open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Erle Stanley Gardner

**Erle Stanley GARDNER** (naskiĝis la 17-an de julio 1889 en Malden, Masaĉuseco - mortis la 11-an de marto 1970 en Temecula, Kalifornio) estis usona romanisto kaj advokato, kiu ankaŭ publikigis krimajn kaj jurajn romanojn sub la pseŭdonimoj ***A. A. Fair***, *Kyle Corning*, *Charles M. Green*, *Carleton Kendrake*, *Charles J. Kenny*, *Les Tillray*, kaj *Robert Parr*. Inter aliaj verkoj, li verkis serion de 82 romanoj kaj 3 noveloj havantaj la kriman defendadvokaton Perry Mason.

Li estas plej bone memorata pro siaj okdek du romanoj kaj tri noveloj pri la advokato Perry *Mason*. Gardner ankaŭ verkis naŭ librojn pri la distrikta advokato Doug Selby, kaj tridek librojn pri privataj detektivoj *Bertha Cool* kaj *Donald Lam* sub la pseŭdonimo A. A. Fair. Krome, Gardner verkis grandan nombron da krimromanoj, dek tri naturlibrojn, multajn artikolojn kaj novelojn*.* La romanoj de Perry Mason estis multfoje adaptitaj en filmojn en la 1930-aj kaj 1940-aj jaroj. 

Gardner iam estis la plej legata aŭtoro de la mondo (kaj ankaŭ unu el la plej produktivaj). Ĉe sia pinto, la libroj de Gardner vendis averaĝe 26 000 ekzemplerojn ĉiutage. Nuntempe, tamen, preskaŭ nur lia kreaĵo, la defendadvokato *Perry Mason*, travivis. Mason komencis kiel sufiĉe simpla sed kruda advokato, sed poste evoluis al la figuro, kiun ni konas hodiaŭ: la inteligenta defendadvokato, kiu ĉiam sukcesas konvinki la veran kulpulon konfesi en tribunalo, kaj kiu ĉiam venkas sian kontraŭulon, ofte la akuzistan prokuroron Hamilton Burger.

[maldekstre|eta|*The Court of Last Resort*  (1952) gajnis al Gardner sian solan [Premio Edgar|Edgar-premion, en la kategorio Plej Bona Fakta Krimo.]]En la reala vivo, Gardner ankaŭ estis advokato. Kiam li verkis sufiĉe por subteni sian familion, li fondis organizon en 1948, kiu celis liberigi la maljuste kondamnitajn kaj plibonigi la juran sistemon, " *The Court of Last Resort"* (adaptita en 26-epizodan televidserion de CBS en 1957-1958, ĉefrolante Raymond Burr kaj poste de Matthew Rhys), kiu en pluraj kazoj sukcesis malhelpi miskondamnojn. La libro, publikigita en 1952 sub la sama nomo, gajnis al Gardner sian solan Edgar-premion por plej bona vera krimromano.

Ĝis 1970, li kontribuis preskaŭ ĉiujare al la serioj Perry Mason kaj Cool/Lam, atingante la publikigon de ĉirkaŭ 130 romanoj antaŭ la fino de sia kariero.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* *Perry Mason*, televida serio

## Eksteraj ligiloj 
* Erle Stanley Gardner Study la 20-an de januaro 2018, at the Wayback Machine at the Harry Ransom Center, University of Texas at Austin
* Erle Stanley Gardner at Thrilling Detective
* Essay on Erle Stanley Gardner la 6-an de julio 2017, at the Wayback Machine
* Erle Stanley Gardner pages with extensive bibliographic and other information, including pulp publications
* Erle Stanley Gardner searching for lost mines en Popular Science magazine
* 
* 
* I Love Lucy, "The Black Eye", Lucy's book is The D.A. Takes a Chance la 6-an de marto 2016, at the Wayback Machine
* 

Kategorio:Usonaj advokatoj
Kategorio:Usonaj verkistoj
Ĉinmen

**Ĉinmen** , per simpligita ĉina skribo **荆门,** per tradicia ĉina skribo **荆門,** per pinjino *Jīngmén,* per Wade–Giles *Ching mên* estas prefektujnivela milionurbo en provinco Hubejo en Ĉina Popola Respubliko.
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2020 la prefektujnivela loĝantaro estis  homoj.

## Geografio 
La kuntirita urbego kuŝas sur areo  km² kaj administras 8 dividojn. Jiĉang troviĝas 95, provinca sidejo Vuhano 204, Ŝanhajo 883, ĉefurbo Pekino 1055 km laŭ https://www.thedistancenow.com/hu/jingmen_china/yichang_china.

## Historio 
eta|maldekstre|
Ĉinmen havas longan historion, jam en la neolitiko ekzistis homaj setlejoj en tiu triopa akvosistemo. Dum la dua mondmilito la areo estis okupita de japanaj fortoj. Post oftaj administraciaj ŝanĝoj la prefektujnivela milionurbo estis deklarita en 1983.

## Ekonomio 
La ekonomio konsistas ĉefe el agrikulturo (rizo, kotono kaj kolzo) kaj industrio (naftorafinado kaj variaj produktaĵoj).
 
## Eduko 
Ekde 2007 Ĉinmen estas universitata urbo.

## Trafiko 
eta|maldekstre|
La prefektuja urbo estas alirebla per ĉefvojoj, fervojoj kaj ekde 2018 per flugmaŝino.

## Klimato 
La klimato estas tipa humida subtropika laŭ klimata klasifiko de Köppen (Cfa). La jara averaĝa temperaturo estas  kaj varias inter , la jara sunbrilo estas 1997-2100h. Jare averaĝe pluvas 963 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, sed la precipitaĵo kulminas julie kaj malkulminas decembre.

## Vidindaĵoj 
* preĝejoj
* muzeo
* maŭzoleo

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Star Jalsha

**Star Jalsha** estas televida kanalo in Kolkato, Barato. La kanalo elsendas en la bengala lingvo. La amaskomunikila entrepreno estas posedata de *JioStar*, komuna entrepreno inter *Viacom18* kaj *Disney India*, kaj baze apartenas al la internacia konzerno *21st Century Fox*. Temas pri pagata televido. La kanalo ĉefe elsendas familiajn dramojn, komediojn, realecajn spektaklojn kaj filmojn. Ĝi lanĉis sian propran fluon de altdifina televido la 14-an de aprilo 2016.

## Aktoroj 
Inter la multegaj aktoroj de la kanalo estas interalie ankaŭ
* Susovan Sonu Roy (n. 1994)

## Vidu ankaŭ 
* Zee Bangla

## Eksteraj ligiloj 
*  () ne funkcianta en januaro 2026
* kanalo en la retejo *Jutubo*

Kategorio:Televidkanaloj en Barato
Robert B. Parker

**Robert Brown PARKER** (naskita la 17-an de septembro 1932 en Springfield, Masaĉuseco; mortis la 18-an de januaro 2010 en Kembriĝo, Masaĉuseco) estis usona verkisto de krimromanoj. Li estis plej konata pro sia detektiva rolulo Spenser, privata detektivo el Bostono laŭ la literatura tradicio de la " malmole kuiritaj " detektivoj de Raymond Chandler kaj Dashiell Hammett.

Parker ankaŭ verkis naŭ romanojn havante Jesse Stone, policiston de Los-Anĝeleso kiu translokiĝas al malgranda urbeto en Nov-Anglio; ses romanojn kun Sunny Randall, ina privata detektivo; kaj kvar vakerajn filmojn ĉefrolantajn la duopon Virgil Cole kaj Everett Hitch. La unua estis *Appaloosa*, filmita kun Ed Harris kaj Viggo Mortensen. La libroj de Jesse Stone estis adaptitaj en serion de televidaj filmoj ĉefrolantaj Tom Selleck.

## *Spencer* 
La ĉefa heroo kreita de Parker estas Spencer, kiu servis en la Usona Armeo en la 1-a Infanteria Divizio, kaj batalis en la Korea Milito. Poste, li funkciis kiel polica detektivo, emeritiĝis kaj fariĝis privata detektivo. Li dividas sian vivon kun Susan Silverman, psikologino kiu instruas ĉe la Universitato Harvard, kaj li havas partneron, Hawk. Spencer kaj Hawk renkontiĝis kiam Spencer estis boksisto, kaj iam eĉ batalis unu kontraŭ la alia en la boksa ringo. Hawk, kiu servis en la franca Fremdula Legio, estas ĉio kio Spencer ne estas - alta, malhela kaj trankvila. Li estas priskribita kiel cinika kaj severa viro; sed malantaŭ tiu ĉi eksteraĵo kuŝas bonkora kaj malavara viro, kiu interesiĝas pri la batalo kontraŭ malbono kaj la restarigo de bono kaj justeco en la mondo. Tra la serio de libroj, li montriĝas kiel viro de ago kaj, kiam necese, eĉ viro de forto, kaj kaŝpafisto bone sperta pri la uzado de pistolo kaj fusilo. 

La laŭnoma libroserio akiris multe pli larĝan publikon per sia dramigo kiel televidserio, *Spenser: For Hire*, ĉe ABC fine de la 1980-aj jaroj. La verkaro esploris multajn aspektojn de homa naturo kaj montris konsiderindan familiarecon pri la metropola areo de Bostono, Masaĉuseco. 

## Postmortaj daŭrigoj 
Post la morto de Parker, rajtigitaj daŭrigoj de liaj verkoj estis verkitaj de aliaj aŭtoroj: la librojn de Spenser verkis Ace Atkins (2012-2022) kaj Mike Lupica (2023-nun); Jesse Stone de Michael Brandman (2011-2013), Reed Farrel Coleman (2014-2019), Lupica (2020-2022) kaj Christopher Farnsworth (2025-nun); Virgil Cole kaj Everett Hitch de Robert Knott; kaj Sunny Randall de Lupica (2018-2020) kaj Alison Gaylin (2023).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Robert B. Parker ĉe Internet Book List :: Home
* Robert B Parker – nekrologo de *Daily Telegraph* 

Kategorio:Usonaj verkistoj
Alexander McCall Smith

Siro **Alexander McCall SSMITH** CBE  (naskita la 24-an de aŭgusto 1948 en Bulawayo) estas brita verkisto kaj juristo de rodezia deveno. Li komencis sian edukadon en Zimbabvo kaj finis ĝin en Skotlando. Li estis nomumita Profesoro pri Juro ĉe la Universitato de Edinburgo. En ĉi tiu rolo, li revenis al Bocvano, kie li helpis establi novan branĉon de la universitato. 

Lia romano *La unua virina detektivejo* (1999) estis elektita kiel unu el la libroj de la jaro fare de *The Times Literary Supplement* kaj rekomendita de la Booker-premia komitato. Alexander McCall Smith estis nomita Brita Aŭtoro de la Jaro en 2003. Liaj romanoj estas publikigitaj en 42 landoj.

## Kariero 
Li estas specialisto pri medicina juro kaj bioetiko. Li estas emerita profesoro pri medicina juro ĉe la Universitato de Edinburgo. Li havas doktoron pri juro.
McCall Smith publikigis sian unuan fikcian verkon en 1976, infanlibron. Pluraj el liaj infanlibroj estas lokitaj en Afriko aŭ uzas materialon de tie.

La sukceso, kiun li atingis kiel verkisto de fikcio, igis lin forlasi sian akademian karieron en 2005 kaj fariĝi plentempa verkisto de fikcio.

En 2007, Alexander McCall Smith estis nomumita Komandanto de la Ordeno de la Brita Imperio.

En sia libera tempo, McCall Smith estas amatora muzikisto. Li ludas fagoton en *The Really Terrible Orchestra.*

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* ''The No. 1 Ladies' Detective Agency*

## Eksteraj ligiloj 
* La hejmpaĝo de Profesoro Alexander McCall Smith ĉe la Jura Fakultato, Universitato de Edinburgo
* Hejmpaĝo de la aŭtoro ĉe Random House
* La hejmpaĝo de aŭtoro ĉe Polygon & Birlinn Limited
* Hejmpaĝo de la aŭtoro ĉe Little, Brown
*   
* Alexander McCall Smith intervjuita en *Conversations from Penn State* 
* Intervjuo de *Write TV'' Public Television kun Alexander McCall Smith
* Intervjuo kun la aŭtoro ĉe Powells.com

Kategorio:Skotaj verkistoj
Kategorio:Skotaj porinfanaj verkistoj
Kategorio:Rakontantoj de sonlibroj
Kategorio:Anoj de la Reĝa Societo de Edinburgo
Kategorio:Komandoroj de la Ordeno de la Brita imperio
Slupĉane

**Slupĉane** (makedone: Слупчане) - estas vilaĝo en la municipo Lipkovo, en la Nordorienta Regiono de Norda Makedonio, proksime al la urbo Kumanovo.

## Loko, priskribo 
La vilaĝo situas je altitudo de 400 - 700 m. La regiona vojo R29272 trairas la vilaĝon, proksimume de sudo al nordo. En la suda parto de la vilaĝo, ĝi disbranĉiĝas de la vojo R2133.

Najbaraj vilaĝoj estas: Runica norde, Vaksince oriente, Opae sudoriente, Orizari sudokcidente kaj Aleŝevce okcidente.

## Historio 
La regiono Slupĉane estis loĝata ekde la romia epoko. Ĉi tion pruvas la arkeologia loko en la loko Plaĉkovica, 3 km oriente de la vilaĝo.

## Loĝantaro 
Slupĉane estas granda vilaĝo, kiu laŭ la censo de 2002 havis 3 789 loĝantojn, el kiuj 3 789 estis albanoj, 1 estas vlaĥo kaj 19 aliaj.

Laŭ la lasta censo en 2021, la vilaĝo havis 3 654 loĝantojn, el kiuj 3 574 estis albanoj, 1 estas alia kaj 79 homoj sen datumoj.

## Kulturaj monumentoj 
Ĉi tiuj monumentoj inkluzivas arkeologiajn lokojn:

Kale - monteto-fortikaĵo el la malfrua antikvo

Plaĉkovica - setlejo el la romia epoko.

## Referencoj 
Ĉi tiu artikolo uzas tradukojn de tekstoj el la artikoloj Слупчане en la makedona Vikipedio.

Kategorio:Komunumoj de Nord-Makedonio
Valentino Garavani

**Valentino Clemente Ludovico GARAVANI** (naskiĝis la 11-an de majo 1932 en Voghera; mortis la 19-an de januaro 2026 en Romo), internacie konata kiel **Valentino**, estis itala mododesegnisto (alta modo, vestfasono) kaj fondinto de la modfirmao Valentino SpA (1960, kune kun Giancarlo Giammetti) kaj la bonfara fondaĵo *LIFE*.

Valentino famiĝis ekde la mezo de la 1960-aj jaroj pro siaj elegantaj altmodaj vesperroboj, kiuj allogis elstaran klientaron, kaj pro vigla ruĝa koloro ofte uzata en liaj kolektoj, la tiel nomata "Valentino-ruĝo". En 1998, li vendis sian moddomon al la komercisto Gianni Agnelli, sed daŭre kreis kolektojn por ĝi dum dek jaroj; lia lasta modspektaklo okazis en Parizo en 2008. Post ĝia akiro fare de privata akcia firmao, Valentino forlasis la kompanion.

La kreaĵoj de la itala dizajnisto reprezentis la plej altan elegantecon kaj esceptan stilon. Valentino preferis simplajn dezajnojn, ofte en blanka, nigra aŭ ruĝa koloroj. La plej distinga trajto de lia modo estis la ornamado per perlo- kaj brilegaĵbrodaĵo, same kiel ora aŭ arĝenta punto. Li ĉerpis inspiron por sia modlingvo kaj dezajnoj el belartaj verkoj. En 1990, li fondis la *Akademion Valentino* en Romo, kiu estas dediĉita al itala arto. 

Post laborado kiel asistanto ĉe la moddomoj de Jean Dessaix kaj Guy Laroche, Valentino revenis al Italio en 1960. Fine de la 1960-aj jaroj, Valentino renkontis Giancarlo Giammetti, kiu fariĝis lia plenkreska komerca partnero. Ili ankaŭ havis romantikan rilaton; ambaŭ estis sinceraj pri sia samseksemo. La paro ankaŭ estis konata pro tre ekstravaganca vivstilo kaj granda kaj ekskluziva intereso pri arto.

Valentino malfermis sian unuan studion en Romo en 1959. Li malfermis butikojn en multaj landoj, la unua estante en Milano en 1967. Unu malfermiĝis en Tokio en 1976. Inter 2006 kaj 2008, Valentino-butikoj malfermiĝis en Bostono, Bangkoko, Honoluluo, Dallas, Bonaero kaj Atlanta. En 1978, la parfumo Valentino estis lanĉita en Parizo.

Inter liaj klientoj estis Elizabeth Taylor, Jacqueline Kennedy kaj Princino Margaret (d:Q153815). Laŭlonge de la jaroj kelkaj aktorinoj, kiel Julia Roberts, Jane Fonda kaj Cate Blanchett, ricevis siajn Akademiajn Premiojn en vestaĵoj de Valentino.

En 2006, Valentino estis premiita per la franca Legio de Honoro. Li oficiale emeritiĝis en januaro 2008. En la sama jaro, dokumenta filmo estis farita pri li: *Valentino - La Lasta Imperiestro*.

Krome, li estis posedanto de multaj nemoveblaĵoj kaj artkolektanto, ĉefe pentraĵoj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* *The Devil Wears Prada*, filmo

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo por *Valentino: La Lasta Imperiestro* dokumenta filmo
* Blogo de Petiterobe - Valentino Garavani - La historio de marko , Petiterobe.ae

Kategorio:Kavaliroj grandaj krucoj de la Ordeno de Merito de la Itala Respubliko
Kategorio:Kavaliroj de la Honora Legio
Kategorio:Italaj vestodezajnistoj
Kategorio:Kudristoj
Ōimata Kubo Hachiman

**Ōimata Kubo Hachiman-gu** - jen laŭ sistemo Hepburn,  - estas tradicia ŝintoa sanktejo en Japanio. Ĝi situas en la gubernio Jamanaŝi. En la sanktejo situas la plej malnova daŭre ekzista ligna torijo, el la jaro 1535.

Kita, Yamanashi, Yamanashi Prefecture 405-0041, Japan - panoramio (15).jpg|
Kita, Yamanashi, Yamanashi Prefecture 405-0041, Japan - panoramio (16).jpg|
Kita, Yamanashi, Yamanashi Prefecture 405-0041, Japan - panoramio (5).jpg|
Kita, Yamanashi, Yamanashi Prefecture 405-0041, Japan - panoramio (4).jpg|
Kita, Yamanashi, Yamanashi Prefecture 405-0041, Japan - panoramio (17).jpg|
Oimatakubo-hachiman shrine Haiden March 2014.JPG|

Kategorio:Ŝintoaj sanktejoj
Mindanaa eŭrilajmo

La **mindanaa eŭrilajmo** () estas birdospecio el la familio de eŭrilajmedoj. Ĝi troviĝas en sudaj Filipinoj.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

La specia epiteto *steerii* estis donita omaĝe à la  usona ornitologo Joseph Beal Steere kiu laboris en Filipinoj kaj Molukoj en 1874-1875 kaj 1887-1888. Li interalie unuafoje priskribis la alian specion de tiu genro (*Sarcophanops samarensis*).

## Disvastiĝo kaj habitato
maldekstra|eta||240ra|Ino
La mindanaa eŭrilajmo troviĝas en pluvarbaroj kaj sekundaraj arbaroj sur montetoj aŭ proksime al neĝenataj riveraj arbaroj, foje en mangrovoj aŭ veprejarbaroj, tra sudaj Filipinoj (Mindanao, Zamboanga Duoninsulo kaj la insuloj Malamaui, Basilano, Dinagat, Poneas, kaj Siargao.

## Aspekto
La mindanaa eŭrilajmo estas priskribita kiel distinga larĝbeka birdo kun elstaraj ĉielbluaj karunkloj, kaŝtanbrunaj krono kaj vosto, blanka kolumo, nigraj kapo kaj flugiloj, kun elstara blanka bendo sur la triarangaj kaj flava bendo sur la duarangaj. La beko, kruroj kaj piedoj estas ankaŭ bluetaj. Ili estas sekse dimorfaj; la maskloj havas ruĝec-rozkolorajn ventrojn, dum la inoj havas purajn blankajn ventrojn.

## Referencoj
Kategorio:Eŭrilajmedoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Daniel Silva (aŭtoro)

**Daniel SILVA** (naskita la 19-an de decembro 1960 en Kalamazuo, Miĉigano) estas usona aŭtoro kaj iama ĉefa ĵurnalisto por CNN. Li estis eksterlanda korespondanto kaj laboris dum longa tempo en la Proksima Oriento, Egiptio kaj la Persa Golfo.

Li aŭtoris multajn spionromanojn kaj trileroj, kiuj estis rekonitaj de The New York Times kiel furorlibroj kaj tradukitaj en pli ol dudek lingvojn.

## Verkado 
En 1997, Silva forlasis CNN, decidante dediĉi sin ekskluzive al verkado.Samjare Silva debutis per la romano *The Unlikely Spy* (La Neverŝajna Spiono), rakonto pri amo kaj perfido lokita kontraŭ la fono de la Aliancita invado de Francio dum la Dua Mondmilito. Liaj dua kaj tria romanoj, *The Mark of the Assassin* (La Marko de la Asasintino) kaj *The Marching Season* (La Marŝsezono), ambaŭ atingis la furorliston de la *New York Times*. Ĉi tiuj du romanoj prezentas CIA-oficiron Michael Osbourne kaj KGB-agenton Jean-Paul Delaroche. En sia kvara romano, *The Kill Artist* (La Mortiginta Artisto), Silva prezentas novan rolon, artrestaŭriston kaj israelan spionagenton Gabriel Allon. Gabriel Allon ankaŭ aperas kiel protagonisto en siaj postaj romanoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Author's biography

Kategorio:Portugaldevenaj usonanoj
Kategorio:Usonaj verkistoj
Trireĝa kuko

eta|280x280ra|Pranĝipana Trireĝa kuko
La **trireĝa kuko** estas kulinara preparo tradicie konsumita post la festo de Kristnasko, en la landoj de kristana tradicio. Temas nuntempe de kuko ellaborita al bazo de pasto foliumita kaj de migdaloj (en franĝipana preparo), kaj konsumita en la duono nordo de Francio, en Belgio, en Svislando, en Luksemburgio, en Kebekio, en Akadio kaj en Libano.

Ĝi estas gustumita okaze de Epifanio, kristana festo kiu okazigas la viziton de la Tri Reĝoj al la infano Jesuo, raportita en la Evangelio laŭ Mateo (Mt #2, #1-#12). Laŭ la landoj, tiu festo estas okazigita la 6a de janua aŭ la unua dimanĉo de januaro. 

De pagana deveno, la trireĝa kuko, kiuj superis lian religian signifon en la moderna mondo, estas de nun la okazo sin retrovi en familio aŭ inter amikoj. Tiu tradicio nun okazas eĉ en urbodomoj, en laborlokoj, dum kunsidoj.

## Historio 
### Deveno 
La roma historiisto Tacite skribas ke ludo konsistis en loti la reĝeco dum la festoj dediĉitaj al la dio Saturno: la Saturnofesto estis roma festo disvolviĝante la semajnon de la vintra soltico  (estas inter la fino de decembro kaj la komenco de januaro), dum kiuj la Romaj nomiĝis sklavon kiel « reĝo de tago », dum bankedo (en la komenco aŭ fine de la Saturnofesto, laŭ la malsamaj epokoj de antikva Romo ). La fabo de Epifanio povus havi  ĝian devenon de tiu praktiko, : en antikva Grekio la voĉdonoj plenumis sin je la rimedo de blanka aŭ nigra fabo

### La eltondado de la trireĝa kuko kaj disdono 
De roma deveno , la tradicio kondiĉas ke la plej juna ĉeestanto glitas sin sub la tablon kaj indikas la justan distribuon de la partoj inter la gastoj anoncante iliajn nomojn kiam parto estas tranĉita, ekster lia kampo de vido, per senkulpa mano.

Se la fabo estas malkovrita dum detranĉado, la senkulpa mano demandas al la gastoj  sin turni, kaj li remetas la fabon en la franĝipano de hazarda parto. La gastoj revenas kaj turnas la kuko tiel ke neniu povas scii la lokon de fabo.

La eltondado devas esti farita de  justa maniero por ke ĉiu gasto havu egalan ŝancon por trovi la fabon. La uzo indikas dividi la trireĝa kuko en tiel da partoj kiom de gastoj, plus unu. En la mezepoko, tiu lasta, nomita « parto de la Bona Dio », « parto de la Virgulino » aŭ « parto de la malriĉa » estas destinita al la unua malriĉa kiu prezentos sin al la loĝejo,,. Tiu kutimo trairis la jarcentojn kaj  ankoraŭ  en iuj hejmoj

### Malkovro de la trireĝa-fabo 
Tiu kiu malkovras la fabon en lia parto de kuko estas proklamita reĝo aŭ reĝino de la tago.

### La krono 
La persono kiu trovis la fabon ricevas kronon en kartono, en papero orita aŭ en ŝtofo orita. Oni povas doni la kronon al la reĝo aŭ al la reĝino de sia elekto inter la gastoj. Ne estas postulite porti la kronon la tuta resto de la okazigo.

Kategorio:Bakaĵoj
Kategorio:Ligoj al bibliotekoj
Kategorio:Komuneja kategorio kun loka ligilo sama kiel en Vikidatumoj
Sofio de Brabanto

**Sofio de Brabanto** (france: *Sophie de Thuringe*; naskiĝinta la   en Eisenach aŭ Creuzburg, mortinta la ) estis dukino de Brabanto kaj reganto de Hesio. Ĝi konsideratas fondinto de la dinastio de Hesio. Ŝia tombo troviĝis en la cistercia abatejo de Villers-la-Ville. Edzigis ŝin ĉ. 1240 la brabantan dukon Henriko la 2-a (Brabanto).

Post la foriro de la patrino Elizabeto disde la nobelaj cirkloj pro personaj kaj religiaj kaŭzoj, ŝi pasigis la junulajn jarojn sur Wartburg ĉe la kortego landgrafa. Ŝia edzo Henriko estis potencega suvereno de Brabanto kaj Loreno. Post la formorto de la landgrafoj de Turingujo ilia filo Henriko (nask. en 1244) estu posteulo laŭleĝa, super teritorioj ĉirkaŭ Marburg kaj super la dinastiposedaĵoj situantaj ueste de Turingujo (de la Ludovikidoj).

Sofio mem plue engaĝiĝis por la heredrajtoj de la filo, eĉ post la forpaso edza en feburaro 1248. La ludovikidaj posedaĵoj okcidente de Turingujo komplete saviĝis. Sed la volohavo de Wartburg kaj de la urbo Eisenach ne sukcesis. Almenaŭ la urboj kaj kasteloj en la Werra-valo fariĝis hesiaj. Ankaŭ la majencaj feŭdaĵoj povis resti sub ŝia kontrolo (1263/64). Sofio gravis por la teritoria fundamentigo de la nova dinastio Brabanto-Hesio: tion jam historiografoj de la 15-a jarcento laŭdis. Dum ŝia hesien orientita regado ŝi profitis de efikaj administraj organizadsistemoj turingujaj. Landgrafo Hermano, ŝia frato, jam suverenis en Hesio; ŝia patrino, la sanktulino, estis entombigita en Marburg.

Neniam Sofio kaŝis la patrinan historion, eĉ sigele ne. Ŝia politika bazo estis la nobelaro malalta kiel ankaŭ la ordeno de germanaj kavaliroj. De 1272 ŝi regis en Marburg apogite de la filo.

## Fonto
Hussong, Ulrich: "Sophie (Sophia) von Brabant" - ĉe: *Neue Deutsche Biographie,* 24 (2010), p. 586-588
Bisaja eŭrilajmo

La **bisaja eŭrilajmo** () estas birdospecio el la familio de eŭrilajmedoj. Ĝi troviĝas en Filipinoj.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

La specia epiteto *samarensis* estis donita pro la arealo de specio kiu interalie kovras Samaron en la Bisajoj de arbaroj de malaltaj teroj sur la insuloj Boholo, Lejteo kaj Samaro. Havas palbluan bekon kaj pli malhelbluan okulkarunklon, nigran vizaĝon, striecan kronon, ruĝecbrunan dorson, malhelan flugilon kun rozeca ĝis blanka flugilstrio, maldikan blankan kolumon kun iom da skvameco supre, ruĝecan pugon kaj voston kaj ĝenerale fortikan aspekton. Subaj partoj estas blankaj ĉe la ino kaj rozecaj ĉe la masklo. Faras mallongajn atakojn por insektoj. Troveblas en paroj, malgrandaj grupoj aŭ foje miksspeciaj aroj. Nedubebla. Voĉo inkluzivas plendan fajfon kaj akran *tiik*!.

Ili estas sekse dimorfaj, laŭ kio la maskloj havas ruĝec-rozkolorajn ventrojn dum la inoj havas purajn blankajn ventrojn. La kolumo de la maskloj estas ruĝec-rozkolora dum inoj havas nigrablankan kolumon.

Ĝi diferenciĝas per sia pli maldika ruĝeca kolumo kaj blanka flugilmakulo kompare kun la Mindanaa eŭrilajmo kun sia pli dika blanka kolumo kaj flava flugilmakulo. Ĝi estas ankaŭ pli malgranda kun grandecoj de 14-15 kompare kun la 16-18 cm de la Mindanaa eŭrilajmo.

## Disvastiĝo kaj habitato
La bisaja eŭrilajmo troviĝas en praarbaroj, kutime en malaltebenaĵoj, je 100–750 m, ĉe Samaro, Lejteo kaj Boholo en centreostaj Filipinoj.

## Referencoj
Kategorio:Eŭrilajmedoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Sarcophanops

***Sarcophanops*** estas genro de birdoj el la familio de eŭrilajmedoj. Ĝi enhavas du speciojn endemiajn de Filipinoj.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu genro, kaj ties Esperantaj nomoj:

*Passeriformes - paseroformaj
**Eurylaimidae - eŭrilajmedoj
****Sarcophanops* Gould, J, 1877
*****Sarcophanops steerii* (Sharpe, RB, 1876) - mindanaa eŭrilajmo
*****Sarcophanops samarensis* Steere, JB, 1890 - bisaja eŭrilajmo

## Etimologio
La scienca genra nomo *Sarcophanops* estas vortokunfando de tri antikvaj grekaj vortoj, *σάρξ*, *σαρκός* (*sarks*, *sarkos* = karno), φανός (*fanos* = brila, hela), kaj *ωψ*, *ωπος* (*ops*, *opos* = okulo), pro la hela karunklo kiu ĉirkaŭas la okulojn de tiu specio.

## Referencoj
Kategorio:Eŭrilajmedoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Birdokapa egotelo

**Birdokapa egotelo** (*Aegotheles affinis*) estas malgranda ĝis mezgranda, sekretema noktula specio de birdoj de la genro *Aegotheles* en la familio Egoteledoj. Ĝi troviĝas en Nov-Gvineo. Ĝi estas konata el la Birdokapa Duoninsulo kaj el la Orientaj Altaj Teroj.

Kiel aliaj egoteloj, ĝi kavas tre makulecan grizbrunan plumaron kun nigra punkteco, kio helpas por kamuflado ĉe arboŝelo. La okuloj estas grandaj kaj malhelbrunaj. En la vizaĝo videblas nigraj brovoj kaj subokulaj makuloj; krome estas vertikalaj nigra strio kaj nigra beko en nigreca areo kie bridaj harecplumetoj, kiel en aliaj samgenranoj.

## Referencoj
* Mayr, Gerald (2002): Osteological evidence for paraphyly of the avian order Caprimulgiformes (nightjars and allies). *Journal of Ornithology*, **143**(1): 82–97.  PDF plena teksto
* Simonetta, A.M. (1967): Cinesi e morfologia del cranio negli Uccelli non passeriformi. Studio su varie tendenze evolutive. Part II – Striges, Caprimulgiformes ed Apodiformes ["Cranial kinesis and morphology of non-passerine birds. Study of various evolutionary tendencies. Part II – Striges, Caprimulgiformes and Apodiformes"]. *Archivio Zoologico Italiano* **52**: 1–35.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Egoteloformaj
Kategorio:Orientalisa faŭno
Kategorio:Bestoj el la Aŭstralazia ekozono
Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo
Zee Bangla

**Zee Bangla** -  - estas televida kanalo in Kolkato, Barato. La kanalo elsendas en la bengala lingvo al Barato, Bangladeŝo kaj al la Maldivoj. Unua elsendo estis la 15-an de septembro 1999.

## Aktoroj 
Inter la multegaj aktoroj de la kanalo estas interalie ankaŭ
* Susovan Sonu Roy (n. 1994)

## Vidu ankaŭ 
* Star Jalsha

## Eksteraj ligiloj 
*  () ne funkcianta en januaro 2026
* kanalo en la retejo *Jutubo*

Kategorio:Televidkanaloj en Barato
Michael Connelly

**Michael CONNELLY** (naskiĝis la 21-an de julio 1956 en Filadelfio, Pensilvanio) estas usona verkisto de krimromanoj kun detektivo Harry Bosch (nomita laŭ la pentristo Hieronymus Bush), kiu laboras por la Los-Anĝelesa Polico. La romanoj de Connelly estis tradukitaj en 24 lingvojn, kaj la serio Harry Bosch vendis 7 milionojn da ekzempleroj.

Alia rolulo, kiun li kreis, advokato Mickey Holler, estis adaptita en televidserion fare de Netflix, titolita "The Lincoln lawyer", kiu havas tri sezonojn ĝis 2024, kaj filmon ĉefrolantan Matthew McConaughey en 2011 kiel la senskrupula defendadvokato Mickey Haller.

Connelly trejniĝis kiel ĵurnalisto ĉe la Universitato de Florido. Li havas sperton kiel krimraportisto, inkluzive de por la *Los Angeles Times*, pro kiu li gajnis la Premion Pulitzer.

En 1992, Connelly verkis sian unuan romanon, **La* Nigra *Eĥo*,* kun policisto "Hieronymus Bosch", kromnomita "Harry". La nomo de la heroo estis programeca. Harry Bosch estas misi-movita moralisto, kiu provas trudi sian vizion pri ordo al kaosa mondo simila al la pentraĵoj de la samnoma mezepoka artisto. La romano gajnis la Premion Edgar Allan Poe por Plej Bona Unua Romano de la Mystery Writers of America la sekvan jaron .

Aparte menciida estas la romano *Blood Trail* , kiu ricevis plurajn premiojn, estis adaptita en filmon en 2002 kun Clint Eastwood kiel kaj reĝisoro kaj ĉefaktoro.

Ekde tiam, Connelly publikigis multajn romanojn, plejparte kun Harry Bosch kiel protagonisto, kaj ankaŭ plurajn novelojn. Li gajnis ĉiujn gravajn internaciajn premiojn en la ĝenro de krimfikcio. Nuntempe, Connelly estas unu el la plej sukcesaj aŭtoroj en Usono, konsiderata unu el la ĉefaj figuroj en la krimromano , kaj funkciis kiel prezidanto de la *Mistera Verkista Asocio de Ameriko* de 2003 ĝis 2004.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* La oficiala retejo de Michael Connelly
* "Gazeto Noir", *The Washington Post*, 22-a de junio 2009.
* Intervjuo kun Connelly de identitytheory.com
* Intervjuo en la podkasto *The Next Track* pri muziko en la romanoj pri Harry Bosch
*   
* Intervjuo kun Michael Connelly, t*elevidserio "Parolante pri Misteroj* " (2001)

Kategorio:Usonaj verkistoj
Karimua egotelo

**Karimua egotelo** aŭ **Karimuia egotelo** (*Aegotheles terborghi*) estas malgranda ĝis mezgranda, sekretema noktula specio de birdoj de la genro *Aegotheles* en la familio Egoteledoj. Ĝi troviĝas en montara orienta Nov-Gvineo.

Ĝi estis formale priskribita en 1967 fare de la usona sciencisto Jared Diamond baze sur unusola specimeno kiu estis kolektita en la Karimui baseno de la Orientaj Altaj Teroj de Papuo-Nov-Gvineo. Li klasigis la specimenon kiel subspecio de la Stria egotelo kaj stampis la trivortan nomon *Aegotheles bennettii terborghi*. La specia epiteto estis elektita honore al la kunmalkovrinto de la birdo, nome la usona ekologiisto John Terborgh.

MRNA-analizo de la egoteloj publikigita en 2003 trovis, ke la Karimua egotelo estis pli proksime parenca al la Birdokapa egotelo (*Aegotheles affinis*) ol al la Stria egotelo. Ĝi estis konata nur el la tipa specimeno ĝis ĝi estis retrovita en 2016. Ĝi nun estas traktata kiel aparta specio.

## Referencoj
* Mayr, Gerald (2002): Osteological evidence for paraphyly of the avian order Caprimulgiformes (nightjars and allies). *Journal of Ornithology*, **143**(1): 82–97.  PDF plena teksto
* Simonetta, A.M. (1967): Cinesi e morfologia del cranio negli Uccelli non passeriformi. Studio su varie tendenze evolutive. Part II – Striges, Caprimulgiformes ed Apodiformes ["Cranial kinesis and morphology of non-passerine birds. Study of various evolutionary tendencies. Part II – Striges, Caprimulgiformes and Apodiformes"]. *Archivio Zoologico Italiano* **52**: 1–35.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Egoteloformaj
Kategorio:Orientalisa faŭno
Kategorio:Bestoj el la Aŭstralazia ekozono
Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo
Federacia vojo 55

La **federacia vojo 55** - germane *Bundesstraße 55* - estas parto de reto de duarangaj interregionaj vojoj en Germanio. Tiu reto da vojoj kompletigas la unuarangan reton de la germanaj aŭtovojoj. Ĝi vojas  kilometrojn tra la federacia lando . Dum aŭtovojo nur konektiĝas kun aliaj vojoj per tiel nomataj eksternivelaj vojkruciĝoj kaj krome pasas aliajn vojojn, fervojajn liniojn, riverojn, kanalojn kaj similajn trafikajn "obstaklojn" nur per pontoj aŭ tuneloj, en federacia vojo ankaŭ permesatas vojkruciĝoj kun trafiklumoj kaj ĝenerale pasoj tra loĝlokoj, kvankam oni ankaŭ en loĝlokoj provas organizi la fluon de veturiloj tiel ke estas laŭeble malmultaj haltoj. Tiel ankaŭ la federacia vojo 6 ĝenerale ebligas pli rapidan fluon de la motoraj trafikiloj kiel aŭtoj, kamionoj, motorcikloj kaj busoj. La plej okcidenta kaj suda punkto de la interregiona vojo estas la komunumo Jülich kaj la plej orienta kaj norda la komunumo Rheda-Wiedenbrück. Sola vere grava urbo survoja estas Kolonjo. La vojo tuzkomence en Jülich konektiĝas kun la germana aŭtovojo A44, en la nordo de Kolonjo (kvartalo *Köln-Lövenich*) konektiĝas kun la germana aŭtovojo A1, en la urboparto Grefrath de Bergisch Gladbach kun la germana aŭtovojo A4, poste en Olpe kun la germana aŭtovojo A45, en Meschede kun la germana aŭtovojo A46 kaj en Erwitte/Anröchte duan fojon konektiĝas kun la germana aŭtovojo A44. Poste la vojo ankoraŭ en Erwitte havas trafikluman vojkruciĝon kun la federacia vojo 1, en la distrikto Gütersloh kun la federacia vojo 58 kaj fine ĉe Rheda-Wiedenbrück enbuŝiĝas en la federacian vojon 62.

eta|maldekstra|280ra| 

Kategorio:Transporto en Nordrejn-Vestfalio
Bonifác Lancsics

**Bonifác Lancsics** [lanĉiĉ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Lancsics Bonifác** estis hungara pastro, benediktana monaĥo, instruisto, prioro.

 naskiĝis en 1674 en Szombathely, li mortis  en Nemesdömölk.
eta|maldekstre|

## Biografio 
 studis unue en Graz, poste en 1693 li aliĝis al la benediktanoj. Li studis filozofion en  Pannonhalma, teologion en Jezuita Universitato de Nagyszombat. En 1710 li pastriĝis, supozeble tiam li jam monaĥiĝis. Post siaj studoj li estis pastro en Pannonhalma, sed li ankaŭ instruis la novicojn, eĉ li okupiĝis pri la bienaj aferoj. Ekde 1715 li estis prioro jardekon. En 1725 li estis sendita al Dömölk, kie li plibonigis la abatejan bienon, se ne paroli pri rearanĝado de la pilgrimloko. Li verkis sakralan kanton "Boldogasszony Anyánk", kiu estis praktika himno de hungaroj ĝis apero de la nuna, tamen poste, ankaŭ nuntempe malofte kantita kaj ne forgesita.

## Elektitaj kontribuoj 
* manuskriptoj en 4 volumoj 
* sakrala kantolibro (1715) 
* pluraj aliaj manuskriptoj

## Memorigiloj 
* strato en Szombathely (2005)
* memortabulo en Szombathely (2011)
* memortabulo en Celldömölk (2012)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj benediktanaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj prioroj
Luminița Dumitrescu

**Luminița DUMITRESCU** (*Luminița Dumitrescu-Kuhn*, naskiĝis la 22-an de maio 1941 en Bukareŝto, Rumanio) estas dancistino kaj koreografino. Ŝi estis ĉefa dancistino ĉe la Rumana Nacia Opero en Bukareŝto. Ekde 1990, ŝi direktas la Baletan Centron Höchst en Frankfurto ĉe Majno.

## Kariero 
Ŝi estas unu el la fruaj rumanaj dancistinoj, kiuj estis trejnitaj ĉe la Baleta Akademio de Vaganova en Leningrado.

En 1980 kaj 1981, ŝi laboris kiel gasta koreografino kaj dancinstruistino ĉe la *Kultura Centro de Filipinoj* (CCP) en Manilo, kie ŝi surscenigis La Dormantan Belulinon kaj Don Kiĥoton por la Filipina Baleto. Ŝi ankaŭ kontribuis al la produktado de La Nuksrompilo.

Ŝi estis ĉefa dancistino ĉe la Bukareŝta Nacia Opero.

## Publikaĵoj
* Björn Bordon and Nicole Duplois: *Luminiţa, Ballerina: Autobiografische Skizzen einer Ballerina und Choreografin*, Deutschland, 2018, .
* Höchster Ballettzentrum: *Luminița, Ballerina – Das künstlerische und private Leben einer rumänischen Primaballerina*, Frankfurt Höchst, 2025, .

## Notoj 
Kategorio:Rumanaj dancistoj
Kategorio:Koreografoj
Leó Nándor Kuncze

**Leó Nándor Kuncze** [kunce], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kuncze Leó Nándor** estis hungara benediktana monaĥo, instruisto, bibliotekisto.

 naskiĝis  en Pozono (Hungara reĝlando, Aŭstra imperio, nuntempa Bratislavo en Slovakio), li mortis  en Pannonhalma (Győrszentmárton).

## Biografio 
 jam en 1858 li aliĝis al la benediktanoj, 3 jarojn poste li maturiĝis en gimnazio en Győr. Li studis teologion en Pannonhalma, en 1863 li monaĥiĝis, post 2 jaroj pastriĝis. Li instruis en gimnazioj de Pápa (1865-1869) kaj Komárom (1869-1870), poste en 1870 li akiris pedagogian diplomon. Ekde 1870 li estis subbibliotekisto, 5 jarojn poste li estis levita ĉefbibliotekisto. Tie li rearanĝis cent mil da volumoj. En 1878 li iris al abatejo de Tihany, kie li same aranĝis la librojn. En 1885 li revenis al Pannonhalma.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A legszentebb szivnél közbenjáró Asszonyunkról czímzett imaegylet.* (1873, tralaborite: 1877)
* *A Jézus legszentebb Szivénél közbenjáró Miasszonyunk czímű imatársulat ...* (1880)
* *Systematik der Weihmünzen.* (1885)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo K. poste serĉu la nomon)
* biografio hungare
* katolika leksikono
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj benediktanaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj bibliotekistoj
Flavius Justinus Augustus

**Flavius Justinus Augustus** povas rilati al:

* Justino la 1-a (453-527) romia imperiestro
* Justino la 2-a (510-578) romia imperiestro

Kategorio:Romiaj imperiestroj
Manuela Blanco

**Manuela BLANCO y Nufrio** (naskiĝis la 14-an de januaro 1977 en Ekstremaduro) estas hispana esperantistino. Ekde 2025 ŝi estas Unua Vickonsulino de la Esperanta Civito.

## Vivo 
[maldekstra|eta|119x119ra|Blazono de [Esperanta Naturamikaro (ENa)|ENa.]]
Blanco esperantiĝis en 2018 en Malago, kie ŝi rezidas ekde 2010. En 2019 ŝi komencis kunlabori kun Esperanta Naturamikaro (ENa) kiel sekretarino, ofico kiu daŭras ĝis nun. 

En la Esperanta Civito ŝi estis dufoje elektita senatanino, ĉiam por la Verda Listo: unue en 2020 kaj poste en 2024. En la ekzekutivo ŝi estis komence vickonsulino pri socialaj aferoj dum la mandato de Riichi Karibe (2020-2024). Ŝi poste recevis la delegojn pri internaj aferoj. Sub la nova Konsulino, Lorena Bellotti, ŝi restis vickonsulino pri internaj aferoj kaj fariĝis Unua Vickonsulo.

## Galerio 

Dosiero:Manuela Blanco Katalunio.jpg|En Katalunio.
Dosiero:Lorena Bellotti, Manuela Blanco.jpg|Kun Lorena Bellotti en Ĉaŭdefono.
Dosiero:Simpozio KCE.jpg|Kun civitanoj ĉe Kultura Centro Esperantista (2024).
Dosiero:AER Malago.jpg|Kun la flago de Andaluzio dum evento de Esperanta Naturamikaro en Malago (2025).
Dosiero:Kapitulo de la Esperanta Civito.jpg|En la Kapitulo de Lorena Bellotti, ĉe la urbodomo de Malago (2025).

## Referencoj 
Kategorio:Hispanaj esperantistoj
Kategorio:Ekstremaduranoj
Jinchang

**Jinchang,** per simpligita ĉina skribo **金昌,** kun tonsignoj *Jīnchāng* estas prefektujnivela urbego en provinco Gansuo en Ĉina Popola Respubliko.
eta|maldekstre|

## Loĝantaro 
En 2020 la prefektujnivela loĝantaro estis  homoj.

## Geografio 
Jinchang kuŝas sur areo  km² kaj konsistas el 2 dividoj. Provinca sidejo Lanĝoŭo troviĝas 306, ĉefurbo Pekino 1237, Ŝanhajo 1934 km laŭ https://www.thedistancenow.com/hu/jinchang_china/shanghai_china.

## Historio 
eta|maldekstre|
Tiu areo havas gravajn arkeologiajn lokojn el la ŝtonepoko, krome fakte ĝi estis loĝata dum proksimume 4000 jaroj daŭre. Post establo de la mongola reĝimo en 1370 armea bazo ekfunkciis. Post oftaj administraciaj ŝanĝoj Jinchang kiel prefektujnivela urbego estis kreita en 1981.

## Ekonomio 
Agrikulturo kaj industrio bazitaj sur naturaj rimedoj estas la ŝlosilo al la ekonomio de la prefektujnivela urbego. Ĝi estas nomata la "Nikela Ĉefurbo" de Ĉinio kaj havas abundon da aliaj mineralaj rimedoj, inkluzive de kvarco, fero, mangano, kupro, kobalto, zinko, oro, volframo, kalkŝtono, ktp. En 2012 ekfunkciis sunenergia centralo kun kapacito de 300 MW.

## Trafiko 
eta|maldekstre|
La urbego estas atingebla voje kaj trajne, eĉ ekde 2011 flughaveno funkcias.

## Klimato 
La klimato estas humida duonarida kontinenta klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen: BSk kun multe da sunbrilo kaj domina nordokcidenta vento dum granda parto de la jaro. La jara averaĝa temperaturo estas  kaj varias inter . Jare averaĝe pluvas nur 218 mm, tio okazis plejparte julie kaj aŭguste, inter oktobro-aprilo apenaŭ estas precipitaĵo.
eta|

## Vidindaĵoj 
* templo konstruita en 561
* Granda Ĉina Muro

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Purpura eŭrilajmo

La **purpura eŭrilajmo** () estas birdospecio el la familio de eŭrilajmedoj. Ĝi troviĝas en Sudorienta Azio.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj. Efektive, tiuj birdoj havas "larĝan gorĝon" kun ekstra dekkvina kolvertebro. Pro tio, la birdo ekz. germane estas nomata larĝfaringulo (*Breitrachen*) dum multaj aliaj lingvoj nomas ĝin larĝbekulo (ekz. svede *Brednäbb*, angle *Broadbill*, itale *Beccolargo*, pole *szerokodziób*, estone *lainokk*, ĉine 阔嘴鸟).

La specia epiteto *javanicus*, estis donita ĉar la nomiga subspecio troviĝas en Javo

Plenkreskaj maskloj de la nomiga subspecio havas brile purpurruĝan kapon, kiu nigriĝas direkte al la bridoj (regiono inter la okuloj kaj beko) kaj bazo de la beko. La mentono, gorĝo kaj orelkovriloj estas iomete pli helaj, kun nigra bendo trans la kolo; ĉi tiu kolbendo foje estas malforta aŭ forestas ĉe maskloj el Borneo kaj Javo. La supro de la kapo estas brile kaŝtanbruna nigra kaj griziĝas direkte al la malantaŭo de la kolo. La supra dorso estas kaŝtanbruna malhelbruna; la cetero de la dorso estas plejparte nigra, krom centra linio de flavaj strioj. La primaraj plumoj estas malhelbrunaj, kun maldikaj flavaj randoj, kiuj ĉeestas kiel flava linio sur la kurbo de la flugilo. La ceteraj flugilkovriloj estas nigretaj, kun flavecaj markoj. La duarangaj havas brile flavajn randojn ĉe siaj eksteraj marĝenoj, kiuj formas bone markitan, trapezan makulon sur la flugilo.

La subaj partoj estas palrozec-violaj ĝis vinruĝaj, kun griza nuanco ĉe la mentono kaj supra brusto kaj pure griza brustobendo. La vosto estas malhelnigra kaj havas blankajn makulojn sube, la subvostaj kovriloj estas palflavaj kaj la pugo havas varian nigran kaj flavan padronon. La brile turkisblua beko estas larĝa kaj hokoforma, kun rando verda aŭ nigra. La irisoj estas palflavaj ĉe *javanicus* kaj safirbluaj ĉe ĉiuj aliaj subspecioj, kaj la kruroj estas palrozec-brunaj ĝis helgrizec-bluaj kun senkolore nigra plumkovraĵo.

## Disvastiĝo kaj habitato
La purpura eŭrilajmo troviĝas suda Mjanmao, Tajlando, Laoso, Kamboĝo, Vjetnamio, Malajzio, Singapuro, Brunejo kaj Indonezio (ĉefe Sumatro, Javo, kaj Borneo). Ĝi vivas en tropikaj arbaroj apud riveroj, riveretoj kaj marĉoj. Iafoje ĝi eniras forlasitajn plantejojn, parkojn kaj ĝardenojn.

## Referencoj
Kategorio:Eŭrilajmedoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Nigraruĝa eŭrilajmo

La **purpura eŭrilajmo** () estas birdospecio el la familio de eŭrilajmedoj. Ĝi estas la sola specio de la genro *Cymbirhynchus* kaj havas 4 subspeciojn. Ĝi troviĝas en Sudorienta Azio.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

La specia epiteto *macrorhynchos*, aukaŭ venas el la antikva greka, *μακρόρρυγχος* (*makrorunkos*) kiu signifas longbeka (*μακρός* = longa + *ῥύγχος* = beko), ankaŭ pro la distinga beko de tiu specio

## Disvastiĝo kaj habitato
La purpura eŭrilajmo troviĝas en Mjanmao, Tajlando, Kamboĝo, Vjetnamio, Malajzio, Singapuro, Brunejo kaj Indonezio (ĉefe Sumatro, kaj Borneo). Ĝi vivas en tropikaj arbaroj kaj mangrovoj. Ĝi ŝatas esti apud akvo.

## Referencoj
Kategorio:Eŭrilajmedoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Arĝentbrusta eŭrilajmo

La **arĝentbrusta eŭrilajmo** () estas birdospecio el la familio de eŭrilajmedoj. Ĝi havas 7 subspeciojn troviĝantajn en Sudorienta Azio.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

La specia epiteto *lunatus*, venas el latino kaj signifas "lunarkoforma"

## Disvastiĝo kaj habitato
La arĝentbrusta eŭrilajmo troviĝas en suda Ĉinio (kun Hajnano), Mjanmao, Tajlando, Laoso, Kamboĝo, Vjetnamio, duoninsula Malajzio kaj Sumatro. Ĝi vivas en tropikaj kaj subtropikaj ĉiamverdaj kaj duonĉiamverdaj arbaroj, aŭ ankaŭ miksitaj foliarbaroj (ĉefe el pinoj, kverkoj kaj bambuoj).

## Referencoj
Kategorio:Eŭrilajmedoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Arta Muzeo de Osako

La *Arta Muzeo de Osaka* (japane: , *Ōsaka ŝiricu biĵucukan* aŭ en sistemo Hepburn *Ōsaka shiritsu bijutsukan*) situas en la kvartalo Tennoĵi (*Tennōji*) de Osako. La muzeo staras sur la loko de la antaŭa loĝejo de la familio Sumitomo. La familio Sumitomo donacis la teron, kiu inkluzivis japanan ĝardenon (la ĝardeno Keitaku), por la konstruado de la muzeo. La muzeo malfermiĝis la 1-an de majo 1936.

## La konstruaĵo 
*Itō Masafumi* kaj *Unagami Seiichi* desegnis la konstruaĵon. La konstruado, kiu komenciĝis en decembro 1927, estis interrompita plurfoje, daŭrante preskaŭ dek jarojn por kompletiĝi. Ĝi fine finiĝis en aprilo 1936. La konstruaĵa kadro, plifortikigita ŝtalo kaj betona strukturo konsistas el kelo, tri supraj etaĝoj (inkluzive de la teretaĝo) kaj tegmenta loĝejo. La konstruaĵo havas areon de 4 033 m² kaj totalan planksurfacon de 12 716 m².

En 1942, la muzeokonstruaĵo estis okupita de la armeo por kontraŭaviadilaj celoj kaj reuzita kiel la ĉefsidejo de la Tria Divizio. Pro ĝia konfisko fare de la okupaciaj fortoj de 1945 ĝis 1947, la agadoj de la muzeo estis suspenditaj.

Kvar subteraj ekspoziciejoj, ebligante la samtempan montradon de pluraj ekspozicioj, estis aldonitaj en 1992. La filiigita arta esplorinstituto taksas praktikajn kapablojn en skizado, pentrado kaj skulptado. La instituto produktis grandan nombron da pentristoj en la okcidenta kaj japana stiloj, nuntempajn artistojn kaj arkitektojn tra sia historio.

## Fontoj 
* La unua versio de la teksto (de la 21-a de januaro 2026) orientiĝis baze laŭ la unua parto de la koncerna germanlingva artikolo. La koncerna anglalingva teksto estintus tro neenhava, kaj la japanan tekston nur eblintus traduki helpe de komputila tradukilo, kio ŝajnas kvalite malsupera vojo de tradukado, se oni ne povas kvalifikite home revizii la tekston.

## Eksteraj ligiloj 
*  ( kaj )

Kategorio:Muzeoj en Japanio
Grizbrova eŭrilajmo

La **grizbrova eŭrilajmo** () estas birdospecio el la familio de eŭrilajmedoj. Ĝi estas unutipa kaj troviĝas en suda kaj sudorienta Azio.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

La specia epiteto *rubropygius*, estas kunmetaĵo de la latina *rŭber, bra* (*ruber*, *rubra*) = ruĝa, kaj la antikva greka *πυγή* (*puge*) = pugo, pro ĝia ruĝpuga plumaro.

## Disvastiĝo kaj habitato
La grizbrova eŭrilajmo troviĝas en nordeosta Barato, Butano, Bangladeŝo kaj Mjanmao. Ĝi vivas en tropikaj kaj subtropikaj foliarbaroj, ofte kun bambuoj, kutime troveblas je 200–900 m en Barato, sed je ĉirkaŭ 200 m en Butano. .

## Referencoj
Kategorio:Eŭrilajmedoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Gustav Werther

**Christian Friedrich Gustav WERTHER** (naskiĝinta en 1819; mortinta la  en Vajmaro) estis germana transportisto.

Laŭ Fritz Fink la origino de Werther estis el Greußen. Fink titulas Werthe ankaŭ agrikulturisto. 

Apud la transporta sidejo li konstruitis vilaon en 1887/88, nun adrese *Hummelstraße 4*. La firma grundo troviĝis je la nunaj adresoj *Schützengasse 2* respektive *Hummelstraße 2/2a*. La graveco de Werther estas la fakto ke li estis la lasta oficiala ĉeftransportisto vajmara. Li servis kiel al privatuloj tiel al la ŝtato. En 1862 li transprenis entreprenon de Carl Lorenz Schaller. Tiam, Werther akiris la tutan areon inter la Kortega teatrejo,  la strato *Schützengasse* kaj  *Entenfang* (aktuale *Hummelstraße*. Werther mem sentis la malkreskantan gravecon de sia profesio kaj de 1874 li plie/plue ade peris transportojn. De 1876 aperis por lia entrepreno la nomo *Posthalter, Eisenbahnroll- u. Speditions-Geschäft, Eisenbahn-Droschken-Institut*. Malfavoris al lia agado ankaŭ plendoj de apudloĝantoj pri daŭra malbona odoro ĉirkaŭ la renomiĝinta teatrejo! Substrekotas tamen ke temis pri la pli granda transporta firmo de Vajmaro. Ne nur varoj estis alilokataj sed personoj same. Malgraŭ oficiale sonanta nomo *Kaiserliche Posthalterei* estis ĝia organizo tute privata. Post 1916 ĉesis en Germanujo laŭtitolaj regnaj transportkontoroj. Konkurencon faris ankaŭ la fervojoj, memkompreneble. En 1884 Richard Meier transprenis la transportfirmaon de Werther. Posteŭlo de ĉi tiu homo estis Max Boerl, depost 1890. Laŭ Stefek la ejoj de la firmao malaperis eĉ antaŭ la ĉeso de la firmao mem, pri ilia atraktiva situo. 

Morton de tia transportado kreis la ĝenerala motorigado de publika moviĝo. La heredantoj de Werther ricevis vilaon apud la malaperinta firma ejo kaj multaj aliaj havaĵoj. Memoroj pri li restis eĉ malantaŭ lia forpaso. La grundaro de li estis dividita: liaj infanoj transprenis la areon je la nuna strato *Dingesltedtstraße* (kun la domego *Ulannsches Palais* - ĝin detruis bombatakoj de la Aliancanoj). Ili ankaŭ ludonis la restoracion *Werthers Garten* (ĝi aperis ja en 1867). La komercejo apud la Kortega teatro floris danke al la kreskinta fremdultrafiko. 

## Notoj 

Kategorio:Homoj rilataj al Weimar
Kategorio:Naskiĝintoj en  1819
Kategorio:Mortintoj en 1884
Kategorio:Transporto