Duklando Burgundio

Duklando **Burgundio** aŭ **Burgonjo** estis feŭdo inter la 9-a kaj 15-a jarcentoj kun ĉefurbo Dijon.

Ekde 1006, la duklando estis apanaĝo regata sinsekve de du reĝaj dinastioj : rektaj kapetidoj kaj Valois.

Sekve de geedziĝo de Filipo la Maltima kun Margareta de Flandrio, la Valois-Burgonjo tiom kreskigis siajn posedaĵojn en burgundia Nederlando inter 1363 kaj 1477, ke ili pripensis konsistigi sendependan ŝtaton. Tamen, tiu rapida kresko kondukis al konsistigo de koalicio gvidata de svisa konfederacio kaj de duko de Loreno, kiu suferigis vicon da malvenkoj al la lasta duko Karlo la Brava, kiu fine mortis piede de la muroj de Nancy.

Burgundio fariĝis tiam registarlando kaj generalitato de la reĝlando Francio.
Ĝia teritorio respondas precipe al :
* departemento Côte-d'Or, kun Dijon kaj Beaune ;
* departemento Saône-et-Loire, kun Chalon-sur-Saône ;
* parto de departemento Yonne, kun Auxerre.
La provinco estis pligrandigita per Bresse kaj Bugey kiam Savojo cedis al Henriko la Kvara siajn posedaĵojn sur la dekstra bordo de riverego Rodano.
Per la posedaĵoj de dukoj de Burgundio en Nederlando, Karlo la Kvina, pranepo de Karlo la Maltima, konsistigis distingan politikan enton.

## La unuaj dukaj dinastioj 
### Divido de malnova Burgundio inter Francio kaj Ĝermanio 
Duklando Burgundio estas unu el la heredintoj de malnova merovida Burgundio, kiu restaras okaze de la multaj karolidaj dividoj. Laŭ militoj aperas kaj kunekzistas reĝlando Burgonjo, duklando kaj graflando Burgundio.

En 841, troviĝas la titolo *dux Burgundiae potentissimus* portata de grafo Guérin : tio estas milita komandejo.
La dividoj de 843 per la traktato de Verdun, 855 per la traktato de Prüm, 870 per la traktato de Meerssen estas daŭra origino de la partigo de teritorioj en Okcidenta Burgonjo (duklando) kaj Orienta (graflando): okcidento de riveroj Saône kaj Rodano iris al Karlo la Kalva, oriento al Lotaro la Unua.

### La kreo de la duklando : la bosonidoj (898-952) 
En 879, Boson grafo de Vienne kaj Autun fariĝis reĝo. Liaj posedaĵoj kovras grandan parton de malnova Burgonjo. Sed la reĝo Karlomano la Dua, subtenata eĉ de la frato de Boson, Rikardo al 2-a, kromnomata la Juĝrajta, reduktis lian reĝlandon al Provenco. Tio estas la unua dinastio de la dukoj de Burgonjo, la bosonidoj (898-952).

### La duklando robertida (956-1002) poste kapetida (1006-1361) 
Robertidoj disputis pri duklando Burgonjo kontraŭ la familio de la reĝo Raulo ekde 936.

## La duklandoj de Valois (1361-1477) 
En 1361 duko Filipo (Rouvres) mortis sen heredanto, la franca reĝo Johano la Dua *la Bona* reprenis la duklandon kaj donis ĝin en 1363 al sia filo Filipo la Maltima kiel apanaĝon. Tiu lasta, dank'al diplomatiaj agoj de lia frato la reĝo Karlo la Kvina, ricevas la graflandon de Flandrio per sia edziĝo al Margareta la 3-a de Flandrio.
[220ra|maldekstre|eta|Francio en [1435. Malhele ruĝa estas duklando Burgonjo.]]

### Rilatoj kun francaj reĝoj 
Post la morto de sia frato Karlo la Kvina en 1380, Filipo la Maltima fariĝis regento kaj kuratoro de la reĝo atendante la plenaĝecon Karlo la Sesa (en 1388).

eta|maldekstra|220ra|La burgundia ŝtato sub Karlo la Maltima
#### Tento pri suvereneco 
Filipo la Bona akceptigis de Karlo la Sepa ne plu omaĝi al la reĝo, privilegio konsentita nur al li.
Tamen la duko fidelis al politiko de proksimeco al la francaj reĝoj. Li eĉ akceptis la estontan Ludoviko la Dekunua en kontraŭstaro al sia patro.

Karlo la Maltima, male, ne hezitis defii Ludovikon la Dekunuan en batalo de Montlhéry (1465) kaj sieĝante antaŭ Parizo.

## Aneksaĵoj 
### La regantoj 
* Listo de dukoj de Burgonjo

## Bibliografio 
*  
*  
*  Sub estrado de Danielle Régnier-Bohler, *Splendeurs de la Cour de Bourgogne, récits et chroniques*, eldonejo "Robert Laffont", parizo, 1995, ISBN 2-221-06825-4.

## Vidu ankaŭ 
* Reĝlando Burgonjo
* Ordeno de la Ora Ŝaffelo
* Listo de dukoj de Burgundio
* Listo de francaj reĝoj

## Notoj kaj referencoj 

Dosiero:Philip II duke of burgundy.jpg|Filipo la Maltima (1342-1404)
Dosiero:Jean Ier de Bourgogne.jpg|Johano la Sentima (1371-1419)
Dosiero:Philippe III de Bourgogne.jpg|Filipo la Bona (1396-1467)
Dosiero:Mary of burgundy pocher.jpg|Maria (Burgonjo) (1457-1482)
Dosiero:Peter Paul Rubens 144.jpg|Karlo la Maltima (1433-1477)]


Duklando Burgonjo

Kategorio:Malnovaj provincoj de Francio
Burgonjo