Preĝejo Sankta Kruco (Koburgo)

**Preĝejo Sankta Kruco** (germane: *Heilig-Kreuz-Kirche*) estas protestantisma kirko en Koburgo (Germanujo, Hintere Kreuzgasse 15). Inter 1870 ĝis 1918 ĉi hala kirko estis garnizona de la Turingia Regimento n-ro 95, kies kazerno ne malnajbaris. 

## Arkitekturo 
Inter 1401 kaj 1407 apud travadejo tra rivero Itz - kie oni krucrelikvon respekthonoradis - konstruiĝis kapelo. Tie troviĝas la nuna ĥorejo kun krucripvolbo. De 1413 aldoniĝis trinava longaĵo, dume la norduesta sonorilturo ne povis finiĝi kaj suda navo tute ne realiĝis. Post inundo de 1555 oni devis rekonstrui kelkajn erojn. Inter 1735 kaj 1739 oni alifaris la kirkon laŭ planoj de Johann David Steingruber. La firsto de la longa navo estis altigita ĝis la alteco de la altarejo; kiel anstataŭo de volbo estiĝis halokirko post enmeto de ebena, stukita bretplafono. La uesta galerio estis anstataŭigita per je tri flankoj ĉirkaŭanta, duetaĝa galerio. Aliro iĝis, en la norda altarej-angulo, ŝtuparturo groptegmenta. La okcidenta portalo dekoraciite de ornamgablo kaj skulptaĵo malgrandiĝis kun samtempa kreo de novaj alirejoj norde kaj sude. En 1867 estis enmuntitaj buntaj vitraloj norde kaj en 1935 altareje (danke al malavara donitaĵo de la bulgara caro Ferdinando la 1-a). 

Ĥorejo kun finiĝnavero kaj du longaj naveroj havas sep ogivarkajn fenestrojn. Longeco ĝia estas de 14,5 metroj, larĝeco de 8 metroj. Dendrokronologio datis la tegmenttrabaron je la jaro 1406. Superas la altarejon selotegmento kun spano de ĉ. 9,1 metroj, longeco de 15,6 metroj kaj inklinon de ne tute 65 gradoj. La tuto konsistas el 15 ĉevronparoj kun tri apogiloj. La ĥoreja finiĝo estas plurangula. La longa navo, kun centra kaj norda flankaj eroj dividitaj per tri kolonoj, havas maksimuman longecon de 19,6 metroj kaj larĝecon de 15 metroj.

Interne troviĝis ankaŭ belega Maria altaro de 1515 el la skolo de Tilman Riemenschneider, kiu nuntempe spekteblas en la kolektoj de citadelo de Koburgo. La renesanca baptujo troviĝis en la 16-a jarcento en la kapelo de Kastelo Ehrenburg kaj venis ĉi-loken nur en la 1691-a jaro. 

Post desupre ordonita enkonduko de Reformacio en 1545, ĉi preĝejo perdis sian staton paroĥan de la 1407-a jaro. En 1952 la paroĥo denove estiĝis memstara. Post la Maŭrico-kirko temas pri la dua urbokerna komunumo (kun ne tute kvar miloj da anoj).

## Orgeno 
En 1621 konstruiĝis orgena galerio kaj tre verŝajne ankaŭ enmetiĝis instrumento. En 1688 venis nova instrumento anstataŭe, dume la antaŭula estis vendata en 1694 al Einberg. Ĝi havis du klavarojn kaj 10 registroj. Post pluraj riparoj necesis akiri novan orgenon, kion realigis la firmao Köllein & Hasselbarth el Großtabarz. La nunan instrumenton kreis en 1968 Paul Ott en Göttingen: kun du klavaroj, pedalo kaj 26 registroj. La orgenfasado novparta datumas de ĉ. 1735. Ĝi montras ritman alternon de rondaj kaj pintaj turoj. Restaŭrado instrumenta eblis en la jaro 1998-a. 

## Literaturo 
*Peter Morsbach, Otto Titz: *Stadt Coburg* (=Denkmäler in Bayern, IV/48), Karl M. Lipp Verlag, München 2006, ISBN 3-87490-590-X, p. 120–121 
* Lothar Hofmann: *Denkmale Region Coburg – Neustadt – Sonneberg: Orte der Einkehr und des Gebets. Historische Sakralbauten. Ein Führer durch die Kirchen der Landkreise Coburg und Sonneberg.* Verlag Gerätemuseum des Coburger Landes, Ahorn 2007, ISBN 3-930531-04-6

## Eksteraj ligiloj 
* hejmpaĝo

## Notoj 
Kategorio:Konstruaĵoj en Coburg
Koburgo
Koburgo