Literaturo de Brazilo en Esperanto

La **Literaturo de Brazilo** ekaperis **en Esperanto** en 1899, dek du jarojn post la publikigo de la Unua Libro, per la traduko de la rakonto *La miozoto*, de Rosália Sandoval, fare de Caetano Coutinho por aldono de ''L'Espérantiste* (Aŭgusto-Septembro, 1899). *La Kolomboj*, poeziaĵo de Raymundo Correia en traduko de Samuel Meyer, verŝajne estis la unua brazila poeziaĵo tradukita en Esperanton, aperinta en 1900, ankaŭ en suplemento de *L'Esperantiste* (Majo, 1900).

En tiuj unuaj jaroj tradukoj de rakontoj kaj poeziaĵoj daŭre aperis en la aldonoj kaj suplementoj de *L'Espérantiste* kaj iom poste ankaŭ en la revuo *Lingvo Internacia* kaj ties aldonoj. La *Brazila Revuo Esperantista*, kreita en aprilo 1907, ankaŭ estis pionira pri aperigo de verkaĵoj de la brazila literaturo en Esperanton.

Dum la 20-a jarcento, jam en la unuaj jardekoj, grave rolis la eldonejo de la Brazila Spiritisma Federacio, kiam tiam komenciĝis ĝia agado favore al Esperanto precipe pere de Ismael Gomes Braga kaj kiu forte daŭris ĝis la komenco de la 21-a jarcento. Meze de la 20-a jarcento estis tre fruktodona la agado de la Brazila Esperanto-Ligo kaj de la Kultura Kooperativo de Esperantistoj, ekz-e kiam aperis en 1953 la *Antologio de Brazilaj Rakontoj*. Fine de tiu jarcento elstaris alia eldonejo, Fonto, kiu laboris favore ne nur al la brazila, sed al la tutmonda literaturo.

Komence de la 21-a jarcento la aktiveco favore al la brazila literaturo aperonta en Esperanto signife mildiĝis, sed daŭris per gravaj eldonaĵoj. La eldonejo Oportuno ekestiĝis kiel taŭga rimedo, sed iom post la aperigo de unuaj titoloj ĉesis ties eldona agado. Menciindas aperigo de tradukoj el Machado de Assis fare de Francisco Wechsler kaj Paulo Sérgio Viana. Pluraj tradukintoj laŭ modelo de Oportuno ekprovis sendependan eldonadon. Kunlabore kun tradukantoj, en oktobro 2007 la elektronika revuo *La Karavelo* ankaŭ ekaperigis brazilajn literaturaĵojn en Esperanto. En tiu sama jaro oni publikigis la antologion *Brazila Esperanta Parnaso*, eble la plej grava eldonaĵo pri brazila poeziaĵo en Esperanto kaj konsiderinda verko pri la esperanta literaturo mem.

Nuntempe oni jam povas legi en Esperanto kelkajn el la plej gravaj aŭ famaj brazilaj aŭtoroj, inter ili Machado de Assis, Castro Alves, Graciliano Ramos, Guimarães Rosa, Jorge Amado kaj Paulo Coelho, tamen kompreneble ankoraŭ mankas multaj nomoj kaj multaj verkoj, multaj el ili pro kopirajtaj bariloj.

## Antologioj kaj kolektoj 
* *Antologio de Brazilaj Rakontoj*
* *Teatro (kvar komedioj)*, de Machado de Assis
* *Elektitaj Poemoj*, de Castro Alves
* *La Divenistino kaj aliaj rakontoj*
* *Brazila Esperanta Parnaso*
* *La Sekreta Kaŭzo kaj aliaj rakontoj*
* *Brazila Antologio Poezia''

## Verkaĵoj de Brazilo en Esperanto 
La partopreno de la brazila literaturo en Esperanto okazis unue per traduko de rakontoj kaj poeziaĵoj kaj poste per traduko de romanoj kaj aliaj literaturaĵoj. La ĉi-suba tabelo organizadas tiujn tradukojn sendepende de la libroj, en kiuj ili aperis. Apud ĉiu traduko-titolo sekvas la originala titolo, la aŭtoro, la tradukinto, la verko-tipo, la eldonjaro, kiu estas la jaro en kiu la verkaĵo aperis unuafoje esperantlingve, kaj la eldonaĵo aperiginta ĝin (se ne memstara eldono). La tabelo permesas organizi ĉiun kolumnon laŭ alfabet-numera ordo.

Kategorio:Literaturo de Brazilo
Kategorio:Esperanto-movado en Brazilo