Italia faŝismo

eta|dekstre|Mussolini en tipa impona pozo.
[eta|Mussolini kaj la *Quadrumviri* (kvaropo) dum la [Marŝo al Romo en 1922: el maldekstro dekstren: Michele Bianchi, Emilio de Bono, Italo Balbo kaj Cesare Maria de Vecchi.]]

**Italia faŝismo** aŭ **itala faŝismo** (en itala: *fascismo italiano*), konata ankaŭ kiel **klasika faŝismo** aŭ simple kiel **Faŝismo**, estis la origina faŝisma ideologio kiel ĝi estis disvolvigita en Italio. Tiu ideologio estas asociata kun serio de tri politikaj partioj estritaj de Benito Mussolini, nome la Revolucia Faŝisma Partio (PFR) fondita en 1915, la sukceda Nacifaŝisma Partio (PNF) kiu estis renomita en la Tria Faŝisma Kongreso de la 7a–10a de novembro 1921 kaj regis en la Itala Reĝlando el 1922 ĝis 1943 kaj la Respublika Faŝisma Partio kiu regis en la Itala Socia Respubliko el 1943 ĝis 1945. La esprimo *Itala Faŝismo* estas asocia ankaŭ kun la postmilita Itala Socia Movado kaj kun postaj Italiaj nov-faŝismaj movadoj.

Itala Faŝismo havis radikojn en itala kaj revolucia naciismoj, nacisindikatismo, kaj la deziro restaŭri kaj etendi Italiajn teritoriojn, kion italaj faŝistoj konsideris necesa por ke la nacio montru sian superecon kaj forton kaj evitu fali al dekadenco. Italaj faŝistoj postulis ankaŭ, ke moderna Italio estas heredanto de antikva Romo kaj de ties heredaĵo kaj historie subtenis la kreadon de Imperia Italio por havigi *spazio vitale* ("vivospaco") por koloniado fare de italaj setlantoj kaj por establi kontrolon super la Mediteranea Maro.

Italaj faŝistoj promociis korporaciisman ekonomian sistemon en kiu kaj dungistoj kaj sindikatoj de dungitoj estas kunligitaj en asocioj kiuj kolektive reprezentas la ekonomiajn produktantojn de la lando kaj la la laborforton de la ŝtato en la nacia ekonomia politiko. Tiu ekonomia sistemo intencis solvi klaskonflikton pere de kunlaborado inter klasoj.

Itala Faŝismo opoziciis al liberalismo, speciale al klasika liberalismo kiun Mussolini kaj la faŝistaj estroj denuncis kiel "la falego de individuismo", sed pli ol serĉi reakcian restaŭradon de la mondo antaŭa al la Franca Revolucio kiun ili konsideris sveninta, ili havis teorie antaŭrigardan direkton. Faŝismo estis opozicianta al la marksisma socialismo pro la tipa opozicio de tiu al naciismo, sed ĝi estis ankaŭ opozicianta al la reakciismo disvolvigita de Joseph de Maistre. Ĝi kredis, ke la sukceso de Italia naciismo postulis respekton por tradicio kaj klaran senton de kunhavita pasinteco inter la Itala popolo, kue kun engaĝiĝo por modernigita Italio.

Kvankam faŝismo en Italio dekomence ne neprigis la nordismon kaj la antisemitismon esencan de la naziisma ideologio, rasismaj tendencoj estis jam en la faŝismaj pensaroj kaj politikoj el a komenco de la faŝisma regado de Italio. Kiam Faŝisma Italio kaj Nazia Germanio alproksimiĝis politike en la dua duono de la 1930-aj jaroj, la italiaj leĝoj kaj politikoj iĝis klare pli antisemitismaj, inklude la aprobon de la Itala Raselĝoj. Kiam la faŝistoj enpoviĝis, ili persekutis la grekparolantojn de Italio.
## Literaturo en Esperanto 
**Laborĉarto de la itala popolo**.[??] Verona Esperanto-Asocio iniciatis en 1928 la eldonadon de ĉi tiu dokumento, kiu estis dissendita al la delegitoj de UEA sendante respondkuponon.

## Vidu ankaŭ 
* Proleta nacio
* *Boia chi molla*, termino uzita de la italaj novfaŝistoj en la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj

## Notoj