open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
György Bölöni

**BÖLÖNI György** (bOelOeni) estis hungara ĵurnalisto, verkisto naskita en Szilágysomlyó la 30-an de oktobro 1882 kaj mortinta en Budapest la 11-an de septembro 1959.

## Biografio 
György Bölöni finis juron en Budapeŝto. En 1902 li estis parlamenta raportisto de gazeto *Magyarország*. Ekde aŭtuno de 1903 li estadis en Parizo, kie li ekkonatiĝis kun Endre Ady. En 1906 li estis kunlaborinto de gazeto *Népszava*, poste de *Magyar Nemzet*, ekde 1910 li leboris en la radakcio de *Világ*. Post la falo de konsilantarrepubliko li gvidis en Vieno la libroeldonejon de hungaraj elmigrintoj kaj redaktis la *Bécsi Magyar Újság*. Post Bukareŝto, Vieno, Berlino li loksidiĝis en 1923 en Parizo. Li estis redaktoro de hungara-franca lingva *Párizsi Hírlap*. Post 1945 li estis ambasadoro de Hungarujo en Nederlando. Ekde 1957 li estis ĉefredaktoro de la semajngazeto Élet és Irodalom. Li tradukis el verkoj de Balzac, Dumas, Anatole France, Maeterlinck, Guy de Maupassant ktp. Laŭ http://hu.wikipedia.org/wiki/Magyar_szabadk%C5%91m%C5%B1vesek_list%C3%A1ja li apartenis al framasonoj.

## Verkoj 
* *Az igazi Ady* (Bp., 1955);
* *Ady az újságíró* (Bp., 1956);
* *Hallja kend Táncsics* (Bp., 1958)
* *Magyarság-emberség* (Bp., 1959).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj framasonoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Anarki-feminismo

eta|Oni ofte uzas purpur-nigran flagon por reprezenti anarki-feminismon.
**Anarki-feminismo** kombinas anarkiismon kaj feminismon. Ĝi ĝenerale vidas patriarkecon kiel manifestaĵo de nevolonta hierarĥio. Anarki-feministoj kredas, ke la lukto kontraŭ patriarkeco estas esenca parto de la klasbatalo, kaj de la anarkiisma lukto kontraŭ la ŝtato. Esence, la filozofio vidas anarkiisman luktadon kiel necesa ero de feminisma luktado, kaj renverse. Laŭ Susan Brown, "anarkiismo estas politika filozofio, kiu kontraŭas ĉiujn rilatojn de potenco, kaj estas defundamente feminisma". Anarki-feminismo aperas en individuisma kaj sociala formoj, kun pli da individuistoj en Usono, kaj pli da socialaj anarkiistoj en Eŭropo.

## Historio 
[eta|200px|maldekstra|[Emma Goldman, ofte konsiderita la fondinto de la anarki-feminismo.]]
Anarki-feminismon inspiris aŭtoro kaj teoriantoj de la malfrua 19-a kaj frua 20-a jarcentoj, kiel la anarki-feministinoj Emma Goldman, Voltairine de Cleyre kaj Lucy Parsons. Dum la Hispana Enlanda Milito anarki-feminista grupo *Mujeres Libres* (*Liberaj Virinoj*) organiziĝis por defendi kaj anarkiismajn, kaj feminismajn ideojn.

Anarki-feministoj kritikas la vidojn de iuj el la tradiciaj anarkiistaj teoriantoj kiel Pierre-Joseph Proudhon aŭ Miĥail Bakunin, ĉar tiuj ĉi vidis patriarkecon kiel malgrava problemo integra nur al kapitalismo, kiu malaperus kun ĝi. Kelkaj eĉ subtenis patriarkecon. Proudhon, ekzemple, vidis la familion kiel la plej baza unuo de socio kaj sia moraleco, kaj pensis ke virinoj havis respondecon plenigi tradician rolon en ĝi.

## Temoj 
Grava parto de anarki-feminismo estas ĝia kontraŭo al tradiciaj konceptoj de la familio, edukado, kaj sociaj seksroloj. La institucio de geedzeco estas unu el tiuj plej ofte atakitaj. De Cleyre argumentis, ke geedzeco malrapidigis individuan kreskadon, kaj Goldman argumentis ke ĝi "estas precipe ekonomika aranĝo... [virino] pagas por ĝi per sia nomo, sia privateco, sia sinrespekto, sia vivo mem". Anarki-feministoj ankaŭ porpledis nehierarĥian familion kaj edukajn strukturojn, kaj ĝi grave rolis en la kreo de la Moderna Lernejo en Novjorko, bazita sur la ideoj de Francesc Ferrer i Guàrdia.

## Vidu ankaŭ 
* Anarkiismo kaj aferoj rilataj al amo kaj sekso
* La Voĉo de la Virino
* Marksisma feminismo

Kategorio:Anarkiismaj pensoskoloj
Kategorio:Feminismo
Kategorio:Anarki-feminismo
Namdemun

250px|dekstra|antaŭ la incendio
La **Namdemun** aŭ Namdaemun („*granda suda pordo*“; oficiala nomo: Sungnyemun: „*Pordo de la ekzaltitaj ceremonioj*“) estas unu el la du restantaj historiaj urbaj pordoj de la sudkorea ĉefurbo Seulo.

La urbomuro estis konstruita originale kontraŭ la tigroj. La muro restis videbla hodiaŭ sur montettoj en la nordo kaj sudo de la urbo. La pordo estis ĉiutage malfermita kaj fermita, kiun signis sonorileto.

Namdemun estas la plej granda ligna konstruaĵo en Seulo kaj estis konstruita en 1395 sub regado de reĝo Taejo. Ĝi estis trakonstruita en 1447 dum regado de reĝo Sejong. Dum la korea milito, ĝi estis forte damaĝita, sed riparita en 1962. Samjare, la 20-an de decembro, ĝi estis nomumita Nro 1 inter la koreaj naciaj heredaĵoj.

En la nokto de la 10-a je la 11-a de februaro 2008, parto konstruita ligne estis detruita. La kulpita, 69-jara identigita nur per lia familia nomo, Ĉae, diris ke li bruligis la konstruaĵon ĉar furiozis pro la registaro.

Image:Namdaemun in the Joseon Period.JPG|1890's
Image:Namdaemun1904.jpg|1904
Image:Nandaimon in the Japanese Period.JPG|1935
Image:Korea-Seoul-Namdaemun-Sungnyemun-01.jpg
Image:Korea-Seoul-Namdaemun-Sungnyemun-10.jpg
Image:Korea-Seoul-Namdaemun-Sungnyemun-09.jpg
Image:Korea-Seoul-Namdaemun-Sungnyemun-06.jpg
Image:Seoul-Namdaemun-at.night-01.jpg

Image:Sungnyemun, 11 February 2008.jpg|Post la brulego

Kategorio:Konstruaĵoj en Seulo
Dombiratos

**Dombiratos** (dombiratoŝ) estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en departemento Békés, en subregiono de Mezőkovácsháza. La loknomo signifas: holmo-skribaĵa.

## Bazaj informoj 
* Areo: 18&nbsp;km²
* Loĝantaro: 750
* Poŝtkodo: 5745
* Telefonprefikso: 68

## Situo 
Dombiratos situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Mezőkovácsháza troviĝas je 20, Békéscsaba je 43, Orosháza je 48, Budapeŝto je 228 km-oj.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1418 en formo *Belsőiratos*. La turkoj faris senhoma la vilaĝon post la mezepoko. Poste nur farmoj formiĝis. En 1906 romkatolika preĝejo konstruiĝis. La loĝantaro okupiĝas pri terkultivo kaj bestbredado.

Vilaĝservoj estas poŝto, preĝejo, sportejo, kulturdomo.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Sejkan (tunelo)

Tunelo **Sejkan** ( [seikan tonneru]) estas fervoja tunelo inter du la plej grandaj japanaj insuloj: Honŝuo kaj Hokajdo kiu malkovris 13-a de marto 1988. 

maldekstre|eta|300ra|Mapo de la tunelo
Ĝi apartenas al Hokajda Fervoja Kompanio kaj ligas la urbon Imabecu (distrikto Higaŝicugaru, gubernio Aomori) sur la insulo Honŝuo kun Ŝiriuĉi (distrikto Kamiiso) sur la insulo Hokajdo en Japanio.

Ĝi estas la plej longa (en 2009) trafika tunelo en la mondo: longa je 53,85&nbsp;km, el kio 23,3&nbsp;km submare.

Kategorio:Tuneloj
Kategorio:Fervojaj linioj en Japanio
Teknologia Universitato Kim Chaek

eta|200ra|dekstra|Elektronika biblioteko de la universitato
**Teknologia Universitato Kim Chaek** () estas universitato en la ĉefurbo de Nord-Koreio. Ĝi situas en Chung-guyŏk, Pjongjango. La Universitato estas nomita omaĝe al Kim Chaek (1903-1951), nacia heroo de Nord-Koreio.

En la teknologia universitato studas ĉirkaŭ 10 mil studentoj.

Kategorio:Edukado en Pjongjango
Kim Chaek
Pjongjango
Kategorio:Konstruaĵoj en Pjongjango
Fascio

eta|Fascia strukturo de la mano
**Fascio** (latine *fascia*, de la vorto fasko) estas fibreca konektiva membrano, kiu surkovras unu aŭ plurajn muskolojn aŭ organojn, tial ke ekestas "fasko" de muskolaj fibroj kuntenata de tia membrano. Fascioj konsistas ĉefe el kruce interplektiĝantaj fibroj el kolageno kiuj kreas elastikajn retojn, donantaj al la muskolaro la necesan firmecon sed samtempe ankaŭ elastecon.

Krome la fascio donas al muskolo sian formon. Kroma grava tasko de fascio estas garantii la interglitadon de pluraj muskoloj. Ĉe la finoj de muskoloj la fascioj en multaj kazoj kolektiĝas en tendineon, kun kiu la muskolo estas fiksita ĉe osto.

Inflamoj de fascioj nomiĝas *fasciito*.

## Vidu ankaŭ 
* fascio (botaniko)

Kategorio:Besta anatomio
Kategorio:Homa anatomio
Kolageno

eta|kolageno
**Kolageno** estas ĉe homoj kaj aliaj bestoj ekzistanta struktura proteino, kiu estas konstrumaterialo de fibroj en la korpo.

En la homa korpo kolageno konsistigas la plej grandan grupon de ĉiuj proteinoj kaj pli ol 30 procentojn el la suma pezo de ili. Kolageno estas la organika parto de ostoj kaj dentoj, kaj la esenca konstruero de kartilagoj, tendineoj, ligamentoj, fascioj kaj la haŭto. Kolagenaj fibroj estas tre firmaj kaj ne streĉeblas, sed tamen kruce interplektitaj retoj el tiaj fibroj kreas grandan elastecon, kiu bezonatas interalie en muskolaj fascioj.

## Vidu ankaŭ 
*Eksterĉela matrico

Kategorio:Proteinoj
Roy Scheider

**Roy Richard SCHEIDER**  (naskiĝis la , mortis la ) estis usona aktoro, duoble kandidatigita por Akademia Premio. Li estis verŝajne plej konata pro sia rolo kiel policestro Martin Brody en la filmserio de *Jaws*.

La unua film-rolo por Scheider estis hororfilmo el la jaro 1963 *Curse of the Living Corpse* ("Malbeno de la Vivanta Kadavro"). En 1971 li aperis en du tre popularaj filmoj: *Klute* kaj *The French Connection*, la dua kandidatiganta lin por Akademia Premio por plej bona subtena aktoro. Post kvar jaroj li rolis Martin Brody en *Jaws* kun Robert Shaw kaj Richard Dreyfuss. En 1976 li aktoris kiel "Doc" (spiono) en *Marathon Man* kun Dustin Hoffman kaj Laurence Olivier. Li ankaŭ estis kandidatigita por plia Akademia Premio por plej bona aktoro en *All That Jazz*.

## Filmografio 
* *The Curse of the Living Corpse* (1964)
* *Paper Lion* (1968)
* *Stiletto* (1969)
* *Puzzle of a Downfall Child* (1969)
* *Loving* (1970)
* *Klute* (1971)
* *The French Connection* (1971)
* *The Seven-Ups* (1973)
* *Jaws* (1975)
* *Marathon Man* (1976)
* *Sorcerer* (1977)
* *Jaws 2* (1978)
* *Last Embrace* (1979)
* *All That Jazz* (1979)
* *Still of the Night* (1982)
* *Blue Thunder* (1983)
* *Tiger Town* (1983)
* *2010: The Year We Make Contact* (1984)
* ''The Men's Club* (1986)
* *The Egg's Sunset on the Upside Down Turned Ramp* (1986)
* *52 Pick-Up* (1986)
* *Cohen and Tate* (1988)
* *Listen to Me* (1989)
* *Night Game* (1989)
* *The Fourth War* (1989)
* *The Russia House* (1990)
* *Somebody has to Shoot the Picture* (1990)
* *Naked Lunch* (1991)
* *Wild Justice* (1993)
* *seaQuest DSV* (1993) (televida serio)
* *Romeo is Bleeding* (1994)
* *The Peacekeeper* (1996)
* *Executive Target* (1997)
* *The Myth of Fingerprints* (1997)
* *The Rainmaker* (1997)
* *The Rage* (1997)
* *Plato's Run* (1997)
* *Evasive Action* (1998)
* *RKO 281* (1999)
* *The Russia House* (1999)
* *Falling Through* (2000)
* *Daybreak* (2000)
* *The Doorway* (2000)
* *Texas 46* (2002) aka *The Good War* (USA)
* *Dracula II: Ascension* (2003)
* *The Punisher* (2004)
* *The Poet* (2007)
* *If I Didn't Care* (2007)
* *Dark Honeymoon* (2008)
* *Iron Cross'' (2008) (kompletigota)

## Eksteraj ligiloj 
* Informo (anglalingva) ĉe imdb.com
* http://royscheider.net  Oficiala retejo

Kategorio:Usonaj aktoroj
Otavio

**Otavio** () estas administra regiono de Kebekio, sur la norda bordo de la rivero Otavo kaj do apud la landlimo de Ontario. Ĝi ampleksas 30 504 km² kaj havas loĝantaron de 338 491 (2004). La plej granda urbo estas Gatineau, trans la rivero de la federacia ĉefurbo Otavo (Ontario).

Grandaj industrioj inkluzivas turismon (parko de la Gatineau, vetludejo Lac-Leamy, Muzeo de Civilizacio) kaj la federacian registaron.

## Municipa strukturo 
Ĝi konsistas el 75 municipoj, en kvar regionaj municipoj plus unu sendependa municipo kaj du indianaj rezervejoj:

### Kantonaj regionaj municipoj (Municipalités régionales de comté) 
* MRC de La Vallée-de-la-Gatineau (ĉefloko Gracefield)
* MRC des Collines-de-l'Outaouais (ĉefloko Chelsea)
* MRC de Papineau (ĉefloko Papineauville)
* MRC de Pontiac (ĉefloko Campbell's Bay)

## Sendependa municipo 
* Gatineau

## Indianaj rezervejoj 
* Lac-Rapide (algonkinoj)
* Kitigan Zibi (algonkinoj)
Petrola produkto

[eta|Petroĥemia rafinejo en [Grangemouth, Skotlando.]]
**Petrola produkto** estas produkto fabrikata, kiam nafto estas prilaborita al petrolo en petroĥemiaj rafinejoj.

Laŭ nafta kemia konsisto kaj komerca mendado, rafinejoj povas produkti diversajn specojn de petrolaj produktoj. La plej ofte produktatajn specojn oni uzas kiel energiaĵojn: diversajn gradojn de fuela oleo kaj benzino. Rafinejoj ankaŭ produktas aliajn kemiaĵojn, iom da kiuj uziĝas en kemiaj procezoj por produkti plaston kaj aliajn utilajn materialojn. Ĉar petrolo ofte enhavas ĉirkaŭ 2 procentojn da sulfuro, grandajn kiomojn da sulfuro oni ankaŭ produktas kiel petrolan produkton. Hidrogenon kaj karbonon en la formo de petrola koakso oni ankaŭ povas produkti kiel petrolajn produktojn. La hidrogeno ĉi tiel produktita ofte uziĝas en aliaj naft-rafinaj procezoj.

## Ĉefaj produktoj de petroĥemiaj rafinejoj 
## Vidu ankaŭ 
* Petrokemio

Kategorio:Nafto
Itala Komunista Partio

La **Itala Komunisma Partio** (itale: Partito Comunista Italiano) estis por multaj jardekoj la dua plej granda partio en Italio post la kristan-demokrata partio. La Komunisma partio de Italio estis kreita en 1921 en Livorno, kiam grupo da delegitoj de la Socialisma Partio forlasis la Socialisman kongreson por krei novan, pli maldekstran partion. Ili estis gvidataj de Amadeo Bordiga kaj Antonio Gramsci. La partio estis komence komplete kaj ne-kompromise revolucia, kaj ĝi rifuzis atingi iun ajn interkonsenton kun la Socialisma Partio. Ĉi tio kreis kontraston kun la Komunista Internacio (Komintern), al kiu la nova partio apartenis, ĉar la Komintern volis ke ili tamen alianciĝu kun la Socialistoj. En 1926 la pli ekstrema frakcio gvidata de Bordiga estis akuzita de Trockismo kaj forpelita, kaj Gramsci fariĝis la estro de la partio, kun la apogo de la Komintern.

En 1926 la Komunisma partio fariĝis kontraŭleĝa, kaj multaj el ĝiaj membroj elmigris por eskapi de la faŝisma diktaturo. Gramsci estis arestita en tiu sama jaro, kaj Palmiro Togliatti fariĝis la nova gvidanto de la partio. Dum la dua mond-milito la komunistoj donis grandan kontribuon al la Resisto-movado kontraŭ la faŝisma registaro. Post la fino de la milito la partio partoprenis en ĉiuj demokrataj elektoj de Italio, kaj ĉiam estis la dua plej voĉdonita partio post la Kristandemokratoj, kiuj regis la landon. Ĝi estis la plej granda komunisma partio de la okcidenta mondo, atingante en kelkaj kazoj unu trionon de la voĉdonoj. Komence la partio estis tre ligata al la Soveta Unio, sed dum la sesdekaj jaroj ĝi komencis serĉi pli sendependan perspektivon, kaj en 1968 ĝi oficiale kontraŭis la Sovetan invadon de Ĉeĥoslovakio. Sub la gvidado de Enrico Berlinguer, de 1972 ĝis 1984, la partio fariĝis ankoraŭ pli malproksima de la Soveta Unio, kaj ĉiam pli modera, eŭrokomunista kaj socialdemokrata.

En 1989 pro la falo de la "komunismaj" sistemoj de Orient-Eŭropo la Itala Komunisma Partio ŝanĝis sian nomon al Partito Democratico della Sinistra (Demokrata Partio de la Maldekstro) kaj oficiale forlasis komunismon. Maldekstra minoritato de la partio ne aprobis kaj fondis novan partion nomata Partito della Rifondazione Comunista (Partio de la Komunisma Refondiĝo). Nuntempe ankaŭ la Demokrata Partio de la Maldekstro fariĝis parto de pli granda centra-maldekstra partio, nomata la Demokrata Partio.

Kategorio:Komunismaj partioj
Ĉefuzula ilaro

**Ĉefuzula ilaro** (aŭ *rutkito*) estas ilo, kiu helpas eniri perforte en komputilajn sistemojn. Kutime ĝi kaŝas dosierojn kaj procezojn, kiuj permesas al fremda uzanto regadon de komputila sistemo.

Historie ĉefuzulaj ilaroj estis ilaroj enhavantaj modifitajn versiojn de gravaj duumdosieroj en uniksaj sistemoj (inetd, sshd, ps), kiuj substituas la originalajn versiojn kaj enhavis "kaŝpordojn".

Nun ekzistas ĉefuzulaj ilaroj por ĉiuj specoj de komputilaj sistemoj.

## Detektado de ĉefuzulaj iloj 
Ĉefuzulaj iloj en formo de duuma dosiero estas detektataj de plimulto de antivirusa programoj, almenaŭ en la momento de la aktivigo (startado).

## Programoj por detekto de ĉefuzulaj ilaroj 
* ArcaVir System Protection
* chkrootkit,
* rkhunter,
* Rootkit Revealer
* F-Secure BlackLight
* IceSword
* Microsoft Strider Ghostbuster
* Gmer
* System Virginity Verifier
* Spy Sweeper
* Sophos Anti-Rootkit
* AVG Anti-Rootkit Free
* Avira AntiVirus
* F-Secure Antivirus

## Vidu ankaŭ 
* komputila viruso
* troja ĉevalo (komputiko)

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.antirootkit.com (en)
* http://security.computerworld.pl/news/85231.html  (pl)
* http://security.computerworld.pl/news/85243.html (pl)
* http://www.chkrootkit.org/  (en)

Kategorio:Malicaj programoj
Kvaronhoro

eta|Horloĝo montrante 01:15
**Kvaronhoro** aŭ simple **kvarono** estas unu kvarona parto de horo, tio estas dek kvin minutoj.

Akademia kvaronhoro estas kutimo en altlernejoj (ekzemple universitatoj ), kiu permesas al studantoj por ne partopreni en lecionoj sen puno, kiam instruisto malfruas plu ol kvaronhoro. Ankaŭ studentoj povas malfrui sen puno kvaronhoro.

En universitataj kaj akademiaj kongresoj kutime plej gravaj prelegoj de profesoroj daŭras almenaŭ unu horon dum ne tiom gravaj komunikaĵoj de instruistoj aŭ eĉ studentoj daŭras tre ofte kvaronhoron.

Laŭ la tradicia horloĝosfero kun montriloj kvaronhoro egalas kun 90º. Sonoriloj de turaj horloĝoj sonoras foje nur ĉiun horon, sed ankaŭ foje ĉiun duonhoron kaj foje ĉiun kvaronhoron.

Kategorio:Mezurunuoj de tempo
Japana Aerokosmo-Esplora Agentejo

**Japana Aerokosmo-Esplora Agentejo** (JAXA, jp: 宇宙航空研究開発機構, *Uĉju uko uku ken kju kaihacu kikou*) estas la nacia agentejo en Japanio por la esplorado de kosmo. Ĝi estis fondita la 1-an de oktobro de 2003 el tri pli fruaj kosmoesploraj japanaj organizaĵoj, nome el NASDA (Nacia Kosmo Disvolviĝo Agentejo de Japanio), ISAS (Instituto de Kosmo kaj Aeronaŭtikaj Sciencoj) kaj NAL (Nacia Aerokosmo Laboratorio de Japanujo).

## Kosmaj programoj 
*(inter krampoj la eka jaro)*

### Finitaj programoj 
* Sakigake – esploro de la kometo Halley (1985)
* Suisei – esploro de la kometo Halley (1985)
* Muses-A – lunosondilo (1990)
* ADEOS – Teroobservaj satelitoj (1997, 2002)
* HALCA – radioastronomia satelito (1997)
* PLANET-B – la unua japana sondilo al Marso (1998)
* Astro-E – rentgenastronomia satelito (2000)

### Aktivaj kosmaj programoj 
* Hajabusa – misio al asteroido (2003)
* Lunar-A – lunosondilo (2005)
* SELENE – lunosondilo (2007)
* Japana Poreksperimenta Modulo – japana esplora modulo de la Internacia Kosmostacio (2008)
* Hajabusa 2 – misio al asteroido (2014)
* Bepi Colombo – esploro de Merkuro kun ESA (2018)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo de JAXA (japana kaj angla)

Kategorio:Kosmaj agentejoj
Kategorio:Kosmoesploro
Princo de Kalabrio

**Princo de Kalabrio** - kutima titolo de sekvanto de trono de Napolo. Nuntempe estas du pretendantoj al ĉi tiu titolo.

## Nunaj princoj de Kalabrio 
* Pedro de Burbono kaj du Sicilioj, hispane *Pedro de Borbón-Dos Sicilias y Orleans*, plena persona nomo *Pedro Juan María Alejo Saturnino y Todos los Santos*, princo de Hispanio (n. en 1968).
* Maria Karolina de Burbono kaj du Sicilioj, itale *Maria Carolina di Borbone-Due Sicilie* (n. en 2003)

*
Kategorio:Kalabrio
*
Eldonejo TK

**Eldonejo TK** estis fondita kaj gvidata de Torben Kehlet en Kopenhago. Ĝi produktis librojn en Esperanto fine de de la 1960-aj kaj en la unua duono de la 1970-aj jaroj, kiam Torben Kehlet kun sia familio translokiĝis al Belgio kaj tie ekde 1975 daŭrigis la eldonejon TK/Stafeto.
 
Torben Kehlet nomis la plej gravan de ĉiuj de li eldonitaj libroj la libron "La Nobla Korano" eldonita en eldonejo TK en 1969 kaj 1970. La libro estas presita dulingve en la araba kaj Esperanto.  

Antaŭnoto pri la dua eldono:
"La unua eldono (1969) de 'La Nobla Korano' vekis - ne nur en la Esperantomovado - vastan eĥon kaj grandegan intereson. Ŝtatestroj kaj eminentuloj el la islama mondo pruvis, per siaj leteroj al la eldonisto kaj al la tradukinto, ke la publikigo de tiu verko povus liveri la bazon por estigi intensajn rilatojn inter Islamo kaj Esperantaj rondoj."

Post kvin monatoj ekde la apero la unua eldono de la "Nobla Korano" tute elĉerpiĝis.

dosiero:La nobla Korano en Esperanto 1.JPG | La Nobla Korano en Esperanto (librokovrilo)
dosiero:La nobla Korano en Esperanto 2.JPG | La Nobla Korano en Esperanto (titolpaĝo)
dosiero:La nobla Korano en Esperanto 3.JPG | La Nobla Korano en Esperanto (titolpaĝo)

TK, Eldonejo
Eldonejo TK/Stafeto

**Eldonejo TK/Stafeto** estis eldonejo en Schoten, norde de Antverpeno. Ĝi daŭrigis la laboron de la eldonejo TK kaj de la eldonejo Stafeto ekde 1975. Ĝia estro kaj presisto estis Torben Kehlet (1941-2001), kies inicialoj donis ĝian nomon "TK".

## Kelkaj eldonoj de TK/Stafeto 
* La *Ĉu-serio* de Valano/Balano/Piron (ekde 1978) (Ĉiuj libroj en la Ĉu-serio, escepte de Ĉu rakonti novele?, kiu aperis ĉe Flandra Esperanto-Ligo en la Serio Stafeto, kaj *Ĉu vi kuiras ĉine?*, eldonita de Dansk Esperanto-Forlag)
* *La granda kaldrono* (1978)
* *Esperantologiaj Studoj* de Eugen Wüster (1978)
* *Pri lingvo kaj aliaj artoj* de William Auld (1978)
* *Ĉiu Ĉiun* (1979)
* *Li kaj Ni* (1985).

## Listo de eldonoj laŭ ISBN 
* ISBN 90-6336-000-2: ?
* ISBN 90-6336-001-0: *La Granda Kaldrono* (1978)
* ISBN 90-6336-002-9: *La Nova Butikistino de Nukagaia kaj aliaj noveloj* (1978)
* ISBN 90-6336-003-7: *Je la Flanko de la Profeto* (1978)
* ISBN 90-6336-004-5: *Brand* : 1866 (1978)
* ISBN 90-6336-005-3: Eugen Wüster - *Esperantologiaj Studoj*, (1978)
* ISBN 90-6336-006-1: *Pri Lingvo kaj Aliaj Artoj* (1978)
* ISBN 90-6336-007-X: ?
* ISBN 90-6336-008-8: *Ĉu li bremsis sufiĉe?* (1979)
* ISBN 90-6336-009-6: *Elektitaj Fabloj* (1979)
* ISBN 90-6336-010-X: ?
* ISBN 90-6336-011-8: *Ĉiu - Ĉiun* (1979)
* ISBN 90-6336-012-6: *Lidja Zamenhof: vivo kaj agado* (1980)
* ISBN 90-6336-013-4: *1887 kaj la Sekvo ...* (1980)
* ISBN 90-6336-014-2: *Kara Diablino* (1979)
* ISBN 90-6336-015-0: *Manlibro pri Ĵurnalismo* (1982)
* ISBN 90-6336-016-9: *Metropoliteno* (1979)
* ISBN 90-6336-017-7: *Hieroglifo: noveloj* (1979)
* ISBN 90-6336-018-5: *Kumeŭaŭa, la Filo de la Ĝangalo* (1979)
* ISBN 90-6336-019-3: *Ĉu li venis trakosme?* (1980)
* ISBN 90-6336-020-7: *Fabeloj de la Verda Pigo* (1981)
* ISBN 90-6336-021-5: *Misio sen Alveno* (1982)
* ISBN 90-6336-022-3: *Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ* (1982)
* ISBN 90-6336-023-1: *Ĉu ni kunvenis vane?* (1982)
* ISBN 90-6336-024-X: ?
* ISBN 90-6336-025-8: *Kaverno apud la Maro* (1983)
* ISBN 90-6336-026-6: ?
* ISBN 90-6336-027-4: *Ĉu ŝi mortu tra-fike?* (1982)
* ISBN 90-6336-028-2: ''La Vualo de l' Tempo* (1983)
* ISBN 90-6336-029-0: *Saluton!* (1985)
* ISBN 90-6336-030-4: *Esperanto-Schnell-Kurs* (1983)
* ISBN 90-6336-031-2: *Kaj la Ceter' - nur Literaturo* (1983)
* ISBN 90-6336-032-0: *La Robaioj* (1984)
* ISBN 90-6336-033-9: *Du El* (1985)
* ISBN 90-6336-034-7: *Li kaj Ni* (1985)
* ISBN 90-6336-035-5: *Tri Noveloj* (1985)

## Monato 
La eldonejo staris ĉe la lulilo de la revuo *Monato*. Ĝi eldonis ĝin de la unua numero (1980) ĝis numero 5/6 de 1984. La postajn numerojn de 1984 TK/Stafeto presis, sed ilin eldonis Grafika Centro Antverpeno.

## Bibliografio 
* Anonimulo 1977 : "Stafeto" translokiĝas al Danlando : Régulo kaj Kehlet kune, *Esperanto'', 853(1), p. 2

## Eksteraj ligiloj 
* Libroj  de TK/Stafeto en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperanto-Muzeo

TK
Lőkösháza

**Lökösháza** (lOkoŝhAza) estas vilaĝo en Hungario, en departemento Békés, en subregiono de Gyula. La nomo signifas domo-de-Lőkös (Laŭrenco).
eta|180px|Blazono de Lökösháza
* Areo: 52&nbsp;km²
* Loĝantaro: 2040
* Poŝtkodo: 5743
* Telefonprefikso: 66

## Geografio 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Budapeŝto-Arad, laŭ la hungara-rumana ŝtatlimo. La vilaĝo estas fervoja limotrapasejo, kontraŭe estas Kürtös, voje ne estas trapasejo. Urbo Elek estas proksime.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1418. La turkoj inter 1552-1680 faris senhoma la vilaĝon. Poste farmoj formiĝis. La kampoj apartenis al Elek. En 1810 kastelo de Vásárhelyi (vAŝArheji) konstruiĝis. En 1949 tiu ekstera parto iĝis memstara vilaĝo. Dum la socialismo kolĥozo pri Progreso formiĝis. En 2007 oni komencis konstrui novan preĝejon omaĝe al Fatima Sankta Virga Maria. La loĝantaro okupiĝas pri terkultivo kaj bestbredado, krome estas grava la fervoja limpasejo.

Vilaĝservoj estas poŝto, preĝejo, sportejo, kulturdomo, biblioteko, lernejo, infanĝardeno, apoteko, kuracejo, dentokuracejo.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Ville-Marie (Kebekio)

:*Por la arondismento de Montrealo, vidu Ville-Marie (Montrealo).*

eta|dekstra|Ville-Marie, ĉe la bordo de la lago Temiskamingo
**Ville-Marie** (vil mari') estas urbo apud la lago Temiskamingo en la regiono Abitibio-Temiskamingio en la nord-okcidento de Kebekio, Kanado. Ĝi estas la plej granda urbo en la regiona municipo Témiscamingue.

Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

Ville-Marie estas la plej malnova eŭropana urbo en la regiono Abitibio-Temiskamingio. Ĝia fondinto estis Oblata misiisto kiu ekloĝis tie en 1874. La vilaĝo Ville-Marie fondiĝis en 1897 kaj fariĝis urbo en 1962.

Kategorio:Urboj en Kebekio
Gerendás

**Gerendás** (gerendAŝ) estas vilaĝo en Hungario, en departemento Békés, en subregiono de Orosháza. La nomo signifas traba (la mezepoka preĝejo estis impona, havanta trabojn).
* Areo: 41&nbsp;km²
* Loĝantaro: 1570
* Poŝtkodo: 5925
* Telefonprefikso: 66
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Békéscsaba-Szeged. Csorvás estas proksime.

La unua mencio devenis el 1418. La turkoj en 1596 faris senhoma la vilaĝon. Poste la loko estis paŝtejo de Békéscsaba. En 1862 la preĝejo jam funkciis. Tie pentris ofte Mihály Munkácsy. En 1924 la loko iĝis memstara vilaĝo. Tie konstruiĝis la unua hungara betona vojo. La loĝantaro okupiĝas pri terkultivo kaj bestbredado.

Vilaĝservoj estas poŝto, katolika kaj luterana preĝejoj, sportejo, kulturdomo, lernejo, kuracejo, kuracbanejo.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Ecsegfalva

**Ecsegfalva** (eĉegfalva) estas vilaĝo en Hungario, en departemento Békés, en subregiono de Szeghalom. Falva signifas ies vilaĝo.

## Bazaj informoj 
* Areo: 79&nbsp;km²
* Loĝantaro: 1440
* Poŝtkodo: 5515
* Telefonprefikso: 66

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Kisújszállás kaj Dévaványa estas proksime.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1219. La turkoj faris senhoma la vilaĝon. Poste la loko estis paŝtejo apartenanta al Dévaványa. Ekde 1920 komenciĝis la resetliĝo. La loko iĝis vilaĝo en 1950. La loĝantaro okupiĝas pri terkultivo kaj bestbredado. Apud la vilaĝo en la kampoj vivas multe da otidoj, la birdo troviĝas ankaŭ en la blazono.

Vilaĝservoj estas poŝto, preĝejo, kulturdomo-lernejo, kuracejo.

## Ĝemelkomunumo 
* 20ra| Kommandó, Rumanio

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Magyardombegyház

**Magyardombegyház** [madjardombedjhAz] estas vilaĝo en Hungario, en departemento Békés, en Distrikto Mezőkovácsháza. La loknomo signifas: hungara-holmo-eklezio.
## Bazaj informoj 
* Areo: 13&nbsp;km²
* Loĝantaro: 590
* Poŝtkodo: 5837
* Telefonprefikso: 68

## Situo 
Magyardombegyház situas sur ebenaĵo, fine de sakovojo, for de ĉefvojo, fervojo kaj rivero. La rumana landlimo estas proksime.

## Historio 
La turkoj faris senhoma la regionon. Poste farmoj formiĝis. Komence de la 19-a jarcento oni fondis 3 vilaĝojn apude: Dombegyház, Magyardombegyház kaj Kisdombegyház. En 1944 la judoj estis deportitaj. La komunumoj iĝis sendependaj depost 1990. La loĝantaro okupiĝas pri terkultivo kaj bestbredado.

En Magyardombegyház migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana kirko

## Fontoj 
* oficiala paĝo 

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Huronoj

**Huronoj**, aŭ kiel ili mem nomas sin **Wendat**, estas indiana gento de Nord-Ameriko. La modernaj huronoj aperis en la 17-a jarcento, kaj rezultas el la kunuiĝo de la lastaj membroj de du antaŭaj triboj, la Hurona Konfederacio kaj la petunoj, kiuj vivis ĉe la sudorienta angulo de la Georgia Golfo, en la hodiaŭ kanada provinco Ontario. Huronoj nuntempe vivas en variaj lokoj tra Kanado kaj Usono.

## Vidu ankaŭ
* Senartifikulo
* Hurona lingvo

Kategorio:Indianaj etnoj en Nordameriko
Doto

**Doto** estas donaco okaze de edziĝo, kiun la edzino donas al sia nova edzo, aŭ la edzo donas al sia edzino.

En pluraj kulturoj bieninterŝanĝo kutimas okaze de edziĝo. Temas plejofte pri bienoj (sed povas esti alia afero, ekz. motorciklo), kiun la familio de la estonta edzino donas al la estonta edzo. Sed ankaŭ eblas, ke la estonta edzo havigas bienojn aŭ monon al sia edzino aŭ al la familio de tiu ĉi, ofte por kompensi la koston de ŝia edukado. 

En Eŭropo, dotoj unue aperis en la romia imperio kaj en la romia juro.

En Nepalo kaj Barato estas kutimo ke la familio de la edzino donas eĉ tre grandan doton (kvankam estas leĝoj kontraŭ postuli doton). Okazas ankoraŭ (jaro 2008) fojfoje ke, se la doto ne estas sufiĉe granda, ke la edzino estas mistraktita, foje eĉ torturita, de sia nova familio.

## Proverboj 
Ekzistas pluraj proverboj pri doto en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:
*  
*  
* 

## Referencoj 
Kategorio:Familia juro
Kategorio:Familio
Kategorio:Divorco
Ilinojoj

La **Ilinojoj**, aŭ **Illiniwek** estis grupo da ses indianaj triboj, kiuj vivis en la supra misisipa valo en Nord-Ameriko. La koncernitaj triboj estis la Kaskaskia, la Cahokia, la Peoria, la Tamaroa, la Moingwena, la Michigamea. Al la ilinoja konfederacio ankaŭ partoprenis la Albiui, Amonokoa, Chepoussa, Chinkoa, "Coiracoentanon," Espeminkia, Maroa, Matchinkoa, Michibousa, Negawichi kaj Tapouara.

Kategorio:Indianaj etnoj en Nordameriko
Meteorŝtono

[eta|dekstra|meteorito, **aerolito** aŭ **meteorito**) estas [naturo|natura minerala fragmento, postrestaĵo de meteoroido, falinta sur la Teron el la spaco.

Kiam la meteoroido eniras la atmosferon, ĝi iĝas varma kaj luma pro la aerrezisto, tiel formante meteoron. Devenaj objektoj de meteoritoj estas kutime asteroidoj, sed povas esti ankaŭ aliaj objektoj de Suna sistemo (Luno, Marso, lunoj de aliaj planedoj, ...) kaj eĉ objektoj ekstersunsistemaj. Meteoritoj devenataj de kometoj ne ekzistas - kometa materialo estas tro fragila por travivi fluon tra atmosfero (sed tio eblas se kometo estas granda).

Ĥondrito aŭ Kondrito estas nemetalaj meteoritoj (rokecaj) kiuj ne estis suferintaj procezojn de fuzio aŭ de diferencigo en la asteroidoj el kiuj ili devenas.

## Trovejoj 
[eta|300px|La [meteorito Hoba.]]

Meteoritoj troveblas sur tuta Tero. Teorie ilia disvastiĝo estas egala tuttere. La plej bone troveblas feraj meteoritoj, ĉar ili estas nekutimaj je ĉirkaŭo do facile videblaj. Sekva kialo estas ke ili ne tiom erozias. Ĥondritoj estas postfale malpli rezistaj kaj facile disfalas dum pluvoj. Eĉ ili ofte similas al ĉirkaŭa rokoaro do malfacile troveblaj.

La plej fama trovejo de meteoritoj estas Antarkto, kie estas por ilia trovado perfektaj kondiĉoj. Glacio konservis meteoritojn kaj portis ilin al kelkaj lokoj. Kiam glacio degelas, montraigas meteoritojn kiuj per sia malhela koloro kontrastas al glacio.

Aliaj grandaj trovejoj estas dezertoj. Tie estas meteoritoj trovadataj per specialaj aŭtoj kiuj esploras ĉirkaŭon kaj serĉas malhelajn ŝtonojn. Ankaŭ tie ĉi ili estas bone videblaj.

Je 1751-05-26, brilege falis teren granda meteorŝtono apud la vilaĝo Hrašćanski-Trgovišće en norda Kroatio. Ĝi estas la unua science dokumentita, kaj ĝi nun ekspoziciiĝas en Zagreba mezeo.

## Aliaj objektoj 
[eta|dekstra|Meteorito sur [Marso (planedo)|Marso]]
Pli ĝenerale, meteorŝtono povas fali sur la surfacon de ajna ĉiela korpo. Oni trovis meteorŝtonojn sur la Luno kaj sur Marso (multaj ferometeoritoj, eble unu ŝtono).

## Meteoritoj 
* Hoba Meteorito

## Vidu ankaŭ 
* alfrapa kratero
* bolido

## Referencoj
Revue de Paris

150ra|eta|dekstra|Titolpaĝo de la periodaĵo
***Revue de Paris*** (esperante : "Revuo de Parizo") estis franca literatura periodaĵo fondita en 1829 de Louis Véron, ĉefe por konkurenci la alian samspecan gazeton *La Revue des Deux Mondes*.

La periodaĵo eldonis tekstojn fare de pluraj eminentaj verkistoj, ekzemple Alexandre Dumas, Alphonse Karr aŭ Eugène Sue. Ĝi definitive malaperis en 1970.

## Eksteraj ligiloj 
* Arkivoj ekde 1894 ĝis 1936, ĉe Gallica

Kategorio:Francaj gazetoj
Kategorio:Franclingvaj gazetoj
Meteoro

**Meteoro** (angle nomata *shooting star*, t.e. "pafiĝanta stelo") estas luma fenomeno, kaŭzata de la renkontiĝo de ĉiela korpo veninta el kosmo (meteoroido) kun la atmosfero (ekzemple sed ne nur Tera). Tre hela meteoro nomiĝas bolido. Postrestaĵo de meteoro atinginta tersurfacon nomiĝas meteorŝtono.

## Meteorfluoj 
[eta|dekstre|260px|[Leonidoj en Alabamo (12-13 nov. 1833).]]

Tero dum jaro kelkfoje en sia orbito proksimiĝas al fluo de meteoroidoj. Kiam Tero trafas ĝian orbiton tiam meteoroidoj en grandaj (iame eĉ grandegaj) kvantoj enflugas la atmosferen. Ĉar meteoroidoj de unu fluo havas pli-malpli samajn orbitojn ili flugas tra la atmosfero fakte paralele. Sed pro perspektivo ŝajnas ke meteoroj elflugadas el unu punkto sur firmamento. Tiu punkto nomiĝas radianto. Okazaĵo kiam multaj meteoroj elflugadas el la sama radianto estas meteorfluo.

Fluo de meteoroidoj plejparte devenas de kometoj sed ni jam konas kelkajn meteorfluojn de asteroidoj. Kiam Tero troviĝas en densa zono de fluo tiam videblas multaj meteoroj dum horo. Tio kutimas por junaj fluoj. Sed laŭ la tempo la origina objekto donadas malpli kaj malpli da nova meterialo kaj jam la ekzistanta fluo dikiĝas en la spaco. Tial maljunaj meteorfluoj estas dikaj kaj maldensaj, rezulte meteorfluoj havas malgrandan horan oftecon sed longan daŭron.

## Vidu ankaŭ 
* Meteorfluo
* Meteoroido
* Bolido
* Meteo

Kategorio:Meteoroidoj
Meteo

**Meteo** estas atmosfera elemento aŭ fenomeno, rilata al la klimato kaj vetero (ekzemple humido, nubo, vento k.a.).

La scienco pri meteoj kaj, pere de ili, pri la prognozado de la estonta vetero, nomiĝas meteologio.

## Vidu ankaŭ 
* Meteoro
* Meteoroido

Kategorio:Meteologio
Meteoroido

**Meteoroido** estas ĉiela korpo, moviĝanta tra la kosmo. Ĝia grando estas inter tiu de asteroido kaj de kosma polvo. Se, trairante la atmosferon, ĝi postlasas ege luman trenaĵon, ĝi ricevas la nomon bolido.

Falinte sur la teron, ĝia postrestaĵo ricevas la nomon aerŝtono (meteorito)
* meteo

## Referenco 
Kategorio:Astronomiaj objektoj
Tom Lantos

**Tom LANTOS** (**LANTOS Péter Tamás** [lantoŝ] (Budapeŝto, la 1-an de februaro 1928 – 11-an de februaro 2008) estis politikisto en Usono, membro de la Usona Demokrata Partio, ekde 1981 ĝis morto membro de la usona parlamento, kie li reprezentis 12-an elektan distrikton de Kalifornio. Li estis la sola holokaŭst-travivanto en la parlamento. Li sciigis la 2-an de januaro 2008, ke li retiriĝas el la politiko pro ezofaga kancero.

## Biografio 
Li naskiĝis en hungara juda familio, Aagadis jam en 1944 kontraŭ la nazia okupado, post la milito partoprenis en kontraŭkomunismaj junularaj movadoj. Li vivas ekde 1947 en la Usono, kie li studis en la Vaŝingtona Universitato, en la kalifornia Universitato Berkeley, kie li akiris en 1953 PhD-gradon.

Li laboris universitata ekonomia profesoro, komerca konsilisto, eksterpolitika analizisto ĉe televido, ekonomia kaj eksterafera konsilisto de la usona senato.

Lia edzino Annette estas - laŭ la gazeto *San Francisco Chronicle* - kuzino de Zsa Zsa Gabor, hungardevena usona aktorino. Ili havis du filinojn, kiuj - kiel lia edzino - iĝis membroj de la mormona eklezio *The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints*

## Disputitaj aferoj 
* Li prezentis en la kongresa komitato (la 10-an de oktonbro 1990) onidire 15-jaran irakan knabinon (Flegistino Najira) kiel atestantojn prui la irakaj kruelaĵoj en hospitaloj. Poste evidentiĝis, ke la knabino estis ne rifuĝinto, sed membro de la kuvajta regna familio, filino de la kuvajta ambasadoro en Usono.
* Lantos - laŭ renoma israela gazeto Ha'aretz - instigis jam en septembro de 2002 atakon kontraŭ Irako. Li onidire volis apogi enpotencigon de konvena diktatoro en Irako (tiun lastan eldiron firmigis israela kunparolanto).

Kategorio:Usonaj politikistoj
Kertészsziget

**Kertészsziget** [kertEsiget] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en departemento Békés, en Distrikto Szeghalom. La loknomo signifas: ĝardenisto-insulo.

## Bazaj informoj 
* Areo: 39&nbsp;km²
* Loĝantaro: 460
* Poŝtkodo: 5526
* Telefonprefikso: 66

## Situo 
Kertészsziget situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Füzesgyarmat estas proksime.

## Historio 
Dum la historio la loko estis marĉo. Post la turkoj oni komencis sekigi la regionon. En 1909 lernejo ekfunkciis, kiu apartenis al Füzesgyarmat. La loko iĝis municipo en 1952. La loĝantaro okupiĝas pri terkultivo kaj bestbredado. Vilaĝservoj estas migra poŝto, kulturdomo, lernejo, infanĝardeno, kuracejo, sportejo.

## Ĝemelkomunumo 
* 20px| Tusnád, Rumanio

== Komunumoj pri *sziget* (= insulo) en Hungara reĝlando ==

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Masdaro

**Masdaro** (arabe مصدر ,  *la fonto*) estas konstruata urbo en Abudabio (la Unuiĝintaj Arabaj Emiratoj). Ĝin planas la brita arkitekta entrepreno Foster and Partners. La urbo uzos — laŭ la planoj — nur sunenergion kaj zero-karbonan, zero-ellasan, daŭrigeblajn teknologiojn. La urbo estas konstruata ĉ. 30 km oriente de la ĉefurbo Abu Dhabi, proksime al Abu Dhabi International Airport.

La iniciato startis en 2006 kaj la efektivigo daŭras 10 jarojn. La efektivigon koordinas *Abu Dhabi Future Energy Company (ADFEC)* kaj prezidas ŝejko Mohammad bin Zayed Al Nahyan.

Oni planas la unuan fazon je 2009. La preta urbo kostos $22 miliardojn kaj servos por hejmo de ĉ. 50.000 personoj kaj 1.500 entreprenoj. La urbo kovros 6 km² kaj entenos universitaton *Masdar Institute of Science and Technology* kaj la Universitato pri Internacia Intelekto Mohamed bin Zayed.

Gravaj partneroj en la projekto estas Massachusetts Institute of Technology, General Electric, BP, Royal Dutch Shell, Mitsubishi, Rolls-Royce, Total S.A., Mitsui, Fiat kaj la germana sunenergia entrepreno Conergy, kiu planas sunenergian parkon kun povumo de 40 MW.

## Vidu ankaŭ 
Universitato pri Internacia Intelekto Mohamed bin Zayed

## Eksteraj ligiloj 
* Masdar City / la projekta paĝaro
* *Akram Belkaid*. Malantaŭ la ekologia eksponejo de la Golfo: Provo integrigi zorgon pri la hommedio // Le Monde diplomatique. 1-a aŭgusto 2008 

Kategorio:Urboj de Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj
Kategorio:Ekologio
Almáskamarás

**Almáskamarás** (almAŝkamarAŝ) estas vilaĝo en sudorienta Hungario. Administre ĝi apartenas regiono Suda Ebenaĵo, departemento Békés, kaj subregiono de Mezőkovácsháza. La loknomo signifas "poma ĉambelano". Tiel ĝi apartenas la pluraj hungaraj loknomoj kun la ero *almás*, kiu signifas "pomo" aŭ "pomarbo". 

## Geografio 
Almáskamarás situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, for de ĉefvojo, fervojo kaj rivero. La areo estas 14,76&nbsp;km², kaj 886 personoj loĝis en la vilaĝo en 2015 – ĉefe hungaroj, sed kun granda germana malplimulto.

Vilaĝservoj estas  katolika preĝejo, kulturdomo, biblioteko, lernejo, infanĝardeno kaj kuracejo.

## Historio 
Dum la historio la loko apartenis al Nagykamarás. En 1844 germanoj fondis apartan vilaĝon, kiun la rumanoj okupis en 1919. Multaj de la germanoj estis deportitaj en 1946. La loĝantaro okupiĝas pri terkultivo kaj bestbredado.

## Famuloj 
En Almáskamarás naskiĝis franciskano Ádám Bernát Károlyi.

## Ĝemelkomunumoj 
* 20px| Leimen-St. Ilgen, Germanio
* 20px| Walldorf, Germanio

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Orbita suncentralo

eta|250px|Imagita orbita suncentralo kiu sendas la energion sen-kable per mikroondoj.La **Orbita suncentralo** (angle **Space-based solar power** mallonge **SBSP** aŭ **SSP**) estas proponita sunenergia centralo, ekipita sur satelito en la kosmo al la terfiksa orbito. Tiu suncentralo laŭ planoj uzos mikroondojn aŭ laseran faskon por sendi la energion je surfaco de la Tero, kie kaptas la radiado per laŭa ricevilo (ekzemple larĝa mikroonda anteno havante areon ĉirkaŭ kvadrata kilometra nivelo).

Pro la altaj transportaj kostoj en la kosmon kaj la nekonvena energiosenda metodo, tiu metodo de la energioproduktado nune ne estas konkurebla kun la surteraj centraloj.

## Historio 
La ideo de simila konstruaĵo unuafoje priskribita fare de Isaac Asimov en lia sciencfikcia rakonto "Rezono" (originale angla "Reason"), sed unua inĝeniera koncepto de la orbita suncentralo estis skizita en la novembro de 1968 en fakgazeto Science. La metodo estis patentigita fare de Peter Glaser en 1973.

La reinteresiĝo pri la projekto okazis en la 2007, kiam la naftoprezoj atingis preskaŭ la 100-dolaran prezon po barelo, tamen la nehavado de bezonataj teknologioj kaj kostoj daŭras ĝistage forlasi ĉi tiajn projektojn.

## Referencoj 
Kategorio:Sunenergio
Kategorio:Energia industrio
Kategorio:Konstruaĵo
Nagykamarás

**Nagykamarás** [nadjkamarAŝ] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Békés, en Distrikto Mezőkovácsháza. La loknomo signifas: granda-ĉambelano.
eta|175px|Blazono de Nagykamarás
## Bazaj informoj 
* Areo: 43&nbsp;km²
* Loĝantaro: 1700
* Poŝtkodo: 5751
* Telefonprefikso: 68

## Geografio 
Nagykamarás situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, for de ĉefvojo, fervojo kaj rivero. Medgyesegyháza estas proksime.

## Historio 
Dum la historio la loko nomiĝis *Kamarás*. Kiam fondiĝis Almáskamarás en 1844, tiam la vilaĝo prenis la epiteton granda. La mezepoka hungara vilaĝo senhomiĝis dum la turkoj, la refondiĝo okazis en 1841. La rumanoj okupis la vilaĝon en 1919. La loĝantaro okupiĝas pri terkultivo kaj bestbredado.

Vilaĝservoj estas katolika preĝejo, kulturdomo, biblioteko, lernejo, infanĝardeno, kuracejo, dentokuracejo, apoteko, poŝto.

## Vidindaĵoj 
La katolika preĝejo konstruiĝis en 1884. Apud la vilaĝo fiŝkaptista lago troviĝas.

## Famuloj 
En  naskiĝis András B. Kovács (bestokuracisto).

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
József Mátyás (pentristo)

**MÁTYÁS József** (ma:tja:ŝ) estis hungara pentristo, grafikisto naskita en Ciucani la 27-an de junio 1930 kaj mortinta en Deva la 14-an de januaro 2002. Li estis la patro de grafikisto István László Mátyás.

## Biografio 
József Mátyás finis la mezlernejon en Miercurea Ciuc kaj artan altlernejon en Kluĵo inter 1950-1956, kie liaj majstroj estis Béla Abodi Nagy kaj Tibor Kádár. Li loksidiĝis en Petroşani, kie li gvidis artistkolonion. En 1971 li translokiĝis al Deva, kie ĝis 1990 li estis mezlerneja desegninstruisto. La artisto donacis en 1996 siajn pentraĵojn al sia naskiĝkomunumo Sânmartin.

## Individuaj ekspozicioj 
* 1958 • Nagybánya
* 1967 • Csíkszereda
* 1973, 1979, 1982, 1987 • Déva
* 1975 • Temesvár
* 1976 • Brassó.
* 2009 - Szolnok
* 2012 - Sânmartin (18 olepentaĵoj, 15 grafikaĵoj)

## Elektitaj grupaj ekspozicioj 
* 1960 • XXX. Velencei Biennálé, Venecio
* 1980 • Besztercebányai Grafikai Biennálé
* 1989 • Schwetzingen (FRG).

## Fonto 
* Artportal.hu

Matyas, J
Matyas, J
Matyas J
Ŝuasela krestokolombo

La **Ŝuasela krestokolombo** (*Microgoura meeki*) estas supozeble **formortinta kolombo**, tio estas membro de la familio de Kolombedoj kiu estis konata nur en la provinco Choiseul de la Salomonoj en la Pacifiko. Tiu ĉi specio estis unuafoje priskribita de Walter Rothschild en 1904 kaj nomita *meeki* honore de Albert Stewart Meek. La insulanoj de Choiseul nomis la specion *kukuru-ni-lua* kio signifas grundokolombo. Estas pentraĵo de John Gerrard Keulemans en la American Museum of Natural History.

## Aspekto 
Tiu ĉi specio estis unu el la plej rimarkindaj kolomboj en la mondo. Ĝi havis longecon de ĉirkaŭ 30 cm, kio estas kvazaŭ la grando de koko. Surkape ĝi havis malhelbluecan kreston similan al tiu de la kronkolomboj de Papuo-Nov-Gvineo. La frunto kaj la fronto de la vizaĝo estis nigraj, la cetero de la kapo estis tre markita de ruĝeca nuanco. Dorso kaj brusto havis malhelbluecan koloron kun bruna nuanco en malsupra dorso.

La flugiloj kaj la pugo estis olivecbrunaj. La vosto estis malhelbruna kun purpura nuanco. La ventro estis avelkolora. La supra flanko de la beko estis nigra, kaj la malsupra ruĝa. La kruroj estis purpurruĝaj. Oni ne konas ĉu estis laŭseksaj diferencoj.

## Formortigo 
En 1904 ses specimenoj estis mortpafitaj de Albert Stewart Meek, birdokolektanto por Lordo Walter Rothschild kaj alportis ilin al la Muzeo Walter Rothschild Zoological Museum ĉe Tring. Ankaŭ oni kolektis unu ovon.

Pro financaj malfacilaĵoj de Rothschild, oni vendis kvin haŭtojn al la Muzeo *American Museum of Natural History* de Novjorko. En postaj ekspedicioj en 1927 kaj 1929 oni ne trovis iun specimenon. Oni supozas, ke la Ŝuasela krestokolombo estis la viktimo ne nur de homaj ĉasistoj, sed ankaŭ de katoj kaj hundoj neindiĝenaj el la insuloj.

## Referencoj 
*  Formortinta
* Errol Fuller (2000). "Extinct Birds", ISBN 0-8160-1833-2
* Flannery, Tim & Schouten, Peter (2001). A Gap in Nature: Discovering the World's Extinct Animals, Atlantic Monthly Press, New York. ISBN 0-87113-797-6.
* David Day (1981). "The Doomsday Book of Animals" , Ebury Press, London.

## Eksteraj ligiloj 
* Kuvojo, an endemic Choi ground pigeon (engl.)
* Bildo 

Kategorio:Formortintaj birdoj
Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kaszaper

**Kaszaper** [kasaper] estas grandvilaĝo http://www.kaszaper.hu/  en Hungario, en departemento Békés, en Distrikto Mezőkovácsháza. En la loknomo kasza signifas: "falĉilo".

## Bazaj informoj 
* Areo: 33&nbsp;km²
* Loĝantaro: 2100
* Poŝtkodo: 5948
* Telefonprefikso: 68

## Geografio 
Kaszaper situas sur ebenaĵo, laŭ  traira flankovojo. Tótkomlós kaj Mezőkovácsháza estas proksime.

## Historio 
En la mezepoko hungaroj fondis la komunumon havanta la nomon *Pereg*. La tataroj detruis ĝin en 1241. Antaŭ la turkoj Pereg havis la rangon kampurbo, kiun la turkoj detruis en 1552. La refondiĝo okazis en 1867 kaj havis la rangon grandvilaĝo en 1926. En 2000 ekstera parto de Tótkomlós havanta la nomon *Pusztaszőlős* aliĝis al Kaszaper. La loĝantaro okupiĝas pri terkultivo kaj bestbredado.

Vidindaĵoj estas nobeldomo de Weinckheim, kie maljunulejo funkcias; krome Preĝejo Sankta Gerardo (Kaszaper). Vilaĝservoj estas poŝto, policejo, kulturdomo, biblioteko, lernejo, muziklernejo, interretejo, infanĝardeno, 2 kuracejoj, sportejo.

## Famuloj 
En Kaszaper naskiĝis inĝeniero Péter Kisházi.

## Fontoj 
* oficiala paĝo 

Kategorio:Grandvilaĝoj en Hungario
Maronda centralo

eta|Pelamis-projekto, oktobro 2007 
**Maronda centralo** estas formo de akvocentralo. Ĝi uzas la energion de la ondoj por produktado de kurento. 

La diferenco inter la maronda centralo kaj tajdocentralo estas, ke la maronda centralo ne uzas la tajdan akvonivelan diferencon, nur la kontinuan ondomovadon.

Ĝis nun kostas la produktado de maronda elektro ĝis 10 cendoj po kilovatta horo. La prezo estas tie duobla kompare ekz. al ventoenergio. Oni celas malpliigi la kostojn je 4 cendoj ene de 10 jaroj.

## Funkciaj tipoj 
* Pneŭmata kamero: eluzas la moviĝon de la aero, fakte uzante ventogeneratoron. Funkcias sur skota insulo Islay, ekde novembro 2000. 
* Eluzas relativan (turnan) moviĝon per hidraŭla sistemo. 
* Eluzas potencialan energion (altoenergion) de **kun**kurantaj ondoj (Projekto *Wave Dragon*) kaj koncentrigas tiun energion per V-formaj rampoj.

Kategorio:Hidroelektraj centraloj
Dua Resurtronigo (Francio)

[eta|maldekstra|200px|[Ludoviko la 18-a (Francio)|Ludoviko la 18-a de Francio estis la unua reĝo de la franca resurtronigo.]]
La **Dua Resurtronigo** (franclingve *Seconde Restauration*) estis la politika reĝimo de Francio ekde 1815 ĝis 1830. Ĝi sekvis la tiel nomitajn "Cent Tagojn", dum kiuj Napoleono mallonge reakiris la kontrolon de Francio (tiel ĉesigante la Unuan Resurtronigon).

La Dua Resurtronigo signas la definitivan revenon de la burbona reĝo Ludoviko la 18-a sur la tronon. Ĝi estis sufiĉe stabila periodo por la franca reĝlando, kiu cetere ne spertis eksterajn militojn dum dekkvin jaroj. Ludoviko la 18-a kreis por la unua fojo konstitucian monarkion en Francio, kaj plie konfirmis plurajn novajn rajtojn akiritajn dum la franca revolucio de 1789.

La tronon heredis Karlo la 10-a en 1824. La periodo de la Dua Resurtronigo ĉesiĝis per la alveno de la franca revolucio de 1830, post kiu instaliĝis la "julia monarkio".

Kategorio:Historio de Francio
03
Eugène-François Vidocq

**Eugène-François VIDOCQ** (Esperante **Eŭgeno-Francisko VIDOK**) (n. la 23-an de julio 1775 - m. la 11-an de majo 1857) estis franca krimulo, kiu poste kaj mirinde fariĝis la unua direktoro de la polica *Sûreté Nationale* kaj unu el la plej unuaj privataj inspektoroj.

Vidocq estis la ĉefa influo de Victor Hugo por pluraj personoj de liaj romanoj, precipe por la pentanta krimulo Jean Valjean kaj por la kontraŭulo de tiu, la policinspektoro Javert, en la romano *La Mizeruloj*.

## Eksteraj ligiloj 
* TTT-ejo de la Vidocq-Societo 

Kategorio:Krimuloj
Kategorio:Detektivoj
Kategorio:Francaj policistoj
Kategorio:Sekretaj agentoj