Kinoklubo

[eta|[Ambigramo kun la vorto *Club Ciné*]]
**Kinoklubo** (; ankaŭ eblas iu ajn kombinaĵo de **film**/**kin** kun **klubo**/**societo**, **filmdiskuta klubo** aŭ **filmkluba movado**) estas publika organizaĵo (asocio), kies ĉefa celo estas kolektive montri kaj diskuti filmojn kaj studi la arton de kino. 

La unua kinklubo, "Amikoj de la Sepa Arto", estis fondita en Francio en 1920 laŭ iniciato de filmkritikisto kaj filmteoriulo Ricciotto Canudo. Iom poste, la "Kineklubo" estis organizita de Louis Delluc. Laŭ filmhistoriisto Georges Sadoul, laŭlonge de la tempo ĉi tiuj filmkluboj transformiĝis kaj disvastiĝis: "Multiĝinte, ili unuigis ĉirkaŭ si la plej klerigitajn spektantojn, filmfanatikulojn, kiuj organizis privatajn montradojn de novaj filmoj kaj poste pasie diskutis ilin." Antaŭ la fino de la periodo de muta filmo, ekzistis 20 filmkluboj nur en Francio, kiuj estis parto de la asocio gvidata de Germaine Dulac. Similaj organizaĵoj de filmamantoj aperis en aliaj landoj, inter la plej famaj estas: *Film Freunde* en Germanio, *Film Art Guild* en Usono, kaj *Film Club* en Belgio. La unuaj filmkluboj en Rusio estis kreitaj en la 1920-aj jaroj.

Kinkluboj estas unu el la eblaj formoj de amasa filma edukado. Kutime, en ĉiu lando filmkluboj estas unuigitaj en nacian federacion de filmkluboj. Ekzistas ankaŭ Internacia Federacio de Filmaj Societoj ( france :  Fédération *Internationale des Ciné-Clubs* ), kiu estis fondita en Cannes en 1947.

Dum la historio de la 20-a jarcento, famaj filmaj societoj inkluzivas Kinejo 16 de Amos Vogel, *Cinémathèque Française* kaj la Filma Societo de Lincoln Centro en Novjorko.

Alivorte, temas pri membreca asocio, kiu organizas la montradon de filmoj sen komercaj intencoj aŭ la oferto de artkinejon. Ofte oni montras filmojn, kiuj alimaniere malofte videblas, aŭ precipe avangardajn filmojn. La ebleco diskuti filmon kun ties  reĝisoro ofte estas konsiderata kiel ideala. La unuajn filmklubojn fondis entuziasmuloj, el kiuj kelkaj poste fariĝis famaj reĝisoroj.

## Historio 
Ekde la dua jardeko de la 20-a jarcento, kaj kiel reago al la mezboneco de plej multaj filmoj [ *citaĵo bezonata* ], nova vizio de kino komencis aperi, kiu argumentis, ke ĝi ne povus esti limigita al la "reproduktado" de realeco aŭ teatro, sed devus fariĝi originala kaj sendependa esprimilo. Tiel, movadoj kiel Dadaismo kaj Superrealismo aperis en la kampo de kino, fonditaj sur nekonformeco kaj provoko. [ *citaĵo bezonata* ] En ĉi tiu kunteksto, komencis aperi filmkritiko kaj intereso pri trejnado de nova spektanto, kiu respondus al la nova kino. Filmkluboj aperis en Francio en 1920 kiel parto de ĉi tiu eŭropa avangarda movado, kiu celis transformi kinon en artan formon.

Ene de tiu ĉi procezo, la franca teoriulo kaj reĝisoro Louis Delluc (1890-1924) havas apartan gravecon. Lia skolo kunigis novan generacion, kiu celis doni al kino proprajn esprimrimedojn: Abel Gance, Germaine Dulac, Marcel L'Herbier kaj baldaŭ poste Jean Epstein. Delluc, kiu en 1918 komencis filmkritikon ĉe la Paris-Midi, fondis *Le Journal du Ciné-club* en 1920 kaj ankaŭ samnoman asocion, kie filmistoj kaj kritikistoj povis renkontiĝi por konatiĝi kaj diskuti.

En 1921 Ricciotto Canudo fondis alian kinklubon, *La Klubon de Amikoj de la Sepa Arto*, kiu estis tre grava en la formado de la avangardo kaj la franca skolo.

Kinkluboj rapide disvastiĝis, fariĝante grupoj de filmamantaj spektantoj, kiuj prezentis kaj diskutis novajn filmojn en privataj kunsidoj. Aliaj filmkluboj aperis kun la celo reklami la verkojn de la plej grandaj artistoj, malpermesitaj de cenzuro aŭ malakceptitaj de la komerca sistemo. Ekzemple, la filmo *Batalŝipo Potjomkin* de Eisenstein premieris en Parizo en 1926 per ĉi tiu kanalo. La kluboj ne limiĝis al montrado de ĉi tiuj filmoj, sed ankaŭ celis pliprofundiĝi en ilin per malferma diskuto. Komence, la fenomeno estis limigita al elektita publiko de artistoj, intelektuloj kaj studentoj, sed baldaŭ oni ankaŭ provis uzi filmklubojn por alporti artkinon al pli larĝa publiko.

Krom Francio, similaj organizaĵoj estis establitaj en aliaj landoj kiel Germanio, Belgio, Nederlando, Usono kaj Anglio. En Hispanio, la Hispana Filmklubo estis kreita la 28-an de decembro 1928, direktita de Ernesto Giménez Caballero kaj Luis Buñuel sub la aŭspicioj de la revuo *La Gaceta Literaria*. La dua kunsido, kiun ĝi planis, okazis la 26-an de januaro 1929 en la kinejo *Palacio de la Prensa*, kaj ĝia programo inkluzivis la filmon *La Ĵaza Kantisto*, kiun prezentis Ramón Gómez de la Serna nigre vizaĝe, en tio, kio estis la unua montrado de sonfilmoj en Hispanio.

Ĉe la dua eldono de la Festivalo de Cannes en 1947, okazis la Konstituiga Asembleo de la *Internacia Federacio de Filmkluboj*, kun delegitoj el dudek landoj ĉeestantaj. Oni proponis establi arkivon, instigi la internacian interŝanĝon de filmoj, kaj certigi, ke filmkluboj ne estu komercigitaj. Unu el ĝiaj movaj fortoj estis Henry Langlois, fondinto de la prestiĝa Cinémathèque française. 

En Hispanio, kinkluboj ekfloris post la Ordono de la 11-a de marto 1957 de la Ministerio pri Informo kaj Turismo, kiu reguligis neprofitcelajn asociojn, kiuj celis kontribui al plibonigo de la kinkulturo, ĝiaj historiaj studoj, tekniko aŭ arto per privataj projekcioj. Ili multiĝis precipe en la universitata medio. Precipe rimarkinda estis la *Cineclub Vida* en Sevilo, fondita en la sama jaro de la Societo de Jesuo, kiu daŭre funkciis seninterrompe ĝis hodiaŭ. 

Kinkluboj disvastiĝis tra la mondo, fariĝante centroj de laboro kaj produktado. Gravaj skoloj de estetika renovigo en kino, kiel ekzemple itala novrealismo, la franca nova ondo kaj brazila Nova Kino (*cinema novo*), ĉeĥoslovaka Nova Ondo kaj la japana Nova Ondo, ŝuldas sian originon kaj evoluon plejparte al la kinkluba movado.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Internacia Federacio de Filmaj Societoj
* Naciaj korpoj por filmaj societoj

Kategorio:Kino
Kategorio:Kinejoj