open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mary Hoffman

**Mary Hoffman** (n. la 20-an de aprilo 1945 en Eastleigh, Hampshire, Anglio) estas brita verkistino de porinfana literaturo. Ŝi aŭtoris proksimume 80 romanojn.

La verkistino pasigis sian infanaĝon en Londono. Ekde la jaro 1964 ŝi unue studis anglan literaturon en la Universitato de Kembriĝo. Dum 1968 ŝi plustudis en la Universitato de Londono kaj finis la studon du jarojn pli poste per diplomo de lingvistiko.

Samjare ŝi komencis labori pri sia unua libro *White Magic* ("blanka magio"), kiu publikiĝis dum la jaro 1975. Ŝia fantasta romana trilogio *Stravaganza* finiĝis dum la jaro 2005 per la volumo "Urbo de Floroj". Kvankam trilogio konsistu el tri libroj, post la publikigo de la tria romano anonciĝis la apero de kvara romano el la serio, kiu havu la nomon "City of Secrets" ("urbo de sekretoj").

Mary Hoffman estas eldonistino de ĵurnalo pri porinfana literaturo kaj en Britio estas tre konata aŭtorino. Kun sia edzo kaj siaj tri filinoj ŝi vivas en la ĉirkaŭaĵo de Oksfordo. La plej aĝa el la tri filinoj, *Rhiannon Lassiter*, mem intertempe estas verkistino.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de Mary Hoffman (angle) 

Kategorio:Anglaj porinfanaj verkistoj
Kokšov-Bakša

eta|dekstra|330px|Kokšov-Bakša situas en la plej griza regiono

**Kokšov-Bakša,** hungare **Koksóbaksa** (kokŝObakŝa) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo.

## Bazaj informoj 
* Areo: 4 km²
* Supermara alteco: 183 m
* Loĝantaro: 1090
* Poŝtkodo: 044 13
* Aŭtokodo: KS
* Telefonprefikso: 55

## Situo 
Kokšov-Bakša situas sur ebenaĵo, fine de sakovojo, laŭ fervojo Michalovce-Miskolc. Košice troviĝas 10 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1262 en formo *"Koxo"*. En la 18-a jarcento pro pesto la vilaĝo senhomiĝis. En 1828 oni nombris tie 47 domojn kaj 344 homojn. En 1910 loĝis en Koksóbaksa 190 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Abaúj-Torna, al distrikto de Kassa, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 Koksóbaksa rehungariĝis laŭ la unua Arbitracio de Vieno. La slovaka vilaĝo forte ligiĝis al la proksima Kassa, tial ĝi redoniĝis al Hungario. En 2001 loĝis en Kokšov-Bakša 1057 homoj, (1051 slovakoj, 3 hungaroj kaj aliaj).

## Vidindaĵo 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Senmakula Koro de Dipatrino

## Eksteraj ligiloj 
* Kokšov-Bakša en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo
Ohain

* **Ohain** estas eksa sekcio de la komunumo Lasne en Belgio.
* **Ohain** estas franca komunumo en la departemento Nord.
* **Hans von Ohain** estis germana inĝeniero kaj inventisto de ĵetmotoro.
Kantono Berlaimont

La **kantono de Berlaimont** (france *canton de Berlaimont*) estis franca kantono lokita en la departemento Nord kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo, kiu ekde 2016 estas parto de nova regiono Hauts-de-France (lauvorte "Vertoj-de-Francio", t. e. la plej norda parto de Francio). Ĝi malfondiĝis en marto 2015 kaj ĝis tiam estis unu el la 12 kantonoj de la arondismento Avesnes-sur-Helpe.

## Komunumoj 
Apartenis al la kantono Berlaimont la jenaj 12 francaj komunumoj :
* Aulnoye-Aymeries 
* Bachant 
* Berlaimont 
* Écuélin 
* Hargnies 
* Leval 
* Monceau-Saint-Waast 
* Noyelles-sur-Sambre 
* Pont-sur-Sambre
* Saint-Remy-Chaussée 
* Sassegnies 
* Vieux-Mesnil

## Vidu ankaŭ 
*Listo de kantonoj de Nord
*Komunumoj de Nord

Kategorio:Berlaimont
Berlaimont
Bamburgh

300px|dekstra|La kastelo de Bamburgh
**Bamburgh** estas marborda vilaĝo en Northumberland, Anglio. Ĝi havas longan sablan plaĝon kie naĝis la poeto Algernon Charles Swinburne kaj la romanisto E. M. Forster. La 19-jarcenta heroino Grace Darling naskiĝis en Bamburgh.

Tamen la vilaĝo famas plejparte pro sia impona kastelo, kiu konstruiĝis eble dum la kvina jarcento kaj verŝajne estis la ĉefloko de la kelta regno Bryneich (kiu iĝis Bernicia sub la anglosaksoj). Komence la kastelo nomiĝis *Din Guardi*. En 547 la engloj, sub Ida (la unua anglosaksa reĝo de Bernicia), kaptis la kastelon, kiu servis kiel ties bazo. Posta reĝo, Aethelfrith, nomis ĝin *Bebbanburgh* (la fortikaĵo de Bebba) laŭ sia edzino Bebba. Post kiam Bernicia kaj Northumbria unuiĝis en 634, la ĉefloko de la nova regno translokiĝis al Jorko.

Laŭ Thomas Malory, Bamburgh estis la "Joyous Guard" (*Ĝoja Kastelo*) de Lanceloto.

Kategorio:Northumberland
Kategorio:Kasteloj en Anglio
Kategorio:Vilaĝoj de Anglio
Volksempfänger

eta|Popolricevilo, Tipo VE301W
La **Volksempfänger** (germane: *popolricevilo*) estis radio produktita de Otto Griessing ĉe la firmao Seibt laŭ mendo de Joseph Goebbels.

Unue la aparato estis prezentita de la modelo VE301 la 18-an de aŭgusto 1933 dum la . La dezajno de la bakelita kesto estis de Walter Maria Kersting.

## Eksteraj ligiloj 
* Pri Volksempfänger
* Germanaj popolriceviloj 
* Germana historia muzeo
* Planoj kaj aliaj materialoj
* Radiomuzeo Fürth 
* Historio de la radio en Germanio 1923–2000
* Volksempfänger, parencoj kaj posteuloj "VE 301, VE 301 Dyn, DKE 38, DAF 1011"

Kategorio:Historio de Germanio
Kategorio:Radio
Kategorio:Iloj
Kvadranto

**Kvadranto** povas rilati al:

## Matematiko 
* Kvadranto (cirklo), cirkla sektoro egala al unu kvarono de cirklo, aŭ duono de duoncirklo
* Kvadranto (ebena geometrio), sektoro de dudimensia kartezia koordinatsistemo

## Scienco kaj teknologio 
* Kvadranto (abdomeno), divido de la abdomena kavo
* Kvadranto (instrumento), angula aŭ tempa mezurilo

## Aliaj 
* Romia malgrandvalora monero, egala al kvarono de aso
Alidado

dekstra|eta|simpla alidado por meteologia mezuro
**Alidado** (de la araba vorto *al idhâdah* = "liniilo") estas stangeta montrilo, turnebla ĉirkaŭ centra akso super cirkla gradaro de angulmezuraj instrumentoj. Alidadoj ekzemple uziĝas en sekstantoj aŭ teodolitoj kun verniero. Memstare, alidadoj uziĝas por meteologiaj mezuradoj, sed en pli komplikaj aparatoj ili ankaŭ estas grava parto de - historiaj kaj parte ankoraŭ nun uzataj - instrumentoj por astronomio kaj navigado.

Laŭ Francisko Azorín ĝi estas *Topografia ilo por alliniigi, konsistanta el du lamenoj fenditaj paralele elstareblaj*. Laŭ Azorín, la termino devenus el la araba *al-idaz* (la kalkulilo).

## Notoj 
Kategorio:Astronomiaj instrumentoj
Kategorio:Mezuriloj
Kategorio:Meteologio
Kategorio:Navigado
Kategorio:Konstruado
Liniilo

[eta|270px|Liniilo longa 30 [cm, gradigita je ĉiu millimetro]]
eta|dekstra|270px|
**Liniilo** estas helpilo por la desegnado de linioj, aparte de rektaj linioj (**rektilo**). En tiu kazo ĝi konsistas el rekta longa tabulo (kutime el ligno, metalo aŭ plasto), al kiu kutime aldonatas skalo kun mezuroj de distancoj, en onoj de metro aŭ en coloj (tiu-kaze nomata ankaŭ linimezurilo).

Ankaŭ ekzistas liniiloj por desegnado de kurbaj linioj (diverskurba liniilo), ekzemple por paraboloj.

Specialaj kazoj estas liniiloj, kiuj samtempe ebligas mezuri angulojn (ofte en formo triangula).

Liniiloj estas uzataj aparte en geometrio kaj teknika desegnado, arkitekturo kaj ĝenerale en konstruado, sed ili povas principe esti utiligataj en ĉiu speco de desegna ago kaj interalie estas ĉiutaga helpilo de lernejanoj.

## Uzo por helpi en legado 
Estante malpeza kaj longforma objekto, la liniilo povas helpi spuri la liniojn de skribaj tekstoj. Ĉi tio estas esenca por praktiki kapablon de legado, kiu estas parto de legopovaj kapabloj.

La uzo de la liniilo povas helpi komencantajn lernantojn en la fruaj stadioj de legado kaj al homoj kun legaj malfacilaĵoj pro diversaj kaŭzoj kiel disleksio, atentmanko kaj malfacila fokuso de vidado.

## Vidu ankaŭ
* Konstruado per rektilo kaj cirkelo
* Radiusilo

## Referencoj 
Kategorio:Matematiko
Kategorio:Mezuriloj
Bisammonto

**Bisammonto** (monto, ĉar ekzistas samnoma foira komunumo) (germane *Bisamberg*), 358 m, formas kun la suda Leopoldomonto (germane *Leopoldsberg*) la trarompon de Danubo, nomata Viena Pordo (germane *Wiener Pforte*), ĉe la norda rando de Vieno. *Bisam* signifas "felo de ondatro".

## Geografio 
maldekstre|eta|Rigardo al Bisammonte de Klostronovburgo
**Bisammonto**, ĉe la maldekstra bordo de Danubo, situas plejparte en la samnoma foira komunumo Bisamberg, pliaj branĉoj en la foiraj komunumoj de Malsupra Aŭstrio Langenzers-vilaĝo (Langenzersdorf) [Langencersdorf], Hagenbrunn kaj la suda branĉo etendiĝas ĝis la 21-a distrikto de Vieno, Floridsdorf. Trans la Danubo situas Klostronovburgo, Urbo de la Interpopola Kompreniĝo.

De 1933 al 2008 tie funkciis la potenca Sendilo Bisammonto. La 24-an de februaro 2010 oni malkonstruis la 2 mezondajn sendomastojn per eksplodigoj, la sendostacio - sub monumenta protekto - restas kiel muzeo.

## Bildaro 

Dosiero:Sender Bisamberg 01.jpg|Mezonda sendostacio Bisammonto antaŭ la 24-a de februaro 2010
Dosiero:Bisammonto sen sendiloj.JPG|Bisammonto sen sendomastoj post la 24-a de februaro 2010
Dosiero:Danubo_kun_Bisammonto.JPG|Rigardo al Danubo kaj Bisammonto de Klostronovburgo
Dosiero:Shipo sur Danubo.JPG|Ŝipo sur Danubo kun Bisammonto

Kategorio:Montoj en Vieno
Kategorio:Montoj kun alteco inter 0 kaj 999 m
Kategorio:Floridsdorf
Grace Darling

**Grace DARLING** (n. la 24-an de novembro 1815, m. la 20-an de oktobro 1842) estis angla heroino kiu famis pro savo de homoj el rompiĝinta ŝipo en 1838.

Ŝi naskiĝis en 1815 en Bamburgh, Northumberland, kaj pasis sian infanecon en lumturoj kiujn ŝia patro prizorgis.

eta|maldekstra|Grace Darling
Frumatene la 7-an de septembro 1838 ŝi elrigardis de supra fenestro de lumturo en la insuloj Farneoj, vidis la vrakon de la ŝipo SS *Forfarshire* kaj homojn sur apuda insuleto. Ŝi kaj sia patro, William Darling, decidis ke la inundoj tiom grandas ke ne eblas uzi la savboaton. Ili lanĉis remboaton kaj remis unu mejlon trans tempestega maro al la insuleto. Grace tenis la boaton senmova dum William helpis kvar virojn kaj unu virinon, S-inon Dawson (kiu perdis siajn du junajn gefilojn la antaŭan nokton), eniri ĝin. Grace kaj William remis al la lumturo. Tie Grace konsolis S-inon Dawson dum William, kun tri el la savataj viroj, remis por savi pluajn postvivantojn.

Poste savboato el Seahouses, Northumberland atingis la rokon sed trovis nur la kadavrojn de la du gefiloj de S-ino Dawson kaj de pastro. Pro malbonega vetero, la ŝipanaro de la savboato devis resti tri tagojn en la lumturo.

Grace tuj famis, kaj ricevis grandan financan rekompenson. Ŝi mortis en 1842 pro tuberkulozo. Ŝi entombiĝis en Bamburgh. Proksima al la simpla tombo, cenotafo memorigas ŝian vivon.

Grace Darling inspiris romanojn, poemojn (inkluzive poemojn de William Wordsworth kaj Algernon Charles Swinburne) kaj pentraĵojn. En Bamburgh estas muzeo pri Grace Darling kaj la marista vivo de la regiono.
Hadschi Bankhofer

**Hademar BANKHOFER** naskiĝis la 18-an de oktobro 1971 en Klostronovburgo, Malsupra Aŭstrio, kiel filo de la medicina ĵurnalisto Hademar Bankhofer.

Hademar la juna, pli bone konata sub la nomo Hadschi [Haĝi], estas aŭstra ĵurnalisto, kiu atingis sian konatecon per televidaj diskutrondoj kaj de diversaj aŭstraj radioelsendoj. Hadschi agas ankaŭ kiel survoja raportisto pri diversaj temoj por ORF, Radio Vieno.

Li edziĝis en la jaro 2001 kaj estas patro de du infanoj.

Kategorio:Aŭstraj ĵurnalistoj
Kategorio:Radio
Lovosice

**Lovosice** estas urbo en Ĉeĥio en distrikto Litoměřice regiono Ústí nad Labem troviĝanta sur maldekstra bordo de rivero Elbo proksimume 6&nbsp;km okcidente de Litoměřice. En la urbo loĝas  (). Al la urbo apartenas estinta vilaĝo Prosmyky.

La urbo troviĝas sub monto Lovoš (570 m s.m.), kiu fariĝis dominanto de la ĉirkaŭaĵo. El la monto videblas la tuta urbo longa ĉirkaŭ 5&nbsp;km. Pro tiu ĉi longeco (kaj mallarĝeco) oni diras en Ĉeĥio, ke io estas "longa kiel Lovosice".
Plua dominanta monto estas Radobýl (399 m s.m.) sur alia bordo de la rivero. Ĉi tiu regiono estas fama pro kultivado de vito. En la urbo troviĝas precipe ĥemia kaj manĝovara industrio.
Lovosice estas ankaŭ grava trafiknodo. En ĝi troviĝas riverhaveno, fervoja stacidomo por 5 trakoj kaj sude de la urbo kondukas aŭtoŝoseo D8 Praha - Dresden.

## Historio 
La regiono estas setlita de 6-a jarmilo antaŭ nia erao. Post alveno de slavoj ĉi tie estis granda fortikigita foirejo kun komerca haveno. Lovosice estas tial ankaŭ unu el lokoj, pri kiu oni diskutis, ĉu ĉi tie ne situis Canburg, la serĉata frue mezepoka burgejo, kiun ne sukcesis konkeri soldataro de Karolo la Granda. Unua skriba mencio pri la urbo devenas nur el jaro 1143.
Post batalo sur Blanka monto (1620) venis al Lovosice multaj germanoj, kiuj rapide akiris plimulton el la loĝantaro. En jaro 1845 damaĝis la urbon granda inundo, kiu tute detruis 12 domoj kaj parte pluajn 58. Dum eĉ pli granda inundo en jaro 2002 estis detruita neniu domo.

En jaro 1850 estis finkonstruita fervojtrako el Prago, kiu pluan jaron daŭrigis al Dresdeno. La unua ĥemia fabriko estis fondita en jaro 1900.

## Loĝantaro
## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de Sankta Venceslao el jaro 1745
* Secesia urbodomo

## Elstaraj urbanoj
*Alfons Dopsch, historiisto
*Maximilian Bittner, orientalisto

Kategorio:Urboj en distrikto Litoměřice
Kategorio:Municipoj en distrikto Litoměřice
Kategorio:Urboj en Bohemio
Kategorio:Setlejoj en Malsupraohara tabulo
Kategorio:Setlejoj sur Elbo
Kategorio:Vinkultivada subregiono Litoměřice
Kategorio:Setlejoj en PPR Bohemia mezmontaro
Libochovice

eta|maldekstra|Libochovice kaj burgo Hazmburk
**Libochovice** (Liboĥovice) estas urbeto en Ĉeĥio en distrikto Litoměřice regiono Ústí nad Labem troviĝanta sur maldekstra bordo de rivero Ohře proksimume 17&nbsp;km okcidente de Roudnice nad Labem. En la urbeto loĝas  (). Konsisto de la urbo estas ankaŭ vilaĝoj Dubany kaj Poplze.

## Historio 
Laŭ arĥeologiaj eltrovaĵoj oni supozas setligon de Libochovice en fora pasinteco per gentoj Markomanoj kaj Boioj. Unua skriba mencio pri la urbeto devenas nur el jaro 1336. Tiam jam ekzistis "ĉirkaŭbarita urbeto kun fortikaĵo". Antaŭe la urbeto apartenis al monaĥejo en Teplá.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Barokstila kastelo Libochovice kun franca parko
* Statuo de Jan Evangelista Purkyně - biologo devenanta el la urbo


Kategorio:Urboj en distrikto Litoměřice
Kategorio:Municipoj en distrikto Litoměřice
Kategorio:Urboj en Bohemio
Kategorio:Setlejoj en Malsupraohara tabulo
Kategorio:Setlejoj sur Ohře
Třebenice

eta|maldekstra|250ra|Ruino de burgo Košťálov
**Třebenice** () estas urbo en Ĉeĥio en distrikto Litoměřice, regiono Ústí nad Labem troviĝanta proksimume 6&nbsp;km sudokcidente de Lovosice. En la urbeto loĝas  (). Tra la urbeto fluas rojo Modla.

## Historio 
Unua skriba mencio pri la urbeto devenas el jaro 1227.

## Loĝantaro 
## Partoj de urbo 
La katastraj teritorioj Kocourov u Medvědic, Lhota u Medvědic, Medvědice kaj Mrsklesy kreas komune eksklavon de la urbo (ili ne najbaras kun la ceteraj).

## Memorindaĵoj 
* Preĝejo Naskiĝo de Maria el jaroj 1591-1601
* Kapelo de Trinitato el jaroj 1692-1696
* Muzeo de ĉeĥaj grenatoj


Kategorio:Urboj en distrikto Litoměřice
Kategorio:Municipoj en distrikto Litoměřice
Kategorio:Urboj en Bohemio
Kategorio:Setlejoj en Bohemia mezmontaro
Kategorio:Setlejoj en Malsupraohara tabulo
Kategorio:Setlejoj en PPR Bohemia mezmontaro
Kategorio:Vinkultivada subregiono Litoměřice
ES-TO (revuo)

***ES-TO*** estas Esperanta bulteno publikigata neregule en Timișoara (Temeŝvaro), Rumanio. Ĝia formato estas A5, la nombro de paĝoj kaj la aperritmo nefiksaj. La unua numero aperis fine de 1998. Redaktoro estas Aurora Bute.

Kategorio:Esperanto-gazetoj
Müllheim

**Müllheim** estas germanlingva loknomo kun la signifo de *muelilhejmo* en Esperanto. Ĝi estas nomo de diversaj lokoj:

* **Müllheim (Badeno)** estas urbo la distrikto Breisgau-Hochschwarzwald de la federacia lando Baden-Virtembergo en Germanio.

* **Müllheim TG** estas komunumo en la distrikto Steckborn en Kantono Turgovio en Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Mühlheim
Müllheim TG

**Müllheim** estas komunumo en la distrikto Frauenfeld (ĝis la 31-a de decembro 2010 distrikto Steckborn) de Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis  loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro kreskis al  ĝis la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Müllheim situas ĉe la norda bordo de la rivero Turo (rivero) sude de la montoĉeno Seerücken.

Al Müllheim apartenas krom la kerna vilaĝo Müllheim mem ankaŭ la vilaĝoj Langenhart, Maltbach kaj Grüneck.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Müllheim limas en nordo al Homburg, en la nordorienta pinto al Raperswilen, en oriento al Wigoltingen, en la sudorienta pinto al Amlikon-Bissegg, en sudo al Hüttlingen kaj en okcidento al Pfyn.

## Trafiko 
Müllheim disponas kaj por la privata kaj por la publika trafiko pri tre bonaj konektoj.

La komunuma stacidomo kun la najbara komunumo Wigoltingen situas ĉe la trajnlinio de Vinterturo tra Frauenfeld kaj Weinfelden al Kreuzlingen kaj Konstanco. La stacidomo estas servita per la regionaj trajnlinioj S8 kaj S30 de la turgovia fervojkompanio THURBO AG.

Sur la teritorio de la komunumo troviĝas la aŭtoŝosetriangulo Grüneck de la svisa aŭtovojo A7, kie Müllheim disponas pri propra aliro.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Müllheim datiĝas el la jaro 1254 kiel *Mulhain* kaj la vilaĝo Langenhart estis la unuan fojon skribe menciita en dokumento el la jaro 1264 jam en sia hodiaŭ skribmaniero *Langenhart*.

En mezepoko en Müllheim regis la Grafoj de Kiburgo, ĝis en la jaro 1460 la Monaĥejo Reichenau aĉetis tiujn rajtojn.

La politika komunumo Müllheim estis kreita en sia hodiaŭa formo per la transformo de la antaŭa municipkomunumo la 1-an de januaro 1968 kunigante ĝin kun la antaŭaj lokkomunumoj Müllheim kaj Langenhart. Tiu-ĉi transformo okazis kadre de turgovia komunumreformo, per kiu oni celis forigi la diferencigon inter lokkomunumoj kaj municipkomunumoj kaj diversaj respondecoj.

## Vidindaĵoj
En Müllheim ekzistas multnombraj tre belaj faktrabdomoj el la 19-a jarcento precipe proksime de la protestanta preĝejo.

## Vidu ankaŭ 
*Aliaj lokoj kun la lomo Müllheim

## Bildoj

Dosiero:Muellheim TG komunuma domo 036.JPG|Komunuma domo de Müllheim
Dosiero:Muellheim TG malnova fajrobrigadejo 025.JPG|Malnova fajrobrigadejo
Dosiero:Muellheim TG naskighdomo de Johann Wepf 046.JPG|Naskigĥdomo de Karl Wepf, komponisto de la Turgovia Liedo
Dosiero:Muellheim TG novapostola preghejo 028.JPG|Novapostola Preĝejo
Dosiero:Muellheim TG protestanta preghejo kaj faktrabdomoj 077.JPG|Protestanta preĝejo kun faktrabdomoj
Dosiero:Muellheim katolika preghejo 070.JPG|Katolika preĝejo
Dosiero:Muellheim TG faktrabdomo 058.JPG|Faktrabdomo
Dosiero:Muellheim TG restoracio Traube 039.JPG|Restoracio Traube
Dosiero:Langenhart 086.JPG|Faktrabdomo en Langenhart
Dosiero:Langenhart 082.JPG|Vilaĝeniro de Langenhart

## Eksteraj ligiloj 
*Oficiala retejo de la komunumo Müllheim
*Müllheim en la Historia Leksikono de Svislando
*Langenhart en la Historia Leksikono de Svislando
Fukozo

**Fukozo** estas heksozo kun kemia formulo C6H12O5. Ĝi troveblas kiel *N*-ligita glikano sur surfaco de mamulaj, insektaj kaj plantaj ĉeloj kaj estas fundamenta subunuo de polisaĥarido fukoidano. Oni suspektas, ke alfa1→3 ligita fukozo estas karbohidrata antigeno de IgE-mediita alergio.

Du strukturaj trajtoj, kiuj diferencigas fukozon de aliaj seskarbonaj karbonhidratoj estas: manko de hidroksila grupo en sesa karbono (pozicio C-6) kaj la fakto ke fukozo nature ekzistas en L-ĥirala konfiguracio. Ĝi estas ekvivalenta al 6-deoksi-L-galaktozo.

En fukoz-enhavantaj glikanaj strukturoj, fukozilitaj glikanoj, fukozo povas ekzisti kiel terminala modifo aŭ estas liga punkto por aliaj karbonhidratoj. En homaj *N*-ligitaj glikanoj fukozo plej ofte estas ligita tra α-1,6 al reduktanta terminala beta-*N*-acetilglukozamino. Tamen, fukozo en nereduktantaj terminaloj estas ligita tra α-1,2 al galaktozaj formoj de H antigeno.

En metabolismo fukozon prilaboras enzimo alfa-fukozidazo.

## Vidu ankaŭ 
* Fukitolo
* Fukulozo
* Fukoidano

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Karbonhidratoj
Kategorio:Aldoheksozoj
Arealo

[220px|eta|Arealo de la [ondatro (*Ondatra zibethicus*)Ruĝe:origina nearktisa **arealo**Verde:nenature enkondukita]]

**Arealo** (el latina *area*, kiu signifis areon) estas biologia faktermino, kiu signifas areon de natura disvastiĝado de iu taksono, plej kutime de specio. Ĝi estas plej baza nocio de biogeografio, la scienco, kiu studas disvastiĝon de organismoj tra la Tero. Foje oni uzas vorton **vivareo** kiel sinonimon, kvankam ĝia signifo estas ne precize la sama.

Arealo de specio estas difinata per postuloj de kondiĉoj, kiujn la specio bezonas por supervivi, kaj ekzisto de tiuj kondiĉoj en iu pli-malpli vasta teritorio. Sed oni ne povas rigardi arealon diskrete, sen konsidero de pasintaj ŝanĝoj de fiziko-geografiaj strukturoj - klimato, plantaj kompleksoj, grundoj, formo de tera surfaco ktp. Do, arealo estas rezulto de multaj nunaj kaj iamaj faktoroj, kiuj disvolviĝis laŭ malkaŝeblaj kaj difineblaj leĝoj.

Por plimulto de specioj arealo estas kontinua, sed ekzistas ankaŭ nekontinuaj arealoj, Plej ofte tio okazas pro tutmondaj procezoj, kiuj draste ŝanĝis kondiĉojn en iu parto de antaŭa arealo, igante ĝin netaŭga por plua supervivo de tiu specio. La populacioj el malsamaj partoj de tia disŝirita arealo do ne plu povas kontaktiĝi unu kun la alia. Kutime tiaj populacioj fine iĝas sufiĉe malsimilaj por esti konsiderataj kiel apartaj specioj, kiel okazas ekzemple ĉe korniko. Ofte specioj kun nekontinuaj arealoj estas ankaŭ vivaj fosilioj, kiuj proksimiĝas al formorto. Plej grava signifo de "fosilia" arealo estas konstato, ke anoj de ĝi ne plu povas regajni nombron kaj teritorion post grandaj naturaj katastrofoj - inundoj, fajregoj, forfrostoj ktp.

Unu el plej gravaj kialoj de apero de nekontinuaj arealoj en Eŭrazio estas glaciepokoj kaj kserotermaj periodoj inter ili. Rezulte de tiuj procezoj kelkaj tradicie nordaj formoj trovis sin en ekstrema sudo kaj male. Tiajn arealojn oni nomas, akorde, *glaciepokaj* kaj *kserotermaj*.

Nekontinueco de arealo ofte kondukis al apero de t.n. ĝemelaj specioj - tiuj specioj, kiuj aspektas preskaŭ simile, sed pro iu kialo ne povas interpariĝi aŭ produktas senfekundan idaron. Kiam arealoj de tiaj specioj estas vere malsamaj, ili nomiĝas *alopatriaj* aŭ, pli esperante, *malsampatriaj*. Tamen, ankaŭ okazas tiel, ke la obstaklo inter tiuj specioj malaperis dum tempo, kaj nun iliaj arealoj parte aŭ plene kongruas. Tiaj specioj nomiĝas *sampatriaj*.

## Vidu ankaŭ
* Habitato
* Biomo
* Fitogeografio
* Zoogeografio

Kategorio:Biogeografio
Kategorio:Ekologio
Apologio de Sokrato (Platono)

La ***Apologio de Sokrato***, verkita de Platono inter 393 kaj 389 a.K., estas teksto kie la filozofo memoras la ankoraŭ ĵusan proceson kontraŭ Sokrato (399 a.K.). La verko prezentas la defendon de Sokrato antaŭ la atena tribunalo. Oni povas distingi tri partojn: la memdefenda parolado de Sokrato, apologio en la strikta senco (17a1-35d8), la parolado de Sokrato, jam deklarita kulpa, por peti alternativan punon (35c1-38c9), kaj finfine, la vortoj adresitaj de Sokrato, kondamnita al mortpuno, al la juĝistoj (38c1-42a5).

## Bibliografio 
* **Apologio de Sokrato** kaj **Kritono** en traduko de Albert Goodheir, Eldonejo Kardo, Skotlando, 1981. ISBN 0-905149-15-7.

## Vidu ankaŭ 
* Apologio de Sokrato (Ksenofono)
* Ksenofono

Kategorio:Filozofiaj verkoj
Bijacovce

**Bijacovce,** hungare **Szepesmindszent** (sepeŝmindsent), germane **Betendorf** estas malgranda vilaĝo en Slovakio en regiono Prešov, en distrikto Levoča.

## Situo 
Bijacovce situas laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Spišské Podhradie troviĝas 4&nbsp;km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua mencio devenis el 1258 en formo *"terra Bech"*. En 1710 pesto, en 1831 ĥolero, en 1835 incendio okazis. Inter 1749-1780 stokejo pri salo funkciis tie. En 1787 oni komputis tie 75 domojn kaj 596 homojn, en 1828 84 domojn kaj 605 homojn. En 1910 loĝis en Szepesmindszent 567 homoj, (521 slovakoj, 23 hungaroj, 10 germanoj kaj aliaj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Spišské Podhradie, poste al Ĉeĥoslovakio, fine inter la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Komence de la ĉeĥoslovakia erao la grandbienoj disdoniĝis inter la vilaĝanoj. En 2001 loĝis en Bijacovce 818 homoj, (800 slovakoj, 14 ciganoj).

## Vidindaĵoj 
* gotika romkatolika preĝejo de 1260, en la 14-a jarcento pligrandiĝis kaj turo alkonstruiĝis
* romanika rondkapelo omaĝe al sanktaj Kosmaso kaj Damiano el la 13-a jarcento
* kapelo omaĝe al Sankta Triunuo memore al la pesto-epidemio
* baroka kastelo de 1780

## Famuloj 
En la iama Szepesmindszent naskiĝis:
* hungara generalo kaj ministro Károly Csáky
* hungara ministro Imre Csáky.

Kategorio:Municipoj en distrikto Levoča
Úštěk

**Úštěk** () estas urbo en Ĉeĥio, regiono Ústí nad Labem, en distrikto Litoměřice troviĝanta proksimume 17&nbsp;km nordoriente de Litoměřice. En la urbo loĝas  ().

La plej valora urboparto estas malnova centro kun gotikaj burĝaj domoj, kiu estis proklamita kiel memorinda rezervejo. La urbo estis kelkfoje utiligita kiel scenejo por filmoj (ekz. KOLJA).
eta|maldekstra|Pikarta turo, vido de sudo

## Historio 
La urbo estis fondita en la 14-a jarcento kaj jam en jaro 1361 proklamita kiel urbo.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Senjora korto
* Gotika preĝejo de Sanktaj Petro kaj Paŭlo, rekonstruita en jaroj 1764-1772
* Turo *"Pikart"*, hodiaŭ utiligita kiel ekspoziciejo
* Paroĥejo
* Sinagogo el jaro 1794
* Domaj pinjonoj en *"Mírové náměstí"* (placo de Paco)
* Jezuita korto
* Preĝejo de Trinitato

Proksimume 3&nbsp;km de la urbo troviĝas ruino de burgo Helfenburk el la 14-a jarcento.

## Partoj de la urbo 
Katastra areo faras 74,93&nbsp;km², el kio preskaŭ 60% okupas agrikultura grundo kaj 30% arbaroj, konstruigita estas nur 1,2% de la suma areo. Urbo Úštěk konsistas el sume 24 partoj (dum kio 21 el ili estas de vilaĝa karaktero) situantaj en 19 katastraj teritorioj (k. t.):
* k. t. *Úštěk* – Úštěk-Vnitřní Město, Úštěk-České Předměstí kaj Úštěk-Českolipské Předměstí
* k. t. *Bílý Kostelec* – Bílý Kostelec
* k. t. *Brusov* – Brusov, Třebín kaj Zelený
* k. t. *Dolní Vysoké I* – Dolní Vysoké
* k. t. *Držovice* – Držovice
* k. t. *Dubičná* – Dubičná
* k. t. *Habřina u Úštěku* – Habřina
* k. t. *Kalovice* – Kalovice
* k. t. *Konojedy u Úštěku* – Konojedy
* k. t. *Lhota u Úštěku* – Lhota
* k. t. *Ličenice* – Ličenice
* k. t. *Lukov u Úštěku* – Lukov
* k. t. *Ostré* – Ostré
* k. t. *Rašovice u Kalovic* – Rašovice
* k. t. *Robeč* – Robeč
* k. t. *Rochov u Tetčiněvsi* – Rochov
* k. t. *Starý Týn* – Starý Týn
* k. t. *Tetčiněves* – Tetčiněves
* k. t. *Vědlice* – Vědlice kaj Julčín

Norde de la urbo (en regiono inter Úštěk, Habřina kaj Starý Týn), en lokoj de nordorienta bordo de hodiaŭa fiŝlago Chmelař, ĝis fino de la 1950-aj jaroj troviĝis domaro Zelená Ves (*Gründorf*), likvidita en konekso kun konstruado de pli antaŭe menciita rezervujo.

## Rilataj artikoloj 
* Fervojlinio Velké Březno – Lovečkovice – Verneřice/Úštěk

## Pluaj fotoj 

Ustek nam k zapadu DSCN7464.JPG|Placo al okcidento
Ustek-Jarmark2002-02.jpg|Foiro en Úštěk
Ustek fara Brogg 1721 DSCN7465.JPG|Dekanujo el la jaro 1722
Ústěk Jewish museum.jpg|Eksa sinagogo, muzeo
Synagoga v Úštěku.jpg|Vido al interno de la sinagogo en Úštěk
Úštěk-Jewish cemetery.jpg|Juda tombejo en Úštěk
Židovský hřbitov v Úštěku.jpg|Juda tombejo en Úštěk
Ptačí domky (Úštěk).jpg|Birdaj dometoj, vido el valo
Ptačí domky v Úštěku.jpg|Birdaj dometoj
Úštěk.jpg|Úštěk, vido al Skalka


Kategorio:Urboj en distrikto Litoměřice
Kategorio:Municipoj en distrikto Litoměřice
Kategorio:Urboj en Bohemio
Kategorio:Setlejoj en Doksa montetaro
Hademar Bankhofer

**Hademar BANKHOFER** (aŭtoro) naskiĝis la 13-an de majo 1941 en Klostronovburgo, Malsupra Aŭstrio, li estas aŭstra ĵurnalisto precipe pri sanecaj temoj.

La aŭstra medicinĵurnalisto Hademar Bankhofer estas aŭtoro de multnombraj libroj. Sian konatecon li atingis ĉe multaj magazinaj elsendoj de televidaj stacioj en Aŭstrio (ORF = Aŭstria Radio-Televizio) kaj en Germanio.

Li skribas regule kolumnojn en la munkena *Abendzeitung* (Vespera Gazeto) kaj ankaŭ en *Neue Ruhr-Zeitung* (Nova Ruhr-Gazeto).
Bankhofer edziĝis en 1968 kaj estas patro de unu filo kaj avo de du nepoj.

Kategorio:Aŭstraj televidĵurnalistoj
Kategorio:Aŭstraj televidprezentistoj
Kategorio:Aŭstraj verkistoj
Ladomerská Vieska

380px|eta|dekstra|Ladomerská Vieska troviĝas en la plej griza distrikto
300px|eta|dekstra|Panoramo al Ladomerská Vieska
**Ladomerská Vieska,** hungare **Ladomérmindszent** (ladomErmindsent) estas malgranda unuigita vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Žiar nad Hronom.

## Situo 
Ladomerská Vieska situas en valo, laŭ maldekstra bordo de Hron, laŭ la ĉefvojo kaj fervojo Žarnovica-Žiar nad Hronom. La lasta urbo troviĝas 2&nbsp;km-ojn.

## Historio 
Rojo Ladomér aperis jam en 1075, la unua mencio skribe okazis en 1335 en formo *"Lodomar"*, pri *Veszka* (baldaŭe nomiĝis Garammindszent pro la preĝejo) en 1352. La vilaĝo bruldetruiĝis fare de hajdukoj de Stefano Bocskai en 1607. Ladomér iĝis opidumo en 1650 kun rajto pri bazarado jare po 2. En 1828 oni komputis en Ladomér 41 domojn kaj 266 homojn, en Vieszka 35 domojn kaj 236 homojn. En 1910 en Garamladomér loĝis 357 homoj en iama Vieszka (Garmammindszent 407 homoj (en ambaŭ plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝoj apartenis al Hungara reĝlando, al Bars, en distrikto de Garamszentkereszt, poste al Ĉeĥoslovakio, fine dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1960 la vilaĝoj unuiĝis, sed inter 1971-1991 la municipo estis en Žiar nad Hronom. En 2001 loĝis en Ladomerská Vieska 798 homoj, (779 slovakoj kaj aliaj).

## Vidindaĵoj 
### Ladomer 
* romkatolika novbaroka preĝejo omaĝe al Sankta Triunuo de 1750
* baroka kolono de Maria el la 18-a jarcento
* renesanca kastelo el la 17-a jarcento, post 2 jarcentoj novbarokiĝis

### Vieska 
* romkatolika gotika preĝejo el la 14-a jarcento, en 1552 renesanciĝis, en 1928 renoviĝis

## Eksteraj ligiloj 
* Ladomerská Vieska en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Žiar nad Hronom
Écuélin

**Écuélin** estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 120 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

maldekstra|100ra|Blazono de Écuélin.
__TOC__

## Geografio 
Écuélin estas unu el la vilaĝoj lokitaj ĉirkaŭ la urbeto Aulnoye-Aymeries, kiu estas mezgrava fervojcentro de tiu regiono. La areo de Aulnoye-Aymeries situas sude de Maubeuge kaj oriente de la arbaro Mormal, en la suda parto de la natura baseno de la rivero Sambre.

La vilaĝo Écuélin troviĝas proksime de la urbeto Avesnes-sur-Helpe, kaj do situas kerne de natura regiono nomita "Avesnois", kiu ĉefe konsistas el malaltaj heĝoj, tre verdaj pejzaĝoj, boskoj, fruktarbaroj kaj etaj vilaĝoj. Écuélin etendiĝas sur 3,4 km².

## Etimologio 
En la franca lingvo, la loĝantoj de Écuélin estas konataj kiel la *Ecuelinois* kaj *Ecuelinoises*.

## Vidindaĵoj 
La loka preĝejo estis renovigita en la jaro 2005.

## Administrado 
Écuélin apartenas al la kantono de Berlaimont, kies ĉefurbo estas Berlaimont. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avesnes-sur-Helpe, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Nord
* Kantono de Berlaimont

Kategorio:Komunumoj de Nord
Hargnies

***Hargnies** estas franca komunumo en la departemento Ardennes.
***Hargnies** estas franca komunumo en la departemento Nord.
Leval

***Leval (Nord)** estas franca komunumo en la departemento Nord.
****Leval (stacidomo)** estas fervoja stacio en Leval (Nord).
***Leval (Territoire de Belfort)** estas franca komunumo en la departemento Territoire de Belfort.
***Leval (Belgio)** estas vilaĝo en Belgio.
Berzék

**Berzék** estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Miskolc.
eta|maldekstre|Kalvinana preĝejo kun sonorilostablo
eta|Nobeldomo en Berzéd

## Bazaj informoj 
* Areo: 11 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.024/20.9535
* Loĝantaro: 1050
* Poŝtkodo: 3575
* Telefonprefikso: 46

## Situo 
Berzék situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Hernád, laŭ traira flankovojo. Tiszaújváros troviĝas 16, Miskolc 23, Szikszó 24 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1208 en formo *"Bezegu"*. En 1241 tie estis tendaro de la tatara armeo.

Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* Kalvinana preĝejo (Berzék)
* sonorilostablo de 1839
* nobeldomo de Perczel (percel) el la 18-a jarcento
* klasikisma nobeldomo de Potoczky (potocki) de 1823, nun administrejo

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Sajóhídvég

**Sajóhídvég** estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en subregiono de Miskolc. La nomo signifas: Sajó-ponto-fino.

## Bazaj informoj 
* Areo: 14 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48/20.9507
* Loĝantaro: 1100
* Poŝtkodo: 3576
* Telefonprefikso: 49

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Hernád, proksime kunfluas Hernád kaj Sajó, laŭ traira flankovojo. Tiszaújváros troviĝas 13, Miskolc 24, Szikszó 27 km-ojn.

## Historio 
La ponto menciiĝis en 1241, la unua mencio devenis el 1261 en formo *"Hydueghe"*. La kampoj apartenis al episkopejo de Eger. Post la mezepoko la komunumo foje apartenis al la Osmana Imperio, foje al Transilvanio. Ĝis 1715 la vilaĝo troviĝis en la dekstra bordo de Hernád, tio estas inter Hernád kaj Sajó, poste la komunumo translokiĝis al la alia bordo. En 1885 incendio okazis. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, infanĝardeno, lernejo, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo 1810

== Komunumoj pri *híd* (=ponto) en Hungara reĝlando ==

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Bőcs

**Bőcs** (bOĉ) estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Miskolc.
eta|Blazono de Bőcs

## Bazaj informoj 
* Areo: 24 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.0391/20.9707
* Loĝantaro: 2880
* Poŝtkodo: 3574
* Telefonprefikso: 46

## Situo 
Bőcs situas sur ebenaĵo, laŭ ambaŭ bordoj de Hernád (kun ponto), laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Szerencs-Miskolc. La lasta urbo troviĝas 14, Tiszaújváros 17, Szerencs 27&nbsp;km-ojn.

## Historio 
Antaŭ la hungaroj avaroj loĝis tie. La unua mencio devenis el 1222. Longe tio estis 2 vilaĝoj, kiujn la rivero disigis: Interna kaj Ekstera Bőcs-oj. La turkoj faris ilin senhomaj. En 1855 inundo, en 1877 incendio okazis. En 1950 la vilaĝoj unuiĝis. En 1969 bierofarejo ekfunkciis.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo

## Famuloj 
En Bőcs naskiĝis episkopo Imre Ónodi Czudar.

## Ĝemelkomunumo 
*  Gemerská Hôrka, Slovakio

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Semois

**Semois** (*Simwès* en la valona lingvo; *Sesbach* en la germana; kaj skribita kiel "Semoy" en Francio) estas rivero fluanta de Ardenoj en Belgio kaj Francio al la rivero Mozo.

La fonto de *Semois* estas ĉe Arlon en la belga provinco Luksemburgo, proksime al la ŝtatlimo kun la Granddukejo Luksemburgo. Fluinta en okcidenta direkto, ĝi eniras Francion trapasinte la belgan vilaĝon Bohan-sur-Semois kaj aliĝas la riveron Mozo dekon da kilometroj poste ĉe Monthermé. La totala longeco de la rivero estas 210 km.

Lokoj sur la bordoj de *Semois* estas Chiny, Florenville, Herbeumont, Bouillon (inkluzivanta la belajn ĉeriverajn vilaĝojn Dohan, Rochehaut kaj Poupehan), kaj Vresse-sur-Semois (ĉiuj en Belgio).

La nomo estas de ĝermana deveno kaj deriviĝas de la vortoj *sach* (punkto, tranĉilo) kaj *mari* (akvo, rivereto), kaj tiel signifanta la "rivereton kun (ŝtonoj kiel) tranĉilo-punktoj". Frue skribitaj formoj estis Sesomirs (664), Sesmarus (950), Sesmoys (1104) kaj Semoir (1244).

La rivero donis sian nomon al diversaj tabakospecoj kreskigataj en la regiono.

Kategorio:Riveroj en Francio
Kategorio:Riveroj en Belgio
Muro (apartigilo)

Muro povas esti
* vertikala, divida, apoga aŭ defenda konstruaĵo: Muro
* rivero en Eŭropo: Muro (rivero)

Krome ekzistas la mallongigo MUR.
Farneoj

[eta|dekstra|[Klifoj en Farneoj]]
[eta|dekstra|[Lumturo *Longstone*, Farneoj]]
[eta|dekstra|[Fraterkuloj en Farneoj]]
**Farneoj** () estas insularo kiu situas proksime al la norda marbordo de Northumberland, Anglio. Entute, depende de la tajdo, estas de 15 ĝis 20 insuloj en du grupoj - la ekstera kaj la interna.

Dum la frua mezepoko la insuloj servis kiel ermitejo por monaĥoj. Sankta Aidan pasis iom da tempo en Farneoj, kiel ankaŭ Sankta Cuthbert, kiu mortis tie en 687. En 676 Cuthbert estigis leĝon protektantan marbirdojn en Farneoj: verŝajne, tiu estis la unua tia leĝo ie ajn en la mondo.

Ne estas konstanta loĝantaro. Tamen dum parto de la jaro tie loĝas birdgardistoj, en turo konstruita de la prioro de Durham ĉirkaŭ 1500. En antaŭaj jarcentoj la solaj konstantaj loĝantoj estis homoj kiuj prizorgis la lumturojn, sed tiuj estas nun aŭtomataj. Inter tiuj homoj estis la angla heroino Grace Darling kaj ŝia patro.

Dum la plej varmaj monatoj Farneoj estas grava loĝloko de marbirdoj, kaj pro tio, multe vizitataj de turistoj. Estas ankaŭ ĉirkaŭ  fokoj.

Skafandristoj vizitas Farneojn por esplori la multajn tieajn vrakŝipojn.

Kategorio:Insuloj
Kategorio:Insuloj en Britio
Hernádnémeti

**Hernádnémeti** estas grandvilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en subregiono de Miskolc.
eta|120ra|maldekstre|Blazono de Hernádnémeti
eta|Preĝejo de Hernádnémeti

## Bazaj informoj 
* Areo: 29 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo:
* Supermara alteco: 120 m
* Loĝantaro: 3830
* Poŝtkodo: 3564
* Telefonprefikso: 46

## Situo 
Hernádnémeti situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Hernád, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Miskolc-Szerencs. Felsőzsolca troviĝas 15, Tiszaújváros 20, Miskoc 21, Szerencs 24 km-ojn.

## Historio 
Hernádnémeti senhomiĝis dum la tatara invado, en 1254 germanoj refondis la komunumon. Dum la turkoj ĝi denove senhomiĝis.

Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, poŝto, kuracejo, naĝejo, futbalejo.

## Vidindaĵoj 
* novklasikisma Kalvinana preĝejo (Hernádnémeti) de 1895, en 2004 renovigita
* Preĝejo Sanktaj Joaĥimo kaj Anna (Hernádnémeti) de 1769
* kastelo de Munk, nun lernejo

## Famuloj 
En Hernádnémeti naskiĝis:
* botanikisto Kálmán Czakó
* kuracisto László Fésüs
* ministro Zoltán Juhár.

Kategorio:Grandvilaĝoj en Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Noyelles-sur-Sambre

**Noyelles-sur-Sambre** estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 335 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Ĝi estas trafluata de la rivero Helpe Majeure.

__TOC__

## Geografio 
Noyelles-sur-Sambre estas unu el la vilaĝoj lokitaj ĉirkaŭ la urbeto Aulnoye-Aymeries, kiu estas mezgrava fervojcentro de tiu regiono. La areo de Aulnoye-Aymeries situas sude de Maubeuge kaj oriente de la arbaro Mormal, en la suda parto de la natura baseno de la rivero Sambre.

La vilaĝo Noyelles-sur-Sambre troviĝas proksime de la urbeto Avesnes-sur-Helpe, kaj do situas kerne de natura regiono nomita "Avesnois", kiu ĉefe konsistas el malaltaj heĝoj, tre verdaj pejzaĝoj, boskoj, fruktarbaroj kaj etaj vilaĝoj. Noyelles-sur-Sambre etendiĝas sur 6,49 km².

## Vidindaĵoj 
La loka preĝejo, dediĉita al Sanktaj Jakobo kaj Kristofo, datiĝas de la 18-a jarcento kaj havas interesan volbon.

## Lokaj famuloj 
La pentristo Marcel Gromaire (1892-1971) naskiĝis en Noyelles-sur-Sambre kaj estis enterigita en la loka tombejo. Unu el liaj verkoj videblas en la preĝejo.

## Administrado 
Noyelles-sur-Sambre apartenas al la kantono de Berlaimont, kies ĉefurbo estas Berlaimont. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avesnes-sur-Helpe, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Nord
* Kantono de Berlaimont

Kategorio:Komunumoj de Nord
Bisamberg (apartigilo)

**Bisamberg** estas
* la nomo de komunumo Bisamberg en Malsupra Aŭstrio
* la germana nomo de Bisammonto
* la nomo de iama radio-stacio sur Bisammonto.
Bisamberg (komunumo)

**Bisamberg** estas bazareja komunumo en Malsupra Aŭstrio. Ĝi situas ĉe Bisammonto.

Kategorio:Komunumoj de Malsupra Aŭstrio
Agra (apartigilo)

**Agra** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
* **Agra** estas urbo kaj komunumo de subŝtato Utar-Pradeŝo en Barato
* **Agra (Italio)** estas komunumo de Italio
* **Agra TI** estas vilaĝo de la komunumo Collina d'Oro de la distrikto Lugano en Kantono Tiĉino en Svislando.
Hamiltona principo

La **hamiltona principo** aŭ la **principo de plej eta efiko** estas ekstrema principo de la scienca fako fiziko. Laŭ ĝi la fizikaj korpoj aŭ fortoj kondutas tiel, ke unuo, kiu difinas la realan efikon de la korpa aŭ forta vojo, pli malgrandas ol ĉe ĉiuj aliaj penseblaj korpaj aŭ fortaj vojoj. Ekzemplo estas la principo de Fermat, laŭ kiu lumradio ene de certa spaco dum sia vojo de punkto A ĝis punkto B ĉiam prenas la plej rapidan vojon, neniam iun superfluan ĉirkaŭvojon.

El la hamiltona principo en taŭga difino rezultas la leĝoj pri movado de Isaac Newton, sed ankaŭ la ekvivacioj de relativisma mekaniko, la ekvacioj de Maxwell pri elektrodinamiko, la ekvivacioj de Albert Einstein de la ĝenerala teorio pri relativeco kaj la ekvivacioj, per kiuj oni priskribas la aliajn elementajn interrilatojn fizikajn.

## Historio 
Pierre Maupertuis dum la jaro 1746 unuavoje esprimis ĝeneralan principon de la naturo, disvolviĝi ekstreme aŭ optimume. Leonhard Euler kaj Joseph-Louis de Lagrange klarigis meze de la 18-a jarcento, ke tia principo signifas la validecon de la tiel nomataj "Euler-Lagrange-ekvicacioj". La primekanika difino de Joseph Lagrange estis el la jaro 1788. Dum la jaro 1834 William Hamilton eksplicite formuligis la laŭ li nomitan principon.

## Aliaj projektoj 
20px|maldekstra La franca vikifontaro havas dosieron kun la titolo "akordiĝo de malsamaj leĝoj de la naturo, kiuj ĝis nun ŝajnis neinterligeblaj", france

Kategorio:Teoria fiziko
L'amant (filmo)

'''''L'amant*** (ĉine: **情人*', ) estas franca-brita-vjetnama filmo de Jean-Jacques Annaud, aperinta en 1992.

## Temo 
Sajgono, fine de la 1920-aj jaroj - franca adoleskantino renkontas ĉinon, kies eleganteco kaj riĉeco ensorĉas ŝin. Forportitaj de vertiĝo pro fizika feliĉo, ili baldaŭ ne forlasas sin unu la alian. Sed la forĵeto de fremdulo fare de la familio de la junulino kaj kulturaj diferencoj iom post iom estingos la fajrojn de tiu eksterordinara karna pasio.

## Teĥnikaĵoj 
* Titolo: ''L'amant*
* Internacia titolo: *The Lover*
* Reĝisoro: Jean-Jacques Annaud
* Scenaro: Jean-Jacques Annaud kaj Gérard Brach, adaptita de aŭtobiografia romano *L'Amant'', de Marguerite Duras
* Produktoroj: Claude Berri, Timothy Burrill kaj Jacques Tronel
* Produkta direktoro: Jean-Claude Bourlat
* Asociaj produktoroj: Jacques Tronel kaj Josée Benabent Loiseau
* Produktaj firmaoj: Burrill Productions, Films A2 kaj Renn Productions
* Muziko: Gabriel Yared
* Foto: Robert Fraisse
* Muntado: Noëlle Boisson
* Dekoroj: Thanh At Hoang
* Kostumoj: Yvonne Sassinot de Nesle
* Sono: Laurent Quaglio
* Deven-landoj: Francio, Unuiĝinta Regno, Vjetnamio.
* Formato: Kolora - 1,85:1 - Dolby - 35&nbsp;mm
* Ĝenro: Dramo, am-romano
* Daŭro: 115 minutoj
* Aperdatoj:  (Francio),  (Usono)

## Rolularo 
* Jane March: Junulino
* Tony Leung Ka-fai: Ĉino
* Frédérique Meininger: Patrino
* Arnaud Giovaninetti: Pliaĝulo
* Melvil Poupaud: Juna frato
* Lisa Faulkner: Hélène Lagonelle
* Xiem Mang: Patro de ĉino
* Philippe Le Dem: Profesoro de franca lingvo
* Ann Schaufuss: Anne-Marie Stretter
* Quach Van An: Ŝoforo
* Tania Torrens: Ĉefulino
* Raymonde Heudeline: Verkistino (fine)
* Yvonne Wingerter: Verkistino (komence)
* Do Minh Vien: Juna knabo
* Hélène Patarot: Asistantino
* Jeanne Moreau: Rakontistino (voĉo)

## Rekompencoj 
* 1993: César por plej bona muziko komponita por filmo.
* 1993: Victoires de la musique albumo de originala muziko por filmo aŭ televido de l'jaro

## Eksteraj ligiloj 
* L'amant en IMDB

Kategorio:Britaj filmoj
Kategorio:Francaj filmoj
Kategorio:Vjetnamaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1992
Kategorio:Filmoj adaptitaj de libroj
Desperately Seeking Susan (filmo)

***Desperately Seeking Susan*** (*Senespere serĉante Suzanan*), estas usona filmo de Susan Seidelman, aperinta en 1985.

## Temo 
Roberta estas edziniĝinta, senlaboras kaj vivas tedan vivon. Ŝi distras sin legante am-anoncetojn interŝanĝatajn inter iu Susan kaj ŝia amiko Jim. Ŝia scivolemo pelas ŝin malkovri kiu estas Susan kaj postsekvi ŝin... Tamen tiu ĉi kutime metas sin en frenezajn, eĉ danĝerajn situaciojn. Aventuro komenciĝas kiam Roberta akcidente perdas la memoron kaj kredas ke ŝi estas Susan. Tio ne estos por ŝi la fino de surprizoj.

## Teĥnikaĵoj 
* Titolo: *Desperately Seeking Susan*
* Reĝisoro: Susan Seidelman
* Scenaro: Leora Barish
* Dialogoj: Ira Hurvitz
* Produktoroj: Sarah Pillsbury kaj Midge Sanford
* Produktado: Sandford/Pillsbury Productions, Usono
* Komponisto: Thomas Newman
* Foto-direktoro: Edward Lachman
* Kostumoj: Santo Loquasto
* Muntado: Andrew Mondshein
* Dekoroj: George DeTitta Jr.
* Ekzekutiva produktoro: Michael Peyser
* Rol-disdono: Risa Bramon Garcia (Risa Bramon) kaj Billy Hopkins
* Formato: Kolora, 16/9
* Ĝenro: Komedio
* Daŭro: 1 horo 44 minutoj 
* Buĝeto: 4.5 milionoj da $

## Rolularo 
* Rosanna Arquette: Roberta Glass 
* Madonna: Susan 
* Aidan Quinn: Dez 
* Mark Blum: Gary Glass 
* Laurie Metcalf: Leslie Glass 
* Robert Joy: Jim 
* Anna Levine: Crystal 
* Will Patton: Wayne Nolan 
* Peter Maloney: Ian 
* Steven Wright: Larry Stillman
* John Turturro: Ray 
* Anne Carlisle: Victoria 
* José Angel Santana: Vendisto en butiko
* Giancarlo Esposito: Vendisto sur strato
* John Lurie: Saksofonisto

## Rekompencoj 
* BAFTA, Unuiĝinta Regno por plej bona aktorino Rosanna Arquette

## Eksteraj ligiloj 
* Desperately Seeking Susan en IMDB

Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1985
Kavečany

eta|maldekstra|250px|ZOO Košice
**Kavečany** (hungare *Kavocsán* (kavoĉAn)) estas iama vilaĝo, nun urboparto de Košice en Slovakio, en Regiono Košice.

## Situo 
Kavečany situas sur malebenaĵo, fine de sakovojo el Košice, kies urbocentro troviĝas 6 km.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1423 en formo *"Kalachyan"*. En 1910 loĝis en Kavocsán 870 homoj, (845 slovakoj, 14 hungaroj kaj aliaj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros (reĝa departemento), al distrikto de Lemešany, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 Kavocsán rehungariĝis laŭ la unua Arbitracio de Vieno. Tiu slovaka vilaĝo havis nur unusolan vojon al Košice, tial ĝi apartenis al Hungario. Ekde 1976 Kavečany iĝis urboparto de Košice. En 2001 loĝis en Kavečany 1010 homoj, (1004 slovakoj, 3 hungaroj, 2 ĉeĥoj).

## Vidindaĵoj 
* granda bestoĝardeno
* vastaj sportejoj por vintraj sportoj

Kategorio:Distrikto Košice 1
William Rowan Hamilton

eta|William Rowan Hamilton
Sir **William Rowan HAMILTON** (naskiĝis la 4-an de aŭgusto 1805 en Dublin, mortis la 2-an de septembro 1865 en Dunsink, apud Dublin) estis irlanda matematikisto kaj fizikisto. Li konatiĝis aparte pro siaj kontribuoj al la esploro de la mekaniko kaj pro sia malkovro kaj esplorado de la nombro-sistemo de la kvaternionoj.

Hamilton en Dublino studis matematikon kaj jam dum la jaro 1827, antaŭ la fino de sia studo, iĝis profesoro pri astronomio kaj reĝa astronomo (*Royal Astronomer*) por Irlando.

Dum kaj iom post la studo William Hamilton okupiĝis pri radiaj sistemoj kaj pri la geometria optiko. El tio en pluraj publikaĵoj de la jaroj 1834 kaj 1835 li evoluigis la formuligon de parto de la mekaniko, kiu intertempe laŭ li nomiĝas "hamiltona mekaniko".

Same laŭ li nomatas la hamiltona principo aŭ la *principo de plej eta efiko*, kiu estas ekstrema principo de la scienca fako fiziko. Laŭ ĝi la fizikaj korpoj aŭ fortoj kondutas tiel, ke unuo, kiu difinas la realan efikon de la korpa aŭ forta vojo, pli malgrandas ol ĉe ĉiuj aliaj penseblaj korpaj aŭ fortaj vojoj.

eta|Memoriga tabulo pri la trovo de la kvaternionoj
Pli poste li koncentrigis siajn esplorojn al la hiper-kompleksaj nombroj nomataj "kvaternionoj", kiuj nuntempe ekzemple aplikiĝas en la komputila grafiko.

## Vidu ankaŭ 
* Hamiltona mekaniko
* Lagranĝa mekaniko

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio de William Hamilton kaj listo de liaj plej gravaj laboroj (angle)

Kategorio:Irlandaj matematikistoj
Kategorio:Irlandaj fizikistoj
Kategorio:Dublino