Elektoprinclando Palatinato

**Elektoprinclando Palatinato**, aŭ pli mallonge **Elekto-Palatinato**, germane ***Kurpfalz***, oficiale *Pfalzgrafschaft bei Rhein*, estis historie grava teritorio de la germana Sankta Romia Imperio. Ĝi situis proksimume en la areoj de la hodiaŭaj Rejnlando-Palatinato kaj Baden-Virtembergo. Ĉefaj urboj estis Heidelberg kaj Mannheim. Elekto-Palatinato ne estis unu konektita teritorio, sed aro da multaj etaj, disaj landopartoj.

Supra Palatinato (germane *Oberpfalz*) situas 300 km for de Palatinato en la germana federacia lando Bavario, sed historie estis ligita al Palatinato sub regado de la dinastio Vitelsbaĥoj.

Elekto-Palatinato estis dum pluraj jarcentoj (proks. de 1200 ĝis 1800) regata de princo-elektisto (*Kurfürst*) de la Sankta Romia Imperio kaj tial havis gravan politikan rolon en la germana politiko. La reganto de Elekto-Palatinato havis la titolon *Pfalzgraf bei Rhein*, "palatina grafo ĉe Rejno". Li estis unu el la sep princoj-elektistoj de la imperio.

En 1777, Elekto-Palatinato unuiĝis kun la elektoprinclando Bavario al elektoprinclando Palatinato-Bavario, *Kur-Pfalz-Bayern*, kiu ekzistis ĝis la fino de la Sankta Romia Imperio.

## Listo de palatinaj grafoj ĉe Rejno 
ekde Ludoviko la 1-a, la unua vitelsbaĥa palatina grafo ĉe Rejno

* 1214–1231 Ludoviko la 1-a, "la Kelheim-ano"
* 1214/1228–1253 Otto la 2-a
* 1253–1255 Henriko, kune kun sia filo Ludoviko la 2-a
* 1253–1294 Ludoviko la 2-a, "la Severa"
* 1294–1317 Rudolfo la 1-a, "la Balbutulo"
* 1294/1301–1329 Ludoviko la Bavaro, imperiestro
* 1329–1353 Rudolfo la 2-a
* 1329–1390 Rupreĥto la 1-a, ĝis 1353 kune kun sia frato Rudolfo la 2-a, ekde 1356 princo-elektisto, sen gefiloj
* 1390–1398 Rupreĥto la 2-a, princo-elektisto, nepo de Rudolfo la 1-a
* 1398–1410 Rupreĥto la 3-a, princo-elektisto, estis 1400-1411 ankaŭ imperiestro **Rupreĥto la 1-a** de la Sankta Romia Imperio
* 1410–1436 Ludoviko la 3-a, princo-elektisto
* 1436–1449 Ludoviko la 4-a, princo-elektisto, ĝis 1445 sub regenteco de sia onklo Otto de Pfalz-Mosbach
* 1449–1451 Filipo, "la Sincera", princo-elektisto, ĝis 1451 sub regenteco de sia onklo Frederiko la 1-a
* 1451–1476 Frederiko la 1-a, "la Venkanto", princo-elektisto
* 1476–1508 Filipo, "la Sincera", princo-elektisto
* 1508–1544 Ludoviko la 5-a, "la Pacema", princo-elektisto
* 1544–1556 Frederiko la 2-a, "la Saĝa", princo-elektisto
* 1556–1559 Otto Henriko, *Ottheinrich*, princo-elektisto; luteranigis la Palatinaton
* 1559–1576 Frederiko la 3-a, "la Pia", princo-elektisto; linio *Pfalz-Simmern*; unue luterano, poste kalvinano
* 1576–1583 Ludoviko la 6-a, princo-elektisto, luterano
* 1583–1610 Frederiko la 4-a, princo-elektisto, luterano
** 1583 ĝis 1592 sub regenteco de sia onklo Johann Kasimir von Pfalz-Simmern
* 1610–1623 Frederiko la 5-a, "la vintro-reĝo", 1619-1620 ankaŭ reĝo de Bohemio, 1623 perdis princo-elektistecon (edzino: Elizabeto Stuart, filino: Sofia de Palatinato)
* 1648-1680 Karolo la 1-a Ludoviko, filo de Frederiko la 5-a, ricevis 1648 novan princo-elektistecon (filino: Elizabeto Ĉarloto de Palatinato); permesis religian multecon en la Palatinato
* 1680-1685 Karolo la 2-a, princo-elektisto, filo de Karolo la 1-a Ludoviko, sen gefiloj; la lasta de la protestanta familio *Pfalz-Simmern*.
* 1685-1690 Filipo Vilhelmo, princo-elektisto (filino: Mariana de Neoburgo, reĝino de Hispanio); de la katolika linio *Pfalz-Neuburg*, kiu estis ankaŭ dukoj de duklando Jülich-Berg; parta rekatolikigo de la Palatinato
* 1690-1716 Johano Vilhelmo, princo-elektisto
* 1716-1742 Karolo la 3-a Filipo, princo-elektisto
* 1742-1799 Karolo la 4-a Teodoro, ĝis 1777 princo-elektisto de Palatinato, ekde 1777 princo-elektisto de Palatinato-Bavario

## *Kurpfalz* hodiaŭ 
Hodiaŭ oni uzas la nomon *Kurpfalz* proksimume por la sama regiono kie situis la historia elektoprinclando, pli-malpli la regiono ĉirkaŭ Mannheim kaj Heidelberg.

Kategorio:Palatinato

Kategorio:Historiaj germanaj teritorioj
Kategorio:Teritorioj de la Sankta Romia Imperio
Kategorio:Elektoprinclandoj
Kategorio:Historio de Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Historio de Baden-Virtembergo