open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Algirdas Julius Greimas

**Algirdas Julius Greimas**, aŭ **Algirdas Julien Greimas** (naskiĝis la 9-an de marto 1917 en Tula, Rusio, mortis la 27-an de februaro 1992 en Parizo), estis lingvisto litovo rusdevena, fondinto de la tiel nomatan francan semiotikon. Li ankaŭ esploris la litovan mitologion. La semiotiko de Greimas baziĝas sur la tradicio lingvistika de Ferdinand de Saussure laŭ la konsideroj de Hjelmslev.

## Biografio 
Greimas studis juron en Litovio kaj lingvosciencon en Grenoble (1936-1939). En 1939 reiris al Litovio, kie li devis prezenti sin en la armeo. En 1944 li estis denove en Francio. En 1949 li ricevis sian superan diplomon de la Sorbonne. Li estis docento en Aleksandrio, Ankaro, Istanbulo kaj Poitiers kaj ankaŭ en Parizo, kie ekde 1965 li estris la esploron pri semiotiko-lingvistiko.

Greimas ankaŭ interesiĝis pri la mitologio de Litovio. Tiucele li baziĝis sur la metodoj de Georges Dumézil, Claude Lévi-Strauss kaj Marcel Detienne. La rezultoj de tiu esplorado aperis en la verko *Apie Dievus ir žmones* - *Pri dioj kaj homoj* (1979) kaj en *Tautos atminties beieškant* - *Serĉe de la nacia memoro* (1990).

## Teorio de la rakonto 
Laŭ la semiotiko de li proponita la teksto estas nur supraĵo de pli profunda strukturo, kie kuŝas elementa dikotomio, kiel vivo kontraŭ morto aŭ naturo kaj kulturo. Greimas proponis la semiotikan kvadraton por analizi la semantikan strukturon de teksto. Li renovigis la teorion pri la rakonto pere de sia modelo de aktantoj, tio estas abstraktaj funkcioj, kiuj eksplikas la supraĵa sintaksa aranĝo de la aktoroj.

## Verkaro 
* *Sémantique structurale : recherche et méthode*, Larousse, 1966
* ''Dictionnaire de l'ancien français jusqu'au milieu du XIVe siècle*, Larousse, 1968
* *Du sens, essais sémiotiques*, Éditions du Seuil, 1970
* *Maupassant : la sémiotique du texte, exercices pratiques*, Éditions du Seuil, 1975
* *Sémiotique et sciences sociales*, Éditions du Seuil, 1976
* *Sémiotique : dictionnaire raisonné de la théorie du langage* (kun Joseph Courtés), Hachette, 1979
* *Du sens. 2*, Éditions du Seuil, 1983
* *Des dieux et des hommes : études de mythologie lithuanienne*, PUF, 1985
* *De l'imperfection*, Périgueux, P. Fanlac éd., 1987
* *Sémiotique des passions : des états de choses aux états d'âme* (kun Jacques Fontanille), Éditions du Seuil, 1991
* *Dictionnaire du moyen français'' (kun Teresa Mary Keane), Paris : Larousse, 1992

## Eksteraj ligiloj 
* La sémiotique narrative de A.J. Greimas par Dirk de Geest 
* Signo - Explications et mises en application des théories sémiotiques de Greimas 
* Entretien France culture de 1986 sur la sémiotique musicale

Kategorio:Litovaj lingvistoj
Kategorio:Francaj lingvistoj
Kategorio:Rusiaj lingvistoj
Kategorio:Strukturistoj
Kategorio:Semiotikistoj
Ŭatanabe Takaŝi

**Ŭatanabe Takaŝi** (japane: 渡部 高志 [Ŭatanabe Takaŝi]) estas japana animea reĝisoro. Atingis famecon precipe danke al la mult-seria animeo "*Slayers*". Aliaj famaj laboroj estas animeaj televidaj serioj "*Boogiepop Phantom*" kaj "Princo de Mallumo de la lasta skribotablo".

## Rimarkindaj laboroj
* *Boogiepop Phantom*
* Ikki Tosen
* Vojaĝo de Kino: Vivo daŭriĝas
* Miraklaj Gigantoj Dome-kun
* Perdita Universo
* *New Fist of the North Star*
* Frizado
* Princo de Mallumo de la lasta skribotablo
* *Slayers*
* *Slayers NEXT*
* *Slayers TRY*
* *Slayers REVOLUTION*
* *Slayers Evolution-R*
* Ŝakugan no Ŝana
* Ŝakugan no Ŝana dua
* *Starship Operators*
* La Abaŝiri Familio

Kategorio:Japanaj reĝisoroj
Marta Sordi

**Marta Sordi** - n. la 18-an de novembro 1925 en Livorno, m. la 5-an de aprilo 2009 (83-jaraĝa) en Milano - estis itala historiistino. Ŝia preferita scienca kampo estis la temaro kristanoj kaj la Romia Imperio. 

## Biografio 
Naskiĝinta en Livorno, Marta Sordi kulturiĝis ĉe la Universitato de la Sudoj de Milano, kie magistriĝis pri Literaturo gvidite de Alfredo Passerini. Marta Sordi sekve estis esploristino ĉe la Itala Instituto pri la Antikva Historio de Romo, gvidite de Silvio Accame. Ekde 1962 ŝi komencis instrui ĉe la Universitato de Mesino, en 1967 ŝi translokiĝis ĉe la Universitato de Bolonjo kaj, fine, ekde 1969 komencis lekcii ĉe la Katolika Universitato de la Sankta Koro, kie estis ordianara docento pri Historio de Grekio kaj Historio de Romo ĝis 2001 kaj gvidis la Instituton de la fakkultato pri Literaturo kaj Filozofio.Ŝi partoprenis ankaŭ en la Lombarda Instituto pri sciencoj kaj literaturo kaj en Instituto pri Etruskologio.

## Precipai verkoj de Marta Sordi 
* *La Lega tessala fino ad Alessandro Magno* (1958) (La tesala ligo ĝis Aleksandro la Granda)
* ''I rapporti romano-ceriti e l'origine della civitas sine suffragio* (1960) (La rilatoj romaj-keltaj kaj la origino de la senvoĉdona civito
* *Timoleonte (1961) Palermo, Flaccovio (Timoleonto)
* *Il cristianesimo e Roma (1965) Bologna, Cappelli (Kristanismo kaj Romo)
* *Roma e i Sanniti nel IV secolo a.C.* (1969) (Romo kaj Samnitoj
* *Alessandro Magno tra storia e mito*, a cura di M. Sordi, Milano, Edizioni Universitarie Jaca, 1984 (Aleksandro la Granda inter mito kaj historio)
* *Il mito troiano e l'eredità etrusca di Roma* (1989) (La Troja mito kaj la etruska heredo de Romo)
* *La dynasteia in Occidente: studi su Dionigi I* (1992) (La strikta oligarkio en okcidento: studoj pri Dionizo la 1-a el Sirakuzo
* *Prospettive di storia etrusca* (1995) (Perspektivoj de etruska historio)
* *Scritti di Storia greca* (2002) (Skriboj pri la greka historio)
* *Scritti di Storia romana* (2002) (Skriboj pri la roma historio)
* *I cristiani e l'Impero romano (2004) (Kristanoj kaj la Romia Imperio)
* ''Il mondo greco dall'età arcaica ad Alessandro*, Milano, Jaca Book, 2004 (la greka mondo ekde la arkaika epoko ĝis Aleksandro)
* *Impero romano e cristianesimo. Scritti scelti* (2006) (Romia Imperio kaj Kritanismo . Elektitaj Skriboj”
* *Sant’Ambrogio e la tradizione di Roma* (2008) (Sankta Ambrozio kaj la tradicio de Romo”

## Honoraĵoj el kulturaj Institucioj 
* Medalo de la urbo Parizo (1997)
* Oraj Medaloj por la merituloj de la Kulturo (1999)
* regiona premio *Rosa Camuna'' de la Lombarda Regiono.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* http://www.laperfettaletizia.com/2009/06/marta-sordi-i-cristiani-e-limpero.html  Kristanoj kaj la Romia Imperio
* http://www.laperfettaletizia.com/2009/06/marta-sordi-i-cristiani-e-limpero.html  Marta Sordi detrue kritikas la volumon de Augias-Pesce.

Kategorio:Historiistoj pri Kristanismo
Kategorio:Historio
6114 Dalla-Degregori

'*6114 *Dalla-Degregori''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la itala astronomo Walter Ferreri elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de du italaj kantistoj komponistoj: Lucio Dalla (1943–2012) kaj Francesco De Gregori (1951 – ).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Walter Ferreri
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1984
Subrobo

eta|Subrobo.
eta|200ra|Rozkolora subjupo.
**Subrobo** estas virina subvestaĵo aperinta pr. 1890 konsistanta en speco de robo el fajna ŝtofo, metita sub la robo aŭ aliaj eksteraj vestaĵo. Ĝi aspektas kvazaŭ robo, sed pli milda. Sub ĝi ankoraŭ plej ofte estas kalsoneto.

## Vidu ankaŭ 
* Subjupo
* Krinolino
* Petikoto

Kategorio:Vestoj
Kategorio:Subvestoj
Peder Severin Krøyer

**Peder Severin Krøyer**, ankaŭ konata kiel **P.S. Krøyer** (Stavanger, 23-an de julio 1851 – Skagen, 21-an de novembro 1909) estis dana pentristo. Li apartenis al la Skagenpentristoj. Lia verkaro oni ĝenerale konsideras kiel impresionismo.

## Vivo kaj laboro 
Krøyer elkreskis ĉe onklino en Kopenhago. Li jam dum junaĝo montris talenton por desegni kaj pentri, je aĝo de dekkvar li komencis studadon je la Reĝa Dana Artakademio. En 1871 li havis sian unuan ekspozicion. Inter 1877 kaj 1881 li faris studvojaĝojn al Hispanio, Italio kaj Francio. Speciale en Parizo, kie li havis privatan instruadon de Léon Bonnat, li trovis gravajn inspirfontojn ĉe la tiamaj impresionistoj.

Post reveno al Danio Krøyer fariĝis multdezirata portretpentristo en Kopenhago. Krom tio li luprenis domon en Skagen, kaj partoprenis al la loko artistoj-kolonio la Skagenpentristoj, kun inter aliaj la verkistoj Holger Drachmann, Georg Brandes, Henrik Pontoppidan kaj la artistgeedzoj Michael kaj Anna Ancher. Krøyer restadis, speciale dum la vintro, regule en Kopenhagen kaj dum la somero li pentradis en Skagen. En 1891 lia juna edzino Marie ankaŭ ekloĝis tie kaj multfoje pozis por li. Li plejparte pentris en impresionisma stilo, ofte kun la naturo, maro kaj artistoj-kolonio de Skagen kiel temo.

Post 1900 Krøyer ekhavis multajn psikajn problemojn kaj suferis pro depresimanio (Dupolusa obstrukco). Li mortis en 1909, 58-jaraĝa.

## Galerio 

Dosiero:Krøyer hirschsprung.jpg
Dosiero:I købmandens bod (Peder Severin Krøyer).jpg
Dosiero:Ved Frokosten Krøyer 1883.jpg
Dosiero:Krøyer fiskere trækker vod.jpg
Dosiero:Krøyer Sommerdag ved Skagens Sønderstrand 1884.jpg
Dosiero:Krøyer Komiteen for den franske Kunstudstilling i København 1888.jpg
Dosiero:P S Krøyer 1899 - Sommeraften ved Skagens strand. Kunstneren og hans hustru.jpg
Dosiero:Krøyer sankthans3.jpg
Dosiero:Marie Kroyer.jpg
Dosiero:MARIE 21.jpg

## Literaturo 
* Peter Michael Hornung, Peder Severin Krøyer, Palle Fogtdal, København, 2002. ISBN 87-7248-551-5.

## Retejoj 
*  Krøyer je SkagensMuseum.dk

Kategorio:Danaj pentristoj
Kategorio:Impresionismaj pentristoj
6115 Martinduncan

'*6115 *Martinduncan'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 25-an de septembro 1984 de la usona astronomo Brian A. Skiff elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono), fakulo pri la orbita dinamiko de la malgrandaj korpoj de la sunsistemo.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la kanada astronomo *Martin J. Duncan'' de la Reĝina Universitato en Kingston (Ontario).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  Asteroido (6115) Martinduncan, de la Reĝa Astronomia Societo de Kanado 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Brian A. Skiff
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1984
Tradonejo

**Tradonejo** estas aperturo en muro (aŭ pordoklapo) ebliganta la transpason de la pladoj de kuirejo al najbara ĉambro, kutime manĝocâmbro. Tio ofte videblas en restoracioj. Ĝi estas tre utila por facile transmeti hejmajn aferojn.

Kategorio:Hejmo
Kategorio:Pordoj
6229 Tursachan

'*6229 *Tursachan'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Brian A. Skiff elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
La nomo *Tursachan'' signifas "Staranta Ŝtono" en gaela lingvo. Ĝi aludas al la ŝtonoj starigitaj pogrupe, (ofte po-cirkle) dum la neolitiko en la Britaj Insuloj. Iuj el tiuj ŝtongrupoj montras astronomiajn vicigojn kaj eble utilis por marki la sezonojn aŭ aliajn gravajn astronomiajn eventojn.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Brian A. Skiff
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1983
Nyctanassa

alternative=Sárgakoronás bakcsó (Nyctanassa violacea)|eta|*Nyctanassa violacea*
***Nyctanassa*** estas genro de noktardeoj el Ameriko, ĉefe (sed ne nur) el plej varmaj marbordaj regionoj. Ili estis iam inkluditaj en la genro *Nycticorax*, sed nune ĉiuj ĉefaj fakuloj agnoskas ilin kiel diferencaj.

La nomo devenas el antikvgrekaj vortoj por "nokto" kaj "sinjorino" aŭ "reĝino", alude al la noktula aktiveco de la Flavkresta noktardeo kaj al ties beleco.

## Specioj 
*Bermuda noktardeo, *Nyctanassa carcinocatactes* (formortinta)
*Flavkresta noktardeo, *Nyctanassa violacea*

## Referencoj 
*
* 
*
*Peterson, Alan P.  (Editor). 1999. Zoological Nomenclature Resource  (Zoonomen).  Accessed 2007-7-29.
*Remsen, J. V., Jr., C. D. Cadena, A. Jaramillo, M. Nores, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, T. S. Schulenberg, F. G. Stiles, D. F. Stotz, kaj K. J. Zimmer. [Versio 2007-07-29.] *A classification of the bird species of South America *. American Ornithologists' Union. Konsultita la 2007-04-10.

Kategorio:Ardeoj
Kategorio:Ardeedoj
Kategorio:Pelikanoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Formortintaj birdoj
Bermuda noktardeo

La **Bermuda noktardeo** (*Nyctanassa carcinocatactes*) estas formortinta birdospecio de la familio de Ardeedoj el Bermudo. Ĝi estas foje atribuita al la genro *Nycticorax*. Ĝi estis unuafoje priskribita en 2006 fare de Storrs L. Olson kaj David B. Wingate el subfosilia materialo trovita en kuŝejoj de la Pleistoceno kaj de la Holoceno en kavoj kaj lagetoj de Bermudo. Ties anatomio estis sufiĉe simila al tiu de ties vivanta parenco, nome la Flavkresta noktardeo (*N. violacea*), sed ĝi havis pli fortikan bekon, pli amasan kranion kaj pli fortikajn malantaŭajn fingrojn. La specializo de la beko kaj de la malantaŭaj fingroj montris, ke ĝi estis ŝajne  adaptita al manĝo de terkraboj. Estas ankaŭ fruaj historiaj informoj alude al tiu specio. Ĝi eble iĝis formortinta pro la homa setliĝo ĉe Bermudo en la 17a jarcento.

## Referencoj 
*[Proceedings of the Biological Society of Washington - A New Species of Night-heron (Ardeidae: Nyctanassa) from Quaternary Deposits on Bermuda](http://www.bioone.org/perlserv/?request=get-document&doi=10.2988%2F0006-324X(2006)119%5B326%3AANSONA%5D2.0.CO%3B2)

Kategorio:Ardeoj
Kategorio:Ardeedoj
Kategorio:Pelikanoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Formortintaj birdoj
Bonina noktardeo

La **Bonina noktardeo** aŭ **Ogasavara noktardeo** (*Nycticorax caledonicus crassirostris*) estis jam formortinta subspecio de la Oceania noktardeo nome birdospecio de la familio de Ardeedoj.

## Aspekto 
La Bonina noktardeo estis priskribita de Nicholas Aylward Vigors en 1839 baze sur informoj fare de Heinrich von Kittlitz kaj de la kapitano Frederick William Beechey el la brita ŝipo HMS *Blossom* el 1828. Ĝi atingis grandon de ĉirkaŭ 61 cm. La krono estis nigra kaj havis du blankajn ornamoplumojn kiuj atingis ties dorson. La dorso estis cinamo-bruna. La subaj partoj estis blankaj. Piedoj kaj kruroj estis oranĝecaj kaj la beko estis nigra. Kontraste kun la Oceania noktardeo ĝi havis pli dikan kaj rektan bekon.

## Teritorioj kaj habitato 
Ĝi troviĝis nur en la insuloj Ogasavaroj aŭ Boninoj Ĉiĉi-jima kaj Nakōdo-jima. Ties habitato konsistis el strandoj kaj marĉoj kie ili nestumis en malaltaj arboj.

## Manĝo 
Insektoj, fiŝoj, kaj eble malgrandaj testudoj.

## Formorto 
La Bonina noktardeo iĝis formortinta nur 50 jarojn post sia priskribo. La lasta specimeno estis kaptita en 1889 en Nakōdo-jima. Ekzistas ses muzeaj specimenoj, po unu en Londono kaj Bremeno, kaj kvar en Sankta Peterburgo. Plej verŝajna tialo por ties formorto estas predado fare de ratoj kaj naturiĝintaj katoj. Tamen ankaŭ kolektantoj fascinitaj pro ties plumoj povus esti responsaj; birdoj mortpafitaj por uzado en ĉapelproduktado (burĝona negocado en nuntempa Japanio) ne estus nun en sciencaj kolektoj.

## Referencoj 
* Greenway, James C. (1967): Extinct and Vanishing Birds of the World 
* Day, David (1981): The Doomsday Book of Animals

Kategorio:Ardeoj
Kategorio:Ardeedoj
Kategorio:Pelikanoformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Formortintaj birdoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Péter Lengyel

**Péter Lengyel** [lendjel], hungare **Lengyel Péter** estis hungara verkisto (ankaŭ konata pri sciencfikcio) kaj tradukisto.

Péter Lengyel naskiĝis kiel **Merényi Péter** la  1939 en Budapeŝto.

## Biografio 
Patro de Péter Lengyel mortis dum la 2-a mondmilito, poste *Endre Merényi* edukis lin. Péter Lengyel frekventis gimnazion en Óbuda, poste li frekventis universitaton inter 1957-1962. Tiutempe li ankaŭ tradukis kaj verkis novelojn. Inter 1960-1962 li estis dramaturgo en Teatro Madách. Poste du jarojn li havis postenon en Havano. Inter 1990-1993 li instruis en universitato en Budapeŝto. Li havas edzinon, kiu naskis 2 filojn. Li ricevis premion Kossuth en 2010, pli frue ankaŭ aliajn premiojn.

## Verkaro (elekto) 
* noveloj, ekzemple *Két sötétedés* - debuta novelaro - 1967; *Rondó* 1982
* romanoj, ekzemple *Ogg második bolygója* - sciencfikcia romano - hungare 1969, germane 1972, pole 1982, japane 1978, ĉeĥe 1981; *Mellékszereplők* verkita en 1970, aperis nur en en 1980 pro longa malpermeso; *Cseréptörés* 1978; *Macskakő* 1988, baldaŭe ankaŭ angle

## Fontoj 
*Hungara Vikipedio

Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Hungaraj dramaturgoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
6161 Vojno-Yasenetsky

'*6161 *Vojno-Yasenetsky'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (Ukrainio), tiam en Sovetunio, nun en Respubliko Krimeo.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la rusa kirurgo kaj ĉefepiskopo *Valentin Feliksoviĉ Vojno-Jaseneckij* (cirile: *Валентин Феликсович Войно-Ясенецкий'' 1877–1961), kanonizia de la Rusa Ortodoksa Eklezio sub la nomo de Luka.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1971
Zsuzsa Rakovszky

**Zsuzsa Rakovszky** [ĵuĵa rakovski], hungare **Rakovszky Zsuzsa** estas hungara poeto, verkisto kaj tradukisto.

Zsuzsa Rakovszky naskiĝis la  1950 en Sopron.

## Biografio 
Zsuzsa Rakovszky frekventis gimnazion en Sopron, universitaton komence en Debrecen, poste en Budapeŝto. Inter 1975-1981 ŝi estis bibliotekisto, poste ŝi redaktadis. Inter 1974-1981 ŝi havis edzon, tiam ŝi naskis filon. Ekde 1986 ŝi estas liberprofesia verkisto. Ŝi ricevis premion Kossuth en 2010, ekde 1980 ankaŭ aliajn premiojn.

## Verkaro (elekto) 
* poemolibroj, ekzemple *Familienroman. Gedichte* - elektitaj poemoj hungare kaj germane 2002; *Visszaút az időben - versek 1981-2005* 2006
* romano: *A hullócsillag éve* 2005
* tradukaĵoj, ekzemple de Robert Browning, Lewis Carroll, Theodor Storm, Gottfried Keller, Elizabeth Bishop, Bruno Bettelheim, Bertrand Russell, Charles Frazier, **Henrik Ibsen**, Stephenie Meyer

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Hungaraj bibliotekistoj
Paarl

'*** estas grandurbo en Sud-Afriko, en provinco Okcidenta Kablando. La loknomo signifas perlon nederlande. Ĝi apartenas al la plej maljunaj eŭropaj setlejoj en la lando. La urbo estas parto de urbaro de Kablando.
eta|300px|Mapo de la Okcidenta Kablando, kie  situas proksime de Kaburbo

## Bazaj informoj 
* Areo: 32&nbsp;km²
* Loĝantaro: 200.341 (en 2012)
* Supermara alteco: 137-273 m
* Horzono: UTC +2 h

## Geografio 
 situas en baseno en la sudokcidenta parto de la lando. Kaburbo troviĝas 55, Port Elizabeth 612, Bloemfontein 856, Johanesburgo 1213, Durbano 1217, **Pretorio*' 1263 km.
eta|260px|maldekstre|Aerfoto pri

## Historio 
La Nederlanda Orienthinda Kompanio sub gvidado establis komercejon pri viandaĵoj kun afrikanoj en tiu loko en 1657. La nederlandanoj ekvidis gigantan granitan rokon, kiu brilis en la suno post pluvego, tial ili nomis la lokon diamanto kaj perlo-monto. Baldaŭe la diamanto forgesiĝis, nur perlo restis por nomi la urbon. En 1688 francoj alvenis kaj fondis bienojn en la regiono, dume ili forprenis akvon de la afrikanoj. La eŭropanoj okupiĝis precipe pri vinkulturo. En 1990 Nelson Mandela tie finis la malliberejajn jarojn, kiu daŭris 27 jarojn.

## Ekonomio 
eta|240px|dekstre|La fama granito ĉe
 estas centro de agrikultura regiono. Oni produktaj fruktojn, sed la plej grava estas la vino.

## Trafiko 
El  kuras ĉefvojoj al Kaburbo kaj Bloemfontein, krome fervojoj al Kaburbo kaj Port Elizabeth.

## Vidindaĵoj 
* lingvo-muzeo
* monumento
* memorejo pri Nelson Mandela
* perlo-monto (la unua surgrimpado okazis en 1969)
* kooperativo-domo de vinkultivistoj

## Famuloj
* Elsa Joubert, verkistino

## Fontoj 
* Angla Vikipedio
* mapo, distancoj 
* loĝantaro
eta|240px|dekstre|Monumento en
eta|240px|maldekstre|Kooperativo-domo de vinkultivistoj en

Kategorio:Urboj de Sud-Afriko
László Végel

**László Végel** [lAslO], hungare **Végel László** estis hungara verkisto, dramisto, dramaturgo kaj ĵurnalisto.

László Végel naskiĝis la  1941 en Jugoslavio, en Srbobran.

## Biografio 
László Végel frekventis universitatojn en Novi Sad kaj Beogrado. Baldaŭe li ĵurnaladis en diversaj hungarlingvaj periodaĵoj. Inter 1980-1991 li estis dramaturgo en televizio de Novi Sad, sed li aperigis artikolojn ankaŭ serbe. En 1992 li devis kaŝiĝi pro la enlanda milito. Inter 2006-2007 li vivis en Berlino helpe de stipendio. Li ricevis premion Kossuth en 2009, inter 1987-2012 ankaŭ aliajn hungarajn kaj serban premiojn.

## Verkaro (elekto) 
* romanoj, ekzemple *Egy makró emlékiratai* 1967; *Parainézis* 2003
* noveloj: *Szitkozódunk, de szemünkből könnyek hullanak* 1969
* eseoj, ekzemple *A vers kihívása* 1975; *Ábrahám kése* en 1987 serbe, poste hungare; *Peremvidéki élet* 2000
* dramoj: *Judit* 1989
* el liaj verkoj oni tradukis al angla, serba, slovena, germana, nederlanda kaj albana lingvoj

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj dramistoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj dramaturgoj
Virginia (Sud-Afriko)

**Virginia** estas grandurbo en Sud-Afriko, en Provinco Liberŝtato.
## Bazaj informoj 
* Areo: 75&nbsp;km²
* Loĝantaro: 196.320 (en 2012)
* Supermara alteco: 1316 m
* Horzono: UTC +2 h
* Poŝtkodo: 9430
* Telefonkodo: 057

## Geografio 
Virginia situas sur altebenaĵo en la meza parto de la lando. Welkom troviĝas 22, Botshabelo 125, Bloemfontein 132, Johanesburgo 243, **Pretorio** 299, Durbano 444, Port Elizabeth 663, Kaburbo 1034 km.

## Historio 
En 1890 geodeziistoj de la ŝtato Virginio nomis tiun lokon Virginia. Tiam oni komencis konstrui la fervojon. En 1955 oni komencis minadi oron. Dum la rasapartisma epoko nigruloj estis devigitaj vivi ekster Virginia. En 1988 inundo okazis. En 1994 digo-katastrofo okazis mortigante deksep homojn. En 2000 Virginio estis integrigita al urbaro de Welkom.
 
## Ekonomio 
Virginia estas grava centro de orominado. En la regiono oni kultivas maizojn kaj bredas brutojn.  

## Klimato 
Virginia havas subtropikan klimaton. La averaĝa temperaturo varias inter 9-22 °C. La varmo en januaro kulminas kaj malkulminas en julio. Jare pluvas po 546 mm. La pluvo en januaro kulminas kaj julie malkulminas.

## Trafiko 
Virginia situas laŭ fervoja linio inter Bloemfontein kaj Johanesburgo.
   
## Fontoj 
* Angla Vikipedio
* mapo, distancoj 
* loĝantaro
* vetero

Kategorio:Urboj de Sud-Afriko
Preĝejo Sankta Kruco (Nagyatád)

**Preĝejo de Sankta Kruco** kune kun franciskana monaĥejo estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en urbo Nagyatád.

## Historio 
Antaŭ dominado de la turkoj kirko funkciis inter Nagyatád kaj Berzence, kie oni gardis peceton de Sankta Kruco, tial la kirko estis pilgrimejo. Iom da kirko-fundamento ankaŭ nun estas videbla. Supozeble en lokon de la nuna preĝejo oni konstruis novan preĝejon post la turka erao. En 1731 franciskanoj estis invititaj, kiuj tiam uzis lignan preĝejon, sed en 1751 ili ekkonstruis monaĥejon kun pli nova preĝejo. La konstruado finiĝis en la 1770-aj jaroj, tamen nur la turo pretiĝis el ligno. La nun videbla klasikisma turo pretiĝis en 1844. Dum la 2-a mondmilito la turo neniiĝis, sed poste oni rekonstruis ĝin. En 1950 la franciskanoj estis forigitaj. La orgeno muzikas ekde 1958. La novaj freskoj estis pentritaj en 1991.
 
## Konstruaĵo 
La konstruaĵo konsistas el la preĝejo kaj el la monaĥejo formanta L-literon. Komune ili formas U-literon. La baroka preĝejo havas turon meze de la fronto. Interne situas loko de koruso kaj sanktejo. Menciindas la skulptaĵoj pri Sankta Roĥo,  Sankta Sebastiano, Stefano la 1-a (Hungario) kaj Ladislao la 1-a (Hungario). La ĉefaltara bildo estis pentrita en 1871. La predikejo estas tute nova. Resume 7 altaroj troviĝas en la navo.

En la monaĥejo la freskoj estis pentritaj en la 18-a jarcento.

Kermeso okazas en la 14-an de septembro.

## Fontoj 
* hungare
* hungare
* hungare

Nagyatád
Nagyatad
Kategorio:Franciskanaj preĝejoj en Hungario
Nagyatád
Camélia Jordana

**Camélia JORDANA** (naskonome: Camélia Jordana Aliouane) (naskiĝis  en Toulon, Var, Francio) estas franca pop-kantistino. Ŝi fariĝis konata post kiam ŝi partoprenis en televida kanto-konkurso *Nouvelle Star*, la franca versio de *Pop Idol* en 2009, kie ŝi alvenis en tria pozicio.

## Diskaro 
### Albumoj 
* 2010: *Camélia Jordana*

# Non non non (Ecouter Barbara)
# Moi c'est
# Calamity Jane
# Tombée de haut
# Little Monsters
# Diva
# J'étais une fille
# La vie en solitaire
# Je pars
# Manhattan
# Mens-moi
# Lettera
# Le mois d'août
# Ou Pas (Ekstra)
# Some Say (Ekstra)
# Calamity Jane (Acoustic version) (Ekstra)
# Bake It (Ekstra)

### Unuopaĵoj 
* 2010: *Non Non Non (Écouter Barbara)*
* 2010: *Calamity Jane*
* 2011: ''Moi c'est''

## Eksteraj ligiloj 
* www.camelia-jordana  Oficiala retejo
* www.myspace.com/cameliajordanamusic Camélia Jordana en MySpace

Kategorio:Francaj kantistoj
Kategorio:Franclingvaj kantistoj
Kategorio:Popkantistoj
Kategorio:Francaj popkantistoj
Kategorio:Popolroko
Kategorio:Naskiĝintoj en Var
Andrea Zsigmond

**ZSIGMOND Andrea** [ĵigmond) rumania hungara teatrologino. Ŝi naskiĝis en Miercurea Ciuc la 18-an de aprilo 1978.

## Biografio
Andrea Zsigmond estas universitato instruistino de la UBB de Kluĵo en la fako de scienco pri teatro. Ŝi akiris diplomon pri hungara-germana lingvoj en 2000 kaj priteatra scienco en 2001.

## Libroj
**Mi kritika még? Színek és ének*. Korunk - Komp-Press Kiadó, Kolozsvár, 2012.
**Címke-függöny*. Tompa Gábor színházi magánszótára. Kunmetis Zsigmond Andrea. Bookart Kiadó, Csíkszereda, 2010.
**Színváltások*. Esszék a színházról és környezetéről. Koinónia Könyvkiadó, Kolozsvár, 2009.
*Mihai Măniuţiu: *Aktus és utánzás* (Teatraj eseoj). Koinónia Kiadó, Kolozsvár, 2006. (tradukaĵo)

## Fonto
*Biografiaj indikoj

Kategorio:Rumanujaj hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Rumanio
Ŝtata Parko Brazos Bend

La **Ŝtata Parko Brazos Bend** estas ŝtata parko de 1,982 ha laŭlonge de la rivero Brazos en Needville (Teksaso), Usono, administrata de la Teksasa Parka kaj Natura Servo. La parko estas hejmo de diversa mikso de indiĝena flaŭro kaj faŭno kiu kovering ankaŭ same diversan gamon de ekosistemoj. Brazos Bend enhavas areojn de marbordaj prerioj, malaltateraj arbaroj, kaj ampleksa gamo de humidejoj inklude malfermajn kaj duonmalfermajn lagojn kaj mezajn marĉojn. Resumo de la nombraj loĝantoj de la Parko estas ĉirkaŭ 300 speciojn de kaj loĝantaj kaj vizitantaj migrantaj birdoj kaj mamuloj kiaj la blankavosta cervo, la naŭzona dazipo, lavursoj, kaj la Kanada lutro. Plej rimarkindaj kaj popularaj loĝantoj de la parko estas la relative granda populacio de Misisipa aligatoro. La Parko estas malferma la tutan jaorn, kun escepto de kelkaj semajnfinoj jare dum kiu la Parko fermiĝas por kontrolita ĉasado por administri la populacion de blankavosta cervo.

Kategorio:Naturo en Usono
Kategorio:Teksaso
6116 Still

'*6116 *Still'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell, apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona komponisto kaj dirigento William Grant Still (1895–1978).

*Oni ne konfuzu ĝin kun 4713 Steel.''

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1984
Municipo Oĉamĉire

** Municipo Oĉamĉire** (, ) estas municipo en Aŭtonoma Respubliko Abĥazio de Kartvelio. Ties ĉefurbo estas Oĉamĉire.

## Populacio 
En 2003 estis la jena:
* Abĥazoj - (76.1%)
* Kartveloj - (9.2%)
* Armenoj - (8.8%)
* Rusoj - (3.8%)
* Grekoj - (0.3%)

Kategorio:Abĥazio
Kategorio:Administraj unuoj de Kartvelio
Oĉamĉire

**Oĉamĉire** (, ruse *Очамчира/Otschamtschira*, abĥaze *Очамчыра,* laŭ la literumo adoptita en Abĥazio en 1999 - *Ochamchyra*) estas urbo en la kontestita teritorio Abĥazio kaj ĉefurbo de la Municipo Oĉamĉire de Kartvelio. En 1991 en Oĉamĉire loĝis  loĝantoj. La urbo situas ĉe la marbordo de Nigra Maro ĉe la enfluejo de la rivero Galidzgi. Oĉamĉire estas mararmea bazo de la rusa Nigra Mara Floto. Dum la kartvela-abĥaza konflikto la urbo multe suferis. Rusa kontrolo de Abĥazio devenas de konflikto en 2008 kun Kartvelio, en kiu Moskvo subtenis separatismajn fortojn. Tamen, la internacia komunumo rekonas Abĥazion kiel parto de la suverena teritorio de Kartvelio. Post la invado de Ukrajno ekestis esenca komerca vojo inter Azio kaj Eŭropo kiu pasas tra Abĥazio kaj Kartvelio.

## Demografio 
Laŭ la censo (2011) en la urbo ĉefe loĝis abĥazoj (72.2%), sekvitaj de rusoj (10.0%), kartveloj (8.9%) kaj la armenoj (3.1%). Dum la sovetia periodo, la urbo havis kartvelan plimulton, kie la abĥaziaj kaj rusaj komunumoj estis proksimume egalaj en grandeco. La interna milito en 1992-1993 delokigis precipe kartvelojn, kiuj neniam revenis.

## Transporto 
Ekde 2008 Oĉamĉire estas la finstacio de la abĥaza fervojo al Soĉi. Branĉlinio kondukas al la ĉefurbo de la najbara distrikto Tkvarchel.

## Ŝipa bazo 
La 26-an de januaro 2009, la ĉefa stabo de la Rusa Mararmeo anoncis la starigon de bazo por la batalŝipoj de la nigramara floto en la haveno.      

En nobember 2023 la fakta prezidento de Abĥazio, Aslan Bschania, subskribis interkonsenton kun Rusio por establi daŭran rusan mararmean bazon en la regiono de Oĉamĉire.  Ĝi devas iĝi la nova bazo de la rusa nigramara floto.   

Kategorio:Urboj de Kartvelio
Urmuz

**Urmuz** estas la plumnomo de la rumana avangarda verkisto Demetru Demetrescu-Buzău (n. 17 marto 1883 en Curtea de Argeș; m. 23 novembro 1923 en Bukareŝto).

En la junaĝo li multe legis, precipe scienc-fikcion kaj vojaĝliteraturon. Studis juron kaj profesiis kiel juĝisto en diversaj lokoj en la suda Rumanio.

Postlasis manplenon de avangardaj-absurdaj tekstoj, kiujn oni postmorte kolektis en la kajeron *Pagini bizare*. La kolekto, en la traduko de Ionel Oneţ, aperis en Esperanto sub la titolo *Paĝoj bizaraj* en 1998.

Kategorio:Rumanaj verkistoj
Kategorio:Rumanlingvaj verkistoj
Kategorio:Rumanlingva literaturo
Gorsachius

***Gorsachius*** estas genro de malnovmondaj noktardeoj tipe troviĝantaj ĉe akvo en arbaraj regionoj. Tiuj estas mezgrandaj ardeoj kiuj estas migrantaj en plej malvarmaj partoj de siaj teritorioj, sed aliloke loĝantaj birdoj. Ili estas malplej konataj, plej strikte noktulaj, plej malgrandaj kaj ĝenerale plej raraj noktardeoj.

Tri el kvar specioj troviĝas en Orienta, Suda kaj Sudorienta Azio, dum la lasta specio, nome la Blankadorsa noktardeo, troviĝas en subsahara Afriko. La Japana kaj la Tigra noktardeoj similas unu al la alia, havas relative mallongajn bekojn kaj estas ĝenerale brunaj kun malhela strio el la gorĝo al la supra ventro. La pli grandaj Blankorela noktardeo kaj Blankadorsa noktardeo estas pli malhelaj, kun distingaj blankaj markoj vizaĝe kaj en kolo ĉe la unua, kaj kun tute nigra kapo en la dua.

Ties kutimaro, ĉefe ĉe la Blankorela noktardeo, estas relative malmulte konata kompare kun tiu de aliaj noktardeoj, sed ili nestumas solaj aŭ en malgrandaj grupoj, kaj oni registris ovarojn de 2-5 ovoj. Dum ili estas ĝenerale noktuloj kaj krepuskuloj, ili estis registritaj manĝante dumtage dum nuba vetero. Ili estas kaŝemaj, kaj oni scias, ke ili manĝas krabojn, krustulojn, fiŝojn, insektojn, ranojn kaj aliajn malgrandajn animalojn.

## Taksonomio 
Tiuj noktardeoj estis iam lokitaj en la genron *Nycticorax*, sed nune ĉiuj ĉefaj fakuloj agnoskas ilin kiel separataj. Aldone al la specioj listitaj sube, la Ruĝecbruna aŭ Bonina noktardeo estis lokita en la genron *Gorsachius*, sed nune ĉiuj ĉefaj fakuloj lokigas ĝin en *Nycticorax*. La kvar noktardeoj de tiu ĉi genro estas monotipaj.

* Genro *Gorsachius* — aziaj kaj afrikaj noktardeoj (4 specioj)
** Blankadorsa noktardeo, *Gorsachius leuconotus*
** Blankorela noktardeo, *Gorsachius magnificus*
** Japana noktardeo, *Gorsachius goisagi*
** Tigra noktardeo, *Gorsachius melanolophus*

## Referencoj 
* Martínez-Vilalta, A., & A. Motis (1992). Family Ardeidae (Herons). pp.&nbsp;376–429 in: del Hoyo, J., A. Elliott, & J. Sargatal. eds (1992). *Handbook of the Birds of the World.* Vol. 1. Ostrich to Ducks. Lynx Edicions, Barcelona. ISBN 84-87334-10-5

Kategorio:Ardeoj
Kategorio:Ardeedoj
Kategorio:Pelikanoformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Afriko
Blankadorsa noktardeo

La **Blankadorsa noktardeo** (*Gorsachius leuconotus*) estas birdospecio de ardeo de la familio de Ardeedoj. La komuna nomo de la specio estas rekta traduko de la latina scienca nomo *leuconotus*, tio estas kunmetaĵo de du radikoj signife respektive *blanka* kaj *dorso*. Ĝi estis iam lokita en la genron *Nycticorax*.

## Disvastiĝo kaj priskribo 
Tiu relative malgranda (50 ĝis 56 cm longa) kaj malhela noktardeo (ĝi estas iom simila al la Noktardeo, sed pli malgranda kaj kun brusto kaj ventro tre ruĝecbruna) troviĝas tra granda parto de subsahara Afriko, sed ĉefe en du areoj: nome en plej okcidenta parto de la Gvinea Golfo kaj en zono el sudo de Orienta Afriko (Ugando) al oriento de Suda Afriko. Ŝajne ili estas ĉefe loĝantaj birdoj sed povas fari mallongajn sezonajn movojn. Ili reproduktiĝas per izolaj paroj, komence de la pluvsezono kun diferencaj jarepokoj en diferencaj regionoj. Kovado okazas dum 24 ĝis 26 tagoj.

## Kutimaro 
Ili manĝas solaj aŭ en paroj kaj strikte noktule. Dumtage ili ripozas en altaj arboj aŭ en tre densaj marĉoj kaj arbara vegetaĵaro. Tiu specio loĝas en tre densaj arbaroj, ĉe arbarbordaj rojoj, mangrovejoj, insuloj de grandaj riveroj kaj lagoj, arbaraj bordoj de marĉoj kaj foje kareksejoj. Ties dieto ŝajne konsistas el malgrandaj fiŝoj, amfibioj, moluskoj, krustuloj, flugoformikoj, muŝoj kaj aliaj insektoj. La nesto estas bastoneta platformo, kutime bone kaŝita kaj konstruita malalte super akvo en arboj aŭ arbustoj, foje for el akvo en arboj, arbustoj, kareksejoj, mangrovoj aŭ sur rokoj, kavoj aŭ insuloj, sed tre rare en eksponitaj lokoj.

Ĉefa minaco estas habitatoperdo aŭ degradado.

## Referencoj 
*  Kriterioj kial tiu specio estas Malplej Zorgiga.
### Bibliografio 
* James A. Kushlan & James A. Hancock: *Herons*. Oxford University Press, 2005, ISBN 0-19-854981-4

## Eksteraj ligiloj 
* Blankadorsa noktardeo - Speciteksto en The Atlas of Southern African Birds

Kategorio:Ardeoj
Kategorio:Ardeedoj
Kategorio:Pelikanoformaj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Philipp Franz von Siebold

. Li estis al unua eŭropano kiu instruis okcidentan medicinon en Japanio. Li akiris gravon pro sia studoj pri japanaj flaŭro kaj faŭno.

## Biografio 
Li doktoriĝis en 1820, li laboris por la Nederlanda Orient-hinda Kompanio en 1822, kiu sendis lin Japanion en 1823.

## Verkoj 
* (1822) *De historiae naturalis in Japonia statu*
* (1826) *Epitome linguae Japonicae*
* (1829) *Synopsis Hydrangeae generis specierum Iaponicarum*
* (1832-1854) *Archiv zur Beschreibung von Japan und dessen Neben- und Schutzländern: Jezo mit den südlichen Kurilen, Krafto, Kooraï und den Liukiu-Inseln, nach japanischen und europäischen Schriften und eigenen Beobachtungen bearbeitet.*
* (1833-1841) *Bibliotheca Japonica*
* (1835-1841) *Thesaurus linguae japonicae*
* (1835-1841) *Flora Japonica*
* (1833-1850) *Fauna Japonica*
* (1835-1853) *Flora Japonica*
* (1843) *Plantaram, quas in Japonia collegit*
* (1845) *Florae Japonicae familae naturales adjectis generum et specierum exemplis selectis. Sectio prima. Plantae Dicotyledoneae polypetalae*
* (1846) *Florae Japonicae familae naturales adjectis generum et specierum exemplis selectis. Sectio altera. Plantae dicotyledoneae et monocotyledonae*
* (1847-1848) *Essai historique, statistique et politique sur le commerce du Japon.*
* (1866-1871) *Flora Japonica*

Kategorio:Germanaj sciencistoj
Kategorio:Germanaj botanikistoj
Kategorio:Japanio
Kategorio:Naskiĝintoj en 1796
Kategorio:Mortintoj en 1866
Kategorio:Botanikistoj
Blankorela noktardeo

La **Blankorela noktardeo** (*Gorsachius magnificus*) estas birdospecio de ardeo de la familio de Ardeedoj. La komuna nomo de la specio aludas al blanka zono de la orelareo, dum la latina scienca nomo *magnificus*, estas vorto kiu signifas *elstara* aŭ *rimarkinda*. Krome ĝi havas nigrecan kapon kun blanka traokula strio, ruĝecbrunan kolon kaj brunan dorson. La subaj partoj estas pli helaj kaj striecaj. La kruroj verdecaj.

Ĝi troviĝas en malmultaj lokoj de suda Ĉinio kaj norda Vjetnamo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj riveroj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo. Oni ĉirkaŭkalkulas populacion de nur malpli da milo da plenkreskuloj. Ili loĝas ĉe humidejoj kaj rizkampoj. Ties dieto estas malgrandaj fiŝoj, salikokoj kaj senvertebruloj, kaj ŝajne ĝi estas tute noktulo. Tiu ĉi specio ne nestumas kolonie; la ino demetas 3-5 ovojn.

Ĉefa minaco estas arbar-klarigado kaj fragmentado; ankaŭ ĉasado.

## Referencoj
*  IUCN2011.1, BirdLife International, 2010, 144697, Gorsachius magnificus, konsultita la 30an de aŭgusto 2011. Kriterioj kial tiu specio estas endanĝerita.

## Eksteraj ligiloj 
*BirdLife Species Factsheet. 

Kategorio:Ardeoj
Kategorio:Ardeedoj
Kategorio:Pelikanoformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Fauna Japonica

[eta|Ilustraĵo de paro de [Ruĝa pasero|Ruĝaj paseroj el *Fauna Japonica*]]
**Fauna Japonica** (japana faŭno) estas serio de monografioj pri zoologio de Japanio.

La plena titolo estis *Fauna Japonica sive Descriptio animalium, quae in itinere per Japoniam, jussu et auspiciis superiorum, qui summum in India Batava imperium tenent, suscepto, annis 1825 - 1830 collegit, notis, observationibus et adumbrationibus illustravit Ph. Fr. de Siebold. Conjunctis studiis C. J. Temminck et H. Schlegel pro vertebratis atque W. de Haan pro invertebratis elaborata*.

Baze sur la kolektoj faritaj de Philipp Franz von Siebold (kiu eldonis la tekston) kaj de lia sukcedanto Heinrich Bürger en Japanio, la volumoj pri vertebruloj de *Fauna Japonica* estis aŭtoritaj de la naturalistoj de la muzeo de Leyden nome Coenraad Jacob Temminck kaj Hermann Schlegel. Wilhem de Haan, ankaŭ de la muzeo de Leyden verkis la prisenvertebrulajn volumojn helpite de la japanaj artistaj naturalistoj Keiga Kavahara, Kurimoto Masajoŝi kaj aliaj.

Ĝi estis publikite laŭserie en kvin volumojn inter 1833 kaj 1850.

Tiu estis la unua libro verkita en eŭropa lingvo (nome franca) pri japana faŭno.

## Referencoj 
* Masuzō Ueno, 1964 : The Western Influence on Natural History in Japan, *Monumenta Nipponica*, **19** (3/4) : 315-339. ISSN 0027-0741.

## Eksteraj ligiloj 
* Libroservo de Universitato Kioto 

Kategorio:Zoologia bibliografio
Kategorio:Monografioj
Kategorio:Faŭno de Japanio
Pielisjärvi

**Pielisjärvi** estas

*Eksa komunumo de Finnlando
*sama ol Pielinen, lago en Finnlando.

Kategorio:Apartigiloj
Kategorio:Geografio de Finnlando
Thomas J. Balonek

**Thomas J. BALONEK** estas usona astronomo kaj profesoro pri fiziko kaj astronomio
en la Universitato Colgate de Hamilton (Nov-Jorkio).

Li studas la optikajn kaj elektromagnetajn elsendojn de la
centroj de galaksioj kaj kvazaroj

La Minor Planet Center kreditas lin de la malkovro de 7 asteroidoj inter 1991 kaj 1995.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Thomas Balonek, profesoro ĉe *Colgate University*

Balonek, Thomas J.
Balonek, Thomas J.
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Pielisjärvi (eksa komunumo)

**Pielisjärvi** estas eksa komunumo de Finnlando en Norda Karelio en eksa gubernio de Orienta Finnlando sur la bordo de Pielinen. Pielisjärvi estis ligita al Lieksa en 1973 samtempe ol Lieksa fariĝis el kampurbo al urbo.

Kategorio:Eksaj komunumoj de Finnlando
Kategorio:Geografio de Finnlando
(6633) 1986 TR4

**(6633) 1986 TR4** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la dana astronomo Poul Jensen elde la Observatorio Brorfelde (en Holbæk) kaj ne ankoraŭ ricevis nomon.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Poul Jensen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1986
Stamford Raffles

**Sir Thomas Stamford Bingley RAFFLES**, FRS (6a de julio 1781 – 5a de julio 1826) estis brita politikisto, konata ĉefe pro sia fondo de la urbo Singapuro (nune urboŝtato Respubliko Singapuro). Li estas ofte priskribata kiel la "Patro de Singapuro". Li estis ankaŭ engaĝita en la konkero de la Indonezia insulo Javo el nederlandaj kaj francaj trupoj dum la Napoleonaj Militoj kaj kontribuis al etendo de la Brita Imperio. En 1823, li fondis la unuan lernejon de Singapuro, kiun li nomis "Singapore Institution", aŭ la Singapura Institucio, kaj post lia morto en 1826, la lernejo estis renomita "Raffles Institution". Li estis ankaŭ amatora verkisto kaj verkis libron titole *History of Java* (1817).

Kategorio:Britaj ornitologoj
Kategorio:Reĝa Societo de Londono
Kategorio:Britaj zoologoj
Grunda manĝoĉeno

La grunda manĝoĉeno estas nutrokomunumo de organismoj vivantaj en la grundo, inter kiuj ekzistas dependorilatoj, ĉar unuj organismoj nutras sin per aliaj. La tri ĉefaj grupoj estas la produktantoj, konsumantoj kaj detruantoj. Al la produktantoj apartenas la verdaj plantoj, kiuj per fotosintezo kapablas eluzi la energion de la sunlumo kaj transformi neorganikajn en organikajn kombinaĵojn. Konsumantoj vivtenas sin el tiaj kombinaĵoj produktitaj.

Kategorio:Ekologio
Kategorio:Biologio
Butorides

***Butorides*** estas genro de malgrandaj ardeoj nome birdospecioj de la familio de Ardeedoj. Ĝi enhavas tri similajn speciojn, nome la Verda ardeo aŭ Verdadorsa ardeo, *Butorides virescens*, la Sundevala ardeo (*Butorides sundevalli*), kaj la Striardeo, *Butorides striatus*. Oni konas specion el fosilioj, *Butorides validipes*, el komenca Pleistoceno de Florido.

Plenkreskuloj el la nunaj specioj estas ĉirkaŭ 44 cm longaj, kaj havas bluecnigrajn dorsojn kaj flugilojn, nigran kronon kaj mallongajn flavajn krurojn. Junuloj estas pli brunaj supre kaj striecaj sube, kaj havas verdecflavajn krurojn.

La specioj havas diferencajn subpartajn kolorojn, helbruna kun blanka antaŭa strio ĉe la Verda ardeo, kaj blanka aŭ griza ĉe la Stria. Ili reproduktiĝas en malgrandaj humidejoj sur platformo el bastonetoj ofte en arbustoj aŭ arboj, foje surgrunde. La ino demetas 3 al 5 ovojn. Ambaŭ gepatroj kovas dum ĉirkaŭ 20 tagoj post ovodemetado, kaj nutras la idojn kiuj bezonas zorgadon dum 3 semajnoj antaŭ elnestiĝo.

La ardeoj de la genro *Butorides* staras senmove ĉe la akvobordo kaj atendas gvate predojn. Ili manĝas ĉefe malgrandajn fiŝojn, ranojn kaj akvajn insektojn. Ili foje faligas manĝerojn sur la akvosurfaco por allogi fiŝojn.

## Taksonomio kaj teritorioj 
La ardeoj de la genro *Butorides* estis iam konsiderataj ununura specio, sed estas nune normale disigitaj kiel supre, kun la Verda ardeo reproduktanta en orienta Nordameriko, Centrameriko, Karibio kaj la marbordo de Pacifiko de Kanado kaj Usono, kaj la Striardeo en la tropikoj de la Malnova Mondo el Okcidenta Afriko al Japanio, kaj en Sudameriko.

Birdoj de centra Panamo kun sablokoloraj koloj estis konsiderataj kiel hibridoj inter ambaŭ specioj, sed loĝado de similaj birdoj trans la teritorioj de migrantaj Verdaj ardeoj signifas, ke estas ankoraŭ duboj pri la bordoj de la specioj de la genro *Butorides*.

## Referencoj 
* *A guide to the birds of Costa Rica* (1989), de F. Gary Stiles kaj Alexander Frank Skutch ISBN 0-8014-2287-6

Kategorio:Ardeoj
Kategorio:Ardeedoj
Kategorio:Pelikanoformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Tigra noktardeo

La **Tigra noktardeo** (*Gorsachius melanolophus*) konata ankaŭ kiel **Malaja noktardeo**, estas mezgranda birdospecio de la familio de Ardeedoj nome ardeoj. Ĝi distribuiĝas en suda, orienta kaj sudorienta Azio, reproduktiĝas en plej orienta Barato, Tajvano, sudorienta Ĉinio, Hindoĉinio kaj  Filipinoj. Vintrumas en Indonezio kaj Malajzio.

La Tigra noktardeo estas ĉirkaŭ 47 cm alta. Ili estas noktulaj kaj troviĝantas en arbaroj. Plenkreskulo havas nigran kronon kun pendantaj plumoj al la nuko, kaj estas ruĝecbruna ĝenerale, kun helruĝecbruna orelareo, pli hela grizbruna brustareo, malhelbrunaj supraj partoj, ruĝecbrunaj subaj partoj kun fajna strieco (kio havigas la komunan nomon de *Tigra*), kaj nigraj subflugiloj. Plenkreskulo havas ankaŭ bluecajn bridojn ĝis ĉirkaŭokulo vizaĝe (irisoj estas flavaj), kiuj povas varii kolore post mudo. Ambaŭ seksoj estas similaj, kvankam maskloj povas havi pli malhelan kreston kaj kelkaj birdoj, ĉefe inoj, povas pluhavi junulan plumaron. La junulo estas grizecbruna kun nigrablanka punkteco, kaj ties subaj partoj estas striecaj.

Tiu specio troviĝas ofte ĉe akvo, kaj estas komuna ankaŭ en urbaj parkoj. La Tigra noktardeo manĝas ĉefe tervermojn kaj ranojn, kaj pli rare fiŝojn kaj lacertojn. Tiu ardeo ofte ĉasas gigantajn tervermojn, eliginte ilin el la grundo kaj skuante ilin por formordi unue ties kapon antaŭ manĝi ilin. Ĝi ondigas sian gorĝon dum englutado de la vermo. Kaze de minaco, la Malaja noktardeo levas sian kreston.

La ino de la Tigra noktardeo demetas 3-5 ovojn kaj plenumas plej kovadon. Ambaŭ gepatroj nutras la junulojn. Helpaj birdoj povas foje klopodi helpi al idozorgado, sed estas ofte forpelitaj de la gepatroj. Kelkaj patroj havas nematuran plumaron; plej el tiuj ŝajnas inoj.

Disvastigata tra siaj ampleksaj teritorioj, la Tigra noktardeo estis pritaksata kiel Malplej Zorgiga ĉe la IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj.

## Bildaro 

Hairy (25509789973).jpg
Malayan Night-Heron - Taiwan S4E8695 (17320173361).jpg
Gorsachius melanolophus.jpg
Malayan Night Heron 4978.jpg
Feeding (25797002046).jpg

## Referencoj 
*  Kriterioj kial tiu specio estas Malplej Zorgiga.
* Chang, Chuan-Chiung,  *Malayan Night Heron *Gorsachius melanolophus* breeding in immature plumage* . Forktail, Oriental Bird Club, aŭgusto 2000. Konsultita la 26an de aŭgusto 2010.

## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet 

Kategorio:Ardeoj
Kategorio:Ardeedoj
Kategorio:Pelikanoformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kimberley

**Kimberley** estas grandurbo en Sud-Afriko. Ĝi estas ĉefurbo de provinco Norda Kablando, krome anglikana kaj romkatolika diocezoj.
eta|270px|Mapo de Sud-Afriko, kie Kimberley situas meze

## Bazaj informoj 
* Areo: 105&nbsp;km²
* Loĝantaro: 191.194 (en 2012)
* Supermara alteco: 1184 m
* Horzono: UTC +2 h
* Poŝtkodo: 8300
* Telefonkodo: 053

## Geografio 
Kimberley situas sur altebenaĵo en mezo de la lando. Bloemfontein troviĝas 146, Welkom 210, Johanesburgo 432, **Pretorio** 480, Port Elizabeth 587, Durbano 619, Richards Bay 715, Kaburbo 834 km.
eta|260px|maldekstre|Granda mineja kavo nomata Granda Truo en Kimberley

## Historio 
En 1866 iu trovis en tiu loko brilan ŝtoneton (=diamanton). En 1871 kuiristo trovis pli grandan diamanton. Evidentiĝis, ke la loko estas trovejo de diamantoj, venis multe da homoj. Estis disputo pri la regiono, fine britoj akiris ĝin, kiel nova kolonio. La minejo havis la nomon **New Rush**, nederlande **Vooruitzigt**, fine pri ministro Lord *Kimberley*. En 1899 la buroj ne povis okupi la urbon. La plej granda minejo funkciis ĝis 1914.

## Trafiko 
Kimberley havas flughavenon, kiu estas la plej malnova en la lando. La urbo estas grava fervoja nodo. Linioj kuras al Kaburbo, Bocvano, Bloemfontein kaj okcidenta landparto. La centra ĉefa trafikvojo Kaburbo-Pretorio tuŝas la urbon, krome estas ĉefvojo al Bloemfontein.
eta|240px|dekstre|Muzeo McGregor en Kimberley
eta|240px|dekstre|Monumento de la 1-a mondmilito en Kimberley
eta|240px|dekstre|Monumento pri sieĝo de Kimberley

## Klimato 
 havas subtropikan klimaton. La averaĝa temperaturo varias inter 11-. Inter novembro-februaro la temperaturo foje atingas . Inter majo-oktobro foje frostas. Jare pluvas po 414&nbsp;mm. La pluvo en februaro kulminas. Inter junio-aŭgusto apenaŭ pluvas.

## Vidindaĵoj 
* Granda mineja kavo nomata Granda Truo, ankaŭ subĉiela muzeo
* monumentoj pri la angla-bura milito, la 1-a mondmilito kaj ministoj
* biblioteko
* muzeo pri flugado
* memorejo pri koncentrejo dum la bura milito
* ĉevalskulptaĵo de Cecil Rhodes
* muzeo pri Sol Plaatje
* akvorezervujo kun flamengoj
* diversaj preĝejoj

## Ĝemelurboj 
 Arnhem, Nederlando

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
* mapo, distancoj 
* loĝantaro

Kategorio:Urboj de Sud-Afriko
Kategorio:Setlejoj nomitaj laŭ personoj