Radianta Lotuso

**Radianta Lotuso** estas romano verkita de J. D. Degreef kaj tradukita el la nederlanda al Esperanto de P. van de Vijver. Ĝi estis ciferece reeldonita de CLIBRO en 2003. La libro estas aventura rakonto plena de misteroj, kiu portas la leganton de Tibeto al Egipto kaj reen.

Ĝi estis unu el kvinopa libroserio Ideala Esperanto-Biblioteko de Esperanto-fako en nederlanda eldonejo Helmond. Unue publikigita en 1935.

## Intrigο 
La rakonto komenciĝas kun George Camphuis, nederlanda hidraŭlika inĝeniero, kiu ĵus finis okmonatan laboron pri irigacio ĉe la rivero Sangpo en Tibeto [cite: 9, 18, 30]. Li miras pri sia elekto por la tasko, estante juna kaj nesperta [cite: 18], sed akceptas la klarigon, ke la tibeta registaro preferis nederlandanon pro politikaj kialoj [cite: 19, 20]. Dum sia restado, lia moviĝo estas limigita, kaj li lernas malmulte pri la mistera lando [cite: 32, 33, 34].

Ĵus antaŭ lia planita foriro, Camphuis ricevas neatenditan inviton viziti la Dalai-lamaon en Lhasa, la sankta ĉefurbo [cite: 37, 38], honoro malofte donita al okcidentanoj [cite: 38]. Post deksep-taga vojaĝo [cite: 46], li alvenas al Lhasa kaj estas gastigita en la "Domo de la Sekreta Vivo" [cite: 72], simpla kaj iom karcera loĝejo ene de la Palaco Potala [cite: 67, 68]. Dum sia unua nokto tie, li aŭdas misteran krion en la angla lingvo: "Al Erment, tagvojaĝon sude de Thebe" [cite: 101, 106], frazo kiu lin hantos.

La sekvan tagon, Camphuis estas akceptita de la Dalai-lamao [cite: 122], kiu surprize bone parolas la francan [cite: 150]. La reganto demandas lin pri lia kono de Egipto ("El Masr")  [cite: 160, 161] kaj pri lia patro, fama egiptologo [cite: 163, 165]. Tiam, la Dalai-lamao proponas al Camphuis novan mision: vojaĝi al Egipto por serĉi misteran objekton nomatan 'Radianta Lotuso' [cite: 155, 168, 237, 240]. Li montras al Camphuis tri antikvajn papirusojn [cite: 171, 176]. Du el ili estas partoj de la egipta Libro de Mortintoj [cite: 182]. La tria, skribita en hieratika skribo [cite: 172, 190], postulas deĉifradon.

Camphuis tradukas la trian papiruson kaj malkovras, ke ĝi mencias 'Radiantan Lotuson' – objekton "kies brilo egalas tiun de la tago"  [cite: 206, 210] – kiu estis sekrete transportota al faraona tombo fare de paraŝito (kadavro-malfermisto) nomata Noeme [cite: 206, 222]. La teksto sugestas, ke la objekto, eble valora juvelo [cite: 211, 232], estis kaŝita en la Seti-domo apud Thebe [cite: 207]. La papiruso tamen estas nekompleta [cite: 208, 212]. La Dalai-lamao informas Camphuis, ke la duan, kompletigan papiruson posedas viro nomata Amèn Hoeï, balzamisto en Erment, Egipto  [cite: 240, 255] – la preciza loko menciita en la nokta krio [cite: 256]. Camphuis akceptas la mision trovi la duan papiruson kaj la juvelon [cite: 238, 245].

Camphuis ekvojaĝas al Egipto akompanate de lamao Wuangji, silenta kaj neparolema kunulo [cite: 260, 261]. Survoje, en la Dzjilipla-montpasejo, li vidas monumenton al angla majoro, Edward Pike, kiu "pereis en Tibeto" en 1904 [cite: 271, 272]. La reago de Wuangji al demandoj pri Pike estas suspektinde evitema [cite: 274, 275, 276].

Dum la ŝipvojaĝo al Kairo, Camphuis rimarkas misteran ĉinon komunikantan kun Wuangji [cite: 299, 301]. Li poste revidas la saman ĉinon ekster sia hotelo en Kairo [cite: 316]. Wuangji donas nekredindan klarigon pri la ĉeesto de la ĉino [cite: 325], pliigante la suspektojn de Camphuis [cite: 327]. Camphuis aranĝas renkontiĝon kun beduena ŝejko, Hussein ebn Ahmed [cite: 338, 343], por vojaĝi al Erment. La ŝejko konfirmas, ke Amèn Hoeï estas konata kiel sorĉisto kaj balzamisto loĝanta sola en la Nekropolo de Erment [cite: 381, 382]. Dum la preparoj en Kairo, Camphuis rimarkas, ke la mistera ĉino sekrete renkontiĝas kun Wuangji kaj poste sekvas la renkontiĝon de Hussein [cite: 395, 396, 398, 342].

Alveninte al la Nekropolo de Erment, terura kaj izolita loko [cite: 417, 418, 425], Camphuis renkontas Amèn Hoeï, la balzamiston [cite: 447], kiu vivas inter tomboj kaj mumioj [cite: 457, 507, 508]. Hoeï konfirmas la aŭtentikecon de la unua papiruso  [cite: 471] kaj rivelas ŝokan informon: la papiruso origine apartenis al majoro Edward Pike, la anglo menciita sur la monumento [cite: 478, 480]. Pike estis amiko de la patro de Hoeï kaj ricevis la papiruson kiel donacon, kun la intenco reveni por kune serĉi 'Radiantan Lotuson', sed li neniam revenis [cite: 478]. Camphuis nun komprenas, ke la Dalai-lamao akiris la papiruson kaj la notlibreton de Pike post lia mistera morto en Tibeto [cite: 484].

Hoeï posedas la duan papiruson  [cite: 495, 496] kaj proponas kunlabori en la serĉado anstataŭ vendi ĝin [cite: 499]. La kompleta teksto konfirmas la kaŝlokon en la Seti-domo apud Thebe, 69 futojn de la baseno de Horuso [cite: 535]. Dum la restado ĉe Hoeï, Camphuis konstatas la profundan solecon kaj la haŝiŝ-dependecon de la balzamisto [cite: 387, 630].

La grupo, nun gvidata de Hoeï, vojaĝas al la ruinoj de Thebe [cite: 413]. Dum la beduenoj helpas forigi rubon, Camphuis kaj Hoeï sukcesas lokalizi la precizan lokon indikitan de la papirusoj [cite: 719, 728]. Post peniga fosado, ili malkovras kaŝitan kripton [cite: 766, 767]. Tamen, la fermŝtono de la kripto montras signojn de antaŭa malfermo [cite: 771, 772], sugestante ke la enhavo eble jam estis forrabita [cite: 774]. Interne, ili trovas nur malgrandan kesteton  [cite: 783] enhavantan Schebti-statuetojn kaj strangan, mumiigitan serpenton [cite: 791, 794, 797]. La vera trezoro ŝajnas foresti. Tamen, sur la muroj de la kripto, Amèn Hoeï malkovras hieroglifajn surskribojn [cite: 802].

La deĉifrado de la surskriboj alportas novan, ŝokan revelacion: 'Radianta Lotuso' ne estas juvelo, sed la titolo donita al juna egipta princino, Asah Nefert [cite: 808]. La surskribo rakontas, ke ŝia korpo estis sekrete movita de ŝia origina tombo al nova loko proksime de la tombo de ŝia reĝa frato, la faraono, apud la "Rokoj de Ptah" en la Valo de la Reĝoj, proksime de la nuna Luksoro [cite: 839, 847, 848, 849]. Wuangji rifuzas kredi tion, insistante ke la Kandsur-profetaĵo parolas pri sankta juvelo kaj akuzas Camphuis pri trompo [cite: 863, 864, 865, 871].

Suspektoj plu kreskas kiam Camphuis denove vidas Wuangji renkontiĝi kun la mistera figuro kaŝita en la tendo de la edzino de Hussein [cite: 965, 966, 972]. Li fine kaptas la "edzinon", kiu montriĝas esti la ĉino, Lu Tszang, soldato de la Potala-gvardio [cite: 990, 997, 1010]. Hussein konfesas, ke li estis pagita por kaŝe transporti la ĉinon, kiu spionis Camphuis laŭ ordono de la Dalai-lamao [cite: 1019, 1020, 1021, 1022].

La grupo vojaĝas al Luksoro [cite: 956]. Camphuis konsultas Profesoron Ami Agha, eminentan egiptologon [cite: 1050, 1051]. Agha konfirmas, ke 'Radianta Lotuso' estis princino Asah Nefert  [cite: 1092] kaj ke ŝia tombo, kune kun tiu de ŝia edzo, la fama faraono Tuth-Ankh-Amon, jam estis malkovrita antaŭ jaroj proksime de la Rokoj de Ptah [cite: 1100, 1140, 1146, 1149]. La serĉado de Camphuis do estis vana dekomence. Profesoro Agha ankaŭ konfirmas, ke Majoro Pike estis murdita en Tibeto, ne simple pereis [cite: 1064, 1066], kaj ke la tibeta registaro kaŝis la veron [cite: 1066, 1281]. Li suspektas, ke la murdo rilatas al la papiruso [cite: 1161].

Dum la revojaĝo, Camphuis vizitas Doktoron Glen Housting en Kalkuta, amikon de Pike [cite: 1245, 1258]. Housting rakontas la detalojn pri la brita komisiono de 1904, la sakrilegio de Pike detruante "sanktan muron" [cite: 1284, 1289, 1291], kaj la postan oficialan tibetan version pri lia morto en vilaĝa tumulto, kiun la amikoj de Pike neniam kredis [cite: 1305]. Housting estas konvinkita, ke la lamaoj instigis la murdon [cite: 1281, 1310]. Li avertas Camphuis pri la danĝeroj en Tibeto, suspektante ke la lamaoj nun malfidas lin [cite: 1350, 1351], kaj insistas, ke lia servisto, Tom Hutley, akompanu lin [cite: 1363, 1364]. La suspektoj de Housting konfirmiĝas kiam la hotelĉambro de Camphuis estas traserĉita [cite: 1376, 1377].

Reveninte al Lhasa, Camphuis kaj Hutley estas denove kondukitaj al la Domo de la Sekreta Vivo [cite: 1428]. Dum la nokto, ili denove aŭdas la misteran voĉon kriantan la anglajn vortojn pri Erment [cite: 1477, 1481, 1508, 1509]. Esplorante, ili konstatas ke la voĉo venas de malantaŭ la muro kun la malgrandaj aperturoj [cite: 1513]. Ili konkludas ke la malliberulo estas neniu alia ol Majoro Pike mem, vivanta sed freneziĝinta post preskaŭ 30 jaroj da enkarcerigo [cite: 1521, 1526, 1527].

Ilia malkovro estas rimarkita, kaj ili estas atakitaj kaj paralizitaj per tibeta tekniko [cite: 1532, 1533]. Kiam Camphuis estas pridemandata de la Dalai-lamao, la situacio iĝas streĉa. La Dalai-lamao konfesas, ke Pike estis malliberigita kiel puno pro la sakrilegio  [cite: 1682, 1694, 1699] kaj ke li proponis la papiruson interŝanĝe por libereco [cite: 1683, 1686], sed la lamaoj timis lin liberigi [cite: 1691]. Li ankaŭ konfirmas, ke Pike freneziĝis antaŭ dudek jaroj  [cite: 1701] kaj estis enmasonita en sian ĉelon, neniam vidinte la sunlumon depost 1904 [cite: 1719, 1729].

Tom Hutley sukcesas liberiĝi kaj kaŭzas eksplodon per ĵetgrenado en la korto [cite: 1647, 1655], terurante la tibetanojn [cite: 1656]. Profitante el la ĥaoso, Camphuis postulas liberigon de Pike kaj sekuran foriron [cite: 1715]. La muro de la ĉelo de Pike estas malkonstruita [cite: 1745, 1763], rivelante teruran vidon: Pike estas vivanta sed degenerinta, nuda, malpura, simila al skeleto [cite: 1770, 1771, 1772]. Ili purigas lin kaj vestas lin [cite: 1810, 1811, 1815].

Camphuis, Hutley, kaj la mense perdita Pike forlasas Tibeton, eskortataj ĝis la limo fare de nemalafablaj Tasji-lamao kaj la gvardiestro [cite: 1820, 1830]. Pike nur kapablas ripeti la frazon: "Al Erment, tagvojaĝon sude de Thebe" [cite: 1839].

En Kalkuta, la reveno de Pike kaŭzas sensacion [cite: 1840], sed la brita registaro evitas konflikton kun Tibeto [cite: 1842, 1843]. Pike estas deklarita neresanigebla [cite: 1848]. Camphuis estas honorita pro sia rolo en la savo [cite: 1850, 1853], sed la plena vero pri la agoj de la tibeta registaro restas plejparte kaŝita pro politikaj interesoj.

## Akcepto 
Ivo Lapenna en sia *Esperanto en Perspektivo* en ĉapitro pri la tradukoj el la nederlanda tute prisilentas la serion, eble opiniante la librojn kiĉaj kaj negravaj. Tamen Karolo Piĉ en siaj verkoj esprimas opinion, ke vivanta lingvo bezonas ne nur majstroverkojn, sed ankaŭ popularan facilan beletran legaĵon por ordinaraj homoj. Fakte la libroj de la serio estas sufiĉe streĉa legaĵo, ĉe kiu la leganto ripozas kaj samtempe fiksas sian scion de la internacia lingvo.

Kategorio:Aventuromanoj
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1935
Kategorio:Verkoj el la esperantigita nederlandlingva literaturo