open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Šitboř

**Šitboř** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Poběžovice, en distrikto Domažlice. Ĝi troviĝas sude de Poběžovice. Estas ĉi tie registritaj 46 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Šitboř** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,62&nbsp;km².

## Historio 
Šitboř estis fondita verŝajne jam en la jaro 1248 kaj ĝi apartenas al la plej malnovaj municipoj en la regiono.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
Al la vilaĝo dominas relikto de preĝejo de sankta Mikolao, signifa gotika nemovebla memorindaĵo, kiu apartenas al unu el la plej malnovaj en la tuta regiono.

Kontraŭ la preĝejo poste troviĝas eksa paroĥo konstruita en la jaro 1805. En la vilaĝplaco kreskas en Bohemio nekutimaj arboj - morusoj.

## Naskiĝintoj 
En Šitboř ĉirkaŭ la jaro 1350 naskiĝis verkisto Jan ze Šitboře, konata ankaŭ kiel Jan z Teplé (Johannes von Tepl) resp. Jan ze Žatce (Johannes von Saaz). Li estis lernanto de humanisto Jan ze Středy (Johannes von Neumarkt), konfidenca amiko kaj kanceliero de Karolo la 4-a. Jan ze Šitboře estas aŭtoro de signifa mezepoka verko "Plugisto el Bohemio" (Der Ackermann aus Böhmen).

## Pluaj fotoj 

 Poběžovice, Šitboř, ruins of the church 2.jpg| Ruinoj de preĝejo de sankta Mikolao
 Poběžovice, Šitboř, ruins of the church.jpg| Kadukiĝanta turo de la preĝejo
 Poběžovice, Šitboř, common pond.jpg| Fiŝlago en la vilaĝplaco
 Poběžovice, Šitboř, common 2.jpg| Ŝoseo al Poběžovice

Kategorio:Poběžovice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Domažlice
Kategorio:Setlejoj en Bohemia arbaro
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Fideleco

La **fidelo** aŭ **fideleco** estas eco de iu, io **fidela**, nome Plenumanta kun konstanta akurateco kaj sindoneco la faritajn promesojn, ne trompanta la konfidon, Tenanta sian kredon malgraŭ la malfaciloj aŭ Konforma al originalo aŭ al vero, ekzakta. Ĝia origina signifo estas ligita al la lojal(ec)o (de persono rilate al senjoro aŭ reĝo) kaj la atento kaj obeo al devo. La vorto "fideleco" derivas de la latina vorto "fidelitas", kaj ĝia signifo estas servi al dio.

## Vidu ankaŭ 
* Lojaleco
* Malfidelo
* Respekto
* Malaltfidelo aŭ lofi estas muzika stilo

## Notoj 
Kategorio:Interpersona rilatado
Kategorio:Amo
Kategorio:Intimaj rilatoj
Kategorio:Etikaj principoj
Kategorio:Seksa fideleco
Malfidelo

[eta|220px|dekstre|***«Infedeltà»***: olepentraĵo sur tolo de [Paolo Veronese, inter 1575 kaj 1580.]]
La **malfidelo** aŭ **malfideleco** referencas, populare, al amaferaj rilatoj, ĉu longdaŭraj ĉu mallongdaŭraj, establitaj kun personoj aliaj disde la *oficiala ligo* kiu ofte restas sekrete kiel konsiderita minaco al la institucio de la familio. Kvankam laŭ la DRAE la termino (devena el latina *infidelĭtas, -ātis*) indikas malplenumon de la kompromiso de fidel(ec)o aŭ la manko de tiu. Sekve, la termino povas aludi al manko de lojal(ec)o aŭ rompo de tiu rilate al ajna kompromiso de moralo kiel la religio, la amikeco, la geedzeco (situacio konata kiel adolto) aŭ ajna alia rilato amafera aŭ erota. Tamen, populare la esprimo venis al aludo nur al amrilatoj por antonomazio, rezervante aliajn similajn esprimojn por aliaj rilatoj, kiel la apostateco por aludi al perfido en la religio aŭ la dizerto por aludi al perfido en politiko aŭ milito.

La **amafera malfidelo**, koncepto kun kiu ofte oni asocias la terminon, estas priskribita, ĝenerale, kiel la manko de la normiga pakto kiu limigas la nombron de personoj enmetitaj en amafera aŭ erota rilato kaj tiele establas la malpermeson havi aliajn rilatojn paralele, ĉu longdaŭraj ĉu mallongdaŭraj. Tiele, en la rilatoj kun tradicio monogamia la inkludo de tria partoprenanto kondukas al rompo de la interkonsento, dum en rilatoj pluramemaj tio okazas pro eniro de personoj eksteraj al la akceptita etoso. Laŭ tiu difino, *estis malfidela* estas rompi konscie aman aŭ seksan interkonsenton antaŭdecidita por la tipo de elektita rilato.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Ekstergeedzeca seksumo

Kategorio:Interpersona rilatado
Kategorio:Geedzeco
Kategorio:Intimaj rilatoj
Kategorio:Familio
Kategorio:Seksa fideleco
Montague (Teksaso)

**Montague** estas urbeto en la subŝtato Teksaso de Usono. Ĝi estas la administra centro de la samnoma kantono Montague, en la norda parto de Teksaso. Laŭ censa takso de [[]] ĝi havis  loĝantojn. 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Teksaso
Lojaleco

La **lojalo** aŭ pli bone **lojaleco** estas eco de iu, io lojala, nome Fidela al la estro, la reĝo, la registaro kaj Aganta konforme al tio, kion postulas la honoro, sincereco, fideleco al la promesoj. La lojaleco estas sindevontigo de persono aŭ civitano al ŝtato, reganto, komunumo, persono, idearo aŭ al si mem.

Ne estas interkonsento inter filozofoj pri tio al kio oni povas esti lojala. Kelkaj asertas, ke oni povas esti lojala al tre ampleksa gamo de aferoj, dum aliaj argumentas, ke oni povas esti lojala nur al alia persono kaj ke tio estas tre strikte interpersona rilato.

La lojaleco estas principo kiu esence konsistas en neniam nehelpi difinitan personon aŭ socian grupon al kiu oni estas unuigita per ligiloj ĉu de amikeco ĉu de alia socia rilato, tio estas, la plenumo de honoro kaj dankemo; la lojalo estas ligita ĉefe al la rilato en grupo. La lojaleco estas plenumo de tio postulita de la leĝoj de la fideleco, dankemo kaj de la honoro.

## Vidu ankaŭ 
* Fideleco

## Notoj 
Kategorio:Amo
Kategorio:Emocioj
Kategorio:Interpersona rilatado
Kategorio:Virtoj
Kategorio:Intimaj rilatoj
Kategorio:Ĉiutaga vivo
Kategorio:Etikaj principoj
Fediverso

eta|Proponita emblemo de la Fediverso
La **Fediverso** (vortokunfando inter "federacio" kaj "universo") aŭ **Federujo** estas reto de federaciitaj (interligitaj) serviloj, kiuj estas uzataj por TTT-eldonado (t.e. sociaj retoj, mikroblogoj, blogoj aŭ retejoj) kaj dosiera gastigado. Kvankam sendepende gastigataj, ili povas reciproke interkomuniki. Sur malsamaj serviloj (nodoj), uzantoj povas krei tiel nomatajn identecojn. Ĉi tiuj identecoj estas kapablaj komuniki trans la limoj de la nodoj, ĉar la programaro, kiu funkcias sur la serviloj, subtenas unu aŭ pliajn komunikajn protokolojn, kiuj sekvas la malferman normon. Kiel identeco sur la fediverso, uzantoj povas afiŝi tekston kaj dosierojn aŭ sekvi afiŝojn de aliaj identecoj. En kelkaj kazoj, uzantoj povas eĉ permesi al aliaj identecoj redakti siajn datumojn (kiel kalendarojn aŭ adresajn librojn).

## Historio 
En 2008, la interkona retejo *identi.ca* fondiĝis de Evan Prodromou. Li eldonis la programaron *GNU social* sub libera permesilo (la GNU-Affera Ĝenerala Publika Permesilo, AGPL). Krom tiu servilo, *identi.ca*, estis nur malmultaj aliaj okazoj ekzistantaj, funkciigataj de homoj por sia propra uzo. Tio ĉi ŝanĝiĝis en 2011/2012 kiam *identi.ca* ŝanĝis al alia programaro, nome *pump.io*. Pluraj novaj nodoj de *GNU social* estis kreitaj. Samtempe kiel *GNU social*, aliaj projektoj kiel Friendica, Hubzilla, Mastodon kaj Pleroma integrigis la protokolon OStatus, tiel etendante la fediverson.

Dume, aliaj komunikaj protokoloj evoluis, kiuj integriĝis diversmaniere en la platformoj. En januaro 2018, la Konsorcio de TTT prezentis la protokolon ActivityPub, celante plibonigi la kunfunkcieblecon inter la platformoj. En aŭgusto 2018, ĉi tiu protokolo estas subtenata de dek tri platformoj.

### Gab 
La 4-an de julio 2019, la ekstremdekstra interkona retejo Gab, kiu ligiĝas al diversaj okazoj de blankulsuperisma perforto, aliĝis al la Fediverso, ŝanĝante sian retejon al forko de Mastodon (nome *Gab Social*). La Mastodon-projekto eldonis komunikaĵon kondamnante Gab kaj la plimulto el nodoj elektis bari Gab-on de federaciiĝo kun ili.

## Komunikaj protokoloj uzataj en la Fediverso 
eta|Kelkaj federaciitaj interkonaj platformoj kaj iliaj manieroj interligiĝi
Ĉi tiuj komunikaj protokoloj, kiuj realigas malfermajn normojn, estas uzataj en la Fediverso:
* ActivityPub
* DFRN
* Diaspora Network
* OStatus
* XMPP
* Zot kaj Zot/6

## Fediversaj programaraj platformoj 
La programaroj, kiuj konsistigas la Fediverson, ĉiuj estas liberaj. Kelkaj el ili stile similas al Twitter (ekzemple, Mastodon, Misskey, GNU social kaj Pleroma, kiuj estas similaj laŭ sia mikrobloga funkcio), dum aliaj inkludas pli da komunikado kaj transakciaj elektoj, kiuj estas anstataŭe kompareblaj al Google+ aŭ Facebook (kiel en la kazoj de Friendica kaj Hubzilla).

## Referencoj 
Kategorio:Retejoj aperintaj en 2008
Kategorio:Sociaj retejoj
Kategorio:Libera programaro
Kategorio:Blogado
Rohinĝa lingvo

La **rohinĝa** estas lingvo kiu apartenas al la hindarja lingvaro, parenca al la bengala (tamen ambaŭ lingvoj ne estas tute reciproke kompreneblaj) kaj precipe parolata en Ĉitagongo, unu el la ok administraj regionoj de Bangladeŝo kaj en Raĥine ĉefe fare de Rohinĝoj en Birmo. La rohinĝa parolata en Ĉitagongo (la satgaja) kaj la rohinĝa estas konsiderataj esti reciproke interkompreneblaj 

La rohinĝa lingvo estis transskribita per pluraj alfabetoj:

* La araba alfabeto en sia urdua varianto;
* La birma alfabeto;
* La alfabeto hanifi, nova alfabeto derivata de la araba kun la aldono de kvar latinaj kaj birmaj karaktroj;
* Freŝdata adapto de la latina alfabeto kiu uzas la 26 literojn de A ĝis Z kaj 2 kromajn literojn: Ç (por la ɽ retroflekso) kaj Ñ (karakterizante nazalan vokalon). Por reprezenti plej eble proksime la rohiĝan fonologion, la alfabeto ankaŭ uzas kvin akcentajn vokalojn (á, é, í, ó, ú).

## Vidu ankaŭ 
Listo de lingvoj de la mondo

## Referencoj 
## Bibliografio 
(angla) Faktoj pri la rohinĝa lingvo, eld. Tradukistoj Sen Landlimoj

## Eksteraj ligiloj 
Irene Scott, *One year into the Rohingya refugee response, a language evolves with its people* (Post unu jaro kun la rohiĝaj rifuĝintoj, lingvo evoluas kun ĝia popolo), Tradukistoj sen landlimoj (TWB), la 24-an de aŭgusto 2018.

Kategorio:Rohinĝoj
Kategorio:Hindarja lingvaro
Kategorio:Lingvoj de Birmo
Kategorio:Skriboj kun kvarliteraj kodoj laŭ ISO 15924
Kategorio:Lingvoj Subjekto-Objekto-Verbo
Kontraŭvirina perforto

[eta|Virino batata per bastono ([Goya). La perforto kontraŭ virinoj ne estas nova fenomeno.]]
[eta|319px|Membro de [talibano batas virinon en Kabulo, ĉefurbo de Afganio, ĉar ŝi aperis sen burko publike.]]
**Kontraŭvirina perforto** estas tiu fifarita kontraŭ virino pro ŝia kondiĉo de virino. Tio estus «konsekvenco de la diskriminacio suferita kaj jure kaj en la praktiko, kaj la persistado de malegaleco pro ĝenraj tialoj».

En tiu perforto aperas nombraj aspektoj kiuj gamas el diskriminacio kaj disdegno ĝis la fizika, seksa parola agreso aŭ alimaniere psikologia perforto kaj virinmurdo, kio montriĝas en diversaj etosoj de la socia, labora kaj politika vivoj, inter kiuj troviĝas la propra familio, la lernejo, la religioj kaj la ŝtato, inter aliaj.

En 1993, la Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj aprobis la *Deklaron pri la nuligo de la perforto kontraŭ virinoj*, kaj en 1999, pro propono fare de Dominga Respubliko kun la apogo de 60 pliaj landoj, oni deklaris la 25-an de novembro Internacia Tago por la Nuligo de la Perforto kontraŭ virinoj.

En 2008 la Ĝenerala Sekretario de la Unuiĝintaj Nacioj enkondukis la kampanjon «Unuiĝintaj por finigi la perforton kontraŭ virinoj» alvoke al la «imperio de la leĝo» kiel vehiklo por ties elradikigo. Unu el ties celoj estis klopodo ke por 2015 ĉiuj landoj estu adoptintaj specifajn leĝojn kontraŭ tiu tipo de perforto kongrue kun la internaciaj reguloj pri homaj rajtoj.

En februaro de 2008 la Ĝenerala Sekretario de la Unuiĝintaj Nacioj Ban Ki-moon lanĉis la kampanjon *Unuiĝu por finigi la perforton kontraŭ virinoj*, proklamante la 25an de ĉiu monato *Oranĝa Tago*. Inter aliaj agadoj, en tiu tago oni invitas vesti iun vesteron tiukoloran por enfazi la alvokon elradikigi la perforton kontraŭ virinoj.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Devigita geedzeco
* Hejma perforto
* Virinmurdo
* Virina seksa mutilado
* Honormurdo


Kategorio:Feminismo
Kategorio:Mizogineco
Kategorio:Seksismo
Kategorio:Sekskomerco
Giuseppe Prinzi

eta|maldekstre|Giuseppe Prinzi: Alegoria statuo de Mesino (1852)

**Giuseppe PRINZI** (Mesino, 1825 - Frascati, 1895) estis itala skulptisto.

Li komencis studi en Mesino kun Letterio Subba kaj Tomaso Aloisio Juvarra kaj pluigis trejnadon en la Akademio de Sankta Luko en Romo kun Petro Tenerani.

Liaj statuoj troviĝas en multaj urboj en Italio, inkluzive de Romo, Napolo kaj Mesino, lia hejmurbo.

## Referencoj 
Kategorio:Italaj skulptistoj de la 19-a jarcento
79889 Maloka

'*79889 *Maloka'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la venezuela astronomo Orlando A. Naranjo elde la Nacia Astronomia Observatorio de Llano del Hato en Merido (Venezuelo)

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Interaktiva Centro pri Scienco kaj Teknologio Maloka, interaktiva scienca muzeo en Bogoto, Kolombio. *Maloka'' estas derivata nomo signifanta "ĉies domo". Nomo sugestita de junaj anoj de la sciencaj kluboj en Bogoto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Orlando A. Naranjo
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Imre Kubovics

**Imre Kubovics** [kuboviĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kubovics Imre** estas hungara geologo, altlerneja instruisto.

Imre Kubovics naskiĝis la  en Veľká Mača (Ĉeĥoslovakio, nun en Slovakio).
 
## Biografio 
Imre Kubovics apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio. La kutiman lernadon disrompis la 2-a mondmilito, li estis helpsoldato (1944), poste militkaptito (1945). Post hejmenveno pro Dekretoj de Beneš li rifuĝis al Hungario kaj en 1947 li maturiĝis. Inter 1947-1949 li studis en Teknikuniversitato de Budapeŝto, poste li akiris geologian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1953. Li estis samloke asistanto (1954-1958), lektoro (1958-1966), docento (1966-1975), katedrestro (1966-1993), dekano (1977-1983), fine ekde 1996 emerita profesoro. Intertempe li doktoriĝis en la universitato en 1962, li kandidatiĝis post 4 jaroj, li doktoriĝis ĉe la Hungara Scienca Akademio en 1975. Li ricevis premiojn inter 1965-2007.

## Liaj libroj 
* *Kőzetmikroszkópia I. A kőzetmikroszkópia módszertana* (1992)
* *Kőzetmikroszkópia II. A kőzetalkotó ásványok.* (1993)
* *Általános kőzettan, A földövek kőzettana* (2008)

## Elektitaj artikoloj (kun aliaj) 
* *Evolution of Extraterrestrial Materials and Structures* (1994)
* *New results from the Kaba meteorite Part I.* (2000)
* *New studies on meteorites from Hungary: Corrections in the London Meteorite Catalogue dataset* (2001)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* https://www.elte.hu/content/kubovics-imre-90.e.4159

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj geologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Borovice (Horšovský Týn)

**Borovice** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Horšovský Týn en distrikto Domažlice. Ĝi troviĝas 4&nbsp;km norde de Horšovský Týn. Kondukas tra ĉi tie ŝoseo II/193. En la jaro 2009 estis ĉi tie registritaj 21 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Borovice situas en katastra teritorio **Borovice u Horšovského Týna** kun areo 2,73&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1312.

## Loĝantaro
## Memorindaĵoj 
* Kapeleto de sankta Virgulino Maria

## Fotogalerio 

 Horšovský Týn, Borovice, common pond.jpg| Fajroestingista rezervujo
 Horšovský Týn, Borovice, chapel.jpg| Kapelo en vilaĝplaco
 Horšovský Týn, Borovice, road No. 193.jpg| Ŝoseo II/193 en tirvojo tra la vilaĝo

Kategorio:Horšovský Týn
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Domažlice
Kategorio:Setlejoj en Plasa montetaro
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Borovice

Nomon **Borovice** havas pluraj setlejoj:
* Borovice (Mukařov) – parto de municipo Mukařov en distrikto Mladá Boleslav
* Borovice (Libníkovice) – parto de municipo Libníkovice en distrikto Hradec Králové
* Borovice (Horšovský Týn) – parto de urbo Horšovský Týn en distrikto Domažlice
Protealoj

La **protealoj** () estas planta ordo el la dukotiledonaj angiospermoj. Tiu ordo enhavas 4 familiojn, ĉirkaŭ 70 genrojn kaj preskaŭ 1400 speciojn (la tipa genro), makadamio, platano, aŭ ankaŭ nelumbo.

## Taksonomio 
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (14 maj. 2020), jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

**Angiospermae* - angiospermoj
***Proteales* Juss. ex Bercht. & J.Presl - protealoj
****Nelumbonaceae* A.Rich. - nelumbacoj
****Platanaceae* T.Lestib. - platanacoj
****Proteaceae* Juss. - proteacoj
****Sabiaceae* Blume - sabiacoj

## Referencoj 
Kategorio:Magnoliofitoj
Kategorio:Protealoj
Dolní Metelsko

**Dolní Metelsko** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Horšovský Týn en distrikto Domažlice. Ĝi troviĝas proksimume 4&nbsp;km nordokcidente de Horšovský Týn. En la jaro 2009 estis ĉi tie registritaj 26 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Dolní Metelsko** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,35&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1115.

## Loĝantaro
## Fotogalerio 

 Horšovský Týn, Dolní Metelsko, house No. 33.jpg| Domo n-ro 33 kun riparita fasado
 Horšovský Týn, Dolní Metelsko, common.jpg| Vilaĝplaco
 Horšovský Týn, Dolní Metelsko, Dolní hornometelský pond.jpg| Suba fiŝlago en Horní Metelsko

Kategorio:Horšovský Týn
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Domažlice
Kategorio:Setlejoj en Subbohemiaarbara montetaro
Kategorio:Setlejoj en Plasa montetaro
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Lazce (Horšovský Týn)

**Lazce** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Horšovský Týn en distrikto Domažlice. Ĝi troviĝas proksimume 3&nbsp;km sudoriente de Horšovský Týn. En la jaro 2009 estis ĉi tie registritaj 15 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Lazce situas en katastra teritorio **Horšovský Týn** kun areo 19,77&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1177.

## Loĝantaro
## Fotogalerio 

 Horšovský Týn, Lazce, house No. 5.jpg| Disfaliĝanta domo n-ro 5
 Horšovský Týn, Lazce, pond.jpg| Fiŝlago kun saliko
 Horšovský Týn, Lazce, house No. 7.jpg| Domo n-ro 7

Kategorio:Horšovský Týn
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Domažlice
Kategorio:Setlejoj en Plasa montetaro
Veraj papagoj

La **veraj papagoj** aŭ **papagoideaj** (*Psittacoidea*) estas superfamilio de birdoj el ordo papagoformaj. Ĝi enhavas 3 familiojn kaj entute ĉ. 350 speciojn de papagoj de multaj regionoj de la mondo: Meksiko, Centra Ameriko, Sudameriko, Subsahara Afriko, Barato, Sudeosta Azio, Aŭstralio kaj Oceanio ĝis Polinezio. Al veraj papagoj apartenas tiaj konataj papagaj specioj kiel araoj, konuroj, lorioj, amazonaj papagoj, ,  ktp.

Aliaj du superfamilioj de papagoformaj estas *Cacatuidea* (kakatuideaj) kaj *Strigopoidea* (novzelandaj papagoj).

## Sistematiko
Sistematiko de papagoj, aparte la veraj papagoj, dum longa tempo estis necerta kaj pridubebla. Ĉi-sekve estas la plej nova varianto de klasado surbaze de la plej freŝaj eksploroj en jaro 2020:

Familio Psittacidae, Novmondaj kaj afrikaj papagoj
*Subfamilio Psittacinae: Du afrikaj genroj, *Psittacus* and *Poicephalus*
*Subfamilio Arinae (neotropisaj papagoj)
**Tribo Arini: 17 vivantaj genroj kaj unu formortinta
**Tribo Androglossini: 7 genroj
**klado (aŭ tribo) *Amoropsittacini*: 4 genroj
**klado (aŭ tribo) *Forpini*: 1 genro
**(aliaj triboj): 5 genroj

Familio Psittrichasiidae, Papagoj de Hindia oceano
*Subfamilio Psittrichasinae: unu specio, la papago de Pesquet
*Subfamilio Coracopsinae: unu genro kun kelkaj specioj

Familio Psittaculidae, Aziaj kaj Aŭstralaziaj papagoj
*Subfamilio Platycercinae
** Tribo Pezoporini: teraj papagoj
** Tribe Platycercini: larĝvostaj papagoj
*Subfamilio Psittacellinae: unu genro *Psittacella* (tigraj papagoj) kun kelkaj specioj
*Subfamilio Loriinae
** Tribo Loriini: lorioj
** Tribo Melopsittacini: unu specio, la onda papago
** Tribo Cyclopsittini: figaj papagoj
*Subfamilio Agapornithinae: 3 genroj
*Subfamilio Psittaculinae
** Tribo Polytelini: 3 genroj
** Tribo Psittaculini: 6 vivantaj kaj 2 formortintaj genroj
** Tribo Micropsittini (nanaj papagetoj): unu genro *Micropsitta* kun 6 specioj

## Bildaro 

Rhynchopsitta pachyrhyncha -captive-8a-4c.jpg|*Rhynchopsitta pachyrhyncha*
Psittrichas fulgidus WILHELMA 2008.jpg|Papago de Pesquet
Trichoglossus haematodus -Jurong Bird Park, Singapore -Dec2009.jpg|*Trichoglossus haematodus*

## Referencoj
Kategorio:Papagoj
Kategorio:Papagedoj
Velké Předměstí

**Velké Předměstí** estas parto de urbo Horšovský Týn en distrikto Domažlice en Ĉeĥio. Ĝi troviĝas sudoriente de Horšovský Týn, sude de Radbuza. Kondukas tra ĉi tie I/24 kaj ŝoseo II/193. En la jaro 2009 estis ĉi tie registritaj 364 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Velké Předměstí situas en katastra teritorio **Horšovský Týn** kun areo 19,77&nbsp;km².

## Loĝantaro
## Fotogalerio 

 Horšovský Týn, Husovo square.jpg| Placo de Hus
 Horšovský Týn, train station.jpg| Stacidomo
 Horšovský Týn, church of St. Apollinaire, window.jpg| Gotika fenestro de preĝejo de sankta Apolinaro el Raveno
 Horšovský Týn, Nádražní street.jpg| Strato Nádažní ĉe la preĝejo

Kategorio:Horšovský Týn
Kategorio:Setlejoj en Subbohemiaarbara montetaro
Kategorio:Setlejoj en Plasa montetaro
Kategorio:Setlejoj sur Radbuza
Horšov

**Horšov** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Horšovský Týn en distrikto Domažlice. Ĝi troviĝas proksimume 1&nbsp;km nordokcidente de Horšovský Týn. Kondukas tra ĉi tie ŝoseo II/200. En la jaro 2009 estis ĉi tie registritaj 59 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Horšov** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 4,49&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1184.

## Loĝantaro
## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de Ĉiuj Sanktuloj
* Dia torturo

## Fotogalerio 

HorsovOrtschaft 02.JPG| Horšov
HorsovOrtschaft 04.JPG| Horšov
HorsovOrtschaft 06.JPG| Horšov
Horsov kostel.jpg|Horšov, preĝejo

Kategorio:Horšovský Týn
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Domažlice
Kategorio:Setlejoj en Subbohemiaarbara montetaro
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Aurél Liffa

**Aurél Liffa,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Liffa Aurél** estis hungara geologo, mineralogo, altlerneja instruisto, institutestro. Li estis malkovrinto de la hungara kaolino.
eta|Memortabulo pri Aurél Liffa
Aurél Liffa naskiĝis la  en Korpona (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Krupina en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Aurél Liffa maturiĝis en luterana liceo en Selmecbánya en 1891, poste li akiris diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1895. Liaj plej gravaj instruistoj estis Károly Than, Béla Lengyel (1844), Vince Wartha, Miksa Hantken, József Sándor Krenner, Sándor Schmidt, Loránd Eötvös. Post siaj studoj li laboris 5 jarojn en Hungara Nacia Muzeo, sed li estis ankaŭ soldato kaj asistanto en la universitato. En 1900 li eklaboris en la geologia instituto, post 6 jaroj li doktoriĝis en la universitato kaj en 1909 li plustudis en Heidelberg. En la sekva jaro li habilitiĝis en Reĝa Universitato palatino József. Li batalis dum la 1-a mondmilito. En 1934 li estis nomumita institutestro, en la sekva jaro li pensiuliĝis. Li kandidatiĝis en 1955. Tiutempe li partoprenis en serĉado de perlitoj. Li ricevis premiojn inter . Li havis edzinon, kiu naskis gefilojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Adatok a ceyloni chrysoberyll kristálytani ismeretéhez* (1902)
* *Az Ecsedi-láp agrogeológiai viszonyai* (kun aliaj, 1906)
* *Adatok a krassószörényi bányavidék ásványainak kristálytani és chemiai ismeretéhez* (kun Kálmán Emszt, 1920)
* *Telkibánya ércelőfordulásának viszonyai* (1925)
* *Az Eperjes-Tokaji hegység geológiai felvételének eddigi eredményei s a felvétel ez idő szerinti helyzete* (1943)
* *Az ungvárit (klóropál) újabb előfordulása* (1947)
* *Telkibánya környékének földtana és kőzettana* (1953)

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto (2002)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj geologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj mineralogoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Valdorf (Horšovský Týn)

**Valdorf** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Horšovský Týn en distrikto Domažlice. Ĝi dividiĝas en *Dolní Valdorf* kaj *Horní Valdorf*. En la jaro 2009 estis ĉi tie registritaj 29 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Valdorf situas en katastra teritorio **Horšovský Týn** kun areo 19,77&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1789.

## Loĝantaro
## Preĝejoj kaj kapeloj 
En pseŭdogotika kapelo en Dolní Valdorf (datumado 1910) su digo de fiŝlago estas restaĵoj de epoka altaro sen bildo.

## Fotogalerio 

Dosiero:Village green in Horní Valdorf (02).jpg|Horní Valdorf
Dosiero:Homestead ev.č. 2 in Horní Valdorf.jpg|Horní Valdorf
Dosiero:Homestead čp. 25 in Horní Valdorf.jpg|Horní Valdorf
Dosiero:Dolní Valdorf (020).jpg|Dolní Valdorf
Dosiero:Dolní Valdorf (005).jpg|Dolní Valdorf

Kategorio:Horšovský Týn
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Domažlice
Kategorio:Setlejoj en Subbohemiaarbara montetaro
Plzeňské Předměstí (Horšovský Týn)

**Plzeňské Předměstí** estas parto de urbo Horšovský Týn en distrikto Domažlice en Ĉeĥio. Ĝi troviĝas oriente de Horšovský Týn. En la jaro 2009 estis ĉi tie registritaj 162 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Plzeňské Předměstí situas en katastra teritorio **Horšovský Týn** kun areo 19,77&nbsp;km².

## Loĝantaro
## Fotogalerio 

 HorsovskyTynKapuzinerKloster 01.JPG| Kapucena monaĥejo
 Horšovský Týn, Plzeňské Předměstí, chapel.jpg| Kapelo ĉe la monaĥejo
 Horšovský Týn, Plzeňské Předměstí, intersection.jpg| Vojkruciĝo de stratoj Plzeňská kaj Gorkého
 Horšovský Týn, Plzeňské Předměstí, house No. 79.jpg| Vilao de entrepreno Lesy ČR

Kategorio:Horšovský Týn
Kategorio:Setlejoj sur Radbuza
Kategorio:Setlejoj en Plasa montetaro
Dolní Huť

**Dolní Huť** (germane *Unterhütten*) estas pereinta vilaĝo en Ĉeĥio, en distrikto Domažlice. Ĝi situadis ĉe bohemia-bavaria limoj, sur maldekstra bordo de rojo Černý potok ĉe marĉa regiono de ties alfluanto. Laŭ administra flanko ĝi falis sub nun ankaŭ pereinta municipo Švarcava.

## Historio
La domaro estis fondita fare de Vidšpergáridoj ĉirkaŭ la jaro 1740 komune kun vitrofarejo, sed kiu nelonge post tio pereis. Antaŭ la dua mondmilito estas ĉi tie indikataj 47 konstruaĵoj, post la milito kaj pro sekva ellandigo de germana loĝantaro ĝi ne estis ĝisloĝigita kaj en la 1950-aj jaroj en konekso kun kreo de limzono ĝi estis egaligita kun la tero. Ĝis hodiaŭ estas videbla la kerno komune kun vilaĝplaca fiŝlageto. Sed ĉar la vilaĝo troviĝis en marĉa tereno kaj nuntempe jam ne estas alireblaj vojoj tro videblaj, la loko estas malfacile alirebla.

## Rilataj artikoloj
* Landlimo de Ĉeĥio kaj Germanio

## Pluaj fotoj

Unterhuetten 02.jpg|Tabulo kun informo pri pereinta vilaĝo
Unterhuetten 10.jpg|Loko de la pereinta vilaĝo Dolní Huť

## Eksteraj ligiloj
* Dolní Huť en zanikleobce.cz

Kategorio:Švarcava (distrikto Domažlice)
Kategorio:Pereintaj setlejoj en distrikto Domažlice
Kategorio:Setlejoj en Bohemia arbaro
Kategorio:Pereintaj setlejoj sur landlimo de Ĉeĥio kaj Germanio
Semošice

**Semošice** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Horšovský Týn en distrikto Domažlice. Ĝi troviĝas proksimume 4&nbsp;km oriente de Horšovský Týn. Kondukas tra ĉi tie fervojlinio Staňkov–Poběžovice kaj ŝoseo I/26. En la jaro 2009 estis ĉi tie registritaj 68 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Semošice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 10,65&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1287.

## Loĝantaro
## Memorindaĵoj 
* Kapelo
* Domo n-ro 24

## Fotogalerio 

 Semosice - pozarni zbrojnice.jpg| Fajroestingista armilejo

Kategorio:Horšovský Týn
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Domažlice
Kategorio:Setlejoj en Plasa montetaro
Kategorio:Setlejoj sur Radbuza
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Hašov

**Hašov** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Horšovský Týn en distrikto Domažlice. Ĝi troviĝas proksimume 7&nbsp;km nordokcidente de Horšovský Týn. En la jaro 2009 estis ĉi tie registritaj 16 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Hašov** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,19&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1397.

## Loĝantaro
## Fotogalerio 

 Horšovský Týn, Hašov, common.jpg| Ludejo en vilaĝplaco
 Horšovský Týn, Hašov, house No. 8.jpg| Domo n-ro 8
 Horšovský Týn, Hašov, common 2.jpg| Vilaĝplaco

Kategorio:Horšovský Týn
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Domažlice
Kategorio:Setlejoj en Subbohemiaarbara montetaro
Malé Předměstí

**Malé Předměstí** estas parto de urbo Horšovský Týn en distrikto Domažlice en Ĉeĥio. Ĝi troviĝas sude de Horšovský Týn. En la jaro 2009 estis ĉi tie registritaj 321 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Malé Předměstí situas en katastra teritorio **Horšovský Týn** kun areo 19,77&nbsp;km².

## Loĝantaro
## Fotogalerio 

 Horšovský Týn, Malé Předměstí, II. pětiletky street.jpg| Vendejo en strato II.&nbsp;pětiletky
 Horšovský Týn, Malé Předměstí, Suchanovova street.jpg| Malpli nova loĝdomaro
 Horšovský Týn, Malé Předměstí, elemetray school.jpg| Lernejo ĉe parko
 Horšovský Týn, Malé Předměstí, Karla Čapka street.jpg| Pli nova loĝdomaro

Kategorio:Horšovský Týn
Kategorio:Setlejoj en Subbohemiaarbara montetaro
Daniel Morin

**Daniel MORIN** naskiĝita la 24-an de aŭgusto 1966 estas franca ĵurnalisto, humuristo, kronikisto kaj radioprezentisto.

## Biografio 
Daniel Morin komencis karieron de humura radioprezentisto en 1999. Unue li laboris en privata radiostacio Ouï-FM. Poste li eklaboris en France Inter en 2005, en la elsendo de Stephane Bern, *le fou du roi* (reĝbufono) ĝis 2011. Li laboras regule kun Albert Algoud.

Li konservis sian laboron kun la diversaj anoncistoj de la tagmeza prezentaĵo, Isabelle Giordano en 2011, Frederic Lopez en 2012 kaj Nagui, en 2014. De 2017, li prezentis elsendon *Vous les femmes*, dimanĉe de la 17a ĝis la 18a.

[eta|kroniko de Daniel Morin sur la ondoj de [France Inter en majo 2012]]
Li aperis en malgrandaj roloj en kino kaj televido.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Francaj ĵurnalistoj de la 20-a jarcento
Kategorio:Francaj ĵurnalistoj de la 21-a jarcento
Kategorio:Francaj radio-kunlaborantoj
Kategorio:Francaj humuristoj
Preĝejo Sankta Mikaelo (Herencsény)

La **preĝejo Sankta Mikaelo** estas romkatolika monumento historia en Hungario, en vilaĝo Herencsény.

## Historio 
Estis konstruita romanika rotondo (la nuna sanktejo) en la 13-a jarcento, en la sekva jarcento estis alkonstruita navo. En 1852 ĝi estis pligrandigita, kaj turo estis konstruita. La orgeno estis farita en 1910. En 2012 la preĝejo estis renovigita.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola en tombejo. En la fasado la kvadrata turo plene reliefas. La eniro estas tra la turo. Apud la turo dekstre estas ŝtuparo supren al la galerio. La navo finiĝas en hufoforma absido, al kiu sakristio aliĝas. La eksteraj muroj estas senornamaj, sed menciiĝas 2 romanikaj fenestroj ĉe la absido kaj gotika enmurita pordo ĉe la navo. Tegmento de la rotondo estas konusa kaj estas kovrita per kupraj lamenoj. Interne 2 pilieroj tenas la galerion. La internaj muroj estis pentritaj depost 1965.

Kermeso okazas en la plej proksima dimanĉo al 29-a de septembro.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto

Herencsény
Herencsény
Kategorio:Herencsény
László Makra

**László Makra** [lAslO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Makra László** estis hungara klimatologo, altlerneja instruisto.

László Makra naskiĝis la  en Siklós.

## Biografio 
László Makra maturiĝis en gimnazio en Komló en 1970, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Attila József en 1976. Post la diplomo li estis asistanto ĝis 1979, lektoro inter 1980-1997, docento inter 1997-2016, poste profesoro. En tiu instrua periodo li doktoriĝis en la universitato en 1978, li akiris sciencan gradon Ph.D. en 1995 kaj habilitiĝo okazis en 2004. Li studvojaĝis en Indonezio (1989), Ĉinio (1993) kaj Brno (1996) kaj li gvidis ekspediciojn al Ĉinio (1990, 1994), Indonezio (1996) kaj Brazilio (1998). Plej ofte li okupiĝas pri rilatoj inter polenoj meteologio kaj klimato. Li ricevis stipendion en 2001, premiojn en 2002 kaj 2005.

## Liaj disertaĵoj 
* *Secular time array and periodical components of large-scale weather situations in Hungary* (1978)
* *Analysis of statistical characteristics of the sea-level pressure field for the whole Earth* (1995)
* *Regional and local scale air pollution researches* (2004)

## Elektitaj artikoloj (kun aliaj) 
* *Enrichment of desert soil elements in Takla Makan dust aerosol* (2002)
* *Forecasting ragweed pollen characteristics with nonparametric regression methods over the most polluted areas in Europe* (2011)
* *Biogeographical estimates of allergenic pollen transport over regional scales: common ragweed and Szeged, Hungary as a test case* (2016)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj klimatologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj meteologoj
Nová Ves (Horšovský Týn)

**Nová Ves** estas urba parto de urbo Horšovský Týn en distrikto Domažlice en Ĉeĥio. Ĝi troviĝas sude de Horšovský Týn. Kondukas tra ĉi tie ŝoseo II/197. En la jaro 2009 estis ĉi tie registritaj 35 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Nová Ves situas en katastra teritorio **Horšovský Týn** kun areo 19,77&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1787.

## Loĝantaro
## Fotogalerio 

 Horšovský Týn, Nová Ves, Vrchlického street.jpg| Strato Vrchlického
 Horšovský Týn, Nová Ves, Novoveský pond.jpg| Fiŝlago en Nová Ves
 Horšovský Týn, Nová Ves, chapel.jpg| Kapelo ĉe ŝoseo

Kategorio:Horšovský Týn
Kategorio:Setlejoj en Subbohemiaarbara montetaro
Kategorio:Setlejoj sur Radbuza
Laŭraloj

La **laŭraloj** () estas planta ordo el angiospermoj. Tiu ordo enhavas 7 familiojn kaj ĉirkaŭ 3250 speciojn.

## Taksonomio 
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (30 apr. 2020), jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj (ĝis ordoj), kaj ties Esperantaj nomoj:

* *Angiospermae* - angiospermoj
** *Laurales* Juss. ex Bercht. & J.Presl - laŭraloj
*** *Atherospermataceae* R.Br. - aterospermacoj
*** *Calycanthaceae* Lindl. - kalikantacoj
*** *Gomortegaceae* Reiche - gomortegacoj
*** *Hernandiaceae* Blume - hernandiacoj
*** *Lauraceae* Juss. - laŭracoj
*** *Monimiaceae* Juss. - monimiacoj
*** *Siparunaceae* (A.DC.) Schodde - siparunacoj

## Referencoj 
Kategorio:Magnoliofitoj
Kategorio:Laŭraloj
Horní Huť

**Horní Huť** (germane *Oberhutte*) estas pereinta vilaĝo en Ĉeĥio, en distrikto Domažlice. Ĝi situadis ĉe bohemia-bavaria limoj, sur maldekstra bordo de rojo Černý potok sur deklivo de monteto nomata Pod Horní hutí. Laŭ administra flanko ĝi falis sub nun ankaŭ pereinta municipo Švarcava.

## Historio
En la 17-a jarcento estis sur tiu ĉi loko, tiam ankoraŭ en Bavario, konstruita vitrofarejo kaj ĉirkaŭ ĝi ekkreskis domaro. Pase de la 18-a jarcento la vitrofarejo pereis. En la jaro 1766 okazis reguligo de la limoj, do Horní Huť fariĝis konsisto de Bohemio. Al la jaro 1930 estas ĉi tie menciataj 59 domoj, kiuj estis post ellandigo de germanoj kaj sekva kreo de limzono en la 1950-aj jaroj detruitaj. Hodiaŭ la loko estas tute surkreskinta, ununuran restaĵon prezentas torzo de kruco ĉe vojo al ankaŭ pereinta municipo Hraničná.

## Rilataj artikoloj
* Landlimo de Ĉeĥio kaj Germanio

## Pluaj fotoj

Oberhuetten 04.jpg|Loko de la pereinta vilaĝo Horní Huť 
Oberhuetten 02.jpg|Tabulo kun informoj pri situo de pereintaj vilaĝoj
Oberhuetten 19.jpg|Loko de la pereinta vilaĝo Horní Huť

## Eksteraj ligiloj
* Horní Huť en zanikleobce.cz

Kategorio:Švarcava (distrikto Domažlice)
Kategorio:Pereintaj setlejoj en distrikto Domažlice
Kategorio:Setlejoj en Bohemia arbaro
79896 Billhaley

'*79896 *Billhaley'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono proksima de la  3:7 kun Marso.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la Observatorio Kleť, proksime de České Budějovice en Ĉeĥio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la usona muzikisto Bill Haley (1925–1981) naskiĝinta en Miĉigano. Li formis sian muzikgrupon *"The Comets"* en 1952, kiu helpis lanĉi la rokenrolan eraon per sia registrado *Rock Around the Clock* en 1954. La , *"The Comets"* spektaklis ĉe la *Jet Propulsion Laboratory* por celebri la sukceson de la misio *Deep Impact''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Observatorio Kleť
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Hostouň

:*Tiu ĉi artikolo temas pri urbo en distrikto Domažlice. Pri municipo en distrikto Kladno temas artikolo Hostouň (distrikto Kladno).*

**Hostouň** () estas urbo en Ĉeĥio, en Regiono Plzeň, en distrikto Domažlice. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1247.

Al la 10-an de oktobro 2006 estis al la municipo redonita statuso de urbo.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Statuaro de La plej sankta Triunuo en placo
* Paroĥestrejo

## Partoj de urbo 
* **Hostouň**
* Babice
* Holubeč
* Horoušany
* Mělnice
* Mírkovice
* Přes
* Skařez
* Slatina
* Svržno
* Sychrov
* Štítary

## Pluaj fotografioj 

Hostau 06.JPG|Hostouň
Hostau 04.JPG|Hostouň
Hostau 05.JPG|Hostouň
HostauPfarrhaus 07.JPG|Hostouň, paroĥo


Kategorio:Municipoj en distrikto Domažlice
Kategorio:Urboj en distrikto Domažlice
Kategorio:Urboj en Bohemio
Kategorio:Setlejoj en Subbohemiaarbara montetaro
Kategorio:Setlejoj sur Radbuza
Novzelandaj papagoj

[eta|Distribución actual de las especies vivas, y distribución de las especies extintas.17]
La **novzelandaj papagoj** (*Strigopoidea*) estas superfamilio de la ordo papagoformaj. Ĝi enhavas du vivantajn genrojn *Nestor* (keoj kaj kakoj) kaj *Strigops* (kakapo), kaj supozeble kelkajn fosiliajn genrojn: *Nelepsittacus*, kaj verŝajne ankaŭ *Heracles*. La genro *Nestor* enhavas keojn, kakojn kaj formortintajn  kaj . La genro Strigops nur enhavas la solan specion, la ikonan kakapon. Ĉiuj travivantaj specioj, kaj la kako, kaj la keo, kaj la kakapo, estas vundeblaj aŭ, kiel en la okazo de kakapo, kritike endanĝeritaj. La formortoj kaj preskaŭ-formortoj de la novzelandaj papagoj okazis pro eŭropa koloniigo de Novzelando, aparte pro kunportitaj invadaj specioj kiel la porko kaj la vulpoposumo, kiuj facile detruas nestojn kaj manĝas ovojn de la surter-nestaj birdoj, sed ankaŭ pro ĉasado, detruo de habitato kaj enkonduko de vespoj.

La superfamilio supozeble dispartiĝis de aliaj papagoj antaŭ ĉ. 82 jarmilionoj kiam Novzelando dispartiĝis de Gondvano, kaj prauloj de genroj *Nestor* kaj *Strigops* disiĝis antaŭ inter 60 kaj 80 jarmilionoj.

## Referencoj 
Kategorio:Papagoformaj
Kategorio:Birdoj de Nov-Zelando
Přes

**Přes** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Hostouň, en distrikto Domažlice. Ĝi troviĝas proksimume 6&nbsp;km norde de Hostouň. Estas ĉi tie registritaj 15 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Přes** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,68&nbsp;km². En la katastra teritorio Přes situas ankaŭ Sychrov.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1379.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

 Hostouň, Přes, road to Babice.jpg | Ŝoseo al Babice
 Hostouň, Přes, house No. 15.jpg| Domo n-ro 15 ĉe fiŝlago
 Hostouň, Přes, east part.jpg| Orienta parto de la vilaĝo

Kategorio:Hostouň
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Domažlice
Kategorio:Setlejoj en Subbohemiaarbara montetaro
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Pudo

[eta|dekstra|Fera [globhaltero de unu pudo, markita kiel 16 kilogramoj]]
**Pudo** ( ;  ; ) estas rusa mezurunuo de maso, uzita en la Rusia Imperio. Ĝi egalas proksimume 16,38 kilogramojn.

En la rusa sistemo de mezurunuoj, unu pudo egalas 40 (rusajn) funtojn.

## Historio 
La pudo estas unue trovebla en la dokumentoj de la 12-a jarcento. Etimologie, la vorto devenas de la anglosaksa vorto '**, kiu devenas de la latina **' (pezo, funto).

En 1899, en la Rusia Imperio, la pudo estis norme difinita kiel 16,38 kilogramoj. Post la Rusa Revolucio, Sovetio abolis la pundon kune kun la aliaj tradiciaj mezurunuoj en 1924. En la novelo «La Hejmo de Matrjona» (), verkita en 1959, Aleksandr Solĵenicin mencias ke kamparanoj ankoraŭ uzadis la mezurunuon.

Nuntempe, en Rusio, globhalteroj ankoraŭ pezas laŭ entjeraj (aŭ entjerduonaj) obloj de pudo (16 kilogramoj), kaj oni priskribas tiujn tiel, ekz. «globhaltero de unu pudo kaj duono» ().

## Referencoj 
Kategorio:Mezurunuoj de maso
Kategorio:Rusaj mezurunuoj
En kun vosto

**En kun vosto** (Ӊ ӊ; kursive: *Ӊ ӊ*) estas la dudek-unua litero de la kildin-samea cirila alfabeto. La litero Ӊ signifas la senvoĉan alveolaran nazalon .

Ӊ estas derivita de la cirila litero Н.

## Kodoj 
## Referencoj 
Kategorio:Kildin-samea lingvo
Kategorio:Derivitaj cirilaj literoj
Acipenseroformaj

[eta|dekstre|*Yanosteus longidorsalis* [MHNT.]]
**Acipenseroformaj** estas ordo de bazaj aktinopterigaj fiŝoj kiu inkludas la familiojn de acipenseredoj kaj de poliodontedoj (kun po tri subfamilioj), same kiel kelkajn formortintajn familiojn.

## Trajtoj 
Elstaraj trajtoj de Acipenseroformaj estas jenaj:
* Kartilaga endoskeleto
* Manko de vertebra centro
* Spirala valvo intesta
* arteria konuso

## Kelkaj taksonoj 
* Acipensero
** Ĉina acipensero
** Jangzia acipensero
* Huzo
* Poliodono
* Elefanta fiŝo

## Notoj 
## Bibliografio 
* Martin Hochleithner kaj Joern Gessner, The Sturgeons and Paddlefishes of the World: Biology and Aquaculture
* Martin Hochleithner, Joern Gessner, kaj Sergej Podushka, The Bibliography of Acipenseriformes
* Sepkoski, Jack (2002). "A compendium of fossil marine animal genera". Bulletins of American Paleontology. 364: 560.
79900 Coreglia

'*79900 *Coreglia''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la  de la itala amatora astronomo Sauro Donati elde la Observatorio de Monte Agliale en Borgo a Mozzano (Italio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la malnova mezepoka itala komunumo Coreglia Antelminelli en la valo de la rivero Serchio en la koro de Toskanio. Coreglia estas rigardita kiel unu el plej belaj vilaĝoj de Italio kaj estas konata tra la mondo pro arta produkto de gipsaj statuetoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Sauro Donati
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Holocefaloj

La subklaso **Holocefaloj** (*Holocephali*, "kompletaj kapoj") estas taksono de kartilagaj fiŝoj en la klaso *Chondrichthyes*. La plej antikvaj fosilioj estas de dentoj kaj estas el la Devonia periodo. Oni scias malmulte pri tiuj primitivaj formoj de fiŝoj, kaj la nura survivanta grupo de la subklaso estas la ordo Ĥimeroformaj (*Chimaeriformes*). Tiu grupo inkludas la ratfiŝojn aŭ ĥimerojn de la genro *Chimaera*, kaj la elefantfiŝojn de la genro *Callorhynchus*. Tiuj fiŝoj moviĝas uzante balaimovoj de siaj grandaj brustonaĝiloj. Ili havas longajn sveltajn vostojn kaj vivas proksime al la marfundo manĝante bentajn senvertebrulojn. Ili ne havas stomakon, kaj la manĝo iras rekte al la intesto.

## Taksonoj 
* Holocefaloj (*Holocephali*)
** Ĥimeroformaj (*Chimaeriformes*; ĥimero)

## Bibliografio 
* Martin, R. Aidan; et al. "Chimaeras — The Neglected Chondrichthyans". Biology of Sharks and Rays. ReefQuest Centre for Shark Research. * Nelson, Joseph S. (2006). Fishes of the World. ISBN 978-0-471-25031-9.
* Pough, F. Harvey; Janis, Christine M.; Heiser, John B. (2013). Vertebrate Life (9a,internacia eld.). ISBN 978-0-321-78235-9.

Kategorio:Kartilagaj fiŝoj
Kategorio:Devonio
Vlčí Jámy

:*Estas ankaŭ Vlčí jámy.*

**Vlčí Jámy** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Lenora, en distrikto Prachatice. Ĝi troviĝas proksimume 2,5&nbsp;km okcidente de Lenora. Estas ĉi tie registritaj 19 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Vlčí Jámy** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,83&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1735.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Dia torturo

## Pluaj fotoj 

Vlčí Jámy, začátek obce 01.jpg|Vlčí Jámy, komenco de la vilaĝo
Vlčí Jámy, čp11+12+13.jpg|Vlčí Jámy
Vlčí Jámy, pohled od JZ 01.jpg|Vlčí Jámy
Vlčí Jámy, autobusová zastávka 01.jpg|Vlčí Jámy, aŭtobusa haltejo

Kategorio:Lenora
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Prachatice
Kategorio:Setlejoj en Šumava
Kategorio:Setlejoj en PPR Šumava
Ezokoformaj

eta|maldekstre|250px|Ezoko.
La **Ezokoformaj** estas malgranda ordo de aktinopterigaj fiŝoj, kun du familioj, nome Umbredoj kaj Ezokedoj (ezokoj). La ezokoj de la genro *Esox* havigas al la ordon ĝian nomon. La 10 specioj estas distribuitaj po kvin en ĉiu familio.

Tiu ordo estas tre rilata al la Salmonoformaj (*Salmoniformes*), ĉar ambaŭ enhavas la superordon Protakantopterigoj (*Protacanthopterygii*), kaj estas ofte inkludita en tiu ordo. La Ezokoformaj fiŝoj unuafoje aperis meze de la Kretaceo — kiel fruaj produktoj de la radiado de Euteleosto de tiu epoko. Nuntempe, ili troviĝas nur en nesala akvo en Nordameriko kaj en regionoj de norda Eŭrazio.

## Kelkaj taksonoj
* Genro ezoko

## Bibliografio
* Froese, Rainer, kaj Daniel Pauly, eld. (2004). "Esociformes" en FishBase. Versio de oktobro 2004. Alirita la 2an de januaro 2020.
* Haaramo, Mikko (2007). "Esociformes – pikes, pickerels, mud minnows and blackfishes". Mikko's Phylogeny Archive. Alirita la 2an de januaro 2020.
79912 Terrell

'*79912 *Terrell''''' estas malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la usonaj astronomoj Walter R. Cooney, Jr. kaj Ethan Kandler elde la Observatorio de Highland Road Park en Baton Rouge (Luiziano, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona stela astrofizikisto Dirk Terrell, aŭtoro, astronoma artisto kaj fakulo pri eklipsaj . Li verkis multenombrajn gazetajn publikaĵojn kaj unu libron. Li estas bone konata pro sia konstanta subteno kaj sia sindonema helpo por la .

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Walter R. Cooney
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Sinbrankoformaj

[eta|dekstre|Zigzagaj angiloj (*Mastacembelus armatus*) kaptitaj en la rivero Tlaŭng, [Mizoramo, Barato, 2012.]]
**Sinbrankoformaj**, en kelkaj landoj nomitaj *marĉangiloj*, estas ordo de aktinopterigaj fiŝoj, kiuj estas angilformaj sed havas ostoliniojn, kio indikas, ke ili apartenas al la superordo Akantopterigoj, *Acanthopterygii*.

## Taksonomio 
Oni ne trovis fosiliojn de Sinbrankoformaj. La *Mastacembeloidei* estis forigitaj el la Perkoformaj kaj aldonitaj al la Sinbrankoformaj post filogenetika analizo fare de Johnson kaj Patterson. Tiuj aŭtoroj konsideris la Sinbrankoformajn parto de monofiletika grupo nomita *Smegmamorpha*, kiu enhavas ankaŭ la taksonojn *Mugilimorpha*, *Atherinomorpha*, *Gasterosteiformes*, kaj *Elassomatidae*.

Estas totalo de ĉirkaŭ 99 specioj dividitaj en ĉirkaŭ 15 genroj en tri familioj. Estas du subordoj: **Synbranchoidei** kaj **Mastacembeloidei**, aŭ Opisthomi. La *Synbranchoidei* havas unu familion, nome Sinbrankedoj (*Synbranchidae*); kvar genrojn; kaj 17 speciojn. La *Mastacembeloidei* havas du familiojn: nome Ĥaŭduriedoj (*Chaudhuriidae*), kun kvar genroj kaj kvin specioj, kaj Mastacembeledoj (*Mastacembelidae*), kun tri genroj kaj ĉirkaŭ 26 specioj.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Baensch, Hans A., kaj Rüdiger Riehl. Aquarien Atlas. Vol. 2. Melle, West Germany: Verlag für Naturund Heimtierkunde, 1985.
* Chan, S. T. H., F. Tang, kaj B. Lofts. "The Role of Sex Steroids on Natural Sex Reversal in Monopterus albus." In Proceedings of the International Congress of Endocrinology, edited by Robert O. Scow. New York: American Elsevier Publishing Co., 1973.
* Rainboth, Walter J. "Fishes of the Cambodian Mekong." FAO Species Identification Field Guide for Fishery Purposes. Rome: FAO, 1996.
* Romero, Aldemaro, eld. The Biology of Hypogean Fishes. Dordrecht: Kluwer, 2001.
Notakantoformaj

**Notakantoformaj** estas ordo de aktinopterigaj fiŝoj, kiu konsistas el la familioj Halosaŭredoj kaj Notakantedoj (ŝpinil-angiloj).

La ordo estas relative ĵusa; la verko "Fishes of the World" (2006) listigas ĝin kiel subordo *Notacanthoidei* de *Albuliformes*. La Notakantoformaj estas multe pli angilecaj ol la albuloformaj; por ekzemplo, la vosta naĝilo estas malaperinta.

Fiŝoj de tiu ordo troveblas en oceanoj tutmonde, je profundoj el 120 ĝis 4900 m. Ili estas longecaj fiŝoj, kvankam ne tiom multe kiom la veraj angiloj. Ili tipe manĝas malrapidajn aŭ eĉ nemovajn animalojn, kiel moluskojn, ekinodermojn kaj maranemonojn. Kiel la veraj angiloj, ili havas leptocefalajn larvojn kiuj flosas en la surfacaj akvoj antaŭ transformiĝi en plenkreskulo. Kutime, la larvoj povas esti ofte pli grandaj ol plenkreskulo.

## Notoj 
Notakantoformaj
Kategorio:Aktinopterigoj