open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Svazilando

**Svazilando**, ekde 2018 angle nomata ***Eswatini*** laŭ la svazia nomo *weSwatini* en la signifo "Svazilando", en Esperanto neologisme (sed malpreferinde) novnomebla **Esvatinio**, oficiale **Reĝlando Esvatinio** respektive **Svazia Reĝlando** (, ), estas enlanda ŝtato en orientsuda Afriko. Ĝia ĉefurbo estas Mbabano.

En la aro de la afrikaj landoj Svazilando estas escepta: ĝi estas etne relative nerompita nacia lando. Pri siaj landlimoj kaj administra formo ĝi sekvas reĝlandon, kiu ekzistis antaŭ la koloniismo.

La Purpurkresta turako estas la nacia birdo de la Regno Svazilando, kaj la karmezinaj flugilplumoj de ĉi tiu kaj rilataj turakospecioj estas gravaj en la ceremoniaj ornamaĵoj de la svazia reĝa familio Dlamini. 

maldekstre|eta|300ra

## Servoj 
* Universitato de Esvatinio

## Historio 
Svazilando estas lando loĝata almenaŭ ekde la ŝtonepoko. Tie ekzistas rokaj pentraĵoj, el kiuj iuj estas faritaj proksimume 27 000 jaroj antaŭ Kristo. La unuaj loĝantoj estis kojsanoj. Poste al la areo movis bantuoj. La reĝlando Svazilando iĝis unuafoje en la komenca duono de la 19-a jarcento. En 1890 Suda Afriko atakis Svazilandon. En 1902 Svazilando iĝis brita protektorato. Poste oni konsideris, ĉu ligu Svazilandon al Suda Afriko. La loĝantaro ne plejparte volis do, ĉar Suda Afriko komencis sian rasisman politikon. En 1968 Svazilando sendependiĝis. Ĝi fariĝis parlamenta simbole monarka lando, kie la reĝo ne uzis grandan politikan povon, sed en 1973 oni reekuzis samtipan administran sistemon kiel la antaŭa svaza reĝlando en la 19-a jarcento. La konstitucio estis forigita, ago de la politikaj partioj estis malpermesita kaj la reĝo ricevis samtipan politikan povon, kion havis reĝoj de la eksa reĝlando Svazilando. Nuntempe Swazilando estas la nura absoluta monarĥio de Afriko.

## Ekstera politiko 
Svazilando apartenas al la AKP-ŝtatoj, internacia organizaĵo de momente 77 nacioj el la regionoj Afriko, Karibio kaj la Pacifika Oceano

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* prezenta filmeto de la registaro kun iuj jaraj eventoj en Jutubo
* oficiala filmeto pri la 50-jariĝo de la lando en 2018 same en Jutubo


Kategorio:Landoj sen maraliro
Kategorio:Membroj de la Komunumo de Nacioj
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1968
Surtabla rolludo

eta|Ludantoj ĉetable
eta|Ludantoj informantaj kaj informataj
eta|Ludfolio por registro de statistikoj laŭ ludanto
**Surtabla rolludo** estas la plej malnova tipo de rolludo.

Iu ludmajstro gvidas ludantojn tra antaŭdifinita historio, kaj ludantoj agadas konsekvence al priskriboj de la ludmajstro, kiu mem ŝanĝas la historion laŭ la diversaj agadoj de la ludantoj, ktp.

La ludo estas finita kiam la celo, elektita de la ludantoj mem (aŭ difinita de la historio) estas atingita.

Surtablajn rolludojn oni ludas per papero, krajono kaj ĵetkuboj multflankaj (ĵetpluredroj) (kvaredro, sesedro (kubo), okedro, dekedro, dekduedro, dudekedro, kelkfoje eĉ 30-edro kaj 100-edro). La ĵetkuboj solvas situaciojn laŭ regulsistemo aĉetebla (ekz. *Dungeons and Dragons* = Drakoj kaj Galerioj).

Ĉiuj ludantoj ludas la rolon de persono, kies ecojn kaj trajtojn priskribas la **persona folio** per valoroj numeraj. Tiu persona folio priskribas "ĉion", kio formas "la personon": tion oni ankaŭ nomas "la persono de la ludanto", t.e. la rolo kiun li aŭ ŝi ludas. Valoroj ekzistas kiuj priskribas ĉion, kio estas mezurebla ĉe homoj: forto, rapideco, lerteco, ktp.

Ekzemple, se iu persono havas noton je "14/20" je la lerteco "grimpi", kaj deziras supreniri klifon, la ludmajstro petas la ludanton ĵeti ĵ20 ĵetkubon (ĵetkubon kun 20 flankoj). Se la rezulto estas super 14, la persono sukcese grimpas la klifon; sed se ne, la persono malsukcese falas surteren! Kompreneble, ju pli alta la lerteca nivelo, des pli lertas la persono.

La plej malnova rolludo estas *Dungeons and Dragons* ("Drakoj kaj Galerioj", sed nun ili multas. Ankaŭ ekzistas rolludoj kiuj temas pri *The Lord of the Rings* ("La Mastro de l' Ringoj"), *Star Wars* (Stelaj Militoj), ktp.

Ekzistas diversaj senpagaj regulsistemoj disponeblaj sur la reto. Risus estas rapida, ses-paga rolluda sistemo tradukita en Esperanto de Chris Gledhill.

Je 1995, ekzistis la serio *Une Soirée De Meurtre* ("Vespero De Murdo"). Estis serio de ludoj kies la celo estis de resolvi misteraj murdoj.

Kategorio:Rolludoj
Serio (matematiko)

**Serio** en matematiko estas vico **u**, konsiderata kune kun ties vico **v** de partaj sumoj: **vn=u0+u1+... +un**, t.e.

:v1=u0+u1
:v2=u0+u1+u2
:....
:vj=u0+u1+... +uj
:......
:vn=u0+u1+... +uj+... +un

Pri maksimuma donita entjero **n**, la serio estas **finia serio**, kaj serio kun nefinia nombro de termoj estas **nefinia serio**.

La **harmona serio** estas tiu serio, kies ĝenerala termo egalas al 1/n; ĝi ne konverĝas.

La **geometria** serio estas tiu, kiu baziĝas sur geometria progresio; ĝi konverĝas, nur se la absoluta valoro de ĝia kvociento estas strikte malpli granda ol 1.

***Rimarko***: Ne ekzistas formala diferenco inter la nocioj de **vico** kaj **serio**. Ĉiun vicon oni povas konsideri ankaŭ kiel serion. La diferenco aperas nur, kiam temas pri konverĝo, ĉar por serio oni interesiĝas pli pri la konverĝo de la vico **v** de partaj sumoj, ol pri tiu de **u**.

*Fonto: ReVo*

## Vidu ankaŭ 
* Absoluta konverĝo
* Integralo
* Kondiĉa konverĝo
* Konverĝa serio
* Konverĝo
* Malkonverĝa serio
* Sumformulo de Gauss
* Vicaj transformoj

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.research.att.com/~njas/sequences Surlinia enciklopedio de entjeraj vicoj

Kategorio:Matematiko
Kategorio:Kalkulo
Kategorio:Matematika serio
Solotronik

**Solotronik** - en komenca scenejaj jaroj ankaŭ pli koncize **Solo** - estas artista pseŭdonimo de muzikisto kiu partoprenis en diversaj Esperanto-aranĝoj. Lia vera nomo estas *Eduardo Vargas Gutiérrez* kaj li baze vivas en Hispanio, kiam li ne turneas, aŭ almenaŭ devenas el Hispanio. 

Interalie li reprezentiĝas per muzikaĵoj en la lumdiskege publikigitaj sonkompiloj ''Vinilkosmo-kompil' *(unua volumo) de la francia muzika eldonejo Vinilkosmo el 1995 kaj *Elektronika kompilo* lanĉita de Floréal Martorell kaj Gunnar R. Fischer el 2003. Li ankaŭ sceneje koncertis interalie en la 96-a Universala Kongreso de Esperanto de Kopenhago en 2011 kaj la 72-a Hispana Kongreso de Esperanto de Zaragozo en 2013.

Lia muzika eldonejo Vinilkosmo en biografieto de sia retejo plue informas ke

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* albumoj prezentataj en la retejo *deezer.com'' jen germane, france, hispane
* prezento de muzika miksaĵo el elektronikaj, skotaj kaj barataj folkloraj influoj el 2016 en la retejo YouTube
* prezento de tri el liaj albumoj, kaj biografiaj informoj en lia esperantlingva muzika eldonejo Vinilkosmo (, ankaŭ haveble en iuj aliaj okcidenteŭropaj lingvoj)
 

Kategorio:Muzikistoj
Kategorio:Hispanaj esperantistoj
Kategorio:Esperanto-muziko
Sveda literaturo

eta|Literoj de la sveda alfabeto.
La termino **svedlingva literaturo** korespondas al literaturo verkita en sveda lingvo, dum "literaturo de Svedio" kaj **sveda literaturo** (kiuj povas esti uzataj interŝanĝeble) referencas al la literaturaj verkoj skribitaj en sveda lingvo aŭ en alia lingvo fare de svedaj aŭtoroj.

En ĵusaj jardekoj, nova generacio de verkistoj setliĝi en la internacia literatura etoso, kiaj la verkistoj de krimromano Henning Mankell aŭ Jan Guillou. Estas tutmonde fama la romanisto porinfana Astrid Lindgren, aŭtoro de verkoj kiaj *Pippi Långstrump*, inter aliaj. Jam komence de la 21a jarcento, la ĵurnalisto Stieg Larsson iĝis eldona fenomeno tutmonde pere de sia trilogio Millenium.

## En Esperanto 
*Sveda Poemaro* estas Esperanta antologio de svedlingvaj poemoj. La libro aperis en la jaro 1954 en Stokholmo.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de svedlingvaj verkistoj
Strukturo

[eta|Parta strukturo de [DNA.]]
**Strukturo** estas maniero, laŭ kiu estas kunaranĝitaj la diversaj partoj de konstruo, maŝino, organismo, aŭ la diversaj eroj de kemia substanco, ekz. strukturo de atomo aŭ homa korpo, organiza strukturo de UN. Oni ofte uzas ĉi tiun terminon kun la senco konstruaĵo (ekz. famaj strukturoj de 20-a jarcento).

## Super kaj infra
Superstrukturo estas suprendirektita etendaĵo de ekzistanta strukturo super bazlinio. 

Infrastrukturo estas strukturo kiu ampleksas ĉiujn daŭre ekzistantajn bazajn instalaĵojn kaj organizojn - personajn, materiajn, instituciajn - kiuj en sia sumo garantias la funkciadon de labordividanta nacia ekonomio.

## Strukturo en kemio 
Kemia strukturo rilatas al kaj molekula geometrio kaj elektrona aranĝo . La strukturo povas esti bildigita per diversaj diagramoj nomataj strukturaj formuloj.

## Strukturo en matematiko 
**Strukturo** estas la tuto de la rilatoj, operacioj k.s., per kiuj oni provizas aron por doni al ĝi interesajn matematikajn ecojn; alternative, oni nomas strukturo ankaŭ la tiamaniere provizitan aron kaj la tuton de ĝiaj ecoj: provizite per adicio kaj multipliko, la aro de polinomoj havas ringan strukturon; metriko donas al aro topologian strukturon, sed ne ĉiu topologia spaco havas metrikan strukturon.

Kelkaj notindaj algebraj strukturoj estas: magmo*, grupo, duongrupo, kvazaŭgrupo, monoido, lopo; kampo, korpo, ringo; modulo, alĝebro, vektora spaco*.

## Strukturo en arkitekturo 
**Strukturo** povas esti: 
* Sistemo, en kiu estas kunaranĝitaj diversaj partoj de konstruo; 
* Maniero, en kiu diversaj partoj de homa kreaĵo estas kunaranĝitaj en unu tuton.

Laŭ Francisko Azorín **strukturo** estas *Maniero, laŭ kiu estas kunaranĝitaj ladiversaj partoj de konstruaĵo, de tutaĵo.* Li indikas etimologion el la latina *structura* (strukturo).

## Vidu ankaŭ 
* Sociaj sciencoj
* Komputiko
* Konscio
* Kristala strukturo
* Abstrakta strukturo
* Struktura teorio
* Strukturo (matematika logiko)
* Matematika strukturo
* Diskreta spaco
* Formo
* Tendo

## Notoj 
Kategorio:Filozofio
Kategorio:Semantiko
Kategorio:Kemio
Kategorio:Scienco
Kategorio:Lingvoscienco
Sumeranoj

**Sumeranoj** estis ne unuaj loĝantoj de Mezopotamio, sed ili estis unuaj, kiuj lasis skribfontojn pri si. Ilia origino estas nekonata kaj lingvo ne havas parencajn inter aliaj lingvoj. Estis provoj konformiĝi sumeran gramatikon kaj leksikon al aliaj lingvoj (ekz. prahindaj, praturkaj, prakartvelaj), sed tio restas en la nivelo de hipotezoj. 

Sumeranoj ekloĝitaj en la sudo de Mezopotamio, verŝajne venis de oriento. Ili faris multajn gravajn inventojn, tiaj kiaj estas la unuaj formoj de skribo kaj kalkulo, rado kaj plugilo, la evoluo de komerco kaj tiaj sciencoj kiel astronomio kaj matematiko. En Mezopotamio disvolviĝis ankaŭ la unuaj kalendaroj kaj urboj de la mondo.

## Vidu ankaŭ 
*  Mezopotamio
*  Sumero
*  Sumera lingvo
*  Sumera Mitologio
*  Sumero-Babilona Kulturo

Kategorio:Etnoj
Kategorio:Sumero
Kategorio:Mezopotamio
Kategorio:Historio de Irako
Sumera lingvo

La **sumera lingvo** estas la lingvo de Sumeranoj kaj konata laŭ kojnoskribaj tekstoj de 29-28 jarcentoj a.K. ĝis 3-1 jarcentoj a.K. Genetikaj rilatoj kun aliaj lingvoj estas ne determinitaj.

## Vidu ankaŭ 
* Mezopotamio
* Sumero

Dosiero:Cuneiform script.jpg|
Dosiero:Cuneiform script2.jpg|
Dosiero:Sumerian 26th c Adab.jpg|

Kategorio:Antikvaj etnoj
Kategorio:Senparencaj lingvoj
Lingvo
Kategorio:Mezopotamio
Kategorio:Historio de Irako
Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Kategorio:Mortintaj lingvoj de Azio
Supra Kastela Fonto

La **Supra Kastela Fonto** (ĉeĥe: *Horní zámecký pramen*) elfluas el malfermita ronda altano kun kupola tegmento, kiun apogas ok kolonoj. Ĝi estas la plej alta punkto de la kastelaj kolonaroj. Ĝin projektis la arkitekto Josef Zach kaj ĝi estis konstruita en la jaro 1848.  La fonto estas varma 49,8 Celsius-gradojn.

Kategorio:Karlovy Vary
Kategorio:Akvofontoj
Sankta Lukaso (Karlovy Vary)

eta|La kapeleto de sankta Lukaso en Karlovy Vary
La kapeleto de **sankta Lukaso** (ĉeĥe *Kostel sv. Lukáše*) estas preĝejo en Karlovy Vary, en Ĉeĥio.

Ĝi estis konstruita antaŭ la fino de la 19-a jarcento (precize la konstruaĵon oni komencis la , kaj la  ĝi estis jam konsekrita), laŭ projekto de doktoro Mothes el Lepsiko. Iniciatintoj estis angloj, kiuj venadis tiam por kuracado.

Interesa estas la turo.

En 1996 oni pritraktis la rekonstruon, kiun bezonis ĉefe la tegmento.

Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Karlovy Vary
Kategorio:Kulturaj memorindaĵoj en Regiono Karlovy Vary
Karlovy Vary
Sanatorio Richmond

**Sanatorio Richmond** estas ripozloko en Ĉeĥio.

La tuta komplekso - tio signifas ne nur la konstruaĵo, sed ankaŭ ampleksa ekstera park-areo, kun multaj pitoreskaj anguloj, plastikoj, statuoj, lagetoj kaj similaj ornamaĵoj, apartenas al la plej idiliaj bancentroj de la urbo. La tuta komplekso ekestis iom post iom ekde la komenco de la 19-a jarcento. Kelkfoje ĝi estis rekonstruata, kaj fine oni ĝin adaptis laŭ projekto de viena profesoro Bohrmann. 

En la Richmonda parko troviĝas ankaŭ cervo (statuo de cervo), kiu ankaŭ estas videbla sur multaj bildkartoj, kiujn la vizitantoj forsendadas hejmen. 

Kategorio:Konstruaĵoj en Karlovy Vary
Sanatorio - Kurac-Hotelo Imperial

**Sanatorio - Kurac-Hotelo Imperial**

Per siaj konus-formaj turetoj ĝi iom memorigas kastelon. Ĝi estis konstruita en secesia stilo dum la jaroj 1910-12. Post finkonstruo - en jaroj de sia ekesto ĝi estis la plej komforta kaj plej moderna e1 ĉiuj hoteloj. El la hotelo povas la gastoj ĝui la plej interesan vidon al la ĉirkaŭaĵo ĉirkaŭdirekten. La sanatorion IMPERIAL ĉirkaŭas ampleksa parko kun multaj ekzotaj arboj, arbedoj kaj floroj. Antaŭ kelkaj jaroj oni ĉi tie alkonstruis novan Komplekson de la banterapio. De la sanatorio estas komforta komuniko kun la urba centro pere de kablotramo. La sanatorio IMPERIAL estas fakte unika dominanto, ĉar ĝi estas videbla el diversaj lokoj de la tuta urbo, ekzemple: kiam oni proksimiĝas al Karlovy Vary veturante aŭ irante sur la malnova ŝoseo el Praha, malfermiĝas antaŭ okuloj de la alveturantoj ĉarma arbara valo, el kiu iom post iom aperas la kurac-hotelo Imperial kaj tio aspektas kvazaŭ ilin la hotelo bonvenigus. Multaj vizitantoj de la urbo diras, ke Karlovy Vary, tio estas nur valoj kaj montetoj, kaj la karlovaranoj aldonas: "Jes, Karlovy Vary estas multaj altaĵoj, de kie estas interesaj vidoj." Ekzemple tio estas TRI KRUCOJ, DIANAJ ALTAĴO DE CERVA SALTO, kaj aliaj.

Kategorio:Konstruaĵoj en Karlovy Vary
Sargono

**Sargono** estis reĝo de antikva Mezopotamio, regis verŝajne inter 2334 kaj 2279 a.K. Lia plena nomo estis Sargono de Akado, laŭ regno de li fondita. La famo de Sargono estas miksita kun multnombraj okazaĵoj el legendoj. Li regis sufiĉe longe - ĉirkaŭ 56 jarojn, fondis la unuan ŝemidan dinastion en la regiono kaj estas kreanto de militista tradicio de Mezopotamio.

Estas evidente, ke Sargono estis unu el la plej fortaj regnestroj de la mondo de tiuj tempoj. Sargono kaj liaj posteuloj regis pli ol 120 jarojn.

Laŭ tradicio lia plej fama filino estis la fama poetino Enheduanna.

## Vidu ankaŭ 
* Mezopotamio
* Akado
* Akadanoj
* Babilonio
* Sumero

Kategorio:Reĝoj
Kategorio:Akada Imperio
Kategorio:Homoj de la 24-a jarcento a.K.
Kategorio:Nimrod
Sankta Heleno

[eta|200ra|dekstra|[Flago de Sankta Heleno.]]
**Sankta Heleno** () estas dependa teritorio de Britio en la Atlantiko. La teritorio konsistas el la insuloj de la samnoma Sankta Heleno, Ascension, Tristan da Cunha, Gough kaj Nightingale.

La famo de insulo Sankta Heleno venas ĉefe el la fakto, ke ĉi tie mortis Napoleono la 1-a de Francio, venkita kaj humiligita eks-imperiestro de Francio.

* Landokodo: SH
* Nacia nomo: Saint Helena Colony with Dependencies
* Areo: 412 km²
* Loĝantaro: 7460 (dum julio 2005)
* Administra centro: Ĵamestaŭno
* Valuto: sankthelena pundo

La Sanktahelena pluvio, *Anarhynchus sanctaehelenae*, estas eta kaj vigla pluvio, tio estas vadbirdo de la familio de ĥaradriedoj kaj genro *Anarhynchus* kiu enhavas multajn aliajn speciojn. Ĝi estas endemia de la insulo Sankta Heleno kaj estas la nacia birdo de Sankta Heleno, aperas en la blazono kaj en la flago de la insulo. Ĝi aperis ankaŭ en la dorso de moneroj antaŭ 1998. 

## Bildaro 

Dosiero:LocationSaintHelena.png|
Dosiero:Saint Helena-CIA WFB Map.png|

## Vidu ankaŭ 
* Britaj transmaraj teritorioj
* Historio de Sankta Heleno

## Eksteraj ligiloj 
* Oficialaj registaraj retaj paĝoj de Sankta Heleno
* Novaĵoj pri Sankta Heleno 


Kategorio:Sankta Heleno, Ascension kaj Tristan da Cunha
Ŝarĵo

**Ŝarĵo** aŭ **Ŝarkao** [aŝ-ŝArĵa aŭ aŝ-ŝAriqa], alilingve ankaŭ **Sharjah**, arabe: **الشارقة** (elp. ŝarĵa), estas unu el la sep emirlandoj (princlandoj) de la Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj. Ĝia loĝantaro estas  homoj (1997 takso), kaj havas areon , kiu konsistas 3,3%-ojn de la teritorio de UAE. La gvidanto de Ŝarĵo estas ŝejĥo *Sultan Bin Muhammad al-Qasimi* de 1972.

La urbo Ŝarĵo pligrandiĝas konstante kaj nun la loĝantaro atingas 250 mil homojn. La plimulto de la konstruaĵoj estas plenumita en tradicia islama arkitektura stilo.

Kategorio:Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj
Sekureca meĥanismo

*Komputiko> Komputika Sekureco*
----
**Sekureca meĥanismo** estas realaĵo kiu ofertas sekurecajn funkciojn. Kutime, oni havas plurajn tiajn meĥanismojn por realigi la sekurecajn funkciojn, ĉiu el ili farante nur kelkajn.

Ekzemple, fajromuro (en:*firewall*) estas maŝino kun softvaro kiu protektas retojn unu kontraŭ la aliaj filtrante retajn paketojn moviĝante inter ili. Ĝi ĉefe ofertas atingajn regojn kun sekurecaj funkcioj.

Kategorio:Sekureco
Sud-Orienta Azio

[eta|300ra|Divido de Azio laŭ [Unuiĝintaj Nacioj|UN:

]]
**Sud-Orienta Azio** estas natura regiono en Azio, inkluzivanta Hindoĉinan duoninsulon, Malajan arkipelagon kaj apudajn teritoriojn, kun areo ĉirkaŭ 4,5 mln kv.km. Loĝantaro 463 mil. Reliefo mezmontara kaj ebena, tropikaj arbaroj kaj savanoj. Al sud-orienta Azio apartenas la landoj:
* Brunejo, Vjetnamio, Indonezio, Kamboĝo, Laoso, Malajzio, Mjanmaro, Singapuro, Tajlando, Filipinoj, Orienta Timoro.

Foje ĉi tiuj landoj estas rigardataj parto de suda Azio.

Biogeografie Sud-Orienta Azio plejparte apartenas al hindoĉina kaj al sundalanda-filipina ekoprovincoj de la orientalisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Nur sude de la Linio de Wallace ĝi troviĝas en la Aŭstralazia ekozono.

## Bildgalerio 

Dosiero:Southeast asia.jpg|
Dosiero:LocationSoutheastAsia.PNG|
Dosiero:Mount Kinabalu.jpg|

## Vidu ankaŭ 
* Mez-Azio
* Orienta Azio
* Sudorientazia Traktatorganizo
* Sundaj Insuloj
Suda Dakoto

**Suda Dakoto** () estas subŝtato de Usono. Ĝi fariĝis la 40-a usona subŝtato je la 2-a de novembro 1889.

Ĝi estas parto de Usona Mez-Okcidento. Misuro estas la pli longa kaj la pli larĝa rivero en la ŝtato.

La tereno apenaŭ interesis Usonon, ĝis oro malkovriĝis en 1874. Post la furoro pri oro multaj homoj restis por bredi brutojn.

Post la abrogacio de kelkaj traktatoj de la 19-a jarcento, la Usona Indiana Movado eniris kaj akiris regon super la kortumejo en Wounded Knee dum 10 semajnoj en 1973.

## Loĝantaro
Estis 754 844 loĝantoj en 2000.

La ĉefurbo estas Pierre.

Aliaj gravaj urboj estas jenaj:
** Sioux Falls
** Rapid City
** Mitchell

Kaj pli malgrandaj urboj estas jenaj:
** Custer
** Woonsocket (Kantono Sanborn)

## Geografiaj trajtoj
** Black Hills
** Badlands
** Monto Rushmore

## Servoj 
* Ŝtata Universitato de Suda Dakoto
* Universitato de Sud-Dakoto

## Eksteraj ligiloj
* Retejo de Suda Dakoto en la angla: http://www.state.sd.us 


Kategorio:Subŝtatoj de Usono
Staten-Insulo

**Staten-Insulo** () estas insulo de 265&nbsp;km² en Nov-Jorkio (Usono). Ĝi estas identa al **kantono Riĉmondo** (*Richmond County*), kiu estas samtempe unu el la kvin komunumoj de la urbo Novjorko. Laŭ la stato de la censo  en Staten-Insulo, do en la kantono Riĉmondo, vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

La indianoj nomis la insulon *Monacnong* (Rava Arbaro). La nederlandanoj aĉetis la insulon de indianoj, kaj terkultivistoj setlis tie en 1661. Ili nomis la insulon *Staaten Eylandt*, laŭ la "Ĝeneralaj Statoj" *(Staten Generaal)*, la nederlanda parlamento. Staten-Insulo fariĝis parto de la urbo Novjorko en 1898; la angla nomo ekestis per transskribo de la nederlanda.

Staten-Insulo estas la Konteo de Richmond, unu el la 65 konteoj de Novjorkio. La pramo de Staten-Insulo ligas Staten-Insulo kun Manhatano kaj la Ponto de la Markolo de Verrazano ĝin ligis kun Broklino.

## Bildaro

Dosiero:Staten Island Highlight New York City Map.png|Staten-Insulo situas sudokcidente en Novjorko
Dosiero:Usgs_photo_five_boroughs_staten_island.jpg|la kvartaloj de Novjorko
Dosiero:Wpdms nygis staten island small.jpg|satelita bildo
Dosiero:Staten-Island-Ferry.jpg|la staten-insula pramo

## Vidu ankaŭ 
* Insulo Estados
* Staten Island Railway

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Nov-Jorkio
Kategorio:Insuloj en Usono
Kategorio:Geografio de Novjorko
Kategorio:Kantonoj de Nov-Jorkio
Sankta-Kito kaj Neviso

**Sankta-Kito kaj Neviso** aŭ **Sankta Kristoforo kaj Neviso**, iam **Sankta Kristofo kaj Neviso**, estas insularo kaj suverena ŝtato en la regiono Karibio de Ameriko, do situas en la Kariba Maro, pli precize en la insul-ĉeno nomata Deventaj Insuloj.

* **Landkodo:** KN.
* **E-nomo:** Sankta Kristofa kaj Nevisa Federacio; laŭ AdE **Sankta Kristoforo kaj Neviso**; laŭ PIV **Sankta-Kito kaj Neviso**.
* **Nacia nomo:** Federation of Saint Kitts and Nevis.
* **Areo:** 261 kv.km.
* **Ĉefurbo:** Bastero (14 mil).
* **Loĝantaro:** 41 mil (1995).
* **Ŝtatlingvo:** angla.
* **Persona MNP:** 5.170 $.

## Nomo 
La nomo "Sankta-Kito kaj Neviso" devenas de la du insuloj Sankta-Kito kaj Neviso, kiuj konsistigas la ŝtaton. Insulo Sankta-Kito iam nomiĝis "Sankta-Kristofo" (angle: *Saint Christopher*, france: *Saint-Christophe*), tiam ankaŭ la ŝtato nomiĝis "Sankta-Kristofo kaj Nevis".

eta|Paroĥeja strukturo

## Strukturo 
La ŝtato administre konsistas el 14 "paroĥejoj", el kiuj 9 situas sur Sankta-Kito kaj 5 sur Neviso. La du insulojn disigas markolo ĉirkaŭ tri kilometrojn larĝa. Dum la lasta glaciepoko, je malpli alta marnivelo, estis nur unu insulo.

## Ekonomio 
La insularo estas parto de orientkaribia valuta unuiĝo kaj kune kun kvin aliaj karibiaj ŝtatoj kaj du pliaj transmaraj teritorioj de Britio kiel oficialan valuton uzas la orientkaribian dolaron.

## Politiko 
La politika sistemo estas federacia konstitucia monarkio kaj la ŝtatestro estas la Brita reĝo.

La Guberniestro ĝenerala (*Governor General*) estas la reprezentanto en Sankta-Kito kaj Neviso de la krono de la Unuiĝinta Reĝlando, la ŝtatestro de Sankta-Kito kaj Neviso. Ekde 2022 la reĝo de Sankta-Kito kaj Neviso estas Karlo la 3-a. 

## Ekstera politiko 
Sankta-Kito kaj Neviso apartenas al la AKP-ŝtatoj, internacia organizaĵo de momente 77 nacioj el la regionoj Afriko, Karibio kaj la Pacifika Oceano.

Dosiero:LocationSaintKittsAndNevis.png|Situo de Sankta-Kito kaj Neviso
Dosiero:Saint Kitts and Nevis-CIA WFB Map.png|Mapo

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo 
* turisma retejo pri Sankta-Kito
* turisma retejo pri Neviso


Kategorio:Membroj de la Komunumo de Nacioj
Kategorio:Karibio
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1967
Sankta Lucio

**Sankta Lucio** aŭ **Sent-Lucio** - angle *Saint Lucia* - estas lando en la regiono Karibio de Centra Ameriko.

## Lingvoj 
Kvankam la oficiala lingvo estas la angla, la plimulto de la loĝantoj parolas kreolan variaĵon de franca lingvo.

## Historio 
*Kenny Davis Antony* (naskiĝis en 1951) estis ĉefministro inter 1997 ĝis 2006 kaj denove inter 2011 ĝis 2016.

*Allen Chastanet* iĝis ĉefministro la 7-an de junio 2016. Li estis antaǔe ministro pri Turismo kaj Civila aviado de 2006 ĝis 2011. Li estis opoziciestro de tiam.

Ekde julio 2021 la ĉefministro estas * Philip J. Pierre*.

## Teritoria organizado 
## Politiko
La Guberniestro ĝenerala (*Governor General*) estas la reprezentanto en Sankta Lucio de la krono de la Unuiĝinta Reĝlando, la ŝtatestro de Sankta Lucio. Ekde 2022 la reĝo de Sankta Lucio estas Karlo la 3-a.

## Ekonomio 
La ŝtato estas parto de orientkaribia valuta unuiĝo kaj kune kun kvin aliaj karibiaj ŝtatoj kaj du pliaj transmaraj teritorioj de Britio kiel oficialan valuton uzas la orientkaribian dolaron.stlucia vacation information 

## Naturo 
* Sanktalucia amazono

## Gravuloj 
* Derek Walcott, Nobel-premio pri literaturo.

## Ekstera politiko 
Sankta Lucio apartenas al la AKP-ŝtatoj, internacia organizaĵo de momente 77 nacioj el la regionoj Afriko, Karibio kaj la Pacifika Oceano.

LocationSaintLucia.png|Loko de Sankta Lucio
Saint Lucia-CIA WFB Map.png|Mapo de Sankta Lucio
Pitons offshore.jpg|Granda kaj malgranda Piton montoj
Toraille Waterfall.JPG|Toraille akvofalo – Julio 2016
GrosPiton.JPG|Granda Piton vidata de la Ladera Hotelo restoracio – Septembro 2007
PetitPiton.JPG|Malgranda Piton vidata de la Ladera Hotelo restoracio – Decembro 2004
MarigoldBay.jpg|Soufrière golfeto – Februaro 2006
saint lucia mountain resort.JPG|Aera vidaĵo de la feriejo – Junio 2006
Day248bdrivem.JPG|Tipa vidaĵo en Canaries: domoj sur la montetoj, Junio 2006
AtlanticBeach.jpg|Sankta Lucio strando – Februaro 2006
St lucia z.jpg|Vidaĵo de la Le Sport&nbsp; feriejo – Marto 2006
Soufrière, St Lucia, 2007.jpg|Vidaĵo de Soufrière

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala Retejo de la Registaro de Sankta Lucio
* Turisma oficejo
* Sankta Lucio - Simple Bela
* La himno de Sankta Lucio

## Referencoj 
Kategorio:Sankta Lucio
Kategorio:Membroj de la Komunumo de Nacioj
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1979
Sud-Georgio kaj la Sud-Sandviĉinsuloj

**Sud-Georgio kaj Sud-Sandviĉinsuloj** aŭ pli fidele al la angla nomo **Sud-Georgio kaj la Sud-Sandviĉinsuloj** estas dependa teritorio de Britio en Sud-Ameriko, apud Argentino, lando kiu postulas la posedon de tiuj insuloj (jam okupitaj de argentinaj trupoj dum Falklanda milito). Ili estas formataj de Sud-Georgioj kaj Sud-Sandviĉinsuloj.

## Informeroj 
* **Landkodo:** GS.
* **Nacia nomo:** South Georgia and the South Sandwich Islands.
* **Areo:** 3.903 kv.km.
* **Loĝantaro:** sen konstantaj loĝantoj.

eta|430ra|maldekstra|Sud-Georgio

## Geografio 
* Birdinsulo (Sud-Georgio)

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Britaj transmaraj teritorioj
* Falklandoj
* Listo de maraj ekoregionoj
* Sudaj Antiloj


Kategorio:Britaj transmaraj teritorioj
Kategorio:Maraj ekoregionoj
Slovio

**Slovio** estas internacia helplingvo kreita de sciencisto kaj lingvisto Mark Hučko por helpi slavajn parolantojn interparoli, tamen la propagando de Slovio legebla en la TTT-ejo prezentas ĝin kiel lingvon kiu superas Esperanton ĉar ĝi estus tuj komprenebla de ĉiuj eŭropanoj, kiuj parolas iun de la slavaj lingvoj. La gramatiko de Slovio estas simila al Esperanto, sed la vortaro devenas el la plej konataj slavaj vortoj. Laŭ Hučko, Slovio estas komprenebla de pli ol 400 milionoj da homoj tra la mondo. La nomo, Slovio, devenas de la praslava vorto *slovo,* kiu signifas *vorto*-n.

Je majo, 2002, la vortaro de Slovio enhavas ĉirkaŭ 1700 radikojn. Ekde 2011 la lingvoprojekto estas neaktiva.

## Litera Sistemo 
### La latina alfabeto 
:**a b c cx d e f g gx h i j k l m n o p r s sx t u v wx z zx**

La sono kaj la prononco de la literoj estas simila al Esperanto skribata per la x-sistemo. Inter la dusignoj estas du malsimiloj kompare kun Esperanto:

* wx - prononciĝas kiel *ŝĉ*
* zx - prononciĝas kiel *ĵ*

Same bone oni povas skribi Slovion per supersignitaj latinaj literoj.

### La cirila alfabeto 
:**а б в г д е ж з и й к л м н о п р с т у ф х ц ч ш щ** (prononcataj same kiel en la rusa)

## Specimeno 
La Patro Nia - en la latina alfabeto:

Naŝ otec ktor es vo nebo,
Sanktju es tvoi imen.
Tvoi kralenie pridib.
Tvoi hcenie bu na zemla takak na nebo.
Darij mi dnes naŝ denju hleb.
I uprostij mi naŝ grehis takak mi uprostime tamktor grehitu protiv mi.
I ne vestij mi vo pokusenie, no spasij mi ot zlo.

La Patro Nia - en la cirila alfabeto:

 Наш отец ктор ес во небо,
 Санктйу ес твои имен.
 Твои краление придиб.
 Твои хцение бу на земла такак на небо.
 Дарий ми днес наш денйу хлеб.
 И упростий ми наш грехис такак ми упростиме тамктор грехиту против ми.
 И не вестий ми во покусение, но спасий ми от зло.

## Komparoj 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala TTT-ejo por Slovio *(**angle**, france, germane, hispane, itale, **slovake**) La esperanto flageto en la TTT-ejo resendas al ĉi-tiu paĝo mem !*
* Pridiskuto de du "tutslavaj" lingvoprojektoj inspiritaj de Slovio: http://www.e-novosti.info/forumo/viewtopic.php?t=2102  kaj http://www.e-novosti.info/forumo/viewtopic.php?t=2095 
* Slavopedia metawiki

Kategorio:Zonaj planlingvoj
Kategorio:Planlingvoj
Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Sankta-Piero kaj Mikelono

**Sankta-Piero kaj Mikelono** () estas dependa teritorio kaj transmara kolektivo de Francio en Nord-Ameriko, konsistanta el du insuloj Sankta-Piero kaj Mikelono, situantaj en la Atlantiko flanke al Kanada Novlando.

La teritorio subdividiĝas en du komunumoj, kiuj fakte kongruas kun la du ĉefaj insuloj.

eta|centra|300ra|Mapo

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Sankta-Piero kaj Mikelono
* Flago de Sankta-Piero kaj Mikelono


Kategorio:Insularoj de Francio
Kategorio:Insuloj de Norda Atlantiko
Kategorio:Transmara Francio
Kategorio:Dependaj teritorioj en Nordameriko
Kategorio:Nova Francio
Kategorio:Kolektivumoj de la Transmara Francio
Kategorio:Franclingvaj administraj unuoj‎
Kategorio:Insulaj landoj
Kategorio:Eksaj departementoj de Francio
Kategorio:Membroj de la Internacia Organizaĵo de la Franclingvio
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1946
Kategorio:Disputeblaj teritorioj de Francio
Kategorio:Disputeblaj teritorioj de Kanado
Spoko

**Spoko** estas unu el multaj dislokitaj stangoj kiuj radias el la centro de rado (la nabo), kaj tiel konektas la nabon kun la rando.

## Spokoj de bicikla rado 
En kutima bicikla rado, estas du tavoloj de spokoj, intermiksitaj. Ĉiu dua spoko kliniĝas al unu flanko de rado kaj la aliaj al la alia flanko. La spokoj estas fiksitaj je la nabo kaj ŝraŭbas en la radrandon per niplo. La niplo en kiun oni ŝraŭbas la spokon nomiĝas, kompreneble, ankaŭ spokingo. Per spokŝraŭbilo, oni povas ŝanĝi la distancon inter la nabo kaj la radrando laŭ tiu spoko, kaj tiel pliigi aŭ malpliigi la streĉitecon kiun tiu spoko aplikas al la radrando.

Per ŝanĝi kiom la spokoj tiras la radrandon, oni povas korekti du ecojn de la radrando: la rondeco kaj la plateco. La rondeco estas ĝusta kiam ĉiu parto de la radrando estas je la sama distanco de la nabo (do radia moviĝo). La plateco temas pri flanka moviĝo, kiam iu parto de la radrando tro klinas al unu flanko.

Por korekti la platecon, oni aŭ aldonas streĉitecon al spoko je unu flanko por entiri la radrandon de tiu flanko, aŭ maldonas streĉitecon al spoko je la alia flanko por forpuŝi la radrandon de tiu flanko.

Por korekti la rondecon, oni devas ŝraŭbi spokojn de ambaŭ flankoj por ne ŝanĝi la flanka pozicio de la radrando, por ŝanĝi nur la altecon je tiu parto. Do kompreneble, se iu parto de radrando estas tro alta, oni enŝraŭbas la spokojn por malpliigi la distancon al la nabo. Kaj se iu parto estas tro malalta, oni elŝraŭbas la spokojn por pliigi la distancon.

Ekzistas specoj de bicikloj kiuj ne enhavas metalajn spokojn. Ili povas enhavi nemoveblajn platojn faritajn el plasto por konservi pezon. Iuj radoj povas havi unu ne-interrompitan tavolon de plasto inter la nabo kaj la radrando. Tiuj estas plejparte nur por konkursa biciklado, ĉar tia rado estas tre malpeza sed ankaŭ ne tro fortika.

Dosiero:Wheel Iran.jpg|
Dosiero:Speichenkreuzung.jpg|
Dosiero:Spoke-length.png|

Kategorio:Biciklado
Selo

eta|vesterna selo
**Selo** estas sidilo, kiun oni ligas sur la dorso de rajdbesto, kiel ĉevalo. Kutime ĝi estas lignostruktura sidilo, kusenita aŭ led-kovrita por la rajdanto, aŭ simila aĵo, kiu tenas la jungilaron. 

La nomo estas uzata ankaŭ por la sidilo de biciklo aŭ simila veturilo kaj ankaŭ por klitelo de ringvermoj aŭ ankoraŭ pri montpasejo en montaro.

La selo certigas, ke la pezo premu ne la vertebraron, sed la ripojn de la besto, kovritajn per muskoloj. Antaŭ la invento oni rajdis dum longa tempo sen selo kaj foje oni uzis nur lanajn, aŭ simplajn teksaĵojn, kiel tolo.

La selo elformiĝis kaj disvastiĝis en la 3-a ĝis 1-a jc a.K. Ĝi igis pli komforta kaj sekura la rajdadon, tiel oni povis facile manovri en bataloj.

La selon same kiel la piedingon kaj la brustorimenon elpensis la aziaj stepaj popoloj (eble la sarmatoj), kaj de tie ĝi disvastiĝis en Eŭropo. Ĝi grave evoluis dum la mezepoko (ĉefe en Francio).

Oni metis la kamelan selon sur ĝibo(j) de la besto. La elefantaj seloj estas proporcie pli grandaj kaj similas al baldaĥina niĉo.

La hodiaŭaj ĉevalseloj havas elastan strukturon: oni firmigas la lignolamenojn per metallamenoj. La seloj havas du ĉefajn tipojn: la vesterna (okcidenta, aŭ maŭra) kaj la angla (aŭ hungara).

La vesterna selo havas grandan prenilon, almuntitan je la unua anso, kiu servas ne nur la kroĉiĝon sed al kiu oni povas ankaŭ alfiksi kaptoŝnuron (lazon). La posta anso estas alta kaj helpas la stabilan sidon dum laboro. La brustorimeno estas pli larĝa ol la eŭropa.

La angla selo estas pli leĝera, senprenila, plata kaj pli bone remburita. Oni planis tiun ĉi tipon ĉefe por sporto kaj amuzado, specife por transsalti obstaklojn kaj artan rajdadon (dresrajdo).

La galopaj seloj estas la plej malpezaj, la premirajdaj ĉevaloj havas longajn rimenojn, la saltoseloj havas formon, ke la pezo de la rajdanto venas antaŭen.

Per la t.n. damoseloj (sur kiuj oni metas ambaŭ gambojn al la sama flanko) rajdis la virinoj ĝis la 1920-aj jaroj.

Oni uzas specialajn selojn interalie por longrajdado, cirka rajdado, ĉevala poloo.

## Vidu ankaŭ 
* Ĉabrako
* Pomelo

## Eksteraj ligiloj 
* http://de.wikipedia.org/wiki/Reitsattel 
* http://en.wikipedia.org/wiki/Horse_tack 

Kategorio:Iloj
Kategorio:Seĝoj
SDDS

**SDDS** estas la kutima nomo de cifereca sonsistemo por kina filmo 35mm. SDDS estas mallongigo de la angla nomo *Sony Dynamic Digital Sound* (**Dinamika Cifereca Sono de Sony**). Konkurantaj sistemoj estas DTS kaj Dolby Digital.

SDDS estis desegnita por kinejoj. Dum aliaj ciferecaj sonsistemoj por filmo 35mm desegniĝis baze de la hejma sistemo de 5.1 kanaloj, SDDS havas 8 kanalojn. Ĝi havas kanalojn por ĉirkaŭa sono kaj plenspektran subbojilan kanalon.

SDDS estas surfilma formato. La informo situas en antaŭe ne-uzata parto laŭ la rando. Ĝi konsistas el vicaro de mikroskopaj makuletoj (aŭ bildopunktoj) similaj al tiuj de kompakta disko. Ambaŭ randoj estas uzataj por provizi du kontinuajn fluojn, intermiksitajn per transe pleonasma erar-korektanta tekniko por eviti nedisponeblecon de la cifereca sono pro damaĝo al la filmo. La konkursantaj sistemoj uzas makuletojn inter la truoj de la filmo aŭ sur aparta kompakta disko. Laŭ Sony, la trua tekniko havas malpli da areo kaj tiel malpli kvalitan sonon, kaj la kompaktadiska tekniko estas malkonvena kaj pli kosta.

La SDDS-formato konsistas el du ĉefaj elementoj: la sistema aparataro (la legilo kaj la deĉifrilo) kaj la SDDS-sontrako registrita sur la filmon kiel du fluoj de mikroskopaj makuletoj.

La SDDS-legilo muntiĝas je la supro de 35mm-a projekciilo. La filmo trediĝas tra la legilo antaŭ ol trairi la bildan aperturon. Kiam la filmo moviĝas, ruĝaj LED-oj lumigas la SDDS-sontrakon. Specialaj integraj cirkvitoj (nomitaj Ŝarĝ-Kuplitaj Aparatoj) legas la SDDS-informon kaj ŝanĝas la fluon de makuletoj sur la filmo en ciferecan informon. Tiu ĉi informon estas antaŭ-traktata en la legilo kaj transdonata al la SDDS-deĉifrilo.

La SDDS-deĉifrilo estas instalata en la rako por son-aparatoj. La deĉifrilo ricevas la informon de la legiloj kaj tradukas ĝin en la analogajn sonsignalojn direktatajn al la potencaj amplifiloj de la kinejo. La deĉifrilo respondecas pri korektado de eraroj kaŭzitaj de gratoj aŭ damaĝo al la filmo. Ĉar la informo estas legata je la supro de la projekciilo (antaŭ ol atingi la aperturon), la soninformo estas iomete prokrastata por sinkroniĝi kun la bildo. Post ĉio ĉi, la deĉifrilo faras ĝustigojn al la tona ekvilibro kaj ĝustigas reludajn nivelojn por la akustiko de la specifa aŭditorio. SDDS estas desegnita por trakti sonon tute ciferece, tiel preterpasante analogan traktilon kaj konservante la klarecon kaj provizante tutan dinamikan spektron.

La SDDS-sontrako registriĝas sur la filmon samtempe kun la konvencia analoga sontrako.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.sdds.com  
* http://www.imdb.com/Sections/Sound-mix/types_all  
*La TTT-ejo de SDDS en la angla http://www.sdds.com* 

Dosiero:7 1 channels (extended surround sound SDDS) label.svg|

Kategorio:Akustiko
Kategorio:Kino
Kategorio:Komputiko
Solen'

'''Solen' '* (*Solène* laŭ franca ortografio) estas la artistnomo de **Sylvie GASPARD** (naskiĝis la ; mortis la  en Cardaillac), esperantlingva aktorino, reĝisorino kaj verkistino el Francio.eta|dekstra|200ra|*Solen' prezentante "Meluzina"''Kiel filino de blindaj geesperantistoj (Iginio Gaspard kaj Jeanine) Solen' jam en sia infanaĝo vizitis diversajn Esperanto-renkontiĝojn kaj spertis la riĉan Esperanto-kulturon en sia hejmurbo Parizo. Jam kiel 15-jarulino ŝi fervore gvidis teatran grupon en la lernejo. En 1976 ŝi eksubtenis la Teatron Esperanto de Parizo (TESPA) per aktorado, okupado pri dekoroj, kostumoj, son- kaj lumtekniko kaj reĝisorado. Ekde 1978 ŝi ankaŭ aktivis en la Esperanta kabaredo La ruza kruĉo kaj redaktadis la teatran gazeton *Kulisoj internaciaj*.

En 1980 Solen' forlasis Parizon. Kune kun Arno Lagrange ŝi fondis la teatron La Krizalido, kiu prezentadis dulingve: france kaj Esperante. Ŝia lasta prezentaĵo estis *Lasu neĝon fali*, kiun ŝi - jam tre malsana - prezentis en julio 2000 dum KAFE. Ŝia tre originala tombo kun ligna memorigilo  estas en Cardaillac (Lot, Francio).

## Famaj teatraĵoj, en kiuj ŝi partoprenis 
* kun *TESPA*:
** Andromaka (de Jean Racine)
** La justuloj (de Albert Camus)
** La kalva kantistino (de Eugène Ionesco)
** La fatomaŝino (de Jean Cocteau)

* Kun *La Krizalido*:
** Ĉu Dio bojas? / Dieu aboie-t-il ? (de François Boyer)
** La evento / L'événement (de Guy Foissy)
** Soleco / Solitude (de Emilija Lapenna)
** La forlasitino/ La délaissée (de Max Maurey)
** La Amanto/ L'Amant (de Harold Pinter)
** La plezuro disiĝi / Le plaisir de rompre (de Jules Renard)
** Meluzina / Mélusine (verkita de Solen')
** Lasu neĝon fali / Laissez tomber la neige! (de Pierrette Dupoyer)

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Solen'

Kategorio:Esperanto-aktoroj
Kategorio:Esperanto-reĝisoroj
Kategorio:Francaj esperantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1955
Kategorio:Mortintoj en 2000
Sankt-Laŭrenco (rivero)

eta|180ra|Terenoj de kie akvo enfluas la Sankt-Laŭrencon
**Rivero Sankt-Laŭrenco** (, ), riverego de Orienta Kanado kaj Usono. Ĝi drenas la Grandajn Lagojn, fluas inter Ontario kaj Novjorkio kaj trans Kebekio, kaj enmariĝas en Sankt-Laŭrenca Golfo. Ĝi difinas la valon de la rivero Sankt-Laŭrenco, fekundega zono de prisemebla tero.

La rivero trapasas ĉe Kebeko / Kebekurbo kaj Montrealo, kie komenciĝas la marvojo Sankt-Laŭrenco.

La lago Saint Pierre (france Lac Saint-Pierre) estas lago elfluanta el la Sankt-Laŭrenca rivero inter Sorel-Tracy kaj Trois-Rivières. Ĝi estas malsupre, kaj nordoriente, de Montrealo; kaj supre, kaj sudokcidente de, Kebekurbo. La fino de la lago limas kun la komenco de la estuaro de la rivero Sankt-Laŭrenco.

## Geografio 
Rivero Sankt-Laŭrenco formiĝis pro la drenado de la maro Champlain, kiu ekzistis antaŭ 13000-10000 jaroj kaj konstante ŝrumpis dum tiu tempo. Tiu procezo daŭras ankaŭ nun.

Hodiaŭ la rivero Sankt-Laŭrenco komenciĝas ĉe la elfluo de la lago Ontario, fluas apud Cornwall, Montrealo, Trois-Rivières, Kebeko kaj aliaj urboj kaj poste alfluas en la Sankt-Laŭrencan Golfon, la plej grandan estuaron en la mondo. La estuaro komenciĝas ĉe la orienta pinto de la Insulo Orleano, tuj post Kebeko. La rivero havas tajdon ĉe Kebeko.

La rivero Sankt-Laŭrenco inkluzivas la lagon Saint-Louis sude de Montrealo, la lagon Sankta Francisko ĉe Salaberry-de-Valleyfield kaj la lagon Saint-Pierre oriente de Montrealo. Ĝi enhavas kvar insularojn: la ĉeno Mil Insuloj proksime de Alexandria Bay, New York kaj Kingston (Ontario); la Hochelaga Insularo, inkluzive de la Insulo Montrealo kaj Île Jésus (Lavalo); la insularo de la Lago Saint-Pierre (klasigita kiel biosfera mondrezervejo de Unesko en 2000) kaj la pli malgranda Mingan-Insularo. Aliaj insuloj estas Île d'Orléans proksime de Kebeko kaj Antikostio norde de Gaspé.

Ĝi estas la dua plej longa rivero en Kanado.

## Bildaro

Dosiero:DSCN4270 thousandislands e.jpg|
Dosiero:DSCN4262 rmosesspstlawrence e.jpg|
Dosiero:Saint Lawrence River in winter.JPG|

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* http://www.greatlakes-seaway.com
* http://www.lakechamplainpub.com/st_lawrence_river.htm  

Sankt-Laŭrenco
Sankt-Laŭrenco
Sankt-Laŭrenco
Sankt-Laŭrenco
Magda Szabó

**Magda SZABÓ** estis hungara verkistino, aŭtorino de prozo, poezio, dramoj, eseoj kaj infanlibroj (la 5-a de oktobro 1917 en Debrecen - la 19-a de novembro 2007 en Kerepes)

## Famaj verkoj 
* Freskó / 1958 ("Fresko")
* Az őz / 1959 ("La kapreolo")
* Disznótor/ 1960 ("Buĉfesto")
* Pilátus / 1963 ("Pilato")
* Katalin utca / 1969 ("Katalina-strato")
* Abigél / 1970 ("Abigela")
* Régimódi történet / 1971 ("Eksmoda historio")
* Béla király / 1984 ("Reĝo Béla")
* Az ajtó / 1987 ("La pordo")
* A félistenek szomorúsága / 1992 ("La malgajeco de duondioj")
* Für Elise / 2002

## Jeno aperis en Esperanto 
La rolo / Trad. Lajos Tárkony
En: Hungara antologio. 1983; p.&nbsp;399 - 401

P-litero / Trad. Eva Golden, Bernard Golden
En: Horizonto (gazeto) 1977. II.4./N-ro 10/ julio-aŭgusto 1977; p.86-88.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* http://www.frankfurt.matav.hu/angol/irok/szabo/elet.htm 
* http://mek.oszk.hu/02000/02042/html/71.html 
* http://books.guardian.co.uk/reviews/generalfiction/0,6121,1602940,00.html 
* http://enjoyment.independent.co.uk/books/reviews/article339405.ece 

Szabo
Festo de Sankta Johano la Baptisto

[eta|250ra|Strato en [Montrealo dum la nacia tago.]]

La **festo de Sankta Johano la Baptisto** je la 24-a de junio de ĉiu jaro estas ne nur katolika festo pri Sankta Johano la Baptisto, sed ankaŭ la nacia tago de la franc-kanada popolo kaj de la provinco Kebekio. Ĝi krome estas festo de la suverenisma movado. Kvankam lastatempe renomita *Fête nationale du Québec*, ĝi estas plej ofte konata sub la nomo de *la Saint-Jean-Baptiste*. Ĝi festiĝas en Kebekio per defiloj, piroteknikaĵoj kaj tiel plu.

## Literaturo 
* Oficiala retejo Fête nationale du Québec  

Kategorio:Johano la Baptisto
Kebekio
Kategorio:Festoj en Kebekio
Kategorio:Festoj en Kanado
Kategorio:Junio
Steven Brewer

**Steven D. Brewer** eklernis Esperanton en 1988. Li unue provis lerni ĝin en 1987, sed malsukcesis. Dum vojaĝo tra Kalifornio, li trovis la libron *Winnie-La-Pu* kaj aĉetis ĝin por donaci al sia frato Philip Brewer. Trafoliuminte ĝin, li decidis refoje lerni Esperanton - li serĉis librojn ĉe librovendejo kaj trovis ekzempleron de la malnova libro *Esperanto: A Grammar and Commentary* (George Cox, 1904).

Brewer estas prezidanto de la Esperanto-Societo de Nov-Anglio kaj vic-prezidanto de la Esperanto-Ligo por Norda Ameriko. Antaŭe, li iom aktivis por la Esperanto-Societo de Miŝigano. Li ankaŭ foje verkas hajkojn kaj li dum tri jaroj partoprenas Dekdu-Lingvan Projekton, kiu elektas hajkojn el dekdu lingvoj kaj tradukas ilin en ĉiujn el la aliaj lingvoj kaj Esperanton. La librojn de la Dekdu-Lingva Projekto eldonas RedMoon Press. La plej konata Esperanto-verko de Brewer estas TTTejo pri Istvan Bierfaristo. Brewer ankaŭ estis la redaktoro de Vortpunoj, la ĵurnalo de nenecesaj lingvoj.

En sia alia vivo, Brewer estas profesoro ĉe la Universitato de Masaĉuseco Amherst pri scienca edukado kaj instruaj teknologioj kaj estras la Biologian Komputikan Centron tie.

Brewer estas docento kaj biologia vicfakarestro de AIS.

## Eksteraj ligiloj 
* persona retejo kun biografiaj informoj ()
* bazaj informoj pri li en la retejo de la Universitato de Masaĉuseco Amherst ()
* biografiaj informoj pri li en retejo de la eldonejo *Liminal Fiction*, kun prezentoj de iuj anglalingvaj fikciaj libroj kiujn li aŭtoris ()
* paĝo pri lia fikcia aŭtorado el la retejo *Facebook* (ankaŭ tio )

Brewer, Steven
BREWER, STEVEN
B
Statuaro de la Plej Sankta Triunuo (Jáchymov)

eta|Statuaro de la Plej Sankta Triunuo en Jáchymov
La barokstila **Statuaro de la Plej Sankta Triunuo** ĉeĥe: *Trojičný sloup*), kiu staras antaŭ la ĉefa preĝejo de Sankta Joakimo, en la bohemia urbo Jáchymov (germane: *Sankt Joachimsthal*) devenas al la jaro 1703. Faris ĝin minista frataro de la urbo.

Sur la kolono estas blazono de la urbo, pruntedonita al la urbo en la jaro 1546. Tiam la reĝo Ferdinando la 1-a ŝanĝis la antaŭan blazonon, kiun la urbo Jáchymov ricevis de la reĝo Ludoviko la 1-a Jogajlido per atesto e1 la 6-a de januaro 1520 komune kun la rangaltigo de libera minista urbo. Ŝildoportantoj estas du ministoj.

Kategorio:Konstruaĵoj en Jáchymov
Knabina salto

**Knabina salto** (ĉeĥe: *Dívčí skok*) estas rigardejo kun altano kaj benketoj sur la romantika roko (650 m super marnivelo). Sur tiu ĉi loko longe antaŭ fondiĝo de la minista urbo staris burgeto gardanta aliron de la ŝtatlimo. Al la rigardejo oni aliras el urbo Jáchymov de la Kulturdomo, preter la kapelo de Sankta Barbora. Oni devas ascendi tra la arbaro dekstren ĝis sub la restoracio Panoramo, de tie surebene tra Smetana-strato. Malantaŭ la restoracio Panoramo estas eksa ekzekutejo de la urbo.

El la rigardejo videblas arbaroj kaj valoj de Jáchymov - kontraŭe
estas Stříbrný vrch (Arĝenta monteto - 900 m alta) de ĝi pli sude es-tas verto de Černá skála (Nigra roko) sur Popov (752 metrojn super mar-nivelo); ĝuste sub la rigardejo estas ŝoseo Jáchymov - Ostrov kaj terŝutaĵo de la eksa fervojo; sude malantaŭ videblas Doupov--montaro. Norde super la arbaro videblas verto de Šedá skála (Griza Roko) kaj malantaŭ ĝi surhorizonte Sluneční vír (Suna Vortico).

Kategorio:Jáchymov
Sanatorio Běhounek

eta|Sanatorio Běhounek en Jáchymov
**Sanatorio Běhounek** en Jáchymov (Ĉeĥio) estas sanatorio nomita laŭ akademiano František Běhounek kaj finkonstruita en la jaro 1975.

En la sanatorio povas loĝi ĉirkaŭ 250 pacientoj.
La lokaj kuracfontoj estas uzataj por kuracado de malsanoj de la mova kaj nerva sistemoj. Mineralakvo enhavas radiumon kaj radio-izotopojn de radioaktivaj elementoj.

Kategorio:Konstruaĵoj en Jáchymov
Slavkova arbaro

**Slavkova arbaro** (ĉeĥe: *Slavkovský les*, germane: *Kaiserwald*)) estas la plej granda protektata pejzaĝa teritorio en la okcidenta regiono de Ĉeĥujo. Ĝi enhavas ankaŭ partojn de ĝisnunaj distriktoj Cheb, Sokolov, Tachov kaj Karlovy Vary. La teritorio estas elstara natura tutaĵo kun tipa geologia kaj geomorfologia karaktero - ankaŭ kun speciala vegetaĵaro kaj bestaro. Per kompleksa teritoria protektado la ŝtato klopodas konservi tie nuntempan staton de la naturo antaŭ domaĝiga influo de la industrio kaj antaŭ disvolviĝo de privata kaban-konstruado. La signifo de tiu ĉi teritorio estas emfazita per ĝia situo proksime: de la ĉefaj banlokoj Karlovy Vary kaj Mariánské Lázně - ĝi estas parto de saniga baneja aŭ refreŝiga zorgo.

[eta|maldekstra|Naturmemorindaĵo [Farunaj sakoj]]
[eta|maldekstra|[Lázně Kynžvart - fonto Richard]]
[eta|maldekstra|[Krásno (distrikto Sokolov)|Krásno – trafalejo Hub - mezepokaj minejoj]]

## Municipoj kaj urboj 
En la teritorio de la tutaĵo troviĝas neniu granda setlejo. Rande trafas Slavkovan arbaron Karlovy Vary per sia banloka parto. El la tuta teritorio de Slavkova arbaro okazis post la dua mondmilito granda forfluo de loĝantoj, kaŭzita de devigita ellandigo de la germana loĝantaro. Paralele kun la ellandigo de la germana loĝantaro okazis ankaŭ provoj enloĝigi la teritorion de la ĉeĥa loĝantaro. Sed en la sama tempo venis en Slavkovan arbaron armeo, ĉar preskaŭ en la tuta teritorio estiĝis nova Soldata ekzercspaco. Jam en la paso de la jaro 1946 okazis transprenado de katastroj de municipoj enmembrigitaj en la soldatan spacon. Civiluloj inkluzive de novaj ĉeĥaj enloĝintoj devis la rilatan regionon forlasi. La katastroj estis transprenataj inkluzive de konstruaĵoj, arbaroj kaj akvaj fluantoj. En la paso de proksimume 8 jaroj de ekzerca agado de la armeo en Slavkova arbaro okazis plena aŭ parta neniigo de urboj, municipoj kaj vilaĝoj. Plimulto el ili estis neniigitaj tute. Post nuligo de la soldata spaco la restaĵoj estis egaligitaj kun la tero.

Pli signifaj setlejoj en Slavkova arbaro estas:
* Horní Slavkov
* Krásno
* Loket
* Bečov nad Teplou
* Lázně Kynžvart
* Prameny


Kategorio:Montaroj en Ĉeĥio
Kategorio:Geografio de Regiono Karlovy Vary
Kategorio:Geografio de distrikto Sokolov
Kategorio:Geografio de distrikto Cheb
Kategorio:Geografio de distrikto Karlovy Vary