Neĝansero

La **Neĝansero** (***Chen caerulescens***), nomata ankaŭ **Lazura ĥeno**, **Lazura ansero** aŭ **Blua ansero**, estas anseroforma birdo de la familio de Anasedoj de Nordameriko.

Ĝenerale, oni konsideras ĝin kaj la du aliajn blankajn anserojn membro de la genro *Chen*, ekzemple tion faras la American Ornithologists' Union kaj BirdLife International, kvankam iuj ornitologoj inkluzivas ilin pli tradicie en la genro *Anser* de grizaj anseroj.

## Distribuado 
Du subspecioj de la birdo ekzistas: la Granda neĝansero (*C. c. atlanticus*) kaj la Malgranda neĝansero (*C. c. caerulescens*). Ili estas troveblaj en norda Nordameriko kaj orienta Azio.

Tiu nearktisa ansero reproduktiĝas norde de la arbolinio en Gronlando, Kanado, Alasko, kaj plej nordorienta pinto de Siberio, kaj vintras en varmaj partoj de Nordameriko el sudokcidenta Brita Kolumbio tra partoj de Usono al Meksiko.

## Aspekto 
[eta|maldekstra|*C. c. caerulescens*, blua [morfo]]
[maldekstra|eta|250px|*C. c. atlanticus*, printempa migrado, kelkaj bluaj morfoj, Alexandria, [Ontario, Kanado]]
La Neĝansero havas du kolorplumarajn morfojn, nome blanka (neĝo) aŭ griz/blua (blua), tiele la komuna nomo de "neĝo" kaj "bluaj." Blankamorfaj birdoj estas blankaj escepte pro la nigraj flugilpintoj, sed blumorfaj anseroj havas bluecgrizan plumaron anstataŭante la blankan escepte pro la kapo, kolo kaj vostopinto. La nematurulo de blua fazo estas senkolora aŭ ardezgriza kun malmulte al neniu blanko en kapo, kolo, aŭ ventro. Ambaŭ fazoj, nome neĝo kaj blua, havas rozruĝajn piedojn kaj krurojn, kaj rozkolorajn bekojn kun nigraj *tomia* ("tranĉobordojn"), kiu havigas ilin nigran "ridetmakulon". La koloroj ne estas tiom brilaj en piedoj, kruroj kaj beko de nematuruloj. La kapo povas esti nuance al ruĝecbruna pro mineraloj en la grundo kie ili manĝas. Ili estas tre voĉemaj kaj povas esti ofte aŭdataj el pli da unu mejlo for.

Blankaj kaj bluaj birdoj interreproduktiĝas kaj la idaro povas esti de iu ajn el ambaŭ morfoj. Tiuj du kolormorfoj de anseroj estis iam supozataj separataj specioj; ĉar ili interreproduktiĝas kaj troviĝas kune en sama teritorio, ili estas nune konsiderataj du kolorfazoj de la sama specio. La kolorfazoj estas genetike kontrolataj. La malhela fazo rezultas el ununura hegemonia geno kaj la blanka fazo estas homoziga recesa. Kiam selektas partneron, junaj birdoj plej ofte selektas partneron kiu similas al la gepatra koloro. Se la birdoj estis produktata de miksa paro, ili pariĝos al iu ajn kolorfazo.

Tiu specio estas dividata en du subspecioj sur bazo de grando kaj geografio. Koincido laŭgranda kaŭzis konfuzon pri la divido. La pli malgranda subspecio, nome Malgranda neĝansero (*C. c. caerulescens*), loĝas el centra norda Kanado al la areo de la Beringa Markolo. La Malgranda neĝansero estas 63 al 79&nbsp;cm alta kaj pezas 2.0 to 2.7&nbsp;kg. La pli granda subspecio, nome Granda neĝansero (*C. c. atlanticus*), nestas en nordorienta Kanado. Ĝi estas averaĝe 3.2&nbsp;kg peza kaj 79&nbsp;cm alta, sed povas pezi ĝis 4.5&nbsp;kg. La enverguro de ambaŭ subspecioj gamas el 135 al 165&nbsp;cm. Blumorfaj birdoj estas raraj inter la Granda neĝansero kaj inter orientaj populacioj de la Malgranda.

## Reproduktado 
eta|maldekstra|250px|Grandaj neĝanseroj dumfluge
250px|eta|Evidentaj nigraj flugilpintoj
[eta| *Anser caerulescens* - [MHNT]]
Longdaŭraj parligoj (ili pariĝas porvive) estas kutime formataj en la dua jaro, kvankam la reproduktado ne komencas kutime ĝis la tria jaro. Inoj estas tre filopatriaj, tio estas ke ili revenas al la loko kie ili eloviĝis por reproduktiĝi.

Neĝanseroj ofte nestumas en kolonioj. La reprodukta sezono kutime komencas fine de majo aŭ dum la unuaj tagoj de junio, depende el neĝokondiĉoj. La ino selektas nestolokon kaj konstruas la neston en areo de alta tero. La nesto estas neprofunda depresio kovrata el planta materialo kaj povas esti reuzata el jaro al jaro. Post kiam la ino demetas la unuajn el 3 al 5 ovojn, ŝi kovras la neston el lanugo. La ino kovas dum 22 al 25 tagoj, kaj la frumaturaj junuloj lasas la neston kelkajn horojn post eloviĝo.

La junuloj manĝas per si mem, sed estas protektataj de ambaŭ gepatroj. Post 42 al 50 tagoj ili povas flugi, sed ili restas kun sia familio ĝis kiem ili estas 2 al 3 jaraĝaj.

Kie la Neĝanseroj kaj la Rosanseroj reproduktiĝas kune, kiel ĉe La Pérouse, ili foje hibridiĝas, kaj la hibridoj estas fekundaj. Oni observis rarajn hibridojn kun la Blankfrunta ansero, la Kanada ansero, aŭ kun la Eta kanada ansero. Ĉefa minaco okazas dum la unua paro de semajnoj post la ovodemetado kaj poste post eloviĝo. La ovoj kaj idoj estas vundeblaj al tiuj predantoj, sed plenkreskuloj estas ĝenerale sekuraj. Ili estis vidataj nestumante ĉe la nestoj de Neĝostrigo, kio estas verŝajne solvo al predado. Ties nestosukceso estis multe pli malalta kiam la Neĝostrigoj forestas, kio kondukas fakulojn pensi, ke la strigoj, ĉar ili estas predantoj, estas kapablaj forpeli konkurencajn predantojn for el la nestoj. Simila asocio kiel tiu kun strigoj estis notata inter anseroj kaj la Vilkrura buteo. Kelkaj predantoj regule predas Neĝanserojn for de la reprodukta sezono, kaj Blankkapaj maragloj (same kiel eble Reĝaj agloj) pretas ataki vintrantajn anserojn.

## Referencoj
## Literaturo 
*  Kriterioj kail tiu specio estas Malplej Zorgiga.
* Herrera, Néstor; Rivera, Roberto; Ibarra Portillo, Ricardo & Rodríguez, Wilfredo (2006): Nuevos registros para la avifauna de El Salvador. ["Novaj registroj por birdospeciaro de Salvadoro"]. *Boletín de la Sociedad Antioqueña de Ornitología* **16**(2): 1–19. [Hispana kun angla resumo]
* Johnson, Mike. 1997. The snow goose population problem. Northern Prairie Wildlife Research Center Online. (Versio 16a Julio 97).
* Mowbray, Thomas B., Fred Cooke and Barbara Ganter. 2000. Snow Goose (Chen caerulescens), The Birds of North America Online (A. Poole, Ed.). Ithaca: Cornell Lab of Ornithology; Retrieved 2009-04-10. Oni postulas subskribon.

## Vidu ankaŭ 
* Arkta marborda tundro

## Eksteraj ligiloj 
* Neĝansero, Speciinformaro – Laboratorio Cornell de Ornitologio
* The Nature Conservancy's Species profile: Neĝansero  Lernu pli pri konservado de tiuj anseroj
* Picture Link: Neĝansero ekflugante en Addison, VT
* Neĝansero, Informaro kaj fotoj – Suddakotaj Birdoj kaj Birdumo
* Neĝansero *Chen caerulescens*  – USGS Patŭent Birdidentigejo
* Avibase Ligoj al Flickr gvidlibro
* Song of the North Wind: A Story of the Snow Goose de Paul A. Johnsgard (1974, rev. 2009)
* Neĝansero, filmetoj, fotoj kaj sonoj ĉe Internet Bird Collection

Kategorio:Anserenoj
Kategorio:Anasedoj
Kategorio:Anseroformaj
Kategorio:Nearktisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Kategorio:Tundro