open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Juegos de la edad tardía

***Juegos de la edad tardía*** (Ludoj de la malfrua aĝo) estas romano de Luis Landero, publikigita en 1989. Pro ĝi, la aŭtoro estis ricevinto de la *Premio de la Crítica de narrativa castellana*, kaj de la *Premio Nacional de Narrativa*. 

Ĝi estas inkludita en la listo de la 100 plej bonaj romanoj en hispana lingvo de la 20-a jarcento farita de la hispana ĵurnalo *El Mundo*.​ 

## Intrigo
La centra kerno disvastiĝas en multnombraj nuancoj: la protagonisto, Faroni, evoluas el trompo, el starigo de sozio pere de kiu li klopodas akiri tion kion la vivo ne havigis al li aŭ, pli bone dirite, tion kion li mem ne havigis al si mem metante sin en la neelstareco de rutineca ekzistado. En tiu romano senteblas iom da milda magia realismo kiu kreas konekton inter la realo kaj la sonĝa medio kiu abundas en la agado. Dekomence, Gregorio Olías (alinome Faroni) estas ene de ekzistado iom fragmentita; la pasinteco kiu iom post iom ekmontriĝas starigas ponton inter la nuntempo kaj la revoj direktitaj al solvo de diversaj situacioj kaj alfronti la ĉiutagaĵojn. 

## La romano
Landero kreas vulgarajn rolulojn, vrakitaj en malhela ekzistado, kaj ŝanĝas ilin en herooj de rokambolaj aventuroj, en protagonistoj de heroagadoj kreitaj de la imagopovo kun rezultoj en realaj medioj. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Paĝo de la libro en la eldonejo Tusquets

* 

Kategorio:Libroj aperintaj en 1989
Kategorio:Literaturo de Hispanio
Kategorio:Hispanlingvaj romanoj
Kategorio:Libroj de Luis Landero
Francisko (Saksio-Koburgo-Saalfeld)

**Franz Friedrich Anton** (naskiĝinta la  je kastelo Ehrenburg, mortinta la  en Koburgo) estis germana nobelo. Inter 1800 kaj 1806 estis li duko de Saksio-Koburgo-Saalfeld kaj avo de reĝino Viktoria kaj de reĝinedzo Alberto. Patro lia estis duko Ernesto Frederiko.

## Vivo 
Edukado lia estis tute privata. Ĝis ekregado li loĝis (ekde 1786) en la Princa Palaco en Koburgo (strato *Steingasse*). En 1800 li posteulis la patron registare dum tikla financa situacio. En 1802 oni unuigis la registaron, la konsistorion kaj la ĉambran komitaton. Danke al la financfakulo Theodor von Kretschmann la debitkomisiona kontrolado povis finiĝi. Sekve Kretschmann ekrajtis mem decidi pri ĉio. Memkompreneble lia rigoreco ne estis tre ŝatata en la enloĝantaro.

Francisko estis ŝatanto de artoj kaj kolektis multajn librojn kaj grafikaĵojn. En 1775 li metis la fundamentan ŝtonon por kolekto de kuprogravujahoj: nun 300 miloj da objektoj videblis sur Citadelo de Koburgo. kaj donacis multajn aĵojn al la Kortega biblioteko. Aĵoj de li ankaŭ estis bazo de la koburga naturscienca muzeo. Mallonge antaŭmorte li aĉetis en 1805 la ĉambrajn bienojn je Rödental kaj Schwickhof kun Kastelo Rosenau por ke tio estu somera rezidejo por la familianoj.

Sub la regado de duko Francisko komenciĝis la ŝanĝo de Koburgo je fortimpresa kaj moderna rezideja urbo. Tio inkluzivigis ankaŭ forigon de muroj, fosoj, turoj kaj anstataŭigo per verdaj zonoj.
eta|maŭzoleo en la Kortega ĝardeno
Entombigo lia (kiel ankaŭ de ties dua edzino; en 1831) estis en maŭzoleo ĉe Kortega Ĝardeno. La poeto Johann Friedrich Löwen dediĉis odon al li: *An den Prinzen Franz Friedrich Anton*.

## Familio 
En marto 1776 edziniĝis li en Hildburghausen princinon Sofion (Saksio-Hildburghausen), filinon de duko Ernesto Frederiko la 3-a kiu mortis la saman jaron. En 1777 edzigis lin en Ebersdorf Auguste Reuß zu Ebersdorf (1757–1831), kiu naskis kvar filojn kaj kvin filinojn.

## Literaturo 
* August Beck: biografio ĉe ADB
* Carl-Christian Dressel: *Die Entwicklung von Verfassung und Verwaltung in Sachsen-Coburg 1800–1826 im Vergleich* (=Schriften zur Verfassungsgeschichte, 79). Duncker & Humblot, Berlin 2007, ISBN 978-3-428-12003-1 (disertacio Bayreuth 2004: *Die Entwicklung von Verfassung und Verwaltung in Sachsen-Coburg 1800–1826 im Vergleich, ein Beitrag).
* Christian Kruse: "Franz Friedrich Anton von Sachsen-Coburg-Saalfeld. 1750–1806." Ĉe: *Jahrbuch der Coburger Landesstiftung.'' 40/1995, p. 1–448

## Eksteraj ligiloj 
* paĝaro de la dinastio de Saksio-Koburgo kaj Gotao
* municipa honora paĝero

## Notoj 
Kategorio:Germanaj dukoj
Kategorio:Homoj rilataj al Koburgo
Kategorio:Artkolektistoj
Kategorio:Dinastio Wettin
Kasugai

**Kasugai,** () estas urbego en Japanio, en ĉefa insulo Honŝu, en Regiono Ĉubu, en Gubernio Ajĉio. Ĝi foje estas nomita **Ovarikasugai** por eviti konfuzon kun la alia samnoma municipo.
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2019 Kasugai havis populacion de . En la 1960-aj jaroj la urbo atingis la internacian kvalifikon urbego (pli granda, ol cent mil).

## Geografio 
Kasugai situas sur ebenaĵo, sed proksime rivero fluas. Gubernia sidejo Nagojo troviĝas 9, Iĉinomija 17, Tojota (urbo) 24, Okazaki 37, Niŝio 43, ĉefurbo Tokio 240 kilometrojn aere laŭ https://www.thedistancenow.com/kasugai_japan/tokyo_japan .
eta|

## Historio 
La areo, kiu nun estas Kasugai enhavas multajn tumulojn de la malnovaj tempoj. En 1889 ĝi estis kreita moderna municipo el pluraj komunumoj en tiu ĉi areo. La municipo estis levita al urbostatuso en 1900 tiutempe nomita Kaĉigava. En 1943 ĝi estis kunfandita kun la najbaraj vilaĝoj kaj estiĝis Kasugai. Denove la geografia amplekso pligrandiĝis en 1958. En 2001 Kasugai estis nomumita speciala urbego kun pliigita loka aŭtonomio.

## Ekonomio 
Pro proksimeco Kasugai komence de la industriiĝo ĉiam estis navedurbo de Nagojo. Laŭ la agrikultura produktado Kasugai estas konata por la hortikulturo kaj produktas kaktojn por domplantoj. Famaj japanaj firmaoj havas grandajn fabrikojn en la urbego, sed ekzistas ankaŭ pluraj aĉetcentroj.
eta|maldekstre|

## Eduko 
En Kasugai la plej altnivela eduko okazas en 2 universitatoj.

## Klimato 
Kasugai situas en humida subtropika klimato (Cfa) laŭ la klimata klasifiko de Köppen. La meza jara temperaturo estas . La jarpluvo averaĝas 1681 milimetrojn.

## Trafiko 
Kasugai havas bonajn fervojajn kaj ĉefvojajn kontaktojn, precipe al Nagojo. La plej proksime flughaveno ĉe Nagojo funkcias.

## Vidindaĵoj 
* muzeoj
* preĝejoj
* kasteloj
* parkoj

## Ĝemelurboj 
*  Brita Kolumbio, Kanado, Kelowna ekde 1981

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Japanio
Kanfen

**Kanfen** (esperante **Kanfeno**) estas franca komunumo en la departemento Moselle kaj en la regiono Grand Est.

## Geografio 
Kanfen situas 12 kilometrojn norde de Thionville kaj 20 kilometrojn sude de Luksemburgo, proksime de la franca-luksemburgia limo.

La rivereto Kiesel, kiu fontas el la komunuma teritorio, trapasas ĝin.

La komunumo inkludas la vilaĝon Kanfen kaj la vilaĝeton Kanfen-sous-Bois (Kanfeno-sub-Arbareto).

Kategorio:Komunumoj de Moselle
Juntotrulo

eta|Juntotrulo
La **juntotrulo** estas ilo por masonistoj por fari la morterjuntojn inter la brikoj aù ŝtonoj.

## Tipoj de juntotruloj 
Estas tre mallarĝa trulo. Ĝi povas esti rekta aù kurva.

Ĝia uzo permesas plenigi la horizontalajn kaj vertikalajn juntojn inter brikoj aù ŝtonoj de fasadoj aù muroj. Por ke la junto estu glata, estas konsilite glatigi dum la mortero estas ankoraù freŝa. 

Juntoj povas esti ĉefe kava, plena, konkava aŭ ĉanfra.

Kategorio:Masoniloj
Como agua para chocolate

La esprimo ***Como agua para chocolate*** (Kiel akvo por ĉokolado) estas hispanlingva frazo kiu povas referenci jene:

* ***Como agua para chocolate***, romano de la meksika verkistino Laura Esquivel;
* ***Como agua para chocolate***, filmo bazita sur la romano, de la meksika reĝisoro Alfonso Arau.
Como agua para chocolate (filmo)

***Como agua para chocolate*** (Kiel akvo por ĉokolado) estas meksika amafera drama filmo de 1992, reĝisorita de Alfonso Arau kaj bazita sur la samnoma romano de la meksika verkistino Laura Esquivel, publikigita en 1989. En ĝi ĉefrolulas Lumi Cavazos, Marco Leonardi, kaj Regina Torné. 

## Intrigo
Temas pri amafera historio en etoso de magia realismo en la epoko de la Meksika revolucio. Tita kaj Pedro suferas pro lafakto, ke ilian amon oni malhelpas kiam Mamá Elena decidas, ke Tita, estante ŝia plej juna filino, devas sekvi la tradicion resti fraŭla por zorgi sian patrinon ĝis ŝia morto. Tita suferos longajn jarojn pro sia sekreta amo kiu daŭros trans la tempopaŝo. En ĉio tio la kuirarto estas konekto kaj metaforo de la sentoj de la roluloj.

## Geaktoraro kaj roluloj 
* Regina Torné kiel Mamá Elena de la Garza
* Lumi Cavazos kiel Tita de la Garza
* Marco Leonardi kiel Pedro Múzquiz
* Mario Iván Martinez kiel Dro. John Brown
* Ada Carrasco kiel Ignacia «Nacha» Sosa
* Yareli Arizmendi kiel Rosaura de la Garza
* Claudette Maillé kiel Gertrudis de la Garza
* Joaquín Garrido kiel Sargento Treviño
* Pilar Aranda kiel Chencha
* Margarita Isabel kiel Paquita Lobo
* Farnesio de Bernal kiel Padre Ignacio
* Arcelia Ramírez kiel pranepino, Lucía Brown

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Analizo de Como agua para chocolate
* Filmo en la retejo de ITESM.
* en la retejo de *Box Office Mojo*
* en la retejo de la *Sistema de Información Cultural de la CONACULTA* 

* 

Kategorio:Filmoj aperintaj en 1992
Kategorio:Meksikaj filmoj
Kategorio:Hispanlingvaj filmoj
Kategorio:Dramaj filmoj
Kategorio:Magia realismo
Kategorio:Amaferaj filmoj
Kategorio:Filmoj adaptitaj de libroj
Kategorio:Meksiko en fikcio
Igor Sisojev

**Igor Vladimiroviĉ Sisojev** (, n. la 28-an de septembro 1970 en Almato, Kazaĥstano, tiutempe en la Kazaĥa SSR de Sovetunio) estas rusia programaro-inĝeniero. En oktobro 2004, li publikigis la projekton Nginx - retservilo, inversa prokurilo kaj HTTP-kaŝmemorprogramo. Samtempe li fondis samnoman firmaon "Nginx".

Igor Sisojev kreskis kaj pasigis la mezlernejajn jarojn en sia naskiĝurbo Almato. Li diplomiĝis ĉe la Moskva Ŝtata Teknika Universitato "Bauman" en 1994. Ekde la diplomiĝo, li loĝas en Moskvo.

La 13-an de decembro 2019, Sysoev estis arestita fare de la aŭtoritatoj koncerne pretendon pri kopirajto, surbaze ke Sysoev estis dungito de la firmao *Rambler* en la 2000-aj jaroj kiam li skribis la fruajn versiojn de *Nginx*. La 16-an de decembro 2019, rusa ŝtata kredita banko Sberbank, kiu posedas 46,5 procentojn de *Rambler*, kunvokis eksterordinaran kunvenon de la estraro de *Rambler* petante la administran teamon de Rambler peti rusajn policagentejojn ĉesigi la traktadon de la krimproceso, kaj komenci intertraktadojn kun Nginx kaj ĝia intertempa posedanto *F5 Networks* en Seatlo, Vaŝingtonio, Usono.

La 18-an de januaro 2022, estis sciigite ke Igor Sisojev forlasis Nginx kaj F5 "por pasigi pli da tempo kun siaj amikoj kaj familio".

## Fonto 
La unua versio de tiu teksto ekestis la 11-an de septembro 2024, baze per traduko de la unuaj alineoj de la koncerna anglalingva vikipedia teksto laŭ la tiutaga stato. Por anglalingvaj referencoj pri la frazoj vidu la anglalingvan artikolon.

Kategorio:Rusiaj komputikistoj
Monumento al L. L. Zamenhof en Belorizonto

eta

**Monumento al Ludoviko Zamenhof** () estas monumento en la  brazila urbo Belorizonto, situanta sur la Placo Zamenhof. Ĝi estas bronza artaĵo de Samuel Ribeiro '''''' .

## Historio de la monumento 
Du rimarkindaj aferoj okazis en la jaro 1949 al la E-Movado de Minas Gerais; la unua estis la transformiĝo de “Esperanto-Klubo Azeredo Coutinho” en “Minasa Esperanto-Societo” kaj la dua estis la 12-a Brazila Kongreso de Esperanto, kiu ricevis plenan apogon de la Guberniestro de la Ŝtato, Milton Campos, kaj de la urbestro de Belo Horizonte, Otacílio Negrão de Lima.

La kongreso estis bonega, kaj inter la plej gravaj okazaĵoj de la kongreso estas la oficialigo de “Placo Esperanto”, kiu poste alinomiĝis al "Placo Zamenhof".

Ĉar ne eblis inaŭguri statuon omaĝe al la kreinto de Esperanto okaze de la 12-a BKE, kion oni intencis ekde la 1-a Minasa Konvencio de Esperanto, fine, la 15-an de Decembro 1950 oni sukcesis realigi unu el la grandaj aspiroj de la minasaj esperantistoj: ĝi estas la unua omaĝo en Sudameriko, kiu memorigas la unuan esperantiston de la mondo, kaj Belorizonto tre orgojlas pri tio.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de Zamenhof/Esperanto-objektoj en Brazilo

## Referencoj 
Kategorio:Zamenhof/Esperanto-Objektoj
Kategorio:Monumentoj en Brazilo
Klaus Luchs

**Klaus Luchs** estas usona muzikisto prezentanta per vasta gamo da instrumentoj, kiu komencis sian muzikan vojon per lernado de piano en la aĝo de 7 jaroj. Li poste kiel adoleskanto malkovris gitarludadon, ricevis sian unuan gitaron okaze de la 15-a naskiĝtago kaj komencis verki kaj publike prezentiĝi en lokaj grupoj. Post la mezlernejaj jaroj li plusekvis sian pasion studante klasikan gitaron en la Nord-Ilinojsa Universitato. Baldaŭ post la diplomiĝo, li rapide iĝis konata gitaristo por koncerta kaj studia prezentado en la areo ĉirkaŭ Ĉikago, antaŭ ol li translokiĝis al Naŝvilo en 2013. 

Klaus Luchs havas reputacion esti tre scipova pri amaso da kordinstrumentoj kaj nuntempe ludas banĝon kaj gitaron en turneoj. Li ankaŭ estas aktiva muzika produktisto kaj kantverkisto, kiu publikigis soloajn albumojn sub sia propra nomo kaj komponas muzikaĵojn por la muzikgrupo *"Marleah and the Leverage"* kiun li komencis kun la kantistino/kantverkistino *Marleah Liddle*. Krome li ankaŭ komponas muzikon por kino kaj televido komune kun la multinstrumentisto kaj komponista kolego Shay Watson.

Klaus vivas en Nashville (Naŝvilo), la ĉefurbo de Tenesio. Li havas pli junan fraton kun egale germana persona nomo *Hans*, naskiĝinta proksimume en 1987, kiu ankaŭ agadas kiel profesia muzikisto.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala paĝo en la retejo *Facebook* ()
* oficiala paĝo en la retejo *Instagram* ()
* listo de rete teste aŭdeblaj muzikaĵoj en la retejo *last.fm*
* listo de rete teste aŭdeblaj muzikaĵoj en la retejo *soundcloud.com*

Kategorio:Usonaj gitaristoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Usono
El camino del corazón

***El camino del corazón*** (La korvojo) estas romano de Fernando Sánchez Dragó, publikigita en 1990. 

Ĝi estas inkludita en la listo de la 100 plej bonaj romanoj en hispana lingvo de la 20-a jarcento farita de la hispana ĵurnalo *El Mundo*.​ Krome la romano estis finalista de la Premio Planeta 1990. 

La romano komenciĝas per la jena citaĵo el *Popol Vuh*, kiu havigas la titolon de la romano:
  

## Intrigo
JAro 1969. 32-jarulo entreprenas veturadon al Oriento cele al serĉado de saĝeco, spirita ebrieco kaj feliĉo, kion Okcidento ne havigis al li. Restis en provinca urbeto lia edzino kun kiu li kunhavis revojn kaj seniluziigojn en la 1960-aj jaroj. Li trairas Turkion, Iranon, Pakistanon, Baraton, Nepalon, Indonezion, Vjetnamon dum ties milito kaj Afganion. Dume lia personeco transformiĝas. Helpas lin, inter aliaj, interesaj roluloj kiel altrangulo de Istanbulo, piediranto de Manĉo, komercisto sufia, tigro de Bengalo, motorciklisto de Delhi, la "kumari" de Katmanduo, la latinamerika duopo, la pandito de Bombajo, la barono de Sicilio, la argentina ĵurnalisto, la spontanulo de Sajgono kaj la fakiro de Konarako. Samtempe, kiel ligilo de tiu vojaĝo, Cristina (aŭ Penelopo) teksas kaj malteksas sian senĉesan intrigon de amo kaj disamo kun Dionisio (aŭ Odiseo). 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Libroj aperintaj en 1990
Kategorio:Literaturo de Hispanio
Kategorio:Hispanlingvaj romanoj
Kategorio:Vojaĝlibroj
Kategorio:Aŭtobiografiaj romanoj
Kategorio:Orientismo
Corazón tan blanco

***Corazón tan blanco*** (Tiom blanka koro) estas romano de Javier Marías, publikigita en 1992. 

Ĝi estas inkludita en la listo de la 100 plej bonaj romanoj en hispana lingvo de la 20-a jarcento farita de la hispana ĵurnalo *El Mundo*.​ Ĝi ricevis diversajn premiojn.

## Intrigo
La protagonisto kaj rakontisto, Juan Ranz, tradukisto kaj interpretisto, estas ĵus edziĝinto, kaj dum mielmonato en Havano, rigardante el balkono, estas konfuzita de nekonatulino kiu atendas surstrate, kaj nevolonte aŭskultas konversacion en la hotelo. Ekde tiam «antaŭsento de katastrofo» ĉirkaŭos lian geedzecon. Sed la ŝlosilo de tiu malbonfarto estas eble en la pasinteco, ĉar lia patro devis edziĝi trifoje. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Muñárriz, Miguel (16a de februaro 2017). «Corazón tan blanco, de Javier Marías, 25 años después». *Zenda*. Konsultita la 1an de novembro 2017. 

* 

Kategorio:Libroj aperintaj en 1992
Kategorio:Literaturo de Hispanio
Kategorio:Hispanlingvaj romanoj
Kategorio:Madrido en fikcio
Monumento al Esperanto en Anapolo

**Monumento al Esperanto** estas monumento en la  brazila urbo Anapolo, situanta sur la placo "31 de Julho"'''''' .

## Historio de la monumento 
28-a Brazila Kongreso de Esperanto okazis en Anapolo, julie 1992. Ĉar en la urbo-centro ne estas sennoma strato, anstataŭ strato Esperanto, oni decidis starigi monumenton en grava placo de la urbo. 

Por tio oni konsultis la skulptiston José Rodrigues Loures, kiu post la klarigo pri la lingvo Esperanto simpatiis al la ideo kaj promesis postuli malpli ol la normala prezo de la laboro. 

Tiel la 12-an de julio 1992 ĝi estis inaŭgurita sur la placo “31 de Julho” kun la ĉeesto de centoj da homoj, inkluzive la prezidanto de la Urbodomo kaj la sekretario pri kulturo. En la okazo la filozofo Evaldo Pauli faris belan kaj entuziasman paroladon.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de Zamenhof/Esperanto-objektoj en Brazilo

## Referencoj 
Kategorio:Zamenhof/Esperanto-Objektoj
Kategorio:Monumentoj en Brazilo
La pasión turca (romano)

***La pasión turca*** (La turka pasio) estas erota romano de Antonio Gala, publikigita en 1993. 

Ĝi estas inkludita en la listo de la 100 plej bonaj romanoj en hispana lingvo de la 20-a jarcento farita de la hispana ĵurnalo *El Mundo*.​ 

La romano estis kinadaptita en samnoma filmo reĝisorita de Vicente Aranda (1994).

## Intrigo
Desideria Oliván estas virino el provinca urbo Huesca, kiu vivas en ŝajna stabileco kaj geedza kaj labora, sed interne suferas teruran vivan seniluziiĝon pro la rutina kaj konvencia ĉiutagado.

En vojaĝo en Turkion kun sia edzo kaj amikoj, ŝi ekkonas Yamam, belan turkan turisman gvidiston, kaj interne suferas neelteneblan aman kaj erotan pasiegon. Yamam, ege volupte, seksallogas Desideria kaj ambaŭ iĝas geamantoj, en rilato regata de la dominado de Yamam super la virino. Ŝi atingas seksan ekstazon kaj decidas abandoni sian antaŭan vivon por translokiĝi al Turkio kaj ekvivi kun Yamam en Istanbulo, kie li estras vendejon en la bazaro. Poste, Desi malkovras, ke Yamam estas trafikanto kaj ŝi estas enmetita en krima intrigo, kiu kondukas ŝin al la fizika kaj morala detruo el la terura seksa dominado de Yamam super ŝi. 

## La romano
Estis onidiroj, ke iu virino en Ilerdo estis la vera inspiro por la romano de Antonio Gala. Tio rezultis en diversaj polemikoj.

La romano estas amara eseo pri amo kaj sekso en kiu la ĉefa akso estas la neeltenebla seksaltiro, fatala kaj neevitebla, de erotismo kaj ekstrema seksemo kontraŭ la apatio de seksa vivo tro konvencia en rilato de simpla partnereco. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Antonio Gala 
* Artikolo pri erotismo de Orientalismo, Istanbulo kaj *La pasión turca*.
* Intervjuo al Gala pri la verko.

* 

Kategorio:Libroj aperintaj en 1993
Kategorio:Literaturo de Hispanio
Kategorio:Hispanlingvaj romanoj
Kategorio:Turkio en fikcio
Kategorio:Romanoj adaptitaj al kino
Veikko Sinisalo

**Veikko SINISALO** (n. la 30-an de septembro 1926 Riihimäki , m. la 16-an de decembro 2003 Tampere) estis finna aktoro kaj oratoro.

## Adoleskaj jaroj kaj deklamado - kaj muzikstudoj 
Li laboris kiel lokomotivhejtisto. Li mem ne havis tempon por la daŭriga milito, post malsaniĝo. Li studis elparolon ĉe privataj kursoj kaj ĉe la Finna Junulara Kolegio en Mikkeli. Poste ankaŭ ĉe la Laborista Akademio. Li studis muzikon kaj kantadon en Tampere. Li vizitis Sovetunion kun finna junula delegacio en februaro 1954.

## En la filmoj 
Sinisalo ĉefrolis en la filmo Nekonata soldato, kiu estis reĝisorita de Edvin Laine en 1955. La filmo estas bazita je samnoma romano de Väinö Linna. Li ludis la rolon de lancserĝento Lahtinen. Li estis en la filmo *Täällä Pohjantähden alla* en la rolo de Laurilan Anttoo en 1970. Li agis en la filmo Sven Dufva.

## En la teatro kaj kiel preleganto 
En 1967, Sinisalo moviĝis al la Helsinka Urba Teatro kiel aktoro. Li deklamis la literaturon de Väinö Linna kaj Aleksis Kivi kiel dialogon de unu viro. Li iĝis konata pro recitaloj de interpretoj de la poemo Pohjantähti en malsamaj partoj de Finnlando, Norda Svedio kaj Hungario. Unu el liaj humorpoemoj estis la poemo Suomalainen de Jorma Etto. Li estis la frontulo de la Sana-ja Sävel-okazaĵo de Kajaani. Li ankaŭ ŝatis koncerti en preĝejoj. Li apartenis al la t.n. Distrikto Mäkelä kaj verkisto kaj artistorganizo Kiila.

Kategorio:Finnaj aktoroj
Tiina Rinne

**Tiina Maarita RINNE** (oficiale **Rinne-Reitala**; naskiĝis la 24-an de majo 1929 en Turku, mortis la 27-an de januaro 2021 en Helsinko) estis finna aktorino. Ŝi laboris ĉefe kiel teatra aktorino, precipe ĉe la Finna Nacia Teatro, de kiu ŝi retiriĝis en 1994. Ŝi ankaŭ estas memorata pro sia rolo kiel Maija Mäkimaa en la televida serio Kotikatu.

## Kariero 
Tiina Rinne frekventis la finnan Teatran Lernejon en 1947–1950. Pli postaj aktoroj Jussi Jurkka kaj Veikko Sinisalo kaj pli postaj reĝisoroj Rauni Mollberg kaj Mikko Niskanen studis en la sama kurso kun ŝi.

Rinne komencis sian aktoran karieron en 1950 en teatro nomita Intimiteatteri. Ŝi ankaŭ aktivis ĉe Turku City Theatre kaj Helsinki City Theatre, inter aliaj. Rinne havis longan karieron de preskaŭ 20 jaroj ĉe la Finna Nacia Teatro. Ŝi ankaŭ aperis en pluraj filmaj kaj televidroloj, de kiuj ŝi estas plej memorata por sia rolo kiel Maija Mäkimaa en la dramserialo Kotikatu. Ŝi faris la serion de komenco ĝis fino de 1995 ĝis 2012.

## Honoroj
En 1987, al Rinne estis premiita per la medalo *Pro Finlandia* kaj en la sama jaro al ŝi estis aljuĝita la orinsigno de la Finna Teatro-Unuiĝo.

## Privata vivo 
Tiina Rinne apartenis al konata teatra familio. Ŝiaj gepatroj estis Jalmari Rinne kaj Anni Aitto. Ŝia edzo ekde 1961 estis la arthistoriisto Aimo Reitala (1931–2012), kaj ili havas tri infanojn, el kiuj Mikko Reitala estas verkisto-skriptaŭtoro-aktoro, Janne Reitala estas kuracisto kaj Heta Reitala estas teatra esploristo kaj nefikcia verkisto. La fratoj de Tiina Rinne estis aktoroj Tommi Rinne kaj Taneli Rinne, duonfratinoj aktoroj Katriina Rinne kaj Marjatta Rinne, onkloj aktoroj Joel Rinne kaj Einar Rinne kaj kuza aktorino Eila Rinne. Tiina Rinne mortis en la aĝo de 91 en januaro 2021 kaj estas entombigita en la Leposaari-tombejo en Kulosaari, Helsinko, apud sia edzo.

Kategorio:Finnaj aktoroj
Nigra kolbaso

[eta|[Finnlando|Finnaj nigraj kolbasoj]] 
**Nigra kolbaso** (finne *mustamakkara*, antaŭe *kuuma sian verimakkara*) estas tradicia sangokolbaso konata kiel la loka manĝaĵo de Tampere. Oni scias, ke ĝi estis produktita jam en la 16-a jarcento. Kolbasoj estas konataj ĉie en Eŭropo ekde antikvaj tempoj.

## Historio 
En la pasinteco, nigraj kolbasoj estis kutime faritaj en la aŭtuno dum buĉado de viando, sango, buĉrubo, kaj buĉado aŭ faruno. La ingrediencoj estis miksitaj en paston kiu estis puŝita en la intestojn. Kolbasoj estis kutime kuiritaj en brika poto, foje bakitaj en la forno sur pajlero. Nuntempe nigra kolbaso estas plej ofte kuirita per fritado.

Hodiaŭ, nigra kolbaso estas kutime farita el porkaĵo, porka sangoproteino kaj akvo, kago, sekalo, insilaĵo, sekalfaruno, salo, cepofaruno kaj stabiligilo.

Nigra kolbaso estas tradicie manĝata kun mirtinga konfitaĵo. La tradicia trinkaĵo kun nigra kolbaso estas malvarma lakto. Aliflanke estas bone senti, ke lakto malfortigas la sorbadon de la fero en la kolbaso.

Nigra kolbaso estas vendita kiel ofta subĉiela manĝeto, precipe en Tampere ĉe la placoj Tammelantori kaj Laukontori aŭ Alaranta. Nigra kolbaso estas alportita al merkatbudoj varma rekte el la fabrika forno. Kiam frostas, homoj el Tampere ofte manĝas siajn kolbasojn en Kauppahalli. Buterpapero estas envolvita ĉirkaŭ la kolbaso tiel ke ĝi povas esti tenita en la mano.

Nigra kolbaso estas tradicie aĉetita de merkata kiosko en Tampere deklarante kiom vi deziras la kolbason por. Estas ankaŭ kutime mendi nigran kolbason kun la esprimo *menopaluu* ("rondveturo"), ekzemple *Laitakko yhren menopaluun!* ("faru unu rondveturon!"). La esprimo rondveturo reflektas la U-forman formon de nigra kolbaso. Nigra kolbaso ankaŭ aĉeteblas laŭ pezo, kvankam tio ne estas tre ofta.

## Fabrikoj 
La viandprilabora firmao Tapola Oy, kiu produktas nigran kolbason, funkcias en Lielahti, Tampere, kiu estas la plej fama fabriko produktanta nigran kolbason. Nur sanga proteino estas uzata en la ingrediencoj de Tapola nigra kolbaso. La nigra kolbasodrinkejo de Tapola ankaŭ funkciigas en la regiono de la fabriko. Tapola Oy komencis ĝiajn operaciojn en 1953. La longtempa administranto de Tapola, Kyllikki Tapola, estis nomita la "patrino de la nigra kolbaso". La recepto uzita de Tapola venas de Tottijärvi en Nokia.

Alia nigra kolbasfabriko estis Savupojat en Pirkkala. Savupojat bankrotis en 2014, kaj la produktado de nigra kolbaso ankaŭ ĉesis en Pirkkala. Teivon Liha produktis kolbasojn ĝis ĝi ankaŭ ĉesis operaciojn pro bankroto en 2008. La produktado de Teivo Liha kolbasoj estas daŭrigita ekde 2012 fare de nova posedanto.

## Nigra kolbasotorto 
Nigra kolbasotorto estas viando-simila nigra kolbaso-evoluo kiun Tapola komence faris kiel eksperimento en 1995. Ĝi estis farita en donutpasto kaj plenigita per nigra kolbasa miksaĵo. Ĝi estis manĝita kun mirtinga konfitaĵo kaj kutime ankaŭ kun kukumtranĉaĵoj. Tapola alportis nigran kolbasokukon reen al la merkato fine de 2013.

Kategorio:Kolbasoj
Kategorio:Finna kuirarto
Peräpohjola

**Peräpohjola** aŭ **Peräpohja** estas en norda Finnlando situanta regiono, kiu historie estas la plej norda parto de Ostrobotnio kaj nun apartenas al la Laponia provinco. Iam oni neoficiale taksis ĝin kiel aparta provinco. La plej granda urbo estas Rovaniemi, kiu estas ĉefurbo de la Laponia provinco.

Plej ofte, Peräpohjola estas konsiderita kiel inkludi la sekvajn nunajn kaj iamajn municipojn (iamaj municipoj en kursivo, urboj en grasa skribo):

**Alatornio*
**Kampara komunumo de Kemijärvi*
**Karunki*
***Kemi**
***Kemijärvi**
*Keminmaa
*Kolari
*Pello
*Posio
*Ranua
**Kampara komunumo de Rovaniemi*
***Rovaniemi**
*Salla
*Simo
*Tervola
***Tornio**
*Ylitornio.

Kvankam en historia signifo, la plimulto de Peräpohjola estas la plej norda parto de Ostrobotnio, kaj aliflanke, hodiaŭ Peräpohjola apartenas al la oficiala provinco de Laponio, ĝi havas siajn proprajn specialajn pejzaĝajn karakterizaĵojn, surbaze de kiuj ĝi povas esti konsiderata aparta. Ĝia naturo devias de la naturo de kaj Norda Ostrobotnio kaj vera Laponio, krom en la sudokcidenta angulo, kie la kondiĉoj estas tiuj de norda Ostrobotnio, kaj en Kolari kaj la norda parto de Salla, kie la naturo estas simila al la naturo de Laponio. La pejzaĝoj de Peräpohjola estas dominitaj per arbarkovritaj krestoj kaj la grandaj marĉoj inter ili. La alteco de la montetlinioj estas inter 50 kaj 200 metroj. La plej konataj montetoj estas Aavasaksa de Ylitornio (242 metroj super la marnivelo) kaj Ounasvaara de Rovaniemi (204 m). Estas montetoj *tunturi* (https://eo.wiktionary.org/wiki/tunturi) en la orientaj kaj nordokcidentaj partoj de la provinco, same kiel en la plej norda parto de Tornionlaakso. Lagoj ofte estas neregulaj laŭ formo kaj ĉirkaŭitaj de montetoj. La lagoj estas plejparte dividitaj laŭ la ĉefriveroj en aŭ la Kemijoki aŭ Tornionjoki-akvodislimojn. Peräpohjola estas parto de la norda konifera arbarzono. 50-80% de la kampara regiono en la okcidentaj partoj de la provinco estas arbaro, kaj 80% de la areo en la orientaj partoj. La plej ofta arbo en arbaroj estas pino. Arbaroj dominitaj per durlignoj kreskas en la tre sudokcidenta parto de la provinco. La plej favora klimato por agrikulturo estas ĉe la marbordo. La longeco de la tago varias multe depende de la sezono. Parto de la Malproksima Nordo estas norde de la Arkta Cirklo, kaj la suda Malproksima Nordo ankaŭ povas vidi la noktomezan sunon el iuj montetoj.

Kategorio:Geografio de Finnlando
Kalevi Lehtinen

**Kalevi Lauri Tapio LEHTINEN** (naskiĝis la 1-an de januaro 1936 en Helsinko, mortis la 17-an de julio 2011 en Kandern, Baden-Virtembergo, Germanio) estis pastro, verkisto kaj la plej internacie konata finna evangeliisto kaj luterana pastro.

Lehtinen studentiĝis ĉe la altlernejo de Kerava en 1954 kaj finis studadon de teologio en la universitato de Helsinko en 1963. Li estis ordinita kiel pastro de la Evangelia-Luterana Eklezio de Finnlando en 1964. Li laboris kiel portempa lektoro en religio, psikologio kaj filozofio en lernejo de Raahe kaj lernejo de Tehtaanpuisto Helsinko de 1959 ĝis 1962 kaj en lernejo de Karjala en Helsinko en 1963-1964. Lehtinen funkciis kiel la portempa junulara pastro de Järvenpää en 1962-1963, junula evangeliisto de la Popola Biblia Societo (*Kansan Raamattuseura*) en 1964-1965, kaj ĝenerala sekretario de studentlaboro de la fondaĵo de la la Popola Biblia Societo *Kansan Raamattuseuran säätiö* (KRS) en 1966-1972.

De 1974, Lehtinen laboris en la eŭropa oficejo de la asocio *Campus Crusade for Christ* (de 1989 sub la nomo *Agape Europe*) en Germanio kaj kiel ĝia direktoro de 1977–1987.

Lehtinen iĝis konata al finnoj en 1987 kiam li interpretis la paroladojn de la evangeliisto Billy Graham ĉe la *Missio Helsinko* okazigita ĉe la Helsinka Olimpika Stadiono, post kiu Lehtinen laboris kiel evangeliisto. Krom Finnlando, li estis konata precipe en Rusio, Estonio kaj la landoj de la Komunumo de Sendependaj Ŝtatoj, do eks-Sovetunio. Entute pli ol unu miliono da kopioj de la libroj de Lehtinen estis presitaj en kvar lingvoj. Li vivis en Germanio ekde 1974.

## Eksteraj ligiloj 
* paĝo pri li en retejo de la Popola Biblia Societo (*Kansan Raamattuseura*), arkivigita en januaro 2011 ()

Kategorio:Finnaj pastroj
William Ruto

**William RUTO** (naskiĝis ) estas la nuna prezidanto de Kenjo. Li estis membro de parlamento de Kenjo ekde 1998 kaj ministro pri agrikulturo kaj ministro pri instruo. En 2013 li fariĝis vicprezidanto de Uhuru Kenyatta. Ruto venkis Raila Odingan en prezidanta baloto de Kenjo en 2022. Oni disputis, ĉu la rezulto de la elekto estis aŭtenta. Ruto havas populismajn opiniojn.

Kategorio:Prezidantoj de Kenjo
S-Bahn de Stutgarto

La **S-Bahn de Stutgarto** () estas unu el la plej gravaj sistemoj de loka publika transporto en la Regiono Stutgarto kaj parto de *Verkehrs- und Tarifverbund Stuttgart* (VVS). De lundo ĝis vendredo ĝi transportas  pasaĝerojn tage (en 2018).

En 2021, sur la 215 kilometrojn longa itinerreto, kun 210 multoblaj unuoj, ĝi atingis funkciigan efikecon (inkluzive de Schuster kaj Teckbahn) de  milionoj da trajnkilometroj jare kun 948 trajnvojaĝoj ĉiutage. En 2023,  milionoj da pasaĝeroj estis transportitaj. En 2019 estis preskaŭ 133 milionoj. La kerno estas la subtera ĉefitinero, sur kiu ĉiuj linioj kuras krom la S62.

La respondeca korpo estas *Verband Region Stuttgart* (VRS). DB Regio estis taskigita pri operacia administrado ĝis mezo de 2032. La organiza unuo de S-Bahn de Stutgarto estas malĉefa al DB Regio Baden-Virtembergo.

centra|400ra|eta|S-Bahn Stuttgart

## Vidu ankaŭ 
* S-Bahn
* Stutgarto
* Stadtbahn de Stutgarto

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
*  (/)
* VRS (/)
* VVS (/)

Kategorio:Stutgarto
Stutgarto
Stutgarto
Sfera pulvoro

**Sfera pulvoro** rilatas al partiklaj materialoj kun formo proksima al sfera, kaj estas kutime vaste uzata en altteknologiaj kampoj kiel ekzemple 3D-presado, pulvormetalurgio kaj ŝprucado. Ĝia formo estas relative regula kaj havas bonajn fluecon kaj plenigajn propraĵojn, kiuj helpas plibonigi produktan efikecon kaj pretan produktokvaliton.
eta|Sfera pulvora formo

## Karakterizaĵoj 
Stanford Powder
# Bona flueco: Ĉar la surfaco de sfera pulvoro estas glata, la frotado inter partikloj estas pli malgranda kaj povas flui pli facile, igante ĝin taŭga por altprecizaj pulvoraj muldaj procezoj kiel aldonaĵa fabrikado (3D-presado).
# Forta pleniga kapablo: Sfera pulvoro povas pli bone plenigi muldilojn kaj malplenojn, certigante unuforman densecon, tiel plibonigante la mekanikajn ecojn de la fina produkto.
# Unuforma partiklogranda distribuo: Sferaj pulvoroj ĝenerale havas mallarĝan partiklan grandecon-distribuan gamon, kiu helpas atingi unuforman tegaĵon aŭ strukturon en pulvorlito aŭ ŝprucaĵa tegprocezo.
# Regebla specifa surfacareo: La sfera pulvoro havas pli malgrandan specifan surfacareon, kiu helpas redukti oksigenadon aŭ kemiajn reagojn kaj plibonigas la stabilecon de la materialo.

## Prepara metodo 
# Gasa atomiga metodo: La fandita metalo estas ŝprucita tra altprema gaso por atomigi ĝin en fajnajn gutetojn La gutetoj solidiĝas en sferajn formojn dum la malvarmigo. Ĉi tiu metodo taŭgas por prepari metalajn aŭ alojajn sferajn pulvorojn kaj estas vaste uzata en la produktado de aldonaj fabrikaj materialoj.
# Plasma rotacia elektrodmetodo: turnante la metalan bastonon aŭ elektrodon, ĝi estas fandita kaj elĵetita por formi sferajn partiklojn sub la ago de la plasmoarko. Ĉi tiu metodo estas kutime uzata por la preparado de sferaj pulvoroj de altaj frostopunktoj materialoj, kiel titanaj alojoj kaj tantalaj pulvoroj.
# Centrifuga atomiga metodo: Uzu altrapidan rotacian ekipaĵon por elĵeti fanditan metalon por formi sferajn partiklojn. Ĉi tiu metodo estas tre efika kaj taŭga por preparado de sferaj pulvoroj kun specifa partikla grandeco distribuo.
# Sol-ĝela metodo: Dum la kemia reakcia procezo, kontrolante la geligajn kondiĉojn de la sol-likvaĵo, la solidaj partikloj formitaj estas sferaj, kaj ĝi taŭgas por la preparado de pulvoroj por ceramikaĵo kaj kunmetitaj materialoj.
# Malvarma izostatika premado (CIP) kaj varma izostatika premado (HIP): Aplikante izostatan premon, la pulvoro estas densigita ĉe alta temperaturo por formi sferajn partiklojn. Ĉi tiu metodo estas ofte uzata en la kampo de pulvora metalurgio.

Kategorio:Sferoj
Kategorio:Materialoj
Shay Watson

**Shay Watson** (n. dum la 1990-aj jaroj en Geneva, Alabamo) estas usona komponisto, kiu verkas muzikaĵojn por kantistoj, muzikgrupoj kaj por televidaj filmoj kaj serioj. Interalie, li produktis multajn kantojn por la serio *The Young and the Restless*, iujn kun la persa muzikisto *Hamidreza Ghorbani*.  Ĝenerale, li inklinas en siaj iusence popmuzikaj muzikaĵoj inkludi tradicie etnajn muzikilojn kaj muzikerojn, kiel ukuleloj kaj muzikeroj de la tradicia havaja muziko, muzikiloj kaj muzikeroj de la tradicia kelta muziko de Irlando aŭ erojn de pluraj muzikaj stiloj de Azio. Tial, eblus nomi lin reprezentanto de "tutmonda muziko".

Shay estas edziĝinta kaj havas filinon de  jaroj kaj filon de  jaroj. Li vivas en Nashville (Naŝvilo), la ĉefurbo de Tenesio. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* oficiala paĝo en la retejo *Facebook* ()
* oficiala paĝo en la retejo *Instagram* ()
* aŭdeblaj muzikaĵoj en la retejo Spotify () 
* rete aŭdebla muzikaĵo en la retejo *soundcloud.com*, kantata de *Tamar Braxton*

Kategorio:Usonaj muzikistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Usono
Kategorio:Komponistoj
Kategorio:Usonaj komponistoj de televida muziko
Trolebusa transporto en Vankuvero

**Trolebusa transporto en Vankuvero** () formas parton de publiktransporta reto TransLink priservanta la Metropolon Vankuvero en la kanada provinco Brita Kolumbio. Malfermita en 1948, la sistemo estis origine posedata kaj funkciigata fare de *British Columbia Electric Railway*. Antaŭ 1954, Vankuvero havis la plej grandan trolebusfloton en Kanado, kun 327 veturiloj, kaj la floto kreskis al ĉiama pinto de 352 frue en 1957. Ekzistis 19 itineroj antaŭ 1955 kaj pinto de 20 antaŭ la dua kvaronjaro de 1957. La lasta itinero se temas pri malfermo en la 1950-aj jaroj estis la nura ekspresa trolebusservo kiu iam ekzistis en Kanado. Pluraj, plejparte mallongaj, etendaĵoj al la sistemo estis konstruitaj en la 1980-aj jaroj kaj poste.

La trolebussistemo nuntempe konsistas el 13 itineroj kaj estas administrata fare de *Coast Mountain Bus Company*, filio de TransLink. Ĝi uzas aron da 262 trolebusoj, el kiuj 74 estas artikaj veturiloj. Ĝi havas la duan plej grandan trolebusfloton en Kanado kaj Usono.

## Vidu ankaŭ 
* Trolebuso
* Vankuvero
* TransLink (Brita Kolumbio)
* Historia tramo de Vankuvero
* Trolebusa transporto en la mondo

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Vankuvero
Vankuvero
Trolebusa transporto en Edmontono

**Trolebusa transporto en Edmontono** () formis parton de la publika transportreto en Edmontono, Alberto, Kanado inter 1939 kaj 2009. Funkciigita fare de "Edmonton Transit System" (ETS), la sistemo havis, ĉe sia pinto, aron da 137 trolebusoj, kaj totalan itinerlongon de 127&nbsp;km.

## Vidu ankaŭ 
* Trolebuso
* Edmontono
* Trolebusa transporto en la mondo

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Edmontono
Edmontono
Mihály Balázs (redaktoro)

**Mihály Balázs** [mihAj balAĵ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Balázs Mihály,** estis hungara redaktoro, instruisto, literaturhistoriisto, bibliotekisto.

 naskiĝis  en Magyarbánhegyes, li mortis  en Budapeŝto (laŭ alia informo ).

## Biografio 
 akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1953. Post la diplomo ĝis la hungara revolucio de 1956 li estis redaktoro de la centra komunisma ĵurnalo, poste li instruis en lernejoj. Li redaktis pedagogian revuon ĝis 1975 (ekde 1966 kiel ĉefredaktoro), poste li estis partiestro en la ministerio, fine bibliotekestro inter 1980–1990. Li ofte esploris lernejajn jarojn de famuloj. Li edziĝis en 1955 kaj li ricevis 2 premiojn en 1965 kaj 1986.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Tanár úr készült? Tanárok és diákok vallomása az iskoláról.* (antologio, kunaŭtoro, 1968)
* *Írók, képek. Írók, költők gyermek- és ifjúkora.* (kunaŭtoro, 1970, 5-a eldono: 1982)
* *Forrásvidék. 24 író, költő gyermek és ifjúkora.* (3 volumoj, 1989–1990)
* *„…hol jártál iskolába?” Tíz magyar író gyermek- és ifjúkora.* (1998)

## Fontoj 
* biografio hungare
* aprezo kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj bibliotekistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Azul

***Azul*** (Blua) estas romano de Rosa Regàs, publikigita en 1994. 

Ĝi estas inkludita en la listo de la 100 plej bonaj romanoj en hispana lingvo de la 20-a jarcento farita de la hispana ĵurnalo *El Mundo*.​ Ĝi ricevis diversajn premiojn.

## Intrigo
Temas pri historio de pasio kaj amo inter Andrea, edzino, ĵurnalistino kun socia vivo iom komplika; kaj Martín Ures, pli juna ol ŝi kiu venas de la interno de la lando. La rilato ŝajnas svagiĝanta, kiam ili enŝipiĝas en turisma krozŝipo, kiu fakte rilatas al alia krozŝipa veturado kiun faris la propran aŭtorino, kiu fakte utilis por inspirado; fakte la romano estas dediĉita al la iniciatinto de tiu krozŝipa veturado kiu entreprenis la aŭtorino.

Per lirikaj kaj preciza stilo, la aŭtorino prezentas la rolulojn kiuj subtile ŝanĝiĝas laŭlonge de la romano, influitaj de la blua koloro de la nokto kaj de la maro, kio nomas la verkon.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Libroj aperintaj en 1994
Kategorio:Literaturo de Hispanio
Kategorio:Hispanlingvaj romanoj
Sándor Balázs (bibliotekisto)

**Sándor Balázs** [ŝAndor balAĵ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Balázs Sándor,** estis hungara bibliotekisto.

Sándor Balázs naskiĝis  en Budapeŝto, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
Sándor Balázs akiris juran diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1946, post 2 jaroj licencon en instituto pri eksterlandaj aferoj, fine plian diplomon en la universitato en 1956. Post la licenco li laboris 4 jarojn en la parlamenta biblioteko, poste en la tutlanda teknika biblioteko ĝis 1987. Interrompe inter 1969–1975 li havis postenon en internacia dokumentada asocio en Hago, krome inter 1976–1977 li estis konsilisto en Kairo. Li okupiĝis pri evoluado de teknikaj bibliotekoj, tiutempe li enkondukis la trukartojn. Li ricevis premiojn en 1966 kaj 1985.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Milyen segítséget kaphat a szakkönyvtáros a nagykönyvtáraktól?* (kunaŭtoro, 1955)
* *Élelmiszeripari szakkönyvtárak létesítése és fejlesztése.* (1958)
* *Műszaki könyvtárosi alapismeretek.* (1965; 3-a tralaborita eldono: 1970)
* *Kézi lyukkártyák a szakirodalmi tájékoztatásban.* (kunaŭtoro, 1968)
* *Arab iparfejlesztési gyorstájékoztatás magyar fénylyukkártyák segítségével.* (1977)
* *Analízis, szintézis és az információs munka felső határa.* (1985)
* *Az információk használata, hasznosítása és haszna.* (1993)

## Fontoj 
* biografio hungare
* aprezo

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj bibliotekistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Laŭteca pedalo

[eta|Laŭteca pedalo kun [Lum-eliganta diodo|led-lampetoj indikantaj la laŭtecon.]]
**Laŭteca pedalo** estas muzika efektaparato kiu perpiede variigas la laŭtecon de amplifita muzikilo (plejofte elektra gitaro, basgitaro, klavaro, orgeno, ktp). Ĝi konsistas el fiksita surgrunda parto kaj baskula parto ligita al potenciometro plejofte logaritma.

Kategorio:Elektronikaj muzikiloj
El maestro de esgrima

***El maestro de esgrima*** (La skermo-majstro) estas la dua romano de Arturo Pérez-Reverte, verkita en 1985 kaj publikigita en 1988. Kun *La tabla de Flandes* kaj *El club Dumas*, ĝi estas unu de liaj plej bonkvalitaj verkoj kiuj fakte lanĉis Arturo Pérez-Reverte al la literatura rekono. 

Ĝi estas inkludita en la listo de la 100 plej bonaj romanoj en hispana lingvo de la 20-a jarcento farita de la hispana ĵurnalo *El Mundo*.​ 

La romano estis kinadaptita en samnoma filmo reĝisorita de Pedro Olea (1992).

## Intrigo
La agado okazas en la nomita "galdosa Madrido" de 1868, kaj estas protagonistigita de Jaime Astarloa, maljuna skermo-majstro kiu vivtenas sin instruante rapiro-skermadon al kelkaj samurbaj junaj nobeloj. Tiu trankvileco ŝanĝiĝas kiam aperas mistera damo, kiu deziras skermolernadi el Jaime Astarloa (kiam tio estis malkutimega ĉe virinoj), kaj ekokazas aferoj kiuj tuŝas lin kaj kiuj estas tute neatenditaj. Aparte ŝi deziras lerni la perfektan rapirfrapon, kiu estis la unikaĵo de Astarloa. Li tute ne scias la veran tialon de la apero de Adela de Otero. Estas en la aero iu sekreto de grava skandalo kiu povus iĝi publika, kaj la veterana Don Jaime iĝas interplektita en komplika reto de trompoj kaj murdoj. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*en la oficiala retejo de la aŭtoro

* 

Kategorio:Libroj aperintaj en 1989
Kategorio:Literaturo de Hispanio
Kategorio:Hispanlingvaj romanoj
Kategorio:Madrido en fikcio
Kategorio:Romanoj adaptitaj al kino
Kategorio:Krimromanoj
Imre Barcza

**Imre Barcza** [barca], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Barcza Imre,** estis hungara bibliotekisto, bibliografo, montgrimpisto.

 naskiĝis en 1880 en Budapeŝto, li mortis  en Balatonfüred.

## Biografio 
 komence estis vendisto en librovendejo, poste bibliotekisto de la komerca ĉambro, inter 1916–1938 li jam estis ĉefbibliotekisto, dum li faris ankaŭ bibliografiajn laborojn. Li okupiĝis ankaŭ pri turismo kaj li faris montogrimpadojn enlande, precipe en altaj montopintoj de Karpatoj. Li aranĝis turneojn al enlandaj montaroj, ankaŭ li verkis gvidlibrojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Tanulmányút.* (Bp., 1899)
* *Szent Erzsébet irodalma.* (1907)
* *Útmutatás a katonai síelés elsajátítására.* (1915)
* *Magyar könyvészet. 1901–1910.* (2 volumoj, kunkompilinto, 1917–1928; denove: 1969)
* *Budapest Duna-balparti környéke.* (kunaŭtoro, 1923; 2-a eldono: 1924)
* *Az ipar és kereskedelem érdekképviseleti szervezete Csonkamagyarországon.* (1925)
* *A Mátra részletes kalauza.* (kunaŭtoro, 1930).

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare
* informoj slovake

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj bibliotekistoj
Kategorio:Hungaraj bibliografoj
Kategorio:Hungaraj montogrimpistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Las máscaras del héroe

***Las máscaras del héroe*** (La maskoj de la heroo) estas romano de Juan Manuel de Prada, publikigita en 1996. 

Ĝi estas inkludita en la listo de la 100 plej bonaj romanoj en hispana lingvo de la 20-a jarcento farita de la hispana ĵurnalo *El Mundo*.​ Ĝi ricevis diversajn premiojn.

## Intrigo
La romano temas pri la madrida bohemia vivo de komenco de la 20-a jarcento. Juan Manuel de Prada montras serion de bohemiuloj kaj malhelaj roluloj en literatura kroniko de la epoko, kiel mikso de esperpento kaj eposo de homoj kiuj vivis meze de malriĉeco, marĝenigo en brila kaj absurda Madrido. La intrigo aliras la malfacilajn kaj noktemajn ekzistadojn de pluraj roluloj, el kiuj elstaras Fernando Navales, nihilisto, «álter ego» de Pedro Luis de Gálvez, bohemiulo kiu maskigas pretendatan heroecon per ŝajnigoj de friponado. Aperas ankaŭ aliaj bohemiaj artistoj kiel Armando Buscarini, Dorio de Gádex, Eliodoro Puche, inter pli prestiĝaj verkistoj kiel Ramón Gómez de la Serna, Carmen de Burgos, César González-Ruano, Rafael Cansinos Assens, Alfonso Vidal y Planas, Luis Antón del Olmet kaj Emilio Carrere. 

Aliaj roluloj pli duarangaj en la romano estas Eduardo Zamacois, Eugenio Noel, Miguel Moya, José Nakens, Valle-Inclán, Pío Baroja, Ernesto Bark, Vargas Vila, Rafael Alberti, José Antonio Primo de Rivera, Pilar Primo de Rivera, Ernesto Giménez Caballero, Ramiro Ledesma Ramos, Luis Buñuel, Pedro Barrantes, Jacinto Benavente, Narciso Caballero, Carmen Sanz, Pedro Muñoz Seca, Manuel Pardiñas, Pepito Zamora, Antonio de Hoyos y Vinent, La Chelito, Tórtola Valencia, José Canalejas, Villegas Estrada, Xavier Bóveda, Jorge Luis Borges, Enrique Gómez Carrillo, José Gutiérrez Solana, Tomás Borrás, Iván de Nogales, Joaquín Alcaide de Zafra, Francisco Vighi, Vicente Huidobro, Guillermo de Torre, Rafael Lasso de la Vega, Adriano del Valle, Isaac del Vando Villar, Rafael Caro Raggio, Manuel Azaña, Miguel de Unamuno, Salvador Dalí, García Lorca, Enrique Jardiel Poncela, Edgar Neville, Agustín de Foxá, Durruti, Eugenio Montes, Maruja Mallo, Juan Ignacio Luca de Tena, Rafael Sánchez Mazas kaj Mario Roso de Luna.

## La verko
La aŭtoro uzas kiel dokumentaj referencoj verkojn kiel *La novela de un literato*, de Rafael Cansinos Assens, kaj la *Automoribundia* de Ramón Gómez de la Serna.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Libroj aperintaj en 1996
Kategorio:Literaturo de Hispanio
Kategorio:Hispanlingvaj romanoj
János Mihály Bak

**János Mihály Bak** [jAnoŝ mihAj], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Bak János Mihály,** estis hungardevena usona historiisto, altlerneja instruisto. Liaj pseŭdonimoj estis *-k-s-y; B. J.; J. B.; JMB; J. M. B.*.

 naskiĝis  en Budapeŝto, li mortis .

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1947, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1950. Post la diplomo li instruis en pluraj lokoj, poste li partoprenis en la hungara revolucio de 1956. Post la fiasko li disidis al Okcidenta Germanio. Li doktoriĝis helpe de stipendio en Universitato de Göttingen en 1960, kie lia ĉefinstruisto estis :de:Percy Ernst Schramm. Post la doktoriĝo li pasis 2 jarojn kun stipendio en :en:St Antony's College, Oxford, poste li instruis en Universitato de Marburg, inter 1966-1968 en Universitato de Delavaro, poste en Universitato de Brita Kolumbio en Vankuvero ĝis la emeritiĝo en 1993. En la lastaj dek jaroj li estis katedrestro. Jam kiel emerito li revenis al Budapeŝto, kie li helpis al ĵus fondita Mez-Eŭropa Universitato. Li ricevis hungaran premion en 2009.

## Fontoj 
* biografio angle kun foto
* biografio hungare
* intervjuo hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj en 1956
Kategorio:Budapeŝtanoj
Trolebusa transporto en Filadelfio

**Trolebusa transporto en Filadelfio** () formas parton de la publika transportreto priservanta Filadelfion, en la ŝtato Pensilvanio, Usono. Ĝi malfermiĝis la ,  kaj nun estas la dua plej longdaŭra trolebusa sistemo en la mondo. Unu el nur kvar tiaj sistemoj nuntempe funkciantaj en Usono, ĝi nun konsistas el tri linioj kaj estas funkciigata fare de "Southeastern Pennsylvania Transportation Authority" (SEPTA), kun aro da 38 trolebusoj, aŭ sentrakaj troleoj kiel SEPTA nomas ilin. La tri pluvivaj itineroj priservas Nordan kaj Nordorientan Filadelfion kaj ligas kun la metroa Market-Frankford Linio de SEPTA.

## Vidu ankaŭ 
* Trolebuso
* Filadelfio (Pensilvanio)
* Metroo de Filadelfio
* Trolebusa transporto en la mondo

## Eksteraj ligiloj 
*  (, tradukebla)

Kategorio:Filadelfio (Pensilvanio)
Filadelfio