open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Franz Josef Radermacher

**Franz Josef RADERMACHER** (naskiĝis la 20-an de marto 1950 en Aachen) estas germana matematikisto kaj ekonomikisto, kaj profesoro pri informadiko ĉe la Universitato de Ulm. Li konatiĝis ĉefe pro sia engaĝiĝo por ekologi-sociala merkata ekonomio kaj sia aktivado por la Tutmonda Marshall-Plano, kiu celas justan tutmondiĝon kaj mondon en ekvilibro.

Ekde 2002, li estas membro de la Roma Klubo.

## Verkoj 
* *Globalisierung gestalten*, Terra Media Verlag, Berlin 2006
* *Welt mit Zukunft – Überleben im 21. Jahrhundert*, Murmann Verlag, Hamburg 2007, ISBN 978-3-938017-86-9 (kun Bert Beyers)
* *Global Impact – Der neue Weg zur globalen Verantwortung*, Carl Hanser Verlag, München 2009, ISBN 978-3-446-41730-4 (kun Marianne Obermüller kaj Peter Spiegel)

## Eksteraj ligiloj 
* Pri la "futurologo" Franz Josef Radermacher en Monato

Kategorio:Germanaj ekonomikistoj
Kategorio:Germanaj matematikistoj
Heinrich Moritz Horn

**Heinrich Moritz Horn** (n. 14-an de novembro 1814 en Chemnitz; m. 23-an de aŭgusto 1874 en Zittau) estis germana poeto kaj novelisto.

## Vivo 
Horn studis juron en Lepsiko, vivis poste kiel juĝeja asesoro komence en sia gepatra urbo, poste en Zittau en Luzacio.

## Verkoj 
La lirika-epopea poeziaĵo „Die Pilgerfahrt der Rose“ (Lepsiko 1851, 4-a eldono 1882), per la muzikigo de Robert Schumann konatiĝinta, estis lia unua verko. Ankaŭ aliaj rakontaj poeziaĵoj, ekz. „Die Lilie vom See“ (Lepsiko 1854) kaj „Magdala“ (Lepsiko 1855, 2-a eldono 1870), havis dumtempe sukceson. Malpli ĝojiga estas la idilio „Die Dorfgroßmutter“ (Lepsiko 1856) kaj „Neue Dichtungen“ (Prago 1858) kun siaj versigitaj krimhistorioj. La terenon de romano Horn surpasis per rakontoj: „Auf dem Schloß und im Thal“ (Prago 1858, 2 volumoj), „Die Dämonen“ (Prago 1862, 2 volumoj), „Der zerrissene Dreiklang“ (Lepsiko 1867, 2 volumoj) kaj aliaj. Ankoraŭ aperis: „Aus goldener Kinderzeit“ (Lepsiko 1862). Pri sempretenda kanto kaj bildo Horn evoluis profundan intimecon.

Kategorio:Viroj
Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Germanaj poetoj
Bonda lingvo

La **bonda lingvo**, sialingve konata sub la nomoj *Bonda*, *Bondo* aŭ *Remo*, estas lingvo parolata fare de la bondoj en Barato.

eta|maldekstra|140ra|juna parolantino de la bonda lingvo

## Klasifiko 
La bonda lingvo apartenas al la suda subgrupo de la *munda lingvaro*, branĉo de la aŭstralazia lingvaro. Ĝi plej proksime rilatas al la gutoba lingvo.

## Eksteraj ligiloj 
* reta vortaro de la bonda lingvo, fare de lingvistoj el Havajo (angle) 

## Notoj 
Kategorio:Munda lingvaro
Kategorio:Lingvoj de Barato
Plen-fluoro-alkilooksida polimero

dekstra|eta|Tubo el PFA, komuna en kemiaj aplikoj

**Plen-fluoro-alkilooksida** polimero (**PFA**) estas speco de fluoropolimero kun propraĵoj simila al polikvarfluoretileno. Ĝi malsamas de la polikvarfluoretileno en tio ke ĝi estas fando-procezebla per la kutimaj injekta muldado kaj ŝraŭba elpuŝado.

PFA estis inventita de DuPont kaj estas vendata sub la komerca nomo *Teflon-PFA*. Simila produkto estas havebla de Daikin sub la komerca nomo *Neoflon-PFA* aŭ de Solvay Solexis sub la komerca nomo *Hyflon-PFA*.

PFA estas tre simila en komponaĵo al la fluoropolimeroj polikvarfluoretileno kaj fluorizita eteno-propeno (FEP). PFA kaj FEP ambaŭ komunigas utilaj propraĵoj de polikvarfluoretileno - malalta koeficiento de frotado kaj ne-reakciokapablo, sed estas pli facile formeblaj. PFA estas pli mola ol polikvarfluoretileno kaj fandas je .

## Vidu ankaŭ 
* Polikvarfluoretileno
* Fluorizita eteno-propeno (FEP)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Polimeroj
Boromeaj ringoj

eta|dekstra|Boromeaj ringoj
La **boromeaj ringoj** estas specifa aranĝo de minimume tri (kliniĝeblaj, ne ebenaj) ringoj, pri kiuj validas:
Se oni disigas, forigas unu ringon, ankaŭ la alia du liberiĝas (aŭ ĉiuj aliaj okaze de pli ol tri ringoj). Tio estas, la ringoj estas pare neligitaj.

La nomo venas el la itala familio Borromeo, kiuj enkondukis la ringojn en la familian blazonon kaj portis kiel butonon sur siaj uniformoj.

En la rom-katolika eklezio, ĝi estas simbolo de eklezia komunumo kaj ties triunuo: Ili estas kunteneblaj, se ili ĉiuj estas unuecaj. La forlaso de membro disfaligas la komunumon.

## Vidu ankaŭ 
* Valknuto, tri trianguloj en formo de la boromeaj ringoj, ekzistanta jam en la mezepoko
* Trikvetro, konsistanta el tri rondarkoj en formo de la boromeaj ringoj, ekzistanta jam en la mezepoko
* Molekulaj boromeaj ringoj, sintezintaj ekde 2004

Kategorio:Noda teorio
Kategorio:Geometria topologio
Kaliko (luno)

**Kaliko** estas neregula satelito de Jupitero, kiu havas retrogradan orbiton.

## Malkovro 
Ĝin malkovris Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Yanga R. Fernández kaj Eugene A. Magnier, post observoj inter la 23-a kaj
la , per la teleskopo de 2,2 m de diametro de la Universitato de Havajo.

Ili anoncis la  la malkovron de dek jupiteraj lunoj kiujn ili nomis J/2000 J 2 al J 11; inter tiuj, Kaliko kiu, estante tiam la dua jupitera satelito malkovrita en 2000, ricevis la maldaŭran nomon **S/2000 J 2**:

Ĝiaj grando kaj maso (5,2 km kaj 1,9 × 1013 kg) estis proksimume kalkulitaj laŭ ĝia videbla magnitudo, 21,6; hipotezinte ke ĝiaj denso kaj albedo havus valorojn de 2,6 × 103 kg/m3 kaj 0,04.

## Nomo 
La , IAU aprobis ke ĝi ricevu la nomon **Kaliko**, (greke; Καλύκη: Kalike).
Estas pluraj ulinoj nomataj *Kaliko* en la helena mitologio:
▶ Kaliko, amata de Zeŭso, patrino aŭ de Etlio aŭ de Endimio, laŭ malsamaj mitoj;
▶ Kaliko, amata de Posejdono, patrino de Cikno, filo de Posejdono;
▶ Kaliko, nimfo, kiu nutris Dionizon sur la monto Nizao.

## Orbito 
Kaliko estas ano de la karmea grupo, grupo da retrogradaj lunoj kies orbitoj havas grandajn duonaksojn inter 22 900 000 kaj 24 100 000 km, klinecojn inter 164,9° kaj 165,5° rilate al la Jupitera ekvatoro, kaj discentrecojn inter 0,23 et 0,27.

Dosiero:TheIrregulars JUPITER GROUPS.svg|Diagramo montranta la orbitojn de la neregulaj jupiteraj satelitoj. La karmea grupo estas videbla apud la centro.
Dosiero:TheIrregulars JUPITER Carme CORE.svg|Diagramo montranta la orbitajn inklinaciojn de la lunoj de la karmea grupo en funkcio de la granda duonakso.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Kaliko, el "*Księżyce planet Układu Słonecznego*" 
*  Kaliko (angla versio) 
*  Dekunu novaj jupiteraj satelitoj S/2000 J1...S/2000 J 11, el la paĝaro de Jean-Michel
*  La karmea grupo (el *"Projekto Luno"*)

Kategorio:Lunoj de Jupitero
Pazifao (luno)

**Pazifao** estas neregula satelito de Jupitero.
Ĝi estas la plej granda retrograda satelito de Jupitero

## Malkovro 
Ĝin malkovris Philibert Jacques Melotte la  en la Reĝa observatorio de Grenviĉo. Ekzameno de fotografiaj platoj permesis retrovi fotojn de ĝi de la 27-a de januaro. Tamen ne estis certe, ke estus ĉu jupitera satelito ĉu asteroido: ĝi ricevis la numeron **1908 CJ**.

## Nomo 
La , IAU aprobis ke ĝi ricevu la nomon **Pazifao**, (greke; Πασιφάη: Pasifae) laŭ la nomo de Pazifaa, reĝino de Kreto, edzino de Minoo kaj patrino de Minotaŭro.

## Ecoj 
La grando kaj maso de Pazifao (60 km kaj 3 × 1017 kg) estis proksimume kalkulitaj laŭ ĝia videbla magnitudo, 17; hipotezinte ke ĝiaj denso kaj albedo havus valorojn de 2,6 × 103 kg/m3 kaj 0,04.

Laŭ ĝia infraruĝa spektro kaj ĝia koloro (griza), Pazifao povas esti rigardita kiel asteroido (aŭ fragmento de asteroido) kaptita de Jupitero.

### Orbito 
Pazifao estas la ĉefa ano de la pazifaa grupo, al kiu ĝi donas sian nomon. La retrogradaj orbitoj de la satelitoj de tiu grupo havas grandajn duonaksojn inter 22 800 000 kaj 24 100 000 km, kaj klinecojn inter 144,5° kaj 158,3° rilate al la Jupitera ekvatoro.

Dosiero:TheIrregulars JUPITER GROUPS.svg|Diagramo montranta la orbitojn de la neregulaj jupiteraj satelitoj. La pazifaa grupo estas videbla en centro-malalto.
Dosiero:TheIrregulars JUPITER Pasiphae CORE.svg|Diagramo montranta la orbitajn inklinaciojn de la lunoj de la pazifaa grupo en funkcio de la granda duonakso.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Pazifao, el "*Księżyce planet Układu Słonecznego*"
*  Pazifao (angla versio)
*  Pazifao kaj la eksteraj jupiteraj lunoj 
*  Pasiphae (Le système solaire à portée de votre souris - *La Sunsistemo musklake atingebla*)
*  La pazifaa grupo (el *"Projekto Luno"*)

Kategorio:Lunoj de Jupitero
Borromeo

La familio **Borromeo** estis grava familio de la nobelaro de Milano en Italio, ankoraŭ nuntempe pova kaj multnombra, kiu dum jarcentoj ĝuis fortan influon en tiu urbo kaj en la zonoj de la Lago Majoro; inter la plej famaj membroj de la familio indas memori Sanktan Karlo Borromeo kaj la kardinalon Federico Borromeo, grava rolulo de la romano de Manzoni nome "I Promessi Sposi" (La gefianĉoj).[eta|dekstra|200px|Moto de la familio Borromeo, sur la tombo de la kardinalo [Federico Borromeo, kun la latina skribaĵo HUMILITAS (humileco), blazono de Sankta Karlo Borromeo]]

## Vidu ankaŭ 
* Boromeaj ringoj
* Boromeaj insuloj
* Karlo Borromeo
* Federico Borromeo
* Borromaeum

Kategorio:Familiaj nomoj
Kategorio:Nobelaj familioj de Italio
Kategorio:Historio de Milano
József Ruzitska

**RUZITSKA József** [pr. jOĵef ruziĉka] estis hungara komponisto, dirigento naskiĝinta en Pápa ĉirkaŭ 1775 kaj mortinta en ? post 1823.
eta|Afiŝo pri la unua hungara opero (József Ruzitska estas komponisto)

## Lia kariero 
József Ruzitska komponis teatran muzikon kiel militkomponisto jam en Debrecen. En 1822 li dungiĝis al la teatro de Koloĵvaro. Tie li komponis siajn du operojn, kiuj estis prezentitaj ankaŭ pli poste. Kiel antaŭulo de Ferenc Erkel li estis la kreinto de la hungara historia opero. En 1823 li iris eksterlanden kaj poste li vivis en Italujo.

## Liaj operoj 
* *Béla futása*;
* *Kemény Simon* (1822).

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Ruzitska, J.
Kategorio:Hungaraj dirigentoj
Bandi Rudas

**RUDAS Bandi** [pr. ruziĉka] estis hungara aktoro, dancisto naskiĝinta en Arad ? kaj mortinta ?.

## Lia kariero 
Bandi Rudas preparis sin por la kariero de inĝeniero, sed interrompis tiun kaj fariĝis aktoro. Li jam en 1922 ludis en la trupo de Imre Fehér en Torda, Brassó, Székelyudvarhely, Arad kaj Temesvár. En la teatra sezono de 1924–25-a en Braŝovo aperis ankaŭ kiel baletmajstro.

## El liaj roloj 
* 'Bóni (Kálmán I.: A csárdáskirálynő);
* Miska (Szirmai A.: Mágnás Miska);
* Ficsúr (Molnár F.: Liliom).

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Alkilooksida grupo

En ĥemio, la **alkilooksida grupo** estas alkilo (karbono-hidrogena ĉeno sen pluroblaj ligiloj) ligita al oksigeno kiel R-O-. Ĝi denove estas grupo (radikalo), ĉar la dua ligo de la oksigena atomo estas libera. La plej simpla alkilooksida grupo estas metilooksida grupo CH3-O-. La sekva estas etilooksida grupo CH3-CH2-O-.

Alkilooksida grupo estas en ĉiuj sufiĉe simplaj alkoholoj RO-H kaj esteroj RCO-OR' .

Alkilooksidoj estas derivaĵoj de alkoholoj kie la hidrogeno estas anstataŭita per metalo, tipe natrio.

## Vidu ankaŭ 
* Alkilo
* Hidroksila grupo
* Karboksila grupo

Kategorio:Organika kemio
István Rozsos

**ROZSOS István** [pr. roĵoŝ] estis hungara aktoro naskiĝinta en Oradea la 14-an de septembro 1922 kaj mortinta en Budapeŝto la 17-an de februaro 1963.
eta|István Rozsos

## Kariero 
István Rozsos debutis en 1945 en Szeged, sed li baldaŭ venis al Budapeŝto. Li ludis en la teatroj (1945–46) Belvárosi, (1946) Magyar kaj Madách, (1947) Művész. Inter 1947 kaj 1950 li estis membro de la Teatro Madách. En 1949 li elpaŝis ankaŭ en la Teatro Magyar. Ekde 1950 ĝis 1953 li ludis en la Teatro Ifjúsági, en 1954 en la Teatro Petőfi, ekde 1955 ĝis 1960 en la Vidám Színpad, inter 1960–1963 en la Teatro Jókai. Li aperis en pluraj filmoj. Lia edzino estis Dorottya Géczy. Li sinmortigis.

## Premioj 
* 1959, 1962 Jászai Mari-premio.

## El liaj roloj 
* Adolf (Szigligeti E.: Liliomfi);
* Weisz (Molnár F.–Török S.: A Pál utcai fiúk);
* Bertalan (Molnár F.–Kellér A.: A doktor úr);
* Gobbola (Brecht: Állítsátok meg Arturo Uit!);
* Porfir (Dostojevskij–Baty: Bűn és bűnhődés).

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Sinmortigintoj
Sarah Adams

**Sarah Fuller Flower Adams**, naskiĝinta la 22-an de februaro 1805, mortinta la 14-a de aŭgusto 1848, estis angla poetino.

## Vivo 
Sarah Flower naskiĝis en Old Harlow, Essex, kiel filino de la ĵurnalisto kaj eldonisto Benjamin Flower kaj ties edzino Eliza Gould. Ŝia pli aĝa fratino estis la komponistino Eliza Flower. Ili estis membroj de la unitaria eklezio. En 1834 ŝi edziniĝis kun la fervoja inĝeniero William Bridges Adams. Ili vivis en Loughton, Essex. Havanta nur 43 jarojn, ŝi mortis en Londono pro tuberkulozo kaj estis enterigata en Harlow.

## Verkoj 
Sarah Adams verkis siajn poemojn en la tiam moda ekzaltita stilo de malfrua romantikismo, kiu jam baldaŭ post ŝia morto eksmodiĝis.

De ŝiaj verkoj, ĉefe de ŝiaj kontribuoj en gazetoj, ne ekzistas kompleta listo.

### Dramo 
* *Vivia Perpetua. A dramatic poem in five acts* (Londono 1841)

### Poemoj 
* *A Summer Recollection* (1836)
* *To My Sister*

### Religiaj poemoj 
En W. J. Fox, *Hymns and Anthems*, Londono 1841.

* *Creator Spirit! Thou the First*
* *Darkness Shrouded Calvary*
* *Gently Fall the Dews of Eve*
* *Go, and Watch the Autumn Leaves*
* *He Sendeth Sun, He Sendeth Shower*
* *Nearer, My God, to Thee*
* *O Hallowed Memories of the Past*
* *O Human Heart! Thou Hast a Song*
* *O I Would Sing a Song of Praise*
* *O Love! Thou Makest All Things Even*
* *Part in Peace: Is Day Before Us?*
* *Sing to the Lord! For His Mercies are Sure*
* *The Mourners Came at Break of Day*

### Kateĥismo por infanoj 
* *The Flock at the Fountain* (Londono 1845)

### Esperanto 
En la ekumena Diserva libro ADORU troviĝas unu kanto de Sarah Adams:
* ADORU 660: Dio, pli apud Vin; angle: *Nearer, My God, to Thee*

Anglalingvaj poetoj
Kategorio:Anglaj poetoj
Kálmán Rozsnyay

**ROZSNYAY Kálmán** [pr. roĵnjai], *Hoschke* estis hungara verkisto, tradukisto, aktoro naskiĝinta en Arad la 22-an de junio 1872 kaj mortinta en Nógrádverőce la 14-an de novembro 1948.

## Lia kariero 
Kálmán Rozsnyay pristudis arton, sed li forlasis la lernejon kaj helpe de sia amiko Gergely Csiky li komencis studi en la aktorakademio, sed li ne finis eĉ tiun. Post mallonga tempo li dungiĝis en 1891 al la teatro de Ödön Láng. Li verkis, ilustris librojn, tradukis, redaktis gazetojn enlande kaj eksterlande. Li venis unua je ideo establi aktormuzeon. En 1905 li edziĝis kun maljuna aktorino Kornélia Prielle, kiu post kelkaj monatoj mortis.

## El liaj verkoj 
* *Emlékek*, I–II (en pseŭdonomo Sidney Carton, 1904, 1909);
* *Emlékkönyv* 1890–1920 (manuskripto en la librarejo de MTA.

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Gyula Rónai

**RÓNAI Gyula** pli aĝa [pr. ro:nai], *Mórocz József* estis hungara aktoro, reĝisoro naskiĝinta en Somlóvásárhely la 6-an de januaro 1828 kaj mortinta en Nagyvárad la 4-an de septembro 1874.

## Lia kariero 
Gyula Rónai forlasis la jurkarieron, ŝanĝis sian nomon kaj iĝis aktoro. Li debutis kiel amatorulo en 1847 en Buda. Post la hungara revolucio de 1848 li aperis en Koloĵvaro. Post provincaj ludoj inter 1859 kaj 1862 li estis ano de la Nacia Teatro de Pest. Ekde 1865 dungis lin István Reszler al la teatro de Debrecen, kie li restis ĝis sia morto (escepte de 1872 Szatmár). Li estis unu el la plej bonaj Shakespeare-aktoroj de la provinco (Reĝo Lear; Otelo; Macbeth; Rikardo la 3-a), kaj bonege li prezentis ankaŭ Bánk, Petur (Madách I.), Brankovics (Obernyik K.). Lia edzino estis la aktorino Lilla Prielle, la pli juna fratino de Kornélia Prielle.

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Ronai, Gy.
Ronai, Gy.
Magda Rigó

**RIGÓ Magda** [pr. rigo:] estis hungara kantistino (soprano) naskiĝinta en Máramarossziget la 6-an de junio 1910 kaj mortinta en Budapeŝto la 17-an de septembro 1985.

## Premioj, distingoj 
* Meritartisto (1963).

## Ŝia kariero 
Magda Rigó debutis en 1935 en la Operejo de Budapeŝto en la rolo Amelia (Verdi: Az álarcosbál) kaj ĝis 1963 estis solistino ties. Ŝi plurfoje gastrolis en Staatsoper de Vieno, Bukareŝto kaj Sofio. Ŝi elpaŝis kune kun kantistoj mondfamaj kiel Benjamino Gigli, Aureliano Pertile, Helge Rosvaenge, Set Svanholm.

## El ŝiaj roloj 
* Aida (Verdi);
* Tosca (Puccini);
* Cso-cso-szan (Puccini: Pillangókisasszony);
* Dorabella (Mozart: Così fan tutte);
* Elza (Wagner: Lohengrin);
* Senta (Wagner: A bolygó hollandi);
* Santuzza (Mascagni: Parasztbecsület);
* Agatha (Weber: A bűvös vadász).

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Lajos Révész

**RÉVÉSZ Lajos**  [pr. re:ve:s] estis hungara aktoro naskiĝinta en Kolozsvár la 29-an de aprilo 1903 kaj mortinta ?
## Lia kariero
Lajos Révész debutis en 1925 en Arad. En 1927 li dungiĝis al Kluĵo, kie ludis tri teatrajn sezonojn en trupo de Jenő Janovics.  
## El liaj roloj
*Raymond (Bisson: A névtelen asszony); 
*Kuli (Klabund: A krétakör); 
*Guiche gróf (Rostand: Cyrano de Bergerac); 
*Huber de Linancourt (Savoir: Kékszakáll nyolcadik felesége); 
*Roy Lam (Dunning–Abbot: Broadway).
## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon 

Revesz, L.
József Réti

**RÉTI József** [pr. re:ti] *Redl* estis hungara operkantisto (tenoro), altlerneja instruisto naskiĝinta en Ploieşti (Rumanujo) la 8-an de julio 1925 kaj mortinta Budapeŝto la 5-an de novembro 1973.

## Lia kariero 
József Réti debutis kiel solisto de la Honvedesemblo. Li debutis en 1953 en Budapeŝta Ŝtata Operejo kaj restis ĝis la fino de sia vivo ties solisto. Kiel lirika tenoro aperis en rolo de grafo Almaviva (Rossini: A szevillai borbély). Li elstariĝis kiel Mozart-tenoro, kaj li kantis preskaŭ ĉiujn Mozart-rolojn. El spintopartioj li kantis la rolojn Rodolphe (Puccini: Bohémélet); Edgar (Donizetti: Lammermoori Lucia), Des Grieux (Puccini: Manon Lescaut). Ekde 1964 Réti instruis en la Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt kiel posteulo de Endre Rösler. En la jaroj de 1960–70-aj li estis la plej serĉata oratorisolisto.

## Premioj, distingoj 
* Distingiga diplomo en konkurso Schumann, Berlino, 1956;
* Ormedalo en la kantkonkurso de Moskvo, 1957;
* Liszt Ferenc-premiito (1961);
* Meritartisto (1968).

## El liaj roloj 
* Don Ottavio (Wolfgang Amadeus Mozart: Così fan tutte);
* Dávid (Richard Wagner: A nürnbergi mesterdalnokok);
* Nemorino (Gaetano Donizetti: Szerelmi bájital);
* Ory grófja (Gioachino Rossini).

## Liaj disĉiploj 
* Balázs Hantos
* Gábor Jelinek
* Boldizsár Keönch
* Tamás Kertész
* Béla Turpinszky

## Eksteraj ligiloj 
* Réti kantas

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Török

**Török** estas la hungara vorto por *turko*.

## Personoj 
Török estas la familia nomo de la sekvaj personoj:

### A 
* Ákos Török, hungara geologo
* András Török (* 1949, Bánffyhunyad ()), hungara aktoro

### B 
* Béla Török, kuracisto
* Bertalan Török (1847, Nagyenyed ()  1915, Nagyenyed), hungara politikisto, publicisto

### E 
* Erzsébet "Erzsi" Török (1912, Kolozsvár  1973, Budapeŝto), hungara kantistino, merit- kaj eminenta artisto
* Erzsébet Török (* 1939, Torboszló ()), rumanihungara pentristino, industriartistino

### F 
* Ferenc Török (* 1969, Székelyudvarhely ()), rumanuja hungara pentristo

### G 
* Gábor Török (n. en 1902 en Abrudbánya (), m. en 1966 en Budapeŝto), hungara inĝeniero pri kemio
* Gyula Török (n. en 1888, m. en 1918): Kálmán Kalocsay esperantlingve publikigis tradukon de lia teatraĵo *Rozinjo* (1938, 1977)
* Gyula Török (n. en 1938, m. en 2014): boksisto

### I 
* Ignác Török (1795, Gödöllő  1795), hungara honvedgeneralo, unu el la 13 martiroj de Arad
* Irma Török (1871, Temesvár ()  1945, Budapeŝto), hungara dramaktorino
* István Török (1789, [?]  1851, Kolozsvár), hungara aktoro
* István Török (1826, Kolozsvár  1865, Szeged), hungara aktoro
* István Török (* 1924, Gyergyószentmiklós ()), rumanuja hungara aktoro
* István Török (teologo) (1904-1996)

### J 
* János Török (1806, Bágy ()  1854, Marosvásárhely ()), hungara instruisto, martiro de lukto por sendependeco de Hungario
* József Thewrewk, ,  (1793, Déva ()  1870, Peŝto), hungara verkisto, antikvaĵkolektanto
* József Török (* 1922, Máramarossziget ()), hungara aktoro
* József Török (pastro) (1946-2020)

### K 
* Károly Török (1843, Kolozsvár  ?), hungara aktoro
* Katalin Török (* 1930, Kolozsvár), rumanuja hungara aktorino
* László Török (1929, Târgu Mureş  1997), rumanuja hungara ĵurnalisto, filmkritikisto
* László Török (historiisto)

### M 
* Margit Török, née Csernyánszky (1882, Kolozsvár  1981, Budapeŝto), hungara operkantistino (soprano)
* Mária Török (1822, Kolozsvár  1895, Budapeŝto), hungara aktorino
* Marianna Török (artisto)
* Marianna Török (kegloludisto)
* Miklós Török (* 1946, Nagyvárad ()), rumanuja hungara verkisto, ĵurnalisto
* Miklós Török (1848, Nagyenyed  1887, Nagyenyed), hungara kantisto (baso)

### P 
* Pál Török (1885, Kolozsvár  1973, Budapeŝto), hungara historiisto
* Pál Török (1929, Vadad ()), hungara pentristo
* Péter Török (1857, Hajdúböszörmény  1929, Debrecen), hungaro, gimnazia instruisto

### S 
* Sándor Török (agronomo)
* Sándor Török (ĵurnalisto)
* Sándor Török (1904, Homoróddaróc ()  1985, Budapeŝto), hungara verkisto, tradukisto, antropozofo
* Sándor Béla Török (1911, Nagykároly ()  1990, Kolozsvár), rumanuja hungara teatra fakverkisto

### T 
* János Török
* János Török (ornitologo)

### Z 
* Zoltán Török (1893, Marosvásárhely ()  1963, Kolozsvár), rumanuja hungara geologo, universitata profesoro
* Zoltán Török (1899, Gyergyótölgyes ()  1970, Budapeŝto), hungara boatisto, eŭropa ĉampiono, trejnisto, tribunala juĝisto

## Loknomo 
* Turecká (), malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio

## Vidu ankaŭ 
* István Török
* Pál Török

Kategorio:Hungaraj familiaj nomoj
Anschluss

eta|upright=1.1|Germanaj kaj Aŭstriaj limpolicanoj dismuntas landlimejon en 1938.
**Anschluss** (germana vorto kiu signifas "aneksiĝo") estis la aneksado en 1938 de Aŭstrio ene de la nazia Germanio kiel provinco de la Tria Regno, kaj ricevis novan nomon: de la origina *Österreich* al *Ostmark* (Orienta Markio).

La okazintaĵoj de la 12-a de marto 1938 estis la unuaj grandaj paŝoj por la ekspansio de Germanio longtempe dezirata de Adolf Hitler. Ĉi tiu ago sekvis la redonon al Germanio de la regiono Sarlando, sub kontrolo de la Ligo de Nacioj dum 15 jaroj kiel interkonsentiĝis en la Traktato de Versajlo, kaj antaŭis la aneksadon de la Sudetio pli malfrue en 1938, la invado de Ĉeĥoslovakio en 1939, kaj fine kondukis ĝin al la Dua Mondmilito per la Invado en Pollandon fare de trupoj de Germanio, Sovetio kaj Slovakio.

La *Anschluss* estis antaŭata de periodo de kreskanta politika premo sur Aŭstrion, okazigita de Germanio, postulante la agnoskadon de la Nazia Partio, malpermesita en Aŭstrio, kaj poste ĝian partoprenadon en la regado. Kiam la Kanceliero de Aŭstrio Kurt Schuschnigg, en lasta intenco konservi la sendependecon de Aŭstrio, anoncis referendumon por determini la sendependecon aŭ aliĝon al Germanio, ĉi tiu premis al Schuschnigg por ke li cedu la regadon al la Nazia Partio. Ĉi tiu ŝtatpuĉo estis bone planita de la Nazia Partio de Aŭstrio, pro kio ne estiĝis rezistado kiam la trupoj de la Wehrmacht invadis Aŭstrion por okazigi la *Anschluss* (aneksadon). La 10-an de aprilo, referendumo validigis la aneksadon per 99,73% de la loĝantaro favore al ĝi.

La internacia respondo al la Anschluss estis frida: La aliancitoj de la Unua Mondmilito nur prezentis diplomatiajn protestojn, sed prenado de konkretaj agoj kiuj povos kontraŭi la Anschluss-on, eĉ kiam la aliancitoj estis la respondeculoj de la plenumado de la Traktato de Versajlo, kiu specife malpermesis la union inter Aŭstrio kaj Germanio. Aŭstrio ne plu estis sendependa nacio ĝis la 27-a de aprilo 1945 kiam kreiĝis aŭstria registaro, agnoskata de la aliancitoj kelkajn monatojn poste.

## Vidu ankaŭ 
* Anekso
* Dokumentadarkivo de la aŭstria rezistado
* Germana okupo de Ĉeĥoslovakio
* Kontraŭfaŝisma Liberigmovado de Aŭstrujo (katolike)
* Rezistadmovado kontraŭnaziisma O5

Kategorio:Germanaj vortoj kaj esprimoj
Kategorio:Nazia Germanio
Kategorio:Historio de Germanio
Kategorio:Historio de Aŭstrio
Kategorio:Politiko en 1938
Kategorio:1938 en Aŭstrio
Aŭstrofaŝismo

eta|250px|Flago de la Patriota Fronto de Aŭstrio.
**Aŭstrofaŝismo** estas komune uzata vorto de la nekonservativaj historiistoj por priskribi la aŭtoritatecan reĝimon reganta en Aŭstrio inter la jaroj 1934 kaj 1938. Ties registaro estis bazita en la partio *Vaterländische Front* (Patriota Fronto) kaj ĝia paramilitista milico *Heimwehr*. La junularo organiziĝis en Aŭstra Juna Popolo.

La partio estis fondata en majo 1933 de Engelbert Dollfuß, kiu forpasis dum intenco de ŝtatpuĉo ekzekutita de naziaj simpatiantoj la 25-an de julio 1934; anstataŭata de Kurt Schuschnigg, eksa membro de la partio *Christlichsoziale Partei* (Social-Kristana Partio), kiu integriĝis al la *Vaterländische Front*.

La ideologio de la registaro estis bazita sur la itala faŝismo kaj la klera faŝismo, kio en la praktiko videblis per la anstataŭado de la demokratia konstitucio kaj la parlamenta sistemo tiame ekzistantaj per aŭtoritateca reĝimo nomata *Ständestaat*. Ĉi tiu faŝismo samtempe intencis bremsi la nazian tutgermanismon kiu minacis ekde 1933 la malgrandan landon. Ĝi fiaskis fine per la aneksado de Aŭstrio al la nazia Germanio la 13-an de marto 1938 (Anschluss) kaj la reĝimo ĉesis ekzisti.

La konservativaj historiistoj preferas uzi la vorton "Ständestaat" (Ŝtatoj de ŝtatoj) por priskribi tiun reĝimon.

## En filmoj 
* La familio *Von Trapp* en Melodio Muzika estas Aŭstrofaŝistoj, kies stardardoj ornamas murojn dum festa sceno en kiu la familio gastigas ĉe si siajn amikojn.

## Aŭstrofaŝismo kaj Lingvo Internacia 
Ĉiukaze, kontraŭe al la hitlera Germanlando pluraj aŭstraj politikistoj tiutempe tre favoris Esperanton kaj mem volis igi ĝin ilo de propagando por ilia politiko. Peranto inter politiko kaj Esperanto-movado estis Hugo Steiner.

## Notoj
Jarlibro de SEJM 1976-1977

**Jarlibro de SEJM. Agadjaro 1976/77** estis libro, eldonita de SEJM (samizdato) en 1977 kaj dissendita al ĝiaj aktivuloj.

Dosiero:Jarlibro de SEJM 1977.jpg|Koverto de la libro

Kategorio:Esperanto-jarlibroj
Kategorio:Eldonaĵoj de SEJM
Washington Cruz

Li estas *Pasionista* pastro kaj ĉefepiskopo de Goiânia ekde la .

## Biografio 
Naskiĝinta en Itabuna (Bazilo) la , Washington Cruz studis en Itabuna kaj Osasco. Enirinta en la Kongregacion de la Pasio de Jesuo Kristo, li faris solenan ĵuron la  kaj estis ordenita pastro la .

Li faris superajn studojn en la Papa Universitato de Laterano en Romo. Dum lia oficado, li estis paroĥestro en Itabuna, misiisto kaj profesoro en la Pasionistaj seminarioj de Brazilo.

### Episkopo kaj Ĉefepiskopo 
La , Papo Johano Paŭlo la 2-a nomis lin episkopo de São Luís de Montes Belos. Li estis konsekrita la sekvantan 9-an de majo.

La  li estis transigita al la ĉefepiskopejo de Goiânia.

## Moto 
*« Praedicamus Crucifixum » (« Ni predikos Krucifikson »)*

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio de Washington Cruz en *Catholic Hierarchy*
Departemento Gŭavjaro

180px|dekstra
**Departemento Gŭavjaro** () estas departemento de Kolombio, iom sude de la centro de la lando. La departemento ekestis je la 1-a de januaro 1991. Laŭ la stato de  en la departemento vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun . 

* Ĉefurbo: San José del Guaviare (20 800)
* Pliaj urboj:  *Miraflores* (4 600), *Calamar* (3 500)
(nombroj de loĝantoj laŭ la stato de 2005)

## Geografio 
Estas grava la rivero Guaviare kiu nomigas la departementon. Gravas la Nacia Parko Ĉiribikete.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Departementoj de Kolombio
Kokoslakto

eta|Taso da kokoslakto.
La **kokoslakto** estas ingredienco vaste uzata en la diversaj landaj kuirartoj kiel bazo de diversaj saŭcoj. Ĝi aspektas al la mamulaj laktoj. Kokosa lakto estas maldiafana, laktoblanka likvaĵo obtenita el la raspita pulpo de maturaj kokosoj. Tiun produkton oni obtenas premante la raspitan pulpon, ĝenerale miksita kun akvo. Tio estas farebla hejme aŭ industrie. Ĉi tiu "lakto" ne devas esti konfuzata kun la kokosakvo, ĉar la akvo ne estas prenita de la pulpo. Tiu lasta likvaĵo, riĉa en karbonhidratoj kaj mineraloj ĉefe kalio, troviĝas en la centra kavo de la kokospulpo.

La maldiafaneco kaj riĉa gusto de kokosa lakto ŝuldiĝas al ĝia alta oleo-enhavo, kies plej granda parto estas saturita graso. Ĝi enhavas elstarajn kvantojn de vitaminoj C, B1, B3, B5 kaj B6, kalcio, seleno, magnezio, fosforo, fero, kalio, kupro, zinko, plie proteinoj, la aminacido argenino ktp. Kokosa lakto estas tradicia nutra ingredienco uzata en Sudorienta Azio, Oceanio, Sudazio, kaj Orientafriko. Ĝi ankaŭ estas uzata en kuirado en Karibio, tropika Latin-Ameriko kaj Okcidenta Afriko, kie kokospalmoj estis enkondukitaj dum la kolonia epoko.

Kokosa lakto diferenciĝas en subtipojn bazitajn sur grasa enhavo. Ili povas esti ĝeneraligitaj en kokosa kremo (aŭ dika kokosa lakto) kun la plej alta kvanto da graso; aŭ maldika kokosa lakto kun maksimume ĉirkaŭ 20% da graso. Ĉi tiu terminologio ne ĉiam sekvas en komerca kokosa suko vendita en okcidentaj landoj. La kokosa suko kun nekonsiderindaj kvantoj da graso oni obtenas kirlante trinkeblan akvon kune kun la pulpo de nematuraj kokosoj. La rezulta trinkaĵo estas agrabla kaj riĉa refreŝigaĵo.

Kategorio:Kuirarto
Kategorio:Kokoso
HVortaro

**hVortaro** estas senpaga programo, datumbaze ĝisdatigita de laborgrupo starigita de Itala Esperanto-Federacio en 2010 kaj teknike prizorgita de la bolonja esperantisto Danio Manetta, kiu provizis la uzanton per dulingva vortaro Esperanto-itala, itala-Esperanto.

La programo publikiĝis rete dum decembro 2009. 

En 2019 nova retejo kreita de Daniele Binaghi estis publikigita ene de la retejo de I.E.F., kun aldonaj funkcioj je la interreta serĉilo.

La kerno de la vortprovizo estas la *Vocabolario italiano-esperanto* de Carlo Minnaja (1996).

## Vidu ankaŭ 
* Esperanto-itala vortaro

## Eksteraj ligiloj 
* https://www.esperanto.it/hvortaro/(https://ttt.esperanto.it/hvortaro/)

Kategorio:Esperanto-vortaroj
Kategorio:Retaj vortaroj
Kategorio:Esperanto-movado en Italio
B.B. King

**Riley B. KING** (naskiĝis , mortis ), plej konata de la kromnomo **B.B. King**, estis usona blusa gitaristo, kantisto kaj kantverkisto eminenta pro sia esprima stilo de kantado kaj gitar-ludado.

Usona rokrevuo *Rolling Stone* taksis lin #3 en ĝia listo de la "100 plej bonaj gitaristoj iame."

## Diskaro 
* Singin' the Blues (1956)[101]
* The Blues (1958)
* B.B. King Wails (1959)
* King of the Blues (1960)
* Sings Spirituals (1960)
* The Great B.B. King (1960)
* My Kind of Blues (1961)
* Blues For Me (1961)
* Blues in My Heart (1962)
* Easy Listening Blues (1962)
* B.B. King (1963)
* Mr. Blues (1963)
* Confessin' the Blues (1966)
* Blues on Top of Blues (1968)
* Lucille (1968)
* Live & Well (1969)
* Completely Well (1969)
* Indianola Mississippi Seeds (1970)
* B.B. King in London (1971)
* L.A. Midnight (1972)
* Guess Who (1972)
* To Know You Is to Love You (1973)
* Friends (1974)
* King Size (1977)
* Midnight Believer (1978)
* Take It Home (1979)
* There Must Be a Better World Somewhere (1981)
* Love Me Tender (1982)
* Blues 'N' Jazz (1983)
* Six Silver Strings (1985)
* King of the Blues: 1989 (1988)
* There Is Always One More Time (1991)
* Blues Summit (1993)
* Lucille & Friends (1995)
* Deuces Wild (1997)
* Blues on the Bayou (1998)
* Let the Good Times Roll (1999)
* Makin' Love Is Good for You (2000)
* Riding with the King (2000, with Eric Clapton)
* A Christmas Celebration of Hope (2001)
* Reflections (2003)
* B.B. King & Friends: 80 (2005)
* One Kind Favor (2008)

Kategorio:Usonaj blusaj gitaristoj
Kategorio:Usonaj blusaj kantistoj
Kategorio:Usonaj soulaj kantistoj
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Kategorio:Afrik-usonaj muzikistoj
1300-aj jaroj

## Eventoj 
### Afriko 
*1303: Tertremo difektis la Lumturon de Aleksandrio.

### Amerikoj 
### Azio 
### Eŭropo 
*

## Gravaj personoj 
### Reĝoj 
#### Ameriko 
#### Azio 
*Go-Fukakusa estis ĝis sia morto en 1304 imperiestro de Japanio .

#### Eŭropo 
##### Sankta Romia Imperio (Germanio) 
*Alberto la 1-a de Habsburgo estis ĝis sia morto en 1308 imperiestro de la Sankta Romia Imperio

##### Bizanco 
*Johano la 4-a Laskaris estis ĝis sia morto bizanca imperiestro.

##### Anglio 
*Eduardo la 1-a regis 1272-1307

##### Pollando 
*Venceslao la 2-a estis ĝis sia morto en 1305 reĝo de Pollando.

##### Skotlando 
*Roberto Bruso surtroniĝis en la jaro 1306 kiel reĝo de Skotlando.

### Aliaj eminentuloj 
*

## Mortintoj 
## Malkovroj 
## Bildoj 
## Notoj kaj referencoj
Gmelino

La **gmelino**  (*Gmelina*) estas aŭstralazia kaj orientalisa genro de plantoj en familio de Laminacoj. Ĝi estas nomata honore al botanikisto Johann Georg Gmelin.

Specioj inkluzivas :

* *Gmelina arborea* 
* *Gmelina asiatica*
* *Gmelina hainanensis* Oliver
* *Gmelina leichhardtii* - Aŭstralio (Novsudkimrujo kaj Kvinslando)
* *Gmelina lignum-vitreum* Guillaumin
*  *Gmelina solomoensis*  
* *Gmelina vitiensis* (Seem.) A.C.Sm.

## Referencoj
## Bildaro

Dosiero:Gmelina asiatica (Kali Shivan) in Kinnarsani WS, AP W IMG 5822.jpg|*Gmelina asiatica* en "Kinnerasani Wildlife Sanctuary", Andra-Pradeŝo, Barato.
Dosiero:Gmelina asiatica (Kali Shivan) in Kinnarsani WS, AP W IMG 5821.jpg|*Gmelina asiatica* en "Kinnerasani Wildlife Sanctuary", Andra-Pradeŝo, Barato.
Dosiero:Gmelina asiatica (Kali Shivan) in Kinnarsani WS, AP W IMG 5820.jpg|*Gmelina asiatica* en "Kinnerasani Wildlife Sanctuary", Andra-Pradeŝo, Barato.
Dosiero:Gmelina asiatica (Kali Shivan) in Kinnarsani WS, AP W2 IMG 5820.jpg|*Gmelina asiatica* en "Kinnerasani Wildlife Sanctuary", Andra-Pradeŝo, Barato.

Kategorio:Lamiacoj
Kategorio:Plantoj el la Aŭstralazia ekozono
Kategorio:Orientalisa flaŭro
Pipioj

eta|dekstra|232px|Granda pipio *Anthus richardi*
eta|dekstra|232px|Diversaj specioj de pipioj
La **pipioj** estas la membroj de la genro Anthus de malgrandaj paserinaj birdoj de mezaj al longoj vostoj. Tiu genro havas ĉirkaŭ 40 speciojn. Kune kun la motaciloj kaj la longunguloj, la pipioj formas la familio de Motaciledoj. Tiu genro havas membrojn en ĉiu kontinento.

La Orpipio, *Tmetothylacus tennelus*, apartenas al alia monotipa genro.

## Priskribo 
Ili estas sveltaj, ofte senkolore grizbrunaj, surgrundomanĝantaj insektovoraj de malferma kamparo. Pipioj estas surgrunde nestumantoj, la ino demetas ĝis ses punktitaj ovoj.

## Specioj en taksonomia ordo 
*Granda pipio *Anthus richardi*
*Rufa pipio *Anthus rufulus*
*Cinamopipio *Anthus cinnamomeus*
*Novzelanda pipio *Anthus novaeseelandiae*
*Senmarka pipio *Anthus leucophrys*
*Valpipio *Anthus vaalensis*
*Palventra pipio *Anthus pallidiventris*
*Melinda pipio *Anthus melindae*
*Kimberleja pipio *Anthus pseudosimilis*
*Sablopipio *Anthus campestris*
*Godlevska pipio *Anthus godlewskii*
*Bertelota pipio *Anthus berthelotii*
*Longbeka pipio *Anthus similis*
*Larĝstria pipio *Anthus latistratus*
*Mallongvosta pipio *Anthus brachyurus*
*Malgranda pipio *Anthus caffer*
*Arbopipio *Anthus trivialis*
*Nilgiria pipio *Anthus nilghiriensis *
*Hinda pipio *Anthus hodgsoni *
*Tundropipio *Anthus gustavi*
*Herbejpipio *Anthus pratensis*
*Ruĝgorĝa pipio *Anthus cervinus*
*Rozpipio *Anthus roseatus*
*Akvopipio *Anthus spinoletta*
*Rokpipio *Anthus petrosus*
*Okraventra pipio *Anthus rubescens*
*Arbarpipio *Anthus sylvanus*
*Spraga pipio *Anthus spragueii*
*Mallongbeka pipio *Anthus furcatus*
*Helmajra pipio *Anthus hellmayri*
*Flava pipio *Anthus lutescens*
*Ĉakoa pipio *Anthus chacoensis*
*Korendera pipio *Anthus correndera *
*Naterera pipio *Anthus nattereri*
*Bogota pipio *Anthus bogotensis*
*Antarkta pipio *Anthus antarcticus*
*Novgvinea pipio *Anthus gutturalis*
*Sokoka pipio *Anthus sokokensis*
*Flavtufa pipio *Anthus crenatus*
*Striventra pipio *Anthus lineiventris*
*Flavbrusta pipio *Anthus chloris*
*Longvosta pipio *Anthus longicaudatus*
*Montopipio *Anthus hoeschi*

## Literaturo
* **Voelker**, G. 1999. Molecular Evolutionary Relationships in the Avian Genus Anthus(Pipits: Motacillidae). Molecular Phylogenetics and Evolution, 11 (1), pp.&nbsp;84–94. doi 10.1006/mpev.1998.0555.

## Eksteraj ligiloj 
*Filmetoj de pipioj  ĉe Internet Bird Collection

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Motaciledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Kategorio:Birdoj de Afriko
Tajgeta

**Tajgeta** (greke *Ταϋγέτη*)  estis nimfo,  unu el la sep Plejadoj.

Ŝi donis sian nomon al:
***Tajgeta**, stelo de la stelamaso de la Plejadoj;
***Tajgeto**, satelito de Jupitero.
*'''Tajgeto, montaro de Grekio;
Schneisingen

**Schneisingen** (prononcu *ŝnajsingən*) estas komunumo en la distrikto Zurzach de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 1279 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
eta|maldekstra|150ra|Kampargastejo Alpenrösli
maldekstra|150ra|Ŝafoj en Oberschneisingen
Schneisingen situas sude de la Tavola Ĵuraso ĉe ties transiro al la Svisa Mezlando en flanka valo de la Surbvalo. La komunumo konsistas el la vilaĝoj kaj setlejoj Hüniken, Oberschneisingen, Mittelschneisingen, Unterschneisingen kaj Widen.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 8,26&nbsp;km², de kiuj 3,43&nbsp;km² estas kovritaj de arbaro kaj 0,77&nbsp;km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 611 m s.m. sur la monto *Schüliberg*, dum la plej malalta punkto troviĝas sur alteco de 440 m s.m. ĉe la bordo de la rivero Surbo.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Schneisingen limas en nordo al Wislikofen, en nordoriento al Siglistorf, en oriento al Niederweningen, en sudo al Ehrendingen, en okcidento al Lengnau, kaj en nordokcidento al Böbikon.

## Trafiko 
La komunumo Schneisingen estas konektita al la publika trafikreto per la poŝtaŭtolinio de Döttingen al Niederweningen. Komence de la 19-a jarcento ekzistis planoj konstrui fervojlinion tra la Surbvalo, kiel daŭrigo de la linio de Zuriko-Örlikon, kiu finiĝas en en Niederweningen. Sed la projekto dum la 1-a mondmilito en la jaro 1915 estis forlasita pro monomanko.

Tra Schneisingen pasas la kantona ĉefvojo n-ro 17 de Döttingen al Dielsdorf.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Schneisingen datiĝas el la jaro 1113 kiel *Sneisanch*.

Dum mezepoko la alta jurisdikcio pri Schneisingen apartenis al la Grafoj de Kiburgo kaj ek de ties formorto en la jaro 1264 al ties heredantoj la Habsburgoj. La malalta jurisdikcio unue apartenis al la Baronoj de Regensberg kaj poste la la Episkopejo Konstanco. La malalta jurisdikcio fine transiris al la Monaĥejo Sankt-Blasien, kiuj jam estis grava bienposedanto en Schneisingen.

Kiam en la jaro 1415 la Svisa Ĵurkomunumo konkeris Argovion, Schneisingen estis atribuita al la Grafejo Baden. La Monhaĵejo Sankt-Blasien pandigis la malaltan jurisdikcion en la jaro 1681 al la badena familio *Schnorf*, al kiu ĝis la Helveta Revolucio apartenis la subvoktoj.

Kiam en la jaro 1798 okaze de la Helveta Revolucio francaj trupoj liberigis Argovion, la komunumo dum kvin jaroj apartenis al la tiama Kantono Baden. Per la mediacia akto en la jaro 1803 la Kantono Baden estis dissolvita kaj integrita al la nova Kantono Argovio. Schneisingen fariĝis komunumo de la argovia distrikto Zurzach.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Schneisingen
Hüniken

**Hüniken** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Hüniken SO** estas komunumo de la distrikto Wasseramt en Kantono Soloturno en Svislando.

* **Hüniken (Schneisingen)** estas setlejo de la komunumo Schneisingen de la distrikto Zurzach en Kantono Argovio en Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* **Hünikon**
S/2003 J 4

**S/2003 J 4** estas la maldaŭra nomo de neregula satelito de Jupitero, kiu havas retrogradan orbiton.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita (samtempe ke ses aliaj jupiteraj satelitoj) de Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Jan Kleyna, Yanga R. Fernández kaj Henry H. Hsieh de la Universitato de Havajo, post observoj inter la  kaj la , dato de la
anonco de la malkovro.

Ĝia orbito ne estas nun precize determinata, pro tio ĝi havas nur maldaŭran nomon: estas la kvara satelito de Jupitero malkovrata en 2003.

## Orbito 
Eblas, ke **S/2003 J 4** estus ano de la pazifaa grupo, grupo da retrogradaj lunoj kies orbitoj havas grandajn duonaksojn inter 22 800 000
kaj 24 100 000 km kaj klinangulojn inter 144,5° kaj 158,3° rilate al la Jupitera ekvatoro; sed pro nesufiĉa kono de ĝia orbito, tiu aneco estas nepruvita.

Dosiero:TheIrregulars JUPITER GROUPS.svg|Diagramo montranta la orbitojn de la neregulaj jupiteraj satelitoj. La pazifaa grupo estas videbla en centro-malalto.
Dosiero:TheIrregulars JUPITER Pasiphae CORE.svg|Diagramo montranta la orbitajn inklinaciojn de la lunoj de la pazifaa grupo en funkcio de la granda duonakso.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  J1-J7 La ĉielaj malkovroj de marto 2003
*  La novaj jupiteraj satelitoj malkovritaj en 2003, el la paĝaro de Jean-Michel
*  La pazifaa grupo (el *"Projekto Luno"*)

Kategorio:Lunoj de Jupitero
Rümikon

## Pri la komunumo 
**Rümikon** estas komunumo en la distrikto Zurzach de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 227 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
eta|maldekstra|150ra|Rejnbordo en Rümikon
Rümikon situas ĉe la suda bordo de la rivero Rejno, kiu formas la limon inter Svislando kaj Germanio, norde de la Tavola Ĵuraso.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur argeo de 2,91 km², de kiuj 1,30 km² estas kovritaj de arbaro kaj 0,25 km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 510 m s.m. sur la monteto *Bruch*, la plej malalta punkto situas sur alteco de 333 m s.m. ĉe la bordo de Rejno.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Rümikon limas en nordo aliflanke de Rejno al la germana komunumo Hohentengen, en oriento al Fisibach, en sudo al Wislikofen, kaj en okcidento al Mellikon.

## Trafiko 
Rümikon estas konektita al la publika trafikreto per la trajnlinio de Koblenco tra Bülach al Vinterturo, kiun servas la turgovia fervojkompanio THURBO. Tra la komunuma teritoria pasas ankaŭ la poŝtaŭtolinio de Baden al Kaiserstuhl.

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefovjo n-ro 7 de Bazelo al Vinterturo.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Rümikon datiĝas el la jaro 1113 kiel *Ruminchon*.

Rümikon dum mezepoko troviĝis sub la regado de la Habsburgoj. La malaltan jurisdikcion posedis la paroĥaro Wislikofen. Kiam en la jaro 1415 la Svisa Ĵurkomunumo konkeris Argovion, Rümikon estis atribuita al la subvoktejo Ehrendingen de la Grafejo Baden.

Kiam en la jaro 1798 okaze de la Helveta Revolucio francaj trupoj liberigis Argovion, la komunumo dum kvin jaroj apartenis al la tiama Kantono Baden. Per la mediacia akto en la jaro 1803 la Kantono Baden estis dissolvita kaj integrita al la nova Kantono Argovio. Rümikon fariĝis komunumo de la argovia distrikto Zurzach.

## Vidu ankaŭ 
* Rümikon AG (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Rümikon
* Rümikon en la Historia Leksikono de Svislando
Domonkos Sala

**SALA Domonkos** [pr. ŝala domonkoŝ] estis hungara aktoro naskiĝinta en Agyagfalva en 1898 kaj mortinta en Budapeŝto la 9-an de aprilo 1941. Lia persona nomvarianto estis *Domokos*.

## Lia kariero
Domonkos Sala debutis en 1922 en la Teatro Belvárosi (= urbocentra) en 1922–23 en Újpest, poste li aperis en provinco. Inter 1932–1934 kaj en 1935–36 li estis ano de la Teatro Kamara, en 1939–40 de la Teatro Városi. Li laboris ankaŭ en radio kiel reĝisoro, aktoro.

## El liaj teatraj roloj
*A fűtő (Pagnol: Fanny); 
*Halász nemzetes úr (Zalai Szalay L.: Szuhay); 
*Tircsák professzor (Szeben K.: Mákvirág).

## El liaj filmroloj
* *A falu rossza* (1915, denove en 1937)
* *A sárga csikó* (1936) – cigana muzikisto
* *Elnémult harangok* (1940)

## Fontoj
*Magyar Színházművészeti Lexikon
*http://www.hangosfilm.hu/filmenciklopedia/sala-domokos

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Zoltán Sámy

**SÁMY Zoltán** [pr. ŝami] estis hungara dirigento naskiĝinta en Nagyvárad en 1903 kaj mortinta en 1945.
## Lia kariero
Zoltán Sámy ekde 1923 estis ano de la orkestro de Operejo de Budapeŝto. Ekde 26-a de oktobro 1944 por tri monatoj li estis direktoro de la Operejo. 

## Fonto
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Samy, Z.
Böske Sándor

**SÁNDOR Böske** [pr. ŝa:ndor] estis hungara aktorino naskiĝinta en Nagyvárad la 24-an de decembro 1907 kaj mortinta en Budapeŝto la 21-an de aprilo 1992.

## Ŝia kariero 
Böske Sándor debutis en la Teatro de Vojo Andrássy, poste ŝi ludis en pluraj ĉefurbaj privatteatroj pli malgrandajn dramrolojn. Ekde 1945 ĝis 1951 ŝi ludis en Nacia Teatro de Pécs, poste en la Ŝtata Faluszínház, resp. en la pli posta Ŝtata Teatro Déryné. Post sia pensiuliĝo ŝi ludis en Teatro Katona József de Budapeŝto.

## Premioj, distingoj 
* Meritartisto (1964).

## El ŝiaj roloj 
* Brazovicsné (Jókai M.–Kárpáthy Gy.–Faragó Gy.: Az aranyember);
* Mama (Heltai J.: A Tündérlaki lányok);
* Kati néni (Móricz Zs.: Rokonok);
* Eugénia (Molnár F.: Olympia);
* Anna Andrejevna (Gogol: A revizor);
* Anfisza dajka (Ĉeĥov: Három nővér);
* Leokadija, Szvetlana anyósa (Petrusevszkaja: Három lány kékben);
* Nagymama (Ödön von Horváth: Mesél a bécsi erdő)

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Sandor, B.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Erzsi Sándor

**SÁNDOR Erzsi** [pr. ŝa:ndor] estis hungara kantistino (soprano) naskiĝinta en Kolozsvár la 28-an de julio 1885 kaj mortinta en Budapeŝto la 21-an de marto 1962. Ŝi estis la pli aĝa fratino de operkantistino Mária Sándor.

## Ŝia kariero 
Erzsi Sándor estis disĉiplino de Ödön Farkas en Koloĵvaro, de Vilmosné Maleczky en la Muzikakademio de Budapeŝto, pli poste ŝi studis ankaŭ en Parizo. En 1905 dungis ŝin la Operejo en la rolo *Lakmé* (Delibes). En 1905–06 ŝi estis stipendiulino de Operejo, inter 1906 kaj 1930 ĝia solistino. Oni konsideris ŝin ne nur en Hungarujo, sed ankaŭ eksterlande unu el la plej bonaj koloratursopranoj. Grandsukcese ŝi ludis en Parizo, Ostendo, Vieno kaj Berlino. Ŝi estis ankaŭ elstara oratorio-kantistino (ekzemple Händel-oratorioj).

## Premioj, distingoj 
* 1917 - imperiestra kaj reĝa kamerkantisto;
* 1921 - eterna membro de la Operejo.

## El ŝiaj roloj 
* Az Éj királynője (Mozart: A varázsfuvola);
* Donna Anna (Mozart: Don Giovanni);
* Fordiligi (Mozart: Così fan tutte);
* Gilda (Verdi: Rigoletto);
* Desdemona (Verdi: Otello);
* Rosina (Rossini: A szevillai borbély);
* Zerlinetta (Richard Strauss: Ariadne Naxosban);
* Sophie (R. Strauss: A rózsalovag);
* Mimi (Puccini: Bohémélet);
* Gara Mária (Erkel F.: Hunyadi László);
* Melinda (Erkel F.: Bánk bán);
* Triopa virina ĉefrolo (Offenbach: Hoffmann meséi).

## Fontoj 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj oratorikantistoj
Iza Sándor

**SÁNDOR Iza** [pr. ŝandor] estis hungara aktorino naskiĝinta en Szatmárnémeti la 5-an de novembro 1914 kaj mortinta en Budapeŝto la 3-an de novembro 1989.

## Ŝia kariero
Iza Sándor debutis en 1940 en Nacia Teatro (Szeged) kaj post ludoj en pluraj provincaj trupoj ekde 1951 ŝi estis membro de la Gaja Teatro en Budapeŝto ĝis sia pensiuliĝo.

## El ŝiaj roloj
*Bettina (Hauptmann: Naplemente előtt); 
*Hyppolita (Shakespeare: Somermeznokta sonĝo; 
*Lampito (Aristofano: Lyszisztraté); 
*Duenna (Rostand: Cyrano de Bergerac).).

## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Mária Sándor (operkantistino)

**SÁNDOR Mária** [pr. ŝandor] estis hungara operkantisto (mezosoprano) naskiĝinta en Kolozsvár en 1892 kaj mortinta en Budapeŝto la 9-an de oktobro 1964. Ŝi estis la pli juna fratino de operkantistino Erzsi Sándor.

## Ŝia kariero
Sándor Mária studis en Koloĵvaro kiel disĉiplino de Ödön Farkas kaj inter 1912–14 ŝi estis solistino de la Népopera, inter 1915–1933 de la Reĝa Operejo de Budapeŝto. Ŝi ofte aperis en la Teatro Városi, en la Hungara Radio, same en enlandaj kaj eksterlandaj koncertoj. En 1921–22 ŝi gastludis kune kun sia edzo Béla Környei en Nord-Ameriko.
 
## El ŝiaj roloj
*Carmen (Bizet); 
*Nedda (Leoncavallo: Bajazzók); 
*Szaffi (Strauss (filo): A cigánybáró); 
*Márta (D’Albert: :de:Tiefland (Oper)).

## Fontoj
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj