open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Anatol Labedzka

**Anatol Labedzka** (; naskiĝis la ) estas belorusa politikisto, prezidanto de la Unuiĝinta Civila Partio (UCP).

## Biograjio 
Naskiĝis la 27-an de junio 1961 en la vilaĝo Triles de distrikto de Stoŭbci de Minska regiono. Li laboris kiel traktoristo en kolĥozo. En 1985 li estis diplomita en la fakultato de Historio kaj pri franca lingvo ĉe la Minska Pedagogia Instituto, en 1993 li estis diplomita ĉe Fakultato de Juro de la Belorusa Ŝtata Universitato. Li estas diputato de la Supera Soveto de Belorusio de la 12-a kaj 13-a kunveno. Dum la belorusia selektiva kampanjo en 1994 li apogis Aleksandron Lukaŝenkon. Intencis akiri la postenon de ministro pri eksterlandaj aferoj, sed pro konflikto forlasis la prezidantan teamon. Li eniris en la Unuiĝinta Civila Partio kaj estis elektita anstataŭanto de prezidanto de la partio. La 15-an de aprilo 2000 li elektiĝis prezidanto de la Unuiĝinta Civila Partio.

Kategorio:Belorusaj politikistoj
Péter Földi

**Péter FÖLDI,** hungare **Földi Péter János,** Esperante ’’Petro Földi’’ estas hungara pentristo, instruisto kaj profesoro.

Péter Földi naskiĝis la  1949 en Somoskőújfalu.

## Biografio 
Péter Földi frekventis universitaton en Eger inter 1968-1972, poste li lernis en ĉeflernejo en Budapeŝto. Inter 1972-1992 li instruis en lernejo en Somoskőújfalu, inter 1995–2009 en ĉeflernejo en Eger. Li estis emerito en 2009. Li ofte ĉerpis temojn el Somoskőújfalu. Liaj verkoj troviĝas ankaŭ en gravaj muzeoj de Hungario. Li ricevis premion Kossuth en 2007, precipe pli frue ankaŭ aliajn premiojn.

## Liaj solaj ekspozicioj (elekto) 
*1973, 1974 Salgótarján
*1977 Somoskőújfalu, Balassagyarmat 
*1977, 1981, 2001, 2005, 2010 Budapeŝto  
*1987 Hódmezővásárhely 
*1995 Szolnok
*2005 Szeged
*2010 Pécs

## Liaj grupaj ekspozicioj (elekto) 
*2000, 2004 Budapeŝto
*2004 Vieno
*2008 Pécs

## Fontoj 
*Hungara Vikipedio
 
Foldi
Foldi
Foldi
Foldi
Gábor Karátson

**Gábor KARÁTSON** [karAĉon], laŭ hungare kutima sinsekvo **Karátson Gábor** estis hungara pentristo, verkisto, tradukisto, filozofo kaj profesoro. Lia avo estis grafikisto Viktor Olgyai, lia filo estis Dávid Karátson.

Gábor Karátson naskiĝis la  en Budapeŝto kaj mortis la  samloke.

## Biografio 
Gábor Karátson studis en Scienca Universitato Loránd Eötvös, kiun la Hungara revolucio de 1956 interrompis. Kiel aktiva revoluciulo, post la falo li estis kondamnita kaj li estis libera nur en 1958. Poste li devis labori kiel simpla laboristo. Ekde 1968 li aperis kun pentraĵoj en ekspozicioj kaj li verkis eseojn. Ekde 1974 li redaktis en eldonejo. Depost fino de la socialismo li instruis filozofion en diversaj universitatoj. Evidente li ricevis premiojn nur ekde 1995, en 2006 premion Kossuth.

## Liaj solaj ekspozicioj (elekto) 
*1968, 1992, 1997, 2000, 2007 Budapeŝto
*1994 Keszthely
*2004 Badacsony
*2007 Pécs

## Liaj grupaj ekspozicioj (elekto) 
*1997, 2005, 2006 Budapeŝto
*2007 Szeged

## Verkaro (elekto) 
* libroj, ekzemple *Miért fest az ember?* (Kial oni pentradas?) 1970; *Így élt Leonardo da Vinci* (Tiel vivis Leonardo da Vinci) 1973;
* tradukaĵoj, ekzemple de Johannes Itten kaj Paul Klee
* eseoj
* pentraĵoj

## Elektitaj disĉiploj 
* Márta Ilyés

## Fontoj 
*Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Hungaraj filozofoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Tamás Hencze

**Tamás Hencze** [tamAŝ hence], hungare **Hencze Tamás** estis hungara novavangarda pentristo kaj grafikisto.

Tamás Hencze naskiĝis la  1938 en Szekszárd, li mortis la .

## Biografio 
Tamás Hencze post lernado li estis grafikisto de reklamoj. En 1961 en Parizo li sudis la novavangardan stilon, kiu forte influis lin. Baldaŭe li studis verkojn de Endre Tót. Ofte li ne pentris per peniko, sed per ŝprucilo. Li ŝatis desegni diversajn geometriajn formojn, precipe piramidojn kaj trapezojn. Li ricevis premion Kossuth en 2004, en 1989 ankaŭ aliajn premiojn.

## Liaj ekspozicioj (elekto) 
Ekde 1966 li ekspoziciadas, ekzemple en Budapeŝto, Vieno, Poznań, Marseille, Graz, Prago, Parizo. Diversaj (ankaŭ eksterlandaj) muzeoj gardas liajn objektojn.

## Verkaro (elekto) 
* pentraĵoj, ekzemple *Háromszögletű tér* (Triangula spaco) 1981; *Vörös írás* (Ruĝa skribo) 1989

## Fontoj 
*Hungara Vikipedio

 
Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Politropa procezo

En termodinamiko, **politropa procezo** estas procezo de fizika sistemo, en kiu ***p*** estas premo kaj volumeno***V*** sekvas la ekvacion:
pV^{n} = \mathrm{konstanto}\  , 
kie n estas reela nombro nomita la **politropa eksponento**.

Oni povas ĝenerale ĉiujn procezojn de ideala gaso konsideri, kiel politropajn procezojn, per adapto de la eksponento:.

[eta|dekstra|400px|Politropa zono en p-V ebeno ĉirkaŭ donita stato: la *politropa kurbo* (foje nomita "politropo") estas inter la *izoterma kurbo* (n=1, foje nomita "izotermo") kaj la *adiabata kurbo* (n=k, foje nomita "[adiabato").]]

* **n** = 0 : izoprema procezo,
* **n** = 1 : izotemperatura procezo,
* **n** → ∞ : izovolumena procezo,
* **n** = \ \kappa  =  \frac{c_{p}}{c_{V}} : adiabata procezo, kie cp estas la specifa varmokapacito de la substanco sub konstanta premo, kaj cV estas specifa varmokapacito de la substanco en konstanta volumeno.

La warmo Q1,2 provizita de gaso dum ĝia ŝanĝo de stato 1 al stato 2 estas donita per la formulo :

:Q_{1,2}=m \ c_V \frac{n - \kappa}{n - 1} \ (T_2 - T_1) \  ,
kie *m* estas la maso de la gaso, cv ĝia specifa varmokapacito pri konstanta volumeno, *T1* kaj *T2* estas respektive la komenca kaj la fina temperaturoj de la procezo.

Tielmaniere, oni povas difini la *specifa varmokapacito de la politropa procezo* per:
:c_n=\ c_V \frac{n - \kappa}{n - 1} \  .

Oni do povas antaŭvidi la konduton de politropa procezo nur per tri grandoj: la politropa eksponento n, kaj la du varmokapacitoj cp kaj cv, pro tio, ke
:\kappa=  \frac{c_p}{c_V} \  .

## Dokumento 
* () Dieter Winklmair - Energie- und Wärmetechnik *(Pri teĥniko de energio kaj warmo)*  (PDF, 1,08&nbsp;MB)

## Referenco 
## Vidu ankaŭ 
* Adiabata procezo
* Izotemperatura procezo
* Unua leĝo de termodinamiko

Kategorio:Termodinamikaj procesoj
Miklós Wesselényi (apartigilo)

**Miklós Wesselényi**
*Miklós Wesselényi (politikisto)
*Miklós Wesselényi
*Miklós Wesselényi (ĵurnalisto)
Gerardo Sagredo

eta|250px|Sankta Gerardo en hungara kodekso
[250px|eta|Skulptaĵo pri Sankta Gerardo en [Székesfehérvár]]
**Sankta Gerardo**, hungare ***Szent Gellért*** , origine **Gerardo Sagredo** aŭ *Giorgio Sagredo* (naskiĝis en Venecio la ; mortis en Buda la ) estis la unua episkopo de Hungarujo, nun sanktulo. Lia memortago estas la mortotago.

## Vivo 
Kiam Giorgio Sagredo aĝis 25, li jam estis pastro. Post 5 jaroj li iĝis abato. Poste li ŝipveturis al Jerusalemo, sed dumvoje unue li atingis Kroation, poste iris al Hungario. Tie reĝo Stefano la 1-a donis al li edukajn kaj diplomatiajn taskojn, kiujn li plenumis. En 1023 li iĝis ermito en Bakonybél. En 1030 la hungara reĝo nomis lin episkopo de Csanád. Tiu regiono ĝis tiam apartenis al pagana ribelulo Aĥtumo. Post fino de la ribelo li baptis la paganojn kaj kreis diocezon. En 1038 reĝo Stefano mortis kaj sekvis malstabileco. Giorgio Sagredo komencis ankaŭ politikadi. En 1046 paganoj kaptis kaj murdis lin en la nuntempa Budapeŝto.

## Memorigiloj 
* Monto Gellért, kie li fakte martiriĝis
* kolegio en Makó
* lernejo-gimnazio en Budapeŝto
* preĝejoj, ekzemple:
** Preĝejo de Sankta Gerardo (Magyarcsanád)
** Preĝejo de Sankta Gerardo (Újbuda)
** Preĝejo de Sankta Gerardo (Monto Gellért)
** :Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de Sankta Gerardo
** :Kategorio:Preĝejoj sub patroneco Patrono de Hungaroj

Kategorio:Episkopoj
Kategorio:Sanktuloj
Kategorio:Hungaraj sanktuloj
Roccazzo (arkeologia situo)

eta|maldekstra|200ra|Eneolitika putforma tombo, malkovrita en 2008
eta|maldekstra|200ra|Ruinoj de greka loĝejo

**Roccazzo**  estas italia arkeologia situo en Mazara del Vallo, ĉe la agrikola kvartalo de Borgata Costiera.

La arkeologia areo estas tre granda, fakte ĝi etendiĝas super ĉirkaŭ dudek hektara kalkoŝtona altaĵo. La loka tipo de kalkoŝtono nomiĝas *Magaggiara* (). Estas grava kaj ampleksa eneolitika establiĝo, kiu inkluzivas grandajn boatformajn kabanojn kaj multaj putformajn tombojn.

Dum 2008 la situo prifosadiĝis pere de Sebastiano Tusa. Tiuj prifosadoj malkovris multajn eneolitikajn tombojn kaj kabanoj, bronzepokajn kaj neolitikajn ceramikaĵojn, kaj en la plej okcidenta parto, kompleksan grekan konstruaĵon, datebla je la unua teritoria koloniigo de Selinunte.

Nuntempe nur la bazamentoj videblas de la antikvaj kabanoj: ili estis 4, rektangulaj kaj verŝajne lignaj, kaj grandaj 7⨯16m. En la nekropolo oni trovis 47 tombojn, po unu por kadavro, krom la n. 29, kiu gastigis 14 homojn.

La situo atingeblas per la *Regiona Strato 17 Fondacazzo - Santa Teresa - Roccazzo*.

## Referencoj 
## Bibliografio 
*  
*  

Kategorio:Mazara del Vallo
Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Italio
Veturilo (Varsovio)

[eta|Biciklo «Veturilo» kun la koloroj de la flago de [Ukrainio.]]
[eta|altdekstre|Bicikla stacio de Veturilo ĉe la Placo de Tri Krucoj (*Plac Trzech Krzyży*) en [Varsovio.]]

**Veturilo, Varsovia Publika Biciklo** () estas sistemo de pruntepreneblaj bicikloj en Varsovio, Pollando, kiu funkcias ekde aŭgusto 2012. 

La sistemo estas funkciigata de kompanio Nextbike.

La nomo *Veturilo* de la sistemo venas de Esperanto, kaj estis elektita dum interreta konkurso. El preskaŭ milo da senditaj proponoj la ĵurio komence elektis ses. En la sekva paŝo, kadre de reta voĉdonado oni elektis la nomon «Veturilo» (por ĝi voĉdonis 32%); la ceteraj proponoj estis: Wawabike (26%), Ziuuu (12%), Rowerynka (12%), Bajker (11%), kaj Wabik (6%). La venkintan nomon proponis varsovia membro de Pola Esperanto-Junularo, Mateusz Kempisty.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Biciklado
Kategorio:Transporto en Varsovio
Komizo

[eta|180px|*Omaĝo al komerca komizo* (Francisco López Hernández, [1998). Trajnstacidomo Atocha, Madrido, Hispanio.]]
**Komizo** estas helpa salajrulo, dungito, kiu prizorgas la vendadon en komercfirmao, aŭ la kontoraferojn en banko: granda magazeno bezonas la servojn de armeo da komizoj. Migra komizo, vaganta aŭ vojaĝa komizo estas reprezentanto de komerca firmao, vizitanta eventualajn klientojn por elmontri specimenojn kaj kolekti mendojn.

Kategorio:Ekonomio
Kategorio:Komerco
Vojo de la megalit-kulturo

eta|dekstre|200ra|Ŝildo
La **Vojo de la megalit-kulturo** estas turisma vojo en Malsupra Saksio, en norda Germanio.

Ĝi konektas 33 staciojn kun pli ol 70 monumentoj de la megalit-kulturo.

Tiuj monumentoj, plejparte tombejoj, estis konstruitaj dum la ŝtonepoko (ĉ. 3500–2800 a.K.). Ĝi estas 310&nbsp;km longa. Inaŭguro estis en majo 2009.

## Lokiĝo 
miniatur|250ra|maldekstre|lokiĝo
La *Vojo de la megalit-kulturo* komencas ĉe Osnabrück, pasas al Ostercappeln, Belm-Vehrte, Wallenhorst, Bramsche, Ankum, Berge, Bippen, Fürstenau, Freren, Thuine, Lingen (Ems), Meppen, Sögel, Werlte, Lastrup, Cloppenburg, Visbek, Großenkneten, Wildeshausen, Dötlingen, Ganderkesee kaj Oldenburgo.

Oni planas plilongigon suden al Nordrejn-Vestfalio, norden al la nordorienta Malsupra Saksio ĝis Schleswig-Holstein. Eble la Vojo povos esti plilongigita kiel eŭropa kulturvojo ĝis Nederlando, kie estas pliaj megalitaj konstruaĵoj.

La vojo gvidas ankaŭ al kelkaj pli novaj tombejoj el la bronzepoko kaj ferepoko.

## Stacioj 
La 33 stacioj de la *strato de la megalitkulturo* estas listigitaj en la tabelo:

## Referencoj 
Kategorio:Turismaj vojoj en Germanio
Ignacy Dygas

eta|La tombo de Ignacy Dygas en Varsovio (marto 2012)
**Ignacy Dygas** (n. la  en Varsovio, m. la  samloke) estis pola opera kantisto (tenoro) kaj muzika pedagogo.

Dygas studis veterinaran medicinon kaj amatore kantis en preĝeja ĥoro, sed poste studis kantadon en la varsovia konservatorio. Li prezentis sin sur scenejoj de pluraj landoj, nelaste en Hispanio kaj Suda Ameriko. De 1930 al 1932 li estis prezidanto de la Ligo de Scenejaj Artistoj Polaj (*Związek Artystów Scen Polskich*). Li ankaŭ kantis en filmoj, ekzemple en 1928 en la filmigo de Pan Tadeusz fare de Ryszard Ordyński.

En 1930 li estis honorita per la oficira kruco de la ordeno Polonia Restituta.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Ignacy Dygas ĉe FilmPolski
* Biografio sur retejo de la Nacia Operejo 

Kategorio:Polaj kantistoj
Luise Ullrich

**Luise Ullrich**, vere *Aloisia Elisabeth Ullrich* (naskiĝinta la 31-an de oktobro 1910 en Vieno; mortinta la 21-an de januaro 1985 en Munkeno) estis aŭstra aktorino. Ŝi aktoris en multaj filmoj, inter ili en la filmigo de *Liebelei* (1933) laŭ la samnoma verko de Arthur Schnitzler sub la reĝio de Max Ophüls, en la biografia filmo pri Schubert *Leise flehen meine Lieder* de Willi Forst kaj en la televida kvinparta filmo *Acht Stunden sind kein Tag* (1972) de Rainer Werner Fassbinder.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Aŭstraj aktoroj
Kategorio:Vienanoj
Paul Ludwig Stein

**Paul Ludwig Stein** (naskiĝinta la 4-an de februaro 1892 en Vieno; mortinta la 2-an de majo 1951 en Londono) estis aŭstra aktoro kaj kina reĝisoro.

Stein aktoris jam en 1910 kiel *Ludwig Stein* ĉe teatro je Berlino en *Somermeznokta sonĝo*. Dum kvar jaroj li enkorpigis tie aparte en pecoj de Ŝekspiro komikajn karakterojn. Li ankaŭ verkis proprajn teatraĵojn. En *Zucker und Zimt* li unuafoje staris antaŭ kamero en la jaro 1915. Unuafoje li reĝisoris en 1918. Li verkis plurajn silentfilmojn por sia propra kaj aliaj kinproduktaj firmaoj. Foje li ankaŭ kunverkis scenarojn.

En 1926 li iris en Usonon, daŭrigante tie sian karieron kiel kinreĝisoro. Siajn plej grandajn sukcesojn li rikoltis, post kiam li transiris en 1933 al Britujo. Plurfoje Richard Tauber staris en la centro de liaj enscenigoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Aŭstraj aktoroj
Kategorio:Aŭstraj reĝisoroj
Kategorio:Aŭstraj verkistoj
Kategorio:Aŭstraj scenaristoj
Kategorio:Kinproduktoroj
Mit meinen heißen Tränen

**Mit meinen heißen Tränen** estas germana -aŭstra triparta televidfilmo pri la vivo de komponisto Franz Schubert. La unua parto estis unuafoje disradiata la 31-an de oktobro 1986 de la televidinstituto ORF. La titolo de la filmo estas citaĵo el *Erstarrung*, la kvara kanto de la lidociklo *Winterreise* de Schubert.

## Agado 
En tri partoj („Der Wanderer“, „Im Reich des Gartens“, „Winterreise“) la filmo prezentas per etosplenaj bildoj la vivon de Franz Schubert. La unua parto, kiu ludas en somero de 1823, montras als sifilisomalsanan Schubert ĉirkaŭata de kriplitoj de la „napoleonaj militoj“. La dua parto priskribas ekskurson tra la montaro Wienerwald aŭtunon de 1827, survoje al festo en kastelo. En ĉi tiu parto ankaŭ videblas pentristo Moritz von Schwind kaj juna komponisto Johann Strauß. La tria parto priskribas la lastajn tagojn en la vivo de Franz Schubert aŭtunon de 1828. Tiu ĉi estas figurscence strukturita kiel „ĉambrodramo“ okazanta nure en la loĝejo de Schubert.

## Sciindaĵo 
* La mallongigita kinoversio aperis en 2006 je la nomo „Notturno“ kiel lumdiskego en la serio *Der österreichische Film*.

## Recenzoj 
:*"Ne biografio estu prezentata, sed bildo de malfeliĉa homo Franz Schubert kaj reĝustigo de la malĝusta kompreno de hejmeca-agrabla bidermajro."* --Arbeiter-Zeitung Vieno, 31-an de oktobro 1986
:*"Pro manko de spektaklaj eventoj en la vivo de la komponisto la elstare fotita kaj ludita biografio koncentriĝas per torture longaj kamero-aranĝoj, sen paroli esencan pri Schubert kaj lia verkaro."* --Lexikon des Internationalen Films

## Referenco 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* *Mit meinen heißen Tränen* ĉe filmportal.de

Kategorio:Filmoj aperintaj en 1986
Kategorio:Biografiaj filmoj
Kategorio:Dramaj filmoj
Kategorio:Franz Schubert
Chénens

**Chénens** (malnova germanlingva nomo: *Geiningen*) estas komunumo en la distrikto Sarino en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 658 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Chénens situas en la Friburga Mezlando meze inter la kantonĉefurbo Friburgo kaj Romont. La rivero Glano formas la sudokcidentan limon de la komunumo. La komunumo konsistas el la vilaĝo Chénens (sur alteco de 696 m s.m. sur deklivo supre de Glano) kaj la vilaĝeto Les Essinges (sur alteco de 725 m s.m. sur la altebenaĵo supre de la vilaĝo), la setlejo Moulin de Chénens (sur alteco de 654 m s.m. ĉe la bordo de Glano) kaj diversaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,95 km², de kiuj 22,4% estas kovritaj de arbaro, 67,5% servas por agrikulturo kaj 10,1% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Chénens limas en nordo al La Brillaz, en oriento al Autigny, en sudo al Villorsonnens, kaj en okcidento al La Folliaz.

## Trafiko 
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 155 de Friburgo al Romont. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A12 situas 8 kilometrojn oriente de la komunumo. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Friburgo tra Romont al Laŭzano.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Chénens datiĝas el la jaro 1138 kiel *Cheineis*. En la 12-a jarcento estis menciita nobela familio de Chénens, kiuj estis posedanto de la vilaĝo. En la jaro 1248 *Raynald de Vaumarcus* kaj lia bofrato *Jordan de Cottens* rezignis pri siaj rajtoj pri Chénents favore al Conon kaj Pierre de Chénens. La abatejo La Fille de Dieu estis posedanto de diversaj bienoj en Chénens. En la 14-a jarcento Chénens estis menciita en diversaj kontraktoj por solvi disputojn inter subjektoj vaŭdaj kaj friburgaj kiel *media via* (= mezvojo, kies signifo estis renkontiĝejo). Ek de 1442 Chénens apartenis ĝis la Helveta Revolucio de 1798 al la Novurba Flago de la Malnova kamparo de Friburgo kaj al la paroĥo Autigny. Post la malvenko de la malnova reĝimo ĝi estis integrita al la distrikto Romont. Post ties malfondo en la jaro 1848 Chénens estis integrita al la distrikto Sarino.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Chénens (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Chénens

## Bildoj 

Dosiero:2012-10-11 Distrikto Sarino (Foto Dietrich Michael Weidmann) 289.JPG|Interno de la Maria Kapelo
Dosiero:2012-10-11 Distrikto Sarino (Foto Dietrich Michael Weidmann) 293.JPG|Pentrita lignoplafono de la Maria Kapelo
Dosiero:2012-10-11 Distrikto Sarino (Foto Dietrich Michael Weidmann) 274.JPG|Stacidomo de Chénens
Dosiero:2012-10-11 Distrikto Sarino (Foto Dietrich Michael Weidmann) 287.JPG|Vilaĝa centro
(5880) 1992 MA

**(5880) 1992 MA** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Hiroŝi Kaneda kaj Sejĝi Ueda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).

Ĝi ankoraŭ restas sennoma.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroŝi Kaneda
Kategorio:Malkovrita de Sejĝi Ueda
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Le Haut

**Le Haut** signifas en la franca lingvo *La Alto*. Ĝi estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Le Haut (Châtonnaye)** estas vilaĝo de la komunumo Châtonnaye de la distrikto Glano en Kantono Friburgo en Svislando.

* **Le Haut (Chésopelloz)** estas vilaĝo de la komunumo Chésopelloz de la distrikto Sarino en Kantono Friburgo en Svislando.
Chésopelloz

**Chésopelloz** estas komunumo en la distrikto Sarino en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 113 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Chésopelloz situas en la Friburga Mezlando en la molasmonteta kamparo inter la valoj de Brojo kaj Sarino, proksimume 6 kilometrojn okcidente de la kantonĉefurbo Friburgo. La komunumo konsistas el la vilaĝetoj Chésopelloz kaj Le Haut kaj diversaj izolitaj bienoj. En nordo la muelila rojo formas la limon al la komunumo Autafond.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 1,62 km², de kiuj 25,9% estas kovritaj de arbaro, 66,9% servas por agrikulturo kaj 6,6% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Chésopelloz limas en nordo al Autafond, en oriento al Corminboeuf, en sudo al Avry, kaj en okcidento al Noréaz.

## Trafiko 
La komunumo situas komplete flanke de la gravaj trafikvojoj kaj atingeblas nur pere de du malgrandaj flankaj vojoj de Autafond kaj Corminboeuf. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A12 situas 4 kilometrojn oriente de la komunumo. Pere de buslinio de la kompanio Transporto Publika Friburga la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Chésopelloz datiĝas el la jaro 1229 kiel *Chissapenlo*. Chésopelloz dum mezepoko apartenis al la Senjoroj de Estavayer, kiuj ĝin interŝanĝi kontraŭ la bieno de Gugy en la jaro 1317 kun la Monaĥejo Hauterive. En la jaro 1442 Chésopelloz estis atribuita al la Malnova Kamparo de Friburgo sub la Hospitala Flago. Ekde la Helveta Revolucio de 1798 ĝis 1848 ĝi apartenis al la distrikto Friburgo, tiam ĝi sub la nova kantona konstitucio estis integrita al la distrikto Sarino.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Chésopelloz 

## Bildoj 

Dosiero:2014-03-11-Friburgo (Foto Dietrich Michael Weidmann) 116.JPG|Kapelo Sankta Ulriko
Dosiero:2014-03-11-Friburgo (Foto Dietrich Michael Weidmann) 124.JPG|Kampara domo en Chésopelloz
Dosiero:2014-03-11-Friburgo (Foto Dietrich Michael Weidmann) 128.JPG|Vilaĝeniro
Flago de Võrumaa

La **flago de Võrumaa** konsistas el du egalaj larĝaj horizontalaj duonoj de koloro, la supra duono estas blanka kaj la suba verda (Pantone 355C). En la centro de la blanka duone estas blazono de Võrumaa.

Flaga larĝeco kaj longeco rilatumo estas 7:11 kaj la normala grandeco estas 105x165 cm. La normala grandeco de la blazono sur la flago estas 40&nbsp;cm.

## Vidu ankaŭ
* Võrumaa
* Blazono de Võrumaa
* Listo de municipaj flagoj de Estonio

## Referencoj
Võrumaa
Keila (apartigilo)

**Elva** havas plurajn signifojn:

## Lokoj en Estonio
* Keila, urbo en Estonio
* Keila (Paroĥo), paroĥo en Estonio
* Akvofalo Keila
* Rivero Keila

## Lokoj en aliaj landoj
* Keila (Turingio), urbo en Germanio
* Keila (Norvegio), urbo en Norvegio
* Keila (Papuo-Nov-Gvineo), urbo en Papuo-Nov-Gvineo
5879 Almerio

**5879 Almerio** estas amora asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germanaj astronomoj Kurt Birkle kaj Ulrich Hopp elde la germana-hispana Observatorio de Calar Alto proksime de Gérgal en provinco Almerio (Hispanio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de tiu ĉi provinco kaj de ties ĉefurbo: Almerio.

## Orbito 
Ĝia perihelio estas iom pli granda ol unu astronomia unuo: ĝi ne trairas la teran orbiton. Ĝi trairas la orbiton de Marso, sed ĝia orbita klinangulo tenas ĝin malproksima de ĉi tiu planedo. Ĝi tamen estas klasifikata marsrenkonta kaj terrenkonta asteroido.

* La  ĝi pasis al 0,1675 AU (25,060 milionoj da km) de Tero.
* La  ĝi pasos al 0,1687 AU (25,238 milionoj da km) de nia planedo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Almerio
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Malfermbekuloj

La **Malfermbekuloj** aŭ **Anastomoj** estas du specioj de cikonioj (el familio Cikoniedoj) en la genro ***Anastomus***. Ili estas grandaj vadbirdoj karakterizitaj de grandaj bekoj, kies makzeloj netute kongruas escepte pinte. Tiu karaktero disvolviĝas nur ĉe plenkreskuloj. Ambaŭ specioj manĝas ĉefe moluskojn. La tegmento de la supra beko estas bordata je ebenecaj strukturoj ("lamellae") ĉe la Afrika anastomo, sed tiuj forestas ĉe la azia specio.

Ambaŭ specioj de Malfermbekuloj estas la jenaj:

* Azia anastomo aŭ Azia malfermbekulo (*A. oscitans*), specio de loĝantaj birdoj en tropika suda Azio el Barato kaj Srilanko orienten al Sudorienta Azio.
* Afrika anastomo aŭ Afrika malfermbekulo (*A. lamelligerus*,) specio de loĝantaj birdoj en Afriko kaj Madagaskaro.

## Referencoj 
Kategorio:Cikonioj
Kategorio:Cikoniedoj
Kategorio:Cikonioformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Afriko
Ragdolo

La **ragdolo**, aŭ **ragdola kato**, estas kata raso kun bluaj okuloj kaj elstara pintkolora korpo. Ĝi estas granda kaj muskola duonlonghara kato kun milda kaj silka haro. Kreita de polemika usona bredistino Ann Baker, ĝi estas pli konata per sia dolĉa kaj pacema temperamento kaj amema naturo. La nomo "ragdolo", el la angla *ragdoll* (drapaĉa pupo, en Esperanto), devenas el la emo de la kato malstreĉiĝi kiam oni levas ĝin.

## Rasa priskribo 
### Temperamento 
La pacema kaj fleksebla naturo de la ragdolo estas eco, ĉe kiu oni pensas, ke ĝi estis heredita de la rasoj persa kaj la birma. Oni ne certas ĉu ĝi estas eco rezultinta de genmutacio. La ega pacemo de kelkaj uloj igis miton ke ragdoloj estas dolor-imuna. Iuj britaj bredistoj klopodis forigi la molecon ĉar treega obeemeco "eble ne estas la plej bona por katoj". Estis multaj raportoj pri ragdoloj, kiuj sentime alproksimiĝis movantajn aŭtomobilojn kaj kolerajn hundojn kaj vundiĝis. Rasaj normaroj priskribas la ragdolan katon kiel ameman, kompreneman, malstreĉiĝeman kaj facilan por trakti.

### Sano 
Studo farita kun asekurfirmaj datumoj montris, ke el la komunaj rasoj de katoj, la ragdolo kaj la siama ĝenerale havas la plej malaltan ŝancon de transvivo, kun 63% vivante ĉirkaŭ 10 jaroj aŭ pli (por la ragdolo) kaj 68% por la siama kato. Ĉi tiu studo signas, ke la ragdoloj ĝenerale mortas pli pro urinaj problemoj, ĉefe en la reno aŭ uretero.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Ragdola historio laŭ la Ragdoll Fanciers Club International

Kategorio:Kataj rasoj
El Kazovszkij

**El KAZOVSZKIJ** [kazovskij], ruse **Елена Казовская** [jelena kazovskaja] estis rusdevena hungara pentristo, grafikisto kaj dekoraciisto.
eta|300px|"La tri gracioj" fare de El Kazovszkij
El Kazovszkij naskiĝis la  1948 en Leningrado (nuntempa Sanktpeterburgo). Ŝi mortis la  2008 en Budapeŝto.

## Biografio 
El Kazovszkij vivis en Hungario ekde 1965. Ŝi frekventis Belartan Ĉeflernejon inter 1970-1977, kie ŝi lernis pentradon precipe de György Kádár kaj Ignác Kokas. Krom la diversaj grafikaĵoj kaj pentraĵoj ŝi okupiĝis pri maskoj kaj kostumoj por teatraj prezentoj. Ŝiaj pentraĵoj jam troveblas ankaŭ en muzeoj. Ŝi ricevis premion Kossuth en 2002, pli frue ankaŭ aliajn premiojn.

## Verkaro (elekto) 
* teatraj maskoj kaj kostumoj
* grafikaĵo por libro
* pentraĵoj, ekzemple **La tri gracioj**; *Dzsan-háromszög*; *Címerek* (Blazonoj)
* *Dzsan-panoptikum* (serio)

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Kategorio:Hungaraj kostumistoj
Kategorio:Hungaraj dekoraciistoj
Anthony Asquith

**Anthony Asquith** (naskiĝis  en Londono, mortis  samurbe) estis brita filmoreĝisoro.

Sukcesaj filmoj de Asquith estis *Fanny by Gaslight* (1945), *The Way to the Stars* (1945), *The Winslow Boy* (1948), *The Browning Version* (1951) kaj la filmo *The Importance of Being Earnest* (1952) laŭ la samnoma komedio de Oscar Wilde kun Michael Redgrave el la jaro 1952. En 1934 li verkis la anglalingvan version de *Leise flehen meine Lieder* sub la titolo *Unfinished Symphony*.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Anthony Asquith ĉe screenonline.org.uk

Kategorio:Britoj
Kategorio:Filmoreĝisoroj
Kategorio:Londonanoj
Imre Bak

**Imre BAK,** hungare **Bak Imre,** Esperante ’’Emeriko Bak’’ estis hungara pentristo kaj pedagogo. Li apartenis al la novavangardaj artistoj kaj ŝatis pentradi geometriajn formojn.

Imre Bak naskiĝis la  1939 en Budapeŝto kaj mortis la 23-an de decembro 2022.

## Biografio 
Imre Bak frekventis Belartan Ĉeflernejon en Budapeŝto inter 1958-1963. En la 1970-aj jaroj Imre Bak, János Fajó kaj István Nádler fondis modernan pentristan rondon. Li estris Industriartan Ĉeflernejon inter 1987-1991, pli frue li laboris ekzemple en redaktejo. Liaj verkoj troveblas jam en diversaj (ankaŭ eksterlandaj) muzeoj. Li ricevis premion Kossuth en 2002, pli frue ankaŭ aliajn premiojn.

## Liaj solaj ekspozicioj (elekto) 
*1968 Stuttgart
*1970, 1977, 1983, 1990, 1996, 2000, 2008 Budapeŝto
*1971 Essen 
*1973 Poznań
*1978 Miskolc Szeged, Budaörs
*1981 Nyíregyháza, Gyula
*1983, 1985, 1991 Vieno
*1986 Venezio 

## Liaj grupaj ekspozicioj (elekto) 
*1968, 1976, 1984, 1991 Budapeŝto
*1979 Munkeno
*1986 Bonaero, Meksikurbo
*1992 Bolzano
*1993 Vaŝingtono, Novjorko
*1995 Vieno, Sidnejo
*1999 Berlino
*2008 Stuttgart

## Verkaro (elekto) 
* pentraĵoj, ekzemple *Sávok* (Strioj) 1968; *New York* (Novjorko) 1999; *A nappal és éj között* 2007

## Fontoj 
*Hungara Vikipedio
 

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
5886 Rutger

'*5886 *Rutger'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la Observatorio Félix Aguilar en la provinco de San Juan (Argentino).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan kosmonaŭtikan inĝenieron *Lyle Lee Rutger*, estron de la NASA-a "*Nuclear Launch Approval Office*" por la misio *New Horizons''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio Félix Aguilar
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1975
5881 Akashi

'*5881 *Akashi'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Matsuo Sugano kaj Toshiro Nomura elde la observatorio de Minami-Oda, apud Kamikaŭa en gubernio Hjogo.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la urbo Akaŝi (japane 明石市 *Akashi-shi'') en la gubernio Hjogo, oriente de Kobe. La planetario de Akaŝi malfermiĝis en 1960 kaj ĉ. 6,6 milionoj da homoj vizitis ĝin.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Toshiro Nomura
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Vav

**,** aŭ *Wāw* arabe **واو** (ne miskomprenu kun admirkrio!) estas grandurbo, ĉefurbo de subŝtato kaj universitata urbo en Sud-Sudano.
eta|150ra|Loko de  en la iama unueca Sudano
eta|320ra|Mapo pri unueca Sudano, kie  estas trovebla en la suda parto (kie estas Sud-Sudano)

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 163.421 (en 2012)
* Supermara alteco: 433 m
* Horzono: UTC +3 h

## Geografio 
 situas sur montetaro sur la okcidenta bordo de rivero Jur, en la meza parto de la lando. Rumbek troviĝas 211, Malakal 451, **Ĵubo** 510, Ĥartumo 1007 km.

## Historio 
Komercistoj pri sklavoj fondis tie bazon, elkio baldaŭe evoluis la urbo. En la 1880-aj jaroj Egipto kun britoj konkeris la urbeton. Dum la dua civila milito ankaŭ tie okazis bataloj.

## Ekonomio 
 estas signifa ekonomia centro por Sud-Sudano post la ĉefurbo. 2 gravaj bankoj funkcias en la urbo.
eta|maldekstre|230ra|Kabanoj apud

## Trafiko 
 havas flughavenon. Vojoj kuras al Ĵubo kaj Sudano. La urbo estas finstacio de la fervojo el Sudano.

## Klimato 
En  la temperaturo varias inter 17 kaj 37 °C. La varmo en marto kaj aprilo kulminas, en decembro malkulminas. Jare pluvas po 1050 mm. La pluvo kulminas en aŭgusto, inter decembro-februaro neniam pluvas.
eta|dekstre|240ra|Merkato por dombestoj en

## Fontoj 
* Angla Vikipedio
* mapo, distancoj 
* loĝantaro
eta|maldekstre|240ra|Pasaĝeroj de la trajno en

Kategorio:Urboj de Sud-Sudano
István Nádler

**István NÁDLER** [iŝtvAn], hungare **Nádler István,** Esperante ’’Stefano Nádler’’ (naskiĝis la  en Visegrád)
estas hungara novavangarda pentristo.

## Biografio 
István Nádler frekventis Belartan Ĉeflernejon en Budapeŝto inter 1958-1963, kie li lernis precipe de Gyula Hincz. En 1964 li studvojaĝis al Parizo. En 1972 li pentradis en Essen, en 1976 en Kuopio, en 1977 en Moravany. En la 1970-aj jaroj Imre Bak, János Fajó kaj István Nádler fondis modernan pentristan rondon. En la 1990-aj jaroj li denove studvojaĝis al Romo kaj Lisbono. Li ricevis premion Kossuth en 2001, en 1986 kaj 1997 ankaŭ aliajn premiojn.

## Liaj solaj ekspozicioj (elekto) 
*1966 Szentendre
*1968 Stuttgart
*1970, 1985, 1992, 1997, 2001, 2008 Budapeŝto
*1979 Nyíregyháza, Székesfehérvár
*1983 Visegrád
*1986 Vieno, Berlino, Salzburg, Vác
*1989 Dortmund, Mannheim, Komárom
*1999 Parun, Turku

## Liaj grupaj ekspozicioj (elekto) 
*1966, 1971, 1978, 1981, 2005 Budapeŝto
*1972 Barcelona, Graz
*1978 Utrecht
*1981 Pécs, Göteborg, Zagrebo
*1989 Aachen, Székesfehérvár
*1993 Romo, Vaŝingtono

## Verkaro (elekto) 
* *Szabadság zászlaja* (Standardo de libereco) 1991; *Firenze* (Florenco; Portreto de Péter Esterházy 2006 

## Fontoj 
*Hungara Vikipedio
 
Nadler
5929 Manzano

**5929 Manzano** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la Observatorio Félix Aguilar en la argentina provinco de San Juan.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la argentinan fizikiston *José Roberto Manzano* (1928–1999), kiu partoprenis al preskaŭ ĉiuj studoj pri la  en Argentino en la 1960-aj jaroj kaj iniciatis la studojn pri jonosfero en tiu-ĉi lando.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio Félix Aguilar
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1974
Mineja striko de Marikana

La **mineja striko de Marikana** okazis en 2012, en diversaj sudafrikaj platinaj minejoj por atingi pli altan salajron. Dum tiuj okazis perfortaj tumultoj inter membroj de du konkurantaj sindikatoj kaj de la polico. Ĉe la tumultoj en proksimo de Marikana mortis 2 policistoj kaj pli ol 30 ministoj. La polica atako de la 16-a de aŭgusto 2012 estis la plej grava ago de la sudafrika polico ekde fino de la sistemo aparteido en 1994. Estas diskutata, ĉu la policistoj agis por sindefendo aŭ temas pri masakro. Diversaj medioj uzis tiun esprimon por la faro.

La strikon komencis la 10-an de aŭgusto 2012 *Association of Mineworkers and Construction Union* (AMCU), ĝi eĉ interluktis kun la registaro-proksima „National Union of Mineworkers” (NUM) por la reprezento de la ministoj. En februaro de 2012, sessemajna striko en la najbara platina minejo *Rustenburg* atingis 125-procentan salajro-altigon.

En minejo Marikana de la brita minada entrepreno Lonmin en Marikana ĉe Rustenburg, partoprenis 3.000 el la 26.000 ministoj la strikon. La unuan tagon paf-vundiĝis kvar NUM-membroj ĉe tumultoj kun AMCU-membroj. Inter la strika komenciĝo la 10-an de aŭgusto kaj la eventoj la 16-an de aŭgusto, oni mortigis dek homojn, inter ili du personojn, kiujn oni distranĉis per maĉetoj. Tri ministojn pafmortigis policistoj. *Lonmin* postulis, ke laboristoj aperu la 16-an de aŭgusto je laboro.

## Eventoj de la 16-a de aŭgusto 2012 
La 16-an de aŭgusto kolektiĝis la strikantaj ministoj sur la proksima monteto *Nkaneng Hill.* Ili kunhavis lancojn, maĉetojn kaj batilojn; ilin akompanis multaj virinoj.

La policistoj havis du skadronojn, kirasitajn transportilojn kaj helikopteron, sen uzi ilin komence. Posttagmeze fermis la monteton kun pikdrato kaj ekatakis. La policistoj provis komence – senrezulte- uzi larmigajn gasojn, akvoĵetilojn kaj gumpafaĵojn. La strikantoj atakis per siaj armiloj - inter ili per pafarmiloj – la policistojn, kiuj respondis per aŭtomataj pafiloj kaj mortigis 34, vundis 78 ministojn. Oni arestis 259 strikantojn. La pliaj strikantoj forlasis la monteton, policistoj ne vundiĝis.

## Vidu ankaŭ 
* Masakro de Sharpeville

Marikana
Kategorio:2012 en Sud-Afriko
Kategorio:Politiko en 2012
Valo de la oraj mumioj

La **Valo de la oraj mumioj** estas granda entombiga ejo, ĉe Oazo Baharija en la okcidenta dezerto de Egiptio, malkovrita fare de Dro. Zahi Havaso en 1996. Havaso kaj lia egipta teamo malkovris ĉ. 250 mumiojn, sed oni kalkulas je pli ol 10.000 mumioj tiuloke. La ejo estas datata je la greka-romia Egipto.

## Eksteraj ligiloj 
* pri la mumioj, angle

Kategorio:Antikva Egiptio
Kategorio:Arkeologio
La penco de Jozefo

La **penco de Jozefo** estas pensa eksperimento. Ĝi originas de la filozofo Richard Price kaj ilustras la tiel nomatan *miraklon de akumuliĝantaj interezoj*, angle *miracle of compound interest*, la kreskon de sumo investita dum tre longa tempo per akumuliĝantaj interezoj.

Richard Price, angla filozofo pri moralo, pastro kaj ekonomiisto, kalkulis en 1772 per sia pamfleto *Apelacio al la publiko koncerne la naciaj ŝuldoj* la enormajn monsumojn, kiuj kalkulite rezultas, se oni supozas eksponentan kreskon dum longa tempo per efiko de akumuliĝantaj interezoj. Por tiu kalkulado li supozis investon de nur unu penco dum la tempo de la naskiĝo de Jesuo Kristo.

Sekvante Price proponis al la ŝtato, uzi tiun efikon, por plibonigi la ŝtatajn financojn.

## Reago de Karl Marx 
Price ne konsideris neniujn randajn kondiĉojn, kiuj limigas la kreskadon. Pro tio li provokis la postan mokadon de Karl Marx, kiu traktis la ekzemplon en la tria volumo de sia verko *La Kapitalo*.

## Uzo en instrulibroj 
Tiu pensa eksperimento eniris en la instru-literaturon, ekzemple en la verkon *Handbuch der Mathematik*, Manlibro de matematiko, de 1879, eldonita de Oskar Schlömilch, kaj en la instrulibron el 2003 *Analysis für Fachoberschulen* de Karl-Heinz Pfeffer.

## Uzo en Literaturo 
En sia romano *Eine Billion Dollar*, unu biliono de dolaroj, Andreas Eschbach prilaboras la temon literature. La protagonisto, juna usonano de itala deveno heredas en 1995 monsumon, kiun unu de liaj prauloj estis investinta 500 jarojn pli frue. Prizorgis tiun kapitalon familio de advokatoj dum generacioj, kiu aplikis ŝanĝojn kaj disigon de riskoj por eviti la negativajn efikojn menciitaj de Price.

## La metodo estis jam konata en Babelo 
La baza metodo de kalkulado jam estis konata en Babelo .
Matematike simila ekzemplo por la efikoj de eksponenciala kreskado estas la legendo de Sissa ibn Dahir pri grajnoj de tritiko sur ŝaktabulo, kio poste pasis al hispana kulturo ekzemple pri legendo pri la nasko de la graflando Kastilio disde la Regno de Leono.

## referencoj 
Kategorio:Interezoj
Kategorio:Aritmetiko
5987 Liviogratton

'*5987 *Liviogratton''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la Observatorio Félix Aguilar en la provinco de San Juan en Argentino.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la itala astrofizikisto Livio Gratton (1910–1991), kiu laboris plurajn jarojn en Argentino, kie li direktis la departementon pri astrofiziko de la Observatorio de La Plata, la Observatorio de Kordobo kaj estis unua direktoro de la Instituto de Matematiko, Astronomio kaj Fiziko de la Nacia Universitato de Kordobo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio Félix Aguilar
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1975
Bueng Boraphet

**Bueng Boraphet** (en taja บึงบอระเพ็ด, [bɯŋ bɔːra.pʰét]) estas la plej granda nesalakva marĉo kaj lago en centra Tajlando. Ĝi kovras areon de 224&nbsp;km² oriente de Naĥon Savan, sude de la rivero Nan ĉe ties kunfluo kun la rivero Ping.

Origine la areo estis kovrata de granda marĉo, kiu estis inundata en 1930 po konstruo de akvorezervejo por plibonigi fiŝkaptadon.

Tiu estis la ununura konata loko de la Blankokula riverhirundo kiu vintrumis tie, sed ĝi ne estis vidata ekde 1980, kaj eble jam estas formortinta.

106&nbsp;km² de lago estis deklarataj ĉaslibera areo en 1975. En 2000 ĝi estis deklarita ankaŭhumidejo de internacia gravo fare de la Tajlanda registaro.

## Referencoj 
## External links 
* Humidejoj de SOr Azio
* National Park, Wildlife and Plant Conservation Department
* Royal Gazette, nº 92, ĉapitro 132, 15a de Februaro 1975

Kategorio:Geografio de Tajlando
Galinsoga quadriradiata

***Galinsoga quadriradiata *** estas specio el la familio de asteracoj.

## Botanikaj karakterizoj 
Ĝi estas terofita. Ĝi kreskas ege rapide dum printempo kaj somero.

## Disvastiĝo 
Ĝi devenas de sudameriko kaj centrameriko. Nun ĝi estas trudherbo tutmonde. Ĝi ŝatas azoton kaj akvon. Ĝiaj semoj estas ofte disvastiĝataj kun kultivataj semoj.

## Vidu ankaŭ
Galinsogo

## Referencoj 
Kategorio:Asteracoj
5890 Carlsberg

'*5890 *Carlsberg'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la dana astronomo Richard Martin West elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Fondaĵo Carlsberg (dane *Carlsbergfondet'') establita en 1876 de la dana bierfaristo kaj filantropo Jacob Christian Jacobsen (1811–1887). Tiu fondaĵo celas helpi la sciencan esploron en la Laboratorio Carlsberg, la natursciencojn, la matematikon, la filozofion, la historion kaj la lingvosciencon.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Richard Martin West
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
Simeono Bekbulatoviĉ

**Sain-Bulat Ĥan** (aŭ Simeono la 2-a Bekbulatoviĉ)  (ruse *Симеонъ Бекбулатовичъ*, tatare *Sainbulat*, *Саинбулат*, ساین بولاط) (mortis la 5-an de januaro, 1616) — estis ĥano de Kasimov (1567 - 1573), filo de sultano Bek-Bulat, pranepo de ĥano Aĥmedo, reganto de Granda Hordo. Kune kun patro li iĝis servi de Johano la 4-a. Partoprenas en Livonia milito. Dum tempo de Opriĉnina kaj laŭ volo de Johano la 4-a, Simeono estis Rusia caro ekde 1575 ĝis 1576 kvankam ido de Ĝingis-Ĥano ne havis realan potencon. Poste li estis ankaŭ Grandprinco de Tver (ekde 1576).

## Grandprinco Simeono Bekbulatoviĉ
Je julio de 1573 laŭ insisto de Johano la 4-a Sain-Bulat kristaniĝis kaj iĝis Simeono. Tiam li edziniĝas, lia edzino estis parencino de Sofia Paleolog - avino de Johano la 4-a. Simeono havis ses gefiloj: Teodoro, Demetrio, Johano, Eŭdokia, Maria kaj Anastasia. Ili estis lastaj idoj de Johano la Granda. Simeono mortis poste de liaj gefiloj kaj edzino, kia mortis la 7-an de junio, 1607 post monaĥiĝo laǔ nomo *Aleksandra*.

Je 1575 caro Johano «abdikis» kaj carigis Simeonon. Simeono estis Grandprinco kaj caro de la tuta Rusio dum 11 monatoj. Je 1576 Johano recariĝis kaj donis al Simeono titolon de Grandprinco de Tver. Dum regado de Simeono Rusio estis duigita: estis lando de Simeono kaj lando de Johano, sed fakte Johano regis mem.

Post morto de Johano la Terura caro Boris Godunov ekzilis Simeonon en fora urbo kaj blindigis lin. Falsa Demetrio la 1-a monaĥigis lin sur nomo *Stefano* (1606). Caro Bazilo Ŝujski ekzilis lin en Solovecaj insuloj. Li forpasis je 5-a de januaro 1616.
Kelkiuj politologoj komparis Simeonon kun eksa rusia prezidento Dmitrij Medvedev

Kategorio:Princoj de Rusio
Kategorio:Naskiĝintoj en la 16-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en 1616
Kategorio:Mortintoj en Moskvo
Kategorio:Ĥanoj de Kasimov
Kategorio:Caroj de Rusio
Kategorio:Regantoj de Rusio
Vincenzo Silvano Casulli

**Vincenzo Silvano CASULLI**, (komune nomita **Silvano CASULLI**) estis itala amatora astronomo naskiĝinta la  en Putignano (Apulio), mortinta la  en Fonte Nuova (Latio). Laŭ *Minor Planet Center*, li malkovris 200 asteroidojn inter 1993 kaj 2011.

En 1985, li estis ano de la teamo "*Transition Comets — UV Search for OH Emissions in Asteroids*", esploro per la kosmoteleskopo Hubble, kiu celis serĉi ĉu iuj asteroidoj estis iam kometoj.

Li estis la unua amatora astronomo, kiu akiris precizajn astrometriajn mezurojn per ŝargkuplita aparato.

La asteroido 7132 Casulli estis nomita en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Vincenzo Silvano Casulli

Kategorio:Italaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Armitaj fortoj de Estonio

eta|Flago de la Estona armeo
**Estona armeo**, oficiale **Armitaj fortoj de Estonio** () estas la militista forto de Estonio. La ĉefa komandanto de la Armitaj Fortoj estas Riho Terras.

## Internaciaj devontigoj 
La Estona Armeo nuntempe partoprenas en iuj misioj de paco, speciale en Afganio. Jen estas listo de trupoj disfalditaj ĝis la 7-a de septembro, 20113:
*  : 159 soldatoj kune ISAF ;
*  : 2 soldatoj kune EUFOR Althea ;
*  : 1 soldatoj kune KFOR ;
* 2 soldatoj-observatoj kune UNTSO ;
*  : 5 soldatoj-observatoj kune la Eŭropa misio en Kartvelio ;
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Chronology of the Estonian Defence Forces , 1917–1940 and 1991-now.
Gronlanda ŝarko

300px|eta|Gronlanda ŝarko

La **gronlanda ŝarko** aŭ **glacia ŝarko** (*Somniosus microcephalus*) estas ŝarko el ordo de dornoŝarkoj (**Squaliformes**). Pri la specio estas malmulto konata, laŭ novaj esploroj, ĝi povas vivi ĉ. 200 jarojn.

## Korpoformo 
La gronlanda ŝarko longas 4 ĝis 5 metrojn. La plej grandaj individuoj povas atingi longon de 8 metroj kaj pezon de 2,5 tunoj. Ĝia korpo estas torpedoforma, ĝia koloro estas de grizbruna ĝis olivverda. La naĝiloj estas relative malgrandaj, ili ne havas dornojn; la vosta naĝilo estas nesimetria.

## Konduto 
La unua filma dokumentado de vivanta gronlanda ŝarko okazis nur en 1998 fare de usonaj esploristoj. En 2012 esploras kanada-usona esplora teamo la ŝarkojn en la Bafina Golfo. Oni alligis radiosignan sendilon je unu individuo, por dokumenti ties migran vojon kaj subakviĝan profundon. La gronlanda ŝarko naĝas nur malrapide, maksimume 2,6 km/h.

## Disvastiĝo 
La gronlanda ŝarko vivas plej ofte en malvarmaj regionoj, precipe en la arktaj akvoj de la Norda Atlantiko. Malofte ĝi naĝas pli sude, ĝis Biskajo.

## Nutrado 
Ĝi manĝas ĉefe fokojn kaj fiŝojn.

## Generado 
La gronlanda ŝarko estas ovoviviparo, la idoj eloviĝas jam en la patrina korpo kaj tiel naskiĝas.

### Graveco por fiŝkaptado 
[eta|Karno de gronlanda ŝarko dum prilaboro de [Hákarl en sekiga kabano]]

La karno de la gronlanda ŝarko ne povas estis manĝata sen specifa antaŭpreparo. Ĝi entenas trimetilaminoksidon, kiu transformiĝas dum digesto al trimetilamino, kiu povas esti danĝera.

Por la sporta fiŝkaptado, ĝi estas malpli interesa: kaptitajn ŝarkojn oni markas kaj reliberigas en la akvon. Oni povas uzi nur ties grandan hepaton, la haŭton kaj la naĝilojn. En Gronlando kaj Islando, ĝia sekigita karno estas uzata kiel hundonutraĵo; krom tio, la fermentita karno (Hákarl) estas – inter islandaj frandemuloj- taksata kiel forte gusta delikataĵo.

Kategorio:Ŝarkoj
5896 Narrenschiff

'*5896 *Narrenschiff'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ukraina astronomino Ljudmila Georgijevna Karaĉkina elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno, en tiama Sovetunio, nun en Respubliko Krimeo (Rusio).

## Nomo 
Ĝia nomo aludas al la satira poeziaĵo *Das Narrenschiff* (La stultula ŝipo) de la germana verkisto Sebastian Brant (1457–1521). La nomo estis donita okaze de la 500-jara jubileo de la unua eldonado de *Das Narrenschiff'' en Bazelo en 1494.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Georgijevna Karaĉkina
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
Flago de Keila

La **flago de Keila** estas la flago de estona urbo Keila. Ĝi konsistas el tri nesamaltaj horizontalaj strioj (blua, blanka kaj blua). Blanka strio estas 1/7 de la vertikala larĝeco de la flago.

Flaga larĝeco kaj longeco rilatumo estas 2:1. La stilo de la flago similas al la flago de Latvio, la flago de Valga (Estonio), la flago de Rakvere, la flago de Silezia Provinco kaj al la flago de Sulejówek.

## Vidu ankaŭ
* Keila
* Blazono de Keila
* Listo de municipaj flagoj de Estonio

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
* oficiala retejo de Keila 

Keila
Kategorio:Keila
5902 Talima

'*5902 *Talima'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ukraina astronomino Ljudmila Georgijevna Karaĉkina elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno, tiam en Sovetunio, nun en Respubliko Krimeo (Rusio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Tatiana Alimovna Damir*, amikino de la malkovrintino, filino de *Alim Matveevich Damir'' (vidu 5717 Damir) kaj edzino de Sergej Petroviĉ Kapica (vidu 5094 Seryozha).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Georgijevna Karaĉkina
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987