De l’égalité des races humaines

'''''De l'égalité des races humaines'''* (*Pri la Egaleco de homaj rasoj*) de Anténor Firmin (1850-1911) estas fundamenta teksto en kritika antropologio, unue publikigita en 1885.

La verko estas frua respondo al la rasisma eseo de Arthur de Gobineau pri la malegaleco de homaj rasoj (*Essai sur l'inégalité des races humaines*), la plej konata verko de la franca diplomato kaj verkisto, unue publikigita en 1853-1855. Anténor Firmin estis membro de la Pariza Societo de Antropologio (*Société d'anthropologie de Paris*). La aŭtoro partoprenis en la debatoj pri la divido de la homa specio en pli altajn kaj pli malaltajn rasojn . 
[eta| *Pri la egaleco de homaj rasoj* - [Frontispico (kun ilustraĵo de Toussaint Louverture ) - Titolpaĝo de la eldono de Parizo 1885 (red. Librairie Cotillon, F. Pichon )]]

## Aŭtoro kaj verko 
La 19-ajarcenta afro-kariba haitia politikisto kaj intelektulo volis kontraŭbatali la rasismajn tezojn de Gobineau per tiu ĉi libro. Ĝi estas verko, kiu donis al la tutafrika movado grandan sciencan rigoron.

La libro estas subtitolita *Anthropologie positive* ( *Pozitivisma Antropologio* ). Bazante ideojn de Auguste Comte, la verkinto argumentas ke la argumento por rasa egaleco devas esti farita surbaze de sciencaj faktoj kaj ne surbaze de *aprioraj supozoj pri rasaj diferencoj aŭ filozofiaj asertoj pri rasaj diferencoj.* 

Pozizante sin kontraŭ pseŭdoscienco, Firmin difinas kritikan, socian kaj kulturan antropologion. Li retaksis la esencan rolon de afrikaj kulturoj en la historio de civilizo, de la antikvaj egiptoj ĝis la unua Nigrula Respubliko de Haitio. La aŭtoro reasertas siajn certecojn pri la egaleco de la homoj kaj proponas novajn pensmanierojn pri la kondiĉo de Nigruloj.

Dum li akceptas apriore la nocion de raso, li asertas ke ĝia difino estus neklara kaj ke la hierarkio de homaj rasoj malhavus teoriajn fundamentojn. Do Firmin pridubas la nocion de rasa hierarkio eternigita per verkoj kiel ekzemple la klasikaĵo de 1853 de Gobineau de rasisma penso, kiu longdaŭre prosperis kiel unu el la fundamentoj por la evoluo de antropologiaj sciencoj en la akademia mondo, eĉ preter Francio.

La verko traktas la temon de cerbaj grandecodiferencoj. Li asertas ke inter-individuaj diferencoj estas pli gravaj ol mezaj cerbaj grandecoj, kaj ke inteligenteco ne povas esti determinita per cerbgrandeco, sed prefere de la ankoraŭ malmulte konataj kvalitoj de cerba histo [ ref.  dezirata]. La verko ankaŭ elstarigas la atingojn de nigruloj dum historio. Laŭ li, matematiko estis tiel inventita de la Nigraj Egiptanoj.

## Elĉerpaĵoj 
Firmin pruvas la malsaĝecon de la konkludoj de antropologoj kiel Paul Broca de la Pariza Antropologia Societo. Li notas precipe: "Sed kiam mi pensas, ke ĉiuj, kiuj starigas ilin, neniam povis konvinki sin pri la senutileco de la sistemaj dividoj, kiujn ni volas krei inter la diversaj rasoj de la homaro; Kiam mi pensas, ke la glora Broca, en ĉi tiu oceano de dubo kaj konfuzo, kie la studo de la etnaj trajtoj tiel malpreciza kaj tiel pasema, estis ĵetebla de la homaj mensoj de pluraj specioj, la ekziston de diversaj homoj. alia, mi ne povas ne admiri la tre specialan kapablecon, per kiu certaj inteligentoj estas dotitaj por orientiĝi tra kontraŭdiroj” (p. 146).

Direkte al la fino de la sama ĉapitro, li finas kun humuro, koncerne la laboron de alia membro de la Antropologia Societo: "Se la morfologio de la nazo konsistigas, kiel la akademiulo s-ro Topinard asertas, unu el tiuj karakterizaĵoj kiuj establas trairejon de viro al simio, ekzistas ĉiu kialo kredi ke la blanka raso karakterizita kiel leptoro kaj intera viro (ap, estas intera viro "ap. 153).

## Malakcepto kaj akcepto 
Firmin rekonis la verkon de Gobineau por kio ĝi estas - disertaĵo praviganta sklavecon kaj imperiismon sub la alivestiĝo de scienco. Li akceptis la pseŭdosciencan naturon de Gobineau en sia propra verko kaj aŭdace pridubis lian supozeblan taksadon kaj sciencan aŭtoritaton. 

Lia verko estis konsiderita "pionira verko en la teorio de rasrilatoj en haitia intelekta penso kaj en la lukto por la rekono de Nigra civilizo kiu ne estis konvene rekonita fare de intelektaj kaj sciencaj cirkloj en tiu tempo." 

Sed tiu verko de Anténor Firmin, publikigita en Parizo en 1885, fundamenta teksto de antropologio, estis plejparte ignorita aŭ malakceptita por longa tempo. Nur lastatempe la teksto estis retrovita kaj tradukita en la anglan sub la titolo *The Equality of the Human Races (Pozitivist Anthropology) (2000),* 115 jarojn post ĝia origina publikigo. Tiel, ĝi estis retaksita por antropologio por la unuan fojon .

Firmin estis unu el du haitiaj membroj de la Pariza Societo de Antropologio *(Société d'anthropologie)* de 1884-88, dum siaj jaroj en Francio kiel haitia sendito, kvankam lia nomo ŝajne restis en la listo ĝis jaroj post sia morto en 1911. Kvankam li estis membro de la Société kaj ĉeestis multajn el ĝiaj renkontiĝoj, lia voĉo estis efike silentigita en la tempo de la fizika antropologio kaj "rasisma".

En la *Memoires*, kiuj estas transskribaĵo de la konsideradoj de la Société, Firmin ŝajne parolis nur dufoje, kaj ambaŭfoje li estis silentigita per rasismaj komentoj. Ĉe unu punkto, li ekstaris por pridubi la biologian persistemon de raso kiu dispenetris la dominan fizikan antropologion de Paul Broca (1824-1880) kaj aliaj kiam alfrontite fare de Clémence Royer (rasisma teoriulo kaj pionira sciencisto kiu tradukis *La origino de specioj'' de Darvino en la francan.

Firmin diras al ni per siaj propraj vortoj en la antaŭparolo, ke li volis debati tiujn, kiuj "dividas la homan specion en pli altajn kaj pli malaltajn rasojn", sed li timis, ke lia peto estos malakceptita. La prudento estus dirinta al li, ke li pravas heziti. En tiu momento li havis la ideon verki ĉi tiun verkaĵon. 

Pli lastatempe, la usona antropologo Carolyn Fluehr-Lobban kontribuis al la esplorado de la kunteksto ĉirkaŭanta la ĉefan verkon de Firmin en diversaj skribaĵoj. Ŝi ankaŭ skribis la enkondukon al la angla traduko.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* De l'égalité des races humanes (antropologio pozitiva) (1885) 
* Anténor Firmin: haitia Pioniro de Antropologio
* La lando devas malfermiĝi al aliaj loĝantargrupoj
* Pozitivismo kaj Progreso en la Egaleco de la Homaj Rasoj de Firmin (Camisha Russell)
* 19-a Jarcenta Haitia Pionira Antropologo: Intelekta Biografio de Anténor Firmin. Carolyn Fluehr-Lobban. Rhode Island College 2018

Kategorio:Literaturo de Francio
Kategorio:Franclingva literaturo
Kategorio:Literaturo de la 19-a jarcento
Kategorio:Literaturaj verkoj
Kategorio:Antropologio
Kategorio:Malfikcia literaturo
Kategorio:Kontraŭrasismo