open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Luterana preĝejo (Balassagyarmat)

La **Luterana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en urbo Balassagyarmat.

## Historio 
Laŭ dokumento jam en 1577 vivis luteranoj en la tiama urbeto *Gyarmat*. Ili konstruis kirkon en 1785 en rando de la urbeto, kie dum dominado de turkoj oni pendumis homojn. Permeso al la turo alvenis nur en 1793, la sonoriloj estis faritaj jam en la antaŭa jaro. Incendio okazis en 1809, post 3 jaroj la plena preĝejo denove estis en bona stato. Interne en 1836 estis konstruita la korusa galerio. La orgeno alvenis en 1862. En fino de la 2-a mondmilito kanonokuglo trafis la preĝejon, baldaŭe la preĝejo renoviĝis.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola sur malalta monteto en korto. Ŝtupoj kuras al la enirejo, sed ankaŭ granda ŝtona kruco etendiĝas tie. La fasado estas simetria, meze la turo reliefas. La absido estas pli mallarĝa, ol la navo. La sakristio aliĝas al la sanktejo. Kálmán Tichy pentris la nun videblan ĉefaltaran bildon pri Kristo.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj 
* hungare kun fotoj

* http://bgyarmat.lutheran.hu/ 

Balassagyarmat
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Balassagyarmat
Kastelo de Görcsöny

La **Kastelo de Görcsöny** (konata ankaŭ pri la iama posedanto **Kastelo de Benyovszky** [benjovski]) estas historia monumento en Hungario, en vilaĝo Görcsöny.
eta|maldekstre|Aerfoto pri la kastelo kaj preĝejo
eta|Aerfoto pri la kastelo
## Historio 
En 1702 la jezuitoj aĉetis ĉi tie bienon. Ili konstruis etaĝan monaĥejon supozeble en loko de la nuna kastelo, sed laŭ dokumento ĝi estis somera feriejo de la jezuitoj el Pécs. En 1761 la ordeno estis forigita, hungara nobelo iĝis la nova posedanto, kiu trakonstruis la monaĥejon kastelo. En 1860 familio Benyovszky aĉetis la bienon kun la kastelo. La interna parto estis trakonstruita al formo de vienaj kasteloj, en 1901 Francisko Jozefo la 1-a (Aŭstrio) kaj Franz Ferdinand de Aŭstrio-Este estis gastoj de la kastelo. Depost la 1-a mondmilito ĉefe serbaj soldatoj loĝis en la kastelo, granda parto de la interno neniiĝis. Post jaroj la kastelo estis luita de pluraj homoj. En fino de la 2-a mondmilito soldatoj de la Ruĝa Armeo vivis en la kastelo, poste la ŝtato forprenis la kastelon, la pli nova funkcio estis feriejo por ministoj. Post jaroj interne lernejo, poste kulturdomo funkciis, fine stato de la kastelo iĝis malbona. La kastelo forlasiĝis, kelkaj senhejmuloj uzis ĝin. En la jaroj 1964 kaj 1965 la kastelo plene renoviĝis, poste 120 gemaljunuloj vivis en la kastelo.

## Konstruaĵo 
La unuetaĝa kastelo kun mansardoj situas sola en granda parko en mezo de la vilaĝo. Ĝi estas kopio de kasteloj en Skotlando, tio estas unika en Hungario. La konstruaĵo formas brikon, ĉe 2 anguloj rondaj bastionoj troviĝas, en la aliaj 2 anguloj imitado de diversaj fortikaĵaj elementoj estas videblaj. Interne la kastelo havas 94 ĉambrojn.

## Parko 
En loko de la nuna parko supozeble en la 16-a jarcento estis fruktoĝardeno. La jezuitoj faris el tio barokan ĝardenon en 1715. Post 15 jaroj la parko estis pligrandigita, baldaŭ la parko kelkfoje estis trakonstruita laŭ diversaj stiloj. En 1812 la preĝejo estis konstruita (videbla sur la aerfoto). La artefarita lago (videbla sur la aerfoto) estis kreita en 1966.

## Fontoj 
* hungare kun 2 fotoj 
* hungare kun fotoj
* Batthyány-kastély hungare kun foto 
* hungare kun fotoj 
* hungare kun 2 fotoj 
* hungare kun fotoj 

Gorcsony
Pirolino

**Pirolino** aŭ **Azolino** estas heterocikla organika kombinaĵo kiu prezentiĝas en tri malsamaj konfiguracioj kiuj diferenciĝas en la pozicio de la duobla ligilo. Pirolinoj derivas el la aromata pirolo per hidrogenigo. Pirolinoj estas ciklaj aminoj. La pirolinoj reprezentas ian strukturan elementon de la porfirinaj kompleksoj. Ĉi-tiuj estas du paroj da pirolo kaj pirolino alterne aranĝitaj, kiuj ligiĝas pere de la metinaj grupoj (=CH-).

## Sintezo
* La pirolino sintezeblas per reduktiĝo de la pirolo:

## Literaturo
* Chemical Book
* Chemicalland21
* Aromatic Rices
* Meat Science and Applications, Y. H. Hui, Wai-Kit Nip, Robert Rogers
* Flavor Chemistry: Thirty Years of Progress, Roy Teranishi, Emily L. Wick, Irwin Hornstein
* Handbook of Meat and Meat Processing, Second Edition, Y. H. Hui
* Encyclopedia.com
* Mental Health Research Institute Staff Publications, Parte 1, University of Michigan, Mental Health Research Institute
* Essentials of Heterocyclic Chemistry 

## Kunrilataj kemiaĵoj

2-Acetyl-1-pyrroline.png|**2-acetil-pirolino**
Delta-1-pyrroline-5-carboxylic_acid.svg|**1-pirolino-5-karboksilata acido**
Myosmine.svg|**Miosmino**
Nifene.svg|**Nifeno**
Methine chain.gif|**Metino**
Pyrroline hydroxycarboxylic acid.png|**Pirolina hidrokso-karboksilata acido**
Hygrine_Structural_Formula_V.1.svg|**Higrino**
Pyrrolidin-2-one_200.svg|**Pirolidono**
Piracetam.svg|**Piracetamo**
Aniracetam.svg|**Aniracetamo**
Procyclidine-hydrochloride-2D-skeletal.png|**Prociklidino**
Hydroxyproline_structure.svg|Hidroksoprolino
Piperidin.svg|Piperidino
Piperazine_Structural_Formula_V1.svg|Piperazino
Tetrahydrofuran.svg|Kvarhidrofurano
L-Ornithin2.svg|**Ornitino**
Anabasin.svg|**Anabazino**
Pyrrolizidine.svg|**Pirolizidino**
Pyrrolysine.svg|**Pirolizino**
Trospium_chloride.svg|**Nortropano**
Tropane 2.svg|**Tropano**
Methyl-pyrroline.png|**1-metil-pirolino**
ethyl-pyrroline.png|**1-etil-pirolino**

## Vidu ankaŭ
* Pirolidino
* Pirimidino
* Nikotino
* Prolino
* Porfirino

## Referencoj
Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Druk tsendhen

**Druk tsendhen** (dzonke **འབྲུག་ཙན་དན་**; "reĝo de la tondra drako"), estas la nacia himno kaj la standarda nomo por la nacia himno de Butano. La himno antaŭe ĝis 1996 nomiĝis **Gyelpoi tenzhu** aŭ **Gyel lu** ("nacia kanto"). Kun la komponado en 1996 de oficiale rekonita versio kiel *nacia himno* la nomo *gyel lu* por la nacia himno ne plu estas uzata. 

La teksto estas verkita de la poeto *Dorji Lopen Droep Namgaj*. La muzikon komponis ''*. La himno kutime ludiĝas orkestre en la tonalo .

## Teksto 
### Originala teksto 
Origine, la teksto de la nacia himno, kiun verkis *Dorji Lopen Droep Namgaj*, kvankam oni ofte atribuis la aŭtorecon al la Daŝo Gjaldon Tinlej, havis nur dek du liniojn. Libere tradukita ĝi tekstas jene:
: *En la suda regno, kie kreskas la cipresoj –*
: *La gardanto de la darmo de la du veroj,*
: *La reĝo de druk, la nobla monarko*
: *Ke ĝia esenco estu stabila, ĝia lotuspiedo senŝancela!*
: *La saĝeco de lia koro kreskas,*
: *La verkoj de la spiritaj kaj naciaj tradicioj ekfloras,*
: *Dum la glora potenco de la ĉielo similas.*
: *Ke la popolo povu flori kaj prosperi!*
: *En la drukpa reĝlando de la nesuperebla darmo*
: *Floras la instruoj de la klerismo.*
: *Sufero, malsato kaj malakordo malaperas.*
: *Ke la suno de la paco kaj feliĉo brilu!*
La teksto estis malfacile muzikumebla pro sia longeco. Kun la aprobo de la reĝo, Daŝo Ŝingĥar Lam, sekretario de la reĝo, kaj lia konsilisto Daŝo Sangaj Dorji mallongigis la tekston el 1964 ĝis ses linioj en kiu precipe la vorto *lho* estis anstataŭigita de *druk.''

### Oficiala teksto 
## Literaturo 
* Dorji Penjore kaj Sonam Kinga: La Origino kaj la Priskribo de La Nacia Flago kaj Nacia Himno de La Regno de Butano, 

## Vidu ankaŭ 
* Teksto en Esperanto kaj jutuba filmeto sur Lyricstranslate.com 
* Butano 
* Flago de Butano 
* Blazono de Butano

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* (en) Versio MP3 voĉa kaj instrumenta  [arkivo]
* (en) Dosiero MIDI sur National anthems.net 
* (dz) Versio kantata de infanoj 

Kategorio:Naciaj simboloj de Butano
Kategorio:Naciaj himnoj
Kategorio:Butano
Regula grafeo

En grafeoteorio, **regula grafeo** estas grafeo tia, ke ĉiu vertico havas la saman nombron de najbaroj; t.e. ĉiu vertico havas la saman gradon. En direkta grafeo, ĉiu vertico devas havi la saman engradon kaj elgradon. Regula grafeo kun kies verticoj havas gradon k nomiĝas **k‑regula grafeo** aŭ regula grafeo kun grado k. Parenteze, laŭ la manprema lemo, regula grafeo kun nepara grado havas paran nombron da verticoj.

Regula grafeo kun grado ĝis 2 estas facile por klasi: 0-regula grafeo estas seneĝa; 1-regula grafeo disajn eĝojn; 2-regula grafeo havas malkoneksa ciklojn kaj malfiniajn ĉenojn.

Plena grafeo K_m estas regulega por m

Teoremo de Nash-Williams asertas ke ĉiu k‑regula grafeo kun 2k&nbsp;+&nbsp;1 verticoj havas Hamiltonian ciklon.
File:0-regular_graph.svg|0-regula grafeo
File:1-regular_graph.svg|1-regula grafeo
File:2-regular_graph.svg|2-regula grafeo
File:3-regular_graph.svg|3-regula grafeo

## Algebra propraĵo 
*A* estu la apudeca matrico de grafeo. Do la grafeo estas regula se kaj nur se  \textbf{j}=(1, \dots ,1) estas ajgenvektoro de *A*. Ĝia ajgenvaloroj estas la konstanta grado de la grafeo. Ajgenvektoroj respektive al aliaj ajgenvaloroj estas orta al \textbf{j}, do por tiuj ajgenvektoroj v=(v_1,\dots,v_n) veras \sum_{i=1}^n v_i = 0.

## Generado 
Regulan grafeon povas generi la programo GenReg.

## Referencoj 
## Eksteraj ligioj 
* GenReg programo farita de Markus Meringer.

Kategorio:Grafeteorio
Infana Tago (Japanio)

[alternative=Koinobori4797.jpg|eta|[Koinobori: La nigra karpo (Magoi) ĉe la supro reprezentas la patron, la ruĝa karpo (Higoi) reprezentas la patrinon, kaj la lasta karpo reprezentas la infanon (tradicie filon), kun plia karpo aldonita por ĉiu posta infano kun koloro kaj pozicio indikante ilian relativan aĝon. 

]]
**Infana tago** ( ) estas japana nacia feriotago kiu okazas ĉiujare la 5-an de majo kaj estas parto de la Ora Semajno. Ĝi estas tago decidita de la artikolo 2 de la leĝo pri nacia ferio ke la tago estas je kiu oni respektas personecon de infanoj, intencas ilian feliĉon kaj dankas al patrinoj. La Japana registaro decidis en 1948 deklari ĝin nacia festo. Ekde antikvaj tempoj ĝi estis tago de festo en Japanio.

## Celebrado 
Tiun tagon, familioj levas la karpo-formitan *koinobori* flagon (karpo pro la ĉina legendo ke karpo kiu naĝas kontraŭflue fariĝas drako kaj la maniero kiel la flagoj kirletas en la vento aspektas kvazaŭ ili estas naĝantaj), kun unu karpo por la patro, unu por la patrino kaj po unu karpo por ĉiu infano (tradicie ĉiu filo). Familioj ankaŭ montras kintarō-pupon kutime rajdanta sur granda karpo kaj la tradicia japana militista kasko, *kabuto*, pro la tradicio kiu reprezentas ilin kiel simboloj de forto kaj vigleco.

 estas la infanaĝa nomo de *Sakata ne Kintoki* , kiu estis heroo en la Heian periodo, subula samurajo de Minamoto no Raikou, kiu estis fama pro sia forto, kiam li estis infano. 

*Mochi* riz-kukoj envolvitaj en *kaŝiŭa* (kverko) folioj&#x2014;*kashiwa-mochi* (moĉio farĉita per anno (ruĝa fabopasto) kaj *ĉimaki* (speco de "dolĉa rizopasto", envolvita en irisa aŭ bambua folio)&#x2014;estas tradicie servita dum tiu ĉi tago.

## Vidu ankaŭ 
* Shichi-Go-San
* Hinamatsuri
* La Tago de infanoj
* Ora Semajno
* Duobla Kvina
* Tết Đoan Ngọ
* Tago de la Infano (Turkio)
* TRT Internacia Infana Festivalo

## Referencoj 
* Nussbaum, Louis Frédéric kaj Käthe Roth. (2005). *Japanio, Encyclopedia.* Cambridge: Harvard University Press. ISBN 978-0-674-01753-5; OCLC 48943301

## Eksteraj ligiloj 
* Kids Web Japan

* Video pri la Infana Tago en Fukuŝima, Japanio
* Video pri la Infana Tago en Coffs Harbour, Aŭstralio

Kategorio:Festivaloj en Japanio
Kategorio:Tagoj
Kategorio:Infanaĝo
Azepano

**Azepano** aŭ **homopiperidino** estas heterocikla organika kombinaĵo, kies kemia strukturo korespondas al sepmembra saturita amino. Ĝi estas senkolora likvaĵo kun amoniakodoro. Ĝi estas tre solvebla en etanolo kaj duetila etero kaj malpli solvebla en akvo (nur 32 g/L). Ĝi plej bone solviĝas en polaraj solvantoj ol en nepolaraj solvantoj.

## Sintezo 
* Azepano prepareblas ekde kaprolaktamo aŭ azepan-2-ono kun Natria borohidrido kaj metano-sulfonata acido. La reakcio okazas sub temperaturo 80 ºC - 150 ºC, kaj premo de 30 mmHg aŭ 8 kg/cm2, sub foresto de hidrogeno kaj per inerta solvanto:
500px|eta|center|Sintezo de la azepano.

Aliaj krudmaterialoj kiuj povas produkti azepanon estas la 1,6-heksanoduolo, la 1,6-heksanoduamino, la 1-heksanamino kaj la biS(6-aminoheksil)amino. Ĉi-lasta reakcio okazas inter 180 ºC - 300 ºC sub alta premo kaj uzante feron kiel katalizilon, estigitan per reduktiĝo de feroksidoj kaj hidrogeno sub 500 ºC.

## Literaturo 
* Organic Chemistry Portal
* ChemSynthesis
* Chemical Book
* Preparation of hexamethyleneimine
* NIST National Institute of Standards and Technology

## Kunrilataj kemiaĵoj 

Oxepan.png|**Oksepano**
1,3-thiazepine.svg|**Tioazepino**
2H-1,4-Benzothiazine_formula_skeletal.svg|**Benzotiazino**
Benzothiazole.png|**Benzotiazolo**
2H-benzo(e)(1,2,4)thiadiazine_200.svg|**Benzotiazido**
Azepan-2-one_200.svg|**Kaprolaktamo**
Carbamazepine.svg|**Karbamazepino**
Cyclohexylamine-2D-skeletal.png|**Cikloheksilamino**
2-pipecoline.svg|**2-pipekolino**
N-methylcyclopentanamine.png|**metil-ciklopentanamino**
4-phenylazepane.svg|**fenilazepano**

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Pirolidino
* Piperidino
* Piperazino
* Heterociklaj kombinaĵoj

Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Ŝargodenso

La elektra **ŝargodenso**  (simila al la koncepto de la masodenso) estas la kvociento inter la kvanto da elektra ŝargo kiu troviĝas en parto de la spaco kaj la grando de la spaco mem.

## Linia ŝargodenso 
En kazo de homogena distribuo, la linia ŝargodenso, estas la kvociento inter la ŝargo (Q) distribuita sur drato, baro aŭ iu ajn alia korpo kun unudimensia simetrio kaj ĝia longo laŭ la kurbolinia absciso (*d*). Kiel formulsigno oni kutime uzas \lambda.

\lambda = \frac{Q}{S}

La mezurunuo en S.I sistemo estas C/m.

## Surfaca ŝargodenso 
En kazo de homogena distribuo, la surfaca ŝargodenso estas la kvociento inter la ŝargo (*Q*) distribuita sur iu ajn surfaco kaj la areo (S) de la surfaco mem. Kiel formulsigno oni kutime uzas \sigma.

\sigma = \frac{Q}{S}

La mezurunuo en S.I sistemo estas C/m2.

## Volumena ŝargodenso 
En kazo de homogena distribuo, la volumena ŝargodenso estas la kvociento inter la ŝargo (Q) distribuita ene de iu ajn solido kaj ĝia volumeno (*V*). Kiel formulsigno oni kutime uzas \rho.

\rho = \frac{Q}{S}

La mezurunuo en S.I sistemo estas m3.

La ŝargodenso estas maksimuma en la proksimeco de eĝoj kaj pintoj, kie estas mezurebla la plej granda koncentriĝo de elektraj liberaj elektraj ŝargoj. La elektra kampo estas konservativa. Cetere ĝia diverĝenco estas nulo en la regionoj, kie ne estas ŝargo. Tio signifas ke en tiuj regionoj la kampolinioj de la elektra kampo  paralelaj rektoj.

Sur eĝo amasiĝas la ŝargoj alportitaj de la kampolinioj kiu insistas sur la du flankoj de la eĝo. La fenomeno estas pli videbla sur la pintoj de piramidformaj aŭ konusaj objektoj,  kie estas maksimuma la nombro de kampolinioj kiuj renkontiĝas ĉe la vertico.

Laŭ ĉi tiu principo, funkcias la fulmoŝirmilo kiu funkcias ne nur pro la konduktiveco de la materialo, sed ankaŭ pro la pintoforma geometrio.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Elektra ŝargo
* Denso
* Teoremo de Coulomb
* Elektra kampo

Kategorio:Elektrostatiko
Malbeno de Krudmaterialo

La **Malbeno de Krudmaterialo** estas ekonomia paradokso, laŭ kiu enspezo el krudmaterialoj ne kreskas disvolviĝon de ekonomio, sed male malbonigas politikan kaj ekonomian disvolviĝon.

## Ekonomio 
Por disvolviĝi ekonomion, financa subteno (ekzemple, impostpago, financa helpo, prunto el ekstera lando, ktp.) bezonatas por investi, konstrui industriajn instalaĵojn. Eksportado de krudmaterialo estas baza metodo por akiri financan subtenon. Speciale, mineraloj kaj nafto, tergaso kreas grandan enspezon.

Tamen, pro enspezo el krudmaterialoj, registaroj pasive klopodas aŭ ne rekonas bezonaĵon de ekonomian disvolviĝon el disvolviĝintaj landoj. Pro pasiva klopodo por kreski produktivecon, tio malgrandigas sendenpendencan enspezon de aliaj industriaj sektoroj kaj kreskas dependencon el krudmaterialeksportaj enspezoj. Foresto de sendenpendenca ekonomia fundamento kaŭzas senlaborecon, kio kreskas socian malkontenton kontraŭ registaro. Ekzemple, kiam Nigerio iĝis sendenpenda en 1960, multaj spertuloj opiniis ke Niĝerio havas grandan potencon por disvolviĝo, ĉar Nigerio havas grandajn naftajn minejojn. Speciale nafteksporta enspezado de Niĝerio kreskis en la 1970-jaroj, dum la naftokrizo inter OPEC kaj unua mondo. Inter 1970-jaroj kaj 2000-jaroj Niĝerio gajnis 350 milionojn da dolaroj el nafteksporta enspezo. Sed enspezo el nafto ne helpis kaj ne plibonigis vivnivelon de Niĝeria popolo. Ekzemple, Niĝeria Malneta enlanda produkto por ĉiu persono malgrandigis ekde USD 1.113 de 1970 al USD 1.084 de 2000.

Por eviti kaj malgrandigi dependencon el krudmaterialoj, registaroj investas por alia estonta subteno. Ekzemple, dum la 1960-aj jaroj en Norda Maro troviĝis multaj minejoj de naftoj. Por nafteksporto, Norvegio akiris financan subtenon por disvolviĝo. En 1990 Registaro de Norvegio decidis krei Registaran Petrolan Subtenon (poste alinomita kiel Registara Pensia Subteno Tutmonda) por ŝpari enspezon el nafteksporto. Registara pensia subteno tutmonda investas en multaj entreprenoj de la mondo, nun ĝia valoro estis NOK 7.736 duiliono. (USD 873 miliardo) Norvegia registaro ankaŭ investas en Bioenergio por malgrandigi influencon de naftoj. Nuntempe Norvegio planas malpermesi ĉiujn eksplodmotorajn aŭtomobilojn en 2025, anstataŭigos naftan kaj gasan aŭtomobilon per elektra aŭtomobilo.

## Politiko 
Enspenzo el krudmaterialoj ne nur oferas enspezon al registaroj, ankaŭ oferas financajn metodojn por registaro. Speciale por aŭtokrataj reĝimoj, kiuj monopoligas aŭ dominas ekonomion de sian landon, enspezo el krudmaterialo estas efektiva metodo por kompensi al obeemaj de reĝimo kaj por subteni regadon. Fakte, en Centrafriko kaj Sudafriko, multaj militsenjoroj vendis krudmaterialojn por aĉeto de militfortaj ekipaĵoj. Ĝi helpis subteni konfrontadon inter militsenjoroj, kiel enlanda milito.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Konflikta diamanto

Kategorio: Ekonomika terminologio
Kategorio:Ekonomia kresko
Kategorio:Internacia ekonomio
Eszter Nagy-Kálózy

**Eszter Nagy-Kálózy** [ester nadj-kAlOzi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nagy-Kálózy Eszter** estas hungara aktoro, voĉoaktoro.
Eszter Nagy-Kálózy http://www.imdb.com/name/nm0619533/ naskiĝis la  en Gyöngyös.

## Biografio 
Eszter Nagy-Kálózy akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1988. Ŝia ĉefinstruisto estis Imre Kerényi. Jam dum la studentaj jaroj ŝi ricevis rolojn en Teatro Madách. Post la diplomo ŝi aliĝis al trupo de Teatro Csiky Gergely (Kaposvár). Ŝiaj baldaŭaj gravaj teatraj stacioj estis:
* Teatro Radnóti (1990-1993)
* Teatro Thália (Budapeŝto) (1993-1996)
* Nova Teatro (Budapeŝto) (2000-2002)
* Teatro Petőfi (Veszprém) (2003-2013)
* Nacia Teatro (Budapeŝto) (2013-).
Ŝi edziniĝis al Konrád Quintus kaj naskis en 1987. Ekde 1997 ŝi denove edziniĝis, poste ŝi naskis 2 gefilojn. Ŝi ricevis premiojn ekde 1987, en 2017 premion Kossuth.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** La ventego - Ariel
** Reĝo Lear - Susan
** Otelo - Desdemona
* József Katona: *Bánk bán* - Melinda
* Molière:
** Tartufo - Dorine
** La Mizantropo - Céliméné

## Elektitaj kinaj filmaj roloj 
* ‘‘Eldorádó’‘ (1988)
* ‘‘Balekok és banditák’‘ (1996)
* ‘‘Magyar vándor’‘ (2004)
* ‘‘Kaland’‘ (2011)
* 1945 (2017)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* ‘‘Villámfénynél’‘ (1986)
* ‘‘Fekete karácsony’‘ (1995)
* ‘‘Álomlátók’‘ (2008)
* ‘‘Kossuthkifli’‘ (serio, 2014)

## Dubladaj roloj 
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Gwyneth Paltrow, Julianne Moore, Leslie Mann kaj aliaj http://iszdb.hu/?szemely=7450

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* datenoj
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Zsuzsa Radnóti

**Zsuzsa Radnóti** [ĵuĵa], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Radnóti Zsuzsa** estas hungara dramaturgo, altlerneja instruisto. Ŝia edzo estis István Örkény.

Zsuzsa Radnóti http://www.imdb.com/name/nm8005966/ naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Zsuzsa Radnóti frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1963. Post siaj studoj ŝi ekhavis dramaturgan postenon en Gaja Teatro. Baldaŭ ŝi iĝis ĉefdramaturgo. En 1965 ŝi edziniĝis (en 1979 ŝi vidviniĝis). En 2009 ŝia statuso ĉesis en la teatro, tamen kiel gasto ŝi faras laborojn al la teatro. Intertempe ŝi instruis en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto), Kalvinana Universitato Gáspár Károli kaj Universitato de Panonio‎. Ŝi okupiĝas pri la nuntempa hungara dramo, post la vidviniĝo ankaŭ pri verkoj de István Örkény. Ŝi ricevis premiojn ekde 1977, premion Kossuth en 2017.

## Elektitaj teatraj dramaturgaj laboroj 
* Károly Szakonyi: *Adáshiba* (dramo)
* István Örkény: *Macskajáték* (dramo)
* Gábor Presser: *A padlás* (muzika teatraĵo)
* Endre Fejes-Gábor Presser: Bonan vesperon somero, bonan vesperon amo (muzika teatra versio)

## Elektitaj libroj 
* *Cselekvésnosztalgia*. *Drámaírók színház nélkül* (1985)
* *Mellékszereplők kora. Magyar drámák a nyolcvanas években.* (1991)
* *Lázadó dramaturgiák. A 20/21. századi modern magyar drámairodalomról; Drámaíró-portrék* (2003)

## Aliaj laboroj 
* 2 filmaj dramaturgaj laboroj
* pluraj libraj redaktoraj laboroj

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj dramaturgoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Károly Frenreisz

**Károly Frenreisz** [kAroj frenrejs], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Frenreisz Károly** estas hungara komponisto, gitaristo (baso), kantisto. Liaj duonfratoj estis Zoltán Latinovits kaj István Bujtor.
[eta|Károly Frenreisz en [2015]]
[eta|Károly Frenreisz en [1978]]
Károly Frenreisz https://zene.hu/frenreisz_karoly naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Károly Frenreisz apartenas al la granda gitarista generacio en la 1960-aj jaroj. Li apartenis al la plej konataj gitaristaj muzikgrupoj (Metro (rokgrupo) (1965-1971), Lokomoív GT (fondinto, 1971-1973), Skorpió), kie li kantis, gitaris, eĉ saksofonis. Li partoprenis en kompilado de pluraj ŝlagraj gramofondiskoj kiel komponisto, kantisto kaj gitaristo. Li ricevis kelkajn premiojn, en 2017 premion Kossuth.

## Elektitaj komponaĵoj por filmoj 
* *Csak semmi pánik* (1982)
* *A három testőr Afrikában* (1996)
* *Zsaruvér és Csigavér II.* (2002)

## Elektitaj filmaj roloj 
* *Mélyrétegben* (1967) - Kerpán Ferenc
* *A nagy generáció* (1985)
* *A három testőr Afrikában* (1996) - muzikisto
* *Magyar vándor* (2004) - vikingo

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj ŝlagrokomponistoj
Kategorio:Hungaraj ŝlagrogitaristoj
Kategorio:Hungaraj ŝlagrokantistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 18-an de novembro
Hofsós

**Hofsós** estas eta vilaĝo en Skagafjörður (ĉirkaŭ 200 loĝantoj) sur la orienta bordo de la fjordo, ambaŭflanke de la rivero Hofsá, iom sude de Þórðarhöfði, Islando. 

Hofsós estis la ĉefa komercloko ĉe la fjordo antaŭ ol oni ekkomercis en Saŭðárkrókur je la lasta triono de la 19a jarcento. En la 19a jarcento la vilaĝo ekkreiĝis kaj je la komenco la ĉefa vivtenado de la vilaĝanoj estis fiŝkaptado kaj komerco kun la kamparanoj en la ĉirkaŭaĵo sed dum la lastaj jaroj servado por turistoj iom post iom pligrandiĝas. En Hofsós staras unu el la plej aĝa traba domo (domo faritaj el traboj), varoprovizejo de la malnova monopola komerco en la vilaĝo. Ĝi nun endomigas muzeon pri la insulo Drangey, kolektadon de ovoj en ĝiaj klifoj kaj kaptadon de birdoj ĉirkaŭ la insulo. En Hofsós ankaŭ estas *Vesturfarasetur* (Domo de islandaj transloĝantoj al Ameriko). Estas muzeo kaj ekzercejo koncerne transloĝadon de islandanoj al Ameriko dum la jaroj 1870 ĝis 1914. Nova naĝbaseno estis  malfermita en la vilaĝo 2010 kaj tie oni povas naĝi kaj rigardi eksteren en la fjordon.

Kategorio:Geografio de Islando
Buôn Ma Thuột

**Buôn Ma Thuột** aŭdu estas universitata urbego en provinco *Đắk Lắk* en Vjetnamio. Ofte la senĉapelita literumado la loknomo estas *Buon Me Thuot* aŭ *Ban Me Thuot*. Ĝi estas provinca ĉefurbo kaj estas konata kiel la regiona "ĉefurbo de la kafo".

## Bazaj informoj 
* Areo: 370&nbsp;km²
* Supermara alteco: 536 m
* Loĝantaro: 420 000 en 2016
* Horzono: UTC +7
* Telefonkodo: +84 (0)
* 

## Geografio 
Buôn Ma Thuột situas en koro de la centra altebenaĵo de la lando. Da Lat troviĝas 91, Nha Trang 131, Qui Nhơn 177, Phan Thiết 193, Biên Hòa 233, Ho-Ĉi-Min-urbo 261, Vũng Tàu 279, Can Tho, Long Xuyên po 383, Hue 425, Rạch Giá 438, Da Nang 500, Nam Dinh 885, Hai Phong 922, Hanojo 960, Ha Long 961 km.

## Historio 
eta|maldekstre|Etnografia muzeo de Buôn Ma Thuột
En 1904 Đắk Lắk Provinco estis establita fare de la francoj kaj Buôn Ma Thuột estis elektita kiel la provinca administra centro pro Serepoko. Buôn Ma Thuột estis origine nomata Lac Giao. Dum erao de 2 landoj tiu urbo apartenis al Suda Vjetnamio. Grava batalo okazis tie ĉe la fino de la dua Vjetnamia milito.

## Ekonomio 
En ĉirkaŭaĵo de Buôn Ma Thuột oni kultivas kafojn, teojn, kaŭĉukojn kaj rizojn.

## Trafiko 
Buôn Ma Thuột estas atingebla per flugmaŝinoj, aŭtoj kaj trajnoj.
eta|maldekstre|Aerfoto pri Buôn Ma Thuột
eta|Pagodo en Buôn Ma Thuột
eta|centre|560ra|Larĝa panoramo en Buôn Ma Thuột
eta|Sanktejo en Buôn Ma Thuột

## Vidindaĵoj 
* pagodoj
* etnografia muzeo

## Fontoj 
* WikiTrans
* https://www.britannica.com/place/Buon-Me-Thuot 
* http://www.fallingrain.com/world/VM/07/Buon_Ma_Thuot.html
* mapo, distancoj 

Kategorio:Urboj de Vjetnamio
-513

En la jaro **513** antaŭ nia erao (aŭ *antaŭ Kristo*) okazis, inter alie:

## Eventoj 
* La persa reĝo Dario la 1-a konkeris la urbon Bizancon, komerce gravan grekan kolonion ĉe la eŭropa marbordo de la Bosporo.
Ludwik Krzyżanowski

**Ludwik Krzyżanowski** (naskiĝis la 10-an de novembro 1906 en Krosno, mortis la 16-an de marto 1986 en Shannock, Rhode Island) – anglisto, tradukisto, elmigrinta aktivulo.

## Vivo 
Diplomito de la angla filologio en Jagelona Universitato, doktoriĝo - 1934. De 1938 restis en Usono kiel kultura kaj kleriga ataŝeo en polaj diplomatiejoj de Ĉikago kaj Nov-Jorko. Dum la dua mondmilito laboranto de Polish Information Center (Pola Informa Centro). Post la milito lekciisto de la pola literaturo kaj la pola lingvo en Universitato Kolumbio kaj de la politikaj sciencoj en Universitato de Novjorko. Membro de la Pola Scienca Instituto en Ameriko. De 1956 ĝis 1986 redaktoro de la revuo "The Polish Review".

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Joseph Conrad : centennial essays*, eldonitaj de Ludwik Krzyżanowski, The Polish Institute of Arts and Sciences in America, Nov-Jorko 1960.
* *Julian Ursyn Niemcewicz and America*, Polish Institute of Arts and Sciences in America, Nov-Jorko 1961.
* *Introduction to modern Polish literature : an anthology of fiction and poetry*, eldonita de Adam Gillon kaj Ludwik Krzyzanowski, Twayne Publishers, Inc., Nov-Jorko 1964.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.piasa.org/archives/fonds-049.html  Arkivaĵoj en la angla
* http://wydawnictwoumk.pl/czasopisma/index.php/AE/article/viewFile/AE.2010.010/3639 korespondaĵo kun Kazimierz Wierzyński

Kategorio:Polaj tradukistoj
Kategorio:Polaj filologoj
Kategorio:Polaj literaturkritikistoj
Kategorio:Polaj diplomatoj
500 tagoj

La programo **500 tagoj** () estis ekonomia transira programo de USSR en 1990. *500 tagoj* estis unua plano por ekonomia transiro al kapitalismo en Sovetunio.

## Historio 
Programo *500 tagoj* proponita de Gregorij Jablinski, estis programo prilaborita laŭ ekonomikisto Stanislav Ŝatalin kun lia laborgrupo. En aŭgusto 1990, laborgrupo finis kaj publikigis sian raporton, kiu nomiĝas "Transiro al merkato". Raporto petis krei konkurencan merkatan ekonomion, privatigi ŝtatpropraĵojn, liberaligi prezon, integriĝi en Mondmerkato, speciale aprobi diskretecon pri ekonomia aktiveco al respublikaj registaroj.

La , Supera Soveto de RSFSR aprobis programon kun ĝiaj jurprojektoj. Tamen, koncepto "malcentrigo de ekonomio" provokis opozicion de federaciaj ministroj kiel Prezidanto de Soveto de Ministroj, Nikolaj Riĵkov. Kiel rezulto de koncesio, Gorbaĉov miksis programon *500 tagoj* kun programo de Riĵkov, "Ĉefaj direktoj de disvolviĝo".

Multaj reformistaj ekonomikistoj, kiel Stanislav Ŝatalin partoprenis en tiu programo: ankaŭ estontaj ekonomiburokratoj de Rusio, kiel Gregorij Jablinskij (rusia politikisto), Jevgenij Jasin (ministro pri ekonomio 1994-1997), Miĥail Zadornov (ministro pri financo 1997-1999) partoprenis en tiu programo.

## Koncepto 
Programo enhavas tri konceptojn:
* Privatigo de ŝtatpropraĵoj
* Malcentrigo de komandekonomio
* Starigo de favora kondiĉo por privata negoco

Por komprenigi tiujn konceptojn, programo proponis etapan planon en 4 etapoj kun aldonaj jurprojektoj:

* 1-a etapo (0-100 tagoj): Preparo de privatigo de nemoveblaĵoj (domo, plugebla tero, ktp.) kaj malgrandaj entreprenoj (vendejo, bieno, ktp.), transiro de grandaj entreprenoj al akcia kompanio. Lokaj sovetoj preparas privatigon de sia propraĵo kaj anoncas pri vendado. Reto de respublikaj bankoj kiel Rezerva Sistemo de Usono anstataŭigas sovetan centran bankon, Ŝtatbanko de USSR. Por kreado de Rezerva Sistemo de Sovetunio, programo proponis jurprojekton "pri Rezerva Sistemo de Sovetunio".
* 2-a etapo (100-250 tagoj): Liberaligo de prezo. Post kiam la prezo estas decidita, popolo povas aĉeti kaj vendi materialojn tra merkato.
* 3-a etapo (250-400 tagoj): Stabiligo de merkato. Liberaligo de prezo neeviteble kaŭzas rapidan kreskon de prezoj kaj inflacion de monunuo pro mallimigo de prezo. Dum tiu etapo, registaro administras monunuan kaj impostan politikon por stabiligi prezojn kaj inflacion.
* 4-a etapo (400-500 tagoj): Komenco de kresko. Dum tiu etapo, registaro stabiligas merkaton. Post kiam merkato stabiliĝis, nacia ekonomio finas transiron al kapitalisma ekonomio. Post la stabiligo, popolo povas komenci ekonomian aktivecon en stabiligita merkato.

La konceptoj de programo estas ofte komparita kun rapida ekonomia reformo de Jegor Gajdar, kio estas konata kiel "Ŝoka Terapio". Tamen kontraste al Ŝoka Terapio, programo 500 tagoj intencis etapan enkondukon de kapitalisma sistemo en soveta ekonomio: Ŝoka Terapio intencis rapidan transiron de ekonomio laŭ teorio de novliberalismo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Raporto "Transiro al merkato"

## Vidu ankaŭ 
* Privatigo

Kategorio:Ekonomio de Sovetunio
Kategorio:1990
Saranpaul

**Saranpaul** (, manse: *Саранпāвыл*) estas vilaĝo en Berezova distrikto, Ĥanta-Mansa aŭtonoma distrikto — Jugra, Rusio.

Ĝi situas sur la dekstra bordo de la rivero Ljapin, en la Polusa Uralo.

## Eksteraj ligiloj 
* retpaĝaro de la vilaĝo 

Kategorio:Vilaĝoj de Ĥanta-Mansio
Por-Baĵin

**Por-Baĵin** (ruse Пор-Бажын) estas preskaŭ rektangula areo de ruinoj sur insulo en la 1300 m alte situanta lago Tere-Ĥol, en la Respubliko Tuvio en Siberio, en la azia parto de Rusio, proksimume 40 km de la limo al Mongolio. Ĝi estas atribuita al la ujgura imperio kaj datita al la 8-a jc. p. K..

## Graveco 
La konstruaĵo estis fortikaĵo, palaco, monaĥejo, aux eble maniĥea kultejo aŭ astronomia observejo. La ejo estas riĉa je arkeologiaĵoj.

## La konstruaĵo 
Ĝi grandas 211 × 158 m kun labirintsimila interna mura strukturo, kiu kovris preskaŭ tutan surfacon de la insulo. La muro kelkloke altas eĉ hodiaŭ ĝis 12 m. La eksteraj muroj dikas pli ol 10 m. La konstruaĵoj estis establitaj el adobo.

Kategorio:Historio de Tuvio
Kategorio:Konstruaĵoj en Tuvio
Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Rusio
Kategorio:Remparburgoj en Rusio
Toni Elías

**Toni ELÍAS** (naskiĝis la 26-an de marto 1983 en Manresa) estas hispana motorciklisto, mondĉampiono.

Komencas en Klaso 125 en 1999 kiel *wildcard* per Honda. En 2000 kaj 2001 kuras per Honda. En 2002 ekkuras en Klaso 250, konkurencante per Aprilia. En 2004 kuras per Honda. En 2005 ekkuras en MotoGP, kondukante Yamaha de la teamo Tech 3. En 2006 kaj 2007 kuras per Honda de la teamo Gresini Racing. En 2008 kuras per Ducati de la teamo Pramac Racing. En 2009 kuras per Gresini Racing. En 2010 kuras en Moto2 per Moriwaki kaj estas mondĉampiono. En 2011 kuras en MotoGP per Honda de la teamo LCR. En 2012 kuras en Moto2 per Suter kaj Kalex kaj en MotoGP kelkajn kurojn per Pramac Racing. En 2013 kuras en Moto2 per Kalex, tiam (ankaŭ en 2014) en Superbike. En 2015 kuras kelkajn kurojn en MotoGP per Honda de la teamo Pramac Racing kaj per Yamaha Forward.

## Rezultoj en MotoGP 
## Notoj 
Kategorio:Hispanaj motorciklistoj
Kategorio:Pilotoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Hispanio
Specikomplekso

eta|dekstra|eta|La genro de papilioj nome *Heliconius* enhavas kelkajn speciojn tre malfacile apartigeblaj.
En biologio, **specikomplekso** estas grupo de tre proksime rilataj specioj kiuj estas tre similaj laŭ aspekto ĝis grado ke la limoj inter ili estas ofte neklaraj. Terminoj foje uzataj sinonime sed kun pli precizaj signifoj estas: **kripta specio** por du aŭ pliaj specioj kaŝitaj sub unu specinomo, **parencaj specioj** por du kriptaj specioj kiuj estas la plej proksimaj parencoj unu de alia, kaj **speciaro** por grupo de tre proksime rilataj specioj kiuj loĝas en la sama habitato. Kiel neformalaj taksonomiaj rangoj, ankaŭ **specigrupo**, **specikuniĝo**, kaj **superspecio** estas foje uzataj.

Du aŭ pliaj taksonoj iam konsideritaj samspeciaj (de la sama specio) povas poste esti subdividataj en infraspeciaj taksonoj (taksonoj ene de specio, kiaj bakteriaj stamoj aŭ plantaj varioj), sed tio ne estas specikomplekso.

Specikomplekso estas en plej okazoj monofiletika grupo kun komuna praulo, kvankam estas esceptoj. Ĝi povas reprezenti fruan stadion post speciigo, sed povas ankaŭ esti separata dum longa tempoperiodo sen evoluigi morfologiajn diferencojn. Hibridospeciiĝo povas esti komponento en la evoluo de specikomplekso.

Specikompleksoj estas en ĉiaj grupoj de organismoj. Ili estas identigitaj per rigora studado de diferencoj inter individuaj specioj, kiu faras uzadon de malgrandaj morfologiaj detaloj, testoj de reprodukta izolado, aŭ metodoj bazitaj sur DNA kiel molekula filogenetiko aŭ DNA strikodo. La ekzisto de tre similaj specioj povas kaŭzi ke lokaj aŭ tutmondaj specidiversecoj estas subkalkulitaj. Rekono de similaj sed distingaj specioj estas grava por malsanevito kaj plagokontrolo, kaj en konserva biologio, kvankam dividolinioj inter specioj povas esti malfacilaj.

Kategorio:Biologio
Kategorio:Taksonoj
Kategorio:Evolua biologio
Kategorio:Specioj
Kategorio:Speciigo
Heleioporus

alternative=Heleioporus australiacus|eta|*Heleioporus australiacus*
eta|Arealoj
**Heleioporus** estas genro de ranoj indiĝena de Aŭstralio de la familio de Mjobatraĥedoj. El ses specioj de tiu genro, kvin loĝas en sudokcidento de Okcidenta Aŭstralio, dum la alia specio loĝas nur en sudorienta Aŭstralio. Ĉiuj membroj de tiu genro estas grandaj al mezgrandaj nestotruaj ranoj de rondoformaj kapoj, mallongaj korpoj, elstaraj okuloj, mallongaj kruroj kaj la manoj estas senmembranaj. La fingroj estas relative mallongaj kun nur spuro de karneca membrano. Karaktero de tiu genro (escepte ĉe *Heleioporus eyrei* kaj kelkaj *Heleioporus psammophilus*) estas la nigraj nuptaj spinoj kiuj masklaj ranoj havas en siaj unuaj kaj foje duaj kaj triaj fingroj. La pupilo limiĝas al vertikala fendo kaj la timpano estas kutime distinga. Ĉiuj specioj el tiu genro alvokas el nestotruoj kie poste oni demetas la ovojn en saŭmoamaso. Embrioj disvolviĝas en tiu amaso ĝis eloviĝo. Eloviĝo okazas post la nestotruoj inundiĝas, kaj povas prokrastiĝi ĝis tio okazas. La alvokoj de tiuj specioj estas similaj kvankam diferencas laŭ frekvenco, longo, notoj kaj ripetoproporcio.

Kategorio:Anuroj
Kategorio:Mjobatraĥedoj
Buklo (grafeo)

En grafeo, **buklo** estas eĝo, kies du finpunktoj estas identaj. Oni povas konsideri buklon kiel speciala kazo de ciklo tiel, ke ĝi enhavas unusolan eĝon.

## Referencoj 
Kategorio:Grafeteorio
Ordinara arborano

alternative=Polyp leucom M 050408 041 ipb.jpg|eta|Polyp leucom M 050408 041 ipb
***Polypedates leucomystax*** estas specio de la familio de Rakoforedoj de ranaj amfibioj. Ĝi estas konata laŭ nombraj komunaj nomoj, kiaj **ordinara arborano**, **kvar-linia arborano**, **ora arborano** aŭ **stria arborano**. Multaj iamaj fakuloj unuigis ĝin kun la ordinara hindia arborano en *P. maculatus* (aŭ *Rhacophorus maculatus*, ĉar ĝi estis ofta iame), sed nuntempe ili estas ĝenerale konsiderataj diferencaj specioj. En sia indiĝena teritorio, ĝi estas ankaŭ nomata "blankalipa arborano", sed tiu nomo estas aplikata ankaŭ al specio de veraj arboranoj (nome familio Hiledoj).

*Polypedates leucomystax* ne estas konsiderata minacata specio fare de la IUCN. Ĝi estas fakte specikomplekso kiu enhavas variajn kriptospeciojn ene de ĝi.

## Teritorio 
Ĝi troviĝas en Bangladeŝo, Brunejo, Kamboĝo, Ĉinio, Barato, Indonezio, Laoso, Malajzio, Birmo, Nepalo, Filipinoj, Singapuro, Tajlando, Vjetnamio, kaj eble Butano. Ĝi estis enmetita en Japanion.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Amphibian and Reptiles of Peninsular Malaysia - *Polypedates leucomystax*

Kategorio:Anuroj
Pacifika arborano

[eta|300ra|Pacifika arborano (verda formo) sidanta sur sunflora folitigo, Golfeto Nanoose, [Brita Kolumbio.]]
alternative=Pacific treefrog-Siskiyou.jpg|eta|Pacific treefrog-Siskiyou
La **Pacifika arborano** (*Pseudacris regilla*), konata ankaŭ kiel *Pacifika korusrano*, havas teritorion el la Okcidenta Marbordo de Usono (el Norda Kalifornio, Oregono, kaj Vaŝingtonio) al la Brita Kolumbio en Kanado kaj tre suda Alasko. Ili loĝas el marnivelo al pli ol 10,000 futoj en multaj tipoj de habitatoj, kaj reproduktiĝas en akvaj setlejoj. Ili loĝas en ombroj de verdoj aŭ brunoj kaj povas ŝanĝi kolorojn dum periodoj de horoj kaj semajnoj.

## Taksonomio 
La nomo de tiu rano havas tre konfuzan historion. Unue, la rano estis movigita el la genro *Hyla* al la genron *Pseudacris* en 1986. Recuero *et al.* ligis la nomon *Pseudacris regilla* kun la centra komponanto, *Pseudacris hypochondriaca* kiel suda (Baja California) komponanto, kaj *Pseudacris pacifica* kun norda komponanto. Tamen, se tiu disigo estas akceptata, la ĝusta nomo (t.e., la plej malnova disponebla nomo) por la norda komponanto estas *Pseudacris regilla* kaj por tiu centra *Pseudacris sierra*. Tiu revizio restas polemika. La *Amphibian Species of the World 6.0* agnoskas la disigon, sed uzas la nomon *Pseudacris regilla* por la norda komponanto, nome la difino uzata en tiu artikolo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Fact sheet, taxonomic details, distribution maps, slideshow, and images of *Pseudacris regilla* ĉe ZipcodeZoo.com.
* Californiaherps.com description - Includes detailed description, photos, recordings of calls
* mister-toad.com Pacific tree frog description - Description of the ecology of Pacific Tree Frogs with photographs, audio and video.
* https://web.archive.org/web/20081202055931/http://www.npwrc.usgs.gov/resource/herps/amphibid/species/hylareg.htm
* Pacific Chorus Frog recordings

Kategorio:Anuroj
Hyla

[eta|Boja arborano, *[Hyla gratiosa*.]]
[eta|*[Hyla arborea*.]]
eta|Metamorfuloj estas ofte similaj laŭ aspekto. *H. gratiosa* (maldekstre), *H. cinerea* (centre), *H. chrysoscelis* (dekstre).
La genro ***Hyla*** estas membro de la familio de arboranoj nome Hiledoj. Ili havas tre grandan distribuadon; specioj povas troviĝi en Eŭropo, Azio, Afriko, kaj tra Ameriko. Estis pli ol 300 priskribitaj specioj ene de tiu genro, sed post granda revizio de la familio de Hiledoj plej el kiuj estis movigitaj al novaj genroj tiele ke la genro nune enhavas nur 33 speciojn.

La genro estis establita de Josephus Nicolaus Laurenti en 1768. Ĝi estis nomita laŭ Hilaso en Greka mitologio, la kompano de Heraklo. La nomo estas malkutima en tio – kvankam Laurenti konis ke Hilaso estis masklo – la nomo estas senambigue traktata en la feminina gramatika genro pro nekonataj tialoj. La etimologio de la nomo estas ankaŭ ofte malĝuste donata kiel derivata el la greka vorto  (''*, "arbaro").

## Specioj 
* Eŭropa arborano (*Hyla arborea* iama *Rana arborea*)
* Boja arborano, *Hyla gratiosa''

## Referencoj 
Kategorio:Anuroj
Lajos Kovács (aktoro)

**Lajos Kovács** [lajoŝ kovAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kovács Lajos** estas hungara aktoro. Lia edzino estis Anna Marie Cseh dum mallonga tempo.
[eta|Lajos Kovács en flava vesto en [2013]]
Lajos Kovács http://www.imdb.com/name/nm0468490/ naskiĝis la  en Bátaszék.

## Biografio 
Lajos Kovács akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1967. Post siaj studoj li aliĝis al trupo de Teatro Jókai (Békéscsaba) (1967-1979). Liaj sekvaj teatraj stacioj estis:
* Nacia Teatro (Szeged) (1979-1980, 1985-1986)
* Teatro Szigligeti (Szolnok) (1980-1984)
* Teatro Petőfi (Veszprém) (1984-1985)
* Teatro Csokonai (Debrecen) (1986-1989)
* Nacia Teatro (Miskolc) (1989-1995)
* Teatro de Kecskemét (1995-1997).
Depost la provincaj teatroj en 1997 li aliĝis al trupo de malgranda teatro en Budapeŝto. Spite la ligojn al teatroj li ofte havas rolojn en filmoj. Li ricevis 7 premiojn inter 1992-2014. Li edziĝis en 1969, li eksedziĝis en 1998, li edziĝis en 2005 sed en la sekva jaro li eksedziĝis kaj li revenis al la pli frua edzino. Li havas 2 gefilojn.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare: Hamleto
* Imre Madách: La tragedio de l' homo - eskimo (2002)

## Elektitaj kinejaj filmaj roloj 
* *80 huszár* (1978)
* *Szerelem első vérig* (1986)
* *Sztracsatella* (1995)
* *Sorstalanság* (2005)
* *A Fekete Múmia Átka* (2015)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* *Született lúzer* (2007)
* *Tűzvonalban* (serio, 2008)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun 2 fotoj
* datenoj

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Neglektitaj tropikaj malsanoj

La neglektitaj tropikaj malsanoj estas kerna grupo de 18 tropikaj infektaj malsanoj, tiel difinitaj de la Monda Organizaĵo pri Sano (MOS):

**Rimarko:** La tere transdonitaj helmintozoj koncernas askaridozon, ancilostomozon kaj trikurozon (prop.) (angle Trichuriasis).

## Referencoj
Nordsternpark

eta|Centra kampo de Nordsternpark: Karbostokejo, karbomiksejo kaj okcidentaj pontoj Stege West
eta|Grimpejo en Nordsternpark
eta|dekstra|Amfiteatrejo dum rokfestivalo
eta|dekstra|Pontoj antau la "Piramido"
eta|Rozoj en Nordsternpark
**Nordsternpark** estas parko sur la tereno de la iama Minejo Nordstern en Gelsenkirchen.

Post malfunkciigo de Minejo Nordstern en 1993 oni fundamente sanigis ties terenon kaj ŝanĝis ĝin en parkon. En 1997 en la parko okazis la Federacia Ĝardenekspozicio. Nordsternpark ligas la urbopartojn Horst kaj Heßler de Gelsenkirchen, kaj ĝin dividas la Rejn-Herne-Kanalo kaj la rivero Emscher. La Parko estas ero de la Itinero de la Industrikulturo.

## Familio kaj libertempumo 
Post la Federacia Ĝardenekspozicio de 1997 en Nordsternpark oni daŭrigis la imponan (akvo-)ludejo je nivelo de la Rejn-Herne-Kanalo. Tiu ĉi estas ĝuste je varmaj tagoj ŝatata ekskursocelo por familioj kaj lernejaj klasoj. Krome Nordsternpark ankaŭ ofertas aventurkonkursojn por infanoj. Plue ĝiaj pied- kaj biciklovojoj estas tutjare uzeblaj.

## Amfiteatro je Gelsenkirchen 
Krome sur la tereno de Nordsternpark ankaŭ troviĝas la am-fiteatro je Gelsenkirchen. En la liberaera teatrejo okazas, precipe en printempo kaj somero, multaj aranĝoj. Jen nomendas kiel regulaj eventoj la metalroka festivalo *Rock Hard Festival*, la kanalfesto, la subĉiela kino same kiel koncertoj de diversaj regionaj, tutlandaj kaj tutmondaj muzikantoj kaj bandoj.

## La apartaĵoj de Nordsternpark 
Nordsternpark montras kiel ero de la itinero de la Industrikulturo:
* la enigo de iamaj minejokonstruaĵoj en la parkon
* liberaeran scenejono ĉe la bordo de la Rejn-Herne-Kanalo (Amfiteatro je Gelsenkirchen),
* tri artefaritajn grimporokojn altajn je 18 metroj,
* mingalerion de Minejo Nordstern por vizitantoj
* plurajn pendopontojn trans Rejn-Herne-Kanalo kaj Emscher, teĥnike kaj arte aparte formitaj
* *Kinderland* kun granda akvoludejo
* Heraklo de Gelsenkirchen, skulptaĵo 18 metrojn alta kaj 23 tunojn peza de la germana artisto Markus Lüpertz
[eta|*[Heraklo de Gelsenkirchen|Heraklo*]]

## Duobl-arka ponto 
[eta|Rekonilo de Nordsternparko: la duobl-arka ponto trans [Rejn-Herne-Kanalo]]
En 1996 oni starigis por la Federacia Ĝardenekspozicio duobl-arkan ponton 36 metrojn altan el ŝtalo. Per apogoamplekso de 80 metroj kaj du malsimetriaj, sed paralelaj arkoj ĝi etendiĝas oblikve trans la Rejn-Herne-Kanalo kaj estas transpasebla piede aŭ bicikle. La konstruaĵo estas koncepto de Stefan Polónyi.

## Plua elkonstruo 
Kadre de RUHR.2010 – Kulturhauptstadt Europas Nordsternpark estis unu el sep „Ankrejoj“. Ĝis aŭtuno de 2010 oni elkonstruis la turo de Ŝakto 2 de Minejo Nordstern per vitra kubo kaj statuo de "Herako"; tiuj ĉi altigas la turon kune al 103 metroj. 

## Referencoj 
## Fonto 
Tiu ĉi artikolo estas tradukaĵo de la samnoma artikolo el la germana Wikipädie (:de:Nordsternpark)

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la parko en Nordsternpark 
* Hejmpaĝo de la industritereno en Nordsternpark 
* Hejmpaĝo de la amfiteatro

Kategorio:Itinero de la industrikulturo
Kategorio:Konstruaĵoj en Gelsenkirchen
Kategorio:Parkoj en la Ruhr-regiono
Frigyes Kovács

**Frigyes Kovács** [fridjeŝ kovAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kovács Frigyes** estas jugoslavia-serbia hungara aktoro, reĝisoro, altlerneja instruisto, teatrestro.

Frigyes Kovács http://mek.oszk.hu/02100/02139/html/sz13/614.html naskiĝis la  en Jugoslavio, en Tornjoŝ (nun en Serbio).
 
## Biografio 
Frigyes Kovács frekventis gimnazion en Baĉka Topola kaj li aranĝis amatoran teatran lernejan trupon. Li akiris diplomon en Arta Akademio en Novi Sad en 1978, sed ekde 1977 li jam estis reĝisoro en pluraj amatoraj trupoj. Post siaj studoj li aliĝis al trupo de teatro en Subotica, sed li fondis ankaŭ migrantan trupon. Inter 1985 kaj 1993 li laboris en radio de Novi Sad kaj ankaŭ en la teatro en la sama urbo. En 1994 li fondis en Subotica hungaran teatron nomatan pri Dezső Kosztolányi, inter 1998-2006 li estis teatrestro. Li ofte estis ankaŭ reĝisoro, foje en Teatro Jókai (Békéscsaba). Ekde 1987 li instruis en pedagogia altlernejo en Subotica, ekde 2012 li instruas en la menciita Arta Akademio. Li ricevis plurajn premiojn inter 1979–2012.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** La ventego - Gonzalo
** Romeo kaj Julieta - monaĥo
** *Epifanio: aŭ kiel vi volas* - Vitéz Böföghy Tóbi
* Károly Nóti–Mihály Eisemann: Hyppolit, la lakeo (teatra versio) - titolrolo
* István Örkény: *Tóték* - vira ĉefrolo

## Aliaj laboroj 
* pluraj reĝisoraĵoj
* radiaj teatraĵoj

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj
Kategorio:Serbiaj hungaroj
Éva Fésűs

**Éva Fésűs** [fEŝUŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fésűs Éva** estas hungara verkisto pri fabeloj, stenografiisto-tajpisto.

Éva Fésűs http://port.hu/adatlap/szemely/fesus-eva/person-147660 naskiĝis la  en Cegléd, ŝi mortis la  en Kaposvár.

## Biografio 
Éva Fésűs frekventis komercan mezlernejon en Vác. Ekde 1945 ŝi estis vendisto, post 2 jaroj ŝi lernis stenografion en Budapeŝto. Ŝi laboris kiel stenogafiisto/tajpisto ĝis la pensiuliĝo. En 1950 ŝi edziĝis kaj vivis plu en Kaposvár. Ŝi naskis 3 infanojn. Krom la oficiala laboro ŝi konstante okupiĝis pri verkado de fabeloj. Ŝi ricevis plurajn premiojn, en 2017 premion Kossuth.

## Ŝiaj libroj 
* *Csupafül* (fabeloj, 1968)
* *A teknősbéka bánata* (fabeloj, 1986)
* *Tündérjárta mesetájon* (fabeloj, 1998)
* *Csepp víz* (elektitaj poemoj, 2009)
* *A békakirály inge* (poemoj por infanoj, 2012)
* *Csepp víz* (kolektitaj poemoj, 2016)

## Similaj laboroj 
* fabeloj por Hungara Radio kaj Hungara Televizio
* fabeloj teatraĵoj

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj stenografistoj