open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jana Pallaske

eta|Jana Pallaske kantanta
eta|Jana Pallaske kun la aliaj kvar anoj de la muzikgrupo *Spitting Off Tall Buildings*
**Jana Pallaske** (naskiĝis la 20-an de majo 1979 en Berlino-Treptow) estas germana aktorino, gitaristino kaj kantistino. Je la pseŭdonimo *Bonnie Riot* ŝi estis fondomembro kaj kantistino de la berlina muzikgrupo *Spitting Off Tall Buildings*, ĝis la grupo malfondiĝis en 2007. En somero 2009 ŝi kun la grupo *Jupiter Jones* produktis la kanton *Nordpol/Südpol*. Ŝia aktuala muzika projekto nomiĝas *A Girl Called Johnny*.

Unuan aktoran rolon en kineja filmo ŝi havis en 2000 en la produktaĵo*alaska.de* de la reĝisorino *Esther Gronenborn*. Dua granda rolo estis en 2001 en la filmo *Engel & Joe* flanke de Robert Stadlober.

Ekde tiam ŝi regule videblas aktore en televidaj kaj kinejaj filmoj, ekzemple en la tre sukcesa kineja filmo *Männerherzen* de 2008. Samjare ŝi ricevis malgrandan, sed aparte por ŝi dezajnitan rolon en la filmo *Inglourious Basterds* de Quentin Tarantino.

## Listo de filmoj (elekto) 
* 2000: alaska.de
* 2001: Engel & Joe
* 2001: Jeans
* 2002: Baader
* 2002: Extreme Ops
* 2002: krimfilma serio *Tatort* – epizodo *Schützlinge*
* 2004: serio *Die Cleveren* – epizodo *Kinder*
* 2004: EuroTrip
* 2004: Was nützt die Liebe in Gedanken
* 2005: Polly Blue Eyes
* 2005: Stürmisch verliebt (televida filmo)
* 2006: Berndivent - Brot im Orientexpress
* 2006: Blackout – Die Erinnerung estas tödlich
* 2006: Komm näher
* 2006: Sirenata (mallonga filmo)
* 2006: Survive Berlin (mallonga filmo)
* 2007: Berlin am Meer
* 2007: Vollidiot
* 2007: Alles Lüge – Auf der Suche nach Rio Reiser (televida filmo)
* 2008: Märzmelodie
* 2008: Palermo Shooting
* 2008: Speed Racer
* 2008: Screamers: The Hunting
* 2008: Warten auf Angelina
* 2009: Phantomschmerz
* 2009: Inglourious Basterds
* 2009: Kopf oder Zahl
* 2009: Männerherzen
* 2009: 12 Meter ohne Kopf
* 2011: krimfilma serio *Alarm für Cobra 11* - epizodo *Das zweite Leben*
* 2011: IK1 – Touristen in Gefahr
* 2011: Männerherzen … und die ganz ganz große Liebe

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo 
* MySpace-retpaĝo de Jana Pallaske
* 
* 

## Notoj 
Kategorio:Germanaj gitaristoj
Kategorio:Germanaj kantistoj
Kategorio:Germanaj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en Germanio
Sami Herzog

**Sami Herzog**  (naskiĝis  en Munkeno, do nun -jara) estas germana infana aktoro. Li unuafoje aktoris en la porinfana kineja filmo *Hexe Lilli - Der Drache und das Magische Buch*, filmita en somero 2007 kaj kineje publikigita post intensa animaciigo nur du jarojn poste, en 2009. En la filmo li havis la rolon de *Leon*, la eta frato de la ĉefrolo *Lilli*. Laŭdire la filmprodukta firmao trovis la sep-jarulon por tiu rolo en la paŭzejo de sia elementa lernejo. En la daŭrigo de la filma sukceso, filmo nomata Hexe Lilli - Die Reise nach Mandolan, lian rolon transprenis la unu jaron pli juna kolego Miguel Wansing Lorrio. Aldoniĝis pluraj voĉaj projektoj lige al la kineja filmo, komence de la jaro 2012 ankoraŭ epizodo de la krimfilma televida serio *"SOKO Stuttgart"*, kaj en 2014 - kiel 14-jarulo - partopreno en la krimfilma televida serio *Kommissarin Lucas*. Tiu serio de 2014 laŭ la stato de 2023 estas la lasta fojo kiam li publike aktoris - sekve eblas daŭre karakterizi lin kiel "infana aktoro", kvankam li intertempe estas -jara.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Germanaj aktoroj
Kategorio:Germanaj infanaj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en Germanio
Antonia von Melville

**Antonia von Melville** (naskiĝis en 1997) estas germana infana aktorino. Ŝi konatiĝis aparte pro sia rolo en la porinfana kineja filmo *Hexe Lilli - Der Drache und das Magische Buch*, filmita en somero 2007 kaj kineje publikigita post intensa animaciigo nur du jarojn poste, en 2009. En la filmo ŝi havis la rolon de *Mona*, samklasanino de la ĉefrolo *Lilli*.

Krome ŝi laŭ la stato komence de la jaro 2012 ankoraŭ aperis en du televidaj serioj: En la epizodo *Häuserkampf* (2009) de la krimfilma serio *Tatort* (rolo de knabino *"Emilia Jansen"*), kaj en la epizodoj *Die blaue Jacke* kaj *Der doppelte Dalu* (2011) de la infanfilma serio *Die Pfefferkörner* (rolo de knabino *"Pia"*).

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Germanaj aktoroj
Kategorio:Germanaj infanaj aktoroj
Villa Alemana

**Villa Alemana** estas komunumo en la provinco Marga Marga en Ĉilio.

Ĝi situas en la Valparaíso Regiono.

Ĝi havas areon de 97 km2 kaj 122 806 loĝantojn (2002).

## Vidu ankaŭ 
* Trajno Limache-Puerto

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Villa Alemana 

Kategorio:Urboj de Ĉilio
Gyula Szini

**Gyula SZINI** [djula sini], hungare **Szini Gyula,** Esperante **Julio Szini** estis hungara verkisto kaj ĵurnalisto.

Gyula Szini naskiĝis la 9-an de oktobro 1876 en Budapeŝto. Li mortis la 17-an de majo 1932 en Budapeŝto.

## Biografio 
Li lernis juron, poste li vojaĝis al Italio kaj Francio. Baldaŭe li ĵurnaladis en gravaj ĵurnaloj kaj revuoj kaj dekomence li aliĝis al Nyugat. En 1919 li simpatiis kun la komunistoj kaj laboristoj, tial poste li ne havis ŝancon en la elito. Li mortis malriĉa. en 1929 unuafoje li ricevis premion.

## Verkoj (elekto) 
* *Trilibi és egyéb történetek* (Trilibi kaj aliaj historioj), noveloj, 1907
* *A rózsaszínű hó* (La rozkolora neĝo), 1913
* *Írói arcképek* (Verkistaj portretoj), studoj, 1922
* *Barbara* (Barbara), romano, 1926
* *Válogatott elbeszélései* (Elektitaj noveloj), 1933
* 3 dramoj en 1917, 1923, 1924
* diversaj tradukaĵoj

## En Esperanto aperis 
* Hungara Antologio: novelo: Amo, nenio pli

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Ersigen

**Ersigen** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Burgdorf kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Emme-Valo en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 1576 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
La komunumo Ersigen situas en Svisa Mezlando en la suba Emme-Valo sur la flotebenaĵo de Emme proksimume 3 kilometrojn okcidente de Emme. La teritorion de la komunumo senakvigas la rivero Oesch, kiu sur la teritorio de la komunumo turniĝas norden kaj tiel fluas paralele al Emme anstataŭ alflui al ĝi. La komunumo Ersigen konsistas el la kvartaloj Oberdorf, Unterdorf, Im Holz kaj Loberg kaj la vilaĝo Rudswil. Krome al la komunumo apartenas pluraj izolitaj bienoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 618 m s.m. sur *Allmänd*.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 8,70 km², de kiuj 31,0% estas kovritaj de arbaro, 58,6% servas por agrikulturo kaj 9,5% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Ersigen limas en nordoriento al Oberösch, en oriento al Rumendingen, en sudoriento, sudo kaj sudokcidento al Kirchberg, kaj en nordokcidento al Utzenstorf.

## Trafiko 
Tra Ersigen pasas la grava kantona ĉefvojo n-ro 1 de Zuriko al Berno. Laŭlonge de la nordokcidenta komunumlimo kondukas la svisa aŭtovojo A1, kies plej proksima alveturejo situas duonan kilometron okcidente de la komunumo en Kirchberg. Per buslinion de Koppigen al Burgdorf la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Ersigen datiĝas el la jaro 1112 kiel *Ergisingen*. Sur la teritorio de la komunumo estis trovitaj diversaj objektoj, kiuj verŝajne datiĝas el la neolitiko. En la Allmänd-arbaro ekzistas tombejmonteto el la Hallstatt-epoko kaj en *Murrain* restaĵoj de romia bieno. Dum mezepoko bienposedantoj en Ersigen estis la burgdorfaj civitanoj Senjoroj de Ersigen, kiuj menciiĝis en la jaro 1112 ĝis 1418, kaj la Monaĥejo Fraubrunnen. Post pluraj posedantoj-ŝanĝoj Ersigen en la jaro 1367 estis vendita de la Senjoroj de Sumiswald al *Petro de Thorberg*, kiu transdonis la malaltan jurisdikcion al sia kartuziana *Monaĥejo Thorberg*. La supera jurisdikcio per verdikto de 1473 estis atribuita al la Voktejo Wangen. Post la reformacio en la jaro 1528 la kartuziana Monaĥejo Thorberg fariĝis sidejo de berna vokto, al kiu ankaŭ estis submetita Ersigen. Post la fino de la Helveta Respubliko Ersigen estis atribuita al la distrikto Burgdorf. Per la dissolvo de la distrikto Burgdorf la 1-an de januaro 2010 Ersigen estis integrita al la administra distrikto Emme-Valo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Ersigen
San Pedro de la Paz

**San Pedro de la Paz** estas komunumo en la provinco Concepción, en Ĉilio.

Ĝi situas en la regiono Bío-Bío.

Ĝi havas areon de 112,5 km2 kaj 80 447 loĝantojn (2002).

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de San Pedro de la Paz 

Kategorio:Urboj de Ĉilio
Tamás Falu

**Tamás FALU** [tamAŝ], hungare **Falu Tamás,** Esperante **Tomaso Falu** estis hungara verkisto kaj poeto.

Tamás Falu naskiĝis, kiel **Balassa Lajos** la 10-an de novembro 1881 en Kiskunfélegyháza. Li mortis la 13-an de julio 1977 en Ócsa.

## Biografio 
Tamás Falu frekventis gimnazion en Kecskemét, universitaton en jura fako en Budapeŝto. Li komencis sian karieron en 1900, tiam aperis lia unua poemlibro. Li prenis pseŭdonimon Tamás Falu en 1911. Inter 1920-1935 li estis kunlaboranto de Nyugat. Li longe havis postenon en Ócsa, dume li verkadis kaj ĵurnaladis. Li estis membro de Societo Kisfaludy kaj membro de Societo Petőfi. En 1981 ekspozicio okazis en Kiskunfélegyháza pri la poeto.

## Verkoj (elekto) 
Resume li eldonis 9 poemlibrojn kaj 10 romanojn.
* *Költemények* (Poemoj), poemoj, 1900
* *Évek illata* (Odoro de jaroj), poemoj, 1929
* *Kikötő* (Haveno), poemoj, 1941
* *Téli kikötő* (Vintra haveno), poemoj, 1967
* *Vidéki állomások* kolejktitaj poemoj, 1974
* *Hajnali mise* (Aŭrora meso), romano, 1905
* *Küszöb* (Sojlo), romano, 1920
* *Tiszta víz* (Pura akvo), romano, 1938

## En Esperanto aperis 
* Hungara Antologio 1933: po unu novelo kaj poemo

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Falu
Falu
József Kiss (poeto)

**József KISS** [jOĵef kiŝ], hungare **Kiss József** estis hungara poeto, membroj de Societo Petőfi kaj Societo Kisfaludy.

József Kiss naskiĝis la 30-an de novembro 1843 en Mezőcsát, li mortis la 31-an de decembro 1921 en Budapeŝto.

## Biografio 
József Kiss devenis el juda familio. Li frekventis lernejojn en Miskolc kaj Debrecen, poste li instruis en diversaj urboj. En 1867 li venis al Pest (urbo) por eldoni la unuan poemaron. Li komencis labori en redaktejo, li ediĝis en 1873. Li komencis sian literaturan karieron en 1875, tiam aperis lia unua sukcesa poemo. Li verkis precipe pri la judoj kaj pri Rusio, liaj poemoj estis tradukitaj al diversaj lingvoj. Li estis ankaŭ framasono.

## Verkoj (elekto) 
* *Budapesti rejtelmek* (Budapeŝtaj sekretoj) (sub pseŭdonimo **Szentesi Rudolf**), 1874
* *Simon Judit* (Judit Simon), 1875
* *K. J. költeményei* (poemoj de K. J.), poemoj inter 1868-1876
* *Tűzek* (Fajroj)
* *Knyáz Potemkin* (poemo por la socialismo)
* *Odessza* (Odeso)
* *Dalaim* (Miaj kantoj), 1876
* *Utolsó versek* (Lastaj poemoj), 1924
* *Válogatott versek* (Elektitaj poemoj), 1961

## En Esperanto aperis 
* Hungara Antologio 1933: 2 poemoj

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj framasonoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Chuck Israels

**Charles „Chuck“ Israels **(* 10-an de aŭgusto 1936 en Novjorko, Novjorkio) estas usona basinstrumentisto kaj komponisto de ĵazo. Li famiĝis pro sia kunverkado kun pianisto Bill Evans.

## Vivo kaj verkado 
Chuck Israels meminstruis al si kontrabasludon, sed studis pli malfrue muzikon ĉe Universitato Brandeis kaj en 1959 je Parizo. En 1960 li fariĝis membro de la sesopo de George Russell, surdiskigis i.a. kun Cecil Taylor, Eric Dolphy, Stan Getz, Herbie Mann, Herbie Hancock, Coleman Hawkins, J. J. Johnson, John Coltrane kaj Monica Zetterlund. Chuck Israels restos en memoro per sia muzikado en la triopo de Bill Evans, en kiun li membriĝis post la morta akcidento de basisto Scott LaFaro en 1961. Ĝis 1966 li kunverkis albumojn kiel *Nirvana, At Shelly Manne’s Hole, How My Heart Sings!, Moon Beams* kaj *Bill Evans At Town Hall* ein. Chuck Israels pri la verkado kun Bill Evans: „Estis tre laborintensa verkado - stimula, streĉa kaj koncentrita samtempe. Oni aŭdas tion de la sonregistraĵoj – silento dum la muziko, neniu aplaŭdo je la fino de soloo – ĉiuj aŭskultantoj sciis, ke jen artisto je verkado, kies enan pensofluon ili iamaniere partoprenis“. 

Ekde 1986 Israels estis direktisto de la der ĵazstudoj ĉe Okcident-Vaŝingtonia Universitato en Bellingham.

## Literaturo 
* Martin Kunzler: *Jazz-Lexikon*, Reinbek, Rowohlt, 1988
* Richard Cook kaj Brian Morton: *The Penguin Guide To Jazz On CD*, London, Penguin, 2-a eldono, 1994 kaj 6-a eldono, 2002
* Hanns E. Petrik: *Bill Evans - Sein Leben, seine Musik, seine Schallplatten*, Schaftlach, Oreos (Collection Jazz), 1989
* Bielefelder Katalog 1988 & 2002

### Referencoj 
Kategorio:Usonaj ĵazbasistoj
Kategorio:Usonaj ĵazkomponistoj
Kategorio:Usonaj judoj
4255 Spacewatch

'*4255 *Spacewatch''''' estas asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak (Arizono, Usono) en la kadro de la projekto Spacewatch.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de astronomia kampanjo, kiu malkovris ĝin.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Ŝubarta familio
Kategorio:Spacewatch
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1986
4254 Kamél

'*4254 *Kamél''''' estas malgranda, treege hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la sveda astronomo Claes-Ingvar Lagerkvist elde la Observatorio Kvistaberg, kiu situas apud Bro, inter Stokholmo kaj Upsalo.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la svedan astronomon Lars Kamél.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Claes-Ingvar Lagerkvist
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
Géza Szilágyi (poeto)

**Géza SZILÁGYI** [silAdji], hungare **Szilágyi Géza** estis hungara poeto, verkisto kaj ĵurnalisto.

Géza Szilágyi naskiĝis la 29-an de decembro 1875 en Budapeŝto. Li mortis la 7-an de aprilo 1958 en Budapeŝto.

## Biografio 
Li frekventis lernejojn en Budapeŝto, fine li akiris diplomon pri juro en 1901. Dum la lernado li jam ĵurnaladis. Baldaŭe li estis vicredaktisto kaj eldonis ankaŭ revuon. En 1896 aperis lia debuta poemaro, sed pro la enhavo li estis akuzita. Kelkfoje li verkis por Nyugat. Endre Ady ĉerpis el lia stilo.

## Verkoj (elekto) 
* *Tristia* debutaj poemoj, 1896
* *Holt vizeken* (Sur mortaj akvoj), poemoj, 1903
* *Májusi fagy* (Maja frosto), teatraĵo, 1911
* *Könyvek és emberek* (Libroj kaj homoj), studoj, 1912
* *Az ördög nyája* (Ŝafaro de la diblo), noveloj, 1917
* *Szó és könny* (Vorto kaj larmo), poemoj 1927
* *Válogatott régi és új versek* (Elektitaj malnovaj kaj novaj poemoj), 1948
* *Koldúsok táncdala* (Danckanto de almozpetantoj), elektitaj poemoj, 1958

## En Esperanto aperis 
* Hungara Antologio 1933: 2 poemoj

## Fontoj 
* hungare 

Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1881
Szilágyi
4256 Kagamigawa

'*4256 *Kagamigawa'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japana astronomo Tsutomu Seki elde Geisei en la Gubernio Koĉi (Japanio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la rivero *Kagami* (Japana lingvo: 鏡川, *Kagami-gawa'') kiu trafluas Koĉi, loĝan urbon de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tsutomu Seki
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1986
Mia Interna Besto

[250px|eta|dekstra|[Jens Galschiøt and *Mia Interna Besto* skulptaĵo]]
**Mia Interna Besto** estas skulptaĵo el betono de dana skulptisto Jens Galschiøt, kiu 230 cm-jn altas. En la daŭro de du tagoj en 1993 ĝi estis muntita senpermese en publikaj spacoj en 20 eŭropaj urboj kiel admono kontraŭ la kreskanta rasismo. La projekto estis nomita la plej granda arta hapeningo en Eŭropo.

La titolo de la skulptaĵo estas inspirita de la germana socialdemokrato Kurt Schuhmacher (1895-1952) kiu en 1932 en fama parolado en la parlamento lanchis la esprimon 'Mein innerer Schweinehund' pri la rasisma agitado de la nazioj, kiu alvokis la plej primitivajn instinktojn de la homo. 

## Inaŭguro en "Esperanta Ĝardeno" 
Sabaton la 21an de majo 2005, matene je la 10a, en la "Esperanta Ĝardeno" de Via F. Filzi  51, Cormano (MI), okazis (poste ke ĝi estis konfiskata dum 11 jaroj) la oficiala inaŭguro de "Mia Interna Besto", statuo de la dana artisto Jens Galschiøt, tiu ĉi skulptaĵo portretas personon kiu surhavas longan kapoton kaj kun la kapo kaj piedoj de porko. 

Laŭ la intencoj de la artisto, tiu ĉi skulptaĵo simbolas la beston kiu estas en oni kaj de tempo al tempo eliras provokante rasismon, maltoleremon kaj ekscesojn.

En la inaŭguro partoprenis la Urbestro de Cormano D-ro Roberto Cornelli, la Kulturskabeno de la Milana Provinco D-rino Daniela Benelli kaj aliaj eminentuloj, kompreneble kun la partopreno de ĵurnalistoj kaj multaj simpatiantoj.

Post la ceremonio sekvis regalado kaj vizito al "Esperanta Ĝardeno".

### Inaŭguro  
## Vidu ankaŭ 
* Jens Galschiøt
* Koloro Oranĝa
* La Kolumno de la Honto
* Fundamentismo (skulptaĵo)
* Marŝo de Malsatuloj
* En la Nomo de Dio
* Survival of the Fattest
* SevenMeters

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Mia Interna Besto inaŭgurita in la Esperanto Ĝardeno en Cormano proksime de Milano, Italio, la 21-an de majo 2005
* Monumento kontraŭ agresemo (Literatura Foiro, junio 2005)
* Mia Interna Besto en Barcelono (Art públic, oficiala listo de la skulptaĵoj de la urbo)
* Le Happening Culturel: Ma Bête Intérieure

Kategorio:Jens Galschiøt
Kategorio:Kulturo de Danio
Kategorio:Skulptaĵoj
Kategorio:Verkoj de 1993
Kategorio:Rasismo
Kenema

**Kenema** estas grandurbo, la tria plej granda urbo de Sieraleono. Ĝi estas administra centro de distrikto same nomata Kenema kaj grava komerca centro de diamanto.
eta|240px|Mapo pri Sieraleono, kie estas trovebla ankaŭ Kenema
eta|240px|Vojo en Kenema
eta|240px|Interna urboparto de Kenema

## Bazaj informoj 
* koordinatoj: 
* loĝantaro:  en 2012
* Telefonkodo: 42
* Supermara alteco: 
* Horzono: UTC - 5

## Situo 
Kenema situas sur ebenaĵo en la interna parto (iom oriente) de la lando. Fritaŭno troviĝas 298 km.

## Historio 
En ĉirkaŭaĵo de Kenema longe profitis la arbojn, kiel ligno, tial la urbo havas industrion lignaĵoj. La fervojo liveris la lignojn en la 20-a jarcento, sed la fervojo ĵus estas malfermita. En 1931 oni trovis diamantojn, tial la urbo estas komercejo de diamantoj.

Kenema estas unu el la plej etne diversspecaj grandurboj en Sieraleono, kie loĝas ĉiuj etnoj de la lando.

## Klimato 
Kenema etendiĝas en la tropika klimato kun musono. La pluva sezono daŭras inter majo ĝis oktobro, la ceteraj monatoj estas iom sekaj. Jare pluvas ĉ. 5000 mm. La temperaturo varias inter 21-31 Celsius.

## Trafiko 
Kenema havas flughavenon kaj ĵus malfermitan fervojon al Fritaŭno. La plej grava vojo estas al Bo (urbo).

## Fontoj 
* Angla Vikipedio
eta|260px|maldekstra|Strato en Kenema

Kategorio:Urboj de Sieraleono
La Kolono de la Honto

**La Kolono de la Honto** estas eventartaĵo laŭ iniciato de la dana skulptisto Jens Galschiøt. Dum la venontaj jardekoj la projekto disvastiĝos tra la mondo. Minimume dek skulptaĵoj estos starigitaj en lokoj kie okazis grava atenco kontraŭ la humaneco. La Kolono de Honto estas skulptaĵo ok metrojn alta el nigra bronzo konsistanta el torditaj agoniaj homaj korpoj.

Ĝis nun la skulptaĵo estis muntita en tri lokoj: Honkongo (1997), Meksiko (1999) kaj Brazilo (2000).

La 22-an de decembro 2021, la Universitato de Hong Kong malkonstruis la kolonon dum la nokto.

## Koncepto de la artisto 
La artisto mem klarigas la bazan ideon jene:

"La Kolono de Honto reprezentas konsiderindan monsumon: la solan simbolon tutmonde vere respektatan. Monumenton de tia kalibro oni normale starigas por memorigi ‘heroan’ agon. Sed jen ni starigas la skulptaĵon por firmteni la memoron pri masakro kiu neniam ripetiĝu. La Kolono de Honto estas skulptita alvoko. Iusence ĝi estas Nobel-premio de la masakroj. Nia memoro iĝas pli kaj pli efemera, ĉar nia menso troŝarĝiĝas pro la konstanta fluo de informoj de la amaskomunikiloj. La kadavra fetoro forvaporiĝas tuj de nia menso, kiam la fokuso ne plu trafas la makabrajn scenojn. Sed jen la Kolono de Honto sin altrudas por firmteni la memoron de la masakro kaj ties viktimoj - efiki kiel memorigilo de la historio. La simbola efiko de la Kolono varios laŭ la reagoj de la aŭtoritatoj: ĉu ili detruos ĝin, metos ĝin en deponejon aŭ lasos ĝin. Sed ĉiukaze ĝi havos simbolan efikon kiun plifortigas la tutmonda ĉeno de similaj skulptaĵoj, de kiu ĝi estas ero."

## Debuto en Honkongo 
La 4an de junio 1997 la eventartaĵo debutis. Tio okazis kiam 55.000 homoj kolektiĝis en la parko *Victoria* en Honkongo por memorigi per lumigitaj kandeloj la masakron en Pekino en 1989. La Kolono de Honto estis la fokusa punkto de la ceremonio.

Dum la jaro la skulptaĵo estis sinsekve ekspoziciata en ĉiuj sep universitatoj de Honkongo ĝis la 4a de junio 1998 kiam ĝi denove estis la centro de la ceremonio en la parko Victoria.

## Vidu ankaŭ 
* Jens Galschiøt
* Mia Interna Besto
* Koloro Oranĝa
* Fundamentismo (skulptaĵo)
* Marŝo de Malsatuloj
* En la Nomo de Dio
* Survival of the Fattest
* SevenMeters

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* La demokratia movado en Honkongo (Hong Kong Alliance in Support of Patriotic Democratic Movements in China)

Kategorio:Jens Galschiøt
Kategorio:Verkoj de 1997
Kategorio:Skulptaĵoj
Kategorio:Kulturo de Danio
Kategorio:Historio de Honkongo
Kategorio:Memorialoj en Honkongo
Kategorio:Kontraŭkomunismo
Fundamentismo (skulptaĵo)

**Art-instalaĵo de dana skulptisto Jens Galschiøt** (2011/12), 4 metrojn alta, 9 metrojn de diametro. La literoj de la angla vorto ”FUNDAMENTALISM”  formas cirklon. Ĉiu litero estas konstruita de religiaj libroj fanditaj en kupro.

## Vidu ankaŭ 
* Jens Galschiot
* Mia Interna Besto
* Koloro Oranĝa
* La Kolumno de la Honto
* Marŝo de Malsatuloj
* En la Nomo de Dio
* Survival of the Fattest
* SevenMeters

## Referencoj 
Kategorio:Jens Galschiøt
Kategorio:Skulptaĵoj
Kategorio:Kulturo de Danio
Kategorio:Fundamentismo
Heimiswil

**Heimiswil** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Burgdorf kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Emme-Valo en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 1636 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Heimiswil situas en la Svisa Mezlando en suba Emme-Valo rekte oriente de la urbo Burgdorf. En sudokcidento al komunuma teritorio etendiĝas ĝis al la bordo de la rivero Emme. En Berg troviĝas la fontoregiono de la rivero Oesch. La komunumo konsistas el la kvar partoj Heimiswil-Dorf (kun la setlejoj Niederdorf, Oberdorf, Hoferen kaj Rumistal), Busswil, Berg (kun la vilaĝetoj Hueb, Wil, Kaltacker kaj Färberg), kaj Rotenbaum (kun la vilaĝetoj Vorder Rinderbach kaj Lueg). En ĉiuj kvar komunumopartoj krome ekzistas pluraj izolitaj bieneoj kaj domgrupoj. Oriente de la komunumo inter Wynigen kaj Affoltern krome ekzistas eksklavo kun la setlejoj Hirsegg kaj Eich.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 23,35&nbsp;km², de kiuj 33,7% estas kovritaj de arbaro, 61,1% servas por agrikulturo kaj 5,0% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Heimiswil limas en nordo al Wynigen, en oriento al Affoltern en Emme-Valo, en sudo al Rüegsau, en sudsudokcidento al Hasle ĉe Burgdorf, kaj en okcidento al Burgdorf.

## Trafiko 
Heimiswil situas komplete flanke de la gravaj trafikvojoj. La komunumo plej bone atingeblas per la vojo n-ro 245 de Burgdorf. Tre mallarĝaj flankaj vojo krome kondukas al Rumendingen kaj al Affoltern en Emme-Valo. Per buslinio al Burgdorf la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Heimiswil datiĝas el la jaro 1250 kiel *Heimoltswiler*. Dum mezepoko ekzistis terremparo en loko nomita *Tschoggen*. Dum mezepoko posedantoj de Heimiswil estis la Grafoj de Kiburgo. En la jaro 1402 ili vendis la malaltan jurisdikcion pri Heimiswil al la urbo Burgdorf. Burgdorf atribuis la teritorion de Heimiswil al sia voktejo Grassil. Inter 1502 kaj 1519 la urbo Berno atribuis la altanjurisdikcion ankaŭ al Burgdorf.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Heimiswil

## Bildoj 

Dosiero:Heimiswil Reformierte Kirche Innenraum.jpg|Interno de la reformita preĝejo
Dosiero:Heimiswil Pfarrhaus Pfrundhaus.jpg|Pastora domo de Heimiswil
En la Nomo de Dio

**En la Nomo de Dio** estas serio de skulptaĵoj  el kupro de dana skulptisto Jens Galschiøt, prezentantaj gravedan krucumitan adoleskulinon. La verko estas koncipita kiel protesto kontraŭ la restrikta sekspolitiko de iama usona prezidento George W. Bush kaj la Katolika Eklezio.

## Vidu ankaŭ 
* Jens Galschiot
* Mia Interna Besto
* Koloro Oranĝa
* La Kolumno de la Honto
* Fundamentismo (skulptaĵo)
* Marŝo de Malsatuloj
* Survival of the Fattest
* SevenMeters

## Referencoj 
Kategorio:Jens Galschiøt
Kategorio:Skulptaĵoj
Kategorio:Kulturo de Danio
Kategorio:Religio kaj politiko
Kategorio:Katolika Eklezio
Survival of the Fattest

eta|in China 2005
**Survival of the Fattest**  ( Pluvivo de la Plej Grasa) estas skulptaĵo farita de la dana artisto Jens Galschiøt en 2002. Ĝi prezentas malgrasegan afrikan viron kiu portas eksterordinare grasan blankan virinon. Ŝi tenas pesilon en la mano. La verko simbolas la malekvilibran distribuon de la resursoj de la mondo. La titolo aludas al la fama frazo de Charles Darwin *Survival of the Fittest* (Supervivo de la plej taŭgaj).

Okaze de la Klimata Pintkunveno de UN (COP15) en decembro 2009 en Kopenhago, Jens Galschiøt erektis la skulptaĵon apud la Marvirineto en la haveno de Kopenhago. Fotoj de la du skulptaĵoj furoris en la medioj de la mondo. Ekde tiam La Grasega Sinjorino, kiel popole nomiĝas la skulptaĵo, eble estas la plej konata verko de Galschiøt.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Jens Galschiøt
* Mia Interna Besto
* Koloro Oranĝa
* La Kolumno de la Honto
* Fundamentismo (skulptaĵo)
* Marŝo de Malsatuloj
* En la Nomo de Dio
* SevenMeters

Kategorio:Jens Galschiøt
Kategorio:Skulptaĵoj
Kategorio:Kulturo de Danio
SevenMeters

Okaze de la Klimata Pintkunveno de UN (COP15) en decembro 2009 en Kopenhago Jens Galschiøt lanĉis longan serion de art-instalaĵoj kun la titolo **SevenMeters**. Eble la plej rimarkinda verko estis Survival of the Fattest

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Jens Galschiøt
* Mia Interna Besto
* Koloro Oranĝa
* La Kolumno de la Honto
* Fundamentismo (skulptaĵo)
* Marŝo de Malsatuloj
* En la Nomo de Dio
* Survival of the Fattest

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo de la projekto

Kategorio:Jens Galschiøt
Kategorio:Kulturo de Danio
Kategorio:Skulptaĵoj
Lueg

**Lueg** en la alemana kaj bavara lingvoj signifas *rigardu*.

Lueg estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Lueg (Fahrni)** estas vilaĝo de la komunumo Fahrni de la administra distrikto Thun en Kantono Berno en Svislando.

* **Lueg (Heimiswil)** estas vilaĝo de la komunumo Heimiswil de la administra distrikto Emme-Valo en Kantono Berno en Svislando.
4257 Ubasti

'*4257 *Ubasti'''* estas tre malgranda terrenkonta kaj marsrenkonta apolona asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomino Jean Mueller elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la diino-katino "*Ubasti''" (alia nomo de Bastet) de la egipta mitologio.

## Orbito 
Kvankam ĝia perihelio estas malpli granda ol 1 AU, ĝi ne tre proksimas de Tero pro sia granda orbita kliniteco:
* La  ĝi pasis al 0,1706 AU (25,526 milionoj da km) de Tero.
* La  ĝi pasos al 0,1727 AU (25,837 milionoj da km) de nia planedo.
Sed ĝi estas pli minancanta por Marso: ĝi povas proksimiĝi al 0,0270 AU (4,041 milionoj da km) de tiu planedo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Apolonaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Jean Mueller
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987
Joŝio Tojoŝima

**Joŝio Tojoŝima** (japane: 豊島与志雄) (naskiĝis la 27-an de novembro 1890 - mortis la 18-an de junio 1955) estis japana verkisto kaj tradukisto. Li japanigis Les Miserables de Victor Hugo. Jare de 1912 li ekkonis Ryūnosuke Akutagawa, Kan Kikuĉi, Juzo Jamamoto, kaj Masao Kume.

## Referencoj
Kategorio:Japanaj tradukistoj
Kategorio:Japanaj verkistoj
Larry Bunker

**Larry Bunker** (vere *Lawrence Benjamin Bunker*; naskiĝis la 4-an de novembro 1928 en Long Beach, Kalifornio; mortis la 8-an de marto 2005 en Los-Anĝeleso) estis usona frapinstrumentisto kaj vibrafonisto de ĵazo.

## Vivo 
Larry Bunker lernis meminstrue ludon de piano, akordiono kaj saksofono. Dum la militservo en la usona terarmeo li estis frapinstrumentisto kaj pianisto de armebando. Post sia reveno al Kalifornio en 1948 li verkis komence kun Howard Rumsey.

En 1953 li fariĝis kiel frapinstrumentisto posteulo de Chico Hamilton en la kvaropo de Gerry Mulligan. En la sekva tempo li verkis kun muzikistoj kiel Stan Getz, Warne Marsh, Clare Fischer, Gary Burton, Dizzy Gillespie, Gerry Mulligan, Barney Kessel kaj Art Pepper. Inter 1955 kaj 1960 li akompanis kun pianisto Jimmy Rowles la kantistinojn Peggy Lee (ekz. je *Black Coffee*) kaj Billie Holiday, ekz. sur la albumo *Music for Torching*.

Per propra bando li publikigis komence de la 1960-aj jaroj tri albumojn. En 1962 li muzikis kun Bud Shank. Ekde 1963 ĝis 1964 li estis membro de la triopo de Bill Evans. Dum la sekvaj jaroj li verkis ĉefe kiel studiomuzikisto de Henry Mancini, Neal Hefti, Johnny Mandel kaj Nelson Riddle.

## Eksteraj ligiloj 
* Nekrologo en The Independent

Kategorio:Usonaj ĵazaj frapinstrumentistoj
Kategorio:Usonaj ĵazvibrafonistoj
4258 Ryazanov

'*4258 *Ryazanov'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ukraina astronomino Ljudmila Georgijevna Karaĉkina elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la soveta reĝisoro Eldar Aleksandroviĉ Rjazanov (cirile: *Эльдар Александрович Рязанов'').

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Georgijevna Karaĉkina
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987
Knaŭtio

**Knaŭtio** (*Knautia*) estas genro el la familio de dipsakacoj,  nun ofte konsiderata kiel grupo aŭ subfamilio (*Dipsacoideae*) de kaprifoliacoj.

## Priskribo 
La specioj estas unujaraj aŭ plurjaraj. La kapitulo unuavide similas tiujn de la parenca genro skabiozoj (*Scabiosa*) sed la floroj de knaŭtioj havas nur 4 petalojn kaj ne ekzistas malhelaj haroj inter la floroj.

## Kreskejo 
Ili kreskas sur herbejoj, sed ankaŭ en heĝoj kaj en densaj arbaroj. La plantoj estas vintrorezistaj. Ili preferas sunajn ĝis duonombrajn kreskejojn.

## Disvastiĝo 
La plantoj estas disvastiĝintaj en Eŭropo kaj Azio, ĉe kio ili ekzistas en la regiono de la Mediteraneo ĝis Siberio. Ili ankaŭ ekzistas en sudokcidenta Azio kaj en okcidenta Afriko.

## Literaturo 
* Botanica, Einjährige und mehrjährige Pflanzen, Über 2000 Pflanzenporträts, ISBN 978-3-8331-4469-1, paĝo 489 
*  

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Dipsakacoj
4290 Heisei

'*4290 *Heisei''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japana astronomo Tsutomu Seki elde Geisei en la Gubernio Koĉi (Japanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la nuna japana erao Hejsej, kiu komencis en 1989 kun la komenco de la reĝado de la imperiestro Akihito.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tsutomu Seki
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Wynigen

**Wynigen** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Burgdorf kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Emme-Valo en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 2034 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Wynigen situas en la Svisa Mezlando nordoriente de la urbo Burgdorf sur la orienta flanko de la flotebenaĵo de la rivero Emme, ĉe la limo inter Emme-Valo kaj Supra Argovio. Tra la komunumo fluas la rivero Oenz. La komunumo konsistas el la kvar vilaĝoj Wynigen, Brechershäusern, Bickigen kaj Schwanden.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 28,29 km², de kiuj 37,4% estas kovritaj de arbaro 56,6% servas por agrikulturo kaj 5,6% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Wynigen limas en nordo al Seeberg, en orientnordoriento al Ochlenberg, en oriento al Oeschenbach, en sudoriento al Walterswil, en sudoriento al Affoltern en Emme-Valo, en sudsudoriento al la eksklavo Hirsegg de la komunumo Heimiswil, en sudo al Affoltern en Emme-Valo, en sudsudokcidento al Heimiswil, en sudokcidento al Burgdorf, en okcidentosudokcidento al Kirchberg, en okcidento al Rumendingen, kaj en nordokcidento al Alchenstorf.

## Trafiko 
Tra Wynigen pasas la kantona ĉefvojo n-ro 240 de Herzogenbuchsee al Burgdorf. La vojo n-ro 1426 kondukas de Wynigen al Walterswil, kaj la vojo nr-o 1427 de Wynigen al Koppigen. La komunumo disponas pri stacidomo ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Olten al Berno kaj estas haltejo de interurbaj trajnoj. De la stacidomo de Wynigen buslinioj kondukas al Herzeogenbuchsee kaj al Burgdorf.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Wynigen datiĝas el la jaro 1185, kiam Papo Lucio la 3-a konfirmis la havaĵon de la Monaĥejo Sankt-Johannsen apud Erlach. En tiu dokumento estas menciita vito apud Sarbach, kiun donacis iu *Alberti de Winingen* al la monaĥejo. En la urbaro de la Grafoj de Kiburgo en la jaro 1261 Wynigen unuan fojon estas menciita kiel vilaĝo per la literumo *Winigen*. Post kiam la urbo Berno jam fine de la 14-a jarcento kaj en 1406 transprenis la kontrolon kaj regadon pri la regiono, la 3-an de marto 1497 ĝi formale aĉetis la Senjorujon Wynigen kontraŭ 1260 rejnaj guldenoj. En la jaro 1502 Wynigen estis atribuita al la Voktejo Burgdorf. En la jaro 1887 la ĝis tiam aŭtonoma komunumo Brechershäusern kaj en 1911 Bickigen-Schwanden estis integritaj al la teritorio de la komunumo Wynigen.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Wynigen (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Wynigen

## Bildoj 

Dosiero:Wynigen Pfarrhaus1.jpg|Pastora domo de Wynigen
Dosiero:Wynigen Oberbühl Nebenbauten.jpg|Kapara bieno Oberbühl
Adriana Lima

eta|Adriana Lima en 2007
**Adriana Lima** (naskiĝis ) estas brazila fotomodelo. Ŝi estas konata pro la laboro por la subvesta kompanio Victoria's Secret.

## Vivo kaj familio 
Ŝi naskiĝis en Salvador de Bahio, Brazilo kaj estas la nura infano de ŝiaj gepatroj Nelson Torres kaj Maria da Graça Lima, sociala asistantino.

Kiam ŝi aĝis 6 monatojn, ŝia patro forlasis ŝin kaj ŝian patrinon. Ekde tiam ŝi ne plu parolis kun li. Ekde 2007 ŝi klopodis denove renkonti lin.

Ŝi edziniĝis je la 14-a de februaro 2009 al la serba basketbalisto Marko Jarić. Je la 16-a de novembro de la sama jaro ilia filino **Valentina** naskiĝis.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Adriana Lima (Imbd)
* Oficiala retejo de Adriana Lima 

Kategorio:Brazilaj fotomodeloj
Kategorio:Naskiĝintoj en Brazilo
Marŝo de Malsatuloj

eta|The Hunger March in Copenhagen (dk)
Grupo de skulptaĵoj el kupro de dana skulptisto Jens Galschiøt, 2002. La grupo konsistas el 27 malsategaj afrikaj knaboj 170&nbsp;cm altaj. La Malsatuloj  partoprenis en pluraj manifestadoj kaj ekspozicioj dise en la mondo.

## Vidu ankaŭ 
* Jens Galschiøt
* Mia Interna Besto
* Koloro Oranĝa
* La Kolumno de la Honto
* Fundamentismo (skulptaĵo)
* En la Nomo de Dio
* Survival of the Fattest
* SevenMeters
## Referencoj 
Kategorio:Jens Galschiøt
Kategorio:Verkoj de 2002
Kategorio:Kulturo de Danio
Kategorio:Malsato
Kategorio:Engaĝita arto
Madagaskaraj arbaroj kaj arbustaroj

[eta|220px|[Pluvarbaro apud Manakara, orienta Madagaskaro.]] 
La  **Madagaskaraj arbaroj kaj arbustaroj** estas tutmondaj 200-regiono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Tiu regiono kovras tutan la orienton kaj la centron  de Madagaskaro. Biome ĝi enhavas tropikajn humidajn foliarbarojn kaj montarajn herbejojn kaj arbustarojn. La unuo estas subdividita en tri ekoregionojn :
*Madagaskaraj subhumidaj arbaroj
*Madagaskaraj malaltaĵaj arbaroj
*Madagaskaraj erikejaj veprejoj

## Superrigardo de la tutmondaj 200-regionoj
## Eksteraj ligiloj 
*  Tutmondaj 200; numero 10 : Madagaskaraj arbaroj kaj arbustaroj (WWF) 
* Biodiverseco-riĉaĵejo Madagaskaro kaj la hindoceanaj insuloj (Naturprotekto Internacie) 

Kategorio:Afrotropisaj ekoregionoj
Kategorio:Tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj
Kategorio:Montaraj herbejoj kaj arbustaroj
Kategorio:Global 200
Kategorio:Biodiverseco-riĉaĵejoj
Kategorio:Geografio de Madagaskaro
Gary Peacock

**Gary Peacock** (naskiĝis la 12-an de majo 1935 en Burley, Idaho) estas usona basinstrumentisto de ĵazo.

## Verkado 
Peacock estis origine pianisto kaj ludis en bando de la Pianist usona terarmeo en Germanujo. En 1956 li transiris al kontrabaso kaj verkis ankoraŭ en Germanujo kun Hans Koller, Albert Mangelsdorff, Attila Zoller, Tony Scott kaj Bud Shank. En 1958 li iris al Los-Anĝeleso, kie li prezentis i.a. kun Barney Kessel, Don Ellis, Terry Gibbs, Shorty Rogers kaj Paul Bley. En 1960 li geedziĝis kun Annette Peacock. En 1962 li transoĝiĝis al Novjorko, kie li muzikis kun Bill Evans, kun la triopo de Paul Bley, kun Jimmy Giuffre, Roland Kirk kaj George Russell. En 1964 li komencis kunverki kun Albert Ayler; krom tio li ankaŭ prezentis kun Roswell Rudd kaj Steve Lacy.

Ekde 1969 ĝis 1972 li vivis en Japanujo, post tio li studis biologion ĉe la Universitato de Vaŝingtonio. Inter 1976 kaj 1983 li instruis muzikteorion ĉe artlernejo en Seattle. Ekde 1983 li apartenas kun Jack DeJohnette al la triopo *Standards Trio* de Keith Jarrett.

## Diskoj 
* *Tales of Another* (ECM, 1977) kun Keith Jarrett, Jack DeJohnette
* *Paul Bley with Gary Peacock* (ECM, 1963) kun Paul Motian, Billy Elgart
* *December Poems* (ECM; 1978) kun Jan Garbarek
* *Shift in the Wind* (ECM; 1980) kun Art Lande, Eliot Zigmund 
* *Voice from the Past/Paradigm* (ECM, 1981) kun Tomasz Stanko, Jan Garbarek, Jack DeJohnette
* *Guamba* (ECM, 1987) kun Palle Mikkelborg, Jan Garbarek, Peter Erskine
* *Oracle* (ECM, 1993), *A Closer View* (ECM, 1998) kun Ralph Towner

Kategorio:Usonaj ĵazbasistoj
Flóra Szabó-Felső

**Flora Szabó-Felső** estas hungara esperantistino. Ŝi komence aktiviĝis aparte en TEJO kaj ties landa sekcio Hungara Esperanto-Junularo: de 1973 ĝis 1974 ŝi estis prezidantino de TEJO. Post ŝi ekde 1974 ĝis 1989 seninterrompe estis estraranino de UEA, ekde la jaro 1980 per la funkcio de ĝenerala sekretario. Notindas ke ŝi entute estis la unua virino en la UEA-estraro. Ŝi estas edzino de la aktivulo Pál Felső kaj multajn jarojn aparte ligiĝis al la loka grupo Juna Koro en Zalaegerszeg. Flora Szabó-Felső vivas en Pécs.

## Eksteraj ligiloj 
* 5-minuta intervjuo de Flora Szabó Felsö fare de Zlatko Tišljar, en seminario "Paco" okazinta en 1986 ()

Kategorio:Hungaraj esperantistoj
Kategorio:Prezidantoj de TEJO
Kategorio:Honoraj Prezidantoj de TEJO
Kategorio:Estraranoj de UEA
Lyssach

**Lyssach** (prononcu *lisaĥ*) estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Burgdorf kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Emme-Valo en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 1449 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Lyssach situas en la Svisa Mezlando, norde de la urbo Burgdorf sur la flotebenaĵo de la rivero Emme, kiu formas la orientan limon de la komunumo. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Lyssach kaj Schachen kaj la industriaj setlejoj Schachenguet (apud la rivero Emme), Brämacher, Chappeli kaj Grossmatt (la tri lastaj rekte sude de la aŭtovojo).

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 6,06 km², de kiuj 31,6% estas kovritaj de arbaro, 53,0% servas por agrikulturo kaj 14,7% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Lyssach limas en nordo al Rüdtligen-Alchenflüh, en nordoriento aliflanke de Emme al Kirchberg, en sudoriento al Burgdorf, en sudo al Rüti ĉe Lyssach, en sudsudokcidento al Mötschwil, en sudoriento al Hindelbank, en oriento al Kernenried, kaj en nordoriento al Fraubrunnen.

## Trafiko 
La kantona ĉefvojo n-ro 1 de Berno al Zuriko kaj la svisa aŭtovojo A1 pasas norde de la komunumo. Tra la okcidenta flanko de la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 23 de Burgdorf al Fraubrunnen. La alveturejo Kirchberg al la aŭtovojo situas unu kilometron norde de la komunumo en Rüdtligen-Alchenflüh. En la centro de la komunumo troviĝas stacidomo de la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Burgdorf al Berno. La nordaj komunumpartoj (Schachenguet kaj Schachen) estas servataj de buslinio de Burgdorf al Fraubrunnen.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Lyssach datiĝas el la jaro 894 kiel *Lihsacho*. Dum mezepoko la Grafoj de Kiburgo kaj diversaj monaĥejoj estis bienposedantoj kaj senjoroj de Lyssach. Post la reformacio en la jaro 1528 la eklezia kaj politika kontrolo pri Lyssach transiris al la urbo Berno. Jam ek de 1471 Lyssach apartenis al la Voktejo Burgdorf, kiu post la Helveta Revolucio fariĝis la distrikto Burgdorf, al kiu Lyssach apartenis ĝis ties malfondo kaj integriĝo al la nova administra distrikto Emme-Valo je la 1-a de januaro 2010.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Lyssach (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Lyssach

## Bildoj 

Dosiero:2010-03-28 Lyssach (Foto Dietrich Michael Weidmann) 045.jpg|Trafikcirklo ĉe la kantona ĉefvojo n-ro 1
Dosiero:2010-03-28 Lyssach (Foto Dietrich Michael Weidmann) 043.jpg|Hotelo Lyssach
Dosiero:2010-03-28 Lyssach (Foto Dietrich Michael Weidmann) 046.jpg|Rigardo al la malnova vilaĝo
4259 McCoy

'*4259 *McCoy''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 16-an de septembro 1988 de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona mineralogo Timothy J. McCoy, konservisto de la kolekto de meteorŝtonoj de la Nacia Muzeo pri Natura Historio de Vaŝingtono.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Miguel Wansing Lorrio

**Miguel Wansing Lorrio** (naskiĝis en 2001, denaska parolanto kaj de la germana kaj la hispana) estas germana infana aktoro. Li unuafoje aktoris en epizodo de 2008 el la televida serio *"112 - Sie retten Dein Leben"* pri fajrobrigada aktivado, kaj tri jarojn pli poste publike revideblis en la filmoj *Die Könige der Straße* kaj *Nina Undercover - Agentin mit Kids* de 2011. Aparte li tamen konatiĝis per la porinfana kineja filmo *Hexe Lilli - Die Reise nach Mandolan*, filmita en somero 2009 kiam Miguel estis ok-jara, kaj kineje publikigita post intensa animaciigo nur du jarojn poste, en 2011. En la filmo li havis la rolon de *Leon*, la eta frato de la ĉefrolo *Lilli*. En unua volumo de la filma sukceso, filmo nomata *Hexe Lilli - Der Drache und das Magische Buch*, lian rolon havis la unu jaron pli aĝa kolego Sami Herzog.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Germanaj aktoroj
Kategorio:Germanaj infanaj aktoroj
4260 Yanai

'*4260 *Yanai''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Hiroŝi Kaneda kaj Sejĝi Ueda elde la observatorio de Kuŝiro.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la japana astronomo Masayuki Yanai.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroŝi Kaneda
Kategorio:Malkovrita de Sejĝi Ueda
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Árpád Abonyi

**Árpád ABONYI** [abonji], hungare **Abonyi Árpád** estis hungara verkisto kaj ĵurnalisto.

Árpád Abonyi naskiĝis, kiel **Csiba Árpád** la 11-an de septembro 1865 en tiutempa *Barsszentkereszt*, kiu nun estas Žiar nad Hronom, Slovakio. Li mortis la 25-an de julio 1918 en Budapeŝto.

## Biografio 
Li frekventis universitaton en Kluĵo por esti juristo, poste li ĵurnaladis en diversaj ĵurnaloj kaj revuoj. En 1887 lia novelo havis la unuan lokon en literatura konkurso. Baldaŭe ankaŭ dramoj kaj romanoj estis sukcesaj. Li estis membro de Societo Petőfi.

## Verkoj (elekto) 
eta|*Mallumaĵoj*, 1907.
* *A mammuth* (La mamuto)
* *Forradalom* (Revolucio)
* *Bosnyák novellák* (Bosnaj noveloj), 1894
* *A haldokló gladiátor* (La agonianta gladiatoro), romano, 1898
* *A pavlinói csata* (Batalo de Pavlino), romano, 1901
* *Két lány regénye* (Romano de du knabinoj), romano, 1908
* *A fehér asszony* (La blanka virino), romano, 1909
* *A vörös Regina* (La ruĝa Regina), romano, 1918
* *A Zách-család* (La familio Zách), dramo, 1895
* *A kápolna* (La kapelo), dramo
* *A gyermek* (La infano), dramo

## En Esperanto aperis 
* *Mallumaĵoj* libroforme aperis (tradukis: Paŭlo Lengyel)

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Abonyi
Abonyi
Itallingva Vikipedio

La **itallingva Vikipedio** (itale: *"Wikipedia in italiano"*) estas la eldono de Vikipedio en la itala lingvo. La projekto kreiĝis la 11-an de marjo 2001 kaj havis sian unuan redakton la 11-an de junio 2001. Ĝis la fino de la jaro 2011 ĝi havis plo ol 889 000 artikolojn kaj pli ol 716 000 registritajn uzantojn. Laŭ la nombro de artikoloj, tiumomente temis pri la kvina plej larĝa vikipedio, post la anglalingva, germanlingva, franclingva kaj nederlandlingva eldonoj.

## Protesto de januaro 2012 
eta|maldekstra|250px|
La 18-an de januaro 2012, la anglalingva Vikipedio fermiĝis dum 24 horoj por protesti la leĝproponojn SOPA kaj PIPA. La vikipedianoj protestis ĉar se la leĝpropono estus akceptita, la nova leĝo farus gravajn damaĝojn en la libera Interreto.

En la sama tago, la itala vikipedio ankaŭ alidirektigis ĉiun vizitanton al nigra paĝo.

## Vidu ankaŭ 
* "Internacia Vikipedio", statistikaj informoj

## Eksteraj ligiloj 
* Vizitu la Vikipedion !

Kategorio:Vikipedioj laŭ lingvoj
Vikipedio
Kategorio:Retejoj aperintaj en 2001
Lajos Bíró

Apartigilo
* Lajos Bíró (verkisto)
* Lajos Bíró (entomologo)
* Lajos Bíró (skulptisto)
* Lajos Bíró (ĵurnalisto)
* Lajos Bíró (juristo)
Gyula Pekár

**Gyula PEKÁR** [djula pekAr], hungare **Pekár Gyula,** Esperante **Julio Pekár** estis hungara verkisto, ĵurnalisto, politikisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio, membro de Societo Kisfaludy, membro de Societo Petőfi. Lia filo estis Imre Pekár.
eta|230px|La suba skulptaĵo *Toldi*, kie Pekár estis modelo
Gyula Pekár naskiĝis la 8-an de novembro 1867 en Debrecen. Li mortis la 19-an de aŭgusto 1937 en Budapeŝto.

## Biografio 
Li frekventis lernejojn en Debrecen, Budapeŝto kaj Boston, poste li lernis en universitatoj en Budapeŝto kaj Vieno por esti juristo. Li faris karieron precipe en la politiko, sed komence li ĵurnaladis. Baldaŭe li lernis 5 lingvojn kaj lernis en Sorbonne. En aŭgusto de 1919 li partoprenis en puĉo, poste li estis ministro, baldaŭe parlamentano. Kiel verkisto, li ricevis diversajn premiojn. Li estis ankaŭ atleto, tial li estis modelo de Alajos Stróbl por skulptaĵo pri *Toldi*, kiu estas ĉefverko de János Arany.

## Verkoj (elekto) 
* *A táncz* (La danco), historia studo, 1901 kaj en la sama jaro ankaŭ filmo
* *Livió főhadnagy* (Ĉefleŭtenanto Livió), romano, 1901
* *Magyar költők szerelmei* (Amatinoj de hungaraj poetoj), novelaro, 1920
* *Tisza István végnapjai* (Lastaj tagoj de István Tisza), politika-scienca verko, 1932
* *Ultima canzone* (Lasta kanto), novelaro, 1939
* *A kölcsönkért kastély* (la prunteprenita kastelo), filmo apartenanta al la plej konataj hungaraj filmoj, 1931

## En Esperanto aperis 
* Hungara Antologio 1933: novelo: *Pierrot kaj Colombine*

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj senpostenaj ministroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
4275 Bogustafson

'*4275 *Bogustafson''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la sveddevena astrofizikisto Bo Åke Sture Gustafson de la Universitato de Florido. Li fakiĝis en la studo de la formiĝo kaj evoluo de malgrandaj eroj da materio en la sunsistemo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981