open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Konferenco de Parizo 1919

225px|eta|George, Orlando, Clemenceau kaj Willson, la "Komitato de la Kvar", dum ripozo en la negocado de la Konferenco.
La **Packonferenco de Parizo** estis la kunveno de la Triopa Entento post la armistico por interkonsenti la packondiĉojn kun la Centraj Potencoj: Germanio, Otomana_Imperio Turkio), Bulgario, Aŭstrio kaj Hungario, ĉi tiuj du lastaj kial reprezentantoj de la malaperinta Aŭstrio-Hungario. La aliancitoj komencis la negocadlaborojn inter si la 18-an de januaro 1919 sub la gvido de la *Komitato de la Kvar*: Wilson, Clemenceau, Lloyd George kaj Orlando.

## Pozicioj de la aliancitoj 
### Britio 
* Ĝi ne reklamaciis teritoriojn en Eŭropo sed ĝi sopiris gajni koloniojn en Afriko kaj Azio. 
* Ĝi volis la detruadon de la germana militŝiparo. 
* Tamen, ĝi ne volis entute detrui Germanion por ne fortigi Francion. 
* Ĝi ankaŭ postulis monkompenson.

### Usono 
* Kreado de la Ligo de Nacioj kiel garantio de la monda paco en la mondo.
* Krei novajn landlimojn laŭ la naciecoj kaj monkompensoj

### Francio 
* Rekuperado de Alzaco-Loreno. 
* Militiste okupi la okcidentan zonon de Rejno kaj establi sendependan ŝtaton en Rejnlando. 
* Milite malfortigi Germanion. Oponado al la unuiĝo de Germanio kaj Aŭstrio.
* Teritoriaj gajnoj kaj monkompenso

### Italio 
* Aplikado de la Traktato de Londono: aneksiĝo de Trentino, Sudtirolo, Triesto kaj la plejparto de Istrio kaj Dalmatio. 
* Koloniaj gajnoj en Meza Oriento kaj Afriko. Monkompenso

## Atingaĵoj 
### Traktatoj 
Ekde junio 1919 prezentiĝis la traktatoj por ilia subskribo fare de la venkitaj landoj.

* Traktato de Versajlo 
* Traktato de Saint-Germain-en-Laye 
* Traktato de Neuilly
* Traktato de Trianon 
* Traktato de Sèvres

Pere de tiu konferenco kaj ĝiaj traktatoj, estis ordigita nova politika mapo en Eŭropo per kreado de novaj nacioj: Jugoslavio, Ĉeĥoslovakio, Hungario, Finnlando, Estonio, Latvio kaj Litovio. La landlimoj de venkitaj landoj estis ratifitaj. Ankaŭ estis kreita la konata kiel "sana ŝnuro" por izoligi la komunismon el la kapitalisma mondo.

### Malsukcesoj
La Propono por rasegaleco (人種的差別撤廃提案 Jinshutekisabetsu teppai teian?, laŭvorte "Propono por abolicii rasan diskriminacion") estis ŝanĝo al la Traktato de Versajlo kiu estis konsiderita ĉe la Konferenco de Parizo 1919, proponita de Japanio. Malgraŭ tio ke, ĝi neniam celis ampleksi universalan implicon kaj ĝi celis nur garantii egalan pritraktadon de ĉiuj ŝtatanoj apartenantaj al la Ligo de Nacioj, la ĉeesto de afrikaj, sudamerikaj kaj aziaj landoj ĉe la Ligo de Nacioj, alligis al ĝi universalan implicon, kio igis la proponon ege polemika.


Kategorio:1919
Parizo 1919
Kategorio:Unua mondmilito
Kategorio:1919 en Germanio
Kategorio:1919 en la Otomana_Imperio
Kategorio:1919 en Bulgario
Kategorio:1919 en Aŭstrio
Kategorio:1919 en Hungario
Kategorio:1919 en Japanio
Kategorio:1919 en Britio
Kategorio:1919 en Usono
Kategorio:1919 en Francio
Kategorio:1919 en Italio
Podler

**Podler,** kroate **Poljanci,** hungare **Polányfalva** [polAnjfalva], estas ne memstara, malgranda vilaĝeto en Aŭstrio, en la federacia lando Burgenlando, en la distrikto Oberwart, en la komunumo Weiden bei Rechnitz.
300px|eta|Panoramo de Podler

## Bazaj informoj 
* Alto super marnivelo: 333 m
* Poŝtkodo: 7463
* Aŭtokodo: OW
* 

## Situo 
Podler situas en valo de rojo. Oberwart troviĝas je 10 km-oj.

## Historio 
En la 16-a jarcento estis tie kruata bienocentro. En 1648 ĝi menciiĝas kroate: *"Polanicz"*. En 1910 vivis en Polányfalva 141 homoj (plejparte kroatoj). Ĝis 1921 la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando en Aŭstrio-Hungario, al la reĝa departemento Vas/Eisenstadt, al distrikto Kőszeg/Güns, poste al la respubliko Aŭstrio, inter 1938-1945 al nazia Germanio. En 1971 Podler aliĝis al la komunumo Weiden bei Rechnitz.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Antonio de 1799, la turo alkonstruiĝis en 1928, renovigita en 1982
* arbara kapelo de 1991

Kategorio:Komunumopartoj de Burgenlando
Natura historio

[eta|dekstra|300px|Bildoj de natura historio, el 1728 *[Cyclopaedia*]]

**Natura historio** estas scienca esplorado de plantoj aŭ animaloj, kline pli al observado ol al eksperimentadaj metodoj de studo, kaj ampleksas pli da esploro kiu estas eldonita en revuoj pli ol en akademiaj revuoj. Grupita inter natursciencoj, *Natura historio* estas sistema studo de ĉiu kategorio de naturaj objektoj kaj organismoj. Temas pri tre larĝa difino en kampo plena je multaj striktaj fokusitaj fakoj, tiele dum moderna natura historio datiĝas historie el studoj el la antikva klasika mondo kaj poste el la mezepoka araba mondo tra la disaj sciencistoj de la eŭropa Renesanco kiuj laboris en preskaŭ izoleco, nuna kampagado funkcias pli kiel fakombrelo de multaj sciencoj kiuj kiel geobiologio havas fortan multfakan naturon kombinantan sciencistojn kaj sciencajn konarojn de multaj fakaj sciencoj.

Kiu studas naturan historion estas konata per la neologisma termino naturalisto. Natura historio estas kategoriita inter naturaj sciencoj.

## Vidu ankaŭ 
* Naturfilozofio
* Naturscienco
* Naturalismo (filozofio)
* Naturo
* *Flora Sinensis*
* BBC Earth
* David Attenborough
* National Geographic
* National Geographic Society
* Listo de naturhistoriaj muzeoj

## Notoj 
## Bibliografio 
* 
* Kohler, Robert E. *Landscapes and Labscapes: Exploring the Lab-Field Border in Biology*, Ĉikago: *University of Chicago Press*, 2002.
* Mayr, Ernst. *The Growth of Biological Thought: Diversity, Evolution, and Inheritance*. Kembriĝo, Masaĉuseco: *The Belknap Press of Harvard University Press*, 1982.
* Rainger, Ronald; Keith R. Benson; and Jane Maienschein, editors. *The American Development of Biology*. Philadelphia: *University of Pennsylvania Press*, 1988.


Kategorio:Terscienco
Kategorio:Historio de scienco
Kategorio:Historio de biologio
Loipersdorf im Burgenland

**Loipersdorf im Burgenland,** hungare **Lipótfalva** estas ne memstara, malgranda loĝloko en Aŭstrio, en federacia lando Burgenlando, en la distrikto Oberwart kaj en la komunumo Loipersdorf-Kitzladen.

## Situo 
Pinkafeld troviĝas je 6 km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis en 1334 en hungara formo *"Lipotfalva"*. En 1532 la turkoj detruis la vilaĝon. La turkoj detruis ĝin en 1532. En 1910 vivis en Lipótfalva 913 homoj (aŭstroj en majoritato, ciganoj en minoritato). Ĝis 1921 la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Felsőőr, poste al Aŭstrio, inter 1938-1945 al Germanio. En 1971 Kitzladen kaj Loipersdorf unuiĝis. En 1976 moderna lernejo konstruiĝis.

## Vidindaĵoj 
* luterana preĝdomo de 1902

Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Aŭtonoma Provinco Montara Karabaĥo

La **Aŭtonoma Provinco Montara Karabaĥo** (, , ) estis sovetia provinco en Transkaŭkazio.

## Historio 
En 1918—1920 ĝia teritorio estis diskutata inter Armenio kaj Azerbajĝano.  la  decidis transdoni Montaran Karabaĥon al Armena SSR, sed lasis definitivan decidon al la Centra Komitato; tamen  la provinco estis lasita en Azerbajĝana SSR kun dono de vasta provinca aŭtonomio.

La  el la loĝata de armenoj parto de la Montara Karabaĥo estis formita Aŭtonoma Provinco de Montara Karabaĥo (, ) kun centro en la vilaĝo Ĥankendi (), iama Vararakn (), poste alinomita al Stepanakerto. En la momento de lanĉo ĝia areo estis .

En 1936, post akcepto de nova sovetia konstitucio, la oficiala nomo de la provinco estis ŝanĝita al Montara-Karabaĥa aŭtonoma provinco (, ).

La  la Prezidantaro de la Supera Soveto de Sovetunio traktis manifeston de la Provinca Soveto de la Montara-Karabaĥa aŭtonoma provinco al la Superaj Sovetoj de la Armena SSR kaj Azerbajĝana SSR pri eliro el Azerbajĝano kaj aliĝo al Armenio, la decidon de la Supera Soveto de la Armena SSR pri konsento kaj la decidon de la Azerbajĝana SSR pri malkonsento.

La  la Supera Soveto de la Azerbajĝana SSR akceptis rezolucion pro malfondo de la Komitato por speciala administrado de la Montara-Karabaĥa aŭtonoma provinco. La  la Supera Soveto de USSR konfirmis tiun decidon.

La  la Supera Soveto de la Azerbajĝana SSR deklaris sendependecon de Azerbajĝano.

La  en speciala kuna sesio la Montara-Karabaĥa Provinca Soveto kaj la Distrikta Soveto de la Distrikto Ŝahumjan de la Azerbajĝana SSR estis deklarita kreo de la Respubliko Montara Karabaĥo.

La  la Supera Soveto de la Azerbajĝana Respubliko akceptis rezolucion pri malfondo de la Montara-Karabaĥa aŭtonoma provinco.

La konflikto inter Armenio kaj Azerbajĝano, ekiĝinta en 1988, transformiĝis al milito fine de 1991 ĝis batalhalto en 1994.

Kvankam la provinco posedis aŭtonomion ene de SSR Azerbajĝano, la centra azera politiko intencis iom post iom malfortigi ĝin kaj integri ĝin kun ĉiuj aliaj rajonoj. La plimulto de la loĝantaro estis armenoj sed la azera politiko entreprenis plurajn taktikojn por azerigi la provincon. Inter ili troviĝis la manko de armenlingvaj amaskomunikiloj aŭ lerniloj. Same translokigo de la armena loĝantaro al aliaj regionoj de Azerbajĝano kaj la amasa loĝado de azeroj en Karabaĥo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Montara Karabaĥo
* Arcaĥo
* Respubliko Montara Karabaĥo
* Milito en Montara Karabaĥo

Kategorio:Azerbajĝana SSR
Kategorio:Aŭtonomaj respublikoj de Sovetunio
Kategorio:Historio de Montara Karabaĥo
Kategorio:Historio de Azerbajĝano laŭ lokoj
Popolkomisaro

De 1919 al 1946, la ministeriaj funkcioj en la regado de Rusio kaj pli malfrue Sovetio, estis respondeco de la **popolkomisaroj** (ruse: *народный комиссар* — *narodnij komissar*, aŭ **narkom**). Estis kreita ministerio nomita **Popolkomisarejo** (ruse: **narkomat**), kaj la unua plenumorgano de la lando estis la Soveto de Popolkomisaroj (ruse: Sovnarkom).

La komunistoj volis krei registaron el laboristoj kaj kamparanoj. Tradicie, la registaro konsistas el konsilio de ministroj nomumataj de gvidanto aŭ prezidanto. La komunistoj, kiuj konsideris tion burĝa institucio, volis organizi la laboristan registaron alimaniere. Post la Rusa Revolucio de 1917, la politika povo apartenis al la soveto — konsilioj aŭ asembleoj — de la laboristoj, kamparanoj kaj soldatoj. La dua Supera Soveto de Sovetunio kreis kaj elektis la unuan Konsilion de Popolkomisaroj por administri Rusion nome de la popolo. La funkcio de la popolkomisaro estis simila al tiu de ĉefministro. La unua prezidanto de la "Sovnarkom" estis Vladimir Lenin.

En 1946, sub mandato de Stalin, la popolkomisaroj estis renomataj kiel ministroj, kiel parto de la reorganizado de la "Sovnarkom".

## Vidu ankaŭ 
* Revolucia Direktiga Soveto
* Lazar Kaganoviĉ



Kategorio:Registaro de Sovetunio
Kategorio:Politiko de Sovetunio
Kategorio:Registaraj institucioj
Redschlag

**Redschlag,** hungare **Újvörösvágás** [UjvoroŝvAgAŝ] estas ne memstara, malgranda vilaĝeto en Aŭstrio, en federacia lando Burgenlando, en la distrikto Oberwart, en la komunumo Bernstein im Burgenland. Red kaj vörös en la loknomoj signifas: ruĝa.
eta|300ra|Fora panoramo de Redschlag

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 7434
* Aŭtokodo: OW
* 

## Situo 
Redschlag troviĝas de Bernstein im Burgenland je 4, de la hungara landlimo ĉe Kőszeg je 19 km-oj.

## Historio 
En 1910 vivis en la loĝloko 475 homoj (plejparte germanlingvaj aŭstroj). Ĝis 1921 la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando en Aŭstrio-Hungario, al la reĝa departemento Vas/Eisenstadt, al distrikto Kőszeg/Güns, poste al la respubliko Aŭstrio, inter 1938-1945 al nazia Germanio.

Kategorio:Komunumopartoj de Burgenlando
Henry Baker Tristram

La pastro **Henry Baker TRISTRAM** (11a Majo 1822 - 8a Marto 1906) estis angla religiulo, biblia studento, veturanto kaj ornitologo.

Tristram naskiĝis en la pastrejo de Eglingham, ĉe Alnwick, Northumberland, kaj studis ĉe Lernejo Durham kaj Lincoln College, Oxford. En 1846 li iĝis prasto, sed li suferis pro tuberkulozo kaj deviĝis vivi ekstere. Li estis sekretario de la guberniestro de Bermudo el 1847 al 1849. Li esploris la dezerton de Saharo kaj en 1858 vizitis Palestinon, revenante tien en 1863 kaj 1872, kaj dividante sian tempon inter natura historio kaj bibliaj lokoj. En 1881 li veturis denove al Palestino, Libano, Mezopotamio kaj Armenio. Li veturis ankaŭ al Japanio por viziti sian filinon, Katherine Alice Salvin Tristram  (1858–1948), kiu estis misiisto kaj instruistino en Osako, Japanio, kie la fama inlernejo Eklezia Misiista Societo (Church Missionary Society, CMS) malfermiĝis en 1879, kaj disvolvigis ties gvidon el 1888 al 1925.

Edward Bartlett (1836–1908) kiu estis angla ornitologo, (filo de Abraham Dee Bartlett, akompanis al Henry Baker Tristram al Palestino en 1863–1864.

Tristram estis fondinto kaj origina membro de la British Ornithologists' Union, kaj membro de la Reĝa Societo de Londono en 1868. Lia veturado kaj kontaktoj permesis lin arigi etendan kolekton de birdohaŭtaĵoj, kiun li vendis poste al la World Museum Liverpool.

Tristrama verkoj inkludas tiujn de *The Great Sahara* (1860), *The Land of Israel, a Journal of Travels with Reference to Its Physical History* (1865), *The Natural History of the Bible* (1867), *The Daughters of Syria* (1872), *Land of Moab* (1874), *Pathways of Palestine* (1882), *The Fauna and Flora of Palestine* (1884), *Eastern Customs in Bible Lands* (1894) kaj *Rambles in Japan* (1895).

Multaj birdoj ricevis lian nomon ekzemple la Tristrama sturno, Atlassilvio aŭ Tristrama silvio, Tristrama pego kaj Tristrama petrelo.

## Eksteraj ligiloj 
* 1865: *The land of Israel: Travels in Palestine.*
* 1873: *The land of Moab; travels and discoveries on the east side of the Dead sea and the Jordan*

Kategorio:Anglaj ornitologoj
Kategorio:Anglaj verkistoj
1905: Prologo

**1905: Prologo** - estas bildrakonto pri prologo de la estontaj grandaj eventoj, ŝanĝintaj la sorton de Rusio kaj la mondo. En la libro estas traktata la revolucio de 1905 en la Rusia Imperio.

* aŭtoro: Evgenija Pavlovna Nikitina
* tradukisto: Elena Ŝevĉenko, Ludmila Novikova
* pentristo: Boris Lapŝin
* pentristo de tiparo: L. Poljakov
* eldonejo: Progreso
* jaro de kompono kaj unua eldono: 1989
* jaro de la reeldono:
* presejo:
* formato: 160 paĝoj, 24&nbsp;cm
* recenzoj:

Tradukita el la rusa, en la sekva jaro 1990 post apero de la libro en Esperanto la eldonejo publikigis ankaŭ versiojn en la franca kaj hispana.

La libro estas la dua el serio de tri bildrakontoj, kiuj bildigis la vojon de la rusia monarkio al Sovetunio: la unua volumo havas la titolon "1825: Komploto" kaj la tria la titolon "Rusia revolucio de 1917: Kiel tio okazis?". Aparte pri la tria volumo necesas atentigi ke ĝi forte prezentas la bolŝevikan perspektivon de la eventoj en 1917.

## Eksteraj ligiloj 
* koncizaj informoj pri *1905: Prologo* en katalogo de la libroservo de UEA ()

Kategorio:Verkoj el la esperantigita ruslingva literaturo
Kategorio:Bildliteraturo en Esperanto
John Cassin

**John CASSIN** (6an de septembro 1813 – 10an de januaro 1869) estis usona ornitologo.

Li estas konsiderata unu el la plej gravaj fakuloj de la usona ornitologio, kaj estis la unua usona taksonomiisto, kiu priskribis 198 birdojn ne ĝistiame menciitaj de Alexander Wilson aŭ John James Audubon. Cassin pentris, presis kaj mankolorigis multajn el la bildoj de la *Pacific Railroad Surveys*, dum la okcidentaj regionoj de Usono estis esploritaj. Li estis nomumita zorganto de la de Filadelfio Akademio de Naturaj Sciencoj en 1842, kaj post la morto de John T. Bowen, li ekkontrolis ĝin. Liaj "Illustrations" celis esti 3-voluma verko, sed financaj konsideroj malhelpis la publikadon de pli da unu volumo.

## Biografio kaj verkoj 
Li naskiĝis ĉe Filadelfio la 6an de septembro 1813 en kvakera familio kies membroj distingiĝis en milita kaj flotarmea servoj. El junaĝo tamen la preferata studo de John estis ornitologio. Li kontribuis per priskriboj de novaj specioj de birdoj kaj resumaj revizioj de diversaj birdofamilioj por la filadelfia Akademio de Naturaj Sciencoj. Liaj publikaĵoj inkludis tiujn de "Birds of California", kun priskriboj kaj kolorbildoj de 50 specioj ne menciitaj de Audubon; "Synopsis of the Birds of North America"; "Ornithology of the United States Exploring Expedition"; "Ornithology of the Japan Expedition"; "Ornithology of Gillis' Astronomical Expedition to Chili"; kaj la ĉapitroj pri
rabobirdoj kaj vadbirdoj ĉe "Ornithology of the Pacific Railroad Explorations and Surveys".

Plej konataj de liaj multaj publikaĵoj estas liaj *Illustrations of the Birds of California, Texas, Oregon, British and Russian America* (1853-56), kaj *Birds of North America* (1860), kunverkitaj kun Baird kaj Lawrence.

## Birdoj kiuj ricevis sian nomon laŭ tiu de la ornitologo 
* Kasina vireo, *Vireo cassinii*
* Kasina aŭko aŭ Aŭko de Cassin, *Ptychoramphus aleuticus*
* Kasina muŝkaptulo, *Muscicapa cassini*
* Kasina karpodako, *Carpodacus cassinii*

## Birdojn kiuj priskribis la unua tiu ornitologo 
* Ruĝeckrona eŭfonjo (*Euphonia anneae*)

Kategorio:Usonaj ornitologoj
Rohrbach an der Teich

eta|Vido de Rohrbach an der Teich
eta|La rivereto nomata *Teich* en Rohrbach an der Teich
**Rohrbach an der Teich,** jen germane, kroate **Lorbica,** hungare **Jobbágyújfalu** [jobAdjUjfalu], estas ne memstara, malgranda vilaĝeto en Aŭstrio, en federacia lando Burgenlando, en la distrikto Oberwart, en la komunumo Mischendorf.

## Bazaj informoj 
* Telefonprefikso: 03366
* Poŝtkodo: 7511
* Aŭtokodo: OW
* 

## Situo 
Rohrbach an der Teich situas laŭ rojo inter deklivoj. Oberwart troviĝas je 12 km-oj.

## Historio 
Pli frue romianoj vivis tie. La unua mencio okazis en 1496 laŭ tiama hungara ortografio *"Wyfalw"* (=nova vilaĝo). En 1529 kaj en 1532 la turkoj detruis la komunumon, poste kroatoj refondis ĝin. En 1890 20 domoj cindriĝis pro incendio. En 1910 vivis en la loĝloko 519 homoj (plejparte germanlingvaj aŭstroj). Ĝis 1921 la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando en Aŭstrio-Hungario, al Vas (reĝa departemento), al distrikto Felsőőr/Oberwart, poste al la respubliko Aŭstrio, inter 1938-1945 al nazia Germanio. En 1938 la faŝistoj deportis duonon de la ciganoj. En 1971 Rohrbach an der Teich aliĝis al Mischendorf.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Ĉieliro de Dipatrino de 1836
* kruco de 1906
* fontano sur la ĉefa strato

WTSB Rohrbach an der Teich Kirche Christi Himmelfahrt 01.jpg|Romkatolika preĝejo
WTSB Rohrbach an der Teich Amerikanerkreuz 01.jpg|Kruco de 1906
WTSB Rohrbach an der Teich Kriegerdenkmal 01.jpg|Militmonumento
WTSB Rohrbach an der Teich Brunnen LBH Ost 01.jpg|Fontano sur la ĉefa strato

Kategorio:Komunumopartoj de Burgenlando
Akademio de Naturaj Sciencoj

***The Academy of Natural Sciences*** aŭ **Akademio de Naturaj Sciencoj** en Filadelfio estas la plej aĝa esplora institucio pri naturaj sciencoj kaj muzeo de ameriko. Ĝi estis fondita en 1812 fare de multaj gravaj naturalistoj de la juna nova ŝtato por la preciza celo de "enkuraĝigo kaj kultivado de sciencoj." Dum preskaŭ du jarcentoj de konstanta agado, la Akademio organizis ekspediciojn, faris primedian kaj sistematikan esploradon kaj amasigis kolektojn pri natura historio enhavantajn pli da 17 milionoj da specimenoj. La Akademio havas ankaŭ longan tradicion de publikaj ekspozicioj kaj edukaj programoj kaj por studentoj kaj por ĝenerala publiko.

Kolektoj inkludas specimenojn kaj materialon pri botaniko, diatomoj, entomologio, iktiologio, malakologio, ornitologio, paleontologio kaj aliaj.

## Membroj 
John James Audubon, Charles S. Boyer, John Cassin, kaj aliaj estis gravaj membroj en la 19-a jarcento. En la 20a James Bond, Henry Weed Fowler, Ruth Patrick, Henry Pilsbry, kaj Witmer Stone. Korespondaj membroj gravaj kaj konataj estis ekzemple Thomas Jefferson de Virginio, John Edwards Holbrook de Sudkarolino, Thomas Nuttall kaj Richard Owen de Britio, Georges Cuvier de Francio, kaj Alexander von Humboldt de Prusio, same kiel Charles Darwin, Asa Gray, aŭ Thomas Henry Huxley.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
(en la angla)
* Oficiala retejo
** Katfiŝoj 
** Artokolektoj en la Akademia Biblioteko 
** Centrazio ĉe la Akademio de Naturaj Sciencoj 
*** Hovsgol Ekologio 
** Audubon Birdo de la Semajno 
** Katfiŝoj 
** Centro por Media Plibonigado 
** Digitalaj Kolektoj de la Akademio de Naturaj Sciencoj 
** Biblioteko Ewell Sale Stewart 
** Hadrosaurus foulkii: The Dinosaur that Changed the World 
** Joseph Leidy Rete 
** Bibliotekaj retaj medioj ĉe la Akademio de Naturaj Sciencoj en la unua duono de la 19-a jarcento 
** Library's Reta Katalogo (OPAC) 
** Malacolog 4.1 
** Malacology Georeferencing Project 
** Mongolian Aquatic Insect Survey website 
** Mussel Project website
** OBIS IndoPacific Mollusc Database 
** Phycology Section website 
** REU (Research Experience for Undergraduates at the Academy) 
** Thomas Jefferson Fossil Collection 
** Town Square at the Academy 
** VIREO Birdara fotaro
* Mounting the *Hadrosaurus* skeleton
* National Science Foundation's REU Program
* Orthoptera Species File

Kategorio:Muzeoj en Usono
Kategorio:Naturhistoriaj muzeoj
Kategorio:Zoologiaj organizaĵoj
Kategorio:Natursciencaj organizoj
James Bond (apartigilo)

**James Bond** (alinome agento 007) estas la Britia sekretagenta rolulo kreita de Ian Fleming en 1953.

**James Bond** povas esti ankaŭ:
* James Bond (fikcia spiono), informaro pri la rolulo
* James Bond (ornitologo) (1900–1989), aŭtoro de *Birds of the West Indies*, kies nomon prunteprenis Fleming por la rolulo
* James Bond (muziko), muziko de la filmoj de James Bond
* James Bond (filmoserio), la serio de filmoj bazitaj sur la rolulo
* James Bond (ludoj), serio de komputilludoj baze sur la rolulo kaj la filmoserio

* 9007 James Bond, asteroido (aŭ planedeto) nomita laŭ la rolulo
British Ornithologists' Union

La '''British Ornithologists' Union** (**BOU'*) aŭ *Britia Unio de Ornitologoj* celas enkuraĝigi la studon de birdoj ("ornitologio") en Britio, Eŭropo kaj ie pli, por kompreni ties biologion kaj por helpi al ties konservado.

La BOU estis fondita en 1858 de Profesoro Alfred Newton, Henry Baker Tristram kaj aliaj sciencistoj. Ties gazeto *Ibis* publikiĝas ekde 1859.

La *British Ornithologists' Union Records Committee'' (BOURC) estas komitato de la BOU starigita por pluhavi la Britan Liston, la oficialan liston de birdoj vidataj en Britio.

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de BOU

Kategorio:Ornitologio en Britio
Kategorio:Organizaĵoj en Britio
Kategorio:Ornitologiaj organizaĵoj
Kategorio:Mediprotektado en Britio
Hlavečník

Municipo **Hlavečník** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Pardubice, en ebenaĵo apud rivero Elbo, 18&nbsp;km okcidente de urbo Přelouč, 7&nbsp;km nordoriente de urbo Týnec nad Labem, kaj 9&nbsp;km de elveturejo n-ro 62 el aŭtoŝoseo n-ro D11 (E67). Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1229.

## Loĝantaro 
## Literaturo 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en j. 2004.

## Pluaj fotoj 

Hlavecnik_A._DomyOkoloRybniku.jpg|Domoj en vilaĝplaco
Hlavecnik_B._DomyVKrizovatce.jpg|Domoj en vojkruciĝo
Hlavecnik_G._Kaplicka.jpg|Kapeleto ĉe vojkruciĝo
Hlavecnik_H._Pamatnik.jpg|Monumento al viktimoj de la 1-a mondmilito

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Pardubice
Kategorio:Municipoj en distrikto Pardubice
Kategorio:Setlejoj en Orientelba tabulo
Holotín

Municipo **Holotín** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Pardubice, en norda rando de montareto Železné hory, proksime de ŝoseo n-ro 17 el Čáslav al Heřmanův Městec kaj Chrudim, proksimume 6&nbsp;km okcidente de Heřmanův Městec kaj proksimume 14&nbsp;km sude de urbo Přelouč. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
Kiam Holotín ekestis oni precize ne konas, sed en la jaro 1413 ĝi apartenis al Svojšice. Kun ĝi kaj kun pliaj vilaĝoj Holotín aĉetis Jiří Gerštorf kaj alligis al la senjorejo Choltice. Nomo de la vilaĝo estas derivita de ĉeĥa vorto Holota, kiu signifis "hundovartisto".

## Loĝantaro 
## Literaturo 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en j. 2004.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de municipoj en Ĉeĥio kun la plej malalta nombro de loĝantoj

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝoj de mikroregiono Submontaro de Železné hory 
* Informoj pri la vilaĝo 

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Pardubice
Kategorio:Municipoj en distrikto Pardubice
Kategorio:Setlejoj en Fera montaro
Afrika Esperanto-Instituto

La 8-an de januaro 2008 en Buĵumburo estis inaŭgurita la sidejo de **Afrika Esperanto-Instituto**, direktata de Marteno Mbazumutima. Ĝi estas destinita precipe por organizi kursojn kaj faciligi la renkonton de Esperantistoj.

La 4-an de januaro 2019 la instituto partneriĝis al Kultura Centro Esperantista kaj la 2-an de februaro 2021 instaliĝis en nova sidejo, duetaĝa vilao en Buĵumburo nomata Tanganika Esperanto-Domo.

## Eksteraj ligiloj 
* Afrika Esperanto-Instituto en Burundio
* Esperanto en Afriko, kursoj en pdf
* Esperanto-lernlibro en runda lingvo - *Agatabo ko kwiga esperanto mu kirundi *
* sŭahila kurso *esperanto - jjfunze lugha kiesperanto* 
* malgranda vortaro Esperanto-Somala 

Kategorio: Esperanto-movado en Burundo
Kategorio: Esperanto-movado en Afriko
Nariman Narimanov

**Nariman Narimanov** (Нариман Нариманов ruse, Nəriman Kərbəlayi Nəcəf oğlu Nərimanov azere) naskiĝis en Tbiliso (Kartvelio) la 14-an de aprilo 1870 kaj forpasis en Moskvo la 19-an de marto 1925. Li estis fama azera politikisto kaj verkisto.

Narimanov studis en malgranda seminario de Gori (ĝis 1890), poste en la fakultato pri medicino de Odeso (ĝis 1898). Praktikis la medicinon en Bakuo kaj Tbiliso. Narimanov aliĝis al la muzulmana social-demokratia partio Hummet, ĝermo de la estonta Komunisma Partio de Azerbajĝano en 1905. Malgraŭ aresto en 1909, li gvidis la aktivaĵojn de la partio en Azerbajĝano ekde 1913. Li tradukis la programon de la Laborista Social-Demokratia Partio de Rusio al la azera lingvo. En 1917, li estas la ĉefa gvidanto de Hummet kaj samtempe, organizis la grupojn en Bakuo. Li estas nomumata kiel unu el la konstruintoj de la nova reĝima sistemo en Transkaŭkazio. Printempe 1918, li estis membro de la konsilio de la popolkomisaroj en Bakuo. En 1920, li gvidis la Revolucian Komitaton de Azerbajĝano.

Kategorio:Azerbajĝanaj revoluciuloj
Kategorio:Azerbajĝanaj politikistoj
Kategorio:Azerbajĝanaj komunistoj
Kategorio:Azerbajĝanaj verkistoj
Kategorio:Azeraj ateistoj
Kategorio:Azerbajĝananoj de la 19-a jarcento
Kategorio:Azerbajĝananoj de la 20-a jarcento
Kategorio:Entombigitoj en la Nekropolo ĉe la Kremla Muro
Konstitucio de Sovetio

eta|291px|
La **Konstitucio de Sovetio de 1977** estis la kvara kaj lasta konstitucio de Sovetunio. Ĉi tiu konstitucio validigis la socialisman proprietaĵon de la produktiloj kaj la centralizita regado kaj planado de la ekonomio, rimarkante ke tio kompletiĝis en la kadro de sendependeco por ĉiu entrepreno, kooperativo aŭ alia organizo.

Tamen, dum regado de Miĥail Gorbaĉov serio de reformoj en la konstitucio kadre de la Perestrojko la artikoloj rilate la ekonomion estis radikale ŝanĝitaj por faciligi la transiron al merkata ekonomio.

Sovetio
Kategorio:Sovetia juro
Bromus catharticus

***Bromus catharticus*** estas vegetala specio de la subfamilio de Pooideae.

## Priskribo 
Ĝi estas staŭda kelkfoje unujara. Ĝi altas de 50 ĝis 60 cm. Ĝi havas longan ligulon.

## Uzo 
Ĝi estas bona furaĝo.

## Disvastiĝo 
La specio devenas de Sudameriko.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Vidu ankaŭ 
* Bromus hordeaceus
* Bromus racemosus
* Bromus erectus

### Eksteraj ligiloj 
* Tela Botanica 

Kategorio:Bromus
Askerano

150px|dekstra|eta|Askerano
**Askeran** (armene : ''* ; azere : *Əsgəran'') estas la ĉefurbo de la samnoma provinco Askerano en Montara Karabaĥo.

Laŭ la stato de  en la urbo  vivis .

Kategorio:Urboj de Montara Karabaĥo
Kategorio:Urboj de Azerbajĝano
Dubany

Municipo ** Dubany** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Pardubice, en ebenaĵo apud rivero Elbo, 8&nbsp;km sudokcidente de urbo Pardubice, ĉe la ŝoseo inter Pardubice kaj Heřmanův Městec. Vivas ĉi tie  ().

## Loĝantaro 
## Praktika informo 
La najbara vilaĝo Starý Mateřov en distanco ĉirkaŭ 1&nbsp;km de Dubany estas atingebla el Pardubice per la urba buso n-ro 24 (rigardu http://www.dpmp.cz/?rady=24&send=Vybrat )

## Literaturo 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en j. 2004.

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝoj de mikroregiono Malantaŭ la flughaveno 
* Paĝaro de biciklovojo  

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Pardubice
Kategorio:Municipoj en distrikto Pardubice
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
Kategorio:Setlejoj en Orientelba tabulo
James Bond (ornitologo)

**James BOND** (naskiĝis la 4-an de januaro 1900, mortis la 14-an de februaro 1989) estis usona ornitologo kies nomo estis prenita de la verkisto Ian Fleming por lia rolula spiono, James Bond.

## Biografio 
Bond naskiĝis en Filadelfio la 4an de januaro 1900. Lia intereso pri natura historio devenas el ekspedicio kie partoprenis lia patro, Francis E. Bond, en 1911 al delto de la rivero Orinoko. Bond estis dekomence edukita en Concord (Nov-Hampŝiro), sed post la morto de lia patrino li translokiĝis kun sia patro al Anglio en 1914. Tie li studis ĉe Harrow kaj poste en la Universitato de Kembriĝo, kie li akiris *B.A.* en 1922. Poste li revenis en Usonon kaj laboris por banko dum tri jaroj en Filadelfio. Lia intereso pri natura historio premis lin rezigni kaj akcepti partoprenon en ekspedicio al la Rivero Amazono estrata de la Akademio de Naturaj Sciencoj. Sekve li laboris kiel ornitologo ĉe la Akademio de Naturaj Sciencoj, kaj iĝis zorgantoj de la birdospecimenoj tie. Li estis fakulo pri karibaj birdoj kaj verkis sian definitivan libron pri la temo: *Birds of the West Indies,* unuafoje publikita en 1936.

## En fikcio 
Ian Fleming, kiu estis birdumanto loĝante en Jamajko, estis familiarigita kun la libro de Bond, kaj elektis la nomon de la aŭtoro por la heroo de *Casino Royale* en 1953, ŝajne pro tio ke ĝi sonis 'tiom ordinara kiom eblas'. Fleming kontaktis kun la reala edzino de Bond kaj eĉ kontaktis kun la reala James Bond pri uzado de lia nomo en siaj libroj kaj Bond akceptis. Iam Ian Fleming vizitis en Jamajko la realan Bond kaj lian edzinon kiel montras dokumentalo pri Fleming.

En lia novelo *Dr. No* Fleming referencis la verkon de Bond per aludo al Ornitologia Rifuĝejo en la insulo de Doktoro No en Bahamo. En 1964, Fleming donacis al Bond unuan eldonon de *You Only Live Twice* subskribitan kiel "Al la reala James Bond, el la ŝtelisto de lia identeco" kiel fina danko.

En la filmo de 2002 *Die Another Day*, la fikcia Bond (ludata de Pierce Brosnan) ekzamenas *Birds of the West Indies* en frua sceno kiu okazas en Havano, Kubo. La nomo de la aŭtoro (James Bond) en la kovrilpaĝo estas svagita. Krome kiam li renkontas la rolulon ludatan de Halle Berry, nome Jinx, Bond prezentiĝas kiel ornitologo.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* The Associated Press. "James Bond, Ornithologist, 89; Fleming Adopted Name for 007." The New York Times. February 17, 1989. p. D19.
* 

## Vidu ankaŭ 
* James Bond (apartigilo)

Kategorio:Usonaj ornitologoj
Kategorio:James Bond
Hrobice (distrikto Pardubice)

Municipo **Hrobice** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Pardubice, en ebenaĵo apud rivero Elbo, 7&nbsp;km norde de urbo Pardubice, proksime de ŝoseo n-ro 37 inter Pardubice kaj Hradec Králové. Vivas ĉi tie  (). En distanco de 2&nbsp;km norde de la vilaĝo estas karba elektrejo kaj regiona termocentralo Opatovice. En la vilaĝo estas ekzerca centro por saltrajdaj ĉevaloj. Sportan rajdadon entreprenas ankaŭ "Stalo Hasák". Proksime de Hrobice estas moderna akvopreparejo de *Vodovody a kanalizace Pardubice* (Akvokondukiloj kaj kanalizoj Pardubice), kiu liveras akvon en akvokondukilan sistemon de la regionoj Pardubice kaj Hradec Králové. En la vilaĝo estas negranda alkoholfarejo.

## Loĝantaro 
## Naturo 
### Baroch 
Sude, proksime de la vilaĝo, estas Ŝtata natura rezervejo Baroch proklamita en la jaro 1998. La teritorio ampleksas 31,39 ha, el tio ĉirkaŭ 27 ha estas senalflua fiŝlago plejparte surkreskita per kano kaj tifao kaj 4 ha de torfmarĉejo. La lokalejo estas protektata pro apero de multaj raraj botanikaj specioj, ekzemple Marĉa epipakto (*Epipactis palustris*), vipurlango (*Ophioglossum vulgatum*), Karnokolora orĥido (*Dactylorhiza incarnata*), hidrokotilo (*Hydrocotyle vulgaris*) kaj aliaj, kaj multaj raraj zoologiaj specioj - amfibioj, reptilioj kaj mamuloj. Sed ĉefe ĝi estas signifa nestejo de 83 birdaj specioj, ekzemple de Griza ansero (*Anser anser*), Platbeka anaso (*Anas platyrhynchos*), Kana lokustelo (*Locustella luscinioides*) kaj signifa vivejo por pliaj 73 birdaj specioj.

### Tůň u Hrobic 
Proksime de la vilaĝo estas natura memorindaĵo Tůň u Hrobic (Profundaĵo apud Hrobice), kiu estas malnova riverbrako de Elbo kaj ĝi prezentas reston de estinta apudelba pejzaĝo. Ĝi ampleksas 2,59 ha kaj estis proklamita en la jaro 1982.

## Literaturo 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en j. 2004.

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro de Komunumasocio  
* Traktado pri naturrezervejo Baroch 

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Pardubice
Kategorio:Municipoj en distrikto Pardubice
Kategorio:Setlejoj en Orientelba tabulo
Choteč (distrikto Pardubice)

Municipo **Choteč** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Pardubice, en ebenaĵo apud rivero Elbo, 3&nbsp;km nordoriente de urbo Sezemice kaj 8&nbsp;km okcidente de urbo Holice. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
Teritorio, kie nun situas vilaĝo Choteč estis prisetlita jam en prahistoria tempo. Atestas pri tio tomboj de tiamaj homoj en tiu ĉi loko.

La unua skriba mencio pri Choteč estas el la jaro 1394, kiam Čeněk el Choteč vendis parton de la vilaĝo al monaĥinejo Sezemice. Post detruo de la klostro en husanaj militoj en la jaro 1421 posedigis al si tiun parton Bořek el Miletínek kaj en fino de la 15-a jarcento aĉetis ĝin Vilém de Pernštejn.

Posedantoj de la dua parto de Choteč ofte ŝanĝiĝis. Nur en la jaro 1551 Markvart Slepotický vendis ĝin al familio de Pernštejn kaj tiel ambaŭ partoj de la vilaĝo ree kuniĝis.

Ĝis fino de la 18-a jarcento ne estis en Choteč **lernejo** kaj lernantoj devis piede vizitadi lernejon en Sezemice. En precize nekonata jaro estis en la vilaĝo aranĝita neoficiala neaprobita lernejo. Sed ligna domo, kie oni instruis, en la jaro 1805 forbrulis kaj plua lernado okazadis en diversaj privataj domoj. Nur en la jaro 1837 estis konstruita nova ligna lernejo kaj tiu estis en la jaro 1882 anstataŭigita per masonita unu-klasa, en la jaro 1885 rekonstruita je du-klasa lernejo. Pro manko de lernantoj kaj favore al altigo de instrukvalito estis en la jaro 1973 instruado en Choteč finita kaj lernantoj veturadas per busoj en la lernejon en Sezemice.

## Loĝantaro 
## Vidindaĵoj 
En centro de la vilaĝo staras de la jaro 1849 **sabloŝtona kruco**. El tiu sama jaro estas apuda ligna, per ŝindoj kovrita **kampanileto**.

## Literaturo 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en j. 2004.

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro de mikroregiono Loučná  

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Pardubice
Kategorio:Municipoj en distrikto Pardubice
Kategorio:Setlejoj en Orientelba tabulo
Tendaraj tagoj

***Tendaraj Tagoj*** estas tri-kajera lernilo-serio kun pure Esperantlingva enhavo. La verkinto estas Stefan MacGill, kun ilustraĵoj de Pavel Rak. La verkon eldonis Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj en Budapeŝto.

La unua kajero aperis en 1990, kun du reeldonoj. Ĝi ampleksas 42 paĝojn kaj prezentas kvardekon da verboj. Ĝi nun estas ekster la merkato kaj atendas reverkadon kaj reeldonon. Intertempe la kajero 'Okulo' servas kiel anstatauaĵo, ĉar ĝi kovras similan gramatikon kaj leksikan materialon.

La dua kajero aperis en 1992, kun unu reeldono. Ĝi ampleksas 72 paĝojn kaj kovras signifan parton de la lernaĵoj necesa por aktive uzi la lingvon. 

La tria kajero aperis en 1996 kun amplekso de 76 paĝoj. Ĝi kovras post-komencantan lingvo-materialon kaj fakte estas uzebla kun lernantoj de ajna aĝo. La kulmino de la dekomenca atento je la karaktero (transitiveco) de la verboj en Esperanto estas atinginta en ĉi tiu tria kajero, kun detala gvido tra la uzado de la gravaj sufiksoj -ig- kaj -iĝ- (la kaŭzativo kaj la rezultativo).

## Enhavo 
Pere de aventuroj de la E-spiono 005, la libro en leĝera maniero konigas plurajn bazajn fenomenojn de la Esperanto-mondo: la Centra Oficejo, *Unua Libro*, *Fundamento de Esperanto*, Akademio, *Plena Ilustrita Vortaro* kaj simile.

La libro uzas la situaci-komunikan aliron al lingvo-lernado kaj estas unuavice celata por grupa uzo kun pli junaj lernantoj. Pro la pure cellingva enhavo, ĝi aparte konvenas por uzado kun lernantoj el malsamaj lingvo-fonoj. Konvene al la bezonoj de Esperanto, ĝi estas tre verbo-centra.

La baza situacio estas deko da diversnaciaj junuloj en Esperanto-tendaro. Ili estas inventemaj kaj spritaj personoj - tra iliaj ideoj, ludoj kaj verkoj, la studantoj renkontos multajn pliajn interesajn homojn kaj bestojn: biskviteman urson, kuraĝan cirkan ĵongliston, la plej malkapablan sorĉistinon en la mondo kaj la propran Esperantan heroon kaj spionon 005. 

## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj  
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*

Kategorio:Esperanto-lernolibroj
Kategorio:Antverpena Lingvo-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj  
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Lernejo Harrow

eta|dekstra|La originaj Malnovaj Lernejoj en 1795

**Lernejo Harrow**, komune konata simple kiel "Harrow" kaj en la angla Harrow School, estas angla neŝtata lernejo por knaboj de la brita publika sistemo ege tradicia kaj situa en la urbo de Harrow, en nordokcidenta Londono. Harrow edukas knabojn el 1243 sed estis oficiale fondita de John Lyon laŭ Reĝa Ĉarto de Elizabeto la 1-a en 1572.

La lernejo havas lernantaron de ĉirkaŭ 800 knaboj dise en 12 gastohejmoj,.

Harrow havas multajn tradiciojn kaj riĉan historion, kiu inkludas la uzadon de kanotjero, frako, cilindro kaj bastono kiel uniformo same kiel tre longa linio de famaj ekslernantoj ekzemple 8 iamaj Ĉefministroj (ekzemple Winston Churchill, Jawaharlal Nehru kaj Henry John Temple), nombraj eksterkandaj politikistoj, iamaj kaj nunaj britiaj Lordoj kaj membroj de la Parlamento, du reĝoj kaj kelkaj aliaj membroj de diversaj reĝaj familioj kaj aliaj gravuloj kaj ĉe artoj kaj sciencoj.

## Notoj
## Bibliografio
* Rimmer, *Rambles round Eton and Harrow*, (London, 1882)
* Thornton, *Harrow School and its Surroundings*, (London, 1885)
* *Harrow School Register, 1801-93*, (London, 1894)
* Minchin, *Old Harrow Days*, (London, 1898)
* Williams, *Harrow*, (London, 1901)
* Archibald Fox, *Harrow*, (London, 1911)
* G. T. Warner, *Harrow in Prose and Verse* (London, 1913)
* Christopher Tyerman, A History of Harrow School 1324-1991 (Oxford, 2000)

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de Lernejo Harrow
* Retejo de Asocio Harrow 
* Retejo de *Harrow Development Trust* 
* Retejo de Entreprenoj de Harrow School
* Hills and Saunders Fotoarkivo - Fotaro ekde la 1800-aj jaroj
* Profilo ĉe *Good Schools Guide* 

Harrow
Iĥtiologio

[eta|200px|Fiŝoj montras tre diversajn formojn kaj grandojn. Tiu estas [Algeca hipokampo, proksima parenco de la Hipokampoj. Ties foliecaj membroj permesas ilin ĉeesti kun la flosantaj algoj.]]
**Iĥtiologio** (el la antikva greka: , *iĥzus*, "fiŝo"; kaj λόγος, *logos*, "studo", foje ankaŭ literumata *iktologio*) **aŭ fiŝoscienco** estas la branĉo de zoologio dediĉita al studo de fiŝo. Tio inkludas skeletajn fiŝojn (Osteichthyes), kartilagajn fiŝojn (Chondrichthyes), kaj senmakzelajn fiŝojn (Agnatha). Dum majoritato de specioj jam estis probable malkovritaj kaj priskribitaj, ĉirkaŭ 250 novaj specioj estas oficiale priskribataj al la scienco ĉiujare. 

Laŭ FishBase, 31,500 specioj de fiŝoj estis priskribataj ĝis januaro de 2010. Estas pli da fiŝospecioj ol la kombinata totalo de ĉiuj aliaj vertebruloj: mamuloj, amfibioj, reptilioj kaj birdoj.
[eta|Ilustraĵo de 3 specioj de [Perkoformaj fiŝoj (1856)]]

## Notoj 
## Referencoj 
* Carl E. Bond, *Biology of Fishes* (Saunders, 1996) ISBN 0-03-070342-5
* Joseph S. Nelson, *Fishes of the World* (Wiley, 2006) ISBN 0-471-25031-7
* Michael Barton, ''Bond's Biology of Fishes. Third Edition* (Julet, 2007) ISBN 0-12-079875-1

## Eksteraj ligiloj 
* Brian Coad, *Dictionary of Ichthyology''
* iĥtiologia retejo 
* Listo de iĥtiologoj 


Kategorio:Zoologio
Nia Voĉo

eta|Nia Voĉo N-ro 1 Januaro 1956
***Nia Voĉo*** inter la jaroj 1954 kaj 1974 estis la oficiala bulteno de Germana Esperanto-Junularo. La informilo ĉiumonate aperis kadre de la Germana Esperanto-Revuo en formato 28,8 x 20,5 centimetroj. Pli-malpli la duono de la enhavo estis en Esperanto kaj la alia duono en la germana lingvo, kaj kutime sur ĉiu paĝo miksiĝis ambaŭ lingvoj. Unua redaktoro estis Richard Reuchlin, kiu ekde 1955 ankaŭ estis la prezidanto de GEJ.

Kategorio:Germana Esperanto-Junularo
Kategorio:Esperanto-gazetoj en Germanio
Fratino Dulce

**Maria Rita de Sousa Brito Lopes Pontes** (Brazilo - Salvador, 26an de majo 1914 — Salvador, 13an de marto 1992), treege konata kiel **Fratino Dulce**, la bona Anĝelo de la brazila ŝtato Bahia, estis brazila religiulino el katolika eklezio. Bonkora religiulino, ŝi multe helpis la malriĉulojn kaj malsanulojn.

## Por scii iom pli 
* PASSARELI, Gaetano . *Irmã Dulce: O Anjo Bom da Bahia*, José Olympio, Rio de Janeiro, 2007. (ISBN 85-01-06654-0)

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro de la Eduka Centro Sankta Antonio (CESA) 

Kategorio:Brazilaj filantropoj
Kategorio:Brazilaj katolikaj monaĥinoj
Sankt Martin in der Wart

eta|
eta|
**Sankt Martin in der Wart,** kroate **Sveti Martin,** hungare **Őriszentmárton** [OrisentmArton] estas iama vilaĝeto, nun urboparto de Oberwart en Aŭstrio, en federacia lando Burgenlando, en distrikto de Oberwart.

## Bazaj informoj 
* Loĝantaro: 230
* Telefonprefikso: 1 09 17
* Poŝtkodo: 7400
* Aŭtokodo: OW
* 

## Situo 
Sankt Martin in der Wart situas laŭ rojo. Oberwart troviĝas en distanco de 2 km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis en 1479 laŭ tiama hungara ortografio *"Zenthmarthon"*. En 1532 la turkoj detruis la komunumon. En 1903 la lernejo cindriĝis pro incendio. En 1910 vivis en Őriszentmárton 275 homoj (plejparte aŭstroj). Ĝis 1921 la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Felsőőr, poste al Aŭstrio, inter 1938-1945 al Germanio. En 1971 Sankt Martin in der Wart aliĝis al Oberwart.

## Vidindaĵoj 
eta|altdekstre|Romkatolika preĝejo

* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Marteno de 1697, en 1755 trakonstruiĝis
* monumento pri falintoj de 1962

## Komunumoj de Sankta Marteno en Hungara reĝlando 
(Pro longeco en Transilvanio vidu ilin aparte: Csíkszentmárton!)

Kategorio:Komunumopartoj de Burgenlando
Levon Ter-Petrosjan

**Levon Ter-Petrosjan** (n. en Halepo, Sirio; m. la 9-an de januaro 1945) estas armena politikisto, unua prezidanto de Armenio post ĝia sendependo disde Sovetio. Li prezidis ekde 1991 ĝis 1998.

Petrosjan naskiĝis en Sirio, sed enmigris en Armenion kun la familio kiam li estis nur unujara. En 1968, Ter-Petrosjan diplomiĝis pri historio en la Katedro pri Orientaj Studoj de la Universitato de Erevano. En 1971, daŭrigas la studadon en la Universitato de Leningrado.

Li demisiis la 3-an de februaro 1998, pro sia starpunkto rilate la aferon pri Montara Karabaĥo. Li preskaŭ alvenis al interkonsento kun Azerbajĝano por meti finon al la konflikto pere de aŭtonomio garantiota de la azeraj leĝoj. Sed la armenoj reagis per kontraŭaj amasmanifestacioj pro la politika negocado entreprenita de Ter-Petrosjan kaj pro tio li demisiis. Robert Koĉarjan sukcedis lin.

Denove li kandidatiĝis por la prezidentaj elektadoj en 2008 sed li atingis la duan pozicion, malantaŭ Serĵ Sargsjan. Kandidato por la municipaj elektoj de Erevano la 31-an de majo 2009, li estis venkita de la Respublika Partio de Armenio de Gagik Beglarjan, ĝis nun urbestro de la armena ĉefurbo.

Kategorio:Prezidantoj de Armenio
Kategorio:Armenaj politikistoj
Brunnuka hilofilo

La **Brunnuka hilofilo** (***Hylophilus semibrunneus***) estas specio de birdo de la familio de Vireedoj kaj genro de Hylophilus, kiuj estas malgrandaj paserinoj de Sudameriko, pli verdecaj birdoj ol la tipa en la familio genro de Vireoj, el kiu ĝenerala koloro devenas la nomo, esperantigita kiel Hilofiloj aŭ pli kompreneble verduloj. 

Ĝi troviĝas en Andoj en Kolombio, norda Ekvadoro, kaj plej okcidenta Venezuelo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montararbaroj kaj tre degraditaj iamaj arbaroj.

Temas pri specio kun olivverdecaj supraj partoj, krom la tre **ruĝecbrunaj krono kaj nuko** (el kiuj tiu lasta nomigas la specion kaj en Esperanto kaj en la latina scienca nomo kie *semibrunneus* signifas precize “duonbruna”, ĉar la ruĝecbrunaj partoj ege kontrastas kun la ĝenerale helgrizaj vizaĝo kaj gorĝareoj), kaj helgrizaj subaj partoj. La bruneca nuanco atingas ankaŭ la bruston kaj ĉefe la brustoflankojn. La suba ventro estas flaveca. La beko estas rozkoloreca.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Hylophilus semibrunneus.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 26an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Vireedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Neuhaus in der Wart

eta|Ĉefstrato de Neuhaus in der Wart
eta|Preĝejo
eta|Militmonumento
**Neuhaus in der Wart,** kroate **Dobra,** hungare **Őridobra** estas ne memstara, malgranda vilaĝeto en Aŭstrio, en federacia lando Burgenlando, en distrikto de Oberwart, en municipo de Mischendorf.

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro:
* Telefonprefikso: 03366
* Poŝtkodo: 7511
* Aŭtokodo: OW
* 

## Situo 
Neuhaus in der Wart situas laŭ rojo. Oberwart troviĝas je 12 km-oj.

## Historio 
Kroatoj fondis la vilaĝon en 1561. En 1910 vivis en Őridobra 309 homoj (plejparte aŭstroj). Ĝis 1921 la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Felsőőr, poste al Aŭstrio, inter 1938-1945 al Germanio. En 1971 Neuhaus in der Wart aliĝis al Mischendorf.

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Komunumopartoj de Burgenlando
Laniovireoj

**Laniovireoj** estas popola nomo por *Vireolanius*, tio estas genro de birdoj de la familio de Vireedoj kiuj estas malgrandaj paserinaj birdoj de Sudameriko kun ĉefe olivverdecaj supraj partoj.

Ĝi enhavas la jenajn speciojn:
* '*Genro *Vireolanius'''*, la laniovireoj
** Flavbrova laniovireo, *Vireolanius eximius*
** Ardezkrona laniovireo, *Vireolanius leucotis*
** Brunflanka laniovireo, *Vireolanius melitophrys*
** Verda laniovireo, *Vireolanius pulchellus''

La komparo kun lanioj devenas el la fakto ke tiu birdogenro havas similajn grandajn rondoformajn kapojn kun fortikaj bekoj iom hokecaj pinte.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Vireedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Piprovireoj

La  **Piprovireoj** estas du specioj de paserinaj birdoj kiuj troviĝas en tropikaj Centra kaj Sudameriko. Ili formas la genron *Cyclarhis*, parto de la familio de vireoj.

Ili estas fortikaj birdoj kun hokoforma lanieca beko. Ili estas malviglaj, kaj, kvankam tre voĉemaj, ili estas malfacile videblaj dum ili manĝas insektojn kaj araneojn alte en kanopeo. La nesto estas tasforma kaj alta en arbo.

## Specioj 
*Gujana piprovireo, *C. gujanensis*
*Nigrabeka piprovireo, *C. nigrirostris*

## Literaturo 
*
*

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Vireedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Zakumi

**ZAKUMI** (Naskiĝis la ) estas la oficiala maskoto de la Futbala Mondpokalo 2010. Temas pri leopardo kun verda hararo, kiu estis prezentita la . Ĝia nomo devenas de «&nbsp;ZA&nbsp;», internacia mallongigo por Sud-Afriko, kaj «&nbsp;kumi&nbsp;», vorto kiu signifas «&nbsp;dek&nbsp;» en pluraj afrikaj lingvoj.

## Profilo 
La naskiĝ-dato de Zakumi koincidas kun "Youth Day" (Tago de Junularo) en Sud-Afriko. 1994 ankaŭ estas la jaro de la unuaj ne-rasismaj balotoj en Sud-Afriko.

la verda kaj la flava estas koloroj de naturo kaj korespondas al la sportaj uniformoj en Sud-Afriko, interalie de la teamo de Sud-Afriko.

La ĉefa slogano de maskoto Zakumi estas: "Zakumi's game is Fair-Play" (la ludo de Zakumi estas lojala). Zakumi estis videbla dum la pokalo de konfederacioj 2009, kaj ankaŭ aperis dum la Mondpokalo 2010.

## Vidu ankaŭ 
* Futbala Mondpokalo 2010

Kategorio:Futbala Mondpokalo 2010
Kategorio:Fikciaj leopardoj
Kategorio:Maskotoj