open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mühledorf BE

**Mühledorf** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Seftigen kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Berno-Mezlando en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 232 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Mühledorf situas en la Svisa Mezlando inter la rivero Gürbe en okcidento kaj la lago Gerzensee en oriento, proksimume 11 kilometrojn nordnordokcidente de Thun kaj 20 kilometrojn sudsudoriente de la federacia urbo Berno. La komunumo konsistas el la vilaĝo Mühledorf (sur alteco de 605 m s.m. en oriento de la komunumo proksime de la lago Gerzensee), kaj la setlejoj Rüsch (sur alteco de 620 m s.m. norde de la vilaĝo Mühledorf) kaj Filgesse (sur alteco de 600 m s.m. norde de Mühledorf), kaj kelkaj izolitaj bienoj. La setlejoj situas krom kelkaj izolitaj bienoj ĉiuj en la kaldrono de la lago Gerzensee, dum la ebenaĵo de la Gürbe-Valo ĉe kies orienta flanko fluas praktike paralele al Gürbe tra la komunumo la rojo *Müsche*, servas praktike komplete kiel agrikultura surfaco.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,28 km², de kiuj 5,2% estas kovritaj de arbaro, 87,3% servas por agrikulturo kaj 7,0% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Mühledorf limas en nordoriento al Gerzensee, en sudo kaj sudoriento al Kirchdorf, en sudokcidento al Mühlethurnen, en okcidento al Kirchenthurnen, kaj en nordokcidento al Gelterfingen.

## Trafiko 
Mühledorf situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra la komunumo pasas la vojo nr-o 1222 de Krichenthurnen al Mühledorf, kaj la vojo n-ro 1225 de Belp al Kirchdorf. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A6 situas proksimume 7 kilometrojn sudokcidente de la komunumo en Kiesen. Per la poŝtaŭtolinioj al Belp kaj al Münsingen la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Mühledorf datiĝas el la jaro 1364 kiel *Mülidorf*. Mühledorf apartenis dum mezepoko al la Baronejo Kramburg kaj estis akirita en la jaro 1373 de la johanita komandorejo Münchenbuchsse. Sub la johanitoj Mühledorf estis administrita en la tribunalo Gelterfingen. Post la reformacio ĝi unue apartenis al la urba tribunalo de Berno, ĝis Berno ĝin atribuis al la vastigita tribunalo Gelterfingen sub la alta jurisdikcio de la kampartribunalo Seftigen. En la 18-a jarcento la tribunalo Gelterfingen alinomiĝis al tribunalo Mühledorf. Post la fino de la Helveta Respubliko en la jaro 1803 Mühledorf estis atribuita al la distrikto Seftigen kaj post ties malfondo en la jaro 2010 al la administra distrikto Berno-Mezlando.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj signifoj de Mühledorf

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Mühledorf
Blugreso

eta|Blugresistoj kun diversaj instrumentoj

**Blugreso** (angle **Bluegrass**) estas formo de usona radika muziko, kaj subĝenro de kontreo. Ĝiaj fontoj estas en la popolmuziko (kantoj kaj dancmuzikaĵoj) de Skotlando, Irlando kaj Anglio. Blugreso estas inspirita de la muziko de Apalaĉio, kaj influita de la muziko de Afrik-usonanoj per integrigado de ĵazaj elementoj.

Enmigrintoj el Anglio, Kimrio, Irlando kaj Skotlando alvenis en Apalaĉio ekde la 17-a kaj precipe dum la 18-a jarcentoj, kunportante la muzikajn tradiciojn de tiuj landoj. Tio konsistis ĉefe el anglaj kaj skotaj baladoj—esence senakompane kantataj rakontoj—kaj danca muziko, kiel ekzemple la irlanda rilo, ofte senvorta kaj ludata aŭ akompanata per violono. Multaj el la pli malnovaj blugresaj kantoj venis senpere el Britio. Ekzemple, la apalaĉiaj baladoj Pretty Saro, Barbara Allen, Cuckoo Bird kaj House Carpenter, venis el Anglio, kaj konservas la anglan baladan tradicion kaj melodie kaj lirike. Kaj kelkaj blugresaj violonaj melodioj, kiel ekzemple "Leather Britches", and Pretty Polly, havas skotajn radikojn. La dancmelodio Cumberland Gap eble devenis de la melodio de la skota balado Bonnie George Campbell. Aliaj kantoj havas nesamajn nomojn en diversaj lokoj, ekzemple la malnova angla balado A Brisk Young Sailor Courted Me estas melodie kaj vorte sama al la blugresa kanto "I Wish My Baby Was Born".

En blugreso, samkiel en iuj specoj de ĵazo, diversaj muzikinstrumentoj sinsekve ludas kaj prilaboras la meodion, dum la ceteraj akompanas; tio estas aparte tipa ĉe la melodioj nomataj paneoj, kaj kontrastas al la tradicia muziko, en kiu la melodion ludas ĉiuj samtempe aŭ iu sola tra la tuta peco dum la aliaj akompanas. Paneojn ofte karakterizas rapidega ludado, nekutima instrumentuma lerteco, kaj kelkfoje kompleksaj akordoŝanĝoj.

Blugreso altiris diversan sekvantaron dise tra la mondo. La pionira blugresisto Bill Monroe priskribis la ĝenron kiel: "Sakŝalmoj kaj malnova violonado. Ĝi estas metodismo kaj sanktecismo kaj baptismo. Ĝi estas bluso kaj ĵazo, kaj ĝi havas altan solecan sonon."

## Citaĵoj 
Kategorio:Popolmuzikaj ĝenroj
Kategorio:Usona muziko
Zoltán Gera (aktoro)

**Zoltán GERA,** hungare **Gera Zoltán** estis hungara aktoro.

Zoltán Gera naskiĝis la 19-an de aŭgusto 1923 en Szeged. Li mortis la 7-an de novembro 2014 en Budapeŝto.

## Biografio 
Zoltán Gera komencis sian karieron en 1939 en Budapeŝto, poste li apartenis al diversaj teatraj trupoj ankaŭ en provinco. Inter 1947-1950 li frekventis aktoran altlernejon. En 1964 li estis kondamnita pro "agitado" kontraŭ la socialismo. La vero estis, ke li ricevis eksterlandan stipendion, sed li ne ricevis pasporton, tial li skribis plendan leteron. Poste li aktoradis en Szolnok kaj en diversaj ĉefurbaj teatroj. Ĝis tiam li trifoje ricevis premiojn, poste en 2013 premion Kossuth. Li apartenis al Aktoro de la nacio de 2014.

## Roloj (elekto) 
* 96 filmoj inter 1944-2009, ekzemple *Bakaruhában* (En uniformo), 1957; *Mici néni két élete* (Ambaŭ vivoj de onklino Mici), 1962; *Meztelen diplomata* (Nuda diplomato), 1963
* diversaj germanaj filmoj, ekzemple *Der Mann, der sich in Luft auflöste*, 1980
* 44 televiziaj filmoj inter 1963-2004, ekzemple *A Tenkes kapitánya* (La kapitano de Tenkes), serio, 1963; *Kisváros* (Urbeto), serio, 1994
* diversaj teatraĵoj, ekzemple Vasilev: *Csendesek a hajnalok* (Estaj kvietaj la aŭroroj); William Shakespeare: Romeo kaj Julieta, Reĝo Lear; Friedrich Schiller: Vilhelmo Tell; Ferenc Molnár: *Játék a kastélyban* (Ludo en la kastelo); Jenő Heltai: *Az orvos és a halál* (La kuracisto kaj la morto); Lajos Mesterházi: *Pesti emberek* (Peŝtaj homoj)

## Roloj en Esperanto 
* Vasilev: *Csendesek a hajnalok* (Estaj kvietaj la aŭroroj)

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kamill Feleki

**Kamill Feleki,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Feleki Kamill** estis elstara hungara aktoro, voĉoaktoro.

Kamill Feleki naskiĝis la 21-an de aŭgusto 1908 en Törökbálint. Li mortis la 18-an de oktobro 1993 en Budapeŝto. Li eksterlande uzis pseŭdonimon **Camillo Feleky**.

## Biografio 
Kamill Feleki lernis aktoradon en Budapeŝto en privata lernejo de Szidi Rákosi. Li debutis en 1927. Inter 1929-1931 li eksterlande dancis tre profesie. Hejmenveninta li faris dancistajn rolojn en diversaj teatroj. Lia voĉo ofte estis aŭdebla en Hungara Radio, li faris la plej grandajn sukcesojn en operetoj. Li ricevis premion Kossuth en 1953, pli frue kaj poste ankaŭ kelkajn aliajn premiojn.

## Roloj (elekto) 
* 19 filmoj inter 1936-1989, ekzemple *A tanítónő* (La instruistino), 1945
* 11 televiziaj filmoj inter 1961-1984, ekzemple *Csárdáskirálynő* (Reĝino de ĉardaŝo), 1963
* diversaj teatraĵoj, ekzemple Imre Kálmán: *Csárdáskirálynő* (Reĝino de ĉardaŝo); Gergely Csiky: *Nagymama* (Avino); Károly Aszlányi: *A hét pofon* (Sep vangofrapoj)

## Elektitaj disĉiploj 
* Richárd Bogár

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Hungaraj infanaj aktoroj
Broadway (teatro)

eta|Afiŝoj ĉe Broadway|269x269px
**Broadway** [] **Broadvajo** aŭ **Brodvejo** en Novjorko estas la teatrokvartalo ĉe Times Square inter la 41-a kaj 53-aj Stratoj kaj inter la Sesa kaj Naŭa Avenuoj. En ĉi tiu kvartalo ekzistas proksimume 40 grandaj teatrejoj kaj proksimume 1500 ekster-Brodvejaj prezentadoj ĉiujare en pli malgrandaj teatrejoj. Pro la malavara prilumado de la strato kaj de la placo oni nomis Brodvejon baldaŭ ankaŭ *La Blanka Vojego*.

## Elstaraj teatraĵoj (muzikaloj) prezentitaj 
## Vidu ankaŭ
* *Internet Broadway Database*


Kategorio:Teatrejoj
Fortikaĵo de Diósgyőr

**Fortikaĵo de Diósgyőr** estas ruino kaj Monumento historia en Hungario, en Miskolc (en urboparto Diósgyőr).
eta|260px|Aerfoto pri Fortikaĵo de Diósgyőr
eta|220px|Skulptaĵo de Ludoviko la 1-a ĉe la fortikaĵo

## Historio 
Jam antaŭ la hungaroj terofortikaĵo estis en tiu loko. Dum regado de Béla la 4-a pli moderna burgo estis konstruita, baldaŭe ĝi estis menciita en 1316 en formo *Wywar* (=nova fortikaĵo). Dum regado de Ludoviko la 1-a (Hungario) la fortikaĵo iĝis grava, ĉar ĝi situis laŭvoje al Pollando, tial la reĝo deklaris ĝin la tria rezidejo. En la 16-a jarcento la fortikaĵo ricevis bastionojn kaj aliajn defendajn murojn. La turkoj okupis ĝin en 1544. Poste foje la hungaroj, foje la turkoj havis ĝin. Dum liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a la tiam ruina fortikaĵo jam ne estis celo de armeoj. La loĝantaro daŭre profitis la ŝtonojn por diversaj konstruaĵoj.

En 1847 Sándor Petőfi vizitis la ruinojn kaj tuj verkis poemon. En 1953 rekonstruoj komenciĝis, ekde 1960 arkeologoj esploris la ruinojn. En la fortikaĵo muzeo, belvedero kaj subĉiela teatro funkcias.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
eta|240px|maldekstra|Hungara monbileto pri la fortikaĵo

Kategorio:Diósgyőr
Diósgyőr
Champagnole

**Champagnole** (proksimuma prononco "ŝãmpaNJOL'") estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Jura*, nomita laŭ la montaro Ĵuraso, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (. Fine de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Lons-le-Saunier* kaj al la kantono kantono Champagnole.

La teritorio havas komunan limon kun .

## Geografio 
La urbo kromnomita "Perle du Jura" (Perlo de Ĵuraso) estas turista urbo. La rivero Ain trafluas ĝin.

## Historio 
### Unua Mondmilito 
Per la ĝenerala mobilizado, ĉiuj viroj, kiuj kapablas iri al la milito estis varbitaj por la Unua Mondmilito. Kiel preskaŭ ĉiuj urboj, *Champagnole* ŝajnis nur virina loko, kun infanoj kaj maljunuloj; la virinoj prenis kun si la taskojn kaj respondecojn, pri kiuj oni senigis ilin ĝis tiu tempo. Je la fino de la milito, 120 viroj perdis sian vivon.

Dum la milito, kanadaj trupoj kampadis en la ĉirkaŭaĵo de la urbo por ekspluati la lignon en la Arbaro de la *Joux* (franclingve *Forêt de la Joux*) servante la bezonegon de la milita maŝino.

### Administrado 
Ekde la 1-a de januaro 2017, ĝi estas la sidejo de la komunaro nomita "Champagnole Porte du Haut-Jura" (Champagnole Pordo de Alta Ĵuraso).

## Demografio 
## Bildaro 

IMG Eglise de Champagnole 1.JPG|Turo kun horloĝo de Champagnole
IMG Mairie de Champagnole.JPG|Urbodomo
Mont Rivel 10-02-08 030.JPG|''Ce que m'a dit le vent d'ouest* ( "Kion la okcidenta vento al mi diris"), statuo ĉe la enireja vojo el Ĝenevo al Champagnole
Gare de Champagnole côté cour.jpg|Stacidomo de Champagnole
Champagnole downtown 2. x-mas 2012. Spielvogel.jpg|Kristnaskaj lumoj dum decembro

## Famuloj 
* Hervé Balland (1964-), skikuradisto;
* Adrien Berthod (1878-1944), politikisto;
* Hélène Franco politikistino, magistrato. Ĉeflistino dum urba baloto en 2001 kaj dum eŭropa baloto de 2009 nome de la *maldekstra fronto*
* Élodie Bourgeois-Pin (1982-), skikuradistino;
* Lupicin Cabaud, naskiĝis en 1813 en Champagnole, kunfundisto de la grupo *Descours et Cabaud*.
* Charles Cabaud, filo de la antaŭulo, prezidento de la grupo *Descours et Cabaud'' de 1919 ĝis 1939.
* Alain Carminati (1966-), rugbeisto ( 13 kaj 15);
* Sylvain Guillaume (1968-), skikuradisto Nordia kombino;
* Aurélie Perrillat-Collomb (1980-), skikuradisto;
* David Sauget (1979-), futbalisto;
* Georges Trouillot (1851-1916), politikisto;
* Pierric Bailly (1982), verkisto;
* Grégory Pujol (1980-), futbalisto;

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Jura
* Champagnole (stacidomo)
* Champagnole-Paul-Émile-Victor (stacidomo)


Kategorio:Komunumoj de Jura
Teatro Attila József

**Teatro Attila József** [jOĵef atila] ( [joĵef atila sinhaz]) estas teatro en Budapeŝto, en distrikto Angyalföld.
eta|maldekstre|Malnova foto pri la teatro

## Historio 
Tiu ĉi konstruaĵo estis konstruita en 1953 por kulturdomo, tamen ĝi ekfunkciis kiel operetoteatro. Tiutempe en la proksimeco multe da fabrikoj situis, tial ĉi teatro estis dediĉita al la laboristoj. La teatro iĝis filio kaj samtempe prenis la nomon de Attila József, kiu estis la plej ŝatata poeto de la komunistoj. En la sekva jaro la teatro memstariĝis. La teatro havis la taskon kontentigi gustojn de la laboristoj, tial ĝi prezentis diversajn muzikajn teatraĵojn.
eta|Malnova foto pri la teatro (ankaŭ loĝdomo)

## La konstruaĵo 
La konstruaĵo laŭ la tiutempa socialisma stilo estas griza kaj se iu ne vidas la surskribon, tiu supozas loĝdomo. Tamen la iama partia domo nuntempe estas teatrejo kaj loĝdomo.

## Elektitaj teatrestroj 
* József Szendrő (1954-1955)
* Imre Fodor (1956-1975)
* István Miszlay (1975-1982)
* Péter Léner (1990-2010)
* László Méhes (2010)
* Gábor Koltay (2011)
* Károly Nemcsák (2011-)

## Eternaj membroj (elekto) 
* Márta Bakó
* Gyula Bodrogi
* Erzsi Galambos
* József Láng
* István Sztankay
* László Ujréti
* Ági Voith

En la teatro aktoradis inter ili Ferenc Bács, Katalin Bács, Krisztián Dányi, János Dömsödi, Anna Fehér, Balázs Fila, Attila Geréb, János Háda, Gyula Horváth (aktoro), Ildikó Incze, Imre Józsa (aktoro), János Katona (aktoro), Sándor Keresztes, Mária Keresztessy, Judit Kocsis, Ágnes Kovalik, Hanna Lóránd, Sándor Makay, Géza Márky, Pál Mihály, Pál Ömböli, Éva Örkényi, Bertalan Solti, Ernő Szabó (aktoro), Ádám Schnell, Éva Szabó, Judit Tóth, Éva Vándor, István Velenczey, sed la plej menciindaj aktoroj estis András Kern, Lajos Kránitz, Cecília Esztergályos, Róbert Koltai, Margit Bara, László Inke, Judit Pogány, Mónika Ullmann.

Longe reĝisoradis en la teatrejo Árpád Benedek, István Kazán, (Tibor Hegedűs estis reĝisoro inter 1958-1961), longe estis dekoraciisto István Szlávik, 2 jardekojn estis dirigento Lajos Bolba.

Aparte menciindaj teatraĵoj estis Barillet-Grédy: A kaktusz virága (Floro de la kakto) kaj Ambaŭ vivoj de onklino Mici (teatra versio).

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

József Attila
Vincent Rose

**Vincent Rose** (naskiĝis la 13-an de junio 1880 en Palermo; mortis la 20-an de majo 1944 en Rockville je Novjorkio) estis italdevena usona pianisto, violonisto, komponisto kaj bandestro.[eta|250ra|[Partituro "Mummy Mine" de Richard Coburn kaj Vincent Rose]]

## Kariero 
eta|maldekstre|Titolpaĝo de „Avalon“, komponita de Rose
Vincent Rose alvenis en 1897 al Usono kaj laboris komence kiel pianisto kaj violonisto en Ĉikagaj orkestroj; li estis poste ekde la fruaj 1920-aj jaroj populara bandestro en suda Kalifornio, kie li koncertis kun sia *Montmartre Orchestra* kaj surdiskigis por diskeldonejo Victor; Harry Owens tiam estis lia trumpetisto, antaŭ ol li fondis sian propran bandon. La kanto *Linger Awhile*, kiun Owens kaj Rose verkis komune, fariĝis furoraĵo, kiu famigis la bandon tutlande. Kun la sama bandopersonaro li pli malfrue ankaŭ surdiskigis por Columbia Records kiel *Hollywood Orchestra*. Finfine li forlasis Kalifornion, tenis dungitecon en *College Inn* je Ĉikago kaj ekloĝis poste en Novjorko, kie li koncertis en Hotelo Ritz-Carlton. Sub la nomo *Vincent Rose and His Orchestra* tiam okazis pluaj sonregistradoj en la 1930-aj jaroj, ekz. por Gennett, Perfect kaj Banner.

Rose estis krom tio tre aktiva komponisto kaj kantoverkisto, kiu publikigis pli ol 200 kantojn; al liaj sukcesaj pecoj apartenis en 1920 *Whispering*, *Avalon*, kun kantoteksto de Al Jolson kaj Buddy DeSylva, kiu malgraŭ disputo pro plagiato fariĝis sukcesego por Jolson. En 1923 sekvis *Linger Awhile*, *Pardon Me, Pretty Baby* (1931), *The Umbrella Man* (1938) kaj en 1940 krome *Blueberry Hill*, kun kiu Fats Domino atingis en la jaro 1956 la plej grandan sukceson de sia kariero. Fine de la 1930-aj jaroj kaj komence de la 1940-aj jaroj Rose kaj amikaj kantverkistoj formis la grupon *Songwriters On Parade*, kiu koncertis en la marbanlokoj de la orienta marbordo de Usono.

## Literaturo 
* Leo Walker: *The Big Band Almanac.* Ward Ritchie Press, Pasadena 1978, ISBN 0-306-80345-3.

Kategorio:Usonaj ĵazkomponistoj
Kategorio:Usonaj ĵazbandego-direktistoj
Les Barker

**Les BARKER** (n. la 30-an de januaro, 1947 - 14-an de januaro 2023) estis angla-kimra poeto. Li estis plej konata kiel humura, satira monologisto, kaj kiel parodiisto. Pluraj el liaj monologoj estas kantigitaj, kaj prezentitaj ĉefe de li kaj la muzikgrupo The Mrs Ackroyd Band, kies nomo venis de lia nun forpasinta hundeto, Mrs Ackroyd. Lia monologo *Guide Cats for the Blind* ("Gvidkatoj por la blindaj") servis reklame por havigi al British Computer Association of the Blind monon por disponigi kaj utiligi komputilojn al homoj nevidipovaj. Ekzemplo de lia parodia verkado estas "The Sloop John A". Post translokiĝo en Kimrion, li lernis la kimran lingvon kaj post du jaroj povis uzi ĝin en verkado kaj prezentado. Li nun nomas sin kimro. En januaro 2008 li suferis korinfarkton, sed baldaŭ reaktiviĝis. Oni premiis lin per la NIACE Inspire Award kiel Kimra Lingvolerninto de la Jaro en 2008., kaj ĉe la solenaĵo li deklamis sian poemon "Ĉu novaĵon tamen pri la glacimonto?" (angl-originale "Have you Got Any News of the Iceberg?") en la kimra. Unu el liaj kantoj uzas (kvarfoje) la loknomon kimran "Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch" kiel refrenon. En 2009 lia ŝatantaro klopodis nomumi lin kiel la Brita Poeto-Laŭreato.

## Citaĵoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Les Barker Mrs Ackroyd Band index  Hejmpaĝo de la muzikgrupo
* All Music Guide biography by Craig Harris

Kategorio:Kimraj poetoj
Kategorio:Anglaj poetoj
Kategorio:Britaj satiristoj
Ndola

**Ndola** estas grandurbo kaj provinca ĉefurbo en Zambio.

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 495.802 en 2010
* Supermara alteco: 1300 m
* Horzono: UTC + 2
* Telefonkodo: 260 2

## Geografio 
eta|300px|Sklavoaaldonorbo de Ndola
Ndola situas sur altebenaĵo. La landlimo de Demokrata Respubliko Kongo troviĝas nur 10, Lusako 316 km.

## Historio 
La britoj fondis la urbon en 1904. Post 3 jaroj la fervojo atingis la urbon.

## Ekonomio 
Ndola estas tre grava industria centro (aŭ estis en la 1980-aj jaroj). En la urbo oni okupiĝas pri naftorafinado kaj en la proksimeco minoj pri kuproj funkcias. Ndola havas altkvalitajn kalkoŝtonojn, tial oni produktas cementojn. Egipta firmao investis fabrikon pri elektronikaĵoj.

## Trafiko 
Ndola havas internacian flughavenon kaj internaciajn kontaktojn ankaŭ fervoje.
 
## Klimato 
En Ndola tropika klimato regas. La temperaturo varias inter 8-31 C. Jare pluvas po 1233&nbsp;mm. Precipe inter novembro-marto pluvas.

## Vidindaĵoj 
* memorejo pri Dag Hammarskjöld, kiu mortis en akcidento en 1961
* stadiono
* Sklavo-Arbo, kie iam arabaj sklavistoj tenis sklavmerkatojn en la 18-a jarcento 
* lago Chilengwa (en la proksimeco)
* muzeo
 
## Ĝemelurboj 
*  Aldershot, Britio, Anglio
*  Blantyre, Malavio
*  Bentol, Liberio
*  Porto, Portugalio
*  Regina, Kanado
*  Maĥaĉkala, Rusio
*  Harbin, Ĉinio
*  Lubumbashi
*  Walvis Bay, Namibio

## Vidu ankaŭ 
* 1634 Ndolo

## Fontoj 
* Angla kaj pola Vikipedioj
* mapo

Kategorio:Urboj de Zambio
Bobonong

**Bobonong** estas urbo en la Centra Distrikto de Bocvano lokita 80 km de Selibe Phikwe. Laŭ la stato de 2022 en la urbo vivis 21 216 loĝantoj. 

Bobonong estas la sidejo de la Bobirwa Subdistrikto kaj estas je hora veturado de la areo Tuli Block, kie situas la rezervujo norda Tuli Ludo. Mashatu kaj Tuli Safari Lodge havas loĝejojn por turistoj.

Bobonong havas mezlernejon. Ĝi havas registarajn oficejojn inkludante juĝistojn-oficejon, elementa hospitalo, policejo, poŝtoficejo, biblioteko kaj malgranda urba centro.

Bobonong estas alirebla de Francistown tra Selibi Phikwe aŭ de Gaborono tra Palapye. Ambaŭ vojoj estas pavimitaj kaj branĉiĝas de la Ĉefa Nord Sudo Ŝoseo kiu etendas de Ramokgwebana al Ramatlabama.

Ĝi estas vilaĝo kun ambaŭ tradiciaj kaj modernaj loĝejaj strukturoj kun fidinda provizado de elektro tiel kiel la normo ITC-servoj inkluzive ambaŭ konekto por fiksaj telefonoj kaj poŝtelefonoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Bocvano
4640 Hara

'*4640 *Hara'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Yoshio Kushida kaj Osamu Muramatsu elde la observatorio de la Suda Jacugatake apud Hokuto en Gubernio Jamanaŝi.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Megumi Hara*, profesoron en la Universitato Aoyama-Gakuin (青山学院大学 *Aoyama Gakuin daigaku''), fakulon pri la nomoj de la stelo kaj la mitoj kaj historioj pri konstelacioj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Osamu Muramatsu
Kategorio:Malkovrita de Yoshio Kushida
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Ĉiam-hieraŭa

La adjektiva esprimo **ĉiam-hieraŭa** kiel rekta traduko de la germana vorto **ewiggestrig**, same kiel la substantivigo al **ĉiam-hieraŭulo** (germanlingve *Ewiggestriger*), estas uzataj kiel akretaj vortoj kontraŭ homoj, kiuj obstinas je siaj politikaj opinioj kaj ne agnoskas progreson.  Konata germana vortaro *Duden* difinas ĉiam-hieraŭan homon kiel “iun, kies opinioj estas kaj restas tro malnovtempaj”. Ofte la vorto estas uzata neĝentile en politikaj diskutoj, precipe al anoj de dekstraj popolismaj partioj.

## Deveno 
La vorto *ewiggestrig* venas de la tragedio “Wallensteins Tod” de Ŝilero: La militestro hezitas, plenumi la ordonojn de la imperiestro, ĉar li ekkonas la jenan:

### Germana originalo 

Ein unsichtbarer Feind ist‘s, den ich fürchte,
Der in der Menschen Brust mir widersteht,
Durch feige Furcht allein mir fürchterlich.

Nicht, was lebendig, kraftvoll sich verkündigt,
Ist das gefährlich Furchtbare. Das ganz
Gemeine ist‘s, das *ewig Gestrige*,
Was immer war und immer wiederkehrt
Und morgen gilt, weil‘s heute hat gegolten!

### Esperanta traduko 

Estas nevidebla malamiko, kiun timas mi,
kiu rezistas kontraŭ mi en la brusto de la homoj,
per la timema timo sole kontraŭ mi – terure.

Ne tio, kio vive, forte sin anoncas,
estas la danĝere terura. La tute
malbona estas la *ĉiam-hieraŭa*,
kiu ĉiam estis kaj ĉiam reĉeestos,
kaj kiu morgaŭ validos, ĉar ĝi hodiaŭ validis.

## Referencoj 
Kategorio:Idiomaĵoj
Interdominanto

**Interdominantoj** (ankaŭ **duarangaj dominantoj** aŭ **preteraj dominantoj**) estas akordoj kun dominanta karaktero, kiuj dissolvas en sonon malsaman al toniko.

Oni uzas ilin por enkonduki moduladon aŭ flankeniron, sed ili ankaŭ povas aperi por nur mallonga momento, do sen gravaj konsekvencoj. Ĉar interdominantoj ne estas nure formeblaj per gam-apartena materialo de la bazotonalo, ĉiam necesas uzo de alteraciiloj. Por mildigi la fremcecon de ĉi tiuj sonoj en la harmonia kunteksto kaj samtempe substreki ilian efikon, ĉi tiu interdominantoj ofte aperas kiel dominantaj septakordoj (vidu ankaŭ: karakteriza disonanco). Ofte ili eliĝas kromate el la antaŭa sono, kio siaflanke garantias interligitecon.

Speciala kazoj estas la duobla dominanto kaj duobla subdominanto.

## Ekzemploj 
en C-maĵoro

Interdominantoj estas skribitaj inter krampoj laŭ skribmaniero de la funkcia teorio kaj rilatas kun la venonta funkcio.

Kategorio:Harmoniscienco
Ludovik-Insularo

La **Ludovik-Insularo**, aŭ **Luiziadoj**, aŭ ankaŭ **Luiziada Insularo**, estas serio da dek pli grandaj vulkaninsuloj ofte borderitaj per koralaj rifoj, kaj 90 pli malgrandaj koralinsuloj kiuj situas 200 km sudorienton da Novgvineo, etendas tra pli ol 160 km kaj estas dissemitaj en oceanareo de 26 000 km² inter Salomona Maro en la nordo kaj Korala Maro en la sudo. La entuta tersupraĵa regiono de la insuloj sumiĝas je proksimume 1 790 km², kun Vanatinajo estante la plej granda.

Sideja-Insulo kaj Basilaki-Insulo troviĝas plej proksimaj al Novgvineo, dum Misima-Insulo, Vanatinajo, kaj Rosel-Insulo situas pli oriente.

La insularo estas dividita en la lok-nivel-registarajn areojn Kamparan Ludovik-Insularon (okcidenta parto, kun Misima-Insulo), kaj Jalevambon (okcidenta parto, kun Rosel-Insulo kaj Vanatinajo). La lok-nivel-registaraj areoj estas parto de Samaraj-Murua, distrikto de la Provinco Golfeto Milne. La sidloko de Kampara Ludovik-Insularo estas Bvagaojo sur Misima-Insulo, la loĝantarcentro de la insularo.

## Insuloj 
Ludovik-Insularo konsistas el la jenaj insularetoj kaj insuloj :
* Bonvulŭar-Insuloj (East, Hastings, Strathord islands)
* Kavados-Ĉeno (Bagaman, Hemenahei, Kuwanak, Motorina, Panatinane, Panawina Islands)
* Daloloja-Insulareto (Auriora, Conflict Group, Lunn Islands)
* Debojne-Insuloj (Panaeati, Panapompom Islands)
* Renard-Insuloj
* Misima-Insulo
* Rosel-Insulo
* Vanatinajo (ankaŭ nomita Tagula-Insulo, aŭ Sudorienta Insulo - *Sudest*)
* Jejna-Insulo

## Historio 
La insuloj estis verŝajne observitaj de Luis Váez de Torres en 1606, sed malajaj kaj ĉinaj maristoj eble vizitis la insulojn pli frue. Louis Antoine de Bougainville nomis ilin en 1768 laŭ Ludoviko la 15-a, reĝo de Francujo. La insularo ankaŭ estis vizitita de admiralo Bruni d' Entrecasteaux en 1793 kaj de kapitano Owen Stanley en 1849. En 1942 apude okazis la Batalo de Korala Maro, post japana okupado en la sama jaro.

## Ludovik-insularaj pluvarbaroj 
La insuloj havas humidan tropikan klimaton, kaj estas plejparte kovritaj kun tropikaj humidaj foliarbaroj. La Ludovik-insularaj pluvarbaroj konstituas apartan ekoregionon, kaj estas hejmo al kelkaj endemiaj specioj, inkluzive de pluraj endemiaj arbospecioj ( en la genroj pandano, diospiro, kaj hopeo, same kiel kvin endemiaj ranospecioj, du endemiaj lacertulospecioj, kaj kvin endemiaj birdospecioj.

## Eksteraj ligiloj 
*  Informoj kaj konsiloj por jaĥtoj kaj vojaĝantoj kiuj vizitas la Ludovik-Insularon. 

## Referencoj 
Kategorio:Insularoj en la Pacifiko
Kategorio:Insuloj en Papuo-Nov-Gvineo
Kategorio:Tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj
Whispering

**Whispering** estas la titolo de kanto de la teksverkistoj Richard Coburn, Vincent Rose kaj Malvin Schonberger same kiel de John Schonberger (kompozicio). Ĝia interpretaĵo fare de la orkestro de Paul Whiteman, publikigita septembron de 1920, estis tutmonde la unua vendofuroraĵo de la popularmuzika komerco.

## Ekesto 
La kanto laŭ la formo AB estas prezentata en modera tempo. La komponaĵo ampleksas 32 taktojn. La orkestro de Paul Whiteman la 18-an de decembro 1918 fariĝis la dombando de la fama Hotelo Fairmont en San Francisko, kie li kadre de dujara kontrakto en la urbo prezentis unuan fojon sian bandegosonon. eta|centro|500ra|Inter la 28-an de junio kaj la 2-a de julio 1920 li prezentis kun sia orkestro en Hotelo Ambassador en Atlantikurbo, kie li estis malkovrita de Calvin Child, dungito de *Victor Talking Machine Company*, kaj subskribis surdiskigo-kontrakton. Jam oni estis rendevuita por la 23-a de aŭgusto 1920 la unuan registradkunsidon en Camden/Nov-Ĵersejo. Inter la unuaj tri sonregistraĵoj troviĝis ankaŭ *Whispering* kiel faco A de la unua unuopaĵo de la orkestro, kaj sur faco B estis *The Japanese Sandman*. Je tio temis pri akustika registraĵo; elektra registraĵo ekestis la 15-an de februaro 1928.

## Unua milionoble vendita popularmuzika furoraĵo 
Aperinta septembron de 1920 la disko disvendiĝis ene de unu jaro, ankoraŭ titolata Paul Whiteman & The Ambassador Orchestra (Victor # 18690), preskaŭ 2 milionoble. En la furoraĵoranglisto ĝi tenis la unuan rangon ekde la 30-a de oktobro ĝis la 4-a de decembro 1920; eĉ faco B de la disko atingis la 11-an de decembro, do tuj post faco A, rangon unu, kiun ĝi tenis du semajnojn. La disko kvazaŭ sekvatage famigis Ŭajtmenon kaj altigis lian orkestron al la plej grava dancmuzika ensemblo de la epoko; lian muzikstilon oni ofte klasifikas kiel „simfonia ĵazo“. La preskaŭ 2 milionoj da diskoj de *Whispering* konformis proksimume al la nombro de gramofonoj en Usono je tiu epoko. Ekde septembro de 1920 la orkestro de Whiteman ludis dum kvar jaroj en la plej granda novjorka kafejo *Palais Royal*.

## Novversioj 
Richard Coburn, Vincent Rose kaj John & Malvin Schonberger estas la komponistoj de la kanto, de kiu poste ekestis laŭ ASCAP 65 novversioj.

La Comedian Harmonists surdiskigis por la germana diskomerkato la anglalingvan version de *Whispering* la 17-an de decembro 1934 en Berlino. Jenaj ĵazmuzikistoj interalie interpretis siastile la kanton: Louis Armstrong, Tommy Dorsey, Benny Goodman, Teddy Wilson, Red Nichols, Lennie Tristano, Chet Atkins, Arnett Cobb, Oscar Peterson/Benny Carter, Schnuckenack Reinhardt, Häns’che Weiss kaj la *Frankfurt Swing All-Stars*; Miles Davis ludis la pecon „Whispering“ en 1951 dum sia unua kunsido por diskeldonejo Prestige kun Sonny Rollins. Dizzy Gillespie uzis la komponaĵon kiel biboptemo por sia populara muzikpeco *Groovin’ High*.

## Referencoj 
Kategorio:Ĵazaj normkantoj
4642 Murchie

'*4642 *Murchie'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar, norde de San-Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan inĝenieron *Scott Murchie'', partoprenanton al la projekto NEAR Shoemaker kaj al esplorado de Marso.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henry E. Holt
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
4644 Oumu

**4644 Oumo** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 16-an de septembro 1990 de la japanaj astronomoj Atsushi Takahashi kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio sur la insulo Hokajdo.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la havenurbo Oumu sur la Oĥotska Maro, 50&nbsp;km norde de Kitami.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Atsushi Takahashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
Karpetanio

**Karpetanio**, en hispana kaj latina origine *Carpetania* estis antikva regiono hispania. Estis loĝata de keltoj nome **karpetanoj**, setliĝintaj inter la rivero Guadarrama, la montoj de Toledo, la rivero Gvadiano kaj la Sierra de Alcaraz, enhavanta proksimume kelkajn zonojn de la aktualaj regionoj de Madrido kaj Kastilio-Manĉo. Ili havis kiel najbarojn sude la oretanojn, nordoriente la keltiberojn kaj nordoriente la vakceojn kaj vetonojn. Ili ne konsolidigis politikan unuigon kaj ties integrigo en la romia mondo eble estis rapida, kio klarigas neeston de mencioj en la literaturo pri la konkero. Ties ĉefaj urbaj setlejoj, *Toletum* (la aktuala Toledo), *Complutum* (la aktuala Alcalá de Henares), *Consabura* (la aktuala Consuegra), *Segóbriga* (ĉe la aktuala Saelices, setlita de karpetanoj aŭ olkadoj) kaj Laminio (de nesolvita lokigo) akiris tuje statusojn jurajn municipajn.

## Setlejoj
* Arriaca

Kategorio:Iberio
Kategorio:Historio de Hispanio
Kategorio:Geografio de Hispanio
Kategorio:Eŭropaj popoloj
Provinco Artemisa

La **Provinco Artemisa** estas nova provinco de Kubo establita ekde la 1-a de januaro 2011, kiel dividado de la antaŭa provinco Havano el kiu naskiĝis la nunaj Artemisa kaj Mayabeque. La provinco Artemisa konsistas el la okcidenta duono (8 municipoj) de la iama Havano plus tri apudaj municipoj el Pinar del Río. 

Laŭ la stato de  en la provinco vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

La ĉefurbo estas Artemisa, kiu estis la plej granda municipo kaj plej loĝata de la iama provinco Havano (1976-2010). La ĉefaj urboj de la provinco (pli ol 20 000 loĝantoj) estas: Artemisa (44 174),[kiam??] San Antonio de los Baños (32 582)[same: kiam??] kaj San Cristóbal (26 953).[??]

La unuaj setlejoj fonditaj en la nuna teritorio estis Alquízar (1616) kaj Guanajay (San Hilarión de Guanajay, 1650). En la 18-a jarcento estis fonditaj la urboj San Cristóbal (1743), Bauta (Hoyo Colorado, 1750), Mariel (1768), San Antonio de los Baños (San Antonio Abad, 1775; urbo en 1794), Güira de Melena (1779), Bahía Honda (1779). En la 19-a jarcento fondiĝis Candelaria (1809), Artemisa (1810) kaj Caimito (1827). La nuna provinca ĉefurbo estiĝis pro translokiĝo de havananoj damaĝitaj de incendio. La urba ekonomio rapide kreskis surbaze de la kafo, kaj poste kansukero kaj aliaj kultivaĵoj.

## Municipoj 
eta|Mapo de la Provinco Artemisa
eta|Katolika preĝejo en la Centra Parko de Artemisa

## Eksteraj ligiloj 
* Portalo de la artemisa kulturo 

*  *(raporto pri vojaĝo al Artemisa en 2015)*
*  *(raporto pri vojaĝo al Artemisa en 2015)*

Kategorio:Provincoj de Kubo
Rokokristalo

250ra|eta|Rokokristalo.
250ra|eta|Ekzemplo de uzo arta de la Rokokristalo: Vazo de la Ĉasado (detalo), Trezoro de la Daŭfeno, Muzeo de Prado.
La **Rokokristalo** estas kvarco en ties plej pura stato, pro kio ĝi estas travidebla ĉar ne havas aliajn komponaĵojn kiaj metaloj aŭ aliaj. Ĝi troviĝas kutime en montaj regionoj kaj areoj aluviaj tutmonde. Ĝi estas profitebla pro sia molekula stabileco por kontroli la precizecon de elektraj cirkvitoj pro sia resonanca konduto.

Kategorio:Kvarco
Recesvinto

[eta|Krono de Recesvinto, reĝo de la [visigotoj (653–672), apartenanta al la Trezoro de Guarrazar.]]
**Recesvinto** (? - 672) estis reĝo de visigotoj (653 - 672) kiu kreis, kun sia antaŭulo Ĉindasvinto, korpuson de leĝoj komunaj por la du popoloj de la tiama regno, nome hispanromiaj kaj visigotoj: nome la *Liber Iudiciorum* aŭ Kodo de Recesvinto.

## Historio 
Recesvinto estis reĝo de la visigotoj ekde la jaro 653 al 672, kvankam li jam kunregis kun sia patro Ĉindasvinto ekde la 649. Li plenumis politikon diferencan el tiu de la patro, pli akra rilate la judojn, sed pli interkonsenta kun la Eklezio kaj kun la nobelo solvante la problemojn okazigitajn de la terura subpremado fare de sia antaŭulo. Pli precize post la ribelo de Froja, li petis al la episkopoj permeson por pardoni iamajn ribelulojn, kio estis malpermesita de la decidoj de antaŭaj koncilioj.

Kategorio:Visigotaj reĝoj
Muzeo de Cluny

La **Muzeo de Cluny** estas muzeo pri la mezepoko en la Latina kvartalo de Parizo ĉe la placo Paul Painlevé. Ĝia plene oficiala nomo estas *Musée national du Moyen Âge - Thermes et hôtel de Cluny*.

## Verkoj 
La muzeo enhavas grandan varion de mezepokaj pecoj de granda gravo. Elstaras la kolektoj de tapiŝoj (ĉirkaŭ 70 pecoj), de artaĵoj el eburo (300 pecoj) kaj skulptaĵoj, menciindas tiu de stilo de gotiko, kelkaj el kiuj devenaj de konstruaĵoj kiaj la katedralo de Notre-Dame aŭ la abatejo de Saint-Denis. Rimarkindas ankaŭ la aroj de juvelarto (inklude parton de la Trezoro de Guarrazar), la murtapiŝoj *La damo kaj la unikorno* kaj vitraĵoj.

En areo de 3500 m² (2.000 m² de ekspoziciejo), la muzeo enhavas 23.000 verkojn kaj aliajn objektojn, (el kiuj ekspoziciiĝas nur 2.300); tiuj datiĝas el la epoko de la romia Gaŭlo ĝis la 16a jarcento.

## Publikaj transportoj 
*    ''*

## Bildaro 

Dosiero:HotelCluny Hof2.JPG|Interna korto de la muzeo.
Dosiero:(Toulouse) Le Vue (La Dame à la licorne) - Musée de Cluny Paris.jpg|Tapiŝo de *La damo kaj la unikorno*, Flandrio, 15a jarcento
Dosiero:Mnma, visigothic votive crowns, VII century.JPG|Kronoj de visigota arto, 7a jarcento, de la Trezoro de Guarrazar (Toledo).
Dosiero:Adam Cluny.JPG|*Adamo'', gotika skulptaĵo de la transepto de la katedralo de Parizo, 13a jarcento.
Dosiero:Baptism Sainte-Chapelle MNMA Cl23717.jpg|Vitraĵo kun sceno de Bapto. Devena de la Sainte Chapelle de Parizo, 12a jarcento.
Dosiero:Vierge a l'Enfant debout.jpg|*Virgulino kun Infano*, ebura skulptaĵo. Francio, fine de la 13a jarcento.

## Bibliografio 
* A. Erlande-Brandenbourg et alii, *Musée national du Moyen Âge; Thermes de Cluny,* RMN, Paris, 1993.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Mezepoko
* Renesanco
* Parizo
* Muzeo

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la Nacia Muzeo pri la Mezepoko
* Katalogo de la valo de Boi, ĉe la Muzeo de Cluny 

Kategorio:Muzeoj en Parizo
Mezepoko
Kategorio:Historio de Parizo
Kategorio:Mezepoka arto
Kategorio:Mezepoko
Kategorio:5-a arondismento de Parizo
Kategorio:Muzeoj fonditaj en la 19-a jarcento
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1843
Kategorio:Historiaj muzeoj en Francio
Mühlethurnen

**Mühlethurnen** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Seftigen kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Berno-Mezlando en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 1359 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Mühlethurnen situas en la Svisa Mezlando ĉe la bordo de la rivero Gürbe, meze inter Thun kaj la federacia urbo Berno, kiuj ambaŭ situas en distanco de proksimume 13 kilometroj de la vilaĝo sudsudoriente respektive nordnordokcidente. Tra la komunumo fluas de okcidento al oriento la rojo Mülibach, kiu oriente de la stacidomo alfluas al Gürbe. La komunumo konsistas el la vilaĝo Mühlethurnen (sur alteco de 549 m s.m.), la kvartalo Bahnhof Thurnen (sur alteco de 546 m s.m. oriente de la stacidomo), la setlejoj Mülibach (sur alteco de 661 m s.m. okcidente de la ĉefvilaĝo), Zil (sur alteco de 565 m s.m. norde de la ĉefvilaĝo), kaj Türlibaum (sur alteco de 573 m s.m. sude de la ĉefvilaĝo). La setlejoj situas ĉiuj okcidcente de la rivero Gürbe, dum la ebenaĵo oriente de la rivero servas al intensiva agrikulturo.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,93&nbsp;km², de kiuj 7,5% estas kovritaj de arbaro, 72,0% servas por agrikulturo kaj 19,5% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Mühlethurnen limas en nordo al Kirchenthurnen, en nordoriento al Mühledorf, en sudoriento al Kirchdorf, en sudo al Lohnstorf, kaj en okcidento al Riggisberg.

## Trafiko 
Tra Mühlethurnen pasas la kantona ĉefvojo n-ro 221 de Belp al Thun kaj la kantona ĉefvojo n-ro 183 de Kirchenthurnen al Schwarzenburg. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A6 situas proksimume 7 kilometrojn norde apud Belp, kie ankaŭ troviĝas la internacia Flughaveno de Berno. En la komunumo troviĝa la stacidomo Thurnen de la trajnlinio tra la Gürbe-Valo de Belp al Steffisburg. Poŝtaŭtolinioj kondukas de la stacidomo de Thurnen al Schwarzenburg kaj al Belp.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Mühlethurnen datiĝas el la jaro 1343 kiel *Muliturnden*. En la 14-a jarcento la berncivita familio *von Blankenburg* estis bienposedanto en Mühlethurnen. Ĝi donacis la rajtojn en la jaro 1343 respektive 1362 al la Monaĥejo Interlaken. Post la reformacio al tuta teritorio fariĝis havaĵo de la urbo Berno, kiu ĝin atribuis kun la najbaraj vilaĝoj al la tribunalo Thurnen respektive en la 18-a jarcento Mühlethurnen interne de la kampartribunalo Seftigen. Post la fino de la Helveta Respubliko en la jaro 1803 Mühlethurnen estis atribuita al la distrikto Seftigen kaj post ties malfondo en la jaro 2010 al la administra distrikto Berno-Mezlando. Pro la bona trafika situacio en la dua duono de la 20-a jarcento ĉirkaŭ la stacidomo estiĝis granda nova setlejo, kiu nuntempe estas la ekonomia centro de la Gürbe-Valo.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Thurnen (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Mühlethurnen 

## Bildoj 

Dosiero:Mühlethurnen Bauernhaus Mühlebach 8.jpg |Faktrabdomo en Mühlethurnen
Dosiero:20050508S008 Muelibach.jpg|Rojo Mülibach en Mühlethurnen
Dosiero:Bahnhof Thurnen.jpg|Stacidomo Thurnen
Egiko

**Egiko** aŭ **Ergiko** (ĉ. 610 – 702) estis unu de la lastaj reĝoj de la Regno Visigota (687 – 702). Li estis kronita la 24-a de novembro de 687 en la Preĝejo de la Sanktaj Apostoloj de Toledo. Estis edzo de Ciksilona, filino de ties antaŭulo, Ervigio.

Kategorio:Visigotaj reĝoj
Niedermuhlern

**Niedermuhlern** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Seftigen kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Berno-Mezlando en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 464 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Niedermuhlern situas en la Svisa Mezlando en monteta regiono proksimume 10 kilometrojn sude de la federacia urbo Berno kaj okcidente de la valo de la rivereto Gürbe. La okcidentan parton de la komunuma teritorio senakvigas la rojo *Scherlibach* okcidenten al la rivero Sense, dum la orienta parto estas senakvigita al Gürbe. Al la komunumo apartenas krom la ĉefvilaĝo Niedermuhlern (sur alteco de 829 m s.m. en la centro de la komunumo) la setlejoj Bachmühle (sur alteco de 776 m s.m. apud la rojo Scherlibach), Holzmatt (sur alteco de 845 m s.m. sude de la ĉefvilaĝo), Niederblacken (sur altedo de 828 m s.m. ĉe la norda deklivo de la monteto Imihubel), Oberblacken (sur alteoc de 915 m s.m. ankaŭ ĉe la norda deklivo de Imibuhbel), Ratzenberg (sur alteco de 890 m s.m. sur jugo inter la fontoj de la rojoj Scherlibach kaj Bütschelbach okcidente de la monteto Imihubel), Uecht (sur alteco de 950 m s.m. sur jugo inter la rojoj Scherlibach kaj Bütschelbach oriente de Imihubel), kaj Falebach (sur alteco de 785 m s.m. ĉe la orienta deklivo de la monto *Längenberg* supre de Toffen), krome al la komunumo apartenas tuta aro da izolitaj bienoj kaj biengrupoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 7,25 km², de kiuj 17,9% estas kovritaj de arbaro, 75,3% servas por agrikulturo kaj 6,1% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Niedermuhlern limas en nordo al Wald, en oriento al Toffen, en sudo al Rüeggisberg, kaj en okcidento al Oberbalm.

## Trafiko 
La komunumo situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra Niedermuhlern pasas la vojoj n-ro 1212 (de Riggisberg al Oberbalm), l221 de Niedermuhlern al Wald, kaj 1214 de Kehrsatz al Helgisried. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A6 troviĝas 7 kilometrojn nordoriente apud Belp. Per la poŝtaŭtolinioj de Wabern al Niedermuhlen kaj de Riggisberg al Köniz la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Niedermuhlern datiĝas el la jaro 1241 kiel *Muolerrun*. Ekde la 13-a jarcento diversaj bernaj civitanoj kaj monaĥejoj apartenis bienojn en Niedermuhlern. En la jaro 1456 la senjoroj de Ringoltingen kaj en la jaro 1557 la senjoroj Zehender posedis la senjorecon kan malaltan jurisdikcion. Proksimume en la jaro 1600 la malalta jurisdikcio estis akirita de la urbo Berno, kiu administris la komunumon en la urba tribunalo. Post la fino de la Helveta Respubliko Niedermuhlern estis atribuita al la distrikto Seftigen kaj post ties malfondo en la jaro 2010 al la administra distrikto Berno-Mezlando.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Niedermuhlern
Retroĉena instruado

**Retroĉena instruado** estas tekniko uzata en instruado de parolaj lingvolertoj, ekzemple en lernigado de multsilabaj aŭ prononce malfacilaj vortoj. La instruisto prononcas la lastan silabon, la lernanto ripetas ĝin, kaj la instruisto daŭrigas la instruadon, retrolaborante de la fino de la vorto ĝis la komenco.

Ekzemple, por instrui la prononce malfacilegan nomon "Knaĥoĥŝveŭpsceg", instruisto komence diros la finan silabon: *sceg*, kaj igos la lernanton ripeti ĝin. Poste la instruisto daŭrigos per *ŝveŭp-* prefiksita, do "*ŝveŭpsceg*", poste "*ĥoĥŝveŭpsceg*", kaj fine restos nur aldoni la komencan silabon: "*Knaĥ-oĥ-ŝveŭp-sceg*". Simile oni povas instrui kunmetaĵojn: "ejo" - "ulejo" - "sanulejo" - "malsanulejo"...

Retroĉena instruado plifaciligas por lernantoj akiri naturan emfazadon, ĉar ĝi metas la novan materialon (silabon) en la unuan lokon, kie estas malpli facile forgesi ĝin.

Eblas retroĉene instrui ne nur vortojn, sed tutajn frazojn. Jen ekzemplo pri angla frazo:

:Instruisto: I'm studying the present progressive. *(Lernantoj trovas malfacile reprodukti la frazon.)*
:Instruisto: Progressive.
:Lernanto: Progressive.
:Instruisto: The present progressive. *(Lernantoj imitas.)*
:Instruisto: I'm studying the present progressive. *(Lernantoj ĝuste imitas la tutan frazon.)*

''Ĉenaj ordoj por la angla vorto 'aroma':*
# *Dekomence:* 
# *Retroĉene:'' 

Laŭdire per la retroĉena lernado oni pli rapide parkerigas la prononcon kun bona emfazado.

## Citaĵoj 
Kategorio:Lingvo-instruado
Kategorio:Pedagogio
Gyula Gózon

**Gyula Gózon** [djula gOzon], hungare **Gózon Gyula,** Esperante **Julio Gózon** estis hungara aktoro.
dekstra|eta|250px|Skulptaĵo pri Gyula Gózon
Gyula Gózon naskiĝis la 19-an de aprilo 1885 en tiam hungara urbo *Érsekújvár* (nuntempa Nové Zámky en Slovakio) . Li mortis la 8-an de oktobro 1972 en Budapeŝto.

## Biografio 
Gyula Gózon devenis el juda familio. Li frekventis aktoran lernejon, poste li debutis en Nagyvárad (nuntempa Oradea en Rumanio). En 1917 li edziĝis kaj kun sia edzino Lili Berky ofte ili aktoradis kune. Ekde 1935 ĝismorte li apartenis al Nacia Teatro (Budapeŝto). Lia voĉo ofte estis aŭdebla en Hungara Radio kaj li famis pri fajfado. Li ricevis premion Kossuth en 1954 kaj aliajn premiojn en 1951 kaj 1955.

## Memorigiloj 
* memortabulo en Rákosliget
* strato en Rákosliget
* malgranda teatro en Rákosliget, kie lia skulptaĵo situas

## Roloj (elekto) 
* 90 filmoj (ankaŭ mutaj filmoj) inter 1914-1964, ekzemple *Hyppolit, a lakáj* (Hyppolit, la lakeo), 1931; *Meseautó* (Sonĝoaŭto), 1934; *Ez a villa eladó* (Tiu vilao estas vendata), 1935; *Szent Péter esernyője* (Ombrelo de Sankta Petro), 1935; Petőfi: *Johano la Brava*, 1938; *Tanítónő* (Instruistino), 1945; *Rokonok* (Parencoj) 1954; *Én és a nagyapám* (Mi kaj mia avo), 1954
* 4 televiziaj filmoj inter 1961-1965
* diversaj teatraĵoj, ekzemple Petőfi: Johano la Brava

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Gozon
Preĝejo Sankta Mikaelo (Hegykő)

**Preĝejo Sankta Mikaelo** estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en vilaĝo Hegykő, en la ĉefplaco.

## Historio 
La malnova gotika kirko havanta nek turon, nek sakristion estis menciita en la 1630-aj jaroj. Ĝi estis malkonstruita en 1904 kaj poste tuj oni konstruis novan preĝejon apude. En 1931 la turo iĝis pli alta. En 1956 oni pentris la freskojn. La orgeno eksonis en 1927, ĝi estis renovigita en 1980. La fenestraj vitraj bildoj estas videblaj ekde 1957. En 2004 plena renovigo okazis.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas laŭ la ĉefstrato. La konstruaĵo havas 3 navojn. La unusola turo havanta 3 sonorilojn altiĝas super la ĉefenirejo. Interne la ĉefa bildo prezentas ĉe la sanktejo Sanktan Mikaelon. Ĉe la flanka altaro estas bildo pri "Reĝino de Mondo". La ĉefaltaro kaj la katedro estis skulptita en Sopron en 1908. La mebloj devenis el la 1900-aj jaroj. El la malnova preĝejo oni metis en la novan preĝejon 2 lignajn skulptaĵojn.

Estas interese, ke en la preĝejo estas puto, kiu jam antaŭ la preĝejo estis tie. Malantaŭ la preĝejo estas lernejo konstruita en 1904 en la loko de la malnova preĝejo. Antaŭ la preĝejo skulptaĵo pri Sankta Mikaelo situas.

Kermeso okazas en la 29-an de septembro.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
* hungare kun multe da bildoj

Hegyko
Hegyko
Chingola

'''''' estas grandurbo en Zambio.

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 178.375 en 2010
* Supermara alteco: 1363 m
* Horzono: UTC + 2
* Telefonkodo: 260 2

## Geografio 
eta|300ra|Minado ĉe
 situas sur altebenaĵo. Kitwe troviĝas 40, Lubumbashi 130 km.

## Historio 
La britoj fondis la tiaman vilaĝon por mina centro en 1943.  urbiĝis en 1957.

## Ekonomio 
En  estas la dua plej granda kupra minejo en la mondo. La minejoj kovras 30 km². Estas surfacaj kaj profundaj minejoj, kie la plej profunda punkto estas 400 m sub la nivelo.

## Trafiko 
 havas branĉan fervojon el Kitwe kaj ankaŭ aŭtovojon.

## Klimato 
En  tropika klimato regas. La temperaturo varias inter 8-31 °C. Jare pluvas ĉ. 1200 mm. Precipe inter novembro-marto pluvas.

## Vidindaĵoj 
* speciala bestoĝardeno por orfigitaj ĉimpanzoj en la proksimeco

## Fontoj 
* Angla Vikipedio
* mapo

Kategorio:Urboj de Zambio