open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Eŭropa ŝoseo 1

La **eŭropa ŝoseo 1** (E&nbsp;1) aŭ **eŭropa ŝoseo 01** (E&nbsp;01) estas eŭropa ŝoseo, kiu etendiĝas inter nordo kaj sudo tra la insulo Irlando kaj la kontinenta parto de okcidenta Eŭropo. Ĝi komenciĝas en la urbo Larne de Nordirlando kaj finiĝas en la urbo Sevilo de Hispanio.

## Vojo 
La ŝoseaj kodoj metitaj antaŭ la urbonomoj indikas, kun kiuj naciaj aŭ eŭropaj ŝoseoj la ŝoseaj partoj identas. Ŝoseaj kodoj metitaj malantaŭ la urbonomoj indikas nodopunktojn kun aliaj eŭropaj ŝoseoj.

* Nord-Irlando:
** A8(M)/M2: Larne – Ballynure – Newtonabbey
** A8(M)/M2/E&nbsp;18: Newtonabbey – Belfasto
** M1/A12: Belfasto – Lisburn
** A1/E&nbsp;18: Lisburn – Newry
* Irlando:
** N1/M1: Dundalk – Dunleer – Stamullin – Swords – Dublino
** M50: Dublino
** N11/M11: Dublino – Wexford
** N11/M11/E&nbsp;30: Wexford – Rosslare Harbour
* Hispanio:
** Autopista AP-9: Ferrol – A Coruña (E&nbsp;70) – Santiago de Compostela – Pontevedra – Vigo – Valença
* Portugalio:
** Autoestrada A3/IP1: Valença – Braga – Porto (E&nbsp;805, E&nbsp;82)
** Autoestrada A1/IP1: Porto – Aveiro – Coimbra – Santarém – Lisbono
** Autoestrada A12/IP1: Lisbono – Setúbal
** Autoestrada A2/N259: Setúbal – Albufeira
** Autoestrada A22/N259: Albufeira – Faro – Castro Marim
* Hispanio:
** Autovía A-49: Vila Real de Santo António – Huelva – Sevilo

001
Kategorio:Transporto en Britio
Kategorio:Transporto en Irlando
Kategorio:Transporto en Hispanio
Kategorio:Transporto en Portugalio
1198 Atlantido

**1198 Atlantido** estas marsrenkonta asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la mita kontinento Atlantido.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Atlantido
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1931
IUHEI

**IUHEI** estas franca mallongigo por la eksa svisa *Institut de hautes études internationales (IUHEI)*, en internacia lingvo: **Instituto de altaj studoj internaciaj**, fondita en 1927 en Ĝenevo. En 2008 ĝi transformiĝis al institucio de nova nomo Instituto de altaj studoj internaciaj kaj de evoluo (IHEID).]

## Nomoj de malnova instituto IUHEID kaj de nova instituto IHEID 
* La **nova IHEID** estas fuzio de eksa Instituto universitata de altaj studoj interciaj,- en franca lingvo: eksa ''L'Institut universitaire de hautes études internationales* (IUHEI - fondita en 1927) - kaj de eksa Instituto universitata de studoj de evoluo, - en franca lingvo: *L'Institut universitaire d'études du développement (IUED,iuéd)* IUED, - fondita en 1961).
* La nova IHEID kunlaboras ankaŭ kun Universitato de Ĝenevo.

## Nomoj de nova instituto IHEID 
* La nomo en franca lingvo estas ***Institut de hautes études internationales et du développement (IHEID)**''.
* La nomo en internacia lingvo estas **Instituto de altaj studoj internaciaj kaj de evoluo**.(IHEID)
* La nomo en angla lingvo estas ** Graduate institute of international and development studies**. (IHEID)
* La nomo en angla lingvo estas ankaŭ **The Graduate Institute, Geneva**.(IHEID)

## Vidu ankaŭ 
* Vidu ankaŭ Evoluhelpon, aŭ pli moderne la temojn Evolua Kunlaboro aŭ Evolua politiko.

## Eksteraj ligiloj 
* pri historio 
* oficiala retejo de nova instituto IHEID

Kategorio:Universitatoj kaj universitataj altlernejoj en Svislando
Kategorio:Edukado en Ĝenevo
Salvatorkirche (Gera)

eta|Preĝejo de la Savinto en Gera (2009)
La **Kirko Sankta Savinto** (germane: *Kirche St. Salvator*) estas protestantisma preĝejo paroĥa sur la Nikolao-monto en la urbocentro de Gera, Germanio.

## Historio 
eta|Interno je altaro kaj ambono
Sur la Monto Nikolao unue staris kapelo konsekrita al Sankta Nikolao kaj tranoktejo por almozpetaj monaĥoj. La kapelo, laŭ kiu la monto jam ekde 1333 estas nomata *„je Gera sur la Monto Sankta Nikolao“*, forbrulis ĉe la urbobrulego de 1686. En 1717 oni malkonstruis la ruinojn, por krei spacon por la nova preĝejo.

La baroka preĝejo mem estis konstruata en la jaroj 1717 ĝis 1720 laŭ planoj de la elektoprinca saksia landa konstruestro David Schatz, la turo tamen – post kiam oni akiris helpe de turkonstruo-loterio la bezonatajn monrimedojn – nur en la jaroj 1775 ĝis 1778 laŭ planoj de Gerardo Hofmann. Nur du jarojn poste la preĝejo estis detruita je la urbobrulego de Gera en 1780. Male al la dua tiama preĝejo en Gera, la Johanpreĝejo, la Salvatorpreĝejo estis rekonstruita en la jaroj 1781 ĝis 1783 kaj estas pro tio la ununura preĝejo en la historia urbocentro de Gera. Ĝis la konstruado de la nova Johanpreĝejo (inaŭgurita en 1885) ĝi estis la sola parokopreĝejo de Gera, krome oni entombigis tie – post kiam la malnova johanpreĝeja tombokelo, la tradicia tombejo de la grafoj de Gera, ne plu estis uzebla post la urbobrulego – en 1802 la lastan grafon de Reuß-Gera, nome Heinrich la 30-a, kaj en 1829 lian edzinon Luise Christiane von Pfalz-Birkenfeld.

En la jaro 1898 oni malkonstruis la domojn situantajn ĉe de la preĝejo kaj starigis anstataŭe la nunan reprezentativan peronon. En 1903 oni alikonstruis la internon de la preĝejo estrate de urbokonsilantaro Adolf Marsch laŭ la stilo de la secesio.

Post kiam en 2006 okazis renoviglaboroj ĉe la okcidentfasado de la Salvator-Preĝejo, oni daŭrigas la laboron pri la turo ekde aŭtuno de 2007.

## Orgeno 
La Salvatorkirche havas dumanan pneŭmatikan Röver-orgeno, konstruita en la jaroj 1903-1905.

**Dispozicio**

| style="vertical-align:top" |

| style="vertical-align:top" |

|}

* *Konektiloj:*
* *Ludhelpiloj:* rulŝveligilo, manregistriloj, unu libera kombinilo, kvinlaŭteco-fikspozicioj (p, mf, f, ff, tuteco), forŝaltilo de lamenregistroj, ĝeneralkombinilo.

## Literaturo 
* Siegfried Mues/Klaus Brodale: *Stadtführer Gera*. Gondrom Verlag, Bindlach 1995, ISBN 3811208217

## Eksteraj ligiloj 
* Salvatorkirche en la oficiala paĝaro de la urbo Gera 
* Retpaĝo de la komunumo

Kategorio:Barokaj konstruaĵoj en Germanio
Kategorio:Orgenoj en Germanio
Gera
Kategorio:Konstruaĵoj en Gera
Gera
1194 Aletta

'*1194 *Aletta'''* estas malhela mezgranda asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la sud-afrika astronomo Cyril V. Jackson, elde la Observatorio de la Unio en Johanesburgo.

## Nomo 
Ĝi ricevis la virinan antaŭnomon "*Aletta''" , tiu de la edzino de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cyril V. Jackson
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1931
László Fényes

**FÉNYES László**(fe:njeŝ) estis hungara ĵurnalisto naskita en Éradony la 10-an de aŭgusto 1871 kaj mortinta en Novjorko la 30-an de januaro 1944.

## Kariero 
László Fényes volis fariĝi apotekisto, poste inĝeniero, sed ĉesis siajn universitatajn studojn kaj de 1894 li iĝis ĵurnalisto. De 1910 li estis kunlaboranto de gazeto *Az Est*, de 1917 li estis deputito de Nyíregyháza. Li estis eksterpatria, sed li staris proksime al la burĝaj radikaluloj kaj al la partio de Károlyi. En oktobro de 1918 li estis ano de la Nemzeti Tanács (Nacia Konsilantaro) kaj estis registarkomisaro de la nacigardistaro. Je la fino de la jaro 1919 li protestis en malferma letero kontraŭ la blanka teroro, tial oni akuzis lin false pro partopreno je murdado de István Tisza. En 1921 je manko de pruvoj oni absolvis lin. Poste li estis kunlaboranto de *Népszava*, sed en 1926 li devis elmigri kaj li iĝis kunlaboranto de la gazeto *Arbeiter Zeitung* en Vieno. En 1934 li loksidiĝis en Bratislavo, poste en 1938 li rifuĝis en Francion, pli poste en 1940 Usonon.

## Verkoj 
* *Igazolás a Magyar Ipar és Kereskedelmi Bank sajtóperében* (Bp., 1904);
* *Jókai Mór utolsó évei* (Bp., 1904);
* *Egy vöröskeresztes ember naplója a Balkán-háború idejéből* (Bp., 1913).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Izsó Ferenczy

**FERENCZY Izsó** (ferenci) estis hungara politikisto naskita en Temeŝvaro la 19-an de julio 1881 kaj mortinta en Budapeŝto la 19-an de januaro 1958.

## Kariero
Ferenczy estis ŝtatsekretario pri komerco, politikisto pri industrio, li estis ellaborinto de leĝoj pri industripolitiko kaj de la memstara dogantarifo. En 1946 li estis prezidanto de la Magyar Textilgyárosok Egyesülete (Unuiĝo de Hungaraj Tekstilfabrikposedantoj).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Ferenczy, I.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Armenoj en Naĥiĉevano

225px|eta|dekstra|Armena tombejo de Julfa en 1915.
**Armenoj** havas historian ĉeeston en Naĥiĉevano, eksklavo de Azerbajĝano (, armena prononco: [nɑχidʒɛvɑn]). Laŭ la armena tradicio, Naĥiĉevano estis fondita de Noa post la tutmonda diluvo. Ĝi apartenis al la Satrapujo de Armenio en la pasinteco kaj poste de la Armena Reĝlando establita de Artaksias la 1-a. Dum la sovetia epoko, Naĥiĉevano spertis demografian ŝanĝiĝon. La armena loĝantaro ege malpliiĝis ĉar la plimulto foriris al Armenio. La armenoj iom post iom restis en ĉ. 0%. Ankoraŭ kelkaj armenaj grupoj kaj partioj kaj de Armenio kaj la armena diasporo, diras ke Naĥiĉevano devas aparteni al Armenio. La mezepoka armena tombejo de Julfa, konsiderita kiel la plej granda kaj valora ekzemplo de mezepokaj ĥaĉkaroj (pli ol 2,000 en la 1980-aj jaroj), estis tute detruita en 2006.

Naĥiĉevano
Kategorio:Naĥiĉevano
Kategorio:Etnoj en Azerbajĝano
1199 Geldonia

'*1199 *Geldonia'''* estas malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Eosa familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Eugène Joseph Delporte elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle.

## Nomo 
"*Geldonia''" estas la latina nomo de Jodoigne, naskiĝa urbo de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eugène Joseph Delporte
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1931
Kolumbia Altebenaĵo

**Kolumbia Altebenaĵo** estas geologia kaj geografia regiono kiu troviĝas tra partoj de usonaj ŝtatoj Vaŝingtonio, Oregono, kaj Idaho. Ĝi estas vasta inund-bazalta altebenaĵo inter Kaskada Montaro kaj Roka Montaro, tratranĉita de la Kolumbio. En unu de siaj variaj uzadoj , la termino "Kolumbia Baseno" referencas al pli-malpli sama areo kiel Kolumbia Altebenaĵo.

## Geologio 
Dum la malfrua Mioceno kaj frua Plioceno, unu el la plej vastaj bazalto-inundoj kiuj iam okazis sur la tersupraĵo, surfluigis la Pacifikan Nordokcidenton, konstituante vastan provincon de magmaj petroj sur ĉirkaŭ 160 000 km2.

Tra periodo de eble 10 ĝis 15 milionoj da jaroj, lafa fluo post lafa fluo ekfuriozis, finfine akumulante ĝis dikeco de pli ol 1,8 kilometroj . Kiam la fandiĝita roko ekvenis al supraĵo, la terokrusto iompostiome sinkis en la spacon kiu estiĝis de la leviĝanta lafo.

La sinkado de la krusto produktis vastan altebenaĵon —vastan, iome sinkigitan lafan ebenaĵon ankaŭ kelkfoje sciata kiel Kolumbia Baseno . La praa Kolumbio-rivero estis devigita preni sian nuntempan fluon kaŭze de la nordokcidenten progresanta lafo. La lafo, dum ĝi fluis super la areo, unue plenigis la riverovalojn, formante akvobaraĵojn kiuj siajvice kaŭzis rezervujojn aŭ lagojn . Vivosignoj kiuj estis trovitaj en tiuj lafaj tavoloj estas fosiliaj foliopremmarkoj, ŝtonigita ligno, fosiliaj insektoj kaj ostoj de vertebruloj .

## Flaŭro 
Parto de Kolumbia Altebenaĵo estas asociita kun la samnoma ekoregiono, kiu apartenas al nearkta biomo de la mezvarmaj herbejoj, savanoj kaj arbedaroj.

## Geografio 
La vaŝingtoniaj urboj en Kolumbia Altebenaĵo inkluzivas :

* Davenport
* Kennewick
* Moses Lake
* Pasco
* Pullman
* Richland
* Spokane
* Walla Walla
* Yakima

Oregonaj urboj en Kolumbia Altebenaĵo inkluzivas :

* Hermiston
* Hood River
* Pendleton
* Dalles

## Vidu ankaŭ 
* Grabeno de Republic
* Skablandoj

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  USGS Page on Columbia Plateau 

*  Guide to digital documents and photographs about the Columbia River area. 
*  Columbia River Basin Ethnic History Archive 

Kategorio:Geografio de Vaŝingtonio
Kategorio:Geografio de Idaho
Kategorio:Geografio de Oregono
Operaco Verda Maro

**Operaco Verda Maro** (portugale: *Mar Verde*) estis nomo de milita atako kontraŭ Gvineo planita de la portugala armeo kaj realigita en novembro de 1970. La operaco planis liberigi portugalajn prizonulojn, forigi la reĝimon de Seku Ture kaj ataki la bazojn de la sendependismajn kaboverdianoj. La atako atingis la unue menciatan rezulton, sed poste malsukcesis.

## Romano 
La operaco estis fikciita en la romano *The Dogs of War* (la milithundoj) de Frederick Forsyth (1974). 

## Bibliografio 
* Cord Eberspächer/Gerhard Wiechmann: *Systemkonflikt in Afrika. Deutsch-deutsche Auseinandersetzungen im Kalten Krieg am Beispiel Guineas 1969–1972 (Sistemkonflikto en Afriko. German-germanaj diskutoj en la malvarma milito laŭ la ekzemplo de Gvineo 1969-1972*, en: *Zeitschrift des Forschungsverbundes SED-Staat*, n-ro 23, 2008, p. 30–41.
* *Um mar de mistérios. Operacao Mar Verde*, en: Aniceto Afonso/Carlos de Matos Gomes: *Guerra Colonial*, Lissabon 2000, p. 502-505.
* Antonio Luis Marinho: *Operação mar verde. Um documento para a história*, Lissabon 2006.
* Dalila Cabrita Mateus: *A PIDE/DGS na guerra colonial (1961-1974)*, Lissabon 2004.
* Adalbert Rittmüller: *Portugal schoß, die DDR gewann, die Bundesrepublik verlor. Die Rolle der DDR beim Abbruch der diplomatischen Beziehungen durch Guinea (Portugalo pafis, la GDR gajnis, la FRG malgajnis. La rolo de la GDR ĉe la faligo de diplomataj rilatoj fare de Gvineo)*, en: "Zeitschrift des Forschungsverbundes SED-Staat", kajero 27/2010, p. 130 - 147.

## Eksteraj ligiloj 
*  http://dn.sapo.pt/2006/04/17/nacional/mar_verde_revelados_documentos_sobre.html Novaĵoj pri la partopreno de Spinlola ĉe la ttt-ejo de *Diário de Notícias*. 

Kategorio:Historio de Gvineo
Kategorio:Historio de Gvineo Bisaŭa
Kategorio:1970 en Portugalio
Kategorio:Konakrio
Kategorio:Koloniismo
Kategorio:Konfliktoj en 1970
Armenoj en Bangladeŝo

eta|dekstra|225px|Dako, ĉefurbo de Bangladeŝo ankoraŭ havas armenan komunumon.
La **armenoj en Bangladeŝo**, estas etnaj armenoj kiuj vivis en tio kio nun estas nomita Bangladeŝo. La nombro de la armena komunumo signife malkreskis, sed ekzistas fama ĉeesto precipe en Dako. La armena apostola preĝejo Sankta Resurekto de Dako daŭre restas hodiaŭ (2010).

## Historio 
Ekzistis sufiĉe granda armena kolonio en Dako dum la frua parto de la 18-a jarcento, la plejmulto el ili estis engaĝitaj en la jutokomerco. Eminentaj armenaj jutkomercistoj havis tie proprajn firmaojn, kiel Messrs Sarkies & Sons, Messrs David & Co., ktp. Iom post iom la jutokomerco estis monopoligita de la pli potencaj kaj pli bone organizitaj britaj firmaoj.

La fruaj armenaj setlejanoj konstruis malgrandan kapelon en la mezo de ilia komunumotombejo. Proksimume je la fino de la 18-a jarcento, la armena komunumo kreskis konsiderinde kaj la kapelo estis trovita neadekvata por la bezonoj de la komunumo.

Tial la kapelo estis anstataŭigita per la preĝejo Sankta Resurekto kun gravaj donacoj de Agah Catchick Minas kiu donacis la terenon kaj Michael Sarkies, Astwasatoor Gavork, Margar Pogose kaj Khojah Petrus por konstrukostoj. La preĝejo estis kompletigita en 1781 kaj konsekrita fare de la episkopo Efreim.

Bangladeŝo
Kategorio:Etnoj en Bangladeŝo
1200 Imperatrix

'*1200 *Imperatrix''''' estas mezgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
La asteroido nomiĝis laŭ la latina vorto por "imperiestrino".

## Orbito 
Ĝi apartenas al la Higia familio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1931
1202 Marina

'*1202 *Marina'''* estas mezgranda malhela asteroido de la ekstera ĉefa zono, ano de la Hilda grupo.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Grigorij Nikolajeviĉ Neujmin elde la Simeiza observatorio.

La germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth de la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl remalkovris ĝin sendepende la 15-an de septembro kaj anoncis pli frue ĝian malkovron.

## Nomo 
Ĝi ricevis la inan antaŭnomon "*Marina''", sen precizita kialo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de Grigorij Neujmin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1931
Marino (apartigilo)

**Marino** estas la nomo de:

;Homoj :
* Marino, katolika sanktulo ;
* Marino la 1-a, aŭ Mareno la 1-a : papo ;

;Lokoj :
* Marino, komunumo de Italio ;
* San-Marino, ŝtato enklava en Italio ;
* San-Marino (urbo), ties ĉefurbo ;
* San Marino (Kalifornio), urbo en Kalifornio ;
József Ferencz

**FERENCZ József** (ferenc) estis hungara unitarisma episkopo, eklezia verkisto naskita en Alparét la 10-an de aŭgusto 1835 kaj mortinta en Kluĵo la 19-an de februaro 1928.

## Kariero 
József Ferencz finis la unitariisman teologion en Koloĵvaro en 1855 kaj li iĝis helppastro tie. En 1857 li plustudis per stipendio en Germanio: (Göttingen kaj Berlino), poste li vojaĝis en Belgio, Francio kaj Anglio. Reveninte li estis pastro kaj profesoro, en 1876 episkopo. En 1884 li iĝis deputito en landkunveno (distrikto Torockó). En 1905 li iĝis membro de la supera ĉambro. Kune kun pluraj kunuloj li fondis en (1861) kaj redaktis dum pluraj jaroj la revuon Keresztény Magvető. De 1921 li estis ano de la senato rumana. Li tradukis plurajn ekleziajn verkojn hungaren.

## Verkoj 
* *Unitárius káté* (Kolozsvár, 1864);
* *A vallás külformáinak befolyása a hitéletre* (Kecskemét, 1876);
* *Unitárius kis tükör* (Kolozsvár, 1881);
* *Emlékeimből* (Cluj-Kolozsvár, 1925).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Ferencz, J.
Ferencz, J.
Ferencz, J.
Ferencz, J.
Ferencz, J.
Kategorio:Hungaraj unitariaj pastroj
Gyula Ferencz

**FERENCZ Gyula** (ferenc) estis hungara reformita pastro, universitata profesoro naskiĝinta en Aranyosmeggyes la 5-an de februaro 1861 kaj mortinta en Debreceno la 24-an de majo 1931. 

## Kariero
Gyula Ferenczy studis teologion en Debreceno, Vieno, Lepsiko kaj Berlino. De 1887 li estis pastro en Szamoskrassó, de 1896 instruisto pri historio en fakultato de filologio de la *Debreceni Kollégium*. En 1900 li doktoriĝis, de 1896 ĝis 1914 li estis direktoro de la *Kollégiumi Nagykönyvtár* (Granda Biblioteko de Kolegio). De 1914 li estis profesoro pri teologio de la Universitato de Debrecen, de 1921 oni pensiumis lin pro lia maldekstra sinteno. De 1897 ĝis 1915 li estis redaktoro de la revuo *Debreceni Protestáns Lap*.

## Verkoj
* *Szumer és Akkád…* (Debrecen, 1897); 
* *A civilizáció bölcsője. A Nílus és Eufrátesz mellékeinek legrégibb története* (Debrecen, 1900); 
* *Az 1848-iki március 15-ike…* (Debrecen, 1901). 

## Fonto
* Magyar Életrajzi Lexikon

Ferencz, Gy.
Ferencz, Gy.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Simon Ferencz

**FERENCZ Simon** (ferenc) estis hungara kaj internacia militisto de la laborista movado, volontulo en Hispanio naskita en Koloĵvaro la 10-an de majo 1895 kaj mortinta en Budapeŝto la 9-an de januaro 1962. 

## Kariero
Simon Ferencz estis de 1911 ano de la grupo de Ervin Szabó, poste de la kontraŭmilita grupo de Tivadar Sugár kaj Ilona Duczynszka. De decembro de 1918 li estis ano de la hungara komunista partio. Post la falo de la konsilantarrespubliko li partoprenis en la laborista movado en Rumanio, de 1930 en Aŭstrio, poste en Francio. De 1936 li luktis en Hispanio en la Internaciaj Brigadoj, kaj li vundiĝis grave. Poste li vivis de 1938 en Parizo, de 1939 en Sovetunio. Li revenis en Hungarion en 1946. Li estis sekciestro de la partikomitato de Budapeŝto, poste estro de la unu el la eksterkomercaj agentejoj, poste komisiito de la hungara registaro en Ekonomia Komisio de Unuiĝintaj Nacioj (Ĝenevo).

## Fonto
* Magyar Életrajzi Lexikon

Ferencz, S.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Courtételle

**Courtételle** (prononcu *kurtetel*) estas komunumo en la distrikto Delemonto en Kantono Ĵuraso, Svislando. Ĝi havis 2350 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Courtételle situas ĉe la suda flanko de la Valkaldrono de Delemonto ĉe la norda deklivo de la ĵurasa montoĉeno *Le Mont*, sur kies kresto sur alteco de 1133 m s.m. troviĝas la plej alta punkto de la komunumo. Tra la komunumo fluas de okcidento al oriento la rivero Sorne, alfluanto de Birs. Al la komunumo apartenas krom la ĉefvilaĝo Courtételle la vilaĝoj kaj setlejoj Courtemelon, Métairie de Chaux kaj Sainte Fontaine. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 13,56 km², de kiuj 36% estas kovritaj de arbaro, 57% servas por agrikulturo kaj 7% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Courtételle limas en nordoriento al Delemonto, en oriento al Rossemaison, en sudoriento al Châtillon, en sudo al Soulce, en okcidento al Courfaivre, kaj en nordokcidento al Develier.

## Trafiko 
Courtételle situas ĉe la kantona ĉefvojo n-ro 18 de La Chaux-de-Fonds al Delemonto kaj disponas pri alveturejo al la svisa aŭtovojo A16. Per stacidomo ĉe la trajnlinio de la Svisaj Federaciaj Fervojoj de Glovelier al Delemonto la komunumo estas bone konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Courtételle datiĝas el la jaro 1178 kiel *Curtetele*.

Kiel unu de la 13 liberaj vilaĝoj de la regno Delemonto Courtételle fariĝis en la jaro 1271 havaĵo de la Princepiskopejo Bazelo. Post la Franca Revolucio de 1792 dum unu jaro la vilaĝo apartenis al la Raŭraka Respubliko por poste aparteni de 1793 ĝis 1815 al Francio, unue kiel parto de la departemento Mont-Terrible kaj poste de la departemento Haut-Rhin. En la jaro 1815 la Viena Kongreso atribuis la regionon al la svisa Kantono Berno. Ekde la 1-a de januaro 1979 Courtételle apartenas al la nove fondita Kantono Ĵuraso.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Courtételle (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Courtételle
* Courtételle en la Historia Leksikono de Svislando
Superokulo

[eta|200ra|dekstra|[Brungorĝulo havas rimarkindan blankan superokulon]]

La termino **superokulo** aŭ *superokula strio* estas nomo por ero de la plumaro de la kapo de multaj birdospecioj. Ĝi estas strio kiu kutime komencas ĉe aŭ super la birda brido, pluas *super* la okulo, kaj finas ie en la malantaŭa parto de la birdokapo, ĉu ĉe la orelareo ĉu al kol- aŭ nukoflankoj. Ĝi estas distinga el la traokula strio kiu estas linio kiu venas el la brido kaj pluas tra la okulo. Neformale la superokulo estas ofte konata kiel "brovo" ĉefe en la birdonomoj kiuj estus tro longaj terminoj alimaniere.

Ĉe plej parto de specioj kiuj montras superokulon, tiu estas pli hela ol la apudaj areoj.

Kategorio:Birda anatomio
Meĵiĥira Monaĥejo

[eta|275px|Meĵihira monaĥejo, ĉe la dekstra bordo de la rivero [Dnepro. Fyodor Solntsev, 1843.]]

**Meĵihira monaĥejo** () estis historia reĝa loĝloko en la mezepoko kaj situis proksime al la mezepoka urbo Viŝhorod, kiu situas nuntempe en kieva provinco en norda Ukrainio.
La konstruaĵoj situis ĉe la Meĵihira ravino, ĉe la dekstra bordo de la rivero Dnepro (*Dnipro*).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* title=Mezhigorskaya Letopis, litopys.org.ua en malnova orienta slava lingvo
* Keramikaĵoj de la fabriko *Kiev-Mezhigorsky*, 3-an de aprilo 2002, *Русскiй Антикварiатъ* (ruse)
* Vilaĝa domo, Novyi Dim (ruse) 

Kategorio:Konstruaĵoj en Kieva provinco
Kategorio:Monaĥejoj en Ukrainio
Kategorio:Kozakoj
Kategorio:Aperis en la 10-a jarcento
Kalifornia Centra Valo

300px|eta|dekstra|Mapo de la Centra Valo de Kalifornio
La **Centra Valo**, **Central Valley** en la angla, (konata ankaŭ kiel **The Valley** aŭ **La Valo**) estas granda, ebena valo kiu hegemonias la centran parton de la usona subŝtato de Kalifornio. Ĝi estas hejmo de multo el la kaliforniaj plej produktivaj areoj por agrikulturo. La valo etendas proksimume je 720 km el nordokcidento al sudoriento kaj paralele al la marbordo de la Pacifika Oceano. Ties norda duono estas nomigita kiel Sakramenta Valo, kaj ties suda duono kiel Valo San Joaquin.

Kategorio:Valoj en Kalifornio
Chrastavec

Municipo **Chrastavec** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Svitavy, 7&nbsp;km sude de urbo Březová nad Svitavou. Municipo Chrastavec troviĝas en pentrinda valo de Svitava montetaro. Apartenas al ĝi domaro Půlpecen sur dekstra valo de rivero Svitava laŭlonge laŭ fervoja linio el Česká Třebová al Brno. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skriba mencio pri Chrastavec estas el la jaro 1241. Tiam, dum regado de la reĝo Venceslao la 1-a, fortikaĵeto de Oldřich Chrastavský el Chrastava estis vicigita en defenda sistemo de Bohemio: la burgo Boskovice - la fortikaĵeto Chrastavec - la monaĥejo Majdalenka - la burgo Svojanov.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* **Chrastavec**
* Půlpecen

## Memorindaĵo 
### Preĝejo 
En centro de la vilaĝo estas preĝejo de la Plej Sankta Triunuo. Ĝi estas baroka ununava konstruaĵo el la 18-a jarcento kun oblonga navo kaj trilatere fermita presbiterejo, sakristio en la akso kaj prisma turo antaŭ la okcidenta fronto. La fenestroj estas duoncirkle fermitaj, la vandoj interne membrigitaj per pilastroj, plafonoj estas volbitaj per plataĵoj en zonoj, la fermo per konĥo.
La ekipaĵo estas pseŭdostila el la fino de 19-a jarcento. La altaro estas ornamita per statuoj de Sanktaj Petro kaj Paŭlo el la dua duono de 18-a jarcento.

## Signifaj personoj 
* Profesoro MUD-ro Josef Janků, naskiĝinta en la jaro 1896, specialisto de oftalma kliniko en Prago. Pioniro de operacioj de katarakto. Portanto de medalo de Jan Evangelista Purkyně.
* Sacerdoto Petr Ducháček, naskiĝinta en la jaro 1916, estis dum komunisma reĝimo maljuste kondamnita kaj malliberigata. Nur en la jaro 1966 li revenis al sia pastra misio.
* RND-ro Hanuš Ettl, CSc. naskiĝis en la jaro 1931. Sian vivon li dediĉis al studado de algoj kaj al ilia kultivado.

## Literaturo 
* Dr. E. Poche, DrSc. a kol. – *Umělecké památky Čech*. Eldonis Akademia en Prago en j. 1978.

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro de mikroregiono Brněnec  
* Monumento al la viktimoj de la 1-a mondmilito


Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Municipoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Municipoj en dislimejo de Bohemio kaj Moravio
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
György Ádám

**ÁDÁM György** (a:da:m) estis hungara verkisto, filozofo naskiĝinta en Târgu Jiu la 8-an de junio 1882 kaj mortinta en Koloĵvaro la 2-an de aprilo 1906.
 
## Kariero
Ádám devenis el sikula familio kaj finis siajn studojn en Koloĵvaro. Antaŭ li staris promeshava scienca futuro.

## Verkoj
* *Nietzsche Frigyes* (Kolozsvári Egyetemi Kör évkönyve, 1903–1904);
* *Kant* (Ellenzék, 1904. 34. szám).
* *Hugo Károly élete és költészete* (Kolozsvár, 1906). (postmorto)

## Fonto
*Új Magyar Irodalmi Lexikon, 1994.

Adam, Gy.
Adam
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
1203 Nanna

'*1203 *Nanna'''* estas malgranda malhela asteroido de la ĉefa zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Max Wolf elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝia nomo, "*Nanna''" estas la titolo de portreto far de la germana pentristo Anselm Feuerbach, posedaĵo de la familio Wolf.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Max Wolf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1931
Magda Olajos Váczy

**OLAJOS VÁCZY Magda** (olajoŝ va:ci) estis rumania hungara ĵurnalistino naskita en Mikola 1909 kaj mortinta en Miercurea Ciuc la 1999. 
Ŝi estis la edzino de pentristo Béla Olajos.

## Kariero
Magda Váczy en 1919 post la morto de sia patro translokiĝis kun sia patrino kaj pli juna fratino en Satmaron, kie ŝi finis siajn mezlernejajn studojn en monakinejo. Laŭ ŝiaj desegnaĵoj András Mikola invitis ŝin al la Artistkolonio de Baia Mare, sed ŝi elektis la karieron de ĵurnalisto kaj ŝi iĝis kunlaborantino de la *Szatmári Újság*. Ŝi publikis ankaŭ en *Reggeli Lapok* kaj *Szamos*.

## Verkoj
**Mielőtt a köd leszáll*, memuaro, Pallas-Akadémia Könyvkiadó, 2010.

## Fonto
*Hungarlingva vikipedio

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Sámuel Ajtay

**AJTAY Sámuel** (ajtai) *nagyváradi* estis hungara advokato, verkisto, tradukisto naskita en Nadjvarado 1774 kaj mortinta en Satmaro la 8-an de januaro 1881.

## Kariero 
Ajtay la kurson pri juro finis en Peŝto kaj li profesiis kiel advokato ĝis sia pensiuliĝo. Li vivis 107 jarojn. Li tradukis edukcelajn sentimentalajn rakontojn kaj romanojn el germana lingvo.

## Verkoj 
* *Fedor és Mária, vagy a holtig tartó ritka hűség tükre.* (Pozsony, 1807). (August La Fontaine után németből ford.)
* *Erkölcsnemesítő való és költött történetek.* (Pest, 1813.)
* *A világ történetei a teremtéstől fogva a legújabb időkig.* 2 köt. (U. ott, 1814.; Löhr után németből fordítva, Magyarország kivonatos történetével bővítve.)
* * Tanítva mulattató víg és érzékeny anekdotok*. (Meiszner Vázlatai-ból.) (U. ott. 1816.)

## Fonto 
* Új Magyar Irodalmi Lexikon, 1994.

Ajatay, S.
Ajatay, S.
Ajatay, S.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Nordamerikanische Wochen-Post

***Nordamerikanische Wochen-Post***, Nordamerika Semajna-Poŝto estis grava germanlingva semajna gazeto en Usono. 

## Historio
Ekde 1854 la gazeto estas "ponto" al hejmlando por germanoj en Usono. La gazeto ŝanĝis ofte laŭ bezono de novaj legantoj. La komenco estis la *Detroiter Abend-Post*,   Detroit vespero-Poŝto, la lokala  voĉo  pri Detroit, Miĉigano) por la germana komunumo. Poste la gazeto estos grava gazeto por la tuta Usono. 

## Moderna gazeto
Oni distribuis la Nordamerikan Semajna-Poŝton en 49 de 50 usonaj subŝtatoj kaj en eksterlando. 

## Temoj
La semajna gazeto raportas en germana lingvo internaciajn novaĵojn, ankaŭ aferajn, komercajn kaj ekonomiajn raportojn, kaj sportajn raportojn. 

## Vidu ankaŭ aliajn germanajn gazetojn
**Amerikawoche* - amerika semajno - alia germana gazeto ekde 1956 estas  la plej granda gazeto en germana lingvo en Usono.  
* *New Yorker Staats-Zeitung* (Novjorka ŝtatgazeto) estas germana gazeto. 
* *California Staatszeitung* (Kalifornia ŝtatgazeto) estas germana gazeto. 
* *Aufbau* (Konstruo):* Nachrichtenblatt* (novaĵogazeto) de *German-Jewish* Klubo (New York City, ekde 1934) (ekde februaro 2005 la eldonejo estas en Zuriĥo, Svisujo kun la titolo: *Aufbau. Das jüdische Monatsmagazin*. *(ISSN|0004-7813) *Aufbau* 1934 ĝis 1950 estas en reto. (Vidu ankaŭ germanan vikipedion kaj en eksteraj ligiloj en reto).

## Eksteraj ligiloj
*oficiala paĝo - germane - angle, *(about us)*: ankaŭ tre detala  historio de gazeto
**amerikawoche*  amerika semajno ekde 1956 
**Aufbau. Das jüdische Monatsmagazin*    
*ISSN 0004-7813 *Aufbau. Das jüdische Monatsmagazin*
**Aufbau* 1934 ĝis 1950 en reto
*(en reto) New Yorker Staats-Zeitung* (Novjorka ŝtatgazeto)
*(en reto) California Staatszeitung* (Kalifornia ŝtatgazeto)

Kategorio:Usonaj gazetoj
Kategorio:Germanlingvaj gazetoj
1204 Renzia

'*1204 *Renzia''''' estas asteroido de la ĉefa zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la german-rusan astronomon Franz Robert Renz.

## Orbito 
Ĝi sufiĉe proksimiĝas al la orbito de Marso por esti rigardita kiel marsrenkonta asteroido.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1931
Edwin van der Sar

**Edwin van der Sar** (Voorhout, Nederlando, 29-an de oktobro 1970) estas nederlanda eksa futbalisto. Iam li ludis por nederlanda nacia teamo de futbalo, Juventus, Fulham F.C., AFC Ajax kaj Manchester United.

Kategorio:Nederlandaj futbalistoj
Chotovice (distrikto Svitavy)

Municipo **Chotovice** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Svitavy, 14&nbsp;km okcidente de urbo Litomyšl kaj 14&nbsp;km de Vysoké Mýto. Vivas ĉi tie  (). Bienoj kaj kabanoj situas ĉirkaŭ la vasta vilaĝplaco.

## Historio 
La vilaĝo estas unu el la plej malnovaj en la ĉirkaŭa regiono. En historia dokumento ĝi estas nomata jam en la jaro 1142 kiel vilaĝo apartenanta al la monaĥejo en Sedlec. En fonda akto de la klostro estas nomata vilaĝo Hotovice, pli poste en listo de preĝejoj de nova episkopejo Litomyšl estas nomasta Kochovitz, sed en ambaŭ dokumentoj temas pri ĉi tiu Chotovice. En la 17-a jarcento la vilaĝo apartenis al najbara sinjorejo Nové Hrady. Ĝis la jaro 1850 la vilaĝo estis sidejo de vilaĝestro, kiu prizorgadis ankoraŭ du vilaĝojn - Příluka kaj Suchá Lhota. Nur en la jaro 1901 la vilaĝoj sendependiĝis.

Lernejo en Chotovice estis konstruita en la jaro 1905. Bedaŭrinde nombro da infanoj malkreskis, ĝis en la jaro 1963 la lernejo estis pro manko de lernantoj fermita.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
### Preĝejo 
Konstruon de malgranda gotika preĝejo de Sankta Prokopio en Chotovice iniciatis verŝajne posedanto de la vilaĝo, monaĥejo en Sedlec, eble baldaŭ post sanktigo de Sankta Prokopio en la jaro 1204. Rekonstruita ĝi estis en la dua duono de 16-a jarcento, kiel atestas surskribo post la altaro datita 1589.

La preĝejo estas ununava kun kvinlatere fermita presbiterejo kun apogpilieroj, kun sakristio sur norda flanko kaj kun turo en okcidenta fronto. La presbiterejo estas volbita per unu kampo de kruca volbo, en norda vando de presbiterejo estas sankta ŝranko kun trifolia giraĵo en triangula pinjono. Triumfa arko estas pintforma kun oblikva embrazuro. La navo estas platplafona, la dua etaĝo de la turo estas en la navon malfermita per duoncirkla arko kaj kreas ĥorejon. La ekipaĵo estas pseŭdogotika el la 19-a jarcento.

En la jaro 1942 estis konfiskitaj kaj fanditaj por militaj celoj du sonoriloj. La granda pezis 219&nbsp;kg kaj la malpli granda, funebra sonorilo, 36&nbsp;kg.

De la preĝejo estas bela panoramo al valo de Litomyšl kaj al Orlické hory. Dum favora vetero estas videbla eĉ Sněžka.

### Ŝtona kruco 
Plua dominanto de Chotovice estas ŝtona kruco sur vilaĝplaco sur loko nomata "Hlavatky".

### Monumento al la falintoj 
En la jaro 1920 estis solene malkovrita monumento al 13 loĝantoj de Chotovice, falintoj en la unua mondmilito sur batalkampoj en Rusio kaj Italio.

## Literaturo 
* Dr. E. Poche, DrSc. a kol. – *Umělecké památky Čech*. Eldonis Akademia en Prago en j. 1978.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝaro de mikroregiono Litomyšlsko  
* Monumento al viktimoj de la unua mondmilito 

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Municipoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
1207 Ostenia

'*1207 *Ostenia'''* estas malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa zono, ano de la Eosa familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la germanan amatoran astronomon *Hans Osten''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1931
Hruboňovo

**Hruboňovo,** hungare **Szulányvicsáp** [sulAnjviĉAp] estas malgranda unuigita vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
300px|eta|Hruboňovo situas en la plej griza parto

## Situo 
Hruboňovo situas laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Nitra (urbo) troviĝas je 19&nbsp;km-oj.

## Historio 
Hruboňovo naskiĝis en 1960. Tiam la vilaĝoj menciitaj sube unuiĝis kaj ĝi prenis novan loknomon honore al slovaka partizano. Pli frue dum la hungara dominado la vilaĝoj apartenis ĝis Traktato de Trianon al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nagytapolcsány, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Hruboňovo 476 homoj, (escepte unun ĉiuj slovakoj).

### Szulány/Šuľany/Sulan 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1296 en formo *"Zulan"*. En la 18-a jarcento la setlejo disiĝis al Granda kaj Malgranda vilaĝoj, sed en la 19-a jarcento ili reunuiĝis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Szulány 325 homoj, (plejparte slovakoj).

### Kisvicsáp/Výčapky 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1247 en formo *"Wichap"*. En 1564 la turkoj detruis la setlejon. En 1787 loĝis tie 183 vilaĝanoj en 27 domoj, en 1828 230 vilaĝanoj en 29 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kisvicsáp 321 homoj, (plejparte slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* baroka golgoto de 1772
* ligna sonorilostablo el la 18-a jarcento
* renesanca kastelo el la 17-a jarcento, en 1732 barokiĝis

## Eksteraj ligiloj 
* Hruboňovo sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Nitra
Jelšovce

**Jelšovce,** hungare **Nyitraegerszeg** [njitraegerseg] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio. Ankoraŭ vilaĝeto apartenas al la municipo. Inter 1921-1950 la oficiala slovaka loknomo estis **Jagersek**.
300px|eta|Jelšovce situas en la plej griza parto

## Situo 
Jelšovce situas laŭ dekstra bordo de Nitra (rivero), laŭ ĉefvojo kaj fervojo Partizánske-Nitra (urbo). La lasta urbo troviĝas je 10&nbsp;km-oj.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko kaj bronzepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1326 laŭ tiama hungara ortografio *"Egurzegh"*. Dum la kontraŭturkaj bataloj la setlejo apartenis al la Osmana Imperio. En 1747 armeo de la Habsburgoj bruldetruis la vilaĝon. En 1751 oni komputis tie 163 familiojn. En 1783 inundo okazis. En 1787 loĝis tie 742 vilaĝanoj en 111 domoj, en 1828 958 vilaĝanoj en 137 domoj. En 1861 kaj en 1891 incendioj okazis. Tiutempe ofte oni mortis pro ĥoleroj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Nyitraegerszeg 1130 homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nyitra, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Jelšovce 950 homoj, (836 slovakoj, 98 hungaroj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Maria Magdalena pli frue, ol 1333, en 1599 gotikiĝis, 1733 barokiĝis kaj pligrandiĝis
* baroka paroĥo

## Eksteraj ligiloj 
* Jelšovce sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Nitra
Kolíňany

**Kolíňany,** hungare **Kolon** estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
300px|eta|Kolíňany situas en la plej griza parto

[eta|200px|Skulptaĵo pri [Stefano la 1-a (Hungario)]]

## Situo 
Kolíňany situas grandparte sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Zlaté Moravce-Nitra (urbo). La lasta urbo troviĝas je 10&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1113 en formo *"Colin"*. En 1576 la turkoj atakis la setlejon. En 1787 loĝis tie 614 vilaĝanoj, en 1828 772 vilaĝanoj en 111 domoj. En la 19-a jarcento pro ĥolero multaj mortis. En 1906 kaj en 1912 Zoltán Kodály kolektis tie popolkantojn. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kolon 934 homoj, (hungaroj en majoritato, slovakoj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nyitra, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 tiu loko ne rehungariĝis spite la unuan Arbitracion de Vieno. En 1945 oni bombardis la vilaĝon. En 2001 vivis en Kolíňany 1444 homoj, (859 hungaroj, 563 slovakoj). Hungara kaj slovaka lernejoj funkcias en la vilaĝo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika romanika preĝejo el la 12-a jarcento, en 1659 kaj en 1737 trakonstruiĝis, en 1933 pligrandiĝis
* baroka kapelo omaĝe al (Sepdolora) Dipatrino de 1737, en la 19-a j.c.

## Eksteraj ligiloj 
* Kolíňany sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Nitra
1208 Troilo

**1208 Troilo** estas granda malhela kaj malrapide rotacianta troja asteroido, kiu orbitas en la najbaraĵo de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno - Jupitero. Tamen, ĝia orbito estas tiom klinita, ke ĝi malproksimiĝas de la punkto L5 de ĉirkaŭ 3 AU, "supren" kaj "malsupren" de la orbita ebeno de Jupitero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la troja princo Troilo, batalanto de la Troja milito.

## Orbito 
Ĉar la asteroidoj orbitantaj proksime de la punkto de Lagrange L5 formas la tiel nomata .

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1931
Eŭropa ŝoseo 3

La **eŭropa ŝoseo 3** (E&nbsp;3) aŭ **eŭropa ŝoseo 03** (E&nbsp;03) estas eŭropa ŝoseo, kiu etendiĝas inter nordo kaj sudo tra la okcidenta parto de Francio. Ĝi komenciĝas en Cherbourg kaj finiĝas en La Crèche apud La Rochelle, kie ĝi eniras la ŝoseon E5.

## Itinero 
La ŝoseaj kodoj metitaj antaŭ la urbonomoj indikas, kun kiuj naciaj aŭ eŭropaj ŝoseoj la ŝoseaj partoj identas. Ŝoseaj kodoj metitaj malantaŭ la urbonomoj indikas nodopunktojn kun aliaj eŭropaj ŝoseoj.

** N13/E46: Cherbourg – Valognes – Carentan
** N174/D974: Carentan – Saint-Lô – A84 Torigni-sur-Vire
** A84/E401: Torigni-sur-Vire – Avranches
** N175/E401: Avranches – Pontaubault
** A84: Pontaubault – Saint-James – Saint-Aubin-du-Cormier – Rennes
** N12: Rennes
** N137: Rennes – Nantes
** A83: Nantes – Niort – La Crèche – eniras al ŝoseon A10/E5

003
Kategorio:Transporto en Francio
Eŭropa ŝoseo 5

La **eŭropa ŝoseo 5** (E&nbsp;5) aŭ **eŭropa ŝoseo 05** (E&nbsp;05) estas eŭropa ŝoseo, kiu etendiĝas inter nordo kaj sudo tra okcidenta Eŭropo. Ĝi komenciĝas en la skotlanda urbo Greenock en Britio kaj finiĝas en Algeciras en Hispanio.

## Itinero 
La ŝoseaj kodoj metitaj antaŭ la urbonomoj indikas, kun kiuj naciaj aŭ eŭropaj ŝoseoj la ŝoseaj partoj identas. Ŝoseaj kodoj metitaj malantaŭ la urbonomoj indikas nodopunktojn kun aliaj eŭropaj ŝoseoj.

* Britio:
** M8: Greenock – Glasgow
** M74: Glasgow – Douglas
** A74(M): Douglas – Gretna – Carlisle
** M6: Carlisle – Preston – Warrington – Stoke-on-Trent – Wolverhampton – Birmingham
** M42: Birmingham
** M40: Birmingham – Oksfordo
** A34: Oksfordo – Newbury – Winchester
** M3: Winchester – Southampton
* Francio:
** A131: Le Havre – Bourneville
** A13/E46: Bourneville – Moulineaux
** A13: Moulineaux – Rouen – Parizo
** A10/E50: Parizo – Saint-Arnoult-en-Yvelines
** A10: Saint-Arnoult-en-Yvelines – Orléans
** A10/E60: Orléans – Tours
** A10: Tours – Poitiers – Niort – Saintes – Bordeaux
** A63/E70: Bordeaux – Belin-Béliet
** N10/E70: Belin-Béliet – St. Vincent de Tyrosse
** A63/E70: St. Vincent de Tyrosse – Bayonne
** A63/E70/E80: Bayonne – Irun
* Hispanio:
** AP8/E70/E80: Irun – San Sebastián
** N-I/E80: San Sebastián – Vitoria-Gasteiz
** N-I/E80: Vitoria-Gasteiz – Miranda de Ebro
** AP-1: Miranda de Ebro – Burgos
** A-1: Burgos – Aranda de Duero – Madrido
** A-4: Madrido – Valdepeñas – Bailén – Córdoba – Sevilo
** AP-4: Sevilo – Cádiz
** A-48: Cádiz – Chiclana de la Frontera
** N-340: Chiclana de la Frontera – Algeciras
** A-7: Algeciras

005
Kategorio:Transporto en Britio
Kategorio:Transporto en Francio
Kategorio:Transporto en Hispanio
Eŭropa ŝoseo 9

La **eŭropa ŝoseo 9** (E&nbsp;9) aŭ **eŭropa ŝoseo 09** (E&nbsp;09) estas eŭropa ŝoseo, kiu etendiĝas inter nordo kaj sudo tra Francio kaj Hispanio. Ĝi komenciĝas en Orléans kaj finiĝas en Barcelono.

## Itinero 
La ŝoseaj kodoj metitaj antaŭ la urbonomoj indikas, kun kiuj naciaj aŭ eŭropaj ŝoseoj la ŝoseaj partoj identas. Ŝoseaj kodoj metitaj malantaŭ la urbonomoj indikas nodopunktojn kun aliaj eŭropaj ŝoseoj.

### Francio 
50px
* A71: Orléans - Vierzon (E11)
* A20: Vierzon – Vatan - Châteauroux - Limoges
* A20: Limoges - Brive-la-Gaillarde - Cahors - Montauban (E72)
* A62/E72: Montauban - Toulouse (E80)
* A61/E80: Toulouse - Montesquieu Lauragais
* A66: Montesquieu Lauragais - Pamiers
* N20: Pamiers - Foix - Ax-les-Thermes - Col de Puymorens - Bourg-Madame

### Hispanio 
50px
* C16: Puigcerdà - Alp - Bagà - Berga - Gironella - Manresa - Terrassa - Rubí - Barcelono (E15/E90)

009
9
9
Eŭropa ŝoseo 10

La **eŭropa ŝoseo 10** aŭ **E 10** estas eŭropa ŝoseo, kiu komenciĝas en Å en Norvegio kaj finiĝas en Luleå en Svedio.

La ŝoseo longas 880&nbsp;kilometrojn, el ili 397&nbsp;kilometrojn kondukiĝas tra Norvegio kaj 483&nbsp;kilometrojn tra Svedio.

## Itinero 
Å–Narvik–*(limo Norvegio-Svedio)*–Kiruna–Gällivare–Överkalix–Kalix–Luleå

En la norvegia parto la ŝoseo kondukiĝas super 10 pontoj kaj tra 12 tuneloj. La plej longaj pontoj estas la *Tjeldsund bru* (1007&nbsp;m) kaj la *Raftsundbrua* (711&nbsp;m). La plej longaj tuneloj estas la *Sørdalstunnelen* (6338&nbsp;m) kaj la *Sløverfjordtunnelen* (3337&nbsp;m)

La ŝoseo E&nbsp;10 en mallongaj partoj kondukiĝas komune kun tri aliaj eŭropaj ŝoseoj:
* kun la E&nbsp;6 de Bjergvik ĝis Trældal (Nygård) proksime de Narvik (18&nbsp;kilometrojn)
* kun la E&nbsp;45 norde de Gällivare (66&nbsp;kilometrojn)
* kun la E&nbsp;4 de Töre ĝis Luleå (46&nbsp;kilometrojn)

La 1-an de decembro 2007 malfermiĝis la ŝosea parto "Lofast" inter la golfeto Raftsund kaj la loko Gullesfjordbotn. Tiu parto longas 53&nbsp;kilometrojn kaj mallongigas la ŝoseon E&nbsp;10 je 30 kilometroj. Tial pramŝipa veturo inter la lokoj Melbu kaj Fiskebøl ne plu necesas por atingi la Lofotojn de nordo.

La nuna ŝoseo E 10 havas sian kodon nur ekde la jaro 1992. La norvegia parto nomiĝis „vei 19“ (vojo 19) kaj la sveda parto inter la ŝtata limo kaj la urbo Töre havis la nomon „riksväg 98“ (regna vojo 98).

"E 10" antaŭ la jaro 1985 estis la nomo por la ŝoseo Parizo – Bruselo – Amsterdamo – Groningen.

## Bildoj 
 
dosiero:E10inAiLofoten.jpg|Å i Lofoten.
dosiero:Moskenes Reinebringen lub 2025-07-21 img09 Aussicht.jpg|La E 10 de Å vojas inter la unuopaj insuloj de la Lofotoj komence tra multaj pontoj
dosiero:Europastrasse Kreisverkehr E 6 und E 10.jpg|en Bjerkvik la E&nbsp;10 disbranĉiĝas de la norden vojanta E&nbsp;6.
dosiero:Scenery along European route E10 in Kiruna.jpg|la ŝoseo E 10 norde de Kiruna
dosiero:Sweden Kiruna 3.jpg|la ŝoseo apud Kiruna
dosiero::Överkalix kommun, polcirkeln.jpg|en Överkalix la ŝoseo pasas la polusan cirklon
 

010
Kategorio:Transporto en Norvegio
Kategorio:Transporto en Svedio
Hosťová

**Hosťová,** hungare **Nyitrageszte** [njitrageste] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
300px|eta|Hosťová situas en la plej griza parto

## Situo 
Hosťová situas laŭ traira flankovojo. Nitra (urbo) troviĝas je 9&nbsp;km-oj.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko kaj ferepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1232 laŭ tiama hungara ortografio *"Guesta"*. Inter 1570-1664 la setlejo apartenis al la Osmana Imperio aŭ ĝi situis en la fronto. En 1644 la turkoj bruldetruis la vilaĝon. En 1715 oni komputis tie 10 familiojn. En 1787 loĝis tie 290 vilaĝanoj en 49 domoj, en 1828 319 vilaĝanoj en 45 domoj. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la lokon unuaklasa. En 1849 pro ĥolero mortis 26 vilaĝanoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Nyitrageszte 390 homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nyitra, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 tiu loko ne rehungariĝis spite la unuan Arbitracion de Vieno. Post la mondomilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. La hungarlingva lernejo en 1950 refunkciis. En 2001 vivis en Hosťová 378 homoj, (312 hungaroj, 66 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Triunuo de 1736, turo alkonstruiĝis en 1834, en 1936 la templo pligrandiĝis
* ŝtona kruco de 1834

## Eksteraj ligiloj 
* Hosťová sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Nitra