open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Baldassare Peruzzi

**Baldassare Tommaso Peruzzi** (7a de Marto 1481 – 6a de Januaro 1536) estis itala arkitekto kaj pentristo, naskiĝinta en malgranda urbeto ĉe Sieno (en Ancaiano, ero de Sovicille) kaj mortis en Romo. Li laboris dum multaj jaroj kun Bramante, Rafaelo, kaj poste kun Sangallo, dum la starigo de la nova Baziliko Sankta Petro. Li revenis al sia naskiĝloka Sieno, post la Disrabado de Romo (1527), kie li estis dungita kiel arkitekto por la tiea Respubliko. Por Sienanoj li konstruis novajn fortikaĵojn por la urbo kaj desegnis (kvankam li mem ne konstruis) rimarkindan akvobaraĵon sur la rivero Bruna ĉe Giuncarico. Ŝajne li reen translokiĝis al Romo porĉiame ĉirkaŭ 1535.

Li estis pentristo de freskoj en la *Cappella San Giovanni* (Kapelo de Sankta Johano la Baptisto) en la Katedralo de Sieno.

Ankaŭ lia filo Giovanni Sallustio estis arkitekto. Alia filo, Onorio, lernis pentrarton el sia patro, poste iĝis Dominikana pastro en la konvento Santa Maria Sopra Minerva en Romo. Li poste ĉesis pentri ĝis riceni komision de San Romano de Lucca por pentri la orgenajn pordojn de la preĝejo.

Fama verko de Peruzzi estas la freskoj de Villa Chigi en Romo, nune konata kiel Villa Farnesina, en kies *Sala delle Prospettive* Peruzzi revivigis la perspektivajn skemojn de Melozzo da Forli kaj Mantegna, eble sub la influo de ambaŭ.
eta|maldekstre|Fasado de la Palaco Massimo alle Colonne.
Estas verko de Peruzzi ankaŭ mozaika plafono por la Baziliko Sankta Kruco en Jerusalemo, en Romo; la mozaiko priskribas la Savinton. Aliaj pentraĵoj atribuitaj al li troviĝas en Sant'Onofrio kaj en San Pietro in Montorio. Peruzzi plialtigis la kvaliton de siaj verkoj pere de praktiko kaj tempopaso, kio evidentas ekzemple en la "Madono kun Sanktuloj" en Santa Maria della Pace, Romo, kaj en la fresko de *Aŭgusto kaj la Tiburtina Sibilo* en Santa Maria in Portico a Fontegiusta en Sieno.

Lia fina arkitektura majstroverko, nome Palaco Massimo alle Colonne (1535) situa en la aktuala Corso Vittorio Emanuele, estas bone konata pro sia kurba fasado, ingenia planado, kaj arkitekture kaj riĉa interno. La eksteraj detaloj montras stilon el Manierismo.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Web Gallery of Art: Perspective View of the Sala delle Prospettive
* The Catholic Encyclopedia:Baldassare Peruzzi
* *Italian Paintings: Sienese and Central Italian Schools*, a collection catalog containing information about Peruzzi and his works (see index; plates 86-107).

Kategorio:Sienanoj
Kategorio:Italaj renesancaj arkitektoj
Kategorio:Italaj renesancaj pentristoj
Kalo

eta|300px|Ekzemploj de kalo sur la etaj piedfingroj
**Kalo** estas loka dikiĝo de la epidermo, kiu ekestas sur lokoj kie la haŭto estas elmetata al frotado kaj/aŭ premo. Pro la frotado de la epidermo sur surfaco ĝi fariĝas pli kruda kaj malmola. Kalo estas protekta tavolo kiu preventas damaĝon de la epidermo. Alia rezulto de frotado aŭ longdaŭra premo sur la haŭto estas haŭtveziko.

## Vidu ankaŭ 
* Piedkalo

Kategorio:Haŭtmalsanoj
31450 Stevepreston

'*31450 *Stevepreston'''* estas malgranda malhela, duopa asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la  de la aŭstralia astronomo John Broughton elde la Observatorio de Reedy Creek en Ora Marbordo (Kvinslando, Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Steve Preston* usonan observanton de kaŝadoj kaj talenta matematikisto, kiu enkondukis antaŭkalkulojn pri asteroidoj de senprecedenca precizo en 2001, notinde pligrandigante la tutmondan nombron da observoj. Li estis elektita prezidento de la *International Occultation Timing Association* en 2014.

## Satelito 
Ĝia satelito estis malkovrita la  de D. Pray, P. Pravec, K. Hornoch, J. Vrastil, H. Kucakova, V. Benishek, R. Roy, R. Behrend, D. Romeuf, B. D. Warner, A. Scholz, G. Hodosan, J. Pollock, R. Montaigut, A. Leroy, D. E. Reichart kaj J. Haislip uzinte observojn de  elde multenombraj observatorioj, anoncita la .

Tiu satelito, de 2,29 km de diametro (10,4 km por la ĉefa korpo), orbitas kun periodo de 2,228 ± 0,003 tagoj (53,472 horoj) sur orbito de granda duonakso taksita je 39 km. Ĝia rotacia periodo estas ankoraŭ nekonata.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (31450) Stevepreston, el *Asteroids with Satellites'' kompilata de Wm. Robert Johnston

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de John Broughton
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Jacopo Vignola

eta|maldekstre|Villa Farnesio (Caprarola).
eta|maldekstre|Villa Giulia, Romo.
eta|maldekstre|Preĝejo *del Gesù* (de Jesuo), Romo.

**Jacopo** (aŭ Giacomo) **Barozzi** (Vignola (Italio), 1507 – Romo, 1573), konata kiel **Jacopo Barozzi de Vignola** aŭ, pli ofte kaj simple kiel **Vignola** [viNJOla], ĉar li naskiĝis en tiu itala urbo proksima al Modeno, estis elstara arkitekto kaj teoriulo de la Itala Renesanco.

Li studis pentrarton kaj arkitekturon en Bolonjo. Li komencis sian edukon kiel pentristo kaj alvenis al arkitekturo tra la studado de la Antikveco, kaj estis helpanto de ‎Baldassare Peruzzi. Influita de Leon Battista Alberti kaj de Antonio da Sangallo, same kiel de la tradicio de la Renesanco, li estis ĉefa reprezentanto de la periodo de transiro de la Renesanco al la Baroko, kaj tiele oni konsideras lin en la Manierismo.

Post unua profesia epoko kiel arkitekto en la urbo Bolonjo, li setlis en Romo el 1530. Li laboris en Vatikano kun Peruzzi, kaj Antonio da Sangallo la Plijuna, rekonstruante kelkajn monumentojn kaj iĝante sekretario de la Vitruvia Akademio, kaj ĉefa arkitekto de la urbo post la morto de Mikelanĝelo. Li estis la arkitekto de la familio Farnesio kaj partoprenis en la projekto de Villa Giulia en 1550 kunlabore kun Giorgio Vasari kaj Bartolommeo Ammanati kaj de la Vilao Farnesia en Caprarola (proksime de Viterbo), en 1559. Disĉiplo de Mikelanĝelo, li sukcedis tiun post lia morto en la laboroj de la Baziliko Sankta Petro en Romo, kie li aldonis la malgrandajn flankajn kupolojn.

## Bibliografio 
eta|*Le due regole della prospettiva prattica*, 1682
* Jacopo Barozzi da Vignola. Aggiornamenti critici a 500 anni dalla nascita. Comitato nazionale per il Vignola, 2008.

Kategorio:Italaj verkistoj pri arkitekturo
Kategorio:Italaj barokaj arkitektoj
Kategorio:Italaj verkistoj
Kategorio:Manierismaj artistoj
Anteridio

[200px|eta|dekstra|anteridio (ruĝa) kaj [oogonio (apude dekstre) la algo „Chara contraria“]]
La **anteridio** de la greka „antheros“ = floranta) estas botanika termino: Ĝi estas la maskla gametangio (seksa organo) ĉe kriptogamaj plantoj kiel muskoj, filikoj, likopodioj kaj kelkaj algoj respektive fungoj. En la anteridio kreskas la moveblaj spermatozoidoj, kiuj fekundiĝas en la inaj seksorganoj, nome la arĥegomioj respektive oogonioj, la ovolojn. La surteraj muskoj bezonas akvon por la transporto al la aĥegonio. La akvogutoj povas naĝi mallongdistance en akvoguto al la arĥegonio. La arĥegonioj estas logitaj ĉemotaksise. Eblas ankaŭ majstri pli grandajn distancojn ĉe dioikaj plantoj ŝprucigante akvogutojn kun spermatozooj al la ina planto.

Ĉe semplantoj (*spermatophytina*) la anteridio estas reduktita al la genera ĉelo de la polenkerno.
Ankaǔ la filikoj havas anteridiojn.

## Literaturo 
* Ulrich Lüttge, Manfred Kluge, Gabriela Bauer: Botanik. Wiley. Weinheim.1994. ISBN=3-527-30031-7.
* Hans Otto Schwantes: Biologie der Pilze. Eine Einführung in die angewandte Mykologie. serio = Uni-Taschenbücher. volumeno 1871. Ulmer. Stuttgart. 1996. ISBN 3-8252-18 71-6

Kategorio:Plantanatomio
Kategorio:Vegetala reproduktado
31451 Joenickell

'*31451 *Joenickell'''* estas tre malgranda, treege hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la usona amatora astronomo James E. McGaha elde la Observatorio *Grasslands* nemalproksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de Joe Nickell, altranga scienca esploristo de la *Committee for Skeptical Inquiry''. Notita aŭtoro, enketisto kaj skeptikisto, Nickell verkis pli ol 30 librojn pri misteroj, fraŭdoj, falsigoj kaj mistifikoj. Li promocias la sciencan enketon kaj la racian esploron kontraŭ la eksterordinaraj pretendoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
31458 Delrosso

**31458 Delrosso** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la italaj astronomoj Luciano Tesi kaj Andrea Boattini elde la Observatorio de la Montoj Pistoiese en San Marcello Pistoiese (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Renzo Del Rosso*, amatora astronomo depost lia infanaĝo. Li estas astrofotisto, lektoro kaj aŭtoro de astronomiaj programaroj. Li ŝatas serĉi novajn teknikojn por labori per astronomiaj fotografioj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Andrea Boattini
Kategorio:Malkovrita de Luciano Tesi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Cavalier d'Arpino

[eta|maldekstre|*La vipado*, verko de Giuseppe Cesari, la ''Cavalier d'Arpino*, en la preĝejo de San Biagio kaj Carlo ĉe Catinari, en [Romo.]]
**Giuseppe CESARI** (ĉ. 1568 - 3a de julio 1640) estis pentristo de itala manierismo konata kiel *Il Giuseppino* aŭ *'''Cavalier d'Arpino'''* (*il Cavaliere d'Arpino*), ĉar li estis vestonomumita Kavaliro de Kristo (*Cavaliere di Cristo'') fare de la papo Klemento la 8-a kiu, kun Siksto la 5-a, estis unu el liaj protektantoj.

Giuseppe naskiĝis en Romo, kie li estis metilernanto de Niccolò Circignani. En 1585 li eniris en la Akademio de Sankta Luko. En 1607 li estis por mallonge enprozonigita fare de la papa administracio. Li mortis en Romo en 1640.

Lia verkaro estas ĉefe de religia arto kaj temoj de la klasika antikveco. Lia plej elstara disĉiplo estis Caravaggio, kiu eniris en la ateliero de Cesari ĉirkaŭ 1593-94 kiel pentristo de floroj kaj fruktoj.

Kategorio:Italaj pentristoj
Kategorio:Manierismaj pentristoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Romo‎
Kategorio:Mortintoj en Romo‎
Furunko

eta|Furunko
**Furunko** estas inflamita harfolikulo en la haŭto kaj estas akuta, nekroza formo de folikulito. La inflamo ekestas pro infekto per stafilokokoj kaj estas kontaĝa dum krevo.
La bakterio surhaŭtigas ĉe multaj homoj sen ke ili havas problemojn pro tio, antaŭ ĉio en la nazo kaj inter la femuroj. Furunkoj ekestas antaŭ ĉio en la nuko, la vizaĝo kaj sur la brusto kaj gluteoj. Frotado de la haŭto sur vestoj kaj humideco estas akcelaj faktoroj.

Kategorio:Haŭtmalsanoj
Étienne Dupérac

[maldekstre|eta|250ra|Ĝardeno de la *Villa de Este* en [Tivoli.]]
maldekstre|eta|250ra|Ruinoj de la Termoj de Diokleciano.
[eta|250ra|maldekstre|Projekto de Mikelanĝelo por la [Baziliko Sankta Petro de Vatikanurbo.]]
**Étienne Dupérac**, italianigita **Stefano Duperac**, *Du Perac* aŭ *Du Perach* (ĉ. 1535 – Parizo, 1604), estis franca arkitekto, pentristo, gravuristo kaj ĝarden-projektisto.

Li estis tre fekunda artisto de la dua duono de la 16-a jarcento, veturis al Romo, kie li dediĉis sin al la studo de la klasikaj antikvaĵoj kaj realigis nombrajn akvafortojn pri siaj rigardoj al monumentoj kaj antikvaj kaj modernaj. Ekzemple la gravuraĵoj kiujn li dediĉis al la rekonstruado de la projektoj de Mikelanĝelo por la nefinita Baziliko Sankta Petro aŭ al tiu de la placo Campidoglio, kun ties fama elipsoida pavimo rekonstruita en la 20-a jarcento.

## Bibliografio 
* C.Bragaglia Venuti, «Etienne Dupérac e i paesaggi della Loggia di Pio IV», Rivista dell'Istituto Nazionale d'Archeologia e Storia dell'Arte, año III, 25, (2002) 2003.
* Lurin, Emmanuel, Étienne Dupérac, graveur, peintre et architecte (vers 1535? - 1604). Un artiste-antiquaire entre l'Italie et la France, tesis de licenciatura, Paris 2006, Sorbonne Paris IV. Resumen: [1]

Kategorio:Francaj pentristoj
Kategorio:Francaj arkitektoj
Kategorio:Francaj gravuristoj
Operaco Tempesto

**Operaco Tempesto** (pole: akcja „Burza”) – militara operaco organizita kaj komencita de taĉmentoj de Pola Enlanda Armeo kontraŭ germana armeo fine de la germana okupado, senpere antaŭ eniro de Ruĝa Armeo, gvidata lime de la Dua Pola Respubliko. Ĝi daŭris de la 4-a de januaro 1944, kiam soveta soldataro transpaŝis en Volinio la polan-sovetan landlimon el 1939, ĝis januaro 1945.

La ordonon por ĝia komenco donis novembre 1943 ĉefkomandanto de la Landa Armeo generalo Tadeusz Komorowski.

Post transpaŝo fare de Ruĝa Armeo de la orienta landlimo de Pollando kaj forigo de la proponita de polaj regopovoj en ekzilo oferto de militara kunlaboro kun Sovetunio, la 12-an de januaro 1944 la ĉefkomandanto de Landa Armeo donis ordonon n-ro 126, antaŭvidanta apogon de la Ruĝa Armeo en batalo kun germanoj laŭpove de siaj fortoj kaj ŝtataj interesoj. La 26-an de oktobro 1944 lia sekvanta generalo Leopold Okulicki donis ordonon de la operacfino.

Al la operaco Tempesto oni mobilizis sume ĉ. 100 mil soldatojn kaj oficirojn de la Pola Enlanda Armeo.

## Rilato de polaj regantoj al Sovetunio
Generalo W. Sikorski opiniis, ke sovetojn oni devas saluti kiel aliancanojn, sed se la rilato de rusoj al poloj fariĝos malkaŝe malamika, oni devas montri nur la civilan administracion, kaj la taĉmentojn de Landa Armeo retirigi en profundo de la lando, por ilin savi de tuta likvido. Ĉefkomandanto de Landa Armeo generalo Stefan Rowecki estis konvinkita pri la malamika sinteno de sovetoj kaj volis konsenton por ekpreparo al rezisto de iliaj armeoj.

## Vidu ankaŭ
* Lvova Ribelo
* Operaco "Ostra Brama"
* Ne realigita Ribelo de Krakovo

## Memorigo
Bataloj de la soldatoj de Pola Enlanda Armeo en operaco Tempesto estis memorigitaj sur la Tombo de Nekonata Soldato en Varsovio per surskribo sur unu el tabuloj post 1990 „OPERACJA „BURZA” CZERWIEC – WRZESIEŃ 1944” (Operaco Tempesto junio-septembro 1944).

## Bibliografio 
* Marek Ney-Krwawicz, *Armia Krajowa. Szkic Historyczny* (Landa Armeo. Historia Skizo), Wydawnictwo Ars Print Production, Warszawa 1999, .
* Wojciech Roszkowski, *Najnowsza historia Polski 1914-1945* (La plej nova historio de pollando 1914-1945), Świat Książki, Warszawa 2003, .
* Tadeusz Przyłucki, *Czas Burzy w 50. rocznicę operacji „Burza”* (La tempo de Tempesto en la 50-an datrevenon de la operaco Tempesto), Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej (Monda Asocio de Soldatoj de Landa Armeo). Zakład poligraficzny Akcydens, Varsovio 1994, ISBN 83-90-1777-0-6.

## Eksteraj ligiloj
* J. Ciechanowski, Operacja „Burza” – rys historyczny  Operaco Tempesto - historia skizo
* Cele akcji „Burza” i sytuacja międzynarodowa Polski Celoj de la operaco Tempesto kaj internacia situacio de Pollando
* Akcja „Burza” na Wileńszczyźnie. Operacja „Ostra Brama” Operaco Tempesto en Vilno-regiono. Operaco "Ostra Brama"
* W 60 rocznicę akcji „Burza” we Lwowie i na Kresach Południowo-Wschodnich II Rzeczypospolitej En la 60-an datrevenon de la operaco Temposto en Lvovo kaj Orientaj Limregionoj de la Dua Pola Respubliko


Kategorio:Konfliktoj en 1944
Kategorio:Konfliktoj en 1945
Giuseppe Valadier

**Giuseppe VALADIER**, (Romo, 14a de aprilo 1762 - Romo, 1 de februaro 1839) estis itala arkitekto, urbanizisto, arkeologo kaj oraĵisto. Li estis kun Giovanni Battista Piranesi la ĉefa eksponanto de la novklasikismo en la urbo Romo. Lia plej grava verko estis la rekonstruado de la placo *Piazza del Popolo*.

[eta|maldekstre|Horloĝejo de la dekstra flanko de la antaŭa fasado de la [Baziliko Sankta Petro en Vatikanurbo.]]
Valadier laboris ĉefe en Romo kaj en la Papa Ŝtato, sed la plej parto de liaj verkoj restis nur projektoj. Li estis nomumita *architetto camerale* de la Papa Ŝtato fare de Pio la 6-a en 1786.

Li estis instruisto en la akademio *Accademia di San Luca* kaj estis unu de la ĉefaj arkitektoj kiuj interesiĝis por arkeologio kaj la restaŭrado. Liaj plej famaj verkoj estis realigitaj dum la napoleona okupado, kiam li realigis la *Piazza del Popolo* de Romo.

Kategorio:Italaj arkitektoj
Kategorio:Arkitektoj de novklasikismo
Baldakeno de Sankta Petro

[eta|dekstra|300px|Vidaĵo de la baldakeno kaj la papa altaro el la enirejo al la kripto de la [Tombo de Sankta Petro.]]
La 'Baldakeno de Sankta Petro' (en itala: *Baldacchino di San Pietro*) estas verko de la itala Gian Lorenzo Bernini. Temas pri monumenta ciborio aŭ baldakeno, en kvar kolonoj pintigita per tegmenteto, forĝita en masiva bronzo nigra kaj surorumita, de baroka stilo, kiu situas en la centro de la navokruco de la Baziliko Sankta Petro de Vatikanurbo, ĝuste sub la kupolo. Fakte baldakeno estas templeto subtenita per kolonoj kiu kutime situis kovrante la ĉefaltaron en la preĝejoj de la mezepoko. La kolosa elemento dezajnita kaj plenumita de Bernini, kombinas skulptajn kaj arkitekturajn elementojn kaj estas hejmo sub sia doselo de la ĉefaltaro de la baziliko, kiu siavice situas super la kripto kie laŭ tradicio estas la tombo de la apostolo Sankta Petro.

La bronzo uzita en la konstruado de la baldakeno estis elprenita el la kasonaro de la kupolo de la Panteono de Agripo de Romo, kio okazigis la frazon: «Quod non fecerunt barbari, fecerunt Barberini», latina esprimo kiu signifas: «Tion, kion ne faris la barbaroj, faris la Barberini-oj», reference al Urbano la 8-a, sub kies papotempo ĝi estis finkonstruita. Formita de kvar salomonaj kolonoj kun volutoj, prezentas dekoracion kun ŝajnigitaj vegetaĵoj, anĝeloj kaj tolaĵoj; ĉie aperas la abeloj, heraldika simbolo de la familio Barberini al kies familio apartenis la papo.

Kategorio:Baroka arkitekturo en Romo
Kategorio:Baziliko Sankta Petro
Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de Sankta Petro
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj en Vatikano
Kategorio:Barokaj skulptaĵoj
Kategorio:Bronzaj skulptaĵoj
Kategorio:Skulptaĵoj de la 17-a jarcento
Kategorio:Verkoj de 1634
Ludoj por personaj komputiloj

**Ludoj por personaj komputiloj** aŭ **personaj komputilaj ludoj** estas videoludoj ludataj per persona komputilo anstataŭ per dediĉita videoludilo. Iliaj difinaj karakterizaĵoj inkludas pli diversajn kaj elekteblajn aparataron kaj programaron, kaj ĝenerale pli grandan kapaciton de enigo, traktado de datumoj, kaj videa eligo.

Hejmkomputilaj ludoj populariĝis post la videoluda kraŝo de 1983, kondukante al la erao de la "litoĉambra programisto". En la 1990-aj jaroj, personaj komputilaj ludoj perdis amas-merkatan tiron al videoludilaj ludoj antaŭ rekresko en la mezaj 2000-aj jaroj per cifereca distribuado.

Newzoo raportas, ke la personakomputil-luda sektoro estas la tria plej granda (kaj taksata kiel defalanta), kun la videoludiloj kiel la dua pli granda, kaj trans ĉiaj sistemoj en 2016, 2,2 miliardoj da ludantoj generas US$101,1 miliardojn laŭ enspezo (t.e. ĉiuj kvantoj ekskluzivas aparatajn kostojn), kaj "Ciferecaj ludaj enspezoj konsistigos $94,4 miliardojn aŭ 87% el la tutmonda merkato. Portkomputilaj ludoj estas la plej profitiga segmento, kun saĝtelefona kaj tabulkomputila ludado kreskanta 19% jare al $46,1 miliardoj, aŭ 42% el la merkato. En 2020, portkomputila ludado reprezentos iom pli ol duono el la tuta luda merkato. ... Oni atendas ke Ĉinio generos $27,5 miliardoj, aŭ kvarono el ĉiuj enspezoj en 2017." Personaj komputilaj ludoj estas konsiderataj kiel sinonimaj kun IBM-kongruaj sistemoj; dum ankaŭ portkomputiloj kaj saĝtelefonoj kaj tabulkomputiloj, kiel tiuj, kiuj rulas Android aŭ iOS, estas personaj komputiloj en la ĝenerala senco. La azi-pacifika regiono estis taksata kiel generonta $46,6 miliardoj en 2016, aŭ 47% el tutmondaj ludaj enspezoj (notu, ne nur "personaj komputilaj" ludoj). Ĉinio sole konsistigas duonon el la enspezoj de la azi-pacifika regiono, atingante $24,4 miliardojn, fiksante sian lokon kiel la plej granda luda merkato en la mondo, pasante la atenditan merkatan grandecon de Usono, $23,5 miliardojn. Oni atendis ke en 2017 Ĉinio havos 53 elcenton de la enspezojn el portkomputilaj ludoj (46% en 2016).

La nekunordigita naturo de la persona komputila luda merkato kaj ĝia manko de fizikaj portiloj igas malfacila la precizan takson de ĝia grandeco.

## Ekzemploj de komputilaj videoludoj kun apartaj e-lingvaj vikipediaj artikoloj 
* *Anno 1602*
* ''Assassin's Creed* kun II kaj III
* *Civilization IV* kun kromaĵoj *Warlords* kaj *Beyond the Sword* kaj la sekvo *Civilization V*
* *Grand Theft Auto* (GTA) kun II, III, IV kaj V.
* *League of Legends* (LoL)
* *Little Big Adventure* kun II
* *Tomb Raider* kun II, III kaj la kromaĵoj *Kronikoj*, *Legendo* kaj *Anĝelo de Malhelo''

## Tradukfonto 

Kategorio:Komputilo
Salomona kolono

100ra|dekstra|eta|Salomona kolono.
[eta|maldekstre|Salomonaj kolonoj en baroka pordego de la [:es:Basílica_y_convento_de_Nuestra_Señora_de_la_Merced_(Lima)|Baziliko Nia Sinjorino de la Merced (Limo, 1630).]]
En diversaj artoj la **Salomona kolono** estas kolono kun fusto de helica aŭ helika formo, kiu estis uzita fundamente en Eŭropo kaj en Hispanameriko en la baroka arkitekturo. Ĝi ricevas sian nomon pro la tiama kredo ke tiel estis la kolonoj de la Templo de Salomono.

Ĝi ne estis konstruelemento uzita en la antikva epoko sed ĝia nomo derivas de la nomo havigita de la barokaj arkitektoj, el la priskribo kiun oni faras en la Biblio pri la kolonoj de la granda templo de la reĝo Salomono en Jerusalemo, detruita en la jaro 586 antaŭ Kristo. Oni diris ke tiu templo havis du ĉefajn kolonojn flankigante la vestiblon, kun tordita fusto, kies nomoj estas Boaz kaj Ĥakin, kiu simbolis respektive la forton kaj la stabilecon.

Salomona kolono ekis per bazo kaj finas per kapitelo, kiel la klasika kolono, sed la fusto havas torditan disvolvigon de helica formo kiu faras plej ofte ses turnojn kio produktas efikon de movo, forto, barakto kaj drameco. La enkonduko de la salomona kolono en la baroko montras la kondiĉon de arto en movado. En multaj okazoj troviĝas la fusto kovrita per vegetaĵa dekoracio el vitofolioj. La kapiteloj povas esti de diversaj ordoj, inter kiuj hegemonias la korinta kaj la kompozita ordoj. Plej ofte ili estas uzataj pli kiel ornamaj kolonoj ol kiel tegmentosubtenaj, pro kio ofte ili aperas en retabloj aŭ apudigitaj ĉe aliaj ornamaĵoj.

Kategorio:Kolonoj
Kategorio:Baroka arkitekturo
31460 Jongsowfei

'*31460 *Jongsowfei''''' estas tre malgranda treege hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la  far'de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Faye Jong-Sow Fei*, rekompensita kiel plej bona en ŝia kategorio, kiu gajnis la unuan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2014 pro sia projekto pri media mastrumado. Ŝi ankaŭ ricevis la Premion de la Eŭropa Unia Konkurso por Junaj Sciencistoj. Ŝi estis lernantino ĉe la Lernejo *SMK Batu Lintang* de Kuching, Saravako, Malajzio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Barberini

La familio **Barberini** estis unu de la plej influaj de la tiama Italio en la 17-a jarcento.

Tiu familio devena de Toskanio setlis en Florenco en la unua duono de la 11-a jarcento. La pinto de ilia povo alvenis en 1623, pro la ascendo kiel papo de Maffeo Barberini, kun la nomo de Urbano la 8-a, kiu laŭ la kutima tiama nepotismo, favoris la militistan karieron de sia frato Antonio, ordinis kardinaloj du nevojn kaj nomumis princo de Palestrina alian nevon, Taddeo Barberini, kiu estis nomumita komandanto de la papa armeo. Dum la Unua Milito de Kastro iliaj trupoj estis venkitaj de tiuj de Odoardo la 1-a Farnesio. Urbano la 8-a progresigis la verkon titolita ''I Documenti d'Amore'' de Francesco da Barberino kun la celo nobeligi per beletroj sian propran familion.

La blazono montras abelojn, kiel heraldika simbolo de la familio.

Kategorio:Nobelaj familioj de Italio
Kategorio:Florenco
Viviano Codazzi

[eta|maldekstre|240ra|*Arkitektura kaprico*, [Florenco, Galerio Uffizi.]]
**Viviano CODAZZI** (ĉ. 1604 - 1670) estis itala baroka pentristo specializita en pejzaĝoj kaj arkitekturaj perspektivoj, aktiva ĉefe en Romo kaj Napolo.

Ĉirkaŭ 1620 li abandonis sian naskiĝurbon kaj en 1634 li estis dokumentita en Napolo, kie li studis kun Cosimo Fanzago. En Napolo li laboris kun Domenico Gargiulo en la pentrarto de fantastaj pejzaĝoj, el kiuj specialiĝis Codazzi en la arkitekturaj perspektivoj kaj pejzaĝoj kun ruinoj, kaj Gargiulo en la figuroj. Li estis influita de nederlandaj pentristoj aktivaj en Romo, konitaj kiel *bamboccianti*, inter kiuj Pieter van Laer. Liaj ruinaj pejzaĝoj, nomitaj *vedute*, kaj fantastaj kiel arkitekturaj kapricoj kaj realismaj, per kiuj li faros grandan influon sur Canaletto kaj Bernardo Bellotto. Lia vidaĵo de la Baziliko Sankta Petro en Romo, en 1630, estas unu de la lastaj reprezentoj de la fasado sen la kolonaro de Bernini.

Kategorio:Italaj pentristoj
Korto Belvedere

eta|La Korto de la Strobilo kaj la *nicchione* (niĉo).
La **Korto Belvedere** () estas granda komplekso de edificoj situa norde de la baziliko de Sankta Petro en Vatikanurbo kaj de la Vatikana Palaco de Romo.

Ĝi estis realigita, el la unua duono de la 16-a jarcento, laŭ la deziro de la papo Julio la 2-a kaj laŭ projekto de Donato Bramante, kiu ne vidis finita sian verkon, por unuigi la Vatikanon kun la monteto en kiu estis antikva konstruaĵo konita kiel *casino del Belvedere* pro siaj belegaj rigardejoj. Ĝi estis unu de la plej gravaj arkitekturaj verkoj de la pinto de la Renesanco en Vatikano. Poste ĝi estis tute modifita en 1585-1590 per la konstruado de edifico meza de la *cortile*, dividante ĝin en du separitaj kortoj. Tiu branĉo poste duobliĝis en 1817-1822 por disponigi el pli da spaco muzea.

Aktuale, la edificaro estas uzata ĉefe kun muzeaj celoj por esti hejmo de multaj el la spacoj de la Vatikanaj muzeoj.

## Bibliografio 
* C. Baroni, *Bramante*, Bergamo 1944.
* R. De Fusco, ''Mille anni d'architettura in Europa*, Bari, Laterza, 1999.
* Robin Middleton, David Watkin, *Architettura dell'Ottocento*, Martellago (Venezia), Electa, 2001.
* P. Murray, *Architettura del Rinascimento'', Martellago, Electa, 2000.

Kategorio:Monumentoj en Romo
Belvedere
Kategorio:Konstruaĵoj en Vatikano
Kategorio:Itala Renesanco
Kategorio:Renesancaj ĝardenoj en Italio
Mareil-Marly

**Mareil-Marly** estas franca komunumo en la departemento Yvelines, en la regiono Francilio.

Ĝiaj loĝantoj estas nomitaj *Mareillois*.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Yvelines
* Mareil-Marly (stacidomo)
* Mareil-Marly (Tramtrajno en Francilio)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Yvelines
31464 Liscinsky

'*31464 *Liscinsky'''* estas malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  dum la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Martin Liscinsky*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2014 pro sia projekto en teamo pri fiziko kaj astronomio. Li estis lernanto ĉe la *Gymnazium Svateho Tomasa Akvinskeho'' de Košice, Slovakio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Rózsi Marschalkó

**Rózsi Marschalkó** [rOĵi marŝalkO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Marschalkó Rózsi** estis hungara operkantisto, oratorikantisto (mezosoprano), instruisto. Ŝia edzo estis Ferenc Székelyhidy.

Rózsi Marschalkó http://mek.oszk.hu/02100/02139/html/sz15/193.html naskiĝis la  en Nagyszombat (Hungara reĝlando, nuntempa Trnava en Slovakio) (laŭ alia informo la naskiĝjaro estas 1890), ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Rózsi Marschalkó lernis kantadon en Budapeŝto, ŝi debutis en 1907 en koncerto en la sama urbo, baldaŭ ankaŭ en Vieno. Ŝi debutis en Reĝa Operejo de Budapeŝto post tri jaroj. Inter 1911 kaj 1929 ŝi estis privata kantisto de la Operejo. En tiu longa periodo ŝi kelkfoje kantadis ankaŭ en Vieno kaj Berlino. En 1913 ŝi edziĝis, la geedza paro ofte faris komunajn koncertojn. Depost la retiriĝo ŝi ekinstruis en muzika mezlernejo. Ŝi naskis dufoje.

## El ŝia repertuaro 
* Zoltán Kodály: *Háry János* — Mária Lujza
* Giuseppe Verdi: *Rigoletto* – Maddalena
* Richard Wagner:
** *Tannhäuser und der Sängerkrieg auf Wartburg* — Elizabeta
** *Lohengrin* — Elsa
** *Die Walküre* — Sieglinde
** *Götterdämmerung* — Waltraute
* Léo Delibes: *Lakmé* — Mallika
* Pietro Mascagni: *Cavalleria Rusticana* – Santuzza
* Giacomo Puccini:
** *Madama Butterfly* — Suzuki
** *La Bohème* — Mimi
* Charles Gounod: *Faust* – Marta, Margit
* Jacques Offenbach: ''Les contes d'Hoffmann* — Nikolao
* Ambroise Thomas: *Mignon* — titolrolo
* Claude Debussy: *Pelléas et Mélisande* — ina tirolrolo
* Richard Strauss:
** *Der Rosenkavalier* — Octavian
** *Ariadne Auf Naxos'' — titolrolo

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* germanlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Hungaraj oratorikantistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Béla Mavrák

**Béla Mavrák,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mavrák Béla** estas aŭstriana hungara operkantisto, (tenoro).
eta|Subskribo de Béla Mavrák
Béla Mavrák http://www.imdb.com/name/nm3464166/ naskiĝis la  en Baden bei Wien (Aŭstrio).

## Biografio 
Béla Mavrák naskiĝis en Aŭstrio kiel filo de hungaraj gepatroj. Li frekventis mezlernejon en Zrenjanin (Jugoslavio), sed li prenis ankaŭ pianolecionojn, poste li soldatiĝis. Inter 1989 kaj 1991 li studis en konservatorio (aŭ muzikakademio) de Beogrado, poste en muzikarta universitato de Kolonjo ĝis 1994, kie li ricevis oran diplomon. Pli frue en 1993 li gajnis kantokonkurson en Italio. Post la diplomo la Beograda Ŝtata Operejo dungis lin. En 1995 li partoprenis en festivalo de Salcburgo, post 3 jaroj li aliĝis al pluraj germanaj operejoj. En 2005 li kantadis en la Budapeŝta Ŝtata Operejo. Ekde la sama jaro li kantas kune kun André Rieu.

## El lia repertuaro 
* Ferenc Lehár: *A mosoly országa* (opereto) — Su Ĉong
* Imre Kálmán: *Csárdáskirálynő* (opereto) – Edvin
* Giuseppe Verdi: *La Traviata* – Alfred
* Johann Strauß (filo): *Der Zigeunerbaron* — Sándor Barinkay
* Giacomo Puccini:
** *Madama Butterfly* — Linkerton
** *La bohème* — Rodolfo
* Wolfgang Amadeus Mozart: *Die Zauberflöte* – Tamino
* Charles Gounod: *Faust* – titolrolo
* Louis Hector Berlioz: *Kondamno de Faust*

## Lia televizia rolo 
* Andre Rieu: *Live in Vienna* - (2008); li mem

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Marly-le-Roi (stacidomo)

**Marly-le-Roi** estas Franca stacidomo sur linio L de Transilien, situanta en komunumo Marly-le-Roi (departemento Yvelines) en regiono Francilio.

Malfermita la  de "Compagnie des chemins de fer de l'Ouest", temas hodiaŭ pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio St-Cloud - St-Nom-la-Bretèche (974000).

## Interkonektoj 
*  TMLR 1
*  ESF 9A 9AB 9B 9D 10 18 18S 21
*  Transdev Ecquevilly 75

## Vidu ankaŭ 
* Transilien
* Transilien L
* Stacidomoj de Transilien
* Marly-le-Roi

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Transilien L
Kategorio:Fervojaj stacioj en Yvelines
Kategorio:Marly-le-Roi
Welwyn Garden City

**Welwyn Garden City** (/ˈwɛlɪn/ *WEL-in*) estas urbo en la graflando Hertfordshire, Anglio. Ĝi situas ĉirkaŭ 20 mejlojn (32 km) de Kings Cross, Londono. Welwyn Garden City estis la dua ĝardena urbo en Anglio (fondita 1920) kaj unu el la unuaj novaj urboj.

## Historio 
Welwyn Garden City estis fondita de Sir Ebenezer Howard en la jaro 1920.

## Geografio
La urbo havas varman somerojn kaj malvarman vintrojn.

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Hertfordshire
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1920
Lúcia Megyesi Schwartz

**Lúcia Megyesi Schwartz** [medjeŝi ŝvarc], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Megyesi Schwartz Lúcia** estas hungara operkantisto, oratorikantisto (mezosoprano).

Lúcia Megyesi Schwartz https://www.bama.hu/kultura/a-zene-ami-kepes-behatolni-a-csontig-369842/ naskiĝis la  en Pécs.

## Biografio 
Lúcia Megyesi Schwartz lernis muzikon en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris diplomon en muzika altlernejo en Szeged en 1992, pli novan diplomon en Muzikakademio de Budapeŝto en 1995, fine ŝi plulernis en muzikakademio de Stuttgart. Ŝiaj plej grava instruistoj estis Zsolt Bende (Budapeŝto) kaj Júlia Hamari (Stuttgart). Dum la studentaj jaroj ŝi akiris premiojn en kantokonkursoj en 1991 kaj 1993. En 1994 ŝi ricevis membrecon de Budapeŝta Ŝtata Operejo, sed baldaŭ ŝi faris turneojn en Eŭropo, Japano, Usono. Inter 2006 kaj 2008 ŝi apartenis al operejo de Graz. Ŝi ankaŭ instruas kantadon. Ŝi havas edzon kaj naskis 4 filojn.
 
## El ŝia repertuaro 
* Zoltán Kodály:
** *Háry János* — Örzse; Marie-Luise
** *Székelyfonó* – najbarino
* Giuseppe Verdi: *Rigoletto* – Maddalena
* Georges Bizet: *Carmen* — titolrolo
* Richard Wagner:
** *Götterdämmerung* — Wellgunde
** *Das Rheingold* — Wellgunde 
* Pietro Mascagni: *Cavalleria Rusticana* – Lola
* Gioachino Rossini:
** *La barbiro de Sevilo* — Rosina
** *La Cenerentola* — titolrolo
* Wolfgang Amadeus Mozart:
** *La geedziĝo de Figaro* – Cherubino
** *Die Zauberflöte* – unua damo, tria damo
** *Così fan tutte* - Dorabella 
* Gaetano Donizetti: *Anne Boleyn* – Smeton
* Charles Gounod: *Faust* – Siebel
* Jacques Offenbach: ''Les contes d'Hoffmann* — Nikolao
* Leonard Bernstein: *West side story'' (muzikalo) – Anita

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Hungaraj oratorikantistoj
Erasmo da Narni

[eta|maldekstra|Statuo de *Gattamelata* en la emblemo de la 16-a [Itala Kongreso de Esperanto|Itala Esperanto-Kongreso en Padovo, 1931.]]
**Erasmo el Narni** (), plej konata laŭ la populara kromnomo * **Gattamelata*** ('katino dolĉa kiel mielo'), estis itala soldulo, kiu naskiĝis en Narni, Italio, en 1370 kaj mortis en Padovo, en 1443. Ido de malriĉa familio, la vivsituacio kondukis lin al militista vivo, unue dungita de la nobelo Cecchino Broglia en Asizo. Poste, kun la amiko Brandolino Brandolini, li servis al la *kondotiero* Braccio da Montone, sinjoro de Peruĝo ekde 1416.

Kun Braccio, li partoprenis en kampanjoj por konkeri la urbojn Todi, Rieti, Narni, Terni kaj Spoleto kaj en 1419 en la batalo de Viterbo kontraŭ Muzio Attendolo. En la batalo de Aquila (junie de 1424), la armeo de Braccio estis venkita kaj la *kondotiero* mortigita. Gattamelata gvidis la restintajn soldatojn serve al la Respubliko de Florenco.

En 1427, la Papo Marteno la Kvina dungis lin por repreni la teritoriojn konkeritajn de Braccio. Ĉefe pro malfruo en la pagoj, Gattamelata rezignis la servadon al la Papo en 1434 kaj dungiĝis de la Respubliko de Venecio. En serio da bataloj kaj kontraŭatakoj kaj malgraŭ vundiĝo, Gattamelata sukcesis defendi la urbojn Brescia kaj Verona en 1438. Tio donis al li la titolon Ĝenerala Komandanto de la Armeoj de la Venecia Respubliko. Tamen Venecio en la posta jaro devis cedi plurajn urbojn, inter kiuj Legnago, Soave kaj fine Verona mem. La Respubliko tiam alvokis Francesco Sforza por ke li kuniĝu kun Gattamelata kaj ili kune rekonkeris Verona-n la 9-an de Julio 1439.

En 1440 li suferis cerbovaskulan akcidenton kaj neniam plu resaniĝis nek havis signifajn militajn kampanjojn ĝis sia morto en 1443. En la centro de Padovo, apud la fama Baziliko de Sankta Antono, troviĝas surĉevala statuo honore al Gattamelata. Ĝi estis konstruita inter 1446 kaj 1453 de Donatello kaj mezuras 340 x 390 cm. Ĝi estas unu el la simboloj de Padovo, la statuo estis por ekzemplo la emblemo de la 16-a Itala Kongreso de Esperanto okazinta en tiu urbo en 1931.

La kromnomo *Gattamelata* laŭ iuj historiistoj fontas el lia granda ruzo kaj de lia parolmaniero respektoplena kaj ne akra. Laŭ aliaj, tio devenas de la formo de la kasko uzita dum bataloj.

## Referencoj 
Kategorio:Italaj militistoj
Kategorio:Kondotieroj
Kategorio:Italoj de la 14-a jarcento
Kategorio:Italoj de la 15-a jarcento
Davej

**Davej,** aŭ *Daŭei,* iam **Tavoj** estas universitata urbego, havenurbo en suda Birmo. Ĝi estas ankaŭ ĉefurboj de subŝtato aŭ administra regiono kaj distrikto.

Laŭ la stato de  en la urbo vivis .
eta|maldekstre|Vojo en Davej
eta|maldekstre|la regiona palaco
eta|maldekstre|pordego de budhisma templo
eta|maldekstre|templa komplekso
eta|180px|Ruĝa punkto montras lokon de Davej
## Geografio 
Davej situas laŭ norda bordo de la samnoma rivero en suda parto de la lando. La Andamana Maro troviĝas 30, Jangono 234, Mandalajo 905 km https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
La iama Tavoj estis parto de la Pagan Reĝlando inter la 11-a kaj 13-a jarcentoj. Post la kolapso de la reĝlando en 1287 la urbo iĝis parto de pluaj tajaj reĝlandoj ĝis 1564, poste la urbo apartenis al Birmo. Tajlando provizore reakiris ĝin inter 1594 kaj 1614, poste ĝi estis la plej suda birma urbo. En la malfruaj 1740-aj jaroj la regiono apartenis al Tajlando, sed ekde 1760 denove al Birmo. La britoj post la unua birma-brita milito akiris la regionon. En 1989 la angla nomo Tavoj estis ŝanĝita al Davej.

## Ekonomio 
En Davej la loĝantaro okupiĝas pri sekigo de fiŝoj, kaŭĉukoj, lignoj, en la najbareco pri nuksoj kaj ties komercadoj. Oni kultivas ananasojn, mangojn kaj rizojn. Estas plano fari el la havenurbo marhavenan urbon.

## Trafiko 
Nur lastatempe estis Davej ligita al la resto de Mjanmao per vojo kaj relo. Internacia aŭtovojo kaj fervoja linio al Bangkoko estas planitaj, se la menciita havenprojekto daŭriĝos. La urbego havas flughavenon.

## Klimato 
Davej situas en musona tropika klimato. La pluva sezono daŭras de majo ĝis oktobro. La jara suma precipitaĵo estas 5500 mm, en ĉiuj monatoj pluvas. La averaĝa jara temperaturo varias 22-31 °C.

## Fontoj 
* artikolo el la *Encyclopædia Britannica* ()

eta|center|500px|Marbordo en proksimeco de Davej

Kategorio:Urboj de Birmo
Kategorio:Havenurboj
IFEF-kongreso 2018

La **70-a kongreso de IFEF**, Internacia Fervojista Esperanto-Federacio, okazis de la 19-a ĝis la 25-a de majo 2018 en Vroclavo (Pollando). Postkongreso okazis en Krakovo de la 25-a ĝis la 28-a de majo 2018.

## Historio de IFEF-kongresoj en Pollando 
Antaŭa IFEF-kongreso okazis en urbo Poznano en 2008.

## Kongresejo 
## Faka Programo 
## Ekskursoj 
La urbo situas apud la Sudeta montaro, meze de Silezia malaltaĵo, ĉe la Odro-rivero en sudokcidenta Pollando. Vroclavo estas grava fervoja nodo de Pollando, ĉar el ĝi iras multaj linioj en jenaj direktoj: Leszno – Poznań, Opole Katowice Krakovo, Opole Lubliniec Częstocho-wa, Legnica Zgorzelec, Głogów Zielona Góra, Kłodzko Kudowa-Zdrój, Kłodzko Międzylesie, Wałbrzych Jelenia Góra, Oleśnica Ostrów Łódź Varsovio.

Ĝi estas la kvara plej granda urbo de Pollando kun ĉirkaŭ 650 000 loĝantoj. Vroclavo estas grava centro de scienco kaj kulturo. En Vroclavo funkcias 13 superaj lernejoj inkluzive de universitato kaj politekniko, multaj institutoj kaj laborejoj de la Pola Sciencakademio.

Vizitantoj de Vroclavo memoras ĝin antaŭ ĉio kiel vigla centro de kulturo. En multaj teatroj, operejo, muzika teatro, filharmonio, kluboj, muzeoj, galerioj, okazas multaj artistaj eventoj. La kultura allogaĵo estas Bildpanoramo de Racławice, unu el dekkelkaj panoramaj pentraĵoj konservitaj en la mondo.

En Vroclavo estas ĉirkaŭ 3600 hektaroj da verdaj terenoj kaj en tio 24 hektarojn okupas parkoj. La plej vizitindaj situantaj en la centro de la urbo estas: Parko Szczytnicki (Ŝĉitnicki) kun terenoj ĉe la Halo de Jarcento (enskribita en la liston de monda heredaĵo de Unesko), Besta Ĝardeno kaj Botanika Ĝardeno.

Vroclavon tranĉas multaj alfluejoj de rivero Odro kaj kanaloj. Ĝi estas urbo de 12 insuloj kaj 112 pontoj.

Fervoja kuriozaĵo : La Trajno al la paradizo (pollingva artikolo: https://pl.wikipedia.org/wiki/Poci%C4%85g_do_nieba)

## Aliaj programeroj 
## Postkongreso 
Vendredon la 25-an, ĉirkaŭ tagmeze la partoprenantoj ektrajnis al Krakovo. Posttagmeze okazis vizito al la malnova urbo. Sabaton okazis tuttaga ekskurso al la fama salminejo Salminejo Wieliczka, enskribita en la liston de monda heredaĵo de Unesko. En la dimanĉo estis ekskurso al Wawel (monteto, kie troviĝas multaj historie gravaj konstruaĵoj) kaj ankaŭ al Kazimierz (juda kvartalo).

## Vidu ankaŭ 
* Pola Esperantista Fervojista Asocio
* Silezia Esperanto-Asocio
* Esperanto-movado en Pollando

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝo de la kongreso: https://ifef.vroclavo.damj.es/
* Adreso de la kongreso en IFEF retejo : http://ifef.free.fr/Vroclavo2018

kongreso 2018
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 2018‎
Kategorio:Esperanto-movado en Pollando
Kategorio:Vroclavo
Helena Bohdan

**Helena Bohdan** (el domo Nosko) (naskiĝis la 16-an de januaro 1975 en vilaĝo Rodniki, Vaŭkavisk-regiono) – instruistino kaj aktivulino de la pola malplimulto en Belorusio, de 2008 ĉefredaktorino de "Głos znad Niemna" (Voĉo desur Nemunas), gazeto de parto de la Asocio de Poloj en Belorusio sub gvido de Stanisław Siemaszko, agnoskita de regopovoj en Minsko.

## Vivo 
En 1997 finis Kultur-Instituton pri Religio en Grodno. Du jarojn poste diplomiĝis pri psikologio kaj pedagogio en la Universitato en Bjalistoko.

De 1998 laboris kiel instruistino de la pola lingvo en mezlernejo Szydłowice, samregione. En 2001 membriĝis al la Asocio de Poloj en Belorusio. Samjare eklaboris kiel ĵurnalistino en "Głos znad Niemna".

La 5-an de septembro 2008 elektiĝis ĉefredaktorino de la gazeto.

## Vidu ankaŭ 
* Televido Belsat
* Asocio de Polaj Ĵurnalistoj
* Poloj en Belorusio

## Bibliografio 
La artikolo estis verkita surbaze de informoj akiritaj de H. Bohdan.

Kategorio:Belorusaj instruistoj
Kategorio:Polaj instruistoj
Kategorio:Polaj ĵurnalistoj
Kategorio:Belorusaj ĵurnalistoj
Kategorio:Belorusaj aktivuloj
Kategorio:Belorusaj poloj
Kategorio:Polaj aktivuloj
Kategorio:Studentaro de la Universitato de Bjalistoko
31465 Piyasiri

'*31465 *Piyasiri'''* estas malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Namal Udara Piyasiri*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2014 pro sia projekto prielektra kaj mekanika inĝenierarto. Li estis lernanto ĉe la Centra Kolegio *Tabuththegama'', en Tambuttegama, Sri Lanka.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Alessandro Algardi

**Alessandro ALGARDI** (Bolonjo, 31a de julio 1595 - Romo, 10a de junio 1654) estis itala skulptisto de la malfrua baroko, aktiva preskaŭ nur en Romo, kie dum la lastaj jardekoj de sia vivo, estis la ĉefa rivalo de Gian Lorenzo Bernini.

Kiam li estis 20-jaraĝa, en 1608, li eniris al la servo de Fernando la 1-a Gonzaga, duko de Mantovo, kiu komencis mendi al li artaĵojn; li laboris ankaŭ por la lokaj juvelistoj por figuraj desegnoj. Post mallonga tempoperiodo en Venecio, li translokiĝis al Romo en 1625, kun rekomendo de la duko de Mantovo al la nevo de la papo Gregorio la 15-a, nome Ludoviko, kardinalo Ludovisi, kiu dungis lin dum ia tempo en la restaŭrado de antikvaj statuoj. Tiuj restaŭritaj statuoj ankoraŭ formas la kernon de la Kolekto Bonacorsi-Ludovisi en la Palaco Altemps. La restaŭrado de skulptaĵoj estis kutima laboro eĉ por la plej  elstaraj skulptistoj de la epoko, inkluzive de Bernini kaj Ercole Ferrata.

[eta|maldekstre|*La forpelo de Atilo fare de la papo Sankta Leono*, [Baziliko Sankta Petro.]]
Li faris poste la tombon de la papo Leono la 11-a (1640-1644), imitante tiun de la papo Urbano la 8-a fare de Bernini (1627-8). Li estis ankaŭ aŭtoro de la fama reliefo *La forpelo de Atilo*, majstroverko de la Baroko.

## Bibliografio 
* Jennifer Montagu (1985). Yale University Press, ed. Alessandro Algardi. ISBN 0-300-03173-4.
* Bruce Boucher (1998). Thames & Hudson, World of Art, ed. Italian Baroque Sculpture.

Kategorio:Italaj barokaj skulptistoj
Kategorio:Italaj skulptistoj de la 17-a jarcento
Antoś Petrykiewicz

**Antoni Petrykiewicz** (naskiĝis en 1905, mortis la 16-an de januaro 1919 en Lvovo) – pola lernanto, unu el Lvovaj Agletoj, partoprenanto de la bataloj defende de Lvovo en 1918, la plej juna kavaliro de la Milita Ordeno *Virtuti Militari*.

La familio de Antoś loĝis en kvartalo Zniesienie. La patro, Kasper Petrykiewicz (1860–1930) havis tie bieneton kaj estis kvartalestro. Antoni havis 3 fratinojn kaj 4 fratojn. Ĉiuj partoprenis en la batalo pri Lvovo, kvaropo da ili ekrizpozis sur la Tombejo de Agletoj – krom Antoni la patro Kasper, onklo Michał kaj frato Zygmunt.

En 1918 Antoni Petrykiewicz estis lernanto de la dua klaso de la 5-a Ŝtata Gimnazio en Lvovo. De la komenco de novembro 1918 partoprenis malfacilegajn batalojn pri Lvovo kontraŭ atakantaj ukrainoj. Li batalis en la taĉmento "Straceńcy" (Pereantoj) de posta generalo Roman Abraham. Li estis serioze vundita, defendante „Reduta Śmierci” (Morto-Defendejon) („Góra Stracenia”, la "Monto de Ekzekuto") en Persenkówka. Li mortis en malsanulejo en Politekniko de Lvovo la 16-an de januaro 1919. Ĉefkomandanto Józef Piłsudski atribuis al li postmorte Arĝentan Krucon de la Milita Ordeno Virtuti Militari kaj li restas ĝis hodiaŭ la plej juna kavaliro de la ordeno.

Kategorio:Mortintoj en 1919
Kategorio:Polaj soldatoj
Kategorio:Infanaj soldatoj
Kategorio:Partoprenantoj de la Pola-ukraina milito
Antonio Pollaiuolo

**Antonio di Jacopo Benci** nome **Antonio Pollaiuolo** (Florenco, 17a de januaro 1432 aŭ 1433 – Romo, 4a de februaro 1498), konata ankaŭ kiel *Antonio del Pollaiolo* aŭ **Antonio Pollaiolo**, estis itala pentristo, skulptisto, oraĵisto kaj gravuristo el *Quattrocento*, kiu same perfektigis la arton de emajlo.
[eta|maldekstre|*Heraklo kaj la Hidro* (ĉ. 1475), Galerio [Uffizi.]]
eta|maldekstre|*Portreto de junulino* (1465), *Gemäldegalerie* de Berlino.

Lia frato estis la artisto Piero Benci; ambaŭ laboris ofte kune en fama ateliero kiun ili fondis en Florenco, rivalo de tiu de Andrea del Verrocchio. Lia verkaro montras kaj klasikan influon kaj intereson en la homa anatomio. Rakntas Vasari ke la du fratoj faris dissekcojn por plibonigi sian konon de la anatomio. Ili ekhavis la kromnomon *Pollaiuolo* el la negoco de sia patro, kiu vendis kortobirdojn, nome kokojn (*pollaio* signifas *kokejo*-n).

En 1484 Antonio fiksis loĝejon en Romo, kie li faris la tombojn de la papoj Siksto la 4-a kaj Inocento la 8-a en la kripto de la Baziliko Sankta Petro (tiu lasta finigita en 1493).

## Bibliografio 
* Aldo Galli, I Pollaiolo, collana "Galleria delle arti" n.7, Milano, 5 Continents Editions, 2005. ISBN 88-7439-115-3
* Nicoletta Pons, I Pollaiolo, collana "Biblioteca d'arte 2", OCTAVO Editore, 1994
* Nazzareno Gabrielli, Sante Guido, Giuseppe Mantella, Monumento di Sisto IV, 1484-1493. Descrizione,analisi tecnologica e interventi di restauro Archivium Sancti Petri, Edizioni Capitolo Vaticano, n.6-7, 2009. ISBN 978-88-6339-006-3 "Monumento al re Giorgio di Spagna"

Kategorio:Italaj renesancaj skulptistoj
Kategorio:Italaj renesancaj pentristoj
Kategorio:Italaj skulptistoj de la 15-a jarcento
Kategorio:Italaj pentristoj de la 15-a jarcento
Kategorio:Italaj oraĵistoj
Kategorio:Italaj desegnistoj
Kategorio:Florencanoj
Dolores O'Riordan

'''Dolores Mary Eileen O'Riordan''' (naskiĝis la 6-an de septembro 1971 en Limerick - mortis la 15-an de januaro 2018 en Londono) estis elstara irlanda kantaŭtorino. Ŝi estis konata pro sia muzika bando The Cranberries. Ŝi estris la muzikgrupon The Cranberries de 1990 ĝis ĝia rompo en 2003, ekde kiam ŝi faris soloan karieron kaj dediĉis sin al diversaj aferoj: ŝi havis filojn; la grupo reunuiĝis en 2009. O'Riordan estas konata ĉefe pro sia voĉo de mezosoprano, sia emfaza uzado de jodlado kaj pro sia forta akĉento el Limerick.

eta|Longhara Dolores O’Riordan, 2007

## Vidu ankaŭ 
* The Cranberries
* Zombie (kanto)

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala hejmpaĝo
* 

Kategorio:Irlandaj kantistoj
Kategorio:Irlandaj rokmuzikistoj
Kategorio:Irlandaj kantverkistoj‎
Kategorio:Irlandaj gitaristoj
Kategorio:Irlandaj katolikoj
31468 Albastaki

'*31468 *Albastaki'''* estas tre malgranda neordinare hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la  dum la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Shamma Faisal Al Bastaki*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2014 pro sia projekto en teamo pri sciencoj de la medio. Ŝi estis lernantino ĉe la *All Ittihad* Privata Lernejo - *Jumeira'' de Dubajurbo, Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999