open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vereeniging

**Vereeniging** [verEneĥin] estas urbo en la sud-afrika provinco Ĥaŭtengo. Ĝi situas ĉe rivero Vaal kaj havas ĉirkaŭ 390.000 loĝantojn. Ĝi estis fondita en 1892 de buroj. Ĝia nomo en la afrikansa lingvo signifas "kuniĝo" aŭ "unuiĝo".

Apuda akvocentralo kun granda akvobaraĵo provizas la provincon per elektro. Krome gravas minado de karbo kaj fandado de fera erco.

Dum la brita-bura milito (1899–1902) britoj instalis koncentrejon ĉe la urbo. Je la 31-a de majo 1902 estis (en Pretorio) subskribita la Traktato de Vereeniging, kiu finis la  militon.

Je la  en Sharpeville, nigrula kvartalo de Vereeniging, okazis masakro, kiam polico pafis al manifestaciantoj, kiuj ĉirkaŭis la policejon. Mortis dekoj da homoj (oni mencias 67, 69 aŭ 79). UNO deklaris la daton memortago pri la lukto kontraŭ rasa apartigo.

En 1984 en Sharpeville estis linĉita nigrula konsiliano. Tio kaŭzis internaciajn protestojn kaj eĉ sankciojn kontraŭ la sud-afrika registaro.

Kategorio:Urboj de Sud-Afriko
Nekoř

**Nekoř** estas municipo situanta en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Ústí nad Orlicí en cismontaro Orlica montaro apud fluo de rivero Divoká Orlice (Sovaĝa Orlice), sude de valbaraĵo kaj hidroelektra centrejo Pastviny. En la vilaĝo estas pli malgranda akvujo, kies tasko estas stabiligi flukvanton sub la centrejo. Vivas ĉi tie  (). Al la vilaĝo apartenas ankaŭ vilaĝoj Bredůvka kaj Údolí.

## Historio 
La tempon de la fondo de Nekoř ne eblas precize konstati. En fora pasinteco en ĉirkaŭrivera regiono de Divoká Orlice etendiĝis arbaroj. La tuta regiono apartenis en la 10-a jarcento al familio de Slavníkidoj, post ties pereigo al familio de Vršovcidoj kaj en la jaroj 1253 - 1278 al Přemysl Otakar la 2-a. Tiu ĉi reganto igis forhaki la arbarojn en konvenaj lokoj fondante vilaĝojn, kiujn li plejparte loĝigis de germanaj metiistoj, al kiuj li por longa tempo certigis avantaĝojn kaj privilegiojn.

Historie unuafoje Nekoř estas menciata en priskribo de Praga diocezo inter la jaroj 1344 - 1350. La historio de Nekoř estas propre la historio de Žampacha sinjorujo, al kiu Nekoř apartenis.

La vilaĝo havas nun plejparte agrikulturan karakteron. La tutan trionon de la vilaĝo kreas objektoj por refreŝigado. Nekoř estas por sia ĉelima situo elserĉata de turistoj por ekskursoj en Pollandon.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
### Preĝejo 
maldekstra|eta|Preĝejo de sankta Nikolao
Baroka preĝejo de Sankta Nikolao estis konstruita en la jaro 1698 koste de grafo Karel Kolovrat Libštejnský. Ĝi situas meze de la tombejo ĉirkaŭ kiu estas barila muro. Blazono de familio Kolovrat estas ĝis nun super la portalo. La preĝejo estas ununava oblonga kun duoncirkle fermita presbiterejo, kun prisma turo antaŭ la okcidenta fronto. Vandoj de la navo estas membrigitaj per arkadoj. La navo estas platplafona, la presbiterejo estas volbita barele kun segmentoj.

Ekipaĵo estas rokoka el tempo ĉirkaŭ la jaro 1760. Sur ĉefaltaro estas bildo de Sankta Nikolao pentrita de Johano Worliček el la jaro 1846. Sur flankaj altaroj estas bildoj de Sankta Anna kaj Sankta Johano Nepomuka de J. Umlaf el la jaroj 1888 kaj 1890. En tombejo estas kripto de H. Schiktanz kun reliefo de B. Kafka el la jaro 1901.

### Paroĥestrejo 
Duetaĝa paroĥestrejo el tempo ĉirkaŭ la jaro 1800 troviĝas apud la preĝejo. Interne estas granda kalvaria vojo, repliko de kalvaria vojo el Kunvald, originaj bildoj el preĝejaj altaroj de Sankta Anna kaj Sankta Johano Nepomuka, bildoj Adorado de Tri Reĝoj kaj Naskiĝo de la Sinjoro.

### Preĝejo de Ĉeĥoslovaka eklezio husana 
La preĝejo estas moderna konstruaĵo el tridekaj jaroj de la 20-a jarcento.

### Statuoj 
* Kalvario el la jaro 1811,
* Sankta Johano Nepomuka el la jaro 1724 situas apud ponto trans rivero Orlice
* Sankta Triunuo estas el la jaro 1818
* Sankta Triunuo ĉe vojkruciĝo en Bredůvka devenas el la jaro 1847
* Oriente de la preĝejo en kampoj troviĝas sabloŝtona kruco, starigita de familio Hubálek en la jaro 1892. Korpuso de Kristo mankas.


Kategorio:Municipoj en distrikto Ústí nad Orlicí
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Ústí nad Orlicí
Kategorio:Eksaj kampurboj en Ĉeĥio
Kategorio:Setlejoj en Suborlica montetaro
Goparaju Ramachandra Rao

**Goparaju Ramachandra RAO** (ankaŭ konata kiel **Gora**; (15-a de novembro 1902-1975) estis Barata (Hinda) subtenanto de ateismo.

Rao naskiĝis en alt-kasta familio de Hinduisto en 1902. En 1922 li geedziĝis kun Saraswathi Gora, kiam ŝi estis ankoraŭ dek-jaraĝa, ĉar iliaj familioj ambaŭ estis ortodokse Hinduismaj, kaj laŭ iliaj moroj knabinoj devis geedziĝi antaŭ ol ili atingis adoleskecon.

Rao en la fino fariĝis ateisto, kaj dediĉis sian vivon al la disvastigado de ateismo en Barato. En 1940, kune kun sia edzino, li kreis centron pri ateismo en eta vilaĝo en la Barata ŝtato Andra-Pradeŝo, sed en 1947 la centro estis movita al la urbo Vijayawada.
Rao faris kampaniojn por forigi la kastan sistemon kaj la koncepton de "netuŝebleco" el lia lando. Li mortis en 1975, sed la centro pri ateismo, kiun li fondis, ankoraŭ ekzistas, kaj ĝi interalie kampanjas kontraŭ superstiĉo kaj falsaj "sanktuloj", promocias geedziĝojn inter homoj de malsamaj kastoj, provas agi kontraŭ infanaj geedziĝoj kaj oferi seksan edukon al ĉiuj.

Kategorio:Barataj ateistoj
Kategorio:Barataj socialistoj
Kategorio:Barataj ateismaj aktivuloj‎
Kategorio:Barataj skeptikuloj
Pomatostomedoj

alternative=Pomatostomus superciliosus - Chiltern.jpg|eta|Pomatostomus superciliosus - Chiltern
La **Pomatostomedoj** (*Pomatostomidae*) estas familio el la ordo de la paseroformaj birdoj. Ĝi konsistas el nur unu genro. La malgrandaj ĝis mezgrandaj birdoj estas endemiaj en Aŭstralio kaj Nov-Gvineo. Ĉiuj kvin specioj estas ĉiomanĝantoj kaj nutras sin sur la grundo. Pomatostomedoj estas tre sociemaj kaj vivas en familiaj grupoj kaj malgrandaj svarmoj ĝis ĉirkaŭ 20 individuoj kaj manĝas komune, laŭte vokante unu al la alia la tutan tagon.

Dum multaj jaroj la pomatostomoj estis klasifikitaj, iel necerte, al la timaliedoj (*timaliidae*), kaŭze de la similaj apero kaj kondutoj. Pli novtempaj esploroj tamen indikas, ke ili apartenas pli trafe al la *corvidae* ol al la *passeridae* kaj ili nun estas klasifikitaj kiel separita familio.

eta|240px|Pomatostomus halli

## Genro kaj specioj 
* pomatostomo *(Pomatostomus)*
** isidore-pomatostomo *(Pomatostomus isidorei)*
** efemera pomatostomo *(Pomatostomus temporalis)*
** brova pomatostomo *(Pomatostomus superciliosus)*
** hall-pomatostomo *(Pomatostomus halli)*
** rufkapa pomatostomo *(Pomatostomus ruficeps)*

## Eksteraj ligiloj 
* Videooj pri pomatostomedoj en *Interreta birda kolekto*

Kategorio:Paseroformaj
Witwatersrand

[eta|altdekstre|[Akvofalo en la *Witwatersrand National Botanical Gardens*]]
Rand-montaro (, tio estas "blank-akva rando, kresto") estas montaro en la sud-afrikaj provincoj Ĥaŭtengo, Mpumalanga kaj Nord-Okcidento. Ĝi longas ĉirkaŭ 200 km kaj atingas alton de 1779 metroj. Ĉar ĝi situas en altebenaĵo, ĝi estas nur ĉirkaŭ 300 metrojn pli alta ol la ĉirkaŭaĵo.

Ĝi estas parto de la akvodislimo inter Hinda Oceano kaj Atlantiko. Ĝi enhavas multe da oro; 40 % de la oro ĝis nun minita surtere devenas de tie. Pro tio la sud-afrika valuto, la rando (ZAR), ricevis sian nomon. Aliaj minaĵoj estas arĝento, iridio kaj karbo.

La regiono de la aglomeraĵoj de Johanesburgo kaj Ĉvaneo (laŭ angla kaj afrikansa nomo Pretorio) estas nomata ankaŭ (regiono de) Witwatersrand. Unu el la universitatoj de Johanesburgo nomiĝas "Universitato de Witwatersrand".

Urboj proksimaj al Witwatersrand estas Johanesburgo, Benoni, Boksburg, Springs kaj Germiston.

Kategorio:Montaroj en Sud-Afriko
Banko (apartigilo)

Kun analogio al la depono de mono, vorto **banko** estas uzata ankaŭ por institucioj, kiuj konservadas grandan kvanton de diversaj uzpretaj bezonataĵoj pri unu temo. Ekzemploj estas:
* sangobanko
* spermobanko
* polena banko

Ree analogie de tio la *banko* povas esti ankaŭ abstrakta ejo, nome en la vorto datenbanko (aŭ *datumbanko*).

## Vidu ankaŭ 
* Bank (apartigilo)
* Benko (apartigilo)

## Referencoj 
Kategorio:Ujoj
Ostankino

**Ostankino** subkomprenigas kelkajn diversajn nociojn (interligitajn geografie):
* Distrikto en Moskvo
* Ostankino fervoja stacio en Moskvo.
* Ostankina televida centro, la ĉefsidejo de grandaj rusiaj TV-Radiokanaloj.
* Ostankina bieno de grafo Ŝeremetev
* Ostankina turo, ekde 1967 ĝis 1975 la plej alta konstruaĵo en la mondo.
Viduedoj

240ra|eta|*Vidua macroura*
La **viduedoj** () estas afrika familio el la ordo de la paseroformaj birdoj. Ĝi enhavas 2 genrojn kaj 20 speciojn, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu familio, kaj ties Esperantaj nomoj:

*Passeriformes - paseroformaj
**Viduidae - viduedoj
****Anomalospiza* Shelley, GE, 1901
*****Anomalospiza imberbis* (Cabanis, JL, 1868) - kukoleca viduo
****Vidua* Cuvier, GLCFD, 1816 - viduo
*****Vidua paradisaea* (Linnaeus, C, 1758) - paradiza viduo
*****Vidua obtusa* (Chapin, JP, 1922) - larĝvosta viduo
*****Vidua togoensis* (Grote, H, 1923) - togolanda viduo
*****Vidua interjecta* (Grote, H, 1922) - longvosta viduo
*****Vidua orientalis* Heuglin, MT, 1870 - sahela viduo
*****Vidua macroura* (Pallas, PS, 1764) - pintvosta viduo
*****Vidua hypocherina* Verreaux, JP; Verreaux, JBÉ, 1856 - metala viduo
*****Vidua regia* (Linnaeus, C, 1766) - reĝa viduo
*****Vidua fischeri* (Reichenow, A, 1882) - pajlovosta viduo
*****Vidua chalybeata* (Müller, PLS, 1776) - vilaĝa viduo
*****Vidua codringtoni* (Neave, SA, 1907) - zambeza viduo
*****Vidua purpurascens* (Reichenow, A, 1883) - purpura viduo
*****Vidua funerea* (de Tarragon, L, 1847) - funebra viduo
*****Vidua wilsoni* (Hartert, EJO, 1901) - vilsona viduo
*****Vidua nigeriae* (Alexander, B, 1908) - niĝeria viduo
*****Vidua maryae* Payne, RB, 1982 - ĝosa viduo
*****Vidua raricola* Payne, RB, 1982 - jambandua viduo
*****Vidua larvaticola* Payne, RB, 1982 - barka viduo
*****Vidua camerunensis* (Grote, H, 1922) - kameruna viduo

## Viduedoj kiel kovoparazitoj de la estrildedoj 
Ĉiuj specioj de la viduedoj estas kovoparazitoj, kaj kiel kovgastigantojn ili senescepte uzas speciojn de la estrildedoj. La plej multaj specioj de la viduedoj specialiĝis je certa specio de la estrildedoj; nur malmultaj specioj de la viduedoj uzas du aŭ tri tre parencajn estrildedajn speciojn kiel kovgastigantojn.

La adaptiĝo estas konsiderinda. La ovoj de la viduedoj similas al tiuj de la estrildedoj; ili nur estas iom pli grandaj. Malsame ol la kukolo la eloviĝinta viduedo ne elĵetas la ovojn kaj idojn de siaj gastigfamilio, sed plenkreskiĝas kune kun la falsaj gefratoj. La junbirdoj de la viduedoj havas la samajn gorĝodesegnaĵon, papilojn aŭ ŝvelaĵojn de la bekorando kiel la junaj estrildedoj. Ankaŭ ilia plumaro kun ties petmoviĝoj kaj petvoĉoj similas al tiuj de la kovgastigantoj. El la kanto kaj voĉoj de plenkreskinta viduedo-masklo oni povas ekscii, kiu specio de estrildedoj bredas ilin. Nur la specio pintvosta viduo (*Vidua macroura*), kiu uzas la ordinara estrildo (*Estrilda astrild*) kaj la nigrapuga estrildo (*Estrilda troglodytes*) kiel kovgastigantojn, kaj la metala viduo (*Vidua hypocherina*), kies idojn bredas la nigramaska estrildo (*Brunhilda erythronotos*) kaj la feina estrildo (*Brunhilda charmosyna*), havas specifan kanton, kiu ne similas al la kanto de la kovgastiganto.

## Referencoj
Kategorio:Viduedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Moderigisto

[eta|dekstra|[Oprah Winfrey, estas usona moderigistino]]
**Moderigisto** en televido estas homo, kiu pretigas televidan elsendon kaj mem partoprenas en ĝi, kutime invitante diversajn gastojn, intervjuante ilin, leĝere babilanta kun ili. Speciale tiuj homoj famiĝas, se ili kreas tre popularajn elsendojn, kiel *"Kiu volas esti milionulo?"* aŭ *"Rado de Fortuno"*. Ankaŭ tiuj, kiuj gvidas seriozajn elsendojn kaj paneldiskutajn debatojn ("talk-shows") estas konataj.
Vlkoš (distrikto Hodonín)

**Vlkoš** estas sudmoravia municipo en Ĉeĥio inter la urboj Kyjov kaj Vracov. Vivas ĉi tie  ().

Mil loĝantoj (devenis de tie esperantistino Stanislava Chrdlová). La vilaĝo havas belan preĝejon de Ĉieliro de Virgulino Maria (1770-1780) kun multaj pentraĵoj sur monteto meze de la domaro, la tombejo troviĝas ĉerande la civito. Kiel en la tuta regiono, ankaŭ en Vlkoš estas kultivata vino.

La unua historia mencio pri Vlkoš aperis en dokumento el la 18-a de oktobro 1248, sed sub la formo *Vlkus* (ĉeĥe *vlk* = lupo). La nomo Vlkoš aperas unuafoje en alia dokumento el la 4-a de aŭgusto 1405 konfirmanta la lokan paroĥestron.

En 2000 estis fondita civitana societo *Krušpánek*, kiu prepara ekologiajn, kulturajn kaj sportajn aranĝojn, klopodas pri konservo de folkloraj tradicioj, kunlaboras kun kinologia societo kaj sporta societo Sokolo, prizorgas interretan centron por la publiko.

En la vilaĝo havas sidejon konstrufirmao MONDY HOME, komerca firmao pri ilaro METALPROJEKT, komerca firmao pri metalurgio PRODEX, banejaj varoj AQUASTORE, meblovendejo AHORN.

En la vilaĝo okazas tradicia folklora kermeso kun „ŝtelado de viranaso“ (kiu sukcesas ĝin ŝteli, tiu estas gastigita senpage dum la kermeso).

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* **Preĝejo de Ĉieliro de Virgulino Maria** el la jaroj 1770-1780 estis konstruita sur la loko de malnova kaj ruiniĝonta preĝejo. La plej grandan parton de kostoj kovris Ludvík Serényi, kiu estis preposto en Olomouc. Li igis sin entombigi post la morto en 1780 en kripto sub la preĝejo. Dum la Dua Mondmilito le preĝejo estis grave damaĝita (56 trafoj).
* Baroka kapelo de Sankta Johano el la dua duono de la 18-a jarcento
* **Military muzeum** (Milita muzeo) de generalo Sergěj Jan Ingr
* vinkeloj

## Transporto 
Tra la municipo ekde la jaro 1884 kondukas fervojlinio n-ro 340, nomata Vlara fervojo.

## Personecoj 
* Sergěj Ingr (1894-1956), ĉeĥoslovaka generalo kaj ministro pri defendo de la provizora ekzila registaro, naskiĝinto en Vlkoš, li havas ĉi tie jam la menciitan muzeon.
* Karel Macháček (1916-2005), militista kuracisto
* Marie Pospíšilová (*1944), atletino
* Zdeněk Vítek (*1913), kuracisto, dum la Dua Mondmilito en la ĉeĥoslovaka armeo en Anglio, naskiĝinto en Vlkoš.

## Esperanto 
* En Vlkoš travivis sian infanaĝon Stanislava Chrdlová, nomata Stanjo, fraŭline Moresová, poste Vrbová kaj fine Chrdlová, kunaŭtorino de lernolibroj de Esperanto por ĉeĥoj kaj de la ĉeĥa por esperantistoj

maldekstra|eta|250ra| Preĝejo de Vlkoš

Kategorio:Municipoj en distrikto Hodonín
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Hodonín
Kategorio:Vinkultivada subregiono Moravia Slovakio
Kategorio:Setlejoj en Malsupramoravia valego
Kategorio:Setlejoj en Kyjova montetaro
Moderatoro

* La unua signifo de **Moderatoro**, kaj laŭ PIV la sola signifo, estas *moderigaĵo*, materialo en nuklea redaktoro, kiu malakcelas la rapidajn neŭtronojn. Sinonimo: **Nuklea moderigilo**.

* Slange oni uzas la vorton ankaŭ por moderiganto (hobia, libervola) aŭ **moderigisto** (profesia) homo, kiu plenumas iun gvidan, kondukantan aŭ regadan rolon en iu komunumo. Ekzemple en publikaj diskutoj kutime ekzistas moderiganto, kaj same en psikologe respektive psikoterapiiste gviditaj interparoloj, ekzemple de interkverelantaj geedzoj aŭ aliaj familianoj. Por ĉi tiu signifo proponas vortaroj ankaŭ "gvidanto de diskutrondo" (Krause) kaj "debatestro, debatmajstro" (Minnaja), sed sub influo de PIV ili evitas "moderatoro", kvankam tiun vorton kaj signifon uzas multaj lingvoj. 

* En interreto moderatoroj aŭ moderigantoj estas specialaj uzantoj en forumoj, kiuj havas rajtojn forigi nekonvenajn mesaĝojn, redakti mesaĝojn, kiuj ne konformas al reguloj de la forumo (enhavas insultaĵojn, sakraĵojn), dividi aŭ kunmeti temojn, fermi tro akrajn temojn kaj forigi ilin. En kelkaj forumoj moderatoro ankaŭ havas rajtojn forbari uzantojn por certa tempo aŭ uzi iujn aliajn rimedojn por ŝanĝi la rajtojn de uzantoj. En pluraj lokoj oni nomas moderatorojn administrantoj. Tio ne ĉiam veras, en kelkaj forumoj (ekzemple phpBB) administrantoj havas multe pli da rajtoj.
Seliștat

**Seliștat** [seliŝtat] (, germane: **Seligstadt**) estas vilaĝo en Rumanio norde de Făgăraș. En 1910 ĝi nombris 663 loĝantojn (germanoj, rumanoj, ciganoj), en 1992 217 (rumanoj). En mezepoko ĝi estis libera saksa vilaĝo. En 1500 loĝis en ĝi 34 kamparfamilioj, ĝi havis muelejon kaj lernejon. Ĝia unua skriba mencio estis en 1206. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Nagy-Küküllő vármegye). Administre ĝi apartenas al Șoarș.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Etimologio 
La germana kaj la hungara nomoj signifas "beata urbo"; la rumana estas fonetika transskribaĵo de la germana.

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Brașov
Sohodol (Bran)

**Sohodol** (, germane: **Dürrbach**) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Râșnov. En 1910 ĝi nombris 1.365 loĝantojn (rumanoj), en 1992 1.825. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Fogaras vármegye*). Administre ĝi apartenas al Bran.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Gravaj personoj 
* Ioan Pușcariu (10-a de oktobro 1824 – Törcsvár, 24-a de decembro 1911) juristo, politikisto, historiisto.

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Brașov
Dürrbach

**Dürrbach** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Dürrbach (Rüti ĉe Riggisberg)** estas setlejo en la iama komunumo Rüti ĉe Riggisberg, kiu hodiaŭ apartenas al la komunumo Riggisberg de la administra distrikto Berno-Mezlando en Kantono Berno en Svislando.
* **Dürrbach** estas la germanlingva nomo de la rumana vilaĝo Sohodol (Bran).
* **Dürrbach/Dyrbach** estas setlejo en la komunumo Boxberg en la historia regiono Supra Luzacio en Germanio
Orebitoj

**Orebitoj** estas orientbohemia grupo de husanoj nomita laŭ monteto Oreb super urbeto Třebechovice pod Orebem, sur kiu ili amasiĝis. Centrejo de la asocio estis urbo de reĝino Hradec Králové. La cetera grandaj orientbohemiaj urboj ne aliĝis al la husmovado, do ĉefan vorton lasis al si nobelaro. La plej signifa poste estis Hynek Krušina z Lichtenburku, sed kiu eluzis la husmovadon ĉefe por plenigo de siaj propraj poŝoj. Ekzemple post morto de Venceslao la 4-a li eluzis sekvantan senregadon nur al tio, por ke li elpelu ĉirkaŭe loĝantajn pastrojn konfiskante ilian posedaĵon.

Pluaj signifaj orebitoj devenis el familioj de sinjoroj el Poděbrady kaj Kunštát, sed plej nombraj estis malpli alta nobelaro.

Pro sia religia sentado orebitoj de komence rememorigis moderigitajn praganojn, sed ili volis likvidi la nekredantan malamikon per forto de armiloj, simile kiel radikalaj taboritoj, sed iom post iom ili fariĝas pli radikalaj.

En la jaro 1423 komandanto de orebitoj fariĝas Jan Žižka el Trocnov kaj post lia morto en 1424 ili alinomiĝas je Orfoj.

Kategorio:Husmovado
Chestermere

La urbo **Chestermere** estas parto de Municipa Distrikto 44 Rocky View (Alberto) en la provinco Alberto (Kanado). Ĝi troviĝas tuj oriente de Kalgario kaj estas antaŭurbo de Kalgario en la Kalgaria Regiona Partneriĝo. La urbo ĉirkaŭas la Lagon Chestermere je tri flankoj.

La urbo havis 7.904 loĝantojn en 2005, kun atendo ke estos pli ol 10.000 en 2006.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Chestermere
* Municipa retejo de la urbeto 

Kategorio:Urbetoj en Alberto
Kategorio:Kalgaria Regiono
Timișu de Jos

**Timișu de Jos** [timiŝu de ĵos] (, germane: **Untertömösch**) estas vilaĝo en Rumanio sud-sudoriente de Braŝovo. Ĝi estas turisma centro.  Ĝia unua skriba mencio estis en 1850. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Brassó vármegye). Administre ĝi apartenas al Predeal.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
La vilaĝo situas ĉe nacia vojo DN1, du kilometrojn de Braŝovo. Ĝi posedas ankaŭ fervojan stacion de la linio Braŝovo–Sinaia.

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio

Kategorio:Distrikto Brașov
Toarcla

**Toarcla** [toarkla] (, germane: **Tarteln**) estas vilaĝo en Rumanio okcidente de Făgăraş. Administre ĝi apartenas al Cincu.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi nombris 868 loĝantojn (rumanoj, germanoj), en 1992 348 (ciganoj, rumanoj, germanoj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estis en 1329. Ĝi estis libera saksa vilaĝo. Ĝis 1919 Kisprázsmár apartenis al Hungario (Nagy-Küküllő).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Brașov
Toderița

**Toderiţa** [toderica] (, germane: **Theodoren**) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Făgăraş. En 1910 ĝi nombris 901 loĝantojn (rumanoj, ciganoj), en 1992 367 [rumanoj]. Ĝia unua skriba mencio estis en 1589. Ĝis 1919 apartenis al Hungario (Fogaras vármegye). Administre ĝi apartenas al Mândra.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Administra mapo de distrikto
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Brașov
Tohanu Nou

**Tohanu Nou** [tohanu noŭ] (, germane: **Neu-Tohan**) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Râşnov. Administre ĝi apartenas al Zărneşti.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi nombris 950 loĝantojn (rumanoj), en 1992 1 393. Ĝia unua skriba mencio estis en 1761.

## Historio 
Ĝi estis fondita de rumanoj, kiuj ne volis katolikiĝi. Ĝis 1919 apartenis al Hungario (Fogaras).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Brașov
Turnagredoj

La **Turnagredoj** (*Turnagridae*) estas  familio el la ordo de la Paseroformaj birdoj  kaj konsistas el du specioj originaj en Nov-Zelando, kiujn ambaŭ hodiaŭ oni konsideras formortintaj bestoj.

Oni konsideras la ĉefa kaŭzo de la formorto la detruon de ilia arbara vivejo kaj la enkondukon de novaj entrudaj fremdaj specioj, precipe de mamulaj rabobestoj, al la insulo.

## specioj 
**Turnagra capensis*
**Turnagra tanagra*

## eleksterna ligo 
*Piopio

Kategorio:Paseroformaj
Wallendorf

**Wallendorf**  havas diversajn signifojn:

* **Wallendorf (Eifel)** estas komunumo en la distrikto Eifelkreis Bitburg-Prüm de la feceracia lando Rejnlando-Palatinato en Germanio.
* **Wallendorf (Luppe)** estas komunumo en la distrikto Merseburg-Querfurt de la feceracia lando Saksio-Anhalto en Germanio.
* **Văleni**, (hungare: **Dombos**, germane: **Wallendorf**) estas vilaĝo en Rumanio norde de Făgăraș. Administre ĝi apartenas al Jibert.
* **Wallendorf (Burgenlando)** estas komunumo en la feceracia lando Burgenlando de Aŭstrio.
Censa metropolo

**Censa metropolo**, aŭ **CM** estas kanada censoregiono konsistanta el granda urba regiono (la *urba kerno*) kaj apudaj terenoj (la *urbaj* kaj *kamparaj randterenoj*) havantaj altan gradon de socia kaj ekonomia integriĝo kun la urba kerno.

Censa Metropolo havas urban kernon kun almenaŭ 100.000 loĝantoj, laŭ la mezuro de la antaŭ nacia censo. Kiam regiono fariĝis CM ĝi restas tio eĉ se la urba kerno ekhavas malpli ol 100.000 loĝantojn.

Ĉiuj CM-oj dividiĝas je censodistriktoj. Oni povas kunigi CM kun apuda Censa Aglomeraĵo se ili estas socie kaj ekonomie integritaj; ĉi tiu nova unuo nomiĝas kompleksa CM, kaj la konsistantaj CM kaj CA-oj nomiĝas ĉefa censa metropolo (ĈCM) kaj ĉefa(j) censa(j) aglomeraĵo(j) (ĈCA). Ne eblas unuigi unu CM kun alia CM.

## Listo de CM-oj 

Kategorio:Politiko de Kanado
Malakonotedoj

La **Malakonotedoj** (*Malaconotidae*) estas afrotropisa familio el la ordo de la Paseroformaj birdoj.
Antaŭe oni konsideris la genrojn de la Makalonotedoj genroj de la Laniedoj (*Laniidae*), hodiaŭ oni taksas la diferencojn sufiĉe grandaj, por nomi ilin propra familio Malakonotedoj (*Malaconotidae*).

Tiuj afrikaj birdoj vivas en arbaroj kaj arbustaroj. Ilia konduto similas al tiu de la Laniedoj, ili ĉasas insektojn kaj aliajn malgrandajn predobestojn, kiel reptiliojn, el sia observejo en la arbustaro. Kvankam ili laŭ sia korpokonstruo similas al la Laniedoj, ili inklinas esti aŭ tre kolororiĉaj, aŭ prefere nigraj. Iuj specioj vivas vere kaŝitaj.

La maskloj starigas la plumojn de la trunko tiel, ke ili aperas globoformaj.

La ovaro konsistas el ĝis kvar ovoj, la nesto estas simpla.

## Genroj kaj specioj 
* Nilaŭso (*Nilaus*)
** *Nilaus afer*
* Drioskopo *Dryoscopus*
** *Dryoscopus gambensis*
** *Dryoscopus pringlii*
** *Dryoscopus cubla*
** *Dryoscopus senegalensis*
** *Dryoscopus angolensis*
** *Dryoscopus sabini*
* Ĉagro *Tchagra*
** *Tchagra minuta*
** *Tchagra senegala*
** *Tchagra australis*
** *Tchagra jamesi*
** *Tchagra tchagra*
* Laniario (*Laniarius*)
** *Laniarius ruficeps*
** *Laniarius luehderi*
** *Laniarius liberatus*
** *Laniarius turatii*
** *Laniarius aethiopicus*
** *Laniarius bicolor*
** *Laniarius ferrugineus*
** *Laniarius barbarus*
** *Laniarius erythrogaster*
** *Laniarius atrococcineus*
** *Laniarius mufumbiri*
** *Laniarius atroflavus*
** *Laniarius funebris*
** *Laniarius leucorhynchus*
** *Laniarius fuelleborni*
** *Laniarius brauni* 
** *Laniarius amboimensis* 
* Rodofoneo (*Rhodophoneus*)
** *Rhodophoneus cruentus*
* Teleforo Telophorus
** *Telophorus zeylonus*
** *Telophorus bocagei*
** *Telophorus sulfureopectus*
** *Telophorus olivaceus*
** *Telophorus multicolor*
** *Telophorus nigrifrons*
** *Telophorus kupeensis*
** *Telophorus viridis*
** *Telophorus dohertyi*
* Malakonoto Malaconotus
** *Malaconotus cruentus*
** *Malaconotus lagdeni*
** *Malaconotus gladiator*
** *Malaconotus blanchoti*
** *Malaconotus monteiri* 
** *Malaconotus alius*

## Referencoj 
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Afrotropisa faŭno
Veneția de Jos

**Veneția de Jos** [venecia de ĵos] (, germane: **Unter-Wenitze**) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Braŝovo. En 1910 ĝi nombris 1 283 loĝantojn (rumanoj), en 1956 1 268. Ĝia unua skriba mencio estis en 1235. Antaŭ 1241 ĝi estis hungara aŭ saksa vilaĝo. Ekde la 14-a jarcento ĝi estis rumana vilaĝo. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Fogaras vármegye). Administre ĝi apartenas al Părău.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Brașov
Viscri

**Viscri** [viskri] (, germane: **Deutsch-Weisskirch**) estas vilaĝo en Rumanio okcidente de Rupea. Administre ĝi apartenas al Buneşti.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi nombris 791 loĝantojn (germanoj, rumanoj, ciganoj), en 1992 412 (rumanoj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estis en 1231. En la komenco de la 12-a jarcento en ĝi loĝis sikuloj. La germanoj enkoloniiĝis en la 12-a jarcento kaj rekoloniiĝis en la dua parto de la 20-a jarcento. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Nagy-Küküllő (reĝa departemento)).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Vidindaĵo 
* saksa fortresopreĝejo apartenanta al Monda Heredaĵo

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Brașov
Văleni (Jibert)

**Văleni** [vəlenj] (, germane: **Wallendorf**) estas vilaĝo en Rumanio norde de Făgăraș. Administre ĝi apartenas al Jibert.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi nombris 554 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 179 (rumanoj, 17 % da hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estis en 1231. Ĝi estis saksa vilaĝo, sed loĝis tie ankaŭ italiaj valonoj. En la 16-a kaj 17-a jarcentoj formiĝis en ĝi forta reformita hungara nobela kongregacio. La nobeloj koloniigis rumanajn servutulojn en vilaĝon. Ĝia saksa loĝantaro formortis. La trezoro de la preĝejo estis transportita en Lovnicon. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Nagy-Küküllő*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Gravaj personoj 
* Paula Bakos (n. ): kuracistino, universitata adjunktino.

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Brașov
Nesprosta

dekstra
**Nesprosta** ('', do "ne tute simple") estas la teamo por intelekta ludo Kio? Kie? Kiam? (sporta varianto) en Moskvo. Kreita en 1997 fare de kelkaj fortaj anoj de televida "Propra ludo". Kapitano - matematikisto, juristo kaj rimarkinda ruslingva poeto Anatolij Belkin (sur la apuda foto - sidas kun la trofeo). En 1998-2003 en la teamo ludis elstara sciencisto Sergej Ŝorgin. Ekde 2005 en la teamo ludis tre konata Esperanto-aktivulo Valentin Melnikov (sur la foto - dua de maldekstre).

Surbaze de la teamo konstante funkcias samnoma klubo por ŝatantoj de diversaj individuaj kaj kolektivaj intelektaj ludoj. La klubo kelkfoje jare okazigas turnirojn pri Kio? Kie? Kiam? (sporta varianto) kaj aliaj ludoj, en kiuj partoprenas dekoj da teamoj el diversaj urboj de Rusio.

Komence de 2009 pro pezaj akuzoj (ne agnoskitaj de la teamo) flanke de kelkaj funkciuloj de intelektluda movado, la teamo "Nesprosta" estis devigita forlasi la oficialan movadon. La klubo funkcias plu.

## Plej gravaj atingoj de la teamo 
* Ĉampionoj de Moskvo: 1999, 2000, 2001.
* Ĉampionoj de Rusio: 2004, 2006.
* Unua loko en la tutmonda "Pokalo de provincoj": 2002, 2003, 2008.
* Mondĉampionoj: 2008.

La loko en la monda rangtabelo (je 01 dec 2008): la **1-a**.

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la klubo "Nesprosta" 

Kategorio:Kio? Kie? Kiam?
Kategorio:Aperis en 1997
Ŝehrazad

**Ŝehrazad** (perse: شهرزاد, Ŝahrzad, "naskita en urbo" aŭ "infanino de la urbo", en pluraj lingvoj konata kiel *Ŝeĥerizada*) estas la rolantino, kiu rakontas la kolekton *Mil kaj unu noktoj*.

La edzino de sultano Ŝahriar adultis. Sekve la sultano rezoluciis de tiam edziĝi ĉiumatene kun virgulino, kiu estos senkapigita la sekvantan matenon. Tiel okazis dum kelkaj semajnoj, multaj junulinoj devis morti. Malgraŭ la protestoj de sia nobela patro, Ŝehrazad deklaris sin volonta por edziniĝi kun la sultano, kalkulante pri sia lerteco rakonti fabelojn. Ĉiunokte ŝi rakontis al la sultano novan fabelon kun la zorgo neniam diri la fabelfinon antaŭ la matena horo de mortigo. Ekde ŝia unua fabelo la sultano tiom deziregis scii la finon, ke li lasis ŝin viva por unu plia tago. Do vespere ŝi rakontis la finon de la fabelo kaj la komencon de nova fabelo. Tiu artifiko daŭris 1001 noktojn, ĝis la sultano forkonfesis sian rezolucion kaj deklaris, ke Ŝehrazad estos lia edzino plu.

La kerno de tiuj fabeloj konsistas el malnova persa libro titolita *Hezar-afsana* (perse: هزارافسانه, "Mil Fabeloj").

Kategorio:Roluloj de Mil kaj unu noktoj
Kategorio:Fikciaj nobeloj
Nigra skatolo (Kio? Kie? Kiam?)

**Nigra skatolo**, uzata en la ludo "Kio? Kie? Kiam?" - estas reala nigra skatolo, proksimume kubforma, kun longo, larĝo kaj alto po duonmetro. Ĝi estas uzata por prezenti demandojn de certa speco, precipe en televida versio de la ludo. Helpantoj elportas la fermitan skatolon, la ludanta(j) teamo(j) devas laŭ priskribo de kelkaj ecoj kaj/aŭ faktoj diveni - kio situas en la skatolo (ĝi povas esti malplena - iam oni devas konjekti ankaŭ tion).

Post kiam la teamo respondis, la helpantoj malfermas la skatolon kaj ĉiuj tuj vidas, ĉu la respondo estis korekta.

La memorŝtono sur la tombo de Vladimir Voroŝilov, inventinto de la ludo "Kio? Kie? Kiam?", havas la aspekton de tia nigra skatolo.

Kategorio:Kio? Kie? Kiam?
Turda Nouă

**Turda Nouă** [turda noŭə] (hungare **Újtorda**) estis vilaĝo en Rumanio, kiu kuniĝis kun urbo Turda.
## Renomaj personoj 
*János Gyöngyössi reformita pastro, poeto.
*Sámuel Hegedűs (Újtorda, 26-a de aŭgusto 1781 – Szászváros, 29-a de aprilo 1844): eklezia verkisto, ref. pastro, ano korespondanta de la Hungara Scienca Akademio (1832).
*Sámuel Köteles (30-a de januaro 1770 – Nagyenyed, 25-a de majo 1831, filozofia verkisto, profesoro, akademiano.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Cluj
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Cluj
Oprișani

**Oprișani** [opriŝanj] (hungare: **Keresztes** keresteŝ, germane: **Kreuzerfeld** krajcerfeld) estis vilaĝo en Rumanio sude de Turda.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 556 loĝantojn (rumanoj, hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua mencio skriba estas el 1288. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Torda-Aranyos). Ĝi estis en 1950 aligita al Turda kaj nun estas ties kvartalo, konsistanta el kvar subkvartaloj. Ĝis 1924 la vilaĝo nomiĝis *Cristiș*. Laŭ reĝa dekreto ĝi estis nomita laŭ la ortodoksa pastro Ioan Opriș, mortpafita de hungaraj soldatoj en 1918.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Renomaj homoj 
* Anamaria Pop (n. 7-a de aprilo 1952): poetino, tradukistino.

## Eksteraj ligiloj 
* Mapo de Distrikto Kluĵo 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Cluj
Ostankina televidturo

eta|200px|Ostankina televidturo
La **Ostankina televidturo** (, aŭ la televidturo en Ostankino) estas televida kaj radia turo en Moskvo, Rusujo. Ĝi estas alta 540 metrojn (1.772 futojn) kaj troviĝas je koordinatoj . Ĝi estas en listo de la Monda Federacio de Grandaj Turoj.

La turo estis finkonstruita en 1967. Tiam ĝi estis la plej alta konstruaĵo en la mondo. La projektisto Nikolaj Nikitin uzis novajn ideojn por konstruo: ĝia korpo estas farita el ferbetono plifortigita per internaj ŝtalaj drategoj kaj nur la pinto estas metala. La turo ne havas profundan fundamenton, tamen ĝia stabileco estas atingita per peza baza konusforma parto. En la turo estas 7 rapidaj liftoj (3 por ŝarĝoj kaj 4 por pasaĝeroj).

## Restoracio 
Ĉirkaŭ alteco egala 330 m funkciis la trietaĝa restoracio nomata "*La Sepa Ĉielo*", kies rondaj haloj rotacias kune kun vizitantoj, por ke tiuj observu pitoreskajn ĉirkaŭaĵojn. Unu plena rotacio daŭriĝas unu horon.

## Incendio 
eta|Incendio la 27-an de aŭgusto 2000
La 27-an de aŭgusto 2000 pro elektra fuŝkontakto ekbrulis kabloj en la alta parto de la turo kaj baldaŭ fajro uraganis jam sube. TV kaj radiobrodkasto por Moskvo kaj moskva regiono estis rompita. Vespere sekvonttage incendion oni ĉesigis. Kvar homoj tiam pereis kaj kelkaj fajroestingistoj estis grave vunditaj.

## Sporto 
La 21-an de julio 2018 okazis altkuro supren de la Ostankino Turo, kiun partoprenis atletoj el 12 landoj. Ili superis la vojon laŭ la mallarĝa, spirala ŝtuparo kaj atingis la placeton troviĝantan je alteco 337.0 metroj.

La plej bona en la leviĝado inter 28 atletoj estis germano *Christian Riedl*, kiu trakuris supren 1704.0 interŝtupojn je 9 minutoj kaj 51 sekundoj. Inter virinoj venkis *Cynthia Harris* (Indianapolis, Indianao, Usono), kiu la saman vojon trakuris je 12.0 min kaj 15.0 sek.

Absolutaj rekordoj estis tiam rompitaj en la kategorioj de viroj kaj virinoj.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.tvtower.ru pri la turo , 
* https://iz.ru/769584/video/skorostnoi-zabeg-na-ostankinskuiu-bashniu-proshel-v-moskve video

## Vidu ankaŭ 
* Ostankina televida centro
* Listo de plej altaj nubskrapuloj de Moskvo

Kategorio:Konstruaĵoj en Moskvo
Kategorio:Turoj en Rusio
Kategorio:Distrikto Ostankinskij (Moskvo)
Kategorio:Dissendoturoj
Paramitiedoj

La **Paramitiedoj** (*Paramythiidae*) estas tre malgranda familio el la ordo de la Paseroformaj birdoj, endemia en la montararbaroj de Nov-Gvineo, kiu havas du speciojn:

* Arfak-oreokarito, Arfaka oreokarito (*Oreocharis arfaki*)
* Monta paramitio (*Paramythia montium*)

eta|maldekstra|ParamythiaMontiumKeulemans
Temas pri kolororiĉaj, mezgrandaj birdoj, kiuj nutras sin per fruktoj kaj iom da insektoj.

La du speciojn antaŭe oni enordigis al la Dikeedoj (*Dicaeidae*), sed DNA-DNA-hibridizaj studoj montris, ke tiuj specioj estas parencaj unu al la alia, sed neparencaj kun la Dikeedoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Painted Berrypeckers (angle) 

Kategorio:Paramitiedoj
Emirates Airlines

**Emirates Airlines** (mallonge: *Emirates*) (Arabe: طيران الإمارات) (IATA: EK) estas flugkompanio kun sidejo en Dubajo, Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj. La flugkompanio operacias en la Meza Oriento, Malproksima Oriento, Eŭropo, Afriko, kaj Barata subkontinento, Azia Pacifiko kaj Nordameriko.

## Eksteraj ligiloj 
* *Jean-Pierre SÉRÉNI*. Emirates volas relanĉi Dubajon // Le Monde diplomatique. 1-a novembro 2010 

Kategorio:Flugkompanioj
Kategorio:Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj
Dubaja Internacia Flughaveno

**Dubaja Internacia Flughaveno** (IATA: DXB, ICAO:OMDB) estas la plej grava flughaveno en Dubajo, Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj. Ĝi estas la hejma flughaveno por la internacia flugkompanio Emirates/al-Imarat.

En 2005 la flughaveno servis 24,7 milionojn da pasaĝeroj.

Dubajo havos aldone alian flughavenon, Dubaja Monda Centra Internacia Flughaveno, kiu ebligos plenumi la kreskantajn bezonojn de aera trafiko en Dubajo.

## Historio 
Dubaja Internacia Flughaveno, la unua flughaveno en UAE, estis konstruita en 1959, post kiam Ŝejĥo Raŝid bin Saeed Al Maktum mendis la konstruadon. La unuaj aviadiloj alvenintaj okaze de la inaŭguro en 1960 estis DC-3-tipaj.

Je la 3-a de julio 1988 aviadilo de flugo 655 de Iran Air, sur la vojo Teherano - Bandar Abbas - Dubajo, estis pafita el la usona misila krozoŝipo USS Vincennes kaj ĝi falis en la Persan Golfon.

Parto de Terminalo 3 de la flughaveno disfalis je la 28-a de septembro 2004 dum la konstruada fazo.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.dubaiairport.com  retpaĝoj de la aerhaveno, arabe kaj angle

Kategorio:Flughavenoj en Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj
Kategorio:Konstruaĵoj en Dubajo
Kio? Kie? Kiam? (muziko)

La televidelsendo Kio? Kie? Kiam?, kiu fariĝis en Rusio multe pli populara, ol ĉiuj aliaj kvizludoj estis preskaŭ dekomence markita per propra bone aranĝita kaj elektita muzika fono, per kiu multaj rekonis tiun elsendon. Estis kelkaj provoj diveni pri la muziko el la elsendo, ĝis la redakcio publikigis la plenan liston de ĉiuj muzikaĵoj, uzataj en la televida versio.

## Muziko antaŭ la ludo 
Solena malferma muziko, konata kiel malferma muziko de la elsendo, dum kiu oni montras la emblemon de la ludo, estas eltiraĵo el *"Tiel diris Zaratuŝtro"* (*"Also sprach Zaratustra"*) de Richard Strauss. Tiu muziko estas konata ne nur kiel klasikaĵo, ĝi ankaŭ povas esti aŭdata en kulta filmo de Stanley Kubrick *"2001: Kosma Odiseado"*.

Enkonduka muziko, dum kiu oni aŭdas altan virinan voĉon kanti ''"Kio estas nia viv'? (Nur) lud'"* (la neoficiala slogano de la ludo) estas *eltiraĵo el fama opero "Pika damo" ("Пиковая дама")* laŭ la samnoma novelo de Aleksandr Puŝkin. Laŭ kelkaj asertoj tio estas ario de Hermano (la protagonisto), laŭ aliaj—ario de grafino.

## Muziko dum la ludo 
# Dum turniĝo de turbo sonas muziko el *"Sovaĝa ĉevalo"* de Dixiland A. Melkonov
# Dum "zero"-ludo, kiam Voroŝilov eliris al publiko, ludis *"Doop-doop"*.
# Kiam estas demando kun nigra skatolo, dum oni elportas la skatolon sonas la muziko aranĝita de James Last *"Ra-ta-ta"*.

## Muziko inter demandoj 
Inter demandoj sonis kelkaj kantoj de la bando "Army of lovers", ekzemple *"Crucified"*, *"Israelism"*. Ofte aŭdeblis "Hooked On America", plenumata de Reĝa Filarmonia Orkestro de Usono, iom malpli ofte *"Anvil Chorus"* de Glenn Miller kaj *"Sing, sing, sing"* de Louis Prima.
## Finala muziko 
# Dum anonco de venkintoj sonas *"Dance Macabre Opus 40"* de Camille Saint-Saëns.
# Dum enmanigo de *kristala strigo* sonas kanto de bando Yello, *"Homage to the mountains".*
# Post solena fermo de la ludo, dum finaj titoloj sonis Fausto Papetti, *"Theme from Paradize"*

## Famaj kantoj, kiuj sonis en la televida elsendo. 
# Kiam dum 25a jubileo oni decidis, ĉu la ludo plu ekzistu, en la fina elsendo (kiam la "sciuloj" venkis kaj decidis daŭrigi la ludon) sonis komponaĵo *"Oblivion"* de Astor Piazzolla.
# Kiam oni enmanigis la unuan kristalan strigon al Aleksandr Druzj sonis la kanto, plenumita de Tamara Gverdciteli, *"Vivu, la reĝo, vivu!" ("Виват, король, виват!")*.
# En la plej lasta ludo de Vladimir Voroŝilov sonis muziko el la kinofilmo *"Drakula"''
## Referencoj 
Kategorio:Kio? Kie? Kiam?
Kategorio:Muziko por Televido
Neo Patwa

**Neo Patwa** [neo patŭa] (**Nova Patvo**) estas planlingva projekto destinita por internacia helplingvo kreita de Jens Wilkinson. Laŭ li, ĝi estas "Monda kreola lingvo" kies vortprovizo estas diversaj lingvoj de la mondo.

## Historio
Tradukisto, Jens Wilkinson unue komencis projekton de planlingvo Dunia Patwa en 2005, sed li ĉesis la projekton, poste li rekomencis novan planlingvan projekton Neo Patwa en 2007.

## Prononco
La vokaloj estas a,e,i,u,o kiel Esperanto.
La konsonantoj estas c, f, h, j, k, l, m, n, p, s, t, w, x.

*c kiel Esperanto ĉ? 
*h kiel ĥ
*j kiel j
*k kiel k kaj g
*p kiel p kaj b
*s kiel s kaj z 
*t kiel t kaj d
*w kiel ŭ
*x kiel ŝ

## Eksteraj ligiloj 
*Creolian Wiki

Kategorio:Planlingvoj
Poiana (Turda)

**Poiana (Turda)** [pojana] (hungare: **Aranyospolyán**) estas iama vilaĝo en Rumanio sudoriente de Turda. Ĝi estis post 1930 aligita al Turda.
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1 156 loĝantojn (hungaroj, rumanoj).
## Historio
Ĝia unua mencio skriba estas el 1291. En mezepoko ĝi estis sikula vilaĝo. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Torda-Aranyos vármegye).  
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Renomaj homoj
*Géza Tatár (Aranyospolyán, 16-a de junio 1912 - Zalău, 6-a de marto 1986) verkisto pri pedagogio kaj lokhistoriisto
## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Cluj
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Cluj
Portorož

**Portorož** (itale: Portorose, "haveno de la rozoj") estas marborda loko en Slovenio, la slovena marbordo estas parto de Istrio. Ĝi estas unu el la plej turismaj lokoj de Slovenio. Portorož apartenas al la komunumo Piran kaj havas 3000 loĝantojn. Portorož havas kazinon, jakthavenon kaj plurajn sportfaciligojn. En Sečovlje, 6 kilometroj de Portorož estas malgranda internacia *flughaveno Portorož* (IATA: POW, ICAO: LJPZ).

La flughaveno estas la tria plej granda en Slovenio kaj situas nur kelkcentoj da metroj de Kroatio. Krom por Portorož la flughaveno ankaŭ estas uzata por turistoj kiuj volas iri al Piran, Izola, Koper, aŭ al la kroata Umag. Ĝi estas la hejma haveno de la aviada kompanio *Solinair*.

 portas la kromnomon "rozurbo".

## Bildoj 

Portoroz view.jpg|Panoramo de Portorož
Piran_sunset,_August_2007.jpg|Sunsubiro en Portorož (Piran)
Portorož.JPG|La golfeto de Portorož
Palace-Portoroz2.JPG|300px|Kempinski Palace en Portorož

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Portorož
* Portorož en Esperanto
* Flughaveno Portorož
* Portorož je Geopedia 

Kategorio:Urboj de Slovenio
Valerio Evangelisti

**Valerio Evangelisti** (naskiĝis la 20-an de junio 1952 en Bologna, mortis la 18-an de aprilo 2022) estis itala historiisto kaj unu el plej popularaj italaj verkistoj de scienc-fikcio kaj fantazio.
Li verkis trilogion pri Nostradamus kaj serion pri inkvizitoro Nicolas Eymerich.

Li atingis edukiĝon pri historio kaj politiko en 1976. Li vivis en Bologna, sed parton de jaro loĝis en Puerto Escondido, Meksiko, kie li posedis domon.

Ĝis 1990 li laboris por la itala ministerio de financoj kaj verkis historiajn artikolojn. En 1993 li akiris premion de la gazeto Urania pro la rakonto *Nikolao Eymerich, inkvizitoro*. La sama gazeto poste publikigis daŭrigojn (1995: *La katenoj de Eymerich*, 1996: *La korpo kaj sango de Eymerich, La mistero de Eymerich*, 1997: *Cherudek*, 1998: *Picatrix - stacio al infero*, 2001: *La kastelo de Eymerich*, 2002: *Mater terribilis*).

La inkvizitoro Nikolao Eymerich estas historia persono (1320-1399), inteligenta, klera sed kruela.

Alia granda sukceso de Evangelisti estas trilogio pri la vivo de Michel de Nostredame, sub la titolo *Mago*, tradukita en plurajn lingvojn:

* *Magus: Il Presagio* 1999 (Mago: Profetaĵo)
* ''Magus. L'Inganno* 1999 (Mago: Trompo)
* *Magus: L'Abisso'' 1999 (Mago: Abismo)

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio de Valerio Evangelisti 
* oficiala paĝo 
* Carmilla, magazino redaktata de Evangelisti
* Fan-klubo de Evangelisti

Kategorio:Italaj verkistoj
Deviga migrado

eta|300x300px||alternative=
**Deviga migrado** aŭ **transigo de loĝantaroj** estas termino, kiu referencas al politiko, per kiu ŝtato aŭ interŝtata aŭtoritato altrudas la formigron de granda homgrupo el regiono, plej ofte pro ties etneco aŭ religio. Diference de tio, individuoj kaj malpli grandaj grupoj povas esti deportitaj aŭ ekzilitaj pro siaj politikaj simpatioj aŭ aliaj kialoj.

Ofte, la koncernata loĝantaro estis transigita al regiono ne najbara aŭ eĉ ne konvena al ilia vivmaniero, la transigo estis altrudita kaj kaŭzis al ili grandan malutilon kaj estas malpermesita pro Kvara Ĝeneva Konvencio (Artikolo 49). Vd etna purigado.

Kiam du loĝantaroj estis transigitaj en kontraŭaj direktoj proksimume samtempe, oni nomis tiun procedon **interŝanĝo de loĝantaroj**. Tiaj interŝanĝoj okazis plurfoje en la 20-a jarcento, ekzemple en la kadro de interkonsentoj inter la postosmana Turkio kaj Grekio, kaj dum la dispartigo de Barato kaj Pakistano.

## Vidu ankaŭ 
* Deporto
* Idlib
* Rifuĝinto
* Sklavkomerco
* Eŭropa migra krizo
Cochrane (Kanado)

**Cochrane** estas granda urbeto en la kanada provinco Alberto. Ĝi troviĝas ĉirkaŭ 22&nbsp;km okcidente de Kalgario. Kun 12.688 loĝantoj (2005), Cochrane estas la plej granda urbeto de Alberto kaj eble estas la plej rapide kreskanta komunumo de Kanado. Ĝi estas parto de la Censa Metropolo de Kalgario (1.060.300 loĝantoj en 2005) kaj membro-komunumo de la Kalgaria Regiona Partneriĝo.

Cochrane fondiĝis en 1881 kiel Cochrane Ranche; ĝia fondinto estis Senatano Matthew Cochrane. Cochrane fariĝis vilaĝo en 1903 kaj urbeto en 1971.

Kategorio:Urbetoj en Alberto
Kategorio:Kalgaria Regiono
Camrose

**Camrose** estas urbo en Kanado. Ĝi situas en la centra parto de la provinco Alberto, en preria pejzaĝo, proksimume 90 kilometrojn sudoriente de la urbego Edmontono. Laŭ la stato de la jaro  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La urbo apartenas al la censodistrikto 10 de Alberto. En ĝi troviĝas Kolegio Augustana, iama luterana kolegio kaj nun filio de la Universitato de Alberto.

## Ĝemelaj urboj 
La urbo Camrose havas ĝemeliĝajn kontraktojn kun pluraj similaj komunumoj en Kanado kaj alilande. Oni kreis ĉi tiujn ligojn por pligrandigi bonvolon, edukadon, kaj avantaĝojn de ekonomia kaj turisma interrilatado.

Ĝemelaj urboj:

*25ra|kadra Kamifurano (Hokajdo), Japanio - 1984
*25ra Warwick (Kvinslando), Aŭstralio - 1974
*25ra|kadra 25ra|kadra Saguenay (iam *Chicoutimi*) - 1978
*25ra|kadra 25ra|kadra Kentville (Nov-Skotio) - 1980

Kvankam ĝi ne estas ĝemela urbo, oni rekonas 25ra 25ra|kadra Camrose (Kimrio) kiel la urbon laŭ kiu Camrose (Alberto) nomiĝis, kaj diversaj kulturaj iniciatoj el ambaŭ urboj tamen neformale tenas regulajn rilatojn.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* paĝo en *facebook*

eta|360ra|maldekstre|

Kategorio:Urboj en Alberto
Rădulești

**Rădulești** estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio

*Rădulești (Dobra) estas vilaĝo en distrikto Hunedoara.
*Rădulești (Căuaș) estas vilaĝo en distrikto Satu Mare.
Wiesenfeld

**Wiesenfeld** havas diversajn signifojn:

***Wiesenfeld (Eichsfeld)** estas komunumo en distrikto Eichsfeld en Turingio en Germanio.
***Edvardo Wiesenfeld** estis pola dentkuracisto.
***Tiream** estas vilaĝo en Rumanio.