Odysseas Elytis

eta|Portreto en Iraklio, ĉe la t.n. Veneca Loĝio. **Odysseas Elytis - Οδυσσέας Ελύτης**, vere: O. Alepoudelis (naskiĝinta la 2-an de novembro 1911 en Iraklio, mortinta la 18-an de marto 1996 en Ateno), estis novgreka poeto. Li estis la laŭreato de Nobel-premio pri literaturo en 1979.

## Vivo 
En Ateno li studis juron dum kelkaj semestroj, trejnitis kiel oficiro kaj batalis en 1940 ĉe la albana fronto. Post la Dua mondmilito li estis direktoro radifonia kaj vivis dum 1948-52 en Parizo, kie li estis en intima kontakto kun la surrealistoj. Ilian influon oni bone sentis tra liaj fruaj verkoj.

## Literaturhistoria graveco 
Kun Giorgos Seferis, Giannis Ritsos kaj aliaj li apartenis al la t.n. *Generacio de la 1930-aj jaroj*, kiu tre gravis por la evoluo de la greka literaturo de la 20-a jc.

Lia verkaro havas la karakteron de novstila metaforado, sub influo de lummetafiziko kaj ekstata rigardo de la greka pejzaĝo (precipe de la Egeo, kiu iĝis kvazaŭ normo por homa vivo). Li ankaŭ estis fama pro verkado de bonegajn eseojn.

Lia plej grava kaj ĉefa verko *Aksion esti* (1959; Άξιον εστί, signifanta, benita antaŭ Dio) - al kio Mikis Theodorakis komponis muzikon - estas verko kiel oratorio kiu prezentas la personan historion kaj mondkoncepton de la poeto unue dum la milito kontraŭ la italoj en Albanio, poste la dua mondmilito kaj la okupacio de grekio kaj poste la greka enlanda milito.

Tiu epopeo estas tripartita kaj epopea-lirika prezento de Greklando korespondanta dum la nacia kultura historio tra la jarmiloj. Tiu estas kanto de laŭdo al la homa esto, pro lia nevenkebla spirito kaj lia deziro al libereco.

Ĝi estas dividita en tri partojn. La unua parto  **Genezo** priskribas la kreon de la poeto en la mondon, historion, pejzaĝon kaj kulturon de Grekio. La dua parto, **Angoro**, enhavas poemojn kaj legaĵojn, kiuj kronologie priskribas lian vojon tra la sinsekvaj militoj kiujn li partoprenis, atestis kaj rezistis. La tria parto, **Gloro**, estas kanto de laŭdo al la patrujo, al la naturo kaj al la homo.

## Verkaro 
**Poemoj (kun originala titolo kaj titolo de la germana traduko**
* 1940 *Προσανατολισμοί* (*Prosanatolismí, „Orientierungen“)*
* 1943 *Ηλιος ο πρώτος, παραλλαγές πάνω σε μιαν αχτίδα* (*Ílios o prótos, „Sonne, die Erste“)*
* 1945 *Άσμα ηρωικό και πένθιμο για το χαμένο ανθυπολοχαγό της Αλβανίας* (*Ásma iroikó ke pénthimo giá ton chaméno anthipolochagó tis Alvanías*, „Heroischer und elegischer Gesang für den Leutnant, der im Albanienfeldzug verloren ging“)*
* 1959 *Το Άξιον Εστί* (*To Axion esti*)
* 1960 *Έξι και μία τύψεις για τον ουρανό* *(Éxi ke mía típsis giá ton uranó, „Sechs und ein Gewissensbiss für den Himmel“)*
* 1971 *Το φωτόδεντρο και Η δέκατη τέταρτη ομορφιά* (*Der Lichtbaum und die vierzehnte Schönheit“)*
* 1971 *Ο ήλιος ο ηλιάτορας* *(O ílios o iliátoras, „Herrscherin Sonne“)*
* 1972 *Το μονόγραμμα* *(To Monógramma, „Monogramm“)*
* 1972 *Τα ρώ του έρωτα* *(Ta ro tou érota, „Die Rhos des Eros“)*
* 1974 *Τα Ετεροθαλή* *(„Die Halbgeschwister“)*
* 1977 *Σηματολόγιον* *(„Das Signalbuch“)*
* 1978 *Μαρία Νεφέλη* *(„María Neféli“)*
* 1982 *Τρία ποιήματα με σημαία ευκαιρίας* *(„Drei Gedichte unter Billigflagge“)*
* 1984 *Ημερολόγιο ενός αθέατου Απριλίου* *(„Tagebuch eines nichtgesehenen April“)*
* 1985 *Ο Μικρός Ναυτίλος* *(„Der kleine Matrose“)*
* 1991 *Τα Ελεγεία της Οξώπετρας* *(„Die Elegien von Oxopetra“)*
* 1991 *Η ποδηλάτισσα*
* 1995 *Δυτικά της λύπης* *(„Im Westen der Trauer“)*
* 1998 *Εκ του πλησίον*

**Prozaĵoj** (titoloj esperantigitaj)
* 1973 *La pentristo Theophilos*
* 1974 *Intencoj vidigitaj* (eseoj)
* 1976 *La magio de Papadiamandis*
* 1979 *Pri Andreas Embirikos*
* 1990 *La publikaj kaj la privataj aferoj*
* 1990 *Privata strato*

## Literaturo 
* I. Rosenthal-Kamarinea: *Der griechische Lyriker Odysseas Elytis. Poetische Geographie als Lebensnorm* (1979)
* M. Vitti: *Odysseas Elytis'' (1984).

Kategorio:Grekaj verkistoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri literaturo