open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gennadij Ĵavoronkov

**Gennadij Ĵavoronkov** (), naskiĝis la 29-an de julio 1941, mortis la 7-an de novembro 2006) – rusa ĵurnalisto kaj publicisto, kunlaboranto de Andrej Saĥarov, membro de la Fondaĵo de Andrej Saĥarov kaj de la Konsilio de la Muzeo kaj Centro de Andrej Saĥarov, merita pro malkaŝo de vero pri la krimo de Katin.

## Vivo
Gennadij Ĵavoronkov finis filologion en Moskva Ŝtata Pedagogia Instituto kaj Literatura Instituto je la nomo al Lenin, akirante gradon de la kandidato de pedagogiaj sciencoj. Li laboris kiel ĵurnalisto en gazetoj „Komsomolskaja Pravda” kaj „Soveckaja Rossija” kaj en semajnrevuoj „Obŝĉaja gazeta” kaj „Moskovskije novosti” (Moskvaj novaĵoj). En la jaroj 1989–1990 kiel la unua rusa ĵurnalisto komencis skribi en la rusa gazetaro artikolojn pri la murdo farita de NKVD kontraŭ polaj oficiroj en Katin; en 1990 en la semajnrevuo „Moskovskije Novosti” aperis lia laŭta artikolo „Pri kio silentas la Katina Arbaro?” (ruse: *О чем молчит Катынский лес?*). Li gvidis ĵurnalistan enketadon pri la afero atinginte interalie Oleg Zakirov, funkciulon de KGB kolektanta materialojn en Smolensk pri la krimo de Katin. La 30-an de aprilo 1990 pola Sendependa Historia Komitato pri Esploro de Katina Krimo sendis pere de redakcio de la semajnrevuo „Moskovskije novosti” al la manoj de Gennadij Ĵavoronkov leteron, en kiu esprimis al li *profundan rekonon pro memorigo kaj informo de publika opinio en Sovetunio pri la vero rilate al genocido farita de NKVD en 1940.*

En 2006 Gennadij Ĵavoronkov publikigis en Rusio libron titolitan *Pri kio silentis la Katina Arbaro, kiam parolis akademiano Andrej Saĥarov* (ruse: *О чем молчал Катынский лес, когда говорил академик Андрей Сахаров*). Li skribis ankaŭ pri konfliktoj en Abĥazio, Sud-Osetio kaj Ĉeĉenio.

Kategorio:Rusiaj ĵurnalistoj
Kategorio:Masakro de Katin
Al-Muktafi (31-a abasida kalifo)

**Al-Muktafi** (1096 – 12-a de marto 1160) () estis la Abasida kalifo en Bagdado de 1136 ĝis 1160. La konstanta malunueco kaj kontraŭstaroj inter Selĝukoj havigis al al-Muktafi oportunon ne nur reteni sian aŭtoritaton en Bagdado, sed ankaŭ etendante ĝin tra Irako.

Al-Muktafi kapablis defendi la ĉefurbon el variaj atakoj. Sed li ne kapablis fronti la ribelon de filo de Selĝuka Sultano de Hamadan, kiu reage militiris kontraŭ Bagdado kaj devigis la kalifon rifuĝi en la orienta kvartalo, kaj tiele komencis la Selĝukan sieĝon de Bagdado de 1157. Poste la kalifo estis realvokita de la sultano kiu bezonis lin por submeti pli seriozan insurekcion en la oriento kiam Malikŝah la 3-a kaptis Hamadan. Al-Muktafi denove ricevis favoron el la Selĝuko, kiu promesis sin al unu el siaj filinoj.

Dum sia kaliflando, la Krucmilitoj furoris, kaj Zengi, Guberniestro de Mosulo kaj fondinto de Zengida dinastio, atingis altan distingon kiel kuraĝa kaj malavara militisto. Zengi petis urĝan helpon al Bagdado. La sultano kaj la kalifo sendis 20 000 homojn reage. Sed reale nek la Selĝukoj, nek la kalifo, nek ties emiroj, havis ajnan entuziasmon en milito kontraŭ Krucmilitoj.

Al-Muktafi estis konsiderita de fruaj islamaj historiistoj kiel virta, kapabla, kaj kuraĝa. Dum sia kaliflando de 25 jaroj, li estris multajn minorajn ekspediciojn kontraŭ malamikoj en la najbarecoj.

## Referencoj 
## Literaturo 
**Tiu teksto estis adaptita el la verko de William Muir en publika havaĵo nome "The Caliphate: Its Rise, Decline, and Fall".*
* Bosworth, C. E. (1968). "The Political and Dynastic History of the Iranian World (A.D. 1000–1217)". In Frye, R. N. The Cambridge History of Iran, Volume 5: The Saljuq and Mongol periods. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 1–202. ISBN 0-521-06936-X. https://books.google.es/books?id=16yHq5v3QZAC&lpg=PP1&pg=PA1&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Alirita la 7-an de novembro 2016.

Kategorio:Abasidaj kalifoj
Kategorio:12-a jarcento
Kategorio:Historio de Islamo
Kategorio:Bagdado
Miklós Lovas

**Miklós LOVAS** (hungare *Lovas Miklós*, naskiĝis en 1931 kaj mortis la 18-a de aprilo 2019) estis hungara astronomo.

Li laboris ĉe la Konkoly Observatorio de 1964 ĝis 1995

Laŭ *Minor Planet Center*, li malkovris 2 asteroidojn en 1977 kaj 1982 ; du  : 93P/Lovas 1 kaj 184P/Lovas 2 ; kaj tri  : C/1974 F1, C/1976 U1 kaj C/1977 D1. Li malkovris ankaŭ 42 supernovaojn.

En 1959 li observis la alfrapon de la sovetunia kosmosondilo Luna 2 sur la lunan surfacon.

La asteroido 73511 Lovas  estis nomita en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  IAU-slipo pri Miklós Lovas 

Kategorio:Hungaraj astronomoj
Al-Mustarŝid

**Al-Mustarŝid Billah** ( (1092 – 29 Aŭgusto 1135) estis la Abasida Kalifo en Bagdado de 1118 ĝis 1135. Li estis la filo de sia antaŭulo, nome la kalifo Al-Mustazhir.

Al-Mustarŝid atingis sendependon kiel reganto dum la Selĝuka Sultano Mahmud la 2-a estis engaĝita en milito en Oriento. En 1122, al-Mustarŝid elpostenigis kaj enprizonigis sian veziron Amid al-daŭla Jalal al-Din Hasan ibn Ali. Mahmud la 2-a tiam metis Ahmad ibn Nizam al-Mulk kiel sia veziro.

En 1123 araba *banu* Mazjada generalo, Dubais, klopodis havi avantaĝon el pormomenta manko de povo kaj, post kapti Basra, atakis Bagdado kune kun juna frato de la sultano. Li estis tamen venkita de Selĝuka armeo sub Zengi kaj Ahmad ibn Nizam al-Mulk. Dum la sama jaro, al-Mustarŝid forigis Ahmad ibn Nizam al-Mulk kiel sia veziro. En 1125 al-Mustarŝid ribelis. Li sendis armeon por kapti Ŭasit sed estis venkita ĉe Bagdado kaj enprizonita en sia palaco (1126).

Je la morto de la Sultano Mahmud, ekis enlanda militoi en la Selĝukaj okcidentaj teritorioj. Zengi estis realvokita orienten de iaj ribelaj membroj, stimulita de la kalifo kaj Dubais. Zengi estis venkita kaj fuĝis. La kalifo persekutis lin al Mosulo, kaj sieĝis lin tie sed malsukcese dum tri monatoj. Tamen temis pri mejloŝtono en la revivigo de la militista povo de la kaliflando.

## Referencoj 
* *Tiu teksto estis adaptita el la verko de William Muir en publika havaĵo nome "The Caliphate: Its Rise, Decline, and Fall".*
* Bosworth, C. E. (1968). "The Political and Dynastic History of the Iranian World (A.D. 1000–1217)". In Frye, R. N. The Cambridge History of Iran, Volume 5: The Saljuq and Mongol periods. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 1–202. ISBN 0-521-06936-X. https://books.google.es/books?id=16yHq5v3QZAC&lpg=PP1&pg=PA1&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Alirita la 7an de Novembro 2016.
* اغتيال الخليفة المسترشد بالله 

Kategorio:Abasidaj kalifoj
Kategorio:12-a jarcento
Kategorio:Historio de Islamo
Kategorio:Bagdado
Reina-Valera

La ***Reina-Valera***, ankaŭ nomata **Biblia de Casiodoro de Reina** aŭ ***Biblia del Oso*** (*Biblio de la Urso*), estas unu el la unuaj tradukoj de la Biblio al la kastilia lingvo. La verko estis farita surbaze de la tradukoj de la originalaj tekstoj en la hebrea kaj la greka lingvoj kaj estis publikigita en Bazelo, Svislando, la 28an de septembro 1569. Ĝia tradukinto estis Casiodoro de Reina, hispana monaĥo konvertita al protestantismo kaj poste Cipriano de Valera faris la unuan revizion en 1602.

La Biblio *Reina-Valera* havis ampleksan disvastigon dum la Reformacio de la 16a jarcento. Nuntempe ĝi (kun pluraj postaj revizioj tra la tempo) estas unu el la biblioj en la hispana plej uzataj fare de la protestantaj kristanaj eklezioj estiĝintaj el la Reformacio (inkluzive de la evangeliaj eklezioj), samkiel de aliaj grupoj kristanaj kiaj la Sepataga Adventisma Eklezio, Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj, la Ministeria Eklezio, la Internaciaj Gideonoj kaj aliaj kristanaj grupoj ne evangeliaj.

## Vidu ankaŭ 
## Referencoj 
Kategorio:Biblio
Kategorio:Reformacio
Kategorio:Kristanismo en Hispanio
Kategorio:Hispanaj libroj
Kategorio:Libroj aperintaj en 1569
Iluminismo

[eta|300px|Palaco de la dukoj de la Infantaro, [Gvadalaĥaro, kie kaŝkunvenis grupo de iluminitoj sub la protekto de la duko.]]
La **iluminismo** (hispane:  *alumbrados*) estis religia hispana movado de la 16a jarcento en formo de mistika sekto, kiu estis persekutita ĉar ĝi estis konsiderata herezaĵo kaj rilata al la protestantismo de tiu lando. Ĝi estiĝis en etaj urboj de la centro de reĝlando de Kastilio ĉirkaŭ 1511, kvankam ĝi estas oficiale nomita en la Edikto de Toledo de 1525, promulgita de la ĝenerala inkvizitoro, Alonso Manrique.

La iluminitoj povas inkluziviĝi ene de mistika movado simila al tiu disvastiĝinta en Eŭropo en la 16 kaj 17a jarcentoj, nomata *iluminismo* kiu ne devu esti konfuzata kun la sekto iluminatoj, nek kun la Klerismo. La iluminitoj kaŝkunvenis en etaj urboj de Kastilio, kiaj Pastrana aŭ Escalona, legis kaj persone interpretis la Biblion kaj preferis la mensan preĝon ol la voĉan, kiel poste faris la kvietistoj. La iluminitoj kredis je la rekta kontakto kun Dio tra la Sankta Spirito pere de vizioj kaj mistikaj travivaĵoj. Tial, kelkaj mistikuloj kiaj Terezo el Avilo estis komence suspektitaj kiel anoj de la hispana iluminismo.

Kategorio:Hispana Inkvizicio
Kategorio:Sektoj
Kategorio:Kristana mistikismo
Kategorio:Kristanismo en Francio
Kategorio:Kristanismo en Hispanio
Reformacio en Hispanio

[eta|[Biblio de la Urso, unua traduko de la Biblio al hispana lingvo, verko de la hispana reformacianto Casiodoro de Reina, publikigita en 1569, kaj reviziita de Cipriano de Valera en 1602, kiu iĝis la aŭtoritata eldono de la Biblio por ĉiuj hispanlingvaj protestantoj.]]
La historio de la **Reformacio en Hispanio** originiĝis en la 16a jarcento, kiam pluraj hispanaj katolikaj kredantoj tute konsentis kun la argumentoj de la reformacio iniciatita de Marteno Lutero en Germanio. Elstaraj grupoj el ĉi tiaj kredantoj troviĝis en Valadolido (proksimaj al luteranismo) kaj Sevilo (komence proksimaj al kalvinismo). En la sevila grupo estis la hieronimaj monaĥoj de la Monaĥejo Sankta Isidoro de l' Kampo.

En ĝiaj komencoj, la hispana protestantismo precipe etendiĝis inter la nobela kaj klera klasoj, pro ĝiaj rilatoj kun la homismo kaj la legado de la Biblio. Kiel atestaĵo de ĉi periodo, troviĝas la nomoj renomaj de Juan de Valdés, Francisco de Enzinas kaj la monaĥoj Casiodoro de Reina kaj Cipriano de Valera kaj Antonio del Corro. Al Casiodoro de Reina kaj Cipriano de Valera ŝuldiĝas la unua traduko de la Biblio al la kastilia lingvo.

Tamen, la protestanta Reformacio en Hispanio ne enradikiĝis pro la akra kaj senlaca persekuto kontraŭ la luteranoj fare de la Hispana Inkvizicio, kio devigis, al kiuj povis forfuĝi, rifuĝiĝi en protestantaj landoj aŭ almenaŭ pli toleremaj. Henry Kamen diras ke «Hispanio estis la ununura eŭropa lando kiu havis nacian institucion dediĉinta al la elradikigo de la herezo». Sed ankaŭ ekzistis aliaj kialoj, kiel diras Joseph Pérez: «Hispanio malproksimis el la epicentro de la religia revolucio; la enkondukitaj reformoj en la eklezia disciplino kaj en la ordenoj en la unuaj jaroj de la 16a jarcento, kvankam limigitaj, kontribuis korekti kelkajn troigojn; laste, la religiaj malkvietoj en Iberio adoptis originalan formon. En Hispanio pli fortas la emo al iluminismo ol ekzemple la amo al luteranismo aŭ kalvinismo». Henry Kamen mencias alian: «Hispanio ne spertis ekde la komenco de la Mezepoko eĉ ne unu herezon kiu venkus je popola skalo. Ĉiuj ideologiaj bataloj ekde la Reconquista direktiĝis kontraŭ la minoritataj religioj, judismo kaj islamo. Konsekvence, ne ekzistis hispanaj herezoj, samkiel tiu de John Wyclif en Anglia reĝlando, tra kiuj enradikiĝis la luteranaj ideoj».

## Referencoj 

Kategorio:Reformacio
Haniva

[eta|*Haniva*-a militisto el [Ota (Gunma)|Ota, Gunma, ĉirkaŭ la 6a jarcento|394x394ra]]
La **haniva-oj** (埴輪 *haniŭa*, "terakotaj cirkloj"), estis neglazuritaj terakotaj statuoj el Japanio de la Kofun-epoko inter la 5a kaj la 7a jarcentoj. Ili metiĝis cirkle ĉirkaŭ la Kofun (antikva tumulo aŭ tombomonteto), aŭ malpli ofte en haniva-domo rekte super la maŭzoleo.

Ĉar la haniva-oj figuris diversajn formojn (homoj, bestoj, domoj, ktp.), ili donas multajn detalojn pri la vestaĵoj, la armeo, kaj la domoj de la epoko, kiuj neniam registriĝis.. Malsame al la terakota armeo el Ĉinio, (kiu, laŭ sia nomo, figuras militistojn) la haniva-oj figuras multajn temojn, do ili pli verŝajne havas spiritualan aŭ ĉiutagan gravon anstataŭ militan. *Havinaj* eble estis religiaj simboloj, ornamaĵoj, aŭ nur arĥitekturaj strukturoj, sed sia celo restas nesciita.

## Fotaro 

Dosiero:群馬県大泉町古海出土 埴輪 腰かける巫女.jpg|Ŝamanistino el Oizuma, Gunma
Dosiero:伝大日塚古墳出土 埴輪 猿.jpg|Simio el Cukuba, Ibaraki
Dosiero:埴輪 猪.jpg|Porko el Isesaki, Gunma
Dosiero:HaniwaChicken.jpg|Kokino el Ŝibajama, Ĉiba
Dosiero:Periodo kofun, haniwa, cane, VI sec.JPG|Hundo el Isesaki, Gunma
Dosiero:Periodo kofun, haniwa, figure danzanti, VI sec.JPG|Haniva-oj el Kumagaja, Sajtama
Dosiero:美園遺跡出土 家形埴輪.jpg|Domo el Osako

## Vidu ankaŭ 
* Kofun
* Tumulo
* Terakota armeo

## Referencoj 
Kategorio:Japana arto
Árpád Hensch

**Árpád Hensch** [henŝl], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hensch Árpád** estis hungara agronomo, akademia instruisto.
eta|Reliefo pri Árpád Hensch
Árpád Hensch http://ovarigazdasz.hu/1818-2018/a-honap-temaja-blog/524-100-eve-hunyt-el-hensch-arpad-professzor.html naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Késmárk (nuntempa Kežmarok en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Árpád Hensch frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li studis iomete en Reĝa Universitato de Pest, fine li akiris diplomon en Reĝa Ekonomia Supera Lernejo en 1869. Post siaj studoj li laboris 2 jarojn en diversaj bienoj, poste helpe de stipendio li studvojaĝis en Belgio, Francio, Anglio, Baden-Württemberg, eĉ li plulernis en Halle an der Saale. Hejmenveninta li denove laboris bieno, ekde 1877 li instruis en Kassa, inter 1880-1890 en Georgikon, poste en Ekonomia Akademio (Magyaróvár). Li estis akademia direktoro, en 1909 li pensiuliĝis kaj vivis plu en Budapeŝto.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Az okszerű talajmívelés elmélete és gyakorlata* (1885) - kun iu alia
* *A szántásvetésről* (1889, 1893)
* *Jószágberendezés- és kezeléstan* (1895)
* *Mezőgazdasági üzemtan (I–II.)* (1906)

## Memorigiloj 
* busto en Mosonmagyaróvár (2013) https://www.kozterkep.hu/~/22482/Hensch_Arpad_mellszobra_Mosonmagyarovar_2013.html
* reliefo en Mosonmagyaróvár

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo H, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo H, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio kun bildo 

Kategorio:Hungaraj agronomoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Zsigmond Zalka

**Zsigmond ZALKA** [ĵigmond], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zalka Zsigmond** estis hungara kemiisto, agronomo, akademia instruisto. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis ’’gombai’’ kaj ’’marcsa-magyari’’ [marĉa-madjari].

Zsigmond Zalka http://mek.niif.hu/00300/00355/html/ABC17155/17201.htm naskiĝis la  en Németi (nuntempa Sopronnémeti), li mortis la  en Magyaróvár (nun urboparto de Mosonmagyaróvár).

## Biografio 
Zsigmond Zalka frekventis gimnazion en Sopron, poste li akiris kemian diplomon en Reĝa Teknikuniversitato palatino József, fine plian diplomon en Ekonomia Akademio (Magyaróvár). Ekde 1885 li estis asistanto en la menciita akademio, ekde 1888 en Debrecen, ekde 1890 en Georgikon, ekde 1891 en Kassa. En la lasta lernejo li estis nomumita ordinara profesoro, en 1907 vicdirektoro, post jaroj direktoro. En 1899 li establis eksperimentan stacion pri alkoholoj, en la sekva jaro li ricevis reĝan premion. Dum la 1-a mondmilito en la akademio armea hospitalo funkciis kaj Zalka ankaŭ tion gvidis. Post la mondomilito li rifuĝis al Akademio de Magyaróvár, en 1922 li pensiuliĝis, tamen li instruis plu, eĉ en 1930 li estis akademiestro. Li multe okupiĝis pri produktado de alkoholoj, bieroj, maltoj.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Összehasonlító kísérletek különböző préselt élesztőkkel és tisztafajta élesztővel* (1895)
* *Az ipari tejsav alkalmazása a szeszgyári műélesztő készítésénél. A gabonafélékből készült zöldmaláta czukorontó és elfolyósító képességének összehasonlítása és a merzezés befolyása a czukrosító, elfolyósító képessége* (1900)
* *Szeszfőzés gyümölcsökből, borból és borkészítés melléktermékeiből* (1906)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj agronomoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Dénes Farkas

**Dénes FARKAS** [dEneŝ farkaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Farkas Dénes** estis hungara politikisto, parlamentano partiestro, bienulo. Lia nobela antaŭnomo estis *boldogfai*lia patro estis József Farkas (politikisto), liaj fratoj estis Kálmán Farkas kaj Tibor Farkas (politikisto).

Dénes Farkas http://ehistory.hu/index.php?option=com_content&view=article&id=4003&catid=64:f&Itemid=67&lang=de naskiĝis la  en Felsőbagod, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Dénes Farkas frekventis benediktanan gimnazion en Sopron, poste li akiris diplomon en Ekonomia Akademio (Magyaróvár). Post siaj studoj li laboris en la familia kaj luita bienoj. Li ŝatis okupiĝi ankaŭ brdado de ĉevaloj. Li estis ankaŭ aktiva en agrikultura partio kaj li kontribuis en gazetoj. Dum la mallonga nazia erao li plene retiriĝis, poste li denove estis aktiva. En 1946 li estis kunpartiestro, inter 1947 kaj 1949 li estis parlamenta deputito. Post fino de la mandato lia bieno kaj domo estis forprenitaj, eĉ li estis kondamnita je suspendita prizono pro "agitado". Iom poste li translokiĝis al Budapeŝto. Dum la Hungara revolucio de 1956 li aktiviĝis, post falo de la revolucio li estis kondamnita je 3 monatoj, poste li plene retiriĝis. Li havis edzinon, kiu naskis 2 gefiloin.

## Fontoj 
* hungarlingva parolado kun bibliografieto 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Distriktaro Kleve

**Distriktaro Kleve** estis distriktaro de la Reĝlando Prusio en la Provinco Jülich-Kleve-Berg. Administrejo estis la urbo Kleve. Ĝi estis fondata en 1815. Jam post proksimume ses jaroj la distriktaro Kleve estis malfondita fine de 1821 kaj kunigata kun la distriktaro Duseldorfo.

## Distriktoj 
La distriktaro Kleve estis subdividita en jenajn distriktojn:
* Dinslaken
* Geldern
* Kempen
* Kleve
* Rees
* Rheinberg

Kategorio:Distriktaroj de Prusujo
Kategorio:Kleve
Kategorio:Distriktaro Duseldorfo
Kategorio:Historio de Rejnlando
Kategorio:Aperis en 1816
Kategorio:Malfondita en 1822
Kategorio:Iamaj distriktaroj de Nordrejn-Vestfalio
Al-Muktadi

**Al-Muktadi** (1056 – Februaro 1094) () estis la Abasida Kalifo en Bagdado de 1075 ĝis 1094.

Li naskiĝis al Muhammad, nome filo de la kalifo al-Ka'im, kaj de armena sklavino.

Li ricevis honorojn el la Selĝuka Sultano Malikŝah, dum kies regado la kaliflando estis agnoskita tra la etenda teritorio de la selĝuka konkeraro. Arabio, kun la SanktajUrboj nun rekuperataj el la Fatimidoj, agnoskis denove la spiritan jurisdikcion de la Abasidoj. La Sultano aranĝis geedziĝon inter sia filino kaj Al-Muktadi, eble planante la naskon de filo kiu povus servi kiel kaj Kalifo kaj Sultano. Kvankam la gegedzoj havis filon, la patrino foriris kun sia filo al la kortego de Isfahano.
Post la malsukceso de la geedziĝo, la Sultano kritikis la kalifan intermteadon en aferoj de ŝtato, kaj sendis ordonon por ke li retiriĝu al Basra. La morto de Malikŝah tuj poste, tamen, lasis la komandon neutila.

## Referencoj 
* *Tiu teksto estis adaptita el la verko de William Muir en publika havaĵo nome "The Caliphate: Its Rise, Decline, and Fall".*
* Bosworth, C. E. (1968). "The Political and Dynastic History of the Iranian World (A.D. 1000–1217)". In Frye, R. N. The Cambridge History of Iran, Volume 5: The Saljuq and Mongol periods. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 1–202. ISBN 0-521-06936-X. https://books.google.es/books?id=16yHq5v3QZAC&lpg=PP1&pg=PA1&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Alirita la 7an de Novembro 2016.

Kategorio:Abasidaj kalifoj
Kategorio:Homoj de la 11-a jarcento
Kategorio:Historio de Islamo
Kategorio:Bagdado
Kategorio:Selĝukoj
Kalvinana preĝejo (Tiszaszentmárton)

La **Kalvinana kirko** estas religia Monumento historia en Hungario, en vilaĝo Tiszaszentmárton.

## Historio 
En Tiszaszentmárton jam en 1067 estis menciita kapelo, sed arkeologoj trovis pri tio nenion. La nun videbla gotika preĝejo (tiam katolika) estis konstruita en la 14-a jarcento aŭ en la sekva jarcento laŭ la stilo. Post jarcento la kirko estis trakonstruita, plialtigita. En mezo de la 16-a jarcento la kalvinanoj akiris ĝin, sed 1603-1747 la posedantoj denove estis la katolikoj, poste denove la kalvinanoj, kiuj trakonstruis la kirkon laŭ ilia rito, eĉ la sakristio estis malkonstruita. En 1831 oni konstruis turon kun galerio kaj vestiblo. Ekde 1929 orgeno sonas en la kirko. En la 2000-aj jaroj arkeologoj esploris la konstruaĵon, poste plena renoviĝo okazis.
  
## Konstruaĵo 
La kirko situas sola sur pinto de malalta monteto. La absido estas oklatera kaj apogaj pilieroj apogas ĝin.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj 
* hungare kun fotoj 
* hungare kun foto 

Tiszaszentmárton
Al-Mustazhir

**Al-Mustazhir** (naskiĝis en 1078, mortis la 6-an de aŭgusto 1118) ( **al-Mustaẓhir bi-llāh**) estis la Abasida Kalifo en Bagdado de 1094 ĝis 1118. Li sukcedis sian patron al-Muktadi. Dum sia dudekkvarjara eniro en politiko li estis politike malgrava, spite la civila disigo hejme kaj la apero de la Unua Krucmilito en Sirio. Oni faris eĉ klopodon fare de krucmilitisto Rajmondo la 4-a de Tuluzo por ataki Bagdadon, sed li estis venkita ĉe Tokat.

En la jaro 492 i.k. (1099 n.e.), Jerusalemo estis kaptita de krucmilitistoj kaj ties loĝantoj estis masakritaj. Predikistoj veturis tra la kaliflando proklamante tragedion kaj insurekciante homojn por rekuperi el nekredantoj la Moskeon Al-Aksa, nome scenejo de la ĉieliro de la Profeto. Sed spite sukcesoj aliloke, la misio malsukcesis en la orientaj provincoj, kiuj estis okupitaj pro siaj propraj problemoj, kaj prifajfis pri la Sankta Tero, dominita ĝis tiam de la kredantoj Fatimidoj. Amasoj de ekzilantoj, serĉis rifuĝon en Bagdado, kuniĝis tie kun la popolo petante militon kontraŭ la Frankoj (nomo uzita de islamanoj por la krucmilitistoj). Dum du vendredoj en 1111 la insurekciantoj, incititaj de Ibn al-Ĥaŝŝab, nome *kadio* de Halepo, rabis la Grandan Moskeon, disrompis la predikejon kaj tronon de la kalifo, sed nek la sultano nek la kalifo interesiĝis por sendi armeon okcidenten.

## Referencoj 
* *Tiu teksto estis adaptita el la verko de William Muir en publika havaĵo nome "The Caliphate: Its Rise, Decline, and Fall".*
* Bosworth, C. E. (1968). "The Political and Dynastic History of the Iranian World (A.D. 1000–1217)". In Frye, R. N. The Cambridge History of Iran, Volume 5: The Saljuq and Mongol periods. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 1–202. ISBN 0-521-06936-X. https://books.google.es/books?id=16yHq5v3QZAC&lpg=PP1&pg=PA1&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Alirita la 7an de Novembro 2016.

Kategorio:Abasidaj kalifoj
Kategorio:Homoj de la 12-a jarcento
Kategorio:Historio de Islamo
Kategorio:Bagdado
Joseph Schröter

**Joseph Schröter** (naskiĝis la 14-an de marto 1837 en Patschkau (Silezio, Prusio); mortis la 12-an de decembro 1894 en Breslau, same Silezio, Prusio) estis unu el la unuaj germanaj mikologoj (fungosciencisto) kaj krome bakteriologo, medicinisto kaj sciencisto.

Li verkis gamon da sciencaj libroj. Pluraj plantoj kaj aparte multaj novklasifikigitaj fungoj unuafoje science priskribiĝis fare de li.

## Vivo 
Joseph Schröter kreskis en Patschkau, Silezio, kaj tie estis lernejano. La patro estis la loka apotekisto. Ekde la jaro 1855 li ekstudis medicinon en la universitato de Breslau, sed ekde 1956 plustudis en armekuracista akademio en Berlino. En decembro 1859 li doktoriĝis kaj en la sama jaro li eklaboris kiel armea kuracisto. Post translokigo al Breslau en 1866, li iĝis unu el la unuaj sciencaj kunlaborantoj en la plantofiziologia instituto de la universitato de Breslau. Poste li denove laboris en Berlino, sed en 1886 plian fojon estis translokigita al Breslau kaj tiam habilitiĝis pri bakteriologio kaj mikologio en la loka universitato. Ekde tiam li krom la profesiado kiel armea kuracisto ankaŭ estis universitata docento, kaj en 1890 nomumiĝis profesoro de la universitato de Breslau. En 1894 li mortis post reveno de ekspedicio al Turkio sekve de malario.

## Referencoj 
Kategorio:Germanaj fungosciencistoj
Kategorio:Germanaj bakteriologoj
Kategorio:Germanaj kuracistoj
Kategorio:Germanaj botanikistoj
Listo de asteroidoj (37001–38000)

Jen la listo de la **asteroidoj kun numeroj 37001 al 38000**.
La asteroidoj ricevas numeron nur kiam ilia orbito estas konfirmita ; tio, kio povas okazi tre longtempe post ilia malkovro. Estas nenia kongruo inter la numero kaj la dato de la malkovro.

Krom numeron, okazas malofte, ke kelkaj raraj asteroidoj ricevas nomon. Plejparte el la aliaj asteroidoj havas nenian menciindecon.

## Plena listo (37001-38000) 
### 37001-37050 
### 37051-37100 
### 37101-37150 
### 37151-37200 
### 37201-37250 
### 37251-37300 
### 37301-37350 
### 37351-37400 
### 37401-37450 
### 37451-37500 
### 37501-37550 
### 37551-37600 
### 37601-37650 
### 37651-37700 
### 37701-37750 
### 37751-37800 
### 37801-37850 
### 37851-37900 
### 37901-37950 
### 37951-38000 
## Eksteraj ligiloj 
*  Cirkonstancoj de malkovro de la planedetoj 35 001 - 40 000
Caixa Econômica Federal

**Caixa Econômica Federal (CEF)**, konata ankaŭ kiel "Caixa Econômica" aŭ simple "Caixa", estas registara, administre memstara kaj la dua plej granda brazila banko. Ĝi estis kreita la 12an de januaro 1861 fare de imperiestro Dom Pedro II. Ĝia sidejo estas en Braziljo. Caixa Econômica Federal posedas agentejojn sur la tuta brazila teritorio kaj en tri aliaj landoj, nome Usono, Japanio kaj Venezuelo.eta|300px|Ĉefsidejo de Caixa Econômica Federal en Braziljo, BraziloEn sia intrareto CAIXA disponas pri propra vikio, libere redaktebla por ĉiuj oficistoj.
eta|300px|Iu agentejo de Caixa Econômica Federal

## Vidu ankaŭ 
* Monda Banko
* Centra Banko
* Banko de Brazilo

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la banko 

## Referencoj 
Kategorio:Brazilaj bankoj
Kategorio:Bankoj
Kategorio:Ekonomio de Brazilo
Poŝta Esperantisto

**Poŝta Esperantisto** estis ĉiumonate eldonata periodaĵo, kiu funkciis kiel organo de la Internacia Ligo de la Esperantista Poŝt- kaj Telegraf-Oficistaro (ILEPO, post 1923 ILEPTO), kiu fondiĝis en 1911. Formale la periodaĵo registriĝis kiel regula aldonaĵo de la gazeto Germana Esperantisto. Komenca redaktoro estis Arnold Behrendt, kiu kontribuis multajn fakajn artikolojn pri la poŝta, telegrafa kaj telefona servo.

## Referencoj 
Kategorio:Esperanto-gazetoj
Kategorio:Poŝto
József Chudy

**József Chudy** http://www.musiklexikon.ac.at/ml/musik_C/Chudy_Josef.xml ([jOĵef ĥudi?], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Chudy József**; naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Pozsony (nuntempa Bratislavo en Slovakio), li mortis la  en Pest (urbo).

## Biografio 
Pri junaĝo de József Chudy plene mankas informoj. Li estis dirigento en sia naskiĝurbo en la germanlingva teatrejo inter 1785-1787, poste en Buda alterne en la germana kaj hungara teatrejoj. Inter 1790–1794 li estis komponisto de la unua hungara teatra trupo en urbo Pest, kiun László Kelemen (aktoro) gvidis. Post fino de la hungara teatro li denove revenis al la germana teatro. Chudy komponis la unuan hungaran operon (komprenu: muzika teatraĵo), kiu estis prezentita en 1793 kun furora sukceso. Li mem estis ankaŭ la dirigento. Li okupiĝis ankaŭ pri la optika telegrafo. Li kreis ĉenon el domoj kun 10 fenestroj en 1787. Li kreis kodon por la fenestroj (lumaj kaj mallumaj fenestroj). En la fruaj 1790-aj jaroj eĉ la prusa reĝo vidis la inventaĵon, tamen neniu uzo okazis. Li komponis operon pri la inventaĵo: *Der Telegraph oder die Fernschreibmaschine* prezentitajn en 1796 en urboj Buda kaj Pest. Li kreis similan akustikan telegrafon, tie 2 drumoj aŭ 2 sonoriloj faris la kodojn.

## Memorigiloj 
Lia unua prezentita opero iĝis tago de la "hungara opero". En 1969 sen muziko ĝi estis prezentita en Szentendre (ĉar la muziknotoj perdiĝis). En 2003 oni komponis pli novan operon laŭ la origina teksto. 

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 35-a paĝo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj operkomponistoj
Kategorio:Hungaraj dirigentoj
Kategorio:Hungaraj inventistoj
Internacia Bulteno

**Internacia Bulteno** estis esperantlingva periodaĵo publikigita en Berlino inter la jaroj 1914 kaj 1918, do dum la Unua Mondmilito.
Ĝi naskiĝis la 1-an de novembro 1914 kiel tute ne kutima esperanta gazeto: la *internacia bulteno* estis «senpage senditaj al interesuloj kaj gazetoj en ekstergermanaj landoj» kaj celis informi pri la milito laŭ la oficiala vidpunkto de la registaro de la Germana Regno. La bulteno estis de la komenco plene ilustrita kaj bonstile redaktita de Friedrich Ellersiek (1880-1959), grava eldonisto kaj tiam redaktoro de la gazeto Germana Esperantisto. Sub la gazetkapo oni klarigis en la germana, la angla, la franca, la itala kaj la hispana, ke la Internacia Bulteno eldoniĝis nur en Esperanto por eviti la neceson traduki la enhavon al pluraj lingvoj, kun indiko ke tutmonde troviĝas tradukistoj pri tiu lingvo.

## Eksteraj ligiloj 
* pli detalaj informoj kun pluraj fotoj en la retejo *Bibliotekoj* ()
* plej baza informo en la retejo *europeana1914-1918.eu* angle , germane  kaj en multaj pliaj lingvoj
* plej baza informo en la cifereca biblioteko *Hathi Trust* ()
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*

Kategorio:Esperanto-gazetoj
Kategorio:Unua mondmilito
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience (Esperanto-gazetoj)
Kategorio:Esperanto-gazetoj en Germanio
Noisy-le-Roi (stacidomo)

**Noisy-le-Roi** estas fermita franca fina stacidomo sur fervojo Grande ceinture Ouest de Transilien, situanta en komunumo Noisy-le-Roi (departemento Yvelines).

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Grande ceinture de Paris (990000).

## Interkonektoj 
*   '''' (ekde la )
*  Transdev Ecquevilly 17 17S 41 71 77 172
*  Hourtoule 20

## Vidu ankaŭ 
* Transilien
* Transilien L
* Grande ceinture Ouest
* Stacidomoj de Transilien
* Noisy-le-Roi
* Noisy-le-Roi (Tramtrajno en Francilio)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Horaro de anstataŭaj busoj

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Grande ceinture Ouest
Kategorio:Fervojaj stacioj en Yvelines
Kategorio:Noisy-le-Roi
Alldeutscher Verband

La organizaĵo **Alldeutscher Verband** ("tutgermana ligo", ĝis la jaro 1894 **Allgemeiner Deutscher Verband**, "ĝenerala germana ligo") ekzistis inter la jaroj 1891 ĝis 1939. En la tempo de la Germana Imperia Regno ĝi dumtempe estis inter la plej grandaj kaj plej konataj naciismaj organizaĵoj de la regno. Ĝi konsideriĝis unu el la plej laŭtaj kaj plej influaj asocioj de germana naciismo. La asocia programo estis ekspansiisma, tutgermanisma, militisma, naciisma kaj forte influita per rasismaj kaj kontraŭjudismaj ideoj. En la tuta Germana Regno kaj ankaŭ en aliaj landoj ekzistis lokaj grupoj de la organizaĵoj, kiuj organizis la regionan agadon.

## Referencoj 
Kategorio:Naciismaj organizaĵoj en Germanio
Kategorio:Antisemitismo en Germanio
Kategorio:19-a jarcento en Germanio
Kategorio:20-a jarcento en Germanio
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1891
Kategorio:Organizaĵoj malfonditaj en 1939
Daniel Hannan

**Daniel John Hannan** (naskiĝinta la 1-an de septembro 1971 en Peruo) estas brita konservisma politikisto kaj verkisto, kiu estas nuna membro de la Eŭropa Parlamento por Sudorienta Anglio elde 1999. Li estas libertariano kaj eŭroposkeptikisto, preferante atlantikismon (la "Specialan Rilaton") al eŭropa kunlaboro.

## Vivo 
Hannan naskiĝis ĉe farmodomo apud Limo je la 1-a de septembro 1971. Li studis modernan historion ĉe Oriel College, de Universitato de Oksfordo. Li jam estis konservisto dum tiu tempo.

## Politiko 
Hannan malŝatas la britan sansistemon, la NHS, kaj oponis la enirigon de la nova usona sansistemo de Barack Obama. Lia preferata sansistemo estas tiu de Singapuro.

Kategorio:Britaj politikistoj
Kategorio:Konservativistoj
Kategorio:Libertarianismo
Kategorio:Limanoj
Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento
Bulteno Germanlanda

**Bulteno Germanlanda** estis esperantlingva projekto de periodaĵo, kiu aperu "laŭ neceso", do sen firma periodeco. Unua numero de unua jarkolekto, redaktita fare de Arnold Behrendt, publikiĝis en majo 1923, por vortumi proteston kontraŭ la invado de la franca armeo en la germanan Ruhr-teritorion. La bulteno mem difinis sin kiel "informilo pri historio, politiko kaj ekonomio". Samkiel la antaŭa periodaĵo Internacia Bulteno, kiu informis pri la Unua Mondmilito laŭ la oficiala vidpunkto de la registaro de la Germana Regno, sub la gazetkapo oni klarigis en la germana, la hispana, la franca, la itala kaj la angla, ke la bulteno eldoniĝis nur en Esperanto por eviti la neceson traduki la enhavon al pluraj lingvoj, kun indiko ke tutmonde troveblas tradukistoj pri tiu lingvo.

## Eksteraj ligiloj 
* bazaj informoj kun bildigo de la titolpaĝo de la unua numero en la retejo de CDELI ()

Kategorio:Esperanto-gazetoj
Kategorio:20-a jarcento en Germanio
Wascheid

**Wascheid** estas komunuma parto de la komunumo Gondenbrett en la distrikto Bitburg-Prüm en Rejnlando-Palatinato.

## Situo 
Wascheid situas en la valo de la rivereto Mehlenbach, kiu preterfluas ĉe la orienta rando de la vilaĝo. Norde etendiĝas granda arbaro. La strato K 180 iras de Gondenbrett en la vilaĝon. La ŝoseo K 187 ligas la ŝoseon K 180 de la vilaĝa enirejo al la B 265. Sude situas la najbara vilaĝo kaj samtempe la ĉefa loko de la komunumo Gondenbrett. Wascheid situas en la Schneifel

## Historio 
Unuafoje menciita de dokumento estis Wascheid en la jaro 1514 kiel *Wasserscheid*. La vilaĝo verŝajne fondiĝis je la fino de la lasta mezepoka senarbariga fazo.

Origine la vilaĝo estis posedaĵo de la abatejo Prüm. Ĝis la fino de la 18a jarcento ĝi apartenis al la ŝoltisejo Gondenbrett en la elekttrevira Amto Prüm. Post la okupado de la Maldekstra Rejna bordo (1794) en la unua revolucia milito Wascheid apartenis de 1798 ĝis 1814 al la kantono Prüm en la sardepartemento.

La Viena kongreso donis la regionon kaj do ankaŭ Wascheid 1815 al la reĝlando Prusio. Sub la prusa administrado Wascheid estis parto de la vilaĝestrejo Olzheim kaj ekde 1816 al la distrikto Prüm en la distriktaro Trier.

Ekde la 1a de januaro 1971 la ĝis tiam sendependa komunumo Wascheid kun siaj tiamaj 175 loĝantoj iĝis komunumparto de la nove fondita komunumo Gondenbrett.

## Vidindaĵoj 
* la rom-katolika kapelo „nomo Jesuo“ de la jaro 1797

## Referencoj 
Kategorio:Gondenbrett
Kategorio:Distrikto Bitburg-Prüm
Nefelino

[eta|nefelino ĉirkaŭkreskinta ĉirkaŭ [hematito (grandeco de la bildo: 2 mm)trovejo: Wannenköpfe, Ochtendung, Ejfelo, Germanujo]]
**Nefelino** (ankaŭ *Eleolito* ) estas ofta mineralo el la mineralklaso de la „silikatoj kaj germanatoj“. Ĝi kristaliĝas en Heksagona kristalsistemo kaj havas jenan kemian konsiston: (Na,K)[AlSiO4] Nefelino povas havi la kolorojn blanka, griza trans verda, ruĝa kaj flava ĝis bruna. Ĝi ankaŭ povas esti senkolora.

## Referencoj 
Kategorio:Mineraloj
Kategorio:Natriaj kombinaĵoj
Kategorio:Aluminiaj kombinaĵoj
Kategorio:Gemoj
Tutgermanismo

[eta|350ra|la lingvoj de Eŭropo ĉirkaŭ la jaro 1937 (malhelverde &nbsp;&nbsp;&nbsp; la precipaj vivregionoj de [germanoj) - ne konsideriĝas la germanaj baltoj, kies vivregiono tiam estis norde ekster la mapaj limoj (mapo germanlingva)]]
**Tutgermanismo** - germane *Pangermanismus* - estas etne motivigita unuiga movado. En malvasta senco ĝi celas la plej eble intensan unuigon de ĉiuj germanoj ĝis kreo de germana malunueca ŝtata federacio aŭ unueca nacia ŝtato, kiu kovru ĉiujn regionojn en kiuj precipe loĝas germanoj. Ekzistinta jam en la mezepoko, en la 19-a jarcento la movado estis forta politika faktoro en multaj germanlingvaj ŝtatoj, aparte antaŭ la fondiĝo de la Germana Imperia Regno en 1871. Kontraŭe al la praktika realigo de tiu regno, la movado propagandis por "grandgermania solvo", do por divido de la imperio Aŭstrio-Hungario laŭ etnaj regionoj kaj por la unuigo de ĉiuj germanlingvaj ŝtatoj inkluzive de la germanlingva parto de la imperio Aŭstrio-Hungario al unueca regno, principe ankaŭ por integrigo de la germanlingvaj regionoj de Svislando. Ankaŭ post 1871 la subtenantoj de tutgermanismo subtenis tiun vizion de politika ŝtato en la limoj de Germanlingvio. Nur malgranda radikala parto el ili estis ekstremismaj naciistoj, kiuj strebis al ekspansiismo kaj al permilita grandigo de tiu teritorio: tiu ekstremisma parto kolektiĝis en la radikala organizaĵo *Alldeutscher Verband*.

En **pli vasta** senco la germanlingva termino *Pangermanismus*, en tiu senco en Esperanto nomebla **tutĝermanismo**, foje ankaŭ uziĝis por priskribo de komuna sento de ĉiuj etnanoj (aŭ ĉiuj denaskaj parolantoj) de ĝermanidaj lingvoj.

## Vidu ankaŭ 
* Germana naciismo

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Nordiismo
* Tutslavismo
* Tutarabismo


Kategorio:Germana naciismo
Kategorio:Historio de Germanio
Kategorio:Politikaj movadoj
Kategorio:Iredentismo
Kategorio:Sudetio
Diafizo

eta|Sekco de longa osto, de supre al malsupre: epifizo kun ruĝa medolo, metafizo kaj diafizo kun flava medolo.
En ostologio, **diafizo** (el la grekaj terminoj *δια*: per, kaj *φύσης*: naturo, formado) aŭ osta korpo, estas la meza parto de longa osto. Ĝi estas tuba formo kaj konstituas la laŭlongan akson de osto. Ĝi konsistas el relative dika kompakta cilindra histo, nomata *kortika*, enhavanta centran medolokanalon. En adoltoj, ĉi tiu kanalo, ankaŭ nomata *medola kavo*, enhavas la flavan medolon, ĉefe formitan de lipidoj. La vaskuligo de la medolo lokita en ĝia centro estas efektivigita per nutraj vaskuloj, trans la kortika histo plenigita de osto-eroj (la *ostonoj*) en kiu cirkulas Haversajn kanalojn kaj alvenantajn kanalojn de Volkmann. 

La diafizon ĉirkaŭas densa konektiva histo riĉa je nutraj angioj, la **periosto**, kiu esence rolas en la dikeca kreskado dum ostiĝo, kiu komenciĝas dum la 3-a monato de la embria vivo. 

Laŭ la ostoakso, inter la **diafizo** kaj la artiko troviĝas sekve la **metafizo**, la **epifizo** kaj la kartilago.

eta|maldekstra|250px|

## Vidu ankaŭ 
* Epifizo (osto)
* Osta medolo
* Periosto

Kategorio:Anatomio
Kategorio:Skeleta sistemo
Niobo (filino de Tantalo)

**Niobo** (latine *Niobe*) estas en greka mitologio filino de sipila reĝo Tantalo.

Ŝi edziniĝis al teba reĝo Amfiono, kun kiu ŝi estis feliĉa. Ili kune havis sep bravajn filojn kaj sep belajn filinojn. Niobo ilin ĉiujn amis, sed post iu tempo ŝi pro sia granda familio fieraĉiĝis tiel, ke ŝi sian feliĉon kaj fieron montris al ĉiuj. La afero venis tiel foren, ke ŝi honorofendadis eĉ diinon Leton, patrinon de suna dio Apolono kaj de diino Artemiso, protektantino de naturo kaj ĉasbestoj. Ŝi altigis sin super la diino, kiu havas "nur" du filojn, dum male ŝi multoble pli. Ŝi eĉ malpermesadis al tebajn virinojn la diinon adori.[eta|Statuo de Niobo en [Kolona koridoro en Florĝardeno en Kroměříž Ĉeĥio|Florĝardeno en Kroměříž]]Kiam tion eksciis Leto, ekkoleriĝis kaj plendis al siaj filoj. Tio ĉagrenigis ilin kaj tiuj decidis venĝi kontraŭ Niobo.

Kaj tio okazis tuj. Apolono flugis al tebaj muregoj, sub kiuj ekzercis junaj viroj per armiloj, kaj ekpafis sagon al la plej maljuna filo *Ismeno", kiu en tiu momento rajde galopis, la dua estis "Sipilo", kiun sago mortfaligis eĉ kun la ĉevalo, pliaj estis *Faidimo* kaj *Tantalo*, poste *Alfenoro* kaj *Damasiĥtono. La lasta el la filoj *Ilioneo* etendis manojn petante helpon, sed la sago jam flugis kaj alportis morton al li. Sed aliuloj sciigas, ke unu el la filoj Amiklo estis ŝparita, simile kiel lia fratino Ĥloriso.

Kiam tiun teruraĵon eksciis ilia patro Amfiono, enpuŝis glavon en sian bruston. Ne tiel Niobo - en sia despero etendis manojn al la diino, sed ne petis. Denove ripetis, ke ŝi estas pli feliĉa, ĉar ŝi ĉiam havas pli da filoj ol havas Leto.

En tiu momento falis per sago mortfaligita ŝia plej maljuna filino, poste la dua kaj ankaŭ pliaj. Fine restis nur la plej juna *Ĥloriso*. Nur tiam estis fierego de Niobo rompita kaj ŝi petis, ke estu retenita al ŝi almenaŭ tiu unusola, la lasta, filino. Ne okazis tiel. Por ĉio jam estis malfrue - Niobo transformiĝis en ŝtonon, en statuon, kies okuloj ĉiam verŝas larmojn. Tiel ŝi estis transportita en sian naskiĝlandon, ĝis monto Spilo, kie ĝi staras ĝis nun.

[eta|Ploranta roko sur monto [Sipilo]]

En alia versio reĝo Amfiono kaj lia frato Zeto atakis sanktejon de dio Apolono, sed tiu ĉi vana provo finiĝis per ilia morto - ambaŭ restis kuŝantaj kun sago en sia brusto.

## Rebrilo en arto 
Tiu ĉi okazaĵo pri Niobo logis multajn artistojn al belartan prilaboron:
* statuaron de "Niobo" kreis krom aliaj ankaŭ Skopaso kaj Praksitelo
* statuo de "Fuĝanta filino de Niobo" estas en pariza Luvro
* bildo "Morto de gefiloj de Niobo" de Jacop Negretti (el tempo ĉirkaŭ jaro 1590) estas en Praga burgo
* mito pri "Niobo* venis en konatecon kun prilaboro en Ovidia verko Metamorfozoj
* operon "Patrino Niobo" komponis slovaka verkisto Vojtech Didi
Kaj por interesaĵo - nove malkovrita elemento proksima al tantalo estas nomata *niobio'' (simbolo Nb)

## Tradukfonto 
## Vidu ankaŭ 
*71 Niobo

Kategorio:Herooj de la helena mitologio
Kategorio:Roluloj de la helena mitologio
Kategorio:Skulptado
Kategorio:Historio de arkitekturo
Kategorio:Personoj de Anatolio en la helena mitologio
Ar-Raŝid

**Ar-Raŝid** (1109 – 6a de junio 1138) () estis la Abasida Kalifo en Bagdado de 1135 ĝis 1136.

Kiel sia patro, al-Mustarŝid, ar-Raŝid faris alian malsukcesan klopodon por sendependenco el Selĝukoj. Por revenĝi la morton de sia patro, li insultis la senditon de la Sultano Mas'ud kiu venis peti malavarecon, incitis la popolon rabadi lian palacon, kaj poste, subtenita de Zengi, kiu estis same malamika al la sultano pro la murdo de Dubeis, instalis rivalan sultanon. Mas'ud rapidiris al la ribela ĉefurbo kaj eksiegis ĝin. Bagdado, bone defendita de la rivero kaj de ties kanaloj, resistis la atakon; sed finfine la kalifo kaj Zengi, malesperaj sukcesi, fuĝis al Mosulo. Post la restarigo de la povo de la sultano, oni faris konsilion, la kalifo estis elpostenigita, kaj lia onklo, filo de Al-Muktafi, nomumita kie la nova kalifo.

Ar-Raŝid fuĝis al Isfahano, kie li estis mortigita de Asasinoj en 1138.

## Referencoj 
* *Tiu teksto estis adaptita el la verko de William Muir en publika havaĵo nome "The Caliphate: Its Rise, Decline, and Fall".*
* Bosworth, C. E. (1968). "The Political and Dynastic History of the Iranian World (A.D. 1000–1217)". In Frye, R. N. The Cambridge History of Iran, Volume 5: The Saljuq and Mongol periods. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 1–202. ISBN 0-521-06936-X. https://books.google.es/books?id=16yHq5v3QZAC&lpg=PP1&pg=PA1&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Alirita la 7an de Novembro 2016.

Kategorio:Abasidaj kalifoj
Kategorio:Homoj de la 12-a jarcento
Kategorio:Historio de Islamo
Kategorio:Bagdado
Observatorio Vainu Bappu

La **Observatorio Vainu Bappu** estas astronomia observatorio en Barato, subŝtato Tamilnado. Ĝi estis establita en 1968 proksime de la vilaĝo Kavalur (municipo Vaniyambadi, subŝtato Tamilnado), Ĝi estis mastrumita de la Barata Instituto de Astrofiziko kaj ĝia MPC kodo estas **220**.

## Historio 
La origino de la observatorio devenas de privata observatorio, kiun William Petrie (1784– 1816) establis en 1789 proksime de Madras, konata kiel Observatorio de Madraso. Poste, tiu observatorio estis translokita en Kodaikanal (Tamilnado) kaj iĝis la Observatorio de Kodaikanal ekde 1899.

Tamen, en Kodaikanal malmulte da noktoj taǔgis por observoj kaj la astronomoj serĉis novan situejon post la sendependiĝo de Barato. M. K. Vainu Bappu, kiu sukcedi kiel direktoro de la Observatorio de Kodaikanal en 1960 trovis taŭgan lokon en malgrandan vilaĝon nomita Kavalur en la montetoj Ĝavadi (tamile : சவ்வாது மலை) por tiu, kiu iĝos konata kiel Observatorio de Kavalur.
kaj en 1997, observo de io kredita esti nova satelito de Urano sed praviĝis esti la ringoj de Urano.

En 1984 la Observatorio de Kavalur raportis la malkovron de maldika ekstera ringon de Saturno

La , per la Schmidt-teleskopo de 45 cm, estis malkovrita asteroido kiu estis nomita 4130 Ramanujan en memoro de la genia barata matematikisto Srinivasa Aiyangar Ramanujan. Tio estis la unua asteroida malkovro elde Barato en la 20-a jarcento.

Dosiero:93-inch telescope seen from the 40-inch telescope at Vainu Bappu Observatory.JPG|Kupolo de la Teleskopo Vainu Bappu vidata elde la ejo de la teleskopo de 1 m.
Dosiero:Control centre of the 93-inch telescope at Vainu Bappu Observatory.JPG|Ĉambro de regado de la Teleskopo Vainu Bappu
Dosiero:15-inch telescope building at Vainu Bappu Observatory.JPG|Turo de la teleskopo de 38 cm
Dosiero:Closeup of 40-inch telescope at Vainu Bappu Observatory.JPG|Proksima vido de la teleskopo de 1 m.
Dosiero:93-inch telescope building at night, at Vainu Bappu Observatory.JPG|Kupolo de la Teleskopo Vainu Bappu nokte

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala TTT-ejo de la Observatorio Vainu Bappu ; el la paĝaro de la *Indian Institur of Astrophysics* 
*  Kunmemorigo de la Teleskopo Vainu Bappu, Biblioteko de la *Indian Institut of Astrophysics*
*  Observatorio Vainu Bappu, Kavalur ; 20 fotoj el *Astroproject*
*  Observatorio Vainu Bappu
*  Vojaĝo al la Observatorio Vainu Bappu ĉe Kavalur ; el la TTT-ejo de *The Amateur Astronomy Club of IISc* 

Vainu Bappu Observatorio
Observatorio Vainu Bappu
Al-Mustanĝid

**Al-Mustanĝid** ( (1124 – 20 Decembro 1170) estis la Abasida Kalifo en Bagdado de 1160 ĝis 1170. Li estis la filo de antaŭa kalifo al-Muktafi. Unu el la edzinoj de al-Muktafi, duonpatrino de al-Mustanĝid, volis ke lia propra filo sukcedu. Ŝi ekhavis multajn emirojn siaflanke, kaj havis siajn sklavinojn armitaj per ponardoj por murdi la novan kalifon. Al-Mustanĝid malkovris la komploton kaj metis la ribelajn filon kaj patrinon en prizonon.

Ĉirkaŭ tiu tempo, la Fatimida dinastio laste formalaperis, post daŭri 260 jarojn. Ties konkeranto, Saladino, kvankam li mem ortodoksa islamano, dekomence ne proklamis la kredon de Sunaismo meze de popolo ankoraŭ dediĉita al la dogmoj kaj praktikoj de la sekto de Ŝijaismo. Sed li tuj trovis sin kapabla fari tion; kaj tiele la spirita hegemonio de Abasidoj denove pluvenkis, ne nur en Sirio, sed tra tuta Egiptio kaj ĉiuj ties dependaĵoj.

## Referencoj 
* *Tiu teksto estis adaptita el la verko de William Muir en publika havaĵo nome "The Caliphate: Its Rise, Decline, and Fall".*
* Bosworth, C. E. (1968). "The Political and Dynastic History of the Iranian World (A.D. 1000–1217)". In Frye, R. N. The Cambridge History of Iran, Volume 5: The Saljuq and Mongol periods. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 1–202. ISBN 0-521-06936-X. https://books.google.es/books?id=16yHq5v3QZAC&lpg=PP1&pg=PA1&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Alirita la 7an de Novembro 2016.

Kategorio:Abasidaj kalifoj
Kategorio:12-a jarcento
Kategorio:Historio de Islamo
Kategorio:Bagdado
Dezső Gromon

**Barono Dezső GROMON** [deĵO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gromon Dezső** estis hungara politikisto, parlamentano. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *vajszkai és bogyáni* [vajskai bodjAni].

Dezső Gromon http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/042/pc004266.html#7 naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Vajszka (nuntempa Vajska en Serbio), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Dezső Gromon akiris diplomon en Imperiestra kaj Reĝa Ekonomia Alta Edukejo de Magyaróvár en 1861. Post siaj studoj li okupiĝis pri la familia bieno kaj ankaŭ li politikadis loke. Li estis elektita parlamenta deputito pri Bács-Bodrog en 1869, post 6 jaroj ties departementestro. Li forlasis la parlamenton inter 1872-1875, tiam li vojaĝis eksterlande. Li denove estis parlamentano en 1882, post 2 jaroj ankaŭ subministro. Tiutempe li apartenis ankaŭ la la senato. En 1894 li ricevis la titolon "vera interna sekreta konsilisto". En 1906 li baroniĝis. Dum sia vivo li ricevis taskojn solvi la regionajn problemojn (inundoj, vivkondiĉoj de la loĝantaro).

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 2-a paĝo)
* http://mpgy.ogyk.hu/mpgy/alm/al_1886/59.htm 

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj baronoj
Kategorio:Budapeŝtanoj