open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bones

**"Bones"** () estas japana anime-studio, fondita de laborantoj de la studio "Sunrise" en Oktobro de 1998. "Bones" estas fama precipe dank' al anime-serioj "Darker than Black", "Ŝtala Alkemiisto", "Soul Eater", "RaZefon", "Lupa Pluvo".

## Produktoj 
### Animeoj 
### Videoludoj 
* "RaZefon Sōkjū Gensokjoku", Bandai, 7a de aŭgusto 2003
* "Eureka 7 TR1: New Wave", Bandai, 27a de oktobro 2005

Kategorio:Japanaj anime-studioj
Fontana Parko Mansudae

250px|eta|dekstra|Mansudae Fontana Parko

La **Mansudae Fontana Parko** estas 200-kvadrata-pieda fontana sistemo konsistanta el pluraj malsamaj basenoj en Pjongjango, ĉefurbo de Nord-Koreio. Ĝi situas en Chung-guyŏk apud La palaco de studado kaj la Mansudae Arta Teatro.
250px|eta|dekstra|Mansudae Fontana Parko

La fontanparko malfermis en 1976.

La multnombraj akvaj fontoj formas malsamajn formaciojn. La plej granda kaj centra fontano havas altecon de ĉirkaŭ 80 metroj. Unu el la ĉefaj verkoj de artaĵo de la parko estas ŝtona skulptaĵa grupo "neĝo falas". Ĝi dezajnas 28 dancistajn reprezentatajn.

Kategorio:Monumentoj en Pjongjango
Esteio

**Esteio** estas municipo en la brazila subŝtato Suda Rio-Grando, kiu havis 42.574 loĝantojn en 2010 .

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Suda Rio-Grando

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Suda Rio-Grando
Mansudae Kongresejo

La **Mansudae Kongresejo** (koree: 만수대의사당 ) estas la Parlamenta konstruaĵo de Nord-Koreio. Ĝi situas en la ĉefurbo Pjongjango sur Monteto Mansu en la Chung-guyŏk kaj ĉefe utilas al la kunvenoj de la Supera Popola Asembleo kaj diplomatiaj kunvenoj.

La konstruaĵo estis finkonstruita en oktobro 1984 kaj kovras areon de 45.000 kvadrataj metroj. Ĝi havas ĉirkaŭ 200 ĉambroj, inkluzive plurajn konferencajn ĉambrojn, dancejon, kaj varion de ricevoĉambroj. Per la tradukejo de la domo oni povas traduki dek lingvojn samtempe La 200-seĝa plena salono havas areon de 4300 kvadrataj metroj.

Kategorio:Konstruaĵoj en Pjongjango
Kronardeo

La **Kronardeo** (*Pilherodius pileatus*) estas specio de ardeo de la familio de Ardeedoj. Ĝi estas en la monotipa genro ***Pilherodius***.

## Disvastiĝo 
Ĝi troviĝas en tropika kaj subtropika Sudameriko el suda Meksiko kaj Panamo suden ĝis nordoriento de Argentino kaj nome en Bolivio, Brazilo, Kolombio, Ekvadoro, Gujanoj, Panamo, norda Paragvajo, Peruo, kaj Venezuelo. Forestas el Andoj el Ekvadoro suden kaj el suda Brazilo suden.

Ties natura habitato estas arbaraj aŭ ĝangalaj riveroj, marĉoj, kaj nesalakvaj lagoj.

## Karakteroj 
Ĝi havas similan grandon al tiu de la Sundevala ardeo. Plenkreskuloj estas ĉirkaŭ 60&nbsp;cm longaj kun enverguro de ĉirkaŭ 1 m. Ili pezas 400 ĝis 450 g. La longa kaj pintakra beko (iom griz nuanca) kaj ĉefe la bridoj kaj ĝis ĉirkaŭokulaj nudaj (senplumaj) haŭtaĵoj estas tre markate helbluaj, dum ties plumaro estas tute blanka (kun iom da sulfurflava nuanco ekzemple bruste kaj kape) escepte tre kontraste nigran kronon ĝis okulalteco el kiu ormane pendas du longaj blankaj plumoj al ties supra dorso. La nigra kontrasta krono estas tialo kaj por la komuna nomo kaj por la latina scienca nomo; multaj aliaj ardeoj havas rimarkindajn kronojn, sed tiu ĉi krome havas tiun markon en la scienca nomo, pro kio taŭgas ties traduko al Esperanto. La kruroj estas grizflavecaj. La irisoj estas helflavaj.

Kurioze ĉe tiu specioe estas ke la idoj havas saman plumaron kiel ties gepatroj, io unika inter la ardeedoj.

Tiu specio malmulte flugas kaj fiŝkaptas gvate malgrandajn fiŝetojn, sed ankaŭ amfibiojn (ranoj), reptiliojn (lacertoj), akvajn insektojn, vermojn, krabojn, malgrandajn mamulojn, birdidojn  kaj helikojn.

La reprodukta sezono ekas marte aŭ aprile. La ino demetas 2 aŭ 3 ovojn. Kovado daŭras ĉirkaŭ 25 tagojn.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Steven L. Hilty: *Birds of Tropical America.* Vermont 1994.
* Gottfried Mauersberger, Wilhelm Meise: *Urania Tierreich (7 Bde.): Vögel*. Stuttgart 1995.
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Ardeoj
Kategorio:Ardeedoj
Kategorio:Pelikanoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Panamo
Kategorio:Birdoj de Kolombio
Kategorio:Birdoj de Venezuelo
Alvorada (Suda Rio-Grando)

**Alvorada**, prononco: /aw.voˈɾa.dɐ/, en Esperanto: **Alvorado**, estas municipo de la brazila ŝtato (aŭ federaciero) Suda Rio-Grando, kiu havis 195.673 loĝantojn en 2010 . La signifo de "Alvorada" estas "tagiĝo". 

## Vidu ankaŭ  
* Municipoj de Suda Rio-Grando

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Suda Rio-Grando
(6178) 1986 DA

**(6178) 1986 DA** estas tre malgranda, meze hela amora asteroido, malkovrita la  de la japana astronomo Minoru Kizawa elde Ŝizuoka.

## Orbito
Ĝia tre discentra orbito krucas tiun de Marso, kaj proksimiĝas tiun de Tero. Ĝi estas klasifikata marsrenkonta kaj terrenkonta asteroido kvankam ĝi ne venas pli proksime ol 28,259 milionoj da km de nia planedo.

La  ĝi pasos al 0,1939 AU (29,005 milionoj da km) de Tero, kaj la , ĝi pasos al 0,01245 AU (1,863 miliono da km) de Marso.

## Komponiĝo 
En aprilo 1986, observo per radaro sugestas, ke ĝi komponiĝas el fero kaj nikelo kaj estas ero de la kerno de diferenciĝinta korpo, frakasita pro katastrofra alfrapo. Ĝi multe reflektas la radarajn ondojn : ĝia radara albedo estas 0,58 dum ĝia optika albedo estas ĉ. 0,14. Ĝi aperas glata je skalo de centimetroj al metroj, sed treege malregula je skalo de 10 al 100 metroj.

**(6178) 1986 DA** fariĝis diskonigita kiam sciencistoj anoncis, ke ĝi entenas "pli ol 10&nbsp;000 tunojn da oro kaj
100&nbsp;000 tunojn da platino" aŭ proksimuma valoro de "90 miliardoj da dolaroj por la oro kaj unu bona biliono da dolaroj por la platino, plus iom da mono por la fero kaj la nikelo".

Tiu taksado supozas, ke la riĉeco je metaloj de (6178) 1986 DA estus proksima de tiu de la terkerno.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Minoru Kizawa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1986
Riaz

**Riaz** (malnova germanlingva nomo **Zum Rad**) estas komunumo en la distrikto Grejerco en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 2181 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Riaz situas en la Friburga Mezlando, sude de la distriktĉefurbo Bulle, proksimume 1 kilometron okcidente de la Lago de Grejerco. Tra riaz fluas la rojo *Sionge*, alfluanto de la Lago de Grejerco. La komunumo konsistas el la vilaĝo Riaz kun grandaj novaj loĝkvartaloj kaj la setlejoj L'Etrey kaj Joulin.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 7,76 km², de kiuj 25,7% estas kovritaj de arbaro, 62,0% servas por agrikulturo kaj 12,2% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Riaz limas en nordo al Marsens, en oriento al Echarlens, en sudo al Bulle, en sudsudokcidento al Vuadens, en sudokcidento al Vaulruz, kaj en okcidento al Sâles.

## Trafiko 
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 12 kaj la svisa aŭtovojo A12, kies plej proksima alveturejo estas en Bulle rekte sude de la komunumo. Konekta vojo kondukas de Riaz al Corbières. Per tri buslinioj de la entrepreno Transporto Publika Friburga la komunumo estas bone konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Riaz datiĝas el la jaro 900 kiel *Villa Roda*. En nordo de la komunumo situas la ruino de la romia marsotemplo, kiu estis nomdona por la najbara komunumo Marsens. Dum mezepoko Riaz estis havaĵo de la episkopo de Laŭzano. En 1537 riaz fariĝis havaĵo de la urbo Friburgo. Ekde la jaro 1555 Riaz apartenis al la Voktejo Grejerco, el kiu fariĝis en la jaro 1798 la distrikto Grejerco.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Riaz
Terra Nova (televida serio)

**Terra Nova** [tera**no**va] estas sciencfikcia televida serio de Kelly Marcel kaj Craig Silverstein, kiun unuafoje elsendis la usona televidkanalo Fox je la 26-a de septembro 2011. En Latinameriko ĝi elsendiĝis je la 3-a de oktobro 2011 fare de la kanalo FOX Latinameriko. La serion produktis inter 2010 kaj 2011 la usonaj entreprenoj 20th Century Fox Television kaj DreamWorks Television. Estraj produktistoj estis Steven Spielberg, Brannon Braga kaj Jon Cassar. Respondeca pri la muziko estis Brian Tyler.

## Resumo
En 2149 la homaro estas antaŭ la formorto, pro troloĝanteco, malbona aerkvalito kaj detruo de la vegetaĵaro. La sciencistoj malkovris antaŭ ĉirkaŭ 20 jaroj, fendon en la kontinuo de spaco kaj tempo, kiu ebligas al la homaro vojaĝi 85 milionojn da jaroj al la pasinteco al la lasta triono de la kretaceo. Tie, meze de la kretacea praarbaro, la homaro fondas al Terra Nova por havi duan ŝancon.

Familio Shannon, al kiu apartenas la patro Jim, la patrino Elisabeth kaj la tri infanoj Josh, Maddy kaj Zoe havas jurajn malfacilaĵon, ĉar la tria infano estas kontraŭleĝa. Kiam la polico malkovras tion, la patro Jim atakas policanon. Al Jim oni malliberejigas. Du jarojn poste Elisabeth, kiu havas plurajn akademiajn gradojn havas la ŝancon partopreni kune kun siaj du leĝaj infanoj translokiĝon al Terra Nova (10-a translokiĝa ondo). Kune kun la helpo de Elisabeth, Jim sukcesas fuĝi de la malliberejo. Pere de falsaj dokumentoj Jim kune kun la filineto Zoe (kiu kunvojaĝas en dorsosako) ankaŭ atingas Terra Nova kaj tie denove retrovas la familion. 

La familio Shannon devas alkutimiĝi al la nova situacio. Tio ne estas tiom facila kiom ŝajnas je unua vido, ĉar la homora devas vivi kune kun dinosaŭroj, strangaj bestoj kaj malsanoj kaj kun homa grupo, kiu ribelis kontraŭ la resto de la komunumo.

Kategorio:Usonaj sciencfikciaj televidaj serioj
Kategorio:Televidaj programoj de Fox Broadcasting Company
Kategorio:Televidaj serioj aperintaj en 2010-2019
Japana encefalito

eta|450px|La geografia distribuado de la Japana encefalito (flave).
**Japana encefalito** (en japana 日本脳炎, *Nihon-nōen*) —antaŭe konata kiel **Japana encefalito B** por distingi ĝin el la encefalito A de von Economo — estas malsano kaŭzata de la kulodevena japanencefalita viruso. La japanencefalita viruso estas viruso el la familio de Flaviviredoj.

Hejmaj porkoj kaj naturaj birdoj (ardeoj) estas enhavejoj de tiu viruso; transmito al homoj povas kaŭzi drastajn simptomojn. Inter ĉefaj vektoroj de tiu malsano estas la kuloj *Culex tritaeniorhynchus* kaj *Culex vishnui*. Tiu malsano okazas ĉefe en Sudorienta Azio kaj Fora Oriento.

## Simptomoj 
## Evitado 
## Kuracado 
## Epidemiologio 
## Evoluo 
## Virusologio 
Kategorio:Tropikaj malsanoj
Kategorio:Inflamaj malsanoj de la centra nerva sistemo
Kategorio:Zoonozoj
Kategorio:Virusaj malsanoj de homoj
Bourcefranc-le-Chapus

**Bourcefranc-le-Chapus** [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2010.

## Geografio 
eta|maldekstra|La fortikaĵo Louvois estas atingebla piede, kiam la maro estas malalta.
La najbaraj komunumoj estas Hiers-Brouage nordoriente kaj Marennes sudoriente; en aliaj direktoj, Bourcefranc-le-Chapus tuŝas la maron. La insulo Oléron estas atingebla de Bourcefranc-le-Chapus per la ponto de Oléron.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente-Maritime

### Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝaro

Kategorio:Komunumoj de Charente-Maritime
Novo Hamburgo

**Novo Hamburgo** estas municipo en la brazila subŝtato Suda Rio-Grando, kiu en 2010 havis 238 940 loĝantojn-

## Historio 
La unuaj setlintoj en la 18-a jarcento venis de la insularo Acoroj kaj ekvivis en kvartalo poste nomata *Rincão dos Ilhéus*. Ekde la jaro 1824 germanaj elmigrintoj venis al São Leopoldo, kaj interalie 10 kilometrojn de la centra loĝloko São Leopoldo fondis setlejon sur monteto nomata *Hamburgerberg*, la kerno de la nuna urbo Novo Hamburgo. Poste ankaŭ aldoniĝis pli kaj pli da setlistoj el Anglio, kaj en 1870 konstruiĝis fervoja linio.

La germanaj setlistoj ne venis el Hamburgo, sed precipe el sudokcidenta Germanio, plejparte el la regiono Hunsrück. Tamen ili komune forlasis Eŭropon per la marhaveno de Hamburgo, kaj tial elektis la loĝlokan nomon. En 1927 Novo Hamburgo ricevis urbajn rajtojn.

## Vidu ankaŭ  
* Municipoj de Suda Rio-Grando

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Suda Rio-Grando
Vale Verde (Suda Rio-Grando)

**Vale Verde** estas municipo en la brazila subŝtato Suda Rio-Grando, kiu havis 3.253 loĝantojn en 2010 .

*Vale Verde* signifas en la portugala *Verda Valo*.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Suda Rio-Grando

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Suda Rio-Grando
Doramao

**Doramao** (japane: テレビドラマ [terebi dorama], de angla "*TV drama*") estas speco de japanaj televidaj serioj, kiu estas unu el la plej popularaj specoj de televidaj elsendoj. Ili estas kreataj en diversaj ĝenroj: romantiko, komedio, detektivo, hororo ktp. Multe de ili estas bazitaj sur animeaj serioj kaj mangaoj.

Kategorio:Japanaj dramaj televidaj serioj
Kategorio:Japanaj vortoj kaj esprimoj
Carazinho

**Carazinho**, prononco: /ka.ɾaˈzi.ɲʊ/, en Esperanto: **Karazinjo**, estas municipo en la subŝtato Suda Rio-Grando de Brazilo. Ĝi situas en la mezoregiono Nordokcidento de Rio-Grando (portugale *Noroeste Rio-grandense*), kaj estas la administra centro de samnoma mikroregiono *Carazinho*. Laŭ la stato de  en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km² - en 2010 estis 59 317 loĝantoj.
 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Vidu ankaŭ  
* Municipoj de Suda Rio-Grando

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Suda Rio-Grando
László Márton

**MÁRTON László** [ma:rton] estas rumania hungara inĝeniero pri mekaniko, fakverkisto, teknikhistoriisto. Li naskiĝis en Ghelinţa la 26-an de februaro 1940. 
## Biografio
László Márton diplomitiĝis en Iași (1968). Li estis inĝeniero, ĉefinĝeniero en Gheorgheni. Li doktoriĝis en la universitato de Galați (1983). Lia esplorkampo estas la historio de scienco kaj tekniko.
## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 
**Erdélyi magyar ki kicsoda*, 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj inĝenieroj
Ferenc Szlávik

**SZLÁVIK Ferenc** [sla:vik] estis rumania hungara literaturhistoriisto, lingvisto. Li naskiĝis en Abrudbánya en 1876 kaj mortis en Odorheiu Secuiesc la 26-an de oktobro 1931. 
## Biografio
Ferenc Szlávik akiris diplomon de instruisto en Koloĵvaro. Li instruis en  Marosvásárhely, Csíksomlyó, Brassó kaj en Odorheiu Secuiesc, kie li estis direktoro de la romia katolika ĉefgimnazio (1928–30). Li kolektis loknomojn, bestnomojn, famili-kaj moknomojn, dialektvortojn, popollingvajn esprimojn.
## Libro
**Csíksomlyói iskoladrámák*, red. (Bp. 1913).

## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj lingvistoj
Kategorio:Hungaraj lingvistoj
Zoltán Gamentzy

**GAMENTZY Zoltán** [gamenci] estis rumania hungara pentristo. Li naskiĝis en Abrudbánya en 1912 kaj mortis en  1992. 
## Biografio
Zoltán Gamentzy pristudis pentradon ĉe majstroj András Bordi kaj Imre Nagy Zsögödi. En 1957 li vizitadis la liberskolon de János Mattis Teutsch. En 1948 li gajnis 2-an premion per unu el siaj akvarelpentraĵoj. Li ekspoziciis de 1948. 
## Fonto
*Biografiaj indikoj
## Eksteraj ligiloj
*Pentraĵoj

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Preĝejo Sankta Mikaelo (Valkó)

La **preĝejo Sankta Mikaelo** estas romkatolika monumento historia en Hungario, en vilaĝo Valkó.

## Historio 
Laŭ supozoj la unua kirko konstruiĝis post invado de la tataroj (1241). La unua mencio okazis pri tio nur en 1437, poste en 1697. Oni malkonstruis ĝin en 1728 kaj kontraŭe oni konstruis novan preĝejon, kiu ricevis novan ĉefaltaron en 1743, post 3 jaroj ankaŭ turon. En la 1810-aj jaroj oni konstruis la nun videblan preĝejon, sed la turo estis preta en 1834. Novaj orgenoj alvenis en 1847 kaj 1871. En 1903 la preĝejo estis renovigita. En 1955 interne, en 1965 ekstere renoviĝoj okazis.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola en korto, kie ankaŭ kruco troviĝas. Super la enirejo estas la turo, poste la navo, fine la sanktejo. La okkvadrata sanktejo estas pli mallarĝa, ol la navo, apude estas la sakristio. La eksteraj muroj estas senornamaj. Interne la ĉefa altaro estis farita en 1936, ties bildo prezentanta Sanktan Mikaelon pentriĝis en 1942.

Kermeso okazas en la 29-an de septembro.

## Fontoj 
* hungare
* hungare
* hungare
* hungare
* hungare

Valko
Valko
Géza Pattantyús-Ábrahám

**Géza Pattantyús-Ábrahám** [patantjUŝ-AbrahAm], hungare **Pattantyús-Ábrahám Géza** estis hungara sciencisto, inĝeniero pri maŝinoj, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio. Lia frato estis Imre Pattantyús-Ábrahám.
eta|240px|Poŝtmarko Pri Géza Pattantyús-Ábrahám
Géza Pattantyús-Ábrahám naskiĝis la  1885 en Hungario, en Selmecbánya (nuntempa Banská Štiavnica en Slovakio). Li mortis la  1956 en Budapeŝto.

## Biografio 
Géza Pattantyús-Ábrahám frekventis gimnazion, poste Teknikuniversitaton en Budapeŝto. Poste li estis helpanto de Károly Zipernowsky en la universitato en 1907. En 1910 li studvojaĝis en Germanio, Britio, Belgio, Usono. Hejmenveninta li instruis en la universitato, dume li verkadis faklibrojn, lernolibrojn por la studentoj. Lia agado faris skolon. Li ricevis premion Kossuth en 1952.

## Verkaro (elekto) 
* *Emelőgépek* 1927
* *Áramkörök* (Cirkvitoj) 1942
* *A gépek üzemtana* 1944 kun 14 eldonoj
* *Felvonók* (Liftoj) 1945
* *Gépészeti lengéstan* 1952

## Anekdoto pri Géza Pattantyús-Ábrahám 
## Fontoj 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Ilona Mester

**MESTER Ilona** [meŝter] estas rumania hungara grafikistino. Ŝi naskiĝis en Abrud la 16-an de aprilo 1941.
## Biografio
Ilona Mester studis en Bukareŝto en la Arta Akademio. 
## Fonto
*Biografiaj indikoj

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Gizella Péterfy

**PÉTERFY Gizella** [pe:terfi] estas hungara pentristino, skulptistino. Ŝi naskiĝis en Marosvásárhely la 3-a de marto 1943.

## Biografio 
Gizella Péterffy studis inter 1963 kaj 1968 en Hungara Arta Altlernejo Budapeŝto ĉe la majstro Aurél Bernáth.

## Premioj 
* 1993: Nivelpremio de Printempa Ekspozicio de Veszprém;
* 1999: Nivelpremioj en Balatonalmádi; en Ajka;
* 2000: Premio de Printempa Ekspozicio de Veszprém.

## Fonto 
* Artportal.hu 

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Anna Katalin Gally

**GALLY Anna Katalin** [gali] estas rumania hungara instruistino pri desegno, pentristino. Ŝi naskiĝis en Kide la 28-an de septembro 1944.

## Biografio 
Anna Katalin Gally diplomitiĝis pri belarto en 1965 en la Pedagogia Altlernejo de Kluĵo. De 1970 ŝi instruis en Kluĵo.

## Fonto 
* Biografiaj indikoj 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
János Bíró

**BÍRÓ János** [bi:ro:] estis rumania hungara ĵurnalisto, novelisto. Li naskiĝis en Kide la 21-an de januaro  1913 kaj mortis en Kluĵo, 4-an de aprilo 1948.
## Biografio
János Bíró estis interna kunlaboranto kaj rubrikgvidanto de *Keleti Újság* (1933-44), priteatra raportisto de gazetoj de Budapeŝto. Liajn belestristikaĵojn publikis la *Erdélyi Helikon*, *Pásztortűz*, *Erdélyi Szemle*. El lia rumano titolita *Szakadék* aperis fragmentoj en *Keleti Újság* (1940). Dum la dua mondmilito li plipuŝiĝis dekstre laŭ siaj politikaj orientiĝoj.
## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Ervin Szabó

**Ervin Szabó** [sabO], hungare **Szabó Ervin** (naskiĝis kiel *Schlesinger Sámuel Ármin* la  1877 en Hungario, en *Szlanica*, kiu vilaĝo jam ne ekzistas, sed estas nuntempa urboparto en Námestovo en Slovakio. Li mortis la  1918 en Budapeŝto) estis hungara bibliotekisto, ĵurnalisto kaj revoluciulo.

## Biografio 
Ervin Szabó naskiĝis en juda familio. Li frekventis universitatojn en Budapeŝto kaj Vieno, poste li eklaboris en biblioteko de Budapeŝto en 1901, kiun li estris ekde 1911. Pli frue en 1900 li komencis verkadi en ĵurnalo Népszava, kie li fondis la literaturan paĝon. Baldaŭe li verkadis ankaŭ en hungaraj, francaj, germanaj revuoj. Li aranĝis en Budapeŝto reton de bibliotekoj por atingi la plej vastan publikon, krome tre frue en 1912 li ekuzis la modernan decimalan sistemon de la libroj. Li estis framasono http://www.galilei.hu/tortenet/tortenet.html .

## Verkaro (elekto) 
* *A magyar jakobinusok* (La hungaraj jakobenoj) - eseo - 1902
* *Szabó Ervin válogatott írásai* (Elektitaj verkoj de Ervin Szabó) 1958
* *Hol az igazság?* (Kie estas la vero?) - studoj - 1977
* *Szabó Ervin történeti írásai* (Historiaj verkoj de Ervin Szabó) 1979

## Memorigiloj 
* iama laborejo prenis la nomon "Ĉefurba Biblioteko Szabó Ervin"
* memormedalo "Szabó Ervin"

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj bibliotekistoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj framasonoj
Guaíba

**Guaíba** estas municipo en la brazila subŝtato Suda Rio-Grando, kiu havis 95.204 loĝantojn en 2010 . 

## Vidu ankaŭ  
* Municipoj de Suda Rio-Grando
* Aracruz Celulose

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Suda Rio-Grando
Igaraŝi Takuja

**Igaraŝi Takuja** (五十嵐 卓哉 [Igaraŝi Takuja]) estas japana animea reĝisoro, kiu dekomence laboras por la studio "Toei Animation". Nun li laboras kiel sendependa kunlaboristo. Iufoje li uzas pseŭdonimon **Kazajama Ĝugo** (風山 十五 [Kazajama Ĝūgo]).

## Animeoj
### Reĝisoro
* Sejla Mun: Sejla-steloj (1996—1997)
* Oĝamaĝo Doremi (kun Sato Ĝuniĉi, 1999—2000)
* Aŝita no Naĝa (2003—2004)
* Vizita Klubo de Gimnazio Oran (2006)
* Soŭl Ita (2008—2009)
* Staa Drajva: Kagajaki no Takuto (2010—2011)

### Partopreno en laboro
* Kingjo Ĉuiho! (1991—1992)
* Revolucia Junulino Utena (1997)
* Konĝiki no Gaŝŝu!! (2003—2006)
* Futari ŭa Puri Kjua (2004)
* Muŝiŝi (2005—2006)

Kategorio:Japanaj reĝisoroj
Kategorio:Sejla Mun
Gábor Takács

**TAKÁCS Gábor** [takAĉ] rumania hungara verkisto pri arto, grafikisto. Li naskiĝis en Kluĵo la 9-an de novembro 1938.

## Biografio 
Gábor Takács estis teknikisto pri dento (1964), ekonomikisto (1970). Ĝis 1985 li laboris en Gherla, poste en Kluĵo.

## Solaj ekspozicioj 
■ 1984. május, 3. számú Matematika-Fizika Líceum, Kluĵo
■ 1984. október, Székelykeresztúri Művészeti Múzeum
■ 1985. szeptember, Korunk Galéria, Kluĵo
■ 1985. december, Székelyudvarhelyi Művelődési Ház
■ 1986. március, 3. számú Matematika-Fizika Líceum, Kluĵo
■ 1987. október, Állami Magyar Színház Előcsarnoka, Kluĵo
■ 1991. november, Bné Brit rend Nordau Páholya, Telavivo
■ 1993. július, Gy. Szabó Béla Galéria, Kluĵo
■ 2000. szeptember, Korunk Galéria, Kluĵo
■ 2001. Gaudeamus könyvesbolt, Kluĵo
■ 2004. október, Magyar Ház, Stokholmo
■ 2006. június, Korunk Galéria, Kluĵo
■ 2007. április, Olasz Kultúrális Központ, Kluĵo
■ 2008. november, Szépművészeti Múzeum, Kluĵo
■ 2010.augusztus, Bonchidai Kastély, kune kun László Balázs
■ 2010. szeptember, Apáczai Galéria, Kluĵo.

## Grupaj ekspozicioj 
■ Orvosok Téli Szalonja: 1976-1991
■ Korunk Galéria: 1981, 1982, 1983
■ Erdély Művészetéért Alapítvány: 1991
■ Állami Magyar Színház Előcsarnoka: 1991, 1992
■ Györkös Mányi Albert Emlékház: 1999
■ Apáczai Galéria: 2006, 2007
■ Barabás Miklós Galéria : 2007, 2011
■ Aukció a Református Kollégium támogatására: 2005
■ Aukció a Házsongárd Alapítvány támogatására: 2008

## Libroj 
* *Jeruzsálem, Jeruzsálem* (albumo, Kv. 1996);
* *Tizenöt erdélyi művész* (Dekkvin transilvaniaj artistoj) (Nv. 1998).
* *Ex Libris*, Mentor Kiadó, Marosvásárhely, 2011.

## Fonto 
* Romániai magyar irodalmi lexikon 
* Kariertabelo 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Zsolt Tamási

**TAMÁSI Zsolt** [tama:ŝi] estas rumania hungara historiisto. Li naskiĝis en Reghin la 11-an de junio 1975.

## Biografio
Zsolt Tamási finis teologion en Alba Iulia (1993–98), poste teologion-historion en UBB de Kluĵo (1998–2001), li samloka doktoriĝis (2006). Li estas seminariestro en la romia katolika fakultato de UBB, leciondonanto de 2003 en Sapientia Erdélyi Magyar Tudományegyetem. De 2008 li instruas eklezihistorion en teologia perfektivigejo Áron Márton de Târgu Mureș.
## Libroj
**Az Erdélyi Római Katolikus Egyházmegye az 1848/49-es forradalomban* (Kv. 2007).
## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj historiistoj
Antal Csicsátka

**Antal Csicsátka** [ĉiĉAtka], hungare **Csicsátka Antal** estis hungara inĝeniero kaj inventisto.

Antal Csicsátka naskiĝis en 1911 en Hungario, en Érsekújvár (nuntempa Nové Zámky en Slovakio). Li mortis la  1976 en Usono, en Utica.

## Biografio 
Antal Csicsátka frekventis universitaton en Budapeŝto, poste li eklaboris en Hungara Poŝto kiel inĝeniero. Post la 2-a mondmilito li fondis uzineton, kiu ŝtatiĝis en 1949, sed li restis estro. Baldaŭe tiu uzini iĝis "Mechanikai Laboratórium" produktanta precipe por la armeo diversajn telekomunikajn aparatojn. Antal Csicsátka kreis ekzemple la unuan hungaran magnetofonon. Li dufoje estis staĥanovisto. Post la revolucio en 1956 li migris al Usono, al General Electric, kie li okupiĝis pri radioaparatoj. Li havis multe da patentoj. Li ricevis premion Kossuth en 1953 kaj ankaŭ premion *Steimetz*.

## Fontoj 
*http://tudosnaptar.kfki.hu/c/s/csicsatka/csicsatkapant.html 
*http://www.omikk.bme.hu/archivum/angol/htm/csicsatka_a.htm 
 
Csicsátka
Csicsátka
Csicsátka
Csicsátka
Kategorio:Usonaj inĝenieroj
Kategorio:Hungaraj staĥanovistoj
Bethal

'*** estas grandurbo en Sudafriko, en provinco Mpumalanga.

## Bazaj informoj 
* Areo: 102&nbsp;km²
* Loĝantaro: 157.073 (en 2012)
* Supermara alteco: 1700 m
* Horzono: UTC +2 h

## Geografio 
 situas sur altebenaĵo en la nordorienta parto de la lando. Emalahleni troviĝas 67, Brakpan 112, Johanesburgo 140, **Pretorio** 148, Welkom 321, Durbano 409, Port Elizabeth 917, Kaburbo 1348 km.

## Historio 
 estis establita en 1880. La loknomo devenis de kombinado de 2 virinaj nomoj: Eliza**beth** kaj **Al*'ida. Ili estis edzinoj de la terposedantoj. En 1959 bojkoto de terpomoj okazis.

## Ekonomio 
 estas centro de terkultivada regiono, kie oni kultivas maizojn, sorgojn, sekalojn, sunflorojn, sed la plej grava estas tradicia produkto de terpomoj. Oni trovis ankaŭ karbon en la proksimeco.

## Trafiko 
El  ĉefvojoj kuras al Johanesburgo kaj Hinda Oceano, fervojo kuras al Johanesburgo, Durbano kaj al nordo.

## Klimato 
 havas subtropikan klimaton. La averaĝa temperaturo varias inter 11-22 °C. La varmo en januaro kulminas kaj malkulminas en julio. Jare pluvas po 716 mm. La pluvo januare kulminas kaj julie malkulminas.

## Vidindaĵoj 
* regiona historia muzeo
* ĉiujara festivalo pri terpomoj
* preĝejo por nederlandanoj

## Fontoj 
* angla kaj germana Vikipedioj
* loĝantaro
* mapo, distancoj 
* mapo
* vetero

Kategorio:Urboj de Sud-Afriko
Cerro Grande

**Cerro Grande** estas municipo en la subŝtato Suda Rio-Grando de Brazilo. Ĝi situas en la mezoregiono Nordokcidento de Rio-Grando (portugale *Noroeste Rio-grandense*), kaj apartenas al la mikroregiono *Carazinho*. Laŭ la stato de  en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km² - en 2010 estis 2 417 loĝantoj..  
 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Vidu ankaŭ  
* Municipoj de Suda Rio-Grando

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Suda Rio-Grando
6182 Katygord

'*6182 *Katygord'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 21-an de septembro 1987 de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell, apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona astronomino *Katherine Carson Gordon Kron* (naskita *Katherine Gordon'', 1917–2011) de la Observatorio Lick. Dum la dua mondmilito ŝi estis fizikistino por la usona mararmeo kaj en la 1960-aj jaroj ĉefredaktorino por la eldonaĵoj de la Astronomia Societo de la Pacifiko.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987
6180 Bystritskaya

'*6180 *Bystritskaya'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (Ukrainio), tiam en Sovetunio, nun en Respubliko Krimeo.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la rusa soveta aktorino Elina Avraamovna Bistrickaja (cirile: *Элина Авраамовна Быстрицкая''), Popola Artistino de Sovetunio en 1978.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1986
Ĉin

**Ĉin** estas subŝtato de Birmo (Mjanmaro), situanta en ties okcidenta parto. La **Subŝtato Ĉin** havas 36,019&nbsp;km² kaj estas bordata de la ŝtato Raĥine sude, Bangladeŝo sudokcidente, la Sagainga Regiono kaj la Magvaja Regiono oriente, la barataj ŝtatoj Manipuro norde kaj Mizoramo okcidente. La etna popolo Ĉin formas la majoritaton de la ŝtata populacio de 500,000 loĝantoj. La ĉefurbo de la ŝtato estas Haĥao. La ŝtato estas kovrata de montaraj regionoj kun malmultaj transportebloj, kaj tiele la **Subŝtato Ĉin** estas dise loĝataj kaj restas unu el malplej disvolvigitaj areoj de la lando.

## Geografio 
Ĝi estas centrokcidenta ŝtato sen aliro al maro.

## Demografio 
La etna popolo Ĉin formas la majoritaton de la ŝtata populacio de 500,000 loĝantoj.

Kategorio:Subŝtatoj de Birmo
Ostologio

[eta|dekstra|125px|Skizo de [homa skeleto - (endoskeleto)]]
250px|eta|Kompara Ostologejo en Naturahistoria Muzeo La Plata, Argentino.
[250px|eta|Skeleto de [Danhundo kompara kun tiu de Ĉivava hundo ĉe la Muzeo de Ostologio, Oklahomo.]]
**Ostologio** estas la scienco pri ostoj, praktikata de **ostologoj**. Subfako de anatomio, antropologio, kaj arkeologio, ostologio estas detala studo de la strukturo de ostoj, skeletaj elementoj, dentoj, morfologio, funkcioj, malsanoj, patologioj, procezoj de ostiĝo (el kartilagaj muldoj), la rezisto kaj forto de ostoj (biofiziko), ktp. ofte uzata de sciencistoj por identigo de vertebrulaj restoj rilate al aĝo, morto, sekso, kresko kaj matura disvolviĝo kaj povas esti uzata en biokultura kunteksto.

Ostologio kaj ostologoj ne estu konfuzata kun alternativa kuracpractiko konata kiel osteopatio kaj ties praktikistoj, nome osteopatiistoj.

## Metodoj 
## Aplikoj 
## Referencoj 
* Bass, W. M. 2005. *Human Osteology: A Laboratory and Field Manual*. 5th Edition. Columbia: Missouri Archaeological Society.
* Buikstra, J. E. kaj Ubelaker, D. H. (eld.) 1994. *Standards for Data Collection from Human Skeletal Remains*. Arkansas Archeological Survey Research Series No. 44.
* Cox, M kaj Mays, S. (eld.) 2000. *Human Osteology in Archaeology and Forensic Science*. London: Greenwich Medical Media.

## Eksteraj ligiloj 
* British Association for Biological Anthropology and Osteoarchaeology

Kategorio:Anatomio
Kategorio:Antropologio
Kategorio:Paleontologio
Insulo Sankta Paŭlo (Alasko)

eta|Mapo de la Insulo Sankta Paŭlo (Alasko) kun du najbaraj insuletoj: Walrus kaj Otter.
**Insulo Sankta Paŭlo** () estas la plej granda el la Pribilofaj insuloj, grupo de kvin vulkanaj insuloj el Alasko situantaj ĉe la Beringa Maro inter Usono kaj Rusio.

## Priskribo 
La urbo Sankta Paŭlo estas la ununura loĝloko en la insulo. La du plej proksimaj insuloj al Sankta Paŭlo estas Otter sudokcidente, kaj Walrus oriente. La Insulo Sankta Paŭlo havas terareon de 100 km². La Insulo Sankta Paŭlo nune havas unu lernejon (K-12, 100 studentoj), unu poŝtoficejon, unu trinkejon, unu malgrandan vendejon, kaj unu preĝejon (nome de la Rusia Ortodoksa Eklezio nome Sanktuloj Petro kaj Paŭlo; tiu preĝejo estis listita en la usona Nacia Registro de Historiaj Lokoj.

eta|centra|700px|La Insulo Sankta Paŭlo havas malgrandajn cindromontetojn kaj sablodunojn kovritajn de vegetaĵaro.

## Geografio kaj geologio 
eta|Mapo montranta la vilaĝon de Sankta Paŭlo kaj ĉirkaŭoj, ĉ. 1890.
eta|180px|maldekstra|Preĝejo de Rusia Ortodoksa Eklezio Sanktuloj Petro kaj Paŭlo, konstruita en 1907

## Historio 
## Klimato 
Ĉar la plej varma monato estas malpli ol 10 °C, la insulo apartenas al la malvarma klimato.

## Natura historio 
## Populacio 
## Referencoj 
Kategorio:Insuloj en Alasko
Kategorio:Insuloj en la Beringa maro
6205 Menottigalli

'*6205 *Menottigalli'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell, apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la itala fizikisto *Menotti Galli'' de la Universitato de Bolonjo. Li komence studis la , la meteorŝtonojn kaj la fizikon de Suno kaj la heliosferon. Li studis la rilatojn Tero-Suno, la izotopojn kosme kreitajn, la radiokarbonon en la arb-kreskoringoj. Li sugestis serĉi fajnajn partiklojn en la rezino de la arboj kiuj postvivis al la evento de Tungusko; li partoprenis al la esplorvojaĝo de 1991 por preni specimenojn de ligno en kiuj li serĉis la elementojn, kiuj konstituis la alfrapintan korpon.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1983
Kajaho

**Kajaho** aŭ **Kajaha Ŝtato**, iam **Karenni Ŝtato**, estas administra ŝtato de Birmo. Situanta en orienta Birmo, ĝi limas norde kun la Ŝtato Ŝan, oriente kun Tajlando nome kun ties provinco Mae Hong Son, kaj sude kaj okcidente kun Kajino. Ĝi kuŝas proksimume inter 18° 30' kaj 19° 55' de norda latitudo kaj inter 94°40' kaj 97° 93' de orienta longitudo. La areo estas 11,670 km². Ties ĉefurbo estas Loikaŭ. Ĉirkaŭkalkulata populacio en 1998 estis proksimume 207,357, laŭ UNICEF. Ĝi estas loĝata ĉefe de etna grupo Karenoj, konata ankaŭ kiel Ruĝaj Karenoj aŭ Kajahoj, nome ĉintibeta popolo.

## Geografio 
**Kajaho** estas situanta ĉe la plej orienta parto de Birmo.

Kategorio:Subŝtatoj de Birmo
Imre Fábián

**FÁBIÁN Imre** [fa:bia:n] estis rumania hungara ĵurnalisto, folkloristo, poeto. Li naskiĝis en Salonta la 2-an de julio  1945 kaj mortis en Oradea la 15-a de aprilo 2005. Li estis la pli juna frato de Sándor Fábián.

## Biografio
Imre Fábián post fino de Pedagogia Altlernejo de Târgu Mureș estis direktoro de Memormuzeo János Arany de Salonta (1969-71), poste interna kunlaboranto de gazeto *Fáklya* de Oradea. Post 1990 li estis ĉefredktoro de *Kelet-Nyugat* ĝis sia ĉeso. En 1992 li establis la eldonejentreprenon Literator en Oradea, kies li fariĝis afergvidanto.

## Libro
**Eredeti népmesék Biharból*, Oradea, 2001.

## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj etnografoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kajino

**Kajino** aŭ **Kajina Ŝtato** konata ankaŭ kiel **Karena Ŝtato** estas administra ŝtato de Birmo. La ĉefurbo estas Hpaan. Aliaj gravaj loĝlokoj estas Mjavadi kaj Dagondai.

La reliefo de Kajino estas montara kun la montaro Daŭna laŭlonge de la ŝtato laŭ direkto NNOk - SSOr kaj la suda pinto en la Karenaj Montoj nordokcidente. Ĝi limas kun la provincoj Mae Hong Son, Tak, kaj Kanĉanaburi de Tajlando oriente; ŝtato Mon kaj Bagoa Regiono okcidente kaj sude; Mandalaja Regiono, Ŝtato Ŝan kaj Kajaho norde.

## Notoj
6185 Mitsuma

'*6185 *Mitsuma'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japana astronomo Takuo Kojima elde Ĉijoda (Gubernio Gunma, Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la japana astronomo *Shigeo Mitsuma* (1956–2012), ano de "*Hoshinohiroba''", japana reto de observantoj de kometoj. Li kunmalkovris la kometon C/1987 B1 (Nishikawa-Takamizawa-Tago), observis la sunmakulojn kaj serĉis novaojn.

## Ecoj 
Ĝi rotacias ĉirkaŭ sia akso en 21 horoj kaj 3 minutoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takuo Kojima
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987
Sándor Fábián

**FÁBIÁN Sándor** [fa:bia:n] estas rumania hungara poeto, kuracisto. Li naskiĝis en Salonta la 16-an de junio  1937. Li estis la pli aĝa frato de Imre Fábián.
## Biografio
Sándor Fábián akiris diplomon de kuracisto en OGYI Târgu Mureș. De 1966 li estis uzinkuracisto en Oradea. Li estis kunlaboranto de rubriko "Humorú Tükör" de *Utunk*. Post ĉeso de revuo *Kelet-Nyugat* en 2002 ankaŭ li partoprenis la fondadon de revuo *Várad*. 
## Poemvolumoj
**A földhöz tartozom* (1967); 
**Több kék* (Kv. 1972); 
**Nyármadár* (Kv. 1976); 
**A piros labda pettyei* (verses mesék óvodásoknak, 1979). 
**Tizenöt sorosak* (Kolozsvár, 1981).
## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
6298 Sawaoka

'*6298 *Sawaoka'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japana astronomo Takuo Kojima elde Ĉijoda (Gubernio Gunma, Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la japana sciencisto *Akira Sawaoka'', kiu sintezis novan tipon de plukristala diamanto per nova tekniko de ŝokonda plisolidigo. Li ankaŭ kontribuis evoluigi la sciencon pri mikrogravito uzante la , kiel estante iama prezidanto de la Japana Societo de Apliko de la Mikrogravito.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takuo Kojima
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Fáklya

**Fáklya** [Fa:kja] (Torĉo) 
*1. *Fáklya* estis hungarlingva oficiala gazeto de Ligo de Dungitoj de Transilvanio kaj Banato aperinta en 1920 kun respondecredaktoro Albani Tiron. Aperis nur unu numero (6-a de junio 1920) en sama teksto hungare, rumane kaj germane. 
*2. *Fáklya* aperis en Kluĵo de decembro 1920 kaj estis oficiala hungarlingva gazeto de Socialista Partio de Rumanio. De 25-a de majo 1921 ĝi estis centra gazeto de komunista partio de Rumanio. Ĝia respondecredaktoro estis György Russ. La gazeto estis malpermesita de aŭtoritatoj.
*3. *Fáklya*  semajngazeto en Oradea de 11-a de aŭgusto 1946 kiel daŭrigo de *Új Élet* (aperinta de 16-a de januaro 1945) redaktita de Gyula Csehi. De 19-a de majo 1947 ĝi fariĝis tagĵurnalo de departemento Bihar. Ĉefredaktoroj Imre Robotos, Károly Feleki  (1947-48), János Kovács (1948), Jenő Varga (1949-53), Imre Kis (1954-56), László Lukács (1957-68), András Lakatos (1969-74) kaj Ferenc Illés de 1974). De decembro 1970 titolita Bihari Napló ĝi eldonis memstaran aldonaĵon periodan. De 1990 ĝi fariĝis kun ĉi tiu titolo la distrikta tagĵurnalo.
## Fonto
*Románia magyar irodalmi lexikon 
Kategorio:Oradea
Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
Indonezia ralardeo

eta|maldekstra|upright|Nereprodukta plumaro.
La **Indonezia ralardeo** aŭ **Java ralardeo**, *Ardeola speciosa*, estas vadbirdo de la familio de ardeoj nome Ardeedoj, kiuj troviĝantas en neprofundaj salakvaj aŭ nesalakvaj humidejoj en Sudorienta Azio.

## Aspekto 
eta|maldekstre|250px|Reprodukta plenkreskulo
La Indonezia ralardeo estas tipe 45&nbsp;cm longa kun blankaj flugiloj, flava beko kun nigra pinto kaj bluflavaj bridoj, flavaj irisoj kaj kruroj. Ĝi havas ĝenerale blankan gorĝareon, sablokolorajn kapon, kolon kaj supran bruston kun kelkaj pendantaj longaj plumoj el nuko, pli brunan suban bruston kun pendantaj longaj plumoj kontraste kun la suba blanka ventro, ardezgrizan dorson kaj blankecajn iom nuance al sablokoloraj flankoj dum la reprodukta sezono, kaj estas ĝenerale bruna kaj makulece je blanko for de la reprodukta sezono, nome kun tre strieca krono, pli larĝaj verrtikalaj strioj en brusto helbrunaj kaj malhelgrizaj, malhelgriza dorso kaj blanka ventro. La nereprodukta plumaro estas simila al tiuj de la Ĉina kaj de la Hinda ralardeoj kaj estas eventuale nedistingeblaj en kamparo.

## Kutimaro 
Ĝi reproduktiĝas el junio al septembro. Ĝi estas migranta birdo.

Ties dieto estas komponata el insektoj, fiŝoj, kaj kraboj.

## Disvastiĝo 
eta|300px|Komparaj teritorioj de la parencaj ralardeoj: Helverde la Indonezia ralardeo, blue la Ĉina kaj brune la Hinda.
Disvastigata tra sia grandaj teritorioj, la Indonezia ralardeo estis pritaksata kiel Malplej Zorgiga ĉe la IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj.
### Subspecioj 
Oni konas du subspeciojn de *Ardeola speciosa*:
* *Ardeola speciosa continentalis* Salomonsen, 1933
* *Ardeola speciosa speciosa* (Horsfield, 1821)

## Bildaro 

Image:Javan Pond Heron RWD4.jpg|Reprodukta plenkreskulo
Image:Javan Pond Heron RWD.jpg|Nereprodukta plenkreskulo
Image:Java Pond Heron 3185.jpg

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet 
* Oiseaux Fotoj

Kategorio:Ardeoj
Kategorio:Ardeedoj
Kategorio:Pelikanoformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Remolado

**Remolado** estas saŭco kies origino estas la franca kuirarto kaj estas farata surbaze de majonezo. Tiun saŭcon oni ofte konfuzas kun ravigoto.

La ingrediencoj estas majonezo, mustardo, ethakitaj piklaj kukumetoj, kaporoj, diversaj spicherboj kiel petroselo, drakunkolo kaj ŝenoprazo. La saŭco povas esti finigita per anĉovo aŭ anĉovopasto kaj ethakitaj durboligitaj ovoj.

Tradicie la saŭco estas surtabligata kun raspita tubercelerio kaj kunmetitaj salatoj. Ĝi ankaŭ estas manĝata kun frititaj fiŝaĵoj kiel moruo(vango)j kaj merlango.

## Fonto 
* Larousse Gastronomique

Kategorio:Manĝaĵoj
Kategorio:Saŭcoj
Ozark-Altebenaĵo

eta|220px|Montaro Sankta Francisko, vidita tie ĉi ekde Monto Nob-Lik () estas la elmetita koro de Ozark-Altebenaĵo.
eta|220px|Ozark-Altebenaĵo kaj ĝiaj primaraj fiziografiaj regionoj.
eta|220px|Altitudo-mapo de Ozark-Altebenaĵo.
**Ozark-Altebenaĵo** estas fiziografia kaj geologia altebenaĵoregiono de centra Usono. Ĝi kovras multe de la suda duono de Misurio kaj ampleksan parton de nordokcidenta kaj nordcentra Arkansaso. La regiono ankaŭ etendas okcidenten en nordorientan Oklahomon kaj ekstrem-sudorientan Kansason. La arbarkovritaj montetoj de sudokcidenta Ilinojso, kvankam ofte nomitaj "Ilinojsaj Ozarkoj", estas ĝenerale ne konsideritaj kiel parto de la vera Ozark-Altebenaĵo.

Kvankam ofte nomita **Ozark-Montaro**, la regiono estas fakte alta kaj profunde tratranĉita altebenaĵo. Geologie, la areo estas larĝa kupolo ĉirkaŭ Monto Sankta Francisko. La Ozark-altebenaĵa areo, kovranta preskaŭ 122 000 kvadratajn kilometrojn, estas sendube la plej ampleksa altaĵa regiono inter Apalaĉaj Montoj kaj Roka Montaro. Kune, Ozark-Altebenaĵo kaj Ŭaŝita-Montaro konstituas areon konatan kiel Usonajn Landinternajn Altaĵojn, kaj estas foje konsideritaj kolektive. Ekzemple, la ekoregiono nomita ozark-altebenaĵaj arbaroj inkludas Ŭaŝita-Montaron, kvankam Arkansaso-Valo kaj Ŭaŝita-Montaro, ambaŭ sude de Boston-Montaro, ne estas kutime konsideritaj kiel partoj de Ozark-Altebenaĵo.

Kategorio:Montaroj en Usono
Kategorio:Arkansaso
Kategorio:Kansaso
Kategorio:Misurio
Kategorio:Oklahomo
Madagaskara ralardeo

eta|Ardeola idae map
La **Madagaskara ralardeo** (*Ardeola idae*), konata ankaŭ kiel **Madagaskara ardeo**, estas birdospecio de ardeo nome de la familio de Ardeedoj kaj grupo de la ralardeoj.

## Aspekto 
Reprodukta plenkreskulo (45 al 48 cm longa) estas blankeca kun sablokolora al flaveca nuanco en flugiloj kaj ĉefe en brusto. La krono esta strieca, la irisoj flavaj kaj la beko tre longa, pintakra kaj tre blua kun nigra pinto. Ne estas seksa duformismo.

## Disvastiĝo 
Ĝi troviĝas en sudcentra kaj orienta subsahara Afriko nome en Angolo, Burundio, Komoroj, Demokratia Respubliko Kongo, Kenjo, Madagaskaro, Malavio, Mozambiko, Ruando, Reunio, Sejŝeloj, Somalio, Tanzanio, Ugando, Zambio, kaj Zimbabvo. Fakte la specio reproduktiĝas nur en la tuta okcidenta Madagaskaro kaj apudaj insularoj kaj migras vintre al la kontinento ĉefe al norda Mozambiko kaj tuta Tanzanio. La unuvintruloj ne revenas post la vintro, nur por la dua jaro.

Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj mangrovaj arbaroj, ĝangaloj, riveroj, nesalakvaj lagoj, nesalakvaj marĉoj, akvejoj de estuaroj, kaj plugebla tero (rizkampoj). Ĉiukaze estu multa akva vegetaĵaro por kaŝiĝi el eventualaj danĝeroj. Ili manĝas fiŝojn, ranojn kaj malgrandajn insektojn.

Kiel ĉe plej ardeoj ili ne emas kunvivi grupe, pro kio ĝenerale ĝi vidiĝas sola aŭ en paro.

La reprodukta sezono ekas februare al marte. La ino demetas 3 al 4 ovojn. Kovado daŭras ĉirkaŭ 20 tagojn.

## Konservostatuso 
Ĝi troviĝas en formorta danĝero pro la degradado kaj perdo de ties habitatoj kaj pro troa ĉasado. Ĉirkaŭkalkulata populacio estas 2,000-6,000 individuoj enkalkulinte kaj maturulojn kaj nematurulojn.

## Referencoj
*  Kriterioj kial tiu specio estas endanĝerita.

## Bibliografio 
* James A. Kushlan & James A. Hancock: *Herons*. Oxford University Press, 2005, ISBN 0-19-854981-4

## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet. 

Kategorio:Ardeoj
Kategorio:Ardeedoj
Kategorio:Pelikanoformaj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Nacia Parko Ankarafantsika

eta|maldekstra|Lago Ravelobe.
[eta|maldekstra|[Madagaskara maraglo|Madagaskaraj maragloj.]]
La **Nacia Parko Ankarafantsika** aŭ **Nacia Parko Ankarafancika** estas Nacia Parko en la regiono Boeni de okcidenta Madagaskaro. La plej proksima urbo estas Mahajanga 115 km norde de la parko. Ankarafantsika estas ĉefe tropika laŭ klimata tipo. La Sakalavoj estas la hegemonia etna grupo en la parko. La rodulo *Macrotarsomys ingens* loĝas nature nur en tiu nacia parko.

## Eksteraj ligiloj 
* Madacamp - Bildoj kaj priskriboj

## Fontoj 
* Wild Madagascar- Ankarafantsika

Ankarafantsika
Plugebla tero

[eta|Moderna agrikulturo tipe uzas grandajn [Kampo (agrikulturo)|Kampojn kiaj tiu de Dorset, Anglio, Granda Britio]]
En geografio kaj agrikulturo, **plugebla tero** estas tero kiu povas esti uzata por kultivi rikoltojn. Ĝi inkludas ĉiujn terojn kie eblas portempa rikoltado (duoble-rikoltaj areoj kalkuliĝas nur unufoje), portempajn paŝtejojn por herboproduktado aŭ komercado, fruktoĝardenojn kaj teron kie portempe okazas Kultivcikloj (malpli ol kvin jaroj). Abandonita tero rezultanta el kultivoŝanĝo ne estas inkludata en tiu kategorio. Informoj (datenoj) por plugebla tero ne nepre indikas la kvanton de tero kiu estas kultivebla. Tiele oni distingu el agrikultura tero, kiu, laŭ la difino de la ONA aldone inkludas teron kun konstanta rikoltado aŭ konstanta paŝtado. En 2008, la totala plugebla tero en la mondo kvantis je 13,805,153&nbsp;km², dum 48,836,976&nbsp;km² estis klasita kiel "agrikultura tero." 

Kvankam limigita pro terkvanto kaj pro topologio, la kvanto de plugebla tero, kaj regione kaj tutmonde, fluktuas pro homaj kaj klimataj faktoroj kiaj irigacio, senarbarigo, dezertiĝo, terasigo, rubejoj, kaj urba troetendo. Priserĉistoj studas la efikon de tiuj ŝanĝoj sur manĝoproduktado.

Plej produktiva parto de plugeba tero estas tiu el sedimentoj lasitaj de riveroj kaj de la maro en geologiaj epokoj. En modernaj epokoj, riveroj ĝenerale ne inundas tiom ofte areojn kiuj uzas inundokontrolon.

## Neplugebla tero 
eta|230px|Mapo de procenta plugebla tero
[eta|230px|Bubaloj plugante rizkampojn terase ĉe Salatiga, Centra [Javo, Indonezio.]]
Tero kiu estas maltaŭga kiel plugebla tero kutime havas almenaŭ unu el la jenaj difektoj: manko de akvofonto aŭ nesala akvo; troa varmo (dezerto); troa malvarmo (Arkto); tro multe da rokoj; tro multe da montoj; troa salo; tro multe da pluvo; tro multe da neĝo; tro polua; aŭ tro nutromalriĉa. Nuboj povas bari la sunlumon kiun plantoj bezonas por fotosintezo, malpliigante produktivecon. Plantoj povus malsategi sen lumo. Malsatego kaj nomadismo ofte ekzistas sur bordo de la plugebla tero. Neplugebla tero estas foje nomata *rubotero*, *malbona tero*, ktp.

## Vidu ankaŭ 
* Grundofekundeco

## Notoj 
Kategorio:Agrikulturo
6203 Lyubamoroz

'*6203 *Lyubamoroz'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro *Lyubov Moroz*, de la "*Deutsches Zentrum für Luft- und Raumfahrt''" (Germana Centro pri Aera kaj Kosma Flugado) de Berlino. Ŝi studis la efikojn de la temperaturo sur la spektroj de la malgrandaj planedoj kaj provis simuli la optikajn efikojn de fando de mineraloj pro alfrapo, uzante pulsan laseron.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Thomas Horsfield

**Thomas HORSFIELD** (12a de majo 1773 – 24a de julio 1859) estis usona kuracisto kaj naturalisto kiu laboris etende en Indonezio, priskribante nombrajn speciojn de plantoj kaj animaloj el la regiono. Li estis poste zorganto de la Muzeo de la Orienthindia Kompanio en Londono.

## Komenco 
Horsfield naskiĝis en Bethlehem, Pensilvanio, kaj studis medicinon ĉe la Universitato de Pensilvanio. Li estis nepo de Timothy Horsfield, Sr. (1708- 1773), kiu naskiĝis en Liverpool kaj elmigris al Novjorko en 1725.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Thomas Horsfield - An American Enigma 

Kategorio:Reĝa Societo de Londono
Kategorio:Usonaj natursciencistoj‎
Kategorio:Usonaj ornitologoj
Kategorio:Usonaj entomologoj
Kategorio:Brita koloniismo