open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
György Buzsáki

**György Buzsáki** [djordj buĵAki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Buzsáki György** estis hungara-usona kuracisto, profesoro, membro (ekstera en 2001) de Hungara Scienca Akademio.

György Buzsáki  naskiĝis la  1949 en Kaposvár.

## Biografio 
György Buzsáki frekventis universitaton en Pécs ricevinta medicinan diplomon en 1974. Inter 1975-1988 li estis asistanto samloke, sed dume en la fruaj 1980-aj jaroj li plulernis en Teksaso kaj Ontario. Baldaŭe li instruis ankaŭ en Lund kaj Usono, fine li restis en Usono. Li atingis la sciencan gradon PhD en 1984. Li okupiĝis precipe pri nervoj kaj cerbo. Li instruas nuntempe en Novjorko. Li ricevis ĉefe eksterlandajn premiojn inter 1986-2011. 

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Electrophysiological analysis of the effect of atropine on the self-stimulation reaction in cats* (1973)
* *Cellular bases of hippocampal EEG in the behaving rat* (1983)
* *Pattern recognition of the electroencephalogram by artificial neural networks* (1993)
* *Communication between neocortex and hippocampus during sleep in rodents* (2003
* *Inhibition-induced theta resonance in cortical circuits* (2013)

## Referencoj 
## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hompaĝo  
* biografio kun foto  

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Usonaj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kristóf Baráti

**Kristóf Baráti** [kriŝtOf], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Baráti Kristóf** estis hungara violonisto.

Kristóf Baráti http://info.bmc.hu/index.php?node=artists&table=ZENESZ&id=129 naskiĝis en 1979 en Budapeŝto.

## Biografio 
Kristóf Baráti lernis muzikon (samtempe kun la parolado) en la familio. Li vivis jardekon en Venezuelo, kie li aĝis 8, kiam li debutis. Hejmenveninta li frekventis Muzikakademion, kie li lernis ĉefe de  Miklós Szenthelyi kaj Vilmos Tátrai. Ekde 1998 li lernis en Parizo de Eduard Wulfson, sed li regule partoprenas en koncertoj en Hungario. Li uzas violonon (faritan en 1703) *„Lady Harmsworth”* (Stradivarius). Li ricevis premion en 2011, poste premion Kossuth en 2014.

## Elektitaj sukcesoj 
* 1995: Gorizia unua loko
* 1997: Bruselo tria loko kaj premio de la publiko
*2010: Moskvo unua loko

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* biografio  
* hompaĝo 
 
Kategorio:Hungaraj violonistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Modernstilaj domoj de Berlino

La **Modernstilaj domoj de Berlino** konsistas el ses subvenciitaj loĝejaj kvartaloj (germane Siedlungen) kiuj atestas novigajn loĝig-politikojn de 1910 ĝis 1933, precipe dum la Vajmara Respubliko, kiam la ĉefurbo de Germanio, Berlino, estis progresema socie, science kaj kulture.

La trajtoj estas elstaraj ekzemploj de la konstruaĵa reformmovado kiu kontribuis al plibonigado de loĝado kaj vivkondiĉoj por homoj kun malaltaj salajroj pere de novaj aliroj al urboplanado, arkitekturo kaj ĝardendizajno.

La domoj ankaŭ disponigas esceptajn ekzemplojn de novaj urbaj kaj arkitekturaj tipologioj, havante freŝajn dizajnosolvojn, same kiel teknikajn kaj estetikajn inventojn. Bruno Taut, Martin Wagner kaj Walter Gropius estis inter la plej elstaraj arkitektoj de tiuj projektoj kiuj ekzercis konsiderindan influon sur la evoluon de loĝado ĉirkaŭ la mondo. Tiuj domoj estas Monda heredaĵo de Unesko ekde 2008.

## Tabelo de la konstruaĵoj 
La **modernstilaj domoj de Berlino** estas la kuniĝo de la konstruaĵoj deklaritaj kiel Monda Heredaĵo fare de Unesko en 2008. Ĝi konsistas el la sekvaj monumentoj:
Milito kontraŭ la Perua-Bolivia Konfederacio

eta|488x488ra|Confederacion war peru bolivia chile
La **Milito de la Konfederacio** aŭ **Milito kontraŭ la Perua-Bolivia Konfederacio** estis milito okazinta ekde 1836 ĝis 1839 inter la Peru-Bolivia Konfederacio kaj la alianco formita de Respubliko Ĉilio kaj peruanoj kontraŭantoj de la Konfederacio.

Ĉe la komencoj de la Konfederacio, la peruaj trupoj estre de Felipe Santiago Salaverry kontraŭstaris la trupojn konfederaciajn, dum la Milito inter Salaverry kaj Santa Cruz kiu finis per la malvenko kaj pafmortigo de Salaverry. Poste, la Peru-Bolivia Konfederacio iris kontraŭ la Argentina Konfederacio, estrita de Juan Manuel de Rosas, pro la disputo de teritorioj en la areo de altiplano. Portempe, la armeo de Andrés de Santa Cruz sukcesis venketi.

La Peru-Bolivia Konfederacio militis ankaŭ kontraŭ Ĉilio kaj la peruanoj kontraŭaj al la Konfederacio kiuj deziris la reunuigon de Peruo kaj la forpelon de Santa Cruz el la povo, kiuj finfine venkis super la konfederacianoj post bataloj okazintaj ĉefe en la teritorioj de la aktuala Peruo.

La milito finis per la venko de la trupoj de la restaŭra armeo *Ejército Unido Restaurador*, kunformita de ĉilianoj kaj peruanoj restaŭracianaj, kiu decidis la nuligon de la Peru-Bolivia Konfederacio kaj la fino de la registaro de Andrés de Santa Cruz en Bolivio.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Mapo detala de la milito

Kategorio:Historio de Peruo
Kategorio:Historio de Bolivio
Kategorio:19-a jarcento en Ĉilio
Kategorio:1830-1839 en Argentino
Kategorio:Militoj de la 19-a jarcento
Kategorio:Konfliktoj en 1830-1839
Partido Nacional (Urugvajo)

[200px|eta|Blazono de la *Partido Nacional*. Ĝi estis kreita en [1872 de Juan José de Herrera kaj lia filo Luis Alberto de Herrera.]]
La **Partido Nacional** (Nacia Partio) estas politika partio urugvaja kiu gastigas sektorojn de varia ideologio el la politika centro al la dekstro. Oni konsideras ĝin unu el la tradiciaj partioj de Urugvajo.

Same kiel ĉe la Partido Colorado, ties origino datiĝas el la epoko de la kreado de la urugvaja ŝtato. Ĝi agnoskas kiel fondinto la generalon Manuel Oribe, kaj Aparicio Saravia kiel ideologo. La kreado de la Nacia Partio datas fakte el la 10a de aŭgusto de 1836 kiam la tiama prezidanto Manuel Oribe dekretis la uzadon de blanka marko kun skribaĵo "Defensores de las Leyes" (Leĝodefendantoj), en la batalo de Carpintería Oribe por kontraŭstari la revolucian armeon de la Generalo Fructuoso Rivera kaj por distingi la partiojn kiuj uzis kolorajn signojn. La naciisma flanko uzis blankajn signojn kun la moto *"Defensores de las Leyes"*, kaj de tie devenas la nomo de "blancos" (blankuloj) por la apartenantoj al la Nacia Partio.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la *Partido Nacional*
* La Democracia / Neoficiala dusemajnaĵo de la *Partido Nacional* 

Kategorio:Historio de Urugvajo
Kategorio:Politikaj partioj en Urugvajo
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1836
Urugvaja Enlanda Milito

eta|La Batalo de Caseros
La **Urugvaja Enlanda Milito** (, "Granda Milito") estas la nomo kiun samtempuloj de la okazintaĵoj kaj historiistoj poste uzis por la konflikto kiu okazis en la areo de la Rivero Plata el la 10a de marto de 1839 al la 8a de oktobro de 1851. La kontraŭantoj estis la blankuloj de Urugvajo, estre de Manuel Oribe, aliancanoj de la argentinaj federaloj, estre tiam de Juan Manuel de Rosas, kontraŭ la *colorados* (ruĝuloj), aliancanoj de la unueciguloj de Argentino. La konflikto trapasis amplekse la propran medion de la riverplataj respublikoj kaj suferis la intervenon, kaj diplomatian kaj militistan, de la Brazila Imperio, Francio kaj Granda Britio, krom la partopreno de eksterlandaj trupoj (italoj de Giuseppe Garibaldi, hispanoj, francoj) kelkaj el kiuj agadis kiel solduloj. La interesoj de ĉiu flanko estis diversaj kaj ankaŭ la disvolviĝo kaj rezultoj estis komplika ŝakludejo.

Kategorio:Historio de Argentino
Kategorio:Historio de Urugvajo
Kategorio:Militoj de la 19-a jarcento
Kategorio:Enlandaj militoj
Kategorio:19-a jarcento en Sudameriko
Batalo de Vuelta de Obligado

[eta|dekstre|La guberniestro [Juan Manuel de Rosas (1793-1877).]]

La **Batalo de Vuelta de Obligado** okazis la 20-an de Novembro de 1845, sur akvoj de la rivero Paranao, ĉe sia dekstra flanko kaj norde de la provinco Bonaero, Argentino, ĉe angulo kie la fluejo mallarĝiĝas kaj turniĝas, konata kiel Vuelta de Obligado, kie nun estas la urbo Obligado (partio San Pedro).

En ĝi kontraŭstaris trupoj de la Argentina Konfederacio estre de Juan Manuel de Rosas (1793-1877), kiu nomumis komandanton de la defendaj trupoj al la generalo Lucio Mansilla (1792-1871), kaj la ŝiparo angla-franca, kies interveno okazis kun ekskuzo pacigi ĉe la problemoj inter Bonaero kaj Montevideo. La vera tialo estas akiri rajton de libera navigado por francoj kaj britoj laŭ akvoj de argentinaj riveroj kiaj Paranao.

La venko de la anglafranca truparo rezultis pirha: kaj la obstinado de la defendantoj, kaj la komplikoj kiuj postulis ―kaj aktuale plue postulas― la meandra fluejo de la rivero Paranao al la navigado, igis ege kosta la klopodon navigadi ĝin kontraŭ la volo de la argentina registaro.

La batalo konatiĝis en la tuta Ameriko. Nome Ĉilio kaj Brazilo ŝanĝis siajn sentojn (kiuj ĝis tiam estis estintaj malamikaj al Rosas) kaj amikiĝis almenaŭ dekomence al la partio de la Konfederacio. Eĉ kelkaj unueciguloj (tradiciaj malamikoj de Rosas) kortuŝiĝis kaj la kolonelo Martiniano Chilavert akceptis formi parton de la armeo de la Konfederacio. La generalo José de San Martín (1778-1850) esprimis ekde sia ekzilo en Francio sian komprenon ke tiu luktado de la argentina patrio kontraŭ eŭropaj landoj estas same kiel la luktado sendependa kontraŭ Hispanio.

Tiu batalo ―malgraŭ taktika malvenko― rezultis en venko kaj diplomata kaj militista de la Argentina Konfederacio, pro la alta kosto kiun postulis ĝi por la eŭropaj landoj. Fakte, la rezisto fare de la argentina registaro, devigis la invadantojn akcepti la suverenecon de Argentino super la internaj riveroj. Granda Britio, per la Traktato Arana-Southern de 1847, konkludis definitive tiun konflikton kaj en marto samjare ordonis la retiron de sia ŝiparo. Francio daŭrigis unu plian jaron, ĝis la subskribo de la Traktato Arana-Lepredour. Tiuj traktatoj agnoskis la navigadon de la rivero Paranao kiel *interna navigado de la Argentina Konfederacio kaj obea nur al ties leĝoj kaj reguloj, same kiel tiu de la rivero Urugvajo komune kun la Orienta Ŝtato*.

## Notoj 
## Bibliografio 
* *La batalla olvidada*. San Pedro: Nueva Reseña Histórica, 2007.

## Eksteraj ligiloj 
* Infoguiasanpedro.com (historia de San Pedro; batalla de Obligado)
* Batalla de Obligado: 43 cartas y notas originales escritas entre junio de 1845 y abril de 1846 
* Revisionistas.com.ar (guerra del Paraná).
* Youtube.com (homenaje a la Vuelta de Obligado).
* La gazeta federal (Vuelta de Obligado, la batalla olvidada).

Kategorio:1840-1849 en Argentino
Kategorio:Konfliktoj en 1845
Vuelta de Obligado
Vuelta de Obligado
10991 Dulov

'*10991 *Dulov'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno, (en tiama Sovetunio, nun en Rusio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la sovetunia profesoro Viktor Georgijeviĉ Dulov (cirile : *Виктор Георгиевич Дулов'', 1929–2001), konata pro lia laboroj pri teoria gasa dinamiko kaj aplika matematiko. Li laboris ĉe la Centro de Komputado de Krasnojarsk, ĉe la Instituto de Teoria kaj Aplika Mekaniko kaj ĉe la Sankt-Peterburga Ŝtata Universitato. Li ricevis la Ordenon de Laborista Ruĝa Flago kaj la Ŝtatan premion de Sovetunio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1974
10992 Veryuslaviya

'*10992 *Veryuslaviya'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno, (en tiama Sovetunio, nun en Rusio).

## Nomo 
Ĝia nomo estis komponita en honoro de tri anoj de la familio *Ĉubenko*: *Vera Ivanovna* kaj ŝiaj filoj: *Vjaĉeslav*, astronomo kaj fantazia verkisto; kaj *Jurij'', ĵurnalisto kiu faris gravan kontribuon al la socia rehabilito de infanoj kaj homoj per specifaj fizikaj instalaĵoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1974
Kalvinana preĝejo (Dunavecse)

La **Kalvinana preĝejo** estas religia Monumento historia en Hungario, en urbo Dunavecse.

## Historio 
En la 1550-aj jaroj la loĝantoj iĝis kalvinanoj, sekve ili profitis la iaman katolikan kirkon. Tie okazis sinodoj en 1610 kaj 1635. En 1638 la turkoj malkonstruis la plenan preĝejon, tial oni konstruis novan provizoran kirkon el ligno post 2 jaroj al la sama loko. En la 1740-aj jaroj pli nova preĝejo konstruiĝis, sed ne en tiun lokon. La turo ricevis horloĝon en 1773. En 1808 la navo estis pligrandigita. La turo estis konstruita en 1832. Orgeno alvenis en 1858 kaj ĝi moderniĝis en 2001. La kirko estis renovigita en la jaroj 1925, 1950, 1980.

Sur la ekstera muro 2 memortabuloj memorigas pri la inundoj.

## Konstruaĵo 
La kirko situas sola, antaŭe estas videbla statuo pri Sándor Petőfi. La konstruaĵo laŭ la fasado havas meze unue kvadratan turon (sube estas la enirejo), kiun sekvas la navo. Interne galerioj troviĝas laŭ la 3 flankoj.

## Fontoj 
* hungare kun multe da fotoj
* hungare
* hungare
* hungare kun fotoj
eta|maldekstre|Kalvinana kirko en Dunavecse

Dunavecse
Dunavecse
11003 Andronov

'*11003 *Andronov'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno, (en tiama Sovetunio, nun en Rusio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la ukrainan astrofizikiston *Ivan Leonidovich Andronov* (cirile : *Иван Леонидович Андронов''), profesoron ĉe la Universitato de Odesa. Li estas konata pro siaj esploroj pri duopaj kaj simbiozaj steloj. Li ankaŭ lekcias pri diversaj aspektoj de astrofiziko kaj matematiko.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
11011 KIAM

'*11011 *KIAM'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno, (en tiama Sovetunio, nun en Rusio).

## Nomo 
Ĝia nomo aludas al la Instituto Keldiŝ de Aplika Matematiko (kies angla mallongigo estas *K.I.A.M'') de la Rusia Akademio de Sciencoj. Tiu instituto faris gravegan parton el la teoria esploro kaj komputado por la kosmodinamiko kaj kosmonaŭtiko de la Sovetunia kosma programo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Avendano Gábor Corzan

**Avendano Gábor Corzan,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Corzan Avendano Gábor** estis hungara matematikisto, profesoro, instruisto, membro (korespondanta en 1864) de Hungara Scienca Akademio.

Avendano Gábor Corzan http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/022/pc002233.html#4 naskiĝis la  1827 en Hungara reĝlando en Szomolnok (nuntempa Smolník en Slovakio). Li mortis la  1903 en Budapeŝto.

## Biografio 
Avendano Gábor Corzan frekventis altlernejojn en Kassa, Eperjes, Selmecbánya, poste universitaton en Vieno, kie li ricevis diplomon en 1854. Inter 1853-1858 li instruis en gimnazio en Kassa, poste en Pest (urbo). Ekde 1869 li instruis en Universitato de Budapeŝto (kiel privata profesoro), ekde 1872 li instruis ankaŭ en la militakademio. Li verkis gravajn lernolibrojn. Li emeritiĝis en 1897, tiam li ricevis rangon reĝa konsilisto.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Az elemző mértan alapvonalai sík alakzatokra alkalmazva* (1863)
* *Földünk őstörténelme. A föld- és őslénytan népszerű előadásokban.* (1875)
* *Mennyiségtani gyakorlókönyv* (Matematika ekzerca lernolibro), (1882) 

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al literoj C, CS kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al literoj C, CS kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
(10993) 1975 XF

**(10993) 1975 XF** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la ĉiliaj astronomoj Carlos Torres kaj Sergio Barros elde la observatorio de Cerro el Roble en Ĉilio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Sergio Barros
Kategorio:Malkovrita de Carlos Torres
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1975
Betzdorf (gento)

La familio  **Betzdorf**, ankaŭ  *Betzdorff* aŭ  *Ermarts*,  estis malalta nobela gento el la mezmontaro Westerwald, kiu havis posedaĵojn ĉe la meza Sieg kaj servis al la domo  Sayn-Wittgenstein. Branĉo de la familio ankoraŭ ekzistas.

## Historio 
### Deveno kaj Blazono
### Linioj kaj Posedaĵoj
## Famaj familianoj 
## Literaturo 
* Hellmut Gensicke: *Die von Wallmenroth genannt Beuinghausen*, in: Heimat-Jahrbuch des Kreises Altenkirchen 1970.
* Ders.: *Landesgeschichte des Westerwaldes*, Wiesbaden 1958.
* Hermann Knodt: *Vorarbeiten zum hessischen Wappenbuch* (unveröffentlicht), Material Wappen Ermert, in: Hauptstaatsarchiv Darmstadt, Best.O 64, Nr. 1465.
* Herbert M. Schleicher (Bearb.): *Die genealogisch-heraldische Sammlung des Kanonikus Johann Gabriel von der Ketten in Köln*, Bd.1, Köln 1983.
* Humbert Schmidt: *Betzdorfer als Burgsassen, Studenten, Beamte, Geistliche und Wohltäter*, in: Heimat-Jahrbuch des Kreises Altenkirchen 1990.
* Ders.: *Dr. Konrad Betzdorf*, in: Heimat-Jahrbuch des Kreises Altenkirchen 1974. 
* W. Söhngen: *Geschichte der Stadt Hachenburg*, Wiesbaden 1914.
* Erich Vierbuchen: *„Alles lebt hier vom Bergbau und vom Hüttenbetrieb…“ Familiengeschichtliches saynischer Gewerkenfamilien*, in: Heimat-Jahrbuch des Kreises Altenkirchen. Jg. 35, Altenkirchen 1992.
* August Wolf, *Geschichte von Betzdorf*, o.O. 1951.
* Rolf Zobel: *Wappen an Mittelrhein und Mosel*, Norderstedt 2009, Tafel 30.

## Referencoj 

 Kategorio:Historio de la Westerwald
Altaĵburgo

[eta|la burgo [Marksburg estas tipa ekzemplo de altaĵburgo]]
[eta|dekstra|la burgo [Hochosterwitz ĉ. 1860, Josef von Scheiger]]
**Altaĵburgo** estas burgo kiu estis konstruita sur natura altaĵo. Laŭ la topografia situo oni distingas altaĵburgoj kaj malaltaĵburgoj.

Oni distingas jenajn altaĵburgoj:
* pintburgo kiu situas sur la pinto aŭ dorso de kruta monto Speciala formo estas la rokburgo.
* krestoburgo estas sur montkresto.
* deklivburgo estas burg, kiu estis konstruita ĉe la dekklivo de monto
* spronburgo kiu havas je tri flankoj krutajn deklivoj. Ĝin oni nur devis defendi je unu flanko.

Ekzemploj de altaĵburgoj estas: Burgo Kriebstein (spronburgo), Marksburg (pintburgo), Burgo Ehrenfels (deklivburgo) kaj la Burgo Schachenstein aŭ Burgo Ehrenstein en Turingio
(rokburgo).
* En Nederlando:
Kastelo Valkenburg (ruino) sur la Heunsberg en Valkenburg kaj
Kastelo Lichtenberg (ruino) sur la Sint-Pietersberg ĉe Maastricht

## Literaturo 
* Horst Wolfgang Böhme, Reinhard Friedrich, Barbara Schock-Werner (Hrsg.): *Wörterbuch der Burgen, Schlösser und Festungen*. Reclam, Stuttgart 2004, ISBN 3-15-010547-1, S. 156.
* Friedrich-Wilhelm Krahe: *Burgen und Wohntürme des deutschen Mittelalters*. Band 1. Thorbecke, Stuttgart 2002, ISBN 3-7995-0104-5, S. 21-23.

## Referencoj 
Kategorio:Burgotipoj
10994 Fouchard

'*10994 *Fouchard'''* estas malgranda hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de la Monto Palomar (kantono San Diego, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Marc Fouchard*, profesoron ĉe la Laboratorio de Astronomio de la Universitato de Lille kaj kunlaboranto ĉe la *Institut de Mécanique Céleste et de Calcul des Éphémérides'' (Instituto de Ĉiela Mekaniko kaj Kalkulo de Efemeridoj, IMCCE, Francio), fakulo pri la dinamiko de la long-periodaj kometoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Kavaliro de Madaro

La **Kavaliro de Madaro** aŭ **Rajdanto de Madaro** (, Madarski konnik) estas frumezepoka granda surroka ĉizita bildo troviĝanta en la Madara altebenaĵo oriente de Ŝumeno en nordorienta Bulgario, proksime de la vilaĝo Madaro. La monumenton oni datas el proksimume la jaro 710 p.K. kaj estis enlistigita kiel Monda heredaĵo de Unesko ekde 1979.

La ĉizaĵo prezentas majestan rajdanton 23 metrojn super grundnivelo en preskaŭ vertikalaj 100 metroj en alta klifo. La rajdanto puŝas lancon en leonon kuŝanta ĉe la ĉevalpiedoj. Aglo flugas antaŭ la rajdanto kaj hundo kuras post li. La sceno simbole prezentas armean venkon. La monumento estis kreita dum la regado de la praa bulgaro, la ĥano Tervelo, kaj estas verŝajne portreto de la ĥano mem. Aliaj teorioj ligas ĝin kun la antikvaj trakoj, asertante ke ĝi portretas trakian dion.
Hotelo Handelshof

eta|320px|Hotelo kun blazono de Essen en 2005
**Hotelo Handelshof** estas renoma historia hotelo en la urbocentro de Essen. La sesetaĝa domo konstruita el ŝtalbetono estas protektata monumento ekde 1985. Ĝi troviĝas ĉe Willy-Brandt-Plaĉo kontraŭ la ĉefa stacidomo, je la komenciĝo de la aĉetumstrato *Kettwiger Straße*, kie komenciĝas la piedira zono de la urbocentro. Tion idikante staras sur la tegmento de la domo la devizo inter du blazonoj de Essen *Essen - die Einkaufsstadt* (Essen – la aĉetumurbo).

## Historio 
Sur la loko de Handelshof en la mezepoko staris turo de la remparo de Essen malkonstruata en la 19-a jarcento. Fine de tiu jarcento tie troviĝis la hotelo *Zum Adler* ĉe la Riveretostrato, kiu pasis tie. La domon de Handelshof planis kaj konstruigis inter 1911 kaj 1912 la arĥitektoj Carl Moritz kaj Werner Stahl el Kolonjo. La hotelo malfermiĝis en 1913. Tiutempe en la proksimume 350 ĉambroj de la domo troviĝis krom la hotelo ankaŭ du restoracioj, kafejo, sukeraĵejo, kinejo same kiel pluraj vendejoj kaj oficejoj. Ĝin estris je la komenco la gepatroj de aktoro Heinz Rühmann naskiĝinta en Essen. Ŝildo sur la fasado memorigas pri tio.

En 1929 okazis brulego en la hotelo. Okaze de vizito de Mussolini je akompano de Hitler en Essen 1937 oni pendigis devizobendon kun la teksto *Bonvenon en la Armoforĝejo de la Regno* ĉe la hotelon. Dum la Dua Mondmilito aliancanaj bombatakoj grave difektis la domon, sed tiun ĉi oni riparis – male al multaj aliaj militdifektitaj – post 1945 sen gravaj ŝanĝoj. Nun la svisa restoracio-filiaro *Mövenpick* tenas Hotelon Handelshof.

Hotel Handelshof Essen um 1910.jpg|Hotelo Handelshof proks. 1915
Hotel Handelshof Essen 1929.jpg|… kaj proks. 1929
Hotel Handelshof, Westflügel.jpg|Okcidenta alo en 2013

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo de la hotelo 
* Raporto pri la vizito de Mussolini kun foto de flagornamita Handelshofes 
* Foto de la brulego de 1929 
* Konstrua monumento Hotelo Handelshof 
Kategorio:Konstruomonumentoj en Essen
Kategorio:Urbokerno de Essen
Kategorio:Hoteloj en Essen
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1910-1919
10990 Okunev

'*10990 *Okunev'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno, (en tiama Sovetunio, nun en Rusio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la sovetunia mekanikisto Boris Nikolajeviĉ Okunev (cirile : *Борис Николаевич Окунев,''1897–1961), profesoro ĉe la Instituto pri Mekaniko D. F. Ustinov de Leningrado, sciencisto pri teoria mekaniko kaj balistiko. Li interesiĝis ankaŭ pri la historio de scienco, la poezio kaj la arto. Li legacis sian unikan kolekton da rusaj pentraĵoj de la "Arĝenta Epoko" al la Rusa Muzeo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1973
Ĉefpoŝtejo de Essen

eta|300x300px|Domo de la ĉefpoŝtejo en Essen
La domo de la **ĉefpoŝtejo de Essen** troviĝas en la urbocentro de Essen ĉe la Hache-Strato, sur angulo de Willy-Brandt-Placo kaj oblikve al la ĉefa stacidomo. Ĝi estas surlistigita en la monumentolisto de la urbo Essen.

## Historio 
### Antaŭa domo (1903–1932) 
La malnova poŝtoficejo estis konstruata en la jaroj 1900 ĝis 1903 laŭ vilhelminisma eklektikismo kun angulturo. La rapida kresko de la urba loĝantaro komence de la 20-a jarcento, ĉefe pro la almigrado de laboristoj por la minekspluato kaj la ŝtalindustrio de Krupp, kaŭzis, ke la domo ne plu sufiĉis al la bezonoj. Sekve la poŝtadministrado je Duseldorfo decidis komence de la 1920-aj jaroj novkonstruon. En 1932, kiam komenciĝis la lasta konstrufazo, oni malkonstruis la malnovan poŝtejon.

### Nuna ĉefpoŝtejo 
La nuna ĉefpoŝtejo staras proksimume ok respektive dek kvar metrojn metita malantaŭen kompare kun sia antaŭa konstruaĵo. Tiel ekestis, vidate ekde la ĉefa stacidomo, pompa enirkampo en la urbocentron, kiu ekde 1994 nomiĝas Willy-Brandt-Placo kaj nur ekde tiam estas piedira zono. Vidalvide de la ĉefpoŝtejo trans ĉi tiu placo staras Hotelo Handelshof en la oriento. La poŝtodomo ekestis proksimume en la jaroj 1924 ĝis 1933 en apartaj konstrufazoj. La arĥitekto Architekten Hoeltz planis ĝin kun fasado el brikaj kaj kalkaj ŝtonoj kiel kontrasto al la borso, la nuna Haus der Technik. La enveturejon al la strato *An der Reichsbank*, kiu kondukas en la malnovan bankokvartalon, surpontas premita pintarko.

La stilo de la unuaj du konstrufazoj kun brikŝtona fasado jam tiam estis kritikata kiel ne plu aktuala. Post tio arĥitekto Lindemann planis en la jaroj 1930 kaj 1931 la trian konstrusekcion laŭ la stilo de la nova objektivismo kun fasado el prilaboritaj muŝelkalko-ŝtonoj, kiu fermis la longecan alon ĉe Hachestraße al la nuna Willy-Brandt-Placo kaj malfermiĝis januaron de 1933. La tuta domaro estis grave difektata dum la Dua Mondmilito kaj poste riparata.
La domo estas monumentprotektata ekde 1988, tial ĝis somero de 2009 oni riparis ĉiujn proksimume 440 lignokadrajn fenestrojn.

Essen Hauptpostamt um 1920.jpg|Antaŭa domo de 1903–1932
Hauptpost Essen2.jpg|Okcidenta alo de *Hoeltz* (1924–1933)
Hauptpost Essen 01.jpg|Suda vidaĵo

## Literaturo 
* *Essener Allgemeine Zeitung* de la 10-a de aprilo 1931
* Sigrid Watzlawik: *Visionen in Stein. Modernes Bauen in Essen 1910–1930.* Nobel / Verlagsgruppe Beleke, Essen 1998, ISBN 3-922785-49-2.

## Eksteraj ligiloj 
* La domo en la listo de konstruaj monumentoj de Essen 
* Ĉefpoŝtejo ĉe architektur-ruhr.de 

Kategorio:Konstruaĵoj en Essen
Kategorio:Urbokerno de Essen
Essen
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1930-1939
10996 Armandspitz

'*10996 *Armandspit''''' estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de la Monto Palomar en kantono San Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de Armand Spitz (1904–1971), kiu komencis popularigi astronomion en la Planetario Fels de Filadelfio kaj aliaj lokoj en Pensilvanio dum la 1930-aj jaroj. Li estas fama pro sia invento de malmultekosta planetario, en kies fruaj modeloj la bildoj de la stelo estas projekciataj per truoj boritaj en plastaj platoj muntitaj en dekduedro.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
11007 Granahan

'*11007 *Granahan'''* estas tre malgranda sed treege hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *James C. Granahan*, sciencisto ĉe *Leidos Inc.'', kies esploroj inkludas spektroskopajn analizojn de la asteroidoj 951 Gaspro kaj 243 Ida per datumoj ricevitaj elde la kosmosondilo Galileo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
Anastasio Somoza García

**Anastasio Somoza García** (1-a de februaro 1896 – 29-a de septembro 1956) estis politikisto, militisto, entreprenisto kaj diktatoro de Nikaragvo. Li estis prezidanto de Nikaragvo inter 1937 - 1947, kaj denove inter 1950 - 1956, do entute li okupis tiun postenon dum 16 jaroj.eta|Anastasio Somoza García
## Biografio 
Dum lia juneco li vivis en Filadelfio, Pensilvanio en Usono, tie li studis Entreprenan Administradon. Post lia reveno al Nikaragvo li malsukcese klopodis fariĝi entreprenisto. Kiam venis la Marista infanterio de Usono al la lando (1926), lia angla akĉento kaj geedziĝo kun Salvadora Debayle, membro de prestiĝa kaj riĉa familio, estis faktoroj pro kiuj li rapide supreniris en la plej gravaj postenoj de la ŝtato. Li patris tri filojn: Lilliam, Luis kaj Anastasio, la tri naskiĝis en la urbo León.

Li kutimis protekti sian tutan familion, inkluzive de onkloj kaj kuzoj; en tiu epoko iu ajn kiu havis ian parencecon kun la familio Somoza estis privilegiulo, sed same kiel li amis siajn proksimajn homojn, li malamis kaj estis senkompata kun siaj malamikoj.

La vendredo, 21-a de septembro 1956, en la "Domo de la Laboristo" en León okazis festo. Ĉirkaŭ la noktomezo li estis trafita de 4 kugloj pafitaj de la juna poeto kaj opoziciulo Rigoberto López Pérez, tuj poste la korpogardistoj mortigis Rigoberto-n de 54 pafoj.

Somoza estis portita al la loka hospitalo kaj poste al Managvo per helikoptero. Tie la kuracistoj diris ke la vundoj ne estis tre gravaj, tamen oni decicis kunporti lin al Panamo kaj tie, la 24-a de septembro dum la ĥirurgio li falis en komato ĝis sia morto kvin tagoj poste, en la 29-a de septembro.

Kategorio:Diktatoroj
Kategorio:Nikaragvaj entreprenistoj
Kategorio:Nikaragvaj generaloj
Kategorio:Nikaragvaj romkatolikoj
Kategorio:Liberaluloj
Kategorio:Somoza-familio
Kategorio:Homoj de la Bananaj militoj
Kategorio:Prezidantoj de Nikaragvo
Kategorio:Ŝtatestroj aŭ registarestroj en la Dua Mondmilito
Flugo 370 de Malaysia Airlines

**Flugo 370 de Malaysia Airlines** (MH370, ankaŭ konata kiel China Southern Airlines Flight CZ748) estas malaperinta internacia flugo de Malaysia Airlines. La aviadilo enhavis 227 pasaĝerojn kaj dekdu aviadilanojn.

Flugo 370 foriris el Kuala-Lumpuro, Malajzio, je horo 00:41 la 8-an de marto 2014 (MST; UTC+8) por entabeligita flugo de ses horoj al Pekino, Ĉinio. La aernavigadestrejo en Subang perdis la kontakton kun la aviadilo je ĉ. 01:22, dum ĝi flugas super la Golfo de Tajlando. Oni raportis la mankon je 02:40.

La usona Federacia Oficejo de Enketado (FBI) esploras ĉu terorismo ludas rolon. Du pasaĝeroj, unu el Aŭstrio kaj alia el Italio, estas nomitaj en la manifesto. Kvankam oni pliposte malkovris ke ili ne estis en la aviadilo ĉar iliaj pasportoj estis ŝtelitaj. Intertempe, malajziaj aŭtoritatoj asertas ke la identeco de du aliaj pasaĝeroj estas falsa.

La malajzia ĉefministro Naĝib Razak anoncis je la 24-a de marto 2014 ke la aviadilo plej verŝajne kraŝis en la Hindan Oceanon, 2000&nbsp;km sudokcidente de la aŭstralia urbo Perth, kaj ke neniu supervivis la katastrofon.

Je la 29-a de julio 2015 oni trovis rompopecon de Boeing 777 sur la strando de La Réunion, en la najbareco de Madagaskaro. La peco estas flaperono, parto de la flugilo. Tuj post la trovo oni spekulaciis ke ĝi devenas de la malaperinta flugmaŝino de flugo MH370. Je la  ĉefministro Najib Razak de Malajzio deklaris, ke spertuloj "konklude konfirmis ke la aviadila rompaĵo trovita en La Réunion estas vere de MH370".

eta|maldekstra|300ra|Loko de malapero (1) kaj ebla kraŝloko (2)

## Vidu ankaŭ 
* Flugo 17 de Malaysia Airlines

## Referencoj 
Kategorio:Aviadilaj akcidentoj en 2014
Kategorio:2014 en Ĉinio
Kategorio:2014 en Malajzio
Kategorio:8-a de marto
Ahr (vinregiono)

eta|350px|vojo de la rivero Ahr
La valo de la rivero Ahr estas konata pro la vitejoj, kiuj ekzistas de la urbeto Altenahr malsupren ĝis la urboparto *Heppingen* de Bad Neuenahr-Ahrweiler. La vinregiono Ahr estas la dua plej malgranda vinregiono de Germanio. Oni kreskisgas preskaŭ nur ruĝajn vinberojn.

## Geografio 
Alfluantoj de la rivero Ahr estas Nonnenbach kaj Mülheimer Bach.

## Migradpado 
La migradpado Rotweinwanderweg iras tra la sudaj deklivoj de la malsupra parto de la valo. Ĝi preteriras supre de Ahrweiler la registaran bunkron.

## Literaturo 
* Gottfried Kinkel: *Die Ahr (Rheinisches Land - Kleine Reihe), mit Bildtafeln von Theo Felten*, Wittlich: Georg Fischer Verlag (o. J., um 1950), 21 S.
* *Das Ahrtal-Beschreibung des Ahrtals*, Bonn: Stollfuss Wanderkarte Nr. 9 (mit großer Landkarte 1: 50.000), o. J. (um 1950)
* Matthias Röcke: *Burgen und Schlösser zwischen Ahr und Brohlbach: Berühmte und unbekannte Anlagen im Kreis Ahrweiler*, Köln: Bachem, 1. Auflage 1984, 119 S., Ill. u. Photos
* Gottfried Kinkel: *Das Ahrthal.* J. P. Bachem, Köln 1999, (bearbeitete Neuauflage der ersten Ausgabe von 1849), Ausgabe 1858 als Online-Ausgabe *dilibri* Rheinland-Pfalz
* Michael Loose: *Hohe Eifel und Ahrtal - 57 Burgen und Schlösser (Theiss Burgenführer)*, Stuttgart: Theiss 2003, 160 S., Ill. und Photos
* Vera Kettenbach: *Das Ahrtal von Bad Bodendorf bis Altenahr.* Gaasterland-Verlag, Düsseldorf 2004, ISBN 3-935873-02-6
* *Ahrtal-Reise*. Gaasterland-Verlag, Düsseldorf 2007, ISBN 978-3-935873-18-5
* Christoph Lüttgen: *Rotweinwanderweg *. Gaasterland-Verlag, Düsseldorf 2008, ISBN 978-3-935873-23-9
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Die Mittelahr
* Hochwasser an der Ahr
* AW-Wiki: Ahr 
* Ahrweine
* Arbeitsgemeinschaft zum Schutze der Ahr
* Der Rotweinwanderweg und andere Ahr-Wanderwege
* Ahr 2000
* Rauhe Rampe lässt Lachsen eine Chance  – Beitrag zum Rückbau von Staustufen und Sohlgleiten in der Ahr sowie zur Wiederansiedlung von Lachs und Meerforelle
* Wo der Schwarzblaue Ameisenbläuling wohnt  – Beitrag über Flora, Fauna und Renaturierung des Naturschutzgebiets Ahrmündung
* DIE AHR Landschaft – Geschichte – Kultur – Wein, Barbara und Hans Otzen, 2010  (PDF; 4,4&nbsp;MB)

## Referencoj 
Kategorio:Vinregionoj de Germanio
Tervelo

**Tervelo** (675–721) (), ankaŭ nomata *Tarvel*, *Tervel* aŭ *Terbelis* en kelkaj bizancaj fontoj, estis la imperiestro de la bulgaroj komence de la 8-a jarcento. En 705 li ricevis la titolon Cezaro kiu estis senprecedencaĵo en la historio. Verŝajne li estis kristano kiel sia avo la ĥano Kubrat. Post la venko de la mezepoka bulgara armeo super la araboj en la sieĝo de Konstantinopolo en 718, Tervelo estis nomata de siaj samtempuloj kiel *Savinto de Eŭropo*.

Laŭ la Nominalio de la ĥanoj de Bulgarujo Tervelo apartenis al la klano Dulo kaj regis dum 21 jaroj. Laŭ la kronologio disvolvigita de Moskov (*Imennik*), Tervelo regis dum 695–715. Aliaj kronologioj situas lian regadon en 701–718 aŭ 700–721, sed ĝi kontraŭas la ateston de la *Imennik* (Nominalio). La atestoj de la fontoj kaj kelkaj postaj tradicioj identigas Tervelon kun la filo kaj heredanto de Asparuĥo, kiu mortis en batalo kontraŭ la ĥazaroj.

Kategorio:Bulgaraj ĥanoj
Kategorio:Historio de Bulgario
(10995) 1978 NS

**(10995) 1978 NS** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usonaj geastronomoj Eleanor Francis Helin kaj Eugene M. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eleanor Francis Helin
Kategorio:Malkovrita de Eugene M. Shoemaker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Gómez Farías

La nomo **Gómez Farías** havas diversajn signifojn.

Interalie temas pri
* la komunumo Gómez Farías (Chihuahua) kun ties ĉefa loĝloko Valentín Gómez Farías en la subŝtato Chihuahua de Meksiko,
* la komunumo Gómez Farías (Jalisco) kun ties ĉefa loĝloko San Sebastián del Sur en la subŝtato Jalisco de Meksiko, kaj pri
* la komunumo Gómez Farías (Tamaulipas) kaj ties samnoma ĉefa loĝloko en la subŝtato Tamaulipas ankaŭ de Meksiko.
San Carlos

**San Carlos** estas la hispanlingva nomo de Karlo Borromeo, kardinalo, ĉefepiskopo de Milano kaj elstara reprezentando de la kontraŭreformacio, sanktigita fare de la romkatolika eklezio.

La nomo en hispanlingvaj landoj signas multajn geografiajn lokojn. Interalie temas pri
* la komunumo San Carlos (Tamaulipas) kaj ties ĉefa loĝloko en la subŝtato Tamaulipas de Meksiko
* San Carlos de Bariloche
* San Carlos del Valle
* San Carlos Yautepec
* San Carlos (Okcidenta Negroso)
* San Carlos (Cojedes) en venezuelo
San Fernando

**San Fernando** estas la hispanlingva nomo de Ferdinando la 3-a (Kastilio), reĝo de Kastilio (1217-1252) kaj de Leono (1230-1252), sanktigita fare de la romkatolika eklezio.

La nomo en hispanlingvaj landoj signas multajn geografiajn lokojn. Interalie temas pri
* la komunumo San Fernando (Chiapas) kaj ties ĉefa loĝloko en la subŝtato Chiapas de Meksiko kaj
* la komunumo San Fernando (Tamaulipas) kaj ties ĉefa loĝloko en la subŝtato Tamaulipas de Meksiko.
* la komunumo San Fernando (Bonaero) en Argentino
** San Fernando C (stacidomo), fervoja stacio en San Fernando (Bonaero) en Argentino
** San Fernando R (stacidomo), fervoja stacio en San Fernando (Bonaero) en Argentino.

## Aliaj 
* San Fernando (metroo de Madrido), metrostacio de la Metroo de Madrido (hispanio).
Ciudad Victoria

**Ciudad Victoria** (ankaŭ konata simple kiel Victoria) estas la ĉefurbo de la meksika ŝtato Tamaulipas. La urbo situas meze de la ŝtato, en la samnoma municipo, kovras 1.638 km² kaj havas proksimume 261.000 loĝantojn.

Ciudad Victoria estis fondita la 6-an de oktobro 1750, kaj de José de Escandón y Helguera donis la nomon Villa de Santa Maria de Aguayo. La 20-an de aprilo 1825, al la urbo estis oficiale koncedita urbostatuso, kaj ŝanĝis sian nomon al Ciudad Victoria, honore al la unua prezidanto de Meksiko, Guadalupe Victoria . En 1890, fervojo estis konstruita tra la urbo, igante la urbon haltpunkto inter Monterejo kaj Tampico.

Multaj gravaj monumentoj kaj konstruaĵoj estis konstruitaj ĉirkaŭ 1900, inkluzive de bronza statuo de Benito Juárez en 1897, la Juárez Teatro en 1899 kaj memormonumento al la herooj de la liberigo de Meksiko.

Pluraj universitatoj funkciigas en la urbo, inkluzive de la Aŭtonoma Universitato de Tamaulipas .

Ciudad Victoria estas servata de la Internacia Flughaveno General Pedro José Mendez, kiu situas 18 kilometrojn for de la urbocentro.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Dirección de Tecnología
*  Instituto Tecnológico de Ciudad Victoria
*  Universidad Autónoma de Tamaulipas

Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Urboj de Meksiko
Kategorio:Tamaulipas
10997 Gahm

'*10997 *Gahm''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la sveda astronomo Claes-Ingvar Lagerkvist elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la svedan astronomon Gösta Gahm, de la Observatorio de Stokholmo. Dum multenombraj jaroj li estis estro de la projekto Sveda Sunsistemo : maketo de la sunsistemo kie unu astronomia unuo egalas 7,6&nbsp;km, kaj kie la Suno kaj la planedoj estas je la sama skalo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Claes-Ingvar Lagerkvist
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Rosario (apartigilo)

**Rosario** estas la hispanlingva nomo de la katolika preĝhelpilo rozario.

La nomo en hispanlingvaj landoj (kaj en supersigna formo *Rosário* ankaŭ en la portugallingvaj) signas multajn geografiajn lokojn. Interalie temas pri
* la urbego Rosario en Argentino,
* la komunumo Rosario (Chihuahua) kaj ties ĉefa loĝloko Valle del Rosario en la subŝtato Chihuahua de Meksiko,
* la komunumo Rosario (Sinaloa) kaj ties ĉefa loĝloko en la subŝtato Sinaloa de Meksiko, kaj
* la komunumo Rosario (Sonora) kaj ties ĉefa loĝloko en la subŝtato Sonora de Meksiko.
* Rosario (Kavito) en Filipinoj
* Rosario (Batangas) en Filipinoj

## Vidu ankaŭ 
* Constancia del Rosario, Meksiko
* Rosário da Limeira kaj
* Rosário do Sul, Brazilo
* Rosário do Ivaí kaj
* Rosário do Catete, Brazilo
* Santa María del Rosario, Meksiko
* Villaluenga del Rosario, Hispanio
Gnafalio parenca

eta|
**Gnafalio parenca** (*Gnaphalium affine* D. Don. Ankaŭ esperantigebla al "Ĥuko"), ankaŭ konata en la angla kiel ***Jersey Cudweed***, estas specio de plantoj apartenantaj al la genro gnafalio (*Gnaphalium*). La specio kreskas grandskale en Orientazio inkluzive de mezvarmaj regionoj de Ĉinio, Koreio, Japanio, kaj Tajvano same kiel kelkaj altaj tropikaj regionoj de Hindio, Nepalo, kaj Tajlando. En Vjetnamio ĝi kreskas de Hà Giang (norde) ĝis Bảo Lôc (sude) 

## Priskribo 
La planto estas dujara, kun tigoj 15–40&nbsp;cm longaj, la surfaco de la planto estas kovrita per delikata lanugo kaj la folioj estas malgrandaj kaj rondetaj. La floroj prezentiĝas kiel malgrandaj floretoj kun petalo proksimume 2&nbsp;mm longaj. En la ĉina tiu planto estas konata kiel *shǔ qū cǎo* ("鼠麹草", laŭvorte "herbo de musa gisto"), en la japana ĝi estas konata kiel *hahako-gusa* ("ハハコグサ" aŭ "母子草", "herbo de patrino-infano"). Gnafalio parenca* *estas unu el la herboj konsumitaj en la japana printempa festivalo Nanakusa-no-sekku (sep-herboj festivalo). En Vjetnamio, ĝi estas nomita *rau khúc tẻ* aŭ *lá khúc* ("herbo de krizantemo").

## Uzoj 
Tiu planto estis uzita en ĉina tradicia medicino kaj ankaŭ rolas en la kuirarto de Orienta Aziaj Landoj nome en dolĉaj rizokukoj. Ili inkludas la japanan *kusa mochi* (草餅, nun kutime farata de *Artemisia princeps*) kaj la tajvanan *chhú-khak-ké* (鼠麹粿, 草仔粿).

La planto estas ankaŭ pistita kaj uzita por doni al nudeloj kaj verdaj cepokrespoj (蔥油餅) karakterizan verdan koloron kaj unikan guston.

Tio estas ingredienco por speco de *xôi- xôi khúc* (vaporkuirita glurizo kun Ganafalio parenca, aŭ banĥuko) en Vjetnamio kaj oni kutime uzas ĝin por traktado de ordinara tuso. En ĉina tradicia medicino, dekoktaĵo aŭ infuzaĵo de ĥuko estas uzata en la kuracado de malvarmumo, angino, kronika bronkito, gastrito, podagro, fabismo. Kiel kataplasmo ĝi estas uzata por
trakti nove aperintan furunkon.

## Referencoj 
* () *Cây Rau Khúc, món ăn, thuốc quý mùa xuân Cây thuốc quý No 245 3/2014 p.9-10 * (Ĥuko, manĝaĵo, altvalora printempa medicina planto Revuo Altvaloraj Medicinaj Plantoj), Huyền Thảo

Kategorio:Asteracoj
Tibor Czigány

**Tibor Czigány** [cigAnj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Czigány Tibor** estis hungara inĝeniero, profesoro, membro (korespondanta en 2013, ordinara en 2019) de Hungara Scienca Akademio.

Tibor Czigány http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=14985 naskiĝis la  1963 en Budapeŝto.

## Biografio 
Tibor Czigány frekventis gimnazion, poste universitaton en sia naskiĝurbo ricevinta diplomon en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto en 1988. Post lernado li ekinstruis samloke en la universitato. En la 1990-aj jaroj li kelkfoje instruis ankaŭ en Kaiserslautern. Li doktoriĝis en la universitato en 1994. Li atingis la sciencan gradon PhD en 1997, li doktoriĝis (DSc) en 2005 antaŭ la akademio. Li profesoriĝis en 2002. Ekde 2001 li estis katedrestro, en 2012 dekano. Li havas edzinon, kiu naskis 4 gefilojn. Li okupiĝas precipe pri polimeroj. Li ricevis medalojn kaj premiojn inter 2001-2018.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Deformation rate dependence of the essential and non-essential work of fracture parameters in an amorphous copolyester* (1998)
* *Special manufacturing and characteristics of basalt fiber reinforced hybrid polypropylene composites: Mechanical properties and acoustic emission study* (2006)
* *Microscopic analysis of the morphology of seams in friction stir welded polypropylene* (2012)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

 
Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ernő Cotel

**Ernő Cotel,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Cotel Ernő** estis hungara inĝeniero pri metalurgio, profesoro, membro (korespondanta en 1945) de Hungara Scienca Akademio.

Ernő Cotel http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=cotel naskiĝis la  1879 en Salgótarján. Li mortis la  1954 en Budapeŝto.

## Biografio 
Ernő Cotel frekventis Teknikuniversitaton József en Budapeŝto nur duonjaron, poste Akademion de Selmec en Selmecbánya, kie li akiris diplomon en 1902. Post lernado li laboris en diversaj metalurgiaj fabrikoj. Dum la 1-a mondmilito li estis soldato-inĝeniero. En 1923 li ekinstruis en altlernejo en Sopron, kie li estis katedrestro, en la studjaro 1924 dekano, en la studjaroj 1930 kaj 1931 rektoro. Ekde 1926 li instruis ankaŭ en teknikuniversitato en Budapeŝto. Inter 1937 és 1944 li estis membro de la senato. Li doktoriĝis en 1952.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A hengerlés alatt álló vasrúd előrecsúszása* (1923)
* *Die Grundlagen des Walzens* (1930)
* *A nyersvasgyártás alapelvei* (principoj de produktado de la kruda fero), (1933)
* *A nagyolvasztó profiljának fejlődése* (1947)
* *A vaskohászat új útjai* (Novaj vojoj de la ferometalurgio), (1953)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al literoj C, CS kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj metalurgoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Organa sistemo

[eta|300x300px|Ekzemplo de organa sistemo: nome la [nerva sistemo.]]
**Organa sistemo** estas sistemo de organoj kiuj kunlaboras en fiziologiaj procezoj. Korpo konsistas el organaj sistemoj.

Ekzemploj:
* digesta sistemo
* kardiovaskula sistemo
* nerva sistemo
* spira sistemo
* reprodukta sistemo

Kategorio:Biologio
Kategorio:Anatomio
Ures

**Ures** estas unu el la 72 komunumoj de la meksika subŝtato Sonora, kiu estas la dua plej granda subŝtato de Meksiko kaj situas en la plej norda parto, kiu limas al Usono. La ĉefurbo de la komunumo havas la saman nomon, ekde la jaro 1998 en honora formo *Heróica Ciudad de Ures* (vidu sube). La kodnumero de la komunumo laŭ la nacia geografia instituto INEGI estas 26066.

## Geografio 
La komunumo laŭ la lasta popolnombrado de la instituto INEGI en 2010 havis 9 185 loĝantojn. El tiuj estis 4 711 viroj kaj 4 474 virinoj. La komunumo havas surfacon de 2 618 km². La alteco de la urbeto Ures, la administra centro de la komunumo, estas 420 metroj super la marnivelo: la okcidenta kaj suda limo de la komunumo estas marbordo al la Kalifornia Golfo. Krom la urbo Ures, signifaj loĝlokoj de la komunumo estas Guadalupe de Ures, San Pedro, Pueblo de Alamos kaj El Sauz.

La komunuma teritorio situas en la valo de la rivero Sonora en la Okcidenta Patrinmontaro. La flaŭro de la ĉirkaŭaĵo konsistas el dezertaj arbustoj, interalie la palmeta specio *Sabal uresana* nomata laŭ la loĝloko.

La urbo Ures estas inter la plej historiaj loĝlokoj de la regiono. Ĝi fondiĝis fare de jezuita misiisto kaj ĝis la jaro 1665 havis la nomon *San Miguel*. En 1838 la loĝloko ricevis urbajn rajtojn kaj ĝis la jaro 1879 estis la ĉefurbo de la subŝtato Sonora, poste administra centro de distrikto, ĝis kiam la distrikta administrado malinstaliĝis en 1917.

## Historio 
Inter la jaroj 1870 kaj 1882 la urbo suferis pro atakoj fare de apaĉoj, kiam la apaĉa tribestro Geronimo kun siaj kunbatalantoj en lukto kontraŭ la usona armeo de Arizono kaŝiĝis en la Okcidenta Patrinmontaro. Ankaŭ la lokaj indianoj de tribo *Yaqui* fine de la 19-a jarcento foje atakis la loĝlokon. La 5-an de septembro 1998 la urbo ricevis la honoran titolon "heroa urbo", hispane *Heróica Ciudad*, pro la sukcesa defendo de la urbo kontraŭ la franca armeo dum la regado de habsburga imperiestro Maksimiliano.

eta|maldekstra|la kirko de San Miguel
La historia urbocentro havas plurajn turismajn vidindaĵojn, kiel la centra placo *La Plaza de Armas (La Plaza de Zaragoza)* kun kvar bronzaj skulptaĵoj el la 18-a jarcento, la kirko San Miguel kun ŝtuparo dekorita per dezertaj arbustoj, kaj muzeo de loka folkloro.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2010, (hispane: censo de loĝantaro kaj loĝlokoj).

Kategorio:Komunumoj de Sonora