Vinhais

**Vinhais** estas portugala urbeto kun ĉirkaŭ 2 185 loĝantoj, en la nordokcidento de la Distrikto Bragança, en la subregiono *Terras de Trás-os-Montes* de la norda regiono. 

Ĝi estas la sidejo de la municipo Vinhais, kun 694,76 km² de areo kaj 7 768 loĝantoj (2021), subdividita en 26 fregezioj. La municipa teritorio limas norde kaj okcidente kun la hispanaj regionoj Kastilio-Leono kaj Galegio respektive, oriente kun la municipo Bragança, sude kun Macedo de Cavaleiros, sudokcidente kun Mirandela kaj okcidente kun Valpaços kaj Chaves. 

## Historio 
La areo jam estis loĝata en prahistoria epoko (rokarto kaj dolmenoj), en la epoko de kastrumoj kaj dum la Romia Imperio (romiaj vojoj kaj ŝtontabulo al Jupitero). 

De la mezo de la 13-a jarcento estas la plej frua referenco al Vinhais, en dokumento pri donado al la leona Monaĥejo de San Martín de Castañeda: *in villa que vocitant Villar de Ossus in territorio Vinales*. Tiam Vinhais ne estis loknomo, sed nomo de regiono, de teritorio. Oni supozas, ke la unua setlejo de Vinhais estis konstruita sur monteto, proksima al la dekstra bordo de la rivero Tuela, sed norde de la aktuala loko, aŭ sur la monto Vidueira, aŭ eĉ sur la monto Ciradela aŭ Ciradelha, en Serra da Coroa. Tiujn supozojn pravigas la apero de romiaj moneroj, restaĵoj de konstruaĵoj de la antikva romia urbo *Veniatia* kaj de la romia militista ŝoseo kiu ligis Braga kun Astorga (*Asturica Augusti*).

Vinhais estis dekomence kastrumo, transformita de romianoj en galeg-romia kastrumo, kun fortikaĵo (opido). Suevoj aŭ visigotoj ĉirkaŭis la loĝlokon per muregoj kaj, je la forpelo de la islamanoj, Vinhais detruiĝis, kaj devis esti reloĝata sub dominado de la reĝoj de Kastilio kaj Leono (Sanĉo la 2-a kaj Alfonso la 6-a). Tiun reloĝadon pluigis la unuaj portugalaj reĝoj, nome D. Afonso Henriques, Sanĉo la 2-a (*O Povoador*), Afonso la 2-a kaj Sanĉo la 2-a.

La pilorioj kaj foruoj simbolas la aŭtonomecon de la tiamaj municipoj kaj atestas pri la administraciaj ŝanĝoj. Vinhais ricevis foruon de Afonso la 3-a, la 20an de Majo 1253, konfirmita de la monarko Manuelo la 1-a, la 4an de Majo 1512. Kadre de la Krizo de 1383—1385 en Portugalio, kiam Johano la 1-a de Kastilio invadis Portugalion en 1384, la kastelo de Vinhais estis unu de multaj kiuj estis sub kastilia flago, kontraŭ la Superulo de Avis, estonta Johano la 1-a de Portugalio. En la 17-a jarcento, Vinhais suferis denove pro la Portugala Restaŭriga Milito.

La loĝantaro de la municipo atingis pli ol 26 000 loĝantojn en la 1960-aj jaroj, sed poste malpliiĝis pro elmigrado ĝis 7 700; tio estas, oni perdis multe pli ol du trionojn. Nuntempe grava ekonomia rimedo estas produktado de kaŝtanoj.

## Submunicipoj 
Vinhais havas la jenajn fregeziojn kaj loĝantojn:
thumb|dekstre|230ra|Fregezioj de la municipo Vinhais.

* Agrochão 	220
* Candedo 	289
* Celas 	189
* Curopos e Vale de Janeiro 	245
* Edral 	170
* Edrosa 	139
* Ervedosa 	331
* Moimenta e Montouto 	219
* Nunes e Ousilhão 	197
* Paçó 	154
* Penhas Juntas 	260
* Quirás e Pinheiro Novo 	203
* Rebordelo 	605
* Santalha 	188
* Sobreiró de Baixo e Alvaredos 	275
* Soeira, Fresulfe e Mofreita 	157
* Travanca e Santa Cruz 	146
* Tuizelo 	296
* Vale das Fontes 	262
* Vila Boa de Ousilhão 	138
* Vila Verde 	151
* Vilar de Lomba e São Jomil 	207
* Vilar de Ossos 	222
* Vilar de Peregrinos 	134
* Vilar Seco de Lomba 	186
* Vinhais 	2185 

## Vidindaĵoj 
* Pilorioj de Ervedosa, de Paçó, de Vilar Seco aŭ de Vilar Seco da Lomba, de Vinhais
* Kastelo de Vinhais
* Nekropolo de Fresulfe
* Preĝejo de São Pedro de Moimenta 	
* Monto de Santa Comba en Ousilhão
* Ruinoj de la Fuorto de Modorra aŭ *Forte Velho* en Vila Verde
* Blazondomo de la Grafoj de Vinhais, preĝejo de São Facundo de Vinhais, Bieno Casa da Corujeira, kaj preĝejo de São Francisco de Vinhais 

## Bildoj

Camino Portugués de la Vía de la Plata (6115927583) - Vinhais edited.jpg|Vinhais.
Pelourinho de Ervedosa - Vinhais - 13.jpg|Pilorio de Ervedosa.
Pelourinho de Paçó - Vinhais - 11.jpg|Pilorio de Paçó.
Pelourinho de Vinhais - Portugal (37479048036).jpg|Pilorio de Vinhais.
Castelo de Vinhais - Portugal (37495682312).jpg|Kastelo de Vinhais.
Castelo de Vinhais - Portugal (37928779691).jpg|Kastelo de Vinhais.
Solar dos Condes de Vinhais - Vinhais - Portugal (20056299503).jpg|Blazondomo de la Grafoj de Vinhais.
Solar da Corujeira - Vinhais - Portugal (33121892830).jpg|*Casa da Corujeira*.

## Vidu ankaŭ 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*Birodbservado en Serra da Coroa

* 

Kategorio:Urbetoj de Portugalio
Kategorio:Distrikto Bragança