open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Metila bromoacetato

**Metila bromoacetato** estas metila estero de la bromoacetata acido, senkolora likvaĵo kun penetranta odoro, pli densa ol akvo kaj solvebla en akvo kaj aliaj organikaj solvantoj. Metil-bromoacetato estas relative forta alkiligagento kaj ĝi estas neakordigebla kun acidoj, bazoj, oksidigagentoj kaj reduktagentoj. Metila bromoacetato uzatas por alikiligo de la fenolaj kaj aminaj grupoj.

Krom tio, ĝi uzatas por fabrikado de vitaminoj kaj farmaciaj drogoj. Ĝi ordinare uzatas kiel reakcianto por kemia modifado de la histidino. Aldone, metil-bromoacetato uzatas por sintezo de kumarinoj kaj cis-ciklopropano. Metil-bromoacetato estas forte iritanto al okuloj kaj haŭto. Ĝi same estas toksa per ingestado kaj inhalado. Metila bromoacetato estas forta larmiganto kaj reakcio kun akvo kaj aero eligas toksajn korodajn kaj brulemajn gasojn.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per interagado de bromoacetata acido kaj metanolo:

### Sintezo 2 
* Preparado ekde la *bromoacetila klorido* kaj metanolo:

### Sintezo 3 
* Preparado per traktado de bromoacetata acido kaj klorometano:

### Sintezo 4 
* Preparado inter *natria bromoacetato* kaj klorometano:

### Sintezo 5 
* Preparado per interagado de *propila bromoacetato* kaj metila formiato:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transesterigo inter bromoacetata acido kaj metila benzoato:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola transesterigo inter alila bromoacetato kaj metanolo:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *metila bromoacetato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *metila bromoacetato*:

### Reakcio 3 
* Preparado per acida transesterigo inter "metila bromoacetato" kaj formiata acido:

### Reakcio 4 
* Preparado per alkohola transesterigo inter "metila bromoacetato" kaj metanolo:

### Reakcio 5 
* Transesterigo inter "metila bromoacetato" kaj fenila acetato:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun NH3:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun HCl:

## Literaturo 
* Chemical Book
* Merck Millipore 
* NIST Webbook
* Consolidated List of Products Whose Consumption And/or Sale Have Been Banned ... , United Nations. Department of Economic and Social Affairs
* Ylid Chemistry, A.W. Johnson
* High-Throughput Lead Optimization in Drug Discovery, Tushar Kshirsagar

## Vidu ankaŭ 
* Bromoacetatoj
* Etila bromoacetato
* Metila kloroacetato
* Etila kloroacetato
* Metila jodoacetato
* Etila jodoacetato
* Metila fluoroacetato
* Etila fluoroacetato

## Referencoj 
Kategorio:Organikaj bromidoj
Kategorio:Acetataj esteroj
Bromoacetatoj
Kategorio:Bromoacetatoj
Kategorio:Alkilaciaj agentoj
Kategorio:Larmigaj gasoj
Preĝejo Sankta Anna (Tótújfalu)

**preĝejo Sankta Anna** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en vilaĝo Tótújfalu.

## Historio 
La preĝejo estis konstruita en la 15-a jarcento. Ĝi estis barokigita en 1750. Apud la preĝejon estis metita kruco kun Kristo en la 20-a jarcento.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola sur malalta monteto inter multe da arboj. En mezo de la fasado la turo reliefas. La enirejo funkcias en ĉe la turo. La absido estas plurlatera kaj estas pli mallarĝa, ol la navo. Interne por la orgeno estas galerio, kiun pilieroj tenas.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj

Totujfalu
Polabiaj slavoj

[eta|350px|dekstra|Mapo de [Centra Eŭropo el 919 al 1125, fare de William R. Shepherd. La teritorio de la Polabiaj Slavoj estas prezentita purpure ĉe preskaŭ la pinto, dum grupoj de **Oboritoj** (Obotrites) kaj de **Veletoj** (Veleti) aperas blanke kaj la Sorabaj grupoj purpure.]]
[eta|dekstra|[Slavoj (verde) dum la 7a kaj 8a jarcentoj]]
[eta|200px|dekstra|La [gentoj de okcident-slavoj, en la 9-a kaj 10-a jarcentoj, i.a. nordoriente la **Veletoj** ()]]
**Polabiaj Slavoj** aŭ **Polabaj Slavoj** (, , ) estas kolektiva termino aplikita al nombro de Leĥaj triboj kiuj vivis laŭlonge de la rivero Elbo en kio estas nune Orienta Germanio. La proksimuma teritorio etendis el la Balta Maro norde, la Saale kaj la *Limes Saxoniae* (Saksa limo) okcidente, la Ercmontaro kaj la Okcidentaj Sudetoj sude, kaj Pollando oriente. Ili estis konataj ankaŭ kiel **Elbaj Slavoj** () aŭ **Vendoj**. Ties nomo derivas el la Slava *po*, kun signifo "ĉe/apud/laŭlonge", kaj la Slava nomo por Elbo ('''' ĉeĥe kaj  pole).

La Polabaj Slavoj startis setliĝi en la teritorio de nuntempa Germanio en la 6a jarcento. Ili estis konkeritaj de saksoj kaj danoj ekde la 9-a jarcento kaj poste inkluditaj ene de la Sankta Romia Imperio. La triboj estis laŭgrade germanigitaj kaj asimilitaj en la postaj jarcentoj; la soraboj estas la nuraj posteuloj de la polabaj slavoj kiuj estis retenintaj siajn identecon kaj kulturon.

La polaba lingvo estas nune formortinta. Tamen, ambaŭ sorabaj lingvoj estas parolataj de proksimume 60 000 loĝantoj de la regiono kaj tiuj lingvoj estas konsiderataj de la registaro de Germanio kiel oficialaj lingvoj de la regiono.

## Vidu ankaŭ 
* Elboslavoj
* Rugia
* Okcidentslavaj lingvoj
* Slavistiko
* Nordaj Krucmilitoj

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Barkowski, Robert F. (2015). Słowianie połabscy. Dzieje zagłady (in Polish). Warszawa: Bellona. ISBN 978-83-11-13741-7.
* Christiansen, Erik (1997). The Northern Crusades. London: Penguin Books. p. 287. ISBN 0-14-026653-4.
* Goldberg, Eric Joseph (2006). Struggle for Empire: Kingship and Conflict Under Louis the German, 817-876. Ithaca and London: Cornell University Press. ISBN 0-8014-3890-X.
* Herrmann, Joachim (1970). Die Slawen in Deutschland. Berlin: Akademie-Verlag GmbH.
* De Vere, Maximilian Schele (1853). Outlines of comparative philology, with a sketch of the languages of Europe. New York: University of Virginia.
* Zeuß, Kaspar (1837). Die Deutschen und die Nachbarstämme (in German). Munich: Ignaz Joseph Lentner.

Kategorio:Antikvaj etnoj
Kategorio:Slavoj
Kategorio:Historio de Germanio
Kategorio:Historiaj etnoj
Etila bromido

**Bromo-etano** aŭ **etila bromido** estas kemia kombinaĵo apartenanta al la familio de la haloalkanoj. Ĝi estas senkolora, volatila, nebrulema, lumsensiva likvaĵo alte toksa kaj facile likvigebla. Ĝi uzatas kiel fumigagento kontraŭ insektoj kaj ronĝuloj en nutraĵoj, tabako kaj bredejo. Pli etaj kvantoj uzatas en preparado de aliaj organikaj kemiaĵoj. Ĝi estas miksebla kun etanolo, kloroformo kaj organikaj solvantoj.

Ĝia odoro estas simila al tiuj de la eteroj. Halokarbonidoj ĝenerale estas potence danĝeraj alkiligagentoj. Bromidoj estas la plej bonaj alkiligagentoj ol kloridoj, do, ekspozicio al bromoetano devas minimumiĝi. Etila bromido estas konsiderata karcinomogena kaj toksa substanco.

## Sintezo 
### Sintezo 1 
* Bromoetano estas preparata per agado de la etanolo sur bromida acido en ĉeesto de sulfata acido:

### Sintezo 2 
* Bromoetano estas preparata per agado de la etileno sur bromida acido:

### Sintezo 3 
* Bromoetano estas preparata per agado de la etanolo sur **fosfora tribromido**:

### Sintezo 4 
* Bromoetano estas preparata per agado de la etanolo sur **fosfora pentabromido**:

### Sintezo 5 
* Bromoetano estas preparata per agado de la etanolo sur **bromo**:

### Sintezo 6 
* Bromoetano estas preparata per agado de la **arĝenta propanato** sur **bromo**:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Bromo-etano reakcias kun akvo donante etanolon kaj bromidan acidon:

### Reakcio 2 
* Bromo-etano reakcias kun natria hidroksido estigante etanolon kaj natrian bromidon:

### Reakcio 3 
* Aliflanke, bromo-etano reakcias kun natria hidroksido donante etilenon, natrian bromidon kaj akvon.

## Literaturo 
* Chemical Book
* Merck Millipore
* Chemistry, Max Parsonage
* Organic Chemistry, Tom Sorrell
* Organic Chemistry, William H. Brown, Brent L. Iverson, Eric Anslyn, Christopher S. Foote
* Organic Chemistry, Enhanced Edition, William Brown, Christopher Foote, Brent Iverson, Eric Anslyn

## Vidu ankaŭ 
* Bromidoj
* bromometano
* Etila acetato
* fluoroetano
* fluorometano
* Jodida acido
* jodoetano
* Jodo
* jodometano
* kloroetano
* klorometano
* Metila acetato
* Metila jodido

## Referencoj 
bromido
Kategorio:Bromalkanoj
Etila kloroformiato

**Etila kloroformiato** estas etila estero de la kloroformiata acido, senkolora, brulema kaj koroda likvaĵo preparata per interagado de la **fosgeno** kaj etanolo. Ĝi posedas fortan odoron simile al klorida acido kaj malkomponiĝas en akva solvaĵo.

Ĝi estas miksebla kun alkoholo, benzeno, kloroformo kaj etero. La vaporoj de etil-kloroformiato estas forte iritaj al okuloj, mukozaj membranoj kaj haŭto. Ĝi kaŭzas iriton al la supera spirsistemo akompanata de tuso, dispneo, pulmedemo, larmigo, naŭzo, vomado, stomako-doloro, malforteco krom aliaj simptomoj.

Etila kloroformiato agas kiel vaste uzata peranto en la produktado de karbonatoj kaj karbamatoj, kiuj cetere estas materialoj uzataj en sintezoj en farmaciaj industrioj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per agado de kloroformiata acido kaj etila alkoholo:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *kloroformiata anhidrido* kaj etila alkoholo:

### Sintezo 3 
* Preparado per reakcio de kloroformiata acido kaj *etila klorido*:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de *natria kloroformiato* kaj *etila klorido*:

### Sintezo 5 
* Preparado per interagado de *fenetila kloroformiato* kaj etila formiato:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transesterigo inter kloroformiata acido kaj etila salikato:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola transesterigo inter benzila kloroformiato kaj etila alkoholo:

### Sintezo 8 
* Etila kloroformiato estas preparata per agado de la etanolo sur fosgeno:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *etila kloroformiato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *etila kloroformiato*:

### Reakcio 3 
* Reakcio per acida transesterigo kun formiata acido:

### Reakcio 4 
* Reakcio per alkohola transesterigo kun etila alkoholo:

### Reakcio 5 
* Reduktigo de la *etila kloroformiato*:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun NH3:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun HCl:

## Literaturo 
* Wiley Guide to Chemical Incompatibilities, Richard P. Pohanish, Stanley A. Greene
* Ester Formation and Hydrolysis and Related Reactions, R.G. Compton, C.H. Bamford, C.F.H. Tipper†
* Purification of Laboratory Chemicals, W.L.F. Armarego, Christina Chai
* CRC Handbook of Chromatography: Analysis of Lipids, Kumar D. Mukherjee, Nikolaus Weber
* Phase Transfer Catalysis: Principles and Techniques, Charles Liotta
* Hamilton and Hardy's Industrial Toxicology, Raymond D. Harbison, Marie M. Bourgeois, Giffe T. Johnson

## Vidu ankaŭ 
* Etila acetato
* Etila acetoacetato
* Etila propionato
* Etila butirato
* Etila cinamato
* Etilamonia nitrato
* Etila jodido
* Etila sulfato

## Referencoj 
Kloroformiatoj
Kategorio:Kloroformiatoj
Kategorio:Organikaj reakciantoj
Astraĥana minejo

**Astraĥana minejo** estas la unika laŭ kapacito de libera gaso gasokondensata minejo kiu situas en Astraĥana provinco (Rusio), 60 km norde de la urbo Astraĥano kaj estas parto de la Ĉekaspia naftogasa provinco. Ĝi estis malkovrita en 1976 kaj ekspluatata ekde 1986. La minejo liveras gason al la Astraĥana gasa uzino.
 
## Geologio 
La minejo estas ligita al la samnoma volbo, kiu estas grava tektona elemento en sud-okcidenta parto de Ĉekaspia sineklizo de Orienteŭropa kratono. La Astraĥana volbo respondecas al elstaraĵo de la kristala fundamento, kies surfaco en la centra parto kuŝas je la fundo 8-9 km, dum la randoj je 11-12 km. La volbo havas longon 140-180 km, larĝon 100-140 km, amplitudon 2-3 km. Ĝin kontrolas muroforma levaĵo, kies grandeco laŭ nivellinio -4200 m estas 110 x 45 km, amplitudo pli ol 400 m. Sur la surfaco la minejo dividiĝas je du partoj: la Dekstraborda kaj Maldekstraborda.

En sekco de la sedimenta kapoto apartigeblas du strukturo-tektonaj etaĝoj: la subsala (la rifeano-paleozoika) kaj la salokupola (malsupra permio — kvaternaro).

En la subsalaj sedimentaĵoj produktohavaj estas organodevenaj karbonataj sedimentaĵoj de la baŝkira ŝtupo de meza karbonio, tegmentitaj de tavolaro de argilo-sicilio-karbonataj rokaĵoj de la aselo-artina aĝo (permio). La hidrokarbona kolektujo estas formita de la organdeveno-rompoŝtonaj kalkoŝtonoj de la poraj, poro-kavernaj kaj fendaj tipoj. La efika gasohava dikeco en la centra parto estas 101 m, en la Maldekstraborda 76,4 m, poreco 9,18-8,37%, penetrebleco 0,001 mkm². La komenca tavolpremo estas 61,06 MPa, tavola temperaturo 109 °C. 

Konsisto de la gaso: metano 51,67%, etano 2,45%, propano 0,92%, butano 0,59%, pentano kaj superaj hidrokarbonoj 3,65%, sulfuracido 25,34%, karbondioksido 14,62%, azoto 0,74%, heliumo 0,02%. La eventuala enhavo de gasokondensato estas 22,1 gramoj/m³, denseco 810 kg/m³.

En 2002 la komenca gaskapacito estis taksita je 2648,8 miliardoj da kubaj metroj, la suma elminigado atingis 84,7 miliardoj da kubaj metroj.

## Literaturo 
* 

Kategorio:Gasminejoj de Rusio
Kategorio:Astraĥana provinco
Kategorio:Gazpromo
Batalo de Bornhöved (1227)

eta|Mapo de Skandinavio en 1219 — Dani-okupitaj areoj estas prezentataj helverde.
La (dua) **Batalo de Bornhöved** okazis la 22an de Julio 1227 ĉe Bornhöved en Holstein. La grafo Adolfo la 4-a de Schauenburg kaj Holstein — estrante armeon konsistanta el trupoj el la urboj Lübeck kaj Hamburgo, ĉirkaŭ 1000 Ditmarsianoj kaj kombinitaj trupoj de Holstein proksimaj al variaj nobeloj de Norda Germanio — venkis super la reĝo Valdemar la 2-a de Danio kaj la velfo Otto la Infano.

Kiel rezulto de la batalo, la Dana limo kun la Sankta Romia Imperio estis movita norden kontraŭ la rivero Elbo al la rivero Eider, nome la suda limo de la Duklando Ŝlesvigo. Tiu limo restis valida ĝis 1806. La venka Adolfo la 4-a de Schauenburg reakiris la Graflandon de Holstein kaj lia kolego venkanto Alberto la 1-a, Duko de Saksio reasertis sin kiel feŭda senjoro de la grafoj de Schauenburg kaj Holstein kontraŭ la velfa postulo. Dithmarschen forigis la Danan hegemonion kaj revenis al tre izola senjoreco ĉe la Princ-Arkiepiskopeco de Bremen, preparante la vojon al *de facto* aŭtonomeco kiel kamparana respubliko ĝis 1559. La Princlandeco de Rügen estis la nura posedo en la Sankta Romia Imperio lasita al Valdemaro post la batalo.

## Referencoj 
Kategorio:Sankta Romia Imperio
Kategorio:Hanso
Kategorio:Bataloj de Danio
Kategorio:Ŝlesvigo-Holstinio
Kategorio:1227
Kategorio:Historio de Hamburgo
Kategorio:Lubeko
Kategorio:22-a de julio
Bornhöved
Metila jodoacetato

**Metila jodoacetato** estas metila estero de la jodoacetata acido, senkolora aŭ blanka likvaĵo lumsensiva kaj tre irita al haŭto kaj okuloj. Metila jodoacetato uzatas en kemiaj sintezoj kiel alkiligagento. Metil-jodoacetato tiel kiel etila jodoacetato estas larmiga substanco kaj tre efika inhibanto de la tiolaj enzimoj. Jodoacetatoj kaj fluoridoj estas kredataj agi kiel specifaj venenaĵoj kiuj inhibas certajn enzimojn esencajn por la procezo de muskola glikolizo.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per interagado de jodoacetata acido kaj metanolo:

### Sintezo 2 
* Preparado ekde la *jodoacetila klorido* kaj metanolo:

### Sintezo 3 
* Preparado per traktado de jodoacetata acido kaj klorometano:

### Sintezo 4 
* Preparado inter *natria jodoacetato* kaj klorometano:

### Sintezo 5 
* Preparado per interagado de *propila jodoacetato* kaj metila formiato:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transesterigo inter jodoacetata acido kaj metila benzoato:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola transesterigo inter *alila jodoacetato* kaj metanolo:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *metila jodoacetato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *metila jodoacetato*:

### Reakcio 3 
* Preparado per acida transesterigo inter metila jodoacetato kaj formiata acido:

### Reakcio 4 
* Preparado per alkohola transesterigo inter metila jodoacetato kaj metanolo:

### Reakcio 5 
* Transesterigo inter metila jodoacetato kaj fenila acetato:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun NH3:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun HCl:

### Reakcio 8 
* Metila fluoroacetato estas preparata per agado de la **metila jodoacetato** sur arĝenta fluorido. Ĉi-reakcio estis unue priskribita de la belga kemiisto Frédéric Swarts (1866-1940), kiu en 1896 unue estigis la fluoroacetatan acidon:

## Literaturo 
* Some aspects of the chemistry and toxic action of organic compounds ...
* Profiles of Drug Substances, Excipients and Related Methodology, Harry G. Brittain
* Methods of Non-a-Amino Acid Synthesis, Michael Smith
* Radiation, Radioactivity, and Insects: Prepared under the Direction of the ..., R. D. O'Brien, L. S. Wolfe
* Acetic Acid and its Derivatives, Victor H. Agreda
* Science of Synthesis: Houben-Weyl Methods of Molecular Transformations

## Vidu ankaŭ 
* Natria jodoacetato
* Kalia jodoacetato
* Etila jodoacetato
* Metila bromoacetato
* Etila bromoacetato
* Metila fluoroacetato
* Etila fluoroacetato

## Referencoj 
jodoacetato
Kategorio:Jodoacetatoj
Maurice Tillet

**Maurice TILLET** (23-an de oktobro 1903, Rusia imperio — 4-an de septembro 1954, Rusio) estis franca monda ĉampiono en spektakla luktado.

## Biografio 
etaTillet naskiĝis en 1903 en Rusia imperio, kie lia patro laboris kiel fervojista inĝeniero. Li estis kapabla junulo, verkis poemojn, aktoradis, parolis plurajn lingvojn. Jam junaĝe aperis ĉe li simptomoj de akromegalio. Tiu endokrinologia malsano kaŭzas multoblan produktadon de kreska hormono kaj neordinaran trokreskon de la ostaro (karakterize la vango-ostoj, sed ankaŭ pliaj ostoj). Pro lia malsano, lia aspekto estis eksterordinara.

Li servis plurajn jarojn en la francia mararmeo, kie li laboris kiel inĝeniero. Li translokiĝis en Usonon, kie eklaboris kiel spektakla luktisto, sub artista nomo „Franca Anĝelo”. Post la debuto, li iĝis tiel populara, ke aperis multaj Anĝel-imitistoj inter la luktistoj. Lia plej grava sukceso okazis en 1944, kiam li en Boston venkis Steve Casey kaj akiris tiel mondĉampionan titolon.

Tillet vivis sola, fore de la homoj kaj mortis en aĝo de 51 jaroj pro kormalsano. La spektakla ludisto Bobby Managoff petis Tillet antaŭ ties morto, por ke li rajtu pretigi gipsan premaĵon pri ties vango. Tillet jesis, tiel oni pretigis tri premaĵojn. Unu el ili videblas nun en la *York Barbell Building*, York, Pensilvanio.

Onidire — neniam konfirmite —, Tillet estis ekzemplo por la desegna figuro Shrek.

Kategorio:Francaj vrestlingistoj
Kategorio:Rusiaj vrestlingistoj
Kategorio:Rusdevenaj francoj
Kategorio:Shrek
Kalia jodato

**Kalia jodato** estas kalia salo de la jodata acido, blanka substanco tre lumsensiva uzata kiel oksidigagento en kemiaj reakcioj. Kalia jodato povas kaŭzi fajron en kontakto kun brulemaj materialoj aŭ reduktagentoj. Jodato de kalio ankaŭ uzatas en la ordinara salo por protektado kontraŭ radioaktiva jodo en la tiroido.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Kalia jodato estas preparata per agado de la kalia hipoklorito sur jodo en ĉeesto de kalia hidroksido:

### Sintezo 2 
Kalia jodato estas oksidigagento kaj kiel tia ĝi fajras en ĉeesto de brulemaj substancoj aŭ reduktagentoj. Ĝi povas prepariĝi per varma reakcio de jodo kaj kalia hidroksido:

### Sintezo 3 
Kalia jodato estas preparata per interagado de la jodata acido kaj kalia hidroksido:

### Sintezo 4 
Kalia jodato estas preparata per interagado de la kalia jodido kaj kalia klorato:

## Literaturo 
* Merck Millipore
* Chemical Book
* Nukepills.com
* Sigma Aldrich
* Youtube
* LabChem 

## Vidu ankaŭ 
* Natria jodato
* Jodata acido
* Natria jodido
* Jodida acido
* Natria klorido
* Klorida acido

## Referencoj 
Jodato
Kategorio:Oksidantoj
Kategorio:Jodatoj
Etila jodoacetato

**Etila jodoacetato** estas etila estero de la jodoacetata acido rezultanta el acetata acido kie unu hidrogenatomo de la metila grupo estis anstataŭita de unu jodatomo. Etil-jodoacetato estas lumsensiva senkolora aŭ flava likvaĵo kun larmigaj kaj iritaj proprecoj.

Etila jodoacetato, tiel kiel la metila jodoacetato, estas inhibanto de la tiolaj enzimoj, cisteino kaj glutationo. Etil-jodoacetato estas same inhibanto de la ĉelspirado kaj de la muskola glikolizo. Male ol natria jodoacetato, etila jodoacetato ne kaŭzas damaĝojn al okulretino en ratoj kaj kunikloj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per interagado de jodoacetata acido kaj etanolo:

### Sintezo 2 
* Preparado ekde la *jodoacetila klorido* kaj etanolo:

### Sintezo 3 
* Preparado per traktado de jodoacetata acido kaj kloroetano:

### Sintezo 4 
* Preparado inter *natria jodoacetato* kaj kloroetano:

### Sintezo 5 
* Preparado per interagado de *propila jodoacetato* kaj etila formiato:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transesterigo inter jodoacetata acido kaj etila benzoato:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola transesterigo inter *alila jodoacetato* kaj etanolo:

### Sintezo 8 
* Etil-jodoacetato estas preparata per agado de la etila kloroacetato sur kalia jodido:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *etila jodoacetato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *etila jodoacetato*:

### Reakcio 3 
* Preparado per acida transesterigo inter etila jodoacetato kaj formiata acido:

### Reakcio 4 
* Preparado per alkohola transesterigo inter etila jodoacetato kaj metanolo:

### Reakcio 5 
* Transesterigo inter etila jodoacetato kaj fenila acetato:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun NH3:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun HCl:

## Literaturo 
* Riot Control Agents: Issues in Toxicology, Safety & Health, Eugene J. Olajos,Woodhall Stopford, M.D.
* Thiophenes, Salo Gronowitz, Anna-Britta Hörnfeldt
* Science of Synthesis: Houben-Weyl Methods of Molecular Transformations Vol ...
* The terpenes
* The Alkaloids: Chemistry and Physiology, R. H. F. Manske
* Science of Synthesis: Water in Organic Synthesis

## Vidu ankaŭ 
* Jodoacetata acido
* Kloroacetata acido
* Fluoroacetata acido
* Bromoacetata acido
* Etila bromoacetato
* Etila kloroacetato
* Etila fluoroacetato
* Metila bromoacetato
* Metila kloroacetato
* Metila fluoroacetato

## Referencoj 
Kategorio:Organikaj jodidoj
Kategorio:Larmigaj gasoj
Jodoacetatoj
Kategorio:Jodoacetatoj
Kalia jodido

**Kalia jodido** estas kalia salo de la jodida acido, senkolora aŭ blankaj kristaloj kiuj iĝas flavaj kiam ekspoziciitaj al brila sunlumo pro fotokemia malkomponado, liberigante spurojn da jodo. Ĝi estas solvebla en akvo, polaraj solvantoj tiaj kiaj etanolo, metanolo kaj acetono sed nesolvebla en duetila etero.

Ĝi estas malpli higroskopa ol natria jodido, pro tio ĝi estas pli facile manipulebla. Maljunaj specimenoj de kalia jodido iĝas flavaj pro aero-oksidado de la jodido (I-)al elementa jodo (Io).

Kalia jodido uzatas kiel medikamento por traktado de la hipertiroidismo, por radiado-detektado kaj por protektado de la tiroida glando kontraŭ certaj tipoj de radiofarmaciaĵoj. En la okcidenta mondo, ĝi uzatas por traktado de la haŭtomalsano konata kiel **sporotrikozo** kaj **fikomikozoj**.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Kalia jodido estas preparata per agado de la kalia hidroksido sur jodo:

### Sintezo 2 
* Kalia jodido estas preparebla ankaŭ per reduktado de la kalia jodato kaj karbono:

### Sintezo 3 
* Kalia jodido estas sintezebla ankaŭ per interagado de la jodida acido kaj kalia bikarbonato:

## Reakcio 
### Reakcio 1 
* Kalia jodido uzatis en fotografio, en la preparado de la arĝenta jodido por altrapidaj fotografiaj filmoj:

### Reakcio 2 
* Maljunaj specimenoj de kalia jodido reakcias kun karbona duoksido kaj oksigeno donante kalian karbonaton:

## Literaturo 
* Chemical Book
* Merck Millipore
* Saunders Handbook of Veterinary Drugs - E-Book: Small and Large Animal, Mark G. Papich
* A Health Educator’s Guide to Understanding Drugs of Abuse Testing, Amitava Dasgupta
* Iodine, Leon Gray
* Iodine Chemistry and Applications, Tatsuo Kaiho

## Vidu ankaŭ 
* Etila jodido
* Metila jodido
* Etila jodato
* Metila jodato
* Etila jodito
* Metila jodito
* Natria jodido

## Referencoj 
Jodido
Kategorio:Alkalaj metalaj jodidoj
Kategorio:Manĝaj aldonaĵoj
Kategorio:Fotografiaj kemiaĵoj
Kategorio:Radiobiologio
Kategorio:Esencaj medikamentoj
Kategorio:Oftalmologiaj kuraciloj
Pola Nacia Organizaĵo

**Pola Nacia Organizaĵo** ( mallongigita **PON**) estis pola politika organizaĵo fondita de Józef Piłsudski la 5-an de septembro 1914 en Kielce. Ĝi ekestis rezulte de disrompo en Naczelny Komitet Narodowy (Supera Nacia Komitato). Fronte de ĝi ekstaris Witold Jodko-Narkiewicz. La organizaĵo gajnis, danke al permeso pri laŭleĝa agado, la rajton al propagando kaj eldonado. Ĝi komencis interalie publikigon de periodaĵoj "Ruch" (Movado), "Legionista" (Legiano), "Wici" (Alvoko) kaj "Do Broni" (Al Armilaro).

Pro malfondo de Orienta Legio, Piłsudski ne subiĝis al rekomendoj de la Supera Nacia Komitato pri neverbado de la loĝantoj de Pola Reĝlando al Okcidenta Legio. Li akiris apogon de la germanaj armeaj regopovoj (de la komandantaro de la 9-a Hindenburga Armeo).

Novembre 1914 pro malsukcesoj de germanaj armeoj pri provo konkeri Varsovion, Piłsudski estis devigita subiĝi la organizaĵon al la Supera Nacia Komitato. Kreitaj de Piłsudski civilaj oficejoj, surbaze de Pola Nacia Organizaĵo, riĉigis kadre sekretan Polan Militistan Organizaĵon (Polska Organizacja Wojskowa - POW).

## Membroj
* Ignacy Daszyński
* Witold Jodko-Narkiewicz
* Józef Piłsudski
* Stefan Starzyński
* Leon Wasilewski
* Jerzy Żuławski

## Bibliografio
* Henryk Zieliński, *Historia Polski 1914–1939* (Historio de Pollando 1914-1939), Ossolineum, Vroclavo 1983, ​ISBN 83-04-00712-6​

Kategorio:Pollando en la unua mondmilito
Kategorio:Polaj organizaĵoj 
Kategorio:Kielce
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1914
Kalia hipoklorito

**Kalia hipoklorito** estas kalia salo de hipoklorita acido, senkolora likvaĵo kun forta odoro, forta oksidiganto kun blankigaj proprecoj, uzata en hejma purigado kaj en kemiaj sintezoj. Ĝenerale ĝi komerceblas en 35% solvaĵo kaj uzatas kiel seninfektilo kaj sanigo de la trinkavoj.

En 1789, Claude Louis Berthollet (1748-1822) unue sintezis ĝin kaj nomis ĝin **Akvo de Ĵavelo**, administra distrikto de Parizo. Ĉar kalia hipoklorito en akva solvaĵo estigas hipokloritan acidon, ĝi uzatas kiel baktericido kaj fungicido. Tia kia natria hipoklorito, kalia hipoklorito estas irita substanco kaj povas kaŭzi damaĝojn ĉe kontakto kun haŭto, okuloj kaj mukoza membranoj.

Inhalado de kalia hipoklorito kaŭzas bronkan iriton, spirmalfacilecon kaj en pli seriozaj kondiĉoj pulmedemon. Ingestado de fortaj koncentriĝoj de kalia hipoklorito estas mortigaj. Solvaĵoj de kalia hipoklorito povas eksplode reakcii kun sennombraj kemiaĵoj, tiaj kiaj ureo, amoniakaj saloj, metanolo, acetileno kaj multaj organikaj komponaĵoj. Varmigo kaj acidido de ĝiaj solvaĵoj povas estigi toksajn gasojn.

## Sintezo
* Kalia hipoklorito estas preparata per agado de kloro sur kalia hidroksido:

## Literaturo
* Chemical Book
* Handbook of Detergents, Part F: Production, Uri Zoller,Paul Sosis
* Disinfection, Sterilization, and Preservation, Seymour Stanton Block
* Disinfection by Sodium Hypochlorite: Dialysis Applications, Claudio Ronco, Gary J. Mishkin
* Bleaching: Being a Resumé of the Important Researches on the Industry ..., Sydney Herbert Higgins
* TOXICOLOGY OF THE EYE: Effects on the Eyes and Visual System from ..., Volume 1, W. Morton Grant, Joel S. Schuman

## Vidu ankaŭ
* Kalia formiato
* Kalia acetato
* Kalia dehidroacetato
* Kalia acetoacetato
* Hipoklorita acido
* Klorita acido

Kategorio:Oksidantoj
hipoklorito
Kategorio:Hipokloritoj
Kategorio:Antisepsaĵoj
Kategorio:Seninfektigiloj
Minnanlingva Vikipedio

La **Minnanlingva Vikipedio** aŭ **Sudminlingva Vikipedio** (en la minnana latinliteriga sistemo *Pe̍h-ōe-jī*: ***Wikipedia Bân-lâm-gú***) estas minnanlingva (aŭ sudminlnigva) aŭtonomeca eldono de Vikipedio. Ĝi uzas la minnanan latinlaterigan sistemon Pe̍h-ōe-jī. Ĝi komenciĝis en 2003. La -an de   ĝi enhavas  artikolojn. Per tio ĝi estas la dua plej granda vikipedia projekto de la ĉina lingvaro.
  
Kiam la projekto komenciĝis, ne estis kodo laŭ ISO 639 por la minnana lingvo, do la uzintoj decidis uzi "zh-min-nan" (*zh* por la ĉina lingvo kaj *min-nan* por la lingvo mem), kiu jam estis registrita kiel la* Interret-Inĝeniera Task-Forto* IETF. Intertempe ekzistas ISO-kodo por la minnana aŭ sudmina ("nan"), kaj la domajna nomo http://nan.wikipedia.org alidirektigas al http://zh-min-nan.wikipedia.org/ .

La Minnanlingva Vikipedio estis fondita kiel sendependa projekto konata kiel **Holopedia**, do en Esperanto *Holopedio* (***ne*** pro la pseŭdosufikso *holo* de la greka vorto ὄλος, do *holos*, "tuta" aŭ "kompleta", sed kiel referenco al *Hō-ló-oē*, familiara nomo por la minnana aŭ sudmina dialektaro).

## Vidu ankaŭ 
* "Internacia Vikipedio", statistikaj informoj

## Eksteraj ligiloj 
* la minnanlingva Vikipedio

Minnan
Kategorio:Ĉina lingvaro
Kategorio:Retejoj aperintaj en 2003
Nordaj Krucmilitoj

La **Nordaj Krucmilitoj** aŭ **Baltaj Krucmilitoj** estis religiaj militoj entreprenitaj de katolika kristana militordeno kaj regnoj, ĉefe kontraŭ la paganaj baltaj, finnaj kaj okcidentslavaj popoloj (polabiaj slavoj) ĉirkaŭ la suda kaj orienta bordoj de la Balta Maro, kaj je malgranda etendo ankaŭ kontraŭ la ortodoksaj kristanaj orientaj slavoj. Tiuj krucmilitoj okazis ĉefe en la 12-a kaj 13-a jarcentoj kaj rezultis en la subigo kaj deviga bapto de la indiĝenaj popoloj.

La plej elstaraj kampanjoj estis la Prusia kaj la Livonia krucmilitoj. Kelkaj el tiuj militoj estis nomitaj "krucmilitoj" dum la Mezepoko, sed aliaj, kiel plej el la svedaj, estis dekomence kromnomitaj "krucmilitoj" nur fare de la 19-a-jarcentaj romantikaj naciistaj historiistoj.

## Vidu ankaŭ 
* Livonia krucmilito
* Kristanigo de Litovio
* Ordeno de germanaj kavaliroj

## Referencoj 
Kategorio:Krucmilitoj
Kategorio:Kristanismo en Estonio
Kategorio:Historio de Estonio
Kategorio:Historio de Litovio
Kategorio:Historio de Latvio
Kategorio:Historio de Pollando
Kategorio:Kristanaj terminoj
Kategorio:12-a jarcento en Eŭropo
Kategorio:Ordeno de germanaj kavaliroj
Kalia aluminiato

**Kalia aluminiato** estas neorganika komponaĵo konsistanta je kalio, aluminio kaj du oksigenatomoj. En akva solvaĵo ĝi estigas kvarhidrokso-aluminian jonon ([Al(OH)4]-). Ĝi uzatas kiel mordanto, en paperfabrikado kaj en la betono-solidigo.

## Sintezo
### Sintezo 1
* Kalia aluminiato estas preparata per agado de la kalia hidroksido sur aluminia oksido:

### Sintezo 2
* Kalia aluminiato ankaŭ prepareblas per varma interagado de kalia karbonato kaj aluminia oksido:

### Sintezo 3
Kalia aluminiato ankaŭ prepareblas ekde la reakcio de metala aluminio kaj akva solvaĵo de kalia hidroksido:

## Reakcio
* Kalia aluminiato povas uzati por produktado de **kalia aluno** kun sulfata acido laŭ la reakcio:

## Literaturo
* Chemical Book
* 14th International Symposium on Industrial Crystallization
* Phase Diagrams in Advanced Ceramics, Allen M. Alper
* Cement Chemistry, H. F. W. Taylor
* Chemistry
* Toxic Substances Control Act (TSCA) Chemical Substance Inventory. Cumulative ...
* Hydroxides—Advances in Research and Application: 2013 Edition

## Vidu ankaŭ
* Aluminia natria silikato
* Aluminia amonia aluno
* Aluminia hidroksido

## Referencoj
aluminiato
Kategorio:Aluminiatoj
Márta Kormos

**Márta Kormos** [kormoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kormos Márta** estis hungara aktoro, tradukisto. Lia edzo estis György Radó.

Márta Kormos http://www.imdb.com/name/nm1090296/?ref_=ttfc_fc_cl_t7 naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Márta Kormos akiris diplomon en Teatra Akademio en 1937. Post siaj studoj ŝi aliĝis al trupo de Teatro Magyar. En la sekva jaro ŝi havis eĉ ĉefrolon. Inter 1938-1940 ŝi apartenis al Gaja Teatro, inter 1941-1944 al Nacia Teatro (Kolozsvár), en la teatra jaro 1946 al  Teatro Belvárosi, inter 1950-1952 al la sindikata teatro. En 1952 ŝi retiriĝis pro malsano, poste ŝi tradukis en redaktejo. Li havis edzon.

## Ŝiaj ambaŭ filmaj roloj 
* *Az aranyember* (1936) – Tímea (ĉefrolo)
* *Sárga rózsa* (1940) – ciganino

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kalia fluorido

**Kalia fluorido** estas kalia salo de fluorida acido, tre toksa kaj koroda kemia substanco, senkolora aŭ blanka sala solidaĵo kaj primara fonto de fluoridaj jonoj por aplikadoj en industrio kaj kemiaj sintezoj. Ĝi estas alkala halogenido kaj nature okazas kiel la rara mineralo **karobito**.

Solvaĵoj de kalia fluorido atakas vitraĵojn pro la estigo de solveblaj fluorosilikatoj, kvankam HF estas pli efika. Ĝi estas solvebla en akvo, sed nesolvebla en etanolo. Ĝi uzatas ankaŭ kiel vitrogravuraĵo, konservaĵo kaj insekticido.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Kalia fluorido estas preparata per neŭtraliga reakcio de la fluorida acido kaj kalia hidroksido:

### Sintezo 2 
* Aŭ ĝi povas prepariĝi en du etapoj ekde interagado de la kalia karbonato kaj fluorida acido:

* Sekvata per varmigo de la kalia hidrogena dufluorido estigante kalian fluoridon:

## Reakcio 
### Reakcio 1 
* Preparado de 1-bromo-3-fluoro-propano ekde la kalia fluorido kaj 1,3-dubromo-propano:

### Reakcio 2 
* Kalia fluorido estas toksa substanco kaj povas penetri la haŭton. Ĝi estas alte koroda kaj povas eĉ ataki vitraĵojn (SiO4) estigante tetrafluoridon de silicio (SiF4):

## Literaturo 
* Chemical Book
* Merck Millipore
* Promoting Oral Health: The Use of Salt Fluoridation to Prevent Dental Caries, Saskia Estupiñán-Day, Pan American Health Organization
* Chemistry for CXC, Norman Lambert
* Industrial Minerals & Rocks: Commodities, Markets, and Uses, Jessica Elzea Kogel
* Corrosion of Aluminium, Christian Vargel

## Vidu ankaŭ 
* Fluorida acido
* Natria acetoacetato
* Natria fluorido
* Kalia fluoroacetato

## Referencoj 
fluorido
Kategorio:Alkalaj metalaj fluoridoj
Dan-Sveda Milito (1658–60)

eta|320px|Batalo de Sundo dum la Dan-Sveda Milito, pentraĵo de Peter van de Velde.
La **Dan-Sveda Milito de 1658–60** (, , ) estis milito inter Dan–Norvegio kaj Svedio. Ĝi estis pluigo de pli frua konflikto inter la du militflankoj kiu estis fininta ĝuste monatojn pli frue, post Svedio kaj Danio negocis pacinterkonsenton en Roskilde en 1658. En la rezulto de tiu konflikto, la sveda reĝo Karolo la 10-a deziris aldoni la provincon de Reĝan Prusion de Pollando al la Sveda regno, sed lia pozicio en la regiono ne estis sufiĉe forta kun la opozicio de Brandenburgo kaj de Aŭstrio. Tamen, la Danoj prokrastigis kaj plilongigis la plenumon de kelkaj punktoj de la pli frua paco; la sveda reĝo decidis uzi tiun kiel ekskuzo por ataki ambician celon: nuligi Danion kiel suverena ŝtato kaj rabadi la ĉefurbon Kopenhago. Tuja kaj decidiga venko super Danio estis tamen vidita nur kiel rimedo al pli granda fino. La porlonge celo estis militi en Eŭropo sentime al Dania intermetado.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Frost, Robert I. (2000). The Northern Wars (1558-1721). Pearson Education. ISBN 978-0-582-06429-4.

Kategorio:Militoj de Danio
Kategorio:Nordiaj militoj
Kategorio:Militoj de Norvegio
Kategorio:Militoj de Pollando
Kategorio:Militoj de Svedio
Kategorio:Militoj de la 17-a jarcento
Kategorio:1658
Kategorio:1659
Kategorio:1660
Kategorio:Konfliktoj en 1650-1659
Kategorio:Konfliktoj en 1660-1669
Kategorio:17-a jarcento en Norvegio
Kategorio:17-a jarcento en Danio
Kategorio:17-a jarcento en Svedio
Zoltán Kőrössy

**Zoltán Kőrössy** [koroŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj plena nomo **Kőrössy Bálint Zoltán** estis hungara aktoro, teatrestro, komikisto.

Zoltán Kőrössy http://www.imdb.com/name/nm8469940/?ref_=ttfc_fc_cl_t12 naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Miskolc.
 
## Biografio 
Zoltán Kőrössy akiris diplomon en privata aktorlernejo de Szidi Rákosi en 1920. En la sekva jaro li aliĝis al Nacia Teatro (Pécs). Post 2 jaroj li apartenis al teatra trupo en Győr, poste al trupoj de aliaj urboj. Inter 1929 kaj 1931 li estis dancisto-komikisto de Teatro Városi, poste li ludis denove province, kelkfoje li estis ankaŭ reĝisoro. En la jaro 1939 li ricevis stipendion. Inter 1942-1944 li estis teatrestro de Teatro de Kassa, poste li havis propran trupon en Győr, fine li retiris al la komikaj roloj en Budapeŝto.

Li edziĝis en 1936, pro vidviĝo li denove edziĝis en 1946, ili mortis kune pro aŭtoakcidento.

## Elektitaj teatraj roloj 
* Mihály Eisemann: *Én és a kisöcsém* - D-ro Sas
* Sándor J.: *A bécsi gyors* ( M.: ) - D-ro Körösi 

## Liaj ambaŭ filmaj roloj 
* *Gentryfészek* (1942) - edzo 
* *Intéző úr* (1942)

## Elektita reĝisoraĵo 
* Károly Nóti: *Nyitott ablak*
 
## Liaj teatraĵoj 
* *Az esküvődön én is ott leszek* (1941)
* *Szerelmes csókos ifjúság* (1942)
* *Aranykalász* (1942)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj
Kategorio:Hungaraj komikistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kalia trikloroacetato

**Kalia trikloroacetato** estas kalia salo de trikloroacetata acido, organika substanco derivata el la acetata acido kie la tri hidrogenatomoj de la metila grupo (H3C-) estas anstataŭataj per tri kloratomoj. Triakloracetatoj uzatas en kemiaj sintezoj kaj industrio.

## Sintezo
* Kalia trickloacetato estas preparata per agado de la trikloroacetata acido sur kalia hidroksido:

## Literaturo
* Sigma Aldrich
* Molbase
* ChemSrc
* Journal of Biologic Chemistry
* Wikigenes 
* Comprehensive Organic Functional Group Transformations, Volume 6 Alan R. Katritzky, Thomas L. Gilchrist, Otto Meth-Cohn, Charles Wayne Rees

## Vidu ankaŭ
* Trikloroacetatoj
* Trikloroacetata acido
* Dukloroacetata acido
* Kloroacetata acido
* Bromoacetata acido
* Dubromoacetata acido
* Tribromoacetata acido

trikloroacetato
Kategorio:Kloroacetatoj
Listo de asteroidoj (58001–59000)

Jen la listo de la **asteroidoj kun numeroj 58001 al 59000**.
La asteroidoj ricevas numeron nur kiam ilia orbito estas konfirmita ; tio, kio povas okazi tre longtempe post ilia malkovro. Estas nenia kongruo inter la numero kaj la dato de la malkovro.

Plejparte el la asteroidoj restas sennomaj kaj havas nenian menciindecon.

## Plena listo 58001-59000 
### 58001-58050 
### 58051-58100 
### 58101-58150 
### 58151-58200 
### 58201-58250 
### 58251-58300 
### 58301-58350 
### 58351-58400 
### 58401-58450 
### 58451-58500 
### 58501-58550 
### 58551-58600 
### 58601-58650 
### 58651-58700 
### 58701-58750 
### 58751-58800 
### 58801-58850 
### 58851-58900 
### 58901-58950 
### 58951-59000 
## Eksteraj ligiloj 
*  Cirkonstancoj de malkovro de la planedetoj 55 001 - 60 000
Kalia fenil-acetato

**Kalia fenil-acetato** estas kalia organika salo de fenilacetata acido, flaveca likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj kaj produktado de penicilinoj. En akva solvaĵo ĝi estigas kaliajn kaj fenilacetatajn jonojn. Ĝi estas damaĝa substanco kiam englutita kaj povas kaŭzi iriton en la okuloj, haŭto kaj spirsistemo.

Kiam malkomponita per elektroliza kurento, ĝi iĝas kiel aliaj saloj en bazo kaj acido. Sed, per agado de la oksigeno la anjono oksidiĝas al benzaldehido kaj benzoata acido, kiu, tamen, havas efemeran ekzistadon, rapide brulante en akvo kaj karbona duoksido.

## Sintezo 
### Sintezo 1 
* Kalia fenil-acetato estas preparata per agado de la fenilacetata acido sur kalia bikarbonato:

### Sintezo 2 
* Kalia fenil-acetato ankaŭ estas preparebla per agado de la fenilacetata acido sur kalia hidroksido:

## Literaturo 
* Chemical Book
* EbioChemicals 
* Synthetic Multidentate Macrocyclic Compounds, Reed Izatt
* Phase Transfer Catalysis: Principles and Techniques, Charles Liotta
* Journal - Chemical Society, London
* Phase Transfer Catalysis in Organic Synthesis, William Weber, George W. Gokel
* Science Lab

## Vidu ankaŭ 
* Fenilacetata acido
* Natria fenil-acetato
* Metila fenil-acetato
* Etila fenil-acetato
* Metila acetoacetato
* Etila acetoacetato

## Referencoj 
fenil-acetato
Kategorio:Fenilaj kombinaĵoj
Kategorio:Acetatoj
Kalia heksafluoro-aluminiato

**Kalia heksafluoro-aluminiato** estas neorganika komponaĵo konsistante je kalio, fluoro kaj aluminio nature okazanta kiel la mineralo kriolito. Ĝi uzatas en la produktado de insekticidoj, fabrikado de vitraĵoj kaj emajlo-industrio, krom esti solvanto por la baŭksito en la elektra fabrikado de aluminio. Aluminio estas la plej abunda metalo en la tera surfaco sed kiam estas kombinita kun aliaj elementoj, tiaj kiaj oksigeno, silicio kaj fluoro.

## Sintezoj
### Sintezo 1
* Heksafluoro-aluminiato de kalio estas preparata per agado de kalia hidroksido sur aluminia oksido en ĉeesto de fluorida acido:

### Sintezo 2
* Ĝi ankaŭ preparatas per interagado de la kalia fluorido, akvo kaj aluminia oksido:

## Literaturo
* Sigma Aldrich
* American Elements
* Chemical Book
* Supported Reagents: Preparation, Analysis, and Applications, James H. Clark, Adrian P. Kybett, Duncan J. Macquarrie
* A comprehensive treatise on inorganic and theoretical chemistry Joseph William Mellor
* Kirk-Othmer Encyclopedia of Chemical Technology, Deuterium and Tritium to Elastomers, Polyethers, Jacqueline I. Kroschwitz

## Vidu ankaŭ
* Baŭksito
* Aluminia oksido
* Natria heksafluoro-aluminiato
* Natria aluminiato
* Kalia aluminiato

## Referencoj
Kategorio:Aluminiaj kombinaĵoj
heksafluoro-aluminiato
Kategorio:Fluoraluminiatoj
Domaro Gozsdu

La **Domaro Gozsdu** [goĵdu] estas 7 trietaĝaj loĝdomoj (4800 m²) kune kun internaj 6 kortoj en Budapeŝto (en Erzsébetváros (distrikto)), krome aparta trietaĝa loĝdomo iom aparte (nun jam parkumeja domo). Ili estas historiaj monumentoj, la najbareco estas Monda Heredaĵo de UNESKO. La origina hungara nomo estas *Gozsdu-udvar* (Gozsdu-korto), kiu ne esprimas perfekte la konstruaĵojn, ja temas nur pri korto.
eta|maldekstre|Unu el la domoj kaj kortoj
eta|Reliefo pri Manó Gozsdu
eta|Unu el la enirejoj el la strato
eta|La alia enirejo

## Historio 
Tiu areo kuŝis ekster urbomuroj de Pest (urbo) en la 18-a kaj frua 19-a jarcentoj, tial estis tie nur negravaj domoj. En la 1830-aj jaroj rumana advokato Manó Gozsdu estis fama kaj riĉa en la urbo. Li aĉetis domojn kaj parcelojn pro investado en la menciita areo. La domaroj estis konstruitaj inter 1900–1902 fare de fondaĵo Gozsdu laŭ projektoj de Győző Czigler. Tiuj domoj estis parto de la juda getto dum la nazia erao (1944-1945), sed pli frue tie estis juda centro pri preĝdomoj kaj aliaj kulturaj ĉambroj.

En 1952 la hungara ŝtato prenis la domojn (tio estis ŝtatiĝo), en la sekva jaro ankaŭ Rumanio akceptis ĝin. Teorie tio estus rumana posedaĵo, sed samtempe en Transilvanio la rumanoj prenis pli multe da hungaraj havaĵoj, tial repeto de la Domaro estus malbona negoco por Rumanio. En 1999 Hungario vendis la Domaron al negocistoj. Inter 2002 kaj 2008 plena rekonstruado okazis, poste la Domaro iĝis vigla turisma celloko kun restoracioj, kafejoj, distrejoj, drinkejoj, butikoj.

## Domoj 
La unikaĵo de la domoj estas tio, ke funkcias aleo aŭ trairejo tra la domoj, kio kondukas ĉiujn kortojn. La aleo longas 200 metrojn kaj ĉe la kortoj estas 12&nbsp;000 m² por komercado aŭ gastado. La menciita aparta domo estas parkumeja domo, kiu estas alirebla perpiede el la kortoj tra ŝtala-vitra ponto. En la domoj la loĝejoj estas luksaj.

## Fotoj 

Gozsdu-udvar kulso1.JPG|Unu el la domoj laŭ la strato
Gozsdu udvar belso1.jpg|La trairejo kun kortoj
Gozsdu-yard. 'B' yard. Bldg -3. - Monument ID 840 - Budapest 7th district. Király St. 13 & Dob St. 16.JPG|Unu el la kortoj kun kafejoj
Gozsdu-yard. 'C' yard. Arcades. Monument ID 840 - Budapest 7th district. Király St. 13 & Dob St. 16.JPG|La arkadoj
Gozsdu-yard. 'F' yard. Wallpainting, Unicef. Monument ID 840 - Budapest 7th district. Király St. 13 & Dob St. 16.JPG|Granda murpentraĵo
GozsduFotoThalerTamas2.jpg|Turistoj en la korto
Gozsdu-yard. 'C' yard. Solar powered bicycle storage. MOL Bubi cycles. Glass bridge. Monument ID 840 - Budapest 7th district. Király St. 13 & Dob St. 16.JPG|Kovrita ponto inter la Domaro kaj parkumeja domo super la strato

## Fontoj 
* oficiala paĝo 
* hungare kun fotoj
* https://welovebudapest.com/hely/gozsdu-udvar-2 
* http://www.muemlekem.hu/muemlek

Kategorio:Konstruaĵoj en Budapeŝto
Bovanenkova minejo

**Bovanenkova minejo** estas unu el la plej grandaj en la mondo naftogasokondensataj minejoj kiu situas en Jamala-Neneca aŭtonoma distrikto, Tjumena provinco (Rusio), 340 km nord-okcidente de vilaĝo Nov-Porto kaj estas parto de la Okcidentsiberia naftogasa provinco. Ĝi estis malkovrita en 1971 kaj ekspluatata ekde 2012. Laŭ kapacito ĝi okupas la trian lokon en Rusio (post la Urengoja kaj Jamburga minejoj) kaj la kvinan en la mondo.
 
## Geologio 
La minejo estas ligita al la Nurminska megamuro kaj laŭ tegmento de cenomanianaj sedimentaĵoj de supera kretaceo formas braĥiantiklinalan faldon grandan je 65 x 30 km, kun amplitudo 150 m.

La minejo havas hidrokarbonojn je la fundo 532 ĝis 4008 m ene de du strukturaj etaĝoj. Gaskuŝejoj de la 1a etaĝo je la fundo 532-1732 m estas ligitaj al grejso-aleŭrolitaj kretaceaj sedimentaĵoj de cenomaniano, albiano, aptiano. La 2a etaĝo inkluzivas serion da gasokondensataj kuŝejoj ligitaj al haŭteriviano-baremianaj malsuprekretaceaj kaj ĵurasiaj grejso-aleŭrolitaj sedimentaĵoj. 

Entute haveblas 23 kuŝejoj. En tavolo TP18 estas trovita gasonafta kuŝejo. La plej grandaj laŭ gaskapacito estas tavoloj PK1 (cenomaniano), ĤM1 kaj ĤM2 (albiano), TP1-6 (aptiano), BJa1 (baremiano). 

Enhavo de gasokondensato kreskas kun kresko de la fundo: de 0,65 g/m³ (tavolo TP1-6 ĝis 230 g/m³ (tavoloj Ju2-Ju12). Tavolpremo kreskas samdirekte: 6,9 MPa (tavolo PK1 — cenomaniano), 48,5 MPa (tavolo Ju12). Elminigado malkreskas samdirekte: de 500-960 mil m³/diurne (tavoloj PK1 — cenomaniano, TP1-6 — aptiano) ĝis 200 mil m³/diurne kaj malpli (ĵurasiaj sedimentaĵoj).

La plej granda gaskuŝejo de tavolo TP1-6 de aptiano-novkomia tanopĉa tavolaro, granda je 57 x 28 km, alteco 287 m, situas je la fundo 1192 ĝis 1473 m. La kuŝejo estas tavolo-masiva, averaĝa efika gasohava dikeco estas 48,4 m, poreco 26,5%, komenca tavolpremo 14,61 MPa.

Konsisto de la gaso en tavolo TP1-6: metano 96,36%, etano 2,89%, propano 0,05%, butano 0,03%, pentano kaj superaj hidrokarbonoj 0,01%, azoto 0,43%, karbondioksido 0,23%; en tavolo Ju6-7: metano 86,13%, etano 7,06%, propano 2,07%, butano 0,56%, pentano kaj superaj hidrokarbonoj 1,87%, azoto 0,06%, karbondioksido 2,25%

En 2002 la komenca gaskapacito estis taksita je 4900 miliardoj da kubaj metroj.

## Literaturo 
* 

Kategorio:Gasminejoj de Rusio
Kategorio:Naftominejoj de Rusio
Kategorio:Ekonomio de Jamala-Neneca aŭtonoma distrikto
Kategorio:Geografio de Jamala-Neneca aŭtonoma distrikto
Kategorio:Okcidentsiberia naftogasa komplekso
Metila fenil-acetato

**Metila fenil-acetato** estas metila estero de la fenilacetata acido, senkolora aŭ flaveca likvaĵo kun forta odoro simila al mielo kaj jasmeno. La substanco nature okazas en brando, kapsiko, kafo, mielo, pipro kaj en vinoj. Industrie, ĝi uzatas kiel gustigilo kaj parfumfabrikado por doni mielan odoron al parfumoj, kosmetikaĵoj kaj nutraĵoj. Ĝi estas malmulte solvebla en akvo sed tre solvebla en organikaj solvantoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per traktado de fenilacetata acido kaj metanolo:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *fenilacetata anhidrido* kaj metanolo:

### Sintezo 3 
* Preparado per traktado de klorometano kaj fenilacetata acido:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de natria fenilacetato kaj klorometano:

### Sintezo 5 
* Reakcio de transesterigo inter metila formiato kaj metila fenilacetato:

### Sintezo 6 
* Per transigo de la metila radikalo inter metila benzoato kaj fenilacetata acido:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *metila fenilacetato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *metila fenilacetato*:

### Reakcio 3 
* Reduktigo de la *metila fenilacetato*:

### Reakcio 4 
* Per transesteriga reakcio inter metila fenilacetato kaj anizila cinamato:

### Reakcio 5 
* Reakcio kun klorida acido:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun amoniako:

## Literaturo 
* Chemical Book
* ChemSynthesis
* World of Chemicals 
* NIST Webbook
* Monographs on Fragrance Raw Materials: A Collection of Monographs Originally ..., D. L. J. Opdyke
* Encyclopedia of Food and Color Additives, Volume 1, George A. Burdock

## Vidu ankaŭ 
* Fenilacetata acido
* Cinamata acido
* Natria fenil-acetato
* Etila fenil-acetato
* Metila acetoacetato
* Etila acetoacetato

## Referencoj 
fenil-acetato
Kategorio:Acetataj esteroj
Kategorio:Fenilacetatoj
Kategorio:Esteraj solviloj
Kategorio:Gustigaĵoj
Kategorio:Feromonoj
Kategorio:Dolĉodoraj kemiaĵoj