open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Krajná Poľana

**Krajná Poľana** (hungare *Ladomérmező* rutene *Крайня Поляна* [krajnja poljana]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Krajná Poľana situas en valo de rojo, laŭ ĉefvojo Vranov nad Topľou-Pollando. Svidník troviĝas je 14&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1599, la skriba formo aperis en 1618 en formo *"Polona alias Polianka Krainaj"*. La unuaj loĝantoj estis rutenoj. En 1712 la vilaĝo senhomiĝis pro epidemioj kaj bataladoj. En 1787 98 vilaĝanoj loĝis en 14 domoj, en 1828 162 vilaĝanoj en 20 domoj. En 1796 laŭ la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon duaklasa. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Krajnó-Polyána*, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Ladomérmező 247 homoj, (rutenoj en majoritato, poloj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Svidník, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Krajná Poľana 245 homoj, (226 slovakoj, 18 rutenoj).

## Vidindaĵoj 
* grekokatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino (Granda) de 1924, la baroka altaro devenis el la pli frua preĝejo
* milita tombejo kun falintoj dum la 1-a mondmilito

Kategorio:Municipoj en distrikto Svidník
András Laczkfi

**LACZKFI András** (pro. lackfi) estis hungara soldato, vojvodo de Transilvanio naskiĝinta ? kaj mortinta en 1359.
## Biografio
András Lackfi en 1345 li venkis la tatarinvadintojn en Transilvanion. De 1345 ĝis 1352 li estis sikula distriktestro, inter 1350–52 loktenanto de Napolo, en jaroj 1353–54 bano de Mácsó, en jaroj 1355–56 distriktestro de Sopron, de 1356 ĝis 1359 vojvodo de Transilvanio.
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Laczkfi, A
Laczkfi, A.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
István Laczkfi (palatino)

**LACZKFI István** ,  (naskita ? ; mortinta en Körös -Udvarhely la 27-an de februaro 1397) estis hungara palatino.

## Biografio 
István Lackfi estis de 1367 ĝis 1370 sikula distriktestro, en 1371–72 kroata banuso, de 1372 ĝis 1376 vojvodo de Transilvanio, inter 1383–84 denove kroata banuso.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj palatinoj
Kategorio:Regantoj de Transilvanio
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Banusoj de Kroatio
Dénes Laczkfi

**LACZKFI Dénes** (pro. lackfi),  estis hungara soldato, vojvodo de Transilvanio naskita ? kaj mortinta poat 1366.
## Biografio
Dénes Lackfi estis inter 1343 kaj 1359 ĉefĉevalistmajstro, en 1355–56 bano de Szörény, de 1359 ĝis 1366 vojvodo de Transilvanio, en 1365 – 66kroata bano (kune kun Imre Laczkfi), kapitano de Vidin. Li partoprenis en la militmarŝo dua de Napolo kaj tiu bulgara en 1365.
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kiss L., I
Laczkfi, D
Laczkfi, D.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Krajná Porúbka

**Krajná Porúbka** (hungare *Végortovány* [vEgortovAnj], rutene *Крайня Порубка* [krajnja porubka]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Krajná Porúbka situas en valo, fine de sakovojo el Medvedie, laŭ la pola landlimo. Svidník troviĝas je 18&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1582 en formo *"Porubka"*. En 1787 104 vilaĝanoj loĝis en 104 domoj, en 1828 200 vilaĝanoj en 26 domoj. En 1796 laŭ la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon triaklasa. Ĝis 1907 la oficiala hungara loknomo estis *Krajnó-Porubka*, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Végortovány 162 homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Svidník, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Dum ambaŭ mondomilitoj gravaj bataloj estis tie. En 2001 vivis en Krajná Porúbka 58 homoj, (40 rutenoj, 17 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* ortodoksa preĝejo
* milita tombejo

Kategorio:Municipoj en distrikto Svidník
Krajné Čierno

eta|250px|maldekstra|Preĝejo en Krajné Čierno
**Krajné Čierno,** hungare **Végcsarnó** [vEgĉarnO], rutene **Крайнє Чорне** [krajne ĉorne] estas tre malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Krajné Čierno situas en valo de rojo. Svidník troviĝas je 11&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1618 en formo *"Krainiay Czarno"*. En 1787 83 vilaĝanoj loĝis en 14 domoj, en 1828 162 vilaĝanoj en 20 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Krajnó-Csarnó*, poste ĝi ricevis parte hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Végcsarnó 163 homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Felsővízköz, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1944 gravaj bataloj okazis tie. En 2001 vivis en Krajné Čierno 84 homoj, (48 slovakoj, 34 rutenoj).

## Vidindaĵoj 
* grekokatolika ligna preĝejo el la 18-a jarcento

Kategorio:Municipoj en distrikto Svidník
István Laczkfi (militestro)

**LACZKFI István** (pro. lackfi), kerekegyházi estis hungara miltestro naskita ? kaj mortinta 1353.
## Biografio
István Lackfi de 1319 ĝis sia morto li partoprenis ĉiujn militmarŝojn de Karolo la 1-a (Hungario) kaj Ludoviko la 1-a (Hungario). De 1326 ĝis 1343 li estis ĉefĉevalistmajstro inter 1331 – 36 fortikaĵestro de Újvár (Holics), Berencs kaj Bolondóc. De 1331 ĝis 1345 li estis distriktestro de Sopron, Vas, Nyitra, de 1344 ĝis 1350 vojvodo de Transilvanio. Kiel ĉefkomandanto en 1348 – 49 li venkis ĉe Ascoli en la militmarŝo de Napolo (23-a de januaro) 1349) kaj Aversa (6-a de junio). De 1351 ĝis 1353 li estis bano kroata kaj slavona. Pro liaj meritoj li ricevis grandegajn biendonacojn (Csáktornya, Strido, Simontornya.
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj militestroj
Kategorio:Regantoj de Transilvanio
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Aranka Laczkó

**LACZKÓ Aranka** (pro. lacko:) estis hungara aktorino naskita en Kassa en 1861 kaj mortinta en Budapeŝto la 19-an de julio 1953. Ŝi estis patrino de verkisto Géza Laczkó.

## Biografio 
Aranka Laczkó debutis en 1876 en la provinca trupo de György Völgyi kaj post du jardekoj en vagantaj trupoj ŝi iĝis ano de la hungara nacia teatro de Koloĵvaro ĝis sia pensiuliĝo (1896-1929). Ŝi ludis ankaŭ en filmoj de Jenő Janovics. Ŝin ligis sincera amikeco al aktorino Mari Jászai.

## Teatraj roloj 
* Portia (Shakespeare: A velencei kalmár); Élektra (Sofoklo: Élektra); Blanda királyné (Dóczi: A csók); Margitkirálynő (Shakespeare: III. Richard); Gauthier Margit (Dumas: A kaméliás hölgy); Éva (Madách: Az ember tragédiája); Claire (Ohnet: A vasgyáros); Szerémy grófnő (Csiky: A nagymama).

## Elektitaj filmaj roloj 
* *Cox és Box* (1915) - S-ino Bouncer
* *A tanítónő* (1917) – damo
* *Az örök titok* (1938) – S-ino Blanchard

## Fontoj 
* Magyar színházművészeti lexikon
* Magyar Életrajzi Lexikon
* hungare kun foto

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Janusz Kochanowski

**Janusz Bogumił Kochanowski** (naskiĝis la 18-an de aprilo 1940 en Częstochowa, mortis la 10-an de aprilo 2010 en Smolensk) – pola juristo, estinta prezidanto de la fondaĵo "Ius et Lex", de 2006 ĝis 2010 ombudsmano.

## Vivkuro 
Partoprenis la 2-an Ĝeneralklerigan Liceon nome de Romuald Traugutt en Ĉenstoĥovo. Finis Fakultaton de Juro kaj Administrado de la Varsovia Universitato. En 1980 doktoriĝis pri juraj sciencoj. Inter 1966–1990 lekciis en la fakultato kaj denove en 1997.

Inter 1980–1991 apartenis al la sendependiga movado Solidareco. De 1989 ĝis 1991 estis eksperto de la senata Komisiono de la Homaj Rajtoj kaj Laŭleĝa Regado. Ĝenerala konsulo de Pollando en Londono (1991 - 1995). En 2000 iĝis prezidanto de la fondaĵo kaj ĉefredaktoro de la revuo "Ius et Lex". En 2004 sen sukceso kandidatis flanke de politika partio Juro kaj Justeco al Eŭropa Parlamento en varsovia regiono.

Januare 2006 Sejmo elektis lin laŭ rekomendo de Juro kaj Justeco ombudsmano kaj Senato akceptis la kandidatecon. La 15-an de februaro 2006 ekoficis post ĵuro.

Pereis en la katastrofo de la pola aviadilo Tu-154M en Smolensk la 10-an de aprilo 2010.

La 16-an de aprilo 2010 distingita postmorte per la Komandora Kruco kun Stelo de la Ordeno de Polonia Restituta. La 20-an de aprilo enterigita militistomaĝe en familia sepultejo en Częstochowa.

Oktobre 2010 oni malkovris en Ĉenstoĥovo memortabulon sur la domo kie loĝis ĉe la str. Polska Organizacja Wojskowa 3.

Kategorio:Polaj diplomatoj
Kategorio:Polaj juristoj
Kategorio:Viktimoj de la kraŝo de la pola prezidenta aviadilo en 2010
2267 Agassiz

'*2267 *Agassiz'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la teamanoj de la Observatorio Oak Ridge en Harvard (Masaĉuseco).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la sciencistan familion Agassiz, kies ĉefaj anoj estas:
* Louis Agassiz (1807 - 1873), svisdevena usona natursciencisto, konata kiel kontraŭdiranto de Charles Darwin;
* Alexander Emanuel Agassiz (1835 - 1910), inĝeniero kaj bestosciencisto;
* George Russell Agassiz (1862 - 1951), meceno de la observatorio de Harvard, kiu lasis sian nomon al la Observatorio Oak Ridge konata sub la nomo de *George R. Agassiz Station''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio Oak Ridge
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1977
Sopransaksofono

eta|Sopransaksofono

**Sopransaksofono** estas saksofono de alta registro en B♭.

Ĝi havas nazecan ĝis trapenetran, tre fleksiĝeman sonon, kiu bone taŭgas por soloado aŭ por gvidado de sekcio, tamen klare malfaciligas la ludadon al komencantoj. La tonamplekso je instrumento agordita je B♭ estas a♭0&nbsp;–&nbsp;e♭3&nbsp;(e3). La tono e3 sen aplikado de specialaj teknikoj estas ludebla nur per instrumentoj havantaj alt-f♯-klapon.

## Konstruformoj 
Sopransaksofono aperas en du konstruformoj:

* La ĉi supre bildigita formo kun rekta korpo, laŭ du versioj: unuparta (kiel videbla sur la foto), je kiu la korko por la fiksado de la buŝaĵo sidas rekte sur la korpo, aŭ kun aparta kapopeco („S-arko“), kiel kutima je ĉiuj pli alte sonantaj (pli grandaj) saksofonoj. Ĉi tiu S-arko ekzistas en rekta kaj iomete kurba formo. Ambaŭ S-arkoj enhavas – kiel ankaŭ je la pli malaltsonaj saksofonoj – respektive la oktoklapon;

* La kurba konstrumaniero, je kiu saksofono estas simile formita kiel aldosaksofono, tamen kun iomete malpli kurba S-arko. Ĉi lastan konstrumanieron kelkaj ludantoj preferas, ĉar la tono pro la orientiĝo de la sonkaliko estus onidire pli bone aŭdebla kaj kontrolebla. Pluaj avantaĝoj de la kurba formo estas la entute pli mallonga longeco, kio permesas pli malgrandan kofron, same kiel la pli favora lokigebleco de mikrofono.

## Disvastiĝo 
Sopransaksofonon nur malmultaj soloistoj elektis kiel sia ĉefinstrumenton, tamen multaj tenorsaksofonistoj volonte elŝanĝas sian instrumenton kontraŭ la sopraninstrumento (Wayne Shorter, John Coltrane, Dexter Gordon).

Famaj sopransaksofonistoj: Branford Marsalis, Sidney Bechet, John Coltrane, Steve Lacy, Wayne Shorter kaj Kenny G.

Sopransaksofono ofte estas uzata en ĵazbandegoj, sed ankaŭ en simfoni- orkestroj kaj blovorkestroj. Tamen ne ekzistas fiksa dungiteco por nura sopransaksofonisto en orkestro. Malgraŭ sia bela sonkoloro sopransaksofono estas malofte ludata kaj pro tio ofte uzata kiel soloinstrumento, pro kio preskaŭ ne ekzistas en aranĝoj sopransaksofonaj voĉoj.

## Mikrofonado 
Ĉar parto de la sono je ligna blovinstrumento elpaŝs tra la funelo kaj plua parto ankaŭ tra la malfermitaj tontruoj, je rektaj lignaj blovinstrumentoj ekestas la problemo, ke ununura mikrofono ne ekzakte redonas la tonon perceptatan de la aŭskultanto.

Pro tio la rektaj sopransaksofonoj kutime estas ekipataj per unu mikrofono oblikva antaŭ la sonfunelo kaj kun plua mikrofono supre de unu el la klapoj en la malsupra duono de la instrumento.

Je la kurba formo sufiĉas – kiel je aldo- kaj tenorsaksofono – mikrofono lokita super la sonfunelo, ĉar ĝi ankaŭ povas enpreni la sono forlasantan la tontruojn.

## Sonekzemplo 
Jen mallonga sonekzemplo por la sono de sopransaksofona triopo laŭ formato Vorbis (~234 kB).

Kategorio:Saksofono
Jakab Láczy

**LÁCZY Jakab** (pro. la:ci), Transylvanus estis hungara astronomo vivinta en la 16-a jarcento.
## Biografio
Li nomo de Jakab Láczy Transylvanus estas konservita en kapitolo de libro *Aritmetiko* de Gemma Frisius aperinta en 1563. 
## Titolo de kapitolo verkita de li
**Tabulae Astronomicae Inservientis Doctrinae Ascensiorum Signorum Zodiaci in Sperga recta et in obliqua ad eluetiones poli 48 et 52 gradum* (Wittebergae, Excudebat Iacobus Lacius Transylvanus. Anno MDLXIII).
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Laczy, J.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Gedeon Ladányi

**LADÁNYI Gedeon** (pro. lada:nji) estis hungara historiisto, universitata profesoro, ano korespondanta de la MTA (1872) naskita en Hirip la 24-an de majo 1824 kaj mortinta en Koloĵvaro la 4-an de februaro 1886.

## Biografio 
Gedeon Ladányi estis instruisto en Nagyszalonta (1847 – 51), poste en gimnazio de Debreceno. De 1860 li estis tie jurakademia profesoro (hungara konstitucihistorio), inter 1872 – 85 en la Universitato de Koloĵvaro (universala historio).

## Verkoj 
* *A magyar alkotmány története* (Isk. kézikönyv, Debrecen, 1863);
* *A magyar királyság alkotmánytörténete a szatmári békekötésig* (I – II., Debrecen, 1871 – 72);
* *A modern alkotmányos monarchiai intézmények a középkori államokban* (Bp., 1873)

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
2268 Szmytowna

'*2268 *Szmytowna''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la finnlanda astronomino Liisi Oterma elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la polan kemiistinon Maria Szmytówna (1909–1986).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Liisi Oterma
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1942
2269 Efremiana

'*2269 *Efremiana'''* estas malgranda hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la rusan sciencfikcian verkiston kaj paleontologon Ivan Antonoviĉ Efremov (cirile *Иван Антонович Ефремов'').

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1976
2270 Yazhi

'*2270 *Yazhi'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell en la Konteo Coconino, apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo "*Yazhi''" estas vorto de la navaha lingvo signifanta "malgrandulo".

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
Kiiĉiro Furukaŭa

**FURUKAŬA Kiiĉiro** (japane: 古川 麒一郎 [Furukaŭa Kiiĉirō]) estas japana astronomo.

Lia nomo estas foje skribita *Kiichirō Hurukawa* aŭ *Kiitirō Furukawa*.

Li kun-malkovris 91 asteroidojn, ĉiuj kun Kosaj Hiroki.

La asteroido 3425 Hurukawa estis nomita en lia honoro.

## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Kiiĉiro Furukaŭa

Kategorio:Japanaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Hiroki Kosaj

**KOSAJ Hiroki** (japane: 香西 洋樹 [Kōsai Hiroki]) naskita la , estas japana astronomo. Li estas konata por helpi popularigi sciencojn en Japanio.

Laŭ Minor Planet Center li kunmalkovris 106 asteroidojn inter 1976 kaj 1986 : 105 kun Furukaŭa Kiiĉiro kaj unu kun Sasaki Goro.

La asteroido 3370 Kohsai estis nomita en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Hiroki Kosaj

## Eksteraj ligiloj 
*  Activities of Asteroid Studies by Amateur Astronomers in Japan (*artikolo de Kōsai Hiroki, Urata, T., kaj Nakamura, T.*)

Kategorio:Japanaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Pivotlingvo

**Pivotlingvo** aŭ **pontolingvo** estas artefarita aŭ natura lingvo kiun oni utiligas kiel intera lingvo por fari tradukon inter multaj malsamaj lingvoj. Inter iu lingvoparoj *A* kaj *B*, oni tradukas *A* ĝis la pivotlingvo *P*, tiam de *P* ĝis *B*. Pivotlingvo evitas la kombinatorian eksplodon kie oni bezonas tradukistojn trans ĉiu kombinaĵo de fontaj kaj celaj lingvoj, ĉar la lingvokombinaĵoj ne kreskas kvadrate sed lineare; oni devas koni nur la lingvon *A* kaj la pivotlingvon *P* (kaj iu alia devas koni la pivoton *P* kaj la lingvon *B*). Ĝi anstataŭas la bezonon pri malsama tradukisto por ĉiu ebla kombinaĵo de *A* kaj *B*.

La malavantaĝo de pivotlingvo estas ke ĉiu paŝo de retradukado lanĉas eblajn erarojn kaj dubasensecojn; utiligi pivotlingvon necesigas du paŝojn anstataŭ unu. Ekzemple, kiam Hernán Cortés komunikis kun mezamerikoj, li parolis la hispanan al Gerónimo de Aguilar, kiu parolis la ĉontalmajaan lingvon al La Malinche, kiu konis ambaŭ la ĉontalmajaan kaj la naŭatlan.

## Ekzemploj
Oni ofte uzas pivotlingvojn kiel la angla, franca, rusa, kaj araba. Oni uzas interlingvaon kiel pivotlingvo en internaciaj konferencoj kaj proponas ĝin kiel pivotlingvo por la Eŭropa Unio. Esplorprojekto Distribuita Lingvo-Tradukado proponas la esperanton kiel pivotlingvo, kaj la Majstro Tradukvortaro uzas la internacian lingvon laŭ tia maniero en la esperanto-retejo Majstro.com. Oni specife evoluigis la artefaritan UNL kiel pivotolingvo.

## En komputado
Pivotoĉifrado aŭ meza lingvo ankaŭ estas ofta metodo de datumotradukado por komputilsistemoj. Ekzemple, la Interreta Protokolo, XML kaj altnivelaj programlingvoj estas pivotoĉifradoj de komputildatumoj kiuj tiam igitas ofte en internaj binarformatoj por specialaj komputilsistemoj. Oni originale desegnis la Unikodon kiel pivotoĉifrado inter diversaj  karakteraj kodiĝoj. Tamen, la vasta adopto de Unikodo kiel aŭtomata normĉifrado negravigis ĉi tiun uzadon.

## Referencoj
Kategorio:Traduko
Kategorio:Konstruitaj lingvoj
Kategorio:Lingvoj
2271 Kiso

**2271 Kiso** estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Hiroki Kosaj kaj Kiiĉiro Furukaŭa (aŭ Kiichiro Hurukawa) elde la Stacio Kiso de la observatorio de Tokio sur la Monto Ontake (Gubernio Nagano, Japanio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la observatorio elde kiu ĝi estis malkovrita, en la urbeto Kiso.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroki Kosaj
Kategorio:Malkovrita de Kiiĉiro Furukaŭa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1976
Jouac

''''* estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Haute-Vienne*, en la administra regiono Nova Akvitanio kaj en la historia kultura regiono Limoĝio. Fine de  en la komunumo vivis . Administre la komunumo apartenas al la arondismento Bellac kaj al la kantono *''. 

La teritorio havas komunan limon kun . 

## Vidu ankaŭ 
*Komunumoj de Haute-Vienne

Kategorio:Komunumoj de Haute-Vienne
2273 Jarilo

**2273 Jarilo** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la slava dio Jarilo, dio de la printempo, de la kreskaĵoj kaj de la fekundeco.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1975
2272 Montezuma

'*2272 *Montezuma'''* estas asteroido de la interna asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon "*Montezuma''": hispanan transskribon de la nomo de la azteka imperiestro Motekuhzoma la 2-a.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1972
2274 Ehrsson

'*2274 *Ehrsson'''* estas malrapide rotacianta asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la sveda astronomo Claes-Ingvar Lagerkvist elde la Observatorio Kvistaberg, kiu situas apud Bro, inter Stokholmo kaj Upsalo.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de *Ehrsson'', unu amiko de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Claes-Ingvar Lagerkvist
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1976
2275 Cuitlahuac

'*2275 *Cuitlahuac''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Hans-Emil Schuster elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la azteka imperiestro Kuitlahŭak.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hans-Emil Schuster
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
São Pedro dos Ferros

''''* (oficiale ) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono *Zona da Mata* (esperante Zono de la Ĝangalo) kaj en la mikroregiono *Ponte Nova''. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun .

La loĝloko estis levita al la rango de municipo en 1849.  

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Minas-Ĝerajso	

## Eksteraj ligiloj 
*  () 

Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
2276 Warck

'*2276 *Warck'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Eugène Joseph Delporte elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle (Belgio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Evelyne Warck'', nepino de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eugène Joseph Delporte
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1933
Anarkio

La vorto **anarkio** devenas el la greka ἀναρχία, *anarĥIa* (de ἄναρχος, *Anarĥos*, prefikso ἀν, an, kiu signifas 'ne' aŭ 'sen', kaj nomo ἀρχός, arĥOs, kiu signifas 'estro', 'ĉefo' aŭ 'registo') kaj utilas por aludi situaciojn kie forestas ŝtato aŭ publika povo kaj tiele estas neaplikebla la monopolo de la perforto ĉe specifa teritorio. Diference de la aŭtarkio (mem-regado), kio estas koncepto de etiko, la anarkio aludas al situacio de la politika sistemo.

Ne konfuzendas tiu koncepto kun malordo aŭ manko de ordo, kiu estus tute malferma kaj nepreciza koncepto.

Same ne konfuzendas kun tiu de anarkiismo, kiu celas socian ordon pere de anarkio.

## Vidu ankaŭ
* Anarkio (Malatesta)

## Eksteraj ligiloj 
* Anarkiistaj idealoj kongruis kun interna ideo, artikolo en Libera Folio aperinta 2022-03-23 ()

## Notoj 
Kategorio:Politiko
Kategorio:Juro
Kategorio:Ŝtato
Kategorio:Anarkiismo
Chucena

250px|eta|Loko de la provinco de Onubo en Hispanio
**Chucena** [ĉuzEna] estas municipo de Hispanio, en la provinco de Onubo, regiono de Andaluzio.

## Loĝantoj 
La loĝantoj nomiĝas *Chuceneros*. La censita populacio en 2010 estis de 2.130 loĝantoj kaj la denseco estas de 81,92 loĝ/km².

## Situo 
Chucena estas situa en la okcidenta parto de Andaluzio en la komarko aŭ distrikto Graflando (Onubo) en la orienta parto de la provinco de Onubo, je altitudo de 147 m; je 62 km el Onubo, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 26 km². La geografiaj koordinatoj estas 37°21′″N 6°23′″Ok.

## Ekonomio 
Agrikulturo kaj brutobredado.

## Historio 
Estas prahistoriaj restaĵoj.

La historiaj plej antikvaj mencioj temas pri disdivido de terenoj post la konkero al islamanoj de tiuj teritorioj. Ĝi apartenis al nobela familio de Medinaceli. Ĝis 1812 estis du domaroj nome Alcalá de la Alameda kaj Chucena, kiuj transformiĝis pro dekreto en ununura.

## Notoj 
Kategorio:Municipoj de la provinco de Huelva
Přívrat

Vilaĝo **Přívrat** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Ústí nad Orlicí, en malgranda arbarriĉa valo sur Kozlovský montodorso super la urbo Česká Třebová. Vivas ĉi tie  ().

200ra|eta|maldekstra|Kruco en "Líbánky"

## Historio 
Nomo Přívrat, iam ankaŭ Přívraty (*pluralo*), ekestis verŝajne per ŝanĝoj de la vorto "převrat", kiu signifis montpasejon. La pluralo pro tio, ke izolitaj domoj en norda parto de la vilaĝo estis nomataj "Malý Přívrat" *(Malgranda Přívrat)* kaj suda parto estis "Velký Přívrat" (*Granda Přívrat*).
200ra|eta|maldekstra|Malnova kaj nova Přívrat

La vilaĝo verŝajne ekestis jam en tempo de frua koloniigo. Ne ekzistas pruvo, ke Přívrat estus apartenaĵo de iu el grandaj sinjorejoj, kiuj formiĝis en tempo de kulmina koloniigo. Sed unue la vilaĝo kaj fortikaĵeto rememoriĝas nur en la jaro 1455, kiam ĝin sinjorino Markéta el Přívrat, edziniĝinta el Ždánice, forcedas al sia filo Mikš el Ždánice kaj al Jan Šlechta el Mrdice.

Komence de la 16-a jarcento la vilaĝon akiris Jan Kostka el Postupice, alligis ĝin al la sinjorejo Brandýs nad Orlicí kaj ties parto ĝi estis ĝis la jaro 1699, kiam akiris ĝin František Václav Trautmansdorf, kiu ĝin alligis al la sinjorejo Litomyšl kaj tien ĝi apartenis ĝis nuligo de patrimonia sistemo en la jaro 1848.

En arbargardistejo apud Přívrat naskiĝis komponisto Antonín Bennewitz. En ĉevalŝanĝejo "Na Presích" komponis Karel Kovařovic operon Psohlavci.

## Loĝantaro
## Memorindaĵoj 
* Kapelo de Sankta Francisco Xavier
* Kruco en vilaĝparto nomata romantike "Líbánky *(Mielmonato)*".

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Ústí nad Orlicí
Kategorio:Municipoj en distrikto Ústí nad Orlicí
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
2278 Götz

'*2278 *Götz''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la germanan astronomon Paul Götz.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1953
Kružlová

**Kružlová** [kruĵlovA], (hungare *Ruzsoly* [ruĵoj], rutene *Кружльова* [kruĵljova]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Kružlová situas laŭ traira flankovojo. Svidník troviĝas je 7&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1414 laŭ tiama hungara nomo kaj ortografio *"Crusulwagasa"*. En 1600 oni komputis tie 8 domojn, en 1618 8 domojn kaj muelejon. En 1787 350 vilaĝanoj loĝis en 54 domoj, en 1828 433 vilaĝanoj en 56 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Ruzsoly 321 homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Svidník, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Kružlová 558 homoj, (330 slovakoj, 117 ciganoj, 98 rutenoj).

## Vidindaĵoj 
* ortodoksa preĝejo de 1888
* kapelo

Kategorio:Municipoj en distrikto Svidník
Kuková

**Kuková,** hungare **Kükemező** estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Kuková situas laŭ traira flankovojo (ĉefvojo estas tre proksime). Giraltovce troviĝas je 5&nbsp;km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la ŝtonepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1342 laŭ tiama hungara ortografio *"Kukewmezei"*. En 1427 24 familioj pagis imposton. En 1787 381 vilaĝanoj loĝis en 49 domoj, en 1828 530 vilaĝanoj en 69 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kükemező 391 homoj, (slovakoj en majoritato, ciganoj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Girált, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Kuková 683 homoj, (680 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* luterana gotika preĝejo el la 14-a jarcento, en 1648 kaj en 1795 pro incendioj trakonstruiĝis, lastfoje ankaŭ klasikismiĝis
* tombeja kapelo de 1823
* klasikisma nobeldomo el la 19-a jarcento

Kategorio:Municipoj en distrikto Svidník
Pustina

Municipo **Pustina** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Ústí nad Orlicí, 8&nbsp;km oriente de urbo Luže, 9&nbsp;km sudokcidente de Vysoké Mýto. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skriba mencio pri vilaĝo devenas el la jaro 1720. Pustina estas unu el la plej novaj vilaĝoj en vasta ĉirkaŭaĵo kaj unu el la plej malgrandaj vilaĝoj en regiono Pardubice.

## Loĝantaro 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de municipoj en Ĉeĥio kun la plej malalta nombro de loĝantoj

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Ústí nad Orlicí
Kategorio:Municipoj en distrikto Ústí nad Orlicí
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
Lužany pri Topli

**Lužany pri Topli** [luĵani pri topli], (hungare *Long* germane *Lang*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Lužany pri Topli situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Giraltovce troviĝas je 4&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1370 laŭ tiama hungara ortografio *"Longh"*. En 1600 oni komputis tie 10 domojn. En 1787 213 vilaĝanoj loĝis en 30 domoj, en 1828 244 vilaĝanoj en 32 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Long 159 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Giraltovce, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Lužany pri Topli 253 homoj, (escepte unun ĉiuj slovakoj).

Kategorio:Municipoj en distrikto Svidník
Altnivela programlingvo

**Altnivela programlingvo** estas programlingvo kun forta abstraktado de la detaloj de la komputilo. En komparo al malaltnivelaj programlingvoj, ĝi povas uzi naturlingvajn elementojn, esti pli facile uzebla, aŭ esti pli portebla trans platformoj. Tiaj lingvoj kaŝas la detalojn de CPU-operacioj — kiel ekzemple, modeloj de memorilo kaj administrado de amplekso.

Tiu pli da abstraktado kaj kaŝejo de detaloj intencas ĝenerale uzantamikigi la lingvon, kiam ĝi inkluzivas konceptojn de la problemdomeno anstataŭe de tiuj de la elektema maŝino. Altnivela lingvo izolas la ekzekutosemantikon da komputila arkitekturo el la programspecifo, do la procezo de programa evoluigado simpliĝas kaj komprenebliĝas kun respekto al malaltnivela lingvo. La kvanto de provizita abstraktado difinas la altnivelemon da programlingvo.

Konrad Zuse kreis Plankalkül, la unua altnivela programlingvo por komputilo. Tamen, oni ne efektivigis ĝin en sia tempo, kaj siaj originaj kontribuoj izoliĝis de aliaj evoluoj.

## Lingvotrajtoj 
La esprimo "altnivela lingvo" ne implicas tion ke la lingvo estas pli bona ol tiu de malaltnivelaj programlingvoj. Fakte, en rilato al la postulata sciprofundo pri kiel komputiloj funkcias, la inversa estus vera. Prefere, "altnivela lingvo" signifas la pli altan nivelon de abstraktado el maŝinlingvo. Produktive programi en antaŭfiksita malaltnivela lingvo povas bezoni detalan scion pri reĝistroj, memoradresoj kaj vokostako. Altnivelaj lingvoj ne traktas optiman programefikecon sed uzeblon — kun variantoj, tabeloj, objektoj, kompleksaj aritmetikaj aŭ buleaj esprimoj, proceduroj kaj funkcioj, maŝoj, fadenoj, ŝlosoj, kaj aliaj abstraktaj komputilsciencaj konceptoj. Krome, ili ne havas opkodojn kiuj rekte kompilas la lingvon en maŝinkodo, male al malaltnivela asembla lingvo. Aliaj ecoj — kiel ekzemple, signoĉenaj rutinoj, objektemaj lingvecoj kaj dosier-enmeto/elmeto — ankaŭ troviĝas.

## Notoj 
!
Kvintesenco

**Kvintesenco** (, , laŭvorte “kvina esenco/elemento”) aŭ  *etero* (, ) estas la termino per kiu en antikvaj tempoj oni indikis la substancon kiu kvina, krom la kvar surteraj elementoj (akvo, aero, tero, fajro, estis opiniata konstitui la ĉielajn korpojn. Ĝia enkonduko estas ŝuldata al la pitagora skolo kiu ĝin nomis *etero* (αἰθήρ).

## Kvintesenco en aristotela filozofio 
Aristotelo, konstatinte ke, dum en la surteraj korpoj okazas kontinuaj reciprokaj ŝanĝoj, en la ĉielaj korpoj laŭlonge de jarcentoj neniun el tiuj oni observis, kaj ke la surteraj korpoj, pro la gravito, iras, laŭ sia naturo, alten aŭ malalten rektalinie dum la ĉielaj korpoj ronde moviĝas, opiniis ke inter la surteraj korpoj kaj tiuj ĉielaj intermetigas esenco malsama, kiu sin manifestis en la malsama natura movo. En la surteraj korpoj, por ke okazu ŝanĝoj necesas allasi diversajn fundamentajn elementojn, el kies teniĝo ĝuste povas realiĝi la ŝanĝoj kiujn, fakte, oni observas; la ĉielaj korpoj, tiam, senŝanĝaj kaj nekorupteblaj, ne povis konstituiĝi el multaj elementoj, sed el unu sola, kaj tiu ĉi, tial, devis esti je tutaliaj naturo kaj esenco ol la surteraj. Aristotelo asertas ke iuj opiniis etimologie ekspliki la terminon “etero” per "kuri ĉiam”. 
  
Tiu koncepto trairis, sendiskute, la mensojn de la tuta antikveco kaj mezepoko ĝis modernaj tempoj kiam astronomiaj observoj kaj naskiĝo de kemio ĝin forigis el scienca terminaro kiel reala elemento konstatebla. Unu el la lastaj ĝin uzantoj estis Luca Pacioli, novplatonismemulo de la 16-a jarcento, laŭ kiu la ĉielo, la kvina elemento, similis al dekduedro, strukturo perfekta.

## Kvintesenco en alkemio 
Laŭ kelkaj alkemiistoj, la etero estus la precipa kunmetaĵo de la ŝtono de la saĝuloj. Laŭ aliaj, dum mezepoko, etero aŭ kvina esenco aludis la vitalan forton de la korpoj, specon de eliksiro pri longa vivo. Pri ĝi skribas ankaŭ Jan Amos Komensky, en *Labirinto de la mondo kaj paradizo de la koro* de 1631.

Ekde la 14-a ĝis la 18-a jarcentoj laboratoriaj alkemiistoj supozis ke la kvina esenco nenialio estus ol eliksiro devenigita el la kvina distilado de elementoj; el tiu senco kvina esenco ricevis ankaŭ la pliampleksan signifon de fundamenta karakterizo de substanco aŭ, pli ĝenerale, de branĉo de la scio. Post kvin distiladoj la restanta substanco estus vera kvinesenco.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Aristolelo, *Περί ουρανού* (latine: *De caelo)* http://remacle.org/bloodwolf/philosophes/Aristote/tableciel.htm
* P. Moreau x, *Quinta esentia,* en Pauy-Wissova, XXIV

## Vidu ankaŭ 
* Avir
* Kreo
* Eliksiro pri longa vivo
* Ŝtono de la saĝuloj
* Klasikaj elementoj
* Paracelsus

Kategorio:Filozofiaj konceptoj
Kategorio:Kosmologio
Károly Lajthay

**LAJTHAY Károly** (pro. lajtai), Le Derlé estis hungara filmreĝisoro naskita en Marosvásárhely la 7-an de decembro 1885 kaj mortinta en Budapeŝto en 1945.

## Biografio
Károly Lajthay debutis kiel provinca aktoro. En 1918 li fondis propran filmentreprenon en Budapeŝto sub nomo REX kaj li reĝisoris ties produktaĵojn. De 1924 li estis aktoro en Berlino, poste en Parizo. Li revenis Hungarion en 1938.

## Roloj
*Karthausi (aktoro, 1916), A senki fia (aktoro, 1917), Havasi szerelem (aktoro, 1917 – 18).
 
## Roloj en filmoj 
* Ombrelo de Sankta Petro (filmo de 1917)

## Mutfilmreĝisoraĵoj
* Lobogó vér (1918), Sundal (1918 – 19), Júlia kisasszony (1919), Páter Sebastian (1920), Olavi (1920), A levágott kéz (1920), Leánybecsület (1923), A három pofon (1923).

## Laŭtfilmreĝisoraĵoj
*Isten rabjai (1942), Sárga kaszinó (1943)

## Fontoj
* Magyar Életrajzi Lexikon
* hungare kun foto

Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Blovoŝanĝilo

eta|Blovsintezilo-ludanto
**Blovoŝanĝilo** (ankaŭ **blovsintezilo** aŭ **lirikono**) estas elektrona muzikinstrumento, kiu laŭ ekblovmaniero similas al tiu de bekfluto, klarneto aŭ saksofono. La blovsintezilo palpas per specialaj sensiloj la blovfluon de la muzikisto kaj la uzokombinaĵon de klaposimila ŝaltkombinaĵo. Ĉi tiuj elektronaj signaloj estas transformataj en MIDI-datumojn kaj alvenas por la vera tongenerado en internan sintezilon aŭ en eksteran sonmodulilon.

## Ludmaniero kaj tekniko 
Blovsintezilo estas ludebla per malsamaj manieroj.

Ekz. Yamaha ofertas je sia modelo WX5 saksofon- resp. bekflut-similan plastobuŝaĵon. La prenadoj estas certagrade reguligeblaj, sed plejparte similaj al tiuj de saksofono. Je WX5 la "klapoj" estas tiel konstruitaj, ke oni devas premi ilin, dum kiam la klavojn de EWI de Akai oni devas nur tuŝi. La tonamplekso estas 6-8 oktoj elekteblaj per la dikfingro sur la dorsflanko.

Modernaj aparatoj reagas kiel tradicia instrumento je dinamiko kaj forto de la aerfluo kaj ŝanĝas per tio la sonkoloron. Nutrata estas la elekto de la ludeblaj instrumentoj per tiel nomata „sonbanko“, en kiu la variaj sonkoloroj estas eltireblaj.

## Gravaj muzikistoj 
Unu el la unuaj muzikistoj, kiuj ludis ĉi tiun instrumenton, estis saksofonisto  Wayne Shorter kun lirikono de la firmao Computone. 
La kalifornia saksofonisto Tom Scott antaŭenigis la popularecon de ĉi tiu instrumento per sia bando LA Express kaj la titolmuziko por la televidserio "Starsky & Hutch". Nun li ankaŭ ludas blovsintezilon de AKAI.

## Modeloj 
### Blovoŝanĝiloj 
* Yamaha WX5 
* Akai EWI 4000S

### Tongenerilo 
* Yamaha VL70-m 

Kategorio:Sinteziloj
Kategorio:Elektronikaj muzikiloj
Kategorio:Lignaj blovinstrumentoj
Demeter Lakatos

**LAKATOS Demeter** (pro. lakatoŝ), Mitică Lăcătușu, familinomo László Demeter estis ĉangohungara poeto naskita en Săbăoani la 19-an de novembro 1911 kaj mortinta en Roman la 22-an de aŭgusto 1974.

## Biografio 
Lakatos Demeter estis forĝisto, seruristo en urbo Roman. Post ŝoforado inter 1930 kaj 1937 li estis vagantaktoro. Li raportis al ĵurnalo *Universul* de Bukareŝto el Kluĵo. Poste li estis vendisto, fabriklaboristo. Li verkis ankaŭ en rumana lingvo poemojn.

## Poemvolumo postmorta 
* *Csángó strófák* (Bp., 1986).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

## Eksteraj ligiloj 
* Hungara cifera biblioteko

Kategorio:Ĉangohungaraj poetoj
Kategorio:Seruristoj
2281 Biela

'*2281 *Biela''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Luboš Kohoutek elde la Observatorio de Hamburgo (Germanio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la baronon Wilhelm von Biela, aŭstria oficiro kaj amatora astronomo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Luboš Kohoutek
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1971
2282 Andrés Bello

'*2282 *Andrés Bello''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉilia astronomo Carlos Torres elde la observatorio de Cerro el Roble, sur la monto Cerro el Roble en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la venezuelan humaniston, poeton, leĝiston, filozofon, edukiston kaj filologon Andrés Bello.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Carlos Torres
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1974
2280 Kunikov

'*2280 *Kunikov'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 26-an de septembro 1971 de la rusa astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras Cezar Lvoviĉ Kunikov (cirile *Цезарь Львович Куников'', 1909–1943), sovetan batalinton de la dua mondmilito kaj heroon de Sovetunio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tamara Miĥajlovna Smirnova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1971
Hinojos

250px|eta|Loko de la provinco de Onubo en Hispanio 
**Hinojos** [inOĥos] (Fenkoloj) estas municipo de Hispanio, en la provinco Onubo, regiono Andaluzio.

## Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas *Hinojeros*. La censita populacio en 2010 estis 3 926 loĝantoj kaj la denseco estas 12,23 loĝ./km².

## Situo 
Hinojos estas situa en la okcidenta parto de Andaluzio en la komarko aŭ distrikto Graflando (Onubo) en la sudorienta parto de la provinco de Onubo, je altitudo de 90 m; je 59&nbsp;km el Onubo, provinca ĉefurbo kaj je 42&nbsp;km (pli proksime) el la regiona ĉefurbo, Sevilo; la ŝtata ĉefurbo Madrido estas je 570&nbsp;km. La areo de ties teritorio estas de 321&nbsp;km². La geografiaj koordinatoj estas 37º 56' N, 6º 37' Ok.

La plej proksimaj municipoj estas Almonte, Pilas, Chucena kaj Villamanrique de la Condesa.

## Ekonomio
Agrikulturo (olivoj por manĝo, ne por oleo) kaj brutobredado. Estas iom da industrio kun entrepreno pri purigiloj.

Krome tiu municipo posedas grandan medinaturan riĉon kun plej parto de la marmarĉo (rivermarĉo) kaj granda parto de la nacia parko de Doñana. Tie vintrumas anseroj kaj gruoj, dum printempe trapasas tiun teritorion miloj de migrantaj birdospecioj, kiaj ibisoj, ardeoj, kotoloĝantoj ktp. Proksime estas linkoj.

Multaj el la pilgrimantoj al la Pilgrimado de El Rocío devas trapasi tiujn naturajn mediterenojn.

## Historio
## Notoj
## Eksteraj ligiloj 
*Hinojos  en la Sistemo de Informaro Multiteritoria de Andaluzio
*Distrejo El Merendero (Los Centenales) en la municipa teritorio de Hinojos
*Hinojos Multimedia  Arto

Kategorio:Municipoj de la provinco de Huelva
Mihály Láng

**LÁNG Mihály** (pro. la:ng) estis hungara instruisto, pedagogia verkisto naskita en Kálmánd la 13-an de septembro 1856 kaj mortinta en Budapeŝto la 30-an de januaro 1938.
## Biografio
Mihály Láng diplomiĝis en Paedagógium de Budapeŝto kaj li instruis en diversaj lokoj: en Sibio, en Eperjes li estis direktoro de la instituto de porinfanĝardenistoj. Li priokupiĝis la problemon de instruado de la hungara lingvo por nehungaroj. Li verkis ankaŭ vortarojn: slovakan kaj rumanan.
## Verkoj
**A kisdednevelés lélektana* (Eperjes, 1893); 
**A kisdednevelés módszertana* (I – II., Eperjes, 1893); 
**A munkaszeretetre való nevelés módja* (Bp., 1895); 
**A népnevelői hivatásra való szoktatás módja* (Pápa, 1904).
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj instruistoj
Escacena del Campo

250px|eta|Loko de la provinco de Onubo en Hispanio
**Escacena del Campo** estas municipo de Hispanio, en la provinco de Onubo, regiono de Andaluzio.

## Loĝantoj 
La loĝantoj nomiĝas *Escaceneros*. La censita populacio en 2010 estis de 1.996 loĝantoj kaj la denseco estas de 14,68 loĝ/km².

## Situo 
Escacena del Campo estas situa en la okcidenta parto de Andaluzio en la komarko aŭ distrikto Graflando (Onubo) en la plej orienta parto de la provinco de Onubo, je altitudo de 173 m; je 61 km el Onubo, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 136 km². La geografiaj koordinatoj estas 37º 24' N, 6º 23' Ok.

La kerna domaro de Escacena del Campo, ĉe la limo provinca kun Sevilo, troviĝas sur eta monteto kiu hegemonias super la kamparo. La municipa teritorio prezentas neregulan formon, mallarĝan kaj longecan, kun preskaŭ 40 km de norde suden. Limas norde kun El Madroño; oriente, kun Aznalcóllar, Sanlúcar la Mayor kaj Castilleja del Campo; sude, kun Chucena kaj Manzanilla; okcidente, kun Paterna del Campo kaj Berrocal.

## Ekonomio 
Agrikulturo (cerealoj kaj olivujoj) kaj brutobredado. Norde de la teritorio estas montoj; plej granda parto de la municipa teritorio estas de agrikulturo sen irigacio, sed estas iom da irigacio ĉe hortoj ĉe rojoj.

## Historio 
Estas restaĵoj de 2a jarmilo a. K. de civilizacio ankoraŭ ne uzanta metalojn. Sed estas restaĵoj ankaŭ de antaŭromia epoko nome de la imperio de Tartezo kun uzado de arĝento, kupro kaj plumbo (Blanco A., kaj Rothemberg, B., 1982) kaj de la fenicoj. De la epoko de Romia Imperio estas multaj restaĵoj, nome dulingvaj moneroj kun literoj kaj latinaj kaj punikaj kaj akvedukto kiu ligis kun grava ĉesevila urbo nome *Italica*. Estas ankaŭ restaĵoj de islama epoko (Al Andalus). Tiuj ĉiaj restaĵoj troviĝas en du diferencaj kernoj kiuj hegemoniis laŭvice unu post la alia.

La konkero de la Tejada araba (kerno de restaĵoj) okazis en 1253 dum regado de la reĝo de kastilia Alfonso la 10-a, kaj ekformis parton de la urbo de Sevilo. Jam en 1541 Escacena havis 350 "vecinos", 500 en 1575, tio estas reala populacio de preskaŭ 2.500 loĝantoj. En la 16a jarcento la vilaĝo havis 5 preĝejojn kaj 2 monaĥejojn.

En 1833 dum la kreado de la nuna sistemo de provincoj, Escacena ekapartenis al la provinco de Onubo kaj ĉesis la rilato al Sevilo.

## Vidindaĵoj 
* Arkeologiaj restaĵoj de Tejada.
* Preĝejo de la 16a jarcento kun retsoj de iama araba moskeo.
* Fontoj
* Stacidomo de stilo novmudeĥaro de fino de la 19a jarcento.

## Vidu ankaŭ 
* Escacena (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Escacena del Campo - Sistemo de Informaro Multiteritoria de Andaluzio
* Municipo de Escacena del Campo

## Notoj 

Kategorio:Municipoj de la provinco de Huelva
Antal Lányi

**LÁNYI Antal** (pro. la:nji), Lancendorfer estis hungara piloto, prezidanto de la asocio de hungaraj aviadiloj (Magyar Pilóták Szövetsége) naskita en Nadjvarado en 1876 kaj mortinta en Aŭstrio post 1920.

## Biografio 
Antal Lányi servis kiel profesia oficiro, sed li retiriĝis kaj li dediĉis sin al aviadado. En 1910 li konstruis en Nagyvárad aviadilon. En 1911 li enpaŝis la servon de Aero Rt. kaj la 27-an de aŭgusto 1911 li transflugis la lagon Balatono. Dum la Unua mondmilito li estis bivaka piloto havintan rangon de kapitano. Dum la Hungara Konsilantrespubliko oni komisiis lin pri la inspektado de aviadaferoj. En 1920 li rifuĝis kune kun sia familio en Aŭstrion. La Magyar Aero Szövetség eksigis lin. Lia pli posta sorto estas nekonata.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj aviadistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Ŝebergan

**Ŝebergan** (perse kaj paŝtoe شبرغان, ankaŭ latinliterigata *Sheberghān, Shaburghān, Shebirghan* aŭ *Shibarghan*) estas urbo en la nordo de Afganio. La urbo estas la administra centro de la provinco Ĝuzĝan. Laŭ takso en la jaro 2006 Ŝebergan havis proksimume 66 200 loĝantojn (laŭ la lasta oficiala censo, antaŭ jam pli ol 30 jaroj, en 1979 temis nur pri 18 955). 

Ŝebergan troveblas proksimume 390 kilometrojn nordokcidente de la urbo Kabulo, proksime de la limo al Turkmenio. La urbo situas 250 metrojn super la marnivelo, borde de la rivero *Safid*. Plimulto de la loĝantoj estas uzbekoj kaj sekve denaske parolas la uzbekan, kaj temas pri la sola granda uzbeklingva urbo de Afganio, sed fakte la urbo aparte de tiu plimulto estas plurlingva: ankaŭ granda nombro da taĝikoj, hazaroj, paŝtooj kaj perslingvaj araboj loĝas en la urbo. Ŝebergan situas ĉe la historia silka vojo.

Kategorio:Urboj de Afganio
Laŝkar Gah

**Laŝkar Gah** (perse kaj paŝtoe لشگرگاه, estas urbo en la nordo de Afganio. La urbo estas la administra centro de la provinco Helmand. Laŭ takso en la jaro 2006 Laŝkar Gah havis proksimume 35 900 loĝantojn (laŭ la lasta oficiala censo, antaŭ jam pli ol 30 jaroj, en 1979 temis nur pri 21 600). 

Laŝkar Gah situas proksimume 550  kilometrojn  sudokcidente de la urbo Kabulo, 773 metrojn super la marnivelo. La urba nomo en la persa lingvo signifas "armeaj barakoj": la loĝloko ekestis antaŭ ĉirkaŭ mil jaroj kiel restejo por la soldatoj akompanantaj la nobelojn de la Gaznavida Imperio al sia granda vintra rezidejo en Bost, nun ruiniĝinta fortikita loko proksimume kvin kilometrojn sude de la nuna urbocentro de Laŝkar Gah.

Kategorio:Urboj de Afganio
Ĥost

**Ĥost** (perse kaj paŝtoe خوست, ankaŭ latinliterigita *Khost, Khowst* kaj *Xost*) estas urbo en la oriento de Afganio. La urbo estas la administra centro de la samnoma provinco Ĥost. Laŭ takso en la jaro 2006 Ĥost havis proksimume 160 000 loĝantojn.

Ĥost situas proksimume 150  kilometrojn  sude de la urbo Kabulo, proksime de la monteca limo al Pakistano. La urbo situas en vala ebenaĵo iom pli ol 1000 metrojn super la marnivelo, kaj ĉirkaŭatas de montopintoj 2500 ĝis 3000 metrojn altaj en la nordo kaj 1800 metrojn altaj en la sudo. 

Kategorio:Urboj de Afganio
Niebla (apartigilo)

*Niebla* estas vorto kiu signifas nebulo en la hispana kaj de tie pasis al diversaj terminoj kiuj povas aludi al:

* Niebla, vilaĝo de la provinco de Onubo (Hispanio).
** Niebla (stacidomo), fervoja stacio en Niebla.
** Niebla-Puerta del Buey (stacidomo), fervoja stacio en Niebla.
* Niebla (Ĉilio), urbeto de la provinco de Valdivia (Ĉilio).
* *Niebla* (novelo), estas novelo verkita de Miguel de Unamuno en 1907 kaj publikita en 1914.