Hungara lingvo

eta|dekstra|250px|Hungarparolantoj en orienta Eŭropo.
La **hungara lingvo** () estas finn-ugra lingvo parolata precipe en Hungario. Ĝia pra-lingvo estis parolita antaŭ 3000 jaroj, sekve la disuniĝo de la pra-ugra lingvo.

La lingva kodo estas `hu` resp. `hun` (laŭ
ISO 639).

## Skribo kaj prononco 
[eta|dekstre|Tabelo de hungaraj vokaloj（laŭ [Internacia Fonetika Alfabeto)]]
La hungara lingvo uzas latinajn literojn.

* La konsonanto *r* estas formata langofine.
* La duoblaj konsonantoj estas pli longe eldiritaj.
* La akcento okazas ĉiam sur la unua silabo.
* Pli longajn vokalojn signas la signo ː .
* Steleto signas tiujn sonojn ne rekte ekzistantaj en Esperanto (ɒ/å sono inter o kaj a, é kiel france, ø/ö kaj y/ü kiel skandinave, germane, finne aŭ turke).

## Gramatiko 
Specifa trajto de la finn-ugraj lingvoj estas la regula aglutina vortoderivado.

**Ekzemple**

**ház** (domo), **házban** (en domo), **házba** (en domon), **házhoz** (ĉe domon), **házamhoz** (ĉe mian domon)

Tie restas la vortoradiko senŝanĝa kaj klare distingebla, la derivadoj estas tre regulaj kaj ekzistas nur malmultaj esceptoj (ĉefe, se la lasta vokalo estas supersignita **egér** – **egeret** "muso", "muson").

Similaj validas por la verboj, ekz.:
**látni** (vidi): verboradiko **(lát) + hat** (povas) = **láthat** (li/ŝi povas vidi) verboradiko **(lát) + hat** (povas) **+ t** (pasinto) **+ (a)m** (persona finaĵo) = **láthattam** (mi povis vidi)

## Personaj pronomoj 
Ekzistas ankaŭ la pronomoj ***maga*** (singulara) kaj ***maguk*** (plurala) kiuj estas formalaj formoj. Ili volas la verbon je la tria persono.

## Simplaj frazoj 
* **Szia!** = Saluton!
* **Köszönöm** = Dankon
* **Hogy vagy?** = Kiel vi fartas?
* **Jól vagyok** = Mi fartas bone
* **Igen** = Jes
* **Nem** = Ne
* **Szeretlek** = Mi amas vin
* **Egészségedre!** = Je via sano!

## Nombroj 
1 - **Egy** 
2 - **Kettő** (**két** antaŭ substantivo) 
3 - **Három** 
4 - **Négy** 
5 - **Öt** 
6 - **Hat** 
7 - **Hét** 
8 - **Nyolc** 
9 - **Kilenc** 
10 - **Tíz** 
11 - **Tizenegy** 
12 - **Tizenkettő** 
13 - **Tizenhárom** 
14 - **Tizennégy** 
15 - **Tizenöt** 
16 - **Tizenhat** 
17 - **Tizenhét** 
18 - **Tizennyolc** 
19 - **Tizenkilenc** 
20 - **Húsz** 
21 - **Huszonegy** 
22 - **Huszonkettő** 
23 - **Huszonhárom** 
30 - **Harminc** 
33 - **Harminchárom** 
40 - **Negyven** 
50 - **Ötven** 
60 - **Hatvan** 
70 - **Hetven** 
80 - **Nyolcvan** 
90 - **Kilencven** 
100 - **Száz** 

La substantivoj post nombroj estas ĉiam je la singulara formo.

## Neregulaj verboj 
### Verbo *lenni* (esti) 
**Indikativa prezenco**

Én vagyok 
Te vagy 
Ő van 
Mi vagyunk 
Ti vagytok 
Ők vannak 

### Verbo *menni* (iri) 
**Indikativa prezenco**

Én megyek 
Te mész 
Ő megy 
Mi megyünk 
Ti mentek 
Ők mennek 

### Verbo *jönni* (veni) 
**Indikativa prezenco**

Én jövök 
Te jössz 
Ő jön 
Mi jövünk 
Ti jöttök 
Ők jönnek 

## Specimenoj 
La Patro Nia:

Mi atyánk, aki a mennyekben vagy!
Szenteltessék meg a te neved.
Jöjjön el a te országod.
Legyen meg a te akaratod,
amint a mennyben, úgy a földön is.
Mindennapi kenyerünket add meg nekünk ma,
és bocsásd meg a mi vétkeinket,
miképpen mi is megbocsájtunk az ellenünk vétkezõknek,
és ne vígy minket kísértésbe,
de szabadíts meg a gonosztól.
Mert tied az ország, a hatalom és a dicsőség.
Mindörökké. Ámen!

Parto de la Universala Deklaracio de Homaj Rajtoj:

Minden emberi lény szabadon születik és egyenlő méltósága és joga van. Az emberek, ésszel és lelkiismerettel bírván, egymással szemben testvéri szellemben kell hogy viseltessenek.

## Vidu ankaŭ 
* Hungaroj
* Instituto Balassi
* Lingvistiko
* Listo de lingvoj
* Lingva familio

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.101languages.net/hungarian 
* https://www.ethnologue.com/language/hun 

## Referencoj 

Kategorio:Lingvoj de Hungario
Kategorio:Lingvoj de Aŭstrio
Kategorio:Lingvoj de Kroatio
Kategorio:Lingvoj de Rumanio
Kategorio:Lingvoj de Slovakio
Kategorio:Lingvoj de Slovenio
Kategorio:Lingvoj de Serbio
Kategorio:Lingvoj de Vojvodino
Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Kategorio:Lingvoj de Ukrainio