open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jean-Louis Saudian-Rousseau

eta|*La Reto*, 1971.
**Jean-Louis Saudian-Rousseau** estas franca esperantisto. Li aparte konatiĝis pro publikigo de la kabareta teatraĵo *La Reto* (1971) kaj de la skeĉa kolektaĵo *Gizela kaj Roberto* (1974), kiujn li verkis je la pseŭdonimo *Bukar*. Ambaŭ verkaĵojn sceneje precipe konatigis la aktora kolektivo Teatro Esperanto de Parizo. En 2006 Jean-Louis Saudian-Rousseau listiĝis en la leksikono *Ordeno de Verda Plumo*, kiu enhavas pli ol 900 biografi(et)ojn pri originalaj Esperantaj beletristoj.
## Recenzoj
Pri ''*La Reto* 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* radioprelego *Pilo-Press kaj la teatraĵo La Reto de Bukar* de Claude Gacond (oktobro 1971)

Kategorio:Francaj esperantistoj
Cosmos: A Spacetime Odyssey

***Cosmos: A Spacetime Odyssey*** (en esperanto "Kosmo: Odiseado tra la tempo") estas dokumenta televidserio de la jaro 2014. Ĝi estas la daŭrigo de *Kosmo: persona vojaĝo* (1980), kiun prezentis Carl Sagan kaj kies elsendado okazis tra la PBS kaj konsiderata kiel mejloŝtono en la historio de la sciencaj dokumentfilmoj. Ĝia prezentisto estas la astrofizikisto Neil deGrasse Tyson, kiu inspiriĝis je Sagan konatiĝinte kun li du sia juneco. Kelkaj el ĝiaj plenumaj produktistoj estas Seth MacFarlane, kies influo kaj financa investo estis nepra or la realigo de la televidserio, kaj Ann Druyan, vidvino kaj kunkreinto de la origina programo. La akustika trako venas de Alan Silvestri. eta|250px|Kosmo, odiseado tra l' tempoLa serio libere sekvas la 13 ĉapitran formaton kaj rakonteca fokusiĝo de la antaŭa serio, kun renovigo de kelkaj el ĝiaj elementoj kiaj la "la imago-ŝipo" kaj montrante la novajn malkovrojn ekde 1980 kune kun ampleksa uzo de animaciaĵoj komputile kreitaj kaj historiaj rakontoj pere de la tradicia animaciarto.

Ĝi debutis la 9an de marto 2014 samtempe en dek televidkanaloj de Fox Networks Group: Fox, FX, FXX, FXM, Fox Sports 1, Fox Sports 2, Nat Geo, Nat Geo Mundo, Nat Geo Wild kaj Fox Life. La ceteraj 12 epizodoj elsendiĝas per Fox kaj Nat Geo, kiuj ripetigis ilin sekvatage kun enhavo ne enhaviĝinta en la eldonitaj epizodoj. Laŭ Fox Networks, tiu estis la unua fojo kiam programo debutas samtempe ĉe dek kanaloj.

Kategorio:Usonaj televidaj serioj
Kategorio:Televidaj programoj de PBS
Lars Kamél

**Lars KAMÉL** (naskiĝis la  en Hudiksvall) estas sveda astronomo kaj komputadisto. Li laboras ĉe la Departemento de Fiziko kaj Astronomio de la Universitato de Upsalo.

*Minor Planet Center* kreditas lin de la kunmalkovro de 2 asteroidoj en 1996 kun Kjell Lundgren elde la Observatorio de Upsalo.

Krom astronomio, li interesiĝas pri la klimata ŝanĝo kaj negas la respondecon de la homaj agadoj sur la tutmonda varmiĝo. 

La asteroido 4254 Kamél estis nomita en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Persona paĝaro de Lars Kamél

Kategorio:Viroj
Kategorio:Svedaj astronomoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1960
Ede Banda

**Ede Banda,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Banda Ede** estis hungara violonĉelisto, altlerneja instruisto, framasono http://fenyoszlopai.hu/a-szabadkomuvessegrol/hires-magyar-szabadkomuvesek/.

Ede Banda http://fidelio.hu/klasszikus/2004/06/25/elhunyt_banda_ede/ naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Ede Banda aĝis 13, kiam li komencis okupiĝi pri violonĉelo. Inter 1934 kaj 1942 li studis en la Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en sia naskiĝurbo. Lia ĉefinstruisto estis Jenő Kerpely. Li estis membro en orkestro de la ĉefurbo inter 1940-1951, poste 2 jarojn en orkestro de Hungara Radio. Li estis ankaŭ membro de orkestro de Vilmos Tátrai, eĉ en 1958 la orkestro ricevis premion Kossuth. Inter 1948-1996 li instruis en la Altlernejo. Li estis nomumita katedrestro en 1982. Li ricevis 6 premiojn inter 1968-1985.

## Elektitaj disĉiploj 
* József Bánky

## Memorigiloj 
* festivalo kaj muzika konkurso pri Ede Banda http://www.parlando.hu/2014/2014-4/2014-4-07-BandaEde.htm

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj violonĉelistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj framasonoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kjell Lundgren

**Kjell LUNDGREN** estas sveda astronomo. Li estas administra helpanto ĉe la Departemento de Fiziko kaj Astronomio de la Universitato de Upsalo

Inter 1997 kaj 2002 li estis disvolvisto de programaroj ĉe Ericsson

Li studis la  en la Granda Magelana Nubo kaj en la Forna Nano kaj poste laboris kiel inĝeniero ĉe la Observatorio de Upsalo.

*Minor Planet Center* kreditas lin de la kunmalkovro de 2 asteroidoj en 1996 kun Lars Kamél elde la Observatorio de Upsalo.

La asteroido 11934 Lundgren estis nomita en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Viroj
Kategorio:Svedaj astronomoj
Zastávka (Uhelná)

**Zastávka** (germane *Stillstand*) estas eksvilaĝeto proksime de vilaĝo Uhelná.

La nomo venas de tio, ke en pasinteco oni malpermesis konstrui ion ajn en tiu ĉi regiono, en la ĉeĥa haltigita konstruaĵo (zastavena stavba). Pri la regiono de tiu ĉi vilaĝeto estis kverelo inter episkopoj de Vroclavo, kiuj posedis la vilaĝon Uhelná, kaj najbaraj aristokratoj de Maltitz, kiuj posedis bienon Vlčice. Kiam oni solvis la disputon, la episkopo fondis ĉi tie en jaro 1735 vilaĝeton. Grundo ja estis taŭga nur por paŝtado de brutaro kaj loĝantoj devis havi dungajn laborojn. Mankis ankaŭ trinkejo. En jaro 1836 ĉi tie estis 12 domoj, en jaroj 1900 kaj 1930 11. Post ellandigo de germanoj el Ĉeĥoslovakio en jaroj 1945-1946 oni ne sukcesis en tiun ĉi izolitan vilaĝon sen granda ekonomia potencialo venigi novajn homojn. En kvindekaj jaroj la vilaĝo estis komplete sola kaj en jaro 1963 laŭofice nuligita. Domojn detruis soldatojn.

## Ekologoj kaj Zastávka 
En la 2000-aj jaroj pri la loko ekzorgis membroj de Hnutí Brontosaurus, aĉetis areon sub la vilaĝeto kaj komencis zorgi pri pomarboj, kiuj restis post Germanoj. Kiel pasis la tempo, oni aĉetis du ruldomojn por ke ili povu tranokti ĉi tie. Poste venis ideo riĉigi la vilaĝeton per ekologiaj konstruaĵoj. Hodiaŭ jam estas konstruita unua domo, kiu havas nomon "Hobitejo" (ĉeĥe Hobitín) kun verda tegmento.

Kategorio:Pereintaj setlejoj en distrikto Jeseník
Kategorio:Uhelná
Kategorio:Setlejoj en Vidnava malaltebenaĵo
Lajos Drahos

**Lajos Drahos** [lajoŝ drahoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Drahos Lajos** estis hungara politikisto, parlamentano, diplomato, laboristo.

Lajos Drahos http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC03014/03535.htm naskiĝis la  en Budafok, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Lajos Drahos lernis en sia naskiĝurbo, li aĝis 18. kiam li akiris diplometon pri ferlaboroj. Li aliĝis al la sindikatoj kaj socialdemokratoj en 1913. Li estis eksigita en la laborejo, ĉar li ne laboris en la 1-an de majo. Li laboris plu en Vieno. Dum la 1-a mondmilito li estis aŭ armea laboristo aŭ soldato en puna taĉmento. Dum la Hungara Sovetrespubliko li komence estis fervojisto, poste soldato. En la sekva jaro li ofte estis forigita el la laborejoj pro sindikataj agadoj. En 1926 li konatiĝis kun komunistoj, post jardeko li aliĝis al iliaj neleĝa movado. En 1938 li estis kondamnita al prizono 2 monatojn. En 1945 li ricevis seĝon en la provizora parlamento, poste li jam estis elektita parlamenta deputito. Inter 1949 kaj 1951 li estis parlamentestro, poste ambasadejestro en Varsovio. En 1955 li emeritiĝis, tamen iomete li faris sindikatajn agadojn. Post falo de la Hungara revolucio de 1956 li estis membro de Hungara Socialista Laborista Partio kaj ties armita taĉmento. Li ricevis postmortan premion en 1999.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj diplomatoj
Kategorio:Hungaraj laboristoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj parlamentestroj
Istvánné Vass

**Istvánné Vass** [iŝtvAnE vaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vass Istvánné** estis hungara politikisto, parlamentano, unua ina prezidanto de la hungara parlamento, laboristo. Ŝia naskiĝnomo estis *Erzsébet Metzker* [erĵEbet mecker].

Istvánné Vass https://de.wikipedia.org/wiki/Istv%C3%A1nn%C3%A9_Vass naskiĝis la  en Budafok, ŝi mortis la  en Budapeŝto.
  
## Biografio 
Istvánné Vass frekventis gimnazion nur unu jaron, poste ŝi eklaboris kiel simpla laboristo. En 1939 ŝi aliĝis al la socialdemokratoj, en 1945 al la komunistoj. En la sekvaj jaroj ŝi havis diversajn postenojn en la partio aŭ en ties filioj. Ekde 1953 ĝis sia morto ŝi estis parlamenta deputito. Ŝi estis vicparlamentestro inter 1955 kaj 1963, poste parlamentestro, fine denove vicparlamentestro ĝis 1970. Tiutempe ŝi havis ankaŭ signifajn postenojn en la Hungara Socialista Laborista Partio.
 
## Fontoj 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj laboristoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj parlamentestroj
Abatinejo Elten

eta|
**Abatinejo Elten** en Elten (nun parto de la urbo Emeriĥo) estis fondata proksimume 967 kaj ekzistis ĝis 1803/1811. Temis pri abatinejo de altnobelinoj kun imperia senpereco.

## Eksteraj ligiloj 
* Noto sur rheinische-geschichte.lvr.de
* Reta trovilo pri la stoko "Elten, Stift" en la  Landa Arĥivo de Nordrejn-Vestfalio, Sekcio Rejnlando
* Konciza priskribo je resikom.adw-goettingen.gwdg.de 

Kategorio:Teritorioj de la Sankta Romia Imperio
Kategorio:Emmerich am Rhein
Kategorio:Abatinejoj
Kategorio:Imperiaj abatejoj
Kategorio:Historiaj germanaj teritorioj
Kategorio:Historio de Rejnlando
Béla Varga (politikisto)

**Béla Varga,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Varga Béla** estis hungara politikisto, parlamentano, pastro, kanoniko.

Béla Varga http://www.bbkvtar.hu/kikicsoda/szemelytar/v/varga%20bela.html naskiĝis la  en Börcs, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Béla Varga frekventis benediktanan gimnazion en Győr, poste li akiris diplomon en seminario en Veszprém (urbo). li pastriĝis en 1926, poste li estis pastro en Somlóvásárhely, ekde 1929 en Balatonboglár. En 1937 li komencis politikadi, post 2 jaroj li ricevis la taskon okupiĝis pri la polaj rifuĝintoj. En 1939 li estis elektita parlamenta deputito. En la sekva jaro li establis la tiam solan pollingvan gimnazion de Eŭropo. Li helpis ankaŭ al judoj kaj francaj militkaptitoj. En 1945 li estis nomumita kanoniko, en la sekva jaro parlamentestro. En 1947 li rifuĝis al Novjorko, ĉar la sekreta polico volis lin aresti. Ĝis falo de la socialismo li gvidis la hungarajn rifuĝintojn, poste li hejmenvenis. Li ricevis premiojn en 1991, postmortan en 1999. Li estis entombigita en Balatonboglár.

## Memorigiloj 
* reliefa memortabulo en Balatonboglár https://www.kozterkep.hu/~/14133/
* memortabulo en Veszprém http://www.boon.hu/emlektablat-allitottak-varga-bela-plebanosnak-a-nemzetgyules-volt-elnokenek/2196505 

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun foto
* http://mpgy.ogyk.hu/mpgy/alm/almanach_1944-45/1944_ngy_a_t472.htm

Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj parlamentestroj
Csaba Anghi

**Csaba Anghi** [ĉaba angi], laŭ hungarlingve kutima nomordo (kaj pli komplete) **Anghi Csaba Geyza** estis hungara agronomo, zoologo, profesoro. Lia nobela antaŭnomo estis *szentmiklósi* [sentmiklOŝi].
eta|Busto de Csaba Anghi en Budapeŝto
Csaba Anghi http://www.nevpont.hu/view/292 naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Csaba Anghi frekventis kalvinanajn gimnaziojn en Sárospatak kaj en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en agrikultura akademio en 1922, plian diplomon en Reĝa Teknikuniversitato palatino József. Post siaj studoj li estis asistanto. Inter 1930 kaj 1933 li plulernis en Vieno kaj Lejpcigo helpe de stipendioj, poste li eklaboris en la Bestoĝardeno kaj Botanika ĝardeno (Budapeŝto). Inter 1947-1949 li estis katedrestro en la Agrikultura Universitato, poste li establis bredadan esploran instituton en Gödöllő. En 1955 li kandidatiĝis. Inter 1956-1967 li estis bestoĝardenestro en Budapeŝto, foje li instruis ankaŭ en Scienca Universitato Loránd Eötvös kiel titulara profesoro. Li ricevis premiojn kvarfoje.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Az állattenyésztés általános elvei* (Ĝeneralaj principoj de la bredado), (1925)
* *A magyar pásztorkutyák és a külföldi rokonfajták* (1936)
* *A juhgyapjú és felhasználása a háziiparban* (1944)
* *A házinyúlgerezna termelése és kikészítése* (1948)
* *Nyúltenyésztés* (Bredado de kunikloj), (1954; 5-a eldono 1970)
* *Új vizsgálati eredmények a karakuljuh tenyészkiválasztásához* (1954) - disertaĵo por la kandidatiĝo
* *Az Állatkert alapításának története* (1958)
* *Az alkat az állatvilágban* (1962)
* *Állatkertről állatkertre* (De bestoĝardeno al bestoĝardeno), (1978)

## Memorigiloj 
* bustoj en Budapeŝto kaj Miskolc

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun bildo

Kategorio:Hungaraj agronomoj
Kategorio:Hungaraj zoologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kenneth A. Williams

**Kenneth A. WILLIAMS** estas usona astronomo, praktikante de astrometrio kaj astrofotografio.

*Minor Planet Center* kreditas lin de la malkovro de 14 asteroidoj inter 1996 kaj 1998, elde la Observatorio de Lake Clear (Nov-Jorkio, Usono, UAI-kodo **824**).

En lia honoro estis nomita la asteroido 14075 Kenwill.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Viroj
Kategorio:Usonaj astronomoj
Kalvinana preĝejo (Tiszakóród)

La **Kalvinana kirko** estas religia Monumento historia en Hungario, en vilaĝo Tiszakóród.

## Historio 
Tiu ĉi preĝejo (tiam katolika) estis konstruita en la 15-a jarcento laŭ la supozoj (laŭ aliaj taksoj inter 14-a kaj 16-a jarcentoj). Same ne estas konata, kiam la kalvinanoj akiris ĝin. En la 18-a jarcento la konstruaĵo barokiĝis. En 1864 oni trovis freskon, sed la kalvinanoj tuj kovris ĝin per kalko. La kvadrata turo estis konstruita en 1893. 
  
## Konstruaĵo 
La kirko situas sola en korto. En la fasado meze la turo reliefas, kie estas ankaŭ la pordo. La absido estas plurlatera kaj apogaj pilieroj apogas ĝin. Ankaŭ en la absido funkcias enirejo, tio estis farita jam dum la kalvinana erao. Origine ĉe la sanktejo estis sakristio, sed la kalvinanoj malkonstruis ĝin.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj 
* hungare kun foto 
* hungare kun foto

Tiszakóród
Monda Tago de Veganoj

eta|Aktivisma agado dum la Monda Tago de Veganoj
**Monda Tago de Veganoj** (angle: *World Vegan Day*) – la festo de internacia tago festata de veganoj en la tuta mondo la 1-an de novembro, por memorigo de la fondo de Vegana Societo (Vegan Society) en 1944.

Celo de la festo estas promocio de veganismo, t.e. elimino de produktoj de besta deveno ne nur de sia dieto, sed ankaŭ de sia vivo. Agadoj konsciigaj pri la temo de bestoj destinitaj al buĉejo kaj protekto de la medio: problemo de malpurigoj fluantaj de bestaj farmoj, kaj sekurigo de glicino kaj greno por milionoj da homoj suferantaj pro malsufiĉa nutrado en la tuta mondo.
Motivo por veganoj estas „kompato por suferantoj kaj estimo por la vivo”.

## Solenado en Pollando 
Ĉar la saman tagon estas celebrata en la tuta lando Tago de Ĉiuj Sanktuloj, promocio okazas la 1-an de oktobro dum la Monda Tago de Vegetarismo.

## Vidu ankaŭ 
* Bestaj rajtoj

Kategorio:Veganismo
Kategorio:Internaciaj tagoj
Kategorio:Novembro
Kategorio:Aperis en 1944
Adelbert von Keller

**Adelbert von KELLER** (naskiĝis la  en Pleidelsheim, mortis la ) estis germana lingvisto kaj verkisto.

## Vivo 
Studante en Tübingen teologion li sub la gvidado de Uhland ekokupiĝis pri mezepokaj lingvostudoj. Frukto de lia 13 monatojn daurinta studrestado pariza estis: »Li Romans des sept sages« (Tübingen 1836). En autuno 1835 li habilitiĝis kiel privata docento pri ĝermana kaj latinidlingva literaturo en Tübingen, kie li estis inter 1837–41 ankaŭ malsupra bibliotekisto universitata. Tiam li eldonis: »Altfranzösische Sagen« (2-a eldono, Heilbronn 1876), organizis kun Notter germanan eldonon de chciuj romanoj de Cervantes (Stuttgart 1838–1842, 12 vol.), eldonis »Romancero del Cid« (1840) kaj »Zwei Fabliaux« (1840) sed tradukadis ankaŭ, i.a. »Gudrun« (1840). Pro sanecaj kialoj li iris en 1840 al Italujo, kie li esploradis en la plej gravaj bibliotekoj en Romo kaj Venecio. La riĉan predon pri mezepoka poeziarto li publikigis ĉe »Rômvart« (Mannheim 1844). Post lia reveno en Germanlando li nomumitis eksterordinara profesoro kaj ordinara profesoro en 1844 (kaj samtempe supera bibliotekisto). Samtempe li eldonis: »Diokletians Leben« de Bühel (Quedlinburg 1841); la verkon »Gesta Romanorum« (Stuttgart 1842); kun Rapp li eldonis tradukon de Shakespeare (Stuttgart 1843–46); »Altdeutsche Gedichte« (Tübingen 1846); »Alte gute Schwänke« (2-a eldono, Heilbronn 1846); »Lieder Heinrichs von Württemberg« (Tübing. 1849); »Lieder Guillems von Burgunden« (Mitau 1849); »Meister Altswerts Werke« (kun Holland, Stuttgart 1850); »Italienischer Novellenschatz« (Leipzig 1851–52, 6 vol.) kaj »Fastnachtsspiele aus dem 15. Jahrhundert« (Stuttgart 1853–1858, 4 vol.).

En 1850 li demisiis kiel bibliotekisto; sed li iĝis en 1849 prezidanto de la societo »Literarischer Vereins« en Stuttgart kaj dediĉis sin de tiam aparte al la prizorgo de la skribotaĵoj de tiu ĉi societo. Por ĝi li presigis »Simplizissimus« (1854–62, 4 vol.), de Ayrer la verkon »Dramen« (1864–65, 5 vol.), »Das deutsche Heldenbuch« (1867), »Hans Sachs« (vol. 1–13, 1870–81), »A. Tüngers Facetiae« (1875), de Widmann »Fausts Leben« (1881) kaj »Das Nibelungenlied nach der Piaristenhandschrift« (1880). Menciindas ankoraŭ lia verko »Uhland als Dramatiker, mit Benutzung seines handschriftlichen Nachlasses dargestellt« (Stuttgart 1877)

## Fonto 
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 10. Leipzig 1907, p.&nbsp;823, kio legeblas tie ĉi interrete.

Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Germanistoj
Kategorio:Germanaj eldonistoj
Kategorio:Germanaj romanistoj
Kategorio:Akademianoj
Kategorio:Germanaj filologoj
Kategorio:Germanaj bibliotekistoj
Kategorio:Germanaj tradukistoj
Kategorio:Germanaj redaktoroj
Construcciones y Auxiliar de Ferrocarriles

**Construcciones y Auxiliar de Ferrocarriles**, pli konata per la akronimo de ĝia nomo **CAF**, estas hispana entrepreno kun socia sidejo en Beasain (Gipusko) kiu jam de jardekoj konstruas trajnojn kaj fervojan materialon por la plej gravaj retoj de tramo, metroo, metroo sur pneŭoj, suburbaj trajnoj, longdistancaj trajnoj kaj grandrapidaj trajnoj en la mondo. CAF kreas trajnojn kun progresinta teĥnologio.

CAF fabrikis grandan parton de la veturanta materialo de la Metroo de Madrido, Barcelono, Bilbao, Valencio, Sevilo, Malago, Palma de Mallorca, Vaŝingtono, Romo, Bruselo, Honkongo, Meksikurbo, Santiago, Medellín, Alĝero, San-Paŭlo, Amsterdamo, Kito; ankaŭ de la tramretoj de Monterejo, Malago, Korunjo, Valencio, Amsterdamo, Sevilo, Bilbao, Vitorio, Sakramento, Pittsburgh, Lisbono, Antalya, Beogrado kaj Zaragozo, tiel kiel granda parto de la veturanta materialo de RENFE, FEVE, EuskoTren, SFM kaj FGC. Aliaj landoj de la mondo, kiel ekzemple Finnlando, Unuiĝinta Reĝlando, Irlando, Turkio, Ĉilio, Meksiko, Argentino, Alĝerio, Hungario, Portugalio, Sauda Arabio, Venezuelo kaj Nov-Zelando ekipiĝas ankaŭ per veturiloj fabrikitaj de CAF.

CAF entute realigis 149 projektojn, rangante kiel sesa fabrikanto en la mondo malantaŭ Stadler, Siemens, Alstom, Bombardier kaj CRRC Corporation respektive, superante Kawasaki. Nuntempe la filio de CAF de Hortolândia rangas kiel la plej granda fabrikanto de trajnoj de Brazilo.

Nuntempe ĝi estas vicigita numero 147 el la 200 plej grandaj hispanaj firmaoj.

## Bildgalerio 

IE DVT 1.JPG|Mark4
Belfast Central2.jpg|Serio 3000 CxK
29129 Drumcondra 2008-02-03.jpg|Serio 29000 CxK
Porta San Paolo.JPEG|CAF MA300 Metroo de Romo
RomemetroEmanuele.JPG|CAF MA300 Metroo de Romo
332002 at Paddington ABU.jpg|Heathrow express
Northern 333 at Guiseley.JPG|Northern Rail
CPTM novo trem.jpg|CPTM
İZBAN at Çiğli.jpg|iZBAN
NM-02 STC.jpg|Metroo de Meksikurbo
Airport Express Train.jpg|Hong Kong express
CAF en Hernando de Magallanes.jpg|Metroo de Santiago
Edinburgh tram 02.jpg|Tramo de Edinburgo
Ferrocarril Suburbano de la Zona Metropolitana del Valle de México estación Cuautitlán.jpg|CAF Valle de México
NZ AM class train at Wiri depot 2013.jpg|Elektra unuo de Auckland
Materieel CAF Bijlmer.jpg|Artikaj unuoj de Amsterdamo
Sneltram S4 Amstelveen.jpg|Artikaj unuoj de Amsterdamo
Trikk velez-malaga.JPG|Urbos 2 Malago
Rame Tramway Pont Battant - Besançon (FR25) - 2022-04-17 - 3.jpg|Urbos 3 Besançon
Tram-Rose-Hill-Central.jpg|'Urbos 100-3' de  en Maŭricio
563-01-monte san savino-6.JPG|Civity Trieste
449 Madrid-León.jpg|Unuo S-449
FEVE 1901.jpg|FEVE 1900
Metro Bilbao Bolueta Station Trains.jpg|Metroo de Bilbao
5hdb-hdb2.jpg|Metroo de Bruselo Serio 6000 "Boa"
Rame "Boa".jpg|Metroo de Bruselo Serio 6000 "Boa"
Bostanci1.JPG|Metroo de Istanbulo M4
Metro nuevos (5).JPG|Metroo de Medellín

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* CAF France
* Serio 599 de RENFE
* MI 20
* Metroo sur pneŭoj

## Eksteraj ligiloj 
*  (////)

Kategorio:Produktantoj de veturanta materialo

Kategorio:Fervojaj kompanioj en Hispanio
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1917
Kategorio:Beasain
Felix Hormuth

**Felix Hormuth HORMUTH** (naskiĝis en 1975) estas germana astronomo ĉe la Max-Planck Instituto pri astronomio (MPIA)

Dum sia restado en la Observatorio de Calar Alto (Hispanio), li malkovris multenombrajn asteroidojn, inter kiuj unu trojanon de Jupitero kaj du , kiel la amora asteroido de 15 metroj 2009 DS36 per la teleskopo de 1,23 m. de la MPIA.

*Minor Planet Center* kreditas lin de la malkovro de 75 asteroidojn inter 2003 kaj 2009 elde la Observatorio de Calar Alto. Krome li malkovris plurajn asteroidojn elde la Observatorio Starkenburg (Heppenheim, Germanio),  inter kiuj 18610 Arthurdent dediĉita al la rolulo de "La Petveturista Gvidlibro pri la Galaksio" de Douglas Adams.

Felix Hormuth laboris pri la datumoj ricevitaj per la Infraruĝa Kosma Observatorio,  li partoprenis al la kampanjo de la interferometro *GRAVITY* de la *Very Large Telescope* kaj al la konstruo de optikaj instrumentoj por la Nova Teknologia Teleskopo de la Observatorio La Silla. En 2016 li estis estro de projekto por la kontribuo de la MPIA al la misio Euclid de la Eŭropa Kosma Agentejo, kiu permesos precize mezuri la akcelon de la ekspansio de Universo por studo pri la malluma energio kaj la malluma materio

La asteroido 10660 Felixhormuth estis nomita en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Persona paĝo de Felix Hormuth ĉe la Max-Planck Instituto pri astronomio 
*  Felix Hormuth, vivprotokolo 
*  Astronomo de Heidelberg malkovris malgrandan planedon "Martina Gedeck" el *Rhein-Neckar-Zeitung*, 10-a de aǔgusto 2015

Kategorio:Viroj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1975
Kategorio:Germanaj astronomoj
J. D. Mendenhall

**J. Dave MENDENHALL** estas usona astronomo.

*Minor Planet Center* kreditas lin de la kunmalkovro de la asteroido 11500 Tomaiyowit la  kun Jean Mueller.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Viroj
Kategorio:Usonaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Christine J. Schiff kaj Joel L. Schiff

**Christine J. SCHIFF** kaj **Joel L. SCHIFF** estas nov-zelandaj geedzoj kaj amatoraj geastronomoj.

*Minor Planet Center* kreditas ilin de la malkovro de la asteroido 12926 Brianmason la .

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  *2010 Service Award for Joel Schiff*, el *The Meteorical Society*

Kategorio:Geedzoj
Kategorio:Novzelandaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Michael J. Irwin

**Michael J. IRWIN** estas brita astronomo, direktoro de la Divido pri Astronomia Enketo de la Universitato de Kembriĝo, malkovrinto de la nana galaksio de la Baleno kaj de la nana elipsa galaksio de la Sagitario

Li estas monfame konata en la fako de la traktado de optikaj kaj infraruĝaj datumoj ricevitaj dum astronomiaj enketoj. Liaj streboj en datuma traktado estis ekspluatataj de la Unuiĝinta Reĝlanda Infraruĝa Teleskopo.

Laŭ *Minor Planet Center* li kunmalkovris 8 asteroidojn kun Anna N. Żytkow, Iwan P. Williams kaj Alan Fitzsimmons inter liaj malkovroj estas 15810 Arawn, transneptuna objekto rigardita kiel "preskaŭ satelito de Plutono".

En 2012, Michael J. Irwin estis rekompensita per la Medalo Herschel 2012 de la *Royal Astronomical Society* en agnosko de sia merito en observada astrofiziko. Li estas ankaŭ kontribuanto al la scienca gazetaro, li verkis kaj helpis redakti plurajn fakajn librojn.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Persona paĝaro de Mike Irwin, el la TTT-ejo de la Universitato de Kembriĝo 

Kategorio:Britaj astronomoj
Marino Dusić

**Marino DUSIĆ** estas kroata astronomo.

*Minor Planet Center* kreditas lin de la kunmalkovro de 2 asteroidoj, en kunlaboro kun Korado Korlević en aprilo 1998.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Viroj
Kategorio:Kroataj astronomoj
Vanja Brčić

**Vanja BRČIĆ** estas kroata astronomo.

En oktobro 1995, li kunmalkovris 2 asteroidojn, laŭ Minor Planet Center, en kunlaboro kun Korado Korlević.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Viroj
Kategorio:Kroataj astronomoj
Matthew Collier (astronomo)

**Matthew COLLIER** estas usona astronomo.

*Minor Planet Center* kreditas lin de la kunmalkovro de 2 asteroidoj en kunlaboro kun Walter R. Cooney, Jr. kaj Geoffrey Burks en 1998.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Viroj
Kategorio:Usonaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Kenneth W. Zeigler

**Kenneth W. ZEIGLER** estas usona astronomo.

*Minor Planet Center* kreditas lin de la malkovro de 3 asteroidoj inter 1987 kaj 1989.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Viroj
Kategorio:Usonaj astronomoj
Didier Morata

**Didier MORATA** (naskiĝis en 1954) estas franca amatora astronomo, profesie kemiisto.

*Minor Planet Center* kreditas lin de la kunmalkovro de la asteroido 9117 Aude la  kun Stéphane Morata.

La asteroido 14643 Morata  estis nomata en lia honoro kaj en tiu de Stéphane.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Viroj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1954
Kategorio:Francaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Karl Berg

**Karl BERG** (naskiĝis la  en Radstadt/Pongau, mortis la  en Mattsee/Flachgau) estis aŭstra teologo kaj ĉefepiskopo de Salcburgo.

## Vivo 
Pasiginte la abiturientan ekzamenon ĉe Kollegium Borromaeum Salzburg li studis en Romo ĉe Collegium Germanicum, kune kun la posta kardinalo viena Franz König. Berg frekventis la Pontifikan Gregorian Universitaton kie li doktoriĝis teologie kaj filozofie. En 1933 li ordinitis katolika sacerdoto. Reveninte li animzorgistadis ĉe la Blazio-kirko kaj la Erhardo-kirko en Salcburgo kaj en la tirola paroĥujo Angath (Distrikto Kufstein), poste li iĝis (en 1937) vicestro de la porpastra seminario, en 1945 estro. En 1949 li ekmembriĝis al la katedrala kapitulo de Salcburgo. En 1961 Berg iĝis ordinariata kanceliero, en 1972 generalvikaro. Post la tuja morto de lia episkopa moŝto Eduard Macheiner Berg elektitis la 26-an de decembro 1972 ĉefepiskopo. En septembro 1985 li estiĝis estro de la aŭstria episkoparo. En junio 1988 li akceptis en Salcburgo lian papan moŝton Johano Paŭlo la 2-a.

## Graveco 
Berg nombriĝis en la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj inter la plej konataj kaj ŝatataj personoj ekleziaj de Aŭstrio. Li furoris ankaŭ per komentoj pri sociaj temoj, ekz. koncerne la politikan kulturon en Aŭstrio aŭ la nurkonsideron de antikoncipaj demandoj sur la kampo de geedzeca moralo. Li ankaŭ postulis plurfoje ne forgesi la regeedziĝintojn koncerne la ricevorajto de sakramentoj. En 1988 li kritikis publike la bavaran ministroprezidanton Franz Josef Strauß pro ties apogo de la atomaĵrecikligejo en Wackersdorf. En 1984 li ricevis la Grandan krucon honoran de Salcburgio. En 1987 li malpermesis kune kun la rektoro de la Kolegia kirko ke la surscenigoj de George Tabori de la libro *Buch mit sieben Siegeln* (Franz Schmidt) daŭrigu. Laŭ ili temus pri netolerebla malrespekto de religia digneco. En 1989 li iĝis honore doktoro pri teologio ĉe la Universitato de Salcburgo.

## Literaturo 
* Franz Ortner: *Salzburgs Bischöfe in der Geschichte des Landes 696–2005*. Peter Lang, Frankfurt am Main 2005, ISBN 3-631-53654-2
* Biografio ĉe BBKL
* Berg ene de la katolika hierarkio

Kategorio:Katolikaj teologoj
Kategorio:Aŭstraj teologoj
Kategorio:Ĉefepiskopoj de Salcburgo
Nihon Supesugado Kjokaj

***Nihon Supesugado Kjokaj*** aŭ *Japan Spaceguard Association* (anglaĵo por "Japana Asocio de Kosma Gvato"; japane: 日本スペースガード協会, *nihon supēsugādo kyōkai* aŭ **JSGA**); estas neprofitcela organizaĵo fondita la  bazita en Tokio (Japanio). Ĝia celo kongruas kun tiu de *The Spaceguard Foundation* kaj aliaj movadoj *Spaceguard*: nome protekti la teran medion kontraŭ katastrofa alfrapo de potence danĝera objekto per studoj kaj observoj pri la .

Ĝia formala statuso laŭ la japana juro estas "specifata ne-profita organizaĵo" (特定非営利活動法人).

La asocio funkciigas la *Spaceguard*-Centron de Bisei, situa proksime la urbo Bisei (gubernio Okajama). Krom la esploro pri , tiu instalaĵo utilas por sekvi la kosmorubojn en la orbito de la Tero.

*Minor Planet Center* kreditas *Nihon Supesugado Kjokaj* pro la malkovro de la asteroido (21309) 1996 XH5 la  elde la Observatorio Kiso.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*   Oficiala paĝaro de la Japan Spaceguard Association

Kategorio:Kosmoesploroj en Japanio
Kategorio:Japanaj asocioj
Vegana Societo

**Vegana Societo** (angle *Vegan Society*) – organizaĵo filantropa registrita en Britio por promocii veganismon.
Fondita de Donald Watson la 1-an de novembro 1944 Societo estis la unua organizaĵo grupiganta veganojn kaj populariganta uzon de la vorto veganismo por „senlakta vegetarismo”. Okaze de la 50-a datreveno de la fondo de Societo en 1994 la dato la 1-a de novembro estis fiksita por Monda Tago de Veganoj.

## Eksteraj ligiloj 
* The Vegan Society

Kategorio:Veganaj organizaĵoj
Kategorio:Veganismo en Britio
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1944
Petar Radovan

**Petar RADOVAN** estas kroata astronomo.

*Minor Planet Center* kreditas lin de la kunmalkovro de la asteroido 9244 Višnjan la  en kunlaboro kun Korado Korlević.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Viroj
Kategorio:Kroataj astronomoj
Listo de insuloj en la Mediteraneo

[eta|450px|Franclingva mapo de la Mediteraneo kun indiko de la ĉefaj marbordaj ŝtatoj kaj de plej grandaj [insuloj.]]
En tiu artikolo oni listigas tabele la ĉefajn **insulojn de la Mediteranea Maro**.

## Ĝeneralaj konsideroj 
La Mediteranea Maro estas unu el la ĉefaj internaj maroj de la mondo, konektita tra la Ĝibraltara Markolo, okcidente, kun la Atlantika Oceano, kaj tra Dardaneloj, oriente, kun la Nigra Maro. Ĝi estas inter tri kontinentoj kaj al ĝi marbordas dudek du landoj (listigitaj sekve laŭ horloĝa ordo):
* en Eŭropo: Hispanio, Francio, Monako, Italio, Slovenio, Bosnio-Hercegovino, Montenegro, Kroatio, Albanio kaj Grekio;
* en Azio: Turkio, Sirio, Libano, Israelo kaj Palestino;
* en Africa: Egiptio, Libio, Alĝerio, Tunizio kaj Maroko

Estas krome du insulaj ŝtatoj: Malto kaj Kipro.

En la Mediteraneo estas kelkaj insuloj kvankam malmultaj estas grandaj. Laŭ tio konsiderindas jeno:

* grandaj insuloj (pli grandaj ol 20.000 km²): Sicilio kaj Sardio, en centrokidento;
* mezgrandaj insuloj (inter 1.000 kaj 10.000 km²): Kipro, Korsiko, Kreto, Eŭbeo, Majorko, Mitileno kaj Rodoso;
* malgrandaj insuloj (pli malgrandaj ol 1.000 km²): Ĥio, Kefalonio, Korfuo, Lemnos, Samoso, Naksoso kaj Andros en la orienta Mediteraneo; Kreso, Krk, Brač, Hvar, Pag, Korčula kaj Malto en la centra Mediteraneo; Menorko kaj Ibizo, en la okcidenta Mediteraneo; kaj Ĝerbao, en la afrika marbordo.

Preskaŭ ĉiuj insuloj de la Mediteraneo estas loĝataj, el kiuj la plej loĝataj estas la jenaj:
* pli ol 1.000.000 loĝantoj: Sicilio, Sardio kaj Kipro;
* inter 100.000 kaj unu miliono de loĝantoj: Majorko, Kreto, Malto, Korsiko, Eŭbeo, Rodoso, Ibizo kaj Korfuo.

La ĉefaj arkipelagoj estas la jenaj:
* en la okcidenta parto, la Balearoj;
* en la centra parto, krom la grandaj insuloj de Sicilio, Korsiko kaj Sardio, estas la arkipelagoj kampana kaj toskana, la Ponzaj, la Eolaj, la Tremiti kaj la Pelagaj insuloj;
* en Adriatiko la kroataj insuloj;
* en la orienta parto, inter la grekaj insuloj, elstaras la Dodekanesa arkipelago, la Cikladoj, la Ioniaj, la Nordegeaj, la Saronaj kaj la Sporadaj.

Laŭ landoj, la ĉefa nombro de insuloj korespondas al Grekio, Kroatio, Italio kaj Turkio. Ĉiuj landoj havas marbordajn insulojn, sed en la afrika marbordo apenaŭ estas gravaj insuloj kaj ankaŭ ne proksime de la marbordoj de Hispanio kaj Francio.

## Insuloj de la Mediteraneo 
La tabelo ordiĝis laŭ geografia kriterio, starte en la Ĝibraltara Markolo kaj laŭirante la marbordon laŭ horloĝa direkto, jene:
* insuloj de la Balearoj;
* insuloj de la franca marbordo;
* grandaj insuloj de Korsiko, Sardio kaj Sicilio;
* insuloj de la marbordo de la Tirena maro de Italio;
* insuloj de la Adriatiko;
* insuloj grekaj;
* insuloj afrikaj.

## Notoj 
Mediteraneo

Kategorio:Terformoj de Mediteraneo
Dezső Korda

**Dezső KORDA** [deĵO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Korda Dezső** estis hungara inĝeniero, inventisto, altlerneja instruisto.

Dezső Korda http://mek.oszk.hu/04000/04093/html/szocikk/12735.htm naskiĝis la  en Kisbér, li mortis la  en Zuriko.

## Biografio 
Dezső Korda devenis el juda familio. Li frekventis mezlernejojn en Székesfehérvár kaj Budapeŝto, poste li akiris diplomon en Reĝa Teknikuniversitato palatino József en 1885. Post siaj studoj li ricevis inĝenierajn taskojn pri fervojokonstruado kaj pri Danubo. En 1887 li translokiĝis al Francio, post jaroj li estis firmaestro. Li kreis la unuan elektran aŭton kaj turnokondensilon. Li okupiĝis ankaŭ pri alojoj por elektrotekniko. Ekde 1914 li instruis en universitato en Zuriko en instrua rango privata profesoro. En Francio li ricevis Honoran legion en 1907.

## Elektitaj kontribuoj 
* ''Théorie d' un condensateur intercale dans le circuit secondaire d' un transformateur* (1892)
* *Im elektrischen Ofen erzeugbare Metallverbindungen* (1901)
* *La séparation électromagnétique et électrostatique des minerais*
* *Zur Theorie der statischen Frequenzumwandler'' (1918)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 37-a paĝo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj elektroinĝenieroj
Kategorio:Hungaraj inventistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Svisaj altlernejaj instruistoj
János Mathiász

**János Mathiász** [jAnoŝ matiAs], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mathiász János** estis hungara oficisto, vinfaristo, vitisto.
eta|János Mathiász
eta|Busto pri János Mathiász
János Mathiász http://www.omgk.hu/MGP/MathiaszJanos/mathiasz.html naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Ádámfölde (nuntempa Mošurov en Slovakio), li mortis la  en Kecskemét.

## Biografio 
János Mathiász akiris diplomon en Reĝa Jura Akademio (Kassa) en 1860. Post siaj studoj li laboris 2 jardekojn en la departementa administrado. En 1866 li kreis kolektaĵon pri vitoj (1600 specioj) en sia bieneto, kiun li kultivis libertempe. Lia vito atingis la unuan lokon en mondekspozicio en Vieno en 1873. Li aĝis 42, kiam li forlasis la oficialan laboron kaj li laboris plu kiel vitisto kaj vinisto. Li plej ofte okupiĝis pri vinberoj en regionoj de Tokaj kaj Kecskemét. En la 1880-aj jaroj dufoje okazis epidemioj pri vitoj ĉe Tokaj, li multe agis kontraŭ la epidemioj. Li ŝatis krei novajn speciojn pri vinberoj. Resume li kreis 3700 speciojn, el tio 60 estas uzata ankaŭ nun. Eksterlande liaj specioj aperis en Kalifornio, a Krimo, Izraelo, Sud-Koreio kaj Sud-Afriko. Li kreis tiun viton, kiu maturiĝas la plej frue. La ŝtato aĉetis lian bienon ĉe Kecskemét en 1926. Li havis edzinon, pri kiu li nomumis novan vinberon.

## Memorigiloj 
* busto en Budapeŝto
* strato en Debrecen
* bazlernejo kaj muzeo en Kecskemét
* faklernejoj en Siófok kaj Balatonboglár
* premio "Mathiász János"

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun bildo 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 34-a paĝo)

Kategorio:Hungaraj oficistoj
Kategorio:Hungaraj vinfaristoj
Kategorio:Hungaraj vitistoj
Idioto (rusa filmo, 1958)

**"Idioto"** estas mondfame konata verko far Fjodor Dostojevskij granda rusa verkisto, kies unuan parton titolitan *"Idioto. Nastasia Filipovna"* surekranigis en 1958 reĝisoro Ivan Pirjev. Kvankam la dua parto kaj daŭrigo ne aperis laŭ kondiĉoj, kiujn la reĝisoro ne kapablis ŝanĝi, sed la filmo mem estas tute sufiĉa por prezenti trajtojn de la protagonistoj kaj kompreni moralon de la libro.

Ekde 1910 la romano estis filmita: kvarfoje en Rusio, dufoje en Francio, unufoje en Germanio, Britio, Pollando, Ĉeĥio, Japanio  kaj Hindio. Plurfoje la spektaklo *"Idioto"* aperis sur scenejoj de diversaj teatroj.

La filmo gajnis kelkajn premiojn de la prestiĝaj enlandaj kaj eksterlandaj kinofestivaloj. 

## Temo 
Fine de 1867 juna rusa princo *Lev Nikolajeviĉ Miŝkin* revenas Sankt-Peterburgon el Svisio, kie li kuracis sin. Entrajne li interkonatiĝas kun riĉa
negocisto *Parfjon Rogoĵin*, kiu rakontas pri sia amo al belulino *Natasia Filipovna Baraŝkova* (en la filmo ŝia familia nomo *Baraŝkova* ne estas menciita).

En la ĉefurbo la princo vizitas generalon *Epanĉin*, kies edzino *Elizaveta Prokofievna* estas lia parencino. Dum reciproke plezura konversacio kun ŝi kaj ŝiaj tri filinoj li ankaŭ vidas la portreton de *Nastasia Filipovna* aparteninta al *Gavrila* (aŭ *Ganja*) *Ivolgin*, sekretario de la generalo. Ŝia vizaĝo estis blindige belega, fiera, plena de malestimo kaj kaŝita suferado, kiu tuŝas lin profunde.

La princo ekkonas iujn detalojn: ŝia deloganto *Tockij* intencas svati ŝin al *Ganja* kaj doti sepdek kvin mil rublojn por liberiĝi de ŝi kaj edziĝi al unu el filinoj de *Epanĉin*.

Tamen *Rogoĵin* ankaŭ volas edziĝi al *Nastasia* kaj proponas al ŝi pli valoran monsumon je cent mil rubloj. La marĉando okazas endome de *Ivolgin*, kiun ĉeestas lia patrino kaj fratino. Ambaŭ virinoj tute malaprobas ĉi-okazaĵon kaj la fratino eĉ kraĉas en la fratan vizaĝon. Tiu volis frapi ŝin, sed la princo detenis la brakon de furioza *Ganja* kaj mem ricevis vangofrapon.  *"Ho, kiel vi hontos pri sia ago!"* , en ĉi-frazo estas lia nekomparebla mildeco. 

Iom poste la princo faris amkonfeson al *Nastasia* kaj eldiris deziron al geedziĝo. Tamen ŝi restis tre dankema al li, sed ne volis rompi lian junan vivon.  Tiutempe *Rogoĵin* alportis rulon kun cent mil rubloj, kiun *Nastasia* ĵetis en la fajroplenan kamenon por ekzameni avidecon de *Ganja*, de kiu ŝi postulis eltiri la rulon per la nudaj manoj kaj akiri ĝin. Sed tiu ne sukcesis eltoleri ŝian kapricon kaj svenis.

Tiam ŝi per fajroprenilo eltiris la rulon kaj donis ĝin al *Ganja* senkondiĉe kaj forveturis kune kun *Rogoĵin*.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.imdb.com/title/tt0051762/ la filmo en IMDb bazo 
* http://m.kino-teatr.ru/kino/movie/sov/2663/annot/?noflex=1 pri la filmo kun bildoj  
* https://www.youtube.com/watch?v=qn8G-RYyfrM la filmo  (video)

Kategorio:Sovetiaj dramaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1958
Kategorio:Filmoj laŭ verkoj de Fjodor Dostojevskij
Kategorio:Ruslingvaj filmoj
Achères-Ville (stacidomo)

**Achères-Ville** estas franca stacidomo sur linio A de RER situanta en komunumo , en departemento Yvelines en Francilio.

Ĝi ankaŭ estas stacidomo sur linio L de Transilien.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Achères - Pontoise (338000).

## Interkonektoj 
*   ↔  
*  Transdev Conflans 5 A1 A2
*  N152

## Projekto 
*   * RER* (En 2025).

## Vidu ankaŭ 
* RER de Francilio
* RER de Francilio A
* Stacidomoj de RER de Francilio
* Transilien
* Transilien L
* Stacidomoj de Transilien
* Achères (Yvelines)
* Achères-Ville (Tramtrajno en Francilio)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:RER de Francilio A
Kategorio:Transilien L
Kategorio:Fervojaj stacioj en Yvelines
Kategorio:Achères (Yvelines)
Alito

**Alito** au **akuŝbufo**  (science *Alytes*) estas genro de anuroj apartenanta al la familio Alitedoj. Tiu genro grupigas kvin speciojn distribuitaj en Okcidenta Eŭropo kaj nordokcidenta Afriko.

Tiuj anuroj estas karakterizitaj ĉar maskloj portas la ovojn implikite en siaj malantaŭaj kruroj al eloviĝo. Tial la nomo "akuŝbufo".

## Filogenetiko 
En 2004 Martínez-Solano kaj  kontribuantoj proponis la sekvan filogenetikon por tiu genro.

## Referencoj 
Kategorio:Anuroj
Kategorio:Amfibioj de Afriko
Kategorio:Amfibioj de Eŭropo
Philippe Bendjoya

**Philippe BENDJOYA** estas franca astronomo.

Li ricevis sian Ph. D. en 1993 ĉe la Universitato de Nico - Sophia Antipolis, kun disertaĵo pri la analizo de la  per ondosimilaĵoj.

Kiam li estis studento, li kunmalkovris la , kun la geedzoj Carolyn kaj Eugene Shoemaker kaj David Levy,
la kometon D/1993 F2 (Shoemaker-Levy 9), kiu alfrapis Jupiteron dekses monatoj poste.

En 1998 li publikigis la libron "* Collisions dans le système solaire *" (Kolizioj en la sunsistemo).

Li laboras kiel profesoro ĉe la Laboratorio J.-L. Lagrange de la Observatorio de la ''Côte d'Azur* de la Universitato de Nico - Sophia Antipolis, kie li instruas pri fiziko kaj astronomio, li
estas ano de la Projekto C2PU
(Centro Pedagogia Planedo kaj Universo)

La asteroido 4684 Bendjoya estis nomata en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Slipo de Philippe Bendjoya ĉe IAU 
*  Philippe Bendjoya, *Laboratoire Universitaire d'Astrophysique de Nice* el la paĝaro de *Gaia'' 

Kategorio:Viroj
Kategorio:Francaj astronomoj
Kastelo de Csákánydoroszló

La **Kastelo de Csákánydoroszló** (konata ankaŭ pri la iama posedanto **Kastelo de Batthány** [bathAnji]) estas historia monumento en Hungario, en meza parto de vilaĝo Csákánydoroszló.
eta|maldekstre|Aerfoto pri kastelo de Csákánydoroszló
eta|Fasado de la kastelo en Csákánydoroszló
eta|Malantaŭa fasado de la kastelo

## Historio 
La bienoj de Csákánydoroszló apartenis al familio Batthyány inter 1524 kaj 1945. La tiam renesanca etaĝa kastelo estis konstruita en la 1570-aj jaroj. En 1600 la proksimiĝantaj turkoj okupis fortikaĵon de Kanizsa, tial la menciita kastelo devis transpreni ankaŭ defendajn taskojn. La kvadrata turo estis alkonstruita en la 1610-aj jaroj. En 1646 la konstruaĵo estis trakonstruita al burgo fare de Ádám Batthyány. En 1690 fortikaĵo de Kanizsa estis reokupita, tiu burgo jam estis superflua. La bastionoj estis malkonstruitaj. En 1728 la burgo iĝis baroka kastelo, en 1853 ĝi trakonstruiĝis. Depost fino de la 2-a mondmilito la ŝtato forprenis la kastelon. Oni profitis la kastelon arbarista centro. En 1967 incendio okazis en la tegmento. Nuntempe mensaj handikapuloj vivas en la kastelo.
eta|maldekstre|Alo de la kastelo

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas en mezo de parko kaj formas U-majusklon. En mezo de la fasado la turo altiĝas, meze estas la enirejo. En la malantaŭa fasado plurlatera turo situas, sed pli malalta, ol la alia. La korta parto (interno de "U" la aloj estas arkadaj.

## Parko 
La parko estas protektata. La arboj estas tiel signifaj, ke arbidoj estis senditaj al diversaj arboretoj kaj botanikaj ĝardenoj.
eta|Vido al la kastelo

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* http://csinyalohaz.hu/index.php/rsegi-kastelyok/122-csakanydoroszlo-batthyany-kastely
* hungare kun fotoj 
* nur aerfotoj

Dosiero:Magyarország, Csákánydoroszló, Batthyány-kastélyegyüttes és parkja.JPG|La turo
Dosiero:Csákánydoroszló2.jpg|Aerfoto pri alo

Csakanydoroszlo
Csakanydoroszlo
Kategorio:Burgoj en Hungario
Kategorio:Csákánydoroszló
Irwin Horowitz

**Irwin HOROWITZ** estas usona astronomo.

Li estis bakalaŭro pri fiziko kaj sciencoj pri tero, atmosfero kaj planedoj en 1986, li daǔrigis per magistro kaj doktoreco respekte en 1992
kaj 1994. Li sekve ricevis bakalaŭrecon kaj doktorecon en elektra inĝenierarto en 2003 kaj 2005. Li instruas en diversaj institutoj de supera eduko.

*Minor Planet Center* kreditas lin de la malkovro de la asteroido 9837 Jerryhorow la .

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Paĝo de Irwin Horowitz, ĉe la ejo de la kolegio de Western Idaho 

Kategorio:Viroj
Kategorio:Usonaj astronomoj
Vegeta periodo

**Vegeta periodo**, **kreskosezono**, **kreskotempo** aŭ **kreskoperiodo** estas la ritme ripetata parto de la jaro, dum kiu la plantoj aktive kreskas kaj evoluiĝas. La resto de la jaro estas la fazo de la **dormiĝo-periodo**, kaj ambaŭ kune nomiĝas **vegeta ciklo**.

Duby_nad_Pozorkou_I.jpg|tigfrukta kverko (*Quercus robur*) dum la vegetperiodo
Quercus robur in Ruissalo.jpg|tigfrukta kverko dum la dormiĝperiodo

## La esprimo 
La vegeta periodo etendiĝas
* ĉe unujaraj plantoj de la ĝermado ĝis la formorto,
* ĉe la dujaraj plantoj kaj multjaraj herbaj plantoj de la ekburĝoniĝo ĝis la entiriĝo en la transvivaj organoj,
* ĉe la multjaraj lignaj plantoj de la ekburĝoniĝo al la folifalo,
* ĉe la ĉiamverdaj plantoj de la komenco ĝis la fino de la aktiva kresko.

La resto de la jaro, dum kiu la planto ne kreskas nomiĝas **vegeta dormiĝo**, ** dormiĝperido**, kiu similas al la vintra dormiĝo de bestoj, ĉe kelkaj specioj ankaŭ la somera dormiĝo aŭ seksezona dormiĝo.
La tuto de la jara ripetatantaj kreskofazoj de planto nomiĝas **vegeta ciklo**.

### Temperaturo kaj vegeta periodo 
eta|nombro de la vegetaj tagoj Tmed> ( 220, Polujo)
[eta|Meza plej malalta temperaturo, [vintrorezisteco-zonoj laŭ USDA (Usono) – vera klimata zono laŭ la plej malalta temperaturo]]
Kiel teknika valoro por la limigado de la vageta kaj dormiĝa zono ofte estas la sojla temperaturo de , sub tiu temperaturo plantoj normalokaze finas kreski. Tago kun tagmeza temperaturo super  nomiĝas *vegeta tago*. La kvanto de tagoj estas la *vegeta tempo*. Estas en la mezaj latitudoj ofte ĉirkaŭ 200 tagoj.

Tiu nombro estas entute ne antaŭvidita, ĉar oni ne konsideras la malsimilan varmobezonon de la diversaj specioj. Vintra cerealo povas jam kreski ekde ,
dum maizo nur kreskas ekde . kaj tipaj antaŭprintempaj floroj komencas jam ŝosi ĉe temperaturoj je minusaj gradoj.

En moderaj longitudoj la *ĉefa vegeta periodo*, dum kiu la plejparto de la plantoj asimiliĝas, egalas al meza temperaturo de pli ol .

Krome la vegeta periodo povas esti interrompita de varmego kaj sekeco. Ekzemple en la mediteranea regiono la vegeta tempo estas plejparte dum la tuta jaro, sed la sekaj regionoj limigas la vegetan tempon al la vintra duonjaro. En la tropikoj la vegeta periodo ne ligiĝas al la sezonoj, kiuj mankas ĉi-tie, sed ŝanĝiĝas laŭ la ritmo de la pluva kaj seka sezonoj, tial povas ekzisti po pluraj vegetaj periodoj por jaro.

## Plantfiziologio 
[eta|200ra|la en la mediteranea regiono kreskanta [arba eŭforbio (*Euphorbia dendroides*) havas renversitan kreskoritmon. Ĝi velkas kaj finas kreski en printempo, kiam la akompananta vegetaĵaro vekiĝas el la dormiĝo.]]

## Vidu ankaŭ 
* fenologio

## Literaturo 
* S.M.E. Groten & R.Ocatre: *Monitoring the length of the growing season with NOAA*, International Journal of Remote Sensing 23(14): 2797 - 2815, 2002

## Referencoj 
Kategorio:Botaniko
Kategorio:Sezonoj
Kategorio:Agrikultura terminologio
Kategorio:Ĝardenado
Bev M. Ewen-Smith

**Bev M. EWEN-SMITH** estas brita astronomo.

Li estis bakalaŭro pri fiziko ĉe la Universitato de Manĉestro. Kun sia edzino, li estras la COAA (*Centro de Observação Astronómica no Algarve*) : observatorio en Portimão (Portugalio).

Elde tiu observatorio, li kunmalkovris la asteroidon 8225 Emerson la  kun Chris F. Durman.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Britaj astronomoj
Chris F. Durman

**Chris F. DURMAN** estas brita astronomo.

Laŭ *Minor Planet Center* li kunmalkovris la asteroidon 8225 Emerson la  kun Bev M. Ewen-Smith elde la COAA (*Centro de Observação Astronómica no Algarve*) en Portimão (Portugalio).

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Britaj astronomoj
English Phrases and Expressions in Esperanto

***English Phrases and Expressions in Esperanto*** (Anglaj Frazoj kaj Esprimoj en Esperanto), eldonita en 1969 de Esperanto Press en Cardiff (Ontario), estas libro kompilita de Felix Woolf. Ĝi enhavas kroman antaŭparolon de Rüdiger Eichholz.

## Recenzoj
## Eksteraj ligiloj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing* 

Kategorio:Esperanto-vortaroj
Kategorio:Anglalingvaj vortaroj
Kategorio:Idiomaĵoj
Kategorio:Antverpena Nefikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience