open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1167 Dubiago

**1167 Dubiago** estas mezgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Cibela grupo.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Evgenij Fjodoroviĉ Skvorcov elde la Simeiza observatorio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la rusan astronomon Aleksandr Dmitrieviĉ Dubjago (cirile *Александр Дмитриевич Дубяго*, 1903–1959).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1930
Antonio Bartolomeo Bruni

**Antonio Bartolomeo BRUNI** (naskiĝis je la 28-a de januaro 1757 en Cuneo (Piemonto); mortis je la 6-a de aŭgusto 1821 samloke, estis itala violonisto kaj komponisto de la klasiko.

Bruni estis lernanto ĉe Gaetano Pugnani. En Parizo li estis direktisto de la orkestro Concert Spirituel en la jaro 1780. Li estis membro de la orkestro de la itala opero kaj kuneldonanto de la revuo "Journal de violon" (ĵurnalo de la violono). Kun Giovanni Battista Viotti li gvidis ekde 1789 la teatron "Monsieur".

## Eksteraj ligiloj 
* Listo de la scenejaj verkoj ĉe la retpaĝo de Operone 

Kategorio:Italaj komponistoj
Kategorio:Italaj violonistoj
1165 Imprinetta

'*1165 *Imprinetta''''' estas mezgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la nederlanda astronomo Hendrik van Gent, elde la Suda Stacio de la Observatorio de Leiden en Johanesburgo.

## Nomo 
Ĝia nomo devenas de la nomo de la edzino de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hendrik van Gent
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1930
1168 Brandia

'*1168 *Brandia'''* estas malgranda, meze hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Eugène Joseph Delporte elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la belgan matematikiston *Eugène Brand''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eugène Joseph Delporte
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1930
1166 Sakuntala

'*1166 *Sakuntala'''* estas malgranda sed rimarkinde hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomino Praskovija Georgijevna Parĉomjenko elde la Simeiza observatorio.

Ĝi estis sendepende remalkovrita la 29-an de junio de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth, kiu anoncis pli frue ties malkovron.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la ĉefrolulino de la dramo "*Abhijñānaśākuntalam''" (la dankemo de Ŝakuntala) de la barata verkisto Kalidaso.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1930
WikiLeaks

**WikiLeaks**  estas retejo, kiu publikigas registarajn, komercajn aŭ religiajn dokumentojn, kiuj antaŭe estis sekretaj. Ĝi kutime ne donas nomojn kaj adresojn de homoj, kiuj afiŝas dokumentojn. La retejo estas lokita en Svedio. Kvankam ĝi havas nomon similan al Wikipedia, ĝi estas parto nek de Wikipedia nek de WikiMedia Foundation, kaj eĉ ne estas vikio.

Konata aktivulo de Wikileaks estas la aŭstralia ĵurnalisto kaj aktivisto Julian Assange. Per la agado de la retejo la fenomeno de informotraliko atingis grandskalan kaj tutmondan publikan atenton.

## Afganiaj tralikoj 
En 2010 WikiLeaks estis en la novaĵoj pro afiŝado de 90.000 dokumentoj pri la milito en Afganio.

## Irakaj tralikoj 
Fine de 2010 WikiLeaks afiŝis preskaŭ 400.000 dokumentojn pri la milito en Irako.

Tio estis la unua plej granda trafiko de sekretaj dokumentoj pri usona armeo. Ĝi raportis ĉefe pri mortoj de civiluloj, soldatoj, kaj vidaĵoj de memfaritaj bomboj kaj armitaj civiluloj.

## Radio Vatikana traliko 
Spuro troveblis al la katolikaj esperantistoj (IKUE) kaj la elsendoj en Esperanto de Vatikana Radio.

## Publikigo de internaj uson-ambasadejaj leteroj 
La organizo akiris en 2010 amason de konfidencaj uson-ambasadejaj elektronikaj leteroj. Ĝi transdonis la leterojn al elektitaj gazetoj por publikigo kaj samtempe ebligis aliron al la dokumentoj.

## Atakoj je la serviloj, je persono 
Tiuj publikigoj en 2010 kaj la anonco pri publikigo de internaj dokumentoj de iu usona bankego alarmis Usonon, kiu uzis sian forton kaj malebligis uzon de serviloj en Usono (Amazon), uzon de retpagiloj (PayPal) kaj eĉ sukcesis malebligi uzon de kelkaj eksterlandaj serviloj (Svislando, Francio, per premo je la amikaj landoj). La organizo respondis je tio per disdono de la densigita dokumentaro (2 gigabajtoj) al pli ol 70 serviloj. En komenco de decembro rifuzis ĝirojn por Wikileaks Mastercard, Visacard kaj svislanda PostFinance.

En la tempo post la publikigo de la irakaj dokumentoj leviĝis en Svedio akuzoj kontraŭ Julian Assange pro seksa perforto aŭ miskonduto. Oni arestis lin la 7-an de decembro 2010 en Britio. Ĝis nun ankoraŭ ne okazis jura verdikto pri lia eventuala kulpo aŭ nekulpo.

Samtempe komenciĝis en la reto anonima kolektiva atako kontraŭ la perceptitaj kontraŭuloj de Assange, nome la svedaj instancoj, bankoj, elektronikaj financaj entreprenoj ktp.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo ()
* WikiLeaks ĉe Twitter ()
* WikiLeaks ĉe Facebook ()

Kategorio:Retejoj aperintaj en 2006
Kategorio:Spionado
Kategorio:Organizaĵoj en Svedio
Kategorio:Ne-registaraj organizaĵoj
Kategorio:Sekureco
Tesárske Mlyňany

**Tesárske Mlyňany,** hungare **Taszármalonya** [tasArmalonja] estas unuigita vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
300ra|eta|Tesárske Mlyňany situas en la plej griza parto

## Situo 
Tesárske Mlyňany situas laŭ dekstra bordo de Žitava, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Vráble-Zlaté Moravce. La lasta urbo troviĝas je 5, Nitra (urbo) je 25&nbsp;km-oj.

## Historio 
Tesárske Mlyňany naskiĝis en 1960, tiam la sube priskribitaj vilaĝoj unuiĝis. En 2001 vivis en Tesárske Mlyňany 1639 homoj, (1610 slovakoj).

### Barstaszár/Tesáre nad Žitavou 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1075 en formo *"Tessar"*. En la 15-a jarcento la husanoj bruldetruis la setlejon. En 1601 oni komputis tie 41 domojn kaj muelejon. En 1828 loĝis tie 621 vilaĝanoj en 94 domoj. Komence de la 20-a jarcento por fari diferencon de la alia Taszár, al loknomo de tiu vilaĝo aldoniĝis Bars. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Barstaszár 916 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bars, al distrikto de Aranyosmarót, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio.

### Malonya/Mlyňany 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1209 en latina formo *"Villa Malonian"*. En 1601 oni komputis tie 22 domojn, bierofarejon, bienocentron kaj muelejon. En 1828 loĝis tie 307 vilaĝanoj en 49 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Malonya 514 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bars, al distrikto de Aranyosmarót, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio.

## Vidindaĵoj 
eta|300ra|Kastelo de Ambrózy-Migazzi
* romkatolika baroka preĝejo omaĝe al Anĝela Saluto de 1763, en 1804 klasikismiĝis
* tombeja klasikisma kapelo omaĝe al Sankta Kruco de 1841
* arboreto de 1892
* novklasikisma kastelo de Ambrózy-Migazzi de 1895 nun instituto apartenanta al la arboreto

## Ĝemelkomunumoj 
*  Zborovice, Ĉeĥio
*  Kétsoprony, Hungario

## Eksteraj ligiloj 
* Tesárske Mlyňany sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara kaj slovaka Vikipedioj

Kategorio:Municipoj en distrikto Zlaté Moravce
Sándor Farkas (politikisto)

**FARKAS Sándor** (farkaŝ) estis hungara reĝa juĝisto, politikisto naskita en Kisenyed je la fino de la 18-a jarcento kaj mortinta en Raguza en 1858. 

## Kariero
Sándor Farkas estis renoma opozicia oratoro de la hungara reformperiodo (1820-1848). En 1848–49 li agadis kiel juĝisto de la revolucia tribunalo. Post falo de la Hungara revolucio de 1848 li elmigris Anglion, poste Usonon, pli poste li translokiĝis al sia filino en Raguzan. Li tradukis la verkon de Lantier: *Anténor utazása Görögországban és Ázsiában* (Nagyenyed, 1831–33).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Rusa Muzeo

**La Ŝtata Rusa Muzeo** () estas plej ampleksa kaj plena deponejo de la rusa belarto en la mondo situanta en Sankt Peterburgo, Rusio. Ĝin ordonis fondi caro Nikolao la 2-a omaĝe al sia patro Aleksandro la 3-a, tial ĝis 1917 ĝi nomiĝis **Rusa Muzeo de Lia Imperiestra Moŝto Aleksandro la 3-a**. La 19-an de marto 1898 okazis ĝia inaŭguro en Miĥaila palaco.

En 2010 la eksponaĵojn de la muzeo konsistigis ĉefe bildoj, skulptaĵoj, grafikaĵoj kaj etnaj ordinaraj laboraĵoj (meblaro, manĝilaro, brodaĵoj ktp). Entute oni kalkulas ĉ. 400 000 objektojn faritajn dum dek jarcentoj de ekzistado de Rusio.

Filioj de la muzeo estas:
* Palaco Marmora;
* Palaco de Stroganov;
* Somera ĝardeno kun Dometo de Petro la 1-a

## Eksteraj ligiloj 
* http://rusmuseum.ru/ oficiala ttt-ejo de la muzeo , 
* http://enlight.ru/camera/360/ ene de Palaco Miĥajlovskij 
* http://enlight.ru/camera/361/ ene de Palaco Miĥajlovskij 
* http://enlight.ru/camera/362/ ene de Palaco Miĥajlovskij 

File:Парадная лестница Михайловского дворца.jpg|parada ŝtuparo de Miĥaila palaco
File:Очередь в Русский Музей.jpg|vizitantoj ĉiam plenigas la muzeon
File:Строгановский дворец (2).jpg|Palaco de Stroganov
File:Alex Trub3.jpg|Aleksandro la 3-a monumento apud Palaco Marmora
Sándor Farkas (bibliotekisto)

**FARKAS Sándor** (farkaŝ), *gyulafehérvári* estis hungara bibliotekisto naskita en Nagylak la 28-an de aŭgusto 1887 kaj mortinta en Aiud la 20-an de majo 1964.

## Kariero 
Sándor Farkas devis ĉesi siajn gimnaziajn studojn kaj kiel memlernanto daŭrigis siajn orientalistikajn, numismatikajn kaj matematikajn studojn. Lia modelo estis Sándor Kőrösi Csoma, li faris vojaĝon plurfoje en Oriento. Li estis oficisto, inter 1936 kaj 1957 bibliotekisto de la biblioteko de la *Bethlen Kollégium* de Aiud.

## Verkoj 
* *Irák királysága* (Nagyenyed, 1931);
* *A beduinok* (Nagyenyed, 1931);
* *Antik érmészet* (Nagyenyed, 1932);
* *Bölcsészeti költemények* (Nagyenyed, 1934);
* *Az erdélyi érmék művészete* (Nagyenyed, 1936);
* *Rokon vonások a párthus és erdélyi érmek művészetében* (Nagyenyed, 1936);
* *Filozófiai értekezések* (Nagyenyed, 1938).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj bibliotekistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj bibliotekistoj
Dezső Farnos

**FARNOS Dezső** (farnoŝ) estis hungara instruisto, literaturhistoriisto naskita en Koloĵvaro la 5-an de aŭgusto 1860 kaj mortinta en 1922. 

## Kariero
Dezső Farnos havigis diplomon en la Universitato de Koloĵvaro kaj poste li faris longan vojaĝon eksterlande. De 1884 li estis instruisto de la reformita gimnazio de Nagyenyed, de 1890 li instruis en la *Székely Mikó Kollégium* de Sepsiszentgyörgy.

## Verkoj
**Aesthetikai tanúságok Petőfi költészetéből* (Lugos, 1884);
**Petőfiana évkönyv* (Kolozsvár, 1889); 
**Kritikai észrevételek Petőfi eltűnésének irodalmához* (Kolozsvár, 1889); 
**A Rákóczi-korszak művelődéstörténeti fellángolása* (Nagyenyed, 1903).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Farnos, D.
Farnos, D.
Velčice

**Velčice,** hungare **Velséc** [velŝEc], germane **Weltschitz** estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
300ra|eta|Velčice situas en la plej griza parto

## Situo 
Velčice situas sub monto 546 m-ojn alta, fine de sakovojo. Zlaté Moravce troviĝas je 9&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1232 en formo *"Welchez"*. En 1570 la turkoj prirabis la setlejon. En 1601 oni komputis tie 62 domojn. En 1828 loĝis tie 681 vilaĝanoj en 101 domoj. En 1837 kaj en 1886 incendioj okazis. Tiutempe paperofarejo kaj vitrofarejo funkciis en la vilaĝo. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Velséc 933 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bars, al distrikto de Aranyosmarót, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Velčice 863 homoj, (851 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Triunuo el la 13-a jarcento, en 1719 pligrandiĝis kaj barokiĝis
* kapelo omaĝe al (Sepdolora) Dipatrino kaj Sankta Kruco de 1740, en 1952 renoviĝis

## Eksteraj ligiloj 
* Velčice sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Zlaté Moravce
Vieska nad Žitavou

**Vieska nad Žitavou,** hungare **Barskisfalud** [barŝkiŝfalud] aŭ *Kisbisztricsény* [kiŝbistriĉEnj] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
300ra|eta|Vieska nad Žitavou situas en la plej griza parto

## Situo 
Vieska nad Žitavou situas laŭ traira flankovojo. Zlaté Moravce troviĝas je 10&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1386 laŭ tiama hungara ortografio *"Kysfalud"*. En 1601 oni komputis tie 22 domojn. En 1636 la turkoj prirabis la setlejon. En 1828 loĝis tie 369 vilaĝanoj en 56 domoj. Ĝis 1890 la oficiala hungara loknomo estis *Vieszka,* poste ĝi reprenis la originan hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Barskisfalud 277 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bars, al distrikto de Verebély, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Vieska nad Žitavou 466 homoj, (463 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* arboreto en la proksimeco
* kolektaĵo pri popolarto de 2001

## Eksteraj ligiloj 
* Vieska nad Žitavou sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Zlaté Moravce
Antal Fasching

**FASCHING Antal** (faŝing) estis hungara inĝeniero naskita en Temeŝvaro la 6-an de junio 1879 kaj mortinta en Budapeŝto la 12-an de oktobro 1931.
[eta|[Busto pri Antal Fasching]]
eta|Memortabulo pri Antal Fasching

## Kariero 
Antal Fasching diplomitiĝis en 1902, havigis teknikdoktoriĝon 1906. De 1902 ĝis 1905 li estis profesorasistanto en la katedro pri geodezio en la teknikuniversitato, poste adjunkto. Pro la trivoluma referenclibro pri geodezio li ricevis Hollán-premion. De 1912 li estis teknikuniversitata privatprofesoro. En 1920 oni pensiigis lin. Li elmigris kaj prelegis en la teknikuniveristato de Zagrebo. Reveninte li laboris kiel kunlaboranto ĝis sia morto de la Honvéd Térképészeti Intézet (Instituto Kartografia Honved).

## Verkoj 
* *Javaslat a magyar országos felmérések újjászervezésére vonatkozólag* (Bp., 1906);
* *A magyar országos háromszögelések és részletes felmérések új vetületi rendszere* (Bp., 1909);
* *A földméréstan kézikönyve* (I–III., Bp., 1912–1913);
* *Az új geodézia* (Bp., 1926)

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj inĝenieroj pri geodezio
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Károly Fátyol

**FÁTYOL Károly** (fa:tjol) estis cigandevena hungara violonĉelisto naskita en Nagykároly en 1830 aŭ en 1834 mortinta en Nagykároly la 11-an de novembro 1888.

## Kariero 
Károly Fátyol partoprenis kun muzikbando de Antal Bunkó en la liberecbatalo post la hungara revolucio de 1848, en 1857 li ludis en la Nemzeti Színház (Nacia Teatro) de Budapeŝto, poste akompanis en 1858 Kálmán Simonffy en lia landa koncertturneo. Liaj muzikkuntempuloj, interalie Mihály Mosonyi taksis lin alte.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj violonĉelistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
1169 Alwine

'*1169 *Alwine'''* estas malgranda meze hela duopa asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la astronomoj Max Wolf kaj Mario A. Ferrero elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl (Germanio).

## Nomo 
Ĝi ricevis, sekvante tradicion, la virinan antaŭnomon "*Alwine*".

*Oni ne konfuzu ĝin kun la asteroido 13677 Alvin (1997 NK1).''

## Orbito 
Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 2:7 kun la Tero.

## Satelito 
Ĝia satelito estis malkovrita en februaro 2020 de R. D. Stephens kaj B. D. Warner per observoj de  elde diversaj observatorioj; anoncita en junio 2020.

Tiu asteroida luno havas diametron de almenaŭ 1,7&nbsp;km kaj orbitan  taksita je 12&nbsp;km; ĝia orbita periodo estas 13,408 ± 0,002 horoj (0,55867 ± 0,00008 tago).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (1169) Alwine; paĝo de Wm. Robert Johnston

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Max Wolf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1930
Wicki-Hayden-sistemo

400ra|eta|dekstra| Skemo de la butonaro ĉe la Wicki-Hayden-sistemo.

La **Wicki-Hayden-sistemo** estas sistemo por la butonaro ĉe butono-instrumentoj. La Wicki-Hayden-butonaro havas kelkajn avantaĝojn kontraŭ la konataj buton- kaj klavarsistemoj. Pro ĝia translokita 6-plus-6-ordo por ĉiuj tonaloj validas la sama fingrado, se la kvanto de la butonoj permesas tion. Krome la butonoj de la diatona gamo estas tre proksimaj.

Ĝia apliko okazas ĉe la Hayden-Duet-Koncertino.

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝo pri la Hayden-Duet-koncertino en la angla.

Kategorio:Muzikaj instrumentoj
Kategorio:Muzika teorio
Topoľčianky

**Topoľčianky** (pr: topoljĉjanki) pli frue **Malé Topolčianky**, hungare **Kistapolcsány** [kiŝtapolĉAnj], germane **Kleintopoltschan**, esperantigebla kiel **Topolĉanko**, estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. Malé, kis kaj klein signifas: malgranda.
eta|maldekstra|250ra|Nacia ĉevalejo en Topoľčianky

## Situo 
Topoľčianky situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj, fine de fervojo el Zlaté Moravce. Tiu urbo troviĝas je 4, Nitra je 32&nbsp;km.

## Historio 
En la 6-a jarcento slavoj vivis tie. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1293 en formo *"Topolchan"*, kiu akiris la rangon kampurbo en 1600. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kistapolcsány 1602 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bars, al distrikto de Zlaté Moravce, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Topoľčianky 2888 homoj, (2854 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika pilgrimloka preĝejo omaĝe al Sankta Katerino de 1784
* burgo el la 15-a jarcento, en 1662 oni rekonstruis ĝin, en la 18-a jarcento ĝi estis pligrandigita, en 1830 oni klasikismigis ĝin
* klasikisma ĉaskastelo en parko
* muzeo kaj ekspoziciejo pri popolarto
* granda vinofarejo

## Famuloj 
En la iama Kistapolcsány naskiĝis hungara juĝisto Lajos Staud.

## Eksteraj ligiloj 
* Pri la burgo de Topoľčianky kun fotoj kaj slovaka teksto 

Kategorio:Municipoj en distrikto Zlaté Moravce
1170 Sivao

**1170 Sivao** estas malgranda, meze hela asteroido de la asteroida zono, klasifikita kiel marsrenkonta asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estas malkovrita la  de la belga astronomo Eugène Joseph Delporte elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la hinduisma dio Ŝivo (foje skribita *Sivao*).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Eugène Joseph Delporte
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1930
Fred Lawrence Whipple

**Fred Lawrence WHIPPLE** (naskiĝis la 5-an de novembro 1906 en Red Oak, mortis la 30-an de aŭgusto 2004 en Kembriĝo) estis usona astronomo. Li estas konata por artiko aperita en *Astrophysical Journal* de 1950 en kiu li proponis la modelon de la "*malpura neĝa bulo*" por la kometa kerno.

Trafita de poliomjelito, li devis rezigni sportan karieron. Li lernis en la Occidental College de Los-Anĝeleso, kaj pri matematiko, en la Universitato de Kalifornio ĉe Los-Anĝeleso. Li fakiĝis pri astronomio kaj li ricevis sian doktorecon pri tio en la Universitato de Kalifornio ĉe Berkeley en 1931. En tiu universitato, li kunlaboris pri la kalkulo de la orbito de Plutono, freŝe malkovrita astro.

Li eniris en la en Observatorio de la Universitato Harvard en 1931 kaj studis la trajektoriojn de la meteoroidoj, konfirmante ke ili venas de la sunsistemo prefere el la interstela spaco.

En 1933 li malkovris la periodan kometon 36P/Whipple kaj la asteroidon 1252 Celestia. Li (kun)malkovris kvin aliaj ne-periodajn kometojn, inter kiuj C/1932 P1 Peltier-Whipple, sendepende remalkovrita de la amatora astronomo Leslie Peltier.

Dum la dua mondmilito, li eltrovis aparaton pro distondi foliojn da stano en folietoj utiligataj por konfuzi la malamikajn radarojn.

Li eltrovis ankaŭ "ŝirmilon kontraŭ meteoroidoj" tiel nomata "Wipple Ŝildo", kiu protektas la kosmajn veturilojn, forvaporiĝante la malgrandajn meteoroidojn.

Li estis direktoro de la Smithsonian Astrophysical Observatory de 1955 ĝis 1973.

Li antaŭpensis la epoko de la artefaritaj satelitoj kaj kreis la teamon "Moonwatch" por sekvi ilin. Tiu teamo estis la ununura preta je observi ilin kiam Sovetunio neatendite lanĉis Sputnik 1 en 1957.

## Honoroj 
Li ricevis:
* La Distinguished Federal Civilian Service Award donacita de la prezidento John F. Kennedy en 1963,
* La Leonardan medalon de la Meteoritical Society en 1970,
* La oran medalon de la Royal Astronomical Society en 1983,
* La Bruce Medalon en 1986,
* La premion "Henry Norris Russell Lectureship" de la American Astronomical Society en 1987,
* La Premion Wipple (kreita speciale por li) de la American Geophysical Union en 1990.

Oni donis lian nomon al:
* La asteroidoj 1940 Whipple,
* La Observatorio Fred Lawrence Whipple de la Smithsonian Institution en Kembriĝo (Masaĉuseco).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Nekrologia notico (*BBC News*)
*  Nekrologia notico, de la *Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics*

Kategorio:Usonaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Kategorio:Malkovrintoj de kometoj
1171 Rusthawelia

'*1171 *Rusthawelia'''* estas mezgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Sylvain Arend elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle. Fakte, estis re-malkovro de perdita asteroido.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la kartvelan poeton Ŝota Rustaveli (ĉ. 1172 – ĉirkaŭ 1216).

La , Max Wolf malkovris la objekton *A904 EB*, kiun li nomis *"525 Adelajdo"*, sed ne sukcesis re-observi la astron, kiu perdiĝis.

En 1958, la franca astronomo André Patry, de la Observatorio de Nico, konstatis, ke la objekto *A904 EB* estis identa al la asteroido *1171 Rusthawelia* malkovrita de Sylvain Arend. La nomo de *1171 Rusthawelia* kaj la kredito de la malkovro al Sylvain Arend estis garditaj. Asteroido malkovrita de Joel Metcalf la  estis ricevinta la nomon de *525 Adelajdo''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Sylvain Arend
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1930
Dinastio Lusignan

La familio **Lusignan** (, ) havis sian originon en Poitou, en okcidenta Francio. Fine de la 12-a jarcento Guy de Lusignan kaj liaj heredantoj fariĝis reĝoj de Jerusalemo kaj de Kipro.

## Originoj 
La familio venas de la kastelo Lusignan, proksime de Poitiers, fortikaĵo kiu ankoraŭ estas unu el la plej grandaj de Francio. Laŭ la legendo, la unua kastelo estis konstruita de la feino Meluzino. La senjoroj de la kastelo estis la grafoj de Marĉo.

## Krucmilitaj reĝoj 
La Lusignananoj estis kelkaj el la francaj nobeloj kiuj amplekse partoprenis la krucmilitojn. En la 1170-a jardeko, la fratoj Guy kaj Amalriko atingis Jerusalemon, forpelitaj de iliaj posedaĵoj far Rikardo Leonkoro. En Sankta Lando ili alianciĝis kun Renaud de Châtillon, estro de unu el la branĉoj de la reĝlando, konsistanta ĉefe el ĵusalvenintoj, kompare al tiu de Rajmondo la 3-a de Tripolo, formita el familioj establitaj ekde antaŭ Outremer. En 1179 Amalriko fariĝis grafo en la reĝlando, kun la helpo de Ines de Courtenay, patrino de la reĝo. Guy fariĝis reĝo en 1186 kiel edzo de la nova reĝino Sibila de Jerusalemo.

La regado de Guy ĉiam estas konsiderita kiel kaosa: li estis venkita de Saladino en la batalo apud Hattin (1187) kaj devis forfuĝi al Kipro perdinte preskaŭ la tutan reĝlandon. En la insulo, Rikardo Leonkoro, kiel estro de la Tria Krucmilito, vendis Kipron al Guy, kaj li fariĝis la unua latina reĝo de Kipro. Sukcedis lin Amlariko, kiu ankaŭ estis reĝo de Jerusalemo en 1197.

La virseksa linio en Oriento malaperis en 1267, per Hugo la 2-a de Kipro, pranepo de Amlariko. Sed Hugo de Antioĥio, kies patrina avo estis Hugo la 1-a de Kipro, prenis la nomon Lusignan, kreante duan linion de la nobela domo, kiu pluvivigis la reĝlandon Kipro ĝis 1489 kaj la Jerusaleman reĝlandon, en Akko, ĝis la forperdo en 1291. En la 13-a jarcento geedziĝis al la familioj de Antioĥia princlando kaj armena reĝlando en Kilikio.

## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Dinastio Lusignan
* Maria de Kipro


Kategorio:Dinastioj
Kategorio:Nobelaj familioj
Kategorio:Francaj nobeloj
*
*
*
*
Kategorio:Krucmilitoj
Deus vult

**Deus vult** (latine, **Dio ĝin volas**) estis la krio de batalo de la homoj en la momento de la deklaro de la Unua krucmilito por papo Urbano la 2-a en la Apelacio de Clermont-Ferrand de 1095. La frazo aperas en la fontoj de diversaj formoj, jam estu kiel *deus vult* (klasika latino), *dieu le veut* (franca), *deus lo vult* (vulgara latino), ktp.

Kategorio:Krucmilitoj
Kategorio:Latinaj religiaj esprimoj
1172 Eneo

**1172 Eneo** estas granda malhela troja asteroido, orbitanta proksime de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Situante ĉe la punkto L5, tiel nomata "Troja Tendaro", ĝi ricevis la nomon de la troja princo Eneo, fuĝinto el Trojo kaj mita prapatro de la Romianoj, laŭ la epopeo "Eneado" de Vergilio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  Listo de la Jupiteraj trojanoj, de *Minor Planet Center*

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1930
Arab-bizancaj militoj

La **arab-bizancaj militoj** estis serio de militoj inter arabaj kalifejoj kaj la Bizanca Imperio inter la 7-a kaj 12-a jarcentoj. Ĉi tiuj komenciĝis dum la komencaj islamaj konkeroj sub la bone gviditaj kaj omajadaj kalifoj kaj ili daŭris en la formo de konstantaj baraktoj en la limoj ĝis la komenco de la Krucmilitoj. Kiel rezulto, la bizancanoj (la romianoj aŭ "Rûm" en la islamaj kronikoj) suferis konsiderindan perdon de la teritorio.

## Konfliktoj 
* Abasida invado de Malgranda Azio (782)
* Abasida invado de Malgranda Azio (806)

## Bataloj 
* Rabatako de Amorio
* Batalo de Krasos

## Vidu ankaŭ 
* Umar ibn al-Ĥattab
* Ĥalid ibn Ŭalid

## Eksteraj ligiloj 
*  *Passion Histoire* (retforumo)
Waris Dirie

**Waris DIRIE** (naskiĝis en 1965 en la regiono de *Gaalkacyo*, Somalio) estas iama manekeno, aŭtorino de furorlibroj kaj aktivulino de homaj rajtoj. Ŝi batalas kontraŭ virina seksa mutilado (virina cirkumcido per fortranĉado de klitoro) kaj tiucele fondis en 2002 sian fondaĵon *Waris Dirie Foundation*.

Waris Dirie naskiĝis en 1965 en nomada tribo de Somalio en la regiono de *Gaalkacyo*. Cirkumcidata en la aĝo de tri jaroj, kiel estas la tradicio, ŝi estas nur naŭ kiam ŝi forkuris el la tendaro kie lia familio vivis, por eskapi geedzecon interkonsentitan. En 2005, ŝi estis naturalizita aŭstra kaj, la 12-an de julio 2007, ŝi ricevis de Nicolas Sarkozy la titolon "*Sinjor(in)o de la Legio de Honoro*" pro sia humana laboro. Ŝi vivas en Gdansk, Pollando. Ŝi estas ankaŭ honora membro de la Klubo de Budapeŝto.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Amikoj de Wangari Maathai pri Waris Dirie
* Alparolo de Waris Dirie ĉe UN (filmeto en la angla kun subtekstoj en Esperanto)
* (angla) Waris Dirie Foundation

Kategorio:Manekenoj
Kategorio:Somaliaj verkistoj
Kategorio:Aŭstraj verkistoj
Kategorio:Somaliaj fotomodeloj
Kategorio:Aŭstraj fotomodeloj
Sauropsida

**Sauropsida** estas natura klado de Ĥorduloj.
{{Klado|style=font-size:100%;line-height:100%
|label1=**Sauropsida**
|1={{klado
   |label1=†Parareptilia
   |1=
   |label2=Eureptilia
   |2= }}
}}
Julian Assange

eta|Julian Assange en marto 2010
**Julian Paul ASSANGE**  (naskiĝis la  en Townsville, Aŭstralio) estas aŭstralia ĵurnalisto kaj politika aktivulo. Li aktivas kiel proparolisto de WikiLeaks.

## Kariero
Assange akiris praktikajn spertojn pri komputila sekureco kaj ŝtele aliris komputilojn de pluraj organizaĵoj (aŭstralia universitato, telekomunika firmao, aliaj) por trovi kaj pruvi sekurecajn mankojn. Li konfesis sin kulpa pri tio kaj estis punita je 2.100 aŭstraliaj dolaroj.

Kvankam Assange multe studis aŭtodidakte, li ankaŭ ĝis 2006 studis fizikon kaj matematikon en la universitato de Melbourne.
maldekstra|eta
Usonaj aŭtoritatoj persekutis Assange de julio 2010 pro eblaj krimoj koncerne la diskonigon de sekretaj NATO-dokumentoj (pli ol 92 000).

Svedaj aŭtoritatoj je la  proklamis arest-ordonon kontraŭ Assange, pro seksperforto. Sekvatage ili nuligis la ordonon, tamen nun plu enketas pri la afero kaj je la 18-a de novembro renovigis la ordonon. La  Assange estis arestita en brita policejo, kien li iris libervole. Svedio petas de Britio lian ekstradicion.

Assange vivis en pluraj landoj kaj deklaris, ke li estas daŭre moviĝanta, vivanta en flughavenoj.

## Aresto 
La fondinto de WikiLeaks estis arestita en la Ambasado de Ekvadoro en Londono la 11-an de aprilo 2019. La brita polico anoncis la areston la saman tagon, post kiam la azilo estis retirita kaj Scotland Yard akiris permeson eniri la Ambasadon de Ekvadoro.

La 25an de junio 2024 oni informis, ke la Supera Tribunalo de Londono liberigis Julian Assange, post pli ol kvin jaroj de enprizonigo. Ekde sia aresto, li estis malliberigita en Belmarsh, frontante eblan kondamnon de ĝis 175 jaroj de prizono kaj eĉ de mortopuno fare de Usono. Assange kaj Usono interkonsentis, ke la ĵurnalisto deklaras sin kulpa je spionado kontraŭ kondamno de 62 monatoj de malliberigo, jam plenumita en Britio.

## Distingoj 
* En 2008 Assange kaj WikiLeaks ricevis la premion *Freedom of Expression Award* de la organizaĵo *Index on Censorship*.
* En 2009 ili ricevis la premion *Amnesty International Media Award*, agnoske al meritoj pri senverdiktaj ekzekutoj ("Kenya: The cry of blood – extra-judicial killings and disappearances").

## Eksteraj ligiloj 
* Por Julian Assange, artikolo en Le Monde Diplomatique aperinta la 1-an de decembro 2018
*Serge HALIMI , Pierre RIMBERT, Se Assange nomiĝus Navalny, Le Monde Diplomatique en Esperanto je 2021 11 01; Alirite la 2021 11 24

## Notoj 
Kategorio:Aŭstraliaj ĵurnalistoj
Kategorio:Personoj de Interreto
Dezső Fehér

**FEHÉR Dezső** (fehe:r deĵoe:) estis hungara verkisto, ĵurnalisto naskita en Disznósd la 2-an de decembro 1869 kaj mortinta en Oradea la 22-an de februaro  1935.

## Kariero
Dezső Fehér finis en la porinstruista lernejo de Budapeŝto, dume en 1987 li estis helpredaktoro de la *Bolond Istók*.  Li instruis mallongtempe en Nagyvárad. Li redaktis spritaĵgazetojn 1891 *Darázs*, de 1892 *Bagoly*. Inter 1895–98 li estis redaktoro de la gazeto *Nagyvárad*, de 1898 respondecredaktoro, plurfoje ĉefredaktoro de la gazeto *Nagyváradi Napló*. En 1919 li ekigis gazeton titolitan *Magyar Szó*. Li partoprenis la fondadon de la teatro *Szigligeti Társulat* kaj de la *Vidéki Hírlapírók Szövetsége* (Unuiĝo de  Provincaj Ĵurnalistoj). Li estis amiko de Endre Ady kaj kunmetis kolekton el ĵurnalartikoloj de Ady (*Ha hív az acélhegyű ördög*, Nagyvárad, 1927).

## Verkoj
**A félmilliós terno* (komedio, Bp., 1889);
**Kaleidoszkóp* (Nagyvárad, 1894).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Feher, D.
Feher, D.
Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Zlatno (distrikto Zlaté Moravce)

**Zlatno** (hungare *Kisaranyos* [kiŝaranjoŝ], germane *Petschaft*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Zlatno situas inter montoj, fine de sakovojo. Zlaté Moravce troviĝas je 13&nbsp;km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la paleolitiko, bronzepoko kaj ferepoko. Vivis tie laŭvice keltoj, kvadoj kaj sarmatoj. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1038. Longe oni lavis tie oron, sed tio elĉerpiĝis kaj la setlejo provizore senhomiĝis en 1564. En 1601 oni komputis tie 28 domojn. En 1828 loĝis tie 233 vilaĝanoj en 34 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kisaranyos 338 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bars, al distrikto de Zlaté Moravce, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Dum la 2-a mondmilito parto de la loĝdomoj detruiĝis. En 2001 vivis en Zlatno 257 homoj, (255 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* ruinoj de burgo sur montopinto 573 m alta el la 13-a jarcento

Kategorio:Municipoj en distrikto Zlaté Moravce
Andreo la Gigantulo

eta|dekstra|André René ROUSSIMOFF
**André René ROUSSIMOFF** (*bulg.:* Андрей Рене Руссимов; *pola:* Andrzej Renat Russimow, naskiĝinta la 19-an de majo 1946, Grenoble, Francio; mortinta la 27-an de januaro 1993), plej konata en la angla lingvo kiel *André the Giant* ("Andreo la Gigantulo") estis franca profesia luktisto kaj aktoro. Oni plej ofte rekonas lin por la Fezik-rolo en la klasika 1987-a filmo *The Princess Bride* ("La Edziniĝonta Princino"). Lia impona grandecego (2.23 m - 210&nbsp;kg) rezultis de gigantismo, kaj instigis la epiteton "La Oka Mondmiro". De 1987 ĝis 1990 li portretis "kalkonulo" aŭ "krudulo", vidita de la spektantaro kiel fiulo aŭ antagonisto.

Andreo nelonge tenadis la ĉampionecon de la usona spektaklo-luktada federacio *Monda Luktadamuzo*. En 1993, post sia retiriĝo de luktado, li estis la unua enoficigulo en ilia famula halo.

## Aktorada kariero 
Andreo diversiĝis en la aktorado dum la 1970-aj kaj la 1980-aj jaroj. Li debutis ludi Saskvaĉo en la televida serio *The Six Million Dollar Man* ("La Sesmilionulo"). Li poste aperis en aliaj televidaj spektakloj, interalie *The Greatest American Hero* ("La Plej Granda Usona Heroo"), *B.J. and the Bear* ("Boĝo kaj la Urso"), kaj *The Fall Guy* ("La Propeka Kapro"). Li ankaŭ partoprenis en unu epizodo de *Zorro*.

Nelonge antaŭ la fino de sia kariero, Andreo ankaŭ ĉefrolis en kelkaj filmoj. Li aperis malatribue en la 1984a filmo *Conan the Destroyer* ("Konano la Detruanto") kiel Dagoto, la resurektitan kornan gigantodion kiun Konano (Arnold Schwarzenegger) mortigas. Sed li aperis precipe kiel Feziko (lia plej ŝatata rolo) en la filmo *La Edziniĝonta Princino*. Kaj la ludadon de Andreo kaj la filmon retenas dediĉitaj sekvantoj.

En lia fina filmo, li gastrolis kiel cirka giganto en la komedio *Trading Mom* ("La Borsita Panjo"), ne distribuigita ĝis la jaro post lia morto. Andreo inspiris la 1998an filmon *My Giant* ("Mia Gigantulo"), verkitan por lia amiko Billy Crystal, kiun li renkontis dum la filmado de *La Princino Edziniĝonto.* En tiu filmo la rumano Gheorghe Mureşan, kiu altas 2.3 metroj, ludas la titolrolon.

Andreo Roussimoff havis unu filinon, Robin Christensen, kiu naskiĝis en 1979. La malsano kiu al li donis lian grandecegon iam perdonigis ŝian korpon. En la forpasintaj 1980-aj jaroj, li doloris pro konstanta malkapableco, kaj sia koro baraktis por pumpi sangon tra la tuto de lia masiva korpo.

En la dokumentario, *Biografio*, por la Artara kaj Amuzara televidoĉeno, Arnold Skaaland diras ke Andreo dezirus vidi Broadway-an teatraĵon. Arnold ofertis aĉeti biletojn, sed Andreo rifuzis la ŝancon. Li diris ke li estas tro granda por la seĝoj kaj ke homoj malantaŭ li ne povos vidi la scenejon.

## Morto 
Je la 27-a de januaro 1993, Andreo Roussimoff mortis dormante en pariza hotelĉambro, pro kongesta kora nesufiĉeco. Li estis en Parizo por ĉeesti la funebran solenon de sia patro. La korpo kremaciiĝis konforme al sia deziro, kaj oni disigis la cindrojn ĉe sia ranĉo en Ellerbe, Norda Karolino.

## Notoj 
Kategorio:Poldevenaj francoj
Kategorio:Bulgardevenaj francoj
Kategorio:Mortintoj pro kongesta kora nesufiĉeco
Kategorio:Francaj vrestlingistoj
Ferenc Fehér

**FEHÉR Ferenc** (fehe:rl) estis hungara inĝeniero pri mekaniko, generalmajoro naskita en Arado la 5-an de junio 1923 kaj mortinta en Budapeŝto la 21-an de septembro 1970.

## Kariero 
Ferenc Fehér laboris de 1942 en la fabriko de Újgyár Diósgyőr. En 1944 li estis en la partizanorganizo MOKAN. En 1947–49 li studis en la teknikuniversitato. Li interrompis sian studon kaj en 1950 li enpaŝis en la popolarmeo. Inter 1950 kaj 1955 li finis studis en Moskvo kaj havigis diplomon de inĝeniero pri mekaniko. De 1967 li iĝis generalmajoro kaj laboris en la ministerio pri defendo.

## Libro 
* *Személygépkocsik elektromos berendezései* (Bp., 1964).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
László Fehrentheil-Gruppenberg

**FEHRENTHEIL-GRUPPENBERG László**  estis hungara inĝeniero naskita en Braŝovo la 30-an de januaro 1896 kaj mortinta en Szigliget la 9-an de julio 1943. 
## Kariero
Fehrentheil-Gruppenberg diplomitiĝis en la teknikuniversitato de Budapeŝto. Li havis gravan rolon en nova mezurado de la ĉefurbo.
## Verkoj
**Az állami földmérés reformja* (Térképészeti Közl. 1926); 
**A múlt század nagy földreformja* (Geodéziai Közl., 1932); 
**Egy dunántúli község birtokviszonyai* (Geodéziai Közl., 1932); 
**A római földmérők* (Geodéziai Közl., 1932); 
**A kormány nemzeti munkaterve és a tagosítás* (Geodéziai Közl., 1933); 
**A XVIII. század földmérő eszközei* (Térképészeti Közl., 1933); 
**Budapest felmérése* (Magy. Szle, 1936); 
**Az első magyar műszaki főiskola* (Technika, 1937).
## Eksteraj ligiloj
* 
* 

Fehrentheil-Gruppenberg, L.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Žitavany

**Žitavany** [ĵitavani], hungare **Zsitvaapáti** [ĵitvaapAti] estas unuigita vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
300ra|eta|Žitavany situas en la plej griza parto

## Situo 
Žitavany situas laŭ maldekstra bordo de Žitava, laŭ traira flankovojo. Zlaté Moravce troviĝas je 2&nbsp;km-oj.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko kaj bronzepoko. Poste laŭvice alvenis keltoj, kvadoj, slavoj, fine hungaroj. Žitavany naskiĝis en 1960 pere de unuigo de 2 vilaĝoj priskribitaj sube. Pli frue ambaŭ setlejoj ĝis Traktato de Trianon apartenis al Hungara reĝlando, al Bars, al distrikto de Aranyosmarót, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio.

### Zsitvaapáti/Klein-Opatowetz/Opatovce nad Žitavou 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1538 laŭ tiama hungara ortografio *"Apathfalwa"*. En 1563 kaj en 1618 la turkoj detruis la setlejon. En 1601 oni komputis tie 29 domojn. En 1828 loĝis tie 413 vilaĝanoj en 59 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Zsitvaapáti 541 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato).

Plenan liston de komunumoj pri "apát" vi trovos: Alsónemesapáti!

### Zsitvakenéz/Kneschitz/Kňažice 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1075 en formo *"Knesech"*. En 1601 oni komputis tie 40 domojn. En 1618 la turkoj detruis la setlejon. En 1828 loĝis tie 491 vilaĝanoj en 74 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Zsitvakenéz 977 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino (Eta) de 1660, en la 18-a jarcento barokiĝis, post jarcento trakonstruiĝis, en 1937 pligrandiĝis
* kolono pri Sankta Triunuo el la 19-a j.c.

## Famuloj 
En la iama Zsitvakenéz naskiĝis hungara ministro Géza Polónyi.

## Eksteraj ligiloj 
* Žitavany sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Zlaté Moravce
Dekstra ekstremismo en Svislando

La dekstra ekstremismo en Svislando estis establita dum la leviĝo de faŝismo en Eŭropo en la intermilita periodo. Estis plejparte marĝena fenomeno en la periodo de malvarma milito, escepte de ondo da radikala dekstrula popolismo dum la komenco de la 1970-aj jaroj, kaj havas denove allogita atenton de iuj amaskomunikiloj en la 2000-aj jaroj.

De la mezaj 1990-aj jaroj, ĉi tiuj restantaj flankaj partioj estis plejparte sorbitaj de la vastiganta Svisa Popolpartio (SVP), kiu havis iniciatitan reviviĝon de dekstrula popolismo de la komencaj 1980-aj jaroj.

Kategorio:Nova Dekstro (Eŭropo)
Kategorio:Politiko de Svislando
Lajos Fekete (botanikisto)

**FEKETE Lajos** estis hungara arbaristo, botanikisto, ano korespondanta de la MTA (1910) naskita en Torda la 18-an de junio 1837 kaj mortinta en Selmecbánya la 29-an de junio 1916. Lia filo estis Zoltán Fekete (inĝeniero).

## Kariero 
Lajos Fekete studis en jaroj 1856–59 en la Akademio de Selmec pri minejo kaj arbaro en Selmecbánya. De 1859 li laboris en distrikto de arbaradministrado de Koloĵvaro, de 1867 li estis asistanto en Selmecbánya, de 1878 ordinara profesoro. Liaj fakartikoloj aperis en la revuoj *Erdészeti Lapok* kaj *Erdészeti Kísérletek*.

## Verkoj 
* *A mezőség kopárainak befásítása* (Kolozsvár, 1876);
* *Erdészeti rovartan* (I–II. Selmecbánya, 1878);
* *Erdészeti talajtan* (Selmecbánya, 1882);
* *Az erdőbecsléstan kézikönyve* (kun Gyula Scholtz, Selmecbánya, 1882);
* *A tölgy és tenyésztése* (Bp., 1888);
* *A Magyarországon előforduló főbb fanemek csemetéinek termesztése és ültetése* (Bp., 1889);
* *Erdészeti növénytan* (kun Sándor Mágócsy-Dietz, I–II. Bp., 1891–1896);
* *Erdészeti nyereségszámítástan* (Bp., 1900);
* *Erdőrendezéstan* (Bp., 1903);
* *Az erdészeti jelentőségű fák és cserjék elterjedése a magyar állam területén* (kun Tibor Blattny, I–II. Bp., 1913).

## Fontoj 
* Magyar Életrajzi Lexikon
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 64-a paĝo

Kategorio:Hungaraj botanikistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Sagokruca Partio

La **Sagokruca Partio** (en la hungara: *Nyilaskeresztes Párt – Hungarista Mozgalom* estis politika partio simila al la germana Nazia Partio.

La gvidanto estis Ferenc Szálasi [sAlaŝi], kiu regis Hungarion de la 15-a de oktobro 1944 ĝis marto de 1945. Dum ĉi tiu mallonga periodo 80.000 judoj, ankaŭ virinoj, infanoj kaj maljunuloj estis deportitaj al la morto. Post la milito Szálasi kaj aliaj ĉefoj de la partio estis juĝitaj je morto.

Szálasi fondis la partion en 1935, kiun la ŝtato malpermesis por 2 jaroj. Poste tuj li fondis similan partion, sed ankaŭ tio malpermesiĝis kaj Szálasi devis iri al malliberejo. En 1939 dum la balotado tamen li povis partopreni per sia partio kaj akiris 15,41%. Tiu partio iĝis oficiale Sagokruca Partio-Hungarisma Movado. La sagokruco estis mezepoka hungara simbolo kaj tio uziĝis pro malpermeso de la Svastiko aŭ hokokruco. Tiu partio servis la naziojn. En fino de la 2-a mondmilito Kabineto Szálasi havis la potencon, poste tiu partio estis malpermesita.

## Elektitaj membroj 
* László Baky
* József Bécsi
* Márton Homonnai
* Károly Maróthy
* Zoltán Pongrácz
* Ferenc Szálasi
* Pál Vágó (inĝeniero)
eta|maldekstre|Kabineto Ferenc Szálasi

Kategorio:Hungaraj kunlaborantoj kun nazioj
Kategorio:Hungaraj nazioj
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1939
Kategorio:Politikaj partioj malfonditaj en 1945
Lothar Rendulic

eta|dekstra|Lothar Rendulic
**Lothar RENDULIC** (naskiĝinta la 23-an de novembro 1887 en Wiener Neustadt — mortinta la 18-a de januaro 1971 en Eferding) estis oficiro de la germana Wehrmacht dum la dua mondmilito.

Rendulic naskiĝis en Wiener Neustadt (Aŭstrio) en kroata familio. En 1910 li unuiĝis al aŭstria-hungaria armeo kaj partoprenis en la unua mondmilito.

En 1923 li unuiĝis al naziisma partio de Aŭstrio, kaj partoprenis en la diplomatiaj korpoj kaj poste okupiĝis kiel militisto en Londono kaj Parizo inter 1933 kaj 1935, sed li retiriĝis en 1936 ĉar li estis multan tempon aniĝinta al partio.

En 1938 il estis sendata ree al Wehrmacht kiel komandanto en la Balkanojn, poste en Norvegion.

Pro la atakoj dum la milito en Jugoslavio kaj Finnlando, Rendulic estis prizonata dum 20 jaroj, tamen estis liberigita en 1951.

Post tio Rendulic skribis plurajn librojn ĝis sia morto en Eferding, kiam li estis 83-jaraĝa.

Kategorio:Germanoj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Germanaj generaloj
Kategorio:Aŭstraj nazioj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1887
Kategorio:Mortintoj en 1971
1174 Marmara

**1174 Marmaro** estas malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Marmora maro.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1930
Nikolao Bercsényi

Grafo **Nikolao Bercsényi** [berĉEnji] (6-a de decembro 1665 en Temetvény - 6-a de novembro 1725 en Rodostó) estis hungara militestro, vicestro de Francisko Rákóczi la 2-a.eta|240px|Nikolao Bercsényi

## Vivo 
Bercsényi frekventis universitaton en Nagyszombat, baldaŭe li interesiĝis al militado. En 1685 li iĝis kapitano kaj post unu jaro li brave batalis en Buda, tial li iĝis ĉefkapitano de Szeged. En 1687 li iĝis grafo. Ekde 1691 li iĝis departementestro kaj post iom da tempo li komencis kontraŭi politikon de la Habsburgoj. En 1696 li amikiĝis kun Rákóczi. En 1701 li devis rifuĝi al Pollando, kie li preparis liberecbatalon. Post 2 jaroj li kolektis polojn kaj ili kun hungaroj komenciĝis la liberecbatalo. Post fiasko de la liberecbatalo li revenis al Pollando, poste li petis turkan apogon, kie li provis novan militadon.

Post sia morto en 1906 li denove solene entombiĝis en Kassa.

Kategorio:Hungaraj militistoj
Kategorio:Hungaraj grafoj
Žikava

**Žikava** [ĵikava], (hungare *Zsikva* [ĵikva]) estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Žikava situas laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Zlaté Moravce troviĝas je 8&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1075 en formo *"Sikua"*. En 1424 ĝi menciiĝis, kiel doganprena loko, kiun la turkoj detruis en 1573. En 1601 oni komputis tie 30 domojn. En 1828 loĝis tie 322 vilaĝanoj en 47 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Zsikva 589 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bars, al distrikto de Zlaté Moravce, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Žikava 584 homoj, (569 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika klasikisma preĝejo de 1804, en 1849  estis rekonstruita

Kategorio:Municipoj en distrikto Zlaté Moravce