open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ministerio pri kulturo (Francio)

La **ministerio pri kulturo** (kies oficiala nomo estas, de 1997, **ministère de la Culture et de la Communication**) estis kreita en Francio en 1959 de Charles de Gaulle, kaj atribuita al André Malraux sub la nomo **ministère des Affaires culturelles**. De tiam, multaj landoj kreis sian miniterion pri kulturo. La ministerio estas tradicia nomata, laŭ sia ĉefa adreso, « rue de Valois ».

Antaŭe, tiuj funkcioj estis efektivigitaj de alia ministro, ŝtatsekretario aŭ de direktporo pri belartoj dependanta de la ministerio pri publika instruado. Tiu ĉi havis ne nour la kuratorecon de Belartoj (arkitekturo, pentrado, skulptarto kaj gravurado), sed ankaŭ de muziko, danco, opero, ornamartoj, monumentoj historiaj, same kiel la respondaj lernejoj.

## Historio 
eta|La Palais-Royal, kie estas la oficejoj kaj honorsalonoj de la ministerio.

### Kreado de la ministerio pri kulturaj aferoj en 1959 
[eta|André Malraux (ĉi tie centre kun la argentina poeto [Rafael Squirru), unua franca ministro pri kulturaj aferoj.]]

### Sinsekvaj nomoj 
* 1959 : Ministerio pri kulturaj aferoj (ministère des Affaires culturelles)
* 1997 : ministerio pri kulturo kaj komunikado (ministère de la Culture et de la Communication)

## Organizado kaj funkcioj 
[eta|Konstruaĵo de la ministerio pri kulturo ĉe la numero 7 [rue de Valois.]]

### Ministro 
Rachida Dati estas la nuna ministro pri kulturo kaj komunikado de 2024.

#### Centra administracio 
#### Malkoncentritaj servoj 
[eta|upright=0.8|Palaceto Maledent de Feytiat, en [Limoges, sidejo de la DRAC de Limousin.]]

## Buĝeto 
Sub André Malraux, inter 1959 kaj 1968, la buĝeto de tiu ministerio variis inter 0,3 kaj 0,43% de la nacia buĝeto.

## Notoj kaj referencoj 
## Aneksaĵoj 
**Eksteraj TTT-ejoj**
* Prezento de la ministerio pri kulturo , TTT-ejo de la ministerio pri kulturo
* Aurélie Filippetti kaj ties asistantaro , TTT-ejo de la ministerio pri kulturo

### Bibliografio 
* Michèle Dardy-Cretin, ''Histoire administrative du ministère de la Culture, 1959-2012 : Les services de l'administration centrale*, Parizo, komitato pri historio de la ministerio pri kulturo / La Documentation française, 2012, 247 p.
* Marc Fumaroli, « Malraux et la fin du système français des Beaŭ-Arts », revuo "Commentaire", n° 124, Julliard-Plon-Fayard, 2009
* Dominique Jamet, Isabelle Cabillie kaj Sylvie Longueville, *Développement culturel*, La Documentation française, Parizo, 1984
* Dominique Jamet et Geneviève Gentil, *Politiques culturelles : études et documents, 1976-1983'', La Documentation française, Parizo, 1986

*
Kategorio:Palais-Royal
Belmont-sur-Yverdon

**Belmont-sur-Yverdon** estas komunumo en la distrikto Vaŭda Nordĵuraso en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 331 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Belmont-sur-Yverdon situas 3 kilometrojn sude de la distriktĉefurbo Yverdon-les-Bains en la ebenjaĵo de la rivero Orbe. La nordorientan komunumlimon formas la Orienta Kanalo (*Canal oriental*), flanka kanalo de la rivero Thielle. La komunumo konsistas el la vilaĝo Belmont kaj la setlejoj Le Villaret tute en la sudo kaj La Léchère sude de la vilaĝo.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 6,47 km², de kiuj 17,5% estas kovritaj de arbaro, 76,2% servas por agrikulturo kaj 5,7% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Belmont-sur-Yverdon limas en nordo al Yverdon-les-Bains, en nordoriento al Gressy, en oriento kaj sudo al Essertines-sur-Yverdon, en sudokcidento al Suchy, kaj en nordokcidento al Ependes.

## Trafiko 
Tra Belmont-sur-Yverdon pasas konekta vojo de Ependes al Gressy kaj alia fojo al Corcelles-sur-Chavornay. En nordo tra la komunuma teritorio pasas la svisa aŭtovojo A1, kies vojnodo Yverdon kun la svisa aŭtovojo A5 situas ĉe la nordorienta komunumlimo. 1 kilometron nordoriente de la komunumo situas la alveturejo Yverdon al la svisaj aŭtovojoj A1 kaj A5. Pere de poŝtaŭtolinio de Yverdon al Suchy la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Belmont-sur-Yverdon datiĝas el la jaro 1154 kiel *castrum Bellimontis*. Villaret estis menciita en la jaro 1164 kiel *Villars-Frelon*. La vilaĝo estiĝis el antaŭurbo menciita en la jaro 1220 kiel semajna merkato, kiu en la jaro 1367 akiris urborajton. En la jaro 1433 la urbeto apartenis al la bonaj urboj de Vaŭdoj, sed poste perdis sian signifon kaj sian urban statuson. Sub la berna regado de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 ĝi estis la sidejo de subvoktejo de la Voktejo Yverdon. En la jaro 1803 ĝi fariĝis ĉefloko de la komunumaro Belmont en la Distrikto Yverdon, kun kiu ĝi surbaze de la administra reformo de 2006 kun efiko de la 1-a de januaro 2008 estis integrita al la nove kreita Distrikto Vaŭda Nordĵuraso.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Belmont

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Belmont-sur-Yverdon
Premio Diana Aitai

La **Premio Diana Aitai** estas esperanto-movada premio, kiun starigis UEA el fondaĵo per donaco de la estona esperantisto Peeter Aitai omaĝe al la memoro de lia filino Diana, kiu forpasis 22-jaraĝa en akcidento. La premio celas rekoni kaj kuraĝigi la plej junan aktivan anon de la Internacia Koruso en Universala Kongreso de Esperanto laŭ la rekomendo de ĝia dirigento. Diana Aitai mem estis korusano en la UK-oj de Roterdamo (2008) kaj Bjalistoko (2009).

En julio 2012, la premio unuafoje atribuiĝis, al la 22-jaraĝa ĉino Zhao Wenqi, studento de filozofio en la urbo Harbin.  En julio 2013, la honorigo estis duafoje atribuita, al la finna esperantistino Siru Laine, kiu studis en Islando, ne nur kantis en la Internacia Koruso de la tiujara Universala Kongreso en Rejkjaviko, sed krome estis membro de la Loka Kongresa Komitato, helpis kiel interpretisto kaj ĉiĉerono, kaj dum la UK instruis la islandan lingvon en la kadro de "la Islanda Eksprese".

## Referencoj 
Kategorio:Esperanto-Fondaĵoj
Jaspotinamo

La **Jaspotinamo** (*Crypturellus variegatus*) estas birdospecio de la familio de Tinamedoj komune troviĝanta en humidaj arbaroj de altaj teroj en subtropikaj kaj tropikaj regionoj de norda Sudameriko.

## Etimologio 
*Crypturellus* estas formata el la grekaj vortoj *κρυπτός* (kriptós), "kovrita" aŭ "kaŝita", *οὐρά* (urá), "vosto", kaj *-ellus*, latina diminutiva sufikso. La genronomo *Crypturellus* entute signifus "malgranda kaŝvostulo". La specinomo *variegatus* originis el latinaj vorto kaj sufikso alude al jaspeca varia koloraro de la tinamo.

## Taksonomio 
La Jaspotinamo estas monotipa specio.

Johann Friedrich Gmelin unuafoje identigis la Jaspotinamon el specimeno el Kajeno, Franca Gujano, en 1789. Ties supra dorso estas rufa, kaj ties suba dorso kaj flugiloj estas nigraj kun rimarkindaj flavecaj bendoj. Ties gorĝo estas blanka, kaj ties kolo kaj supra brusto estas brilrufaj, kun loĝa teritorio de 5,400,000 km².

## Notoj 
## Referencoj 
* BirdLife International (2008(a)). "Variegated Tinamou - BirdLife Species Factsheet". Data Zone. Konsultita la 09 Feb 2009.
* Brands, Sheila (August 14, 2008). "Systema Naturae 2000 / Classification, Genus Crypturellus". Project: The Taxonomicon. Konsultita la 09 Feb 2009.
* Clements, James (2007). The Clements Checklist of the Birds of the World (6 ed.). Ithaca, NY: Cornell University Press. ISBN 978-0-8014-4501-9.
* Davies, S.J.J.F. (2003). "Tinamous". In Hutchins, Michael. Grzimek's Animal Life Encyclopedia. 8 Birds I Tinamous and Ratites to Hoatzins (2 ed.). Farmington Hills, MI: Gale Group. pp. 57–59, 64. ISBN 0-7876-5784-0.
* Gotch, A. F. (1995) [1979]. "Tinamous". Latin Names Explained. A Guide to the Scientific Classifications of Reptiles, Birds & Mammals. New York, NY: Facts on File. p. 183. ISBN 0-8160-3377-3.

## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet 
* Graphic-Medium Res ;
* Artikolo animaldiversity–"Tinamous"

Kategorio:Tinamedoj
Kategorio:Tinamoj
Kategorio:Tinamoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Kolombio
Kategorio:Birdoj de Ekvadoro
Kategorio:Birdoj de Peruo
(9366) 1992 WR1

**(9366) 1992 WR1** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Atsushi Sugie elde la Observatorio Dynic apud Taga en Japanio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Atsushi Sugie
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Penguily

**Penguily** (jen france, prononco , bretone *Pengilli*) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento ''Côtes-d'Armor* (jen france, ), “marbordoj de la lando ĉe la maro”, en la regiono Bretonio (, ). Fine de  en la komunumo vivis . 

## Historio 
* La kapelo de *Aile des Haies* estis altigita al subparoĥo de Landéhen en 1719 kun la nomo *Penguilly Aile des Hays* venanta de la senjorlando de Penguilly.
* Tiu subparoĥo estis enklavigita en la episkoplando de Saint-Brieuc, estante tamen parto de la dekanlando de Coëtmieux dependanta de la episkoplando de Dol kaj estis dediĉita al sankta Teodoro de Octodure.
* 1790: altigita al komunumo
* 1793: alligita al la spirita potenco de la paroĥo de Saint-Glen
* reprenis la nomon *Aile des Haies''.
* 1802: ĝia nomo estis definitive ŝanĝita al Penguily
* 1830: interŝanĝis kun la tiutempa komunumo Maroué (poste parto de Lamballe, ekde 2019 de Lamballe-Armor) la enklavon "La Grenouillères" en tiu komunumo kontraŭ la vilaĝo La Gabinière
* 1847: altigita al paroĥo
* 1856: pligrandiĝis per sekcio de Plénée-Jugon enhavanta la vilaĝojn: La Cantonnière, La Ville-Bernier, Les Breuils, La Bretannière, La Ville-Pierre kaj Le Bel-Orient
* : kunigita al la komunumo Saint-Glen
* : refariĝinta aŭtonoma komunumo

## Heraldiko 
La komunuma blazono videblas en la informkesto supre dekstre. La heraldika priskribo estas  D'argent aŭ trois fleurs de lys de gueules kaj  arĝenta kun tri ruĝaj lilifloroj.

## Elstaruloj ligitaj al Penguily 
* Jeanne Chassin du Guerny, skribistino (aŭtora nomo: Jeanne Danio), mortinta en 1944, en la kastelo de La Saudraye en Penguily http://fr.wikipedia.org/wiki/Jeanne_Coroller-Danio#cite_ref-LDH_1-0

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côtes-d'Armor

## Eksteraj ligiloj 
* Penguily sur retpaĝo de la Nacia Geografia Instituto

Penguily
Kategorio:Paroĥoj de la episkoplando de Dol
Rusta tinamo

La **Rusta tinamo** aŭ **Mallongbeka tinamo** kongrua kun la latina scienca nomo (*Crypturellus brevirostris*) estas birdospecio de la familio de Tinamedoj komune troviĝanta en marĉaj arbaroj en tropikaj regionoj de Sudameriko.

## Taksonomio
La Rusta tinamo estas monotipa specio.

## Etimologio
*Crypturellus* estas formata el la grekaj vortoj *κρυπτός* (kriptós), "kovrita" aŭ "kaŝita", *οὐρά* (urá), "vosto", kaj *-ellus*, latina diminutiva sufikso. La genronomo *Crypturellus* entute signifus "malgranda kaŝvostulo". La specinomo *brevirostris* originis el la latinaj vortoj *brevis* (mallonga) kaj *rostris* (alude al beko).

## Teritorio kaj habitato
Ĝi troviĝantas en tropikaj marĉaj arbaroj kaj arbaroj de malaltaj teroj, ĝis 500 m de  altitudo. Tiu specio estas indiĝena de nordorienta kaj nordokcidenta Brazilo, Franca Gujano, kaj orienta Peruo en Sudameriko.

## Aspekto
La Rusta tinamo estas 27 al 29&nbsp;cm longa. Ties supraj partoj estas ruĝecaj tre striecaj je nigra, ties gorĝo estas blanka, ties brusto estas brilrufa, ties ventro estas blanka, kaj ties flankoj estas strieca je nigra. Fine, ties krono estas helbruna kun kruroj flavecgrizaj.

## Kutimaro
Kiel ĉe aliaj tinamoj, ankaŭ la Rusta tinamo manĝas frukton falintajn sur la grundon aŭ el malaltaj arbustoj. Ili manĝas ankaŭ malgrandajn kvantojn de senvertebruloj, florburĝonoj, freŝaj folioj, semoj, kaj radikoj. La masklo kovas la ovojn kiuj povas veni el tiom multaj kiom el ĝis 4 diferencaj inoj, kaj poste li mem zorgas la idojn ĝis ili pretas de si mem, kutime 2–3 semajnoj. La nesto estas situanta surgrunde en densa arbustaro inter altaj apogradikoj interplektitaj.

## Referencoj
## Literaturo
* BirdLife International (2008(a)). "Rusty Tinamou - BirdLife Species Factsheet". Data Zone. Konsultita la 08 Feb 2009.
* Brands, Sheila (Aug 14 2008). "Systema Naturae 2000 / Classification, Genus Crypturellus". Project: The Taxonomicon. Konsultita la 04 Feb 2009.
* Clements, James (2007). The Clements Checklist of the Birds of the World (6 ed.). Ithaca, NY: Cornell University Press. ISBN 978-0-8014-4501-9.
* Davies, S.J.J.F. (2003). "Tinamous". In Hutchins, Michael. Grzimek's Animal Life Encyclopedia. 8 Birds I Tinamous and Ratites to Hoatzins (2 ed.). Farmington Hills, MI: Gale Group. pp.&nbsp;57–59. ISBN 0-7876-5784-0.
* Gotch, A. F. (1995) [1979]. "Tinamous". Latin Names Explained. A Guide to the Scientific Classifications of Reptiles, Birds & Mammals. New York, NY: Facts on File. p.&nbsp;183. ISBN 0-8160-3377-3.

Kategorio:Tinamedoj
Kategorio:Tinamoj
Kategorio:Tinamoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
(9367) 1993 BO3

**(9367) 1993 BO3** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Takeŝi Urata kaj Akira Natori elde la Stacio de Jakiimo en Ŝizuoka (gubernio Ŝizuoka, Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Malkovrita de Akira Natori
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Edward Bartlett

**dward Bartlett** (1836 – Aprilo 1908) estis angla ornitologo. Li estis la filo de Abraham Dee Bartlett.

Bartlett akompanis Henry Baker Tristram al Palestino en 1863-64, kaj kolektis en la Amazona baseno kaj en Peruo en 1865-69. Li estis zorganto ĉe la Muzeo Maidstone el 1875 al 1890, kaj zorganto de la Saravaka Muzeo el 1893 al 1897.

Unu el plej elstaraj publikaĵoj, kvankam nekompleta ĉe la tempo de sia morto, estis sia "*Monograph of the Weaver Birds (Ploceidae) and Arboreal and Terrestrial Finches*", el kiu kvin partoj estis publikigitaj en 1888-89.

Specioj nomitaj laŭ Bartlett estas la Bartleta tinamo *Crypturellus bartletti* de Peruo - la nomo estis atribuita en 1873 de la britaj ornitologoj Philip Lutley Sclater kaj Osbert Salvin.

## Honoroj 
* 1889 - elektita Membro de American Ornithologists' Union
* 1897 - elektita Membro de Zoological Society of London

## Referencoj 
Kategorio:Anglaj ornitologoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1836
Kategorio:Mortintoj en 1908
Angulilo

**Angulilo** estas instrumento por mezuri, difini, transporti aŭ streki angulon.

Konsistas el cirkla aŭ duoncirkla disko kun angula skalo. La disko povas esti farita el plasto aŭ lado. Kutime la diametro estas inter 8 cm kaj 15 cm kun divido de 1° (grado) aŭ 0,5°. Por topografia mezurado ofte estas uzata skalo je gradusoj.

Ofte anguliloj estas integritaj en trianguloj por desegnado.
En metioj, kie plejofte ne necesas perfekta precizeco, por transporti kaj streki angulojn estas uzata alĝustebla angulilo.

Dosiero:Protractor katomierz.jpg|Angulilo por 360°
Dosiero:Set square Geodreieck.svg|Geotriangulo kun angulilo
Dosiero:Protractor.jpg|Angulilo kun liniilo por lerneja uzo
Dosiero:Medizinischer_Goniometer.jpg|Medicina angulilo
Dosiero:Electronic protractor.jpg|Elektronika angulilo
Dosiero:Zwaaihaak.jpg|Alĝustebla angulilo

## Vidu ankaŭ 
* Bivelo

## Eksteraj ligiloj 
* Ausstellung „Historische Winkelmesser“

Kategorio:Mezuriloj
Gábor Pantó

**Gábor Pantó,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pantó Gábor** estis hungara geologo, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1965).

Gábor Pantó http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC11587/11748.htm naskiĝis la  1917 en Budapeŝto. Li mortis la  1972 en Debrecen.

## Biografio 
Gábor Pantó doktoriĝis en Universitato Pázmány Péter en 1940. En la sekva jaro li ricevis postenon en geologia instituto. Baldaŭe li soldatiĝis, poste li iĝis militkaptisto. Li hejmenvenis en 1946. Li doktoriĝis en 1956 antaŭ la akademio. En 1965 li ekinstruis en universitato de Debrecen, sed li ankaŭ esploris tiujn montojn, kie oni minadas diversajn ercojn. Li okupiĝis ankaŭ pri vulkanoj. Li ricevis memormedalon en 1963.

## Verkaro (elekto) 
* *Ásvány- és kőzettan az ipari technikumok számára* (1952) - lernolibro
* *A nagybörzsönyi ércesedés* (1964)
* *Magyarország metallogenetikai térképe* (1965)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj geologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
György Pantó

**György Pantó** [djordj pantO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pantó György** estas hungara geologo, vulkanologo, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1995).

György Pantó http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19359 naskiĝis la  1936 en Budapeŝto.

## Biografio 
György Pantó frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1954-1959. Post la diplomo li eklaboris en minejo, baldaŭe li havis postenon en geologia filio de MTA. Li doktoriĝis en 1981 antaŭ la akademio. Li partoprenas en redaktado de fakrevuo *Acta Geologica Hungarica*. Li okupiĝas interalie pri vulkanoj kaj baŭksitoj. En 2006 li emeritiĝis. Li havas edzinon, kiu naskis 2 gefilojn. Li ricevis memormedalon en 1986, premiojn en 2000 kaj 2006.

## Verkaro (elekto) 
**Vulkanológiai vizsgálatok a Mátrában és a Börzsönyben* (1970)
**Trace Minerals of the Granitic Rocks of the Velence- and Mecsek Mountains* (1975)
**Ritkaföldfémek geokémiája és néhány alkalmazási területe* (1980)
**Authigenic Rare Earth Minerals in Karst-Baŭities and Karstic Nickel Deposits* (1996)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj geologoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj vulkanologoj
K-popo

**K-popo** ([ko-popo], mallonge por «korea popmuziko»; angle *K-pop* ) estas ĝenro de muziko de Sud-Koreio, ĝerminta ekde la 1990-aj jaroj.

## Muzikaj grupoj 
* 2NE1
* ATEEZ
* B.A.P
* Beast
* BoA
* Big Bang
* Blackpink
* Block B
* BTS
* CLC
* Dreamcatcher
* Enhypen
* Exo
* Girls' Generation
* G.o.d
* Got7
* HyunA
* Infinite
* ITZY
* Kara
* LOONA
* Mamamoo
* Monsta X
* NCT
* NewJeans
* NU'EST
* PSY
* Red Velvet
* Seventeen
* SHINee
* Stray Kids
* Super Junior
* T-ara
* TVXQ
* Twice
* Tomorrow X Together
* TWS
* Wanna One
* Wonder Girls
* WJSN
* Zerobaseone

## Vidu ankaŭ 
* J-popo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala kanalo de K-Popo) en YouTube
* *Billboard Korea* K-Pop Hot 100 - Billboard.com

Kategorio:Muzikaj ĝenroj
Kategorio:Popmuziko
Kategorio:Sudkorea muziko
Kategorio:Subkulturoj
Ádám László Pálos

**Ádám László PÁLOS** [lAslO pAloŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pálos Ádám László,** (ofte pli longe *Pálos Á. László*) estis hungara kuracisto, internisto, hematologo, profesoro, ĉasisto, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1979).

Ádám László Pálos http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC11587/11710.htm naskiĝis la  1912 en Budapeŝto. Li mortis la  1983 en Budapeŝto.

## Biografio 
Ádám László Pálos ricevis diplomon en universitato en Budapeŝto en 1938, poste li eklaboris samloke. En 1948 helpe de stipendio li esploris en Basel. Li doktoriĝis en 1964 antaŭ la akademio. En 1966 li estis nomita katedrestro, kie li laboris ĝismorte. Li okupiĝis plej ofte kun la trombozo. Li estis ankaŭ internacie konata ĉasisto. Li ricevis premion en 1967, memormedalon en 1971.

## Verkaro (elekto) 
**Az anticoagulánsok és gyakorlati alkalmazásuk* (1967)
**Thromboembóliák és haemorrhágiás diathesisek* (1973)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
 

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj internistoj
Kategorio:Hungaraj hematologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj ĉasistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Saint-Glen

**Saint Glen** - jen france, prononco ,  - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento ''Côtes-d'Armor* (jen france, ), “marbordoj de la lando ĉe la maro”, en la regiono Bretonio (, ). Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Lannion, al la kantono ** kaj ekde decembro 2016 al la komunumaro *Lamballe Terre et Mer''. La teritorio havas komunan limon kun . 

## Origino de la nomo 
La nomo de Saint-Glen eble venas de la bretona lingvo "glenn", kiu signifas valon; aŭ de sankta Glen, disĉiplo de sankta Kolombano, kiu vivis en Irlando kaj Skotlando inter 580 kaj 623; aŭ de loka asketo aŭ de evangelizanto veninta de Irlando, konata per la nomo "sanctus Gallanus".

## Historio 
La paroĥo de Saint-Glen, enklavigita en la episkoplando de Saint-Brieuc apartenis al la dekanlando de Coëtmieux de la episkoplando de Dol kaj estis dediĉita al sankta Stefano.
* 1790 : altigita al komunumo
* 1793 : la katolika subparoĥo de Penguily estis ligita al ĝi
* 1847 : la katolika subparoĥo de Penguily estis malligita ĉar altigita al paroĥo
*  : la komunumo de Penguily estis denove ligita al ĝi kaj Saint-Glen prenis la nomon Saint-Glen-Penguily
*  : Penguily refariĝis aŭtonoma kaj Saint-Glen reprenis sian malnovan nomon

## Lokoj kaj monumentoj 
* Preĝejo Saint-Etienne kaj ties sunhorloĝo,
* Krucoj,
* Akvomuelejoj,
* Lavejoj,
* La fontano Saint-Cassé (kuraca fontano, kiu laŭ parola tradicio, malpezigas frakturojn, artikajn tordojn kaj tordetojn).

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côtes-d'Armor

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de Saint-Glen ()
* Saint-Glen sur retpaĝo de INSEE ()

Kategorio:Komunumoj de Côtes-d'Armor
Kategorio:Paroĥoj de la episkoplando de Dol
9368 Esashi

'*9368 *Esashi'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Masaru Mukai kaj Masanori Takeishi elde la observatorio de Kagoŝima en la insulo Kiuŝuo.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la urbo Esaŝi, (japane : 枝幸町, *Esashi-chō'') en nordo de Hokajdo ĉe la bordo de la Oĥotska Maro, proksime de la hejmo de la dua malkovrinto. Konata kiel "La Vilaĝo de la Suna Eklipso", ĝi estis vizitita de astronomoj el la tuta mondo dum la plenaj sunaj eklipsoj de la  kaj . Post la eklipso de 1896, la usona astronomo David P. Todd donacis multajn librojn al la vilaĝo, kaj ĉi-tiuj estis la ĝermo de la unua publika biblioteko establita en Hokajdo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Masanori Takeishi
Kategorio:Malkovrita de Masaru Mukai
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
(9369) 1993 DB1

**(9369) 1993 DB1** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Tsutomu Hioki kaj Shuji Hayakawa elde Okutama (distrikto de Tokio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tsutomu Hioki
Kategorio:Malkovrita de Shuji Hayakawa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Tsuko Nakamura

**Tsuko NAKAMURA** (naskita en 1943) estas japana astronomo. (*Oni ne konfuzu lin kun alia japana astronomo: Akimasa Nakamura*.)

Li studis pri ĉiela mekaniko en la departemento pri astronomio de la Universitato de Tokio. Li laboris en la Observatorio de Tokio ; liaj esploroj temis pri la reciprokaj fenomenoj ĉe la Galilejaj satelitoj de Jupitero kaj li faris statistikajn enketojn pri la evoluo sur longa tempo de la asteroidoj kaj de la kometoj. Li ankaŭ studis antikvajn japanajn arkivojn pri la observoj de astronomiaj fenomenoj.

Laŭ Minor Planet Center li malkovris 3 asteroidojn,
ĉiujn la .

La asteroido 6599 Tsuko estis nomita en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Tsuko Nakamura

Kategorio:Japanaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Ilona Pálné Kovács

**Ilona Pálné Kovács** [kovAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pálné Kovács Ilona** estis hungara politologo, profesoro, membro (korespondanta en 2013, ordinara en 2019) de Hungara Scienca Akademio. Ŝia origina nomo estis (laŭ hungara sistemo) *Kovács Ilona*, post la geedziĝo ŝi uzas la kombinan edzan formon.

Ilona Kovács http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=8737 naskiĝis la  1954 en Pécs.

## Biografio 
Ilona Pálné Kovács frekventis universitaton en sia naskiĝurbo, poste ŝi eklaboris en akademia filio en Pécs en 1978. En 1989 (post fino de la socialismo) ŝi ekhavis postenon en la ministerio. Ŝi studvojaĝis pli longe al Germanio, Aŭstrio, Usono, Francio. Ŝi doktoriĝis (CSc) en 1988, (DSc) en 2000. Ŝi profesoriĝis en 2001 en Pécs. Ŝi havas edzon kaj ŝi naskis 2 filojn. Ŝi ricevis premiojn inter 1982-2011.

## Verkaro (elekto) 
* *Az agglomeráció-kutatás módszertani kérdései* (1979)
* *A helyi önkormányzatok és a településpolitika* (1989)
* *Rekviem a tetszhalott megyékért* (1996)
* *The two phases of region-building in Hungary: The case of South-Transdanubia* (2007)
* *Tudás, innováció, kormányzás* (2013)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio 
* biografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj politologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
(9370) 1993 FC22

**(9370) 1993 FC22** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la "Enketo de Upsalo-ESO pri Asteroidoj kaj Kometoj" (, aŭ "UESAC"), elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de UESAC
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Gladwyn Kingsley Noble

**Gladwyn Kingsley Noble** (20an de septembro 1894 – 9an de decembro 1940) estis usona zoologo kiu estis ĉefa zorganto de la Departemento de Herpetologio kaj de la Departemento de Eksperimenta Biologio ĉe la Usona Muzeo de Natura Historio. Noble gradiĝis el Harvard Universitato en 1917 kaj 1918, respektive, kaj kiel *Ph.D.* el Kolumbia Universitato en 1922. Li aliĝis al la herpetologia departemento en 1922 kiel helpa reserĉisto kaj helpa zorganto en 1917 kaj iĝis estro de la departemento en 1924. Li poste formis la departementon de Eksperimenta Biologio en 1928, kaj iĝis estro de ambaŭ departementoj ĝis sia morto en 1940 pro Ludviga angino.

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj herpetologoj
Kategorio:Usonaj zoologoj
Tataupa tinamo

La **Tataupa tinamo** (*Crypturellus tataupa*) estas birdospecio de la familio de Tinamedoj komune troviĝanta en seka arbaro en subtropikaj kaj tropikaj regionoj de sudorienta Sudameriko.

## Etimologio 
*Crypturellus* estas formata el la grekaj vortoj *κρυπτός* (kriptós), "kovrita" aŭ "kaŝita", *οὐρά* (urá), "vosto", kaj *-ellus*, latina diminutiva sufikso. La genronomo *Crypturellus* entute signifus "malgranda kaŝvostulo". La specinomo *tataupa* originis el la latiniga vorto por toponimo kio kongruigas la sciencan latinlingvan nomon kun la komuna nomo.

## Taksonomio 
Ĉiuj tinamoj estas el la familio Tinamedoj, kaj en pli granda skemo estas ankaŭ Paleognatoj. Malkiel la tre konataj neflugaj birdoj el Paleognatoj nome Strutoformaj kiaj la Struto, la Emuo kaj aliaj, la tinamoj povas flugi, kvankam ĝenerale ili ne estas fortaj flugantoj. Ĉiuj Strutoformaj evoluis el prahistoriaj flugantaj birdoj, kaj la Tinamoformaj estas la plej proksimaj vivantaj parencoj de tiuj birdoj.

### Subspecioj 
La Tataupa tinamo havas kvar subspeciojn kiuj estas la jenaj:
* *C. t. tataupa*, nomiga raso, loĝas en orienta Bolivio, suda Brazilo, norda Argentino, kaj Paragvajo.

## Teritorio kaj habitato 
La Tataupa tinamo preferas sekajn arbarojn ĝis 1,400 m de altitudo. Ĝi povas troviĝi ankaŭ en humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj degraditaj iamaj arbaraj habitatoj. kun loĝa teritorio de 4,900,000 km2.

## Notoj 
## Referencoj 
* BirdLife International (2008(a)). "Bartlett's Tinamou - BirdLife Species Factsheet". Data Zone. Konsultita la 09 Feb 2009.
* Brands, Sheila (Aug 14 2008). "Systema Naturae 2000 / Classification, Crypturellus tataupa". Project: The Taxonomicon. Konsultita la Feb 09 2009.
* Clements, James (2007). The Clements Checklist of the Birds of the World (6 ed.). Ithaca, NY: Cornell University Press. ISBN 978-0-8014-4501-9.
* Davies, S.J.J.F. (2003). "Tinamous". In Hutchins, Michael. Grzimek's Animal Life Encyclopedia. 8 Birds I Tinamous and Ratites to Hoatzins (2 ed.). Farmington Hills, MI: Gale Group. pp. 57–59. ISBN 0-7876-5784-0.
* Gotch, A. F. (1995) [1979]. "Tinamous". Latin Names Explained. A Guide to the Scientific Classifications of Reptiles, Birds & Mammals. New York, NY: Facts on File. p. 183. ISBN 0-8160-3377-3.

## Eksteraj ligiloj 
* Tataupa tinamo, filmetoj, fotoj kaj sonoj ĉe Internet Bird Collection
* Tataupa tinamo, fotaro VIREO
* Tataupa tinamo: Fotoj kaj voĉoj  The Avifauna of the Interior of Ceará, Brazil

Kategorio:Tinamoj
Kategorio:Birdoj de Bolivio
Kategorio:Birdoj de Paragvajo
Pri la Vortfarado en Esperanto

***Pri la Vortfarado en Esperanto*** eldonita en 1959  en Hago, estas studo de J. R. G. Isbrücker, prezidinto de la  Akademio de Esperanto. 

La libreto enhavas resumon en la angla.

## Eltiraĵoj

Dosiero:1960 Isbrucker Vortfarado.jpg

## Vidu ankaŭ
* *Fundamentaj Reguloj de la Vort-teorio en Esperanto*
* *Kompleta Gramatiko kaj Vortfarado de Esperanto*
* *La Gramatika Karaktero de la Esperantaj Radikoj*
* *La Structure Logique des Mots*
* *Pledo por Unueca Lingvo*
* *Skizo por Racia Teorio de Vortigado*
* *Sur la Vojoj de la Analiza Skolo*
* Vortfarado
* *Vorto kaj Vortelemento en Esperanto*

## Eksteraj ligiloj
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*

Kategorio:Gramatiko de Esperanto
Kategorio:Antverpena Lingvo-libraro
Kategorio:Vortoj
Kategorio:Vortfarado
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Tinamenoj

**Tinamenoj**, nome arbaraj tinamoj estas unu el du subfamilioj de la familio *Tinamedoj*, dum la alia estas Noturenoj. Tinamenoj havas pli da specioj ol la alia subfamilio, ĉar enhavas 29 speciojn en tri genroj:
* *Crypturellus* (21 specioj)
* *Nothocercus* (3 specioj)
* *Tinamus* (5 specioj)

## Aspekto 
Tiuj birdoj, kiel aliaj tinamedoj, estas surgrunde loĝantaj birdoj kiuj preferas kuri kaj piediri, sed flugas se necese. Ili gamas laŭ grando el plej grandaj, nome la Griza tinamo de 49&nbsp;cm kaj la Soleca tinamo de 1800 g, kiuj estas ankaŭ la plej grandaj el ĉiuj tinamoj, al la Eta tinamo de 21.5 al 24&nbsp;cm kaj 174-238 g kaj la Beketa tinamo de 20–32&nbsp;cm kaj 154-250 g.

## Kutimaro 
La pli grandaj membroj de tiu subfamilio, kaj ĉefe la membroj de la genro *Tinamus* ripozas sur arboj. Ili faras tion sur preskaŭ horizontalaj branĉoj kaj ili elektas branĉojn 2–5 m surgrunde. Ili flugas surbranĉen per brueca elano kiu elspezas grandan kvanton de energio kion ili preferas ne fari. Por fari tion pli facila tasko, ili klopodas alproksimiĝis al la branĉo el alta loko por ne bezoni akiri multan altitudon en flugo. Tiu tekniko estas uzata ankaŭ kiam ili bezonas rapide eliri por eviti danĝeron, por kio ili flugas suben, por kovri pli grandajn distancojn. Dumripoze ili ne tenas la branĉon per iliaj fingroj, sed ripozas sur iliaj falditaj kruroj. Tio estas la tialo ke la dorso de iliaj tarsoj estas krudaj, kaj por lafakto ke ili elektas dikajn branĉojn. Ii uzas la saman ripozejon por etenda periodo, kaj ili formoviĝas el la ripozejo por feki kaj ne lasi pruvon de ilia dormejo al eventualaj predantoj. kiaj la tuta genro *Tinamus*.

La Soleca tinamo, *Tinamus solitarius*, estas alia endanĝerita tinamo. Tiu birdospecio estas limigita al la Atlantikaj Arbaroj de Brazilo, Paragvajo, kaj Argentino. Tie ĝi estas minacata pro habitatodetruo kaj premoj de ĉasistoj. La registaro de Brazilo konstatis la neceson protekti la restantajn arbarojn kaj la speciojn, sed ili povas fari malmulte kontraŭ la ekonomiaj kaj demografiaj premoj.

Ĉe nubarbaroj de norda Sudameriko, la Nigra tinamo havas malpli ol 10,000 birdojn, kaj la Tepuia tinamo estas en unika situacio. Ĉe tiu lasta, la nombroj sugestas, ke ĝi bonfartas; tamen ties teritorio estas tiom limigita ĉar ĝi loĝas en pintoj de kelkaj altebenaĵoj de nubarbaroj de Venezuelo, ke iu ajn problemo povus draste endanĝerigi ties nombrojn.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Brown, Joseph W. (2005). "Tinamiformes, Tinamidae, tinamous". Tree of Life Web Project. Konsultita 16 Jul 2009.
* Davies, S. j. j. f. (2003). "Tinamous Tinamidae)". In Hutchins, Michael; Jackson, Jerome A.; Bock, Walter J. et al. Grzimek's Animal Life Encyclopedia. 8 Birds I Tinamous and Ratites to Hoatzins. Joseph E. Trumpey, Chief Scientific Illustrator (2 ed.). Farmington * Hills, MI: Gale Group. pp.&nbsp;57–67. ISBN 0-7876-5784-0

Kategorio:Tinamedoj
Kategorio:Tinamoj
Kategorio:Tinamoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Pleurobranchus forskalii

***Pleurobranchus forskalii*** estas specio de maraj gastropodoj en la familio Pleurobranchidae. Ĝi ne havas konkon.

Oni trovas ergozininon en *Pleurobranchus forskalii*

## Referencoj 
Kategorio:Gastropodoj
Donneloye

**Donneloye** estas komunumo en la distrikto Vaŭda Nordĵuraso en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 744 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Donneloye situas en la Vaŭda Mezlando proksimume 5 kilometrojn sude de la Lago de Neŭŝatelo ĉe la orienta bordo de la rivero Mentue proksimume 7 kilometrojn sudoriente de la distriktĉefurbo Yverdon-les-Bains. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Donneloye, Gossens, Mézery-près-Donneloye kaj Prahins, kaj la setlejoj Le Moulin, En Jon, kaj Moulin Isard.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 9,01&nbsp;km², de kiuj 23,1% estas kovritaj de arbaro, 69,0% servas por agrikulturo kaj 6,7% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Donneloye limas en nordo al Yvonand, en nordoriento al Molondin, en oriento al Démoret, en sudoriento al Montanaire, en sudo al Bioley-Magnoux, en sudokcidento al Orzens, kaj en okcidento al Croney.

## Trafiko 
Tra Donneloye pasas la vojo de Moudon al Yverdon-les-Bains kaj konekta vojo kondukas al Yvonand. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas 5 kilometrojn nordokcidente de la komunumo apud Yverdon-les-Bains. Pere de poŝtaŭtolinio de Yverdon al Thierrens la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Donneloye datiĝas el la jaro 1150 kiel *Donnolui*. Donneloye estis ekde la 12-a jarcento senjorujo. En la jaro 1380 post la formorto de la nobela familio de Donneloye la senjorujo estis dividita. En la jaro 1652 preskaŭ la tuta senjorujo apartenis al la familio Loys-Villardin, kiu ĝin vendis en la jaro 1711 al Berno, kiu tie jam posedis senjoran domon. Sub la berna regado de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Donneloye estis la sidejo de subvokta tribunalo de la berna Voktejo Yverdon, kiu post la revolucio fariĝis distrikto kaj kun efiko de la 1-a de januaro 2008 estis surbaze de la administra reformo de 2006 integrita al la nova Distrikto Vaŭda Nordĵuraso. Kun efiko de la 1-a de januaro 2008 la ĝis tiam aŭtonomaj komunumoj Gossens kaj Mézery-près-Donneloye, kaj kun efiko de la 1-a de januaro 2012 ankaŭ Prahins estis integritaj al la komunumo Donneloye.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Donneloye

## Bildoj 

Dosiero:KGS-Nr. 6052 bis.JPG|Kastelo de Donneloye
Tramain

''''* (jen france, prononco , bretone *Tremaen*) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Côtes-d'Armor* (jen france, ), “marbordoj de la lando ĉe la maro”, en la regiono Bretonio (, ). Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Saint-Brieuc, al la kantono ** kaj ekde decembro 2016 al la komunumaro *Lamballe Terre et Mer*. 

La teritorio havas komunan limon kun .

## Heraldiko 
## Administrado 
## Elstaruloj ligitaj al la komunumo 
* **Eugène Hamon**, naskiĝinta en Tramain 1921, mortinta en Dinan 2008, ĉefadjudanto de ĝendarmaro, ordenita per la médaille militaire (milita medalo), kavaliro de ordre national du Mérite (nacia ordeno de merito), croix du combattant volontaire (kruco de la memvola batalinto) 1939/1945, croix du combattant volontaire de la Résistance (kruco de la memvola batalinto de rezistado), croix du combattant (kruco de la batalinto), ordenita per la medalo de volonta engaĝinto. Akordiganto de la kantono de Lamballe (1986-1996), prezidanto de la ordenitoj per milita medalo de la kantono de Lamballe.
* **Roger Houssaye**, kromnomata *Komandanto Hector'', granda rezistanto, estro FTP/FFI de la sektoro de Plancoët. Li estas entombigita en la tombejo de Tramain.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côtes-d'Armor

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Tramain sur retpaĝo de la Nacia Geografia Instituto
* Tramain sur retpaĝo de INSEE 
* Inventaro de la heredaĵo 

Tramain
Tramain
9379 Dijon

'*9379 *Dijon'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la *Observatorio de Calern'' en
Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la franca urbo Dijon en regiono Burgonjo (departemento Côte-d'Or). En la 9-a jarcento la urbo estis konata kiel *Castrum Divionense*. Ĝi estas nun grava centro de komuniko kaj turismo, fama pro ĝia mustardo, vinagro kaj spickuko.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Akordiganto

La **akordiganto** estas privatulo aŭ nomumita de juĝisto (altoficisto aŭ profesia juĝisto) en juĝa proceduro. Kaze de nomumo fare de juĝisto, oni parolas pri ''delegita akordigo" aŭ "laŭ komisio".

## Justica akordiganto 
La juĝa akordigo estas senpaga proceduro sen formalaĵo.

Akordiganto estas memvolulo, kiu klopodas progresigi, ekster kodita proceduro, praktikon de komuna akordiĝo pri lokaj malkonsentetoj inter personoj aŭ inter personoj kaj entreprenoj, kiaj : kontestoj inter luprenanto kaj ludonanto, inter najbaroj, de konsumantoj, inter vendinto kaj kliento, kontestoj de fakturo.

Okaze, la justica akordiganto redaktas konstaton pri interkonsento, kiun li deponas al la instanca tribunalo. Ĉiu partio ricevas ekzempleron de tiu konstato.

## Eksteraj ligiloj 
* Prezento sur retpaĝo de la ministerio pri justico 

## Referencoj 
Kategorio:Konfliktosolvado
Kategorio:Juĝsistemo
Kategorio:Civila justico
Joseph Pschorr

**Joseph PSCHORR** (naskiĝis la 2-an de junio 1770 en Kleinhadern, nuntempe apartenanta al la urbo Munkeno; mortis la 3-an de junio 1841 en Munkeno) estis germana entreprenisto kaj elstara bierfaristo.

## Vivo 
Joseph Pschorr, filo de la terkulturista paro Johann Pschorr kaj Theresia Haberl, ricevis en la aĝo de 15 jaroj la permeson de sia patro por lerni la bierfaran metion en Munkeno. Tion li faris ĉe bierfarejo Oberkandler. La bierfaro-helpisto Pschorr geedziĝis en 1793 en Munkeno kun *Maria Theresia Hacker* (1772–1800) kaj aĉetis de sia bopatro Peter-Paul Hacker la bierfarejon Hacker en Munkeno por 34.000 guldenoj. Per konstruo de giganta stokokelo li sukcesis teni la bieron freŝa ankaŭ dum la somero, kio ebligis stoki ĝin unuafoje tutjare. Joseph Pschorr aĉetis en 1820 la bierfarejon „Zum Bauernhansl“ kaj fondis la „Bierfarejon Hacker-Pschorr“, kiun li igis la plej populara bierfarejo de Munkeno post sia propra Bierfarejo Hacker.

Post lia morto liaj filoj Georg Pschorr kaj Matthias Pschorr plue daŭrigis la bierfarejon.

## Ceteraĵoj 
* Kiel unua bierfaristo Joseph Pschorr estis honorata en la Famohalo ĉe la *Bavaria* per busto.
* La filino de lia filo Georg, *Josephine Pschorr* (1838–1910) geedziĝis en 1863 kun kornisto Franz Joseph Strauss. Ilia komuna filo estis la fama komponisto Richard Strauss.

## Literaturo 
* Wurst, Jürgen: *Josef Pschorr*. En: Wurst, Jürgen und Langheiter, Alexander (eldoninto): Monachia. Munkeno: Städtische Galerie im Lenbachhaus, 2005. pj. 122-123. ISBN 3-88645-156-9

## Eksteraj ligiloj 
* Historio de la domo Hacker 
* Oficiala hejmpaĝo de la bierfarejo Hacker-Pschorr 

Kategorio:Germanaj entreprenistoj
Kategorio:Germana biero
Kategorio:Germanaj bierfaristoj
Nacia Parko Darieno

eta|Harpiaglo
eta|Punktopakao
eta|Centramerika krokodilo (*Crocodylus acutus*)
La **Nacia Parko Darieno** (en hispana Parque Nacional Darién) estas monda heredaĵo de Unesko en Panamo. Ĝi estas ĉirkaŭ 325 kilometrojn el Panamurbo, kaj estas la plej etenda el ĉiuj naciaj parkoj de Panamo kaj estas unu el plej gravaj mondaj heredaĵoj en Centrameriko.

La **Nacia Parko Darieno** estas natura ponto inter la du kontinentoj.

En 1972 areo de 700,000 ha (7,000&nbsp;km²) iĝis parto de la Protektita Arbaro Alto Darién. En 1980 la areo estis deklarita Nacia Parko. En 1983 areo de 859,333 (8,593.33&nbsp;km²) iĝis biosfera rezervejo de UNESKO. La parko kovras 5,790&nbsp;km².

Ĝi situantas en plej suda Panamo en la provinco Darieno kaj ties sudaj limoj etendas laŭlonge de 90% el la landlimo inter Panamo kaj Kolombio. Ĝi kuŝas inter Serranía del Darién, kiu paralelas ĉe la marbordoj de Kariba Maro 16&nbsp;km nordoriente, kaj de Pacifika Oceano. Ĝi estas apuda al la Nacia Parko Los Katíos en Kolombio.

## Habitato 
La **Nacia Parko Darieno** havas multajn habitatotipojn, game el rokaj marbordoj al sablaj strandoj kaj mangrovoj. La parko havas ankaŭ etendajn marĉojn kaj grandajn areojn de tropikaj ĝangaloj.

## Naturo 
Plej komunaj specioj estas psitakoj, papagoj, kaj tapiroj. Ankaŭ la harpiaglo havas hejmon en tiu nacia parko. Tiu parko enhavas regionajn endemispeciojn kaj kelkaj estas tiom raraj kaj endanĝeritaj ke ili estas en la IUCN Ruĝa Listo. Tiuj specioj estas ekzemple la Punktopakao, Gvatemala hurlosimio, Noktosimio, Nigrakapa aranesimio, Centramerika agutio, Centramerika krokodilo kaj la Kapibaro.

## Indiĝenaj loĝantoj 
La **Nacia Parko Darieno** estas unu el malmultaj ekzemploj en la mondo de protektita areo loĝata de homoj. Ĝis nun du indiĝenaj triboj loĝas en la parko.

Vizitantoj kutime flugas al El Real, plej proksima urbo al la parko.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de homaraj heredaĵoj en Panamo
* Darieno
* Darienio

Kategorio:Geografio de Panamo
Kategorio:Naciaj parkoj en Nordameriko
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Panamo
Golfo San Matias

eta|dekstre|250px|Regiono de la Golfo San Matias
La **Golfo San Matias** (Golfo San Matías) estas golfo de la Atlantika Oceano ĉe la marbordo de Patagonio, Argentino. Ĝi limas kun la Provinco Rio Negro norde kaj okcidente, kaj la duoninsulo Valdés de Ĉubutio sude. Ĝi estas "unu el plej grandaj golfoj en Patagonio".

La golfo estis celo de scienca priserĉado pro sia malkutimaj grandaj sablotajdoj kaj ties movoj.

La loka fiŝkaptada industrio povas iĝis neneltenebla pro troa fiŝkaptado de diversaj specioj.

## Notoj 
Kategorio:Geografio de Argentino
Claude Pierre Rouget

. Li estis frato de Claude Joseph Rouget de Lisle, verkisto de La Marseillaise.
Li estis kromnomita "la Batavo" ĉar li estris plurfoje en Batava Respubliko (1795,1798 kaj denove en 1806).

Kategorio:Franca Revolucio
9383 Montélimar

'*9383 *Montélimar '''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita laŭ la franca urbo Montélimar en departemento Drôme (regiono Rodano-Alpoj). Origine la urbo estis nomita *Acunum* de la romianoj kaj *Monteil d´Adhémar'' en la mezepoko. Ĝi estis posedaĵo de la papoj de 1340 ĝis 1470.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Denisovko (Simferopola distrikto)

**Denisovko** (, , ) estas vilaĝo en la Trudova komunumo de la Simferopola distrikto (Aŭtonoma Respubliko Krimeo). Laŭ la censo de la jaro 2001 en la vilaĝo loĝis 1000 homoj. Antaŭ la jaro 1948 la vilaĝo havis krime-tataran nomon *Suin-Aĝi*. La moderna nomo estis donita omaĝe al sovetia aviadisto Konstantin Denisov.

En la jaro 1944 post la deporto de la krime-tatara loĝantaro la vilaĝo (same kiel multaj aliaj vilaĝoj kaj regionoj de Krimeo) preskaŭ senhomiĝis, pro kio oni organizis amasan transloĝigon de la kamparanoj el diversaj regionoj de RSFSR. La 18an de majo 1948 per la ukazo de la Prezidio de la supera konsilio de RSFSR la nomo de la vilaĝo estis ŝanĝita de *Suin-Aĝi* al Denisovko omaĝe al fama ĉasaviadisto, Heroo de USSR Konstantin Denisov.

Ĝis la jaro 1975 la vilaĝo estis centro de la Denisovka komunumo. Ekde la jaro 1975 Denisovko apartenas al la Trudova komunumo

### Dinamiko de la loĝantaro 
* 1805 — 1355 homoj (125 krime-tataroj, 10 ciganoj)
* 1864 — 6 homoj (ĉiuj — krime-tataroj)
* 1887 — 48 homoj
* 1926 — 120 homoj (106 krime-tataroj, 8 rusoj, 3 germanoj, 2 ukrainoj, 1 estono)
* 1939 — 298 homoj
* 1989 — 1465 homoj
* 2001 — 1000 homoj

## Nuntempo 
eta|250px|dekstra|La Denisovka mezlernejo
Laŭ la rezultoj de la tutukrainia censo de la jaro 2001 en la vilaĝo loĝis 1000 homoj (la pli ĝisdataj pritaksoj de la jaro 2009 mencias 1081 loĝantojn). La areo de la vilaĝo estas 114,2 hektaroj, la kvanto de kortoj estas ĉirkaŭ 400. La ĉefa ekonomia branĉo de la vilaĝo estas agrikulturo.

Per la busa transporto la vilaĝo estas ligita al Simferopolo kaj al la aliaj apudaj vilaĝoj. En la vilaĝo estas mezlernejo, antaŭlernejo kaj klubo; ĉe la mezlernejo funkcias muzeo, dediĉita al la historio de Denisovko kaj kelkaj apudaj vilaĝoj. Apud la vilaĝo oni trovis neolitikan setlejon, dum en unu el kurganoj apud la vilaĝo estis trovita skita tombo, tamen tiuj arkeologiaj trovaĵoj nun havas neniun turisman allogecon.

## Referencoj 
## Ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Vilaĝoj de Krimeo
Kategorio:Loĝlokoj de la Simferopola distrikto
Plantu-por-nia-planedo

eta|dekstra|160px|Emblemo de Plant-for-the-Planet
**Plantu por nia planedo**, , estas lernejana movado, kiu celas krei ĉe infanoj kaj plenkreskuloj konscion pri la klimata ŝanĝo kaj pri tutmonda justeco. Ĝi celas aktive kontraŭbatali la klimatan ŝanĝon per plantado de arboj. La movadon iniciatis en 2007 Felix Finkbeiner (tiam naŭjara lernanto) kun subteno de lia patro Frithjof Finkbeiner (unu el la iniciatintoj de la movado Tutmonda Marshall-Plano) en suda Germanio. La unua arbo plantiĝis la 28-an de marto 2007. En novembro 2016, la nombro de la plantitaj arboj jam atingis 14,2 miliardojn.

## Eksteraj ligiloj 
* Plant-for-the-Planet *(angle, germane kaj hispane)*
* Plantu por nia planedo (en Esperanto kaj 8 pliaj lingvoj)
* Ni plantu por nia planedo en la Internacia Infana Kongreseto 2008

Kategorio:Klimata ŝanĝo
Bioley-Magnoux

**Bioley-Magnoux** estas komunumo en la distrikto Vaŭda Nordĵuraso en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 152 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Bioley-Magnoux situas sur la molasaj montetoj de la norda Vaŭda Mezlando sur la orienta valflanko de la rivero Mentue proksimume 8 kilometrojn sudoriente de la distriktĉefurbo Yverdon-les-Bains. La komunumo konsistas el la vilaĝo Bioley-Magnoux kaj kelkaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 4,27 km², de kiuj 24,9% estas kovritaj de arbaro, 66,9% servas por agrikulturo kaj 6,8% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Bioley-Magnoux limas en nordo al Donneloye, en oriento al Montanaire, en sudo al Ogens kaj en nordokcidento al Orzens, kaj en sudokcidento al Oppens.

## Trafiko 
Bioley-Magnoux situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tr la komunumo pasas en okcidento konekta vojo de Denneloye al Oppens kaj en okcidento alia vojo de Prahins al Oppens. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas 7 kilometrojn nordokcidente de la komunumo apud Yverdon-les-Bains. Pere de poŝtaŭtolinio de Bercher al Thierrens la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Bioley-Magnoux datiĝas el la jaro 1228 kiel *Biolai*. Sur la komunuma teritorio estis malkovrita tombokampo el la frua mezepoko. La Senjorujo Bioley apartiĝis en la jaro 1225 de la Senjourjo Saint-Martin. Ek de 1311 ĝi apartenis al la familio de Corbières. Sub la berna regado de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 ĝi apartenis al la berna Voktejo Yverdon kaj estis sidejo de subvokteja tribunalo. Poste ĝi apartenis ĝis la fino de 2007 al la Distrikto Yverdon, kiu tiam estis integrita surbaze de la administra reformo de 2006 al la nova Distrikto Vaŭda Nordĵuraso.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Bioley

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Bioley-Magnoux