open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bengala Armeo

dekstra|eta|230px|Soldatoj de la 1a Bengalaj Fuzilistoj, antaŭ 1862.
eta|maldekstre|Soldato de la 6a Bengala Malpeza Infanterio, ĉirkaŭ 1890-aj jaroj.
La **Bengala Armeo** estis la armeo de la Bengala Prezidenteco, unu el la tri prezidentecoj de Brita Hindio ene de la Brita Imperio.

La Prezidentecaj armeoj, kiel la prezidentecoj mem, apartenis al la Brita Orienthinda Kompanio (BOK) ĝis la Leĝo de la Registaro de Hindio de 1858 (aprobita tuj post la Ribelo de sipajoj de 1857) transigis ĉiujn tri prezidentecojn al la rekta aŭtoritato de la Brita monarkio.

En 1895 ĉiuj tri prezidentecaj armeoj estis kunigitaj en la Brithindian Armeon.

## Bibliografio 
* Bickers, Robert A.; Tiedemann, R. G. (2007). The Boxers, China, and the World. Rowman & Littlefield. ISBN 978-0-7425-5395-8.
* Carmen (1969). Indian Army Uniforms under the British from the 18th century to 1947. Artillery, Engineers and Infantry. Morgan-Grampian Books Ltd. ISBN 978-0249439564.
* Mollo, Boris (1981). The Indian Army. Littlehampton Book Services Ltd. ISBN 978-0713710748.
* Raugh, Harold (2004). The Victorians at War, 1815-1914: An Encyclopedia of British Military History. ABC-CLIO Ltd. ISBN 978-1576079256.

Kategorio:Brita Orienthinda Kompanio
Kategorio:Armitaj fortoj de Brita Hindio
Kategorio:Aperis en 1756
Sasuke Uchiha

estas fikcia deŭteragonisto de la mangao kaj animeo *Naruto*, kaj Naruto Ŝippuden, kreita de la *mangao-verkisto* Masashi Kishimoto. Komence, la aŭtoro ne havis intencojn krei lin, sed post konsulti kun sia eldonisto, li decidis koncipi rivalon por la ĉefa rolulo de la verko, Naruto Uzumaki, kio kuntrenis la kreadon de Sasuke. Kvankam Kishimoto komentis havi malfacilaĵojn rilate al lia dezajno, li asertas ke Sasuke estas unu el la roluloj kiun li persone plej ĝuas desegni.

Samkiel en la mangao kiel en la animeo, Sasuke estas ano de la klano Uchiha, unu el la ninĵaj klanoj plej fortaj de la Konoha Vilaĝo, li estas la juna frato de Itachi Uchiha kaj la patro de Sarada Uchiha. Post diplomiĝi kiel unuaranga ninĵo, aŭ *genin*, li aniĝas al la «Teamo 7», konstituita de Naruto Uzumaki, Sakura Haruno kaj sia majstro, Kakashi Hatake. Lia ĉefa kuraĝigo kaj kialo dum la animeo estas venĝi la detruon de sia klano fare de sia plej granda frato, Itachi Uchiha. Malgraŭ tio ke ekde la komenco Sasuke agas kiel malvarma kaj akra homo, antaŭenpuŝita de sia malamo kaj venĝaj deziroj, li sukcesas disvolvi pli agrablan sintenon laŭmezure kiel lia rilato kun la aliaj ĉirkaŭloj progresas, specife kun Naruto, kiun li eĉ konsideras sia rivalo. Tamen, Sasuke fine forlasas sian teamon kaj sian vilaĝon fine de la unua sezono de la animeo, kun la intenco renkontiĝi kun Orochimaru cele fariĝi sufiĉe forta kaj memstara por forvenki na Itachi. Do, liaj kunuloj atribuas al si kiel ĉefan celon revenigi lin al la vilaĝo Konoha, ĉiuriske kaj sub ĉia penado, situacioj kiuj iĝas oftaj en la historio. En la japana adapto de la animeo lia voĉoaktoro estas Noriaki Sugiyama.

Ĉar li estas unu el la ĉefroluloj, nome deŭteragonisto aŭ kvazaŭ ĉefrolulo, Sasuke aperas en pluraj filmoj bazitaj sur la serio, samkiel en aliaj medioj rilatiĝitaj al la entrepreno, inkludante videoludojn kaj originalajn video-animeojn. Pro la sama kialo, li estis objekto de multnombraj kritikoj kaj laŭdoj; multaj enketituloj rimarkis ke lia malvarma kaj akra sinteno estis perceptita kiel tiu de «rivalo» stereotipa, simila al aliaj roluloj ene de la ĝenro *shōnen*, kvankam ĉi tio malfaciligas trovi iun simpation favore al li; en recenzo de IGN, oni klasigis lin kiel «emoon». Malgraŭ tio, Sasuke estis unu el la plej popularaj roluloj el *Naruto*, kaj sekve el la animeo-mondo, ĉar li sukcesis atingi en diversaj okazintaĵoj la unuajn postenojn en pluraj enketoj. Krome, oni lanĉis plurajn akcesorojn de Sasuke en la unua kaj dua parto de la animeo, inkluzive de moveblaj figuroj kaj pluŝoj.

## Notoj 
Kategorio:Fikciaj murdistoj
Kategorio:Animaciaj roluloj
Kategorio:Bildstriaj fikciuloj
Kategorio:Fikciaj ninĵoj
Kategorio:Fikciaj magiistoj
Kategorio:Fikciaj infanoj
Kategorio:Fikciaj glavobatalantoj
Kategorio:Aperis en 1999
Brithindia Armeo

eta|200px|Hindiaj trupoj sur kajo en Singapuro, Novembro 1941.
La **Hindia Armeo**, ofte konata ekde 1947 (sed rare dum sia ekzisto) kiel **Brithindia Armeo** por distingi ĝin el la nuntempa Hindia aŭ *Barata Armeo*, estis la ĉefa armita korpuso de Brita Hindio antaŭ ties malmunto en 1947. Ĝi estis respondeca por la defendo de kaj la Brithindia Imperio kaj la princlandaj ŝtatoj, kiuj povus havi ankaŭ siajn proprajn armeojn. La Hindia Armeo estis grava parto de la fortoj de la Brita Imperio, kaj en Hindio kaj eksterlande, partikulare dum la Unua Mondmilito kaj dum la Dua Mondmilito.

## Vidu ankaŭ 
* Bengala Armeo

## Notoj 
## Bibliografio 
* Barthorp, Michael. Afghan Wars and the North-West Frontier 1839–1947. Cassell. London. 2002. ISBN 0-304-36294-8
* Gaylor, John. Sons of John Company – The Indian & Pakistan Armies 1903–1991. Parapress. Tunbridge Wells, Kent. 1996. ISBN 1-898594-41-4
* Heathcote, T. A. The Indian Army – The Garrison of British Imperial India, 1822–1922. David & Charles. Newton Abbot, Devon. 1974.
* Imperial Gazetteer of India, Volume IV (1908). Indian Empire: Administrative. Oxford: Clarendon Press. p. 552.

Kategorio:Armitaj fortoj de Brita Hindio
Kategorio:Aperis en 1857
Kategorio:Malaperis en 1947
Kategorio:Historio de Hindio
Kategorio:Historio de Barato
Kategorio:Barato en la Dua Mondmilito
Kategorio:Trupoj kaj formacioj de la Brita imperio en la Dua Mondmilito
Cianoakrilata acido

**Cianoakrilata acido** aŭ **‎C4H3NO2** estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la organikaj acidoj, kie unu grupo karboksila (-COOH) ligiĝas al unu **grupo cianoakrilata** [H2C-NC-C]. Cianoakrilata acido estas senkolora likvaĵo, uzata kiel analiza reakciaĵo en kemiaj sintezoj kaj polimerizigaj reakcioj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per interagado de la *kloroakrilata acido* kaj natria cianido:

### Sintezo 2 
* Preparado per hidrolizo de la *metila cianoakrilato*:

### Sintezo 3 
* Preparado per traktado de la *cianoakriloila klorido* kaj natria hidroksido:

### Sintezo 4 
* Preparado per hidratigo de la *cianoakriloila klorido*:

### Sintezo 5 
* Preparado per reakcio inter la *acetileno-karboksilata acido* kaj cianida acido:

### Sintezo 6 
* Preparado per traktado de la cianoacetata acido kaj formaldehido:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de la *metila cianoakrilato*:

### Reakcio 2 
* Sintezo de la *natria cianoakrilato*:

### Reakcio 3 
* Reakcio kun sulfurila klorido:

### Reakcio 4 
* Reakcio kun tionila klorido:

### Reakcio 5 
* Senhidratigo kun formado de la *cianoakrilata anhidrido* en ĉeesto de fosfora kvinoksido:

### Reakcio 6 
* Preparado de cianoakrilamido per traktado de la cianoakrilata acido kaj amoniako:

## Literaturo 
* Handbook of Porphyrin Science
* The Future of Semiconductor Oxides in Next-Generation Solar Cells
* Metal-Free Synthetic Organic Dyes
* Toxicology of the eye
* Photochemistry
* Science of Synthesis: Houben-Weyl Methods of Molecular Transformation
* New and Emerging Technology in Treatment of the Upper Extremity
* Russian Chemical Reviews

Kategorio:Organika kemio
Kategorio:Acidoj
Amila cianoacetato

**Amila cianoacetato** aŭ ** C8H13NO2** estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la cianoacetata acido kaj amila alkoholo. Amila cianoacetato estas , uzata kiel gustigagento kaj odorigagento en la nutrondustrio kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Amila cianoacetato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Amila cianoacetato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per agado de cianoacetata acido kaj amila alkoholo:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *cianoacetata anhidrido* kaj amila alkoholo:

### Sintezo 3 
* Preparado per reakcio de *amila klorido* kaj cianoacetata acido:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de *amila klorido* kaj *natria cianoacetato*:

### Sintezo 5 
* Preparado per transesterigo inter amila benzoato kaj benzila cianoacetato:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transesterigo inter amila cinamato kaj cianoacetata acido:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola transesterigo inter etila cianoacetato kaj amila alkoholo:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *amila cianoacetato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *amila cianoacetato*:

### Reakcio 3 
* Reakcio per acida transesterigo kun formiata acido:

### Reakcio 4 
* Reakcio per alkohola transesterigo kun alila alkoholo:

### Reakcio 5 
* Reduktigo de la *amila cianoacetato*:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun NH3:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun HCl:

## Literaturo 
* Chemical Book
* National Institute for Environmental Studies, Japan
* Technical Bulletin
* Chemical Abstracts
* The chemistry of the aliphatic orthoesters
* Tests of Various Aliphatic Compounds as Fumigants
* Biocatalysis for the Pharmaceutical Industry
* Journal of Organic Chemistry of the USSR

cianoacetato
Kategorio:Esteroj
Kategorio:Cianoacetatoj
Bernardo Houssay

**Bernardo Alberto HOUSSAY** (Bonaero, la 10-a de aprilo 1887 - ibid., la 21-an de septembro 1971) estis argentina kuracisto kaj apotekisto. Pro siaj eltrovoj pri la rolo de la hipofaj hormonoj en la regulado de la kvanto de sango-sukero (glukozo), li ricevis la Nobel-premion pri fiziologio aŭ medicino en 1947 kune kun Carl Ferdinand Cori kaj Gerty Cori, estante la unua latinamerikano en la sciencoj (Carlos Saavedra Lamas, ankaŭ argentinano, ricevis la Nobel-premion pri paco 1936). Danke al lia laboro, fiziologio estis la medicina fako kiu havis la plej grandan viglecon kaj disvolviĝon en Argentino.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* 2550 Houssay

Kategorio:Argentinaj fiziologoj
Kategorio:Argentinaj diabetologoj
Kategorio:Bonaeranoj
Kategorio:Francdevenaj argentinanoj
Kategorio:Argentinaj apotekistoj
Kategorio:Anoj de la Reĝa Societo de Londono
Kategorio:Membroj de la Papa Akademio de la Sciencoj
Kategorio:Membroj de la Nacia Akademio de la Sciencoj Leopoldina
Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziologio aŭ medicino
Preĝejo Sankta Kruco (Szakcs)

La **preĝejo Trovo de Sankta Kruco** estas romkatolika monumento historia en Hungario, en vilaĝo Szakcs.

## Historio 
En Szakcs la gotika kirko estis konstruita inter la 12-a kaj 15-a jarcentoj. Dum dominado de turkoj en 1544 ĝi estis bruldetruita, nur la ĉefaj muroj restis. La baroka rekonstruado okazis en 1733, sed la turo estis konstruita el ligno kaj la sanktejo estis rekonstruita nur en 1753. En 1801 oni konstruis turon el brikoj kaj interne ankaŭ galerio estis farita. Fulmo trafis la turon en 1865, poste oni konstruis turon pli malaltan. Oni aĉetis horloĝon por la turo en 1886. La internaj muroj estis pentritaj en 1896. Internaj renovigaj laboroj okazis en 1954, samtempe oni denove pentris la murojn kaj nova ĉefaltaro alvenis. En 1965 arkeologoj trovis mezepokan fenestron, ekde tiam ĝi estas videbla. Inter 1985-1990 la preĝejo plene renoviĝis. La orgeno muzikas proksimume ekde 1800, sed renovigiza en 1844 kaj 1948.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola sur malalta monteto en korto, kie troviĝas ankaŭ kolono pri Sankta triunuo (1873), krucifikso (1800?) kaj ŝtona kruco (1936). La fasado de la preĝejo estas simetria, meze la turo altiĝas. La absido estas plurlatera kaj sakristio aliĝas al la absido. Interne sub la galerio estas ŝtona baptovazo el la turka erao. Sub la preĝejo estas kelkaj kriptoj. La ĉefaltara bildo prezentas trovon de Sankta Kruco. Menciindaj statuoj estas: Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo (origine apartenaĵoj de la malnova altaro), Sankta Maria (1896), Koro de Jesuo (1896), Sankta Antonio el Padovo (1900), Sankta Anna (1932), Tereza de Lisieux (1935). La pentraĵo Ĉieliro de Maria estis pentrita en 1896 ĉe la koruso.

Kermeso okazas en la 3-an de majo.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj 
* hungare kun fotoj

Szakcs
Szakcs
Kategorio:Szakcs
Mirza Ahmad Ispahani

**Mirza Ahmad Ispahani** (1898–1986) estis hindia (poste pakistana kaj poste bangladeŝa) negocisto, industriisto kaj la patriarko de la familio Ispahani kun sidejo en Ĉitagongo. Li estis la fondinto de Orient Airways kaj la unua proparolanto de la aviadilkompanio Pakistan International Airlines (PIA). Li estis ankaŭ la proparolanto de la Grupo Ispahani.

Orient Airways, fondita de Mirza Ahmad Ispahani, faris la unuan komercan flugon inter Dako kaj Karaĉi la 6an de junio 1954. La aviadilkompanio poste evoluis al Pakistan International Airlines.

## Notoj 
Kategorio:Bangladeŝaj entreprenistoj
Kategorio:Ispahani-familio
Kategorio:Ĉitagongo
Borso de Dako

La **Borso de Dako** (en bengala lingvo: ঢাকা স্টক এক্সচেঞ্জ Dhaka stôk ekschenj), kun sidejo en Motijheel, Dako, estas unu el la du borsoj de Bangladeŝo (la alia estas la Borso de Ĉitagongo). En 2015, la kombinita merkata kapitaligo de listitaj kompanioj en la Daka borso atingis ĉirkaŭ 40 mil milionoj da .

La administracio kaj funkciigo de la Daka Borso estas farita de stabanaro de 25 membroj el direktoraro. Inter ili 12 estas elektitaj el membroj de la Borso, alia 12 estas selektitaj el diversaj komercfakoj kaj elstaraj organizoj.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Bangladeŝaj firmaoj
Dako
Kategorio:Dako
Kategorio:Orienta Pakistano
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1954
Hélène Ségara

**Hélène Ségara** [elɛn seɡaʁa], realnome **Hélène Aurore Alice Rizzo** (naskiĝis  en Six-Fours-les-Plages) estas franca kantistino de itala kaj armena deveno.

Ŝi fariĝis konata interpretante la rolon de Esmeralda en la muzikalo *Notre-Dame de Paris* en 1998. 

## Diskaro 
* 1996: *Coeur de verre*
* 2000: ''Au nom d'une femme*
* 2001: *Live à l'Olympia* 
* 2002: *Hélène* (en la hispana)
* 2003: *Humaine*
* 2005: *Best Of Hélène Segara*
* 2006: *Quand l'éternité...*
* 2008: *Mon pays c'est la terre*
* 2011: *Parmi la foule*
* 2013: *Et si tu n'existais pas*
* 2016: *Amaretti''

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Francaj kantistoj
Kategorio:Armendevenaj francoj
Kategorio:Italdevenaj francoj
Fortokampo

En spekulativa fikcio, **fortokampo**, foje konata kiel *energia ŝildo*, *fortoŝildo*, *fortobobelo*, *defenda ŝildo* aŭ *deflektila ŝildo*, estus baro farita de energio, plasmo aŭ partikloj. Ĝi protektus personon, areon aŭ objekton de atakoj aŭ entrudiĝoj. Ĉi tiu fikcia teknologio estas kreita kiel kampo de energio sen maso, kiu funkcias kiel muro, tiel ke objektoj tuŝitaj de la aparta forto rilatanta al la kampo ne povas pasi tra la kampo kaj atingi la alian flankon. Ĉi tiu koncepto fariĝis nutraĵo de multaj sciencfikciaj verkoj, tiel ke aŭtoroj ofte eĉ ne ĝenas klarigi aŭ pravigi ilin al siaj legantoj traktante ilin preskaŭ tiel konfirmitaj faktoj kaj atribuante ĉiajn kapablojn la intrigo postulas.

Ekzistas daŭra scienca esplorado pri realaj fortkampoj, ĉefe por protekti kontraŭ radiado.

Kategorio:Sciencfikciaj temoj
Kategorio:Fiziko en fikcio
Kategorio:Fikciaj armaĵoj
Kategorio:Fikciaj teknologioj
Kategorio:Kosmaj teknologioj
Mónika Tóth

**Mónika Tóth** [tOt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tóth Mónika** estas hungara violonisto, muzikinstruisto. Ŝi specialiĝis pri la malnova muziko, tio estas el la mezepoko tra renesanco kaj baroko ĝis klasikismo de Vieno, ŝi plej ofte recitalas barokan muzikon.

Mónika Tóth  naskiĝis en 1974 en Heves (urbo).

## Biografio 
Mónika Tóth frekventis muziklernejon en sia naskiĝurbo inter 1981-1988, poste ŝi studis en konservatorio de Szeged (1989-1992), fine en Scienca Universitato de Szeged (1993–1997), kie ŝi akiris violonpedagogian diplomon. Ŝi daŭris la lernadon eksterlande en muzikakademio de Milano (1999–2001) kaj konservatorio de Palermo (2004–2007) helpe de stipendioj. En la lasta ŝi akiris majstrodiplomon pri baroka violonado. Dum la studjaroj ŝi atingis la duan lokon en violonkonkurso en Italio, en la sekva jaro la trian lokon en Magdeburg. Post siaj studoj ŝi aliĝis al orkestroj, kies repertuaro estas la malnova muziko, ŝi partoprenas en festivaloj pri malnova muziko (Regensburg, Berlino, Barcelono, Lejpcigo, Vieno, Jerusalemo). Ŝi instruas en kursoj en Tokaj kaj Miszla. Ekde 2012 ŝi instruas junularan orkestron en Napolo.

## Elektitaj koncertoj 
* Debrecen (2019)

## Fontoj 
* hungarlingva intervjuo kaj biografio
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre) 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj violonistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Troick (Troickaja linio)

**Troick** () estos finstacio de la Metroo de Moskvo sur , ĝi situos apud la stacio ''''. Ĝi estos malfermita plej frue dum jaro 2030 .

## Vidu ankaŭ 
* Listo de stacioj de Moskva metroo

## Eksteraj ligiloj 
*   ()

## Referencoj 
Kategorio:Stacioj de Moskva metroo
Kategorio:Troickaja linio (Moskvo)
Kategorio:Administra arondismento Troick
Vatutinki (Troickaja linio)

**Vatutinki** () estos stacio de la Metroo de Moskvo sur , ĝi situos inter la stacioj '** kaj **'. Ĝi estos malfermita post 2025.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de stacioj de Moskva metroo

## Eksteraj ligiloj 
*   ()

Kategorio:Stacioj de Moskva metroo
Kategorio:Troickaja linio (Moskvo)
Kategorio:Nov-Moskva administra arondismento
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 2025
Kategorio:2025 en Moskvo
(57924) 2002 FO28

**(57924) 2002 FO28** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

Ĝia tre discentra orbito ekstere tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,193918 AU, tie estas 29,010 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Csongor Turáni

**Csongor Turáni** [ĉongor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Turáni Csongor** estas hungara violonisto, dekoraciisto. Kiel violonisto, li specialiĝis pri popolmuziko de keltoj, skotoj kaj irlandanoj.
eta|Csongor Turáni en 2016
Csongor Turáni  naskiĝis en 1946 en Budapeŝto.

## Biografio 
Csongor Turáni post lernado iĝis dekoraciisto pri montrofenestroj. sed li lernis ankaŭ violonadon en muziklernejo. Li longe estis montrofenestristo. En aĝo de 35 en tendaro li komencis denove violonadi. Iom poste li ekaŭdis skotan popolmuzikon, kiu ravis lin. Li lernis tiun muzikon, iom poste li povis imiti violone eĉ la sakŝalmon. Inter 1988 kaj 1996 li apartenis al orkestro, kiu ludis tiun muzikon. Li estis disvastiganto de tiu popola muziko en Hungarlando. Intertempe li fondis similan orkestron aŭ aliĝis al similaj orkestroj. Li havas filinon.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun fotoj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj violonistoj
Kategorio:Hungaraj dekoraciistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Propila cianoakrilato

**Propila cianoakrilato** aŭ **C7H9NO2** estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la cianoakrilata acido kaj propanolo. Propila cianoakrilato estas senkolora likvaĵo kun irita odoro, ankaŭ konata kiel supergluaĵo, kaj uzata kiel kemia reakciaĵo kun aplikoj en odontologio kaj medicino. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Propila cianoakrilato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Propila cianoakrilato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per agado de cianoakrilata acido kaj propila alkoholo:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *cianoakrilata anhidrido* kaj propila alkoholo:

### Sintezo 3 
* Preparado per interagado de la propila cianoacetato kaj formaldehido:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de *propila klorido* kaj *natria cianoakrilato*:

### Sintezo 5 
* Preparado per transesterigo inter propila fenilacetato kaj etila cianoakrilato:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transesterigo inter propila cinamato kaj cianoakrilata acido:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola transesterigo inter *alila cianoakrilato* kaj propila alkoholo:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *propila cianoakrilato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *propila cianoakrilato*:

### Reakcio 3 
* Reakcio per acida transesterigo kun formiata acido:

### Reakcio 4 
* Reakcio per alkohola transesterigo kun butila alkoholo:

### Reakcio 5 
* Reduktigo de la *propila cianoakrilato*:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun NH3:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun HCl:

## Vidu ankaŭ 
* Cianoakrilatoj

## Literaturo 
* Textbook of Small Animal Surgery
* Adhesives in Manufacturing
* Nanomaterials for Medical Diagnosis and Therapy
* The Year Book of Dentistry
* Progress in Adhesion and Adhesives
* Small Animal Surgery
* Military Medicine
* Adhesives technology

## Referencoj 
cianoakrilato
Kategorio:Cianoakrilatoj
Johann Mützel

eta|La Kruco-kirko en Eisenach
eta|Goeta loĝdomo en Vajmaro
**Johann MÜTZEL** (naskiĝinta la  en Neustadt an der Aisch, mortinta la  en Eisenach) estis germana arkitekto baroka. Intertempe li estis kortega ĉefarkitekto de Saksio-Vajmaro, kie li ankaŭ kreis siajn plej bonajn aferojn, ekz. la Goeto-loĝdomon aŭ Kastelon Ettersburg.

## Verkoj 
* Preĝejo Sankta Kruco (Eisenach) (1693)
* Flava kastelero de Kastelo Tann en Tann (Rhön) (1699–1714)
* Kastelo Ettersburg apud Weimar (Malnova kastelo 1706–1711; Nova kastelo - 1717: komenciĝo )
* Pligrandigo de Kastelo Sondershausen je princa rezidejo ekde 1680
* Preĝejo Sankta Jakobo (Weimar) (1712), kun Christian Richter
* Flava Kastelo (Vajmaro) (hodiaŭ Biblioteko ĉe Verda bazarplaco; 1702–1704)
* Goeta loĝdomo en Vajmaro (1707–1709)
* Kastelo Wilhelmsthal en Gerstungen (etendigo je somera rezidejo de la dukoj de Saksio-Eisenach, ekde 1710)

## Literaturo 
* Georg Dehio: *Handbuch der deutschen Kunstdenkmäler*, Ausgabe für Thüringen. Deutscher Kunstverlag, München 2003, ISBN 3-422-03095-6.
* Wolfgang Mück: *Johann Mützel, 1647-1717 ein Wegbereiter des Barock*, Streiflichter aus der Heimatgeschichte, Geschichts- und Heimatverein Neustadt a.d. Aisch, Neustadt a.d. Aisch 1997, Eigenverlag

Kategorio:Germanaj arkitektoj
Valéria Csányi

**Valéria Csányi** [ĉAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csányi Valéria** estas hungara dirigento. Ŝia edzo estas István Kassai.

Valéria Csányi  naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Valéria Csányi devenis el muzikema familio. Ŝi akiris pedagogian diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1982, post 2 jaroj samloke ankaŭ dirigentistan diplomon. Ŝiaj plej gravaj instruistoj estis István Párkai, András Kórodi, Ervin Lukács kaj Melinda Kistétényi. Dum someroj de 1981 kaj 1982 ŝi partoprenis en kursoj en Salcburgo, en 1985 en Szombathely. Ŝi estis helpekzercisto en Budapeŝta Ŝtata Operejo inter 1983-1987, poste ŝi ricevis la dirigentan-helpekzercistan statuson, ekde 2002 ŝi estas ordinara dirigento. Ŝi debutis en la Operejo kiel dirigento en 1988, ekde 1995 ŝi dirigentas ankaŭ baletojn. Ekde 1996 ŝi estas gastodirigento en Stokholmo. Kelkfoje ŝi dirigentis en Aŭstrio, Germanio, Pollando, Hispanio, kaj Meksiko.

## Elektitaj dirigentaĵoj 
### Operoj 
* Ludwig van Beethoven: Fidelio
* Gaetano Donizetti: *Don Pasquale* 
* Wolfgang Amadeus Mozart: *La clemenza di Tito*, Die Zauberflöte, La geedziĝo de Figaro, Don Giovanni
* Giacomo Puccini: La bohème
* Giuseppe Verdi: Il Trovatore, Rigoletto
* Ferenc Erkel: *István király*
* Zoltán Kodály: *Háry János*

### Baletoj 
* Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij: La Nuksrompilo (pli ol centfoje), Cignolago, Anna Karenina
* Adolphe Adam: *Giselle*
* Léo Delibes: *Coppelia*, Sylvia
* Baĥĉisaraja fontano (Puŝkin)
* Felix Mendelssohn-Bartholdy–László Seregi: Somermeznokta sonĝo
* Wolfgang Amadeus Mozart–Lilla Pártay: *Amadeus*

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj dirigentoj
Kategorio:Hungaraj helpekzercistoj‎
Kategorio:Budapeŝtanoj
Preĝejo Sankta Jozefo (Szálka)

La **preĝejo Sankta Jozefo** estas romkatolika historia monumento en Hungario en vilaĝo Szálka.

## Historio 
La preĝejo estis konstruita dum la mezepoko, kiun la turkoj detruis depost 1526. József Batthyány rekonstruigis ĝin en 1797, ŝajnas, la konstruistoj profitis la restintajn murojn. La katolika grupo reorganiziĝis en 1837. Renovigaj laboroj okazis en 1864, 1922, 1933 kaj 1997. La turopinto estis farita en 1922. La internaj muroj estis pentritaj en 1933 kaj 1961. La orgeno estis farita en 1890.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en mezo de la vilaĝo sur malalta monteto. La fasado estas simetria, meze la turo altiĝas. Ŝtupoj kuras al la enirejo. En la fasado krom la enirejo estas rektangula fenestro kaj 2 malplenaj niĉoj. La navo finiĝas en rektangula kaj pli mallarĝa absido. Pilieroj apogas la navon.

Kermeso okazas en la 19-an de marto.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* http://lexikon.katolikus.hu/S/Sz%C3%A1lka.html
* hungare kun fotoj

Szalka
Szalka
Kategorio:Szálka
Frank Gorshin

**Frank John GORSHIN** (1933 - 2005) estis usona karaktera aktoro, amuzisto, kantisto, mimikisto kaj komikulo.

Malgraŭ li naskiĝis en Usono, sia denaska lingvo estis la slovena.

Li estis en mezlernejo kiam li akiris sian unuan pagitan aktoran dungadon, kiun li certigis kiel la premion en Pittsburgh-talentokonkurso en 1951: unu-semajno-engaĝiĝo ĉe nokta klubo *Carousel* de Jackie Heller en New York. Liaj gepatroj insistis, ke li akceptos la engaĝiĝon, eĉ se lia 15-jaraĝa frato estis trafita de aŭto kaj mortigita nur du noktojn antaŭe.

Gorshin diplomiĝis ĉe *Carnegie Tech School of Drama* (hodiaŭ Carnegie Mellon University) kaj militservis en 1953 kaj 1954 en Germanio ĉe Special Services (specialaj servoj) de usona armeo dum Malvarma milito.

Li komencis sian karieron en kino per Alfred Hitchcock Presents kaj en kino per The Proud and Profane ambaŭ en 1956. Li aperis ankaŭ en kinfilmoj kiel Between Heaven and Hell, The True Story of Jesse James, The Delicate Delinquent de Jerry Lewis, Portland Exposé, Night of the Quarter Moon kaj Warlock krom televidserioj Have Gun - Will Travel, *The Detectives* kaj Hennesey inter aliaj.

En 1960-aj jaroj li partoprenis kinfilmojn Bells Are Ringing, Studs Lonigan, The Great Impostor, Where the Boys Are, Ring of Fire, The George Raft Story, That Darn Cat!, Ride Beyond Vengeance, Batman: The Movie, Skidoo, inter aliaj kaj ankaŭ televidserioj kiel The Defenders, Quest, Sail a Crooked Ship, The Untouchables, Empire, Naked City, General Hospital, The Nurses, Combat!, The Munsters, Batman (televidserio) kiel The Riddler, Star Trek, The High Chaparral ktp.

Dum 1970-a jardeko Gorshin aktoris en televidaĵoj kiel The Name of the Game, The Virginian, The Interns, Ironside, Hawaii Five-O, Get Christie Love!, S.W.A.T., Police Woman, Rudolph's Shiny New Year (voĉe), Charlie's Angels, Wonder Woman, Greatest Heroes of the Bible, Death Car on the Freeway kaj Buck Rogers in the 25th Century.

Dum la 1980-aj jaroj li aperis en kinfilmoj kiel Underground Aces, Hot Resort, Uphill All the Way, Hollywood Vice Squad kaj Beverly Hills Bodysnatchers, krom en televidaĵoj kiel Goliath Awaits, The Fall Guy kaj Murder, She Wrote.

En la fino de 20-a jarcento Gorshin laboris ĉe kino per Sweet Justice, Body Trouble, The Meteor Man, Pullet Surprise (voĉe), Twilight of the Ice Nymphs, From Hare to Eternity (voĉe), inter aliaj kaj ĉe televido per Are You Afraid of the Dark?, Lois & Clark: The New Adventures of Superman, Johnny Bravo (voĉe) ktp.

En la 21-a jarcento, li aktoris inter aliaj en kinfilmoj Manna from Heaven, The Creature of the Sunny Side Up Trailer Park kaj *Angels with Angles* kaj en televidaĵoj kiel The Batman (voĉe), *Dr. Vegas* kaj *Dreamweaver* kiu estis lia lasta aktora laboro en 2006.

## Referencoj 
Kategorio:Aktoroj de Star Trek
Kategorio:Usonaj komikistoj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj televidaktoroj
Kategorio:Usonaj voĉaktoroj
Kategorio:Slovendevenaj usonanoj
Orient Airways

***Orient Airways Ltd.*** estis flugkompanio establita en 1946 kun sidejo en Kolkato, Bengalio, Brita Hindio. La aerlinio ŝanĝis funkciadon al la ĵus sendependiĝinta ŝtato Pakistano en 1947, kaj estis renomita kiel *Pakistan International Airlines* en 1955. Ĝi estis la unua kaj nura islamanposedata aviadilkompanio en Brita Hindio kaj flugis el 1947 al 1955.

## Notoj 
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1946
Kategorio:Organizaĵoj malfonditaj en 1955
Kategorio:Ekonomio de Pakistano
Kategorio:Aviado de Bangladeŝo
Kategorio:Pakistanaj flugkompanioj
Kategorio:Transporto en 1946
Jan Shutan

**Jan SHUTAN** (naskiĝinta la 5-an de novembro 1932, mortis la 7-an de oktobro 2021) estis usona aktorino.

Ŝi komencis sian karieron en televido per *Arrest and Trial* en 1963 kaj daŭrigis ĝin per My Three Sons, The Outer Limits, The Fugitive, Ben Casey kaj Star Trek ktp.

Shutan debutis en kino per The Seven Minutes en 1970 kaj ŝi aktoris dum 1970-aj jaroj en televidaĵoj kiel Night Gallery, Love, American Style, Message to My Daughter, Sons and Daughters, Charlie's Angels, Quincy M.E., inter aliaj kaj en kinfilmo Dracula's Dog.

Ŝia lasta laboro estis en televidfilmo *This House Possessed* en 1981.

Kategorio:Aktoroj de Star Trek
Kategorio:Usonaj aktoroj
Pakistan International Airlines

eta|Vostobildo de PIA de la 1980-aj jaroj kiu iĝis identigilo de la flugkompanio.
'''''*** () ofte referencata per **PIA*' () estas nacia flugkompanio de Pakistano. Ties ĉefa sidejo estas la Internacia Flughaveno Ĝinnah de Karaĉi dum ankaŭ la Internacia Flughaveno Allama Ikbal de Lahore kaj la Internacia Flughaveno Nova Islamabado de Islamabado servas kiel duarangaj kernoj.

## Historio 
La flugkompanio estis fondita la 29an de oktobro 1946 kiel *Orient Airways*, dekomence kun sidejo en Kolkato en Hindio, antaŭ ŝanĝi sian administradon al la ĵus sendependiĝinta ŝtato Pakistano en 1947. Ĝi estis ŝtatigita kaj kunigita kun alia flugkompanio en 1955, kaj tiel naskiĝis *Pakistan International Airlines Corporation*. La flugkompanio komencis internaciajn servojn en 1955 per flugoj al Londono, tra Kairo kaj Romo. PIA estis la unua flugkompanio de nekomunista lando kiu flugis al Ĉinio kaj estis la dua flugkompanio el Azio (post Air India) kiu akiris aviadilon Boeing 707. En 2004, PIA iĝis lanĉilo de Boeing 777-200LR.

La 22-an de majo 2020 dum la flugo 8303 en Karaĉio kraŝis aviadilo Airbus A320 de la kompanio.Pereis 99 el 97 homoj. La enketado jam trovis ke al la katastrofo grave kontribuis neprofesia konduto de la pilotoj, kiuj dum unu el plej komplikaj partoj de la flugo babilis pri la kronvirusa pandemio kaj plurfoje ignoris alarmajn avertojn de aviadotrafikaj kontrolistoj. Oni ne raportis, ĉu tiuj pilotoj havis verajn licencojn aŭ falsajn. La 24-an de junio pakistana ministro pri aviado Ghulam Sarwar Khan diris, ke pli ol 30% de la pilotoj en Pakistano havas falsajn licencojn. Li aldonis ke 262 el 860 aktivaj pilotoj de komercaj flugoj "fakte ne ekzameniĝis" kaj "ne havas flusperton", kion montras datumoj de testejoj. Ili simple pagis al aliuloj, kiuj trapasis la ekzamenojn anstataŭ ili. Ĉiuj ĉi pilotoj estis forigitaj de laboro. Reprezentanto de la kompanio agnoskis ekziston de la problemo, sed atentigis ke ĝi koncernas ne nur IPA, sed la tutan aviadon de Pakistano.

## Komerca operacio 
PIA estas la plej granda flugkompanio de Pakistano, kaj funkciigas aviadilaron de pli ol 30 aviadiloj. La flugkompanio funkciigas programitajn servojn por 18 enlandajn celojn kaj 25 internaciajn celojn tra Azio, Eŭropo, Mezoriento kaj Nordameriko. Ĝi funkciigas preskaŭ 100 flugojn ĉiutage. Aldone al komercaj flugoperacioj, PIA ankaŭ posedas la hotelojn Roosevelt en Novjorko, kaj Sofitel Paris Scribe en Parizo.

La flugkompanio dungis preskaŭ 13&thinsp;000 personojn en 2018.

## Notoj 
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1946
Kategorio:Organizaĵoj malfonditaj en 1955
Kategorio:Pakistanaj varomarkoj‎
Kategorio:Islamabado
Kategorio:Lahoro
Kategorio:Karaĉio
Kategorio:Pakistanaj flugkompanioj
Kategorio:Transporto en 1946
Duo Espera

**Duo Espera** estis kantduopo el Nederlando. Eldoniĝis de ili gramofondisko en la 1960-aj jaroj kun la nomo **Jen nia mondo**.

La duopo konsistis el la gefratoj Hanny kaj Adri el Berlicum, Norda Brabanto. La disko enhavas ok kantojn de inter aliaj Pete Seeger kaj Bob Dylan tradukitaj de Wouter Pilger.

Ili ankaŭ aperis en la televida programo **Voor de vuist weg** (improvize/nepreparite) de Willem Duys.

## Eksteraj ligiloj 
*Duo Espera en discogs.com
*Duo Espera en db.eomuziko.com

Kategorio:Nederlandaj kantistoj
Kategorio:Esperantlingvaj kantistoj
Landsort

250px|eta|maldekstra
**Landsort** (sveda prononco: [²lanːdsʊʈ]) estas sveda vilaĝo kun lumturo sur la insulo **Öja**. La turo konstruiĝis en 1689, anstataŭ pli frua turo konstruita en 1651, kaj en 1870 oni aldonis supran konusan parton el fero. En tiu loko de antikvaj tempoj oni kutimis fari malfermitajn fajrojn por videbligi la insulon al maristoj. Post la konstruiĝo de la turo, la fajroj bruligis sinsekve karbon (ĝis 1840), kolzan oleon (ĝis 1887, kaj fine kerosenon ĝis 1938, kiam oni instalis elektran lumĵetilon. La svedia Marserva Instanco (svede, *Sjöfartsverket*) posedas kaj funkciigas la lumturon. Dum la 2-a Mondmilito kaj la Malvarma Milito, la vilaĝo estis militbazo por la svedia Marborda Artilerio. Landsort estas la plej suda punkto de la Stokholma arĥipelago, situante ĉe 58°44′23″N 17°51′57″E.

Kategorio:Lumturoj de la 17-a jarcento
Kategorio:Vilaĝoj de Svedio
Butila fenilacetato

**Butila fenilacetato** aŭ **C12H16O2** estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la fenilacetata acido kaj butila alkoholo. Butila fenilacetato estas senkolora likvaĵo kun agrabla odoro, uzata kiel gustigagento kaj odorigagento en la nutrondustrio kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Butila fenilacetato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Butila fenilacetato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn. Krom tio ĝi uzatas kiel konservaĵo.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per agado de fenilacetata acido kaj butila alkoholo:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *fenilacetata anhidrido* kaj butila alkoholo:

### Sintezo 3 
* Preparado per reakcio de *butila klorido* kaj fenilacetata acido:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de *butila klorido* kaj natria fenilacetato:

### Sintezo 5 
* Preparado per transesterigo inter butila heksanato kaj propila fenilacetato:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transesterigo inter butila cinamato kaj fenilacetata acido:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola transesterigo inter etila fenilacetato kaj butila alkoholo:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *butila fenilacetato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *butila fenilacetato*:

### Reakcio 3 
* Reakcio per acida transesterigo kun formiata acido:

### Reakcio 4 
* Reakcio per alkohola transesterigo kun butila alkoholo:

### Reakcio 5 
* Reduktigo de la *butila fenilacetato*:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun NH3:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun HCl:

## Literaturo 
* Compendium of Food Additive Specifications
* Encyclopedia of Food and Color Additives
* Fenaroli's Handbook of Flavor Ingredients
* Perfumes, cosmetics, and soaps
* Food Engineering
* Food Chemicals Codex
* Hazardous Chemicals Desk Reference
* Bulgarian Chemical Communications

## Referencoj 
fenilacetato
Kategorio:Fenilacetatoj
Berlicum

**Berlicum** (brabante: *Balkum*) estas vilaĝo en la nederlanda  provinco Nord-Brabanto, ĝi situas en la Voktdistrikto 's-Hertogenbosch apud la rivero la Aa. Supozeble la vilaĝo ekestis inter 600 kaj 700 post Kristo.
Ĝis la komunuma rearanĝo en 1996 Berlicum estis memstara municipo, de kiu la vilaĝeto Middelrode ankaŭ estis parto. En 1996 oni kunigis ĝin kun Den Dungen kaj Gemonde al la municipo Sint-Michielsgestel. Post Sint-Michielsgestel ĝi estas la plej granda vilaĝo de la municipo. Je la 1-a de januaro 2019 Berlicum havis 15 989 loĝantojn.

eta|maldekstra|300px|Bieno Wamberg

## Referencoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Norda Brabanto
Kategorio:Eksaj municipoj de Nord-Brabanto
Hermann Lietz

**Hermann LIETZ** (naskiĝinta la  en Putbus-Dumgenewitz, mortinta la  en Westhausen-Haubinda estis germana novigema pedagogo kaj fondinto de la institucio *Deutsche Landerziehungsheime*.

## Vivo 
Lietz studis en Halle (Saale) kaj Jena antaŭ esti gimnazia instruisto ekde 1892 en Putbus kaj ĉeflernigisto ĉe pedagogia seminario de Universitato de Jena. Sed poste, por povi realigi proprajn edukplanojn, li ekopupiĝis pri privata lernejado. Instigoj gravegaj venis kiam li estis instruisto ĉe la lernejo *New School* de C. Reddie en Abbotsholme (Derbyshire). Maltantaŭ frekvento de la porgimnastikinstruista instituto en Berlino li fondis en 1898 la unua el siaj landaj edukejoj (Landerziehungsheime) apud Ilsenburg por knaboj pli junaj. Sekvis ĝin ĝis 1904 instituto por knaboj en Haubinda kaj filio ĉe Kastelo Bieberstein apud Fulda; por knabinoj fonditis lernejoj en Stolpe-Wannsee apud Potsdam (pere de s-ino v. Petersenn) kaj en Gaienhofen.

Lietz mem estris lernejojn por knaboj dediĉante sin ĉefe je eduko de pli grandaj knaboj (ekz. en Bieberstein).

## Verkoj 
* »Emlohstobba« (Anagramm von Abbotsholme, Leipzig 1896)
* »Jahrbücher der Landerziehungsheime« (7-a jaro, Leipzig 1905)

## Fonto 
*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, vol 12. Leipzig 1908, p. 542 kio relegeblas tie ĉi interrete.

Kategorio:Germanaj pedagogoj
Kategorio:Germanaj malfikciaj verkistoj
Kategorio:Lernejestroj
Willem Duys

**Willem DUYS** [Vilem Dojs] (Bussum, 17-an de aŭgusto 1928 - Hilversum, 2-an de junio 2011) estis nederlanda radio- kaj televidoprezentisto kaj muzikproduktisto.

Li konatiĝis per sia televidoprogramo **Voor de vuist weg** (improvize/nepreparite) kaj per la radioprogramo **Muziek mozaïek** (muzika mozaiko). Duys ankaŭ komentis dum  tenis- kaj kantkonkursoj. La lastaj jaroj Duys suferis pro la sekvoj de apopleksio. 

Willem Duys mortis la 2-an de junio 2011 pro la sekvoj de pneŭmonio.

## Vidu ankaŭ
* Duo Espera

Kategorio:Nederlandaj radio-kunlaborantoj‎
Kategorio:Nederlandaj televidprezentistoj
Kategorio:Nederlandaj tenisistoj
Kategorio:Nederlandaj sondisko-produktistoj‎
Kategorio:Nederlandaj redaktoroj
Metila cianoakrilato

**Metila cianoakrilato** aŭ **C5H5NO2** estas ĥemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la cianoakrilata acido kaj metanolo. Metila cianoakrilato estas senkolora likvaĵo kun malalta viskozeco kaj irita odoro, ankaŭ konata kiel supergluaĵo, kaj uzata kiel kemia reakciaĵo kun aplikoj en odontologio kaj medicino. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Metila cianoakrilato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Metila cianoakrilato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per agado de cianoakrilata acido kaj metila alkoholo:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *cianoakrilata anhidrido* kaj metila alkoholo:

### Sintezo 3 
* Preparado per reakcio de metila klorido kaj cianoakrilata acido:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de metila klorido kaj *natria cianoakrilato*:

### Sintezo 5 
* Preparado per transesterigo inter metila fenilacetato kaj *propila cianoakrilato*:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transesterigo inter metila cinamato kaj cianoakrilata acido:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola transesterigo inter etila cianoakrilato kaj metila alkoholo:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *metila cianoakrilato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *metila cianoakrilato*:

### Reakcio 3 
* Reakcio per acida transesterigo kun formiata acido:

### Reakcio 4 
* Reakcio per alkohola transesterigo kun butila alkoholo:

### Reakcio 5 
* Reduktigo de la *metila cianoakrilato*:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun NH3:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun HCl:

## Literaturo 
* Enciclopædia Britannica
* Cameo Chemicals
* Science Direct
* Concise Polymeric Materials Encyclopedia
* Polymeric Biomaterials, Revised and Expanded
* Adhesives in Manufacturing
* Proctor and Hughes' Chemical Hazards of the Workplace
* Atkins' Molecules

## Referencoj 
cianoakrilato
Kategorio:Cianoakrilatoj
Kategorio:Gluoj
Kategorio:Nitriloj
Kategorio:Monomeroj
Aŭamia Ligo

eta|La unua flago de la Aŭamia Ligo uzita dum la Pakistana periodo.
La **Bangladeŝa Aŭamia Ligo** (en bengala lingvo: বাংলাদেশ আওয়ামী লীগ; tradukita el urdua: kiel Bangladeŝa Popola Ligo), ofte simple nomita **Aŭamia Ligo** aŭ **AL**, estas unu el la du ĉefaj politikaj partioj de Bangladeŝo.

La Tutpakistana Aŭamia Islama Ligo estis fondita en Dako, nome ĉefurbo de la pakistana provinco Orienta Bengalio, en 1949 fare de la bengalaj naciistoj Abdul Hamid Ĥan Bhaŝani, Ŝaŭkat Ali, Ĝar Mohammad Ĥan, Ŝamsul Huk, al kiuj poste aliĝis Husejn Ŝahed Suhravardi kiu poste iĝis Ĉefministro de Pakistano. La Pakistana Aŭamia Islama Ligo estis establita kiel Bengalia alternativo al la dominado de la Islama Ligo en Pakistano kaj pri la centremo de la registaro. La partio tuj akiris amasan popularan subtenon en Orienta Bengalio, poste nomita Orienta Pakistano, kaj finfine kondukis al la fortoj de la Bengalia naciismo en la lukto kontraŭ la militista kaj politika establado de Okcidenta Pakistano.

La partio sub la estreco de Ŝeiĥ Muĝibur Rahman, nome fondopatro de Bangladeŝo, kondukis la luktadon por la sendependeco, unue tra amasa populismajn kaj civilajn malobeajn movadojn, kiel la Sespunkta Movado kaj la Nekunlabora Movado de 1971, kaj poste dum la Bangladeŝa Liberigo-Milito.

Post la apero de la sendependa Bangladeŝo, la Aŭamia Ligo venkis en la unua ĝenerala balotado en 1973 sed poste estis elpostenigita en 1975 post la murdo de Ŝeiĥ Muĝibur Rahman. La partio estis submetita fare de la postaj militistaj reĝimoj al politikaj marĝenoj kaj multaj el ties veteranaj estroj kaj aktivuloj estis ekzekutitaj aŭ enprizonigitaj. Post la restaŭro de la demokratio en 1990, la Aŭamia Ligo reaperis kiel unu el la ĉefaj ludantoj de la bangladeŝa politiko.

Inter la estroj de la Aŭamia Ligo, kvin iĝis Prezidento de Bangladeŝo, kvar iĝis Ĉefministro de Bangladeŝo kaj unu iĝis Ĉefministro de Pakistano. La Ĉefministro de Bangladeŝo, nome Hasina Oaĝed, estris la partion ekde 1981.

## Notoj 
Kategorio:Orienta Pakistano
Kategorio:Politikaj partioj de Bangladeŝo
Kategorio:Politiko de Bangladeŝo
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1949
Kategorio:Movadoj de nacia liberigo
Kategorio:Movadoj pri sendependeco
Sespunkta Movado

[eta|212x212px|Ŝeiĥ Muĝibur Rahman anoncante la ses punktojn en [Lahoro.]]

La **Sespunkta Movado** estis movado en Orienta Pakistano, estrita de Ŝeiĥ Muĝibur Rahman, kiu alvokis al pli granda aŭtonomeco por Orienta Pakistano. La ĉefaj postuloj de la movado konsistis en la realigo de la ses petoj fare de koalicio de Bengalaj naciismaj politikaj partioj en 1966, por finigi la perceptitan ekspluatadon  de Orienta Pakistano fare de la regantoj de Okcidenta Pakistano. Ĝi estas konsiderata mejloŝtono survoje al la Bangladeŝa sendependeco.

## Referencoj
Kategorio:Orienta Pakistano
Kategorio:Politikaj partioj de Bangladeŝo
Kategorio:Historio de Bangladeŝo
Kategorio:Bangladeŝa Liberiga milito
Kategorio:1966
Pohela Baiŝaĥ

[eta|dekstre|240px|Buntkolora celebrado de Pahela Baiŝaĥ en [Dako.]]
**Pohela Baiŝaĥ** aŭ **Pahela Baiŝaĥ** (en bengala lingvo: পহেলা বৈশাখ, signife: unua el Baiŝaĥ) aŭ **Bangla Noboborŝo** (en bengala lingvo: বাংলা নববর্ষ, signife: Bengala Novjaro) estas la unua tago de la bengala kalendaro. Ĝi estas celebrata la 14an de aprilo kiel nacia ferio en Bangladeŝo kaj la 14an aŭ la 15an de aprilo en la ŝtatoj de Barato nome Okcidenta Bengalio, Tripuro kaj partoj de Asamo kaj Odiŝo, fare de personoj de Bengalia heredo, sen rilato al la respektivaj religioj.

La festivala dato estas elektita laŭ la suna bengala kalendaro kiel la unua tago de la unua monato Baiŝaĥ. Tiele la tago ĉiam falas sur aŭ ĉirkaŭ la 14an de aprilo ĉiujare en la gregoria kalendaro. La sama tago estas observata alliloke kiel la tradicia suna novjaro kaj pririkolta festivalo de Hinduoj kaj Siĥoj, kaj estas konata per aliaj nomoj kiel Vaisaĥi en centra kaj norda Barato, Viŝu en Keralo kaj Puthandu en Tamilnado.

La festivalo estas celebrata per procesioj, foiroj kaj libera distro en familia etoso. La tradicia saluto estas "Ŝubho Noboborŝo" (শুভ নববর্ষ, lit. "Feliĉa Novjaro"). La festa amasprocesio Mangal Ŝobhajatra estas organizita en Bangladeŝo ekde 1989. En 2016, la UNESKO deklared tiun feston organizitan de la Fakultato de Fajnaj Artoj, de la Universitato de Dako kiel kultura heredo de la homaro.

## Notoj 
Kategorio:Kulturo de Bangladeŝo
Kategorio:Festivaloj en Barato
Kategorio:Festivaloj en Bangladeŝo
Kategorio:Hinduismaj festivaloj
Kategorio:Festoj en Bangladeŝo
Kategorio:Novjaro
Kategorio:Religiaj festivaloj en Barato
Kategorio:Aprilo
David Hurst

**David HURST** (8-a de majo 1926 - 15-a de septembro 2019) estis artistnomo de **Heinrich Theodor Hirsch** , jud-germana aktoro kun brita ŝtataneco.

Post la kristala nokto, Britio akceptis ricevi judajn infanojn per la tielnomata *Kindertransport* (infantransporto). Tiel 12-jaraĝa Hurst lasis sian familion, kiun li ne plu vidis. Li kreskis en Nordirlando. Dum Dua Mondmilito li militservis ĉe brita armeo, sed pro sia germana deveno, li estis sendita al *Entertainments National Service Association*, organizo kreita en 1939 por disponigi distradon al brita armeanoj dum la milito.

Lia debuto en kino estis per *The Perfect Woman* (1949) kaj en televido per *Floor Show at the Regency Room*' en 1950. Li aktoris en kinfilmoj kiel So Little Time, Venetian Bird, Top Secret, Always a Bride, One Good Turn, The Intimate Stranger, krom televidaĵoj en Britio.

En 1957, Hurst transloĝiĝis al Usono. Tie li komence laboris en televido kaj teatro.

Dum la 1960-aj jaroj li aktoris en televidserioj kiel The Defenders, Hawk, The Girl from U.N.C.L.E., The Man from U.N.C.L.E., The Monkees, Star Trek, Mission: Impossible, The Flying Nun krom kinfilmoj The Maltese Bippy kaj Hello, Dolly! inter aliaj. 

Hurst en la 1970-a jardeko aperis en kino per Kelly's Heroes kaj The Boys from Brazil, kaj en televido per Dark Shadows, The Doctors, Serpico, Eight Is Enough, Quincy M.E. inter aliaj.

Li finis sian karieron en la 1980-aj jaroj per televidaĵoj Charlie's Angels (1980) kaj *Skokie*  (1981).

Kategorio:Aktoroj de Star Trek
Kategorio:Germanaj aktoroj
Kategorio:Britaj aktoroj
Kategorio:Germanaj judoj
Kategorio:Britaj judoj
Kategorio:Judaj rifuĝintoj
Kategorio:Britaj militistoj de la Dua Mondmilito