OpenStreetMap

eta|200px|Mapo de Parizo el OpenStreetMap
[eta|Mapo de [Motal el OpenStreetMap]]
'*** (**OSM*', malferma strata maparo) estas kunlabora projekto por krei liberan, redakteblan mapon de la mondo. Du tendencoj instigis la estiĝon kaj kreskon de OSM: limigoj je la uzado kaj haveblo de mapa informo tra multo de la mondo, kaj la disvastiĝo de malmultekostaj porteblaj GPS-sistemoj.
Ekde tiam, OSM kreskis al pli ol  kontribuantoח, kiuj kolektas datumojn kaj redaktas la mapojn.
La datumoj kaj bildoj kreitaj estas disponeblaj laŭ la permesilo Open Database License.
La retejo de OSM estas subtenata de la OpenStreetMap Foundation, neprofitodona organizaĵo registrita en Britio.

## Historio 
eta|Steve Coast, 2009
La projekton fondis en julio 2004 . Origine oni ĉefe laboris pri Britio. En Britio kaj aliloke, registaraj projektoj pagitaj de impostpagantoj, ekzemple la Ordnance Survey, kreis grandegajn datumarojn sed neglektis libere kaj vaste distribui ilin. La fondaĵon OpenStreetMap Foundation oni starigis por kuraĝigi la kreskadon, evoluadon kaj distribuadon de liberaj geospacaj datumoj kaj provizi ilin por iu ajn uzi kaj kunhavi.

En la jaro 2006 "" permesis al OSM uzi ĝiajn fotografaĵojn de la tersupraĵo (kvankam ne mapojn) por akiri informojn pri proksimumaj pozicioj de objektoj.
Ĉefaj inter ili estis Foursquare kaj Craigslist kiu adoptis je OpenStreetMap, kaj Apple kiu finigis kontrakton kun Google kaj lanĉis memfaritan mapan platformon en kiu datumoj de TomTom kaj OSM estas uzataj.

## Kontribuantoj 
eta|300px|Unikaj kontribuantoj al OSM en monato

La projekto havas geografie diversan uzantaron, pro la emfazo sur loka scio kaj surtera ekzakto en la kolektado de datumoj. Multaj fruaj kontribuantoj estas biciklantoj kiuj esploras kaj mezuras per kaj por bicikloj, mapante biciklovojojn kaj navigeblajn vojetojn.
Aliaj estas profesiuloj kiuj kontribuas per geografiaj informiloj.

Ĝis novembro 2012, OpenStreetMap havas pli ol 900 000 kontribuantojn, el kiu malplimulto kontribuas plejmultajn datumojn. En marto 2008, proksimume 10% de la registritaj uzantoj estis kontribuantaj mapajn datumojn monate,
kaj en 2011, tiu elcento estis ĉirkaŭ 3%.
Finfine pli ol 99% da datumoj restis, kaj Aŭstralio kaj Pollando estis la landoj plej influitaj de la ŝanĝo.

Ĉiuj datumoj aldonitaj al la projekto bezonas permeson kiu kongruas kun la ODbL.

Programaroj uzataj en la produktado kaj prezentado de OpenStreetMap disponeblas el multaj diversaj projektoj kaj ĉiu eble havas propran permesilon. La aplikaĵo, kiun uzantoj aliras por redakti mapojn kaj vidigi historion de ŝanĝoj, estas efikigata de Ruby on Rails. La aplikaĵo uzas je PostgreSQL por konservi datumojn kaj por redakti metadatumojn. Mapnik desegnas la defaŭltan mapon, konservas ĝin en PostGIS, kaj estas subtenata de modulo, nomita "mod_tile", de Apache. Specifaj partoj de la programaro, elzemple la mapredaktilo Potlatch2, estas disponataj kiel Publika havaĵo. MapQuest anoncis servon bazitan sur OpenStreetMap en 2010, kiu fine fariĝis MapQuest Open.

Je 29-a februaro 2012, Foursquare ekuzis je OpenStreetMap per la desegnado kaj infrastrukturo de MapBox.
Craigslist ankaŭ ŝaltis al OpenStreetMap en 2012, desegnante siajn proprajn tegolojn bazitajn sur la datumoj.

Wikipedia uzas OpenStreetMap-datumojn por desegni proprajn mapojn uzatajn de la artikoloj. Multaj lingvoj estas inkluditaj en la projekto WIWOSM (Wikipedia Where in OSM - Vikipedio, kie en OSM) per kiu oni celas vidigi OSM-objektojn en glita mapo, rekte videbla en la paĝo pri la artikolo.

Apple neatendite kreis OpenStreetMap-bazitan mapon por sia programaro iPhoto je 2012-03-07, kaj lanĉis la mapojn sen juste citi la datumfonton - kvankam ili korektis tion en versio 1.0.1. OpenStreetMap estas unu el la multaj cititaj fontoj por la propraj mapoj de Apple en iOS 6, tamen la plejmulto da mapaj datumoj estas provizitaj de TomTom.

En 2009, Hasbro, la kompanio malantaŭ la tabula ludo *Monopoly*, lanĉis je Monopoly City Streets, masive multludanta enreta ludo, kiu ebligis al ludantoj "aĉeti" stratojn tra la mondo. La ludo uzis mapajn tegolojn el Google Maps kaj la API (aplikaĵan programan interfacon) de Google Maps por vidigi la ludan tabulon, sed la subaj stratdatumoj venis el OpenStreetMap. the European Commission Joint Research Centre (komuna esplora centro de la Eŭropa Komisiono),
la oficejo por la kunordigo de homamaj aferoj, UNOSAT, kaj aliaj homamaj grupoj.

## Programaro 
### Bildigi kaj prezenti mapon 
[eta|OpenStreetMap-mapo de [Soho, en Centra Londono (Mapnik-tavolo)]]

OpenStreetMap provizas OpenLayers-bazitan Glitmapo-interfacon, vidigante mapajn tegolojn desegnitajn de la Mapnik-bildigilo, kaj tegolojn el aliaj fontoj, inklude de OpenCycleMap.org kaj MapQuest Open.

### Enkursigo 
OpenStreetMap tenas listojn de enretaj kaj neenretaj enkursigaj moduloj haveblaj; ĉar la datumoj estas liberaj, liberaj projektoj kaj kompanioj rajtas verki enkursigajn aplikaĵojn. Ĉar la datumoj de OSM estas senpage disponeblaj, OSM estas populara datumfonto en la sfero de enkursigo.

## Formato de la datumoj 
OpenStreetMap uzas topologian, grafean, datuman strukturon, kun kvar kernaj elementoj (ankaŭ nomitaj "datumaj primitivoj"):

* **Node (nodo)** estas punkto kun geografia situo, konservita kiel koordinatoj (paro de latitudo kaj longitudo) laŭ WGS84..
Krom ili uzado en vojoj, oni uzas ilin por reprezenti mapajn atributojn sen grando, ekzemple de "punkto de intereso" aŭ pinto de monto.
* **Way (vojo)** estas ordigita listo de nodoj, kiu reprezentas plurlinion, aŭ eble plurlateron se ili formas fermitan maŝon. Oni uzas ilin por reprezenti kaj liniajn objektojn, ekzemple stratojn kaj riverojn, kaj areojn, ekzemple arbarojn, parkojn, parkejojn kaj lagojn.
* **Tag (etikedo)** konservas metadatumon pri mapa objekto (ekzemple ties tipon, nomon aŭ fizikajn atributojn). Rekomendita ontologio de mapaj atributoj (la signifo de etikedoj) estas bontenata en la vikio de OpenStreetMap.
* **Relation (rilato)** estas uzebla por reprezenti la rilatojn de ekzistantaj nodoj kaj vojoj. Ekzemple: turnaj limigoj ĉe vojo, vojplano kiu inkludas plurajn vojojn, kaj regionoj kun truoj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* OpenAerialMap

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala TTT-ejo 
* Vikio 

Kategorio:Geografia informsistemo
Kategorio:Kartografio
Kategorio:Liberaj verkoj
Kategorio:Vikioj
Kategorio:Retejoj aperintaj en 2004