open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gorĝomakula ĝangalmuŝkaptulo

La **Gorĝomakula ĝangalmuŝkaptulo** aŭ Gorĝobrovomakula muŝkaptulo (***Rhinomyias gularis***) estas specio de birdo de la familio de Muŝkaptuledoj.

Ĝi estas birdo 15&nbsp;cm longa bruna supre kaj helgriza sube, kiel plej parto de la samgenranoj. Ĝi havas **blankan gorĝon** kiel la parenca Blankagorĝa ĝangalmuŝkaptulo sed tiu ne havas aliajn markojn, same ĝi havas blankan superokulan strion kiel la aligenra Blankabrova muŝkaptulo kiu ankaŭ ne havas aliajn elstarajn markojn, dum ĉe tiu ĉi la plej karaktera distingilo estas ke kaj la blankaj “brovoj” kaj la gorĝo rimarkindas kiel sama marko kiu trapasas la nigran kaj iomete hokoforman pinte bekon; tiele tia strio komencas malantaŭ la oreloj kiel tre helgriza aŭ blankeca zono kiu pliblankiĝas antaŭ la okulo fakte en la sama loko kie havas sian markon la Blankabrova ĝangalmuŝkaptulo kaj daŭrigas al mallarĝa centra blanka strio en la gorĝo je kiuj flankoj la **vizaĝo estas tre ruĝecbruna** kiel ĉe flugiloj.

maldekstra|eta|Ilustraĵo de *Gorĝomakula ĝangalmuŝkaptulo*
Ankaŭ la latina scienca nomo *R. gularis* aludas al la marko en la gorĝo. La resto de la krono, nuko kaj dorso estas pli helbruna kun iom da oliveca nuanco aŭ grizbruna. La vosto estas pli malhelgriza kaj brusto kaj ventro same helgrizaj. Junuloj havas helbrunajn punktojn en supraj kaj en subaj partoj. La kruroj estas helgrizaj kaj la okuloj malhelbrunaj.

Tiu orientalisa specio troviĝas en Brunejo, Indonezio kaj Malajzio. Ties natura biotopo estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montarbaroj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Rhinomyias gularis . 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 27an de julio 2007.

## Vidu ankaŭ 
* Kinabalu-montaj alpaj herbejoj

Kategorio:Muŝkaptuledoj
Kategorio:Orientalisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Azio
Flavabrusta ĝangalmuŝkaptulo

La **Flavabrusta ĝangalmuŝkaptulo** (***Rhinomyias olivaceus***) estas specio de birdo de la familio de Muŝkaptuledoj.

Simila al la Brunbrusta ĝangalmuŝkaptulo je tio ke ambaŭ havas, krom la kutimajn brunecajn suprajn partojn kaj la helajn subajn partojn, kiel distingan karakteron la helbrunan aŭ **flavecbrunan bruston** inter la klare bordita blanka gorĝo kaj la laŭgrade pli blankeca kaj blanka suba ventro. La okulo estas tre rimarkinde granda kaj nigra kaj montras mallarĝan helan okulringon. La beko estas iom hokoforma pinte. La pugo kaj vosto montras iom da ruĝecbruna nuanco.

Ĝi troviĝas en Brunejo, Ĉinio, Indonezio, Malajzio, Birmo kaj Tajlando. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Rhinomyias olivaceus. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 27an de julio 2007.

## Eksteraj ligiloj 
* Bildo ĉe ADW 

Kategorio:Muŝkaptuledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Ruĝecdorsa ĝangalmuŝkaptulo

La **Ruĝecdorsa ĝangalmuŝkaptulo** (*Rhinomyias oscillans*) estas specio de birdo de la familio de Muŝkaptuledoj. Ĝi estas endemia de Indonezio.

Kiel aliaj samgenranoj ĝi havas brunajn suprajn partojn kaj pli helajn subajn partojn; kiel distingilo de la specio la dorso montras ruĝecbrunan nuancon, kion aliaj parencaj specioj montras nur en pugo aŭ brusto.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Rhinomyias oscillans. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 27an de julio 2007.

Kategorio:Muŝkaptuledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Ruĝecvosta ĝangalmuŝkaptulo

La **Ruĝecvosta ĝangalmuŝkaptulo** (***Rhinomyias ruficauda***) estas specio de birdo de la familio de Muŝkaptuledoj. Ĝi troviĝas en Indonezio, Malajzio kaj Filipinoj. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montarbaroj.

Kiel aliaj membroj de la genro ankaŭ tiu havas brunajn suprajn partojn kaj pli helajn subajn partojn kaj kiel distingilon **ruĝecan nuancon en la bruneca vosto**, kion ankaŭ aliaj samgenraj specioj, kiel la Flavabrusta ĝangalmuŝkaptulo, havas sed ne tiom markate; tiu karaktero aperas ankaŭ en la latina scienca nomo kie *ruficauda* signifas precize “kun ruĝa vosto”. Krome la specio havas **blankajn gorĝon kaj superokulan strion** kion havas ankaŭ aliaj samgenraj specioj, kiel la Gorĝomakula ĝangalmuŝkaptulo kaj la Markobrova ĝangalmuŝkaptulo. La beko estas pli hokoforma pinte ol ĉe aliaj samgenranoj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Rhinomyias ruficauda. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 27an de julio 2007.

Kategorio:Muŝkaptuledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Grizbrusta ĝangalmuŝkaptulo

La **Grizbrusta ĝangalmuŝkaptulo** (***Rhinomyias umbratilis***) estas specio de birdo de la familio de Muŝkaptuledoj. Ĝi troviĝas en Brunejo, Indonezio, Malajzio kaj Tajlando. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj marĉoj. Ĝi estas minacata de habitatoperdo.

Kiel ĉe plej parto de membroj de la genro, ankaŭ tiu havas brunajn suprajn partojn kaj pli helajn subajn partojn, kaj kiel kelkaj ankaŭ blankan gorĝon, kaj sub tiu kiel ĉefa karaktero kaj distingilo **nuancbrunajn bruston kaj flankojn**, dum la ventro estas ankaŭ brunmakulita, sed ĝenerale kaj fone pli flaveca. La nigreca beko estas pli rekta ol ĉe aliaj specioj samgenraj kaj la hoketo en la pinto de la supra makzelo estas ege malgranda. La iriso estas malhelbruna (nigreca videble de malproksime) kaj montras helan okulringon. En pugo kaj vosto estas malforta ruĝeca nuanco.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Rhinomyias umbratilis. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 27an de julio 2007.

Kategorio:Muŝkaptuledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Vraca

**Vraca** () estas urbo en Bulgario, ĉefurbo de la samnoma provinco.

Vraca situas  norde de Sofio, je la norda flanko de Balkano, nord-okcidente en Bulgario, sed tre sude en sia provinco.

## Trafiko 
Vraca situas ĉe la eŭropa vojo E79, inter Sofio kaj Montana. Ĉar la vojo inter Sofio kaj Vraca devas trairi Balkanon, ĝi ne estas tre rekta kaj longas ĉirkaŭ , kompare al la rektlinia distanco de .

La urbo havas fervojan stacion ĉe la linio Sofio – Mezdra – Vraca – Bojĉinovci – Lom.

## Ĝemelaj urboj 
* 
* 
* 
* 
* 

## Rilatoj al Esperanto 
Kiel ĉie en Bulgario en la urbo ekzistas Esperanto-parolantoj. Urban pupteatrejon gvidis la esperantisto kaj esperantlingva verkisto Ljubomir Trifonĉovski, kiu ekde 1973 ĝis sia morto kontribuis al la loka esperantista agado. En 1963 kaj 1993 la Internacia Junulara Kongreso de TEJO okazis en Vraca.
eta|maldekstra|400ra|

## Vidu ankaŭ 
* Trolebusa transporto en Vraca

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Urboj de Bulgario
Kategorio:Provinco Vraca
Navojoa

**Navojoa** estas unu el la 72 komunumoj de la meksika subŝtato Sonora, kiu estas la dua plej granda subŝtato de Meksiko kaj situas en la plej norda parto, kiu limas al Usono. La ĉefurbo de la komunumo estas Navojoa. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 26042.

## Geografio 
La komunumo havis en 2010 (lasta popolnombrado de la INEGI) 157729 loĝantojn kaj tiel temas pri la 5-a plej granda urbo en Sonora. El tiuj estis 78242 viroj kaj 79487 virinoj. La komunumo havas surfacon de 4380,7&nbsp;km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 40 metroj super la marnivelo. Aliaj loĝlokoj de la komunumo estas: Tesia, San Ignacio Cohuirimpo, Guadalupe, Guayparin, Tetanchopo, Santa María del Buaraje, Agiabampo, Masiaca, Camoa, Bacabachi kaj Pueblo Viejo.

## Klimato 
En la komunumo jare falas averaĝe 390&nbsp;mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas .

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 94939 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 89236 scipovis legi kaj skribi kaj 5641 personoj estis analfabetoj. Do 5,94 % de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 124633 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 7,378 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 5,92 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Historio 
En la teritorio de la komunumo de Navojoa en la antaŭhispana tempo vivis indiĝenoj kun la nomo majooj, kies historio forte estas ligita kun la samnoma valo kaj rivero. La nomo de la komunumo venas de la majoa lingvo kaj signifas "domo de la nopaloj".

En la jaro 1533 esplorvojaĝo de Diego de Guzmán venis al la regiono. 1593 la kapitano Diego Martínez de Hurdaide konkeris la teritorion de la majooj kaj ĝi fariĝis parto de la kolonio. Post 1610 venis jezuitaj misiistoj. Plej konataj estas la pastroj Andrés Pérez de Rivas kaj Pedro Méndez. Navojoa fariĝis misieja vilaĝo. La ĉefurbo de la komunumo origine situis je la maldekstra flanko de la rivero "Mayo". Tiun parton oni hodiaŭ konas sub la nomo "Pueblo Viejo" (hispane: malnova vilaĝo). La nuna urbo de Navojoa origine estis stacio de la sudpacifika trajnvojo, konstruita en 1907. En decembro 1914 okazis grava inundo en la malnova Navojoa kaj poste la plimulto de la vilaĝo translokiĝis al la terenoj proksime de la trajnstacio. Je la 17-a de decembro 1917 la aŭtoritatoj permesis la ŝanĝon de la ĉefurbo kaj la nova Navojoa fariĝis la ĉefurbo. Ekde la 6-a de julio 1923 Navojoa fariĝis urbo.

## Eksteraj ligiloj 
*Navojoa en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Sonora
Ardezdorsa muŝkaptulo

La **Ardezdorsa muŝkaptulo** (*Ficelua erithacus*, antaŭe *Ficedula hodgsonii*) estas paserina birdo de la familio de Muŝkaptuledoj kaj genro de Ficeduloj indiĝena de sudorienta Azio. 

Ĝi troviĝas en Butano, Kamboĝo, Ĉinio, Barato, Laoso, Birmo, Nepalo, kaj Tajlando. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj aŭ de montaroj.

Ĝi similas al aliaj specioj de la sama genro kiel la Narcisomuŝkaptulo kaj la Mugimakia muŝkaptulo pro tio ke la masklo havas **ruĝoranĝan bruston**, dum la ventro estas blankeca. La plej karaktera distingilo estas la **blugrizecaj supraj partoj** (ardezkoloraj) kio nomigas la specion. La inoj estas ĝenerale brunecaj, sed konservas ruĝecan nuancon en gorĝo kaj blugrizan en flugiloj.

## Referencoj
* BirdLife International 2004. Ficedula hodgsonii. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Muŝkaptuledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Ruĝecvosta muŝkaptulo

La **Ruĝecvosta muŝkaptulo** (*Muscicapa ruficauda*) estas malgranda specio de birdo de la familio de Muŝkaptuledoj.

Tiu specio estas kiel ĉe aliaj samgenranoj helbruna supre tre hele griza sube, kun tre **markata ruĝeca nuanco en pugo** (videbla ĉefe je malfermo de flugiloj) kaj iom pli malhelbrune **en vosto**. Tiu distingilo nomigas la specion kaj tiu karaktero aperas ankaŭ en la latina scienca nomo kie *ruficauda* sinnifas precize “kun ruĝa vosto”. La okulo estas nigra kaj tre rimarkinda kun hela okulringo. La beko estas mallonga, hela kaj akrapinta.

Tiu specio reproduktiĝas ĉefe en Centra Azio nome en orienta Uzbekio, Taĝikio, nordorienta Afganio kaj okcidenta kaj centra Himalajo (orienten ĝis orienta Nepalo); kiel nereproduktulo ĉeestas en sudokcidenta Barato.

## Referencoj 
* IUCN2006, BirdLife International, 2004, 51671, *Muscicapa ruficauda*, 12a Majo 2006. Malplej zorgiga.

Kategorio:Muŝkaptuledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Provinco Vraca

La **provinco Vraca** (; vidu la artikolon oblast) estas unu el la 28 provincoj de Bulgario. Ĝi situas nord-okcidente en la lando kaj etendiĝas de Balkano sude ĝis Danubo norde.

La provinco limas al
* provinco Pleven oriente
* provinco Loveĉ sud-oriente
* provinco Sofio sude
* provinco Montana okcidente
* Rumanio (distrikto Dolj) norde, trans Danubo

eta|maldekstra|220ra|Komunumoj de la provinco
Ĉefa kaj plej signifa urbo estas Vraca. La provinco estas dividita al 10 komunumoj:

## Fontoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Provincoj de Bulgario

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo, plej lasta arkivigo de decembro 2013 ()
* portala enirejo de aŭgusto 2010
Altvalo

**Altvalo** nomiĝas valo en la supera triono de montaro. Ekzemploj estas la Valo de Katmandu en la Himalajo sur alto de 1350 m kaj la Engadino kun Sankta Maŭrico sur 1856 m en la Svisaj Alpoj aŭ la Valo de Tannheim kun alto de 1100 m en Aŭstrio.

Kategorio:Geomorfologio
Kategorio:Valoj
Mareuil-le-Port

**Mareuil-le-Port** estas franca komunumo en la departemento Marne en la regiono Champagne-Ardenne.

## Geografio 
Mareuil-le-Port situas en la valo de la Marne 20 km okcidente de Épernay, la sieĝo de la subprefektujo. La administra komunumo konsistas el la 3 vilaĝoj Mareuil-le-Port, Port-à-Binson und Cerseuil.

## Historio 
Arkeologiaj trovaĵoj pruvas neolitikan setladon de la regiono. Sur la teritorio de la vilaĝo Port-à-Binson troviĝis romia setlejo.

### Disvolvado de la enloĝantaro 
La nombro de loĝantoj de von Mareuil-le-Port restis vaste konstanta dum la pasintaj 40 jaroj kun etaj fluktuadoj, sed postrestis averaĝe la tutfranca evoluo. Kun eta naskiĝa pluso la fluktuado baziĝas esence sur ŝanĝado de loĝloko.

## Kulturo kaj vidindaĵoj 
La preĝejo de Mareuil, klasifikita kiel *Monument historique*, originas el la 12-a ĝis la 17-a jarcento. La turo kaj la okcidenta portalo estis konstruitaj en la 12-a jarcento. La romanika navo estis renovigita en la 16-a jarcento. La transepto kaj la absido estas faritaj en la renesanca stilo.

## Ekonomio 
La komunumo estas stampita de la produktado de ĉampano.

## Referencoj 
Kategorio:Komunumoj de Marne
Muŝkaptuloj (birdoj)

**Muŝkaptuloj** aŭ Muscikapoj (kiel adapto de la latina nomo) estas la membroj de ***Muscicapa***, genro de paserinaj birdoj apartenanta al la familio de Muŝkaptuledoj, kaj ene de tiu al la tipaj muŝkaptuloj de la subfamilio de Muscikapenoj. Ili estas disvastigataj tra tuta Eŭropo, Afriko kaj Azio kaj plej parto de specioj loĝas en arbaraj habitatoj. Multaj specioj estas migrantaj birdoj, kiuj moviĝas suden el Eŭropo kaj norda Azio dum vintre.

Ili estas malgrandaj birdoj, 9 al 15 cm longaj. Ili havas grandan kapon, mallongan voston kaj ebenan bekon, pli larĝa ĉe la bazo. Ties plumaro estas ĉefe ne tre markate bruna aŭ griza kaj sen markoj. Junuloj kutime estas pli punktitaj aŭ makulitaj.
* Griza muŝkaptulo, *Muscicapa striata*
* Gambaga muŝkaptulo, *Muscicapa gambagae*
* Grizstria muŝkaptulo, *Muscicapa griseisticta*
* Siberia muŝkaptulo, *Muscicapa sibirica*
* Bruna muŝkaptulo, *Muscicapa dauurica*
* Cindrobrusta muŝkaptulo, *Muscicapa randi*
* Sumba muŝkaptulo, *Muscicapa segregata*
* Ruĝecvosta muŝkaptulo, *Muscicapa ruficauda*
* Brunbrusta muŝkaptulo, *Muscicapa muttui*
* Ferkolora muŝkaptulo, *Muscicapa ferruginea*
* Uŝera muŝkaptulo, *Muscicapa ussheri*
* Malhela muŝkaptulo, *Muscicapa infuscata*
* Boema muŝkaptulo, *Muscicapa boehmi*
* Marĉa muŝkaptulo, *Muscicapa aquatica*
* Oliveca muŝkaptulo, *Muscicapa olivascens*
* Ĉapina muŝkaptulo, *Muscicapa lendu*
* Malklara muŝkaptulo, *Muscicapa adusta*
* Malgranda griza muŝkaptulo, *Muscicapa epulata*
* Flavapieda muŝkaptulo, *Muscicapa sethsmithi*
* Malhelblua muŝkaptulo, *Muscicapa comitata*
* Tesmana muŝkaptulo, *Muscicapa tessmanni*
* Kasina muŝkaptulo, *Muscicapa cassini*
* Blueca muŝkaptulo, *Muscicapa caerulescens*

## Notoj 
## Referencoj 
* del Hoyo, Josep; Elliott, Andrew & Sargatal, Jordi (eldonistoj) (2006): *Handbook of the Birds of the World* (Vol. 11: Old World Flycatchers to Old World Warblers). Lynx Edicions, Barcelona. ISBN 84-96553-06-X (Vol.11: 2006)
* King, Ben; Rostron, Philip; Luijendijk, Teus; Bouwman, Rob & Quispel, Chris (1999): An undescribed *Muscicapa* flycatcher on Sulawesi, Indonesia. *Forktail* **15**: 104. PDF fulltext 
* Christopher Perrins (eld.) (2004): *The New Encyclopedia of Birds*. Oxford University Press, Oxford. ISBN 0-19-852506-0
* Sinclair, Ian; Ryan, Pete; Christy, Patrice & Hockey, Phil (2003): *Birds of Africa: a complete illustrated field guide to the birds of the Sahara*. Struik, Cape Town. ISBN 1-86872-857-9

Kategorio:Muŝkaptuledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Blankagorĝa muŝkaptulo

La **Blankagorĝa muŝkaptulo** (***Ficedula monileger***) estas paserina birdo de la familio de Muŝkaptuledoj kaj genro de Ficeduloj, indiĝena de sudorienta Azio. 

Tiu birdo estas ĝenerale bruna pli helbruna aŭ grizbruna supre kaj pli hela kaj iom helpunktita sube; ĝi havas helbrunan, flavecan aŭ blankecan superokulan strion, ne tiom markata kiel tiu de la proksime parenca la Neĝobrova muŝkaptulo, *Ficedula hyperythra*. Sed la plej klara distingilo estas la tre markata **blanka areo de la mentono kaj gorĝo bordita de tre nigra** kaj mallarĝa limo; tiu tre blanka zono nomigas la specion.

Ĝi troviĝas en Bangladeŝo, Butano, Ĉinio, Barato, Laoso, Birmo, Nepalo, Tajlando kaj Vjetnamio. Ties natura habitato estas subtropika aŭ tropika humida montararbaro.

## Referencoj
* BirdLife International 2004. Ficedula monileger . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded on 25 July 2007.

Kategorio:Muŝkaptuledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Valo de Tannheim

[eta|Rigardo de la monto [Gimpel (monto)|Gimpel en la Valon de Tannheim kun la Lago Haldensee, la vilaĝoj Grän kaj Tannheim]]
eta|Valo de Tannheim vintre
La **Valo de Tannheim** estas altvalo en la Montoj de Tannheim, kiuj estas parto de la Alpoj de Algovio en Aŭstrio (Subdistrikto Reutte)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de la Tourismusverband (Turisma asocio) Tannheimer Tal

Kategorio:Valoj en Eŭropo
Kategorio:Sporto en Aŭstrio
Kategorio:Vintrosportregionoj en Aŭstrio
Árpád Gyergyai (patro)

**GYERGYAI Árpád** [djerdjai] estas hungara kuracisto. Li naskiĝis la 17-an de novembro 1845 en Nagyszeben kaj mortis la 29-an de januaro 1881 en Koloĵvaro. Li estis la patro de kuracisto Árpád Gyergyai kaj patro de Ferenc Pál Gyergyay. 

## Biografio
Árpád Gyergyai finis en 1863 la unitariisman teologion, poste pristudis juron kaj ekde 1864 ĝis 1871 li havigis en Vieno diplomon de kuracisto kaj li laboris en Koloĵvaro. En 1874 li iĝis asisto en la katedro morbkemio de Budapeŝto. En 1875 li faris studvojaĝon en Leipzig, Parizo kaj Edinburgh, kie li studis la kirurgion. En 1876 li revenis Koloĵvaron kaj iĝis ĉefkuracisto de Hungaraj Ŝtataj Fervojoj (MÁV). Li estis grava pioniro de sangotransfuzo en la jaroj 1870-aj. Li publikis plurajn fakstudojn kaj artikolojn kaj enlande kaj eksterlande. 

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Brunbrusta ĝangalmuŝkaptulo

La **Brunbrusta ĝangalmuŝkaptulo** (***Rhinomyias brunneatus***) estas specio de birdo de la familio de Muŝkaptuledoj. 

Estas birdo kun brunaj supraj partoj kaj blankecaj subaj partoj kie rimarkindas **flavecaj al helbrunaj brusto kaj flankoj** inter la blankaj gorĝo kaj suba brusto, kio estas la plej klara distingilo kaj kio nomigas la specion kaj en Esperanto kaj en la latina scienca nomo kie *brunneatus* signifas precize “bruneca”. La beko estas pli longa kaj fortika ol ĉe aliaj samgenranoj kaj krome havas flavecan suban makzelon kaj brunecan supran makzelon.

Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj manglejoj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo kaj tiele la populacio estas nur de 2,500 al 10,000 individuoj kaj malpliiĝas, dum la teritorio ne etendas pli da 596,000 km2. Ĝi troviĝas ĉefe en sudorienta Ĉinio, kaj nur kiel vintra trapasanto kaj nereproduktulo en Malajzio, Singapuro, kaj Tajlando. Ununuran fojon estis vidata en Brunejo. Eble loĝas ankaŭ en Indonezio kaj orienta Malajzio, en la insuloj de Sumatro kaj Borneo. Ties statuso en la Andamanoj kaj Nikobaroj, Barato, estas necerta. Ĝi reproduktiĝas en densa subkreskaĵaro de arbaroj de bambuo aŭ malalta arbustaro en subtropikaj ĉiamverdaj arbaroj de larĝa folio inter 600 kaj 1,600 m kaj ne uzas porlignajn arbarojn aŭ homaj plantejoj.

## Referencoj
* BirdLife International 2004. Rhinomyias brunneatus. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 27an de julio 2007.

## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet. 

Kategorio:Muŝkaptuledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Svisaj Alpoj

[eta|dekstra|220ra|[Finsteraarhorn, Alpoj de Bern]]
La **Svisaj Alpoj** (, , ) estas parto de la Alpoj, kiu situas ene de Svislando. La plej alta pinto estas la Dufour-Pinto ( super maro) proksime al la limo al Italio. La plej alta monto, kiu tute situas ene de Svislando, estas la Dom (monto) ( super maro).

## Literaturo 
* Heinz Staffelbach: *Handbuch Schweizer Alpen: Pflanzen, Tiere, Gesteine und Wetter - der Naturführer*. Haupt-Verlag 2008, ISBN 978-3-258-06895-4
* Toni P. Labhart: *Geologie der Schweiz*. Ott-Verlag, 7-a eldono (Bern Juli 2005), ISBN 3-7225-0007-9
* Oskar Bär: *Geografie der Schweiz*. Lehrmittelverlag des Kantons Zürich (1973).
* Eduard Imhof: Schweizer Weltatlas (Svisa mondatlaso).

## Eksteraj ligiloj 
* Svisaj Alpoj sur swissworld.org 

Kategorio:Alpoj
Kategorio:Montaroj en Svislando
Opodepe

**Opodepe** estas unu el la 72 komunumoj de la meksika subŝtato Sonora, kiu estas la dua plej granda subŝtato de Meksiko kaj situas en la plej norda parto, kiu limas al Usono. La ĉefurbo de la komunumo estas Opodepe. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 26045.

## Geografio 
La komunumo havis en 2010 (lasta popolnombrado de la INEGI) 2878 loĝantojn. El tiuj estis 1538 viroj kaj 1340 virinoj. La komunumo havas surfacon de 2804,3&nbsp;km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 640 metroj super la marnivelo. Inter la 103 loĝlokoj en la komunumo plej gravaj krom la ĉefurbo estas Querobabi kaj Merésichi. Querobabi hodiaŭ estas pli grava ol la ĉefurbo. Opodepe nur havas 332 loĝantojn kaj Querobabi kun forta kresko intertempe havas 1816 loĝantojn. Tion ŝuldas Querobabi al la bona situo tuj ĉe la Federacia Aŭtoŝoseo 15.

## Klimato 
En la komunumo jare falas averaĝe 424&nbsp;mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas .

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1837 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 1738 scipovis legi kaj skribi kaj 99 personoj estis analfabetoj. Do 5,39 % de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 2478 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 15 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,61 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Politiko 
La komunumestroj dum la lastaj jaroj estis:

* 1980 – 1982 Francisco Cesar Ramírez Contreras
* 1983 – 1985 Armando Atondo Alegría
* 1985 – 1988 Raul López Contreras
* 1988 – 1991 Manuel Muñóz Ayón
* 1991 – 1994 Manuel I. Contreras Ramírez
* 1994 – 1997 Omagdaleno Acuña Leyva
* 1997 – 2000 José Angel Santamaría López
* 2000 – 2003 José Manuel Ramírez Contreras
* 2003 – 2006 Rey David Gamez Díaz
* 2006 - 2009 Luis Albertto Zazueta Valenzuela
* 2009 - 2012 Ramón Méndez Gortari

## Historio 
Sur la teritorio de la hodiaŭa komunumo Opodepe en antaŭhispana tempo vivis indiĝenoj de la etno opatoj. Ankaŭ la nomo de Opodepe venas de la opata lingvo. La vilaĝon fondis jezuitaj misiistoj en la jaro 1649. La misiejo havis la nomon "Nuestra Señora de la Asunción de Opodepe". Dum la dua duono de la 19-a jarcento ĝi fariĝis komunumo. Tiun statuson ĝi perdis per leĝa dekreto N-ro 68, la 26-an de decembro 1930, kiam ĝi fariĝis parto de la komunumo Rayon. Ekde la 24-a de majo 1934 Opodepe denove fariĝis komunumo. La hodiaŭan formon ĝi tamen nur ricevis post la jaro 1946.

## Eksteraj ligiloj 
*Opodepe  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Sonora
Neŭraminidazo

eta|200px|Neŭraminidazo
**Neŭraminidazoj** estas familio de enzimoj, kiuj disigas salivacidojn disde aminoglikoproteinoj kaj kaŭzas ke ili iĝas digesteblaj. Tiaj enzimoj oftas en virusoj, bakterioj, aliaj unuĉelulo, parazitoj kaj fungoj, sed ankaŭ ekzistas en la lizosomoj kaj la ĉelmembranoj de bestoj kaj homoj. Tie ili esencas por la katabolismo de la tiulokaj aminoglikoproteinoj kaj membranaj gangliosidoj. Se la enzimoj pro malsano mankas, la aminoglikoproteinoj kaj membranaj gangliosidoj tro multiĝas en la sango kaj urino.

## Virusa enzimo 
Neŭraminidazoj estas fikse enkonstruitaj en la membrano de multaj virusoj, ekzemple tiuj respondecaj por morbilo, epidemia parotidito, gripo de tipoj A kaj B. Ili disigas glikoproteinojn de la membranoj de virusoj kaj iliaj gastigaj ĉeloj, por liberigi la viruson post ties multiĝo el la infektita gastiga ĉelo.

Tiel nomitaj neŭraminidazo-inhibantoj estas medikamentoj, kiuj malrapidigas tiun proceson de disiĝo de la gastiga ĉelo post infektiĝo per gripaj virusoj. Ĝenerale oni konsideras grave doni la medikamenton ene de la unuaj 48 horoj post la montro de unuaj simptomoj. Al tiu grupo de medikamentoj apartenas la substancoj Oseltamiviro kaj Zanamiviro. Ĝi uziĝas interalie en la terapiado de la viruso H5N1 kaj de la gripa pandemio de 2009.

Ekzistas naŭ tipoj de neŭromidazoj de gripo-A-virusoj - ili ricevis la nomojn N1 ĝis N9.

## Eksteraj ligiloj 
* neŭraminidazo bildigata per la metodo de molekula modelado (germane) 
* David Goodsell: ''David Goodsell: "molekulo de la monato: neŭrominidazo (angle)

Kategorio:Hidrolazoj
Kategorio:Glikobiologio
Kategorio:Inhibantoj de neŭraminidazo
Benzodiazepinoj

**Benzodiazepinoj** estas organikaj kemiaj kombinaĵoj el atomoj ligitaj en du "ringoj". La plimulto de tiuj ĉi molekuloj servas en la medicino kiel psikoaktivaj en la traktado de variaj malsanoj, inkluzive de anksaj perturboj, sendormeco aŭ agitado en la psiĥiatriaj pacientoj, konvulsioj aŭ spasmoj. Al ili oni interalie atribuas hypnotajn, amneziigantajn, kontraŭkonvulsiajn kaj muskolmalstreĉantajn efikojn, sed ili estas larĝe kaj precipe uzataj pro trankviligado.

Se konsideri ilian potencialon de misuzo kaj la dependecon kiun ili povas kaŭzi, la uzo de benzodiazepinoj estas kutime reguligita de registaroj kaj submetita al preskribo. En evoluintaj landoj kiel Francio, Aŭstralio aŭ Hispanio ekzistas trankviligiloj, inkluzive de benzodiazepinoj, ofte uzataj.

## Utilo 
Benzodiazepinoj, interalie alprazolamo, estas uzataj en la kuracado de panika perturbo kaj ĝenerala anksia perturbo. Fakuloj malkonsentas pri tio, ĉu ili utilas nur por mallongadaŭra kuracado de panika perturbo aŭ ankaŭ por longadaŭra. Por ĝenerala anksia perturbo ili plej ofte estas uzataj nur mallongadaŭre, dum por longadaŭra kuracado kontraŭdeprimiloj estas preferataj.

## Strukturo 
Benzodiazepinoj konsistas el aromata, sesmembra benzena ringo, kaj sep-membra, "ne-saturita" ringo, kiu enhavas du atomojn de azoto: la silaboj "benz", "di" (latine por "du") kaj "az" (por azoto) sekve aperas en la nomo de la substancogrupo. Kiel medikamento preskaŭ ekskluzive nur uzatas 1*H*-Benzo-1,4-diazepinoj, kiuj en la kvina pozicio havas plian sesmembran ringon kiel benzeno, piridino aŭ ciklohekseno.

## Historio 
La unua substanco el tiu grupo, kiu medicine aplikiĝis, estis Klordiazepoksido. Ĝi evoluis pere de la kemiisto *Leo Sternbach* por la kemia konzerno Hoffmann-La Roche kaj ekde la jaro 1960 vendiĝis sub la komerca nomo *Librium®*. La substanco Diazepamo (komerca nomo *Valium®*), produktita ekde la jaro 1963 fare de la sama konzerno, por la sekvaj jaroj iĝis la plej multe vendata medikamento tutmonde.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Abstina sindromo

Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Medikamentoj
Oquitoa

**Oquitoa** [okitOa] estas unu el la 72 komunumoj de la meksika subŝtato Sonora, kiu estas la dua plej granda subŝtato de Meksiko kaj situas en la plej norda parto, kiu limas al Usono. La ĉefurbo de la komunumo estas Oquitoa. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 26046.

## Geografio 
La komunumo havis en 2010 (lasta popolnombrado de la INEGI) 443 loĝantojn. El tiuj estis 218 viroj kaj 224 virinoj. La komunumo havas surfacon de 636,6&nbsp;km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 480 metroj super la marnivelo.

## Klimato 
En la komunumo jare falas averaĝe 278&nbsp;mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas .

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 320 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 310 scipovis legi kaj skribi kaj 9 personoj estis analfabetoj. Do 2,81 % de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 373 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 2 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,54 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Historio 
La vilaĝo fondiĝis fare de la jezuita misiisto Eusebio Kino en la jaro 1689 kun la nomo "San Antonio de Oquitoa". La deveno de la nomo ne estas tute klare. Kelkaj diras ke ĝi venas de la pima lingvo kaj ke tiu nomo signifas "blanka virino". Alia diras ke ĝi venas de la pima frazo "Hukit'o, "proksime de" pro la proksimeco de la rivero San Ignacio river.

En la dua duono de la 19-a jarcento Oquitoa fariĝis komunumo, sed ĝi perdis tiun statuson per leĝo n-ro 68 de la 26-a de decembro 1930. Tamen ĝi restis dependa nur malmultajn jarojn. Je la 24-a de decembro 1934 per leĝo 119 ĝi denove fariĝis aŭtonoma komunumo.

## Eksteraj ligiloj 
* Oquitoa  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Sonora
Tori Amos

**Tori Amos** (22-an de aŭgusto 1963) estas kantistino kaj pianistino. Ŝi loĝas en Anglio kun ŝia edzo, Mark Hawley, kaj ilia filino, Natashya Lórien Hawley. La temoj de ŝia kantoj atingopovas el sekseco kaj personaj malfacilaĵoj al religio kaj interpersonaj rilatoj.

## Diskografio 
### Studiaj albumoj 
* 1991: *Little Earthquakes*
* 1994: *Under The Pink*
* 1996: *Boys For Pele*
* 1998: *From the Choirgirl Hotel*
* 1999: *To Venus and Back*
* 2001: *Strange Little Girls*
* 2002: ''Scarlet's Walk*
* 2005: *The Beekeeper*
* 2007: *American Doll Posse*
* 2009: *Abnormally Attracted to Sin*
* 2009: *Midwinter Graces*
* 2010: *The Light Princess*
* 2011: *Night of Hunters*
* 2012: *Gold Dust*
* 2014: *Unrepentant Geraldines*
* 2017: *Native Invander*
* 2021: *Ocean to Ocean*
* 2025: *The Music of Tori and the Muses*
* 2026: *In Times of Dragons''

Kategorio:Usonaj kantistoj
Árpád Gyergyai (filo)

**GYERGYAI Árpád** [djerdjai] estas hungara kuracisto, universitata profesoro. Li naskiĝis la 21-an de aprilo 1881 en Koloĵvaro kaj mortis la 1-an de aprilo 1952 en Koloĵvaro. Li estas la filo de kuracisto Árpád Gyergyai.
 
## Biografio 
Árpád Gyergyai havigis diplomon pri medicino en 1904 en Universitato de Koloĵvaro. Ekde 1906 li faris studojn pri kuracado de orelo kaj laringo en Vieno, poste en Freiburg. Ekde 1903 li iĝis asistanto en la universitata morbanatomia kliniko, poste asistanto en la kirurgia kliniko. En 1912 li ricevis privatprofesoran kvalifikon. Inter 1916–19- li estis ordinara universitata profesoro. Inter 1940–44 li estis profesoro kaj gvidanto de kliniko pri orel-, naz- kaj laringo.

## Ĉefaj verkoj 
**Az orrgaratnak, a tubának és a hátulsó orr részeknek új közvetlen vizsgálásmódja* (Epipharyngoskopia, salpingoskopia und rhinoskopia directa. Deutsche Medizinische Wochenschrift, 1910)
**Új utak a fülkürt megismerésére* (Orvosképzés, 1932)

## Fonto 
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj kuracistoj

Kategorio:Hungaraj otorinolaringologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Rayón (Sonora)

**Rayón** estas unu el la 72 komunumoj de la meksika subŝtato Sonora, kiu estas la dua plej granda subŝtato de Meksiko kaj situas en la plej norda parto, kiu limas al Usono. La ĉefurbo de la komunumo estas Rayón. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 26050. *Rayón* signifas en la hispana "Strekaĉo".

## Geografio 
La komunumo havis en 2010 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1599 loĝantojn. El tiuj estis 852 viroj kaj 747 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1106,5&nbsp;km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 540 metroj super la marnivelo.

## Klimato 
En la komunumo jare falas averaĝe 424&nbsp;mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas .

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1140 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 1069 scipovis legi kaj skribi kaj 67 personoj estis analfabetoj. Do 5,88 % de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 1438 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 22 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 1,53 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Historio 
En la regiono kie estas Rayón vivis indiĝenoj de la tribo pimoj. Rayón fondiĝis en la jaro 1638, laŭdire de la jezuita misiisto Pedro Pantoja kaj li donis al la loko la nomon "Nuestra Señora del Rosario de Nacameri". Aliaj opinias ke la misiistoj Bartolomé Castaños aŭ Lorenzo Cárdenas fondis ĝin. En la jaro 1825 oni ŝanĝis la nomon al Rayón, honore al la generalo Ignacio López Rayón. En 1850 ĝi fariĝis "villa" kaj ĝi fariĝis komunumo.

## Eksteraj ligiloj 
*Rayón en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Sonora
Teklafalu

**Teklafalu,** kroate **Dekla** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Szigetvár.

## Bazaj informoj 
* Areo: 17 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 350
* Poŝtkodo: 7973
* Telefonprefikso: 73

## Situo 
Teklafalu situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Villány-Barcs funkcianta ĝis 2007. Sellye troviĝas 15, Szigetvár 16, Barcs 26, Szentlőrinc 28 km-ojn.

## Historio 
Ĝis 1839 nur farmo troviĝis tie. Tiam binestro László Cindery venigis germanojn el Tolna por kultivi tabakon. La komunumo nomiĝis pri edzino de Cindery: "Tekla". En 1910 vivis en Teklafalu 815 homoj, (542 hungaroj, 273 germanoj). Antaŭ la 1-a mondmilito la fervojo ekfunkciis, sed uzebla vojo konstruiĝis nur en 1929. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon. Parto de la germaneco deportiĝis al Germanio en 1946 kaj alvenis deportitaj hungaroj el Ĉeĥoslovakio.

En Teklafalu migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Tekla el la 20-a jarcento

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
György Griger

**GRIGER György** estis hungara botanikisto, ĝardenisto. Li naskiĝis la 6-an de decembro 1879 en Csabacsüd kaj mortis la 19-an de julio 1946, Kluĵo. 
 
## Biografio
György Griger de 1904 en Kassa, poste en Koloĵvaro ĝis 1920 li laboris en ŝtata servo. En 1925 li memstarigis sin. Li komencis la plibonigon de ornamentplantojn en 1907. Unuavice li okupiĝis pri la plibonigo de *Pelargonium*, *Canna*, *Chrysanthemum*, dianto kaj *Antirrhinum*. Li plibonigis pli ol cent da plantspecoj. Li gajnis plurajn distingojn en enlandaj kaj internaciaj ekspozicioj.

## Fontoj
* Magyar Életrajzi Lexikonhttp://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html
* legebla en la 671-a paĝo

Kategorio:Hungaraj botanikistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj biologoj
Kategorio:Hungaraj ĝardenistoj
Szörény

**Szörény** [sorEnj], kroate **Surinj** estas tre malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Szigetvár.

## Bazaj informoj 
* Areo: 4 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 60
* Poŝtkodo: 7976
* Telefonprefikso: 73
* Koordinatoj: 45°58′05″N 17°40'55″E

## Situo 
Szörény situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Villány-Barcs funkcianta ĝis 2007. Szigetvár troviĝas 16, Sellye 20, Barcs 21, Szentlőrinc 31, Pécs 54 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1396 laŭ tiama hungara ortografio *"Zeuren"*. La loĝantaro supozeble dum la turkoj ne senhomiĝis. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝojn. En Szörény migra poŝto servas, infanĝardeno kaj lernejo en Kétújfalu funkcias.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 1817

## Famaj nomportantoj 
* Levente Szörényi

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Dezső Grosz

**GROSZ Dezső** [gros] estas rumanuja hungara ĵurnalisto, poeto, tradukisto naskita la 17-an de februaro 1898 en Resicabánya kaj mortinta la 15-an de junio 1975 en Temeŝvaro.

## Biografio
La mezlernejon Dezső Grosz finis en Arad, studojn pri juro en Kolozsvár. Unue li praktikis en advokatejoj, poste iĝis ĵurnalisto en Temeŝvaro. Li estis interna kunlaboranto de la ĵurnaloj Munkáslap (1919-20) Esti Lloyd (1924), ekde 1926 Déli Hírlap. Li tradukis poemojn de rumanaj kaj germanaj poetoj. En 1934 li iĝis la unua direktoro de *Újságíróklub* (Ĵurnalistklubo). Li estis fervora kulturorganizinto. En tiu klubo interalie prelegis aŭ legis el verkoj siaj Ottó Indig, Frigyes Karinthy, Dezső Kosztolányi, Endre Nagy, Sándor Hunyady, Ernő Ligeti, Ion Marin Sadoveanu, Géza Tabéry. Post la 2-a mondmilito li estis kunlaboranto de Luptărorul Bănătean kaj Sportul Popular. Li havis muziknotkolektaĵon kaj muzikan fakbibliotekon el pli ol 3000 da volumoj.

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikonhttp://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Gyöngyösmellék

**Gyöngyösmellék** [djondjoŝmelEk], kroate **Meljek** estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Szigetvár.

## Bazaj informoj 
* Areo: 10 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 300
* Poŝtkodo: 7972
* Telefonprefikso: 73

## Situo 
Gyöngyösmellék situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Villány-Barcs funkcianta ĝis 2007. Szigetvár troviĝas 13, Sellye 21, Barcs 23, Szentlőrinc 28 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1536. La loĝantaro dum la turkoj ne senhomiĝis, nur iom malpliiĝis. Ekde 1760 sudslavoj, depost 1800 germanoj pligrandigis la loĝantaron. En 1912 vivis en Gyöngyösmellék 677 homoj en 109 domoj. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon.

En Gyöngyösmellék migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Jozefo de 1890
* monumento pri falintoj dum la 2-a mondmilito
* muelejo

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Casimiro de Abreu

**Casimiro José Marques de Abreu** (la  1839 – la  1860) estis brazila poeto kaj romanverkisto, apartinta al la 'super-romantikisma' literatura movado. Li estas unu de la plej famaj aŭtoroj romantikismaj kiuj apartenas al la 'super-romantikismo', pro la simpla lingvostilo de siaj poemoj.

## Vivo
Casimiro José Marques de Abreu naskiĝis la 4-an de Januaro, 1839, en la urbo Barra de São João (kiu poste renomiĝis al "Casimiro de Abreu" omaĝe al li dum 1925), al riĉaj terkulturistoj José Joaquim Marques de Abreu kaj Luísa Joaquina das Neves. Li ricevis nur la bazajn instruojn, ĉe la Instituto Freeze, en Nova Friburgo. Obeante al sia patro, li translokiĝis al Rio de Janeiro en 1852 por dediĉi sin al komerco, kiun li malŝategis. Kune kun sia patro, li vojaĝis al Portugalio venontjare.

Tie li komencis sian literaturan karieron, laborante kiel skribisto por multaj ĵurnaloj, ekzemple 'O Progresso' kaj 'Ilustração Luso-Brasileira'. Li kunlaboris kun Alexandre Herculano, kaj Rebelo da Silva, inter aliaj. Dum sia restado en Portugalio, li verkis siajn unuajn verkojn: la teatraĵo 'Camões e o Jau', la romancrakonton 'Carolina', kaj la unuajn ĉapitrojn de romano kiu ne finiĝis antaŭ sia morto, 'Camila'.

Dum 1857, li revenis al Rio, kie li estiĝis kunlaboranto pri la ĵurnaloj 'A Marmota', 'O Espelho', 'Revista Popular' kaj 'Correio Mercantil'.  Helpante pri tiu lasta, li renkontis Manuel Antônio de Almeida kaj Joaquim Maria Machado de Assis.  Dum 1859, li eldonigis sian plej faman verkon, la libro de poezio kies nomo estas 'As Primaveras' (Printempoj).

Suferante de tuberkulozo, Casimiro iris al Nova Friborgo, kaj tie mortis havante nur dudek unu jarojn, la 18-an de Oktobro, 1860.

## Verkoj
**Camões e o Jau* (1856)
**Carolina* (1856)
**Camila* (nefinita romano — 1856)
**A Virgem Loura: Páginas do Coração* (1857)
**As Primaveras* (1859)

## Vidu ankaŭ 
* Brazila Beletristika Akademio

Kategorio:Brazila Beletristika Akademio
Kategorio:Brazilaj verkistoj
Kategorio:Brazilaj poetoj
Kategorio:Romantikaj verkistoj
Kategorio:Brazilaj centjaruloj
Ferenc Vastag

**VASTAG Ferenc** [vaŝtag] (jen la literumo en lia denaska hungara lingvo, en rumanlingva literumo **Francisc Vaștag**), naskiĝinta la 26-an de novembro 1969 en Reșița, estas rumania hungara amatora boksisto, kiu estas trifoje mondĉampiono pri sia sporto.

Ferenc Vastag estas la unua sportisto el la lando, kiu gajnis la plejgrandan trofeon en sia kategorio. Lia venko multe stimulis la intereson pri boksado en Rumanujo.

## Rezultoj 
* 1986 junulara eŭropa ĉampiono
* 1987 junulara mondĉampiono
* 1989 mondĉampiono
* 1991 bronzmedala ĉampiono
* 1993 mondĉampiono
* 1993 eŭropa ĉampiono
* 1995 mondĉampiono
* 1996 eŭropa ĉampiono

## Fonto 
* Hungara vikipedio

Kategorio:Rumanaj boksistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj boksistoj
Kétújfalu

**Kétújfalu,** kroate **Ujfaluba** estas malgranda unuigita vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Szigetvár. La loknomo signifas hungare: Du-novaj-vilaĝoj.
eta|300px|Stacidomo de Kétújfalu

## Bazaj informoj 
* Areo: 16 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 690
* Poŝtkodo: 7975
* Telefonprefikso: 73

## Situo 
Kétújfalu situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Villány-Barcs funkcianta ĝis 2007. Szigetvár troviĝas 13, Sellye 18, Barcs 25, Szentlőrinc 27&nbsp;km-ojn.

## Historio 
Antaŭ la hungaroj keltoj vivis tie. En la 17-a jarcento 2 apudaj vilaĝoj formiĝis: hungara kaj germana "novaj vilaĝoj" (Maĝarújfalu kaj Németújfalu). Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝojn. En 1940 la komunumoj unuiĝis. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo
* fiŝkaptista lago

## Famuloj 
* En la iama Németújfalu naskiĝis:
** juristo István Berthóty
** subreto Ilonka Kormos.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Claudio Baggini

## Biografio 
Claudio Baggini naskiĝis en Romo (kvankam lia familio devenis el Casalpusterlengo) la . Li pastriĝis la , kaj iĝis vikario de la episkopa regiono de Lodi.

maldekstra|eta|160px|Blazono de MS-ro Baggini.

Nomumita episkopo de Vigevano, li enoficiĝis en la ĉefpreĝejo de Lodi la , danke al MS-ro Giacomo Capuzzi.

La  li bonvenigis la papon Benedikto la 16-a dum ties vizito al Vigevano.

## Moto kaj blazono 
**Crux spes unica** (La kruco estas la sola espero)

## Vidu ankaŭ 
* Episkopo

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la Diocezo de Vigevano
Rektobordo

**Rektobordo** (aŭ: **rektigita bordo**) montriĝas per ebena kaj rekta bordlinio. Ĝi ekestas per la influo de vento kaj akvo el la originaj golfetoj, insuloj, duoninsuloj kaj elstaraĵoj. Sablo kaj gravelo estis ablaciitaj kaj aliloke sedimentitaj, depende de la direkto kaj forto de la marfluo. Tipe por rektigitaj marbordoj estas la ekesto de dunoj, vastaj sabloplaĝoj kaj eventuale de laguno (germane: Haff) kaj terlango (germane: Nehrung, angle: spit, france: cordon littoral). Kie du rektobordoj renkontiĝas, povas ekesti terpinto longe etendiĝanta en la maron kaj sablorifo. Paralele al la rektobordo la ablaciitaj sedimentoj povas esti deponitaj kiel sablejo ("sablobenko").

Kategorio:Geomorfologio
Kategorio:Marborda geografio
Makrolingvo

**ISO 639-3** estas internacia normo por lingvaj kodoj. Kelkajn lingvokodojn oni nomas **makrolingvoj**. Ili kovras aŭ sufiĉe malsimilajn dialektojn, aŭ reton da tre similaj lingvoj. Estas 56 lingvoj de ISO 639-2 kiujn oni nomas makrolingvoj en ISO 639-3. Oni ekuzas la kategorion de makrolingvoj en la 16a eldono de Ethnologue.

Kelkaj makrolingvoj ne havis unuopajn lingvojn laŭ la difino de 639-3 en ISO 639-2, ekz., 'ara'. Aliaj, kiel 'nor' havis du unuopajn partojn (nno, nob) jam en 639-2. Tio signifas, ke kelkaj lingvoj (ekz. 'arb') kiujn laŭ ISO 639-2 oni konsideris dialektoj de unu lingvo ('ara') nun laŭ ISO 639-3 en kelkaj kuntekstoj estas konsiderataj unuopaj, distingeblaj lingvoj. Tiu ĉi estas provo trakti variaĵojn kiuj povas esti lingve distingeblaj, sed estas traktataj de la parolantoj kiel formoj de la sama lingvo, ekz., en kazoj de la diglosio. Ekzemple:

* Genra araba, 639-2 
* Norma araba, 639-3 

La tuta listo de makrolingvoj aperas en la retejo de SIL internacia.

## Referencoj 

Kategorio:ISO 639
Opcio

**Opcio** estas nocio en juro. Ĝi signifas tion, ke 2 kontraktantoj faras aĉetkontrakton tiel, ke la aĉetanto baldaŭ rajtos aĉeti ion.

La plej simpla opcia kontrakto estas opcia aĉeto de akcioj. Imagu, ke difinita akcio valoras 100. Iu kontraktas en borso tiel, ke li opcie aĉetos la difinitan akcion post 6 monatoj. Tiu kontrakto havas tarifon, kiun la aĉetanto devas pagi. Post 6 monatoj la aĉetanto taksas la ĵusan valoron. Se tio estas bona por tiu, li aĉetos la akcion, se ne, rezignas la aĉeton. En tiu kazo la aĉetanto perdis nur la kontraktan tarifon.

Laŭ la ĉiutaga lingvo, **opcio** estas unu el pluraj elekteblaj planoj, agmanieroj; tiu difino similas la terminon "alternativo". 
 
## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Aĉetado
* Kontrakto
* Opcio (ekonomio)
* Reala rajto

Kategorio:Juro
Estona soveta poezio

***Estona Soveta Poezio*** estas antologio de tridek ses estonlingvaj poetoj el la jaroj 1940-1970. La versaron kompilis kaj tradukis Hilda Dresen. La 203-paĝan libron eldonis eldonejo Eesti Raamat el Talino en la jaro 1977

## Recenzoj
## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Kategorio:Esperanto-poeziolibroj
Kategorio:Libroj de Hilda Dresen
Kategorio:Verkoj el la esperantigita estonlingva literaturo
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de la FEL-biblioteko
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Brunbrusta muŝkaptulo

La **Brunbrusta muŝkaptulo** (*Muscicapa muttui*) estas malgranda specio de birdo de la familio de Muŝkaptuledoj.

Tiu specio reproduktiĝas en Sudorienta Azio nome en nordorienta Barato, centra kaj suda Ĉinio kaj norda Birmo kaj Tajlando, kaj migras al suda Barato kaj Srilanko.

## Aspekto 
maldekstra|eta|MuscicapaMuttuiLegge|alt=MuscicapaMuttuiLegge.jpg
La **Brunbrusta muŝkaptulo** estas 13–14&nbsp;cm longa kaj pezas inter 10 kaj 14 g. Tiu specio estas kiel ĉe aliaj samgenranoj olivbruna supre tre hele griza sube. La supraj vostokovriloj estas pli brilruĝecaj ol la bordoj de la flugilplumoj. La vostoplumoj havas ruĝecajn nuancojn en la eksteraj bordoj. La bridoj estas palaj kaj la nigra okulo havas helan okulringon rimarkindan. La mentono kaj gorĝo estas blankaj dum la **brusto kaj flankoj de la korpo estas palbrunaj**. La mezo de la korpo al la subvosto estas sablokolore blankeca. Submustaĉaj strioj estas helgrizaj kaj markas la bordojn de la pli pala mentono; la kruroj kaj malsupra makzelo estas helrozkoloraj. La plej konfuzebla specio estas la Bruna muŝkaptulo sed la pli etenda ruĝeco kaj distinga bildo de tiu specio faciligas la separon. Tiu specio estas nomata ankaŭ kiel “Muŝkaptulo de Layard” laŭ Layard kaj ankaŭ en la latina scienca nomo laŭ Muttu, lia servisto kiu alportis al li la specimenon.

## Referencoj
Kategorio:Muŝkaptuledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Luko

**Luko** estas nomo de viro.

## Arĥitekturo 
* Luko (arĥitekturo)

## Personoj 
* Sankta Luko, verkinto de la
** Evangelio laŭ Luko
* Luko Gaŭriko, episkopo kaj astrologo

## Fikciaj personoj 
* Luko estas la ĉefa figuro de la esperantlingva infanlibro "Luko La Kuniklo" de 2015
* Krome la nomo, origine en angla formo *Luke*, ankaŭ aludas al la ĉefa figuro de usona drama filmo de 1967, esperante titolata Luko, la mojosmanulo

## Urboj 
* Luko estas urbo en la regiono Toskanio, en la centra Italio

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Luka