Frenezkomedio

[eta|*[Bringing Up Baby* (1938) estas frenezkomedio (angle: screwball) de klasika periodo de tiu-ĉi ĝenro.]]
**Frenezkomedio** () estas filma ĝenro kiu originis en la 30-aj jaroj de la 20-a jarcento, kaj el kiu evoluis la romantika komedio ĝenro.

## Historio 
*It Happened One Night*, filmo de 1934 fare de reĝisoro Frank Capra ĉefrolita de Clark Gable, estas konsiderita la unua freneza komedifilmo. Filmakademiuloj konsentas ke la klasika periodo de tiu ĝenro finiĝis en la fruaj 1940-aj jaroj, sed elementoj de la ĝenro pluvivis, kaj ankaŭ estas agnoskitaj en nuntempa kino.

## Propraĵoj 
Kvankam ekzistas neniu interkonsentita listo de karakterizaĵoj kiuj devas aperi en filmo de ĉi tiu ĝenro, filmoj kiuj estas konsiderataj apartenantaj al la ĝenro kutime inkluzivas farsajn situaciojn, kombinaĵon de slapstiko kun sufiĉe rapidaj dialogoj kiuj inkluzivas rapidajn kaj humurajn reagojn, kaj intrigon kiu inkluzivas rakonto pri amindumado aŭ geedziĝo. Filmkritikisto Andew Sarris difinis la frenezan komedion kiel "seksan komedion, sen la sekso."

Kiel kun farso, frenezaj komedioj ofte implikas intrigon implikantan eraran identecon, aŭ aliajn cirkonstancojn en kiuj unu aŭ pluraj roluloj provas konservi kaŝe sian veran identecon, aŭ aliajn gravajn faktojn en sekreto. Kelkfoje, en la centro de la intrigo aperos figuro de viro en virinaj vestoj (ekzemple: *Bringing Up Baby*, kaj *Some Like It Hot*).

La ĉeffiguroj en la freneza komedio estas kutime viro kaj virino, kiuj komence de la filmo ŝajnas esti malkongruaj unu kun la alia, aŭ eĉ rivaloj, amaraj malamikoj aŭ paro, kiuj antaŭe estis geedzitaj kaj divorcitaj (ekzemple: *His Girl Friday*). La nekongruo foje estas esprimita en la fakto, ke la viro estas de pli malalta socia statuso. Tamen, ĉe la fino, romantika rakonto formiĝas inter la du, kiu finiĝas en geedziĝo.

Sociaj klasoj estas signifa elemento en la frenezaj komedioj: la homoj de la supra klaso tendencas esti reprezentitaj en ĉi tiuj filmoj kiel dorlotitaj mallaboruloj, kiuj malfacilas administri sin kaj sian vivon en la reala mondo.

Alia kaj komuna trajto en ĉi tiu tipo de filmoj estas la rapida parolado - dialogoj inter roluloj kiuj inkluzivas rapidajn kaj spritatajn respondojn. La origino de ĉi tiu karakterizaĵo ne estas en la frenezaj komedioj, kaj ĝi povas esti trovita en aliaj klasik-Holivudaj ĝenroj kiel krimfilmoj kaj specife pri gangsteroj.

Frenezaj komedioj ankaŭ tendencas enhavi farsajn kaj ridindajn situaciojn. Ekzemple, en la filmo Bringing Up Baby, paro da la protagonistoj devas prizorgi leopardon, kiu estas konservita kiel dorlotbesto (situacio kiu estis omaĝo en pluraj poste-faritaj filmoj de la ĝenro, kiel ekzemple *The Hangover*).

## Ekzemploj el la klasika periodo 
[eta|Ekranfoto de antaŭfilmo por *[It Happened One Night*]]
[eta|En *La Sinjorino Eve*, Jean (centro, ludita de [Barbara Stanwyck) rolulita kiel ŝin mem de kiel supra-klasa virino.]]
[eta|Varba foto por la komedia filmo *[His Girl Friday* de 1940]]

* *The Patsy* (1928), reĝisorita de King Vidor, rolulita de Marion Davies, Marie Dressler, kaj Lawrence Gray
* *The Front Page* (1931) (remade as *His Girl Friday*), reĝisorita de Lewis Milestone, rolulita de Adolphe Menjou kaj Pat O'Brien
* *Trouble in Paradise* (1932), reĝisorita de Ernst Lubitsch, rolulita de Miriam Hopkins, Kay Francis, kaj Herbert Marshall
* *It Happened One Night* (1934), reĝisorita de Frank Capra, rolulita de Clark Gable kaj Claudette Colbert
* *Twentieth Century* (1936), reĝisorita de Richard Boleslawski, rolulita de Irene Dunne kaj Melvyn Douglas
* *The Awful Truth* (1941), reĝisorita de Howard Hawks, rolulita de Barbara Stanwyck kaj Gary Cooper
* *Unfinished Business* (1941), reĝisorita de Gregory La Cava, rolulita de Robert Montgomery kaj Irene Dunne
* *The Palm Beach Story* (1942) reĝisorita de Ernst Lubitsch, rolulita de Carole Lombard, Jack Benny, Robert Stack
* *The More the Merrier* (1943), reĝisorita de George Stevens, rolulita de Jean Arthur kaj Joel McCrea
* ''The Miracle of Morgan's Creek* (1944), reĝisorita de Preston Sturges, rolulita de Betty Hutton kaj Eddie Bracken

Aktoroj kaj aktorinoj prezentita en aŭ asociita kun screwball komedio:
* Jean Arthur
* Fred Astaire
* Ralph Bellamy
* Eric Blore
* Charles Coburn
* Claudette Colbert
* Gary Cooper
* Marion Davies
* William Demarest
* Melvyn Douglas
* Irene Dunne
* Clark Gable
* Cary Grant
* Jean Harlow
* Katharine Hepburn
* Edward Everett Horton
* Harold Lloyd
* Carole Lombard
* Myrna Loy
* Fred MacMurray
* Ray Milland
* William Powell
* Ginger Rogers
* Rosalind Russell
* Barbara Stanwyck
* James Stewart
Reĝisoroj de screwball komedioj:
* Frank Capra
* George Cukor
* Howard Hawks
* Garson Kanin
* Gregory La Cava
* Mitchell Leisen
* Ernst Lubitsch
* Leo McCarey
* Preston Sturges
* W. S. Van Dyke
* Billy Wilder

## Postaj ekzemploj 
[eta|Ekranfoto de antaŭfilmo por *[How to Marry a Millionaire*]]
[eta|[Unu, du, tri|Unu, Du, Tri (1961)]]
Pli postaj filmoj supozitaj revivigis elementojn de la klasikepokaj frenezkomedioj inkluzivas:
* *Champagne for Caesar* (1950), reĝisorita de Richard Whorf
* *The Mating Season* (1951), reĝisorita de Mitchell Leisen
* *Monkey Business* (1952), reĝisorita de Howard Hawks*
* *How to Marry a Millionaire* (1953), reĝisorita de Jean Negulesco
* *The Seven Year Itch* (1955), reĝisorita de Billy Wilder
* *Bell, Book and Candle* (1958), reĝisorita de Richard Quine
* *Pillow Talk* (1959), reĝisorita de Michael Gordon
* *Some Like It Hot* (1959), reĝisorita de Billy Wilder
* *The Grass Is Greener* (1960), reĝisorita de Stanley Donen
* *Lover Come Back* (1961), reĝisorita de Delbert Mann
* *One, Two, Three* (1961), reĝisorita de Billy Wilder
* *It's a Mad, Mad, Mad, Mad World* (1963), reĝisorita de Stanley Kramer
* *Man's Favorite Sport?* (1964), reĝisorita de Howard Hawks
* *Send Me No Flowers* (1964), reĝisorita de Norman Jewison
* *Walk, Don't Run* (1966), reĝisorita de Charles Walters
* *What's Up, Doc?* (1972), reĝisorita de Peter Bogdanovich
* *For Pete's Sake* (1974), reĝisorita de Peter Yates
* *Heaven Can Wait* (1978), reĝisorita de Warren Beatty kaj Buck Henry
* *Une Femme ou Deux* ( "One Woman or Two"; 1985), reĝisorita de Daniel Vigne
* *Desperately Seeking Susan* (1985), reĝisorita de Susan Seidelman
* *Something Wild* (1986), reĝisorita de Jonathan Demme
* *Overboard* (1987), reĝisorita de Garry Marshall
* *Raising Arizona* (1987), reĝisorita de Coen Brothers
* *Women on the Verge of a Nervous Breakdown* (1988), reĝisorita de Pedro Almodóvar
* *Oscar* (1991) reĝisorita de John Landis
* *Sólo con Tu Pareja* (1991), reĝisorita de Alfonso Cuarón
* *The Hudsucker Proxy* (1994), reĝisorita de Joel Coen
* *Flirting With Disaster* (1996), reĝisorita de David O. Russell
* *Runaway Bride* (1999)
* *Little Nicky* (2000), reĝisorita de Steven Brill
* *Rat Race* (2001), reĝisorita de Jerry Zucker
* *Intolerable Cruelty* (2003), reĝisorita de Coen Brothers
* *Anchorman: The Legend of Ron Burgundy* (2004), reĝisorita de Adam McKay
* *Miss Pettigrew Lives for a Day* (2008), reĝisorita de Bharat Nalluri
* *Our Idiot Brother* (2011), reĝisorita de Jesse Peretz
* *While We're Young* (2014), reĝisorita de Noah Baumbach
* *Mistress America* (2015), reĝisorita de Noah Baumbach
* *She's Funny That Way* (2015), reĝisorita de Peter Bogdanovich
* *Hail, Caesar!* (2016), reĝisorita de Coen Brothers
* *Chongqing Hot Pot'' (2016), reĝisorita de Yang Qing

## Fontoj 
* Screwball Comedy: Defining a Film Genre, Wes reĝisorita de Gehring, 1983.
* Hollywood Screwball Comedy 1934-1945: Sex, Love, and Democratic Ideals, Grégoire Halbout, 2022.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Screwball Komedia Enkonduko  - Verda Kino 
* Hejmo de la Screwball  - Universitato de Virginio
* Screwball Komedio - filma referenco
* Screwball Komedio - Everything2
* Screwball Komedia Filmo: Difino  - wordiQ
* Grandaj Reĝisoroj: Mitchell Leisen  - Sensoj de Kino
* Kapo Super Kalkanoj - La Gardanto
* La Screwball Comedy - CINEMACLASSIC (franca)
* Screwball Comedies: Ein enzyklopädischer Artikel  - University of Hamburg (germana)

Kategorio:Filmĝenroj
Kategorio:Komediaj ĝenroj