open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Latinamerika literaturo

En Latinameriko, la du plej gravaj lingvoj laŭ nombro da parolantoj estas la portugala kaj la hispana. Krom ĉi du, ekzistas diversaj aliaj precipe de indiĝenaj popoloj, sed ankaŭ oni verkas tie en la franca, angla, papiamento.

Tiel la du plej gravaj branĉoj estas la jenaj:
* Portugallingva literaturo (precipe el Brazilo)
* Hispanlingva literaturo (el la tuta Latinameriko krom Brazilo) 

Magia realismo estas latinamerika literatura movado ĉefe manisfestiĝinta per la genro rakontado (kiu inkluzivas romanojn kaj novelojn, kaj do prozon). Kiel stilo (kaj etoso) magia realismo estas frato aŭ "kvazaŭĝemelo" de la tielnomata miriga realismo. Kompreneble, ankaŭ troviĝas poetoj en la magia realismo, sed ĝi ĉefe manifestiĝas en rakontado. La plej konata reprezentanto de la magia realismo estas Gabriel García Márquez; tiu de la miriga realismo estas Alejo Carpentier. 

## Verkistoj
* Listo de latinamerikaj verkistoj

Latinamerika literaturo
Kategorio:Hispanlingva literaturo
Kategorio:Portugallingva literaturo
Kirasita transportilo

[eta|200px|Usona kirasita transportilo [M2 Bradley.]]
[eta|200px|[Pindad Panser Indonesia - ANOA 6X6 APS UN]]
[eta|200px|APC [Indonesia Pindad Panser - ANOA 6X6 APS]]
**Kirasita transportilo** ("**KT**") estas kirasita veturilo, kies unua celo estas transporto de infanterio (kaj nome rekte en batalzono), eventuale poste ankaŭ batalo kontraŭ infanterio kaj leĝere kirasitaj celoj de malamiko. Okaze de modernaj KT eĉ batalo kontraŭ kirasita tekniko de la malamiko helpe de AT (kontraŭtankaj) raketoj aŭ AA raketoj (tero-aero).

La evoluo de KT koneksas kun la dua mondmilito, Wehrmacht kaj ties strategio de Blitzkrieg - *fulma milito*. Dume kirasitaj kojnoj de tankaj taĉmentoj devas trabati la fronton per decidaj batoj, la infanterio devas esti moviĝema, por ke ĝi konkeru la konkerindajn lokojn. Same tiel ankaŭ por ilia pli bona ŝirmo estas ideala transporto per KT. Plie, ferdekaj armiloj - unue mitraloj kaj kanonoj inkluzive de pli altaj kalibroj, pli poste ankaŭ raketĵetiloj - estas alte efikaj iloj de la batalo kontraŭ taĉmentoj de kontraŭulo.

La kirasita transportilo de hodiaŭa tempo estas meze blendita, plurrada aŭ raŭpa veturilo kun diversa ekipaĵaro - aŭ jam batala, komandanta, radiokomunika aŭ kontraŭkemia ks. Ĝi devas rezisti al pafado de mitraloj kaj maksimume ŝirmi la homskipon antaŭ efikoj de AT raketoj kaj AP (kontraŭblendaj) pafaĵoj de la kontraŭulo, kvankam rilate al ties difino kaj ankaŭ trafikaj pretendoj ne eblas uzi pli fortan blendon aŭ specialajn teknologiojn. Pafigiloj de la armiloj de KT estas kutime telepriregataj por pli bona ŝirmo de la homekipo, sole la raketoj estas necese ŝargi permane.

KT estas malmultekosta, efika kaj povuma armilo, kiu en la modernaj militaferoj antaŭ longe superis la pezajn kaj multekostajn tankojn.


Kategorio:Batalveturiloj
Subingen

**Subingen** estas komunumo en la distrikto Wasseramt en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis  loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Subingen situas 6 kilometrojn sudoriente de la kantona ĉefurbo Soloturno sur la flosebenaĵo de la riveroj Ösch kaj Emme. La rivero Ösch kaj diversaj flankaj kanaloj de ĝi trafluas la komunumon. La komunumo konsistas el la vilaĝo Subingen kaj la kvartaloj Öschmatt, Neumatt, Geracher, Mettlismatt, Rufel, Affolteracher, Hinteracher kaj Bürmatt, kaj diversaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 6,25km², de kiuj 29,9% estas kovritaj de arbaro, 48,2% servas por agrikulturo kaj 20,5% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Subingen limas en nordo al Deitingen, en oriento al Wangenried (Kantono Berno), Inkwil (Kantono Berno), Bolken kaj Etziken, en sudo al Hüniken, Horriwil kaj Oekingen, kaj en okcidento al Derendingen.

## Trafiko 
Kvankam tra Subingen pasas la linio de *Fervojo 2000* de la Svisaj Federaciaj Fervojoj, en la iama stacidomo de Subingen ne haltas personaj trajnoj hodiaŭ. La konekto al la reto de la publika trafiko okazas per la buslinio de Herzogenbuchsee al Soloturno.

En distanco de 3 km de la vilaĝo-centro ekzistas aliro al la svisa aŭtovojo A1 de Berno al Zuriko, kiu formas la okcidentan limon de la komunumo. Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo nr- 269 de Oberönz al Derendingen, kiu kruciĝas en la vilaĝocentro kun la vojo de Deitingen al Kriegstetten.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Subingen datiĝas el la jaro 1270 jam sub la hodiaŭ nomo.

En la arbaro de Subingen en loko nomita *Heidenmoos* estis trovitaj 20 tombejoj el la frua ferepoko. Ankaŭ restaĵoj el romia epoko estis trovitaj sur la teritorio de la komunumo.

Ĝis la komenco de la 19-a jarcento Subingen estis trankvila vilaĝeto, kiu ĉefe vivis de agrikulturo. En la jaro 1833 por Subingen komenciĝis al industriiĝo per la konstruo de pastaĵofabriko, kiu post forbruliĝo de la fabriko en la jaro 1923 estis denove fermita. Hodiaŭ inter aliaj ŝtalentrepreno Von Roll AG kaj la maŝinfabriko Georg Fischer AG havas fabrikojn en Subingen.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Subingen
Web of Science

**Web of Science** (angle; = teksaĵo de scienco) estas reta servo ofertata de Thomson Reuters. Ĝi donas aliron al sep datumbankoj pri scienca esploro. Ili listigas la artikolojn de preskaŭ 10.000 revuoj pri sciencaj kaj teknikaj temoj kaj pli ol 100.000 eldonaĵojn de sciencaj konferencoj en libra aŭ revua formo.

La datenbankoj alireblaj tra *Web of Science* estas:
* Science Citation Index (SCI), pri naturaj kaj strukturaj sciencoj
* Social Sciences Citation Index (SSCI), pri sociaj sciencoj
* Arts and Humanities Citation Index (A&HCI), pri homsciencoj
* Index Chemicus, pri kemio
* Current Chemical Reactions, pri kemiaj reagoj
* Conference Proceedings Citation Index: Science, pri konferencoj natur- kaj struktur-sciencaj
* Conference Proceedings Citation Index: Social Sciences and Humanities, pri konferencoj soci- kaj hom-sciencaj

La ĉi-supraj cit-indeksoj enhavas referencojn inter sciencaj artikoloj. Tiel eblas, elirante de certa artikolo, trovi pli novajn samtemajn publikaĵojn; la referencoj en la artikolo ja povas indiki nur pli malnovajn.

La aliro al *Web of Science* eblas laŭ licencoj pagendaj de institucioj, ekzemple universitatoj aŭ esplor-centroj de grandaj firmaoj.

## Vidu ankaŭ 
* NASA Ekzoplaneda Arkivo

## Eksteraj ligiloj 
* La datenbanko 
* Retejo de *Web of Science* 
* Retejo de *Web of Knowledge*

Kategorio:Interretaj firmaoj
Kategorio:Interretaj serĉiloj
Kategorio:Scienca esploro
Kategorio:Interretaj datumbazoj
Kategorio:Sciencaj datumbazoj
Kategorio:Kemiaj datumbazoj
Kuba centimetro

**Kuba centimetro** (simbolo **cm3**) estas mezurunuo de volumeno, derivita de la SI-a unuo kubmetro. Ĝi estas volumeno de kubo 1×1×1 cm. Unu kuba centimetro estas 1/1000000 de kubmetro aŭ 1/1000 de litro. Tiel, kuba centimetro estas la samo kiel mililitro, 1&nbsp;cm3 ≡ 1 ml. La maso de unu kuba centimetro de akvo je  (la temperaturo je kiu ĝi atingas sian maksimuman densecon) estas preskaŭ egala al 1 gramo.

En anglo-lingvaj landoj la mallongigo **cc** por kuba centimetro estas larĝe uzata, sed estas evitinda. En Eŭropo mallongigo **ccm** por kuba centimetro estas uzata.

En multaj sciencaj kampoj, la uzo de kubaj centimetroj havas estas anstataŭita per la mililitro. La medicina kaj aŭtomobila kampoj estas du el la kelkaj kampoj en kiij la kuba centimetro estis neniam ĉesita en uzado en la Usono. En Britio mililitro estas uzata en prefere al kuba centimetro en la medicina kampo, sed ne la aŭtomobila. Plejparto de aliaj anglo-parolantaj landoj faras same kiel Britio, sed la uzo de kuba centimetro persistas ĉie.

Estas aktuale movado) en la medicina kampo ĉesi uzon de mallongigo "cc" en receptoj kaj sur medicinaj dokumentoj kiel ĝi povas esti mislegita kiel "00" se estas malbona skribma kvalito, kio povas rezulto en peza, eĉ mortiga, trokvantigo de medikamento. En Usono, konfuzoj rezultantaj de uzo de "cc" je signifo de "ml" estas 12,6% el ĉiuj eraroj pro la medicinaj mallongigoj.

## Referencoj 
Kategorio:Mezurunuoj de volumeno
Trilogio Qatsi

La ***Trilogio Qatsi*** estas filmaro, kiu kombinas talentojn de Godfrey Reggio (reĝisoro), Philip Glass (muzikisto) kaj Ron Fricke (ĉefa fotografisto). Ĝia farado daŭris pli ol 25 jarojn.

## Pri la titoloj 
* *Koyaanisqatsi* (el la Hopia lingvo), substantivo. 1. Freneza vivo. 2. Multemova vivo. 3. Malstabileca vivo. 4. Diseriĝanta vivo. 5. ne vivebla vivmaniero kiu estas protestenda. Ĝia temo estas la teknologio antaŭeniras kontraŭ la naturo.

* *Powaqqatsi* (el « powaqa »: sorĉisto kaj « qatsi »: vivo). La nordamerikaj indianaj Hopioj donis ĉi tiun nomon al estmaniero, ento, vivtenas de la vivgravaj fortoj de aliaj estuloj por favorigi ĝian memekzistadon. Ĝi aludas al la aliaj kulturoj, la kontrasto inter nordlandoj kaj sudlandoj, kaj inter naturo kaj teknologio.

* *Naqoyqatsi* (el la Hopia lingvo), substantivo. 1. Vivo kiu estas fundamentanta sur la mortigo de la proksimulo 2. Milito kiel vivmaniero. 3. (Interpreto) La civilizita perforto.

## Apartaĵoj de la trilogio 
Unu efikeco de tiuj filmoj venas de la fakto ke ili ne uzas parolon; la reĝisoro konfesas ke li eĉ ne volis doni titolon al ili. Tio ne estis ebla pro leĝaj kaŭzoj, do li elektis *kulture neŭtralajn* titolojn, ĉiuj kunmetitajn de du hopilingvaj vortoj. Ili enhavas spektaklajn bildojn, kaj muzikon, kiu intensigas la draman efekton.

## Notoj kaj fontoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Retejo pri la trilogio

Kategorio:Filmaj serioj
Kategorio:Dokumentaj filmoj
Mercedes-Benz

eta|maldekstra|Mercedes 170 S
eta|maldekstra|Mercedes 250 S
eta|maldekstra|Mercedes 300 d 1958

**Mercedes-Benz** [Mercedes Benc] estas germana marko de aŭtomobiloj, busoj, kamionoj kaj motoroj. Ĝi nun estas parto de Daimler AG; antaŭe ĝi estis posedaĵo de Daimler-Benz.

Mercedes-Benz originis el la kreado de la unua aŭtomobilo de Karl Benz en januaro 1886 kaj la samjara konvertado de kaleŝo al aŭto per aldono de benzina motoro, fare de Gottlieb Daimler kaj Wilhelm Maybach. La unua aŭto de marko Mercedes atingis la merkaton en 1901. En 1926 la firmaoj Daimler-Motoren-Gesellschaft (kun la marko Mercedes) kaj Benz & Co. kuniĝis kaj kreis la markon Mercedes-Benz.

En 2016 la marko vendis 2,08 millionoj veturilojn.

## Referencoj 
Kategorio:Stutgarto
Kategorio:Germanaj aŭtomobilfabrikoj
Kategorio:Konstruistoj de Formulo 1
Olga Kurilenko

dekstra|eta|Olga Kurilenko
**Olga Kurilenko** () (Berdjansko, 14-a de novembro 1979), estas ukraina modelino kaj aktorino.

Ŝi malkovriĝis fare de modelskolto kiam ŝi je 15-jaraĝo feriis en Moskvo. Ŝi debutis en la franca filmo ''L' Annulaire*. Ekde la fino de 2008 ŝi estas videbla kiel la Bondulino "Camille" en la 22-a James Bond-filmo *Quantum of Solace''.

## Filmaro 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Olga Kurilenko ĉe Fashion Model Directory

Kategorio:Ukrainaj aktoroj
Kategorio:Ukrainaj fotomodeloj
Kategorio:Umikinoj de James Bond
Kategorio:Naskiĝintoj en Ukrainio
Kategorio:Naskiĝintoj la 14-an de novembro
Konsularo

eta|Aŭtomobila ŝildo de la konsularo
La **konsularo** en certa lando aŭ urbo estas la aro de la tie agantaj konsulaj oficistoj. Ĝi konsistas el la ĝeneralaj konsuloj, konsuloj kaj honoraj konsuloj.

La membroj de la konsularo ne estas aŭtomate membroj de la diplomataro (anaro de ambasadejo, kaj ne nepre havas diplomatan protekton kontraŭ polica agado. La ĝeneralaj konsuloj ja apartenas al la diplomataro.

En multaj landoj la aŭtoj de konsuloj estas markitaj per ovala ŝildo kun la literoj "CC", mallongigo de la franca *Corps Consulaire* (konsula korpuso).

Kategorio:Diplomatio
Moutier

**Moutier** (en la germana lingvo la urbo nomiĝas **Münster**, kiu nomo tamen apenaŭ plu estas uzata ankaŭ por eviti miksiĝon kun aliaj urboj kun la nomo Münster) estis ĝis la 31-a de decembro la ĉefurbo de la samnoma distrikto en Kantono Ĵuraso, Svislando. Kun efiko de la 1-a de januaro 2010 la distrikto Moutier estis integrita al la nova administra distrikto Berna Ĵuraso, al kiu la komunumo nun apartenas. Moutier havis  loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Moutier situas en la Ĵurasa montaro meze inter la urboj Soloturno kaj la ĵurasa ĉefurbo Delemonto en la valo de la rivero Birs.

## Najbaraj komunumoj 
La urbeto limas en nordo al Soulce (Kantono Ĵuraso), Châtillon (Kantono Ĵuraso) kaj Roches, en oriento al Belprahon kaj Eschert, en sudo al Court, kaj en okcidento al Champoz kaj Perrefitte.

## Trafiko 
eta|maldekstra|150px|Rigardo de Moutier al la ravino de Moutier
Moutier estas regiona fervojnodo. La urbeto situas ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Bazelo al Bielo, ĉe la eniro al la 8 kilometrojn longa tunelo sub la *Monto de Grenchen*. De Moutier ankaŭ estas trajnlinioj al Soloturno, al la ĵurasa ĉefurbro Delemonto kaj alia linio al Tavannes, de kie estas konekto al La Chaux-de-Fonds.

Nuntempe ĉirkaŭ Moutier estas konstruata la transĵurasa aŭtoŝoseo A16, kiu iam ligos la urbon Bielo kun Delemonto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Moutier datiĝas el la jaro 1154 per la vortoj *datum Monasterii*.

En la 16-a jarcento la loko havis 342 loĝantojn kaj estis nomita *Prévôtois*. Kelkaj domoj supozeble jam ekzistis antaŭ la fondiĝo de la Monaĥejo Moutier-Grandval proksimume en la jaro 640. Ĝis la jaro 1797 Moutier estis la ĉefloko de la paroĥaro Moutier-Grandval, kiu estis voktejo de la Princepiskopejo Bazelo.

De 1797 ĝis 1813 Moutier apartenis unue al la franca departemento Mont-Terrible kaj poste Haut-Rhin. En la jaro 1815 ĝi fariĝis parto de la Kantono Berno kaj fariĝis svisa.

Ek de 1950 Moutier konsideras sin urbo. Dum la balotoj, kiuj kondukis al la kreado de la nova Kantono Ĵuraso la urbo estis dividita en porberna kaj porĵurasa parto. La porberna partio finfine venkis, kaj Moutier restis berna. Intertempe la porĵurasa loĝantaro gajnis la plimulto, kaj la diskuto pri integro de franclingva berna ĵuraso al Kantono Ĵuraso revigliĝis.

## Vidu ankaŭ 
* Moutier (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejon de la urbo Moutier
* La urbo Moutier en la Historia Leksikono de Svsilando

Kategorio:Urboj de Svislando
Nimnica

**Nimnica** (hungare *Nemőc*) estas vilaĝo kaj kuracbanloko en Slovakio, en Regiono Trenčín, en Distrikto Púchov.

## Situo 
Nimnica situas laŭ akvorezervujo, kiu estas ankaŭ dekstra bordo de Váh (kontraŭe insulo troviĝas), laŭ traira vojo Bytča-Púchov (fervojo estas en la alia riverobordo). La lasta urbo troviĝas 3 km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la pratempoj. La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1408 en formo *"Nywnycze"*. En 1784 en 54 domoj vivis 64 familioj (306 homoj. Jam en la 19-a jarcento menciiĝis fonto kun acidema akvo.  En 1910 loĝis en Nemőc 339 homoj, (317 slovakoj, 6 hungaroj, 8 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Púchov, poste al Ĉeĥoslovakio, fine inter 1939-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1950 oni trovis kuracakvon, en 1959 kuracbanloko konstruiĝis. En 2001 loĝis en Nimnica 619 homoj, (603 slovakoj, po 7 ciganoj kaj ĉeĥoj).

Kategorio:Municipoj en distrikto Púchov
Smrdáky

eta|dekstra|330ra|Smrdáky troviĝas en la plej griza parto
eta|300ra|Preĝejo de Smrdáky
**Smrdáky** [smrdAki], hungare **Büdöskő** [budoŝkO] estas vilaĝo kaj kuracbanloko en Slovakio, en Regiono Trnava, en Distrikto Senica. Ĝis 1898 la oficiala nomo estis *Szmrdák* [smrdAk], poste pro la odoraĉa kuracakvo nomiĝis Büdöskő (=odoraĉa ŝtono).

## Bazaj informoj 
* Areo: 5&nbsp;km²
* Supermara alteco: 241 m
* Loĝantaro: 610
* Poŝtkodo: 906 03
* Aŭtokodo: SE
* Telefonprefikso: 34

## Situo 
Smrdáky situas laŭ traira flankovojo. Senica troviĝas 7&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1436 en formo *"Zmrdec"*, la banejo en 1617. Tie estas la plej sulfura akvo de Eŭropo. La unuaj bandomoj konstruiĝis en 1833. Post 6 jaroj ankaŭ kastelo konstruiĝis. En 1910 loĝis en Büdöskő 324 homoj, (304 slovakoj, 5 germanoj, unusola hungaro). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Szenice, poste al Ĉeĥoslovakio, fine inter 1939-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Smrdáky 646 homoj, (637 slovakoj, 7 ĉeĥoj, 2 hungaroj).

## Vidindaĵoj 
* preĝejo
* banejo, la plej impona en Slovakio, nomata "Slovaka Morta Maro" pro la riĉaj salaj kaj sulfura enhavo

Kategorio:Municipoj en distrikto Senica
Sklené Teplice

eta|dekstra|330ra|Sklené Teplice troviĝas en la plej griza parto
eta|275ra|Tiama Szklenófürdő laŭ malnova bildkarto
**Sklené Teplice**, hungare **Szklenófürdő** [sklenOfurdO], germane **Glasshütte** estas vilaĝo kaj kuracbanloko en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Žiar nad Hronom. Ĝis 1899 la oficiala nomo estis **Bars-Szklenó**.

## Bazaj informoj 
* Areo: 11&nbsp;km²
* Supermara alteco: 345 m
* Loĝantaro: 420
* Poŝtkodo: 966 03
* Aŭtokodo: KS
* Telefonprefikso: 45

## Situo 
Sklené Teplice situas en valo laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Banská Štiavnica troviĝas 12&nbsp;km-ojn.

## Historio 
Komence arbohakistoj vivis tie. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1340 en formo *"Topliche"*. Iom poste tie ekfunkciis la unua hungara vitrofarejo. Dum la mezepoko fortikaĵo nomata **Teplice** konstruiĝis sur la apuda monto 629 m-ojn alta, kiun la husanoj okupis, la hungaroj reokupis en 1456. Oni konis la kuracakvon longe, tamen oni uzis ĝin ekde la 16-a jarcento. En 1751 tie banis Maria Teresia, en 1786 kongreso pri minado kaj metalurgio okazis. En 1910 loĝis en Szklenófürdő 378 homoj, (357 slovakoj, 19 hungaroj, 2 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Bars, al distrikto de Garamszentkereszt, poste al Ĉeĥoslovakio, fine inter 1939-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Sklené Teplice 452 homoj, (447 slovakoj, po 2 ĉeĥoj kaj hungaroj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika klasikisma preĝejo omaĝe al Sankta Luko de 1811
* kuracbanloko, la akvo estas 40--a havanta precipe sulfuron magnezion kaj kalcion
* banejo Parenica, situanta en kavo
* ruinoj de fortikaĵo

## Famuloj 
En la iama apudaĵo naskiĝis hungara Ferenc Forgách (ĉefepiskopo).

## Eksteraj ligiloj 
* Sklené Teplice en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Žiar nad Hronom
Lehôtka pod Brehmi

eta|dekstra|330px|Lehôtka pod Brehmi troviĝas en la plej griza parto
eta|300px|Panoramo de Lehôtka_pod_Brehmi
**Lehôtka pod Brehmi**, hungare **Apáthegyalja** [apAthedjalja] estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Žiar nad Hronom. Ĝis 1890 la oficiala nomo estis **Podbrechy-Lehota**, poste pro la hungariga politiko la komunumo ricevis hungarecan nomon.

## Bazaj informoj 
* Areo: 5 km²
* Supermara alteco: 239 m
* Loĝantaro: 370
* Poŝtkodo: 966 01
* Aŭtokodo: ZH
* Telefonprefikso: 45

## Situo 
Lehôtka pod Brehmi situas en valo, laŭ maldekstra bordo de Hron, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Žarnovica-Žiar nad Hronom. La lasta urbo troviĝas 7 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1391 en formo *"Lehotka"*. En 1647 la turkoj disrabis, en 1663 bruldetruis la vilaĝon. En 1910 loĝis en Apáthegyalja 434 homoj, (415 slovakoj, 17 hungaroj, 2 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Bars, al distrikto de Garamszentkereszt, poste al Ĉeĥoslovakio, fine dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1944 partizanoj batalis en la ĉirkaŭaĵo. En 2001 loĝis en Lehôtka pod Brehmi 339 homoj, (320 slovakoj, 12 ciganoj, po 1 germano kaj ruteno).

## Eksteraj ligiloj 
* Lehôtka pod Brehmi en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Žiar nad Hronom
Snina ŝtono (monto)

maldekstra|eta|100ra
**Snina ŝtono** (1005 m s.m.) () estas monto de vulkana montaro - Vihorlataj montoj, kiu kuŝas en orienta Slovakio ĉe slovak-ukrainia limo.

## Priskribo 
[maldekstra|eta|300ra|Rigardo de [Snina je la montaro **Vihorlat**. Snina ŝtono dekstre kun ŝtona plataĵo sur la montopinto. Maldekstre de ĝi Nežiabec kaj Fetkuv]]
La monto estas la plej signifa dominanto de ĉirkaŭaĵo de la urbo Snina. Ĝi potence krutas sudoriente de vilaĝo Zemplínske Hámre kaj super la lago **Mara okulo**. La montopinto estas kreita per roka andezita formo, kiu konsistas de du partoj:**Granda snina ŝtono** (998 m s. m.), kiu estas malpli alta kaj teritorie pli granda kaj **Malgranda snina ŝtono** (1005 m s. m.), kiu estas pli alta. Rokegoj estas turiste alireblaj per feraj ŝtuparoj. La monto ofertas belan rigardon. Oni povas vidi ĉi montaroj: Laborecká vrchovina, Nízke beskydy norde; okcidente Slánske vrchy kaj monto Vihorlat; Bukovské vrchy kaj Orientaj Karpatoj en Ukrainio oriente; kaj sude valo de Mara okulo kaj Orientslovaka ebenaĵo. Sur Granda ŝtono staras simpla kruco. Ĉirkaŭ rokaĵoj, ĉe iliaj montopiedoj troviĝas malprundaj ŝtonozaj deglitaĵaj grundo. Sur ĉi grundo kreskas kripligita arbaro sub la influo de grundo, vento, frosto kaj neĝo. Pli malalte arbaro akiras normalan aspekton. Ĉefa arbo de ĝi estas fago. Sur la roka plataĵo de montopinto kreskas kripligitaj arboj. Ankaŭ ĉi tie kaj en flankaj fendoj kreskas raraj kaj preservitaj kreskaĵoj.

## Naturprotekto 
La monto apartenas al Landprotektita areo Vihorlat. Sur la monto troviĝas ankaŭ natura memoraĵo kun sama nomo vidu Sninský kameň. Fagaj praarbaroj de ĉi teritorio ankaŭ apartenas al protektita areo Vihorlat, kiu estis deklarita de UNESCO, kiel monda natura heredaĵo de homaro kune kun aliaj 9 slovakaj kaj ukrainiaj fagaj praarbaroj sub la komuna nomo de ensemblo - Karpataj fagaj praarbaroj. Ĉi areo enhavas suprajn partojn de ĉefa montoĉeno de la montaro iranta de Vihorlat (okcidente), Motrogon, Snina ŝtono, Nežiabec ĝis Fetkuv (oriente) kaj kun arbaroj en la valo ĉe Morské oko.

## Aliro 
La monto estas alirebla per kelkaj turistaj markitaj piedvojoj:

* Dosiero:Szlak zielony.svg Snina – Zemplínske Hámre – **Sninský kameň**
* Dosiero:Szlak niebieski.svg Snina – Sninské Rybníky – **Sninský kameň** – pasejo Tri tably – **Morské oko** – Remetské Hámre
* Dosiero:Szlak czerwony.svg vilaĝo Remetské Hámre - Motrogon - pasejo Tri tably - **Sninský kameň** - Nežabec - Fedkov - pasejo Strihovské sedlo - Jaseňovský vrch - Diel - Veľka Vavrová - Sokolovec - vilaĝo Podhoroď.

## Galerio 
## Vidu ankaŭ 
* Geomorfologia divido de Slovakio

Kategorio:Montoj en Regiono Prešov
Kategorio:Distrikto Humenné
Kategorio:Vihorlataj montoj
Lustracio

**Lustracio** havas du signifojn, historian kaj modernan. 

**Historie** ĝi estis la termino por diversaj helenaj kaj romaj purigaj ritoj. 

**Moderne**, en la periodo post la falo de la diversaj eŭropaj komunismaj ŝtatoj inter 1989 kaj 1991, la termino estis uzata en la politiko, kiu limigis la partoprenon de siatempaj komunistoj, kaj precipe de informintoj de la komunista sekreta polico, en la postaj registaroj aŭ eĉ en civilaj postenoj. En la moderna epoko "lustracio" do pruntis la signifon "intensive purigi" de la latina historia sento kaj aplikis ĝin al la proceduro en kiu ŝtato traktis siajn iamajn rompojn de homaj rajtoj aŭ okazintajn maljustaĵojn.

## Albanio
Komence de 2009 la albana parlamento aprobis leĝon, kiu malfermas dosierojn el la komunista periodo inter 1944 kaj 1990. La t.n. lustracio-leĝo antaŭvidas la elpostenigon de funkciuloj, inkluzive de policanoj kaj parlamentanoj, kiuj dum tiu ĉi periodo iel kunlaboris kun la sekreta polico..

## Referencoj
Kategorio:Politiko
Kategorio:Juro
T-20 Komsomolec

**Tirilo de kanonoj T-20 Komsomolec** estiĝis laŭ postuloj de Ruĝa Armeo. Temis pri tirilo, kiu kapablus haŭli kontraŭtankajn kaj regimentajn kanonojn de kalibroj 37,2 kaj 76,2 mm. La unua el tiuj ĉi maŝinoj estis tirilo Pioněr, da kiu estis fabrikita ĉirkaŭ 50 pecoj, sed al tiu ĉi tipo mankis respondanta ŝirmo de la priservo. En 1937 estis pretigita konstruo de blenda tirilo, kiu estis bazita sur komponentoj de naĝtanko T-38. Tiu ĉi tirilo de kanonoj estis envicigita en armilaron sub nomo T-20 kaj ĝi ricevis nomon **Komsomolec**.

## Bataluzo 
Tiriloj T-20 estis uzataj en militoj kontraŭ japanoj ĉe batalo ĉe lago Ĥasan en la jaro 1938 kaj dum batalo ĉe rivero Ĥalĥin en 1939. Plu ili estis uzitaj en Vintra milito, invado en Pollandon kaj en Granda patriota milito.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Kirasitaj transportiloj
Kategorio:Sovetaj kaj rusaj kirasitaj transportiloj
Kategorio:Sovetaj kaj rusaj artileriaj tiriloj
Bardejovské Kúpele

**Bardejovské Kúpele**, hungare **Bártfafürdő** estas kuracbanloko, randa urboparto de Bardejov en Slovakio, en Regiono Prešov, en Distrikto Bardejov.

## Situo
Bardejovské Kúpele situas laŭ rojo, fine de sakovojo. Bardejov troviĝas pli sude 5&nbsp;km.
  
## Historio
La kuracakvo havanta salojn kaj feron estis konata longe, tamen la banloko mem formiĝis nur en la 19-a jarcento. Hungara Reĝino Elizabeto de Aŭstrio-Hungario kaj rusa caro Aleksandro la 1-a (Rusio) pasis tie tagojn. Ĝis Traktato de Trianon la banloko apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros (reĝa departemento), al distrikto de Bártfa, poste al Ĉeĥoslovakio, fine inter 1939-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio.

## Vidindaĵoj
* Muzeo de popola arkitekturo en Bardejovské Kúpele - *skanzeno*
* statuo de reĝino Elizabeto de Aŭstrio-Hungario de 1903
eta|maldekstra|250px|Parko en Bardejovské Kúpele
Kategorio:Banlokoj en Slovakio
Kategorio:Bardejov
Andover (Hampshire)

eta|Preĝejo de Sankta Mario
**Andover** estas urbo en Hampshire, Anglio. Ĝi enhavas ĉirkaŭ 52 mil loĝantojn.

## Historio 
La unua mencio de Andover estis en 950 kiam la anglosaksa reĝo Edred konstruis dometon kie li loĝis dum ĉasado. En 962 Edgaro (Anglio) kunigis la anglosaksan parlamenton tie. Aelfheah de Canterbury aranĝis eklezian konsilion ĉe Andover por diskuti reformojn de la angla eklezio.

En 994 Olaf la 1-a (Norvegio) konfirmaciiĝis ĉe Andover, kun Ethelred la 2-a (Anglio) kiel baptopatro: tio estis inter la kondiĉoj de pacakordo inter la vikingoj kaj Ethelred: Olaf promesis neniam plu invadi Anglion, kaj reiris al Norvegio.

Laŭ la Domesday Book en 1086 Andover havis 107 virajn loĝantojn, kaj verŝajne entute estis ĉirkaŭ 500 loĝantoj. La Domesday Book registris dek unu akvo-muelejojn.

En 1175 Rikardo la 1-a (Anglio) vendis ĉarton al la loĝantoj de Andover, per kiu estiĝis gildo de komercistoj kiu regis la urbon. En 1201 Johano (Anglio) permesis ke la gildo (anstataŭ reĝaj oficistoj) kolektus reĝajn impostojn.

Gravaj incendioj okazis en 1141 kaj 1435.

Estis en Andover priorejo kaj hospitalo por lepruloj. Ili fermiĝis kiam Henriko la 8-a (Anglio) aboliciis la monaĥejojn.

Dum la 18-a jarcento Andover iĝis haltejo por diliĝencoj veturantaj de Londono al Salisbury kaj Exeter.

## La paŭperejo-skandalo 
En 1846 estis granda skandalo. Parlamenta komitato enketis pri asertoj de malfaroj ĉe la paŭperejo. Estis eltrovate ke la estro de la paŭperejo, ĉefserĝento M'Dougal, estis ebriulo kiu malsatigadis kaj bategadis la paŭperojn. Multaj paŭperoj tiom malsatis ke ili manĝis forĵetaĵojn destinatajn por nutri porkojn. M'Dougal kaj sia filo seksatencis virinojn kaj kiel puno ŝlosis paŭperojn en la kadavrejo. M'Dougal maldungiĝis.

## Industrioj 
Antaŭe estis ŝaf-foiro, kaj la ĉefaj industrioj estis la lan- kaj pergamen- industrioj. Hodiaŭ la brita Ministerio de Defendo estas grava dungisto.

Kategorio:Urboj de Britio
Kategorio:Urboj de Anglio
Kategorio:Urboj de Sud-orienta Anglio
Kategorio:Hampshire
100-a simfonio (Haydn)

La **simfonio n-ro 100 G-maĵora**, "Militista," estis komponita de Joseph Haydn ĉirkaŭ la jaro 1794, kadre de la unua turneo en Londono kaj estis antaŭprezentata la 23-an de marto 1792.

## Muziko 
**Ensemblo:** 2 flutoj, 2 hobojoj, 2 klarnetoj, 2 fagotoj, 2 kornoj respektive en G kaj D, 2 trumpetoj, 2 timbaloj 2 violonoj, vjolo, violonĉelo, kontrabaso. Klaviceno ne estas eksplicite notita, tamen tre verŝajne kunludus.

**Daŭro:** ĉ. 25 minutoj

## Referencoj 
100
Chêne-Bougeries

**Chêne-Bougeries** estas urbo kaj komunumo en Kantono Ĝenevo, Svislando.

Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Geografio 
La komunumo Chêne-Bougeries situas nordoriente de la rivero Arve inter la urboj Ĝenevo en nordokcidento kaj la Thônex en sudoriento. La sudorientan limon formas la rivereto Seymaz, alfluanto de Arve, kiu formas la sudokcidentan limon de la urbo.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo limas en nordo al Cologny kaj Vandœuvres, en oriento al Chêne-Bourg kaj Thônex, en sudo al Veyrier, kaj en okcidento al Ĝenevo.

## Trafiko 
Chêne-Bougeries estas atingebla per la tramlinio 16 kaj diversaj busoj de la loka trafikreto de Ĝenevo.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Chêne-Bougeries datiĝas el la jaro 1270 kiel *Quercus* ĝia franca nomo aperis unuan fojon en la jaro 1801 kiel *Chêne-les-Bougeries*. La nomo "Chêne", kiu signifas *kverko* respeguliĝas ankaŭ en la blazono, kiu montras kverkon.

Sur la teritorio de Chêne-Bougeries estis trovitaj restaĵoj de romia akvedukto.

La malsanulejo de Quercus, en *Grange-Falquet* posedis bienojn en la regiono kaj verŝajne estas la origino de la setlejo *Chêne*, kie troviĝis en la jaro 1543 4 fajrejoj. En la jaro 1536 la bernanoj okaze de la konkero de la regiono havigis al si al bienojn de la malsanulejoj kaj disponigis ilin kiel servuto. Post 1564 la setlejo Chêne kun parto de sia ĉirkaŭaĵo restis posedaĵo de Ĝenevo. Per la Kontrakto de Torino de 1754 la suda bordo de la rivero *Seymaz* fariĝis savoja posedaĵo, dum la norda flanko restis ĝeneva kaj reformaciiĝis. Chêne pro tio estis dividita al *Chêne-Bougeries* kaj Chêne-Bourg. Ĉar la preĝejo de Chêne situis sur savoja teritorio, estis konstruita nova preĝejo en Chêne-Bougeries, kiu estis inaŭgurita en la jaro 1758. Per la aligo de Chêne-Bougeries per Francio en la jaro 1798 ĝi estis unuigita kun Thônex sed denove sendependiĝis en la jaro 1801. En 1816 Chêne-Bougeries integriĝis al la nova Kantono Ĝenevo kaj fariĝis parto de Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Chêne

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la urbo Chêne-Bougeries 

Kategorio:Urboj de Svislando
Márok

**Márok** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Siklós.
eta|Katolika kirko de Márok

## Bazaj informoj 
* Areo: 16&nbsp;km²
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 45.8744/18.5084
* Loĝantaro: 460
* Poŝtkodo: 7774
* Telefonprefikso: 72

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, fine de sakovojo, laŭ fervojo Pécs-Mohács. Villány troviĝas 6, Bóly 13, Beremend 14, Siklós 20, Mohács 23, Harkány 26, Pécs 40 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. Antaŭ la hungaroj keltoj kaj romianoj vivis tie. La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1328 laŭ tiama ortografio *"Morouth"*. Post la mezepoko la loĝantaro rifuĝis pro la turkoj. Baldaŭe laŭvice serboj kaj germanoj alvenis. En 1857 la fervojo atingis la komunumon. Inter 1918-1921 la serboj okupis la vilaĝon. Post la 2-a mondmilito la germanoj deportiĝis al Germanio, dume alvenis deportitaj hungaroj de Ĉeĥoslovakio. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Apostoloj Simono Zeloto kaj Judaso Tadeo de 1793
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Marteno de 1901
* arboreto
* fiŝkaptista lago

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* www.iranymagyarorszag.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Áta

**Áta**, kroate **Ata** estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Pécs.
eta|Kampanilo de Áta

## Bazaj informoj 
* Areo: 8&nbsp;km²
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 45.9381/18.2988
* Loĝantaro: 190
* Poŝtkodo: 7763
* Telefonprefikso: 72

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, fine de longa sakovojo, laŭ fervojo Pécs-Mohács. Siklós troviĝas 11, Harkány kaj Kozármisleny po 13, Villány 17, Pécs kaj Bóly po 21, Beremend 25 km-ojn.

## Historio 
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1200 laŭ la tiama ortografio *"Ata"*. Dum erao de la turkoj la vilaĝo senhomiĝis. En 1691 bosnoj refondis la komunumon, sed dum liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a Áta denove senhomiĝis. En 1857 la fervojo atingis la komunumon. Inter 1918-1921 la serboj okupis la vilaĝon. Vilaĝservo estas kulturdomo kaj migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* lerneja kapelo uzata de ĉiuj eklezioj
* iama loĝdomo de bosnoj

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* www.gyaloglo

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Szőkéd

**Szőkéd** [sOkEd], kroate **Sukit** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Pécs. Szőke signifas hungare: blonda.
eta|Ĉefvojo de Szőkéd

## Bazaj informoj 
* Areo: 10 &nbsp;km²
* Koordinatoj: 45°57′51″N 18°17'18″E
* Loĝantaro: 380
* Poŝtkodo: 7763
* Telefonprefikso: 72

## Situo 
La vilaĝo situas sur mildaj deklivoj, meze de sakovojo, laŭ fervojo Pécs-Mohács. Kozármisleny troviĝas 9, Siklós 15, Harkány 16, Pécs 17, Villány 20, Bóly 22, Beremend 28, Pécsvárad kaj Szentlőrinc po 30 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1181 laŭ tiama ortografio *"Scuched"*. Post la turka erao kroatoj alvenis. En 1857 la fervojo atingis la komunumon. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon. Vilaĝservoj estas kulturdomo kaj migra poŝto.

## Vidindaĵo 
* lerneja kapelo

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Misio Cassini-Huygens

eta|Grafikaĵo pri la duobla sondilo Cassini-Huygens antaŭ la planedo Saturno
eta|Animaciaĵo pri la duobla sondilo
[eta|Epizodo de [podkasto Kern.punkto pri Cassini-Huygens, tre imperesa kosma misio por esplori Saturnon kaj ties sateliton Titano.]]
***Cassini-Huygens*** estas la nomo de duobla kosmosondilo, kiu kadre de samnoma esplora **misio** survojas en la kosmo por kolekti sciencajn informojn pri la planedo Saturno kaj ĝiaj satelitoj. La kosmoŝipa duobla sondilo estis lanĉita de la Tero la 15-an de oktobro 1997. La sondilo Huygens apartiĝis de la orbitulo Cassini je la 25-a de decembro 2004 - Ĝi surgrundiĝis sur la plej granda saturna luno Titano kaj elsendis signalojn je la 14-a de januaro 2005. La orbitilo *Cassini* plu ĉirkaŭas la Saturnon. La misio estis origine planita ĝis julio 2008, sed pro la sukcesaj esploraj progresoj komence de 2008 oni decidis daŭrigi ĝin ĝis almenaŭ meze de la jaro 2010.

La orbitulo baptiĝis laŭ la itala matematikisto kaj astronomo Giovanni Domenico Cassini, kiu dum la jaro 1675 malkovris la laŭ li nomitan dividon de la saturnaj ringoj. La kosmosondilo estis nomita laŭ la nederlanda astronomo, matematikisto kaj fizikisto Christiaan Huygens, kiu la 23-an de marto 1665 malkovris la saturnan lunon Titano.

Cassini-Huygens estas komuna projekto de la usona Nacia Aeronaŭtika kaj Spaca Administracio (NASA), la Eŭropa Spaca Agentejo (ESA) kaj la Agentejo Spaca Itala (ASI). La usonaj sciencistoj ellaboris la orbitulon Cassini, la teknikistoj de la eŭropa agentejo la esploran sondilon Huygens, kaj la italaj esploristoj kreis la tre potencan antenon, kiu sendas datumojn al la Tero. Entute sciencistoj el 17 nacioj kunlaboris en la projekto, kiu liveris datumarojn por pli ol 200 sciencistoj. Ĝis la fino de la komence planita fazo, la projekto laŭplane kostis proksimume 3,27 miliardojn da usonaj dolaroj (respektive 2,5 miliardojn da eŭroj). 

## Referencoj 
 

## Eksteraj ligiloj 
* retejo pri la misio Cassini-Huygens de la usona Nacia Aeronaŭtika kaj Kosma Administracio (NASA, angle)  
* oficiala retejo de la Eŭropa Kosma Agentejo (ESA) pri la misio (same angle) 
* retejo de la Libera Universitato Berlino pri la projekto (germane) kun aktualaj kosmaj bildoj el la sondilo 

Kategorio:Kosmosondiloj
Verda Stelo (koruso)

**Verda Stelo** estas nomo de ĥoro de Madrido, Hispanio, kreita de Pedro Vilaroig kaj Juan Carlos Ruiz Sierra en la jaro 1984, ene de Madrida Esperanto-Liceo, kun la celo krei novan koncepton de muzika ludado. 

La koruso komencis kanti en Esperanto, unue en malgrandaj esperantistaj kunvenoj kaj iom post iom etendante siajn ludadojn al pli ampleksa spaco. Ĝi riĉigis sian repertuaron per folkloro kaj klasikaĵoj en aliaj lingvoj, cele al aŭdaca kaj ampleksa formo de arta ludado.
La Korusa Asocio Verda Stelo oficiale stariĝis en Madrido la 12an Decembro 1985. Inter la celoj de la asocio estas: promocii inter siaj membroj la intereson por la internacia lingvo Esperanto kaj ĝia rilato kun la muziko kaj la folkloro kaj esti vehiklo de kultura interŝanĝo inter diversaj etnoj per la muziko kaj la lingvo Esperanto.

Okaze de la 78-a Universala Kongreso de Esperanto de 1993 ĝi prezentis, en la Muzika Palaco de Valencio, la kantaton en Esperanto ''"La profil' de viaj spuroj"*, komponita surbaze de teksto de Miguel Fernández, fare de ĝia direktoro kaj fondinto Pedro Vilaroig, akompanata de la Simfonia Orkestro de Valencio. 

La koruso Verda Stelo estas membro de la Korusa Federacio de Madrido, partoprenante en ĝiaj aktivecoj ene kaj ekster la Madrida Komunumo (regiono).

En la jaro 1987 estiĝis la *Orkestro Verda Stelo*, kiu koncertis kaj akompanis la koruson dum kvin jaroj. Nuntempe la koruso, direktita de Laura Carballo, havas proksimume tridek gekantistojn kaj faras siajn kantoprovojn en la preĝejo *San Francisco el Grande'' de Madrido; en tiu ĉi preĝejo ĝi partoprenis en kelkaj elsendoj de la Hispana Televido. Ĝia repertuaro en Esperanto estas multnombra, en kiu elstaras la "Ave Maria" komponita de Pedro Vilaroig.

Kategorio:Esperanto-muziko
Las venas abiertas de América Latina

**Las venas abiertas de América Latina** estas libro de la urugvaja verkisto Eduardo Galeano, eldonita en 1971. Ĝi aperis en la hispana lingvo, la titolo signifas: "Malfermitaj vejnoj de Latin-Ameriko".

Galeano analizas historion de Latin-Ameriko, ekde malkovro de Ameriko ĝis hodiaŭ, dumtempe li parolas kontraŭ la politika dominado kaj ekspluatado fare de Eŭropo, pli poste fare de Usono.

## Historio 
La libro estis verkita en 1971, en Urugvajo. Tiutempe Galeano laboris kiel ĵurnalisto kaj libroredaktoro en la eldoneja departemento de la Universitato de Montevideo. Laŭ aserto de Galeano, necesis 4 jaroj por fari la necesajn esplorojn kaj kolekti informojn, dum li verkis la libron dum 90 noktoj. Du jarojn poste, en 1973, okazis militista puĉo en Urugvajo, la verkisto devis fuĝi. La libro estis malpermesita en dumdiktatura Ĉilio, Argentino kaj Urugvajo.

## Furoro en 2009 
Prezidento de Venezuelo Hugo Chávez donacis ekzempleron el la libro al usona prezidento Barack Obama, la 18-an de aprilo de 2009. Post tio, la libro iĝis tre populara en la listo de usona Amazon.com kaj en unu tago rangis de loko 54295. al la 2-a loko.

Kategorio:Verkoj el la hispanlingva literaturo
Le Doulos (filmo)

***Le Doulos*** («Doulos» estas slangaĵo, kiu signifas «ĉapelon» kaj ankaŭ denunciston) estas franca filmo de Jean-Pierre Melville aperinta en 1962.

## Rakonto 
Maurice Faugel malbone elportis restadon en karcero, dum kiu lia edzino estis mortigita. Pro venĝo, li mortigas riceliston Varnove per lia propra armilo, dum tiu ĉi pretigas ŝtelitajn juvelojn. Tiu ŝtelaĵo estas destinita al Nuttheccio kaj Armand, kies alveno provokas la forfuĝon de Faugel, kun revolvero kaj rabaĵo. Pro singardemo, li kaŝas ĉion sub stratlampon en dezerta loko.

La morgaŭon, Silien, lia plej bona amiko, alportas al li ilaron por fari ŝtelon en domego. Silien estas malbone konsiderata de aliaj gangsteroj, li havas reputacion de «doulos», t.e. denuncisto. Li revenas ĉe Thérèse, amikino de Faugel, kaj perforte akiras la adreson de la okazonta ŝtelo, ŝnurligas kaj buŝŝtopas ŝin antaŭ ol voki policon. Je la alveno de policanoj, Faugel kaj lia komplico forfuĝas, pafado okazas, la komplico kaj polic-inspektoro Salignari estas mortpafitaj, Faugel estas trafita de kuglo kaj svenas. Mistere elsavita, doktoro eligas la kuglon kaj li konfidas al komplico desegnon kiu montras la kaŝejon de juveloj. Thérèse mortas je stirrado de sia aŭto. Maurice estas arestita post denunco de Silien, kaj estas vane pridemandata de polic-komisaro Clain. Silien preparas enscenigon, kiu kredigas ke Nuttheccio kaj Armand mortigis sin reciproke, pro la juveloj kiuj oportune reaperas. Maurice estas liberigita kaj Silien rakontas al li tre malsaman version de la okazintaĵoj. La rakonto finiĝas per la morto de la ĉefaj ĉefroluloj.

## Teĥnikaĵoj 
* Titolo: *Le Doulos*
* Reĝisoro: Jean-Pierre Melville
* Scenaro, adapto kaj dialogoj: J.P. Melville, laŭ romano de Pierre Lesou
* Produkto: Carlo Ponti kaj Georges de Beauregard por Rome-Paris Films
* Dekoroj: Daniel Guéret
* Foto: Nicolas Hayer
* Muziko: Paul Misraki
* Muntado: Monique Bonnot
* Ĝenro: Polica
* Formato: Nigra-blanka
* Daŭro: 110 minutoj
* Aperdatoj:  (Italio),  (Francio)

## Rolularo 
* Jean-Paul Belmondo: Silien
* Serge Reggiani: Maurice Faugel
* Jean Desailly: Polic-komisaro Clain
* Fabienne Dali: Fabienne
* Michel Piccoli: Nuttheccio
* René Lefèvre: Gilbert Varnove
* Marcel Cuvelier: Unua polic-inspektoro
* Jack Léonard: Dua polic-inspektoro
* Aimé de March: Jean
* Monique Hennessy: Thérèse
* Philippe Nahon: Rémy
* Jacques de Léon: Armand
* Carl Studer: Kern
* Paulette Breil: Anita
* Daniel Crohem: Polic-inspektoro Salignari

## Eksteraj ligiloj 
* Le Doulos en IMDB

Kategorio:Francaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1962
Kategorio:Filmoj adaptitaj de libroj
Pogány

**Pogány** [pogAnj], kroate **Pogan**, germane **Pogern** estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Suda** Transdanubio, en departemento Baranya, en subregiono de Pécs. La nomo signifas: pagano.

## Bazaj informoj 
* Areo: 12&nbsp;km²
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 45.9811/18.262
* Loĝantaro: 1110
* Poŝtkodo: 7666
* Telefonprefikso: 72

## Situo 
La vilaĝo situas sur tre mildaj deklivoj, fine de sakovojo, fervojo Pécs-Mohács preteriras. Kozármisleny troviĝas 8, Pécs 14, Siklós 17, Harkány 18, Bóly kaj Villány po 24, Szentlőrinc 27 km-ojn.

## Historio 
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1181 laŭ tiama ortografio *"Pogan"*. Inter 1918-1921 la serboj okupis la vilaĝon. Vilaĝservoj estas poŝto, flugado per malgrandaj flugiloj.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Reĝino de Paco de 1991
* fiŝkaptista lago
* malgranda flughaveno

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* w.iranymagyarorszag.hu
* w.nagyvofely.hu
* w.gyaloglo.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
La ringo de la Nibelungo

**La ringo de la Nibelungo** – germane *Der Ring des Nibelungen* – estas ciklo el kvar operoj de Richard Wagner, kiuj ekestis inter la jaroj 1851 kaj 1874. En aŭgusto 1876 unuafoje la tuta kvar-opera ciklo sub la gvido de la dirigento Hans Richter estis surscenigita en la festivalejo de Bayreuth.eta|*Siegfried* (Heinrich Gudehus) forĝas la glavon *Notung*.La ciklo konsistas el la operoj
* *La Rejna Oro* – germane *Das Rheingold* („antaŭa vespero“)
* *La Valkirio* – germane *Die Walküre* („unua tago“)
* *Siegfried* („dua tago“)
* *Krepusko de la Dioj* – germane Götterdämmerung* („tria tago“)

Jam en la jaro 1848 Richard Wagner verkis prozan koncepton sub la titolo „Die Nibelungensage“. Jam en tiu koncepto li ligis la heroan legendon kaj pliajn mitojn el la ĝermana mitologio al "monda dramo" de giganta amplekso. Tamen la origina plano nur estis la drama kaj muzika prilaboro de la legendo pri la morto de la ĝermana heroo *Siegfried*, venkinto de drako. Kiam li finis la tekstaron por estonta opero de la titolo *Siegfrieds Tod* ("la morto de Siegfried"), li ekkonis ke tro da ĉirkaŭaj mitologiaj kaj legendaj informoj mankis en la verko. Li tial verkis aldonan unuan parton, *Der junge Siegfried* ("la juna Siegfried""), sed tamen restis multaj malklaraĵoj. Por pli bone klarigi la historion, li tiam ankoraŭ antaŭenŝovis la antaŭhistoriojn *Das Rheingold* (origina titolo: „Der Raub des Rheingoldes“, "La Rejna Oro" respektive La Rabo de la Rejna Oro") kaj *Die Walküre'' ("La Valkirio"). Post verko de la tekstaro "de la fino al la komenco", li sekve komponis la korespondan operan muzikon en la ĝusta sinsekvo kun gvidmotivo, de la unua ĝis la kvara opero de la ciklo.

La mitologian mondon de la ĝermanaj dioj la komponisto prenas kiel modelon por kritika interpreto de la homa societo. "Ringo" kaj "oro" (kiuj ĉi tie simboligas potencon kaj kapitalon), traktatoj, la ribelo kaj la fiasko de heroo, la monda pereo en incendio - jen laŭ la komponisto la cikle ripetiĝantaj, ĉiuepokaj mitaj temoj.

## Eksteraj ligiloj 
* aŭda prezento de la gvidaj operaj melodioj
* tekstaro kun indikoj pri gvidaj motivoj kaj scenoj 


Kategorio:Operoj de Richard Wagner
Kategorio:Germanlingvaj operoj
Kategorio:Ĝermana mitologio
Egerág

**Egerág**, germane **Egrad**, kroate **Egrag** aŭ *Jegrag* estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Suda** Transdanubio, en departemento Baranya, en subregiono de Pécs.

## Bazaj informoj 
* Areo: 13&nbsp;km²
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 45.9816/18.3058
* Loĝantaro: 1000
* Poŝtkodo: 7763
* Telefonprefikso: 72

## Situo 
La vilaĝo situas sur tre mildaj deklivoj, meze de sakovojo, laŭ fervojo Pécs-Mohács. Kozármisleny troviĝas 7, Pécs 15, Siklós 17, Harkány 19, Bóly kaj Villány po 20, Pécsvárad 27, Beremend 29 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la kuprepoko. Antaŭ la hungaroj laŭvice romianoj kaj avaroj vivis tie. La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1333. Post la mezepoko dum la turka erao la vilaĝo ne senhomiĝis. Inter 1918-1921 la serboj okupis la vilaĝon. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kulturdomo, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al (Serpa) Dipatrino de 1774
* monumento pri falintoj dum la 1-a mondmilito

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* w.iranymagyarorszag.hu
* w.gyaloglo.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Eggiwil

**Eggiwil** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Signau kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Emme-Valo en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 2507 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Eggiwil situas meze en Emme-Valo ĉe ambaŭ flankoj de la rivero Emme, kiu ĝin trafluas de sudo al nordo. En Eggivil *Rötebach* flanka rivero de Emme alfluas al ĉi-lasta. La komunumo konsistas krom la vilaĝo Eggiwil mem el la setlejoj Aeschau, Neuenschwand, Horben, Dieboldswil kaj multnombraj izolitaj bienoj. Pro la disspliteco de siaj setlejoj la komunumo disponas pri 8 bazaj lernejoj.

## Najbaraj komunumoj 
Eggiwil limas en nordo al Langnau en Emme-Valo kaj Trubschachen, en nordoriento al Trub, en oriento al Escholzmatt-Marbach (LU), en sudoriento al Schangnau, en sudokcidento al Röthenbach en Emme-Valo, kaj en nordokcidento al Signau.

## Trafiko 
Eggiwil situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La komunumo estas ligita al la publika trafikreto per la poŝtaŭtolinio de Röthenbach en Emme-Valo al Signau, kiu dum la ĉefaj trafikhoroj cirkulas en duonhora kadenco.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Eggiwil datiĝas el la jaro 1323 kiel *Eggenwile*.

La arbara regiono, kiu estis ekloĝata nur en la malfrua mezepoko unue apartenis al la baronejo kaj parĥo de Signau, kiu fariĝis ekde la jaro 1529 berna kamparvoktejo. La lokaj baronoj *von Schweinsberg* vendis en la jaro 1372 siajn lastajn bienojn kune kun la jurisdikcio. Post kiam la kamparoj mem aĉetis la bienojn, tiuj estis kiel la *sep liberaj bienoj* libere de servutaj ŝarĝoj. Post la reformacio en la jaro 1528 en Eggiwil disvastiĝis la anabaptismo. Por limigi la influon de la anabaptistoj, Berno konstruis inter 1630 kaj 1632 en Eggiwil preĝejon, kiu unue dependis de Signaŭ kaj en 1648 fariĝis paroĥa preĝejo.

## Ĝemelkomunumo 
Partnerkomunumo de Eggiwil estas la komunumo Nová Včelnice, en Ĉeĥio.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Eggiwil
* Eggiwil en la Historia Leksikono de Svislando