open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Breiten

**Breiten** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
* **Breiten (Mörel-Filet)** estas vilaĝo de la komunumo Mörel-Filet de la Distrikto Orienta Rarono en Kantono Valezo en Svislando.
* **Breiten (Mümliswil-Ramiswil)** estas setlejo de la komunumo Mümliswil-Ramiswil en la distrikto Thal en Kantono Soloturno en Svislando.
* **Breiten (Lüterkofen-Ichertswil)** estas setlejo de la komunumo Lüterkofen-Ichertswil en la distrikto Bucheggberg en Kantono Soloturno en Svislando.
Dünnern

**Dünnern** estas rivero en Kantono Soloturno. Ĝia fontas en la Soloturna Ĵuraso en Gänsbrunnen kaj alfluas apud Olten al Aro.

## Ĝeneralaj datumoj 
Dünnern havas longecon de 37,4&nbsp;km kaj ĝia akvokolekta baseno mezuras 196&nbsp;km². Ĝia meza akvofluo en Olten-Hammermühle estas 2,69 m³/sekundo. La maksimuma mezurita akvofluo en 2010 estis la 7-an de decembro kun 43,8 m³/sekundo. Minimuma akvofluo estis en Julio kun 1,05 averaĝe m³/sekundo.

## Fonto kaj vojo 
La Fonto de Dünnern situas ĉe la  sur la teritorio de la komunumo Gänsbrunnen, norde de pasejo de la kantona ĉefvojo n-ro 30 de Balsthal al Moutier. La riveron nutras diversaj riveretoj de la du montoĉenoj de Soloturna Ĵuraso, kiu limas la valon norde kaj sude. Post relative maldekliva fluo sur la unuaj du kilometroj la rivero pasas tra Welschenrohr, kie ĝin nutras unuaj flankaj riveretoj. Post Welschenrohr la valo mallarĝiĝas kaj Dünnern pasas sur la venontaj du kilometrojn sian plej grandan altecdiferencon de proksimume 100 metroj. Tiam la rivero atingas la vastan kaj ebenan valon de la distrikto Thal, kies larĝeco varias inter 0,5 kaj 1&nbsp;km. La rivero fluas sude de la kantona ĉefvojo, laŭlonge de la suda kaj ombra valflanko, dum la diversaj vilaĝoj en la valo viciĝas sur la norda kaj suna flanko de la valo. La rivero pasas laŭvice la teritoriojn de la komunumoj Herbetswil, Aedermannsdorf, Matzendorf kaj Laupersdorf. En Balsthal la rivero turniĝas suden kaj alfluas al ĝi ĝia ĉefa flanka rivero, nome *Augstbach*, kiu senakvigas la teritoriojn de la komunumoj Mümliswil-Ramiswil, Balsthal kaj Holderbank. Sude de Klus la rivero pasas tra impresa ravino por forlasi Ĵurason kaj atingi en Oensingen la Svisan Mezlandon. La rivero tiam fluas sude de la Ĵuraso paralele al la svisa aŭtovojo A1 orienten tra Oberbuchsiten, Egerkingen, Härkingen, Hägendorf, Rickenbach, Wangen al Olten, kie ĝi alfluas sur alteco de 395 m s.m. al Aro.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Hidrodatumoj de Dünnern en la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Medio 

Kategorio:Riveroj en Svislando
Kategorio:Kantono Soloturno
Kategorio:Riveroj de Ĵuraso
Kategorio:Riveroj de la Svisa Mezlando
Kategorio:Alfluantoj de Aro
Trummy Young

[eta|dekstra|250ra|Trummy Young (dekstre) kaj [Jimmie Lunceford, komence de la 1940-aj jaroj. Foto de William P. Gottlieb.]]
**James Orborne „Trummy” YOUNG** 12-an de januaro 1912 en Savannah, Georgio; 10-an de septembro 1984 en San-Joseo, Kalifornio) estis usona ĵaztrombonisto, kantisto kaj komponisto de svingo.

## Vivo kaj aktiveco 
Trummy Young alkreskis en Vaŝingtono kaj fariĝis en 1928 profesia muzikisto ĉe *Hot Chocolates* de Booker Coleman. Poste li laboris en aliaj lokaj bandoj kaj 1934–37 en la orkestro de Earl Hines, famiĝis tamen nur per sia kunlaborado kun Jimmy Lunceford 1937–43. Poste Young ludis ĉe Charlie Barnet 1943–44, Boyd Raeburn, Benny Goodman kaj Tiny Grimes. Per Grimes li ekhavis kontakton kun bibopo-pianisto Clyde Hart, je kies 1945-a spontankoncerto por sondisko-eldonejo Continental kun Charlie Parker kaj Dizzy Gillespie li partoprenis. Young koncertvojaĝis ankaŭ kun Jazz At The Philharmonic kaj direktis proprajn ensemblojn. Ekde 1947 ĝis 1952 li restadis en Havajo. Ekde somero de 1952 li fariĝis membro de la bando All Stars de Louis Armstrong, kun kiu li plurfoje vizitis Eŭropon. En 1964 li forlasis All Stars, finfine ekloĝis en Havajo kaj muzikis nur je ĵazfestoj aŭ specialaj okazoj.

Lia teknike brila ludado, je kiu li ofte utiligis la plej altajn registrojn de sia instrumento, estas aŭdebla interalie en *Copenhagen* 1934 und *Rhythm Sunday* 1937 de Earl Hines, en *Annie Laurie* 1937 de Jimmy Lunceford, en sia ununura furorkanto „Margie“ (je kiu li ankaŭ kantis) kaj en „Down by the Old Mill Stream“ 1938, „Blue Bazes“, „Easter Parade“, „Belgium Stomp“, „Think Of Me Little Daddy“ kaj „Lunceford Special“ de 1939 same kiel en „Bugs Parade“ de 1940. Kune kun Sy Oliver, tiam trumpetisto kaj aranĝisto ĉe Lunceford, li verkis la furorkanton „'Tain’t What You Do (It's the Way That You Do It“), kiu februaron de 1939 atingis la 11-an rangon de la Billboard-ranglisto. Krome li estas aŭdebla kiel kantsoloisto en sonregistraĵoj kun Louis Armstrong kaj en „’Tain’t What You Do“, „Cheatin’ On Me“, „The Lonesome Road Easter Parade“, „Ain’t She Sweet“, „Think Of Me Little Daddy„ und „I’m In An Awful Mood“ de Lunceford el la jaro 1939.
Krome Young surdiskigis kun Buck Clayton kaj Illinois Jacquet.

## Filmoj 
* *High Society* (1956)

## Literaturo 
* Carlo Bohländer u.a.: *Reclams Jazzführer*. Reclam, Stuttgart 1989
* Martin Kunzler: *Jazz-Lexikon*, Reinbek, Rowohlt 1988
* Richard Cook, Brian Morton: *The Penguin Guide to Jazz on CD*, sixth Edition, Penguin, London 2002
* Bielefelder Katalog Jazz, 2001

Kategorio:Usonaj ĵaztrombonistoj
Kategorio:Ĵazkomponistoj
1826 Miller

'*1826 *Miller'''* estas malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono, ano de la Eosa familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 14-an de septembro 1955 en la kadro de la Indianaa Programo pri la Asteroidoj elde la Observatorio Goethe Link, apud Broklino en Indianao (Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan astronomon *John Anthony Miller''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Indiana Asteroid Program
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1955
Metropola Areo de Barcelono

eta|268x268ra|Logoo de AMB
La **Metropola Areo de Barcelono** (AMB) estas integrata de tri teritoriaj administraj organismoj. Totale ĝi oferas servojn al 36 municipoj kun totala populacion de  loĝantoj (laŭ censo de INE, 2009) en areo de  kaj loĝdenso de  hab/km².

## Geografio 
Ĝi troviĝas en la centro de la marbordo de Katalunio kaj ĉirkaŭ ties ĉefurbo Barcelono.

Eblas diferenci du zonojn:

* La lima zono kiu formas urban sekvon kun la ĉefurbo: estas limita de la Mediteraneo kaj la montaro Collserola. En tiu troviĝas kelkaj grandaj urboj, kiaj Badalona, Santa Coloma de Gramenet, L'Hospitalet de Llobregat, Esplugues de Llobregat aŭ Cornellà de Llobregat. Tie limoj inter municipoj estas stratoj aŭ riverfluejoj de Llobregat kaj Besòs.
* La apuda metropola zono:tie estas diferenceblaj kernoj kun residencaj kvartaloj de unufamiliaj hejmoj, industrioj, arbaroj... Tie troviĝas pli malgrandaj urboj kiaj Cerdanyola del Vallès, Sant Vicenç dels Horts aŭ Sant Cugat del Vallès.

## Municipoj de la metropola areo 
## Notoj 
Barcelono
Kategorio:Geografio de Barcelono
Metropola areo de Valencio

La **Metropola areo de Valencio** troviĝas ĉe la centra marbordo de la regiono valencia, ĉirkaŭ ties ĉefurbo: Valencio. Temas pri la tria urba aglomeraĵo laŭ loĝantonombro de Hispanio. Ĉar ne ekzistas oficiala difino, estas diversaj studoj kies rezultoj varias.

## Vidu ankaŭ 
* Proksimaĵoj Valencio

Kategorio:Valencio
Valencio
Leĝo pri Lingvoj de Aragono

En Aragono, la *Leĝo pri Lingvoj de 2009* difinas la lingvojn aragonan kaj katalunan kiel originaj kaj historiaj lingvoj de Aragono en norda Hispanio, sed tiu leĝo ne oficialigas ilin en tiu regiono. Tiu leĝo klopodas helpi la uzadon kaj disvolvigon de ambaŭ lingvoj en la aragona teritorio. Per tiu oficiala dokumento oni emfazas ke la lingva realo de Aragono estas trilingva, se oni konsideras la ĝeneralan hispanan.

Kategorio:Aragono
Lingvoj de Aragono
Kategorio:Lingvoj de Hispanio
Kategorio:Lingvopolitiko
Pagobilanco

**Pagobilanco** aŭ bilanco de pagoj estas bilanco aŭ librotenista dokumento, en kiu oni registras, en sistema maniero, la komercajn operaciojn, servojn kaj movojn de monkapitalo efektivigitajn de la loĝantoj en lando kun la resto de la mondo dum certa periodo, kutime jaro. La bilanco de pagoj havigas detalajn informojn pri ĉiuj transakcioj inter loĝantoj kaj neloĝantoj.

Kategorio:Makroekonomio
Kategorio:Internacia komerco
Terciarigo

La **Terciarigo** aŭ Triarangigo estas transformo kaj ekonomia kaj socia kiu tuŝas al la plej evoluintaj landoj de la lasta fazo de la industria revolucio (tria industria revolucio). Ne nur konsistas je tio ke la Laborforto de la triaranga sektoro (servoj) iĝas pli multnombra ol tiu de la duaranga sektoro (industrio), sed la formo de propra laboro de ĉi tiu sektoro etendiĝas al ĉiuj aliaj, *terciarigante* ilin.

La poluaj industrioj estas ŝanĝita ĉu de produkta sistemo ĉu de lokoj, dum la laboristo jam ne estas tiom specializata. Samtempe la moderna socio demandas aliajn laborpostenojn.

Kategorio:Regado
Kategorio:Ekonomio
Pluva agrikulturo

La **pluva agrikulturo** estas tipo de agrikulturo en kiu la homo ne kontribuas per aldono de akvo, sed uzas nur tiun akvon kiu falas kiel pluvo.

Ekzemple la olivoj devenaj el olivarboj de pluva agrikulturo estas pli bonkvalitaj ol tiuj devenaj el olivarboj de irigacia agrikulturo, ĉar ili ne posedas tiom da akvo kaj sekve pli da oleo.

## Kultivoj de pluva agrikulturo 
Kelkaj kultivoj de pluva agrikulturo tipaj de la Mediteraneo estas la jenaj:
* Cerealoj: hordeo, tritiko, aveno, sekalo.
* Legomoj: kikeroj, pizoj, faboj.
* Fruktarboj: migdaloj, abrikotoj, olivoj.
* Aliaj arboj: karobarbo.
* Vito.
* Hortoj: cepoj, melonoj, tomatoj.

Kategorio:Agrikulturo
Luboš Kohoutek

**Luboš KOHOUTEK** (naskiĝis la 29-an de januaro 1935 en Zábřeh, mortis la 30-an de decembro 2023 en Hamburg-Bergedorf) estis ĉeĥa astronomo. Li interesiĝis pri astronomio en mezgrada lernejo. Li studis fizikon kaj astronomion en la universitatoj Masaryk de Brno kaj Karolo de Prago, ĝis 1958.

Li komencis labori en la Ĉeĥoslovaka akademio de la sciencoj, kie li publikigis en 1967 sian *Katalogon pri la galaksiaj planedumaj nebulozoj*.

Li ricevis postenon en la Observatorio de Hamburgo, en Hamburg-Bergedorf. Sekve al la Invado en Ĉeĥoslovakion farde la Varsovia Kontrakto, li decidis resti en Germanio en 1970.

Pli malfrue, li studis la planedumajn nebulozojn elde observatorioj en Hispanio kaj Ĉilio. Li oficiale emeritiĝis en 2001, sed daŭrigas esplorojn en la Observatorio de Hamburgo-Bergedorf. Li publikigis 162 sciencajn artikolojn.

## Malkovroj 
Li malkovris 75 asteroidojn kaj plurajn kometojn. Plej konata, (kvankam malpli brila ol antaŭvidite) estas la Kometo Kohoutek (C/1973 E1), malkovrita la . Aliaj malkovraĵoj estas la periodaj kometoj 75D/Kohoutek kaj 76P/West-Kohoutek-Ikemura.

La asteroido 1850 Kohoutek kaj la *Nebulozo Kohoutek*
estis tiel nomitaj en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Luboš Kohoutek

## Eksteraj ligiloj 
*  Biografio de Luboš Kohoutek, okaze de lia 75-a naskiĝdato, el *Česká astronomická společnost* (Ĉeĥa astronoma societo)

Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Kategorio:Malkovrintoj de kometoj
1828 Kashirina

'*1828 *Kashirina'''* estas malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno.

## Nomo 
Ĝia nomo, Kashirina, estas omaĝo al la rusa kuracisto *Valentin Semenoviĉ Kaŝirin'.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1966
1829 Dawson

'*1829 *Dawson''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la argentina astronomo Carlos Ulrrico Cesco kaj de la usona Arnold Richard Klemola elde la Observatorio Félix Aguilar, en la provinco de San Juan (Argentino).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan-argentinan astronomon Bernhard Hildebrandt Dawson.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Carlos Ulrrico Cesco
Kategorio:Malkovrita de Arnold Richard Klemola
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1967
TomRSV

**TomRSV** aŭ **viruso de la ringaj makuloj ĉe la tomato** estas (plus)ve ĉensenca ssRNA Viruso kiu parazitas kreskaĵojn. Nematodo (*Xiphinema*) transdonas ĝin.

## Gastigantaj kreskaĵoj 
Ĉefe lignecaj kreskaĵoj estas gastigantoj, ekzemple *Rubus laciniatus*, vito, Prunuso, *Fraxinus americana* ... Nelignecaj kreskaĵoj povas esti ankaŭ gastigantoj, ekzemple *Pelargonium*, tomato ...

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* OEPP france aŭ angle

Kategorio:Virusoj
Kategorio:Plantaj malsanoj
Listo Swadesh

La **listo Swadesh** estas kreita de la lingvisto Morris Swadesh kiel ilo por pristudi la evoluon de la lingvoj. Ĝi entenas vortojn supozeble trovatajn en ĉiu lingvo. Ekzistas kelkaj versioj de ĝi:
* Kompleta, kun 207 vortoj, el kiuj iuj ne ekzistas en ĉiuj medioj (kiel *serpento* aŭ *neĝo*)
* Mallongigita al 100 vortoj (en **grasaj** literoj ĉi-sube)

Oni ne konfuzu tiun liston kun baza vorttrezoro ebligante bazan komunikadon kun parolantoj de la koncerna lingvo. Por tiu celo, iu povas turni sin al la vorttrezoroj de Wikitravel. La sola celo de la listo Swadesh estas ekkompreni lingvon, prezentante ĝiajn vorttrezorajn kaj espereble fonetikajn bazojn

## La listo por Esperanto 
* Ĉi tiu paĝo estas la traduko de la paĝo de la franca Vikipedio Liste Swadesh de l'espéranto
Kategorio:Lingvoscienco
Kategorio:Lingva historio
Swadesh
1830 Pogson

'*1830 *Pogson''''' estas malgranda, tre hela asteroido de la asteroida zono, ano de la Aŭgusta familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la svisa astronomo Paul Wild elde la Observatorio Zimmerwald apud Berno.

## Nomo 
Ĝi estas tiel nomita en honoro de la brita astronomo Norman Robert Pogson.

## Satelito 
La , D. Higgins, P. Pravec, P. Kušnirák, J. Oey, kaj D. Pray anoncis la malkovron de asteroida satelito malkovrita la  per observo de  elde diversaj observatorioj. Tiu satelito, de ĉirkaŭ 2,52&nbsp;km de diametro, orbitas en 24,24 horoj (1,01 ± 0,0002 tagoj) kun orbita duona grandakso estimata je 18&nbsp;km. Ĝia rotacia periodo estas ankoraŭ nekonata.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (1830) Pogson, kompilata de Wm. Robert Johnston

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Paul Wild
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1968
Landquart (rivero)

**Landquart** estas rivero en Kantono Grizono. La rivero naskiĝas per la kuniĝo de la fontriveretoj Vereinabach kaj Verstanclabach proksimume 10 kilometrojn oriente de Klosters.

## Datumoj pri Landquart 
La rivero Landquart havas mezurita de la kunfluo de la du fontriveroj Vereinabach kaj Vestanclabach longecon de 43&nbsp;km ĝis la alfluo al Rejno. Se oni kunmezuras la ĉefan fontriveron Vereinabach, ĝia kompleta longeco estas 54&nbsp;km. Ĝia akvokolekta baseno kovras areon de 616&nbsp;km², de kiuj 1,4% konsistas el glaĉeroj. La makximuma trafluo mezurita en la stacio Landquart-Felsenbach en la jaro 2010 estis 116 m³/sekundo la 6-an de aŭgusto. La plej malgranda averaĝa trafluo estis mezurita en februaro kun 4,14 m³/sekundo. La unua dokumenta mencio de la rivero Landquart datiĝas el la jaro 1050 kiel *ad fluvium langorum*. En la jaro 1300 la rivero menciiĝis kiel *1300 Langwar*.

## Fonto 
La du ĉefaj fontriveroj de Landquart estas Vereinabach, kiu fontas norde de Flüela Wisshorn kiel elfluanto de la Jörilagoj sur alteco de 2489 m s.m.. La lagetoj nutriĝas de Jöri-Glaĉero, kiu kun longeco de proksimume 1&nbsp;km kaj larĝeco de 700 m apartenas al la malgrandaj Alpoglaĉeroj. La alia fontrivero estas Verstanclabach, kiu fontas el Silvretta-Glaĉero kaj Verstancla-Glaĉero sur alteco de proksimume 2300 m s.m.. La du fontriveroj kuniĝas en Novai sur alteco de 1339 m s.m., kaj ek de la kuniĝo nomiĝas Landquart.

## Fluvojo 
Post la kuniĝo de la fontriveroj la rivero fluas okcidentan tra Klosters-Serneus, tiam tra Saas en Prättigau, poste ĝi formas la limon inter Saas en nordo kaj Conters en Prättigau en sudo, tiam ĝi fluas tra Küblis, tiam ĝi formas la limon inter Luzein en nordo kaj Fideris kaj poste Jenaz en sudo. Tiam ĝi gluas tra Schiers kaj poste tra Grüsch. Tiam ĝi formas la limon inter Seewis en sudo kaj Grüsch en nordo. La rivero nun forlasas Pretigovion (germane Prättigau), kiel nomiĝas ĝia valo kaj alfluas al la Koira Rejnvalo. Sur la lastaj du kilometroj la rivero estas la limo inter la komunumoj Malans en nordo kaj Igis en sudo. Rekte antaŭ la alfluo al Rejno dum cent metroj la teritorio de Maienfeld en sudo etendiĝas ĝis la bordo de la rivero.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Hidrologiaj datumoj pri Landquart en la retejo de la Svisa Ferderacia Oficejo pri Medio 

Kategorio:Riveroj en Svislando
Kategorio:Kantono Grizono
Kategorio:Riveroj de la Alpoj
Kategorio:Alfluantoj de Rejno
Parihuzovce

**Parihuzovce** (hungare *Juhos* [juhoŝ], rutene *Паризівцї* [parizivcji]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Parihuzovce situas inter montoj, fine de sakovojo. Snina troviĝas je 15&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1548. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Parihuzócz,* poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Juhos 219 homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Snina, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Parihuzovce 28 homoj, (13 slovakoj, 11 rutenoj, 3 ukrainoj). 

## Vidindaĵoj 
* grekokatolika preĝejo de 1800

Kategorio:Municipoj en distrikto Snina
Kategorio:Rutenaj municipoj de distrikto Snina
Albulo (rivero)

**Albulo** (en la germana lingvo: **Albula**; en la romanĉa lingvo: **Alvra**) estas rivero en Kantono Grizono. Ĝi estas la plej grava alfluanto de la Malantaŭa Rejno.

## Datumoj pri la rivero 
Albulo havas longecon de 39,9&nbsp;km. Se oni mezuras kune kun ĝia ĉefa alfluanto Landwasser ĝia tuta longeco estas 59&nbsp;km. Ĝia akvokolekta baseno etendiĝas sur areo de 950&nbsp;km². De la tuta akvokolekta areo 1,05% estas glaĉeroj. La averaĝa akvofluo en la mezurejo Tiefencastel dum la jaro 2010 estis 15,3 m³/sekundo. La minimuma averaĝa akvofluo estis mezurita dum februaro kun 4,83 m³/sekundo. La maksimuma akvofluo mezurita en la jaro 2010 estis 84,0 m³/sekundo la 12-an de junio.
La unua dokumenta mencio de la rivero Albulo datiĝas el la jaro 1349 kiel *Ilbelle*.

## Geografio 
La fonto de Albulo situas sub la Albulopasejo ĉe alteco de 2304 m s.m. ĉe la  sur la teritorio de la komunumo Bergün. Post la fonto la rivero fluas nordokcidenten al Filisur, kie al ĝi alfluas de oriento la rivero Landwasser, venante de Davos. Fakte laŭ longeco kaj akvovluo Landwasser estas pligranda ol Albulo, kaj tial la plua rivero devintus fakte nomiĝis Landwasser. La riverfluo nun turniĝas okcidenten kaj trafluas la komunumoj Alvaneu kaj Surava. En Tiefencastel al Albulo de sudo alfluas Julio, kiu fontas norde de Juliopasejo. Post Tiefencastel la rivero formas la limon inter Alvaschein kaj Stierva. Tiam ĝi pasas la sudan pinton de Vaz/Obervaz kaj formas poste ties limon kun Mutten. Tiam la rivero formas la limon de Sils en Domleschg sude kaj Scharans norde. Fine ĝi sude de Fürstenau alfluas al Malantaŭa Rejno.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Hidrologiaj datumoj pri Albulo en la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Medio 

Kategorio:Riveroj en Svislando
Kategorio:Kantono Grizono
Kategorio:Riveroj de la Alpoj
Kategorio:Alfluantoj de Rejno
Albulo

**Albulo** (germane **Albula**, romanĉe **Alvra**) estas nomo de rivero en Kantono Grizono en Svislando. Laŭ ĝi nomiĝas diversaj geografiaj objektoj en Svislando.

* **Albulo (rivero)** estas rivero en Kantono Grizono en Svislando kaj la ĉefa alfluanto de la Alpa Rejno.

* **Albulo (distrikto)** estas tribunala distrikto de Kantono Grizono.

* **Albulo (Sils en Domleschg)** estas vilaĝo de la komunumo Sils en Domleschg en Kantono Grizono en Svislando.

* **Albulopasejo** estas montpasejo inter la valo de Albulo kaj Engadino kaj la akvodislimo inter Rejno (Norda Maro) kaj Inn (Danubo, Nigra Maro).
Anatolij Karpov

**Anatolij Evegenieviĉ KARPOV** (; naskiĝis la  en Zlatoust, Soveta Unio) estas elstara ŝakisto. Li estis la ŝakmondĉampiono de 1975 ĝis 1985 kaj la FIDE ĉampiono de 1993 ĝis 1999.

Karpov lernis ludi ŝakon kiam li estis kvarjaraĝa. Li rapide pliboniĝis, kaj iĝis kandidatmajstron kiam estis dekunujaraĝa. Instruita de Miĥail Botvinnik, Karpov iĝis la plej juna soveta ŝakmajstro en historio en 1966, kiam estis deksesjaraĝa.

En 1969, 17-jara, li gajnis la infanan ŝakmondĉampionadon en Stokholmo.

En 2015 li apogis la rusian anekson de Krimeo. Post la invado de Rusio en Ukrainion li estis sankciigita de la EU. Marte 2022 la Internacia Federacio pri Ŝako suspendis lian titolon ambasadoro. 

## Malproksima rilato al Esperanto 
En simultana ŝakludo kiu okazis en Pola Sejmo (Parlamento) proponita de Tadeusz Cymański, pola parlamentano favora por Esperanto kaj ankaŭ nomata la plej bona ŝakisto en Sejmo, Anatolij Karpov venkis ĉiujn krom parlamentano Cymański.

Kategorio:Rusiaj ŝakistoj
Kategorio:Sovetiaj ŝakistoj
Kategorio:Mondĉampionoj pri ŝako
Kategorio:Grandmajstroj
Kategorio:Rusiaj ĵurnalistoj
Kategorio:Sovetiaj ĵurnalistoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 23-an de majo
Kategorio:Mondaj Junioraj Ŝakaj Ĉampionoj
El Carche

**El Carche** en hispana (en valencia *el Carxe*) estas *siero* aŭ montaro apartenanta al la municipoj murciaj de Jumilla kaj Yecla, en la sudoriento de Hispanio. Ĝi estas katalogata de regiona parko kaj enhavas tri vilaĝojn en la periferio de la domaroj de Raspay, La Alberquilla kaj Carche, kun 182 loĝantoj (2005). La plej alta altaĵo estas de 1.371 metroj (*Pico de la Madama*).

Kategorio:Murcia Regiono
Kategorio:Katalunaj Landoj
Kategorio:Montaroj en Hispanio
Skombro

eta|dekstra|250ra|Skombro
La **skombro** (*Scomber scombrus*) estas specio de fiŝo brila kaj malhela kun nigraj strioj en la dorso. La skombro estas teleostea fiŝospecio apartenanta al la familio de la skombredoj, ordo de la perkoformaj. Ĝi abundas en la Atlantiko kaj en la Mediteraneo kie ĝi suferas fortan fiŝkaptadon pro sia bongusta viando. Por la landoj mediteraneaj estas grava en ties kuirarto.

Kategorio:Skombredoj
Labrako

eta|*Dicentrarchlus labrax*
alternative=Distribución de la lubina|eta|Dicentrarchus labrax map
**Labrako** (*Dicentrarchus labrax*) estas specio de fiŝo de la familio moronedoj en la ordo perkoformaj , indiĝena en Mediteraneo kaj Atlantiko, ekde la marbordoj de Afriko (Dakaro) ĝis Norvegio.

Ties korpo estas longeca, de 10 ĝis 100 cm longa; kun ŝvelaj lipoj; super la supra angulo de la brankoj estas du mallongaj spinoj. La koloro varias, de malhelgriza dorse ĝis blankeca ventre, kvankam en akvo ĝi videblas arĝentbrile, pli plumbeca dorse, kun olivecverda irizeco.

Kategorio:Moronedoj
Celestito

eta|270px|Celestino.
La **celestito**, aŭ **celestino**, estas varianto de mineralo de stroncio. Ties nomo devenas de la latina vorto 'caelestis', kiel aludo al koloro blua de unu de ties variaĵoj.

Ties kemia formulo estas SrSO4. kaj ĝi estas de la klaso de la sulfatoj. Ĝi apartenas al grupo de la barito, ĉar ĝi estas tre simila.

## Vidu ankaŭ 
* Evaporito
* Geodo
* Listo de mineraloj

Kategorio:Mineraloj
Kategorio:Sulfatoj
1831 Nicholson

'*1831 *Nicholson''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la svisa astronomo Paul Wild elde la Observatorio Zimmerwald apud Berno.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan astronomon Seth Barnes Nicholson.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul Wild
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1968
1834 Palach

'*1834 *Palach''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Luboš Kohoutek elde la Observatorio de Hamburgo (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis tiel nomita en omaĝo al Jan Palach, kiu membruligis en protesto kontraŭ la invado en Ĉeĥoslovakion.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Luboš Kohoutek
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1969
Sepiolito

eta|dekstra|250ra|Sepiolito
**Sepiolito** estas mineralo de la grupo VIII (Filosilikatoj), laŭ la klasado de Strunz de kemia formulo Mg4Si6O15(OH)2·6H2O. Ĝi kristaliĝas en sistemo ortoromba kaj posedas malmolon de 2 en la Mohs-skalo. Ĝi prezentas konkoidean rompecon, neniun kliveblecon, opakan brilon kaj blankan strion.

Kategorio:Mineraloj
Natria sulfato

**Natria sulfato** aŭ **sulfato de natrio** (Na2SO4) estas substanco senkolora, kristaleca, kun bona solvebleco en akvo kaj malbona solvebleco en plej parto de la organikaj solviloj escepte de la glicerino.

## Fizikokemia informo 
Kemia formulo: Na2SO4

Molekula maso: 142,04 g/mol

Fandopunkto: 884 [[Grado Celsius|]] (Na2SO4); 32 [[Grado Celsius|]] (Na2SO4.10H2O)

CAS-numero: [7757-82-6] ([7727-73-3] kiel Na2SO4.10H2O)

Denseco: 2,70 g/ml

LD50: 6.000&nbsp;mg/kg; 4.470&nbsp;mg/kg

Solvebleco: Na2SO4 en 100 g de akvo) al 0 [[Grado Celsius|]] 4,76 g; 100 [[Grado Celsius|]] 42,7 g.

Kategorio:Sulfatoj
Kategorio:Saloj
Kategorio:Natriaj kombinaĵoj
Fluorito

eta|250px|Flava fluorito.
eta|250px|Diversaj variantoj de fluorito.

La **fluorito**, aŭ **fluorspato**, estas mineralo de la grupo III (halogenidoj) laŭ la klasado de Strunz, formata de la kombino de kalcio kaj fluoro, de formulo CaF2. Ĝi kristaliĝas en la kuba kristalsistemo.

La fluorito troviĝas en Hispanio, Rusio, Anglio, Ĉinio, Usono, Meksiko, Namibio kaj Germanio. La mino plej granda en la mondo troviĝas en Meksikio en la subŝtato de San Luis Potosi.

## Historio de la fluoro 
Fluorito estis unuafoje raportita en 1529 pro la kuriozaĵo ke tiu mola substanco malaltigas la fandopunkton de la mineraloj. Tamen, kiel mineralo, tiel ĝi estis jam konata tre antaŭe, ĉar ĝi troviĝas kiel grandaj senkoloraj kristaloj, sed ankaŭ kun pli ol dekduoj da koloroj, kaŭze de la malpuraĵoj. Se ĝi ne estus tre mola mineralo, certe ĝi estus konservata kiel gemo.

Fluorito reakcias kun sulfata acido, kaj tre eble tio estis unue dokumentita en 1670, rezultante en akvofortan vitron, kiel ĝi jam estis menciita. En 1771, Joseph Priestley (1733-1804) kaj Carl Wilhelm Scheele (1742-1786) produktis akvan fluoridan acidon. Tiam kiam ĉi tiu neorganika fluoracido malrapide kreskis, ĝi kulminis en la unua preparado de la elementa fluoro far Moissan, en 1886.

Sed forta limigo por scienca progreso estis la agresema fiziologia konduto de la anhidra kaj pli koncentrita akva fluorida acido, kiel unue priskribis Louis-Jacques Thénard (1777-1857) kaj Louis Joseph Gay-Lussac (1778-1850), en 1809. Ni scias, ke precipe en tiuj fruaj tagoj okazis multaj akcidentoj kaj eble aliaj restis nekonataj. Ĉio ĉi, sen medicina atento, certe ofte rezultigis severajn kondiĉojn.

## Referencoj 
Kategorio:Mineraloj
Emanuel Lasker

**Emanuel LASKER** (naskiĝis la  en Berlinchen, Prusio, mortis la  en Novjorko, Usono) estis germania ŝakmajstro, matematikisto kaj filozofo. Li estis la ŝakmondĉampiono dum 27 jaroj, de 1894 ĝis 1921, kiu estas la plej longa tempo en la historio. Lasker estas opiniata kiel unu de plej fortaj ŝakistoj de ĉiuj tempoj. Li eldonis multajn ŝakajn revuojn kaj kvin ŝaklibrojn.

Kategorio:Germanaj judoj
Kategorio:Mondĉampionoj pri ŝako
Kategorio:Germanaj ŝakistoj
Kategorio:Germanaj matematikistoj
Lajos Katona (inĝeniero)

**KATONA Lajos** (naskiĝis la 21-an de aprilo 1866 en Nagybánya, mortis la 4-an de julio 1933 en Budapeŝto) estis hungara metalurgo.

## Biografio 
Lajos Katona finis siajn studojn en Akademio de Selmec en 1889 kaj li laboris unue en Resicabánya. De 1905 li havis propran oficejon de privatinĝeniero. Li pristudis la fornejojn de Eŭropo kaj Usono. Li poste laboris en la fabriko Ganz en Budapeŝto. Li pruvis teorie la eblon de ŝtalfabrikado senpera, kiun ankaŭ la svedaj kaj usonaj eksperimentoj atestis pli poste.

## Verkoj 
* *Új alap a vas és acél gyártására közvetlenül az ércekből* (Bány. és Koh. L. 1907)

## Memorigiloj 
* busto en Budapeŝto (1984) https://www.kozterkep.hu/~/5806/Katona_Lajos_mellszobor_Budapest_1984.html

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj metalurgoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Albrechtice (distrikto Ústí nad Orlicí)

Municipo **Albrechtice** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Ústí nad Orlicí, 4&nbsp;km nordoriente de urbo Lanškroun en valo de rivero Moravská Sázava. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
En tempoj de sia ekesto Albrechtice nomiĝis *Albrechtsdorf*, pli poste ankaŭ *Olbschtoff*, *Buttapilz* kaj *Olbersdorf*. La vilaĝo ekestis okaze de reĝa koloniigo de ĉi tiea regiono kaj ĝia nomo signifas, ke temis pri "vilaĝo de homoj de Albrecht". Skribe estas vilaĝo Albrechtice unue menciita en donaca akto de la reĝo Venceslao la 2-a al la monaĥejo Zbraslav en la jaro 1304. Pli poste, en la jaro 1356, tuta sinjorejo Lanškroun, al kiu la vilaĝo apartenis, fariĝis havaĵo de la episkopejo Litomyšl, poste ĝi estis havaĵo de familiaro Kostka el Postupice, sekve de Pernštejnoj kaj de Adam Hrzán el Harasov kaj post batalo apud Prago de Karel el Lichtenstein. Al tiu familiaro la sinjorejo apartenis ĝis nuligo de partimonia reĝimo en la jaro 1850. De la 1-a oktobro 1938 sekve de Munkena interkonsento estis la regiono apartenigita al t.n. Sudeta ĵupo kaj nazia Germanio. Post la dua mondmilito estis la germana loĝantaro ellandigita kaj en liberigitajn bienojn kaj domojn venis ĉeĥaj koloniistoj.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
### Kapelo 
Sur monteto super la vilaĝo troviĝas, ĉirkaŭigita per la tombejo, kapelo de Sankta Anna. Ĝi estis konstruita en la jaroj 1861 - 1865 sur loko de ligna sonorilturo el la duono de 18-a jarcento.

Ekipaĵo estas pseŭdogotika de J Mühl el la jaro 1908.

### Statuaro 
Apud la ŝoseo al Laudon troviĝas statuaro de Pietato. Ĝi estas barokstila sur alta soklo datita 1704 kaj 1713.

## Literaturo 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en j. 2004.
* Dr. E. Poche, DrSc. a kol. – *Umělecké památky Čech*. Eldonis Akademia en Prago en j. 1978.

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Ústí nad Orlicí
Kategorio:Municipoj en distrikto Ústí nad Orlicí
Kategorio:Setlejoj en Zábřeha montetaro
Libia enlanda milito

eta|300px|
• Urboj regataj de sekvantoj de Kadafi
• Urboj regataj de la ribelantoj
• Urboj kun aktuala batalado aŭ neklara situacio
(Situacio de la 27-a de februaro)
Okazis revolucio en Libio ekde la , kiam la protestoj kiuj jam okazis en aliaj arabaj landoj ĉefe kiaj la najbaraj Tunizio kaj Egiptio, sed ankaŭ en aliaj landoj, kontaĝiĝis al Libio, kie kunfluis malakcepto de la diktatoreco de Muamar al Kadafi, malamikeco de kelkaj triboj, protestoj kontraŭ la koruptado familia (multaj gefiloj de Kadafi estas gravuloj de la reĝimo) kaj eĉ timo pri eksterlandaj solduloj subsaharaj.

La unuaj fortaj protestoj okazis en la nordorienta regiono ĉe Bengazi kaj Tobruk kie ĉirkaŭ la 23-a de februaro hegemoniis la protestantoj kaj policanoj kaj militistoj aŭ malaperis aŭ unuiĝis al tiuj. El aviadiloj kaj helikopteroj oni estis pafinta kontraŭ ribeluloj.

La 24-an de februaro jam estis fortaj la protestantoj de kelkaj areoj nordokcidentaj. Tiutage oni parolis pri 300 mortoj laŭ la reĝimo, 1.000 laŭ itala ministro pri eksterlandaj aferoj, 10.000 laŭ televidkanalo Al Arabija. Samtempe oni diskonigis, ke kelkaj ministroj kaj eksministroj de Kadafi demisiis kaj aliris al la kontraŭstara flanko.

200px|eta|La libia flago valida de 1951 ĝis 1969 estas uzata de la nunaj ribelantoj.
Preskaŭ 80 000 eksterlandaj loĝantoj klopodas foriri el Libio. Turkoj eliris per ŝipo. Eŭropanoj amasiĝis ĉe flughavenoj.

De la 24-a ĝis la 25-a de februaro okazis batalo en la urbo de Zaŭija je 50 km de Tripolo. Laŭ la televidkanalo Al-Ĝazira mortis almenaŭ 100 personoj kaj 400 estis vunditaj. La iama kolonelo Al Mahdi al Arbi estris la ribelantojn.

La 26-an de februaro okazis la jenaj eventoj:
* La Konsilio de Sekureco de Unuiĝintaj Nacioj aprobis sankciojn kontraŭ la libia reĝimo. Al 22 ties superuloj, inkluzive de Muamar Kadafi kaj ties familianoj, estas malpermesite forlasi la landon. Same malpermesita estas vendado de armiloj al Libio. Al la Internacia puna kortumo oni ordonis enketi cirkonstancojn de pereo de civiluloj en Libio, kiun oni povas konsideri krimo kontraŭ homeco.
* La eksa libia ministro pri justico Mustafa Abdel Ĝalil deklaris pri establo de la provizora registaro, kiu dum tri monatoj preparu novan balotadon. Li ankaŭ konfirmis, ke la ĉefurbo daŭre estos Tripolo kaj pri ĉiuj krimoj kulpas nur Muamar Kadafi.
* Potenculoj de Libio komencis disdonadon de armiloj al subtenantoj de Muamar Kadafi. Ili surportas verdajn bandaĝojn.

La 27-an de februaro la ribelantoj alproksimiĝas al Tripolo kaj en Bengazi oni organizis provizoran registaron, kies nomo estas Nacia Transira Konsilio. En la limo al Tunizio okazas humana katastrofo pro multaj miloj de fuĝintoj. Usono apogas klare la ribelintojn.

## Vidu ankaŭ 
* Afrika Unio
* Dua Libia Enlanda Milito
* Egipta revolucio de 2011
* Tunizia ribelo en 2010-2011

## Notoj 

Kategorio:Araba mondo
Kategorio:Historio de Libio
Kategorio:Politiko de Libio
Kategorio:Revolucioj en la 21-a jarcento
Kategorio:Politiko en 2011
Kategorio:Enlandaj militoj en 2010-2019
Kategorio:Gerilmilitoj
Gustav Adolf Kayser

**Gustav Adolf Kayser** estis saksa apotekisto, botanikisto en Transilvanio naskita en Sibio la 24-an de septembro 1817 kaj mortinta en Sibio la 10-an de junio 1878. 

## Biografio
Gustav Adolf Kayser studis de 1838 en Vieno. Li doktoriĝis en 1844 kaj de tiam li estis apotekisto en sia naskiĝurbo kaj estis estrarano de Asocio Naturscienca de Sibio. Li esploris la flaŭron de Transilvanio.

## Verkoj
** Chemische Untersuchung des Jalappenharzes* (Heidelberg, 1844).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Transilvaniaj saksoj
Kategorio:Transilvaniaj saksaj botanikistoj
Mihály Katona

**KATONA Mihály** estis hungara reformita pastro, geografo naskita en Satmaro la 9-an de oktobro 1764 kaj mortinta en Búcs la 9-an de majo 1822.

## Biografio 
Mihály Katona studis en Debreceno kaj li iĝis bibliotekisto de la loka kolegio en 1790. Poste de 1793 li studis en la universitato de Frankfurto. Post tri jaroj li revenis kaj instruis en Komárom. De 1803 ĝis sia morto li estis pastro en Búcs. Li verkis la plej altnivelan naturgeografion de sia tempo en hungara lingvo.

## Verkoj 
* *A föld mathematikai leírása…*(Komárom, 1814);
* *Közönséges természeti földleírás* (Pest, 1824).

## Fontoj 
* Magyar Életrajzi Lexikon
* hungare kun foto

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj geografoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Zemplínske Hámre

**Zemplínske Hámre** (hungare *Józsefhámor* [jOĵefhAmor], germane *Josefhammer*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Zemplínske Hámre situas en valo, fine de po unu sakovojoj el Belá nad Cirochou kaj Snina. La lasta urbo troviĝas je 4&nbsp;km.

## Historio 
En la 18-a jarcento germana negocisto Jozef Rholl aĉetis grandan arbaron por esplori oron kaj arĝenton. Li trovis nur feron. Komenciĝis minado kaj prilaboro de erco. Ankaŭ domoj konstruiĝis, kies nomo estis *"Rhollhuta"* de 1809. En 1844 la oficiala hungara loknomo iĝis *Szinnahámor.* La municipo estis en Cirókabéla. Ĝis Traktato de Trianon la domaro apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Snina, al municipo de Cirókabéla, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Ekde 1954 ĝi iĝis municipo. En 2001 vivis en Zemplínske Hámre 1264 homoj, (1236 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Jozefo

Kategorio:Municipoj en distrikto Snina
Ted Heath

**George Edward „Ted“ HEATH** (* 30-an de marto 1902 en Londono; † 18-an de novembro 1969 en Virginia Water, Surrey) estis brita trombonisto kaj ĵazbandego-direktisto.

## Vivo kaj aktivado 
Ĉar lia patro estris la bandon *Wandsworth Borough Band*, Ted Heath jam frue kontaktis kun muziko. Jam 10-jarojn aĝe li sukcesis en tenorkorno-konkurso, ekde la 14-a vivojaro li ludis trombonon. Unuan monon li perlaboris muzikante surstrate. Proks. 1919 li ankaŭ havis eblecon kunludi en la orkestro de Doc Cook, ragtima orkestro tiam gastanta en Londono, kun kiu ankaŭ Sidney Bechet venis al Anglujo. Heath estis malkovrita de bandestro Jack Hylton, kiu donis al li en 1922 lian unuan dungitecon. Pluajn dungitecojn Heath havis en 1924/25 je Bert Firman, ekde 1925  ĝis 1927 de Jack Hylton kaj ekde 1927 ĝis 1935 de Bert Ambrose. 

Post kontraktoj kun Sid Lipton kaj Geraldo li ricevis en 1944 de BBC la komision por fondado de propra orkestro, kiu ĉefe ludu svingon kaj limigite ankaŭ modernĵazon. Ekde 1945 la bandego prezentis ĉiudimanĉe en Palladium je Londono. Specialaĵo en la repertuaro de la ĵazbandego estis aranĝaĵo de *London Suite* de Fats Waller, origine verkita por piano. Pluraj koncertvojaĝoj kondukis tra Anglujo, la eŭropa kontinento kaj en 1956 unuafoje tra Usono. Al liaj lastaj diskoj, kiujn li sonregistris por disko-eldonejo *London*, apartenis serio da registraĵoj de aranĝoj de famaj ĵazbandegoj, kopiludataj note post note. 

## Fontoj 
* Leo Walker: *The Big Band Almanac*. Ward Ritchie Press, Pasadena. 1978
 
## Eksteraj ligiloj 
*Ted Heath Band, 1945 - 2000  je *www.donlusher.com*
*George Edward 'Ted' Heath  je *Wandsworth History Online*
*Biografio en *Bigband Library* 

Kategorio:Ĵazbandego-direktistoj
Kategorio:Britaj ĵaztrombonistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1902
Kategorio:Mortintoj en 1969
Kategorio:Viroj
Deutschlandfunk

**Deutschlandfunk** (DLF, en Esperanto "Germania Radio") inter la jaroj 1962 kaj 1994 estis la sola publikjura tutŝtata radiokanalo de Germanio, dum ĉiuj aliaj publikjuraj radiostacioj en Germanio estas organizitaj laŭ la federaciaj landoj (laŭ unu, aŭ laŭ pluraj geografie najbaraj), kaj nun estas unu el nur tri germaniaj publikjuraj tutŝtataj radioprogramoj.

[eta|maldekstra|centra oficejo de la sendostacio en [Kolonjo]]
[eta|280px|radia intervjuo de vikipediistino en la konferenco [Vikimanio 2005 en Frankfurto ĉe Majno]]
La 1-an de januaro 1962 la stacio fondiĝis kaj eksendis nacian radioprogramon. Samtage ĝi kun la paralele fondita publikjura instanco Deutsche Welle (DW, "Germana Ondo", televida kanalo ekskluzive ekster la areo de Germanio) membriĝis en la institucio ARD, prononco "a-er-DE", germane *„**A**rbeitsgemeinschaft der öffentlich-rechtlichen **R**undfunkanstalten der Bundesrepublik **D**eutschland“,* en Esperanto "Laborkomunumo de la publikjuraj sendostacioj de Federacia Respubliko Germanio", do federacia unuiĝo de la publikaj sendostacioj de la germaniaj regionoj - de la unuopaj federaciaj landoj respektive en iuj kazoj ligoj el pluraj landoj.

En 1994 la stacio kun la historia radiostacio RIAS de okcidenta Berlino unuiĝis al nova stacio *Deutschlandradio*, kiu nun estas komuna propraĵo de la institucioj ARD kaj ZDF, kaj malmembriĝis el la komunumo ARD.

La programa fokuso estas kaj informa kaj prikultura. Ekde la jaro 2009 la programo "Deutschlandfunk" paralele al la radioprogramoj "Deutschlandradio Kultur" (aparte fokusita pri kulturo) kaj "Dradio Wissen" (aparte fokusita pri informoj) estas unu el tri programoj de la instituto "Deutschlandradio". Centra oficejo de la stacio estas la urboparto Marienburg de Kolonjo.

Propraj korespondantaj ĵurnalistoj de la radiostacio ekzistas en Parizo, Vaŝingtono, Prago, Moskvo, Londono kaj Bruselo.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la stacio Deutschlandfunk (germane)
* artikolaro *"Kalter Krieg im Radio"*, germane: "Malvarma Milito en radiofonio", kun sondosiero pri la komenco de la radistacia programo la 1-an de januaro 2962 
* reta aŭdigo de la momenta programo 

Kategorio:Germaniaj radiostacioj
Kategorio:Kolonjo
Jankov

Nomon **Jankov** portas pli da municipoj:

* Jankov (distrikto Pelhřimov), municipo en distrikto Pelhřimov
* Jankov (distrikto Benešov), municipo en distrikto Benešov
* Jankov (distrikto České Budějovice), municipo en distrikto České Budějovice
Sociedad de Tasación

**Sociedad de Tasación** en la hispana origine kaj *Socio de Taksado* en Esperanto estas entrepreno 100% hispana plene sendependa de ajna financa ento aŭ grupo pri senmoveblaĵoj, kiu operacias en la kampo de la taksadoj de ĉiu tipo de bienoj, havaĵoj kaj speciale de aktivoj senmoveblaĵoj. Ĉi tiu karakterizaĵo laŭigas unu el la karakterizaj trajtoj de la socio ĝis la punkto subteniĝi kiel la plej granda sendependa entrepreno de la sektoro en Hispanio, tiel en volumo kiel en numero de taksistoj (ne konfuzu kun taksiistoj).

Ties Ĝenerala Sidejo estas en Madrido kaj disponas de 14 delegaĵojn kiuj kovras la tutan teritorion hispanan kun pli da 180 dungitoj el kiuj pli da 50 (arkitektoj kaj inĝenieroj) dediĉas sin realigi la teknikan kontrolon de las valorigoj por certigi la kvaliton de la fina produkto.

Kategorio:Hispanaj firmaoj
Administranto de Fervojaj Infrastrukturoj

La fervojoj kaj retstacioj de iberia larĝo estas mastrumataj de **ADIF**. En ĝi ofertiĝas la servoj de la ŝtata fervojkompanio Renfe Operadora (ĝis jaro 2001 temis pri unu ŝtata kompanio kun nomo RENFE, poste ĝi estis dividita). **ADIF** signifas **Administrador de Infraestructuras Ferroviarias** (Administranto de fervojaj strukturoj) kaj estas publika ekonomia ento de Hispanio, kiu dependas de la *Ministerio de Fomento* kaj celas la konstruon de fervojaj linioj kaj la administradon de ties espluatado.250px|eta|dekstra|Afiŝo de ADIF en trajnstacio de .
## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Muzeo de la Madrida Fervojo
* Renfe Operadora

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Red de ferrocarriles de España  Portal de Datos Abiertos
* Ferropedia - Número de identificación de las estaciones de Adif  ()

Kategorio:Fervojaj kompanioj en Hispanio
Granda Teleskopo Kanarioj

dekstra|280px|eta|Granda Teleskopo Kanarioj
La **Granda Teleskopo Kanarioj** (konata ankaŭ kiel **GTC** aŭ **GRANTECAN**) estas projekto hispana, kiu finis per la konstruo de la plej granda optika teleskopo de la mondo. Ĝi estas regata de la *Instituto de Astrofísica de Canarias*, kaj ekfunkciis oficiale en la mateniĝo de la 1-3a al 14-a de julio de 2007 kaj komencis sian sciencan produkton komence de la 2009. La 24-a de julio de 2009 estis inaŭgurata oficiale de la Reĝoj de Hispanio.

## Vidu antaŭ  
* Observatorio de Roque de los Muchachos
* Observatorio La Silla
* Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo

## Notoj
## Eksteraj ligiloj 
* pri Grantecan per filmetoj, fotoj, intervjuoj kaj tabeloj 
* Retejo pri la projekto GTC
* Kamera-retejo de la interno kaj eksterno de la GTC 
* [Diskoniga retejo de la Gran Telescopio Canarias(https://eo.wikipedia.org/wiki/Gran_Telescopio_Canarias).] 
* *El mayor cazador de galaxias*. El Mundo
* *Grantecan, el supertelescopio más grande del mundo*. lainformacion.com 
* Grantecan

Kategorio:Teleskopoj
Kategorio:La Palma
Kategorio:Observatorioj en Hispanio
Nový Svět

Nomon **Nový Svět** havas pli da lokoj :

* Nový Svět (Slatina) – parto de municipo Slatina en distrikto Nový Jičín
* Nový Svět (Dolní Cerekev), parto de municipo Dolní Cerekev en distrikto Jihlava
* Nový Svět (Český Rudolec), parto de municipo Český Rudolec en distrikto Jindřichův Hradec
* Nový Svět (Olomouc), parto de urbo Olomouc en distrikto Olomouc
* Nový Svět (Harrachov), parto de urbo Harrachov en distrikto Jablonec nad Nisou
* Nový Svět (Borová Lada), parto de municipo Borová Lada en distrikto Prachatice
* Nový Svět (Hradčany) – devene antaŭurbo de praga Hradčany el duono de la 14-a jarcento ĉirkaŭ samnomata praga strato
* Nový Svět (Studená) – solejo apud Domašín en distrikto Jindřichův Hradec
Lamaa bikŝuejo Ĉojĵin

eta|200px|Ĉojĵin.
[eta|200px|Ĉojĵin kaj mongola [jurto.]]
La **Lamaa bikŝuejo Ĉojĵin** (Mongole:Чойжин ламын сүм музей) estas bikŝuejo en Ulaanbaataro, la ĉefurbo de Mongolio. La monaĥejo ekkonstruiĝis en 1904 kaj kompletiĝis en 1908. En 1938 la Stalinisma registaro transformis ĝin al muzeo.

Kategorio:Bikŝuejoj en Mongolio
Kategorio:Konstruaĵoj en Ulanbatoro
Airbus A320

La **Airbus A320** estas pasaĝeraviadilo de Airbus, ellaborita en 1987. A320 havas unusolan koridoron (mallarĝkorpa). A320 estis la unua modelo de komerca aviadilo kun elektronikaj regiloj fly-by-wire, tiel ke la piloto kontrolas la moveblajn partojn de la aviadilo pere de la uzado de elektronikaj elanoj anstataŭ per leviloj aŭ hidraŭlikaj sistemoj.
Poste la mallongigitaj versioj Airbus A318 kaj Airbus A319 kaj longigita versio Airbus A321 estis ellaborita el A320.

[eta|maldekstre|Airbus A320 de VivaColombia okaze de inaŭgura flugo en [Internacia Flughaveno El Dorado, Bogoto, Kolombio.]]

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Airbus

**La A320 Familio :**
* Airbus A318: Mallongigita, Malgrandigita versio.
* Airbus A319: Mallongigita versio.
* Airbus A321: Longigita versio.

**Konkurantaj aviadiloj :**
* Boeing 737

Kategorio:Komercaj aviadiloj
320
Šmigovec

**Šmigovec** (hungare *Sugó* [ŝugO], rutene *Шмиґовець* [ŝmigovec]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Šmigovec situas laŭ flankovojoj. Snina troviĝas voje je 32, aere je 16&nbsp;km. 

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1569. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Smigócz,* poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Sugó 294 homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Snina, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Šmigovec 109 homoj, (91 slovakoj, 13 rutenoj). 

## Vidindaĵoj 
* grekokatolika malnova preĝejo de 1755
* kruco
* nova preĝejo de 1995

Kategorio:Municipoj en distrikto Snina
Kategorio:Rutenaj municipoj de distrikto Snina
Renfe Operadora

**Renfe Operadora** estas publika ekonomia ento de Hispanio, kiu dependas de la Ministerio pri Disvolviĝo kaj la ununura operacia kompanio de pasaĝeroj de la sektoro fervoja hispana pere de la reto de ADIF, kaj unu el tiuj pri varoj.

Kiel la nomo sugestas, ĝi estas heredanta de RENFE (Red Nacional de los Ferrocarriles Españoles), entrepreno kreita en 1941 kaj el kiu disiĝis Renfe Operadora la , kiam RENFE iĝis ADIF, Administrador de Infraestructuras Ferroviarias.

## Vidu ankaŭ 
* Red Nacional de los Ferrocarriles Españoles
* Administranto de Fervojaj Infrastrukturoj
* Renfe Proksimaĵoj
* Proksimaĵoj Madrido
* Proksimaĵoj Sevilo
* Rodalies de Catalunya
* Renfe Cercanías AM
* Renfe-SNCF en Cooperación
* Alvia
* Avant
* Intercity (Renfe)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo de kompanio
* Renfe Data
* Renfe Data - stacidomoj
Ulaanbaataro (stacidomo)

eta|250ra|Ulaanbaatara Stacio
eta|maldekstra

**Ulaanbaatara stacio** situas en Ulaanbaataro, Mongolio. Ĝi ekfunkciis en 1949.

La stacio estas la centro de regiona kaj internacia trafikoj en Mongolio. La tra-mongola fervojo trafas la stacion. Estas la plej granda fervoja stacio en Mongolio.

Kategorio:Fervojaj stacioj en Mongolio
Stacio