open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nordorient-kongaj malaltaĵaj arbaroj

La **nordorient-kongaj malaltaĵaj arbaroj** estas tersupraĵa ekoregiono el la afrik-arbara ekoprovinco de la afrotropisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome la ekoregiono apartenas al tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj de Demokratia Respubliko Kongo kaj de Centrafrika Respubliko. Ĝi kongruas kun la tutmondaj 200-regiono nomata "nordorient-kongaj humidaj arbaroj".

## Priskribo 
La ekoregiono situas en la nordorienta parto de Kongo Kinŝasa kaj etendas sin en la sudorienton de Centrafrika Respubliko. La ekoregiono okupas proksimume triangulan areon kiu subtenas malaltaĵan kaj submontaran pluvarbaro-vegetaĵaron. Ĉe la  norda limo la arbaro transiras al savano kaj duonarbaro. Oriente la ekoregiono limtuŝas la Albert-riftajn montarbarojn, sude kaj okcidente la limoj estas Kongo-Rivero kaj ĝiaj alfluantoj, precipe Elila-Rivero.

Klimate, la ekoregiono situas ene de la humidaj tropikoj. La jaraj averaĝaj pluvofaloj sumiĝas inter 1 500 milimetroj kaj 2 000 milimetroj. La precipitaĵo estas sezona kun klare markata seka sezono de januaro al marto. La plej alta pluvofalo okazas ĉe la pli malaltaj altitudoj de la okcidenta parto.  La pluvfala  niveloj malpligrandiĝas irante orienten kiam la altitudo pli altiĝas direkte al Albert-Rifto. La averaĝa jara temperaturo estas inter  27°C kaj 33°C kaj la averaĝa minimumo estas inter 15°C kaj 21°C, kun variado depende de la altitudo.

## Flaŭro
Kvankam la plimulto de la areo estas kovrata per miksspecia humida ĉiamverda kaj kvazaŭ-ĉiamverda pluvarbaro, unuspecie dominata arbaro ankaŭ sufiĉe etarbarere ekzistas. La plej komuna unuspecia arbarero konsistas plejofte el *Gilbertiodendron dewevrei*, kiu ankaŭ konstituas tiajn arbarerojn en aliaj ekoregionoj de la Kongaj arbaroj.

## Vidu ankaŭ 
*Ekologia klasifiko de la tersupraĵoj
*Konservada stato de ekoregiono
*Listo de ekoregionoj en Demokratia Respubliko Kongo

## Eksteraj ligiloj
* Ekoregiono AT0124 : Nordorient-kongaj malaltaĵaj arbaroj  (WWF) 
* Nordorient-kongaj malaltaĵaj arbaroj  (*WWF-Wildworld*)
* Nordorient-kongaj malaltaĵaj arbaroj  (*Wildworld*) - Nacia Geografia Societo 
* Nordorient-kongaj malaltaĵaj arbaroj  (*The Encyclopedia of Earth*)
* Nordorient-kongaj malaltaĵaj arbaroj  (*Globalspecies*) 
* Situo de la ekoregiono : tajpu * Northeastern Congolian lowland forests* 
* Tutmondaj 200; n-ro 4  Nordorient-kongaj humidaj arbaroj (WWF)   

Kategorio:Afrotropisaj ekoregionoj
Kategorio:Tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj
Kategorio:Global 200
Kategorio:Geografio de la Demokratia Respubliko Kongo
Kategorio:Geografio de la Centr-Afrika Respubliko
12189 Dovgyj

'*12189 *Dovgyj'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 5-a de septembro 1978 de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno, (en tiama Sovetunio, nun en Rusio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras Stanislav Oleksijoviĉ Dovgij (cirile : *Станіслав Олексійович Довгий''),
korespondan anon de la Ukraina Nacia Scienca Akademio, scienciston en la kampo de la mekaniko, konatan pro liaj esploroj pri la matematika simulado de terfizikaj procezoj kaj pri la problemoj de la ekologia sekureco.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
12190 Sarkisov

'*12190 *Sarkisov'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 27-a de septembro 1978 de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno, (en tiama Sovetunio, nun en Rusio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la rusa kemiisto Pavel Ĝibraeloviĉ Sarkisov (cirile: *Павел Джибраелович Саркисов'', 1932–2012), rektoro de la Rusia Kemia-Teĥnologia Universitato D. I. Mendelejev. Li faris valoran kontribuon al la teknologio de novaj glasaj kaj kristalaj materialoj por la industrio kaj la aerospaca inĝenierarto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
12219 Grigorʹev

'*12219 *Grigorʹev'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno, (en tiama Sovetunio, nun en Rusio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la sovetunia kolonelo-generalo Miĥail Grigorjeviĉ Grigorjev (cirile : *Михаил Григорьевич Григорьев'', 1917–1981), estro de la situejo de lanĉo de kosmoveturiloj nun konata kiel kosmodromo Pleseck. Sub lia estreco kaj dank'al lia forta volo, tiu kosmodromo en la rusia Arĥangelska provinco iĝis la plej aktiva en la mondo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
Orsolya Gergely

**Orsolya GERGELY** [gergej] rumania hungara sociologino, universitata instruistino. Ŝi naskiĝis en Târgu Secuiesc la 17-an de oktobro 1980. 

## Kariero
Orsolya Gergely doktoriĝis en 2011 en Universitato Corvinus de Budapeŝto. Ŝi estis de 2004 scienca esploristo de KAM, de 2006 instruisto de Universitato Sapientia de Miercurea Ciuc.

## Libroj
*(2009): Fókuszban a fiatalok. Életmód, fogyasztás, jövőstratégiák. (Tineretul) Editura Status, M-Ciuc. ISBN 9789731764696. nr. pagini:190.
* (2009): Családszociológia. (Sociologia familiei). Kun Zoltán Ambrus, Editura Scientia, Cluj-Napoca. nr. pagini: 240. ISBN 978-973-1970-18-9.
*(2006): Kultúra – Térség – Szaktudás, (Cultură – Spaţiu – Cunoştinţe. Manual de ), kun aliaj  Editura Alutus, Miercurea Ciuc. nr. pagini: 456. ISBN 973-7875-20-6.
* (2005): Diák-lak. Kolozsvári egyetemisták lakásmódja  (Modul de locuire a studenţilor clujeni) In. Csomán Gábor: A XXVII. Országos Tudományos Diákköri Konferencia Társadalomtudományi Szekciójának díjazott dolgozatai. Budapesti Corvinus Egyetem, (Lucrările premiate. Conferinţa Ştiinţifică a Studenţilor. Budapesta, Universitatea Corvinus.) ISBN 9635033400. www.uni-corvinus.hu/otdk2005

## Fonto
*Kariertabelo

Kategorio:Rumanujaj hungaraj sociologoj
Zoltán Ambrus (psikologo)

**Zoltán AMBRUS** [ambruŝ] rumania hungara psikologo, universitata instruisto. Li naskiĝis en Kluĵo la 3-an de septembro 1945.

## Kariero 
Zoltán Ambrus diplomitiĝis en 1980 pri juro en UBB de Kluĵo, en 1983 pri psikologio, kaj li doktoriĝis en 2003 en la sama universitato pri edukscienco.

## Libroj 
* Életstílus és kommunikáció. Alfred Adler individuálpszichológiája a XXI. század perspektívájában (Stil de viaţă şi comunicare).
* Psihologia individuală a lui Alfred Adler în perspectiva secolului 21), Editura Mentor, Tg. Mureş, 2011, 234 pagini
* Kommunikációs jog (Dreptul comunicării), Editura Status, Miercurea Ciuc, 2010, 143 pagini
* Családszociológia (Sociologia familiei), Orsolya Gergely, Editura Scientia, Cluj, 2009, 238 pagini
* Szociálpszichológia. Alapismeretek, feladatok, gyakorlatok (Psihologie socială. Cunoştinţe fundamentale, probleme, exerciţii), Editura Scientia, Cluj-Napoca, 2008, 338 pagini
* A deviancia szociológiája (Sociologia devianţei), Editura Status, Miercurea Ciuc, 2008, 220 pagini
* Psihopedagogia încurajării. Perspective valorice şi acţionale, Editura Casa Cărţii de Ştiinţă, Cluj–Napoca, 2005, 164 pagini
* Psihologia comunicării manageriale şi organizaţionale, Editura Presa Universitară Clujeană, Cluj-Napoca, 2004, 202 pagini
* Cultura moral-civică în şcoli în contextul globalizării şi tranziţiei, Editura Presa Universitară Clujeană, Cluj-Napoca, 2004, 140 pagini

## Fonto 
* Kariertabelo 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj psikologoj
12185 Gasprinskij

'*12185 *Gasprinskij'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 24-a de septembro 1976 de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno, (en tiama Sovetunio, nun en Rusio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la krime-tatara intelektulo İsmail Gaspıralı (ruse *Исмаил Гаспринский'' : Ismail Gasprinskij ; 1851–1914). Instruisto, kleriganto, verkisto, eldonisto kaj publika figuro, li havis notindan influon sur la disvolvo de la nacia edukado.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1976
Historio de Vatikano

[eta|Memoriga bildo. De maldekstro al dekstro: [Viktoro Emanuelo la 3-a (Italio)|Viktoro Emanuelo la 3-a, Pio la 11-a kaj Benito Mussolini.]]
La Ŝtato de **Vatikano** (aŭ Vatikanurbo) naskiĝis la 11-an de februaro de 1929, per *Lateranaj Traktatoj*, subskribitaj inter Italio kaj la Apostola Seĝo; per tiuj akordoj (modifitaj per la Akordoj de villa Madama de 1984) konkludiĝis la tieldirita "roma problemo" alestiĝinta en 1870, okaze de la historia konkero de Romo flanke de la itala armeo.

Tiuj akordoj, oficiale ekvalidiĝintaj la 7-an de junio 1929, la nova ŝtata realaĵo akiris plenan suverenecon sur: Placo kaj Baziliko de Sankta Petro kaj sur iuj apudaj palacoj.

La bazilikoj: Baziliko Sankta Johano de Laterano, Baziliko Sankta Paŭlo antaŭ la Muroj, Baziliko Sankta Maria la Granda, la palaco de la Kancelario, palaco de Propaganda Fide, palaco kaj ĝardenoj de Castel Gandolfo kaj aliaj konstruaĵoj akiris, male, la rajton de eksterteritorieco (vidu: Eksterteritoriaj zonoj de la Apostola Seĝo.

La aera spaco kaj subgrundo estis malpermesitaj al la itala ŝtato.

## Vidu ankaŭ 
* Eksterteritoriaj zonoj de la Apostola Seĝo
* Placo Sankta Petro
* Konkero de Romo
* Papa Ŝtato


Kategorio:Vatikano
Kategorio:Italio
Kategorio:Historio de Eŭropo laŭ landoj
12187 Lenagoryunova

'*12187 *Lenagoryunova'''* estas malgranda meze hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 11-a de septembro 1977 de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno, (en tiama Sovetunio, nun en Rusio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Elena (Lena) Viktorovna Gorjunova'', hidrologiistinon ĉe la Instituo de Hidrologio de Sebastopolo kaj amikinon de la filino de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1977
Sauer

**Sauer** estas
* Sauer (familia nomo), familia nomo

**Sauer** estas en geografio:
* Sauer (Altenau), alfluanto de la rivero Altenau en la distrikto Paderborn, Nordrejn-Vestfalio, Germanio
* Sauer (Taft), alfluanto de la rivero Taft en la distrikto Fulda, Heslando, Germanio
* Sauer (Mozelo) (france: Sûre), alfluanto de la rivero Mozelo en Belgio, Luksemburgo kaj Germanio
* Sauer (Rejno) (ankaŭ *Saarbach*), alfluanto de la rivero Rejno en Germanio kaj Francio
* Sauer (Sudafriko), loko en la provinco Okcidenta Kablando, Sudafriko

**Vidu ankaŭ:**
* Saur
Hardinxveld-Giessendam

**Hardinxveld-Giessendam** (prononco laŭ sistemo IFA ) estas municipo en la provinco Sud-Holando *(Zuid-Holland)* de Nederlando. La municipo kovras areon de 19,35 kvadrataj kilometroj kaj la 1-an de januaro 2014 havis  loĝantojn, kio rezultigas loĝdenson de po  homoj laŭ kvadrata kilometro. Administra centro de la municipo estas la loĝloko Neder-Hardinxveld.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|maldekstra|loka kirko

Kategorio:Municipoj de Sud-Holando
Neduuma genro

eta|Neduuma fierecflago
eta|Azia unua Neduuma Fiero ĉe Maduraj kun Anjali Gopalan

**Neduuma genro**. Ĉi tiu seksa specifeco partoprenas de situacio de transgenreco, kiam homo estas malakorda inter sia vera sekso kaj la sekso kiu estis al tiu homo oficiale elektita dum la nasko. Ĉi tiu elekto obeas la ideon de seksigado de homoj laŭ iliaj seksaj markoj: havi penison signifas, ke homo estas necese viro, dum havi vulvon signifas ke homo estas necese virino. Krom esti transfobia penso, tio estas ankaŭ duuma penso, ĉar ĝi ne agnoskas la ekziston de transgenraj homoj nek specife akceptas ke la personoj povas deturniĝi de la seksa normo.
eta|Voĉlegita versio de la artikolo

Estis proponita la sufikso *-ip-* por esprimi neduumecon en Esperanto. Neduumaj esperantistoj ofte preferas esti priparolataj per la pronomo *ri* (interalie proponita de ĝiismo kaj riismo), sed ankaŭ ekzistas neduumuloj kun aliaj preferoj.

## Vidu ankaŭ 
* Genro (identeco)
* Intersekseco
* Internacia tago de neduumuloj
* Transfemina sekso
* Transmaskla sekso
* Tria sekso
* Akwaeke Emezi
* Demi Lovato

## Referencoj 

Kategorio:Sekso
Kategorio:Transgenreco
12186 Mitukurigen

'*12186 *Mitukurigen''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Hiroki Kosaj kaj Kiiĉiro Furukaŭa elde la Observatorio Kiso sur la Monto Ontake (gubernio Nagano, Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de Mitsukuri Genpo (japane 箕作阮甫, 1799–1863), kuracisto laŭ la okcidenta medicino en la malfrua Epoko de Edo. En Edo li estis enoficigita interpretisto en la oficejo pri astronomio de la ŝoguna reĝimo de Tokugawa.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroki Kosaj
Kategorio:Malkovrita de Kiiĉiro Furukaŭa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1977
12188 Kalaallitnunaat

'*12188 *Kalaallitnunaat'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la dana astronomo Richard Martin West elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

*Kalaallit Nunaat'' (Lando de la gronlandanoj) estas aŭtonoma lando en la Dana Reĝlando. Situanta en plej granda insulo en la mondo, ĝi estis enloĝata de jarmiloj de arktaj indiĝenaj popoloj kun fortaj kaj unikaj kulturaj tradicioj, pli malfrue aligitaj de popoloj el Nordio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Gronlando
Kategorio:Malkovrita de Richard Martin West
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Bourgueil

**Bourgueil** [] estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Indre-et-Loire*, prononco [], en la regiono Centro-Valo de Luaro, , prononco []. Fine de  en la komunumo vivis . Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Chinon* kaj al la kantono ''''. Ekde la departementaj balotoj de 2015, Bourgueil ne plu situas en la kantono Bourgueil, kiu malaperis.

maldekstra|100px|Blazono

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo La areo de la komunumo estas granda je 32.95 km².
### Ĉirkaŭaj lokoj 
Jen estas la samlimaj komunumoj de Bourgueil :

### Demografio 
Bourgueil nombris  loĝantojn en 2011.

### Vino 
eta|maldekstra|Vino de Saint-Nicolas-de-Bourgueil
Oni produktas ruĝan vinon. Ok komunumoj povas produkti vinon nomata Bourgueil : Benais, Bourgueil, Chouzé-sur-Loire, Ingrandes-de-Touraine, La Chapelle-sur-Loire, Restigné, Saint-Nicolas-de-Bourgueil kaj Saint-Patrice.

## Historio 
[eta|maldekstra|Abatejo [sankta Petro]]
La abatejo datiĝas el 990.

## Kulturo 
Tie estas du kinejoj.

## Esperanta vivo 
Okaze de la Eŭropa voĉdono, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 2 voĉojn (0,14 %) en 2004, 7 voĉojn (0,53 %) en 2009 kaj 1 voĉon (0,07 %) en 2014.

## Partneraj urboj 
* 
* 

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Indre-et-Loire

## Eksteraj ligiloj 
*   ()
* Vino de Bourgueil

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Komunumoj de Indre-et-Loire
Lambsbach

eta|fragmita herbejo en la valo de la rivero Lambsbach antaŭ Emilienruhe
La **Lambsbach** estas rojo en la sudokcidento de la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato kaj en la orienta Sarlando. La rojo elakvigas la altaĵo Sickinger Höhe, parto de la Westricher Hochfläche (altebenaĵo de Westrich).

## Geografio 
La rojo Lambsbach fontas en la vilaĝo Lambsborn. *born* signifas *fonto*. La rojo trafluas la samnoman valon, mallarĝa preskaŭ natura herbeja valo, kies deklivoj estas arbarkovrataj. Granda parto de la valo estas naturprotektejo.

Poste la rojo fluas tra Bechhofen, nordoriente preter la monto Käshofen, tra Kirrberg, preter *Emilienruhe*, la monto *Ebersberg* kaj la bieno Audenkellerhof. Fine ĝi estas la limo de la komunumoj Schwarzenbach kaj Schwarzenacker.

La rojo enfluas inter Schwarzenbach, Schwarzenacker kaj Wörschweiler nur kelkaj metroj de la rojo Erbachen la riveron Blies.

## Eksteraj ligiloj 
* *Der Lambsbach*: (url=http://www.igblies.de/lambsbach.htm  | wayback=20080422181418) (germanlingva retpaĝaro kunmultaj fotoj.

## Referencoj 
Kategorio:Riveroj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Riveroj en Sarlando
Distrikto Veszprém

La **Distrikto Veszprém** [vesprEm] (hungare *Veszprémi járás*) estas distrikto en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém. Ĝi situas en montaro Bakony en la meza parto de la departemento (same en la meza parto de Transdanubio).

La distrikta ĉefurbo estas Veszprém (urbo), krome estas ankaŭ alia urbo, la ceteraj 17 komunumoj estas vilaĝoj.
 
La areo estas 629,61 km², kie loĝas 82 353 homoj. La loĝantoj okupiĝas pri urbaj servoj, industrioj, fremdultrafiko, agrikulturoj kaj bestobredadoj.

## Historio 
Tiu distrikto funkciis konstante inter 1886-1983. La distrikta sistemo ne funkciis en Hungario inter 1983-2013.

## Komunumoj 
* departementa kaj distrikta ĉefurbo: **Veszprém**, kiu administras ankaŭ vilaĝojn Eplény, Hidegkút kaj Tótvázsony
* alia urbo: Herend
* vilaĝoj:
** Hajmáskér, kiu administras ankaŭ vilaĝon Sóly
** Márkó, kiu administras ankaŭ vilaĝojn Bánd kaj Hárskút
** Nagyvázsony, kiu administras ankaŭ vilaĝojn Barnag, Mencshely, Pula kaj Vöröstó
** Nemesvámos, kiu administras ankaŭ vilaĝon Veszprémfajsz
** Szentgál
** Szentkirályszabadja

## Fontoj 
* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio

Kategorio:Distriktoj de Hungario
Papa ĉambrohelpanto

La *papa ĉambrohelpanto* estas membro de la pontifika familio. 

## Funkcio kaj skiza historio 
La ĉambrohelpanto plenumas la funkciojn de privata asistanto de la papo, lin helpas en la ĉiutagaj personaj bezonoj plenumante la funkciojn proprajn de tiuj kiuj en la komunaj kortegoj estas nomataj majordomoj. Tiu ŝarĝo lin igas la laikan personon plej proksima al la papo.

Per la reformo entenata en la apostola letero ‘Pontificalis Domus’, promulgita de papo Paŭlo la 6-a en 1968, ŝanĝiĝas la oficiala nomado el majordomo al tiu nuna de “papa ĉambrohelpanto”. Tiu ĉambrohelpanto utiligas la kunlaboron de la sekretaj balaiistoj kaj de la papaj seĝoportistoj koordinataj siavice de la ĉambrosubdekano. La ĉambrohelpanto krome akompanas la papon dum ties eliroj al la Placo Sankta Petro por la ĝeneralaj aŭdiencoj.

Nuna ĉambrohelpanto de papo Francisko, ekde 2013, estas Sandro Mariotti, jam ĉambrohelpanto de Benedikto la 16-a

## Kuriozaĵo 
La plej fama el la ĉambrohelpantoj estis Gaetano Moroni, erudiciulo bibliografo kaj hektografo roma aŭtoro de la *Dizionario di erudizione storico-ecclesiastica*, kaj ĉambrohelpanto de Gregorio la 16-a kaj Pio la 9-a.

## Vidu ankaŭ 
* Papaj seĝoportistoj
* Papaj balaiistoj
* Papa kortego
* Vatikano

## Notoj 
Kategorio:Katolikismo
Kategorio:Apostola Seĝo
Kategorio:Papeco
Windberg (apartigilo)

**Windberg** estas nomo de :

* komunumo en Malsupra Bavario, Germanio, vidu Windberg
* monto en Stirio, Aŭstrio, vidu Schneealpe
* monto apud Freital en Saksio, Germanio, vidu Windberg (Freital)
* monto en Malsupra Saksio, Germanio, vidu Werpeloh
* urboparto de Mönchengladbach, Nordrejn-Vestfalio, Germanio, vidu Windberg (Mönchengladbach) 

**Windberg** estas la familia nomo de jenaj personoj:
* Alber von Windberg († ĉ. 1200), bavara klerikulo
* Wilhelm von Windberg

**Vidu ankaŭ:**
* Windberge 
* Windbergen
Sándor Dessewffy

**Sándor Dessewffy** [ŝAndor deĵOfi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dessewffy Sándor** estis hungara pastro, abato, episkopo, profesoro, kanoniko. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *cserneki* kaj ’’tarkeői’’.
eta| Memortabulo pri Sándor Dessewffy en Makó
eta|Memorkruco pri Sándor Dessewffy en Maroslele
Sándor Dessewffy http://lexikon.katolikus.hu/D/Dessewffy.html naskiĝis la  1834 en Pozsony (nuntempa Bratislavo en Slovakio). Li mortis la  1907 en Budapeŝto.

## Biografio 
Sándor Dessewffy post la gimnaziaj jaroj frekventis porpastran lernejon en Eger, poste li lernis teologion en Pest (urbo). Li pastriĝis en 1857. Li komencis sian karieron en la sekva jaro kiel simpla pastro en Füzesabony. En 1859 li komencis instrui komence en Eger, poste en Pest. Liaj baldaŭaj ĉefaj postenoj kaj titoloj estis:
* episkopa sekretario en 1868 en Eger
* pastro en 1873 en Sárospatak
* abato en 1882
* kanoniko en 1884 en Kassa
* episkopo en Csanád en 1890
* funkciulo en Romo.
Li okupiĝis pri la edukado, li fondis lernejojn, krome li helpis al la malriĉuloj. Li gvidis pilgrimadojn al Italio.

## Memorigiloj 
* Memorkruco en 1912 en Maroslele
* Memortabulo en 1995 en Makó

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero D kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Hungaraj prepostoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj abatoj
David Stuart

**David Stuart** estas la nomo de jenaj personoj:

* David Stuart (kuracisto) (1753–~1814), skota kuracisto kaj politikisto
* David Stuart (komercisto), usona peltkomercisto  
* David Stuart (politikisto) (1816–1868), usona politikisto
* David Stuart (amerikologo (* 1965), usona esploristo de la maja kulturo
* David Stuart (ĉambelano), ĉambelano de la sveda reĝo Karolo la 10-a Gustavo (Svedio)

## Vid ankaŭ
* David Stewart
Distrikto Balatonalmádi

La **Distrikto Balatonalmádi** (hungare *Balatonalmádi járás*) estas distrikto en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém. Ĝi situas inter montaro Bakony kaj norda bordo de Balatono en la sudorienta parto de la departemento (en la meza parto de Transdanubio).

La distrikta ĉefurbo estas Balatonalmádi, kiu estas urbo, krome estas ankaŭ 2 aliaj urboj, la ceteraj 7 komunumoj estas vilaĝoj.
 
La areo estas 239,75&nbsp;km², kie loĝas 24 479 homoj. La loĝantoj okupiĝas pri fremdultrafikoj, agrikulturoj kaj bestobredadoj.

## Historio 
Distrikto Balatonalmádi neniam ekzistis dum la historio. Ĝi estis kreita en 2013, kiam la distrikta sistemo reestabliĝis en Hungario.

## Komunumoj 
* distrikta ĉefurbo kaj urbo: **Balatonalmádi**, kiu administras ankaŭ vilaĝon Felsőörs
* aliaj urboj:
** Balatonfűzfő, kiu administras ankaŭ vilaĝon Papkeszi
** Balatonkenese, kiu administras ankaŭ vilaĝon Balatonakarattya
* vilaĝoj:
** Balatonfőkajár, kiu administras ankaŭ vilaĝojn Csajág kaj Küngös
** Litér, kiu administras ankaŭ vilaĝon Királyszentistván

## Fontoj 
* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio

Kategorio:Distriktoj de Hungario
Ebenhoch

**Ebenhoch** estas la familia nomo de jenaj personoj:
* Alfred Ebenhoch (1855–1912), aŭstra katolika-konservativa politikisto 
* Fabian Ebenhoch (* 1979), aŭstra skislatisto
* Georg Franz Ebenhoch von Hocheneben (1635–post 1702), burggrafo kaj juristo

## Vidu ankaŭ
* Ebenhöch
* Ebenhöh
Bleichröder

**Bleichröder** estas la familia nomo de jenaj personoj:

* Ellie von Bleichröder, filino de James kaj Harriet von Bleichröder
* Fritz Bleichröder (1875–1938), germana kuracisto, filo de Julius kaj Adelheid Bleichröder
* Georg von Bleichröder (1854–1902), germana bankisto, filo de Gerson Bleichröder
* Gerson Bleichröder (1822–1893), germana bankisto, patro de  Georg, James kaj Hans von Bleichröder
* Hans von Bleichröder (1856–1917), germana bankisto, pli aĝa filo de Gerson Bleichröder
* James von Bleichröder (1859–1937), germana bankisto, filo de Gerson Bleichröder
* Julius Bleichröder (1828–1907), germana bankisto, filo de Samuel Bleichröder
* Samuel Bleichröder (1779–1855), fondinto de la banko S. Bleichröder, patro de Gerson Bleichröder

## Vidu ankaŭ
* Banko S. Bleichröder
Pamuk (apartigilo)

**Pamuk** estas turka ina individua nomo kaj familia nomo. La vorto signifas „kotono“ aŭ h „maldura“, „blanka“ kaj „mola“, do kiel kotono.

## familia nomo 
* Kerim Pamuk (* 1970), germana-turka verkistino kaj kabaredistino
* Orhan Pamuk (* 1952), turka ĵurnalisto, verkisto kaj nobelpremiito
* Sedat Pamuk (* 1952), germana-turka kabaredisto
* Şevket Pamuk (* 1950), turka ekonomikisto kaj ekonomihistoriisto

## Lokoj 
* Pamuk, vilaĝo en la hungara distrikto Somogy

## Referencoj
Lacour-d'Arcenay

'''Lacour-d'Arcenay''' estas franca komunumo situanta ĉe komunumaro de Butte de Thil, en departemento Orbordo kaj en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo
La komunumo enhavas la vilaĝojn Lacour, Arcenay kaj Franceau, la bieno Saint-Alembert kaj la vilaĝeton Breuil.

## Historio 
## Administrado 
## Esperanta vivo 
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 3 voĉdonojn (8,33 % de voĉoj) en 2004, 1 voĉdonon (3,13 % de voĉoj) en 2009 kaj 2 voĉdonojn (4,65 % de voĉoj) en 2014.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côte-d'Or

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Zoologia ĝardeno de Neumünster

eta|Enirejo al *Tierpark Neumünster*. La **Zoologia ĝardeno de Neumünster** troviĝas en arbara regiono ĉirkaŭ Neumünster. Ĝi fonditis en la 1951-a jaro.

## Priskribo 
Sur teritorio de 24 hektaroj ĉ. 650 bestoj en 135 specoj loĝas: de la potenca urso ĝis la eteta muso en musa kunloĝejo. Oni multon lernas pri ĉio. Oni povas admiri la rapidegajn Humboldt-pingvenojn dum nutrado, la magotojn sur granda liberĉiela teritorio kaj la grandajn polusajn ursojn rekte malantaŭ vitraĵo.

Ege interesas onin la sezono printempa pro la novaj bestogeneracioj. Ĉiam denove ensorĉas la vizitantojn la observemaj okuloj de la femaloj kiuj kontrolas siajn "generadoproduktojn".

Fieras la estraro de la bestoĝardeno pri la regula sukceso generada ĉe malfacile enzoe teneblaj specoj.

En la zoo troviĝas restoracio kun specialaj ofertoj. Krome eblas iĝi patrono de bestoj.

## Knut devenas de Neumünster 
La fama blanka urso Knut el la Zoologia ĝardeno de Berlino apartenus al Neumünster: ĉar ĝia patro devenus el Neumünster kaj inter la berlina kaj la neumünster-a zooj kontrakte konsentitis sendi la unuenaskitan urson reen al Neumünster. 

## Bestoj 
Jenas la bestoj troviĝantaj en la zoo:
alkoj, azenoj, boacoj, brunaj ursoj, ĉamoj, damaoj, dingoj novgvineaj, eŭropaj bizonoj, fokoj, fridsangaj ĉevaloj ŝlesvigaj, gufoj, histrikoj, humboldtaj, pingvenoj, ibisoj, kastoroj, kaviedoj, kunikloj, linkoj, lupoj, lutrenoj, magotoj, makulaj cervoj, mangalicaj porkoj, marmotoj, muflonoj, noktardeoj, ordinaraj gruoj, polusaj ursoj, prĵevalski-ĉevalo, procionoj, ruĝaj cervoj, ruĝaj vulpoj, serpentoj, ŝetlandaj poneoj, tarpanoj, teraj testudoj, uroj ktp.

## Malfermhoroj 
* 9-16 h: novembro - februaro
* 9-17 h: septembro, oktobro, marto
* 9-18 h: aprilo-aŭgusto

## Subnotoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo oficiala.

Neumunster
Haderer

**Haderer** estas la familia nomo de:

* Andy Haderer (* 1964), aŭstria ĵaztrumpetisto
* Gerhard Haderer (* 1951), aŭstria karikaturisto
* Georg Haderer (* 1973), aŭstria krimromanaŭtoro
* Johann Haderer (1860–1922), aŭstria politikisto kaj agrokultivisto
Pinokjo (rolulo)

[eta|300px|Pinokjo en la filmo de [Walt Disney, 1940]]
**Pinokjo** estas titoliga rolulo kaj la protagonisto de la romano de la itala Carlo Collodi (plumnomo de Carlo Lorenzini) nome *La Aventuroj de Pinokjo* (1881-1883). La nomo "Pinokjo (Pinocchio)" signifas "pinaj okuloj" itale.

## Intrigo 
Maljuna lignaĵisto Ĝepeto ricevas la lignopecon de majstro Ĉerizo kiu sin liberigas je tiu embaraso kiu ĝenas, ĉar ĝi parolas kaj strangas kaj rabas feliĉon; kaj li faras el filo eliminita filon amatan! Ĝepeto modelas la lignon por religi marioneton, kiu dancu kaj saltu, kaj kantu kaj lia patreemo kreas vivantan marioneton; Ĝepeto vidas la marioneto-filon senrespektema, sed afable lin epitetas “friponeta filo” kvankam je lia unua malĝentilaĵo li “viŝis el si larmon”. La unua agado de Pinokjo estas enirigi la patron en karceron lin false akuzante.

Ĝepeto revenas el karcero kaj trovas ke la filo jam mortigis la riproĉantan grilon kaj havis la piedojn bruligitaj, kaj tuj refaras la piedetojn kaj donacas al li sian matenmanĝaĵon; ne nur, ĉar li pretigas vesteton el florumita papero kaj alkuras vendi sian jakon por aĉeti la lernolibron por la filo. La filo, tamen, vendas la libron por aĉeti bileton por eniri marionetan teatraĵon. Pinokjo ricevas por la patro kvin orajn zekinojn, kiujn Ĝepeto neniam vidos, kaj dum Pinokjo perdiĝas, sensperte kaj trompite, tramonde, la patro Ĝepeto daŭrigas lin serĉi eĉ tramare riskante perdiĝi traonde.

Fine, la marioneto vidas la patron ekdronanta en la maro, alkuras kaj lin savas kaj meritas, helpe de la Blua Feino, fariĝas el marioneto vera knabo, studas, helpas la maljunecon de la Ĝepeto. La amo de patro Ĝepeto venkis savante perame la filon sendanke ruiniĝanta.

## Listo de filmoj 
Pinokjo estis plurfoje filmigita, eble unuafoje desegne en 1940 de eldonejo Walt Disney

* *La Aventuroj de Pinokjo* (1936), de Umberto Spano kaj Raoul Verdini
* *Pinokjo* (1940),
* *Le avventure di Pinocchio* (1947)
* *Un burattino di nome Pinocchio* (1972), "Marioneto nomita Pinokjo", de Giuliano Cenci (animacia filmo)
* *Le avventure di Pinocchio* (1972)
* *Pinocchio and the Emperor of the Night* (1987), "Pinokjo kaj la Imperiestro de la Nokto"
* *The Adventures of Pinocchio* (1996)
* *The New Adventures of Pinocchio* (1999)
* *Pinokjo, de Roberto Benigni
* *Pinokjo 3000 (2004)
* *Bentornato Pinocchio* (2007), "Bonvenon reen Pinokjo",
* *Pinokjo (2012)

## Vidu Ankaŭ 
* *La Aventuroj de Pinokjo*
* Carlo Collodi
* *Pinokjo'' (filmo de 1940)
* Ĝepeto
* Blua Feino
* Fajromanĝulo

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.pinocchio.it
* http://www.classicistranieri.com/carlo-collodi-le-avventure-di-pinocchio-audiobook-mp3-lettura-di-valerio-di-stefano.html 


Kategorio:Literaturaj roluloj
Kategorio:Fikciaj infanoj
Kategorio:Fikciaj androidoj
Kategorio:Pupoj
Kategorio:Itallingva literaturo por infanoj
Distrikto Balatonfüred

La **Distrikto Balatonfüred** (hungare *Balatonfüredi járás*) estas distrikto en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém. Ĝi situas inter montaro Bakony kaj norda bordo de Balatono en la suda parto de la departemento (en la meza parto de Transdanubio).

La distrikta ĉefurbo estas Balatonfüred, kiu estas urbo, la ceteraj 21 komunumoj estas vilaĝoj.
 
La areo estas 357,75 km², kie loĝas 24 250 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri fremdultrafikoj, agrikulturoj kaj bestobredadoj. La areo grandparte apartenas al grava vinregiono.

## Historio 
Tiu distrikto estis kreita jam en 1908, sed en Zala (historia departemento). Ĝi aliĝis al Veszprém (historia departemento) en 1946 kaj ĝi funkciis ĝis 1956. La distrikta sistemo ne funkciis en Hungario inter 1983-2013.

## Komunumoj 
* distrikta ĉefurbo kaj urbo: **Balatonfüred**, kiu administras ankaŭ vilaĝojn Balatonszőlős, Dörgicse, Pécsely kaj Vászoly
* vilaĝoj:
** Alsóörs, kiu administras ankaŭ vilaĝon Lovas
** Csopak, kiu administras ankaŭ vilaĝon Paloznak
** Tihany, kiu administras ankaŭ vilaĝojn Aszófő,  Balatonakali, Balatonudvari kaj Örvényes
** Zánka, kiu administras ankaŭ vilaĝojn Balatoncsicsó, Balatonszepezd, Monoszló, Óbudavár, Szentantalfa, Szentjakabfa kaj Tagyon

## Fontoj 
* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio

Kategorio:Distriktoj de Hungario
12191 Vorontsova

'*12191 * Vorontsova'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la ukraina astronomino Ljudmila Vasilievna Ĵuravljova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Krimeo (en tiama Sovetunio, nun en Rusio.)

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Margarita Aleksejevna Voroncova'', pediatrinon ĉe la Porinfana Malsanulejo de Simferopolo. Ŝi kuracis infanojn dum pli ol 50 jaroj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ĵuravljova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
(12194) 1979 KO1

**(12194) 1979 KO1** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Observatorio de Perto, en Bickley (Okcidenta Aŭstralio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de Perto
Zoltán Fülöp (ĵurnalisto)

**Zoltán FÜLÖP** [fyloep] rumania hungara instruisto, sportĵurnalisto. Li naskiĝis en Ditrău la 26-an de januaro 1932 kaj mortis en Miercurea Ciuc la 20-an de junio 2014.

## Kariero 
Zoltán Fülöp akiris diplomon pri biologio-geografio en Universitato Bolyai de Kluĵo en 1959, sed li instruis jam de 1954. De 1963 ĝis 1981 li estis fakinspektisto pri instruado, poste ĝis 1985 direktoro de Pedagoga Domo de Distrikto Harghita, pli poste ĝis 1990 li denove instruis en Miercurea Ciuc. De 1968 li estis ekstera kunlaboranto precipe pri sporto de pluraj gazetoj, pli poste de la loka televido, sed li publikigis ankaŭ artikolojn pri biologio, metodiko. Li faris intervjuojn kun mondfamaj hungaraj sportistoj kiel Flórián Albert, Zoltán Balczó, Gyula Grosics. Li havis proksiman amikecon kun futbalisto Jenő Buzánszky. Li estis kunulaŭtoro de pluraj faklibroj.

## Fonto 
* Nekrologo
* Erdélyi magyar ki kicsoda, 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj instruistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Kamerunaj altebenaĵaj arbaroj

La **kamerunaj altebenaĵaj arbaroj**  konstituas tutmondaj 200-regionon situantan inter Kameruno, Niĝerio kaj Ekvatora Gvineo. La kamerunaj altebenaĵaj arbaroj subdividiĝas en du ekoregionojn : la kamerunaj montarbaroj kaj la monto-kamerunaj kaj biokaj montarbaroj .

La listo de la tutmondaj 200 estas difinita fare de la Monda Natur-Fonduso (WWF) por signi la regionojn kun alta biodiverseco kaj prioritato rilate la  naturprotekto.

## Vidu ankaŭ
## Eksteraj ligiloj 
* Tutmondaj 200; numero 3: Kamerunaj altebenaĵaj arbaroj (WWF) 

Kategorio:Global 200
Kategorio:Tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj
Kategorio:Afrotropisaj ekoregionoj
Kategorio:Geografio de Ekvatora Gvineo
Kategorio:Geografio de Kameruno
Kategorio:Geografio de Niĝerio
Wehner

**Wehner** estas la familia nomo de jenaj personoj:

* Anton von Wehner (1850–1915), bavara administra oficisto kaj politikisto
* Arthur von Posadowsky-Wehner (1845–1932), germana politikisto
* Bernhard Wehner (1909–1995), germana kriminalkonsilisto, *SS-Hauptsturmführer* kaj *Spiegel*-aŭtoro
* Burkhard Wehner (* 1946), germana ŝtat- kaj socisciencisto, ekonomo, aŭtoro de romanoj, publicisto
* Christian Friedrich Wehner (1775–1862), urbestro de  Chemnitz
* Eduard Lyonel Wehner (1879–1952), germana arĥitekto
* Ernst Wehner (1894–1976), germana komunuma politikisto (CDU)
* Friedrich Wehner (1909–1997), germana administra juristo
* Friedrich Wehner (CDU) (1890–1966), deputito en la urba konsilantaro de Bremen (BDV/CDU)
* Greta Wehner (* 1924), germana socialdemokratino
* Harald Wehner (1938–2012), germana futbalisto
* Harald von Posadowsky-Wehner (1910–1990), germana diplomato
* Harry von Posadowsky-Wehner (1869–1923), germana oficiro
* Heinz Wehner (1908–~1945), germana ĵazmuzikisto kaj kapelestro
* Heinz-Dieter Wehner (* 1942), germana juristo-medicinisto
* Herbert Wehner (1906–1990), germana politikisto (SPD)
* Horst Wehner (* 1952) germana politikisto (maldekstrulo)
* Josef Magnus Wehner (1891–1973), germana aŭtoro kaj sceneja aŭtoro
* Karl Wehner (1875–1957), germana politikisto (SPD)
* Kay Wehner (* 1971), germana futbalisto
* Martin Wehner (* 1945), germana politikisto (SPD)
* Nikolaus Wehner (1901–1942), germana politikisto (NSDAP)
* Oliver Wehner (* 1984), germana politikisto (CDU)
* Paul Matthias Wehner (1583–1612), germana juristo
* Ralf Wehner (* 1964), germana muzikologo
* Rüdiger Wehner (* 1940), germana neŭro-, senco- kaj kondutbiologiisto
* Rudolf Wehner (1908–1980), germana rezistancisto kaj partisekretario (SPD/KPD/SED)
* Thorsten Wehner (* 1967), germana politikisto (SPD)
* Walter Wehner (* 1949), germana aŭtoro
* Wolfgang Wehner (* 1959), germana politikisto (CDU)

## Vidu ankaŭ
* Weener
* Wehnert
Josef Hader

eta|Hader en Karlsruhe, 2011. **Josef HADER** (naskita la 14-an de februaro 1962 en Waldhausen im Strudengau, Supra Aŭstrio) estas aŭstra komikulo, aktoro, kaj verkisto.

## Vivo 
Post pasigo de la junulaj jaroj en Nöchling li frekventis la eklezian gimnazion de Melk. Post lia civila servo ĉe la Ruĝa Kruco li komencis studi la germanan kaj historion.

Kiel studento li komencis labori pri sia unua komedio programo *Fort Geschritten*. Lia dua programo ''Der Witzableiter'und das Feuer* gajnis la prestiĝan premion *Salzburger Stier*. Post interrompado de lia studo kaj skribado de *Biagn und Brechen* (1988) kaj *Bunter Abend* (1990) li festis sian sukceson kun la tragikkomika teatraĵo *Indien*, kiu estis filmita fare de Paul Harather en 1993 kun Josef Hader mem en la ĉefrolo.

Kun la filmo Indien kaj liaj sekvaj spektakloj *Im Keller* (1993) kaj *Privat* (1994) li iĝis unu el la plej sukcesaj kaj plej respektataj komikuloj en la germanlingva mondo. Lia komediprogramo *Privat* estas la plej sukcesa komedio en aŭstra historio. Lia plej lastatempa spektaklo nomita "Hader muß weg" estas pli agado ol komedio. Hader ludas sep malsamajn rolojn utiligante neniujn teatrorekvizitojn krom simpla trenĉo kaj agas nur tra gestoj, voĉo kaj mimiko.

Ekde tiam, Hader ĉefrolis en komerce sukcesaj filmoj kiel ekzemple *Komm, süßer Tod* (2000), *Silentium* (2004) kaj *Der Knochenmann* (2009). Li ankaŭ akiris kritikistan aplaŭdon por siaj prezentoj en dramoj kiel ekzemple *Der Überfall* (2000) aŭ *Ein halbes Leben* (2008).

## Premioj kaj surtelevidekrana aperado 
Inter aliaj premioj, li ricevis la Bronze Leopard Award ĉe la Internacia Filmfestivalo de Locarno, la Romy-premion, la Adolf-Grimme-premion kaj la Germana Televido-Premion.

Li estas regula gasto sur diversa germanaj komediaj serioj, kiel ekzemple *Neues aus der Anstalt* sur ZDF, *Scheibenwischer* sur Das Erste, Quatsch Comedy Club aŭ *Ottis Schlachthof'' de Ottfried Fischer. Tio ege pliigis lian popularecon en Germanio.

Hader estas la patro de du filoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de Josef Hader
* kabarett.at - Kabaretoj en Aŭstrio.
* 
* Josef Hader ĉe Harald Schmidt (YouTube.com)

Hader
Hader
Sfero (apartigilo)

**Sfero** estas surfaco konsistante el punktoj samdistancaj de centro. Tiu termino estas uzata en diversaj kampoj por esprimi malsamajn konceptojn.

## Matematiko 
* Sfero estas geometria surfaco en spaco.
* *n*-sfero estas aro da punktoj samdistancaj de centro en (*n+1*)-dimensia spaco.
* Sfero estas ankaŭ uzata por priskribi volumeno ene de sfero, t.e. globo.
* La sfero de Riemann estas la  etendo de kompleksa ebeno per la punkto de senfino.

## Sociologio 
* Publika sfero estas tereno rilatante al sociaj problemoj kun ŝtata enmiksiĝo kiel merkato-regularoj kaj potencaj amaskomunikiloj; estas kontraŭa nocio de *privata sfero*.

## Astronomio 
* Ĉielsfero estas astronomia priskribo de ĉielo.
* La sfero de Hill estas la regiono de objekto ĉirkaŭ kiu ties gravito influas.

## Terscienco 
* Atmosfero
* Biosfero
* Hidrosfero
* Geosfero

## Vidu ankaŭ 
### Botaniko 
: * **Sferokarpacoj** estas familio de hepatikoj el la ordo de sferokarpaloj.

### Kulturo 
: * **SFERO**  (Svisa Feria Esperanta Renkontiĝo) estas svisa renkontiĝo por Esperanto-familioj.
: * **SFERO** krome estas la kutima mallongigo de *San-Franciska Esperanta Regiona Organizo*, regiona suborganizaĵo de la asocio Esperanto-USA en la urbaro ĉirkaŭ la golfo de San-Francisko.
: * ***Sferoj*** estas esperantlingva serio da sciencfikciaj kaj fantastaj rakontoj.
: * *Sphere (romano)* estas libro de *Michael Crichton* eldonita en 1987.
: * *Sphere (filmo)* estas filmo produktita de *Barry Levinson* en 1998, kun Dustin Hoffman, Sharon Stone kaj Samuel L. Jackson, el bazo de la romano de 1987.
La Cluse-et-Mijoux

''''*  estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Doubs*, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (, prononco []). Fine de  en la komunumo vivis . Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Pontarlier* (france *arrondissement de Pontarlier*), la centra kaj suda parto de la departemento, kaj al la kantono **. La poŝtkodo estas 25300.

## Fuorto de Joux 
En La Cluse-et-Mijoux situas la fortikaĵo Fuorto de Joux ( *Fort de Joux* aŭ *Château de Joux''). La originala fuorto estis mezepoka kastelo, konstruita por la familio De Joux. Tra la jarcentoj ĝi pligrandiĝis. En la fortikaĵo Napoleono Bonaparte enprizonigis Toussaint Louverture, generalo el Haitio. Napoleono elektis tiun lokon kiel malliberejon por Toussaint, ĉar ĝi situas plej for de la maro. Ĉirkaŭ ĝi estas 5 muregoj. Toussaint estis en senfenestra ĉelo. La ĉiĉeronoj asertas, ke la ĉelo estis hejtigita. Tamen per kameno oni eble atingas dek gradojn C, kiam ekstere estas minus 30&nbsp;°C. Toussaint ne kutimis je tiaj temperaturoj kaj mortis post 8 monatoj en tia loko (1803).

Kategorio:Kasteloj en Francio
Kategorio:Ĵuraso
Kategorio:Komunumoj de Doubs
Le Saut-du-Doubs

eta|Le Saut-du-Doubs (La salto de Doubs, la Chute)eta|Ripozejo ĉe la ŝoseeto al 'Saut du Doubs' kun la stelo de Esperanto

**Le Saut-du-Doubs** (salto de Doubs en la franca) estas akvofalo (La Chute). Ĝi situas en la komunumo Les Brenets, en kantono Neŭŝatelo en Svislando. Ĝia alia flanko situas en Francio en departemento Doubs en regiono Franche Comté. Ĝia alteco estas 27 m. Oni atingas ĝin paŝante dum proks unu horo el la vilaĝo Les Brenets. Oni povas atingi restoraciojn proksime de la akvofalo per ŝipo el Les Brenets aŭ el Villers-le-Lac, franca vilaĝo, veturante sur trankvila lageca parto de la rivero Doubs inter belegaj klifecaj muregoj (Bassins du Doubs). Inter la restoracioj kaj la akvofalo mem estas ponteto. Per ĝi eblas iri de Svislando al Francio kaj inverse. La promenado inter la restoracio kaj la akvofalo daŭras proks 8 minutojn. Ĝi ebligas vidon al dekliva rapida fluo de la rivero (Les Rapides). Do la sinsekvo el Les Brenets orienten estas: "La Lago", "Les Bassins", "Les Rapides", "La Chute".

Retejo de la franca ŝipkompanio

Retejo de la svisa ŝipkompanio 

Tiuj ŝipoj veturas sur la lago kaj "Les Bassins".

150px|eta|maldekstra|Les Bassins

Laŭ la ŝoseeto inter Les Brenets kaj la akvofalo vidiĝas en la roko verda stelo kaj la vorto ESPERANTO ĉe benko. Ĝin pentris Edouard Ducommun komence de la dudeka jarcento.

Inter Les Brenets kaj Le Saut-du-Doubs kaj poste orienten la rivero Doubs estas la limo inter Francio kaj Svislando.

Retejo de la vilaĝo Les Brenets

Kategorio:Ĵuraso
Kategorio:Akvofaloj en Svislando
Mijako (insulo)

**Mijako** (, laŭ la transskriba sistemo Hepburn *Miyako-jima*) - estas la plej granda el la Mijako-insuloj. Ili situas en la gubernio Okinavo de Japanio. Mijako kovras areon de 159,26 kvadrataj kilometroj. Laŭ la censo de marto 2011 sur la insulo vivis  personoj, la plej multaj en la ĉefloko *Mijakoĝima*.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la insulo kaj ties ĉefloko  

Kategorio:Gubernio Okinavo
Kategorio:Insuloj en Japanio
Mijako-insuloj

La **Mijako-insuloj** (, laŭ la transskriba sistemo Hepburn *Miyako Rettō*) - estas insularo en la gubernio Okinavo de Japanio. Mijako kovras areon de 159,26 kvadrataj kilometroj kaj laŭ la stato de la 1-a de majo 2014 havis ). la ĉefa insulo nomiĝas Mijako kaj laŭ la censo de marto 2011 sole havis  loĝantojn, la plej multaj el ili en la ĉefloko *Mijakoĝima*. Ponto kunligas la insulon Mijako al la norde najbara insulo Ikema, kiu en marto 2011 havis 801 loĝantojn. Sudoriente de ili, la du insuloj Minna kaj Tarama komune tiam havis  loĝantojn.

eta|maldekstra|300px|

Kategorio:Gubernio Okinavo
Kategorio:Insularoj en Japanio
(12193) 1979 EL

**(12193) 1979 EL** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Norman G. Thomas elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Norman G. Thomas
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
Schiller-migradopado

eta|*Schillershöhe* - la monumento omaĝe al Schiller, kiu troviĝas je la fino de la pado, en la urboparto Volkstedt. La **Schiller-migradopado** (germane: *Schiller-Wanderweg*) estas 11,9 kilometrajn longa, literatura aventurpado en Rudolstadt, Germanujo. Dufoje krutoj de 50 m soben kaj malsoben estas transgrimpota.

## Fono kaj intencoj 
Feliĉa sorto venigis Schilleron en septembro 1788 al la Lengefeld-familio, kie li konatiĝis kun la estonta edzino Charlotte kaj kun ties fratino Caroline von Beulwitz; krome estiĝis tie ankaŭ la unua renkonto kun Johann Wolfgang von Goethe. Schiller mem loĝis ĉe la kantoro Unbehauen; kvazaŭ ĉiun tagon li iris piede de Volkstedt en la novan urbocentron. La kunveno kun la du ĉarmaj virinoj ankaŭ antaŭenigis lian kreivecon. La padomigranto hodiaŭa povis, sur distanco de ne tute 12 kilometroj, mem juĝi ĉu la iama fasciniĝo de Schiller pri Rudolstadt kompreneblas.

En la centro de la pado estas la lokoj de loĝado kaj de agado de Friedrich Schiller kiel ankaŭ la ĉarma ĉirkaŭaĵo natura: ekz. la arbaretoj, la vilaĝo Mörla kaj la preskaŭ italiaj riverbordoj de Saale.

## Gravaj stacioj 
La naŭ stacioj estas jenaj:
* festoplaco Bleichwiese: kun senkosta parkejo, proksime de la urbo
* iama sonorilfarejo Mayer: ofte vizitata loko, kie Schiller informiĝis pri la sonorilmuldado por sia famekonata verko *Lied von der Glocke*
* urba kirko Sankta Andreo: trinava kirko, lasta alikonstruo en 1635
* Heißenhof: loĝejo de la familio von Lengefeld ĝis la morto de la patro Karl Christoph von Lengefeld en 1776
* rezideja kastelo Heidecksburg: fortimpresa kastelego baroka el la 18-a jarcento
* Schillerhaus: renkontiĝloko kun Goeto kaj kun la filinoj Lengefeld-aj
* *Güldene Gabel*: iama gastejo, ne malproksime de la lengefeld-a loĝdomo. Tie ĉi Schiller tranoktis unuafoje en Rudolstadt en decembro de 1787.
* iama loĝejo de la kantoro Unbehaun: tie ĉi Schiller loĝis dum sia rudolstadt-a somero en la 1788-a jaro
* Schillershöhe: memorigloko pri Schiller el la jaro 1830-a en alloga natura medio

## Indekso de la trairendaj stratoj kaj de la domoj survoje 
Festplatz Bleichwiese, Saalebrücke, Gartenstraße, Stadtmühle, Am Bache, Haus zur Glocke, Stadtkirche St. Andreas, Heißenhof, Schloßaufgang, Schloßpark Mittlere Terrasse, Schloßhof, Teehaus, Jägerhof, Vorderer Hainweg, Mörla, Mörlagraben, Gebinstraße, Schloßstraße, Lutherstraße, Weinbergstraße, Bebelstraße, Schillerstraße mit Schillerhaus, Fröbelhaus, Stiftsgasse, Handwerkerhof, Altes Rathaus, Marktbrunnen, Markstraße (Fußgängerzone), Anton-Sommer-Straße, Theater, Saaldamm, Elisabethbrücke, (Große Wiese, Gondelstation, Schillershöhe, Mühlberg, Cumbach, Pulverturm, Kleingartenanlage), Thüringer Bauernhäuser, Heinepark, Bleichwiese.

Rimarko: La stratoj metitaj inter parantezoj apartenas al la plej granda versio de la pado.

## Fonto 
Faldfolio eldonita fare de: *Thüringer Gebirgs- und Wanderverein*, Rudolstadt 2012

## Eksteraj ligiloj 
* Pri la pado sur porturista paĝo

Kategorio:Turingio
Kategorio:Montogrimpado
Kategorio:Turismo en Turingio
Kategorio:Rudolstadt
Kategorio:Friedrich Schiller
12229 Paulsson

'*12229 *Paulsson'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la  de la sveda astronomo Claes-Ingvar Lagerkvist elde la Observatorio Kvistaberg, apud Bro, inter Stokholmo kaj Upsalo.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Rolf Paulsson'', lekciiston ĉe la Universitato de Upsalo. Li estis elstara instruisto pri teoria fiziko por generacioj da studantoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Claes-Ingvar Lagerkvist
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
Subteraj Muelejoj de Col des Roches

**Subteraj Muelejoj de Col des Roches** estas natura kaverno en Col des Roches apud Le Locle, en kantono Neŭŝatelo, Svislando. Tiu kaverno estas proksimume 50 metrojn alta. Tra ĝi fluis la rivero Bied de la valo de Le Locle. Konsekvence oni konstruis jam en 1652 muelilojn tie, kie fluas akvo, do kie oni povas akiri energion. La rivero, kiu fluis tra la kaverno, aperas surface en la rivero Doubs apud la vilaĝo Les Brenets post 2 km da subtera fluado.

maldekstre|eta|Subtera muelejo
En la kaverno estis ĝis 5 radoj por mueli grajnon. Dum kelkaj jardekoj oni plie segis trunkojn.

En 1898 oni ĉesis uzi la energion en la kaverno mem. Oni uzis la kavernon por forĵeti rubaĵon de la ĉelima buĉejo.

En 1966 tiu buĉejo ne plu uziĝis. En la sama loko oni konstruis instalaĵon por lavi aŭtojn. La akvo kun lavprodukto fluis tra la kaverno.

En 1973 kelkaj historiistoj kaj agemuloj komencis elfosi la materialon, kiu plenigis la kavernon. Ili volontule laboris por krei la muelilojn denove, alportante muelilradojn el aliaj instalaĵoj de aliaj svisaj lokoj. Nuntempe estas muzeo vizitebla.

Diversaj famuloj vizitis la muelejojn, inter ili la dana poeto Hans Christian Andersen.

Esperantlingva priskribo de la groto ekzistas; petu ĝin, se vi vizitas la lokon.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la muzeo

Kategorio:Ĵuraso
Kategorio:Kavernoj
Kategorio:Alirebligitaj kavernoj
Kategorio:Muzeoj en Svislando