open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dimitri Kicikis

**Dimitri KICIKIS** aŭ *Dimitri Kitsikis* (en greka: Δημήτρης Κιτσίκης; 2a de Junio 1935 – 28a de Aŭgusto 2021) estis greka tjurkologo, ĉinologo kaj Profesoro pri Internaciaj rilatoj kaj Geopolitiko. Li publikigis ankaŭ poezion en franca kaj greka.

El riĉa kaj klera greka familio li devis iri al ekzilo juna kaj edukiĝis en Francio. Aliĝis al Maoismo dum la epoko de la Majo de 1968.

Ekde infanaĝo li havis fiksan idearon: Li deziris ne nur reamikiĝis Grekojn kaj Turkojn, sed ankaŭ unuigi ilin en Grek-Turka Konfederacio kiu estus (iomete) renovigo de Bizanc/Otomana Imperioj; tiel plenigante la politikan, kulturan kaj ekonomian vakuon lasitan post ili foresto el la Orienta Mediteraneo. Kredanta Ortodoksa Kristano, li simpatiis kun la turkia religia tendenco de Bektaŝismo-Alevismo kaj klopodis kunigi tion kun Ortodokseco, por formi bazon de estonta politika unio inter Ateno kaj Ankaro. Kredante en la kunlaborado de religiaj komunumoj, kiel laŭ la sistemo de la Otomana Imperio, li kunlaboris kun ŝijaismaj islamanoj en Irano, Judoj en Israelo kaj Hinduismaj vaiŝnavoj en Barato.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Ησαΐας Κωνσταντινίδης, *Δημήτρης Κιτσίκης. Γεωπολιτικὴ βιογραφία*, Αθήνα, Εκδόσεις "Ίδρυμα Δημήτρη Κιτσίκη", 2013.  (Esaias Konstantinidis, «Dimitri Kitsikis: A Geopolitical Biography»)
* Χρήστος Κυπραίος, *Ἡ ἰδεολογία τοῦ ἑλληνοτουρκισμοῦ: Ἀπὸ τὸν Γεώργιο Τραπεζούντιο στὸν Δημήτρη Κιτσίκη*, Athens, Exodos,2019,185 pages,illustrations. (Christos Kypraios, " The Ideology of Hellenoturkism: From George of Trebizond to Dimitri Kitsikis")

## Eksteraj ligiloj 
* Universitato de Otavo - Dimitri Kitsikis 
* gazeto "Intermeza Regiono"  (greke)
* Dimitri Kitsikis Public Foundation" 
* 
* Derin Tarih-Haziran 2017
* Endiamese Perioche - Dimitri Kitsikis's blog http://endiameseperiochenea.blogspot.gr/2017/09/2017-376.html

Kategorio:Grekaj verkistoj
Kategorio:Geopolitikistoj
Kategorio:Grekaj historiistoj
Kategorio:Franclingvaj poetoj
Bajezido la 1-a

**Bajezido la 1-a** (en Otomana turka: بايزيد اول, en turka: *I. Bayezid*), konata ankaŭ kiel *Bajezido la Fulmo* (en Otomana turka: یلدیرم بايزيد, en turka: *Yıldırım Bayezid*; ĉirkaŭ  1360 – 8a de Marto 1403) estis la Otomana Sultano el 1389 ĝis 1402. Li estis filo de Murad la 1-a. Li adoptis la titolon *Sultan-i Rûm*, el kio Rûm (el Romo) estis malnova islama nomo por la Romia Imperio.

## Historio 
[eta|maldekstre|250px|Bajezido kaptiva ĉe [Timur, pentraĵo de Stanisław Chlebowski (1878).]]
Li faris demarŝojn por kontroli la tuton de Anatolio (ĉefe per kampanjo en 1390). El 1389 ĝis 1395 li konkeris Bulgarion kaj nordan Grekion. En 1395 estis venkita en Valaĥio. Li klare venkis super la Krucmilitistoj ĉe Nikopolo (en teritorio de nuntempa Bulgario) en 1396. Bajezido malsukcese sieĝis por la unuaj fojoj Konstantinopolon kaj poste estis venkita kaj kaptita de lis dumjara rivalo kaj malamiko Timur en la Batalo de Ankaro en 1402, estis tenita en kaptiveco (pri kio estas diversaj nekonfirmitaj rakontoj pri mistraktado fare de Timur) kaj tiel mortis en Marto 1403 (pri kio same estas tre diversaj nekonfirmitaj rakontoj ĉu temis pri memmortigo aŭ mortigo fare de Timur); tio rezultis en la Otomana Interregno.

En 1389, dum la fama Batalo de Kosovo, la tiama sultano, lia patro Murad la 1-a estis mortigita, kaj la fontoj malkonsentas ĉu tio okazis en la komenco aŭ post la fino de la batalo. Lia plej aĝa filo nome Bajezid, kiu estris la maldekstran alon de la Otomanaj fortoj, ekprenis la regadon post tio. Lia alia filo, Jakub Çelebi, nome Jakub Bejo, kiu estris la alian alon, estis nomita al la komandeja tendo de la sultano fare de Bajezid, sed kiam Jakub Bejo tien alvenis li estis strangolita, kio lasis lian fraton Bajezidon kiel la nura postulanto al la trono.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Harris, Jonathan, *The End of Byzantium*. New Haven and London: Yale University Press, 2010. 
* Imber, Colin (2009). *The Ottoman Empire, 1300–1650: The Structure of Power* (dua eldono). Basingstoke: Palgrave Macmillan. ISBN 978-1-1370-1406-1.

## Eksteraj ligiloj 
* * Yıldırım Bayezid I

Kategorio:Osmanidaj imperiestroj
Municipo Kuldīga

La **distrikto > municipo Kuldīga** () estas distrikto en okcidenta Latvio. La distrikto estis kreita en 2021 en la lastaj limoj de iama distrikto Kuldīga (, 1949-2009), per unuiĝo de ekzistantaj en 2009-2021 3 iamaj pli malgrandaj komunumoj (). La centro de la distrikto situas en Kuldīga.

Ĝiaj najbaraj distriktoj estas norde distrikto Ventspils, oriente distrikto Talsi, distrikto Tukums kaj distrikto Saldus, kaj okcidente distrikto Dienvidkurzeme.

## Historio 
La teritorio de la distrikto estas loĝata ekde la 2-a jarmilo a.K. En 9.-12. jarcento kuronoj ŝtato Bandava okupis la plimulton de la teritorio. Batalado kun la krucistoj okazis en unua duono de la 13-a jarcento. La teritorio iĝis parto de Livonio, divided inter Livonian Ordenon kaj Kuronian diocezon. En 1566-1795 ĝi estis parto de Duklando Kuronio kaj Zemgalio, ekde 1795 ĝi estis inkludita en la rusa Kurlanda provinco. En 1918, la distrikto estis inkludita en la Respubliko de Latvio.

## Geografio 
La nordokcidenta parto de distrikto situas en la Marborda Malaltebenaĵo (), la meza kaj la okcidenta parto apartenas al la monteta Rietumkurzeme altebenaĵo (100–120 m super marnivelo, monteto Vārdupes kalns 140 m), laŭ la Venta antikva valo (0,1-0,3&nbsp;km larĝa), atingas 15 m profundon proksime de Kuldīga) kaj en la nordoriento la 14–22&nbsp;km larĝa Venta-Usma valo, en la oriento la altebenaĵo de Orienta Kuronio (), 60–110 m super marnivelo). Arbaroj ĉirkaŭ duono de la teritorio. Mineraloj - gruzo, argilo (Padure, Imanta, Pakalni, Mučukalni), kalkoŝtono (Vilgāle, Turlava), gipso, sablo (Skudras), torfo (Ozolu, Tīrlauku, Umuļu marĉoj).

Averaĝa temperaturo: -3 - -4,5&nbsp; en januaro, +17&nbsp; en julio. Precipitaĵo 600–700&nbsp;mm jare.

Preskaŭ la tuta teritorio de la distrikto situas en la baseno Venta. Gravaj riveroj:
* Venta baseno: Venta kun alfluantoj (Abava, Koja, Ēda, Padure)
* Balta Mara baseno: Rīva, Užava

Grandaj lagoj: Vilgales 2,4&nbsp;km², Lielais kaj Mazais Nabes 1,4&nbsp;km².

## Loĝantaro 
Distrikto Kuldīga havas 27 736 loĝantojn (2021) kaj la denseco estas 12,6 loĝantoj por kvadratkilometro.

## Administraj unuoj 
### Urboj (*pilsēta*) 
Kuldīgas pilsēta, Skrundas pilsēta.

### Paroĥoj (*pagasts*) 
Alsungas pagasts, Ēdoles pagasts, Gudenieku pagasts, Īvandes pagasts, Kabiles pagasts, Kurmāles pagasts, Laidu pagasts, Nīkrāces pagasts, Padures pagasts, Pelču pagasts, Raņķu pagasts, Rendas pagasts, Rudbāržu pagasts, Rumbas pagasts, Skrundas pagasts, Snēpeles pagasts, Turlavas pagasts, Vārmes pagasts.

## Galerio 

  Dosiero:Alsunga castle's tower.jpg|La turo de Alsunga kastelo.
  Dosiero:Suitu tikšanās vieta - panoramio (5).jpg|Kunvenejo de suitoj, malgranda loka etnografia grupo
  Dosiero:Diļļu-Pļavas 008.jpg|Naturrezervejo Diļļu pļavas ("Anetaj herbejoj")
  Dosiero:Uzavas-Augstece-04.jpg|Naturrezervejo en kontraŭflue de rivero Užava.
  Dosiero:Ciecere pie Skrundas, plūdi 2011.g. 2. augusts - panoramio.jpg|Rivero Ciecere proksima de Skrunda.
  Dosiero:Gobdziņu klintis 2019 (4).jpg|Klifoj Gobdziņi ĉe Venta.
  Dosiero:Alekšupītes ūdenskritums ziemā.jpg|Alekšupīte akvofalo vintre.
  Dosiero:Kuldiga 1.jpg|Kuldīga.

## Referencoj 
Kuldīga
Valide Sultan

[eta|dekstre|250ra|Busto de la unua *Valide Sultan*, Hafsa Sultan en [Manisa, Turkio.]]
***Valide Sultan*** (, laŭvorte "patrino sultano") estis la titolo tenita de la "laŭleĝa patrino" de reganta sultano de la Otomana Imperio. La titolo estis dekomence formale uzata en la 16-a jarcento dum la regado de Hafsa Sultan, patrino de la Sultano Sulejmano la 1-a, anstataŭ iama titolo *mehd-i ulja* ("lulilo de la grandulo"). aŭ "perlamoto de la sultanlando".
Normale, la vivanta patrino de reganta sultano tenis tiun titolon. La patrinoj kiuj mortis antaŭ la surtroniĝo de siaj filoj neniam ricevis la titolon *Valide Sultan*. En specialaj okazoj, avinoj kaj duonpatrinoj de reganta sultano ja ricevis la titolon *Valide Sultan*.

## Vorto 
La vorto  () laŭvorte signifas "patrino" en la otomana turka lingvo, el la araba . La turka prononco estas .

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Reĝino Patrino
* Sultanlando de la Virinoj
* Sultano

Kategorio:Otomana Imperio
Kategorio:Turkaj vortoj kaj esprimoj
Kategorio:Reĝaj titoloj

Kategorio:Patrineco
Padiŝaho

**Padiŝaho** aŭ **Padiŝaĥo**, literumita ankaŭ *Padishah* ('Mastra Reĝo'; el persa: *pād*
[aŭ en malnovpersa lingvo: * *pati*], 'mastro', kaj *shāh*, 'reĝo'), foje literumita **Padeshah** (padeŝaho) aŭ **Padshah** (padŝaho) (; ; , [ˈpaːdiʃah]; , ), estas superlativa titolo de suvereno de persa deveno.

Formo de la vorto estas konata jam el Mezpersa lingvo, aŭ el Pahlavia lingvo, kiel *pātaxšā(h)* aŭ *pādixšā(y)*. Mezpersa *pād* povas veni el Avesta *paiti*, kaj estas simila al titolo *Pati*. *Xšāy*, "regi", kaj *xšāyaθiya,* "reĝo", estas el malnova persa.

Ĝi estis adoptita de kelkaj monarkoj kiuj postulas la plej altan rangon, iom ekvivalenta al la antikva Persa nocio "Granda Reĝo", kaj poste adoptita de post-Akemenidoj kaj la Mogolaj imperiestroj de Hindio. Tamen, en kelkaj periodoj ĝi estis uzita pli ĝenerale por aŭtonomaj islamaj regantoj, kiel en la verko ''Hudud al-'Alam* de la 10-a jarcento, en kiu eĉ kelkaj malgrandaj princoj de Afganio estas nomataj pādshā(h)/pādshāʼi/pādshāy.

La regantoj de diversaj tronoj – el kiuj la du unuaj efektive regantaj la ĉefajn imperiojn de Okcidenta Azio – estis stiligite nomitaj Padiŝaho:
* La Ŝaho de Irano, origine ĉefe ĉe la Safavidoj
* La Sultano de Otomana Imperio
* La Ŝahanŝahoj de la Mogola Imperio
* Kelkaj Selĝukaj regantoj, kiel la Granda Selĝuko Ahmad Sanĝar (kiel *padishah-i sharq-u gharb*, traduko el la araba *malik al-mashriq wa al-maghrib* [Reĝo de Oriento kaj Okcidento]), Sultano de Rum Kajĥusraŭ la 1-a (kiel *Padiŝaho de Islamo*), kaj Sultano de Rum Kajkubad la 1-a (kiel *pādshāh'').
* Kaj multaj aliaj regantoj de diversaj ŝtatoj.

## Referencoj
## Vidu ankaŭ 
* Begum
* Emiro
* Navabo
* Ŝaho
* Sultano

## Eksteraj ligiloj 
* Babinger, Fr. & Bosworth, C.E. (1995). "Pādis̲h̲āh". En Bosworth, C. E.; van Donzel, E.; Heinrichs, W. P. & Lecomte, G. (eld.). The Encyclopaedia of Islam, New Edition, Volume VIII: Ned–Sam. Leiden: E. J. Brill. ISBN 978-90-04-09834-3.

Kategorio:Regnestroj
Kategorio:Nobelaj titoloj
Kategorio:Monarkio
Kategorio:Kulturo de Irano
Kategorio:Persaj vortoj kaj esprimoj
Bělušice

Nomon **Bělušice** havas pluraj municipoj:

* Bělušice (distrikto Kolín) – municipo en distrikto Kolín
* Bělušice (distrikto Most) – municipo en distrikto Most
Volevčice

Nomon **Volevčice** portas pluraj municipoj:
* Volevčice (distrikto Jihlava) – municipo en&nbsp;distrikto Jihlava
* Volevčice (distrikto Most) – municipo en&nbsp;distrikto Most
Zoltán Rajkai

**Zoltán Rajkai,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rajkai Zoltán** estas hungara aktoro, voĉoaktoro, deklamisto.

Zoltán Rajkai naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Zoltán Rajkai maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1988, poste li akiris aktoran diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 1993. Lia ĉefinstruisto estis Tamás Szirtes. Rajkai komencis sian aktoran karieron en Teatro Katona József, poste li ne ŝanĝis teatron. Li ricevis aktorajn premiojn inter 2001-2017. Lia edzino naskis kvarfoje.

## Liaj teatraj roloj (elekto) 
* William Shakespeare:
** Somermeznokta sonĝo - Lysander
** Hamleto - Cornellius
** La Ventego - Ferdinando
** *Dekdua Nokto aŭ Epifanio : aŭ kiel vi volas* - Curio
** *Fino Bona, Ĉio Bona* - princo de Firenze
** *Julio Cezaro* - Messala
** Periklo - Helicanus; Lycorida
* Anton Ĉeĥov: *Ivanov* - Lvov
* Imre Madách: La tragedio de l' homo -
* Ede Szigligeti: *Liliomfi* - Schwartz
* Fjodor Dostojevskij: La idioto - Radomskij
* Henrik Ibsen: *La Sovaĝa Anaso* - Molvik; Balle
* István Örkény: *Kulcskeresők* - Abodó

## Liaj kinaj filmaj roloj (elekto) 
* *Presszó* (1998) - Gabika
* Nyócker (2004) - voĉo de Abdul
* *Parkoló* (2014) - Attila
* *Becsúszó szerelem* (2021) - Wienhofer
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj ekzemple de Bradley Cooper, Jean-Pierre Léaud, John Leguizamo, Mark Ruffalo

## Liaj televidaj filmaj roloj (elekto) 
* *Angyalbőrben* (serio, 1991) - Éder
* *Született lúzer* (serio, 2007) - Martijn
* *Hacktion* (serio, 2014) - René Kövári
* *Mintaapák* (serio, 2020-2021) - Iván

## Liaj reĝisoraĵoj (elekto) 
* Pablo Picasso: *Négy kislány*
* Shakespeare: *Komedio de Eraroj*
* Antoine de Saint-Exupéry: *A még kisebb herceg*
* Zoltán Rajkai: *Atomtömény*

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Hungaraj deklamistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Akva rezervujo Žlutice

**Akva rezervujo Žlutice** (konata ankaŭ kiel **valbaraĵo aŭ akva laboraĵo Žlutice**) estas valbaraĵo sur rivero Střela, kiu troviĝas 2 km okcidente de Žlutice en&nbsp;distrikto Karlovy Vary en&nbsp;Regiono Karlovy Vary. Ĝi estis konstruita dum la jaroj 1965–1968. La digo de la akva laboraĵo, kies longeco faras 233&nbsp;m, troviĝas sur 68,30&nbsp;rivera kilometro de rivero Střela.
En la inundigema teritorio de la akva rezervujo pereis du setlejoj, Mlyňany kaj Dolánky kaj kelke da muelejoj sur Střela, ankaŭ estis inundigita ŝoseo ĝis Skoky.

## Uzo 
La ĉefa celo de tiu ĉi akva laboraĵo estas akumuligo de akvo por apuda reguligejo de trinkavo. Plu ĝi estas ankaŭ uzata al malaltigo de efiko de inundoj, sekurigo de minimuma trafluo sub la akva laboraĵo kaj ankaŭ por produktado de elektra energio.

## Ĉirkaŭaĵo
* Preĝejo de Vizito de Virgulino Maria en la pereinta vilaĝo Skoky.

## Pluaj fotoj

Vodní nádrž Žlutice.jpg|Akva rezervujo Žlutice
Skoky, 2018 (41).jpg|Skoky kaj la akva rezervujo Žlutice

Žlutice
Žlutice
Kategorio:Akvokolekta areo de Střela
Kategorio:Akvaj elektrejoj en Ĉeĥio
Kategorio:Konstruaĵoj en Žlutice
Ratiboř (Žlutice)

**Ratiboř** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Žlutice en distrikto Karlovy Vary. Ĝi troviĝas proksimume 4&nbsp;km nordokcidente de Žlutice. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 14 adresoj.

Ratiboř situas en katastra teritorio **Ratiboř u Žlutic** kun areo 5,01&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri Ratiboř aperas en la jaro 1375. En la jaro 1975 Ratiboř fariĝis parto de urbo Žlutice.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Kapelo de sankta Anna
* Ruino de muelejo de Ratiboř sur rojo okcidente de la vilaĝo

## Ĉirkaŭaĵo
* Polom
* Skoky

## Pluaj fotoj 

Ratiboř (Žlutice), domy u rybníka.jpg|Ratiboř
Ratiboř (Žlutice), dům za plotem.jpg|Ratiboř
Ratiboř (Žlutice), cesta.jpg|Ratiboř

Kategorio:Žlutice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Karlovy Vary
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Kategorio:Setlejoj en Tepla montetaro
Mária Rákosi

**Mária Rákosi** [rAkoŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rákosi Mária** estis hungara aktoro, voĉoaktoro. Ŝia origina familia nomo estis *Reznics* [rezniĉ], ŝiaj edzoj estis dum mallongaj tempoj Miklós Gábor kaj Gábor Mádi Szabó.

Mária Reznics naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Mária Rákosi akiris aktoran diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 1947. Ŝi komencis sian aktoran karieron en Nacia Teatro (Budapeŝto). Post 2 jaroj ŝi apartenis al Teatro Belvárosi (1949-1951), Teatro Jókai (1951-1960), poste ĝismorte al Teatro Madách. La alkoholismo kaŭzis ŝian fruan morton.

## Liaj teatraj roloj (elekto) 
* Molière: *Az úrhatnám szolgáló* - Nicole
* Anton Makarenko: *Az új ember kovácsa* (teatra verzio) - Marusja
* Federico García Lorca: *Yerma* - 3-a lavistino
* Bertolt Brecht: *La kaŭkaza kretcirklo* - Anikó
* Milán Füst: *Reĝo Henriko la 4-a* - Anna
* Endre Illés: *Törtetők* - Sári
* Magda Szabó: *Régimódi történet* - S-ino Nánássy
* Dezső Szomory: *Györgyike drága gyermek* - Anna

## Ŝiaj kinaj filmaj roloj (elekto) 
* *Szabóné* (1949)
* *Első fecskék* (1953) – Erzsi Kopek
* *Ház a sziklák alatt* (1958) - ebriulino
* La atestanto (1969) – sekretariino de ministro
* *Volt egyszer egy család* (1972) – kamparanino
* *Ékezet* (1977) – pasaĝero
* *Vasárnapi szülők* (1980) – pordisto
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj ekzemple de Aleksej Kriĉenkov, Ana Mariscal, Valentina Serova

## Ŝiaj televidaj filmaj roloj (elekto) 
* La revizoro (televida verzio, 1970)
* Bonan vesperon somero, bonan vesperon amo (1972)
* *Bolondnagysága* (1982) – Irma

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* http://gabormiklos.blogspot.com/2013/04/rakosi-maria.html
* https://port.hu/adatlap/szemely/rakosi-maria/person-137312

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Popola olimpiko 1936

La **Popola olimpiko 1936** estis organizita kiel manifestacio kontraŭ la oficialaj Olimpiaj ludoj okazintaj en Nazia Germanio.
La maldekstre orientita registaro de la Dua Hispana Respubliko decidis alvoki al bojkoto kontraŭ tio. Estis invititaj delegacioj el la tuta mondo por la 19-a ĝis la 26-a de julio 1936. Aliĝis 6000 partoprenontoj el 22 landoj: la plej granda nombro el Usono, Britio,
Nederlando, Belgio, Ĉeĥoslovakio, Danlando, Norvegio, Svedio, Svisio, Alĝerio. Anoncis sin ankaŭ ekzilitoj el faŝismaj landoj: Germanio kaj Italio. Multaj atletoj membris en sindikatoj, laboristaj asocioj, socialistaj kaj komunistaj partioj.

La inaŭgura tago de la olimpiko jam signis la finon: la hispana armeo en Maroko puĉis kontraŭ la registaro, la garnizono de Barcelono aliĝis al la puĉo kaj komenciĝis interna milito. La olimpiko ne startis kaj ĉirkaŭ 200 atletoj el la popola olimpiado aliĝis al aktiva batalo kontraŭ la puĉistoj.

La 18-an de Julio 2017, precize 81 jarojn post la sangoverŝaj eventoj, regiona konsilisto pri eksterlandaj aferoj s-ro Raul Romeva distingis per honormedaloj du sportistojn (respektive 97- kaj 99-jaraĝajn), kiuj estis kunorganizantoj de la popola olimpiko.

Kategorio:Sporto en Hispanio
Kategorio:Barcelono
Kategorio:1936 en Hispanio
Kategorio:Plursportaj eventoj
Kategorio:Tutmondaj sportaj konkursoj
Kategorio:Sporto en 1936
Fenila laktato

**Fenila laktato** aŭ **C9H10O3** estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la laktata acido kaj fenolo. Fenila laktato estas kemia reakciaĵo, uzata kiel gustigagento kaj odorigagento en la nutrondustrio kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Fenila laktato estas solvebla en akvo, kaj tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Fenila laktato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per agado de laktata acido kaj fenolo:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *laktata anhidrido* kaj fenolo:

### Sintezo 3 
* Preparado per reakcio de fenila klorido kaj laktata acido:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de fenila klorido kaj natria laktato:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *fenila laktato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *fenila laktato*:

### Reakcio 3 
* Reakcio per acida transesterigo kun benzoata acido:

### Reakcio 4 
* Reakcio per alkohola transesterigo kun fenolo:

## Vidu ankaŭ 
* Laktatoj

## Referencoj
Dezső Rancsó

**Dezső Rancsó** [deĵO ranĉO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rancsó Dezső** estas hungara aktoro, voĉoaktoro. Lia edzino estis Szilvia Varga.

Dezső Rancsó naskiĝis la  en Hurbanovo.

## Biografio 
Dezső Rancsó apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio. Li estis edukita en Chotín kaj maturiĝis en hungarlingva gimnazio en Komárno en 1984, poste li aliĝis al la hungara teatro en la sama urbo. Li akiris aktoran diplomon en koncerna akademio en Bratislavo en 1991. Post la diplomo li estis aktoro jam en Hungario en Teatro Petőfi (Veszprém) (1991-1995), Teatro Katona József (1995-1998), Teatro Hevesi Sándor (1998-1999), fine en Teatro Magyar. Intertempe li havis ankaŭ filmajn rolojn. Li ricevis premiojn inter 2004-2020. Lia edzino naskis filinon en 1998.

## Liaj teatraj roloj (elekto) 
* William Shakespeare:
** Hamleto - titolrolo; Horatio
** Romeo kaj Julieta - vira titolrolo
** Kiel Plaĉas al Vi - Orlando
** *Dekdua Nokto aŭ Epifanio : aŭ kiel vi volas* - Sebastian
** Reĝo Lear - Edmund
** Rikardo la 3-a - Buckingham
** Vintra Fabelo - Florizel
* Molière:
** L' Avarulo - Anselme
** La friponaĵoj de Skapeno - titolrolo
* Imre Madách: La tragedio de l' homo - Ádám (ĉefrolo)
* Ede Szigligeti: *Liliomfi* - titolrolo
* Edmond Rostand: Cyrano de Bergerac - Le Bret
* Imre Dobozy: La kaporalo kaj la aliaj (teatra verzio) - Gáspár

## Liaj kinaj filmaj roloj (elekto) 
* *Szamba* (1996) - Vili
* *A herceg haladéka* (2006) - taksiisto
* *Liza, a rókatündér* (2015) - kamenpurigisto
* *Pacsirta* (2022) - Vajkay
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj ekzemple de Diedrich Bader, Domenick Lombardozzi, Sean Pertwee

## Liaj televidaj filmaj roloj (elekto) 
* *Patika* (serio, 1995) - inspektoro
* *Hacktion* (serio, 2013) - Tibor Molnár
* *Drága örökösök* (serio, 2020) – juĝisto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Ĉeĥoslovakiaj hungaroj
Tago sen pantalono

dekstra|eta|250x250ra| Tago sen pantalono, 2010
**Tago Sen Pantalono** (angla: **No Pants Day)** estas internacia "festa kaj feria tago" okazigita dufoje jare dum kiu pasaĝeroj en metrooj publike festenas esti sen pantalono. La evento okazas en du malsamaj tempoj de la jaro, en januaro kaj la unua vendredo de majo.

En 2002, sep artistoj kiuj estis membroj de la kreiva grupo nomata "Improv Everywhere" (angla por improvizado ĉie)  suriris la Metroo de Novjorko kiel unuopuloj kiuj havis neniun ligon unu al la alia, kaj ĉiu ŝajnigis esti senkulpa kvazaŭ li vere forgesus sian pantalonon hejme. Ilia ago ricevis multajn eĥojn kaj kiel rezulto la kutimo akiris impeton.

En 2006, ĉirkaŭ 150 homoj partoprenis eventon en Novjorko, la polico arestis ok el ili kaj registris raportojn pri miskonduto, sed la tribunalo senkulpigis ilin.

La "feriaj" eventoj estas iniciatitaj kaj organizataj de homoj el dekoj da urboj tra la mondo. La ideo estas senti sin libera, rompi la socian tabuon, ĝui la reagojn de homoj, kiuj ankoraŭ ne konas la "ferion" kaj igi enuan tagon en feliĉan tagon. Kunvenejo estas kutime kunordigita al kiu la partoprenantoj alvenas kaj de tie ili disiĝas al malsamaj stacioj. La pantalono estas demetitaj antaŭ ol eniri la trajnon aŭ en la trajno mem.

La ĝeneralaj gvidlinioj estas konduti nature kaj fari dum la eniro  kaj eliro de la trajno la kutimajn aferojn, kiujn pasaĝeroj faras kvazaŭ ili ne scias, ke ili estas sen pantalono aŭ kvazaŭ estas normale promeni publike sen pantalono. Partoprenantoj kutime estas anticipe petataj, ke ili ne venu en tanga kalsoneto, por ne provoki tro intensan provokon.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Metrooj
Kategorio:Vestoj
Kategorio:Ferioj
Akçe

[eta|dekstra|250px|*Akçe* stampita de la sultano [Murad la 2-a en la jaro 834H/1430, nome la anverso.]]
La ***akçe*** estis turka monero el arĝento de 2,9 g. Ĝi estis stampita por la unua fojo pro ordonoj de la otomana sultano Osmano la 1-a sekvante la modelon de monero de la imperiestroj de Trebizonda nomita *asper*, kaj estis destinita al kolekto de persona imposto. Tiu imposto estis novigo kondamnebla ekde la vidpunkto de la islama ortodokseco, pro sia aplikado al ĉiuj personoj. Dum pli ol unu jarcento, ĝi estis la nura monero el arĝento de la Otomana Imperio.

Ekzemple la moskeo de Sulejmano la 1-a estus kostinta 59 milionojn de "akçe" en 1550. En la 18-a jarcento perdis valoron kaj estis retirita el la cirkulado dum la sultanregado de Mahmudo la 2-a (1808-1839).

Kategorio:Otomana Imperio
Kategorio:Ekonomio de Turkio
Kategorio:Historiaj monunuoj
Kategorio:Arĝentaj moneroj
Kumbakonam

**Kumbakonam** () estas urbego en Distrikto Tanĝavur, en subŝtato Tamilnado, en sudorienta Barato. Kumbakonam estas konata kiel urbo de temploj. 
eta|maldekstre|

## Geografio 
Kumbakonam situas sur ebenaĵo en averaĝa alteco de 24 metrojn inter 2 riveroj. Darasuram troviĝas nur 3, distrikta sidejo Tanĝavur 33, Tiruĉirapali 37, Salem (Barato) 154, Maduraj 181, Erode 185, subŝtata ĉefurbo Ĉenajo 252, Koimbatore 263, Bengaluro 298, Majsuro 333, Mumbajo 1135, Kolkato 1606, tutlanda ĉefurbo Delhio 1978 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.
eta|

## Demografio 
En 2021 Kumbakonam havis  da loĝantoj. En la 1960-aj jaroj Kumbakonam atingis la internacian klasifikon urbego (pli granda, ol cent mil).

## Historio 
La aktuala Kumbakonam verŝajne estis loko de praa urbo "Kudavayil" kie la reĝo tenis sian tribunalon.  Kumbakonam estas identigita kun la urbo 'Malaikūram", kiu funkciis sidejo de la Ĉola dinastio inter en la 9-a jarcento. Baldaŭ la urbo apartenis al pluraj reĝlandoj aŭ sultanlandoj. Kumbakonam estis cedita al la britoj en 1799 kaj atingis la zeniton de ĝia prospero en la malfrua 19-a kaj frua 20-a jarcentoj kiel grava centro de Braminismo. La urbo akiris la kulturan nomon "Kembriĝo de Suda Hindio". En 1866 Kumbakonam iĝis oficiale municipo. La malfermo de la Suez-kanalo en 1869 kreskigis komerckontaktojn kun Britio. En 1877 fervojaj linioj estis konstruitaj. Kumbakonam daŭre kreskis eĉ post la sendependeco de Hindio spite la proksiman rivalan urbon Tanĝavur. Dum la Mahamaham-festivalo en 1992 ekzistis grava amasfuĝo, en kiu 48 homoj estis mortigitaj kaj 74 estis vunditaj. En 2004 la granda fajroakcidento en lernejo mortigis 94 infanojn.

## Ekonomio 
La gravaj produktoj de Kumbakonam inkludas latunojn, bronzojn, silko- kaj kotontukojn, sukerojn, indigojn kaj ceramikojn. La urbego estas signifa komerca centro, same la rizoproduktado kaj turismo estas gravaj. 

## Religio kaj lingvoj 
La ĉefa religio en Kumbakonam estas hinduismo (86.07%), poste islamo (9.57%), fine  kristanoj (3.99%). Inter islamanoj la sunaistoj dominas. La tamila estas la vaste parolata lingvo, krome la telugua.

## Eduko 
eta|maldekstre|
Kumbakonam aperis kiel grava centro de eduko en la malfrua 19-a jarcento. La arta kolegio estis establita en 1867. Ĝi estis filiigita al la Madras Universitato en 1877. La kolegia eduko por virinoj komenciĝis en 1963. Nun ekzistas ankaŭ aliaj kolegioj.

## Trafiko 
Kumbakonam estas bone ligita voje kaj fervoje al la proksimaj areoj. La urbego havas efikan lokan aŭtobusan transportsistemon. La ponto konstruiĝis en 1944. La plej proksima havenurbo estas Nagapattinam, la plej proksima internacia flughaveno estas en Tiruĉirapali.

## Klimato 
Kumbakonam havas savanoklimaton laŭ klimata klasifiko de Köppen kun musonoj. Jare pluvas averaĝe 1148 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen en la dua jarparto pli ofte. La averaĝa temperaturo varias inter 24-35 °C.
eta|200px|

## Vidindaĵoj 
* temploj, moskeoj, kirkoj
* festivalo, kiu altiras homojn tutmonde

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Barato 
Kategorio:Urboj de Tamilnado
Fenillaktata acido

**3-Fenila laktata acido** aŭ **C9H10O3** estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la karboksilataj acidoj kun antimikrobaj proprecoj. Fenila laktata acido estas kemia reakciaĵo, uzata kiel gustigagento kaj odorigagento en la nutrondustrio kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Fenila laktata acido estas solvebla en akvo, alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Fenila laktata acido reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn. Phenillaktata acido estas produkto de la fenilalanina katabolaĵo, kaj aperas en la urino de individuoj kun **fenilketonurio**.

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de **fenillaktata acido** per interagado de **klorobenzeno** kun **laktata acido**:

### Reakcio 2 
* Preparado de **fenillaktata acido** per interagado de **benzila klorido** kun **glikolata acido**:

### Reakcio 3 
* Preparado de **fenillaktata acido** per interagado de **fenacetila klorido** kun **formiata acido**:

### Reakcio 4 
* Preparado de **metila fenillaktato** per interagado de **fenillaktata acido** kun **metanolo**:

### Reakcio 5 
* Preparado de **fenillaktamido** per interagado de **fenillaktata acido** kun **amoniako**:

### Reakcio 6 
* Preparado de **fenillaktaldehido** per interagado de **fenillaktata acido** kun **fosforila triklorido**:

## Vidu ankaŭ 
* Alila laktato
* Amila laktato
* Benzila laktato
* Butila laktato
* Etila laktato
* Fenetila laktato
* Laktata acido
* Izoamila laktato
* Izobutila laktato
* Izopropila laktato
* Kalia laktato
* Metila laktato
* Natria laktato
* Propila laktato
* Vinila laktato

## Referencoj
Flughaveno Roterdamo-Hago

**Flughaveno Roterdamo-Hago** (IATA-kodo:**RTM**, ICAO-kodo:**EHRD**), antaŭe **Flughaveno Roterdamo** kaj nomita **Flughaveno Zestienhoven** kiam ĝi estis konstruita en 1956, estis la dua regiona flughaveno en Nederlando post Flughaveno Eindhoven ekde la fino de 2006, mezurita per la nombro da vojaĝantoj. La flughaveno situas en la Zestienhovensepolder, ĵus norde de Roterdamo. La flughaveno estas posedata fare de Schiphol Group, kies akciuloj estas la Ŝtato de Nederlando, kaj la municipoj de Amsterdamo kaj Roterdamo. En 2010, pli ol 1 miliono da pasaĝeroj pasis tra la flughaveno, pliiĝo kompare kun la antaŭa jaro.

La flughaveno estas nomita *Flughaveno Roterdamo-Hago* ekde 2010 pro varbaj kaj interregionaj konsideroj de la Metropola Regiono de Roterdamo-Hago. Ĉi tiu nomo ĉefe estos uzata eksterlande.

## Statistikoj 
## Vidu ankaŭ 
* Meijersplein (metroo de Roterdamo)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Flughavenoj en Nederlando
Kategorio:Transporto en Roterdamo
Ouzouer-sur-Trézée

''''* estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Loiret*, en la regiono Centro-Valo de Luaro ( ). Fine de  en la komunumo vivis . Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Montargis* kaj al la kantono *''. 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Loiret

eta|maldekstra|300px|

Kategorio:Komunumoj de Loiret
Pannes

**Pannes** povas aludi al
* komunumo en la departemento Meurthe-et-Moselle, Francio, kaj
* komunumo en la departemento Loiret, same en Francio.
Izobutila laktato

**Izobutila laktato** aŭ **C8H16O3** estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la laktata acido kaj izobutila alkoholo. Izobutila laktato estas kemia reakciaĵo, uzata kiel gustigagento kaj odorigagento en la nutrondustrio kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Izobutila laktato estas solvebla en akvo, kaj tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Izobutila laktato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per agado de laktata acido kaj izobutila alkoholo:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *laktata anhidrido* kaj izobutila alkoholo:

### Sintezo 3 
* Preparado per reakcio de izobutila klorido kaj laktata acido:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de izobutila klorido kaj natria laktato:

### Sintezo 5 
* Preparado per transesterigo inter izobutila fenilacetato kaj metila laktato:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transesterigo inter izobutila cinamato kaj laktata acido:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola transesterigo inter metila laktato kaj izobutila alkoholo:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *izobutila laktato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *izobutila laktato*:

### Reakcio 3 
* Reakcio per acida transesterigo kun benzoata acido:

### Reakcio 4 
* Reakcio per alkohola transesterigo kun izobutila alkoholo:

### Reakcio 5 
* Reduktigo de la *izobutila laktato*:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun NH3:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun HCl:

## Vidu ankaŭ 
* Laktatoj

## Referencoj
Sultanlando de la Virinoj

La **Sultanlando de la Virinoj** () estis periodo de eksterordinara politika influo farita de edzinoj kaj patrinoj de la sultanoj de la Otomana Imperio. Tiu fenomeno en la komenco de la moderna periodo, proksimume inter la jaroj 1533 kaj 1656, startis dum la regado de Sulejmano la 1-a pere de lia geedziĝo al Hürrem Sultan (konata ankaŭ kiel Roksolana). Tiuj sultanoj estis ĉu la edzinoj de la Sultano, referencataj kiel *Haseki Sultan*, aŭ la patrinoj de la Sultano, konata kiel *Valide Sultan*. Multaj el tiuj virinoj estis de slavaj devenoj, kutime ĉe la sultanlando, ĉar proksimaj kandidatoj estis konsiderataj risko por la Sultano, kiu preferis ne havi personajn boparencojn, kaj krome slavulinoj estis konsiderataj allogaj ĉe tjurkaj popoloj (kaj ne nur). En tiu epoko, *Haseki* kaj *Valide Sultan*-oj havis politikajn kaj sociajn povojn, kio rajtigis ilin influi super la ĉiutaga fluo de la imperio, same super la petoj por konstruo de gravaj konstruaĵoj, kaj por bonfaraj vorkoj, kiel ĉe la Moskeo *Valide Sultan*.

## Notoj 
## Bibliografio 
* İlhan Akşit. *The Mystery of the Ottoman Harem*. Akşit Kültür Turizm Yayınları. 
* Kathernie Nouri Hughes "The Mapmaker's Daughter" The Confessions of Nurbanu Sultan, 1525-1583.
* Leslie P. Peirce. *The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire*. Oxford University Press (1993). 

Kategorio:Islamo kaj virinoj
Kategorio:Politiko de la Otomana Imperio
Orhan

**Orhan**, *Orhan la 1-a* aŭ *Orhan Ghazi* (en Otomana turka: اورخان غازی; en turka: *Orhan Gazi*, literumita ankaŭ *Orkhan*, ĉirkaŭ 1281 – Marto 1362) estis la dua bejo de la Otomana *Bejlik*, konsiderata Otomana Sultano el 1323/4 ĝis 1362. Li estis filo de Osman la 1-a, kaj naskiĝis en Söğüt, tiam ĉefurbo de la Osmanidoj.

## Historio 
En la komencaj etapoj de sia regado, Orhan fokusigis siajn energiojn al la konkero de plej el la nordokcidenta Anatolio. La majoritato de tiuj areoj estis sub Bizanca regado kaj li venkis por la unua fojo en la batalo de Pelekanon kontraŭ la Bizanca Imperiestro Androniko la 3-a Paleologo. Orhan ankaŭ okupis la terojn de Karasidoj de Balıkesir kaj de Ahi-oj de Ankaro.

Serio de enlandaj militoj ĉirkaŭ la ascendo de la naŭ-jaraĝa Bizanca Imperiestro Johano la 5-a Paleologa ege estis profita por Orhan. En la Bizanca enlanda milito de 1341–1347, la regento Johano la 6-a Kantakuzena edzigis sian filinon Teodora al Orhan kaj dungis Otomanajn militistojn kontraŭ la rivalaj fortoj de la imperiestr-edzino Anna de Savojo, kio ebligis al ili rabadi Trakion. En la Bizanca enlanda milito de 1352–1357, Kantakuzeno uzis Otomanajn fortojn kontraŭ Johano la 6-a, kio garantiis al ili la uzadon de eŭropa fortikaĵo ĉe Çimpe ĉirkaŭ la jaro 1352. Grava tertremo detruis Kalipolis (nuntempa Gelibolu) du jarojn poste, post kio la filo de Orhan, nome Sulejman Paŝa, okupis la urbon, kio havigis al la Otomanoj gravan pontokapon sur kontinenta Eŭropo.

Laŭ la islama fakulo Ibn Battuta, Orhan estis "la plej granda el la Turkaj reĝoj kaj la plej riĉe en riĉo, teroj, kaj militaj fortoj".

## Notoj 
## Bibliografio 
* Harris, Jonathan, *The End of Byzantium*. New Haven and London: Yale University Press, 2010. 
* Imber, Colin (2009). *The Ottoman Empire, 1300–1650: The Structure of Power* (dua eldono). Basingstoke: Palgrave Macmillan. ISBN 978-1-1370-1406-1.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Osmanidaj imperiestroj
Changy

La loknomo **Changy** povas interalie aludi al
* Changy komunumo en la departemento Marne de Francio,
* Changy komunumo en la departemento Loire,
* Changy komunumo en la departemento Saône-et-Loire,
* Varennes-Changy en la departemento Loiret kaj al
* Chevannes-Changy en la departemento Nièvre.
Palaca lernejo

La **Palaca lernejo** (*Enderun-i Hümayun Mektebi*) estis speciala lernejo ene de la plej interna korto de la Palaco de Topkapi, kiu havigis edukon por la servistoj de la Otomana dinastio, kiu poste estos en la stabanaro de la administracia elito de la Otomana Imperio.

La forta eduksistemo de la Palaca lernejo estis direktita al la eliminado de netaŭgaj eblaj heredantoj establante apogon inter la reg-elito por specifa sukcedanto. La palacaj lernejoj, kiuj edukis ankaŭ la estontajn administraciantojn de la ŝtato, ne estis unusola vojo. Unuarange, la Madrasa (''*) estis destinita por la islamanoj. La Palaca lernejo estis senpaga internulejo por kristanoj, nome *Enderûn*, kiu rekrutigis 3 000 studentojn jare el kristanaj knaboj inter ok kaj du dek jaroj el ĉiu kvardeka familio inter la komunumoj setlitaj en Rumelio aŭ Balkanio, procezo konata kiel Devŝirme (*'').

La studentoj tie studis juron, lingvojn, religion, muzikon, arton, kaj batalartojn, same kiel plenumis funkciojn en la palaca stabanaro. Paralele al la vira segmento de la lernejo, ankaŭ la virinoj de la imperia haremo ricevis edukon, nome pri la principoj de Islamo, same kiel praktikajn kapablojn kiel kudrado, brodado, dancado, kantado, muziko, rakontado, kaj baza klerigo. Post kompletigo de siaj respektivaj edukoj, gegradigitoj estis ofte geedzigitaj unuj al aliaj.

## Notoj 
Kategorio:Otomana socio
Kategorio:Edukado en Turkio
Kategorio:Konstruaĵoj en Istanbulo
Millet (Otomana Imperio)

En la Otomana Imperio, **millet** (en turka: *millet*; ) estis sendependa tribunalo koncerna al "persona juro" laŭ kiu religia komunumo (grupo ligita per la juro de islamanoj Ŝario, de kristanoj kanona juro, aŭ de judoj Halaĥo) estis rajtigita regadi sin men laŭ siaj propraj leĝoj.

Spite la fakton, ke ofte ĝi estis referencata kiel "sistemo", antaŭ la 19-a jarcento la organizado de tio kio estas nuntempe reenrigarde nomita *millet* en la Otomana Imperio ne estus fakte entute sistema. Anstataŭe, neislamanoj simple ricevis gravan gradon de aŭtonomeco ene de sia propra komunumo, sen ĝenerala strukturo de 'millet' kiel tuto. La nocio de diversaj *millet* korespondaj al la diversaj religiaj komunumoj ene de la imperio ne aperis ĝis la 18-a jarcento. Tiel, la ekzistado de *millet*-sistemo estis pravigita nur pere de nombraj fondomitoj kiuj ligis ĝin reen al la tempo de la Sultano Mehmedo la 2-a (r. 1451–81), kvankam nuntempe oni subkomprenas, ke ne ekzistis tia sistemo en la 15-a jarcento. La *millet*-sistemo estis nomita ekzemplo de antaŭ-moderna *religia plurismo*.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Braude, Benjamin (1982). "Foundation Myths of the Millet System". En Braude, Benjamin; Bernard Lewis (eld.). *Christians and Jews in the Ottoman Empire. 1.* New York: Holmes & Meier. pp.&nbsp;69–90. ISBN 978-0-8419-0519-1.
* Masters, Bruce (2001). *Christians and Jews in the Ottoman Arab World: The Roots of Sectarianism*. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-80333-5.
* Masters, Bruce (2009). "Millet". En Ágoston, Gábor; Bruce Masters (eld.). *Encyclopedia of the Ottoman Empire*. pp.&nbsp;383–4.
* retejo pri Otomana Imperio, Germanlingva originala versio 

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Otomana Imperio
Kategorio:Juraj sistemoj
Kategorio:Naciismo
Kategorio:Minoritatoj
Söğüt

**Söğüt** ([ˈsœ.yt]) (Turke por "saliko") (en greka: Θηβάσιον aŭ Θηβάσιο) estas urbo kaj distrikto en Provinco Bilecik, Turkio. Ĝi estas en la Marmora regiono de nordokcidento de la lando, kun areo de 599 km², lime kun Bilecik okcidente, Gölpazarı norde, İnhisar nordoriente, Tepebaşı (Eskişehir) sudoriente, kaj Bozüyük sudokcidente. Söğüt distrikto havas 5 kvartalojn kaj 23 vilaĝojn, kun loĝantaro laste registrita en 21 012 civitanoj (2000), sed laŭ ĉirkaŭkalkulo de 2010 tio malaltiĝis al 19 425. 

Söğüt famas kiel la fonda loko kaj unua ĉefurbo de la Otomana Imperio el 1299 ĝis 1335. 

Artefaktoj pri la Historio de Turkio kaj real-grandaj statuoj de Otomanaj sultanoj estas montritaj en la Söğüt Etnografia Muzeo. Ĝi estas ankaŭ la 3a plej granda distrikt-centro en sia provinco post Bozüyük kaj Bilecik. 

## Fonto
* Farrell, Brian P.; Fairey, Jack, eld. (2018). *Empire in Asia: A New Global History From Chinggisid to Qing*. 1. Bloomsbury Publishing.

Kategorio:Urboj de Turkio
Batilly-en-Gâtinais

''''* estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Loiret*, en la regiono Centro-Valo de Luaro ( ). Fine de  en la komunumo vivis . Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Pithiviers* kaj al la kantono *''. 

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Loiret

Kategorio:Komunumoj de Loiret
Ferdinand Fischer

**Wilhelm Karl Ferdinand FISCHER** (naskiĝinta la  en Gefell, mortinta la  en Wurzbach) estis germana gastejestro kaj politikisto. eta|Gastejo *Zum goldenen Kranich* kiun estris Fischer en Wurzbach

## Vivo 
Fischer estis filo de la prusia poŝtfiakristo, bienposedanto kaj gastejestro Heinrich Louis Fischer en Gefell. En la 22.9.1868 li nuptis en Wurzbach Marie Karoline Fischer (1848-1920), filinon de buĉisto kaj gastejestro.

Fischer estis havaĵadministranto kaj (pli poste) posedanto de gastejo *Zum goldenen Kranich*, krome kamparano en Wurzbach. En 1866 li partoprenis la Prusian-Aŭstrian militon kaj en 1870/71 la Francian-Prusian militon.

Inter la 31.10.1880 kaj la 22.12.1883 li deputitis ĉe la parlamento de Reuß (pli juna linio). Krome li multajn jarojn anis ĉe la urba konsilio kaj la distrikta komisiono.

## Literaturo 
* Reyk Seela: *Landtage und Gebietsvertretungen in den reußischen Staaten 1848/67–1923. Biographisches Handbuch* (= *Parlamente in Thüringen 1809–1952.* Tl. 2). G. Fischer, Jena k. a. 1996, ISBN 3-437-35046-3, p. 215.

Kategorio:Parlamentanoj
Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1840
Kategorio:Mortintoj en 1934
Kategorio:Gastejestroj
Hotelo LA

**La hotelo LA** (portugale ĝi nomiĝas *LA Hotel Votuporanga*) estas hotelo en la brazila urbo Votuporango, situanta ĉe nobla parto de la strato Amazonas.

Inaŭgurita la  la hotelo LA konsistas el tute renovigita konstruaĵo de la antaŭa hotelo nomita *Votubrias Hotel*.

La hotelo Votubrisas furoris en la 1970-aj jaroj, kiam ĝi estis inaŭgurita de la familio Matos.

 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Votuporango
* Hotelo Firenze
* Hotelo Ville Gramadão
* Hotelo Votuporanga Palace
* Hotelo Revitalle
* Hotelo Premier

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la hotelo LA (portugale)

Kategorio:Hoteloj en Brazilo
Kategorio:Votuporango
Orville

**Orville** povas interalie rilati al
* Orville (Kostodorio), al
* Orville (Indre) kaj al
* Orville (Loiret), ĉiuj en Francio.
Akinji

***Akinji*** aŭ ***akindji*** (en Otomana turka: آقنجى, latinigita: aḳıncı, laŭvorte  'rajdisto', IPA: [akɯnˈdʒɯ]; plurale: akıncılar) estis neregula malpeza kavalerio, divizioj de sploristoj (*deli*) kaj avangardaj trupoj de la Otomana armeo. Kiam la antaŭ-ekzistantaj turkaj *ghazi* estis aligitaj en la Otomanan armeon, ili iĝis konataj kiel "akıncı." Nepagitaj ili vivis kaj laboris kiel rajdistoj en la landlimoj de la Otomana Imperio, vivtenante sin el militakiro. Estas diferenco inter la kavalerioj "akıncı" kaj "deli".

## Galerio 

Image:Sueleymanname akinci2.png|*Akinji* batale.
Image:AkincilarMezari.JPG|*Akinji* tombejo en Budapeŝto.
Image:Sueleymanname akinci.png|*Akinji* duele kontraŭ Hungara kavaliro - Suleimanname.
Image:Sueleymanname Akinci-Beys.png|Sueleymanname *Akinji*-Bejoj.
Image:Deli Sinan.jpg|*Akinji* Sinan Bejo duelas kontraŭ Hungara kavaliro Eugene, 1526, Suleymanname.
Image:Akinci Rekrutierung.png|*Akinji* rekrutletero.

Kategorio:Neregulaj militfortoj
Kategorio:Kavalerio
Kategorio:Armitaj fortoj de la Otomana Imperio
Falkoneto

eta|dekstre|Falkoneto sur la ŝipo «Victoria 500».
[eta|Falkoneto (1476-1525). *Museo Naval* de [Madrido.]]
**Falkoneto** estis antikvaj pafiloj de malpeza artilerio longaj kun kalibro kiu oscilis inter 5 kaj 7 centimetroj.​ Ili estis dezajnitaj en la 14-a jarcento kaj formis parton de la nomita "malgranda artilerio".​

Ili estis esence malgrandaj kanonoj el fero, kies unuaranga celo estis okazigi damaĝon al personoj. Ili estis tre uzitaj, ĉefe por forpeli atakojn al ŝipoj.

Foje ili estis demuntitaj en la ŝipo por esti portita per mulo aŭ dorse de persono por esti uzata poste aliloke. Hernán Cortés havis kvar el ili kiam li konkeris Tenoĉtitlanon kaj Francisco Pizarro unu kiam li eniris en Cajamarca.​

## Notoj 
Kategorio:Kanonoj
Kategorio:Artilerio
Józef Brandt

**Józef BRANDT** (1841 en Szczebrzeszyn – 1915 en Radom) estis pola pentristo, reprezentanto de la Munkena Skolo, plej bone konata pro siaj pentraĵoj de bataloj, ĉefe de la 18-a jarcento. Tamen li faris ankaŭ kelkajn verkojn pri la pola kamparana vivo.

Li studis en Varsovio kaj Parizo, kie Juliusz Kossak konvinkis lin abandoni inĝenieradon favore al pentrarto. Poste li studis kiel pentristo en Munkeno kun Franz Adam kaj Karl Piloty kaj poste malfermis sian propran studion.

## Galerio 

File:Bitwa pod Wiedniem Brandt.jpg|*Batalo de Vieno*, oleo surtola 1873, Muzeo de Pola Armeo
File:Józef Brandt, Bitwa pod Chocimiem.jpg|*Jan Karol Chodkiewicz dum la Batalo ĉe Ĥotin*, oleo surtola 1865, Nacia Muzeo en Varsovio
File:Husarz, Józef Brandt, 1890.jpg|*Polaj Husaroj*, oleo surtola 1890, Pola Muzeo en Rapperswil
File:Józef Brandt - Wesele kozackie.jpg|*Kozaka nupto*, oleo surtola 1893
File:Brandt Zaporizhian Camp.jpg|*Batalkampo de Zaporogoj*, oleo surtola 1880, Nacia Muzeo en Varsovio
File:Józef Brandt, Czarniecki pod Koldyngą.jpg|*Stefan Czarniecki dum la Batalo de Sønderborg*, ofte konata kiel "Stefan Czarniecki dum la Batalo de Kolding", oleo surtola 1870, Nacia Muzeo en Varsovio
File:Walka o sztandar turecki.jpg|*Batalo kun la Turka Standardo*, oleo surtola 1905, Nacia Muzeo, Krakovo
File:Brandt Józef Pospolite ruszenie u brodu.jpg|*Milico ĉe rivero Ford*, oleo surtola 1880
File:Brandt-Lisowczycy, Strzelanie z łuku.jpg|*Lisowczycy (Arkistoj)*, oleo surtola 1885, Kościuszko Foundation en Novjorko
File:Brandt Powrot Kozakow.jpg|*Reveno de Kozakoj*, oleo surtola 1894
File:Brandt Skladanie sztandarow.jpg|*Inspektado de Trofestandardoj*, oleo surtola 1905
File:Bogurodzica.jpg|*Bogurodzica*, oleo surtola 1909, Nacia Muzeo en Vroclavo
File:Józef Brandt - Potyczka Kozaków z Tatarami.jpg|*Bataleto inter kozakoj kaj tataroj*, ĉirkaŭ 1890

## Notoj 
Kategorio:Polaj pentristoj
Nizam-I Cedid

[eta|dekstra|[Otomana Imperio|Otomana Sultano Selim la 3-a, kiu plenumis la reformojn.]]
***Nizam-i Cedid*** aŭ ***Nizam-ı Cedid*** (en Otomana turka: نظام جديد, latinigite: Niẓām-ı Cedīd, laŭvorte  'nova ordo') estis serio de reformoj plenumitaj de la Otomana Sultano Selim la 3-a dum la fino de la 18-a kaj komenco de la 19-a jarcentoj cele al kongruigo militiste kaj politike kun la okcidentaj potencoj. La reĝimo nomita de "Nova Ordo" estis lanĉita de Selim la 3-a kaj koalicion de reformistoj. Ties unuarangaj celoj estis la kreado de profesia armeo kun eŭropaj modeloj, privata trezoro por financi militekspezojn kaj aliaj administraciaj reformoj. La epoko de la Nova Ordo estas konsiderata ĝenerale kiel daŭra el 1789 ĝis 1807, kiam Selim la 3-a estis elpostenigita pere de puĉo fare de Janiĉaroj.

Kvankam la termino “Nova Ordo” ĝenerale referencas al ĉiuj el la reformoj de Selim la 3-a, la nomo estis uzata nuntempe por referenci nur al la centra plinovigo de la reformo: nome Novorda Armeo. Tiu armeo estis tre malsukcesa en sia epoko, sed estis grava paŝo en la stadioj de la Otomanaj klopodoj de reformo.

La deziro de Selim la 3-a por armeo bezonis gravajn ŝanĝojn en la burokratio kaj strukturo de la Otomana Imperio kaj profundan reorganizon de la tiutempa Otomana politiko. La Nova Ordo, laŭ la historiisto Stanford Shaw, montris profundan ŝanĝon en la Otomana pensaro pri kiel fronti al Okcidento. Tial, Otomanoj planis venki super Okcidento revenante al glora tagoj de la 16-a jarcento, sed la reformoj *Nizam-i Djedid* baziĝis sur la ideo ke la okcidentaj ideoj kaj procezoj estis adoptotaj por restarigi la Otomanan tutmondan prestiĝon.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Anscombe, Fred. "The Age of Ottoman Reform". *Past and Present*. 208.
* Hanioğlu, M. Sükrü (2008). *A Brief History of the Late Ottoman Empire*. Princeton University Press.
* Finkel, Caroline (2005). ''Osman's Dream*. Basic Books. pp. Ch. 11.
* Shaw, Stanford J (1965). ["The Origins of Ottoman Military Reform: The Nizam-I Cedid Army of Sultan Selim III" (PDF).](https://psi427.cankaya.edu.tr/uploads/files/Shaw,%20Nizam-i%20Cedid%20(1966).pdf) *The Journal of Modern History*. 37 (3): 291–306. doi:10.1086/600691. JSTOR 1875404. S2CID 145786017.
* Ustun, Kadir. "The New Order and Its Enemies: Opposition to Military Reform in the Ottoman Empire, 1789-1807" (PhD Diss. Columbia University, 2013) rete.
* Yaycioglu, Ali (2016). *Partners of the empire: The crisis of the Ottoman order in the age of revolutions''. Stanford University Press.

Kategorio:Politiko de la Otomana Imperio
Kategorio:Reformoj