open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
David Scott

eta|dekstra|250px|David Scott.
**David Randolph** "**Dave**" **Scott** (6an de junio 1932), (kolonelo de la USAF, emerita), estas usona inĝeniero, retiriĝinta usonaerarmea oficiro, iama testa piloto, kaj iama kosmonaŭto de la NASA. Li apartenis al la tria grupo de kosmonaŭtoj de la NASA, selektita en Oktobro 1963. Kiel kosmonaŭto, Scott iĝis la sepa persono kiu piediris sur la Luno.

Antaŭ iĝi kosmonaŭto, Scott gradiĝis el la usona militakademio de West Point kaj aliĝis al la Usona Aerarmeo. Li gradiĝis el la Usona Aerforta Testopilota Lernejo (klaso de 1963) kaj el la Aerospaca Esplora Pilotlernejo (klaso de 1964). Scott retiriĝis el la Aerforto en 1975 kun la rango de kolonelo, kaj pli ol 5,600 horoj de registrita flugotempo.

Kiel kosmonaŭto, Scott faris sian flugon en la ekstera spaco kiel piloto de la misio Gemini 8, kun Neil Armstrong, en Marto de 1966, pasante ĝuste ĉirkaŭ dekunu horoj en malalta terorbito. Scott poste pasis dek tagojn en orbito kiel piloto de Apollo 9, lia dua kosmoflugo, kun la komandanto James McDivitt kaj la piloto de la Apolla Lunmodulo nome Rusty Schweickart. Dum tiu misio, Scott iĝis la lasta usonano kiu flugis sola en la orbito de la Tero (sen kalkuli sekvan MMU kaj EVAoj). Scott faris sian trian kaj finan flugoj en la spacon kiel komandanto de la mesio de la Apollo 15, la kvara homa surluniĝo, iĝante la sepa persono kiu piediris sur la Luno kaj la unua persono kiu ŝoforis surlune.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala biografio pri Scott fare de la NASA
* Astronautix biografio de David R. Scott
* Kosmonaŭta biografio de David R. Scott
* Scott ĉe Spaceacts 
* Scott ĉe Encyclopedia of Science
* *Visit the Sea of Rains With...* David R. Scott

Kategorio:Usonaj kosmonaŭtoj
Kategorio:NASA
Kategorio:Usonaj inĝenieroj
Ferenc Kolos Mayer

**Ferenc Kolos Mayer** [koloŝ majer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mayer Ferenc Kolos** estis hungara-usonana kuracisto, patologo, medicina historiisto, oficiro. Lia nomo en Usono estis *Claudius Francis Mayer*.

Ferenc Kolos Mayer http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC09732/10250.htm naskiĝis la  en Eger. Li mortis la  en Vaŝingtono.

## Biografio 
Ferenc Kolos Mayer frekventis liceon, poste cistercianan gimnazion en sia naskiĝurbo. Li aliĝis al la cistercianoj en Zirc kaj li plulernis en la cisterciana altlernejo en Innsbruck, kiun li interrompis pro la okazintaĵoj en 1919. Li hejmenvenis, forlasis la ordenon kaj li akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1925. En tiuj jaroj li estis fama pri la imponaj lingvoscioj. Post la diplomo li estis patologo en instituto, poste en hospitalo, li ankaŭ okupiĝis pri historio de medicino. En 1930 li rondvojaĝis en Eŭropo helpe de stipendio. Hejmenveninta li ne povis esti profesoro pro la juna aĝo, tial li migris al Usono. Li tiam parolis 19 lingvojn, li redaktis medicinan gazeton inter 1931 kaj 1954. Dum la Korea milito li estis kuracisto-kolonelo, li mem trovis solvon kontraŭ speciala epidemia febro. Post la milito li estis ĉefkuracisto en hospitalo. En 1970 kaj 1983 li vizitis sian naskiĝlandon, eĉ li fondis fondaĵon. En 1974 li pensiuliĝis. Li ricevis hungaran memormedalon. Li havis edzinon, kiu naskis filon.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Az orvostudomány története* (1927, 1988)
* *Disinfected mail* (1962)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Usonaj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj patologoj
Kategorio:Usonaj patologoj
Kategorio:Usonaj oficiroj
Kategorio:Hungardevenaj usonanoj
20303 Lindwestrick

'*20303 *Lindwestrick'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Linda Brown Westrick*, finalistino en 2004 de la *Intel Science Talent Search*,
scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro ŝia projekto pri matematiko.
Ŝi estis lernantino ĉe la *Maggie L. Walker Governor's School'' de Richmond (Virginio, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Kannami

**Kannami** (japane 函南町 *Kannami-tyō*) estas urbeto en distrikto Tagata, gubernio Ŝizuoka, Japanio. En septembro 2015 la proksimuma nombro de loĝantoj en Kannami estis 38 120. Ĝi kovras areon de 65,16 km², do la denseco de loĝado estas 585 en km².

Kannami situas en la plej orienta parto de la gubernio, en la antaŭmontetoj de la montaro Hakone. Rivero Kano fluas tra la urbo. Kannami havas moderan marbordan klimaton, kun varmaj humidaj someroj kaj mildaj, malvarmetaj vintroj.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Gubernio Ŝizuoka
Kategorio:Urboj de Japanio
Mahonio

**Mahonio** (*Mahonia*) estas plantgenro en la familio de la Berberisacoj (*Berberidaceae*).
Ili estas proksime parencaj al la Berberiso (*Berberis*) kaj estis enordigita de kelkaj botanikistoj en tiu genro. La diferencoj de Mahonio kompare al Berberiso estas ilia grandeco, la manko de dornoj kaj la pinataj folioj. La genro ricevis sian nomon laŭ la irlanda-amerika ĝardenisto Bernard M’Mahon.

## Priskribo 
[eta|[Beala mahonio (*Mahonia bealei*) kun fruktoj]]
[eta|*[Mahonia fremontii*- folioj]]

Mahonioj estas ĉiamverdaj arbustoj sen dornoj. La alterne starantaj folioj estas nepare pinataj kaj povas havi tigojn aŭ ne. La folietoj estas plej ofte kun tigoj kaj la randoj estas glataj aŭ dornhavaj.

La simplaj aŭ disbranĉitaj floraroj estas grapoloj aŭ spikoj. La flavaj floroj havas tri sepalocirklojn kaj unu koronocirklon. La beroj estas bluaj ĝis nigraj kaj enhavas malmultajn semojn.

## Disvastigo 
Mahonio hejmiĝas en Azio, precipe en orienta Azio, Sudorientazio kaj Himalajo, krome en Nordameriko, Mezameriko kaj en la okcidenta Sudameriko. De la 31 en Ĉinujo hejmiĝantaj specioj estas 23 specioj endemioj.

La tipa reprezentanto de la genro estas ordinara Mahonio (*Mahonia aquifolium*), kiu hejmiĝas ĉe pacifika marbordo de Nordameriko. En la moderaj zonoj ĝi estas plantata kiel ornamplanto en parkoj kaj ĝardenoj. En multaj regiono ĝi estas neofito.

## Uzado 
eta|upright|mahonia vino
Kelkaj mahoniaj specioj estas ŝatataj ĝardenaj arbustoj pro iliaj dekoraj folioj, flavaj floroj kaj blue-nigraj beroj. La beroj de kelkaj specioj estas manĝeblaj. Ili taŭgas por fari marmeladon, ĵeleon kaj fruktvinon.

## Historio de la genro Mahonio 
[eta|[rampanta mahonio (*Mahonia repens*)]]
*Mahonia japonica* estis priskribita kiel unua Mahonio, tiam sub la nomo *Ilex iaponica*, de la sveda naturesploristo Carl Peter Thunberg en la jaro 1784. La parenceco de tiu nova specio al la genro *Berberis* ne estis agnoskita.
La unua „Berberiso kun pinataj folioj“ – hodiaŭ *Mahonia pinnata* – estis priskribita en 1803 de Mariano Lagasca kiel *Berberis pinnata*. En 1817 Constantine S. Rafinesque-Schmaltz priskribis la hodiaŭan genron *Mahonia* kiel genron *Odontostemon*. Tiu nomo ne estis akceptita.

La scienca genro *Mahonia* estas starigita en 1818 de la usona botanikisto Thomas Nuttall. La nomo honoras la irlandan-usonan ĝardeniston Bernard M’Mahon (1775–1816). Tiam en tiuj genroj oni metis la du speciojn *Mahonia aquifolium* kaj *Mahonia nervosa*, kiu en 1814 estis priskribita de Frederick Traugott Pursh. M’Mahon metis la du speciojn en la genro *Berberis* .

1824 jam ses specioj estis priskribitaj al la genro *Mahonia*, inter ili *Mahonia japonica*. Diversaj aŭtoroj kuniĝas poste la du genroj *Berberis* kaj *Mahonia*, kreante la subgenro *Berberis* kaj la subgenro *Euberberis* (kun simplaj floroj) kaj *Mahonia* kun plenaj floroj

## Eksteraj ligiloj 
* Dia Gattung *Mahonia* in Floren unterschiedlicher Länder auf eFloras.org (engl.)


Kategorio:Arboj
Kategorio:Fruktplantoj
András Mechwart

**András Mechwart** [andrAŝ meĥvArt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mechwart András** estis germana hungaria inĝeniero, inventisto, entreprenisto, framasono http://lexikon.katolikus.hu/S/szabadk%C5%91m%C5%B1vess%C3%A9g.html, http://www.galilei.hu/hires/hires.html, http://www.szabadkomuvessopron.hu/sopron/magyarok.html . Lia nobela antaŭnomo estis *belecskai* ekde 1899.

András Mechwart http://tudosnaptar.kfki.hu/m/e/mechwart/mechwartpant.html naskiĝis la  en Schweinfurt. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
András Mechwart komence estis laboristo pri mekaniko, poste helpe de stipendio li akiris diplomon en Augsburg en 1855. Li laboris 4 jarojn en Nurenbergo, poste li ricevis postenon de Ábrahám Ganz en Buda. Post morto de Ganz li transprenis la gvidadon de la fabriko kaj evoluis ĝin al altnivela fabrikaro. En 1874 li inventis novan muelilon (vidu la foton!), kiu faris altnivela la hungaran farunon. En 1878 li okupiĝis ankaŭ pri elektrotekniko. La kolegoj estis ekzemple **Nikola Tesla**, Károly Zipernowsky, Ottó Bláthy, Miksa Déri, **Kálmán Kandó**. Mechwart inventis plurajn maŝinojn, kiuj helpis la agrikulturan laboron, sed ili ne estis tiel sukcesaj, ol la menciita muelilo.

Li havis edzinon, kiu naskis 3 gefilojn. Li ricevis hungaran kaj aŭstran premiojn, eĉ honoran legion.
eta|Muelilo pri tritiko, la plej sukcesa inventaĵo de András Mechwart

## Memorigiloj 
* bosko (aŭ parko) en Budapeŝto kun busto (1913), kiu detruiĝis en 1945, sed pli nova estis farita en 1965 https://www.kozterkep.hu/~/9010/Mechwart_Andras_Debrecen_1956.html
* mezlernejo en Debrecen kun busto (1956) https://www.kozterkep.hu/~/5630/Mechwart_Andras_mellszobor_Budapest_1965.html

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Germanaj inĝenieroj
Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Hungaraj inventistoj
Kategorio:Hungaraj framasonoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Géza Koroknay

**Géza Koroknay** [koroknai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Koroknay Géza** estis hungara aktoro, voĉoaktoro. Lia nomvarianto estis *Koroknai*, ŝia edzino estis Eszter Koroknay Simon.
eta|Géza Koroknay
Géza Koroknay http://hungarian.imdb.com/name/nm2097683/ naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Géza Koroknay akiris diplomon en sia naskiĝurbo en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 1972, poste li aliĝis al Nacia Teatro (Miskolc). Inter 1974 kaj 1976 li estis membro de Nacia Teatro (Pécs), poste li revenis al Budapeŝto, kie li ricevis taskojn en studio pri filmoj. Li okupiĝis ĉefe pri voĉoaktorado, lia voĉo ofte estis aŭdebla en diversaj radioj, televizioj, reklamoj.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** Romeo kaj Julieta - pastro Johano
** Hamleto, reĝido de Danujo - Guildenstern
** La ventego - Alonso
* Nikolaj Gogol: Malvivaj animoj - Arŝavskij
* Molière: Tartuffe - Damis

## Elektitaj televiziaj roloj 
* *Fekete macska* (1972)
* *Szomszédok* - serio (1987–1991)
* *Kisváros* - serio (1994–2001)
* *Barátok közt* - serio (2012)

## Voĉo-roloj 
* hungara voĉo de James Belushi, Clint Eastwood kaj aliaj

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva teksto kun foto

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Oficina peonio

La **oficina peonio** (), ankaŭ nomata ordinara peonio, eŭropa peonio, aŭ vera peonio

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Datenblatt mit Fotos und Verbreitung in Portugal bei *flora-on.pt*.
* Zur Giftigkeit der Echten Pfingstrose (*Paeonia officinalis*) bei *giftpflanzen.com*.
* Pfingstrose aus Sicht der Naturheilkunde bei *PhytoDoc*.

Kategorio:Peoniacoj
Kategorio:Kuracplantoj
Kastelo de Tépe

La **Kastelo de Tépe** (konata loke **preposta kastelo**) estas historia monumento (ekde 1958) en Hungario, en vilaĝo Tépe, kie estas la ĉefa vidindaĵo.
eta|maldekstre|Preposta kastelo de Tépe
## Historio 
La kastelo estis konstruita en 1820, tamen la rememoroj ne mencias tion, ke preposto loĝis tie. Post la konstruo ĝenerale respondeculoj pri la eklezia bieno loĝis en la kastelo. La konstruaĵo ŝtatiĝis en 1946, poste ĝi estis forlasita. Ekde 1955 la loka kolĥozo profitis ĝin. En la malfruaj 1950-aj jaroj la kastelo estis renovigita, ekde 1962 ĝi estas psikiatria malsanulejo kun 50 litoj. Ekde 1992 la posedanto estas municipo de Tépe. Denova ekstera renoviĝo okazis en 2008.

## Konstruaĵo 
La etaĝa kastelo kun keloj situas sola en korto. La ronda turo estas videbla jam el la foro. La konstruaĵo formas kubon, sed la malsimetria fasado troviĝas en la malantaŭa parto, kie ankaŭ la turo altiĝas kun la enirejo. La turo kaj la enirejo estas rizalito. En la malnova erao sur la etaĝo ankaŭ kapelo funkciis.

En la korto troviĝis ankaŭ iamaj domoj por la servutuloj kaj diversaj domoj por agrikulturaj celoj. Ili grandparte jam malaperis.

La kastelo por turistaj celoj estas nevizitebla.

## Fontoj 
* http://biharite.hu/latnivalok/index.php?title=T%C3%A9pe,_Pr%C3%A9posti-kast%C3%A9ly  
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto 

Tepe
Radio Nederlando Tutmonda

dekstra|200ra|emblemo
**Radio Nederlando Tutmonda** (, mallongigo *RNW*, ekde 2013 *RNW Media*) ĝis la jaro 2012 estis publika kaj ŝtate subvenciita radiofonia kaj televida dissenda instanco en Hilversum, produktante kaj transdonante programojn por internaciaj spektantaroj ekster Nederlando. Ekde la jaro 1992, *Radio Nederlando Tutmonda* ankaŭ distribuis enhavon tra retejo kaj retpoŝta teknologio.

eta|maldekstra|250ra|la redakciejo en 2008
La servoj en la nederlanda lingvo finiĝis la 10-an de majo 2012, en la angla kaj en lingvoj de Indonezio la 29-an de junio 2012 pro drastaj buĝetoj tranĉoj postulitaj de la registaro de Nederlando. La lasta radioprogramo elsendita estis ĉiutaga duonhora programo en la hispana por Kubo nomita *El Toque* ("La Tuŝo"), kiu finiĝis la 1-an de aŭgusto 2014.

Pro registaraj direktivoj, la servo novorganiziĝis en 2013 por promocii la liberecon de esprimo kaj sendependa ĵurnalismo uzante novajn amaskomunikilojn en areoj kie homoj ne estas liberaj kolekti informojn aŭ formi kaj esprimi sendependajn opiniojn - tamen nun kiel neregistara organizaĵo sub la nomo *RNW Media*.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo (en la angla, mondregionaj subretejoj ankaŭ en la araba, ĉina, franca kaj hispana)

Kategorio:Nederlandaj radiostacioj
Kategorio:Retejoj en Nederlando
Kategorio:Angla lingvo en interreto
Kategorio:Araba lingvo en interreto
Kategorio:Ĉina lingvo en interreto
Kategorio:Franca lingvo en interreto
Kategorio:Hispana lingvo en interreto
James Irwin

eta|dekstre|240px|Irwin kaj la luna vehiklo dum la Apollo 15.
**James Benson** "**Jim**" **Irwin** (17a de marto 1930 – 8a de aŭgusto 1991), (kolonelo de USAF), estis usona astronaŭto, kosmonaŭta inĝeniero, testa piloto, kaj Usonaerarmea piloto. Li servis kiel piloto por la Apola Lunmodulo de la Apollo 15, nome la kvara homa surluniĝo. Li estis la oka persono kiu piediris sur la Luno kaj la unua, kaj pli juna, el tiuj astronaŭtoj kiuj mortiĝis.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* High Flight Foundation
* Irwin, oficiala biografio de NASA
* Astronautix, biografio de James Irwin
* Spacefacts, biografio de James Irwin
* Institute of Creation Research, biografio de James Irwin
* James Irwin ĉe Internet Movie Database
* About James Irwin
* Irwin ĉe Encyclopedia of Science
* Irwin ĉe Spaceacts 
* Irwin at International Space Hall of Fame 
* Arlington National Cemetery, biografio kaj fotoj 

Kategorio:Usonaj kosmonaŭtoj
Béla Matkovics

**Béla Matkovics** [matkoviĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Matkovics Béla** estis hungara biologo, profesoro.

Béla Matkovics http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=matkovics naskiĝis la  en Csongrád (urbo). Li mortis la  en Szeged.

## Biografio 
Béla Matkovics akiris 2 diplomojn (medicinan en 1951, kemian en 1955) en Scienca Universitato de Szeged. Komence li laboris en instituto, poste li esploris en la universitato. En 1964 li kandidatiĝis, en 1994 li doktoriĝis. Ekde 1974 li estis laboratoriestro en la universitato. En 1995 li estis nomumita universitata profesoro. Li ricevis premiojn en 1975, 1983, 1992.

## Elektitaj libroj 
* *Szerves kémia* (Organika kemio), (1963)
* *Válogatott fejezetek a biokémiából* (Elektitaj ĉapitroj el la biokemio), (1963)
* *A biológia aktuális problémái 16.* (Aktualaj problemoj de la biologio 16.), (1979)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj biokemiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Hara Secuko

eta|Hara Secuko en la 1940-aj aŭ 1950-aj jaroj
**Hara Secuko** aŭ en angla **Hara Setsuko** (; ofte latinliterigata kiel *Setuko Hara*, *Setsuko Hara*; vera nomo: Aida Masae , naskiĝinta la  en Jokohamo, Japanio, mortinta la  en Gubernio Kanagaŭa) estis japana aktorino. Ekster Japanio oni konas ŝin precipe pro roloj en filmoj de Ozu Jasuĝiro, *Malfrua Printempo* (1949) kaj *Tokia rakonto* (1953). Tamen, ŝi jam rolis en 67 aliaj kinofilmoj antaŭ ol ekkunlabori kun Ozu en 1949.

## Biografio
*Malfrua Printempo* estis ŝia unua filmo kun Ozu, kaj ilia kunlaborado daŭris dek du jarojn ĝis lia morto. La usona recenzisto Roger Ebert diris ke *Tokia Historieto,* dolĉamara dramo pri generacia konflikto, estas “unu el la plej grandiozaj filmoj en la tuta historio.”

Post la morto de Ozu en 1963 Hara forlasis la aktoradon, kaj vivis dum pli ol 50 jaroj izolite en Kamakura, rifuzante ĉiajn intervjuojn. Ŝi neniam edziniĝis, kaj oni nomis ŝin "la Eterna Virgulino". Spektinte iun filmon ŝian, la romanisto Endoo Ŝuusaku skribis: "Ni ĝemus aŭ ellasus grandan spiron el la profundejoj de niaj koroj, ĉar ni sentis precize la jenon: Ĉu estas eble, ke tia virino ekzistas en tiu ĉi mondo?" Hara mortis pro pneŭmonio ĉe malsanulejo en gubernio Kanagaŭa je la 5-a de septembro 2015, 95-jaraĝa, sed la gazetaro ne raportis la fakton ĝis la 25-a de novembro. La animea filmo *Millennium Actress* (2001), kreita de Satosi Kon, parte baziĝis sur la vivo de Hara. 

## Bildaro

Setsuko Hara and Kiyo Kuroda.jpg|Kun (maldekstre) Kiyo Kuroda en *Atami* (1936)
Setsuko Hara in Atarashiki Tsuchi.jpg|en *Ataraŝiki Cuĉi* (1937)
Late Spring (Banshun) 1949.jpg|en *Malfrua Printempo* (1949)
Tokyo Monogatari 1953.jpg|en *Tokia rakonto* (1953)

## Nekompleta filmlisto
* Malfrua printempo 1949
* Arupusu monogatari Yasei ("Alpa rakonto sovaĝa") 1950
* Komenco de somero 1951
* Tokia rakonto 1953
* Tokia krepusko 1957
* Fino de aŭtuno 1960
* Fino de somero 1961

## Referencoj 
## Atentigo 
Parte baziĝas sur la artikolo en la angla Vikipedio.

Kategorio:Japanaj aktoroj
Kategorio:Pseŭdonimoj
Zombie (kanto)

**Zombie** estas anglalingva protestkanto de irlanda roka muzikgrupo The Cranberries. Ĝi estis eldonita en septembro 1994 kiel unuopaĵo el ilia dua studia albumo *No Need to Argue*. Temas pri protesto pro la konflikto de Nord-Irlando kaj ĉefe kontraŭ la atenco fare de IRA en la angla urbo Warrington en 1993, kiam mortis du infanoj.

## Tradukfonto 
Kategorio:Anglalingvaj kantoj
Kategorio:Kontraŭmilitaj kantoj
Kategorio:Unuopaĵoj aperintaj en 1994
Fritt Ord (organizaĵo)

**Fritt Ord** (norvege, en Esperanto laŭvorte "Libera Vorto", laŭsence "libereco de esprimo", en propra traduko al la angla "freedom of expression") estas norvega privata fondaĵo, kies celo estas subteni liberecon de esprimo kaj libera gazetaro. Ĝi estis establita la 7-an de junio 1974 fare de la entreprenistoj *Jens Henrik Nordlie* kaj *Finn Skedsmo* kaj per la advokato *Jens Christian Hauge*.

La fondaĵo havas signifajn financajn rimedojn kaj ludas rolon en subteno de diversaj projektoj en Norvegio, kiel investo en la ĉiusemajna matena gazeto *Morgenbladet*, subteno de la leksikono *Store Norske Leksikon* kaj teno de 10.1-procentaĵa proprieto en la amaskomunikila firmao *A-Media*. Krome ĝi aljuĝas stipendiojn al studentoj de amaskomunikilaro kaj ĵurnalismo, aljuĝas la internacian premion "Fritt Ord", kaj subtenas konkursojn por verkistoj.

La organizaĵo aljuĝas tri ĉiujarajn premiojn por subteni liberecon de parolo; la "premion Fritt Ord" (norvege: *Fritt Ords pris*), la "honoran premion Fritt Ord" (norvege: *Fritt Ords honnør*) kaj - komune kun la fondaĵo de la germana gazeto *Die Zeit* - la gazetarajn premiojn por Rusio kaj Orienta Eŭropo (norvege: *Pressepriser for Russland og Øst-Europa*).

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo ( kaj )

Kategorio:Organizaĵoj en Norvegio
Kategorio:Amaskomunikiloj
Kategorio:Ĵurnalismo
Kategorio:Fondaĵoj
Kategorio:Homaj rajtoj
Kommersant

***Kommersant*** (, prononco laŭ sistemo IFA [], *La Komercisto*, ofte mallongigita simple per la cirila litero **Ъ**) estas nacie distribuata ĉiutaga gazeto publikigata en Rusio kaj plejparte dediĉita al politiko kaj komerco. Ĝi estas signifa liberala amaskomunikilo de la lando.  La ĉiutaga eldonkvanto en februaro 2016 estis 100 000 ĝis 120 000 ekzempleroj.

## Historio 
La ĵurnalo estis establita en 1909, sed malpermesita post la Oktobra revolucio en 1917.

En decembro 1989, rilate al la rekomenco de libera gazetaro en Rusio iniciate de Miĥail Gorbaĉov, *Kommersant* estis restarigita sub la proprieto de la entreprenisto kaj publicisto *Vladimir Jakovlev* (). Dum la komencaj monatoj ĝi aperis semajne kaj ekde la jaro 1992 estas ĉiutaga.

Post la jaro 2018 la ĉefredaktoro estas Vladimir Ĵelonkin ().

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo ()

## Referencoj 
Kategorio:Gazetoj de Rusio
Kategorio:Retejoj en Rusio
Kategorio:Ruslingvaj gazetoj
Kafo kaj cigaredo

**Kafo kaj cigaredo** ("Cafè i cigarro" en kataluna lingvo) estas semajna humura radio-programo kiu estas elsendita pere de la interreta radio-stacio Scanner FM, kaj ricevebla per la platformo de podkasto iVoox. Ĝi mem estas difinita kiel "kulture konfuzita magazino".

## Historio 
Ĝi naskiĝis en la 2011-a kiel semajna radio-programo ĉe Radio Ateneu del Clot, loka radiostacio en Barcelono. Alex Santalo, David Guerra kaj Juli Gandara konsistigis la unuan teamon. Kvankam la unuaj programoj ne havis firmigitan strukturon, certa nombro da sekcioj kutime aperis.

## Teamo 
La programo estas prezentita kaj direktita de David Guerra, Alex Santalo kaj Amadeu Brugues. Dum la unuaj sezonoj Juli Gandara ankaŭ aperis.

## Strukturo 
La programoj kutime havas konstantan strukturon, dividita en diversaj sekcioj:
* "Lu d'aquí" (Tiuj de tie ĉi): novaĵoj de Katalunio
* "Lu d'allà" (Tiuj de tie): novaĵoj de Hispanio
* "Lu de més enllà" (Tiuj de tie for): internaciaj novaĵoj
* "Coses de llestos" (Aferoj de sciuloj): kulturaj novaĵoj
* "Deports" (Sportoj): novaĵoj pri sportoj.

## Vidu pli 
* Blogo de lo programo (ne ĝisdatigita)
* Podkasto de la programo ĉe iVoox

Kategorio:Radio en Hispanio
Kategorio:Radioprogramoj
Kategorio:Katalunio
Gregorij Ŝvedov

**Gregorij Sergejeviĉ Ŝvedov** (, naskiĝinta la 14-an de oktobro 1976) estas rusa homrajta aktivulo kaj ĵurnalisto, konata pro siaj klopodoj pri antaŭenigo de la homaj rajtoj en Rusio kaj la pli vasta geografia regiono Kaŭkazio. Li plurajn jarojn estis aktivulo de la organizaĵo Memorial, kaj nun estas la eldonisto kaj ĉefredaktisto de la retejo Kaŭkazia Nodo (Кавказский узел), reta gazeto en la rusa kaj angla por sendependaj informoj pri politika subpremado, perfortoj de homaj rajtoj kaj la daŭra perforta konflikto en la tuta geografia regiono Kaŭkazio. En 2012, li ricevis la nederlandan premion *Geuzenpenning* pro lia engaĝiĝo, post kiam en 2007, la tuta reteja teamo jam estis premiita per la premio "Libera Gazetaro de Orienta Eŭropo", kiu estas donita komune fare de la germana gazeto *Die Zeit* kaj la norvega liberparolada organizaĵo Fritt Ord.

La retejo pro sekurecaj riskoj ne havas ajnan redakcian oficejon.

## Referencoj 
Kategorio:Rusiaj ĵurnalistoj
Kaŭkazia Nodo

**Kaŭkazia Nodo** (ruse **Кавказский Узел**, *Kavkazkij Uzel*) estas novaĵa retejo kiu kovras la regionon Kaŭkazio en la angla kaj la rusa. Ĝi estis establita en 2001 kaj Gregorij Ŝvedov (cirile *Григорий Шведов*) estas la ĉefredaktoro. Ĝi havas apartan fokuson pri politiko kaj homaj rajtoj, inkluzive de la libereco de la gazetaro.

La retejo komenciĝis kiel projekto rilatigita al la homrajta organizaĵo Memorial, sed evoluis al loko por sendependa ĵurnalismo. Ĝi estas financita fare de kelkaj bonfaraj organizoj en Usono kaj Okcidenta Eŭropo.

La rusia homrajta aktivulino kaj ĵurnalistino Natalia Estemirova kontribuis al Kaŭkazia Nodo antaŭ ol ŝi estis forrabita kaj murdita en Ĉeĉenio en 2009. Aĥmednabi Aĥmednabiev, kiu estis vicredaktoro de la semajna gazeto *Novoe Delo* kaj ankaŭ skribis por Kaŭkazia Nodo, estis pafita kaj mortigita en Maĥaĉkala en 2013.

En 2009, Kaŭkazia Nodo lanĉis projekton kune kun la brita amaskomunikila korporacio BBC nomita "Norda Kaŭkazio tra la okuloj de la retmesaĝantoj".  artikolo "retmesaĝantoj de Norda Kaŭkazio parolas" en la retejo de la brita amaskomunikila korporacio BBC, la 27-an de aŭgusto 2009.

La retejo en 2011 havis ĉiumonatan legantaron de proksimume 1.8 milionoj. La ĉefredaktoro ricevis la nederlandan premion *Geuzenpenning* en 2012 pro sia laboro por Memorial kaj Kaŭkazia Nodo.​​

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo 
* Oficiala retejo 

Kategorio:Retejoj aperintaj en 2011
Kategorio:Politikaj retejoj
Kategorio:Retaj gazetoj
Kategorio:Alternativaj amaskomunikiloj
Kategorio:Retejoj en Rusio
Kategorio:Rusa lingvo en interreto
Kategorio:Angla lingvo en interreto
Kategorio:Kaŭkazo
Lozoya

La Río **Lozoya** estas rivero en Hispanio, kiu longas 91 km. Ĝi estas alfluanto de la rivero Ĥaramo, kiu enfluas en la Taĵon. Ĝia akvo estas gravega por provizi la regiono de Madrido kun trinkebla akvo.

Kategorio:Riveroj en Hispanio
20342 Trinh

'*20342 *Trinh'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Jonathan Trinh*, kiu mentoris unu finalist(in)on de la *Intel Science Talent Search* de 2004, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Li instruas ĉe la *Hightower High School* en *Missouri City'' (Teksaso, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Muŝbatilo

eta|Kutima muŝbatilo
eta|Alia muŝbatilo
**Muŝbatilo** estas ilo, kiu estas uzata por mortbati muŝojn kaj aliajn ĝenajn insektojn kiel vespojn kaj moskitojn. La ilo estas kutime proksimume 30 centimetrojn longa.

## Elektra muŝbatilo 
eta|Elektra muŝbatilo
Ekzistas ankaŭ elektraj muŝbatiloj, kiuj uzas pilojn. La gazo de tiaj muŝbatiloj enhavas elektran tension. La tensio estas ĉirkaŭ 1000 voltoj kiam la kondensilo estas kunigita laŭ paralela reto. Kiam homoj tuŝas la gazon ĝi nur pikas kaj ĝi estas sendanĝera. Sed insektoj senkonsciiĝas kiam ili tuŝas la gazon. Ili povas konsciiĝi krom se ili ne estas rostitaj sur la gazo.

Kategorio:Manlaboriloj
Kategorio:Kaptiloj
Juraj Tóth

**Juraj TÓTH** (naskiĝis en 1975) estas slovaka astronomo, profesoro pri astronomio ĉe la Universitato Komenio de Bratislavo kaj ano de la Internacia Astronomia Unio.

Li observis la meteorfluon Leonidojn de 1998 elde la Observatorio de Modra, la rezulto de tiu laboro estis eldonita en la revuo *Earth, Moon, and Planets*.

Li publikigis ankaŭ en multenombraj astronomiaj revuoj fakigitaj en meteoroidoj. Lia laboro *Orbital Evolution of Příbram and Neuschwanstein* estis montrita en la *Smithsonian Astrophysical Observatory*. En 2010, dum ekspedicio, li trovis la unuan eron de la meteorŝtono "Košice", kiu estas la 14-a meteorŝtono en la mondo kun genealogio.

Laŭ Minor Planet Center li kunmalkovris 16 asteroidojn inter 1998 kaj 2001 en kunlaboro kun Adrián Galád, Dušan Kalmančok kaj Leonard Kornoš.

La asteroido 24976 Jurajtoth estis nomita en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  -  Juraj Tóth, el la paĝaro de la departemento pri Astronomio kaj Astrofiziko de la Universitato Komenio 

Kategorio:Slovakaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Kabineto Orbán

**Kabineto Orbán** povas esti

* Unua Kabineto Orbán, inter 1998 kaj 2002
* Dua Kabineto Orbán, inter 2010 kaj 2014
* Tria Kabineto Orbán, inter 2014 kaj 2018
* Kvara Kabineto Orbán, inter 2018 kaj 2022
* Kvina Kabineto Orbán, inter 2022 kaj 2026
Nguyễn

**Nguyễn** estas vjetnama familia nomo. Ĝi estas la plej ofta familinomo en Vietnamio. Ĉirkaŭ 42 % el vietnamoj havas ĝin. Tio rilatas al fakto ke dum la Dinastio Nguyen (1802-1945) multaj landanoj ŝanĝis sian nomon al tiu.

## Nomuloj 
* Nguyen Du
* Nguyễn Minh Triết
* Nguyễn Trãi
* Eĉ la nacia heroo Ho Chi Minh naskiĝis sub tiu nomo kaj uzis ĝin ofte antaŭ esti rekonata ĉefe pere de la hisotira nomo.

Kategorio:Familiaj nomoj
DOcela MAlé divadlo

**DOcela MAlé divadlo**, akronime Divadlo DOMA (Tute Malgranda Teatro,
en akronima formo kun la signifo Teatro HEJME) estiĝis en 1994, ekde 2006 la ensemblon
administras Centro de Kulturaj Servoj en Svitavy.

Dum jaroj de ekzistado de la studenta ensemblo aktore trairis dekoj da
infanoj kaj junaj homoj, nur la reĝisorino kaj estrino de la ensemblo ne ŝanĝiĝis. Nuntempe la
teatro DOMA havas 30 membrojn en la aĝo 12-25 jaroj. Ili ludas, kreas kaj aktoras en tri grupoj.

Kun infanoj kaj adoleskantoj serĉi vojon al parolata vorto, al teatro, al arto,
kaj samtempe kultivi, krei kaj dividi la agoĝojon ankaŭ kun la spektantoj estas laciga, sed belega laboro.

En la jaro 2012 la spektaklo „Sep paŝoj disde la tolaĵlavejo“ gajnis plurajn premiojn en regionaj kaj tutŝtataj festivaloj (Fano en Svitavy, Juna Sceno en Ústí nad Orlicí) kaj ankaŭ „premion de la spektantoj“. Ĝis nun la teatraĵon vidis pli ol 700 spektantoj, plejparte junaj homoj.

En 2011 dum pluraj monatoj la ensemblo preparis ankaŭ originan spektaklon titolitan **R.U.R. aŭ Terura Sonĝo**, rakontadon laŭ Karel Čapek en Esperanto. En julio la prilaboro de la dramo rikoltis sukceson en la internacia konferenco OSIEK kaj la teatro DOMA en Svitavy estis elektita por ludi la dramon de K. Čapek en la „Universala Kongreso de Esperanto 2013“, nome en Rejkjaviko por 1500 spektantoj el la tuta mondo.

## Eksteraj ligiloj 
*R.U.R. aŭ Terura sonĝo
*Alia versio
*Rejkjavika varianto

Kategorio:Esperanto-teatro
Kategorio:Teatrolernejoj
Kategorio:Teatroj en Ĉeĥio
Kategorio:Svitavy
20357 Shireendhir

'*20357 *Shireendhir'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Shireen Dhir*, finalistino en 2004 de la *Discovery Channel Young Science Challenge*, scienca konkurso de mezlernejoj, pro ŝia projekto pri plantoscienco kaj bestoscienco. Ŝi estis lernantino ĉe la *Feagin Mill Middle School'' de Warner Robins (Georgio, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Hermann Philipps

**Hermann PHILIPPS** (naskiĝis la ) estas la oka ĉifalo de la Volapuk-movado ekde 2014 ĝis nun. Li loĝas en Bonn en Germanujo. Antaŭ lia pensiuliĝo li estis tradukisto por skandinaviaj lingvoj, la nederlanda kaj poste, ĉefe la angla. Li estas diplomita ekonomo. Li trovis profesion de tradukisto en norda Londono dum kvin jaroj kaj post lia reveno al Germanujo li laboris kiel memstara tradukisto kaj faris la diplomon de tradukisto en la Teknologia Universitato de Darmstadt (ĉirkaŭ 1987). Li okupiĝis pri Esperanto nur dum sia junaĝo. Li transprenis la funkcion de Brian Bishop el Anglujo.

## Referencoj 
Kategorio:Volapukologoj
Ekstera politiko de Azerbajĝano

eta|250px|Landoj kun diplomatiaj misioj de Azerbajĝano.
eta|250px|Landoj kun diplomatiaj misioj en Azerbajĝano.
eta|250px|La mapo de la regiono. Oranĝkolora parto estas regata de *Respubliko Montara Karabaĥo*
La **ekstera politiko de Azerbajĝano** priskribi la duflankaj rilatoj de Azerbajĝano kun aliaj ŝtatoj kaj internaciaj organizoj.

La efemera Azerbajĝana Demokratia Respubliko sukcesis establi diplomatiajn rilatojn kun ses landoj kaj la sendado de diplomatiaj reprezentantoj el Germanio kaj Finnlando. La procezo pri internacia agnoskado de la sendependeco de Azerbajĝano disde Sovetunio daŭris ĉirkaŭ unu jaro. La lasta lando kiu agnoskis ĝin estis Barejno, la 6-an de novembro 1996. La egalrajtaj diplomatiaj rilatoj, inkluzive de la reciprokaj interŝanĝoj de diplomatiaj misioj, establiĝis unuafoje kun Turkio, Argentino, Usono, Irano kaj Israelo.
Nuntempe Azerbajĝano havas diplomatiajn rilatojn kun 158 ŝtatoj kaj ĝi apartenas al 38 internaciaj organizoj. Ĝi estas observanto en la Movado de Nealiancitaj Landoj kaj la Monda Organizaĵo pri Komerco kaj ĝi estas korespondanto de la Internacia Telekomunika Unio. kaj samtempe, ekzistas ĉ. 12 centroj por la etnaj malplimultoj ene de Azerbajĝano, inkluzive de la germana societo "Karelhaus", la slava kulturcentro, la juda kulturcentro kaj aliaj. La 9-an de majo 2006 Azerbajĝano estis elektita membro de la ĵuse kreata Konsilio pri Homaj Rajtoj de Unuiĝintaj Nacioj.

La prioritatoj de la ekstera politiko de Azerbajĝano estas: unue, la reestablado de la nacia teritorio, la forigado de la negativaj konsekvencoj de la perdo de Montara Karabaĥo kaj aliaj sep regionoj de Azerbajĝano, la evoluo de la politiko pri bonaj rilatoj kaj reciprokaj avantaĝoj kun najbaraj landoj, la promociado de la sekureco kaj stabileco en la regiono, la eŭropa integriĝo en la sekureco kaj la strukturoj de kunordigado kaj la plifortigo de la ekonomio, projektoj pri transportado inter aliaj.

La registaro de la lando, fine de 2007, deklaris ke la longigado de la disputo pri la memproklamita sendependeco de Montara Karabaĥo kaj la teritoria okupado de Armenio en sep azeraj regionoj povas estigi novan militon se oni daŭre ne trovas solvon al la situacio. La registaro troviĝas en procezo por pligrandigi la militan buĝeton, danke al la ingresoj de la petrolo kaj gaso. Krome, la ekonomiaj punoj flanke de Turkio okcidente kaj de Azerbajĝano mem oriente, kuniĝis por konsiderinde malfortigi la ekonomion de Armenio, kiu plialtigas la prezojn de bazaj produktoj kaj granda malpliigo en la ingresoj de la armena ŝtato.

Azerbajĝano estas aktiva membro de la internaciaj koalicioj kontraŭ la internacia terorismo. La lando kontribuas al la stabileco en Kosovo, Afganio kaj Irako. Azerbajĝano estas aktiva membro de programo *Asocio por la Paco* de NATO. Ĝi havas bonajn rilatojn kun la Eŭropa Unio kaj ĝi povus iam peti la aliĝon al ĉi tiu komunumo.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Ministerio pri eksteraj rilatoj de Azerbajĝano () ()


Azerbajĝano
Admiralitata Arko

eta|475px|Admiralitata Arko, vidita el The Mall.
eta|Vido dumtage.
**Admiralitata Arko** aŭ en angla **Admiralty Arch** estas simbola konstruaĵo en Londono kie enhavas arkaron kiu havigas ŝosean kaj porpiedirantan aliron inter The Mall, kiu etendas sudokcidente, kaj Trafalgar Square nordoriente. La *Admiralitata Arko* ĝis ĵuse, estis hejmo de registaraj oficejoj, sed en 2012 (unu jarcento post ties finkonstruo) la registaro vendis laŭ 125-jara luo la konstruaĵon al privata entrepreno Prime Investors Capital por rekonverto en luksa hotelo. Ĝi estis finkonstruita en 1912.

Ie en la interno estas populara arta nazo.

## Vidu ankaŭ
* Charing Cross

## Notoj 
Kategorio:Konstruaĵoj en Londono
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1912
Kategorio:1912 en Britio
Las Vegas Boulevard

eta|Las Vegas Boulevard S.
**Las Vegas Boulevard** estas grava vojo en la Las Vegas Valo de Nevado, plej konata pro sia 11-kilometra parto nomata Las Vegas Strip, kiu enhavas kelkajn el la plej grandaj kazinoj en Usono. Las Vegas Boulevard antaŭe estis parto de US 91, kiu estis la ĉefa ŝoseo inter Los-Anĝeleso kaj Sallaga Urbo, sed la gravo de Las Vegas Boulevard kiel ŝoseo malaperis kiam Interŝtato 15 ekkreiĝis. Nun Las Vegas Boulevard servas ĉefe por loka kaj turisma trafiko.

Kategorio:Las Vegas
Kategorio:Famaj ŝoseoj
Juda Teritoriismo

**Juda Teritoriismo** (), konata ankaŭ kiel **ŝtatismo** (kvankam ne konfuzenda kun la samnoma politika filozofio), estis juda politika movado, kiu postulis la kreadon de sufiĉe granda kaj kompakta juda teritorio (aŭ teritorioj), ne nepre en la izraela lando kaj ne nepre tute aŭtonoma.

## Vidu ankaŭ 
* Kolonio Lapin
* Kiryas Joel (Novjorko)
* New Square (Novjorko)

## Eksteraj ligiloj 
* [La izraela defio Zangwill pri cionismo](http://links.jstor.org/sici?sici=0377-919X(197521)4%3A3%3C74%3AIZCTZ%3E2.0.CO%3B2-T)
* Ber Borochov and Socialist Zionism de Mitchell Cohen (1984)

Kategorio:Historio de judismo
Kategorio:Politikaj movadoj
20358 Dalem

'*20358 *Dalem'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Henri Dalem'', fakulo en prilaborado de la datumoj kaj TTT-ejestro (markizo) de la Internacia Fondaĵo Holbach. Ankaŭ interesita en studoj pri la 18-a jarcento, li okupiĝas pri la deveno de la despotismo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
20360 Holsapple

'*20360 *Holsapple'''* estas asteroido de la asteroida zono
malkovrita la  en la kadro de la programo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono,
Usono).

## Nomo 
Ĝi estas nomita en honoro de *Keith A. Holsapple'', profesoro pri inĝenierarto ĉe la Universitato de Vaŝingtonio. Spertulo en la modeligo de la respondo de planeda kaj asteroida materialo al streĉo kaj ŝoko, Holsapple disvolvis skalajn leĝojn pri la kraterigo kaj esploris la rilaton inter la formo, la rotacia rapido kaj la interna forto de asteroidoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Zoltán Méhes

**Zoltán Méhes** [mEheŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Méhes Zoltán** estis hungara inĝeniero, profesoro.

Zoltán Méhes http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=mehesz naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Csallóköznyék (nuntempa Vrakúň en Slovakio). Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Zoltán Méhes akiris diplomon en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto en 1895, poste li estis privata inĝeniero. En 1897 li ekinstruis en la ĵus menciita universitato, en 1915 li estis nomumita privata profesoro, post jardeko publika ordinara profesoro. Inter 1925 kaj 1940 li estis katedrestro. Li partoprenis ankaŭ en projektoj de novaj fervojaj kaj minejaj linioj.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A külső sinszál felemelésekanyarulatokban* (1906)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 283-a paĝo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

 
Kategorio:Hungaraj inĝenieroj pri fervojoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
The Mall (Londono)

[eta|400ra|dekstra|The Mall, sudokcidenten al [Palaco Buckingham (2011)]]

**The Mall** ([ˈ|m|æ|l]) estas strato en Westminster, Londono, kiu etendas el Palaco Buckingham ĉe ties okcidenta pinto al Charing Cross kaj Admiralitata Arko kaj pluen ĝis Placo Trafalgaro je ties orienta pinto. Antaŭ ties fino ĉe Whitehall ĝi renkontiĝas kun la strato Printempaj Ĝardenoj, kiu estas kie estis Metropola Vorkejo (*Metropolitan Board of Works*) kaj, dum nombraj jaroj, la Londona Kantona Konsilantaro. Ĝi estas fermita al la trafiko sabate kaj dum publikaj ferioj, kaj ankaŭ dum ceremoniaj okazoj, foje rilataj al la Palaco Buckingham.

## Historio 
*The Mall* ekis kiel ludejo por malio. En la 17a kaj 18a jarcentoj ĝi estis laŭmoda promenejo, bordita per arboj.

The Mall estis poste dezajnita kiel ceremonia vojo komence de la 20a jarcento, kongrue kun la kreado de similaj ceremoniaj vojoj en aliaj urboj kiaj Berlino, Meksikurbo, Oslo, Parizo, Sankta Peterburgo, Vieno kaj Vaŝingtono. Tiuj avenuaj vojoj estis intencitaj por esti uzataj por ĉefaj naciaj ceremonioj.

## Bildaro 

File:A typical london street.jpg|Britaj flagoj ofte ornamas The Mall
File:Le Tour 2014 stage 3 finishing straight to Buckingham Palace.JPG|The Mall, dum Le Tour 2014
File:The_mall_london.jpg|The Mall, al Buckingham Palaco

## Notoj 
Kategorio:Stratoj en Londono
Kategorio:Westminster
20361 Romanishin

'*20361 *Romanishin'''* estas asteroido de la asteroida zono
malkovrita la  en la kadro de la programo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono,
Usono).

## Nomo 
Ĝi estas nomita en honoro de *William Romanishin*, profesoro pri astronomio ĉe la Universitato de Oklahomo. Spertulo pri la bildigo de malbrilaj objektoj per ŝargkuplitaj fotiloj, Romanishin freŝe centris sian intereson pri la observado de Kujper-Bendaj Objektoj. Kun *Stephen Tegler'' li malkovris la du-modan econ de la koloroj de la centaŭroj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Ĝejraĥa distrikto

La **Ĝejraĥa distrikto** aŭ *distrikto Ĝejraĥ* respektive **Ĵaraĥa distrikto** aŭ *distrikto Ĵaraĥ* ( [ĵʼajraĥa ŝaĥar],  [Ĝejraĥskij rajon]) estas unu el kvar administroj distriktoj aŭ rajonoj de la respubliko Inguŝio, parto de la Rusia Federacio. Kune kun kvar eksterdistriktaj urboj la kvar distriktoj konsistigas la teritorion de Inguŝio.

La distrikto situas en la sudo de la respubliko. Ĝia areo estas 628 kvadrataj kilometroj. Administra centro estas la kampara loko Ĵʼaraĥ respektive Ĝejraĥ. La nombro de loĝantoj laŭ la censo de 2010 estis 2 638. El la tuta distrikta loĝantaro, la loĝantaro de la kampara loko Ĵʼaraĥ respektive Ĝejraĥ konsistigas 57 procentaĵojn.

Kategorio:Distriktoj de Inguŝio
Kálmán Méhes

**Kálmán Méhes** [mEheŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Méhes Kálmán** estis hungara geologo, profesoro.

Kálmán Méhes http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=mehes naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Kálmán Méhes akiris diplomon en Universitato Ferenc József en 1935. Post la diplomo li esploris geologiajn rilatojn apud Dunabogdány. Ekde 1940 li laboris en geologia instituto, post 2 jaroj li doktoriĝis en Universitato Francisko Jozefo de Kolozsvár. En 1948 li estis nomumita katedrestro kaj docento en kampuso de Sopron, en la sekva jaro privata profesoro. Ekde 1952 li laboris en esplora instituto en Veszprém (urbo) kaj li instruis en la sama urbo en la kampuso. Ekde 1956 li laboris en instituto en Budapeŝto, sed interrompo okazis inter 1970-1976 (tiam li esploris paleontologiaĵojn en Nigerio). En 1980 li pensiuliĝis. Li faris pioniran laboron pri ekzamenado de radiado de karbonoj, manganoj, baŭksitoj. 

## Elektitaj kontribuoj 
* *Kísérletek a vörösiszap radioaktív elemtartalmának kinyerésére* (1952)
* *Magyarországi Orbitolina vizsgálatok* (1965)
* *Orbitolinidae. Problems of evolution and stratigraphic evaluation* (1971)
* *Urántartalmú kőszenek genetikai típusai* (1984) 

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj geologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Nazrana distrikto

La **Nazrana distrikto** aŭ *distrikto Nazran* respektive **Nasara distrikto** aŭ *distrikto Nasara* ( [na'saren ŝaĥar],  [Nazranovskij rajon]) estas unu el kvar administroj distriktoj aŭ rajonoj de la respubliko Inguŝio, parto de la Rusia Federacio. Kune kun kvar eksterdistriktaj urboj la kvar distriktoj konsistigas la teritorion de Inguŝio.

La distrikto situas en la nordo de la respubliko. Ĝia areo estas 700 kvadrataj kilometroj. Administra centro estas la urbo Nazrano, kies urba teritorio ne apartenas al la distrikto, sed dividas la distrikton al okcidenta kaj orienta partoj. La orienta parto krome ankaŭ preskaŭ komplete ĉirkaŭas la respublikan ĉefurbon Magaso. La nombro de distriktaj loĝantoj laŭ la censo de 2010 estis 87 851.

eta|maldekstra|300px|

Kategorio:Distriktoj de Inguŝio
Aleksandra Paĥmutova

**Aleksandra Nikolajevna Paĥmutova** (; 9a de novembro 1929) estis unu el la plej konataj figuroj en soveta kaj poste rusa popola muziko ekde kiam ŝi atingis famon en sia patrolando en la 1960-aj jaroj. Ŝi komencis karieron ludante pianon kaj komponante muzikon je frua aĝo. Ŝi estis akceptita en la prestiĝa Moskva Ĉajkovskij Konservatorio kaj gradiĝis en 1953. En 1956 ŝi kompletigis post-gradan kurson kondukitan de la elstara komponisto Vissarion Ŝebalin.

Ŝia kariero elstaris pro ŝia sukceso en ampleksa gamo de diversaj ĝenroj. Ŝi komponis pecojn por la simfonia orkestro (La Rusa Suito, la konĉerto por trumpeto kaj orkestro, La Juna Overturo, la konĉerto por orkestro); la baleta Iluminigo; muziko por infanoj (kantatoj, serio de ĥorpecoj, kaj nombraj kantoj); kaj kantoj kaj muziko por ĉirkaŭ dekduo de diversaj filmoj el *El tiu mondo* en 1958 al *Pro Panjo* en 2001.

Ŝi estas konata ĉefe pro kelkaj el siaj 400 kantoj, kiaj daŭre popularaj kantoj kiaj *La melodio*, *Rusa valso*, *Tenereco*, *Espero*, *La malnova acero*, *La kanto de la perturbita junularo*, serio de *Gagarina Konstelacio* (pri Jurij Aleksejeviĉ Gagarin, nome unua kosmonaŭto el la mondo kiu iris en la ekstera spaco), *La birdo de feliĉo* (el la filmo de 1981 nome *Ho Sporto, vi - la mondo!*, kies kanto estis sekven tre konata kaj en Rusio kaj en Ĉinio kiam ĝi estis kantita de rusa kantisto Vitas ekde 2003) kaj *Adiaŭ Moskvo* kiu estis uzata kiel adiaŭa melodio por la 22a Olimpiko en Moskvo en 1980. *Nezhnost* (Tenereco) estis uzata kun granda efiko en la filmo de Tatjana Lioznova de 1967 nome *Tri poploj en Plucĉiĥa*. Ŝia edzo, la elstara sovetepoka poeto Nikolai Dobronravov, kontribuis per vortumado al ŝia muziko foje, inklude kantojn uzitajn en tri filmoj.

Ŝia nomo estis uzata por Asteroido # 1889, registrita de la planetaria centro en Cincinnati, Ohio, Usono.

Kategorio:Rusiaj muzikistoj
Kategorio:Sovetiaj komponistoj
Kategorio:Rusiaj komponistoj
Kategorio:Sovetiaj komponistoj de filmomuziko
Kategorio:Herooj de Socialisma Laboro
Kategorio:Kantverkistoj
Sunĵa distrikto (Inguŝio)

La **Sunĵa distrikto** aŭ *Ŝonĵa distrikto * ( [Ŝonĵa ŝaĥar],  [Sunĵenskij rajon]) estas unu el kvar administroj distriktoj aŭ rajonoj de la respubliko Inguŝio, parto de la Rusia Federacio. Kune kun kvar eksterdistriktaj urboj la kvar distriktoj konsistigas la teritorion de Inguŝio.

La distrikto situas en la oriento de la respubliko. Ĝia areo estas 1 513 kvadrataj kilometroj. Administra centro estas la vilaĝo Orĝonikidzevskaja (ruse: Орджоники́дзевская), kiu laŭ la censo de 2010 havis 61 598 loĝantojn kaj eble estas iom subtaksata per la "vilaĝa" statuso. La nombro de distriktaj loĝantoj laŭ la censo de 2010 estis 116 470. El inter ili, la loĝantoj de Orĝonikidzevskaja estis 52,9 %.

eta|maldekstra|300ra|
eta|maldekstra|300ra|

Kategorio:Distriktoj de Inguŝio
20362 Trilling

'*20362 *Trilling'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la programo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search'' (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estas nomita en honoro de David E. Trilling, helpanta astronomo ĉe la Universitato de Arizono. Teoriisto kaj observanto, li uzis la kosmoteleskopon Spitzer por determini la diametron kaj albedon de la ,  kaj  da polvo. Li laboris ankaŭ pri teorio de orbita migrado kaj de la formiĝo de la .

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998