open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nederlanda Lingvo-Unio

La **Nederlanda Lingvo-Unio** () estas internacia organizaĵo pri la politiko kaj scio rilate al la nederlanda lingvo kiu estis fondita en 1980 de la nederlanda kaj belga registaroj cele al komuna politiko kiu celas subteni la nederlandan lingvon, literaturon, kulturon en Nederlando, Flandrio (Belgio) kaj Surinamo kaj eĉ tutmonde.

La Nederlanda "Taalunie" ankaŭ kunlaboras en diversaj lokoj kun la kariba Nederlando.

Ĝia ĉefa celo estas zorgi pri la unueco de la nederlanda lingvo, konsilante la registarojn de la diversaj landaj kaj regionaj membroj. Surinamo ekde 2005 estas asocia membro de la akademio.

Grava atingo de la Nederlanda Lingvo-Unio estas la modifo de la nederlanda ortografio en la jaro 1995. Tiucele ĝi eldonis vortliston de la nederlanda lingvo, ankaŭ konata kiel "La verda libreto" (nl:"*Het Groene Boekje*").

## Taskoj 
La ĉefaj taskoj de *NederlandseTaalunie* estas lingva politiko, lingva uzo kaj lingva infrastrukturo. Ĝi ankaŭ subtenas la instruadon de la nederlanda kiel fremdan lingvon en najbaraj landoj, samkiel ĝi subtenas la internacian nederlandistikon. Tutmonde, ĉirkaŭ 14.000 studentoj studas la nederlandan lingvon memstare aŭ en kombino kun ĝia literaturo kaj kulturo en pli ol 130 universitatoj kaj altlernejoj.

## Subtena Centro por Nederlanda Terminologio 
La Subtena Centro por Nederlanda Terminologio estis fondita la 1-an de aprilo 2007 de la *Nederlandse Taalunie* kaj estas ĉefe informpunkto kaj konsilejo por ĉiuj aspektoj pri terminologio en ĉiuj nederlandlingvaj areoj. La subtena centro prizorgas la retejon *NedTerm* nome de la Nederlanda Lingvo-Unio, kiu funkcias kiel la ĉefa informfonto en la kampo de la nederlanda terminologio. Ĝi ankaŭ subtenas la terminologian politikon de la Nederlanda LIngvo-Unio per sia Terminologia Komitato (*CoTerm*) kaj la agadojn de la flandra-nederlanda terminologia asocio *NL-Term*.

## Lingvohelpo 
La *Nederlandse Taalunie* ankaŭ ofertas ampleksan lingvan helpon en sia retejo: ĝeneralajn lingvajn konsilojn, la ciferecan version de la "*Groene Boekje*" (la oficiala vortlisto) kaj konsilojn pri geografiaj nomoj, gramatiko kaj komprenebla lingvo. 450px|eta|maldekstra|**Nederlanda Lingvo-Unio:**

### Literumilo 
La Nederlanda Lingvo-Unio kunlaboras kun la projekto *OpenTaal* kiu celas disponigi senpagajn literumilojn por malfermitkoda programaro. La 8-an de junio 2007 aperis aprobita listo kiu estas uzebla kun OpenOffice.org, Firefox kaj Thunderbird.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* (nl) Oficiala retejo de *Nederlandse Taalunie*: www.taalunie.org.
* (nl) Projekto *OpenTaal*
* (nl) Internacia Asocio pri nederlandistiko (IVN)
* (nl) *Neerlandistiek*, reta revuo pri nederlandistiko

Kategorio:Akademioj
Kategorio:Internaciaj organizaĵoj
Kategorio:Nederlanda lingvo
Nacia Parko Jasper

**Nacia Parko Jasper** estas la plej granda nacia parko de Kanado en la Rok-Montaro, kun 10.878 km². Ĝi estas en la kanada provinco Alberto, norde de Nacia Parko Banff kaj okcidente de la urbo Edmontono. En la parko estas la glaĉeroj de la Kolumbia Glacikampo, varmaj fontoj, lagoj, akvofaloj kaj, kompreneble, montoj. Inter la bestoj en la parko estas ruĝaj cervoj, alkoj, oreamnoj, montoŝafoj, ursoj, kaj karibuoj.

Inter la vidindaĵoj de la parko estas Monto Edith Cavell, Piramida Lago Piramida Monto, Lago Maligne, Medicina Lago kaj la Tonkina Valo.

Inter la river-sistemoj kiuj havas sian fonton en la parko estas:
* Nord-Saskaĉevana Rivero
* Rivero Atabasko

Jasper nomiĝis laŭ Jasper Hawes, kiu funkciigis fortikaĵeton en ĉi tiu regiono por la Nord-Okcidenta Kompanio. Antaŭe ĝi portis la nomon Fitzhugh.

La informejo de la parko troviĝas en Jasper (Alberto).

Image:Jasperwhistlersmt.jpg|La parko vidita de la Fajfista Monto
Image:Jasper_vanaf_Whistlers_Mountain_2004_08_09.jpg|Jasper de la Fajfista Monto
Image:Icefields(2013.07.16)byRyanSchroeder.jpg|Montegoj somere

## Monda Naturheredaĵo 
Unesko deklaris ĉi tiun parkon esti Monda Naturheredaĵo en 1984, kune kun la aliaj naciaj parkoj kaj provincaj parkoj kiuj konsistigas la Parkojn de la Kanada Rok-Montaro, pro la monto-pejzaĝoj kun montopintoj, glaĉeroj, lagoj, akvofaloj, kanjonoj, kavernoj kaj fosilioj ĉi tie troveblaj.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de provincaj parkoj de Alberto
* Listo de provincaj parkoj de Kanado
* Listo de naciaj parkoj de Kanado
* Listo de Naturheredaĵoj de Unesko en la Amerikoj

## Eksteraj ligiloj 
*  Jasper National Park of Canada 
*  Jasper National Park in Bivouac.com
*  Parc national du Canada Jasper 

J
J
J
Mailat

Mailat (majlat) (hungare: **Majláthfalva**) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Arad administracie apartenanta al komunumo Vinga. 
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 2235 loĝantojn (hungaroj), en 1992 1133 (96% hungaroj. 
## Historio
Ĝia unua skriba mencio estas en 1454. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (*Temes*).
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
## Gravaj personoj 
*Veronika Cociuba Czank (*12-a de januaro 1948): instruistino, pentristino.
## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 

 Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
 Kategorio:Distrikto Arad
Ususău

**Ususău** [ususəŭ] (hungare: **Marosaszó**) estas komunumo en Rumanio oriente de Lipova. Administracie apartenas al ĝi la vilaĝoj Bruznic, Dorgoș, Pătârș, Ususău (ĉefvilaĝo) kaj Zăbalț. En 1910 ĝi havis 1 434 loĝantojn (rumanoj), en 1992 533. Ĝia unua skriba mencio estas en 418. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (*Temes vármegye*).
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
## Gravaj personoj 
*Vasile Varga (*14-a de marto 1921): pentristo.

## Eksteraj ligiloj 
* Administra mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
 Kategorio:Distrikto Arad
Béla la 2-a (Hungario)

**Belo la 2-a la Blindulo** (naskiĝis ĉirkaŭ 1109, mortis la 13-an de februaro 1141) estis reĝo de Hungario inter 1131–41.

Lia patro estis princo Almoŝo, filo de Géza la 1-a, lia patrino estis Predslava, filino de kieva grandprinco Svatopolk. Ĉar lia patro plurfoje ribelis kontraŭ sia frato, reĝo  (regis 1095–1116). Kolomano pro tio blindigis lin kaj lian filon Belon ĉirkaŭ 1115. Ili estis fermitaj en klostro de Dömös. Meze de la 1120-aj jaroj, ili devis denove fuĝi. Álmos fuĝis al Konstantinopolo, dum Belo venis al abatejo de Pécsvárad.

Posteulo de Kolomano, Stefano la 2-a (regis 1116–31) por kompensi agon de sia patro, ne nur prizorgis Belon, sed igis lin sia posteulo, ĉar li mem ne havis infanon. Post morto de Stefano la 2-a, oni kronis lin kiel Belo la 2-a. La veran potencon uzis – per la reĝa soveto - lia edzino Ilona, filino de la serba grandĵupano Uroš la 1-a. Oni murdis en 1132 la ĉefnobelojn dum kunveno en Arad, kiuj partoprenis en la blindigo de Belo kaj lia patro.

Armeo de Belo venkis onidiran filon de Kolomano, Boris-on, kiu alvenis okupi la tronon per rusaj kaj polaj trupoj (tiujn trupojn gvidis Boleslavo la 3-a. Belo reokupis Spalato-n (Split-on) de la venecianoj. Post kiam li okupis parton de Serbio kaj Bosnio, alprenis la titolon reĝo de Ráma.

Li edzinigis sian fratinon Hedvigon al filo de Leopoldo la 3-a de Aŭstrio (nome Adalberto) kaj alian fratinon (Adalheid) al Soběslav la 1-a de Ĉeĥio.

Liaj infanoj
* 1130, Géza, pli posta reĝo Géza la 2-a de Hungario
* 1131, princo Ladislao,
* 1133, princo Stefano
* 1134, princo Álmos, frue mortis
* Ĵofia, iĝis monaĥino
* Gertrudo: ĉirkaŭ 1149 iĝis dua edzino de la pola reĝo Micislavo la 3-a. Mortis en 1156.

Belo hejmenportigis restaĵojn de sia patro el Konstantinopolo (1137) kaj reentombigis en la baziliko de Székesfehérvár.

Ĉar li estis blinda, li estis pli emocia ol kutima: postrestis siajn adiaŭajn vortojn je sia filino Ĵofia (1139):

La reĝo estis entombigita en Székesfehérvár.

Kategorio:Hungaraj reĝoj
Kategorio:Árpád
Kategorio:Blinduloj
Radna

**Radna** (hungare: **Máriaradna**) estas komunumo en Rumanio apud de Lipova administracie apartenanta al la urbo Lipova.

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas en 1440. Post la detruo de Lipova en 1551 fare de turkoj, la franciskanoj rifuĝis ĉi tien kaj konstruis kapeleton.
En 1910 ĝi havis 2 858 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 2 435 (rumanoj, 8% hungaroj. Ĝi estas pilgrimejo. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (*Arad*). Radna estas romkatolika pilgrimloko de 1732 Maria-sanktejo.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Gravaj homoj 
* Margit Balló Belani (*9-a de aŭgusto 1938): operkantistino.
* Ernő Wallandt (Máriaradna, 10-a de aŭgusto 1845 – Orsova, 27-a de septembro 1912): inĝeniero, unu el projektintoj kaj gvidintoj de laboroj pri reguligo de Porţile de Fier.

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Arad
Libroserio

**Libroserio** estas serio de libroj (minimume 2 volumoj) kiuj havas ian rilaton, kun aŭ sen intenco de ke ili estu nepre legataj laŭ sinsekvo. Tiu rilato povas estis temo, aŭtoro, periodo, aŭ simple formo kiun eldonisto donis al ili. Libroserio povas ricevi harmonian prezenton, kiun oni normas per tianoma grafika regularo.

## Famaj libroserioj 
* Animorphs;
* La aventuroj de Alicio en Mirlando (du libroj);
* La Aventuroj de Tinĉjo;
* Dragonlance;
* Harry Potter;
* La petveturista gvidlibro pri la Galaksio;

### Libroserioj en Esperanto 
* Beletraj Kajeroj;

* Bel-literatura Eldon-serio;

* Biblioteko de la "Hungara Esperantisto";
* Biblioteko de Sennaciulo;
* Biblioteko de soveta esperantisto;
* Biblioteko Tutmonda;
* Brazilaj kajeroj;
* Esperanta Biblioteko Internacia;
* Esperanto-Libraro;
* Homoj kaj animaloj;
* Ideala Esperanto-Biblioteko;
* Kolekto de "Hungara Esperantisto";
* Internacia Esperantista Biblioteko;
* Libroserio 2;
* Lingvo-Kulturo-Ekologio;
* Literatura Klubo;
* Mondliteraturo;
* Muusses Esperanto-Biblioteko;
* Nova Esperanto-Biblioteko;
* Popular-scienca Eldon-serio;
* serio Esperantaj Klasikaĵoj;
* serio forge;
* serio Oriento-Okcidento;
* La plena verkaro de Zamenhof;
* Propedeŭtiko de la klerigscienco prospektiva;
* Rusa literaturo;
* Sferoj;
* Stafeto;
* Tagblätt Bibliotek (dulingva germana-Esperanto);
* Utopia de Eldonejo Bero

Kategorio:Libroj
Bruznic

**Bruznic** [bruznik] (hungare: **Marosborosznok**) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Lipova administracie apartenanta al la komunumo Ususău. En 1910 ĝi havis 982 loĝantojn (rumanoj), en 1992 214. Ĝia unua skriba mencio estas en 1437. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (Krassó-Szörény vármegye).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Administra mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Arad
Vortlisto de la nederlanda lingvo

eta|La Vortlisto de la nederlanda lingvo
La **Vortlisto de la nederlanda lingvo**, pro ĝia verda kovrilo ankaŭ ĝenerale konata kiel la **Verda Libreto**, estas eldono de la Nederlanda Lingvo-Unio.

La libro donas superrigardon pri la ĝusta ortografio de vortoj en la nederlanda lingvo, interalie bazita je decidoj de la belga kaj nederlanda registaroj.

## Eldonoj 
La Verdan Libreton eldonas Sdu en Nederlando kaj Lannoo en Flandrio. Ĝi estas disponebla en papera kaj KDa versioj. La akademio ankaŭ proponas senpagan oficialan retpaĝaron.

La 15an de oktobro 2005 aperis la plej lasta aktualigita versio.

## Eksteraj ligiloj 
* La vortlisto en la reto
* Retpaĝo de la Lingvo-Unio

Kategorio:Nederlanda lingvo
Cicir

**Cicir** [ĉiĉir] (hungare: **Maroscsicsér**) estas vilaĝo en Rumanio apud Arad administracie apartenanta al komunumo Vladimirescu. 
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 971 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 894 (rumanoj, 2% hungaroj). 
## Historio
Ĝia unua skriba mencio estas en 1522. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (Arad).
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

 Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
 Kategorio:Distrikto Arad
Căpruța

**Căpruța** [kəpruca] (hungare: **Maroskapronca**) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Lipova administracie apartenanta al la komunumo Bârzava. En 1910 ĝi havis 852 loĝantojn (rumanoj), en 1992 348. Ĝia unua skriba mencio estas el 1350. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (Arad vármegye).

## Eksteraj ligiloj 
* Administra mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Arad
Slatina de Mureș

**Slatina de Mureș** [mureŝ] (hungare: **Marosszalatna**) estas vilaĝo en Rumanio sude de Sebiș kaj administracie apartenanta al komunumo Bârzava.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 561 loĝantojn (rumanoj), en 1992 232.

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas el 1439. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (Arad vármegye).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18., 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Famaj homoj 
* Piroska Szenes (Marosszlatina, 25-a de novembro 1897 – Novjorko, 28-a de aprilo 1972) ĵurnalistino, verkistino.

## Eksteraj ligiloj 
* Mapo de la distrikto http://sebok1.adatbank.transindex.ro/legbelso.php?nev=Arad 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Arad
Rasselstein

La **Rasselstein GmbH** (Klr) estas filialo de ThyssenKrupp Steel AG (AK) kun sidejo en Andernach.

La Rasselstein GmbH estas la sola produktanto de platŝtalo (zinkokovrita ŝtalo) en Germanio. Ĝi produktas ladojn kun diko de 0,1 ĝis 0,5&nbsp;mm, uzataj ĉefe por konservaj skatoloj, bareloj ktp..

La entrepreno havas 2.400 kunlaborantojn kaj havis en 2005 ĉ. enspezon de 960 mio. da eŭroj kaj 1,239 da platŝtaloj. Ĝi apartenas al la tri plej grandaj platŝtal-produktantoj de Eŭropo.

La entrepreno estis fondita en 1760 fare de *Heinrich Wilhelm Remy* en Neuwied kaj rapide kreskis al grava liveranto de fer- kaj ŝtalproduktoj. Tiel Rasselstein produktis relojn en 1835 por la unua germana fervoja etapo. En 1923 transprenis la Otto-Wolff-konzerno trionon, en 1934 plimulton je Rasselstein.

Post la novfondo post la dua mondmilito kiel *Stahl- und Walzwerke Rasselstein/Andernach AG* transprenis Thyssen en 1962 la plimulton je Rasselstein. La firmao kunfandiĝis en 1995 kun platŝtala parto de KruppHoesch.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo de Rasselstein GmbH

Hünnebeck White Cap Continental

Kategorio:Firmaoj
Béla la 3-a (Hungario)

[eta|Belo la 3-a fondas la abatejon en [Szentgotthárd]]
**Belo la 3-a** (n. 1148-49 — mortis 1196) estis reĝo de Hungario (1172–96), dum kies regado la Hungara Reĝlando iĝis gvidanta potenco de Mez-Eŭropo.

Lia patro estis Géza la 2-a hungara reĝo, patrino estis Eŭfrozina, princino de Kievo. Ĉar la unua filo Stefano la 3-a estas la tronposteulo, Belo havis la rolon, taskon konstrui bonajn rilatojn al Bizanco.

Belo plenkreskis en la bizanca kortego, kie li alprenis la nomon Aleksios kaj oni fianĉigis lin kun Maria, filino de la bizanca imperiestro. Li ankaŭ ricevis novkreitan titolon - pro li -, tiel li iĝis la dua persono post la imperiestro, la *despotes*. Oni deklaris lin solene en 1165 tronposteulo de la Bizanca Imperio. Sed naskiĝis filo de Manuelo la 1-a, tiel oni deprenis la titolon de Belo kaj malfianĉigis lin. Kompense li edzinigis duonfratinon de Manuelo la 1-a, Châtillon Agnes.

Lian surtroniĝon en 1172 helpis per armeo Komnenos Manuel la 1-a, bizanca imperiestro. Belo nomumis sia posteulo sian junaĝan filon Emerikon tiel fortigis la dinastian heredadon.
Lia estis la plej pompa kortego en la tiama Eŭropo. Belo — spite al la bizanca eduko — prenis la romkatolikan kredon kaj petis helpon de Romo, elkonstruis striktajn rilatojn al Francio.

Post morto de sia unua edzino, Châtillon Anna, li edzinigis je  (hungare : *Capet Margita*, 1186), fratinon de franca reĝo Filipo Aŭgusto. Dum sia regado multaj nobeloj studis en Parizo, el kiuj iĝis diplomatoj, sed al la stidantoj apartenis la mistera kronikisto Anonymus. Belo invitis cistercitajn kaj premontreajn monaĥojn al Hungario, kiuj enkondukis modernajn metodojn de la agrikulturo.

La rekonkero de Dalmacio — post morto de Manuelo — alportis nur partajn sukcesojn, sed por tio li militis dufoje kun Venecio (1181–88 kaj 1190–91). Aliflanke helpis li la serbojn por akiri la sendependecon el sub la grekoj kaj establi nacian reĝlandon. Li provis akiri Galicion por sia pli juna filo Andreo (1188, sed forlasis ĝin baldaŭ) kaj apogis la bizancan imperiestron Isaak Angelos la 2-an kontraŭ la bulgaroj.

Dum vizito de Frideriko, Belo akceptis lin kun tioma pompo, ke filo de Frideriko memorigis tion en fresko de palaco de Palermo.

Li iniciatis la sanktigon de la hungara reĝo Ladislao la 1-a (1192). Li starigis konstantan reĝan kancelieron.

Li heredis la tronon al sia plej aĝa filo, Emeriko. En lia testamento ordonis al filo Andreo gvidi krucmiliton. Oni entombigis lin en baziliko de Székesfehérvár, la tombejon oni trovis nur en 1848. Lia tombo estas la sola, kiun oni elfosis, analizis dokumentite.

Kategorio:Árpád
Kategorio:Hungaraj reĝoj
Ostrov (Arad)

**Ostrov** (hungare: **Marossziget**) estas vilaĝo en Rumanio sude de Sebiş administracie apartenanta al komunumo Birchiş. En 1910 ĝi havis 599 loĝantojn (rumanoj), en 1992 264. Ĝia unua skriba mencio estas en 1169. Ĝi ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (Krassó-Szörény vármegye).
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
## Eksteraj ligiloj 
* Administra mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

 Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
 Kategorio:Distrikto Arad
Moroda

Moroda (hungare: **Marót**) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Arad administracie apartenanta al komunumo Seleuş (Arad). En 1910 ĝi havis 1 602 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 707 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas en 1508. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (Arad vármegye).
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 

 Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
 Kategorio:Distrikto Arad
Hünnebeck

Hünnebeck GmbH estas entrepreno en Germanio kun sidejo en Düsseldorf. La Klr produktas helpmaterialojn por konstruado (tio estas konstruajn tabulojn, apogilojn, aliajn ekipilojn).

Dr. Emil Mauritz Hünnebeck en 1929 en Essen la firmaon Rautennetz GmbH, kiu okupiĝis pri planado kaj konstruado de la lozanĝa (ruta) konstrumetodo.

La entrepreno translokiĝas en 1937 al Düsseldorf kaj dum la konjunkturo konstruigas grandajn produktejojn, aviadilejojn en Germanio kaj eksterlando.

oficiala paĝo 

Kategorio:Firmaoj
White Cap

White Cap / Schmalbach Lubeca estas germana produkta entrepreno, kiu produktas ĉefe fermilojn por konfitujoj, kun ĉefsidejo en Hannover.

La entrepreno produktis konservajn skatolojn en 1928 kun gvido de Günther Wagner. Daqnke al la konjunkturo, oni pligrandigis la produktejon al 35.000m en la 1930-aj jaroj.

Pluaj eventoj:
*1938: komenco de produktado de plastaj artikloj kaj kombiskatoloj
*1945: neniiĝas 40% de la fabrikejo pro inundo
*1947: fino de rekonstruo
*1962: la firmaon Günter Wagner Verpackungswerke transprenas J.A. Schmalbach AG
*1962: krom la konservaj skatoloj aperas gumuzo en la produktoj
*1965: produkta komenco de "Twist Off"- konfituja fermilo
*1978: fondo de produkta branĉo White Cap
*1984: instalo de tutaŭtomataj pakmaŝinoj
*1984-85: ĉefsidejo de ĉiu White Cap en Hannover
*1986: Centrigita litografia laboro en Hannover
*1991: instalado de postbrula instalaĵo por la skatol-produkto
*1995: DIN EN ISO 9001
*julio 2002: vendo de White Cap al Amcor Ltd, Melbourne, Aŭstralio. Nova nomo *Amcor White Cap*.

http://www2.igmetall.de/homepages/hannover/11ausdenbetrieben/115schmalbachschoppe/1151schmalbachschoppe.html

Kategorio:Firmaoj
Ligo de Augsburg

La **ligo de Augsburg**, formita en 1686, estis granda eŭropa koalicio kontraŭ la Francio de Ludoviko la 14-a, kiu atingis tiam la apogeon de sia potenco.

## Kaŭzoj
La eŭropaj princoj maltrankviliĝis pri la agresema eksterpolitiko de Francio, precipe pri la aneksoj postulitaj de la francaj ĉambroj de kunigo ekde 1678 ĝis 1681. Pliposte, la franca atako kontraŭ Hispana Nederlando (1683-1684) kaj la bombardo de Ĝenovo (1684) konvinkis la aliajn ŝtatojn, ke ili bezonis novan aliancon. Plie, la nuligo de la edikto de Nantes per la nova edikto de Fontainebleau, en 1685, forte unuigis la eŭropajn Protestantojn. Fine, Vilhelmo la 3-a de Oranje, kiu deziris akiri la anglan tronon, volis malatentigi Ludovikon per kontinenta konflikto.

## Kreo
En 1686, Nederlando kaj Svedio reigis sian defendan aliancon. Je la 7-a de majo 1686, la imperiestro Leopoldo la 1-a kaj Brandenburgio faris same, ĉefe por defendi la respekton de la Vestfalia Paco. Je la 9-a de julio en Augsburg (Bavario), Vilhelmo la 3-a, la Sankta Romia Imperio, Hispanio, Svedio, Bavario kaj la saksaj princoj alianciĝis kontraŭ Francio. Palatinato kunigis ilin ekde septembro. 

La ligo plifortiĝis en 1689 per la aldono de Nederlando, Danio kaj Savojo.

Kiam la Francoj malsukcesis trudi la nomumon de francfavora ĉefepiskopo de Kolonjo, ili ekokupis la urbon en junio 1688. Tiel komenciĝis la milito de la ligo de Augsburg, kiu daŭris ĝis 1697.

## Vidu ankaŭ
*Milito de la ligo de Augsburg
*Ludoviko la 14-a

Kategorio:Militoj
Kategorio:Aŭgsburgo
Karolo la 11-a (Svedio)

eta|dekstra|250px|Karlo la 11-a, reĝo de Svedio
**Karolo la 11-a**, svedlingve *Karl XI* (naskiĝis la 24-an de novembro 1655 - mortis la 5-an de aprilo 1697) estis reĝo de Svedio ekde 1660 ĝis sia morto.

Li estis ankoraŭ neplenaĝa kiam mortis lia patro, Karolo la 10-a. Li estis agnoskita kiel reĝo en 1660, sed estis nur kvinjara. La traktato de Oliva, subskribita je la sama jaro de la reĝenca konsilio, ĉesigis la militon komencitan de Karlo la 10-a kaj aldonis vastajn teritoriojn al Svedio. La jaroj antaŭ la plenaĝeco de Karlo la 11-a estis superitaj de la sveda aristokrataro.

Karlo komencis regi per si mem en 1672. Kiel kunhelpinto de Francio, Svedio plurfoje venkis Danion, sed devis ankaŭ partopreni militon kontraŭ Brandenburgio en 1674. Tio kaŭzis gravan svedan malvenkon en Fehrbellin (1675). Danio uzis tiun okazon por invadi Skanion. Danke al Ludoviko la 14-a, svedfavora paco estis finfine traktadita en 1679.

Karlo pretekstis la malkontentecon de la popolo pri la aristokrataro por akiri senliman potencon en 1680 : li tiel fariĝis absoluta monarko. La reĝo sekve kaj ĉefe zorgis pri la plibonigo de la interna reĝa administro kaj de la sveda ekonomio, cele al la plifortigo de la armeo.

Karlo la 11-a mortis en 1697 kaj transdonis al sia filo prosperan reĝlandon, timindajn armeon kaj ŝiparon, kaj ankaŭ malavaran trezoron.

Kategorio:Svedaj reĝoj
Kategorio:Dukoj de Bremen-Verden
Kategorio:Dukoj de Pomerio
Kategorio:Germanaj dukoj
Kategorio:Vitelsbaĥoj
Kategorio:Homoj de Palatinato
Por ke ne diri, ke mi ne paroli pri floroj

**Por ke ne diri, ke mi ne paroli pri floro** estas popolkanto de rezistantoj kontraŭ brazila militdiktaturo (1964-1984). Komponis ĝin Geraldo Vandré en 1968, kaj, pro tio, li oni ekzilis lin. Ĝi estis malpermesata dum pluraj jaroj, kaj homoj estis arestitaj kaj mortigitaj simple pro tio, ke ili kantis ĝin. Tradukis al Esperanto Leopoldo Knoedt. En la traduko Knoedt preferis la kanteblecon, sekve, la refrenon, proverban en Brazilo,

*Então, vem vamos embora que esperar não é saber
Quem sabe faz a hora e não espera acontecer*

Laŭlitere: "Do, venu, foriru ni, ĉar esperi ne estas scii:
Kiu scias faras la horon kaj ne atendas okazi"

Knoedt tradukis: "Jen! Ni tuj ekiru!
En atendo mankas sci'
Scianto horon faras
ne hazarde venas ĝi"

Kategorio:Brazila muziko
Țărmure

**Țărmure** estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio.

* Țărmure (Hălmagiu) en distrikto Arad
* Țărmure (Șărmășag) en distrikto Salaj
Edikto de Fontainebleau

La **Edikto de Fontainebleau** estis edikto redaktita en Fontainebleau de la franca reĝo Ludoviko la 14-a en 1685 pri la francaj Protestantoj, alinomitaj Hugenotoj. Tiu reĝa akto nuligis la antaŭan, tolereman edikton de Nantes de 1598 kaj ordonis la detruon de hugenotaj eklezioj aŭ la fermon de protestantaj lernejoj. Konsekvence, granda nombro da Protestantoj - ĉirkaŭ 200.000 kaj 500.000 - forlasis Francion dum la dudek sekvintaj jaroj, kaj fuĝis al Anglio, Nederlando, Danio aŭ aliaj teritorioj lokitaj en hodiaŭaj Germanio kaj Usono.eta|Edikto de FontainebleauLa tre diotima dua edzino de Ludoviko la 14-a, la markizino de Maintenon, estis fervora aprobinto de la persekuto de la Protestantoj, kaj sukcesis konvinki Ludovikon pri la forigo de la edikto de Nantes. Sed la konfesprenanto kaj spirita konsilanto de la reĝino, François de la Chaise, estis ankaŭ responda pri tio.

## Vidu ankaŭ 
* Ludoviko la 14-a

Kategorio:Historio de Francio
Breteuil

**Breteuil** povas referenci al:

## Lokoj 
**Breteuil** estas nomo de du komunumoj en Francio:

* Breteuil (Eure), en departemento Eure
** Breteuil (stacidomo) estas fervoja stacio en Breteuil (Eure)
* Breteuil (Oise), en departemento Oise

## Persono 
* Barono de Breteuil
* Emilie de Breteuil markizo de Chatelet
Slatina de Criș

**Slatina de Criș** [kriŝ] (hungare: **Mikószalatna**) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Ineu kaj administracie apartenanta al la komunumo Dezna. En 1910 ĝi havis 523 loĝantojn (rumanoj), en 1992 229. Ĝia unua skriba mencio estas el 1337. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (Arad vármegye).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18., 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Administra mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Arad
Sinaja kodekso

eta|dekstra|Parto el Codex Sinaiticus: dua ĉapitro de libro de Ester

La **Codex Sinaiticus** [kodeks sinaitikus] (**Sinaja kodekso**) estas kodekso el la Sinaja duoninsulo, el la 4-a jarcento post Kristo. Ĝi estas grandlitera, greklingva Biblio-manuskripto. La kodekso entenas grandan parton de la Malnova Testamento kaj senmanke la Novan Testamenton. Krom tiuj, troviĝas en ĝi du verkoj de aliaj prakristanoj: Letero de Barnabaso kaj parto de verko Paŝtisto de Hermaso. La kodekso apartenas al la aleksandra tekstotipo. Ĝi estas la plej bona kaj kompleta tekstoatestanto de la Biblio, iom pli juna ol la Codex Vaticanus. La kodeksa signo en la fakliteraturo estas **א** aŭ **S**, **01**.

Ĝi konsistas el 346 1/2 folioj (papiruso-paĝoj), kies grando estas 38,1x 33,7-35,6 cm. Oni skribis la literojn per bruna inko, en kvar kolonoj sur ĉiu paĝo. Unu kolono konsistas el 48 vicoj, 12-16 literoj po vico. La skriba tipo de la teksto estas *scriptio continua* (kontinua skribo). Laŭ Tischendorf, la teksto estas manuskripto de 4 personoj, kiujn korektis 7 korektoroj.

Oni konservas paĝojn en Leipzig, Sankt-Peterburgo kaj Londono, en la British Museum.

## Historio 
La kodekson malkovris Constantin von Tischendorf (1815-1874), universitata profesoro de Leipzig en 1844, en la klostro Sankta Katarina, sur la Sinaja duoninsulo. Oni transdonis por li 43 foliojn kaj li donacis tiujn por la saksa reĝo Frideriko Aŭgusto la 2-a. Li poste publikigis ilin sub nomo *Codex Friderico-Augustanus*.

Li vizitis duafoje la klostron en 1853. Tiam li trovis du mallongajn partojn el la Genezo (unua libro de Moseo). Li hejmenvenis triafoje en 1859 je komisio de Aleksandro la 2-a (rusa caro). Je la foriro, li montris la ĝuste tiam aperantan Septuaginta-eldonaĵon. La prizorgisto de la klostro nun montris la nekonatajn paĝojn de la *Codex Sinaiticus*. Tischendorf sukcesis akiri tiujn kaj donacis ilin al Aleksandro la 2-a. Tischendorf publikigis en 1862 per fakssimila preso la tutan tekston de la kodekso. La British Museum aĉetis la kodekson en 1933 de Sovetunio je 100 000 fontoj.

Oni trovis en 1975 - post murfalo - pluajn erojn de la kodekso. La British Library sciigis en printempo de 2005, ke ĝi volas ciferigi paĝojn de la kodekso. La laboro daŭros supozeble ĝis 2010. Nun (julion 2009)la tuta kodekso estas, ciferita, unuigite spektebla ĉe www.codexsinaiticus.net

## Vidu ankaŭ 
* Codex Alexandrinus

## Eksteraj ligiloj 
* Codex Sinaiticus
* sur paĝo de Earlham College
* [http://www.codexsinaiticus.net ]  Spekteblaj folioj de la tuta teksto

Kategorio:Biblio
Kategorio:Bibliaj manuskriptoj
Mândruloc

**Mândruloc** [mındrulok] (hungare: **Mondorlak**) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Arad administracie apartenanta al la komunumo Vladimirescu.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 1 583 loĝantojn (rumanoj), en 1992 1 106.

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas en 1471. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (Arad).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Arad
Milova

**Milova** (hungare: **Milova**) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Arad administracie apartenanta al la komunumo Conop. 
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 626 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 560 (rumanoj). 
## Historio
Ĝia unua skriba mencio estas en 1447. La mezepoka vilaĝo pereis, kaj tiu de la nuntempo estis fondita en la 17-a jarcento por minado de erco de kupro. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (Arad vármegye).
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 

 Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
 Kategorio:Distrikto Arad
Monostor

**Monostor** estas la hungara nomo de
* Mănăștur (Rumanio, distrikto Arad)
* Monastirec (Ukrainio)

Vidu ankaŭ: Listo de hungaraj loknomoj kun "monostor"
Joe DiMaggio

eta|Joe DiMaggio en 1937
**Joseph Paul DiMaggio**, naskita kiel **Giuseppe Paolo DiMaggio** (naskiĝis la  kaj mortis la ), estis usona basbalisto.

DiMaggio edziĝis kun aktorino Dorothy Arnold kiun li renkontis sur la filmejo, ilia filo naskiĝis en 1941. En 1944 ili divorcis.

Li denove edziĝis en la urbodomo de Sanfrancisko je la 14-a de januaro 1954 kun Marilyn Monroe. Poste li estis ekskomunikita de la rom-katolika eklezio pro poligamio.

Kategorio:Usonaj basbalistoj
Mănăștur

**Mănăștur** [mənəŝtur] (hungare: **Monostor**) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Arad administracie apartenanta al la komunumo Vinga.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis  loĝantojn (rumanoj, hungaroj, serboj, germanoj), en 1992  (rumanoj, ciganoj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas en 1333. Ĝia hungara loĝantaro pereis dum la submetiĝo turka. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario, al Arad, poste al Temes.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18., 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Renomaj homoj 
* László Gyenes aktoro

## Komunumoj pri *monostor* en Hungara reĝlando 
(Monostor signifas: abatejo.)

## Eksteraj ligiloj 
* Administra mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Arad
Aktisto

**Aktuaro**, aŭ pli esperante **aktisto**, estas publika funkciulo, kiu skribas la decidojn de juĝejo. Krome al la taskoj apartenas la konservado kaj ordigo de la tekstoj.

La vorto *aktuaro* estis pli frue uzata por aktuario (asekura matematikisto), ekzemple en la Enciklopedio de Esperanto (1934).

## Notoj 
Kategorio:Bazaj terminoj de juro
Kategorio:Juraj okupoj
Varnița

**Varnița** [varnica] (hungare: **Mészdorgos**) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Arad administracie apartenanta al komunumo Șiștarovăț. En 1910 ĝi havis 160 loĝantojn (rumanoj), en 1992 12. Vilaĝo fondita en la unua parto de la 19-a jarcento apud kalkfornejo ( *var* = kalko). Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (Temes vármegye).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18., 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Administra mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Arad
Dana Esperantista Junulara Organizo

**Dana Esperantista Junulara Organizo** (DEJO; , ĝis la 1990-aj jaroj nomita *Esperantista Junulara Dana Organizo* (EJDO; , ) estas organizo por junaj parolantoj (30-jaraĝaj kaj malpli) de Esperanto kiuj loĝas en Danio.

DEJO kunlaboras kun la Dana Esperanto-Asocio (DEA) kaj la Tutmonda Esperantista Junulara Organizo (TEJO).

En 2019 DEJO financis la saĝtelefonan ludon Vortludo.

## Estraro 
Okaze de la ĝenerala asembleo la 8-an de aŭgusto 2021, DEJO elektis estraron por la periodo 2021-2023. Ĝi konsistas el prezidanto Mia Nordentoft, vicprezidanto Magnus Bonnevie, kaj sekretario Svend Nielsen. La 25-an de marto 2023 decidiĝis la estraro por 2023 ĝis 2025: Mia Nordentoft (prezidanto), Anders Yde Bentsen (vicprezidanto), Svend Vendelbo Nielsen (kasisto) kaj Magnus Bonnevie (estrarano).

Antaŭ tio, inter alie la muzikpedagogino kaj muzikistino Helle Eble Cleary gvidis al asocion en la unua duono de la 1990-aj jaroj, kaj multaj aliaj antaŭ kaj post ŝi same plenumis la funkcion de prezidanto de DEJO.

## Celoj 
* Informi pri Esperanto en gimnazioj
* Helpi novajn junajn Esperanto-lernantojn

## Vidu ankaŭ 
* Dana Junulara Konsilio

## Eksteraj ligiloj 
* La retejo de DEJO

## Referencoj 

Kategorio:Landaj Sekcioj de TEJO
Kategorio:Esperanto-movado en Danio
Novromaniko

[eta|la Imperiestro-Vilhelmo-Memoropreĝejo en [Berlino]]

La arta stilo **Novromaniko** estas unu el pluraj nostalgiecaj stiloj de la 19a jarcento, per kiuj la arto, ĉefe la arkitekturo, manke de propraj formoj revivigis la stilojn de la antaŭaj jarcentoj. La komenco de tio estas la klasicismo, kiu kopiis formojn de antikvaj grekaj kaj romiaj konstruaĵoj. Sekvis Novgotiko, Novromaniko, Novrenesanco, Novbaroko kaj ankaŭ Novrokoko. Fine de la 19a jarcento foje oni bunte miksis plurajn stilojn en novaj konstruaĵoj.

Kvankam historie unue aperis la arkitekta stilo Romanika kaj nur tre poste Gotika, dum la 19a jarcento Novgotiko aperis antaŭ Novromaniko. En la tre nacieca Germanio de la "dua imperia regno" (1871 ĝis 1918) formiĝis la opinio, ke la antaŭe favorata gotika stilo ne estis specife germana, sed origine devena el Francio. La pli fruan stilon romanikan oni kredis tipe germana, kaj tial aparte en la landopartoj tre influitaj de Prusio komencis uzi la Novromantikan stilon grandkvante dum konstruado de novaj, imponaj konstruaĵoj.

Multaj preĝejoj, sed ankaŭ registaraj konstruaĵoj, lernejoj kaj muzeoj ekhavis novromanikan "vizaĝon". La urboj tiuepoke pro la forta industriigo rapide kreskis kaj oni tre multe konstruis. Stilisme oni ne nur uzis elementojn el la stilo romanika de okcidenta Eŭropo, sed ankaŭ el tiu, pli impona kaj festa, de Bizanco.

## Ekzemplaj konstruaĵoj en novromanika stilo 
### Germanio 
* la fortikaĵo *Dankwarderode* en Braunschweig
* la Savanto-preĝejo en Bad Homburg
* la ĉefepiskopa sidejo en Freiburg
* la Sankta-Kruco-preĝejo en Gladbeck
* la Imperiestro-Vilhelmo-Memoropreĝejo en Berlino
* la eksa prusa provinca registarejo en Koblenz
* la preĝejo *Ringkirche* en Wiesbaden

### Britio 
* la naturhistoria muzeo de Londono

### Svisio 
* la urba preĝejo de Glarus

### Hungario 
* la Preĝejo *Fogadalmi* en Szeged

###  
* 

Kategorio:Arkitekturaj stiloj
Kategorio:Arto de la 19-a jarcento
Mermești

**Mermești** [mermeŝtj] (hungare: **Mermesd**) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Sebiș administracie apartenanta al komunumo Vârfurile. En 1910 ĝi havis 336 loĝantojn (rumanoj), en 1992 242. Ĝia unua skriba mencio estas el 1760. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (Arad vármegye).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18., 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
* Listo de rumanaj diakritaj literoj 

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Arad
Matica slovenská

eta|Unua sidejo de Matica.
eta|Kovrilo de la unua regularo de Matica.
**Matica slovenská** (en Esperanto pli-malpli "Slovaka Fondaĵo") estas la Nacia Kultura Instituto de Slovakio. Ĝia sidejo estas la urbo Martin. La fondaĵo financiĝas plejparte el privataj donacoj.

La fondaĵo **Matica** ekestis dum la jaro 1863 kiel simbolo de la slovaka nacia kultura konscio sub hungara regado. La fonda statuto estis aprobita la 21an de aŭgusto 1862 fare de la aŭstra-hungara imperiestro Francisko Jozefo la 1-a. Unua prezidanto iĝis la katolika episkopo *Štefan Moyzes*, vicprezidanto la protestanto *Karol Kuzmány*. Dum 1875 la hungara registaro fermis la fondaĵon kaj konfiskis la kapitalon, kolektitan de donacoj de la imperiestro samkiel de multaj slovakaj privatuloj. Post la ekesto de la ŝtato Ĉeĥoslovakio ĝi nove fondiĝis dum la jaro 1919 kaj ĝis la ekesto de Slovaka Akademio de Sciencoj dum la jaro 1942 plenumis la taskojn de nacia Akademio de Sciencoj: interalie ĝi reguligis la slovakan lingvon. Post ekrego de komunisma reĝimo en Ĉeĥoslovakio dum 1948 la taskoj de la fondaĵo Matica estis forte reduktitaj, tiel ke ĝi restis nur iuspeca asocio kaj biblioteko por flegado de la slovaka lingvo. Post la "velura revolucio" de 1989 la taskaro nur parte estis re-ampleksigita.

Ĉefa celo de la fondaĵo daŭre estas la flegado de la slovaka kulturo.

Al la nacia fondaĵo **Matica slovenská** apartenas inter alie
* **Slovaka Nacia Biblioteko**
* **Slovaka Literatura Instituto** kaj
* **Slovaka Historia Instituto**

## Ligoj 
* oficialaj paĝoj de la fondaĵo, slovaklingvaj

Kategorio:Slovakio
Kategorio:Kulturo
Kategorio:Historio de Slovakio
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1863
Santiago Álvarez Gutiérrez

**Santiago Álvarez Gutiérrez** estis granda kolombia esperantisto kiu naskiĝis en 1936 en Bogoto (Kolombio), kaj forpasis, pro malsano, la 28-an de marto de 2003 en la sama urbo.

Li estis unu el la ĉefaj motoroj de la Kolombia Esperanto-movado, precipe dum la lastaj du jardekoj de la dudeka jarcento, la plej agema kaj diligenta kunveniganto de la kolombiaj esperantistoj.

S-ro Álvarez estis honora membro de Kolombia Esperanto-Ligo.
maldekstra|Santiago ÁLVAREZ GUTIÉRREZ
La laboro de Santiago Álvarez estis tre grava en pluraj kampoj, precipe: kiel reprezentanto de "Monda Turismo" —organizaĵo kiu fine de 1999 donis al li Honoran Membrecon—, kiel organizanto aŭ komitatano de pluraj Esperantaj eventoj kaj societoj, kiel funkciiganto de libroservo, kiel redaktoro de bultenoj, kiel gastiganto de eksterlandaj esperantistoj en sia hejmo, kiel gastiganto en sia domo ankaŭ de Esperanto-kursoj kaj oficialaj kunsidoj de Esperanto-organizaĵoj, kaj kiel peranto de Universala Esperanto Asocio ĝis 1997.

Santiago Álvarez estis unu el la iniciatintoj de Kolombia Esperanto-Ligo.

Alvarez Gutiérrez, Santiago
Mânerău

**Mânerău** [mınerəŭ] (hungare: **Monyoró**) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Ineu administracie apartenanta al komunumo Bocsig. En 1910 ĝi havis 914 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 452 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas en 1341. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (*Arad vármegye*).
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
## Gravaj personoj 
*Ion Vidu (17-a de decembro 1863 - Lugoj, 7-a de februaro 1931): rumana komponisto
## Eksteraj ligiloj 
* Administra mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

 Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
 Kategorio:Distrikto Arad
Mustești

**Mustești** [musteŝtj] (hungare: **Mosztafalva**) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Arad administracie apartenanta al komunumo Gurahonț. En 1910 ĝi havis 404 loĝantojn (rumanoj), en 1992 105. Ĝia unua skriba mencio estas el 1439. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (Arad vármegye).

## Fontoj 
* Listo de rumanaj poŝtkodoj 

## Eksteraj ligiloj 
* Administra mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Arad
Munar

**Munar** (hungare: **Munár**) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Arad administracie apartenanta al la komunumo Secusigiu. En 1910 ĝi havis 633 loĝantojn (rumanoj, serboj, hungaroj), en 1992 539 (rumanoj, 16% hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estis en 1219. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (Arad vármegye).

## Eksteraj ligiloj 
* Administra mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Arad
Nădab

**Nădab** [nədab] (hungare: **Nadab**) estas vilaĝo en Rumanio nord-nordoriente de Arad administracie apartenanta al la urbo Chişineu-Criş. En 1910 ĝi havis 2 312 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 1 865 (rumanoj, ciganoj). Ĝia unua skriba mencio estas en 1334. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (Arad vármegye).
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
## Eksteraj ligiloj 
* Administra mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

 Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
 Kategorio:Distrikto Arad
Kresta akcipitro

La **Kresta akcipitro ** (*Accipiter trivirgatus*) estas taga rabobirdo el familio Akcipitredoj kiu inkludas ankaŭ multajn aliajn tagajn rabobirdojn kiel agloj, buteoj kaj cirkuoj.

## Disvastiĝo 
Krestaj akcipitroj reproduktiĝas en sudorienta Azio el Barato kaj Srilanko ĝis suda Ĉinio, Indonezio kaj Filipinoj. Ili estas specio de loĝantaj birdoj ĉe lokoj de malaltaj teroj kie estas arboj ĉu ĝangaloj ĉu arbaroj ĉu manglejoj; ankaŭ en malfermaj altaj zonoj kie estas arboj en Butano kaj Barato ĉe Himalajo (arbaroj de *Shorea robusta*); tamen en tiuj nordaj habitatoj ĝi estas tre rara. Ili vivas el marnivelo ĝis 2.400 m de alteco. Esence tiu orientalisa specio estas limigita al tropikaj kaj varmaj subtropikaj areoj.

## Aspekto 
eta|maldekstra|Plenkreskuloj estas malhelgrizbrunaj supre. Notu la kreston.
La Kresta akcipitro estas rabobirdo kun mallongaj larĝaj flugiloj kaj longa vosto, taŭgaj por manovri inter arboj. Ili estas 30-46 cm longaj, kaj la **ino estas multe pli granda** ol la virbirdo. Pligrandeco kaj **eta kresto surnuka**, klare videbla en konturo, diferencigas ĝin disde la plej proksima familiano nome Hindia akcipitreto aŭ Besro, *Accipiter virgatus*.

En Hongkongo, *A. trivirgatus* estas protektata specio laŭ la *Wild Animals Protection Ordinance* Ĉap 170. Ĝi povas troviĝi en la Parko Kam Ŝan.

## Referencoj 
* 
* Dalgleish, R.C. (ed.) (2003): Birds and their associated Chewing Lice: Akcipitredoj . Versio de 2003-AŬG-30. Konsultita la 2009-JUN-23.
* Elbel, Robert E. & Price, Roger D. (1973): Three new Oriental and New Guinean *Degeeriella* (Mallophaga: Philopteridae). *Pacific Insects* **15**(1) : 95-101. PDF plena teksto 
* Grimmett, Richard; Inskipp, Carol, Inskipp, Tim & Byers, Clive (1999): *Birds of India, Pakistan, Nepal, Bangladesh, Bhutan, Sri Lanka, and the Maldives*. Princeton University Press, Princeton, N.J.. ISBN 0-691-04910-6
* Inskipp, Carol; Inskipp, Tim & Sherub (2000): The ornithological importance of Thrumshingla National Park, Bhutan. *Forktail* **14**: 147-162. PDF plena teksto 
* Singh, A.P. (2002): New and significant records from Dehra Dun valley, lower Garhwal Himalayas, India. *Forktail* **18**: 151-153. PDF plena teksto 

Kategorio:Akcipitroformaj
Kategorio:Akcipitredoj
Kategorio:Orientalisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Azio
Nădălbești

**Nădălbești** [nadalbeŝtj] (hungare: **Nádalmás**) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Arad administracie apartenanta al komunumo Ignești. En 1910 ĝi havis 358 loĝantojn (rumanoj), en 1992 153. Ĝia unua skriba mencio estas el 1553. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (Zaránd, de 1744 Arad vármegye).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18., 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Listo de rumanaj poŝtkodoj

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Arad
Mâsca

**Mâsca** [mıska] (hungare: **Muszka**) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Arad administracie apartenanta al komunumo Şiria. En 1910 ĝi havis 1 194 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 1 034 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas en 1746. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (Arad vármegye).

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Arad
Hălmagiu

**Hălmagiu** [həlmaĝju] (hungare: **Nagyhalmágy**) estas komunumo en Rumanio sudoriente de Sebiş. Administre al Hălmagiu apartenas Ioneşti. 
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1 325 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 1 200 (rumanoj). 
## Historio
Ĝia unua skriba mencio estas en 1390. Nagyhalmágy apartenis ĝis 1919 al Hungario (Zaránd, de 1744 Arad ). 
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
## Renomaj homoj
*Géza Hanzéros apotekisto, poeto
## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Arad
Sânpetru German

**Sânpetru German** [sınpetru ĝerman] (hungare: **Németszentpéter**, germane: **Deutsch Sankt Peter**) estas vilaĝo en Rumanio okcidente de Arad administracie apartenanta al la komunumo Secusigiu.

## Loĝantaro 
En 1910 Németszentpéter havis 2 619 loĝantojn (germanoj, hungaroj), en 1992 1 952 (rumanoj, 16% hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas en 1333. La hungara vilaĝo dum la turka submetiĝo pereis. Debute serboj poste en 1724 kaj 1764 koloniiĝis germanoj en la vilaĝon. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario, al Arad.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

== Komunumoj pri *német* (=germano) en Hungara reĝlando ==

## Komunumoj pri Sankta Petro en la Hungara reĝlando 
La tabelo prezentas nur la komunumojn el Transilvanio, la ceterajn vidu: Detrekőszentpéter!

## Eksteraj ligiloj 
* Administra mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Arad
Bodrogu Vechi

**Bodrogu Vechi** [bodrogu vekj] (hungare: **Óbodrog**) estas vilaĝo en Rumanio okcidente de Arad administracie apartenanta al la urbo Pecica. En 1910 ĝi havis 388 loĝantojn (rumanoj), en 1992 18. Ĝia unua skriba mencio estas en 1422. Ĝi estis unu el centroj de rumana ortodoksa ekleziejo. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (Arad vármegye).

## Fonto 
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Administra mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

 Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
 Kategorio:Distrikto Arad
Petriș

**Petriș** (petriŝ) estas nomo por vilaĝoj kaj komunumoj en diversaj distriktoj en Rumanio:
* Petriș (Arad) estas komunumo en distrikto Arad
* Petriș (Satu Nou) estas vilaĝo en distrikto Bistrița-Năsăud
Obârșia

**Obârșia** [obırŝia] (hungare: **Óborsa**) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Sebiș administracie apartenanta al komunumo Petriș. En 1910 ĝi havis 447 loĝantojn (rumanoj), en 1992 165. Ĝia unua skriba mencio estas el 1468. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (Arad vármegye).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Administra mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Arad
Odvoș

**Odvoș** [odvoŝ] (hungare: **Odvos** odvoŝ, de 1910 al 1918 **Odvas**) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Arad administracie apartenanta al la komunumo Conop.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 1 158 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 493 (rumanoj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas el 1440. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (Arad).

## Renomaj homoj 
* Pál László Gerinczy, premonstrato
* Kálmán Konopi agronomo

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18., 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
* Listo de rumanaj poŝtkodoj

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
eta|maldekstre|Kastelo Konop ĉe Odvoș

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Arad
Bulua lingvo

La **bulua lingvo** estas afrika lingvo, parolata ĉefe en Kameruno de 800.000 parolantoj, el kiuj 200.000 parolas ĝin kiel gepatra lingvo. Ebolovo kaj Sangmelimo estas la du ĉefaj urboj en kiuj oni parolas la buluan. La *buluoj* ankaŭ estas la nomo de la etno kiu parolas ĉi tiun lingvon.

Kategorio:Bantua lingvaro
Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Kategorio:Lingvoj de Kameruno