open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lajos Kentner

**Lajos Kentner** [lajoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kentner Lajos** estis hungara-brita pianisto, (komponisto). Lia unua edzino estis Ilonka Kabos. 

Lajos Kentner http://www.imdb.com/name/nm1359956/ naskiĝis la  en Karvinná (Silezio, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Karviná en Ĉeĥio), li mortis la  en Londono.

## Biografio 
Lajos Kentner devenis el hungara familio. Li aĝis nur 6, kiam li komencis lerni pianadon  en Reĝa Muzikakademio de Budapeŝto, kie li akiris pianistan diplomon en 1922, komponistan diplomon en la sekva jaro. Liaj plej gravaj instruistoj estis Kálmán Chován, Arnold Székely, Zoltán Kodály, Viktor Herzfeld kaj Leó Weiner. Li aĝis 15, kiam li debutis en Budapeŝto, kiel pianisto, en la sekvaj jaroj ankaŭ en Eŭropo kaj Ameriko. En 1932 li estis premiita en Varsovio, krome li gajnis Liszt-premion en Budapeŝto. En 1935 li translokiĝis al Londono, kie li ofte faris komunajn koncertojn kun Yehudi Menuhin. Li edziĝis dufoje.

Kentner estis unu el la plej grandaj interpretistoj de Franz Liszt. Aladár Tóth aprezis Kentner en 1935: "ĉioscianto pri la piano".
 
## El lia koncerta repertuaro 
* Zoltán Kodály:
** *Meditáció*
** *Marosszéki táncok*
* Béla Bartók:
** *2. zongoraverseny* (1933)
** *Három etűd* (1934)  
** *3. zongoraverseny* (Londono)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto
* anglalingva biografio
* http://dlib.lib.cas.cz/8004/

Kategorio:Hungaraj pianistoj
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Britaj pianistoj
Kategorio:Britaj komponistoj
Kategorio:Hungardevenaj britoj
Alajos Gobbi

**Alajos Gobbi** [alajoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gobbi Alajos** estis hungara dirigento, koncertmajstro, komponisto, instruisto. Lia frato estis Henrik Gobbi, lia nepo estis Hilda Gobbi.

Alajos Gobbi https://ipfs.io/ipfs/QmXoypizjW3WknFiJnKLwHCnL72vedxjQkDDP1mXWo6uco/wiki/Alois_Gobbi.html naskiĝis la  (laŭ alia informo la naskiĝjaro estas 1844) en Pest (urbo), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Alajos Gobbi devenis el varia itala-hungara familio. Li studis en Reĝa Muzikakademio de Budapeŝto. Liaj plej gravaj instruistoj estis Mátyás Engesszer, Károly Thern, Károly Huber kaj Dávid Ridley-Kohne. Li lernis violonadon jaron ankaŭ en Munkeno. Ekde 1863 li estis ĉefviolonisto de orkestro de Nacia Teatro de Pest, inter 1884-1888 de Reĝa Operejo de Budapeŝto. En 1872 li ekinstruis en muzika mezlernejo, kie ekde 1886 li estis muziklerneja dirigento, inter 1901 kaj 1918 li estis lernejestro. Spite la lernejan aktivadon en 1888 li pensiuliĝis. Gobbi edukis pli ol mil da studentoj.

Li ricevis 2 reĝajn premiojn. Li edziĝis dufoje pro vidviĝo.

## Elektitaj disĉiploj 
* Jenő Adorján (violonisto)
* József Bloch
* Rezső Kemény
* István Kerner
* Géza Kresz (violonisto)
* Imre Mészáros (aldisto)
* Nándor Rékai

## Lia libro 
* *Hegedűiskola. Bevezetés az I. fekvés használatába* (1913)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografieto (la koncerna teksto estas legebla en la 132-a paĝo) 
* hungarlingva biografio
* anglalingva biografio

Kategorio:Hungaraj dirigentoj
Kategorio:Hungaraj koncertmajstroj
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Vicprezidanto de Sudkoreio

La **Vicprezidanto de la Respubliko Koreio** () estas vicŝtatestro de Sud-Koreio kaj Sekva sekvenco kaj agento de prezidento, reprezentanto de la ŝtato en la politiko. La ofico estis establita en 1948 kaj aboliciita en aŭgusto 1960.

Laŭ Konstitucio de Respubliko Koreio, Vicprezidanto plenumas taskojn de prezidanto kaze de ties foresto aŭ nekapablo fari tion pro akcidento. Laŭ la unua konstitucio de Sud-Koreio, li estis ankaŭ estro de la 'tribunalo de regado'( 탄핵재판소).

## Listo de Vicprezidantoj de Respubliko Koreio 
## Vidu ankaŭ 
* Prezidanto de Sudkoreio
* Historio de Koreio
Porchefontaine (stacidomo)

**Porchefontaine** estas franca stacidomo sur linio C (branĉo **C5**) de RER situanta en komunumo Versailles, en departemento Yvelines en regiono Francilio.

La nomo *Porchefontaine* estas tiu de kvartalo en Versailles.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Invalides - Versailles-Rive-Gauche (977000).

## Interkonektoj 
*  SAVAC 39.37F 39.37G
*  Phébus O

## Vidu ankaŭ 
* RER de Francilio
* RER de Francilio C
* Stacidomoj de RER de Francilio
* Versailles-Chantiers (stacidomo)
* Versailles-Rive-Droite (stacidomo)
* Versailles-Château-Rive-Gauche (stacidomo)
* Montreuil (stacidomo)
* Versailles

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:RER de Francilio C
Kategorio:Fervojaj stacioj en Yvelines
Kategorio:Versailles
Lockheed Martin

La **Lockheed Martin** ( Lockheed Martin) estas usona aerospaca kompanio, kiu ĉefe produktas militajn aviadilojn.

## Historio 
La merga procezo inter Martin Marietta kaj Lockheed estis komencita en marto 1994. Lockheed estis rekonata por militaviadiloj kiel Lockheed U-2 kaj Lockheed F-117 Nighthawk. Martin Marietta estis rekonata por spacraketo Titan kaj programo Viking. La mergo inter du kompanioj estas finita la 15-an de marto 1996.

En 2001, Lockheed Martin vendis filion de avionikso, Lockheed Martin Control Systems al BAE Systems. La 20-an de julio 2015 Lockheed Martin aĉetis Sikorsky Aircraft el UTC.

Lockheed Martin partoprenas en prilaboraj programoj de ĉasaviadilo, Lockheed Martin F-22 Raptor kaj Lockheed Martin F-35 Lightning II. Lockheed Martin antaŭ sukcedis la ĉefajn negocojn de iamaj kompanioj kiel militaviadiloj kaj satelitoj, misiloj. Ankaŭ Lockheed partoprenas en kosmoŝipaj programoj kaj eduko de pilotoj.

### Militaviadiloj 
* Lockheed Martin F-22 Raptor
* Lockheed Martin F-35 Lightning II

### Kosmoŝipoj 
* Orion

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Lockheed

Kategorio:Aviadilaj fabrikantoj
Kategorio:Usonaj firmaoj
Mátyás Engesszer

**Mátyás Engesszer** [mAtjAŝ engeser], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Engesszer Mátyás** estis hungara komponisto, dirigento, korusestro, instruisto. Liaj familiaj nomvariantoj estis *Engeszer* kaj *Éngesszer*.

Mátyás Engesszer http://mek.niif.hu/08700/08756/html/szocikk/w/23/23319.htm naskiĝis la  en Bonyhád, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Mátyás Engesszer post lernado en 1835 estis preĝeja kantisto en Kalocsa, en la sekva jaro li ricevis instruistan statuson en Pest (urbo), en 1840 jam en prestiĝa muzika mezlernejo. En 1846 li estis ankaŭ preĝeja kantisto en Paroĥa Preĝejo Ĉieliro de Maria en Pest kaj Preĝejo Sankta Petro (Belváros). En 1870 li fondis la unuan hungaran virinan koruson, sed tio transformiĝis post jaroj al varia koruso. En 1871 li estis nomumita ĉefpreĝeja dirigento. Tiutempe li komponadis ekleziajn muzikojn. Li havis edzinon.

## Elektitaj disĉiploj 
* Alajos Gobbi
* Zsófia Hofbauer

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 24-a paĝo) 

Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Hungaraj dirigentoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj korusestroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Leontio

**Leontio** (Λεόντιον) estis atena filozofino de la 3-a jarcento a.K.

Ŝi estis lernantino de Epikuro kaj sekvantino de lia filozofio. La informadoj pri ŝi estas malabundaj. Konata kiel unu el la plej belaj virinoj de la antikva Grekio, edzino de Metrodoro la juna, amatino de Epikuro kaj eble de la poeto Hermesianakso, oni rakontas ke ŝi estis hetajro — amoristino aŭ prostituitino — sed tiu informo povas esti kalumnio, ĉar ne estis nekutime ke Epikuro permesis la ĉeeston de virinoj, fremduloj kaj sklavoj inter siaj lernantoj. Aliflanke, la hetajroj ĝuis sendependecon — malsame ol virinoj de aliaj sociaj grupoj.

Laŭ Cicerono, ŝi redaktis traktaton kontraŭ la filozofo Teofrasto.

Kategorio:Helenaj filozofoj
Kategorio:Naskiĝintoj en la 4-a jarcento a.K.
Kategorio:Mortintoj en la 3-a jarcento a.K.
Lambelo

[eta|150px|Ruĝa lambelo en [blazono]]
**Lambelo** en arkitekturo estas orta modluro, kiu enkadrigas la suprajn ornamojn de aperturo, kaj en heraldiko estas figuro, lokita en la supro de la ŝildo, ofte uzata kiel brisuro de la duenaskitaj heredantoj.

Laŭ Francisko Azorín **lambelo** estas *Strio, kiu rektangule enkadrigas la suprajn ornamojn de aperturo. Heraldike, horizontala stri kun pendantaĵoj uzata kiel brisuro.* Li indikas etimologion el la latina *labellum*, el *labrum* (lipo, bordo, marĝeno). Do ambaŭ apartigitaj signifoj koincidas en ambaŭ fontoj.

## Heraldiko 
[eta|Standardo de la [Princo de Kimrujo]]
[eta|Dinastio [Lankastroj]]
[eta|Dinastio [Anĵuo-Sicilio]]
[eta|Urbo [Zweibrücken]]
[eta|Urbo [Stolberg (Rejnlando)]]
Lambelo en blazono ofte signifas filon aŭ pli junan fraton.

Jen kelkaj blazonoj kun lambelo.

## Notoj 
Kategorio:Konstruado
Kategorio:Arkitekturo
Kategorio:Heraldiko
Lancfolia plantago

eta|Lancfolia plantago (*Plantago lanceolata*), habito
eta|Lancfolia plantago (*Plantago lanceolata*), habito
**Lancfolia plantago** aŭ latine (*Plantago lanceolata*) estas plantspecio kiu apartenas al la familio de la Plantagacoj (*Plantaginaceae*).

## Priskribo 
La lancfolia plantago estas multjara, herba planto, kiu havas altokreskon de 5 ĝis 50&nbsp;cm. La multe disbranĉita radikaro kreskas ĝis 60&nbsp;cm profunden. La bazestarantaj folioj formas rozedon kaj havas tigojn. La integra foliplato estas pinta, mallarĝa kaj lancforma.

La planto floras de majo ĝis septembro. Sur la longa petiolo staras densa, cilindroforma spika floraro. La relative malgrandaj floroj estas duseksaj.

La kromosomnombro estas 2n = 12, malofte 72. La planta drogo de lancfolia plantago estas uzata kontraŭ kataroj de la spiraj vojoj kaj inflamoj de la buŝo kaj mikozoj. Krome ĝi helpas al malgravaj inflamoj de la haŭto, ekzemple pro insektopikoj, urtika bruliĝo, neŭrodermito kaj simile malgravaj lezoj de la haŭto.

Por fari infuzaĵojn oni kolektas la tutan herbon (la latina nomo por la drogo nomiĝas: *Folia Plantaginis lanceolatae*.
eta|radikoj de la lancfolia plantago en vitrino (longeco de la kesto ĉ. 1m ). Foto el la ĝardenekspozicio de la germana federacia lando Baden-Virtembergo, majo 2014.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Weltweite Verbreitung
* Thomas Meyer: Wegerich Datenblatt mit Bestimmungsschlüssel und Fotos bei *Flora-de: Flora von Deutschland* (alter Name der Webseite: *Blumen in Schwaben*)
* Verwendung in der Volksmedizin. 

Kategorio:Plantagoj
Kategorio:Kuracplantoj
Francisco Narciso de Laprida

[eta|maldekstre|Statuo de Francisco Narciso Laprida, fare de [Lola Mora en la centra placo de la urbo, San Juan.]]
**Francisco Narciso de LAPRIDA** (San Juan de la Frontera, 28a de oktobro 1786 – Mendoza, 22a de septembro 1829) estis argentina advokato kaj politikisto. Li estis deputito el San Juan al la Kongreso de Tukumano kaj prezidis tiun kiam oni deklaris la sendependecon de la lando la 9an de julio 1816. En 1820 kaj 1824 ankoraŭ plenumis altajn politikajn postenojn, kiel membro de la *Partido Unitario*. El 1828 li partoprenis en la interna enlanda milito, kaj la 22an de septembro 1829 li mortis en batalo, sed restis duboj pri la maniero morti.

Jorge Luis Borges —lia malproksima posteulo-​ rememorigis la morton de Laprida en sia *Poema Conjetural*, dediĉita al lia memoro.

## Notoj 
Kategorio:Argentinaj politikistoj
Kategorio:Argentinaj advokatoj
Kategorio:Argentinaj militistoj
Kategorio:Homoj de la Argentina Milito por Sendependiĝo
Hendrik Willem van Loon

**Hendrik Willem van Loon** (14-an de januaro 1882, Rotterdam, Nederlando – 11-a de marto 1944, Greenwich, Connecticut, Usono) estis usona verkisto kaj ĵurnalisto devenanta el Nederlando.

En 1903 li elmigris al Usono, kie li studis ĉe Universitato Harvard kaj Cornell University. Li estis korespondanto de Associated Press en Rusio dum la revoluciaj eventoj en 1905 kaj en Belgio komence de la 1-a mondmilito. Li aŭtoris plurajn historiajn verkojn.

## Verkoj 
* *Historio de la homaro* (Rigardu la teron, 1921)
* *Rakonto de la Biblio* (1923)
* *Ameriko* (1927)
* *R. v. R.* (1930)
* *Rembrandt*
* *Arto* (1937)

## En Esperanto aperis 
* *Rigardu la teron* tr. Georgo Saville. Eld. Literatura Mondo, Budapest, 1936

  

Kategorio:Usonaj ĵurnalistoj
Kategorio:Usonaj ilustristoj
Kategorio:Nederlandaj ilustristoj
Kategorio:Nederlandaj porinfanaj verkistoj‎
Kategorio:Usonaj porinfanaj verkistoj‎
Kategorio:Usonaj historiistoj
Kategorio:Nederlandaj historiistoj
Kategorio:Nederlandaj usonanoj
Kategorio:Historiistoj de Nederlando
Fokker 100

La **Fokker 100** estas pasaĝeraviadilo de Fokker, ellaborita en 1986. La Fokker 100 estas lasta pasaĝeraviadilo de Fokker.

## Historio 
En 1983, Fokker komencis prilaboron de nova pasaĝeraviadilo, kiu sekvos la antaŭa pasaĝeraviadilo de Fokker, Fokker F28 Fellowship. Pluraj aerlinioj kiel Swissair, American Airlines kaj LATAM mendis novan pasaĝeraviadilon al Fokker.

La aviadilo estis ellabrotia en 1986. Sed Fokker 100 devis konkuri kun pluraj mezdistancaj aviadiloj kiel Airbus A320 kaj Boeing 717. Almenaŭ la Fokker 100 sukcesis en aviadmerkato, la financa statuo de Fokker ne ebligis daŭrigi operacon. La 15-an de marto 1996, Fokker deklaris bankroton. La produktado de Fokker 100 estis haltita en 1998. Post la bankroto de Fokker kaj haltigo de produktado, restaj aviadiloj daŭrigis servon en pluraj aerlinioj.

## Vidu ankaŭ 
* Fokker

**Konkurantaj aviadiloj**
* Airbus A318 (1969)
* Boeing 717 (1970)

Kategorio:Komercaj aviadiloj
Viktor Herzfeld

**Viktor Herzfeld** [hercfeld], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Herzfeld Viktor** (malofte Herzfeld Győző) estis hungaria germana violonisto, komponisto, altlerneja instruisto, muzikkritikisto.

Victor von Herzfeld https://hu.wikipedia.org/wiki/Herzfeld_Viktor naskiĝis la  en Pressburg (Hungara reĝlando, nuntempa Bratislavo en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Viktor Herzfeld devenis el juda familio kaj li apartenis al la germana minoritato de la lando. Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris juran diplomon en Universitato de Vieno en 1879, samtempe li lernis en la Muzikakademio ĝis 1880. En la sekva jaro li estis dirigento en Linz, en 1882 en Lejpcigo. Inter 1883–1885 li plulernis komponadon en Berlino. Ekde 1886 li vivis en Budapeŝto, kie li estis membro de arĉkvarteto. En 1888 li ekinstruis en la Reĝa Muzikakademio de Budapeŝto muzikajn teorion kaj historion, ekde 1908 komponadon. En 1887 li kristaniĝis, intertempe li lernis hungare. Li verkis kritikojn en la ĉefurbaj germanlingvaj gazetoj. Multe da komponaĵoj restis en manuskriptoj. Li ricevis reĝan premion.

## Elektitaj komponaĵoj 
* *Két románc* (por violono kaj orkestro, 1879)
* *Lustspielouvertüre* (1884)
* *Frühlingsidyll* (1897)
* *Szerenád* (por arĉorkestro, 1900, ztalaborita en 1919)
* *Ünnepi induló* (1907)

## Lia lernolibro 
* *A fuga* (1913)

## Liaj elektitaj studentoj 
* Pál Ábrahám
* Ottó Berg
* Ákos Buttykay
* Antal Fleischer (dirigento)
* Károly Haják
* Jenő Huszka
* Lajos Kentner
* Lőrinc Kesztler
* György Kósa
* Mihály Krausz
* László Lajtha
* Viktor Géza Lányi
* Imre Pető
* Miklós Radnai
* Jenő Szenkár
* Emil Telmányi
* Gábor Veress
* Zoltán Závodszky
* Rezső Zsizsmann

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografieto
* germanlingva biografio
* germanlingva biografio

Kategorio:Hungaraj violonistoj
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Hungariaj germanoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj muzikkritikistoj
Boedo

**Boedo** estas unu de la 48 Kvartaloj de Bonaero de la Autonoma Urbo Bonaero. Ĝi estas limigita de Avenida Independencia, Sánchez de Loria, Avenida Caseros kaj Avenida La Plata. Limas kun la kvartaloj Almagro norde, San Cristóbal kaj Parque Patricios oriente, Nueva Pompeya sude, kaj Parque Chacabuco kaj Caballito okcidente. Ĝi apartenas al la Komunumo 5.

Ĝi havas proksimuman areon de &nbsp;km² kaj loĝantaro de  personoj laŭ la censo de 2001. La loĝdenso estas de  loĝantoj/km².​

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Boedo (metroo de Bonaero)
* Avenida La Plata (metroo de Bonaero)

Kategorio:Kvartaloj de Bonaero
Arto cele arton

**Arto cele arton** estas esprimo kiu signifas la klopodon kompreni arton per si mem, nome la arto pro la arto mem aŭ, eĉ plej ofte, la *arto por la arto*; estas principo de la estetiko de ideismo (ekde la *Kritik der Urteilskraft* de Immanuel Kant —1790—)​ kio implicas individuismon (kiel ĉe la romantismo kiu ekis en la sama epoko). Ĝi kontraŭas al la realismo (ne tiom al la pentrarta realismo aŭ al la literatura realismo, sed al la akademieca principo de arto kiel imito de la naturo —mimezo—) kaj al la utilismo, kiu intencas havi praktikajn rezultojn el arto (konstruaĵoj, enspezoj ktp.); kaj tio implicas la liberecon de arto, nome libereco kaj arta kaj artista, paralela al la esprimlibereco difinita kiel unu el la liberecoj proklamitaj de la liberala revolucio aŭ burĝa revolucio.

Tiele tiu koncepto povas esti komprenita ankaŭ kiel pura arto aŭ *sencela* arto, nome la karaktero kiu faras la artaĵon io esence diferenca el utilaĵo. Same, tiu principo estas identigebla kun la **arto nekomprenita** de artistoj kiuj, samtempe ke ili disvolvigas alternativan aŭ ekstravagancan vivstilon (bohemia vivo), disvolvigas arton ekster la artaj institucioj (akademioj, muzeoj, artaj salonoj), la oficialaj mendoj kaj la arta merkato (sendependa arto).

La anglalingva esprimo *art for art’s sake* (atribuita al Edgar Allan Poe)​ kaj la franclingva ''l'art pour l'art'' (atribuital a Victor Cousin kaj al Benjamin Constant de Rebecque) havas similan uzon. La franclingva esprimo estis disvolvigita poste fare de Théophile Gautier kiam li uzis ĝin kiel moto de la parnasismo, por sugesti ke ne estas konekto inter arto kaj moraleco.

## Notoj 
Kategorio:Arto
Kategorio:Estetiko
Kategorio:Anglaj vortoj kaj esprimoj
Kategorio:Latinaj esprimoj
Kategorio:Historio de ideoj
Kategorio:Avangardismo
Sur (revuo)

[eta|220ra|maldekstra|[Victoria Ocampo kun ekzemplero de *Sur*.]]
[eta|220ra|maldekstra|Victoria Ocampo pozas kun la teamo de la revuo, inter aliaj videblas [Silvina Ocampo, Bioy Casares, Jorge Luis Borges, Alicia Jurado kaj Enrique Pezzoni]]
***Sur*** (Sudo) estas la nomo de argentina literatura revuo, kiu aperis en 1931, kaj ankaŭ de samnoma eldonejo kiu aperis post du jaroj. Ambaŭ estis fonditaj de la verkistino Victoria Ocampo. *Sur* iĝis simbola revuo de Argentino.

La unua numero aperis en somero de 1931. Ĝi estis respondecita de eksterlanda konsilantaro integrita de gravuloj de la universala literaturo: Ernest Ansermet, Drieu La Rochelle, Leo Ferrero, Waldo Frank, Pedro Henríquez Ureña, Alfonso Reyes, Jules Supervielle kaj José Ortega y Gasset; la redakta konsilantaro estis formita de Jorge Luis Borges, Eduardo J. Bullrich, Oliverio Girondo, Alfredo González Garaño, Eduardo Mallea, Maria Rosa Oliver kaj Guillermo de Torre.

El la komenco la revuo havis inter siaj kunlaborantoj figurojn unuarangajn kaj argentinaj kaj eksterlandajn. Inter ili elstaris: Jorge Luis Borges, Adolfo Bioy Casares, José Bianco, Waldo Frank, Walter Gropius, Alfonso Reyes Ochoa, José Ortega y Gasset, Pedro Henríquez Ureña, Octavio Paz, Jules Supervielle, Ramón Gómez de la Serna, Eduardo Mallea, Ernesto Sabato, Federico García Lorca, Gabriel García Márquez, Gabriela Mistral, Silvina Ocampo, Pablo Neruda, inter multaj aliaj.

La eldonejo *Sur* eldonis librojn de Federico García Lorca, Eduardo Mallea, Juan Carlos Onetti, Alfonso Reyes Ochoa, Horacio Quiroga, Adolfo Bioy Casares, Aldous Huxley, Carl Gustav Jung, Virginia Woolf, Vladimir Nabokov, Jean-Paul Sartre, Jack Kerouac kaj Albert Camus.

## Bibliografio 
* Nora Pasternac (2002). Sur, una revista en la tormenta: los años de formación, 1931-1944. Bonaero, eldonejo Paradiso. ISBN 9789879409213.
* Maria Cristina Parodi Lisi (1987). El proyecto cultural de la revista Sur (1931-1970) en la obra literaria de Victoria Ocampo. Berlino, OCLC 63218130: Darmstadt.
* John King (1989). Sur: estudio de la revista literaria argentina y de su papel en el desarrollo de una cultura, 1931-1970. México, Fondo de Cultura Económica. ISBN 9789681632571.
* Miguel D Mena (2012). Debates en la revista Sur: 1940-1945. Santo Domingo, Ediciones Cielonaranja. ISBN 9781477659861.
* Julio O. Chiappini (1994). Borges y la revista Sur. Rosario, Zeus Editora, OCLC 32802988.
* Carlos Altamirano kaj Jorge Myers. Historia de los intelectuales en América Latina. Bonaero, eldonejo Katz, 2008. ISBN 9788492946051.

## Eksteraj ligiloj 
* La revuo *Sur* ciferecigita  en la Biblioteca Digital Trapalanda
* Sur  - Ministerio de Educación de la Nación
* Apuntes sobre la revista Sur (blogo)

Kategorio:Jorge Luis Borges
Kategorio:Argentinaj gazetoj
Kategorio:Hispanlingvaj gazetoj
Kategorio:Literaturo de Argentino
Kategorio:Literaturaj gazetoj
Kategorio:Aperis en 1931
Kategorio:Malaperis en 1992
Balvanera

eta|250px|Aktuala vidaĵo de la kvartalo el la zono Abasto.
**Balvanera** estas kvartalo de Bonaero, Argentino, okcidente de la politika kaj financa centro. La nomo de la kvartalo estis prenita el la samnoma paroĥo, kaj estis atribuita per de la municipa leĝo Nº 26.607 (4a de majo de 1972).

La kvartalo Balvanera estas enhavata per la Avenida Independencia, Avenida Entre Ríos, Avenida Callao, Avenida Córdoba, Gallo, Avenida Díaz Vélez, Sánchez de Bustamante, plilongejo de Sánchez de Bustamante (piediranta ponto), Sánchez de Bustamante, Sánchez de Loria. Limas kun la kvartaloj Recoleta norde, San Nicolás kaj Monserrat oriente, San Cristóbal sude, kaj Almagro okcidente.

Ĝi havas areon de ĉirkaŭ 4,34 km² kaj loĝantaron laŭ la censo de 2001 de 137.521 loĝantoj. Ĝia loĝdenseco estas de 31.686,8 loĝantoj/km².

La kvartalo havas fortan komercan tradicion kaj en ties orienta parto staras la Palaco de la Kongreso de la Argentina Nacio.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Alberti (metroo de Bonaero)
* Callao (B) (metroo de Bonaero)
* Callao (D) (metroo de Bonaero)
* Carlos Gardel (metroo de Bonaero)
* Congreso (metroo de Bonaero)
* Córdoba (H) (metroo de Bonaero)
* Corrientes (H) (metroo de Bonaero)
* Facultad de Medicina (metroo de Bonaero)
* Once - 30 de Diciembre (metroo de Bonaero)
* Pasco (metroo de Bonaero)
* Pasteur - Amia (metroo de Bonaero)
* Plaza Miserere (metroo de Bonaero)
* Pueyrredón (B) (metroo de Bonaero)
* Venezuela (metroo de Bonaero)

Kategorio:Kvartaloj de Bonaero
Kategorio:Judoj kaj judismo en Argentino
El Hogar

***El Hogar*** (La Hejmo) estis argentina revuo, fondita en 1904 de Alberto M. Haynes kaj eldonita de la Eldonejo Haynes.

Ĝi estis pionira ĉar eligis argentinan revuon el la enlandaj limoj al la internacia disvastigo. *El Hogar* estis unu el ĉefaj ĉiusemajnaj gazetoj presitajn en Bonaero; estis ankaŭ publikaĵo farita de argentinoj, kiu diskonigis argentinajn aŭtorojn, literaturon kaj sciaron. Elstarigis la tradiciojn (por ekzemplo de gaŭĉoj), arton, folkloron, historion, kaj ĉiutagajn uzojn kaj aferojn, la heroojn de la nacieco (por ekzemplo José de San Martín aŭ Manuel Belgrano).

*El Hogar* kontribuis al disvastigo de la argentina literaturo, elstarante la literaturan pasintecon malfermante siajn paĝojn al la ĉefaj argentinaj pensuloj, kiel Enrique Méndez Calzada, Eduardo González Lanuza, Manuel Mujica Láinez, José Quesada, Ernesto Mario Barreda, Horacio Quiroga, Conrado Nalé Roxlo, Julio Aramburu, Jorge Luis Borges, Roberto Arlt, César Tiempo kaj aliaj. Inter 1936 kaj 1939 Borges estis zorge de la fako *Libroj kaj eksterlandaj aŭtoroj* de la revuo, sed plie kunlaboris en ĝi inter 1935 kaj 1958.

## Notoj 
Kategorio:Literaturaj gazetoj
Kategorio:Argentinaj gazetoj
Kategorio:Kulturo de Argentino
Kategorio:Aperis en 1904
Emecé Editores

**Emecé Editores** estas hispanlingva eldonejo kiu estis fondita en Argentino en 1939 kaj integriĝis en la Grupo Planeta en 2002. Ĝi havas eldonejan fonduson kun la plej diversaj ĝenroj kaj la plej elstaraj aŭtoroj de la 20-a jarcento, kiel Jorge Luis Borges, Adolfo Bioy Casares, Albert Camus kaj Antoine de Saint-Exupéry, kun *El principito*, la plej vendita verko de Emecé en sia longa historio. Ekde 2006 formas parton de Emecé Editores en Argentino la subeldonejoj Seix Barral, Destino, Ediciones del Bronce, Pequeño Emecé, Espasa kaj Gestión 2000.

Aŭtoroj kiuj publikigis verkojn en Emecé estas: Eduardo Belgrano Rawson, Mario Benedetti, Adolfo Bioy Casares, Marcelo Birmajer, Jorge Luis Borges, Edgardo Cozarinsky, Juan Forn, Juan Gelman, Alberto Manguel, Guillermo Martínez, Silvina Ocampo, Andrés Rivera, Juan José Saer, Pablo de Santis, Ernesto Sabato, Osvaldo Soriano, Gabriel Rolon kaj Héctor Tizón.

## Referencoj
* Emecé Editores Argentina. Oficiala retejo. https://www.planeta.es/es/editoriales Konsultita la 15an de majo 2011.

Kategorio:Argentinaj eldonejoj
Kategorio:Aperis en 1939
Kategorio:Malaperis en 1939
Kategorio:Organizaĵoj en Bonaero
31098 Frankhill

'*31098 *Frankhill'''* estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  de la usona astronomo Roy A. Tucker elde lia Observatorio Goodricke-Pigott, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona astronomo Frank Hill, kiu inventis metodon por sondi sub la surfaco de la Suno. Li estas spertulo pri la selekto de observaj situejon kaj scienculo pri datuoj por la tutmonda reto heliosismologiaj teleskopoj de GONG kaj la *National Solar Observatory''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Roy A. Tucker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
La Nación (Argentino)

eta|200px|dekstre|La konstruaĵo de la gazeta sidejo en Bouchard Plaza.
**La Nación** estas matena grandformata ĵurnalo eldonita en Bonaero, Argentino, de tutlanda cirkulado kaj ĉefa en la pensaro liberal-konservisma de la lando. Ĝi estis fondita de Bartolomé Mitre (1821-1906) — eks-prezidanto de Argentino — kun la apogo de liaj amikoj José María Gutiérrez, Rufino kaj Francisco de Elizalde, Ambrosio Lezica, Juan Agustín García, Delfín Huergo, Adriano Rossi, Cándido Galván kaj Anacarsis Lanús. Ĝia unua numero publikiĝis la 4a de januaro de 1870. De malgranda formato el lundo al vendredo kaj granda sabate kaj dimanĉe (ĝis novembro 2016), la ĵurnalo publikigas averaĝe 160 000 ekzemplerojn el lundo al sabato kaj 250 000 la dimanĉojn. La reta versio de la ĵurnalo lanacion.com.ar estas la kvara cifereca ĵurnalo en hispana lingvo plej konsultita de la mondo kun 7 382 000 de unikaj uzantoj (septembro 2016).

## Notoj 
Kategorio:Hispanlingvaj retejoj
Kategorio:Hispanlingvaj gazetoj
Kategorio:Amaskomunikiloj en Bonaero
Kategorio:Aperis en 1870
Batalo de Los Corrales

La **Batalo de Los Corrales**, aŭ en hispana *Batalla de los Corrales Viejos* (Bonaero, 22a de junio 1880) estis la lasta batalo de la Argentinaj enlandaj militoj, en la kadro de la Revolucio de 1880. La venko de la naciaj trupoj devigis la ribelulojn de la provinco Bonaero akcepti la postulojn de la nacia registaro. Estris la venkantajn trupoji de la nacia armeo Nicolás Levalle, kaj la venkitajn bonaerajn Hilario Lagos (filo).

La fortoj naciaj atakis la bonaerajn en areo kie ambaŭ armeoj havis kantonmentojn: la naciaj en buĉejo. La bonaera artilerio okazigis multajn mortojn al nacianoj, sed poste Lavalle reagis ankaŭ per artilerio. En la areo estis multaj *corrales*, tio estas brutokortoj, kio nomigis la batalon. La batalo sekvis je la areo de policejo, dum la bonaeranoj retiriĝis al la urbo. Kiam tiuj jam estis enfermitaj en la loĝejaj areoj de la urbo sen eblo manovri perdintaj multajn homojn kaj armilojn, la batalo finiĝis.

## Bibliografio
* Serrano, Mario A., La capitalización de Buenos Aires, Ed. Círculo Militar, Bs. As., 1995.
* Gassio, Guillermo H. kaj San Román, María C., La conquista del progreso. Memorial de la Patria, tomo XIV, Ed. La Bastilla, Bs. As., 1984.
* Sáenz Quesada, María, Argentina, capital Belgrano, Revista Todo es Historia, nro. 59.

Kategorio:Revolucio de 1880
Corrales
Kategorio:Historio de Bonaero
Kategorio:Bataloj en 1880-1889
Kategorio:Konfliktoj en 1880
Collège Calvin

dekstre|250px|eta|Bildo de la *collège Calvin* en 1810.
La ***Collège Calvin***, fondita en 1559 laŭ la nomo de *Collège de Genève*, estas mezlernejo de la Kantono Ĝenevo situa en la numero 2 de la strato Théodore-de-Bèze en la malnova urbo Ĝenevo. Calvin estas la originala nomo en la franca lingvo de Kalvino.

La fondo de tiu institucio sekvis la aligon de Ĝenevo al la protestanta Reformacio la 21an de majo 1536, kiam la ĝenevanoj decidis ŝanĝi la eduksistemon kaj fari ĝin deviga kaj senpaga. La 29an de majo 1559 oni aprobis la *Leges Academiae Genevensis* (*Ordre du Collège de Genève*) kiu donis al Ĝenevo institucion de mezlernejo kaj de universitato. Ĝi havis rapidan sukceson kaj atingis 2000 lernantojn en 1566, du jarojn post la morto de Kalvino, kiam Ĝenevo havis ankoraŭ nur 15 000 loĝantojn.

## Famuloj, kiuj studis en ***Collège Calvin*** 
* Ferdinand de Saussure
* Edmond Privat
* Hector Hodler
* Marcel Junod
* Rodolphe Töpffer
* Gustave Moynier
* Baldueno la 1-a (Belgio)
* Alberto la 2-a (Belgio)

## Notoj 
## Bibliografio 
* Charles Borgeaud, Une visite de Napoléon Bonaparte au Collège de Calvin. 22 novembre 1797., éd. Imprimerie du Journal de Genève, Genève, 1905 (OCLC 78023928)
* Adolphe Ferrière, Le collège de l'avenir. Tableau utopique du Collège de Calvin en l'an de grâce 1930, éd. Richter, Genève, 1919 (OCLC 46838642)
* Jean-Claude Frachebourg, Quatrième centenaire de la mort de Jean Calvin, fondateur du Collège de Genève, éd. Département de l'Instruction publique, Genève, 1964 (OCLC 79797957)
* Robert Moritz, Reconstitution et restauration des sculptures et inscriptions du péristyle du Collège de Calvin à Genève., éd. F. Rouge & Cie, Lausanne, 1904 (OCLC 80213019)
* Lanfranco de Lirac. "L'auteur de l'inscription "Ob memoriam illius Perini, Quis cani dedit nomen Calvini"". éd. Abis, Lugano, 2003.

Kategorio:Lernejoj en Ĝenevo
Kategorio:Aperis en 1559
Argentina Societo de Verkistoj

La ***Sociedad Argentina de Escritores*** (SADE, argentina societo de verkistoj) estas asocio kiu aligas la plej gravajn verkistojn de Argentino, kaj konstituas profesian kaj kulturan institucion kun centra sidejo en Bonaero kaj pli ol aliaj tra 50 filioj distribuitaj en la tuta lando, kiel ĉe Kordobo kaj Katamarko.

Ĝi estis fondita en 1928 de Leopoldo Lugones (ĝia unua prezidanto kaj por kies honoro oni celebras ĉiujare la tagon de la verkisto en Argentino), Horacio Quiroga, Jorge Luis Borges, Baldomero Fernández Moreno kaj Ricardo Rojas, inter aliaj verkistoj. Krom ili integris ĝian unuan estraron Samuel Glusberg, Manuel Gálvez, Rafael Alberto Arrieta, Enrique Banchs, Leónidas Barletta, Arturo Capdevila, Nicolás Coronado, Roberto Gache, Alberto Gerchunoff, Arturo Giménez Pastor, Roberto F. Giusti, Víctor Juan Guillot, Enrique Larreta, Roberto Ledesma, Carlos Alberto Leumann, Ezequiel Martínez Estrada, Álvaro Melián Lafinur, Félix Lima kaj Pedro Miguel Obligado. Ĝia biblioteko estis fondita de Miguel Alfredo Olivera.

## Notoj 
Kategorio:Literaturo de Argentino
Kategorio:Organizaĵoj en Argentino
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1928
Jubilea Kolekto

La **Jubilea Kolekto** *Jarcento de Esperanto*, eldonata de la Universala Esperanto-Asocio, konsistas el verkoj, kiuj formas kulturan fundamenton de la internacia lingvo.

## Verkoj 
La libroj aperintaj en la Kolekto estas :
# 1984 : *Esperanta Antologio - Poemoj 1887–1981*, 2-a eldono, de William Auld;
#: pli ol 850 originale verkitaj poemoj de 163 poetoj donas super-rigardon pri la tuta poezio kulturo de Esperanto
# 1985 : *Plena Analiza Gramatiko de Esperanto*, 5-a eldono, de Kálmán Kalocsay kaj Gaston Waringhien ;
#: “la plej detala kaj fininda priskribo kaj preskribo de ĝusta Esperanto” – laŭ la eldoninto
# 1989 : *Lingvo kaj Vivo - Esperantologiaj eseoj*, 2-a reviziita eldono kun apendico de Gaston Waringhien ;
#: klasika studaro pri la fontoj kaj strukturo de Esperanto
# 1989 : *Trezoro - La Esperanta novelarto 1887–1986*, du volumoj de Reto Rossetti kaj Henri Vatré ;
#: riĉa kolekto de noveloj, romano-fragmentoj kaj aliaj prozaĵoj ĉerpitaj el unu jarcento da originala verkado
# 1991 : *Nova Esperanta krestomatio*, de William Auld ;
# 1992 : *Fundamenta Krestomatio* de la lingvo Esperanto de L. Zamenhof, 18-a eldono prinotita de Gaston Waringhien

Laŭ la finpaĝa teksto komence de kelkaj el tiuj verkoj devis aperi ankaŭ nova eldono de *Enciklopedio de Esperanto*, sed la represo de 1986 restas la lasta eldono de ĝi.

## Galerio 

Esperanta antologio 81.jpg|*Esperanta antologio*
PAG.JPG|*Plena Analiza Gramatiko*
1989 Lingvo kaj Vivo.jpg|*Lingvo kaj Vivo*
1989 Trezoro - La Esperanta novelarto 1887-1986.jpg|*Trezoro - La Esperanta novelarto*
1991 Nova Esperanta Krestomatio.jpg|*Nova Esperanta krestomatio*
1992 Fundamenta Krestomatio.jpg|*Fundamenta Krestomatio*

Kategorio:UEA
Kategorio:Esperanto-libroserioj
Tlön, Uqbar, Orbis Tertius

***Tlön, Uqbar, Orbis Tertius*** estas rakonto verkita de Jorge Luis Borges, publikigita la unuan fojon en la revuo SUR —numero 68, majo 1940—. Ĝi estis poste inkludita en la libro *Antología de la literatura fantástica* —decembro 1940— kaj poste en la kolekto *El jardín de senderos que se bifurcan* (1941) kiu poste formos parton de la libro *Ficciones* (1944).

Kiel tipas de la estetiko de Borges, en tiu teksto la aŭtoro proponas reprezenton totaligan de la mondo tra la rezultoj de personaj ĉiutagaj esploroj. La apokrifa versio de volumo de la Brita Enciklopedio kondukas al la malkovro de... "A first encyclopaedia of Tlön. Vol. XI" (unua enciklopedio de Tlön). Tlön estas la frukto de lacaj generacioj de homoj kiuj sekrete kaj rigore ideigis kaj diagramigis universon de ekstrema ideismo. La totaliga forto de tiu mondo, reprezentita en la Enciklopedio de Tlön, kondukas la protagoniston al la dubemo pri la propra realo kaj al la suspekto ke la idealisma koncepto de Tlön estas la matrico kiu iom post iom alproprigas sin de la mondo.

## Eksteraj ligiloj 
* La alquimia del verbo: 'Tlön, Uqbar, Orbis Tertius' de J.L. Borges y la Sociedad de la Rosa-Cruz. Artículo de Santiago Juan-Navarro publicado en Hispanófila 120 (1997): 67-80. http://www.academia.edu/176651/La_alquimia_del_verbo_Tl%C3%B6n_Uqbar_Orbis_Tertius_de_J.L._Borges_y_la_Sociedad_de_la_Rosa-Cruz Alirita la 1an de Januaro 2018.

Kategorio:Enciklopedioj
Kategorio:Verkoj de Jorge Luis Borges
Kategorio:Fikciaj libroj
Kategorio:Fikciaj lokoj
Blackpink

**Blackpink** (hangule: 블랙핑크; stiligita kiel **BLΛƆKPIИK** aŭ **BLACKPINK**) estas sudkorea ina muzikgrupo formita fare de YG Entertainment. Ĝi konsistas el kvar membroj: Jisoo, Jennie, Rosé kaj Lisa.    

*Blackpink* estas la unua ina K-popgrupo kun la plej alta pozicio sur la Billboard Hot 100 kun sia unuopaĵo "Ice Cream", kanto farita en kunlaboro kun Selena Gomez, en la dektria pozicio, kaj en la listo Billboard 200, en la dua loko kun sia unua plenlonga albumo "The Album". Ili estas la unua kaj nura K-popmuzika knabingrupo kiu eniras kaj pintas la *Billboard Emerging Artists*-furorlistojn. Ili ankaŭ estas la unua K-Popo knabingrupo se temas pri havo de kvar kantoj en la *World Digital Song Sales*-diagramo. Samtempe, "Ddu-Du Ddu-Du", post sia publikigo, superis la ekzistantan rekordon kiel la plej vidita korea muzikfilmeto en Jutubo en la unuaj 24 horoj. Novembre 2019, ĝi atingis unu miliardojn da vidoj, igante Blackpink la unua K-popgrupo farinta tion.

## Membroj 
* Jisoo (지수)
* Jennie (제니)
* Rosé (로제)
* Lisa (리사)

## Diskaro 
### Korea diskaro 
#### Studialbumoj 
* 2020: The Album
* 2022: Born Pink

#### Muzikalbumetoj 
* 2018: Square Up
* 2019: Kill This Love

#### Disketoj 
* 2016: Square One
* 2016: Square Two

#### Koncertalbumoj 
* 2019: Blackpink 2018 Tour 'In Your Area' Seoul
* 2021: Blackpink 2021 'The Show' Live

### Japana diskaro 
#### Studialbumoj 
* 2018: Blackpink In Your Area
* 2019: Kill This Love -JP Ver.-
* 2021: The Album -JP Ver.-

#### Muzikalbumetoj 
* 2017: Blackpink

#### Reeldonoj 
* 2018: Re: BLACKPINK

#### Koncertalbumoj 
* 2019: ''Blackpink Arena Tour 2018 'Special Final In Kyocera Dome Osaka'*
* 2020: *Blackpink 2019-2020 World Tour In Your Area -Tokyo Dome-''

## Eksteraj ligiloj
* Oficiala retejo

## Vidu ankaŭ 
* 2NE1
* Big Bang (muzikgrupo)
* BTS (muzikgrupo)
* EXID
* g.o.d
* Girls' Generation
* I.O.I
* Kara (muzikgrupo)
* Red Velvet
* TVXQ

Kategorio:Sudkoreaj popmuzikaj grupoj
Kategorio:Knabinaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 2016
József Ferenczy (teatrestro)

**József Ferenczy** [jOĵef ferenci], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ferenczy József** estis hungardevena operkantisto, (tenoro), teatrestro. Lia origina familia nomo estis *Friedemann*, lia persona nomo en Sudameriko estis **José** [hozE]. Lia frato estis Ferenc Ferenczy.

József Friedemann http://mek.oszk.hu/08700/08756/html/szocikk/w/23/23956.htm naskiĝis la  en Ungvár (Hungara reĝlando, nuntempa Uĵhorodo en Ukrainio), li mortis la  en Bonaero (Argentino).

## Biografio 
József Ferenczy lernis operkantadon en konservatorio de Milano de Francesco Lamperti. Li debutis en Vajmaro en 1874. Li daŭris la kantadon en Magdeburgo, Würzburg, Graz, Berlino, Vieno. En la lasta urbo li povis savi sin en la fajro-katastrofo en 1881 nur hazarde. En mezo de la 1880-aj jaroj li kantadis en Hamburgo, Sankt-Peterburgo (1887), Metropola Operejo (1888), fine denove en Berlino. En la sekva jaro en Hamburgo li estis teatrestro, poste en Berlino. En 1908 lia teatro bankrotiĝis. Post kolapso de la teatro li entreprenis sudamerikan turneon, sed li mortis en Bonaero. Li havis edzinon.

## El lia repertuaro 
* Carl Maria von Weber: Der Freischütz (opero) - Max (debuta rolo en 1874)
* Richard Wagner: *Siegfried (opero)*
* Jacques Offenbach: ''Les contes d'Hoffmann'' — titolrolo

## Fontoj 
* hungarlingva biografieto
* germanlingva biografio
* germanlingva biografio
* http://musiklexikon.ac.at/0xc1aa500d_0x00020379

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Germanaj operkantistoj
Kategorio:Germanaj teatrestroj
Aranka Fodor

**Aranka Fodor**, laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fodor Aranka** estis hungara operkantisto, (mezosoprano, aldo). Ŝia origina familia nomo estis *Weismann*.

Aranka Weismann https://www.arcanum.hu/en/online-kiadvanyok/Lexikonok-magyar-eletrajzi-lexikon-7428D/f-7547C/fodor-aranka-756AC/ naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Graz.

## Biografio 
Aranka Fodor devenis el juda familio. Ŝi debutis en Reĝa Operejo de Budapeŝto en 1906. En la sekva jaro ŝi havis kontrakton en la Operejo, tamen ŝi estis ankaŭ gastokantisto en Berlino. En la teatra jaro 1911 ŝi estis membro de operejo en Londono, poste ŝi revenis al Budapeŝto. Ekde 1919 ŝi kantadis ankaŭ en koncertoj. Ŝi edziniĝis en 1922, finis la kantadon en 1927.

## El ŝia repertuaro 
* Giuseppe Verdi:
** *Aida* – Amneris (debuta rolo, 1906)
** *Un balo in Maschera* – Ulrica
** *Il Trovatore* – Azucena
* Georges Bizet: *Carmen* — titolrolo
* Richard Wagner: *Der Ring des Nibelungen* — Erda, Fricka
* Jacques Offenbach: ''Les contes d'Hoffmann* — patrino de Antonia
* Camille Saint-Saëns: *Samson kaj Dalila* — ina titolrolo
* Christoph Willibald von Gluck: *Orphee et Eurydice* — Orphee
* Modest Petroviĉ Musorgskij: *Boriso Godunov* — vartistino
* Richard Strauss:
** *Salome* — Herodias
** *Elektra'' — Klytämenstra

## Fontoj 
* http://info.bmc.hu/index.php?node=artists&table=ZENESZ&id=2807
* hungarlingva biografio
* germanlingva biografio

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
31105 Oguniyamagata

'*31105 *Oguniyamagata''''' estas tre malgranda treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la japana amatora astronomo Tomimaru Okuni elde la observatorio de Nan'jo (gubernio Jamagata, Japanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la urbo Oguni en sudokcidento de la gubernio Jamagata, kun 8900 loĝantoj, ĉirkaŭita de la montoj Iide de la nacia parko de Bandaj-Asahi

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tomimaru Okuni
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Westerwolde

**Westerwolde** () estas municipo en la provinco Groningo Nederlando. Ĝi konsistas el la antaŭaj municipoj Bellingwedde kaj Vlagtwedde. La du municipoj kunfandiĝis je la 1-a de januaro 2018. Laŭ stato de la jaro , en la municipo vivis  loĝantoj sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Westerwolde situas en la ekstrema oriento de Nederlando, rekte ĉe la limo al Germanio. La orienta najbara komunumo estas Haren (Emso) en la federacia lando Malsupra Saksio, kaj la senpere proksima loĝloko nomiĝas *Rütenbrock* en la komunumo Haren (Emso). La limo estas kiel ĉie inter Nederlando kaj Germanio, tre tralasema, kaj ekzistas multaj german-nederlandaj familio, kiuj loĝas en unu flanko de la limo, donas siajn infanojn al infanĝardenoj aŭ elementaj lernejoj de la alia flanko, aŭ laboras aliflanke de la limo. Iom konata ekzemplo de tio estas la germana olimpika skermistino Claudia Bokel, kiu kreskis en la parto Ter Apel de Westerwolde kaj havas duan nederlandan pasporton, sed frekventis infanĝardenon kaj elementan lernejon en *Rütenbrock*.

En Westerwolde troviĝas la fortikaĵo Bourtange.

## Subdivido 
La municipo Westerwolde enhavas la sekvajn vilaĝojn:
eta|maldekstra|300ra|Wedderborg (Burgo de Wedde)
(Vlagtwedde)

*Abeltjeshuis, Bakovensmee, Barnflair, Borgertange, Borgerveld, *Bourtange'', Burgemeester Beinsdorp, De Bruil, Ellersinghuizen, Hanetange, Harpel, Hasseberg, Hebrecht, 't Heem, Jipsingboermussel, Jipsingboertange, Jipsinghuizen, Lammerweg, Laude, Lauderbeetse, Laudermarke, Lauderzwarteveen, Leemdobben, Maten, Munnekemoer, Over de Dijk, Overdiep, Pallert, Plaggenborg, Poldert, Renneborg, Rhederveld, Rijsdam, Roelage, 't Schot, Sellingen, Sellingerbeetse, Sellingerzwarteveen, Slegge, Stakenborg, Stobben, Ter Apel, Ter Apelkanaal, Ter Borg, Ter Haar, Ter Walslage, Ter Wisch, Veele, Veerste Veldhuis, Vlagtwedde Vlagtwedder-Barlage, Vlagtwedder-Veldhuis, Weende, Weenderveld, Weite, Wessingtange, Wollingboermarke, Wollinghuizen, Zandberg (parte), Zuidveld*.

(Bellingwedde)

*Bellingwolde, Blijham, Oudeschans, Veelerveen, Vriescheloo, *Wedde*, Klein-Ulsda, Rhederbrug, Rhederveld, Wedderveer*.

## Eksteraj ligiloj 
*Komunuma retejo

## Galerio 

20140903 Klooster Ter Apel Gn NL.jpg|la suda muro de la monaĥejo *Ter Apel*
Haren+Westerwolde - Ter Apeler Straße + Rütenbrockerweg + HRK 06 ies.jpg|maldekstre alea vojo, dekstre kanalo inter Haren (DE) kaj Westerwolde (NL): per ŝipo same bone eblas voji inter ambaŭ kiom peraŭte aŭ bicikle
Westerwolde Ter Apel - Boslaan + Hotel Boschhuis 01 ies.jpg|tradicia hotelo en la loĝloko *Ter Apel*
0620180508 Spinnenkop Wedderveer.jpg|muelejo "de Spinnenkop" en la loĝloko *Wedderveer''

Kategorio:Municipoj de Groningo
Károly Huber

**Károly Huber** [kAroj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Huber Károly** estis hungara dirigento, komponisto, violonisto, koncertmajstro, instruisto, altlerneja instruisto. Lia familia nomo estis *Hubay* ekde 1879, liaj filoj estis Jenő Hubay kaj Károly Hubay.

Károly Huber https://mult-kor.hu/cikk.php?id=11900 naskiĝis la  en Varjas (Hungara reĝlando, nuntempa Variaș en Rumanio), li mortis la  en Budapeŝto.
eta|maldekstre|Familio de Károly Huber

## Biografio 
Károly Huber studis en konservatorio de Arad (urbo). Li aĝis 10, kiam li komencis lerni violonadon. Ekde 1844 li estis gvidanta violonisto de Nacia Teatro de Pest. En la teatra jaro 1851 li havis postenon de operejo de Vieno, poste li estis orkestrestro de Reĝa Operejo de Budapeŝto. Inter 1862 kaj 1871 li estis samloke vicdirigento. Intertempe en 1856 li faris violonajn koncertojn en la tuta Eŭropo, en la sekva jaro li fondis arĉkvarteton. Inter 1852-1885 li ankaŭ instruis en muzika mezlernejo, ekde 1884 li estis instruisto pri violonoj en Muzikakademio de Budapeŝto. Ekde 1884 li ankaŭ gvidis plurajn korusojn kaj etajn orkestrojn. En 1852 li ekhavis edzinon, kiu naskis 3 gefilojn. Pro vidviĝo li denove edziĝis kaj li denove havis pliajn 3 filojn. Li mortis pro koratako.

## Elektitaj disĉiploj 
* József Bloch
* Vilmos Grünfeld
* Imre Mészáros (aldisto)

## Lia lernolibro 
* *Hegedűtan a budapesti zenedében való tanításra* (1853, ĝis 1875 resume 45 eldonoj)

## Elektitaj komponaĵoj 
* *Székely leány* (1858, opero)
* *A víg cimborák* (1863)
* *A király csókja* (1875)
* *Udvari bál* (1882)
* diversaj kantoj, korusaj kantoj
* komponaĵoj por arĉkvartetoj

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj dirigentoj
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Hungaraj violonistoj
Kategorio:Hungaraj koncertmajstroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Lazareto

[Ĉefa enirejo al la lazareto en [Mahón, Balearoj.|eta]]
**Lazareto** estas konstruaĵo aŭ ŝipo, uzata por loĝigi la pasaĝerojn de ŝipo devigita al kvaranteno kaj soldathospitalo.

**Lazareto** estas hospitalo aŭ simila edifico, pli malpli izolita, kie oni traktas infektajn malsanojn. Historie ili estis uzitaj ĉefe por kontaĝmalsanoj, kiel lepro aŭ tuberkulozo kaj kelkaj el tiuj instalaĵoj estis ĉefe por malliberigo, sen ajna tipo de medicina zorgo aŭ eĉ sankondiĉoj.

Francisco Azorín Izquierdo tamen registras la terminon **Lazaredo** kiel *Antaŭzorga hospitalo, kvarantenejo.* Li indikas etimologion el *Lazarus*, propra biblia nomo de leprulo kaj de tie la latina *lazaretto*.

## Notoj 
Kategorio:Konstruaĵoj laŭ tipoj
Kategorio:Medicina terminologio
Linkrusto

[eta|dekstra|250px|Detalo de linkrusta murkovraĵo kun *[Bizanca arto|bizanca* modelo.]]
**Linkrusto**, aŭ *Lincrusta*, estas tre bosita murokovraĵo. Temas pri invento de la brita inventisto Frederick Walton kiu jam antaŭ (1860) estis patentinta linoleumon por plankokovro. Linkrusto estis lanĉita en 1877 kaj estis uzita en ampleksa gamo de aplikaĵoj el reĝaj palacoj al fervojaj vagonoj.

Laŭ Francisko Azorín **Linkrusto** estas *Materialo elpensita de la anglo Walton, simila al la linoleumo sed pli rigida, uzata por kovri orname ĉambrajn murojn.* Li indikas etimologion el la latina *linum + incrusto* (lino kovri): vorto elpensita de Walton, en la 19 jc.*.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Parsons, Ralph (1997) *From Floor to Ceiling: How One Man's Inventions Brought Fame to Staines and Sunbury'' Spelthorne Museum, Staines, England, 

Kategorio:Britaj inventoj
Kategorio:Konstruado
Kategorio:Arkitekturo
Kategorio:Dekoracia arto
Kategorio:Lino
Lokalo

**Lokalo** estas parto de konstruaĵo, kun difinita destino, precipe por loĝado aŭ komerco.

Laŭ Francisko Azorín **lokalo** estas *Difinita, interna spaco de edifico.* Li indikas etimologion el la latina *localis*, el *locus* (loko). Kaj li aldonas la terminon *lokalizi* por fiksi ion en iu loko; trovi, difini la lokon, kie io estas lokita.

## Vidu ankaŭ
* Loĝejo
* Sidejo
* Vendejo
* Salono

## Notoj 
Kategorio:Konstruado
Kategorio:Arkitekturo
Anakoreto

[eta|[Teodor Axentowicz, *Anakoreto*, 1881]]
**Anakoretoj** (, persono retiriĝinta) estas homoj kiuj en soleco malĝenite faras meditadon kaj edifajn ekzercojn. Oni ne konfuzu anakoreton kun ermito, kiu povas preferi vivon en komunumo kun aliaj meditantoj.

## Origino 
Iliaj bibliaj antaŭuloj konsideratas Elija kaj Eliŝa, sed ankaŭ Johano la Baptisto. La kristana anakoreteco datumas el la tempo de la persekutado de kristanoj; en la dezertoj de Egipto, Sirio kaj Palestino vivis centoj da anakoretoj sin mempunantaj laŭ maniero ofte tre strange. Iliaj finaj celoj estis la kompleta pent-abstemio kiel ankaŭ la mistikisma unuiĝo kun Dio.

Aparte en orientaj landoj la influo de anakoretoj, kiujn multis taksis sanktuloj, estis grandega. Pro kresko de la nombro da kandidatoj estiĝis inter ili etaj komunumoj, kies anoj ekkonstruis siajn ĉelojn ĉirkaŭ komuna kapelo. Tiaj setlejoj nomiĝis greke *laŭraj*. El ili estiĝis en egiptia Tebaido la unuaj monakejoj. Post kiam ili pli kaj pli gravis la aŭtoritato de la anakoretoj perdiĝis. Modelo de tiu ĉi movado estis ankaŭ Sankta Antonio la Granda.

## Fonto 
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 1. Leipzig 1905, p. 470, kio interrete legeblas tie ĉi.

Kategorio:Kristanaj terminoj
Kategorio:Egiptaj kristanoj
Kategorio:Asketismo
Kategorio:Hezikasmo
Kategorio:Religiaj kondutoj kaj spertoj