open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Béla Szombathelyi

**SZOMBATHELYI Béla** (sombatheji); Theindl estis hungara aktoro naskita en Szombathely la 18-an de aŭgusto 1851 kaj mortinta en Kolozsvár la 24-an de aŭgusto 1881.

## Kariero 
Szombathelyi Béla komence ludis sub nomo Szombathelyi–Theindl Béla. Li debutis en trupo de Lajos Károlyi la 7-an de septembro 1869. En aprilo de 1876 li dungis sin al Koloĵvaro, kaj tie li ludis ĝis sia morto escepte mallongan tempon (en 1878 li elpaŝis en Népszínház de Peŝto). Lia lasta elpaŝo okazis la 4-an de aŭgusto 1881. Li mortis pro duelo.

## Roloj 
* Gelencséri pusztabíró (Csepreghy F.: Sárga csikó);
* Carniole (Feuillet: Delila);
* Szlankaményi (Tóth: Nők az alkotmányban).

## Fonto 
* Magyar színházművészeti lexikon 

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Cogealac

**Cogealac** [koĝalak] estas komunumo en Rumanio, distrikto Constanța. Al ĝi apartenas la vilaĝoj: *Gura Dobrogei*, *Râmnicu de Jos*, *Râmnicu de Sus* kaj *Tariverde*. Ili entute havas pli ol 7 000 loĝantojn, Cogealac mem ĉ. 3 400.

## Situo 
La komunumo situas en la sudorienta Rumanio, 48&nbsp;km norde de Konstanco kaj 38&nbsp;km norde de Năvodari.

## Historio 
La nomo de la komunumo estis inter 1890 kaj 1905 Hogeainlik/Kocalak, la turka nomo signifas *granda poŝto*, tie estis ripozejo de poŝtoportistoj kaj tie ŝanĝis la ĉevalojn la portistoj. Mallongtempe, en la komenco de la 20-a jarcento, ĝi havis la nomon *Domnești*.

Laŭ fontoj, la vilaĝon fondis 44 germanaj familioj alvenintaj el Besarabio, iliaj posteuloj estis perforte alisetligitaj en Germanion en 1940 kadre de la programo *Heim ins Reich*.

Sur la areo de Cogealac oni elfosis restaĵojn de vilaĝo el la 2-a jc. a.K., kiu apartenis verŝajne al la iama Histrio.

## Eksteraj ligiloj 
* hejma paĝo de la komunumo

Kategorio:Komunumoj en distrikto Constanța
Ortodoksa preĝejo Ave Maria (Szentendre)

La **Serba ortodoksa preĝejo de Ave Maria**, serbe **Благовештенска црква** [blagoveŝtenska crkva] estas religia Monumento historia en Hungario, en urbo Szentendre, ĉe la ĉefplaco. Ĝi nomiĝas ankaŭ *preĝejo de Anunciacio*.

## Historio 
Rifuĝintaj grekoj, serboj kaj bosnoj konstruis lignan preĝejon en 1690. Ili konstruis novan preĝejon en la 1750-aj jaroj. La bildoj pentriĝis en 1804. Ekde la 1920-aj jaroj la preĝejo ne servas ritojn, sed ĝi estas vizitebla, kiel muzeo. En 2008 la preĝejo renoviĝis. Longe ĝi estas grava turista celloko en la urbo.

## Konstruaĵo 
La unusola turo altiĝas ĉe la fronto super la enirejo ornamita riĉe. Apud la enirejo estas tombo ekde 1759. En la interna parto estas videbla la muro de ikonoj. La preĝejo kontaktiĝas kun iama serba lernejo por instruistoj (konstruita en 1797), ankaŭ ĝi estas muzeo.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
eta|250px|maldekstra|La enirejo

Ave Maria
Szentendre
Szentendre
Ortodoksa preĝejo Sankta Triunuo (Kecskemét)

La **ortodoksa preĝejo Sankta Triunuo** estas religia Monumento historia en Hungario, en urbo Kecskemét, ĉe la ĉefplaco.

## Historio 
En la 17-a jarcento grekoj alvenis, kiuj konstruis preĝejon, kie pli frue moskeo estis. En la 1820-aj jaroj pli nova kaj pli granda preĝejo konstruiĝis. Nuntempe la preĝejo estas uzata monate po unu.

## Konstruaĵo 
La unusola turo altiĝas ĉe la fronto super la enirejo. La preĝejo havas unu navon. En la interna parto esta videbla la muro de ikonoj konsistanta el 20 bildoj, en la maldekstra flanko la predikejo. Laŭ la kutimo en la interna parto ne estas sidlokoj, nur kelkaj por la malsanuloj. Apud la preĝejo estas muzeo de ekleziaj objektoj.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
eta|250px|maldekstra|La ikona muro de la preĝejo

Kecskemét
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Kecskemét
Kecskemét
Listo de urboj de Ebur-Bordo

Jen listo de urboj de Ebur-Bordo laŭ la loĝantaronombro:
eta|270px|Mapo pri Ebur-Bordo
[eta|270px|[urbo Abiĝano]]
* Abiĝano
* Bouaké
* Daloa
* Jamusukro
* Korhogo
* Man (Ebur-Bordo)
* San Pédro
* Gagnoa  
* Divo
* Anyama
* Abengourou
* Soubré
* Agboville
* Dabou
* Grand-Bassam 
* Buaflé
* Isia
* Sinfra
* Katiola
* Bingerville
* Adzopé 
* Séguéla
* Bonduku
* Oumé
* Ferkesedugu 
* Dimbokro
* Odienné
* Duékué
* Danané
* Tengréla
* Giglo 
* Bundiali
* Agnibilékru
* Daŭkro
* Vavua 
* Zuénula
* Tiasalé
* Tumodi
* Akupé
* Lakota

## Vidu ankaŭ 
* Baya (Kouto)
* Touba (Ebur-Bordo)

## Fontoj 
* Germana Vikipedio
Regiono Mekko

La **regiono Mekko** () estas unu el la 13 administraj regionoj (arabe *manatik idarija*, singulare *mintaka idarija*) kiuj sume konsistigas la teritorion de Sauda Arabio. Ĝi situas en la okcidento de la lando, borde de la Ruĝa Maro, en historia regiono nomata Heĝazo.

Administra centro de la regiono estas la samnoma ĉefurbo Mekko, la plej Sankta Urbo de islamo, sed la laŭ nombro de loĝantoj plej granda urbo de la teritorio estas Ĝido, kaj aliaj gravaj urboj estas Taif kaj Kunfuda. La regiona areo ampleksas  kvadratajn kilometrojn. Laŭ la stato de 2010, en ĝi vivis  loĝantoj. La loĝdenso sekve estas  loĝantoj po kvadrata kilometro.

La regiona teritorio dividiĝas en 12 guberniojn (arabe plurale محافظات, *muhafazat*, singulare *muhafaza*). Tiu nombro ankaŭ inkluzivas la regionan ĉefurbon, kiu havas apartan statuson kiel memadministrata urbo (*amana*) kaj estas regata de urbestro (*amin*). La regionaj gubernioj pludividatas en po plurajn subguberniojn (*marakiz*, singulare *markaz*).

Mekao
Wacław Seweryn Rzewuski

[266ra|eta|dekstra|Wacław Seweryn Rzewuski, pentraĵo de [Aleksander Orłowski]]
**Wacław Rzewuski** blazono Krzywda, (naskiĝis la 15-an de decembro 1784 en Lvovo, mortis la 14-an de majo 1831) estis pola vojaĝisto, orientalisto, poeto, rajdisto kaj konanto de ĉevaloj.

Post la tria dispartigo de Pollando forveturigita de la patro Seweryn Rzewuski al Vieno, edukiĝis en elita Theresianum. Pri Proksima Oriento interesigis lin onklo, fama vojaĝisto kaj verkisto - Jan Potocki, kiu ekkonatigis lin kun eminentaj tiutempe vienaj orientalistoj Joseph Hammer kaj Julius Klaproth. En Vieno li ekposedis la araban kaj la turkan kaj fondis revuon "Mines de l'Orient" eldonata tie en la jaroj 1809-1818. Estis membro de Scienca Asocio en Göttingen, Akademio de Sciencoj en Munkeno kaj membro-korespondanto de la Societo de Amikoj de Scienco en Varsovio. Li soldatservis en aŭstra armeo. Batalis apud Aspern en 1809 kiel subleŭtenanto en la husar-regimento komandata de M. Kienmayer. Poste en la regimento de kavalerianoj komandataj de Schwarzenberg iĝis rotestro. Demisiita en 1811.

En la jaroj 1818-1820 vojaĝs tra Proksima Oriento kaj poste setlis en Podole, kie vivis orienteske.

En Arabio ekkonis dezerton kaj ties loĝantojn. Vizitis Sirion, Irakon, Libanon, Palestinon. Prilaboris i.a. planon de moskeo en Mekao (baze de alia fonto, ĉar li mem ne atingis la lokon), mapojn de Irano kaj de la Araba Duoninsulo. Li gajnis fidon kaj amikecon de beduenaj tribestroj. Kun estro de la gento Roualla, Edre ibn Shalan, li aliancis per sango. Rzewuski intimiĝis kun beduenoj – loĝis kun ili, ĉasis, festis kaj partoprenis militajn ekspediciojn. Militarto kaj kuraĝo alportis al li rekonon, famon kaj honorigan titolon Taĝ el Fahr Abd el Niŝaane, kio signifas *florkrono de famo*.

Impresojn pri la vojaĝo tra Arabio Rzewuski verkis franclingve en la memorlibro *Sur Les Chevaux Orientaux et provenants des Races Orientales*. En 1927 la manuskripton akiris Nacia Biblioteko, kie ĝi troviĝas ĝis hodiaŭ. Ĝi ampleksas pli ol 400 kolorajn desegnaĵojn, kiuj estas esplorfonto pri loka kulturo kaj moroj, kio tre gravas ankaŭ por saudanoj. Tie estas ankaŭ muziknotoj, kiuj permesas rekrei beduenan muzikon antaŭ 200 jaroj, kaj popol-listo de kelkaj gentoj. Li ankaŭ eldonis „Podróż do Palmiry” (Vojaĝo al Palmyra; 1821).

Rzewuski fondis la unuan en Eŭropo instituton pri orientalistikaj esploroj.

En 1831 dum la novembra ribelo Rzewuski ekspedis taĉmenton de rajdistoj donante amatajn de li arabajn ĉevalojn. Komandante la taĉmenton dum malvenka batalo apud Daszów (Vinica provinco) pereis en neklaraj cirkonstancoj la 14-an de majo 1831.

Al Rzewuski dediĉis siajn verkojn i.a.: Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki, Wincenty Pol, Tymko Padura kaj Michał Budzyński. Ankaŭ Jerzy Grotowski enmetis Rzewuski en sian nekonatan kolekton de versaĵoj (verkitan de 16 jarulo) sub la titolo *Emiro el Kaĝi*. Li aperis en la bildoj de Juliusz Kossak, Piotr Michałowski kaj January Suchodolski.

Rzewuski
Rzewuski
Rzewuski
Péter Balázs

**Péter Balázs** estas la nomo de

* Péter Balázs (aktoro)
* Péter Balázs (arkivisto)
* Péter Balázs (kanuisto) 
* Péter Balázs (politikisto) (* 1941)
* Péter Balázs (pentristo) (1919–2003).
3880 Kaiserman

'*3880 *Kaiserman''''' estas asteroido de la interna asteroida zono, ano de la hungaria familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usonaj geastronomoj kaj geedzoj Carolyn S. Shoemaker kaj Eugene M. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras usonan inĝenieron pri aeronaŭtiko Michael Kaiserman.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Carolyn S. Shoemaker
Kategorio:Malkovrita de Eugene M. Shoemaker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1984
3877 Braes

'*3877 *Braes''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 24-an de septembro 1960 de la usona astronomo Tom Gehrels kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden, en kunlaboranta esploro.

Tom Gehrels fotis ĝin sur unu el la 130 fotografiaj platoj eksponitaj en septembro kaj oktobro 1960, per la Schmidt-teleskopo de 48 coloj (122&nbsp;cm) de la Observatorio de la Monto Palomar (apud San-Diego). Tiuj platoj poste estis senditaj en Leiden (Nederlandon), kie ili estis ekzamenitaj de la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten dum la sekvantaj jaroj.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la belgan astronomon Luc L. Braes, kiu karieris en Nederlando.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Malkovrita de Palomar–Leiden survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Alexander Schläffer

[eta|Kripfigurvendado ĉe la Kristnaska bazaro en [Salcburgo.]]
**Alexander** *Xandi* **SCHLÄFFER** (naskiĝinta la 30-an de januaro 1899 en Saalfelden, mortinta la 18-an de novembro 1984 samloke) estis aŭstra lignoskulptisto de kripoj kaj la unua estro de la regionhistoria muzeo je Kastelo Ritzen en Saalfelden.

## Kripskulptadaj tradicioj en Saalfelden 
En Saalfelden jam ĉirkaŭ la jaro 1770 estis fama certa lignoskulptisto Jozefo Mayr pro tiu ĉi metio. Schläffer mem organizis plurfoje kripajn ekspoziciojn, i.a. en 1923 kaj 1956. Filio de tirola kripo-societo fondiĝis en 1934 kaj la unua kripa muzeeto surloke malfermiĝis en 1955 en eklezia ejo.

Lia grandega pincgaŭa kripo estis montrata ĉe la Monda Ekspozicio en Meksik-urbo en la 1968-a jaro.
La tradicia kripa ekspozicio de la popolarta sekcio de la Muzeo Carolino Augusteum en Salcburgo en 1999 estis dediĉata al lia kreada vivo. En decembro 2003 la menciita muzeo elektis lian kripon *Bet-Leĥem troviĝas en Pinzgau* (germane: *Bethlehem liegt im Pinzgau*) artefakto de la monato.

La 18-an de novembro 2011 oni inaŭguris la novan kripan ekspozicion ene de la Kastelo Ritzen.
## Vidu ankaŭ 
Kripoj hejmecaj de Aŭstrio

## Literaturo 
* Eder Alois (red.): *Alexander Schläffer (1899–1984). Zum Gedenken an den ersten Kustos des Heimatmuseums Schloss Ritzen. Dokumentation zu Leben und Werk* (=Ritzenpost, 14), Saalfelden 2000.

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio kune kun fotoj de la lignoskulptisto kaj de kelkaj kripoj respektive kriperoj. 
* Foto de la famekonata Saalfelden-kripo.
* Hejmpaĝo de la regionhistoria muzeo.
* Detala priskribo de la renovigita kripa ekspozicio.
* Superrigardo pri la diversaj tipoj de salcburgiaj kripoj. 
* Instrukcio por arte metiadi laŭ la Schläffer-metodo. 
* Dokumentada filmeto pri la malfermo de la nova ekspozicio. 
## Notoj 
Kategorio:Homoj rilataj al Saalfelden
Kategorio:Aŭstraj artistoj
Kategorio:Lignoprilaboro
Irajuba

**Irajuba** estas municipo en la brazila subŝtato Bahio, kiu havis 7.002 loĝantojn en 2010 .

## Vidu ankaŭ  
* Municipoj de Bahio

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Bahio
3881 Doumergua

'*3881 *Doumergua''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Benjamin Jekhowsky elde la Observatorio de Alĝero.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la Prezidento de la Tria Respubliko de Francio Gaston Doumergue (1863–1937, prezidento de 1924 al 1931) kaj de ties edzino.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Benjamin Jekhowsky
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1925
3882 Johncox

'*3882 *Johncox''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la Indianaa Programo pri la Asteroidoj elde la Observatorio Goethe Link, apud Broklino (Indianao, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan astronomon John Paul Cox (1926–1984), kiu sindonis al la studo de la variantaj steloj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Indiana Asteroid Program
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1962
3884 Alferov

'*3884 *Alferov'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio (nun *de fakto* en Rusio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la belorusa soveta fizikisto Ĵores Ivanoviĉ Alfjorov (cirile: *Жорес Иванович Алфёров'') kun-ricevinto de la Nobel-premio pri fiziko en 2000.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1977
Ans Bakker-ten Hagen

**Ans Bakker-ten Hagen** estas nederlanda esperantisto. Ŝi dum multaj jaroj fone subtenis la agadon de sia edzo Hans Bakker, antaŭ ol mem pli elstariĝi en la internacia Esperanto-movado: ŝi gvidis la organizan teamon de la UK 1988 en Roterdamo, en la estraro de UEA 2001-2004 ŝi respondecis pri la fakoj financo kaj administrado, kaj en la estraro de UEA 2004-2007 aldone pri la rilatoj de UEA al TEJO. En la komitato de UEA ŝi reprezentiĝis de 2001 ĝis 2010. Krome ŝi membras en la estraro de la Institucio Hodler.

Kategorio:Nederlandaj esperantistoj
Kategorio:Estraranoj de UEA
Ulla Luin

**Ulla LUIN** (naskiĝis la 21-an de decembro 1942) estas sveda esperantistino.

Dum multaj jaroj ŝi subtenis la agadon de sia edzo Franko Luin kaj samtempe estis motoro de la Sveda Esperanto-Federacio, ankaŭ ol mem pli elstariĝi en la internacia Esperanto-movado, per transpreno de la funkcio de ĝenerala sekretario en la estraro de UEA 2004-2007. En la sama periodo ŝi ankaŭ reprezentiĝis en la komitato de UEA.

Ŝia filo, Janko Luin, estas denaska esperantoparolanto kaj parolas la esperantan, svedan kaj anglan flue. La gepatroj de Ulla ankaŭ parolis esperanton.

## Referencoj 
Kategorio:Svedaj esperantistoj
Kategorio:Estraranoj de UEA
Bussy

**Bussy** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

## Svislando 
* **Bussy FR** estas komunumo de la distrikto Brojo en Kantono Friburgo en Svislando.
* **Bussy NE** estas vilaĝo de la komunumo Valangin de la distrikto Val-de-Ruz en Kantono Neŭŝatelo en Svislando.
* **Bussy-sur-Moudon** estas komunumo de la Distrikto Brojo-Vully en Kantono Vaŭdo en Svislando.
* **Bussy-Chardonney** estas komunumo de la Distrikto Morges en Kantono Vaŭdo en Svislando.
* **Bussy VD** estas vilaĝo de la komunumo Bussy-Chardonney de la Distrikto Morges en Kantono Vaŭdo en Svislando.

## Francio 
* **Bussy-le-Repos (Marne)** estas komunumo de la departemento Marne en la regiono Ĉampanjo-Ardenoj en Francio.
* **Bussy-le-Repos (Yonne)** estas komunumo de la departemento Yonne en la regiono Burgonjo en Francio.
* **Bussy-en-Othe** estas komunumo de la departemento Yonne en la regiono Burgonjo en Francio.
* **Bussy-Saint-Georges** estas komunumo de la departemento Seine-et-Marne en la regiono Francilio en Francio.
Araçás

''''* (oficiale ) estas municipo en la subŝtato Bahio de Brazilo. Ĝi situas en la nordorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Centra sudo de Bahio kaj en la mikroregiono *Alagoinhas''. Laŭ la stato de  en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun .

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Bahio	

## Eksteraj ligiloj 
*  () 

Kategorio:Municipoj de Bahio
Dersim-masakro

eta|300px|Dersim en 1937

La **Dersim-masakro** aŭ **Dersim-ribelo** okazis en 1937 kaj 1938 en Dersim, nun nomata Provinco Tunceli, en Turkio. Ĝi estis la rezulto de turka kampanjo kontraŭ la Dersim-ribelo de lokaj  kontraŭ la Resetliga leĝo de 1934 de Turkio. Miloj de alevi-tribaj kaj zaza-tribaj ribelas kurdoj mortis kaj multaj aliaj estis interne delokigitaj pro la konflikto.

La mortigoj estis kondamnitaj fare de kelkaj kiel etnocido aŭ genocido kaj defenditaj fare de aliaj kiel legitima armea ago. 

## Ribelo en Dersim 
En 1934, Turkio pasis resetligan leĝon, direktita por asimilado de etnaj minoritatoj ene de la lando. Ĝiaj iniciatoj inkludis la nevolan translokon de homoj ene de la lando, kun la celo de antaŭenigado de kultura homogeneco. En 1935, la Tunceli-leĝo estis pasita por uzi la resetligan leĝon por la ĵus nomumita regiono de Tunceli, antaŭe konata kiel Dersim kaj loĝita fare de kurdoj. Tiu areo havis reputacion por esti ribelema, estis sceno de dek unu armitaj konfliktoj dum la antaŭaj 40 jaroj.

Sekvante publikajn kunvenojn en januaro 1937, estis skribita protestletero kontraŭ la leĝo kaj estis sendita al la loka guberniestro. Laŭ kurdaj fontoj, la sendintoj de la letero estis arestitaj kaj ekzekutitaj. En majo, grupo de lokaj homoj embuskis polic-konvojon responde, nome la unua ago de la loka konflikto.

Ĉirkaŭ 25 000 trupanoj estis deplojitaj por estingi la ribelon. Tiu tasko estis konsiderinde kompletigita je la somero kaj la gvidantoj de la ribelo, inkluzive de triba gvidanto *Sayiid Riza*, estis pendigitaj. Tamen, grupo de ribelantoj daŭre rezistis kaj la nombro da trupoj en la regiono estis duobligitaj. La metodoj uzitaj fare de la armeo estis brutalaj, inkluzive de la amasmortigo de civiluloj, la detruado de hejmoj kaj la deportado de homoj el malpli malamikaj areoj. La areo ankaŭ estis bombita el la aero. La ribelantoj daŭre rezistis ĝis la regiono estis pacigita en oktobro 1938.

## Nombro de la murditoj 
La samtempaj britaj kalkuloj estis je 40.000, kvankam historiistoj sugestas ke tiu figuro povus esti troigita. Laŭ diversaj kalkuloj, totala nombro de mortoj povas esti de 7.594 ĝis 13.000. Ĉirkaŭ 3.000 homoj estis perforte deportita de Dersim.

## Polemiko pri genocido 
Multaj kurdoj kaj kelkaj etnaj turkoj pripensas la okazaĵojn kiuj okazis en Dersim por konsistigi genocidon. Eminenta propagandanto de tiu vido estas la akademia *İsmail Beşikçi*. Laŭ internacia juro, oni argumentis, ke la agoj de la turkaj aŭtoritatoj ne estis genocido, ĉar ili ne estis direktitaj por ekstermado de homoj, sed por resetligo kaj subpremado. Akademiuloj, kiel ekzemple *Martin van Bruinessen*, anstataŭe parolis pri etnocido direktita kontraŭ la lokaj lingvo kaj identeco.

En marto 2011, turka tribunalo decidis ke la agoj de la turka registaro en Dersim ne povus esti konsideritaj genocido laŭ la leĝo, ĉar ili ne estis direktitaj sisteme kontraŭ iu etna grupo.

Kategorio:Historio de Turkio
Kategorio:Kurdoj
Márk Vedres

**Márk VEDRES** [vedreŝ], hungare **Vedres Márk** estis hungara skulptisto.
eta|250px|Márk Vedres :Skulptaro Paco
eta|250px|Márk Vedres :Skulptaro Paco (fragmento)
Márk Vedres naskiĝis en Uĵhorodo (tiutempe hungara urbo Ungvár), la 13-an de septembro 1870, li mortis en Budapeŝto, la 12-an de aŭgusto 1961.

## Vivo 
Márk Vedres lernis skulptoarton en Munkeno, poste en Parizo ĉe Auguste Rodin. Ekde 1915 li vivis en Budapeŝto kaj aliĝis al Okopo (artista grupo). Baldaŭe li loĝis ĝis 1934 en Florenco. Poste li ĝismorte vivis en Budapeŝto. Li ekspoziciis Budapeŝto, Berlino, Parizo, Londono, Kolonjo, Vieno, Amsterdamo kaj en San Francisco. Liaj surstrataj skulptaĵoj troviĝas ne nur en Hungario, sed ankaŭ en Svislando kaj Italio. Memorekspozicio okazis en 1962.

## Verkoj (elekto) 
* 1902 Knabo (*Fiú*)
* 1908 Knabino (*Leány*)
* 1911? Knabino kun kruĉo (*Korsós lány*)
* 1929 Du fratinoj (*Két nővér*)

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Ortodoksa preĝejo Sankta Triunuo (Miskolc)

La **Ortodoksa preĝejo de Sankta Triunuo** estas religia Monumento historia en Hungario, en urbo Miskolc, en la interna urboparto. Ĝi estas ankaŭ religia muzeo.

## Historio 
Inter 1785-1806 grekaj rifuĝintoj konstruis la preĝejon. Pli frue ili havis nur kapelon. Apud la preĝejo ankaŭ hospitalo, lernejo kaj paroĥo konstruiĝis kaj la apudaĵo estis tombejo. Ĉiujare okazas kermeso dum tago de Sankta Triunuo.

## Konstruaĵo 
En la interna parto esta videbla la ikona muro, la plej granda en Mez-Eŭropo (16 metrojn alta prezentanta 88 bildojn). Laŭ la kutimo en la interna parto ne estas sidlokoj, nur kelkaj klapseĝoj por la malsanuloj. Apud la preĝejo estas muzeo de ekleziaj objektoj.

## Muzeo 
La Hungara Ortodoksa Eklezia Muzeo troviĝas en la apuda iama lernejo konstruita en 1805 kaj estas vizitebla ekde 1988. Ĝi prezentas en 3 ĉambroj diversajn ekleziajn objektojn.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
eta|250px|maldekstra|La ikona muro de la preĝejo
[eta|200px|La [lustro]]

Miskolc
Sankta Triunuo (Miskolc)
Sankta Triunuo (Miskolc)
Miskolc
3887 Gerstner

'*3887 *Gerstner''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la ĉeĥa (bohema) astronomo kaj fizikisto František Josef Gerstner (1756–1832) kaj de ties filo, la fervoja inĝeniero František Antonín Gerstner (1795–1840).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Antonín Mrkos
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
Michela Lipari

**Michela Lipari** - , naskiĝis en 1948 en Novara, ĝis mezo de la 1980-aj jaroj publike Lipari Sato, kvankam ŝi ankoraŭ fine de la 1990-aj jaroj estis geedza - estas itala esperantistino kaj dum la profesia vico estis ŝtatoficistino en la itala nacia trezorejo en Romo. Post esperantistiĝo en 1965 en la mezlernejo en Novara, ŝi aktiviĝas en Esperantujo en 1968 post la unua eŭropnivela renkontiĝo kaj komence aktiviĝis aparte en TEJO kun fokuso pri la junulara Esperanto-movado en Eŭropo. En 1972 kaj 1973 ŝi estis la redaktorino de la bulteno Koncize, kaj ekde la komenco aktivis en la Internacia Junulara Festivalo de IEJ (en kies estraro ŝi estis de 1969-1975). De 1971 kaj 1991 ŝi ankaŭ apartenis al la estraro de Itala Esperanto-Federacio. Inter la jaroj 1992 kaj 2004 ŝi estis estraranino de UEA. En la estraro de 1992-1995 ŝi fakis pri kulturo kaj kongresoj, en la estraro de 1995-1998 komence same, sed en 1996 de Mark Fettes transprenis la taskon de ĝenerala sekretario, en 1998-2001 plu estis ĝenerala sekretario, kaj en 2001-2004 respondecis pri landa agado. Ekde 2004 ŝi estas sekretario de la belartaj konkursoj de UEA. De 2014 ĝis 2020 ŝi estis prezidantino de Itala Esperanto Federacio. Ĉiam ŝi restis aparte atentema pri la agado de la junulara Esperanto-movado kaj pri novaj, aparte motoraj aktivuloj de TEJO. Redaktas kaj tradukas plurajn librojn en Esperanto. Ŝi naskiĝis en norda Italio kaj depost la geedziĝo kun la japana esperantisto *Yasuo Sato* en 1978, ekde la jaro 1980 loĝas en Romo.

[300px|eta|maldekstra|La dua [Internacia Junulara Festivalo|IJF de 1978 en Lido di Jesolo: Michela Lipari laŭdas Bruĉjon Casini. Aŭskultas la aliaj tiamaj TEJO-komitatanoj: Csaba Lendvay, Floreal Gabalda, Gert van Tongerloo kaj Thomas Bormann]]

## Eksteraj ligiloj 
* biografio de ŝi kun foto okaze de ŝia honora membreco de UEA, en prezento de julio 2025 de la tiujara UK (en formato PDF, paĝo 4, )
* Libroj kaj aliaj dokumentoj de kaj pri Michela Lipari en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo de la Aŭstria Nacia Biblioteko ()

## Referencoj 
Kategorio:Italaj esperantistoj
Kategorio:Estraranoj de UEA
3888 Hoyt

'*3888 *Hoyt''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomino Carolyn S. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona historiisto kaj ĵurnalisto William Graves Hoyt (1921–1985), verkinto de pluraj libroj pri la historio de la astronomio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Carolyn S. Shoemaker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1984
Géza Rab

**RAB Géza** estis hungara poeto, ĵurnalisto naskita en Arado la 8-an de junio 1903 kaj mortinta en Budapeŝto la 17-an de aprilo 1979.

## Kariero 
Géza Rab vivis ĝis 1926 en Arado, li fuĝis Hungarion pro militservo. Li estis kunlaboranto en Segedo de pluraj gazetoj (Szegedi Napló, Szegedi Újság, Hétfői Rendkívüli Újság).

## Poemvolumoj 
* Vágyhimnuszok (Arad 1923);
* Piros Minaret (uo. 1923);
* Ének az éj kincséről (uo. 1924);
* Hitelbe járt halálos táncok (Szeged 1927);
* Keresztúton (uo. 1928);
* Meglakom én kunyhóban is (uo. 1932);
* Szaladj csak (uo. 1933); R. G. rigmusos álmoskönyve (uo. 1945).

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Preĝejo Sankta Georgo (Magyarcsanád)

La **preĝejo de Sankta Georgo** aŭ **serba ortodoksa preĝejo** estas religia Monumento historia en Hungario, en vilaĝo Magyarcsanád, en la ĉefplaco.

## Historio 
Rumanoj kaj serboj konstruis komunan preĝejon (vidu: Rumana ortodoksa preĝejo (Magyarcsanád)) en 1808. En 1840 la rilato inter ili tre malboniĝis, sekve la serboj forlasis la preĝejon, sed ili ricevis kompensan monon el la komuna preĝejo, el tio kaj el donacoj nova preĝejo konstruiĝis. La freskoj, ikonoj kaj la bildoj pretiĝis en 1898. En 1944 pro la milito la preĝejo parte bruldetruiĝis. La lasta renoviĝo okazis en 1997.

## Konstruaĵo 
La preĝejo havas unu navon kaj unu turon. Laŭ la kutimo en la interna parto ne estas sidlokoj, nur kelkaj klapseĝoj por la malsanuloj. Sur la muro estas memortabuloj pri falintoj dum la 1-a mondmilito kaj pri alveno de la serboj

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Magyarcsanád
magyarcsanad
Albert Rácz

**RÁCZ Albert** (ra:c) estis hungara ĵurnalisto, lokhistoriisto naskita en Ajnád (jen hungare, rumane *Nădejdea*) la 18-an de julio 1941 kaj mortinta en Baia Mare la 11-an de septembro 1987.

## Kariero 
Rácz Albert diplomiĝis pri filozofio-historio en Universitato Babeş-Bolyai (1964). Li instruis en Satmaro (1965-78), poste li estis kultura rubrikestro de Bányavidéki Fáklya de Baia Mare, resp. raportisto de Distrikto Maramureș de gazeto Előre.

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj lokhistoriistoj
Eduardo Rosales

[eta|maldekstra|250px|[Isabel diktante sian testamenton, pentraĵo de Eduardo Rosales, 1864, Prado-Muzeo]]
**Eduardo ROSALES GALLINAS** (Madrido, 4-a de novembro de 1836 – Madrido, 13-a de novembro de 1873) estis pentristo purisma de la 19a jarcento hispana.

## Biografio 
Li estas la dua filo de nealtranga funkciulo, studis en katolika lernejo, kaj en la fama mezlernejo San Isidro de Madrido. Li estis akceptita en 1851 ene de la *Real Academia de Bellas Artes de San Fernando* (Reĝa Akademio de Arto), kie li estis disĉiplo de Federico Madrazo. Li alvenis en Romon en 1857, unue sen publika helpo, sed poste atingis stipendion. Tie li renkontiĝis kun aliaj hispanaj tiamaj pentristoj nome Mariano Fortuny, Casado del Alisal ktp. Li iel aniĝis al grupo de nazarenaj puristoj, sed poste iĝis iom pli realisma, laŭ kiu li verkis unu el siaj plej konataj pentraĵoj nome Isabel diktante sian testamenton, konservata en la Muzeo Prado kaj tiam sukcesa en la Universala Ekspozicio de Parizo de 1867.

Li edziĝis en 1868 kun sia kuzino Maximina Martínez Pedrosa, kaj havis du filinojn el kiuj supervivis nur unu, nome Carlota. La alia, Eloísa, mortinta tuj post nasko, videblas en la pentraĵo *Primeros pasos* (unuaj paŝoj). Serĉe de pli bona sano, ĉar li estis malsana pro tuberkulozo, loĝis epokojn en Panticosa. En 1869 revenis definitive de Romo kaj starigis studion en Madrido. Kontraŭaj kritikoj ricevitaj pro *La Morto de Lukrecia* (1871) senkuraĝigis lin kaj li ne plu grandformatajn pentraĵojn.

En 1872, serĉe de pli bona klimato li translokiĝis al Murcio. Post la proklamo de la Dua Hispana Respubliko, oni proponis al li diversajn postenojn kiaj direktoro de la Muzeo Prado aŭ de la Hispana Akademio en Romo, sed li ne povis akcepti pro malsana situacio, kaj mortiĝis tuje.

## Referencoj 
* Juan Chacón Enríquez, *Eduardo Rosales*, Madrid, ed. Blass, 1926.
* Antonio Cánovas, *Eduardo Rosales*, Madrid, 1927.
* Bernardino de Pantorba, *Eduardo Rosales*, Madrid, 1937.
* Gregorio Prieto, *Eduardo Rosales*, Madrid, Ed. Afrodisio Aguado, 1950.
* Francisco Pompey, *Rosales*, Madrid, 1953.
* Xavier de Salas (ed.), *Exposición Eduardo Rosales*, Museo del Prado, Patronato nacional de Museos y Universidad de Granada, 1973.
* Juan Antonio López Delgado, *Un tiempo juvenil del pintor Rosales: 1856–1857*, Murcia, 2003, ISBN 84-607-6784-1.
* Juan Antonio López Delgado, *Eduardo Rosales en Murcia*, Murcia, 1999, ISBN 84-88131-11-9.
* José Luis Díez kaj aliaj, * Eduardo Rosales. Dibujos. Catálogo razonado*, Santander, Fundación Marcelino Botín, 2007, ISBN 978-84-96655-07-2.

## Bibliografio 
* Diccionario de arte, Pintores del siglo XIX, Editorial LIBSA, 2001. ISBN 84-7630-842-6.
* Gómez-Moreno, M. E., «La pintura española en el siglo XIX. Del romanticismo al naturalismo. Los genios malogrados», Antología de Summa Artis, Espasa calpe, S.A., 2004. Tomo X: ISBN 84-670-1361-3

Kategorio:Hispanaj pentristoj
Forumo de San Paŭlo

**Forumo de San-Paŭlo** (portugala: *Foro de São Paulo*) estas la renkonto de politikaj partioj kaj de neregistaraj organizaĵoj de maldekstro de Latin-Ameriko kaj Karibio. Ĝi estis kunvokita en 1990 de Fidel Castro kaj de la Partio de la Laboristoj, de Brazilo. La forumo diskutas la politikojn entreprenatajn en Latin-Ameriko kaj Karibio.

Laŭ la organizaĵo, partoprenas en ĝi 100 partioj kaj politikaj organizaĵoj.

Kategorio:Komunismo
Kategorio:Socialismo
Kategorio:Latinameriko
Makijivko

**Makijivko** (, ) estas industria grandurbo en la donecka provinco de Ukrainio. La historia loknomo estis **Dmitrivsk**. La municipo administras ankaŭ la proksimajn lokojn.

Laŭ la stato de  en la urbo  vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 
eta|250px|instituto en Makijivka

eta|250px|la urbodomo 
## Bazaj informoj 
* 
* Supermara alteco: 169 m
* Poŝtkodo: 86 100 - 86 180
* Telefonkodo: 6232

## Geografio 
Makijivka etendiĝas en la orienta flanko de la lando. Donecko troviĝas en distanco de 25 km.

## Historio 
Makijivka menciiĝis unuafoje en 1696. En 1899 metalurgia fabriko ekfunkciis en la proksimeco. Baldaŭe tiuj du lokoj unuiĝis, la karbominado evoluis. Makijivka urbiĝis en 1925. Dum la 2-a mondmilito la nazioj deportis parton de la judoj. En 2006 sinagogo ekfunkciis.

## Trafiko 
Makiivka havas fervojajn liniojn. En la urbo tramoj liveras la pasaĝerojn ekde 1925 kaj troleoj ekde 1969.

## Vidindaĵoj 
* ortodoksa katedralo Sankta Georgo

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Makijivka (stacidomo)
* Makijivka-Pasaĵirska (stacidomo)
* Tramtransporto en Makijivko


Kategorio:Urboj en Donecka provinco
Maracás

**Maracás** estas municipo en la brazila subŝtato Bahio, kiu havis 24.613 loĝantojn en 2010 .

## Vidu ankaŭ  
* Municipoj de Bahio

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Bahio
3889 Menshikov

'*3889 *Menshikov'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ukraina astronomino Ljudmila Vasilievna Ĵuravljova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de Aleksandr Daniloviĉ Menŝikov (cirile: *Александр Данилович Меншиков'', 1672–1729), rusa politikisto kaj militestro sub la regado de Petro la Granda.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ĵuravljova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1972
3878 Jyoumon

'*3878 *Jyoumon''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Hiroki Kosaj kaj Kiiĉiro Furukaŭa (aŭ Kiichiro Hurukawa) elde la Stacio Kiso de la observatorio de Tokio sur la Monto Ontake (Gubernio Nagano, Japanio).

## Nomo 
Ĝia nomo aludas al la japana epoko Ĵomon, kie aperis plej praaj ceramikaĵoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroki Kosaj
Kategorio:Malkovrita de Kiiĉiro Furukaŭa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
Félix Ziem

## Vivo 
Georges Barthélémy Ziem, sia patro pollanda origina de Armenio kiel prusa soldato estis kaptito rezulte de Napoleonaj militoj en Bono. Sia patrino Anne-Marie Goudot naskiĝis en Nuits-Saint-Georges. Li naskiĝis en Bono en 1821. Li vivis en Bono kaj Bouilland ĝis 1833. En 1839, li vivis en Marsejlo. En 1843-1844 li vivis en Sankt-Peterburgo. Li edziĝis en 1904. Li mortis en 1911 en Parizo. Li estas entombigata en tombejo Père-Lachaise.

Dosiero:Toulon visit Loubet to french italian squadrons.jpg|Toulon
Dosiero:Felix Ziem The Grand Canal2.jpg|Venecio
Dosiero:Félix Ziem - Stamboul.jpg|Istanbulo

## Eksteraj ligiloj 
* Association Félix Ziem 
* *Les secrets du soleil*, Charles Maurras, 1929
Kepler-22b

**Kepler-22b** estas la unua ekstersunsistema planedo trovita en la loĝebla zono kaj povus esti planedo kun vivo ĉar eble ĝi havas ĉiujn la kondiĉojn por tio, kiel akvo kaj taŭgaj temperaturo kaj atmosfero. Ĝi estis malkovrita dum la kosma misio de la satelito Kepler. La planedo estas je 600 lumjaroj de distanco, havas 2,4-an fojojn la teran radiuson kaj orbitas ĉirkaŭ sia stelo kepler-22 je 289 tagoj. 

## Malkovro 
La malkovro estis anoncata la 5-an de decembro 2011. 

## Kompono kaj strukturo 
[eta|400px|maldekstra|[Sunsistemo de Kepler-22b.]]
Nuntempe, oni ne konas la kemian komponon kaj ĝian surfacon. Sed la gravito de la planeda surfaco estus 2.4 fojojn pli granda ol la tera gravito. . Se la planedo Kepper22-b havus la densecon akvan (1 g/cm3), tiel ĝia maso estus 2.5 fojojn la tera maso,  kaj ĝia gravito estus 0.43 fojojn la tera gravito.  La planedo povus eniri en la kategorio de la planedoj konataj kiel superteroj, dependante de kiu estas ĝia nuntempa maso.  La kombinado de pli mallonga distanco ĝis ĝia stelo kaj la malplia lumeco de la lumsendo de tiu stelo permesas supozi ke, se la planedo ne havas atmosferon (kio ne estas ebla), la temperaturo de ĝia surfaco estos malplia ol -11 ºC, sed se la planedo havas atmosferon similan al la tera atmosfero, la temperaturo averaĝa de la planedo estus proksimume 27 ºC. Se la atmosfero faras forcejan efikon similan al la tera forceja efiko, la planedo havus surfacan temperaturon je 22 ºC 

Ĉiuj tiuj datumoj permesas supozi ke, ĝis nuntempe, tiu ĉi planedo estas la plej bona kandidato por havi vivon. Ĉu ni aldonas al ĝia maso kaj temperaturo la ekzistadon de akvo, estos ĉiuj kondiĉoj por la aperado de mikrobiologiaj elementoj, kvankam ĉi tiuj estas nur supozoj. Ekzistas la eblo ke, pro ĝia grandeco, Kepler-22b havas nesimilan komponon al la tera kompono, eble tiu ĉi planedo ne estas supertero, sed estas pli simila al Neptuno.

## Notoj 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Ekstersunsistemaj planedoj detektitaj per tranzito
Kategorio:Ekstersunsistemaj planedoj malkovritaj en 2009
Kategorio:Misio Kepler
Miklós Rácz

**RÁCZ Miklós** (ra:c) estis hungara historiisto, tradukisto naskita en Nagybánya la 8-an de aprilo 1877 kaj mortinta en Baia Mare la 31-an de marto 1948.

## Kariero 
Rácz Miklós diplomiĝis pri historio en la Universitato de Koloĵvaro, li estis de 1906 instruisto, bibliotekisto, muzeologo ĝis sia pensiiĝo en Baia Mare (1938).

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Ervin Acél

**ACÉl Ervin** (ace:l) estis hungara dirigento naskita en Temeŝvaro la 3-an de junio 1935 kaj mortinta en Vieno la 24-an de aŭgusto 2006.

## Kariero 
Ervin Acél studis en Temeŝvaro, Bukareŝto kaj Kluĵo. Li komencis sian karieron en Botoșani (1960-1963). De 1965 ĝis 1992 li estis ĉefdirigento de simfonia orkestro de Oradea. Inter 1981 kaj 1983 li estis dirigento de Operejo kaj Baletejo de Istanbulo, de 1991 ĝis aprilo 1999 direktoro kaj ĉefdirigento de simfonia orkestro de Segedo. De 1996 ĝis sia morto li instruis en Vieno (Hochschule für Musik und Darstellende Kunst).

## Fontoj 
* Anglalingva vikipedio

Acel, E
Acel, E
Pál Radó

**RADÓ Pál** (rado:), ĝis la jaro 1902 familia nomo *Rosenberg*, kiam li mem petis pli hungarecan nomon, estis hungara verkisto el juda familio naskita en Berettyófarnos (nun rumane *Sfârnaș*, tiam en hungara reĝlando, parto de Aŭstrio-Hungario) en 1883 kaj mortinta en 1944 deportite. Lia edzino Magda Kempner murdiĝis samjare en Aŭŝvico. 

## Kariero
Radó Pál diplomiĝis pri hungara-franca lingvoj en la Universitato de Budapeŝto (1908). Li instruis en Budapeŝto, Lippa, post la unua mondmilito en Nagyvárad. Li estis ano de la literatura societo *Szigligeti Társaság* kaj gajnis konkurson per biografio de János Arany.

## Verkoj
*Arany János élete és munkássága (Nagyszalonta 1930); 
*Semmi sem bizonyos (A kétkedés regénye Salamon királytól Anatole France-ig. Nv. 1939).

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kvadraturo (astronomio)

En astronomio **kvadraturo** (astronomia simbolo: ☐) estas tia
pozicio de astro (Luno aŭ supera planedo, t.e. planedo pli
malproksima de Suno ol Tero) rilate al Tero, ke la angulo
Suno—Tero—astro estas 90°.

Se la astro situas oriente de Suno, oni nomas la kvadraturon orienta;
se ĝi situas okcidente, oni parolas pri okcidenta kvadraturo.

## Lunaj kvadraturoj 
Ĉe sia orienta kvadraturo Luno estas en la unua kvarono (kreskanta);
ĉe la okcidenta kvadraturo, en la lasta kvarono (malkreskanta) — vd
lunaj fazoj. La tajdoj en tiaj diurnoj (la
*kvadraturaj tajdoj*) havas minimuman amplitudon, ĉar tiam la
tajdondoj suna kaj luna estas malfazaj. 

Kategorio:Ĉiela mekaniko
Jussari

**Jussari** estas municipo en la brazila subŝtato Bahio, kiu havis 6.474 loĝantojn en 2010 .

## Vidu ankaŭ  
* Municipoj de Bahio

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Bahio
Kaŝfuĝanto

Kaŝfuĝanto estas speciala hungara nocio, kio rilatas al ekssoldatoj, kiuj post perditaj liberecbataloj ne atendis, ke la malamiko ekzekutu, malliberigu aŭ soldatigu ilin en la malamikan armeon por pluraj jardekoj, sed ili kaŝe fuĝis. Tio signifis ofte la fuĝon al eksterlando, kio estas memvola ekzilo. Oni aplikas la nocion vaste, ekzemple en popolkanto: „kaŝfuĝas la orfa birdo, ĝi flugas de branĉo al branĉo, mi same orfa, mi kaŝfuĝas kompatinda”. Oni uzas la nocion nur en pozitiva senco: por vagabondoj, senhejmuloj ĝi ne aplikeblas. Krom Esperanto ne estas alia lingvo, kiu adekvate povus redoni ĝian sencon.

## Vidu ankaŭ
* Dizerto

Kategorio:Soldatoj
Kategorio:Hungara kulturo
Kategorio:Dizertintoj
Rumana ortodoksa preĝejo (Magyarcsanád)

La **Rumana ortodoksa preĝejo** aŭ **Preĝejo de Ĉieliro de Jesuo** estas religia Monumento historia en Hungario, en vilaĝo Magyarcsanád, laŭ la ĉefvojo.

## Historio 
Rumanoj kaj serboj konstruis komunan preĝejon en 1808. Du apartaj flankoenirejoj estis, kie ili eniris aparte. En 1840 la rilato inter ili malboniĝis, sekve la serboj forlasis la preĝejon. Ekde 1880 ĝi estas oficiale rumana preĝejo. Poste la rumanoj forstrikis la praslavajn tekstojn. En 2008 la preĝejo renoviĝis.

## Konstruaĵo 
La preĝejo havas unu navon kaj unu turon. La sanktejo estas pli mallarĝa, ol la navo. Laŭ la kutimo en la interna parto ne estas sidlokoj, nur kelkaj klapseĝoj por la malsanuloj. La mebloj estas originaj. La ikona muro konsistas el 51 bildoj: supre la apostoloj, meze la 12 grandaj festoj, malsupre Jesuo, Johano Baptisto kaj Dipatrino estas videblaj.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Magyarcsanád
3890 Bunin

'*3890 *Bunin'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la rusa verkisto kaj poeto Ivan Aleksejeviĉ Bunin (cirile: *Иван Алексеевич Бунин'', 1870–1953), Nobel-premiita pri literaturo en 1933.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1976
3892 Dezsö

'*3892 *Dezsö''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la finnlanda astronomino Liisi Oterma elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la hungaran astronomon Lóránt Dezső (1914–2003).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Liisi Oterma
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1941
Fontaines

**Fontaines** signifas en Esperanto *putoj* aŭ *fontanoj*. Ĝi estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

## Svislando 
* Fontaines-sur-Grandson estas komunumo en de la Distrikto Vaŭda Nordĵuraso Kantono Vaŭdo
* Fontaines NE estas iama komunumo kaj nun parto de la komunumo Val-de-Ruz en Kantono Neŭŝatelo

## Francio 
* Fontaines (Vendée) estas komunumo en la departemento Vendée.
* Fontaines (Yonne) estas komunumo en la departemento Yonne
* Fontaines (Saône-et-Loire) estas komunumo en la departemento Saône-et-Loire
** Fontaines - Mercurey (stacidomo) estas fervoja stacio en Fontaines (Saône-et-Loire)
* Fontaines-d'Ozillac estas komunumo en la departemento Charente-Maritime
** Fontaines-d'Ozillac (stacidomo) estas fervoja stacio en Fontaines-d'Ozillac
* Fontaines-en-Duesmois estas komunumo en la departemento Côte-d'Or
* Fontaines-en-Sologne estas komunumo en la departemento Loir-et-Cher
* Fontaines-les-Sèches estas komunumo en la departemento Côte-d'Or
* Fontaines-Saint-Clair estas komunumo en la departemento Mozo
* Fontaines-Saint-Martin estas komunumo en la departemento Rodano
* Fontaines-sur-Marne estas komunumo en la departemento Haute-Marne
* Fontaines-sur-Saône estas komunumo en la departemento Rodano

## Vidu ankaŭ 
* Fontaine
* Fontenais
3893 DeLaeter

'*3893 *DeLaeter''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la aŭstralia astronomo Michael P. Candy elde la Observatorio de Perto, en Bickley (Okcidenta Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la aŭstralia fizikisto kaj astrofizikisto John Robert de Laeter (1933–2010).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
3879 Machar

'*3879 *Machar''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉeĥa astronomino Zdeňka Vávrová elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la ĉeha poeto Josef Svatopluk Machar (1864–1942).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Zdeňka Vávrová
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1983
Les Loges

**Les Loges** estas la nomo de pluraj komunumoj en :

* Les Loges (Calvados) en la departemento Calvados
* Les Loges (Haute-Marne) en la departemento Haute-Marne
* Les Loges (Seine-Maritime) en la departemento Seine-Maritime

kun nomo aldono:
* Les Loges-en-Josas en departemento Yvelines
* Les Loges-Marchis en la departemento Manche
* Les Loges-Margueron en departemento Aube
* Les Loges-Saulces en la departemento Calvados
* Les Loges-sur-Brécey en la departemento Manche
* Les Grandes-Loges en la departemento Marne
* Les Petites-Loges en la departemento Marne

**Les Loges** estas la nomo de lokoj en :
* Les Loges, loĝloko kaj vilaĝeto sur la suda deklivo de La Vue-des-Alpes en la eksa komunumo Fontaines, ekde la jaro 2013 de nova, pli vasta komunumo Val-de-Ruz, en la kantono Neŭŝatelo
Santa Luzia (Bahio)

**Santa Luzia** estas municipo en la brazila subŝtato Bahio, kiu havis 13.344 loĝantojn en 2010 .

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Bahio

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Bahio
Fontaines NE

**Fontaines** estis ĝis la 31-a de decembro 2012 komunumo en la distrikto Val-de-Ruz en Kantono Neŭŝatelo, Svislando. Kun efiko de la 1-a de januaro 2013 la ĝis tiam aŭtonomaj komunumoj Boudevilliers, Cernier, Chézard-Saint-Martin, Coffrane, Dombresson, Engollon, Fenin-Vilars-Saules, Fontainemelon, Fontaines, Le&nbsp;Pâquier, Les Geneveys-sur-Coffrane, Les Hauts-Geneveys, Montmollin, Savagnier, kaj Villiers estis kunigitaj al la nova komunumo **Val-de-Ruz**. Fontaines havis 1105 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Fontaines situas Neŭŝatela Ĵuraso en la Valo de Ruz norde de la rivero Seyon. Al la komunumo apartenas eksklavo en arbaro supre de Fontainemelon kaj dua eksklavo ambaŭflanke de la pasejkulmino de Vue-des-Alpes. La komunumo konsistas el la vilaĝo Fontaines, la vilaĝeto Les Loges sur la suda deklivo de La Vue-des-Alpes, kaj pluraj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 10,14 km², de kiuj 28,5% estas kovritaj de arbaro, 63,0% servas por agrikulturo kaj 7,5% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Fontaines limas en nordo al Cernier, en oriento al Engollon, en sudoriento al Fenin-Vilars-Saules, en sudo al Valangin, en sudokcidento al Boudevilliers, en okcidento al Les Hauts-Geneveys, kaj en nordokcidento al Fontainemelon. La arbara eksklavo norde de Vue-des-Alpes limas norde, oriente kaj sude al Fontainemelon kaj okcidente al Les Hauts-Geneveys. La ekskalvo sur Vue-des-Alpes limas en nordoriento al Renan (BE), en oriento al Cernier, en sudo al Fontainemelon, en sudokcidento al Les Hauts-Geneveys, en okcidento en unu punkto al La Sagne, kaj en nordokcidento al La Chaux-de-Fonds.

## Trafiko 
La vilaĝo Fontaines mem situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra ĝi pasas la vojo n-ro 2322 tra la Valo de Ruz sur kiu cirkulas poŝtaŭtolinio de Neŭŝatelo tra Boudevilliers al Villiers. Tra la pasejo Vue-des-Alpes kondukas la kantonca ĉefvojo n-ro 1320, kiu post malfermo de la aŭtovoja tunelo sub la pasejo fariĝis ĉefe turisma vojo.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Fontaines datiĝas el la jaro 1228 kiel *Fontanes*. Oni trovis en Fontaines restaĵoj de romia vilao. Dum mezepoko Fontaines apartenis al la Senjorujo kaj poste Majorujo Valangin. Kun efiko de la 1-a de januaro 2013 Fontaines kun 14 aliaj komunumoj de la distrikto kuniĝos al la nova komunumo Val-de-Ruz.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Fontaines

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Fontaines