open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Citidina dufosfato

**Citidina dufosfato** aŭ '''citidina 5'-pirofosfato** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la dufosfata acido kaj citidino. Ĝi estas blanka solidaĵo, malmulte solvebla en akvo. Citidina dufosfato konsistas je unu pirofosfata grupo ligata al ribozo, kiu estas pentoza sukero, kiu siavice ligiĝas al nukleobaza grupo konata kiel citozino. Citidina dufosfato posedas 9 karbonatomojn, 15 hidrogenatomojn, 3 fosforatomojn, 11 oksigenatomojn kaj 2 fosforatomojn. Citidina dufosfato uzatas en kemiaj sintezoj tiel kiel en la produktado de la RNA.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de **citidina dufosfato** per traktado de **citidino** kun **dufosfata acido**:

### Sintezo 2 
* Preparado de **citidina dufosfato** per traktado de **dufosfata anhidrido** kun **citidino**:

### Sintezo 3 
* Preparado de **citidina dufosfato** per traktado de **dufosfata acido** kun **citidina klorido**:

### Sintezo 4 
* Preparado de **citidina dufosfato** per traktado de **dufosfata anhidrido** kun **citidina klorido''':

## Vidu ankaŭ 
* Fosfatoj

## Referencoj 
Fosfatoj
Kategorio:Fosfataj esteroj
Kategorio:Nukleotidoj
Kategorio:Pirofosfatoj
El viaje a ninguna parte (filmo)

***El viaje a ninguna parte*** (La vojaĝo nenien) estas hispana filmo de 1986 reĝisorita de Fernando Fernán Gómez, kaj bazita sur samnoma romano de li mem. 

## Intrigo
La filmo rakontas la historion de grupo de vagaktoroj, la historion de iliaj amaferoj kaj eksamoj, deziroj kaj frustracioj. Laŭlonge de la vagado de la teatra trupo de vilaĝo al vilaĝo, la problemoj de la ludado miksiĝas kun amo, la ekonomiaj problemoj kun la familiaj diferencoj, malsato kun revita sukceso. La centra rolulo, Carlos Galván, estas filo de la ĉefaktoro kaj reĝisoro de la trupo, Don Arturo. Kaj Carlos estas patro de Carlitos, junulo kiu tute ne volas esti vagaktoro. Kaj Carlos kaj Don Arturo klopodas por konvinki Carlitos restu en la trupo.

Estas la epoko post la Hispana Enlanda Milito kaj kino sukcesas en urboj kaj eĉ en vilaĝoj; la publikon ne plu altiras la teatro, kio endanĝerigas la estontecon de la trupo. Carlos, iom post iom, perdas sian prestiĝon inter siaj kolegoj kaj devos serĉi sekurecon en la urbo. Tamen li vivas pli en la revoj ol en la realo. 

## Geaktoroj kaj roluloj 
## Komentoj
* Fernando Fernán Gómez verkis la romanon, reĝisoris, aktoris kaj verkis la scenaron de la filmo. Laboro kiu havigis la Goja-premiojn al la plej bonaj filmo, reĝisoro kaj scenaro, en la unua ceremonio de tiuj premioj.
* Oni filmis ĉefe en Palazuelos (provinco Guadalajara) kaj en Arisgotas (provinco Toledo), kaj krome estas scenoj filmitaj en Orgaz (Toledo), Ayllón (provinco Segovio) kaj Casa de Uceda (Guadalajara).
* Oni ofte memoras precizan scenon. Devigita pro labormanko la trupo rezignas posteni kiel figurantoj por filmata kinfilmo. En ĝi Don Arturo devas diri nur unu vorton ("señorito") kaj li troiĝas la prononcadon okazigante la koleron de la kinreĝisoro.

* 

Kategorio:Hispanaj komedio-dramaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1986
Kategorio:Filmoj adaptitaj de libroj
Kategorio:Filmoj pri la frankisma epoko
Kategorio:Filmoj pri kino
Imanol Uribe

**Imanol URIBE Bilbao** (San Salvador, Salvadoro, 28-a de februaro 1950) estas hispana kin-reĝisoro kaj produktoro.

## Kariero
Li studis ĵurnalismon kaj kinarton. En 1975 li fondis produktoran entreprenon Zeppo Films, en 1979 Cobra Films kaj poste Aiete Films. La ĉefa temaro de liaj filmoj estas socipolitika situacio de Eŭskio, ekzemple en *El proceso de Burgos*, *La fuga de Segovia*, *La muerte de Mikel* kaj *Días contados*. Aparte li frontis aliajn temojn: kie rasismo en *Bwana*, sorĉistinoj en *La luna negra* kaj historion en *El rey pasmado*. Krom reĝisorado, li okupiĝis ankaŭ kiel produktoro, kiel en *Secretos del corazón*.

Laŭlonge de longa kariero, li ricevis nombrajn premiojn, inter kiuj menciindas la Ora Konko en Donostia Kinfestivalo pro *Días Contados*; ok Goja-premioj pro *Días Contados* kaj aliaj sep Goja-premioj pro *El rey pasmado* (bazita sur la romano de Gonzalo Torrente Ballester, *Crónica del rey pasmado*).

## Filmoj 
## Referencoj
* 

Kategorio:Hispanaj reĝisoroj
Kategorio:Hispanaj kinproduktoroj
José Luis García Sánchez

**José Luis GARCÍA Sánchez** (Salamanko, 22-a de septembro 1941) estas hispana kin-reĝisoro, kiu laboris, ankaŭ kiel scenaristo, produktoro, kaj foje kiel aktoro (*Colorín colorado*, 1976).

Li estas gradiĝinta en juro kaj sociologio. Li estas edzo de la kantistino Rosa León kaj patro de la same kin-reĝisoro Víctor García León.

## Filmoj kiel reĝisoro 
* Los muertos no se tocan, nene (2011)
* Don Mendo Rock ¿La venganza? (2010)
* Life and Times of Jess Franco (2006)
* María querida (2004)
* ¡Hay motivo! (2004) (serio de: "Español para extranjeros")
* Franky Banderas (2004)
* La marcha verde (2002)
* Lázaro de Tormes (2001)
* Adiós con el corazón (2000)
* Siempre hay un camino a la derecha (1997)
* Tranvía a la Malvarrosa (1997)
* El seductor (1995)
* Suspiros de España y Portugal (1995)
* La mujer de tu vida, dua epizodo de TV: "La mujer cualquiera" (1994)
* Tirano Banderas (1993)
* La noche más larga (1991)
* La mujer de tu vida: La mujer infiel (1990) (TV)
* El vuelo de la paloma (1989)
* Pasodoble (1988)
* Divinas palabras (1987)
* Hay que deshacer la casa (1986)
* La corte de Faraón (1985)
* Cuentos para una escapada (1981) (serio "El regalo de los colores")
* Dolores (1981)
* Las truchas (1978)
* Colorín colorado (1976)
* El Love Feroz o Cuando los hijos juegan al amor (1975)
* Gente de boina (1971)
* Loco por Machín (1971)
* Labelecialalacio (1970)
* Pólipos en las trompas (1968)

* 

Kategorio:Hispanaj reĝisoroj
Kosroes-Isdigerdes

**Kosroes-Isdigerdes** (*Husraw-Yazdgerd*) estis sasanida oficialulo de la 5-a jarcento aktiva dum la regado de ŝaĥo Isdigerdes (r. 399–420). Aperis en 410, kiam li estis sendita kun Mjr-Ŝapur kiel la reprezentanto de la reĝo ĉe la Nestoriana konsilio de Seleŭkio-Ktesifono. Li estis la dua konata individuo kiu okupis la pozicion de *grandframadar* (granda veziro) de la Sasanida Imperio post Aburŝan, aktiva sub Artakses (r. 224-242), kaj eble estis sukcedita fare de Mir-Narses.

## Referencoj 
## Literaturo
* Chaumont, Marie Louise (2000). «Framadar». Enciklopedia Iranika Vol. X, Fasc. 2. Nova Iorque: Columbia University Press
* Shayegan, M. Rahim (2003). «Hazarbed». Enciklopedia Iranika Vol. XII, Fasc. 1. Nova Iorque: Universitato de Kolumbio

Kategorio:Sasanida Imperio
¡Ay, Carmela! (kanto)

«**¡Ay, Carmela!**» estas kanto komponita origine komence de la 19-a jarcento kaj tiam kantita ĉefe de hispanaj soldatoj luktantaj kontraŭ la invado de francoj dum la Milito de Hispana Sendependigo (1808-1814), kaj kiu estis rekuperita laŭ diversaj nomoj fare de la soldatoj de la respublika tendaro kiel unu de la kantoj de la Hispana Enlanda Milito (1936-1939). La melodio estis uzita ankaŭ de la frankisma tendaro, ĉefe laŭ la nomo «Por el río Nervión».

## Partituro 

>
\midi {
  \context {
    \Score
    tempoWholesPerMinute = #(ly:make-moment 64 4)
  }
}

## Versioj kaj sekvo 
La kanton oni konas per diversaj nomoj, kiel por ekzemplo «**El Ejército del Ebro**», «**El paso del Ebro**», «**¡Ay, Manuela!**», «**Rumba la Rumba**» kaj «**Viva la XV Brigada**».

Tre diversaj kantistoj ludis la kanton kiel Rosa León, Chicho Sánchez Ferlosio, Dalida, Soledad Bravo, Ana Belén, Los Muertos de Cristo ktp.

La kanton kaj ties uzado fare de la soldatoj de la respublika tendaro inspiris teatraĵon ¡Ay, Carmela! de José Sanchis Sinisterra (tradukita en Esperanton), kiu siavice inspiris filmon ¡Ay, Carmela! de Carlos Saura.

## Referencoj 
* 

Kategorio:Kantoj de la Hispana Enlanda Milito
Kategorio:Hispanlingvaj kantoj
Kategorio:Milito de Hispana Sendependiĝo
Kategorio:Patriotaj kantoj
Kategorio:Hispanaj himnoj
Kategorio:Kantoj de nekonataj aŭtoroj
Pieterlen (stacidomo)

**Pieterlen** estas fervoja stacidomo en Pieterlen, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Pieterlen
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Bielo (administra distrikto)
Lajos Agárdi

**Lajos Agárdi** [lajoŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Agárdi Lajos** estas hungara pentristo, instruisto.

 naskiĝis la  en Hajdúszoboszló.

## Biografio 
 akiris pedagogian diplomon en Altlernejo de Nyíregyháza en 2001, en la sekva jaro etnografian diplomon en Universitato de Debrecen. Post la unua diplomo li ekinstruis en Nagyhegyes. Ekde la lernojaroj li ŝatis pentradi, post la diplomoj li estis ankaŭ profesia pentristo. Li partoprenis en ekspozicioj jam ekde 1993. Li pentradis pejzaĝojn.

## Elektitaj ekspozicioj 
* Debrecen (2007)
* Oradea (2010)
* Nagyrábé (2015)

## Elektitaj pentraĵoj 
* Nyár az őszben
* Templom a téren
* A kúria csöndje

## Fontoj 
* oficiala paĝo
* hungarlingva membiografio kun foto kaj bildoj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
El rey pasmado

***El rey pasmado*** (La stuporplena reĝo) estas komedia kaj historia hispana filmo de 1991 reĝisorita de Imanol Uribe, bazita sur la romano de Gonzalo Torrente Ballester nome *Crónica del rey pasmado*. La filmo ricevis kelkajn Goja-premiojn kaj nomumojn kaj aliajn premiojn. Oni substrekis la fizikan similecon de Gabino Diego kun Filipo la 4-a kaj de Javier Gurruchaga kun la Grafo-Duko de Olivares.

## Intrigo
En la hispana kortego de la 17-a jarcento la reĝo Filipo la 4-a (Gabino Diego) diboĉas nokte kun la mistera grafo Peña Andrada, kaj gapas kontemplante la nudan korpon de Marfisa (Laura del Sol), prostitutino (en sinteno simila al la Venuso ĉe sia spegulo). Post tiu malkovro, la reĝo deziras kontempli ankaŭ la nudan korpon de sia edzino, nome la reĝino Izabela de Burbono (Anne Roussel). Tiukadre la Granda Inkvizitoro (Fernando Fernán Gómez) kunvokas kunsidon de teologoj por esplori la aferon. La du flankojn de la debato reprezentas la figuroj de la monaĥo Villaescusa (Juan Diego), kiu konsideras la intencon de la reĝo grava peko kiu estos danĝera por la lando, kaj la pastro Almeida, jezuita misiisto kiu argumentas, ke plej gravas la kapablo de la regantoj pli ol ilia moralo, kaj ke la deziro de la reĝo estas privata afero. Aunque la reina está dispuesta a complacer los deseos del rey, Villaescusa y sus subalternos hacen lo imposible para frustrar sus pretensiones. Finfine, kun helpo de la jezuito kaj de la grafo Peña Andrada, la reĝo sukcesas havi privatan renkontiĝon kun la reĝino, sia edzino.

Paralele, la Grafo-Duko de Olivares (Javier Gurruchaga) suspektas dian puon, ĉar li ne sukcesas havi filon kun sia edzino, pro kio li petas konsilon al Villaescusa, kiu vidas kulpon de la sterileco en la amorplezuro. Tiukadre la proponita solvo de "dia inspiro" aamori en preĝejo dum monaĥinoj koruas.

## Geaktoraro kaj roluloj
* Gabino Diego kiel Filipo la 4-a.
* Anne Roussel kiel la reĝino Izabela de Burbono.
* Juan Diego kiel Villaescusa.
* Javier Gurruchaga kiel Grafo-Duko de Olivares.
* Fernando Fernán Gómez kiel Granda Inkvizitoro.
* María Barranco kiel Lucrecia.
* Joaquim de Almeida kiel Almeida.
* Eusebio Poncela kiel grafo Peña Andrada.
* Laura del Sol kiel Marfisa.
* Carme Elías kiel Abatino.
* Alejandra Grepi kiel Doña Bárbara.
* Emma Cohen kiel Dukino Vidvino de Maestrazgo.

## Eksteraj ligiloj 
* oficial retejo de Gonzalo Torrente Ballester 
* Muziko de la filmo komponita de José Nieto

* 

Kategorio:Hispanaj filmoj
Kategorio:Historiaj filmoj
Kategorio:Hispanaj komediaj filmoj
Kategorio:Francaj komediaj filmoj
Kategorio:Portugalaj komediaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1991
Kategorio:Monarkoj en arto
Oensingen-Balsthal-Bahn

**Oensingen-Balsthal-Bahn** (, **OeBB**) kun sidejo en Balsthal, estas privata fervoja societo en Kantono Soloturno (Svislando). Ĝia normalŝpura itinero, kiu longas kvar kilometrojn, iras de  al .

## Vidu ankaŭ 
* Listo de fervojaj kompanioj en Svislando
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj kompanioj en Svislando
Eszter Dobozi

'*** [ester], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Dobozi Eszter*' estis hungara instruisto, lernejestro, poeto. Ŝia edzo estis Jenő Alföldy (redaktoro), ŝia geedziĝa nomo estis *Alföldyné Dobozi Eszter*.

 naskiĝis la  en Cegléd, ŝi mortis la  en Kecskemét.

## Biografio 
 akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Attila József en 1979. Post la diplomo ŝi instruis jaron en sia naskiĝurbo, poste en Kecskemét. Ekde 1995 ŝi estis lernejestro, en 1999 ŝi akiris plian diplomon en Teknikuniversitato de Budapeŝto.

Ekde 1978 ŝi kontribuis, baldaŭ ŝi ankaŭ redaktis revuon. Ŝi ricevis premiojn inter 1989-2018.

## Elektitaj libroj 
* *Az Egy* (poemoj, 1986)
* *Fehér* (poemoj, 1998)
* *Túl a rákbarakkon. Angelika naplójából* (romano, 2008)
* *Ahogy ő néz, ahogy ő lát. Válogatott és új versek* (poemoj, 2015)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva intervjuo kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj poetoj
Stanford Encyclopedia of Philosophy

La **Stanforda Enciklopedio** **de Filozofio** (; akronime **SEP**) estas reta filozofia enciklopedio malfermita al libera aliro kaj prizorgata de Universitato Stanford . La SEP estis komence evoluigita kun la helpo de publika financado de la Nacia Fondaĵo por la Homaj Sciencoj kaj la Nacia Scienca Fondaĵo en Usono. La longperspektiva kvestprogramo por konservi liberan aliron al la enciklopedio estas subtenata de multaj bibliotekoj, inkluzive de universitataj bibliotekoj .

Tiuj institucioj kontribuas sub programo preparita fare de la SEP en kunlaboro kun la *Scholarly Publishing and Academic Resources Coalition* (**SPARC**), la *International Coalition of Library Consortia* (**ICOLC**), kaj *Lyrasis* (**SOLINET**; Sudorienta Biblioteko-Reto), kun kongruaj kontribuoj de la Nacia Fondaĵo por la Homaj Sciencoj .

La enciklopedio estis kreita en 1995 fare de Edward N. Zelta, kun la celo konstrui dinamikan enciklopedion, kiu estas regule ĝisdatigita, tiel neniam malnoviĝinta, male al presitaj enciklopedioj . La baza teksto de la enciklopedio permesas la publikigon de kontraŭaj artikoloj pri la sama temo por reflekti la neeviteblajn diferencojn de opinio inter la filozofoj.

Aŭtoroj kontribuanta al la encyclopedia donas Stanford Universitato la permeso eldoni la artikolojn, sed reteni la kopirajton al tiuj artikoloj . En aŭgusto 2022, la enciklopedio havis 1,775 kontribuojn.

## Vidu ankaŭ 
* *Encyclopedia of Philosophy*
* *Internet Encyclopedia of Philosophy*
* *Routledge Encyclopedia of Philosophy*

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Oficialaj spegulaj retejoj:
** Spegula aliro al la Stanford Encyclopedia de Filozofio de la Instituto por Logiko, Lingvo kaj Komputado de la Universitato de Amsterdamo
** Spegula aliro al la Stanford Encyclopedia de Filozofio Biblioteko de Universitato de Sidnejo

Kategorio:Retejoj aperintaj en 1995
Kategorio:Retaj enciklopedioj
Kategorio:Filozofio
Kategorio:Universitato Stanford
Organizita religio

[eta|Pastroj metas iliajn manojn sur la [Ordinado|ordinadoj dum Roma katolika rito de ordinacio. La katolika eklezio, la plej granda kristana konfesio, estas elstara ekzemplo de organizita religio.]]
[eta|[Papo Francisko, estro de la Katolika Eklezio, unu el la plej grandaj religiaj organizoj en la mondo.]]
**Organizita**, aŭ **Instituciigita**, **religio** estas religio en kiu kredsistemoj kaj ritoj estas organizitaj kaj sankciitaj en centralizita kaj oficiala maniero. Organizita religio estas kutime karakterizita per oficiala doktrino (aŭ dogmo), hierarkia aŭ burokratia gvidadstrukturo kaj la leĝigo de leĝoj kaj preskriboj en fakorganizita maniero kun oficiala valideco. Organizitaj religioj ofte ankaŭ havas religian tribunalon.

Popola religio estas religio en kiu ekzistas neniu institucia reguligo de kultado kaj ne ekzistas organizoj reprezentantaj la religion.

## Difino 
La usona filozofo William James difinis organizitan religion, aŭ la organizan aspekton de religio, kiel sekundaran tavolon de religio, kiu kreskas el la religia kredo kiu ekzistas antaŭ ĝi kaj enhavas ĝin . 

Organizita religio iĝis la ĉefa formo de kultado post la Neolitika revolucio kaj la kresko de la unuaj agrikulturaj civilizoj. Ŝtataj religioj estas speco de organizita religio, sed en la plej multaj demokratiaj landoj ekzistas pluraj organizitaj religioj, el kiuj kelkaj estas agnoskitaj kiel religioj de la ŝtato kaj kelkaj el kiuj ne estas. Pro sia strukturita, normigita formo kaj facileco de reproduktado, organizitaj religioj fariĝis la plej grandaj religioj en la mondo (kristanismo, islamo, hinduismo).

## Referencoj 
Kategorio:Sociologio de religio
László Kálnoky

**László Kálnoky** [lAslO kAlnoki], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Kálnoky László István** estis hungara tradukisto, poeto, ministeria oficisto.

 naskiĝis la  en Eger, li mortis la  en Budakeszi.

## Biografio 
 maturiĝis en cisterciana gimnazio en sia naskiĝurbo en 1930, poste li studis en Scienca Universitato Péter Pázmány kaj Ĉefepiskopa Jura Akademio (Eger), fine li akiris an diplomon en Reĝa Scienca Universitato Erzsébet en 1935. Inter 1935-1941 li estis oficisto en Eger, poste en ministerio en la ĉefurbo. Pro signifa pulmomalsano li ne estis soldato. Inter 1954-1957 li laboris en eldonejo, poste li estis liberprofesiulo (tradukisto, poeto). Li edziĝis dufoje. Li ricevis premiojn inter 1947-1985.

## Elektitaj tradukaĵoj 
* Johann Wolfgang von Goethe: Faŭsto (dua parto, 1956)
* *Évgyűrűk* (diversaj tradukaĵoj, 1967)
* *Szerenád* (diversaj tradukaĵoj, 1974)
* *Mázsákat görgetve* (diversaj tradukaĵoj, 1985)
* *Szentségtörők és mártírok* (tradukitaj dramoj, 1989)

## Elektitaj poemlibroj 
* *Az árnyak kertje* (debuta poemlibro, 1939)
* *Lázas csillagon* (1957)
* *Farsang utóján* (1977)
* *Egy mítosz születése. Téli napló 1982-1983* (1985)
* *Az áramló időben* (elektitaj poemoj, 1990)
* *Kálnoky László összegyűjtött versei* (kolektitaj poemoj, 2006)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj oficistoj
Citidina monofosfato

**Citidina monofosfato** aŭ '''citidina 5'-monofosfato** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la fosfata acido kaj citidino. Ĝi estas blanka solidaĵo, malmulte solvebla en akvo. Citidina monofosfato konsistas je unu fosfata grupo ligata al ribozo, kiu estas pentoza sukero, kiu siavice ligiĝas al nukleobaza grupo konata kiel citozino. Citidina monofosfato posedas 9 karbonatomojn, 14 hidrogenatomojn, 8 oksigenatomojn 3 nitrogenatomojn kaj 1 fosforatomon. Citidina monofosfato uzatas en kemiaj sintezoj tiel kiel en la produktado de la RNA.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de **citidina monofosfato** per traktado de **citidino** kun **fosfata acido**:

### Sintezo 2 
* Preparado de **citidina monofosfato** per traktado de **fosfata anhidrido** kun **citidino**:

### Sintezo 3 
* Preparado de **citidina monofosfato** per traktado de **fosfata acido** kun **citidina klorido**:

### Sintezo 4 
* Preparado de **citidina monofosfato** per traktado de **fosfata anhidrido** kun **citidina klorido''':

## Vidu ankaŭ 
* Fosfatoj

## Referencoj 
Fosfatoj
Kategorio:Fosfatoj
Le Manège (stacidomo)

**Le Manège** estas fervoja stacidomo en Apples, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Apples
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Morges (distrikto)
Los peores años de nuestra vida

***Los peores años de nuestra vida*** (La plej malbonaj jaroj de nia vivo) estas hispana komedia filmo de Emilio Martínez Lázaro de 1994.

## Intrigo 
Alberto (Gabino Diego) estas romantika adoleskulo rande de malespero ĉar li ne sukcesas enamigi junulinojn. Tamen lia frato Roberto (Jorge Sanz) estas sukcesa virinalloganto. Iam Alberto enamiĝas de María (Ariadna Gil), lia frato pretas helpi lin sed liaj intencoj ne bonas.

## Geaktoraro kaj roluloj 
* Gabino Diego ... Alberto
* Ariadna Gil ... María
* Jorge Sanz ... Roberto
* Agustín González ... Padre
* Maite Blasco ... Madre
* Jesús Bonilla ... Santos
* Carme Elias ... Carola
* Ayanta Barilli ... Rosy
* Jorge de Juan ... Santiago
* Mónica López ... Marisa
* Antonio de la Torre

* 

Kategorio:Hispanaj filmoj
Kategorio:Komediaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1994
Kategorio:Amaferaj filmoj
Inozitola monofosfato

**Inozitola monofosfato** aŭ '''inozitola 5'-monofosfato** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la fosfata acido kaj inozitolo. Ĝi estas blanka solidaĵo, malmulte solvebla en akvo. Inozitola monofosfato posedas 6 karbonatomojn, 13 hidrogenatomojn, 9 oksigenatomojn kaj 1 fosforatomon. Inozitola monofosfato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de biologiaj reakcioj. 

## Sintezoj
### Sintezo 1
* Preparado de **inozitola monofosfato** per traktado de **inozitolo** kun **fosfata acido**:

### Sintezo 2
* Preparado de **inozitola monofosfato** per traktado de **fosfata anhidrido** kun **inozitolo**:

### Sintezo 3
* Preparado de **inozitola monofosfato** per traktado de **fosfata acido** kun **inozitola klorido**:

 
### Sintezo 4
* Preparado de **inozitola monofosfato** per traktado de **fosfata anhidrido** kun **inozitola klorido''':

## Vidu ankaŭ
* Fosfatoj

## Referencoj 
Fosfatoj
Kategorio:Fosfatoj
Emilio Martínez-Lázaro

**Emilio MARTÍNEZ-LÁZARO Torre** (Madrido, 1945) estas kin-reĝisoro, produktoro kaj scenaristo ricevinto de la premioj Ora Urso de la Berlinale kaj la Ora *Biznaga* de la Malaga Kinfestivalo.

Li ekkarieris kiel kinkritikisto en gazetoj kiel *Griffith* kaj *Nuestro cine*. Poste li faris kurtojn. Kunreĝisorinte kun Francesc Bellmunt, Jaime Chávarri kaj José María Vallés sian unuan filmon, nome *Pasteles de sangre* (1971), li debutis per *Las palabras de Max* (1978) pro kio li ricevis la Oran Urson de la Festivalo de Berlino. En la 1980-aj jaroj li kunlaboris por televidaj serioj kaj en 1986 li revenis al kino per *Lulú de noche* kun Imanol Arias, Amparo Muñoz kaj Antonio Resines.

En la 1990-aj jaroj li plue reĝisoris kinfilmojn. En 2002, *El otro lado de la cama* iĝis la plej biletvenda hispana filmo de la jaro.​ En 2007 li premieris *Las 13 rosas*, kiu atingis 14 nomumojn al Goja-premioj, sed ricevis nur kvar tiajn premiojn, el kiuj la majoritato pri teknikaj aferoj.​ En 2014, li reĝisoris amuzan *Ocho apellidos vascos* (ok eŭskaj familinomoj), ĝis nun la plej biletvenda hispana filmo.

## Filmoj 
* Miamor perdido (2018)
* Ocho apellidos catalanes (2015)
* Ocho apellidos vascos (2014)
* La montaña rusa (2012)
* Las 13 rosas (2007)
* Los 2 lados de la cama (2005)
* El otro lado de la cama (2002)
* La voz de su amo (2000)
* Carreteras secundarias (1997)
* Los peores años de nuestra vida (1994)
* Amo tu cama rica (1991)
* El juego más divertido (1988)
* Lulú de noche (1985)
* Sus años dorados (1980)
* Las palabras de Max (1978)
* Pastel de sangre (1971)

* 

Kategorio:Hispanaj reĝisoroj
El amor perjudica seriamente la salud

***El amor perjudica seriamente la salud*** (Amo grave damaĝas la sanon) estas hispana komedia filmo de Manuel Gómez Pereira de 1996.

La titolo *El amor perjudica seriamente la salud* (Amo grave damaĝas la sanon) estas parodio de sintaks-simila frazo montrita en la tabakpakaĵoj (Tabako grave damaĝas la sanon).

## Intrigo
La agado de la filmo startas en 1965. Diana (Penélope Cruz), fanino de Beatles, sopiregas por koni ilin, pro kio ŝi allogas Santi (Gabino Diego), pordisto de la hotelo en kiu tranoktas la fama rok-grupo, sed de tio rezultas amhistorio kiu pluos jardekoj. Kelkajn jarojn poste, la amparo rerenkontiĝas, kaj tiam la rolulon de Diana ludas Ana Belén kaj tiun de Santi aktoro Juanjo Puigcorbé, kiuj montras aspektojn de maturuloj, for de la adoleskaj sintenoj de la iamaj paranoj.

## Geaktoraro kaj roluloj
* Ana Belén  ...  Diana Balaguer
* Juanjo Puigcorbé  ...  Santi Garcia
* Gabino Diego  ...  Santi juna
* Penélope Cruz  ...  Diana Balaguer juna / Carolina
* Carles Sans  ...  Vittorio Raimondi
* Lola Herrera  ...  María Luisa

* 

Kategorio:Hispanaj komediaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1996
Kategorio:Amaferaj filmoj
Vincent

**Vincent** estas vira persona nomo derivita de la latina nomo Vincentius, kiu estas derivita de la latina vorto vincere (= konkeri).
[eta|Glorigado de [Sankta Vincento (1781)]]

## Nomtagoj 
* la 22-a de januaro
* la 20-a de decembro

## Vincento en aliaj lingvoj 
* angle: Vincent, Vince, Vin
* germane Vinzent kaj Vinzenz
* greke: βικέντιος [Vikéndios]
* hispane: Vicente kaj Vincente
* hungare: Vince, Vincent
* itale: Vincenzo [vinĉenzo]
* pole: Wincenty
* rumane: Vincențiu
* ruse: Викентий [Vikentij] kaj Винсент [Vinsent]
* serbe: Викентије [Vikentije]

## Famuloj kun persona nomo Vincent 
### Sanktuloj 
eta|Vincento Ferrer
* Vincento Ferrer
* Vincento el Lerino
* Vincento de Zaragozo

### Esperantistoj 
* Vincent Chaussegros
* Jeannine Vincent
* Claudius Vincent Richard

### Aliaj 
* Vincent Adler, hungara pianisto
* Vincent Auriol, franca ŝtatulo
* **Vincent van Gogh,** nederlanda pentristo
* Vincenz Grimm, aŭstrohungara grafikisto
* Vincent d'Indy, franca komponisto
* Vincent Lübeck, germana komponisto
* Vincente Minnelli, usona reĝisoro
* Vincent Niclo, franca aktoro
* Vincento de Paulo, franca teologo
* Vincent Peillon, franca politikisto
* Vincent Perez, svisa aktoro
* François-Vincent Raspail, franca kemiisto
* St. Vincent (muzikisto), usonano
* Vincent Valladon, franca aktoro
* Vincent du Vigneaud, usona biokemiisto
* Pierre Vincent Xambeu, franca entomologo
* Vince Wartha, hungara kemiisto

## Famuloj kun persona nomo Vincent 
* Gene Vincent, usona muzikisto

## Geografiaĵoj 
* Pont-Saint-Vincent
* Puy-Saint-Vincent
* Saint-Vincent (Italio)
* Saint-Vincent-de-Barbeyrargues
* Saint-Vincent-de-Paul (Landes)
* Saint-Vincent-de-Pertignas
* Saint-Vincent-de-Tyrosse
* Saint-Vincent-des-Bois
* Saint-Vincent-d'Olargues
* Saint-Vincent (Haute-Loire)
* Saint-Vincent-la-Commanderie
* Saint-Vincent-sur-Jabron
* **Sankta Vincento kaj la Grenadinoj**
* Tombejo Saint-Vincent
* 34846 Vincent

## Fontoj 
* kompilaĵo el artikoloj

Kategorio:Personaj nomoj
Inozitolo

**Inozitolo**, **Ŝilo-inozitolo** aŭ **1,2,3,4,5,6-Heksahidrokso-cikloheksano** estas organika kombinaĵo, izomero de la glukozo, estas alkoholo, nature okazanta vegetalo trovata plej abunde en la kokospalmo. Ĝi ekzistas laŭ naŭ malsamaj stereoizomeroj sed la termino kutime uzatas por priskribi nur la plej ordinara mokelula tipo aŭ mio-inozitolo. Ĝi estas blanka solidaĵo, solvebla en akvo. Inozitolo posedas 6 karbonatomojn, 12 hidrogenatomojn kaj 6 oksigenatomojn. Ĝi estas konsiderata pseŭdovitamino kvankam ĝia ĉeesto estas vitala en la korpo kaj uzatas kiel nutraĵaj suplementoj.

## Sintezoj
### Sintezo 1
* Preparado de la **inozitolo** per traktado de **inozitola klorido** kaj **natria hidroksido**:

### Sintezo 2
* Preparado de la **inozitolo** per hidrolizo de la **inozitola monofosfato**:

### Sintezo 3
* Preparado de la **inozitolo** per redutado de glukuronata acido:

### Sintezo 4
* Preparado de la **inozitolo** per reduktado de la **glukozo-6-fosfato**:

## Vidu ankaŭ
* Fosfatoj

## Referencoj 

Kategorio:Fosfatoj
Etah

**Etah,**  estas urbego en norda Barato, en subŝtato Utar-Pradeŝo, en kantono de Aligarh, en la samnoma distrikto, kie ĝi estas ties sidejo ekde la britaj tempoj.

## Demografio 
En 2011 loĝantoj de Etah havis  kun legopovo 86%, kiu estas pli alta, ol la landa averaĝo. 

## Geografio 
Etah situas sur ebenaĵo sur averaĝa alteco de 170 m. super la marnivelo. Kasganĝ troviĝas 26, Ŝikohabad 51, Mainpuri 55, Hathras 62, Aligarh 67, Agra 75, Faruĥabad 94, Ŝahĝahanpur 129, Hardoj 149, tutlanda ĉefurbo Delhio 183, Kanpur 200, subŝtata ĉefurbo Laknaŭo 241, Kolkata kaj Mumbajo po 1126 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
En la antikvaj tempoj Etah estis nomita "Aintha". Historie ĝi estis centro de la Hindia ribelo de 1857.

## Ekonomio 
Etah estas plejparte agrikultura, ĉar la grundo estas tre fekunda. La kamparanoj rikoltas po tri tri jare. La plej gravaj agrikulturaĵoj estas rizoj, tritikoj, hordeoj, maizoj kaj tabakoj.

## Religioj 
En Etah la plej ofta religio estas la hinduismo (78%) kaj islamo (18%), iome ĝajnismo (3%), iomete aliaj.

## Lingvoj 
La oficiala lingvo estas la hindia, sed estas uzataj ankaŭ la angla kaj la urdua.

## Eduko 
En Etah la plej altnivela instruado okazas en altlernejoj.

## Trafiko 
En Etah finiĝas aparta fervoja linio, kiu faras ligon al la landa reto ekde 1959. 4 ĉefvojoj kaj 3 flankovojoj kuras al la urbego.

## Klimato 
Etah situas en humida subtropika klimato. Pli ofte pluvas pro la musono inter junio-septembro.

## Vidindaĵoj 
* pluraj preĝejoj

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Urboj de Utar-Pradeŝo
Antonio Gedeão

**Rómulo Vasco da Gama de Carvalho** (24 de novembro  novembro  - la 19-an  19 de fevereiro) estis portugala instruisto kaj poeto. Li verkis laŭ pseŭdonimo Antonio Gedeão. Liaj plej konataj poeziaĵoj estas *Pedra Filosofal* (filozofia ŝtono) kaj *Lágrima de Preta* (Larmo de nigrulino).

## Referencoj 
Kategorio:Portugalaj eseistoj
Kategorio:Portugalaj poetoj
Kategorio:Mortintoj en 1997
Kategorio:Naskiĝintoj en 1906
Mauraz (stacidomo)

**Mauraz** estas fervoja stacidomo en Pampigny, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Pampigny
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Morges (distrikto)
Guillén de Castro

**Guillén de Castro y Bellvís** (Valencio, 4-a de novembro 1569 – Madrido, 28-a de julio 1631), en valencia *Guillem de Castro*, estis hispana dramaturgo, konsiderata la plej grava de la valencia skolo de fino de la 16-a jarcento kaj unu de la plej ŝlosilaj verkistoj de la lopa nova komedio, disvolvigita el apero en la teatro de la Hispana ora epoko de la komedia stilo de Lope de Vega.

Kalkulante liajn publikigitajn komediojn — totale 26 — kaj tiujn kiujn oni atribuas al li, oni konservas de tiu aŭtoro ĉirkaŭ 35 dramajn verkojn. Lia famo rilatas ĉefe al sia verko *Las mocedades del Cid* (verkita inter 1605 kaj 1615), bazita sur la ciklo de romancoj pri Cido, kiu estis imitita de Pierre Corneille en *Le Cid* (1636).

Li estis kapitano de marborda polico (kontraŭ nordafrikaj piratoj). Malfeliĉa geedzeco influis en similaj situacioj de liaj teatraĵoj. Ekde 1606 li plenumis altajn postenojn en la aragona regno de Suda Italio. En 1609 li revenis al Valencio, kie malsaniĝis por tri jaroj. Poste li partoprenis tie en akademiaj kaj teatraj etosoj. En 1619 li translokiĝis al Madrido por partopreni en la teatra ĉefurba etoso.

## Publikigitaj komedioj 
* El amor constante (1596-99)
* El caballero bobo (1595-1604, prob. a. de 1599)
* Dido y Eneas (a. de 1599)
* El desengaño dichoso (ĉ. 1599)
* El nacimiento de Montesinos (1595-1602, prob. ĉ. 1599)
* El conde Alarcos (ĉ. 1600-1602)
* Los malcasados de Valencia (a. de 1608, 1595?-1604?)
* La humildad soberbia (a. de 1605, 1595?-1605?)
* El curioso impertinente (ĉ. 1606)
* Don Quijote de la Mancha (ĉ. 1606)
* El Conde de Irlos (1605-1608)
* Progne y Filomena (1608?-1612?)
* La verdad averiguada y engañoso casamiento (1608?-1612?)
* La fuerza de la sangre (1613-1614)
* El perfecto caballero (1610?-1615?)
* El Narciso en su opinión (1612?-1615?)
* Las mocedades del Cid. Comedia primera (1605-1615)
* Las mocedades del Cid. Comedia segunda (1605-1615), konata kiel Las hazañas del Cid
* La fuerza de la costumbre (1610?-20?)
* Los enemigos hermanos (1615?-1620?)
* La justicia en la piedad (1615?-1620?)
* El mejor esposo San José (1617-1620?)
* El vicio en los extremos (1623)
* Cuánto se estima el honor (1622?-24)
* Engañarse engañando (1622?-1624)
* El pretender con pobreza (1622?-1624)

* 

Kategorio:Hispanaj dramaturgoj
Lajos Fridrich (arkitekto)

**Lajos Fridrich** [lajoŝ fridriĥ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Fridrich Lajos Vilmos Károly** [vilmoŝ kAroj] estis hungara arkitekto.

Lajos Fridrich naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
eta|maldekstre|
eta|

## Biografio 
Lajos Fridrich akiris arkitekturan diplomon en Reĝa Teknikuniversitato palatino József en 1915. Post la diplomo li studvojaĝis en eksterlando helpe de stipendio. En la lernojaro 1908 kaj inter 1911–1914 li estis asistanto en la universitato. Intertempe li ricevis postenon en municipo de la ĉefurbo, krome li studis desegnadon en Akademio Julian. Dum la 1-a mondmilito li soldatiĝis, sed li faris planojn pri armeaj konstruaĵoj. En la pacaj tempoj li denove studvojaĝis, poste li estis grava figuro en konstruadoj de la ĉefurbaj loĝdomoj. Li pensiuliĝis en 1943.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A budapest-belvárosi plébániatemplom elhelyezésének és környezetének megoldása* (1935)
* *Épületek eltolása és emelése, tekintettel az Eskü-téri templomra* (1936)

## Liaj elektitaj planitaj konstruaĵoj 
* Loĝdomo en Ferencváros (distrikto) (1908)
* Lua domo kun malgrandaj loĝejoj en Ferencváros (distrikto) (1925-1926)
* Preĝejo Terezo el Lisieux (Szabadszállás) (1929)
* Trakonstruo (pli precize suprenlevo) de Preĝejo Sankta Floriano (Budapeŝto) (1937)
* Turista hotelo en Kőrösmező (1942, tiam en Hungario, nun en Ukrainio kiel Jasinja)
* Teretaĝa loĝdomo (1946, Budapeŝto)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio laŭ video
* datenoj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Roger Vailland

**Roger VAILLAND** naskiĝis la 16-an de oktobro 1907 en Acy-en-Multien (Oise), kaj forpasis la 12-an de majo 1965 en Meillonas (Ain), kaj estis franca ĵurnalisto, kaj verkisto.

Li laboris kiel ĵurnalisto de 1928 ĝis 1940 kaj aniĝis al la franca rezistado en 1942, aktive interalie en la teamo de Jean Moulin. Tiu sperto inspiros al li la romanon *Drôle de jeu* (Stranga ludo) publikigita en 1945, kiu akiris la premion Interallié kaj kiun iuj ankoraŭ konsideras kiel lian plej bonan verkon. Tio estas la komenco de lia verkista kariero.

En 1952 li aniĝis al la franca komunista partio, sed rapide eksiĝis post la ribelo de Budapest en 1956 kaj ĝia brutala punpremado fare de Sovetio.

En 1957 li gajnis la premion Goncourt per *La loi* (La leĝo). Li ankaŭ verkis kelkajn kinajn scenarojn por filmreĝisoroj kiel Louis Daquin kaj Roger Vadim. Krome, du el liaj romanoj estis kinigitaj.

## Romanoj 
* *Drôle de jeu*, 1945.
* *Les Mauvais Coups*, 1948.
* *Bon pied, bon œil*, 1951.
* *Beau Masque*, 1954.
* *325.000 francs*, 1955.
* *La Loi*,1957.
* *La Fête*, 1960.
* *La Truite*, 1964.

Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Francaj ĵurnalistoj
Lajos Fridrich (maŝininĝeniero)

**Lajos Fridrich** [lajoŝ fridriĥ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Fridrich Lajos** estis hungara maŝininĝeniero, instruisto, amatora muzikisto.

Lajos Fridrich naskiĝis la  en Kiskunhalas, li mortis la  en Kiskunhalas.

## Biografio 
Lajos Fridrich maturiĝis gimnazio en sia naskiĝurbo en 1904, poste li akiris maŝininĝenieran diplomon en Reĝa Teknikuniversitato palatino József en 1908. Post la diplomo li eklaboris en la loka firmao pri servoj en Kiskunhalas. Baldaŭ li instruis en sia naskiĝurbo, krome li donacis maŝinojn al la lernejo. Li estis ankaŭ muzikisto en la preĝejo.

## Memorigiloj 
* strato kaj busto en Kiskunhalas

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio kun bildo

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Mrs. Miniver

**Mrs. Miniver** estas drama filmo de 1942, kiel ĉiuj filmoj de la epoko kompreneble farite nigra-blanke. Ĝin realigis la svis-german-usona reĝisoro William Wyler (*Willy Wyler*). Temo estis la erupcio de la Dua Mondmilito en ĝis tiam tre paca kaj burĝa kvartalo de Londono.

Dum filmado en decembro 1941, Nazia Germanio deklaris militon kontraŭ Usono. Kiel rezulto, la studio permesis al Willy Wyler refilmi kelkajn scenojn kiuj antaŭe estis moligitaj komparite kun la origina romano kaj portreti la germanajn karakterojn laŭ pli negativa maniero. Rezulte kompreneble temas pri propaganda filmo kontraŭ Nazia Germanio, en kiu motoris pluraj germanlingvaj fuĝintoj kaj kiu eĉ estis filmita en la germana kaj angla lingvoj. 

## Laŭdoj 
La brita ĉefministro Winston Churchill laŭdire asertis ke la filmo alportis pli al la fino de la milito ol aro de fortegaj militŝipoj. La usona prezidanto Franklin D. Roosevelt estis tiel imponita de la fina parolado de la vikario en la bombardita preĝejo, ke li distribuis la paroladon en flugfolioj en Eŭropo kaj laŭtlegigis ĝin per la radio en Usono. Unu el la admirantoj de la filmo estis la nazia ministro de propagando Joseph Goebbels: “Ĉi tie vi povas en perfekteco vidi ĉion, kion mi postulas ekde monatoj, eĉ jaroj de la germana filmproduktado." Li prezentis la filmon al germanaj reĝisoroj "por montri al ili kiel " perfekta propaganda filmo "devus esti farita".

## Oskar-premioj 
La filmo estis nomumita por Oskar-premio en dek du kategorioj. Ĉe la premioceremonio la 4-an de marto 1943 ĉe la Ambasadora Hotelo en Los-Anĝeleso, la filmo gajnis fine ses Oskar-premiojn, interalie en la aparte renoma kategorio de plej bona filmo. La aktorino Greer Garson, kiu gajnis Oskaron por Plej bona Aktorino pro sia titolrolo, faris kvin-minutan akceptparoladon, kio supozeble estas la plej longa akceptparolado ĉe la ceremonio ĝis nun. Ankaŭ la reĝisoro William Wyler (*Willy Wyler*), la scenarista teamo gvide de la aŭstro Georg Fröschel kaj la aktorino Teresa Wright por la Plej Bonkvalita Helpaktorino en *Mrs. Miniver* estis inter la honorigitoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Akademia Premio por plej bona filmo
Kategorio:Dramaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1942
Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Endre Bajomi Lázár

**Endre Bajomi Lázár,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Bajomi Lázár Endre** estis hungara literaturhistoriisto, tradukisto, ĵurnalisto, redaktoro. Lia origina nomo estis *Lázár András Iván*, liaj pseŭdonimoj estis *André Lazar, Lazar André, Alfa André, Damó Fülöp, Dávid Ferenc, Lázár András, Bajomi Endre, Figyelő II., D. F., A. L., (df), D., (L. A.)*.

 naskiĝis la  en Biharnagybajom, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
 akiris pedagogian bakalaŭron en Scienca Universitato István Tisza en 1934, poste li vivis en Parizo ĝis 1951. Li unue plulernis jaron en Sorbonne, poste en Parizo li akiris pedagogian diplomon en Alliance Française en 1938. Li kontribuis kaj redaktis en francaj kaj hungaraj gazetoj, pli poste li gvidis hungaran literaturan kontoron. Hejmenveninta li laboris en pluraj eldonejoj ĝis la pensiuliĝo en 1977. Li specialiĝis pri la franca literaturo kaj rilatoj inter Hungario kaj Francio. Liaj 3 filoj naskiĝis en 1944, 1946 kaj 1952. Li ricevis francajn kaj hungaran premiojn inter 1982-1985.

## Elektitaj libroj 
* *Hongrois de la résistance* (1947)
* Dolores Ibárruri: *A békéért, demokráciáért, Spanyolország függetlenségéért* (tradukaĵo, 1952)
* *Holnap kifutnak a hajók* (romano, 1955)
* *Az üstökös. Saint-Just és a francia forradalom regénye* (romano, 1957)
* Marcel Aymé: *A faljáró* (tradukaĵo, 1958)
* *A mai francia irodalom kistükre* (lernolibro, 1962)
* Jules Verne: *Antifer mester csodálatos kalandjai* (1962)
* *T. T. T. Titkos társaságok története* (1969, 2009)
* *Párizs nem ereszt el* (rememoroj, 1975)
* *Saint-Exupéry csodálatos élete* (1987)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva aprezo

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Akuutti

**Akuutti** (signifo en la finna lingvo: "akuta") estas finna sanprogramo montrita sur la kanaloj de Yleisradio ekde 1994. Ĝi ofertas al spektantoj esploritajn informojn pri sano, komprenojn kaj freŝajn perspektivojn pri bonfarto, same kiel kortuŝajn rakontojn. La programo de Akut estas ĉe Yle TV1 marde je la oka. Krome, Akuutti povas esti vidita ĉe Yle Areena. La programo havas pli ol 400 000 spektantojn ĉiusemajne.

Akuutti estas produktita en Helsinko, sed ĝi estas filmita ĉie en Finnlando. La produktanto de la programo estas Tarja Haapala-Easton.

Akuutti antaŭe estis produktita en Oulu. En aŭgusto 2016, Yle sciigis ke ĝi movus produktadon al Helsinko kaj maldungus la programfaristojn en Oulu. Al kelkaj el ili estis ofertitaj translokigo al Helsinko.

En 2005, la Edukministerio premiis la aŭtorgrupon de la programo kun la Ŝtata Informo-Rivelo-Premio. La kialoj de la premio laŭdis, ekzemple, la interago inter la programo kaj la spektantoj. Akuutti ankaŭ ricevis rekonon de la Neŭrologio-Fundamento en 2003 kaj la Kunniakämmen-premion de la Invalidiliito en 2004. En 2005, la Kora Esplorado-Fundamento aljuĝis al Akuutti informpublikigopremion en la scienca kampo de korvaskulaj malsanoj.

Aliflanke, en 2000, Skepsis (organizo de finnaj skeptikuloj) aljuĝis la premion Huuhaa, kiu estas kontraŭa premio por apogantoj de pseŭdoscienco, al la laborgrupo faranta Akuutti por "unuflanka kaj senkritika zorgaĵo de informoj pri kredmedicino."

Kategorio:Finnaj televidaj programoj
Leonid Kuprijanoviĉ

**Leonid KUPRIJANOVIĈ** (; naskiĝis la 14-an de julio 1929 en Moskvo, RSFSR, Sovetunio — mortis la 1-an de januaro 1996) estis sovetia radioinĝeniero kaj populariganto de la altfrekvenctekniko (HF). Li evoluigis sendratan telefonsistemon en la malfruaj 1950-aj jaroj kiu estis efektivigita en Sovetunio kaj aliaj landoj. Jam en 1957, li faris porteblan radion en grandeco de alumetujo, pezanta nur 50 gramojn. La radio povis funkcii sen ŝanĝi la potencon dum 50 horoj kaj disponigis komunikadon dum 2 km. La fama usona "walkie talkie" aperis poste, estis pli granda kaj "superontis" 100-400 metrojn.

En 1957 li prezentis la unuan modelon de la portebla radiotelefono en la mondo, la aparaton *LK-1*, kiu skizis la fundamentajn principojn de poŝtelefono. Tial li estas konsiderata kiel la inventinto de la portebla telefono, poste pluevoluiginta al poŝtelefono kaj saĝtelefono.

Kupriyanovich kreis plibonigitajn modelojn de la aparato, Antaŭ 1963 li rafinis sian inventon kaj komencis vendi la sistemon "Altai", mangrandan poŝtelefonon kiu funkciis en 114 urboj de Sovetunio kaj antaŭiris de 10 jaroj la poŝtelefono de Motorola.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Poŝtelefono

Kategorio:Radioteknikistoj
Kategorio:Sovetiaj inĝenieroj
Kategorio:Sovetiaj inventistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Moskvo
Bussy-Chardonney (stacidomo)

**Bussy-Chardonney** estas fervoja stacidomo en Bussy-Chardonney, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Bussy-Chardonney
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Morges (distrikto)
Duguanozina tetrafosfato

**Duguanozina tetrafosfato** aŭ **tetrafosfato de duguanozino** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la tetrafosfata acido kaj inozitolo. Ĝi estas blanka solidaĵo, malmulte solvebla en akvo. Duguanozina tetrafosfato posedas 20 karbonatomojn, 28 hidrogenatomojn, 21 oksigenatomojn, 10 nitrogenatomojn kaj 4 fosforatomojn. Duguanozina tetrafosfato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de **duguanozina tetrafosfato** per traktado de **guanozino** kun **tetrafosfata acido**:

### Sintezo 2 
* Preparado de **duguanozina tetrafosfato** per traktado de **tetrafosfata anhidrido** kun guanozino:

### Sintezo 3 
* Preparado de **duguanozina tetrafosfato** per traktado de **tetrafosfata acido** kun **guanozina klorido**:

### Sintezo 4 
* Preparado de **duguanozina tetrafosfato** per traktado de **tetrafosfata anhidrido** kun **guanozina klorido**:

## Vidu ankaŭ 
* Fosfatoj

## Referencoj 
Kategorio:Fosfatoj
Mikä Oli Tutkittava

**"Mikä Oli Tutkittava"**, esperante "kion oni devis esplori", aŭ mallonge **MOT**, estas esplorĵurnalisma programo montrata en Finnlando ekde 1996 ĉe la kanalo Yle TV1. Ĝia elsendotempo estas lundoj je la 20:00 (krom somera horo). La programo kritike ekzamenas aktualajn kaj sentempajn temojn de malsamaj areoj de socio. En 2007, ĵurnalisto Kati Juurus, kameraisto Marco Hyvärinen kaj redaktisto Minna Nuotio estis premiitaj kun la Ŝtata Premio por Publika Informo por la epizodoj de la programo Gasto de la Unua Regno kaj La Vojo de Guantanamo.

La programo kritikis, ekzemple, Steiner-lernejojn, la eksproprietigon de nemoveblaĵoj kaj terpecoj, fortan lobiadon por organika manĝproduktado, la ĉenon de magazenoj Lidl, kaj la preferon por agresemaj hundrasoj kiel ekzemple buldogoj en Finnlando.

M.O.T. komenciĝis en la aŭtuno de 1996. Ĝi estis unu el la unuaj programoj en finna televido se temas pri havi retejon.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* 

Kategorio:Finnaj televidaj programoj
Grace Hopper

**Grace Brewster Murray HOPPER** (naskita *Grace Brewster Murray*; 9a de decembro, 1906 - 1a de januaro, 1992) estis usona komputikisto, matematikisto, kaj mararmea subadmiralo. Ŝi estis pioniro de komputila programado. Hopper kreis teorion de maŝin-sendependaj programlingvoj, kaj la FLOW-MATIC programlingvo. Ŝia teorio poste estis uzata por krei Kobolon, fruan altnivelan programlingvon kiu estas daŭre uzata hodiaŭ.

Kategorio:Komputikistoj
György Bakcsi

**György Bakcsi** [djordj bakĉi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Bakcsi György** estis hungara redaktoro, ŝakkomponisto, arbitraciisto. Lia origina familia nomo estis *Bartók* ĝis 1945.
eta|

György Bartók naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la .

## Biografio 
 estis adoptita en 1945. Li maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1951, poste li akiris pedagogian diplomon en Leningrad. Hejmenveninta li faris diversajn laborojn, fine ekde 1959 li laboris en eldonejo. Li estis redaktoro inter 1964 kaj 1993, poste li pensiuliĝis. Li specialiĝis pri la ruslingva literaturo. Li ricevis premiojn inter 1960-2016.

Ekde sia infanaĝo li interesiĝis pri ŝako, sed li neniam atingis rezultojn en konkursoj. Ekde 1948 li publikigis pli ol 1200 ŝakproblemojn, el ili estis multaj premiitaj. Li estis plurfoje hungara ŝakkomponista ĉampiono, ĉefe en komponado de dumovaj kaj trimovaj etudoj. En 1956 Bakcsi iĝis internacia arbitraciisto, en 1980 li ricevis la titolon grandmajstro de ŝakkomponaĵoj.

Li edziĝis dufoje, du gefiloj naskiĝis en 1958 kaj 1964, en 2013 li vidviĝis.

## Elektitaj kontribuoj 
## Fontoj 
* hungarlingva memportreto kun foto
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj ŝakkomponistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Péter Balassa

'*** [balaŝa], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Balassa Péter*' estis hungara esteto, altlerneja instruisto. Lia patro estis Imre Balassa.

 naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
eta|

## Biografio 
 akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1971, dum li studis ankaŭ en Muzikarta Altlernejo. En la sekva jaro li laboris en filozofia instituto, ekde 1973 li instruis en la universitato, dum li instruis ankaŭ enlandaj kaj eksterlandaj universitatoj. Inter 1988-1991 li estis ankaŭ redaktoro de diversaj revuoj. Li kandidatiĝis en 1985 antaŭ la Hungara Scienca Akademio, li doktoriĝis en 1980. Li ricevis premiojn inter 1988-2002.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A színeváltozás. Esszék* (eseoj, 1982)
* *Észjárások és formák. Elemzések és kritikák újabb prózánkról, 1978-1984* (kritikoj, 1985)
* *A bolgár kalauz. Tanulmányok, esszék* (studoj, eseoj, 1996)
* *Átkelés I.-II.* (2009))

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto (vidu la bildon!)
* premio kun nomo "Balassa Péter" fondita en 2006

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva kompilaĵo kun fotoj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj estetikistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj