open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Montemolín

**Montemolín** estas municipo de Hispanio, en la provinco de Badajoz, regiono de Ekstremaduro. 

La loĝantoj nomiĝas *montemolineses*. Parto de la municipa teritorio krom la centra loĝloko Montemolín estas ankaŭ la vilaĝoj Pallares kaj Santa María de Nava (iom pli detale legu sube).

## Situo 
Montemolín estas situa en la plej suda parto de Ekstremaduro, je altitudo de 615 m kaj fakte sur monto; je 115 km de Badajoz, provinca ĉefurbo kaj je 95 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. 

## Historio
La plej klara restaĵo de la araba pasinteco estas la araba kastelo konstruita ne nur el ŝtono sed ankaŭ el adobo, kion ne faris kristanoj. Ankaŭ la nomo de la vilaĝo iome rememoras arabajn sonojn.

## Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado. Estas du dependaj vilaĝoj nome *Pallares* en vojkruciĝo el Sevilo al Llerena kaj *Santa María de Nava* tre malgranda vilaĝo, malproksime de la vojoj kaj tre proksime de la Provinco de Sevilo.

Kategorio:Municipoj de Badaĥozo
Rigi

**Rigi** estas montmasivo en la Alpoj en centra Svislando. Ĝia plej alta pinto havas altecon de 1797,5 m s.m. kaj situas sur la limo de la kantonoj Ŝvico kaj Lucerno.
eta|250ra|

## Nomo 
La nomo **Rigi** kiu en la germana lingvo estas uzata nekutime por montoj kun feminina artikolo (*die Rigi*) devenas de la vorto *Rigine*, kiu estis vorto por la geologiaj kuŝoj, kiuj bone videblas ĉe la norda flanko de la mono. Por la turisma reklamo de la 19-a jarcento oni disvastigis la legendon, ke Rigi estas mallongigo de la latina esprimo *Regina montium* (*Reĝino de la montoj*).

## Geografio 
Rigi situas inter la Kvarkantona Lago en sudo kaj okcidento, la Lago de Zugo en nordoriento kaj la Lago de Lauerz en la sudorienta flanko. La montmasivo estas tre impresa, ĉar ĝi leviĝas de ĉiuj flankoj de 400 metroj s.m. al preskaŭ 1800 m s.m. kaj tiel formas impresan pinton, kiu ofertas mirindan rondvidon al la tuta Svisa Mezlando ĝis la Nigra Arbaro en nordo, la Ĵurasa montaro en nordokcidento, la Antaŭalpoj en oriento kaj la Alpa Ĉeno en sudo.

## Geologio 
Geologie Rigi fakte kun escepto de la kalkŝtona teraso de *Hochflue* ne apartenas al la Alpoj sed al la subalpina molaso. Ĝi do efektive estas parto de la Antaŭalpoj respektive de la Svisa Mezlando. La ŝtonmaterialo kunpremita el diversaj materialoj estas nomata konglomeraĵo.

## Turismo 
Rigi estas ŝatata ekskurscelo por turistoj el la tuta mondo. Sur la montmasivo troviĝas diversaj hoteloj kaj kuraclokoj. Ekzistas multaj eblecoj por migradi en somero kaj skiadi kaj neĝtabulado en vintro.

## Trafiko 
[eta|maldekstra|150ra|Trajno de la [Vitznau-Rigi-Fervojo ĉe *Rigi Kaltbad*]]
De ambaŭ flanko al Rigi kondukas dentoradofervojoj, krome ekzistas aertelfero. La monto do estas bonege atingebla de ĉiuj flankoj krom nordo.

La Vitznau-Rigi-Fervojo, konstruita de Niklaus Riggenbach laŭ sia franca patento n-ro 59625 de 1863 kaj inaŭgurita en 1871, kiu kondukas de la suda flanko de Vitznau en Kantono Lucerno al la kulmino estas la unua dentoradofervojo de Eŭropa.

De la orienta flanko la Arth-Rigi-Fervojo malfermita en la jaro 1875 kondukas supren de Arth en Kantono Ŝvico.

Ankaŭ ekzistas de la okcidenta flanko aertelfero de Weggis ĝis Rigi Kaltbad.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la Rigifervojoj
* Retejo de la Hotelo Rigi Kulm
* Retejo de Hotelo Felchlin, tre historia, tre malnova hotelo, hodiaŭ nur por grupoj

Kategorio:Montoj en Svislando
Kategorio:Montoj de la Alpoj
Kategorio:Montoj kun alteco inter 1000 kaj 1999 m
Zítra vstanu a opařím se čajem

**Zítra vstanu a opařím se čajem** (per E-o *Morgaŭ mi ellitiĝos kaj vaporvundiĝos per teo*) estas ĉeĥa sciencfikcia filma komedio filmita de reĝisoro Jindřich Polák en la jaro 1977.

## Okazintaĵo 
Piloto de tempomaŝino (Petr Kostka) matene sufokiĝos per kornbulko. Lia frato - unuovola dunaskito (Petr Kostka), kiu la saman matenon vaporvundiĝis per teo, decidiĝos reveni je unu tago reen, por ke li savu sian fraton. Li ne antaŭsentas, ke li envolviĝos en forrabon en la tempon de la dua mondmilito, kie grupeto de eksaj nazioj (Vladimír Menšík, Josef Sovák kaj Vlastimil Brodský) volas proponi al Hitler termonuklean armilon ("inferan maŝinon") kaj tute tiel ŝanĝi la novepokan historion.

Tiu ĉi filmo eminentas precipe en tio, ke diference de aliaj filmoj de tiu ĉi tempo ĝi estas neniel ideologie nuancita.

## Aktoroj 
Kategorio:Ĉeĥaj filmaj komedioj
Kategorio:Ĉeĥaj sciencfikciaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1977
Kategorio:Filmoj pri tempovojaĝado
Kategorio:Nazioj en fikcio
Nogales (Hispanio)

**Nogales** (Juglandarboj) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Badajoz, regiono de Ekstremaduro. 

La loĝantoj nomiĝas *nogaleños*. La censita populacio en 2008 estis de 718 loĝantoj.

## Situo 
Nogales estas situa en la sudokcidenta parto de Ekstremaduro, je altitudo de 672 m; je 45 km de Badajoz, provinca ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 80,7 km². Ĝi estas norde de Salvaleón en la pinto de monteto nome Cabezo de Nogales.

## Historio 
La fondo de la municipo datiĝas el la jaro 1340, pro negocado inter Lorenzo Vázquez de la Fuentseca kaj la reĝo Alfonso la 9-a. Ĉar multaj lokanoj el la regiono elmigris al Hispanameriko dum la 16a kaj 17a jarcentoj, kelkaj lokoj tie nomiĝas same Nogales (Juglandarboj), kiaj ĉe Nogales (Arizono) kaj Nogales (Sonora).

## Ekonomio 
Ĝi bazas ĉefe sur agrikulturo kaj sektoro servoj.

## Monumentoj 
Unu el la plej gravaj kaj elstaraj monumentoj estas la Kastelo de Nogales, kiu estas unu el la plej bone konservitaj en la provinco. Krome estas la tombejo, kiuj estas el la plej belaj de la provinco de Badajoz, pro la pejzaĝo kiu videblas de tie, nome granda parto de la ĉirkaŭa komarko, ĉar ĝi kuŝas ĉe la kastelo.

## Festoj 
* Sankta Semajno
* Tago de Sankta Kristoforo, patrono de la vilaĝo. Oni celebras ĝin la 10a de julio.
* La Festo de la elmigrinto, oni celebras ĝin ĉirkaŭ la 15a de aŭgusto.

Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Municipoj de Badaĥozo
Kategorio:Provinco Badaĥozo
Oliva de Mérida

eta|dekstra|150px|Blazono de la vilaĝo kie videblas olivarbo al kiu aludas la nomo de la vilaĝo kaj sube la konturo de la malnova preĝejo
**Oliva de Mérida** estas municipo de Hispanio, en la provinco de Badajoz, regiono de Ekstremaduro.

La loĝantoj nomiĝas *oliveños*. La censita populacio en 2008 estis de 1.878 loĝantoj.

## Situo 
Oliva de Mérida estas situa en la centra parto de Ekstremaduro, je altitudo de 332 m; je 87 km de Badajoz, provinca ĉefurbo kaj je 27 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 254,5 km². Ĝi distas je 9 km de Guareña al kiu estas tre ligata por komerco, administro, lernado ktp.

## Ekonomio 
La ekonomio estas ĉefe de agrikulturo, kun hegemonio de olivarboj (kiu nomigas la vilaĝon), cerealoj (tritiko) kaj vitejoj.

## Monumentoj 
La ĉefa estas la preĝejo kaj antikva preĝejo kiun oni uzis kiel malnova tombejo kaj kiu estas sur monteto nome *El Morro*. Estas nobela domo en la kamparo survoje al Villagonzalo kiu apartenis al la grafo de La Oliva.

Oliva de Mérida havas ankaŭ arkeologian kuŝejon nome "El Palomar" elireje al Palomas. Sed tiun kuŝejon oni ne prilaboris kaj apenaŭ oni scias ion pri ĝi.

En la montetaro de la Francisca ekzistas surrokaj pentraĵoj, tre detruitaj de homoj, en la kavo de *La Charneca* [ĉarNEka].

## Festoj 
* *Las Candelas*, de patrono la 2an de februaro.
* Sankta Isidro, la 15an de majo.
* Sankta Maria de Aŭgusto inter la 15a kaj 18a de aŭgusto.

Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Municipoj de Badaĥozo
Kategorio:Provinco Badaĥozo
Orellana de la Sierra

**Orellana de la Sierra**, nomata ankaŭ popole "Orellanita", tio estas la malgranda Orellana, ĉar proksime estas la pli granda vilaĝo Orellana la Vieja, estas municipo de Hispanio, en la provinco Badaĥozo *(Badajoz)* kaj la regiono Ekstremaduro. Laŭ la stato de  en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La loĝantoj nomiĝas *orellanitos*. 

## Situo 
Orellana de la Sierra estas situa en la centrorienta parto de Ekstremaduro, je altitudo de 403 m; je 144 km de Badajoz, provinca ĉefurbo kaj je 84 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 16,7 km².

Ĉe Orellana de la Sierra estas la akvorezervejo de Orellana kiu estas la plej granda el la situaj en la meza fluo de la rivero Guadiana; ĝi havas surfacon de 42.600 ha.

La vilaĝo etendiĝas inter la deklivoj de la montareto de Orellana kaj la akvorezervejo de Orellana. La pejzaĝo estas belega.

## Festoj 
Honore al Kristo de la Sano (festoj de la Kruco). De la 3a al la 5a de majo.

## Monumentoj 
* *Fortikaĵo de García Bejarano*, konstruita el granito kaj nuntempe restaŭrita, sed kiel loĝejo. La familio Bejarano ŝanĝis sian nomon al Orellana kaj poste la fortikaĵo pasis al la Duko de la Roca.
* *Preĝejo de la Sankta Spirito*, de la 15-a jarcento.

Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Municipoj de Badaĥozo
Kategorio:Provinco Badaĥozo
Gvadalaharo (komunumo)

**Guadalajara** estas unu el la 126 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo estas Guadalajara (ofte esperantigite *Gvadalaharo*). Al la ĉefurbo praktike apartenas 100 % de la tuta komunumo. Pliajn informojn pri Guadalajara vi do trovos sub la koncerna artikolo. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 039.

## Geografio 
**Guadalajara** apartenas al la regiono Centro kiu situas, kiel jam diras la nomo, en la centro de la subŝtato Jalisco (la ĉefa urbo estas Guadalajara). Al tiu regiono apartenas 14 komunumoj. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1600940 loĝantojn. El tiuj estis 765701 viroj kaj 835239 virinoj. La komunumo havas surfacon de 187,91 km². La meza alteco estas 1540 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 18,8 C. En la komunumo estas 886.00 mm da precipitaĵo jare. eta|maldekstra|270px|Situo de la koncerna regiono en la subŝtato Jalisco.

## Sociogeografio 
En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 524670 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 510606 scipovis legi kaj skribi kaj 13329 viroj estis analfabetoj. Do 2.54 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 596111 virinoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 571911 sciis legi kaj skribi kaj 23267 virinoj estis analfabetoj. Do 3,9 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Guadalajara vivis 1460247 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 3599 indiĝenoj. Tio signifas ke 0,246 % de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
* Guadalajara  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Jalisco
Kategorio:Gvadalaharo (Meksiko)
La Huerta

**La Huerta** estas unu el la 126 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo estas La Huerta. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 043. *La Huerta* signifas en la hispana *La Fruktoĝardeno*.

## Geografio 
**La Huerta** apartenas al la regiono Costa Sur kiu situas en la okcidenta parto de la subŝtato (sude de la regiono Costa Norte). Multaj komunumoj en tiu regiono limas al la pacifika oceano. Al tiu regiono apartenas entute ses komunumoj. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 20161 loĝantojn. El tiuj estis 9943 viroj kaj 10218 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1749,71 km². La meza alteco estas 280 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 25,2 C. En la komunumo estas 1105,5 mm da precipitaĵo jare. eta|maldekstra|270px|Situo de la koncerna regiono en la subŝtato Jalisco.

## Sociogeografio 
En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 6976 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 6019 scipovis legi kaj skribi kaj 948 viroj estis analfabetoj. Do 13.59 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 6719 virinoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 5851 sciis legi kaj skribi kaj 860 virinoj estis analfabetoj. Do 12,8 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en La Huerta vivis 19800 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 17 indiĝenoj. Tio signifas ke 0,086 % de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
* La Huerta  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Jalisco
Nyirád

**Nyirád** [njirAd] estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Meza** Transdanubio, en Veszprém (departemento), en subregiono de Ajka.

## Bazaj informoj 
* Areo: 61 km²
* koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 47.0036/17.4494
* Loĝantaro: 1880
* Poŝtkodo: 8454
* Telefonprefikso: 88

## Situo 
La vilaĝo situas en valo de rojo, laŭ flankovojoj. Devecser troviĝas 14, Sümeg 16, Ajka 17, Badacsony 27 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1272 laŭ la tiama ortografio *"Nerrad"*. La kampoj longe apartenis al episkopejo de Veszprém. En 1444 oni disrabadis la komunumon, kiu dum la turkoj senhomiĝis. En 1713 slovakoj, serboj kaj ciganoj refondis ĝin. En 1849 kaj en 1855 ĥoleroj, en 1862 incendio, en 1890 tertremo okazis. Grava ŝanĝiĝo okazis en 1937: komenciĝis minado de la baŭksito ĝis la 21-a jarcento. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kulturdomo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Triunuo el la 18-a jarcento
* kapelo omaĝe al Sankta Floriano de 1854, en 1980 renovigita
* tombeja kapelo omaĝe al Sankta Anna el la 19-a jarcento
* surfaca muzeo pri minado
* fiŝkaptista lago

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Veszprém
Oroszi

**Oroszi** [orosi] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en Distrikto Devecser. Orosz signifas: ruso.
eta|275px|dekstra|Békás en departemento Veszprém en HungarioDosiero:Red_Dot.gif

## Bazaj informoj 
* Areo: 5 km²
* Loĝantaro: 140
* Poŝtkodo: 8458
* Telefonprefikso: 88

## Situo 
Oroszi situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ traira flankovojo. Devecser troviĝas 8, Ajka 15, Pápa 24, Sümeg 27, Celldömölk 28 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1288 laŭ tiama ortografio *"Vruzy"*. Post la mezepoko la turkoj faris senhoma la vilaĝon. Vilaĝservo estas migra poŝto.

## Vidindaĵo 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo de 1757, turo alkonstruiĝis en 1821

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Veszprém
Olaszfalu

**Olaszfalu** [olasfalu], germane **Wallendorf** estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Meza** Transdanubio, en Veszprém (departemento), en subregiono de Zirc. La nomo signifas: itala-vilaĝo.

## Bazaj informoj 
* Areo: 43 km²
* averaĝa alto super marnivelo: 400 m
* Loĝantaro: 1110
* Poŝtkodo: 8414
* Telefonprefikso: 88

## Situo 
Olaszfalu situas sur mildaj deklivoj, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Győr-Veszprém. Zirc troviĝas 5, Veszprém 20, Balatonalmádi 30, Győr 60, Budapeŝto 120 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko kaj bronzepoko, antaŭ la hungaroj romianoj vivis tie. La unua mencio devenis el 1488. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, biblioteko, poŝto, kuracejo, 3 vendejoj, kafejeto, hotelo, futbalejo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika baroka preĝejo omaĝe al Sankta Triunuo de 1764
* statuo pri Sankta Vendelo
* monumento pri falintoj dum la mondomilitoj

== Komunumoj pri *olasz* (=italo) en Hungara reĝlando ==

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Veszprém
Greenbird

**Greenbird** estas nomo de vento-pelita veturilo, kiu atingis novan mondan rekordon (kiel vento-pelita veturilo) la 26-an de marto en 2009 sur (sekiĝinta) Lago Ivanpah. Greenbird atingis rapidon de 202.9 km/h, superante la malnovan rekordon (116 mejloj/horo) de Bob Schumacher per *Iron Duck*, atingitan en marto de 1999, samloke.

## Eksteraj ligiloj 
*Greenbird Blog Announcement 

Kategorio:Veturiloj
Espero Kristana

**Espero Kristana** estas unu el la tri fundamentaj virtoj karakterizantaj la spiritan fizionomion de la kredanto je Jesuo Kristo: ĝi, fakte, kune kun la Kredo kaj la Karitato devenas rekte de Dio en la kredanto kaj pro tio ili estas difinitaj “Didonataj” aŭ “Diemprenitaj”. Kiel Espero Kristana, do, same ankaŭ la kristana kredanto havas kiel celan objekton kion promesitan de Kristo; kaj ĉar por li ne eblas dubi pri la Kristaj promesoj, Kristana Espero fariĝas certeco. El tio evidentiĝas ke kristana espero transpasas la komunan homan esperon kiu limiĝas nur al deziro, ke okazu kio estas esperata, sen havi la certecon, ke tio okazos. Kristano, male, certas ke la promesoj de Kristo realiĝos, ankaŭ se li mem povas ilin malmeriti.

Krome, ĉiam facilas transpasigi karakterizojn de la homa espero al tiu kristana: pro tio tiu ĉi lasta perdas siajn karaktetizojn de certeco.  

Kristana Espero, same kiel la aliaj du supre menciitaj, estas difinitaj de la kristanaj teologoj “Didonita” ĉar ĝi koncernas supernaturaĵojn ne atingeblajn per la nura homaj volo aŭ konduto. Rilate la virtojn atingeblajn per la naturaj homaj klopodoj, tiuj ĉi ricevas la nomon "virtoj moralaj", inter kiuj iuj difiniĝas, en kristana lingvaĵo, "kardinalaj aŭ fundamentaj".
La konfuzo de unuaj kun la duaj foje misprezentas ambaŭ.

Tiel la Kompendio de la Katekismo de la Katolika Eklezio prezentas la Kristanan Esperon (n. 387 relativa, en la originala latina teksto, al n. 1817-1821, 1843): „La Kristana Espero estas la Didonita virto per kiu la baptito deziras kaj atendas el Dio kion esprimitan per la bibliaj vortoj "eterna vivo" kiel nian feliĉon, apogante nian konfidon en la promesoj de Kristo kaj en la grachelpo de la Sankta Spirito por ĝin meriti kaj persisti ĝis la fino de la nia tera vivo”.

"Espero Katolika" estas ankaŭ la titolo de glora revuo de IKUE, eble la plej antikva esperanta revuo, kiu nun (2009) estas dumonate redaktata en Romo).

Vidu "Espero" por pluaj signifoj de la vorto Espero.

## Eksteraj ligiloj
Kompedio de la katekismo de la Katolika Eklezio 

http://it.wikipedia.org/wiki/Speranza

http://es.wikipedia.org/wiki/Esperanza_(estado_del_%C3%A1nimo)

Kategorio:Kristanismo
Pápakovácsi

**Pápakovácsi** [pApakovAĉi] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Meza** Transdanubio, en Veszprém (departemento), en subregiono de Pápa. Kovács kaŝiĝanta en la vilaĝnomo signifas: forĝisto.
320ra|eta|dekstra|Vilaĝocentro de Pápakovácsi

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 47.265/17.4868
* Areo: 14&nbsp;km²
* Loĝantaro: 590
* Poŝtkodo: 8596
* Telefonprefikso: 89

## Situo 
Pápakovácsi situas sur mildaj deklivoj, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Pápa troviĝas 9, Devecser kaj Ajka po 23&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1352. Ŝajnas, post la turka erao germanoj alvenis. En 1945 ermitejo fondiĝis, kiu ne rajtis funkcii dum la socialismo. Vilaĝservoj estas poŝto, germanlingvaj infanĝardeno kaj lernejo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino de 1950
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Anna
* kalvinana preĝejo
* kastelo de Somogyi [ŝomodji]
* pilgrimloko Attyapuszta de 1950

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Veszprém
Vernier

**Vernier** estas urbo kaj komunumo en Kantono Ĝenevo, Svislando. 

Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km², kaj do estas post Ĝenevo la dua plej granda komunumo en la kantono.

## Geografio 
Vernier estas antaŭurbo de Ĝenevo. Ĝi situas ĉe la norda bordo de la rivero Rodano. En la urboparto Lignon situas la du plej altaj konstruaĵoj de la kantono kaj kun longeco de 1060 metroj la plej longa loĝejkonstruaĵo de Eŭropo, kiu iam konstruita por 10000 homoj hodiaŭ loĝigas 5500 personojn.

## Najbaraj komunumoj 
La urbo Vernier limas en nordo al Meyrin kaj Le Grand-Saconnex, en oriento al Ĝenevo kaj Lancy, en sudo al Onex kaj Bernex, kaj en okcidento al Satigny.

## Unuiĝintaj Nacioj 
En la urboparto Châtelaine diversaj institucioj de Unuiĝintaj Nacioj havas sian sidejon, nome la Instituto de Unuiĝintaj Nacioj por Edukado kaj Esplorado, la Programo de la Unuiĝintaj Nacioj pri Disvolvado, kaj la Mediprogramo de Unuiĝintaj Nacioj.

## Trafiko 
Tra Vernier pasas la trajnlinio de Ĝenevo al Lyon kaj la aŭtoŝoseo A1 al Francio unuflanke kaj al orienta Svislando (Laŭzano, Berno, Zuriko, Sankt-Galo aliflanke). Vernier estas servata de diversaj linioj de la loka busreto de Ĝenevo.

## Historio 
La nomo Vernier devenas de la kelta vorto *Verne* (en Esperanto alno, abro, kiu kreskas en malsekaj lokoj). La vilaĝo, kiu situis sur la romia strato de Ĝenevo al Liono estis supozeble fondita de romiaj legianoj, kiuj venkis la helvetojn, kiam tiuj provis enmigri al Francio.

Vernier estis parto de la lando de Gex kaj estis sinsekve okupita de burgonjanoj, francoj, saracenoj kaj ĝermanoj. Granda batalo okazis en Vernier en la jaro 1027.

La paraĥo de Vernier en mezepoko apartenis al la benediktana *Abatejo St-Jean* kaj post al la ĵurasa *Abatejo St-Claude*. Ekzistas dokumentoj, kiuj pruvas la konstruon de la preĝejo en la jaro 1477 sur la aktuala loko de la malnova tombejo de Vernier.

## Vidu ankaŭ 
* Vernier (stacidomo)
* Vernier-Meyrin Cargo (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la urbo Vernier

Kategorio:Urboj de Svislando
Landa velado

eta|Stranda velveturilo en Francio
**Landa velado** (aŭ **neakva velado**) estas movado de veturilo kun radoj aŭ sketiloj, kiu uzas nur ventoenergion por la antaŭpelado. Ĝin direktas stiranto. Landa velado okazas ofte sur strandoj, vintre sur glacioj.

La unua mencio de landa velado okazis en la 1600-aj jaroj. Modernaj landaj velveturiloj estas plej ofte kajakoj sur tri radoj aŭ sketiloj kaj kun velo. La veturilo estas direktebla per movebla antaŭa rado. La radoj estas ofte ŝanĝeblaj al sketiloj tiel vintre povas okazi glacivelado.

Specifa formo estas tiu veturilo, kiu uzas veldrakon anstataŭ simpla velo.

[eta|Velveturilo sur la germania insulo [Norderney, somero de 1949]]

## Monda rekordo 
Mondan rekordon atingis en 1999 la usona Bob Schumacher (piloto) kaj Bob Dill (dizajnisto) per „Iron Duck“ ĉe vento inter 25 kaj 30 knotoj la rapidecon de 175,5&nbsp;km/h. Tiun rekordon superis la Greenbird en 2009 kun 202,9 km/h.

## Velaj veturiloj 
*Blackbird* estas eksperimenta, helic-pelita vela veturilo, konstruita por demonstri la eblon veli rekte kontraŭvente kaj pli rapide ol la vento.

Kategorio:Velado
Komunumoj de Kantono Ĝenevo

eta|300px|dekstra|Komunumoj de Kantono Ĝenevo
En Kantono Ĝenevo en februaro 2009 ekzistis 45 **politikaj komunumoj**.

## Aŭtonomieco 
La aŭtonomieco de la ĝenevaj komunumoj estas malpli granda ol en Alemanio, tamen ĝenerale validas la svisa principo de subsidiareco kaj ke la komunumo estas la unua administra unuo en la ŝtato.

## Distriktoj 
Distriktojn Kantono Ĝenevo ne konas. Por statistikaj kialoj la tuta kantono estas konsiderata kiel unu distrikto sub la kodo numero 2500.

## Urboj 
En Kantono Ĝenevo la 31-an de januaro 2009 10 komunumoj havas la statuson de urbo. Tio estas laŭ alfabeta vico Carouge, Chêne-Bougeries, Ĝenevo, Lancy, Le Grand-Saconnex, Meyrin, Onex, Thônex, Vernier kaj Versoix.

## Listo de la Ĝenevaj komunumoj 

## Referencoj 
-
!
Kategorio:Listoj de Svislando
Ĝenevo, Kantono
Ixtlahuacán del Río

**Ixtlahuacán del Río** estas unu el la 126 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo estas Ixtlahuacán del Río. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 045. La nomo **Ixtlahuacán del Río** estas tute ekzemple de la kultura miksaĵo, ĉar *Ixtlahuacán* estas indiĝena vorto, dum "del Río" signifas en la hispana "de la Rivero".

## Geografio 
**Ixtlahuacán del Río** apartenas al la regiono Centro kiu situas, kiel jam diras la nomo, en la centro de la subŝtato Jalisco (la ĉefa urbo estas Guadalajara). Al tiu regiono apartenas 14 komunumoj. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 18157 loĝantojn. El tiuj estis 8603 viroj kaj 9554 virinoj. La komunumo havas surfacon de 564,94&nbsp;km². La meza alteco estas 1640 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 19 C. En la komunumo estas 855,2&nbsp;mm da precipitaĵo jare. eta|maldekstra|270px|Situo de la koncerna regiono en la subŝtato Jalisco.

## Sociogeografio 
En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 5440 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 4508 scipovis legi kaj skribi kaj 931 viroj estis analfabetoj. Do 17.11 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 6139 virinoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 5229 sciis legi kaj skribi kaj 909 virinoj estis analfabetoj. Do 14,81 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Ixtlahuacán del Río vivis 17001 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 6 indiĝenoj. Tio signifas ke 0,035 % de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
*Ixtlahuacán del Río  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Jalisco
Motokroso

**Motokroso** (neologismo el *motocross*, kiu venas el la angla *Motorcycle + Cross Country*) aŭ **transterena motorbiciklado** estas lerteca kaj kuraĝeca sporto kun motorbiciklo sur malebena tereno. En la sporto oftas la akcidentoj, faloj surteren, tiel oni antaŭpreskribas la protektajn ekipaĵojn de homo (vestojn) kaj motorciklo (konstruo).

## Historio
Iu brita oficiro ordonis komence de la 20-a jc. motorciklan trejnadon ene de la kazerno, por ebligi kontrolon de motorciklaj. De tiu estis nur unua paŝo al la sporta uzado.

La unua oficiala motorkrosa konkurso okazis en Namuro (Belgio). Komence oni devis motokrosi sur tereno kaj oni ne difinis la vojlinion, oni devis trairi nur inter pordostangoj.

## Vidu ankaŭ
[eta|maldekstre|250ra|[Video]]

* Kvado (motorciklo)
* Enduro
* Superkroso
* Liberstila motokroso
* Motorcikla akrobataĵo
* Trialo
* Motocross des Nations
* Biciklokroso

Kategorio:Motorcikla sporto 
Kategorio:Motorsporto
Kategorio:Sportoj
Domitien Ndayizeye

**Domitien NDAYIZEYE** estas burunda politikisto.

Li naskiĝis la  1953 en Murango, Provinco Kayanza kaj apartenas al hutu-familio.

Ekde 2001 ĝis 2003 li estis la vicprezidanto de Burundo. Ekde la 30-a de aprilo 2003 ĝis la 26-a de aŭgusto 2005 li okupis la postenon de prezidanto de la lando. Dum lia prezidanta mandato en 2005 estis aprobita nova konstitucio de la lando, kiun subtenis 92 % de voĉdonintoj.

Post tio Domitien Ndayizeye estis elektita en parlamento. Tamen la  2006 la registaro akuzis lin pri intenco fari ŝtatrenverson. La parlamento retiris la deputitan protekton kaj Ndayizeye estis arestita kaj kondamnita al dumviva malliberigo. Pro multaj protestoj li estis liberigita la  2006. Elirante el la prizono, li deklaris: "Mi forlasis politikan karieron, kiam mi eksprezidantiĝis en 2005, ĉar tiam mi faris grandegan laboron por mia lando. Post mia malliberigo pro falsaj akuzoj mi decidis denove aperi en la politika mondo".

Komence de 2009 la Fronto por la Demokratio en Burundo — la ĉefa opozicia partio de la lando — kandidatigis Domitien Ndayizeye por balotoj de la prezidanto de Burundo, kiuj okazos en 2010.

## Referencoj 
Kategorio:Prezidantoj de Burundo
Kategorio:Burundaj politikistoj
Mroczkowice (Malsupra Silezio)

----
**Mroczkowice** [elparolu: *mroĉkovice*]; ( ĝis 1945) estas ĉena vilaĝo en Pollando en Malsupra Silezio en Distrikto Lwówek Śląski en Komunumo Mirsk en la izera montetaro.

## Historio 
Malgraŭ tio, ke Distrikto de Kwisa en 1346 transdependiĝis al “Ĉeĥa Krono” la vilaĝo Mroczkowice restis ĉe piasta Silezio. En 1557 setlis ĉi tie ministoj, kiuj laboris en proksima Gierczyn. Pro lokiĝo ĉe rivero Kwisa en la vilaĝo multefoje okazis inundoj. En la 18-a-19-a jarcento en Mroczkowice funkciis fabriko de papero. En la jaroj 1945-47 la vilaĝo mallonge nomiĝis *Genin*.

## Bibliografio kaj fontaĵo 
* http://www.mirsk.pl (pole)
----
**Vilaĝoj de Komunumo Mirsk**:
Brzeziniec • Gajówka • Giebułtów • Gierczyn • Grudza • Kamień • Karłowiec • Kłopotnica • Kotlina • Krobica • Kwieciszowice • Mlądz • **Mroczkowice** • Orłowice • Proszowa • Przecznica • Rębiszów

Kategorio:Vilaĝoj de Pollando
Kategorio:Komunumo Mirsk
Fromaĝokloŝo

eta|dekstra|250px|Fromaĝokloŝo
**Fromaĝokloŝo** estas kloŝo, speciale farita por konservi fromaĝon sub ĝi.

Fromaĝokloŝo servas por protekti la fromaĝon kontraŭ eksteraj influoj, kiel muŝoj kaj ŝimoj. Ĝi ankaŭ protektus la fromaĝon kontraŭ putriĝon, kiel sekiĝo aŭ ŝvitado.

La plejmulto de la fromaĝokloŝoj estas faritaj el vitro, poliakrilo aŭ ceramiko. Ĝi ofte havas la diametron de telero. Tiel oni povas meti la fromaĝon sur la telero kaj sub la kloŝo.

## Metaforo 
* *Teni ion sub fromaĝokloŝo*, signifas en Nederlando ke oni ne volas publikigi ion.

## Rilatoj al Esperanto 
La esperantlingvan titolon "Fromaĝokloŝo" havas la bulteno de la Esperanto-klubo el Alkmaar - ĝi *ja* estas publika informilo kaj ne sekvas la nederlandlingvan metaforan signifon kaŝi ion de konatigo.

## Eksteraj ligiloj 
* Ekzemploj de komercaj modeloj (france/angle/germane/hispane/itale)

Kategorio:Kuiriloj
Kategorio:Iloj
Kategorio:Ujoj
Schangnau

**Schangnau** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo en la distrikto Signau kaj ekde la 1-a de januaro 2010 de la administra distrikto Emme-Valo en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 906 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Schangnau situas en la supra Emme-Valo. Tute en la sudo de la komunumo ĉe la limo al Kantono Lucerno fontas la rivero Emme, kiu trafluas la tutan komunumon de sudo al nordo. La plej alta punkto de la komunumo estas *Furggengütsch*, kiu estas kun alteco de 2197 m s.m. la plej alta pinto de Hohgant. En la sudo de la komunumo troviĝas marĉkamparo de nacia signifo.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Schangnau limas en nordo al Eggiwil kaj Escholzmatt-Marbach (LU), en oriento al Flühli (LU), en sudo al Habkern, kaj en okcidento al Eriz kaj Röthenbach en Emme-Valo.

## Trafiko 
Per publika trafiko Schangnau atingeblas nur ek de Kantono Lucerno per poŝtaŭto ek de Escholzmatt.

## Ekonomio 
De la laborlokoj en Schangnau 64 % apartenas al la agrikultura sektoro, 18 % al la industria sektoro kaj 18% al la servoperado. La komunumo do estas tipe kampara vilaĝo. Por la turismo la komunumo ofertas kampadejon kaj kurachotelon en *Kemmeribodenbad*. Ekzistas ankaŭ pluraj gastejoj, kiuj ofertas tranokteblecojn. En vintro en *Bumbach* funkcias skiliftoj.

## Historio 
La unua skriba mencio de Schangnau datiĝas el la jaro 1389, kiam la berna nobelo *Jost zum Walde* akiris la jurisdikcion pri *Tschangnau* por 180 guldenoj.

La herdantoj de Jost zum Walde vendis la komunumon Schangnau en la jaro 1420 por 150 guldenoj al la urbo Berno. Ĝi apartenis ĝis la jaro 1790 al la kamparvoktejo Trachselwald kaj ek de 1803 al la distrikto Signau.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Schangnau
* Retejo de la Skilftoj Bumbach-Schangnau
Pápadereske

**Pápadereske** [pApadereŝke] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en Distrikto Pápa.
320ra|eta|dekstra|Preĝejo de Pápadereske

## Bazaj informoj 
* Areo: 6 km²
* Loĝantaro: 260
* Loĝejoj: 106
* Poŝtkodo: 8593
* Telefonprefikso: 89

## Situo 
Pápadereske situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Pápa troviĝas 8, Celldömölk 24, Devecser 26, Ajka 30, Veszprém (urbo) 54, Budapeŝto 154 km http://www.futas.net/terkep/tavolsag/budapest-tavolsaga-terkepen.php?cim=P%C3%A1padereske.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1240 laŭ tiama ortografio *"Doroska"*. Precipe nobeloj loĝis en la vilaĝo. Vilaĝservoj estas biblioteko http://www.ekmk.hu/index.php/koenyvtari-informacios-es-koezoessegi-helyek/papai-jaras/201-papadereske kaj migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika unutura preĝejo omaĝe al Reĝino de Rozario el la 18-a jarcento
* kalvinana unutura preĝejo

## Fontoj 
* http://foldhivatalok.geod.hu/telepules.php?page=19868 

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Veszprém
Palomas (Badajoz)

[eta|dekstra|100px|Blazono de la vilaĝo kun la kruco de la [Ordeno de Santiago]]
**Palomas** (Kolomboj) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Badajoz, regiono de Ekstremaduro. En la romano de Felipe Trigo nome El médico rural (La rura kuracisto) la unua duono de la agado okazas en eta vilaĝo nome Palomas kiu ne nepre devas rilati al tiu.

La loĝantoj nomiĝas *palomeños*. La censita populacio en 2008 estis de 691 loĝantoj.

## Situo 
Palomas estas situa en la suda parto de Ekstremaduro, je altitudo de 326 m; je 90 km de Badajoz, provinca ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 40,5 km². Ĝi estas en la komarko Tierra de Barros.

## Ekonomio 
Agrikulturo (cerealoj kaj olivarboj) kaj brutobredado (ŝafoj).

## Historio 
La zono estis loĝata de araboj, kie atestas la arkitekturaj restaĵoj de la posteuloj, tio estas mudeĥaroj: la turo kaj fasado de la preĝejo estas belega montro de tiu stilo. Krome estis mezepoka ponto en la sudo de la vilaĝo.

Laŭ Vicente Navarro del Castillo iris al Ameriko kvin de la loĝantoj kiuj ricevis permeson trapasi al la insulo de Kubo. El ili Juan Esteban Vasco estis grava konkeranto kaj fondinto de la teritorioj de la Andoj kie estas la nunaj Kolombio kaj Venezuelo, kie li helpis fondi la urbon de Mérida.

Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Municipoj de Badaĥozo
Kategorio:Provinco Badaĥozo
Kiefer Sutherland

**Kiefer SUTHERLAND** estas kanada aktoro konata pro sia rolo kiel Jack Bauer en la televida serio, 24. Li naskiĝis en Londono kiel la filo de Donald Sutherland kaj Shirley Douglas, ambaŭ famaj aktoroj de Kanado kun deveno el Skotio.eta|200px|Kiefer Sutherland

Kategorio:Usonaj aktoroj
Pápasalamon

**Pápasalamon** [pApaŝalamon] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en Distrikto Pápa. Salamon signifas: Salomono.
eta|Blazono de Pápasalamon

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 47.2281/17.4224
* Areo: 14 km²
* Loĝantaro: 400
* Poŝtkodo: 8594
* Telefonprefikso: 89

## Situo 
Pápakovácsi situas sur tre mildaj deklivoj, fine de sakovojo. Pápa troviĝas 14, Ajka 21, Celldömölk 26 km-ojn.

## Historio 
Pápakovácsi fondiĝis supozeble en la 12-a jarcento, la unua akriva apero okazis en 1402 en formo *Salamon*. La loĝantoj longe estis nobeloj. Post la mezepoko la turkoj faris senhoma la vilaĝon, kiun oni refondis en 1717.

En Pápasalamon migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika unutura preĝejo omaĝe al Johano Baptisto
* monumento pri falintoj dum la mondomilitoj
* turistaj vojetoj

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Veszprém
Pénzesgyőr

**Pénzesgyőr** [pEnzeŝdjOr] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en Distrikto Zirc. Pénzes signifas: mona.
300ra|eta|dekstra|Aŭtobusa haltejo en Pénzesgyőr

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 47.2297/17.7907
* Areo: 18 km²
* Loĝantaro: 360
* Poŝtkodo: 8426
* Telefonprefikso: 88

## Situo 
Pénzesgyőr situas sur malebenaĵo, fine de sakovojo. Zirc troviĝas 10, Veszprém (urbo) 21, Ajka 28 km-ojn.

## Historio 
Pénzesgyőr estis fondita en 1956 el 3 komunumoj: **Kerteskő** [kerteŝkO] (=ĝardena-ŝtono), **Pénzeskút** [pEnzeŝkUt] (=mona-puto) kaj **Kőrisgyőr** [kOriŝdjOr] (kőris signifas: frakseno). Kerteskő estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua mencio devenis el 1037. Post la mezepoko la turkoj faris senhoma la vilaĝon. Pénzeskút fondiĝis en 1780, kie vitrofarejo funkciis ĝis 1816. Pénzesgyőr havas elitan ĉevalobredadon. Vilaĝservoj estas migra poŝto, gastejo.

## Vidindaĵo 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Episkopo Sankta Marteno

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Veszprém
Románd

**Románd** [romAnd] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Pannonhalma.

## Bazaj informoj 
* koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 47.4479/17.7915
* Averaĝa alto super marnivelo: 175 m
* Poŝtkodo: 8434
* Telefonprefikso: 88
* Areo: 10 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 330

## Situo 
La vilaĝo situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo, laŭ iama fervojo Pápa-Tatabánya. Pannonhalma troviĝas 14, Kisbér 25, Zirc 27, Győr 28, Veszprém 47 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko kaj bronzepoko. La unua mencio devenis el 1237. Post la mezepoko la turkoj faris senhoma la komunumon. En 1721 germanoj refondis la vilaĝon. Post la 2-a mondmilito parto de la germanoj estis deportitaj al Germanio, dume alvenis deportitaj hungaroj el Ĉeĥoslovakio. En 1950 kolĥozo formiĝis. Vilaĝservoj estas: infanĝardeno, lernejo, kulturdomo, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika unutura preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo
* fiŝlago

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Vitznau

**Vitznau** (prononcu *Vicnaŭ*) estas komunumo en la distrikto Lucerno en Kantono Lucerno, Svislando. Ĝi havis 1218 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Vitznau situas sude de la monto Rigi ĉe la bordo de la Kvarkantona Lago. La komunumo konsistas el tuta aro da setlejoj kaj vilaĝpartoj. La kernvilaĝon formas la setlejoj *Reimen*, *Zihl*, *Tschuopis* kaj *Altdorf*, kiuj kunkreskis al longa stratvilaĝo. Tra la komunumo fluas diversaj pli-malpli sovaĝaj riveroj de la monto al la Kvarkantona Lago. Ĉirkaŭ la vilaĝkerno troviĝas pluraj aliaj setlejoj parte ĉe la lagobordo parte sur la sunaj terasoj de la monto.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo limas en nordo sur la pinto de Rigi al Arth (Kantono Ŝvico), en sudoriento al Gersau (Kantono Ŝvico), en sudo al Ennetbürgen (Kantono Nidvaldo), kaj en okcidento al Weggis.

## Trafiko 
eta|maldekstra|150ra|Trajno de la Vitznau-Rigi-Fervojo
eta|maldekstra|150ra|Hotelo Vitznau Park
Vitznau atingeblas per ŝipo ek de Lucerno, per trajno dentoradfervojo ek de Arth tra monto Rigi aŭ per poŝtaŭto de Brunnen tra Gersau aŭ de Küssnacht tra Weggis.

La dentoradfervojo al la monto Rigi de la fervojkompanio Vitznau-Rigi-Fervojo estis konstruita en la 1871. Ĝi estis la unua dentoradfervojo de Eŭropo. En la jaro 1875 sekvis la fervojlinio de la alia flanko al la kulmino de Rigi, tiel, ke ek de tiam Vitznau estis trans Rigi fervoje atingebla. La fervojlinio laŭlonge de la bordo de la Kvarkantona Lago de Brunnen al Küssnacht neniam realiĝis.

La vilaĝoparto *Hinterbergen* atingeblas per aertelfero.

## Turismo 
Ĉar Vitznau estis unu el la tri alirvojoj al Rigi kaj pro ĝia belaga situo ĉe la suna flanko de la monto Rigi, la komunumo allogas multnombrajn turistojn el la tuta mondo. En Vitznau tial ekzistas pluraj belegaj hoteloj en viktoria stilo.

## Historio 
En mezepoko Vitznau estis kiel parto de la tiama distrikto Weggis posedaĵo de la Monaĥejo Pfäfers. La unua dokumenta mencio de Vitznau datiĝas de la 16-a de decembro 1342 kiel *Vitzenöwa*. Kiel habsburga posedaĵo la voktejo Weggis, al kiu Vitznau en la 13-a kaj 14-a jarcento apartenis, estis vendita en la jaro 1380 al la urbo Lucerno. Ekde la Helveta Revolucio en la jaro 1798 la komunumo apartenas al la distrikto Lucerno.

## Vidu ankaŭ 
* Vitznau (stacidomo)
* Freibergen (stacidomo)
* Grubisbalm (stacidomo)
* Mittlerschwanden (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Vitznau
* Profilo de la komunumo sur la kantona retejo
Pola Partio Socialista

La **Pola Partio Socialista** (, **PPS**) estas maldekstra pola politika partio laborista kaj socialista. Ĝi estis kreita en la jaro 1892 dum tiel nomata pariza kunveno kiel *Eksterlanda Asocio de Polaj Socialistoj* kiel unu el la plej potencaj partioj en Pollando ĝis la jaro 1948. Dum la tempo de Pola Popola Respubliko la partio agadis nur eksterlande.

En 1987 kreiĝis enlanda PPS kiu estas daŭriganto de la tradicioj de Pola Partio Socialista.
Post la jaro 1989 dum kelkaj oficperiodoj de la Sejmo havis PPS propran, sed ege malgrandan reprezenton en pola parlamento, sed nun la partio havas ege etan socian apogon en Pollando.

## El la agado
2.08.1941: Konspire aganta Pola Partio Socialista deklaras sian sintenon al subskribita pola-soveta pakto.

## Kelkaj anoj 
* Ignacy Daszyński, prezidanto
* Kazimierz Dłuski
* Kazimierz Domosławski, esperantisto
* Bolesław Limanowski, prezidanto
* Józef Litauer, esperantisto
* Kazimierz Pużak
* Kazimierz Sosnkowski

Kategorio:Socialismaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj de Pollando
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1892
Pusztamiske

**Pusztamiske** [pustamiŝke] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en Distrikto Devecser. Puszta signifas: pusto, Miskei estas familia nomo, tiu familio havis la kampojn en la 15-a jarcento.

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo:
* Areo: 18 km²
* Loĝantaro: 480
* Loĝejoj: 145
* Poŝtkodo: 8455
* Telefonprefikso: 88

## Situo 
Pusztamiske situas sur deklivoj, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Devecser troviĝas 5, Ajka 12, Sümeg 19, Tapolca 24, Veszprém (urbo) 45, Budapeŝto 152 kilometrojn http://www.tavolsag.hu/index.asp?go=tavolsag&i1=28972&i2=9566.

## Historio 
Dum la mezepoko nobeloj vivis tie. Vilaĝservoj estas migra poŝto, kuracejo, aŭtonomio de ciganoj.

## Vidindaĵoj 
* luterana preĝejo de 1910

## Fontoj 
* http://foldhivatalok.geod.hu/telepules.php?page=28972 
* oficiala paĝo

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Veszprém
Nigraj ŝipoj

[eta|dekstra|240px|Japana bildo el [1854 de la *nigraj ŝipoj* de Matthew Perry]]
La **nigraj ŝipoj** (japane: 黒船, *kurofune*) estis la nomo donita inter la 15-a kaj 19-a jarcentoj en Japanujo al okcidentaj ŝipoj.

La koloro nigra rilatis al la hulo ŝmirita de gudro kaj eble ankaŭ al la fumo eligita de la karbonkaldronegoj de la usonaj ŝipoj.

## Vidu ankaŭ 
* Sakoku, litere "malfermo de la lando"

Kategorio:Historio de Japanio
Kategorio:Ŝipoj
Apologio de matematikisto

**Apologio de matematikisto** aŭ angle ''A Mathematician's Apology* estas eseo el la jaro 1940 de la brita matematikisto Godfrey Harold Hardy. Ĝi temas pri estetiko de matematiko kaj donas ideon pri la menso de laboranta matematikisto. 

## Enhavo 
En la titolo Hardy uzas la vorton apologio en la senco de formala pravigado aŭ defendo, kiel Platono en la Apologio de Sokrato, ne en la senco de pledo por pardono. 

Hardy sentis tiam bezonon pravigadi sian vivoverkon pri matematiko ĉefe pro du kialoj. 
Unue, 62-jaraĝa li sentis maljuniĝon (li jam supervivis koratakon en la jaro 1939 kaj perdon de siaj matematikaj kreivo kaj lerto. Donante tempon al la verkado de la apologio, Hardy akceptis, ke lia propra tempo kiel kreema matematikisto finiĝis.
 
Due, komence de la dua mondmilito, Hardy, kiu estis pacismano, deziris pravigi sian kredon, ke oni praktiku matematikon por ĝi mem pli ol por aplikado.

Ĉar Hardy estis ateismano li direktis sian pravigadon ne al Dio sed al kunulo. 
 
Unu el la ĉefaj temoj de la libro estas la beleco, kiun posedas matematiko, kiun Hardy komparas al pentrarto kaj poezio.

## Elektitaj citaĵoj 
* Matematikisto, kiel pentristo aŭ poeto, kreas ŝablonojn. Se liaj ŝablonoj estas pli fortikaj ol tiuj de la artistoj, tio estas ĉar ili estas konstruitaj el **ideoj**. Pentristo konservas modelojn en koloroj, poeto - per vortoj.
* Neniu el miaj malkovroj faris kaj verŝajne neniam faros, rekte aŭ nerekte, por pli bone aŭ pli malbone, eĉ la plej malgrandan profiton por la bono de la mondo. (de la angla origino: "No discovery of mine has made, or is likely to make, directly or indirectly, for good or ill, the least difference to the amenity of the world"). Tiu eldiraĵo praviĝas malkorekta, konsideru ekzemple la principo Hardy-Weinberg, kiu estas konsiderata fundamenta principo de Populacigenetiko.

## Kritikoj 
Influis la opiniojn de Hardy la akademia kulturo de la universitatoj de Kambriĝo kaj Oksfordo inter la unua kaj dua mondmilitoj.

## Referencoj 
* Godfrey Harold Hardy, *A Mathematician's Apology*, Cambridge University Press (1940). 153 pages. ISBN 0-521-42706-1.

## Eksteraj ligiloj 
* La tuta teksto de *A Mathematician's Apology'' legeblas ĉe kanada retejo, Matematikscienca societo de la universitato de Alberta.

Kategorio:Matematika literaturo
Edita de Wilton

**Edita de Wilton** (n. 961, m. la 15-an de septembro 984) estis anglosaksa sanktulino kaj la nelegitima filino de Edgaro (Anglio). Edgaro forrabis ŝian patrinon, Wulfthryth, nobelinon kaj monaĥinon, de Wilton, kiu naskis Edita ĉe Kemsing, Kent.

Kiel junulino Edita iĝis monaĥino, kaj Edgaro nomumis ŝin abatino de tri monaĥejoj, sed ŝi preferis resti sub sia patrino ĉe Wilton.

En 1979 ŝi sonĝis ke ŝi perdis ŝian dekstran okulon, kaj interpretis la sonĝon kiel averton pri la morto de sia duonfrato, la reĝo Eduardo la martiro, kiu estis murdata dum li vizitis sian duonpatrinon Aelfthryth. Laŭdire post la murdo iuj nobeloj proponis ke ŝi regus Anglion, sed ŝi rifuzis.

Dum ŝia vivo oni kritikis ŝin pro luksaj vestaĵoj sed ŝi respondis ke humileco kaj pureco povus ekzisti egale sub reĝecaj roboj kaj sub ĉifonoj.

Ŝi konstruigis preĝejon ĉe Wilton. En 984 Sankta Dunstan konsekris ĝin: laŭdire li ploregis dum la rito, kaj tuj poste diris ke Edita mortos post nur tri semajnoj, kiel ja okazis.

Kategorio:Sanktuloj
Kategorio:Anglosaksoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 961
Kategorio:Mortintoj en 984
Arbopigoj

La birdoj nomitaj **Arbopigoj** estas la membroj de kvar rilataj genroj (***Dendrocitta, Crypsirina, Temnurus*** kaj ĵuse ankaŭ ***Platysmurus***) de tre **longvostaj** paserinaj birdoj de la familio de Korvedoj. Ili estas tre **arbemaj** kaj rare venas surgrunde manĝi. Ili loĝas en Azio.

## Specioj 
Laŭ Ericson *et al.* (2005), ankaŭ la Nigra pigo estas lokita inter la arbopigoj:

* Genro ***Dendrocitta***
** Griza arbopigo, *Dendrocitta formosae*
** Ruĝeca arbopigo, *Dendrocitta vagabunda*
** Nigravizaĝa arbopigo aŭ Koluma arbopigo, *Dendrocitta frontalis*
** Sumatra arbopigo, *Dendrocitta occipitalis*
** Bornea arbopigo, *Dendrocitta cinerascens*
** Blankventra arbopigo, *Dendrocitta leucogastra*
** Andamana arbopigo, *Dendrocitta bayleyi*
* Genro ***Crypsirina***
** Nigra klikvosta arbopigo, *Crypsirina temia* (iam *Dendrocitta*)
** Kapuĉa arbopigo, *Crypsirina cucullata*
* Genro ***Temnurus***
** Klikvosta arbopigo, *Temnurus temnurus*
* Genro ***Platysmurus***
** Nigra pigo *Platysmurus leucopterus*

## Referencoj 
* Ericson, Per G. P.; Jansén, Anna-Lee; Johansson, Ulf S. & Ekman, Jan (2005): Inter-generic relationships of the crows, jays, magpies and allied groups (Aves: Corvidae) based on nucleotide sequence data. *Journal of Avian Biology* **36**: 222-234. PDF plena teksto 

## Eksteraj ligiloj 
* Filmoj de arbopigoj ĉe Interreta Birdokolekto

Kategorio:Korvedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Dendrocitta

***Dendrocitta*** estas genro de tre longvostaj paserinaj birdoj de la familio de korvoj kaj garoloj nome Korvedoj. Ili loĝas en tropikaj Suda Azio kaj Sudorienta Azio. Tiu genro apartenas al la grupo nomita de Arbopigoj.

Tiuj specioj havas plumarojn kun **nigro, grizo kaj ruĝeco**. Kutime la vizaĝo kaj flugiloj estas nigraj kaj la dorso estas ruĝeca. Ili estas tre **arbemaj** kaj tre rare venas surgrunde manĝi.

Ili estas, laŭ taksonomia ordo, la jenaj:
* Griza arbopigo, *Dendrocitta formosae*
* Ruĝeca arbopigo, *Dendrocitta vagabunda*
* Nigravizaĝa arbopigo aŭ Koluma arbopigo, *Dendrocitta frontalis*
* Sumatra arbopigo, *Dendrocitta occipitalis*
* Bornea arbopigo, *Dendrocitta cinerascens*
* Blankventra arbopigo, *Dendrocitta leucogastra*
* Andamana arbopigo, *Dendrocitta bayleyi*

## Referencoj 
* Madge kaj Burn, *Crows and Jays* ISBN 0-7136-3999-7

## Eksteraj ligiloj 
* Treepie videos Filmoj de arbopigoj] ĉe Interreta Birdokolekto

Kategorio:Korvedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Rigács

**Rigács** [rigAĉ] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en Distrikto Sümeg.
eta|Blazono de Rigács

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 47.0651/17.2160
* Areo: 6&nbsp;km²
* Loĝantaro: 180
* Poŝtkodo: 8348
* Telefonprefikso: 87

## Situo 
Rigács situas sur ebenaĵo, Marcal preterfluas, laŭ ĉefvojo Vieno-Balatono, laŭ fervojo Celldömölk-Tapolca. Sümeg troviĝas 13, Devecser 21, Celldömölk 27&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1348 laŭ la tiama ortografio *"Rygach"*. Dum la mezepoko la kampoj apartenis al familio Rigácsi. La turkoj neniigis la vilaĝon, kiun oni refondis en la 18-a jarcento. Inter 1959-1992 kolĥozo funkciis. Vilaĝservoj estas migra poŝto, kuracejo, vendejo, sportejo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika unutura preĝejo omaĝe al Senmakula Koncipiĝo de 1887
* luterana preĝejo de 1904
* monumento de falintoj dum la mondomilitoj de 1989

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Veszprém