open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kastelo Hluboká nad Vltavou

**Kastelo Hluboká** (germane **Schloss Frauenberg**) estas konsiderata kiel unu el la plej konataj kaj plej riĉe dekoritaj kasteloj en Ĉeĥio. Ĝi situas en la samnoma urbeto Hluboká nad Vltavou 10&nbsp;km norde de la sudbohemia ĉefurbo České Budějovice, sur roka altaĵo super la rivero Vultavo. Pro sia eksterordinara kulturhistoria valoro ĝi estis proklamita kiel **Nacia kultura memorindaĵo de Ĉeĥio**.

## Historio 
Surloke de la nuna kastelo origine staris reĝa fortikaĵo Frauenberg fondita en la unua duono de la 13-a jarcento, kiu poste trapasis renesancan kaj barokan rekonstruojn. Ekde la jaro 1660 ĝis la dua mondmilito la kastelo apartenis al la nobela gento Schwarzenberg, kiu ankaŭ meritas pri ampleksa romantika novgotika rekonstruo laŭ la modelo de la angla reĝa kastelo Windsor. Ĝi estis realigita dum 1839-1871 de la viena arkitekto Franz Beer, ampleksa ekstera kaj interna ornamo estis kompletigita de lia posteulo Ferdinand Deworetzky.

## Vidindaĵoj 
eta|200px|maldekstra|kastela biblioteko
La kastelo estas fragmentita je 11 turoj, bastionoj kun remparo kaj riĉe ornamita fasado kun multnombraj balkonoj. El la origina frugotika kastelo konserviĝis nur la gardoturo, kiu estas kerno de la nuna plej alta kastela turo.

Internon de la kastelo konsistigas entute 140 ĉambroj, el kiuj parto estas publike alirebla. El eksterordinare riĉa ekipaĵo elstaras precipe valora lignogravura kaj stuka ornamo de muroj kaj plafonoj, kolekto de bruselaj goblenoj el la 17-a jarcento, kolektoj de pentraĵoj, porcelano, vitro, stano kaj armiloj, ampleksa biblioteko kun pli ol 12 mil volumoj, triparta malfrugotika altaro en la novgotika kapelo kaj kastela kuirejo.
La kastelo estas ĉirkaŭita de ampleksa angla parko, fondita en la 18-a jarcento, kun multaj raraj arboj, ebliganta promenojn kaj elvidojn al la pejzaĝo.
Ekde 1956 en la eksa kastelrajdejo situas Sudbohemia Galerio Aleš kun daŭraj ekspozicioj pri sudbohemiaj plastaĵoj kaj gotika arto, flandra kaj nederlanda pentroarto de la 17-a jarcento kaj kun portempaj ekspozicioj pri la ĉeĥa arto de la 20-a jarcento.
La urbeto Hluboká, situanta apud la kastelo, estas populara ripoz- kaj sportcentro kun ampleksa turisma oferto (vidu oficialan urban retpaĝon). Du kilometrojn for, surrande de la fiŝlago Bezdrev, situas Bestoĝardeno kaj Ĉasista kastelo Ohrada kun ekspozicio pri ĉas- kaj forstokulturo.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala urba retpaĝo ĉeĥe, angle, germane
* Virtuala trarigardo
* 15 retpoŝtkartoj pri ekstera aspekto de la kastelo

Kategorio:Konstruaĵoj en Hluboká nad Vltavou
Kategorio:Kasteloj en Sudbohemia regiono
Kategorio:Naciaj kulturaj memorindaĵoj en Sudbohemia regiono
Kategorio:Novgotikaj konstruaĵoj en Ĉeĥio
*
Kategorio:Burgoj fonditaj en la 13-a jarcento
Hejmtasko

**Hejmtasko** estas tasko, kiun lernanto faras post kiam li aŭ ŝi revenas hejmen de lernejo. Ekzemple de taghejmtasko estas studento kiu devas legi libron kaj poste skribi tezon pri la enhavo de la libro. Ne ĉiuj lernejoj tutmonde taskas studentojn hejmtaske.

Taskolibro aŭ **Laborlibro**, en la usona eduksistemo kaj en aliaj, estas poŝlibra lernolibro eldonita por studentoj. Taskolibro estas kutime plenigita per praktikaj problemoj sur blankaĵoj kie la respondoj estu verkitaj rekte sur la libro.

Kategorio:Edukado
Magelanpluvio

La **Magelanpluvio**, *Pluvianellus socialis*, estas rara kaj unika vadbirdo kiu troviĝas nur en la plej suda Sudameriko. Ties rilato kun pluvioj kaj aliaj grupoj de vadbirdoj estas necertaj, kaj ĝi estas ofte lokita en sia propra familio, Pluvianeledoj. Tiu specio ne migras, kvankam kelkaj birdoj moviĝas iome norden sed ĉiam en suda Argentino vintre.

Tiu specio estas laŭ strukturo kaj kutimaro kiel ŝtonturnulo, sed ĝi ne povas esti konfuzita kun iu ajn alia specio de vadbirdo. Ties supraj partoj kaj brusto estas helgrizaj kaj la cetero de la subaj partoj estas blankaj. Ĝi havas mallongajn ruĝajn krurojn, nigran bekon kaj ruĝan okulon. Ĉe junuloj la okuloj kaj kruroj estas flavecaj. La voĉo estas kolumbeca *kuu*.

La Magelanpluvio reproduktiĝas ĉe akvo, kie la ino demetas du grandajn ovojn surgrunde, kvankam plej ofte nur unu ido supervivas.

La Magelanpluvio manĝas etajn senvertebrulojn, prenatajn el grundo aŭ el sub ŝtonetoj, denove kiel ŝtonturnulo.

## Referencoj 
*  Preskaŭ minacata
* *Shorebirds* de Hayman, Marchant kaj Prater, ISBN 0-7099-2034-2

Kategorio:Ĥaradrioformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Mórichida

**Mórichida** [mOrichida] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Tét. La loknomo signifas hungare: ponto de Maŭrico. Temas pri bienulo, kiu farigis ponton. 

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9131
* Areo: 32 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 850

## Geografio 
Mórichida situas sur ebenaĵo, laŭ  flankovojo, laŭ dekstra bordo de Marcal, Rába estas proksime. Tie estas ponto, grava trapasejo.

## Historio 
La turkoj detruis la vilaĝon, poste en 1945 denove detruiĝis la komunumo. En 1945 oni disdonis parcelojn al la malriĉaj kamparanoj el la grandbieno. En 1959 kolĥozo pri Lajos Kossuth formiĝis.

## Vidindaĵoj 
* Luterana kirko de 1789
* Preĝejo Sankta Jakobo de 1251

Csangota 2014 ősz.JPG|Rojo Csángota
Mórichidai evangélikus templom torony.JPG|Luterana kirko de Mórichida
Szent Jakab Mórichida-Árpás.JPG|Katolika kirko Sankta Jakobo

## Famuloj 
En Mórichida naskiĝis botanikisto Dániel Fehér.

== Komunumoj pri *híd* (=ponto) en Hungara reĝlando ==

            
Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Mérges

**Mérges** [mErgeŝ] estas tre malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Tét. La loknomo signifas hungare: kolera, tamen temas pri bienulo Nikolao *Mérges*, kiu konstruigis ponton kaj fortikaĵon en la 15-a jarcento.
eta|maldekstre|Administrejo de Mérges
eta|Luterana kirko de Mérges

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9136
* Telefonkodo: 96
* Areo: 7 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 70
* Koordinatoj: 47°36′05″N 17°26'36″E

## Situo 
La komunumo situas sur ebenaĵo for de ĉefvojo kaj fervojo, fine de sakovojo, laŭ maldekstra flanko de Rába. Csorna troviĝas 18, Győr 21, Pannonhalma 29 km-ojn.

## Historio 
Pli frue romianoj kaj avaroj loĝis tie. La turkoj detruis kaj la vilaĝon kaj la fortikaĵon en 1683. En 1873 incendio okazis. En Mérges migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* luterana preĝejo

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Csikvánd

**Csikvánd** [ĉikvAnd] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Tét.
eta|maldekstre|Katolika kirko en Csikvánd
eta|150ra|Blazono de Csikvánd

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9127
* Telefonkodo: 96
* Areo: 15 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 530
* Koordinatoj: 47°28′03″N 17°27'19″E

## Situo 
eta|Luterana kirko en Csikvánd
Csikvánd situas sur ebenaĵo laŭ flankovojoj, Marcal kaj ĉefvojo Győr-Pápa estas ne tro for. Tét troviĝas 9, Pápa 19, Csorna 27, Pannonhalma 30, Győr 32&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1270 en formo *"Chituan"*. En 1543 la turkoj okupis la komunumon. En 1911 incendio okazis. La loĝantaro okupiĝas pri terkulturado.

En Csikvánd migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
Vidindaĵoj estas la luterana preĝejo, muzeeto kaj kastelo.

## Famuloj 
En Csikvánd naskiĝis:
* verkisto Agota Kristof
* katolika pastro János Feniczy.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Kajárpéc

**Kajárpéc** (kajArpEc) estas unuigita vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Győr. Ŝajnas, Kajár kaj Péc estas familiaj nomoj.
eta|maldekstre|Luterana preĝejo en Kajárpéc

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9123
* Telefonprefikso: 96
* Areo: 32 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1370

## Situo 
Kajárpéc situas ĉe renkontiĝo de ebenaĵo kaj montetoj, laŭ traira flankovojo, for de ĉefvojo kaj rivero. Fervojo troviĝas 7, Tét 12, Győr 25, Pápa 29 km-ojn.

## Historio 
Pli frue romianoj loĝis tie. Antaŭ la turkojn la loĝantaro rifuĝis. En 1950 memstaraj vilaĝoj **Kajár** kaj **Kispéc** unuiĝis. La loĝantaro okupiĝas pri terkulturado.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Triunuo
* luterana preĝejo de 1789

## Famuloj 
En la iama Kajár mortis benediktana monaĥo Miklós József Sárkány.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Kategorio:Vinvilaĝoj
"Weird Al" Yankovic

**Alfred Matthew Yankovic** ( en Lynwood, Kalifornio), pli fama kiel sia kromnomo **"Weird Al"** ("Stranga Al"), estas usona akordionisto, kantverkisto, kantisto de komedia muziko kaj parodioj. Li ankaŭ estas produktisto, aktoro, kaj reĝisoro. Yankovic estas ĉefe konata pro sia humoraj kantoj kiuj moketas popkulturon kaj specifajn kantojn de modernaj muzikistoj. Pli ol 12 miliono da liaj albumoj estis venditaj, pli ol de iu komediisto en historio. Ekde sia unua albumo en 1983, li estas registrita pli ol 150 kantojn, kaj ludas pli ol 1000 koncertojn. Pro liaj verkoj li gajnis tri Premiojn Grammy inter naŭ kandidatigoj.

Plue de siaj muzikaj albumoj, Yankovic verkita kaj aperis kiel la ĉefa rolo en sia propra filmo, televidserio, kaj direktita muzikvideo por si mem kaj aliaj muzikistoj inkluzivante Ben Folds kaj Hanson. Li ankaŭ aperis en multaj aliaj usonaj televidserioj kiel *The Simpsons*.

[eta|Yankovic vestita kiel [Jedi dum parodio de *Star Wars*.]]

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Usonaj kantistoj
Kategorio:Usonaj muzikistoj
Kategorio:Akordionistoj
Kategorio:Usonaj vegetaranoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 23-an de oktobro
Gyarmat

**Gyarmat** [djarmat] estas vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en subregiono de Tét. La nomo signifas hungaran gentonomon.

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9126
* Telefonprefikso: 96
* Areo: 22 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 120-162 m
* Loĝantaro: 1290

## Situo 
La vilaĝo situas laŭ fervojo kaj ĉefvojo inter Győr kaj Pápa. La lasta urbo troviĝas 15, Győr 30 km-ojn.

## Historio 
Vojo de la romianoj trairis la vilaĝon. La unua mencio devenis el 1153. La loĝantaro okupiĝas pri terkulturado.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo
* golgoto
* malnovaj vinkulturaj domoj

== Komunumoj pri *gyarmat* (=hungara gentonomo) en Hungara reĝlando ==

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Nevidzany

**Nevidzany** povas esti:

*vilaĝo en Slovakio, en distrikto Prievidza vidu Nevidzany (distrikto Prievidza),
*vilaĝo en Slovakio, en distrikto Zlaté Moravce vidu Nevidzany (distrikto Zlaté Moravce).
Ibisbekulo

eta|300px|
La **Ibisbekulo** (*Ibidorhyncha struthersii*) estas specio de birdo rilata kun vadbirdoj, sed ĉefe diferenca kaj pro tio meritas siajn propran genron *Ibidorhyncha* kaj familion **Ibidorinkedoj**.

Ĝi vivas en la gruzaj riverbordoj de la altebenaĵoj de centra Azio kaj ĉirkaŭ Himalajo je altecoj de 1700 ĝis 4500 m, sed foje eĉ tiom malalte kiom ĝis 500 m.

La birdo estas tute nekonfuzebla. Temas pri eleganta mezgranda vadbirdo 39 ĝis 41&nbsp;cm longa kaj 370 ĝis 420 g peza. La plenkreskulo estas plumarkontrasta kaj griza kun blanka ventro, grizdorsa, kun ruĝaj kruroj kaj longa subenkurba beko. La vizaĝo estas nigra kaj apartiĝas el la grizaj nuko, kolo kaj brusto per blanka strio. Tiu grizaj partoj siavice apartiĝas el la blanka ventro per nigra strio. Junuloj malhavas nigron ĉe vizaĝo kaj brusto kaj ties beko estas pli senkolora. La kruroj estas brilruĝaj ĉe reproduktuloj kaj brunflavecaj ĉe junuloj. Spite sian rimarkindan bildobuntecon tiu specio ne estas tre facile videbla kaj sufiĉe kamufla en ties ŝtona medio.

Ili manĝas per tuŝoprobado sub rokoj aŭ ŝtonetaro ĉe riverujoj.

La voĉo estas sonorila *Klju-klju* simila al tiu de Griza tringo.

La ino demetas kvar ovojn en truo engrunda.

La taksonomia lokigo de tiu familio estas ankoraŭ malklara. Ĝi povus rilati kaj al hematopoj kaj al avocetoj. Por alternativa klasigado de *Ĥaradrioformaj*, vidu novan proponon de taksonomio de Sibley-Ahlquist.

## Referencoj 
*  Ne minacata

## Eksteraj ligiloj 
* Filmoj de Ibisbekulo ĉe Interreta Birdo Kolekto

Kategorio:Ĥaradrioformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Gyömöre

**Gyömöre** [djomore] estas vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Tét.

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9124
* Telefonkodo: 96
* Areo: 20 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1390

## Situo 
Gyömöre situas sur montetoj laŭ fervojo inter Győr kaj Pápa. Tét troviĝas 6, Pápa 23, Győr 28, Budapeŝto 137 km.

## Historio 
En 1377 dokumento mencias la posedanton *Gemevrei*. Tiu familia nomo supozeble estis nomdonanto de la vilaĝo. En 1594 la turkoj detruis la komunumon. En 1772 baroka katolika preĝejo konstruiĝis. En 1839 incendio okazis. En 1928 tombeja kapelo konstruiĝis. En 1945 oni disdonis parcelojn al la malriĉaj kamparanoj el la grandbieno. En 1959 kolĥozo pri **Nova Vivo** formiĝis.

Ne menciita vidindaĵo estas la luterana sonorilturo. Sur la montetoj estas vitoj.

## Famuloj 
En Gyömöre naskiĝis teologo Árpád Béla Kisfaludy.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Poluvsie (apartigilo)

**Poluvsie** povas esti pluraj lokoj en Slovakio:

*Poluvsie  (municipo situanta en distrikto Prievidza),
* Loka parto de urbo Rajecké Teplice vidu Poluvsie (Rajecké Teplice).
Tužiná

**Tužina** povas esti:

*vilaĝo en okcidenta Slovakio, vidu Tužina en distrikto Prievidza,
*rojo en norda parto de distrikto Prievidza,vidu Tužina.
Lazany (apartigilo)

**Lazany** povas esti pluraj lokoj en Slovakio:

*vilaĝo en okcidenta Slovakio, vidu Lazany en distrikto Prievidza
*akva rezervujo en distrikto Prievidza vidu Akva rezervujo Lazany

## Vidu ankaŭ
*Lažany
Disrabado de Romo

Romo plurfoje spertis disrabadojn en sia historio :
* **Disrabado de Romo (-390)** per keltoj/gaŭloj gvide de Brennus
* **Disrabado de Romo (410)** per visigotoj gvide de Alariko la 1-a
* **Disrabado de Romo (455)** per vandaloj gvide de Genseriko
* **Disrabado de Romo (472)** per sueboj kaj aliancanoj gvide de Ricimero
* **Disrabado de Romo (546)** per ostrogotoj gvide de Totila
* **Disrabado de Romo (1084)** per normanoj gvide de Roberto Gviskardo, kiuj venis vokite pro helpopeto de la papo Gregorio la 7-a

* **Disrabado de Romo (1527)**
Giovanni da Udine

**Giovanni NANNI** aŭ '''Giovanni do'Ricamatori**, pli konita kiel **Giovanni da Udine'* (naskiĝis en 1487 - mortis en 1564) estis itala pentristo kaj arkitekto.
eta|dekstra|Giovanni da Udine

## Disĉiplo de Rafaelo 
Li estis la lernanto kaj la asistanto de la fama pentristo Rafaelo, kaj responsis pri kelkaj elementoj de la verkoj de sia majstro en Romo. Giovanni da Udine estis precipe sperta koncerne freskojn, kaj "burleskan arton". Li ekzemple dekoraciis la *Loggia di Raffaello* (Vatikano, 1517-1519), aŭ desegnis la famajn fruktojn de la *Loggia di Psiche* en la Villa Farnesina. Li cetere kontribuis al la konstruado de pluraj grandegaj fontanoj, hodiaŭ malaperintaj.

## Post Rafaelo 
Post la morto de Rafaelo, Giovanni da Udine daŭrigis kelkajn projektojn iniciatitajn de sia majstro, precipe la Villa Madama en Romo. Post la disrabado de Romo en 1527, li ekiris al Florenco, kie li dekoraciis la *Sagrestia Nuova* de San Lorenzo, kaj sekve iris al Venecio, kie li dekoraciis la Palazzo Grimani, ĉirkaŭ la jaro 1540. En Udine, li kunlaboris kiel arkitekto al la konstruado de la *Torre dell'Orologio* (turo de la horloĝo), kaj al la fontano *Piazza Nuova*.

Udine revenis al Romo en 1560, por dekoracii la trian etaĝon de *Loggia di Raffaello'' en Vatikano, kaj mortis tie en 1564.

Udine, Giovanni da
Udine, Giovanni da
Kurteno

La termino *kurteno* havas aliajn signifojn, rigardu en Kurteno (apartigilo).

[eta|Pentraĵo de ĉambro kun kurtenoj, nome ruĝa por la febestro, verda por spacapartigo (*Junulino leganta leteron*, ĉ. 1657, de [Johannes Vermeer).]]
[eta|[Kroĉetado|Kroĉeta kurteno.]]
**Kurtenoj** estas moveblaj pecoj kiuj utilas por kovri fenestrojn, pordojn aŭ aliajn aperturojn, plej ofte el la interno de la konstruaĵoj. Ili estas faritaj ĉefe el tolaĵoj ĉu de allogaj, heligaj aŭ malheligaj koloroj, depende de la neceso. Ili ĉefa celo estas malhelpi ĉu totale aŭ parte la pason de la lumo kaj la videblecon el la ekstero.

La kurtenoj estas metitaj en ajna ĉambro kiu havas fenestrojn, sed ĉefe en dormoĉambroj por eviti lumon en la momento de la dormado. Tre ofte ili estas fajnaj kaj permesas la lumpason, sed ne la enrigardon, ja la elrigardon, kaj tiam ili nomiĝas *fenestro-kurtenoj*. Alia grava utilo estas ĝia kapablo malpermesi la aliron de malvarmo, ĉar dum vento aŭ pluvo, la vitro (kondukanta) permesas la malvarmiĝon kaj tiu povus pasi al la interna etoso malaltigante la temperaturon. Alia uzo estas apartigi spacojn ene de ĉambro sen aperturo nek apartiga muro kiam necesas provizore apartigi ilin.

Laŭ Francisko Azorín **kurteno** estas *Pendanta tuko ĉe aperturo, por reguligi la enlumigon, por kaŝi ion. Lameno similcela.* Li indikas etimologion el la latina *cortina*, el *curtis* (korto).

## Vidu ankaŭ 
* Ĵaluzio
* Persieno

## Notoj 
## Bibliografio 
* Brian D. Coleman (2006). *Window Dressings: Beautiful Draperies & Curtains for the Home*. ISBN 1-58685-816-5.

Kategorio:Konstruado
Kategorio:Arkitekturo
Kategorio:Hejmo
Muzeul Secuiesc Ciuc

dekstra|eta
Muzeo Sikula Ĉika (hungare: **Csíki Székely Múzeum**, rumane: **Muzeul Secuiesc Ciuc**) estas muzeo en Miercurea Ciuc, (Rumanio). Ĝia rezidejo estas la fortikaĵo Mikó, posedaĵo de loka memgvidantaro.

## Historio 
Ĝi estis fondita en 1930 je iniciato de anoj de Csíki Székely Múzeum-Egyesület: Pál Péter Domokos instruisto, Imre Nagy pentristo kaj Géza Vámszer instruisto. Ĝia unua ekspozicio estis je pentekosto 1930 en 13 ĉambregoj, en kiuj troviĝis pli ol 130 eksponaĵoj etnografiaj, ekleziartaj kaj artaj. Sed ekde tiam ĝis 1950 ne plu funkciis. Tiam organizis ĝin Dénes Kovács, desegninstruisto je oficiala institucio. Ekde 1968 ĝi fariĝis muzeo de Distrikto Harghita kaj ekde 1994 denove loka muzeo.

## Ĝia kolektaĵo 
Ĝi havas  objektojn arkeologiajn,  etnografiajn,  malnovajn librojn (de franciskanoj)  arkivajn manskribaĵojn,  numizmatikakaĵojn, 63 juvelojn, 126 armilojn,  art- kaj dekoracikreaĵojn,  artherdaĵojn de pentristo Imre Nagy,  diapozitivojn,  fotografaĵojn,  fotonegativojn,  naturaĵojn kaj aliajn.

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo de muzeohttp://www.csszm.ro/csiki.php?l=hu 

Kategorio:Miercurea Ciuc
Kategorio:Rumaniaj hungaraj institucioj kaj institutoj
Kategorio:Muzeoj en Rumanio
Felpéc

**Felpéc** [felpEc] estas malgranda vilaĝeto kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Tét.
eta|Blazono de Felpéc

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9122
* Telefonprefikso: 96
* Areo: 22 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 840

## Situo 
Felpéc situas sur mildaj deklivoj, laŭ flankovojoj, urbo Tét estas proksime. Győr troviĝas 21 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis loĝata jam dum la neolitiko, poste romianoj kaj avaroj alvenis. La turkoj faris senhoma la komunumon. En 1921 incendio okazis. Vilaĝservoj estas: infanĝardeno, lernejo, kulturdomo, biblioteko, kuracejo, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* luterana preĝejo de 1620
* romkatolika preĝejo el la 18-a jarcento
* juniperoj sur la deklivoj
* vinkeloj 

## Famuloj 
En Felpéc naskiĝis popolkantisto Ilona Budai.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Kategorio:Vinvilaĝoj
Akvofalo de Šútovo

**Akvofalo de Šútovo ** (slovake: **Šútovský (legu ŝutovsky) vodopád)** estas akvofalo en Slovakio en montaro Malá Fatra sur la teritorio Nacia parko Malá Fatra.

## Situacio 
Ĝi troviĝas en alteco  en Krivánska Malá Fatra eble 4&nbsp;km norde de vilaĝo Šútovo.

## Priskribo 
La plej alta akvofalo en Mala Fatra havas tutanaltecon 38 metroj. Ĝi ekestis kiel rezulto levigado de montaro kaj malaltiĝo de . Akvofalo troviĝas sur la supozita geologia limo inter granitoj a granodioritoj. La bazo de akvofalo estas kreita per memmetamorfitaj granodioritoj.

La akvofalo estas plenumita per akvoj de , kiu elfontas en interesa roka formacio . Rekte super la akvofalo torento havas larĝeco 2,5 m.

## Aliro 
De vilaĝo Šútovo sur la  blue markita turista piedvojo aŭ mala direkto de  preter Elfontoj de Mojseo.

## Vidu ankaŭ 
Listo de slovakaj akvofaloj

## Fonto de informoj kaj bildo 
Paĝaro de Stata protekto de naturo de Slovakio pri slovakaj akvofaloj (slovake):
* http://www.sopsr.sk/vodopady/show_vchu.php?idVchu=44&idVodopadu=58

Kategorio:Akvofaloj en Slovakio
Kategorio:Malgranda Fatro
Kategorio:Distrikto Martin
Kategorio:Akvaĵoj en Regiono Žilina
Fore (tribo)

La **Fore**-tribo loĝas en la Okapa-distrikto de la provinco de la orientaj altaj regionoj de Papuo-Nov-Gvineo. Ekzistas ĉirkaŭ 20.000 Fore-anoj dividitaj de la Wanevinti-montoj en la tiel nomataj norda Fore kaj suda Fore. La Fore-lingvo havas tri apartajn dialektojn kaj estas la plej suda membro de la Orienta Meza Familio (East Central Family, East New Guinea Highlands Stock, Trans-New Guinea languages) de la Papua lingvaro.

Komence de la 1900-aj jaroj kuruo-malsano (ankaŭ nomita "ridiga malsano" pro la ekridoj, kiuj okazas dum ĝia dua fazo) estis malkovrita ĉe suda Fore, grupo de ĉirkaŭ 8.000 homoj loĝantaj en la Okapa-subdistrikto. La disvastigo de kuruo pro la rita postmorta kanibalismo de Fore estas bone dokumentita kaj ne pridubita de nuntempaj antropologoj. 

;Referencoj
----

Kategorio:Etnoj
Árpás

**Árpás** [ArpAŝ] estas malgranda vilaĝeto en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Tét. La loknomo estas hungare: hordea.
eta|maldekstre|Ponto ĉe Árpás ĝuste dum inundo en 2013

## Bazaj informoj 
* Areo: 14 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 280
* Poŝtkodo: 9132
* Telefonprefikso: 96

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo for de ĉefvojo kaj fervojo, laŭ  flankovojo, laŭ maldekstra flanko de Rába. Tie estas ponto, grava trapasejo kaj ne tro for estas trapasejo tra Marcal.

## Historio 
La komunumo estis loĝata dum la neolitiko, bronzepoko kaj ferepoko. La romianoj tie fondis urbon **Mursella**. La unua mencio devenis el 1030 pri la vilaĝo. En la mezepoko peĉenegoj gardis la limon. En 1251 katolika preĝejo konstruiĝis omaĝe al Sankta Jakobo. En 1594 la turkoj detruis la vilaĝon.

En Árpás migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
Vidindaĵoj estas Preĝejo de Sankta Jakobo (Árpás), kapelo omaĝe al Johano Nepomuko kaj sonorilturo.

Rába folyó a Mórichida és Árpás közötti Rába hídról.JPG|Rába
Szent Jakab Mórichida-Árpás.JPG|Preĝejo de Sankta Jakobo (Árpás)
Hősi emlékmű Árpás.JPG|Memorigaĵo

## Famuloj 
En Árpás naskiĝis radiologo Adolf Árpási.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Győrszemere

**Győrszemere** (djOrsemere) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Tét.
eta|maldekstre|Administraciejo de Győrszemere
eta|Blazono de Győrszemere
eta|Restoracio en Győrszemere

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9121
* Telefonprefikso: 96
* Areo: 33 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 2970

## Situo 
Győrszemere situas sur ebenaĵo, laŭ fervojo kaj ĉefvojo inter Győr kaj Pápa. Aŭtoŝoseo M1 inter Budapeŝto kaj Vieno estas ne tro for. Győr troviĝas 18 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1237. La vilaĝo ofte suferis dum la militadoj, unue de la turkoj, poste pro liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a, fine en 1848. Laŭ leĝo en 1681 Győrszemere apartenis al artikolaj lokoj. En 1945 oni disdonis parcelojn al la malriĉaj kamparanoj el la grandbieno. En 1960 2 kolĥozoj unuiĝis. Vilaĝservoj estas apoteko, 2 kluboj de maljunuloj, sportejo. Apud Győrszemere neuzata termala puto troviĝas.

## Vidindaĵoj 
* Preĝejo Sankta Laŭrenco (Győrszemere)

## Famuloj 
En Győrszemere naskiĝis Ágnes Dukkon, literaturhistorio.

## Fontoj 
* oficiala paĝo 

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Kategorio:Vinvilaĝoj
Holmo

[eta|180px|Holmo Grave Creek en Moundsville, [Okcidenta Virginio]]
[eta|180px|Holmo B de Etowah Indian Mounds, [Georgio]]
eta|180px|
eta|180px|
eta|180px|
eta|180px|
eta|180px|

**Holmo** estas poezia esprimo por montetoj, sed ankaŭ uzata por nenaturaj pli-malpli grandaj homkonstruitaj (ofte rondformaj) altaĵoj rilate al la ĉirkaŭo. Tiel oni povas nomi holmo la formon de stepaj tombejoj (tumuloj, kurganoj) grandajn 4-8 metrojn el la antikva epoko (Arslantepe, Silbury Hill, Sutton Hoo) aŭ aliaj homkostruitaj **fosmontetoj**.

La esperanta esprimo aperis en poeziaĵoj kaj en suplemento de *PIV kun Suplemento*.

## vidu ankaŭ 
* Misisipo-kulturo
* Malnoveŭropo
* Olmekoj
* Tumulo
* Rifuĝmonteto

## Piednotoj 

Kategorio:Arkeologiaj kulturoj
Kategorio:Arkeologia faktermino
Kategorio:Kulturo de Japanio
Kategorio:Religio en Japanio
Kategorio:Poezio
Marcel Marceau

[eta|dekstra|Marcel Marceau en [1977.]]
**Marcel Marceau** ([marsEl marsO] naskita **Marcel Mangel**), alinomita **la mimo Marceau**, naskita je la  en Strasburgo kaj mortinta je la  en Cahors, estis franca aktoro kaj mimo . Li fariĝis laŭlonge de la jaroj unu el la plej famlaj francaj artistoj, interalie pro siaj turneoj en Usono kie li kreis veran teatran revolucion en la 50-aj jaroj, kun sia movo « marŝado kontraŭ la vento », de kie fontas la lunmarŝado (*moonwalk* ) de Michael Jackson.

Kategorio:Francaj aktoroj
Kategorio:Teatro
Kategorio:Membroj de la franca Akademio de Belartoj

Kategorio:Oficiroj de la Honora Legio
Gulaŝo

eta|Koldroneta gulaŝo
eta|Gulaŝo
**Gulaŝo** (, , , , ,  aŭ  ) estas densa vianda supo. La tre densigita varianto estas raguo (hungare pörkölt ). Estas multaj variantoj de gulaŝo, ekz. kun bovaĵo, ŝafaĵo, porkaĵo kaj fiŝaĵo. Ĉi lasta estas tre pikanta varianto.

Ĝi estas la hungara nacia manĝaĵo. Ne nur en Hungario sed ankaŭ en aliaj centraj kaj sudorientaj Eŭropaj landoj kiel Germanio, Kroatio kaj Rumanio gulaŝo estas tre populara.

Atenton! Se vi mendas en restoracio en Hungario gulaŝon, vi ricevos gulaŝsupon. Se vi pensas pri viandaĵo, mendu bovan frikasaĵon (hungare marhapörkölt) kun terpomaj knedlikoj, nokoj aŭ rizo.

Kategorio:Supoj
Kategorio:Hungara kuirarto
Kategorio:Slovaka kuirarto
Kategorio:Slovena kuirarto
Kategorio:Kroata kuirarto
Kategorio:Ĉeĥa kuirarto
Kategorio:Aŭstra kuirarto
Ĥnum

**Ĥnum** (variante en la malfrua egipta ankaŭ **Chnub**, greke Χνουμις - **Chnúmis** aŭ Χνουβις - **Chnúbis**) estas antikvaegiptia dio tekste kaj ikonografie dokumentita ekde komenco de la historia epoko. Devene li estis bildigata en aspekto de virŝafo, ekde la tempo de Malnova imperio eksplicite en aspekto de viro kun virŝafa kapo.

Ĥnum estas dio de fekundeco, kunigata li estas precipe kun regiono de la unua nila katarakto, per kiu Nilo transpaŝas la historian limon de Egiptio kaj simbole ĝi ĉi tie el vidpunkto de la antikvaj egiptanoj fontas. Tial Ĥnum estis konsiderata kiel *"Sinjoro de lando de kataraktoj"* kaj *"gardanto de fontoj"* kaj kiel *"donacinto de akvo"* kaj *"aŭtoro de inundoj"* li donis al Egiptio nilan inundon.

## Referencoj 
Kategorio:Egiptaj dioj
Kategorio:Korno-havaj dioj
Kategorio:Kreintaj dioj
Kategorio:Riveraj dioj
Leĝaro pri kanabo

eta|400px|alt=Map de world kanabo laws|
**Leĝeco de kanabo tra la mondo**
Ĉi tiu paĝo prezentas kiel estas la leĝa situacio pri kanabo en diversaj landoj.

Kanabo (aŭ ĝiaj drogaj formoj mariĥuano kaj haŝiŝo) estis malpermesitaj en multaj landoj dum la pasinta jarcento: la Unika inkonvertio pri drogoj en 1961 malpermesanta kanabon en ĉiuj landoj kiuj subskribir la tekston. Ĝia teksto estas alia versio de Marihuana Tax Act de 1937 farita en Usono.

Ekde la jaroj 2000, Kanado kaj pluraj aliaj landoj komencis fari distingojn pri medicina uzo de kanabo kaj simpla posedo de kanabo (kontraste al komercado). La kultivado, posedo por privata uzo kaj disdono estis laŭleĝigita. La leĝoj malsamas de unu lando al alia.

## Per lando 
## Referencoj 
Kategorio:Juro
Kategorio:Kanabo
Nacia Centra Biblioteko de Florenco

[eta|dekstra|250px|La ĉefa fasado, vidita el la [rivero Arno.]]
La **Nacia Centra Biblioteko de Florenco** (), aŭ **BNCF**, estas unu el la du naciaj bibliotekoj de Italio. Ĝi troviĝas en Florenco, ĉe la *Piazza dei Cavalleggeri*, dum la alia nacia biblioteko situas en Romo.

## Kolekto 
La origina libraro devenas de la persona kolekto de Antonio Magliabechi, kiu heredigis pli ol 30 000 librojn al Florenco en 1714.

La kolekto sekve pligrandiĝis danke al la grand-duko Francisko la 2-a de Toskano, kiu decidis konservi tie ĉiun libron eldonitan en Toskano ekde 1743.

## Historio 
La biblioteko oficiale malfermis al la publiko en 1747. Ĝi ricevis multajn donacojn, precipe el monaĥinejoj. La biblioteko fariĝis *nacia* en 1861, kaj *centra* en 1885.

En 1966, ĝi spertis katastrofajn difektojn pro inundoj. Centoj da miloj da libroj estis detruitaj aŭ difektitaj, kaj eĉ malaperis la fotografaj arkivoj. Laŭ UNESKO, "*pli ol du milionoj da maloftaj kaj neanstataŭigeblaj libroj, kaj sennombraj manuskriptoj estis serioze difektitaj*".

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo ()

Kategorio:Metropola urbo Florenco
Florenco
Kategorio:Bibliotekoj en Italio
Ratatouille (filmo)

***Ratatouille*** [Ratatuj'] estas 2007-a desegnita filmo produktita de Pixar kaj distribuita de Walt Disney Pictures. La nomo de la filmo estas vortludo de la franca manĝaĵo ratatujo kaj la vorto "rato".

La filmo rakontas pri Rémy (voĉludita de Patton Oswalt), rato loĝanta en Parizo kiu volas labori kiel kuiristo. La filmo estis direktita de Brad Bird, kiu direktis post reĝisoro Jan Pinkava ekslaboriĝis de la projekto. La filmo unue aperis la  en Rusio.

Voĉaktoroj en la filmo estas Patton Oswalt, Lou Romano, Peter Sohn, Brad Garrett, Janeane Garofalo, Ian Holm, Brian Dennehy, Peter O'Toole, kaj aliaj.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala TTT-ejo (en la franca)
* Ratatouille en Allociné (en la franca)
* Ratatouille en Ratoupédia (en la franca)
* DisneyDVD  (en la franca)

Kategorio:Usonaj animaciaj filmoj
Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2007
Kategorio:Filmoj de Pixar
Kategorio:Fikciaj musoj kaj ratoj
Krabpluvio

La **Krabpluvio** (*Dromas ardeola)* estas birdo rilata al vadbirdoj, sed sufiĉe diferenca por meriti sian propran familion **Dromadedoj**. Ties rilataro ene de la Ĥaradrioformaj estas malklara (del Hoyo *et al*), kaj kelkaj konsideris ĝin tre rilatan al Burinedoj aŭ al glareoloj, dum aliaj konsideris ĝin pli proksima al aŭkoj kaj al mevoj. Ĝi estas kompreneble ankaŭ la ununuran membro de la genro *Dromas*.
## Aspekto 
eta|maldekstre|220ra|Krabpluvio.
eta|maldekstre|220ra|Krabpluvio.
eta|maldekstre|220ra|Krabpluvio amnĝante krabon, Kenjo.
Tiu birdo similas al pluvio, sed ĝi havas tre longajn grizajn krurojn kaj fortikan nigran bekon similan al tiu de la ŝternoj. Ties nigroblanka plumaro kaj longkola stariga sinteno similigas ĝin kiel kruco inter avoceto kaj ĝirafo. Ties beko estas unika inter vadbirdoj kaj speciala por manĝi krabojn. Ĝi havas parte retajn piedojn. La plumaro estas blanka escepte pri nigro en sia dorso kaj la pintaj plumoj de la flugiloj. Ili estas bruemaj birdoj, kiuj alvokas ofte kaj en la reproduktejoj kaj en la vintrejoj.

## Teritorio kaj kutimaro 
Ĝi estas loĝanta en marbordoj kaj insuloj de la Hinda Oceano, kie ĝi manĝas krabojn kaj aliaj etajn animalojn. Ili estas gregemaj kaj nutras sin laŭ grandaj grupoj, kaj dum nokto kaj dum mateniĝo aŭ krepusko kaj dum tago; la krepuska kaj nokta kutimaro estas pli komuna dum la reprodukta sezono. Ili reproduktiĝas ĉirkaŭ Persa Golfo, Ruĝa Maro kaj Somalio el aprilo ĝis julio kaj poste ili disiĝas tra la Hinda Oceano aŭguste tiom malproksime kiom ĝis la insuloj Andamanoj kaj Srilanko oriente kaj ĝis Tanzanio kaj Madagaskaro.

La **Krabpluvio** estas specio protektita de la *Traktato por la konservado de Afrikeŭraziaj Migrantaj Akvobirdoj* (AEWA en la angla).

## Reproduktado 
La **Krabpluvio** estas nekutima inter vadbirdoj ĉar ili nestumas en truoj en sablaj bordoj. Ĝi estas birdo kolonie reproduktanta, nestumante en kolonioj tiom grandaj kiom ĝis 1500 paroj. La ino demetas unu blankan ovon, nur eventuale du, kiu estas granda kompare kun sia korpogrando. Ankaŭ la idoj estas unikaj inter vadbirdoj pro sia nekapablo piediri kaj restado en nesto dum kelkaj tagoj post eloviĝo, la gepatroj devas manĝigi ilin. Eĉ post elnestiĝo ili ĝuas longan periodon de gepatra zorgado.

## Referencoj 
*  Ne minacata
* Handbook of the Birds of the World, Volume Three, Hoatzin to Auks; *de Hoyo, Elliot* kaj *Sargatal*, ISBN 84-87334-20-2
* Hayman, P., J. Marchant, T. Prater. 1986. Shorebirds: an indentification guide to the waders of the world. London: Croom Helm, Ltd.

## Eksteraj ligiloj 
* Filmoj de **Krabpluvio**  ĉe Interreta Birdo Kolekto

Kategorio:Ĥaradrioformaj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Azio
Traktato de Mastriĥto

eta|Eŭropa Unio 1992/1993

La **Traktato de Mastriĥto** aŭ **Traktato pri la Eŭropa Unio** estis internacia konvencio, kiun la 7-an de februaro 1992 en la nederlanda urbo Mastriĥto subskribis reprezentantoj de la registaroj de la membroŝtatoj de la Eŭropaj Komunumoj. Ĝi estis ĝis tiam la plej drasta ŝanĝo de la politika fundamento de la Eŭropa Komunumo ekde ĝia fondiĝo. Kun la kontraktaro de la Traktato de Mastriĥto fondiĝis la Eŭropa Unio (EU), la supera instanco por la Eŭropa Komunumo, la komuna ekstera kaj sekureca politikoj kaj bazaj rajtoj kaj la kunlaboro en la areoj kiel juro kaj interna politiko. Ĝi fortigis la Eŭropan Monan Union per la kreado de la "unika mono". 

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Eŭropa Unio
Mastriĥto
Kategorio:Politiko en 1992
Nacia Parko Dzukio

La **Nacia Parko Dzukio** () estas nomita laŭ la etna regiono Dzukio (Litovio), estis kreita en 1991.

## Situo, politika aparteno 
Ĝi troviĝas en la plej suda parto de Litovio, inter la urboj Varėna kaj Druskininkai. La teritorio estas tre maldense priloĝata. La plej granda loĝloko estas Merkinė en la nordo, dua plej granda estas Marcinkonys en la oriento. Al ties du komunumoj, ambaŭ en la subdistrikto de Varėna, granda parto de la parko apartenas politike.

## Naturo 
Plej grandan parton de la teritorio kovras pinaj arbaroj, konvenaj al la tre sabla grundo. En kelkaj lokoj dum finiĝanta glaciepoko el tiu sablo estiĝis dunoj. Aliajn arbojn oni trovas precipe apud la riveroj kaj lagoj. Plej granda rivero estas Nemunas, poste Merkys (enfluantan Nemunas-on ĉe Merkinė) kaj Ūla (siavice enfluantan Merkys-on). Krome ekzistas diversaj malgrandaj riveretoj, ekzemple Skroblus, kiu estas tre akvoriĉa kompare al sia malgranda longeco. Krom arboj kompreneble ekzistas kompreneble multaj aliaj plantoj kaj ankaŭ bestoj. Inter ili estas diversaj raraj kaj protektindaj.

## Infrastrukturo 
Tra la parko, preter Merkinė, kondukas la ĉefstrato A4 Vilno - Druskininkai. Ankaŭ pli kaj pli de la aliaj stratoj nun estas asfaltataj, tamen multaj malgrandaj vilaĝetoj ankoraŭ estas nur atingeblaj laŭ sablaj stratoj, parte firmigitaj per gravelo.

Trans la riverojn Nemunas kaj Merkys la nura sola ponto ene de la parka teritorio troviĝas apud Merkinė.

Marcinkonys estas nun fakta finpunkto de fervojo el Vilno: La suda kontinuo de la iama ĉefa linio Varsovio - Sankt-Peterburgo pro la politika situacio (mallonga parto tra Belorusio) ne plu estas uzata. Per publika transporto oni povas krome atingi la parkon per busoj, kiuj pli-malpli sekvas la menciitan straton A4.

## Turismo 
La naturo invitas al migrado, biciklado kaj boatado. Biciklado tamen estas ofte malfacila forlasante la asfaltitajn stratojn pro la sablo. Sed ankaŭ sur la asfaltitaj stratoj plejparte estas malmulte da motortrafiko. Por boatado ĉefe taŭgas Ūla kaj Merkys, sed necesas pagenda permeso eldonata en limigita kvanto pro naturprotekto.

Tranokti oni povas en gastejo en Marcinkonys, sur tendumejoj kaj en diversaj kamparaj domoj. Krome Druskininkai kun multaj hoteloj estas proksima.

En Merkinė kaj Marcinkonys ekzistas turismaj informejoj. Tiu en Marcinkonys ofertas ankaŭ luadon de bicikloj.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala paĝo de la parko (en la litova)

Dzukio
Arnošt Lamprecht

Prof. PhDr. **Arnošt Lamprecht**, DrSc., (naskiĝis la 19-an de oktobro 1919 en Štítina apud Opava – mortis la 2-an de majo 1985 en Brno) estis ĉeĥa lingvisto, fonetikisto, dialektologo kaj profesoro de la ĉeĥa lingvo.

## Publikaĵoj 
* *Středoopavské nářečí*, (Dialektoj de la centra Opava-regiono, 1949)
* *Vývoj českého hláskosloví a tvarosloví*, (Evoluo de la ĉeĥa fonetiko kaj morfologio, 1962)
* *Slovník středoopavského nářečí*, (Vortaro de la dialekto de la centra Opava-regiono, 1963)
* *Vývoj mluvnického systému*, (Evoluo de la gramatika sistemo, 1965)
* *Vývoj fonologického systému českého jazyka*, (Evoluo de la fonologia sistemo de la ĉeĥa lingvo, 1966)
* *Dějiny českého jazyka ve Slezsku a na Ostravsku*, (Historio de la ĉeĥa lingvo en Silezio kaj Ostrava-regiono, 1967)
* *Studie ze slovanské fonologie a dialektologie*, (Studaĵoj el la slava fonologio kaj gialektologio, 1969)
* *Vývoj mluvnického systému českého jazyka*, (Evoluo de la gramatika sistemo de la ĉeĥa lingvo, 1970)
* *České nářeční texty*, (Ĉeĥaj dialektaj tekstoj, 1976)
* *Historický vývoj češtiny – Hláskosloví, tvarosloví, skladba*, (Historia evoluo de la ĉeĥa lingvo, - fonetiko, morfologio, sintakso, 1977)
* *Historická mluvnice češtiny*, (Historia gramatiko de la ĉeĥa, 1986)
* *Praslovanština*, (La praslava lingvo, 1987)

Kategorio:Ĉeĥaj lingvistoj
Syrrhaptes

***Syrrhaptes*** estas genro de birdoj de la familio de pterokloj. Ĝi enhavas nur du speciojn de centra Azio.

* familio: Pterokledoj, *Pteroclididae*
** genro: *Syrrhaptes*
**** Stepkoko, *Syrrhaptes paradoxus*
**** Tibeta stepkoko, *Syrrhaptes tibetanus*

Tiuj estas grandaj birdoj kiuj reproduktiĝas en malfermaj stepoj aŭ ebenaĵoj. Ili nestumas en grundaj truoj kie la ino demetas tri ovojn.

Ambaŭ specioj havas ĉefe senkolorajn suprajn partojn, oranĝan vizaĝon kaj plumokovritajn krurojn kaj piedojn. Ili estas pli etkapaj ol aliaj pterokloj, sed ili havas fortikajn korpojn. 

Kvankam ties teritorioj koincidas parte, ili estas facile diferenceblaj. La Tibeta stepkoko havas blankan ventron kaj nigrajn subflugilojn, dum la Stepkoko havas nigran ventron kaj blankajn subflugilojn. 

Tiuj birdoj estas gregemaj kiel aliaj pterokloj. Birdaroj flugas al akvejoj krepuske kaj mateniĝe per siaj pintaj longaj flugiloj.

## Referencoj 
* *Pheasants, Partridges and Grouse* de Madge kaj McGowan, ISBN 0-7136-3966-0

Kategorio:Pterokledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Metadono

eta|200px|dekstra|Metadono
**Metadono** estas sinteza opiaĵo ekproduktita en Germanio dum la 1940-aj jaroj. Nuntempe oni komercas ĝin kiel draĝeojn.

## Konsumado 
Metadono estas ĉefe konsumita per buŝo, tamen, oni povas injekti ĝin.

## Efikoj 
La substanco provokas similajn fizikajn efektojn al la aliaj opiaĵoj.

## Uzado 
Oni ĝin komencis uzi kiel sedativon kaj kontraŭ la tuson, sed sen granda sukceso. Nuntempe oni uzas ĝin por malkutimigi la dependulojn de opiaj drogoj, kiel heroino, ĉar ĝi helpas la fizikan dependecon, sen la mensaj kromefektoj.

## Vidu ankaŭ 
* Morfino
* Opio
* Heroino

Kategorio:Drogoj
Kategorio:ATC-N07
Kategorio:Germanaj inventoj
Sopronkövesd

**Sopronkövesd** [ŝopronkoveŝd] estas vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Sopron. La loknomo signifas hungare: Sopron-ŝtona.
eta|Katolika preĝejo en Sopronkövesd

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9483
* Telefonkodo: 99
* Areo: 27 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1210

## Situo 
Sopronkövesd situas laŭ la ĉefvojo inter Sopron kaj Balatono, laŭ la fervojo Sopron-Szombathely, proksime al la landlimo de Aŭstrio.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la ferepoko. Pro la kontraŭturkaj bataloj la vilaĝo senhomiĝis, poste kroatoj refondis ĝin. En 1920 aldoniĝis al Aŭstrio koridoro, tial la komunumo trovis sin ĉe la nova ŝtatlimo. En 1946 Fera kurteno konstruiĝis laŭ la aŭstra limo. Oni metis minojn en la liman zonon. En 1989 la Fera kurteno nuliĝis, oni trovis laŭ la limo zonon netuŝitan dum 40 jaroj.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika Preĝejo Naskiĝo de Maria (Sopronkövesd) el 1806, la turo estas 27 m-ojn alta
* romkatolika kapelo

## Famuloj 
En Sopronkövesd naskiĝis aktoro József Mentes.
Győrság

**Győrság** (djOrŝAg) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono **Okcidenta** Transdanubio en departemento Győr-Moson-Sopron, en subregiono de Pannonhalma.

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9084
* Telefonprefikso: 96
* Areo: 8 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1480

## Situo 
La komunumo situas laŭ flankovojoj. Pannonhalma troviĝas 5, Győr 18, Bábolna 23, Kisbér 28 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1216 en formo *Saag*. Pro la kontraŭturkaj bataloj la vilaĝo senhomiĝis. La nuna loknomo uziĝas ekde 1908. Dum la historio parte aŭ tute la vilaĝaj bienoj apartenis al la eklezio.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Laborista Sankta Jozefo
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Anna
* kalvinana preĝejo
* luterana preĝejo de 1951, la turo estas 18 metrojn alta

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Kategorio:Vinvilaĝoj
Nyalka

**Nyalka** [njalka] estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Pannonhalma.
eta|maldekstre|Kamparana domo en Nyalka
eta|Preĝejo de Nyalka
eta|Kulturdomo de Nyalka

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9096
* Telefonprefikso: 96
* Areo: 13 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 440

## Situo 
La komunumo situas laŭ flankovojoj, Pannonhalma estas proksime. Bábolna troviĝas 21, Győr 25 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis jam de 1001 en tiama formo *"Chimudi"*. Dum la historio parte aŭ tute la vilaĝaj bienoj apartenis al la eklezio. Pro la kontraŭturkaj bataladoj la vilaĝo senhomiĝis. En 1873 ĥolero okazis. En 1959 kolĥozo formiĝis. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, vendejo, migra poŝto.

## Vidindaĵo 
* katolika preĝejo omaĝe al (Eta) Dipatrino de 1872

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Kategorio:Vinvilaĝoj
Ĥafra

**Ĥafra** aŭ **Ĥefren** (tiu lasta formo venas el la greka Χεφρήν) estis egiptia faraono de la 4-a dinastio. Li regis en la 26-a jarcento a.K. dum 26 jaroj, de ekrego inter la jaroj 2572 kaj 2522 ĝis morto inter la jaroj 2546 kaj 2496 antaŭ nia erao. Laŭ la antikva historiisto Manetono lin sekvis alia faraono nomata *Biĥeris* aŭ *Baŭfre*, pri kiu preskaŭ nenio estus konata. Sed laŭ la arkeologiaj esploroj pli verŝajnas ke post Ĥafra la venonta faraono estis Menkaure, la filo de Ĥafra.

Maŭzoleo de Ĥafra estis la piramido de Ĥafra aŭ Ĥefren, la dua plej granda el la piramidoj de Gizo, kaj dum lia regado ankaŭ konstruiĝis la monumenta granda sfinkso en Gizo.

Ĥafra
Kategorio:4-a egipta dinastio
Raĝedef

**Raĝedef**, ankaŭ **Ĝedefhor**, estis egiptia faraono de la 4-a dinastio. Li regis proksimume en la jaroj 2581 a. K./2531 a. K.–2572 a. K./2522 a. K.. Li surtroniĝis post sia patro Ĥufu, verŝajne li estis uzurpanto. Cirkonstancoj, dum kiuj li surtroniĝis, ne estas konataj. Oni scias nenion ankaŭ pri lia regado kaj faroj.

Raĝedef
Kategorio:Paĝoj kun uzo de vikiaj hieroglifoj
Lido

eta|Litova lido|100x100ra
eta|140px|Satelita bildo de la Lido de Venecio
**Lido** estas

# laŭ PIV, germana popola lirikaĵo aŭ kanzono (germane *Kunstlied*) - aparte konatas la lidoj de la verkistoj Heinrich Heine kaj de Franz Schubert (ekzemple "La truto")
# la nacia valuto de la ŝtato Litovio - litova lido (en la litova lingvo unu *Litas*, du ĝis naŭ *Litai*, pli da *Litų*)
# en la itala lingvo malvasta duoninsulo, kiu dividas lagunon de la maro - aparte konatas la Lido de Venecio ()
Boleslao la 2-a (Bohemio)

**Boleslav la 2-a** nomata La Pia (eble 932 – ) estis bohemia kníže el la gento Premislidoj, li regis ekde 967 aŭ 972 ĝis 999, filo de Boleslao la 1-a kaj lia edzino Biagota, laŭ la kroniko de Kosmas „viro pleje pia, patro de orfoj, protektanto de vidvinoj, konsolanto de plorantoj“.

Dum Boleslava regado atingis ĉeĥa ŝtato sian arean kulminon. Escepte la teritorion de la urbo Cheb ĝi inkluzivis tutan Bohemion, Moravion, Silezion, ne konatan parton de Slovakio kaj oriente atingis Ruĝan Rusujon - la limon de kieva regno.

Prago tiutempe estis vojkruciĝo de kelkaj gravaj negocvojoj. Pleje prosperis negoco pri sklavoj. Aĉetadis ĉi tie vikingoj, slavoj, hungaroj, germanoj, muslimoj, hebreoj.

Boleslav komence grave influis la polan princon Mjeŝko la 1-a, edzon de lia filino Dobrava. Post ŝia morto (977) rilatoj al pola princlando malboniĝis. Fragila interpaciĝo venis nur en 990.
Dum 80-aj jaroj Boleslav perdis rusajn teritoriojn kontraŭ la kieva regno. Post ekregado de Boleslao la Brava (992) en Pollando devis Boleslav la 2-a forlasi ankaŭ regionon ĉirkaŭ Krakovo.

En la jaro 973 estis instalita praga episkopejo, subigita al la ĉefepiskopo en Majenco (germane Mainz). La unua episkopo ekestis saksa monaĥo Detmar. En sian oficon li venis nur en 976.
La dua en la j. 982 iĝis Vojtěch (Adalberto) el la gento Slavníkidoj. Sekvis senĉesaj konfliktoj de la episkopo kun la princa kortego (988 – 992, Vojtěch dufoje en Italio kaj fine li tute rezignis pri la ofico)
En la jaro 992 tamen Vojtěch akceptis de la princo koncedon eksedzigi parencojn, konstrui preĝejojn kaj postuli eklezian imposton.

La 28-an de septembro 995 přemyslidaj batalantoj konkeris la fortikaĵon de Slavníkidoj en Libice nad Cidlinou kaj murdis ĉiujn ĉeestantojn. Tiamaniere finiĝis la proceso de politika unuiĝo de Bohemio. Tiutempe Boleslav eble suferis cerban apopleksion kaj ne influis agojn de sia bataltaĉmento.

## Eklezia politiko 
Komence de 70-aj jaroj Boleslav fondis la unuan viran klostron en Bohemio – benediktanan monaĥejon en Břevnov

## Politiko kontraŭ Sankta romia imperio 
973 – 974 li subtenis la bavarian dukon Henriko la 2-a la Kverelema kontraŭ la imperiestro Oto la 2-a

975 – 978 – pluaj konfliktoj kun Oto la 2-a

984 – denova subteno de Henriko la 2-a la Kverelema en lia peno iĝi imperiestro post la
morto de Oto la 2-a

992 – batalo kontraŭ ĉeelbaj slavoj kune kun Oto la 3-a

## Familio 
Liaj edzinoj estas ne precize konataj, eble unu nomiĝis Agediva, alia Emma.
Numismatikisto P. Radoměrský venis en j. 1953 kun teorio, ke Agediva (Adivea) estis filino de angla reĝo Athelstan (regis 925 – 939)

Tri liaj filoj regis en ĉeĥa princlando: Boleslav la 3-a, Jaromír kaj Oldřich. Filinoj ne estas konataj.
Boleslav la 2-a ripozas en baziliko de Sankta Georgo en Praga burgo, sub la planko meze de la ĉefa navo. Post lia morto la ĉeĥa ŝtato perdas sian gravecon, la pola reganto Boleslav la 1-a la Brava konkeris ne nur Krakov-regionon kaj Moravion, sed por mallonga tempo eĉ Bohemion mem.

Kategorio:Premislidoj
Kategorio:Regantoj de Ĉeĥio