open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
114156 Eamonlittle

'*114156 *Eamonlittle'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la britaj astronomoj Alan Fitzsimmons kaj Iwan P. Williams elde la Observatorio de Roque de los Muchachos proksime de Garafía (La Palma, Insuloj Kanarioj, Hispanio).

Ĝi estas en orbita resonanco 1:5 kun la Tero.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Eamon Little'' (1966–2006), astronomo ĉe la Reĝina Universitato de Belfasto kaj bona amiko kaj kolego de la malkovrinto. Li studis la alfrapon de la kometo Shoemaker-Levy 9 al Jupitero antaŭ ol li trofrue ĉesis sian esploron pro malsano.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Alan Fitzsimmons
Kategorio:Malkovrita de Iwan P. Williams
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Jagoda Marinić

**Jagoda MARINIĆ** (naskiĝinta la  en Waiblingen) estas kroata-germana verkistino, dramatistino kaj kolumnistino.

## Vivo 
Jagoda Marinić estas la filino de jugoslavaj migrintaj laboristoj el Dalmatio. Ŝi studis ĉe la Universitato de Heidelberg germanistikon, politiksciencon kaj anglistikon. En 1999 ŝi gajnis Hermann-Lenz-stipendion kaj en 2003 helpadpremio de la Artfondaĵo Baden-Virtembergo. Ŝia unua libro kun rakontoj *Eigentlich ein Heiratsantrag* publikigitis en 2001; por ŝia en 2005 aperinta rakontvolumo *Russische Bücher* ŝi ricevis la Grimmelshausen-subtenpremion. En 2006 eklegeblas ŝia unua romano *Die Namenlose*. Ekde 2012 ŝi aniĝas al PEN-centro germania.

En junio 2007 ŝi kune kun 17 aliaj partoprenantoj prezentis sin ĉe la 31-a konkurso pri la Ingeborg-Bachmann-premio en Klagenfurt kie ŝi laŭtlegis sian tekston *Netzhaut*.

La enscenigo de la teatraĵo *Zalina*, kiun tekstigis Marinić, premiiĝis en aŭgusto 2007 per elstareco por la plej bona ero en la eŭropa kulturĉefurba programaro (tiam en Sibio). Krom eseojn kaj rakontojn ŝi faras ankaŭ kritikojn pri teatraĵoj; ŝi verkas por Frankfurter Rundschau, taz kaj Süddeutsche Zeitung. En 2008 ŝi estis skoltino laŭ komisio de *Heidelberger Stückemarkt* por la gastanta lando Kroatio.

Ŝia teatraĵo *Wer war Kitty Genovese?* proponiĝis en 2001 por la Leonhard-Frank-premio. Marinić regule gvidas kreivigajn verkadlaborrondojn por infanoj kaj adoleskantoj. Ekde 2012 ŝi gvidas en la Interkultura Centro de Heidelberg.

Aperis en 2016 la romano *Made in Germany – Was ist deutsch in Deutschland*, kie temigitis Germanujo kiel enmigradlando kaj ebla/necesa identecŝanĝiĝo. Ŝia verko *Sheroes. Neue Held*innen braucht das Land* (eseolibro, 2019) postulas ke Germanujo iĝu antaŭiganto de tiu ĉi tema komplekso. Ŝi vivas en Heidelberg.

## Verkoj 
* *Eigentlich ein Heiratsantrag*, historioj, eldonejo Suhrkamp, Frankfurt am Main 2001, ISBN 3-518-45516-8.
* *Russische Bücher*, rakontoj, Suhrkamp, Frankfurt am Main 2005, ISBN 3-518-41696-0.
* *Die Namenlose*, romano, eldonejo Nagel & Kimche, Zürich 2007, ISBN 978-3-31200398-3.
* *Restaurant Dalmatia*, romano, eldonejo Hoffmann und Campe, Hamburg 2013, ISBN 978-3-455-40457-9.
* *Made in Germany. Was ist deutsch in Deutschland?* eldonejo Hoffmann und Campe, Hamburg 2016, ISBN 978-3-455-50402-6.
* *Sheroes. Neue Held*innen braucht das Land*, eldonejo S. Fischer Verlag, Frankfurt am Main 2019, ISBN 978-3-103-97453-9.

## Publikigoj alispecaj 
* *Alles macht mich aus*, intervjuo, ĉe: BELLA triste, 19, Hildesheim 2007.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* hejmpaĝo ()
* Blogo persona pri literaturaj temoj
* Marinić en diskutrondo de Anne Will , Frankfurter Rundschau, 9.12.2019

## Notoj 
## Fonto 
Kategorio:Germanaj verkistoj
Abdulqawi Yusuf

**Abdulqawi Ahmed Yusuf** (en somalia: Cabdulqaawi Axmed Yuusuf) estas somala advokato kaj juĝisto, kiu servis kiel Prezidanto de la Internacia Kortumo de 2018 ĝis 2021. 

Li doktoriĝis pri internacia juro en Ĝenevo kaj faris aliajn postgradigajn studojn en la Universitato de Florenco. Li regas la somalian, araban, anglan, francan kaj italan. Li plenumis tre diversajn juristajn postenojn en internaciaj organizoj ekde la 1990-aj jaroj. Krome li estis invitita profesoro en nombraj universitatoj kaj institutoj en Svisio, Italio, Grekio kaj Francio.

La 6an de februaro 2018, Yusuf estis nomumita Prezidanto de la Internacia Kortumo. Li iĝis la tria afrikano kiu tenas la postenon post Taslim Olawale Elias de Niĝerio (1982-1985) kaj Mohamed Bedjaoui de Alĝerio (1994-1997).

## Verkoj 
* Panafricanisme et droit international, Académie de droit international de La Haye, eksterkolekta, 2017.
* Intellectual Property and International Trade: The Trips Agreement (ed. with C. Correa), 3a eldono (Kluwer Law International, 2016).
* African Yearbook of International Law, (Founder and General Editor), (Vol. 1-21), 1993-2016, Kluwer Law International and Nijhoff Publishers (Londono, Hago, Bostono).
* Pan-Africanism and International Law, Brill, Nijhoff, 2014.
* L’Union africaine: cadre juridique et institutionnel. Manuel sur l’organisation panafricaine (eld. kun F. Ouguergouz), Paris: Pedone, 2013.
* The African Union: Legal and Institutional Framework. A Manual on the Pan-African Organization (eld. kun F. Ouguergouz), Leiden: Nijhoff, 2012.
* Standard setting in UNESCO/L’action normative à l’UNESCO (eld.), Parizo: UNESCO Publishing and Leiden: Nijhoff, 2007.
* Intellectual Property and International Trade: the TRIPS Agreement (ed. kun C. Correa), Hago: Kluwer Law International, 1a eldono, 1998, 2a eldono, 2007.
* International Technology Transfer: The Origins and Aftermath of the United Nations Negotiations on a Draft Code of Conduct (eld. kun S.J. Patel kaj P. Roffe), Hago: Kluwer Law International, 2001.
* Legal Aspects of Trade Preferences for Developing States: A study in the Influence of Development Needs on the Evolution of International Law, Hago: Nijhoff Publishers, 1982.

## Notoj 
Kategorio:Juĝistoj
Kategorio:Ekstera politiko de Somalio
Peter Tomka

**Peter TOMKA** (1a de junio 1956, Banská Bystrica) estas juristo de Slovakio en la Internacia Kortumo. Antaŭ sia nomumo por la IK en 2003, Tomka estis diplomato. Li estis prezidanto de la Internacia Kortumo de la 6-a de februaro 2012 ĝis la 6-a de februaro 2015.

Li studis en Prago, Kievo, Nico, Tesaloniko kaj Hago. Li plenumis diversajn postenojn en Ĉeĥoslovakio kaj post ties disiĝo, el 1994 ĝis 1997, li servis kiel slovakia ambasadoro ĉe Unuiĝintaj Nacioj.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Gaillard, E., eld. (2007). State Entities in International Arbitration 2008. JurisNet. ISBN 1-929446-96-9. - enhavas eseon verkitan de Tomka

Kategorio:Slovakaj juĝistoj
Kategorio:Diplomatoj laŭ eksaj landoj
Nikolaj Ĉĥeidze

**Nikoloz Semjonoviĉ ĈĤEIDZE** (; ), ofte konata kiel **Karlo Ĉĥeidze** (n. la 21-an de marto 1864, vilaĝo Puti, Ŝorapana distrikto, Kutaisa gubernio, la Rusia imperio — m. la 13-an de junio 1926, Leuville-sur-Orge, Francilio, Francio), estis rusia, kartvela politikisto. 

En la 1890-aj jaroj, li antaŭenigis socialdemokratan movadon en Kartvelio. Li fariĝis grava persono en la Rusia revolucio de 1917 (februaro 1917 ĝis oktobro 1917) kiel menŝevika prezidanto de la Ekzekutiva Komitato de la Soveto de Petrogrado (ĝis septembro 1917). Poste li servis kiel prezidanto de la Transkaŭkaza Sejmo (Februaro 1918 ĝis majo 1918), kaj li plenumis oficon en la Transkaŭkaza Demokrata Federacia Respubliko (aprilo-majo 1918). Poste li fariĝis prezidento de parlamentaj asembleoj de Kartvelia Demokratia Respubliko, Nacia Konsilio, Konstitucia Asembleo kaj Parlamento (majo 1918 ĝis marto 1921)..

## Referencoj 
Kategorio:Rusiaj revoluciuloj
Kategorio:Rusiaj politikistoj
Kategorio:Kartvelaj politikistoj
Kategorio:Kartvelaj revoluciuloj
Kategorio:Homoj de la Rusia revolucio
Kategorio:Regnestroj de eksaj landoj

Kategorio:Entombigitoj en la tombejo Père-Lachaise
Kategorio:Entombigitoj en Parizo
Nóra Özer

**Nóra Özer,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Özer Nóra** estas la plej bela hungara juristo (ekde 2016), venkinto pri *Miss Nation Hungary* (hungara Beleco-konkurso en 2016. (La titolo ne estas identa kun Fraŭlino Universo!)

Nóra Özer naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Nóra Özer devenis el varia turka-hungara familio. Ŝi maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, sed pli frue ŝi ankaŭ lerte gitaris en muziklernejo. Ŝi akiris juran diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 2017, poste ŝi kandidatiĝis por esti advokato. Pli frue en 2016 ŝi venkis hungaran Beleco-konkurson, kie estas en fokuso la natura beleco. Post du jaroj ŝi jam partoprenas en organizadoj de la konkurso.

## Fontoj 
* https://civilhetes.net/dr-ozer-nora-lett-a-miss-nation-nagykovete

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj advokatoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Algoritmo de Luhn

dekstra|eta|La registra numero de fervoja vagono - la kontrolcifero "8" post la streketo estas kalkulita per algoritmo de Luhn de la antaŭaj 11 ciferoj
La **Algoritmo de Luhn** aŭ **formulo de Luhn**, ankaŭ konata kiel algoritmo "modulo 10" aŭ "mod 10", nomita laŭ ĝia kreinto, Hans Peter Luhn inĝeniero ĉe IBM, estas simpla kontrolcifera formulo uzata por validigi diversajn identigajn numerojn, kiel tiujn de kreditkartoj, poŝtelefonoj (numeroj IMEI, SIM-kartoj), malsanokosta asekuro en Usono, Kanado, Grekio, k.a., identigaj numeroj de Sud-Afriko, de Israelo kaj enketaj kodoj aperantaj sur kvitancoj de McDonald's, Taco Bell kaj Tractor Supply. Ĝi estas priskribita en la usona patento n-ro 2.950.048, prezentita la  kaj atribuita la .

## Algoritmo 
### Priskribo 
La algoritmo procedas en tri etapoj. 

# La algoritmo multobligas per du ĉiun duan ciferon, komencante per la antaŭlasta kaj irante de dekstre maldekstren. Se la duoblo de cifero estas pli granda ol naŭ (ekzemple 2 × 8 = 16), tiam ĝi devas esti reduktita al cifero inter 1 kaj 9 prenante ĝian reston en la eŭklida divido per 9. Estas 2 manieroj fari ĉi tion (por la sama rezulto):
## Aŭ ni adicias la ciferojn konsistigantajn la duoblon. En la ekzemplo de la cifero 8, 2 × 8 = 16, tiam ni adicias la ciferojn 1 + 6 = 7.
## Aŭ ni subtrahas 9 de la duoblo. Kun la sama ekzemplo, 16 - 9 = 7.
# La sumo de ĉiuj akiritaj ciferoj estas farita.
# La rezulto estas dividita per 10. Se la resto de la divido estas nul, tiam la originala nombro validas.

### Ekzemplo 
Ni konsideru la identigon de la numero 972-487-086. La unua etapo estas duobligi ĉiun duan ciferon de la antaŭlasta ĝis la komenco, kaj adicii ĉiujn ciferojn, duobligitajn aŭ ne (se cifero estas pli granda ol 9, ni subtrahas 9, do la 3-a linio). La sekva tabelo montras ĉi tiun etapon (koloraj linioj indikas duobligitajn ciferojn):

La sumo, egala al 50, estas dividita per 10: la resto estas 0, do la nombro validas.

Se erare oni inversigis du ciferojn, la kontrolcifero de Luhn fariĝas malĝusta (krom se ĉi tiuj du ciferoj estas 0 kaj 9):

La sumo ne estas dividebla per 10 do la nombro ne validas.

## Vidu ankaŭ 
* PESEL
* UIC-Landokodoj

Kategorio:Teoria komputiko
Kategorio:Aŭtentigaj sistemoj
János Paczolay

**János Paczolay** [jAnoŝ pacolai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Paczolay János** estis hungara politikisto, parlamenta deputito. Lia nobela antaŭnomo estis *paczolai*.

János Paczolay naskiĝis la  en Deménd (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Demandice en Slovakio), li mortis la  en Deménd (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario).

## Biografio 
Pri lernojaroj de János Paczolay la fontoj prisilentas, eble li havis juran diplomon. Paczolay estis parlamentano en la 1840-aj jaroj en Pozono, same dum la revolucio en 1848 kaj 1849. Tamen li kontraŭis la revolucion kaj en tiu periodo li estis vilaĝestro de Déménd. Depost fiasko de la revolucio li plene retiriĝis, supozeble li okupiĝis nur pri la propra bieno. En 1861 li edziĝis. Ekde 1865 li denove estis parlamentano ĝismorte, kie li politikadis en pluraj frakcioj. Ekde 1879 li suferis pro apopleksio, tial li voĉdonis en la parlamento en rulseĝo.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Gut (gazeto)

***Gut*** estas ĉiumonata duoble reviziata medicina gazeto pri gastroenterologio kaj hepatologio. Ĝi estas la gazeto de la Brita Socio de Gastroenterologio kaj estas eldonita de BMJ. Aktuale en 2010, la ĉefredaktisto estas Emad El-Omar.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Medicinaj gazetoj
Kategorio:Anglalingvaj gazetoj
Baghaberd

250px |eta|Fortikaĵo Baghaberd.
**Baghaberd** (armene: Բաղաբերդ; ankaŭ **kastelo de David Bek** ) estas armena fortikaĵo el la 4-a ĝis 12-a jarcento kiu situas laŭ rando de la rivero Vogĝi, 14 kilometrojn nordokcidente de la urbo Kapan en la provinco Sjuniko de Armenio. Baghaberd estas ĉe alteco de 1,438 metroj.

## Historio 
Baghaberd supozeble estis konstruita en la 4-a jarcento fare de Baghak de Sisak Nahapet. Laŭ la verko *Historio de la Provinco Snjuniko* de la mezepoka episkopo Stepanos Orbeljan, en la mezo de la 4-a jarcento princo Andovk, la hereda senjoro de Sjuniko, atakis kaj prirabis unu el la urboj de la persa sasanida reĝo Ŝapuro la 2-a (309- 379) dum la reĝo militis kontraŭ la hunoj. Reĝo Ŝapuro la 2-a estis kolerega ĉirkaŭ la okazaĵo kaj prenis siajn armeojn kontraŭ Sjuniko por venki la princon. Andovk kaj liaj trupoj iris al Baghaberd kun granda provizo kaj atendis. Post kiam la fortoj de la reĝo alvenis en la fortikaĵon, Andovk kaj liaj viroj venkis tri el la armeunuoj de Ŝapuro ruligante ŝtonojn laŭ la klifflanko sur ilin.

Princo Andovk baldaŭ fuĝis al Konstantinopolo kaj liaj regatoj disiĝis. Kiam li alvenis, li ricevis honorojn fare de la imperiestro Teodozio la 1-a superŝutita de li per grandaj honoroj.

Baghaberd fariĝis la lasta ĉefurbo de la Sjunika reĝlando post la detruo de la proksima urbo Kapan en la jaro 1103. En 1170, la fortikaĵo estis kaptita de la selĝukaj turkoj.

## Referencoj 
Kategorio:Fortikaĵoj en Armenio
Kategorio:Sjuniko
Matthew Karnitschnig

**Matthew Helmut KARNITSCHNIG** (naskiĝinta en 1972) estas usona ĵurnalisto.

## Vivo 
Karnitschnig pasigis la junulajn jarojn kiel filo de aŭstra patro kaj usona patrino en Arizono. Dum mezlernejaj tempoj jam li raportis por "Phoenix Gazette". Li bakalaŭriĝis ĉe Hampden-Sydney-Kolegio en Virginio kaj mastriĝis ĉe Kolumbia Universitato. Lia kariero ĵurnalisto ekis ĉe Kinston Free Press en Norda Karolino. Poste li deĵoris raportiste kaj redaktiste por Bloomberg, Reuters kaj Business Week.

Pli malfrue li venis ĉe Wall Street Journal, kie li iĝis ĉefa raportisto pri entreprenaj akiradumoj. En 2009 Karnitschnig iĝis buroestro germania por Wall Street Journal en Berlino.

Post la starto de *Politico.eu* en aprilo 2015 li ekgvidis ties germanian oficejon.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Intervjuo kun Karnitschnig, Deutschlandradio, 22.9.2009

Kategorio:Usonaj ĵurnalistoj
Péter Paczolay

**Péter Paczolay** [pacolai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Paczolay Péter** estis hungara konstitucia juĝisto, altlerneja instruisto, ambasadoro.

Péter Paczolay naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Péter Paczolay akiris juran diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1980. En la sama jaro li edziĝis kaj li ekhavis juristan laborlokon en ŝtata entrepreno. Inter 1983-2005 li instruis en la universitato, sed ekde 1992 li ankaŭ estis katedrestro en Scienca Universitato Attila József, eĉ inter 1994-1998 li estis vicdekano. En 1989 li kandidatiĝis ĉe la Hungara Scienca Akademio, ĝuste post jardeko lia habilitiĝo okazis, profesoriĝis en 2000. En 2005 li membriĝis en :en:Venice Commission. Inter 2006 kaj 2015 li estis konstitucia juĝisto, inter 2008-2015 li estis ties gvidanto. Li estis ambasadoro en Romo (2015-2017), poste juĝisto de Eŭropa Kortumo pri Homaj Rajtoj. Li ricevis premiojn (ankaŭ eksterlandajn) inter 2004-2015.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A politikaelmélet rövid története* (kunaŭtoro, 1984)
* *Az egyetemes politikai gondolkodás története. Szöveggyűjtemény* (redaktaĵo, 1990)
* *The New Hungarian Constitutional State: Challenges and Perspectives* (1993)
* *A politikatudomány kialakulása. A politikaelmélet története az ókortól a huszadik századig* (kunaŭtoro, 1996)
* *Az alkotmányelmélet fejlődése és az európai kihívás* (2003)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* anglalingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj konstituciaj juĝistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
(114208) 2002 VH107

**(114208) 2002 VH107** estas malgranda, malhela troja asteroido de Jupitero malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

Ĝi orbitas , kun granda orbita klineco, en la ĉirkaŭaĵo de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, ĝi do estas ano de la tiel nomata «Troja Tendaro».

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Genomiko

**Genomiko** estas la studo de genomoj. Genomo estas aro de genoj de ĉelo aŭ organismo.

Genomika esplorado povas temi pri la genoj de homoj, bestoj, plantoj aŭ mikroorganismoj. Ekzemple por serĉi la kaŭzon de malsanoj aŭ esplori la efikojn de novaj kuraciloj.
eta|769x769ra|DNA-sekvenco kiel prezentite per softvaro kiu interpretas la rezultojn de aŭtomata DNA-sekvenca aparato uzanta la Sanger-metodon

Kategorio:Genetiko
114239 Bermarmi

'*114239 *Bermarmi'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo James Whitney Young elde la Observatorio de *Table Mountain* proksime de Wrightwood (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Bernard* (1911–1988) kaj *Mary* (1912–1996), gepatroj de la malkovrinto, kaj en honoro de lia frato *Michael''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de James Whitney Young
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Mohamed Bennouna

**Mohamed Bennouna** (en araba: محمد بنونة‎; en Esperanto Mohamed Benuna; 29a de aprilo 1943, Marakeŝo, Maroko) estas maroka diplomato kaj juristo. Li laboris kiel profesoro en la Universitato Mohamedo la 5-a, kiel permanenta reprezentanto de sia lando en Unuiĝintaj Nacioj el 1998 ĝis 2001, kaj kiel juĝisto de la Internacia Pun-Tribunalo por Eksa Jugoslavio. Ekde 2006 li estis juĝisto de la Internacia Kortumo.

## Kelkaj verkoj 
* Le consentement à l’ingérence militaire dans les conflits internes. Paris 1974
* Le droit international relatif aux matières premières. Den Haag 1982
* Le droit international du développement. Paris 1983
* La spécificité du Maghreb arabe. Casablanca 1990

## Notoj 
Kategorio:Marokaj diplomatoj
Kategorio:Marokanoj
Kategorio:Ekstera politiko de Maroko
Kategorio:Juĝistoj
Rosalyn Higgins

**Rosalyn C. HIGGINS**, OBI (2a de junio 1937, Londono) estas brita iama Prezidanto de la Internacia Kortumo (IK). Ŝi estis la unua virino juĝisto elektita por la IK, kaj estis elektita Prezidanto en 2006. Ŝia postentempo finis la 6an de februaro 2009. Ŝi estis sukcedita kiel Prezidanto fare de la japana juĝisto Hisashi Owada, kaj Christopher Greenwood estis elektita en ŝia loko kiel juĝisto en la Internacia Kortumo.

Ŝi servis en la Komitato pri Homaj Rajtoj de Unuiĝintaj Nacioj dum 14 jaroj. Ŝi estis profesoro pri internacia juro en la Universitato de Kent kaj en la *London School of Economics*. Higgins estas aŭtoro de kelkaj gravaj verkoj pri internacia juro, kiel *Problems and Process: International Law and How We Use It* (1994). Spite siajn multajn ekvilibrajn juĝojn pri diversaj aferoj, ŝi ricevis kritikojn pro sia permesemo al ŝtatoj por uzado de atomarmiloj.

## Notoj 
Kategorio:Britaj juristoj
Kategorio:Juĝistoj
Kategorio:Britaj nobeloj
Kategorio:Britaj advokatoj
Awn Al-Khasawneh

**Awn Shawkat Al-Khasawneh** (en araba: عون الخصاونة‎; en Esperanto: Aŭn Ŝaŭkat Al-Ĥasaŭneh) (22a de februaro 1950) estis ĉefministro de Jordanio el oktobro 2011 ĝis aprilo 2012. Li estis ankaŭ iama juĝisto de la Internacia Kortumo.

## Kariero 
Li studis en la Universitato de Kembriĝo, kie li ricevis gradojn pri historio kaj juro, kaj poste pri internacia juro. Li plenumis diversajn altajn postenojn en la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj en Jordanio.

Li estis elektita por la Internacia Kortumo en 1999 kaj reelektita en 2008. Li servis en tiu posteno el la 6a de februaro 2000 ĝis la 31a de decembro 2011. Li servis ankaŭ kiel vic-prezidanto de la Kortumo el 2006 ĝis 2009.

La 26an de aprilo 2012, Al-Khasawneh havigis sian rezignon al la reĝo Abdullah, kiu, siavice, akceptis la rezignon. Fayez al-Tarawneh sukcedis al Khasawneh kiel ĉefministro.

Novembre de 2016, Al-Khasawneh estis nomumita fare de la Ĝenerala Sekretario de la Unuiĝintaj Nacioj Ban Ki-moon al alta posteno pri medicino, kun Ruth Dreifuss, iama Prezidentino de Svisio, kaj Festus Mogae, iama Prezidento de Bocvano.

## Referencoj
Kategorio:Juĝistoj laŭ landoj
Kategorio:Registaro de Jordanio
Kategorio:Arabaj politikistoj
Kategorio:Grand-oficiroj de la Honora Legio
Kategorio:Ekstera politiko de Jordanio
Plej aĝa homo

[eta|[Jeanne Calment, la plej maljuna registrita persono ĝis nun (fariĝis 122 jaroj kaj 164 tagoj) lernis Esperanton.]]
La antropologia fenomeno **plej aĝa homo** ĉeestas prominente en la historio de la homo.
La plej fruaj mencioj de tre maljumaj homoj datas el la antikvaj tempoj.

Jam en mitoj kaj malnovaj rakontoj aperas menciojn de homoj kiuj fariĝis tre maljunaj. Ekzemplo estas la Biblia rakonto de la prapatroj, Genezo 5, en kiu oni mencias aĝojn de pli ol 900 jaroj, kun kiel plej aĝa Metuŝelaĥ, kiu fariĝus 969 jaroj.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de la plej aĝaj homoj
* Centjarulo


Kategorio:Rekordoj
Hisashi Owada

**Hisashi Owada** (小和田 恆, Owada Hisashi, 18a de septembro 1932) estas iama japana juristo, diplomato kaj profesoro pri juro, kaj servis kiel juĝisto en la Internacia Kortumo el 2003 ĝis la 7a de junio, 2018, kaj estis prezidanto de la Kortumo el 2009 ĝis 2012. Li estas bopatro de la nuna Imperiestro de Japanio, Naruhito, nome patro de Masako.

Li studis en la Universitato de Tokio kaj poste en Trinity College (Kembriĝo). Li estis profesoro pri juro en la Universitato de Tokio, la Universitato Harvard, la Universitato de Novjorko, la Universitato Kolumbio, la Akademio de Internacia Juro de Hago, la Universitato de Ŭaseda, kaj la Universitato de Kembriĝo. Intere li estis vizitprofesoro pri internacitraktata juro, nome sia fako, je Harvard kaj Oksfordo.

## Notoj 
Kategorio:Japanaj juĝistoj
Harry Dexter White

**Harry Dexter White** (29a de oktobro, 1892 – 16a de aŭgusto, 1948) estis veterana funkciulo de la Usona Departemento de la Trezorejo. Laborante kun la Sekretario de la Trezorejo, nome Henry Morgenthau, Jr., li helpis starigi la usonan financan politikon al la Aliancanoj de la Dua Mondmilito. Li estis poste akuzita je spionado pro trapasado de informo al Sovetunio.

Li estis usona funkciulo en 1944 en la konferenco de Bretton Woods kiu establis la postmilitan ekonomian ordon. Li dominis la konferencon kaj trudis sian rigardon al la postmilitaj financaj institucioj super la malakceptoj fare de John Maynard Keynes, nome la brita reprezentantoj. En Bretton Woods, White estis la ĉefa arkitekto de la Internacia Monunua Fonduso kaj de la Monda Banko.

White estis akuzita en 1948 je spionado favore al Sovetunio, kion li absolute neis. Kvankam li neniam estis membro de la Usona Komunista Partio, lia statuso kiel soveta informanto estis ŝajne konfirmita per elklasifikitaj dokumentoj de FBI rilate al la interkaptado kaj dekodigado de sovetaj komunikoj, konata kiel Venona Projekto.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Chambers, Whittaker (1952), Witness, New York: Random House, p. 799, LCCN 52005149
* Andrew, Christoper; Vasili Mitrokhin (1999), The Sword and the Shield: The Mitrokhin Archive and the Secret History of the KGB, New York: Basic Books, pp. 106, ISBN 0-465-00310-9
* Vassiliev, Alexander (2009), Alexander Vassiliev's Notes on Anatoly Gorsky's December 1948 Memo on Compromised American Sources and Networks, alirita la 23an de otobro 2020.

Kategorio:Usonaj politikistoj
Kategorio:Judaj sciencistoj
Kategorio:Makartiismo
Kategorio:Usonaj ekonomikistoj
(114249) 2002 WO11

**(114249) 2002 WO11** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la 24-an de novembro 2002 en la kadro de la astronomia kampanjo *Near Earth Asteroid Tracking* (NEAT) elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas en orbita resonanco 2:1 kun Marso.

Ĝia discentra orbito ekstere malproksime tanĝas tiun de Marso proksime de sia malsuprenira nodo. Ĝia marsa MOID estas 0,37628 astronomia unuo, tie estas 56,291 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Fortikaĵo Halidzor

300px |eta|Restaĵoj de la fortikaĵo.
La **fortikaĵo de** **Halidzor** (armene: Հալիձորի բերդ) estas fortikaĵo de mezepoka Armenio situanta sur monteto preterpasanta la riveron Vogĝi norde, proksime al la urbo Kapan, kiu estas je 1 kilometro sudokcidente en la provinco Sjuniko, Armenio. Fortikaĵo Halidzor troviĝas je 1.051 metroj super marnivelo.

La heroo David Bek poste mortis en la fortikaĵo post malsano en 1728. Buŝa tradicio rakontas, ke post lia morto venis maljuna episkopo de Tatev kaj faris tre grandan funebran ceremonion honore al li. Bek laŭdire estas entombigita en la tombejo tuj ekster la fortikaĵaj muroj. La tomboŝtono laŭdire havas ununuran floron ĉizitan sur malsupra flanko tiel ke la malamiko ne rekonus ke ĝi estas la fina ripozejo de la gvidanto.

La muroj de la fortikaĵo estas aranĝitaj en neregula kvarangula plano. Ene de la muroj de la fortikaĵo troviĝas la restaĵoj de la preĝejo Sankta Minaso kaj kapelo kaj ankaŭ la fundamentoj de tio, kio iam servis kiel loĝejoj kaj aliaj strukturoj. Du arkaĵaj portaloj kondukas al Halidzor de la eksteraj fortikaĵaj muroj norden kaj suden. Ĉe la sudokcidenta angulo de la fortika muro estas turo kaj de nordo ĝis oriento estas teraso.

## Referencoj 
Halidzor
Pagadiano

**Pagadiano,** -  - estas kvaraklasa urbego, ankaŭ diocezo ekde 1971 kaj komponenta urbo en Filipinoj, en insulo Mindanao, en regiono Zamboanga Duoninsulo, kie ĝi estas ĉefurbo de provinco Suda Zamboango. 
eta|maldekstre|Aerpanoramo en Pagadiano
## Geografio 
Pagadiano situas laŭ la marbordo de la insulo precipe sur montetoj kaj iomete sur ebenaĵo https://www.google.com/maps/d/viewer?mid=1yNkuiTNDXgwrBmoQIdpifBRd5pk&ll=7.872414051434401%2C123.32959990000003&z=10. Iligan troviĝas 100, Kotabato (urbo) 113, Cagayan de Oro 147, Dumaguete 164, Zamboanga 181, Dabao 254, ĉefurbo Manilo 798, Kezonurbo 805 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.
eta|Urbodomo de Pagadiano
## Historio 
La origina loknomo estis "Talpokan" (indiĝene "loko de multaj risortoj"), sed alvenis islamaj migrantoj ĉefe ekde la 14-a jarcento, kiuj konvertis la indiĝenojn al Islamo, eĉ ekzistis sultanlando. Estis multaj, kiuj rifuzis la novan religion, ili ekloĝis sur la altebenaĵoj. Kristanoj komencis alveni en la frua parto de la 20-a jarcento precipe el Cebuo. Ili establis paroĥon en 1938 kun helpo jezuitoj jam dum dominado de Usono. Pli frue en 1937 la komunumo akiris la statuson municipo. La japanoj regis ankaŭ ĉi tie inter 1942-1944. Pagadiano iĝis ĉefurbo de la ĵus establita provinco Suda Zamboango en 1952. La urbo atingis pli altan statuson en 1969 kaj la internacian klasifikadon grandurbo en la 1980-aj jaroj. Intertempe en 1976 katastrofa cunamo atingis la urbon.

## Ekonomio 
Pagadiano estas agrikultura urbo, kie oni kultivas rizojn, maizojn, fruktojn, kokosojn kaj ankaŭ oni bredadas. La industria branĉo estas produktado de mebloj, la loka industrio konsistas el prilaboroj de lignoj, bambuoj, rotangoj kaj fiŝkaptado.

## Religio kaj eduko 
En Pagadiano kaj kirkoj kaj moskeoj funkcias. La plej altnivelaj edukejoj estas kampuso kaj kolegioj.
eta|maldekstre|Triciklo en Pagadiano
## Trafiko 
Pagadiano estas atingebla laŭ la marborda ĉefvojo ambaŭflanke. La trafiksimbolo de Pagadian estas la tricikloj, kiuj konformas al la monteta tereno. Nature estas ankaŭ busetoj, aŭtobusoj. La loka flughaveno donas eblecon flugi al Manilo kaj Cebuurbo, la loka haveno servas por pasaĝeroj, varoj kaj fiŝkaptistoj.

## Klimato 
Pagadiano situas en la tropika klimato. Jare pluvas inter 2,500 - 3,000 mm. Inter januaro kaj marto daŭras la seka sezono, sed ankaŭ tiam pluvas iomete. La averaĝa temperaturo varias inter 22-33 °C. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj. Tifonoj estas maloftaj.
eta|Minareto en Pagadian
## Vidindaĵoj 
* katedralo (konstruita en 1968) kaj preĝejoj
* moskeoj
* festivalo
* plaĝo

## Ĝemelurboj 
*  Cooma, Aŭstralio

## Fontoj 
* WikiTrans

From the streets of Pagadian City - panoramio.jpg|Strato
Pagadian City Public Library.JPG|Biblioteko
Pagadian City Public Market - panoramio - Herrefoss (4).jpg|Merkato
SMC Pagadian.JPG|Kolegio
Home town pics 020.jpg|Fiŝhaveno
Pagadian Airport front.JPG|Flughaveno
Pagadian Cathedral.jpg|Katedralo
PagSanJoseChurch.jpg|Preĝejo

Kategorio:Urboj de la Filipinoj
Kategorio:Marhavenaj urboj
Michel Camdessus

**Michel CAMDESSUS** (1a de majo 1933) estas franca ekonomikisto kaj administristo kiu estis Administra Direktoro de la Internacia Monfonduso (IMF) el la 16a de januaro 1987 ĝis la 14a de februaro 2000. Ĝis nun, li estas la plej longe servanta Administra Direktoro de la IMF.

Inter la plej gravaj okazaĵoj de lia postentempo estis la Financa krizo de 1997 en Sudorienta Azio. Lia rolo estis kritikita kiel malatento al la unikaj cirkonstancoj de la orientaziaj landoj kaj pro la blinda trudado de politiko kiu estis sekvita en Meksiko, kio kondukis al konsiderinda tumultaro en landoj kiel Indonezio.

Antaŭe, li estis Deputita Guberniestro kaj Guberniestro de la Banko de Francio el novembro 1984 ĝis sia translokiĝo al Vaŝingtono.

## Notoj 
Kategorio:Francaj ekonomikistoj
Kategorio:Grand-oficiroj de la Honora Legio
Usona Ŝaka Ĉampionumo

La **Usona Ŝaka Ĉampionumo** estas individua ŝakturniro okazanta ĉiujare en Usono por trovi la plej bonan ŝakiston el la lando.

## Ĉampiono per aklamado 1845-1891 
## Matĉa ĉampionumo 1891-1935 
## Turnira ĉampionumo 
## Usonaj Korespondaj Ŝakĉampionoj 

# Anthony Cayford (1974-1976)
# Eugene Martinovsky (1976-1978)
# Victor Contoski (1978-1980)
# Curtis Carlson (1980-1982)
# Paul Fielding - Kiven Plesset (1983-1985)
# Robert Reynolds (1985-1987)
# David Taylor (1987-1990)
# Marc Lonof - Eugene Martinovsky (1990-1993)
# Stephen Jones (1991-1993)
# Jon Edwards  (1993-1997)
# Stephen Jones - Timothy Murray - Robin Smith (1995-1998)
# Craig Jones - Konstantin Dolgitser (1997-2000)
# Robin Smith (1999-2002)
# Randy Schmidt (2002-2005)  
# Edward Duliba (2003-2006)  
# Lawrence Coplin -  Thomas Biedermann (2007-2010)  
# Edward Duliba (2008-2010)  
# John Ballow (2009-2011)  
# Wolff Morrow (2012-2014)  
# Grayling Hill (2014-2015)  
# Oliver Koo (2018-2021)  
# Kenneth Reinhardt (2020-2022)  
# Robert Cousins - Thomas Biedermann (2022-2023)  

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* St. Louis Chess Club, St. Louis, Missouri

Kategorio:Naciaj Ŝakaj Ĉampionumoj
Kategorio:Ŝako en Usono
Soběšice

:*Tiu ĉi artikolo temas pri municipo en distrikto Klatovy. Pluaj signifoj estas indikitaj en paĝo Soběšice (apartigilo).*

**Soběšice** estas municipo en Ĉeĥio. Ĝi situas en regiono Plzeň, distrikto Klatovy. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1381.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* **Soběšice**
* Damíč
* Mačice

Al la municipo Soběšice apartenas administre domaroj Panské Mlýny kaj Parýzek. Tra la municipo trafluas rojo Novosedelský potok, kiu estas samtempe limo inter Regiono Plzeň kaj Sudbohemia regiono, ĉe domaro Parýzek enfluas en ĝin rojo Růžďský potok. La domaron mencias ankaŭ Karel Klostermann en sia romano *V ráji šumavském*, en rakonto *Na cestě k domovu* li denove mencias Panské Mlýny. Sudokcidente de la municipo troviĝas natumemorindaĵo Na Volešku.

## Pluaj fotoj 

Soběšice (7).JPG|Soběšice
Soběšice (4).JPG|Soběšice
Soběšice (6).JPG|Soběšice


Kategorio:Municipoj en distrikto Klatovy
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Klatovy
Kategorio:Praĥenio
Kategorio:Setlejoj en Šumava cismontaro
Ukrainia Ŝaka Ĉampionumo

La **Ukrainia Ŝaka Ĉampionumo** estas individua ŝakturniro, kiu okazas ĉiu jare en Ukrainio por trovi la plej bonan ŝakiston el la lando. Ĝi okazas ekde 1924 kaj inkludas tiujn, gajnintojn kiam Ukrainio estis soveta respubliko.

## Vira ĉampionumo 
## Virinaj ĉampionumoj 
## Ukrainaj korespondaj ŝakĉampionaj 

# A. Hurvych (1959-1961)
# V. Martinov (1961-1963)
# Z. Diba (1963-1965)
# A. Myrida (1965-1967)
# I. Koretsky (1967-1969)
# V. Rotto (1970-1971)
# V. Matsimenko (1971-1974)
# Vladimir Bondar (1974-1976)
# Leonid Rubinchyk (1976-1978)
# V. Severinov (1978-1980)
# Boris Zhugda (1981-1983)
# V. Markov (1983-1985)
# Sergey Kuznetsov (1985-1986)
# Viktor Kashljuk (1987-1988)
# Ivan Terelya (1988-1990)
# Anatoly Dorofeiev (1991-1992)
# Oleksandr Gozman (1993-1995)
# M. Kosenkov (1996-1998)
# Yuri Jodotov (1998-2000)
# Sergey Onishchuk (2002-2004)
# Taras Boychuk (2004-2006)  
# Ivan Chaika (2006-2009)  
# Georgy Goncharenko (2009-2011)  
# Viktor Stronsky (2011-2013)  
# Mikhail Begliy (2013-2014)  
# Andrey Lakudas (2014-2016)  
# Viktor Stronsky (2016-2017)  
# Hryhorii Shcherbov (2017-2018)  
# Iurii Koshmak (2017-2019)  
# Igor Pastukhov (2019-2020)  
# Igor Korovnik - Andrey Lakudas (2020-2021)  
# Volodymyr Galytskyi - Igor Pastukhov (2021-2022)  
# Valery Liskevich (2022-2023)  
# Yuri Yarmolyuk (2023-2024)  

## Referencoj 
Kategorio:Naciaj Ŝakaj Ĉampionumoj
Kategorio:Ŝako en Ukrainio
Soběšice (apartigilo)

**Soběšice** povas esti:
* Soběšice – municipo en distrikto Klatovy

* Soběšice (Brno) – historia municipo, urba kvartalo kaj katastra teritorio kreanta ekde la 24-a de novembro 1990 la plej nordan parton de brna urba parto de Brno-nordo
* Soběšice (Předotice) – parto de municipo Předotice en distrikto Písek
Monda Ŝaka Ĉampionumo 2014

La **Monda Ŝaka Ĉampionumo 2014** estis oficiala Monda Ŝaka Ĉampionumo la matĉo inter la reganta mondĉampiono ekde 2013, Magnus Carlsen kaj la defianto Viswanathan Anand finis per venko de Clarsen. Carlsen estis mondĉampiono ekde 2013 dum Karjakin klasifikis kiel defianto per venko en la Kandidata Turniro 2014. La 12 luda matĉo estis organizita de FIDE, ĝi estis ludita en Soĉi, Rusio inter la 7a kaj kaj 28a de novembro 2014.

## Rezultoj 
## Referencoj 
2018
Kategorio:Ŝako en Rusio
Kategorio:Ŝako en 2014
Monda Ŝaka Ĉampionumo 1892

La **Monda Ŝaka Ĉampionumo 1892** estis la 4a oficiala Monda Ŝaka Ĉampionumo ĝi okazis en Havano, Kubo inter la 1a de januaro kaj la 28a de februaro 1892. La mondĉampiona defendanto Wilhelm Steinitz venkis la defianton Miĥail Ĉigorin.

Tiu ĉi estis la 4a sinsekva venko en mondaj ĉampionumoj de Steinitz kaj la dua kontraŭ Chigorin. Li antaŭe dukcese defendis la titolon kontraŭ Johannes Zukertort en 1886, Chigorin en 1889 kaj Isidor Gunsberg en 1891.

## Rezultoj 
:

## Decidaj eraroj 
Kiam la matĉo estis 8-8 post la ŝakludo 21 Steinitz gajnis la matĉon post eraroj de Chigorin.

1892
Kategorio:Ŝako en Kubo
Kategorio:Ŝako en 1892
Kategorio:Havano
Monda Ŝaka Ĉampionumo 2018

La **Monda Ŝaka Ĉampionumo 2018** estis oficiala Monda Ŝaka Ĉampionumo la matĉo inter la reganta mondĉampiono ekde 2013, Magnus Carlsen kaj la defianto Fabiano Caruana finis per venko de Clarsen. La 12 luda matĉo estis organizita de FIDE kaj sia komerca partnero Agon, ĝi estis ludita en *The College in Holborn*, Londono, inter la 9a kaj kaj 28a de novembro 2018.

## Regularo 
La matĉo estis organizita al la plej bona el 12 ludoj. La tempo kontrolo estis 100 minutoj por la unuaj 40 movoj, aldonaj 50 minutoj post la movo 40 kaj aldonaj 15 minutoj post la movo 60 plus aldonaj 30 sekundoj por ĉiu movo.

## Premio 
La premio konsistis en 1 miliono da eŭroj. Se la matĉo estas decidita en la klasikaj ludoj ĝi estus dividita 60% - 40% inter la gajninto kaj la perdanto. Se la matĉo estas decidita en rapidaj ludoj ĝi dividiĝus 55% - 45%.

## Rezultoj 
Carlsen venkis kaj retenis la titolon.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

2018
Kategorio:Ŝako en Britio
Kategorio:Ŝako en 2018
Fonolito

[eta|Dekstra|Fonolito el [Svedio]]
[eta|dekstra|La metaleca sonorado de fonolito en Cerro de la Campana, [Meksiko]]
**Fonolito** estas malofta vulkana petro, kies sono, kiam ĝi estas frapita, similas metalan, sonoran frapsonon.

## Priskribo 
Fonolito estas vulkana petro, kies kemia enhavo estas meza inter feldspata kaj magnezifera. La grando de la grajno povas esti aŭ malgranda aŭ porfireca (de miksitaj grandoj). Fonolito aspektas verda aŭ griza.

## Ekzemploj 
Fonolito estas trovebla en la tuta mondo. Jen kelkaj ekzemploj de fonolitoj:
* Diabola Turo (), Vajomingo, Usono
* Dunedin, Nov-Zelando
* Mont Gerbier de Jonc, Francio
* Montiferru, Sardio

## Etimologio 
La nomo *fonolito* devenas de la helenaj '** “sono” kaj **' “ŝtono”, pro la karakteriza metaleca sonora frapsono.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Vulkanaj rokoj
Monda Ŝaka Ĉampionumo 1921

La **Monda Ŝaka Ĉampionumo 1921** estis la oficiala Monda Ŝaka Ĉampionumo ĝi okazis en Havano, Kubo la naskiĝurbo de Capablanca inter la 18a de marto kaj la 28a de aprilo 1921. Capablanca gajnis la matĉon per 9-5 (4 venkoj, 0 perdo, 10 egalvenkoj) kaj fariĝis la tria ŝaka mondĉampiono.

## Rezultoj 
La ĉampionumo estis organizita por maksimume 24 ludoj: la unua ludanto, kiu akumulu 12½ poentojn (aŭ venku en ok ludoj) estus mondĉampiono. Se ĝi finus 12-12 Capablanca estus la nova mondĉampiono.
:
Lasker rezignis daŭrigi la matĉon kaj Capablanca fariĝis la nova mondĉampiono.

1921
Kategorio:Ŝako en Kubo
Kategorio:Ŝako en 1921
Kategorio:Havano
Miĥail Ĉigorin

**Mikhail Ivanovich CHIGORIN** (ankaŭ **Tchigorin**; , naskiĝis  kaj mortis ) estis rusa ŝakisto. Li ludis du mondajn ĉampionumojn kontraŭ Wilhelm Steinitz, perdante ambaŭ matĉojn. Li estis la lasta granda ludanto de la romantika ŝaka stilo, li ankaŭ funkciis kiel grava fonto de inspiro por la "sovetunia ŝaka skolo", kiu dominis la ŝakmondon en la mezaj kaj lastaj partoj de la 20-a jarcento.
En 1889 Chigorin defias Steinitz en Monda Ŝaka Ĉampionumo 1889 la matĉo okazis en Havano, li perdis ĝin 10½-6½ (+6-10=1). En dua  Monda Ŝaka Ĉampionumo 1892 kontraŭ Steinitz ankaŭ en Havano li perdis la matĉon 12½-10½ (+8-10=5).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* Mikhail Chigorin elŝutu 171 ludojn en PGN.

Kategorio:Rusiaj ŝakistoj
Kategorio:Ŝakaj teoriistoj‎
Kategorio:Ŝakistoj de la 19-a jarcento
Kategorio:Ŝakistoj de la 20-a jarcento
Listo de ŝakaj programoj

La jena listo aperigas ŝakprogramoj aperintaj por malsamaj funkcioj kaj aparataroj. Ili estas uzeblaj en personaj komputiloj, videoludiloj, saĝtelefonoj/Tabulkomputiloj aŭ superkomputiloj.

## Ŝakprogramoj por ludi en personaj komputiloj 
## Ŝakmotoroj 
## Ŝakaj grafikaj interfacoj 
* Chess Assistant
* ChessBase
* Chessmaster
* Fritz
* Hiarcs Chess Explorer
* Pychess
* Shane's Chess Information Database
* Shredder
* Winboard
* XBoard

## Ŝakprogramoj por videoludiloj 
## Ŝakaj aplikaĵoj por telefonoj/tabulkomputiloj 
* Chess Tiger (iOS)
* Fritz Chess
* HIARCS
* Komodo engine
* Play Magnus
* Pocket Fritz (Pocketpc)
* Shredder
* Stockfish

## Ŝakkomputiloj 
La jena listo estas speciale konstruitaj kombino de aparataro/programaro por ŝakludi.
* Belle
* ChessMachine
* ChipTest
* Cray Blitz
* Deep Blue
* Deep Thought
* HiTech
* Hydra
* Mephisto
* Saitek

## Programoj por legi kaj modifi ŝakajn datumbazojn 
* Chess Assistant
* Chess Informant Expert
* ChessBase
* Shane's Chess Information Database

## Ŝakprogramoj por superkomputiloj 
* AlphaZero
* Chess (Northwestern University)
* CilkChess
* Kaissa
* Kotok-McCarthy
* Mac Hack

## Minimumaj ŝakprogramoj 
* 1K ZX Chess
* Microchess
* Toledo Nanochess

## Vidu ankaŭ 
* Listo de interretaj ŝakserviloj

Kategorio:Listoj pri ŝako
Kategorio:Ŝakprogramoj
Kategorio:Videoludiloj
Drážov

:*Tiu ĉi artikolo temas pri municipo en distrikto Strakonice. Pri parto de municipo Stanovice en distrikto Karlovy Vary temas artikolo Dražov.*

**Drážov** estas municipo en Ĉeĥio. Ĝi situas en Sudbohemia regiono en distrikto Strakonice. Drážov troviĝas proksimume 5&nbsp;km norde de Vacov kaj 15&nbsp;km okcidente de Volyně. 15&nbsp;km sudokcidente troviĝas limo de PPR Šumava. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1318.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
Drážov konsistas el kvar partoj sur kvar katastraj teritorioj:
* Dobrš (ankaŭ nomo de k. t.)
* **Drážov** (ankaŭ nomo de k. t.)
* Kváskovice (k. t. *Kváskovice u Drážova*)
* Zálesí (k. t. *Zálesí u Drážova*)

Sur la teritorio de municipo plu situas domaroj Amerika, Korytský, Mačura kaj Paloucký. Senpere malantaŭ la okcidenta limo de la katastro de municipo troviĝas domaro Růždí.

## Memorindaĵoj 
* Kapelo de Virgulino Maria en la vilaĝplaco
* Kamparana domo n-ro 7
* Ligna statuuo de sankta Anna en la vilaĝplaco
* Kelke da krucoj

## Personecoj 
* Alois Martan (1926–2019) – pentristo kaj restaŭristo, naskiĝinta en Drážov

## Pluaj fotoj 

Drážov, 2019 (09).jpg|Statuo de sankta Anna, patronino de la municipo, en la vilaĝplaco
Drážov, 2019 (11).jpg|Domoj en la vilaĝplaco
Drážov, 2019 (07).jpg|Domoj en la vilaĝplaco
Drážov, 2019 (06).jpg|Kruco en norda rando de la municipo
Drážov, 2019 (01).jpg|Kruco en suda rando de municipo
Drážov, 2019 (04).jpg|Eksa lernejo kaj nuntempa municipa ofico
Drážov, 2019 (05).jpg|Eksa lernejo kaj nuntempa municipa ofico
Drážov, 2019 (02).jpg|Vido al herbejoj oriente de la municipo (direkte al Slídovka kaj Dřešínek)


Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Strakonice
Kategorio:Municipoj en distrikto Strakonice
Kategorio:Setlejoj en Šumava cismontaro
Meksika Ŝaka Ĉampionumo

La **Meksika Ŝaka Ĉampionumo** estas individua ŝakturniro, kiu okazas ĉiu jare en Meksiko por trovi la plej bonan ŝakiston el la lando. Ĝi okazas ekde 1973. Malsamaturniro estas la **Meksika Malferma Ĉampionumo**, kiu ne limigas la partoprenon al eksterlandaj ŝakistoj, ĝi okazas ekde 1954.

## Rezultoj 
## Referencoj 
Kategorio:Naciaj Ŝakaj Ĉampionumoj
Kategorio:Ŝako en Meksiko
Stanovice

Nomon **Stanovice** portas pluraj setlejoj:
# Stanovice (distrikto Karlovy Vary) – municipo en distrikto Karlovy Vary
# Stanovice (distrikto Trutnov) – municipo en distrikto Trutnov
# Stanovice (Nová Cerekev) – parto de municipo Nová Cerekev en distrikto Pelhřimov
# Nové Stanovice – parto de municipo Stanovice en distrikto Karlovy Vary
Parýzek

**Parýzek** estas domaro en Ĉeĥio, parto de municipo Soběšice en distrikto Klatovy. Apartenas al ĝi ankoraŭ domaro U Poulů. Estas ĉi tie registritaj 11 adresoj.

Parýzek situas en katastra teritorio **Soběšice u Sušice** kun areo 3,75&nbsp;km2. 

En&nbsp;Parýzek enfluiĝas rojo Růžďský potok en rojon Novosedelský potok. Oriente de Parýzek situas vilaĝo Lhota pod Kůstrým kaj domaro U Matějů (parto de municipo Nová Ves), sude de Parýzek situas solejo Růždí, apartenanta al Maleč. Tra la vilaĝo kondukas ŝoseo de la III-a klaso n-ro III/17220, kiu kunigas municipon Nová Ves kun ŝoseo de la II-a klaso II/172 kondukanta ĝis Strašín. Sudokcidente de la domaro en arbaro troviĝas monumento (krucifikso sidigita en ŝtonon) de Emil Anton Lamberk, kiu ĉi tie estis dum ĉasado pafvundita. Al la monuimento kondukas ekde la jaro 2019 *instrupado de arbaristo Nass*.

## Rilataj artikoloj 
* Růždí, solejo kun forlasitaj muelejoj kaj rokformacio nomata *Kovadlina*

## Pluaj fotoj 

Parýzek od jihu.jpg|Parýzek de sudo
Parýzek, střed osady.jpg|Meze de la domaro
Parýzek, U&nbsp;Poulů.jpg|Vojo al domaro U&nbsp;Poulů
Parýzek, směr Lhota p. K.jpg|Ŝoseo direkte al Lhota pod Kůstrým

Kategorio:Domaroj en distrikto Klatovy
Kategorio:Soběšice
Kategorio:Setlejoj en Šumava cismontaro
Béla Palasovszky

**Béla Palasovszky** [palaŝovski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Palasovszky Béla** estis hungara poeto, redaktoro, ŝtata oficisto.

Béla Palasovszky naskiĝis la  en Sátoraljaújhely, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Béla Palasovszky frekventis mezlernejojn en sia naskiĝurbo, Gyula kaj Eger, fine li maturiĝis en Gyula. En 1917 li soldatiĝis, poste li studis juron en Ĉefepiskopa Jura Akademio (Eger), fine li akiris diplomon en Scienca Universitato Erzsébet en Budapeŝto en 1921. Komence li estis redaktoro en Budapeŝto, ekde 1925 departementa oficisto en Szentes. Inter 1941–1943 li denove estis redaktoro, ekde 1944 advokato en Budapeŝto. Ŝajnas, dum la socialismo li estis neglektita. Li ricevis literaturan premion en 1932.

## Liaj libroj 
* *Őszi harmat után* (1926)
* *A szolga énekel* (1927)
* *A vérünk muzsikája* (1936)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva aprezo kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Hungaraj oficistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Aranka Palatinus

**Aranka Palatinus,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Palatinus Aranka** estas serbia hungara oficisto (matrikulisto), ĵurnalisto. Ŝia origina familia nomo estis ĝis la geedziĝo (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Samú Aranka*.

Aranka Palatinus naskiĝis la  en Muĵlja (nuntempa urboparto de Zrenjanin).
eta|maldekstre|Palatinus Aranka en 2016
eta|Palatinus Aranka

## Biografio 
Aranka Palatinus apartenas al la hungara minoritato en Jugoslavio, poste en Serbio. Ŝi maturiĝis en gimnazio en Zrenjanin, poste ŝi akiris diplomon en Sarajevo. Post siaj studoj ŝi laboris 15 jarojn en kooperativo en sia naskiĝurbo, poste en la urba admininistracio. Plej longe li estis matrikulisto. Ŝi ankaŭ estis ĵurnalisto en la lokaj gazetoj jam ekde 1977. Ŝi jam estas emeritita. Ŝi havas edzon kaj naskis du filojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Muzslya 1956* (1971)
* *A muzslyai szentbúcsú és a település lakóinak búcsújáró szokásai* (1999)
* *A Szűzanya oltalmában* (2002)
* *Igy kezdődött 125 évvel ezelőtt* (2015)
* *A II. világháború ártatlan német áldozatai* (2016)

## Fontoj 
* hungarlingva sinprezento kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

## Referencoj 
Kategorio:Serbaj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj oficistoj
Kategorio:Serbiaj hungaroj
Rivero Mondego

La rivero **Mondego** estas la kvina plej longa portugala rivero kaj la unua el ĉiuj, kiuj havas sian kurson tute en Portugalio. Ĝi naskiĝas en altaĵo de 1425 metroj en Serra da Estrela precize en submunicipo Mangualde da Serra, municipo Gouveia, kaj trairas 235 km en la tuta regiono de la Centro (Regiono Beiras) kaj havas sian finon en Atlantiko, apud la urbo Figueira da Foz.

La romianoj nomis ĝin la rivero *Munda*, kio signifas travideblecon, klarecon aŭ purecon.
eta|maldekstre|Fluejo de la rivero Mondego.

## Priskribo 
Inter la urboj trapasataj elstaras Coimbra.

En la malsupra "Baixo Mondego" estas gravaj arbaroj de poploj, ulmoj kaj salikoj, el kiuj la plej fama estas sendube la Nacia Arbaro Choupal en la periferio de Coimbra. Tie nestumas la ĉefa urba kolonio de nigra milvo (*Milvus migrans*) de Eŭropo, kun preskaŭ 70 registritaj nestoj.

Estas kelkaj lokoj de intereso por ornitologio, kiel la insulo Morraceira, kaj en la estuaro observeblas specioj kiel la platbeka anaso (*Anas platyrhynchos*), la blanka cikonio (*Ciconia ciconia*), la flamengo (*Phoenicopterus roseus*), la arĝentmevo (*Larus argentatus*), la avoceto (*Recurvirostra avosetta*), la himantopo (*Himantopus himantopus*) kaj la malgranda ŝterno (*Sterna albifrons*), kaj en la Serra da Estrela la cinklo (*Cinclus cinclus*) inter aliaj.

## Bildaro 

File:Coimbra tozu.JPG|Coimbra kaj Mondego
Image:Parque do Mondego - Coimbra.jpg|Mondegobordo en Coimbra
Image:Ponte nova coimbra2.jpg|Ponto Reĝino Sankta super Mondego
Image:Coimbra à noite.jpg|Mondego en Coimbra nokte
Image:Mondego_caldasfelgueira.jpg |Mondego ĉe Caldas de Felgueira, Nelas, Portugalio

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Bidoj en la estuaro de Mondego
* Dokumenta filmo de 1985 de la RTP pri Mondego

Kategorio:Riveroj en Portugalio
Lhota pod Kůstrým

**Lhota pod Kůstrým** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Nová Ves en distrikto Strakonice. Lhota troviĝas en Šumava cismontaro sub monto Kůstrý. Kelke da centoj de metroj de la vilaĝo kondukas limo inter Regiono Plzeň kaj Sudbohemia regiono. En la jaro 2009 estis ĉi tie registritaj 19 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Lhota pod Kůstrým** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 1,72&nbsp;km².

Sub la vilaĝo enfluiĝas rojo Růžďský potok alfluanta el Růždí en rojon Novosedelský potok.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1544.

## Loĝantaro 
## Rilataj artikoloj 
* Kůstrý
* Růždí

Kategorio:Nová Ves (distrikto Strakonice)
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Strakonice
Kategorio:Setlejoj en Šumava cismontaro
Kategorio:Setlejoj en Ĉeĥio kun nomo Lhota