open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ehrenburg (Brodenbach)

eta|burgo Ehrenburg
La **Ehrenburg** estas la ruino de spronburgo sur alteco de 230 m s.m.proksime de Brodenbach en la distrikto Mainz-Bingen, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝi estis konstruita sur roksprono en la valo de la Ehrbach (Hunsrück), flankvalo de la Mozelo. Iam ĝi estis la centro de malgranda regna senjorlando kun posedaĵoj inter la malsupra Mozela valo kaj la meza Rejno. Hodiaŭ ĝi estas kulturmonumento.

## Blazono de kavaliro de Ehrenburg 

Allianzwappen Pyrm.-Ehrenburg.jpg|blazono de *Cuno von Pyrmont und von Ehrenberg*. detalo el malfrugotika sabloŝtona votiv-kruco de 1446 en Brodenbach
Pyrmont.png|blazonbildo de la nobela gento *von Pyrmont* de la samnoma burgo en la valo de la Eltz. en la votivkruca areo 1 kaj 4
Wappen derer von Ehrenberg (Untermosel).png|blazonbildo de la nobela gento *von Ehrenberg*, kiuj supozeble konstruigis la burgon Ehrenburg komence de la 12a jarcento. en la votivkruca areo 2 kaj 3
Pirmont-Wappen.jpg|blazono Pyrmont-Ehrenberg (maldekstre) und Johann la 2a von Baden, episkopo de Treviro (dekstre) mezo de la 15a jarcento. En la ĥorejo de la iama preĝejo St. Katharina de Treis ĉe Mozelo

## Burgo 
eta|Historia aspekto de Ehrenburg, ĉ. 1890–1900
eta|la Ehrenburg el sudokcidenta elaera perspektivo. Foto Manfred Obersteiner 2006
eta|la Ehrenburg en aŭgusto 2009. suda aspekto el al valo de la rivero Ehrbach.

## Bildaro 

Eerenborgh.jpg|unua detalo el mapo de *Arnold Mercator* (naskita 1537). kuproplato ĉ. 1600
Ehrenburg von T.Verhas.jpg|dua detalo el kolorigita kuprogravuraĵo de *Theodor Verhas* (1811-1872). ĉ. 1830
Ehrenburg von Cronau.jpg| tria detalo el Lignogravurado "mozelaj bildoj " de *Rudolf Cronau* (1855-1939).
Ehrenburg 1952.jpg|kvara bildo: fotosapekto el la sudokcidento antaŭ la restaŭrado en la 1960aj jaroj
E'burgmedal.jpg|kvina: aspekto de la burgo sur ora medalo el la 1960aj jaroj

## Literaturo 
* B. Hirschfeld: *Die Ehrenburg auf dem Hunsrück.* In: *Koblenzer Heimatblätter.* 17-20/9/1931, Koblenz 1931. 
* Gustav Schellack, Willi Wagner: *Burgen und Schlösser im Hunsrück* 4. Auflage. 1979, ISBN 3-88094-271-4, S. 17–18. (= Rheinische Kunststätten, Heft 37)
* Günter Stanzl: *Revitalisierung mittelalterlicher Erlebnisräume. Die Ehrenburg bei Brodenbach*. Baudenkmäler in Rheinland-Pfalz Jahrbuch 2004, Mainz 2004, S. 23–24.
* Olaf Wagener, Achim Wendt: *Die Burgen an der Mosel*. Koblenz 2007, ISBN 978-3-935690-59-1, S. 127–167.
* Elmar Rettinger *Ehrenburg (Burg).* In: *Historisches Ortslexikon von Rheinland-Pfalz des Instituts für geschichtl. Landeskunde, Universität Mainz*. Im Internet unter www.regionalgeschichte.net
* Ulrich Mehler: *Kleiner Burgführer der Ehrenburg*. Freundeskreis der Ehrenburg, 2008.
* Georg Dehio: *Handbuch der Deutschen Kunstdenkmäler - Rheinland-Pfalz, Saarland*. Deutscher Kunstverlag, München 1984, ISBN 3-422-00382-7, S. 239–240.

## Eksteraj ligiloj 
* Internetpräsenz der Burg
* Eintrag zur Ehrenburg in der wissenschaftlichen Burgendatenbank des Europäischen Burgeninstituts (EBIDAT)
* Rekonstruktionszeichnung 

Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Nicolás Aloisio

**Nicolás Aloisio** - naskiĝis en 1992 - estas argentina Esperantisto. Li aktivas en Juna Esperantistaro Argentina, la tiulanda sekcio de TEJO. En la oficperiodo 2014 li elektiĝis komitatano de JEA. Nicolás loĝas en Bonaero kaj estas muzikisto. Interalie li konceertis en la solena malfermo de la 99-a UK, la 26-an de julio 2014 en Bonaero.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* persona *facebook*-paĝo

Kategorio:Argentinaj esperantistoj
Kategorio:Hispanlingvaj kantistoj
Genovevaburg

eta|altdekstre=1.4|Genovevaburg - loĝdomo
eta|la Genovevaburg sur ŝakkovilo en Mayen
Ene de la mezepoka urbofortikaĵo situas la burgo **Genovevaburg** je la sudokcidenta flanko de la urbo Mayen en la distrikto Mainz-Bingen, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝia nomo venas de legendo laŭ kiu sur la nuna burgmonto estis la sidejo de la palatingrafo Siegfried kaj lia edzino Genoveva de Brabanto. Fruaj indikoj pri la regiona ligo de la legendo estis el la 17a jarcento (r. Fraukirch). Ekde kiam la burgo kaj/aŭ burgfrido, la tiel nomata *goloturo*, rilatas al la legendo, ne estas konata.

[eta|hochkant|*la  Genovevaburg en Mayen*, pentraĵo de  [Fritz von Wille]]
eta|supra burgo

## Literaturo 
* Matthias Kordel: *Die schönsten Schlösser und Burgen in der Eifel*. 1. Auflage. Wartberg Verlag GmbH, Gudensberg-Gleichen 1999, ISBN 3-86134-482-3, S. 44−45.
* Michael Losse: *Hohe Eifel und Ahrtal. 57 Burgen und Schlösser*. Konrad Theiss Verlag GmbH. Stuttgart 2003, ISBN 3-8062-1775-0, S. 62−65.
* Gustav Sixel, Richard Hartmann, Hans-Lothar Hochstrate: *Eine Geschichte der Evangelischen Kirchengemeinde Mayen*. Selbstverlag, Mayen 1996.

## Eksteraj ligiloj 
* Website der Stadt Mayen mit Informationen zur Genovevaburg und den "Burgfestspielen Mayen"
* Website des Eifelmuseums

Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Stephanie Cabovianco

**Stephanie CABOVIANCO** (naskiĝis en 1989) estas argentina esperantistino kaj ekologia aktivulino. Ŝi estas iama prezidantino de Juna Esperantistaro Argentina, la tiulanda sekcio de TEJO. Stephanie loĝis en Bonaero, ĝis kiam ŝi translokiĝis en oktobro 2024 al Italio.

En novembro 2024 ŝi prelegis en la Zamenhofa Aranĝo Toskana en Pisa pri la temo "Mia sperto en klimata agado: kiel Esperanto povus aldoni valoron en internaciaj konferencoj". 

Kategorio:Argentinaj esperantistoj
10446 Siegbahn

'*10446 *Siegbahn''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj kaj geezoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Tria Enketo pri Trojanoj" ().

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la sveda fizikisto Kai Siegbahn (1918 — 2007), ricevinto de la Nobel-premio pri fiziko 1981 pro lia kunlaboro al la disvolvo de la alt-distingiva elektrona spektroskopio (nun konata kiel Ikso-radia fotoelektra spektroskopio).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1977
Adrián Alejandro

**Adrián Alejandro** (naskiĝis la 21-an de julio 1993 en Bonaero, Argentino) estas argentina Esperantisto.  

En la argentina movado, li estas la aktuala vicprezidanto de Argentina Esperanto-Ligo (AEL), kiu estas la landa sekcio de UEA kaj aktivas en Juna Esperantistaro Argentina (JEA), kiu estas la landa sekcio de TEJO.  

En la internacia movado li estas la kultura komisiito kaj la komitatano A de Argentino ĉe TEJO.  

Adrián loĝas en Bonaero kaj studas medicinon ĉe la Universitato de Bonaero.

La 31-an de julio 2014, kadre de la 99-a Universala Kongreso de Esperanto en Bonaero (Argentino), li partoprenis la unuan matĉon oficialan de la futbalteamo Esperantujo.

Kategorio:Argentinaj esperantistoj
Genoveva de Brabanto

**Genoveva de Brabanto** estas heroino de mezepoka legendo. Ŝia historio estas tipa ekzemplo de historio de deca edzino false akuzita kaj forpelita, pro atesto de malakceptita pretendinto.
[dekstre|eta|"Genoveva en la arbara soleco" de [Adrian Ludwig Richter]]

## Biografio 
Genoveva de Brabanto laŭdire estis la edzino de Siegfried de Treviro, kaj ke ŝi estis false akuzita de la ĉefservisto Golo. Kondamnita je morto, ŝi estis pardonita de siaj ekzekutistoj, kaj vivis dum ses jaroj kun sia filo en kavo en la Ardenoj nutrita de kapreolino. Siegfried, kiu dume estis malkovrinta la perfidon fare de Golo, estis persekutanta kapreolinojn, kiam li malkovris ŝin en sia kaŝejo kaj remetis ŝin al ŝia antikva digneco.

## Verkoj bazitaj sur la vivo de Genoveva de Brabanto 
* Genoveva de Brabanto - Christoph von Schmid aŭ Kristoforo Schmid - rakonto porinfana bazita sur la legendo.
* *Geneviève de Brabant* - Offenbach opereto bazita libere sur la legendo.
* *Genoveffa di Brabanto* - Christian Friedrich Hebbel verko bazita sur la legendo.
* Genoveva - Robert Schumann, opero bazita sur la verko de Hebbel kaj sur la teatra poemo de Ludwig Tieck *Leben und Tod der Heiligen Genoveva* (*Vivo kaj morto de Sankta Genoveva*).

## Eksteraj ligiloj 
* en Books.google.com Genoveva de Brabanto

Kategorio:Mezepokaj legendoj
Kategorio:Fikciaj nobeloj
Kategorio:Fikciaj belgoj
Kategorio:Brabanto
Pseŭdoepigrafio

Per **pseŭdoepigrafio** (el la antikva greaka ψευδής, *pseŭde*, "falsa" kaj ἐπιγραφή, epigraphe, "skribaĵo") oni intencas verko de aŭtoro neresponsa pri la redakto de la iu teksto.

Tiu falsa atribuo povas deveni el eraro de la tradicio aŭ el elektita volo erare informi.

La atribuo de verko al fama kaj ofte antaŭa persono, ĉiukaze konata de multaj, celas altiri la atenton de la legantaro kaj doni al la teksto fidindecon kiun alimaniere ĝi ne atingus.

En la antikva epoko troviĝas diversaj ekzemploj de verkoj kies aŭtoreco estis atribuita al personoj malsamaj ol tiuj realaj, kiel la Homeraj himnoj, la *Mitologia biblioteko* atribuita al Apolodoro el Ateno aŭ la prozeliteca *Letero de Aristea* de aleksandria judo sed ruze atribuigita al greko sekvanto de la “Olimpa religio”.

Multaj famaj aŭtoroj, kiel Sankta Aŭgusteno de Hipono, Platono Aristotelo, Isidoro de Sevilo, Moseo havis tian sorton…

Malsaman juĝon postulas la problemo de pseŭdoepigrafio rilate la pribibliajn studojn: protestantaj bibliistoj difinas *pseŭdoepigrafaj* la judajn verkojn de bibliaj enhavoj kompilitajn inter la 2-a jarcento a.K. kaj la 1-a p.K., kiujn alikonfesiaj kristanoj difinas apokrifoj, termino male rezervita ĉe protestantoj ekskluzive al la Dua-kanonaj libroj, kiuj estas parto de la Biblia kanono akceptita de la Katolika Eklezio kaj aliaj konfesioj kristanaj.

## Vidu ankaŭ 
* Apokrifo
* Biblia kanono
* Letero de Aristea
* Apokrifoj de la Nova Testamento

Kategorio:Literaturaj teknikoj
Kategorio:Kristanaj ĝenroj
Kategorio:Juda literaturo
Kategorio:Religiaj tekstoj
Ferenc Vághy

**Ferenc Vághy** [vAgi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vághy Ferenc** estis hungara juristo, membro (direktora en 1831) de Hungara Scienca Akademio. Lia origina familia nomo estis *Wagner*.

Ferenc Vághy http://mek.niif.hu/00300/00355/html/ABC16241/16270.htm naskiĝis la  1776 en Sopron. Li mortis la  1862 en Matzleinsdorf, kiu estas jam kvartalo en Vieno.

## Biografio 
Ferenc Vághy ricevis nobelecon en 1831. Li iĝis juĝisto en 1840, post 2 jaroj li ricevis pli altan pozicion ĝis 1848. En 19 li studvojaĝis al Parizo. Li profesoriĝis en 19. Li doktoriĝis en 19. Baldaŭe li laboris en la supera juĝejo en Vieno, krome li estis nomita kortega konsilisto.

## Verkaro (elekto) 
* *Magyar váltójogi kérdések* (1841) 

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero V kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio
 
Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj juĝistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
György Vajda (inĝeniero)

**György Vajda** [djordj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vajda György** estas hungara inĝeniero, profesoro, membro (korespondanta en 1976, ordinara en 1982) de Hungara Scienca Akademio.

György Vajda http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19550 naskiĝis la  1927 en Budapeŝto.

## Biografio 
György Vajda akiris diplomon en la Hungara Reĝa Teknika Universitato József en 1949, poste li samloke eklaboris kiel vicprofesoro. En la sekva jaro li ricevis postenon en MTA. En 1952 li partoprenis en fondo de instituto kiel vicdirektoro. En 1963 li eklaboris en la ministerio, post 4 jaroj li ricevis la instruan rangon titulara profesoro en la teknika universitato. Li doktoriĝis en 1965 antaŭ la akademio. En 1970 li revenis al la instituto, kiun li gvidis 27 jarojn. Li okupiĝis precipe pri la energio (ankaŭ pri atomenergio) kaj elektrotekniko. Li ricevis premiojn inter 1960-2008.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Egységkapcsolású generátorok igénybevétele légköri túlfeszültségek hatására* (1960)
* *Energia és társadalom* (Energio kaj socio), (1975, 2009)
* *Energetika I–II.* (1981, 1984)
* *Kockázat és biztonság* (1998)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj elektroinĝenieroj
Universala Ekspozicio de Parizo (1900)

[eta|270ra|[Universala Ekspozicio de Parizo (1900).]]
La **Universala Ekspozicio de Parizo (1900)** okazis de la 14-a de aprilo ĝis la 12-a de novembro de 1900 en Parizo, Francio.

Ĝi havis areon de 120 hektaroj, estis vizitata de , partoprenis 58 landoj kaj kostis totale .

La stacidomo Gare d'Orsay (nune Musée d'Orsay), la Malgranda Palaco, la Granda Palaco kaj la Ponto Aleksandro la 3-a estis konstruitaj por celebri la Universalan Ekspozicion. La *Petit Palais* kaj la *Grand Palais* estis konstruitaj sur la loko de la Palaco de la Industrio, frukto de antaŭa ekspozicio (1855).

Oni konstruis grandan gigantan radon en la avenuo Suffren. Ĝi havis diametron de 100 metroj kaj estis malkonstruita en 1937.

La Somera Olimpiko 1900 estis organizita dum la ekspozicio.

## Bildaro 

Dosiero:Grand entrance, Exposition Universal, 1900, Paris, France.jpg|Ĉefa enirejo.
Dosiero:The Grand Palace, Exposition Universal, 1900, Paris, France.jpg|*Grand Palais*.
Dosiero:The little Palace, Exposition Universal, 1900, Paris, France.jpg|*Petit Palais*.
Dosiero:The Trocadero, Exposition Universal, 1900, Paris, France.jpg|*Trocadéro*.

## Vidu ankaŭ 
* Internacia ekspozicio (1867)
* Universala Ekspozicio de Parizo de 1889

## Eksteraj ligiloj 
* Universala Ekspozicio de Parizo - 1900 Fotoj
* Universala Ekspozicio de Parizo de 1900 Bildaro de Brooklyn Museum en flickr.
* Mapo Universala Ekspozicio (1900)

Kategorio:Internaciaj ekspozicioj en Parizo
Kategorio:Eventoj en 1900
Kategorio:1900 en Francio
Geostrategio

[eta|250px|La [Ĝibraltara Markolo estas grava martrapasejo inter la Atlantika Oceano kaj la Mediteranea Maro. Se estus ŝtopado tie la monda mara transporto suferus grandajn prokrastojn, malhelpante la liveradon al multaj landoj.]]
[eta|Epizodo de [podkasto Kern.punkto pri geostrategio]]
La **geostrategio** estas subfako de la geopolitiko kiu temas pri la studo kaj rilataro de problemoj strategiaj militistaj kun faktoroj el la geografio -resursoj de lando rilate al ties geopolitikaj celoj-. La geostrategiistoj, male al la geopolitikistoj, klopodas aktivan agadon kaj naciistan vidpunkton. Kelkaj geostrategiistoj estas ankaŭ geografoj, ĉefe en subfakoj de la homa geografio, kiaj la politika geografio, la ekonomika geografio kaj la kultura geografio.

## Lokoj de geopolitika valoro geostrategia 
La jena listo enhavas lokojn tutmonde kiuj pro ties karakteroj geografiaj prezentas strategiajn valorojn:

## Eksteraj ligiloj 
* Real Instituto Elcano (Hispanio)
* Centro Internacional de Toledo para la Paz (Hispanio) 
* Konrad Adenauer Foundation (Germanio)
* Dansk Institut for Internationale Studier (Danio)
* Institut Français des Relations Internationales (Francio) 
* Istituto Affari Internazionali (Italio) 
* Norwegian Institute of International Affairs (Norvegio)
* International Peace Research Institute, Oslo (Norvegio)
* Instituto de Estudos Estratégicos e Internacionais (Portugalio)
* Royal Institute of International Affairs (Britio)
* SIPRI Stockholm International Peace Research Institute (Svedio)
* Carter Center (Usono) 
* Consejo Argentino para las Relaciones Internacionales (Argentino) 
* Centro de Estudios e Investigaciones Militares (Ĉilio)
* Istituto Affari Internazionali (Italio) 
* Norwegian Institute of International Affairs (Norvegio)
* International Peace Research Institute, Oslo (Norvegio)
* Instituto de Estudos Estratégicos e Internacionais (Portugalio)
* Royal Institute of International Affairs (Britio)
* Stockholm International Peace Research Institute (Svedio)
* Carter Center (Usono) 
* Consejo Argentino para las Relaciones Internacionales (Argentino) 
* Strategicgroup (Italio)  
* Grupo de Gestion Geoestrategica (Kolombio) 

Kategorio:Geografio
Kategorio:Geopolitiko
Kategorio:Politiko
Kategorio:Geografia terminaro
Szilárd Vágó

**Szilárd Vágó** [silard vAgO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vágó Szilárd,** en Francio konata **Constantin Vago** estis hungara-franca biologo, membro (honora en 1990) de Hungara Scienca Akademio, membro de la Akademio de Sciencoj kaj la Akademio de Nimes (1971).
 
Szilárd Vágó http://www.academie-sciences.fr/academie/membre/Vago_Constantin.htm  naskiĝis la  1921 en Debrecen. Li mortis la  2012 en Francio en Alès.
 
## Biografio 
Szilárd Vágó lernis en universitato en sia naskiĝurbo ĝis 1943, poste li daŭrigis la sciencajn studojn. Fine li doktoriĝis en Montpellier en 1956. Lia scienca laboro estis dediĉita al kompara patologio. Li estis respondeca por la nuna klasifiko de senvertebrulaj virusoj. Li ankaŭ malkovris la unuan viruson de maraj senvertebruloj. Multaj el liaj aliaj malkovroj estis la plej gravaj konsekvencoj en la kompara patologio.

## Fontoj 
* biografio kun foto  
 
Kategorio:Hungaraj biologoj
Kategorio:Francaj biologoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj

V
10449 Takuma

'*10449 *Takuma'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la franca astronomino Marguerite Laugier elde la Observatorio de Nico.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la japanan astronomon *Hitoshi Takuma'', aktivan observanton de la Suno, de la sunmakuloj kaj de la  de 1949. La nomo estis proponita de la japana astronomo Syuichi Nakano, kiu trovis la identigojn pri tiu-ĉi asteroido.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Marguerite Laugier
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1936
Kastelo Gondorf

eta|strato tra la kastelo de sudokcidento
eta|aspekto de la alia riverflanko. Maldekstre fone la antaŭburgo kaj la ĥorejo de la katolika preĝejo St. Johannes Apostel
eta|antaŭburgo de la kastelo
eta|aspekto de la kastelo Gondorf ĉ. 1730 (maketo en la vinmuzeo Gondorf). La preĝejo maldekstre estis malkonstruita jam pli frue por la fervojo (same la roko). La federacia strato B 416 paralele al la Mozelo oni konstruis tra la konstruaĵo

La **kastelo Gondorf,** nomata *Oberburg* (esperante: „supra burgo“) kontraste al *Niederburg* (esperante: „malsupra kastelo“) nomata kastelo Liebieg, situas en la vilaĝparto Gondorf de la komunumo Kobern-Gondorf ĉe la rivero Mozelo en la distrikto Mainz-Bingen, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

Ĝi estas la devenburgo de la senjoroj kaj postaj princoj von der Leyen.

## Literaturo 
* Georg Dehio: *Handbuch der Deutschen Kunstdenkmäler. Rheinland-Pfalz, Saarland*. München, Berlin, 1984, ISBN 3-422-00382-7, S. 319–320.
* Hans Spiegel: Arme Baudenkmäler! - in: Burgen und Schlösser - Zeitschrift der Deutschen Burgenvereinigung e.V. für Burgenkunde und Denkmalpflege, Braubach am Rhein 75/II, S. 65ff
* Otto von Czarnowsky: *Die Mosel und ihre nächste Umgebung von Metz bis Coblenz,* Koblenz 1841, online bei Google Books.
* Heinz Cüppers (Hrsgb.), *Die Römer in Rheinland-Pfalz,* Stuttgart 1990, ISBN 3 8062 0308 3.

## Eksteraj ligiloj 
* Material zu Schloss Gondorf  in der Sammlung Duncker der Zentral- und Landesbibliothek Berlin (PDF; 269 kB)

## Referencoj 
Kategorio:Kasteloj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Gustav Henrik Backman

**Gustav Henrik BACKMAN** [bakman] ( –  en Ramlösa Brunn) estis sveda esperantisto kaj kurac-gimnastikisto en Helsingborg.

Backman estis pioniro de Esperanto en Svedio. Speciale en la kriza tempo de la Ido-skismo en 1909 li nelacigeble agadis, konstante gvidis kursojn kaj propagandis ĉiumaniere. Li faris propagandan vojaĝon en Germanujo en 1909. Heroaj klopodoj por eldoni la gazeton *Esperanto-Folket* ("Esperanto-Popolo"), 1911-1912, aranĝo de la unua Skandinava Kongreso de Esperanto en Göteborg en 1918. Li verkis 4 lernolibrojn (la unuan en 1892) kaj tradukis *La Konscienco Riproĉas* de August Strindberg (1928).

Post la unua mondmilito aperis liaj vortaroj Esperanto-Sveda (1919, IV + 166&nbsp;p.) kaj Sveda-Esperanta (1921, [2], 214&nbsp;p.). La laste menciita restis la gvida tiuspeca ĝis la apero de la duoble pli ampleksa de Sam Owen Jansson, Frits Lindén kaj Birger Gerdman en 1934.
## Verkoj
**Svensk-Esperantisk Ordbok*. Eld. Förlagsföreningen Esperanto , Stockholm, 1921.

## Literaturo 
* **1931**: Jubileums-Matrikel - Jubilea Matrikulo 1931. Stockholm: Svenska Esperanto-Förbundet 1931, 123 p. kun multaj fotoj, foto de Backman sur p.&nbsp;9

## Eksteraj ligiloj 
* [Libroj](http://search.obvsg.at/primo_library/libweb/action/search.do?dscnt=0&scp.scps=scope%3A(ONB_aleph_esperanto)&tab=onb_sondersammlungen&mode=Basic&vl(freeText0)=henrik+backmann&vid=ONB&fn=search) de Gustav Henrik Backman en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo

Kategorio:Svedaj esperantistoj
Kategorio:Esperanto-vortaristoj
Krongardisto

**Krongardisto** (hungare *koronaőr*) estas historia digno kaj ofico (supozeble ne nur) en Hungario, kies tasko estis gardi kaj zorgi pri la krono.

## Historio 
Komence oni gardis la kronon komence en Székesfehérvár, poste en Visegrád. Tiutempe nomo de la ofico estis **gardokanoniko**. Spite la konstantan gardadon foje okazis, ke korteganino ŝtelis la kronon. Laŭ la leĝo en 1492 la krongardistoj estis elektitaj fare de ĉefpastroj kaj magnatoj. Post 6 jaroj la pli nova leĝo determinis 2 krongardistojn, kiujn magnatoj elektas. Post la reformacio oni elektis 4 laikulojn sen esplori iliajn kredojn, poste la parlamento elektis el la 4 nur 2. Dum regado de Leopoldo la 2-a (Sankta Romia Imperio) unu el la krongardistoj devis esti katoliko, la alia protestanto. Baldaŭe la digno valoris . En fino de la socialismo la hungara krono iĝis vidindaĵo en Hungara Nacia Muzeo, tiu ofico plene malaperis. Nuntempe ĝi troviĝas en la parlamentejo kaj aperis gvardianoj kiel gardistoj, tamen ili estas nur turisma vidindaĵo.

## Kelkaj krongardistoj 
* Gyula Károlyi
* Péter Perényi
* Zsigmond Perényi (ministro)
* Albert Prónay
* Béla Radvánszky
* Béla Széchenyi
* Emil Széchenyi
* József Szlávy
* József Teleki (guberniestro)
* Ferenc Ürményi
* Miklós Vay

## Fontoj 
* http://lexikon.katolikus.hu/K/koronaőr.html 

Kategorio:Krongardistoj
Malfruromia defendinstalaĵo Katzenberg

eta|350px|rekonstruaĵo de parto de la defendmuro de la iama malfruromia altecfortikaĵo Katzenberg ĉe Mayen
La **malfruromia defendinstalaĵo Katzenberg**, ankaŭ nomata romia gardejo Mayen, estas romia fuĝburgo el la 4a jarcento apud la urbo Mayen en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. La fortikaĵo, situanta sur la monto Katzenberg, estis konstruita ĉ. 300 p.K. post la detruo de la romia limeso , kiam la ĝermanoj enpenetris la romian regnon marodante. La enloĝantoj povis fuĝi en la 1,2 hektara fortikaĵo en kazo de danĝero. La pli grandaj urboj Treviro, Kolonjo, Majenco , Koblenco kaj Andernach ricevis urbomurojn. La „Katzenberg“ estis la plej granda de la pli ol 60 malfruromiaj altecfortikaĵoj, kiu estis en la regiono Ejfelo kaj Hunsrück. Ili estis uzata ĉ. 70 jaroj kaj post 30 jara paŭzo ankoraŭfoje ĝis ĉ. 450 p.K.. Sur la pinto de la monto staris malgranda gardejo. La pli malalta areo estis por la loĝantoj.

## Literaturo 
* Angelika Hunold: *Die Befestigung auf dem Katzenberg bei Mayen und die spätrömischen Höhenbefestungen in Nordgallien.* Monographien des Römisch-Germanischen Zentralmuseums, Schnell und Steiner, Mainz 2011, ISBN 978-3-7954-2425-1.
* Angelika Hunold, Alwin Punstein, H. Wolfgang Wagner & Franz Wierschem:*Rekonstruktion der römischen Moselschiefer-Dächer auf dem Katzenberg bei Mayen/Eifel und weitere Beiträge zur über 2000-jährigen Handwerks- und Bergbaugeschichte des Schiefers.* Der Anschnitt, 56, 2004, H.1: 27 - 34, 10 Abb., 1. Karte, 2 Tab., Bochum 2004.
* Ewald Hoppen, Angelika Hunold & H. Wolfgang Wagner: *Römerwarte - Abschluss einer Rekonstruktion zur Handwerks- und Bergbaugeschichte auf dem Katzenberg bei Mayen.* Der Anschnitt, 57, 2005, H. 4: 169 - 171, 4 Abb., 1 Tab., Bochum 2005.
H. Wolfgang Wagner & W. Schultheis:* Römischer Dachschiefer – Neue Funde und neue Erkenntnisse.*
Der Anschnitt, 63, 6/2011: 202-206, 6 Abb., 1. Karte, 1 Tab.; Bochum 2011.

## Eksteraj ligiloj 
* Der Katzenberg und die Römerwarte 
* Der Katzenberg im Vulkanpark
* Katzenberg Moselschiefer-Strasse 

Kategorio:Eifel en la romia epoko
10450 Girard

'*10450 *Girard'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la argentina astronomo Carlos Ulrrico Cesco kaj de la usona astronomo Arnold Richard Klemola elde la Observatorio Félix Aguilar en la provinco de San Juan (Argentino).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Terrence Girard'', kiu aliĝis al la Departemento pri Astronomio de la Universitato Yale en 1985 kaj de tiam estis komisiita de la disvolvo de faka astrometria programaro uzata en Yale kaj aliaj institucioj de scienca esploro. Lia ĉefa respondeco estas la reduktado kaj analizo de la Suda Programo Yale-San Juan pri Propra Movo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Carlos Ulrrico Cesco
Kategorio:Malkovrita de Arnold Richard Klemola
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1967
Bieno Kray

La **bieno Kray ** estas akvoburgo apud la urboparto Eich de la urbo Andernach en la distrikto Mainz-Bingen, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

## Eksteraj ligiloj 
* Krayer Hof bei vulkaneifel.org 

Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Lewis Samuel Feuer

**Lewis Samuel Feuer** (naskiĝis en 1912, mortis en 2002) estis usona sociologo. Dekomence klara sekvanto de marksismo, li iĝis konservativulo.

## Verkoj 
* *Spinoza And The Rise Of Liberalism* (1951)
* *Psychoanalysis and Ethics* (1955)
* *Karl Marx And Friedrich Engels: political and philosophical writings* (1959), editor
* *The Scientific Intellectual: the psychological and sociological origins of modern science* (1963)
* ''The Conflict of Generations: the character and significance of student movements'(1969)
* *Marx and the Intellectuals: a set of post-ideological essays* (1969)
* *Einstein and the Generations of Science* (1974)
* *Ideology and the Ideologists* (1975)
* ''The Case of the Revolutionist's Daughter: Sherlock Holmes Meets Karl Marx* (1983)
* *Imperialism and the Anti-imperialist Mind* (1986)
* *Varieties of Scientific Experience: emotive aims in scientific hypotheses* (1995)

## Plia legado 
* *Philosophy, history, and social action : essays in honor of Lewis Feuer : with an autobiographical essay by Lewis Feuer'' (1988) eldonite de Lewis Samuel Feuer, Sidney Hook, William L. O'Neill, Roger O'Toole. Kun bibliografio de la tutaj publikitaj verkoj de Lewis S. Feuer.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *New York Times* nekrologo
* Lewis S. Feuer papers, Robert D. Farber University Archives & Special Collections, Brandeis University 

Kategorio:Universitato Harvard
Kategorio:Usonaj sociologoj
Kategorio:Universitato de Kalifornio
Galerio Korunk

**Galerio Korunk** Korunk Galéria estas perioda ekspoziciejo en redakciejo de revuo Korunk de Kluĵo.
## Historio
La ekspoziciejo funkciis de marto 1973 ĝis julio 1986, kiam la ŝtataj instancoj malpermesis ĝin (estis ekspozicionta 250-a), kaj renaskiĝis la 12-an de aprilo 1990. Ĝi ekspoziciis la kreaĵojn de rumaniaj hungaraj kaj de rumaniaj hungardevenaj artistoj. Okaze de ekspozicimalfermoj elpaŝis aktoroj kaj muzikistoj. La artkolektaĵo troviĝas en bildarejo de Odorheiu Secuiesc sub nomo 
Korunk Galéria.
## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 
*Korunk Galéria
Kategorio:Rumaniaj hungaraj institucioj kaj institutoj
Petro Poroŝenko

**Petro Poroŝenko** (ukraine *Петро Олексійович Порошенко*) estas ukraina politikisto, komercisto kaj miliardulo, de 2014 ĝis 2019 prezidento de Ukrainio. Laŭ la pritakso de *Forbes* (de februaro 2013) Poroŝenko estas la 5a en la listo de la plej riĉaj ukrainoj (kun posedaĵoj valoraj je 1,8 mld da dolaroj).

Deputito de la 7-a oficperiodo de Verĥovna Rada. Antaŭe estis deputito en la jaroj 1998-2005 kaj 2006-2007; sekretario de la Konsilio de nacia sekureco kaj defendo de Ukrainio de februaro ĝis septembro 2005; ĉefo de konsilio de la Nacia Banko de Ukrainio en la jaroj 2007-2012. En la jaroj 2009-2010 li estis ministro de eksterlandaj aferoj, kaj de marto ĝis novembro 2012 - ministro de ekonomia disvolviĝo kaj komerco de Ukrainio. Prezidanto de Ukrainio de la 7-a de junio 2014 ĝis la 20-a de majo 2019.

## Komercista kariero 
[eta|Fabriko de Roshen en [Vinico]]
Poroŝenko komencis sian propran komercon kiel vendisto de kakao-grenoj. En la 1990aj jaroj li ekkontrolis plurajn firmaojn okupiĝantajn pri dolĉaĵoj. Ĉiujn ĉi firmaojn li unuigis en unu - la firmaon Roshen (la nomo estas parto de lia familia nomo), kiu nun estas la plej granda produktisto de dolĉaĵoj en Ukrainio. La atingita fortuno kaŭzis, ke Poroŝenkon oni kromnomas *"la reĝo de ĉokolado"*. La nuna komerca imperio de Petro Poroŝenko inkluzivas ŝipfarejon, aŭto- kaj busfabrikojn, la televidkanalon 5 Kanal kaj aliajn.

## Prezidanteco 
Kiam evidentiĝis, ke li venkis en la balotado vespere de la balota tago (la 25-an de majo 2014) Poroŝenko anoncis "Mia unua prezidenta vojaĝo estos al Donbaso", kie armitaj por-rusaj ribeluloj deklaris la separismajn respublikojn Donecka Popola Respubliko kaj Luhanska Popola Respubliko, kaj regas grandan parton de la regiono. Poroŝenko ankaŭ ĵuris daŭrigi la armeajn operacojn por fini la armitan ribelon asertante: "La kontraŭterorista operaco ne povas kaj ne devas daŭri du aŭ tri monatojn.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Persona paĝo de Petro Poroŝenko

Kategorio:Naskiĝintoj en 1965
Kategorio:Prezidantoj de Ukrainio
Lingvo kaj Logiko

***Lingvo kaj Logiko*** , eldonita en 1977 de Eldonejo Kardo en Glasgovo, Skotujo, estas eseo de Albert Goodheir skribita verŝajne kontraŭ la opinioj de la Analiza Skolo kiu substrekas la neceson de logiko en Esperanto. La libreto estas reeldonita en la jaro 1989. 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ
* *Pledo por Unueca Lingvo*
* *Sur la Vojoj de la Analiza Skolo*

## Eksteraj ligiloj
* Katalogo de  CDELI
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing* 
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Universitato de Amsterdamo

Kategorio:Esperantologio
Kategorio:Lingvoscienco
Kategorio:Logiko
Kategorio:Antverpena Lingvo-libraro
Kategorio:Katalogo de CDELI
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de la FEL-biblioteko
Kategorio:Katalogo de Universitato de Amsterdamo
10452 Zuev

'*10452 *Zuev'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno, tiam en Sovetunio, de 1992 en Aŭtonoma Respubliko Krimeo.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la rusa sovetunia akademiano Vladimir Jevsejeviĉ Zuev (cirile *Владимир Евсеевич Зуев'', 1925–2003), Heroo de Socialisma Laboro, profesoro en la Universitato de Tomsk, sciencisto en la kampo de la atmosfera fiziko kaj kaj pioniro en metodoj de sondado per lasero. Li estis direktoro de la Instituto pri Atmosfera Optiko en la siberia departemento de la Rusa Akademio de Sciencoj dum multenombraj jaroj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1976
Kastelo Liebieg

eta|kastelo Liebieg
**Kastelo Liebieg** estas nomata la „Niederburg“ (esperante: malsupra burgo) en Gondorf ĉe la Mozelo en la distrikto Mainz-Bingen, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato ekde la fino de la 19a jarcento.

## Historio 
eta|maldekstra|laŭ barono von Liebieg la malsupra burgo de Gondorf ricevis la nomon kastelo Liebieg ekde la 20a jarcento

## Konstruevoluo 

dosiero:Gondorfer_Burgen.jpg|Kastelo Liebieg (dekstre) kiel ruino antaŭ la rekonstruo. parto el ilustraĵo de vojaĝlibro.
dosiero:Schloss Gondorf Schloss Liebieg Sammlung Duncker.jpg|Kastelo Liebieg ĉ. 1860, kolekto Alexander Duncker
dosiero:Schloss Liebig1.jpg|Kastelo Liebieg
File:Gondorf Schloss Liebieg38.JPG

## Literaturo 
* *Handbuch der Deutschen Kunstdenkmäler: Rheinland-Pfalz, Saarland.* Deutscher Kunstverlag, München 1985, ISBN 3-422-00382-7, S. 320f.

## Eksteraj ligiloj 
* Homepage mit Bildern des Inneren und kurze Geschichte

## Referencoj 
* 
* Dehio RP (1984), S. 320f.
* KD Mayen (1943), S. 96.113
* HHSt RP (1988), S. 116f.
* Holdorf, Burgen (1999), S. 30-33
* Brommer, Momentaufnahmen (2000), S. 70f.
* Liessem, Wehrbauten (1980), S. 145-152

Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Löwen- kaj Philippsburg

eta|ruino de la Löwenburg super Monreal
Super la komunumo Monreal en la mezmontaro Ejfelo staras en la valo de la rivero Elzbach sur 350 m alta montsprono la najbarantaj ruinoj de la **Löwenburg**, ankaŭ konata kiel **burgo Monreal**, kaj la **Philippsburg**. Ĝi nomiĝis en la loka dialekto „das Rech“ (esperante: la kapriolo). Ambaŭ burgoj situas en la distrikto Mainz-Bingen, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

eta|hochkant|links|ruino de la Philippsburg super  Monreal

## Literaturo 
* Werner Bornheim gen. Schilling: *Die Burgen von Monreal*, in: G. Ulrich Großmann (Hrsg.): Monreal in der Eifel, (Berichte zur Haus- und Bauforschung, Bd. 7), Marburg 2001, S. 61-72.
* Günther Stanzl: *Instandsetzungsarbeiten an der Burgruine Monreal ("Große Burg"). Ein kritischer Arbeitsbericht*, in: Denkmalpflege in Rheinland-Pfalz 47/51 (1992/1996), S. 429-440.

## Eksteraj ligiloj 
* Burgruine Monreal bei der Generaldirektion Kulturelles Erbe Rheinland-Pfalz
* Eintrag zur Löwenburg in der wissenschaftlichen Burgendatenbank des Europäischen Burgeninstituts (EBIDAT)
* Eintrag zur Philippsburg in der wissenschaftlichen Burgendatenbank des Europäischen Burgeninstituts (EBIDAT)
* Grundriss der Löwenburg auf burgenwelt.de
* Grundriss der Philippsburg auf burgenwelt.de

Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
10457 Suminov

'*10457 *Suminov'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno, tiam en Sovetunio, de 1992 en Aŭtonoma Respubliko Krimeo.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras profesoron *Vjaĉeslav Miĥailoviĉ Suminov'', direktoron de la fakultato ĉe la Ŝtata Universitato pri Aviada Tekniko de Moskvo, fondinton de la Rusa Skolo de laseraj teknikoj, anon de la Rusa Akademio de Teknikaj Sciencoj kaj ricevinton de la Ŝtata premio de Sovetunio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Urboburgo Andernach

eta|restaĵoj de la urboburgo Andernach
eta|ruino de la burgo maldekstre , dekstre la „Koblenca Pordego“
[eta|ruino de la [kurköln-a burgo kaj la „Koblenca Pordego“, gravuraĵo de Rich. Wilson (laŭ desegno de Wm. Tombleson) antaŭ 1838; inter ambaŭ la pli frua minoritanapreĝejo St. Nikolaus, dekstre la hospitalpreĝejo , maldekstre la pulvoturo sen kasko, tute maldekstre la Dadenberg-turo kaj la burgfrido kun baroka kovraĵo]]
[eta|maldekstre|gravuraĵo de la ruino ĉ. 1830 de [Christian Meichelt laŭ desegno de Johann Adolf Lasinsky]]

La **urboburgo Andernach**, ankaŭ nomata *princelektista burgo*, *princelektista kastelo*, *urbokastelo* aŭ *episkopa burgo*, estas kurköln-a burgo en Andernach en la distrikto Mainz-Bingen, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.
Ĝi estas akvoburgo el la fino de la 12a kaj komenco de la 13a jarcento. Ĝi estas romanika kun gotikaj kaj renesancaj elementoj. La burgo estis detruita en 1689 dum la milito de palatinata sukcedo.

## Priskribo 
## Literaturo 
* Andernach Kulturamt: *Tore und Türme der Stadt Andernach*. Sonderausstellung Stadtmuseum Andernach 1984
* Peter Adams: *Kurzgefaßte Geschichte der Stadt Andernach*. Andernach 1955.
* Franz-Josef Heyen (Hrsg.): *2000 Jahre Andernach. Geschichte einer rheinischen Stadt*. Stadtverwaltung Andernach, Andernach 1988 (hrsgg. zur 2000-Jahrfeier der Stadt 1988, keine ISBN), 1994 (2. erw. Aufl.).
* Manfred Huiskes: *Andernach im Mittelalter: Von den Anfängen bis zum Ende des 14. Jahrhunderts*. L. Rohrscheid, Bonn 1980; ISBN 3-7928-0441-7.
* Hans Hunder: *Andernach. Darstellungen zur Geschichte der Stadt*. Stadtverwaltung Andernach 1986
* Alexander Thon, Stefan Ulrich: *„... wie ein Monarch mitten in seinem Hofstaate thront“. Burgen am unteren Mittelrhein*. Schnell & Steiner, Regensburg 2010, ISBN 978-3-7954-2210-3, S. 26–31.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
(10451) 1975 SE

**(10451) 1975 SE** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Henry Lee Giclas elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell, apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henry Lee Giclas
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1975
Thaila Ayala

eta
**Thaila Ayala Sales** (naskiĝis en Presidente Prudente, la 14-an de aprilo 1986) estas brazila aktorino kaj modelo. Ŝi loĝis en kelkaj landoj, kiaj Meksiko, Tajlando kaj Ĉilio. Estis polemiko ke ŝi aperis nuda en gazeto *Trip*.

Dosiero:https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a7/47_-_Thayla_Ayala-006_%2815767122983%29.jpg

Kategorio:Brazilaj kantistoj
Kategorio:Brazilaj aktoroj
10454 Vallenar

'*10454 *Vallenar''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la germana astronomo Hans-Emil Schuster elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la urbo Vallenar, ĉefurbo de la provinco Huasco en Ĉilio, ĉirkaŭ 90 norde de la Observatorio La Silla. Establita sur la suda rando de la Atakama-Dezerto en 1789 fare de Ambrosio O'Higgins kiel "*Villa San Ambrosio de Ballenary*", Vallenar nun havas 52&nbsp;000 loĝantojn kaj estas fama pro ĝia minejo de fero kaj ĝia dolĉaj vinberoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hans-Emil Schuster
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Kamerona Montaro

eta|dekstra|275px|Verda trankvileco de teplantejoj ĉe Kamerona Montaro.
**Kamerona Montaro** estas unu el plej etenda montostacioj de Malajzio. Ties grando estas kvazaŭ kiel tiu de Singapuro, ĝi okupas areon de 712&nbsp;km² en la Titivangsa Montaro.

Norde, ties limo tuŝas tiujn de Kelantano; okcidente, ĝi kunhavas parton de ties bordo kun Perako.

Situanta ĉe la nordokcidenta pinto de Pahango, la “Kameronoj” estas proksimume je 90&nbsp;km el Ipoh aŭ je ĉirkaŭ 200&nbsp;km el Kuala-Lumpuro. Ĝi estas la plej malgranda distriktaro en Pahango.

Ĝi konsistas el tri distriktoj, nome Ringlet (5,165 hektaroj), Tanah Rata (2,081 hektaroj) kaj Ulu Telom (63,981 hektaroj). Ties altoj gamas el 1100 m al 1600 m super marnivelo.

La areo havas diversan loĝantaron de pli ol 38,000 personoj. Ĝi konsistas el *bumiputeroj* (malajoj (7,321); aliaj (5,668)), malajĉinoj (13,099), malaj hindoj (6,988), nemalajoj (5,193), kaj aliaj (202). Parolataj lingvoj estas malaja, mandarina, tamila kaj angla. Islamo, Budhismo, Taoismo, Hinduismo kaj Kristanismo estas la ĉefaj religioj.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de Kamerona Montaro
* Adresaro de Kamerona Montaro
* Oficiala retejo de Kamerona Montaro
* Oficiala retejo de Regiona Mediservo (R.E.A.C.H.)
* Jim Thompson, the Thai Silk King www.YouTube.com
* Jim Thompson: Down Memory Lane de Edward Roy De Souza
* SOLVED! The "Mysterious" Disappearance of Jim Thompson, the Legendary Thai Silk King  de Edward Roy De Souza
* Vetero

Kategorio:Geografio de Malajzio
10453 Banzan

**10453 Banzan** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Hiroki Kosaj kaj Kiiĉiro Furukaŭa elde la Observatorio Kiso sur la Monto Ontake (gubernio Nagano, Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de Kumazawa Banzan (japane 熊沢 蕃山, 1619–1691), konfuceisma erudiciulo de la epoko de Edo. Li klopodis popularigi la edukon en la gubernio Okajama.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroki Kosaj
Kategorio:Malkovrita de Kiiĉiro Furukaŭa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1977
Burgo Namedy

La **akvoburgo Namedy** en la urboparto Namedy de Andernach en la distrikto Mainz-Bingen, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato estis konstruita en la 14a jarcento de la patricia gento von Hausmann kiel malgranda akvoburgo. La kavaliro-urbestro de Koblenco Antonius von Hausmann zu Namedy (ankaŭ Anton von Husmann), frato de la plej lasta abatino de cistercianina monaĥinejo de Namedy Hildegard von H(a)usmann (1518–1562), kaj sia edzino Frau Margeretha von Eltz konstruis ĉ. 1550 ĝis 1560 la burgon. Pli poste ĝi estis plilarĝigita en la baroka stilo.
eta|burgo Namedy vidata el la nordorienta direkto

eta|maldekstra|upright|suda flanko
 eta|maldekstra|de la sudoriento

## Literaturo 
* Alexander Thon, Stefan Ulrich: *„... wie ein Monarch mitten in seinem Hofstaate thront“. Burgen am unteren Mittelrhein*. Schnell & Steiner, Regensburg 2010, ISBN 978-3-7954-2210-3, S. 110-115.

## Eksteraj ligiloj 
* Burg Namedy
* Bettina Vaupel: Wie die Burg Namedy ihren Spiegelsaal erhielt, Monumente Online 2.2012

Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
M-209

eta|250px|La M-209.
En kriptografio, la **M-209**, nomumita **CSP-1500** de la Usona mararmeo ( **C-38** de la produktanto) estas portebla, mekanika ĉifromaŝino uzita fare de Usona militistaro ĉefe dum la 2-a Mondmilito, kvankam ĝi restis en aktiva uzo tra la Korea milito. La M-209 estis dizajnita fare de sveda kriptografiisto Boris Hagelin responde al peto por tia portebla ĉifromaŝino, kaj estis plibonigo de pli frua maŝino, la C-36.

La M-209 estas tiel granda kiel lunĉujo, ĝiaj mezuroj estas 83mm x 140mm x 178 mm, kaj ĝia pezo estas 3 Kilogramoj (kaj plie ½ Kg pro la skatolo). Ĝi reprezentis brilan atingon por antaŭ-elektronika teknologio. Ĝi utiligis dentrad-mekanismon similan al tiu de teleĉifromaŝino, kiel ekzemple la Lorenz-ĉifromaŝino kaj la de Geheimfernschreiber.

## Vidu ankaŭ 
* Enigma

## Referencoj 
* J. Reeds, D. Ritchie, R. Morris, "The Hagelin Cipher Machine (M-209): Cryptanalysis from Ciphertext Alone", unpublished technical memorandum, Bell Laboratories, 1978. Submitted to Cryptologia.
* Wayne G. Barker, "Cryptanalysis of the Hagelin Cryptograph", Aegean Park Press, 1977

## Eksteraj ligiloj 
* M-209-Simulilo de Rijmenants por Vindozo 
* M-209-Manlibro de 1944 
* Retpaĝo de Jerry Proc pri la M-209
* Retpaĝo de Nick Gessler pri la M-209

Kategorio:Kriptografio
Kategorio:Maŝinoj
Kategorio:Usono en la Dua Mondmilito
10459 Vladichaika

'*10459 *Vladichaika'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno, tiam en Sovetunio, de 1992 en Aŭtonoma Respubliko Krimeo.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la ukraina ŝipa arĥitekturisto kaj doktoro pri inĝenierarto Vladimir Dmitrieviĉ Ĉajka (cirile: *Владимир Дмитриевич Чайка'', 1948–2013). Li multe kontribuis al la plibonigo de la ekonomio kaj la disvolviĝo de la sciencoj, kulturo kaj sporto en Mikolajivo, kies urbestro li estis de 2000 ĝis 2013.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Imre Vajda

**Imre Vajda,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vajda Imre** estis hungara ekonomikisto, politikisto, membro (korespondanta en 1967) de Hungara Scienca Akademio.

Imre Vajda http://mek.niif.hu/00300/00355/html/ABC16241/16293.htm naskiĝis la  1900 en Budapeŝto. Li mortis la  1969 en Vieno.

## Biografio 
Imre Vajda frekventis komercistan lernejon, poste en 1917 li eklaboris en komercista firmao kaj li aliĝis al socialdemokratoj. En la sekva jaro li komencis politikadi, dum la Hungara Sovetrespubliko li batalis en la Hungara Ruĝa Armeo. Inter 1920-1938 li laboris en Vieno, kie li aliĝis al la socialistoj. En 1936 li estis kondamnita je duonjaro pro politikaj agoj. Inter 1945–1953 li estis parlamenta deputito en Budapeŝto, krome li havis postenon en la ministerio, li estis eĉ subministro. En 1950 la ŝtato false kondamnis lin. En 1956 li liberiĝis kaj la akuzo estis nuligita. En 1963 li doktoriĝis, post 2 jaroj li  pensiuliĝis. Li mortis dum prelegovojaĝo en Vieno. Li ricevis premiojn inter 1947-1967.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Nemzetközi kereskedelem* (Internacia komercado), (1959) - lernolibro
* *Szocialista külkereskedelem* (1963) - lernolibro
* *Magyarország és a világ kereskedelme* (Komercado de Hungario kaj la mondo), (1963)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla iomete pli malsupre)
* hungarlingva biografio
 

Kategorio:Hungaraj ekonomikistoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Mihály Vajda

**Mihály Vajda** [mihAj], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj pli komplete **Vajda Mihály András** estas hungara filozofo, profesoro, membro (korespondanta en 2001, ordinara en 2007) de Hungara Scienca Akademio.

Mihály Vajda http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19551 naskiĝis la 10-a de februaro 1935 en Budapeŝto.-mortinta la 27-a de novembro 2023

## Biografio 
Mihály Vajda post la abituriento li lernis en Instituto Lenin, poste en Universitato de Budapeŝto inter 1957-1960. Post la diplomo li instruis en bazlernejo, krome li aliĝis al filozofia rondo de György Lukács. Li eklaboris en 1961 en filozofia instituto, sed en 1973 li estis eksigita, sekve li tradukadis kaj instruis lingvon. Li estis gastoprofesoro en Bremen 1977-1980, poste en Novjorko, Siegen kaj Kassel. Depost fino de la socialismo en 1990 li estis nomita katedrestro en universitato en Debrecen. Li doktoriĝis en 1992 antaŭ la akademio. Li havas edzinon, kiu naskis 2 gefilojn. Li ricevis premiojn inter 1993-2008.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *„Zárójelbe tett” tudomány* (1968)
* *Fascism as a Mass Movement* (1976)
* *Orosz szocializmus Közép-Európában* (1989)
* *Mit lehet remélni?* (1995)
* *Mesék Napnyugatról* (2003)
* *Túl a filozófián* (2013)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva intervjuo (la teksto estas legebla la plej laste) 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj filozofoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
10456 Anechka

'*10456 *Anechka'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno, tiam en Sovetunio, de 1992 en Aŭtonoma Respubliko Krimeo.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Anja (Aneĉka) Ivanĉenko'' (1987–1999), filino de amiko de la malkovrinto en la urbo Ĉerkaso ; juna filino, kiu ŝatis desegni.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Reĝlando Irlando

La **Reĝlando Irlando**, en angla *Kingdom of Ireland* kaj en irlanda Ríoghacht Éireann,, moderna literumado: *Ríocht Éireann*) aludas al la lando Irlando en la periodo inter la proklamo de Henriko la 8-a kiel reĝo de Irlando fare de la *Crown of Ireland Act* 1542 kaj la *Act of Union* en 1800. Ĝi anstataŭis la antaŭan Senjorlandon de Irlando, kiu estis kreita en 1171. La reĝo Henriko la 8-a estis diplomate agnoskita kiel monarko de Irlando de kelkaj protestantaj povoj en Eŭropo, kvankam ne de katolikaj monarkoj en Eŭropo. Tamen lia filino Maria la 1-a estis agnoskita kiel Reĝino de Irlando de la papo en 1555. La separata Regno de Irlando ĉesis ekzisti ĝis fino de 1800, kiam Irlando kuniĝis kun Granda Britio por formi la novan ŝtaton Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando la unuan tagon de 1801.

## Notoj 
## Bibliografio 
* de Beaumont, Gustave kaj William Cooke Taylor, *Ireland Social, Political, and Religious* : Tradukita de William Cooke Taylor : Contributor Tom Garvin, Andreas Hess: Harvard University Press : 2006 : ISBN 978-0-674-02165-5 (reprint of 1839 originala)
* Pawlisch, Hans S., : *Sir John Davies and the Conquest of Ireland: A Study in Legal Imperialism* :Cambridge University Press, 2002 : ISBN 978-0-521-52657-9
* Keating, Geoffrey : *The History of Ireland, from the Earliest Period to the English Invasion* (Foras Feasa Ar Éirinn) Tradukita de John O'Mahony 1866 Full teksto ĉe Google Books

Kategorio:Historio de Irlando
Irlando, Reĝlando
Irlando, Reĝlando
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1540-1549
Kategorio:Aperis en 1542
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1801