open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sološnica

**Sološnica,** hungare **Széleskút** [sEleŝkUt], germane **Breitenbrunn** estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Bratislavo, en Distrikto Malacky.
dekstra|eta|320ra|Sološnica en la mapo de Slovakio troviĝas en la plej griza parto
eta|300ra|Preĝejo de Sološnica

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 38 km²
* Supermara alteco: 221 m
* Loĝantaro: 1534 en 2006
* Poŝtkodo: 906 37
* Aŭtokodo: MA
* Telefonprefikso: 034

## Situo 
Sološnica situas laŭ rojo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Zohor-Plavecký Mikuláš. Malacky troviĝas je 15&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua skriba mencio okazis pri la vilaĝo en 1367 laŭ tiama hungara kaj germana ortografioj *"Zeleskut, Pratunprun"*. En 1828 vivis tie 1484 loĝantoj en 205 domoj. En 1857 incendio, en 1861 inundo okazis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Széleskút 1266 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony, al distrikto de Nalacka, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Sološnica 1493 homoj (1461 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Ĉiuj Sanktuloj el la 14-a jarcento, en 1699 escepte la fundamenton la tuto barokiĝis

== Komunumoj pri *kút* (= puto) en Hungara reĝlando ==

## Eksteraj ligiloj 
* Sološnica sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Malacky
Ŝantou

**Ŝantou,** angle **Shantou** estas prefektujnivela milionurbo, universitata urbo kaj havenurbo en suda Ĉinio. La urbo graviĝis en 19-a jarcento, kiel unu el la .
eta|maldekstra|

## Geografio 
Ŝantou situas ebenaĵo laŭ la marbordo.

## Historio 
Ŝantou komencis sian historion, kiel fiŝkaptista vilaĝo. En la 19-a jarcento ĝi estis loko de usonaj kaj britaj konsulejoj. Ŝantoŭo iĝis urbo en 1919. La haveno estas tre grava en la regiono kaj apude estas libera komerca zono.

eta|maldekstra|

## Trafiko 
Ŝantou havas flughavenon je 13 kilometrojn de la urbo. La urba stacidomo estas imprese moderna - de tie altrapidaj trajnoj foriras interalie al Kantono.

## Vidindaĵoj 
* muzeo pri la Kultura Revolucio (en vikidatumoj), malfermita en 2005 kaj probable pro politika malkonveno refermita en 2016

## Ĝemelurboj 
Partneraj kontaktoj ekzistas interalie al
:  Kiŝivada, Japanio
:  Saint John, Kanado (ekde 1997)
:  Can Tho, Vjetnamio
:  Pjongtek, Sud-Koreio (ekde 2003)
:  Fairfield, Aŭstralio
:  Tekirdağ, Turkio

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de milionurboj
eta|maldekstra|

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Kategorio:Marhavenaj urboj
Lajoux

**Lajoux** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Lajoux JU** estas komunumo de la distrikto Franches-Montagnes en Kantono Ĵuraso en Svislando.

* **Lajoux (Jura)** estas komunumo de la departemento Jura en la regiono Franĉ-Konteo en Francio.
415 Palatia

'*415 *Palatia''''' estas granda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la germana astronomo Max Wolf, elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl la .

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la germana regiono Palatinato.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Max Wolf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1896
Amiklo

**Amiklo** (el la greka, *tre lasciva*) estas la nomo de diversaj roluloj de la helena mitologio:

## Amiklo, reĝo de Lakonio 
Li estis filo de Lakedemono (aŭ Eŭroto, laŭ alia versio) kaj Sparto, do frato de Eŭridiko. Laŭ Apolodoro, li estis la patro de Jacinto kaj Kinorto; kaj laŭ Paŭzanio, ankaŭ de Laodamio, la edzino de Arkado, eponima heroo de Arkadio. Lia edzino estis Diomedo, filino de Lapito.

Amiklo fondis la samnoman urbon, en la centro de Lakonio. Kiam li mortis, sia filo Argalo heredis la tronon.

### Partnero kaj idaro 
Amiklo edziĝis al Diomedo, filino de Lapito, la filo de Apolono. Kun ŝi li havis la jenan idaron:

## Amiklo la niobido 
Li estis filo de Amfiono kaj Niobo, do unu el la niobidoj. Venĝeme pro ofendo eldirita de ilia patrino, Apolono kaj Artemiso mortigis ĉiujn la gefilojn de Niobo, escepte de Kloriso kaj, laŭ kelkaj versioj, de Amiklo, kiuj ĝustatempe faris honorigan oferon al Leto, patrino de la gedioj. Kiam Lajo, laŭleĝa reĝo de Tebo, revenis al la urbo, Amiklo forfuĝis al Sparto, kie oni diris fondis la urbon Amiklo.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Mitaj reĝoj de Lakonio
Kategorio:Niobidoj
416 Vaticana

'*416 *Vaticana''''' estas granda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la franca astronomo Auguste Charlois, la , elde la observatorio de Nico.

## Nomo 
Ĝia nomo aludas al la Vatikana monteto de Romo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Auguste Charlois
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1896
Záhorská Ves

**Záhorská Ves,** hungare **Magyarfalu** [madjarfalu], germane **Ungeraiden** estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Bratislavo, en Distrikto Malacky. Ĝis 1948 la oficiala slovaka loknomo estis „Uhorská Ves“.
dekstra|eta|320ra|Záhorská Ves en la mapo de Slovakio troviĝas en la plej griza parto
dekstra|eta|320ra|Riverborda panoramo de Záhorská Ves
dekstra|eta|320ra|Strata panoramo de Záhorská Ves

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 13 km²
* Supermara alteco: 149 m
* Loĝantaro: 1625 en 2004
* Poŝtkodo: 900 65
* Aŭtokodo: MA
* Telefonprefikso: 034

## Situo 
Záhorská Ves situas laŭ maldekstra bordo de Morava, laŭ traira flankovojo, fine de fervojo el Zohor. Malacky troviĝas je 15, Bratislavo je 35&nbsp;km-oj. Longe funkcias pramo (ankaŭ limpasejo al Angern der March.

## Historio 
La unua skriba mencio okazis pri la vilaĝo en 1301. En la 16-a jarcento rifuĝintaj kroatoj alvenis. En 1870 uzino pri sukero (tiam la plej granda en la mondo) ekfunkciis. Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony, al distrikto de Nalacka, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo de 1940
* kapelo omaĝe al Sankta Roĥ de 1900
* kapelo omaĝe al Sankta Familio de 1896

## Fontoj 
* Slovaka kaj germana Vikipedioj

Kategorio:Municipoj en distrikto Malacky
Lajoux JU

**Lajoux** estas komunumo en la distrikto Franches-Montagnes en Kantono Ĵuraso, Svislando. Ĝi havis 684 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Lajoux situas en la oriento de la Liberaj Montoj sur altebenaĵo de la Ĵurasa Montaro sur alteco de preskaŭ 1000 metroj s.m. En la nordo de la komunuma teritorio situas la artefarita lageto *Sous le Crât* el la 16-a jarcento, je kies subtera elfluo situas ruino de malnova muelejo. Al la komunumo Lajoux apartenas krom la ĉefvilaĝo mem la vilaĝetoj Les Vacheries de Lajoux, Le Paigre kaj Fornet-Dessus, kaj krome multnombraj izolitaj bienoj.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Lajoux limas en nordo al Saulcy, en nordoriento al Rebévelier (BE), en oriengto al Châtelat (BE), en sudoriento al Saicourt (BE), en sudo al Les Genevez, en okcidento al Montfaucon, kaj en nordokcidento al Saint-Brais.

## Trafiko 
Lajoux situas komplete flanke de la gravaj trafikvojoj. Al la publika transportreto ĝi estas konektita per buslinio de Tramelan al Glovelier.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Lajoux datiĝas el la jaro 1404 kiel *La Jous Mertinatt*.

Restaĵoj de fandofornoj el la 14-a kaj 15-a jarcento pruvas, ke sur la komunuma teritorio dum mezepoko estis perlaborita fero. Ĝis la Franca Revolucio de 1792 Lajoux apartenis al la Senjorejo de Bellelay, kiu apartenis al la Princepiskopejo Bazelo. Dum 1793 la vilaĝo estis parto de la Raŭraka Respubliko por poste apartenis al la franca departemento *Mont-Terrible*, kiu en la jaro 1800 estis integrita al la departemento Haut-Rhin. En la jaro 1815 la Viena Kongreso atribuis la regionon al la svisa Kantono Berno, kaj Lajoux fariĝis komunumo en ties distrikto Franches-Montagnes. La 1-an de januaro 1979 la komunumo aliĝis al la nove fondita Kantono Ĵuraso.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Lajoux

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Lajoux
* Lajoux en la Historia Leksikono de Svislando

## Bildoj 

Dosiero:Lajoux Etang Sous le Crât 130.JPG|Etang Sous le Crât
Dosiero:Lajoux Muelejo sub Etang Sous le Crât 125.JPG|Ruino de la mezepoko muelejo Sous le Crât
Dosiero:Lajoux 086.JPG|Komunuma domo
Dosiero:Lajoux 082.JPG|Ĉefstrato de la vilaĝo
Dosiero:Lajoux tombejo 106.JPG|Tombejo
Dosiero:Lajoux preghejo 098.JPG|Preĝejo
Dosiero:Lajoux preghejo interne 107.JPGPreĝejo interne: Rigardo al la altaro
Dosiero:Lajoux preghejo interne 112.JPG|Preĝejfenestroj de Coghuf
Dosiero:Lajoux preghejo interne 107.JPG|Preĝejinterno: Rigardo al la altaro
Berna Ĵuraso (administra distrikto)

La **administra distrikto Berna Ĵuraso** estas administra unuo de Kantono Berno, kiu apartenas al la samnoma administra regiono, kies sola distrikto ĝi estas. Ĝi havis 51539 loĝantojn la 1-an de decembro 2010. Ĝia ĉefloko estas la komunumo Courtelary.

## Geografio 
La administra distrikto Berna Ĵuraso situas en la nordo de la kantono en la Ĵurasa Montaro kaj entenas la franclingvajn komunumoj de la Berna Ĵuraso. En ĝia sudo ĝi atingas la nordorientan bordon de la Lago de Bielo.

## Historio 
La administra distrikto Berna Ĵuraso estis formita kadre de la administra reformo de Kantono Berno je la 1-a de januaro 2010 per la kunigo de la malnovaj distriktoj Courtelary, La Neuveville kaj Moutier.

## Komunumoj de la administra distrikto Berna Ĵuraso 
La administra distrikto Berna Ĵuraso konsistas (stato en 2026) el 48 komunumoj. Jen la listo:

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝo pri la administra distrikto Berna Ĵuraso en la retejo de la kantono

!
Berna Ĵuraso

La **Berna Ĵuraso** estas la parto de la Ĵurasa Montaro, kiu apartenas al Kantono Berno. Ĝi estas ĝenerale franclingva. La hodiaŭa Kantono Ĵuraso ĝis ĝia fondiĝo en la jaro 1979 ankaŭ apartenis al la Berna Ĵuraso. Ekzistas movado, kiu celas unuigi la Bernan Ĵurason kun Kantono Ĵuraso, sed ĝis hodiaŭ tiaj provoj ĉiam malsukcesis en publikaj balotoj.

## Historio 
Historie la Berna Ĵuraso apartenis ek de mezepoko ĝis la Franca Revolucio de 1792 al la Princepiskopejo Bazelo. Dum unu jaro ĝis 1793 la Berna Ĵuraso formis apartan ŝtaton kun la nomo Raŭraka Respubliko. Tiam la regiono fariĝis kiel departemento *Mont Terrible* parto de Francio. La departemento Mont Terrible en 1800 estis integrita al la departemento Haut-Rhin. En la jaro 1815 la Viena Kongreso atribuis la regionon al la svisa Kantono Berno, kaj estis dividita en ses distriktojn. Estiĝis movado por rekreo de aparta ŝtato sur la teritorio de la iama Raŭraka Respubliko, respektive aparta svisa kantono. En la 1970-aj jaroj tiu longtempa sonĝo realiĝis, tamen nur parte, ĉar la sudaj distriktoj Moutier, Courterlary kaj La Neuveville en la ĵurasaj balotoj decidis resti ĉe Kantono Berno, tiel ke Kantono Ĵuraso, kiu fondiĝis la 1-an de januaro 1979 konsistas nur el la tri sudaj distriktoj Franches-Montagnes, Delemonto kaj Porrentruy. Kun efiko de la 1-a de januaro la tri restintaj bernaj distriktoj estis kunigitaj al la nova administra distrikto Berna Ĵuraso.

## Unuoj kun la nomo Berna Ĵuraso 
* La **administra regiono Berna Ĵuraso** estas unu el la kvin administraj regionoj de Kantono Berno.

* La **administra distrikto Berna Ĵuraso**, estas unu el la dek administraj distriktoj de Kantono Berno.

## Vidu ankaŭ 
* Kantono Ĵuraso
Nigragorĝa iktero

La **Nigragorĝa iktero**, *Icterus nigrogularis*, estas specio de birdo de la familio de Ikteredoj kaj de ties tipa genro nome Ikteroj kiu enhavas speciojn kiuj montras flavajn kaj nigrajn kolorojn.

La Nigragorĝa iktero reproduktiĝas en noda Sudameriko en Kolombio, Venezuelo, Trinidado, Gujanoj kaj partoj de norda Brazilo, (norda subŝtato de Roraima kaj orienta Amapá). La Nigragorĝa iktero estas birdo de malfermaj arbaroj, arbustaroj kaj ĝardenoj. Ties nesto estas 40&nbsp;cm longa pendanta kesto, pendanta el fino de branĉo. La kutima ovaro estas de 3 palverdecaj aŭ grizacaj ovoj.

Tiu estas 20–21&nbsp;cm longa, 38 g peza birdo, kun ĉefe flava plumaro. Maskla plenkreskulo havas malgrandan nigrajn okulmaskon kiel brido el la bekobazo al la okulo, kaj mallarĝan gorĝozonon, ne tiom grandan kiom tiu ekzemple de la Ornigra iktero, sed kiu ĉiukaze nomigas la specion kaj en la komuna nomo kaj en la latina scienca nomo kie *nigrogularis* signifas precize “kun nigra gorĝo”. Dume *Icterus* aludas al la ĝenerala flava koloro. Estas nigraj ankaŭ la vosto kaj la flugiloj kiuj montras blankan flugilstrion kaj kelkajn blankajn plumobordojn. La beko estas fortikaj kaj griza, dum ankaŭ la kruroj estas grizaj.

La ino estas simila sed iom pli senkolora, kaj la junuloj havas olivecnuancan flavan dorson kaj ne havas nigron en vizaĝo.

Estas kvar subspecioj de Nigragorĝa iktero, el kiuj tri estas limigataj al insuloj. Ili diferenciĝas el la pli disvastigata nomiga raso de la kontinento pro korpo- kaj bekogrando kaj pli malgrandaj plumardetaloj.

Tiu specio manĝas ĉefe grandajn insektojn, sed ili povas manĝi ankaŭ nektaron kaj iom da frukto.

La kanto de la Nigragorĝa iktero estas agrabla melodia flutaĵo, kun iom da zumado. La alvokoj inkludas katecan ronronadon kaj plendecajn bruetojn.

## Referencoj 
*  Malplej Zorgiga.
* *New World Blackbirds* de Jaramillo kaj Burke, ISBN 0-7136-4333-1
* *Birds of Venezuela* de Hilty, ISBN 0-7136-6418-5
*

## Eksteraj ligiloj 
*Poŝtmarkoj  (de Nederlandaj Antiloj, Trinidado kaj Tobago) kun Mapo
*"Yellow Oriole" Fotaro  VIREO Foto-Alta Rez 

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Ikteredoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Kolombio
Yifang Xian

**Xian Yi Fang** (naskiĝinta la 20-a de aŭgusto 1977) estas ĉina kaj franca tablotenisistino, kiu reprezentas Francion, kiel membro de la franca Nacia Grupo de Tabloteniso ekde 2005. Ŝi konkurencis en la someraj ludoj en la jaro 2008 en Pekino, atingante la duan lokon.

Ŝi naskiĝis en Ĉinio, en la urbo de Baoding. En ŝia dek-naŭa jaro, ŝi alvenis en Francion en 1997. Ŝi akiris la francan ŝtatanecon en 2005.

## Referencoj 
* profilo ludanta de la 2008 Someraj Olimpikoj
* Profilo sur Facebook

Kategorio:Ĉindevenaj francoj
Kategorio:Ĉinaj tablotenisistoj
Kategorio:Francaj tablotenisistoj
Mezamerika pilkludo

[eta|250px|Pilkludejo en [Monte Albán.]]
La **Mezamerika pilkludo** estis sporto kun ritaj ligoj ludita dum pli ol 3,000 jaroj fare de la antaŭkolumbaj homoj de Mezameriko. La sporto havis malsamajn versiojn en malsamaj lokoj kaj moderna versio de la ludo, *ulama*, estas daŭre ludita en kelkaj lokoj de la loka indiĝena loĝantaro.

Antaŭkolumbaj pilktribunaloj estis trovitaj ĝenerale en Mezameriko, plej malproksime en la sudo de Nikaragvo, kaj eventuale plej malproksime norde en la usona ŝtato Arizono. Tiuj pilktribunaloj varias konsiderinde laŭ grandeco, sed ĉiuj havas longajn mallarĝajn stratetojn kun flankmuroj kontraŭ kiuj la pilkoj povis resalti.

La reguloj de la pilkludo ne estas konataj, sed se konsideri regulojn de ĝia posteulo, ulama, ili estis verŝajne similaj al rakedpilko aŭ flugpilko, kie la celo estas daŭrigi la pilkon en ludo. La ŝtonotribunalo estas malfrua aldono al la ludo.

En la plej ĝenerala versio de la ludo, la ludantoj frapis la pilkon per iliaj koksoj, kvankam kelkaj versioj permesis la uzon de antaŭbrakoj, rakedoj, vespertoj, aŭ manŝtonoj. La pilko estis produktita el solida kaŭĉuko kaj pezis ĝis 4 kg aŭ pli, kaj grandeco variis laŭ regiono kaj versio.

La ludo havis gravajn ritajn aspektojn, kaj gravaj formalaj pilkludoj estis aranĝitaj kiel ritaj okazaĵoj, ofte havante homoferon. La sporto ankaŭ estis pozita supraĵe por distro fare de infanoj kaj eble eĉ virinoj.

La ludo estis privilegio nur de altrangaj viroj. Inter la ĉefaj popoloj kiuj ludis ĝin troviĝis majaoj kaj aztekoj kaj toltekoj. En Popol Vuh, sankta libro de kiĉeaj majaoj, ĝi ludas gravan rolon.

Kategorio:Mezameriko
Kategorio:Pilkosportoj
Grandakapa talpo-rato

**Grandakapa talpo-rato** (*Tachyoryctes macrocephalus*), estas specio de roduloj el familio spalacedoj,
endemia en etiopia Bale-montaro. Ĝia natura habitato estas subtropika aŭ tropika monta herbejo, Krom tio, grandakapa talpo-rato prefere restas subgrunde pro konstanta danĝero de rabobestoj, aparte la etiopiaj lupoj, kiuj specialiĝas je ĉaso de talpo-ratoj. Etiopiaj lupoj kaptas talpo-ratojn kiam ili eliras el novaj furaĝtuneloj. Se la lupo malsukcesas tuj kapti la raton, ĝi embuskas, diligente atendante apud la buŝo de la tunelo por reapero de la predo. La talpo-ratoj, tamen, havas aliajn manierojn de defendo krom fuĝo. Ili estas tre atentaj kaj havas fortajn makzelojn kun longaj, akraj incizivoj, kiuj povas serioze vundi ĉiun rabobeston.

## Vidu ankaŭ
*Etiopaj montaraj arbustetaroj

## References
Kategorio:Ronĝuloj
Kategorio:Mamuloj de Afriko
Kategorio:Faŭno de Etiopio
Aleksandro de Bergamo

**Aleksandro de Bergamo** (itale: *Alessandro di Bergamo*), konata kiel **Sankta Aleksandro**, (mortis martirigita la  en Bergamo, Italio) estis romia soldato en la Legio teba kaj estas konsiderata kiel sanktulo en la Rom-katolika eklezio.

## Biografio 
Oni ne scias multon pri la naskiĝo kaj junaĝo de Aleksandro. Li verŝajne naskiĝis en Romo en la 3-a jarcento kaj certe estis romia soldato, centestro de la legio estrita de sankta Maŭrico.

Laŭ tradicio, la centopo kiun komandis Aleksandro estis translokita ĉ. 301 de Mezopotamio al okcidento en Kolonjo, poste al Brindizio, cele al Afriko. Imperiestro Maksimiano estis ordoninta persekutojn kontraŭ kristanaj soldatoj dum la longa vojaĝo de la legio. Ankaŭ multaj soldatoj rifuzintaj mortigi siajn kristanajn kunulojn estis ekzekutitaj en *Agaunum*, hodiaŭ Sankta Maŭrico en Svislando.

Aleksandro eskapis el tiu unua masakro fuĝante, sed li estis enkarcerigita en Milano, ne volinte malagnoski sian kristanan fidon. Helpita de Sankta Fedele de Como, li sukcesis denove forfuĝi, sed estis denove arestita.

Post plia eskapo, li estis definitive kaptita kaj senkapigita en Bergamo la .

En la loko kie supozeble Aleksandro estis martirigita staras kolono kiu memorigas la eventon, kaj apuda preĝejo estas al li dediĉita.

## Aliaj bildoj 

Image:Bergamowww.jpg|La kolono kiu signas la lokon kie Aleksandro estis ekzekutita, apud la hodiaŭa preĝejo Sankta Aleksandro, en Bergamo.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de sanktuloj

## Eksteraj ligiloj 
* Sankta Aleksandro en Santiebeati.it ()

Kategorio:Italaj sanktuloj
Kategorio:Bergamo
Aleksander Chodźko

**Aleksander Borejko Chodźko**, blazono Kościesza (naskiĝis la 30-an de aŭgusto 1804 en Krzywicze (Belorusio), mortis la 27-an de decembro 1891 en Noisy-le-Sec en Francio) – pola poeto, orientalisto kaj slavisto.

La filo de Jan kaj Klara Korsak. En gimnazio edukito de Tomasz Zan. En la jaroj 1820-1823 studis en Universitato Vilno. En kuntuŝo de la jaroj 1823-24 malliberigita pro partopreno en organizo Asocio de Filaretoj. En 1824 forveturis studi orientajn lingvojn kaj literaturojn al Sankt-Peterburgo kaj de 1830 restadis en rusaj konsulejoj en Teherano kaj Raŝto (Gilano) esplorante la persan kulturon. En 1842 ekloĝis en Parizo komence laborante en franca ministerio pri eksterlandaj aferoj. En la jaroj 1857-1883 estis profesoro de slavaj literaturoj en Kolegio de Francio transprenante katedron antaŭe okupatan de Adam Mickiewicz.

Li estis amiko de Adam Mickiewicz pere de kiu subiĝis al influoj de Andrzej Towiański.

Eldonis *Poezje* (Poezioj) kun fama balado *Maliny* (Framboj), konata kanto *Stach mi pierścionek przyniósł z jarmarku* (Staĉjo fingroringon kunportis al mi el foiro) kaj oriento-romantika poemo *Derar*. Poste jam en la angla kaj franca lingvoj publikigis multajn disertaĵojn pri orienta kaj slava filologioj. Li tradukis la persan romanon *Ŝahanŝaho kaj kvar derviŝoj* (1859). Ankaŭ skribis multe da verkoj pri lingvoscienco, etnografio, kaj literaturo de Mezoriento.

Kun la edzino Helena Dunin-Jundziłł, havis kvar infanojn (filojn - Wiktor, Adam, Aleksander kaj filinon – Maria).

Enterigita en Montmorency-tombaro.

Kategorio:Polaj orientalistoj
Kategorio:Polaj slavistoj
Kategorio:Polaj poetoj
Závod (Slovakio)

**Závod,** hungare **Pozsonyzávod** [poĵonjzAvod] estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Bratislavo, en Distrikto Malacky.
dekstra|eta|320ra|Závod en la mapo de Slovakio troviĝas en la plej griza parto

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 27 km²
* Supermara alteco: 161 m
* Loĝantaro: 2710 en 2006
* Poŝtkodo: 908 72
* Aŭtokodo: MA
* Telefonprefikso: 034

## Situo 
Závod situas laŭ flankovojoj, fervojo kaj aŭtoŝoseo preteriras. Malacky troviĝas je 12&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1577 en formo *"Zabod"*, sed estis tie preĝejo jam en 1339. En 1828 vivis tie 2305 vilaĝanoj en 320 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Pozsonyzávod 1840 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony, al distrikto de Malacka, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Závod 2578 homoj, (2497 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika gotika preĝejo omaĝe al Nomo de Dipatrino de 1339, en 1777 renoviĝis
* novgotika romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo de 1899

## Eksteraj ligiloj 
* Závod sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Malacky
420 Bertholda

'*420 *Bertholda''''' estas granda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Cibela grupo.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la germana astronomo Max Wolf, elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl la .

## Nomo 
Ĝia nomo honoras Berthold la 1-an (ĉ 1000 - 1070), duko de Karintio kaj margrafo de Verono.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Max Wolf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1896
421 Zähringia

'*421 *Zähringia''''' estas meze granda meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis la kvara malkovrita la  de la germana astronomo Max Wolf, elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la dinastion Zähringer.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Zähringer
Kategorio:Malkovrita de Max Wolf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1896
422 Berolina

'*422 *Berolina'''* estas granda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Carl Gustav Witt, elde Berlino.

## Nomo 
"*Berolina*" estas inigita formo de *Berolinum'', latinan nomo de Berlino.

## Ecoj 
Ĝi aspektas, laŭ sia orbito, esti ano de la Flora familio, sed ĉar ĝia spektra D-tipo ne kongruas kun la S-tipo de la aliaj familianoj, ĝi eble estas entrudulo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1896
Kategorio:Berlino
Zohor

**Zohor** (ankaŭ hungare), germane *Sachern*) [zaĥern] estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Bratislavo, en Distrikto Malacky.

## Situo 
Zohor situas laŭ flankovojoj, ĉefvojo kaj aŭtoŝoseo preteriras, fervojo al Bratislavo, Ĉeĥio, Malacky kaj Plavecký Mikuláš. Bratislavo troviĝas 24, Malacky 17&nbsp;km de la municipo.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko kaj bronzepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1314 en formo *"Sahur"*. En la 16-a jarcento rifuĝintaj kroatoj alvenis. Lernejo ekfunkciis de 1687. En 1828 vivis tie 1593 vilaĝanoj en 220 domoj. En 1831 pro ĥolero mortis 232 vilaĝanoj, en 1881 kaj en 1882 incendioj okazis. La fervojo trafikas ekde 1891. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Zohor 2829 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al departemento kaj distrikto de Pozsony, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Zohor 3069 homoj, (3010 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Margareto de 1893
* kapelo omaĝe al Sankta Rosalia de 1832 memore al la mortintoj dum la ĥolero

En la municipo troviĝas monumento al du usonaj aviadistoj, kiuj pereis la 17-an de oktobro 1944 dum kraŝo de bombaviadilo B-24 Liberator proksime de la municipo.

Kategorio:Municipoj en distrikto Malacky
Carl Gustav Witt

.

Li studis matematikon kaj astronomion en la Humboldt-Universitato en Berlino.
Dum lia studado li laboris kiel stenografo.

En 1892 li dungiĝis en la observatorio de la societo Urania, kaj en
1896 iĝis departementestro de tiu establaĵo. Tie li malkovris du asteroidojn :
422 Berolino kaj 433 Eroso (la unua malkovrita asteroido kiu ne estas ano de la
asteroida zono).

En 1905 li doktoriĝis je la Universitato de Berlino sub la direktoreco de
Julius Bauschinger, en 1909 li habilitiĝis kaj fariĝis *Privatdozent* (instruanto, kiu ricevas habilitiĝon sed ne ankoraŭ katedron de instruisto) kaj en 1916, titolata profesoro.

## Honoroj 
* Li ricevis la Feran krucon de 2-a rango.
* La asteroido 2732 Witt estis tiel nomata en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Ueli Beck

**Ueli BECK** (fonetike "bek"), (n. 15-a de decembro 1930; m. 27-an de aŭgusto 2010) estis svisa aktoro kaj radioparolisto. (Radio Svisujo).

## Biografio 
* Ueli Beck lernis la profesion de librocomerco kaj laboris kiel taksiisto, konstruodungito kaj banksalajrulo.
* Li interesiĝis pri teatro. Ellen Widmann kaj Sigfrit Steiner estis liaj instruistoj.
* Li laboras en diversaj teatroj, la Schauspielhaus Zuriĥo kaj en la Bernhard-Teatro Zuriĥo, mulafrue li ludis ankaŭ en diversaj filmoj:
* En jaro 1970 li aktoris la viron *"Fink"* en la filmo *"Pfarrer Iseli"*, (pastro Iseli).
* En jaro 1996 li aktoris la viron *"Edi Zweifel*" en la filmo *"Sexy Sepp"*, (seksa josefo).

* Ekde 1964, dum 30 jaroj, li estis parolisto en svisa radio; svisa radio DRS. Li parolis en "nokta espreso" *(Nachtexpress)* kaj "aŭtoradio Svisujo" *(Autoradio Schweiz)*. Oni bone konis la voĉon de Ueli Beck en la svisagermana parto de Svisujo.

* En radiaj aŭdaj ludoj li parolas ofte, laste en *Die haarsträubenden Fälle des Philip Maloney*.

* Ekde 1995 Ueli Beck estas aktoro kaj prelegisto.
* En junio 2005 li aktoris en *Wissen…schaft* ("scienco ... laboras")( scii ... laboras) en kasinoteatro vinterturo, (Vinterturo, Svisujo).

* De decembro 2005 ĝis aprilo 2006 li aktoris la viran titolan rolon de la duonopero, miksopero,*(Musical)* *Jonas & Madelaine* en KKL Lucerno, Lucerno (*Kultur- und Kongresszentrum Luzern; KKL-Bühne*).
* En decembro 2007 li aktoris en la la teatra ludo "tre homoj en neĝo", *Drei Männer im Schnee*, de romano de (Eriĥ Kaestner); Erich Kästner.
* Kune la fruaj radiogekolegoj kaj teatrogekolegoj (Elisabeth Ŝnel), Elisabeth Schnell kaj (Maks Rueger), Max Rüeger li parolistis malfrue en DRS Musikwelle la radia elsendo *Sinerzyt*, (antaŭe; en antaŭa tempo).

* 2010 Ueli Beck ricevis pro lia viva verko la premion *Ehren-Prix-Walo 2009*.

* Ueli Beck estis longe malsana kaj mortis en 27a aŭgusto 2010, li estis 79 jaroj aĝa.

## Vidu ankaŭ 
* Vidu ankaŭ la tekston en germana vikipedio.

## Eksteraj ligiloj 
* *"kleine niederdorfoper"* Ueli Beck, biografio, bildo, germane,
* *Über Sinerzyt* en la reta paĝo de DRS Musikwelle
* premio *Ehren-Prix-Walo für zwei Radiolegenden* en Tages-Anzeiger de 18a April 2010
* premio Prix Walo: premio por Elisabeth Schnell kaj Ueli Beck en Svisa televido Schweizer Fernsehen de 19a Aprilo 2010
* la svisa radia legendulo Ueli Beck mortis *(Schweizer Radiolegende Ueli Beck gestorben*) en NZZ en reto, NZZ Online de 29a aŭgusto 2010
* pri filmoj: pastro Iseli, Sexy Sepp
* Ueli Beck en televida teatro 1992 

Kategorio:Svisaj aktoroj
Aktiva defendo

En luktosportoj, oni diras pri "aktiveco" ke ĝi havas celon eviti subteni la atakantecon de la kontraŭulo kaj uzi la atakan agadon de la kontraŭulo al sia propra avantaĝo, al la kontraŭa defendo konsiderata kiel "klasika" kiu kontentiĝas simple je defendo. Sekvante la proverbon: "la plej bona defendo estas la atako". Per ekzemplo: "A" portas haltigobaton kiam ties kontraŭulo proksimiĝas.

"Aktiva defendo" estas esprimo uzata de kelkaj ekspertoj pri luktosportoj por difini defendoformon diferencan al la konsiderata kiel "klasika" (per ekzemplo: bloko aŭ evito). Kiel sia kvalifiko indikas, ĝi manifestiĝas per "aktiveco" direktata al la atakanteco de la kontraŭulo. Ĝi havas celon uzi la agadon de la kontraŭulo al sia propra avantaĝo, anstataŭ kontentiĝi simple je defendo. 

Kia estas la diferenco de "klasika defendo"? Antaŭe, onin klopodis ke la atakanteco de la kontraŭulo faru la malplej da domaĝoj eblaj kaj, de alia parto, oni uzis la aktivecon de la kontraŭulo por plenumi kontraŭatakon efektivan esence kontraŭbaton.

*1/ La unua intenco estas preni malpli de damaĝoj probablaj dum la defendo. Tiel la manieroj uzataj estas iom altpreza en traŭmatismoj: "absorbanta" bloko (absorbo de bato) kaj devio de la armilo de atako.

*2/ La dua celo estas preni avantaĝon de la atako de la kontraŭulo. Oni distingas tiel du manierojn: 
** La defendo devas permesi plenumi kontraŭatakon. Per ekzemplo, absorbi la baton kaj kontraŭataki aŭ devii la armilon kaj disekvilibrigi la kontraŭulon je la sama tempo por kontraŭataki profitdone.
** La defendo bazus sur la atako, en aliaj vortoj pasi al atakanteco dum la iniciativo de la kontraŭulo, aŭ en la antaŭeniro de la kontraŭulo aŭ en sia atako propre nomata. Ekzistas, ĉiloke, proksima strategio de la kontraŭbato. Per ekzemplo, perturbi la kontraŭulon por ne proksimiĝu aŭ disvolvu ties atakon, per bato en la rekta akso.

## Ilustraĵo en bokso 

Image:neutraliser1.jpg |*"A" estas venita apudiĝi kontraŭ la kontraŭulo por perturbi ties disvolviĝon*
Image:Contre_plongeant_lethwei.jpg|*Absorbo de malalta piedbato (*low kick*) asociata kun submerganta rekto*
Image: crochet2.jpg |*"A" jam trarompis la distancon por perturbi la disvolvon de la hoko de la kontraŭulo*
Image:direct_pistonnée.jpg|*Haltigobato dum la antaŭeniro de la kontraŭulo*

Kategorio:Defendoteknikoj
Ansett Australia

La entrepreno **Ansett Australia** estis aŭstralia flugkompanio kun sidejo en Melburno. Ĝis la jaro 2002 ĝi estis membro de la flugkompania alianco *"Star Alliance"*: tiujare la kompanio bankrotiĝis kaj devis fini ĉiujn flugojn. Ĝis sia bankrotiĝo, ĝi kaj la kompanio Qantas estis la du plej grandaj aviadaj kompanioj de la lando.

La flugoj de la kompanio havis la IATA-mallongigon **RG**; la ICAO-mallongigo por la entrepreno estas **VRN**.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de la kompania administrejo (angle)
* retejo de la transporta muzeo *Sir Reginald Ansett* (same angle) 

Kategorio:Aŭstraliaj flugkompanioj
Mexicana de Aviación

La entrepreno **Mexicana de Aviación** estis meksika flugkompanio kun sidejo en Meksik-urbo. Ĝis la jaro 2004 ĝi estis membro de la flugkompania alianco *"Star Alliance"*: Tiam ĝi malaliĝis pro konflikto kun United Airlines pri flugliniaj rajtoj kaj la 10-an de novembro de tiu jaro aliĝis en la konkurenca alianco oneworld. La kompanio bankrotiĝis en aŭgusto 2010 kaj finis ĉiujn flugojn la **28-an de aŭgusto 2010**. Temis pri la historie unua flugkompanio de Meksiko kaj en aŭgusto 2010 pri la dua plej granda tiaspeca entrepreno en la lando, post Aeroméxico. Tutmonde, ĝis sia bankrotiĝo la kompanio *Mexicana de Aviación * estis la kvara plej aĝa flugkompanio, post KLM (Nederlando), Avianca (Kolombio) kaj Qantas (Aŭstralio).

La flugoj de la kompanio havis la IATA-mallongigon **MX**; la ICAO-mallongigo por la entrepreno estas **MXA**.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo (hispane kaj angle)

eta|maldekstra|280px|la *Torre Mexicana de Aviación*, ĉefa sidejo de la kompanio en Meksik-urbo

Kategorio:Meksikaj flugkompanioj
423 Diotima

'*423 *Diotima'''* estas tre granda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la franca astronomo Auguste Charlois elde la observatorio de Nico.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la sacerdotino kaj profetino Diotima (greke *Διοτίμα'') de Mantineo, rolulino en La Bankedo de Platono.

## Ecoj 
En la 1990-aj jaroj, reto da astronomoj studis la lumajn kurbojn de dek asteroidojn inter kiuj 423 Diotima,
observoj kiuj permesis konstrui modelojn de iliaj formoj kaj rotacioj.

En 2002, mezuroj per kaŝado de stelo permesi taksi ĝiajn dimensiojn al 171×138&nbsp;km

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Auguste Charlois
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1896
Werner Von Croy

**Werner VON CROY** [VErner fon kroj] (naskiĝis en 1940 en Vieno) estas fikciulo de la videoluda serio Tomb Raider. Li estas riĉa aŭstria arkeologo, kiu aperas en la kvara epizodo de la sagao Tomb Raider: The Last Revelation, kiel mentoro de adoleska Lara. La lia estas rolulo, kiu ne donas bonan impreson: fakte li ekspluatas Lara-n por funkciigi kaŝitajn mekanismojn, li estas nelojalulo kaj volas ĉiakoste la sukceson, pruvi al la aliaj ke lia kulturo estas super onia kulturo. Sed li malgajnas kaj tio okazas kiam, en la fino de la dua nivelo de *The Last Revelation*, kvankam li estas avertita de Lara pri eblaj riskoj, li tiras levilon kaj estas enkaptita en kaptilo.

Tiam, Lara koplodas savi Werner-on, sed la plafono estas falanta kaj ŝi devas forkuri.

Ekde tiam, Werner decidas venĝi: post kelkaj jaroj, Lara eltrovas la tombon de Setho, kie troviĝas la sarkofago de Setho mem, la egipta dio de la malbono. La knabino formovas la amuleton de Horus, kiu fermas la sarkofagon, liberigante la spiriton de Setho. Lara devas ripari sian eraron, sed ŝi estas sekvata de Werner, kiu sendintas multajn militistojn por mortigi ŝin.

Werner kaj Lara renkontiĝas ĉe la eniro de la templo de Semerĥet, kien oni povas eniri nur per la amuleto. Tie Werner sukcesas ŝteli ĝin al Lara kaj enprizonigi ŝin en la templo, sed tamen ŝi sukcesas foriri el la templo kaj sekvi Werner-on, kiu iras al Aleksandrio por serĉi la armaturon de Horus, kiu, kun la amuleto, povas izoli Setho-n dum ĉiam.

Lara sukcesas trovi la armaturon antaŭ ol Werner, sed, kiam ŝi eksciis, ke Werner forŝtelis ŝian amikon por ke ŝi liveru la armaturon al li, ŝi sekvas lin ĝis Kairo. Ĉi tie, liberiginte la amikon, sukcesas repreni la amuleton.

Sed Werner estas posedata de Setho! Ŝi fuĝis kaj rapide klopodas trudizoli Setho-n, kunigante la amuleton kaj la armaturon en la templo de Horus, sed, kiam ŝi estas forironta el la falanta templo, ŝi vidas Werner-on kaj, opiniante Werner-on ankoraŭ posedata, retropaŝas. Sed la templo falas kaj ŝi troviĝas inter la ruboj.

Ekde tiam, Werner estas tormentata de la rimorsoj: pro tio li organizas serĉojn por retrovi Lara-n, sed trovante nur ŝian dorsosaketon.

Tamen, post iom da tempo, kiam la serĉadoj jam finiĝis, la knabino sukcesas foriri el la ruboj. Von Croy tuj sciis tion, do li, loĝiĝinte en Parizo, ekkontaktas ŝin por venigi ĉe lin kaj, kiam ŝi alvenis, li konfidas al ŝi gravan taskon, sed Lara rifuzas ĉar li forlasis ŝin en Egiptio.

Dum vigla konversacio, iu eniris en la apartamenton preterpasante la fenestron. Oni ne komprenas, kiu li estas kaj kion li volas, sed Werner, post kelkaj sekundoj, estas mortinta.

Kategorio:Videoludaj roluloj
Kategorio:Fikciaj aŭstroj
Kategorio:Tomb Raider
Anŝan

**Anŝan** estas prefektujnivela universitata kaj industria urbo en Ĉinio.

eta|maldekstre|Anŝan

## Geografio 
Anŝan situas rande de montoj sur ebenaĵo norde de la Liaodonga Duoninsulo. Ŝenjango troviĝas je 92 km-oj.

## Historio 
Anŝan komencis sian historion jam en la antaŭhistoriaj tempoj. La urbo bruldetruiĝis dum ribelo de Bokseroj kaj poste denove en 1905. Baldaŭe la urbo kontroliĝis de la japanoj kaj fariĝis unu el la plej grandaj produktantoj de fero kaj ŝtalo. Tial Usono ofte bombardis la urbon dum la 2-a mondmilito. En 1945 la Ruĝa Armeo okupis, poste prirabis la ruinojn. La urbo poste redoniĝis al Ĉinio, sed la militado daŭriĝis inter komunistoj kaj kontraŭkomunistoj.

Nur en 1948 la paco alvenis kaj la peza industrio revenis. La urbo malpuriĝis.

## Klimato 
Anŝan havas kvar apartajn sezonojn. Somere ofte pluvas, la temperaturo estas ĉirkaŭ . Aŭtune kaj printempe jam ne pluvas kaj ne estas tro varma. Vintre neĝas, la temperaturo estas inter  kaj ".

## Trafiko 
Anŝan ne havas flughavenon kaj havenon, la trafikon la vagonaroj kaj la vojoj solvas. Enurbe aŭtobusoj (iam tramo) trafikas.

## Vidindaĵoj 
* kuracbanejoj

## Ĝemelurboj 
:  Amagasaki, Japanio
:  Holon, Israelo
:  Bursa, Turkio
:  Ansan, Sud-Koreio
:  Birmingham (Alabamo), Usono
:  Lipeck, Rusio
:  Sheffield, Britio

## Famaj urbanoj 
* Ma Long, tablotenisisto

## Vidu ankaŭ 
* Listo de milionurboj

Kategorio:Urboj de Ljaŭningo
Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Kategorio:Banlokoj
Henryk Zygalski

[eta|[Enigma|La deĉifrilo Enigma]]
**Henryk Zygalski** (naskiĝis la 15-an de julio 1908 en Poznań, mortis la 30-an de aŭgusto 1978 en Liss, Anglio) – pola matematikisto kaj kriptologo.

## Vivo 
Edukito de Gimnazio Mario Magdaleno en Poznań, laboristo de Universitato de Poznań kaj de armea kontraŭspionejo (Ĉifr-Oficejo).

Skipo konsistanta el Marian Rejewski, Jerzy Różycki kaj Henryk Zygalski januare 1933 rompis kodon de la germana ĉifranta maŝino Enigma kaj konstruis ties kopion.

Li estas inventinto de la koncepto pri t.n. toloj de Zygalski, tre laborpostulaj dum pretigado de perforataj folioj, helpantaj fiksi laŭvicon de kodigantaj rotaciiloj de Enigma.
[eta|maldekstra|La monumento de tri polaj [kriptologoj:Marian Rejewski, Henryk Zygalski kaj Jerzy Różycki en Poznano]]
Post la dua mondmilito li restis inter pola enmigrantaro de Grand-Britio, kie li instruis matematikon en provinca lernejo. Li ricevis honoran doktorecon de Pola Universitato en Ekzilo. Postmorte honorigita per Granda Kruco de la Ordeno de Renaskiĝo de Pollando. Enterigita en Londono.

## Memorigo 
Memoraĵojn pri Henryk Zygalski oni povas rigardi en *Wielkopolskie Muzeum Wojskowe* (Grandpollanda Armea Muzeo) en la Malnova Foirejo en Poznań. Antaŭ Imperiestra Kastelo en 2007 oni starigis monumenton de kriptologoj en la formo de obelisko

Pola Poŝto por omaĝi atingojn de poloj en la mondo enkondukis en 2009 kvar poŝtmarkojn. Sur unu kun valoro 1,95 zlotoj estas bildo de Henryk Zygalski en ĉirkaŭo de la ceteraj rekreintoj de Enigma.

## Bibliografio 
* Władysław Kozaczuk & Jerzy Straszak. *Enigma ; How the Poles Broke the Nazi Code*, New York 2004 wyd.Hyppocrene Books ISBN 0-7818-0941-X
* Marian Rejewski, *An Application of the Theory of Permutations in Breaking the Enigma Cipher*, Applicationes Mathematicae, 16 (4), 1980, s. 543 - 559 (PDF).
* Gordon Welchman, *From Polish Bomba to British Bombe: the Birth of Ultra*, Intelligence and National Security, 1986.

## Eksteraj ligiloj 
* The Enigma Code Breach by Jan Bury: an account of the Polish role 
* The Breaking of Enigma by the Polish Mathematicians by Tony Sale
* How Mathematicians Helped Win WWII - National Security Agency
* Enigma documents 

Kategorio:Polaj matematikistoj
Kategorio:Polaj kriptologoj
Kategorio:Polaj inventistoj
Kategorio:Poldevenaj britoj
Licibořice

Municipo **Licibořice** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Chrudim, sur norda rando de Bohemia-Moravia montetaro, 6&nbsp;km sude de urbo Slatiňany, kaj 9&nbsp;km sude de urbo Chrudim. Vivas ĉi tie  ().

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* **Licibořice**
* Šiškovice
* Slavice

En la jaroj 1869–1900 apartenis al la municipo ankaŭ Mýtka.

## Vidindaĵoj 
### Preĝejo 
Malfrugotika preĝejo de Arĥianĝelo Mikaelo el la 2-a duono de 15-a jarcento, estis en la 18-a jarcento baroke rekonstruita. Ĝi estas ununava kun kvinlatere fermita presbiterejo, kun sakristio sur norda flanko, antaŭĉambreto sur suda flanko kaj kapelo sur okcidenta flanko. En la navo estas plata plafono kun ĥorejo portata per du kolonoj. La ĉefaltaro estas portala kun spiralaj kolonoj kaj statuoj de anĝeletoj el la 1-a duono de 18-a jarcento kun bildo de Sankta Mikaelo de J. Kokeš el la jaro 1842. La predikejo kun bildoj de ekleziaj Patroj estas el tempo ĉirkaŭ la jaro 1800. En antaŭĉambreto estas popoldevena krucifikso. En interioro konserviĝis restoj de survandaj pentraĵoj el la 15-a jarcento.

### Sonorilturo 
Sonoriluro estas prismoforma, ekstera muro estas ekipita per kreneloj, bulba surkonstruaĵo estas ligna. La kampanilo estis dufoje rekonstruita - baroke kaj en la jaro 1907.

### Kapra farmo 
En bieno n-ro 14 troviĝas kapra farmo, kie oni vendas kapran lakton, fromaĝojn kaj kosmetikaĵojn. Post interkonsento eblas efektivigi trarigardon de la farmo.

### Boušovka 
Naturmemorindaĵon Boušovka kreas fiŝlago kun malgranda alfluo troviĝanta sur altebenaĵo de Slavická barita arbaro. Sur malprofundaj lagaj randoj aperas marĉejaj kreskaĵoj la fiŝlaga akvoebeno estas kovrita per nimfeo *(Nymphaea alba)* (rozkolora formo) kaj pluaj akvaj kreskaĵoj. Kreskas ĉi tie nufaro flava * (Nuphar lutea)*, urtikulario suda *(Urticularia australis)*, kalto marĉa * (Caltha palustris)* kaj pluaj. El animaloj estas atentinda ok specioj de libeloj, rano kvakega *(Rana ridibunda)*, rano svelta * (Rana dalmatina)*, trituro kutima * (Triturus vulgaris)* kaj ondatro moska *(Ondatra zibethica)*.

### Turismaj vojoj 
Tra vilaĝparto Šiškovice kaj Slavice gvidas flava turisma pado kaj tra Šiškovice kaj Licibořice iras biciklisma traceo n-ro 4112 Sezemice - Horní Bradlo

## Literaturo 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en j. 2004.

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro de mikroregiono Chrudim 


Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Municipoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Setlejoj en Fera montaro
Liboměřice

Municipo **Liboměřice** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Chrudim, sur norda rando de Bohemia-Moravia montetaro, 8&nbsp;km sudoriente de urbo Slatiňany, kaj 10&nbsp;km sude de urbo Chrudim. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
**Vilaĝo** Liboměřice ekestis post la jaro 1329 kaj apartenis al monaĥejo en Vilémov, distrikto Bojanov. Post la jaro 1848 estis kreitaj politikaj komunumoj kaj Liboměřice estis parto de politika komunumo Licibořice. Tio daŭris ĝis la jaro 1910, kiam ĝi memstariĝis.

Ĝis eldono de la Dekreto pri religia toleremo en la jaro 1781 ĉi tie en Meduna garbejo efektivigadis sekretaj **evangelianaj diservoj**.

## Loĝantaro
## Partoj de municipo 
* **Liboměřice**
* Nové Lhotice
* Pohořalka
* Samařov

## Vidindaĵoj 
Ĉe domaro Pohořalka estas rekoneblaj restaĵoj post **lavado de oro**.

Sur vasta vilaĝplaco estas **sonoriltureto**.

Tra Liboměřice kondukas **biciklisma traceo** el Čepí al Bojanov.

## Literaturo 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en j. 2004.

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Municipoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Setlejoj en Fera montaro
426 Hipono

**426 Hipono** () estas granda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la franca astronomo Auguste Charlois la  elde la observatorio de Nico.

## Nomo 
Ĝia nomo referencas al *Hippo Regius*, latina nomo de la urbo Anaba en Alĝerio, konata interalie pro Aŭgusteno de Hipono.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Auguste Charlois
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1897
Walther Augustin Villiger

Li estis inĝeniero en la firmao Carl Zeiss Jena.
Dum sia kariero kiel astronomo (1896 - 1907) en Munkeno, li malkovris unu
asteroidon kaj partoprenis je observoj de kometoj.

En 1924, malpli da unu jaro post la malfermo de la unua planetario en la
Deutsches Museum de Munkeno, li proponis plibonigon por la projekciilo
de la planetario. Tiu nova projekciilo Zeiss, konata sub la nomo de *Mark II*
taŭgis por planetarioj multe pli grandaj ol la unua modelo de 23 m.

## Eksteraj ligiloj 
*  Nekrologio
Ŝjuĝoŭo

**Ŝjuĝoŭo** (ĉine: 徐州; pinjine: Xúzhōu) estas prefektujnivela kaj universitata milionurbo en la Ĉina Popola Respubliko, en la provinco de Ĝjangsuo.

Laŭ la stato de  en la urbo  vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝi havas komunan limon kun .

## Geografio 
La prefektujnivela milionurbo situas sur ebenaĵo.

## Historio 
eta|maldekstre|Ŝuĝoŭo, 1938. Fosaĵo plenplena je la korpoj de ĉinaj civiluloj mortigitaj de japanaj soldatoj.
Ŝjuĝoŭo komencis sian historion jam antaŭ Kristo. Tiutempe ofte estis militadoj en tiu regiono. La areo estis loko de bataloj dum la Ĉina-Japana Milito kaj dum la fina batalo en la Ĉina Revolucio en 1949.

## Klimato 
La teritorio havas subtropikan klimaton kun influo de musono dum la kutimaj 4 sezonoj. La vintroj estas malvarmaj (malofte neĝas), la averaĝa temperaturo estas 6 C. La someroj estas longaj kaj varmaj kun 30 C. Jare pluvas po 830 mm.

## Trafiko 
Ŝuĝoŭo havas gravan flughavenon, nature ekzistas vojaj kaj fervojaj linioj.

La Metroo de Ŝuĝoŭo malfermiĝis la .

## Vidindaĵoj 
* Nubo-Drako-Monto
* Nubo-Drako-Lago

## Ĝemelurboj 
*  Saint-Etienne, Francio
*  Handa, Japanio
*  Newark (Nov-Ĵerzejo), Usono
*  Leoben, Aŭstrio
*  Bochum, Germanio
*  Greater Dandenong, Aŭstralio
*  Osasco, Brazilo
*  Trumbull, Connecticut, Usono
*  Kirovograd, Ukrainio
*  Rjazan, Rusio
*  Erfurt, Germanio
*  Lanciano, Italio

## Vidu ankaŭ 
* Listo de urboj de Ĉinio
* Listo de milionurboj

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Kloŝmerlo

Kloŝmerlo estas franca satira romano de Gabriel Chevallier, publikigita en 1934, kiu ricevis sukceson senprokrastan kaj daŭran, kun preskvanto je pluraj milionoj da ekzempleroj kaj tradukoj en dudek ses lingvojn.

Ĝi adaptiĝis en kino kaj televido. La loknomo, inventita de Gabriel Chevallier, hodiaŭ eniĝis en la ordinaran francan lingvon kaj estas uzata por indiki vilaĝon disŝiritan de burleskaj kvereloj.

Alia signo de sukceso : tiu ĝoja satiro estas tiel bonvena ke pluraj vilaĝoj postulas la honoron, ke ili estis la modelo de Kloŝmerlo en Boĵolezo... honoro kiu estis aljuĝita al la franca komunumo Vaux-en-Boĵolezo, kie Gabriel Chevallier mem inaŭguris, en Oktobro 1956, la plakon kiu atribuas lian nomon al la eksa grandplaco.

## La romano 
La romano ekas kiam Barthélemy Piéchut, la urbestro de la komunumo Kloŝmerlo-en-Boĵolezo, malkaŝas al Ernest Tafardel, la instruisto, sian projekton : « Mi volas konstruigi publikan urinejon, Tafardel. […] Nu - diris li - pisejon ! »

Tiu konstruaĵo kiu celas pli certe konfuzigi la sinjorinan moŝton Alphonsine de Courtebiche, la paĥorestron Ponosse, la notarion Girodot kaj la reakciularon ol ebligi malpezigon al la vira enloĝantaro, estis starigita tute apud la preĝejo, kie zorge kaj konstante gvatas la olda fraŭlino Justine Putet.

## Heraldiko 
eta|120px|maldekstra
La inventita urbo ricevis tiun "imagan blazonon", kiu legiĝas tiel:
* El arĝento kun publika urinejo el sinoplo surigita de sonorilo el gorĝo flanke akompanata de du merloj sin rigardantaj el sablo kun beko el gorĝo, starantaj sur la eksteraj randol de l' urinejo.
Tiu imaga blazono aludas al la centra malkonkordiga objekto, estas ankaŭ «laŭnoma blazono» pro la sonorilo (Fr:Cloche pr. *Kloŝ*) kaj Merlo (Fr:Merle) kiuj rebuse strikte redonas la nomon de l' vilaĝo, ne hazarde, cetere.

Kategorio:Francaj noveloj
Kategorio:Fikciaj vilaĝoj
Kategorio:Verkoj el la franclingva literaturo
Kategorio:Libroj aperintaj en 1934
Polmpilkludo

eta|La ludejo
**Polmpilkludo** estas pilkosporto, kiu regule estas ludata preskaŭ nur en la nederlanda provinco Frislando kaj en la ĉirkaŭaĵo de Bruselo, Belgio. Ĝi estas rigardata kiel unu el la plej malnovaj tradiciaj pilkludoj. Neregule estas ludata ankaŭ en aliaj partoj laŭ diversaj regularoj.

La partoprenantoj faras du triopojn kiuj nomiĝas *parturo*.

La turniro *Permanent Comity*, mallonge PC-turniro, en Franeker okazas ekde 1854 kaj estas la apogeo de la sezono. La tradiciplena etoso tie memorigas al la Teniso-turniroj de Wimbledon.

La sporto estas parenca al la eŭska Peloto-ludo, sed la ludreguloj forte devias.
eta|maldekstra|300px|PC-turniro 2007

## Eksteraj ligiloj 
* Ludreguloj (frisa versio)
* *Permanent Committee* de Franeker (angle, frise kaj nederlande)

Kategorio:Sporto en Nederlando
Kategorio:Teama sporto
Kategorio:Pilkosportoj
Kategorio:Frislando