open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ernst Wasserzieher

**Ernst WASSERZIEHER** (naskiĝinta la  en Szczecin, mortinta la  en Halberstadt) estis germana filologo, etimologo kaj leksikografo.

## Vivo 
Post frekvento de gimnazio en Magdeburg li studis filozofion ĉe Ludwig von Strümpell ĉe la Universitato de Lepsiko kiel ankau ĉe Rudolf Eucken ĉe Universitato de Jena. Wasserzieher doktoriĝis kaj vizitis en 1882/83 Usonon, kiel li vintre vivis en Nauvoo gastante ĉe diversaj lernejoj en la ĉirkaŭaĵo. En septembro 1883 li eksoldatis, poste li ekinstruistis. Inter 1884 kaj 1888 li estis loĝanto de Eisenberg (Turingio).

Unue Wasserzieher konatiĝis publiciste kiam li publikigis ĉirkaŭ 1900 diversajn tekstojn, aparte vojaĝrakontojn el la tempo inter 1878 kaj 1900 i.a. en la gazetoj "Münchener Allgemeinen Zeitung","Hamburger Correspondent", en diversaj periodaĵoj de Kolonjo, Flensburg kaj Witten kaj ĉe "Touristen-Zeitung". En 1902 aperis kolekto antologia libre sub la titolo *Von Haparanda bis San Francisco*. En la jaro 1906-a li eldonis la antologion *Deutsche Frauenbriefe* (leteroj de germanaj virinoj). En 1918 aperis lia etimologia leksikono *Woher?* kiun laŭdegis liaj samtempuloj; per tio Wasserzieher konatiĝis al multaj. En 1920 sekvis *Hans und Grete*, etimologia nomleksikono kie eksplikatas la fonto de miloj da germanaj propraj nomoj. Ambaŭ verkoj havis multajn eldonojn. Krom leksikonaĵojn li publikigis ankoraŭ plurajn popularsciencajn aĵojn pri etimologio, ekz. *Leben und Weben der Sprache*, *Sprachgeschichtliche Plaudereien* kaj *Schlechtes Deutsch*.

La lasta deĵoro lia estis lernejestra; li havis tri filojn, Karl, Ernst kaj Hans. Kelkaj liaj verkoj eĉ post la Dua mondmilito ankoraŭ plurfoje eldonitis. La nomekspliko komencinta per *Hans und Grete* ankoraŭ hodiaŭ estas bazo de multaj eldonoj pri etimologiaĵoj nomrilataj. Samtempulaj liaj etimologiistaj estis i.a. Friedrich Kluge kaj Georg Stucke (lernejestro en Rastatt kaj verkinto de *Kleinen etymologischen Wörterbuchs* de 1921).

## Verkoj 
* *Von Haparanda bis San Francisco*, 1902
* *Deutsche Frauenbriefe*, 1906
* *Woher? – Ableitendes Wörterbuch der deutschen Sprache*, 1918
* *Hans und Grete*, 1920
* *Schlechtes Deutsch – Der Kampf gegen das Falsche, Schwerfällige, Geschmacklose und Undeutsche*, 1921
* *Bilderbuch der deutschen Sprache*, 1921
* *Leben und Weben der Sprache*
* *Sprachgeschichtliche Plaudereien*
* *Führer durch die Deutsche Sprache*
* *Kleines etymologisches Wörterbuch der deutschen Sprache.* Eldonejo: Bibliographisches Institut Leipzig, 1975

## Eksteraj ligiloj 
* 
* *Von Haparanda bis San Francisco* tie ĉi elŝuteblas

## Notoj 
Kategorio:Germanaj filologoj
Kategorio:Germanaj pedagogoj
Kategorio:Etimologoj
The Expression of the Emotions in Man and Animals

***The Expression of the Emotions in Man and Animals*** (La esprimo de emocioj ĉe homoj kaj bestoj) estas la tria grava verko de Charles Darwin pri la evoluisma teorio, post *La origino de specioj* (1859) kaj *La deveno de homo kaj selekto rilate al sekso* (1871). Dekomence intencita kiel sekcio de *The Descent of Man*, ĝi estis publikigita aparte en 1872 kaj temas pri la biologiaj aspektoj de la emocia vivo. En tiu libro, Darwin klarigas kelkajn fruajn ideojn pri prikonduta genetiko, kaj esploras la animalajn originojn de homaj karakteroj kiel la levo de okulbrovoj en momentoj de surprizo kaj la mensa konfuzo kiun tipe akompanas hontoruĝo. Germanlingva traduko de *The Expression* aperis en 1872; nederlanda kaj franca versioj sekvis en 1873 kaj 1874. Dua eldono de la libro, kun nur minoraj ŝanĝoj, estis publikigita en 1890.

## Bibliografio 
* Barrett, Paul (1980), Metaphysics, Materialism, & the Evolution of Mind: the early writings of Charles Darwin, Chicago: University of Chicago Press, ISBN 0-226-13659-0, "Early writings of Charles Darwin. With a commentary by Howard E. Gruber"

## Eksteraj ligiloj 
* .
* .
* .

* e-book versioj:
* D. Appleton, New York, 1899

Kategorio:Libroj de Charles Darwin
Kategorio:Evolua biologio
Kategorio:Neŭrosciencaj libroj
Kategorio:Libroj pri evoluo
Kategorio:Libroj pri emocioj
Kategorio:Historio de psikiatrio
Kategorio:Historio de psikologio
Kategorio:Libroj aperintaj en 1872
Kategorio:Anglalingvaj libroj
Hontoruĝo

eta|Virino akompanas vangoruĝon per klopodo kaŝi vizaĝon.
**Hontoruĝo** aŭ **vangoruĝo** estas la ruĝiĝo de la haŭto de la vizaĝo, ĉefe ĉe la vangoj; tiu esprimo estas uzata precipe kiam la ruĝiĝo korespondas al emocia reago, antaŭ precizaj emocioj kiuj produktas anksion, kiel honto, kulpo, anksieco, nervozeco, amo, seksa ekscito aŭ pudoro. Tiu ruĝiĝo povas esti asocia ankaŭ al pli malsimplaj statoj de enamiĝo. Se la ruĝiĝo pluas dum mallonge post la ekruĝiĝo, tio povas korespondi al simptomo indika al kuperozo. La ruĝiĝo povas esti ankaŭ manifesto de la Malsano de Wernicke.

Estas alia malordo nomita kranivizaĝa idiopata eritemo, en kiu la persono ruĝiĝas ege intense antaŭ eĉ malgranda stimulo. Ĝi rilatas al forta fobio al socia interagado (vidu artikolon Socia anksia perturbo).

## Bibliografio 
* Crozier, W. R., Blushing and the Social Emotions: The Self Unmasked, Basingstoke, Palgrave Macmillan, 2006. ISBN 1-4039-4675-2
* Miller, R. S., Embarrassment: Poise and Peril in Everyday Life, Guilford Press, 1997. ISBN 157230247
* "Yo me ruborizo permanentemente" http://www.frenchsensations.com/20090108/i-blush-all-the-time/ 
* Jadresic, E., When Blushing Hurts: Overcoming Abnormal Facial Blushing (2a eldono), iUniverse, 2014. ISBN 978-1491750285
* Jadresic, E., Blushing. Cuando sonrojarse duele (2a eldono), ebooks del Sur, 2014. ISBN 978-956-9274-18-3

## Vidu ankaŭ 
* *The Expression of the Emotions in Man and Animals* de Charles Darwin

Kategorio:Psikologio
Kategorio:Sangocirkula sistemo
Kategorio:Fiziologio
Kategorio:Etologio
Kategorio:Emocioj
The Formation of Vegetable Mould through the Action of Worms

[eta|"Man is but a worm" (homo estas nur vermo) karikaturo publikigita en *[Punch* fine de 1881.]]
***The Formation of Vegetable Mould through the Action of Worms, with Observations on their Habits*** (La formado de vegetala grundo pere de la agado de vermoj, foje mallongigita al *Worms*, vermoj) estas libro de 1881 de Charles Darwin pri tervermoj. Ĝi estis lia lasta scienca libro, kaj estis publikigita tuj antaŭ lia morto. Esplorante la konduton kaj ekologion de tervemoj, ĝi pluigis la temon oftan tra lia verkaro, ke laŭgradaj ŝanĝoj dum longaj tempoperiodoj povas konduki al grandaj kaj foje surprizaj konsekvencoj. Ĝi estis la unua grava verko pri bioturbado de la grundo, kvankam tiu termino ne estis uzata de Darwin (ĝi aperis por la unua fojo en prigrunda kaj geomorfa literaturo unu jarcenton poste).

## Notoj 
Kategorio:Libroj de Charles Darwin
Kategorio:Evolua biologio
Kategorio:Anelidoj
Kategorio:Grundo
Kategorio:Ekologiaj libroj
Kategorio:Zoologiaj libroj
Kategorio:Libroj aperintaj en 1881
Kategorio:Anglalingvaj libroj
Občina Rogašovci

**Občina Rogašovci** estas unu el 212 municipoj de Slovenujo, lokita en la nordorienta stato de regiono Pomurska. La municipo enhavas 11 komunumojn kaj ĝia areo estas 40,1 km². Komence de 2018 tie loĝis 3084 homoj. La administra centro estas la vilaĝo Rogašovci.
## Loko, priskribo 
De nordo al sudo fluanta rivero Ledava. La alto estas proksimume 220 m en la sudo, kaj 418 m norde de la limo kun Aŭstrio.eta|280x280ra|**Občina Rogašovci**
La apudaj municipoj estas:

Občina Kuzma en la Nordoriento, Občina Grad en la Oriento, Občina Puconci en la Sudoriento, Občina Cankova en la Sudo. En la okcidento kaj nordo estas la ŝtata limo kun Aŭstrio.

## Komunumoj 
La municipo konsistas el la sekvaj 11 vilaĝoj:

Fikšinci, Kramarovci, Nuskova, Ocinje, Pertoča, **Rogašovci**, Ropoča, Serdica, Sotina, Sveti Jurij, Večeslavci
## Tradukfonto 
Statistikoj:  http://www.citypopulation.de/php/slovenia-pomurska.php

Geografia loko: http://www.geopedia.si/#T1257_F408:105_x578619.2185_y184269.7965_s13_b4 

Rogašovci
Rogašovci
Robert Emmijan

**Robert Emmijan** (armene: Ռոբերտ Էմմիյան; naskiĝis la 16-an de februaro 1965 en Leninakano, Armena SSR) estas emerita longsaltulo kiu reprezentis Sovetunion kaj Armenion. Li estas la kvara plej bonrezulta longsaltulo en la historio kaj la plej bona el neafrika deveno. Lia persona rekorda salto estis 8.86 metroj, kiun li atingis en Tsaghkadzor en majo 1987, estas la aktuala eŭropa rekordo.

Emmijan ricevis la Premion Honora Majstro de Sportoj de Sovetunio en 1987.

Kategorio:Armenaj longosaltistoj
Kategorio:Sovetiaj longosaltistoj
Levon Ĝulfalakjan

**Levon Ĝulfalakjan** (armene: Լեւոն Ջուլֆալակյան, naskiĝis la 5-an de aprilo 1964) estas iama soveta armena grek-romia luktisto. Li estas Olimpika, Monda, kaj Eŭropa Ĉampiono kaj estis meritita Honora Majstro de Sportoj de Sovetunio en 1988. Ĝulfalakjan estas la nuna trejnisto de la armena nacia grek-romia luktoteamo kaj prezidanto de la Unuiĝo de Armenaj Olimpikistoj, kaj ankaŭ membro de la Plenuma Komitato de la Nacia Olimpika Komitato.

Kategorio:Armenaj sportistoj
Kategorio:Sovetiaj sportistoj
Banco Bilbao Vizcaya Argentaria

***Banco Bilbao Vizcaya Argentaria (BBVA)*** estas hispana banko kun sidejo en Bilbao, prezidata de Carlos Torres Vila. Ĝi estas unu el la plej grandaj financaj institucioj en la mondo kaj ĉeestas ĉefe en Hispanio, Meksiko, Sudameriko, Usono kaj Turkio.

La banko estis fondita kiel *Banco de Bilbao*, la 28-an de majo 1857 en Bilbao, Biskajo, de kie ĝi estis sidejo. Ĝia aganta sidejo estas koncentrita en la sidejo de Madrido, en la komplekso "Ciudad BBVA"

Ĝi estas listigita en la Madrida Borso (BBVA) kaj estas parto de la IBEX 35 same kiel la Dow Jones EURO STOXX 50.

Kategorio:Transnaciaj firmaoj
Kategorio:Bankoj en Hispanio
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1999
Občina Šalovci

**Občina Šalovci** estas unu el 212 municipoj de Slovenujo, lokita en la nordorienta stato de regiono Pomurska. La municipo enhavas 6 komunumojn kaj ĝia areo estas 58,2 km². Komence de 2018 tie loĝis 1411 homoj. La administra centro estas la vilaĝo Šalovci.
## Loko, priskribo 
I situas en la norda parto de la regiono. En la nordo kaj en la sudoriento limas Hungarion.
eta|282x282ra|Občina Šalovci
La apudaj municipoj estas:
Občina Hodoš en la Oriento, Občina  Moravske Toplice en la sudo kaj la Občina Gornji Petrovci okcidente.

## Komunumoj 
La municipo konsistas el la sekvaj 6 vilaĝoj:  Budinci, Čepinci, Dolenci, Domanjševci, Markovci, **Šalovci**
## Tradukfonto 
Statistikoj:  http://www.citypopulation.de/php/slovenia-pomurska.php

Geografia loko: http://www.geopedia.si/#T1257_F408:33_x595147.1875_y189294.168_s13_b4 

Šalovci
Šalovci
Mnacakan Iskandarjan

**Mnacakan Iskandarjan** (armene: Մնացական Իսկանդարյան, ; naskiĝis la 17-an de majo 1967) estas iama armena klakikstila luktisto kiu konkuris reprezentante Sovetunion kaj Rusion. Iskandarjan estas Olimpika Ĉampiono, trifoja Mondĉampiono, kaj dufoje Eŭropa Ĉampiono. Li gajnis la rangon Honora Majstro de Sportoj de Sovetunio en 1991 kaj estis nomumita Honora Trejnisto de Rusio en 2000. En 2012, Iskandarjan estis inkludita en la Fama Halo de Sportistoj. Li estas la dua armeno en tiu listo post Armen Nazarjan.
Militoj en Pacifiko

**Militoj en Pacifiko** prezentas armitajn konfliktojn en regiono de Pacifiko.

* Milito en Pacifiko –&nbsp;ampleksa armita konflikto de la dua mondmilito (1937–1945) inter aliancanoj kaj membroj de Akso – Japanio, Nazia Germanio kaj iliaj kunuloj
* Pacifikaj militoj –&nbsp;du konfliktoj (1864–1866 kaj 1879–1884) ensumigantaj Hispanion, Peruon, Ĉilion, Ekvadoron kaj Bolivion 
** Unua pacifika milito
** Dua pacifika milito
60406 Albertosuci

'*60406 *Albertosuci'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la italaj astronomoj Luciano Tesi kaj Andrea Boattini elde la Observatorio de la Montoj Pistoiese en San Marcello Pistoiese (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la itala amatora astronomo *Alberto Suci'', tre aktiva en observo de la ĉielo kaj en popularigo de astronomio en lernejoj kaj kulturaj asocioj. Li estas fondinto de la Astronomia Laboratorio en la urbo Agliana kaj kunordiginto de la projekto de planetario en Monsummano Terme.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Andrea Boattini
Kategorio:Malkovrita de Luciano Tesi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Israjel Militosjan

**Israjel Militosjan** (; armene, Իսրայել Միլիտոսյան– (Leninakano, Sovetunio, la 17-an de aŭgusto 1968) estas armena sportisto kiu konkuris por Sovetunio je halterlevo.

Li partoprenis tri Someraj Olimpikajn Ludojn, akirante totalon de du medaloj: oro en Barcelono 1992 (kategorio 67,5 kg) kaj arĝento en Seulo 1988 (67,5 kg), kaj 6-a loko en Atlanto 1996.

Li gajnis tri medalojn ĉe la Tutmonda Halterleva Ĉampioneco inter 1987 kaj 1991, kaj kvin medaloj ĉe la Eŭropa Halterleva Ĉampioneco inter 1987 kaj 1992.

Kategorio:Armenaj halterlevistoj
Kategorio:Sovetiaj halterlevistoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 17-an de aŭgusto
Mĥitar Manukjan

**Mĥitar Manukjan** (armene, Մխիթար Մանուկյան, naskiĝis en Leninakano, la 20-an de septembro 1973) estas kazaĥa atleto el armena origino kiu konkurencis ĉe klasikstila luktoarto. Ĝis 1996 li konkuris sub la flago de Armenio. Lia frato Agasi ankaŭ konkuris ĉe klasikstila luktado.

Li partoprenis tri Somerajn Olimpikojn, gajnante bronzan medalon en Ateno 2004 kaj 7-a en Atlanto 1996 kaj Sidnejo 2000. En la Aziaj Ludoj de 1998 li gajnis la arĝentan medalon.
Meline Daluzjan

**Meline Daluzjan** (armene Մելինե Դալուզյան, naskiĝis en Leninakan, Armena SSR, Sovetunio, 20-an de aprilo 1988) estas armena atleto kiu konkuris en halterlevo.

Ŝi gajnis du bronzajn medalojn en la Monda Halterleva Ĉampioneco, en 2006 kaj 2010, kaj tri medalojn en la Eŭropa Halterleva Ĉampioneco inter 2007 kaj 2010.
Tigran Vardan Martirosjan

**Tigran Vardan Martirosjan** (armene, Տիգրան Վարդանի, naskiĝis la 3-an de marto 1983, en Leninakano, Armena SSR) estas armena atleto kiu konkuris je halterlevo.

Li partoprenis du Somerajn Olimpikojn, akirante arĝentan medalon en Pekino 2008, en la kategorio 85 kg, kaj 7a loko en Ateno 2004. Li gajnis bronzan medalon en la Monda Halterleva Ĉampioneco 2006 kaj oran medalon en la Eŭropa Halterleva Ĉampioneco 2008.
Nazik Avdaljan

**Nazik Avdaljan** (armene, Նազիկ Ավդալյան- (Leninakano, Armena SSR, 31-an de oktobro 1986) estas armena atleto kiu konkuris je halterlevo.

Li gajnis oran medalon en la Monda Hlterleva Ĉampioneco en 2009 kaj kvar medalojn en la Eŭropa Halterleva Ĉampioneco inter 2007 kaj 2016. Li partoprenis la Olimpikojn en Rio-de-Ĵanejro 2016, okupante la kvinan lokon en la kategorio 69 kg.
Arsen Ĝulfalakjan

**Arsen Ĝulfalakjan** (armene Արսեն Ջուլֆալակյան, naskiĝis en Leninakano, Armena SSR, la 8-an de majo 1987), estas armena atleto de klasikstila luktado. Li estas la filo de la ankaŭ luktisto Levon Ĝulfalakjan.

Arsen partoprenis en tri Someraj Olimpikoj, inter 2008 kaj 2016, akirante la arĝentan medalon en Londono 2012, en la kategorio 74 kg.
Li gajnis kvar medalojn en la Monda Luktado-Ĉampioneco inter 2010 kaj 2014, kaj kvar medalojn en la Eŭropa Luktado-Ĉampioneco inter 2009 kaj 2019.

Kategorio:Armenaj sportistoj
Tigran Gevorg Martirosjan

**Tigran Gevorg Martirosjan** (armene Տիգրան Գեւորգի Մարտիրոսյան (Leninakano, Armena SSR, 9-an de junio 1988) estas armena atleto kiu konkuris je halterlevo.

Li partoprenis Olimpikojn en Pekino 2008, akirante bronzan medalon en la kategorio 69 kg, 1 medalo, kiun li poste perdis pro dopado.

Li gajnis du medalojn en la Monda Halterleva Ĉampioneco, oro en 2010 kaj arĝento en 2009, kaj kvin medalojn en la Eŭropa Halterleva Ĉampioneco inter 2007 kaj 2016.
Artur Aleksanjan

**Artur Aleksanjan** (armene Արթուր Ալեքսանյան, Gjumri, Armenio, la 21-an de oktobro 1991) estas armena atleto de klasikstila luktado.

Li partoprenis du Somerajn Olimpikojn, akirante oran medalon en Rio-de-Ĵanejro 2016 kaj bronzan medalon en Londono 2012.

Li gajnis 4 medalojn en la Monda Luktado-Ĉampioneco inter 2013 kaj 2017, kaj 7 medalojn en la Eŭropa Luktado-Ĉampioneco inter 2011 kaj 2018.
Ŝtata Konservatorio Komitas

La **Ŝtata Konservatorio Komitas de Erevano ** () situas en Erevano, ĉefurbo de Armenio. Ĝi estis fondita en 1921 kiel loko por studado de muziko, kaj fondita du jarojn poste kiel pli alta muzika eduka institucio. Ĝia nomo honoras Komitas, eminenta armena komponisto.

Komence de la 20-a jarcento, la formado de la armena profesia muzika kulturo komenciĝis kun la partopreno de diplomiĝintoj el rusaj kaj eŭropaj konservatorioj. La komponisto Romanos Melikjan estis la fondinto de la unua Armena Konservatorio.

La Konservatorio situas proksime al la Erevana Opero kaj estas kvaretaĝa konstruaĵo kun 450 malsamaj spacoj kiel klasĉambroj, inkluzive de du specialaj orgenaj studioj kaj 12 klasĉambroj por piano-lecionoj, biblioteko kaj klasĉambroj por muziklegado, sonregistrado kaj kuracejo, studenta konsilio kaj muzikaj instrumentoj, muzika butiko, bufedo, ktp.

Kategorio:Konstruaĵoj en Erevano
Kategorio:Muziklernejoj en Armenio
Kategorio:Muzika edukado en Armenio
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1921
Hajbusak Universitato de Erevano

**Hajbusak Universitato de Erevano**, () estas privata universitato en Erevano, Armenio.

Fondita en 1990 fare de akademiano Levon Harutjunjan, de 2007, ĝi havas 5400 studentojn, 6000 eks-studentojn, 300 instruistojn (inter ili 48 Profesorojn, 64 doktorojn, 12 Akademianojn). La universitato ricevis ŝtatan agnoskon en 2001. La fakultatoj en la Hajbusak Universitato Erevano estas Medicino, Ekonomiko, Filozofio kaj Internaciaj rilatoj.

En 2007 la universitato, kune kun la Armena Malferma Universitato kaj la Internacia Rilata Instituto establis la Internacian Akademion de Edukado (IAE), eduka strukturo, kiu aliĝis al la fortoj de la supre menciitaj institucioj por provizi pli altan kaj studentan edukadon. Poste en la sama jaro, la IAE-mezlernejo estis establita. En 2010, la Dezajn-Instituto Roslin aliĝis al IAE.

Kategorio:Universitatoj en Erevano
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1990
Kategorio:Lernejoj fonditaj en 1990-1999
Nacia Politeknika Universitato de Armenio

eta|Ĝenerala vido de la universitata komplekso
La **Nacia Politeknika Universitato de Armenio** (armene Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարան, en angla State Engineering University of Armenia) estas supera eduka centro en Armenio, kie okazas instruado pri inĝenierado kaj teknologio.
 
Ĝi estas la posteulo de la Politeknika Instituto Karlo Markso de Erevano, fondita en 1933, kun nur 2 fakultatoj kaj 107 studentoj. La Instituto kreskis samtempe kun la disvolviĝo de la komenciĝanta industriiĝo de Armenio, kiu atingis sian pinton en la 1980-aj jaroj. Tiutempe, la Instituto jam havis pli ol 66 fakojn kaj preskaŭ 25.000 studentoj studis tie.

La 29-an de novembro 1991 la Politeknika Instituto reorganiziĝis kaj renomiĝis forigante sovetan spuron.

Kategorio:Teknologiaj universitatoj
Kategorio:Universitatoj en Erevano
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1933
Armena Ŝtata Akademio de Belartoj

**Armena Ŝtata Akademio de Belartoj** (armene: Հայաստանի գեղարվեստի պետական ակադեմիա), estas ŝtata publika universitato situanta en Erevano, Armenio. Fondita en 1946, funkciiganta kune kun la Ŝtata Instituto de Teatro kaj Kinematografio de Erevano, la Belarta Akademio fariĝis sendependa ekde 1994. La akademio situas sur strato Isahakjan 36de la centra distrikto Kentron de Erevano. La rektoro de la akademio estas profesoro Aram Isabekjan.

Kategorio:Universitatoj en Erevano
Kategorio:Armena kulturo
Kategorio:Lernejoj fonditaj en 1946
Ŝtata Instituto pri Teatro kaj Kino

**Erevana Ŝtata Instituto pri Teatro kaj Kino**, (armene: Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտ), estas ŝtata universitato kaj institucio de supera edukado situanta en Erevano, la ĉefurbo de Armenio

La universitato estis fondita en 1944 kiel Ŝtata Instituto pri Teatraj Artoj en Erevano, en 1953 ĝi estis kunigita kun la Armena Ŝtata Akademio de Belartoj kaj funkciis kiel parto de Ŝtata Instituto de Arto kaj Teatro ĝis 1994. En 1994 ĝi estis dividita en Ŝtatan Akademion de Belartoj kaj Erevanan Ŝtatan Instituton de Teatro. La Instituto iĝis sendependa institucio kaj ĝis nuntempe laboras kiel Erevana Ŝtata Instituto de Teatro kaj Kino.

Kategorio:Armena kulturo
Kategorio:Universitatoj en Armenio
Kategorio:Edukado en Erevano
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1934
Arako (Irano)

**Arako**  (origine , *Arak*) estas metropolo, universitata urbego en Irano en Provinco Markazio (ĝi estas ties ĉefurbo). La historia nomo estis *Soltanabad* ().

## Bazaj informoj 
* Supermara alteco: 
* Loĝantaro:  en 2016
* Horzono: UTC + 3:30; somere UTC + 4:30
* Telefonkodo: (+98) 086

## Geografio 
Arak situas en la nordokcidenta landparto en altebenaĵo. La urbego estas ĉirkaŭita de altaj montoj. Teherano troviĝas 238&nbsp;km. https://www.distancefromto.net/ pli proksimaj urbegoj estas Ĥomo kaj Isfahano.

## Historio 
Origine nomita Soltanabad, la nuntempa urbo Arako estis fondita en 1808. Samtempe fortikaĵo kun dikaj muroj konstruiĝis. Ĝis 1892 la loko restis armea bazo kaj fortikaĵo, poste grandparte personaj posedaĵoj, finfine ŝtataj posedaĵoj inter 1918-1922. Intertempe en fino de la 19-a jarcento la loko estis grava por la tapiŝindustrio, iom poste eĉ ĝi iĝis la plej grava tapiŝocentro de Irano ĝis almenaŭ 1940. Sub regado de Reza Ŝaho Pahlavi la urbo estis nomita Arak kaj modernaj fabrikoj estis establitaj. Arako ankaŭ iĝis grava stacio por la trans-Irana fervojo en 1938. En 1972 ŝtata kombinato pri aluminio ekfunkciis. En 2013 2 apudaj urboj aliĝis al Arako.
eta|maldekstre|
eta|maldekstre|
eta|maldekstre|

## Ekonomio 
Kiel grava industria metropolo, Arako gastigas ŝtalajn, petrolkemiajn, aluminiajn fabrikojn, kiuj produktas preskaŭ duonon de la bezonoj de la lando. Oni produktas eĉ pezan akvon. La ĉefaj agrikulturaj produktoj estas grenoj, hordeoj, kaj fruktoj inkluzive de vinberoj, pomoj, juglandoj kaj migdaloj. Restis ankaŭ la tapiŝprodukto farita mane. En Arak 6 universitatoj funkcias. Iomete for atomcentralo funkcias.

## Klimato 
La urbo troviĝas en kontinenta klimato, kiu estas ĝenerale relative malvarma kaj seka. La vetero estas varma kaj seka en somero, venta kaj malvarmeta en aŭtuno, malvarma kaj neĝa en vintro, kaj milda en printempo. La pluvokvanto estas jare po 346&nbsp;mm. Inter junio-septembro ĝenerale ne pluvas (aŭ iomete). La jara avereĝa temperaturo estas 14&nbsp;. Inter decembro-februaro ofte frostas, inter junio-septembro la temperaturo varias 30-40&nbsp;.
eta|Stacidomo de Arak

## Trafiko 
Arako havas internacian flughavenon konstruitan en 1938. La fervojo atingis la urbon iom pli frue en 1935. Enurbe aŭtobusoj liveras la loĝantojn.

## Vidindaĵoj 
* moskeoj kaj kristana kirko
* diversaj muzeoj
* parkoj kaj ĝardenoj
* bestoĝardeno
* malnova bazaro
* ponto

## Naskiĝintoj de Arako 
* Ataola Mohaĝerani, politikisto
* Kader Abdolah, verkisto

## Referencoj 
* koncizaj informoj en *Encyclopædia Britannica* ()

eta|centre|500ra|

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Metropoloj
Kategorio:Urboj de Irano
Ŝiraka Ŝtata Universitato

**Mikajel Nalbandjan Ŝiraka Ŝtata Universitato** (armene: Շիրակի Միքայել Նալբանդյանի անվան պետական ​​համալսարան), estas publika universitato en Gjumri, la ĉefurbo de la provinco Ŝirako, Armenio, malfermita en 1934.

 Ŝiraka Ŝtata Universitato estas la plej granda eduka instituto en la norda parto de la Respubliko Armenio. Ĝi estis malfermita en 1934 kiel pedagogia instituto dum la soveta epoko, per la klopodoj de S. Movsisjan.

En 2016, la instituto estis restrukturita por iĝi la publika universitato de Ŝirako. Ĝi nuntempe ofertas 28 bakalaŭriĝojn kaj 16 magistriĝojn. Ekde 2017, la universitato havas ĉirkaŭ 6.000 studentojn. Ĝi produktis ĉirkaŭ 80,000 diplomiĝojn ekde ĝia apero en 1934. En 2014, la universitato festis sian 80-an datrevenon.

Ŝiraka Ŝtata Universitato havas sian propran emblemon kaj himnon skribitan de Sonik Ĥaĉatrjan kaj verkita de Robert Amirĥanjan. La universitata komplekso situas sur strato Parujr Sevak, Ani-distrikto ĉe la nordokcidenta kvartalo de Gjumri.

Kategorio:Ŝirako
Kategorio:Universitatoj en Armenio
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1934
Centro Tumo por Kreivaj Teknologioj

La **Centro Tumo por Kreivaj Teknologioj** () estas senpaga centro pri lernado de ciferecaj komunikiloj en Erevano, Armenio. Tumo estas neprofitcela organizaĵo fondita de Sam kaj Sylva Simonjan, kiuj plene financas sian edukan programon per la Simonjana Eduka Fondaĵo. La konstruado komenciĝis en 2003 kaj finiĝis en 2009-2010.
350px |right  |thumb | Centro Tumo 
La malfermo de Tumo okazis la 14-an de aŭgusto 2011, kun subĉiela koncerto kun rokmuzikistoj Serĵ Tankjan kaj la Dorians.

Tumo estas la kreaĵo de la fondinto de Inet Technologies Sam Simonian kaj lia edzino Sylva. La Simonian Fondaĵo plene financas la centron, ĝiajn programojn, kaj la apudan Parkon Tumanjan. La geedzoj Simonjan estas ankaŭ rekte engaĝitaj en la aktivaĵoj de Tumo, kun Sam pruntedonante siajn sciojn pri teknologio kaj ĝia ekonomia efiko kaj Sylva kontribuas al la engaĝiĝo de la centro kun la medio kaj la ĝenerala kursaro de la programo.

La Estraro de Konsilistoj de Tumo konsistas el profesiuloj de Nordameriko kaj Armenio kun industriaj spertoj preter la centraj fokusaj areoj de la centro. Membroj inkludas la vicprezidanton de Twitter de Inĝenierado de Platformoj Raffi Krikorian, Katherine Sarafian de Pixar, Serj Tankian kaj la ĉefkantisto de System of a Down, kaj Alex Seropian el Industrial Toys.

Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 2011
Henriĥ Mĥitarjan

**Henriĥ Mĥitarjan** (armene: Հենրիխ Մխիթարյան, naskiĝis la 21-an de januaro 1989) estas armena profesia piedpilkisto, kiu en la sezonoj 2013–2016 ludis por la klubo Borussia Dortmund, en 2016–2018 por Manchester United, en 2018–2019 por Arsenal FC, en 2019–2022 por AS Roma kaj ekde 2022 por Inter Milano. Inter la jaroj 2007 kaj 2021 li partoprenis sume 95 internaciajn matĉojn de la Armena nacia teamo de futbalo kaj en la finaj jaroj estis la kapitano de la teamo.

Naskiĝinte en Erevano, Mĥitarjan komencis sian altrangan karieron ĉe loka klubo *Pjunik*, kiam 17-jaraĝa, kaj estis kerna en la sukceso de la flanko en hejma konkurado, gajnante kvar sinsekvajn armenajn superligajn titolojn kaj armenan pokalon. Lia sukceso kaptis la atenton de la ukraina klubo *Metalurh Donecko*, kie li restis por eksterordinara sezono. 

Dum liaj sekvaj tri jaroj ĉe la unua teamo de la klubo Ŝaĥtar Donecko, Mĥitarjan famiĝis pro siaj golaj celoj kaj piedpilka rekordo, kaj estis ofte komparita kun Zinedine Zidane. En Germanio, Mĥitarjan establis sin kiel unu el la plej bonaj centestroj en Eŭropo.

Mĥitarjan estas membro de la altranga klubo en sia denaska lando ekde 2007. Li estas la plej elstara golinto de Armenio, gajnante 27 golojn en 82 internaciaj matĉoj, kaj ankaŭ registrante sian unuan tritrafon. Li estis nomumita Armenia Futbalisto de la Jaro sep fojojn, estante premiita la distingon ĉiujare ekde 2009 (kun la escepto de 2010).
Aragats FC

La **Aragats F.C.** (armene, Արագած Ֆուտբոլային Ակումբ) estis armena futbalteamo kiu siatempe ludis en la Armena Ĉampiona Ligo, la unua piedpilksekcio en la lando.

Ĝi estis fondita en 1967 en la urbo Gjumri en la provinco Ŝirako, farante la rezervan teamon de FC Shirak kiel FC Shirak-2 ĝis 1973 kiam ĝi ŝanĝis sian nomon al Aragats Leninakan, havante sian plej sukcesan stadion dum kiu gajnis 3 titolojn de la sovetia ligo de Armenio kaj pokalon de Armenio.

La klubo estis unu el la fondaj teamoj de la Unua Ligo de Armenio en 1992 kaj por la sezono 1995 atingis promocion al la Supera Ligo de Armenio. La klubo restis du sezonojn en la Unua Ligo de Armenio ĝis ĝia malapero en 2002 kiel la Aragats FC post akirado de la FC Shirak kaj kreado de FC Shirak II.

Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1967
Armena Ŝtata Universitato de Ekonomiko

La ** Armena Ŝtata Universitato de Ekonomiko** (armene: Հայաստանի պետական ​​տնտեսագիտական ​​համալսարան) estas ŝtata universitato de ekonomiko en Erevano, la ĉefurbo Armenio, fondita en 1975.

La fakultato de Ekonomiko en la Erevana Ŝtata Universitato estis fondita en 1930. En 1975 ĝi estis formita kiel sendependa unuo nomita Erevano-Instituto de Nacia Ekonomio, kaj poste kiel Erevana Ŝtata Universitato de Ekonomiko.

En 1995 la universitato lanĉis la novan lernejan jaron en nova konstruaĵo ĉe strato Nalbandjan 128. Nur unu el la fakoj estas en Zejtun-distrikto. En 2006 la universitato estis renomita Ŝtata Universitato de Ekonomiko de Armenio, kiel ne-komerca organizo. Ĉirkaŭ 30.000 eks-studentoj diplomiĝis en la universitato. Ses departementoj de la universitato havas totalon de 31 sidlokoj (21 profesiaj kaj 10 neprofesiaj).

Kategorio:Ekonomikaj universitatoj
Kategorio:Universitatoj en Armenio
Kategorio:Edukado en Erevano
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1975
Kategorio:Lernejoj fonditaj en 1970-1979
Jurik Vardanjan

**Jurik Norajroviĉ Vardanjan ** (; armene: Յուրի Վարդանյան, naskiĝis en Leninakano, la 13-an de junio 1956 - mortis en Usono, la 1-an de novembro 2018) estis soveta halterlevisto. Vardanjan ricevis oran medalon ĉe la Olimpiaj Ludoj de 1980, iĝante la unua halterlevisto de la mondo kiu levis 400 kilogramojn en la pezkategorio 82,5 kg. Dum sia kariero li atingis plurajn mondajn rekordojn. Li trejniĝis ĉe Lokomotiv en Leninakano, Armenio. Li ricevis la titolon Honora Majstro de Sportoj de Sovetunio en 1977 kaj poste ricevis la Ordenon de Lenin en 1985. En 1994 li estis elektita membro de la Internacia Famhalo de Halterleva Federacio.

En 2009 Vardanyan iĝis konsilisto de la prezidanto Serĵ Sargsjan kaj estis nomumita Ministro pri Sportoj en majo 2013. En junio li estis polemike nomumita la ambasadoro de Armenio en Kartvelio.

Kategorio:Armenaj ministroj
Kategorio:Ministroj pri sporto
Kategorio:Armenaj ambasadoroj en Kartvelio
Nová Ves (distrikto Prago-oriento)

**Nová Ves** estas municipo troviĝanta en distrikto Prago-oriento, Mezbohemia regiono, Ĉeĥa Respubliko. Ĝi etendiĝas proksimume dek ok kilometrojn nordoriente de Prago kaj dek unu kilometrojn okcidente de urbo Brandýs nad Labem-Stará Boleslav. Vivas en ĝi  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1455.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotografioj 

 Nová Ves, Old Farm.jpg | Antaŭa bieno
 Nová Ves, South.jpg | Novaj konstruaĵoj sude de la municipo
 Nová Ves, East.jpg| Orienta parto de la vilaĝo

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Prago-oriento
Kategorio:Municipoj en distrikto Prago-oriento
Kategorio:Setlejoj en Mezelba tabulo
(60454) 2000 CH105

**(60454) 2000 CH105** estas granda transneptuna objekto malkovrita la  de la usona astronomo Marc W. Buie elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak proksime de Tucson (Arizono, Usono)

Ĝi estas de la klaso de la kubevanoj : "klasikaj" objektoj de la Kujper-zono, kiuj ne estas en simpla orbita resonanco kun Neptuno, kaj kies orbito havas malgrandajn discentrecon kaj . Ĝi tamen estas nemalproksima de la orbitaj resonancoj 2:7 kun Urano kaj 5:9 kun Neptuno.

## Noto kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
*  Listo de konataj transneptunaj objektoj, el Johnston's Archive

Kategorio:Kubevanoj
Kategorio:Malkovrita de Marc W. Buie
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Nová Ves v Horách

**Nová Ves v Horách** () estas ĉelima montara municipo en Ercmontaro en distrikto Most en Ĉeĥio proksimume 15&nbsp;km nordokcidente per aerlinio de urbo Most. La municipo situas sur nordokcidenta limo kun Germanio, kiun kreas ĉi tie rojo Svídnice, malantaŭ kiu situas municipo Deutschneudorf. Nová Ves v Horách etendiĝas laŭlonge laŭ ŝoseo de la III. klaso 2541 el Horní Jiřetín. Plua ŝoseo III/25219 kondukas sur ĝis proksima Hora Svaté Kateřiny. El sudo al la municipo flue ligas ties domaro Mikulovice. Al Nová Ves apartenas ankoraŭ domarojn sudokcidente situantaj Lesná kaj nordoriente Mníšek. En la municipo vivas  ().

## Historio 
eta|250px|maldekstra|Preĝejo de sankta ĉefanĝelo Mikaelo
La unua enloĝigo estas kunigita kun minado de fererco en Ercmontaro kaj tio okazis jam en la 14-a kaj la 15-a jarcentoj. Sed la unua skribmencio pri la municipo devenas nur en dokumento en la jaro 1564, ekspoziciita en burgo Hněvín en Most.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* **Nová Ves v Horách**
* Lesná
* Mikulovice
* Mníšek

## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de sankta Mikaelo ĉefanĝelo
* Monumento al viktimoj de Prusia-Aŭstria milito (1866) el la jaro 1898

## Pluaj fotoj

NVH - restaurace Výšina.JPG|Restoracio
NVH - obecní úřad 2.JPG|Konstruaĵo de municipa ofico
NVH - kulturní dům.JPG|Kultura domo


Kategorio:Municipoj en distrikto Most
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Most
Kategorio:Setlejoj dividitaj pro ŝtatlimo
Kategorio:Setlejoj sur landlimo de Ĉeĥio kaj Germanio
Kategorio:Setlejoj en Ercmontaro en Ĉeĥio
William Darwin Fox

**William Darwin Fox** (23a de aprilo 1805 – 8a de aprilo 1880) estis angla pastro, naturalisto, kaj duonkuzo de Charles Darwin. Tiun li altiris al moda ŝatokupo kolekti skarabojn.

La leteroj kiujn Charles Darwin sendis al Fox estis rekonataj kiel frava unuaranga fonto de informaro pri la vivo de Charles Darwin fare de lia filo Francis Darwin, kaj de multaj biografoj ekde tiam. Kelkaj estas publikigitaj en "Life and Letters of Charles Darwin" (Eldonita de F. Darwin, 1887). Plej el tiuj leteroj estas en Christ's College, Kembriĝo. Kelkaj el la leteroj de Fox al Darwin estis konservitaj. Darwin uzis multo de la informaro donita de Fox en siaj libroj. Fox ankaŭ faris taglibron el la aĝo de 18 al 1878. Nur unu jaro perdiĝis: nome 1828, kiam li loĝis en Christ's College, Kembriĝo, kun Charles Darwin. Slipeta kopio de la taglibroj estas en la Universitata Biblioteko, Kembriĝo. Fox neniam akceptis tute la klarigojn de Darvino pri evoluismo. 

Fox en sia propra ne-scienca sed racia vojo li kontribuis al la kompreno de la geologio de la markolo Solent kaj de kiel la insulo Isle of Wight apartiĝis el la ĉeftero kiam li donis tre informan opinion pri tiu afero en reago al korespondanto en la gazeto *Geologist* (Fox 1862).

## Konfuzo
**William Fox** (1813–1881) estis ankaŭ amatora sciencisto kaj loĝis kaj laboris en la Insulo Wight samtempe. William Darwin Fox estas foje rilatita kun fruaj malkovroj pri dinosaŭroj. William Darwin Fox famas pri sia geologia laboro, kaj entomologio, sed li tute ne havis partikularan intereson en dinosaŭroj. 

Kategorio:Anglaj sciencistoj
Kategorio:Anglaj pastroj
Kategorio:Charles Darwin
Kategorio:Familio Darwin–Wedgwood
Farnezila klorido

**Farnezila klorido** aŭ **C15H25Cl** estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la klorida acido kaj farnezolo. Farnezila klorido estas senkolora likvaĵo, uzata kiel gustigagento kaj odorigagento en la nutrondustrio kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Farnezila klorido estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Farnezila klorido reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per agado de klorida acido kaj farnezolo:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *farnezila benzoato* kaj HCl:

### Sintezo 3 
* Preparado per reakcio de klorida acido kaj *farnezila jodido*:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de alkoloj kaj kloridoj:

### Sintezo 5 
* Preparado per interagado de metila klorido kaj farnezila formiato:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transesterigo inter klorida acido kaj farnezila benzoato:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola transesterigo inter vinila klorido kaj farnezolo:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *farnezila klorido*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *farnezila klorido*:

### Reakcio 3 
* Reakcio per acida transesterigo kun salikata acido:

### Reação 4 
* Reakcio kun metila formiato:

### Reakcio 5 
* Reakcio kun *zinka hidroksido*:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun *zinka jodido*:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun HCl:

## Literaturo 
* Alicyclic Compounds: A Modern Comprehensive Treatise
* Science of Synthesis: Houben-Weyl Methods of Molecular Transformations
* Advances in Organic Synthesis
* Aliphatic and Related Natural Product Chemistry
* Rodd's Chemistry of Carbon Compounds: Alicyclic compounds
* The Claisen Rearrangement and Its Application to the Synthesis of Trans-trisubstituted Olefinic Bonds
* Principles of Molecular Oncology
* Osteoporosis, An Issue of Rheumatic Disease Clinics

## Referencoj 
Kategorio:Organikaj kloridoj
Kloridoj
Borka Pavićević

**Borka PAVIĆEVIĆ** (naskiĝis en Kotor, Montenegro, la 1-an de januaro 1947 kaj mortis la 30-a de junio 2019) estis montenegra dramaturgo, gazetkolumnisto, kaj kultura aktivisto. Ankaŭ priskribite kiel dramisto, Beograda liberalulo kaj pacista intelektulo, ŝi fondis la Centro por Kultura Senvenenigo en 1994, kaj estas kunfondinto de la Beograda Cirklo.

## Biografio 
Pavićević diplomiĝis en 1971 ĉe la Akademio Teatro, Filmo, Radio kaj Televido en Beogrado. Ŝia teatrokariero daŭris jardekojn. Dum dek jaroj, Pavicevic estis dramaturgo ĉe Atelje 212. Ŝi fondis la Nov-Sentemo-Teatron en Beograda bierfarejo en 1981. De 1984 ĝis 1991, ŝi partoprenis la artan movadon "KPGT" (*Kazaliste Pozoriste Gledalisce Teatar*). Ŝi estis dramisto kaj la artdirektoro de la Beograda Dramo-Teatro, ĝis ŝi estis lasita iras en 1993 pro siaj politikaj opinioj. Ŝi ankaŭ funkciis kiel juristo por la Beogrado Internacia Teatro-Festivalo, laborante por la organizo dum 20 jaroj. Kunfondinto de la Beograda Cirklo, ŝi estas regula gazetkolumnisto.

Pavićević fondis la Centro por Kultura Senvenenigo, dediĉitan al la kreado de katarso, en 1994; ŝi vivas en Beogrado.

## Premioj 
Pavicevic ricevis multajn premiojn inkluzive de la Premio Otto Rene Castillo por Politika Teatro (2000); la Hiroŝima Fundamenta Premio por Paco kaj Kulturo (2004); la Osvajanje Slobode-premio de la Majan Maršićević Tasić Fondaĵo (2005); Premiaj Itineroj de Eŭropa Kultura Fondaĵo (2009/2010); kaj, de la Registaro de la Respubliko de Francio, la Honora legio (2001).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ĉe la Interreta filma datenbazo

Kategorio:Serbaj dramistoj
Kategorio:Serbaj eldonistoj
Kategorio:Kavaliroj de la Honora Legio
Adam Sedgwick

**Adam SEDGWICK** (/ˈsɛdʒwɪk/; 22a de marto 1785 – 27a de januaro 1873) estis brita geologo kaj pastro, kaj unu el la fondintoj de la moderna geologio. Li proponis la periodojn Kambrio kaj Devonio de la geologia temposkalo. Baze sur la laboro kiun li faris pri la tavolojn en Kimrio, li proponis la Kambrian periodon en 1835, en kuna publikigo en kiu Roderick Murchison proponis ankaŭ la Silurian periodon. Poste en 1840, por solvi tion kio poste iĝis konata kiel Granda Devonia Polemiko pri rokoj ĉe la limo inter la Siluria kaj la Karbonia periodoj, li kaj Murchison proponis la Devonian periodon.

Kvankam li estis gvidanto de la juna Charles Darwin en sia frua studo pri geologio kaj plue estis en amikaj terminoj, Sedgwick estis kontraŭulo de la Darvina teorio de evoluismo pere de natura selektado.

## Notoj 
Kategorio:Anglaj geologoj
Kategorio:Anoj de la Reĝa Societo de Londono
William Paley

**William PALEY** (Julio 1743 – 25a de majo 1805) estis angla pastro, kristana apologetikisto, filozofo, kaj utilisto. Li estas plej bone konata pro sia naturteologia ekspono de la teleologia argumento por la konfirmo de la ekzisto de Dio en sia verko *Natural Theology or Evidences of the Existence and Attributes of the Deity*, kiu faras uzon de la analogion de la horloĝisto.

## Verkoj
* *The Principles of Moral and Political Philosophy*, 1785
* *Horae Paulinae, or the Truth of the Scripture History of St Paul*, 1790
* *View of the Evidences of Christianity*, 1794
* Paley, William (1809), Natural Theology: or, Evidences of the Existence and Attributes of the Deity (12a eld.), London: J. Faulder

Kategorio:Kristanaj apologiistoj
Kategorio:Kritikistoj de ateismo
Kategorio:Anglaj anglikanaj pastroj
Kategorio:Utilistoj
Kategorio:Filozofoj de religio
Kategorio:Konsekvencistoj
Kategorio:Anglaj politikaj teoriistoj‎
Kategorio:Anglaj politikaj filozofoj
Robert FitzRoy

Vic-Admiralo **Robert FitzRoy** RS (5a de julio 1805 – 30a de aprilo 1865) estis angla oficiro de la *Royal Navy* kaj sciencisto. Li atingis famon kiel la kapitano de la ŝipo *Beagle* dum la fama vojaĝo de Charles Darwin, nome la dua ekspedicio de FitzRoy al Fuegio kaj la Suda Konuso.

FitzRoy estis pionira meteologo kiu faris akuratajn ĉiutagajn veterprognozojn, kiujn li nomis laŭ nova nomo de sia propra invento: "forecasts". En 1854 li establis tion kio poste estos nomita *Met Office*, kaj kreis sistemojn por havi veterinformon por maristoj kaj fiŝkaptistoj por ilia sekureco.

## Notoj 
## Bibliografio 
* FitzRoy, Robert (1846). Remarks on New Zealand. London: W. And H. White.
* FitzRoy, Robert (1859). Notes On Meteorology. Board of Trade.
* FitzRoy, Robert (1860). Barometer Manual. Board of Trade.
* FitzRoy, Robert (1863). The Weather Book: A Manual Of Practical Meteorology. London: Longman, Green, Longman, Roberts, & Green.
* Collins, Philip R. (2007). FitzRoy and his barometers. Baros Books. ISBN 978-0-948382-14-7.
* Gribbin, John & Gribbin, Mary (2003). FitzRoy: The Remarkable Story of Darwin's Captain and the Invention of the Weather Forecast. Review. ISBN 0-7553-1182-5.
* Marks, Richard Lee (1991). Three Men of The Beagle. New York: Alfred A. Knopf. ISBN 0-394-58818-5.
* Mellersh, H. E. L. (1968). FitzRoy of the Beagle. Hart-Davis. ISBN 0-246-97452-4.
* Moon, Paul (2000). FitzRoy: Governor in Crisis 1843–1845. David Ling Publishing. ISBN 0-908990-70-7.
* Nichols, Peter (2003). Evolution's Captain: The Dark Fate of the Man Who Sailed Charles Darwin Around the World. HarperCollins. ISBN 0-06-008877-X.

Kategorio:Anglaj hidrografoj
Kategorio:Anglaj meteologoj
Kategorio:Britaj politikistoj
Kategorio:Navigantoj ĉirkaŭ la Tero
Kategorio:Anoj de la Reĝa Societo de Londono
Kategorio:Ĝeneralaj guberniestroj de Nov-Zelando
Kategorio:Britaj admiraloj
Kategorio:Historio de mensa sano
Kategorio:FitzRoy-familio
Kategorio:Esploristoj de Ĉilio
Barmouth

**Barmouth** (en kimra: Abermaw (formale); Y Bermo (neformale)) estas urbo kaj komunumo en la kantono Gwynedd, nordokcidenta Kimrio, kuŝa sur la estuaro de la rivero Mawddach kaj la golfeto Cardigan. Situa en la historia kantono Merionethshire, la kimralingva formo de la nomo estas derivita el "Aber" (estuaro) kaj la rivera nomo, "Mawddach". La anglalingva formo de la nomo estas korupto de la pli frua kimra formo 'Abermawdd'.

La urbo disponas el la servoj de la trajnstacio de Barmouth.

## Notoj 
Kategorio:Urboj de Kimrio
Občina Razkrižje

**Občina Razkrižje** estas unu el 212 municipoj de Slovenujo, lokita en la nordorienta stato de regiono Pomurska. La municipo enhavas 6 komunumojn kaj ĝia areo estas 9,8 km². Komence de 2018 tie loĝis 1268 homoj. La administra centro estas la vilaĝo Razkrižje.

## Loko, priskribo 
eta|278x278ra|Občina Razkrižje
La komunumo de okcidento al oriento fluas rivero Ščavnica. Ĉe la orienta rando de la komunumo, proksime de la vilaĝo Gibina, elfluas en la rivero Mura.

La apudaj municipoj estas:

Občina Črenšovci en la nordo kaj nordoriento, Občina Ljutomer en la okcidento kaj nordokcidento. Sude estas la limo kun Kroatio.

## Komunumoj 
La municipo konsistas el la sekvaj 6 vilaĝoj:
Gibina, Kopriva, **Razkrižje**, Šafarsko, Šprinc, Veščica

## Tradukfonto 
Statistikoj:  http://www.citypopulation.de/php/slovenia-pomurska.php

Geografia loko: http://www.geopedia.si/#T1257_F408:176_x598551.7185_y153370.1015_s14_b4 

Razkrižje
Razkrižje
Katedralo de la Sanktaj Martiroj de Gjumri

eta
**Katedralo de la Sanktaj Martiroj** (armene: Սրբոց Նահատակաց եկեղեցի), en Gjumri, Armenio, estas la katedralo de la Ordinariato por Armenio, Kartvelio, Rusio kaj Orienta Eŭropo de la Armena Katolika Eklezio. Ĝi situas sur la Avenuo de la Venko, apud la Muzeo de Nacia Arkitekturo Dzitoghcjan. Konstruado komenciĝis en decembro 2010 kaj estis kompletigita en 2015. La katedralo estis origine nomita "Sankta Kruco", sed ŝanĝiĝis al "Sanktaj Martiroj" honore al la kanonigitaj martiroj de la Armena Genocido.

La Katedralo de la Sanktaj Martiroj estas pastiĉo de formoj derivitaj el mezepoka armena arkitekturo, precipe Zvartnoc. Ĝi havas sonorilturon ĉe la enirejo. La arkitekto estas Hakob Ĝivanjan, dum la konstruinĝeniero estas Hakob Baghdasarjan. La ornamaj skulptaĵoj estas verkitaj de Razmik Ajvazjan.

La 24an de septembro 2015, la katedralo estis konsekrita de Krikor Bedros la 2-a Gabrojan, Katolikoso-Patriarko de la Katolika Armena Eklezio, kaj Leonardo Sandri, Prefekto de la Kongregacio por la Orientaj Eklezioj. La ceremonio okazis kiel memorfesto de la centjariĝo de la armena genocido. La katedralo nomiĝas "Sanktaj Martiroj" en memoro de viktimoj de la Armena Genocido (en 2015 la Armena Apostola Eklezio kanonigis ilin kiel martirojn).

Kategorio:Katedraloj en Armenio
Kategorio:Konstruaĵoj en Gjumri
Kategorio:Preĝejoj de la Katolika Armena Eklezio en Armenio
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 2015
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en 2010-2019
Gusano

[eta|300px|Statuo al du famaj gusanoj en [Gjumri: Ŝeramo kaj Ĝivani]]
**Gusano ** (armene: գուսան *Gusan*, poeto-muzikisto aŭ muzikisto) estis kreemaj kaj ludaj artistoj, kantistoj, instrumentistoj, dancistoj, rakontantoj, kaj profesiaj popolkantantoj en publikaj teatroj de Partio kaj antikva kaj mezepoka Armenio.

La vorto *gusan* unue estas menciita en fruaj armenaj tekstoj de Faŭsto de Bizanco, Moseo de Ĥoreno, ktp. En persa lingvo la plej frua konata evidentaĵo estas Vis o Rāmin de Fakhruddin As'ad Gurgani en la 11-a jarcento. Oni supozis, ke ĝi estis persona nomo. Tamen en la 19-a jarcento Kerovbe Patkanov identigis ĝin kiel komunan vorton eble signifanta "muzikisto" kaj sugestis, ke ĝi estis malnova persa termino, nuntempe trovita en formo de pruntvorto en armena lingvo.

Kategorio:Armena kulturo
Kategorio:Armena muziko
Kategorio:Irana muziko
Muzeo de Socia Vivo kaj Nacia Arkitekturo de Gjumri

Oficiale **Dzitoghcjan-Domo-Muzeo de Socia Vivo kaj Nacia Arkitekturo** (), estas muzeo en Gjumri, Armenio. Ĝi estis fondita en 1984 en la domo de la familio Dzitoghcjan, de la 19-a jarcento. La muzeo elmontras elementojn de la ĉiutaga urba vivo de Gjumri, same kiel la lokajn kulturajn kaj arkitekturajn trajtojn de la urbo.

La fama domo de Dzitoghcjan-familio estis konstruita en 1872 de 4 fratoj, kiuj migris de la vilaĝo en Okcidenta Armenio al la urbo Aleksandropolo. Ĝi estis konstruita el la fama ruĝa ŝtono de Ŝirako.

La domo-muzeo montras kolekton de la sociaj vivaj trajtoj de Aleksandropolo (Gjumri), de la 19-a jarcento ĝis la 1920-aj jaroj. Ĝi ankaŭ havas la kulturajn, arkitekturajn kaj religiajn aspektojn de la urbo.

Kategorio:Historiaj muzeoj en Armenio

Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1984
Kategorio:Muzeoj fonditaj en 1980-1989
Kamanĉo

eta|Virino ludanta kamancheh, Qazar Irano, 1800-1825.
La **kamanĉo**, ankaŭ **kamanĉeo** (perse: کمانچه) estas irana reverencita kordinstrumento, uzata ankaŭ en armena, azera, turka kaj kurda muzikoj kaj rilata al la rubabo, la historia antaŭulo de la kamanĉo kaj ankaŭ de la bizanca liro, antaŭulo de la eŭropa violona familio. La kordoj estas ludataj per varia streĉa arko. Ĝi estas vaste uzata en la klasika muziko de Irano, Armenio, Azerbajĝano, Uzbekio, Turkmenio kaj Kurdaj Regionoj kun malgrandaj varioj en la strukturo de la instrumento.

En 2017, la arto krei kaj ludi per kamanĉo estis inkluzivita en la Listoj de nemateria kultura heredaĵo de Unesko.

Kategorio:Azeraj muzikinstrumentoj

Kategorio:Kordinstrumentoj