open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sekigita fiŝo

eta| Pendantaj fiŝoj
**Sekigitaj fiŝoj** estas sensale konservitaj fiŝoj, kiuj pendante ekstere estas nature sekigataj de suno kaj vento. Sekigi nutraĵojn estas tre malnova konservmaniero, kaj sekigitaj fiŝoj konserveblas dum jaroj. La metodo estas malmultekosta, kaj la fiŝkaptisto mem povas fari la laboron. Estas ankaŭ pli facile transporti la fiŝojn al la bazaroj.

Inter la plej ofte sekigataj fiŝospecoj estas moruo kaj eglefino.

La fiŝoj pendas ekde februaro ĝis majo, kiam ankoraŭ estas neĝo sur la tero. La neĝo protektas kontraŭ insektoj, kaj la malvarmo malhelpas bakteriojn. Plej bona vetero estas je temperaturo de iom pli ol 0 gradoj celsiaj, kaj ne tro da pluvo. Se estas tro da frosto, la fibroj krevas, kaj la fiŝoj maluzeblas por kuirado. La plej bonkvalitajn sekigitajn fiŝojn oni faras en Lofoten (Norvegujo), kie la klimato estas bona por sekigi fiŝojn.
La fiŝoj pendas ekstere dum tri monatoj, kaj poste maturiĝas endome dum du aŭ tri monatoj, en seka kaj aerplena medio. Dum la sekigado ĉ. 70 % de la akvo forvaporiĝas de la fiŝoj. La sekigitaj fiŝoj havas multe da proteinoj, B-vitaminoj, fero kaj kalcio.

Norvegujo eksportas 6000 tunojn da sekigitaj fiŝoj ĉiujare. Italujo importas plej multe da sekigitaj fiŝoj. Sed ankaŭ Portugalujo, Kroatujo kaj Svedujo konsumas multe da sekigitaj fiŝoj.

## Referencoj 
Kategorio:Nutraĵo
Rivero Flatrock

La **Rivero Flatrock** (ankaŭ la **Rojo Flatrock**) estas rivero en la Usona ŝtato de Indianao. La rivero estas alfluo de la orienta forko de la Rivero Blanka. Ĝi estas 145 KM longa kaj fluas tra orient-meza Indianao. Per la Rivero Blanka, Rivero Wabash, kaj Ohio-Rivero, ĝi estas parto de la Misisipa Rivera baseno. La rivero drenis 1378 kvadratkilometojn.

## La Vojo
La Rivero Flatrock komencas flui en nord-orienta Kantono Henry. Ĝi fluas ĉefe sud-okcidente tra la kantonoj: Rush, Decatur, Shelby, kaj Bartholomew. La rivero ligas la Rivero Driftwood ĉe Columbus formi la orienta forko de la Rivero Blanka.

En Kantono Decatur, la Rivero Little (Malgranda) Flatrock fluas en la Flatrock riveron. La Rivero Little (Malgranda) Flatrock elfontas en Kantono Rush kaj fluas sud-okcidente.

## Gravaj Urboj ĉe la Rivero
*Mooreland 
*Lewisville
*Rushville
*Columbus

Flatrock
Rivero Big Blue

**Big Blue** estas alfluo de la rivero Driftwood. La rivero estas ĉirkaŭ 120 KM en orient-meza Indianao (Indianao estas Usona ŝtato). Per la Rivero Driftwood, Rivero Blanka, Rivero Wabash, kaj Ohio-Rivero, ĝi estas parto de la Misisipa Rivera baseno.

## Vojo
La Rivero Big Blue komencas flui en nord-orienta Kantono Henry. Ĝi fluas ĉefe sud-okcidente tra la kantonoj: Rush, Hancock, Shelby, kaj Johnson. La rivero ligas la Rojo Sugar formi la Rivero Driftwood. Ĉe Shelbyville, la Rivero Little Blue fluas en la Riveron Big Blue.

## Gravaj urboj ĉe la Rivero
*New Castle
*Knightstown
*Carthage
*Morristown
*Shelbyville
*Edinburgh

Big Blue
Homokszentgyörgy

**Homokszentgyörgy** (homoksentdjordj) estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Suda Transdanubio**, en Somogy, en subregiono de Barcs. La nomo signifas: sablo-Sankta Georgo.

## bazaj informoj 
* Areo: 50&nbsp;km²
* Loĝantaro: 1230
* Poŝtkodo: 7537
* Telefonprefikso: 82

## Situo 
Homokszentgyörgy situas sur mildaj deklivoj, laŭ traira flankovojo, for de ĉefvojo, fervojo kaj rivero. Iam estis fervojo inter Kaposvár-Barcs.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1425.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo
* kastelo de Széchenyi (nun lernejo kune kun protektata parko

## Komunumoj de Sankta Georgo en Hungara reĝlando 
Pro grandeco la tabelo ne havas la ceterajn komunumojn en Transilvanio, vidu ilin Csíkszentgyörgy!

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Pogányszentpéter

**Pogányszentpéter** [pogAnjsentpEter] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Csurgó. La loknomo signifas: pagano-Sankta Petro.

## Bazaj informoj 
* Areo: 13&nbsp;km²
* Loĝantaro: 530
* Poŝtkodo: 8728
* Telefonprefikso: 82

## Situo 
Pogányszentpéter situas sur mildaj deklivoj, laŭ ĉefvojo Kaposvár-Nagykanizsa. La lasta urbo troviĝas 10, Csurgó 18&nbsp;km-ojn for.

## Historio 
La unua mencio okazis en 1381. Pro la kontraŭturkaj bataladoj la vilaĝo senhomiĝis en 1554, poste rehomiĝis en la 1820-aj jaroj. En Pogányszentpéter migra poŝto servas.

## Vidindaĵo 
* fiŝkaptista lago

## Komunumoj de Sankta Petro en Hungara reĝlando 
Pro grandeco de la tabelo vidu la ceterajn komunumojn en Transilvanio: Barcaszentpéter!

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Großpetersdorf

**Großpetersdorf,** hungare **Nagyszentmihály,** kroate **Veliki Petrštof**, estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Oberwart. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara nomo estis **Nagy-Német-Szentmihály** (=Granda-Germana-Sankta Mikaelo).

## Situo
La vilaĝo situas ĉe kunfluejo de 2 rojoj, laŭ fervojo Friedberg-Rechnitz. La lasta troviĝas 15, Oberwart 10 km-ojn for.

## Historio
Pli frue romianoj loĝis tie. En 895 hungaraj triboj okupis Karpatan basenon. Dum la historio zono de tiu regiono ofte apartenis foje al Hungario, foje al Aŭstrio. La unua mencio devenis el 1273 en formo *villa Sancti Michaelis*. En 1565 imperiestro Maksimiliano la 2-a (Sankta Romia Imperio) nomumis la komunumon kampurbo. En 1846 incendio okazis. En 1910 la urbeto havis 2168 da loĝantoj (aŭstroj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis 1920 ĝi apartenis al Vas, al distrikto de Felsőőr, poste al Aŭstrio, dume inter 1938-1945 al Germanio. En 2000 la vilaĝo ricevis la rangon foira komunumo.

## Vidindaĵoj
* katolika preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo de 1850
* mezepoka ŝtonoponto apud la vilaĝo

## Komunumoj pri Sankta Mikaelo en Hungara reĝlando
Pro grandeco de la tabulo la ceterajn en Transilvanio vidu: Almásszentmihály!

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Oberwart
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Pedaltono

**Pedaltono** en la muziko estas nomo por tono longe eltenata aŭ certaritme ripetata, al kiu aliaj voĉoj moviĝas harmonie libere.

Pedaltonoj jam ekzistis en la organumo, je kiu la *vox organalis* (pro tio la germana nomas ĝin „orgelpunkt“) moviĝas libere super iom longe eltenata tono. Ĝi  povas aperi en diversaj voĉoj aŭ je diversaj lokoj de muzikaĵo. Ofte ankaŭ oni trovas ĝin en je la fino de muzikpeco kiel bas-tono de la dominanto, kiun sekvas la baztono de la toniko. Pro tio en multaj lingvoj la nomo egalas la esperantan „pedaltono“, ĉar ĉe orgeno oni kutime ludas la bas-tonojn per pedalaro.

Ĉe la piano kaj eĉ plie ĉe la  klaviceno la mallonga malfortiĝtempo de tiuj ĉi instrumentoj postulas ritmigon de longtentata tonoj. Ĉe longe eltentataj akordoj tio kutime okazas per  arpeĝoj („rompitaj“ akordoj).

## Ekzemploj 
La pedaltono ankaŭ povas situi komence de muzikaĵo, ekz. en la enira ĥoraĵo de la Mateo-Pasiono de Johann Sebastian Bach, BWV 244. Jen Bach komponis por la kontinua baso ekde la komenco pedaltonon super kvin taktoj, kiu estas ripetata ene de la movimento sur diferencaj tonŝtupoj. Laŭ instrumenta tekniko de violono kaj orgeno ne estus probleme, eltene ludi tonon, tamen Bach komponis tonripetojn (kvaron- kaj okonnotoj ene de 12/8-takto).

En la Kristnask-Oratorio  Johann Sebastian Bach, BWV 248 kontrastigas en la ario *Schlafe mein Liebster, genieße der Ruh’* ambaŭ eblecojn de pedaltono. La pedaltono kun tonripetadoj en  oktavsaltadoj simbolas la luladon de la infano, la eltenata  pedaltono la trankvilon de la dormo.

center|1000px|Pedaltono en la tokato C-maĵoro de Joh. Pahelbel
Multaj orgenaĵoj de Bach kaj aliaj barokaj komponistoj entenas pedaltonojn. Tipa por tio estas la orgenmuziko de Johann Pachelbel: la teknikaĵo de la pedalaro en sudgermanaj orgenoj ne permesis ludi rapidajn pedalmelodiojn.

## Vidu ankaŭ 
* Borduno

Kategorio:Muzika teorio
Palisumo

[eta|Prezento de palisumo sur nov-asira reliefo el registara tempo de [Sanherib]]

**Palisumo** estas ekzekuta metodo, praktikita en la antikvo kaj mezepoko. La palisumo povis okazi per pendigo tra brusto aŭ enkonduko de la paliso en la anuson aŭ vaginon. En la dua metodo, oni uzis rond-finan, grasigitan palison, kiu ne vundis tiel vivgravajn organojn, sed trapenetris malrapide la tutan korpon kaj plilongigis la ekstreman suferadon.

## Historio 
Palisumo kiel ekzekuta metodo estis amase uzata en la antikva Egiptio kaj en la Asira Imperio. Oni palisumis malamikojn, abortitajn virinojn. Ne estas klara, ĉu oni palisumis vivantajn homojn aŭ nur kadavrojn. La palisumon mencias eĉ la Malnova Testamento.

En la mezepoko, la palisumo disvastiĝis en tuta Eŭropo, sed oni ofte murdis antaŭ la palisumo la viktimon. Oni ofte entombigis la viktimon vivante kaj tiam traboris lin/ŝin per paliso.

Kategorio:Ekzekutaj metodoj
Dien Bien Phu

dekstra|eta|200px|Dien Bien Phu
**Dien Bien Phu** (, Ti-nom 奠邊府, signifante  "Aprobita Limo")  estas urbo en nordokcidenta Vjetnamio, la ĉefurbo de Dien Bien Provinco.

La loĝantaro de Dien Bien Phu en 2017 estis 73,000 homoj. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

La plimulto de la populacio estas Taj-homoj (en), proksimume triono estas Vjetnamoj, la cetero estas Hmongoj, Sila kaj aliaj.

Ŝoseo 12 ligas Dien Bien Phu kun Lai Chau, la centro de la samnoma provinco.

La urbo havas flughavenon de kiu Vietnam Airlines flugas al Hanojo.

## Historio 
De la 13-a de marto  ĝis la 7-a de majo 1954, la "Batalo de Dien Bien Phu" okazis proksime de Dien Bien Phu, decida batalo inter la vjetnamoj kaj la francoj, kiu markis la komencon de la procezo de malkoloniigo de Hindoĉinio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Urboj de Vjetnamio
Miklós Kund Nagy

**NAGY Miklós Kund** (nadj) rumanuja hungara ĵurnalisto, redaktoro, tradukisto, belartverkisto. Li naskiĝis en Nagyenyed la 6-an de decembro 1943.

## Biografio
Miklós Kund Nagy finis la mezlernejon en sia naskiĝurbo (1961), akiris diplomon de instruisto pri la rumana lingvo kaj literaturo en Pedagio Altlernejo de Târgu Mureş (1965). Li instruis en Szentgerice (1965-68), pli poste li estis raportisto, kultura sekciestro ĉe la hungarlingva radio de Târgu Mureş (1968-85), kaj depost ties ĉesigo li laboris en distrikta biblioteko (1985), li estis redaktoro ĉe la Vörös Zászló ĝis 1989. Intertempe li akiris diplomon pri la hungara-franca lingvoj en la Universitato Babeş-Bolyai de Kluĵo (1973). En 1990 li denove laboris ĉe la radio, li estis fondantano de renovigita de KZST; same li estis ekde 1990 interna kunlaboranto de la Népújság, ekde decembro 1991 vicĉefradaktoro; raportisto, dokumentfilmisto de la *Videoklip Stúdió*. En 1994 li ricevis *Népújság Nívódíj* (Nivelpremio).

## Verkoj
**Irodalom a marosvásárhelyi rádióban* (Kv. 1973);
**Fehér könyv*, kunulaŭtoro (Eventoj en Târgu Mureş en 19-a kaj 20-a de marto 1990, Bp. 1991); 
**Helikoni arcképcsarnok*, memorlibro, redak., antaŭparolo (I-II. Mv. 1997);
**Műterem*, 1-a volumo, 1998.
**Múzsák fellegvára*, 2000.
**Műterem*, 2-a volumo, ?
**Műterem* 3-a volumo, 2003.
**Ketten ülnek, beszélgetnek*, 2006.
**Míg a magnó összekapcsolt…*, Intervjuoj, konversacioj, 2008.
**Szabó Duci* - Vivintervjuo, 2008.
*''Bocskai Vince, 2008, Csíkszereda.

## Fonto
*Erdélyi Magyar Írók Ligája 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj arthistoriistoj  
Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Entombigo de vivanto

[eta|Pentraĵo de [Antoine Wiertz]]
**Entombigo de vivanto** estas okazaĵo kiam vivanta persono estas kovrita de tero, kaj poste pro tio mortas. Tio povas okazi rekte intence kiel metodo de ekzekuto, laŭ atestoj uzata dum la romia epoko, kiel akcidento ekzemple dum terglito, aŭ kiel mispaŝo de entombiga sistemo kiam oni entombigas ŝajne senvivan korpon, kredante ke la persono jam estas morta, sen poste ri vekiĝas ene de la tombo kaj malrapide vere mortas. La morton kaŭzas plej ofte manko de aero, sufoko, asfiksio, dehidratiĝo. Ĝin gravigas paniko kaj ekstrema klaŭstrofobio.

Ĉar oni kelkfoje trovis skrapajn spurojn sur interna flanko de ĉerko, oni ĉiam timas la entombigon de vivanto. Por eviti neintencan entombigon de vivanta homo, oni kelkfoje metis fadenon en la ĉerkon, ligitan al tintilo por averti eksterulojn, ke ankoraŭ estas vivo en la supozita mortinto. Oni rakontis ankaŭ ke en antikva Egiptio kelkaj faraonoj ordonis mortigan sistemon por tiuj kazoj, por ke la "reviviĝinta" mortinto eventuale povu enpace esti "remortigita".

La plej longan tempon en tombo vivante estinta persono estas finna Veli-Matti "Fakiiri-Veltsu" Lehtikangas. Li estis en tombo 21-a – 29-a septembro 2000. Li estis ankaŭ en 1992 farinta la rekordon.

viv
Kategorio:Ekzekutaj metodoj
Asfiksio

**Asfiksio** (el la greka a-, "sen" kaj σφυγμός (sphygmos), "puls-perdo") estas ĝenerale tiu stato, kiun karakterizas malforteco de sangocirkulado kaj spirdepreso ĝis spirhalto. Kaŭzoj estas misfunkcio de la kor-sangofluo, spirparalizo aŭ ŝtopiĝo de la spirvojo.

La mankanta gasŝanĝo kondukas al malpliiĝo de la sanga oksigeno (hipoksemio) kaj tiel la redukto de la oksigena parcia premo en la arteria sango kaj en la histoe (hipoksio), kiu montriĝis en bluiĝo de la haŭto kaj muko. La ne elspirita karbona dioksido kolektiĝas en la histokaj sango, kio kondukas al karbondioksida narkozo kaj al konsciaj ĝenoj kaj komato, se la kaŭzoj ne ĉesas.

## Vidu ankaŭ 
* Sufokiĝo

Kategorio:Ekzekutaj metodoj
Szentgyörgyvölgy

**Szentgyörgyvölgy** (sentdjordjvoldj) estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Okcidenta Transdanubio**, en departemento Zala, en subregiono de Lenti. La nomo signifas Sankta Georgo-valo.
300ra|eta|dekstra|Panoramo de Szentgyörgyvölgy

## Bazaj informoj 
* Areo: 30&nbsp;km²
* Loĝantaro: 480
* Poŝtkodo: 8975
* Telefonprefikso: 92

## Situo 
La vilaĝo situas sur malebenaĵo, laŭ la slovena ŝtatlimo, laŭ flankovojoj.

## Historio 
La unua skriba mencio devenis el 1326. En 1919 la vilaĝo abrupte trovis sin ĉe la nova landolimo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj. En 2000 la vilaĝo ricevis ekstran premion pri Eŭropo-vilaĝo. Ekde 2008 ambaŭ landoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limoj senĝene estas traireblaj. Vilaĝservo estas bestkuracejo.

## Vidindaĵoj 
* tuto de la vilaĝo (farma sistemo, vidu: Őriszentpéter)
* katolika preĝejo omaĝe al Sankta Georgo
* Kalvinana preĝejo (Szentgyörgyvölgy) de 1787

## Komunumoj de Sankta Georgo en Hungara reĝlando 
Pro grandeco la tabelo ne havas la ceterajn komunumojn en Transilvanio, vidu ilin Csíkszentgyörgy!

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Zala
Lingvo kaj Vivo

***Lingvo kaj Vivo : Esperantologiaj Eseoj*** estas kolekto de artikoloj kaj eseoj pri Esperanto, precipe pri ties strukturo kaj historio. Ĝi estas verkita de Gaston Waringhien kaj publikigita en 1959 de eldonejo Stafeto en La Laguna. Duan eldonon de tiu ĉi verko aperigis Universala Esperanto-Asocio en 1989 en la Jubilea Kolekto.

## Recenzoj
## Vidu ankaŭ
**Deveno kaj Vivo de la lingvo Esperanto*

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Libraro Ludovika

Kategorio:Esperantologio
Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1989
Kategorio:Eldonaĵoj de UEA
Kategorio:Antverpena Lingvo-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Libraro Ludovika
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Pál Nagy (literaturhistoriisto)

**NAGY Pál** (nadj) rumanuja hungara kritikisto, redaktoro, literaturhistoriisto. Li naskiĝis en Culpiu la 30-an de januaro 1924 kaj mortis la 4-an de septembro 2015 en Târgu Mureş.

## Biografio
Pál Nagy finis en la reformita kolegio de Târgu Mureş (1943), li akiris diplomon pri la hungara lingvo kaj literaturo-universala historio en la Universitato Bolyai (1948). Li laboris kiel universitata asisto, pli poste kiel mezlerneja instruisto en Kluĵo (1949-55); kiel redaktoro en Târgu Mureş de la Igaz Szó (1955-70), A Hét (1970-73), Új Élet (1974-84).
## Verkoj
**Egyszer mindenkit szólítanak*. Romániai magyar elbeszélők I-II., ant., vál., bev., jegyz., Kvár, 1984;
**Erős várunk. Kollégiumi emlékkönyv, szerk., Mvh., 1990;
**Marosvásárhelyi sorok*, publicisztika, Ungvár-Bp., 1994;
**Falu a Korhány alatt*. Mezőkölpény, Mvh., 1996;
**Visszanéző*. Arcok, pályák, pillanatok, Mvh., 1997.
**Bolyaiak tere* (Mv. 1998).
**Napló nélkül'', eseoj, 2002.

## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj kritikistoj
Ottó Nagy, mindszenti

**NAGY Ottó**, (nadj) *mindszenti* estis rumanuja hungara eklezia verkisto, lingvohistoriisto naskita en Zilaho la 23-an de novembro 1903 kaj mortinta la 17-an de februaro 1946 en Zilaho.

## Biografio 
Ottó Nagy finis la mezlernejon en sia naskiĝurbo en *Wesselényi Kollégium* (1922). Unu jaron li studis en teknikuniversitato de Budapeŝto, pli poste li finis la reformitan teologion en Kluĵo (1925), kiun li kompletigis en Basel kaj Zürich. Li estis studento de Karl Barth, kies studojn li hungarigis. En 1926 li estis senioro de teologio kaj vojaĝa sekretario de *Ifjúsági Keresztyén Egyesület* (IKE). Li estis helppastro en Fogaras, Maksa, ekde 1930 religiinstruisto en sia iama lernejo de Zilaho.

## Verkoj 
* *A református kollégium hivatása*. Székfoglaló értekezés (Zilah 1932);
* *Van reménységünk*. A halottak feltámadásáról (Kv. 1933);
* *Hiszek a Szentháromság-egy Istenben* (Torda 1938);
* *Szent hitünk* (Valláskönyv a középiskolák VII. osztálya számára. Kv. 1939);
* *Isten igéje (Kv. 1941);
* *Gyarmathi Sámuel élete és munkássága'' (ETF 182, Kv. 1944).

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

## Bibliografio 
* Szabó T. Attila: M. N. O. Közli Nyelv és múlt, 1972. 510-12. Arcképpel.

Nagy, O
Nagy, O
Károly Zilahi-Kiss

**ZILAHI-KISS Károly** (zilahi-kiŝ) Károly Zilahi aŭ Károly Zilahy estis hungara ĵurnalisto, kritikisto, poeto la 28-an de oktobro 1838 kaj mortinta en Buda la 15-an de marto 1864.

## Biografio 
La mezlernejon Zilahi-Kiss finis en reformita kolegio de Koloĵvaro. Li alvenis en 1857 Peŝton por pristudi juron. Li komencis tre june publikigi artikolojn, kritikojn. En 1860 li studis en Vieno. Li ekprovis kuracigi sian ftizion en Aŭstrujo kaj Italujo. En 1863 li estis kunlaboranto de *Magyar Sajtó*, en 1864 de *Fővárosi Lapok*. Li eldonis kun sia pli juna frato, Imre Zilahi tradukaĵvolumon el rusa lingvo.

## Verkoj 
* *Zilahi-Kiss-Károly munkái* (I – II., Dömötör János életrajzi bevezetésével, Pest, 1865);
* *Zilahi-Kiss Károly Válogatott Művei* (Válogatta és a bevezetőt írta Vargha Kálmán, Bp., 1961).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj kritikistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj

Kategorio:Naskiĝintoj en 1938
Frederick Bodmer

**Frederick Bodmer** (aŭ **Frederich**) (naskiĝis 1893 aŭ 1894, mortis 1955) estis svisa filologo kaj aŭtoro de la tre populara libro *The Loom of Language*, kiu multe kritikas Esperanton kaj estas unu el la fontoj de multaj antaŭjuĝoj kontraŭ tiu lingvo.

Li instruis en Eŭropo kaj Sudafriko kaj poste en departamento de modernaj lingvoj ĉe MIT ĝis sia morto. Li influis la ideojn de Noam Chomsky.

## Verkoj 
* *The loom of language. A guide to foreign languages for the home student*. Eldonata fare de Lancelot Hogben. George Allen & Unwin Ltd, Londono 1943 (“Primers for the Age of Plenty”, No. 3). Ĉapitro pri Esperanto kaj aliaj planitaj lingvoj
* germana traduko: *Die Sprachen der Welt. Geschichte, Grammatik, Wortschatz in vergleichender Darstellung*. Kiepenheuer & Witsch, Kolonjo 1955. (tradukita de *Rudolf Ernst Keller*)
* aktuala eldono: *Die Sprachen der Welt. Geschichte, Grammatik, Wortschatz in vergleichender Darstellung*. Parkland-Verlag, Kolonjo 1997. ISBN 3-88059-880-0

Kategorio:Svisaj filologoj
Imre Zilahi

**ZILAHI Károly** *Zilahi-Kiss* hungara ĵurnalisto, tradukisto, poeto: Zilah, 3-a de februaro 1845 – Pest, 17-a de februaro 1867.

## Biografio 
Liaj leteroj aperis 13 jaraĝe en *Budapesti Hírlap*. En Pest li aliĝis al rondo maldekstraj junaj verkistoj grupiĝintaj ĉirkaŭ János Vajda. Liajn verkojn publikis en *Hölgyfutár*, *Magyar Sajtó*, *Hazánk és a Külföld*, *Pesti Napló* ktp. Liaj plej gravaj verkoj estas la rusaj tradukoj kune kun sia pli aĝa frato Károly Zilahi.

## Verkoj 
* *Költemények* (poemoj) (Bp., 1867).

Zilahi, I
Subgrundaj medioj

**Subgrundaj medioj** aŭ simple **subgrundo** signas mediojn, movadojn kaj fakojn kiuj estas konsiderataj alternativaj rilate al la majoritato kun nuanco de rezistado kaj de sinkaŝeco. Ĝi tamen ne estas sinonimo de kontraŭkulturo ĉar ĝi ne fronte kontraŭstaras majoritaton sed esperas disvolviĝi marĝene de ĝi, en ĝia ombro.

Ĝi estas origine eŭfemismo uzata inter rezistadaj medioj kiuj luktas sub malmildaj reĝimoj, diktaturoj kaj eĉ dummilitaj malamikaj registaroj, ekzemple dum la Dua Mondmilito.

Post tio, ĝi estis uzita en artaj movadoj dum la 1960-oj, signante sendependajn artistojn kiuj ne bezonas firmadevenan helpon. Tio multe disvolviĝis depost alveno de interreto.

Movadoj kiel beat-generacio, hipio, dadaismo kaj variaj junularaj emoj foje ricevis la nomon.

## Vidu ankaŭ
* Kontraŭkulturo


Kategorio:Arto
Kategorio:Socio
Kategorio:Kulturo
Lajos Ady

**ADY Lajos** (adi) estis hungara literaturhistoriisto, pedagogia verkisto naskita en Érmindszent la 29-an de januaro 1881 kaj mortinta en Budapeŝto la 18-an de aprilo 1940. Li estis pli juna frato de Endre Ady.

## Biografio 
La mezlernejon Lajos Ady finis en Zilah, la universitaton en Budapeŝto kaj Kolozsvár. En 1906 li akiris diplomon de instruisto pri hungara-latina lingvoj. Inter 1904–19 li instruis en Zilah, ekde 1909 ĝis 1919 li estis gimnazia instruisto en Budapest. Ekde 1919 li estis instrudistrikta ĉefdirektoro de Debrecen, ekde 1935 instruafera ĉefkonsilanto. 1923). Inter 1913–18 li estis redaktoro de pedagogia informilo *Országos Középiskolai Tanáregyesületi Közlöny*.

## Verkoj 
* *A magyar stilistika Arany János Toldija alapján* (kun Ákos Endrei), 1913;
* *Retorika* (kun Ákos Endrei), 1914;
* *Ady Endre* (Bp., 1923);
* *Ady párizsi noteszkönyve*(1924).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj framasonoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Silokoj

La **silokoj** estas minoritata etno en Sudano. Ili parolas la akan lingvon, kiu apartenas al la nilo-saharaj lingvoj. Sed la plej multaj el ili parolas (ankaŭ) la araban lingvon.

Silokoj
Silokoj
Zoltán Sumonyi

**SUMONYI Zoltán** (ŝumonji) origina nomo Papp; kiel redaktoro: *Sumonyi Papp* estas hungara poeto, verkisto. Li naskiĝis en Satmaro la 5-a de februaro 1942. Lia filo estis Gábor Zsigmond Papp.

## Biografio 
Zoltán Sumonyi akiris diplomon de instruisto pri hungara-rusa lingvoj en 1966 en Budapeŝto. Ekde 1960 li laboris en presejo, ekde 1966 ĉe la libroeldona entrepreno. Ekde 1970 li estis kunlaboranto de la Hungara Radio, inter 1984 kaj 1987 li estis literatura rubrikgvidanto de la revuo *Mozgó Világ*.

## Premioj 
KISZ-premio 1971; Graves-premio 1978; József Attila-premio 1985; Déry Tibor-rekompenco 1988; Salvatore Quasimodo-premio 1993; Salvatore Quasimodo-apartpremio 1998.

## Verkoj 
* *Spártai suhanc*, poemoj, 1967;
* * Teli rózsával, plakáttal*, poemoj, 1973;
* *A portré kiegészül*, poemoj, 1977;
* *Pázmány*, dramo, 1979;
* *Panel-halom*, romaneto., 1981;
* *Vas István*, monogr., 1982;
* *Pesten még nyár van*, poemo, 1983;
* *Magyar Messiások*, dramo, 1984;
* *A trójaiaknak*, elektitaj poemoj, 1986;
* *Csodacsikó*, versa fabelo, 1986;
* *Az igazi Menlo Park*, amerika taglibro, 1987;
* *Tíz Bartók-levél*, poemoj, 1988;
* *Ki szól, ha baj van?*, poemoj, 1989;
* *Pál apostol*, v. [kun melodioj Dániel Gryllus], 1991;
* *Batthyány-breviárium*, historiaj kretskizoj, 1991;
* *Szívedre ne vedd*, poemoj, 1995.
* *Újrafelfedett titok* – Pri la hungaruja frasonoj (historia studo) Talentum Kiadó, 1998
* *A pelikán vére* (historia romano) Magyar Könyvklub, 1999
* *A diadal íze* (historia romano) Magyar Könyvklub, 2000
* *Az oroszlán torka* (historia romano) Magyar Könyvklub, 2001
* *Panelhalmok* (romano) Magyar Könyvklub, 2003
* *Vitéz nagyfalui Toldi Miklós szerelme és egyéb kalandjai* (hiatoria romano) Helikon Kiadó, 2005
* *Idejük van a Zsoltároknak* (elektitaj kaj novaj poemoj) Helikon Kiadó, 2005

## Fonto 
* Retpaĝo pri la aŭtoro http://www.helikon.hu/helikon.php?mid=153&PHPSESSID=2c3e6a7d935f815869f8a5e202212f29

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj poetoj
Akvofalo Hlbočianský

La **Akvofalo Hlbočianský** () situas en la meza parto de la montaro Malgrandaj Karpatoj, okcidente de la vilaĝo Smolenice en la fino de valo Hlboča sur la teritorio de la Karsto de Smolenice. La Akvofalo sin verŝas tra kalkoŝtona sojlo, kiu ekestis pro erozio. Ĝi estas la sola akvofalo en ĉi montaro.
La aspekto de akvofalo dependas de la kvanto de la akvo alfluanta de la fonto Hlbočianský. El la fonto sin nutras akvokondukilo servanta por provizo de trinkakvo. Nun akvofalo funkcias kiel intermita nur post abundaj pluvoj kaj printempe dum neĝdegelado.

## Aliro 
Dosiero:Szlak zielony.svg - Sur verdmarkita turista memlerneja piedvojo. Ĉe akvofalo estas informtabulo.

## Informtabulo 
eta|200px|maldekstra|Informtabulo sur turista memlerneja piedvojo.
**La traduko de teksto sur tabulo, kiu estis ligita kun akvofalo**:
“La plej tipa surfaca formo de la Karsto de Smolenice estas la 100 metrojn profunda valo Hlboča, kiu aperis pro kemika kaj mekanika aktiveco de fluanta akvo. Nuntempe la fontakvo, kiuj dum estinteco trafluis la valon, estas kaptitaj sur la herbejo Vlčiareň kaj uzata kiel trinka akvo.
Interesa estas ankaŭ 9 metrojn alta ŝtona ŝtupo en fino de la valo, kie dum abundaj pluvo kaj neĝodegelo la akvofluo kreas intermitan akvofalon, la unusolan en la Malgrandaj Karpatoj.
Pro kirla movado de fluanta akvo malvaste super la akvofalo ekestis kirlaj potoj. Ĉe la formado de ĉi formoj, popole nomataj „kaldronetoj“, grave aktivas la fluidiga aktiveco de la akvo.“

## Vidu ankaŭ 
Listo de slovakaj akvofaloj

Kategorio:Smolenice
Kategorio:Malgrandaj Karpatoj
Kategorio:Akvaĵoj en Regiono Trnava
Ödön Nagy (etnografo)

**NAGY Ödön** [nadj] estis rumanuja hungara etnografo naskita en Sajóudvarhely la 31-an de majo 1914 kaj mortinta la 1-an de septembro 1995 en Câmpenița.

## Biografio 
Ödön Nagy finis la mezlernejon en Târgu Mureș (1932); li studis du jarojn en la Universitato Ferdinand la 1-a, pli poste li finis la reformitan teologion (1937). En Budapest li studis etnografion ĉe István Györffy (1937–38). Li estis helppastro en Kissármás, pastro en Mezőköbölkút, Hari, Istvánháza, Szolokma kaj Havad (1940–81). Lia esplorkampo estis la popolkutimoj lige de ekleziaj festoj kaj kolekto de popoltradicioj. Liaj studoj post 1990 aperis en la jarlibro de Kriza János Néprajzi Társaság (A havadi juhtenyésztés. 1. 1992. 24–36; A mezőfelei gyékényfeldolgozó háziipar. 2. 1994. 128–146; Halál és temetés Hariban. 3. 1995. 92–98), en *Néprajzi Látóhatár* (Temetési szokások a Maros megyei református gyülekezetekben. I. 1992. 3–4. sz. 53–63; A hagyományos szőlőtermesztés és borászat Mezőfelében. II. 1993. 3. sz. 140–141; Népi joghagyományok Havadon. II. 1993. 4. sz. 21–39; Fehértemetés a gyimesi Magyarcsügén. IV. 1994. 3–4. sz. 190–192; A hagyományos táplálkozás és változásai a Maros megyei Mezőfelében. V. 1995. 1–2. sz. 106–113), en volumo *Népismereti Dolgozatok* (Természetbeni fizetési formák Havadon. 1994. 141–152).

## Verkoj 
* *Szórvány és beolvadás* (Klny. a Hitelből. Kv. 1938);
* *Téli néphagyományaink* (Útmutató néprajzi gyűjtőknek. Klny. Kv. 1938);
* *Tavaszi néphagyományok* (Kv. 1939);
* *Adatok téli néphagyományaink ismeretéhez* (kune kun Endre Makkai, ETF. 103. Kv. 1939).
* *A mezőfelei adventista gyülekezet, Egy szórványgondozó lelkész naplója, Adatok tavaszi néphagyományaink ismeretéhez* en manuskripto.

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Nagy, O
Nagy, O
Vergokuro

eta|vergo-strateto, 16-a jc.
**Vergokuro** estas punmetodo, kuro inter la malhonorigaj vergokolonoj, tio estas vico de frapontaj homoj. Ĝi estis uzata ĝis mezo de la 19-a jarcento en la armeoj kontraŭ simplaj soldatoj pro etaj aŭ egaj pekoj aŭ miskondutoj. Ĝi kelkfoje okazis ĝis morto.

Vergokuro estis puno por kulpigita soldato kaj samtempe efikis timigi la ĉeestantajn punantajn soldatojn.

Ĉi tiu puno estis aboliciita en Prusio la , en Virtembergo 1818, en Aŭstrio 1855 kaj en Rusio 1863.

## Metafora uzado 
En metafora senco „vergokuro“ signifas publikan malhonorigon, malamikecon aŭ ĉikanon, ofte pro kaŭzo trans la povo de la trafita (raso, dikeco …).

Kategorio:Korpaj punoj
Tertrema prognozo

[eta|[Seismogramo|Seismogramoj ofte helpas prognozi tertremojn]]
La **tertrema prognozo** estas ĉiu metodo, signo kaj provo por antaŭanonci tertremon, ties forton kaj disvastiĝon. Ekzakta prognozo de la sismo nuntempe ne eblas, sed ekzistas kelkaj signoj, kiuj povas helpi. Tiuj estas forta ŝanĝiĝo de konduto de bestoj, pro ŝajne nekonataj kaŭzoj. Tion oni jam rimarkis en la antikvo (Plinio).

Oni vidas antaŭsigno de sismo la malaperon de akvo aŭ malpliiĝon de ties nivelo, dum bovoj blekas, ĉevaloj ĵetadas la kapon, la kokoj ne volas eniri kokejon.

La unua antaŭanoncita tertremo okazis en Haicheng en februaro de 1975. Tiam pro malkutima konduto de bestoj oni ordonis forlason de la urbo. Tiel mortis nur 2000 homoj. Tiam aperis la naturaj fenomenoj - kiel menciite supre - kaj krom tio eĉ duonkonsciaj serpentoj, ratoj.

Oni supozas, ke okaze de onta tertremo estiĝas infrasono aŭ iu elektra proceso, kiun sentas la bestoj. Science oni tion ne povis pruvi.

Kategorio:Geofiziko
La Guerre des boutons (filmo)

***La Guerre des boutons*** (***La butonmilito***) estas franca filmo de Yves Robert aperinta en 1962, adaptita de la romano *La Guerre des boutons* de Louis Pergaud, publikigita en 1912 kaj esperantigita en 1991.

## Temo
Kiel ĉiujare por la nova lernojaro, infanoj de Longeverne kaj Velrans interbatalas, kaj la trofeoj estas butonoj elprenitaj de la vestaĵoj de la venkitoj. Tio okazigas reprezaliojn de patrinoj, kiam vidas sian filon kun difektitaj vestaĵoj. Por eviti tiajn reprezaliojn, foje la knaboj interbatalas nude por ke la vestaĵojn ne kaptu la "malamiko". Vere perforto superregas ĉion trinivele kaj la rilaton inter gepatroj kaj gefiloj, kaj inter knaboj, kaj inter instruistoj kaj lernantoj. Sed eĉ tiel humuro kaj nostalgio trakuras la rakonton.

## Teĥnikaĵoj
* Titolo: *La Guerre des boutons*
* Reĝisoro: Yves Robert
* Scenaro kaj adaptado: Yves Robert kaj François Boyer, adaptita de la romano *La Guerre des boutons* de Louis Pergaud publikigita en 1912.
* Dialogoj: François Boyer
* Muziko: José Berghmans
* Aperdato:  en Francio
* Daŭro: 95 minutoj
* Ĝenro: komedio
* Formato: Nigra-blanka
* Produktado: La Guéville
* Film-afiŝo: Raymond Savignac

## Rolularo
* André Treton: Lebrac
* Michel Isella: l'Aztec
* Martin Lartigue: Eta Gibus
* Jacques Dufilho: Patro l'Aztec
* Jean Richard: Patro Lebrac
* Michel Galabru: Patro Bacaillé
* Pierre Trabaud: Instruisto
* Pierre Tchernia: Publika anoncisto
* François Boyer: Paroĥestro
* Christophe Bourseiller
* Marcel Bozzuffi
* Robert Rollis
* François Lartigue: Granda Gibus
* Marie-Catherine Faburel: Marie Tintin

## Rekompencoj
* 1962: Premio Jean-Vigo

## Vidu ankaŭ 
* La Nouvelle Guerre des boutons (La Nova Milito de la Butonoj), refilmigo de 2011

## Eksteraj ligiloj
* La Guerre des boutons en IMDB

Kategorio:Francaj filmoj
Kategorio:Infanaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1962
Kategorio:Filmoj adaptitaj de libroj
Sinjaroj

La **sinjaroj** estas malgranda etno en Ĉado kaj Sudano (Okcidenta Darfuro). La sinjara lingvo, kiun parolas nur parto de la sinjaroj, apartenas al la nilo-saharaj lingvoj. La sinjaroj estas muslimoj kaj kulture apartenas al la furoj.

Sinjaroj
Sinjaroj
Sinjaroj
Sungoroj

La **sungoroj** estas etno en Ĉado kaj Sudano (Okcidenta Darfuro). La sungora lingvo (*Assangori*) apartenas al la nilo-saharaj lingvoj. La plej multaj sungoroj estas muslimoj. La sungoroj estas minimume pluraj 10.000 homoj.

Sungoroj
Sungoroj
Sungoroj
Blankgorĝa abelmanĝulo

La **Blankgorĝa abelmanĝulo**, *Merops albicollis* estas preskaŭpaserina birdo de la familio Meropedoj aŭ abelmanĝuloj.

Ĝi reproduktiĝas en duondeserto laŭlonge de la suda bordo de Saharo, Afriko, tio estas Sahelo. La Blankgorĝa abelmanĝulo estas migranta, kaj vintras en tute diferenca habitato multe pli sude en ekvatoraj pluvarbaroj de Afriko el suda Senegalo al Ugando.

[eta|250px|maldekstra|ĉe [Entebbe, Ugando]]
Tiu ĉi specio, kiel aliaj abelmanĝuloj, estas tre belkolora, svelta birdo. Ĝi estas ĉefe verda, sed la plej karaktera eco, kiel la nomo sugestas, estas ke la **vizaĝo kaj gorĝo montras specifan bildon konsistantan en blanko (strange inter abelmanĝuloj) rimarkinde markita de tri nigraj larĝaj kaj kontrastaj partoj**, nome en krono, traokula strio (pli komuna inter abelmanĝuloj, sed ne laŭ tiu malkomuna bildo) kaj kola strio. La nuko estas flaveca kun pli subaj flavaj nuancoj al verda dorso, kiu estas flaveca en supra dorso kaj pli kompleta bluverda en suba dorso kaj **longega vosto** (kun du longegaj centroplumoj). La subaj partoj estas helverdaj kun bluaj nuancoj en brusto. La okulo estas ruĝa kaj la beko estas nigra, longa, pintakrega kaj iom subenkurbita, kiel ĉe aliaj abelmanĝuloj.

La Blankgorĝa abelmanĝulo povas atingi longon de 19–21&nbsp;cm, sen kalkuli la du tre longajn centrajn vostoplumojn, kiuj povas aldoni kroman longon de 12&nbsp;cm. Ili pezas inter 20 kaj 28 gramojn. Ambaŭ seksoj estas similaj. La voĉo estas simila al tiu de Eŭropa abelmanĝulo, tio estas io kvazaŭ "turuiiii".

La Blankgorĝa abelmanĝulo estas birdo, kiu reproduktiĝas en seka sabla malferma kamparo, kiel arbustejo kaj preskaŭ dezerto. Tiuj abundaj abelmanĝuloj estas gregemaj, kaj nestumas kolonie en sablaj riverbordoj aŭ malfermaj ebenaĵoj. Ili faras relative longan tunelon (el 1 al 2 metroj) kie la ino demetas 6 aŭ 7 sferecajn blankajn ovojn. Kaj masklo kaj ino zorgas la ovojn, sed ankaŭ ĝis kvin helpantoj povas zorgi la idaron.

La Blankgorĝa abelmanĝulo kaj manĝas kaj ripozas komune. Kiel la nomo sugestas, abelmanĝuloj manĝas ĉefe insektojn, kaj vere abelojn, vespojn kaj krabrojn, kiuj estas kaptitaj enaere per atakoj el malferma gvatejo. Tamen, precize tiu ĉi specio probable manĝas ĉefe flugantajn formikojn kaj skarabojn.

Tiu ĉi specio estas tre disvastigita kaj komuna tra sia granda teritorio. La Blankgorĝa abelmanĝulo estas kvalifikita kiel Malpli Zorgiga ĉe la IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj.

## Referencoj 
*  Ne Minacata
* *Kingfishers, Bee-eaters and Rollers* de Fry, Fry kaj Harris, ISBN 0-7136-8028-8

## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Specidatumbazo 
* IUCN Ruĝa Listo

Kategorio:Meropedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Szentgyörgyvár

**Szentgyörgyvár** [sentdjordjvAr] estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Keszthely. La loknomo signifas Sankta Georgo-fortikaĵo.
eta|Ruina kapelo ĉe Szentgyörgyvár

## Bazaj informoj 
* Areo: 30&nbsp;km²
* Loĝantaro: 480
* Poŝtkodo: 8975
* Telefonprefikso: 92

## Situo 
Szentgyörgyvár situas en valo, laŭ maldekstra bordo de Zala (rivero), laŭ ĉefvojo Balatonszentgyörgy-Zalaegerszeg. Hévíz troviĝas proksime.

## Historio 
La unua skriba mencio pri la vilaĝo kaj fortikaĵo devenis el 1461. La turkoj neniam povis okupi la fortikaĵon, nur en 1620 ili detruis la vilaĝon. Ekde 1627 la vilaĝo iĝis kampurbo. En 1895 fervojo inter Balatonszentgyörgy-Zalaszentgrót atingis la komunumon. Nuntempe la loĝantaro malpliiĝas, la administrado okazas en Sármellék. En Szentgyörgyvár migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* kaŝtanarbo, la plej vasta en Hungario
* maŭzoleo

## Famuloj 
En Szentgyörgyvár naskiĝis:
* József Nagy (kanoniko)
* Lajos Szentgyörgyvári Gyenes.

## Komunumoj de Sankta Georgo en Hungara reĝlando 
Pro grandeco la tabelo ne havas la ceterajn komunumojn en Transilvanio, vidu ilin Csíkszentgyörgy!

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Zala
Kategorio:Vinvilaĝoj
Malgranda abelmanĝulo

La **Malgranda abelmanĝulo**, *Merops pusillus*, estas preskaŭpaserina birdo de la familio Meropedoj aŭ abelmanĝuloj. Ĝi estas loĝanta en multe de subsahara Afriko. Ties migrado limiĝas al sezonaj movoj depende de pluvo.

## Priskribo 
maldekstra|eta|masklo kaj juna ino
Tiu ĉi specio, kiel aliaj abelmanĝuloj, estas belege kolora, svelta birdo. Ĝi havas verdajn suprajn partojn, **flavegan gorĝon, suban nigran subgorĝon kaj belegan ruĝbrunan suban nuancon** en supra brusto al brunflava en brusto kaj al sablokolora flavo en ventro. La beko estas nigra kaj, kiel ĉe multaj abelmanĝuloj, tiu nigra parto sekvas kiel traokula larĝa strio (kvazaŭ masko) tra la tuta vizaĝo. La okuliriso estas ruĝa kaj kontrasta inter tiom da nigro. Sur la nigra strio estas bluega "brovo". La flugiloj estas verdaj kaj brunaj. Ĝi atingas longon de 15-17 cm, kio faras la specion la plej malgrandan afrikan abelmanĝulon. Ambaŭ seksoj estas samkoloraj. Ofte silentaj, ties voĉo estas milda "siip".

Temas pri abunda kaj maltima birdo, familia tra sia teritorio. Oni supozas kalkulon de inter **60 kaj 80 milionoj** da **Malgranda abelmanĝulo**.

## Kutimaro 
Tiu ĉi estas birdo kiu reproduktiĝas en malferma kamparo kun arbustoj, preferinde ĉe akvo. Kiel la nomo de abelmanĝulo sugestas, tiuj birdoj manĝas ĉefe insektojn, speciale abelojn, vespojn kaj krabrojn, kiuj estas kaptitaj enaere per atakoj el malferma ripozejo kaj gvatejo. Tiu ĉi specio ofte ĉasas el malaltaj ripozejoj, ĉefe nur unumetre aŭ malpli altaj. Antaŭ manĝi sian predon, abelmanĝulo forigas la pikilon de la insekto per ripetita frapado de la insekto sur malmola surfaco.

Malkiel plej parto de abelmanĝuloj, tiuj estas **solecaj** nestumantoj, kiu faras tunelon en sablecaj bordoj, aŭ foje en la enirejo de nestotruo de Orikteropo. La ino demetas 4 al 6 sferecajn blankajn ovoj. Kaj la masklo kaj la ino zorgas la ovojn. Tiuj birdoj ripozas komunume, sur arbobranĉo.

## Subspecioj 
* *Merops pusillus argutus*
* *Merops pusillus cyanostictus*
* *Merops pusillus landanae*
* *Merops pusillus meridionalis*
* *Merops pusillus ocularis*
* *Merops pusillus pusillus*

## Bildaro de sub-specioj and plumaroj 

Image:Merops pusillus -Little Bee-eater -two on branch.jpg| Malgrandaj abelmanĝuloj estas komune vidataj en paroj aŭ pli grandaj grupoj. Parko Hann. Dakaro, Senegalo.
Image:Littlebeeeater.jpg|Entebbe, Ugando

File:Flickr - tj.haslam - Little Bee-Eater (Merops pusillus).jpg|Hann Park, Dakar, Senegal
Little Bee-eater (Merops pusillus pusillus), Kotu Beach, Gambia.jpg|*M. p. pusillus*, Gambio
Little_Bee-eater.jpeg|*M. p. meridionalis*
Little Bee-eater SS.jpg|Ĉe Maasai Mara, Kenja

## Referencoj 
*  Ne minacata
* *Kingfishers, Bee-eaters and Rollers* de Fry, Fry kaj Harris, ISBN 0-7136-8028-8
* *The Hamlyn photographic guide to birds of the world*, enkondukita de Christopher Perrins; ĝenerala eldonisto: Andrew Gosler, Londono : Hamlyn, 1991, ISBN 0-600-57239-0

Kategorio:Meropedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
CACI

**CACI International, Inc.** estas privata usona militista firmao kun sidejo en Arlington, Virginio. La entrepreno estis fondita en 1962 kiel *California Analysis Center, Inc.*, alinomita en 1967 al *Consolidated Analysis Centers, Inc.* kaj en 1973 al *CACI, Inc.*. Ĝi portas la nunan nomon ekde 1985.

*CACI International, Inc.* estis fondita fare de Herb Karr kaj Harry M. Markowitz, por surmerkatigi la simuladan programlingvon SIMSCRIPT. La entrepreno estas dividita je du branĉoj: *CACI Federal,* estas memstara en Usono, dum *CACI, Ltd.* agadas en Britio. La ĉefaj komercaj branĉoj estas:

* inĝeniera kaj loĝistikaj povumoj
* scienca gvidado
* apliko de komputila reto kaj konsilado ĉe outsourcingaj agadoj
* entreprena aplika integriĝo

Kritikantoj de CACI nomas la entreprenon kiel „Colonels and Captains, Inc.“ aŭ „Captains and Commanders, Inc.“. Per tio oni volas aludi je ofta ŝanĝo de altrangaj militistoj al la entrepreno. Kunlaboranto de CACI estis menciita en 2004 en sciigo pri turmentoj en la iraka prizono Abu-Ghraib, sed pli poste iĝis senŝarĝita kiel ne-partoprenanto. En majo de 2008, irakanoj plendis *CACI International*, *CACI Premier Technology* kaj pluan privatan militistan entreprenon (*L-3 Communications Holdings, Inc.*), ĉar ili permesis al siaj dungitoj fizike kaj psiĥe turmenti inter septembro de 2003 kaj julio de 2004 en prizono de Abu Ghraib.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala paĝo 

Kategorio:Usonaj firmaoj
Kategorio:Firmaoj de Virginio
Baranyaszentgyörgy

**Baranyaszentgyörgy** [baranjasentdjordj] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Sásd. La loknomo signifas: Baranya-Sankta Georgo.

## Bazaj informoj 
* Areo: 7&nbsp;km²
* Loĝantaro: 190
* Poŝtkodo: 7383
* Telefonprefikso: 72

## Situo 
Baranyaszentgyörgy situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo.

## Historio 
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis dum erao de turkoj en formo *Zentgerg*. Fine de liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a la vilaĝo senhomiĝis. En 1754 germanoj el Trier refondis la komunumon. Inter 1918-1920 la serboj okupis la regionon. En 1945 la germanoj estis deportitaj al Germanio kaj alvenis deportitaj hungaroj el Ĉeĥoslovakio.

En Baranyaszentgyörgy migra poŝto servas, La municipa administrado okazas en Baranyajenő.

## Vidindaĵo 
* baroka katolika preĝejo omaĝe al Sankta Georgo de 1775

## Komunumoj de Sankta Georgo en Hungara reĝlando 
Pro grandeco la tabelo ne havas la ceterajn komunumojn en Transilvanio, vidu ilin Csíkszentgyörgy!

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Bánokszentgyörgy

**Bánokszentgyörgy** [bAnoksentdjordj] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Letenye. La loknomo signifas banusoj-Sankta Georgo.

## Bazaj informoj 
* Areo: 33&nbsp;km²
* Loĝantaro: 700
* Poŝtkodo: 8891
* Telefonprefikso: 93

## Situo
Bánokszentgyörgy situas en valo de rojo, laŭ flankovojoj, for de ĉefvojo kaj rivero. Apud la vilaĝo industria arbara fervojeto funkcias.

## Historio
La unua skriba mencio devenis el 1289, tiam la kampoj apartenis al episkopo de Veszprém. La turkoj faris senhoma la vilaĝon. En la 18-a jarcento la vilaĝo refondiĝis. En la 19-a jarcento la komunumo havis rajton por foiro. En la 1930-aj jaroj oni malkovris nafton. En 1948 nova lernejo, en 1950 infanĝardeno, en 1996 muziklernejo konstruiĝis.

## Vidindaĵo
* katolika preĝejo de 1787

## Famuloj
En Bánokszentgyörgy naskiĝis episkopo Zsigmond Kovács.

## Komunumoj de Sankta Georgo en Hungara reĝlando 
Pro grandeco la tabelo ne havas la ceterajn komunumojn en Transilvanio, vidu ilin Csíkszentgyörgy!   

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Zala
Péter Korniss

**KORNISS Péter** (korniŝ) estas hungara fotoraportisto, fotoartisto naskita en Kluĵo la 4-an de aŭgusto 1937.

## Biografio 
Péter Korniss vivas ekde 1949 en Budapeŝto. Li abiturientiĝis en 1955, poste studis juron en ELTE, sed oni eligis lin el la universitato en 1957, ĉar en 1956 li estis revolucia komitatano de la universitato. Unu jaron li laboris kiel helplaboristo. En 1962 li akiris atestilon de fotografisto-faklaboristo. Inter 1961-1987 li estis fotoraportisto de revuo *Nők Lapja*, inter 1987-1989 ties bildredaktoro. En 1990-1991 li estis bildredaktoro de la revuo *Magyar Nők Lapja*. Ekde 1991 ĝis 1999 li estis bildredaktoro de revuo *Színház*. Ekde 1999 li estas liberprofesia fotografisto.

## Premioj, distingoj 
1975: Balázs Béla-premio; 1983: meritartisto; 1995: Premio de Magyar Művészetért Alapítvány; 1998: Berzsenyi-premio; 1999: Kossuth-premio 1966.

## Fonto 
* Persona retpaĝo http://www.webdesign.hu/pkorniss/  

Kategorio:Hungaraj fotistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Ozora

**Ozora** estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Tolna, en Distrikto Tamási.
eta|Preĝejo de Ozora
## Bazaj informoj 
* Areo: 60 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1760
* Poŝtkodo: 7086
* Telefonprefikso: 74

## Situo 
Ozora situas inter la Balatono kaj la Danubo duonvoje laŭ dekstra bordo de Sió. Budapeŝto troviĝas je 130 km-oj.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1209. La fortikaĵo (pri kio famas Ozora) estis konstruita ekde 1416. Tiam la posedanto de la bienoj kaj la vilaĝo estis Filippo Buondelmonti degli Scolari, kiu mortis en 1426 sen posteuloj. Lia vidvino mortis en 1438, poste posedis ĝin aŭstroj, turkoj kaj denove hungaroj. La familio Esterházy riparigis ĝin kaj elformis en ĝi grenrezervujon. En tiu vilaĝo ludis - kiel aktoro - Petőfi. 

La arkeologiaj esploroj komenciĝis en la 1970-aj jaroj, la tuta rekonstruado de la fortikaĵo okazis ĝis 2008.

Ne menciita vidindaĵo estas la romkatolika Preĝejo de Stefano la 1-a (Hungario) (Ozora), kies turo estas 27 m-ojn alta.

## Famuloj 
En Ozora naskiĝis:
* arkitekto Dezső Hönig
* Tibor Nagy (kajakisto)
* kemiisto László Cholnoky
* episkopo Zsigmond Bubics
* luterana pastro Imre Ozorai.

## Famaj nomportantoj 
* Imre Ozorai
* Filippo Buondelmonti degli Scolari konata ankaŭ **Ozorai Pipó**

## Fotogalerio 

Image:Ozora1.jpg|Aerobildo de la kastelo
Image:Ozora3.jpg|Aerobildo de la kastelo
Image:Ozora4.jpg|Aerobildo de la kastelo

## Eksteraj ligiloj 
* Aeraj fotoj
* pri la fortikaĵo

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vinvilaĝoj
Skalpado

eta|Robert McGee, ĉirkaŭ 1890, kiu estis skalpita kiel infano en 1864
**Skalpado** aŭ **skalpumo** estas la akcidenta aŭ intenca fortirado aŭ detranĉado de la skalpo, la kranihaŭto. La detranĉita kranihaŭto kun kaphararo estis milita trofeo ĉe la nordamerikaj indianoj. Akcidenta skalpumo povas okazi ĉe turniĝantaj maŝinoj, kiam la maŝino kaptas kaj deŝiras la hararon kun la haŭto.

## Historio 
La skalpadon praktikis jam la antikvaj skitoj en Eŭrazio. La greka historiisto Herodoto skribis en 440 a.K. pri la skitoj, ke ili uzas skalpojn kiel buŝtukon.

Ekzistas pruvoj ankaŭ pri tio, ke la eŭropanoj instigis la skalpoĉasadon, pagante premion por indianaj skalpoj. La skalpo tiukaze servis kiel pruvo pri murdo de la indiano.

## Eksteraj ligiloj 
* Brita skalp-proklamado el la jaro 1756  (angle)

## Vidu ankaŭ 
* Canco

Kategorio:Perforto
Balatonmagyaród

**Balatonmagyaród** [balatonmadjarOd] estas malgranda vilaĝo kaj samtempe feriejo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Nagykanizsa.
eta|maldekstre|Malgranda ponto ĉe Balatonmagyaród
eta|Elvidejo ĉe Balatonmagyaród

## Bazaj informoj 
* Areo: 32&nbsp;km²
* Loĝantaro: 520
* Poŝtkodo: 8753
* Telefonprefikso: 93

## Situo 
Balatonmagyaród situas sur ebenaĵo, laŭ bordo de Malgranda Balatono, laŭ traira flankovojo.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1308 en formo *Magyarad*. Dum la turka erao la vilaĝo suferis multe. En 1686 aŭstroj kaj kroatoj bruldetruis la vilaĝon. En 1924 la vilaĝo ricevis la rangon grandvilaĝo kaj samtempe iĝis bienocentro de familio Széchenyi (sEĉenji). Nuntempe rolo de la fremdultrafiko kreskiĝas.

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo
* ponto (grava trapasejo en la marĉa regiono)
* bubalobredejo
* ĉirkaŭaĵo de la lago apartenas al Nacia parko Norda Balatono

## Famuloj 
En Balatonmagyaród naskiĝis instruisto József Kolmár.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Zala