open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ferenc Boros

**BOROS Ferenc** (boroŝ) [pseŭdonimoj: *Balogh András*, *Boros Endre*] estis rumanuja hungara tradukisto, verkisto naskita en Nadjvarado la 3-an de aprilo 1908 kaj mortinta en Oradea la 30-an de junio 1963.

## Biografio 
Ferenc Boros post la fino de *Gojdu Líceum* en sia naskiĝurbo studis en la reformita teologio de Kluĵo. Li gajnis konkurson per novelo *Túl a falon* en Havi Szemle (1944). Ekde 1950 li estis la sekretario de la Fáklya, pli poste korektisto de la ĵurnalo. Li publikis en Utunk kaj en antologioj. Li tradukis la teatraĵon *Camera fierbinte* (*Forró kamra*) de Alexandru Ion Ştefănescu.

## Verkoj 
* *Vásárfia*, rakontoj, Bk., 1949.

## Tradukaĵoj 
* I. Istrati: Jó úton, elb. [Balogh András néven], Bk., 1952;
* C. Petrescu: Sötét évek, r., Bk., 1956;
* C. Petrescu: Apostol, r., Bk., 1957;
* C. Teodoru: Oroszlánrész, Nagyvárad, 1960;
* I. G. Destelnica: Édesapja rózsaszála [Boros Endre néven], Nagyvárad, 1960;
* M. Leonard: A Horváth-nemzetség [Boros Endre néven], Nagyvárad [1961?];
* I. Ghica: Hajdani erkölcsök, Bk., 1963;
* V. Silvestru: A haragos búzaszem, bábjáték, Nagyvárad, 1963.

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Haptonomio

**Haptonomio** (greka : 'haptein" - tuŝi kaj "nomos" -regulo), estas terapio fondita de Frans Veldman. Ĝi okupiĝas pri la palposento, la emocia vivo kaj la senta interagado inter homoj por ligi la homojn denove pli bone kun sia korpo. En haptonomia renkontiĝo oni lernas kiel interrilati kun siaj palpo- kaj sento-eblecoj tiel ke oni kapablas interrilati taktoplene kun si mem kaj aliuloj.

Alia celo estas instrui pli bone trakti kun doloro kaj rompi la malbonan ciklon kiu ofte ekestas kiam temas pri streĉo-rilataj malsanaj doloroj.

## Fakoj 
Ekzistas diversaj subfakoj de haptonomio, ĉiuj kun aparta specialiĝo:

* Haptonomia nasko-akompanado
* Haptonomia blindulo-akompanado
* Haptonomia sportakompanado
* Haptonomia doloromastrumado
* Haptonomia traŭmotraktado
* Haptonomia prizorgado de maljunuloj
* Haptonomia morto-akompanado

## Studado 
Eblas studi haptonomion nur en Parizo, en la Centre International de Recherche et de Développement de l’Haptonomie (C.I.R.D.H.).

## Eksteraj ligiloj
* http://www.haptonomy.org/  

Kategorio:Alternativa medicino
Elin Pelin

**Elin PELIN** (bulgare *Елин Пелин;* naskiĝinta *Dimitar Ivanov Stojanov (Димитър Иванов Стоянов)* la  en Bajlovo; mortinta la  en Sofio) estas konsiderata la plej bona verkisto pri vilaĝana vivo de Bulgario.

Dum la 51-a Universala Kongreso de Esperanto en Budapeŝto en 1966 Bulgara Esperanto-Teatro ludis la teatraĵon *Dio absolvu* de Elin Pelin. En 1977 ĝi ludis teatraĵon *La ventmuelejo.*

## En Esperanto aperis 
* *Advokato.* Tradukis N. Ĥstrioskoff. En: *Amerika Esperantisto* 11 (1912), n-ro 4 (majo), p.&nbsp;25–27.
* *Aŭtuno.* Rakonto. Tradukis Ivan H. Krestanof. En: *La Revuo* 1912, p.&nbsp;300–304.
* *Falĉistoj.* Rakonto. En: *Bukedeto,* Deisenhofen 1923, p.&nbsp;12–20.
* *La familio Gerak.* Tradukis Atanas D. Atanasov. Sofia 1924. 83 paĝoj.
* *Fratoj.* Tradukis Georgi Fandikov. Sofia 1926. 16 paĝoj. (*Bulgara bukedo* 2.)
* *La advokato.* Tradukis Ivan H. Krestanov. En: *Esperanto* 28 (1932), n-ro 386 (10), p.&nbsp;140 (4)–141 (5).
* *Kvar rakontoj.* Tradukis At. D. Atanasov. Sofia [1938 aŭ 1939]. Enhavas: *Fratoj. Malfeliĉo. Sâlza Mladenova. Advokato.*
* *Elektitaj rakontoj.* Tradukis Simeon St. Hesapčiev. Stockholm 1948. 96 paĝoj. Enhavas: *En la transa mondo. Andreŝko. Ĉe la sulko. La malfruiĝinta grenkampo. La maljuna bovo. Spasova Mogila. Bakita kukurbo. La ventmueliloj. Renkonto. La okuloj de sankta Spridono.*
* *Falĉistoj.* Tradukis Ivan Kovaĉev. En: *Bulgara prozo,* Sofio 1960, p.&nbsp;65–70.

Kategorio:Bulgaraj verkistoj
Kategorio:Bibliotekistoj
Bertelsmann Music Group

**Bertelsmann Music Group**, (BMG), estis muzika eldonejo, unu el ses divizioj de la germania eldonejo Bertelsmann. Ĝi estis fondita en la jaro 1987. En 2008 ĝi iĝis parto de la usona muzika eldonejo *Sony Music*.

Kategorio:Eldonejoj
Kategorio:Muzikaj eldonejoj
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1987
Modern Talking

**Modern Talking** estas germana muzika grupo, kiu estiĝis en la jaro 1984. Modern Talking estis fondita de la duopo Thomas Anders (kantisto) kaj Dieter Bohlen (kantisto, komponisto, tekstisto kaj produktoro).

La unuaj sukcesaj kantoj de Modern Talking estis la jenaj kantoj:
* „You're My Heart, You're My Soul“,
* „You Can Win If You Want“,
* „Cheri Cheri Lady“,
* „Brother Louie“,
* „Atlantis Is Calling (S.O.S. For Love)“,
* „Lady Lai“,
* „Angie's Heart“,
* „Geronimo's Cadillac“,
* „Give Me Peace On Earth“,
* „Jet Airliner“,
* „In 100 Years“, ktp.


Kategorio:Muzikaj grupoj en 1980-1989
Kategorio:Muzikaj grupoj en 1990-1999
Kategorio:Muzikaj grupoj en 2000-2009
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1984
József Fodor

**FODOR József** estis hungara poeto, verkisto, tradukisto, ĵurnalisto naskita en Nagyilonda la 22-an de aprilo 1898 kaj mortinta en Budapest la 7-an de oktobro 1973.

## Bibliografio 
József Fodor abiturientiĝis en Torda. En 1916 li iĝis frontsoldato. En 1919 li estis soldato de hungara Ruĝa Armeo. En 1923 li estis helpredaktoro de la literatura rubriko de la *Est-lapok*. Inter 1929–1931 li estis la raportisto de la ĵurnalo el Berlin. Li revenis en 1931. En 1937 li estis lektoro de libroeldonejo *Athenaeum* kaj inter 1945 kaj 1947 denove. Post 1949 por kelkaj jaroj li silentis, nur post 1957 li iĝis denove aktiva.

## Premioj, distingoj 
Baumgarten-rekompenco 1934, Baumgarten-premio 1943; Kossuth-premio 1957; Meritordeno Munka Vörös Zászló, 1958; Labora Meritordeno orgrada 1968, 1970; Memormedalo de Konsilantrespubliko 1969.

## Verkoj 
* *Lihegő erdők*, v., 1927;
* Falevelekre írd!, v., 1931;
* Utóhang, v., 1935;
* Összhang nélkül, v., 1938;
* Jelenések évei, v., 1940;
* Fodor József Összes versei, 1942;
* Mérlegen, v. 1943-1945, 1945;
* Az Ember és a Hang, v., 1947;
* Boldog zendülés, v., 1949;
* Jelenések évei, vál. v. 1922-1949, 1957;
* Idők útján, v., 1958;
* Országutak énekei, v., 1960;
* A történelem sodrában, vál. tan., cikkek, 1961;
* Emberség tanúja, v., 1962;
* Szertelen ünnep, vál. v. 1922-1962, 1962;
* Emlékek a hőskorszakból, visszaemlékezések, 1964;
* Magam nyomában, v., 1965;
* Énekek napközben, v., 1966;
* Teremtő nyugtalanság, v., 1968;
* Emberek és állomások, visszaemlékezések, 1969;
* Nagy szelekben, v., 1971;
* Felkavart világ, visszaemlékezések [az Emlékek a hőskorszakból és az Emberek és állomások c. kötetek közös kiadása], 1972;
* Végtelen menet, v., 1973;
* Egy Plánta énekei és más versek, 1974;
* Egy költészet története, esszék, 1975;
* Tarts még, ragyogás, vál. v. [vál. Antal Gábor], 1978.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Fodor, J
Fodor, J
Osteopatio

**Osteopatio** estas alternativa kuracmetodo, konsistanta el la manipulado de la vertebroj, jen per masaĝoj de la muskoloj, jen per rektaj aŭ nerektaj manipuladoj de la artikoj kaj ligamentoj. Praktikanton de osteopatio oni nomas osteopato, sed inter la diversaj landoj kaj ties juraj konsideroj estas diferencoj (vidu ekzemple :en:Doctor of Osteopathic Medicine).

## Historio 
La vorto osteopatio litere signifas ”malsano de la ostoj”. Ĝin "inventis" usona kuracisto Andrew Still, kiu opiniis ke pli-malpli ĉiuj malsanoj estas kaŭzataj de ostoj aŭ artikoj kiuj pro malrekteco premas angiojn. Li kombinis la tiaman medicinan konon kun lia propra konvinko ke korpa histo kiu perdas moviĝon kaŭzas malbonajn efikojn al la sano. Still disvolvis metodon por per siaj manoj serĉi malpli moviĝeblan histon, ripari ĝian moviĝeblon kaj tiel kuraci. Je la 2-a de junio 1874 li baptis lian metodon osteopatio.

Precipe en Usono la terapio estas tre fama. Fine de la 20-a jarcento osteopatio en Eŭropo konatiĝis kiel unu el la kvar alternativaj kuracmetodoj apud homeopatio, akupunkturo kaj kiropraktiko. Tamen, neniu el tiuj ĉi kvar metodoj estas rekonitaj kiel medicina specialismo kaj ili ofte estas praktikataj de neoficialaj kuracistoj. Relative ofte osteopato estas ankaŭ fizioterapiisto.

## Efikeco 
Lastaj sistemaj revuoj en 2018 kaj 2016 konkludis ke ne ekzistas pruvo nek pri la efikeco de krania kaj viscera osteopatioj nek pri la valideco de iliaj mezuriloj. 

## Vidu ankaŭ
* Ostologio

## Referencoj 
Kategorio:Alternativa medicino
Calonge

**Calonge** estas komunumo en la hispana provinco Girona en la regiono Katalunio.

Ĝi havas areon de 34 km².

En 2006 Calonge havis 9 458 loĝantojn.

300ra|eta|maldekstra|Calonge
300ra|eta|Strando de Sant Antoni
maldekstra|Situo de Calonge en la Baix Empordà|eta
eta|Situo de Baix Empordà en Girona

Kategorio:Urboj de Katalunio
Kategorio:Banlokoj
Kranioterapio

**Kranioterapio** estas alternativa kuracmetodo uzata de fizioterapeŭtoj, naturopatoj, kiropraktikistoj kaj osteopatoj. Temas pri speco de osteopatio kiu aplikiĝas al la kranio. La ĉefa ideo estas per masaĝado de la vertebraro, la kranio kaj la vizaĝo forigi la limigojn de nervoj, optimumigi la moviĝon de la cerba fluaĵo kaj repoziciigi ostojn en ĝusta loko. Kranioterapiistoj uzas la terapion por kuraci psikan streĉon, nukan kaj dorsan dolorojn, migrenon (hemikranion) ktp.

Kontraŭuloj opinias ke la terapio ne havas sciencan bazon kaj kelkaj studoj taksas la metodologion malforta.

## Historio 
Iniciatis kranioterapion William Sutherland(1873-1954), kiu studis kun la fondinto de osteopatio, Andrew Taylor Still, en la unua usona lernejo por osteopatio en 1898-1900.

## Efikeco 
En 2016 franca skipo studis la terapian efikecon de la kranioterapiaj teknikoj kaj la ekzamenajn fideblecon dank'al literatura revuo. Ili konkluas ke ne ekzistas seriosaj pruvoj pri ili kiel montris jam antaǔaj revuoj.

## Referencoj 
Kategorio:Alternativa medicino
Lambada

**Lambado** (portugale **Lambada**, "forta bato") estas folklora danco de nordo de Brazilo, ĉefe Maranhão kaj Parao, variaĵo de Karimboo (*Carimbó*) kun fortaj influoj de Merengo. 

## Historio 
Lambado estas varianto de Karimboo influita de polko. Dum en Karimboo la paroj dancas malproksime, en lambado paroj dancas ĉirkaŭbrakumataj per influo de polko, valso kaj aliaj eŭropaj dancoj. Karimboo estas pli sensuala kaj erotema ol lambado, en karimboo virino devas provi kovri la kapon de viro per sia jupo, en lambado la rolo de viro estas pli aktiva. Sekve, oni povas rigardi lambadon kiel provon "malerotikigi" karimboon per eŭropdevenaj elementoj.

Ĉirkaŭ 1975, radistacioj de tiu regiono nomis "lambado" ĉiuj muzikoj kun forta ritmo. En 1976 la komponisto Pinduca lanĉis unuan nefolkloran lambadon en disko *"No embalo do carimbó e sirimbó vol. 5"*: *"Lambada (Sambão)"* (t. e. "lambada (sambaĉo)". Mestre Vieira ankaŭ kreis en 1976 muzikon *Lambada das Quebradas* (t. e., "lambado de strataĉoj"). Sekve, en Brazilo, oni ĉiam rigardis lambadon kiel aĉan kaj iom tedan folkloran dancon, sen granda intereso, ĝis grupo Kaoma en la jaro 1989 lanĉis en Eŭropo grandan dancan furorkanton *Lambada*.

Post tio francaj diskkompanioj aĉetis rajtojn de multaj brazilaj lambadoj kaj la ritmo furoris ankaŭ en Brazilo, kvankam oni ĉiam daŭris rigardi ĝin kiel iom teda. Novaj komponistoj, influitaj de zouk kreis novajn lambadojn, ĉefe por disvendado en eksterlando en 1990-aj jaroj.

Hodiaŭ en Brazilo, lambado estas denove preskaŭ nur folklora danco.

## Vidu ankaŭ 
* Latinamerikaj dancoj

## Eksteraj ligiloj 
* Ekster Sudameriko la tradicia brazila danco kiel skribite aparte plikonatiĝis per la samnoma furorkanto de la grupo Kaoma el 1989: jen kompara versio kantata en tri lingvoj: la portugala, angla kaj pola, por simboli la intertempan tutmondecon de la kanto - en la retejo *TikTok*

Kategorio:Folkloro
Kategorio:Dancoj
Paciento

dekstra|eta|250px|Juna paciento
**Paciento** estas persono kiu bezonas medicinan, paramedicinan kaj/aŭ flegistan helpon. Paciento estas helpobezona kaj ĝuas la zorgojn aŭ la atenton de medicina prizorgisto. Paciento estas iu kiu ne povas zorgi pri si mem pro certa malsano.

Kiam iu bezonas helpon post akcidento, oni parolas pri viktimo. Se persono bezonas psikan helpon aŭ helpon de socia helpanto, oni parolas pri kliento.

## Referencoj
Opus caementicium

[eta|260px|Ekzemplo pri *opus caementicium*: tombo ĉe la antikva Apia vojo en [Romo. La originala kovraĵo estis removita.]]
**Opus caementicium** [ópus kajmentícium] estis romia tekniko por konstrui uzante cementon. Ĝi estis uzata ekde la Romia respubliko tra la tuta historio de la Romia imperio.

Opus caementicium estis pretigita el miksaĵo de agregaĵo kaj ligaĵo, kiu rigidiĝis miksiĝante kun akvo. Oni uzis ligaĵon en la romia epoko gipson kaj kalkon, sed ankaŭ la pucolano (trovita en meza Italio) estis favorita. Oni ne uzis pluajn rigidigajn elementojn (kiel ŝtalon).

## Eksteraj ligiloj 
* *Opus caementicium* 
* Romia cemento 

Kategorio:Romio
Arthur Bárdos B.

**BÁRDOS B. Artúr**, (ba:rdoŝ) familinomo: *Boros-Bárdos* estis rumanuja hungara poeto, novelisto, ĵurnalisto naskita en Kluĵo la 3-an de januaro 1923 kaj mortinta en Dortmund la 23-an de majo 2011.

## Biografio 
La mezlernejon Bárdos B. finis en sia naskiĝurbo. Komence li laboris ĉe la gazeto Egység (1946-48), pli poste ĉe la revuo Utunk (1948-58). Ekde 1958 li vivis en Vieno kaj ekde 1986 en Dortmund.

## Verkoj
**Ötven vers* [kun pluraj], Kvár, 1950;
**Virrasztó szerelem*, poemoj, Bk., 1955;
**Csöndes leszámolás*, poempoj, Békéscsaba, 1989;
**Száműzött esztendők*, poemoj, Békéscsaba, 1990;
**Határok határán*, poemoj 1985-1995, Békéscsaba, 1996.

## Tradukaĵoj 
*N. Moraru-A. Baranga: *A nép javáért* (kun András Szilágyi), d., Bk., 1951.
## Fontoj
* Romániai magyar irodalmi lexikon
*Nyugati magyar irodalmi lexikon és bibliografia

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Homel

eta|250px|maldekstra|Regiona dramoteatro
**Homel** - beloruse *Гомель*, ruse *Гомель* (tiulingve prononcata pli-malpli *Gomelj*) - estas urbo en la sudorienta parto de Belorusio. Ĝi estas la ĉefurbo de Homela regiono, nomata laŭ la urbo. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

## Administracia divido 
Homel konsistas el kvar distriktoj: Soveta, Centra, Fervoja, Novobelica.

## Historio 
La urbo unuafoje menciiĝis en kronikoj en la jaro 1142 (tiu dato konsideratas kiel fondojaro de la urbo) kiel urbo en la historia *Ĉernigova/Ĉernihiva princlando*. De la jaro 1335 Homel apartenis al la Grandduklando Litovio, de la jaro 1772 jaro al la Rusia Imperio. De la jaro 1919 la urbo estis centro de *Homela gubernio* en RSFSR de Sovetunio, kaj de la jaro 1926 ĝi estis parto de Belorusa Soveta Socialisma Respubliko de Sovetunio. De la jaro 1938 la urbo estas la administra centro de la samnoma Homela regiono.

## Industrio 
Granda industria centro: produktado de kemiaj sterkoj, stabloj, agrikulturaj maŝinoj, vitro, prilaborado de diamantoj, dolĉaĵoj.

## Ĝemelaj urboj 
Interalie estas 
* 

## Komunikado 
Fervoja ligo ekzistas kun Brjansk, Bresto, Ĉernihivo, Minsko kaj Baĥmaĉ en Ĉernihiva provinco, ŝosea kun Kievo, Vicebsk, Minsko, Bresto, Brjansk, Mahilovo, Kalinkaviĉi, Bobrujsk kaj Ĉernihivo.

## Vidu ankaŭ 
* Homel (stacidomo)
* Trolebusa transporto en Homel
* Homela palaco

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Homela regiono
Kategorio:Urboj de Belorusio
Árpád Bardócz

**BARDÓCZ Árpád** [bardo:c] estis hungara tradukisto, poeto naskita en Nagyilonda la 23-an de aprilo 1888 kaj mortinta la 9-an de aŭgusto 1953 en Budapeŝto.

## Biografio 
Post juraj studoj Árpád Bardócz estis oficisto en Temeŝvaro. En 1921 li translokiĝis Hungarujon kaj loksidiĝis en Vác, kaj tie li hungarigis la komediojn de Johann Wolfgang Goethe. Li estis kunlaboranto de la revuoj Erdélyi Szemle, Pásztortűz, Erdélyi Helikon.

## Poemvolumo 
**Fényáradás* (Bp., 1935).

## Tradukaĵvolumoj ĉefaj 
*Thea Sternheim: *Anna* (romaneto, kunultradukisto Roland Angerbauer, Tv. 1920);
**Japán versek* (pere de germana lingvo, Tv. 1920);
*Vasile Alecsandri-tradukaĵoj en tri volumoj: *Pasztellek* (Kv. 1926); *Emlék* (Kv. 1935) kaj *Könnycseppek* (La Fontaine Irodalmi Társaság kiadása, Bp. 1938);
**Német költők* (Bp. 1936);
**Hetedik ősz* (polaj poemoj, Bp. 1938).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon
Hadrono

**Hadrono** (el greka *hadros* — forta) estas familio de kompundaj (t.e. nefundamentaj) elementaj partikloj, kiuj partoprenas en fortaj interagoj kaj konsistas je kvarkoj. La termino estas enkondukita far Soveta fizikisto Lev Okun. Ekzistas du bazaj grupoj de hadronoj:
* Barionoj - konsistas je tri kvarkoj de diferaj kolorŝargoj, kiuj kune donas t.n. *blankan* aŭ *senkoloran* kombinaĵon. Al barionoj apartenas nuklonoj (t.e. protonoj kaj neŭtronoj, el kiuj konsistas nukleo) kaj hiperonoj (multepezaj kaj nestabilaj partikloj, kiuj observeblas nur en partiklaj akceliloj).
* Mezonoj - konsistas je unu kvarko kaj unu kontraŭkvarko. Al mezonoj apartenas pionoj (π-mezonoj), kaonoj (K-mezonoj) kaj multaj pli pezaj partikloj.

Antaŭe, *mezono* signifis *meza je maso*, kaj pro tio al kategorio de mezonoj apartenis ankaŭ muonoj, kiuj tiam nomiĝis *μ-mezonoj*. Nun oni scias, ke muono ne konsistas je kvarkoj kaj do tute ne estas hadrono; ĝi apartenas al leptonoj. Do, nomo *μ-mezono* estas malĝusta.

Krom tiuj, antaŭnelonge estis malkovritaj t.n. *ekzotaj hadronoj* - la partikloj, kiuj ankaŭ konsistas je kvarkoj kaj partoprenas je fortaj interagoj, sed ne estas nek trikvarkaj, nek kvark-plus-kontraŭkvarkaj:
* ekzotaj barionoj, inter kiuj pentakvarkoj
* ekzotaj mezonoj- tetrakvarkoj, glupilkoj, hibridaj mezonoj ktp.
Mýtne Ludany

**Mýtne Ludany,** hungare **Vámosladány** estas vilaĝo en Slovakio en regiono Nitra, en distrikto Levice.
eta|dekstra|330px|Mýtne Ludany situas en la plej griza distrikto

## Bazaj informoj 
* Areo: 18 km²
* Loĝantaro: 900
* Alto super marnivelo: 157 m
* Aŭtokodo: LV...
* Poŝtkodo: 935 56
* Telefonprefikso:

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo inter 2 rojoj, laŭ flankovojoj. Levice troviĝas 7 km-ojn for.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1375. En 1910 loĝis tie 1279 da homoj, (hungaroj en majoritato, slovakoj en minoritato). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Bars, al distrikto de Léva, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la loko rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito granda parto de la hungaroj estis deportitaj, la restintaj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 897 da homoj, (481 slovakoj, 410 hungaroj).

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al Ĉiuj Sanktuloj de 1494
* elvidejo 3 km-ojn for de la vilaĝo
* lago

Kategorio:Municipoj en distrikto Levice
Krškany

**Krškany,** hungare **Kereskény** estas malgranda vilaĝo en Slovakio en regiono Nitra, en distrikto Levice.
eta|dekstra|400px|Krškany situas en la plej griza distrikto, la ruĝo montras la distriktejon

## Bazaj informoj 
* Areo: 17&nbsp;km²
* Loĝantaro: 760
* Alto super marnivelo: 170 m
* Aŭtokodo: LV...
* Poŝtkodo: 934 01
* Telefonprefikso: 36
 
## Situo 
Krškany situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Levice troviĝas 5&nbsp;km-ojn for.

## Historio 
Krškany estis loĝata dum la neolitiko. La unua mencio devenis el 1242 en formo *Keresken*. En la 15-a jarcento la vilaĝo apartenis al fortikaĵo Léva. Dum la historio formiĝis 2 vilaĝoj Granda kaj Malgranda Kereskény. En 1910 loĝis en Malgranda Kereskény 246, en Granda Kereskény 421 da homoj, (en ambaŭ slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Hont, al distrikto de Bát, poste al Ĉeĥoslovakio, fine al Slovakio. Post la 2-a mondmilito la hungaroj estis deportitaj laŭ Dekretoj de Beneš. La vilaĝoj unuiĝis en 1960. En 2001 loĝis tie 767 da homoj, (738 slovakoj, 18 hungaroj).
  
## Vidindaĵoj 
* baroka kaj klasikisma katolika preĝejo de 1777
* baroka kastelo el la 17-a jarcento en vilaĝparto Granda Kereskény
* klasikisma kastelo el la 19-a jarcento en vilaĝparto Malgranda Kereskény

## Famuloj
En Granda Kereskény aŭ Nagykereskény naskiĝis:
* hungara geologo Jenő Noszky (1880)
* hungara oficisto György Mailáth (1752-1821).
En la iama Kiskereskény naskiĝis hungara agronomo Lajos Ordódy.

Kategorio:Municipoj en distrikto Levice
Csaba Sánta

**SÁNTA Csaba** [ŝAnta] rumanuja hungara skulptisto. Li naskiĝis la 6-an de aprilo 1964 en Sovata.

## Biografio 
Csaba Sánta finis en la belarta sekcio de la liceo Târgu Mureş en 1982 kaj en 1990 en la Belarta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo. Liaj majstroj estis Vince Bocskai, István Gergely. Li vivas en sia naskiĝurbo, sed li instruas en Odorheiu Secuiesc en la Muzika kaj Arta Liceo Imre Palló.

## Premioj, distingoj 
* 2000: Stipendio de Budapest Galéria ;
* 2001: Stipendio de Nemzetközi Kerámia Stúdió, Kecskemét.

## Fonto 
* Artportal.hu 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj skulptistoj
Hontianska Vrbica

**Hontianska Vrbica,** hungare **Hontfüzesgyarmat** estas vilaĝo en Slovakio en regiono Nitra, en distrikto Levice. La slovaka historia nomo estis **Hontianske Ďarmoty**.
 
## Situo 
Hontianska Vrbica situas sur deklivoj, laŭ flankovojoj, ĉefvojo Nové Zámky-Šahy preteriras. Levice troviĝas 13 km.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1135. La kampoj longe apartenis al ĉefepiskopejo de Esztergom. Spite la turkajn atakojn la vilaĝo restis viva. En 1910 loĝis tie 1160 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Hont, al distrikto de Vámosmikola, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito granda parto de la hungaroj estis deportitaj, la restintaj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 574 da homoj, (347 slovakoj, 212 hungaroj).

## Vidindaĵoj 
* gotika katolika preĝejo omaĝe al Sankta Marteno de 1442, baldaŭe barokiĝis
* klasikisma kalvinana preĝejo de 1784, renoviĝis en 1889, 1900 kaj en 1930

## Famuloj 
* En la iama Hontfüzesgyarmat naskiĝis hungara pentristo János Pleidell.
* En Hontianska Vrbica naskiĝis hungara verkisto Gyula Duba.

Kategorio:Municipoj en distrikto Levice
Erzsébet Balogh

**BALOGH Erzsébet**, *Veress* estas rumanuja hungara pentristino naskita en Blaĵo  la 9-a de septembro 1963.

## Biografio 
Erzsébet Balogh finis inter 1983-87 en la Belarta Altlernejo Ion Andreescu ĉe majstro Pál Veress. Inter 1993-94 ŝi ricevis postuniversitatan instruon en Magyar Képzőművészeti Főiskola de Budapeŝto ĉe Zoltán Tölg-Molnár. Ŝi estis ano de Marosvásárhelyi Műhely (MAMŰ) kaj Grupo Rózsa. En 1990 ŝi translokiĝis Hungarujon

## Fonto
*Artportalo.hu 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Kategorio:Hungaraj pentristoj
Vince Bocskai

**BOCSKAI Vince** (boĉkai) estas rumanuja hungara skulptisto naskita en Sovata la 16-an de decembro 1949.

## Biografio 
Inter 1968-74 Vince Bocskai studis en la Belarta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo ĉe András Kós, Jenő Korondi, Egon Löwith, Virgil Fulcea. Ekde 1974 li estas desegninstruisto en sia naskiĝurbo. Inter 1976-81 en la arttendaro de Praid en la iama salminejo li skulptis grandmezurajn reliefojn.

## Premioj, distingoj 
* Magyar Művészetért Díj 2007.

## Individuaj ekspozicioj 
* 1990 • Nyíregyháza • Budapest

## Elektitaj grupaj ekspozicioj 
* Médium II., Sepsziszentgyörgy.

## Publikplacaj kreaĵoj 
* Petőfi Sándor (büszt, 1991, Szováta)
* Mikes Kelemen (1991, Zágon)
* Nicolae Bǎlcescu (büszt, 1992, Szováta)
* Petőfi Sándor (1993, Százhalombatta)
* Bernády György (bronz, 1994, Marosvásárhely).

## Literaturo 
* Nagy Miklós Kund: *Bocskay Vince*, 2008, Csíkszereda.

## Fonto 
* Artportalo.hu 

Bocskai, V
Akvofalo Mumlava

**Akvofalo Mumlava** () estas akvofalo en Mumlava Valo (), kiu estas valo de Gigantmontaro en distrikto Semily en Ĉehio proksime de urbo Harrachov (1,5 km). Ĉi valo troviĝas proksime de ĉeĥa pola limo sub la ĉefa montoĉeno sub la monto Mumlavská hora (). Akvofalo estas la plej potenca akvofalo en Ĉeĥio laŭ trafluo de akvo. Rekte sub la akvofalo troviĝas t.n. eroziaj kaldronoj, kiu estis kreitaj per movado de akvo kaj abrazia materialo - ŝtonoj, ŝtoneroj, sablo kaj gruzo. La akvofalo estas la plej bela dum printempo kiam ĝi havas sufiĉo da akvo post la neĝdegelado.
Dum la vintro ofte la akvofalo frostigas kaj kreas t.n. glaciofalo – la interesega kreaĵo de la akvo kaj la frosto.
## Aliro 
Dosiero:Szlak niebieski.svg , Dosiero:Szlak czerwony.svg - Nuntempe akvofalo estas rekte alirebla per ruĝ- kaj blumarkita turistapiedvojo de urbo Harrachov.

## Vidu ankaŭ 
Listo de ĉeĥaj akvofaloj

## Fonto de informoj kaj bildo de akvofalo 
Paĝaro pri ĉeĥaj akvofaloj (ĉeĥe):
* http://www.vodopady.info/cz/krkonose/mumlava.php

Mumlava
Kategorio:Akvaro en distrikto Semily
Kategorio:Akvokolekta areo de Elbo
Kategorio:Akvofaloj en Regiono Liberec
Kategorio:Harrachov
Zoltán Rákosy

**RÁKOSY Zoltán** [rakoŝi] estis hungara pentristo, mezlerneja kaj altlerneja instruisto.

Zoltán Rákosy naskiĝis en Sepsiszentgyörgy je la 22-a de februaro 1910 kaj mortis en Budapest je la 20-a de majo 1971.

## Biografio 
Zoltán Rákosy studis en Kecskemét ĉe Imre Révész (pentristo), pli poste en 1935 en la Belarta Altlernejo de Budapeŝto ĉe János Vaszary, László Kandó. En 1935-36 li iĝis asistanto de László Kandó, poste li studvojaĝis al Italio helpe de stipendio. Ekde 1938 li ekspoziciis. Inter 1939 kaj 1949 li instruis en diversaj mezlernejoj, poste en la Industriarta Altlernejo. Li pentradis pentraĵojn kaj freskojn.

## Elektitaj ekspozicioj 
* 1950, 1952, 1955 Arthalo Budapeŝto
* 1951 Budapeŝto

## Elektitaj disĉiploj 
* József Baska
* Ernő Fóth

## Fontoj 
* Artportalo.hu 

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Joseph Bonaparte

eta|200px|Jozefo Bonaparte
**Jozefo Napoleono Bonaparte,** reĝo de Napolo kaj Sicilio, reĝo de Hispanio kaj grafo de Survilliers, (n. la 7-an de januaro 1768 en Corte - m. la 28-an de julio 1844 en Florenco) estis la pli aĝa frato de la franca imperiestro Napoleono la 1-a, kiu nomumis lin reĝo de Napolo kaj Sicilio (1806-1808) kaj poste reĝo de Hispanio.

Jozefo Bonaparte restis reĝo de Hispanio ekde la 6-a de junio 1808 ĝis la 11-a de decembro 1813, sed fakte revenis al Francio de la 13-a de junio 1812. Dum tiu tempo estis la politika referenco de la franca okupado de la lando kaj de la hispanoj kiuj apogis ĝin, sed tute la celo de la kritikoj de la hispanoj kiuj ribeliĝis kontraŭ tiu; laŭ moknomo li estis nomita "Pepe Botella" (Joĉjo Botelo) laŭ supozata drinkemo kaj laŭ tiu nomo ankoraŭ estas konata inter hispanoj. Li poste vivis iom da tempo en Usono (precipe en Novjorko kaj Filadelfio) sed sekve revenis al Eŭropo kaj mortis en Florenco.

Joseph
Joseph
Kategorio:Membroj de la franca Akademio de Surskriboj kaj Beletro
Kategorio:Unua Franca Imperio
Dániel Veress

**VERESS Dániel** (vereŝ) estis rumanuja hungara literaturhistoristo, dramverkisto naskita en Sfântu Gheorghe la 1-an de junio 1929 kaj mortinta samloke la 29-an de marto 2002.

## Biografio 
Dániel Veress pristudis psikologion kaj filozofion en Universitato Bolyai de Kluĵo en 1948-1951, poste li havigis diplomon pri la hungara lingvo kaj literaturo en 1957 en la sama universitato. Li estis oficisto en sia naskiĝurbo, ekde 1968 ĵurnalisto, ekde 1970 dramaturgiisto de Sepsiszentgyörgy Állami Magyar Színház

## Verkoj 
* *Mikes*. Négy tél, dramo., Bk., 1969;
* *Vándorúton*, eseoj, portretoj, studaĵoj, Bk., 1971;
* *A rodostói csillagnéző*. Gvidilo al leterlibro de Kelemen Mikes, monografieto., Kvár, 1972;
* *Báthory*. *Wesselényi*, du drmoj, Bk., 1973;
* *Mikes és a szülőföld*, studaĵo., Bk., 1976;
* *Szerettem a sötétet és a szélzúgást*. Vevi kaj verko de Zsigmond Kemény, monografieto., Kvár, 1977;
* *Így élt Mikes Kelemen*, 1978;
* *Örvényben*, 1978;
* *A színház vonzásában*, studaĵoj, kritikoj, Sepsiszentgyörgy, 1980;
* *Wesselényi Miklós*, biografio, 1982;
* *A megtévesztett Misztótfalusi Kis Miklós monológja az eklézsiakövetés után*, monodramo, 1993.

## Libroj redaktitaj 
* Tompa László: Versek, bev., Bk., 1963;
* Shakespeare: Hamlet, dán királyfi, utószó, Bk., 1964;
* G. Büchner: Danton halála, utószó, Bk., 1968;
* Hét egyfelvonásos, antol., bev., Sepsiszentgyörgy, 1971;
* Wesselényi Miklós: Balítéletekről, vál., bev., jegyz., Bk., 1974;
* Mikes Kelemen: Törökországi levelek, vál., bev., jegyz., Kvár, 1974;
* H. Pontoppidan: Szerencsés Péter, utószó, Bk., 1974;
* A magyar elbeszélő költészet remekeiből, antol., vál., bev., Bk., 1974;
* Sütő András: Nyugtalan vizek, bev., Bk., 1974;
* Mikszáth Kálmán: Tavaszi rügyek. - Szent Péter esernyője, előszó, Bk., 1976;
* A bölcsőhely parancsai. Szemelvények a hazai magyar emlékiratirodalomból, vál., bev., jegyz., Bk., 1978;
* (Kemény Zsigmond: Két boldog, vál., előszó, jegyz., Kvár, 1979;
* Németh László: VII. Gergely, utószó, Bk., 1979;
* Emlékezetül hagyott írások. Erdélyi magyar emlékírók, vál., bev., jegyz., Kvár, 1983;
* Mikes Kelemen: Törökországi levelek. - Mulatságos napok, vál., bev., jegyz., Bk., 1988;
* Mikes Kelemen: Édes néném, breviárium, összeáll., Sepsiszentgyörgy, 1995.

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon 

Veress, D
Veress, D
Ilia Volen

**Ilia VOLEN** (bulgare *Илия Волен;* naskiĝinta la ; mortinta la ) estis bulgara verkisto.

## En Esperanto aperis 
* *Viŝo rigardas en la estontecon.* Tradukis Stojan Ĝuĝev. En: *Bulgara prozo,* Sofio 1960, p. 125–139.

Kategorio:Bulgaraj verkistoj
Pál Veress (pentristo)

**VERESS Pál** (vereŝ), nomata *Veresspál*, estis rumanuja hungara pentristo naskita en Sfântu Gheorghe la 23-an de aŭgusto 1929 kaj mortinta en Kluĵo la 11-an de oktobro 2002.

## Biografio 
Pál Veress studis en la *Academia de Belle Arte* en Bukareŝto en 1948 ĉe Nicolae Dârâscu kaj Ioan Marsic, pli poste du jarojn li daŭrigis en Belarta Altlernejo Ion Andreescu unue en la fako pri grafiko, pli poste en la fako pri pentro ĉe Tibor Cs. Erdős kaj Gábor Miklóssy. Ekde 1954 li estis en la instituto asistanto de Miklóssy , pli poste lektoro ekde 1962 ĝis sia pensiuliĝo en 1990.

## Fonto 
* Retpaĝo de artisto , 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Imre Gáll

**GÁLL Imre** (ga:l) hungara abelbredisto, redaktoro, abelistbredista ĉefinspektoro: Miklósvár, 19-a de februaro 1879. – Gödöllő, 10-a de novembro 1950.

## Biografio 
Ekde 1909 li estis la sekretario de Abelistasocio de Udvarhely. Li estis respondecredaktoro en Kézdivásárhely de revuo Székely Méhész (Sikula Abelbredisto) (1920–21), pli poste de Méhtenyésztés (Abelbredado). Un Hungarujo li laboris en Debrecen (1922), pli poste en Gödöllő (1923–34). Ĝis sia pensiuliĝo li estis oficisto en la ministerio por agrikulturo (1934–35).

## Verkoj ĉefaj 
**A méhészek karácsonya* (Gödöllő, 1927); 
**A méhgazdaság üzemtana* (Gödöllő, 1928);
**A népies méhészkedés módja* (Hatvan, 1936); 
**Méhészeti ismeretek kincsesháza* (Bp., 1941).

Gall, I
Gall, I
Gall, I
Screaming Trees

**Screaming Trees** estas amerika rokbando de Seattle, Vaŝingtonio. Ekde ilia ekesto en la jaro 1988, la bando vendis pli ol kvindek milionojn albumojn kaj gajnis du Grammy Premiojn.

Kategorio:Seattle (Vaŝingtonio)
Kategorio:Rokmuzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1985
Dunaszentgyörgy

**Dunaszentgyörgy** estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Tolna, en Distrikto Paks. La loknomo signifas: Danubo-Sankta Georgo. La pli fruaj nomoj estis Tolnaszentgyörgy, Magyarszentgyörgy, Ráczszentgyörgy.
eta|maldekstra|Dunaszentgyörgy el la supro
eta|dekstra|Dunaszentgyörgy
eta|dekstra|300ra|Dunaszentgyörgy

## Bazaj informoj 
* Areo: 38&nbsp;km²
* Loĝantaro: 2690
* Poŝtkodo: 7135
* Telefonprefikso: 75

## Situo 
Dunaszentgyörgy situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Budapeŝto-Mohács, la Danubo preterfluas. Paks troviĝas 10, Szekszárd 25&nbsp;km-ojn for.

## Historio 
La vilaĝo estis loĝata dum la neolitiko kaj bronzepoko. La unua mencio devenis el 1471. La kampoj apartenis al diversaj ekleziuloj. La turkoj faris senhoma la vilaĝon. En 1718 kalvinanaj hungaroj refondis la komunumon.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 1783
* katolika preĝejo omaĝe al Sankta Georgo de 1996

## Famuloj 
* En Dunaszentgyörgy naskiĝis János Dömötör, ĵurnalisto, poeto.
* En Dunaszentgyörgy mortis István Pap (Bilkei), kalvinana pastro.

## Komunumoj de Sankta Georgo en Hungara reĝlando 
Pro grandeco la tabelo ne havas la ceterajn komunumojn en Transilvanio, vidu ilin Csíkszentgyörgy!

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vinvilaĝoj
Frapdinamiko

**Frapdinamiko** estas la eco de klavarinstrumentoj, reagi sur diference fortika frapado de klavo per diferenca fortiko de la generita tono kaj per tio allasi variantan dinamikon. La fakte bezonatan fortoelspezon tamen oni nomas frapforton.

Je la piano frapdinamiko kaj frapforto ekestas pro la strukturo de la mekaniko.

Multaj klavariloj ne ebligas frapdinamikon, ekz. la orgeno aŭ la klaviceno. Je tiuj ĉi instrumentoj anstataŭe uzeblas diversaj aliaj rimedoj por la reguligo de la laŭteco, kiuj tamen ne ebligas al la ludanto influi ĉiujn unuopan tonon en sia laŭteconivelo. Ĵus tiu ĉi nova ebleco de diferencigita dinamiko estis la bazo por la venkiro de la piano dum la 18-a jarcento.

Je digitala piano estas elektronike mezurata la forteco de la frapado (kiel rapideco de la klavomovo) kaj estas sendependa de frapforto. Ĝi influas variajn parametroj de la songenerado.
*Je la imitado de naturaj instrumentoj tio fariĝas precipe per ŝanĝigo de la laŭteconivelo kaj la brileco de la generata tono.
*Je intencite sintezaj sonoj la frapforto kune kun adekvataj teknikaj reguligoj povas mastrumi ankaŭ aliajn parametrojn kiel ekz. efektoj, daŭro de ekosciladoj aŭ elosciladoj aŭ eĉ la transŝaltado al aliaj sonoj.

Kategorio:Klavarinstrumentoj
Gerő Buzás

**BUZÁS Gerő** (buza:ŝ) estis rumanuja hungara verkisto naskita en Miklósvár la 21-an de septembro 1904 – kaj mortinta la 21-an de februaro 1987.

## Biografio 
Gerő Buzás finis la mezlernejon en Csíkszereda, la teologion en Alba Iulia. Li laboris en Joseni, Petroşani, Braŝovo, Ocna Mureş, Kluĵo, Cavnic. Ekde 1945 li vivis en Hungarujo, laste en Szentpéterúr.

## Verkoj 
* *A hargitai lélektorony* (regényfilm, Kv. 1938).

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Buzas, G
Buzas, G
Horný Pial

**Horný Pial,** hungare **Felsőpél,** germane **Ober-Pill** estas malgranda vilaĝo en Slovakio en regiono Nitra, en distrikto Levice. Horný kaj felső signifas supra.
eta|dekstra|400px|Horný Pial situas en la plej griza distrikto, la ruĝo montras la distriktejon
* Areo: 6&nbsp;km²
* Loĝantaro: 250
* Alto super marnivelo: 170 m
* Aŭtokodo: LV...
* Poŝtkodo: 935 37
* Telefonprefikso: 36

## Situo 
La vilaĝo situas en valo de rojo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Šurany-Levice. La lasta troviĝas 20&nbsp;km-ojn for.

## Historio 
La unua mencio pri la loko devenis el 1209, pri la vilaĝo en 1251 en formo *"Peel"*. Inter 1543-1583 la vilaĝo apartenis al Turka Imperio. En 1910 loĝis tie 419 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Bars, al distrikto de Verebély, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 291 da homoj, (152 hungaroj, 137 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo de 1830
* kalvinana preĝejo de 1837, turo alkonstruiĝis en 1929
* tombeja kapelo el la 12-a jarcento, baldaŭe barokiĝis

Kategorio:Municipoj en distrikto Levice
Dolný Pial

**Dolný Pial,** hungare **Alsópél,** germane **Unter-Pill** estas vilaĝo en Slovakio en regiono Nitra, en distrikto Levice. Dolný, unter kaj alsó signifas suba.
eta|maldekstra|Kastelo en Dolný Pial

## Bazaj informoj 
* Areo: 14 km²
* Loĝantaro: 890
* Alto super marnivelo: 182 m
* Aŭtokodo: LV...
* Poŝtkodo: 935 37
* Telefonprefikso: 36

## Situo 
Dolný Pial situas en valo de rojo, laŭ flankovojoj. Levice troviĝas 18 km-ojn for.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la loko el 1251 en formo *"Peel"*, pri la vilaĝo el 1470. En 1910 loĝis tie 1347 da homoj, (hungaroj en majoritato, slovakoj en minoritato). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Bars, al distrikto de Verebély, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 979 da homoj, (923 slovakoj, 35 hungaroj).

## Vidindaĵoj 
* baroka katolika preĝejo de 1720
* klasikisma kastelo el la 19-a jarcento

## Famuloj 
En la iama Alsópél naskiĝis hungara piaristo Ede Polák.

Kategorio:Municipoj en distrikto Levice
Domadice

**Domadice,** hungare **Dalmad** estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Nitra, en Distrikto Levice.
eta|dekstra|400ra|Domadice situas en la plej griza distrikto, la ruĝo montras la distriktejon
Ne miskomprenu kun vilaĝo Demandice en la sama distrikto!

* Areo: 14 km²
* Supermara alteco: 161 m
* Loĝantaro: 560
* Poŝtkodo: 935 87
* Aŭtokodo: LV
* Telefonprefikso: 36

## Situo 
La vilaĝo situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Levice troviĝas 15 km-ojn for.

## Historio 
La vilaĝo estis loĝata dum la frua bronzepoko. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1138 en formo *"villa Dalmadi"*. En 1910 loĝis tie 501 da homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Hont, al distrikto de Bát, poste al Ĉeĥoslovakio, fine al Slovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo situis laŭ la nova landolimo en la slovaka flanko. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 266 da homoj, (251 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* baroka katolika preĝejo omaĝe al apostolo Sankta Paŭlo de 1779
* klasikisma kapelo omaĝe al Sankta Kruco el la 19-a jarcento

Kategorio:Municipoj en distrikto Levice
Black Sabbath

eta|Geezer Butler, Tony Iommi, Bill Ward, Ozzy Osbourne (1970)

**Black Sabbath** estis angla metalroka muzikgrupo, kreita en 1968 en Birmingham, Anglio. La unua historia formacio konsistis el Ozzy Osbourne (voĉulo), Tony Iommi (gitaristo), Geezer Butler (basgitaristo) kaj Bill Ward (drumisto). Ili estas konsiderataj ankaŭ kiel fondintoj de *doom metal*, kiu influis multajn aliajn stilojn. Ekde 1970 ĝis 2000 estis venditaj pli ol cent milionoj da kopioj de albumoj, kio igas Black Sabbath unu el la plej sukcesaj grupoj de metalroko, apud Judas Priest, Iron Maiden kaj Metallica.

La signifo de la nomo Black Sabbath en Esperanto estas "nigra kunveno de sorĉistoj".

Kategorio:Muzikaj grupoj en 1960-1969
Kategorio:Muzikaj grupoj en 1970-1979
Kategorio:Muzikaj grupoj en 1980-1989
Kategorio:Muzikaj grupoj en 1990-1999
Kategorio:Muzikaj grupoj en 2000-2009
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1968
Endre Bustya

**BUSTYA Endre** buŝtja, (pseŭdonimoj *Andor Jászai*, *Károly Gombos*) estis rumanuaj hungara literaturhistoriisto, tradukisto. Li naskiĝis en Târgu Mureş la 29-a de junio 1927 kaj mortis en Kluĵo la 23-an de decembro 1996.

## Biografio 
Endre Bustya finis la mezlernejon en sia naskiĝurbo en 1946. En la Universitato Bolyai li studis en la fako pri la hungara-latina lingvoj kaj estetiko, sed kiam li estis en la 3-a studjaro, oni arestis lin (akuzo: *publika instigo*). En 1950-51 li estis libroeldonej-lektoro en Kluĵo, pli poste oni arestis lin denove kiel *malamikon de popolo*, kaj kondamnis al morto, sed post dek monatoj li elliberiĝis. Li laboris en karbminejo de Borsec, pli poste kiel oficisto. Inter 1957 kaj 1961 li estis bibliografo de la Teleki Téka kaj denove korplaboristo ĝis 1966. Ekde 1974 li estis legantredaktoro de revuo Korunk.

## Premioj, distingoj 
* Ady Endre-rekompenco 1979.

## Libroj redaktitaj 
* Földrengés előtt, szerk. [Ady-novellák], Bk., 1952;
* Ady Endre: Novellák I-II., szerk., Mvh., 1957;
* Ady Endre: Összes novellái, s. a. r., jegyz., 1961;
* Ady Endre: Vörös felhők alatt, novellák, vál., bev., jegyz., Kvár, 1972;
* Ady életének és munkásságának időrendje [függelék a Mag hó alatt c. versválogatáshoz], Kvár, 1972;
* Ady Endre művei, II. köt., szerk., 1977.

## Tradukaĵoj 
* *Volt egyszer, hol nem volt...* rumanaj popolfabeloj, Bk., 1956;
* M. Sîntimbreanu: *Kicsi hiba - nagy galiba*, Bk., 1958;
* I. Ludo: *A tábornok úr kormányoz*, romano, Bk., 1959;
* I. C. Drăguşanu: *Erdélyi peregrinus*, bev., jegyz., Bk., 1973;
* I. Brad: *Emil Isac, új eszmék szószólója* [kun Farkas László], Kvár, 1975.

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Bustya, E
Bustya, E
Bagdad Café (filmo)

eta|dekstra|280px|La loko de *Bagdad Café*, ĉefa scenejo de la filmo, ankoraŭ ekzistanta somere de 2001, 14 jarojn poste
***Bagdad Café*** («Bagdad» Kafejo) estas germana filmo de Percy Adlon aperinta en 1987.

## Temo 
La rakonto disvolviĝas en motelo lokita en Bagdad, Kalifornio, fantomurbo en la Mojave-dezerto, vojflanke de la fama Ŝoseo 66. Post disputo kun sia edzo, Jasmin, Bavar-devena virino troviĝas sola kaj ekloĝas en «Bagdad» Kafejo mastrumata de Brenda, bruema kaj stresata virino. En tiu stranga dekoro, Jasmin komence inspiras singardemon. Tamen, iom post iom, ŝi fariĝas ne malhavebla kaj redonas vivon al «Bagdad» Kafejo.

## Teĥnikaĵoj 
* Internacia titolo: *Bagdad Café* («Bagdad» Kafejo)
* Originala titolo: *Out of Rosenheim* (For de Rosenheim)
* Reĝisoro: Percy Adlon
* Scenaro: Percy Adlon, Eleonore Adlon kaj Christopher Doherty
* Produktado: Percy Adlon kaj Eleonore Adlon
* Muziko: Bob Telson
* Foto: Bernd Heinl
* Muntado: Norbert Herzner
* Ĝenro: Drama komedio
* Aperdatoj:
** Germanio : 
** Francio : 
** Usono : 

## Rolularo 
* Marianne Sägebrecht: *Jasmin Muenchgstettner*
* CCH Pounder: *Brenda*
* Jack Palance: *Rudi Cox*
* Christine Kaufmann: *Debby*
* Monica Calhoun: *Phyllis*
* Darron Flagg: *Salomo*
* George Aguilar: Cahuenga
* G. Smokey Campbell: Sal
* Hans Stadlbauer: *Muenchgstettner*
* Alan S. Craig: *Eric*
* Apesanahkwat: *Ŝerifo Arnie*
* Ronald Lee Jarvis: *Kamion-ŝoforo Ron*
* Mark Daneri: *Kamion-ŝoforo Mark*
* Ray Young: *Kamion-ŝoforo Ray*
* Gary Lee Davis: *Kamion-ŝoforo Gary*

## Rekompencoj 
* 1989: César por plej bona fremda filmo al Percy Adlon.

## Komentaro 
* La filmo famiĝis samtempe kun originala kanzono «Calling you», interpretita de Jevetta Steele: *A desert road, from Vegas to nowhere ...*

* La vera *Bagdad Café*, antaŭe nomita *Sidewinder Cafe*, ekzistas apud la fantomurbo Bagdad (Kalifornio) en Ŝoseo 66 kaj ĉiujare akceptas nostalgiajn vizitantojn (pozicio en Google Earth: 34°49'11.10"N, 116°38'37.50"W).

## Eksteraj ligiloj 
* Out of Rosenheim en IMDB

Kategorio:Germanaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1987
Komputada tempo

En komputa komplikteorio, **komputada tempo** aŭ **kalkulada tempo** estas mezuro de tio kiel multaj paŝoj estas uzataj per iu abstrakta komputilo por kalkulado de donita komputa problemo. Por ĉiu donita modelo de abstrakta komputilo, la kalkulada tempo uzata per ĉi tiu abstrakta komputilo estas komputa rimedo kiu povas esti uzata por solvi la problemojn.

La plej komuna abstrakta komputilo uzata por konsidero de la kalkulada tempo estas la maŝino de Turing. Ĉi tia abstrakta komputilo havas regon de stato kaj kapon ĉe bendo, kaj la komputa tempo povas esti prenita kiel kvanto de paŝoj farataj per la rego de stato kaj la kapo.

Sur reala komputilo, **komputada tempo** havas eĉ pli realan sencon, ĝi povas esti konsiderata kiel tempo (mezurata ekzemple en sekundoj) bezonata por plenumi donitan taskon. Ankaŭ, pro tio ke plejparto de realaj komputiloj havas horloĝan generilon kun certa horloĝa frekvenco, la kalkulada tempo povas esti konsiderata kiel bezonata kvanto de periodoj de la frekvenco, kio estas fakte la kvanto de paŝoj farataj per la procesoro.

Multaj gravaj komplikecaj klasoj estas difinitaj kiel klasoj de problemoj bezonantaj certan kvanton de kalkulada tempo sur certa abstrakta komputilo.

Ĉi tiuj tempaj klasoj havas multajn komunajn karakterizojn, sed iliaj interrilatoj unu al la alia kaj al komplikecaj klasoj bazitaj sur la aliaj rimedoj, ekzemple la uzata memoro (spaca komplikeco), estas ankoraŭ de multaj flankoj nesciataj.

Por diversaj okazoj de determinismeco kaj nedeterminismeco, oni povas difini malsamajn komputajn rimedojn: determinisma tempo sur determinisma maŝino de Turing, nedeterminisma tempo sur nedeterminisma maŝino de Turing, kvantuma tempo sur kvantuma maŝino de Turing, kaj tiel plu.

La kalkulada tempo sur donita enigo estas egala al la profundo de la kalkulada arbo sur la enigo. Kalkulada tempo kontentigas tempajn hierarkiajn teoremojn, kiuj statas ke asimptote pli granda kvanto da kalkulada tempo ĉiam permesas kalkuli problemojn de severe pli grandaj komplikecaj klasoj.

Kategorio:Komputa komplikeco
Kategorio:Tempo
György Buzinkai

**BUZINKAI György** estis hungara kuracisto, verkisto, poeto naskita en Nagybánya en 1700 aŭ 1701 kaj mortinta en Debrecen la 17-an de marto 1768.

## Biografio 
Buzinkai studis en Marosvásárhely kaj poste medicinon ekde 1729 en Bremen, ekde 1730 en Leiden, ekde 1732 en Franeker kaj pli poste en Amsterdam. Li doktoriĝis 1733 en Franeker. Ekde aprilo de 1737 li estis urba kuracisto de Debrecen ĝis sia morto.

## Verkoj 
**Dissertatio historico-medica de venenis eorumque antidotis*, Franeker, 1733;
**Theses inaug. medicae*, Franeker, 1733;
**Elveszett bűnösnek megkerestetése és megtartása és Krisztus barátságos hivogatása*, Amsterdam, 1735;
**Rövid Oktatás, miképpen kellessék magunkat a praeservativák által a’ Pestis ellen védelmezni* (Debrecen, 1739).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

 Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Feltharoj

**Feltharoj** (aŭ **rastabukloj**) estas hararanĝo en kiuj la haroj estas kuniĝintaj en dikajn feltecajn tufojn. Ĝi povas okazi nature post longa nekombado kaj estas kutima inter rastafarianoj, kaj nuntempe ankaŭ inter regee influitaj junuloj en Okcidentaj landoj. En multaj aliaj kulturoj oni tradicie feltigas siajn harojn, interalie ĉe sadhuoj en Barato.

En la angla kaj multaj aliaj lingvoj, la nomo de feltharoj estas *Dreadlocks*. *Dread*, t.e. «timo» aludas timon de dio.

Image:Baba in Kathmandu.jpg|Sadhuo en Katmanduo
Image:Dreadlocked rasta.jpg|Rastafariano kun feltharoj
Image:Clubbing.jpg|Okcidenta junulino en klubo

## Piednotoj 
Kategorio:Hararanĝoj
Kategorio:Rastafarianismo
Kategorio:Slango
Sintona komao

La **sinton(ik)a komao**, ankaŭ nomata **didima komao** (laŭ *Didymos* la muzikisto), estas malgranda muzika intervalo de ĉ. kvinona duontono.

La sintona komao priskribas la frekvencproporcion de la pitagora tercio (ditono) kaj la puran tercion (vd. pri pura agordo); do la frekvencproporcio sumiĝas per cendoj:

::\frac{81}{64}:\frac{5}{4}=\frac{81}{80} \approx 21{,}51\;\mathrm{cendoj} .

La sintona komao grave rolas en la meztona agordo, ĉar po tercio ekzakte tiu ĉi intervalo devus esti egaligita.

La sintona komao ankaŭ aperas kiel diferenco inter *granda* kaj *malgranda* plentono:

::\frac{9}{8}:\frac{10}{9}=\frac{81}{80} \approx 21{,}51\;\mathrm{cendoj} .

## Vidu ankaŭ 
* Pitagora komao

Kategorio:Agordoj (muziko)
Kategorio:Intervaloj
János Miklósvári Sebe

**MIKLÓSVÁRI SEBE János** (mikloŝva:ri ŝebe) estis hungara reformita eklezia verkisto.Li naskiĝis en Miklósvár ?, kaj mortis la ?  ĉirkaŭ en 1749.

## Biografio 
Miklósvári Sebe studis en Koloĵvaro kaj samloke li estis helppastro ekde 1705, pli poste lernejestro en Felsőbánya. En 1710 li enskribiĝis en universitaton Odero ĉe Frankfurto. Li estis pastro ekde 1711 en Nagybánya, ekde 1727 en Felsőbánya, pli poste ekde 1734 en Hagymáslápos, kie li estis kortega pastro de Mikaelo Teleki. Ekde 1738 li estis  de distrikteklezia dekano de Nagybánya. En 1745 li loksidiĝis en Alsómisztótfalu. Li verkis en 1702 poemon je morto de Miklós Tótfalusi Kis. Li funebrparolis okaze de la morto de Jozefo Teleki kaj Mikaelo Teleki.
## Fonto
*Magyar életrajzi lexikon

Miklosvari Sebe, J
Miklosvari
Whitesnake

**Whitesnake** estas angla ŝtonroka muzikgrupo fondita de David Coverdale (fama el tempo, kiam li ludis kun Deep Purple) en la jaro 1977. Ili ludis ĉefe en la 80-aj jaroj, sed ili koncertas ĝis hodiaŭ.

Kategorio:Muzikaj grupoj en 1970-1979
Kategorio:Muzikaj grupoj en 1980-1989
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1978