Floroj en arto

[eta|*[Hibisko, Lotuso kaj Rokaĵo* - inkakva pentraĵo fare de Ŝitao 1694, Ĉinio]]
Tra la homa historio, **floroj en arto** aperis en diversaj kuntekstoj kaj portis malsamajn mesaĝojn. Ĉiame kaj ĉie, floroj allogis la artistojn per siaj belaj koloro, diversaj formoj sed ankaŭ pro sia havebleco ĉemane. La unuaj botanikaj desegnaĵoj aperis en la 1-a jarcento a.K., kiam la greka kuracisto Crateuas  precize desegnis kuracplantojn, kiuj estis menciitaj en liaj verkaĵoj.

Pli poste, botaniko apartiĝis de medicino, ne kiu ĝi funkciis kiel sekundara branĉo. Tiel komenciĝis arta okupiteco al floroj, ĉefe en botanikaj verkaĵoj. Poste, floroj ankaŭ fariĝis estetika objekto, sen elemento de utileco.

## Arto ekstere de Eŭropo 
[eta|Flora ĉeftemo en la dekoracio de la [Shâh Jahân|Shah Jahan Divano, Hindio 1638]]
Laŭ onia scio, la unua floro kiu ĉeestis en diversaj specoj de arto estis la lotusfloro (*Nelumbo nucifera*), en antikva Egiptio, antaŭ pli ol 4000 jaroj. Tie ĝi estis konsiderita sankta kaj simbolis la sunon, kreadon kaj renaskiĝon. Ĝi aperas kiel ornamaĵo sur multaj arkeologiaj eroj, kiel papirusaj volvlibroj, amuletoj kaj diversaj ceramikaĵoj. En antikva Egiptio, floroj ankaŭ estis uzitaj por krei diversajn ornamaĵojn, kiuj laŭsupoze estis uzitaj de la mortintoj en la postvivo. La plej konata ekzemplo estas la ĉeesto de kolumoj faritaj el floroj en la tombo de Tutanĥamono .

En la mezepoko estis kreitaj pentraĵoj en Irano prezentantaj floraranĝojn kun naturalisma stilo dum en Ĉinio, porcelanaj vazoj estis kreitaj kun stiligitaj florpentraĵoj . La tradicio de florpresaĵoj daŭris en Ĉinio kaj Japanio, kaj eĉ hodiaŭ tia presaĵo troveblas en preskaŭ ĉiuj japanaj hejmoj.

En Azio, en budhismo, la lotuso simbolas naskiĝon kaj renaskiĝon, ĉar ĝiaj floroj malfermiĝas je sunleviĝo kaj fermiĝas je sunsubiro . Ĝi ankaŭ simbolas la plej altan gradon de iluminiĝo https://en.wikipedia.org/wiki/Enlightenment_(spiritual), ĉar ĝi fontas en la koto kaj de tie elkresktas por kapti la sunlumon . En Barato, inter la kredantoj de hinduismo, estas la jasmeno kiu simbolas amon kaj fekundecon. Por kaj budhanoj kaj hinduoj, floroj estas plejparte integrigitaj en pentraĵoj pri spiritaj kaj religiaj temoj. En la moderna epoko, Frida Kahlo reklamis la "arton de floroj" en ŝiaj pentraĵoj, kiel simbolo de la arta heredaĵo de ŝia lando. Por emfazi la aludon al la vivaj potencoj kaj ĝenerala mirindecon de floroj, ŝi ankaŭ drapigis florojn sur ŝian korpon en memportretoj , observante la fonton mem. En tiu tempo, multaj renesancaj artistoj vivtenis sin kreante precizajn desegnaĵojn de floroj por la pioniraj naturalistoj, kaj por tio ili ĝisfunde studis la fonton, en la naturo. Paralele kun pentrado por natursciencistoj, tiuj pentristoj ankaŭ kreis novan specon de arto, kies ĉefa afero estis la imitado de la realo, en tempo kiam ne ekzistis limlinioj inter la diversaj branĉoj de scienco kaj arto. La disiĝo okazis nur en 1558, kiam Giovanni Della Porta publikigis libron kiu inkluzivis distingon inter branĉoj de la natursciencoj .

Botanika arto atingis sian pinton inter la jaroj 1750-1850, de la dua duonjarcento de la 18-a ĝis la unua duonjarcento de la 19-a. Tiam brita esploristo Sir Joseph Banks travojaĝis la mondon kaj precize pentris ĉiun floron kiun li renkontis. Simile faris la belga pentristo Pierre-Joseph Redoute, kiu laboris en la servo de la franca reĝa kortego. La teknika evoluo de presarto ebligis alporti iliajn rezultojn al la ĝenerala publiko en siaj landoj.

La botanikaj artistoj kutimis erigi florojn, pentrinte ĝin en ĝia tuteco, kaj priskribis ĝiajn diversajn komponentojn. Tiel ili servis kaj arton kaj sciencon samtempe. Ekzemplo de tiu interrilato povas esti trovita en la studo de orkideoj fare de aŭstra botanikisto Franz Bauer. Li desegnis orkideojn kaj en la procezo estis la unua kiu priskribis ĉelan kernon, en 1802.

Sekvante la evoluon de fotarto, ilustraĵoj de floroj, kaj plantoj ĝenerale, perdis sian gravecon ankaŭ en profesia literaturo.

## Kristana arto 
Laŭ la komuna opinio de la homoj de la frua moderna periodo, okupiteco kun floroj estis esprimo de religia pieco kaj la adoro de kreado. Unu el la centraj temoj en kristana arto estas la Anunciacio, kiam Maria estas rakontita de la anĝelo Gabrielo pri la estonta naskiĝo de Jesuo. Tiu ĉi sceno estis priskribita multfoje, kaj la blanka lilio (*Lilium candidum*) preskaŭ ĉiam aperas en ĝi. Ĉi tiu floro simbolas la purecon kaj virgecon de Maria, kontraste al ĝia signifo en la greko-romia periodo, kiam la lilio simbolis la erotismon kaj fekundecon de la diino Hera. Foje, estas ankaŭ rozoj en la bildoj kun Maria, kiuj ankaŭ estas utiligitaj kiel ŝia atribuo. En la pentraĵoj, kie aperas Maria kaj la bebo Jesuo, ofte troviĝas ruĝaj diantoj. La dianto simbolis unuflanke la suferojn de Jesuo kaj aliflanke la teran amon kaj sindonemon, tial la dianto aperas ankaŭ en geedziĝportretoj. 

Dosiero:Reni - Annunciation to Mary, 1609-11, Quirinal Palace, Rome.jpg|alt=|*La Dianonco al Maria*, Guido Reni 1609-11
Dosiero:Madonna of the Carnation Leonardo da Vinci.jpg|*Madono kun dianto*. Leonardo da Vinci 1472-1478

## Eŭropa arto 
**En la mezepoko**, floroj estis kombinitaj en ripetaj padronoj, kiuj formas la fonon por la roluloj prezentitaj en gobelinoj, en palacoj kaj preĝejoj.[eta| [Primavera (pentraĵo)|Primavera - Botticelli, proksimume 1480|400x400ra]]**Dum la itala Renesanco** (komencante de la 15-a jarcento), la plimulto de la populacio estis analfabeta. Pro tio, estis bezono de komunikilo, kiu perus la enhavon de la Sanktaj Skriboj al la adorantoj. La pentraĵoj kaj vitralo estis la rimedoj uzitaj por tiu celo. La plej multaj el la artistoj estis dungitaj fare de la eklezio, kaj pentris bildojn en kiuj aperis sanktuloj, floroj kaj bestoj. En ĉi tiu tempo, floroj havis signifon konatan de ĉiuj. La ĉefaj ekzemploj estas: orkideoj - ĵaluzo kaj trompo, rozoj kaj blanka lilio - Virgulino Maria, leontodo (oficina taraksako) - senkulpeco . Krom la religiaj mesaĝoj, floroj ankaŭ transdonis filozofiajn mesaĝojn pri la efemera naturo de la homa vivo.
Samtempe kun la religia arto, ankaŭ bildoj estis kreitaj pri mitologiaj temoj, en kiuj floroj estis interplektitaj. Preskaŭ 200 specoj de floroj estis identigitaj en la bildo de *Primavera* de Botticelli. En tiu tempo, ĝardenado jam evoluiĝis, kaj profesie kaj kiel okupo por la libertempoj de la superaj klasoj . De la mezo de la 16-a jarcento bonuloj ankaŭ plukis florojn kaj faris grandiozajn aranĝojn, sendepende de religiaj ceremonioj, kaj dungis pentristojn kiuj dokumentis tiujn fremdulojn . Nederlando havis ekskluzivan komercinterkonsenton kun Japanio kaj ankaŭ kontrolis komercon inter eŭropaj landoj. En 1619 Nederlando ankaŭ eniris sklavkomerco . Ĉiuj tiuj faktoroj igis Nederlandon mondpotenco kaj ĝiaj civitanoj, parte, tre riĉaj. Ĉi tiuj ŝanĝoj ankaŭ estis esprimitaj en la priskribo de floroj en arto.

Tiuj floroj kiuj aperis en flandraj religiaj pentraĵoj en la 15-a jarcento portis simbolajn signifojn de religio kaj pensado. En la 17-a jarcento, dum la Ora Epoko, la tendenco ŝanĝiĝis, kaj la religia elemento estis forlasita kaj formiĝis la stilo de aĵpentraĵo, kiu rilatis al la nova realo de la nederlandanoj. Unuflanke, la pentraĵoj esprimis la grandecon de Nederlando. La bukedoj kiuj aperas en ĉi tiuj bildoj konsistas el importitaj floroj, kiuj ne estas sovaĝaj sed kultivitaj floroj fare de homoj. Krome, floroj, kiuj ne floras samtempe, aperas en bukedoj. La pentristoj kutimis fari skizojn de ĉiu floro en ĝia florsezono kaj kombini ilin en unu pentraĵon . Pro tiuj limigoj, artistinoj en la viktoriana periodo estis plejparte engaĝitaj pri  por sciencaj institucioj, kiel ekzemple la publikaĵoj de Kew Gardens. Kelkaj el tiuj artistoj estis altagrade rigarditaj. Unu el ili estas Margaret Meen (1751-1834), kiu servis kiel desegna instruistino al la filinoj de Reĝo Georgo la 3-a.

En la 20-a jarcento tiuj limigoj estis forigitaj, sed kelkaj artistinoj daŭre elektis okupiĝi pri botanika ilustrado. Unu el tiuj estis Margaret Mee (1909-1988), kiu, samtempe kun pentrado, estis implikita en antaŭenigado de la konservado de la unika vegetaĵaro de Amazona arbaro .

## Moderna arto 
Kun la apero de impresionismo kaj postimpresionismo en Francio, la sinteno ŝanĝiĝis. La pentraĵoj prezentis florojn kiuj estis signifaj al la pentristo, kontraste al antaŭaj periodoj, kiam ili estis asociitaj kun kulturaj aŭ religiaj simboloj . En la fama florpentraĵo, *La Florĝardeno*, la manko de realismo elstaras, kaj tiu aliro aldonas al la ĉarmo de la bildo (bildgalerio n-ro 8) .

Piet Mondrian, unu el la fondintoj de la modernismo, estis nederlanda pentristo, kun profundaj radikoj en la tradicio de florpentraĵoj. Lia pentraĵo de amaryllis estas en la stilo de faŭvismo, kunmetita en blokoj de koloro, kaj malkonstruas la temon en ĝiajn bazajn formojn (bildgalerio n-ro 10). Odillon Redon, franca pentristo, komencis bildigi florojn en liaj verkoj nur post kiam li fariĝis 60-jaraĝa .

Kun la apero de superrealismo kaj poparto en la mezo de la 20-a jarcento, la loko de floroj ne estis perdita. Andy Warhol kreis serion de presaĵoj nomitan *Floroj* . Anstataŭ imiti la naturon aperas en ĝi abstraktaj formoj kaj ne eblas identigi iun floron botanike. En postmodernismo, la uzo mem de floroj formas la artaĵon, kiel ekzemple ĉe la *Puppy* (hundido) fare de Jeff (Jack) Koons, kiu estas farita el 60,000 florantaj plantoj (bildgalerio n-ro 13). Kiel daŭrigo de la tendenco en kiu floroj estas la artaĵo mem, oni trovas la verkojn de Makoto Azuma, kiu sendis florbukedon kaj bonsajo al la stratosfero 

## Fotarto 
En Kalifornio de la 1920-aj kaj la 30-aj jaroj de la 20-a jarcento, floroj ricevis elstaran pozicion en fotarto. Elstaris la verkoj de konataj fotistoj kiel Ansel Adams kaj Edward Weston, kiuj kreis grandajn komponaĵojn, kiuj inkluzivis florojn, fruktojn kaj pejzaĝojn . La verkoj de Azuma Makoto ankaŭ havas neniun ekziston sen la fotografia registrado de la fotisto laboranta kune kun li, Shinoki Shunsukto. Estas li, kiu eternigas la kadukiĝantajn kaj ĉiam ŝanĝiĝantajn plantojn .

## Bildgalerio 

Dosiero:Bosschaert the Elder, Still Life with Flowers in a Porcelain Vase.jpg|1. *Aĵpentraĵo kun floroj en porcelana vazo* - Ambrosius Bosschaert, 17-a jarcento
Dosiero:Adriaen van Utrecht - Vanitas Still-Life with a Bouquet, a Skull and Precious Objects.jpg|alt=Ankoraŭto, florkrono kaj kranio - Adrian van Utrecht, 1642|2. *Aĵpentraĵo, bukedo kaj kranio* - Adrian van Utrecht, 1642
Dosiero:Jan Brueghel the Elder - Bouquet of Flowers in an Earthenware Vase.jpg|3. *Florbukedo en argila vazo* - Jan Brueghel la pliaĝa, 1603
Dosiero:Едуар Мане Півонії на мармуровій столешниці 1882.jpg|4. *Peonia bukedo* - Édouard Manet, 1882
Dosiero:VanGogh-Irises 2.jpg|5. *Iridoj* - Van Gogh, 1890
Dosiero:Vincent Willem van Gogh 128.jpg|5. *Sunfloroj* - Van Gogh, 1888
Dosiero:Renoir - bouquet-of-roses-1900.jpg!PinterestLarge.jpg|7. *Bukedo da rozoj* - August Renoir, 1900
Dosiero:Klimt - Bauerngarten mit Sonnenblumen - ca1907.jpeg|8. *La Florĝardeno* - Gustav Klimt, 1907
Dosiero:Claude Monet Water Lilies 1908.jpg|9. *Akvaj Lilioj* - Claude Monet, 1908
Dosiero:Red Amaryllis with Blue Background by Piet Mondrian.jpg|10. *Ruĝa amarilo* - Piet Mondrian, 1907
Dosiero:Odilon Redon - Vase of Flowers - 1958.46 - Cleveland Museum of Art.tif|11. *Urno kun floroj* - Odion Redon, 1916
Dosiero:Blue and Green Music (1919-1921), Art Institute of Chicago.jpg|12. *Muziko blua kaj verda* - Georgia O'Keefe 1919-1921
Dosiero:Bilbao - Guggenheim, 'Puppy' (Jeff Koons) 3.jpg|13. *Hundido*, proksime de la Muzeo Guggenheim, Bilbao, Hispanio - Jack Koons, 2004

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Florlingvo
* Ikebano
* Arabesko
* baroko
* renesanco
* itala renesanca pentrarto
* nederlanda aĵpentrado
* vanitas
* Ora jarcento de Nederlando
* Moderna arto
* Tulipomanio
* Zigomorfa

## Eksteraj ligiloj 
* Elektitaj verkoj de Georgia O'Keefe - la retpaĝaro de la artisto
* *Bjørn Rørslett - Flowers in Ultraviolet* - retejo kiu prezentas fotojn de floroj en videbla lumo kompare kun la samaj floroj en transviola lumo
* Big Blooms de Paul Lang - la retpaĝaro de la artisto

Kategorio:Arto
Kategorio:Floroj
Kategorio:Pentrado
Kategorio:Desegnado
Kategorio:Belartoj
Kategorio:Dekoracia arto
Kategorio:Botaniko