open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gabrielle Giffords

**Gabrielle GIFFORDS** (8-an de junio 1970 en Tucson, Arizono) estas usona politikistino. Ŝi ekde 2007 reprezentas la 8-an elektan distrikton de usona federacia ŝtato Arizono en la Usona Domo de reprezentantoj. Ŝi estas la unua juda reprezentanto de Arizono en Usona Domo de Reprezentantoj.eta|Gabrielle Giffords (2008)
## Biografio 
Gabrielle Giffords vizitis ĝis 1988 la *University High School* en Tucson kaj poste ĝis 1993 la *Scribbs College* en Claremont (Kalifornio). Ŝi studis ĝis 1996 en Cornell University en Ithaca, Novjorkio kaj en kadro de *William Fulbright Scholarship* en la meksika urbo Chihuahua. Ŝi faris en la sekvaj jaroj rapidan karieron kiel komerciuistino kaj politikistino.

Giffords laboris ĉe PricewaterhouseCoopers en Novjorko. Ŝi iĝis en 1996 prezidanto de entrepreno *El Campo Tire Warehouses* - fondita fare de ŝia latva-juda avo-, kiu VEndis aŭtopneŭojn. Krom tiu, ŝi prezidis kapitalinvestan firmaon en Tucson.

Politike ŝi estas membro de la Usona Demokrata Partio. Ŝi estis de 2001 ĝis 2003 membro en la Domo de reprezentantoj de Arizono kaj de 2003 ĝis 2005 en la Arizona Senato kiel plej juna virina membro en ties historio.

Oni elektis ŝin en 2006 kaj 2010 en la 8-a elekta distrikto de usona federacia ŝtato Arizono al la Usona Domo de reprezentantoj.

La 8-an de januaro 2011 atakis kaj kapopafis ŝin la 22-jara Jared Lee Loughner. Ŝi grave vundiĝis, sed travivis la atencon.

## Personaĵoj 
Gabrielle Giffords geedziĝis en 2007 kun astronaŭto Mark E. Kelly. Li laboras por NASA kaj estas Space-Shuttle-komandanto.

Kategorio:Usonaj politikistoj
Kategorio:Usonaj entreprenistoj
Kategorio:Usonaj judoj
Flago de Irano

[eta|250px|[Dosiero:FIAV 111111.svg|20px 4:7]]
La nuna **flago de Irano** (perse: پرچم ایران ) estis adoptita la 29-an de julio 1980, kaj estas la reflektado de la ŝanĝoj okazigitaj de la Irana revolucio. La emblemo en la centro de la flago estas kunmetaĵo de diversaj elementoj reprezentante malsamajn aspektojn de islama vivo: Alaho, la Koranon, la Glavon, la kvin principojn de Islamo, ekvilibron, unuecon kaj neŭtralecon.

La armilo de Irano estis metita en la centro de la blanka bendo kiu havas multajn signifojn, sed estas esence geometri-simetria formo de la vorto Alaho same kiel partojn de la islama frazo "la ilaha illa Alah" ("ekzistas neniu dio krom Alaho"), formante monogramon.

La simbolo konsistas el kvar duonlunoj kaj glavo. La kvar duonlunoj formas la vorton Alaho: de dekstro ĝis maldekstro la unua duonluno estas la litero "Alefo", la dua estas la letero "Laam", la glavo estas la dua "laam", kaj la tria kaj antaŭe duonluno kune formas la literon "Heh". Super la glavo (centra parto) estas tashdid. La glavo reprezentas potencan kaj suverenan ŝtaton. La formo de la emblemo estas elektita por memorigi homojn pri ruĝa tulipo, por la memoro pri la junuloj kiuj mortis por Irano, konstruante en legenda kredo ke ruĝaj tulipoj iĝas sur la sango de martiroj, valorigante patriotismon kaj oferadon. La simbolo estis dizajnita de Hamid Nadimi, kaj estis oficiale aprobita de Ajatolaho Ĥomeini la 9-an de majo 1980.

Plia ŝanĝo al la flago post la Revolucio estis la aldono de skribo sur la limoj inter la blanka, la verda kaj ruĝa bendoj legante, Allahu Akbar ("dio estas potenca") en versio de la Kufic-manuskripto uzita por la Korano.

Irano
Irano
Kategorio:Kulturo de Irano
Kategorio:Naciaj simboloj de Irano
Kategorio:Aperis en 1980
Maramureŝo

**Maramureŝo** (, , , ) estas historia regiono en norda Rumanio kaj suda Ukrainio. La rumana parto de ĝi troviĝas en la nuntempaj distriktoj Maramureș kaj Satu Mare, kaj la ukraina en la transkarpata provinco. La plej gravaj urboj de Maramureŝo estas Satu Mare, Baia Mare, Vișeu de Sus kaj Baia Sprie.

## Vidu ankaŭ 
* Distrikto Maramureș

Kategorio:Geografio de Rumanio
Kategorio:Geografio de Hungario
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1320-1329
Kategorio:Aperis en 1320
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1400-1409
Kategorio:1402
Flago de Tajlando

eta|Proporcioj 2:3
La **flago de la Regno Tajlando** montras kvin horizontalajn striojn kun tri koloroj: ruĝa, blanka, blua. La tri koloroj estas por nacio-religio-reĝo, neoficiala moto de Tajlando. La flago estis adoptita la 28-an de septembro 1917, laŭ la reĝa dekreto pri la flago en tiu jaro. La tajlanda nomo por la flago estas ธงไตรรงค์ (Thong Trairong), kiu simple signifas trikoloran flagon.

Tajlando
Kategorio:Naciaj simboloj de Tajlando
Flago de Irako

250px|eta|la nuna flago de Irako valida ekde 2008

La **nacia flago de Irako** havis ĝis kvin diferencajn bildojn el sia unua adopto, en 1922. La aktuala versio estis adoptata oficiale la 22-a de januaro de 2008 kaj konsistas el tri horizontalaj samgrandaj zonoj ruĝa la supra, blanka la intermeza kaj nigra la malsupra. En la centro de la blanka zono troviĝas skribaĵo per kufa skribo de la frazo *Allahu Akbar*, kiu signifas «Alaho estas granda». Diference de la majoritato de naciaj flagoj, la iraka flago hisiĝas kun la dekstra flanko al masto.

Tiu flago estis adoptita de la nuna registaro iraka por periodo provizora de unu jaro, cele trovi solvon al polemiko en Irako pri la uzado de la flago. La antaŭa flago estis iom ŝanĝata kaj uzata de la reĝimo de Saddam Hussein, kaj post ties falo post la Milito de Irako, diversaj komunumoj (kiaj kurdoj) kiuj estis estintaj sange subpremitaj de menciita reĝimo, malakceptis la pluan uzadon de la ĝistiama nacia flago.

Tamen kiel montro de kontraŭdiro de la politika hipokriteco kiam oni volis ne pluuzi la husejnan flagon kaj oni demetis parton de la ĝistiama, oni forigis la stelojn kaj ne la religian frazon, kio estis la aldonaĵo fare de Husejno. Kompreneble pro la usona influo oni forigis kio aspektis pli revolucieca nome la kvinpintaj steloj (hazarde verdaj kiaj tiu de Esperanto) anstataŭ la islama diraĵo ŝatata de la populacio, sed kiu estis fakte la ununura aldonaĵo fare de Husejno.

## Historio 
### Unuaj flagoj 

Dosiero:Flag of Iraq (1921–1959).svg| Flago de la Reĝlando Irako (1921-1959)
Dosiero:Flag of Iraq 1959-1963.svg| Flago de Irako (1959-1963)

## Propono de 2004 
150px|eta|Iraka flago de 2004
Provizora proponita flago de Irako estis anstataŭaĵo por la eksa (ruĝa, blanka kaj nigra) flago de Irako, kiu komence reprezentis tutarabismon (kaj estis la flago de la Unuiĝinta Araba Respubliko), sed poste reprezentis la baazan partion de Saddam Hussein. La intertempa flago montras grandan lunarkon, longtempa simbolo por islamo. (Kiel tia ĝi ordinare ne aperas blua.) La du bluaj strioj reprezentas la riverojn Tigrison kaj Eŭfraton. La flava strio reprezentas la kurdojn. Flava sunfiguro estas tipa signo de tiu gento.

Irakanoj ĝenerale malaprobis la flagon, kaj ĝi apenaŭ videblis en Irako dum 2004. Ofta kritiko, tre akra, estis, ke la flago estas islama versio de la israela flago. Prave, ĝi estas okulfrape malsimila al flagoj de la ceteraj arabaj landoj.

## Notoj 
Irako
Kategorio:Naciaj simboloj de Irako
Accor Arena

**Accor Arena** , antaŭe nomita **AccorHotels Arena** , antaŭe nomita **Bercy Arena**, antaŭe nomita **Palais Omnisports de Paris-Bercy**, (Palaco Plursporta de Parizo-Bercy), plej ofte mallongigita al **POPB** aŭ **Bercy**, estas palaco de sportoj situanta en la 12-a arondismento de Parizo.

## Enkonduko 
Inaŭgurita en 1984, elpensita de teamo da arĥitektoj konsistanta el Andrault-Parat, Prouvé kaj Guvan kaj konstruita de grupo *Eiffage*, ĝi estas la loko kie okazas "ATP Masters Series" de teniso, matĉoj de korbopilko, biciklado sur kurejo, matĉoj de bokso ktp. La maksimuma nombro da spektantoj varias de  al  depende de la antaŭplanita evento.

La palaco, gastigis interalie la Eŭropajn ĉampionadojn de arta gimnastiko en 2000, la "Final Four" de korbopilko en 1991, 1996 kaj 2010 kaj la "FIBA EuroBasket 1999" en 1999.

La areno estis ejo por la Somera olimpiko 2024, aranĝante la okazaĵojn de arta kaj trampolina gimnastiko, sekvitaj per la basketbalaj matĉoj por bronzaj kaj oraj medaloj por ambaŭ seksoj. Pro olimpikaj reguloj koncerne nomrajtojn de ejoj, la ejo provizore reprenis sian nomon al "Bercy Arena". Same ĝi estas la ejo por la basketbalaj matĉoj de la Somera paralimpiko 2024 ĝis la 8-a de septembro.

## Koncertoj (laŭalfabete) 
* Adele
* Barbra Streisand
* Beyonce
* Björk
* Bon Jovi
* Britney Spears
* Céline Dion
* Cher
* Christina Aguilera
* Coldplay
* Daft Punk
* Deep Purple
* Depeche Mode
* Dire Straits
* Eminem
* Fairuz
* Green Day
* Guns N' Roses
* Gwen Stefani
* Iron Maiden
* Johnny Hallyday
* Justin Bieber
* Justin Timberlake
* Kiss
* Kylie Minogue
* Lady Gaga
* Laura Pausini
* Madonna
* Mariah Carey
* Marilyn Manson
* Metallica
* Muse
* Mylène Farmer
* Paul McCartney
* Pearl Jam
* Phil Collins
* Pink
* Queen & Paul Rodgers
* R.E.M.
* Radiohead
* Rammstein
* Red Hot Chili Peppers
* Rihanna
* Shakira
* Shania Twain
* Spice Girls
* Stevie Wonder
* Sting
* The Cure
* The Rolling Stones
* The Smashing Pumpkins
* Tina Turner
* U2
* Whitney Houston
* Zucchero

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Bercy (pariza metrostacio)
* Dôme de Paris - Palais des Sports
* Vintra Ciklodromo

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Sportejoj
Kategorio:Sportejoj en Parizo
Kategorio:Palacoj de Parizo
Kategorio:Spektaklejoj de Parizo
Kategorio:Konstruaĵoj en la 12-a arondismento de Parizo
Flago de Vjetnamio

[eta|250ra|[Dosiero:FIAV 111111.svg|20ra Flago de Vjetnamio: 2:3]]
La **flago de Vjetnamio** de 1976, oficiala de la socialisma Respubliko Vjetnamio, ankaŭ konata kiel la "ruĝa flago kun flava stelo" (cờ đỏ saovàng), estis dizajnita en 1940 kaj uzita tiun jaron dum ribelo kontraŭ franca rego en Koĉinĉino. La flago estis uzita de Vjet Minh, komunista organizo kreita en 1941 por kontraŭbatali japanan okupon.

Kiam la japanoj kapitulacis ĉe la fino de Dua Mondmilito, Vjet Minh-gvidanto Ho Chi Minh proklamis la Vjetnaman Demokratian Respublikon en Hanojo kun li mem kiel prezidanto. Minh subskribis dekreton la 5-an de septembro 1945 adoptante la Việt Minh-flagon kiel la flagon de la respubliko. La VDR iĝis registaro en Nord-Vjetnamio en 1954 post la Ĝenevaj akordoj. La flago estis modifita en 1955.

La ruĝa fono estis inspirita de la flago de la komunista partio, kiu en svingo honoras la ruĝan flagon de la Pariza komunumo (1871). Ĝi simbolas revolucion kaj sangon. La kvin-pinta flava stelo reprezentas la unuecon de laboristoj, kamparanoj, intelektuloj, komercistoj kaj soldatoj en konstrua socialismo. Ĝis la preno de Sajgono en 1975, Vjetnama respubliko uzis flavan flagon kun tri ruĝaj strioj.

Ruĝa flago de Nord-Vjetnamio iĝis la flago de unueca Vjetnamio kiam la Vjetnama Socialisma Respubliko estis formita la 2-an de julio 1976.

Vjetnamio
Kategorio:Naciaj simboloj de Vjetnamio
Flago de Nepalo

[eta|180px|[Dosiero:FIAV 111000.svg|20px: 5:4]]
La **nacia flago de Nepalo** (nepale: नेपालको झण्डा) la nura nacia flago de la mondo kiu ne havas kvarangulan formon. La flago estas simpligita kombinaĵo de du ununuraj vimploj, kies purpura ruĝeco estas la koloro de la rododendro, la nacia floro de la lando. Ruĝa ankaŭ estas la signo de venko en milito. La blua limo estas la koloro de paco. Ĝis 1962, la emblemoj de la flago, la suno kaj la duonluno, havis homajn vizaĝojn. Ili estis forigitaj por modernigi la flagon. La vizaĝoj restis sur la suno kaj la luno sub la Reĝa Normo je la forigado de la monarkio en 2008.

La flago estis adoptita, kun la formado de nova konstitucia registaro, la 16-an de decembro 1962. La individuaj vimploj estis uzitaj antaŭ du jarcentoj kaj la duobla vimplo ekde la 19-a jarcento. La flago prenas la bazan dizajnon de la origina hindua dizajno, kiu estis en uzo dum pli ol 2 000 jaroj.

Nepalo
Kategorio:Naciaj simboloj de Nepalo
Sankta Petro (Barbado)

**Sankta Petro** (angle: '''' [sejnt piter]) estas paroĥo de Barbado dediĉita al la apostolo Sankta Petro.
Sankta Petro estas unu el la originaj ses paroĥaj nomoj ekde 1629. Paroĥoj de Barbado estas dekunu de post 1645.

[eta|maldekstra|[Pejzaĝo kun malnovaj muelejoj]]

## Referencoj 
Kategorio:Paroĥoj de Barbado
1473 Ounas

'*1473 *Ounas''''' estas malgranda ne tre hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la finnlanda astronomo Yrjö Väisälä elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la finnlanda montetĉeno Ounastunturi, kiu kulminas je 807 m kun la monto Taivaskero.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Yrjö Väisälä
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1938
Korfpilkado

[eta|200px|[Jakvo Ŝram'|Jakvo Schram, 17jara, ludanto de Korfpilkado]]
eta
**Korfpilkado** aŭ **nederlanda korbopilkado** estas pilka sporto, tre simila al korbopilkado, eltrovita en Nederlando en 1902. La nederlanda nomo ***korfbal*** tradukiĝas laŭvorte per «korbo-pilko».

## Historio 
Nico Broekhuysen, amsterdamana instruisto serĉis ludon por siaj gelernantoj. En 1902, li ekkonis la «ringball» (simila al «netball») en Svedio. Hejmen revenante, li inspiriĝis el ĝi.
Pro ĝia origino, tiu sporto ludiĝas ĉefe en Nederlando, kaj Flandra Belgio. Ĝia ĉefa eco kuŝas en ĝia nepra geeco: kvar viroj kaj kvar virinoj en ĉiu teamo.
Ĝi estis prove ludita en olimpikoj de 1920 (Antverpeno) kaj 1928 (Amsterdamo).
La internacia federacio de Korfpilkado (FIK) naskiĝis en 1928. Ĝi arigas 51 federaciojn komence de la 21a jarcento.
Korfpilkado enlistiĝis en la Mondaj Ludoj ekde 1985. La monda ĉampionado okazas ĉiun kvaran jaron ekde 1978. En ĝi, regas Nederlando kaj Belgio...

## Reguloj 
Korfpilkado ludiĝas jen interne (40 m x 20 m) jen ekstere (60 m x 30 m) sur tereno disigita en du zonoj. En ambaŭ zonoj, troviĝas fosto, 3,5 m alta, ekipita ĉe la supro per korbo cilindroforma, kaj sen fundaĵo. La pilko similas tiun de l' futbalo.
La du teamoj konsistas el po ok ludantoj, po kvar viroj kaj po kvar virinoj en ambaŭ zonoj (atako kaj defendo). Post ĉiuj du goloj (enkorbigoj), oni interŝanĝas la rolojn (atakantoj iĝas defendantoj kaj reciproke).
*La regularo malpermesas:*
* paŝi kun la pilko (eĉ ne driblante kiel en korbopilkado)
* provi goli kiam «kovrita» (kiam defendanto troviĝas inter la korbo kaj la atakanto, kiun li/ŝi provas bloki, estante je malpli ol braklongo unu de la alia)
* «gardi» kontraŭulon de malsama sekso.
* fizike kontakti.
En la unuaj tempoj, la teamoj konsistis el 12 teamanoj, kaj kiel por netball, la tereno estis disigitaj en tri zonoj.

Kategorio:Sporto en Nederlando
Kategorio:Flandrio
Kategorio:Korbopilkado
Kategorio:Popolaj sportoj
Kategorio:Aperis en 1902
Kategorio:Sporto en 1902
Paa

***Paa*** estas genro de rano.

## Specioj 
* *Paa annandalii* (Boulenger, 1920).
* *Paa arnoldi* (Dubois, 1975).
* *Paa barmoachensis* (Khan & Tasnim, 1989).
* *Paa blanfordii* (Boulenger, 1882).
* *Paa boulengeri* (Günther, 1889).
* *Paa bourreti* (Dubois, 1987).
* *Paa chayuensis* (Ye, 1977).
* *Paa conaensis* (Fei & Huang *En* Huang & Fei, 1981).
* *Paa ercepeae* (Dubois, 1974).
* *Paa exilispinosa* (Liu & Hu, 1975).
* *Paa fasciculispina* (Inger, 1970).
* *Paa feae* (Boulenger, 1887).
* *Paa hazarensis* (Dubois & Khan, 1979).
* *Paa jiulongensis* (Huang & Liu, 1985).
* *Paa liebigii* (Günther, 1860).
* *Paa liui* (Dubois, 1987).
* *Paa maculosa* (Liu, Hu & Yang, 1960).
* *Paa medogensis* Fei & Ye *En* Fei, 1999.
* *Paa minica* (Dubois, 1975).
* *Paa mokokchungensis* (Das & Chanda, 2000).
* *Paa polunini* (Smith, 1951).
* *Paa rarica* Dubois, Matsui & Ohler, 2001.
* *Paa robertingeri* (Wu & Zhao, 1995).
* *Paa rostandi* (Dubois, 1974).
* *Paa shini* (Ahl, 1930).
* *Paa spinosa* (David, 1875).
* *Paa sternosignata* (Murray, 1885).
* *Paa taihangnicus* Chen & Jiang, 2002.
* *Paa verrucospinosa* Bourret, 1937.
* *Paa vicina* (Stoliczka, 1872).
* *Paa yei* Chen, Qu & Jiang, 2002.
* *Paa yunnanensis* (Anderson, 1879).

Kategorio:Amfibioj
Manchester (muzika grupo)

eta|dekstra|Grupo Manchester - de maldekstre: Karol Ulanowski, Maciej Tacher, Darek Załeński, Radek Kaźmierkiewicz, Sławek Załeński|275px**Manchester** estas pola roka grupo, kiu ekestis la 18-an de marto 2006 en Torun.

## Membroj de grupo 
* Maciek Tacher: kanto, klawisze
* Sławek Załeński: gitaro
* Darek Załeński: gitaro
* Radek Kaźmierkiewicz: basgitaro
* Karol Ułanowski: perkut-instrumentaro

## Diskografio 
### Albumoj 
* *Manchester* (la 14-an de novembro 2008)

Kantoj :
# *Dziewczyna gangstera*
# *Berlin lubi deszcz*
# *Nie na pierwszej randce*
# *Arek (jedzie dziś do Anglii)*
# *Do gwiazd*
# *Zuza*
# *By móc zapomnieć*
# *Ty znowu chcesz się kochać*
# *Kobiety są złe*
# *Zero życia*
# *Man United*
# *Nie na pierwszej randce (radio edit)*

* *Chemiczna broń* (la 27-an de septembro 2011)

Kantoj:

# *Lawendowy*
# *Autostrady kłamstw*
# *Świadek koronny*
# *Tajemnica*
# *Czas nas nie goni*
# *Lubię Twoje włosy*
# *Nie chcę się spać*
# *List*
# *Wyścig szczurów*
# *Ćma*
# *Na Jej podobieństwo*
# *Chemiczna broń Twoich łez*
# *Jestem supermenem*
# *Polski Londyn*
# *Ostatni raz z moją klasą*

### Unuopaĵoj 
* *Dziewczyna gangstera* (majo 2008)
* *Nie na pierwszej randce* (novembro 2008)
* *Berlin lubi deszcz* (februaro 2009)
* *Tajemnica* (junio 2009)
* *Lawendowy* (novembro 2010)

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Lady Pank

### Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝaro de grupo (en la pola) 
* Video al kanto Dziewczyna Gangstera
* Video al kanto Lawendowy

Kategorio:Polaj rokmuzikaj grupoj
In vivo

eta|Albina laboratoria rato. Albinaj laboratoriaj bestoj permesas vidon de siaj sangaj trairejoj helpe de siaj okuloj kaj tiele ŝparas la teknikan kaj etikan komplikaĵon de korpa analizo de bestoj en la laboratorio.
***in vivo*** (en-organisma) (el la latina *en vivulo*) estas latin-devena scienca faktermino uzata por tiuj procezoj, kiuj okazas en vivanta organismo. Oni nomas tiun procezon, kiu okaza male, en artefarita medio (ekz. en reaga vitro), - tio estas tute ekster la vivanta organismo - *in vitro* (ekster-organisma). Oni povas diri, ke iu biokemia reago okazas aŭ *in vivo* aŭ *in vitro*. 

Ĉar rezultoj de la ekster-organismaj eksperimentoj ne ĉiam respegulas la kondiĉojn de la en-organismaj eksperimentoj, tiel oni devas kontroli tiujn per en-organismaj eksperimentoj. 

## Metodoj de uzado 
Laŭ Christopher Lipinski kaj Andrew Hopkins, "Ĉu la celo estas malkovri medikamentojn aŭ akiri scion pri biologiaj sistemoj, la naturo kaj ecoj de kemia ilo ne povas esti konsiderataj sendepende de la sistemo, en kiu ĝi estos testata. Komponaĵoj, kiuj ligiĝas al izolitaj rekombinaj proteinoj, estas unu afero; kemiaj iloj, kiuj povas perturbi ĉelan funkcion, estas alia afero; kaj farmakologiaj agentoj, kiujn viva organismo povas toleri kaj perturbi ĝiajn sistemojn, estas ankoraŭ alia. Se estus simpla konstati la ecojn, kiujn necesajn por evoluigi malkovritan *in vitro* spuron, je unu kiu estas aktiva *in vivo*, malkovro de medikamentoj estus same fidinda kiel la fabrikado de medikamentoj."  Studoj pri la konduto *en vivo* determinis la formulojn de specifaj medikamentoj kaj iliajn kutimojn en bio-rilata (aŭ biologia rilato) medio. 
## Comparo de proksimeco je la natura stato 
Latinaj esprimoj uzataj por priskribi la proksimecon de malseka laboratoria eksperimenta aranĝo al la natura stato inkluzivas:

* *In natura* ("en la naturo"), la preciza natura stato 
* *In vivo* ("en la vivanta"), kun vivanta estaĵo (kutime la tuta organismo, en kontrolita medio)   
* *In vitro* ("en la vitro"), kutime ĉelkulturo, aŭ miksaĵo de subĉelaj komponantoj (detruitaj ĉeloj, purigitaj biomolekuloj). Ofte uzas Provtubo, Petri-plado, aŭ iloj similaj.

Malsamaj subtemo de biologio emas uzi ĉiun vorton malsame. Rimarkindaj varioj de la supre menciitaj inkluzivas:

* Toksologoj grupigas *ex vivo* kaj *in vitro*: ĉiuj datumoj ne akiris uzante tutan beston estas *in vitro*.  
* Molekulbiologoj kiuj laboras pri unuĉelaj organismoj povas nomi vivantan mikroban kulturon kiel *in vivo*, rezervante *in vitro* por senĉelaj sistemoj .  
* Ankaŭ ekzistas kazoj de mamulaj ĉelkulturoj nomataj *en vivo*.  
## Vidu ankaŭ 
* *in vitro*
* *ex vivo*
* *in situ*
* *in silico*

## Referencoj 
Kategorio:Latinaj biologiaj esprimoj
1474 Beira

'*1474 *Beira''''' estas malgranda marsrenkonta asteroido kun tre discentra kaj tre klinita orbito.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la sud-afrika astronomo Cyril V. Jackson, elde la Observatorio de la Unio en Johanesburgo.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la urbo Beira en Mozambiko.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Cyril V. Jackson
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1935
Petri-plado

La **Petri-plado** estas laboratoria ujo, kiu estas malalta vitro aŭ plasto kun formo de cilindra plado. Oni uzas Petri-pladojn ĉefe en biologiaj eksperimentoj kun agaragaro, por kultivado de mikrobiologiaj ĉelkulturoj.

## Aspekto kaj uzado 
La modernaj Petri-pladoj havas ringojn, kiuj kunfiksas la supran kaj suban partojn. Multaj Petri-pladoj estas lokeblaj en specifan plastan ujon. 

Modernaj Petri-pladoj tipe konsistas el vitro aŭ plasto. La vitraj Petri-pladoj estas reuzeblaj post sterilizo (ekz. post konservado dum unu horo en temperaturo de 160 °C). La plastaj Petri-pladoj estas unufoje uzeblaj.

La malplenaj Petri-pladoj estas uzeblaj por ĝermigo de plantoj aŭ por aliaj laboratoriaj taskoj, ekz. sekigo de likvaĵoj aŭ konservado de specimeno.

Dosiero:Agar plate with colonies.jpg | Petri-plado enhavanta agaragaron kun kolonioj de mikroorganismoj
Dosiero:Physcomitrella growing on agar plates.jpg | La briofito *Physcomitrella patens* kreskanta sur agaragaro en Petri-plado

eta|120px|J. R. Petri, la inventinto de la Petri-plado

## Historio 
La nomo de la Petri-plado devenas de la germana bakteriologo Julius Richard Petri (1852–1921), kiu inventis ĝin en 1887, kiam li laboris kun Robert Koch.

Poste, pro vasta uzado en biologio kaj medicino, la Petri-plado fariĝis fama simbolo de scienco — tiel fama ke, en 2018, oni aldonis piktogramon de la Petri-plado en Unikodon 11.0 (kiel U+1F9EB 🧫).

## Referencoj 
Kategorio:Laboratoriaj iloj
Kategorio:Mikrobiologio
Lady Pank

**Lady Pank** estas pola roka grupo, kiu ekestis en 1981 per Andrzej Mogielnicki kaj Jan Borysewicz.

Plej famaj kantoj estas: "Tańcz głupia, tańcz", "Mniej niż zero", "Wciąż bardziej obcy", "Kryzysowa narzeczona", "Zamki na piasku", "Vademecum skauta", "Tacy sami", "Zostawcie Titanica", "Mała wojna", "Zawsze tam gdzie ty", "Na co komu dziś", "Znowu pada deszcz", "Na granicy", "Stacja Warszawa", "Dobra konstelacja" kaj "Dudu".

## Membroj de grupo 
Dum 30 jaroj membroj de grupo ŝanĝis kelkfoje. Nuntempaj membroj estas:
* Jan Borysewicz
* Janusz Panasewicz
* Krzysztof Kieliszkiewicz
* Kuba Jabłoński

## Diskaro 
* *Lady Pank* (1983)
* *Ohyda* (1984)
* *Drop Everything* (1985)
* *LP 3* (1986)
* *O dwóch takich, co ukradli księżyc* (1986)
* *O dwóch takich, co ukradli księżyc cz. 2* (1988)
* *Tacy sami* (1988)
* *Zawsze tam, gdzie ty* (1990)
* ''Lady Pank '81-'85* (1982)
* *Na na* (1994)
* *Mała wojna - akustycznie* (1995)
* *Ballady* (1995)
* *Gold* (1995)
* *Międzyzdroje* (1996)
* *Zimowe graffiti* (1996)
* *W transie* (1997)
* *Łowcy głów* (1998)
* *Koncertowa* (1999)
* *Złote przeboje* (2000)
* *Nasza reputacja* (2000)
* *Besta Besta* (2002)
* *Teraz* (2004)
* *Strach się bać* (2007)
* *Maraton* (2011)
* *Miłość i władza* (2016)
* *Zimowe graffiti 2* (2017)
* *LP1* (2018)
* *LP40* (2021)
* *45'' (2025)

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝaro de grupo

Kategorio:Polaj rokmuzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1981
1475 Jalto

**1475 Jalto** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 21-an de septembro 1935 de la rusa astronomino Pelageja Fjodorovna Ŝajn elde la Simeiza observatorio.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la urbo Jalto en Krimeo (tiam en Sovetunio, nun oficiale en Ukrainio, sed *de facto* en Rusio).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Jalto
Kategorio:Malkovrita de Pelageja Fjodorovna Ŝajn
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1935
Endre Gyárfás

**GYÁRFÁS Endre** (dja:rfa:ŝ) estis rumanuja hungara ĵurnalisto, redaktoro naskita en Nadjvarado la 27-an de novembro 1904 kaj mortinta en Oradea la 28-an de novembro 1974. 
## Biografio
Endre Gyárfás abiturientiĝis en la reformita kolegio de Kluĵo (1922). En antologio titolita *A mi országunk* (Nia lando) (Bp., 1925.) li publikigis avangardajn poemojn. Li redaktis en 1932-33 la revuon politikan kaj ekonomian *Gyár és ucca*, en jaroj 1933-35 la revuon *Tribün*, poste en 1936 sub plumnomo Hintz Grote la revugazeton *Mai Nő* (Hodiaŭa virino). En *Friss Újság* de Oradea sub rubriktitolo „Feltételes megálló” publikigis siajn kolorajn publicistikaĵojn. Poste li estis ĉefredaktoro de la *Új Élet*, pli poste li estis unu el la redaktoroj de la  gazeto *Fáklya* ambaŭ en Oradea.

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html

Gyarfas, E.
Gyarfas, E.
Daniel Balavoine

**Daniel BALAVOINE** (naskiĝis la  en Alençon (Orne), mortis la  apud Gourma-Rharous (Malio)) estis franca verkisto-komponisto-kantisto.

Li estis tre populara reprezentanto de franca muziko kaj li inspiris multajn kantistojn de la 1980-aj jaroj, kiel Jean-Jacques Goldman kaj Michel Berger, lia plej proksima amiko.

Ankaŭ partopreninte la francan politikan vivon, li estas memorata pro sia alparola kunfrontiĝo de 1980 kun François Mitterrand.

## Diskaro 
### Albumoj 
#### Studiaj albumoj 
* 1975: *De vous à elle en passant par moi*
* 1977: *Les Aventures de Simon et Gunther...*
* 1978: *Le Chanteur*
* 1979: *Face amour / Face amère*
* 1980: *Un Autre Monde*
* 1982: *Vendeurs de larmes*
* 1983: ''Loin des yeux de l'Occident*
* 1985: *Sauver l'amour*

#### Koncertaj albumoj 
* 1981: *Balavoine sur scène*
* 1984: *Balavoine au Palais des Sports*
* 1993: *Olympia 1981*

#### Kompilaĵoj 
* 1986: *Ses 7 premières compositions*
* 1986: *Master Série vol.1*
* 1990: *Balavoine compilation*
* 1992: *Master Série vol.2*
* 1995: *L'Essentiel* (duobla KD)
* 2002: *L'Essentiel* (reeldono, duobla KD)
* 2003: *Anthologie* (3 CD)
* 2005: *Balavoine sans frontières* (duobla KD)
* 2005: *Sans frontières* (kompleto de 12 KD, studiaj + koncertaj)
* 2006: *Les 100 plus belles chansons* (6 KD)
* 2008: *Les 50 plus belles chansons* (3 KD)
* 2010: *L'intégrale des albums originaux* (kompleto de 9 KD, nur studiaj)
* 2010: *Sans frontières* (reeldono, duobla KD)

### Unuopaĵoj 
* 1971: *Le Jour s'est levé*
* 1973: *Viens vite*
* 1975: *Et je m'en vais*
* 1975: *Evelyne et moi*
* 1975: *Vienne la pluie*
* 1975: *Sally*
* 1977: *Lady Marlène*
* 1977: *Ma musique et mon patois*
* 1978: *Je suis bien*
* 1978: *Le Chanteur*
* 1978: *Lucie*
* 1978: *Banlieue nord*
* 1979: *Ne me laisse pas m'en aller*
* 1979: *Dancing Samedi*
* 1979: *Tu me plais beaucoup*
* 1980: *Mon fils ma bataille*
* 1980: *Lipstick Polychrome*
* 1981: *La vie ne m'apprend rien*
* 1982: *Vivre ou survivre*
* 1982: *Vendeurs de larmes*
* 1982: *Soulève-moi*
* 1983: *Belle* (kun Frida)
* 1983: *Pour la femme veuve qui s'éveille*
* 1983: *Les P'tits Lolos*
* 1984: *Dieu que c'est beau*
* 1985: *L'Aziza*
* 1986: *Sauver l'amour*
* 1986: *Aimer est plus fort que d'être aimé*
* 1989: *Frappe avec ta tête*

### DVD 
* 2005: *Le chanteur* (duobla DVD)
* 2007: *Master Série''

## Vidu ankaŭ 
* Dôme de Paris - Palais des Sports

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Asocio Daniel Balavoine

Kategorio:Francaj kantistoj
László Gyarmathi

**GYARMATHI László** (djarmati) estis hungara matematikisto naskita en Petrozsény la 24-an de junio 1908 kaj mortinta en Debreceno la 24-an de aŭgusto 1988. 

## Biografio
László Gyarmathi diplomiĝis en la Universitato de Budapeŝto pri matematiko-fiziko-stereografio en 1931. Li estis Eötvös-kolegisto. Dum tri jaroj li laboris en la Debreceni Tankerületi Főigazgatóság (Lernejdistrikta Ĉefdirektoreco), poste li instruis en mezlernejo. De 1951 li estis adjunkto, poste docento en la Universitato de Debreceno; li pensiuliĝis en 1974. Li organizis la instruadon de la stereografio en la universitato. 

## Verkoj
**Eine Charakterisierung der vierdimensionalen elliptischen Geometrie durch Quaternionen* (Publ. Math., Debrecen, 1960); 
**Die modelle der hyperbolischen ebenen Geometrie in der Möbiuscschen Ebene* (1-2, Publ. Math., Debrecen, 1967, 1968).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikonhttp://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html

Gyarmathi, L.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Nigra perdriko

La **Nigra perdriko**, *Melanoperdix niger*, konata ankaŭ kiel la **Nigra arbarperdriko**, estas malgranda (ĝis 27 cm longa) birdo de la familio de Fazanedoj de la ordo de Kokoformaj kaj subfamilio de Perdrikenoj. Tiu specio havas dikan bekon, grizajn krurojn kaj malhelbrunajn irisojn. Ĝi estas la ununura membro de la monotipa genro *Melanoperdix*. 

La Nigra perdriko estas klara kazo de seksa dimorfismo. La masklo havas tute brilnigran plumaron kaj nigran bekon, dum la ino estas ĝenerale helbruna birdo kun blankecaj gorĝo kaj ventro, malhela kornokolora beko kaj flanka makulo de strieco, kiel ĉe la genro Alectoris. La ino estas pli malgranda ol la masklo.

La plej klara karaktero de la specio, nome la nigreco de la masklo estas kialo por la komuna nomo kaj por ambaŭ partoj de la latina scienca nomo *Melanoperdix niger*, ĉar *Melanoperdix* estas kunmetaĵo de du radikoj nome la latina *perdix*, signife "perdriko" kaj la greka *Melano* signife "nigra", dum la porspecia *niger* signifas en latina denove "nigra".

La Nigra perdriko loĝas en pluvarbaroj de malaltaj teroj de Malajzia Duoninsulo, Borneo kaj Sumatro en sudorienta Azio. Ĝi troviĝis iam sed nun delonge estas formortinta en Singapuro. La ino kutime demetas 5 aŭ 6 blankajn ovojn.

Pro pliiĝanta habitatoperdo, malgranda populacigrando kaj troa ĉasado en kelkaj areoj, la Nigra perdriko estis listita kiel Vundebla ĉe la IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Ĝi estas listita en la Apendico III de CITES en Malajzio. La Nigra perdriko estas unu el plej nekonata el la Kokoformaj, ĝi estas silentema specio kiu sidas kaŭre ebene kontraŭ la grundo kaze de ĝenado, kaj tiele estas malfacile vidi ĝin en la ĝangala malhelo.

## Referencoj 
*  Vundebla.

## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet 
* IUCN Ruĝa Listo

Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Fazanedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Xenoperdix

La genro ***Xenoperdix*** ("laŭsignife stranga perdriko"), priskribita nur en 1994, konsistas el du specioj de afrikaj perdrikoj, tio estas birdoj de la familio de Fazanedoj de la ordo de Kokoformaj kaj subfamilio de Perdrikenoj. Ili estas plej proksime rilataj al la Arbofiloj de Sudorienta Azio.

Ili havas tre striecajn plumarojn kaj ruĝan bekon. *Xenoperdix* troviĝas nur en arbaroj de la Montoj Udzungŭa kaj la altaj teroj de Rubeho de Tanzanio. Dekomence oni supozis monotipan genron, sed poste la populacio de Rubeho estis agnoskata kiel distinga specio post revizio de ties molekulaj kaj morfologiaj karakteroj (Bowie & Fjeldså, 2005).
 
## Specioj 
* Rubehoperdriko, *Xenoperdix obscurata*
* Udzungŭa perdriko, *Xenoperdix udzungwensis*

## Referencoj 
* Bowie, Rauri C.K. & Fjeldså, Jon (2005): Genetic and morphological evidence for two species in the Udzungwa forest partridge. *Journal of East African Natural History* **94**(1): 191–201. PDF plena teksto 

Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Fazanedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Arbohakisto

eta|220px|Arbohakisto en 2002
[eta|220px|Arbohakisto ( Pentraĵo de [Ferdinand Hodler, 1910)]]
**Arbohakisto** , ankaŭ **lignohakisto**, aŭ simple **hakisto**, estas arbarlaboristo por la lignorikolto. Arbohakisto estas tradicia nomo por tre antikva metio. La tasko de arbohakisto konsistas en la faligado de arboj kaj en la preparado de ties fortransporto.

## Historio 
[maldekstra|200px|eta|[Finnlando|Finnlanda poŝtmarko de la jaro 1930.]]
La arbohakado estis estinta plenvalora metio kaŭze de pligrandiĝinta lignobezono kune kun estiĝo de minado, de metalurgio kaj prilaborado de metaloj kaj de la kun tio kunligita laboropartigado. En la grek-romia antikvo ĉiam pli grandaj komunumoj bezonis pli grandajn kvantojn de brulligno, konstruligno, ligno por fortikaĵoj kaj por ekscese praktikita ŝipokonstruado. Tiu postulis organizitan arbarekspluatadon kaj transporton. La arbohakisto intense kunlaboris ĝis en la komenco de la 20-a jarcento kun la kvazaŭ formortintaj metioj de flosisto kaj karbigisto.

Radikalan ŝanĝon alportis la plifortiĝo de la industria arbarekspluatado kun kompleksaj maŝinoj kiel ekzemple la tut-rikoltilo ( angle : *harvester* ).

La metio de la simpla arbohakisto estas ŝanĝinta al forstoteknikiston kaj specialigitan maŝinopriserviston.

## Ekipaĵo 
La arbohakisto praktikas malfacilan kaj danĝeran metion. Ekde miloj da jaroj por la permane arbofaligo oni sole uzis hakilojn, faligkojnojn kaj segilojn. Nur kun la disvastiĝo de la motorsegilo dum la 50-aj jaroj plibonigis la laboro-cirkonstancoj. Danke al uzado de individuaj protekt-ekipaĵoj kiel forstkasko, protekto de la aŭda sistemo kaj protekta vestaĵo same kiel pli severaj preskriboj, la motormana arbarlaboro estas estinta pli sekura.

## Metafore 
En la biblio, la Malnova Testamento, "Lignhakistoj kaj akvoportistoj" estas esprimo priskribanta homojn de malalta socia statuso, kiuj okupiĝas pri malfacila, malmultenspeziga kaj tre fizika laboro. La termino estis unue menciita en Readmono 29:10, sed la mencio en Jesuo 9:21, "Kaj la estroj diris al ili: Ili vivu. Kaj ili fariĝis lignohakistoj kaj akvoportistoj por la tuta komunumo, kiel diris al ili la estroj.." fariĝis fama kiel stereotipo de iaspeca punlaboro. 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Akvoportisto

## Eksteraj ligiloj 
## Bibliografio 
* Simon, Karl-Hermann (ed.) 1995 : Lexicon Silvestre. Prima Pars. Vortaro de forsta fako. Esperantlingva parto (I eo) kun difinoj. *Förderverein Lexicon Silvestre e.V.*, Eberswalde, 84 pp. 
* Uwe Tobä 2003 : Zwischen Stoppuhr und Spaltaxt. Die Geschichte der Waldarbeiterausbildung im 20. Jahrhundert. Interdisziplinäre Untersuchung unter besonderer Berücksichtigung der forstlichen Arbeitswissenschaft und berufs- und arbeitspädagogischer Entwicklungen, Grundlagen und Begründungen*. Conte-Verlag, Saarbrücken, 472 p., ISBN 3-9808118-7-5*

Kategorio:Arbara mastrumado
Kategorio:Profesioj
Rubehoperdriko

La **Rubehoperdriko**, *Xenoperdix obscurata *  estas malgranda, proksimume 29&nbsp;cm longa, tre strieca, bruneca birdo de la familio de Fazanedoj de la ordo de Kokoformaj kaj subfamilio de Perdrikenoj, kun ruĝeca vizaĝo, grizaj subaj partoj, olivecbrunaj krono kaj supraj partoj. Ĝi havas ruĝan bekon, brunajn irisojn kaj flavajn kurojn. Ambaŭ seksoj estas similaj.

Ili loĝas kaj estas endemia de ĝangaloj aŭ pluvarbaroj de la altaj teroj de Rubeho en Tanzanio. Ĝi estis iam konsiderata tre klare markata subspecio de la Udzungŭa perdriko, *Xenoperdix udzungwensis* de la Montoj Udzungŭa, sed ĝi estas nune agnoskata kiel specie distinga  ). La dieto konsistas ĉefe el skaraboj, formikoj kaj semoj.

Pro pliiĝanta habitatoperdo, malgranda populacigrando, limigita teritorio kaj troa ĉasado, la Rubehoperdriko estas nune endanĝerita.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet 
* IUCN Red List

Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Fazanedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
1476 Cox

'*1476 *Cox'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 10-an de septembro 1936 de la belga astronomo Eugène Joseph Delporte elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la francan astronomon *J.-F. Cox''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eugène Joseph Delporte
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1936
Flago de Pakistano

[eta|250px|[Dosiero:FIAV 011000.svg|23px Flago de Pakistano, 2:3]]
La **nacia flago de Pakistano** (urdu: ) estis dizajnita de Sjed Amir-uddin Kedwaii kaj estis bazita sur la origina flago de la Islama Ligo, kiu mem tiris inspiron de la flago de la turka Mughal Imperion en Hindio. Ĝi estis adoptita de la Konstitucia asembleo la 11-an de aŭgusto, 1947, kelkajn tagojn antaŭ sendependeco. La flago estas referita en la nacia himno kiel "Flago de la Duonluno kaj Stelo". La flago konsistas el malhelverda kampo, reprezentante la islaman plimulton de Pakistano, kun vertikala blanka strio en la bendo, reprezentanta religiajn malplimultojn. En la centro estas lunarko kaj stelo, nome blanka lunarko kaj blanka kvin-pinta stelo, kiuj simbolas progreson. La flago simbolas la engaĝiĝon de Pakistano al Islamo, la islama mondo, kaj la rajtoj de religiaj malplimultoj. La flago estas hisita en pluraj gravaj tagoj de la jaro inkluzive de la Tago de la Sendependiĝo. La flago estis aprobita de Muhammad Ali Jinnah, fondinto de la nacio.

Pakistano
Kategorio:Naciaj simboloj de Pakistano
László Gyenes

**GYENES László** (djeneŝ) estis hungara aktoro naskiĝinta en Monostor la 7-an de marto 1857 kaj mortinta en Budapeŝto la 7-an de novembro 1924.
eta|László Gyenes

## Biografio 
Gyenes finis la aktorakademion en 1878 en Budapeŝto. Dum mallonga tempo li ludis en Nadjvarado, poste li vojaĝis Parizon. Li ludis inter 1879–1882 en Koloĵvaro, de 1882 en la Nacia Teatro de Budapeŝto. De 1909 li iĝis eterna ano de la teatro. En jaroj 1920–24 li instruis en la aktorakademio.

## Roloj 
* Shylock (Shakespeare: A velencei kalmár);
* Tybalt (Sh.: Hamlet);
* Rikardo la 3-a (Sh.);
* Edmund (Sh.: Reĝo Lear);
* Lucifer (Madách I.: Az ember tragédiája, ősbem.);
* Mephisto (Goethe: Faust);
* Jago (Sh.: Otelo);
* Cassius (Sh.: Julio Cezaro);
* Petruchio (Sh.: A makrancos hölgy);
* Bannai (Szigeti J.: Rang és mód);
* Baracs gazda (Gárdonyi G.: A bor);
* Számadó juhász (Gárdonyi G.: Karácsonyi álom);
* Biberách (Katona J.: Bánk bán).

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Flago de Sud-Koreio

eta|200px| 2:3
La **flago de Sud-Koreio**, aŭ Taegeuk (respektive *Taeguk*) – en la korea alfabeto (hangul) 태극, en ĉinskriba korea lingvo (hanĝa) 太極 – estis prenita de la ĉina dizajno de la simbolo Jino kaj Jango kaj havas tri partojn: blanka fono; ruĝa kaj blua simbolo de Jino kaj Jango en la centro; kaj kvar nigraj "blokvirŝafoj", unu en ĉiu angulo de la flago.

La kvar nigraj *blokvirŝafoj* ĉirkaŭ la centro originas de la ĉina libro I Ĉing aŭ Libro de ŝanĝiĝoj, (simpligita ĉina: 易经; tradicia ĉina: 易經; pinjine: yì jīng), kies estiĝo estas datata ĝis la 2-a jarmilo: la kvar "blokvirŝafoj" reprezentas la kvar taoismajn filozofiajn ideojn pri la universo: harmonio, simetrio, ekvilibro, cirkulado. La ĝenerala dizajno da la flago ankaŭ venas de tradicia uzo de la trikolora simbolo (ruĝa, blua kaj flava) de koreoj komencanta en la frua epoko de korea historio. La blanka fono simbolas "purecon de la homoj". La centra cirkla parto blua-ruĝa reprezentas la originon de ĉiuj aĵoj en la universo. Ĝi havas du principojn "Jino", la negativa aspekto kaj "Jango", la pozitiva aspekto. Kune, ili reprezentas kontinuan movadon ene de senfineco.

Sud-Koreio
Kategorio:Naciaj simboloj de Sud-Koreio
Udzungŭa perdriko

La **Udzungŭa perdriko**, *Xenoperdix udzungwensis* konata ankaŭ kiel **Udzungŭa arbarperdriko** estas birdo de la familio de Fazanedoj de la ordo de Kokoformaj kaj subfamilio de Perdrikenoj. Ĝi estas malgranda, proksimume 29&nbsp;cm longa, tre strieca, bruneca membro de la grupo de la perdrikoj kun ruĝeca vizaĝo, grizaj subaj partoj, olivcbrunaj krono kaj supraj partoj. Ĝi havas ruĝan bekon, brunajn irisojn kaj flavajn kurojn. Ambaŭ seksoj estas similaj.

Malkovrita nur en 1991, tiu birdo estis unuafoje konstatita kiel paro de strangaj piedoj en kuirpoto en tanzania arbarkampadejo. Ili loĝas kaj estas endemiaj de la arbaroj de la Montoj Udzungŭa en Tanzanio. Dua populacio el la altaj teroj de Rubeho estis dekomnce konsiderata tre bone markata subspecio, sed estas nuna agnoskata kiel specie distinga. La dieto konsistas ĉefe el skaraboj, formikoj kaj semoj.

Pro pliiĝanta habitatoperdo, malgranda populacigrando, limigita teritorio kaj troa ĉasado en kelkaj areoj, la Udzungŭa perdriko estas nune endanĝerita ĉe la IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet 
* IUCN Ruĝa Listo

Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Fazanedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Endemiaj birdoj de Tanzanio
Arbofiloj

**Arbofiloj** aŭ ***Arborophila*** estas genro de birdoj de la familio de Fazanedoj. Ĝi estas tre diversa genro, kiu havas la duajn plej nombrajn membrojn ene de la Kokoformaj post la Frankolinoj.

Ĝi enhavas la jenajn 19 speciojn:
* Ringoperdriko (*Arborophila torqueola*)
* Rufabrusta perdriko (*Arborophila rufipectus*)
* Brunbrusta perdriko (*Arborophila mandellii*)
* Bantoperdriko (*Arborophila gingica*)
* Ruĝecgorĝa perdriko (*Arborophila rufogularis*)
* Nigragorĝa perdriko (*Arborophila atrogularis*)
* Tajvana perdriko (*Arborophila crudigularis*)
* Hajnana perdriko (*Arborophila ardens*)
* Java perdriko (*Arborophila javanica*)
* Blankavizaĝa perdriko (*Arborophila orientalis*)
* Stridorsa perdriko (*Arborophila brunneopectus*)
* Oranĝakola perdriko (*Arborophila davidi*)
* Kamboĝa perdriko (*Arborophila cambodiana*)
* Bornea perdriko (*Arborophila hyperythra*)
* Ruĝbeka perdriko (*Arborophila rubrirostris*)
* Skvambrusta perdriko (*Arborophila chloropus*)
* Kaŝtanbrusta perdriko (*Arborophila charltonii*)
* Vjetnama perdriko, *Arborophila merlini*,
* Sumatra perdriko (*Arborophila sumatrana*)

## Referencoj 
Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Fazanedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Kategorio:Birdoj de Afriko
Indiana Asteroid Program

La ***Indiana Asteroid Program*** (anglaĵo por "Indiania Programo pri asteroidoj") estas programo de fotografiaj observadoj de la asteroidoj, farita per astrofotilo kun objektivo de Cooke elde la Observatorio Goethe Link apud Broklino (Indianio). Tiun programon iniciatis la usona astronomo Frank K. Edmondson de la Indiania Universitato Bloomington en 1949 ĝis 1967. La programo ĉesis kiam la luma poluo de la proksima urbo Indianapolis malebligis la fotadojn kun longaj eksponoj.

Tiu-ĉi programo havis kvar celojn:
* retrovi asteroidojn, kiuj estis malproksimaj de la antaŭkalkulitaj lokalizoj;
* fari novajn orbitajn kalkulojn kaj revizi la malnovajn;
* precizi la magnitudojn kun precizo de 0,1 magnitudo;
* ekzerci lernantojn.

La teleskopo de 91 cm de la observatorio montriĝis ne taŭga por la serĉo de asteroidoj. James Cuffey sukcesis akiri daŭran prunton de objektivo de 10 coloj (25,4 cm) el la Universitato de Cincinnati. Muntita en barako proksime de la observejo, la instrumento kun prunteprenita objektivo permesis ĉiujn malkovrojn de la programo.

En 1958, la programo produktis 3 500 fotojn montrantaj 12 000 asteroidojn, permesis kalkuli ĉirkaŭ 2000 ekzaktajn lokalizojn, publikigitaj en la *Minor Planet Circular* kaj malkovrigis 119 asteroidojn.
La lasta malkovraĵo estis 30718 Records,
malkovrita en 1955 sed nomita nur en 2008 kiam ĝia orbito estis kalkulita kaj konfirmita.

La preskaŭ 7000 fotaj platoj produktitaj de la programo estas nun arkivitaj en la Observatorio Lowell.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Indiana Asteroid Program

## Eksteraj ligiloj 
*  UI Asteroid Records Programme Final Chapter (Lasta ĉapitro de la Indiania Programo pri asteroidoj) 
*  The Indiana asteroid program el *Astronomical Journal*, Vol. 63, p. 50

Kategorio:Asteroidoj
Kategorio:Astronomiaj kampanjoj
Montoj Udzungŭa

280px|dekstra|eta|Pluvarbaro en Montoj Udzungwa
La **Montoj Udzungŭa** () estas montoĉeno sudoriente de Dodomao en Tanzanio kaj estas parto de la Orientarkaj Montoj. Ili estas kovritaj de tropikaj pluvarbaroj, montarbaroj, arbaroj de miombo, herbejoj, stepoj ktp., kaj estas hejmo de multaj grandaj mamuloj, inklude la speciojn de la Udzungŭa ruĝkolobo kaj la Tanarivera cerkocebo, kaj raraj animaloj kiaj la Udzungŭa rinhociono. Tiu areo havas enorme altan biodiversecon kun multnombraj endemiaj specioj (pli ol 25 % de vertebruloj). Plej alta altaĵo estas je 2579 m Luhombero kaj 10 % el ili estas protektitaj kiel naciaj parkoj (nome Nacia Parko Montoj Udzungwa kaj Arbarrezervejo Udzungŭa).

## Vidu ankaŭ 
* Nacia Parko Mikumi
* Sanje akvofaloj
* Nacia Parko Montoj Udzungwa

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Tanzania National Parks - Udzungwa Mountains National Park

Kategorio:Montoj en Tanzanio
Flago de Jordanio

[eta|250px|[Dosiero:FIAV 110100.svg|20px1:2]]
La **nacia flago de Jordanio** estas bazita sur la flago de la Araba Ribelo kontraŭ la Otomana Imperio dum Unua Mondmilito. La flago estas nigra, blanka kaj verda kaj la tri strioj estas ligitaj al ruĝa triangulo. La koloroj signifas la kalifujojn de Abasidoj, Omajadoj kaj Fatimidoj. La ruĝa triangulo estas de la dinastio de Haŝemidoj.

La seppinta stelo estas la simbolo de la sep versoj de la unua surao en la Korano, kaj signifas ankaŭ la unuecon de la araboj. Kelkaj kredas ke ĝi estas reprezento de la sep montetoj sur kiuj Amano, la ĉefurbo, estis konstruita.

La koloroj de la jordana flago estas tiuj de la tutaraba flago. Ili estis unuafoje uzita en 1917 por reprezenti "tut-arabismon", kiu serĉis sendependecon de la Otomana Imperio.

Jordanio
Kategorio:Naciaj simboloj de Jordanio
Flago de Jemeno

[eta|[Dosiero:FIAV 111111.svg|23px2:3]]
La **nacia flago de Jemeno** ( arabe: علم اليمن‎) estis adoptita la 22-an de majo 1990, la tago kiam Norda Jemeno kaj Sud-Jemeno estis unuigitaj. La padrono de ruĝa, blanka kaj nigra strioj estis ankaŭ komunaj simboloj por la flagoj de la du disaj jemenaj respublikoj, simbolo de Tutarabismo, kiel tiu de la flagoj de Egiptio, Sirio, Irako, Jordanio kaj aliaj.

Laŭ la oficiala priskribo, la ruĝa strio estas pro la sangoverŝado de martiroj kaj unueco; la blanka por brila estonteco; nigra pro la malluma pasinteco.

## Vidu ankaŭ 
* blazono de Jemeno

Jemeno
Kategorio:Naciaj simboloj de Jemeno
Listo de lagoj en Turkio

## Naturaj lagoj 
[eta|200px|[Lago Tuz]]

[eta|200px|[Lago Eğirdir]]
[eta|200px|[Lago Acıgöl]]
[eta|200px|[Lago Bafa]]

## Akvorezervejoj kaj baraĵlagoj 
baraĵlago estas en la turka "Baraj Gölü"
1477 Bonsdorffia

'*1477 *Bonsdorffia'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la finnlanda astronomo Yrjö Väisälä elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la finnlandan astronomon *Toivo Ilmari Bonsdorff* (1879 - 1950), fondinto de la *Finnlanda Geodezia Instituto''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Yrjö Väisälä
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1938
Owen Arthur

**Owen Seymour ARTHUR** [o-ŭen simor arθer] (naskiĝis la , mortis la ) estis barbada politikisto kaj membro de la Barbada Laborista Partio (BLP). Ekde la  ĝis la  li estis la 5-a ĉefministro de Barbado. Li tenas la rekordon de la plej longa tempo en funkcio kiel ĉefministro.

## Biografio 
Owen Arthur estis instruata en la Knaba Lernejo de Coleridge kaj Parry, poste en la Kolegio Harrison, kaj poste en la Universitato de Karibio.

Li diplomiĝis en 1971 kiel bakalaŭro en ekonomio kaj historio, kaj en 1974 li magistriĝis en ekonomiko.

Post diplomado, Arthur iris al Jamajko. Tie li laboris ĉe la Jamajka Nacia Planada Agentejo, kaj la Jamajka Baŭksito Instituto.

Li reiris al Barbado kaj aliĝis al la Ministerio de Financo kaj Planado en 1981.

## Politika kariero 
En 1983 Arthur nomumiĝis al senato. Li eniris elektan politikon en 1984 kaj gajnis la sidejon en Ĉambro de Deputitoj por Sankta Petro. Li iĝis ĉefo de la kontraŭstaro en 1993, kvankam li anoncis antaŭ nelonge, ke li konsideris foriri de politiko. Arthur eksiĝis el ĉefo de la opozicio je , kvar tagojn post la malgajno de la elekto, kaj Mottley iĝis la nova ĉefo de la kontraŭstaro.

En oktobro 2010 kvar membroj de la BLP donis al Arthur voĉdonon de aprobo por reveni kiel ĉefo de la BLP. Je la  Arthur ĵuris kiel ĉefo de kontraŭstaro.

### Penoj por krei Barbadan respublikon 
En 1994 sub Arthur, la BLP-a manifesto proponis referendumon kun demando pri kreado de Barbada respubliko, kun Barbada ŝtatestro anstataŭ la reĝo/reĝino de la Unuiĝinta Reĝlando. La referendumo komencis je  kaj la referenduma komisiono raportis siajn trovaĵojn je . Ĝi rekomendis, ke Barbado adoptu parlamentan respublikan sistemon.

Inter 1999 kaj 2008 Arthur penis okazigi publikajn referendumojn pri Barbada respubliko, sed ili neniam okazis.

## Referencoj 
Arthur, Owen