de la bourgeoisie* (La diskreta ĉarmo de la burĝaro) de la reĝisoro Luis Buñuel
* 1974: *La nuit américaine* (La amerika nokto) de la reĝisoro François Truffaut
* 1975: *Amarcord* de la reĝisoro Federico Fellini
* 1976: *Dersu Uzala* de la reĝisoro Akira Kurosawa
* 1982: *Mephisto* de la reĝisoro István Szabó
* 1984: Fanny kaj Alexander de la reĝisoro Ingmar Bergman
La listo daŭrigeblas post 1982...

## Vidu ankaŭ 
* Dublado
* Subtekstoj

## Noto 
Tiu ĉi artikolo estas parta traduko de la samtema artikolo en la angla kaj hispana vikipedia versio (ĉefe) kaj de la germana versio je la 16-a de januaro 2017.

## Referencoj 
fremdlingva filmo
Kategorio:Aperis en 1956