open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Károly Pulszky

**Károly Pulszky** [kAroj pulski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pulszky Károly** estis hungara arthistoriisto, politikisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1883). Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *cselfalvi* [ĉefalvi] kaj *lubóczi* [lubOci]. Lia patro estis Ferenc Pulszky, lia frato estis Ágost Pulszky, lia edzino estis Emília Márkus, lia filino estis Romola Pulszky.

Károly Pulszky http://mek.niif.hu/03600/03630/html/p/p20779.htm naskiĝis la  1853 en Londono. Li mortis la  1899 en Brisbane.

## Biografio 
Károly Pulszky frekventis mezlernejon en Pest (urbo), universitaton en Lejpcigo. En 1873 li aliĝis al hungaraj sciencaj movadoj. En 1881 li eklaboris en muzeo en Budapeŝto. En la sekva jaro li edziĝis al fama aktoro Emília Márkus. Inter 1884-1892 li estis parlamenta deputito. En 1895 por la muzeo li aĉetis valoran bildon, poste li estis akuzita pri financaj problemoj, krome ke la bildo estas falsa. Li iomete freneziĝis, lia frato Ágost Pulszky repagis la plenan sumon, sekve la akuzo formortis. Tamen Károly migris al Aŭstralio, kie li sinmortis. Liaj artikoloj aperis ekzemple en Vasárnapi Újság.

## Verkaro (elekto) 
* *Kalauz a magyar iparművészeti múzeum gyűjteményeihez* (Gvidilo al kolekto de hungara artmetia muzeo), (1874)
* *Útmutató az ötvösműkiállítás helyiségében* (1884)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero P kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio
* (la teksto estas legebla pli malsupre)

Kategorio:Hungaraj arthistoriistoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungardevenaj britoj
Suscévaz

**Suscévaz** estas komunumo en la distrikto Vaŭda Nordĵuraso en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 194 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Suscévaz situas ĉe la norda flanko de la Orbe-Ebenaĵo en la Vaŭda Mezlando, proksimume 5 kilometrojn okcidente de la distriktĉefurbo Yverdon-les-Bains. En sudo la komunuma teritorio etendiĝas ĝis al la suda flanko de la kanaligita rivero Thielle, kiel nomiĝas la suba parto de Orbe antaŭ la alfluo al la Lago de Neŭŝatelo. La komunumo konsistas el la vilaĝo Suscévaz, la setlejoj Grange Décoppet, La Léchère kaj La Rate, kaj kelkaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 4,15 km², de kiuj 9,2% estas kovritaj de arbaro, 84,1% servas por agrikulturo kaj 3,9% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Suscévaz limas en nordo al Champvent, en nordoriento al Chamblon, en oriento al Treycovagnes, en sudo al Ependes, kaj en okcidento al Mathod.

## Trafiko 
Tra Suscévaz pasas la kantona ĉefvojo n-ro 152 de Yverdon-les-Bains al Mathod. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A5 situas 5 kilometrojn orientnordoriente de la komunumo apud Yverdon-les-Bains, al la svisa aŭtovojo A9 6 kilometrojn okcidente de la komunumo apud Orbe, kaj al la svisa aŭtovojo A1 7 kilometrojn sudsudokcidente de la komunumo apud Chavornay.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Suscévaz datiĝas el la jaro 1140 kiel *Subsilva*. Dum mezepoko la loko unue apartenis al la Abatejo Lago de Joux kaj poste al la Senjorujo Champvent. Sub la berna regado de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Suscévaz apartenis al la Voktejo Yverdon. Post la Helveta Revolucio ĝi estis atribuita al la Distrikto Yverdon, kiu kun efiko de la 1-a de januaro 2008 surbaze de la administra reformo de 2006 estis integrita al la nova Distrikto Vaŭda Nordĵuraso.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Suscévaz

## Bildoj 

Dosiero:2014-05-20-Yverdon (Foto Dietrich Michael Weidmann) 363.JPG|Vilaĝeniro
Dosiero:2014-05-20-Yverdon (Foto Dietrich Michael Weidmann) 368.JPG|Vilaĝocentro
Dosiero:2014-05-20-Yverdon (Foto Dietrich Michael Weidmann) 381.JPG|Lernejo
Dosiero:2014-05-20-Yverdon (Foto Dietrich Michael Weidmann) 388.JPG|Loĝdomo en la vilaĝocentro
Baram Dam

La **Baram Dam** aŭ **Baram akvorezervejo** en esperanto (*Baram Hydro* - elektra akvorezerveja projekto) estas proponita akvobaraĵo sur la Baram Rivero en ŝtato de Saravako en Malajzio, sur la insulo Borneo. La loko de la akvobaraĵo estas 250 kilometrojn (160 mejloj) interne de Miri, la dua plej granda urbo en Saravako. La digo estas parto de la Saravaka Koridoro de Renovigebla Energio.

La digo estos 162 metroj (531 fute) altaj kaj ĝia rezervujo kovros areon de 39.000 hektaroj. Almenaŭ 20.000 homoj el 25 longaj domoj estos delokita kiam la akvobaraĵo estos konstruita. 

Savu Saravakriverojn Reto (Save Sarawak's Rivers Network) kontraŭas la konstruon de la akvobaraĵo. Protesto okazis ĉe la loko de la proponita akvobaraĵo kiam "Manyau Dalleh" ceremonio estis farata, tradicie uzita por purigi lokon kaj popolon post malfeliĉo. 

La Baram MP Jakob Dungau Sagan, aktuale Malajzia Deputito Ministro de Internacia Komerco kaj Industrio, estis akuzita subteni la projekton post akiri RM63 milionvalorajn kontraktojn kaj lignoproduktadajn koncesiojn por la Baram distrikto. Oni eksigis lin kiel politika aganto antaŭ parlamentaj elektoj.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de la elektraj stacioj en Malajzio
* Influo de akvobaroj al medio

## Eksteraj ligiloj
* Dams Page, The Borneo Project 
* Indigenous Leaders in Malaysia Launch Campaign Against 12 Dams
* Malajzio: Blokado en Ulu Baram, Saravako

Kategorio:Geografio de Malajzio
Kategorio:Akvobaraĵoj
Kategorio:Borneo
9682 Gravesande

'*9682 *Gravesande'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la *Palomar–Leiden survey''.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la nederlanda juristo kaj diplomato Willem Jacob 's Gravesande (1688–1742), profesoro pri matematiko, astronomio kaj filozofio en la Universitato de Leiden. Dum sia vivo, li verkis multenombrajn librojn pri matematiko kaj filozofio kaj estis grava enkondukinto de la filozofio de Isaac Newton en Eŭropon.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Batman Returns

***Batman Returns*** ("Vespertviro revenas") estas usona prisuperheroa filmo de 1992 produktorita kaj reĝisorita de Tim Burton, bazita sur la rolulo de DC Comics nome Batman. Ĝi estas la dua ero de la serio komencita per *Batman* ĉe Warner Bros., kun Michael Keaton reludanta Bruce Wayne/Batman. La filmo aperigas la rolulon de Max Schreck (Christopher Walken), negocisto kiu kuniĝas kun Pingvenulo (Danny DeVito) por kapti Gotham City, same kiel la rolulon de Catwoman (Michelle Pfeiffer).

Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Filmoj de Tim Burton
Kategorio:Batman
Taĝika Teknika Universitato Muhamed Osimi

**Taĝika Teknika Universitato Muhammed Osimi** () estas la altlernejo, situanta en Duŝanbeo (Taĝikio). En la universitato en 7 fakultatoj okazas instruado pri 55 fakoj. Kvanto de la studentoj superas 12 mil, ilin instruas ĉirkaŭ 800 instruistoj el 50 katedroj (2021). Funkcias ĉeesta kaj malĉeesta instruado. Rektoro de la universitato estas doktoro pri ekonomiko, profesoro Davlatzoda Kudrat Kambar.

## Historio 
La altlernejo estis fondita de la ordono de la Konsilio de Ministroj de Sovetunio la  kiel la Politeknika instituto. En 1961 ĝi estis alinomita al la Taĝika Politeknika instituto. En aprilo de 1992 ĝi estis transformita al la Taĝika Teknika universitato. En 1997 laŭ la ordono de la Konsilio de Ministroj de Taĝikio la universitato ricevis la nomon de la unua ĝia rektoro, akademiano de la Akademio de Sciencoj de Taĝikio Muĥamaĝan Osimi. Unue estis fonditaj tri fakultatoj (energia, teknologia, konstrua) en kiuj ĉirkaŭ 200 studantoj studis pri 8 fakoj.

En 1980 en Ĥuĝando estis fondita la filio de la tiama instituto. En 2010 ĝi iĝis la memstara filio pri la universitato.

Ekde 1996-1997 en la strukturon de la universitato eniras la tri kolegioj: Teknika kaj Konstrua kolegioj en Duŝanbeo; Politeknika kolegio en Kurgontepa. En 1996 en la universitato estis malfermita la fakultato pri la inĝeniera entreprenado kaj administrado. En 2005 aperis la fakultato pri informteknologioj kaj komunikado.

Entute la universitaton jam finis pli ol 45 mil studantoj.

## Strukturo 
La universitato konsistas el 10 fakultatoj:
* Energia;
* Informteknologioj kaj komunikado;
* Mekanika-teknologia;
* Arkitekta-konstrua;
* Transporta;
* Administrado de transporto;
* Kemia teknologio kaj metalurgio;
* Inĝeniera entreprenado kaj administrado.

Parto de la universitato estas ankaŭ:
* filio en Ĥuĝando;
* la Teknika kolegio en Duŝanbeo;
* la Konstrua kolegio en Duŝanbeo;
* la Politeknika kolegio en Kurgontepa;
* la Centro de la distanca instruado kaj profesia aldonlernado;
* preparkursoj por abiturientoj.

La instruado okazas pri 8 fakoj:
* Elektroprovizado al industriaj entreprenoj kaj aparatoj;
* Industria energio;
* Primara prilaboro de fibromaterialoj;
* Mekanika teknologio de fibromaterialoj;
* Industria kaj civila konstruado;
* Produktado de ŝtalbetonaj konstruaĵoj kaj aĵoj;
* Ekspluatado de la aŭtomobila transporto.

## Esperanto 
La universitaton finis en 1986 fama esperanto-verkistino Lena Karpunina.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Teknologiaj universitatoj
Kategorio:Universitatoj en Taĝikio
Kategorio:Duŝanbo
Kategorio:Lernejoj fonditaj en 1956
Tévenon

**Tévenon** estas komunumo en la distrikto Vaŭda Nordĵuraso en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 745 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012. La ĉefloko de la komunumo estas Villars-Burquin.

## Geografio 
La komunumo Tévenon situas ĉe la suda flanko de la Ĵurasa Montaro alte super la Lago de Neŭŝatelo, kiu troviĝas proksimume 3 kilometrojn sude de la komunumo. La komunumo konsistas el la kvar vilaĝoj Fontanezier, Romairon, Vaugondry kaj Villars-Burquin, kaj diversaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 14,29&nbsp;km², de kiuj 47,7% estas kovritaj de arbaro, 48,7% servas por agrikulturo kaj 3,1% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Tévenon limas en nordo al Val-de-Travers (NE), en nordoriento al Provence, en oriento al Bonvillars, en sudsudoriento al Champagne, en sudokcidento al Fontaines-sur-Grandson, kaj en okcidento al Mauborget.

## Trafiko 
Tévenon situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra la komunumo kondukas kurboriĉa pasejvojo de Fontaines-sur-Grandson al Cuvet en la komunumo Val-de-Travers. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A5 situas 5 kilometrojn sude de la komunumo apud Grandson. Pere de la poŝtaŭtolinio de Yverdon-les-Bains al Mauborget la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La komunumo Tévenon estis fondita kun efiko de la 1-a de januaro 2011 pere de kunigo de la ĝis tiam aŭtonomaj komunumoj Fontanezier (58 loĝantoj la 31-a de decembro 2010), Romairon (32 loĝantoj la 31-a de decembro 2010), Vaugondry (35 loĝantoj la 31-a de decembro 2010) kaj Villars-Burquin (571 loĝantoj la 31-a de decembro 2010).

La unua dokumenta mencio de Fontanezier datiĝas el la jaro 1403 kiel *Fontanisy*. La vilaĝo dum mezepoko apartenis al la Senjorujo Grandson, kiu post la Batalo de Grandson en la jaro 1476 estis konkerita de Berno kaj en la jaro 1484 fariĝis ĝis la Helveta Revolucio de 1798 havaĵo de la Svisa Ĵurkomunumo sub komuna administrado de Berno kaj Friburgo.

La unua dokumenta mencio de Romairon datiĝas el la jaro 1403 kiel *Romeyron*. Dum mezepoko ĝi apartenis al la Senjorujo Montagny. Ek de 1784 ĝi apartenis al la Voktejo Grandson.

Vaugondry estis menciita la unua fojon nur en la jaro 1694. Ĝi apartenis ĝis la Helveta Revolucio de 1798 al la Majorejo Fiez de la Voktejo Grandson.

La unua mencio de Villars-Bourquin okazis en la jaro 1403 *Villar* en la jaro 1601 aperis la mencio *Villars burquin*. Dum mezepoko ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Villars-Bourquin apartenis al la Majorejo Fiez de la Voktejo Grandson. Post la Helveta Revolucio la kvar vilaĝoj estis atribuitaj al la Distrikto Grandson, kiu kun efiko de la 1-a de januaro 2008 surbaze de la administra reformo de 2006 estis integrita al la nova Distrikto Vaŭda Nordĵuraso.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Tévenon
Opus la Pingveno

**Opus la Pingveno** aŭ en angla **Opus the Penguin** (**Opus T. Penguin**) estas rolulo en bildstrioj kaj porinfanaj libroj de Berkeley Breathed, ĉefe ĉe la plej populara bildstrio de la 1980-aj jaroj nome *Bloom County*. Breathed priskribis lin kiel "ekzistadisma pingveno" kaj preferata inter liaj multaj roluloj. Ĝis la 2a de novembro 2008 li aperis en la bildstrio *Opus*.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de Berkeley Breathed 
* *Opus* arkivo  ĉe Washingtonpost.com

Kategorio:Bildstrioj
Kategorio:Fikciaj pingvenoj
Metroo de Amsterdamo

La **Metroo de Amsterdamo** formas parton de la reto de publikaj transportoj de Amsterdamo kaj ĝia ĉirkaŭurbo en Nederlando. Ĝi estis inaŭgurita la  kaj nuntempe konsistas el kvin linioj. La reto estas  longa kaj kalkulas 51 staciojn.

## Historio 
La konstruo de la metroo de Amsterdamo estis decidita en 1968, por anstataŭi la tramvojon per subteraj linioj. La komenca plano estis determini la kvar liniojn. En 1970 komenciĝis la konstrulaboro de la orienta linio kaj ĝi estis malfermita sep jarojn poste. La du branĉoj de la orienta linio estas linio 53 kaj linio 54.

En 1990, linio 51 kaj en 1997, cirkla linio 50 estis malfermitaj.

Linio 52 estis malfermita al pasaĝeroj la .

## Linioj 
### Verda linio 
### Oranĝa linio 
### Blua linio 
### Ruĝa linio 
### Flava linio 
## Vidu ankaŭ 
 Listo de Amsterdamaj metrostacioj
* Amsterdamo
* Amstelveen
* Diemen
* Metroo
* Listo de metrooj en la mondo
* Tramtransporto en Amsterdamo
* Busoj de Amsterdamo
* Stacidomoj de Amsterdamo
* Pramoj en Amsterdamo
* GVB (Amsterdamo)
* Protestoj de Nieuwmarkt
* Metroo de Roterdamo
* Construcciones y Auxiliar de Ferrocarriles

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala retejo  (Interaktiva mapo)
*  Oficiala retejo  (Interaktiva mapo)

Kategorio:Transporto en Amsterdamo
Amsterdamo
Amsterdamo

Amsterdamo
André Renaudin

**André RENAUDIN** (naskiĝis la 27-an de oktobro 1900 en Lons-le-Saunier, mortis la 27-an de januaro 1997 en Rueno) estis franca verkisto kaj ĵurnalisto.

Li fondis ĵurnalon "l'hebdomadaire Rouen Gazette" en septembro 1924. Li estis vic-redaktestro ĉe Paris Normandie ( ĵurnalo en Normandio). Li ankaŭ kontribuis ĉe Liberté-Dimanche. Kaj iĝis ano de "Académie des sciences, belles-lettres et arts de Rouen"( beletra, arta, kaj scienca akademio de Rueno) en 1961.

## Verkaro en la franca lingvo 
Li verkis romanojn :
* *Oceanic bar*, Paris, 1930
* ''Borcher, l'ermite du gratte-ciel*, Paris, 1931
* *Louis Fabulet: traducteur de Kipling : un précurseur de l'écologie en forêt de Roumare'', C.R.D.P., 1980

## Fontoj en la franca lingvo 
* Le Grand Livre des Rouennais , eldonejo "du P'tit Normand", 1983, 253 p., p. 189
* Le Matricule des Anges, no 23, juin-juillet 1998
Civila milito en Bizanco je 986 - 989

**Civila Milito en Bizanco je 986 - 989** estis milito okazinta en Bizanca Imperio inter imperiestro Bazilo la 2-a kaj Vladimiro la 1-a de Kievo unuflanke kaj generaloj de Bazilo aliaflanke. La **Kvara Baptado de Rusio** okazis dum ĉi tiu milito kiel unu kondiĉo de unio de Bazilo kaj Vladimiro.

## Kialoj 
Juna Bazilo je komenco de sia regado estis tre malsperta reganto. Li komencis militon kontraŭ Bulgario kaj sen helpo de generaloj regis armeon. Generalaro faris tiel, ke la 17-an de aŭgusto de 986 li malvenkis militon. Generaloj decidis surtronigi sian «soldatan»-imperiestron.

## Kroniko 
* dec. 986 - ribelo de Varda Sklir en oriento de Bizanco.
* feb. 987 - Varda Sklir deklaris sin kiel imperiestro, metropolito Teofilakto de Sebastio savis sin en Konstantinopolo.
* apr. 987 - Varda Foka estis deklarita «Reganto de Oriento» de Bazilo.
V. Foka kaj V. Sklir faris union kontraŭ Bazilo. Teofilakto estis ĉefa ambasadoro en uniiĝo de Bazilo kaj Vladimiro.
* 15-a de aŭg. 987 - V. Foka murdis V. Sklir'on.
* 14-a de sep. 987 - V. Foka deklaris sin kiel imperiestro.
* okt. 987 - Unio inter Bazilo kaj Vladimiro.
* som. 988 - Baptado de Rusio; rusoj venis al Konstantinopolo. Imperiestra generalo Grigorio Taronto atakis Trapezundon.
* 6-a de jan. 988 - baptado de Vladimiro.
* jan. 989 - batalo ĉe Ĥrisopolo - venko de unio.
* 2-a de mar. 989 - Grigorio Taronto estis murdita.
* 13-a de apr. 989 - batalo ĉe Abidos - morto de V. Foka

## Fontoj 
* *Поппе А*. Политический фон крещения Руси. // Как была крещена Русь. М. 1989. С. 202 - 212, 224 - 238.
* *Komenca kroniko*
* *Vivo de Vladimiro*
* *Rakonto pri Boris kaj Gleb*

## Notoj 
Kategorio:Militoj de la 10-a jarcento
Kategorio:Militoj de Kieva Regno
Kategorio:Militoj de la Bizanca imperio
Aptenodito

La **Aptenoditoj** *(Aptenodytes)* aŭ Grandaj pingvenoj estas genro de pingvenoj kiu enhavas du nune vivantajn speciojn, nome la plej grandaj pingvenoj, kio pravigas la alternativan komunan nomon.

## Taksonomio
La Reĝa pingveno estis unuafoje priskribita en 1778 de la angla ilustraciisto John Frederick Miller.

La Imperiestra pingveno estis unuafoje priskribita en 1844 de la angla zoologo George Robert Gray, kiu kreis ties genran nomon el la vorteroj de la Antikva greka ἀ-πτηνο-δύτης [a-ptēno-dytēs], "sen-flugilaj-plonĝantoj". Ties specifa nomo estas honora al la germana naturalisto Johann Reinhold Forster, kiu akompanis la kapitanon James Cook en lia dua pacifikoceana ŝipveturado kaj oficiale nomigis kvin aliajn pingvenajn speciojn. Forster eble estis la unua persono kiu vidis tiujn pingvenojn en 1773-74; li registris vidaĵon de kio estis supozata *A. patagonicus* sed, pro la loko, eble estis *A. forsteri*.

Kun la similkolora sed pli malgranda Reĝa pingveno (*A. patagonicus*), la Imperiestra pingveno estas unu el du vivantaj specioj de la genro *Aptenodytes*. Pruvaro el fosilioj de tria specio —Ridgena pingveno (*A. ridgeni*) — estis trovitaj en fosiliejoj el fina Plioceno, de antaŭ ĉirkaŭ tri milionoj da jaroj, en Novzelando. Studoj de pingvenaj kutimaro kaj genetiko proponis, ke la genro *Aptenodytes* estas baza; alivorte, ĝi disiĝis el branĉo kiu kondukas al ĉiuj aliaj vivantaj pingvenaj specioj. Pruvaro per mitokondria kaj ĉelnuklea DNA sugestas, ke tiu disigo okazis antaŭ ĉirkaŭ 40 milionoj da jaroj.

## Specioj
* Aptenoditoj *(Aptenodytes)* aŭ Grandaj pingvenoj
** Patagona aptenodito *(Aptenodytes patagonicus)*, Reĝa pingveno
** Forstera aptenodito *(Aptenodytes forsteri)*, Imperiestra pingveno

### Priskriboj
Temas pri du monotipaj nune vivantaj specioj: 

## Referencoj
Kategorio:Sfeniskedoj
Kategorio:Pingvenoj
Kategorio:Sfeniskoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Antarkto
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Premovundo

[eta|Milda formo de promovundo en la okuloj de [subakviĝanto]]
**Premovundo** aŭ **Barotraŭmo** estas fizika damaĝo farita al korpaj histoj kaŭzita pro diferenco en premo inter gasa spaco ene, aŭ en kontakto kun la korpo, kaj la ĉirkaŭa fluido.

Premovundo tipe okazas kiam la organismo eksponiĝas al grava ŝanĝo en media premo, kiel kiam subnaĝisto, libera subnaĝisto aŭ pasaĝero de aviadilo ascendas aŭ descendas, aŭ dum nekontrolita malpremigo de premujo, sed povas esti kaŭzita ankaŭ de ŝokondo.

## Notoj 
Kategorio:Sindromoj en ortopedio
Kategorio:Sindromoj en intensa medicino
Reĝlando Bohemio

La **Reĝlando Bohemio** aŭ **Regno de Bohemio**, foje ankaŭ referita kiel la **Ĉeĥa Regno**, aparte kiel aldona, alternativa nomo en la angla literaturo (, , ), estis historia, origine oficiale german- kaj latinlingva ŝtato situanta en la regiono Bohemio en Mezeŭropo, kiu ekzistis de 1198 ĝis 1918 kaj ekde la fondo de la reĝlando ĝis la malfondo de la imperio en 1806 estis integra parto de la Sankta Romia Imperio de germana nacieco. La teritorio de la reĝlando Bohemio estas nuntempe inkludita en la nuntempa Ĉeĥio. Ekde 1348 al ĝi estis ligitaj pluraj najbaraj regnoj en la Krono de Bohemio (historie  kaj ). Dum sia pinto, ĝi havis ankaŭ partojn de nuna Aŭstrio, Germanio, Hungario, Italio, Pollando, Slovakio, Slovenio kaj Ukrainio (por Zakarpackaja Oblasto). Ĝi estis regno en la Sankta Romia Imperio, kaj la reĝo estis princo-elektisto de la imperio ĝis ĝia dissolvo en 1806. Multaj reĝoj de Bohemio estis ankaŭ elektitaj Imperiestroj de la germanlingva Sankta Romia Imperio. Ĝia ĉefurbo Prago estis efektive la centro de la Sankta Romia Imperio en la fino de la 14-a jarcento, kaj ĉe la fino de la 16-a kaj komenco de la 17-a jarcento. De 1526, la regno estis ade regita fare de la Habsburgoj kaj ĝia posteula domo Habsburgo-Loreno.

Post la dissolvo de la Sankta Romia Imperio en 1806, la teritorio iĝis parto de la pli granda Aŭstra Imperio de la Habsburgoj, kaj poste de la Aŭstri-Hungara Imperio de 1867. Bohemio retenis sian nomon kaj formalan statuson kiel aparta Regno de Bohemio ĝis 1918, konata kiel kronregiono ene de la Aŭstri-Hungara Imperio, kaj ĝia ĉefurbo Prago estis unu el la gvidaj grandurboj de la imperio. En la lastaj jaroj de Aŭstrio-Hungario, Bohemio estis la plej progresinta de la imperio kaj ekonomie prospera kronregiono. La ĉeĥa lingvo (nomita foje la bohema lingvo en populara uzokutimo ĝis la 19-a jarcento) estis grava lingvo de la dieto kaj la nobelaro ĝis 1627 (post kiam la ĉeĥoj perdis la Tridekjaran Militon). La germana poste triumfis kiel la lingvo de la dieto ĝis la ĉeĥa nacia reviviĝo en la 19-a jarcento. La germana ankaŭ estis vaste utiligita kiel la lingvo de administracio en multaj urboj post kiam germanoj enmigris kaj loĝis kelkajn areojn de la lando en la 13-a jarcento. La reĝa tribunalo uzis la ĉeĥan, latinan, kaj germanan lingvojn, depende de la reganto kaj periodo.

Sekve de la malvenko de la Centraj Potencoj en la Unua Mondmilito, kaj la regno kaj la imperio estis dissolvitaj. Bohemio iĝis la kerna parto de la Ĉeĥoslovaka Respubliko formita fine de oktobro 1918.

## Regantoj de Bohemio 
*Vidu:* Listo de regnestroj de Bohemio

## Notoj 
## Referencoj 
* 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Kingdom of Bohemia at Worldstatesmen


Kategorio:Eksaj reĝlandoj en Eŭropo
Kategorio:Landoj de Krono ĉeĥa
Kategorio:Teritorioj de la Sankta Romia Imperio
Kategorio:Elektoprinclandoj
Kategorio:Historio de Ĉeĥio
Kategorio:Historio de Ĉeĥoslovakio
Kategorio:Geografio de Aŭstrio-Hungario
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1190-1199
Kategorio:Aperis en 1198
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1918
Kategorio:12-a jarcento en Ĉeĥio
9686 Keesom

'*9686 *Keesom'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la *Palomar–Leiden survey''.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la nederlanda fizikisto Willem Hendrik Keesom (1876–1956), fakulo pri kriogeniko. En 1926 li estis la unua, kiu sukcesis frosti heliumon. Li ankaŭ malkovris, ke likva heliumo ekzistas sub la formoj He I kaj He II. En 1932 li atingis la temperaturon de  : nun unu grado supre la absoluta nulo de temperaturo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Koresponda Servo Universala

**Koresponda Servo Universala** estas reta listo de petoj pri korespondado en Esperanto. En novembro 2012 la paĝo enhavis iom pli ol 270 aktualajn korespondpetojn, ordigitajn laŭ la dato de publikigo. Ĉiuj petoj havas indikon pri la nomo, loĝloko kaj aĝo de la petinto, havas koncizan tekstan sinprezenton de du ĝis kvin mallongaj frazoj kaj retpoŝtadreson, kaj tre multaj el la petoj ankaŭ havas personan portreton. Bone videblas, ke reprezentiĝas ĉiuj aĝgrupoj. Laŭ la stato de aŭgusto 2013, la plej juna korespondpetinto ekzemple estis 7-jara infano kaj ankoraŭ ne lernejano.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la servo 

## Aliaj similaj servoj 
* Koresponda servo de edukado.net
* Esperanto Koresponda Servo

## Vidu ankaŭ 
* Koresponda Servo Mondskala (perpoŝta servo)
* Gvidlibro de Internacia Korespondado por Esperantistoj
* Korespondado

Kategorio:Korespondaj servoj
Ridgena pingveno

***Aptenodytes ridgeni***, foje nomata **Ridgena pingveno**, estas formortinta specio de pingveno el komenca (eble fina) Plioceno de Novzelando. Ĝi estis intermeza laŭ grandeco inter la du vivantan samgenranoj, stare ĝis ĉirkaŭkalkulita 90–100&nbsp;cm alta.

Restoj troviĝis en 1968 en strando de la regiono Canterbury de 11-jara lernejano Alan Ridgen.

## Referencoj
Kategorio:Sfeniskedoj
Kategorio:Pingvenoj
Kategorio:Sfeniskoformaj
Kategorio:Birdoj de Antarkto
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Formortintaj birdoj
Linio 50 de la metroo de Amsterdamo

dekstra|eta|Mapo de Ringlijn (Linio 50)
La verda **Linio 50 de la metroo de Amsterdamo** estas ankaŭ nomita **Ringlijn** t.e. Cirkla linio. Ĝi estas entute surtera kaj kalkulas 20 staciojn. Trakoj havas norman ŝpuron de  kaj vagonaroj prenas sian kurenton de kontaktrelo.

## Vidu ankaŭ 
* Amsterdamo
* Metroo de Amsterdamo
* Listo de Amsterdamaj metrostacioj
Linio 51 de la metroo de Amsterdamo

dekstra|eta|Mapo de Amstelveenlijn (Linio 51)
dekstra|eta|Mapo de Linio 51 post la
La oranĝa **Linio 51 de la metroo de Amsterdamo** estas ankaŭ nomita **Amstelveenlijn** t.e. Amstelveen-linio. Ĝi fakte estas kombino de Tram-metroo kaj Rapidtramo. Ĝi estas plejparte surtera kaj kalkulas 29 haltejojn. Trakoj havas norman ŝpuron de  kaj rapidtramoj prenas sian kurenton de kontakta lineo.

## Vidu ankaŭ 
* Amstelveen
* Amsterdamo
* Metroo de Amsterdamo
* Listo de Amsterdamaj metrostacioj
* Tramtransporto en Amsterdamo
* Tram-metroo
* Rapidtramo
Treycovagnes

**Treycovagnes** estas komunumo en la distrikto Vaŭda Nordĵuraso en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 469 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Treycovagnes situas sur la norda flanko de la Orbe-Ebenaĵo. La sudan komunumolimon formas la kanaligita rivero Thielle, kiel la suba parto de la rivero Orbe antaŭ al alfluo al la Lago de Neŭŝatelo nomiĝas. La komunumo situas rekte okcidente de la distriktĉefurbo Yverdon-les-Bains. La komunumo konsistas el la vilaĝo Treycovagnes, la setlejoj Champ Muraz kaj Le Châtelard, kaj diversaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,08&nbsp;km², de kiuj 0,0% estas kovritaj de arbaro, 83,7% servas por agrikulturo kaj 13,5% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Treycovagnes limas en nordokcidento kia nordo al Chamblon, en nordnordoriento al Montagny-près-Yverdon, en oriento al Yverdon-les-Bains, en sudo al Ependes, kaj en sudokcidento al Suscévaz.

## Trafiko 
Treycovagnes situas flanke de la gravaj trafikvojoj, tamen pere de konekta vojo estas bone atingebla de la najbara urbo Yverdon-les-Bains. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A5 estas Yverdon-Okcidento, kiu situas proksimume 2 kilometrojn nordoriente de la komunumo.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Treycovagnes datiĝas el la jaro 1228 kiel *Trescovanes*. Sur la teritorio de Treycovagnes estis trovita mejloŝtono de Septimus Severus, kiu regis de 197 ĝis 211. Tiu ŝtono origine staris inter Mathod kaj Boscéaz. Dum mezepoko Treycovagnes apartenis al Senjorujo Grandson. Sub la berna regado de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Treycovagnes apartenis al la Voktejo Yverdon. Post la Helveta Revolucio ĝi estis atribuita al la Distrikto Yverdon, kiu kun efiko de la 1-a de januaro 2008 surbaze de la administra reformo de 2006 estis integrita al la nova Distrikto Vaŭda Nordĵuraso.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Treycovagnes

## Bildoj 

Dosiero:2014-05-20-Yverdon (Foto Dietrich Michael Weidmann) 398.JPG|Lernejo
Dosiero:2014-05-20-Yverdon (Foto Dietrich Michael Weidmann) 399.JPG|Lernejo
Dosiero:2014-05-20-Yverdon (Foto Dietrich Michael Weidmann) 404.JPG|Vilaĝocentro
Dosiero:2014-05-20-Yverdon (Foto Dietrich Michael Weidmann) 402.JPG|Vilaĝocentro
Luis de Olona

**Luis de OLONA y Gaeta** (Malago, 1823 - Barcelono, 1863), hispana dramaturgo, libretisto de zarzuela kaj teatra entreprenisto.

Li faris bohemian vivon en naskiĝurba Malago antaŭ instaliĝi en Madrido, kie direktoris malgrandajn teatrojn kaj kunlaboris en gazetaro. Li estis fekunda dramaturgo kaj komponis komediojn, sainete kaj zarzuela, muzikitaj de la plej famaj komponistoj tiamaj. Li kunlaboris kun aŭtoroj kiaj Pina, Valladares Garriga aŭ Antonio García Gutiérrez. Inter liaj titoloj menciindas *El primo y el relicario*, komedio de 1843; *El caudillo de Zamora*, dramo de 1847; kaj la amuzdramo *Las dos carteras*, de 1851. Inter liaj zarzueloj menciindas *Galanteos en Venecia*, 1853; *El sargento Federico*, 1855; *Casado y soltero*, 1858; *Los circasianos*, 1860 aŭ *El postillón de La Rioja*, 1861. Lia teatro estas tamen feble konstruita kaj abunda je malverecoj, pro kio li estis tre kritikita de Díaz de Escobar kaj Lasso de la Vega.

## Fonto 
* Javier Huerta, Emilio Peral y Héctor Urzaiz, *Teatro español de la A a la Z*. Madrid: Espasa, 2005.

## Vidu ankaŭ 
* Hispana literaturo de la Romantismo
* Hispanlingvaj verkistoj
* Romantikismo
* Hispana literaturo

## Eksteraj ligiloj 
* Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes-Olona Luis (1823-1863)

Kategorio:Hispanaj verkistoj
Kategorio:Hispana teatro
Kategorio:Hispanaj ĵurnalistoj
Kategorio:Romantikuloj
György Károly Radda

**György Károly Radda** [djordj kAroj], konata angle **Sir George Charles Radda,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Radda György Károly** estas hungara biokemiisto, profesoro, membro honora de Hungara Scienca Akademio (2010).

György Károly Radda http://en.wikipedia.org/wiki/George_Radda naskiĝis en 1936.

## Biografio 
György Károly Radda ekzamenis en Oksfordo en 1957. Lia komenca laboro estis evolui kaj uzi fluoreskajn enketojn por la studo de strukturo kaj funkcio de membranoj kaj enzimoj. Li iĝis interesita pri uzado de spektroskopaj metodoj inkluzive de atommagnetresonancon (NMR) por studi kompleksan biologian materialon. En 1981 li kaj liaj kolegoj publikigis la unuan sciencan raporton sur la klinika apliko de lia laboro. Tio rezultigis la instalaĵon de a magneto sufiĉe granda por alĝustigi la tutan homan korpon por NMR-enketoj en 1983 en hospitalo en Oksfordo. De 1996 ĝis lia emeritiĝo en 2004 Sir George estis registarestro de la Medicina Esplora Konsilantaro en Britio. Nuntempe li estas ankaŭ prezidanto de la Singapura Bioimaging Konsorcio. Li ricevis premiojn, krome li iĝis brita kavaliro.

## Fontoj 
* http://en.wikipedia.org/wiki/George_Radda helpe de WikiTrans
* http://www.matud.iif.hu/2010/06/09.htm  

Kategorio:Hungaraj akademianoj
János László Pyrker

**Johano Ladislao PYRKER de Felső-Eör**, ,  , estis aŭstra-hungara monaĥo, abato, ĉefepiskopo, germanlingva poeto, mecenato, membro honora de Hungara Scienca Akademio (1844). Lia nobela antaŭnomo estis *Felső-Eöri* ("de Felső-Eör").

Johano Ladislao Pyrker http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC11587/12522.htm naskiĝis la  1772 en Nagyláng (nun parto de Soponya). Li mortis la  1847 en Vieno.

## Biografio 
Johano Ladislao Pyrker komence lernis en Székesfehérvár, kie la instruistoj estis ekzemple Pál Ányos kaj Benedek Virág. Inter 1787-1789 li plulernis en akademio de Pécs. En 1790 li iĝis oficisto en Buda. En 1792 li aliĝis al cistercianoj en Lilienfeld kaj li lernis teologion en Sankt Pölten. En 1796 li pastriĝis, poste li plenumis diversajn ekleziajn oficojn. En 1812 li estis elektita abato en Lilienfeld, en 1818 episkopo, en 1820 patriarko de Venecio. Tie li kolektis pentraĵojn kaj muzikilojn. En 1827 li estis nomita ĉefepiskopo de Eger. En la urbo li fondis lernejon por instruistoj, kuracbanejon, krome li konstruis Bazilikon de Eger. En 1836 li donacis la pentraĵojn al Hungara Nacia Muzeo, li helpis al la malriĉuloj. Li verkis germanajn poemojn.

## Memorigiloj 
* placo en Eger
* strato en Vieno (Pyrkergasse) en 1894

## Verkaro (elekto), (germane) 
* *Historische Schauspiele* (1810)
* *Tunisias* (1819, 1826) - eposo
* *Perlen der heiligen Vorzeit* (1821)
* *Bilder aus dem Leben Jesus u. der Apostel* (1842, 1843)
* *Mein Leben 1772-1847* (1966) - membiografio

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero P kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Ĉefepiskopoj de Eger
Kategorio:Hungaraj mecenatoj
Kategorio:Germanaj poetoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj cistercianaj monaĥoj
Kategorio:Patriarkoj de Venecio
Kategorio:Abatoj
Babilrondo

**Babilrondo** estas neformala kaj foje preskaŭ regula kunveno de homoj interesataj pri temo aŭ preciza branĉo de arto, scienco aŭ filozofio, por priparoli kaj informiĝi aŭ kunhavi ideojn kaj opiniojn. Ĝenerale, la kunveno okazas tradicie en loko kia kafejo aŭ trinkejo (ankaŭ tradicie sed ĝenerale ne tiom ofte kaj en pli ruraj etosoj, en interna ĉambro de apoteko aŭ kasino) kaj tie partoprenas personoj de intelekta etoso. Estas ofta kutimo en kelkaj landoj, kiaj Hispanio (*tertulia*), kie populariĝis ĝis la mezo de la 20a jarcento kaj en hispanamerikaj landoj. En multaj kazoj tiu sistemo ludis gravan rolon en nasko kaj disvastiĝo de diversaj movadoj literaturaj, politikaj, filozofaj ktp, kiaj romantikismo, ekzistadismo ktp. Fine de la 20a jarcento la sistemo transadaptiĝis al aliaj etosoj kiaj radio aŭ televido.

## Referencoj 
* Andreas Gelz, *Tertulia. Literatur und Soziabilität im Spanien des 18. und 19. Jahrhunderts*. Frankfurt: Vervuert, 2006.
* Antonio Espina, *Las tertulias de Madrid*. Madrid, Alianza Editorial, 1995.
* Jose Luis Urreiztieta, *Las tertulias de rebotica en España (siglo XVIII-siglo XX)*; enkonduko de Enrique Tierno Galván, Madrid: Ediciones Alonso, 1985.
* Antonio Mariscal Trujillo, *La tertulia española. Sus orígenes y tradición en la provincia de Cádiz*, Cádiz, 1998.

## Eksteraj ligiloj 
* Portalo pri babilrondoj en Madrido

Kategorio:Socia kulturo
Kategorio:Antropologio
Kategorio:Intelektularo
Magda Radnót

**Magda Radnót,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Radnót Magda** estis hungara kuracisto, profesoro, patologo, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1976).

Magda Radnót http://www.matud.iif.hu/2011/11/11.htm  naskiĝis la  1911 en Hungara reĝlando en Vicsápapáti (nuntempa Výčapy-Opatovce en Slovakio). Ŝi mortis la  1989 en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Magda Radnót frekventis universitaton en Budapeŝto, kie ŝi ricevis diplomon en 1935. Ŝi eklaboris komence en instituto, poste en hospitalo. En 1939 ŝi atingis la rangon ĉefkuracisto, en 1946 privata profesoro. Ekde 1950 ŝi laboris 2 jarojn en Szeged. Ŝi okupiĝis pri okulaj malsanoj. Ŝi estis ĉefredaktoro de periodaĵo *Szemészet*. Ŝi ricevis diversajn premiojn kaj memormedalojn.

## Verkaro (elekto) 
* *Szemészeti pathológia* (1951)
* *Neuroendokrine Beziehungen zur Opthalmolog* (1961)
* *A szemészet alapvonásai* (1978, 1984) - studenta lernolibro (kune kun aliaj)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero R kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla iomete pli malsupre)

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj okulkuracistoj
Kategorio:Hungaraj patologoj
Verrucaria maura

***Verrucaria maura*** estas nigra marborda akva krusteca likeno el la familio *Verrucariaceae*. Ĝi kreskas sur rokoj super la zono de vadmaro.

## Priskribo 
Askujoj estas peritecioj preskaŭ globaj kaj mezuras de 200 ĝis 500 μm. Ili estas ne facilaj videblaj.

## Ekologio 
[eta|maldekstra|Sinsekvaj zonoj en klifo de [Goulien]]

Sur marborda klifo oni vidas sinsekvajn zonojn. Sur la ĉi-kune bildo oni vidas pli sube zonon, kiu estas rozkolora kaj enhavas ruĝalgoj. Due oni vidas nigran zonon, kiu enhavas mitulojn, trie oni vidas grizan zonon, kie vivas marglanoj. La unua zono super la vadmaro enhavas *Verrucaria maura*.

## Notoj kaj referencoj 
* Clauzade kaj Roux - 1985 - Likenoj de okcidenta Eŭropo. Ilustrita determinlibro
* Mara likeno paĝaro 

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Lecanoromycetes
Kategorio:Likenoj
Kategorio:Fungospecioj
Linio 52 de la metroo de Amsterdamo

dekstra|eta|Mapo de Noord/Zuidlijn (Linio 52)
La blua **Linio 52 de la metroo de Amsterdamo** estas ankaŭ nomita **Noord/Zuidlijn** t.e. Nord/Sud-linio. Tiu metrolinio estis malfermita al pasaĝeroj la . Ĝi estas preskaŭ entute subtera kaj kalkulas 8 staciojn. Trakoj havas norman ŝpuron de  kaj vagonaroj prenas sian kurenton de kontaktrelo.

280px|centra|eta|Provveturo sur Nord/Sud-linio en Sixhaven (30 okt. 2015)

## Vidu ankaŭ 
* Amsterdamo
* Metroo de Amsterdamo
* Listo de Amsterdamaj metrostacioj
Gusztáv Rados

**Gusztáv Rados** [gustAv radoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rados Gusztáv** estis hungara matematikisto, profesoro, membro de Hungara Scienca Akademio (korespondanta en 1894, ordinara en 1907, honora en 1937). Lia frato estis Ignác Rados.
Gusztáv Rados http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/085/pc008575.html#5 naskiĝis kiel *Raussnitz Gusztáv* la  1862 en Pest (urbo). Li mortis la  1942 en Budapeŝto.

## Biografio 
Gusztáv Rados frekventis universitatojn en Budapeŝto kaj Lejpcigo. Ekde 1885 li estis privata profesoro en teknikuniversitato en Budapeŝto, kie baldaŭe li atingis pli altajn instruajn rangojn, plurfoje li estis eĉ rektoro. Ekde 1897 ĝis la pensiuliĝo en 1933 li estis gvidanto de la loka universitata biblioteko. Li ricevis premion en 1936.

## Verkaro (elekto) 
* *A felsőbbfokú kongruenciák elméletéhez* (1883)
* *Az algebrai függvények elméletéhez* (1885)
* *A szétbontható alakok elméletéhez* (1886)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero R kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografieto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero R kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Crans-Montana

**Crans-Montana** - france, prononco laŭ sistemo IFA []  - estas turisma centro kaj kuracloko, kiu konsistas el la kunkreskintaj komunumoj Chermignon, Icogne, Lens, Montana, Mollens kaj Randogne en la distrikto Sierre, kantono Valezo, Svislando - Chermignon, Montana, Mollens kaj Randogne ekde la 1-a de januaro 2017 kunfandiĝis al samnoma oficiala komunumo Crans-Montana. La turisma kaj kuracloka regiono havis 16 481 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012, kaj estis 10 496 fine de 2024.

## Geografio 
La regiono Crans-Montana etendiĝas norde de la urbo Sierre ĝis al la kulminoj de la Bernaj Alpoj. La nordan limon de Crans-Montana estas la suda fino de la Plaine-Morte-Glaĉero, kiu estas ankaŭ la kantona limo inter Valezo kaj Berno.

## Trafiko kaj turismo 
La ĉefa trafika vejno de la regiono Crans-Montana estas la ringoforma kantona ĉefvojo n-ro 210, kiu konektas ĉiujn komunumojn de la feria regiono kun la urbo Sierre. Okcidente kaj oriente de Sierre la kantona vojo estas per alveturejoj konektita al la svisa aŭtovojo A9. La publika transportreto baziĝas sur la mallarĝspura fervojlinio de Sierre al Montana kaj pluraj poŝtaŭtolinioj laŭlonge de la kantona ĉefvojo kaj inter la diversaj lokoj kaj komunumoj de la regiono. Krome al la loko kondukas funikularo ek de Sierre. En la regiono ekzistas pluraj aertelferoj, seĝotelferoj kaj skiliftoj. En vintro ekzistas skivoja reto de pli ol 160 kilometroj da longeco, dum en somero estas je dispono multnombraj migradopadoj. La skiregiono sur la Plaine-Morte-Glaĉero funkcias ankaŭ dum la someraj monatoj kaj alireblas de Crans-Montana pere de aertelfero. La regiono disponas pri golfludejo kaj tenishalo, kie regule okazas gravaj internaciaj konkursoj.

## Historio 
La fondo de la turisma centro okazis en la jaro 1892 pere de la malfermo de la Hotelo du Parc fare de la sinjoroj Antille kaj Zufferey el Sierre. La vera fondinto tamen estis d-ro Theodor Stephani, kiu ekde la jaro 1897 sendis siajn malsanulojn al la altebenaĵo kun la multaj belaj lagetoj kaj pinaj arbaroj kaj malfermis en la jaro 1899 la sanigejon Beauregard.

La 1-a de januaro 2026 okazis almenaŭ 40 mortoj kaj 119 severaj vunditoj pro fajro en trinkejo de skistacio en Crans-Montana: la fajro fulmrapide disvasiĝis pro tre flamigeblaj muraj dekoraĵoj, kaj multajn kadavrojn nur pene eblis identigi per DNA-esploroj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala turisma retejo de la regiono Crans-Montana (, ,  kaj )

## Bildoj 

Dosiero:CransMontana2007 0002 res.jpg|
Dosiero:Crans Golf, Hole 7.JPG|
Dosiero:Vaas, Suisse.jpg|
Dosiero:Crans Montana.jpg|

Kategorio:Sierre (distrikto)
Kategorio:Kuraclokoj de Svislando
Preĝejo Sankta Kruco (Alsópáhok)

**Preĝejo de Apoteozo Sankta Kruco** estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en Alsópáhok.

## Historio 
En Alsópáhok la unua kirko estis konstruita en la 12-a jarcento. La nun videbla preĝejo konstruiĝis en 1778. La orgeno muzikas ekde 1878, ĝi estis trakonstruita en 1939 kaj 1959. La pentritaj vitraj fenestroj estis faritaj en 1928.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola en malgranda parko. La simetria fasado komenciĝas kun turo, kies piedo funkcias la enirejo. La sanktejo estas kvadrata kaj malpli larĝa, ol la navo. La kvadrata sakristio aliĝas al la sanktejo. Interne ĉe la ĉefaltaro estas videblaj du anĝeloj. Kaj la ĉefaltaro kaj la predikejo estas barokoj.

Kermeso okazas en la 14-an de septembro.

## Fontoj 
* hungare
* hungare kun multe da bildoj
* hungare
* hungare kun bildo
* hungare kun bildoj

Alsopahok
Alsópáhok
Amsterdam Centraal (stacidomo)

**Amsterdam Centraal** estas la ĉefa Fervoja stacidomo de Amsterdamo, ĉefurbo de Nederlando. 

Konstruita inter 1881 kaj 1889, ĝi estas verko de arĥitekto Pierre Cuypers (aŭtoro de la konstruaĵo de Rijksmuseum) kaj de meĥanika inĝeniero Dolf van Gendt. Nun ĝi estas unu el la ĉefaj fervojaj stacioj en la tuta lando, per trapaso de pli ol  pasaĝeroj ĉiutage. Apud ĝi troviĝas samnoma metrostacio de la Metroo de Amsterdamo krom pluraj haltejoj de la Tramtransporto en Amsterdamo.

## Interkonektoj 
### Metrolinioj 
* 51 
* 52 
* 53 
* 54 

### Tramlinioj 
1&nbsp;  2&nbsp;  4&nbsp;  5&nbsp;  9&nbsp;  13&nbsp;  16&nbsp;  17&nbsp;  24&nbsp;  25&nbsp;  26&nbsp;

## Referencoj 
* 

## Vidu ankaŭ 
* Listo de Amsterdamaj metrostacioj
* Amsterdamo
* Metroo de Amsterdamo
* Linio 51 de la metroo de Amsterdamo
* Linio 52 de la metroo de Amsterdamo
* Linio 53 de la metroo de Amsterdamo
* Linio 54 de la metroo de Amsterdamo
* Tramtransporto en Amsterdamo
* Pramoj en Amsterdamo

## Eksteraj ligiloj 
* Mapo de Centraal station 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Nederlando
Kategorio:Stacidomoj de Amsterdamo
Kategorio:Stacioj de la metroo de Amsterdamo
Kategorio:Linio 51 de la metroo de Amsterdamo
Kategorio:Linio 52 de la metroo de Amsterdamo
Kategorio:Linio 53 de la metroo de Amsterdamo
Kategorio:Linio 54 de la metroo de Amsterdamo
Kategorio:Monumentoj en Nederlando
9689 Freudenthal

'*9689 *Freudenthal'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la *Palomar–Leiden survey''.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana nederlanda matematikisto Hans Freudenthal (1905–1990), iama prezidento de la Internacia Komisiono por la Instruo pri Matematiko. Li estis konata pro sia sterboj por reformi la edukadon pri matematiko kaj la didaktikon uzitan por instrui matematikon. Li ne nur verkis pri matematiko kaj astronomio, sed estis ankaŭ aŭtoro de eseoj kaj poemoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
9692 Kuperus

'*9692 *Kuperus'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la *Palomar–Leiden survey*.

Surbaze de ĝia absoluta magnitudo de 16,4, ĝia diametro povas esti taksita inter 1 kaj 4 km.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la nederlanda astrofizikisto *Max Kuperus'', profesoro pri astrofiziko ĉe la Universitato Utrecht kaj departementa prezidento de la Reĝa Akademio de la Artoj kaj Sciencoj. Li estas fakulo pri teoria magnetofluidodinamiko kaj plasma fiziko.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
9690 Houtgast

'*9690 *Houtgast'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la *Palomar–Leiden survey*.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la nederlanda suna fizikisto *Hans Houtgast'' (1908–1982), asociita profesoro ĉe la Universitato Utrecht, konata pro sia multe citita artikolo de 1942 pri la nekohera difuzo de la lumo en la linioj de Fraunhofer. Fama kiel scienca observanto de eklipso, li prezidis la subkomitaton de IAU pri la .

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
9693 Bleeker

'*9693 *Bleeker'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la *Palomar–Leiden survey*.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Johan Bleeker'', direktoro de Nederlanda Instituto por Kosma Esploro kaj profesoro pri fiziko de la kosmo ĉe la Universitato Utrecht. Li verkis multenombrajn artikolojn pri la iksoradia astrofiziko kaj estas kunmalkovrinto de la difuza iksoradia fono de la ĉielo. Li estas ankaŭ aŭtoro de multenombraj artikoloj pri la primaraj elektronoj en la kosma radiado.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
9694 Likomedo

**9694 Likomedo** estas troja asteroido de Jupitero.

## Orbito 
Ĝi orbitas ĉe la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, en la tiel nomata "Greka Tendaro".

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la *Palomar–Leiden survey*.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la mita reĝo Likomedo de Skiro. En ties kortego, Tetiso kaŝis sian filon Aĥilon, ĉar ŝi sciis, ke li mortus se li irus al la Troja milito. Vestita kiel knabino, Aĥilo logis la filinon de Likomedo, la princinon Deidamion, kiu naskis Neoptolemon.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960