open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Uznach

**Uznach** estas historia urbo
en la elektodistrikto See-Gaster, Kantono Sankt-Galo, Svislando. Ĝi havis 5541 loĝantojn je la 31-a de decembro 2006.

## Geografio 
Uznach situas meze en la Linth-Ebenaĵo inter Rapperswil kaj la Ricken-Pasejo norde de la Linth-Kanalo. La komunumo trafluas tri riveretoj, de nordoriento al sudokcidento, kiuj ĉiu alfluas al la Linth-Kanalo, nome de okcidento al oriento *Aabach*, *Ernetschwilerbach* kaj *Steinenbach*. En la sudo de la komunumo situas la lageto *Entenseeli* kaj la marĉa teritorio inter la lageto kaj Steinenbach formas biotopon de nacia signifo.

## Vidindaĵoj 
Vidinda estas la malnova urbocentro, kiu konservis sian mezepokon karakteron.

## Trafiko 
Uznach situas ĉe la trajnlinio de Svisaj Orientaj Fervojoj inter Lucerno tra Rapperswil-Jona kaj Wattwil al Sankt-Galo kaj estas tiel bone konektita kun la svisa fervojreto. Krome linio de la Svisaj Federaciaj Fervojoj de Rapperswil tra Uznach kondukas al Ziegelbrücke kaj Glaruso. En okcidento la komunumo disponas pri propra alveturejo al la svisa aŭtovojo A53.

## Historio 
Unua dokukmenta mencio de Uznach datiĝas el la jaro 741. En la jaro 744 ĝi per donaco fariĝis posedaĵo de la Monaĥejo Sankt-Galo. En la jaro 1200 estis fondita la urbo Uznach per la Grafoj de Togenburgo, kiuj ankaŭ konstruis malgrandan kastelon. Ili kreis la *Grafejon Uznach*, kiun post la formorto de la togenburga dinastio la heredantaj sinjoroj de Raron pandigis al Ŝvico kaj Glaruso en la jaro 1437. La zurikanoj postulis la urbon en la Malnova Zurika Milito por si, sed post kiam Zuriko perdis la militon Ŝvico kaj Glaruso povis aĉeti la Grafejon Uznach.

La 19-an de aŭgusto 1762 inscendio detruis la urbeton komplete.

Dum la epoko de la Helveta Respubliko Uznach fariĝis parto de la tiama Kantono Linth kaj transiris post la fino de la Helveta Respubliko al la nove fondita Kantono Sankt-Galo.

## Bildaro 

Dosiero:Uznach katolika preghejo 031.JPG|Malnova urbocentro kaj katolika preĝejo
Dosiero:Uznach reformita preghejo 009.JPG|Reformita preĝejo
Dosiero:Uznach 017.JPG|Moderna domo
Dosiero:Uznach konsilia domo 034.JPG|Konsilia domo
Dosiero:Steinenbach en Uznach 040.JPG|Steinenbach
Dosiero:Aabach Uznach 002.JPG|Aabach
Dosiero:Uznach puto 029.JPG|Puto en la malnova urbocentro
Dosiero:Uznach Linthof 024.JPG|Linthof

## Vidu ankaŭ 
* Uznach (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Uznach

Kategorio:Urboj de Svislando
Kurona Laguno

La **Kurona Laguno** (, , , ) estas parto de la Balta Maro, kiu estas dividata de la plejgranda parto de la maro fare de la Kurona duoninsulo. La sudo de la laguno apartenas al la historia germania regiono Orienta Prusio, kiu post la Dua Mondmilito estis aneksita de Sovetunio kaj iĝis la Kaliningrada provinco de Rusio, la nordo de la laguno apartenas al la distrikto Klaipėda de Litovio.

En la lagunon fluas la rivero Nemunas. Ĉe la plej norda punkto de la laguno troviĝas markolo, kiu ligas ĝin kun la plejgranda parto de la Balta Maro. Ĉe tiu punkto situas la litova havena urbo Klaipėda.

[eta|maldekstra|240px|La Kurona Laguno en [Nida]]
La suma teritorio de la laguno ampleksas 1584 km², el tio 415 km² (ekde la jaro 1923) apartenas al Litovio kaj la resto (ekde la jaro 1945) al Rusio. La plej granda profundeco de la laguno estas nur 5,8 metroj kaj la averaĝa profunceco 3,8 metroj. La saleco de la akvo nenie superas 0,8 procentojn.

Ekde 2000 la Kurona Duoninsulo kaj do ankaŭ la okcidenta bordo de la Balta Maro kaj la orienta bordo de Kurona Laguno estas monda heredaĵo de UNESKO laŭ la listo pri elstaraj kulturaj pejzaĝoj.

## Galerio 

Juodkrantė ŝtona parko 1.jpg|ŝtona parko ĉe la kurona laguno en Juodkrantė
Juodkrantė ŝtona parko 3.jpg|Memorejo ĉe la laguna bordo pri la aligo al la UNESKO-listo pri mondaj heredaĵoj
Kurenkahn 1.jpg|historie la lokaj fiŝistoj havis tute tipan specon de boatoj, la "Kurenkähne"
Kurenwimpel aus Nidden (2004).JPG|la fiŝistaj boatoj havis tradiciajn flagojn ĉe la masto

## Vidu ankaŭ 
* Laguno
* Vistula Laguno
Mirandola dialekto

La **Mirandola dialekto** estas dialekto kiu devenas de la Latina lingvo kaj apartenas al la varieco de la dialektoj Gaŭlo-itala. La Mirandola dialekto estas parolata en la nord-provinco de Modena, la "Modena malaltaĵo" (*Bassa modenese*)

Kategorio:Gaŭlo-itala lingvaro
Kategorio:Lingvoj de Italio
Ferenc Benkő

**BENKŐ Ferenc** (benkeo:) estis hungara mineralogo, aŭtoro de la unua hungarlingva libro pri mineralogio. Li naskiĝis en Magyarlápos la 4-an de januaro 1745 kaj mortis en Nagyenyed la 16-a de decembro 1816.

## Biografio 
Ferenc Benkő pristudis teologion ekde 1776 en Jena kaj Göttingen. En Göttingen li tradukis la minerologian verkon de Abram Werner (*A köveknek és értzeknek külső jegyeiről* Göttingen; 1782). Li establis la natursciencan muzeon de Nadjenjedo. Ekde 1790 li estis la instruisto de la tiea kolegio

## Verkoj 
* *Magyar mineralógia, az az a kövek és értzek tudománya* (Kolozsvár, 1786);
* *Esztendőnként kiadott parnasszusi időtöltés* (I-VII. Nagy-Szeben, 1793-1800).;
* *Egy kis korbéli utazás. Magyar geográfia* (I-IV., Kolozsvár, 1801-1802).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

## Literaturo 
* Hubbes Éva: *Benkő Ferenc egyetemjárása*, 2004.

Benko, F
Benko, F.
Monthey

**Monthey** estas urbo en la distrikto Monthey, Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 15814 loĝantojn je la 31-a de decembro 2006.

## Geografio 
Monthey situas ĉe la rivero Rodano inter la lago Lemano kaj Martigny. Al la urbo ankaŭ apartenas eksklavo apud la franca landlimo proksimume 10 km sudokcidente de la urbocentro.

## Trafiko 
Tra Monthey pasas la kantona ĉefvojo n-ro 21 de Savojo al Valezo. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A9 situas en Saint-Triphon 0,5 km oriente de la komunumo aliflankde de Rodano. Pere de stacidomo ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Saint-Gingolph al Saint-Maurice kaj la mallarĝspura fervojlinio de Aigle al Champéry la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Monthey datiĝas el la jaro 1215 kiel *Montez*.
Ekde la 11-a jarcento la urbo estis sub la regado de la dinsastio de Savojo. Ekde la jaro 1536 ĝis 1798, kiam eksplodis la Helveta Revolucio valezaj voktoj regis en Monthey.

## Kulturo 
La urbo Monthey estas fama pro sia bunta karnavalo.

## Vidu ankaŭ 
* Monthey (stacidomo)
* Monthey-En Place (stacidomo)
* Monthey-Hôpital (stacidomo)
* Monthey-Ville (stacidomo)
* Pont du Rhône (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la urbo Monthey

Kategorio:Urboj de Svislando
Dezső Kovács

**KOVÁCS Dezső** (kova:ĉ) estis hungara verkisto, kritikisto, redaktoro naskita en Magyarlápos la 29-an de decembro 1866 kaj mortinta la 17-an de junio 1935 en Kluĵo.

## Biografio 
Dezső Kovács finis la mezlernejon en *Reformita Kolegio* de Koloĵvaro (1887), li studis fakojn de hungara-latina lingvoj en Universitato Ferenc József (1891). Li instruis en sia iama lernejo, li estis ĝia direktoro (1910-33). Ekde 1899 li estis ano de Erdélyi Irodalmi Társaság, ekde 1908 ĝia sekretario, ekde 1922 ĝia vicprezedanto. Li estis ekde 1910 la ano de KZST. Li redaktis la literaturan kaj socian gazeton Kolozsvári Lapok (1898-99).

## Verkoj 
* *Trifólium*, rakontoj kun Bede Jób kaj Fekete Nagy Béla (Kv. 1891)
* *Apró komédiák*, rakontoj (Kv. 1900)
* *Apostolok és csavargók* (Kv. 1924)
* *Ballag már a vén diák*, (1924).
* *Kollégiumi történetek és egyéb elbeszélések* (Kv. 1936)
* *A kísértő*, 1970.
* *A dráma és regény határa* (Kv. 1894).

## Bibliografio 
* Jancsó Béla: K. D.-nél. Vasárnapi Újság 1923. okt. 21;
* uő. Apostolok és csavargók. Újság 1924. márc. 29. Mindkettő újraközölve Irodalom és közélet. 1973. 62-66.
* Reményik Sándor: K. D. új elbeszélései. Pásztortűz 1924/2.
* K. D. emléke. Kiadja a Református Kollégium Pártfogó Egyesülete. Kv. 1935.
* Kozma Dezső: Egy ki nem teljesedett írói pálya. NyIrK 1969/1.
* ÁVDolg. Szépréti Lilla: K. D. írói munkássága. 1959.

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kovacs, D

Kovacs, D
Dezső Kozma

**KOZMA Dezső** estis rumanuja hungara literaturhistoriisto, universitata profesoro naskita en Cuzăplac la  kaj mortis la 3-a de februaro 2023.

## Biografio
Dezső Kozma finis la mezlernejon en 1953, la hungaran lingvon kaj literaturon en Bolyai Tudományegyetem en 1958. Li instruis en Sfântu Gheorghe, ekde 1959 en Universitato Babeş-Bolyai. Li doktoriĝis en 1971, li iĝis universitata profersoro ekde 1994.

Volumoj==
**Egy erdélyi novellista* (Petelei István. 1969); 
**A valóság igézete* (Írók kolozsvári szerkesztőségekben a századfordulón. Kv. 1972); 
**Petőfi öröksége* (1976); 
**Mikszáth Kálmán* (etmonografio, Kv. 1977);
**Krúdy Gyula postakocsiján* (etmonografio, Kv. 1981).
**Koltói ősz*. Petőfi Júliája, Kvár, 1985; 
**Klasszikusok Erdélyben*, tan., Kvár, 1995; 
**Erdélyi utakon*. Régi kolozsvári arcok, Székelyudvarhely, 1997.

## Universitataj kaj mezlernejaj lernolibroj
**Magyar irodalom a XIX. század második felében* (1849-1905. Kv. 1980). 
**Magyar irodalom* (IX. osztály) 1978; 
**Magyar irodalom* (X. osztály) 1980.

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj literaturhistoriistoj
Universitato por Paco

dekstra|250ra|eta|La pacparko
dekstra|250ra|eta|Vido de la universitato
La **Universitato por Paco** ( aŭ mallongigite **UPEACE**) estis fondita en Kostariko en la jaro 1980 *"por doni al la homaro internacian instituton de alta edukado por paco kaj kun celo varbi inter ĉiuj homoj pri spirito de komprenemo, toleremo kaj paca kunvivo"*.

Nuntempe en la Universitato por Paco en Kostariko studas 124 studentoj el 37 malsamaj landoj. Rilate al la studentaro ĝi estas unu el la plej diverskulturaj universitatoj. Ĝi estas la nura el la UN-universitatoj kiuj povas disdoni diplomojn je nivelo *"master"* aŭ *"doktoro"*. La instrulingvo estas la angla, kvankam multaj dungitoj parolas nur la hispanan kaj la plej multaj verkoj en la universitata biblioteko ne estas haveblaj angle.

## Ejo 
La universitatejo de UPEACE entenas pli ol tri kvadratajn kilometrojn de bela grundo, ĉirkaŭ 20 kilometrojn okcidente de la ĉefurbo, San-Joseo. La universitato inkluzivas protektitan praarbaron kaj pacparkon donacitan de la invitinta registaro.

## Organizo 
UPEACE havas ok unu-jarajn *master*-programojn en Kostariko:
* Internacia leĝo kaj homaj rajtoj ,
* Internatcia leĝo kaj diskutado ,
* Gender and Peace Building ,
* Internaciaj pacstudoj ,
* Pacedukado ,
* Media sekureco kaj paco ,
* Amaskomunikiloj, konfliktoj kaj paco .

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Monda paco
* Unuiĝintaj Nacioj

## Eksteraj ligiloj 
* University for Peace
* UPEACE Council 
* Peace and Conflict Monitor 
* UPEACE Newsflash 
* The US Association for the University for Peace 
* UPEACE Centre for Executive and Professional Education 
* UPEACE Prospectus 
* Earth Charter Initiative 

Paco
Kategorio:Pacismo
Kategorio:Unuiĝintaj Nacioj
Kategorio:Universitatoj de Centrameriko
Adorján Stella

**STELLA Adorján** (stela) estis hungara ĵurnalisto, humuristo, tradukisto, teatra aŭtoro naskita en Középlak la 30-an de januaro 1897 kaj mortinta en Budapeŝto la 26-an de aŭgusto 1967.

## Biografio 
Adorján Stella studis en Nadjvarado kaj Koloĵvaro. Li estis ĵurnalisto ekde 1921 ĉe la *Est-lapok*, ekde 1939 li estis redaktoro ĉe *Magyarország*, post 1945 li estis legantredaktro de *Világ*, pli poste de *Szabad Száj*, *Független Magyarország*, ekde 1952 li estis interna kunlaboranto de *Lúdas Matyi*. Li tradukis pli ol 100 teatraĵojn en hungaran lingvon.

## Verkoj 
* *Pesti leány* (opereto, 1926);
* *Lámpaláz* (komedio, 1931);
* *Méltóságos asszony*, teatraĵo kun István Békefi (1935);
* *A vőlegény felesége* (romano, Bp., 1936);
* *Holnap ágyban marad* (komedio kun Békeffi István; Bp., 1937);
* *Én. Viola* (rakontoj, Bp., 1938);
* *Az angol bank nem fizet* (komedio, kun Békeffi István; Bp., 1939);
* *Nevessünk Hitleréken*. Kontraŭfasiŝtaj ŝercaĵoj (kun Palásti László, Bp., 1945);
* *Janika* (kun Békeffi István, 1946), filmo kun Békeffi István, 1948);
* *Ne tréfáljunk*(Bp., 1962).

## Fontoj 
* Magyar Életrajzi Lexikon
* Filmlexikon

Stella, A
Listo de flughavenoj de Centr-Afrika Respubliko

Jen **listo de flughavenoj de Centr-Afrika Respubliko**, laŭ geografia situo. 

__TOC__
## Listo 
## Eksteraj ligiloj 
*Listo de flughavenoj de Centr-Afrika Respubliko interrete :
** Great Circle Mapper
** World Aero Data 


Centr-Afrika Respubliko
Eero Saarinen

[eta|160px|[Portega arko en Sankta Luiso: Saarinen, realigita de Roche kaj Dinkeloo (1961-66)]]
eta|160px|*"Tulipseĝo"*
[eta|160px|[Trans World Airlines|TWA-ejo de la Internacia flughaveno JFK: Saarinen, realigita de Roche kaj Dinkeloo (1956-62)]]
**Eero SAARINEN** (naskiĝis la 20-an de aŭgusto 1910 en Kirkkonummi, Finnlando; mortis la 1-an de septembro 1961 en Ann Arbor, Miĉigano, Usono) estis unu el la plej famaj arkitektoj kaj dezajnistoj de la 20-a jarcento.

## Biografio 
Saarinen estis filo de Eliel Saarinen, tre fama arkitekto. En 1923 la familio elmigris al Usono.

De 1929 ĝis 1930 Eero Saarinen studis skulptadon ĉe la *Académie de la Grande Chaumière* en Parizo.

De 1930 ĝis 1934 li studis arkitekturon ĉe la Yale School of Art and Architecture. Poste li eklaboris en la arkitektejo de sia patro.

En 1941 li fariĝis partnero en tiu arkitektejo.

En 1948 li gajnis la konkurson por la *Jefferson National Expansion Memorial* en Sankta Luiso, lia unua grava publika agnosko. Tamen tiu grandega duobla arko estis realigita nur en 1963 post lia morto.

En 1950 li malfermis sian propran arkitektejon *Eero Saarinen and Associates* en Birmingham, Miĉigano.

En 1957 li projektis la Milwaukee Art Museum.

Aldone al konstruaĵoj, Saarinen dezajnas ankaŭ meblojn. Fama estas lia unukrura *tulipseĝo* (*Tulip Chair*) kun ties larĝa ronda piedo.

Post lia morto, liaj kunlaborantoj Kevin Roche kaj John Dinkeloo plu laboris sub lia nomo ĝis 1966 (poste ĝi estis alinomita al *Kevin Roche John Dinkeloo & Associates*) kaj finrealigis la komencitajn konstruaĵojn.

## Verko (elektoj) 
* *General Motors Technical Center*, Warren, Michigan, 1949 - 1956
* *Kresge Auditorium* ĉe MIT, 1953 - 1955
* *Trans World Airlines Terminal* ĉe John F. Kennedy-Flughafen, New York, posthum, 1956 - 1962
* Pendotegmento de Dulles International Airport, Washington (D.C.), postmorte, 1958-1962
* *John Deere and Company Administration Center*, Moline, Illinois, postmorte, 1957-1963
* *Orienta Terminalo Hellenikon*, flughaveno de Ateno, 1960 - 1963
* *Jefferson National Expansion Memorial* ("Gateway Arch"), St. Louis, postmorte, 1963

## Fotogalerio 

dosiero:Kresge Auditorium, MIT (view with Green Building).JPG|Kresge-prelegejo ĉe MIT (1953-55)
dosiero:MIT Chapel, Cambridge, Massachusetts - exterior.JPG|MIT-kapelo, ekstere
dosiero:MIT Chapel, Cambridge, Massachusetts - interior.JPG|MIT-kapelo, ene
dosiero:Yale Ingalls Rink.jpg|Ingalls-sketejo de la Yale University

## Bibliografio 
Pierluigi Serraino: *Eero Saarinen 1910-1961. Ein funktionaler Expressionist*. Köln, Taschen Verlag 2005. 96 S., ISBN 3-8228-2865-3.

## Vidu ankaŭ 
* Saarinen (Tramtransporto en Parizo)

Kategorio:Finnaj arkitektoj
Kategorio:Usonaj arkitektoj
Kategorio:Arkitektoj de moderno
Alexej von Jawlensky

**Alexej von JAWLENSKY** aŭ **Alexei Georgijewitsch Jawlenski** (jen latinliterigite laŭ germana ortografio, , latinliterigite esperante Aleksej Georgieviĉ Javlenskij; naskiĝis la 25-an de marto 1864 aŭ 1865 en Torĵoko (Rusio); mortis la 15-an de marto 1941 en Wiesbaden, Germanio) estis rusa pentristo kaj ĉefa reprezentanto de ekspresionismo, kiu vivis grandan tempon de sia vivo en Germanio kaj tial artikolotitole literumiĝas laŭ la germanlingva formo de sia nomo. Li estis membro de la artista grupiĝo *Der Blaue Reiter* kaj partoprenis en ambaŭ ekspozicioj organizitaj sub tiu titolo.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.jawlensky.ch/
* Informoj pri la artisto kaj liaj verkoj (ruse)
* La verkoj de Jawlensky apartenintaj al Greta Garbo
* Biografio & verkoj de Alexej von Jawlensky
* Pri la fontoj rilate al naskiĝdato de Jawlensky (ruse) 

Kategorio:Rusiaj pentristoj
Kategorio:Germanaj pentristoj
Kategorio:Pentristoj de la Rusa avangardo‎
Kategorio:Naskiĝintoj en Tvera provinco
Njanjembeoj

La **njanjembeoj** estas etno kun aparta lingvo, kiu loĝas en norda Tanzanio.

Kategorio:Etnoj en Tanzanio
Vasilij Kandinskij

**Vasilij KANDINSKIJ** aŭ **Wassily KANDINSKY** (, *Vasilij Vasiljeviĉ Kandinskij* respektive slavisme ''Vasilij Vasil'evič Kandinskij*; naskiĝis la 4-an de decembro 1866 en Moskvo; mortis la 13-an de decembro 1944 en Neuilly-sur-Seine, Francio) estis rusa pentristo, desegnisto kaj artteoriisto, kiu vivis ankaŭ en Germanio kaj Francio.

Ofte oni mencias Kandinskij-n kiel la kreanton de la unua abstrakta bildo en la mondo (el la jaro 1911). Li estis membro de la artista grupiĝo *Der Blaue Reiter'' kaj partoprenis en ambaŭ ekspozicioj organizitaj sub tiu titolo.

## Vidu ankaŭ 
*2662 Kandinsky
## Eksteraj ligiloj 
* Wassily Kandinsky ĉe Gallery of Art
* RussGUS 
* Kastelmuzeo Murnau 
* Biografio kaj verkoj de Wassily Kandinsky
* Bildoj ĉe Fine Arts Museums of San Francisco 
* Bildoj ĉe Guggenheim-Muzeo Novjorko 
* Wassily Kandinsky: virtuala artgalerio
* Wassily Kandinsky: Ekspozicio en Munkeno

Kategorio:Rusiaj pentristoj
Kategorio:Francaj pentristoj
Kategorio:Germanaj pentristoj
Kategorio:Ekspresionismaj pentristoj
Kategorio:Bauhaus
Kategorio:Naskiĝintoj en Moskvo
Kategorio:Abstraktismaj pentristoj
Jiddu Krishnamurti

**Jiddu Krishnamurti** aŭ **Ĝidu Kriŝnamurti** (), (Madanapalle, Barato, la 12-an de majo 1895 – Ojai, Kalifornio (Usono), la 17-an de februaro 1986) estis hinda bramano, aŭtoro kaj spirita instruisto.

Li estis fama verkisto kaj parolanto (oratoro) pri fundamentaj filozofiaj kaj spiritaj temoj, i.a (sed ne nur): la celo de meditado, homaj rilatoj, kaj kiel estigi pozitivan socian ŝanĝon en tutmonda socio. En multaj publikaĵoj, Kriŝnamurti parolas pri spiritaj demandoj, kiel ekz. atingi kompletan spiritan liberon per meditado, sed ankaŭ pri religiaj kaj filozofiaj temoj. Li famiĝis ĉefe pro altranguloj de la Teozofia Societo, kaj inter ili Annie Besant, kiu deklaris lin en 1910 onta *"mondinstruisto"* kaj fondis por li la teozofan *"Ordenon de la stelo en oriento"*.

Kiam li aĝis 34, li publike rifuzis la famon kaj la mesiecon akiritajn kiam la Teozofia Societo proklamis lin la nova enkarniĝo de la Majtreja Budho, kaj pasigis la ceteron de sia vivo per regula publikigado kaj publika prezentado de siaj paroladoj, ĉefe en Suda Azio, Eŭropo kaj Usono. 90-jara, li alparolis Unuiĝintajn Naciojn pri paco kaj konscio, kaj en 1984 ricevis la Pac-Medalon de UN.

## Verkoj 
### Verkoj de J. Krishnamurti en Esperanto 
:*Sperto kaj Konduto* (1932) tradukita de Petro Stojan
:*La Problemoj de la Vivo* (1935)
:*Ĉe la Piedoj de la Majstro* (1913) tradukita de W. W. Mann.
:*Eduko kaj vivsignifo*. Tradukis R. Feldman González, Kribo. Eld. Laŭte, Laroque Timbaut. 1980. 40 paĝoj.
:*Fronte al la vivo / Eduko kaj vivsignifo*. Tradukis R. Feldman González, Kribo. Beauville, 1998. 62+39 paĝoj.
:*Libere de la konoj*. Tradukis Y. Bachimont. Eld. Bambu, Varna, 1999. 95 paĝoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Krishnamurti-forumo (germane)
* Krishnamurti vidita de la Teozofia Societo; Adyar, prelego 1929, poemoj 
* Krishnamurti en artikolo de Gustav Meyrink: "trompistoj pri mistiko" (1927)
* [David Bohm(https://eo.wikipedia.org/wiki/David_Bohm) kaj Krishnamurti] 
* jiddu-krishnamurti.net
* Krishnamurti-fondaĵoj 
* *CHAPTER IV THE KRINSH* by Geoffrey D. Falk
* Beyond the Mind  - A new (ca. 2007) website discussing the central themes of his talks.

Kategorio:Hinduismaj filozofoj
Kategorio:Filozofoj de la 20-a jarcento
Kategorio:Barataj filozofoj
Kategorio:Barataj religiaj verkistoj
Kategorio:Barataj verkistoj
Kategorio:Teozofoj
Kategorio:Barataj spiritaj instruistoj
Kategorio:Barataj spiritaj verkistoj
Kategorio:Viroj
Njaturuoj

La **njaturuoj** estas etno kun aparta lingvo, kiu loĝas en la regiono Singida en nordcentra Tanzanio. En 1993 la njaturuoj estis taksitaj 556.000 homojhttp://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=TZ.

Njaturuoj
Njaturuoj
Nombr-ludo

**Nombr-ludo** aŭ **Elektludo** estas simpla ludo kiu uzas elekti personon, ofte, por la ludanta alia ludoj.
Ekzemploj:
*Ŝtono, papero, tondilo
*Morra
*Monerumado
*Prenanta de Pajlero - La persono kiu havas la plej mallonga pajlero gajnas
*Bizz buzz

Dum multaj nombr-ludoj, unua persono, kiu recitas rimoj, almontras al ĉiuj ludantoj, kiu staras je cirklo. Dum la diranta de ĉiu novvorto, la persono almontras al nova persono.

## Ordinaraj rimoj 
### Anglo 
#### Ini, mini, majni, mo 
**Ini, mini, majni, mo** (Angle **Eeny, meeny, miny, moe**) estas infan-nombr-ludo. Tiu ekzistas ekde 1850 aŭ pli frua.

Britia Versio
:*Eeny, meeny, miny, moe*
:*Catch a baby by the toe*
:*If it squeals let it go,*
:*Eeny, meeny, miny, moe.*

::(Esperante, "Ini, mini, majni, mo / Kaptu beb' per piedfingro / Se ĝi ploros, lasu ĝin, ho, / Ini, mini, majni, mo.")

Angla Versio 
:*Eeny, meeny, miny, moe* 
:*Catch a tiger by the toe* 
:*If he hollers let him go,* 
:*Eeny, meeny, miny, moe.* 

::(Esperante, "Ini, mini, majni, mo / Kaptu tigr' per piedfingro / Se li ploros, lasu li, ho, / Ini, mini, majni, mo.")

Kategorio:Infana rimaro
Csepel

**Csepel** [ĉepel] (***Ĉepelo***) estas hungara nomo de granda insulo sude de ĉefurbo de Hungario, en la Danubo. La nomo venas el *Csepel* aŭ *Sepel*, kumana ĉefĉevalisto de tribestro Arpado, kiu donis sian nomon al sekvaj:

* Csepel (distrikto), iam sendependa komunumo, nun 21-a distrikto de Budapeŝto
* Insulo Csepel, en la Danubo
* Csepel, detruŝipo dum la unua mondmilito
* Csepel (futbalgrupo)
* Csepel (motorciklo kaj ŝarĝaŭto)
* Csepel (uzina eldonaĵo)
* Fabriko Csepel, pli frue *uzinoj Manfréd Weiss*
Insulo Csepel

La **insulo Csepel** [ĉepel] estas granda riverinsulo en Hungario, sude de Budapeŝto, kun areo de 257 km2. Ĝin limas okcidente la budafok-a branĉo de la Danubo, oriente la rackeve-a branĉo. Ĝian nordan parton konstruas ĉefe rivera gruzo, kiun kovras sabla-ŝlima tavolo. Pli suden, la gruzotavolo maldikiĝas. (Lastatempe oni ekspluatis, minis la ŝtoneran tavolon kaj sur ties loko (manko) (ekz. ĉirkaŭ Szigetszentmiklós) estiĝis grandaj minadaj lagoj).
eta|Insulo Csepel
La insulon kovris, kovras multloke sablo, kiu formis la nordokcidenta vento al holmoj altaj 5–10 m. Oni bridis la sablomoviĝon de robinioj. Oni ekspluatas la akvoresurson de la pli profundaj tavoloj al akvoprizorgo de Budapeŝto.

Laŭ kroniko de Anonymus, la insulon ekposedis la madjara tribestro Arpado. Ĝia ĉevalprizorgisto estis la kumandevena Csepel (aŭ Sepel), de kiu venas nomo de la insulo.

La mezepokaj insuloj nomumis ĝin al Granda insulo (Insula Magna). La hungara loĝantaro estis murdita dum la turka okupado de Hungario, iliajn loĝlokojn okupis serboj (racoj) el la Balkano, kies memoron rezervas la urbo Ráckeve. Ĝi estis pli poste posedaĵo de la aŭstra imperia militestro Jenő Savoyai, kiu konstruigis riĉe ornamitan barokan kastelon en Ráckeve.

La norda parto de la Csepel-insulo apartenas ekde 1950 a Budapeŝto, kiel ties 21-a distrikto, kun grandaj uzinejoj, danuba haveno.

Gravaj komunumoj de la insulo estas Ráckeve, Szigetszentmiklós, Szigethalom, Tököl, kiuj apartenas al departemento Peŝto.

La insulo estas grava agrikultura areo, kies fruktojn, legomojn oni vendas ĉefe en Budapeŝto.

## Famulo 
* en insulo Csepel mortis reĝo **Stefano la 5-a (Hungario)**

Csepel
Kategorio:Insuloj en Danubo
Nigraŝultra arbalciono

La **Nigraŝultra arbalciono**, *Halcyon malimbica*, estas arbalciono, tio estas birdo de la grupo de Alcededoj, kiu enhavas ankaŭ la alcionon, kukabaraojn kaj aliajn arbalcionojn.

Tiu ĉi specio estas amplekse distribuita en tropika okcidenta Afriko. Tiu arbalciono estas ĉefe loĝanto, sed revenas el plu sekaj savanaj areoj al pli humidaj habitatoj en la seka sezono.

eta|200px|maldekstra
Tiu estas granda arbalciono, 25&nbsp;cm longa. La plenkreskulo havas brilbluajn dorson, flugilojn kaj voston. Ties subaj partoj estas blankaj, sed ĝi havas **bluan zonon en kolo kaj brusto**. La **ŝultroj estas nigraj**, kiel ĉe la Senegala arbalciono, sed multe pli amplekse. La flugo de la **Nigraŝultra arbalciono** estas rapida kaj rekta. La granda beko havas ruĝan supran makzelon kaj nigran suban makzelon. La kruroj estas brilruĝaj.

Ambaŭ seksoj estas similaj, sed junuloj estas pli senkoloraj ol plenkreskuloj. La voĉo de tiu bruema arbalciono estas fajfa *pu-pu-pu-pu-ku-ku-ku-ku*.

La **Nigraŝultra arbalciono** estas specio de varia arbaraj habitatoj. Ĝi gvatas kviete en profunda ombro dum atendo de predo. Ĝi estas teritoria, sed singarda. Tiu specio ĉefe ĉasas grandajn insektojn, artropodojn, fiŝojn kaj ranojn, sed ĝi manĝas ankaŭ la frukton de la Oleopalmo.

La **Nigraŝultra arbalciono** havas rimarkindan montroceremonion per kiu la flugiloj malfermiĝas por montri siajn blankajn partojn. La nesto estas truo en arbotermita nesto. La tipa ovodemetado estas ununura kaj po du rondoformaj blankaj ovoj.

## Referencoj 
*  Ne minacata
* *Kingfishers, Bee-eaters and Rollers* de Fry, Fry kaj Harris, ISBN 0-7136-8028-8

Kategorio:Alcededoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Ricken

**Ricken** estas municipo de la komunumo Wattwil en la elektodistrikto Togenburgo kaj Ernetschwil en la elektodistrikto See-Gaster, Kantono Sankt-Galo, Svislando. Ĝi havis 155 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Ricken situas sur la akvodislimo de la samnoma montpasejo. La municipo Ricken formas unuon kaj havas komunan lernejkomunumon kaj preĝejkomunumon, sed politike apartenas parte al Wattwil (sur kies teritorio loĝas 40 loĝantoj de Ricken) kaj Ernetschwil (sur kies teritorio 115 loĝantoj).

## Trafiko 
La pasejvojon pasas poŝtaŭtobuslinio.

## Historio 
Ricken estas relative juna, ĝia historio estas ligita kun la evoluo de la trafiko tra la Rickenpasejo, kiu komenciĝis proksimume antaŭ 1000 jaroj. Pro la deziro de pli bona konekto inter Sankt-Galo kaj Uznach oni konstruis piedpadon, ĉe kiu proksimume ĉ. 1600 estiĝis la vilaĝo Ricken kiel paseja stacio, kiam konstruiĝis la pasejvojo. Ĝis 1918 trafikis poŝtkaleŝlinio tra Ricken. Poste la aŭtomobil-trafiko akiris prioritaton.

## Vidu ankaŭ 
* Ricken (montpasejo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la municipo kaj regiono Ricken
Infana rimaro

**Infana rimaro** estas kanto aŭ poemo, kiu estas instruita al junaj infanoj, ofte, en la infanvartejo. Lernado de tiuj rimaroj estas bona por la lernado de novaj vortoj, kaj bazkalkula lerteco.

## Vidu ankaŭ 
* Lulkanto

Kategorio:Poemoj
Centro Volapükista Español

**Centro Volapükista Español** (t. e. *Hispana volapuka centro*) estis klubo pro Volapuko fondita en Guadalajara 1886 de Nicolás de Ugarte kaj Francisco Fernández Iparraguirre (1852- 1889). La Centro funkciis ĝis 1891, kiam estis absorbita de Ateneo Caracense.

Kategorio:Volapuko
Camphill

**Camphill** estas kuracpedagoga movado surbaze de la antropozofio. La unua Camphill-komunumo estis fondita en 1939 ĉe Aberdeen en Skotlando de la el Vieno elmigrinta infankuracisto D-ro Karl König. Nuntempe ekzistas pli ol 90 komunumoj en 19 landoj.

## Camphill-komunumo 
En tia komunumo homoj kun – ofte pluroblaj – gravaj mensaj, animaj kaj korpaj malkapabloj vivas kutime kun la familioj de siaj flegistoj en vilaĝecaj komunumoj. Tie ili okupiĝas pri biodinamika agrikulturo, panbakado, teksado, librobindado, potfarado aŭ prilaboras lignon aŭ similajn aferojn. Tiel tiaj homoj povos vivi laŭ siaj kapabloj vivon memstaran.

Kontraŭe al flego en aliaj institucioj en Camphill-komunumoj evoluas familiecaj rilatoj. La paso de tago, semajno kaj jaro estas strukturata, por ke ankaŭ tiaj homoj povu orientiĝi. Tial gravas kunaj manĝoj, diservoj kaj sezonaj festoj kun muziko kaj aliaj artaj kontribuoj.
Eĉ gravege malkapablaj infanoj partoprenas lernejon laŭ la valdorfa pedagogio. Muzikaj kaj moviĝaj terapioj havas gravan rolon; perforto ne okazu kaj la uzo de kemiaj drogoj estas kiel eble plej malalta.

## Camphill-komunumoj en Germanio 
* Vilaĝkomunumo Hausenhof, Dietersheim / Steigerwald (Bavario)
* Vilaĝkomunumo Hermannsberg, Heiligenberg / distrikto Bodensee (Baden-Virtembergo)
* Vilaĝkomunumo Lehenhof, Deggenhausertal / distrikto Bodensee (Baden-Virtembergo)
* Vilaĝkomunumo Sellen, Steinfurt (Nordrejn-Vestfalio)
* Markus-komunumo Hauteroda, Hauteroda / distrikto Kyffhäuser (Turingio)
* Vivkomunumo Alt-Schönow, Berlino
* Vivkomunumo Königsmühle, Neustadt a. d. Weinstraße (Rejnlando-Palatinato)
* Lernejokomunumo Brachenreuthe, Überlingen am Bodensee (Baden-Virtembergo)
* Lernejokomunumo Bruckfelden, Überlingen am Bodensee (Baden-Virtembergo)
* Lernejokomunumo Föhrenbühl, Heiligenberg / distrikto Bodensee (Baden-Virtembergo)
* Centro Karl-König-Schule, Nürnberg (Bavario)
* Tagterapia centro Thomas-Haus, Berlino

## Bibliografio 
* Carlo Pietzner (Camphill-kunfondinto): *Aspekte der Heilpädagogik. Beiträge aus der Arbeit der Camphill-Bewegung*, Verlag Freies Geistesleben, Stuttgart 1969
* Cornelius M. Pietzner, Carlo Pietzner, Wanda Root: *Village Life: The Camphill Communities*, Simon & Schuster 1987, ISBN 0887080308

## Eksteraj ligiloj 
* Camphill-vilaĝkomunumo Hausenhof
* Camphill en Germanio
* Camphill Rheinland-Pfalz (Germanio)
* Camphill en Svisio
* Camphill-Perceval en Svisio
* Camphill en Ĉeĥio
* Camphill en Norvegio
* Camphill en Britio
* Camphill en Nordameriko
* Camphill en Novzelando
* Kamah Curative Community, Kibbutz Harduf, Israelo 
* Camphill en Irlando

Kategorio:Antropozofio
Ricken (montpasejo)

**Ricken-Pasejo** estas montpasejo en la Antaŭalpoj, kiu ligas la Linth-Ebenaĵon kun Togenburgo en Kantono Sankt-Galo.

## Geografio 
La svisa pasejo situas sur alteco de 805 m s.m. en la municipo Ricken, kies areo estas dividita inter la politikaj komunumoj Wattwil kaj Ernetschwil. Ĝi formas la kulturan limon inter la elektodistrikto Togenburgo, kiu estas orientita al Sankt-Galo, kaj la elektodistrikto See-Gaster, kiu orientiĝas pli al Rapperswil kaj Zuriko. Depende de la starpunkto oni diras "tiuj de la alia flanko de Ricken..."

## Fervoja Tunelo 
Sub la Ricken-Pasejo kondukas la 8&nbsp;km longa fervojtunelo de la Svisaj Orientaj Fervojoj.

## Historio 
La Ricken-Pasejo estiĝis antaŭ proksimume 1000 jaroj per konstruo de piedpado por ligi la urbojn Sankt-Galo kaj Uznach. Proksimume ĉirkaŭ 1600 oni komencis larĝigi kaj transkonstrui la padon al vojo, kio tiam provokis militajn agojn inter la Togenburganoj kaj la Princabatejo Sankt-Galo. Ĝis la jaro 1918 poŝtkaleŝlinio kondukis trans Ricken, kiu tiam estis anstataŭigita per poŝtaŭtobuslinio.

## Vidu ankaŭ 
* Municipo Ricken

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la municipo kaj regiono Ricken

Kategorio:Montpasejoj de Svislando
Kategorio:Montpasejoj de la Antaŭalpoj
Kategorio:Kantono Sankt-Galo
Martin Weinek

**Martin WEINEK** (30-a de junio 1964 en Leoben, Steiermark, Aŭstrio) estas aŭstra teatra kaj filma aktoro kaj reĝisoro, entreprenisto kaj vitkultivisto. Li ludas rolon de inspektoro Kunz en la televida serio *Kommissar Rex*.

Weinek studis aktoradon de 1983 ĝis 1986 ĉei Prof. Peter P. Jost, ekde 1986 laboris li en *Theater Gruppe 80* en Vieno kaj ricevis sian unua filman rolon en *Nachsaison*, kie li aperigis liftserviston.

Li ludis en 1987 en *Ruhrfestspiele* en Recklinghausen, sub reĝisorado de Georg Mittendrein en *Der Lechner Edi schaut ins Paradies*, kaj mueliston en filmo *Müllomania* sub reĝisorado de Dieter Berner. Li aniĝis al *Jura Soyfertheater Wien* (1988-1989) kaj al aliaj teatroscenoj, ankaŭ eĉ kiel reĝisoro, en la dramaturgio kaj produktado art-gvidis li de 1990 ĝis 1991 la Urban Teatron de Hernals.

Intertempe Weinek pli kaj pli aktiviĝis en filmoj kaj televido, ekzemple en 1989 en la sesparta televida serio *Calafati Joe*.

Li kaj lia edzino Eva -kiu studis teatran sciencon kaj laboris kiel dramaturgino - agadas kiel vinkultivistoj. Ili komencis en 1993 kiel hobivinistoj kaj kultivas ĉe Heiligenbrunn tri hektarojn da vinbero.

## Filmo kaj televido 
* 1989: Calavati Joe (televida serio)
* 1999-2004, 2008- : *Kommissar Rex* (televida serio)
* 2004: *Silentium*
* 2005: *Grenzverkehr*
* 2006: *Unter weißen Segeln*
* 2007: *Die Rosenheim-Cops*

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Lebenslauf beim ORF 
* Lebenslauf bei der Agentur Nielsen/Bremen 
* Weinek kiel Vitkultivisto 

Kategorio:Aŭstraj aktoroj
Kategorio:Vino
Claridade

eta|dekstra|200px|Kovrilpaĝo de la revuo.
La revuo ***Claridade*** (esperante "Heleco") eldoniĝis ekde 1936 en la urbo Mindelo, ĉefurbo de la insulo São Vicente en Kabo-Verdo. Idealizigis kaj efektivigis ĝin la verkistoj Manuel Lopes, Baltasar Lopes da Silva kaj Jorge Barbosa. La tiel nomata okcidenta modernismo eniris la insularon danke al la intelekta strebado de tiuj tri verkistoj. Jen la sinsekvo de la naŭ numeroj de Claridade: n-ro 1 aperis en marto 1936, n-ro 2 en aŭgusto 1936, n-ro 3 en marto 1937, n-ro 4 en januaro 1947, n-ro 5 en septembro 1947, n-ro 6 en julio 1948, n-ro 7 en decembro 1949, n-ro 8 en majo 1958 kaj n-ro 9, la lasta, datiĝas de decembro 1960. La kreola kulturo definitive enradikiĝis en la intelektulaj rondoj de Kabo-Verdo per tiu revuo, sur kies paĝoj eblis legi tekstojn kaj en la portugala kaj en la loka kreola. Influis la revuon la modernismo de Portugalio, precipe la revuo Presença, kaj la brazila kulturo, ĉefe la poezio de Manuel Bandeira kaj la sociologia verko de Gilberto Freire.

Kategorio:Kabo-Verdo
Kategorio:Literaturaj gazetoj
Instituto pri ĝeneralaj kaj aplikitaj lingvistiko kaj fonetiko

eta|Ilpga-logo
La **Instituto pri ĝeneralaj kaj aplikitaj lingvistiko kaj fonetiko** (franclingve: *Institut de linguistique et phonétique générales et appliquées* aŭ *ILPGA*) estas UFR de Universitato Parizo 3 en Francio. Ĝi dediĉas sin al instruado kaj esploro en la ĝenerala fako de la lingvo (pritraktita kiel multlernofaka studtemo) kaj de la lingvoj (sinkrona kaj diakrona studo) kaj en certaj specialaj fakoj (fonetiko, fonologio, afrika lingvistiko, finn-ugra lingvistiko, komputila lingvistiko).

Tiu instituto estas historie gravega, ĉar ĝi estis unu el la pioniroj pri fonetiko.

## Diplomaro 
### Nacia diplomaro 
* Licencio pri Lingvosciencoj
** Ĝenerala vojiro
** Vojiro "Eŭropaj lingvoj kaj civilizacioj": Germana
** Vojiro "Eŭropaj lingvoj kaj civilizacioj": Hungara
** Vojiro "Eŭropaj lingvoj kaj civilizacioj": Itala
** Vojiro "Lingvistiko, Literaturo kaj Sciencoj"
* Magistro pri Lingvosciencoj "Lingvosciencoj; Lingvodidaktiko"
** Specialaĵo "Lingvo, Lingvoj, Ŝablonoj"
** Specialaĵo "Komputila lingvistiko"
** Specialaĵo "Fonetiko"

### Universitata diplomaro 
* Diplomo pri ĝenerala fonetiko
* Atesto pri fonetiko aplikata al franca lingvo

## Adreso 
La *ILPGA* lokiĝas ĉe la 19 rue des Bernardins en la 5-a arondismento de Parizo, apud la metroa stacio Maubert-Mutualité ĉe la linio 10.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo 

Kategorio:Lingvoscienco
Kategorio:Fonetiko
Kategorio:Komputila lingvistiko
Kategorio:Universitatoj kaj altlernejoj de Parizo
Francisco Fernández Iparraguirre

**Francisco Fernández Iparraguirre** naskiĝis en Guadalajara (Hispanio) en la 22-a de januaro 1852 kaj mortis tie en la 7-a de majo 1889. Li estis apotekisto, lingvisto kaj botanikisto.

Li doktoriĝis pri farmacio ĉe la Universitato de Madrido, kiam li estis 20-jaraĝa. Studis ankaŭ pedagogion de surduloj kaj blinduloj kaj la Franca lingvo, kiun li instruis en Instituto de Enseñanza Media de Guadalajara.

Iparraguirre enkondukis en Hispanion la lingvon Volapuko. Li verkis gramatikon de Volapuko kaj vortaron volapuk-hispana kaj fondis, 1885 la revuon Volapük. En 1886 fondis la Centro Volapükista Español (t. e. Hispana volapuka centro) kun Nicolás de Ugarte. La Centro funkciis ĝis 1891.

Li ricevis la titolojn “volapükatidel", "löpitidel" kaj "plofed” 1886 kaj 1887. En la volapuka kongreso de Munkeno 1887, li estis nomumita supera ano de Kadem Volapuka.

## Verkoj 
* 1885. *Resumen de las lecciones de Volapük dadas en el círculo filológico matritense.* Guadalajara: Impr. y Encuadernacion Provincial.
* 1886. *Diccionario Volapük-Español.* Guadalajara: Establ. Tipográfico Provincial.
* 1886. *Gramática compendiada para aprender el Volapük. Resumen de las lecciones dadas en el Círculo Filológico Matritense.* Dabükot 2id. Madrid: Fuentenebro.
* 1887. *Al lasam volapükelas in München. Nemü zenod volapükik späna.* Guadajara: (Eigenverl.)
* 1887. *El porvenir de la linguistica. Discurso leido por el presidente... en la inauguration del curso de 1887 á 1888.* Guadalajara: Impr. Provincial 1887.
* 1888. *Literat volapükik. Laltügs poedik e nepoedik pekeonletöl fa...* Guadalajara: Impr. y Encuadernación Provincial.

Kategorio:Volapukistoj de Hispanio
B.J. Lawson

**William "B.J." LAWSON** (nask. la 30-an de marto, 1974), estas la nomumito de la Respublikana Partio por la usona Domo de Reprezentantoj en la 4-a kongresa distrikto (kies seĝo estas nune tenata de David Price. Li venkis Augustus Cho en la primara elekto la 6-an de majo, 2008, 70.5% kontraŭ 29.4%.

__TOC__

## Fono 
Naskiĝinte en Florido, Lawson iris al la Gimnazio Lakeland en Lakeland, Florido, kie li estis la prezidanto de la kunveno de studentoj. Li movis al Norda Karolino en 1992, kie li diplomiĝis ĉe Universitato Duke kun diplomo en biomedika kaj elektrikaj inĝenieraĵoj kaj de Medicinlernejo kiel neŭroĥirurgiisto.

Unu jaron post sia medica rezidenteco ĉe Duke en neŭroĥirurgio, Lawson eliris por komenci programarfirmo, MercuryMD, kiu fokusis pri doni pli facilajn metodojn, per kiuj kuracistoj alirus arĥivojn de malsanuloj per PDA-oj. Lawson servis kiel la ĉefa programararĥitekto de MercuryMD, kiu kreskis servi 200 malsanulejojn kaj havi 70 dungitojn. Li poste vendis la firmon.

## Kampanjo 
Dum la kampanjo por la nomumo de la Respublikana Partio por la 4-a distrikto, Lawson parolis kontraŭ la pli alta kosto de nutraĵo kaj la superaĉetado de la federala registaro. Lin ĝiris la antaŭa kontraŭulo kontraŭ Price, Steve Acuff, kaj ankaŭ la kontraŭulo de Price en 1998, Thomas Roberg.

Lawson ankaŭ parolis kontraŭ la propono loki la Nacian Bio kaj Agro-Defendocentron en Butner, Norda Karolino. Lawson kredas, ke diversaj raraj malsanoj, kiel la malsano piedo-en-buŝo, klasika porkofebro, kaj Kontaĝa bovina pleŭropneŭmonio, estos studataj ĉe la laboratorio kaj povus esti sandanĝeroj al la civitanoj, loĝantaj apud la centro. Li diris, ke David Price, sia kontraŭulo en la ĝenerala elekto, atemptas sekuri tion, ke la federala registaro loku la laboratorion en Butner.

## Ĝiroj 
La 28-an de aprilo, Ron Paul sendis leteron al sia poŝtlisto kun ĝiro por Lawson.

Kategorio:Usonaj politikistoj
1780-aj jaroj

eta|1780s montage

## Eventoj 
* Konstitucio de Usono 1787
* France revolucio

## Regantoj 
* imperiestro Jozefo la 2-a en Aŭstrio, Hungario, Ĉeĥio, Kroatio, konata ankaŭ ĉapela reĝo
* George la 3-a (Anglio)
* Ludoviko la 16-a Francio
* Frederiko la 5-a, Kristiano la 7-a Danio kaj Norvegio
* Karolo la 3-a kaj Karolo la 4-a Hispanio
* Katerino la 2-a (Rusio) (Rusio)
* Kokaku Japanio de 1780

## Prezidantoj 
* George Washington de 1789

## Papoj 
* Pio la 2-a

## Naskiĝoj 
* 24-a de julio de 1783: Simón Bolívar, venezuela naciisto kaj generalo (m. 1830)

## Mortoj 
* 29-a de novembro de 1780: Maria Teresia, imperiestrino de la Sankta Romia Imperio (n. 1717)
El Paso (Teksaso)

**El Paso** estas urbo en Usono, en ŝtato Teksaso. Ĝi estas ĉefurbo de la samnoma kantono.

* Areo: 
* Loĝantaro: 
* Alto super marnivelo: 
* Poŝtkodo:
* Telefonprefikso: 915
* tempozono: MST (UTC-7), somere MDT (UTC-6)

## Situo 
La urbo situas laŭ ŝtatlimo de usona-meksika, laŭ fervojo Hjustono-Tucson, laŭ aŭtoŝoseo Hjustono-Los Anĝeleso, laŭ maldekstra bordo de Rio Grande, kontraŭe troviĝas Ciudad Juárez en Meksiko. La urbo havas ponton, kiu apartenas al la plej gravaj trapasejoj de la menciitaj landoj.
eta|maldekstra|300px|Panoramo al El Paso

## Historio 
Dum la mezepoko indianoj loĝadis tie. Inter 1598-1821 la loko apartenis al hispana kolonio, dume la hispanaj konkeristoj fondis urbon en 1659 en ambaŭ flankoj de rivero, kies nomo estis **El Paso del Norte** (=la trapasejo de nordo). Poste la grava trapasejo apartenis al sendependa Meksiko. Inter 1836-1845 la loko apartenis al Respubliko de Teksaso, poste al Usono. Tiam la rivero iĝis la limo, la urbo disiĝis. Universitato fondiĝis en 1914.

## Trafiko 
Krom la supre menciitaj ankaŭ flughaveno funkcias.

## Eksteraj ligiloj 
* http://vladimir-okc.narod.ru/UU-html/truu41.htm Unuetaĝa Usono ĉirkaŭ 41 "Unu tago en Meksikio"

Kategorio:Urboj de Teksaso
Kategorio:Urboj de Usono
Adolf Dassler

**Adolf "Adi" DASSLER** (n. la 3-an de novembro 1900 en Herzogenaurach, Germanio - m. la 6-an de septembro 1978), ĉefe konata kiel **Adi Dassler**, estis germana entreprenisto, kiu fondis la sportvestan firmaon Adidas.

Unue formita kiel bakisto, Adi Dassler ekproduktis siajn proprajn sportŝuojn en la kuirejo de sia patrino, post kiam li revenis el la Unua mondmilito. Lia patro, Christoph, laboris ene de ŝuo-fabrikejo. La fratoj Zehlein, kiuj mane fabrikis ŝuo-najlojn en sia forĝejo, akceptis subteni la novan entreprenon fonditan de Dassler, Adidas (**Adi** **Das**sler). En 1924, lia frato Rudolf Dassler ekpartoprenis la aferon. Rudolf poste foriris Adidas kaj fondis la rivalan firmaon Puma.

Okaze de la Somera Olimpiko 1928, Adidas ekipis plurajn atletojn, tiel komencante la internacian disvolviĝon de la firmao. En majo 1933, Dassler eniris la nazian partion NSDAP. Dum la Somera Olimpiko 1936, la ŝuojn de la ormedalulo Jesse Owens proviziis Dassler. Adolf Dassler fariĝis diligenta nacisocialisto, kaj estis dungita en la Wehrmacht komence de la Dua mondmilito.

En 1973, la filo de Adolf, Horst Dassler, fondis la firmaon Arena, kiu specialiĝis pri naĝaparato. Post la morto de Adolf en 1978, lia filo kaj ties edzino Käthe heredis Adidas. La firmao restis familia proprietaĵo ĝis 1995.

## Eksteraj ligiloj 
* Biographie:Adidas  

Kategorio:Germanaj entreprenistoj
Kategorio:Germanaj vestodezajnistoj
Kategorio:Membroj de NSDAP
Kategorio:Homoj de Adidas
Kategorio:Germanaj militistoj de la Dua Mondmilito
Timo Boll

**Timo BOLL** (n. la 8-an de marto 1981 en Erbach) estas germana tablotenisisto. Ekde la 5-a vivjaro li estis membro de la tablotenisa klubo de sia hejma komunumo Höchst im Odenwald. Li profesie ekludis la sportan disciplinon en *Cangallo* (Peruo), kie li gajnis sian unuan turniron. En 2003, li estis klasifikita kiel unuarangulo en la tuta mondo. Li sekve obtenis la 2-an rangon je la 1-a de januaro 2006, kaj la 4-an rangon je la 7-a de septembro 2007.

En 2006, li venkis Wang Liqin en Ĉinio okaze de finalo de ĉina ĉampionturniro. Li cetere gajnis la eŭropan ĉampionturniron je la 1-a de aprilo 2007 kontraŭ Vladimir Samsonov. Boll estas subtenata de la firmao *Butterfly*, de kiu li estas plejofte la plej bona subtenata ludisto.

En la olimpiko de 2021 li kun sia teamo de Patrick Franziska kaj Dmitro Ovĉarov akiris la arĝentan medalon, fine nur superate per la aktuala individua olimpika ĉampiono Ma Long.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Germanaj tablotenisistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Germanio
Niwnice

**Niwnice** - , jen pole, ekde 1947, ĝis 1945 germane ***Neuland*** - estas ĉena vilaĝo en Malsupra Silezio. Ĝi situas en nuna Pollando, en komunumo Lwówek Śląski (Löwenberg), en samnoma distrikto kaj en izera montetaro.

La hodiaŭa vilaĝo konsistas el du eksaj vilaĝoj: *Bartniki* (1305-1945 *Cunczisdorf*) kaj *Nowy Ląd* (1375-1945 *Newelande/Neuland*). De la jaro 1860 en la grafa tereno oni komencis ekspluati gipsoŝtonon, komence por agroteknikaj celoj. Poste en la jaro 1860 estis konstruita fabriko por alifari la gipsoŝtonon. Post la dua mondmilito jam en la oktobro 1945 refunkciis la fabriko. Hodiaŭ en la vilaĝo funkcias minejo de anhidrito nomata „Nowy Ląd”.

En la parto de iame Bartniki troviĝas malfrue romanika preĝejo patronata de “Sankta Hedviga”. La unua priskribo pri la preĝejo devenas el la jaro 1305. En la jaro 1534 Luteranoj transprenis la preĝejon, kaj en la jaro 1654 redonita al katolikoj. La preĝejo estis alikonstruita en la jaro 1551 kaj restaŭrita en la 19-a jarcento. Fine de la dua mondmilito, kiam soveta militistaro batalis pri ĉi tiu tereno, la preĝejo estis difektita. Atentindaj estas tomboŝtonoj de vilaĝaj proprietuloj el la 16-a kaj 17-a jarcento. En la ekstera muro troviĝas penta kruco kun skrapita remilo.

Ĉi tie (Bartniki) troviĝas ankaŭ ruino de renesanca bienodomo, kiu iam estis ĉirkaŭita de fosaĵo, kaj kiu estis konstruita en la jaro 1579, alikonstruita en 1647 kaj difektita en 1945.
En la parto de iame Nowy Ląd troviĝas klasikisma palaco, kiu estis konstruita en turnopunkto de la 18-a/19-a jarcento.

Image:Niwnice, kościół pw. Świętej Jadwigi 1.jpg|La preĝejo.
Image:Niwnice, kościół pw. Świętej Jadwigi 5.jpg|La tomboŝtonoj el la preĝejo.
Image:Niwnice pałac2.JPG|La klasikisma palaco.

## Bibliografio kaj fontaĵo 
* retejo de la komunumo  (pole)
----
**Vilaĝoj de la komunumo**:
Bielanka (Lauterseiffen) • Brunów (Braunau) • Chmielno (Ludwigsdorf) • Dębowy Gaj (Siebeneichen) • Dłużec (Lang Neundorf) • Dworek (Höfel) • Gaszów (Gehnsdorf) • Górczyca (Hohndorf) • Gradówek (Hagendorf) • Kotliska (Kesselsdorf) • Mojesz (Nieder Mois) • Nagórze (Neundorf-Liebenthal) • Niwnice (Neuland) • Pieszków (Petersdorf) • Płóczki Dolne (Nieder Görisseiffen) • Płóczki Górne (Ober Görisseiffen) • Radłówka (Hartelangenvorwerk) • Radomiłowice (Radmannsdorf) • Rakowice Małe (Wenig Rackwitz) • Rakowice Wielkie (Groß Rackwitz) • Skała (Hohlstein) • Skorzynice (Hartliebsdorf) • Sobota (Zobten am Bober) • Ustronie (Seitendorf) • Włodzice Małe (Klein Walditz) • Włodzice Wielkie (Groß Walditz) • Zbylutów (Deutmannsdorf) • Żerkowice (Sirgwitz).
----

Kategorio:Vilaĝoj de Pollando
Kategorio:Komunumo Lwówek Śląski
Aventuroj de Priscilla, Reĝino de la dezerto

**Aventuroj de Priscilla, Reĝino de Dezerto** (originale en angla *The Adventures of Priscilla, Queen of the Desert*) estas farita en 1994 aŭstralia muzika filmo, dramo, komedio. Ĝi estas klasika filmo de vojo.

Titola Priscilla estas difektita roza aŭtobuso, kies tri transgenruloj-artistoj Tick, Adam Whitely kaj Bernadette (kiu antaŭ seksŝanĝo nomiĝis Ralph) ekiras veturon al Aŭstralio kun estrada programo kiel reĝinjoj. Prezentante programon ĉe sekvantaj lokoj, ili konstatas (ofte dolore), ke ne ĉie ili estas komprenataj kaj akceptataj.

## Personaro 
## Filmekipo 
## Premioj 
Filmo ricevis en 1995 Oskar-premio pro kostumoj. En Britio ricevis samjare premion de BAFTA ĉe du kategorioj: plej bonaj kostumoj kaj plej bona karakterigado. Plie, ĝi estis nomumata por premio ĉe kategorioj:
* plej bona aktoro (nomumo por Terence Stamp role Bernadetta),
* plej bonaj fotoj (nomumo por Brian J. Brehenay),
* plej bona originala scenaro (nomumo por Stephan Elliott)

Estis ankaŭ nomumata ĉe du kategorioj de Premio Ora Globo.

Kategorio:Muzikaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1994
Kategorio:Aŭstralio en fikcio
Kategorio:GLAT-filmoj
Okulstria arbalciono

La **Okulstria arbalciono** (*Halcyon chelicuti*) estas arbalciono, tio estas birdo de la grupo de Alcededoj, kiu enhavas ankaŭ la alcionon, kukabaraojn kaj aliajn arbalcionojn.

Tiu ĉi specio estas amplekse distribuita en tropika subsahara Afriko.

Ĝi estis unuafoje priskribita de Edward Smith-Stanley, en ''Salt's Voyage to Abyssinia* (Sala vojaĝo al Abisenio) en 1814 kiel "Chelicut Kingfisher" (Ĉelikuta alciono) *Alaudo Chelicuti*.

La nomo de la specio *chelicuti* devenas el Chelicut (Ĉelikut) en Etiopio, loko kie oni atingis la specimenon de Stanley. La specio preferas arbaron, dornarbustejo (thornveld), seka makiso kaj malferma savano, sed evitas intensivaj terkulturejoj. en la nordaj dezertaj partoj de la teritorio el centra Malio al la regiono de la Blanka Nilo en orienta Sudano. Ili hibridiĝas en suda Malio.

## Aspekto 
La **Okulstria arbalciono** de la nomiga subspecio *H. c. chelicuti* mezaveraĝe estas 16 ĝis 18&nbsp;cm longa Striita malhelbruna estas ankaŭ la krono, kun la fono grizeca ĉe maskloj kaj bruneca ĉe inoj. La flankoj de la kapo, gorĝo kaj zono ĉirkaŭ la malantaŭa kolo sekvas la blankecon de subaj partoj. Nigra linio iras ĉirkaŭ la malantaŭa kolo, sub la blanka zono kaj tra la okuloj. La beko estas nigreca supre kaj ĉe pinto, dum ruĝecoranĝa sube.

## Statuso 
La **Okulstria arbalciono** havas ampleksan teritorion, ĉirkaŭ 13 milionoj da kvadrataj kilometroj, kaj oni supozas, ke ĝi havas grandan populacion. La specio ne estas konsiderata proksima de la kriterio de la IUCN Ruĝa Listo pri malpliiĝo de pli ol 30% en dek jaroj aŭ tri generacioj, kaj estas pro tio konsiderata kiel Malpli Zorgiga.

## Notoj 
## Referencoj 
* BirdLife International 2004. *Halcyon chelicuti*. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj.  Elŝutita la 24an julio 2007.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Peterson, Alan P. (Editor). 1999. *Zoological Nomenclature Resource'' (Zoonomen). Aliro la 2008-01-09.
* 
* 
* 

Kategorio:Alcededoj
Kategorio:Birdoj de Afriko