open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lee Min Jin

**Min Jin Lee** (; naskita la 11-an de novembro 1968, en Seulo, Sud-Koreio) estas kore-usona verkistino kaj ĵurnalistino. Ŝi loĝas en Harlem, Novjorko. Ŝia verko ofte traktas koreajn aŭ kore-usonanajn temojn. Ŝi estas la aŭtoro de la romanoj " Free Meals for Millionaires " (2007) kaj " A Simple Life " (2017, adaptita en serion en 2022 ĉe Apple TV+ sub la originala titolo " Pachinko: A Simple Life ").

Ŝia familio enmigris al Usono en 1976, kiam ŝi estis sepjara, kaj ŝi kreskis en la kvartalo Queens, Novjorko. Ŝiaj gepatroj posedis pograndan juvelvendejon sur la 30-a Strato kaj Broadway en la Korea kvartalo de Manhatano.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Min Jin Lee: Oficiala hejmpaĝo
* Aŭtoro Min Jin Lee: 'Senpaga Manĝaĵo Por Milionuloj' ĉe NPR
* On-Point Radio kun Tom Ashbrook: Min Jin Lee (Elsendo)
* Notoj pri la libro "Largehearted Boy" de Min Jin Lee por "Senpaga Manĝaĵo por Milionuloj"
* Hejmlando (plena teksto), de *The Missouri Review*
* Pachinko - La lukto de destino  librorecenzo de *Whatbooktoreadnext.com*

Kategorio:Usonaj verkistoj
Kategorio:Verkistinoj
Kategorio:Koredevenaj usonanoj
The Moscow Times

***The Moscow Times*** estas kaj ruslingva kaj anglalingva reta gazeto en Moskvo, Rusio. Eldonita kiel ĉiutaga gazeto de 1992 ĝis novembro 2015, *The Moscow Times* aperis ĉiusemajne en la rusa ĉefurbo, Moskvo, ĝis julio 2017. Ĝi estis distribuita senpage ĉe tipaj lokoj vizitataj de fremduloj, kiel hoteloj, kafejoj kaj restoracioj. Parto de la preseldono estis liverita al abonantoj per poŝto aŭ kuriero. Kiel parto de ampleksa restrukturado, oni decidis en la somero de 2017 ĉesigi la presitan eldonon kaj eldoni la gazeton ekskluzive interrete. 

En novembro 2023, la rusa Ministerio pri Justico klasifikis *The Moscow Times* kiel "fremdan agenton". Ekde julio 2024, ĝi estas konsiderata nedezirinda eksterlanda organizaĵo en Rusio. Ĉi tio okazis kontraŭ la fono de la raportado de la gazeto pri la Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022, kiu ne konformis al la propagando de la Rusia Federacio.

## Eksteraj ligiloj 
*  ( kaj angle)

Kategorio:Ruslingvaj gazetoj
Kategorio:Anglalingvaj gazetoj
Kategorio:Gazetoj de Rusio
Gimnazio Brno, Elgartova

**Gimnazio Brno, Elgartova** (= strato de Karel Elgart, instruisto kaj verkisto)  estas ĝenerala gimnazio en Brno, situanta en la urboparto Husovice proksime al la Preĝejo Sankta Koro de Jesuo. La lernejo estis fondita en 1919. Ĝi havas 360 gelernantojn.

thumb

Ĉiuj studentoj lernas la anglan kaj povas kiel duan fremdan lingvon elekti inter la franca, germana,  rusa kaj hispana. 

Ekzistas pluraj elekteblaj seminarioj: konversacio en la angla (franca, germana, rusa), latino, historio, geografio, art-historio, kemio, biologio, matematiko, fiziko, informadiko, naturscienca ekzercado. 

Elekteblaj stud-objektoj: la nuntempa mondo, matematikaj aplikoj, la homo kaj la naturo, la mondo de literaturo kaj arto.

## Fonto
* ĉeĥa Vikipedio kaj oficiala retejo de la gimnazio

## Eksteraj ligoj
*Oficiala retejo de la gimnazio

Kategorio:Lernejoj en Brno
Kategorio:Mezlernejoj en Brno
To the Lighthouse

**To the Lighthouse** (traduko: *Al la lumturo*) estas verko de Virginia Woolf kiu aperis en la 1927-a jaro. Ne temas pri verko kun grandaj eksteraj agoj, sed majstraĵo de internaj monologoj. Ĝi malpli temas pri tio, kio okazas, kaj pli pri tio, kiel la tempo pasas kaj kiel oni perceptas la mondon.
## Resumo
La romano estas dividita en tri markitajn sekciojn, kiuj etendiĝas sur periodo de dek jaroj.

#### The window
La rakonto komenciĝas sur la skota insulo Skye. La familio Ramsay pasigas tie la someron kun pluraj gastoj. La juna James Ramsay sopiras veturi al la proksima lumturo. Dum lia patrino, la bonkora kaj unuigema s-rino Ramsay, donas al li esperon, lia patro, la racie malvarma s-ro Ramsay, detruas la ĝojon per la rimarko, ke la vetero estos malbona. Fokuso estas jene: La dinamiko inter la karakteroj, la vespermanĝo kiel momento de unueco, kaj la pentristino Lily Briscoe, kiu provas kapti S-rinon Ramsay sur kanvaso.

#### Time passes
Ĉi tiu mallonga, preskaŭ fantoma meza parto priskribas la kadukiĝon de la somerdomo dum dek jaroj. La homoj forestas; la Unua Mondmilito eksplodas. En mallongaj krampoj ni ekscias pri tragikaj mortoj: S-rino Ramsay mortas neatendite, same kiel du el ŝiaj infanoj (Prue kaj Andrew). La naturo malrapide rekonkeras la domon.

#### The Lighthouse
La postvivantoj revenas al la domo post la milito. S-ro Ramsay, nun maljuniĝinta kaj postulema, fine devigas la malfruan veturon al la lumturo kun la nun plenkreskaj infanoj James kaj Cam. Konklude: Dum la grupo atingas la lumturon kaj James fine ricevas la agnoskon de sia patro, Lily Briscoe sukcesas sur la bordo fini sian dum jaroj nefinon pentraĵon per unu lasta peniko-striko.  

## Interpreto
La romano de Woolf estas studo pri la malkonstanto kaj la serĉo de ordo en kaosa mondo.  Woolf uzas la tiel nomatan kaj modan konscifluon. Ni spertas la realecon ne objektive, sed filtrite tra la pensoj de la figuroj. La tempo estas elasta: unu posttagmezo povas plenigi 150 paĝojn, dum dek jaroj forpasas en malmultaj frazoj. 
*Vira kontraŭ ina principoj: S-ro Ramsay reprezentas la racian, linearan pensadon, dum s-rino Ramsay reprezentas empation kaj la fiksadon de la nuna momento.
*Arto kiel ankro: Lily Briscoe estas la "dua memo" de la verkistino. Ŝia pentraĵo estas la provo kapti la forkurantan vivon. La lasta striko en la mezo de la bildo simbolas la ekvilibron, kiun oni devas trovi por reprezenti la veron.
La lumturo mem restas ambivalenca simbolo: ĝi estas celo kaj lumradio, sed ankaŭ soleca, nevenkebla realaĵo meze de la ondeca maro de sentoj.

## Eksteraj ligiloj
*radiodrama eldono germanlingva
*originala teksto - cxe: *gutenberg.net.au*
*Michael Mittelhaus: "To the Lighthouse" (2019)
Oliveca titiro

La **oliveca titiro** (*Schiffornis olivacea*) estas unutipa birdospecio el la familio de titiredoj. Ĝi troviĝas en norda Sudameriko.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

La specia epiteto *olivacea* estas latina vorto signifanta "oliveca", rilate al la olivkolora plumaro de tiu specio

## Disvastiĝo kaj habitato
La oliveca titiro troviĝas en sudeosta Venezuelo, Gujanoj, kaj eosta amazonia Brazilo. Ĝi vivas en humidaj kaj malsekaj arbaroj, ĉefe en ebenaĵoj sed ĝi estis registrita ĝis ĉirkaŭ 1450 m en sudeosta Venezuelo.

## Referencoj
Kategorio:Titiredoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Neotropisa faŭno
La Maldekstra Mano de Mallumo

**La Maldekstra Mano de Mallumo** () estas sciencfikcia romano de la usona aŭtoro Ursula Le Guin publikigita en 1969. Gajninto de la premioj Hugo kaj Nebula.

La verko priskribas la fikcian universon "Gethen", en kiu vivas inteligenta raso, kies individuoj estas senseksaj . Pli precize, ĉiu individuo estas senseksa krom dum seksa kontakto kun alia individuo, kiu okazas je fiksitaj tempoj, unufoje monate, kiam ĝi emas alpreni la inan aŭ viran rolon. La tendenco ne estas kohera, tio estas, en iu ajn seksa kontakto aparta individuo povas funkcii kiel viro aŭ ino kaj ne ekzistas ebleco de libervola elekto de la rolo (krom per helpo de drogmanio - fenomeno, kiu estas negative rigardata en Gethen. Ekzistas ankaŭ certa nombro da "perversuloj", kiuj havas genetikan tendencon al unu el la seksoj. Ilia socia situacio similas al tiu de samseksemuloj.

Le Guin evoluigis ĉi tiun ideon el deziro esplori, kiaj fundamentaj aspektoj de homa naturo restis kiam biologia sekso ĉesis esti konstanto. *La Maldekstra Mano de Mallumo* estas signifa mejloŝtono en la kreskanta sofistikeco de la traktado de sekso en sciencfikcio, kiu disvolviĝis en la 1970-aj jaroj.

La rakonto estas verkita kiel vojaĝraporto fare de reprezentanto de organizaĵo *Ekumen*, kiu unuigas aliajn inteligentajn rasojn en la universo, kiu provas konvinki tiun mondon aliĝi al la organizaĵo. En la verko, Ursula Le Guin ekzamenas la sociajn implicojn de situacio, en kiu plejofte ĉiuj individuoj estas tute kaj vere egalaj (estas implice, ke la egaleco, kiun ni konas inter viroj kaj virinoj, estas artefarita, dum la diskriminacio inter viroj kaj virinoj estas enkonstruita en niajn mensojn) kaj priskribas la malfacilaĵojn de vizitanto, ĉe kiu la distingo inter viroj kaj virinoj estas enkonstruita en la kompreno kaj akcepto de tia mondo.

En la antaŭparolo, Le Guin nomas la romanon (kaj multon da sciencfikcio) "penseksperimento", en ĉi tiu kazo esplorante socion, kiu ne havas konstantan seksan dividon en virojn kaj virinojn kaj tial funkcias sen fiksitaj seksaj roloj. Krome, la romano celas esprimi malpli evidentan veron pri la homaro: ĝian, el certa perspektivo, androginan naturon.

En 1987, la verko estis voĉdonita la dua plej bona sciencfikcia kaj fantazia romano (post *Dune* de Frank Herbert) fare de legantoj de la revuo Locus.

Le Guin verkis aliajn rakontojn okazantajn en la mondo de ĉi tiu rakonto, inkluzive de ''Winter's King* (1969), kiu, laŭ la aŭtoro, estas la literatura "naskiĝo" de la mondo nomata Winter.

## Eksteraj ligiloj 
* Bibliografio: *La Maldekstra Mano de Mallumo* ĉe la Interreta Konjekta Fikcia Datumbazo
* Enkonduko de la aŭtoro al *La Maldekstra Mano de Mallumo* ()
* Aŭdiorecenzo kaj diskuto de *The Left Hand of Darkness'' ĉe The Science Fiction Book Review Podcast

Kategorio:Anglalingvaj romanoj
Kategorio:Libroj aperintaj en 1969
Jussisvetero

upright=1.5|thumb|Jussi-svetero
**Jussiĉemizo** aŭ **Jussisvetero** estas finna svetero portata precipe en Suda Ostrobotnio, kun diamanta ŝablono en la mezo. Ĝi estas kutime kolorita en natura grizo kaj burgonja, sed ekzistas ankaŭ malsamaj versioj, kiel ekzemple la blu-griza antti-ĉemizo. La jussiĉemizo fariĝis simbolo de Suda Ostrobotnio, ia speco de finneco kaj sendependeco. La anttiĉemizo estis planita, ĉar ĝi estis pli facile vendi al reviviĝanoj de reĝiono de Lapua.

Kategorio:Vestoj
Kategorio:Kulturo de Finnlando
Thomas Schütte

**Thomas SCHÜTTE** (naskita la 16-a de novembro 1954 en Oldenburgo) estas  germana skulptisto  kaj desegnisto. Li loĝas kaj laboras en Duseldorfo.

## Vivo kaj verkaro
Schütte studis ĉe la Akademio de Arto de Duseldorfo inter 1973 kaj 1981 sub Fritz Schwegler kaj Gerhard Richter.

Lia verkaro montras grandan multflankecon: kaj laŭ teknikoj kaj laŭ formoj ĝi ofte evitas klaran kategoriigon. Li kreis arkitekturajn maketojn, inter ili la serio *Feridomoj por Teroristo*, same kiel grafikajn verkojn kaj grandvolumajn skulptaĵojn.

En la Venecia Bienalo de 2005 li ricevis la premion por plej bona artisto de la ekspozicio. Fine de 2007 lia verko *Maquette for a Hotel 2007*, farita el koloraj vitrotabuloj, estis elektita por la kvara kolono de Placo Trafalgar.

Lia artpraktiko ampleksas manlaboron: desegnado, akvarelado, modelado, formdonado per argilo kaj pasto, kaj konstruado per ligno kaj aliaj materialoj.

Liaj verkoj troviĝas en kelkaj el la plej gravaj artmuzeoj de la mondo. La skulptaĵo *Patro Ŝtato*, en du versioj, apartenas al la kolektoj de la Arta Instituto de Ĉikago kaj la Nacia Galerio de Berlino. La bronza skulptaĵo *Unuiĝintaj Malamikoj* estis montrata en Centra Parko de Novjorko inter 5 marto kaj 25 aŭgusto 2013. Alia bronza skulptaĵo, *Granda Spirito*, staras ĉe la ŝtuparo de la Nova Muzeo de Vajmaro ekde 1998.

Schütte konstruis propran skulptohalon, la Skulpturenhalle Neuss, apud la iama misilbazo de Hombroich, proksime de Neuss kaj de la Langen-Fondaĵo. Ĝi estis inaŭgurita en aprilo 2016 kaj servas por ekspozicii liajn verkojn kaj tiujn de aliaj artistoj, same kiel por konservi liajn skulptaĵojn. En 2019 li projektis 15-metran pavilonon en Krefeld okaze de la centjariĝo de la Bauhaus.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
(en) Oficiala retejo de Thomas Schütte 

Kategorio:Germanaj skulptistoj
Grigorijus Kanovičius

**Grigori Kanowitsch** (; , , fakta antaŭnomo ; naskiĝis la 18-an de junio 1929 en Jonava, Litovio; mortis la 20-an de januaro 2023 en Tel-Avivo, Israelo) estis litova-israela verkisto, dramisto, tradukisto, scenaristo kaj filmreĝisoro. 

De 1989 ĝis 1993, li estris la judan komunumon de Litovio. Li estis elektita kiel Popola Deputito de USSR (Sąjūdis, 1989–1991). Gajninto de la Litova Nacia Premio por Kulturo kaj Artoj por 2014.

Li verkis en la rusa kaj litova lingvoj; en siaj rusaj prozaĵoj li ĉefe priskribis la vivojn de litovaj judoj.

## Verkado 
La gepatra lingvo de la verkisto estis la jida; Kanowicz lernis la rusan en 1941  kaj verkis siajn romanojn en tiu lingvo, dum liaj teatraĵoj estis verkitaj en la litova. Dum longa tempo, la libroj de Grigory Kanowicz ne estis publikigitaj en Moskvo, nur en Litovio, kaj eĉ tiam en limigitaj eldonoj. Nuntempe, ili estas tradukitaj en 10 lingvojn. La tragedio de la Holokaŭsto lasis grandegan spuron sur la verkisto.

Li debutis per la poemaro *Labas rytas* (*Bonan matenon*) (eldonita en 1955). En 1957, li verkis la romanon *Mi rigardas la stelojn*. Ĉi tiu estis la unua juda verko en la rusa lingvo publikigita post la milito en Sovetunio, sed li ne traktis judajn temojn pli vaste ĝis post la eventoj de 1968.

## Verkaro 
* *Shtetl Love Song*
* *Devilspel*
* *The Tears and Prayers of Fools*

## En Esperanto aperis 
* *Kandeloj en vento*; esperantigis Tomasz Chmielik. Eldonejo Libro Mondo, Svidniko, 1993.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de Kanovich

Kategorio:Litovaj verkistoj
Kategorio:Litovaj judoj
Kategorio:Israelaj verkistoj
Dávid Alajos Fáy

**Dávid Alajos Fáy** [alajoŝ fAj], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Fáy Dávid Alajos** estis hungara pastro, jezuita monaĥo, instruisto, misiisto. Lia nobela antaŭnomo estis *fáji*.

 naskiĝis  en Fáj, li mortis  en Lisbono.

## Biografio 
 naskiĝis en kalvinana familio, sed la juna Fáy elektis la katolikismon en 1736, eĉ en la sama jaro li aliĝis al la jezuitoj en Vieno. Li studis tie 3 jarojn, poste en Nagyszombat. Post siaj studoj li instruis en Nagyszombat, Sopron kaj Győr, poste li studis teologion en Vieno, en 1747 en Kassa. Jaron poste li pastriĝis en Besztercebánya, poste li instruis en Kassa aŭ li estis pastro en la armeo. Lia anonco al misiista laboro plenumiĝis en 1752. Post jaro li alvenis al portugala kolonio, kie nun estas precipe Brazilo. En 1755 li plenrajte monaĥiĝis. Dum misiista laboro li kontraktis pacon inter la indiĝenoj, sed tion la kolonia administrado aprezis ribelo, tial li estis resendita al Lisbono, kie li pasis tempon en prizono. Iom poste li mortis.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Regia Seren. Archiducis Josephi indoles.* (1745)
* Fonseca, B.: *Apologia pro societate Jesu.* (tradukaĵo, sen eldonjaro)
* "Leteroj el Lisbono kaj Ameriko" (1753; eldonita en 1890)

## Fontoj 
* biografio hungare kun bildo
* biografio hungare kun bildo
* katolika leksikono
* biografio hungare
* biografio hungare
* jezuita arkivo

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj jezuitaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj misiistoj
Mezlernejo Biblioteka en Brno

**La Mezlernejo Biblioteka** en Brno estas ligita al la antaŭa Komerca Akademio sur la strato Kotlářská (= kaldronista) kaj la Supera Faklernejo pri Komerco sur la strato Pionýrská (= pionira). 

thumb

La nuna nomo de la lernejo estas Komerca Akademio, Mezlernejo Biblioteka kaj Supera Faklernejo Brno, situanta en Brno en la strato Kotlářská. La fondinto de la tuta lernejo estas la Sudmoravia Regiono. Ĝi estas ŝtata lernejo, kiu ofertas kvarjaran studprogramon finiĝantan per abiturienta ekzameno. 

La originoj de la Mezlernejo Biblioteka en Brno devenas de 1952, kiam biblioteka filio estis malfermita ĉe la gimnazio. La apero de mezlerneja biblioteka edukado estis rilata al la komenco kaj konstruado de publikaj bibliotekoj. 

La lernantoj lernas la ĉeĥajn lingvon kaj literaturon, unuan kaj duan fremdajn lingvojn (angla, germana), fundamentojn de sociaj sciencoj, historion kaj arthistorion, informajn kaj komunikajn teknologiojn, ekonomikon, skriban kaj retan komunikadon, informajn sistenojn kaj servojn, metodologion de scienca esplorado, bibliotekismon, nuntempan literaturon, datumbazajn sistemojn, lertecon pri ciferecigado.

## Eksteraj ligoj
*Oficiala retejo de la lernejo

Kategorio:Lernejoj en Brno
Kategorio:Mezlernejoj en Brno
Neil Munro

**Neil MUNRO** (naskiĝis la 3-an de junio 1863 &#x2013; mortis la 22-an de decembro 1930) estis skota ĵurnalisto, gazetredaktisto, aŭtoro kaj literatura kritikisto. Li estis esence serioza verkisto, sed nun estas ĉefe konata pro siaj humuraj noveloj, origine verkitaj sub la plumnomo **Hugh FOULIS**. La plej konataj el ĉi tiuj rakontoj temas pri la fikcia Clyde-puffero, la ŝipo *Vital Spark*, kaj ŝia kapitano Para Handy, sed ili ankaŭ inkluzivas rakontojn pri la kelnero kaj kirk-pedelo Erchie MacPherson kaj la vojaĝanta drapaĵvendisto Jimmy Swan. Ili estis origine publikigitaj en la *Glasgow Evening News*, sed kolektoj estis publikigitaj kiel libroj. Ŝlosila figuro en skotaj literaturaj rondoj, Munro estis amiko de la verkistoj J.M. Barrie, John Buchan, Robert Bontine Cunninghame Graham kaj Joseph Conrad, kaj la artistoj Edward A. Hornel, George Houston, Pittendrigh MacGillivray kaj Robert Macaulay Stevenson . Li estis frua reklamanto de la verkoj de kaj Conrad kaj Rudyard Kipling.

## En Esperanto aperis 
* *Provizoreco* (*The Vital Spark*, d:Q7936757), tradukis William Auld

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* BBC - verkado Skotlando - Tartanaj Mitoj - Neil Munro
*   
* artikolo pri li kaj lia historia fikcio 
*   

Kategorio:Skotaj entreprenistoj
Kategorio:Skotaj verkistoj
Verdakravata kolibro

La **Verdakravata kolibro**, *Hiacinta vizierportanto* aŭ *Hiacinta kolibro* (*Augastes scutatus*) estas malgranda specio de kolibroj en la familio Trokiledoj. Ĝi estas endemio de Brazilo.

## Taksonomio kaj sistematiko
La Verdakravata kolibro kunhavas sian genron kun nur unu alia specio, nome la Fajrokravata kolibro (*A. lumachella*). Ĝi havas tri subspeciojn, nome la nomiga *A. s. scutatus*, *A. s. ilseae*, kaj *A. s. soaresi*.

## Aspekto
Maskloj de la Verdakravata kolibro estas 8,1 ĝis 9,9 cm longaj kaj pezas 3 ĝis 4 g. Inoj estas 8 ĝis 9,7 cm longaj kaj pezas 2,7 ĝis 3,8 g. Krom esti pli longaj entute kaj pli pezaj ol inoj, maskloj ankaŭ havas pli longajn flugilojn kaj voston. Ambaŭ seksoj havas mallongan bekon, sed tiu de la masklo estas pli longa. Maskloj de la nomiga subspecio havas brile orverdan frunton; la cetero de la supraj partoj kaj la vosto estas bronzverdaj. La gorĝo ankaŭ estas brile orverda kun nigra rando kaj la ventro estas malhelblua; inter ili estas kremblanka ĝis rozkolora bendo trans la brusto. La flankoj de la kolo havas purpurbluan "kolumon". La ino ne havas nigran randon de la verda gorĝo, la blua ventro estas makuleca per grizo kaj bluverdo, kaj la eksteraj vostoplumoj estas grizpintitaj. *A. s. ilseae* havas malhelviolajn kolumojn, violbluan ventron, kaj bluverdan subaĵon de la vosto. *A. s. soaresi* estas la plej granda subspecio; laŭ plumaro ĝi diferencas de la nomiga subspecio nur per blua linio inter la violaj kaj verdaj areoj de la kapo. Nur maskloj kantas, kutime de du aŭ tri ripozejoj ene de siaj teritorioj. Ambaŭ seksoj faras diversajn kriojn responde al minacoj. Ĝi havas limigitan arealon, sed ĝia vivejo estas plejparte netaŭga por agrikulturo, do minado ŝajnas esti la sola tuja ebla minaco. Ĝi estas surloke ofta kaj troviĝas en pluraj protektitaj areoj.

## Referencoj 
* del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1999). *Handbook of the Birds of the World. Volume 5*: Barn-Owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 8487334253
* Temeles, E.J.; Linhart, Y.B.; Masonjones, M. & Masonjones, H.D. (2002): The role of flower width in hummingbird bill length-flower length relationships. *Biotropica* **34**(1): 68–80.  PDF kompleta teksto

## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Apodoformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Brazilo
Douglas Dunn

**Douglas Eaglesham DUNN** (naskiĝis la 23-an de oktobro 1942 en Inchinnan, Renfrewshire, Skotlando) estas skota bibliotekisto, verkisto kaj universitata profesoro, kiu estis premiita interalie per la Premio Hawthornden, la Premio Whitbread Book kaj la Premio Cholmondeley.

## Verkado 
Li faris sian literaturan debuton en 1969 per la poemaro *Terry Street*, pro kiu li ricevis kaj la Libropremion de la Skota Arta Konsilio kaj la Premion Somerset Maugham. Lia poemaro *Love or Nothing* de 1974 ankaŭ gajnis la Libropremion de la Skota Arta Konsilio kaj, krome, la Memorpremion Geoffrey Faber en 1976.
Li ankaŭ ricevis konsiderindan atenton pro sia poemaro de 1985, *Elegies*, kiun li publikigis post la morto de sia edzino kaj kiu gajnis la Whitbread Book Award por plej bona libro de 1985. Baldaŭ poste, ankaŭ en 1985, venis *Secret Villages*, kolekto de noveloj, kaj en 1989 li ricevis la Cholmondeley Award, la literaturan premion de la Societo de Aŭtoroj.

Dunn ankaŭ regule verkas artikolojn kaj literaturajn recenzojn por gazetoj kaj revuoj kiel ekzemple la *Glasgow Herald*, *The New Yorker*, kaj *The Times Literary Supplement*. Li ankaŭ verkis plurajn radiodramojn, scenarojn por televidaj filmoj, antologiojn kaj literaturajn eseojn, kaj en 1990 publikigis tradukon de la tragedio *Andromache* de Jean Racine.

Post la novelaro *Boyfriends and Girlfriends* (1995), tri volumoj de poezio estis publikigitaj: ''The Donkey's Ears* (2000), *The Year's Afternoon* (2000), kaj *New Selected Poems 1964–2000* (2003). Post ricevo de la Oficira Kruco de la Ordeno de la Brita Imperio en 2003, Dunn, kiu loĝas en Skotlando, publikigis la literaturan kritikan libron *Twentieth Century Scottish Poetry* en 2006. Liaj plej konataj poemoj inkluzivas "Land Love", "A Removal from Terry Street", "Washing the Coins", "Loch Music" kaj "Tursac."

## En Esperanto aperis 
* *Teri-strato* (*Terry Street'', 1995), tradukis William Auld

## Referencoj 
Kategorio:Skotaj poetoj
Kategorio:Skotaj bibliotekistoj
Ferenc Fáicser

**Ferenc Fáicser** [fAjĉer], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Fáicser Ferenc** estis hungara pastro, jezuita monaĥo, instruisto. Liaj familiaj nomvariantoj estis *Faitser, Fajcser* kun samaj prononcoj.

 naskiĝis  en Németkeresztúr (Hungara reĝlando, Habsburga imperio, nuntempa Deutschkreutz en Aŭstrio), li mortis  en Pécs.

## Biografio 
 aliĝis al la jezuitoj en 1753 en Budao (urbo), poste li studis en Nagyszombat kaj Vieno. En la lasta li doktoriĝis el filozofio kaj teologio. Post siaj studoj li instruis en Nagyszombat, Budao kaj Kassa. En 1773 la jezuita ordeno estis dissolvita pro troa agemo, tial en Szombathely li ricevis la titolon titulara kanoniko, samtempe unue li estis gimnaziestro en Pécs, poste en Pozono. De 1779 li estis pastro en Pécs ĝis sia morto.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Oratio de intermerato Virginis conceptu.* (1756)
* *Poemata quae excell. ill. ac rev dno Georgio Klimo Quinque-Ecclesiarum episcopo...* (1777)
* *Ode in obitum Mariae Theresiae augustae.* (1780)
* *Ode ad ill., ac rev. dnum Paulum e com. Eszterházy...* (1781)

## Fontoj 
* biografio hungare
* katolika leksikono

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj jezuitaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Ronald MacDonald Douglas

**Ronald MacDonald Douglas** estis la pseŭdonimo de **Ronald Edmonston**  (1896–1984), skota aŭtoro, aktoro kaj politika figuro konata pro siaj verkoj kompilantaj skotan folkloron.

## En Esperanto aperis 
* *Virino de la vojoj*, tradukis W.Auld, Norda Prismo, 58/1, paĝoj 49-52

## Referencoj 
Kategorio:Skotoj
Kategorio:Folkloristoj
Sydney Goodsir Smith

**Sydney Goodsir SMITH** (26a de oktobro 1915 – 15a de januaro 1975) estis skota poeto, aktoro, dramisto kaj romanisto. Li verkis poezion en la skota lingvo, ofte nomata Lallans, kaj estis grava figuro de la Skota Renesanco. 

## En Esperanto aperis 
El la poemoj de Sydney Goodsir Smith:

* *Sub la fea arbo* (parto, *Under the Eildon Tree*). Sydney Goodsir Smith (1915 – 1975). Trad. W. Auld trovloko: la nica literatura revuo n-ro 5/3 paĝoj 94-99

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Mallonga biografio de Sydney Goodsir Smith .
* Listo de lia verkaro ĉe la Skota Poezia Biblioteko .
* Mallonga biografio ĉe la oficiala retejo de Sorley Maclean .

Kategorio:Novzelandaj biografoj
Kategorio:Novzelandaj poetoj
Kategorio:Skotaj biografoj
János Fonovich

**János Fonovich** [jAnoŝ fonoviĉ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Fonovich János** estis hungara pastro, jezuita monaĥo, instruisto.

 naskiĝis  en Alsólászló (Hungara reĝlando, Habsburga imperio, nuntempa Unterloisdorf en Aŭstrio), li mortis en 1788 en Hédervár (ankaŭ nun en Hungario).

## Biografio 
 maturiĝis en Sopron, poste li aliĝis al la jezuitoj en Vieno. En Sopron li studis filozofion kaj teologion. Post siaj studoj li instruis 12 jarojn en pluraj hungaraj urboj, dum li studis filozofion en Graco, inter 1744–1747 teologion en Kassa, kie en 1746 li pastriĝis. En la sekvaj jaroj li predikis aŭ instruis, dum en 1752 li iĝis ordinara monaĥo en Budao (urbo). Tiutempe li doktoriĝis el teologio. Inter 1763–1766 li estis monaĥejestro en Gyulafehérvár, poste en aliaj lokoj li havis monaĥajn postenojn. Post dissolvo de la jezuita ordeno en 1773 Fonovich iris al grafa familio en Hédervár, kie li okupiĝis pri scienca laboro. Baldaŭ li estis pastro en sia naskiĝvilaĝo.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Hungaria fida Austriae.* 1743
* *Opusculum de praecipuis Ecclesiae ritibus.* 1753
* *Divus Ivo oratione panegyrica celebratus.* 1758

## Fontoj 
* biografio hungare
* jezuita arkivo
* katolika leksikono

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj jezuitaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
William McIlvanney

**William McIlvanney** (naskiĝis la 25-an de novembro 1936 en Kilmarnock, Skotlando; mortis la 5-an de decembro 2015 en Netherlee apud Glasgovo) estis brita verkisto konata pro siaj krimromanoj kaj socie kritikaj romanoj.

Li estis konata kiel **Gus** fare de amikoj kaj konatoj. McIlvanney estis ĉampiono de kruda sed poezia literaturo; liaj verkoj *Laidlaw*, *:en:The Papers of Tony Veitch* kaj *Walking Wounded* estas ĉiuj konataj pro sia portretado de Glasgovo en la 1970-aj jaroj. Li estas rigardata kiel "la patro de *:en:Tartan Noir* " kaj kiel la Camus de Skotlando. 

## Vivo 
William McIlvanney naskiĝis kiel filo de karboministo. Li studis ĉe la Kilmarnock Akademio kaj la Universitato de Glasgovo. Li laboris kiel instruisto dum 17 jaroj antaŭ ol decidi dediĉi sin al verkado. Li ricevis la Geoffrey Faber Memorial Premion pro sia unua romano, *Remedy Is None*. McIlvanney gajnis la Whitbread Premion en 1975 pro *Docherty*, unu el liaj plej gravaj socie kritikaj romanoj. Liaj tri Glasgovaj krimromanoj, kiuj prezentas la filologie sagacan, filozofie penseman kaj seniluziigitan detektivon Jack Laidlaw — *Laidlaw*, *The Papers of Tony Veitch* kaj *Strange Loyalties* — trovis vastan legantaron. Ili provizas senŝancele realisman bildon de la socia renversiĝo en Glasgovo dum la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj. 

McIlvanney vivis en Glasgovo kiel ĵurnalisto kaj sendependa verkisto. Li estis fervora defendanto de sendependa Skotlando. 

## En Esperanto aperis 
* *Laidlaw*, tradukis William Auld

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la verkisto ĉe www.williammcilvanney.com
* profilo  en la retejo de Canongate Publishing
* Naturaj Lojalecoj: La Laboro de William McIlvanney Asocio por Skotaj Literaturaj Studoj
* La Laidlaw-romanoj de William McIlvanney Asocio por Skotaj Literaturaj Studoj
* William McIlvanney : *The Write Stuff*, Nacia Biblioteko de Skotlando

Kategorio:Skotaj socialistoj
Kategorio:Skotaj verkistoj
Donkervoort

**Donkervoort Automobielen BV** estas nederlanda produktanto de sportaj aŭtomobiloj kun sidejo en Lelystad. La kompanion fondis en la jaro 1978 en malgranda laborejo en Tienhoven Joop Donkervoort. Poste la produktado transŝoviĝis en pli grandajn spacojn en Loosdrecht. Ekde la jaro 2000 la fabriko havas sidejon en Lelystad. Dum la unuaj 25 jaroj de sia ekzistado la firmao produktis mil aŭtomobilojn de ĉiuj tipoj.

Ĉiuj veturiloj estas produktataj permane kun uzo de la plej modernaj materialoj kaj teĥnologioj. La karoserion inspiris la aŭtomobilo Lotus Seven; unu el la diferencoj estas relaborita antaŭa parto. En la jaro 1996 Donkervoort transiris, post interkonsento kun aŭtomobila firmao Audi, de uzado de motoroj Ford Zetec al agregatoj de tiu Audi.

## Aŭtomobiloj
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Donkervoort.com
*Introduction, history and overview of Donkervoort by Carfection (video)
*Donkervoort D8 GTO First Heartbeat
*Donkervoort D8 GTO-RS test-drive by Carfection (video)
*Donkervoort - 24H Dubai
*Donkervoort Discovery Channel
*Donkervoort fan site with much independent information, pictures etc.

Kategorio:Sportaj aŭtoj
Kategorio:Nederlandaj firmaoj
Kategorio:Nederlandaj aŭtomobiloj
Kategorio:Nederlandaj aŭtomobilaj firmaoj
László Buday

La hungarlingva nomo **László Buday** kompreneble aperas plurfoje en Hungario kaj la ĉirkaŭaj landoj. En la esperantlingva vikipedio nur unu samnomulo ĝis nun havas apartan artikolon. Tamen almenaŭ du aliaj homoj de sama nomo, pri kiuj estas informoj en vikidatumoj, jam menciiĝu, ĉar alikaze sensencus ke la esperanta artikolo pri László Buday (statistikisto) havus aldonon inter krampoj:

* László Buday estas hungaria biokemiisto, universitata instruisto (*1963); li honoriĝis per la premio Széchenyi
* László Buday (statistikisto) estis hungaria statistikisto, universitata instruisto (1873–1925); membro de la Hungara Scienca Akademio 
* László Buday estis hungaria sportpafisto (1903–1978)

Krome en la hungara vikipedio estas iuj pliaj ruĝaj ligiloj pri samnomuloj (en marto 2026 estas du), pri kiuj eĉ vikidatumoj ne havas iun informon, kaj estas iuj ankoraŭ pliaj homoj kun nomo **László Budai**. De tiuj en Esperanto ekzistas teksto pri László Budai (futbalisto), 1928 -1983. Pri la aliaj simple vidu la apartigilon en la hungara vikipedio.
Bruna kolibro

La **Bruna kolibro** (*Colibri delphinae*) estas granda specio de kolibroj en la familio Trokiledoj kaj unu el kvin specioj de la genro *Colibri*. Ĝi reproduktiĝas ĉe mezaltaj lokoj en montoj de Centrameriko, kaj okcidenta kaj norda Sudameriko (ĉefe ĉe Andoj kaj tepujoj) kun izolaj populacioj en Trinidado kaj en la brazila ŝtato Bahio.

La reprodukta vivejo estas arbaro je altitudoj inter 400 kaj 1600 m, sed la Bruna kolibro disvastiĝas vaste en la malaltebenaĵojn kiam ĝi ne nestas. Ĝi estas anstataŭigita je pli altaj altitudoj de sia parenco, la Violorela kolibro (*C. cyanotus*), sed iliaj teritorioj vaste koincidas.

La Bruna kolibro tipe troviĝas alte en la kanopeo de la pluvarbaro, altaj duarangaj arbaroj kaj kafo-plantejoj, sed ĝi manĝas je pli malaltaj niveloj ĉe randoj kaj maldensejoj. La nesto estas malgranda taso da plantolanugo selita sur branĉeto 1-3 m alta en arbusto, en kiu ĝi demetas du blankajn ovojn.

La 11,5 cm longa kaj 6,5-7 g peza Bruna kolibro estas nekonfuzebla; ĝi estas plejparte senkolore bruna, kun ruĝecbruna pugo kaj pli grizaj subaj partoj. Estas viola makulo malantaŭen kaj malsupren de la okulo, ermit-simila vanga strio, kaj brila verda kaj blua gorĝostrio. La beko estas relative mallonga kaj preskaŭ rekta.

La ino similas al la masklo, sed havas pli malgrandan gorĝmakulon. Nematuraj birdoj havas ruĝbrunajn franĝojn sur la supra plumaro, kaj malmulte aŭ neniun violan koloron malantaŭ la okuloj. La kanto estas vigla ripeto de *ĉit* krio, kaj estas farata de ĝis pluraj dekoj da reproduktantaj maskloj en lozaj masklarejoj.

La Bruna kolibro nutriĝas per nektaro el malgrandaj floroj de arboj, arbustoj kaj epifitoj. Ĝi ankaŭ manĝas insektojn, ofte kaptitajn dumfluge (akcipitre), kiel esencan fonton de proteino. Kvankam ne aparte teritoria, ĉi tiu specio estas tre agresema, kaj ĉe manĝejoj ŝajnas pasigi multe pli da tempo atakante aliajn kolibrojn ol efektive manĝante.

Brown violetear (Colibri delphinae) in flight Sumaco.jpg|montranta verdan gorĝareon
Brown Violetear (22164536820).jpg|montranta violetan orelareon

## Referencoj 
* del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1999). *Handbook of the Birds of the World. Volume 5*: Barn-Owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 8487334253
* Temeles, E.J.; Linhart, Y.B.; Masonjones, M. & Masonjones, H.D. (2002): The role of flower width in hummingbird bill length-flower length relationships. *Biotropica* **34**(1): 68–80.  PDF kompleta teksto
*
* Hilty, * Birds of Venezuela* by, 
* Stiles kaj Skutch,  *A guide to the birds of Costa Rica*  

## Eksteraj ligiloj
*Filmetoj  ĉe Internet Bird Collection

Kategorio:Apodoformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Brazilo
Kategorio:Birdoj de Venezuelo
Colibri

***Colibri*** estas kvinspecia genro de amerikaj kolibroj en la familio Trokiledoj kaj subfamilio *Polytminae*. De la genronomo devenas la esperantlingva vorto "kolibro", kiu utilas por la membroj de la genroj kaj de la tuta familio. 

Ili estas mezgrandaj specioj troviĝantaj en Meksiko, kaj Centra kaj norda Suda Ameriko. La Meksika Marverda kolibro foje vagadas tiom norden kiom ĝis Usono kaj eĉ Kanado. 

Kolibroj havas abundajn rondoformajn vostojn kaj mallongajn aŭ mezgrandajn nigrajn bekojn. Tri el la kvin specioj havas ĉefe verdan plumaron. La maskloj havas violbluan makulon malantaŭen kaj malsupren de la okulo, kiu stariĝas kiam ili estas ekscititaj, kaj brilan gorĝmakulon. La ina plumaro estas ĝenerale simila al tiu de la masklo, sed la orel- kaj gorĝmakulo estas pli malgranda.

Kolibroj konstruas grandajn tasformajn nestojn, en kiujn ili demetas du blankajn ovojn. Ili havas laŭtajn persistajn kantojn, ofte ripetojn de duoblaj notoj.

Ĉi tiuj birdoj facile venas al artefaritaj nektarmanĝejoj, kaj montras neniun timon pri homoj. Ili estas agreseme teritoriaj, kaj ĉe manĝejoj aŭ florantaj arbustoj ili pasigas multan tempon ĉasante aliajn kolibrojn, anstataŭ manĝante.

## Specioj
La genro enhavas la jenajn kvin speciojn:
* Bruna kolibro, *Colibri delphinae* (Lesson, 1839) Meksiko ĝis norda kaj okcidenta Sudameriko. LC
* Marverda kolibro, *Colibri thalassinus* (Swainson, 1827) Meksiko ĝis nordokcidenta Nikaragvo. LC
* Violorela kolibro, *Colibri cyanotus* (Bourcier, 1843) Kostariko, Panamo, kaj Andoj (de Bolivio kaj norden). LC
** *C. c. cabanidis* (Heine), 1863)
** *C. c. cyanotus* (Bourcier, 1843)
** *C. c. kerdeli* (Aveledo & Perez, 1991)
** *C. c. crissalis* (Todd, 1942 )
* Violvanga kolibro, *Colibri coruscans* (Gould, 1846) Andoj (de Argentino kaj norden). LC
** *C. c. coruscans*
** *C. c. germanus* 
* Ametistorela kolibro, *Colibri serrirostris* (Vieillot, 1816) Argentino, Bolivio, Brazilo, kaj Paragvajo. LC

## Referencoj 
* del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1999). *Handbook of the Birds of the World. Volume 5*: Barn-Owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 8487334253
* Restall, R., C. Rodner, & M. Lentino (2006). *Birds of Northern South America.* Christopher Helm, London.  (vol. 1),  (vol. 2).
* Hilty, * Birds of Venezuela*, 
* Stiles kaj Skutch,  *A guide to the birds of Costa Rica*  
*Birds of the World, 1999 Edition 

Kategorio:Apodoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Konstrufaka mezlernejo en Brno

**Konstrufaka mezlernejo en Brno**  estas publika lernejo en Brno, fondita de la Sudmoravia Regiono. Ĝi provizas edukadon kondukantan al abiturienta diplomo en la kampoj de konstruado, geodezio kaj katastro de nemoveblaĵoj. 

thumb

La lernejo aktive kunlaboras kun universitatoj, mezlernejoj de simila fokuso, kaj kun konstruaj kaj geodeziaj kompanioj. 

La lernejo estis fondita en 1885, kaj ĝia konstruaĵo estas kultura monumento ekde 2021. Ĝi situas en la strato Kudelova (laŭ Josef Kudela, 1886-1942, mezlerneja instruisto, tortur-mortigita de nazioj).

En la lernejo studis gravaj arkitektoj kiel Adolf Loos (1870-1933), Josef Hoffmann (1870-1956), Ernst Wiesner (1890-1971), Bohuslav Fuchs (1895-1972), Viktor Rudiš (*1927),  Ondřej Chybík (*1985).

La lernejo havas ĉirkaŭ 180 gelernantojn, dum la tuta historio trairis ĝin ĉirkaŭ 17 mil gejunuloj.

Apud ĝeneralaj studobjektoj (ĉeĥaj lingvokaj literaturo, angla lingvo, matematiko, fiziko, historio, geografio) estas instruataj ankaŭ studobjektoj specialaj (priskriba geometrio, geodezio, informadiko,  kartografio, fotogrammetrio, arkitektura ateliero, fundamentoj de konstrufako, elektronika mezurado, teknika desegnado, aplikata komputil-tekniko, hidrologio kaj hidraŭliko, zorgo pri monumentoj, ponto-konstruado, renovigo de konstruaĵoj k.a.).

## Ekstera ligo
*Retejo de la lernejo

Kategorio:Lernejoj en Brno
Kategorio:Mezlernejoj en Brno
Violvanga kolibro

La **Violvanga kolibro** (*Colibri coruscans*) estas mezgranda metalecverda specio de kolibroj en la familio Trokiledoj kaj unu el kvin specioj de la genro *Colibri*. Ĝi estas disvastigita en altaj teroj de norda kaj okcidenta Sudameriko, inklude grandan parton de Andoj (el Argentino kaj norden), krom la Venezuela Marborda Montaro, kaj la Tepujoj. Ĝi troviĝas en vasta gamo de duonmalfermaj vivejoj, eĉ en ĝardenoj kaj parkoj ene de gravaj urboj kiel Kito, kaj ofte estas la plej ofta specio de kolibro en sia teritorio. Ĝi estas tre voĉa kaj teritoriema.

## Taksonomio kaj sistematiko
La Violvanga kolibro havas du subspeciojn, la nomigan *C. c. coruscans* kaj *C. c. germanus*. Aliaj subspecioj estis proponitaj por esti apartigitaj de tiuj du, sed tiu traktado ne estas vaste akceptita.

## Aspekto
La Violvanga kolibro estas la plej granda kolibro de la genro *Colibri*, 13 ĝis 14 cm longa. Maskloj pezas 5,8 ĝis 8,5 g kaj inoj 6 ĝis 7,5 g. 

La supraj partoj de la nomiga masklo estas metale bluetverdaj, la mentono bluetviola, la ventro blua, kaj la cetero de la subaj partoj verdaj. Longaj erekteblaj bluetviolaj plumoj kovras la orelareojn. La vosto estas metalecverda kun ŝtalblua bendo proksime al la fino. Inoj estas similaj sed pli malgrandaj, kaj ofte havas blankan makulon malantaŭ la okulo. 

*C. c. germanus* estas esence sama kiel la nomiga, sed la frunto, subaj partoj kaj vosto estas iom pli bluaj.

## Fiziologio
Violvangaj kolibroj montras ekstreman nivelon de nokta torporo por konservi energion dum malvarmaj temperaturoj je alta altitudo, havante korpotemperaturojn tiel malaltajn kiel 8 °C dum la nokto kompare kun ĝia taga korpotemperaturo de 36 °C.

Laŭ unu studo, la Violvanga kolibro havas la plej malgrandan averaĝan sang-aeran barildikecon (0.183 μm) kaj la plej altan mas-specifan spiran surfacareon (87 cm²/g) ĉe birdoj.

## Kutimaro
### Movoj
La *páramo* populacioj de Violvanga kolibro moviĝas ĝis 2 000 m dum la seka sezono. Populacioj sub la *páramo* ĝenerale loĝas tie la tutan jaron, kvankam ili povas fari mallongajn movojn. Ĝi estas ofta en siaj diversaj vivejaj tipoj, inkluzive de homfaritaj lokoj kiel ĝardenoj kaj plantejoj.

## Referencoj 
* del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1999). *Handbook of the Birds of the World. Volume 5*: Barn-Owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 8487334253
* Temeles, E.J.; Linhart, Y.B.; Masonjones, M. & Masonjones, H.D. (2002): The role of flower width in hummingbird bill length-flower length relationships. *Biotropica* **34**(1): 68–80.  PDF kompleta teksto

## Eksteraj ligiloj
*Foto: sparkling violetear *Colibri coruscans*; Article and synopsis, foto-2

Kategorio:Apodoformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Kolombio
Kategorio:Birdoj de Peruo
Gimnazio Brno-Bystrc

**Gimnazio Brno-Bystrc** (antaŭe **Klasika kaj Hispana Gimnazio Brno-Bystrc**) estas gimnazio en Brno. Ĝi estis establita de la Sudmoravia Regiono, kun sidejo ĉe la strato Vejrostova 1143/2 en la distrikto Brno-Bystrc. 

thumb

La lernejo estas la posteulo de du kunfanditaj lernejoj, nome la origina **Gimnazio Brno-Bystrc** kaj la nuligita **Klasika Gimnazio, Brno** sur strato Plovdivská.

La lernejo proponas 8-jaran klasikan fakon, 6-jaran hispanan fakon, 6-jaran aŭ 4-jaran anglan fakon.

En la lernejo estas instruata latino, la angla (nivelo C1) kaj la hispana, germana aŭ franca (nivelo B1/B2). Klasikaj objektoj (matematiko, fiziko, kemio, biologio, geografio, historio, informadiko, 
estetika edukado).

## Eksteraj ligoj
*Oficiala retejo de la gimnazio

Kategorio:Lernejoj en Brno
Kategorio:Mezlernejoj en Brno
Brno
Liaojuan

**Liaojuan,** laŭ simpligita ĉina skribo **辽源**, laŭ tradicia ĉina skribo **遼源**, pinjine *Liáoyuán* estas prefektujnivela metropolo en la provinco Ĝilinio, en Ĉina Popola Respubliko. La loknomo signifas "fonto de Liao", aludante al la fakto, ke la fonto de la rivero situas ene de tiu areo.
eta|maldekstre|

## Loĝantaro 
En 2020 la prefektujnivela loĝantaro estis  homoj.

## Geografio 
La administra unuo kovras areon de  km² sur averaĝa alteco 260 m super la marnivelo (la alteco varias inter 250-400) kaj konsistas el 4 dividoj. Arbaroj kovras 42% de la tereno. Provinca sidejo Ĉangĉuno troviĝas 109, Ĝilino 133, Tonghua 146, ĉefurbo Pekino 800, Ŝanhajo 1339 km aere laŭ https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
eta|maldekstre|
Plejparto de tiu teritorio estis imperia ĉasejo dum la Dinastio Qing. Ordinaraj civitanoj estis malpermesitaj eniri ĝis la fino de la 19-a jarcento. Tamen jam dum la menciita dinastio karbominado okazis, baldaŭ ĝi alportis prosperon. Dum la japana okupado de 1931 ĝis 1945 Liaojuan estis la dua plej granda karbominada centro de Manĉukuo. En 1983 tiu areo estis levita al prefektujnivela urbego. La 16-an de decembro 2005 incendio en la hospitalo mortigis almenaŭ 39 homojn, el kiuj 33 estis pacientoj.

## Ekonomio 
Tiu areo daŭre produktis karbojn ĝis la mezo de la 1990-aj jaroj, kiam la karbo elĉerpiĝis. Tamen Liaojuan sukcesis transformi sian ekonomian strukturon al malpeza industrio. Tio estas prilaborado de kotonoj, krome ekzistas produktado de cemento. La agrikulturo kultias maizojn, sojfabojn, sorgojn kaj tritikojn.

## Edukado 
En la prefektujnivela urbego la plej altnivela edukado okazas en akademio.

## Trafiko 
eta|maldekstre|
Rapidvojo kaj fervojo trairas la urbegon. La flughaveno Ĉangĉuno estas je unu-kaj-duonhora veturado de Liaojuan.

## Klimato 
Liaojuan havas moderan duonhumidan musonan klimaton laŭ klimata klasifiko de Köppen. La averaĝa jara sunbrilo estas 2 580 horoj. Jare pluvas averaĝe 642&nbsp;mm. La temperaturo averaĝas 6&nbsp;°C kaj varias inter 0-13&nbsp;°C.

## Vidindaĵoj 
* muzeoj
* memorturo de revoluciaj martiroj
* Bestoĝardeno kun botanika ĝardeno

## Ĝemelurboj 
* 
* 
* 
* 

## Fontoj 
* WikiTrans

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Tetrinkejo

**Tetrinkejo** aŭ **tesalono** estas publika aŭ privata loko destinita por trinkado de diversaj specoj de teo, ofte kun speciala ceremonio.

La homoj tie povas trankvile ripozi, konversacii sen bezono de alkoholaĵoj.

Speciala formo de vespera literatura tetrinkejo, aplikata ĉefe dum junularaj Esperanto-aranĝoj, estas gufujo.

## Vidu ankaŭ
* Kafejo

Kategorio:Teoj
Lincoln College

***Lincoln College*** - prononco laŭ sistemo IFA [] -  aŭ **kolegio Lincoln** estas unu el la kolegioj de la universitato de Oksfordo en Britio, situanta en la urbocentro de Oksfordo. Ĝi fondiĝis en [[]]. Fondinto estis la historia kleriko '''' (1385-1431), ĉefepiskopo de Jorko kaj episkopo de Lincoln.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Universitato de Oksfordo
Perec Markiŝ

**Perec MARKIŜ** (, *;* naskiĝis la 7-an de decembro 1895 en Polonnoje, Volinio, Rusia Imperio [nun Polonne, Ukrainio]; ekzekutita la 12-an aŭ 13-an de aŭgusto 1952 en Moskvo) estis sovetia revolucia lirikisto, kiu riĉigis la jidan lingvon per multaj novaj esprimoj kaj frazturnoj, enkondukante senprecedencan ritmon kaj dinamikon. Male al Leib Kvitko, li estis ne nur konvinkita komunisto sed ankaŭ konscia judo, kaj li klare emfazis la judan kontribuon al la revolucio kaj socialismo.

Li estis aŭtoro de ekspresionismaj kaj lirikaj poemoj, inkluzive de *Volhynia,* publikigita en 1918, kaj *Di kupe* (1921), kiu temas pri la pogromoj kontraŭ judoj en Ukrainio. En la jaroj 1919–1921 li publikigis ok volumojn da poemoj.

Dum la Dua Mondmilito, li estis aktivulo de la Juda Kontraŭfaŝisma Komitato, kaj en literaturo li traktis la tragikan sorton de polaj judoj - ĝi estis la temo de tiaj verkoj kiel la poemo *Cu a jidyszer tencerin* (Pri la juda dancisto) el 1940 aŭ la postmorte publikigita romano *Trot fun dojres* (*Paŝe de generacioj* / *Marŝo de generacioj*, 1966), dediĉita al la Ribelo de la varsovia geto.

En 1949 li estis malliberigita kaj la 12-an de aŭgusto 1952 ekzekutita en Moskvo, kune kun grupo de aliaj judaj verkistoj verkintaj en la jida lingvo kaj akuzitaj pri naciismo en la stalinisma proceso de judaj poetoj. Li estis rehabilitita en 1956.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Du poemoj de Peretz Markish en angla traduko  
* YIVO Enciklopedio de Judoj de Orienta Eŭropo

Kategorio:Judaj socialistoj
Kategorio:Judaj kontraŭfaŝistoj
Kategorio:Jidlingvaj verkistoj
Ametistorela kolibro

La **Ametistorela kolibro** aŭ *Blankpuga kolibro* (*Colibri serrirostris*, laŭ kio ankaŭ *Segilbeka kolibro*) estas mezgranda metalecverda specio de kolibroj en la familio Trokiledoj kaj unu el kvin specioj de la genro *Colibri*. Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio, Brazilo, kaj Paragvajo. 

## Taksonomio kaj sistematiko
La Ametistorela kolibro estas monotipa.

## Distribuo kaj habitato
La Ametistorela kolibro troviĝas en vasta areo de suda Brazilo, de Mato Grosso oriente ĝis Gojaso, Bahio kaj Espírito Santo kaj sude ĝis Sankta Katarino. Ĝia teritorio etendiĝas okcidenten en Bolivion, centran Paragvajon kaj nordan Argentinon ĝis la provinco Kordobo. Ĝi loĝas en diversaj duonmalfermaj pejzaĝoj, inkluzive de veprejoj, savanoj, herbejoj, kaj ĝardenoj kaj parkoj. Laŭ alteco ĝi estas plej ofta inter 1 000 kaj 1 500 m, sed ĝia teritorio komenciĝas je marnivelo kaj etendiĝas ĝis 3 600 m en la Andoj. Ĝi havas grandan arealon, estas ofta en plejparto de ĝi, kaj troviĝas en pluraj protektitaj areoj.

## Referencoj 
* del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1999). *Handbook of the Birds of the World. Volume 5*: Barn-Owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 8487334253
* Temeles, E.J.; Linhart, Y.B.; Masonjones, M. & Masonjones, H.D. (2002): The role of flower width in hummingbird bill length-flower length relationships. *Biotropica* **34**(1): 68–80.  PDF kompleta teksto

## Eksteraj ligiloj
*Ekvadoro, Decembro 2016

Kategorio:Apodoformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Brazilo
Kategorio:Birdoj de Bolivio
Elementa lernejo kaj Infanĝardeno de Masaryk en Brno

**Elementa lernejo kaj Infanĝardeno de Masaryk en Brno**, strato Zemědělská 29 (= agrikultura strato) estas lernejo en Brno, en urboparto Černá Pole (= nigraj kampoj). La konstruaĵo estis konstruita de Mojmír Kyselka.
 
thumb

Ĝi najbaras kun Mendel-Universitato, kie en la jaro 2025 okazis la 110-a Universala Kongreso de Esperanto.  

## Eksteraj ligoj
*Retejo de la lernejo
Kategorio:Lernejoj en Brno
Akademio Janáček de Muziko kaj Scenejaj Artoj en Brno

**Akademio Janáček de Muziko kaj Scenejaj Artoj** en Brno (ĉeĥe: *Janáčkova akademie múzických umění*) estas publika universitata lernejo pri muziko kaj teatro. Ĝi estis fondita en la jaro 1947 kaj nomita omaĝe al komponisto Leoš Janáček (1854-1928), kiu fondis en Brno konservatorion kaj strebis ankaŭ pri universitato.
La akademio konsistas el du fakultatoj: muzika kaj teatra.
Al la lernejo apartenas pluraj konstruaĵoj: rektorejo en la Beethoven-strato, muzika fakultato en la strato Husova (laŭ Jan Hus), 
thumb|rektorejo en Beethoven-strato

thumb|Muzika fakultato en la strato Husova
thumb|Teatra fakultato en Mozart-strato
thumb|Teatro en la strato Orlí (=agla)
Por studentoj de aktorado estis en la jaro 1949 establita Teatra Studio, unue en la strato Gorkého 43, samjare ĝi estis ŝovita al Teatro de la Foirejo kaj ekde 1952 ĝi funkcias en la strato Beyerova 5 sub nomo Studio Marta.
La muzika fakultato konsistas el jenaj katedroj:
*Katedro de perkutaj instrumentoj
* Katedro de fremdaj lingvoj
* Katedro de blovinstrumentoj
* Katedro de dirigentado kaj de opera reĝisorado
* Katedro de muzikaj kaj humanismaj sciencoj
* Katedro de muzika produktado
* Katedro de ĵazo
* Katedro de piana interpretado
* Katedro de kompozicio kaj multimedia kreado
* Katedro de kord-instrumentoj
* Katedro de orgena kaj historia interpretado
* Katedro de kantado
* Katedro de ĵaza interpretado

La teatra fakultato instruas jenajn fakojn:

* Dramaturgio kaj reĝio
* Teatra produktado kaj sceneja teknologio
* Scenografio
* Teatro kaj edukado
* Teatro kaj edukado por surduloj
* Aŭdo-vida kreado
* Radia kaj televizia dramaturgio kaj scenaristiko
* Drama reĝio
* Drama aktorado
* Muzikala aktorado
* Fizika teatro

## Eksteraj ligoj
*Oficiala retejo
Kategorio:Lernejoj en Brno