Filipo la 2-a (Romia imperiestro)

**Filipo la 2-a** aŭ **Marcus Julius Severus Philippus** alnomata **Filipo la Juna** estis estis la filo kaj heredanto de la romia imperiestro Filipo la araba kaj lia edzino Marsja Otacilja Severa.

## Ĝeneralaj faktoj
Kiam lia patro fariĝis imperiestro en 244, la 7-jaraĝa Filipo estis nomumita cezaro. En 247 li fariĝis konsulo, kaj poste lia patro levis lin al la rango de aŭgusto kaj kunreganto. La miljara datreveno de la fondo de Romo okazis dum ilia regado kaj grandaj ludoj kaj spektakloj estis okazigitaj por la okazo.

Antikvaj historiistoj diras, ke Filipo la Araba kaj Filipo la 2-a ambaŭ estis mortigitaj en batalo fare de Decio en 249. Modernaj historiistoj diras, ke kiam la novaĵoj pri la morto de Filipo la Araba atingis Romon, Filipo la 2-a estis murdita de la Pretora Gvardio kun la aĝo de dek du jaroj. Kelkaj argumentas, ke Filipo la 2-a estis la sola reganto de la imperio dum la aŭtuno de 249.

eta|maldekstre|300px|Portretoj de Filipo la araba kaj lia filo kaj kunimperiestro Filipo la Juna.

eta|dekstre|300px|Portreto de Filipo la 2-a.

## Vivo
Li estis sepjara knabo ĉe la surtroniĝo (244 p.K.) de sia patro, de kiu li estis tuj proklamita Cezaro, kaj tri jarojn poste (247) elektita konsulo, estante samtempe akceptita por dividi la purpuron kun la titolo de Aŭgusto.

Lia dua konsuleco (248) korespondas kun la celebrado de la sekularaj solenaĵoj, kaj aŭtune de 249 li estis mortigita, laŭ Zosimo, ĉe la Batalo de Verono, aŭ murdita, laŭ Viktoro, en Romo fare de la pretoroj, kiam alvenis la informo pri la malvenko kaj morto de la imperiestro lia patro.

Nenio estas registrita rilate al ĉi tiu junulo, kiu pereis en la aĝo de dek du, krom ke li havis unike seriozan kaj severan temperamenton, tiel ke de frua infanaĝo li neniam povis esti persvadita de rideto, kaj vidante sian patron amuzi sin en kora gajeco, pro iu ŝerco ĉe la ludoj, li forturnis sian kapon kun rimarkinda esprimo de abomeno.

Liaj nomoj kaj titoloj estis la samaj kun tiuj de la Filipo la Maljuna, kun la aldono de Severo, trovita sur kelkaj pamfiliaj moneroj, kaj derivita, ŝajne, de lia patrino Otacilja Severa.

La nomo C. Julius Saturninus, asignita al li de Viktoro, ne baziĝas sur iu alia aŭtoritato, kaj ne estas konfirmita per medaloj aŭ surskriboj.

## Morto de la Filipoj
En la dua duono de la jaro 249 la imperiestro Filipo la Araba kaj lia filo, ankaŭ nomita Filipo, ambaŭ mortis kaj estis sukceditaj de Decio. Pri tio, kaj nur pri tio, ekzistas interkonsento inter antikvaj fontoj kaj modernaj aŭtoritatoj. Tuj kiam oni demandas kiam specife, kie kaj kiel la Filipoj mortis, oni renkontas malfacilaĵojn.

En ĉi tiu artikolo ni diskutos la demandon pri la persona respondeco de Decio pri la morto de la Filipoj. Por komenci nian ekzamenon de la antikvaj fontoj, ni povas oportune grupigi du grekajn aŭtorojn, Zosimo de la 6-a jarcento kaj Zonaras de la 12-a jarcento. Ili (la soldatoj) tiam metis la purpuron sur lin (Decion) kaj devigis lin transpreni la tronon, kvankam li timis pri sia propra estonteco kaj tute ne volis. Kiam oni raportis al Filipo, ke Decio estis proklamita imperiestro, li kunigis siajn fortojn kaj marŝis por kontraŭstari Decion.

La viroj de Decio sciis, ke iliaj kontraŭuloj multe superis ilin, tamen ili estis memfidaj, fidante la sperton kaj komprenon de Decio pri ĉio. Kiam la du armeoj renkontiĝis en batalo, unu havis avantaĝon de nombroj, la alia de milita komando. Flanke de Filipo multaj viroj perdis siajn vivojn. Filipo mem estis mortigita kun ili, kaj poste lia filo, kiun li nomumis al la rango de Cezaro, ankaŭ estis mortigita. Tiel Decio fariĝis mastro de la imperio.

Sed Filipo ne fidis lin (Decion) kaj marŝis kontraŭ li. Kiam li renkontis la armeon de Decio en batalo, li mortis batalante en la frontaj rangoj. Lia filo Filipo ankaŭ estis mortigita kun li. Post ilia morto ĉiuj kuniĝis al la trupoj de Decio. Filipo regis kvin jarojn laŭ iuj fontoj, ses jarojn kaj ses monatoj laŭ aliaj. Zosimo kaj Zonaras ambaŭ raportas, ke la armeo de Filipo kaj la armeo de Decio engaĝiĝis en batalo kaj ke ambaŭ Filipoj mortis en ĉi tiu batalo.

Ĉi tiun version de la eventoj akceptis H. M. D. Parker kaj B. H. Warmington (1924-2013). Zosimo kaj Zonaras provizas nek la specifan daton nek la lokon de la batalo. La du aŭtoroj povas finfine reflekti komunan fonton, sed Zonaras ne ŝajnas esti rekte dependa de Zosimo kaj eble uzis fonton ne uzitan de Zosimo.

## Referencoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 237
Kategorio:Mortintoj en 249
Kategorio:Naskiĝintoj en la 3-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en la 3-a jarcento
Kategorio:Naskiĝintoj en Sirio
Kategorio:Mortintoj en Romo
Kategorio:Romiaj regantoj
Kategorio:Romiaj militistoj
Kategorio:Romiaj imperiestroj
Kategorio:Historio de Romo