open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ernő Jendrassik

**JENDRASSIK Ernő** (jendraŝik) estis hungara kuracisto pri internaj malsanoj kaj neŭrologo, universitata profesoro, membro de MTA naskita en Koloĵvaro la 7-an de junio 1858 kaj mortinta en Budapeŝto la 21-an de decembro 1921. Li estis la filo de fiziologo Jenő Jendrassik.

## Biografio 
Ernő Jendrassik diplomitiĝis en 1880 en la universitato de Budapeŝto, poste eksterlande kvalifikigis sin (1883: Lepsiko kaj Munkeno, 1884: Vieno en 1885 en Parizo ĉe Charcot. En 1887 li iĝis privatprofesoro pri neŭreologio, de 1893 publika, ordinara profesoro pri neŭropatologio, inter 1908–21 publika ordinara profesoro pri la internaj malsanoj de la Universitato de Budapeŝto, direktoro de la internkliniko 4-a.

## Verkoj 
* *A szervi szívbajok kórtana és orvoslása* (Bp., 1891);
* *A belorvostan tankönyve* (Bp., 1910–1914);
* *Belorvosi diagnosztika* (Bp., 1921).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj internistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj neŭrologoj
Kategorio:Hungaraj fiziologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Jenő Jendrassik (fiziologo)

**JENDRASSIK Jenő** (jendraŝik) estis hungara fiziologo, universitata profesoro, ano de MTA naskita en Kapnikbánya la 18-an de novembro 1824 kaj mortinta en Budapeŝto la 3-an de marto 1891. Li estis la patro de neŭrologo Ernő Jendrassik.

## Biografio 
Jenő Jendrassik post havigo de diplomo pri filologio finis medicinajn studojn de 1847 en Vieno, kie li diplomiĝis en 1853. Du jarojn li laboris en la publika malsanulejo de Vieno kiel operacistudento, pli poste li estis ĥolera kuracisto en Transilvanio. Post tio li plukvalifigis sin en la institutoj anatomiaj (Brücke kaj Ludwig). En 1857 li iĝis en Koloĵvaro profesoro pri medicina teorio. De 1860 ĝis sia morto li estis publika ordinara profesoro de la universitato de Pest (urbo). En jaroj 1884–85 li estis rektoro. Laŭ liaj planoj konstruiĝis la anatomia instituto, kiu apartenis en tiu tempo inter la plej mondernajn. Li estis la unua kultivanto en Hungario de la medicina fiziko. Li konstruis plurajn anatomiajn aparatojn. Li havis grandan rolon en la organizado de la Landa Konsilantaro pri Publiksano.

## Verkoj 
* *Két új szemmérészeti mód* (Pest, 1867);
* *Értekezés a myo-mechanika köréből* (Bp., 1882);
* *J. J. tanár hátrahagyott iratai* (kunmetis dr. Ernő Jendrassik, Bp., 1891).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj fiziologoj
1715 Salli

'*1715 *Salli'''* estas malgranda, malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la finnlanda astronomo Heikki Alikoski elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.

## Nomo 
Ĝi ricevis la virinan antaŭnomon "*Salli''", en honoro al la edzino de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Heikki Alikoski
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1938
SOGELO

**SOGELO** estas la mallongigo de "Sudokcidentgermana Esperanto-Ligo", Esperanto-organizo, kiu fondiĝis en 1947 kiel la unua fondita respektive refondita en Germanio post la dua mondmilito, post kiam la nazioj malpermesis ĉiujn Esperanto-organizojn en 1938. La teritorio de SOGELO estis Palatinato (germanlingve Pfalz) kaj Badenio (germanlingve Baden) kaj post la fondiĝo de la germana federacia lando Baden-Virtembergo (germanlingve Baden-Württemberg) ties tuta teritorio. 

En 1981 SOGELO malfondiĝis por cedi al la nove fondota Baden-Virtemberga Esperanto-Ligo (BAVLEO) kaj ankaŭ nove fondenda landa ligo por la federacia lando Rejnlando-Palatinato (germanlingve: Rheinland-Pfalz). 

BAVELO (Baden-Virtemberga Esperanto-Ligo) fondiĝis en la posta jaro 1982, Rejnlando-Palatinata Esperanto-Ligo (Esperanto-RLP) tamen stariĝis nur plurajn jarojn poste.

## Referencoj 
Kategorio:Esperanto-movado en Germanio
Kategorio:Iamaj Esperanto-asocioj
Kategorio:Baden-Virtembergo
Ottó Jenei

**JENEI Ottó** estis rumanuja hungara aktoro naskita en Temeŝvaro en 1900 kaj mortinta en Târgu Mureș en 1960. 

## Biografio
Ottó Jenei finis oficirlernejon en 1925 kaj debutis en provincaj teatroj, poste dungis lin la teatro de Kluĵo. De 1948 li estis ano de la Székely Színház. Li figuris epizodrolojn.

## Verkoj
*Ljapkin-Tyapkin (Gogol: A revizor), 
*Ihász (Illyés Gyula: Fáklyaláng); 
*Lépes György (Kós Károly: Budai Nagy Antal); 
*Seriff (Nash: Az esőhozó ember).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Thal (distrikto)

La **distrikto Thal** estas administra unuo de Kantono Soloturno. Ĝi havis  loĝantojn la 31-an de decembro 2008. Ĝia ĉefloko estas la komunumo Balsthal. Kune kun la distrikto Gäu ĝi formas la oficdistrikton Thal-Gäu.

## Geografio 
La distrikto Thal etendiĝas laŭlonge de la rivero Dünnern en la Soloturna Ĵuraso de Holderbank kaj Balsthal en oriento ĝis Gänsbrunnen en okcidento.

## Naturparko de nacia signifo 
En la jaro 2009 la distrikto Thal estis rekonita kiel naturparko de nacia signifo. Bazo de la parkaktivecoj estas precipe la eblecoj por naturturismo, kiel ekzemple migrado laŭlonge de la Ĵuraso de Thal.

## Komunumoj de la distrikto Thal 
La distrikto Thal konsistas (stato en 2009) el 9 komunumoj, el kiuj la ĉefloko Balsthal estas la plej granda. Jen la listo:

## Vidu ankaŭ 
* Thal

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la naturparko Thal

Kategorio:Thal (distrikto)
Útěchov

:*Tiu ĉi artikolo temas pri municipo en distrikto Svitavy. Pri urba parto de Brno temas artikolo Brno-Útěchov.*

Municipo **Útěchov** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Svitavy, 3&nbsp;km sude de urbo Moravská Třebová. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
Arĥeologiaj trovaĵoj atestas pri ĉi tiea prisetlo jam en neolitiko. Útěchov estis verŝajne origine ĉeĥa vilaĝo ekzistinta jam antaŭ la germana koloniigo, sed tiaj vilaĝoj en tiu ĉi regiono estis en la duono de 13-a jarcento preskaŭ senhomiĝintaj kaj per koloniigo sinsekve germanigitaj. La unua skriba mencio pri la vilaĝo estas nur el la jaro 1365. Germane la vilaĝo nomiĝis Uttigsdorf. Blazono de Útěchov estas staranta livoflanka soko inter du floroj.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
### Sonorilturo 
En Útěchov estas masonita sonorilturo kun malnova sonorilo.

### Fajroestingista armilejo 
En la vilaĝo konserviĝis fajrobrigada domo kun origina ligna turo.

## Pluaj fotoj 

Útěchov (SY), zvonice (1).jpg|Sonorilejo super la municipo
Útěchov (SY), č. p. 13.jpg|Memorige protektata bieneto n-ro 13
Útěchov (SY), hasičská zbrojnice.jpg|Fajroestingista armilejo
Útěchov (SY), Třebůvka (3).jpg|Vojo preter Třebůvka

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝaro de mikroregiono Moravská Třebová kaj Jevíčko 
* Monumento al la bravuloj

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Municipoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Setlejoj en Suborlica montetaro
Primadono

Originale uzita en opero aŭ artkomedioj, **"primadono"** fontas el la itala uzo por "unua edzino". La esprimo kutimis indiki la plej elstaran kantistinon en la operartistaro, al kiu oni donas la ĉefajn rolojn. La primadono estis ĝenerale, sed ne nepre, soprano.

Legende, tiuj "primadonoj" ofte estis rigarditaj kiel egoismaj, nejustaj kaj agaciĝemaj, kun sufiĉe alta opinio pri ili mem ne dividite per aliaj. Kvankam la fakto ke ili estas vere pli vanaj aŭ pli ekscititaj ol aliaj kantistoj (aŭ ol iuj aliaj homoj en la operejoj) ne estas objektiva fakto, la esprimo ofte priskribas vantan, abomenan kaj temperamentan personon kiu, kvankam agacante, ne povas esti rezignata.

Famaj primadonoj ofte kaŭzis operentuziasmulojn disigi en kontraŭbatalado de "kluboj" apogantaj unu kantiston kontraŭ alia. La rivaleco inter la respektivaj adorantoj de Maria Callas kaj Renata Tebaldi, ekzemple, estis unu el la plej famaj el ĉiu opero, malgraŭ la amikeco de la du kantistoj.

## Vidu ankaŭ 
* Divao

Kategorio:Opero
Kategorio:Italaj vortoj kaj esprimoj
Kaĵunmuziko

eta|dekstra|250px|La 'Kaĵuno korlando' en Luiziano

**Kaĵunmuziko** estas muzikstilo parenca al la bluso, kiu retroiras ĝis la 18-a jarcento. La muziko ekestis en la france parolanta parto de Luiziano en Usono el miksaĵo de popolmuziko de la kaĵunoj kaj la muziko de la nigra loĝantaro. La kaĵunmuziko estas kantata en la kaĵun-franca lingvo; la origina instrumentaro estis ĉefe la violono, la akordiono aŭ diatona akordiono kaj la triangulo ('tit fer aŭ: eta fero), instrumentoj kiuj estas sufiĉe raraj en la tradicia bluso. Ĉe la hodiaŭaj grupoj (plejofte tri muzikistoj) plejofte ĉeestas gitaristo. La kaĵunmuziko ludata de kreoloj ankaŭ nomiĝas angle **zydeco** kaj france **zarico** (Zideko). Alia tipa instrumento estas la lavtabulo.

eta|desktre|250px|Tradiciaj kaĵunmuzikiloj

## Konataj kaĵungrupoj 
* Jamie Bergeron and the Kickin' Cajuns
* Acadian Cajun Band
* Wayne Toups
* The Balfa Brothers
* Nathan Abshire
* Lionel Leleux and Don Montoucet
* Michael Doucet and Beausoleil
* Don Fontenots et les Amis de la Louisiane
* Octa Clark, Hector Duhon and The Dixie Ramblers
* Clifton Chenier kaj lia Red Hot Louisiana Band. (*urban-zydeco*)

## Vidu ankaŭ 
* Luiziana bluso
* Novorleana bluso
* Novorleano-ĵazo

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.cajunlyrics.com
* http://www.downtowncajunband.nl/sitewillem/cajuncompany.htm
* http://www.lsue.edu/acadgate/music/musicmain.htm 
* http://www.youtube.com/watch?v=2bOGi2iOmuk&feature=related
* http://www.youtube.com/watch?v=ubSCPBkTyWY&feature=related
* http://www.youtube.com/watch?v=fO1-zrvdqXw&feature=related

Kategorio:Muzikaj ĝenroj
Kategorio:Popolmuzikaj ĝenroj
Kategorio:Ĵazo
Kategorio:Rok-muziko
Kategorio:Muzikaj formoj
Kategorio:Usona muziko
Kategorio:Luiziano
Smolnícka Huta

eta|maldekstra|250ra|Smolnícka Huta
**Smolnícka Huta** (hungare *Szomolnokhuta* [somolnokhuta], germane *Schmölnitze Hütte*) estas vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Smolnícka Huta situas laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Gelnica troviĝas je 22&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1681, sed pli frue minejoj pri kupro funkciis en tiu loko. Baldaŭe ankaŭ fandofornoj funkciis. En 1828 la loko ricevis municiporajton. Tiam loĝis tie 1368 vilaĝanoj en 189 domoj. En 1863 granda fandoforno ekfunkciis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Szomolnokhuta 1189 homoj, (germanoj en majoritato, slovakoj kaj hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Gelnica, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Smolnícka Huta 508 homoj, (427 slovakoj, 41 germanoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika novromanika preĝejo omaĝe al Ĉieliro de Virga Maria de 1751, turo alkonstruiĝis en 1924
* ruina fandoforno

Kategorio:Municipoj en distrikto Gelnica
1716 Peter

'*1716 *Peter'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la viran antaŭnomon "*Peter''", en honoro al unu nepo de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1934
São Francisco de Paula (Minas-Ĝerajso)

**São Francisco de Paula** (prononco: *saunfransisko depaŭla*, oficiale ) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono *Oeste de Minas* (do "Okcidento de Minas-Ĝerajso") kaj en la mikroregiono *Oliveira*. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun .

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Minas-Ĝerajso	

## Eksteraj ligiloj 
*  () 

Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
1717 Arlon

'*1717 *Arlon''''' estas malgranda, tre hela duopa asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Sylvain Arend elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la belga urbo Arlon.

## Satelito 
Ĝia satelito estis malkovrita la  de W. Cooney, J. Gross, D. Terrell, R. D. Stephens, P. Pravec, P. Kušnirák, R. Durkee kaj A. Galád, uzinte observojn de  elde diversaj observatorioj, anoncita la .

Tiu satelito havas diametron de almenaŭ 4,08&nbsp;km, orbitan  taksata je 54&nbsp;km kaj orbitan periodon de 117,12 horoj (4,88 tagoj), ĝia rotacia periodo estas 18,23 horoj (0,7596 tago).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (1717) Arlon; kompilata de Wm. Robert Johnston

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Sylvain Arend
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1954
Krivij-Riho

**Krivij-Riho** () estas industria metropolo kaj universitata urbo en Ukrainio, apartenanta al la Dnipropetrovska provinco (ekde 2019 teorie Siĉeslava provinco). Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

## Geografio 
Krivij-Riho troviĝas ĉe kunfluejoj de 2 riveroj sur ebenaĵo en centro de Ukrainio.

## Historio 
La setlejo fondiĝis - kiel apartaĵo de Rusio - en la 17a jarcento. La unua mencio okazis en 1775 tiam havanta poŝtan haltejon. En 1761 la preĝejo omaĝe al Sankta Nikolao ekfunkciis. En 1860 la vilaĝo ricevis rangon eturbo. Tiutempe precipe judoj vivis tie. En la proksimeco oni trovis ferercon en 1881, sekve la urbeto industriiĝis kaj en 1919 jam urbiĝis kaj iĝis administra centro de distrikto. Inter 1941-1944 la germanoj havis la urbon.

La 22an de februaro 2014 loĝantoj de la urbo faligis la monumenton de Lenino, eble la lastan simbolon de la komunismo en la urbo, tio okazis dum la tempo de la Eŭromajdano en Kievo.

## Vidindaĵoj 
* 5 teatroj
* 2 muzeoj

## Famuloj 
* Olena Zelenska
* Volodimir Zelenskij

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de urboj en Ukrainio
* Krivij Rih (stacidomo)
* Krivij Rih-Holovnij (stacidomo)
* Krivij Rih-Sortuvalnij (stacidomo)
* Krivij Rih-Zaĥidnij (stacidomo)
* Baturinska (stacidomo)
* Inhulec (stacidomo)
* Mudrjona (stacidomo)
* Novobloĉna (stacidomo)
* Rokuvata (stacidomo)
* Ŝmakove (stacidomo)
* Veĉirnij Kut (stacidomo)
* Internacia flughaveno Krivij Rih
* Tramtransporto en Krivij-Riho
* Tram-metroo de Krivij-Rih
* Trolebusa transporto en Krivij-Riho

## Ĝemelurboj 
*  Niĵnij Tagil, Rusio
*  Berno, Svislando

Dosiero:Coat_of_arms_Kryvy_Rih_1972.png|La soveta blazono el 1972
Dosiero:Kryvy Rih seal.gif|Urba sigelo

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Urboj en Dnipropetrovska provinco
Richnava

eta|maldekstra|250ra|Richnava
eta|maldekstra|250ra|Cigana domaro apud Richnava
**Richnava** (hungare *Rihnó* germane *Reichenau in der Zips*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Richnava situas laŭ maldekstra bordo de Hornád, fine de tre mallonga sakovojo, laŭ fervojo Margecany-Spišská Nová Ves. Krompachy troviĝas je 4&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1246 laŭ tiama hungara ortografio *"Rihno"*. La apuda fortikaĵo menciiĝis en 1405, kiun Johano Jiskra okupis en 1444, fine en 1462 Matiaso la 1-a reokupis. En 1787 loĝis tie 436 vilaĝanoj en 61 domoj, en 1828 407 vilaĝanoj en 56 domoj. En 1831 la vilaĝo estis unu el la centroj de ribelo nomata ĥolero. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Rihnó 688 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Gelnica, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1945 la faŝistoj bruldetruis la vilaĝon. En 2001 vivis en Richnava 1850 homoj, (1332 slovakoj, 486 ciganoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika novgotika preĝejo el la 19-a jarcento
* ruinoj de fortikaĵo

Kategorio:Municipoj en distrikto Gelnica
1718 Namibio

**1718 Namibio** estas malhela malgranda asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku, de la finnlanda astronomino Marjy Väisälä (filino de Yrjö Väisälä).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la afrika lando Namibio, kie la malkovrintino servis dum kelkaj jaroj, por instrui la infanojn de finnlandaj misiistoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Namibio
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1942
Chemin

**Chemin**, esperante **Ĉemino**, estas komunumo en Francio. Ĝi enhavas la vilaĝon Chemin kaj la vilaĝeton Beauchemin.

## Geografio
Chemin estas ĉe ebeno de kulturo: tritiko, hordeo kaj kolzo. 

La vojo D673 trairas la vilaĝon, ĝi estas rapida sed ankaŭ danĝera.

### Demografio
## Historio
La preĝejo datiĝas el la 19-a jarcento.

## Socia vivo
eta|maldekstra|Urbodomo
### Esperanto vivo 
Okaze de la eŭropaj balotoj 2004, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 2 voĉdonojn (1,71%).

## Vidu ankaŭ 
* Dole

Kategorio:Komunumoj de Jura
Lombardejo

eta|Lombardejo en Londono
**Lombardejo** estas ejo, kie oni povas prunti monon, deponante garantiaĵon ("lombardaĵon").

La valoro de la garantiaĵo ordinare devas konsiderinde superi la pruntitan monsumon. Repagante la monon kaj la interezon la lombardinto rericevas la garantiaĵon, sed se li ne pagas ene de interkonsentita tempo, la garantiaĵo estas aŭkcie vendita por kovri la kostojn.

## Vidu ankaŭ 
* Kredito

Kategorio:Financoj
Fantoma verkisto

**Fantoma verkisto** (litera traduko de la angla "ghostwriter"), ankaŭ nomita "negra" en Hispanio kaj Francio, estas profesia verkisto kiun dungas persono aŭ firmao por verki aŭtobiografiojn, fabelojn, artikolojn, romanojn aŭ aliajn verkojn sen esti menciita kiel ĝia aŭtoro. Aktoroj, famuloj kaj politikistoj relative ofte dungas fantoman verkiston por verki tekstojn. Foje la fantoma verkisto estas menciita kiel "kunlaboranto".

## Ekzemploj 
* Auguste Maquet kunlaboris kun Dumas pri dek ok romanoj kaj multaj teatraĵoj.
* Alan Dean Foster verkis romanon pri Star Wars. George Lucas estis menciita je ĝia kovrilo.
* Terry Bisson verkis la romanon *Saint Leibowitz and the Wild Horse Woman* por Walter M. Miller.
* Giovanni Gentile verkis *La doktrino de la Fascismo*. Mussolini estis por ĝi "honorigita".
## Vidu ankaŭ
* paroladverkisto
* retoriko
* parolado

Kategorio:Literaturo
Kategorio:Profesioj
São Gonçalo do Sapucaí

**São Gonçalo do Sapucaí** (prononco: *saungonsalo dosapukai*) estas urbo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono *Sul e Sudoeste de Minas* kaj en la mikroregiono *Santa Rita do Sapucaí*. Fondita en 1878, laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². En 2010 estis  loĝantoj. La teritorio havas komunan limon kun .

eta|300ra|maldekstra|Ĉefa Romkatolika Preĝejo

## Famuloj 
* João Barbosa Rodrigues

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Minas-Ĝerajso

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo
*  Urba konsilantaro
*  Neoficiala paĝo
*  Municipoj-federacio 
*  Datoj

Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
1719 Jens

'*1719 *Jens'''* estas malgranda, meze hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la viran antaŭnomon "*Jens*" en honoro de unu nepo de la malkovrinto.

## Observo 
En 2010, la kosma observatorio WISE de NASA fotis *1719 Jens'' sur fono de la nebulozo Ranido.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1950
Ĉeborda gardistaro

[eta|rifuĝintoj el norda Afriko jen ne estas lasataj al Eŭropa Unio borde de la insulo [Lampedusa en Italio]] **Ĉeborda gardistaro** estas ŝtataj dungitoj en unuoj aŭ policaj aŭ armeaj aŭ kvazaŭpolicaj, kiuj zorgu pri tio ke homoj ne el- aŭ eniru la ŝtatan teritorion senpermese, kaj ke same ne pasu nepermesataj varoj kontrabande tra la ŝtata limo. La limgardado laŭ la kompreno de interŝtata juro servu al la protekto de la ŝtata suvereneco: Protektiĝu la areo ene de la ŝtataj limoj difinitaj per interŝtata juro, per kontrolo kaj laŭnecese defendo de la limaj kaj ĉirkaŭlimaj areoj. Ĉar ŝtata limo ne nepre devas esti homdifinita dividilo de grunda areo, sed povas esti natura dividilo de mara, laga aŭ rivera bordo, la ĉeborda gardistaro en tiuj lokoj patrolas ankaŭ per ŝipoj.

La ĉeborda gardistaro ne konfuziĝu je doganistoj - tiuj ĉelime kontrolas la aplikon de doganaj reguloj kaj ofte kunlaboras kun la samŝtata limgardistaro, sed ne konsistas el samaj postenuloj.

Inter la el humaneca vidpunkto malfacilaj taskoj de ĉebordaj gardistoj do interalie estas zorgi pri tio ke rifuĝintoj el aliaj landoj, kiuj volas eniri la landon sen oficiala permeso, ne sukcesu en tio. Aparte se la rifuĝintoj situas sur baldaŭ dronontaj ŝipoj, kaj minacatas per morto pro droniĝo, la obeo de tiu tasko signifas konsciencan dilemon. En multaj demokratiaj ŝtatoj tial tiaj rifuĝintoj estas albordigataj kaj gardataj en specialaj rifuĝejoj, je la celo esti resendataj al siaj originaj landoj el kiuj ili volis fuĝi.

Kategorio:Polico
Femke Halsema

**Femke HALSEMA** (naskiĝis la  en Harlemo) estas nederlanda politikistino. En 1998 ŝi elektiĝis por la Dua Ĉambro. Ekde 2003 ĝis meze de decembro 2010 ŝi estis politika gvidantino kaj frakciestro de la politika partio GroenLinks. Halsema estas ekde julio 2018 urbestro de la komunumo Amsterdamo.

Ŝi diplomiĝis je la Universitato de  Utreĥto en la fako kriminologio.

## Fotaro 
 
Dosiero:Femke Halsema twist.jpg|Femke Halsema 2010 
Dosiero:Femke Halsema-roel.jpg|Femke Halsema 2006 
Dosiero:FemkeHalsemaMaastricht1.jpg|Femke Halsema en Maastricht

## Referencoj
## Bibliografio 
* 1995 - *Ontspoord. Opstellen over criminaliteit & rechtshandhaving*
* 1997 - *Land in zicht. een cultuurpolitieke benadering van de Ruimtelijke Ordening* (kun Maarten Hajer)
* 2005 - *Vrijheid als ideaal* (redakcio Bart Snels)
* 2006 - *Linkse lente*
* 2008 - *Geluk! Voorbij de hyperconsumptie, haast en hufterigheid*
* 2010 - *Zoeken naar vrijheid*
* 2016 - *Pluche*

## Eksteraj ligiloj 
*  Femke Halsema.nl  ŝia propra blogo
*  Linkse Lente, blogo de Femke Halsema kaj aliaj  
*  De Helling  

Kategorio:Nederlandaj politikistoj
Kategorio:Nederlandaj urbestroj
Kategorio:Verduloj
Arbaroj de centra kaj suda Kaskada Montaro

eta|220px|Mapo de ekoregionoj. Numero 42 reprezentas la arbaroj de centra kaj suda Kaskada Montaro.
eta|220px|EPA-tipologio : numero 4 estas la Kaskad-montara ekoregiono.
La **arbaroj de centra kaj suda Kaskada Montaro** estas tersupraĵa ekoregiono el la okcident-nordamerika ekoprovinco de la nearktisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome ĝi apartenas al mezvarmaj koniferarbaroj de Kaskada Montaro. 

La Usona Medioprotekta Agentejo (angle : EPA  disvolvis alternativan ekoregionan tipologion : vidu mapo ĉi apude. La EPA-ekoregiono pli-malpli kongruas kun la WWF-ekoregiono.

## Priskribo
[eta|220px|maldekstre|[Monto Rainier ene de Nacia Parko Monto Rainier.]]
La ekoregionio etendiĝas en la subŝtatoj Oregono kaj Vaŝingtonio de nordokcidenta Usono.
Ĝi kovras surfacon de 44 900 kvadrataj kilometroj kaj troviĝas grandparte en la centra kaj nordokcidenta sekcioj de Kaskada Montaro  .

Pluraj naciaj parkoj, de kiuj Nacia Parko Monto Rainier kaj  Nacia Parko Kratero Lago, ĉeestas en la zono. Tiu ĉi ankaŭ ampleksas la sovaĝejoj kiel la Sovaĝejo Tri Fratinoj, la Sovaĝejo Ĉielo Lagoj, la Sovaĝejo Monto Jefferson kaj la Sovaĝejo  Kapro Rokoj. Tiel la geologio de la zono estas influita de la vulkanismo kiel ekzemple por Monto Saint Helens.

Kompare kun la ekoregiono Arbaroj de orienta Kaskada Montaro, situanta pli oriente, la zono karakteriziĝas de pli humida klimato, kiu influas la tipon de vegetaĵaro. La montara zono esence estas kovrata de arbaroj de koniferoj kiaj gracia abio (*Abies amabilis*), okcidenta cugo (*Tsuga heterophylla*) kaj giganta tujo (*Thuja plicata*).

La faŭno estas tre riĉa kun ekzemple la amfibioj  *Dicamptodon ensatus*, *Ascaphus truei* kaj la birdo okcidenta strigo  (*Strix occidentalis caurina*). La riveroj enhavas la salmonedojn *Oncorhynchus tshawytscha* kaj *Salvelinus confluentus*.

## Referencoj
## Vidu ankaŭ
*Ekologia klasifiko de la tersupraĵoj
*Konservada stato de ekoregiono

## Eksteraj ligiloj
* Ekoregiono NA0508 : Arbaroj de centra kaj suda Kaskada Montaro (WWF)
* Arbaroj de centra kaj suda Kaskada Montaro (*WWF-Wildworld*)
* Arbaroj de centra kaj suda Kaskada Montaro (*Wildworld*) - Nacia Geografia Societo 
* Arbaroj de centra kaj suda Kaskada Montaro (*The Encyclopedia of Earth*)
* Arbaroj de centra kaj suda Kaskada Montaro (*Bioimages*)
* Arbaroj de centra kaj suda Kaskada Montaro (*Globalspecies*) 
* Mapo de la ekoregiono : tajpu *Central and Southern Cascades forests*

Kategorio:Nearktisaj ekoregionoj
Kategorio:Mezvarmaj koniferarbaroj
Kategorio:Arbaroj de Usono
Kategorio:Geografio de Oregono
Kategorio:Geografio de Vaŝingtonio
São Gotardo

''''* (prononco: *saungotardo*, oficiale ) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono *Triângulo Mineiro e Alto Paranaíba* (do "Triangulo Minas-Ĝerajsa kaj Alta Paranaibo") kaj en la mikroregiono *Patos de Minas''. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun Matutina, Campos Altos, Quartel Geral, Rio Paranaíba, Tiros, Santa Rosa da Serra, Serra da Saudade kaj Estrela do Indaiá.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Minas-Ĝerajso	

## Eksteraj ligiloj 
*  () 

Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
São Lourenço

**São Lourenço** (prononco: *saunloŭrenso*) estas urbo de la brazila subŝtato Minas-Ĝerajso. Ĝi havas gravan mineralakvan parkon, pri kiu komerce zorgas la internacia konzerno Nestlé.
Fondita en la 19-a jarcento, la municipo taksas 41.664 loĝantojn en 2010.

eta|maldekstra|400ra|Parko de la Akvoj
eta|maldekstra|400ra|Banejo de la Parko
eta|maldekstra|500ra|Fonto "Vichy"
[eta|maldekstra|400ra|Templo de [Eubioso]]

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Minas-Ĝerajso

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo
*  Turismo
*  Motorcikla Renkontiĝo 
*  Turisma trajno
*  Municipoj-federacio 
*  Datoj

Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
Grand Theft Auto IV: The Ballad of Gay Tony

***Grand Theft Auto 4: The Ballad of Gay Tony*** estas la dua kaj lasta ekspansio de la videoludo *Grand Theft Auto 4*. Ĝi estis origine publikigita en la tuta mondo la 29-an de oktobro 2009 por Xbox 360. La versioj por Playstation 3 kaj Vindozo estis publikigitaj en Eŭropo la 16-an de aprilo 2010, dum en Usono la 13-an de aprilo de la sama jaro.

## Temo 
Luis Lopez estas dudekkvinjarulo de domingaj originoj devenante de la misfamaj kvartaloj de Liberty City. Post kiam li estis en malliberejo pro kelkaj krimoj realigitaj de si, Luis estas engaĝita kiel korpogardisto kaj kunulo de Anthony Prince, kromnomata "Gay Tony", kondukanto de la plej prestiĝaj kaj famaj noktaj kluboj de la urbo. Sed la entreprenista aktiveco de la du komencas suferi financan krizon pro Tony, kiu, por kontentigi la proprajn malvirtojn, ŝuldiĝas kun kelkaj el la plej potencaj roluloj de la zono. Tiuj decidas sin repagigi ekspluatante la dotojn de Luis, kiu tiel estas trude tenata labori por ne tro fidindaj personoj.

La ekonomia situacio inklinas plimalboniĝi, tiel Tony decidas aĉeti kelkajn diamantojn de dumiliondolara valoro por revendi ilin per altigita prezo tiel ke la ŝuldoj resaniĝu. Sed misfortune la filino de unu el la plej influaj mafianoj estas forŝtelita kaj pri la forrabo estas kulpigitaj Tony kaj Luis, al kiuj estas oferata kiel elaĉeto, de la rabistoj, ĝuste la diamantoj.

Sin okupante pri la kondukado de la kluboj, Luis ekkonas apartan klienton, Ray Bulgarin, riĉan rusan gangsteron. Opiniante ke havi bonajn rilatojn kun tiu estas saĝa decido, Luis akceptas fari kelkajn laborojn por li. Poste Bulgarin asertas esti la vera proprietulo de la diamantoj kaj metas Luis-on kaj Tony-n antaŭ vojforko: la redono de la diamantoj aŭ iliaj kapoj. Sed la knaboj estas inklinaj akcepti nek la unuan nek la alian kondiĉon.

Antaŭ la pago de la ŝuldoj petitaj de la mafianoj unuflanke kaj la sangvolo de Bulgarin aliflanke, Luis decidas meti la finon al la tuta okazo, riskante ĉion kontraŭ ĉio. Do, unue li mortigas anon de Ancelotti (la mafiano kiu promesis al Bulgarin havigi al li la kapon de ĉiu ajn traktos kun liaj diamantoj), kaj due forigas la profitdonajn fontojn de Bulgarin kaj ankaŭ la gangsteron mem. Sukcesante la taskon, Luis sukcesas savi kaj la sendanĝerecon de Tony kaj de si mem, kaj ilian entreprenon.

## Novaj karakterizoj 
### Novaj veturiloj 
**Aŭtoj:**
* Buffalo
* Bullet GT
* Caddy
* F620
* Schafter
* Serrano
* Stretch E
* Super Diamond
* Super Drop Diamond
* Tampa

**Boatoj:**
* Blade
* Floater
* Smuggler

**Motorcikloj:**
* Akuma
* Bati Custom
* Faggio
* Vader

**Helikopteroj:**
* Buzzard
* Swift

**Urĝbezonaj veturiloj:**

* Tanko
* Polica motorciklo (nur grupe en Interreto)
* Polica krujzero
* Polica stingero (nur grupe en Interreto)

### Novaj armiloj 
* Pistolo .44
* Ora mitraleto
* Atakmitraleto (P90)
* Aŭtomata pumpilfusilo
* Mitralo
* Avana precizecfusilo
* Adheraj bomboj
* Paraŝuto

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala TTT-ejo (angle) 
* *The Ballad of Gay Tony* en Grand Theft Wiki

Kategorio:Grand Theft Auto
Kategorio:Videoludoj
1721 Wells

'*1721 *Wells''''' estas mezgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  dum la usona programo de asteroida serĉo far de la Indiania Universitato Bloomington, elde la Observatorio Goethe Link, apud Broklino en Indianio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de Herman B. Wells (1902 — 2000), prezidento de la Indiania Universitato Bloomington de 1937 ĝis 1962.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Indiana Asteroid Program
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1953
Calfreisen

## Pri la komunumo 
**Calfreisen** estas kaj komunumo de la komunumaro Schanfigg kaj la distrikto Plessur en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 54 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Calfreisen situas en la valo Schanfigg proksimume 5 kilometrojn oriente de la kantonĉefurbo Koiro norde de la rivero Plessur. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur mallarĝa strio de la bordo de la rivero Plessur en sudo ĝis la kresto de la montoĉeno Hochwang en nordo, kie sur alteco de 2429 m s.m. situas la plej alta punkto de la komunumo. Okcidente la komunumon limas la ravino de Calfreisen, oriente la ravino de Castiel. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Calfreisen mem, kiu situas proksimume 500 metrojn supre de la rivero Plessur, malsupre de la vilaĝo la setlejo Zazäs kaj supre de la vilaĝo la setlejoj Herten Wisen kaj Balnettis. Krome situas oriente de la vilaĝo la ruino de la Kastelo Bernegg.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,13 km², de kiuj 30% estas kovritaj de arbaro, 50% servas por agrikulturo kaj 2% por setlado. La resto estas dezerta.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Calfreisen limas en nordo al Trimmis, en oriento al Castiel, en sudo al Tschiertschen-Praden, kaj en okcidento al Maladers.

## Trafiko 
Tra Calfreisen pasas la kantona vojo de Koiro al Arosa. Per la poŝtaŭtolinio de Koiro al Peist la komunumo estas konektita al la publika transportreto. La fervojlinio de Retia Fervojo, kiu proksime de la riverbordo de Plessur ankaŭ pasas tra komunuma tertitorio, ne disponas pri halteje en Calfreisen.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Calfreisen datiĝas el la jaro 1156 kiel *Caureisene*. Ĝis 1338 la Senjoroj de Vaz estis la mastroj de la regiono. Poste la Grafoj de Werdenberg kaj ek de 1363 la Grafoj de Togenburgo. La Senjoroj de Calfreisen, kiu vivis en la samnoma, unuan fojon en la jaro 1231 menciita kastelo reprezentis la senjorajn privilegiojn. Ek de 1386 en la kastelo residencis la Senjoroj de Unterwegen kaj post 1428 la Senjoroj de Sprecher, kiuj verŝajne donis la la kastelo la nomon Bernegg. En la jaro 1436 Calfreisen aliĝis kune kun la tribunalkomunumo Sankt Peter al la Dektribunala Federacio. Ek de 1479 la landa suvereneco apartenis al Aŭstrio. En la jaro 1530 la komunumo aliĝis al la reformacio. En la jaro 1652 la civitanoj de Calfreisen sin liberaĉetis de Aŭstrio kaj en la jaro 1657 ankaŭ de la episkopejo de Koiro.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Calfreisen 

## Bildoj 

Dosiero:Bernegg Lage.jpg|Kastelruino Bernegg
Dosiero:Bernegg Südwest.jpg|Kastelruino Bernegg
Gheorghe Ioanovici

**IOANOVICI Gheorghe** (**JOANNOVICS György**) estis hungara-rumana politikisto, publicisto, lingvisto ano de MTA naskita en Temeŝvaro la 24-an de novembro 1821 kaj mortinta en Budapeŝto la 10-an de januaro 1909.
Lia rumana familio devenis de Makedonio.

## Biografio
Gheorghe Ioanovici studis en Pest (urbo) kaj Pozono, en 1842 li faris ekzamenon de advokato kaj komencis karieron de publika vivo. Li estis unu el la fondintoj de Societo Kisfaludy. En 1847–48 li estis sendito de sia naskiĝurbo en la landkunveno, en 1849 vicprefekto de la departemento Krassó-Szörény (reĝa departemento). Post la falo de liberecbatalo li rifuĝis en Turkion, sed post unu jaro revenis. Oni arestis lin kaj kondamnis al 12 jaroj de malliberejo. Li estis en kaptiteco de 1854 en Peŝto, poste en Olmütz, sed okaze de la ĝenerala amnestio de 1857 oni lasis lin libera. En la jaroj 1860-aj li estis fervora publicisto (Magyarország, Ország, Pesti Napló), en 1865 li denove iĝis deputito. En 1867 li estis ŝtatsekretario.

## Verkoj
**Adalékok a magyar szóalkotás kérdéséhez* (Pest, 1870); 
**Az ik-es igékről* (Bp., 1877); 
**Értsük meg egymást az orthologia s neologia ügyében* (Bp., 1882); 
**Szórendi tanulmányok* (Bp., 1887).
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Ioanovici, Gh.
Ioanovici, Gh.
Ioanovici, Gh.
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Ĥarga

La *baseno El Ĥarga* (arabe الواحات الخارج, latinliterigo *al-Ŭāḥāt al-Ḫāriǧa*, en la masra lingvo aŭ egipta araba *El Ĥarga*) estas la plej sudorienta kaj plej granda el la kvin loĝataj geomorfologiaj basenoj de okcidenta Egiptio. Ĝi situas en la Libia Dezerto en la areo de la koordinatoj 26° 00' N ĝis 24° 30' N (de nordo al sudo) respektive 30° 25' O ĝis 30° 50' O (de okcidento al oriento) - sume ĝi inter nordo kaj sudo etendiĝas je 200 kilometroj. Laŭ la censo de 1996 en la basena areo de proksimume 1500 kvadrataj kilometroj vivis 49 461 loĝantoj. La plej multaj ili ili vivas en centra loĝloko same nomata Ĥarga - tiu oazo samtempe estas la administra centro de la egiptia provinco Nova Valo.

## Nomo 
Ĥarga kutime kune kun la baseno Daĥla 190 kilometrojn pli okcidente konsideratas "duobla oazo". En la epoko de antikva Egiptio tiuj du basenoj kune nomatis "la oazo" aŭ "la suda oazo". En la helenisma-romia epoko la du basenoj kune nomiĝis greke *῎Οασις μεγάλη*, do "Oasis megale", respektive *Oasis magna*, en Esperanto do "granda oazo". Nur ekde la 4-a jarcento la du basenoj konsideratas du administraj unuoj - kaj la loĝlokoj de la baseno Ĥarga nomatas "la eksteraj oazoj".

eta|maldekstra|240ra|oazo Ĥarga

## Politikaj kaj ekonomia signifoj 
La ĉefa loĝloko de la oazo ĝis la mezo de la 20-a jarcento estis *Hibis*, en la araba epoko ankaŭ nomata *Al* respektive *El Maimun*. La administra centro de la duoba baseno en la antikva epoko estis la loko *Kalamun* (*Qalamun*) en la baseno Daĥla. Nur ekde la jaro 1958 la loko Ĥarga, nomata administra centro de la egiptia provinco Nova Valo, havas centran signifon - la provinco cetere ankaŭ kovras la basenojn Daĥla kaj Farafra.

Kontraste al ĉiuj aliaj oazoj de la regiono, la oazo Ĥarga nuntempe ne plu sentiĝas oazo, sed moderna urbo ekipita per ĉiuj kutimaj instalaĵoj de urbo.

Jam ekde la epoko de antikva Egiptio, la baseno dankas sian ekonomian signifon aparte pro la situo en nodopunkto de pluraj karavanaj vojoj inter la nila valo oriente, Libio okcidente kaj Sudano sude. Samtempe la oazo ekde la antikva epoko liveras mineralajn kaj agrokulturajn produktaĵojn, aparte legomojn, daktilojn kaj vinon.

Kategorio:Urboj de Egiptio
Kategorio:Provinco Nova Valo
Kategorio:Oazoj en Egiptio
Provinco Kaljubija

La **provinco Kaljubija**, ankaŭ literumata **Al-Qalyubiyya** (, latinliterigo *Muḥāfaẓa al-Qalyūbīya* respektive *Muhafaza al-Kaljubija*) estas provinco (respektive gubernio) de Egiptio. Ĝi situas en la suda parto de la Nildelto. Laŭ la stato de la censo de 2006 ĝi havis  loĝantojn. Administra centro estas la urbo Benho. Aliaj gravaj urboj estas Ubur, Ĥusus kaj Kaljub.

La provinco limas norde je la provinco Garbija (*al-Gharbiyya*), oriente je la provinco Ŝarkija (*aŝ-Ŝarqiyya*), sude je la provinco Kairo (*al-Qahira*) kaj okcidente je la provincoj Minufija (*al-Minufiyya*) kaj 6-a de Oktobro.

Kategorio:Provincoj de Egiptio
Endre Jeney

**JENEI Endre** estis hungara kuracisto, patologo, higienisto, mikrobiologo, universitata profesoro, laŭreato de Kossuth-premio (1963) naskita en Radnót la 26-an de aŭgusto 1891 kaj mortinta en Debrecen la 10-an de aŭgusto 1970.
 
## Biografio
Endre Jeney diplomitiĝis en la Universitato de Koloĵvaro (1914), poste li laboris en la instituto ĝenerala pri patologio kaj medecino de la universitato (1914–19), kuracisto de la epidemia instituto (1919–20), poste memstara korpushigienisto, esploristo kaj instruisto en la instituto de la universitato de Segedo (1921–34). Dume 1922 plustudis en instituto de Robert Koch en Berlino. Li ricevis dufoje Rockefeller-stipendion: en 1923 al universitato Columbia (Novjorko), al universitato Harvard (Bostono); poste li studis per esplorstipedioj en Anglio, Germanio, Danio (1928) kaj al instituto Pasteur (1925). En 1925 oni habilitis lin privatprofesoro en Szeged, li estis publika ordinara profesoro de la universitato (1928–34). De 1934 ĝis 1963 prelegis en la universitato de Debrecen, li estis dekano, direktoro de la filio debrecena de la publiksana instituto (Közegészségügyi Intézet), same en 1945 direktoro de la Instituto Mikrobiologia, prezidanto de la Asocio de Hungaraj Higienistoj.
 
## Verkoj
**A hygiéne tankönyve* (kun Tibor Bakács, Bp., 1960); 
**Alkalmazott bakteriológia és elméleti alapjai* (kun Lajos Váczi, Bp., 1966).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj patologoj
Kategorio:Hungaraj mikrobiologoj
Kategorio:Hungaraj higienistoj
Provinco Nova Valo

La **provinco Nova Valo**, ankaŭ literumata **Al-Ŭadi al-ĝadid** (, latinliterigo *Muḥāfaẓat al-Wādī al-ǧadīd* respektive *Muhāfazat al-Ŭādī al-ĝadīd*, en la masra lingvo aŭ egipta araba *el-Ŭādī el-gedīd*) estas provinco (respektive gubernio) de Egiptio. Laŭ la stato de la censo de 2006 ĝi havis  loĝantojn. Administra centro estas la oazo Ĥarga. La teritorio situas en la suda parto de la Libia Dezerto kaj kovras  kaj estas senkompare la plej granda provinco de Egiptio, sed ankaŭ entute inter la plej grandaj provincoj de la tuta afrika kontinento. La provinco kreiĝis en 1958, laŭ decido de la tiama ŝtata prezidanto Gamal Abdel Naser - antaŭe ĝi estis parto de la administra teritorio "al-Sahra' al-Janubijah" aŭ "Suda Dezerto". En 1968 la baseno *Baharija* estis donata al la provinco Gizo kaj de tie en 2008 al la tiam novkreita provinco 6-a de Oktobro.

## Geografio 
La provinco limas norde je la provincoj Matruh, 6-a de Oktobro kaj Minja, oriente je la provincoj Asjut, Saŭhaĝ, Kina kaj Asuano, sude je la ŝtato Sudano kaj okcidente je la ŝtato Libio. Pejzaĝe ĝin karakterizas la Libia Dezerto, pluraj malaltaj montetaroj kaj montoj, kaj tri grandaj basenoj, nomataj Farafra, Daĥla kaj Ĥarga.

Sude la la interŝtatan limon al Sudano konsistigas la 22-a latituda grado, okcidente la limon al Libio la 25-a longituda grado. La enŝtata limo al la provincoj Matruh, Gizo kaj Minja, en la nordo de la provinca teritorio, difiniĝas per la latituda grado 27° 54'.

eta|maldekstra|240ra|

## Loĝantaro 
En la teritorio vivas nur 187 256 homoj, la provinco do havas la senkompare plej malaltan loĝdenson de Egiptio. Loĝataj preskaŭ ekskluzive estas la oazoj en la basenoj.

## Ekonomio 
Ekonomie la provincon karakterizas oaza agrikulturo kaj minado. Plej grava ekonomia branĉo estas la minado de fosfatoj ekzemple en la fosfatminejoj de Abu Tartur 50 kilometrojn okcidente de la oazo Ĥarga. Sur la kultivitaj agroj de la oazoj precipe kultiviĝas daktiloj, citrusaj fruktoj, olivoj, rizo kaj grenoj. Infrastrukture aparte gravas 1500 kilometrojn longa ringoforma ŝoseo, kiu finkonstruiĝis en 1980 kaj venante de Luksoro ligas la loĝatajn lokojn en kvin egiptiaj basenoj kaj finiĝas en Kairo: Ĝi pasas tra la basenoj Ĥarga, Daĥla, Farafra, Baharija kaj tra la urbo Madinat al-Fajum, centro de la provinco Fajum. Ekonomie aparte gravas du aktualaj projektegoj por agrikultura evoluo, nomataj projekto "Nova Valo" kaj "Toŝka".


Nova Valo
1722 Goffin

'*1722 *Goffin'''* estas malgranda asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Eugène Joseph Delporte elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la belgan astronomon *Edwin Goffin* (kies inicialoj E. G. memorigas la provizoran nomon *1938 EG'' de la asteroido).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eugène Joseph Delporte
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1938
Provinco Luksoro

La **provinco Luksoro**, ankaŭ literumata **Al-Uqsur** () ekde la 7-a de decembro 2009 estas memstara provinco (respektive gubernio) de Egiptio, post kiam ĝi jam ekde la jaro 2006 havis la statuson de "turisma provinco". La teritorio kovras nur 55 kvadratajn kilometrojn kaj laŭ la stato de 2010 havis  loĝantojn. Administra centro estas la samnoma urbo Luksoro. En kaj ĉirkaŭ tiu urbo situas pluraj el la plej gravaj arkeologiaj lokoj de Egiptio, inter alie la temploj de Karnak. La areo antaŭe apartenis al la provinco Kina.

## Situo 
La provinca teritorio etendiĝas ĉe la okcidenta bordo de la rivero Nilo de la urbo Kamula (*Qamūlā*) norde ĝis Deir el-Ŝelvit sude, kaj ĉe la orienta bordo de la rivero El Madamud (*al-Madāmūd*) norde ĝis At-Tod (*at-Tōd*) sude. La urbo Armant, kiu situas vidalvide de At-Tod ĉe la okcidenta nila bordo, jam apartenas al la provinco Kina.

Laŭ la stato de la jaro 2011 estas registaraj diskutoj ĉu integrigi la du urbojn Esna kaj Armant el la provinco Kina en la provincon Luksoro.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de la provinca administrejo (arabe kaj angle)

Kategorio:Provincoj de Egiptio
Provinco Ŝarkija

La **provinco Ŝarkija**, ankaŭ literumata **Aŝ-Ŝarqiyya** (, latinliterigo *Muḥāfaẓa aš-Šarqīya* respektive *Muhāfaza aŝ-Ŝarkīja*, en Esperanto "la orienta provinco") estas provinco (respektive gubernio) de Egiptio. Laŭ la stato de la censo de 2006 ĝi havis  loĝantojn. Administra centro estas la urbo Zagazig, grava sateliturbo estas Urbo de la Deka de Ramadano kaj aliaj gravaj urboj estas Bilbejs, Fakus kaj Abu Kebir. 

La teritorio situas en la orienta parto de la Nildelto.

La provinco limas norde je la provinco Dakahlija (*Ad-Daqahliyya*), oriente je la provincoj Port Said (*Bur Saʿid*) kaj Ismailija (*Al-Ismaʿiliyya*), sude je la provinco Helŭan kaj okcidente je la provincoj Kaljubija (*al-Qalyubiyya*) kaj Garbija (*al-Gharbiyya*).

Kategorio:Provincoj de Egiptio
Provinco 6-a de Oktobro

La **Provinco 6-a de Oktobro**, ankaŭ literumata **as-Sadis min Uktubar** (, latinliterigo *Muḥāfaẓat as-Sādis min Uktūbar*, en la masra lingvo aŭ egipta araba *es-Sādis min Oktōbar*) estis provinco (respektive gubernio) de Egiptio. Ĝi situis okcidente de la provinco Gizo en la Okcidenta Dezerto de Egiptio, do estas parto de la dezerto Saharo. La provinco ekzistis ekde la 18-a de aprilo 2008 laŭ decido de la ŝtata prezidanto.

Krom al la provinco Gizo, la provinco limis okcidente je la provincoj Fajum kaj Beni Suef kaj Minja, sude je la provinco Nova Valo, nordokcidente je la provincoj Matruh kaj Buhajra, kaj norde krome je la provinco Minufija.

Administra centro de la areo estis la samnoma *Urbo 6-a de Oktobro*, nomata memore je la Milito de Jom Kippur de 1973. Krome al la teritorio apartenis interalie la baseno *Baharija* kaj la uedo *Natrun*.

Enkadre de nomado de kelkaj novaj provincestroj la provinco estis malfondita la 14-an de Aprilo 2011 de la egipta ĉefministro Essam Ŝaraf kaj la teritorio aldonita al la provinco Gizo.

## Referencoj 
Kategorio:Provincoj de Egiptio
1723 Klemola

'*1723 *Klemola''''' estas malgranda, meze hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la finnlanda astronomo Yrjö Väisälä elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras samtempe la finnlandan astronominon kaj esperantistinon Irja Klemola kaj la usonan astronomon Arnold Richard Klemola.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Yrjö Väisälä
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1936
Gänsbrunnen

**Gänsbrunnen** estas komunumo en la distrikto Thal en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis 93 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Gänsbrunnen situas tute en la okcidento de la distrikto kaj naturrezervejo de nacia signifo Thal. La kerno de la vilaĝo troviĝas en valkaldrono, ke kunfluas la riveretoj *Bantlibach* kaj *Rüschbach* al *La Raus*, kiu tiam fluas tra la ravino de Gänsbrunnen al la Granda Valo kaj tra ĝi al Moutier, kie ĝi alfluas al Birs. En oriento la komunuma teritorio etendiĝas transpasejo al la valo de la rivero Dünnern, kiu ankaŭ fontas sur la komunuma teritorio. Kelkcentmetrojn oriente de la vilaĝokerno proksimume kvindek metrojn super la valo situas la preĝejeto Sankt-Josefo kaj la pastora domo, kiu estas kvazaŭ la rekonilo de la vilaĝo. Norde de la ravino situas la stacidomo, ĉirkaŭ kiu troviĝas domgrupo, kiu formas apartan setlejon. Krome al la vilaĝo apartenas diversaj izolitaj bienoj sur la ĵurasaj altaĵoj. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 11,36 km², de kiuj 67 % estas kovritaj de arbaro, 31 % servas por agrikulturo kaj 2 % por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
En nordo la komunumo Gänsbrunnen limas al la komunumoj Eschert, Grandval, Crémines, Corcelles kaj Seehof en Kantono Berno, en oriento al Herbetswil, en sudoriento al Welschenrohr, en sudo al Oberdorf kaj al Selzach, kaj en okcidento al Court, kiu situas ankaŭ en Kantono Berno.

## Trafiko 
Gänsbrunnen situas ĉe la kantona ĉefvojo n-ro 30 de Balsthal al Moutier. Al nordo kondukas vojo tra Weissenstein-Pasejo kaj Oberdorf al Soloturno. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A16 situas 10 kilometrojn okcidente en Moutier, la plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 20 kilometrojn oriente en Oensingen. La komunumo disponas pri stacidomo ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Soloturno al Delemonto. Krome ekzistas poŝtaŭtolinio de la stacidomo de Gänsbrunnen al Balsthal.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Gänsbrunnen datiĝas el la jaro 1400 sub la nomo *Gensprunnen*.

Kiel parto de la kampargrafejo Buchsgau kaj feŭdo de la episkopo de Bazelo Gänsbrunnen estis ekde la jaro 1424 sub la alta jurisdikcio de Soloturno, kiu en la jaro 1669 ankaŭ formale akiris la landan suverenecon pri la loko. En la jaro 1428 estis la unuan fojon menciita la gastejo Sankt-Josefo, kiu ankaŭ estis doganejo kaj limloko inter la Svisa Ĵurkomunumo kaj la Princepiskopejo Bazelo kaj ek de 1797 ĝis 1815 de Francio.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Gänsbrunnen (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Gänsbrunnen

## Bildoj 

Dosiero:Gaensbrunnen preghejo 129.JPG|Katolika preĝejo Sankt-Josefo kaj pastora domo de Gänsbrunnen
Dosiero:Gaensbrunnen La Raus kaj shtonminejo 132.JPG|Ŝtonminejo kaj rivereto La Raŭ antaŭ la ravino de Gänsbrunnen
Dosiero:Gaensbrunnen hotelo kaj restoracio St. Joseph 135.JPG|Restoracio kaj Hotelo St. Joseph
Dosiero:Gaensbrunnen stacidomo 140.JPG|Stacidomo de Gänsbrunnen
1724 Vladimir

'*1724 *Vladimir'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Eugène Joseph Delporte elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle.

Oni sukcesis kalkuli ĝian orbiton nur post ĝia remalkovro en 1952 fare de la serba astronomo Milorad B. Protić.

## Nomo 
La remalkovrinto Milorad B. Protić proponis nomi ĝin "*Vladimir''" en honoro al sia nepo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eugène Joseph Delporte
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1932