open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
La Nación (Paragvajo)

***La Nación*** ( ***La Nacio***) estas konservativa ĉiutaga gazeto eldonata en Paragvajo.

## Historio 
Ĝi estis fondita la 25-an de majo 1995 fare de la komercisto kaj sportdirektoro Osvaldo Domínguez Dibb, en la urbo Fernando de la Mora. Kune kun *Diario Crónica* kaj la radiostacioj *Montecarlo FM 100.9* kaj *970 AM*, ĝi estas parto de Grupo Nación de Comunicaciones.

La neprofitcela organizaĵo Supervivo Internacia aljuĝis al ĝi la premion por "La plej rasisma artikolo" de la jaro 2007, ĉar ĝi nomis indiĝenojn "neolitikaj" kaj komparis ilin kun "kancero".

La 15-an de aprilo 2015, la komercistino Sarah Cartes oficialigis la aĉeton de Grupo Nación de Comunicaciones, kiu fariĝis parto de Grupo Cartes.

Dum 15 jaroj, Grupo Nación de Comunicaciones estis gvidata de la komercisto kaj sportdirektoro Alejandro Domínguez, filo de Osvaldo Domínguez Dibb, kiu en januaro 2016 estis elektita kiel prezidanto de la futbala federacio CONMEBOL.

En aŭgusto 2015, Grupo Nación de Comunicaciones aĉetis la gazeton *Popular*, sed ankaŭ la retejon hoy.com.py kaj radion elsendatan per la interreto, ĉiuj apartenantaj al Grupo Multimedia de la eksa prezidanto Juan Carlos Wasmosy.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*Oficiala retejo ()

Kategorio:Paragvajaj gazetoj
René Peters (kemiisto)

**René Peters** (naskiĝis la 26-an de aŭgusto 1971 en Simmerath ) estas germana kemiisto kaj ekde 2008 estas profesoro pri organika kemio ĉe la Universitato de Stutgarto. 

Peters studis kemion en RWTH Aachen Universitato de 1992 ĝis 1997 kaj poste doktoriĝis sub Dieter Enders ĝis 2000. Tio estis sekvita per restado kiel postdoktoreco en Harvard University run Yoshito Kishi kin DAAD-stipendio posedanto. Inter 2001 kaj 2004 li laboris kiel proceza esplorkemiisto ĉe F. Hoffmann-La Roche LTD (Basel). De 2004 ĝis 2008, Peters estis lektoro ĉe ETH Zurich. SEkde 2008 li estas Profesoro pri Organika Kemio ĉe la Universitato de Stutgarto.

La esplorteamo gvidata de Prof. Peters estas unu el la gvidaj grupoj en la kampo de kooperativa nesimetria katalizo. La esplorado estas centrita ĉirkaŭ la evoluo de bi- kaj plurfunkcia kataliziloj, kies agadmaniero estas inspirita de enzimoj, kvankam la strukturo de la artefaritaj kataliziloj estas multe pli simpla ol tiuj de enzimoj.

## Referencoj 
Kategorio:Germanaj kemiistoj
Bernhard Rensch

**Bernhard Rensch** (n. la 21-an de januaro 1900 en Thale, m. en aĝo de 90 jaroj la 4-an de aprilo 1990 en Münster) estis germana biologo. Li estis ornitologo, evolua biologo, zoologo, biologia konduta sciencisto, neŭrofiziologo kaj filozofo. Ekde la jaro 1947 li estis profesoro pri zoologio kaj direktoro de la zoologia instituto ĉe la universitato de Monastero. Kune kun sia edzino *Ilse Rensch* (naskonome Maier, 1902–1992) li ankaŭ laboris en la kampo de malakologio kaj priskribis plurajn novajn speciojn kaj subspeciojn de gastropodoj.

Kategorio:Germanaj biologoj
Johann Karl Eduard Schwarz

**Johann Karl Eduard SCHWARZ** (naskiĝinta la  en Halle, mortinta la ) estis germana teologo. Estis li kunfondinto de la Societo pri Turingia Historio.

## Vivo
Post frekvento de la lernejo ĉe Franckesche Stiftungen li studis teologion en Halle, i.a. ĉe la instruistoj Wegscheider kaj Gesenius. Ekdeĵoris li en Magdeburgo ĉe la instruadejo *Nia kara Sinjorino*. Poste li paroĥestris en Altenweddingen (Sülzetal); universitate jam li komencis studi librojn de Friedrich Schleiermacher. Predikado lia estis tre ŝatataj. En 1829 li fariĝis superintendanto en Jena, kie li ankaŭ universitate docentadis. En 1844 oni nomumis lin orda profesoro pri praktika teologio; vokiĝojn al Oldenburg (1834), Hamburgo (1835, 1851 kaj 1855), Bremeno (1836), Leipzig (1837), Sankt-Petersburgo (1839), Heidelberg (1846) kaj Vroclavo (1856) li ne sekvis.

Altlerneje li responsis pri lernigo de neteoria animzorgado. Predikoj laŭ li estu enhavoplenaj kaj kredo-kreantaj kaj kelkaj de li mem estis presitaj (ekz. en 1837 en Jena). Tamen li preferis la rektan, vivan eksplikon de la Biblio, ne teorian presitaĵon. Ĉar li estis de 1849 sekreta eklezikonsilisto, li povis fruktodone evoluigi la nivelon de predikado kaj liturgiaĵoj en la vajmara duklando. Manlibro por tio estis  *Evangelisches Kirchenbuch* (1860 kaj 1863). Por Schwarz gravis ankaŭ bona interkonsento inter ekleziaj kaj ŝtataj aŭtoritatoj. Prelegoj liaj estis pri homiletiko, katekismo kaj etiko. Alia manlibro por estontaj pastoroj titoliĝis *Denkschriften* (1835 kaj 1839).

Malpli daŭripovaj estis liaj edifaj prozaĵoj. Li verkis artikolojn por la unua eldono de *Herzogs Realencyklopädie für protestantische Theologie und Kirche* kaj por la periodaĵo "Jenaer Allgemeine Literaturzeitung" (ĝis ties malfondo en 1848). Helpante la fondon de la nesekulara gazeto "Protestantische Kirchenzeitung" li retiriĝis en 1857 de artikolfarado por ĝi pro alia opinio koncerne la rilaton inter ŝtato kaj eklezio.

Lia plej grava faklaboraĵo estis *Das erste Jahrzehnt der Universität Jena* (1858), kun detala raporto pri malsamo de antaŭkondiĉoj rilataj al la universitatfondo en Wittenberg respektive en Jena. Ĉi-kuntekste li ankaŭ okupiĝis pri Nikolaus von Amsdorf; la volon krei fakverkon pri Amsdorf li jam ne povis plenumi. En 1865 li devis retiriĝi de ĉiuj publikaj postenoj pro nerva malsano.

## Fonto
Tschackert, Paul: "Schwarz, Johann Karl Eduard" - ĉe: *Allgemeine Deutsche Biographie* 33 (1891), p. 232-233
## Eksteraj ligiloj
*ligiloj ĉe DDB
Miĥail Aleksandroviĉ Menzbier

**Miĥail Aleksandroviĉ Menzbier** (cirile , naskiĝis la 23-an de oktobro 1855 en Tula, mortis 79-jaraĝa la 10-an de oktobro 1935 en Moskvo) estis rusia ornitologo kaj zoologo. Pri la germana familia deveno atestas nur lia familia nomo, pliaj informoj pri la gepatroj kaj praavoj ne dokumentiĝis; ĉiukaze en la 19-a jarcento germandevenaj sciencistoj en la Rusia Imperio ne estis escepto - li dumvive publikigis en la rusa kaj sendube identigis sin rusia civitano.

## Eksteraj ligiloj 
* Мензбир, Михаил Александрович biografio en la retejo *mpgu.su* ()
* biografia nekrologo el la ĵurnalo *Journal für Ornithologie* (ĵurnalo pri ornitologio), kajero 2, aprilo 1936 ()

Kategorio:Rusiaj ornitologoj
William Homan Thorpe

**William Homan Thorpe** (naskiĝis la , mortis la ) estis brita ornitologo.
 

Kategorio:Britaj ornitologoj
Jacques Pucheran

**Jacques PUCHERAN** (naskiĝis la , mortis la ) estis franca ornitologo kaj esploristo.

## Kariero
Pucheran akompanis la ekspedicion de *Astrolabe* inter 1837 kaj 1840, sub la estreco de Jules Dumont d'Urville, kun la kolegaj natursciencistoj Jacques Bernard Hombron kaj Honoré Jacquinot. Je sia reveno li kontribuis al la ornitologia fako (kun Jacquinot) de "''Voyage au Pôle sud et dans l'Océanie sur les corvettes L'Astrolabe et La Zélée*" (1841–1854).

Pucheran laboris kiel zoologo kaj natursciencisto en la *Muséum national d'histoire naturelle*. Li estis la aŭtoro de multaj verkoj en la fakoj de ornitologio, mamuloscienco, antropologio, ktp. Kun Florent Prévost kaj Isidore Geoffroy Saint-Hilaire, li publikigis katalogon enhavantan speciojn de mamuloj kaj birdoj tenitaj en la kolektoj de la muzeo, titolitan "*Muséum d'histoire naturelle de Paris. Catalogue méthodique,*" ktp. (1851). Li estis membro de la *Société d'Agen académique*, kaj kavaliro de la Legio de Honoro kaj de la Ordeno de la Koncipiĝo de Portugalio.

Li klasigis nombrajn zoologiajn taksonojn, kaj la jenaj estas kelkaj ornitologiaj specioj kiuj estis nomitaj laŭ li.
* Puĉerana melanerpo, *Melanerpes pucherani* (Malherbe 1849)
* Krestonumido, *Guttera pucherani* (Hartlaub 1861)
* Puĉerana neomorfo, *Neomorphus pucheranii'' (Deville 1851).

## Referencoj
Kategorio:Francaj ornitologoj
Parenty

''''* - prononco laŭ sistemo IFA [] - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Pas-de-Calais* (prononco [], Esperante: Kaleza Markolo), en la regiono *Norda Francio* aŭ *Hauts-de-France* (prononco [], laŭvorte "supraĵo de Francio"), kaj proksimas al la historia regiono Franca Flandrio. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Montreuil kaj al la kantono . 

La teritorio havas komunan limon kun . 

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Pas-de-Calais

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* oficiala paĝo en la retejo *Facebook'' ()

eta|maldekstra|300ra|

Kategorio:Komunumoj de Pas-de-Calais
Les Anges dans nos campagnes

**Les Anges dans nos campagnes** (france por *Anĝeloj en nia kamparo*) estas franca kristnaska kanto, kiu konatiĝis internacie en diverslingvaj versioj ĉefe sub la vortoj de ĝia refreno **Gloria in excelsis Deo**.

La teksto kaj melodio venas el Francio. En presita formo, la kanto aperis unue en 1842 en kolekto *Choix de cantiques sur des air nouveaux* de Abato Louis Lambillotte. La teksto baziĝas sur la anonco de la anĝeloj al la paŝtistoj el la rakonto pri la naskiĝo de Jesuo (Luk 2,8-18). La latina refreno *Gloria in excelsis Deo* signifas: "Gloron al Dio en la altoj."

## La kanto en Esperanto 
En Esperanto, la kanto konatiĝis en diversaj versioj:

* "Ho paŝtistoj Betleĥemaj" (1966, traduko el la angla versio *Shepherds, in the Field Abiding* fare de Montagu C. Butler, ADORU n-ro 207, publikigita ankaŭ en 2021 ĉe YouTube fare de Christian Meise)
* "Gloro en alteco Dio" de Wil Walfin (2022, publikigita ĉe YouTube)
* "Gloria in excelsis Deo" de Clarissa Sabatini (2024, publikigita ĉe YouTube)

## Originala teksto 
:Les anges dans nos campagnes
:ont entonné l’hymne des cieux;
:et l’écho de nos montagnes
:redit ce chant mélodieux.
:|: Gloria in excelsis Deo! :|

:Bergers, pour qui cette fête?
:Quel est l’objet de tous ces chants?
:Quel vainqueur, quelle conquête
:mérite ces cris triomphants?
:|: Gloria in excelsis Deo! :|

:Ils annoncent la naissance
:du libérateur d’Israël;
:et pleins de reconnaissance
:chantent en ce jour solennel.
:|: Gloria in excelsis Deo! :|

## Eksteraj ligiloj 
* Ho paŝtistoj Betlehemaj ĉe YouTube, kantata de Christian Meise
* Gloro en alteco Dio ĉe YouTube, de Wil Walfin
* Gloria in excelsis Deo ĉe YouTube, de Clarissa Sabatini

Kategorio:Kristanaj kantoj
Kategorio:Kristnasko
Phaenicophilus

***Phaenicophilus*** (**Fenikofiloj**) estas genro de birdoj kiuj estis iam metitaj en la familio *Thraupidae*, sed estas nuntempe metita en la familio de Hispaniolaj tanagroj, nome *Phaenicophilidae* (Fenikofiledoj). Ties membroj estas konataj kiel **palmo-tanagroj**.

La genro *Phaenicophilus* estis enkondukita de la angla geologo kaj naturalisto Hugh Edwin Strickland en 1851. La tipa specio estis post nomita Nigrakrona palmotanagro.

La genro enhavas la jenajn speciojn:

## Referencoj 
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Fantasma d'amore

'''''Fantasma d'amore''''' (Amofantomo) estas greman-franc-itala drama filmo de 1981 reĝisorita de Dino Risi. Stelulas en ĝi Romy Schneider kaj Marcello Mastroianni.

## Intrigo
En Pavia, Nino, kvindekjarulo, pagas busbileton por virino. Tiu telefonas vespere mem kun la ekskuzo redoni al li la monon. Malbela kaj preskaŭ kripligita pro malsano, ŝi ŝajnigas Ana, lia iama amatino. Amiko, al kiu li rakontas tiun renkonton, asertas, ke Ana mortis antaŭ tri jaroj... 

## Geaktoraro kaj roluloj
* Romy Schneider kiel Anna Brigatti Zighi
* Marcello Mastroianni kiel Nino Monti
* Eva Maria Meineke kiel Teresa Monti
* Wolfgang Preiss kiel Conte Zighi
* Michael Kroecher kiel Don Gaspare
* Paolo Baroni kiel Ressi
* Victoria Zinny kiel Loredana
* Giampiero Becherelli kiel Prof. Arnaldi

## Eksteraj ligiloj 
* en imdb

Kategorio:Filmoj aperintaj en 1981
Kategorio:Francaj filmoj
Kategorio:Germanaj filmoj
Kategorio:Italaj filmoj
Kategorio:Amaferaj filmoj
Kategorio:Dramaj filmoj
Niels Arestrup

**Niels ARESTRUP** (n. la 8-an de februaro 1949 en Montreuil - m. la 1-an de decembro 2024 en Ville d'Avray) estis franca filma kaj televida aktoro, scenaristo kaj reĝisoro de dana origino. Trifoja gajninto de la Premio César por plejbona subtena aktoro kaj kelkaj aliaj profesiaj kaj festivalaj filmpremioj .

## Filmaro 
* ''Miss O'Gynie et les hommes fleurs* (1973)
* *Stavisky* (1974)
* *Je, tu, il, elle* (1974)
* *La passion d'une femme sans coeur* (kortfilm, 1975)
* *Lumière* (1976)
* *Si c'était à refaire* (1976)
* *Le Grand Soir* (1976)
* *Demain les mômes* (1976)
* *Les Apprentis Sorciers* (1977)
* *Plus ça va, moins ça va* (1977)
* *La chanson de Roland* (1977)
* *La Dérobade* (1979)
* *La Femme flic* (1980)
* *Du blues dans la tête* (1981)
* *Seuls* (1981)
* *La Dérobade* (1981)
* *Le Futur est femme* (1984)
* *Signé Charlotte* (1985)
* *Diesel* (1985)
* *Les Loups entre eux* (1985)
* *Le goûter chez Niels* (kortfilm, 1986)
* *La Rumba* (1986)
* *Barbablú, Barbablú* (1987)
* *Charlie Dingo* (1987)
* *Doux amer* (1987)
* *Ville étrangère* (1988)
* *La Tentation de Vénus* (1991)
* *Délit mineur* (1994)
* *Rewind* (1998)
* *Le Pique-nique de Lulu Kreutz* (2000)
* *Une affaire privée* (2001)
* *Parlez-moi d'amour* (2002)
* *De battre mon cœur s'est arrêté* (2005)
* *Les Fragments d'Antonin* (2005)
* *Le Scaphandre et le Papillon* (2006)
* *La Part animale* (2007)
* *Un prophète* (2009)
* *L'Affaire Farewell* (2009)
* *Elle s'appelait Sarah* (2010)
* *L'Homme qui voulait vivre sa vie* (2010)
* *Je n'ai rien oublié* (2011)
* *Tu seras mon fils* (2011)
* *War Horse* (2011)
* *À perdre la raison* (2012)
* *La Dune* (2012)
* *Quai d'Orsay* (2013)
* *96 heures* (2014)
* *Diplomatie* (2014)
* *Papa Lumière* (2014)
* *By the Sea* (2015)
* *Retour à Montauk* (2017)
* *Au revoir là-haut* (2017)
* *At Eternity's Gate'' (2018)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Francaj aktoroj
Kategorio:Danaj reĝisoroj
Kategorio:Mortintoj en 2024
Kategorio:Naskiĝintoj en 1949
Kategorio:César-premiitoj
Nigrakrona palmotanagro

La **Nigrakrona palmotanagro** aŭ **Nigrakrona tanagro** (*Phaenicophilus palmarum*) estas specio de birdoj de la familio *Phaenicophilidae*, aŭ Hispaniolaj palmotanagroj. Ĝi estas endemia de la insulo Hispaniolo, tio estas en Haitio kaj en la Dominika Respubliko (escepte ĉe la plej sudokcidenta pinto).

## Taksonomio kaj sistematiko
En 1760, la franca zoologo Mathurin Jacques Brisson inkludis priskribon de la nigrakrona palmotanagro en sia *Ornithologie*. Li uzis la franclingvan nomon *Le palmiste* kaj la latinan nomon *Merula palmarum* (merlo de palmoj). Kvankam Brisson stampis latinlingvajn nomojn, tiuj ne kongruas kun la dunoma sistemo, kaj ili ne estas agnoskitaj fare de la Internacia Komisiono pri Zoologia Nomenklaturo. Kiam la sveda naturalisto Carl Linnaeus ĝisdatigis sian verkon *Systema Naturae* por la fama 12a eldono en 1766, li aldonis 240 speciojn kiuj estis antaŭe priskribitaj de Brisson; La specifa nomo *palmarum* estas latina por "de palmoj". La specio estas nun metita en la genro *Phaenicophilus* kiu estis enkondukita de la angla geologo kaj naturalisto Hugh Edwin Strickland en 1851.

La nigrakrona palmotanagro kunhavas sian genron kun la grizkrona palmotanagro (*P. poliocephalus*). Ili hibridiĝas, kaj foje estis konsiderataj samspecifaj. La genro estis delonge inkludita en la familio *Thraupidae*, nome la "veraj" tanagroj, sed ĝi estis translokigita en 2017. La nigrakrona palmotanagro estas monotipa.

thumb|maldekstre|Proksime de La Romana, Dominika Respubliko.

## Priskribo
La nigrakrona palmotanagro estas 17 ĝis 18 cm longa kaj pezas proksimume 24 ĝis 32 g. La seksoj ne estas precipe dimorfaj. La specio havas longan, fortan, akre pintan bekon kun nigra maksilo, kaj blugrizan makzelon kun nigra pinto. La kapo de plenkreskuloj estas plejparte nigra kun blanka makulo super la beko, pli granda blanka makulo super kaj preter ĝia ruĝbruna okulo, kaj maldika arko de blanka koloro sub ĝia okulo. Ĝia nuko estas griza kaj la cetero de la supra parto, inkluzive de la vosto, estas brilflaveca oliveca. Ĝia gorĝo kaj la mezo de la brusto estas blankaj; la flankoj de ĝia brusto, ventro kaj subvostaj kovriloj estas grizaj. Nematuruloj havas malhelgrizan kapon anstataŭ nigra kaj sablokoloran nuancon ĉe la gorĝo.

## Distribuado kaj habitato 
La nigrakrona palmotanagro estas trovebla ĉie en la ĉeftera Dominika Respubliko (inkluzive sur la Insulo Saona) kaj en Haitio (escepte ĉe la duoninsulo Tiburon). Ĝi loĝas preskaŭ ĉiun pejzaĝon sur la insulo Hispaniolo, en multaj arbarspecoj de seka ĝis humida kaj malferma ĝis densa. Ĝi ankaŭ ekzistas en kamparaj kaj urbaj ĝardenoj kaj parkoj. En alteco ĝi varias de marnivelo ĝis proksimume 2 500 m, sed estas plej ofte sub 2 000 m.

## Referencoj 
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Grizkrona palmotanagro

La **Grizkrona palmotanagro** aŭ **Grizkrona tanagro** (*Phaenicophilus poliocephalus*) estas preskaŭ minacata specio de birdoj de la familio *Phaenicophilidae*, aŭ Hispaniolaj palmotanagroj. Ĝi estas endemia de la insulo Hispaniolo, tio estas rare en Haitio kaj plej ofte en la Dominika Respubliko (ĉe la plej sudokcidenta pinto).

## Taksonomio kaj sistematiko
La grizkrona palmotanagro kunhavas sian genron kun la nigrakrona palmotanagro (*P. palmarum*). Ili hibridiĝas, kaj foje estis konsiderataj samspecifaj. La genro estis delonge inkludita en la familio *Thraupidae*, nome la "veraj" tanagroj, sed ĝi estis translokigita en 2017. 

La Internacia Ornitologia Komitato kaj la verko de BirdLife International nome *Handbook of the Birds of the World* atribuas tri subspeciojn al la grizkrona palmotanagro, nome la nomiga subspecio *P. p. poliocephalus*, *P. p. coryi*, kaj *P. p. tetraopes*. La taksonomio Clements inkludas *tetraopes* ene de la nomiga subspecio.

## Referencoj 
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Konstitucio de Meksiko

La nuna **Konstitucio de Meksiko**, oficiale **Politika Konstitucio de la Meksikaj Unuiĝintaj Ŝtatoj** (''*), estis verkita en Santiago de Querétaro, en la meksika ŝtato Querétaro, de konstitucifara asembleo dum la Meksika Revolucio. Ĝi estis aprobita de la Konstitucifara Asembleo la 5-an de februaro 1917. Poste ĝi estas amendita multajn fojojn. Ĝi postsekvis la Konstitucion de 1857 kaj pli fruajn meksikajn konstituciojn. "La Konstitucio de 1917 estas la jura triumfo de la Meksika Revolucio. Por iuj ĝi estas la Revolucio."

La Konstitucio de 1917 estas la unua tia dokumento en la tuta mondo, kiu deklaris socialajn rajtojn, kio servis kiel modelo por la Vajmara Konstitucio de 1919 kaj la Sovet-rusa konstitucio de 1918. Kelkaj el la plej gravaj preskriboj estas Artikoloj 3, 27, kaj 123. Tiuj artikoloj, aprobitaj responde al la armita ribelo de la popolaj klasoj en la Revolucio, videbligas profundajn ŝanĝojn en la politiko de Meksiko, kiuj formis la kadron por la meksika socio en la 20-a jarcento. Artikolo 3 firmigis la bazon por senpaga, deva, kaj sekulara edukado; Artikolo 27 kreis la fundamenton por agrara reformo en Meksiko; kaj provoj efektivigi ilin faritaj en 1926 de Prezidanto Plutarco Calles (1924–1928) rezultigis la Kristisman Militon.

La Tago de la Konstitucio (*Día de la Constitución'') estas Patruja Festo en Meksiko omaĝe al la oficialigo de la Konstitucio en la 5-a de februaro 1917. Oni celebras ĝin en la unua lundo de februaro.

## Enhavo
, Santiago de Querétaro, la 5-an de februaro 2017.]]
Jen resumo de la enhavo de la amendita Politika Konstitucio de la Meksikaj Unuiĝintaj Ŝtatoj. Por la kompleta teksto en la hispana vidu ĉe Eksteraj ligiloj.

### Artikolo 3
La edukado havigata de la Federa Ŝtato estos deva, universala, inkluda, publika, senpaga, kaj laika. Ĝi celos harmonie evoluigi ĉiujn kapablojn de la homo kaj fomentos en li (tiel) samtempe amon al la Patrujo kaj konscion de internacia solidaro, en sendependeco kaj justeco.

I. Ĉar la libero de kredo estas garantiita de artikolo 24, tiu edukado estos laika, kaj tial fremda al ĉia religia doktrino.
II. La edukado orientiĝos laŭ la rezultoj de scienca progreso kaj batalos kontraŭ nescio kaj ĝiaj efikoj, fanatikismoj, kaj antaŭjuĝoj.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
* Aktuala teksto de la Konstitucio en la retejo de la meksika registaro

Kategorio:Politiko de Meksiko
120-aj jaroj

◄ 
1-a jarcento a.K. 
1-a jarcento 
**2-a jarcento**  
3-a jarcento  
4-a jarcento  
►

100-aj jaroj | 110-aj jaroj  | **120-aj jaroj ** | 130-aj jaroj | 140-aj jaroj

120 | 121 | 122 | 123 | 124 | 125 | 126 | 127 | 128 | 129

La **120-aj jaroj** startis la 1an de januaro 120 kaj finiĝis la 31an de decembro 129. 

## Okazaĵoj
* Telesforo sukcedis post Siksto la 1-a kiel papo en la jaro 125.
* En 120 mortis Plutarko, helena historiisto.
* 129: Oni konstruis defendejon por Numidio en Lambaesis (nuna nordorienta Alĝerio) fare de la Legio III *Augusta*.

## Jaroj
120 121 122 123 124

125 126 127 128 129

Kategorio:120-129
Buchov (Votice)

**Buchov** () estas domaro en Ĉeĥio, parto de urbo Votice en distrikto Benešov. Ĝi troviĝas 3,3 km sudokcidente de Votice. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

Buchov situas en katastra teritorio **Hostišov** kun areo 4,61&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1368.

## Loĝantaro
## Pluaj fotoj 

Buchov.jpg|Buchov
Votice, Buchov, bus stop.jpg|Aŭtobusa haltejo

Kategorio:Votice
Kategorio:Domaroj en distrikto Benešov
Kategorio:Setlejoj en Vlaŝima montetaro
150-aj jaroj

◄ 
1-a jarcento a.K. 
1-a jarcento 
**2-a jarcento**  
3-a jarcento  
4-a jarcento  
►

130-aj jaroj | 140-aj jaroj  | **150-aj jaroj ** | 160-aj jaroj | 170-aj jaroj

150 | 151 | 152 | 153 | 154 | 155 | 156 | 157 | 158 | 159

La **150-aj jaroj** startis la 1-an de januaro 150 kaj finiĝis la 31-an de decembro 159.

## Okazaĵoj 
* Aniceto sukcedas post Pio la 1-a kiel papo en 155.
* 159: Startis en Hindio, la regado de Ŝivaŝri Satakarni kiel reĝo Satavahana de Andra.
* Oni konstruis la Piramidon de la Suno en Teotiŭakano. Ĝi estas la plej alta antaŭ-kolumba konstruaĵo en Ameriko.

## Gravulo 
* Antonino Pio, romia imperiestro (138 ĝis 161)

## Jaroj
| 150 | 151 | 152 | 153 | 154 | 155 | 156 | 157 | 158 | 159

Kategorio:150-159
László Karsai

**László Karsai** [lAslO karŝai], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Karsai László,** estas hungara historiisto, altlerneja instruisto. Lia patro estis Elek Karsai, lia frato estis György Karsai.

 naskiĝis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 akiris historiistan diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1975, post 3 jaroj li ankaŭ doktoriĝis. Post la diplomo li instruis kaj esploris en Scienca Universitato Attila József, poste inter 1987-1994 li esploris en akademia instituto, pli poste li laboris denove en Universitato Attila József. Intertempe li kandidatiĝis (CSc) en 1992, li doktoriĝis en 2014 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Lia esploro specialiĝis pri la holokaŭsto. Lia edzino naskis du filojn. Li ricevis premiojn en 2005 kaj 2020, stipendion en 1999.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A Szálasi-per* (kunaŭtoro, 1988)
* *A cigány holokauszt Magyarországon* (disertaĵo, 1992)
* *Az Endre László–Baky László–Jarosi-per* (kunaŭtoro, 1994)
* *Holokauszt* (2001)
* *Szálasi Ferenc. Politikai életrajz* (disertaĵo, 2014)
* *Szálasi Ferenc naplói (1942–46)* (2016)
* *Szalai Pál. Politikai életrajz* (2022)

## Fontoj 
* membiografio hungare kun foto
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Metroo de Riado

La **Metroo de Riado** (, ) estas metroo en Riado, Sauda Arabio. Parte malfermita la , ĝi estas parto de King Abdulaziz Project for Riyadh Public Transport.

Ĝi konsistas el ses metrolinioj enhavantaj totalan longon de 176 kilometroj (109 mejloj), kun 85 stacioj. La projekto kostos $ miliardojn por konstruado. Linioj 1, 4 kaj 6 estis malfermitaj la ; linioj 2 kaj 5 estas malfermotaj la ; linio 3 estas malfermota la .

Tio estas la dua metrosistemo en Sauda Arabio, post la metrolinio Al Mashaaer Al Mugaddassah por Haĝo-pilgrimantoj en Mekko, kiu malfermiĝis en novembro 2010, kvara sur la Araba Duoninsulo, sesa en la Araba Mondo, kaj dekkvina en Mezoriento.

## Linioj 
## Mapo 
centra|640ra|eta|Mapo

## Veturanta materialo 
* Siemens liveras 45 4-veturilajn trajnarojn Inspiro por Linio 1 kaj 29 2-veturilajn arojn por Linio 2. La unua estis montrita en Vieno la .
* Bombardier (pli poste Alstom) liveros 47 du-veturilajn trajnarojn Innovia Metro 300 por Linio 3.
* Alstom liveros 69 trajnarojn Metropolis por linioj 4, 5 kaj 6 de la Metroo de Riado. La unua trajnaro estis transdonita al ADA en marto 2017. Ĉiu trajnaro longas 36 metrojn kaj povas veturigi maksimume 231 pasaĝerojn. Trajnoj estas dividitaj en tri klasojn - unua, familia, kaj unuopula - apartigitajn per vitraj sekcioj.

## Vidu ankaŭ 
* Metroo de Mekko
* Trolebusa transporto en Riado
* Listo de metrooj en la mondo

## Eksteraj ligiloj 
*  (Riyadh Public Transport) (/)
* King Abdulaziz Project for Riyadh Public Transport (/)
* UrbanRail.Net

Kategorio:Riado
Riado
Riado
Kategorio:Fervojo en Sauda Arabio
Riado
Burbonaj reformoj

La **burbonaj reformoj** ( *Reformismo borbónico*) konsistis el politikaj kaj ekonomiaj ŝanĝoj promulgataj de la Hispana Krono sub diversaj reĝoj de la burbona dinastio, ĉefe en la 18-a jarcento. La komenco de nova krona povo kun klaraj kompetentecoj kontrastis kun la kompleksa registara sistemo evoluinta sub la Habsburgoj. Ekzemple, la krono konfirmis la ŝtatan superecon super la Romkatolika Eklezio, puŝis ekonomiajn reformojn kaj koncentris potencon ekskluzive en la manoj de civilaj oficialuloj, pavimante la vojon al klerismo en Hispanio.

La reformoj kaŭzis signifan restrukturadon de la administraj strukturoj kaj personaro. Ili celis stimuli fabrikadon kaj teknologion por modernigi Hispanion. En hispana Ameriko, la reformoj estis desegnitaj por fari la administradon pli efika kaj por antaŭenigi ekonomian, komercan kaj fiskan evoluojn. Koncerne la materialajn efikojn de la reformoj sur la rilato inter la hispan-amerikaj kolonioj kaj la Krono, oni povas diri, ke ili funkcie celis transformi jure semi-aŭtonomajn grupojn en plenajn koloniojn. Precipe, la reformoj celis kreskigi komercan agrikulturon kaj minadon kaj intensigi komercon. La sistemo estis desegnita por esti multe pli hierarkia, devigante la koloniojn fariĝi pli dependaj de Hispanio kaj servi kiel merkato por ĝiaj fabrikitaj varoj. La krono ordonis ĉi tiujn ŝanĝojn kun la espero, ke ili pozitive influos la ekonomion de Hispanio.

La reformoj atingis miksitajn rezultojn administracie, sed sukcese fremdigis la lokajn elitojn en Ameriko kaj fine kondukis al la sendependigo de ĉiuj transmaraj posedaĵoj de la Hispana Krono. Tamen, oni ne povas determini klaran kaj rektan kaŭzon inter la burbona reformado kaj la sendependecmovadoj, sed prefere oni povas diri, ke la periodo de agitado sekvanta la reformojn helpis krei la necesajn kondiĉojn por lokaj ribeloj kaj, finfine, por revolucioj.

## Referencoj 
Kategorio:Historio de Hispanio
Kategorio:Hispana Imperio
József Gerics

**József Gerics** [jOĵef geriĉ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Gerics József,** estis hungara historiisto, altlerneja instruisto. Liaj ambaŭ edzinoj laŭvice estis Ilona Bolla kaj Erzsébet Ladányi.

 naskiĝis  en Budapeŝto, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1950, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1954. Post la diplomo li estis aspiranto 3 jarojn ĉe Emma Léderer, poste li estis asistanto (1957–1960), lektoro (1960–1963), docento (1963–1981), profesoro (1982–2002) en la universitato. Intertempe li kandidatiĝis (CSc) en 1960, li doktoriĝis en 1982 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Lia ĉeftemo estis la hungara mezepoko, li estis disĉiplo de Lajos Bernát Kumorovitz. Pro vidviĝo en 1980 li edziĝis dufoje en 1955 kaj 1982.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A királyi kápolna tagjai által folytatott hiteleshelyi tevékenység történetéhez.* (1956)
* *Adatok a Kézai-krónika problémáinak megoldásához.* (1957)
* *Legkorábbi gesta-szerkesztéseink keletkezésrendjének problémái.* (monografio kaj disertaĵo, 1961)
* *A Tátony-nemzetségről. Adalékok egy krónikahely értelmezéséhez.* (1967)
* *Von den „universi servientes regis” bis zu „Universitas Nobilium Regni.”* (1976)
* *A magyarországi rendiség korai szakasza, intézményei és helyük az európai fejlődésben.* (disertaĵo, 1981)
* *A korai rendiség Európában és Magyarországon.* (monografio, 1987)
* *Egyház, állam és gondolkodás Magyarországon a középkorban.* (monografio, 1995)
* *Bartolus de Saxoferrato 14. századi jogtudományi tevékenysége – kutatásainak jelentősége korunkban.* (kun Erzsébet Ladányi, 2007).

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare (legebla iomete pli malsupre)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Wamin

''''* - prononco laŭ sistemo IFA [] - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Pas-de-Calais* (prononco [], Esperante: Kaleza Markolo), en la regiono *Norda Francio* aŭ *Hauts-de-France* (prononco [], laŭvorte "supraĵo de Francio"), kaj proksimas al la historia regiono Franca Flandrio. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Montreuil kaj al la kantono . 

La teritorio havas komunan limon kun . 

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Pas-de-Calais

## Eksteraj ligiloj 
* artikoloj pri la loĝloko en la regiona gazeto *la Voix du Nord* ()
* la oficiala paĝo en la retejo *Facebook'' ĝis la fino de 2024 apenaŭ havas enhavon (precipe )

Kategorio:Komunumoj de Pas-de-Calais
9 de Julio (metroo de Bonaero)

**9 de Julio** estas stacio sur  de la Metroo de Bonaero, situanta en Bonaero.

## Interkonektoj 
*  '**
*  **'

## Vidu ankaŭ 
* Metroo de Bonaero

## Eksteraj ligiloj 
* Emova ()
* 

Kategorio:Stacioj de la metroo de Bonaero
Kategorio:Linio D de la metroo de Bonaero
Diego de los Reyes Balmaseda

**Diego de los Reyes y Balmaseda** (1690–1733) estis la guberniestro de kolonia Paragvajo de la 5-a de februaro 1717 ĝis la 20-a de aŭgusto 1721. Lia regado estis tre nepopulara inter la loĝantoj de Asunciono, kaj enketo fare de juĝisto José de Antequera y Castro de la Reĝa Aŭdienco de Charcas konkludis, ke Reyes misuzis sian oficon, kaj li konsekvence perdis sian postenon. Poste, Antequera mem transprenis la guberniestran oficon de Paragvajo, kio markis la komencon de la ribelo de la komunuloj. Reyes neniam reakiris sian guberniestran postenon kaj fine estis ekzilita el la provinco post jaro da malliberigo.

Kategorio:Guberniestroj de Paragvajo
Diego Morcillo Rubio de Auñón

Frato **Diego Morcillo Rubio de Auñón**, foje nomata *Diego Morcillo Rubio de Suñón de Robledo*, (n. la 3-an de januaro 1642 en Villarrobledo, Albaceto, Hispanio – m. en 1730 en Limo, Peruo) estis hispana episkopo en Peruo kaj dufoje vicreĝo de la kolonio, de la 15-a de aŭgusto 1716 ĝis la 5-a de oktobro 1716 (provizore) kaj de la 26-a de januaro 1720 ĝis la 14-a de majo 1724. Li estis rekonita kiel inteligenta kaj bona administranto. Li verkis la libron *Clamores de la obligación*.

Junaĝe, li aliĝis al branĉo de la Trinitaria Ordeno en Toledo. Li studis teologion ĉe la universitato de Alcalá de Henares. En Alcalá, reĝo Karlo la 2-a nomumis lin predikisto de la reĝa ĉambro. Li ankaŭ fariĝis ekzamenisto (*calificador*) por la Konsilio de la Supera Inkvizicio.

En 1722, vicreĝo Morcillo intervenis en la tiel nomita ribelo de la komunuloj en Paragvajo, kie li subtenis la eksigitan guberniestron Reyes. Reyes estis kondamnita de juĝisto de la Reĝa Aŭdienco de Charcas pro miskondutoj, sed la Aŭdienco donis al la juĝisto la povon mem transpreni la guberniestrecon, kio kreis evidentan konflikton de intereso. En serio de leteroj kun la Reĝa Aŭdienco de Charcas, li emfazis, ke la elekto de guberniestro ne estas juĝa afero, ke la proceso de la juĝisto estis neregula kaj nevalida, kaj ke Reyes estu rapide reinstalita en sia posteno. Parte pro la streĉiteco de la aferoj esti kaj Ĉefepiskopo kaj Vicreĝo en siaj okdekaj jaroj, li demisiis en 1724. Li mortis en Limo en 1730 kaj estis enterigita en la kripto de la katedralo.

Kategorio:Hispanaj episkopoj
Kategorio:Vicreĝoj de Peruo
Kochnov

**Kochnov** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Olbramovice en distrikto Benešov. Ĝi troviĝas 2,5 km sudoriente de Olbramovice.  En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

Kochnov situas en katastra teritorio **Olbramovice u Votic** kun areo 9,86&nbsp;km². 

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1320.

## Loĝantaro
## Pluaj fotoj 

Kochnov, rybník (01b).jpg|Fiŝlago en Kochnov
Kochnov, začátek vsi sever (01).jpg|Komenco de la vilaĝo

Kategorio:Olbramovice (distrikto Benešov)
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Benešov
Kategorio:Setlejoj en Vlaŝima montetaro
Mokřany

Nomon **Mokřany** havas pluraj setlejoj:
* Mokřany (Olbramovice), parto de municipo Olbramovice en distrikto Benešov
* Mokřany (Velké Popovice), parto de municipo Velké Popovice en distrikto Prago-oriento (k. t. Mokřany u Velkých Popovic)
* Mokřany (Nechvalice), parto de municipo Nechvalice en distrikto Příbram (k. t. Mokřany u Nechvalic)
* Mokřany (Hlavňovice), domaro kaj katastra teritorio de municipo Hlavňovice en distrikto Klatovy
Semtín

Nomon **Semtín** havas pluraj setlejoj:

* Semtín (Olbramovice), parto de municipo Olbramovice en distrikto Benešov
* Semtín (Pardubice), parto de urbo Pardubice en distrikto Pardubice (k. t. Semtín)
* Dvůr Semtín, parto de municipo Olbramovice en distrikto Benešov
Stefano de Ateno

**Stefano de Ateno** estis greka bizanca kristana kuracisto, filozofo kaj verkisto. Li estis disĉiplo de Asklepio de Traleso (515-570) kaj certe li praktikis medicinon en Ateno.

Stefano skribis almenaŭ kvin verkojn en la greka, kvar el kiuj pluvivas. Ĉi tiuj estas komentoj pri la "Aforismoj kaj Prognostikoj" de Hipokrato; komentaĵo pri la unua libro de "Terapeŭtiko" el Glaŭkono (445 a. K.) al Galeno; kaj "Peri ouron", traktaĵo pri uroskopio. La verko "Pri Pulsoj" estas perdita. Alfabetigita epitomo de la "De materia medica" de Dioskorido ankaŭ estis atribuita al Stefano kaj redaktado de komentaĵo de Paladio (590 a. K. - 520 a. K.) pri la Frakturoj de Hipokrato atribuita al Stefano de Aleksandrio povas fakte esti la verko de Stefano de Ateno. Estis eĉ sugestite ke la du Stephanoj estas fakte ununura individuo.

La komentaĵoj de Stefano estas strukturitaj kiel serio de prelegoj (praxeis) kaj diskutoj (theoriai) en la modo de la lernejo de Amonio de Aleksandrio (440-526), la instruisto de Asklepio de Traleso. Li montras konatecon kun la greka filozofio kaj verŝajne studis ĝin kune kun la medicino.

## Vidu ankaŭ
Gerhard Baader (1928-2020) aŭstra filologo

## Referencoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 540
Kategorio:Mortintoj en 680
Kategorio:Naskiĝintoj en la 6-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en la 7-a jarcento

Kategorio:Greklingvaj verkistoj
Kategorio:Bizancaj kuracistoj
Kategorio:Bizancaj verkistoj
Kategorio:Grekaj kuracistoj
Kategorio:Grekaj verkistoj
Ilona Bolla

**Ilona Bolla,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Bolla Ilona,** estis hungara historiisto, altlerneja instruisto. Ŝiaj geedziĝaj nomvariantoj estis *Józsefné Gerics* aŭ *Ilona G. Bolla*.

 naskiĝis  en Felsőgörzsöny, ŝi mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en Győr en 1946, poste ŝi akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1950. Post la diplomo ŝi instruis jaron en gimnazio en Kalocsa, pli poste en Universitato Loránd Eötvös kiel asistanto (1951–1962), lektoro (1962–1977), fine docento ĝis sia frua morto. Intertempe ŝi kandidatiĝis (CSc) en 1976 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Ŝi okupiĝis pri la hungara mezepoko, same kiel ŝi edzo József Gerics. Ŝi ricevis premion en 1965.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Az Aranybulla-kori társadalmi mozgalmak a Váradi Regestrum megvilágításában.* (1957)
* *Szemelvények az 1526 előtti magyar történelem forrásaiból.* (2 volumoj, studenta lernolibro, kunredaktoro, 1967; 15-a eldono: 1998 kaj 2002)
* *A jogilag egységes jobbágyosztály kialakulása Magyarországon. A korai feudalizmus szolgáltató népelemeitől a fejlett feudalizmus jogilag egységes jobbágyosztályáig.* (disertaĵo, 1975)
* *Das Dienstvolk der königlichen und kirchlichen Güter zu Zeit des frühen Feudalismus.* (1976)
* *A jogilag egységes jobbágyosztály kialakulása Magyarországon* (1983)
* *A jogilag egységes jobbágyságról Magyarországon.* (3 studoj, 3-a eldono: 2005)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Carlos Antonio López

**Carlos Antonio López** (naskiĝis la 4-an de novembro 1792 en Asunciono (Paragvajo) - mortis la 10-an de septembro 1862 en la sama urbo) estis paragvaja politikisto kaj ŝtatestro, nevino de la diktatoro José Gaspar Rodríguez de Francia, kaj mem vivdaŭra supera estro de Paragvajo de 1844 ĝis sia morto. Li estas la dua diktatoro de Paragvajo ekde la sendependiĝo de la lando en 1811. Ekzercante absolutan povon, sed kun la konsento de la popolo, li malfermis la landon al novaj teknikoj, sen tamen cedi eĉ unu colon pri la sendependeco de la lando. Li provis establi normalajn rilatojn kun siaj najbaroj kaj preter ili, malgraŭ la pli kaj pli forta premo de Argentino, Brazilo, Britio kaj Usono.

Ekde sia alveno al potenco, li redaktis novan konstitucion, kun aristokratiaj nuancoj, aprobita de la kongreso, kiu donis al li plenajn povojn. Aŭtoritata, li starigis heredecan reĝimon kun monarkia sistemo, kiu permesis al lia plej aĝa filo, Francisco Solano López, sekvi lin ĉe la gvidado de la lando. Li pluefektivigis la protektisman politikon de sia onklo, en epoko kiam plej multaj aliaj landoj adoptis la liberkomercon promociitan de Britio kaj konfidis al siaj naciaj burĝoj la kreadon de riĉeco. 

Lia aŭtoritata reĝimo permesis konstrui la bazojn de forta kaj aŭtoritatisma ŝtato por entrepreni la ekonomian modernigon de la lando. Tiu modelo, daŭrigita poste de lia filo, faris el Paragvajo unu el la plej modernaj kaj socie progresintaj landoj en Latin-Ameriko: la redistribuo de riĉeco estis tiom signifa, ke multaj eksterlandaj vojaĝantoj raportis, ke la lando ne konis nek almozadon, nek malsaton, nek konfliktojn. La agrara reformo permesis sufiĉe egalan terdistribuon. La ĉefurbo, Asunciono, estis inter la unuaj ĉefurboj de la kontinento kun fervoja reto. La lando havis kreskantan industrion, komercan ŝiparon konstruitan en naciaj ŝipfarejoj, pozitivan komercan bilancon, kaj ne konis ŝuldon. Dum la jaroj, lia registaro distingiĝis per diversaj reformoj, kiuj kontribuis al la progreso de la lando en politikaj, ekonomiaj kaj precipe kulturaj kampoj. Pro tiuj atingoj, lia reĝimo daŭris ĝis 1870.

## Referencoj 
Kategorio:Paragvajaj politikistoj
Kategorio:Prezidantoj de Paragvajo
Sajama

**Sajama,** () estas urbego en Japanio, en ĉefa insulo Honŝuo, en regiono Kanto, en gubernio Saitama.
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2021 Sajama havis populacion de . En la 1980-aj jaroj Sajama atingis la internacian kvalifikon urbego (pli granda, ol cent mil, la urbego kulminis en la 2000-aj jaroj, poste ĝi malpliigis.

## Geografio 
Sajama situas sur aluvia ebenaĵo laŭ rivero. Kavagoe troviĝas 9, Higaŝimatsujama 12, Jono (urbo) 20, gubernia sidejo Saitamo 23, Kaŭaguĉi 28, Kumagaja kaj ĉefurbo Tokio 31 kilometrojn aere https://www.thedistancenow.com/sayama_japan/tokorozawa_japan.

## Historio 
Dum la Kamakura-epoko la areo formiĝis kiel poŝta stacio. La urbeto Irumagava estis establita laŭ la moderna municipa sistemo en 1889. La 1-an de julio 1954 Irumagava unuiĝis kun la najbaraj vilaĝoj kaj tiel kreiĝis Sajama. Sismo kun cunamo okazis en 2011. 

## Ekonomio 
Sajama estas grava industria centro, ankaŭ navedurbo de Tokio. En la urbego aŭtomuntejo pri Honda-aŭtoj ekde 1964. En la proksimeco aera bazo funkcias. La urbego estas ankaŭ konata pri te-kultiva regiono.

## Eduko 
eta|maldekstre|
En Sajama 3 universitatoj funkcias.

## Trafiko 
Sajama estas bone ligita fervoje kaj ĉefvoje. 

## Klimato 
Sajama situas en humida subtropika klimato (Cfa) laŭ la klimata klasifiko de Köppen kun varmaj someroj kaj malvarmetaj vintroj, tiam granda kun neĝado ne okazas. La meza jara temperaturo estas . La jarpluvo averaĝas 1485 milimetrojn, en ĉiuj monatoj pluvas, respektive neĝas. 

## Vidindaĵoj 
* muzeo
* preĝejoj
* vintra skiejo

## Ĝemelurboj 
*  :en:Worthington, Ohio Usono, Ohio ekde 1999
*  Hangzhou Ĝeĝjango Ĉinio ekde 1996
*  Tonjon Sud-Koreio ekde 1973

## Nomportantoj 
La asteroido 4461 Sayama ricevis la nomon de la urbo.

## Konataj urbanoj 
* Yūto Kawai (n. en 2011), infana kantisto

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Japanio
Breyten Breytenbach

**Breyten BREYTENBACH** (naskiĝis la 16-an de septembro 1939 en Bonnievale, Unio de Sud-Afriko; mortis la 24-an de novembro 2024 en Parizo) estis sud-afrika verkisto kaj artisto, kaj kontraŭ-rasapartisma aktivulo. Li verkis en la afrikansa kaj la angla, kaj estis civitano de Francio .

Kune kun André Philippus Brink, inter aliaj, li estis gvidanto en afrikansa literatura grupo nomita "die sestigere", tre skeptika de la konservativa kaj rasisma registaro en Sudafriko .

Li studis en la fruaj 1960-aj jaroj en Francio, kie li estis edziĝinta al Yolande Ngo Thi Hoang Lien. En 1973 li povis reveni al Sud-Afriko kun sia edzino, kiun la sudafrikaj aŭtoritatoj klasifikis kiel koloran.

En 1975 li revenis al Sud-Afriko sub kaŝnomo. Li estis malkaŝita fare de la polico kaj juĝita al naŭ jaroj en malliberejo pro ŝtatperfido . Li estis liberigita de malliberejo en 1982 kaj vojaĝis al Francio. Breytenbach iĝis franca civitano.

En 1993 li revenis al sia patrujo. De 2000 ĝis 2003 li instruis en la Universitato de Kaburbo .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Afrikaneroj
Kategorio:Afrikaj poetoj
Jemniště

**Jemniště** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Postupice en distrikto Benešov. Ĝi troviĝas 2 km nordoriente de Postupice. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

**Jemniště** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,94&nbsp;km². En la katastra teritorio Jemniště situas ankaŭ Lísek kaj Sušice.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1381.

## Loĝantaro
## Memorindaĵoj
* Baroka nova kastelo Jemniště kun angla parko okcidente de la vilaĝo
* Baroka malnova kastelo Jemniště alikonstruita el renesanca burgodomo
* Novgotika kapeleto (sonorlejeto) el la 19-a jarcento en la vilaĝplaco
* Kapelo de Ĉielpreno de Virgulino Maria kun familia kripto de familio Šternberkidoj.

## Pluaj fotoj 

 File:Jemniště, zvonička.jpg| Kapeleto kun sonorilejo en malgranda vilaĝplaco
 File:Jemniste garten.jpg | Baroka kastelo Jemniště
 File:Postupice, Jemniště, lower pond.jpg| Unu el la kastelaj fiŝlagoj
 File:Postupice, Jemniště, middle part.jpg| Domoj en la meza parto de la vilaĝo

Kategorio:Postupice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Benešov
Kategorio:Setlejoj en Beneŝova montetaro
Olbramovice Ves

**Olbramovice Ves** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Olbramovice en distrikto Benešov. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

Olbramovice Ves situas en katastra teritorio **Olbramovice u Votic** kun areo 9,86&nbsp;km². 

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1352.

## Loĝantaro
## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de Ĉiuj sanktuloj
* Burgodomo ĉe eksa korto
* Grenejo
* Statuaro de Kalvario

## Pluaj fotoj 

 Olbramovice, kostel Všech svatých.jpg| Preĝejo de Ĉiuj sanktuloj
 Olbramovice, column shrine.jpg| Niĉa kapeleto
 Olbramovice, house No. 79.jpg| Sudorienta parto de la vilaĝo

Kategorio:Olbramovice (distrikto Benešov)
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Benešov
Kategorio:Setlejoj en Beneŝova montetaro
Pueyrredón (B) (metroo de Bonaero)

**Pueyrredón** estas stacio sur  de la Metroo de Bonaero, situanta en Bonaero.

## Interkonektoj 
*  *Corrientes*

## Vidu ankaŭ 
* Metroo de Bonaero
* Balvanera

## Eksteraj ligiloj 
* Emova ()

Kategorio:Stacioj de la metroo de Bonaero
Kategorio:Linio B de la metroo de Bonaero
Holčovice (Postupice)

:*Estas ankaŭ Holčovice.*

**Holčovice** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Postupice en distrikto Benešov. Ĝi troviĝas 3 km sude de Postupice. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

Holčovice situas en katastra teritorio **Milovanice** kun areo 4,87&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1400.

## Loĝantaro
## Ĉirkaŭaĵo
* Kamenná Lhota

## Pluaj fotoj 

Holčovice (Postupice) 06.jpg|Holčovice
Holčovice (Postupice) 03.jpg|Holčovice
Holčovice, cesta II.jpg|Holčovice
Holčovice, pohled na vesnici.jpg|Vido al Holčovice

Kategorio:Postupice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Benešov
Kategorio:Setlejoj en Vlaŝima montetaro
Milovanice

**Milovanice** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Postupice en distrikto Benešov. Ĝi troviĝas 1,5 km sudoriente de Postupice. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

**Milovanice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 4,87&nbsp;km². En la katastra teritorio Milovanice situas ankaŭ Holčovice.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1404.

## Loĝantaro
## Pluaj fotoj 

Kaple v Milovanicích (Q66566409).jpg|Kapelo en Milovanice
Kříž nad rozcestím v Milovanicích (Q66566404).jpg|Kruco super disvojiĝo en Milovanice
Milovanice, autobusová zastávka.jpg|Aŭtobusa haltejo en Milovanice

Kategorio:Postupice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Benešov
Kategorio:Setlejoj en Beneŝova montetaro
Kategorio:Setlejoj en Vlaŝima montetaro
Entre Ríos (metroo de Bonaero)

**Entre Ríos** estas stacio sur  de la Metroo de Bonaero, situanta en Bonaero. Ĝi estas nomata honore al Rodolfo Walsh.

## Interkonektoj 
*  *San Juan*

## Vidu ankaŭ 
* Metroo de Bonaero

## Eksteraj ligiloj 
* Emova ()
* 

Kategorio:Stacioj de la metroo de Bonaero
Kategorio:Linio E de la metroo de Bonaero
Dobříčkov

**Dobříčkov** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Postupice en distrikto Benešov. Ĝi troviĝas 3 km nordokcidente de Postupice. Kondukas tra ĉi tie fervojlinio Benešov u Prahy – Trhový Štěpánov. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

Dobříčkov situas en katastra teritorio **Roubíčkova Lhota** kun areo 4,67&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1318.

## Loĝantaro
## Memorindaĵoj
Proksime de aŭtobusa haltejo Postupice, Dobříčkov situas monumento, rememoriganta ke la 9-an de majo 1945 ĉi tie dum la liberigado de Prago renkontiĝis la 1-a ukrainia batalfronto de marŝalo I. S. Konev kun la soldataroj de la 2-a ukrainia batalfronto de marŝalo R. J. Malinovskij.

## Pluaj fotoj 

Dobříčkov (Postupice) 05.jpg|Dobříčkov
Dobříčkov (Postupice) 10.jpg|Dobříčkov
Dobříčkov (Postupice) 09.jpg|Dobříčkov
Památník setkání dvou armád.jpg|Monumento de la renkontiĝo de du sovetaj armeoj dum la liberigado de Prago

Kategorio:Postupice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Benešov
Kategorio:Setlejoj en Beneŝova montetaro
Lhota Veselka

**Lhota Veselka** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Postupice en distrikto Benešov. Ĝi troviĝas 2 km oriente de Postupice. Kondukas tra ĉi tie fervojlinio Benešov u Prahy – Trhový Štěpánov. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . Tra la domaro trafluas rivereto Chotýšanka, kiu estas dekstraflanka alfluanto de rivero Blanice. Inter la loka loĝantaro Lhota Veselka estas nomata Chalupy. La dekstraborda parto de Lhota Veselka estas Dolní Chalupy kaj la parto sur la maldekstra bordo de Chotýšanka estas Hořejší Chalupy.

Lhota Veselka situas en katastra teritorio **Postupice** kun areo 7,33&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1385.

## Loĝantaro
## Pluaj fotoj 

Lhota Veselka 02.jpg|Lhota Veselka
Lhota Veselka 04.jpg|Lhota Veselka

Kategorio:Postupice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Benešov
Kategorio:Setlejoj en Beneŝova montetaro
Kategorio:Setlejoj en Ĉeĥio kun nomo Lhota
Leono de Sparto

**Leono de Sparto** estis generalo, reĝo de Sparto, kaj 14-a suvereno el la Agiada Dinastio, kiu sukcedis al sia patro Eŭrikratidaso (615 a. K. - 590 a. K.) kaj estis sukcedita de sia filo Anaksandrido la 2-a en 554 a. K., kiu detruis Tegean. Li iĝis reĝo de Sparto iom post Agasikleso (575 a. K. - 550 a. K.), filo de Arkidamo la 1-a (660 a. K. - 645 a. K.). Dum lia regado, Sparto kontinuis sensukcese la militon kontraŭ Tegea.
eta|maldekstre|300px|Mapo de Sparto antaŭ 371 a. K.
## Genealogia arbo 
## Vidu ankaŭ
* Anaksandrido la 2-a
## Referencoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 540
Kategorio:Mortintoj en 680
Kategorio:Naskiĝintoj en la 6-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en la 7-a jarcento

Kategorio:Latinlingvaj verkistoj