open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
11606 Almary

'*11606 *Almary'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo David James Tholen elde Mauna Kea (Havajo, Usono)

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la gepatroj de la malkovrinto ; *Alfred* kaj *Mary'', okaze de la 20-a datreveno de ilia nupto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de David J. Tholen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
(11607) 1995 WX1

**(11607) 1995 WX1** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Naoto Sato kaj Takeŝi Urata elde la privata observatorio de Ĉiĉibu (gubernio Sajtama, Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Naoto Sato
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
(11611) 1995 YQ

**(11611) 1995 YQ** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la programo *Near Earth Asteroid Tracking* (NEAT) elde la stacio de Maui de la reto GEODSS de la *United States Air Force* sur la monto Haleakala (Havajo, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Ora Madono

eta|La Ora Madono
La **Ora Madono** estas dipatrina skulptaĵo de la katedrala trezoro de Essen. Ĝi estas la plej malnova, plenplastika figuro de Maria en la kristana arto. Krom la Gero-Kruco en la katedralo de Kolonjo ĝi estas unu el la malmultaj konserviĝintaj otidaj grandaj artverkoj. Ankoraŭ nuntempe kelkaj katolikoj adoras la madonon, por ili ĝi estas identiga figuro de la Ruhr-Regiono kaj ties historio.
## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo de la Katedrala Trezorejo de Essen pri la Ora Madono

Kategorio:Katedrala trezoro de Essen
Kategorio:Maria en arto
Kategorio:Oraĵoj
Kategorio:Arto de la 10-a jarcento
Alajos Kovács

**Alajos Kovács** [alajoŝ kovAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kovács Alajos** estis hungara statistikisto, demografo, juristo, membro (korespondanta en 1920) de Hungara Scienca Akademio.

Alajos Kovács http://www.ksh.hu/mult_kovacs_alajos naskiĝis la  1877 en Gyöngyöspüspöki (nuntempa urboparto de Gyöngyös). Li mortis la  1963 en Budapeŝto.

## Biografio 
Alajos Kovács frekventis mezlernejojn en Budapeŝto kaj Eger, poste en 1898 li eklaboris en statistika oficejio. Post la 1-a mondmilito li partoprenis en la packreaj traktatoj. En 1920 li estis gvidanto de la tutlanda popolnombrado. Post 4 jaroj li estis vicdirektoro de la oficejo, baldaŭe direktoro. Li pensiuliĝis en 1936, sed poste li estis subministro. Li okupiĝis precipe pri demografio kaj pri la judoj. Post la 2-a mondmilito li estis kondamnita je prizono. Li ricevis premion en 1930.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A magyar szentkorona országainak népmozgalma I–IV.* (1905–1916)
* *A magyarországi munkások morbiditása és mortalitása* (1914)
* *Magyarország népességi statisztikája* (1920)
* *A csonkamagyarországi zsidóság a statisztika tükrében* (La hungaria judeco en spegulo de la statistiko), (1938) - rete hungare
* *Magyarország népe és népesedésének kérdése* (1941)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj statistikistoj
Kategorio:Hungaraj demografoj
Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Teatro Vicente Espinel

La **Teatro Vicente Espinel** estas teatro situanta en la urbo Arundo, en la provinco Malago, Hispanio.

Ĝi situantas ĉe la Promenejo de la Tranĉo, en la loko iam okupita de subĉiela festivalejo. La konstruaĵo konstruiĝis laŭ secesia stilo nuntempa kun brikaj muroj, grandaj vitraj fenestroj kaj ekstera kolonaro. La scenejo estas ekipita per teknikaj rimedoj por ludigi teatraĵojn kiuj postulas multajn scenlokojn kaj specialajn efikojn. Ĝi estis inaŭgurita en februaro de 1994 kunlabore kun la Kultura Subministrejo de la Junto de Andaluzio kaj la Municipo de Arundo. En 2011 estis rehabilitita por solvi problemojn de humideco kaj klimatizado.

Ĝi estas de municipa posedo, kaj ĝuas enhavon por 520 sidlokoj kaj en ĝi organiziĝas aktivaĵoj kaj spektakloj dum la tuta jaro, inklude la Karnavalon de Arundo. Dum la 73a Hispana kaj 18a Andaluzia Kongresoj de Esperanto okazis tie la spektaklo Vivu la teatro fare de esperantistoj.

## Referencoj 
* Municipo de Arundo 

Kategorio:Arundo
Kategorio:Teatroj en Hispanio
11612 Obu

'*11612 *Obu'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Akimasa Nakamura elde la Observatorio Kuma Kogen en Kuma (gubernio Ehime).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la urbo Obu, (japane 大府市 *Obu-shi'') kie la malkovrinto vivis dum ses jaroj kaj duono. Tiu urbo, konata pro siaj fabrikoj de aŭtomobiloj, kuŝas en la mezo de la gubernio Ajĉi kaj estas fama pro la "Festivalo Doburoku" kiu okazas en la sanktejo "Nagakusa Tenjin-sha".

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Akimasa Nakamura
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
János Kutassy

**János KUTASSY** [jAnoŝ kutaŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kutassy János** estis hungara pastro, ĉefepiskopo, episkopo, preposto, kanoniko. Liaj familiaj nomformoj estis *Kutassi*, *Kutasy*, *Kutassy* kaj *Kuthassy*.

János Kutassy http://lexikon.katolikus.hu/K/Kutassy.html naskiĝis en 1545 ?. Li mortis la  1601 en Nagyszombat (nuntempa Trnava en Slovakio).

## Biografio 
János Kutassy lernis en Vieno, poste en 1572 li komencis instrui en Nagyszombat. Post 5 jaroj li iĝis kanoniko en Esztergom, en 1581 preposto. Ekde 1587 li ricevis diversajn taskojn en Esztergom, poste li estis elektita episkopo de Pécs, en 1592 de Győr, samtempe kanceliero (lia oficejo estis en Sopron). En 1596 li ricevis la ĉefepiskopan seĝon en Kalocsa, en la sekva jaro seĝon de Esztergom.

## Elektitaj publikaĵoj 
* ’’Oratio habita in Comitiis Ratisbonensibus a Reverendiss’’ (1594.)
* ’’Diversa formularia in actis publicis Hungariae…’’  - manuskripto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero K kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Ĉefepiskopoj de Kalocsa
Kategorio:Ĉefepiskopoj de Esztergom
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Hungaraj prepostoj
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Promenejo de la Tranĉo

La **Promenejo de la Tranĉo** aŭ en hispana *Alameda del Tajo* (poplejo), iam konita kiel *Alameda de San Carlos* (poplejo de Sankta Karlo), estas subarba promenejo kaj botanika ĝardeno kiu datas el komenco de la 19a jarcento kaj kiu situantas en la urbo Arundo, provinco Malago, Hispanio.

Estas ĉe la Toreejo kaj ĉe la bordo de la kornico de la Tranĉo. Ĝin formas kvin avenuoj ĝardenaj kiuj finas ĉe promenejo kun balkonoj ekde rigardeblas la Depresio kaj la Montĉeno de Arundo.

Inter ties riĉo por botaniko elstaras arboj pli ol 200-jaraĝaj, katalogitaj en la gvidilo de elstaraj arboj de la provinco Malago. Ekzemple estas Himalaja cedro, enorma pinio kaj akacio tridorna.

## Statuoj 
* Statuo de Pedro Romero
* Statuo de *la Goyesca*
* Anĝeloj
* Kolona promenejo

## Apude 
Ĉe la promenejo troviĝas la nova Teatro Vicente Espinel, konstruita sur antikva festivalejo, kiu enhavis diversajn ekzemplerojn de enormaj arboj.

## Enlaces externos 
* TurismoDeRonda.com, *https://web.archive.org/web/20080417102034/http://www.turismoderonda.com/*

Kategorio:Ĝardenoj en Hispanio
Kategorio:Provinco de Málaga
11626 Church Stretton

'*11626 *Church Stretton''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la brita amatora astronomo Stephen P. Laurie.

Ĝi ŝuldas sian nomon al la urbo Church Stretton (Shropshire) elde kiu ĝi estas malkovrita. Church Stretton situiĝas la mezo de la Areo de Elstara Natura Beleco de la Montetoj de Shropshire, en okcidenta Anglio, ĉ. 21&nbsp;km sude de Shrewsbury, 24&nbsp;km norde de Ludlow.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Stephen P. Laurie
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Márton Pethe

**Márton PETHE** [pete], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pethe Márton** estis hungara pastro, ĉefepiskopo, episkopo, preposto, abato, kanoniko. Lia nobela antaŭnomo estis *hethesi* [heteŝi].

Márton Pethe http://lexikon.katolikus.hu/P/Pethe.html naskiĝis en 1552 en Hungara reĝlando en Kassa (nuntempa Košice en Slovakio). Li mortis la  1605 en Vieno.

## Biografio 
Márton Pethe lernis en sia naskiĝurbo kaj Krakovo. Post la pastriĝo en 1579 li estis kanoniko en Esztergom. En 1582 li ricevis la dignon titulara episkopo de Szerém, poste episkopo de Vác, samtempe abato. Post 3 jaroj li ricevis postenon preposto. Iom poste li longe estis malsana. En 1586 lia nova posteno estis preposto de Esztergom. En la sekva jaro li estis preposto en Szepes, kie li strebis kontraŭ la luteranoj, krome li fondis muelejon, vitrofarejon. Inter 1598-1600 li estis reĝa kanceliero, samtempe episkopo de Győr, poste ĉefepiskopo de Kalocsa. Dum liberecbatalo de Stefano Bocskai li rifuĝis al Vieno.

## Restinta manuskripto 
* *Kovachich Scriptores Minores...* (1604)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero P kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Ĉefepiskopoj de Kalocsa
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Hungaraj prepostoj
Kategorio:Hungaraj abatoj
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Virino kaj Birdo

eta|*Virino kaj Birdo* de Joan Miró
***Virino kaj Birdo*** (: *Dona i Ocell*), estis la lasta granda verko de plurfaceta artisto Joan Miró. La verko estis inaŭgurita en 1983 sen la ĉeesto de ties aŭtoro pro la gravaj sanproblemoj pri kiuj li suferis, mortante kelkajn monatojn post la inaŭgurado, 90-jaraĝa.

*Virino kaj Birdo* estis unu el la unuaj esprimoj de publika arto de Barcelono en la demokratia epoko.

Situanta en la parko Joan Miró (antaŭe Escorxador) de Barcelono, ĉe la piedo de granda artefarita lago, la 22 metrojn alta skulptaĵo estas farita el betono, kaj reprezentas inan formon kun ĉapelo kaj super ĝi la bildo de birdo. La silueto de virino solviĝas per formo de folio pli-longigita kaj larĝigita. Ĝia tuta eksteraĵo estas kovrita per ceramikaĵoj kun koloroj ruĝaj, flavaj, verdaj kaj bluaj (la plej komunaj de la artisto) prilaborataj kiel *trencadís* (mozaiko el rompitaj ceramikaj pecoj) kaj realigitaj de la ceramikisto Joan Gardy Artigas.

## Bibliografio 
* 
* 

## Bildgalerio 

Dosiero:Dona i ocell 1.jpg
Dosiero:Dona i Ocell 2.jpg
Dosiero:Dona i Ocell 3.jpg
Dosiero:Dona i Ocell 4.jpg
Dosiero:Dona i Ocell at night.jpg

## Vidu ankaŭ 
* Barcelono
* Joan Miró

## Eksteraj ligiloj 
## Tradukfonto 
Kategorio:Joan Miró
Kategorio:Barcelono
Kategorio:Skulptaĵoj
Lotusdiospiro

eta|folio de lotusdiosporo
**Diospyros lotus**, **lotuspruno**, **daktilpruno** aŭ laŭ NPIV **lotusdiospiro** estas plantospecio el la genro diospiro. Ĝi apartenis al la familio ebenacoj. Ĝia hejmo estas orienta kaj okcidenta Ĉinio, sed jam de la antikvaj tempoj ĝi kreskas en la mediteraneaj regionoj.

## Priskribo 
La lotuspruno estas falfolia arbo, kiu kreskas en sia hejmregion ĝis 30 m kaj atingas trunkdiamatron de 1,3 m  lia „lotus-arbo“ povus esti la hodiaua *Celtis australis* L.) aŭ *Ziziphus lotus* (L.) Lam.) aŭ diospiro. Ĉiuj tri kreskas en Italio. Li precizigas sian eldiron, ke la ligno estas nigra kaj tre taŭgas por fari flutojn. Li verŝajne parolis pri la lotusdiaspiro, kies ligno estas simile malhela kiel ebono.

## Notoj 

## Fontoj 
* Maba J. R. Forster & G. Forster: *Diospyros*, in der *Flora of China*, Volume 15, S. 224: *Diospyros lotus* – Online.
* Shahina A. Ghazanfar: *Ebenaceae*, in der *Flora of Pakistan*: *Diospyros lotus* – Online. (Abschnitt Beschreibung und Systematik, abgerufen im März 2010)
* Dericks-Tan, Vollbrecht: „Auf den Spuren der Wildfrüchte in Europa“, Abadi-Verlag 2009, ISBN 978-3-00-021129-4, S. 142-144
* Andreas Bärtels: „Enzyklopädie der Gartengehölze“, Ulmer Verlag, Stuttgart 2001, ISBN 3-8001-3198-6, S. 256

## Eksteraj ligiloj 
* Leesmaar.nl: Plantaadigheden: Lotusboom 

Kategorio:Arboj
Kategorio:Botaniko
Monte Grande

**Monte Grande** estas urbego en Argentino en Provinco Bonaero. Ĝi apartenas al urbaro de Granda Bonaero. La loknomo signifas: "monto granda" kaj celas pri la komencaj arbaroj, kiuj estis pli altaj, ol la ĉirkaŭaj paŝtejoj.
eta|Vido kun kirko en Monte Grande

## Bazaj informoj 
* Areo: 
* Loĝantaro:  en 2001
* Supermara alteco: 
* Horzono: UTC-3h
* Poŝtkodo: B 1842
* Telefonkodo: +54 11
eta|maldekstre|Strata vido en Monte Grande

## Geografio 
Monte Grande situas sur la apudmara ebenaĵo. Quilmes troviĝas 22, Bonaero 31, La Plata 50, Rosario 289, Mar del Plata 364, Paraná (Argentino) 392, San Miguel de Tucumán 1097, Saltaurbo 1300 km.
 
## Historio 
Monte Grande estis fondita en 1889 fare de hispanoj. Praktike tiam firmao aĉetis tiun terenon. La kampoj komence estis kovritaj per arboj, ili ŝanĝiĝis al vitejoj kaj persikujoj, sed ankaŭ la industrio trovis tie liberan lokon. La unua uzino estis brikofarejo, kiu produktis brikojn ekzemple por la stacidomo. 
eta|dekstre|Vido en Monte Grande
eta|dekstre|Placo en Monte Grande

## Vidindaĵoj 
* kirkoj

## Klimato 
Monte Grande situas en subtropika klimato, kie jare pluvas ĉ. 1100 mm. La averaĝa temperaturo estas en januaro 26 °C, en julio 31 °C.

## Vidu ankaŭ 
* Monte Grande (stacidomo)

## Fontoj 
* angla Vikipedio helpe de WikiTrans
* hispana Vikipedio helpe de Guglo
* http://de.cyclopaedia.net/wiki/Monte-Grande  
* mapo, distancoj 


Kategorio:Urboj de Argentino
Kategorio:Urboj de Provinco Bonaero
11614 Istropolitana

'*11614 *Istropolitana'''* estas asteroido de
la asteroida zono, malkovrita la  de la slovakaj astronomoj Adrián Galád kaj Alexander Pravda elde la Observatorio de Modra en Slovakio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la *Academia Istropolitana'' ("Urbo ĉe Danubo"), la unua universitato sur la teritorio de la nuna Slovakio kaj antaŭanto de la Universitato Komenio de Bratislavo. Tiu akademio estis fondita de la reĝo Matej Korvín (aŭ Mathias Corvin) de Hungario en Bratislavo en 1465.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Adrián Galád
Kategorio:Malkovrita de Alexander Pravda
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
11636 Pezinok

'*11636 *Pezinok''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la slovakaj astronomoj Adrián Galád kaj Alexander Pravda elde la Observatorio de Modra en Slovakio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la malgranda slovaka urbo Pezinok, proksime de Bratislavo La urbo estas fama pro sia tradicia vina produktado ekde la 13-a jarcento. De la 14-a ĝis la 19-a jarcento, oni tie ekstraktis oron. Tie naskiĝis la franca astronomo Maurice Lœwy (1833–1907) kaj la slovaka astronomo Ján Štohl (1932–1993).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Adrián Galád
Kategorio:Malkovrita de Alexander Pravda
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Agana (Essen)

eta|Interna kripto de la katedralo de Essen
**Agana** estis abatino de la Abatinejo Essen en la 10-a jarcento. Ŝiaj precizaj vivodatoj ne estas konataj, laŭ enskribo en la nekrologo de Essen ŝi mortis la 17-an de novembro de tie ne nomata jaro. Agana validas kiel konstruinto de la unua kripto de la katedralo de Essen.

## Literaturo 
* Alfred Pothmann: *Die Äbtissinnen des Essener Stifts.* En: *Das Münster am Hellweg*, Mitteilungsblatt des Vereins für die Erhaltung des Essener Münsters. Essen 1987, pj. 5-11.
* Alfred Pothmann: *Die Äbtissin Agana - Die Erbauerin der ersten Essener Krypta.* En: *Das Münster am Hellweg*, Mitteilungsblatt des Vereins für die Erhaltung des Essener Münsters. Essen 1987, pj. 11-13.

Kategorio:Abatinoj de Essen
Temperley

**Temperley** estas urbego en Argentino en Provinco Bonaero. Ĝi apartenas al urbaro de Granda Bonaero.
eta|Vido en Temperley

## Bazaj informoj 
* Areo: 16&nbsp;km²
* Loĝantaro: 111 160 en 2001
* Supermara alteco: 20 m
* Horzono: UTC-3h
* Poŝtkodo: B 1834
* Telefonkodo: +54 11

## Geografio 
eta|maldekstre|Strato en Temperley
Temperley situas sur la apudmara ebenaĵo. Bonaero troviĝas 13, Quilmes 14, La Plata 44, Rosario 292, Mar del Plata 366, Paraná (Argentino) 393, Corrientes (urbo) 815, San Miguel de Tucumán 1099, Saltaurbo 1301 km.

## Historio 
En 1854 industria komercisto George Temperley aĉetis tie ĉi bienon, poste li konstruis kamparan domon. La baldaŭa stacidomo prenis la nomon , same tiel la estiĝinta vilaĝo. Oficiale la fondo okazis en 1870. La komunumo urbiĝis en 1965.

## Vidindaĵoj 
eta|dekstre|Ortodoksa rusa kirko en Temperley
* ortodoksa rusa kirko

## Klimato 
Temperley situas en subtropika klimato, kie jare pluvas ĉ. 1100&nbsp;mm. La averaĝa temperaturo estas en januaro 26&nbsp;°C, en julio 31&nbsp;°C.

## Vidu ankaŭ 
* Temperley (stacidomo)
* Hospital Español (stacidomo)

## Fontoj 
* angla Vikipedio helpe de WijiTrans
* http://www.temperleyweb.com.ar/  
* mapo, distancoj 


Kategorio:Urboj de Argentino
Kategorio:Urboj de Provinco Bonaero
Diospyros montana

***Diospyros montana*** ankaŭ nomata montara persimonujo aŭ ***tandamo*** estas specio el la genro diospiro, familio Ebonacoj.

## Literaturo 
* Rolf Blancke: *Farbatlas exotische Früchte: Obst und Gemüse der Tropen und Subtropen*. Stuttgart 2000, ISBN 3-8001-3520-5.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Manĝeblaj sovaĝaj plantoj
Kategorio:Arboj
11657 Antonhajduk

'*11657 *Antonhajduk''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la slovakaj astronomoj Adrián Galád kaj Alexander Pravda elde la Observatorio de Modra en Slovakio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la slovaka astronomo Anton Hajduk (1933–2005), profesoro pri astronomio ĉe la Slovaka Akademio de Sciencoj. Li ĉefe esploras pri la strukturo de la meteorfluoj, la observo de meteoroj per radio-eĥo kaj la duaranga ozona tavolo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Adrián Galád
Kategorio:Malkovrita de Alexander Pravda
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Hatviga (Essen)

**Hatviga** (en la germana **Hathwig** aŭ *Hadwig,* en la malnovsaksa lingvo *Hathauuiga,* *Hathuwi* kaj *Hathuwig;* naskiĝdato ne konata; mortinta la 18-an de julio de nekonata jaro) estis abatino de la Abatinejo Essen en la 10-a jarcento. Ŝiaj precizaj regodatoj ne estas konataj. En ŝia regoperiodo okazis brulego, kiu difektis la abatopreĝejon kaj neniigis la arĥivon de la abatinujo. Hatviga energie pelis la rekonstruon, per kio ŝi metis la fundamenton por la florepoko de la abatinujo sub la abatinoj Matilda, Sofia kaj Teofano.

## Literaturo 
* Tobias Nüssel: *Überlegungen zu den Essener Äbtissinnen zwischen Wicburg und Mathilde* En: *Das Münster am Hellweg*, Jahrbuch des Vereins für die Erhaltung des Essener Münsters-Münsterbauverein e.V., Essen 2010, p. 7-31
* Alfred Pothmann: *Die Äbtissinnen des Essener Stifts.* En: *Münster am Hellweg,* Mitteilungsblatt des Vereins für die Erhaltung des Essener Münsters. Essen 1987, p. 5–11.

Kategorio:Abatinoj de Essen
Kategorio:Liudolfidoj
Kategorio:Virinoj
Kategorio:Naskiĝintoj en la 9-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en la 10-a jarcento
Askanier

La ***Askanier*** (germane; ebla esperantigo "Askanoj") estas malnova germana dinastio, kiu havis gravan influon en pluraj historiaj germanaj teritorioj, hodiaŭ situantaj en la federaciaj landoj Malsupra Saksio, Saksio, Brandenburgio kaj Saksio-Anhalto. En la moderna epoko ĝi regis nur en Anhalto, tial ĝi ankaŭ nomiĝas **Anhalta dinastio** (germane *Haus Anhalt*).
[eta|maldekstra|Blazono de la [Anhalto|anhalta branĉo de la *Askanier*]]


Kategorio:Dinastioj
Kategorio:Anhalto
Kategorio:Historio de Saksio-Anhalto
*
*
*
Cesar Chavez (filmo)

**Cesar Chavez** estas filmo reĝisorita de *Diego Luna* pri la vivo de la usona laborista gvidanto César Chávez, kiu fondis la
*Union de Kamparaj Laboristoj*. En la filmo, Michael Peña estas Cesar Chavez, John Malkovich estas la posedanto de granda industria vinbera bieno, kiu gvidas la opozicion kontraŭ la organizaj klopodoj de Chavez.

## Intrigo 
La filmo montras la klopodojn de Chávez por organizi 50,000 kamparajn laboristojn en Kalifornio, multaj el ili estis provizoraj laboristoj el Meksiko kiuj havis permeson por loĝi kaj labori en Usono en agrikulturo, sed ili devis reveni al Meksiko se ili ne plu laboris. La laboraj kondiĉoj estis malbonaj por la laboristoj, kiuj ankaŭ suferis pro rasismo kaj brutaleco de la dungintoj kaj lokaj kalifornianoj. Por helpi la laboristojn, César Chávez (Michael Peña) kreis laboristan union konata kiel la *Unio de Kamparaj Laboristoj* (angle: UFW). La klopodoj de Chávez estis oponitaj, kelkfoje perforte, pro la posedantoj de grandaj industriaj bienoj kie la homoj laboris.

## Eksteraj Ligiloj 
*Oficiala retpaĝo
*

Kategorio:Filmoj aperintaj en 2014
Gaŭlo-romiaj banejoj de Entrammes

dekstra|eta|220px|*Caldarium*

**Gaŭlo-romiaj banejoj de Entrammes** estas banejoj en konstruaĵo de la 2-a jarcento en Entrammes, Mayenne, Francio.

La banejoj estis malkovritaj hazarde en 1987 dum la restaŭrado de la paroĥa preĝejo. En 1988 la banejoj estis deklaritaj historia monumento.

Por ebligi la disvolviĝon kaj viziton de la banejoj, oni decidis apartigi la preĝejon per granda muro: nur transepto, ĥorejo kaj absido restas atribuitaj al kulto.

## Bildoj 

Image:Mayenne Entrammes thermes.JPG|La muro de la banejoj
Image:Mayenne Entrammes hypocauste.JPG|La hipokaŭsto
Image:Mayenne Entrammes église.JPG|La preĝejo

## Notoj 
## Bibliografio 
* Jacques Naveau; Entrammes, Mayenne, les thermes gallo-romains; revue Arts, Recherches et Créations,‎ 2002
* Jacques Naveau; La Mayenne, 53: carte archéologique de la Gaule,‎ 1992 (ISBN 2877540154)
* Jacques Naveau; Les thermes romains d'Entrammes, Laval; Société d'archéologie et d'histoire de la Mayenne,‎ 1991

## Eksteraj ligiloj 
*  Les Thermes Gallo-Romains d'Entrammes 

Entrammes
Entrammes
Kategorio:Historiaj monumentoj en Mayenne
11615 Naoya

'*11615 *Naoya'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (insulo Hokajdo).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Naoya Matsumoto'', japanan amatoran astronomon kaj prezidenton de la Astronomia Societo de Nagasaki. Li prizorgas reton da amatoraj astronomoj en Kjuŝu, kie li loĝas, kaj estas fervora observanto de planedoj elde sia privata observatorio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Kin Endate
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Thorn (Limburgo)

**Thorn** estas urbeto en la nederlanda provinco Limburgo. Ĝis fino de 2006 ĝi estis memstara municipo. Ekde 2007 ĝi estas unuigita kun Heel kaj Maasbracht al la nove fondita municipo Maasgouw.

Pro la multaj blanke farbitaj domoj oni nomas ĝin ankaŭ "la blanka urbeto". nederlande „het witte stadje“.

Historie en Thorn troviĝis la abatinejo Thorn, abatinejo kiu estis imperie senpera teritorio en la Sankta Romia Imperio.

## Fotaro

Thorn, Wingerd.jpg
Thorn, kerk.jpg
Thorn, Hoogstraat.jpg
Thorn, Wingerd 2.jpg
Kerkthorn.jpg
Thorn, beeldhouwwerk met Sint Michaëlkerk op achtergrond foto2 2013-04-14 11.37.jpg
SteinBeeld1.JPG
SteinBeeld2.JPG
SteinBeeld3.JPG
SteinBeeld4.JPG
SteinBeeld5.JPG
SteinBeeld6.JPG
SteinBeeld7.JPG
SteinBeeld8.JPG
Maasplassen.jpg
Monument in de vorm van een afgeknotte zuil, tegenover Wijngaard 8, Thorn.JPG
Thorn Netherlands.jpg

Kategorio:Urboj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Limburgo (Nederlando)
Kategorio:Eksaj municipoj de Limburgo (Nederlando)
Sajan (vilaĝo)

eta|Sajan situas en la mapo en la verda municipo

**Sajan** (, ) estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Norda** Banato en municipo de Kikinda.

* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1340
* Poŝtkodo: 23324
* Telefonprefikso: 23
* Aŭtokodo: KI

## Situo 
Sajan situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Padej-Kikinda. La lasta troviĝas 17 km-ojn for.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1449 en formo *Zayan*. La turkoj faris senhoma la vilaĝon, kiu refondiĝis en 1806. La lernejo funkciis ekde 1828. En 1910 loĝis en Szaján 2323 da homoj, (plejparte hungaroj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la komunumo apartenis al Hungario, al Torontál, al distrikto de Kikinda, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Sajan 1348 da homoj, (hungaroj 1195 (89 %), serboj 121 (9 %), ciganoj 18 (1 %) kaj aliaj).

## Vidindaĵo 
* katolika preĝejo omaĝe al Reĝo Stefano la 1-a (Hungario)

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Kantonoj de Usono

En Usono, kie neniam regis grafoj, oni uzas "county" (graflando) por subpartoj de subŝtatoj havantaj diversajn lokajn registarajn funkciojn, ekzemple juĝado, policaj aferoj, lokaj aŭtovojoj, parkoj. Luiziano, pro sia pli forta franca deveno uzas la esprimon "parish" (paroĥo) por la sama registara estaĵo.

Lingve, pro manko de grafoj, preferindas la pli ĝenerala esprimo **kantono**, pruntita de la nemonarkia ŝtato Svislando kaj de la post-monarkia Franca Respubliko - taŭga (kaj oficiala) termino por tiaj administraj unuoj en Usono.

Fojfoje oni vidas en Esperanto la neoficialan kaj ne-PIV-an vorton **konteo** por "county" (ĝi aperas en angla-esperanta vortaro de Peter Benson) rilate al Usono kaj Kanado, sed ĝi ne estas vaste konata. **Konteo** ne aperas en la anglaj/Esperantaj vortaroj de Butler kaj Wells, kaj same ne aperas en la Plena Vortaro aŭ la Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto ĝis ties lasta eldono de 2020. La Angla-esperanta vortaro de Wells proponas pro la administraj unuoj de Britio la vortojn **provinco** kaj **graflando**.

Kantona sidejo, *county seat* en la angla, estas administracia centro, aŭ sidejo de registaro, por kantono aŭ por *civil parish*, civila paroĥo de Luiziano.
Palaco Mondragón

200px|eta|Ĝardeno de la palaco.
La **Palaco Mondragón**, konata ankaŭ kiel **Palaco de la Markizo de Villasierra**, estas mudeĥara-renesanca konstruaĵo situanta ĉe la historia domkerno de la urbo Arundo, Hispanio.

Kvankam la legendo parolas pri la reĝoj de la Tajfo de Arundo, la historia informo montras ĝin kiel palaco de alandalusa deveno, kie en la 14a jarcento loĝis la reĝo benimeria Abd al Malik, filo de la sultano de Maroko Abul Hassan. Post la morto de Abd al Malik, Arundo ekdependis el la Regno de Granado kaj la palaco iĝis la rezidejo de la nazaria guberniestro kies lasta okupanto estis Hamed el Zegrí.

De la islama epoko restas nur la plano, la fundamentoj kaj subteraj trapasejoj el ĝardeno al la iama alkazaro.

La 24-a de majo de 1485, Arundo estis konkerita de la Katolikaj Gereĝoj kiuj fiksis siajn rezidejon en la palaco dum sia estado en la urbo post kio ĝi pasis al manoj de la kapitano Melchor de Mondragón, kies blazono aperas ĉe la pordo kaj kiu nomigos la palacon. Poste ĝi pasos al manoj de Francisco Valenzuela, Markizo de Villasierra.

La fasado estas de komenco de la 16a jarcento, kaj montras en anguloj du kvadratajn turojn el briko. La interno de la palaco ordiĝas ĉirkaŭ tri kortoj. La unua estas de la 18a jarcento. La dua estas mudeĥara de la 16a jarcento, kun mikso de stiloj gotika, renesanca kaj mudeĥara. El tiu korto, hufofera arko (kun mudeĥara pordo) kondukas al la ĝardeno. La tria korto (patio) estas de stilo malfrugotika.

En la aktualo la palaco estas hejmo de la Arkeologia Muzeo de Arundo

## Eksteraj ligiloj 
* Palaco Mondragón

Kategorio:Arundo
Kategorio:Al-Andalus
Ferenc Frangepán

**Grafo Ferenc FRANGEPÁN**, laŭ hungarlingve kutima nomordo **Frangepán Ferenc** estis hungara pastro, ĉefepiskopo, episkopo, monaĥo, ĉambelano. Lia nobela antaŭnomo estis *czetinai*. Lia plena nomo estis Frangepán Ferenc János.

Ferenc Frangepán http://lexikon.katolikus.hu/F/Frangep%C3%A1n.html naskiĝis en ?. Li mortis en 1543 en Hungara reĝlando en  Pozsony (nuntempa Bratislavo en Slovakio).

## Biografio 
Ferenc Frangepán estis edukita de onklo Gergely Frangepán. Komence li okupiĝis pri la familia bieno, poste li ricevis la dignon ĉambelano de Vladislao la 2-a Jogajlido. En 1514 li pilgrimis al Romo, poste bli aliĝis al minoritanoj. En 1526 li ricevis diplomatiajn taskojn en kortego de Johano la 1-a (Hungario). En 1538 li iĝis episkopo de Eger kaj pli frue en 1528 ĉefepiskopo de Kalocsa. En 1535 li rezignis pri la monaĥeco. En 1540 li aliĝis al kortego de Ferdinando la 1-a (Sankta Romia Imperio), en la sekva jaro li denove ricevis diplomatian taskon en Regensburg.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Oratio Francisci de Frangepanibus archiepiscopi Colocensis, oratoris regni Ungariae ad Caesarem Electores…* (1541, poste plurfoje eldonita) - paroladoj

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla iomete pli malsupre)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla en la 5-a punkto)

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Ĉefepiskopoj de Kalocsa
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Hungaraj minoritataj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj ĉambelanoj
Kategorio:Hungaraj grafoj
Palaco de la Markizo de Salvatierra

250px|eta|Renesanca pordego.
250px|eta|Detalo de la balkono ĉe la renesanca pordego.
La **Palaco de Salvatierra** troviĝas en la urbo Arundo (provinco Malago, Hispanio).

## Priskribo 
Temas pri nobela konstruaĵo kiu centras sian ornamon ĉe senegala pordego renesanca kiu montras paron de kolonoj de korinta ordo ĉiuflanke de la ampleksa pordego lintela, sur kiuj elstaras bela balkono kun arta ferkrado. La plej rimarkinda elemento de tiu pordego estas la grupo de kvar figuretoj de nuanco de inkaoj kiuj kvazaŭ atlantoj de klasika arkitekturo, eltenas sur siaj kapoj frontonon kun la blazono de la konstruigintoj.

Interne interesas la valora meblaro, ornamaĵoj kaj artaĵoj, nome ĉizaĵoj kaj pentraĵoj.

Malantaŭe estas ĝardeno, ekde kie eblas rigardi al la Montaro de la Neĝoj kaj al la resto de la antikvaj muregoj de la Mezepoko kaj al la arabaj banejoj.

## Bibliografio 
* *Guías provinciales de España: Málaga*. Editorial Tania, S.A., Grupo Z. Madrid, 1972.

## Eksteraj ligiloj 
* Bases de datos del patrimonio Inmueble de Andalucía. Instituto Andaluz del Patrimonio Histórico. Consejería de Cultura de la Junta de Andalucía: Ficha del Palacio de Salvatierra de Ronda.

Kategorio:Arundo
Kategorio:Hispana Renesanco
Matilda la 1-a (Essen)

**Matilda la 1-a** (mortinta la 7-an de januaro de nekonata jaro) estis abatino de la abatinejo Essen probable en la 10-a jarcento. Matilda la 1-a eble estis abatino de 907 ĝis 910. Ŝian mortotagon dokumentas la nekrologo de Essen. Frumodernepokaj abatinolistoj atribuas al ŝi parencecon al la Reĝino Matilda de Ringelheim. Ŝi estis posteulo de Vikburga kaj antaŭulo de Hatviga. Ĉiukaze estas fontoj kiuj konfirmas ke iam ekzistis abatino Matilda en Essen, nomata la 1-a, kaj ke ŝi mortis la 7-an de januaro de nekonata jaro.

En 2011 aperis traktaĵo de Tobias Nüssel, kiu rifuzis, ke Matilda estis en la 10-a jarcento abatino de Essen. Lia argumento: Ŝia manko en ĉiuj aliaj memorigo-tradicioj de Essen. Lian argumentadon subtenas la fakto, ke oni fakte ne havas ajnan klaran referencon pri la oficperiodo 907 ĝis 910, kaj ankaŭ ne pri la datoj de naskiĝo kaj morto.

## Fonto 
## Literaturo 
* Alfred Pothmann: *Die Äbtissinnen des Essener Stifts.* In: *Münster am Hellweg.* Mitteilungsblatt des Vereins für die Erhaltung des Essener Münsters. Essen 1987, S. 5–11.
* Tobias Nüssel: *Überlegungen zu den Essener Äbtissinnen zwischen Wicburg und Mathilde.* En: *Das Münster am Hellweg.* 63, 2010, p. 7–31.

Kategorio:Abatinoj de Essen
Kategorio:Naskiĝintoj en la 9-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en la 10-a jarcento
Kategorio:Virinoj
Restadejo de Arundo

La **Restadejo de Arundo** aŭ en hispana **Parador de Ronda** estas unu el ĉefaj turismaj loĝejoj nome apartenanta al la ŝtata reto de Turismaj Restadejoj, situanta ĉe la centro de la urbo Arundo, Hispanio.

Inaŭgurita en 1994, estas situanta ĉe la bordo de la Tranĉo de Arundo kaj ĉe la Nova Ponto, kaj ĝuas el privilegia situo kun spektakla rigardejo al la Gorĝo de la Tranĉo kaj al la Valo de La Muelejoj ĉe la Rivero Guadalevín. La ĉefa konstruaĵo estis la iama Urbodomo de Arundo, el kiu konserviĝas la ĉefa fasado kun portikaro. La resto de la komplekso sidas sur la terenoj de kio estis Centra Merkato ĝis 1974, kaj aliaj apudaj terenoj kie estis konstruota funikulara stacio super la Tranĉo de Arundo. Ĉirkaŭ la Restadejo estas promenejo malferma al la publiko kun terasoj kaj rigardejo.

eta|250ra|maldekstra|Konstruaĵo de la Restadejo de Arundo super la Tranĉo kaj ĉe la Nova Ponto.
La **Restadejo de Arundo** disponas el 78 ĉambroj, restoracio kaj kafejo kun ampleksaj salonoj, ĝardenoj kun naĝejo kaj parkejo subtera. Estas unu el plej modernaj hoteloj de la reto.

## Eksteraj ligiloj 
* Parador de Ronda 

Kategorio:Arundo
Matilda la 2-a (Essen)

**Matilda la 2-a** (naskiĝis en 949; mortis la 5-an de novembro 1011) estis abatino de la abatinejo Essen. La nepino de imperiestro Oto la 1-a el la gento de la Liudolfidoj validas kiel la plej grava abatino en la historio de Essen. La trezoroj, kiujn ŝi akiris por la katedrala trezoro de Essen, estas unikaj laŭ sia graveco. En la nefidinda abatinolisto de Essen el 1672 ŝi estas notita kiel dua abatino tiunoma. Matilda la 1-a, kies ekzisto estas pridisputata, estus abatino de 907 ĝis 910.

Dokumentoj pri la vivo kaj kaj aparte la agado de Matilda maloftas. El la frua epoko de la abatinejo Essen (proks. 845–1150) entute ekzistas nur proksimume dokumentoj, tamen neniu samtempa kroniko aŭ vivopriskribo. Dum kiam la vivodatoj de Matilda estas konataj pro sia aneco al la familio de la Liudolfidoj, ŝia aktiveco estas kaptebla nur per entute dek mencioj en aliaj kronikoj kaj konserviĝintaj dokumentoj. Nur ekde plej lasta tempo oni provas dedukti la personecon de Matilda el la artverkoj kaj konstruaĵoj atribuendaj al ŝi.

Matilda estas pro la artaĵoj de la katedrala trezoro de Essen ja la plej konata abatino de Essen, tamen en la detalo multa restas esplorenda. Nur pli nova esploro taksas kiel vera la fakton, ke en la abatinejo Essen la potenco vere estis en virinaj manoj, kaj ke Matilda ne nur estis – ja
artema, sed enfermita malantaŭ monaĥejaj muroj – seninflua nepino el imperiestra gento. Ekzempla por tio estas la interpreto de la Oto-Matilda-Kruco, kiun la historiistoj komence nomis Oto-Kruco kaj rigardis kiel donaco de Oto por la abatinejo de sia fratino. Plejparte oni rigardas ĝin kiel komuna donaco de la du gefratoj, samtempe kun la ŝanĝo de la interpreto fariĝis la nomo Oto-Matilda-Kruco. Intertempe historiistoj argumentas konvinke, ke la krucon nur donacis Matilda kiel memorilo por Oto. Pro tio Matilda estas ekzemplodona por la subtaksita rolo de la virinoj en la mezepoko.

## Fontoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo pri ekspozicio en la katedrala trezorejo de Essen okaze de la mila mortotago de Abatino Matilda 

Kategorio:Liudolfidoj
Kategorio:Abatinoj de Essen
11620 Susanagordon

'*11620 *Susanagordon'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la italaj astronomoj Andrea Boattini kaj Andrea Di Paola elde la stacio de *Campo Imperatore* de la Observatorio de Romo, en provinco de La-Aglo (Italio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Susana Gordon*, flegistinon pri dializo ĉe la malsanulejo *Good Samaritan '' en Novjorko. Ŝi translokiĝis al Tucson (Arizono), en la komenco de la 1990-aj jaroj, kie ŝi estas masaĝistino. Ŝi interesiĝas pri gemoj kaj mineraloj, fotarto kaj danco.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Andrea Boattini
Kategorio:Malkovrita de Andrea Di Paola
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Gergely Frangepán

Grafo **Gergely FRANGEPÁN**, kroate **Grgur Frankopan,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Frangepán Gergely** estis kroata-hungara pastro, ĉefepiskopo, episkopo, preposto, kanoniko. Lia nobela antaŭnomo estis *czetinai*.

Gergely Frangepán http://lexikon.katolikus.hu/F/Frangep%C3%A1n.html naskiĝis en 1459, li mortis en 1520.

## Biografio 
Gergely Frangepán frekventis universitatojn en Vieno kaj Krakovo. Komence li estis kanoniko en Kalocsa ekde 1493, post 2 jaroj preposto de Székesfehérvár. Li estis elektita episkopo de Veszprém (urbo), kiun la papo aprobis en 1502, krome li estis reĝina kanceliero. Lia plej alta eklezia digno estis ĉefepiskopo de Kalocsa ekde 1503 ĝismorte, krome departementestro. Li okupiĝis ankaŭ pri politiko kaj artoj. En 1514 li deklaris krucmiliton, kiu iĝis kamparana ribelo de György Dózsa. Li batalis kontraŭ la Dózsa-kamparanoj.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla en la 8-a punkto)

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Ĉefepiskopoj de Kalocsa
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Hungaraj prepostoj
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Kategorio:Hungaraj grafoj
Kategorio:Kroatoj
Warren B. Offutt

**Warren B. OFFUT** (naskiĝis en 1928) estas usona amatora astronomo

Post emeritiĝo el sia kariero de inĝenierio, Warren B. Offutt kaj sia edzino Beverly (de tiam forpasinta) iris de Ilinojso al Nov-Meksiko, kaj kreis sian propran observatorion * W & B Observatory* (de MPC kodo 709), en Cloudcroft (Nov-Meksiko) je alto 2500 m en la Sacramento-Montaro. Ekde tie li kunlaboris kun profesiaj astronomoj per observoj de objektoj de la Kujper-zono. En 1999 li konfirmis la malkovron de la satelito de Urano Sikorakso.

Li gajnis en 1999 la Premion de Amatora Realigo de la Astronomia Asocio de Pacifiko.

Laŭ Minor Planet Center li malkovris 17 asteroidojn kaj la asteroido 7639 Offutt estis nomita en lia honoro.

Li estas ankaŭ radioamatoro.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Usonaj astronomoj
Kategorio:Radioamatoroj
Dormeto

**Dormeto** estas la stato de komputilo (aŭ simila aranĝaĵo, ekz-e bitlibra legilo) en reĝimo de minimuma energikonsumado.  Ĉe dormeto la komputilo konservas la datumojn pri sia laboro en sia ĉefmemoro; malŝaltas periferiaĵojn (ekz-e la ekranblokon); kaj ŝanĝas la reĝimon de la ĉefprocesoro en la plej ŝpareman.  Sekve de tio draste malgrandiĝas la enregikonsumado — kaj tamen la komputilon oni povas tuj «veki», reaktivigi kaj daŭrigi la laboron.

Tia reĝimo precipe gravas por la porteblaj aranĝaĵoj (tekkomputiloj, poŝtelefonoj ktp) kies energifonto estas akumulatoro.  La energiŝparo per dormeto ebligas konsiderinde pligrandigi la disponeblon de la aranĝaĵo en aŭtonoma funkciado.

## Vidu ankaŭ 
*Diskodormo

Kategorio:Komputila aparataro
Diskodormo

eta|Diskordoma simbolo laŭ IEEE 1621|150x150ra
**Diskodormo** estas tia stato de komputilo (aŭ simila aranĝaĵo), ke kvankam ĝi estas plene malŝaltita, tamen ĉiuj datumoj pri la uzanto-seanco estas konservitaj en energi-nedependa memoro, plej ofte, sur fiksita disko.

Tio ebligas «veki» la komputilon, reŝargante la datumojn en ilian laboran memoron, kaj daŭrigi la seancon ekde la stato el kiu okazis la endormigo, sen perdi (ekz-e) la kurantan TTT-paĝon aŭ la pozicion en verkata teksto.

Tia reĝimo precipe gravas por la porteblaj aranĝaĵoj (tekkomputiloj ktp) kies energifonto estas akumulatoro.  La energiŝparo per diskodormo ebligas konsiderinde pligrandigi la disponeblon de la aranĝaĵo en aŭtonoma funkciado.  Ĝi estas ankoraŭ pli energiŝpara ol dormeto, kvankam la endormiĝo kaj vekiĝo ĉe diskodormo estas procezoj rimarkeble pli longaj.

## La esperanta termino 
En diversaj lingvoj tiun reĝimon priskribas termino simila al la angla '''', sufiĉe klara metaforo, kiu en Esperanto donus vintrodormon.  Tamen tia vortokunmeto trudas precizigon, anstataŭigon de la metafora «vintro» per la tute trafa «disko»; tiom pli konvene, ke unu el la anglaj variantoj de la termino estas «».

## Vidu ankaŭ 
*Dormeto

Kategorio:Operaciumo
Kategorio:Komputila aparataro
Seanco (komputado)

En komputado, kaj precipe en retumado, **seanco** estas pli-malpli kontinua datuminterŝanĝo, ankaŭ nomata *dialogo*, inter pluraj komunikantaj aranĝaĵoj, aŭ pli speciale, la tuta laborciklo de homa uzanto en dialogo, ekde la saluto ĝis la adiaŭo. Dume eblas multa diversa laborado. Je la fino eblas ankaŭ diversa situacio por la restado de la komputilo.

Kategorio:Komputiko
Kirketo Virgulino de la Doloroj

La **Kirketo Virgulino de la Doloroj** aŭ **Kapelo Virgulino de la Doloroj** aŭ en hispana **Templete de la Virgen de los Dolores** de Arundo (provinco Malago, Hispanio), estas konstruaĵo fakte nek kirko nek preĝejo sed surstrata kapeleto, el la periodo de Fernando la 6-a, el 1734. Ĝi troviĝas en la kvartalo *Mercadillo* aŭ *Bazareto*, aligita al la domoj de la samnoma strato. La kapelo posedas rektangulan formon, kun vegetala ornamaĵo, kiu volvas pentraĵojn de la evangeliistoj.

Ĉe balkoneto estas altaro el ligno kun la figuro de la Virgulino de la Doloroj. Ĉe la flankoj estas la blazonoj de la Katolikaj Gereĝoj kaj de la reĝo Filipo la 5-a. Rimarkindas du pilierojn el jonika stilo kun kvar strangaj homformaj figuroj kiuj ŝajnas eliri el semujoj kaj estas ligitaj ĉe la koloj per ŝnuregoj. Du el ili estas kvazaŭ simboloj de falintaj anĝeloj, dum la aliaj du estas klare personaj figuroj. Tiuj figuroj apartenas klare al spirito manierisma de la 18a jarcento.

Laŭ legendo la *Templete* stariĝis ĉe la loko kie la mortokondamnitoj laste preĝis antaŭ esti ekzekutitaj ĉe proksima placo en la 17a al 18a jarcentoj. Tiu fakto kaj tiu ke la figuroj estas ligitaj ĉe la kolo per ŝnuroj, atribuas al tiu konstruo la nomon de *El Templete de los Ahorcados* (la kapeleto de la pendigitoj).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* http://wikanda.malagapedia.es/wiki/Templete_de_la_Virgen_de_los_Dolores_(Ronda)
* http://www.ronda.ws/monumentos/templete_virgen_dolores.htm 
* http://www.turismoderonda.es/catalogo/esp/dolores.htm 

Kategorio:Arundo
Preĝejo Patro Jesuo (Arundo)

La **Preĝejo Patro Jesuo** aŭ en hispana **Iglesia de Padre Jesús** estas templo katolika situanta en la urbo de Arundo (Hispanio).

## Historio 
[maldekstre|eta|Sub la [pordo de Filipo la 5-a rigardo al la preĝejo Patro Jesuo.]]
La tradicio asertas, ke temas pri la unua kristana preĝejo en Arundo antaŭ la islama epoko. Estas probable ke pro la pliiĝo de la loĝantaro oni konstruis novan preĝejon, aŭ oni ampleksigis la antikvan ermitejon se vere tiu ekzistis. Oni ne certas pri la dato de ties konstruo, sed laŭ ties gotikeca aspekto, ĝi ekkonstruiĝis fine de la 15a jarcento kaj finiĝis komence de la 16a jarcento.

Komence ĝi estis dediĉita al Sankta Cecilia, kaj estis unu el ĉefaj paroĥoj el Arundo. Tamen post la konstruo de la Nova Ponto la loĝantaro transmoviĝis al la supra parto de la kvartalo Bazareto kiu estis pli ebena kaj komforta, kaj la antikva paroĥo de Sankta Cecilia abandoniĝis kaj preskaŭ ruiniĝis.

## Priskribo 
Kategorio:Arundo
Wolfgang Köhler

**Wolfgang Köhler** (naskiĝis la 22-an de januaro 1887, mortis la 11-an de junio 1967) estis germana psikologo kaj fenomenologo. Kiel Max Wertheimer kaj Kurt Koffka li forte kontribuis al la kreo de la Geŝtalt-psikologio.

Dum la nazia reĝimo en Germanio, li protestis kontraŭ la maldungo de judaj profesoroj el universitatoj, kaj kontraŭ la ordono ke instruistoj donu nazian saluton komence de siaj klasoj. En 1935 li forlasis la landon kaj elmigris al Usono. La kolegio de la urbeto Swarthmore en Pensilvanio proponis al li oficon de profesoro, kaj sekve li tie instruis dum 20 jaroj kaj daŭrigis siajn esplorojn.

Aparte li konatigis pro la "Efiko de Buba/Kiki", kiun li unuafoje priskribis en 1929. Kunlaboris kun li i.a. la famega Solomon Asch.

Kategorio:Germanaj psikologoj
Kategorio:Usonaj psikologoj
Kategorio:Talinanoj
Kategorio:Germanaj baltoj
Libera kulturo

**Libera kulturo** povas esti:
* libro de Laŭrenco Lessig, vidu Libera kulturo (libro)
* socia movado por libera kulturo (inspirita parte de la libro), Liberkultura movado
* antaŭe FreeCulture.Org, internacia studenta organizo subtenanta liberan kulturon, vidu Students for Free Culture
* subkulturo de ĝenerala liberkultura movado, kiu pli emfazas uzon de libera programaro kaj liberaj datumformoj, vidu Libera kulturo (subkulturo)

## Vidu ankaŭ 
* Malfermita socio, koncepto origine evoluigita de la filozofo Henri Bergson kaj poste de aŭstra kaj brita filozofo Karl Popper
* Libera verko, ajna speco de praktika laboraĵo, artaĵo aŭ alia krea enhavo, kiu plenumas la difinon de libera enhavo, havanta neniun gravan laŭleĝan restriktan rilatan al libereco de homoj uzi, distribui kopiojn, modifi kaj distribui derivitajn verkojn de la enhavo
* Krea Komunaĵo,  ne-profitcela organizo kun sidejo en San Francisco, Kalifornio, Usono dediĉita al plivastigado de gamo de kreaj verkoj haveblaj por aliuloj por laŭleĝe konstrui sur ili al kaj dividi
* Remiksa kulturo
Preĝejo Sankta Cecilio (Arundo)

La **Preĝejo Sankta Cecilio** de Arundo, Hispanio, estas katolika kirko, kiu apartenis al la ordeno de "Senŝuaj Triunuanoj" (fondita en 1594) ĝis kiam en 1663 ili konstruis novan preĝejon sur la Ermitejo de Kristo de la Rokoj. En 1836 ĝi iĝis eduka centro kaj en 1875 ĝi iĝis paroĥejo de Sankta Cecilio.

## Strukturo 
eta|dekstre|250ra|Pordego de la Preĝejo Sankta Cecilio
La ĉefa fasado estas el sabloŝtono, Tie videblas la blazono de la Ordeno de Triunuanoj kaj ĝi estas ornamita de duoncirklaj arkoj. Ties interno konsistas el tri navoj; la centra navo estas kronita per volbo ornamita per homaj kapoj kaj pilieroj de korintia stilo. La kupolo estas situanta super la kruciĝo.

Kategorio:Arundo
Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de Sankta Cecilio
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Hispanio
Kategorio:Trinitaraj preĝejoj
Pál Gregoriancz

**Pál Gregoriancz** [gregorianc], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj ortografio  **Gregoriáncz Pál** estis kroata-hungara pastro, episkopo, historiisto, preposto, kanoniko.

Pál Gregoriancz http://lexikon.katolikus.hu/G/Gregori%C3%A1ncz.html naskiĝis en ?, li mortis la  1565 en Vieno.

## Biografio 
Pál Gregoriancz naskiĝis ie en Kroatio. Komence li estis kanoniko en Zagrebo, poste en Eger. En 1548 li estis elektita episkopo de Pécs, sed li ne sidis en la seĝo, ĉar en la sekva jaro li iĝis preposto en Pozsony. Inter 1550-1554 li estis episkopo en Zagrebo, dume li pastriĝis en Romo, fine li iĝis episkopo de Győr. En 1565 li estis elektita ĉefepiskopo de Kalocsa, kiun li povis plenumi pro la venanta morto.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Breviarium rerum Hungaricarum* (eldonita en 1746)
* *Mnemosynon, sive Prelati et Barones cum Officiis et residentiis aetate nostra A. C. 1558* (eldonita en 1798)
* *Quorum regum privilegia serventur et quorum non.* (eldonita en 1798)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al literoj G, GY kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Kroataj pastroj
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj prepostoj
Kategorio:Kroataj episkopoj
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Permeskulturo

**Permeskulturo** - angle *permission culture* - estas termino en sia angla formo ofte uzata fare de 
la usona juristo kaj verkisto Lawrence Lessig kaj aliaj aŭtorrajtaj aktivistoj por priskribi socion en kiu kopirajtaj limigoj estas ĉieaj kaj plifortigitaj tiel ke ĉiuj uzoj de kopirajtitaj verkoj devas esti eksplicite luataj kaj kontrakte permesataj. Tiu havas kaj ekonomiajn kaj sociajn implikaĵojn: en tia socio, posedantoj de kopirajto povus postuli pagon por ĉiu uzo de laboro kaj, eble pli grave, jure procesi kontraŭ aliaj verkistoj kiuj verkis ion iom similan al la propra verkaĵo, akuzante ke la alia verkaĵo estus "derivita laboro", do prilaboraĵo de la propra ideo. 
 el la serio Mimi & Eunice pri permeskulturo. Mimi diras: *Ĉio kion mi faras liberas.* [Vi rajtas] *kopii, dividi, re-uzi, kion ajn. Do bonvolu ne demandi mian permeson. Vi jam havas ĝin!* Eunice diras: *Ĉu mi rajtas citi vin?*]]

Lawrence Lessig priskribas permeskulturon en kontrasto kun libera kulturo. Dum permesulturo priskribas socion en kiu antaŭaj kreintoj aŭ tiuj kun potenco devas koncedi al homoj permeson uzi materialon, libera kulturo certigas, ke ĉiu ajn povas krei sen limigoj de la pasinteco.

## Piednotoj 
## Vidu ankaŭ 
* rajtocedo
* libera verko
* justa uzo
* Krea Komunaĵo

Kategorio:Juro pri intelekta proprieto