open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Friedrich Preller la Maljuna

**Friedrich PRELLER** la maljuna (germane: *Friedrich Preller der Ältere*; naskiĝinta la  en Eisenach, mortinta la  en Vajmaro) estis germana pentristo.

## Vivo 
Preller, filo de sukerbakisto, frekventis plurajn jarojn la Vilhelmo-Ernesto-gimnazion en Vajmaro kien la gepatroj translokiĝis. Poste li memplukleriĝis sin ĉe la de Heinrich Meyer gvidata Libera desegnadlernejo *(Fürstliche freie Zeichenschule Weimar)*. Inter 1821 kaj 1823 li kopiis pentraĵojn de la Galerio dresdena kaj frekventis laŭ perado de Goeto kaj helpata de stipendio de la grandduko Karlo Aŭgusto la Artakademion antverpenan.

En 1826 li iris je la akademio al Milano kaj en 1828 Romon, kie li aniĝis al la skolo de Joseph Anton Koch. Sub ties influo Preller dediĉis sin al la prezentado de heroaj-historiaj pejzaĝoj, kio en la kuro de la tempo evoluis je veraj belaĵoj. Reveninte en 1831 Vajmaron li transprenis la gvidadon de la Lerneja desegnada; por la granddukino Maria Pavlovna Romanova li pentris i.a. ses grandajn bildojn - turingiajn pejzaĝojn kun historia ĉirkaŭaĵo - olee kaj ornamis la Wieland-salonon ĉe Urba kastelo vajmara per pejzaĝaj kaj figuraj bildoj en tempero-tekniko kiel ankaŭ inter 1833 kaj 1836 salonon en la Romia domo (Lepsiko) per sep komponaĵoj priodiseaj.

Sekvante la individuecon orientiĝantan je la fortimpreso kaj belego, li entreprenis kvazaŭ ĉiujare vojaĝojn en montajn kaj marbordajn regionojn de Germanujo, Nederlando kaj Norvegujo (1840) kolektante ade skizojn je serio da bildoj maraj, plaĝaj, montaraj el kiuj li produktis artaĵojn laŭmende. Ekde 1856 li pli intense interesiĝis pri la homera ĉefverko kaj pligrandigis la ciklon je 14 komponaĵoj karbodesegnaj. Ilin (du aliaj poste aldonitis ankoraŭ) montris lin publike en 1858 en Munkeno kaj ricevis fare de la grandduko de Saksio-Vajmaro fari el ili vandbildojn por la loggia-areo de la Nova Muzeo (Weimar). Por pliintensigi la studojn antaŭ finfaro li ricevis monrimedojn por pli longa restado e Italujo (1859–61). Li do aliverkis la aĵojn ankoraŭfoje sur 16 kartonojn kaj realigis ekde 1863 la pentraĵojn por la vajmara muzeo en vakskoloroj sur cementkalktabuloj en feraj kadroj. Ilin oni muntis vanden. Pli poste Preller denove restis en Italujo pentrante ĝis mallonge antaŭmorte serion da grandaj pejzaĝoj, ofte laŭ italaj motivoj.

Preller faris ankaŭ lindajn akvafortojn, i.a. Wartburgon kun kavaliroj, plaĝajn scenojn el Rügen, kelkfoje ankaŭ nur personojn. Lia filo Friedrich Preller la pli juna ankaŭ pentristis. Malproksima nevo lia estis la artisto Louis Preller.

## Eksteraj ligiloj 
* Verkoj ĉe Zeno
* Odiseaj pejzaĝoj
* Preller laŭ internacia taksado
* Historio de la vajmara desegnadlernejo kie lernejestris Preller

## Fonto 
*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 16. Leipzig 1908, p. 276-277 (tie ĉi interrete)

Kategorio:Germanaj pentristoj
Kategorio:Homoj rilataj al Weimar
Kategorio:Akvafortistoj
Kategorio:Pejzaĝistoj
Kategorio:Akademianoj
131763 Donátbánki

'*131763 *Donátbánki''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono ne malproksima de orbita resonanco 2:1 kun Marso.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la hungaraj geastronomoj Heiner Zsuzsanna kaj Sárneczky Krisztián elde la Stacio de Piszkéstető de la Konkoly Observatorio, proksime de Mátraszentimre (Hungario).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la hungara meĥanika inĝeniero Donát Bánki (1859–1922), kun-inventinto de la karburilo en 1893. En 1898, li inventis la alt-kunpreman motoron kun duopa karburilo. Laŭ iaj fontoj, la ideo pri karburilo venis el floristino, kiu aspergis siajn florojn, blovante brumon da akvo per sia buŝo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Krisztián Sárneczky
Kategorio:Malkovrita de Heiner Zsuzsanna
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Premio Montyon

eta|
La **premio Montyon** () estas serio de premioj donataj ĉiujare de la Franca Akademio de Sciencoj kaj la Franca Akademio. Ili estas dotitaj de la franca bonfaranto barono *Jean Baptiste Antoine Auget de Montyon*.

## Historio 
Antaŭ la komenco de la Franca Revolucio, la barono de Montyon establis serion de premioj donotaj de la Franca Akademio, la Franca Akademio de Sciencoj, kaj la Akademio Nacia de Kuracistoj. Ĉi tiuj estis aboliciitaj de la Nacia Konvencio, sed estis reprenitaj kiam Barono de Montyon revenis al Francio en 1815. Kiam li mortis, li testamentis grandan monsumon por la eterna dotado de kvar jaraj premioj. La dotitaj premioj estis jenaj:

* Malpli malsanigi industrian procezon
* Perfektigado de iu ajn teknika plibonigo en mekanika procezo
* Libro, kiu dum la jaro donis la plej grandan servon al la homaro
* La "premio de virto" por la plej kuraĝa ago fare de malriĉa franco

Interalie, en 1925 la matematikisto kaj esperantisto Maurice René Fréchet, poste de 1950 ĝis 1953 prezidanto de la Internacia Scienca Asocio Esperanta (ISAE), honoriĝis per la premio.

Kategorio:Premioj
Francisco Varela

**Francisco Javier Varela García** (naskiĝis la 7-an de septembro 1946, mortis la 28-an de majo 2001) estis ĉilia biologo, filozofo, kibernetikisto kaj neŭrosciencisto. Kune kun sia mentoro Humberto Maturana, li estas plej konata pro enkonduko de la koncepto de aŭtopoiezo ("memkreado") en biologion. Krome li meritiĝis per fondado de la Instituto Spirito kaj Vivo por antaŭenigi dialogon inter scienco kaj budhismo.

Kategorio:Ĉiliaj sciencistoj
132005 Scottmcgregor

'*132005 *Scottmcgregor'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono en orbita resonanco 1:2 kun Marso.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estas nomita en honoro de Scott A. McGregor, ĈAO de *Broadcom Inc.* kaj Fondinta Prezidento de la *Broadcom Foundation*, li defendis la *Broadcom MASTERS*, programon de la *Society for Science and the Public'', kiu instigas junulojn de kolegioj de la tuta mondo renkonti la Grandajn Defiojn, kiel niaj estontaj scientistoj kaj novigantoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Andelot (stacidomo)

**Andelot**, plennome **Andelot-en-Montagne**, estas franca stacidomo sur linioj  -  (landlimo) kaj Andelot-en-Montagne - , situanta en  Andelot-en-Montagne, en departemento , regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  Burgonjo-Franĉkonteo.

* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Dijon-Ville - Vallorbe (frontière) (850000).
* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Andelot-en-Montagne - La Cluse (878000).

## Vidu ankaŭ 
* Andelot-en-Montagne

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fret SNCF
Kategorio:Fervojaj stacioj en Jura
Kategorio:Andelot-en-Montagne
Accolay (stacidomo)

**Accolay** estas fermita franca stacidomo sur linio  - , situanta en  , en departemento Yonne, regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de aŭtoĉaroj TER Burgonjo-Franĉkonteo.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Cravant-Bazarnes - Dracy-St-Loup (755000).

## Vidu ankaŭ 
* Accolay (Yonne)
* Deux Rivières (Yonne)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Yonne
Kategorio:Deux Rivières (Yonne)
Grandduklando Posen

La **Grandduklando Posen** (; ) estis parto de la Reĝlando Prusio, kreita el teritorioj aneksitaj de Prusio post la dispartigoj de Pollando-Litovio, kaj formale establita post la Napoleonaj Militoj en 1815. Ĝia ĉefurbo estis Posen (). Laŭ interkonsentoj derivitaj ĉe la Kongreso de Vieno ĝi devis havi iom da aŭtonomeco. Tamen, fakte ĝi estis subigita al Prusio kaj la proklamitaj rajtoj por polaj regatoj estis efektivigitaj nur komence, sed poste pli kaj pli limigitaj.  La grandduklando estis formale anstataŭigita per la provinco Posen en la prusa konstitucio de la 5-a de decembro 1848.

Kvankam la grandduklando kaj posta provinco estis regata de Prusio, ĝi ne membris en la Germana Federacio, escepte de 1848 ĝis 1851.

La teritorio de la iama grandduklando hodiaŭ apartenas plene al Pollando kaj estas proksimume konforma kun la nuna Grandpollanda provinco.

## Vidu ankaŭ 
* Provinco Vartlando

## Eksteraj ligiloj 
* Artikolo pri la pola historio de la regiono  

Kategorio:Provincoj de Prusio
Kategorio:Historio de Germanio
Kategorio:Historio de Pollando
Posen
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1815
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1848
József Baky

**József Baky** [jOĵef baki], en Germanio **Josef von Báky,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Baky József** estis hungardevena germana reĝisoro, produktoro. Lia familia nomvarianto estis *Báky*.

József Baky naskiĝis la  en  Zombor (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Sombor en Serbio), li mortis la  (laŭ alia informo la mortotago estas la 31-a) en Munkeno (Bavario, Okcidenta Germanio).
 
## Biografio 
József Baky dum lernado estis ankaŭ projekciisto en kinejo. Li ekstudis en 1920 en  Reĝa Teknikuniversitato de Budapeŝto, sed poste li ne akiris diplomon. Li havis plurajn okupiĝojn (hotelisto, filmodisvastiganto). En 1927 li translokiĝis al Berlino, kie li estis asistanto de Géza von Bolváry. Ekde 1936 li estis sendependa filmoreĝisoro. Depost la 2-a mondmilito li fondis propran filman firmaon. Lia edzino estis Juliska Németh ekde 1928.

## Liaj filmaj reĝisoraĵoj (elekto) 
* *Intermezzo* (1936, muzika filmo)
* *Asszony a válaszúton* (1938, produktita en Budapeŝto)
* *A varieté csillagai* (1939, produktita en Budapeŝto)
* *Annelie* (1941, kun komerca sukceso)
* *Münchhausen* (1943, kolora filmo, scenaristo Erich Kästner)
* *Via Mala* (1944, malpermesita, prezentita en Orienta Germanio en 1948)
* *Das doppelte Lottchen* (1950, premiita filmo)
* *Hotel Adlon* (1955)
* *Die seltsame Gräfin* (1961)

## Liaj filmoj (kiel produktoro) 
* *Der Ruf* (1949, prezentita en festivalo de Cannes)
* *Der träumende Mund* (1953)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj produktoroj
Kategorio:Germanaj reĝisoroj
Andor Balajthy

**Andor Balajthy** [balajti], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Balajthy Andor** estis hungara aktoro, pupteatristo. Lia familia nomvarianto estis *Havasi* [havaŝi].

Andor Balajthy naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Andor Balajthy akiris aktoran diplomon en lernejo de aktorasocio en 1940. Post la diplomo li estis bonvivanto en provincaj teatroj, depost la 2-a mondmilito en malpli gravaj ĉefurbaj teatroj. En 1948 li estis fondinta membro de Pupteatro (Budapeŝto), kie li komence estis pupaktoro por plenkreskuloj, baldaŭ por infanoj. Li ricevis premion en 1955.

## Liaj teatraj roloj (elekto) 
* William Shakespeare: Somermeznokta sonĝo - Philostrat, Zuboly
* Alexandre Dumas (patro): Les trois mousquetaires - Porthos
* Jonathan Swift - György Kardos G. - Emil Petrovics: *Gulliver Liliputban* - Botabotáb
* Fratoj Grimm - Amy Károlyi: *Hófehérke és a hét törpe* - Nembaj
* Sándor Petőfi - Géza Képes: *János vitéz* turko

## Liaj filmaj roloj (elekto) 
* Dolarpaĉjo (1956)
* *Egér és oroszlán* (1957)
* *Mi újság a Futrinka utcában?* (televizia serio, (1962-1964) - urso

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj pupteatristoj
Kategorio:Hungaraj bonvivantoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
(131823) 2002 AY97

**(131823) 2002 AY97** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *LINEAR* elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas en orbita resonanco 7:12 kun Marso.

Ĝia discentra orbito ekstere malproksime tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,263924 AU, tie estas 39,482 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Romia domo (Lepsiko)

eta|La Romia domo en 1850 (tiutempa kuprogravuraĵo)
La **Romia domo** (germane: *Römisches Haus*) en Lepsiko, Germanujo estis konstruaĵo starigita inter 1832 kaj 1834 por la muzikaĵeldonisto Hermann Härtel sur lia grundo de ĉe Peterssteinweg ĉe la eliro de Münzgasse. Temis pri verko novrenesanca inspirite de Vilao Farnesina de Romo kun loggia-parto kvinope malferma. Arĥitekto ĝia estis Woldemar Hermann.

## Historio 
eta|Genelli-salono
Härtel dungis Bonaventura Genelli por pentri dudek pentraĵojn supre de la fenestroj sed ekkverelis kun li. Freskojn tiujn finis do Friedrich Preller la Maljuna. Temis ili pri Odiseo. En 1873/74 Julius Naue dekoraciis la balsalonon laŭ ciklo de Cindrulino de sia ĉefo Moritz von Schwind el la jaroj 1852–1854..

Härtel akceptis dome ekz. siajn kolegojn de la estraranaro de Gewandhausorchester Leipzig kaj aliajn anojn de muzikaj kaj literaturaj rondoj lepsikaj. Dum al dua duono de la 19-a jarcento kutimis kunvenadi tie ĉi multaj elstaruloj. Tamen la domo mem havis plurajn posedantojn, ekz. ekde 1837 la urban konsilianon Philipp Leplay.

La domo malkonstruitis en 1904 kiam la strato Härtelstraße bore plilongigendis ĝis Peterssteinweg; la lukro vendada por la posedantoj superis ĉion senton monumentprotektan. Tamen la altvaloraj freskoj de Preller translokigitis tiam en la ŝtuparon de la biblioteko universitata; bedaŭrinde ili detruitis bombade en la 6.4.1945.

## Notoj 
## Literaturo 
* Martin Naumann: *Das römische Haus. Einem verlorenen Kleinod auf der Spur.* *PRO*LEIPZIG, Leipzig 2007, ISBN 978-3-936508-33-8.
* Horst Riedel (red.: Thomas Nabert): *Stadtlexikon Leipzig von A bis Z.* *PRO* LEIPZIG, Leipzig 2012, ISBN 978-3-936508-82-6, p. 507-508
* Julius Vogel: *Das Römische Haus in Leipzig: ein Beitrag zur Kunstgeschichte des neunzehnten Jahrhunderts.* Breitkopf & Härtel, Leipzig 1903

## Eksteraj ligiloj 
* Detaloj de la preller-aĵoj en la Härtel-domo

## Fonto 
Kategorio:Konstruaĵoj en Lepsiko
Kategorio:Malaperis en 1904
Svan-salo

**La salo de Svanetio** (originala kartvela titolo: მარილი სვანეთს (Džim Švante), rusa titolo: Соль Сванетии) estas dokumenta filmo de Sovetunio fare de Miĥajl Kalatozov elsendita en 1930. Ĝi temas pri la manko de salo en Svanetio kaj la solvoj kiujn la lokanoj klopodas por solvi la aferon.

## Svana salo 
La Svana salo estas tradicia salo miksita kun spicoj en regiono de Svanetio. La Muzeo pri Historio kaj Etnografio de Svanetio konservas bovlon de la 16-a jarcento, kiu estis uzata por produkti Svan-salon. Historie, Svanetio suferadis pri manko de salo. Laŭ la folkloro, la svanoj vojaĝis al diversaj lokoj por ĉerpi salon (plejparte apud la maro). Post alporto al Svanetio, diversaj ingrediencoj estis miksitaj en salo por pliigi la kvanton. Kune kun tablosalo, la ingrediencoj de Svan-salo estas: ajlo, koriandro semoj, fremdaj spicoj, safrano kaj muelita ruĝa pipro (proporcio varias laŭ gusto), kiuj kune donas karakterizan guston al ĉi tiu produkto.

Kategorio:Sovetiaj filmoj
Kategorio:Kartveliaj filmoj
Kategorio:Dokumentaj filmoj
Kategorio:Sovetiaj mutaj filmoj
Kategorio:Sovetiaj nigrablankaj filmoj
Provinco Vartlando

eta|
eta|
La **govio** aŭ **provinco Vartlando** de la Germana Regno - germane *Reichsgau Wartheland* (komence *Reichsgau Posen*, ankaŭ: *Warthegau*; pole *Kraj Warty*) estis administra unuo de Tria Regno nomata *Reichsgau* ("regna govio") formiĝinta el partoj de la teritorio de Dua Pola Respubliko, aneksitaj en 1939 dum la Dua Mondmilito. Ĝi konsistis el la regiono de Grandpollando kaj apudaj regionoj. Partoj de *Warthegau* kongruis kun la simile nomita provinco Posen de Prusio (kaj antaŭe la Grandduklando Posen de 1815) de antaŭ la Traktato de Versajlo. La nomo komence devenis de la ĉefurbo, Posen (Poznań), kaj poste de la ĉefa rivero, Varto. Dum la dispartigoj de Pollando-Litovio de 1793, la plej granda parto de la areo estis aneksita de la Reĝlando Prusio ĝis 1807 kiel Suda Prusio. De 1815 ĝis 1849, la teritorio estis ene de la aŭtonoma Grandduklando Posen, kiu estis la provinco Posen ĝis Pollando estis restarigita kiel Dua Pola Respubliko en 1918–1919 sekve de la Unua Mondmilito. La areo estas nuntempe ekde 1999 la Grandpollanda provinco de Pollando.

## Vidu ankaŭ
* Ĝenerala Gubernio
* Arthur Greiser
* Intelligenzaktion -- genocido kontraŭ pola intelektularo
* Holokaŭsto
* Germanigo

## Bibliografio
* Czesław Łuczak, *Położenie ludności polskiej w Kraju Warty 1939-1945. Dokumenty niemieckie* (Situo de pola loĝantaro en Provinco Vartlando 1939-1945. Germanaj dokumentoj).  Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1987. ISBN 83-210-0632-9.

## Eksteraj ligiloj 
* Artikolo pri la pola historio de la regiono   (ne plu funkcias)

Kategorio:Nazia Germanio
Kategorio:Historio de Germanio
Kategorio:Historio de Pollando
Tivadar Bakody

**Tivadar Bakody** [bakodi], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Bakody Tivadar József** estis hungara kuracisto, altlerneja instruisto, homeopato, framasono. Lia familia nomvarianto estis *Bakodi*, lia patro estis József Bakody (kuracisto).

Tivadar Bakody naskiĝis la  en Győr, li mortis la  en Budapeŝto.
eta|

## Biografio 
Tivadar Bakody studis juron kaj filozofion en Universitato de Lepsiko (1845–1848), poste li estis kapitano dum la hungara revolucio de 1848, fine li akiris medicinan diplomon en Universitato de Vieno en 1854. Li studvojaĝis en Eŭropo inter 1854–1856, poste li translokiĝis al Lemberg. En la studjaro 1860 li instruis en Universitato de Lemberg kaj establis proprakosta medicinan-gimnastikan halon. En 1861 li revenis al Pest (urbo), kie li estis privata kuracisto kaj apoganto de gimnastiko. Inter 1873 kaj 1905 li instruis en Reĝa Universitato de Budapeŝto. Li estis ankaŭ ĉefkuracisto de infanhospitalo, ekde 1874 en Malsanulejo Rókus. Li strebis multe pri la gimnastiko. Li estis ankaŭ framasono eĉ ĉefmajstro. Lia edzino naskis 2 gefilojn.

## Liaj kontribuoj (elekto) 
* *Traumbilder* (98 poemoj germane, 1846)
* *Vanda* (opero kun muziko de *Ferenc Doppler*, 1850)
* *Lilien und Rosen* (poemoj, 1854)
* *A tüdőhólyagcsák hámja feletti vita* (1865)
* *A hurutos tüdőlob kór-szövettanilag tekintve* (1874)
* *A hasonszenvi iskola természettudományi módszere* (1877)
* *A Karyomitosis és a biologikus orvosszeri gyógytan alapelve* (1884, ankaŭ germane)
* *Bevezetés az orvosszertanba* (1896)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 2-a punkto)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre) 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj homeopatoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj framasonoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Cousance (stacidomo)

**Cousance** estas franca stacidomo sur linio  - , situanta en  Cousance, en departemento , regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  Burgonjo-Franĉkonteo.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Mouchard - Bourg-en-Bresse (880000).

## Vidu ankaŭ 
* Cousance

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Jura
Kategorio:Cousance
Inhalilo

eta|Inhalilo
**Inhalilo** estas medicina aparato, kun buŝingo, por faciligi la inhalon. Ĝi helpas produkti aerosolojn aŭ vaporojn, kiuj povas esti enspirataj de pacientoj. Aldone al nebuliziloj, la Eŭropa Farmakopeo dividas la inhalilojn je premgasaj doz-inhaliloj, normalpremgasaj doz-inhaliloj kaj pulvor-inhaliloj, kiuj ĉiuj kutimas produkti aerosolon. Inhaliloj estas uzataj precipe en la kuracado de obstrukcaj spiraj malsanoj kiel astmo aŭ COPD.

Kategorio:Terapio
Kategorio:Spira sistemo
Kategorio:Medicinaj pumpiloj
Kategorio:Medicina tekniko
Kategorio:Sindromoj en pneŭmonologio
Valandovo

**Valandovo** (makedona *Валандово*) estas urbo situanta en la sudorienta parto de norda Makedonio, en la sudorienta regiono. Ĝi estas la administra centro de la Opština Valandovo. En 2002 loĝis ĉi tie 4402 loĝantoj.
## Loko, priskribo 
La teritorio de la urbo estas longforma de nordo al sudo. La longo estas ĉirkaŭ 8 km. La rivero Anska fluas de ĉirkaŭ oriento al okcidento meze. La alteco en la valo estas 80 m, norde ĝi estas ĝis 600 m, sude ĉirkaŭ 350 m.
### Transporto 
La regiona vojo R1105 - (Udovo-Valandovo-Dojran) kaj ankaŭ R1401 (Aŭtovojo A1-Valandovo-Strumica) trapasas la urbon.
### Loĝantaro 
Laŭ la censo de 2002 loĝis ĉi tie entute 4402 loĝantoj.

El la totala nombro, 4.279 Makedonoj (97,21 %), 58 Serboj (1,32 %), 26 Turkoj (0,6 %) kaj aliaj.

La urbo estas regata de la ortodoksa religio.
### Ekonomio 
La ĉefa ekonomia sektoro estas agrikulturo, precipe cerealoj, vinkultivado, legomkultivado, tabako.
Nuntempe komerco kaj metioj disvolviĝas ĉi tie.
### Interesaĵo 
* Church "St. Demetrius" - tombeja preĝejo;  Church "St. George" - mona monasteryeja preĝejo;
* Arkeologiaj lokoj - monaĥejo, setlejo de romia epoko.
* Bazlernejo kaj mezlernejo
## Tradukfonto 
Statistikoj: http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf
## Pluaj fotoj 

Валандово во Општина Валандово.svg|eta|Valandovo - situo de la urbo en la komunumo
St. Demetrius church in Valandovo.jpg|eta|Valandovo - Preĝejo de Sankta Demetrio
Valandovo, pan.jpg|eta|Valandovo - vido de la urbo
СОУ „Гоце Делчев“ - Валандово.jpg|eta|Valandovo - Mezlernejo
Oranzerii Anska reka.jpg|eta|Valandovo - forcejoj

Kategorio:Loĝlokoj de Nord-Makedonio
UNESCO-CEPES

**UNESCO-CEPES** () establiĝis je 1972 ĉe Bukareŝto, Rumanio, kiel elcentrigita oficejo por la **Eŭropa Centro por Alta Eduko**. La Centro fermiĝis je 2011 pro manko de mono. La centro antaŭenigis internacian kunlaboron pri alta edukado inter la membraj ŝtatoj de Unesko en centra, orienta, kaj sudorienta Eŭropo, kaj ankaŭ servis Kanadon, Usonon, kaj Israelon. *Higher Education in Europe (*Alta Eduko en Eŭropo), scienca eldono pri gravaj problemoj kaj tendencoj en alta eduko, estis la oficiala revuo de UNESCO-CEPES. 
La sidejo de CEPES estis en Palaco Kretzulescu en Bukareŝto.

## La membraj ŝtatoj de CEPES 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de CEPES
* Lastatempaj Okazaĵoj ĉe CEPES

Kategorio:Internaciaj edukaj organizaĵoj
Kategorio:Unesko
Luterana preĝejo (Csorvás)

La **luterana preĝejo** estas religia konstruaĵo en urbo Csorvás (Hungario).

## Historio 
En fino de la 19-a jarcento ĉirkaŭ 50% de la kredantoj estis slovakoj. Ili havis luteranan lernejon inter 1875 kaj 1907, ankaŭ luteranan tombejon ekde 1875. La luterana grupo sendependiĝis en 1890. La kirko mem estis konstruita en 1901. Ĉirkaŭ 30% de la loĝantaro nuntempe apartenas al la luteranoj, tamen la pastro venas el Gerendás.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en korto ĉe la ĉefplaco, sed tre proksima funkcias ankaŭ la katolika kaj kalvinana kirkoj. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas. La ĉefenirejo funkcias tra la turo, flanke estas pli malgranda enirejo. La turpinto estas piramida.

## Fontoj 
* https://www.hirmagazin.eu/csorvasi-latnivalok
* https://www.sulinet.hu/oroksegtar/data/telepulesek_ertekei/Csorvas/pages/tarsadalmi_elet.htm

## Vidu, aŭdu ankaŭ 
* sonorado

Csorvás
Kategorio:Csorvás
Organizaĵo de Azia-Pacifikaj Novaĵagentejoj

La **Organizaĵo de Azia-Pacifikaj Novaĵagentejoj** (**OANA**) estas asocio de novaĵagentejoj de membroŝtatoj de Unesko en la Azia-Pacifika regiono. Ĝi estis antaŭe konata kiel la **Organizaĵo de Aziaj Novaĵagentejoj**.

Ĝi formiĝis je 1961 pro la iniciato de Unesko. Ĝi havebligas novaĵservon kiu enhavas artikolojn donacitajn de ĝiaj membroj.

## Membroj 
La jenaj agentejoj estas membroj de OANA.

## Referencoj 
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1961
Kategorio:Unesko
Saint-Lothain

''''* estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Jura*, nomita laŭ la montaro Ĵuraso, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (). Fine de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Dole kaj al la kantono Bletterans. 

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Saint-Lothinois''.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Jura
* Saint-Lothain (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Jura
Hemostazo

**Hemostazo** estas procezo por malhelpi kaj ĉesigi sangadon, signifante konservi sangon ene de difektita sanga vaskulo (la malo de hemostazo estas hemoragio). Ĝi estas la unua etapo de vundokuracado. Ĉi tio implikas koaguliĝon, sangon ŝanĝiĝantan de likvaĵo al ĝelo. Sendifektaj sangaj vaskuloj estas fundamentaj por moderigi la emon de sango formi emboliojn. La endoteliaj ĉeloj de sendifektaj angioj malhelpas koaguliĝon de sango kun heparin-simila molekulo kaj trombomodulino kaj malhelpas trombocitan agregon kun nitrogen-monoksido kaj prostaciklino. Kiam endotelia vundo okazas, la endoteliaj ĉeloj ĉesigas sekrecion de koaguliĝaj kaj agregaj inhibitoroj kaj anstataŭe okazas per faktoro de von Willebrand, kiu komencas la bontenadon de hemostazo post vundo. Hemostazo havas tri gravajn paŝojn: 1) vaskul-kuntirado, 2) provizora blokado de paŭzo per trombocita ŝtopilo, kaj 3) sangokoaguliĝo, aŭ formado de fibrina embolio (trombo). Ĉi tiuj procezoj sigelas la truon ĝis histoj ripariĝas.

Kategorio:Hematologio
Kategorio:Sango
Kategorio:Fiziologio
Bahaa administrado

La strukturo de la institucioj de la Bahaa Kredo ĝin fundamente konceptis Bahá'u'lláh, nome la fondinto de la Bahaa Kredo, formale establis 'Abdu'l-Bahá kaj pli vaste establis Shoghi Effendi. Tiu strukturo inkluzivas nuntempe instituciojn sur la loka, regiona, nacia kaj tutmonda niveloj, respektive la Lokajn Spiritajn Asembleojn, la Regionajn Konsiliojn, la Naciajn Spiritajn Asembleojn kaj la Universalan Domon de Justeco (la lokaj kaj naciaj asembleoj estonte ankaŭ nomiĝos "Domo de Justeco").

## Vidu ankaŭ 
* Spirita Asembleo

Kategorio:Bahaismo
Gardanteco

La Gardanteco estas institucio anticipita en la centra libro, la Kitab-i-Aqdas de Bahá'u'lláh, la Fondinto de la Bahaa Kredo. Ĝi estis formale kreita en la Testamento de 'Abdu'l-Bahá por la nomumo de Shoghi Effendi (1897-1957) kiel la unua Gardanto de la Bahaa Kredo; kiel tia li oficis de 1921 ĝis 1957.

Kategorio:Bahaismo
Meet Your Meat

dekstra|eta|250x250ra|Bateria kaĝo
***Meet Your Meat*** *(esperanta titolo: **Vizitu vian viandon***) estas 2002 dokumenta filmo pri intensa bestobredado kreita de Homoj por la Etika Traktado de Bestoj (PETA), rakontita de Alec Baldwin kaj reĝisorita de Bruce Friedrich kaj Cem Akin. La dokumenta filmo esploras la traktadon de bestoj en moderna bestagrikulturo (ankaŭ konata kiel industria agrikulturo aŭ fabrikeja farmado). La filmo daŭras 12 minutojn.

La filmo montras plurajn okazojn de krueleco al bestoj, inkluzive:

* Ovkokinoj pasigas siajn vivojn en densaj kaĝoj, po ses aŭ sep kokinoj en unu bateria kaĝo je la grandeco de dosiera tirkesto.
* Bovoj estas kastritaj, iliaj kornoj estas forigitaj, kaj ili spertas tria-gradajn brulvundojn (gofrado), ĉio sen anestezo.
* De bovinoj uzataj por la lakto oni forprenas bovidojn baldaŭ post naskiĝo. Ĉi tiujn bovidojn oni sendas al bovidaĵaj bienoj.
* Kokoj breditaj kaj narkotitaj por kreskigi ilin tiom rapide ke iliaj koroj, pulmoj, kaj kruroj ofte ne povas subteni ilin.
* Patrinaj porkoj estas limigitaj al gravedecaj kestoj kiuj estas tiom malgrandaj ke la porkoj ne povas turni sin nek eĉ kuŝi.
* Le bekoj de kokoj kaj meleagroj estas bruligitaj aŭ fortranĉitaj sen anestezo.

dekstra|eta|277x277ra|Porkoj en fabrikeja bieno.
*Meet Your Meat* helpis influi al Burger King efektivigi malpli kruelajn politikojn.

## Eksteraj ligiloj 
* Meat.Org: retejo por *Meet Your Meat* kaj similaj videoj "La retejo kiun la industrio de viando ne volas, ke vi vidu"
*  ĉe la Interreta Filma Datumbazo

## Referencoj 
Kategorio:Vegetarismo en Usono
Kategorio:Dokumentaj filmoj pri vegetarismo
Kategorio:Dokumentaj filmoj pri bestaj rajtoj
Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Usonaj dokumentaj filmoj
Kategorio:Bestaj rajtoj
Victoria's Secret

'''Victoria's Secret''' estas usona kompanio pri virinaj vestaĵoj, tolaĵoj kaj belecaj produktoj. Ĝi estas la plej granda parto de la borsolistigita L Brands inc. kun vendoj de pli ol 5 miliardoj da dolaroj kaj operacia enspezo de 1 miliardo da dolaroj en 2006.

Victoria's Secret estas konata pro siaj modaj prezentoj kaj katalogoj, kun modeloj kiel Heidi Klum, Adriana Lima, Alessandra Ambrosio, Doutzen Kroes, Lais Ribeiro kaj Miranda Kerr. Ankaŭ la nederlanda Romee Strijd estis ''Victoria's Secret Anĝelo''.
[eta|maldekstra|300ra|[Jasmine Tookes je la 2014 Victoria's Secret Fashion Show.]]
eta|dekstra|300ra|Victoria's Secret-filio en Las Vegas (Nevada)

Kategorio:Vestoj
Kategorio:Subvestoj
Kategorio:Modo
Kategorio:Usonaj firmaoj
Kategorio:Usonaj varomarkoj
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1977
Saint-Laurent-en-Grandvaux (stacidomo)

**Saint-Laurent-en-Grandvaux** (mallonge **Saint-Laurent**) estas franca stacidomo sur linio Andelot-en-Montagne - , situanta en  Saint-Laurent-en-Grandvaux, en departemento , regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  Burgonjo-Franĉkonteo.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Andelot-en-Montagne - La Cluse (878000).

## Vidu ankaŭ 
* Saint-Laurent-en-Grandvaux

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Jura
Kategorio:Saint-Laurent-en-Grandvaux
Raman Prataseviĉ

**Raman Dzmitrijeviĉ Prataseviĉ** (beloruse: Раман Дзмітрыевіч Пратасевіч, *Raman Dzmitryjevič Pratasevič*; naskiĝis la 5-an de majo 1995) aŭ ***Roman Dmitrijeviĉ Protaseviĉ*** (ruse: Роман Дмитриевич Протасевич) estas belorusa ĵurnalisto, opoziciisto, politika malliberulo, nun vivanta en Pollando. Li estis la ĉefa ĉefredaktoro de la Telegram-kanalo Nexta, same kiel la ĉefredaktoro de la Telegram-kanalo "Belorusio de la Cerbo". La 23-an de majo 2021, Protaseviĉ estis detenita de la belorusa registaro post kiam lia komerca flugo estis kaptita en belorusa aera spaco de belorusa ĉasaviadilo kaj direktita al alteriĝo en Minsko. Tio kaŭzis diplomatian konflikton inter Belorusio kaj Eŭropa Unio. 

## Vidu ankaŭ
* Flugo 4978 de Ryanair

## Eksteraj ligiloj
* Andrew Higgins, Andrew E. Kramer, (25 May 2021). "Roman Protasevich: A Belarus Activist Who 'Refused to Live in Fear'", "The New York Times". Retrieved 26 May 2021.

Kategorio:Belorusaj ĵurnalistoj
Kategorio:Belorusaj pordemokratiaj aktivuloj
Kategorio:Belorusaj disidentoj
132445 Gaertner

'*132445 *Gaertner''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la germana amatora astronomo Maik Meyer elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

Ĝi estas en orbita resonanco 2:7 kun la Tero kaj 8:15 kun Marso.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de Christian Gärtner (1705–1705), metiisto kaj komercisto en Tolkewitz (kvartalo de Dresdeno, Germanio). Li estis amatora astronomo, kiu inspiris J. G. Palitzsch, la remalkovrinto de la Haleja kometo en 1758. En popularigo de astronomio, li donis lecionojn pri astronomio al la Reĝa Familio de Saksio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Måneskin

***Måneskin*** (dane por 'lunlumo') estas itala rokmuzika grupo el Romo, konsistanta el ĉefkantisto *Damiano David*, kontrabasistino *Victoria De Angelis*, gitaristo *Thomas Raggi* kaj tamburisto *Ethan Torchio*. Prezentante surstrate, la bando ekfamiĝis post la dua loko en la dekunua sezono de la itala talentekspozicio X Factor en 2017. La bando gajnis la Muzikan Festivalon Sanremo 2021 kaj la Eŭrovido-Kantokonkurson 2021 - kiel la itala reprezentanto en ĉi-lasta - per la kanto "Zitti e buoni". Eldoninte du studialbumojn *Il ballo della vita* (2018) kaj ''Teatro d'ira: Vol. I* (2021), unu aldonaĵo kaj ok unuopaĵoj, ili superis la italajn muzikajn furorlistojn en diversaj okazoj, kaj kolektis 20 platenajn kaj kvar orajn atestilojn de FIMI, la *Federacio de la Itala Muzika Industrio'', vendante pli ol unu milionon da diskoj en Italio. 

Kategorio:Popmuzikaj grupoj
Kategorio:Italaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 2016
Novo Selo (Makedonio)

**Novo Selo** (makedona *Ново Село*) estas vilaĝo situanta en la Sudorienta Regiono de Norda Makedonio. Ĝi estas la administra centro de la Opština Novo Selo. En 2002 loĝis ĉi tie 2756 loĝantoj.
## Loko, priskribo 
La vilaĝo situas meze de la Opština Novo Selo. Ĉe la suda rando de la vilaĝo fluas la rivero Strumica. La norda parto de la vilaĝo estas en la malaltaj montoj. La alteco estas ĉirkaŭ 200 - 600 m.

La ĉefa vojo A4 pasas tra la vilaĝo, kiu kondukas de la urbo Strumica al la vilaĝo Novo Konjarevo. Jen la landlima pasejo al Bulgario.
## Pluaj fotoj 

Св. Ѓорѓи во Ново Село (2).JPG|eta|Novo Selo - Preĝejo Sankta Georgo 
Novo Selo Monastery (3).jpg|eta|Novo Selo - Monaasteryejo 

Kategorio:Loĝlokoj de Nord-Makedonio
Duncan Laurence

**Duncan de Moor** - naskiĝis  en Spijkenisse, do nun -jara, profesie konata sub la pseŭdonimo **Duncan Laurence** - estas nederlanda popmuzika kantisto kaj kantaŭtoro. Li komencis sian muzikan karieron en 2014 kaj fariĝis duonfinalulo en la kvina sezono de *La Voĉo de Nederlando*. Laurence reprezentis Nederlandon en la Eŭrovido-Kantokonkurso 2019 per sia kanto *"Arcade"* kaj gajnis la konkurson, donante al Nederlando sian unuan Eŭrovidan venkon ekde 1975. *"Arcade"* fariĝis unu el la plej sukcesaj kantoj de la Eŭrovido-Kantokonkurso en elsendfluaj platformoj kaj internaciaj furorlistoj en la lastatempa historio.

Kategorio:Nederlandaj kantistoj
Kategorio:Popkantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Nederlando
Ruhi Instituto

La **Ruhi Instituto** estas eduka institucio, komence sub la aŭspicio de la Nacia Spirita Asembleo de la bahaanoj en Kolombio.

La bahaa komunumo antaŭvidas integran procedon de edukado el kiu rezultos "civilizacio kaj progreso - tio estas registaro, administrado, bonfarado, komercado, artoj kaj metioj, sciencoj, grandaj inventoj kaj eltrovoj kaj ellaboritaj institucioj, kiuj estas la agadoj esencaj por la homaro” kaj “la edukadon de ĉiuj anoj de la socio.” Arbab, Correa kaj de Valcarcel en la 1970-aj jaroj unue establis FUNDAEC-on en Kolombio kiel provon krei por tiaj celoj novan instruplanon. Kerna por ilia laboro estis la principo ke la esenco de la homaro estas spirita kaj ke helpi aliajn akiri spiritecon kondukos al avanco de la civilizacio.

De ĉi tiuj radikoj evoluis la Ruhi Fondaĵo (nomita per la nomo de la patro de la patro de Farzam Arbab kaj la nomon de David Ruhe) kiel parto de pli larĝa procedo de komunuma evoluado inter la bahaanoj de Kolombio, unue en la urbo Puerto Tejada apud Cali en la departemento Cauca. La Ruhi Instituto poste falis sub la gvidadon de la Nacia Spirita Asembleo de la bahaanoj de Kolombio. Ekde 1992 ĝi estis registrita kiel la “Ruhí Fondaĵo”, laŭleĝe sendependa neprofitcela organizaĵo.

Ruhi-kursoj aperis en vasta gamo da studcirkloj ankaŭ en diversaj aliaj landoj. Rezulte la materialoj inkluzivas ekzemplojn de kelkaj kulturoj. Ekde la fino de la 1990-aj jaroj la eduka procezo ĉirkaŭ la Ruhi Instituto vaste evoluis kiel metodo por avancigi komunumojn.

La tutmonda gvidinstitucio de la Bahaa Religio, nome la Universala Domo de Justeco, rimarkis la progreson de tiu agado, kaj ekde la fruaj 2000-aj jaroj plejparto de la Naciaj Spiritaj Asembleoj elektis adopti la kursmaterialojn de la Ruhi Instituto por la uzado en siaj landoj. La celo de la kursoj de la Ruhi Instituto estas “elvoki transforman lernosperton pere de lernantocentrita, spertobazita kaj kunlabora aliro ofertita de privataj monitoroj anstataŭ profesiaj instruistoj aŭ fakuloj.”

La kursoj estas adaptitaj por funkcii kun naturaj grupoj de lernantoj. La kursoj aplikas la koncepton “esti kaj fari” kaj la koncepton de “agi kaj pripensi” kiel kernan lernostrategion.

La materialoj preparita de la Ruhi Instituto koncentriĝas je la bahaaj skriboj kaj helpas la partoprenantojn kompreni tiujn tekstojn sur tri diversaj niveloj: La unua nivelo estas tiu de baza kompreno - kompreni la signifon de la teksto. La dua nivelo rilatas al la apliko de la tekstoj al diversaj realmondaj situacioj. Fine la tria nivelo pritraktas la implicojn de la diversaj citaĵoj je aliaj flankoj de bahaa kredado kaj agado.

La kursoserio de la Ruhi Instituto estas konceptita laŭ tri cikloj, kiuj ĉiuj koncernas la spiritan kaj moralan povigon de la kredantoj. La unua ciklo koncentriĝas je tio ke la individuo servu en sia medio surbaze de la instruoj de la Kredo. La dua ciklo estas dediĉita al la individuo kaj la komunumo kaj la tria kovras la individuon kaj la socion.

## Notoj 
Kategorio:Bahaismo
Bahaa Internacia Komunumo

La **Bahaa Internacia Komunumo** (BIK, angle BIC) estas internacia neregistara organizaĵo reprezentanta la membrojn de la Bahaa Kredo. Ĝi unue registriĝis en Marto 1948 ĉe la Unuiĝintaj Nacioj kaj aktuale havas filiojn en pli ol 180 landoj kaj teritorioj.

BIK celas “antaŭenigi mondan pacon pere de la kreado la kondiĉoj en kiu unueco ekaperas kiel la natura stato de homa ekzisto" antaŭenigante kaj aplikante principojn kiuj estas derivitaj de la instruoj de la Bahaa Kredo por evoluigi unuigitan kaj daŭripovan civilizacion.

La BIK ankaŭ laboras por la avanco de homaj rajtoj, la avanco de virinoj, universala edukado, la instigo al justa ekonomia evoluo, la protektadon de la medio kaj kreado de sento de mondcivitaneco.

Por atingi siajn celojn BIK kunlaboras kun registaroj, la Unuiĝintaj Nacioj kaj alia interregistaraj kaj neregistaraj organizaĵoj. En majo 1970 ĝi akiris konsultan statuson kun la Ekonomia kaj Socia Konsilio (ECOSOC) kaj en 1976 kun la Geinfana Fonduso de Unuiĝintaj Nacioj (UNICEF). En 1989 BIK establis laborrilaton kun la Monda Organizaĵo pri Sano kaj ĝi ankaŭ havas laborrilaton kun diversaj aliaj agentejoj kaj entreprenoj de Unuiĝintaj Nacioj, interalie la UN Evoluada Fonduso por Virinoj (UNIFEM) kaj la programon Monda Konserveja Observa Centro (UNEP) de la Unuiĝintaj Nacioj.

En la jaro 2000 ĉe la Jarmila Forumo de la Unuiĝintaj Nacioj bahaano estis invitita kiel la sola neregistara parolanto dum la pintokunveno.

La Bahaa Internacia Komunumo havas oficejojn ĉe la Unuiĝintaj Nacioj en Novjorko kaj Ĝenevo kaj reprezentejojn je regionaj komisionoj de Unuiĝintaj Nacioj kaj alia ĝiaj oficejoj en Addis-Abebo, Bankoko, Najrobo, Romo, Santiago, kaj Vieno.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Bahá'í International Community (BIC)

Kategorio:Bahaismo
132524 APL

'*132524 *APL'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono ne malproksima de orbita resonanco 4:9 kun Marso.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Laboratorio de Aplikata Fiziko Johns Hopkins ( : **APL**), kiu disvolvis multenombrajn kosmajn misiojn kiel *NEAR Shoemaker* al 433 Eroso, *MESSENGER* al Merkuro, kaj *New Horizons'' al 134340 Plutono kaj al la Kujper-zono.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Domblans - Voiteur (stacidomo)

**Domblans - Voiteur** estas franca stacidomo sur linio  - , situanta en  Domblans, apud Voiteur, en departemento , regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  Burgonjo-Franĉkonteo.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Mouchard - Bourg-en-Bresse (880000).

## Vidu ankaŭ 
* Domblans
* Voiteur

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Jura
Kategorio:Domblans
Voiteur

''''* estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Jura*, nomita laŭ la montaro Ĵuraso, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (). Fine de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Lons-le-Saunier kaj al la kantono Poligny.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Victoriens''.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Jura
* Domblans - Voiteur (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Komunumoj de Jura
Sidejo de Unesko

**Sidejo de Unesko** aŭ **Unesko-domo** (france: '''Maison de l'UNESCO'*), estas konstruaĵo inaŭgurita la 3-an de novembro 1958 ĉe 7 Place de Fontenoy en Parizo, Francio, por roli kiel la sidejo de Unesko. Ĝi estas konstruaĵo vizitebla laŭvole.

## Historio 
Inter 1946 kaj 1958, la sidejo de Unesko troviĝis en la malnova *Hôtel Majestic* (nun *Peninsula''), en la 16-a subdistrikto de Parizo.

En 1967, je distanco de kelkaj centoj da metroj, krom-sidejo aldoniĝis en la 15-a subdistrikto (1 rue Miollis).

## Desegno 
Le 3-hektara loko estis antaŭe okupata de kavaleria kazerno kaj artileria deponejo (la milita lernejo estas tute apud ĝia flanko).

La desegno de la sidejo de Unesko kombinis la laboron de tri arkitektoj: Bernard Zehrfuss (Francio), Marcel Breuer (Hungario) kaj Pier Luigi Nervi (Italio). Planoj estis ankaŭ konfirmitaj de internacia komitato de kvin arkitektoj: Lucio Costa (Brazilo), Walter Gropius (Germanio/Usono), Le Corbusier (Francio), Sven Markelius (Svedio) kaj Ernesto Nathan Rogers (Italio), kun la kunlaboro de Eero Saarinen (Finnlando).

## Priskribo 
La sep-etaĝa ĉefa konstruaĵo, en kiu estas la sekretariejo, formas tri-pintan stelon. Aldone la konferenca centro, kiun oni nomas la "akordiona konstruaĵo", troviĝas ĉe la suda angulo kun enirejo tra la avenuo Suffren, kaj kuba konstruaĵo, unue planita por konstantaj delegacioj kaj ne-registaraj organizaĵoj.

Ĉi tiuj konstruaĵoj okupas 30,350 kvadratajn metrojn terenon, tranĉita en la nordorienta angulo de la duonronda formo de la Place de Fontenoy. Ĝiaj limoj estas la avenuoj Saxony, Segur de Suffren, kaj Lowendal.

## Rilatoj kun Francio 
La tereno sub la konstruaĵo estas posedaĵo de la franca ŝtato. Laŭ dekreto de la 22a de decembro 1952, respondecas pri ĝi la Ministerio pri eksteraj aferoj por la uzo de Unesko. Tio efektiviĝas per luo de 99 jaroj, renovigebla kun simbola lupago (1000 frankoj jare), proksime al la fino de la luperiodo. Krome, la loĝejo de ĉi tiu interregistara organizaĵo sur la franca teritorio estas regata de sideja interkonsento kiu difinas ĝiajn privilegiojn kaj imunecojn. Ambaŭ interkonsentoj estis subskribitaj en Parizo je 1954, tiu je la 25a de junio kaj tiu ĉi je la 25a de julio.

La franca parlamento akceptis la luon per leĝo enleĝigita je la 6a de aŭgusto 1955, permesita de la prezidanto de la respubliko por ratifi la sidejan interkonsenton. La sideja interkonsento efektiviĝis je la 23a de novembro 1955. Ĝi eldoniĝis per dekreto de la 11a de januaro 1956.

centra|eta|700x700ra|Panoramo de Parizo de la supro de la sidejo de Unesko

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* La Falo de Ikaro (Picasso)

## Eksteraj ligiloj 
* 

## Fonto 
Kategorio:Unesko
Kategorio:Vizitindaĵoj en Parizo
Kategorio:Muzeoj en Parizo
Molinges

**Molinges** estas malaperinta franca  situanta en departemento , regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Molingiens*.

Ĝi nun formas parton de Chassal-Molinges.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Jura
* Molinges (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Chassal-Molinges
Kategorio:Malaperintaj komunumoj de Jura
Gábor Balassa (aktoro)

**Gábor Balassa** [balaŝa], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Balassa Gábor** estis hungara aktoro, infanaktoro, maristo.

Gábor Balassa naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la .

## Biografio 
Gábor Balassa dum la lernojaroj estis populara infanaktoro. Li akiris aktoran diplomon en Altlernejon pri Teatro kaj Filmo en 1962. Liaj ĉefinstruisto estis Zoltán Várkonyi. Li komencis sian aktoran karieron en Teatro Petőfi (Veszprém) (1962–1964), poste li ricevis rolojn en Gaja Teatro, Teatro de Kecskemét, Teatro Kisfaludy (1970–1973), Teatro Csokonai (Debrecen) (1973–1975), Teatro Thália (Budapeŝto) (1975–1977), pli poste li estis gastoaktoro en diversaj teatrejoj. Baldaŭ li estis maristo en eŭropaj maroj.

## Liaj teatraj roloj (elekto) 
* William Shakespeare:
** Somermeznokta sonĝo - Lysander
** Othello - Rodrigo
** Makbeto - filo de Macduff
* Mihály Csokonai Vitéz: *A méla Tempefői* - Csikorgó
* Gergely Csiky: *Az udvari kalap* - Beppo
* Imre Madách: La tragedio de l' homo - Kimon
* József Katona: *Bánk bán* - Ottó
* Ferenc Molnár: *Liliom* - filo

## Liaj filmaj roloj 
* *Erkel* (1952)
* *Én és a nagyapám* (1954) - Oszoli
* La kaporalo kaj la aliaj (1965)
* *Budai Nagy Antal* (1971) monaĥo Lukács
* *Visszaesők* (1983)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj infanaj aktoroj
Kategorio:Hungaraj maristoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
The Father (filmo, 2020)

***The Father*** ("La patro") estas franca-brita filmo eldonita en 2020. Ĝi estas reĝisorita de Florian Zeller kaj estas lia unua filmo. La scenaro estas verkita de Zeller kaj Christopher Hampton, adaptita de la teatraĵo de Zeller *Le Père*. La filmo rakontas pri viro kiu suferas demencon. Ĝi aperis ĉe la Festivalo Sundance 2020, kie ĝi ricevis tre bonajn recenzojn. 

Ĉe la Oskar-premioj, aktoro Anthony Hopkins gajnis premion pri plej bona vira aktoro, kaj Zeller kaj Hampton gajnis la premion pri plej bona scenaro. Hopkins ankaŭ gajnis BAFTA-premion pri plej bona vira aktoro, kaj Zeller kaj Hampton gajnis pro la plej bona adaptita scenaro.

Kategorio:Filmo
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2020
Kategorio:Malsanoj kaj perturboj en fikcio
Kategorio:Filmoj pri amnezio
Chassal (stacidomo)

**Chassal** estas fermita franca stacidomo sur linio Andelot-en-Montagne - , situanta en  Chassal, en departemento , regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Andelot-en-Montagne - La Cluse (878000).

## Vidu ankaŭ 
* Chassal
* Chassal-Molinges

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Jura
Kategorio:Chassal-Molinges
Seckendorff-palaco

La **Seckendorff-palaco** (germane: *Seckendorffsches Palais*) troviĝas en Altenburg en la germana federacia lando Turingio post la fama skato-puto. Rekte kontraŭe troviĝas la historia frizejo de Grosse.

## Historio 
La palaco konstruiĝis en 1724 laŭ la planoj de *Johann-Georg Hellbrunn*, post 1990 ĝi profesiece restaŭriĝis. Konstruigis ĝin la regna grafo *Friedrich Heinrich von Seckendorff*, kiu havis sian hereditan bienon ĉe Kastelo Meuselwitz. La iaman simplan akvoburgon li malavare pligrandigis al baroka kvar-ala komplekso. La plej konata loĝanto estis tamen la eldonisto kaj librovendisto Friedrich Arnold Brockhaus, kiu ekde 1816/17 metis surloke la fundamentan ŝtonon por la ekfloro de sia entrepreno en Lepsiko. Nuntempe uzas la ĉambrojn diversaj publikaj servoj (ekz. priteatra).

## Arĥitekturo 
Supre de la portalo videblas vostita balkono, je kies supro estas meza fenestro kun la nomoŝildo de la konstrumendinto. Rimarkiĝas la gabla triangulo kun reliefo el porfiro de la urbo Rochlitz. La militaj simboloj (pafilegoj, kuglegoj, tamburoj) dokumentas la soldatan rangon de Seckendorff kaj la aglo kun la grafokrono simbolas la regnan grafecon.

## Notoj 
Kategorio:Konstruaĵoj en Altenburg
Kategorio:Palacoj en Germanio