open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Križevci (Gornji Petrovci)

**Križevci**, hungare **Tótkeresztúr** estas vilaĝo en Slovenio, en provinco **Prekmurje**, en statistika regiono **Pomurska**, en Občina Gornji Petrovci.
eta|dekstra|300px|Križevci el la foro

eta|dekstra|300px|Preĝejo de Križevci

## Bazaj informoj 
* Areo: 13 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 284 m
* Loĝantaro: 430
* Poŝtkodo: 9206
* Aŭtokodo: MS
* Koordinatoj: 

## Situo 
La vilaĝo situas sur malebenaĵo, laŭ flankovojoj.

## Historio 
Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Muraszombat, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon kaj post 10 tagoj transdonis al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio.

## Vidindaĵo 
* luterana preĝejo de 1785, pligrandiĝis en 1885

## Famuloj 
* naskiĝis en 1941 politikisto, unua prezidanto de Slovenio Milan Kučan
* naskiĝis en 1849 hungara pentristo Ottó Baditz
* naskiĝis en 1918 László Kardos (etnografo)

Kategorio:Vilaĝoj de Slovenio
Samu Vasas

**VASAS Samu** [vaŝaŝ] estis rumanuja hungara naturscienca populariga verkisto, etnografo naskiĝinta en Bențid la 14-an de julio 1927 kaj mortinta en Huedin la 20-an de decembro 1997.

## Biografio 
Samu Vasas finis en 1947 en la *Porinstruista Instituto* de Cristuru Secuiesc en 1947. Li instruis en Szind, Tordatúr, Sinfalva kaj en 1953–1954 li estis en Huedin lernejinspektisto, pli poste inter 1955–1987 li estis samloke ĝenerala kaj mezlerneja instruisto. Li akiris diplomon pri biologio-geografio en 1959 en la Universitato Bolyai de Kluĵo. Li estis kunlaboranto de gazeto Kalotaszeg, prezidanto de la *Pro Kalotaszeg Kulturális Egyesület*.

## Verkoj 
* *Hasznos műszerek készítése*, Buk., 1962;
* *A bionika ma*, Buk., 1974;
* *Életünk és a víz*, 1976;
* *Erdő és környezetvédelem*, 1981;
* *Népi gyógyászat*, Buk., 1985;
* *Kalotaszegi ünnepek*, (kunulaŭtoro), 1986;
* *A kalotaszegi gyermek*, Kv., 1993;
* *Népi jelvilág Kalotaszegen*, Bp., 1994.

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Vasas, S
Melinci

**Melinci**, hungare **Muramelence** estas vilaĝo en Slovenio, en provinco **Prekmurje**, en statistika regiono **Pomurska**, en municipo de Beltinci.
eta|dekstra|240px|Melinci troviĝas en la ruĝa municipo Beltinci en Slovakio

## Bazaj informoj 
* Areo: 7 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 176 m
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 810
* Poŝtkodo: 9231
* Aŭtokodo:
* Telefonprefikso:

## Situo 
La vilaĝo situas sur malebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Muro (rivero), laŭ flanka vojo.

## Historio 
Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Zala (reĝa departemento), al distrikto de Lendva, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj. Inter 1941-1945 Muramelence denove apartenis al Hungario, ekde 1991 al Slovenio.

## Vidindaĵo 
Kategorio:Vilaĝoj de Slovenio
Laura La Plante

[eta|dekstra|250px|Laura La Plante en *[The Cat and the Canary (1927)|The Cat and the Canary* (afiŝo).]]
**Laura LA PLANTE**, denaske **Laura LA PLANT** (n. la 1-an de novembro 1904 en Sankta Luiso - m. la 14-an de oktobro 1996 en Woodland Hills) estis usona film-aktorino, kiu plej famiĝis pro siaj roloj en mutaj filmoj.

La Plante komencis sian aktorinan karieron je la frua aĝo 15, kaj en 1923 ŝi estis elektita kiel unu el la WAMPAS Baby Stars de tiu jaro. Ŝi aperis en pli ol sesdek filmoj de la 1920-aj jaroj. Inter la plej fruaj estis *Big Town Round-Up* (1921), kun la vakera filmstelo Tom Mix, *Perils of the Yukon* (1922) kaj *Around the World in Eighteen Days* (1923).

Plej multaj el ŝiaj filmoj estis produktitaj de Universal Pictures. Ŝia plej fama filmo restas sendube la klasika, muta filmo titolita *The Cat and the Canary* (1927).

## Nekompleta filmaro 
* *Perils of the Yukon* (1922) (serio de 15 epizodoj)
* *Around the World in Eighteen Days* (1923) (serio de 12 epizodoj)
* *Dead Game* (1923)
* ''Shootin' for Love* (1923)
* *Out of Luck* (1923)
* *The Ramblin' Kid* (1923)
* *The Thrill Chaser* (1923)
* *Ride for Your Life* (1924)
* *Smouldering Fires* (1925)
* *The Cat and the Canary* (1927)
* *The Last Warning* (1929)
* *Show Boat* (1929)
* *King of Jazz* (1930)
* *Stout Hearts and Willing Hands* (1931)
* *Arizona* (1931), kun John Wayne
* *Man of the Moment'' (1935), kune kun Douglas Fairbanks, Jr.

## Eksteraj ligiloj 
* Foto-galerio de Laura La Plante 
* Laura Plante laŭ IMDB

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Aktoroj de mutaj filmoj
Creighton Hale

dekstra|eta|Creighton Hale
**Creighton HALE**, denaske **Patrick FITZGERALD** (naskita la 24-an de majo 1882 en la graflando Cork, Irlando; mortinta la 9-an de aŭgusto 1965 en South Pasadena, Kalifornio), estis usona film-aktoro, kiu aktiviĝis dum la periodo de mutaj filmoj.

Dum li estis rolanto en la Broadway-teatraĵo *Indian Summer* fare de Charles Frohman, Hale estis rimarkita de delegito de la firmao Pathe Film Company. Lia unua filmo estis *The Exploits of Elaine*. Li fariĝis filmstelo per pluraj popularaj filmoj, interalie *Way Down East*, *Orphans of the Storm*, and *The Cat and the Canary*. Lia kariero tamen ĉesis, kiam aperis parolaj filmoj. Li havis nur tre malgravajn rolojn en kelkaj parolaj filmoj, ekzemple *Larceny, Inc.*, *The Maltese Falcon* kaj *Casablanca*. Lia lasta filmo estis *Beyond the Forest*.

## Eksteraj ligiloj 
* Creighton Hale laŭ IMDB

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Aktoroj de mutaj filmoj
Paul Leni

**Paul LENI** (n. la 8-an de julio 1885 en Stutgarto - m. la 2-an de septembro 1929 en Los-Anĝeleso), denaske **Paul Josef Levi**, estis germana reĝisoro kaj grava por la germana ekspresionisma filmverkado. Li filmis *Hintertreppe* (1921) kaj *Das Wachsfigurenkabinett* (1924) en Germanio.
eta|maldekstre|Afiŝo de *Das Plakat*, oktobro 1920; fare de Paul Leni.
Li poste elmigris al Usono, kie li filmis interalie *The Cat and the Canary* (1927), *The Chinese Parrot* (1927), *The Man Who Laughs* (1928), kaj *The Last Warning* (1929)

Kategorio:Germanaj reĝisoroj
Kategorio:Usonaj reĝisoroj
Kategorio:Ekspresionismo
John Willard (dramisto)

**John WILLARD** (n. la 28-an de novembro 1885 en San-Francisko (Kalifornio) - m. la 30-an de aŭgusto 1942 en Los-Anĝeleso (Kalifornio)) estis usona dramisto. Lia plej fama verko estis *The Cat and the Canary* (1922). Tiu teatraĵo estis tre populara, tiel ke ĝi estis adaptita al la fama muta filmo *The Cat and the Canary* en 1927.

## Eksteraj ligiloj 
* John Willard ĉe IMDB.

Kategorio:Usonaj dramistoj
John Willard

**John WILLARD** estas la nomo de pluraj personoj :

***John Willard** (m. en 1692), kondamnita dum la sorĉistinaj juĝprocesoj en Salem.
***John Willard (dramisto)** (1885-1942)
***John Willard Young** (1844-1924), gravulo de la Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj.
***John Willard Marriott** (1900-1985), fondinto de Marriott International
***John Willard Milnor** (n. en 1931), usona matematikisto.
Dolenci

**Dolenci**, hungare **Dolány** aŭ pli longe *Nagydolány* estas malgranda vilaĝo en Slovenio, en provinco **Prekmurje**, en statistika regiono **Pomurska**, en Občina Šalovci‎. La historia hungara nomo estis **Dolinc**.

## Bazaj informoj 
* Areo: 8 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 302 m
* Loĝantaro: 200
* Poŝtkodo: 9204
* Aŭtokodo: MS
* Telefonprefikso:

## Situo
La vilaĝo situas sur malebenaĵo, laŭ rojo, laŭ la hungara landolimo (kontraŭe troviĝas Szalafő), laŭ traira flankovojo.

## Historio
Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Szentgotthárd, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon kaj post 10 tagoj transdonis al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio. Depost 2007 ambaŭ landoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limo estas senĝene trairebla.

## Famuloj
En la iama Dolinc mortis hungaria slovena pastro Ferenc Sbüll.

Kategorio:Vilaĝoj de Slovenio
Forrest Stanley

dekstra|eta|Forrest Stanley
**Forrest STANLEY** (n. la 21-an de aŭgusto 1889 en Novjorko - m. la 27-an de aŭgusto 1969 en Los-Anĝeleso) estis usona aktoro konata por siaj roloj en mutaj filmoj. Li restis precipe fama kiel la maliculo de la hororfilmo *The Cat and the Canary* (1927), reĝisorita de Paul Leni.

## Parta filmaro 
* *Forbidden Fruit* (1921)
* *When Knighthood Was in Flower* (1922)
* ''Eve's Love Letters* (1927)
* *The Cat and the Canary* (1927)
* *Arizona'' (1931)

## Eksteraj ligiloj 
* Forrest Stanley ĉe IMDB.

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Aktoroj de mutaj filmoj
Martinje

**Martinje**, hungare **Magasfok** estas tre malgranda vilaĝo en Slovenio, en provinco **Prekmurje**, en statistika regiono **Pomurska**, en Občina Gornji Petrovci.

## Bazaj informoj
* Areo: 3 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 348 m
* Loĝantaro: 100
* Poŝtkodo: 9203
* Aŭtokodo: MS
* Telefonprefikso:

## Situo
La vilaĝo situas sur deklivo de 404 m-ojn alta monto, laŭ la hungara landlimo (kontraŭe troviĝas Felsőszölnök, laŭ flankovojoj.

## Historio
Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Szentgotthárd, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo senbatale okupis la komunumon kaj post 10 tagoj transdonis ĝin al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio. Depost 2007 Slovenio kaj Aŭstrio apartenas la interna zono de Schengen, sekve la limo estas senkontrole trapasebla. Estas vojo al Felsőszölnök, krome ankaŭ Aŭstrio estas tre proksime.

Kategorio:Vilaĝoj de Slovenio
The Cat and the Canary

***The Cat and the Canary*** estas la titolo de teatraĵo fare de John Willard en 1922. Ĝi ankaŭ estas la titolo de pluraj filmadaptoj de la sama teatraĵo :

* ***The Cat and the Canary (1927)***, muta filmo de 1927 fare de Paul Leni.
* ***The Cat Creeps***, 1930-readapto.
* ***La Voluntad del muerto***, 1930-readapto en la hispana.
* ***The Cat and the Canary (1939)***, 1939-readapto kun Bob Hope.
* ***Katten och kanariefågeln***, sveda readapto (1961).
* ***The Cat and the Canary (1979)***, brita readapto.
Lajos Nagy (juristo)

**NAGY Lajos** [nadj] (naskiĝis en Marosvásárhely la 7-an de aŭgusto 1911 kaj mortis en Budapeŝto la 2-an de aprilo 1986) estis hungara juristo, bibliografo, doktoro pri ŝtat- kaj jursciencoj (1974).

## Biografio 
Lajos Nagy havigis jurdoktortitolon en 1932 en la Universitato Ferdinand la 1-a en Kluĵo. Li estis advokato en Marosvásárhely. En 1942 li faris komunan juĝistan-advokatan ekzamenon en Budapeŝto kaj li iĝis prokuroro en Marosvásárhely, pli poste en Kolozsvár la juĝisto de tribunalo. Ekde 1943 li iĝis kunlaboranto ankaŭ de la Erdélyi Tudományos Intézet. Li estis unu el organizintoj de la Vásárhelyi Találkozó. Li estis amiko kaj jurkonsilanto de Áron Tamási. Dum sia milita servo en la dua mondmilito li iĝis sovetia militkaptito, de kie en junio 1948 li venis Budapeŝton. Ekde oktobro de 1948 li estis kunlaboranto de la Kelet-európai Tudományos Intézet. Li gvidis la kolektlaboraĵojn de la *Magyar Jogi Bibliográfia* (1825-1945). En lia redaktado aperis la bibliografio de la hungara jura literaturo (1945-1983), la *Állam- és jogtudomány bibliográfiája* (en volumoj, Bp., 1956-1985 , kun Veredy Katalin). Li estis laŭreato de la *Akadémiai Nagydíj* (1982).

## Verkoj 
* *A kisebbségek alkotmányjogi helyzete Nagyromániában* (Kolozsvár, 1944.);
* *A szocialista típusú államok tételes anyagi büntetőjogi szabályainak áttekintése és a vonatkozó irodalom vázlatos bibliográfiája* (Bp., 1954); **Fellebbezés a büntetőperben* (Bp., 1960);
* *Bibliography of Hungarian legal literature 1945-1965* (Bp., 1966);
* *Tanúbizonyítás a büntetőperben*, Bp., 1966;
* *Ítélet a büntetőperben*, Bp., 1974; ruse, Moszkva, 1982);
* *Katalog juridicseszkih dokumentacionnüh isztocsnikov szocialiszticseszkih sztran* (Potsdam-Babelsberg, 1976);
* *A magyar jogi információszolgáltatás forrásai és eszközei* (Bp., 1977);
* *Magyar állam-és jogelméleti bibliográfia* (1950-1980, kun Papp Ignác, Szeged, 1980).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj juristoj
Walter Anthony

**Walter ANTHONY** (n. la 13-an de februaro 1872 en Stockton - m. la 1-an de majo 1945 en Holivudo) estis scenaristo por filmoj kaj dokumentaj filmoj. Antaŭ ol Walter Anthony komencis karieron kiel scenaristo, li estis dram- kaj muzikkritikisto por la gazeto *San Francisco Morning Call*.

## Filmoj 
* *Golden Dawn* (1930)
* *Courage* (1930)
* *All Quiet on the Western Front* (1930)
* *General Crack* (1930)
* *The Man Who Laughs* (1928)
* *The Last Performance* (1927)
* *The Cat and the Canary* (1927)
* *The Phantom of the Opera* (1925)
* *The Lightning Rider* (1924)

## Eksteraj ligiloj 
* Walter Anthony ĉe IMDB
* allmovie.com

Kategorio:Britaj scenaristoj
Kategorio:Usonaj scenaristoj
Paul Kohner

**Paul KOHNER** (n. la 29-an de majo 1902 en Teplice - m. la 16-an de marto 1988 en Los-Anĝeleso (Kalifornio)) estis bohemdevena, usona filmproduktoro. Li alvenis al Holivudo en 1920, kaj estis antaŭe ĵurnalisto en Prago. Li estis rimarkita de Carl Laemmle dum intervjuo, kaj estis nomumita kiel la estro de la eŭropa sekcio de Universal Pictures.

En 1938, li fondis la *Paul Kohner Talent Agency*, kaj administris interalie la karierojn de Marlene Dietrich, Greta Garbo, Maurice Chevalier, Billy Wilder, Liv Ullmann, Henry Fonda, David Niven, Erich von Stroheim kaj Ingmar Bergman.

Li edziĝis kun Lupita Tovar, kaj fariĝis la patro de la aktorino Susan Kohner kaj la avo de la reĝisoroj Chris Weitz kaj Paul Weitz, kiuj kreis sukcesajn filmojn kiel *American Pie* kaj *About a Boy*.

## Filmoj 
* 1989 Wer war Arnold Fanck?
* 1986 Fast ein Jahrhundert - Luis Trenker
* 1978/1979 Erich von Stroheim - Der Mann mit dem bösen Blick
* 1932/1933 S.O.S. Iceberg
* 1932 The Rebel
* 1931 Drácula
* 1929 Die seltsame Vergangenheit der Thea Carter
* 1929 Durchs Brandenburger Tor
* 1929 Frühlingsrauschen

## Eksteraj ligiloj 
* Paul Kohner ĉe IMDB

Kategorio:Kinproduktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1902
Alfred A. Cohn

**Alfred A. COHN** (n. la 26-an de marto 1880 - m. la 3-an de februaro 1951) estis usona scenaristo, ĵurnalisto kaj gazetredaktoro dum la 1920-aj kaj 1930-aj jaroj. Li restas plej konata pro sia laboro koncerne la kultan filmon *The Jazz Singer* (1927). Li cetere kunlaboris al la scenaro de ''The Cat and the Canary (1927).

Cohn naskiĝis en Freeport (Ilinojo), sed sekve transloĝiĝis al Klevlando (Ohio), kie li komencis labori kiel gazetredaktoro kaj ĵurnalisto. Li poste fariĝis scenaristo, kaj estis precipe aktiva fine de la 1920-aj jaroj : li tiam verkis pli ol 100 scenaroj, el kiuj proksimume 40 fariĝis filmoj. Post lia kariero kiel scenaristo, li plu redaktis kelkajn novelojn, antaŭ ol morti pro kormalsano en 1951.

## Eksteraj ligiloj 
* Alfred A. Cohn ĉe IMDB

Kategorio:Usonaj scenaristoj
Kategorio:Usonaj ĵurnalistoj
Etelka Hory

**GYARMATHY Zsigmondné** (djarmati), *Hóry Etelka* estis hungara verkistino, etnografia kolektanto naskita en Magyargyerőmonostor la 28-an de majo 1843 kaj mortinta en Koloĵvaro la 9-an de aprilo 1910.

## Biografio 
En 1861 Gyarmathy Zsigmondné kolektis folkloron en sia naskiĝvilaĝo por Pál Gyulai. Post sia edziniĝo ekde 1862 ŝi vivis en Bánffyhunyad. En 1885 en la jara tutlanda ekspozicio xsi prezentis kamparanĉambron de Kalotaszeg. Ŝi evoluigis la popolarton de Kalotaszeg doma industrio. Li publikis ekde 1874 etnografiajn artikolojn kaj rakontojn. Ŝi estis kunlaborantino de revuo Kalotaszeg. Ŝi estis membro de la Societo Petőfi. Oni nomis ŝin *grandulino de Kalotaszeg*.

## Verkoj 
* *A hegyek közül*, romano, 1885;
* *Az ifjú pap*, romano, 1885;
* *A regényes feleség* (romano, Bp., 1885);
* *Monostori katinka*, romano, 1890;
* *Zudorék*, romano, 1896;
* *Tarka képek a kalotaszegi varrottas világából* (Bp., 1896);
* *Régi urak, új parasztok* (rakontoj, Bp., 1896);
* *Három leány regénye* (Bp., 1898);
* *Erdélyország, tündérország*, 1900;
* *Az új hajtások* (romano, Bp., 1902).
* *Bánék, Andrásék*, romano, 1904;
* *Kalotaszegi bokréta*, 1907.

## Literaturo 
* Jankó János: *Kalotaszeg magyar népe* (Bp., 1891);
* Persián Kálmán: *Kalotaszeg nagyasszonyáról*, Gy. Zsigánéról Kolozsvár, 1911.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Gyarmathy, Zs.
Gyarmathy, Zs
La repentie (filmo)

***La repentie*** (*La pentintino*) estas franca filmo de Laetitia Masson, aperinta en 2002.

## Temo
Juna virino, Leïla Imbert (Isabelle Adjani) reprenas valizon el la deponejo de stacidomo, enŝlosas sin en la necesejo kaj eliras en eleganta talivesto, kun nigraj okulvitroj. Ŝi aĉetas bileton por la unua trajno kiu iras al la maro (Nice). Juna viro, Karim (Samy Naceri) sekvas ŝin kaj petas la direkton de la trajno al konduktoro. Ĉu virino povas vivi novan vivon kun alia viro, Paul Viard (Sami Frey), kiam pasinto postsekvas ŝin?

## Teĥnikaĵoj
* Titolo: *la repentie*
* Reĝisoro: Laetitia Masson
* Scenaro: Didier Daeninckx kaj Laetitia Masson
* Devenlando: Francio
* Ĝenro: Polica filmo
* Daŭro: 120 minutoj
* Filmado: de la 21-a de majo ĝis fino de julio 2001, en Parizo, Créteil, Nice kaj en Maroko
* Aperdato: 

## Rolularo
* Isabelle Adjani: Jeanne Deschamps/Christine Delarue/Alice Duchemin/Charlotte Desmoulins/Louise Desmoulins/Leïla Imbert
* Sami Frey: Paul Viard
* Samy Naceri: Karim
* Aurore Clément: Blonda virino
* Catherine Mouchet: Alice, ĉambristino
* Maria Schneider: Fratino de Charlotte
* Isild Le Besco: Juna prostituitino
* Jacques Bonnaffé: Joseph
* Christian Aaron Boulogne: Viro en geedziĝfesto
* Jean-François Stévenin: Viro en festo
* Thierry Rode: Mastrumanto de Hotelo Négresco
* Claudine Mavros: Patrino de Paul
* Georges Mavros: Patro de Paul
* José Giovanni: Patro de Charlotte
* Farida Amrouche: Patrino de Charlotte

## Videoteko
Ĉapitroj de la DVD de la filmo:
# De trajno en trajnon
# Mizero sub la suno
# Hotelo Negresco
# Escort Girl
# Vespero, edziĝfesto
# Esti feliĉa
# Pasinto de Paul
# Pasinto de Leïla
# Reveno al Créteil
# Karim mortigita
# Maroko
# Atendu min

## Eksteraj ligiloj
*La repentie en IMDB

Kategorio:Francaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2002
Hugo Riesenfeld

**Hugo RIESENFELD** (n. la 26-an de januaro 1879 - m. la 10-an de septembro 1939) estis pionira aŭstria-usona komponisto por filmoj, sed ankaŭ violonisto.

Riesenfeld naskiĝis en Vieno, kaj ekis komponistan karieron en sia denaska Aŭstrio. Li en 1907 elmigris al Usono kune kun Oscar Hammerstein, kaj laboris ekde 1907 ĝis 1911 en la opera kompanio de Hammerstein en Manhattan.

Riesenfeld komencis komponi filmajn muzikojn kun la muta versio de *Carmen*, fare de Raoul Walsh en 1915. Ekde 1917 ĝis 1925, li estis la ĝenerala muzikdirektoro responsa por ĉiuj produktaĵoj de United Artists Pictures. Li cetere laboris por Fox Film Corporation, Paramount Pictures kaj aliaj filmostudioj. Li entute kreis muzikojn por 61 filmoj.

Li mortis en Los-Anĝeleso en 1939 post longa malsano. Li estis 60-jarojn aĝa.

## Filmoj 
* *The Hunchback of Notre Dame* (1923)
* *Beau Geste* (1926)
* *The Sorrows of Satan* (1926)
* *The Cat and the Canary* (1927)
* *The King of Kings* (1927)
* *Sunrise* (1927)
* *The Cavalier* (1928)
* *One Romantic Night* (1930)
* *White Zombie* (1932)
* *The Wandering Jew* (1935)
* *Revolt of the Zombies* (1936)
* *Robinson Crusoe of Clipper Island* (1936)

## Eksteraj ligiloj 
* Dr. Hugo Riesenfeld
* Hugo Riesenfeld ĉe IMDB

Kategorio:Usonaj komponistoj de filmomuziko
Kategorio:Usonaj dirigentoj
Kategorio:Usonaj klasikaj violonistoj
Kategorio:Aŭstraj klasikaj violonistoj
Kategorio:Usonaj judoj
Kategorio:Aŭstraj judoj
Kategorio:Vienanoj
Antal Herrmann

**HERRMANN Antal** estis hungra etnografo naskita en Braŝovo la 30-an de julio 1851 kaj mortinta en Segedo la 15-an de aprilo 1926.

## Biografio 
Antal Herrmann finis siajn studojn en universitatoj de Vieno, Koloĵvaro kaj Budapeŝto. Li instruis en 1871–73 en Brassó, ekde 1875 ĝis 1879 en Pancsova, pli poste en Fehértemplom (Budapeŝto). Ekde 1883 li instruis germanan lingvon kaj literaturon en la ĉefurbo. En 1898 li estis universitata privatprofesoro en Kolozsvár pri etnografio. Ekde 1921 li instruis en Szeged, ekde 1887 kune kun Lajos Katona kaj Henrik Wlislocki li aperigis la revuon *Ethnologische Mittheilungen aus Ungarn*. Ekde 1889 kune kun Pál Hunfalvy li establis la Magyar Néprajzi Társaság. Li estis kunlaboranto de revuo Kalotaszeg. Li estis redaktoro de hungaraj partoj de la eldonaĵo *Az Osztrák-Magyar Monarchia írásban és képben*. Sekve de liaj kolektoj estiĝis pluraj muzeoj en Transilvanujo. Li mem esploris unuavice la folklorojn de ciganoj, armenoj kaj saksoj; li kolektis popolbaladojn.

## Verkoj 
* *A hegyek kultusza Erdély népeinél* (Kolozsvár, 1893);
* *A Magyarországban 1893 … végrehajtott czigányösszeírás eredményei* (Feldolgozta és az általános jelentést írta H. A. Bp., 1895).

## Literaturo 
* Kós Károly: H. A. (Anuarul Muzeului Etnografic al Transilvaniei 1957–58. Cluj, 1958.)

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj etnografoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Hudsono (rivero)

eta|dekstra|250px|La rivero Hudsono.
La rivero **Hudsono** (, nomita *Muh-he-kun-ne-tuk* de la mohikanoj) estas la rivero en Usono, kiu fluas tra la orienta parto de la ŝtato Novjorkio kaj, laŭlonge sia suda parto, determinas la landlimon inter Novjorkio kaj Nov-Ĵerzejo.

Ĝi ricevis la nomon de Henry Hudson, la angla esploristo kiu malkovris ĝin en 1609. La rivero longas proksimume 500 km. Urboj sur la rivero inkluzivas Albano, la ĉefurbo de Nov-Jorkio, kaj Novjorko, la plej granda urbo en Nov-Jorkio. La buŝo de la rivero estas lokata ĉe Novjorka Haveno.

## Referenco 
Kategorio:Riveroj en Nov-Jorkio
Kategorio:Riveroj en Nov-Ĵerzejo
Kaŭkaza lingvaro

eta|250px|Etno-lingvaj grupoj en Kaŭkazo
eta|250px|Nordkaŭkaza lingvaro

Fakte estas tri **kaŭkaziaj lingvaroj**, de popoloj, loĝantaj ĉefe en Kaŭkazio, ankaŭ en najbaraj landoj. Ili estas la Abĥazo-adiga, Kartvela, kaj Naĥo-Dagestana lingvo-familioj. Plej multnombra popolo de la tri familioj estas kartveloj. Laŭ iuj lingvistoj, familioj (1) kaj (3) estas parencaj, sed tio ne estas klara. La kartvelaj lingvoj ne estas malkovreble parencaj al la aliaj du familioj.

Ĉiuj lingvoj de la tri lingvofamilioj estas konsiderataj indiĝene kaŭkaziaj. Ilin unuigas kelkaj ecoj en la niveloj de fonologio (glotizitaj konsonantoj), gramatiko (ergativo, dudeko kiel bazo de numeraloj) kaj semantiko (similaj idiomoj).

**SU** - Teritorio de iama Sovetunio sen baltaj landoj.

Kategorio:Lingvofamilio

Kategorio:Kaŭkazio
Tully Marshall

**William PHILLIPS** (n. la 10-an de aprilo 1864 - m. la 10-an de marto 1943) estis usona aktoro pli konita kiel **Tully Marshall**. Li restis teatra aktoro dum preskaŭ 25 jaroj antaŭ ol aperi en filmo por la unua fojo en 1914.

Marshall komencis sian teatran karieron je la aĝo 19, kaj ludis variajn rolojn en Broadway-teatraĵoj ekde 1887. En 1902, aperante en la dramo *The City* de Clyde Fitch, li fariĝis la unua aktoro, kiu aŭdacis diri "*God Damm*" sur Broadway-scenejo.

Lia kariero kiel filmaktoro estis sukcesa antaŭ kaj post la alveno de parolaj filmoj. Li kapablis ludi tre variajn rolojn, el ebriaj skoltoj al afablaj avoj kaj sinistraj advokatoj.

## Filmoj
* *Red Dust* (1932)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Aktoroj de mutaj filmoj
Menkaure

**Menkaure**, greke **Μυκερινος** *(Mikerinos)*, estis egipta faraono el la 4-a dinastio. Li konstruigis la malplej altan el la tri ĉefaj Piramidoj de Gizo.

Kategorio:Faraonoj
Kategorio:Historio de Egiptio
Kategorio:4-a egipta dinastio
Martha Mattox

**Martha MATTOX** (naskiĝis la 19-an de junio 1879, mortis la 2-an de majo 1933) estis usona aktorino de mutaj filmoj. Ŝi plej famiĝis kiel "Mammy Pleasant" en la populara 1927-filmo *The Cat and the Canary*. Ŝi cetere havis rolon en *Torrent* (1926).

Ŝi mortis pro kormalsano je la aĝo 53.

## Parta filmaro 
* Haunted Gold (1932)
* The Fatal Warning (1929)
* The Cat and the Canary (1927)
* Torrent (1926)
* Three Wise Fools (1923)
* The Sheriff's Oath (1920)
* Ace High (1919)
* Danger, Go Slow (1918)
* The Scarlet Drop (1918)
* Thieves' Gold (1918)
* Wild Women (1918)
* Bucking Broadway (1917)
* The Hungry Actors (1915)
* Buckshot John (1915)

## Eksteraj ligiloj 
* Martha Mattox ĉe IMDB

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Aktoroj de mutaj filmoj
Cankova

**Cankova**, hungare **Vashidegkút** estas malgranda vilaĝo kaj samtempe municipo en Slovenio, en provinco **Prekmurje**, en statistika subregiono **Pomurska**.

Administre la jenaj 7 vilaĝoj apartenas al Cankova: Domajinci, Gerlinci, Gornji Črnci, Korovci, Krašči, Skakovci, Topolovci.

## Bazaj informoj
* Areo: 4 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 215 m
* Loĝantaro: 480
* Poŝtkodo: 9261
* Aŭtokodo: MS
* Telefonprefikso:

## Situo
La vilaĝo situas sur malebenaĵo, laŭ rojo (kiu estas samtempe landlimo de Aŭstrio), laŭ flanka vojoj. Estas vojo ankaŭ al Zelting en Aŭstrio.

## Historio
En la 19-a jarcento Vashidegkút havis la titolon kampurbo. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Muraszombat (ankaŭ tiam ĉe la aŭstra limo), poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. Inter 1941-1945 la komunumo denove apartenis al Hungario, ekde 1991 de Slovenio. Depost 2007 Aŭstrio kaj Slovenio apartenas al interna zono de Schengen, sekve la landlimo estas ie ajn senkontrole trapasebla.

## Vidindaĵo
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Jozefo

## Famuloj 
En la iama Vashidegkút mortis katolika pastro, slovena patrioto József Borovnyák.

Kategorio:Vilaĝoj de Slovenio
Kategorio:Municipoj de Slovenio
Mačkovci

**Mačkovci**, hungare **Mátyásdomb** estas malgranda vilaĝo en Slovenio, en provinco **Prekmurje**, en statistika regiono **Pomurska**, en Občina Puconci.
eta|dekstra|280px|Municipo Puconci en Slovenio, kie Mačkovci troviĝas

## Bazaj informoj 
* Areo: 6&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 271 m
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 210
* Poŝtkodo: 9202
* Aŭtokodo: MS
* Telefonprefikso:

## Situo 
Mačkovci situas sur deklivoj, laŭ fervojo kaj ĉefvojo Hungario-Murska Sobota.

## Historio 
Ĝis fine de la 1-a mondmilito Mátyásdomb apartenis al Hungario, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Muraszombat, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo senbatale okupis la komunumon kaj post 10 tagoj transdonis al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio. En 1935 vilaĝa festego okazis.

## Vidindaĵo 
Kategorio:Vilaĝoj de Slovenio
Péter Vermesy

**Vermesy Péter** (vermeŝi) rumanuja hungara komponisto, muziksciencisto naskita en Braŝovo la 19-an de majo 1939 kaj mortinta en Heidenheim, (Germanujo) la 17-an de decembro 1989. Li estas la patro de pianisto András Vermesy.

## Biografio
Péter Vermesy studis ekde 1951 en la muzikliceo kaj ekde 1956 en la fako pri muzikkomponado de la Muzika Altlernejo Gheorghe Dima de Kluĵo kiel studento de Gábor Jodál kaj Sigismund Toduţă. En 1962-63 li estis muzika kunlaboranto de la Ŝtata Pupteatro de Kluĵo. Inter 1963-1984 li estis profesoro pri komponado en la sia iama muzikaltlernejo. Ekde 1985 li vivis en Germanujo. Ekde 1961 li verkis ankaŭ muzikan publicistikon. 
## Verkoj
**Az elátkozott leány* (kantato por soprano kaj orkestro, 1963); 
**Kamaraszimfónia* (1962-63); 
**Concertino da camera* (por piano, blovinstrumentoj, batinstrumentoj, 1964-66, rekomponita 1974); 
**Corde sonore* (por arĉorkestro, 1968); 
**Epitaph* (por flaŭto, orkestro, 1969); 
**Recitativók* (por sopranvoĉo kaj kamerensemblo, 1974); 
**Szvit* (por grandorkestro, 1977); 
**Novelletti* (por arĉkvarteto, 1980). 
**Improvizációk* por piano, (1968, rekomp. kamerorkestro, 1973); 
**Naenia-In memoriam Bartók* por piano, (1970); 
**Szonatina* por piano, (1976);
**Postludium* por piano, (1978). 
## Literaturo
*László Ferenc: V. P. (Művelődés, 1970. 2. sz.); 
*M. Popescu: Repertoriul general al crealiei musicale româneşci (I. Bukarest, 1979, 1981).
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Vermesy, P
Vermesy, P
Vermesy, P
IJK 2001

eta|Anoj de la IJK 2001 dum la lingva festivalo
La **57-a** Internacia Junulara Kongreso okazis de la 29-a de julio ĝis la 5-a de aŭgusto 2001 en Strasburgo, Francio. Ĉeestis 406 personoj. Kelkaj el la plej sukcesaj eventoj estis prelego de Claude Piron kaj Lingva Festivalo en parko de la urbo, kie en multaj budoj kaj per Esperanto kongresanoj prelegetis pri siaj lingvoj al aliaj kongresanoj kaj eventuale al preterpasantoj. En la sama loko okazis koncerto.

La kongresanoj dormis ĉu en gastejo-kongresejo ĉu en apuda kampadejo. Dum la kongreso estis alarmo pro venonta nokta ŝtormo, kaj oni konsilis la dormantojn en la kampadejo veni ien ajn en la kongresejo kaj dormi surplanke, ĉar pasintan semajnon okazis ankaŭ ŝtormo tie kaj mortis personoj pro arbofaloj; finfine nenio okazis.

## Eksteraj ligiloj 
* Fotoj de la IJK en 2001

57-a IJK
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Francio
Kategorio:Strasburgo
Kategorio:2001 en Francio
The Cat and the Canary (teatraĵo)

***The Cat and the Canary*** (esperante "La Kato kaj la Kanario") estas teatraĵo verkita de la usona dramisto John Willard. Ĝi estis adaptita kvarfoje kiel filmo, en 1927, 1930, 1939 kaj denove en 1979. La teatraĵo de Willard estis ludita por la unua fojo la 7-an de februaro 1922 en Novjorko.

La intrigo temas pri la morto kaj heredaĵo de la maljuna Cyrus West, riĉa strangulo, kiu opiniis, ke liaj parencoj "*rigardis mian sanon, kvazaŭ ili estus katoj, kaj kvazaŭ mi estus kanario*". Li dekretas, ke lia testamento estos legita nur 20 jarojn post lia morto. Liaj parencoj tiam kunveniĝas en la malnova familia domo, kiu intertempe fariĝis timiga, fantomloĝita domo. Laŭ la testamento, la plej malproksima parenco kun la familia nomo "West" estu la sola heredanto, kondiĉe ke li aŭ ŝi estu mense sana. Annabelle West, la malfirma heredantino de Cyrus, devas tranokti en la domo kaj memregi sin.

La filmadapto de 1927, reĝisorita de Paul Leni, montras aktorinon Laura La Plante kiel Annabelle West. La versio de 1930, sub la titolo *The Cat Creeps*, estis ŝajne perdita. La versio de 1939, reĝisorita de Elliott Nugent, montras aktorojn Bob Hope, Paulette Goddard kaj Gale Sondergaard. La brita versio de 1979, reĝisorita de Radley Metzger, montras aktorojn Honor Blackman, Michael Callan, Edward Fox, Wendy Hiller, Olivia Hussey, Wilfrid Hyde White, Beatrix Lehmann, Carol Lynley, Daniel Massey, kaj Peter McEnery.

Kategorio:Teatraĵoj
Henrik Wlislocki

**WLISLOCKI Henrik**  estis saksa etnografo en Transilvanio naskita en Braŝovo 9-an de julio 1856 kaj mortinta en Betlenszentmiklós la 19-an de februaro 1907.

## Biografio 
Henrik Wlislocki studis en 1876 en Universitato de Koloĵvaro, li iĝis filologia doktoro. Li estis ĉedoma instruisto, pli poste instruisto ekde 1884 en Barcarozsnyó. Li studis la vivmanieron kaj lingvon de ciganoj, li vagadis kun ili. Krom tiu li esploris la folklorojn de la hungaraj ŝokacoj, armenoj kaj ankaŭ la folklorojn de rumanoj kaj saksoj de Transilvanio.

## Verkoj 
* *Adalék a cigány nyelvészet történelméhez* (Kolozsvár, 1881);
* *Die Sprache der transylvanischen Zigeuner* (Leipzig, 1884);
* *Märchen und Sagen der transylvanischen Zigeuner* (Berlin, 1886);
* *Vom wanderischen Zigeunervolke* (Hamburg, 1890);
* *Volksdichtung der siebenbürgischen und südungarischen Zigeuner* (Wien, 1890);
* *Aus dem Volksleben der Magyaren (München, 1893);
* *Volksglaube und Volksbrauch der siebenbürger Sachsen* (Berlin, 1893);
* *Volksglaube und religiöser Brauch der Magyaren'' (Münster, 1893)

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikonhttp://mek.niif.hu/00300/00355/html/index.htm 

Kategorio:Hungaraj etnografoj
Kategorio:Transilvaniaj saksoj
Balázs Uzoni Sz.

**UZONI Sz. Balázs** estis hungara reformita eklezia verkisto naskita en Uzon? kaj mortinta en Betlenszentmiklós? antaŭ 1673.

## Biografio 
Balázs Uzoni Sz. studis en Gyulafehérvár kaj ekde 1654? li estis pastro en Déva, pli poste rektoro en Bonyha. Ekde 1658 li estis lernanto de János Apáczai Csere en Koloĵvaro. En 1660 li estis rektoro en Marosvásárhely. Li estis pastro ekde 1661 en Szeredaszentanna, ekde 1665 en Gyulakuta. Al invito de sia iama kunullernanto, Miklós Bethlen li iĝis pastro kaj instruisto en Betlenszentmiklós. Li estis adepto de puritanismo, evoluigis instruadon en la gepatra lingvo kaj la edukadon de la knabinoj.

## Tradukaĵoj 
*H. Diest:*Öt sima kövekkel felékesített Dávid parittyája*, Gyulafehérvár, 1658.
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Uzoni Sz. B
János Szilvássy

**SZILVÁSSY János** (silva:ŝi) estis hungara kuracisto. Li naskiĝis en ?, la ?  kaj mortis Borszék en marto 1901.

## Biografio 
János Szilvássy havigis kuracistdiplomon en 1871 kaj en 1875 li loksidiĝis en Borszék. 

## Verkoj 
**Közegészségügyi szolgálat a községeknél és törvényhatóságoknál. Gyakorlati útmutatásokkal ellátva törvényhatósági, községi és körorvosok számára*, Bpest, 1885. 
**Borszék monografiája*, kun 14 kuprogravuraĵoj kaj kun panoramo de Borszék. Gyergyó-Ditró, 1890. (2. eldono Bpest, 1900.). 
**Borszék írásban és képekben* Bpest, 1896. (ankaŭ germane kaj france. samloke, 1896.). 
**A Székelyföld*. Studo. Kiadta Hoffmann Géza. samloke, 1901. 

## Literaturo 
*Pesti Alfréd Orvosi Évkönyve. Bpest, 1899. 207. l. 
*Vasárnapi Ujság 1901. 11. sz. (Nekr.). 

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Szilvassy, J
Szilvassy, J
Szilvassy, J
Arthur Edmund Carewe

**Arthur Edmund CAREWE** (n. la 30-an de decembro 1884 - m. la 22-an de aprilo 1937), denaske **Jan Fox**, estis armenia-usona aktoro dum la epoko de mutaj filmoj.

Carewe alvenis al Usono je la aĝo 10. Li estis edukita en la Cushing Academy en Masaĉuseco. Li poste studadis pentradon kaj skulptarton. Li sekve decidis entrepreni aktoran karieron, kaj eniris la American Academy of Dramatic Arts de Novjorko, antaŭ ol transloĝiĝi al Holivudo en 1919. Li tiam ludis sian unuan filmon kune kun Constance Talmadge, *Romance and Arabella*.

Carewe fariĝis respektinda aktoron, fama pro la strangaj kaj nekutimaj roloj, kiujn li ofte akceptis, ekzemple tiun de Drakulo en 1931. Lin cetere videblas en *The Phantom of the Opera* (1925), ''Uncle Tom's Cabin* (1927), *The Cat and the Canary* (1927), *Trilby* (1923), *Doctor X* (1932), kaj *Mystery of the Wax Museum'' (1933).

## Eksteraj ligiloj 
* Arthur Edmund Carewe ĉe IMDB

Kategorio:Armenoj
Kategorio:Aktoroj de mutaj filmoj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Leticia Calderón

**Carmen Leticia CALDERÓN LEÓN** (naskiĝis la 15-an de julio 1968 en Meksiko) estas meksika aktorino. Ŝi elkreskis en katolika familio komune kun tri fratoj. Unuafoje ŝi staris antaŭ kamerao en sia oka jaro. Ŝi ludis en multaj telenoveloj, el kiuj plej konata estas rolo de Esmeralda en la samnoma telenovelo.

Calderon, Leticia
Calderon, Leticia
Calderon, Leticia
Gyula Weiszfeiler

**WEISZFEILER Gyula** (vejszfejler) estis hungara mikrobiologo, imunologo, membro de la Hungara Scienca Akademio (1982. Li naskiĝis en  Braŝovo la 18-an de julio 1902 kaj mortis en Budapest la 9-an de aprilo 1984. 

## Biografio
Gyula Weiszfeiler post la falo de la Hungara Sovetrespubliko fuĝis en 1920 eksterlanden. Li studis en universitatoj en Parizo, Bruselo, Jena kaj Ĝenevo. En tiu de lasta en 1925 li doktoriĝis pri natursciencoj. En 1928 li havigis diplomon de kuracisto. En 1925-30 li estis mikrobiologo kaj fakkuracisto pri pulmono en Svislando kaj Germanujo. Ekde 1932 li laboris en Sovetunio. Li revenis Hungarujon en 1958. Unue li laboris en la *Landa Publiksana Instituto*, pli poste en la *Eksperimenta Medicinscienca Esplorinstituto* de la MTA. Inter 1959-66 li estis la ĉefsekretario de la *Magyar Mikrobiológiai Társaság*, pli poste estrarano. Li estis ano de la redakcikomisiono de la  *Acta Microbiologica*. 

## Verkoj
*Die Biologie und Variabilität des Tuberkelbakteriums und die atypischen Mycobakterien (Bp., 1969).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikonhttp://mek.niif.hu/00300/00355/html/index.htm 

Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj imunologoj
Kategorio:Hungaraj mikrobiologoj
Gertrude Astor

**Gertrude ASTOR** (n. la 9-an de novembro 1887 - m. la 9-an de novembro 1977) estis usona filmaktorino, kiu aperis en pli ol 250 filmoj inter 1915 kaj 1962.eta|dekstra|Gertrude Astor

Ŝiaj plej famaj mutaj roloj estas la virinaĉo de *The Strong Man* (1926) kaj la ruza vojaĝkompanino de Laura La Plante en *The Cat and the Canary (1927).

Ŝi daŭre ludis en kelkaj popularaj filmoj tra la 1940-aj, 1950-aj kaj 1960-aj jaroj. Ŝia lasta apero okazis en *The Man Who Shot Liberty Valance*, fare de Henry Ford.

## Parta filmaro 
* *The Gray Ghost* (1917)
* *The Rescue* (1917)
* *Cheyenne's Pal* (1917)
* *Bucking Broadway* (1917)
* *The Lion's Claws* (1918)
* *The Brazen Beauty* (1918)
* *The Wicked Darling* (1919)
* *The Lion Man* (1919)
* *Kentucky Pride* (1925)
* *The Cat and the Canary* (1927)
* *The Fatal Warning* (1929)
* *Come Clean'' (1931)

## Eksteraj ligiloj 
* Gertrude Astor ĉe IMDB

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Aktoroj de mutaj filmoj
Lucien Littlefield

**Lucien LITTLEFIELD** (n. la 16-an de aŭgusto 1895 - m. la 4-an de junio 1960) estis usona aktoro de la epoko de mutaj filmoj. Li poste ankaŭ aperis multfoje en televidaj serioj. Unu el liaj plej rimarkindaj roloj estis tiu de la doktoro en *The Cat and the Canary (1927). Li cetere aperis dufoje kun Laurel kaj Hardy, unue kiel la strangega profesoro en *Dirty Work*, kaj due en la klasika *Sons of the Desert* (1933).

Li cetere ludis kiel la patro de Mary Pickford en *My Best Girl* (1927). Littlefield interpretis aliajn rolojn, interalie en *Tumbleweeds*, kun William S. Hart, *Ruggles of Red Gap* kun Charles Laughton, kaj *Johnny Come Lately'' kun James Cagney.

## Eksteraj ligiloj 
* Lucien Littlefield ĉe IMDB.

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Aktoroj de mutaj filmoj
George Siegmann

**George SIEGMANN** (n. la 8-an de februaro 1882 en Novjorko - m. la 22-an de junio 1928 en Holivudo) estis usona aktoro dum la epoko de mutaj filmoj. Inter liaj plej menciendaj roloj estas Silas Lynch en *Birth of a Nation* (1915), la gardisto en *The Cat and the Canary* (1927), Porthos en *The Three Musketeers*, Bill Sikes en *Oliver Twist* (1922) kaj D-ro Hardquanonne en *The Man Who Laughs* (1928).

## Eksteraj ligiloj 
* George Siegmann ĉe IMDB.

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Aktoroj de mutaj filmoj
Evangeline Lilly

**Nicole Evangeline Lilly** (n. la  en Fort Saskatchewan, Alberta, Kanado) estas kanada aktorino. Ŝi gajnis famon pro la rolo Kate Austen en la ABC serio Lost (2004–10), pro kiu ŝi ricevis nomumon al la Premio Ora Globo. Ŝi ankaŭ estas konata pro roloj kiel Connie James en *The Hurt Locker* (2008), Bailey Tallet en *Real Steel* (2011), Tauriel en *The Hobbit* filmoserio (2013 kaj 2014) kaj en *The Marvel Cinematic Universe*.

## Filmaro 
### Televido 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Kanadaj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en Kanado
Flora Finch

eta|dekstra|Flora Finch
**Flora FINCH** (n. la 17-an de junio 1867 en Londono - m. la 4-an de januaro 1940 en Los-Anĝeleso) estis angladevena aktorino, kiu ludis pli ol 300 mutaj filmoj, inkluzive de pli ol 200 por la kina firmao Vitagraph Studios.

Ŝi komencis labori en 1910 por Vitagraph, kaj kunlaboris kun John Bunny por la unuaj el 160 tre popularaj filmetoj faritaj inter 1910 kaj 1915, konitaj kiel "Bunnygraphs", "Bunnyfinches", aŭ "Bunnyfinchgraphs"

Post la morto de Bunny en 1915, ŝi daŭre aperis en komediaj filmetoj, sed spertis malpli grandan sukceson. Ŝi fondis sian propran produktorfirmaon, "Flora Finch Productions", sed neniam sukcesis regajni sian antaŭan popularecon.

Plejmultaj el ŝiaj filmoj estas nun perditaj. Flora Finch mortis pro reŭmatisma febro.

## Filmoj
* *A Wreath in Time* (1909)
* *Jones and His New Neighbors* (1909)
* ''Schneider's Anti-Noise Crusade* (1909)
* *A Sound Sleeper* (1909)
* *Jones and the Lady Book Agent'' (1908)

## Eksteraj ligiloj 
* Flora Finch ĉe IMDB

Kategorio:Britaj aktoroj
Kategorio:Aktoroj de mutaj filmoj
Listo de subŝtatoj de Meksiko

Ĉi tiu paĝo enhavas **liston de la federaciaj subŝtatoj de Meksiko**, ordigitaj laŭ loĝantoj. http://www.inegi.org.mx/ 

center|800px|eta|Meksikaj ŝtatoj
[maldekstra|eta|170px|[Estado de México|Meksikŝtato estas la 1-a ŝtato laŭ loĝantoj.]]
[eta|170px|[Meksik-urbo|Federacia Distrikto estas la 2-a ŝtato laŭ loĝantoj.]]
[maldekstra|eta|170px|[Veracruz|Verakruco estas la 3-a ŝtato laŭ loĝantoj.]]
[eta|170px|[Jalisco|Ĥalisko estas la 4-a ŝtato laŭ loĝantoj.]]

[eta|170px|[Guanajuato|Gvanaĥuato estas la 6-a ŝtato laŭ loĝantoj.]]
[maldekstra|eta|170px|[Chiapas|Ĉiapajo estas la 7-a ŝtato laŭ loĝantoj.]]

[maldekstra|eta|170px|[Michoacan|Miĉoakano estas la 9-a ŝtato laŭ loĝantoj.]]
[eta|170px|[Oaxaca|Oaĥakio estas la 10-a ŝtato laŭ loĝantoj.]]
[eta|maldekstra|170px|[Chihuahua|Ĉiuaŭo estas la 11-a ŝtato laŭ loĝantoj.]]
[eta|170px|[Guerrero|Gerero estas la 12-a ŝtato laŭ loĝantoj.]]

[eta|170px|[Baja California|Nordsubkalifornio estas la 14-a ŝtato laŭ loĝantoj.]]
[maldekstra|eta|170px|[Sinaloa|Sinaloo estas la 15-a ŝtato laŭ loĝantoj.]]

[maldekstra|eta|170px|[Hidalgo (Meksiko)|Idalgo estas la 17-a ŝtato laŭ loĝantoj.]]
[eta|170px|[Sonora estas la 18-a ŝtato laŭ loĝantoj.]]
[maldekstra|eta|170px|[San Luis Potosi|Sanktludoviko Potosio estas la 19-a ŝtato laŭ loĝantoj.]]
[eta|170px|[Tabasco|Tabasko estas la 20-a ŝtato laŭ loĝantoj.]]

## Vidu ankaŭ 
* Meksiko
* Subŝtatoj de Meksiko

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de INEGI, la ŝtata statistika oficejo de Meksiko  

Kategorio:Meksiko
Krog

**Krog**, hungare **Korong** estas vilaĝo en Slovenio, en provinco **Prekmurje**, en statistika regiono **Pomurska**, en Urba municipo Murska Sobota.
eta|dekstra|280px|Municipo Murska Sobota en Slovenio, kie Krog troviĝas

## Bazaj informoj 
* Areo: 8 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 190 m
* Loĝantaro: 1090
* Poŝtkodo: 9000
* Aŭtokodo: MS
* Telefonprefikso:

## Situo 
La vilaĝo situas sur mildaj deklivoj, laŭ flanka vojoj, la aŭtovojo pasas proksime al la vilaĝo.

## Historio 
La vilaĝo pli frue estis loĝata de romianoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Muraszombat, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. Dum mallonga tempo en 1940 Krog aliĝis al Bakovci. En 1941 la germana armeo okupis la komunumon kaj post 10 tagoj transdonis ĝin al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio.

## Vidindaĵo 
Kategorio:Vilaĝoj de Slovenio
Soninka lingvo

La **Soninka lingvo** (Soninke: *Soninkanxaane*) estas lingvo el la mandea lingvaro, parolata de la popolo de Soninkeoj de Okcidenta Afriko. La lingvo havas supozantan kvanton de ĉirkaŭ 1 096 800 parolantoj, ĉefe en Malio, kaj ankaŭ (laŭ ordo de nombra graveco de la komunumoj) en Senegalio, Ebur-Bordo, Gambio, Maŭritanio, Gvineo-Bisaŭa, kaj Gvineo.

La lingvo estas relative homogena, kun nur malmultaj fonologiaj, leksikaj kaj gramatikaj variantoj.

Lingve, la plej proksimaj parencoj estas la lingvoj Bozo, centre ĉirkaŭ la interna delto de la rivero Niĝero.

Oni supozas, ke la imragena lingvo estas dialekto de la soninka, sed tio ne certas.

## Eksteraj ligiloj 
*Informo de *Ethnologue* pri Soninka
*PanAfriL10n retejo pri Soninka 

Kategorio:Lingvoj de Afriko
Kategorio:Lingvoj de Senegalo
Lingvoj de Senegalo

Senegalo estas multlingva lando – la revuo *Ethnologue* listas **36 lingvojn**.

La franca, kio estas heredaĵo el la kolonia epoko, estas la oficiala lingvo de Senegalo. Krome kelkaj el la senegalaj lingvoj havas la statuson de nacia lingvo: la djola, mandinka, pulaar, serera, soninka kaj volofa. La franca estas ankoraŭ uzata de la reganta elito, kaj estas pli malpli komprenata de ĉirkaŭ 15&nbsp;%–20&nbsp;% de viroj kaj de ĉirkaŭ 1&nbsp;%–2&nbsp;% de virinoj.

Pri uzado, la volofa estas la plej amplekse parolata lingvo en Senegalo, kiel unua aŭ dua lingvo (80&nbsp;%). La volofa estas rilata al la fula (pulaar), kiu estas parolata ankaŭ de granda parto de la loĝantaro.

La parolataj lingvoj mandeaj inkludas la soninkan kaj la mandinkan. La djola estas la ĉefa lingvo en la regiono de Casamance.

Forta subteno favore de la franca farita de la du diktatoroj kiuj regis Senegalon ekde ties formala sendependiĝo en 1960 ne kaŭzis malaltiĝon de la analfabetismo,  de la kono de la angla kaj eĉ la hispana pro eblo migri al pli malpli proksimaj Kanarioj.

## Eksteraj ligiloj 
* *Ethnologue* retejo pri Senegalo
* PanAfrican L10n retejo pri Senegalo
* Linguistic situation in Senegal (france)

Senegalo
Senegalio
Serera lingvo

La **Serera lingvo** estas grupo de lingvoj parolataj de la Sereroj, nome popolo de Okcidenta Afriko. Tiu grupo inkludas:

* La lingvo Serera-Sina, parolata en Saloum, Kaolak, Djurbel, Dakaro kaj multaj aliaj areoj.
* La Serera-Safena, parolata interne ĉe la Petite Côte (Malgranda Marbordo), area sudoriente de Dakaro.
* La Serera-Nduta, parolara en Mont-Roland, are nordokcidentede Thies kaj ĉe Biffeche ĉe la rivero Senegalo.
* La Serera-Noona, parolata ĉe Thies.
* La Serera-Palora, parolata en eta areo inter Rufisque kaj Thies.
* La Serera-Lehara, parolata en eta areo norde de Thies.

Ĉiuj Sereraj lingvoj escepte la Serera-Sina (la plej granda) estas klasita inter la lingvoj Kanginaj. 

Plej parto de Sereroj parolas la Volofan, la lingvo de la Volofoj, kiel dua lingvo, kaj tiuj kiuj kreskiĝis en urbo ofte parolas ĝin kiel unua lingvo.

## Kelkaj Sereraj esprimoj
La jenaj salutoj kaj respondoj estas uzataj en multaj regionoj de Senegalio kiuj havas parolantojn de serera. 

Nam fi'o? = Kiel vi fartas?
-respondo = mexe meen (prononce, mej hej men) = Mi estas ĉi tie.

Ta mbind na? (prononce, tah mbind nah) = Kiel fartas la familio?
-Respondo = Owa maa (prononce ogva maa) = Bone.

En Senegalia kulturo, salutado estas grava. Foje, lokanoj povas dediĉi minutojn por saluti unu la alian.

## Eksteraj ligiloj 
*Serer-Sine page el retejo de Ethnologue 
*http://www.serer.org  Serer Nikah Şekeri-Davetiye Organizasyon

## Vidu ankaŭ
*Senegalio
*Biffeche
Aldo

La voĉkategorio **aldo** (lat. *altus* = „alta“, *vox alta* = „alta voĉo“) signifas en la muziko la pli malaltan voĉon de ambaŭ inaj aŭ knabovoĉoj (knabaldo). La voĉamplekso proksimumas g-e’’.

La nomo devenas de la plurvoĉa virkantado precipe de la mezepoko, en kiu la aldo estis la plej alta voĉo, kantata kun brusta aŭ falseta-registro. La dua voĉo estas la t.n. kontratenoro aŭ –aldo. Vira aldo ofte ampleksas e-e’’ (kastritoj ofte antingas ankaŭ la d’’’).

Analoge al la kantvoĉa registro aldo ankaŭ ĉe muzikinstrumentoj ekzistas alda sonregistro.

Kategorio:Voĉkategorioj