open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Altebenaĵo de Alach

La **Alach-altebenaĵo** () troviĝas okcidente de la urbocentro de Erfurto, en la Turingia Baseno, kaj invitas al biciklado en la direkto de Altebenaĵo Fahner. Science vidite eĉ la Katedralmonteto de Erfurto estas parto fora de tiu ĉi altebenaĵo.

## Priskribo
Hodiaŭ ĝi estas senarbara kaj deklivis softe orienten al la rivero Gera, norden al la valo de la rivereto Weißbach kaj suden al la valo de la Schmira-rojo. Okcidente de la altebenaĵo fontas la rivero Nesse. La pinto de la altebenaĵo estas de 328.8 metroj, do ĉ. je 150 metroj super la talvego de la najbara Gera-valo. 

Ĉe la rando respektive sur la altebenaĵo troviĝas la vilaĝoj Alach, Schaderode, Salomonsborn, Marbach kaj Bindersleben, kiuj ĉiuj apartenas al Erfurto. Ankaŭ la Flughaveno Erfurt-Weimar estas ĉe la altebenaĵo. Sudokcidente la flankaĵo etendiĝas ĝis la malnova urbocentro.  

Ĉe Salomonsborn la kampo- kaj stratonomo *Ĉe la ventmuelejo* atestas la ekziston de almenaŭ unu tia muelejo. La aŭtoŝoseo nr. 71  krucas la altebenaĵon per longa kurbo ĝis la aŭtostrata kruciĝo *Binderslebener Kreuz*.

## Historia funkcio
La altebenaĵo iam havis strategian gravecon. Kie estas nun la zono flughavena estis reduto nomita *Schwedenschanze*, datumanta de la Tridekjara milito. Tie troviĝis ankaŭ la grava Monaĥeja bieno Alach.

Kategorio:Montoj en Turingio 
Kategorio:Geografio de Erfurto
Kategorio:Altebenaĵoj
Kategorio:Montoj kun alteco inter 0 kaj 999 m
10547 Yosakoi

'*10547 *Yosakoi'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Tsutomu Seki elde Geisei en la gubernio Koĉi (Japanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la popola kanzono *Jokasoj'', ŝatata kaj kantata de la popolo de la gubernio Koĉi ekde la meza 19-a jarcento. La kanzono rakontas la malpermesitan amon inter monaĥo kaj knabino.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tsutomu Seki
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
10552 Stokholmo

**10552 Stokholmo** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al Stokholmo, ĉefurbo kaj plej granda urbo de Svedio. Konstruita sur multenombraj insuloj, la urbo estas foje konata kiel "la Norda Venecio".

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
10551 Göteborg

'*10551 *Göteborg''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio de Calern en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al Göteborg, ĉefa haveno kaj dua plej granda urbo de Svedio, fondita en 1603. Multaj el la loĝanto de tiu urbo estis nederlandanoj, kaj tio estas markita per la tipe nederlanda sistemo de kanaloj. Kun la malvolvo de la Sveda Orient-hinda Kompanio en la komenca 18-a jarcento, la prospero de la urbo kreskis.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Gotenburgo
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Tutmonda revolucio

**Mondrevolucio** estas la marksista koncepto de faligado de kapitalismo en ĉiuj landoj tra la konscia revolucia ago de la fakorganizita laborista klaso. Tiuj revolucioj ne okazus samtempe sed nur kie lokaj kondiĉoj permesus al revolucia partio sukcese anstataŭigi burĝan proprieton kaj regi, instali ŝtaton de laboristoj bazitan sur socia proprieto de la produktadrimedoj. En la plej multaj marksistaj skoloj, kiaj ekzemple Trockiismo, la esence internacia kvalito de la klasbatalo kaj la neceso de tutmonda ampleksigo estas kritikaj elementoj kaj ĉefa klarigo de la fiasko de socialismo en unu lando.

La fincelo estas atingi tutmondan socialismon, kaj poste, sennacian komunismon.

## Vidu ankaŭ 
* Tutmonda komunismo
* Tria Internacio

## Referencoj 
Kategorio:Marksisma terminologio
Kategorio:Maldekstrema politiko
Kategorio:Revolucioj
10558 Karlstad

'*10558 *Karlstad''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita laŭ la urbo Karlstad, ĉefurbo de Värmland en la centra Svedio sur la norda bordo de la lago Vänern. En 1865, la urbo estis preskaŭ tute detruita de incendio ; ĝi estis rekonstruita laŭ modernaj linioj kun larĝaj avenuoj kaj grandaj parkoj. La ekonomio de Karlstad baziĝas sur produktoj el arbaro kaj pezaj maŝinoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Disfonio

La **disfonio** estas perturbo de la voĉo. Ĝin okazas la malsano aŭ funkcia perturbo de la laringo.

La voĉo sonas malbone, ĝi estas raŭka, kruda, aŭ presita. Ĝi povas esti malpli regulebla, ol la sana voĉo; estas la sonkoloro, la tono, kaj la volumeno nur malpli variebla. Por la subjekto estas la parolado malbona, kaj li sentas sian laringon seka. Por la plibonigado de la voĉo ĝi grakas multe, kiu helpas neniun, sed eĉ malplibonigas la disfonion. La malbona teĥniko de la parolado faras nodojn sur la voĉkordoj.

En iuj kazoj oni povas plene malgajni sian voĉon, aŭ nur havi voĉon sufiĉan por la flustrado. Tiu estas nomita afonio.

## Kaŭzoj 
La disfonio povas havi funkciajn aŭ organajn kialojn. La animstato efikas al la streĉo de la voĉkordoj, tiel ankaŭ al la voĉo. La traŭmatoj povas okazi afonion.

La ĉefaj organaj kialoj estas inflamoj, paralizoj, polipoj, nodoj, aŭ kancero de la voĉkordoj. Ĝi povas esti simptomo de ia malsano. La denaskaj anomalioj estas raraj. La ŝanĝiĝado de la voĉo de la adoleskaj aŭ klimaksaj jaroj estas regulita de hormonoj kaj estas normala.

Al la funkciaj kialoj apartenas la forcado de la voĉo, la malbona parolteĥniko, la kantado tro alten aŭ malalten, la malfortaj parolorganoj, aŭ paroltimo.

## Tipoj 
Ni konas tiujn el ĝiaj tipoj:
* *Dysphonia clericorum:* el la trouzo de la voĉo
* *Dysphonia paralytica:* paralizo de la voĉkordoj el la traŭmo de la vago
* *Dysphonia puberum:* disfonio en la voĉoŝanĝiĝo
* *Dysphonia spastica (aphonia spastica vagy mogiphonia):* el la presado de la voĉkordoj. Ĝi estas nerva simptomo, precipe ĉe oratoroj.
* *Funkcionalaj disfonioj:* el la malbona uzo de la muskuloj de la parolorganoj. Ili estas la plej oftaj disfonioj.

## Rekonado 
Por la diagnozo oni spektas per endoskopo en la laringo kun stroboskopo aŭ kun altrapidan kameron. La kuracisto aŭskultas ankaŭ la parol- kaj la kantovoĉon.
La gravaj elektrofiziologiaj parametroj estas kvalifikitaj per elektroglotografio.

## Kuracado 
Oni kuracas la funkcionalajn disfoniojn per voĉterapio. Se la kaŭzoj estas organaj, la kuracistoj helpas per operacio laŭ la fondaĵo. La polipoj, nodoj, kaj kancero estas forigitaj en lokala aŭ ĝenerala anestezo. Post la eltranĉado de la kanreco ofte restas la disfonio.

## Fontoj 
* Fred Bernitzke: *Heil- und Sonderpädagogik.* Bildungsverlag EINS, Stam 2005, ISBN 3-8237-1542-9
* W. Seidner, U. Eysholdt, Jürgen Wendler (Hrsg.): Lehrbuch der Phoniatrie und Pädaudiologie. 4., völlig überarbeitete Auflage. Thieme, Stuttgart/New York 2005, ISBN 3-13-102294-9
* Johan Sundberg: *The Science of the Singing Voice.* 1987, *Die Wissenschaft von der Singstimme.* deutsch: Friedemann Pabst, Orpheus, Bonn 1997, ISBN 3-922626-86-6
* Richard Luchsinger, Gottfried Eduard Arnold: *Handbuch der Stimm- und Sprachheilkunde.* Springer, Wien/New York 1970

Kategorio:Prononcaj problemoj
Vilao Martin (Erfurt)

La **Martin-vilao** () troviĝas en Erfurto, pli precize sur la kampuso de la Universitato de Erfurto.

## Historio 
La semaĵkomercisto Franz Martin konstruigis la konstruaĵon de 1923-24 fare de la erfura arkitekto Erich Fabianski kiel loĝdomo por sia familio. Tiam la domo estis ankoraŭ sur nesurkonstruita zono ĉe la rando de la kultivadozonoj, kiuj etendiĝis ĝis la - tiam memstara - vilaĝo Marbach.

La vilao havas kelon, teretaĝon kaj du superajn etaĝojn kaj estas eksteren de arkitektura simpleco, funkcia kaj sobra. Nur kelkaj ornamaĵoj videblas sur la fasado (floraĵoj). Post pluraj posedantoj aĉetis la domon je la fino de la 1990-aj jaro la altlernejo kun la celo pretigi ĝin por la fakultato pri teologio.

La restaŭradlaboroj faritis sub la kondiĉo integrigi la plejparton de la historia konstruosubstancon en la novon kaj konservi la vilaon laŭ strukturo kaj plandetaloj. Samtempe ebligu unuigo de ĉiuj etaĵoj bonegajn kondiĉojn por studado kaj prelegofarado.

## Priskribo 
La teretaĝo - estante la plej reprezenta parto - gastigas la dekanejon teologian, la buroojn de la profesoroj kaj kunsidsalonegon. Dum la restaŭradlaboroj oni renovigis la stukitajn plafonojn kaj la pargeton kun la marketraĵo. Krome kompletiĝis la malnova biblioteko. La vandaj partoj kun historiaj ŝovopordoj ankaŭ povis esti konservitaj, dum kelkaj septoj devis esti forigitaj. De la pordo kun kontraŭtrablova antaŭĉambreto, fenestroj el plumbokristala vitro kaj kasonaj muroj kondukas impone aranĝita ŝtuparo el kverka ligno supren al la unua etaĝo. Tie estas la iama vestiblo nun renkontiĝĉambro, ĉirkaŭ kiu troviĝas la ĉambroj de la profesoroj kaj de la kunlaborantoj. Kelkparte estis refarita ankaŭ la originala koloreco de la ĉambroj. Kaj la kelo kaj la subtegmento disponigas ĉambrojn por la instruistaro kaj por t.n. flankaj funkcioj. Por atingi ilin pli facile oni konstruis novajn ŝtuparetojn anstataŭantajn ne plu necesajn flankajn ĉambrojn.

En decembro 2004 la restaŭradlaboroj estis finitaj kaj la ejo transdonitis al la fakultato pri katolika teologio. Ekde tiam la vilao estas - malgraŭ ĝia situo je la plej suda parto de la kampuso - nekontestata integra parto de la universitata tuto.

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la fakultato pri teologia de la erfurta altlernejo. 

Kategorio:Konstruaĵoj en Erfurto
Kategorio:Vilaoj en Turingio
10557 Rowland

'*10557 *Rowland''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la usona fizikisto Henry Augustus Rowland (1848–1901), kiu en 1885 disvolvis maŝinon, kiu povis gravuri ĉ. po 20&nbsp;000 linioj en colo por fari . Lia invento de la konkava difrakta krado revoluciis la spektroskopion.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Burgo Ardeck

eta|la burgruino Ahrdeck en la jaro 2009, rigardo de nordokcidento
La **burgo Ardeck** estas la ruino de malfrumezepoka montburgo sur alteco de 157 m s.m. apud la vilaĝo Holzheim en la distrikto Rhein-Lahn de la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

## Historio 
## Burgo 
## Utiligado de la nomo 
## Literaturo 
* Alexander Thon, Stefan Ulrich, Jens Friedhoff: *„Mit starken eisernen Ketten und Riegeln beschlossen ...“. Burgen an der Lahn*. Schnell & Steiner, Regensburg 2008, ISBN 978-3-7954-2000-0, S. 16–21.
* Schughart, Karl und Friedhelm Theis: *Holzheim und seine Burg. 600 Jahre Burg Ardeck 1395 - 1995*. Verlag Gemeinde Holzheim 1995, 288 Seiten

## Fontoj 
* Philipp von Katzenelnbogen kauft Anteile an Burgen 
* Wilhelm III. bestätigt die Altarstiftungen des Dietrich von Diez 
* Otto von Diez erhält Anteile an Burg Ardeck 

## Eksteraj ligiloj 
* Grundriss, architektonische Beschreibungen und ausführliche Geschichte auf den Webseiten der Ortsgemeinde Holzheim 
* Sage vom Schuster auf Burg Ardeck
* Rekonstruktionszeichnung  von Wolfgang Braun

## Referencoj 
Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
10586 Jansteen

'*10586 *Jansteen''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de Jan Havickszoon Steen (1626–1679), pentristo de la ora jarcento de Nederlando. Li estas famkonata pro sia humuro, la psikologia kompreno kaj la abundo de koloroj en siaj pentraĵoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
10587 Strindberg

'*10587 *Strindberg'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la sveda verkisto August Strindberg (1849–1912), kiu faris gravan kontribuojn al la naturalisma, simbolisma kaj ekspresionisma teatro. Liaj verkoj inkludas *Röda Rummet* ("La Ruĝa Ĉambro", 1879), *Fröken Julie* ("Fraŭlino Julie", 1888) kaj *Dödsdansen'' ("La Danco de Morto", 1900).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
10612 Houffalize

'*10612 *Houffalize''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la belga municipo Houffalize sur la rivero Ourthe en provinco Luksemburgo. Tute detruita dum la batalo en la Ardenoj en fino 1944, la urbeto estis rekonstruita kaj estas nun turisma allogo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Incendio en moskva drogmalsanulejo (2006)

**Incendio en drogmalsanulejo № 17** okazis en Moskvo, Rusio nokte la . La incendio, okazinta en dispensario de la malsanulejo, estis unu el la plej gravaj en Moskvo post la incendio en hotelo "Rossija". Pro la incendio pereis 46 homoj, pli ol 200 estis savitaj.

Laŭ oficiala versio, ĉi tiu incendio estis organizita forbruligo; krome, plejparto de homoj mortis pro tio, ke la elirejoj estis fermitaj.

Dum kelkaj jaroj en Rusio okazis ankoraŭ kelkaj gravaj incendioj en malsanulejoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Filmeto pri la incendio (ruse)
* Paĝo de la malsanulejo  (ruse)

Malsanulejo
Kategorio:Katastrofoj en 2006
Kategorio:Distrikto Zjuzino (Moskvo)
Kategorio:2006 en Moskvo
Albert-Schweitzer-gimnazio (Erfurt)

eta|La ĉefa konstruaĵo de la gimnazio. eta|Malantaŭa konstruaĵo lernejera. La **Albert-Schweitzer-gimnazio** estas mezlernejo el la urbokvartalo Rieth (Erfurto). Ĝi nomitis laŭ Albert Schweitzer, germana teologo kaj kuracisto. Ĝi havas apartan sekcion natursciencan, sed estas ankaŭ tute normala, publika gimnazio.

## Specialiga branĉo 
Simila kroma, specialiga branĉo ekzistas ankoraŭ ĉe du aliaj mezlernejoj en Turingio, nome en Ilmenau (Goethe-lernejo) kaj Jena (Carl-Zeiss-gimnazio).

Tiun sekcion natursciencan la lernantoj rajtas viziti de la 9-a klasŝtupo ĝis la abiturienta ekzameno (12-a klasŝtupo). Ĉe tiu ĉi lernejero oni havas po 36 lernantojn por aĝogrupo. Tute estas sekve nur 140 gelernantoj kiujn prizorgas ĉ. 20 fakinstruistoj: tia kvante perfekta rilato garantias plej eble altan efikon.

### Specialigo 
Intencitas specialigo en la fakoj matematiko, fiziko, biologio, kemio kaj informadiko. Nombro de la horoj natursciencaj estas - danke al propra horartabulo - pli alta ol tiu ĉe nespecialaj gimnazio. Matematikon instruas doktoroj pri matematiko, kio pluse kontribuas al la alta faka kvaliteco.

Krome estas projektfazoj: en ĉiu lerneja jaro la lernantoj planas projekton, kiun ili mem prezentu kaj kandidatigu konkursen. Tiel memstareco en agado kaj pensado pozitive evoluiĝas.

Trejnado pri retoriko ankaŭ ofertatas, por ke la lernejanoj lernu prezenti sin kaj siajn konojn bone kaj lerte. Krome ekzistas la ebleco frekventi kurson de la angla por progresintoj, kio permesas atingi la ricevon de la internacie agnoskita lingvodiplomo *Cambridge Certificate in Advanced Engliŝ*.

### Internulejo 
Eblas dumsemajne loĝi en hejmo apud la lernejo. Danke al subteno publika la kostoj malaltas. Dum la semajnfinoj la lernantoj reveturas ĉe siajn familiojn.

## Bonkonataj lernintoj 
* Yvonne Catterfeld (* 1979)
* Peter Metz (* 1984)

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la gimnazio.
* Hejmpaĝo de la specialiga branĉo ene de la gimnazio.

Kategorio:Gimnazioj en Erfurto
Preĝejo Sankta Ulriko (Erfurto)

La **Preĝejo Sankta Ulriko** estas monumentprotektita konstruaĵo en Alach, kvartalo de Erfurto. Apartenas la komunumo al la eklezidistrikto erfurta ene de la Evangelia Eklezio en Meza Germanujo..

## Historio kaj arkitekturo 
maldekstre|eta|La evangelia kirko Sankta Ulriko.
|maldekstre|eta|interna vido 
Estis surloke en la 12-a jc. antaŭula kirko, kiu malkonstruitis antaŭ 1405 kaj la saman jaran anstataŭitis per nova. La turo estas de la sama epoko. Longa navo kun triflanka altarejo fariĝis - laŭ enskribo - en 1510 kaj detruitis dum fajrego en 1864. En 1865 la tuto estis restaŭrita, kiel ankaŭ en 1991.

La interno estas novgotikstila, la tegmenta trabaro malferma. Teretaĝe la turo havas ogiv-kruciĝon, okcidente estas sakramentujo. La galerio ĉirkaŭkondukas komplete, kompletigas la tuton ambono kaj orgeno.

## Restaŭradoj de post 1991 
Sub la estrado de la arkitektura entrepreno *Smits und Partner* iĝis ampleksaj restaŭradlaboroj de 2001-03. La nava kaj la tura konstrusubstancoj sekurigitis, la noco per larmofungo ĉe la tegmento forigitis. La tegmento el la 1970-aj jaroj novigitis en la jaro 2006-a (i.a. formeto de la ardezaĵo).

## Literaturo 
* Georg Dehio (prilaboris Stephanie Eißling k.a.): *Handbuch der deutschen Kunstdenkmäler, Thüringen*. Deutscher Kunstverlag, 2003, ISBN 3-422-03095-6, p. 2

## Eksteraj ligiloj 
* Pri la etapoj restaŭradaj.

## Subnotoj 
Ulriko
Erfurto
Roger Léger

**Roger Léger** (naskiĝis en 1895 en Périgueux, mortis en 1983 en La Tour-Blanche (Dordogne, Francio) estis franca esperantisto.

Roger Léger brile karieradis kiel militisto, kaj fariĝis kolonelo.

Kunlabore kun Doktoro André Albault, li verkis vortaron *Dictionnaire Français-Espéranto* (*Vortaro Franca-Esperanto*) (1961), kiu fariĝis referenco en Francio dum pli ol trideko da jaroj.

## Referencoj 
Kategorio:Francaj esperantistoj
Kategorio:Esperanto-vortaristoj
József Vecsei

**József Vecsei** [jOĵef veĉei], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vecsei József** aŭ *Vecsey József* estis hungara filozofo, profesoro, membro (korespondanta en 1839) de Hungara Scienca Akademio.

József Vecsei http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/105/pc010529.html#8 naskiĝis la  1800 en Debrecen. Li mortis la  1855 en Debrecen.

## Biografio 
József Vecsei lernis en sia naskiĝurbo, sed en la studjaro 1828 li plulernis en Göttingen. Hejmenveninta li estis vicpastro en Debrecen, poste en Báránd jam kiel pastro, fine li revenis al sia naskiĝurbo por esti pastro. En 1836 li ekinstruis filozofion en la altlernejo. Liaj artikoloj aperis ekzemple en Athenaeum (revuo).

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Versek…* (1823) - poemaro
* *A philosophiának jóltevő befolyása…* (1836)
* *A hazai törvények tanítója fontos hivatása…* (1839)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero V kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero V kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio

 
Kategorio:Hungaraj filozofoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Burgo Balduinstein

eta|burgo Balduinstein
La **burgo Balduinstein** estas ruino de rokburgo en Balduinstein en la distrikto Rhein-Lahn de la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝi estas en privata posedo. Ĝiaj flankkonstruaĵoj estas utiligataj kiel junulargastejo.

## Situo 
la burgo situas sur roko supre de la vilaĝo Balduinstein kaj la rivero Lahn. Proksime de la burgo troviĝas la kastelo Schaumburg kaj la okangula Port-Turo.

## Historio 
## Hodiaua utiligado 
## Burgo 
## Literaturo 
* Alexander Thon, Stefan Ulrich, Jens Friedhoff: *„Mit starken eisernen Ketten und Riegeln beschlossen ...“. Burgen an der Lahn*. Schnell & Steiner, Regensburg 2008, ISBN 978-3-7954-2000-0, S. 22–27.
* Alexander Thon: *„… di nante he alle nach sime namen.“ Balduinseck und Balduinstein – Zwei Burganlagen Erzbischof Balduins von Trier (1307-1354) im Vergleich.* In: Generaldirektion Kulturelles Erbe (Hrsg.): *Stadt und Burg am Mittelrhein (1000-1600).* (Faszination Mittelalter, 1). red. von Beate Dorfey. Schnell & Steiner, Regensburg 2008, ISBN 978-3-7954-2072-7, S. 167–179.
* Gilbert und Christa Haufs-Brusberg: *Balduins Burgen*. Spee, Trier 1999, ISBN 3-87760-059-X.
* Magnus Backes: *Burgen und Schlösser an der Lahn und im Taunus*. Neuwied 1962, .

## Eksteraj ligiloj 
* *Balduinstein* auf der Seite burgenwelt.de
* Jugendburg Balduinstein
* Rekonstruktionszeichnung  von Wolfgang Braun

Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Dua japana-ĉina milito

[eta|dekstra|Japanaj trupoj enirante en [Ŝenjango dum la Mukden-incidento.]]
La Dua Ĉin-Japana Milito (7a de julio 1937 - 9a de septembro 1945), nomita tiel laŭ la Unua Ĉin-Japana Milito de 1894-95, estis armea konflikto luktita ĉefe inter la Respubliko Ĉinio kaj la Imperio de Japanio de 1937 ĝis 1941. Ĉinio kontraŭbatalis Japanion kun iu ekonomia helpo de Germanio (vidu ĉin-germanan kunlaboron), Sovet-Unio kaj Usono. Post la japana atako kontraŭ Pearl Harbor en 1941, la milito kunfalis en la pli grandan konflikton de la Dua Mondmilito kiel grava fronto de kio estas larĝe konata kiel la Pacifika Milito. La Dua Ĉin-Japana Milito estis la plej granda azia milito en la 20-a jarcento. Ĝi ankaŭ konsistigis pli ol 50% de la viktimoj en la Pacifika Milito se ankaŭ la 1937-1941 periodo estas enkalkulita.

La milito estis la rezulto de jardek-longa japana imperiisma politiko plananta domini Ĉinion kaj politike kaj armee kaj sekurigi ĝiajn vastajn krudajn materialajn rezervojn kaj aliajn ekonomiajn resursojn, precipe manĝaĵon kaj laboron. Antaŭ 1937, Ĉinio kaj Japanio batalis en malgrandaj, lokalizitaj engaĝiĝoj, tielnomitaj "okazaĵoj". En 1931, la japana invado de Manĉurio fare de la Kuvantunga Armeo de Japanio sekvis la Mukden-incidenton. La lasta de tiuj okazaĵoj estis la incidento de la ponto Marko Polo de 1937, markante la komencon de totala milito inter la du landoj.

Komence la japanoj gajnis gravajn venkojn en Ŝanhajo post peza batalado, kaj antaŭ la fino de 1937 konkeris la ĉinan ĉefurbon Nankino. Post malsukcesado maldaŭrigi la japanojn en Vuhano, la ĉina centra administracio estis translokigita al Chongqing en la ĉina interno. Antaŭ 1939 la milito atingis blokiĝon post ĉinaj venkoj en Ĉangŝa kaj Guanĝi. La japanoj ankaŭ estis nekapablaj venki la ĉinajn komunistajn trupojn en Ŝenŝjio, kiu elfaris ĉikanon kaj sabotadajn operaciojn kontraŭ la japanoj utiligante gerilajn taktikojn. La 7-an de decembro 1941, la japanoj atakis kontraŭ Pearl Harbor, kaj la sekvan tagon (8an de decembro, 1941) Usono deklaris militon kontraŭ Japanio. Usono komencis helpi Ĉinion per aerponta materialo super la Himalajo post la aliancita malvenko ĉe Birmo kiu fermis la Birman Vojon. En 1944 Japanio lanĉis masivan invadon kaj konkeris Henanon kaj Ĉangŝa, sed poste kapitulacis la 2-an de septembro 1945 post atombombadoj de Hiroŝimo kaj Nagasako kaj sovetinvado de Japan-tenita Manĉurio.

## Bataloj 
* Batalo de Ĉangŝa
## En Esperanto aperis
**Minaco al Mondpaco  — Kial Japanujo invadis la ĥinan teritorion de Manĉurio?* Broŝuro 56-paĝa 19x13 cm. Eldonita  de La Komitato por Internaciaj Rilatoj,  Nankingo, 1932.
**Alvoko al la tutmondo kontraŭ la japana buĉado en Manĉurio*. 4-paĝa cirkulero eldonita de Universitata Ligo kontraŭ la Japana Invado en Manĉurio. Kuo Min Universitato, Kantono, 1932(?).
**La Konfliktoj en la Manĉurio kaj Ŝanhajo*. Eld. Universala Homama Asocio, Kameoka, 1932 (?)

## Notoj 

Kategorio:Dua Mondmilito
Kategorio:Militoj de la 20-a jarcento
Kategorio:Konfliktoj en 1930-1939
Kategorio:Konfliktoj en 1940-1949
Kategorio:1930-1939 en Ĉinio
Kategorio:1930-1939 en Japanio
Grafa kastelo Diez

eta|la grafa kastelo Diez
La mezepoka **grafa kastelo Diez** estas montburgo super la urbo Diez en la distrikto Rhein-Lahn de la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

## Situo 
La mezepoka burgo graffa kastelo Diez staras sur porfira roko apud la malnova kerno de la urbo Diez. La urbo kaj la burgo situas supre de la enfluejo de la rivero Aar en la riveron Lahn ĉe vadejo.

## Historio 
eta|hochkant|la blazono de la grafejo Diez, hodiaŭ la blazono de la urbo
[eta| kastelo Diez super la samnoma urbo – eltiraĵo el la [Topographia Germaniae|Topographia Hassiae ( heslanda topografio) de Matthäus Merian 1655]]

## Burgo 
eta|maldekstre |rigardo trans la rivero al la grafa kastelo

### Hodiaŭa utiligado 
eta| maldekstre|muzeo en la grafa kastelo Diez

### Literaturo 
* Alexander Thon, Stefan Ulrich, Jens Friedhoff: *„Mit starken eisernen Ketten und Riegeln beschlossen ...“. Burgen an der Lahn*. Schnell & Steiner, Regensburg 2008, ISBN 978-3-7954-2000-0, S. 44–49.

### Eksteraj ligiloj 
* EBIDAT-Datenbank des Europäischen Burgeninstitutes
* Bericht des *Landesbetrieb Liegenschafts- und Baubetreuung (Rheinland-Pfalz)* über die Gesamtsanierung des Grafenschloss Diez 
* Das Grafenschloss in den Regesten der Landgrafen 
* Grafenschloss-Jugendherberge Jugendgästehaus Diez

* Museum im Grafenschloss Diez 
* Rekonstruktionszeichnung 

### Referencoj 
Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
László Vécsei

**László Vécsei** [lAslO vEĉei], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vécsei László** estas hungara kuracisto, neŭrologo, profesoro, membro (korespondanta en 2001, ordinara en 2007) de Hungara Scienca Akademio.
eta|László Vécsei
László Vécsei http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19564 naskiĝis la  1954 en Kiskunfélegyháza.

## Biografio 
László Vécsei frekventis mezlernejon en Veszprém (urbo), poste universitaton en Szeged. Post la diplomo en 1979 li restis samloke kiel vicprofesoro. Inter 1984-1993 li laboris en la universitato-hospitalo en Pécs, kie li iĝis neŭrologo. Reveninta al Szeged li laboris same en la universitato kaj hospitalo, kie li profesoriĝis. En 1998 li estis nomita katedrestro, en 2010 dekano. Kelkfoje li instruis aŭ esploris ankaŭ eksterlande. Li atingis sciencan gradon PhD en 1986, li doktoriĝis en 1992 antaŭ la akademio. Li havas edzinon, kiu naskis 3 gefilojn. Li okupiĝis precipe pri la kapdoloro kaj multloka sklerozo. Li ricevis premiojn inter 1979-2012.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Behavioral Pharmacological and Neurochemical Studies with Somatostatin, Cysteamine and Panthetine* (1989)
* *Liquordiagnosztika* (1996)
* *Kyurenine in the Brain. From Experiments to Clinics* (2005)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj neŭrologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Burgo Gutenfels

eta|burgo Gutenfels
La **burgo Gutenfels** estas spronburgo sur 200 m alta roksprono 110 m super la urbo Kaub en la distrikto Rhein-Lahn de la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Kaub situas en la valo de la meza Rejno. La burgo estas malofta relative bone konservata burgkonstruaĵo de la ŝtaŭfoj.

## Historio 
## Burgo 
## Literaturo 
* Michael Fuhr: *„Wer will des Stromes Hüter sein“? 40 Burgen und Schlösser am Mittelrhein*. 1. Auflage. Schnell & Steiner, Regensburg 2002, ISBN 3-7954-1460-1, S. 108–111.

## Eksteraj ligiloj 
* Eintrag zur Burg in der wissenschaftlichen Burgendatenbank des Europäischen Burgeninstituts (EBIDAT)

## Referencoj 
Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Jean Metzinger

**Jean Metzinger** (naskiĝis  en Nanto, mortis  en Parizo) estis franca pentristo.

Li komencis siajn studojn de pentrado kiam li estis 15-jara. Tiutempe, li proksimiĝis al la laboro de Ingres. Kiam li estis 17-jara li translokiĝis al Parizo, kie li vizitis plurajn akademiojn, forlasante ĉiujn, malkontenta. Li estis influita de la historiaj avangardoj, tiaj kiaj la Punktismo de Seurat kaj la Faŭvismo. En 1910, konatiĝinte kun Picasso kaj Braque li fariĝis kubisma pentristo.

Unu el la verkoj kiuj markis la komencon de lia partopreno en la movado estis *Nudo*, elmetita en la Aŭtuna Salono de 1910. Krom pentristo, Metzinger ankaŭ estis teoriisto de la movado, kaj eldonis plurajn artikolojn. Plej grave, *Du "Cubisme"* (Pri "Kubismo"), estis verkita kune kun Gleizes.

Ekde 1918, li inkliniĝis al ia speco de klasikismo, revenante al la originoj de sia formado. Li mortis 73-jaraĝa.

[centra|eta|[Robert Delaunay: *La viro kun tulipo*, portreto de Jean Metzinger, 1906]]

## Elektitaj disĉiploj 
* Gusztáv Miklós
* Imre Szobotka

## Vidu ankaŭ 
* Grupo de Puteaux
* Skolo de Puteaux
* Ora Sekcio

## Tradukfonto 
Kategorio:Francaj pentristoj
Kategorio:Kubismaj pentristoj
Kategorio:Kubistoj
Jozefino Baĥita

La nomo donita de la gepatroj al **Sankta Jozefino Baĥita** (aŭ **Bakhita**) ne estas konata. Ŝi estis forkaptita de sklavokomercistoj kiam ŝi estis ĉirkaŭ 7-jara kaj ŝi forgesis sian familian nomon. La araboparolantaj nomis ŝin  (*baĥita*), kiu signifas "bonŝanca".

Ŝi ŝanĝis plurfoje mastron kaj fine ŝi estis prenita de la itala konsulo en Ĥartumo, Legnani. En 1884 ŝi iris en Italujon kaj tie ŝi vivis dum tri jaroj apud Venecio en la domo de Aŭgusto Micheli, amiko de Legnani. Kiam Micheli kaj lia edzino devis reiri en Sudanon (ili posedis hotelon tie), ŝi ekvivis en la religia domo de aro de fratinoj. En 1890 ŝi estis baptita sub la nova nomo de "Giuseppina Margherita Fortunata" (Jozefino Margareta Bonŝanca).

Baĥita iĝis fratino kaj eklernis la dialekton de Venecio (ŝi neniam lernis la oficialan italan). En 1902 ŝi estis movita en la religian domon de Schio, kie ŝi restis ĝis la morto en 1947.

Kategorio:Sanktuloj
Kategorio:Afrikaj sanktuloj
Kategorio:Sudano
Kategorio:Veneto
Miklós Vendel

**Miklós Vendel** [niklOŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vendel Miklós** estis hungara geologo, profesoro, membro (korespondanta en 1933, ordinara en 1943) de Hungara Scienca Akademio. Lia frato estis Aladár Vendl.

Miklós Vendel http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=vendel naskiĝis la  1896 en Sopron. Li mortis la  1977 en Sopron.

## Biografio 
Miklós Vendel frekventis universitaton ĝuste dum la 1-a mondmilito en Budapeŝto, tial li ankaŭ batalis kontraŭ la italoj. Li doktoriĝis en 1920, samtempe li estis vicprofesoro en Universitato de Budapeŝto. En 1923 li ekinstruis en altlernejo en Sopron kie li atingis la instruan rangon publika eksterordinara profesoro. En la studjaro 1937 li estis dekano. Li pensiuliĝis en 1972. Li okupiĝis pri ĉiuj branĉoj de geologio. Li ricevis premion Kossuth en 1951.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Die Geologie der Umgebung von Sopron* (1929)
* *Die technisch wichtige Mineralschätze Ungarns* (1938)
* *A kőzetmeghatározás módszertana* (1959)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
 
Kategorio:Hungaraj geologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj petrologoj
Preĝejo Sankta Luko (Erfurto)

eta|La Kirko Sankta Luko en 2009
La **Preĝejo Sankta Luko** estas evangelia kirko en Daberstedt, urbokvartalo de Erfurto.

## Historio 
La kirko de ĉe la erfurta Stadt-vojo (Stadtweg) konstruitis en 1911/12, post kiam la loĝantoj de la nova loĝadkvartalo Neudaberstadt jam en&nbsp;1905 estis fondinta porkonstrua societo. Ĝi konstruitis novbarokstile laŭ la planoj de la arkitekto Kummer kun la intenco imiti la iaman kapelon de Sankta Georgo de sur la Hirnziegen-monto. En la 4-a de aŭgusto 1912 ĝi konsekritis solene. La nunan nomon ĝi ricevis nur en 1962, okaze de la 50-a datreveno konsekriga.

La preĝejo detruitis per bombardado en 1945 kaj poste (ĝis 1948) rekonstruitis. En 1970 oni restaŭris la internon. Ekde la 1990-aj jaroj komenciĝis kompleta renovigo de la tuto inkluzive de la orgeno, la ŝtuparo, la enirejo kaj la eksteraj vandoj - sen paroli pri la ĉirkaŭaĵo apuda. En la 2-a de septembro 2012 oni festis en brilege la 100-an datrevenon konsekrigan.

## Subnotoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la komunumo.
* Pri kirko ĉe *erfurt-web.de*.

Luko
Erfurto
Kategorio:Novbarokaj konstruaĵoj en Erfurto
Haus Zum Regenbogen (Erfurt)

eta|La domo post la restaŭrado, 2012.
eta|Memorigtabulo sur la domomuro.
La domo **Zum Regenbogen** (Johannis-strato nr. 55) estas ĉ. en 1900 konstruita loĝada-komerca domo en Erfurto kaj estis de 1925-33 la sidejo de erfurtaj sindikatoj.

## Priskribo 
La kvaretaĝa domo konstruitis mallonge antaŭ la Unua mondmilito laŭ la tiam moda *Heimatschutz-stilo*. La nomon *Ĉielarka domo* ĝi adoptis de la antaŭula domo. La teretaĝon oni uzas kiel vendejan paron, dekstre kaj maldekstre de la ĉefa, meza enirejo. La supraj etagĵoj havas belajn orielojn altajn, kaj plej supre estas eĉ trabfakaĵo.

## Historio 
En 1925 la domon alikonstruis funkciuloj de la sindikato *Allgemeiner Deutscher Gewerkschaftsbund*, por ke ĝi uzeblu kiel popoldomo. En la 1-a de majo 1933 la partio NSDAP komencis nuligi la sendependajn sindikatojn ĉie en Germanujo, organizante ankaŭ en Erfurto grandstilan manifestacion sur la Katedralplaco kun ĉ. 50.000 partoprenantoj. Jam en la 2-a de majo policistoj kaj anoj de Sturmabteilung okupis ankaŭ la domon en la Johannis-strato: tie ĉi kaj alie en la urbo arestitis 44 gvidantoj sindikatismaj kaj oni pelis ilin ĉe la malliberejon de sur Petersberg.

En 2003 oni muntis memortabulon sur la domomuro kiu neforgesigu tiun eventaĉon. Poste la domo ekrestaŭritis por esti taŭga por sia nunaj funkcioj.

## Literaturo 
* Steffen Raßloff: ''Symbol der zerschlagenen Arbeiterbewegung'*, en:: Thüringer Allgemeine, 28-a de septembro 2013

## Eksteraj ligiloj 
Pri la konstrustilo *Heimatschutz*. 

Kategorio:Konstruaĵoj en Erfurto
Erfurt
10560 Michinari

'*10560 *Michinari'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (insulo Hokajdo).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Michinari Yamamoto'', sciencan esploriston de la Observatorio de Ajabe, konatan pro lia lerteco por organizi bonegajn programarojn por la observatoriaj komputilaj retoj

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Kin Endate
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
ZDF-studio de Turingio

eta|La domo *Zum Güldenen Rade* en Erfurto, kun la studio. La **ZDF-studio de Turingio** troviĝas en la urbokerno de Erfurto, en la domo ***Zum Güldenen Rade*** (Markt-strato nr. 50). Ĝi malfermiĝis en la 16-a de majo 1997, estante du jarojn pli frue ankoraŭ ege kadukiĝinta. Laŭdire ĝi estas la plej bela el ĉiuj landaj studioj de Germanujo.
  
## Historio 
La lasta, barokstila alikonstruo estis en 1767 fare de la tabakaĵfabrikanto Livinus van Wynendhal. Li dungis surloke ĉ. 30 laborantojn. En la korto troviĝas mezepoka deponejo kun konservita tabakmuelejo. La antaŭa domo tiam estis unuigita kun la konstruaĵo en Allerheiligen-strato nr. 20/21.

En la supra etaĝo havas la ĉambroj surstraten fenestrantaj belajn stukitajn plafonojn kaj fenestroframojn el la mezo de la 16-a jc. Atesteblis krome multaj restoj historiaj (ekz. diloĉambro).

La unua mencio estis en 1493 kiel posedaĵo de la konsilanto Curt Kellner. La malantaŭa parto estas plej malnova, en la antaŭa domo estis sur mezepokaj keloj konstruita framskeleta domo, kies teretaĝo kaj unua etaĝo anstataŭitis dum alikonstruado de 1551-56 per masivaj eksteraj muroj.

Krom restoracio kaj ombroza bierĝardeno teretaĝe, troviĝas en la aliaj etaĝoj modernegaj studioj kaj radifoniaj kaj televidaj.

## Eksteraj ligiloj 
*[Artikolo okaze de la 15-a datreveno de la inaŭguro kiel amaskomunikila centro, en la ĵurnalo Thüringer Allgemeine(https://eo.wikipedia.org/wiki/Th%C3%BCringer_Allgemeine) de la 16-a de majo 2012.]
*Priskribo de la restaŭradlaboroj sur arkitekta fakretpaĝo.
*Retpaĝaro de ZDF.

Kategorio:Konstruaĵoj en Erfurto
Kategorio:Germana televido
Malvarmego en Nordameriko (2014)

**Malvarmego en Nordameriko** okazis en januaro de 2014. Dum kelkaj tagoj sur teritorio de Nordameriko (Kanado kaj Usono) loĝata de preskaŭ 200 milionoj da loĝantoj estis ekstreme malvarma vetero.

Dum la malvarmegoj estis malfermitaj lernejoj, ne funkciis flughavenoj. Pro la malvalmo kelkaj homoj pereis.

Kategorio:Katastrofoj en 2014
Kategorio:2014 en Kanado
Kategorio:2014 en Usono
Kategorio:Naturaj katastrofoj en Nordameriko
Kategorio:Naturaj katastrofoj en la 21-a jarcento
Universala Ekspozicio de Parizo de 1889

eta|maldekstra|Ekspozicio de 1889 vidita el balono
eta|dekstra|Indiĝenoj de Fajrolando (Argentina Patagonio), alportitaj al Parizo de la belga balenkapta entreprenisto Maurice Maître por la ekspozicio.
La **Universala Ekspozicio de Parizo de 1889** estis organizita de Jean-Charles Alphand, kaj okazis de la  ĝis la .

Ĝi akceptis  da vizitantoj kaj etendiĝis sur 50 hektaroj. La plej elstaraj simboloj de tiu Internacia ekspozicio estas la Eiffel-Turo kaj la grandega "Galerio de Maŝinoj" de Ferdinand Dutert (ĉirkaŭita de tri inĝenieroj: Pietron, Charton kaj Contamin) ambaŭ konstruitaj por la okazo. Estas ankaŭ la ekapero de la "Skolo de Nancy" kaj la alveno de Art nouveau en Francio.

La Eiffel-Turo estis tiam konsiderata kiel provizora konstruaĵo destinita por esti malkonstruita post mallonga tempo (ĝia kreinto, inĝeniero Gustave Eiffel, akiris ekspluat-koncesion kiu savis ĝin), dum la "Palaco de Trocadéro" kiu frontis ĝin estis destinita por daŭri. Okazis la malo.

## Bildgalerio 

Dôme Central, Palais des Industries.jpg|Centra Kupolo de "Palaco de Industrioj"
CLC 528 - PARIS - Galerie des Machines.JPG|Ekstero de "Galerio de Maŝinoj"
Galerie des Machines.jpg|Interno de "Galerio de Maŝinoj"
Paris Exposition train 1889.jpg|Trajno antaŭ "Pavilono de Alĝerio"

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Trajneto de Universala Ekspozicio de Parizo de 1889
* Universala Ekspozicio de Parizo de 1867
* Universala Ekspozicio de Parizo (1900)

Kategorio:Internaciaj ekspozicioj en Parizo
Kategorio:1889 en Eŭropo
Kategorio:1880-1889 en Francio
Protektismo

**Protektismo** estas la ekonomia politiko de retenita komerco inter ŝtatoj tra metodoj kiaj ekzemple tarifoj, komercaj impostoj sur importaĵo, restriktaj kvotoj, kaj gamo da aliaj registaraj regularoj dizajnitaj por permesi (laŭ propagandantoj) justan konkuradon inter importado kaj varoj kaj servoj produktitaj enlande.

Tiu politiko kontrastas al libera komerco, kie registaraj barieroj al komerco estas konservitaj al minimumo. En la lastaj jaroj, ĝi fariĝis proksime akordigita kun Alimondismo. La esprimo estas plejparte uzita en la kunteksto de ekonomiko, kie protektismo rilatas al politikoj aŭ doktrinoj kiuj protektas entreprenojn kaj laboristojn ene de lando per limigado aŭ reguligado de komerco kun eksterlandaj nacioj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* kapitalismo
* beba industrio

## Eksteraj ligiloj 
* Volonta Eksportlimigo pri Aŭtoj 
* *Protectionism and the Civil War* 
* FoEI Citizens' Guide To: What is trade? 
* American Economic Alert
* Kritiko de Paul Craig Roberts al libera komerco
* Komentario de Pat Buchanan pri Protektismo
Ŝipbazo

[eta|250ra|Vido de la Usona Ŝipbazo de [Rota, Hispanio.]]
**Ŝipbazo** estas militbazo kie ŝiparmeo povas ŝirmi, ricevi liverojn, ripari ktp. Temas ĝenerale pri mara haveno.

La Ŝipbazo estas militbazo kiu estas hejmo de militkonstruaĵoj, ne konfuzinda kun normala haveno dediĉita al ŝarĝoŝipoj.

La koncepto de Ŝipbazo estas tiom antikva kiom la mararmeo. Laŭ la admiralo Alfred Mahan «malutilas armeigi ŝipojn se oni ne havas bazojn kie ili povas apogiĝi». La Ŝipbazoj estas la apogejoj de la militŝparo de iu lando. Kvankam la nunaj kondiĉoj por tekniko permesas gravan aŭtonomion al ŝipoj kaj permesas limigi la nombron de Ŝipbazoj, ne ĉiam estis tia. El la 17a jarcento al la komenco de la 20a jarcento, ĉiu lando kun marintencoj devis posedi nombrajn apogejojn.

Paradokse, la paso de la velnavigado al la vaporŝipoj okazigis strategian reeniron, ĉar «la dependo de la ŝiparoj rilate al ties bazoj pligrandigis multe fakte la neceson ofte liveri karburaĵo.»

Tiu situacio ŝanĝis pro la alveno de la atompelado kaj la disvolvigo de la asistado surmare al la militŝiparo.

La Ŝipbazo povas esti asocia al armilejo, al ŝipfarejo aŭ al armea aerbazo, kaj tiam temas pri aerŝipa bazo.

## Referencoj 
## Literaturo 
;Libroj
* *The age of the galley*, dir. R. Gardiner, Conway Maritime Press, 1995, ĉapitro 15.

;Artikoloj
* Benoît Rossignol kaj Roland Le Borgne, *Reconstruction, restructuration et modernisation des bases navales (1944-1949)*, Revue historique des armées, n°220, 2000 http://www.servicehistorique.sga.defense.gouv.fr/04histoire/articles/articles_rha/reconstructionbasesnavales.htm .
* *Les bases navales*, Science et Vie, serie «La Marine», 1949, p.&nbsp;92.
* *Le port militaire de Carthage*, Dossiers d'archéologie n° 183, 1993, p.&nbsp;42 & s.

;Prelegoj
* *Les bases et arsenaux français d’outre-mer, du Second Empire à nos jours*, Paris, les 22-23 mai 2000.
Ekspansiismo

**Ekspansiismo** konsistas el ekspansiistaj politikoj fare de registaroj kaj ŝtatoj. Dum kelkaj ligis la esprimon al antaŭenigado de ekonomia kresko (kontraste al nulan kreskon/daŭrigeblajn politikojn), pli ofte ekspansiismo rilatas al la doktrino de ŝtato vastiganta ĝian teritorian bazon (aŭ ekonomia influo) kutime, kvankam ne nepre, per armea agreso. Komparu ĝin kun konceptoj imperi-konstruado, koloniismo, kaj *Lebensraum*.

Iredentismo, venĝemo, politika reunuiĝo aŭ tut-naciismo foje kutimas justigi kaj pravigi ekspansiismon, sed nur kiam la eksplicita celo estas rekonkeri teritoriojn kiuj estis perditaj, aŭ por transpreni praulajn terojn. Simpla teritoria disputo, kiel ekzemple limdisputo, ne estas kutime referita kiel ekspansiismo.

## Vidu ankaŭ
* Evidenta destino
* Korolario Roosevelt
* Imperiismo

## Eksteraj ligiloj
*"Expansionism / Imperialism" el ProjectWorldview.org

Kategorio:Imperiismo
10608 Mameta

'*10608 *Mameta'''* estas asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo. Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (insulo Hokajdo).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Katsuhiko Mameta'', unu el plej bonaj observantoj de meteoroj en Japanio. Li estas aktiva amatora astronomo kaj estis sekretario de la Astronomia Societo de Hjogo ekde 2000.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Kin Endate
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Burgo Heidenpütz

eta|restoj de la tria remparparto
La **burgo Heidenpütz** estas ne plu ekzistanta remparburgo sur altaĵo apud Nassau en la distrikto Rhein-Lahn de la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. La loko de la iama burgo situas en rigarddistanco al la burgo Nassau tuj supre de la muelejo de Langau en la urboparto Scheuern. La dato de la konstruo ne estas konata, sed laŭ la konstrumaniero oni supozas la fruan mezepokon.

## Situo 
## Priskribo 
## Galerio 
800px|la tria remparo krucita de novtempaj vojoj

Dosiero:Heidenpütz 054.JPG|muroj ĉe la kolfosaĵo, kiu dividis antaŭ- kaj ĉefan burgon
Dosiero:Heidenpütz_057.JPG|la roksprono kiu gvidas al la ĉefa burgo
Dosiero:Heidenpütz_006.JPG|la unua remparparto
Dosiero:Heidenpütz_016.JPG|la dua remparparto

## Literaturo 
* Michael Schmidt, *Vor- und frühgeschichtliche Burgen und Schanzen im Taunus*, Frankfurt, 1994

Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Traktato de Zaragozo (1529)

[350ra|eta|La [meridiano de 1494 starigita de la Traktato de Tordesillas (purpure) kaj la limo de Molukoj (verde), ĉe la Traktato de Zaragozo, 1529]]
La **Traktato de Zaragozo** (en portugala *Tratado de Saragoça*, en hispana *Tratado de Zaragoza*), aludita ankaŭ kiel *Kapitulacio de Zaragozo* estis pactraktato inter Hispanujo kaj Portugalujo subskribita la 22an de aprilo 1529 fare de la reĝoj Johano la 3-a de Portugalujo kaj Karlo la 1-a de Hispanujo, en la hispana urbo Zaragozo. La traktato difinis la areojn por hispana kaj portugala influoj en Azio por solvi la nomatan "Maluka afero", kiam ambaŭ reĝlandoj postulis la Molukojn ĉiu por si, konsiderinte ilin ene de sia esplorareo establita tiele de la Traktato de Tordesillas en 1494. La konflikto eksplodis en 1520, kiam la ekspedicioj de ambaŭ reĝlandoj atingis la Pacifikan Oceanon, kie ne estis ĝis tiam fiksita limo oriente.

## Vidu ankaŭ 
* *Mare clausum* (d:Q2799588) 

## Eksteraj ligiloj 
* Yasuo Miyakawa. "The changing iconography of Japanese political geography," *GeoJournal,* Vol. 52, No. 4, Iconographies (2000), pp.&nbsp;345–352.

Kategorio:Traktatoj de la 16-a jarcento
Kategorio:Imperiismo
Kategorio:16-a jarcento en Hispanio
Kategorio:Historio de Portugalio
Kategorio:1529
Sibirjaĉiĥa

**Sibirjaĉiĥa** () estas vilaĝo en Soloneŝenskija distrikto en Altaja regiono en Rusujo. Oni fondis la vilaĝon 1824 jare. Naŭ jaroj post la fondiĝo, 321 personoj loĝis tie. La nombro de la popolo kreskiĝis al 2779 en jaro 1917,  kiam bolŝevikoj faris la rusan revolucion. Laŭ la plej aktuala popolnombrado, 709 personoj loĝas en Sibirjaĉiĥa, el kiuj unu parolas Esperanton je la baza nivelo.

## Substrukturo 
* Socia substrukturo: Centra lernejo, infanĝardeno, publika malsanulejo
* Elektra substrukturo: Sibirjaĉiĥaa publika elektra reto
* Kultura substrukturo: Muzeoj pri historio kaj malnovaj ceremonioj, kie trovas sin ekspozicio de vilaĝaj objektoj, kiuj konsistas el praaj laboriloj, ceramikaĵoj, kaj naciaj vestoj

## Referencoj 
* Tiu ĉi artikolo estas neplena traduko de samtema artikolo de Rusa Vikipedio.

Kategorio:Vilaĝoj de Altaja regiono
Tamás Vécsey

**Tamás Vécsey** [tamAŝ vEĉei], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vécsey Tamás** estis hungara juristo, politikisto, profesoro, membro (korespondanta en 1881, ordinara en 1889, honora en 1911) de Hungara Scienca Akademio. Lia nobela antaŭnomo estis *hernád-vécsei*.

Tamás Vécsey http://mek.niif.hu/00300/00355/html/ABC16241/16610.htm naskiĝis la  1839 en Szikszó. Li mortis la  1912 en Budapeŝto.

## Biografio 
Tamás Vécsey frekventis universitaton en Pest (urbo) inter 1856-1860. Post 2 jaroj li akiris diplomon, ekinstruis en la universitato, krome li advokatiĝis. Inter 1864-1874 li instruis en Luterana Jura Akademio (Eperjes). Reveninta al Budapeŝto li iĝis publika ordinara profesoro. Li estis elektita dufoje dekano, en la studjaro 1901 rektoro. Li politikadis en la parlamento inter 1869-1881, krome li havis funkciojn en la luterana eklezio. Li okupiĝis precipe pri la romia juro.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Római jogtan* (1867, 1868)
* *Római családi jog* (1875)
* *A római jog külső története és institutiói* (1886, la sepa eldono en 1907)
* *Széchenyi és a magyar magánjog* (István Széchenyi kaj la hungara privata juro), (1895)
* *Exegeticum. Válogatott helyek a Digestákból magyarázatokkal* (1905)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero V kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Metroo de Liono

La **Metroo de Liono** () estas publika metroo de la franca urbo Liono. Ĝi estis inaŭgurita la  kaj hodiaŭ la metro-reto havas 4 liniojn kaj estas  longa.

Vagonaroj veturas sur maldekstra trafikflanko same kiel tiuj de SNCF.

En 2013,  milionoj da pasaĝeroj uzis la metroon.

## Mapo 
400px|centra|eta|Mapo de Metroo de Liono

## Metrolinioj 
La metro-reto konsistas el 4 linioj, A-B-C-D, identigitaj per malsamaj koloroj sur mapoj:

### Linio A 
[140px|dekstra|eta|[MPL 75 en '**]]

### Linio B 
[140px|dekstra|eta|[MPL 75 en **']]

### Linio C 
[140px|dekstra|eta|[MCL 80 en '**]]

### Linio D 
[140px|dekstra|eta|[MPL 85 en remizo de Thioley]]

## Projekto 
Ekzistas projekto por kvina linio de la Metroo de Liono, kiu ligus stacion **' kun la centro de Liono en 2030.

centra|300px|eta|Projekto

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Metroo
* Listo de metrooj en la mondo
* Stacioj de la metroo de Liono
* Funikularo de Liono
* Tramtransporto en Liono
* Tramtrajno de Liono
* Aŭtobusa transporto en Liono
* Trolebusa transporto en Liono
* Liono

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Facebook TCL.SYTRAL
* SYTRAL
* Ferro-Lyon
* Lyon en Lignes 
* Metroo de Liono en UrbanRail.Net
* cartometro

Kategorio:Transporto en Liono

Liono
Liono
Liono