open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Uedo Maghara

**Uedo Maghara** (ankaŭ literumita *Magharah*), kiu signifas **La Valon de Kavernoj** en la egipta araba lingvo, estas egiptuja arkeologia loko en sudokcidenta Sinajo. Ĝi enhavas faraonajn monumentojn kaj turkisajn minojn el epokoj de la Malnova, Meza kaj Nova Reĝlandoj de antikva Egiptujo. La Antikvaj egiptanoj konis la lokon kiel "la Terasoj de Turkiso."

## Historio 
La ejo estis re-malkovrita en 1809 de Ulrich Jasper Seetzen, kaj de tiam vizitis ĝin pluraj arkeologaj teamoj, tiu de Richard Lepsius en 1845 estis la unua. Vizitoj de majoro C. K. McDonald al la loko, inkluzive loĝadon ĉe la ejo en 1854-1866 (kaj klopodo mini turkison tie) kondukis nur al surfacaj trovaĵoj (sagpintoj kaj similaĵoj). Li ne faris pluajn elfosadojn.

## Monumentoj, konstruaĵoj kaj surskriboj 
Antikvaj egiptaj monumentoj, konstruaĵoj kaj surskriboj ampleksas la periodon de la Tria al la Dudek Naŭa Dinastioj (ĉ. 2700 a.K.-1100 a.K.), kvankam plimulto de la monumentoj datiĝas nur al la Dekdua Dinastio. Du rokaj tabloj de reĝo Sanaĥt de la Tria Dinastio estis trovitaj en la valo, kiel unu de Ĝoser kaj du preskaŭ identaj tabloj de reĝo Seĥemĥet. Tabloj de Snofru kaj Ĥufu de la Kvara Dinastio ankaŭ estis trovitaj tie. La funebra templo de reĝo Sahure de la Kvina Dinastio ĉe Abusir havas reliefon, kiu reprezentas lin ekspedi floton al la Ruĝa Maro, probable por kolekti turkison ĉe Maghareh. Sahure konstruigis monumenton prezentanta lin "venkobati la Mentju de/kaj ĉiuj fremdaj teroj", kiu estis trovita en Maghareh. Rokaj tabeloj de la Kvina Dinastio inkludas tiujn de Reĝo Njuserre Ini akompanita de oferverŝa vazo kaj bildojn de la dioj Horuso kaj Toto, unu de reĝo Menkauhor Kaiu, kaj tri de reĝo Djedkare Isesi.

Krom faraonaj monumentoj, oni trovis setlejon de Malnova Reĝlando, fondita sur pinto de monteto en Ŭadi Igneh, enhavanta 125 malglatajn ŝtonajn strukturojn, lignajn cindrojn kaj potpecojn, kelkajn el Nil-vala argilo.

## Bildogalerio 

dosiero:Khufu Wadi Maghara.png|Reliefo de Ĥufu, Uedo Maghara.
dosiero:Menkauhor Wadi Maghara.png|Reliefo de Menkauhor Kaiu, Uedo Maghara.
dosiero:Relief of Djedkare Isesi Wadi Maghara.png|Reliefo de Djedkare Isesi, Uedo Maghara.
dosiero:Sneferu_Wadi_Maghara.png|Reliefo de Snofru, Uedo Maghara.
dosiero:Sahure Wadi Maghara.jpg|Reliefo de Sahure, Uedo Maghara.
dosiero:Niuserre Iny Wadi Maghara.jpg|Reliefo de Njuserre Ini, Uedo Maghara.

Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Egiptio
Kategorio:Sinajo
Blazono de Malsupra Saksio

La **Blazono de Malsupra Saksio** estas nuntempa oficiala blazono de la germana federacia lando Malsupra Saksio. La blazono ankaŭ estas elmontrita sur la ŝtatflago de Malsupra Saksio. La bildo de karakteriza blanka ĉevalo sur ruĝa fono - la **"saksa virĉevalo"** estas uzata ekde la 14-a jarcento.

eta|maldekstra|300px|triboj dum la 5-a jarcento (Saxoni=Saksoj)
Ĝi referencas al pli malnova emblemo de la frumezepoka Duklando Saksio kaj de la ĝermana tribo saksoj, kiuj *ne* loĝis en la nuntempa regiono Saksio, sed en vasta teritorio inter Jutlando norde ĝis iom norde de la rivero Rejno sude: grandaj partoj de tiu historia teritorio poste korespondis al la kultura regiono Vestfalio kaj al la diversaj ŝatoj el kiuj elkreskis la nuna federacia lando Malsupra Saksio, kaj sekve la "saksa virĉevalo" krom en la flago de Malsupra saksio ankaŭ aperas kiel simbolo de la regiono Vestfalio en la blazono de la pli suda federacia lando Nordrejn-Vestfalio.

## La "saksa virĉevalo" en aliaj blazonoj, historie ligitaj al la triboj saksoj 

DEU Westfalen 1918-1946 COA.svg|la historia blazono de Vestfalio
Coat of arms of North Rhine-Westfalia.svg|la nuna blazono de Nordrejn-Vestfalio 
Flag of Kent.svg|la flago de la graflando Kent en Anglio
Flag of Twente.svg|blazono de la nederlanda regiono Twente (*Twentse Ros*)
Armoiries Savoie 1563.svg|blazono de la Savoja dinastio
DEU Kreis Herzogtum Lauenburg COA.svg|blazono de la distrikto Duklando Lauenburg

## Notoj 
Kategorio:Kulturo de Malsupra Saksio
Malsupra Saksio
Ĉina sesdekjara ciklo

La **ĉina sesdekjara ciklo** (ĉine: 六十花甲; pinjino: liùshí huājiǎ), ankaŭ konata kiel *tigoj‑kaj‑filioj* (ĉine: 干支; pinjino: gānzhī), estas ciklo de sesdek terminoj uzitaj por numeri kaj kalkuli tagojn aŭ jarojn. Ĝi aperas, kiel metodo por registri tagojn, en la unuaj ĉinaj skribitaj tekstoj sur la orakola osto de la Shang‑dinastio dum la 2‑a jarmilo a.K..

Ĝia uzo por numeri jarojn komencis ĉirkaŭ la mezo de la 3‑a jarcento a.K. La ciklo, kaj variantoj de ĝi, estis grava parto de historiaj kalendaraj sistemoj en aliaj, ĉin‑influitaj landoj, precipe tiuj de Japanujo, Koreujo, kaj Vjetnamujo.

Tiu tradicia metodo kalkuli tagojn kaj jarojn ne plu havas signifan rolon en nuna ĉina tempomezurado nek en la oficiala kalendaro. Tamen, la sesdekjara ciklo restas trovata en nomoj de historiaj okazaĵoj, kiel la japana Boŝin‑milito kaj la ĉina Xinhai‑revolucio, nomita laŭ la monanto Xinhai.

## Referencoj
Kategorio:Ĉina kalendaro
Kategorio:Mezurunuoj de tempo
22489 Yanaka

'*22489 *Yanaka''''' estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japana astronomo Akimasa Nakamura elde la Observatorio Kuma Kogen en Kuma (gubernio Ehime, Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de Tetsuo Yanaka, komizo de poŝta oficejo kaj amatora astronomo. Li komencis sian pervidan serĉon de kometoj en 1970, kaj post 1060 horoj de ĉirkaŭrigardo, sendependa malkovris C/1988 P1. Kvin monatoj poste, li malkovris du pliajn kometojn: C/1988 Y1 kaj C/1989 A1 nur tri tagoj dise.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Akimasa Nakamura
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
22490 Zigamiyama

'*22490 *Zigamiyama''''' estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japana astronomo Tomimaru Okuni elde la observatorio de Nan'jo (gubernio Jamagata, Japanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al *Zigami-Yama*, monto de 1850 metroj lokita en la okcidenta parto de la montoj Iide en la nacia parko de Bandaj-Asahi. Estas populara loko por la japanaj montogrimpistoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tomimaru Okuni
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
22492 Mosig

'*22492 *Mosig'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Thomas Mosig*, kiu mentoris unu finalist(in)on de la *Intel Science Talent Search* de 2012, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Li estas instruisto ĉe la *Troy High School'' de Fullerton (Kalifornio).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Senpaga programaro

**Senpaga programaro** (angla: **freeware**) estas speco de mallibera programaro, kiu senpage disponeblas por uzado *sen peti kompenson*, kaj por pludistribuado *en senŝanĝa formo*. Tamen oni ne rajtas modifi, aŭ studi (inversa inĝenierarto) ĝin sen aparta permeso de la kreinto.

Male al programoj en la publika domajno (*public-domain software* | en), senpaga programaro estas plene protektata per kopirajto.

Senpaga programaro, kvankam mem libera de pagodevo, poveblas celi profitigi ĝian kreinton, ekzemple instigante la vendon de pli kapabla versio ("*freemium*" aŭ *shareware* kiel komercmodelo). La fontkodo de senpaga programaro estas kutime ne havebla, male al libera programaro, kiu ofte ankaŭ estas distribuitaj senkoste.

## Kelkaj senpagaj programoj rekomendeblaj en 2020 
* Zoom, reta kunsidilo
* Brave, retumilo kun alta nivelo de privateco
* Tutanota, pli sekura retpoŝto kun enkriptado
* Signal, tujmesaĝilo kun enkriptado
* WhatsApp, tujmesaĝilo kun enkriptado
* Telegram, tujmesaĝilo kun enkriptado
* Opera (retumilo), retumilo
* XNview

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Libera programaro
* Mallibera programaro
* Senpaga kontraŭ libera programaro
* *Free-to-play*
* Listo de programaraj permesiloj


Kategorio:Programaj permesiloj
Duuma malliberumo

En la kunteksto de libera programaro, **duuma malliberumo** () estas fermit-fonta nur-duumkoda programo sen publike havebla fontkodo. La esprimo kutime rilatas al fermit-fonta kernmodulo ŝarĝita en la kerno de libera operaciumo, kaj estas foje ankaŭ uzita por kodaĵo funkciante ekster la kerno, kiel ekzemple sistemaj mikroprogramaraj bildoj, mikrokodaj ĝisdatigoj, aŭ uzantlandaj programoj.

Kiam aparataro-vendistoj disponigas plenan teknikan dokumentaron por siaj produktoj, operaciumprogramistoj povas verki aparatarajn pelilojn por inkludi en la operaciumkernoj. Tamen, kelkaj vendistoj, kiel ekzemple NVIDIA, ne disponigas kompletan dokumentaron por kelkaj el siaj produktoj kaj anstataŭe disponigas nur-duumajn pelilojn (duumajn malliberumoj); tiu praktiko estas plej ofta por GPU-peliloj, retkartoj kaj RAID-kontroliloj.

## Referencoj
Kategorio:Komputiko
Giuseppe Giusti

.
Li estis konata pro la spritaj, satiraj poeziaĵoj verkitaj dum la periodo de la itala "Risorgimento" (nacia releviĝo).

## Vivo 
Giusti naskiĝis en Monsummano Terme apud Pistojo (Toskanio) en 1809, en riĉa familio de bienposedantoj. Li studis en Florenco, Luko kaj Pizo, kie li magistriĝis pri juro en 1834. Li ja studis, sed pli ol la studado li ŝatis sin amuzi, festeni, spekti teatraĵojn kaj multe ŝerci. Li ankaŭ komencis verki poeziaĵojn, ekzemple *La ghigliottina a vapore* (La vaporgilotino), kiun li verkis en 1833.

Post la universitato, li revenis al Florenco, kie li daŭre verkis satirajn poeziaĵojn ĉefe pri politikaj temoj. Tiuj verkoj estis foje anonimaj, kiel *Dies irae*, kiun li verkis en 1835 okaze de la morto de Francisko la 2-a, kaj foje nur manu skribitaj kaj ne presitaj. Nu en 1844 estis eldonita la unua kolekto de liaj poeziaĵoj (*Versi*, t.e. "Versaĵoj"); pluaj kolektoj estis eldonitaj en la postaj jaroj.

En 1848 Giusti estis elektita deputito en la Toskana Parlamento.

Li mortis en 1850 pro tuberkulozo.

## Verkoj 
Aparte konata precipe la poeziaĵo *Sant’Ambrogio* (“Sankta Ambrozo”), kaj ampleksa komentita kolekto de toskanaj proverboj, kiu utilis kiel ekzemplo por la postaj studoj pri tiu fako.

La poeziaĵo “Sant’Ambrogio” (kiu naskis en la itala plurajn dirmanierojn) povas esti legata esperante en la *Itala Antologio*, paĝoj 364-367.

Pli malfacile estas trovi la esperantan tradukon de *I più tirano i meno* ("La pli multaj tiras la malpli multajn"), kies versio en Esperanto (“Plimulto kaj malplimulto”), de Alessandro Mazzolini, estis publikigita nur en “Literatura mondo” 1937-164.

## Kuriozaĵo 
Epigramo de Giusti, en Esperanta versio de la itala pioniro Daniele Marignoni, estas verŝajne la unua ekzemplo de itala beletraĵo en la Internacia Lingvo: ĝi aperis, ja, en la gazeto “La scintilla” de Venecio la 18-an de majo 1890:

: *Il fare un libro è meno che niente,*
: *se il libro fatto non rifà la gente!*
: Malpl’ ol nenion verkante vi faras,
: se via verko ne homojn refaras!
Béla Szende (inĝeniero)

**Béla Szende** [sende], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szende Béla** estis hungara inĝeniero.

Béla Szende http://www.muszakiak.hu/feltalalo-fizikus-mernok/magyar-mernokok/233-szende-bela-magyar-mernok naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Béla Szende abiturientis cistercianan gimnazion en Eger en 1923, poste li akiris diplomon en Reĝa Teknika Universitato palatino József. Jam dum la studentaj jaroj li interesiĝis pri telekomunikado de la flugmaŝinoj, tial post la diplomo li laboris en instituto pri flugado. Ekde 1943 li havis postenon en fabriko pri flugmaŝinoj. Post la 2-a mondmilito li fondis propran firmaon, kie oni produktis instrumentojn por la aviado. Post la ŝtatiĝo en 1949 li esploris rilatojn de la jonosfero kaj la radiado. En 1954 li kreis instrumenton, kiu baldaŭ helpis eĉ la raketoteknikon kaj spacoesploradon. La instrumento ricevis premion en 1958 en Mondekspozicio en Bruselo. Béla Szende ricevis postmortan premion Kossuth.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Hungaraj elektroinĝenieroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Zsigmond Tóth

**Zsigmond Tóth** [ĵigmond tOt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tóth Zsigmond** estis hungara kuracisto, profesoro, anatomo, antropologo.

Zsigmond Tóth http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html naskiĝis la  en Pécs. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Zsigmond Tóth akiris medicinan diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1896. Post siaj studoj li laboris en la universitata anatomia instituto. Inter 1911 kaj 1920 li estis ĉefkuracisto pri la ĉefurba sanstato, poste vicinstitutestro, sed nature li instruis en la universitato. En 1922 li estis nomumita publika ordinara profesoro de Reĝa Universitato Erzsébet, kiu provizore funkciis en Budapeŝto. En la sekva jaro li sekvis la universitaton al Pécs, kie li estis dekano en la studjaro 1932, rektoro en 1940. Li havis meritojn pri la anatomia instituto en Pécs. Li instruis ĝismorte.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun bildo 

 
Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj antropologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj anatomoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Gábor Kecskeméti

**Gábor Kecskeméti** [keĉkemEti], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kecskeméti Gábor** estas hungara literaturhistoriisto, profesoro, korespondanta membro (2016), ordinara membro (2022) de Hungara Scienca Akademio.

Gábor Kecskeméti http://www.doktori.hu/index.php?menuid=192&sz_ID=2552 naskiĝis la  en Szolnok.

## Biografio 
Gábor Kecskeméti akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1989. Ĝis 1992 li esploris samloke helpe de stipendio, poste li laboris en la akademia literatura instituto. En 1990 li ankaŭ komencis instrui en la menciita universitato, poste en Katolika Universitato Pázmány Péter, inter 1996–1999 en Universitato Janus Pannonius, ekde 1997 en Universitato de Miskolc. En la lasta universitato li estis nomumita docento en 1998, katedrestro en 2005, universitata profesoro en 2009. Ekde 1994 li ofte esploris ankaŭ en Wolfenbüttel. En 1997 li kandidatiĝis (CSc), en 2008 li doktoriĝis (DSc). Ekde 2013 li estas institutestro. Li ricevis premiojn en 2009 kaj 2012.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Magyar nyelvű halotti beszédek a XVII. századból* (1988)
* *Prédikáció, retorika, irodalomtörténet* (1998)
* *The Role of Early Protestant Homiletics in the History of European and Hungarian Literary Thought* (2006)
* *The Effect of the Universities of the Low Countries on the Intellectual History of Hungary in the Early Modern Times* (2012)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero, pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun fotoj 

Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
22497 Immanuelfuchs

'*22497 *Immanuelfuchs''''' estas asteroido de la asteroida zono
malkovrita la  de la usona astronomo
Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana matematikisto Lazarus Immanuel Fuchs (1833–1902), kiu ricevis doktoriĝon de la Universitato de Berlino kaj instruis en diversaj duagradaj lernejoj kaj universitatoj. Li ĉefe laboris pri la solvoj kaj neordinaraĵoj de malhomogenaj linearaj  en la kompleksa domajno.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul G. Comba
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Shmuel T. Meyer

**Shmuel T. MEYER** (שמואל ט. מאיר) estas israela verkisto naskiĝinta en Parizo en 1957.

## Biografio 
Post nomada juneco kiu alkondukis de Francio al Svislando, poste en Britio kaj Italio, li ekloĝis en Israelo kiel kibuco-membro, ĵurnalisto, tradukisto. Ekde 2008, li vojaĝas inter Ĝenevo, Parizo kaj Haifo.

Vidpunkto pri la israela-araba konflikto :
Li skribas, kiel israela cionisto ke li estas por la tuta retiriĝo unuflanke de la okupitaj teritorioj. Li sentas sin indiferenta pri la sorto de siaj arabaj najbaroj. Tiele ĝi aperis en la gazeto *Le Monde*, la 12an de majo 2016.

## Verkoj 
* *Le Périmètre de l’étoile*, noveloj, Parizo, eldono Gallimard, coll. « Blanche », 2008, 253 p.  - Sélection Prix Wizo.
* *Les villes n’ont pas de toit*, noveloj, Parizo, eldono Gallimard, coll. « Blanche », 2009, 222 p.  - Sélection Prix Scribe de la Nouvelle.
* *Impasse de la providence*, noveloj, suivi de *Jours de fête*, Parizo, Éditions Gallimard, coll. « Blanche », 2011, 248 p. - Sélection Prix des auditeurs de la Radio Télévision Suisse Romande
* *Le bonheur a des nageoires (illustration de l’œuvre de la sculptrice et peintre Miriam Briss*, poezio, Ĝenevo, eldono Editart, édition limitée et numérotée. 2012.
* *Unzer Wort*, poezio, Ĝenevo, eldono Editart, eldonaĵo limitita kaj numerita. 2012.
* *Un nouvel an de pierres*, romano, Paris, eldono Gallimard, coll. « Blanche », 2013 
* ''Ah j’oubliais l'effarante beauté des lieux*, noveloj, Ĝenevo, Éditions Metropolis, 2013 
* *La Bouche ouverte,* romano, Parizo, eldono Serge Safran, 2015 
* *Anima - tri poezioj por tri litografaĵoj de Samy Briss.* Aantaŭparolita per Frédéric Jacques Temple. Poezio, Ĝenevo, eldonos Editart, édition limitée et numérotée, 2016
; Kontribuaĵoj
Revuo Continuum (revuo israela literaturo)
* *Le Désert en lui* - n°7 - 2010 - (Novelo)
* *Un Poète - Pierre Créange* - n°8 - 2011 - (Novelo)
* *Sweet Goulette * - n°9 - 2012 - (Novelo)
* *Garance, Baptiste, Marcel, Jacques ... et l'autre* - n° 11/12 - 2014 / 2015 - (Recenzo de la libro de Yehuda Moraly - *Révolution au Paradis*)
Revue Orte Verlag & Schweizer Literaturzeitschrift (revuo de svisa literaturo) - 03/2015
* *Farida* (Traduko Anne-Marie Kenessey)
* *Albert Cohen Ausgewählt* von Shmuel T. Meyer
Le Paresseux littéraire http://www.leparesseuxlitteraire.fr/# 
* *Les grands express européens -* n°34 - 2015
; Ilustraĵoj
* *Illustration poétique des œuvres de* Marie-Hélène Brandt - *Aux cimaises de l’exil''

## Ekspozicioj 
* Galerio Tox'n'Co, Ĝenevo 2009

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Israelaj verkistoj
22503 Talpio

**22503 Talpio** estas troja asteroido de Jupitero, orbitanta proksime de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, en la tiel nomata Greka Tendaro.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉeĥaj astronomoj Miloš Tichý kaj Zdeněk Moravec elde la Observatorio Kleť, proksime de České Budějovice en Ĉeĥio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de Talpio, filo de Eŭrito kaj gvidanto de la elisa ŝiparo al la troja milito. Li estis unu el la batalantoj kaŝita en la troja ĉevalo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Miloš Tichý
Kategorio:Malkovrita de Zdeněk Moravec
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Rondurbo Bagdado

eta|dekstra|250ra|
La **Rondurbo Bagdado** estis la origina kerno de Bagdado, konstruita de la Abasida Kalifo nome Al-Mansur en la jaroj 762–767 n.e. kiel la oficiala sidejo de la Abasida Kortego. Ties oficiala nomo en la epoko de Abasidoj estis **La Urbo de Paco** aŭ **Pacurbo** (en araba:&nbsp;مدينة السلام *Madīnat as-Salām*). La fama biblioteko konata kiel Hejmo de Saĝeco estis gastigata ene de tiu urbareo.

## Eksteraj ligiloj 
* Rondurbo Bagdado de Al-Mansur nome Bagdado  en retejo "archnet"
* Baghdad (Madinat al-Salam)  en retejo "islamic art"

Kategorio:Bagdado
Kategorio:Historio de Irako
Kategorio:Historiaj urboj
Kategorio:Antikvaj urboj
Kategorio:Urboj de Irako
Al-Rusafa

**Al Rusafa** () aŭ **Rasafa** estas duono de Bagdado, Irako, ĉe la orienta bordo de la rivero Tigris. Ĉe la okcidenta flanko de la rivero estas Al Karĥ.

Laŭ pli limigita senco Rusafa estas unu el la naŭ administraj distriktoj de Bagdado. Tiu distrikto estas la plej antikva areo de la orienta flanko de Bagdado, nome ties centra komerca areo, nome centro de merkatoj konsiderata unu el la kvar malnovaj negocaj distriktoj de Bagdado (nome Karĥ, Rasafa, Adhamijah kaj Kadimija).

Kvartaloj de la Rusafa distrikto estas Bab Al-Moatham kaj Al-Sa'adoon.

## Eksteraj ligiloj 
* Public Domain army.mil shots of "Clearing Rusafa" 
* Washington Post Article

Kategorio:Geografio de Irako
Kategorio:Bagdado
Kastelo de Verőce

eta|center|500px|Kastelo de Verőce en la 1800-aj jaroj
La **Kastelo de Verőce (Pest)** (konata ankaŭ pri la iama posedanto **Kastelo de Migazzi**) estas baroka historia monumento en vilaĝo Verőce.
eta|maldekstre|Kastelo de Verőce en 2014

## Historio 
En tiu ĉi loko la romianoj konstruis gardoturon, iom da muropartoj estas videblaj ankaŭ nun. En la mezepoko Matiaso la 1-a (Hungario) konstruigis ĉaskastelon, dum konstruado oni profitis la romian gardoturon. Depost 1526 ĉe la apuda loko oni aranĝis trifoje parlamenton, kiun helpis la provizora ponto tra la Danubo. Dum la sekvanta dominado de turkoj la kastelo plene ruiniĝis. En 1769 episkopo Migazzi konstruigis la nun videblan kastelon helpe de arkitekto Gáspár Oswald. La kastelo klasikismiĝis en la frua 19-a jarcento. En 1977 en la alo (en la iama stalo) oni konstruis ĉambrojn.
eta|Aerfoto pri la kastelo
En la 20-a jarcento (eĉ poste) la kastelo estas loko de gemaljunuloj, en periodo estis hejmo de maljunaj pastroj.

## Konstruaĵo 
La unuetaĝa kastelo kun mansardo situas sola en parko kaj ĝi formas V-literon. La V-litero komenciĝas kun ornama pordo, poste la ĉefkonstruaĵo. En mezo de *V* estas pli malalta konstruaĵo-parto.

## Parko 
Dum la socialismo en parto de la parko oni konstruis junularan tendaron, tiutempe fama inter la gejunuloj. Kelkaj arboj restis el la malnova erao.

## Fontoj 
* oficiala paĝo 
* hungare kun 2 fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto 
* hungare kun foto 

Veroce
Karĥ

**Karĥ** aŭ **Al-Karĥ** (en araba: **الكرخ**) estas historie la nomo de la okcidenta duono de Bagdado, Irako, aŭ alternative, la okcidenta bordo de la rivero Tigris dum ĝi fluas tra Bagdado. La orienta bordo estas konata kiel Al-Rusafa aŭ Al-Rasafa. Ties nomo estas derivita el la siriaka (ܟܪܟܐ) *Karĥa; citadelo*.

Laŭ pli limigita senco Karĥ estas unu el la naŭ administraj distriktoj de Bagdado, kun la distriktoj Mansur okcidente, Kadhimija nordokcidente, kaj la rivero Tigris norde, oriente kaj sude. La Verda Zono (Internacia Zono) estas en tiu distrikto.

Nuntempe, ĝi estas ankaŭ kvartalo inter la Internacia Zono kaj la rivero Tigris.

## Referencoj 
Kategorio:Geografio de Irako
Kategorio:Bagdado
Masonabelo

eta|Kornofrunta masonabelino (*Osmia cornifrons*) ĉe la nestopordo
eta|Paro da ruĝaj masonabeloj (*Osmia rufa*)

**Masonabelo** estas sole vivanta kaj laboranta abelo el la familio de megaĥiledoj (*Megachilidae*), precipe el la genro Osmia, sed ankaŭ genroj Hoplitis kaj Hoplosmia, kaj la nomon oni kelkfoje donis ankaŭ al aliaj membroj de la familio, ekzemple Anthidium. Oni nomas ilin "masonabeloj" pro ilia kutimo masonece konstrui ĉelformajn nestojn por la idoj el koto, ligno, aŭ alia materialo. La masonabeloj estas tre lertaj kaj rapidaj polenantoj.

## Fontoj
Bazita sur la angla Vikipedio.

Kategorio:Abeloj
Szlachta

[eta|Pola *szlachta*-ano de la [17-a jarcento, en sarmata vesto]]
La **szlachta**  estis laŭleĝe privilegiita nobela klaso en la Reĝlando Pollando. Ĝi gajnis instituciajn privilegiojn inter 1333 kaj 1370 dum la regado de Kazimiro la 3-a (la Granda). En 1413, sekve de serio de personaj unioj inter la Grandprinclando Litovio kaj la Reĝlando Pollando, ankaŭ la ekzistanta nobelaro de Litovio membriĝis en la *szlachta*.

Kategorio:Historio de Pollando
*
Kategorio:Polaj vortoj kaj esprimoj
22512 Cannat

'*22512 *Cannat'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *OCA-DLR Asteroid Survey* (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la franca scienca ĵurnalisto kaj aŭtoro *Guillaume Cannat*, kiu laboris dum multenombraj jaroj ĉe la revuo *Ciel et Espace*. Li verkis plurajn librojn, inklude la ĉiujaran *Guide du ciel'', kiun li eldonis dum pli ol dek jaroj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de OCA-DLR Asteroid Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
22505 Lewit

'*22505 *Lewit''''' estas asteroido de la asteroida zono
malkovrita la  de la ĉeĥa astronomino Lenka Kotková
elde la Observatorio de Ondřejov (distrikto Prago-oriento), proksime de Prago.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la ĉeĥa neŭrologo Karel Lewit (1916 — 2014), kiu laboris en gvidantaj lernejaj malsanulejoj, disvolvinte kaj promociinte modernajn metodojn de rekapabligo kaj permana medicino. Li instruis kaj trejnis fakulojn en tiu kampo en sia lando kaj eksterlande.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Lenka Kotková
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Matteo Renzi

**Matteo Renzi** (naskiĝinta  en Florenco, do nun -aĝa) estas itala politikisto. Li estas membro de la Demokrata Partio de Italio. La 17-an de februaro 2014 li oficiale fariĝis la nova ĉefministro de Italio, sekve de Enrico Letta

La antaŭajn kvin jarojn de 2009 ĝis 2014 li funkciis kiel urbestro de sia hejmurbo Florenco, kaj ankoraŭ kvin pli fruajn jarojn, de 2004 ĝis 2009, estis prezidanto de la provinco Florenco, kiu ekde 2015 nomiĝas metropola urbo Florenco.

Kategorio:Italaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Italio
Beatrice

**Beatrice**, kun diversaj skribvariaĵoj, ekz-e **Béatrice** (france), **Beatriz** (hispane, portugale), **Beatrix** (novlatine), en Esperanto **Beatrica**, estas virina persona nomo de okcitana origino. La nomo signifas "beatigantino". Ĝi populariĝis ĉefe pro samnoma rolulino en la *Dia Komedio* de Dante Alighieri, kiu estas lia gvidantino tra la infero kaj la paradizo.

## Eksterlandaj nomvariantoj 
* Beatrix hungare (pli mallonge Bea)

## Nomportantoj 
### Nobelinoj, regantinoj, religiulinoj 
* Beatrice d'Este estas la nomo de pluraj virinoj el la itala nobela familio Este
* Beatrica de Holte (ĉ.1250-1326), princabatino de Essen
* Beatrico de Aragono (1457–1508), hungara reĝino
* Beatrice Cenci (1577-1599), ano de roma patricia familio
* Beatrikso (Nederlando) (n.1938), nederlanda reĝino (ĝis 2013)

### Aliaj famulinoj 
* Beatrice Webb, n. Potter (1858–1943), brita socialisto, ekonomikistino kaj reformistino
* Beatrix Potter (1866-1943), brita verkistino kaj natursciencistino
* Béatrix Dussane (1888-1969), franca aktorino
* Beatrice Macola (1965-2001), aktorino
* Beatrice Forbes Manz, usona historiisto pri Mezoriento kaj Centra Azio
* Bea Goll, hungara dancistino

### Asteroidoj 
* 83 Beatrix
* 3087 Beatrice Tinsley

Kategorio:Virinaj personaj nomoj
Malantaŭa pordo (komputiko)

**Malantaŭa pordo** estas metodo, ofte sekreta, de preterirado de normala konfirmo en produkto, komputilsistemo, kriptsistemo aŭ algoritmo ktp. Malantaŭaj pordoj ofte estas uzitaj por sekurigado de neaŭtorizita malproksima aliro al komputilo, aŭ akirado de aliro al klarteksto en kriptigaj sistemoj.

Malantaŭa pordo povas preni la formon de kaŝa parto de programo, aparta programo, aŭ povas esti aparata trajto. Kvankam normale kaŝe instalita, en kelkaj kazoj malantaŭaj pordoj estas vaste konataj, kaj povas havi iom legitimaj uzojn kiel ekzemple la produktanto havante manieron trakti uzantojn perdantajn pasvortojn.

Defaŭltaj pasvortoj povas funkcii kiel malantaŭaj pordoj se ili ne estas ŝanĝitaj fare de la uzanto. Kelkaj sencimigaj ecoj ankaŭ povas funkcii kiel malantaŭaj pordoj se ili ne estas forigitaj en la eldonversio.

En 1993 la Usono-registaro provis disdoni ĉifradsistemon, la Clipper-icon, kun eksplicita malantaŭa pordo por polica kaj nacia sekurecaliro. La ico estis malsukcesa internacie kaj komerce.

## Referencoj 
Kategorio:Kriptografio
22521 ZZ Top

'*22521 *ZZ Top'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *OCA-DLR Asteroid Survey* (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la potenca teksasa trio ZZ Top, formita en 1969. La barbuloj *Billy Gibbons* (gitaro kaj kantado) kaj *Dusty Hill* (basgitaro kaj kantado), kaj la senbarba *Frank Beard'' (frapinstrumento) produktas energian muzikon, kiu estas uzita por fermi la kupolon de la Schmidt-teleskopo de OCA post longa nokto de observado.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de OCA-DLR Asteroid Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Kolumbia Esperanto-Asocio

[eta|250px|la [Usona Kapitolo, simbolo de Vaŝingtono]] 
**Kolumbia Esperanto-Asocio** en la 1920-aj jaroj estis regiona Esperanto-Asocio en la urbo Vaŝingtono, ties teritorio nomatas la Distrikto Kolumbio, kaj en ties ĉirkaŭaĵo. Sekretario de la asocio ĝis sia morto en 1930 estis John A. Sheil. En la bulteno Amerika Esperantisto la asocio menciiĝas en la jarkolektoj 1922 ĝis 1925.

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj Esperanto-asocioj
22527 Gawlik

'*22527 *Gawlik'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Evan Scott Gawlik*, finalisto en 2006 de la *Intel Science Talent Search*, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro lia projekto pri kemio. Li estis lernanto ĉe la *Texas Academy of Mathematics & Science'' en Denton (Teksaso, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Poncey-sur-l'Ignon

'''Poncey-sur-l'Ignon''' estas franca komunumo situanta en la departemento de Côte-d'Or en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo
La komunumo etendiĝas sur  kaj havis &#160;loĝantojn laŭ la lasta oficiala nombro de , tiel ke la loka loĝdenso estas po  homoj kilometre alt du.

Ĝiaj najbaraj komunumoj estas .

Tie fontas la rivero Ignon. Ĝi produktas travertinon.

## Historio kaj vidindaĵoj 
La preĝejo Sankta Bartolomeo datiĝas el 1786. Ĝi havas la formon de Greka kruco. Ĝi havas cirklajn murojn.

La kastelo datiĝas el 1943.

## Referenco 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côte-d'Or

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro de écho des communes

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Uragano Audrey

**Uragano Audrey** estis la dua nomita ŝtormo kaj unua uragano de la uragana sezono en 1957.

Ĝi atingis uraganan statuson en la Golfo de Kampeĉe. Poste ĝi moviĝis norden alproksimiĝante al la Golfa Marbordo de Usono kaj plifortiĝante. La 27an de Junio, la uragano atingis pintajn ventojn de 230 km/h. Kun sama intenseco ĝi venis al tero inter la elfluo de la rivero Sabine kaj Cameron, Luiziano, poste tiun tagon, kaŭzante neantaŭe viditan detruadon. 

Laŭ oficialaj kontoj 416 homoj pereis. 

## Eksteraj ligiloj 
Fred MEYER la 3-a, Usona Esperantisto 2021:1 Memoroj de uragano Audrey

Audrey
Kategorio:Katastrofoj en 1957
Uragano Agnes

**Uragano Agnes** estis la unua nomita ŝtormo kaj unua uragano de la uragana sezono en 1972. Ĝi trapasis Jukatanon kaj poste malrapide iris orienten kaj aperis en la okcidento de la Kariba Maro la 15an de junio. Post iri norden kaj pasis ĝuste okcidente de Kubo la 17an de junio. La venontan tagon la ŝtormo intensiĝis sufiĉe por esti suprengradigita la Uragano Agnes. Post iri norden, la uragani finfine venis al tero ĉe Panama City, Florido, fine de la 19a de junio. Post moviĝi internen, Agnes rapide malfortiĝis kaj estis nur tropika depresio kiam ĝi eniris en Georgio. 

## Eksteraj ligiloj 
Agnes
Kategorio:Katastrofoj en 1972
Joaquín Guzmán

**Joaquín Archivaldo Guzmán Loera** konata kiel **Chapo Guzmán** [ĈApo guzMAN] (naskiĝinta la  en Sinaloa, Meksiko) estas meksika narkotaĵtrafikisto. En 1993 li estis arestita en Gvatemalurbo, kaj ekstersendita al Meksiko, sed ok jarojn poste li fuĝis el la prizono de Puente Grande, Jalisco. La 22an de februaro de 2014 oni anoncis ke Guzmán Loera estis kaptita. Fine, la 11an de julio de 2015 fuĝis denove, tiam el la prizono de El Altiplano, en Almoloya.

## Ekstera ligilo 
Kategorio:Krimuloj
Kategorio:Meksikanoj
Organizaĵo de la Traktato pri Amazonia Kunlaboro

La **Organizaĵo de la Traktato pri Amazonia Kunlaboro** (angla mallongigo **ACTO**) estas internacia organizaĵo kiu celas la daŭripovan evoluon de la Amazonia Baseno. Ĝiaj membroŝtatoj estas Bolivio, Brazilo, Ekvadoro, Gujano, Kolombio, Peruo, Surinamo kaj Venezuelo.

La Traktato de Amazonia Kunlaboro estis signita en 3-a julio 1978 kaj amendita en 1998. Sia organizaĵo estis kreita en 1995 por plifortigi la aplikon de la traktato. La Permanenta Sekretariejo estis poste fondita en Braziljo en 2002.

## Membroj 
maldekstre|eta|Mapo de la membraro
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
*  (,  kaj ) 

Kategorio:Amazonio
Kategorio:Internaciaj mediprotektaj organizaĵoj
Kategorio:Interregistaraj organizaĵoj
Albina (Surinamo)

**Albina** estas urbo en orienta Surinamo, kaj estas ĉefurbo de la Distrikto Marowijne. La urbo situas sur la okcidenta bordo de la Marowijne-rivero (Maroni-rivero), kiu formas la limon kun Franca Gujano, rekte apud la francgvajana urbo de Saint-Laurent-du-Maroni, al kiu ĝi estas ligita per ofta pramo.

Oni eblas atingi Albina aŭtobuse laŭ la aŭtoŝoseo Orienta-Okcidenta-Ligo. La distanco inter Paramaribo kaj Albina estas proksimume 150 kilometroj. Pro la milito en la dua duono de la 1980-aj jaroj granda parto de la areo inkluzive de la vojo al Albina estis detruita. Grandparte de Albina estis detruita dum la Maronaj ribeloj en la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj.

Albina havas malgrandan boatan (korjal) ligon al Galibi. La vojaĝo trans la akvo daŭras proksimume 1.5 horojn. Estas plaĝo kaj malgranda turisma vendejo. La ĉefa kialo ke turistoj vizitas Galibi estas por vidi testudojn, kiuj venas le la tuta mondo (inkluzive de lokoj malproksime kiel Kostariko kaj Aŭstralio) por demeti siajn ovojn en Surinamo. Bedaŭrinde la ovoj ne estas sekuraj, ĉar ŝtelĉasistoj kolektas la ovojn por vendi ilin sur la merkato. Aldone, la urbo havas malgrandan flughavenon, kun avia dromo de 650 kilometroj, uzinta ekde 1953.

## Ĝemelurboj 
* 25px Koksijde, Belgio.

Kategorio:Urboj de Surinamo
Ledro

**Ledro** - jen itale, en la loka trenta dialekto de la lombarda lingvo *Léder* - estas komunumo de Italio, en samnoma valo *Ledro*. Ĝi apartenas al la provinco Trento en la regiono Trentino-Supra Adiĝo (Trento-Suda Tirolo). Fine de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La komunumo ekestis la 1-an de januaro 2010 per unuigo de la antaŭaj komunumoj Pieve di Ledro, Bezzecca, Concei, Molina di Ledro, Tiarno di Sopra kaj Tiarno di Sotto.

La komunumo apartenas al la vala komunumaro *Alto Garda e Ledro*.

## Partneraj komunumoj 
* Buštěhrad, Ĉeĥio
* Chyňava, Ĉeĥio
* Doksy, Ĉeĥio
* Milín, Ĉeĥio
* Müllheim, Germanio
* Nový Knín, Ĉeĥio
* Příbram, Ĉeĥio
* Ptice, Ĉeĥio
* Všeň, Ĉeĥio

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Impresoj pi la loka muzeo de palafitoj 

dosiero:Italien, Molina di Ledro by Niederkasseler - panoramio.jpg|prahistoriaj, bronzepokaj
dosiero:MolinaDiLedro-2012-06-17-PalafitteDiLedro-007.JPG|palafitaj kabanoj

dosiero:MolinaDiLedro-2012-06-17-PalafitteDiLedro-004.JPG|en subĉiela muzeo 
dosiero:MolinaDiLedro-2012-06-17-PalafitteDiLedro-001.JPG||borde de la lago de Ledro

## Referencoj 
Kategorio:Komunumoj de Italio
Kategorio:Komunumoj de Provinco Trento
Iniciativo pro Integriĝo de Sudamerika Regiona Infrastrukturo

La **Iniciativo pro Integriĝo de Sudamerika Regiona Infrastrukturo** (, ) aŭ **IIRSA**, estas kuna programo de la dudek landoj en Sudameriko celante la sudamerikan integriĝon per fizika integriĝo de tiuj landoj, modernigante la infrastrukturon de transporto, energiokreado kaj telekomunikado, per kunaj agoj. Oni intencas, tiel, stimuli politikan, ekonomian kaj socikulturan integriĝon de Sudameriko.

IIRSA naskiĝas de propono prezentita en aŭgusto 2000 en Braziljo, dum la Kunveno de Prezidantoj de Sudameriko, onde foi discutido a idéia de coordenar o planejamento para a construção de infraestrutura dos diferentes países do continente sul-americano,  .  

Laŭ la brazila Ministrejo de Planado, ĉi tiu iniciativo ekestis de brazila propono, bazita sur planada sperto kaj studoj faritaj emfazante loĝistikan infrastrukturan integriĝon da la lando, financita de BNDES. IIRSA estas financita, ekde sia kreo, per la Interamerika Banko por Disvolviĝo (IBD), per la Corporación Andina de Fomento (CAF), kaj la Fundo Financeiro para Desenvolvimento da Bacia do Prata (FONPLATA). Krome, IIRSA ankaŭ ricevas monon de la brazila nacia disvolviĝa banko BNDES.

IIRSA prezentiĝas kiel multŝtata, multsektora kaj multtema iniciativo, kiu kontemplas kunorgidilojn inter registaroj, multflankaj financaj instituoj kaj la privata sektoro.

La postulo de fizika infrastruktura integriĝo de Sudameriko baziĝas sur agnosko, de ke ne sufiĉas malgrandigo aŭ fino de regionaj tarifbaroj por integrigi kontinenton, sed oni bezonas plani konstruadon de fizikaj medioj, kiuj permesas liberan komercon, servoj kaj homoj. Kadre de tio, IIRSA esprime celas  akceli socian kaj naturmedian disvolviĝadon, konkuradon kaj daŭripovon de la ekonomioj de la sudamerikaj landoj.

## Referencoj
Kategorio:Ekonomio de Sudameriko
Traktato de Amazonia Kunlaboro

La **Traktato de Amazonia Kunlaboro**, celebrita en Braziljo, Brazilo, en 3-a de julio 1978, estis signita de ok amazoniaj landoj: Bolivio, Brazilo, Kolombio, Ekvadoro, Gujano, Peruo, Surinamo kaj Venezuelo. Ĝi estas jura, teknika ilo celante la harmonian kaj integriĝitan evoluon ĉirkaŭ la Amazonia Baseno, permesante pliboniĝon de vivkvaliton de la popoloj de tiuj landoj, la plenan integriĝon de la amazonia regiono al siaj naciaj ekonomioj, la interŝanĝon de spertoj pri regiona disvolviĝo kaj la ekonomian kreskon konservante la naturmedion.

Pro tio, la traktato diktas kunlaboron inter la membroj celante sciencesploron, racian uzadon de krudmaterialoj, kreon de infrastrukturon de transporto kaj telekomunikado, pligrandigon de komercon inter ĉelandlimaj popoloj kaj konservadon de kulturaj heredaĵoj.

En 1995, la ministroj pri eksteraj aferoj de la membrolandoj, en Limo, Peruo, konsentis krei la Organizaĵo de la Traktato de Amazonia Kunlaboro, por plifortigi institucie la traktaton kaj doni ĝin internacian personecon. La amendaĵo al la traktato estis aprobita en Karakaso, Venezuelo, en 1998, permesante la fondiĝo de permanenta sekretario ĉe Braziljo.

## Eksteraj ligiloj 
* Teksto de la traktato  (portugale)

Kategorio:Internaciaj traktatoj
Kategorio:Aperis en 1978
22495 Fubini

'*22495 *Fubini'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la itala matematikisto Guido Fubini (1879–1943), profesoro ĉe la universitatoj de Katanio, de Ĝenovo kaj de Torino. En 1938 li estis invitita por aliĝi en la *Institute for Advanced Study'' de Princeton. Furbini estis fruktodona kaj eklektika matematikisto, kiu faris kontribuojn al la analitiko, algebro, geometrio kaj matematika fiziko.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul G. Comba
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Anna Maria Anders

**Anna Maria Anders** (naskiĝis la 22-an de novembro 1950 en Londono) – pola politikistino kaj diaspora agantino, de 2016 ŝtatsekretario en la registaro de Beata Szydło kaj prokuristo de la ĉefministrino pri internacia dialogo, senatano de la 9-a kadenco. Ambasadoro de Pola Respubliko en Italio (2019–2024).

## Vivo 
Filino de generalo Władysław Anders kaj Irena Anders. En 1986 ŝi edziniĝis al usona kolonelo Robert Costa (1934–2007), kun kiu havas filon Robert Władysław (n. 1993). Ŝi havas la britan, usonan kaj polan civitanecon.

Ŝi edukiĝis en la brita Universitato de Bristolo, kie finis romanistikon, kaj en la usona Universitato de Bostono, kie diplomiĝis pri ekonomio. Ŝi laboris en UN en la Gazetara Buroo de Unesko en Parizo kaj en nafta entrepreno.

Post morto de la patrino iĝis prezidantino de la Fondaĵo je la nomo al Generalo Władysław Anders, okupiĝanta interalie pri disdono de stipendioj al poldevenaj studentoj el ŝtatoj de la antaŭa Sovetunio.

En parlamentaj balotoj en Pollando ŝi sensukcese kandidatis en 2015 por la posteno de senatano kadre de Juro kaj Justeco, gajninte 40,76%.

La 15-an de januaro 2016 iĝis prezidantino de la Protekt-Konsilio de Memoro pri Bataloj kaj Martireco, sed marte de la sama jaro rezignis pro ricevo de la mandato al Senato.

## Distingoj 
* Ora Merit-Kruco pro agado favore al la medio de polaj postmilitistoj en Britio kaj populrigo de la Dua Pola Korpuso (2014)
* Honora Merit-Distingo por la Asocio de Siberianoj (2015)
* Honora membreco al Asocio de Rezervistaj Oficiroj de la Pola Respubliko (2015)

## Referencoj 
Kategorio:Polaj politikistoj
Kategorio:Polaj ambasadoroj
István Kenesei

eta|István Kenesei
**István Kenesei** [iŝtvAn keneŝei], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kenesei István** estas hungara lingvisto, profesoro, membro korespondanta (2016), ordinara (2022) de Hungara Scienca Akademio, membro de Academia Europaea (2013).

István Kenesei http://www.doktori.hu/index.php?menuid=192&sz_ID=12 naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
István Kenesei akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1970. En la sekva jaro li ekinstruis en Scienca Universitato de Szeged, kie li doktoriĝis en 1974. Li kandidatiĝis (CSc) en 1980, docentiĝis en 1982, doktoriĝis (DSc) en 1992. Li estis nomumita katedrestro en 1985, universitata profesoro en 1993. Inter 1997-2000 li estis vicrektoro. Li iĝis ankaŭ institutestro en 2002. En 1987 li instruis en Delavaro, en 1995 en Venecio, en 2004 en Utrecht. Li ricevis premiojn en 2002 kaj 2007.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A nyelv és a nyelvek* (La lingvo kaj la lingvoj), (1984, 1989, 1995, 2000, 2004, 2011)
* *Hungarian: Descriptive Grammars Series* (1998) - kun aliaj
* *A nyelvtudomány a társtudományok tükrében* (2006)

## Fontoj 
* http://www.nytud.hu/kenesei/cv.html 
* hungarlingva biografieto kun foto

Kategorio:Hungaraj lingvistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Belaja

**Belaja** (, , , la du lastaj elparolataj simile al *agidel*) estas grava rivero en orienta Eŭropa Rusio, alfluanta de Kama (Кама), kiu estas alfluanta de Volgo.

## Nomo 
La nomo *Belaja* estas rusa vorto, signifanta "blanka" (t.e. "blanka rivero").

La nomoj en la tatara kaj en la baŝkira signifas "blanka Volgo".

Estas ankaŭ aliaj lokaj nomoj, ĉiuj rilataj al la senco de "blanka rivero": en la udmurta Тӧдьы Кам, en la maria Ош Виче.

## Geografio 
eta|maldekstre|250px|Mapo de Belaja kun Kama kaj Volgo
Belaja naskiĝas el la sudokcidenta Uralo, en la areo de la monto Iremel (1586 m), en Baŝkirio. La fonto estas marŝo je 744 m, en la Uĥalinska rajono.

Ĝi fluas longe sudokcidenten; apud la urbo Meleuz, ĝi turniĝas norden kaj plutenas tiun direkton ĝis la urbo Ufa, la plej granda el la urboj lokataj apud ĝi, kie ĝi ricevas la akvon de siaj plej gravaj alfluantoj, la riveroj Ufa (Уфа, dekstra alfluanto) kaj Djoma (Дёма, maldekstra). En tiu peco, la rivero tuŝas mezgrandajn urbojn, Salavat kaj Sterlitamak.

La lasta parto de la rivero fluas nordokcidenten, ankoraŭ tra Baŝkirio, kun multaj kurboj. Nur en la lasta parto Belaja eniras Tatarstanon, kie, post ĉirkaŭ 1430 km sume, ĝi trafas la riveron Kama apud la urbo Agidel.

De novembro al aprilo la tuta rivero estas kovrita de glacio.
maldekstre|eta|250px|Glaciiĝinta Belaja en Ufa, en decembro

## La rivero kaj la homoj 
Ŝipoj povas veturi sur la rivero Belaja ĝis Ufa aŭ Sterlitamak, sed nur somere, ĉar vintre la rivero estas kovrita de glacio.

En 1979 la areo ĉirkaŭ la enfluo de Belaja en Kama iĝis granda baraĵlago (lago de Niĵnekamsk), kiu estas longa 157 km laŭ Belaja (kaj 185 laŭ Kama). La lago estas uzata ĉefe por elektra produktado, sed ankaŭ por provizi akvon al la kamparo, kapti fiŝojn ktp.


Kategorio:Riveroj en Baŝkirio
Kategorio:Riveroj en Tatario
Kategorio:Alfluantoj de Kamo
Gama (Federacia Distrikto)

|-
| align="center" colspan="2" style="border-bottom:3px" solid="" | ''Nacia devizo: neniu 
|-
| align=center colspan=2 | 175px|Situo de Gama
|-
| Areo ||
|-
| Loĝantaro || 
|-
| Loĝantara denseco || 460 loĝ./km²
|-
| Oficiala lingvo || Portugala
|-
| Religioj: || plejparte kristanismo
|-
| Koordinatoj || 
|-
| Ŝtatestro: ||
|-
| Valuto || Realo R$
|-
| Tempozono || UTC -3
|-
| Himno ||
|-
| Interretkodo || .br
|-
| Telefonkodo || 61
|-
|}

**Gama** estas oficiale administra regiono, , neoficiale grandurbo de Brazilo.

## Bazaj informoj 
* Loĝantaro:  (en 2010)
* Supermara alteco: 1000 m
* Areo: 
* Telefonkodo: +55 61
* Poŝtkodo: 72400-000
* Horzono: UTC -3 (somere UTC -2)
* 

## Geografio 
Gama situas en meza parto de la lando en altebenaĵo. **Braziljo** troviĝas 40 km.

## Historio 
En 1746 portugalo trovis oron en la regiono. En la sekva jaro la regiono estis nomita "Gama". En la 1950-aj jaroj oni komencis projekti kaj konstrui la novan ĉefurbon Braziljon. Prezidanto Juscelino Kubitschek vizitis Gama la 2-an de oktobro 1956, kiu estis komence kreita por ŝirmi homojn, kiuj konstruis la novan ĉefurbon. La unua domo konstruita en tiu regiono nomiĝis Catetinho kaj iĝis la provizora prezidanta restadejo.

Gama estis oficiale fondita en 1960.

## Klimato 
Klimato de Gama estas seka en vintro, sed malseka en somero. La averaĝa temperaturo estas . La varmo kulminas en septembro (16-), malkulminas en julio (13-). Jare pluvas po 1555 milimetroj. Plej ofte pluvas inter oktobro-aprilo.

## Bildoj 

Image:St central.JPG|Urbomeza panoramo en Gama
Image:CEM 01 de Gama.jpg|Ekstera parto de Gama
Image:Setor leste.JPG|Strato en Gama
Image:Estádio Walmir Campelo Bezerra.jpg|Aerfoto pri stadiono en Gama

## Vidu ankaŭ 
* Federacia Distrikto (Brazilo)

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo 
*  Regiona oficiala paĝo 

Kategorio:Urboj de Brazilo
Kategorio:Federacia Distrikto (Brazilo)
Lajos Szeniczei

**Lajos Szeniczei** [lajoŝ senicei], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szeniczei Lajos** estis hungara inĝeniero, profesoro.

Lajos Szeniczei http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=szeniczei naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Lajos Szeniczei akiris diplomon en Reĝa Teknika Universitato palatino József en 1922. Post siaj studoj li havis postenon en diversaj entreprenoj, fabrikoj. Inter 1947 kaj 1952 li estis ĉefinĝeniero en fabriko pri dentoradoj, poste li laboris en ministeria projekta kontoro. Li ankaŭ instruis en la teknika altlernejo, inter 1953-1958 en kampuso en Sopron, poste en Miskolc. Inter 1950 – 1954 li faris normojn pri la dentoradoj. En 1957 li doktoriĝis.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Az általános fogazás* (1941, 1945)
* *Fogaskerekek és dörzskerekek* (1956)
* *Kúpkerékhajtások szilárdsági méretezése* (1959) - disertaĵo por la doktoriĝo

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Groove Coverage

**Groove Coverage** estas germania muzikgrupo de dancmuziko, kiu konsistas el muzikistoj Melanie „Mell“ Münch, Verena Rehm kaj Markus Schaffarzyk (konata kiel *DJ Novus*). Tiu projekto estis fondita en la somero de 2001 fare de DJ Novus, en kunlaborado kun Suprime Music (Konrad). Kun dekunu soloaĵoj en la *German Top 50* kaj ĉirkaŭ kvin milionoj da albumoj venditaj tutmonde, Groove Coverage estas unu el la plej sukcesaj grupoj de *dance* en Germanio.

## Diskaro 
* CoverGirl (2002)
* 7 Years and 50 Days (2004)
* 21st Century (2006)
* Riot on the Dancefloor (2012)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Germanaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj en 2000-2009
Kategorio:Muzikaj grupoj en 2010-2019
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 2001
Venarey-les-Laumes

**Venarey-les-Laumes** estas franca komunumo situanta en la departemento de Côte-d'Or en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo
La komunumo etendiĝas sur  kaj havis &#160;loĝantojn laŭ la lasta oficiala nombro de , tiel ke la loka loĝdenso estas po  homoj kilometre alt du.

Ĝiaj najbaraj komunumoj estas .

## Historio kaj vidindaĵoj 
## Referenco 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côte-d'Or
* Les Laumes - Alésia (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Paĝaro de écho des communes


Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or