open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pinaklo

eta|140px|Pinaklo
eta|280px|Lokigo de la Pinakloj en la unuiĝejo de la apogarkoj kun la abutmento, por centrigi la ŝarĝojn pere de troigo de la vertikala kompono
**Pinaklo** estas elemento arkitektura kaj konstrua kaj ornama kiuj estis uzataj en la gotika arkitekturo.

Laŭ Francisko Azorín **pinaklo** estas *Pinta, arkitektura, ornama kronaĵo.* Li indikas etimologion el la greka latina *pinnaculum*, el *pinna* (krenelo, pinto).

## Priskribo 
Ĝi havas formon de pilastro fine en ties supra parto per figuro piramida aŭ konusa.

Pri materialoj uzataj por ties konstruo, ili kutime estas el ŝtono, kvankam ankaŭ estas pinakloj faritaj el plumbo.

Ties uzo havigas impreson de plej granda alteco al la konstruaĵo kaj stilizas la figuron de la konstruaĵo, sed ankaŭ havas funkcion konstruan, nome koncentri la oblikvajn fortojn devenajn el la apogarkoj, uzante sian pezon por pligrandigi la vertikalan forton sur la abutmento, por eviti ke la flankaj premoj malstabiligu la murojn.

## Notoj 
Kategorio:Gotiko
Kategorio:Arkitekturaj eroj
Mufulira

'''''' estas grandurbo en Zambio.

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 141.270 en 2010
* Supermara alteco: 1350 m
* Horzono: UTC + 2
* Telefonkodo: 260 2

## Geografio 
 situas sur altebenaĵo. Landlimoj de Demokratia Respubliko Kongo troviĝas 16, Kitwe 40, Chingola 55, Ndola 60 km.

## Historio 
En 1923 oni malkovris ercojn, sed nur en 1951 setlejo formiĝis. en 1943. Hodiaŭ  estas la plej granda subtera kupra minejo en Afriko.

## Ekonomio 
 havas krom la minejoj ankaŭ kupran rafinejon kaj fabrikon por eksplodaĵoj.

## Trafiko 
 havas landvojojn al Kitwe, Chingola kaj Ndola. Ankaŭ branĉa fervojo funkcias.

## Klimato 
En  tropika klimato regas. La temperaturo varias inter 8-31 °C. Jare pluvas ĉ. 1200 mm. Precipe inter novembro-marto pluvas.

## Famuloj 
* en la urbo naskiĝis prezidanto de Zambio Levy Mwanawasa

## Fontoj 
* Angla Vikipedio
* mapo

Kategorio:Urboj de Zambio
Judiŝtiro

En la hinda epopeo *Mahabarato*, la reĝo **Judiŝtiro** (Iudhisthira) estas la pli aĝa filo de la reĝo Panduo kaj la reĝino Kunti.eta|250px|Statuo de Judiŝtiro.Li estis reĝo de Hastinapuro kaj Indraprasto, kaj «imperiestro de la mondo».

Li estas la ĉefa rolulo de la milito de Kurukŝetro, kaj pro devoteco kaj moralo, estas konata kiel *Darmaraŝo* (‘la reĝo de la religio’).

Kategorio:Mitaj reĝoj
Kategorio:Mahabarato
Apogarko

[eta|290px|La apogarkoj de la centra navo de la katedralo [Dipatrino de Parizo, datas el la jaro 1230]]
**Apogarko** estas elemento de la strukturo ekstera kun formo de meza arko kiu ricevas la premon el la komenco de la volbo kaj sendas ĝin al abutmento, ĉe la muro de flanka navo. Estas elemento konstrua distingila de la gotika arkitekturo, kun la pintarko kaj la krucoripa volbo.

Kategorio:Gotiko
Kategorio:Arkitekturaj eroj
Emil Keres

**Emil KERES** [kereŝ], hungare **Keres Emil** estis hungara aktoro, teatrestro.

Emil Keres naskiĝis la 9-an de julio 1925 en Szombathely kaj mortis la 2-an de aprilo 2016 en Budapeŝto.

## Biografio 
Emil Keres finis la studadon en aktora akademio en 1950, poste li komencis sian karieron en diversaj teatroj. Inter 1954-1956 li jam estris teatron en Szolnok. Baldaŭe foje li estis aktoro, foje teatrodirektoro. Lia voĉo ofte estis aŭdebla en Hungara Radio. Li emeritiĝis en 1985, tamen foje li aktoradis ankaŭ poste. Li ricevis premion Kossuth en 1965, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.

## Roloj (elekto) 
* 16 filmoj inter 1951-2009, ekzemple Ferenc Sánta: ***Húsz óra*** (Dudek horoj), 1965
* 18 televiziaj filmoj inter 1968-2010, ekzemple *Egy óra múlva itt vagyok* (Mi estos ĉi tie post horo), serio, 1971; *Kántor* (Kántor), serio, 1976; *Abigél* (Abigél), 1978
* diversaj teatraĵoj, ekzemple William Shakespeare: Hamlet, Othello, Reĝo Lear; Friedrich Dürrenmatt: Vizito de la maljunulino; Edmond Rostand: Cyrano de Bergerac; John Steinbeck: Musoj kaj homoj; Ede Szigligeti: *A mama* (La patrino); Mór Jókai: *A kőszívű ember fiai* (Filoj de l'ŝtonkora homo)

## Fontoj 
* https://hu.wikipedia.org/wiki/Keres_Emil

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj
Frankisma reĝimo

[eta|300ra|Frankisma flago uzata inter [1945 kaj 1977.]]
**Frankismo** estas la termino uzata por aludi al la ideologio kaj politika kaj socia kaj al la socia movado de nuancoj faŝismaj ĉefe dekomence, kiu utilis kiel apogo kaj subteno al la diktatura reĝimo okazinta en Hispanio dum la Enlanda Milito inter 1936 kaj 1939, kaj kiu sub estrado de la generalo Francisco Franco pluekzistis ĝis ties morto en 1975 aŭ iom plie, nome Frankisma Hispanio.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Frankismo (judismo)


Kategorio:Francisco Franco
Kastelo de Guadamur

La **Kastelo de Guadamur** estas kastelo situanta en la municipo de Guadamur, en la provinco de Toledo (Kastilio-Manĉo, Hispanio).

## Situo 
La kastelo estas situanta oriente de la vilaĝo, en la Monteto de la Ermitejo, malgranda elstaraĵo ĉe kiu pasis la rojo kiu trapasis la vilaĝon.

## Historio 
eta|Kastelo de Guadamur fotita ĉirkaŭ 1875 de Casiano Alguacil.

La kastelo de Guadamur konstruiĝis dum diversaj fazoj, el kiuj la unua ĉirkaŭ 1470 kaj la dua ĉirkaŭ 1520. La vilaĝanoj de la Grafo de Fuensalida servis kiel senpaga laboristaro en la konstruo de tiu simbolo de povo; krome ili suferis pro la kastelo la politikajn luktojn je kiuj ĉiu grafo partoprenis: de 1446 al 1521 la loko suferis ofte incendiojn, rabadojn kaj murdojn.

Guadamur
Kategorio:Guadamur
Parikŝito

En la hinda epopeo *Mahabarato*, **Parikŝito** estis legenda reĝo, sukcedinto de Judiŝtiro en la trono de Hastinapuro. Li ankaŭ estas konata kiel la «reĝo de la kuruoj».

En la nuntempo lia nomo estas ofta en multaj viroj de Barato kun kelkaj ŝanĝoj el la originala skribo en sanskrito: *Pariksito*, *Pariksit*, '*Parikŝat* kaj aliaj.

Parikŝito estis filo de la princino Utara, kaj de la princo Abimanjo, filo de la princo Arĵuno. Li naskiĝis kelkajn monatojn post la fino de la milito de Kurukŝetro.eta|200px|Parikŝito, marioneto de la java omboteatro.Kiam la reĝo Kriŝno forpasis, komenciĝis la erao Kali Juga, kaj liaj avoj, la pandavoj retiriĝis kaj realigis sinmortigan marŝadon en la Himalajo. La juna Parikŝito estis kronita, kaj la bramano Kripo estis lia sukcedinto.

Kategorio:Mitaj reĝoj
Kategorio:Mahabarato
Dritaraŝtro

En la epopeo *Mahabarato*, la reĝo **Dritaraŝtro** (Dhrita Raŝtra) estis filo de Ambika, la unua edzino de la reĝo Viĉitravirjo. Lia biologia patro estis la saĝa Vjaso, frato de Viĉitravirĝo. Li estis blinda, reĝo de Hastinapuro. Li estis patro de cent filoj kun la edzino Gandari. Ĉi tiuj filoj estis konataj kiel kaŭravoj.
Durĝodano kaj Duŝasano estis liaj unuaj filoj.eta|La blinda reĝo Dritaraŝtro aŭskultante la rakontiston Sanjaĝo

Kategorio:Mitaj reĝoj
Kategorio:Hindua mitologio
Kategorio:Fikciaj blinduloj
Kategorio:Mahabarato
Flankeniro (muziko)

**Flankeniro** estas en muziko harmonia turniĝo, kiu pretertempe foriĝas de la toniko aŭ de la ĉiukaze reganta tonala centro, sen fakte moduli kaj forlasi daŭre la centron. Oni uzas por tio interdominantojn. Grado inter flankeniro kaj modulado estas la trompomodulado.

## Literaturo 
Lemacher Schroeder: Harmonielehre. 9-a eldono. Hans Gerig, Kolonjo 1958, p. 125.

Kategorio:Harmoniscienco
4730 Xingmingzhou

'*4730 *Xingmingzhou'''* estas malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la Observatorio de Purpura Monto, apud Nankingo (Ĉinio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la ĉina astronomo kaj meteologiisto Xing-Ming Zhou (ĉine: 周兴明, pinjine *Zhōu Xīngmíng'', 1965–2004), malkovrinto de pluraj kometoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de Purpura Monto
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
Dominanta septakordo

**Dominanta septakordo** (ankaŭ **dominantseptakordo**) estas septakordo formita sur la dominanto, do sur la kvina ŝtupo de tonalo. En C-maĵoro la tonoj de dominanta septakordo estas g-b-d-f. La eta septo g-f, aparte tamen ankaŭ la diminuita kvinto (la inversa intervalo de la tritono) b-f estas disonancoj, kiuj celas dissolviĝon.

Ĉar la dominanto prefere estas uzata kiel maĵora akordo (ankaŭ je minortonalo, kvankam la unua trito tiam ne estas ero de la gamo, vidu dominanto), la dominantaj septakordoj de C-maĵoro kaj de c-minoro ne diferencas unu de la alia.

## Inversigoj 
La dominanta septakordo havas bazan formon kaj tri inversigojn:
* bazan formon (toniko en la baso)
* kvintseksta akordo (trito en la baso)
* tritokvarta akordo (kvinto en la baso)
* duta akordo (septo en la baso)

La funkcia nomo de la akordo estas D7, je tio *D* reprezentas la funkcion de la dominanto (ne la tonon d!). En C-maĵoro la akordo staras sur la tono g; la akordo do nomiĝas G7.

En la dominanta septakordo la diminuita trisono sur la 3-a ŝtupo la akordotonoj enestas la bazan tonalon (en C-maĵoro: b-d-f). Ĉi tiun la funkcia teorio komprenas kiel sentonikan dominantan septakordon, kiu povas anstataŭi la kompletan dominantan septakordon. Pro ĝia plursenceco ĝi taŭgas bonege por moduladoj. La sama ankaŭ validas por la sentonika dominanta septnaŭta akordo kun eta naŭto, kiu analogas diminuitan kvarsonon sur la 7-a ŝtupo.

En ĵazo la tritotavoligo de dominanta septakordo kun eta, ega aŭ aŭgmentita naŭto (Ĉi-lasta nomita pro la simbolo ♯9 „diesa naŭto“ ), estas daŭrigebla per la dekunuto kaj la dektrito (7-9-11-13). La kvinto estas alteraciebla duontonon supren aŭ malsupren.

## Dissolviĝoj de dominanta septakordo 
Kutime dominanta septakordo dissolviĝas jene:
* La maĵortrito de D7 estas dissolvita en la gamnoton de la toniko.
* La eta septo de D7 iras paŝon malsupren en la triton de la toniko. (Pro tio ekestas, se la septo staras en la baso, post dissolviĝo nepre sekstakordo.)
* La kvinto de D7 iras al la gamnoto de la toniko.
* La gamnoto de D7 aŭ restas surloke kiel meza voĉo aŭ saltas en la baso ankaŭ al la gamnoto de la toniko.

## Referencoj 
Kategorio:Harmoniscienco
Kategorio:Akordoj
Sonorilmuro

[eta|210ra|Monumenta Sonorilmuro malfruromanika de la preĝejo de Sankta Johano Baptista en [Aldea de Ebro (Kantabrio, Hispanio).]]
[eta|210ra|Sonorilmuro baroka de la preĝejo de [Mario Magdaleno|Santa Mario Magdaleno, Sevilo, verko de Leonardo de Figueroa.]]

La **Sonorilmuro** estas mura strukturo, kiu plilongiĝas vertikale elstare super la resto de la konstruaĵo, kaj kutime finas per pinaklo. Ĝi povas disponi pri unu aŭ pliaj vakuaĵoj por loĝigi sonorilojn, formante parton de kelkaj preĝejoj, kie ĝi plenumas funkciojn de sonorilturo aŭ kampanilo, diference el tiuj ĉar ties aliro ne estas interne.

Ĝi povas troviĝi ankaŭ en aliaj tipoj de konstruaĵoj, kiel la Sonorilmuro de la Pordego Karmen en la murego de Avilo, aŭ en civilaj konstruaĵoj, blazonata alegorie.

Jam en la romaniko estis uzataj en Eŭropo tiuj strukturoj, sed oni preferis ĝenerale konstruelementojn pli kompleksajn.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Sonorilturo

Kategorio:Arkitekturaj eroj
Kategorio:Romanika arkitekturo
Kategorio:Muroj
Muroj
Kategorio:Preĝeja arkitekturo
Meteologia stacio de Mazara del Vallo

La **meteologia stacio de Mazara del Vallo** estas la meteologia stacio rilata al la urbo Mazara del Vallo.

## Koordinatoj 
La stacio estas en insula Italio, en Sicilio, en provinco de Trapanio, en la komunumo de Mazara del Vallo. Ĝi altas 8 m sur marnivelo, kaj estas ĉe .

## Klimaj datoj 
Surbaze de la tridekjara gvidaveraĝo (1961-1990), la averaĝa temperaturo de la plej malvarma monato, januaro, estas +10,6&nbsp;°C; kia de la plej varma monato, aŭgusto, estas +25,9&nbsp;°C.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Meteologia stacio
* Itala klimo

Kategorio:Mazara del Vallo
Mazara del Vallo
4651 Wongkwancheng

'*4651 *Wongkwancheng'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la Observatorio de Purpura Monto, apud Nankingo (Ĉinio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la ĉina industriestro *Kwan-cheng Wong* (1907–1986), subteninto de edukaj kaj sociaj projektoj. Li establis la "*Fondaĵon por Eduko K. C. Wong''" kiu helpis milojn da ĉinaj lernantoj en fremdaj landoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de Purpura Monto
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1957
Züri West (muzikgrupo)

eta|200ra|Züri West en Stadiono de Svislando, la 14-an de marto 2008.**Züri West** estas fama rok-muziko grupo el la 1984-aj jaroj en Berno, Svislando.

(La prononco de svisa nomo *Züri West* estas ĉirkaŭ "Cue-ri-vest".)

## Etimologio 
Berno estas la ĉefurbo, sed en okcidento troviĝas alia granda urbo de Svsilando: Zuriĥo.

La grupo *Züri West* ludis en la Stadiono de Svislando, Berno- *Stade de Suisse*, Berno.

## Diskografio 
2012 Göteborg - Göteborg estas la nomo de la nova disko.

## Ekstera ligilo 
Oficiala paĝo de la grupo

Kategorio:Rokmuzikaj grupoj
Kategorio:Svisaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1985
4653 Tommaso

**4653 Tommaso** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la itala dominikano kaj filozofo Tommaso Campanella (1568–1639).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1976
Almonacid de Toledo

[eta|250ra|Situo de la [provinco Toledo en Hispanio]]
[eta|250ra|Situo de Almonacid de Toledo en la [provinco Toledo kaj en Hispanio]]
**Almonacid de Toledo** estas municipo de Hispanio, en la Provinco de Toledo, regiono de Kastilio-Manĉo.

## Toponimio 
La deveno de la termino de "Almonacid" ne estas klara. Estas variaj versioj, ĉiuj rilataj kun la kastelo:

* De la arabigita latina vorto "*almonaster*", uzata de almoravidoj por aludi al "monaĥejo". Laŭ tio eble la kastelo estis "ribat" (nome fortika monaĥejo) en la islama epoko.

* De la fratoj Armonices kiuj ŝajne rekonstruis unu de la turoj de la kastelo.

* Per derivo de "Almenas del Cid" (kreneloj de la senjoro), antikva nomo de la vilaĝo.

## Loĝantoj 
La loĝanto nomiĝas *Almonaciliño*. La censita populacio en 2011 estis de 873 loĝantoj kaj la denseco estas de 9,09 loĝ/km².

## Situo 
Almonacid de Toledo estas situanta en la okcidenta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Montoj de Toledo en la suda centra parto de la provinco de Toledo, je altitudo de 720 m; je 21 km el Toledo, provinca kaj regiona ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 96 km². La geografiaj koordinatoj estas 39°45′18″ N 3°51′16″ Ok.

## Geografio 
La municipo troviĝas en la komarko de la Montoj de Toledo, borde de la rivero Guazalete, kaj limas kun la municipaj teritorioj de Toledo, Aranjuez, Yepes, Villasequilla, Mascaraque, Villaminaya, kaj Nambroca, ĉiuj de la provinco de Toledo escepte Aranjuez.

## Ekonomio 
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Servoj kaj loĝejoj pro proksimeco de ĉefurbo Toledo.

## Historio 
Tre ofte Almonacid de Toledo pasis de posedanto al alia. En 1086, la reĝo Alfonso la 6-a de donis tiun vilaĝon al la eklezio de Toledo. Post unu jarcento, en 1132, Alfonso la 7-a donis ĝin al la grafo Pons de Cabrera. En 1176, Alfonso la 8-a, donis ĝin al la Ordeno de Kalatravo.

En la Milito de Sendependigo, ĝi iĝis fama pro la batalo de Almonacid, en kiu la Marŝalo Sebastiani, plifortigita pro la alveno de la reĝo Jozefo la 1-a, sukcesis forpeli la hispanajn trupojn al la rivero Gvadiano. En la batalo mortiĝis ĉirkaŭ 4.000 hispanoj kaj 2.000 francoj. En la Triumfa Arko de Parizo aperas la nomo de Almonacid kiel memoro de tiu franca venko.

Dum la 20a jarcento la populacio atingis pinton dum la 1930-aj jaroj kiam estis 2070 loĝantoj, sed post la enlanda milito oni perdis 300 loĝantojn pro diversaj kaŭzoj. Dum la 1960-aj jaroj okazis nova falo pro elmigrado al urbaj kaj industriaj areoj kaj naciaj kaj internaciaj, kio okazis ankaŭ en multaj el la sudhispanaj areoj. Dum la fino de la 20a jarcento la populacio stabiliĝis ĉirkaŭ la 800 loĝantoj, tio estas multe malpli ol duono de tiu iama.

El la restaŭro de la demokratio la voĉdonintoj preferis urbestron de la dekstraj partioj. Fakte la sama urbestro regis la vilaĝon dum ses regofojoj, nome sub tri diversaj partioj, kaj el 1979 al 2003, nome dum preskaŭ kvarono de jarcento, nome Eusebio Segovia Martín.

Almonacid de Toledo estas deklarata historia komplekso. Ĉiujare vizitas 2.000 turistoj la kastelon de Almonacid de Toledo.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco de Toledo

Kategorio:Municipoj de Toledo
Tessalit

**Tessalit** estas komunejo kaj administra centro de la samnoma distrikto Tessalit en Regiono Kidal en Malio. Ĝi situas en oazo de la Saharo, proksime al la limo de Alĝerio.

## Priskribo 
Tessalit havas 5.739 loĝantojn laŭ censo de 2009, ĉefe tuaregojn. Komence de februaro 2012, la ribeloj de la *Nacia Movado por Liberigo de Azavado* (MNLA) okupis Tessalit.

Ĝia partnera urbo estas la franca Saint-Jean-de-Maurienne.

## Kulturo 
Tessalit estas la hejmo de la bando Tinariwen.

Kategorio:Oazoj en Malio
Tinzaouaten

**Tinzaouaten** (var. **Tin-Zaouatene**) estas Sahara oaza urbeto en la fora nordoriento de Malio, en regiono Kidal, ĉ. 4.5&nbsp;km de la alĝeria limo. Ĝi estas haltejo dum la Tra-sahara komerco dum pli ol mil jaroj, militista gardejo sub la franca kolonia epoko. Ĝi havis en 1999 ĉ. 4000 loĝantojn, el kiuj 1600 estis nomadoj, kiuj nur parte loĝas tie dum la jaro. LA urbeto estas dividata al tuarega aŭ berbera kvartalo kaj al kvartalo de malianoj, posteuloj de la Imperio de Songhai, kiu kontrolis la urbon en la 16-a jarcento. 

La urbo estas hejmo por la tuarega ribela gvidanto Ibrahim Ag Bahanga, kaj estis centra loko por la malia ribelo en la tuarega ribelo (2007–2009).

Kategorio:Oazoj en Malio
Flacey

**Flacey** estas franca komunumo kiu situas en Francio, regiono Burgonjo, departemento Côte-d'Or.

## Historio 
La preĝejo datiĝas el la 15-a jarcento.

## Geografio 
Tie oni kultivas akvokreson.

### Ekonomio 
### Demografio 
## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Internaj ligoj 
* Komunumoj de Côte-d'Or

### Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Balthasar Gérard

**Balthasar GÉRARD** (; * ĉ. 1557 en Vuillafans en Franĉkonteo; † 14-a de julio 1584 en Delft) estis la murdinto de Vilhelmo de Oranĝo.

Gérard prenis, kiel fanatika katoliko, la de pluraj monaĥoj kaj eĉ de Aleksandro de Parma aprobitan planon, murdi Vilhelmon de Oranĝo. Li sub la nomo Franz Guion dungiĝis kaj hipokritis egan malamon kontraŭ la katolikoj, sed murdis Vilhelmon je la 10-a de julio 1584 sur la ŝtuparo de lia palaco en Delft per tri pistolpafoj.

Je la 14-a de julio 1584 li estis kvaronumita; Reĝo Filipo la 2-a tamen nobeligis la tutan familion de la murdanto kaj donis al ili la posedaĵojn de la Oranĝoj en Franĉkonteo.

[eta|maldekstra|[Kuglotruoj en la muro de la Prinsenhof]]
eta|maldekstra|Detalfoto de la kuglotruoj en la muro

Kategorio:Francaj murdistoj
*
Kategorio:Homoj de la Okdekjara milito
Kategorio:Francaj romkatolikoj
Kategorio:Naskiĝintoj en la 16-a jarcento
Tombo de Askia

La **Tombo de Askia**, en Gao, Malio, estas rigardata, kiel la tombo de Askia Mohammad la 1-a, unu el la plej gravaj imperiestroj de la Imperio Songhai. Ĝi estis konstruita ĉe la fino de la 15-a jarcento kaj estas elektita al Monda heredaĵo de Unesko.

Unesko priskribas la tombon, kiel bonan ekzemplon de la monumentaj adobaj tradicioj de la okcidentafrika Sahelo. La komplekso inkludas la piramidan tombon, du moskeojn, tombejon kaj kunsidejon. Ĝi altas 17 metrojn, tiel ĝi estas la plej granda antaŭ-kolonia arkitektura monumento en la regiono. Ĝi estas la unua ekzemplo de islama arkitektura stilo, kiu poste ĝeneraliĝis en la regiono.

La relative lastatempaj modifoj al la ejo inkludis la grandigon de la moskeaj konstruaĵoj en la 1960-aj jaroj kaj mez-1970-aj jaroj, kaj la konstruado (1999) de muro ĉirkaŭ la ejo. Ĝi ankaŭ estis regule reŝmirigita ĝenerale en sia historio, procezo esenca al la konservado kaj riparo de adobaj strukturoj. Elektro estis aldonita en la fruaj 2000-aj jaroj, ebilagnte uton de plafonaj ventumiloj, lumoj kaj laŭtparolilo sur la pinto.

Askia estas uzata regule kiel moskeo kaj publike posedata kultura centro por la urbo de Gao. La ejo kaj bufra areo ĉirkaŭ ĝi estas protektitaj per kaj naciaj kaj lokaj leĝoj. 

## Historio 
Askia Mohammed estis la unua Askia-imperiestro kaj tre grandigis la Imperion Songhai. Kiel pia islamano, li sentis sin deviga fari sian pilgrimadon al Mekao, el kiu li revenis en 1495. Li kunportis reen la materialojn por fari sian tombon; ĉio el la adobo kaj ligno venis de Mekao. La karavano laŭdire konsistis el "miloj da kameloj". Ĝi estis strukturita kiel domo, kun pluraj ĉambroj kaj trairejoj kaj estis sigelita, kiam Askia Mohammed mortis.

Askia Mohammed estas la sola persono, kiun oni entombigis en la tombon, sed pluraj aliaj Askia-j estas entombigitaj en la korto.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Malio
Kategorio:Konstruaĵoj en Malio
Askia
Vuillafans

''''* estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Doubs*, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de  en la komunumo vivis . Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Besançon* (france *arrondissement de Besançon*), la okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono **. 

Ĝi situas ĉe la rivero *Loue''.

## Geografio 
La areo de Vuillafans estas 6,1 km², la popoldenso 109,5 loĝantoj/km².

Koordinatoj: 

## Naskiĝis en Vuillafans 
* Balthasar Gérard (±1557-1584), murdinto de Vilhelmo la Silentulo en 1584. La strato en kiu li naskiĝis hodiaŭ nomiĝas Rue Gérard.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Doubs
Ĝanameĝaja

**Ĝanameĝaja** (sanskrito : जनमेजय ) estis kurua reĝo. Li estis filo de Parikŝito kaj Madravati. Janamejaĝo estis la nepo de Abimanjo kaj la pranepo de Arĵuno, la kuraĝa soldato kaj heroo Mahabarato. Li surtroniĝis post la morto de sia patro. Lia graveco venas kiel aŭskultanto de la unua rakonto de la Mahabarato, rakontita de Vaiŝampajano, lernanto de Vjaso. Li havis ses fratojn.eta|300ra|Janamejaĝo kaj ties frato

Kategorio:Mahabarato
Kategorio:Mitaj reĝoj
Reĝa tero (Transilvanio)

eta|320ra|Mezepoka Transilvanio:
La **reĝa tero** ( *fundus regius*,  *Königsboden*,  *Királyföld*,  *pământul crăiesc* aŭ *pământul sașilor*) historie estis unu el tri jurisdikciaj partoj de Transilvanio. Ĝi estis kreita per la Andrea Privilegio, dekretita en 1224 de Andreo la 2-a, laŭ kiu la transilvaniaj saksoj estis rektaj subuloj de la hungara reĝo kaj liberaj de servuteco.

En 1224 la privilegio validis nur por la "sep seĝoj" ĉirkaŭ Hermannstadt, inter Broos kaj Draas. Poste aldoniĝis pliaj teritorioj: en 1315 la "du seĝoj" de Mediaș kaj Schelk, en 1366 Bistrița kaj en 1422 la barca lando.

Per la aŭstra-hungara interkonsento de 1867 la Rreĝa tero perdis sian specialan statuson.

Kategorio:Historio de Transilvanio
Komisario Palmun erehdys

**Komisario Palmun erehdys** (svede *Mysteriet Rygseck*, esperante *La eraro de Komisaro Palmu*) estas kinfilmo farita en 1960. La reĝisoro estis Matti Kassila. Ĝi baziĝas sur la samnoma novelo de Mika Waltari.

## Aktoroj 
## Eksteraj ligiloj 
* Komisario Palmun erehdys en la Interreta filma datumbazo

Kategorio:Finnlandaj filmoj
Palmu, Komisario
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1960
Kategorio:Krimaj filmoj
Kategorio:Trileraj filmoj
Viduro

**Viduro** (*Vidura* (sanskrito : विदुर) estis la duonfrato de Dritaraŝtro kaj de Panduo en la hinda epopeo Mahabarato.

Li estis altesitmata konsilisto de la Pandavoj. Li rezignis sian postenon kiel ministro kiel protesto al la milito de Kurukŝetro.

Kategorio:Mahabarato
Arbaro Najmiŝo

La **arbaro Najmiŝo**, estas antikva arbaro menciita en la "Mahabarato" kaj la puranoj. Ĝi troviĝas ĉe la riverbordo de la rivero Gomtio en Utar-Pradeŝo, Barato, inter la regno Panĉalo kaj la regno Kosalo.

## En la "Mahabarato" 
La tuta rakonto de la "Mahabarato" okazas en la arbaro Najmiŝo dum kunveno de sesdek mil saĝuloj kondukita de la saĝulo Saŭnako, kiu organizis oferon al la gedioj por peti mondan pacon. Ĉe tiu ĉi kunveno Ugrasravo Saŭtio rakontas la tutan "Mahabaraton", la rakonton de la grandaj reĝoj de la Barata dinastio, al Saŭnako. La kerna parto de ĉi tiu rakonto estas la rakonto de la Kaŭravoj kaj la Pandavoj, kaj de ilia batalo en Kurukŝetro, konata kiel la Kurukŝetra milito.

## Ankaŭ vidu 
* Templo Najmiŝaranjo, kiu troviĝas en la loko kie supoze estis la arbaro.

## Referencoj 
Kategorio:Hinduismo
Kategorio:Arbaroj
Kategorio:Sanktaj lokoj de hinduismo
Kategorio:Mahabarato
Kaboverda kreolo

La **Kaboverda kreolo**, **Kabverda kreolo** aŭ **Kaboverda lingvo** estas kreolo venanta el Kaboverdo. Ĝi estas bazita sur portugala vortaro kaj estas la denaska lingvo de preskaŭ ĉiuj Kaboverdanoj.

Kategorio:Lingvoj de Kabo-Verdo
Kategorio:Kreolaj lingvoj
Ses paisoj

**Ses paisoj** (kompleta nomo en kataluna '''', „Talajota vilaĝo de Ses Paises“) estas grava arkeologa ejo de elfosadoj de la Talajot-kulturo sur la hispana insulo Majorko. Ĝi situas sude de la urbo Artà en la nordoriento de la insulo. La preciza aĝo ne estas konata. Oni kredas, ke ĝi estis loĝata inter ĉ. 1000&nbsp; ĝis 100 a.K..

## Loko 
eta|maldekstra|Situo ĉe Artà

Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Hispanio
Kategorio:Bronzepoko
Kategorio:Majorko
Oscar Straus

**Oscar Nathan STRAUS**  (naskiĝis la , mortis la ) estis viena komponisto de operetoj kaj filmomuziko, inter aliaj ĝenroj. Hodiaŭ li estas plej vaste konata pro siaj verkoj *Ein Walzertraum* ("Valsosonĝo") kaj *Der tapfere Soldat* ("La ĉokolada soldato"), kvankam li ankaŭ komponis pli ol 500 ĉambromuzikajn komponaĵojn, orkestrajn verkojn, kaj ĥorverkonj.

Komence lian nomon oni literumis "Strauss", sed li baldaŭ ŝanĝis ĝin al "Straus", por ke la publiko ne kredu, ke li estas ano de la fama muzikema familio de Johann Strauss.

Straus studis muzikon en Berlino sub Max Bruch, kaj iĝis dirigento ĉe la Überbretti kabaredo. Poste li reiris en Vienon kaj komencis verki operetojn, post nelonge iĝante grava konkurencanto al Franz Lehar. Dum la nazia okupado de Aŭstrujo Straus forkuris Parizon, kaj post tio al Holivudo.

Post la dua mondmilito li revenis al Eŭropo. Li enloĝiĝis en Bad Ischl, kie li mortis en 1954.

## Eksteraj ligiloj 
*  Listo de verkoj fare de Oscar Straus
*  Libere alirebla muziko de Straus ĉe IMSLP

Kategorio:Aŭstraj komponistoj
Kategorio:Vienanoj
4657 Lopez

'*4657 *Lopez''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 22-an de septembro 1979 de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la hispanan astronomon Álvaro López-García, profesoron pri astronomio en la observatorio de la Universitato de Valencio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
Unuiĝa leĝo

La esprimoj **Unuiĝa leĝo**, **Akto de Unio** aŭ **Kontrakto de Unuiĝo** povas havi la sekvajn signifojn:

## Kontraktoj inter ŝtatoj 
* Laws in Wales Acts 1535–1542 (Kimrujo kaj Anglio kunligiĝis)
* Act of Union 1707 (Skotlando aliĝis al Reĝlando de Granda Britio)
* Acts of Union 1800 (Irlando kaj Anglujo kunligiĝas)
Kastelo de Almonacid

eta|Almonacid de Toledo kaj fone la kastelo
La **kastelo de Almonacid** estas kastelo situanta en la municipo de Almonacid de Toledo, en la provinco de Toledo (Kastilio-Manĉo, Hispanio).

## Situo 
La kastelo de Almonacid troviĝas en la municipo de Almonacid de Toledo, provinco de Toledo, je 20&nbsp;km de la regiona kaj provinca ĉefurbo, Toledo, laŭ la aŭtoŝoseo nome *Autovía de los Viñedos*. Ĝi staras sur monteto kiu videblas el dekoj da kilometroj, ekde kie oni observas antikvan vojon al La Manĉo ekde ties strategia situo.

## Historio 
La unua referenco dokumenta pri tiu kastelo datas el la jaro 848 kaj estas de islama deveno, kiam ĝi utilis kiel strategia gvatejo super antikva vojo al La Manĉo.

En la 11-a jarcento ĝi iĝis posedo de Alfonso la 6-a de Leono kaj Kastilio kiel parto de la doto de sia edzino Zaida filino de la reĝo araba. Poste ĝi estis donata de Alfonso la 6-a al la Katedralo de Toledo, kaj estis reformata en la 14-a jarcento laŭ mendo de la arkiepiskopo de Toledo nome don Pedro Tenorio. Ĝi estis tiam uzata kiel prizono por don Alfonso Enríquez, infanto kaj grafo de Gijón kaj Noreña kaj filo bastarda de Henriko la 2-a, malliberigita laŭ ordono de sia frato Johano la 1-a.

En la 18-a jarcento ĝi iĝis parto de la posedoj de la grafoj de Mora kaj en 1809 iĝis rifuĝo por la trupoj de la generalo Venegas en la lukto kontraŭ la francoj en la Batalo de Almonacid, kvankam malsukcese, ĉar fine la kastelo estis konkerita de la franca armeo.

## Literaturo 
* Castillosnet.org - Kastelo de Almonacid 

Almonacid
Tinariwen

eta|260ra
**Tinariwen** estas tuarega muzika bando, fondita en  en rifuĝeja tendaro. Ĝia nomo en la tamaŝeka lingvo signifas en Eo: dezertoj. Ili miksas la dezertan popolan muzikon kun roko, bluso, popo (dezerta bluso).

La gvidanto de la bando estas *Ibrahim Ag Alhabib*, kies stilon influis interalie Jimi Hendrix, Led Zeppelin, Carlos Santana, Bob Marley kaj Elvis Presley.

Ili komence ludis dum geedziĝaj, aliaj sociaj festoj, poste fuĝis kaj ludis en libiaj militistaj kampoj, ili eĉ batalis kontraŭ la subpremo de la tuaregoj. Ekde mezo de la 1990aj jaroj, ili okupiĝas plene je muziko, sed la politiko trafiltras la kantotekstojn.

Ili ludas per tradiciaj instrumentoj, sed ankaŭ per elektraj gitaroj kaj eltra baso. La tekstoj estas en la tamaŝeka kaj franca lingvoj. Dum koncerto, la muzikistoj portas tradician tuaregajn vestaĵojn.

La bando sukcese turneas en Eŭropo kaj Usono kaj ofte ludas en mondaj muzikaj festivaloj.

## Diskografio 
* *The Radio Tisdas Sessions*: 2002
* *Amassakoul:* 2004
* *Aman Iman:* 2007
* *Imidiwan:* 2009
* *Tassili:* 2011
* *Emmaar:* 2014
* *Live in Paris:* 2015
* *Elwan:* 2017
* *Amadjar:* 2019 
* *Kel Tinariwen:* 2022 
* *Amatssou:* 2023 
* *Idrache (Traces Of The Past):* 2024 

## Eksteraj ligiloj 
* hejma paĝo de la bando

Kategorio:Maliaj muzikaj grupoj
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1979
Batalo de Almonacid

En la Milito de Sendependigo, Almonacid de Toledo iĝis fama pro la batalo, en kiu la Marŝalo Sebastiani, plifortigita pro la alveno de la reĝo Jozefo la 1-a, sukcesis forpeli la hispanajn trupojn al la rivero Gvadiano. En la batalo mortiĝis ĉirkaŭ 4.000 hispanoj kaj 2.000 francoj. En la Triumfa Arko de Parizo aperas la nomo de Almonacid kiel memoro de tiu franca venko.

Ĝi okazis la 11an de aŭgusto de 1809.

Kontraŭstaris la *Grande Armée* franca de ĉirkaŭ 14.000 soldatoj sub la estrado de la Marŝalo Sebastiani al armeo hispana de ĉirkaŭ 22.000 soldatoj, 3.000 ĉevaloj kaj 29 kanonoj sub la estrado de la generalo Venegas.

## Preparado 
## Antaŭmovoj 
## Unuaj atakoj 
## La batalo 
## Fino de la batalo 
## Vidu ankaŭ 
* Milito de Hispana Sendependiĝo.
* Napoleonaj Militoj.
* Kastelo de Almonacid.

## Eksteraj ligiloj 
* Batalo de Almonacid 

Almonacid
Kategorio:Milito de Hispana Sendependiĝo
Almonacid
Kategorio:Unua Franca Imperio
Tuarega lingvaro

**Tuarega lingvaro** estas lingvoj (lingvofamilio) de la tuaregoj, el kiuj la plej granda estas la **tamaŝeka lingvo**. Laŭ alia koncepto, la tuarega lingvo estas dividebla al dialektoj , el kiuj estas unu la tamaŝeka lingvo.

Ĝi estas parolata en suda Alĝerio, en Nigero, Malio kaj en Maŭritanio. La lingvaro havas parolantaron de ĉ. unu miliono kaj estas skribata en la malnova Tifinagh-skribo. Oni provis latinigi la skribon komence de la 20-a jarcento, sed tio fiaskis, sed en la scienco estas kutima. La standardigo de la ortografio okazis en 1966. La lingvokodo por la tuareg estas ISO 639-3 *tmh* kaj entenas kvar unuopajn lingvojn aŭ dialektojn.

## Divido 
La tuarega lingv(ar)o estas dividata je sekvaj lingvoj/dialektoj:
* norda tuarega
** Tamahaq/Tahaggart (*Tămahăqq*/*Tăhăggart*, Alĝerio, Libio, Nigero, 62.000)
* suda tuarega
** tamaŝeka (*Tămášăqq*, Malio, Burkina Faso, 280.000)
** tamaŝeka/Tayart (*Tămážăqq*/*Tayărt*, Nigero, 250.000)
** tamaŝeka/Tawallammat (*Tawəlləmmətt*, Nigero, 640.000)

## Ĝenerale
La tuaregaj lingvoj apartenas al la berbera lingvaro en la Afrikazia lingvaro. Fonologie, la tuaregaj lingvoj diferencas de la berberaj lingvoj je ekzisto de sep vokalaj fonemoj a, i, u, e, o, ə, ă (ä/æ).

Kategorio:Lingvoj de Alĝerio
Kategorio:Lingvoj de Niĝero
Kategorio:Lingvoj de Maŭritanio
Kategorio:Lingvoj de Malio
Kategorio:Berbera lingvaro
Lingvaro
Sundhagen

**Sundhagen**  estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Antaŭpomerio-Rügen de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio. Fine de  la komunumo havis  loĝantojn.

## Eksteraj ligiloj 
*  de la komunumaro ()

eta|maldekstra|vilaĝa preĝejo en la komunumoparto Reinkenhagen
Sundhagen konsistas el la komunumopartoj ''Ahrendsee, Groß-Behnkenhagen, Hildebrandshagen, Klein-Behnkenhagen, Behnkendorf, Groß-Miltzow, Middelhagen, Neuhof, Niederhof, Schönhof, Wüstenfelde, Brandshagen, Horst, Jager, Gerdeswalde, Segebadenhau, Wendorf, Tremt, Jeeser, Kirchdorf, Reinkenhagen, Mannhagen, Engelswacht, Hankenhagen, Klein Miltzow, Miltzow, Oberhinrichshagen, Falkenhagen, Dömitzow, Stahlbrode, Reinberg, Bremerhagen und Wilmshagen.

## Historio 
la komunumoparto Bremerhagen en 1323 unuafoje menciiĝis dokumente.

La komunumo Sundhagen ekestias la 7-an de junio 2009 per kunligo de la antaŭe sendependaj administraj komunumoj Behnkendorf, Brandshagen, Horst, Kirchdorf, Miltzow, Reinberg kaj Wilmshagen. La nomo aludas al la sundo "Strelasund".

Kategorio:Distrikto Antaŭpomerio-Rügen
Kategorio:Urboj de Meklenburgo-Antaŭpomerio
Teatrejo Garibaldi (Mazara del Vallo)

**Teatrejo Garibaldi** estas teatrejo de Mazara del Vallo.

## Historio 
Post la sicilia revolucio de 1848, kaj la sekva povpaso de Burbonoj al urba komitato, oni decidis aĉeti konstruaĵon en emfiteŭzo, kontraŭ 36 dukatoj por jaro, kaj nomumi komisionon por doni al la urbo novan teatrejon. Oni taskis la kanonikon Gaspare Viviani pri projekti strukturon simila al Teatrejo Garibaldi de Trapani, kaj en tri monatoj ĝi konstruiĝis, kun elspezo de 2.355 dukatoj, kiuj estis asignitaj, de la episkopo Scalabrini, por rekonstrui la havenon.

La teatrejo inaŭguriĝis la 12-a de januaro 1849, kun nomo *Popola Teatrejo*.

Ekde la jaro 2011 la teatrejo rekomenciis gastigi spektaklojn.

## Arkitekturo 
La konstruaĵo konsistas el huffera ĉambro, kun eta enirejo kiu ebligas eniri du ŝtuparoj, kiuj kondukas al du loĝioj kaj al galerio.

Sen eksteraj dekoracioj, ĝi estas riĉa en pentraĵoj tipaj de la sicila folkloro, kiuj similas al pentraĵoj kiuj ornamas sicilaj ĉaretoj.

## Notoj 
Kategorio:Arkitekturaĵoj en Mazara del Vallo
Wald BE

**Wald** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Seftigen kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Berno-Mezlando en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 1175 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Wald situas en monteta regiono de la Svisa Mezlando proksimume 8 kilometrojn sudsudoriente de la centro de la federacia urbo Berno, okcidente de la valo de la rivero Gürbe proksimume 300 metrojn super la valfundo. La komunumo konsistas el la du frakcioj Englisberg kaj Zimmerwald, al kiuj siavice apartenas pluraj vilaĝetoj. Al Englisberg apartenas Kühlewil kaj Unterer Wald. Al Zimmerwald apartenas Bei der Kirche, Bumishus, Egg, Niederhäusern, Oberer Wald, Obermuhlern, Waldhof, Willishalten kaj Winzenried. Krome al la komunumo apartenas multnombraj biengrupoj kaj izolitaj bieno.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 13,28 km², de kiuj 19,2% estas kovritaj de arbaro, 74,5% servas por agrikulturo kaj 6,3% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Wald limas en nordo al Kehrsatz, en oriento al Belp, en sudoriento al Toffen, en sudo al Niedermuhlern, en sudokcidento al Oberbalm, kaj en nordokcidento al Köniz.

## Trafiko 
Wald situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra la komunumo pasas la flanka konekta vojo n-ro 1221 de Kehrsatz al Niedermuhlern.

## Historio 
En Zimmerwald okazis dum la unua mondmilito la fama konferenco

pri paco kun partopreno de socialistoj: Grimm el svislando la organizinto ,

Radek , La deklaro por cheso de milito kaj renverso de burghaj registaroj de V.I. Lenin estis konsiderabla fonda dokumento de rusia bolŝevista revolucio de jaro 1918- ĝi poste ŝanĝis la tutan mondon.

La aktuala komunumo Wald estis fondita en la jaro 2004 per kunigo de la ĝis tiam aŭtonomaj komunumoj Englisberg kaj Zimmerwald. La unua dokumenta mencio de Englisberg datiĝas el la jaro 1166 kiel *Endlisperc*.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj signifoj de Wald

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Wald
Maono

[eta|300px|Vido de Maono [flugo|fluge.]]
**Maono** ( *Mahón* ;  kaj oficiale *Maó*) estas urbo situanta en Minorko (Balearoj, Hispanio). Ĝi havas areon de 117,20 km2. En 2007, la urbo enhavis 28 284 loĝantojn en loĝdenseco de 241,33 loĝantoj/km2. Laŭ kelkaj uloj, la nomo de la majonezo (*mahonesa* aŭ *mayonesa* en hispana lingvo) venas el ĉi tiu urbo.

## Vidu ankaŭ 
* Ciutadella

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Maono

Kategorio:Municipoj de Balearoj
Bryn Mawr-Skyway (Vaŝingtonio)

eta|Situo de Bryn Mawr-Skyway en Kantono King**Bryn Mawr-Skyway** (elp. *brinMAR-SKAJŭej*) estas censa loko (CDP) en Kantono King, Vaŝingtonio, Usono. Ĝi situas ĉe la suda ekstremaĵo de Lago Vaŝingtona, inter la kvartalo Rainier Beach en sudorienta Seatlo, la najbaraĵeto Lakeridge, la nordorienta limo de Tukwila, kaj la kvartalo Earlington en Rentono. En 2010 la Usona censo raportis, ke 15 645 homoj loĝas en la censa loko. Tio estas 11,9%-e pli multaj ol en 2000.

## Nomo(j) 
"Bryn Mawr" estas kimra nomo, signifanta en tiu lingvo grandan monteton. Ĝi estas ankaŭ la nomo de konata porvirina kolegio en Pensilvanio. La nomo "Skyway" signifas (kaj estas kelkfoje esperantigita kiel) "Ĉielvojo"; eble ĝi nur aludas la altecon de la monteto, kiun ĝi kronas, aŭ eble ĝi venas de la proksimaj flughavenoj en Seatlo kaj Renton, kaj la aviadilfabrikoj de Boeing, de kiuj aviadiloj tre ofte flugas apud la kvartalo. Bryn Mawr-Skyway enhavas ankaŭ aliajn najbarejojn, nome Campbell Hill, Hilltop, Skycrest, kaj Panorama View. Apude situas Lakeridge kaj Earlington. Ĉiuj ĉi tiuj lokoj kune ofte nomiĝas West Hill; la komerca asocio kaj la najbareja asocio uzas tiun nomon.

## Geografio 
La koordinatoj de Bryn Mawr-Skyway estas 47°29′40″N 122°14′12″W. La censa loko kovras areon de 8,7&nbsp;km², el kio iomete pli ol 0,4&nbsp;km² estas akva surfaco.

## Ekonomio 
Tri el la plej gravaj stratoj inter Seattle kaj Renton trairas la kvartalon: Rainier Avenue S laŭ la lagobordo, Renton Avenue S trans la altaĵo, kaj Martin Luther King Way S (ŝoseo SR-900). La ĉefaj komercaj centroj situas laŭ Renton Avenue S. Unu centro havas interalie du malgrandajn vetludejojn, kaj la alia havas la publikan bibliotekon, poŝtoficejon, policejon, ktp.

## Demografio 
En 2000 Bryn Mawr-Skyway estis la sola CDP en la Aglomeraĵo Seattle, kie neblankuloj konsistigis la plimulton el la loĝantaro, kaj havas la pli altan procentaĵon da nigruloj ol iu alia CDP en tuta nordokcidenta Usono (pli ol kvarono); ankaŭ la filipin-devena loĝantaro estas aparte multa.

## Esperanto en Bryn Mawr-Skyway 
eta|
Unu el la plej grandaj Esperanto-bibliotekoj en Usono, Biblioteko Culbert, situas en Skyway, ĉe la hejmo de Ros' Haruo, kaj 16-lingva pacfosto staras en ties antaŭkorto, provizore dediĉite tie fare de Seatla Esperanto-Societo en 2010.

## Citaĵoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Eksoficiala komunuma retejo de West Hill
* Retejo de Skyway Solutions (kvartala organizaĵo) 

Kategorio:Kantono King (Vaŝingtonio)
4683 Veratar

'*4683 *Veratar'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo estis komponita en honoro de *Vera Petrovna Taraŝĉuk* (cirile: *Вера Петровна Таращук''), astrofizikistino de la observatorio de la Kijiva Universitato.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1976
Niederhäusern

**Niederhäusern** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
* **Niederhäusern (Visperterminen)** estas vilaĝo de la komunumo Visperterminen de la Distrikto Vispo en Kantono Valezo en Svislando.
* **Niederhäusern (Wald)** estas vilaĝo de la komunumo Wald de la administra distrikto Berno-Mezlando en Kantono Berno en Svislando.
Nacia Ligo por Demokratio

La **Nacia Ligo por la Demokratio** (**NLD**) estas mjanmara politika partio fondira la 27-an de septembro 1988 kaj gvidata de Aung San Suu Kyi kiu estas la Ĝenerala Sekretario. En la parlamentaj elektoj de 1990 la partio gajnis 392 el la 492 sidiloj, sed la militista junto konata kiel Ŝtat-konsilio por Paco kaj Disvolviĝo ne permesis la formadon de nova registaro. Siavice, la armeo arestis la elektitajn politikistojn de la partio kaj disigis ĝin. De tiam, la restantaj partianoj de la Ligo daŭrigis la bataladon kaŝe kaj kreante koalician registaron en ekzilo sub la nomo Registaro de Nacia Koalicio de Mjanmara Unuiĝo.

Kategorio:Socialismaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj de Birmo
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1988
Leevi Kuuranne

eta|Tombo de Leevi Kuuranne
**Levi Kuuranne** (2-an de februaro, 1915 en Tampere - 19-an de julio 1965, Helsinki) estis finna aktoro. Li ludis en la filmo Komisario Palmun erehdys, kiel "Butler" Veijonen. Li mortis kiam li aĝis 50 jarojn, en Helsinki, kaj estis edziĝinta kun Raili Kuuranteen.

## Eksteraj ligiloj 
* Leevi Kuuranne en IMDB

Kategorio:Finnaj aktoroj
Decretum Gratiani

La **Dekreto de Graciano** (en latina *Decretum Gratiani* aŭ *Concordia discordantium canonum*, estas verko apartenanta al la kanona juro kiu, kiel indikas ties titolo, klopodas interkonsenti la totalon de la kanonaj regularoj ekzistintaj en la kristana eklezio ekde antaŭaj jarcentoj, multaj el ili kontraŭdiraj inter si. Ties aŭtoro estis la monaĥa juristo Graciano kiu verkis ĝin inter 1140 kaj 1142. Konstituas la unuan parton de la kolekto de ses juraj kanonaj verkoj konata kiel *Corpus Iuris Canonici*.[200px|eta|La *Dekreto de Graciano*, verko de [kanona juro de la monaĥo kaj juristo kaj profesoro de teologio Graciano.]]La Dekreto de Graciano reprezentis gravan atingon por la konsolido jura de la Kristana Eklezio en la Mezepoko. La verko, monumenta laŭ etendo, estas produkto de la agado de kanonisto kaj ne de jura politiko papa, kiu estis kio hegemoniis ĝis tiam.

Kvankam ŝajne la Dekreto ne estis oficiale proklamita (kvankam, laŭ la mezepoka tradicio, estis aprobata de la Papo Eŭgeno la 3-a), atingis grandan disvastigon en la praktiko, pro utileco, kaj pro la aŭtoritato propra de la kolektitaj tekstoj: nome kanonoj de koncilioj kaj ekumenaj kaj lokaj, ĉu eŭropaj, afrikaj aŭ aziaj, el la Biblio, de la Patristiko kaj de kelkaj fontoj romiaj (en ties dua versio). Krome la verko estis komentata ekzemple de la Papo Aleksandro la 3-a.

Kategorio:Mezepoko
Kategorio:Dokumentoj de la Katolika Eklezio
Kategorio:Kanona juro
Vabi-sabio

, 16-a jarcento]]

**Vabi-sabio** aù **Ùabi-sabio** aŭ angle **wabi-sabi** (*wabi* **わび** 'neperfekta beleco' kaj **s**abi **さび** 'beleco en maljuneco') estas japana estetika filozofio, kiu enfokusas la akceptadon de pasemeco. 

Ecoj de vabi-sabi enhavas malsimetrion, malregulecon, simplecon, minimalecon, asketecon, modestecon, familiarecon kaj naturecon.

Vabi-sabi eble plej bone resumeblus kiel "la beleco de la malperfekteco."

## Kintsugi 
Vabi-sabi kontribuis signife al la aprezo de *Kintsugi* *(eo: Kincugio,* jp: 金継ぎ: 'ora konekto'), ankaŭ nomata *Kintsukuroi* (jp: 金繕い: 'ora riparo'), japana arto ripari rompitajn ceramikaĵojn per ora aŭ arĝenta lako. 

Ĉi tiu mondkoncepto, origine budaisma, emfazas la belecon de neperfekteco kaj pasemeco.  Laŭ la japana estetiko, spuroj de uzo kontribuas al la valoro kaj beleco de objekto. Kintsugio emfazas la fendetojn en ceramika objekto, tiel rivelante parton de ĝia historio. 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ
* Kincugi (angle Kintsugi)
* Enso
* Esperantigo de vortoj el japana fonto

Kategorio:Filozofio
Kategorio:Kulturo de Japanio
Kategorio:Japanaj vortoj kaj esprimoj
Viimne reliikvia

**Viimne reliikvia** (esperante: *La lasta relikvo*) estas estona filmo. Ĝi baziĝas sur la romano Vürst Gabriel ehk Pirita kloostri viimsed päevad de Eduard Bornhöhe. La reĝisoro estis Grigori Kromanov.

## Eksteraj ligiloj 
* Viimne reliikvia en IMDB

Kategorio:Estoniaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1969
Kategorio:Agfilmoj
Ito Takeshi

**ITO Takeshi** estas japana esperantisto konata pro lia verkado de hajkoj en Esperanto, kiujn li eldonas per Twitter, Google Plus kaj WordPress.

## Eksteraj ligiloj 
* herba taglibro (la hajkoblogo de ITO Takeshi)

Kategorio:Japanaj esperantistoj
Satjavati

**Satjavati** (sanskrito : सत्यवती , Satyavatī) estis la reĝino de la kurua reĝo Ŝantano de Hastinapuro kaj la praavino de la pandavaj kaj kaŭravaj princoj (ĉefa gravuloj de Mahabarato, unu el la ĉefaj tekstoj en la hinda mitologio). Ŝi ankaŭ estas la patrino de Vjaso, aŭtoro de la epopeo. Ŝia historio aperas en Mahabarato, Harivamso kaj Devi Bagavata Purano.eta|200ra|Ŝantano kaj Satjavati

Kategorio:Mahabarato
Kategorio:Hindua mitologio
Panduo

**Panduo** () estis la reĝo de Hastinapuro kaj filo de Ambaliko kaj Vjaso en la hinda epopeo *Mahabarato*, Li estas pli konata kiel patro de la panduidoj (*pāṇḍava*), kiuj estas nomitaj tiel pro li. Panduo ankaŭ estis edzo de Madrio, filino de la raĝo de Madro, kaj de Kuntio, filino de la reĝo de Kuntibojo.[eta|Panduo kaj lia edzino [Kuntio.]]Kiam li estis ĉasanta en arbaro, li pafis cervojn kiuj koitis, sed poste rimarkis, ke temis pri la saĝulo Kindamo, kiu koitis kun sia edzino. La mortanta saĝulo sorĉis Panduon por ke li mortu kiam ajn li alproksimiĝus kiun ajn el siaj edzinoj por amori. Pro pento, li forlasis sian tronon kaj iris en la arbaron vivi kiel asketo kun siaj edzinoj.

## Etimologio 
La nomo *pāṇḍu* signifas *flaveta* aŭ *pala*.

## Referencoj 
Kategorio:Mahabarato
Kategorio:Mitaj reĝoj
4686 Maisica

'*4686 *Maisica '''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 22-an de septembro 1979 de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Maria Luisa Garcia Grima*, afabla kaj gastigema hispana virino, fondintino kaj konservatistino de hejma muzeo. *"Maisica"* estas karesa formo de *"Maria Luisa"''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
Róbert Koltai

**Róbert Koltai,** hungare **Koltai Róbert** estas hungara aktoro kaj reĝisoro. Lia pli juna fratino estis Judit Koltai.

Róbert Koltai naskiĝis la 16-an de decembro 1943 en Budapeŝto.

## Biografio 
Róbert Koltai finis la Altlernejon pri Teatro kaj Filmo en 1968, en 1971 li edziĝis. Li komencis sian karieron en Teatro Csiky Gergely (Kaposvár), baldaŭe li aktoradis en Teatro Petőfi (Veszprém), Nacia Teatro (Pécs) kaj en Nacia Teatro (Budapeŝto), tamen li havis furorajn sukcesojn en filmoj. Lia edzino estas aktorino Judit Pogány. Li ricevis diversajn premiojn ekde 1976.

## Roloj (elekto) 
* 84 filmoj (ankaŭ televiziaj) inter 1967-2009, ekzemple *Ezek a fiatalok* (Jen la gejunuloj), 1967; Lumaj ventoj 1968, *A Kenguru* (La kanguruo), 1975; ***Indul a bakterház*** (Startas la relvoja gardistejo), 1980; **Ni neniam mortos!**, 1993; **Zimmer Feri**, *Hyppolit*, 1999
* diversaj teatraĵoj
* 10 reĝisoradoj inter 1982-2007, la debuta estis *"Ni neniam mortos!"*

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj