open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gutado

[eta|Gutado ĉe [frago|fragaj folioj.]]
[eta|Gutado ĉe [ekvizeto, kun flava sterkomuŝo.]]
**Gutado** estas botanika termino, kiu priskribas la ellason de akvo en fluidaj gutoj ĉe plantoj kaj fungoj. Kelkaj plantoj povas ellasi el sia planta korpo akvon en formo de fluantaj gutoj. Por la sana vivo de la planto estas necesa, ke akvo estu transportata de la radiko al la folioj ankaŭ dum periodoj kiam la aero ĉirkaŭ la planto estas satigita per akvo kaj la akvotransporto ĉesiĝus. Samtempe la transporto de nutroelementoj ankaŭ ĉesus kaj tio kaŭzus mankon de vivnecesaj nutr-elementoj.

## Proceso 
La gutado povas okazi ĉe vaskulaj plantoj ĉefe dum la nokto, kiam ĝenerale ne okazas transpirado, ĉar la planto tenis siajn stomojn fermataj kaj la radikpremo premas la akvon el la hidatodoj (specialaj stomoj) ĉe la folirandaj dentetoj aŭ folipintoj). Alia ebleco estas, ke la grundo estas tre humida kaj pli varma ol la aero kaj krome estas alta aerhumideco kaj tial la akvopotencialo de la aero estas malalta por akcepti plian akvon. Sub tiuj kondiĉoj kompleta transpirado ne eblas.

Ĉe fungoj la akvo estas ellasata trans la ĉeloj de la micelo.

## Kemia konsisto 
La gutada fluidaĵo povas enhavu multajn organikajn kaj neorganikajn substancojn, ĉefe sukero, krome mineralojn (i.a. natrio). Ankaŭ akvosolveblaj plantprotekiloj estas ellasataj kun la gutoj de la gutado.

Post la sekigado restas blanka restaĵo sur la flolia surfaco.

## Literaturo 
* SCHUBERT, S.: *Pflanzenernährung.* Eugen Ulmer KG, Stuttgart 2006, ISBN 978-3-8252-2802-6.
* Kadereit. J.W. k.a.: Straßburger Lehrbuch der Pflanzenwissenschaften, eldonejo Springer spektrum, Berlin, Heidelberg, 37a eldono, 2014, p. 360.

## Referencoj 
Kategorio:Planta fiziologio
József Marschan

**József Marschan** [jOĵef marŝan], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj pli komplete **Marschan József Vilmos** estis hungara inĝeniero, akademia instruisto.

József Marschan http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/m/m15305.htm naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Mostenic (nuntempa Moštenica en Slovakio), li mortis en 1872 en Pest (urbo).
 
## Biografio 
József Marschan akiris diplomon en Akademio de Selmec en 1824. Post siaj studoj li laboris en diversaj minejaj kaj metalurgiaj firmaoj en la regiono. Ekde 1837 li instruis en la akademio. Li apogis la revolucion en 1848, eĉ li gvidis brigadon, kiuj faris fortigajn laborojn por fortikaĵo de Buda. En 1850 pro tiu ago li ne rajtis plu instrui kaj li iĝis trudemerito. Li vivis plu en urbo Pest ĝismorte.
 
## Elektitaj kontribuoj 
* *Der Transport im Allgemeinen und Plan zur vortheilhaftesten Anlage der Eisen- und Häuserbahnen* (1836)
* *Das Verkommen des Waschgoldes in Ungarn wie am Ural u. s. w. Wien* (1855)
* *Die Lösung der finanziellen Frage Oesterrichs, mit Beziehung auf die vorzüglichen finanziellen und volkswirthschaftlichen Autoritäten und Angabe der Mittel zur Mehrung der Geldzeichen* (1866)
* *Die Lösung der ungarischen Bankfrage* (1872)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 112-a paĝo)

Kategorio:Hungaraj inĝenieroj pri minejoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Defendo de Vilno

**Defendo de Vilno** – militaj operacioj de militfortoj en la tagoj de la 18-a ĝis la 19-a de septembro 1939 dum la sovetia invado en Pollandon, ligitaj al defendo de la urbo antaŭ Ruĝa Armeo. Rezulto de la pakto Ribbentrop-Molotov.

## Genezo 
Vilno antaŭ la Dua Mondmilito estis unu el la la plej fortaj militistaj centroj en nord-orienta parto de Pollando kaj la sesa laŭ grandeco urbo de Pollando. Organize la urbo apartenis al komandejo kun la sidejo en Grodno, fronte de kiu staris brigada generalo. Post la germana invado en Pollandon militistaj unuoj laŭ mobilizaj planoj forlasis la urbon. Post eksplodo de la milito komandejo de Fortikaĵa Areo „Wilno” entreprenis laboron ligitan al defendo de la urbo. Antaŭtage de la soveta atako troviĝis ĉirkaŭ 14 mil soldatoj kaj volontuloj, sed nur ĉirkaŭ 6,5 mil estis armitaj. La 18-an de septembro matene formiĝis studenta bataliono. Entute estis ĉirkaŭ 10 batalionoj kun 14-16 kanonoj kaj dekkelkaj maŝinpafiloj.

## Bataloj 
La 18-an de septembro komandanto de Belorusa Fronto ordonis konkeri Vilnon pere de 2 batalgrupoj el la 3-a kaj 11-a armeoj. Tamen pro granda distanco de la grupoj (ĉ. 80 km), malfacilaĵoj kun brulmterialo por tankoj kaj veturiloj la termino estis ŝanĝita por mateno de la 19-a de septembro. La soveta flanko perdis dum la bataloj – laŭ propraj fontoj – 13 mortigitaj kaj 24 vunditaj soldatoj kaj oficiroj, 5 tankoj BT-7 detruitaj kaj 1 kirasita aŭtomobilo kun 3 damaĝitaj. Plej verŝajne la perdoj de rusoj estis pli grandaj.

## Resumo 
La pola flanko ne utiligis plene eblecojn de la defendo. Mankis dinamika komandado, kiu permesus defendi sin dum kelkaj tagoj. Aliflanke la sovetaj fortoj estis tiom potencaj, ke la defendo povus havi nur simbolan karakteron, kiel la posta defendo de Grodno.

## Bibliografio 
* Czesław Grzelak, *Wilno-Grodno-Kodziowce 1939*, Warszawa 2002
* Czesław Grzelak, *Wilno 1939*, Warszawa 1993
* Lech Iwanowski, *Wilnianie we wrześniu 1939 r.: prolog epopei* (Vilnanoj septembre 1939. Prologo de la epopeo), Bydgoszcz 2000

## Eksteraj ligiloj 
* Rusa agreso

Vilno
Kategorio:Soveta invado en Pollandon‎
Kategorio:Vilno
Kategorio:1939
Linn (Krefeld)

**Linn** estas post la sendependiĝo en la jaro 1901 urboparto de Krefeld, Nordrejn-Vestfalio, Germanio. Linn situas kun sia historia urbocentro enmeze de la malalta lando ĉe la malsupra Rejno proks. kvin kilometrojn oriente de la urbocentro de Krefeld. Ĝi konsistigas kune kun Oppum kaj partoj de Bockum la urbodistrikton Oppum-Linn. 

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.krefeld.de/
* Historio de la kastelo de Linn
* Informoj pri Krefeld-Linn 

Kategorio:Urbaj distriktoj
Kategorio:Krefeld
Düffel

eta|maldekstra|
**Düffel** (aŭ *Duffelt*) estas nederlanda-germana kultur-natura pejzaĝo ĉe la malsupra Rejno inter Nimego kaj Kleve. La okcidenta parto apartenas al la provinco Gelderland, la orienta parto al la federacia lando Nordrejn-Vestfalio de Germanio. 

## Amplekso 
La historia distrikto Düffel ampleksis la vilaĝojn Düffelward, Keeken, Bimmen, Mehr, Niel, Kekerdom kaj Leuth. En la nuna lingvouzo „Düffel“ signifas la tutan Rejnan malaltaĵon malsupre de la altaĵoĉeno *Niederrheinischer Höhenzug* inter Kleve kaj Nimego, tiel ke ankaŭ Rindern, Donsbrüggen, Nütterden, Kranenburg, Zyfflich, Millingen, Persingen, Beek, Ubbergen, Erlecom kaj Ooy apartenas al Düffel.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la asocio *die Düffel/de Duffelt* germane kaj nederlande
* Retpaĝo de NABU
eta|maldekstra|
eta|centra|320ra|

Kategorio:Pejzaĝoj en Germanio
Kategorio:Historiaj distriktoj en Germanio
Kategorio:Regionoj de Nederlando
Kategorio:Geografio de Gelderlando
Kategorio:Geografio de Rejnlando
Kategorio:Kleve
Kategorio:Nimego
Johann Möhling

**Johann Möhling,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Möhling János** estis hungarlandana akademia instruisto, inĝeniero.

Johann Möhling http://portaro.eu/huav/authorities/82800#?id=4Rqc_5MeRWGaIJQhpPcmrg&pageSize=30&sorting=relevance naskiĝis en 1760, la ceteraj informoj mankas.

## Biografio 
Johann Möhling alvenis el Ĉeĥio (pri la nacieco mankas informoj), li lernis en Bergakademie ekde 1782. Post siaj studoj li estis inĝeniero en minejo de Pjerg. En 1798 li ekinstruis en la Bergakademie. Li ne nur instruis, sed li okupiĝis pri socialaj problemoj de la ministoj. Li ŝatis ankaŭ pentradi, li postlasis en Selmecbánya 4 pentraĵojn. Ekde 1805 li ricevis altajn postenojn en Leoben.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Anleitung zur Markscheide-Kunst.* (1793)
* *Handbuch für Schüler, welche die Grössen-Lehre unter Anleitung eines Lehrers lernen* (1826) - 4 volumoj

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 122-a paĝo)
* hungarlingva biografieto

Kategorio:Hungaraj inĝenieroj pri minejoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kleverhamm

**Kleverhamm** estis distrikto en Graflando respektive ekde 1417 en Duklando Kleve, Germanio.

## Amplekso 
Distrikto Kleverhamm ampleksis la malaltejon de la Rejno nordoriente de Kleve kaj etendiĝis trans partoj de la nuna urbo Kleve kaj la komunumo Bedburg-Hau. Ĝi ampleksis la lokojn Kellen, Brienen, Wardhausen, Qualburg, Till-Moyland, Warbeyen, Huisberden kaj parte Griethausen.

## Historio 
Kleverhamm estis okazejo de la Batalo de Kleverhamm, en kiu la 7-an de junio 1397 Grafo Adolfo la 2-a kaj lia frato Grafo Ditriĥo la 2-a de Mark venkis kaj kaptis sian onklon, Duko Vilhelmo de Berg.

## Literaturo 
* Theodor Ilgen: *Quellen zur inneren Geschichte der rheinischen Territorien. Herzogtum Kleve 1: Ämter und Gerichte, Bd. 1: Darstellung*, Bonn 1921 (Publikationen der Gesellschaft für rheinische Geschichtskunde 38). 
* Robert Scholten: Geschichtliche Nachrichten über Cleverham, Brienen, Sombrienen und Griethausen, Kleve 1888.

Kategorio:Kleve
Kategorio:Historiaj distriktoj en Germanio
Liemers

eta|Liemers sur la mapo en 1777
**Liemers** estas regiono en la limlando inter Nederlando kaj Germanujo inter la urboj Arnhem kaj Emmerich. La terenon ĉirkaŭas la riveroj Rejno, Iselo kaj Malnova Iselo.

## Historio 
En la mezepoko kaj la frua novepoko Liemers estis distrikto en la ekstrema nordokcidento de Duklando Kleve. La orienta parto de Liemers apartenis al la gelderlanda graflando Bergh. En 1816 la Kleva parto Liemers estis transcedata al la nederlanda ŝtato. Kulture Liemers kaj la najbara, origine ankaŭ Kleva Huissen per kelkaj apartaĵoj, ekzemple la superrego de la katolika konfesio kaj la aneco al la malsuprofranka dialektregiono, male al la najbara, plejparte protestanta Achterhoek, kiu apartenas al la malsuprosaksa dialektaro.

## Nuna amplekso 
Al Liemers apartenas la lokoj Aerdt, Azewijn, Babberich, Beek, Braamt, Didam, Duiven, Etten, Gendringen, Giesbeek, Groessen, s Heerenberg, Herwen, Kilder, Loerbeek, Lobith, Loo, Megchelen, Pannerden, Spijk, Stokkum, Tolkamer, Varsselder, Wehl, Westervoort, Wijnbergen, Zeddam kaj Zevenaar.

Kategorio:Regionoj de Nederlando
Kategorio:Geografio de Gelderlando
Ĉudov-monaĥejo

La **Ĉudov-Monaĥejo** (ruse en cirila alfabeto *Чудов монастырь*, *Ĉudov monastir*) aŭ pli esperantlingve **Mirakla Monaĥejo**, pli formale nomata **Aleksia Monaĥejo ĉefanĝelo Mikaelo**, estis fondita en la Moskva Kremlo en 1358 de la metropolito *Aleksio* de Moskvo. 

maldekstre|eta|la monaĥejo en bildigo de la 19-a jarcento
La monaĥejo estis dediĉita al la legenda miraklo (*ĉudo* en la rusa) de la ĉefanĝelo Mikaelo en *Koloseo* (greke Κολοσσαί, *Kolossai*), antikva helena urbo en la regiono Frigio de Malgranda Azio (kies kristana paroĥo estis la adreso de la novtestamenta epistolo al la Koloseanoj). La Monaĥejo sekve de la senreligiigo de sovetunia Rusio post la Oktobra Revolucio estis fermita en 1918 kaj malkonstruita en 1929.

Kategorio:Moskva Kremlo
Kategorio:Monaĥejoj en Moskvo
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1350-1359
Kategorio:Kristanismo en la 14-a jarcento
Kategorio:Aperis en 1358
Moskva Kanalo

La **Moskva Kanalo** (ruse en cirila alfabeto *Канал имени Москвы*), nomita la **Moskva-Volga Kanalo** ĝis 1947, estas kanalo kiu konektas la riveron Moskva kun la rivero Volga. Ĝi situas en la urbo Moskvo mem kaj en la Moskva provinco. La kanalo konektiĝas al la Moskva rivero en Tuŝino (areo en la nordokcidento de Moskvo), de kiu ĝi kondukiĝas proksimume norden por renkonti la riveron Volga en la urbo Dubna, ĵus kontraŭflue de la digo de la Ivankovo-rezervujo. La kanalo estas 128 kilometroj-n longa, laŭ kiu staras ok kluzoj.

Ĝi konstruiĝis inter la jaroj 1932 kaj 1937 de gulagaj malliberuloj sub la direkto de *Matvej Berman*. Dum la konstruado, ĉirkaŭ 22 000 malliberuloj mortis.

Danke al la Moskva Kanalo, la urbo Moskvo havas aliron al kvin maroj: la Blanka Maro, Balta Maro, Kaspia Maro, Azova maro kaj la Nigra Maro. Tial Moskvo estas iam nomata la "haveno de la kvin maroj" (ruse *порт пяти морей*, *port pjati morej*). Krom transporto, la kanalo ankaŭ provizas proksimume duonon de la moskva akvokonsumado kaj la bordoj de ĝiaj multnombraj rezervujoj estas uzataj kiel libertempejoj.

Kategorio:Kanaloj en Moskvo
Kategorio:Kanaloj en Rusio
Kategorio:Transporto en Moskva provinco
Kategorio:Gulago
Kategorio:Volgo
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1937
Sonorilostablo

La **sonorilostatablo** estas ĉarpentita stablo aŭ tre simpla kampanilo.
[eta|Sonorilostablo kun trunkita piramido en [Pankasz]]

La sonorilostatablo estis uzata, se
* la komunumo estis malriĉa ne havanta monon por kampanilo aŭ preĝejturo
* la grundo estas marĉa, tial ne povas konstrui stabilan kampanilon
* mankas ŝtono aŭ briko por la konstruado
* en proksimeco de flughaveno en Budapeŝto oni konstruis sonorilstablon pli malaltan, ol preĝejturo eviti laŭeblajn akcidentojn
Plej ofte oni konstruis ĝin el ligno kaj ĝi servis por pendigi la sonorilon en la supro. La plej simpla sonorilostatablo estas Y-forma ligno, kie pendas la sonorilo. Ofte oni metis tegmenton sur la Y-n por defendi la sonorilon. Alia simpla konstruaĵo konsistas el 2 vertikalaj traboj, supre estas liga trabo por pendigi la sonorilon. La pli komplikaj sonorilostatabloj havas jam 4 vertikalajn trabojn. Povas okazi, ke ili estas kovritaj per lignaĵoj por pli bone defendi la sonorilon.

Funkcio de la sonorilostatablo estas la sonorilado, simila konstruaĵo sen sonorilo estas la ligna turo, kies funkcio estis kontroli la ĉirkaŭaĵon kontraŭ fajro aŭ malamika armeo. Oftaj sonorilostatabloj formas trunkitajn piramidojn (laŭ hungara lingvouzo jupojn). Tio defendis jam ankaŭ la sonorigiston. Foje oni konstruis sonorilostatablojn kun ŝtona aŭ brika fundamento, foje oni metis la sonorilostablon sur la kirkon.

## Fontoj 
* hungare kun desegnaĵoj kaj fotoj
* la koncerna teksto estas legebla en la 604-a paĝo

Kategorio:Sonorilturoj
Kategorio:Popola arkitekturo
Kategorio:Arkitekturo de Germanio
26800 Gualtierotrucco

'*26800 *Gualtierotrucco'''* estas  malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne kaj de la itala astronomo Giovanni de Sanctis elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estas nomita en honoro de la kardiologiisto *Gualtiero Trucco'', fakiĝinta en misritmologio, kiu disvolvis projekton en duagradaj lernejoj kun la celo trejni studentojn en bazaj vivsubteno kaj la en uzo de aŭtomataj defibrilatoroj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Malkovrita de Giovanni de Sanctis
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Charles Rollin

eta|Statuo de Rollin ĉe urbodomo de Parizo **Charles ROLLIN** (naskiĝinta la  en Parizo, mortinta la  samloke) estis franca historiisto kaj verkisto.

## Vivo 
Rollin iĝis en 1683 profesoro pri teologio ĉe "Collège du Plessis", kaj en 1688 reĝa profesoro ĉe "Collège de France", finfine en 1696 estro de "Collège de Beauvais".
Enplektiĝinte en la kverelojn jansenismajn li demisiis kaj dediĉis sin al la porjunulara verkado. En 1720 li fariĝis tamen altlernejestro.

Li postlasis multajn pedagogiajn kaj historiajn verkojn, el kiuj estas la plej gravaj jenaj: »Traité des études« (Par. 1726–31, 4 vol.); »Histoire ancienne« (1730–38, 13 vol.); »Histoire romaine« (1738–48, 16 vol.; kiun kontinuigis Crévier, Lebeau kaj Ameilhon). Pli novajn eldonojn prizorgis Didot (1845–63, 23 vol.) kaj Hachette (1837–41, 7 vol.). Je lia honoro nomis la parizanoj urban kolegion en Parizo "Collège Rollin".

## Fonto 
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 17. Leipzig 1909, p.&nbsp;68, kio legeblas tie ĉi interrete.

Kategorio:Francaj historiistoj
Kategorio:Francaj porinfanaj verkistoj
Kategorio:Francaj teologoj
Kategorio:Akademianoj
26795 Basilashvili

'*26795 *Basilashvili'''* estas tre malgranda, treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la ukraina astronomino Ljudmila Vasiljevna Ĵuravljova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Krimeo (en tiama Sovetunio, nun en Rusio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la sovetunia aktoro Oleg Valerianoviĉ Basilaŝvili cirile *Олег Валерианович Басилашвили'') popola artisto de Sovetunio kaj laŭreato de la ŝtata premio de Rusia Federacio kaj de multenombraj naciaj kaj eksterlandaj premioj, inklude Honorcivitanon de Sankt-Peterburgo. Li ludis pli ol centon da roloj en teatro kaj kino en kariero, kiu komencis en 1956.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ĵuravljova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
26736 Rojeski

'*26736 *Rojeski'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Hannah Rojeski*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2010 pro sia projekto en teamo pri biokemio. Ŝi estis lernantino ĉe la *Hilo High School'' de Hilo (Havajo, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
(26817) 1987 QB

**(26817) 1987 QB** estas tre malgranda amora asteroido, terrenkonta (ekstera tanĝanto) kaj marsrenkonta, malkovrita la  de la usona astronomo Stephen Singer-Brewster elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

## Orbito 
Ĝia discentra orbito, simila al tiu de estingita kometo, etendiĝas de la tera orbito ĝis distanco de malpli ol 0,85 AU de tiu de Jupitero. Ĝia marsa MOID estas 0,02155 AU tie estas 3,223834 milionoj da km ; kaj ĝia jupitera MOID : 0,8495 AU tie estas 127,089 milionoj da km.

* La  ĝi pasis al 0,128221 AU (19,1815 milionoj da km) de Tero.
* La  ĝi pasos al 0,1773066 AU (26,525 milionoj da km) de nia planedo.
* La  ĝi pasis al 0,0376683 AU (5,635 milionoj da km) de Marso.
* La  ĝi pasos al 0,0124766 AU (1,866 milionoj da km) de tiu planedo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987
Charles de Villers

**Charles de Villers** (naskiĝinta la  en Boulay-Moselle, mortinta la  en Göttingen) estis franca verkisto kaj filozofo.

## Vivo 
En 1792 elmigrinte disde trans la Rejnon li retenitis survojaĝe al Ruslando en Lübeck fare de Dorothea von Rodde (fraŭlina nomo: Schlözer). Ŝi sukcesis ne nur restigi lin tie sed ankaŭ interesegigi lin pri Germanujo.

Li ekokupiĝis pri la studo de germana literaturo kaj filozofio kaj ekkomencis leteran interŝanĝon kun la plej gravaj samtempuloj de ambaŭ flankoj de la rivero Rejno (i.a. kun Goeto kaj Madamo de Staël). Li profesoris en Göttingen (ekde 1811) kaj ade peris inter la germana kaj la franca kulturo kaj spirita historio.

En 1814 li maldungitis estinte franca kapitano.

## Graveco 
De Villers estis la unua franco kiu klarigis al siaj samlandanoj la germanan filozofon Immanuel Kant (»Philosophie de Kant«, Metz 1801); emfaze li reklamis en siaj memstaraj skribitaĵoj kaj raportoj adresitaj al la Franca Instituto la miron de protestantismo, germana edukado kaj universitato kontraŭigante tion al la franca jezuitismo kaj edukado malgermana: tio plej bone videblas ĉe la fare de la Instituto premiita verko »Essai sur l'esprit et l'influence de la réformation de Luther, etc.« (1804) Post la eldono de »Lettre à Madame la comtesse F. de Beauharnais sur Lübeck« (1806) li forpelitis el Lübeck.

## Fonto 
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 20. Leipzig 1909, p. 170, kio legeblas tie ĉi interrete.

Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Francaj filozofoj
Kategorio:Göttingen
Kategorio:Akademianoj
Vernois-lès-Vesvres

**Vernois-lès-Vesvres** estas komunumo en Francio. Ĝi troviĝas en la departemento Côte-d'Or de la regiono Burgonjo-Franĉkonteo‎.

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo
Vernois-lès-Vesvres etendiĝas sur  kaj havis &#160;loĝantojn laŭ la lasta oficiala nombro de , tiel ke la loka loĝdenso estas po  homoj kilometre alt du.

### Najbaraj komunumoj 
Ĝiaj najbaraj komunumoj estas .

## Vidindaĵo 
## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côte-d'Or

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro de Écho des communes

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Albert Miller (inĝeniero)

**Albert Miller,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Miller Albert** estis hungara-aŭstra metalurgo, akademia instruisto. Lia nobela nomo laŭ germana sistemo estis *Albert Miller von Hauenfels*.

Albert Miller http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC09732/10579.htm naskiĝis la  en Tápiószele, li mortis la  en Leoben.

## Biografio 
Albert Miller frekventis gimnazion en Kremsmünster, poste li akiris diplomon en Akademio de Selmec en 1840. Post siaj studoj li laboris en aŭstriaj salominejoj. En 1847 li ekinstruis en la akademio. Pro la Hungara revolucio de 1848 li forlasis la landon kaj li instruis plu en Leoben. En 1855 li inventis 2 geodeziajn mezurilojn. En 1872 li pensiuliĝis.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Die höhere Marscheidekunst* (1868)
* *Die Gezertze der Kometen* (1875)
* *Die Daulfunctionen und ihre Integration* (1880)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 121-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun foto
* http://www.biographien.ac.at/oebl_6/305.pdf 
* https://www.deutsche-biographie.de/gnd128458011.html#ndbcontent 

Kategorio:Aŭstraj inĝenieroj
Kategorio:Hungaraj inĝenieroj pri minejoj
Kategorio:Hungaraj metalurgoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Aŭstraj altlernejaj instruistoj
26811 Hiesinger

'*26811 *Hiesinger'''* estas tre malgranda treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la germana planeda geologo *Harald Hiesinger*, de la Vestfalia Vilhelma Universitato en Münster. Lia laboro inkludas studojn de la kraterigo kaj kronologio de la surfaco de 4 Vesta kiel ano de la misiona teamo de *Dawn''.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
(26822) 1988 RG13

**(26822) 1988 RG13** estas tre malgranda sed neordinare hela marsrenkonta asteroido malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo en Ĉilio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Deklivglitado

[eta|upright=1.2|Komputila ŝajnigado: deklivglitado en la [kantono San Mateo apud San Francisco, 1997]]
**Deklivglitado**, **teramasmoviĝo** aŭ ** deklivmoviĝo** estas geomorfologia procezo, ĉe kio la grundoj, regolito kaj rokoj sub enfluo de la gravito glitas alvalen. La glitado de la teramasoj povas okazi en formo de malrapida glitado, aŭ pli rapida fluado, sed ankaŭ la teramasoj povas fali aŭ renversigi. La proceso povas daŭri sekundojn aŭ jarojn. Tiu amasa moviĝado povas okazi ĉe la tera surfaco aŭ ĉe submara tereno. Eĉ sur Marso kaj Venuso oni povis observi similajn okazaĵojn.

[eta|Terglitado en [Salvadoro.]]

## Okazoj 
Oni distingas jenajn surfacajn eroziojn (denudacio):
** faligadoj
*** ŝtonfalo,
*** rokfalo
*** montfalo
** glitado
*** slumpo (rotacia bloka glitado)
*** terglitado, montoglitado
*** vulkana rokfrakasaĵa lavango
** fluado
*** ŝlimfluo
*** laharo, ŝlimfluo de vulkana aliviaĵo
*** grundfluado
*** grundrampado,
*** vegetaĵglito
*** moviĝo de ŝtonaĵhaldo
*** blokglaĉero

## La signifo de akvo en amasmoviĝo 
eta|Deklivglitado post altakvo.
[eta|[Isfjorden, Spicbergo, Norvegio.]]
Akvo povas pligrandigi la stabilecon de deklivo aŭ malpligrandigi. Tio dependas de la akvoamaso. Malgrandaj amasoj povas pligrandigi la stabilecon de grundo pro la surfaca tensio de la akvo.

Se estas tro da akvo, la akvo fariĝas glitrimedon kiu pligrandigas la procezojn de la erozio. Oni povas kompari tion kun sablejo. Oni povas konstrui sablejon nur el humida sablo. Tro da akvo kaŭzas la forfluon de la sablo kaj se estas tro seka sablo ĝi ne povas teni la formon.

## Kialoj de amasmoviĝoj 
Grundoj kaj regolitoj restas sur la deklivo, tiom longe kiam la gravito estas malpli forta ol la frota potenco. Faktoroj, kiuj povas malgrandigi la froton povas esti:

* sisma aktiveco
* troŝarĝado pro konstruaĵoj
* pli alta grunda humideco
* malpli da radikoj
* veterdisfalo pro frostaltiĝo
* bioturbado
* submaraj gashidratoj

## Fontoj 
* Monroe, Wicander: The Changing Earth: Exploring Geology and Evolution. eldonejoThomson Brooks, Cole, 2005, ISBN 0-495-01020-0
* Selby, M.J.:Hillslope Materials and Processes, dua eldono, eldonejo Oxford University Press, 1993, ISBN 0-19-874183-9
* A. H. Strahler und A. N. Strahler: *Physische Geographie*, 3. Auflage. UTB, Stuttgart, 2005, ISBN 3-8252-8159-0
* Sebastian Krastel: *Submarine Hangrutschungen: eine (unterschätzte) Naturgefahr?*, IFM Geomar, Leibniz-Institut für Meereswissenschaften an der Universität Kiel, 15. März 2011, http://www.ifm-geomar.de/index.php?id=6099

## Eksteraj ligiloj 
* Projekt *Rutschungsdatenbank Rheinland-Pfalz* des Landesamts für Geologie und Bergbau  (abgerufen am 12. Mai 2014)

Kategorio:Erozio
Kategorio:Geomorfologio
Komunumaro Rhein-Selz

La **komunumaro Rhein-Selz** - germane *Verbandsgemeinde Rhein-Selz* (mallonge *VG Rhein-Selz*) - estas komunumaro en Germanio, do administra ligo de pluraj najbaraj komunumoj, ĉirkaŭ la centra komunumo Oppenheim. Ĝi troviĝas en la distrikto Mainz-Bingen de la federacia lando Rejnlando-Palatinato, sude de la eksterdistrikta urbo Majenco, kaj ekestis la 1-an de julio 2014 per fuzio de la antaŭaj komunumaroj Nierstein-Oppenheim kaj Guntersblum. Fine de la jaro [[]] la komunumaro havis  loĝantojn. La administrejo de la komunumaro centre plenumas iujn oficejajn servojn por la loĝantoj de ĉiuj membraj komunumoj, kiuj parte en komparo kun aliaj partoj de Germanio havas relative malmultajn loĝantojn, tial ke vivteno de administrejo kun ĉiuj servoj en ĉiu unuopa komunumo estus malekonomia.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Mainz-Bingen
Rhein-Selz
Rhein-Selz
26829 Sakaihoikuen

**26829 Sakaihoikuen** estas tre malgranda, treege hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Yoshio Kushida kaj Masaru Inoue elde la observatorio de la Suda Jacugatake apud Hokuto (gubernio Jamanaŝi).

## Nomo 
Ĝi estis nomita por honori la infanĝardenon *Sakaihoikuen* de Musaŝino (Tokio), establita en 1969, kiu, en la celo eduki infanojn en kunlaboro kun ties laborantaj gepatrojn, ofertas oportunojn por infanoj aĝaj inter du monatoj kaj kvin jaroj por disvolviĝi kaj konstrui varmajn rilatojn kun aliaj infanoj per ludoj kaj sociaj aktivecoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Yoshio Kushida
Kategorio:Malkovrita de Masaru Inoue
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
26821 Baehr

'*26821 *Baehr'''* estas malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana arkitekturisto George Bähr (1666–1736), de la baroka periodo. Lia ĉefverko, la *Frauenkirche'' de Dresdeno (1726–1734), estas centre planita monumenta protestantisma kirko provizita per masiva ŝtona kupolo. Tiu urba rekonilo, detruita en 1945, estis nun rekonstruita.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Mohamad Nouri

**Mohamad Hedajat Nouri** (perse: *محمد هدایت نوری*, naskiĝis la  en Raŝto, mortis la  en Teherano) estis persa klasika kantisto. Li kredis, ke muziko estas la internacia lingvo kaj apartenas al ĉiuj mondanoj, do pro tio li ofte sekvis la arton de okcidento kaj kantis laŭ ĝi. Li en la jaro 1999 gajnis la premion *Ĥorŝid* (Esperante: *suno*) kaj ankaŭ en la jaro 2006 konatiĝis kiel eterna-vizaĝo (tiu ĉi estas kromnomo, kiun oni donas al grandaj artistoj en Irano). Li dum multaj jaroj lernis de Faĥere Saba.

## La vivo 
Mohamad Nouri naskiĝis en Raŝto kaj en la jun-aĝo eklernis kant-manieron de Evelyn Baghtcheban kaj muzik-teorion de Sirus Ŝahrdar kaj Ferejdun Farzane en la lernejo de muziko. Li sekvis la kant-manieron de Hosejn Aslani kaj Naser Hosejni.
Kiam li estis en la tria jardeko de la vivo, la muziko de la mondo envenis en Irano kaj eldoniĝis. Do li renkontis novan muzikon, kiu antaŭe ne estis konata por li kaj influis lin. Li ekkantis kanzonojn kiuj estis okcidentaj klasikaj kanzonoj kun persaj poemoj. Post fini la studon li povis doni novan sencon al siaj verkoj kaj eldoni originalajn verkojn kiuj jam havis proprajn elementojn.
Mohamad Nouri dum 5 jardekoj kantis pli ol 300 kanzonoj. Li ankaŭ verkis kaj tradukis multajn artikolojn pri muziko kaj verkis poemojn. Li kantis multajn kanzonojn enhavante tradiciajn temojn kaj elementojn kiel "Ĝane Marjam", "Ŝalizar", "Vasunak", "Ĝomee Bazar" kaj "Iran". Unu el la plej famaj kantoj kiu apartenas al li nomiĝas "Ĝane Marjam", ĝia muziko ankaŭ estas verkita de li. Li finfine post multaj jaroj elteni la malsanon kancero, je 31-a julio 2010 en la malsanulejo Ĝam en Teherano forpasis.

Kategorio:Iranaj kantistoj
Jarĥuŝto

[eta|250px|Jarĥuŝto dancata de la ensemblo *Karin* en [Erevano.]]
eta|250px
**Jarĥuŝto**, en armena lingvo **Յարխուշտա**, prononcite kiel 'jarĥuŝta' estas tre malnova popola kaj bataldanco armena asociita kun la altebenaĵoj de la historia regiono Sasuno en Okcidenta Armenio, nuna Turkio. La jarĥuŝto apartenas al pli larĝa kategorio de armenaj "aplaŭdodancoj" (ծափ-պարեր). Ĝin dancas la viroj, kiuj dancas ĝin pare. La pivota elemento de la danco estas antaŭa movado kiam partoprenantoj rapide aliras unu la alian kaj forte aplaŭdas sur la manpalmoj de dancistoj en la kontraŭa vico.

## Originoj 
Jarĥuŝto havas siajn originojn en la frua Mezepoko kiam ĝi estas menciita en la verkoj de Moseo de Ĥoreno, Faŭsto de Bizanco, kaj Grigor Magistros. Komence kaj tradicie jarĥuŝto estis dancata de armenaj soldatoj antaŭ la batalengaĝiĝoj, parte por ritecaj celoj, kaj parte por fortigi la batalspiriton.

La melodio de la danco estas ludita intence tre laŭte per du zurnaj korntuboj kaj unu aŭ pluraj duoble-kapaj bastamburoj. Estis montrite ke la kombinaĵo de la altfrekvenca tono de zurno kaj la profunda takto de la bastamburoj kreas sonojn kiuj kapablas meti la dancistojn en la staton de eŭforia tranco. Tiu faktoro plifortigas la efikon de adrenalino kiu okazigas batalemon de la soldatoj kiuj dancis ĝin.

## Moderna revigliĝo 
En nuntempa Respubliko Armenio, jarĥuŝto estas populara precipe en vilaĝoj ĉirkaŭ la urboj Talino, Aparano, kaj Aŝtarako. La danco estis popularigita en la 1930-aj jaroj fare de Srbuhi Lisitsian kiu instruis ĉe la Erevana Danc-Kolegio. En 1957, la danco spertis koreografian rafinadon de kulturentuziasmulo Vahram Aristakesian kaj kreiĝis la popoldanca trupo en la vilaĝo de Aŝnak.

La danco estis revivigita en la 1980-aj jaroj fare de la folkbando Maratuk kaj, poste, de la homensemblo Karin. Ekzistas provoj enkonduki jarĥuŝton en la instruplanon pri dancoj kaj kantoj de la Armeo de Armenio.

Ekzistas pluraj poemoj kaj vid-artaĵoj kiuj traktas la temon pri jarĥuŝto. Eble la plej famas estas la poemo "Danco de Sasunanoj" («Սասունցիների պարը») de Gevorg Emin publikigita en 1975. La filmoj Viroj («Տղամարդիկ», 1972) kaj Jarĥuŝto (2004), produktita de Gagik Harutjunjan.

## Galerio 

Image:Armenian martial dance Yarkhushta 2.jpg
Image:Armenian martial dance Yarkhushta 4.jpg
Image:Armenian martial dance Yarkhushta 5.jpg
Image:Armenian martial dance Yarkhushta 7.jpg

## Referencoj 
Kategorio:Armena kulturo
Kategorio:Bataldancoj
Kategorio:Dancoj
Sigma-alĝebro

En matematiko **sigma-alĝebro** (aŭ **σ-alĝebro**) super aro estas familio de ties subaroj, kiu estas fermita je komplementoj kaj kalkuleblaj komunaĵoj kaj kunaĵoj.

Sigma-alĝebroj estas uzataj precipe por difini mezurojn kaj tial estas gravaj en probablo-teorio kaj analitiko.

## Difino 
X estu aro. Familio de subaroj de X
:\Sigma \subseteq \mathcal P(X)
nomiĝas **sigma-alĝebro**, se kaj nur se por ĝi validas ĉi-subaj aksiomoj:
* Por ajna kalkulebla kolekto da elementoj (S_i)_{i\in I} de \Sigma, ankaŭ ilia kunaĵo estas elemento de \Sigma:
*:\bigcup_{i\in I}S_i \in \Sigma.
** Speciale, por I = \varnothing, tio implicas, ke \varnothing\in\Sigma.
* Por ajna elemento S\in \Sigma, ankaŭ ĝia komplemento estas elemento de \Sigma: X\setminus S\in\Sigma.

## Ekzemploj 
Pri ajna aro X, la ĉi-suba sigma-alĝebro, la **maldiskreta sigma-alĝebro**, estas la plej malgranda sigma-alĝebro super ĝi:
:\Sigma_\text{maldisk} = \{\varnothing,X\}.
Pri ajna aro X, la ĉi-suba sigma-alĝebro, la **diskreta sigma-alĝebro**, estas la plej granda sigma-alĝebro super ĝi:
:\Sigma_\text{disk} = \mathcal P(X).

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Araj familioj
Kategorio:Mezura teorio
Kategorio:Probablo-teorio
26842 Hefele

'*26842 *Hefele'''* estas 
tre malgranda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la germanaj astronomoj Lutz D. Schmadel kaj Freimut Börngen
elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).

Laŭ propono de Lutz D. Schmadel, ĝi estis nomita en honoro de *Herbert Hefele*,
emeritiĝinta astronomo en la personaro de la
*Astronomisches Rechen-Institut*. Li servis dum jardekoj kiel eldonisto
de la famkonata bibliografio * Astronomy and Astrophysics Abstracts* kaj ankaŭ
kiel bonega bibliotekisto de la *ARI''.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Malkovrita de Lutz D. Schmadel
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
Ĝoni Ramonov

**Ĝoni RAMONOV** (, naskiĝis en 1985), estas kaŝnomo de Azamat Gabujev (dum jaroj la vera nomo ne estis konata), rusa verkisto el Vladikavkaz, kiu loĝas kaj laboras en Moskvo.

En sia rakonto *Revaz* li priskribas la vivon de elita junularo en Norda Osetio en sudo de Rusa Federacio. Estas tiom da realismo en tiu rakonto, ke oni rekonas fontojn de tiuj similaĵoj. Tradukis tiun rakonton Slavik Ivanov kaj publikiĝis en Beletra Almanako, nº 7.

## Referencoj 
Kategorio:Rusiaj verkistoj
Kategorio:Personoj de Nord-Osetio
Kastelo Aspel

eta|rekta=1.4|Kastelo Aspel, nordorienta vidaĵo
**Kastelo Aspel** estas kastelo en Haldern, urboparto de Rees en la Distrikto Kleve, kiu ekde 1850 estas en la posedo de la monaĥina ordeno kaj estas uzata kiel monaĥinejo. La domo troviĝas tri kilometrojn nordoriente de Rees en malseka malaltaĵo ĉe la *Aspeler Meer*, restaĵo de iama meandro de Rejno. Ĝi elkreskis el alt-mezepoka kastela teramaso, kies monteto apartenas al la plej grandaj kaj plej bone konserviĝintaj ĉe la regiono Malsupra Rejno.

La kastelo estis preskaŭ ĉent jarojn posedaĵo de Familio de Wittenhorst-Sonsfeld, kiu siatempe novkonstruigis la ruiniĝintajn domojn en 1722. En la 19-a kaj 20-a jarcentoj pliamleksiĝinta kaj moderniĝinta, la nuna domensemblo konsistas el barokaj kaj novbarokaj loĝdomoj same kiel novgotika monaĥopreĝejo. La domoj ne estas viziteblaj interne, nur la preĝejo kaj la eksteraĵoj de la monaĥinejo estas malfermaj por vizitantoj.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.hausaspel.de

## Referencoj 
Aspel
Kategorio:Monaĥejoj en Germanio
Kategorio:Monumentoj en Nordrejn-Vestfalio
Mihály Patzier

**Mihály Patzier** [mihAj pacier], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj pli komplete **Patzier Mihály Ignác** estis hungara kemiisto, akademia instruisto.

Mihály Patzier http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/index.htm naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Korompa (nuntempa Krompachy en Slovakio) (aliaj biografioj mencias aliajn datenojn!), li mortis la  en Selmecbánya (nuntempa Banská Štiavnica en Slovakio).
 
## Biografio 
Mihály Patzier akiris diplomon en Akademio de Selmec en 1784 sed supozeble jam antaŭ la studentaj jaroj li laboris en diversaj metalurgiaj fabrikoj. Post siaj studoj li estis ĉambelana kemiisto en Selmecbánya. En 1788 li instruis en la akademio matematikon, fizikon kaj maŝinteknologion. Ekde 1792 ĝismorte li estis katedrestro pri kemio, mineraloj kaj metalurgio. Li ricevis la titolon imperiestra kaj reĝa konsilisto pri minejoj. 

## Elektitaj kontribuoj 
* *Anleitung zur metallurgischen Chemie* (1805) - 4 volumoj 

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 128-a paĝo)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo P, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo P, poste serĉu la nomon)

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Dissendilo Schnee-Eifel

eta|la masto de la dissendilo
La **dissendilo Schnee-Eifel** estas dissenda instalaĵo el la jaro 1965 de la societo Deutsche Funkturm por la UMO sur la monto Schwarzer Mann apud Bleialf en la samnoma pejzaĝo Schnee-Eifel. Ĝi staras 690 m alte kaj uzas kiel portanto de la anteno 105 m altan, streĉitan tuban maston el ŝtalo. La dissendilo estis ĝis fine de 2008 la baza dissendilo por la rejnland-palatinata Westeifel. Ekde 2004 ĝi estas kromdissendilo por Deutschlandfunk.

## Vidu ankaŭ 
* listo de dissendiloj en Rejnlando-Palatinato
* listo de televidaj turoj kaj dissendiloj de Deutsche Funkturm

## Eksteraj ligiloj 
* Fotos vom Sender Schnee-Eifel 

## Referencoj 
Kategorio:Bleialf
Kategorio:Konstruaĵoj en la Ejfelo
Schneeeifel-dissendilo
Kategorio:Distrikto Bitburg-Prüm
Kategorio:Konstruaĵoj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Telekomunikado
Sándor Pauliny

**Sándor Pauliny** [ŝAndor paŭlini], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pauliny Sándor** estis hungara metalurgo, mineralogo, akademia instruisto. Lia familia nomo foje (erare) estis *Paulinyi*.

Sándor Pauliny http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/index.htm naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Körmöcbánya (nuntempa Kremnica en Slovakio), li mortis la  en Selmecbánya (nuntempa Banská Štiavnica en Slovakio).

## Biografio 
Sándor Pauliny studis en Akademio de Selmec inter 1850-1854. Ekde 1857 samloke li estis asistanto de János Pettkó kaj Antal Kerpely. Li okupiĝis multe pri la mineraloj, li nomumis novan trovitan mineralon pri János Pettkó (pettkoit). Li okupiĝis ankaŭ pri arbaraj temoj. Li multe kontribuis en *Erdészeti Lapok*. Li havis edzinon, kiu naskis 2 filinojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Adatok Magyarország erdészeti statisztikájához I.* (1862)
* *A földkéreg és a mohák víztartó képessége az erdőkben* (1864)
* *Neues Mineral aus Kremnitz [Pettkoit]* (1867) 

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 130-a paĝo)
* datenoj hungare (la koncerna parto estas legebla pli malsupre)

Kategorio:Hungaraj arbarinĝenieroj
Kategorio:Hungaraj metalurgoj
Kategorio:Hungaraj mineralogoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
26849 De Paepe

'*26849 *De Paepe'''* estas tre malgranda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la Medicina Doktoro *Hugo de Paepe'', fakulo pri ortopedia kirurgio, lekciisto dum pluraj jaroj ĉe la Akademia Kliniko en Gento de la Libera Universitato de Bruselo. Montrinte ĉiam grandan intereson por la homa fiziologio, li fariĝis bona amiko de la malkovrinto.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
26851 Sarapul

'*26851 *Sarapul''''' estas malgranda, neordinare hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la rusa urbo Sarapul fondita en la malfrua 16-a jarcento ĉe la rivero Kama, kiu servis kiel komerca centro sur la vojo de Siberio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Moskva fervojo

[dekstra|eta|[Kieva stacidomo (Moskvo)]]
[dekstra|eta|[Belorusia stacidomo (Moskvo)]]
**Moskva fervojo** () estas filio de Rusaj fervojoj kiu administras la duonon de ĉirkaŭurbaj fervojaj operacioj de Rusio kaj kvaronon de la pasaĝera trafiko de la lando. Depost 2009, la fervoja kompanio, kiu havas sian sidejon apud Komsomolskaja placo en Moskvo, dungis  personojn. Ĝi administras fervojajn servojn en la plimulto de Centra Rusio, inkluzive de Moskvo kaj Moskva provinco (ĉiuj fervojoj krom la fervojo al Sankt-Peterburgo, kiu estas administrata de Oktjabrjskaja fervojo), Smolenska, Vladimira, Rjazanja, Tula, Kaluga, Brjanska, Orjola, Lipecka kaj Kurska provincoj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Rusaj fervojoj
* Centra ringo de Moskvo
* Publika transporto de Moskvo
* Moskvaj centraj diametroj

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Transporto en Moskvo
Kategorio:Transporto en Moskva provinco
Kategorio:Fervojaj kompanioj en Rusio
Breiðafjörður

'''''' (laŭvorte: Larĝa fjordo) estas fjordo en Islando.

## Geografio 
 situas en okcidenta parto de Islando, inter  (inter alie la marbordo Barðaströnd) norde kaj  sude, kaj estas parto de Atlantiko.

Larĝo de la fjordo estas ĝis . Dum klaraj tagoj disde ĝia suda bordo videblas ĝia norda bordo.

 estas dispartigita je multaj etaj fjordoj. En ĝi situas pli ol tri mil insuloj kaj ŝeroj.

La plej alta insulo estas &nbsp;— . Inter ceteraj insuloj estas , ,  kaj .

## Geologio 
 formiĝis rezulte de fortaj tektonaj moviĝoj kaj de aktiva vulkanismo dum la mioceno, antaŭ 7—14 milionoj da jaroj. Komence estis formita la norda, poste la suda bordo.

En &nbsp;— sur ĝiaj bordoj, insuloj kaj fundo&nbsp;— ekzistas pluraj tervarmaj akvofontoj.

Tajda altiĝo de akvonivelo foje atingas ses metrojn.

## Flaŭro kaj faŭno 
En  vivas diversaj bestoj kaj plantoj, en tiu nombro raraj.

Subakve ekzistas algaroj, kiuj estas konvena vivloko por fiŝoj kaj krustacoj. Surborde kreskas ĝis 230 specioj de plantoj kaj havas nestojn ĝis 50 specioj de maraj birdoj, en tiu nombro blankvosta maraglo, kormoranoj, procelariedoj. Sur la bordoj kaj insuloj renkonteblas ordinara foko kaj ringofoko, en malferma akvo&nbsp;— diversaj specioj de balenoj.

## Ekonomio 
La sola konstante loĝata insulo estas . Sur kelkaj insuloj oni konstruis feridomojn, kiuj estas uzataj por somera ripozo. Ekzistas ankaŭ paŝtejoj por brutoj.

La urbo  estas ligita per regula prama trafiko tra  kun Vestfirðir kaj la insulo Flatey.

Oni planas konstrui en  tajdocentralon.

## Eksteraj ligiloj 
*  ISSN 0960-233X.
* 
* 

Kategorio:Fjordoj en Islando
Kategorio:Golfoj de Atlantiko
Géza Muzsnay

**Géza Muzsnay** [muĵnai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Muzsnay Géza** estis hungara inĝeniero, akademia instruisto.

Géza Muzsnay http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC09732/10871.htm naskiĝis en aŭgusto de 1865 en Hungara reĝlando en Kercsed (nuntempa Stejeriș (Cluj) en Rumanio), li mortis la  en Arad (Rumanio).

## Biografio 
Géza Muzsnay frekventis Akademion de Selmec inter 1883-1886, poste li faris la necesajn praktikajn laborojn en arbaro de lippa. En 1888 li akiris diplomon, nelonge li havis postenon en la ministerio, poste li eklaboris en arbaro de Zsarnóca. Tie li kreis arbarkulturon konatan tutlande kiel modelon. Inter 1901 kaj 1905 li laboris en Kolozsvár, poste unu jaron li laboris en la agrikultura ministerio. Inter 1906-1911 li instruis en la altlernejo, ĉar la akademio estis levita al altlernejo. Inter 1911-1918 li gvidis la arbarajn laborojn en Zsarnóca, poste li pensiuliĝis.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A középhegységi erdõk felújítása köréből* (1901) 
* *Erdőrendezésünk fejlesztéséről* (1911)
* *Erdőrendezéstan* (1912)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 124-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj arbarinĝenieroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Ernesto Teodoro Moneta

**Ernesto Teodoro Moneta** (Milano, la  — Milano, la ) estis itala ĵurnalisto, naciisma, revolucia soldato kaj poste pacisto. Unu el la prezidantoj de Ligo Lombarda por la Paco.

Li adoptis la moton *In varietate unitas!* (Unuiĝo en diverseco!) kiu poste inspiris la moto de Eŭropa Unio. Kune kun Louis Renault Li ricevis la Nobel-Pacpremion de 1907.

Dekkvinjaraĝa, Moneta partoprenis la t.n. Kvin Tagojn de Milano, ribelo kontraŭ la aŭstrohungaria regado kaj en 1859-1860 li luktis apud Giuseppe Garibaldi en sukcesa batalo por la liberigo de Italio. En 1861 li aliĝis al la ordinara itala armeo kaj luktis en la batalo de Kustozo, en 1866.

Poste li fariĝis internacia pacaktivulo, malgraŭ sia forta itala naciismo.

En 1887 li fondis la Lombardan Asocion por Paco kaj Arbitracio (''Unione Lombarda per la Pace e l'Arbitrato''), kiu postulis malarmadon kaj antaŭvidis la kreadon de Ligo de Nacioj kaj Konstanta Arbitracia Kortumo.

En la lastaj jaroj de sia vivo, tamen, la itala naciismo de Moneta efektiviĝis kaj superis sian pacismon. Li esprimis publikan subtenon por kaj la itala Konkero de Libio en 1912 kaj la eniro de Italio en la Unuan Mondmiliton en 1915.

## Eksteraj ligiloj 
* Profilo en la (anglalingva) oficiala retejo de Nobel-Pacpremio por 1907

Kategorio:Italaj romkatolikoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri paco
Kategorio:Personoj de Milano
Charles Dufresny

**Charles Rivière DUFRESNY** (naskiĝinta en Parizo en 1648, mortinta la  samloke) estis franca poeto.
## Vivo
La pranepoto de la t.n. "kamparanino *La belle jardinière*" de Anet, konkubino de reĝo Henriko la 4-a estis reĝa ĝardeninspektoro. Li enkondukis modojn anglajn en Franclandon.

Liaj komedioj, malfortaj koncerne la intrigojn kaj la karakteran evoluon, pli bone taksatas "konversaciaj teatraĵoj". Jen kelkaj: »L'esprit de contradiction«, »Le double veuvage«, »La coquette du village«, »Le mariage fait et rompu«. »Le ĉevalier joueur« traktas enhave la saman matieron kian ankaŭ la verko »Joueur« de  Regnard, kiu laŭdire estis ŝtelinta la intrigon al la amiko. Lia verko »Théâtre« aperis en Parizo en la jaro 1731-a sesvolume. Krome estas de li: »Poésies diverses«, »Nouvelles historiques« kaj »Les amusements sérieux et comiques d'un Siamois« (1707), modeldona por la fama verko »Lettres persanes« de Montesquieu.
## Fonto
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 5. Leipzig 1906, p. 254, kio legeblas tie ĉi interrete.

Kategorio:Francaj verkistoj
26879 Haines

'*26879 *Haines'''* estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  de la usonaj geedzoj geastronomoj Carolyn S. Shoemaker kaj Eugene M. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Peter W. Haines*, profesoro pri geologio asociata kun la Universitato de Tasmanio. Li laboris pri geologio de alfrapo dum multenombraj jaroj. Li malkovris la alfrapajn strukturojn *Goyder* kaj *Foelsche'' en Norda Teritorio kun fortaj geologiaj, strukturaj kaj terfizikaj pruvoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Carolyn S. Shoemaker
Kategorio:Malkovrita de Eugene M. Shoemaker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Kyllburger Waldeifel

**Waldeifel** (en Esperanto **Arbara Ejfelo**), aŭ pli precize **Kyllburger Waldeifel** estas la nomo de pejzaĝa parto de la suda Ejfelo laŭlonge de la meza kaj malsupra valo de la rivero Kyll. La alteco varias inter 300 m ĝis 500 m. Okcidente la arbara Ejfelo limas al la Bitburger Gutland.  

Tie, kie la rivero Kyll venas de la  neĝo, kaj pli profunden entranĉiĝas en la altlandoj de la Ejfelo kaj la etendiĝoj de la alta kaj de la vulkana Eifel iras suden, tie kreskas vastaj arbaroj, inter ili kelkfoje malvastaj agraj aŭ herbejaj areoj. 

La rivero *Kyll* fluas de la nordo suden en multegaj meandroj tra la praroka montaro. La rivero enfluas la Mozelon norde de  Trier. En la geografia mezo situas la jam en la jaro 800 unuafoje menciita urbeto Kyllburg. Ĝi estas la administracia sidejo de la komunumaro Kyllburg, kiu ekzistas de 1970. Kyllburg estas la plej malgranda urbo en Rejnlando-Palatinato.

La regiono estas en somero kaj aŭtuno taŭga feriregiono por migremuloj kaj biciklistoj.

Kategorio:Mezaltaj montaroj
Kategorio:Montoj en Rejnlando-Palatinato