open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mihály Fekete (matematikisto)

**Mihály Fekete** [mihAj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fekete Mihály,** hebree **מיכאל פקטה** estis hungara-israelana matematikisto, profesoro. Lia origina familia nomo estis *Schwarcz*.
eta|Mihály Fekete
Mihály Fekete http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC03975/04279.htm naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Zenta (nuntempa Senta en Serbio). Li mortis la  en Jerusalemo.

## Biografio 
Mihály Fekete devenis el juda familio. Li doktoriĝis el matematiko en 1909 en Universitato de Budapeŝto, poste li lernis de Edmund Landau unu jaron en Gotingeno. Hejmenveninta li ekinstruis kiel privata profesoro en Universitato de Budapeŝto apud Manó Beke. Li iomete partoprenis en la Hungara Sovetrespubliko, tial post falo de la Sovetrespubliko li ne povis instrui plu en la universitato, tial li instruis en juda gimnazio en Budapeŝto. Li instruis private János Neumann-n. En 1928 li havis inviton al universitato en Jerusalemo, kie li instruis, poste ĝis la pensiuliĝo en 1955 li estis direktoro de matematika instituto. En la studjaro 1935 li estis dekano inter 1945 kaj 1948 rektoro. En 1955 li ricevis israelan premion. Li okupiĝis pri kompleksa analitiko.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Über die Verteilung der Wurzeln bei gewissen algebraischen Gleichungen mit ganzzahligen Koeffizienten* (1923)
* *Über den transfiniten Durchmesser ebener Punktmengen* (1933)

## Memorigiloj 
* Fekete-polinomo

## Fontoj 
* http://tudosnaptar.kfki.hu/f/e/fekete/feketepant.html 
* http://www-history.mcs.st-andrews.ac.uk/Biographies/Fekete.html 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Israelaj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
18127 Denversmith

'*18127 *Denversmith'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Denver L. Smith*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2003 pro sia projekto en teamo pri scienco de la Tero kaj de la kosmo. Li estis lernanto ĉe la *Hamilton High School'' en Chandler (Arizono, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Henriett Seth F.

**Henriett Seth F.** (hungara pseŭdonimo **Seth F. Henriett**; naskiĝnomo **Fajcsák Henrietta**; ĉartnomo: Florido, kromnomo: Princino Vix,  naskita la 27an de oktobro 1980) estas hungara poeto, verkisto, muzikisto kaj artisto kiu iĝis mondfama per unu libro titolita *Autizmussal önmagamba zárva* ("Fermitaj en mi kun aŭtismo") kaj ŝia unu frazo de ŝia libro sur multaj kuboj faris unu monodramon, titolita *Nemsenkilény, monológ nemmindegyembereknek* ("Noteneniukreaĵo"), antaŭ la aĝo de 30, tutmonde kaj internacie havante konsideron al ŝia infantempa aŭtismo kaj kormalsanoj kiel mitrovalvo movo, tri okulmalsanoj kiel miopeco, astigmatismo, strabismo, ortopediaj malsanoj kaj aliaj fizikaj malsanoj. Difilino de la hungara Princo Ĉefepiskopo. Ŝi prirezignis kreivan muzikkarieron entute en la aĝo de 13, kreivan skribon entute en la aĝo de 25 kaj ŝi ankaŭ prirezignis kreivan pentraĵon entute antaŭ la aĝo de 27-a. la vivo kaj kaj artoj de Henriett Seth F. povas esti komparitaj al la vivo kaj artoj de Arthur Rimbaud laŭ ŝiaj sciegulsimptomaraj fruaj infantempaj "Malgranda Vasilij Kandinskij". Por vidi la universalan efikon de Henriett pri kio estas kion ni nun vokas aŭtismon kaj erudicio-sindromon, vidu Darold Treffert, University of Wisconsin Medical School (Universitato de Wisconsin Medical School). Baptopatro  Ekscelenco dr. János Székely (episkopo).
(episkopo, Hungario, episkopo, Tunizio, 2007-, malnova nomo: Princo Ĉefepiskopo). Praavo Heinrich Stigler . Praavino  Maria Händel . Patro Bella Fajcsák (policaj agentejoj, Hungario.)

## Eksteraj ligiloj 
## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Nobeloj
Metalfarado

[eta|Turnigante bastoneton el metalo en [tornomaŝino.]]
**Metalfarado** aŭ **Metallaborado** estas la procezo laboradi kun metaloj por krei unuopajn partojn, kunmetaĵojn aŭ grandskalajn strukturojn. La termino kovras ampleksan gamon de laboroj el grandaj ŝipoj kaj pontoj al precizaj maŝino-partojn kaj delikatan juvelarton. Ĝi tiele inkludas korespondan ampleksan gamon de lertecoj, procezoj kaj iloj.

Metallaborado estas scienco, arto, hobio, industrio kaj komerco. Ties historiaj radikoj enhavas kulturojn, civilizojn, kaj jarmilojn. Metallaborado estis evoluinta el la malkovro de fandado de variaj ercoj, produktante duktilajn kaj maleeblajn metalojn utilajn por iloj kaj ornamaĵojn. Modernaj metallaboraj procezoj, kvankam diversaj kaj specializitaj, povas esti kategoriigitaj kiel formantaj, tranĉantaj, aŭ kunigantaj procezoj. Nuntempaj maŝinfarejoj inkludas nombron de maŝinkonstruiloj kapablaj krei precizajn, utilajn laborpecojn.

## Vidu ankaŭ 
* Forĝado
* Metalo
* Metalmuldado
* Pezmetalo
* Solido

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Schneider, George. "Chapter 1: Cutting Tool Materials," *American Machinist*, Oktobro, 2009 
* Schneider, George. "Cutting Tool Applications: Chapter 2 Metal Removal Methods," *American Machinist*, Novembro, 2009 

Kategorio:Metalurgio
Kategorio:Industrio
Terfero

eta|Terfero
**Terfero**, nomita ankaŭ **ercpura fero**, estas fero kiu originiĝis sur la Tero, kaj estis trovita en metala formo pli ol kiel erco. Tera fero estas tre rara, kun nur unu ĉefa konata kuŝejo en la mondo, situanta en Gronlando.

## Materialaj proprecoj 
Terfero similas al meteora fero, en tio ke ĝi enhavas gravajn kvantojn kaj de nikelo kaj de strukturoj Widmanstatten. Tamen, terfero tipe enhavas nur ĉirkaŭ 3% da nikelo, kio estas tro malmulto ĉe meteoritoj. Estas du tipoj de terfero. Kaj la tipo 1 kaj la tipo 2 enhavas kompareblajn kvantojn de nikelo kaj de aliaj malpuraĵoj. La ĉefa diferenco inter ambaŭ estas la enhavo de karbono.

Kategorio:Metaloj
Kategorio:Alojoj
Kategorio:Purercaj mineraloj
Petrolina (Pernambuko)

**Petrolina** estas municipo, universitata urbego kaj diocezo de la brazila subŝtato Pernambuko.
eta|maldekstre|150px|Flago de Petrolina
eta|170px|Blazono de Petrolina

## Bazaj informoj 
eta|Petrolina en la subŝtato Pernambuko (ruĝe)
* Loĝantaro: 281,851 en 2009
* Supermara alteco: 376 m
* Areo: 4757&nbsp;km²
* Telefonkodo:
* Poŝtkodo:
* Horzono: UTC -3
* 

## Geografio 
[eta|maldekstre|[Avenuo en Petrolina]]
eta|maldekstre|Altaj domoj en Petrolina
eta|maldekstre|Nokta Petrolina
Petrolina situas sur montetaro, laŭ maldekstra bordo de rivero São Francisco en orienta parto de la lando. Laŭ la dekstra bordo etendiĝas Juazeiro. Salvador de Bahio troviĝas 512, Recife 730, **Braziljo** 1550, **Rio-de-Ĵanejro** 1927, San-Paŭlo (urbo) 2138, Curitiba 2468, Campo Grande 2537, Manaus 2834, Porto Alegre 2246 km.

## Historio 
Petrolina estis fondita en 1870. La kresko de Petrolina estas sekvo de la konstruado de la Sobradinho-Digo en 1982. La akvorezervujo evoluigis la agrikulturon helpe de la irigacio, tiutempe multe da enmigrantoj alvenis.

## Ekonomio 
En ĉirkaŭaĵo de Petrolina tradicie estas agrikulturo (vinberoj, mangoj, gujavoj, bananoj, kokosoj, melonoj, industriaj tomatoj, cepoj). Menciindas ankaŭ la bredado (kaproj, ŝafoj, brutoj, porkoj, azenoj, muloj, ĉevaloj).

## Klimato 
En Petrolina la averaĝa jara temperaturo varias inter 21-33&nbsp;°C. Jare pluvas po 577&nbsp;mm. La pluvosezono komenciĝas en decembro kaj finiĝas en majo. Post tio la klimato daŭre estas seka.

## Trafiko 
Juazeiro kaj Petrolina estas ligita per ponto. La urbego estas la norda finstacio de fervojo. La du grandurboj, estas ligitaj per moderna ponto. La flughaveno estas plejparte por regionaj flugoj, krome estas internacia eksportado de freŝaj fruktoj.

## Vidindaĵoj 
eta|Katedralo de Petrolina
* katedralo kaj aliaj kirkoj

## Fontoj 
* http://www.britannica.com/place/Petrolina 
* Angla Vikipedio helpe de WikiTrans

Kategorio:Urboj de Brazilo
Kategorio:Municipoj de Pernambuko
18125 Brianwilson

'*18125 *Brianwilson'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la aŭstralia astronomo John Broughton elde la Observatorio de Reedy Creek en Ora Marbordo (, Kvinslando, Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona kalifornia kanzonverkisto kaj komponisto Brian Wilson, kiu kontribuis al popola kulturo de la 1960-aj jaroj per kanzonoj kiel *Fun Fun Fun*.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  Pri (18125) Brianwilson el *Rock & Roll Minor Planets''

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de John Broughton
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Majdanpek

**Majdanpek** (en serba cirile Мајданпек) estas kaj urbo kaj municipo en Distrikto Bor de Serbio. Laŭ censo de 2011, la municipo Majdanpek havis loĝantaron de 18,179 personoj, dum la urbo Majdanpek havis loĝantaron de 7,367.

## Nomo 
La nomo "Majdanpek" estas derivita el la vortoj *majdan* signife "ŝtonminejo" (el araba *majdān*) kaj *pek* signife "multo, granda, tre" en turka. En serba valaka (kaj en rumana), la urbo estas konata simple kiel *Maidan*.

## Setlejoj 
Krom la urbo Majdanpek, la municipo inkludas la jenajn setlejojn:
;Urboj

* **Majdanpek**
* Donji Milanovac:

;Vilaĝoj

* Boljetin
* Vlaole
* Golubinje
* Debeli Lug
* Jasikovo
* Klokočevac
* Leskovo
* Miroč
* Mosna
* Rudna Glava
* Topolnica
* Crnajka

## Eksteraj ligiloj 
* Radio television Bor

Kategorio:Geografio de Serbio
Meteora fero

**Meteora fero**, foje **meteordevena fero**, estas ercpura metalo trovita en meteoritoj kaj farita el elementoj fero kaj nikelo ĉefe en la formo de mineralaj fazoj kamacito kaj taenito. Meteora fero formas la kernon de la ferometeoritoj sed ĝi estas trovata ankaŭ en aliaj meteoritoj. Krom minoraj kvantoj de terfero, meteora fero estas la nura nature ekzistanta ercpura metalo de elementa fero ekzistanta sur la surfaco de la Tero.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Fotoj de ferornamaĵoj de Gerzeh kaj aliaj artefaktoj el tombo nombro 67

Kategorio:Meteoritoj
Kategorio:Metaloj
Římov

Nomo **Římov** apartenas al pluraj lokoj en Ĉeĥio:
* Římov (distrikto České Budějovice) - municipo en distrikto České Budějovice
* Římov (distrikto Třebíč) - municipo en distrikto Třebíč
* Akva rezervujo Římov – akvorezervujo en distrikto České Budějovice
(18137) 2000 OU30

**(18137) 2000 OU30** estas troja asteroido de Jupitero malkovrita la  en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono),

Ĉar ĝi orbitas proksime de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, ĝi estas ano de la Troja Tendaro.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Pločnik

**Pločnik** () estas vilaĝo en la municipo Prokuplje, de la Distrikto Toplica, Serbio. Laŭ censo de 2002, ĝi estas loĝata de 182, ĉiuj el kiuj deklariĝis serboj.

Ĝi estas la loko de historie grava Batalo de Plocnik de 1386 inter trupoj de la Otomana Imperio kaj serboj, kiuj venkis, sed ne povis eviti invadon fare de la turkoj.

Pli ĵuse oni trovis arkeologian kuŝejon ĉe Pločnik, kie arkeologoj trovis la plej antikvan pruvaron de fandado de metaloj nome de kupro, datataj el inter 5500 kaj 5000 a.K. Tio montris, ke la Kuprepoko startis 500 jarojn pli frue ol oni ĉirkaŭkalkulis antaŭe, kaj probable ie ĉe tiu regiono.

## Notoj 
Kategorio:Geografio de Serbio
Kvartionata acido

**Kvartionata acido**, **hidrogena kvartionato** aŭ **H2S4O6** estas okso-acido de sulfuro, kie du sulfuratomoj ĉeestantaj en la molekulo prezentas oksidonombron 0 kaj du +5. Aliflanke, la kombinaĵo povas esti konsiderata adukto rezultanta el ligaĵo inter iu bazo de Lewis S22− al du HSO3. Kvartionata acido apartenas al la familio de la politionataj acidoj kies membroj estas H2S2O6, H2S3O6, H2S5O6, krom aliaj.

## Proprecoj 
Ĝi estas dumero de la sulfata acido, formita per dusulfida ligaĵo. Ĉi-komponaĵo antaŭ longe uzatas por pludaŭrigi la koagulado-tempon kaj kiel antidoto en cianida venenigo. Kvartionata buljono estas blanka precipitaĵo kiu malpermesas la kreskon de gram-pozitivaj bakterioj, kaj la kvartionato estigita post aldono de solvaĵo de jodo aŭ jodido, inhibas la intestajn mikroorganismojn ĉeestantaj en la fekaj specimenoj.

La solvaĵoj de politionata kaj kvartionata acidoj estas sufiĉe stabilaj en altaj koncentriĝoj sen la ĉeesto de aero dum longaj periodoj. Maljunaj solvaĵoj malkomponiĝas al sulfata acido, sulfura duoksido kaj elementa sulfuro.

## Sintezo 
* Kvartionata acido estas oksidiga produkto de tiosulfato kun jodo:
\mathrm{2\;H_2S_2O_3 + I_2 \longrightarrow H_2S_4O_6 + 2\;HI \uparrow}
* Interagado de sulfida acido kaj sulfura trioksido:
\mathrm{H_2S + 3\;SO_2 \longrightarrow H_2S_4O_6 }
* Tiosulfata acido reakcias kun dutionita acido por doni kvartionatan acidon
\mathrm{H_2S_2O_4 + H_2S_2O_3 \rightleftharpoons H_2S_4O_6 + H_2O}
* Kiam tiosulfato oksidatas per milda oksidigagento tiel kiel ferika klorido aŭ kuprika salo, ĝi formas kvartionaton:
\mathrm{2\;H_2S_2O_3 + 2\;FeCl_3 \rightleftharpoons H_2S_4O_6 + 2\;FeCl_2 + 2\;HCl\uparrow}
* Reakcio kun kuprika klorido:
\mathrm{2\;H_2S_2O_3 + 2\;CuCl_2 \rightleftharpoons H_2S_4O_6 + 2\;CuCl + 2\;HCl\uparrow}

## Reakcioj 
* Neŭtraliga reakcio de kvartionata acido kaj amoniako:
\mathrm{H_2S_4O_6 + 2\;NH_4OH \longrightarrow (NH_4)_2S_4O_6 + 2\;H_2O}
* Iom da tiosulfata acido reakcias kun kvartionata acido por doni kvintionatan acidon kaj sulfitan acidon:
\mathrm{H_2S_4O_6 + H_2S_2O_3 \rightleftharpoons H_2S_5O_6 + H_2SO_3}

## Literaturo 
* Learn Chemistry
* NCBI Resources
* Sigma Aldrich
* Sulphur Atomistry
* Chemical Book
* PAN Pesticides Database - Chemicals
* Neogen.com 

## Vidu ankaŭ 
* Dutionata acido
* Tritionata acido
* Kvintionata acido

## Referencoj 
Kategorio:Sulfuraj kombinaĵoj
Kategorio:Polionatoj
Vinĉa kulturo

eta|170ra|Homforma figuro kun linioj priskribante vestaĵojn.
eta|300ra
La **Vinča kulturo** aŭ **Vinĉa kulturo**, konata ankaŭ kiel **Turdaș kulturo** aŭ **Turdaș-Vinča kulturo**, estas neolitika arkeologia kulturo en Centra Eŭropo kaj Sudorienta Eŭropo, datita el la periodo 5700–4500 a.K. Nomita pro sia tipoloko, nome Vinča-Belo Brdo, granda monteta setlejoj malkovrita de la serba arkeologo Miloje Vasić en 1908, ĝi reprezentas la materialajn restojn de prahistoria societo ĉefe distingata pro sia setleja modelo kaj pro rita kutimaro. Farmoteknologio unuafoje enmetita en la regiono dum la Unua Modera Neolitiko estis disvastigita poste fare de la Vinča kulturo, kio havigis energion por loĝantareksplodo kaj produktis iomajn el la plej grandaj setlejoj en prahistoria Eŭropo. Tiuj setlejoj tenis altan gradon de kultura unuformeco tra la longdistanca ŝanĝo de ritaj aĵoj, sed probable ne estis politike unuigitaj. Variaj stiloj de bestomorfaj kaj antropomorfaj statuetoj estas markoj de la kulturo, kiel la Vinča simboloj, kiuj laŭ kelkaj estus frua formo de praskribado. Kvankam ne konvencie konsiderata parto de Ĥalkolitiko aŭ "Kuprepoko", la Vinča kulturo havigas la plej fruan konatan ekzemplon de kupra metalurgio.

La "Tordos" kulturo estis difinita de la hungara arkeologino Zsófia Torma. Ĝi ricevas sian nomon el la vilaĝo Turdaș (en hungara Tordos) en okcidenta Rumanio, kiu estis parto de la Regno de Hungario tiame.

## Notoj 
Kategorio:Arkeologio
Kategorio:Historio de Serbio
Los Millares

eta|Reproduktaĵo de bovlo el Los Millares kun la tipaj *okuloj* de Ĥalkolitiko de SOr Iberio.
eta|modelo de tombo - Los Millares.

**Los Millares** estas arkeologia loko okupita en Ĥalkolitiko 17&nbsp;km norde de Almería, en la municipo de Santa Fe de Mondújar, Andaluzio, Hispanio. La komplekso estis uzata el la fino de la kvara jarmilo ĝis la fino de la dua jarmilo a.K. kaj probable eltenita de ĉirkaŭ 1000 personoj. Ĝi estis malkovrita en 1891 dum la konstruo de fervojo. Ĝi estis unuafoje elfosita de Luis Siret en la postaj jaroj. Pluaj elfosadoj pluas ankoraŭ nuntempe.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Gvidilo al Los Millares hispane
* {Vizito al la arkeologia loko Los Millares  hispane

Kategorio:Arkeologio en Hispanio
WRN Broadcast

**WRN Broadcast** (antaŭe konata kiel **World Radio Network**) estas internacia elsendoorganizo kun sidejo en Unuiĝinta Reĝlando. Ĝi ebligas al elsendantoj de televid- kaj radio-kanaloj transporti ilian elsendon al la publiko.

Ĝiaj propraj radiokanaloj transprenas elsendojn de diversaj radiostacioj kiuj elsendas por internacia publiko.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Internaciaj radiostacioj
Manuae (Kukinsuloj)

**Manuae** estas neloĝata atolinsulo kiu estas parto de la arkipelago de la Kukinsuloj. Manuae apartenas al la grupo de la sudaj Kukinsuloj kaj situas 100 kilometrojn sudoriente de la insulo Aitutaki.

La atolinsulo Manuae troviĝas sur la pinto de 4.000 metroj alta vulkano kiu situas sub la marnivelo. Manuae fakte konsistas el du insuloj, Manuae kaj Te Au O Tu, kiuj estas disigitaj per laguno. Ambaŭ insuloj havas la formon kiu pensigas al hufofero, kaj ambaŭ havas areon de 6 kvadrataj kilometroj. La mezuroj de la laguno estas 7 x 4 kilometroj. La laguno estas malprofunda kaj enhavas grandajn sablobenkojn kiuj pro la akvo forŝovas. La plej alta punkto de la insulo situas 5 metrojn super marnivelo.

La insulo estas naturparko kaj grava kovejo por marbirdoj kaj kelonioj en la centra Pacifiko. La apudborda maro ĉirkaŭ Manuae abundas de fiŝoj.

Kapitano James Cook observis Manuae-n je la 23-a de septembro 1773. Per tio Manuae fariĝis la unua insulo de la Kukinsuloj kie Cook surbordiĝis.

La norvega aŭtoro Erlend Loe verkis en humurplena maniero pri la ekspedicio al Manuae en la romano "*L*" el 1999.

## Eksteraj ligiloj 
*  Manuae retejo
*  Informoj kaj fotoj pri Manuae 

Kategorio:Neloĝataj insuloj
Kategorio:Kukinsuloj
Kategorio:Atoloj
Qabatiya

**Qabatiya** estas urbo en la nuna Palestina Aŭtonomio. Ĝi situas en Cisjordanio 6&#160; kilometroj sude de Jenin. Oni kultivas tie olivarbojn.

Qabatiya etendiĝas sur  kaj havis &#160;loĝantojn laŭ la lasta oficiala nombro de , tiel ke la loka loĝdenso estas po  homoj laŭ kvadrata kilometro.

## Demografio 
Oficialaj nombroj devenas el la palestinia oficejo pri statistiko. La loĝantaro estas ĉefe araba kaj islama.

ImageSize  = width:500 height:270
PlotArea   = left:50 right:40 top:20 bottom:40
TimeAxis   = orientation:vertical 
AlignBars  = justify 
Colors = 
  id:gray1 value:gray(0.9)
DateFormat = yyyy
Period     = from:0 till:20000
ScaleMajor = unit:year increment:2500 start:0 gridcolor:gray1
TextData =
  pos:(250,20) textcolor:black fontsize:S
  text:Population
PlotData =
  bar:1922 color:gray1 width:1 
   from:0 till:1803  width:15  text:1803 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:1931 color:gray1 width:1 
   from:0 till:2447  width:15  text:2447 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:1945 color:gray1 width:1 
   from:0 till:3670  width:15  text:3670 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:1961 color:gray1 width:1 
   from:0 till:5917  width:15  text:5917 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:1982 color:gray1 width:1 
   from:0 till:6000  width:15  text:6000 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:1987 color:gray1 width:1 
   from:0 till:10800  width:15  text:10800 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:1997 color:gray1 width:1 
   from:0 till:14684  width:15  text:14684 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:2007 color:gray1 width:1 
   from:0 till:19197  width:15  text:19197 textcolor:red  fontsize:8px

## Ekonomio 
eta|maldekstra|Ŝtona laboro en Qabatiya
Ŝtonminejoj estas tie grava industrio.
Intensa agrikulturo estas. Estas ankaŭ multajn olivarbejojn kaj iometajn migdalejojn kaj vitejojn.

Tie estas ankaŭ multaj metiejoj kaj komercejoj.

## Historio 
Iam estis tie granda karavana centro.

Dum la sestaga milito en 1967, Israelo kaptis Qabatiya-ajn kaj tute la teritoriojn de Cisjordanio.

## Moskeoj 
La malnova moskeo mezuras ĉirkaŭ  kaj situas en la urbocentro, ĝi datiĝas de la otomana epoko, la minareto estas nova.

Salah al-Din (Saladino) moskeo estis establita en 1981 kaj mezuras ĉirkaŭ .

La rajto Martiroj Moskeo estis fondita en 1999, ĝi situas en varma Asbanh la konektanta strato inter Qabatiya kaj amuzita.

Zahra Moskeo  situas nordokcidente de la urbo, ĝi datiĝas de 2001.

Omar bin Al-Khattab Moskeo situas sur la ĉefa ŝoseo inter Jenin kaj Qabatiya, ĝi datiĝas de 2000.

Nour Moskeo situas okcidente de la urbo estis fondita en 2008 kaj situas sur la konektanta strato inter Qabatiya kaj amuzita.

Al-Furqan Moskeo datiĝas de 2014 kaj situas sur la norda flanko (lane Zkarnh).

## Lernejoj 
Estas 13 lernejoj. Knaboj kaj knabinoj lernas en malsimilaj lernejoj.

## Famulo 
* Khader Adnan bakisto en Qabatiya estis enkarcerigiti en Israelo sen juĝado.

## Partneraj urboj 
La urbo havas la sekvan partneran urbon:
*  

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Palestina Aŭtonomia Teritorio
* Araba-israela konflikto
* Israelo

## Eksteraj ligiloj 
* La malnova urbo (bildoj) 

Kategorio:Urboj de Cisjordanio
Barbiturato

**Barbituratoj** estas derivaĵoj de barbiturata acido (- tamen ne saloj aŭ esteroj, kiel povus supozigi la noma finaĵo). La plejparte alifataj substituaĵoj, kiuj diferencigas la diversajn derivaĵojn, kutime troveblas ĉe la kvina karbona atomo de la barbitura acido.

Barbitura acido unuafoje estis produktata en 1864 fare de Adolf von Baeyer. Dum multaj jardekoj barbituratoj estis la plej ofte uzataj dormigiloj, post kiam en 1903 Emil Fischer produktis la unuan tiugrupan ekdormigan substancon, kiu ricevis la nomon *Barbital*. Intertempe en multaj landoj ili ne plu permesatas kiel kuraciloj - ekzemple en Germanio kaj Svislando ili malpermesiĝis en 1992, ĉar ili havas malvastan gamon de sendanĝera dozado: se oni prenas tro grandan dozon, estas forta risko ke la spirado tro malhelpiĝas, kaj tial la substancoj, kiam ili facile haveblis, ne nur estis oftaj helpiloj por intencaj sinmortigoj, sed ankaŭ kaŭzis kontraŭintencajn sinmortigojn pro akcidenta trodoziĝo. Ekzemplo de konata "viktimo" de barbituratoj estas la aktorino Marilyn Monroe.

En operacioj, sub kontrolo de anestezisto, daŭre uzatas la barbiturato Tiopentalo, rekte aplikata en vejnon, por komenco aŭ daŭrigo de narkozo.

## Vidu ankaŭ 
* Abstina sindromo

## Referencoj 

Kategorio:Germanaj inventoj
(18146) 2000 OU49

**(18146) 2000 OU49** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Arkeologia kulturo

[eta|[Ceramiko estas facile rekonata formo de materia kulturo ĉar ĝi estas ofte trovita kiel arkeologiaj artefaktoj, reprezentante kulturojn de la pasinteco.]]
En arkeologio oni nomas **materiala kulturo** aŭ **arkeologia kulturo** la aron de objektoj, ujoj, iloj, konstruaĵoj, ktp. kiuj formas la materian medion de ia kulturo.

Por venki la malfacilaĵojn de natura medio, la homoj, ekde pratempoj, kreis multajn ilojn el la naturaj rimedoj. Krom utilajn, homoj kreis ankaŭ belajn aĵojn, kiujn oni konsideras artaj. Tiuj materiaj aferoj signifas la pensmanieron kaj valorojn de ĉiuj kulturoj kaj ĉiuj socioj.

## Ekzemploj 
* Aŭrinjaka kulturo
* Gravetia kulturo
* Hallstatt-kulturo
* La-Tène-kulturo
* Ŝatelperona kulturo
* Solutreo

Kategorio:Arkeologio
Martelmaŝino

[eta|340px|thumbtime=4|Martelmaŝino en [Dalarna, Svedio.]]
[eta|dekstra|240px|Martelmaŝino de la forno de Sankta Mikeelo – Muzeo de Fero de [Saint-Hubert (Belgio).]]
**Martelmaŝino** estas amasenergia martelo uzata en:

* agrikulturo por faciligi la laboron de martelado, senŝeligado kaj purigado de greno;
* minado, kie erco el profundaj vejnoj estis premita en malgrandaj pecoj;
* fajna forĝado, por konverti pecojn el forĝita fero en pli laborebla fero;
* fabrikado de variaj artikoloj el forĝita fero, latuno, stalo kaj aliaj metaloj.

Martelmaŝino estis kutime regata de kamo kaj poste liberigita por fali sub la forto de gravito. Historie, martelmaŝinoj estis ofte movitaj per energio de akvorado, kaj estas konataj kiel uzataj en Ĉinio de tiom longe kiom el 40 a.K. aŭ eble eĉ el la Dinastio Zhou (1050 a.K. – 221 a.K.) kaj en mezepoka Eŭropo ĉirkaŭ la 12a jarcento. Dum la Industria Revolucio la martelmaŝino forfalis el ĝenerala favora uzado kaj estis anstataŭata de la elektra martelo. Ofte multaj marteloj ricevas energion pere de serio de energiaj liveriloj el centre lokigita energia fonto.

## Referencoj 
### Bibliografio 
* Burnham, Barry C.: "Roman Mining at Dolaucothi: The Implications of the 1991-3 Excavations near the Carreg Pumsaint", *Britannia*, Vol. 28 (1997), pp.&nbsp;325–336 (333-335)
* Lewis, M.J.T.: "Millstone and Hammer: the Origins of Water Power" (1997)
* Needham, Joseph: *Science and Civilization in China: Volume 4, Part 2*. (Taipei: Caves Books Ltd 1986).
* Song, Yinĝing, tradukita kun enkonduko de E-Tu Zen Sun kaj Shiou-Chuan Sun: ''T'ien-Kung K'ai-Wu: Chinese Technology in the Seventeenth Century*. (University Park: Pennsylvania State University Press 1966).
* Wilson, Andrew (2002): "Machines, Power and the Ancient Economy", *The Journal of Roman Studies'', Vol. 92, pp.&nbsp;1–32 (16, 21f.)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Maŝinoj
Kategorio:Metalurgio
18150 Lopez-Moreno

'*18150 *Lopez-Moreno'''* estas asteroido de la ekstera asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la programo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de de la hispana planeda sciencisto *José J. Lopez-Moreno'' de la Instituto de Astrofiziko de Andaluzio, interesita pri la planedaj atmosferoj. Kiel kun-enketisto por la Instrumento pri Atmosfera Strukturo de Huygens, li studis la fizikajn ecojn de la atmosfero de Titano.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Amorfeco

**Amorfeco,** en kemio, kristalografio kaj, analogie, en aliaj natursciencaj fakoj, estas manko de vasta atoma ordo en substanco. En struktura kemio, amorfa materialo estas tiu, en kiu mankas signifa kristala ordo ĉe la molekula nivelo. En la historio de kemio, *amorfeco* estis rekonita eĉ antaŭ la eltrovo de la naturo de la atoma kristala kradostrukturo. La koncepto de amorfeco ankaŭ troviĝas en kampoj kiel arto, biologio, arkeologio kaj filozofio kiel trajto de objektoj sen formo aŭ kun hazarda strukturo.

## Vidu ankaŭ 
* Amorfa solido
* Kristalografio
* Vitro
* Obsidiano
* Polimero

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Vladimir Solovyof, Natalie Duddington and Boris Jakim (2005) *The Justification of the Good: An Essay on Moral Philosophy*, Wm. B. Eerdmans Publishing, 410 pages ISBN 0-8028-2863-9
* 

Kategorio:Kristalografio
Kategorio:Fizika kemio
De re metallica

''''''''* (Latine por *Pri naturo de metaloj (mineraloj)'') estas libro kiu katalogis la staton de arto de minado, rafinado, kaj fandado de metaloj, publikigita unu jaron postmorte en 1556 pro prokrasto en preparado de lignogravuraĵoj por la teksto. La aŭtoro estis Georg Bauer, kies verkonomo estis la latinigita Georgius Agricola. La libro restis la aŭtoritata teksto por minado dum 180 jaroj post ties publikigo. Ĝi estis ankaŭ grava prikemia teksto por la periodo kaj estas ankoraŭ grava por la historio de kemio.

## Notoj 
Kategorio:Kemio
Kategorio:Metaloj
Kategorio:Mineraloj
Kategorio:Latinlingvaj verkoj
18149 Colombatti

'*18149 *Colombatti'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la programo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Giacomo Colombatti*, de la Universitato de Padovo, kiu partoprenis en la finaj fazoj de la misio *Cassini-Huygens* kaj analizis la datumojn kolektitaj dum la malsupreniro de la kosmosondilo *Huygens'' al Titano.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Fanny Cadeo

**Fanny Cadeo** (naskiĝis la  en Lavagna) estas itala aktorino, modelino, kantistino kaj spektakulino.

Ŝi estis unu el la unuaj spektakulinoj kiuj ludis en la televidprogramo ''*.

## Diskaro 
* 1993 - *Another Chance*
* 1993 - *Mambo Italiano*
* 1994 - *I Want Your Love*
* 1994 - *Pecame*
* 1995 - *I Want Your Love Remix*
* 2000 - *Living In The Night''

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala retejo 
*  Fanny Cadeo en IMDB

Kategorio:Italaj aktoroj
Pipilotti Rist

**Pipilotti Rist**, civitane **Elisabeth Charlotte Rist**, naskiĝinta la 21an de junio 1962, en Grabs en kantono de Sankt-Galo en Svislando, estas svisa artisto.

## Biografio 
Ek de 1982 ŝi studis ilustradon kaj fotografion en la altlernejo pri aplikitaj artoj de Vieno. Sekve ŝi frekventis la klason pri aŭdvida kreado en la "Schule für Gestaltung" de Bazelo. De 1988 al 1994, ŝi estis membro de la muzikgrupo  «Les reines prochaines» («La venontaj reĝinoj»).

Je la fino de la 80-aj jaroj ŝi komencis produkti precipe videoartaĵojn. Ŝi enkondukis en siaj videofilmoj kinajn efektojn. Ŝi uzis la malperfektaĵojn de la bildoj kiel la perturbon, la malklarecon, la renversojn (la bildo povas esti inversigita aŭ flankenturnita kiel en unu el ŝiaj videofilmoj, kie la spektantoj estas invititaj kuŝiĝi por rigardi la filmon), la ritmon, la kolorojn, la sonojn kaj la muzikon. En 1997 ŝi partoprenis al la bienalo de Venecio, kie ŝi gajnis la premion *Premio 2000* por ŝia video *Ever is over all*.

Ŝi estis la unua arta direktorino de la Svisa nacia ekspozicio de 2002 (Expo.02).

De 2003 ĝis 2003 ŝi estis gastprofesoro en la universitato de Kalifornio UCLA. En 2004 ŝi gajnis la premion 01 Award, per kiu ŝi fariĝis honora profesoro de la artuniversitato de Berlino. En 2009 aperis en kinejoj ŝia filmo "Pepperminta"

## Vidu ankaŭ 
### Eksteraj ligiloj 
* *Ever is over all* video premiita en la bienalo de Venecio
* Oficiala retpaĝaro de Pipilotti Rist
* () Dosiero en Swissinfo
* Bienalo de Venecio 1997http://dialnsa.edu/iat97/Venice/FPP/rist.html
* Ekspoziciojhttp://berlinart.net/pipilotti/site/gruppe.html
* Biografio de Pipilotti Risthttp://zeitung.informatica-feminale.de/artikel.html?artikelid=82

Kategorio:Sankt-Galanoj
(18153) 2000 OC61

**(18153) 2000 OC61** estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
(18154) 2000 PA

**(18154) 2000 PA** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  elde la Observatorio de Črni Vrh proksime de Idrija (Slovenio).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de Črni Vrh
János Feketeházy

**János Feketeházy** [jAnoŝ feketehAzi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Feketeházy János** estis hungara inĝeniero.
eta|János Feketeházy
eta|Tabulo pri János Feketeházy
János Feketeházy http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC03975/04292.htm naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Vágsellye (nuntempa Šaľa en Slovakio). Li mortis la  en sia naskiĝloko jam nomata Šaľa en Ĉeĥoslovakio.

## Biografio 
János Feketeházy frekventis universitaton en Vieno, poste en Zuriko, kie li akiris inĝenieran diplomon en 1866. Komence li havis inĝenierajn taskojn en Vieno, poste li havis postenon en Budapeŝto en Hungaraj Ŝtatfervojoj. Li projektis ŝtalajn strukturojn. Ĝis 1912 li projektis ĉiujn fervojajn pontojn en Hungarlando. Post la pensiuliĝo li retiriĝis al sia naskiĝloko. En 1923 pro akcidento li perdis siajn piedojn.

Spite la sukcesajn projektojn li neniam ricevis premiojn. Li havis edzinon, kiu naskis trifoje.

## Elektitaj projektoj 
* tegmenta strukturo de Universitato Corvinus de Budapeŝto (1870-74)
* fervoja ponto en Budapeŝto (1873–76)
* tegmenta strukturo de Stacidomo Keleti (1884)
* tegmenta strukturo de Budapeŝta Ŝtata Operejo (1884)
* fervoja ponto de Szolnok
* pontoj de Szeged, Komárom (1891–1892), Esztergom (1893–1895)
* Ponto Szabadság (1894–1896)

## Memorigiloj 
* hungara domo en sia naskiĝloko http://www.magyarhaz.sk/index.php?page=janos
* busto en Szeged (2008) https://www.kozterkep.hu/~/2651/Feketehazy_Janos_mellszobor_Szeged_2008.html

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj inĝenieroj pri pontoj
Emil Felletár

**Emil Felletár,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Felletár Emil** estis hungara farmaciisto, kemiisto.
eta|Memortabulo pri Emil Felletár
Emil Felletár http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC03975/04315.htm naskiĝis la  en Tapolca. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Emil Felletár frekventis mezlernejojn en Veszprém (urbo) kaj Pest (urbo), poste li akiris farmacian diplomon en Scienca Universitato de Pest, fine li doktoriĝis en 1862. En la sekva jaro li estis nomumita privata profesoro pri juĝeja kaj polica kemio en la menciita universitato. Inter 1869 kaj 1879 li instruis en akademio pri komerco. En 1871 li ricevis la titolon "tutlanda kemiisto". Ekde 1883 li estis institutestro, kie li okupiĝis pri kemio rilataj al procesoj.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Über drei neue organ. Verbindungen: Caprylonitrit, Pelargonitril, Caprylamid* (1868)
* *Tapasztalatok törvényszék-vegyészeti gyakorlatomból* (1874)
* *A vérfoltok biztos felismeréséről* (1887-90)
* *A törvényszéki chemia elemei* (1897)

## Memorigiloj 
* memortabulo en Tapolca

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj farmaciistoj
Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
18156 Kamisaibara

'*18156 *Kamisaibara'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la programo BATTeRS elde la observatorio de Bisei (Okajama, Japanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la vilaĝo Kamisaibara (japane 上齋原村, *Kamisaibara-son*) en gubernio Okajama, kie la Centro de Kamisaibara de *Spaceguard'' troviĝas. En 2005, tiu vilaĝo estis kunfandita en la urbo Kagamino.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de BATTeRS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Klorosulfata acido

**Klorosulfata acido**, **klorosulfonata acido** aŭ **ClSO2OH** estas neorganika kombinaĵo, klora salo de sulfonata acido, senkolora distilebla likvaĵo, tre higroskopa kaj potenca larmigagento. Ĝi forte reakcias kun akvo por estigi kloridan acidon kaj sulfatan acidon.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per traktado de klorida acido kaj sulfata acido:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *fosfora pentaklorido* kaj sulfata acido:

### Sintezo 3 
* Preparado per traktado de *sulfurila klorido* kaj *zinka hidroksido*:

### Sintezo 4 
* Preparado per reduktado de *sulfurila klorido* kun *natria sulfito* en akva medio:

### Sintezo 5 
* Preparado per traktado de *natria klorosulfonato* kaj *klorida acido*:

### Sintezo 6 
* Preparado per traktado de *kloro* kaj sulfita acido:

### Sintezo 7 
* Preparado per interagado de *sulfurila klorido* kun *natria klorido*:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Sapigo de la **klorosulfonata acido**

### Reakcio 2 
* Esterigo de la *klorosulfonata acido*:

### Reakcio 3 
* Preparado de klorosulfonilamido per amonolizo de la klorosulfonata acido*:

### Reakcio 4 
* Preparado de sulfurila klorido per traktado de *klorosulfonata acido kun *kloro*:

### Reakcio 5 
* Reakcio kun *kloramino*:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun sodamido en acida medio:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun *nitrozila klorido*:

### Reakcio 8 
* Preparado de saĥarino per interagado de *klorosulfonata acido*, *p-klorotolueno* kaj *dukloramino*:

## Proprecoj 
Klorosulfata acido estas kvaredra molekulo, peraĵo, kemie kaj koncepte, inter sulfurila klorido (SO2Cl2) kaj sulfata acido. La komponaĵo rare preparatas pura, kaj kiam ekspoziciita al troo da sulfura trioksido, ĝi malkomponiĝas al pirosulfurila klorido aŭ klorosulfonata anhidrido.

Industrie ĝi produktatas pere de reakcio inter klorida acido kaj sulfura trioksido.

## Literaturo 
* Sigma Aldrich
* Chemicalize
* Chemical Book
* Cameo Chemicals
* Reag.paperplane.io
* Centroj por Kontrolo kaj Preventado de Malsanoj
* Chlorosulfonic Acid, Richard James William Cremlyn
* Introduction to Organic Laboratory Techniques: A Small Scale Approach, Donald L. Pavia
* Anionic Surfactants: Organic Chemistry, Helmut W. Stache

## Vidu ankaŭ 
* Sulfonata acido
* Sulfinata acido
* Klorosulfinata acido

## Referencoj 
Kategorio:Sulfuraj kombinaĵoj
Kategorio:Kloraj kombinaĵoj
Kategorio:Sulfonatoj
Narkozo

**Narkozo** (de la malnovgreka vorto , *narkōdēs* „senmovigite“) estas la rezulto de narkotado kaj konsideratas formo de ĝenerala anestezo, kies celo estas elŝalti la konscion kaj doloropercepton de paciento, por povi realigi diagnozotrovajn aŭ terapiajn operaciojn. En la korpon de la paciento tiucele metiĝas narkotiloj, kiuj efikas en la centra nerva sistemo, eventuale ankaŭ substancoj kiuj kaŭzas senstreĉiĝon de la skeleta muskolaro. La paciento dum narkozo ne vekeblas, kontraste al loka aŭ regiona anestezo, en kiu per la blokazo de nervaj fibroj nur certaj regionoj de la homa korpo estas sendolorigataj.

 
Kategorio:Anestezo
Amfetaminoj

[300px|eta|dekstra|[Struktura formulo de Amfetamino: maldekstre L-amfetamino, dekstre D-amfetamino(la molekuloj ne estas ebenaj)]]
300px|eta|dekstra|Ĝenerala formulo pri Amfetaminoj
La **amfetaminoj** estas grupo de grandparte laboratorie produktataj substancoj el la substancoklaso de feniletilaminoj, kiuj ricevis sian nomon laŭ la baza substanco amfetamino (mallongigo de la substanconomo ). Amfetamino efikas forte psike stimulige kaj vekige, krome bremsas la apetiton, kaj estas kutima neleĝa drogo. Variaĵoj de amfetamino, kiuj ekefikas malpli rapide kaj tial ne havas la drogan, psike stimuligan efikon, kiel kuraciloj uzatas en la terapio de atentomanka-hiperaktiva perturbo (AHP) aŭ kontraŭe de narkolpesio, malsano de ne-mem-kontrolebla dumtaga dormado.

Krom la baza substanco, al la substancogrupo de *amfetaminoj* tamen apartenas multaj pliaj psikoaktivaj drogoj, ekzemple N-metilamfetamino kaj Efedrino plus Pseŭdoefedrino, kiuj nature troveblas en la planto efedro (latine *Ephedra*). Ĉiuj tiuj substancoj stimulas kaj aktivigas la simpatikan parton de la aŭtonoma nerva sistemo.

Pliaj amfetaminoj estas:
* Norefedrino kaj Norpseŭdoefedrino
* 4-Hidroksiefedrino (Oksilofrino)
* N-Metilefedrino
* N-Etilamfetamino
* Dimetoksimetilamfetamino (DMO)
* 4-Metoksiamfetamino (PMA)
* 4-Metoksi-N-metilamfetamino (PMMA, Metil-MA)
* Tiflorekso (C12H16F3NS)
* Trimetoksiamfetamino (TMA)
Luterana preĝejo (Szombathely)

La **Luterana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en urbo Szombathely, laŭ malgranda placo.

## Historio 
En 1896 estis konstruita la preĝejo, sed ĝis 1939 ankaŭ la kalvinanoj uzis la preĝejon. Dum la 2-a mondmilito la konstruaĵo suferis pro la bombardado. En 1996 plena renoviĝo okazis pro la centjara datreveno. En 2014 ne nur la preĝejo, sed ankaŭ la placo renoviĝis.

## Konstruaĵo 
La preĝejo troviĝas en malgranda korto, sed proksime al la trotuaro. La fasado estas simetria, malsupre estas 3 pordoj, la plej supre meze la svelta turo. Menciindaj la ornamaj fenestroj, krome reliefoj pri vivo de Kristo.

## Fontoj 
* hungare kun foto 
* hungare kun fotoj
* http://nava.hu/id/2085310/ 

Dosiero:Ev. templom (9407. számú műemlék) 4.jpg|Luterana preĝejo en Szombathely
Dosiero:Ev. templom (9407. számú műemlék) 5.jpg|Fenestro de la preĝejo
Dosiero:Ev. templom (9407. számú műemlék) 6.jpg|Parto de la preĝejo
Dosiero:Ev. templom (9407. számú műemlék).jpg|Pordo de la preĝejo

Szombathely
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Szombathely
Sándor Fekete (inĝeniero)

**Sándor Fekete** [ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fekete Sándor** estis hungara inĝeniero.

Sándor Fekete http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC03975/04289.htm naskiĝis la  en Makó. Li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Sándor Fekete akiris inĝenieran diplomon pri minado en Sopron en kampuso de Teknikuniversitato József en 1940. Komence li havis postenojn en diversaj minejoj (salaj, ercaj, karbonaj). Post formiĝo de la socialismaj ŝtatoj li laboris eĉ en Rumanio. Inter 1957 kaj 1964 li estis ĉefinĝeniero de minado de mangano en Úrkút, kie li trovis novan metalurgian procezon por akiri manganon. Depost 1964 li laboris en minada instituto. Li kandidatiĝis en 1968.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Az ércbányászat tervezési sajátosságai* (1954)
* *Gyenge minőségű mangánércek hidrometallurgiai feldolgozása* (1966)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj inĝenieroj pri minejoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Amfetamino

**Amfetamino** (mallongigo de la substanconomo ) estas plene laboratorie produktata substanco el la substancogrupo de *amfetaminoj*, parto de la substancoklaso de feniletilaminoj. Amfetamino efikas forte psike stimulige kaj vekige, krome bremsas la apetiton, kaj estas kutima neleĝa drogo. Variaĵoj de amfetamino, kiuj ekefikas malpli rapide kaj tial **ne** havas la drogan, psike stimuligan efikon, kiel kuraciloj uzatas en la terapio de atentomanka-hiperaktiva perturbo (AHP) aŭ inverse de narkolepesio, malsano de ne-mem-kontrolebla dumtaga dormado.

Al la substancogrupo de *amfetaminoj*, kompreneble nomata laŭ la baza substanco amfetamino, apartenas multaj pliaj psikoaktivaj drogoj, ekzemple N-metilamfetamino kaj Efedrino, kiu nature troveblas en la planto efedro (latine *Ephedra*). Ĉiuj tiuj substancoj stimulas kaj aktivigas la simpatikan parton de la aŭtonoma nerva sistemo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Benzidino
* MDA (drogo)
* Metamfetamino


Kategorio:Anoreksigenaj kuraciloj
Kategorio:ATC-N06
Kategorio:Kemiaĵoj malpermesitaj de la Monda Agentejo Kontraŭdopa
Kategorio:Germanaj inventoj
Kategorio:Afrodiziigaĵoj
Kategorio:Eŭforiiloj
Kategorio:Kuraciloj por nerva sistemo
Kategorio:Psikostimuliloj
Kategorio:Kemiaĵoj malpermesitaj de la Monda Agentejo Kontraŭdopa
18158 Nigelreuel

'*18158 *Nigelreuel'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Nigel Forest Reuel*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2003 pro sia projekto pri inĝenierarto. Li estis lernanto ĉe la *Rio Rancho High School'' en Rio Rancho (Nov-Meksiko, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
18160 Nihon Uchu Forum

'*18160 *Nihon Uchu Forum'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la programo BATTeRS elde la observatorio de Bisei (Okajama, Japanio).

## Nomo 
Ĝia nomo aludas al la *Nihon Uchu Forum* (Japana Kosma Forumo), japana fondaĵo, kiu celas promocii la teknologion por kosma disvolvo. La Japana Kosma Forumo konstruis la Centron de Bisei de *Spaceguard*, kie asteroidoj kaj kosmoruboj estas optike observitaj, kaj ĝi post konstruis la Centron de Kamisaibara de *Spaceguard'' por la observo de kosmoruboj per radaro.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de BATTeRS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
18148 Bellier

'*18148 *Bellier'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la programo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Guy* kaj *Caroline Bellier'', famaj francaj ortopediaj gekirurgiistoj. La nomo honoras ankaŭ iliajn gefilojn Thomas kaj Margaux

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
18161 Koshiishi

'*18161 *Koshiishi'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la programo BATTeRS elde la observatorio de Bisei (Okajama, Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Hajime Koshiishi*, kiu interesiĝis en la enketo pri asteroidoj kiel krudmaterialo. Li organizis societon por la studo pri la  kaj pri la uzo de ties risurcos. Li klopodis por la establo de la japana asocio *Spaceguard''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de BATTeRS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Batalo ĉe Misiejo Concepción

eta|Misiejo Concepción en Sanantonio (Teksaso) en 2010

La **Batalo ĉe Misiejo Concepción** okazis la  inter meksikaj soldatoj kaj teksasaj ribelantoj sur la tereno de Misiejo Concepción, 3 km sude de la nuna centro de San Antonio.  La tagon antaŭan, Stephen F. Austin, komandanto de la ĵuse kreita Teksasa Armeo, sendis James Bowie, James Fannin, kaj 90 soldatojn por trovi defendeblan lokon kie la armeo povos ripozi. Elektinte lokon proksime de Misiejo Concepcion, la skoltantaro tendumis por la nokto kaj sendis kurieron por sciigi al Austin. Lerninte ke la armeo dividiĝis, generalo Martín Perfecto de Cos sendis kolonelon Domingo Ugartechea kun 275 soldatoj por ataki la skoltantojn. La teksasanoj kaŝis sin en huffer-forma terdepresio; ilia bona defenda pozicio, plu longpafaj fusiloj, kaj pli bona municio helpis ilin forpeli plurajn atakojn, kaj la meksikaj soldatoj retiriĝis nur 30 minutojn antaŭ la alveno de la ceteraj teksasaj soldatoj. Laŭ historiistoj mortis inter 14 kaj 76 meksikaj soldatoj, dum nur unu teksasa soldato mortis.

## Meksikaj oficiroj
eta|maldekstra|220px|Martín Perfecto de Cos (generalo)
eta|dekstra|220px|Domingo de Ugartechea (kolonelo)

## Teksasaj oficiroj
eta|maldekstra|200px|Stephen F. Austin (komandanto; pentraĵo de nekonata artisto)
eta|centra|200px|James "Jim" Bowie (kolonelo)
eta|dekstra|200px|James W. Fannin (kolonelo)

Kategorio:19-a jarcento en Meksiko
Kategorio:Historio de Teksaso
Kategorio:San Antonio (Teksaso)
Kategorio:Konfliktoj en 1835
Misiejo Concepción