Vilgot Sjöman

**Vilgot SJÖMAN** ( prononcata [ ˌvilːgɔt ˈʃøːman ], naskiĝis la 2-an de decembro 1924 en Stokholmo ; mortis la 9-an de aprilo 2006 samloke) estis sveda filmreĝisoro kaj aŭtoro. Li estis reprezentanto de la stilo de aŭtorisma filmo (d:Q13209138).

Liaj filmoj traktas polemikajn aferojn de socia klaso, moraleco kaj seksaj tabuoj, kombinanta la emocie torturita rolulojn de Ingmar Bergman kun la avant garde stilo de la franca Nova Ondo. 

Li estas plej bone konata kiel la reĝisoro de la filmoj *491* (1964), *I Am Curious (Yellow)* (en la sveda, "Jag är nyfiken – gul") (1967) kaj *I Am Curious (Blue)* ("Jag är nyfiken – blå") (1968), kiu streĉis la limojn de akceptebleco de kio tiam povus esti montrita sur filmo, intence traktanta iliajn temojn en provoka kaj eksplicita maniero. 

## Vivo 
Vilgot Sjöman naskiĝis la 2-an de decembro 1924 en Stokholmo al laborista familio. Li studis ĉe la Universitato de Stokholmo. Ekde 1948 li laboris kiel teatra kaj literatura kritikisto por gazetoj. 

Li verkis romanojn, scenarojn, eseojn kaj teatraĵojn, kaj reĝisoris ĉe la Reĝa Drama Teatro antaŭ ol aktive engaĝiĝi en filmo en 1961 kiel vicreĝisoro de la filmo **Light in Winter** de Ingmar Bergman. Lia propra debuta filmo estis **Sleeping Car Compartment* * ( *Älskarinnan* ) el 1962, kun Bibi Andersson. Li prezentis ĝin en konkurso ĉe la Berlina Filmfestivalo en 1963, kaj Bibi Andersson ricevis Arĝentan Urson pro sia aktorado.

Sjöman mem verkis preskaŭ ĉiujn siajn scenarojn. Li plurfoje traktis sociajn tabuojn, jam en *491* (1964), sed precipe en la 1970-aj jaroj, kaj tiel fariĝis viktimo de filmcenzurado. La filmo *491* estis planita partopreni en la konkurso ĉe la Berlinale de 1964, sed estis malinvitita de la organizantoj pro protestoj.

*Mi estas Scivolema (Flava)* (1967) estis la temo de procesoj en Usono pro supozata pornografio : Interalie, la filmo montras la ĉefrolulon Lena Nyman kisantan la (ne-erektitan) penison de sia kunstelulo Börje Ahlstedt. Tiu filmo estas aparte interesa ĉar Sjöman enteksis dokumentajn scenojn el siaj propraj intervjuoj kun nuntempaj figuroj kiel Olof Palme, Martin Luther King, Jevgenij Jevtuŝenko kaj aliaj en la intrigon.

## Filmaro 
### Reĝisoro 
* *The Mistress* (Älskarinnan) (1962)
* *Ingmar Bergman gör en film* (1963)
* *The Dress* (Klänningen) (1964)
* *491* (1964)
* *Negressen i skåpet* (1965, Short)
* *My Sister My Love* (Syskonbädd 1782) (1966)
* *Stimulantia* (1967)
* *I Am Curious (Yellow)* (*Jag är nyfiken – en film i gult*) (1967)
* *I Am Curious (Blue)* (*Jag är nyfiken – en film i blått*) (1968)
* ''You're Lying* (Ni ljuger) (1969)
* *Journey with Father* (Resa med far) (1969, Short)
* *Blushing Charlie* (Lyckliga skitar) (1970)
* *Till Sex Do Us Part* (Troll) (1971)
* *Älskade Jeanette MacDonald!* (1972, Short)
* *Bröderna Karlsson* (1974)
* *A Handful of Love* (En handfull kärlek) (1974)
* *The Garage* (Garaget) (1975)
* *Taboo* (Tabu) (1975)
* *Linus eller Tegelhusets hemlighet* (1979)
* *Brevet till Lotta* (1979, Short)
* *Lekhagen* (1980, Short)
* *I Am Blushing* (Jag rodnar) (1981)
* *Malacca* (1987)
* *En flicka kikar i ett fönster* (1987)
* *Oskuld och sopor* (1988)
* *The Pitfall* (Fallgropen) (1989)
* *En ros till Ingemar* (1989, Short)
* *Mannen i buren* (1990, Short)
* *Self Portrait '92* (1992, Short)
* *Alfred* (1995)

### Aktoro 
* *I Am Curious (Yellow)* (*Jag är nyfiken – en film i gult*) (1967) - Vilgot Sjöman
* *I Am Curious (Blue)* (*Jag är nyfiken – en film i blått*) (1968) - Vilgot Sjöman
* *Shame* (1968) - TV-intervjuaren
* *You're Lying* (Ni ljuger) (1969) - reĝisoro (uncredited)
* *Till Sex Do Us Part* (Troll) (1971) - Man (final film role)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Dek skandinavaj reĝisoroj – Ĉefaĵo de La Kriteria Kolekto, kiu Inkluzivas Vilgot Sjöman
* Nekrologo, *The Independent'', la 12-an de aprilo 2006
* Ligilo de Rotten Tomatoes al filmoj de Sjoman

Kategorio:Svedaj reĝisoroj