Bruna sinapo

eta|habito, floraro, floroj kaj fruktoj de *Brassica juncea* var. *juncea*

La **bruna sinapo** (*Brassica juncea*), ankaŭ nomata **ĉina sinapo** estas plantspecio el la familio de la Brasikacoj (*Brassicaceae*). Ĝia hejmregiono estas Azio, ĝi ankaŭ kreskas en aliaj partoj de la mondo. Kultivaroj de tiu specio estas multflanke uzataj.

## Priskribo 
### Vegetalaj karakterizaĵoj 
La bruna sinapo kreskas kiel unujara herba planto kaj atingas kreskoalton de 30 ĝis 180) cm. Kelkaj formoj havas karnecajn radikojn. La superteraj plantpartoj estas lanuge lanecaj kaj kelkfoje iom ruĝecaj ĝis brunaj. La vertikalaj tigoj estas disbranĉitaj en la supra parto.

La folioj havas foliplaton kaj folitigon. La folitigoj longas 2 ĝis 15&nbsp;cm. La 6 ĝis 30&nbsp;cm longa kaj 1,5 ĝis 15&nbsp;cm larĝa fliplato estas ovoforma, oblonga ĝis lanceta malsupre ĝis pinata. La folirando estas glata ĝis denteca.

### Generaj karakterizaĵoj 
La pedunklo longas 1,5- ĝis 5,5-oble tiel longa kiel la sepaloj. La duseksaj floroj estas kvarnombraj. La kvar elsternitaj sepaloj estas 4 x 6&nbsp;mm longaj kaj 1 ĝis 1,7&nbsp;mm larĝaj. La kvar 3 ĝis 6&nbsp;mm longaj, najlitaj, flavaj petaloj estas 8 ĝis 11&nbsp;mm longaj kaj 5 ĝis 7,5&nbsp;mm larĝaj. Ekzistas ses stamenoj. La filamentoj estas 4 ĝis 7&nbsp;mm kaj la longecaj anteroj longas 1,5 ĝis 2&nbsp;mm. La planto floras de marto al junio. La specio estas memsterila kaj estas polenigita de insektoj.
eta|Poleneroj de la bruna sinapo (400x).

La longecaj, krajondikaj, kvareĝaj silikoj longas 3 ĝis 5&nbsp;cm kaj havas diametron de 3 ĝis 4&nbsp;mm. La fruktbeko longas 5 ĝis 12&nbsp;mm. La fruktsegmentoj enhavas po 6 ĝis 15 semojn kaj la plej supra ne enhavas semojn. La malhelaj brunaj ĝis helbrunaj semoj estas globoformaj (diametro de 1 bis 1,7&nbsp;mm) kaj havas retan surfacon. La fruktoj maturiĝas inter aprilo kaj junio.

La kromozomonombro estas 2n = 36.

## Uzado 
La folioj kaj la floraroj povas esti manĝataj krude kaj kuirite. El semoj oni faras oleon. La semoj estas uzataj kiel spicaĵo. Ankaŭ la subteraj plantpartoj de kelkaj formoj eblas esti manĝataj. La ĝermplantoj povas esti manĝataj kiel salato. El la semoj oni povas fari mustardon, precipe diĵona mustardo. La dikiĝintaj ŝosoj de la kulturvario *Brassica juncea* var. *tsatsai* estas uzataj en la ĉina kuirarto konservitaj laktacide kaj tie nomiĝas cacajo aŭ „seĉuana legomo“.

## Sistematiko 
La bazionimo *Sinapis juncea* estis publikigita 1753 fare de Carl von Linné en *Species Plantarum*, 2, paĝoj 668-669. En 1859 Vasilij Matvejeviĉ Ĉernjaev metis tiun ĉi planton kiel specion *Brassica juncea* en la genron *Brassica*. Pliaj sinonimoj estas: *Brassica japonica* (THUNB.) SIEB. EX MIQUEL, *Brassica juncea* var. crispifolia L.H.BAILEY, *Brassica juncea* var. *japonica* (THUNB.) L.H.BAILEY.

Al la specio *Brassica juncea* apartenas jenaj subspecioj kaj varioj (elekto):
* bruna sinapo aŭ Sarepta-sinapo, (*Brassica juncea* (L.) CZERN. var. *juncea*, sin.: *Brassica juncea* var. *agrestis* PRAIN), ankaŭ nomata Hinda sinapo, rusa sinapo aŭ orienta sinapo.
* *Brassica juncea* subsp. *integrifolia* (H.WEST) THELL. (sin.: *Brassica juncea* var. *crispifolia* L.H.BAILEY, *Brassica juncea* var. *fimbriata*, *Brassica juncea* var. *chirimenna* MAKINO, *Brassica juncea* var. *cernua* FORB. ET HEMSL.)
* *Brassica juncea* var. *cuneifolia* (ROXB.) KITAM.
* ĉina sinapo (*Brassica juncea* var. *crispifolia* L.H.BAILEY)
* *Brassica juncea* (L.) CZERN. var. *foliosa* L.H.BAILEY
* *Brassica juncea* var. *japonica* (THUNB.) L.H.BAILEY (sin.: *Brassica japonica* SIEB., *Sinapis japonica* THUNB.)
* kornosinapo (*Brassica juncea* var. *linearifolia*)
* *Brassica juncea* var. *longidens* L.H.BAILEY
* verda en neĝo (*Brassica juncea* var. *multiceps* M. TSEN & S.H. LEE)
* *Brassica juncea* subsp. *napiformis* (PAILLEŬ & BOIS) GLADIS
* larĝfolia sinapo (*Brassica juncea* var. *rugosa* (ROXB.) M. TSEN & S.H. LEE), kun la kulturvario ruĝa sinapo 'Red Giant'
* *Brassica juncea* var. *strumata* M. TSEN & S.H. LEE
* cacajo (*Brassica juncea* var. *tsatsai* MAO, sin.: *Brassica juncea* var. *tumida* M. TSEN & S.H. LEE)

## Referencoj 
## Literaturo 
* Tai-yien Cheo, Lianli Lu, Guang Yang, Ihsan Al-Shehbaz & Vladimir Dorofeev: *Brassicaceae* in der *Flora of China*, Volume 8, S. 20: *Brassica juncea* - Online.
* Suzanne I. Warwick: *Brassica* in der *Flora of North America*, Volume 7, S. 421: *Brassica juncea* - Online.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de legomoj

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* Informationen zu *Brassica juncea*.
* Senf-Arten - Überblick. 
* Internationale Pflanzennamen.
* Datenblatt von *Brassica juncea* bei flora.nhm-wien.ac.at

Kategorio:Legomoj
Kategorio:Brasikacoj