open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ábelová

**Ábelová,** hungare **Ábelfalva** estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio. En ambaŭ loknomoj oni rekonas biblian viron Habelo.

## Situo 
Ábelová situas laŭ flankovojoj. Lučenec troviĝas je 20, Detva je 18&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1275. En 1700, 1722, 1742 kaj en 1824 incendioj okazis. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la lokon duaklasa. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Abelova,* poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Ábelfalva 966 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nógrád (reĝa departemento), al distrikto de Gács, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Ábelová 274 homoj, (272 slovakoj).

## Famuloj 
En la vilaĝo naskiĝis hungara zoologo Salamon János Petényi.

Kategorio:Municipoj en distrikto Lučenec
Flago de Bocvano

eta|200px
La **nacia flago de Bocvano** estis adoptita la 30-an de septembro 1966. La flago estas malhelblua kun nigra horizontala strio en la centro, kun blankaj randaj strietoj. La strioj estas en rilatumo de 9:1: 4:1: 9. La blua koloro signifas akvon, specife pluvo, kaj venas de la devizo de la blazono de Bocvano. La blankaj kaj nigraj strioj reprezentas rasan harmonion, kaj ankaŭ rilatas al la zebroj kiuj apogas la blazonon de la nacio.

Kategorio:Naciaj simboloj de Bocvano
Armando Rigobello

**Armando Rigobello** estas filozofo kiu ekde 1963 ĝis 1974 profesoris pri historio de la filozofio kaj morala filozofio ĉe la universitato de Peruĝo kaj ekde 1974 ĝis 1982, pri Historio de la Filozofio ĉe la universitato de Romo. Li daŭrigis profesori eĉ post emeritiĝo ĉe neŝtata universitato LUMSA de Romo ĝis 2009 post estinti de ĝi la unua rektoro ekde 1989 ĝis 1991.

Li naskiĝis en Badia Polesine, komunumo de Rovigo (Veneto, Altitalio) en 1924 kaj formis sian kulturajn preferojn ĉe la universitato de Padova kie profitis de alte estimata lekciaro de Luigi Stefanini, kiu intense interesiĝis pri la origino de la koncepto de persono ĝin trovante en la kultura medio de la antikva kristanismo.

Lia precipa filozofia marko temas pri personismo kristane orientita; sed li estis studulo kaj teoriulo de diversaj filozofiaj branĉoj kiel metafiziko, etiko, politika filozofio, kaj havis multenombran grupon de disĉiploj kiuj pluhonoras la sciencojn.

## Filozofia pensado 
Armando Rigobello ekskludas ke personismo estas filozofia doktrino jam tuta disvolviĝinta kaj finita, kaj opinias ke, male, ĝi servas por surfacigi al unua rango la koncepton de "persono" same kiel tion jam depostule montris Emmanuel Mounier en la revuo *Esprit* publikigita en la 1930-aj jaroj.

Laŭ li, la koncepto de persono entenas ion pli profundan kaj malsamsencan ol tiun juran aŭ tiun filozofie tomisman; ĝi, krome, ne konfuzendas kun tiu de ”ekzisto“ de ekzistadisma filozofio, kiu neas la eblon ke individuo povu regi sian vivon. Kaj fine la koncepto pri persono distingiĝas el tiu de aristotela metafizika substanco.

Personismo kunportas etikan kaj politikan aspektojn per kiuj ĝi konsente aŭ malkonsente analizas, ne sur bazoj ideologiaj, sed kiel kritiko pri la dominanta sistemo.

En Italio personismo, reprezentata de Luigi Stefanini, Armando Carlini kaj Luigi Pareyson distingiĝas el tiu samtempa en Francio kaj Germanio en kiuj elstaras aliaj analizoj kun malsamaj preferoj. Tamen ĉiuj koincidas en la absoluta novaĵo, en naturo, de la persono dotita, krom de la inteligento, de libero volo de ne memelektita primorala percepto.

## Verkoj 
Rigobello reprenis la tematikojn plej karakterizajn koncerne la strukturon de la persono kaj ĝiajn metafizikajn implicojn en la eseo titolita *Prossimità e ulteriorità* (Proksimeco kaj transeco), Rubbettino editore, 2009). Plue. de ĉiam interesita al Hermeneŭtiko kaj ega estimanto de Paul Ricoeur, publikigas *La apriori ermeneutico* (La aprioro hermeneŭtika), Rubbettino eldonisto, 200).

Inter liaj pli famaj verkoj rimarkindas:
* *Il contributo filosofico di E. Mounier* (Roma, 1955),
* *I limiti del trascendentale in Kant* (Milano, 1963),
* *Perché la filosofia* (Brescia, 1980),
* *Autenticità nella differenza* (Roma, 1989),
* ''L'estraneità interiore* (Roma, 2001).

## Notoj 
## Bibliografio 
* Armando Rigobello, *Umanità e moralità*, in *Dialegesthai''. Rivista telematica di filosofia, 9 febbraio 1999
* http://www.emsf.rai.it/biografie/anagrafico.asp?d=322 

Kategorio:Filozofio
Kategorio:Personismo
Habib Burgiba

eta|dekstra|250px|
**Habib Burgiba** (en araba, **حبيب بورقيبة Ḥabīb Būrqība**, ankaŭ konata laŭ la transskribo en franca **Habib Bourguiba**) (Monastir, 3-a de aŭgusto de 1903 - samloke, 6-a de aprilo de 2000) estis politikisto kaj prezidento de Tunizio inter la jaroj 1957 kaj 1987.

Advokato, Burgiba kliniĝis tuj al sendependisma naciismo. Pro sia politika aktiveco li estis enkarcerigita foje kaj finfine li rifuĝis en Kajro en 1946 kaj poste en Usono. Li pluestis politikisto kaj en 1954 estis elektita por negoci la sendependecon disde el Francio. En 1956, li estis elektita ĉefministro kaj en 1957 starigis la Respublikon Tunizian, kies unua prezidento li estis post elpostenigo de la bejo Muhamad la 8-a al-Amin. Lia regado estis proksima al Francio kaj Usono, kaj klopodis okcidentigi la landon sen perdi ties islamajn kaj arabajn devenojn. En 1975 la parlamento elektis lin "porviva prezidento". Maljunaĝo kaj sanproblemoj (frenezo) permesis, ke lia ĉefministro, Zine El Abidine Ben Ali realigu puĉon kun apogo de la armeo kaj elpostenigis Burgiba, kiu estis malliberigita hejme ĝis sia morto.

Kategorio:Historio de Tunizio
Kategorio:Tuniziaj politikistoj
Kategorio:Prezidantoj de Tunizio
RER de Francilio

**RER de Francilio** ( Réseau express régional d'Île-de-France, t.e. Reto Ekspresa Regiona de Francilio) estas reto de fervojoj liganta Parizon kun ĝia ĉirkaŭa regiono Francilio. Ĝi estas ekspluatata de RATP aŭ/kaj SNCF, depende de la linioj.

La fervojoj de "RER" havas norman ŝpuron de  kaj utilan larĝon de  dum tiuj de "metroo de Parizo" havas utilan larĝon de .

Trajnoj de "RER" veturas sur maldekstra trafikflanko same kiel tiuj de SNCF (krom Alzaco-Mozelo) dum tiuj de "metroo de Parizo" veturas sur dekstra trafikflanko.

## Linioj de RER de Francilio 
La kvin linioj de la reto sumas 587 km da fervojoj, el kiuj 60 kilometroj subtere (ĉefe en ties centra parto). Ili priservas 249 haltejojn, el kiuj 29 en Parizo.

### Linio de RER A 
### Linio de RER B 
### Linio de RER C 
### Linio de RER D 
### Linio de RER E 
## Mapo de RER kun tarifaj zonoj 
650ra|centre

## Mapo de RER 
eta|650ra|centre|Centra parto de RER je geografie ekzakta skalo

## Vidu ankaŭ 
* Stacidomoj de RER de Francilio
* Kronologio de RER de Francilio
* Listo de metrooj en la mondo
* RATP
* Société nationale des chemins de fer français
* Metroo de Parizo
* Transporto en Parizo
* Tramtransporto en Parizo
* Île-de-France mobilités
* Transilien
* Stacidomoj de Transilien
* TER (trajno)
* Stacidomoj de Parizo
* Veturanta materialo de la metroo de Parizo
* Fervojaj linioj en Francio
* Ĉeurba fervojo

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de RATP
* RER Facile: gvidilo de RER en Parizo
* Retejo "Transilien" de SNCF
* Oficiala mapo de RER (de retejo de RATP)
* UrbanRail.Net
* cartometro.com

Kategorio:RER de Francilio
Kategorio:RATP
Kategorio:SNCF
Kategorio:Trajnoj
Kategorio:Publika transporto en Francio
Francilio
Marcello Alencar

**Marcello Nunes de Alencar** (Rio de Ĵanejro, la 23-a de aŭgusto, 1925) estas politikisto kaj advokato brazila.

## Biografio 
Marcello Alencar estis anstataŭanto de senatoro Mário Martins por la ne plu ekzistanta ŝtato de Guanabara, urbestro de la urbo Rio-de-Ĵanejro dufoje por la partio PDT kaj poste guberniestro de la ŝtato Rio de Janeiro por la partio PSDB.

Kiel advokato, li defendis politikajn arestintulojn dum la brazila militara reĝimo de 1964. Li estis prezidento de la ne plu ekzistanta BANERJ en la komenco de la guberniestro de Leonel Brizola, kiu alvokis lin por esti urba ĉefo.

Kategorio:Brazilaj politikistoj
Kategorio:Brazilaj advokatoj
Maureen O'Hara

**Maureen FitzSimons** (n. la 17-an de aŭgusto 1920 en urboparto Ranelagh de Dublino, Irlando, m. la 24-an de oktobro 2015
en Boise, Idaho, Usono) estas irlanda filmaktorino. Ŝia patrino estis kantistino kaj dancistino. Ŝi mem laboris je 12-a aĝo kiel radio-prezentistino.

La gepatroj de Maureen longtempe estis kunproprietuloj de la irlanda futbalklubo Shamrock Rovers FC kaj Maureen jam de infanaĝo estas fervora subtenanto de tiu klubo.

## Biografio 
Ŝi studadis je la Abbey Theatre School de Dublino kaj debutis kiel aktorino kiam ŝi estis dekkvinjara. Tri jarojn pliposte ŝi faris sian unuan filmon en Londono kie ŝi estis kontraktita fare de Charles Laughton. Ŝian unuan ĉefrolon ŝi ludis flanke de Laughton en la brita-Hitchcock filmo "Jamaica Inn".

Ŝi sekvis Charles Laughton-on al Holivudo kaj famiĝis pro ŝia rolo kiel lia adversulo en "The Hunchback of Notre Dame" ( La ĝibulo de Nia Damo) (1939, reĝisoro William Dieterle).

La turnpunkto en ŝia vivo estis la renkonto kun John Ford. Li jam delonge havis la nomon de majstro en la Holivuda-vesterno. Li realigis ke O'Hara rolis en du vesternklasikaĵoj. En "Rio Grande" la legenda duopo Maureen O'Hara - John Wayne por la unua fojo aperis sur la blanka ekrano. "Big Jake", la lasta filmo en kiu ili kune aktoris, samtempe estis la lasta filmo por Maureen O'Hara. Ŝi dum pli ol tridek jarojn ludis en filmoj el Holivudo, en kiuj ŝi kun nemalpliigita populareco ludis modelajn familipatrinojn kaj ardajn amantinojn, ekzotikajn belulinojn kaj tentajn aventuristinojn. En 2000 ŝi kaptiĝis por la rolo en "The last dance" de Kevin Dowling kun Eric Stoltz.

## Filmografio (elekto) 
Kategorio:Irlandaj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj la 17-an de aŭgusto
Kategorio:Mortintoj la 24-an de oktobro
1549 Mikko

**1549 Mikko** estas malgranda, notinde hela asteroido de la asteroida zono, ano de la Flora familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la finnlanda astronomo Yrjö Väisälä elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la finnlandan pastoron *Mikko Arthur Levander*, amatora astronomo kaj bopatro de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Yrjö Väisälä
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1937
Vígľaš

eta|250ra|maldekstra|Ruinoj de burgo en Vígľaš
eta|250ra|maldekstra|Ruinoj de burgo en Vígľaš
**Vígľaš** (hungare *Végles* [vEgleŝ]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Vígľaš situas laŭ rojo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Lučenec-Zvolen. La lasta urbo troviĝas proksime 15&nbsp;km.

## Historio 
### Burgo 
La burgo estis finkonstruita kiel reĝa ĉaskastelo en 1368, sed la unua mencio okazis en 1392. Baldaŭ ĝi apartenis al la reĝino. En la 1440-aj jaroj Johano Jiskra okupis ĝin, sed poste Matiaso la 1-a reokupis ĝin kaj li ofte ĉasadis tie. En la 16-a jarcento la burgo pligrandiĝis, tamen ĝi apartenis al la Osmana Imperio inter 1582-1668, dume en 1605 la Habsburgoj okupis ĝin, poste ankaŭ Emeriko Thököly. Ekde 1690 familio Eszterházi faris el la fortikaĵo pompan loĝlokon. En 1945 pro la bataloj plene ĝi ruiniĝis.

### Vilaĝo 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1392 kune kun la burgo. En 1828 loĝis tie 636 vilaĝanoj en 84 domoj. En 1890 fromaĝofarejo ekfunkciis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Végles 1041 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zólyom (reĝa departemento), al distrikto de Nagyszalatna, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Vilaĝservoj estas lernejo kaj restoracioj.

## Vidindaĵoj 
* ruinaj burgo kun gotika kapelo
* restaĵo de gardoturo el la 16-a jarcento
* klasikisma sonorilostablo de 1806
* malnovaj loĝdomoj kaj muelejo

## Eksteraj ligiloj 
* Burgo de Vígľaš slovake kun multe da fotoj

Kategorio:Municipoj en distrikto Detva
Flago de Gvineo

[eta|250px|[Dosiero:FIAV 111111.svg|23px 2:3]]
La **nacia flago de Gvineo** (Gvinea Respubliko) estis adoptita la 10-an de novembro 1958. La koloroj de la flago estis prilaboritaj laŭ tiuj de la Afrika Demokratia Asembleo, la domina movado dum sendependeco. La koloroj estis derivitaj de la flago de Ganao, kiu unue adoptis ilin en 1957. Sekou Toure, la unua prezidanto de Gvineo, estis proksima partnero de Kwame Nkrumah, la antaŭa diktatoro de Ganao. Ruĝa simbolas la oferon de homoj, flava reprezentas la sunon kaj la riĉaĵon de la tero, kaj verda la vegetaĵaron de la lando.

En harmonio kun aliaj flagoj en la regiono, la ĝi havas la kolorojn de tutafrikismo ruĝa, flava, kaj verda. Kiel iama franca kolonio ĝi koincidas kun la trikoloro de Francio. La koloroj de la flago de maldekstre dekstren estas la inversigo de la flago de Malio.

## Vidu ankaŭ 
* blazono de Gvineo

Gvineo
Kategorio:Naciaj simboloj de Gvineo
Flago de Malio

[eta|[Dosiero:FIAV 111000.svg|20px 2:3]]
La **nacia flago de Malio** estas trikoloro kun tri egalaj vertikalaj strioj. Ekde la hisflanko la koloroj estas verda, ora, kaj ruĝa, la tutafrikaj koloroj. Tiu flago estas identa al la flago de Gvineo kun la escepto ke la koloroj estas en inversa sinsekvo.

La nuna flago estis adoptita la 1-an de marto 1961. La origina flago estis adoptita la 4-an de aprilo 1959, kiam Malio eniris la Federacion Malio. La flago estis la sama sed ĝi havis homfiguro kun brakoj etenditaj ĉielen. La figuro estis forigita pro islama kontraŭado al bildigo, la kredo kontraŭ farado de bildoj de la homa formo (En Malio estas proksimume 90% islamanoj). La flago estis adoptita en 1959 ĉar la konfederacio estis imito de la flago de Ganao, sed sekvanta la stilon de la franca Trikoloro. Ĝi estis ŝanĝita kun nigra emblemo konata kiel kanaga, stiligita homa formo. La koloroj estis intencitaj por reflekti unuecon kun aliaj afrikaj nacioj. Post kiam la du landoj disiĝis en 1960, la flago estis konservita por uzo en Malio ĝis marto 1961, kiam la kanaga emblemo estis faligita.

## Vidu ankaŭ 
* sigelo de Malio

Malio
Kategorio:Naciaj simboloj de Malio
1550 Tito

**1550 Tito** estas malgranda kaj malrapide rotacianta asteroido de la asteroida zono, ano de la Alinda familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la serba astronomo Milorad B. Protić elde la observatorio de Beogrado.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la jugoslavian politikiston Josip Broz Tito, rezistanton kontraŭ la nazioj dum la dua mondmilito.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Milorad B. Protić
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1937
Flago de Svazilando

eta
La **nacia flago de Svazilando** estis adoptita la 1-an de oktobro 1968. La ruĝa strio estas por pasintaj bataloj, la bluo por paco kaj stabileco, kaj la flavo por la naturaj rimedoj de Svazilando. La centra fokuso de la flago estas ŝildo kaj du lancoj, simbolante protekton de la malamikoj de la lando. Ĝia koloro volas montri ke blankuloj kaj nigruloj vivas en paca kunekzistado en Svazilando. La flago estas bazita sur tia donita de reĝo *Sobhuza la 2-a* en 1941. 

## Vidu ankaŭ 
* blazono de Svazilando

Svazilando
Kategorio:Naciaj simboloj de Svazilando
Flago de Mozambiko

eta|250px
La **nacia flago de Mozambiko** estis adoptita la 1-an de majo 1983. Ĝi inkludas la bildon de AK-47 kaj estas la nura nacia flago en la mondo kiu havas tian modernan fusilon.

La origina flago de Liberiga Fronto de Mozambiko, la partio en Nigrossa, ankaŭ havis verdan, nigran, kaj flavan horizontalan strion apartigitajn per blankaj strietoj. En la hisflanko estis ruĝa triangulo. La nigra, verda, kaj flava estis derivitaj de la flago de la Afrika Nacia Kongreso, uzita en Sudafriko. Post sendependeco la koloroj estis rearanĝitaj por formi la nacian flagon, en diagonaloj elirantaj el la supra hisflanko. Super tio estis blanka dentrado enhavanta la sarkilon, fusilon, libron, kaj stelon kiuj aperas sur la nuna flago. La flago estis ŝanĝita en 1983. La koloroj estis aranĝitaj en horizontalaj strioj, kaj la stelo de Marksismo fariĝis pli granda. Proponoj por nova, ne-partia flago estis lanĉita. Verda signifas la riĉaĵon de la tero, la blankaj strietoj signifas pacon, nigra reprezentas la afrikan kontinenton, flava simbolas la mineralojn de la lando, kaj ruĝa reprezentas la lukton por sendependeco. La fusilo signifas defendon kaj atentemon, la malferma libro simbolas la gravecon de eduko, la sarkilo reprezentas la agrikulturon de la lando, kaj la stelo simbolas Marksismon kaj internaciismon.

La flago estas bazita sur la flago de la Mozambika Liberiga Armeo. Ĝi estis uzita por mallonga periodo post kiam la lando akiris la sendependecon de Portugalio. Ĝi aspektas kiel la nuna flago sed malhavanta la emblemon.

Mozambiko
Kategorio:Naciaj simboloj de Mozambiko
Enrico Mazzanti

eta|Ilustraĵo de Pinokjo farita de Enrico Mazzanti en 1883
**Enrico MAZZANTI** naskiĝis la 5-an de aprilo 1850, en Florenco Italio.
Li mortis la 3-an de septembro 1910.
Li estis itala inĝeniero kaj karikaturisto , kiu ilustris la unuan eldonon de *La aventuroj de Pinokjo*.

Kategorio:Italaj ilustristoj
Kategorio:Italaj inĝenieroj
Flago de Eritreo

1:2]]
La nuna **nacia flago de Eritreo** estis adoptita la 5-an de decembro 1995, kaj uzas la bazan formaton de la flago de la Eritrea Popola Liberiga Fronto, kun la girlando kun vertikala olivbranĉo simbolo derivita de la flago de 1952.

En la flago regis ruĝa triangulo kun komplementaj verda kaj blua trianguloj supre kaj malsupre. Verda signifas la fekundecon de la lando kaj agrikulturo. La blua strio por la oceano kaj ruĝa por la sango perdita en la batalo por libereco. En la ruĝa triangulo flava girlandosimbolo kun 14 folioj sur ĉiu flanko venis de la flago de 1952 anstataŭante la flavan stelon de la liberiga fronto.

## Vidu ankaŭ 
* blazono de Eritreo

Eritreo
Kategorio:Naciaj simboloj de Eritreo
Flago de Malavio

2:3]]
La nuna **nacia flago de Malavio** estis adoptita la 29-an de julio 2010, post kiam la registaro de la Demokratia Progres-Partio proponis novan flagon. La strioj estis ŝanĝitaj de la antaŭa flago por havi la kolorojn de tutafrikismo, kun la ruĝa strio ĉe la pinto, la nigra strio en mezo, kaj la verda strio ĉe la malsupro. La altiĝanta suno ĉe la pinto de la flago estis anstataŭita kun plena, centrita blanka suno reprezentanta la ekonomian progreson de Malavio ekde la sendependiĝo. La opozicia Demokratia Unuiĝinta Fronto  defias la flagoŝanĝon en tribunalo. La flago estis apogita de la prezidanto de Malavio, Bingu wa Mutharika, kiu aprobis la flagoŝanĝon la 29-an de julio 2010. 

## Vidu ankaŭ 
* blazono de Malavio

Malavio
Kategorio:Naciaj simboloj de Malavio
1551 Argelander

'*1551 *Argelander''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la finnlanda astronomo Yrjö Väisälä elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la prusan astronomon Friedrich Wilhelm Argelander.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Yrjö Väisälä
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1938
Krucumo de Jesuo

[eta|250px|*[Kristo krucumita (pentraĵo)|Kristo krucumita*, de Diego Velázquez.]]
La **krucumo de Jesuo** kaj lia rezultinta morto estas okazintaĵo kiu okazis dum la 1-a jarcento. Jesuo estis arestita, provita, kaj juĝita de Pontio Pilato por esti skurĝita, kaj finfine mortigita sur kruco. Kolektive referita kiel la Pasio, la liberiganta sufero de Jesuo kaj morto per krucumo reprezentas kritikan aspekton de la doktrino de saviĝo en kristana teologio. Kristanoj rigardas Jesuon kiel Mesion, kaj komprenas sian morton kiel necesan por la pardono de pekoj, doktrino ĝenerale konata kiel punpago.

La krucumo de Jesuo estas priskribita en ĉiuj kvar evangelioj, atestitaj de aliaj nuntempaj fontoj, kaj rigardita kiel historia okazintaĵo. Kristanoj kredas ke la sufero de Jesuo estis profetita en hebreaj skribaĵoj, kiel ekzemple en la kantoj de Jesaja pri la suferanta servisto. Laŭ la Nova Testamento, Jesuo estis arestita en Getsemano post la Lasta Vespermanĝo kun la dek du apostoloj, kaj devigita esti antaŭ kortumo de la Sinedrio, Pontio Pilato, kaj Herodo Antipas, antaŭ esti transdonita por krucumo. Post vipado, Jesuo estis mokita de romiaj soldatoj kiel la "reĝo de la judoj", vestitaj en purpura robo, kronita kun dornoj, batita kaj kraĉitaj. Jesuo tiam devis fari sian vojon al la loko de sia krucumo.

Jam ĉe Kalvario, Jesuo estis senvestigita kaj najlita al la trabo kaj pendigita inter du kondamnitaj ŝtelistoj. Laŭ la Evangelio de Marko, li eltenis la turmenton dum proksimume ses horoj, de la tria horo [Mk. 15:25] ĝis lia morto ĉe la naŭa horo [Mk.15: 34-37]. La soldatoj fiksis signon super lia kapo deklarante "reĝo de la judoj" en tri lingvoj, disigis sian veston kaj ofertis al li vinon miksitan kun vinagro por trinki, kaj poste trapikis sian flankon per lanco por esti certaj ke li mortis. La evangelioj mencias entute sep deklarojn kiujn Jesuo faris dum li estis krucumata, same kiel pluraj supernaturaj okazaĵoj kiuj okazis. Sekvante lian morton, lia korpo estis forigita de la kruco fare de Jozefo de Arimateo kaj entombigita en rok-hakita tombo, kun kunlaborado de Nikodemo.

## Vidu ankaŭ 
* *Jen homo*
* Krucumado
* Krucumado (Dalí)
* Krucumita Kristo en arto
* Pasiono (kristanismo)
*Kruca teologio

Kategorio:Jesuo
Kategorio:Jesuo en arto
Kategorio:Kristanismo
Kategorio:Krucumado
Dio Patro

eta|300ra|Bildo de Dio Patro kun sia filo.
**Dio Patro** estas la titolo kaj atribuo donita al Dio en multaj unudiaj religioj. En judismo, Dio estas nomita Patro ĉar Ĝi estas la kreinto, leĝdonanto, kaj protektanto. En kristanismo, Dio estas nomita Patro pro la mistero de la triunuo kaj pro la samaj konceptoj pri Dio komunaj al judismo.

Ĝenerale, la nomo Patro signifas ke Ĝi estas la origino de tio kio estas kondiĉigita de Ĝi, supera kaj potenca aŭtoritato kaj protektanto. Krome, Dio Patro estas rigardita kiel ega, ĉiopova, ĉioscia, ĉiea kun senfina potenco kaj bonfarado kiu foriras de la homa komprenado. Ekzemple, post kompletigado de lia monumenta laboro Sumo de teologio, Tomaso el Akvino finis dirante ke li ankoraŭ ne komencis kompreni Dion Patro.

Viraj karakterizaĵoj ofte estas atribuitaj al dio, en la Skribaĵoj kaj tradicioj de multaj unudiaj religioj. Dio ankaŭ estas kutime difinita kiel spirito, kaj tiel havanta neniun biologian sekson. Ekzemple, la Katekismo de la Katolika Eklezio specife ditas ke " Dio estas nek viro nek virino: Li estas dio". Krome, Dio antaŭ longe estas vidita kiel potenca, pasia patro, kies manieroj estas tro altaj por Ĝiaj infanoj kompreni. Dio estas tradicie referita per la virgenra pronomo "li" (ofte kun majuskla Li).

En modernaj tradicioj de unudiaj religioj, kiel ekzemple kristanismo, judismo, bahaismo, kriŝnaismo kaj vaiŝnavismo, dio estas alparolita kiel la patro, kiu havas aktivan intereson pri homaj aferoj, en la maniero kiel patro interesiĝas pri siaj infanoj kiuj estas dependaj de Ĝi kaj kiel patro. Multaj unudiuloj kredas ke ili povas komunikiĝi kun Ĝi per preĝado, kaj plibonigi la rilatojn kun Ĝi.

Ankaŭ estas atendate ke Dio povas puni tiujn kiuj eraras kiel patro punas siajn infanojn, ekz. kiel deklarite en la Nova Testamento: "Eltenu aflikton kiel disciplino, Dio traktas vin kiel filojn. Por kio filo ne estas disciplinita fare de sia patro? Se vi ne estas disciplinita (kaj ĉiu spertas disciplinon), tiam vi estas  kaj ne veraj filoj. " [Heb. 12:8]

Male al Kristanismo, Islamo ne havas apartigon inter Patro, Filo kaj Sankta Spirito kaj simple rigardas dion kiel la unikan kreinton kaj reganton de la universo.

## Vidu ankaŭ 
* Sankta Triunuo
* Dio laŭ kristanismo
* Jesuo Kristo
* Sankta Spirito

Kategorio:Bibliaj esprimoj
Kategorio:Juda mitologio
Kategorio:Kreintaj dioj
Kategorio:Kristanaj terminoj
Kategorio:Triopaj dioj
Kategorio:Triunuo
Digitoksino

eta|dekstre|300px|Kemia strukturo de la digitoksino.
**Digitoksino** estas steroida glikozido kun kemia formulo de C41H64O13.

Ĝi estas gajnita el folioj de purpura digitalo (*Digitalis purpurea*). Ĝia efiko similas al tiu de digoksino, el lana digitalo *Digitalis lanata*, sed ĝi havas do pli longan duoniĝan tempon kaj sekreciiĝas per la hepato.

Oni povas produkti (izoli) el 10 kilogramoj da digitalaj folioj 6 gramojn da digitoksino.

## Komercaj nomoj 
;monopreparaĵoj
Digimed (Germanio), Digimerck (Germanio, Aŭstrio)

## Historio
La unua priskribo de la uzo de Purpura digitalo datiĝas de 1775. Dum sufiĉe da tempo, la aktiva komponaĵo ne estis izolita. Oswald Schmiedeberg (1838-1921) povis akiri puran provaĵon en 1875. La moderna terapia uzo de tiu molekulo estis ebligita per la verkoj de la apotekisto kaj la franca apotekisto Claude-Adolphe Nativelle (1812–1889). La unua struktura analizo estis farita fare de Adolf Otto Reinhold Windaus (1876-1959) en 1925, sed la plena strukturo kun preciza persistemo de la sukergrupoj ne estis plenumita ĝis 1962.
;kombinaj preparaĵoj
Augentonicum Stulln (Svislando)

Kategorio:Steroidoj
Termoradiila figuro

[eta|impona termoradiila figuro el la [1930-aj jaroj de la firmao Buick]]
**Termoradiila figuro** estas dekorilo kaj rekonilo de multaj aŭtomobilaj markoj (ĉe iuj markoj historia, nun ne plu uzata).

Kiam fine de la 19-a jarcento ekkonstruiĝis la unuaj aŭtomobiloj, termoradiiloj estis grava konstruero de la novaj aŭtomobilaj motoroj kaj ili iĝis impresa parto de la karoserio, kutime centre de la antaŭa flanko de la aŭto, ĉar tie pro la veturado estis plej da vento, kiu dumveture ĉirkaŭfluis la termoradiilon ankaŭ sen aldona ventumilo. Por ankoraŭ pliakcenti la imponecon de la termoradiiloj de tiuj unuaj aŭtoj, la produktantaj firmaoj ofte super ĝi instalis dekoran statueton, kiu embleme reprezentis la aŭtomobilan firmaon - la termoradiilan figuron. Ili estis kutimaj ĝis la 1940-aj jaroj, sed nuntempe nur malmultaj, kutime aparte multekostaj kaj luksaj, aŭtomobilaj markoj ankoraŭ havas tian embleman figuron.

Povas temi pri figuretoj de homoj (ekzemple de la firmao Rolls-Royce, de bestoj (ekzemple la jaguaro de la marko Jaguar aŭ emblemoj (ekzemple la triradia stelo de Mercedes-Benz). La figuroj kutime estis kaj estas produktitaj aparte artece kaj detalece - ja temas pri dekorilo kiu substreku la valorecon de la aŭtomobilo.

Kiam aŭtomobiloj signife pli disvastiĝis kaj malmultekostiĝis post la Dua Mondmilito, termoradiilaj figuroj ekmalaperis. Krom la kialo ŝpari la aldonajn kostojn de la dekorilo, plia kaŭzo estis la sekureco: Kiam aŭtomobilo ekipita per termoradiila figuro koliziis kun piediranto, la figuro ofte kaŭzis aldonajn, foje tre severajn, vundiĝojn. La nuntempe ankoraŭ uzataj figuroj de la firmao Mercedes-Benz tial ekzemple havas mekanismon, kiu garantias ke en kazo de kolizio la figuro moveblas sen frakasiĝi disde la aŭta karoserio.

Termoradiilaj figuroj ofte estas aparte alloga celo de rabo kaj ankaŭ de vandalismo. Ekzemple la figuro de la menciata firmao Mercedes-Benz, malgraŭ la fakto ke ĝi moveblas sen frakasiĝi, estas la plej ofte reaĉetata aŭtomobila parto de tiu marko. La figurojn de la plej novaj modeloj de la firmao Rolls-Royce tial eblas aŭtomate subenlevi kaj malaperigi en la karoserio per premo de butono ene de la aŭto, kaj ankaŭ se mekanismo perceptas ke iu tuŝas la figuron, ĝi aŭtomate estas subenlevata kaj malaperigata en la karoserio.

## Galerio de termoradiilaj figuroj 

dosiero:Rolly Royce Kühlerfigur.jpg|"spirito de ekstazo" de Rolls-Royce
dosiero:Jaguar_kuehlerfigur.jpg|jaguaro de la firmao Jaguar
dosiero:Bentley badge and hood ornament.jpg|"flugila B" de Bentley
dosiero:Horch Kühlerfigur.jpg|figuro de Horch
dosiero:Horch_kuehlerfigur_sst.jpg|flugila globo, ankaŭ de Horch
dosiero:Packard Swan and Darrin.jpg|simbolo de Packard
dosiero:Chevrolet-Eagle.jpg|figuro de Chevrolet
dosiero:Peugeot Kuehlerfigur.jpg|leono de Peugeot
dosiero:Mercedes-Stern.png|stelo de Mercedes-Benz

## Eksteraj ligiloj 
* historio de kaj bildoj pri termoradiilaj figuroj (germane)
* pri termoradiilaj figuroj de aparte historiaj aŭtomobiloj (ankaŭ germane) 

Kategorio:Aŭtomobiloj
Rohozná (distrikto Svitavy)

Municipo **Rohozná** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Svitavy, 14&nbsp;km sudoriente de urbo Polička. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua mencio pri vilaĝo Rohozná devenas el la 13-a jarcento, kiam ĝi estas nomata "Rohozná - villa ves". Historio de la vilaĝo estas ligita kun historio de la burgo Svojanov sur kies sinjorejo ĝi estis fondita, verŝajne en la dua duono de 13-a jarcento. Ankoraŭ en la 18-a jarcento la regiono ĉirkaŭ la vilaĝo estis ege arbarriĉa kaj en Rohozná vivis malmulte da loĝantoj. Pro tio posedanto de la sinjorejo barono Barstenstein prisetlis ĉi tie koloniistojn el Bavario kaj Saksio. Por ili li konstruigis dometojn kaj tiun vilaĝparton oni nomigis Familio. La nomo estas uzata ĝis nun.

En la jaro 1945 estis la vilaĝo superloĝata. Pro tio multaj loĝantoj foriris al proksimaj vilaĝoj prisetli bienojn kaj domojn post ellandigitaj germanoj kaj nombro da loĝantoj en Rohozná malkreskis je unu triono.

## Loĝantaro
## Memorindaĵoj 
### Monumento 
Monumento al viktimoj de la Dua Mondmilito situas antaŭ la lernejo.

### Memortabulo 
Memortabulo sur domo de la lernejo portas surskribon: En tiu ĉi lernejo naskiĝis verkisto kaj dramisto Bohuslav Březovský 1912 - 1976.

## Legendo 
Se per ĉi tieaj sonoriloj sonoras lama aŭ morba homo en nomfesto de Maria Magdalena, tiu resaniĝos.

## Naturo 
En ĉirkaŭaĵo aperas raraj botanikaj specioj: menianto trifolia (Menyanthes trifoliata) kaj orĥido (orĥis).

## Naskiĝintoj 
Rohozná estas fama pro siaj naskiĝintoj, inter kiujn apartenas ekzemple verkisto Bohuslav Březovský, Prof. Ing. Dr. Ladislav Záruba, Doc. PhDr. Jindřich Hořínek, Ladislav Báča (1908-1991), folkloristo kaj patrujsciencisto, fondinto de la muzeo en Český Těšín.

## Partoj de la municipo 
Al la komunumo apartenas vilaĝoj:
* **Rohozná**
* Manova Lhota

## Manova Lhota 
Manova Lhota estas tre malgranda vilaĝo, parto de komunumo Rohozná. Ĝi troviĝas proksimume 2,5&nbsp;km sude de Rohozná. Nomo de la vilaĝeto estis derivita de kavaliro Mann, feŭda sinjoro de la burgo Svojanov. La domaro estas valora arĥitektura tutaĵo kun kelkaj konservitaj originaj popolaj konstruaĵoj. Estas ĉi tie ankaŭ gotika preĝejo de Sankta Erasmo episkopo kun originaj konstruaj elementoj konservitaj en la presbiterejo, kie estas ankaŭ raraj, provizore kaŝitaj survandaj pentraĵoj el la 14-a jarcento. En la jaro 1895 elfandis firmao "Adalbert Hiller vidvino kaj filo en Brno sonorilon lokitan en tureto de la kapelo.

## Literaturo 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en j. 2004.
* Dr. E. Poche, DrSc. a kol. – *Umělecké památky Čech*. Eldonis Akademia en Prago en j. 1978.
* ŠORM, Antonín. *Pověsti o českých zvonech.* Praha: V. Kotrba, 1926.
* Škranc Ludvík, *Rohozná, pohled do minulosti*, (ĉeĥa manuskripto)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝaro de mikroregiono Poličsko 
* Monumento al la viktimoj de la 1-a mondmilito


Kategorio:Municipoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Setlejoj en Suprasvratka montetaro
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
Oregona mahonio

La **oregona mahonio**, aŭ **akvifolia berberiso** (latine *Berberis aquifolium*, antaŭe *Mahonia aquifolium*), estas specio el la familio de berberidacoj. Ĝi estas ĉiamverda arbusto parenca al berberiso (*Berberis*). Iuj aŭtoroj metas *Mahonia* en la berberisan genron. La planto similas Rampantan mahonion (*M. repens*) kaj Nanan mahonion (*M. nervosa*).

## Priskribo 
Tiu nearktisa planto altas 1–5 metrojn. Ĝiaj ledecaj folioj similas tiujn de ilekso, kaj la tigoj kaj branĉetoj havas dikigitan, korkecan aspekton. La floroj, kiuj estiĝas malfru-printempe, estas flavaj.

Oregona mahonio estas uzata en ĝardenoj kaj natur-pejzaĝofarado kiel ankaŭ berberiso, kiel planto taŭga por malmult-prizorgendaj plantejoj kaj maldensaj heĝoj. La specio kontraŭstaras someran sekecon, toleras malriĉajn grundojn, kaj ne produktas tro da folia litiero . Ĝiaj beroj allogas birdojn.

## Disvastiĝo 
*Mahonia aquifolium* estas indiĝena planto je la okcident-nordamerika marbordo ekde Brita Kolumbio ĝis Norda Kalifornio, troviĝanta en la suba etaĝo  de Menzies-pseŭdocugaroj kaj en arbustaroj. Ĝi estas la subŝtata floro de Oregono.

En iuj areoj ekster ĝia hejma arealo, la Oregona mahonio estas konsiderata kiel invadan specion kiu povas anstataŭi la indiĝenan vegetaĵaron .

## Medicina uzado 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Bildoj de *Mahonia aquifolium* 

### Medicina uzado 
*  Medicina uzado de Oregona mahonio
*  Oregona mahonio
*  Medicina uzado de Oregona mahonio. 

Kategorio:Arbustoj
Kategorio:Ranunkolaloj
Kategorio:Nearktisa flaŭro
Kategorio:Ornamaj plantoj
Kategorio:Kuracplantoj
Flago de Sieraleono

[eta|250px|[Dosiero:FIAV 111110.svg|23px Flag ratio: 2:3]]
La **nacia flago de Sieraleono** estis oficiale hisita la 27-an de aprilo 1961. Laŭ la nacia konstitucio, la flago estas trikoloro de verda, blanka kaj blua. La verda strio estas por la agrikulturo, montoj kaj krudmaterialoj. La blua strio por la espero ke la natura haveneto en Fritaŭno faros kontribuon al paco en la mondo. La blanka por unueco kaj justeco.

## Vidu ankaŭ 
* blazono de Sieraleono

Sieraleono
Kategorio:Naciaj simboloj de Sieraleono
Krestofazano

alternative=Lophura ignita.jpg|eta|Lophura ignita
alternative=凤冠火背鹇 (36064966240).jpg|eta|凤冠火背鹇 (36064966240)
La **Krestofazano**, *Lophura ignita*, estas birdo el la familio de Fazanedoj.

Masklo estas mezgranda, 65 ĝis 70 cm longa, arbara fazano kun paveca malhela kresto, bluecnigra plumaro, malhelbluaj korpo, brusto, flugiloj kaj subvosto, ruĝecbrunaj pugo kaj suba dorso, cinamo-, kuprokolora al oranĝeca vosto kaj suba brusto, iom pli cinamokolora aŭ bruna, nigraj eksteraj vostoplumoj, tre ruĝecaj irisoj kaj plej rimarkinde nuda enorma **helblua vizaĝa haŭto** kiu pendas subokule aŭ kreskas al krono kiel pariĝada allogaĵo kiu povas kaŝi plej grandan parton de la beko aŭ stratigas (mallarĝigas) la kronon tiele ke rektigas la kreston. Helaj kruroj kun spronoj. La ino estas bruna birdo kun mallonga kresto, blua vizaĝa haŭtaĵo kaj punkteca nigrablanke sube. Ŝi estas iom pli malgranda nome 56-57 cm longa. Temas pri specio kun klara kazo de seksa duformismo kaj laŭgrande kaj laŭ plumarkoloro. 

La Krestofazano troviĝas en arbaroj de malaltaj teroj de la Taja-Malaja Duoninsulo, Borneo kaj Sumatro. Estas 4 subspecioj de la Krestofazano. Maskloj de la subspecio el Borneo kaj de Insulo Bangka, *L. i ignita* (Malgranda bornea krestofazano, de suda Borneo) kaj *L. i. nobilis* (Granda bornea krestofazano, el norda Borneo), havas brunajn centrajn vostoplumojn, blankecajn krurojn kaj estas ruĝecbruna sube. La masklo de Vjeilota krestofazano, *L. i. rufa*, de granda teritorio de la Taja-Malaja Duoninsulo kaj plej parto de Sumatro, havas blankajn centrajn vostoplumojn, ruĝajn krurojn kaj bluecnigran kolon blanke striecan sube. La fina subspecio, Delakura krestofazano, *L. i. macartneyi*, troviĝas en sudorienta Sumatro kaj la masklo havas blankan koloron ĝis vosto, blankecajn krurojn kaj varian kvanton de ruĝecbruna sube. La ino de *L. i ignita* kaj *L. i. nobilis* havas malhelan, nigrecan voston kaj blankecajn krurojn, dum ino de  *L. i.a rufa* havas helbrunan voston kaj ruĝajn krurojn.

Ties dieto konsistas ĉefe el plantoj, fruktoj kaj malgrandaj animaloj. La ino kutime demetas 4 al 8 kremoblankecajn ovojn.

Pro pliiĝanta habitatoperdo kaj troĉasado en kelkaj areoj, la Krestofazano estas klasata kiel *Preskaŭ Minacata* ĉe la IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Ĝi estas listita en Apendico III de CITES en Malajzio.

## Referencoj 
*  Preskaŭ Minacata.

## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet 
* gbwf.org - Krestofazano 
* IUCN Ruĝa Listo
* Red Data Book 

Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Fazanedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Jaguar

**Jaguar** (prononco en Britio , en Usono ) estas brita marko de aŭtomobiloj kun evolua centro en la urboparto Whitley en la sudo de Coventry kaj produkteojoj en *Castle Bromwich* proksime de Birmingham kaj *Halewood* proksime de Liverpool. Ekde la fino de la jaro 1989 la kompanio apartenis al la usona konzerno Ford, kiu en marto 2008 kune kun la marko Land Rover vendis ĝin al la barata konzerno Tata Motors.

## Historio 
La firmao fondiĝis en 1922 je la nomo *Swallow Sidecars*, kaj komence produktis flankĉarojn por motorcikloj. Ekde 1926 ripariĝis, kaj de 1927 komplete konstruiĝis, aŭtomobilaj karoserioj. La unuaj kompletaj aŭtoj produktiĝis kaj vendiĝis en 1929 - ili havis motorojn de la marko "Standard", kaj longe ardis kverelo ĉu la nomo "Standard" aŭ "Swallow" estu la unua nomero: saĝa solvo de tiu kverelo estis ekuzo de la marka mallongigo "SS" (komence ankaŭ literumata "S/S" respektive "S.S."). En 1945 la firmao rezignis pri la mallongigo, kiu sekve de la Dua Mondmilito tro memorigis pri la nazia unuo "Schutzstaffel" (SS), respondeca pri multaj aparte brutalaj murdoj. Ekuziĝis la marka nomo "Jaguar", kaj konatiĝis la marka termoradiila figuro de saltanta jaguaro. Kiam post la Dua Mondmilito aŭtomobiloj iĝis amasa fenomeno kaj tre multekostiĝis, la marko Jaguar restis aparte altkvalita, luksa kaj kompare multekosta, kaj en la internaciaj aŭtomobilaj ekspozicioj regule prezentis novajn modelojn aparte atentatajn de la scivolemaj vizitantoj, el kiuj multaj neniam povus permesi al si tiom multekostan aŭton.

maldekstra |eta|300px|eta|Jaguar Cabrio

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala kompania retejo (kun subretejoj en pluraj landoj)
* informa retejo pri "klasikaj" britaj aŭtoj kaj motorcikloj 
* retejo pri la historio de la firmao kaj pri teknikaj informoj (germane) 
* retejo fare de ŝatanto de la grandaj Jaguar-limuzinoj (same germane)

Kategorio:Britaj varomarkoj
Kategorio:Britaj aŭtomobilfabrikoj
Siama fazano

La **Siama fazano**, *Lophura diardi* konata ankaŭ kiel **Diarda fazano** estas birdo el la familio de Fazanedoj kaj genro *Lophura* karakteraj pro malhelaj bluecnigraj korpoj de maskloj kaj brunai inoj.

## Priskribo 
Ĝi estas mezgranda, proksimume 80 cm longa, fazano. La masklo havas **grizan plumaron kun tre etenda ruĝa vizaĝa nuda haŭtaĵo** kiu pendas subokule aŭ kreskas al krono kiel pariĝada allogaĵo kiu povas kaŝi parton de la beko aŭ stratigas (mallarĝigas) la kronon tiele ke rektigas la kreston, skarlataj kruroj kaj piedoj, ornamaj nigraj krestoplumoj, ruĝecbrunaj irisoj kaj longa kurbeca nigreca vosto. La ino estas bruna birdo kun nigrecaj flugiloj kaj vostoplumoj.

[eta|maldekstra|Siama fazano ĉe bestoĝardeno de [Ĉai Nat.]]
eta|dekstra|Kapo
eta|Ovo de *Lophura diardi*
Tiu orientalisa birdo estas distribuata en arbaroj de malaltaj teroj kaj ĉiamverdaj de Kamboĝo, Laoso, Tajlando kaj Vjetnamio de Sudorienta Azio. La Siama fazano estis elektita nacia birdo de Tajlando. La ino kutime demetas 4 al 8 rozkolorecajn ovojn.

La scienca nomo rememoras la francan naturaliston Pierre-Médard Diard.

Pro pliiĝanta habitatoperdo kaj troĉasado en kelkaj areoj, la Siama fazano estas konsiderata *Preskaŭ Minacata* fare de la IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj.

## Bildaro 

Image:Siamese Fireback RWD.jpg
Image:Lophura diardi -Florida, USA -captive-8a.jpg

## Referencoj 
*  Preskaŭ Minacata.

## Vidu ankaŭ 
* Centra-hindoĉinaj sekaj arbaroj

## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet 
* IUCN Ruĝa Listo
* Red Data Book 

Kategorio:Fazanedoj
Kategorio:Birdoj de Sud-Orienta Azio
Orelfazanoj

La **Orelfazanoj** estas la birdoj de la genro ***Crossoptilon*** kiu konsistas el kvar (aŭ nur 3) specioj de orelmarkaj fazanoj.

Ĉiu estas grandaj specioj kiuj ne havas la karakteron de seksa dimorfismo kutiman inter alia fazanoj kaj kiuj troviĝas en Ĉinio.

La plej tipa karaktero estas hirtaj rekta orelplumoj kiuj eliras el la bekobazo kaj elstaras super la nukoflankoj. Krome el la tri plej agnoskataj specioj unu estas ĝenerale blanka, dua estas ĝenerale malhelbruna kaj la tria bluecgriza. Spite la ĝeneralan koloron la orelplumoj estas ĉiam blankaj.

## Specioj 
* Blanka fazano aŭ Blanka orelfazano, *Crossoptilon crossoptilon*
* Tibeta orelfazano, *Crossoptilon harmani*
* Bruna fazano aŭ Bruna orelfazano, *Crossoptilon mantchuricum*
* Blua orelfazano, *Crossoptilon auritum*

## Movo kaj flugmaniero de orelfazanoj 
La tri specioj kun diversaj ekologiaj niĉoj estas devigaj ŝvebi super profunda neĝo. Ili faras tion helpe de grandaj ampleksaj vostoj. Orelfazanoj moviĝas tra profunda neĝo per flugilzumado kaj flugilfrapado ĉe grundo, kaj subtenante sian pezon per la vostoplumoj, kio lasas karakterajn kaj eble unikajn en la mondo spurojn. Flugmaniero de orelfazanoj estis ofte priskribita kiel povra fare de ĉaskolektistoj de la 18a jarcento kiuj uzis hundojn por preni la birdojn el grundo post pafado. Orelfazanoj ne uzas siajn energiojn flugante kiam kvarpieduloj sekvas ilin ĉar ili estis adaptintaj multajn defendajn fuĝokutimojn kiuj ne postulas flugon.

Ĉiukaze ili kapablas kovri grandajn areojn de neĝo per senpena ŝveba flugado kiel faras Lagopoj, la Urofazano kaj Longvostaj fazanoj de la genro *Syrmaticus*, ĉiuj el kiuj loĝas en neĝaj regionoj kaj devas nutri sin per senpena flugado dum vintro. Kiel tiuj specioj, la Blanka orelfazano ne havas elstaran trenan flugilnoĉon 

## Referencoj
Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Fazanedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Alvaschein (komunumaro)

La **komunumaro Alvaschein** (en romanĉa lingvo **circul Alvaschagn**) estas administra unuo de Kantono Grizono kaj parto de la distrikto Albulo. Ĝi havis 3349 loĝantojn la 31-an de decembro 2009. Ĝia ĉefloko estas Tiefencastel.

## Geografio 
La komunumaro Alvaschein etendiĝas en la orienta parto de la Albulovalo. La plej granda parto de la loĝantaro vivas en la komunumo Vaz/Obervaz kun siaj konataj turismaj lokoj Valbella kaj Lenzerheide.

## Komunumoj de la komunumaro Alvaschein 
La komunumaro Alvaschein konsistas el 6 komunumoj, de kiuj Vaz/Obervaz estas la plej granda.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Alvaschein datiĝas el la jaro 1154 kiel *Alvisinis*.

De 1851 ĝis 2001 la supera organo de la komunumaron estis la ĉiujara landkomunumo, kiu alterne okazis ĉiam en alia de la kvin membro-komunumoj. Ankoraŭ ĝis la mezo de la 19-a jarcento la plimulto de la loĝantaro estis romanĉlingva. En la jaro 2000 nur ankoraŭ 15,5% parolis la romanĉan lingvon kaj nur en la komunumoj Stierva kaj Mon restis romanĉlingva plimulto.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 

!
Albulo (distrikto)

La **distrikto Albulo** (en germana lingvo **Bezirk Albula**, en romanĉa lingvo **district Alvra**) estas administra unuo de Kantono Grizono. Ĝi havis 8186 loĝantojn la 31-an de decembro 2009. Ĝia ĉefurbo estas la komunumo Tiefencastel.

## Geografio 
La distrikto Albulo konsistas el la valoj de la riveroj Albulo kaj Julio, kiujn ligas la Albulopasejo en sudoriento de la distrikto kun Engadino.

## Komunumaroj kaj komunumoj de la distrikto Albulo 
La distrikto Albulo konsistas (stato en 2009) el 4 komunumaroj kun entute 22 komunumoj, el kiuj Vaz/Obervaz estas la plej granda.

### Komunumaro Alvaschein 

### Komunumaro Belfort 

### Komunumaro Bergün 

### Komunumaro Surses 

## Historio 
La distrikto estis fondita el la jaro 1851 per kunigo de la tribunaloj de la kvar komunumaroj Alvaschein, Bergün, Belfort kaj Surses. Ĝi estis nomita laŭ la rivero Albulo, kiu estis la unuan fojon historie menciita en la jaro 1349 kiel *Ilbelle*.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 

!
Károly Hegedűs

**HEGEDŰS Károly** (hegedyŝ) estis hungara inĝeniero pri mekaniko, la organizanto de la hungara industria fakinstruado naskita en Szatmár (nuntempa Satu Mare en Rumanio) la 4-an de majo 1849 kaj mortinta en Budapeŝto la 13-an de februaro 1925.

## Biografio 
Károly Hegedűs diplomitiĝis en la Joseph Polytechnicum. De 1874 li enpaŝis la servon de fervojo. En 1876 li studadis la industrian fakinstruadon en Aŭstrio kaj Germanio kiel ŝtata stipendiulo. Poste la faris similan studvojaĝon en Svislando, Francio, Belgio kaj Anglio. En 1878 komisiite de registaro li faris projekton pri organizo de la hungara industria fakinstruado. En 1879 oni nomumis lin direktoro de la industria ŝtatlernejo de Budapeŝto. Li organizis la Industrimuzeon pri Teknologio, kies li estis direktoro ĝis sia morto.

## Libro 
* ''A fém és vasipar (Bp., 1874).

## Fontoj 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Lajos Hegedüs (juristo)

**Lajos Candid Hegedüs** [lajoŝ kandid hegeduŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Hegedüs Lajos Candid** estis hungara juristo, ŝtatoficisto, koresponda membro de Hungara Scienca Akademio (1874). 

Lajos Hegedüs naskiĝis  en Nagyvárad (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Oradea en Rumanio), li mortis  en Rákospalota (iama urbo) (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa parto de Budapeŝto).

## Biografio 
Lajos Hegedüs laboris de 1851 en la tribunalo de Pest (urbo), dum li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Pest en 1853. De 1856 li laboris en justicministerio de Vieno, en 1860 en la hungara kancelario de Vieno, de 1867 li priokupiĝis pri la aferoj de artmonumentoj kaj muzeoj kiel sekcikonsilanto de la ministerio pri religio kaj publikinstruado jam en Budao (urbo).
 
## Elektitaj kontribuoj 
* *Értekezés a föld alatti tulajdon viszonyairól…*(disertaĵo, Pest, 1853)
* *Eredeti tréfák, adomák s mondák a cigány életből.* (Pest, 1857; 2-a pligrandigita eldono: 1864.; 3-a pligrandigita eldono: 1870) 
* *A magyar közjog alapvonalai*. Laŭ Antal Mózes Cziráky (Pest, 1862, 2-a pligrandigita eldono: 1869; 3-a eldono: 1872)
* *Kegyelmi királyi utasítás a váltóbiróságok számára.* (Pest, 1863, 2-a eldono: 1841)

## Memorigiloj 
* memorkolono en Pilisszentkereszt (1876) 

## Fontoj 
* Magyar Életrajzi Lexikon
* biografio hungare
* biografio hungare (legebla pli malfrue)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj oficistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
RER de Francilio A

**RER de Francilio A**, plej ofte simple nomita **RER A**, estas linio de RER de Francilio kiu trairas de oriento okcidenten la parizan aglomeraĵon, kun pluraj branĉoj en la ekstremaĵoj de centra trunko. Ĝi kunligas ,  kaj  en la okcidento, al  kaj  en la oriento, trapasante tra la centro de Parizo.

## Linioj de RER de Francilio 
## Mapo de Linio A kun tarifaj zonoj 
centre|600ra

## Mapo de Linio A 
centre|600ra

## Listo de stacidomoj 
## Veturanta materialo 

Ms61R xoud boissy.jpg|MS 61
Ligne-A-Nation-2.jpg|MI 84
Le MI2N Altéo Z1501.1502 du RER A Ratp.JPG|MI 2N Altéo
MI09.JPG|MI 09

## Vidu ankaŭ 
* RER de Francilio
* Stacidomoj de RER de Francilio
* Kronologio de RER de Francilio
* RATP
* Transilien
* Société nationale des chemins de fer français
* Metroo de Parizo
* Tramtransporto en Parizo

## Eksteraj ligiloj 
*  
* Retejo "Transilien" de SNCF
* Oficiala blogo de RER A
* Oficiala mapo de RER (de retejo de RATP)

Kategorio:RER de Francilio
Dobroč

**Dobroč,** hungare **Dabar,** germane **Dobrotz** estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.

## Geografio 
Dobroč situas inter montoj, laŭ flankovojoj. Lučenec troviĝas je 19&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1393 en formo *"Dobrocha"*. En la 15-a jarcento la husanoj - havantaj la lokon - formis la templon ankaŭ por defendado. En 1553 13 da familioj pagis impostojn. Inter 1575-1593 la vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio. En 1787 loĝis tie 564 vilaĝanoj (95 familioj) en 60 domoj. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la lokon duaklasa. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Dabar 1540 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nógrád (reĝa departemento), al distrikto de Losonc, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Dobroč 698 homoj, (692 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* mezepoka preĝejo kun defenda muro, en la 17-a jarcento rekonstruiĝis, en la 19-a jarcento renoviĝis
* sonorilostablo el la 18-a jarcento
* arbaro kun tre malnovaj arboj

## Eksteraj ligiloj 
* Dobroč sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Lučenec