open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
El Rocío

**El Rocío** (*La Roso*) estas vilaĝo de la komunumo de Almonte, en la provinco de Huelva. En ĝi okazas grava pilgrimo mariana, la Pilgrimado de El Rocío. La vilaĝo havas 1 635 loĝantojn (INE 2008), sed dum la pilgrimado de Pentekosto la nombro de vizitantoj atingas multajn milojn de personoj.

La unua referenco al ermitejo kun kulto maria en ĉi tiu zono datiĝas de la unua duono de la 14a jarcento kaj ĝi troviĝas en la *Libro de montería* de Alfonso la 11-a, kiu menciis «ermita de Sancta María de las Rocinas». En 1587 Baltasar Tria Ruiz fondis en la ermitejo kapelon, kaj meze de la 17a jarcento oni ŝanĝis la nomon de Sankta Maria de las Rocinas al Virgulino de la Roso (El Rocío), oni fondis la unuajn fratecojn kaj Almonte proklamis la virgulinon patronino de ĉi tiu loko.

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de la provinco de Huelva
Ermitejo de El Rocío

La **Ermitejo de El Rocío** estas ermitejo situa en Almonte (Huelva). En ĝi celebriĝas ĉiujare la fama Pilgrimado de El Rocío (en kiu oni veneras la Virgulinon de El Rocío), kaj kiu aktuale kunigas preskaŭ milionon de personoj. La projekto de la aktuala ermitejo estis de la arkitektoj *Antonio Delgado y Roig* kaj *Alberto Balbontín de Orta*, realigita ĉirkaŭ 1960.

Ene de la ermitejo troviĝas la Virgulino de la Roso, malgranda skulptaĵo tre venerata. Ĝia populareco estas granda en la lando, ĉar tiu adorado okazigas la plej gravan pilgrimadon de Hispanio, kiu nuntempe kunvenigas ĉiun jaron preskaŭ milionon de personoj.

## Historio 
maldekstre|eta|250px|Ermitejo de El Rocío
eta|maldekstra|300px|Altaro de la Virgulino de El Rocío.
La historiaj kronikoj rakontas ke la reĝo Alfonso la 10-a, la Saĝulo, ĉirkaŭ la jaro 1270 ordonis starigi ermitejon dediĉitan al la Virgulino Maria en la loko de La Rocinas, kiu estis estinta rekonkerita al la araboj. La samaj kronikoj raportas kiel en tiuj samaj lokoj, la reĝo kreis ĉasejon, altirita de la beleco de la loko kaj la kvanto de cervoj ekzistantaj tie. Ĉi tiu ĉasejo estas konata hodiaŭ kiel Nacia Parko de Doñana. Tiu ermitejo estis mudeĥara.

Tiu unua ermitejo daŭris ĝis la tertremo de Lisbono, en 1755, kiu ĝin lasis en ruinoj, la Virgulino de la Roso estis portita al Almonte kaj estis tie dum du jaroj sekve, okazigante tie la Pilgrimadon de la Roso en la vilaĝo almontea; la reformoj de la ermita finiĝis en la jaro 1758.

## Vidu ankaŭ 
* Pilgrimado de El Rocío
* Pilgrimfesto

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo pri la antikvaj ermitejoj 

El Rocío
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Andaluzio
Pilgrimado de El Rocío

eta|Tipa bildo de ĉaro trapasanta la Nacian Parkon Doñana revene de la Pilgrimado de El Rocío, majo de 2009.

[eta|maldekstra|Alia veturmaniero: per ŝipo el la plaĝo de Doñana revene al [Sanlúcar de Barrameda, aliflanke de rivero Gvadalkiviro revene de la Pilgrimado de El Rocío, majo de 2009.]]
[eta|[Ermitejo de El Rocío.]]
La **Pilgrimado de El Rocío** estas montraĵo de populara religieco katolika andaluzia honore de la Virgulino de El Rocío. La pilgrimado celebriĝas fine de la semajno de Pentekosto. La Virgulino troviĝas en la Ermitejo de El Rocío, kiu troviĝas en la domaro de Almonte samnoma, en la provinco de Huelva. La frateco de Almonte estas respondeca de organizi la kulton kaj pilgrimadon. La ĉefa nokto okazas tumultoj kiam ĉiuj loĝantoj de Almonte batalas por esti la unuaj kiuj elirigos la skulptaĵon de la virgulino procesie.

Oni faras la pilgrimadon perpiede, per ĉevalo, per ornamitaj ĉaroj, per ŝipo kaj kompreneble per aŭtoj tra ŝoseo, kiu trapasas parte la Nacian Parkon Doñana. Amasa multhomaro alvenas ĝis la portoj de la ermitejo, kie nur la almonteanoj la nokton de la dimanĉo al lundo de Pentekosto, faras «el salto de la reja» (salto de la krado, ĉar ili ne atendas la malfermon de la pordoj kaj "atakas"). Sekve oni faras la procesion de la «Blanca Paloma» (Blanka kolombo, la virgulino) tra la domaro.

Estas pli da 100 fratecoj, kio montras la popularecon de la festo, kiu estas ne nur religia, sed ĉefe tradicia kaj folklora. De la 107 ekzistantaj fratecoj en 2008 (inkludita la matrico de Almonte), 96 estas andaluzaj kaj 11 de ekstere de Andaluzio. Inter la fratecoj filioj de ekstere de Andaluzio oni devus distingi inter tiuj fonditaj en proksimaj teroj al Andaluzio, kiel Badajoz, Sabto aŭ Murcia kaj tiuj lokitaj en la tradiciaj teroj de migrado andaluza, kiel Katalunio, Valencio, Balearoj aŭ Madrido.

Inter gravuloj kiuj vizitis la domaron de El Rocío estis la tiama papo Johano Paŭlo la 2-a la 14-an de junio de 1993. Krome oni devus reliefigi la ekziston de la frateco filio de Bruselo, frukto de la devoteco rocia de grupo de andaluzoj de la abunda komunumo de ĉi tiu origino en Belgio.

La damaĝo kiun oni faras en la Nacia Parko Doñana pro la trapaso ĉefe de miloj da aŭtoj kaj la needukita konduto de multaj miloj da pilgrimantoj estas enorma ĉiujare.

## Notoj 
Kategorio:Katolikaj pilgrimadoj
Kategorio:Provinco de Huelva
Kategorio:Katolikismo en Hispanio
Ferenc Herbich

**HERBICH Ferenc** (herbih) estis hungara geologo naskita en Pozsony la 15-an de januaro 1821 kaj mortinta en Koloĵvaro la 15-an de januaro 1887. 
## Biografio
Ferenc Herbich studis en 1840–41 en Vieno medicinon. De 1841 li iris al Selmecbánya, kaj li finis la minejakademion. De 1845 li laboris kiel inĝeniero pri minejo en Bukovino. De 1854 li dungis sin ĉe minejoj de Transilvanio. En 1858 li faris pli longan studvojaĝon en Germanio kaj Belgio. En 1869 li dungiĝis al Erdélyi Múzeum. En 1879 li doktoriĝis en la Universitato de Koloĵvaro, kaj li havigis ankaŭ la kvalifikon de privatprofesoro. En la universitato li prelegis de 1879. Li donacis sian riĉan mineralkolekton al Erdélyi Múzeum.

## Verkoj
**Beschreibung der bis jetzt bekannten Mineralspecies der Bukovina* (Lipcse, 1859); 
**Északkeleti Erdély földtani viszonyai* (Pest, 1871); 
**A Székelyföld földtani és őslénytani leírása* (Bp., 1878).
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Herbich, F.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Ádám Herepei

**HEREPEI Ádám** estis hungara instruisto, reformita pastro, eklezia verkisto naskita en Lózsárd la 22-an de februaro 1756 kaj mortinta en Nadjenjedo en septembro 1814. 
## Biografio
Ádám Herepei studis en Szászváros, Nagyenyed, poste en Marburg kaj Ĝenevo. En 1790 oni invitis li al Nagyenyed, kie li instruis historion kaj literaturon. Lia lernanto Sándor Kőrösi Csoma, parte sub lia influo ekiris al sia vojaĝo de Azio. Aperis multe da el liaj paroladoj, sed liaj manuskriptoj grandparte neniiĝis en 1849.
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Herepei, A.
Herepei, A.
Herepei, A.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Petro Orseolo

**Petro Orseolo** malofte *Petro la 1-a (Hungario)* estis hungara reĝo, kiu regadis dufoje: inter 1038-1041 kaj inter 1044-1046.

Li naskiĝis en Venecia respubliko en 1011. Lia patro estis doĝo, la patrino estis fratino de Stefano la 1-a (Hungario). En 1026 pro politikaj aferoj Petro devis rifuĝi al Hungario. Stefano nomumis Petron sia posteulo, ĉar li ne fidis siajn rektajn idojn. Petro iĝis reĝo en 1038 kaj daŭris laboron de Stefano. Enlande la kristanismo firmiĝis, eksterlande li donis helpon al Ĉeĥio, Pollando kaj Bulgario. Liaj fideluloj estis precipe italoj, kio ne plaĉis al la hungaroj. Puĉo okazis, Petro rifuĝis al lia malamiko Henriko la 3-a, la nova reĝo estis Samuel Aba. Helpe de Henriko Petro reakiris la tronon, sed Hungario iĝis feŭdo de la germanoj. En 1046 okazis la dua puĉo. Petro estis blindigita. La baldaŭa morto estas nebula. Li entombiĝis en Pécs.

eta|250px|dekstra|Petro Orseolo feŭdas Hungarion al Henriko la 3-a

Laŭ legendo, Judith von Schweinfurt edziniĝis en Hungario al Petro Orseolo. Tiu tamen mortis jam 1046.

Kategorio:Hungaraj reĝoj
Sieĝo de Barcelono

300ra|dekstra
La **sieĝo de Barcelono** estis unu el la lastaj militaj operacioj de la Milito de hispana sukcedo. Ĝi okazis inter la 25a de julio de 1713 kaj la 11a de septembro de 1714. La batalo alfrontis la defendantojn de Barcelono, la armeon regulan katalunan, trupojn devenajn de aliaj lokoj de la Kronlando de Aragono kaj aliancanojn de la ĉefduko Karolo, kontraŭ la trupoj de Filipo la 5-a (Hispanio).

Barcelono
Kategorio:Barcelono
Kategorio:Historio de Katalunio
Kategorio:1713
Kategorio:1714
Barcelono
Kategorio:18-a jarcento en Hispanio
Kasiopeo (trajno)

eta|dekstra|250px|Kasiopeo
**Kasiopeo** (japane: カシオペア [kaŝiopeo], angle: *Cassiopeia*) estas luksa tranokta super-ekspresa trajno en Japanio. Ĝi veturas inter la Stacio Ŭeno en Tokio kaj la urbo Sapporo en la norda insulo de Hokajdo. Ĝi vojaĝas ĉirkaŭ 16½ horojn.

Dum irado de  al , trajno haltas ĉe Omija, Ucunomija, Korijama, Fukuŝima, Sendaj, Iĉinoseki, kaj Morioka. La unua haltejo en Hokajdo estas Hakodate inter 04:00 kaj 04:30 de la sekva tago, kaj atingo al Sapporo estas ja ĉirkaŭ la 9-a horo.

Ree de Sapporo, la unua haltejo post lasante Hokajdo estas Sendaj, ja ĉirkaŭ 04:30 de la sekva tago. La alvena tempo ĉe  estas ĉirkaŭ 09:30.

Kategorio:JR Orienta
Kategorio:Hokajda Fervoja Kompanio
Folkloro (hotelo)

eta|dekstra|200px|Folkloro Iwate Tōwa
[eta|dekstra|200px|Folkloro Tōno en [Tōno-Stacio]]
**Folkloro** estas ĉen-hoteloj de Orienta-Japania Fervoja Kompanio. La hoteloj estis nomiĝintaj per esperanta vorto "Folkloro". Nun ĝi ekzistas 5 hoteloj en Orienta parto de Japanio (Tōno, Iwate Tōwa, Ōminato, Takahata kaj Kakunodate).

Kategorio:Hoteloj
Kategorio:JR Orienta
Kategorio:Konstruaĵoj en Japanio
Kategorio:Turismo en Japanio
Bánk (banuso)

**Bánk** estis hungara banuso por Slavonio de 1208, reĝa juĝisto, palatino, departementestro de 1203.

## Biografio 
Bánk naskiĝis en nekonata tempo. Li tre famiĝis en Hungario pro nebula kaj nepruvita historio.

## Legendo 
Laŭ la legendo lia edzino estis seksperfortita. Por venĝi tion Bánk eble murdis reĝinon Gertrud de Andechs-Meranio (edzinon de Andreo la 2-a). Fakte iu murdis Gertrudon en 1213 kaj oni akuzis pri tio Bánk-on. Tiutempe la politika celo estis forigi la germanojn el la hungara kortumo. Estas fakto, ke en 1216 Bánk jam estis fidelulo de la reĝo. Bánk mortis en nekonata tempo, sed post la morto en 1228 Béla la 4-a forprenis la havaĵojn el la idoj. La supozata seksperforto menciiĝis nur baldaŭe post 1268.

## Literaturo 
En 1574 aperis "Historio de banuso Bánk", kiu estas ne historia, sed literatura verko. Dramo de József Katona aperis pri tio en 1819, poste ankaŭ opero en 1861. Ili iĝis popularaj pro kontraŭgermaneco (kiel tiutempe aktuala afero). La du verkoj apartenas al la plej gravaj verkoj de la hungara literaturo pro la patriotismo.

Kategorio:Naskiĝintoj en la 12-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en la 13-a jarcento
Kategorio:Viroj
Kategorio:Banusoj
Kategorio:Hungaraj palatinoj
Kategorio:Reĝaj juĝistoj
Kategorio:Historio de Hungario
Kategorio:Historio de Kroatio
Kategorio:Kontraŭgermanismo
Malfrua prunuso

La **malfrua prunuso** (*Prunus serotina*), estas arbospecio el la genro prunuso. Ĝi hejmas en orienta Nordameriko : ekde orienta Kanado tra suda Kebekio kaj Ontario; sude tra Orienta Usono ĝis Teksaso kaj centra Florido; kun disaj populacioj en Arizono kaj Nov-Meksiko; kaj en la montaroj de Meksiko kaj Gvatemalo .

La latina vorto *serotina* signifas "malfrua" .

## Priskribo 
La malfrua prunuso estas specio en la subgenro *Padus* kun floroj en grapoloj, kaj estas decidua arbo altante 15–30 m kaj kun trunkodiametro ekde inter 70–120&nbsp;cm, okaze pli. La folioj estas simplaj, longas 6–14 centimetrojn, kun segil-dentaj randoj. La floroj estas etaj ( diametro de 10–15&nbsp;mm ), kun kvin blankaj petaloj kaj ĉirkaŭ 20 stamenoj, kaj bonodoraj; estas ĉirkaŭ 40 floroj sur ĉiu grapolo. La frukto estas drupo, kun diametro de 1&nbsp;cm, unue verda ĝi ruĝa, maturante nigra; kutime ĝi estas adstringa kaj amara kiam oni freŝe manĝas ĝin, sed ankaŭ iome dolĉa. La frukto estas volonte manĝata de birdoj. Matura Malfrua prunuso estas facile identigebla en arbaro per sia tre rompita, malhele griza ĝis nigra arboŝelo. Tamen, dum proksimume la unua jardeko de ĝia vivo, la arboŝelo similas tiun de betulo, kaj estas maldika kaj striata. La specio ankaŭ estas identigebla per siaj longaj, brilantaj folioj kiuj similas tiujn de *Oxydendrum* (erikacoj), kaj per migdalujeca odoro kiam juna branĉo estas ĉifita kaj tenita apud la nazo .

## Subspecioj 
Estas du subspecioj  :
* *Prunus serotina* subsp. *serotina*. Kanado, Usono.
* *Prunus serotina* subsp. *capuli* (Cav.) McVaugh. Meksiko, Gvatemalo.
Kelkfoje la tipa subsp. *serotina* estas subdividita en kvar variojn, var. *serotina* en la oriento de la arealo, var. *eximia* en Teksaso, kaj variojn *rufula* kaj *virens* en Arizono, Nov-Meksiko kaj Teksaso .

La ligno estas ankaŭ uzata por kuirado kaj fumaĵado de nutraĵoj, kie oni unikan aromon bezonas.

La foliaro, speciale kiam velkita, enhavas cianogenajn glikozidojn kiuj transmutacias en hidrogenan cianidon se ili estas manĝataj de bestoj .

*P. serotina* estis vaste enkondukita en Mezeŭropo en la mezo de la 20-a jarcento. Tie ĝi estas aginta kiel invada specio, nefavore influante arbar-komunuman diversecon kaj arbaran regeneradon.

## Biokemio 
## Referencoj 
## Literaturo 
*  Ehrenburg, Antje; Harrie van der Hagen & Leon Terlouw 2008 : Amerikaanse vogelkers als invasieve soort in de kustduinen, *De Levende Natuur*, 109/6, 240-245.

Kategorio:Arboj de Nordameriko
Kategorio:Rozacoj
Kategorio:Nearktisa flaŭro
Rubelita

**Rubelita** (prononco: *hubelita*, oficiale ) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono *Norte de Minas* (do "Nordo de Minas-Ĝerajso") kaj en la mikroregiono *Salinas*. Laŭ la stato de  en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun .

La loĝloko fondiĝis en 1876 kaj estis levita al la rango de municipo la . La subŝtata ĉefurbo Belo Horizonte situas en distanco de 673 kilometroj. 

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Minas-Ĝerajso	

## Eksteraj ligiloj 
*  () 

Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
Templo de Anchorage

La **templo de Anchorage** estas unu el la konstruitaj kaj operaciitaj temploj por La Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj, la numero 54 posteno en operacioj por la Eklezio, la unua templo konstruita en la ŝtato de Alasko kaj la mormona templo pli norda de la mondo.

Anchorage
Rudná (distrikto Svitavy)

Municipo **Rudná** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Svitavy, 9&nbsp;km oriente de urbo Březová nad Svitavou. Vivas ĉi tie  (). Al la vilaĝo ni venos post deflankiĝo el ŝoseo n-ro 43 (E461) en Brněnec al nordoriento kaj veturo ĉirkaŭ 4&nbsp;km.

## Historio 
La unua skriba mencio pri la komunumo devenas el la jaro 1365. En pasinteco tio estis du memstaraj vilaĝoj, **Dolní Rudná** *(Malsupra Rudná, germane Nieder Rauden)*, kiu apartenis al estinta distrikto Moravská Třebová kaj **Horní Rudná** *(Supra Rudná, germane Ober Rauden)*, kiu apartenis al la distrikto Svitavy. Nuntempe ĝi estas kunigita en unu tutaĵon, apartenanta al la distrikto Svitavy. Post ellandigo de la germana loĝantaro en la jaro 1946 venis ĉi tien novaj setlantoj el suda Moravio.

## Loĝantaro 
## Blazono 
Blazono de la vilaĝo devenas el simbolaro sur sigelo de Horní Rudná. Estas sur ĝi falĉilo, ministaj marteloj kaj ŝpato. La blazono estas oblikve dividita en du kampojn, la verda kaj falĉilo simbolas terkulturadon kaj arbaran mastrumadon kaj la nigra kun ministaj iloj simbolas minadon.

## Naturo kaj turismo 
Norde de la vilaĝo estas Prostřední vrch (575 m s.m.) kaj sude Chvalka (618 m s.m.). Trans la vilaĝo gvidas ruĝa turisma signaro kaj signita cikloturisma traceo. La turisma signaro gvidas al Hřebeč, Jablonné nad Orlicí, Králíky kaj Králický Sněžník.

Aŭtobusa konekto estas kun Moravská Chrastavá.

## Eksteraj ligiloj 
* Monumento al la viktimoj de la 1-a mondmilito

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Municipoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
Gergely Herepei

**HEREPEI Ádám** estis hungara pedagogo, reformita pastro, eklezia verkisto naskita en Koloĵvaro la 21-an de februaro 1807 kaj mortinta en Koloĵvaro la 4-an de julio 1859. 

## Biografio
Gergely Herepei finis teologion en 1827 en Koloĵvaro, poste li havigis diplomon de inĝeniero en Peŝto en 1830, poste li kontinuis la studon pri teologio en Göttingen kaj Marburg. Li estis pastro de 1832 en Dés, de 1835 en Koloĵvaro, pli poste dekano. Li priokupiĝis multe lernejaferon , fondos senpagan infanlernejon, popollernejon, popolbibliotekon. Li publikis artikolojn, poemojn en sia junaĝo, ekleziajn paroladojn. 

## Verkoj
* *Alkalmi beszédek* (Kolozsvár, 1846); 
* *Új testamentom… magyarázata* (laŭ germana verko de J. Fr. T. Wohlfart, kune kun Dániel Incze, Kolozsvár, 1854)

## Fonto
* Magyar Életrajzi Lexikon

 
Herepei, G.
Herepei, G.
Herepei, G.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Templo de Gvatemalurbo

La **Templo de Gvatemalurbo**, Gvatemalo, estas la oficiala nomo de unu el la temploj konstruitaj kaj funkcianta por La Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj, la numero 34 konstruita de la Eklezio kaj la unua en Centr-Ameriko, lokita en Gvatemalurbo.

Gvatemalurbo
Templo de Panamurbo

La **Templo de Panamurbo** estas unu el la temploj konstruitaj kaj funkciantaj por La Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj, la numero 127 konstruita de la Eklezio, la tria en Centr-Ameriko kaj la unua de Panamo, lokita al bordoj de la Kanalo de Panamo en antaŭurbo de la Panamurbo.

Panamurbo
Movado de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj

La **movado de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj** aŭ la **SLT-movado** estas aro da religiaj kredoj, kies anoj sekvas almenaŭ iom da la instruoj de Joseph Smith, Jr., kiu eldonis la Libron de Mormono en 1830. La Movado de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj estas unu el multaj movadoj kiuj estiĝis dum la Dua Granda Vekiĝo en la 19-a jarcento en Usono. Multaj el ĉi tiuj movadoj, inter kiuj troviĝis la Movado de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj, estis forte restaŭrismaj en perspektivo kaj ili klopodis atingi plurajn homojn, por tiel restarigi formon de Kristanismo kiun ili kredas esti pli kongrua kun la Nova Testamento.

Laŭ sia doktrino, Mormonismo estas la restarigo de la frua Kristianismo.

Estas grave kompreni, ke Mormonismo ne signifas nur la Eklezion de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj sed estas interne kompleksa religitradicio, enhavanta branĉojn kaj subbranĉojn, kiuj diferencas iomete en teologia kampo.

## Disiĝo 
Aparte la Sallagurba eklezio, ankaŭ ekzistas du subtradicioj tre diferencaj. Unue, estas la "*Reorganizita* Eklezia de Sanktuloj Lasttagaj" (ekde 2001 simple nomita "Krista Komunumo"), kiu elbranĉis je 1844 pro kverelo pri pluraledziniĝo. Tiu subtradicio petas restarigi la fruan mormonan teologion de antaŭ la enkonduko de poligamio kaj templo-ritojn de la 1840-aj jaroj. Due, estas mormona fundamentismo, kiu ne estas organizita eklezio, sed anstataŭ movada aŭ tendenco tre interne skismiĝema. Ties ĉefaj karakterizaĵoj teologiaj estas:
# aserto de doktrino de pluraledziniĝo
# tre radikala doktrino pri profetaĵo.

Estas la disputoj pri pluraledziĝo, kio kreis tiujn skismojn aŭ branĉojn en la granda tradicio mormona. Laŭ plimultaj historiistoj, Joseph Smith asertis ke, en 1831 il unuafoje ricevis dian rivalon komandantan al ekleziulaj viroj edzigi kelkajn virinojn. Komence la estraro praktikis poligamion sekrete, kaj fakte Smith malkonfesis pri tiu doktrino tra la tuta vivo. Tamen, je 1843 li formale registris unu rivalon, asertante pluraledziniĝo, kaj leĝigis sian unuan edzinon, Emma, kiu pasie kontraŭis tiun doktrinon de sia edzo. Eĉ antaŭ Joseph Smith estis mortigita, en 1844, disvastiĝis onidiroj pri la poligamio de la mormona estraro, kaj la doktrino pluraledziniĝa iĝis “malfermita sekreto”: komuna kono kion tamen oni povis nei, kiam estas oportune. Fine, la eklezio publikigis la doktrinon je 1852.

## Mormona teologio 
Tra la tuta movado, estas kvelkaj komunaj kredaroj, kiuj apartigas Mormonoj de aliaj Kristanoj.

### Antaŭekzisto aŭ antaŭmorta ekzisto 
La kredaro, ke ĉiu humananimo ekzistis kun Dio eĉ antaŭ la nasko. Tiu doktrina datiĝas de teksto de Joseph Smith je 1833, dirante ke, “Eĉ homo estis en komenco kun Dio. Inteligenteco, aŭ la lumo de vero, nek estas nek jam povas esti kreita aŭ fariĝit.”

### Sanktaj skriboj 
Malsame kun aliaj Kristianoj, Mormonoj rekonas tri librojn kiel sanktaj skriboj, aparte de la Biblio: la Libro de Mormon, la Multevalora Perlo, kaj Doktrino kaj Interligoj, kies la lastaj du konsistas aŭ parte aŭ tute el la instruoj de Joseph Smith.

## Notoj 
Kategorio:Mormonismo
Caxito

**Caxito** estas la ĉefurbo de la provinco Bengo kaj de la municipo Dande, en Angolo.

Ĝis 1975, Bengo estis parto de la provinco de Luando.

## Vidu ankaŭ
*Komunumoj de Angolo

Kategorio:Urboj de Angolo
Hokutosej

eta|dekstra|250px|Hokutosej
**Hokutosej** (北斗星 [hokutosei]) estas tranokta super-ekspresa trajno servas en Japanio de ferfoja reto Japana Fervojo. Ĝi veturas inter Stacio Ŭeno en Tokio kaj la urbo de Sapporo en la norda insulo de Hokajdo. Ĝi vojaĝas ĉirkaŭ 16½ horojn.

Por veturado de  al , trajno haltas ĉe Omija, Ucunomija, Korijama, Fukuŝima, Sendaj. Unu trajno alie haltiĝas ĉe Iĉinoseki kaj Morioka.

La unua haltejo en Hokajdo estas Stacio Hakodate, kaj ĝi atingas Sapporon ĉirkaŭ kvin horojn poste.

Estas ankaŭ pli luksa kaj pli multekosta tranokta trajno inter  kaj : Kasiopeo, kiu iras tri fojojn semajne.

Kategorio:JR Orienta
Twilight Express

eta|dekstra|250ra|Twilight Express
La ***Twilight Express*** (トワイライトエクスプレス) estas tranokta super-ekspresa trajno kiu servas en Japanio. Ĝi veturas inter Sapporo en la norda insulo de Hokkaido kaj la urbo Osako en Kansajo. Ĝi vojaĝas inter 22 kaj 23 horojn.

La trajno al Sapporo ekkuras ĉe Osaka Stacio ĉe 11:50, sekve haltiĝas ĉe Shin-Ōsaka, Kioto, Curuga, Fukui, Kanazawa, Takaoka, Tojama, Naoecu, Nagaoka kaj Niitsu ĉe 19:40. Unua haltejo en Hokkaido estas Toja ĉe 07:17. Atingas en Sapporo stacio ĉe 09:52.

La trajno al Osako ekkuras ĉe Sapporo Stacio ĉe 14:05 kaj fine haltiĝas en Hokkaido ĉe Toja ĉe 16:19. La unua haltejo en Honŝu estas Niitsu ĉe 04:23. Atingas en Kioto ĉe 12:15 kaj Osako ĉe 12:52.

Kategorio:Transporto en Japanio
Templo de Preston

La **templo de Preston**, Anglio estas unu el la temploj konstruitaj kaj funkciantaj por La Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj, la numero 52 konstruita de la Eklezio kaj la dua de du en Anglio. Lokita en la komunumo de Chorley, antaŭurbo de la urbo de Preston, la templo de blanka granito konsistas de sola pinaklo kaj ĝardenoj kiuj en la printempo estas ornamitaj per miloj da floroj kiuj, kontraste kun la interno de la templo, estas malfermitaj al la publiko.

Preston
Templo de Hago

La **Templo de Hago** estas unu el la konstruitaj kaj funkciantaj temploj por La Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj, la numero 114 konstruita de la eklezio kaj la unua en Nederlando, lokita en la urbo Zoetermeer. La templo estas uzita de pli ol 13 mil fideluloj kiuj vivas en Nederlando, Belgio kaj partoj de Francio. Al la templo, pro ties proksimeco al la municipoj, ĉeestas ankaŭ devenaj membroj de Antverpeno kaj Bruselo en Belgio, tiel kiel de Apeldoorn, Roterdamo kaj aliaj urboj de Nederlando.

Hago
Kategorio:Hago
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj en Nederlando
Panické Dravce

**Panické Dravce,** hungare **Panyidaróc** [panjidarOc] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
300px|eta|Panické Dravce situas en la plej griza parto

## Geografio 
Panické Dravce situas preter Ipeľ, laŭ traira flankovojo. Lučenec troviĝas je 5&nbsp;km-oj.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la malfrua bronzepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1573 laŭ tiama hungara ortografio *"Pani Darocz"*. En la 17-a jarcento ĝi senhomiĝis, la rehomiĝo en la 1680-aj jaroj okazis. En 1828 loĝis tie 706 vilaĝanoj en 77 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Panyidaróc 701 homoj, (657 hungaroj, 39 slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nógrád (reĝa departemento), al distrikto de Losonc, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko. Inter 1938-1945 Panyidaróc rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. Ekde 1993 Panické Dravce apartenas al Slovakio. En 2001 vivis tie 729 homoj, (380 slovakoj, 336 hungaroj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Triunuo el la 20-a jarcento

## Eksteraj ligiloj 
* Panické Dravce sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Lučenec
Kitaguni

[eta|dekstra|250px|583 serio ([elektra motortrajno)]]
La **Kitaguni** (きたぐに) estas tranokta ekspresa trajno servas en Japanio. Ĝi veturas inter gubernio Niigata kaj Osako en Kansajo.

La sud-flanka trajno ekkuras ĉe Niigata Stacio ĉe 22:55, atingas en Osaka stacio ĉe 06:49 kaj la nord-flanka rajno ekkuras ĉe Osaka Stacio ĉe 23:27, atingas ĉe Niitsu stacio ĉe 08:10. Kaj rekuras al Niigata stacio kiel loka trajno lastaj 15-minutoj.

Ĉefaj haltejoj de Kitaguni inkluzivas Shin-Osaka, Kioto, Maibara, Curuga, Fukui, Kanazawa, Tojama, Naoecu, kaj Nagaoka.

Kategorio:Transporto en Japanio
Templo de Frankfurto

La **Templo de Frankfurto** estas unu el la temploj konstruitaj kaj funkciantaj por La Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj, la numero 41 konstruita de la Eklezio, la dua de Germanio post la templo de Freiberg kaj la kvina konstruita en Eŭropo, lokita en Friedrichsdorf, loko norde de Frankfurto ĉe Majno. La arkitekturo de la templo de Frankfurto estas fundamente simila al dezajno de ses pintoj uzita por la templo de Boise, la templo de Gvatemalurbo kaj la templo de Ĉikago, inter aliaj, kun la escepto ke oni konstruis nur unu pinton, anstataŭ ses.

Frankfurto
Templo de Kopenhago

La **templo de Kopenhago** estas la templo 118 de La Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj. Same kiel la kazo de la templo de Vernal (Utaho) kaj la templo de Manhattan, estas unu el la mormonaj temploj kiu konstruiĝis de jam ekzistanta konstruaĵo.

Kopenhago
Brigham Henry Roberts

**Brigham Henry Roberts** (13 de Marto de 1857 - 27 de Septembro de 1933) estis mormonogvidanto, historiisto, kaj politikisto kiu eldonis sesvoluman historion de la Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj kaj ne ricevis sidlokon kiel membro de Usona Kongreso pro sia praktiko de plurala geedziĝo.

Kategorio:Usonaj Sanktuloj de la Lastaj Tagoj
Odoriko

eta|dekstra|250px|Odoriko
La **Odoriko** (, [odoriko]) estas super-ekspresa trajno de Orient-Japania Fervoja Kompanio, kiu kuras inter  kaj Izukju-Ŝimoda aŭ Ŝuzenĝi.

La super-ekspresa trajno lanĉita en oktobro 1981 post enkonduko trajnoj de serio 185, adaptite la flua ekspreso Izu de Tokio al Izu.

La 7-, 10-, kaj 10+5-vagonaj trajnoj de serio 185 estas la plej longaj super-ekspresaj trajnoj en Japanio (post trajnoj de ŝinkansenoj).

La vorto *odoriko* signifas dancistinon en japana lingvo. La trajna servo estas nomiĝinta de titolo de novelo *Izu no Odoriko* (La Dancistino de Izu) de Kaŭabata Jasunari.

## *Super View Odoriko* 
eta|dekstra|250px|*Super View Odoriko*

La Super View Odoriko () estas luksa versio de la Odoriko lanĉita en aprilo 1990. Ĝi uzas 10-vagonajn trajnojn de serio 251 kaj kuras inter  aŭ  kaj Izukju-Ŝimoda.

## *Resort Odoriko* 
eta|dekstra|250px|*Resort Odoriko*
La *Resort Odoriko* () kuras inter  kaj Izukju-Ŝimoda; en la Linio Izu-Kjuko uzas 8-vagonan trajnon "Alpha Resort 21" de serio 2100 de Izukju. La trajno normale funkcias nur semajnfine.

Kategorio:Fervojo en Japanio
Kategorio:JR Orienta
Mýtna

**Mýtna,** hungare **Vámosfalva** [vAmoŝfalva], germane **Mauth bei Dettwa** estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
300px|eta|Mýtna situas en la plej griza parto

## Geografio 
Mýtna situas en valo de rojo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Zvolen-Lučenec. La lasta urbo troviĝas je 18&nbsp;km-oj.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. Antaŭ la hungara dominado avaroj kaj slavoj vivis tie. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1393 en parte hungara, parte slava formo *"Wamuslehutaya"*. La pura hungara loknomo aperis en 1467 en formo *"Wamosfalva"*. Laŭ la onidiro en 1423 nur dogana domo estis tie. En la 15-a jarcento la husanoj trakonstruis la templon al ankaŭ defenda celo. En 1715 oni komputis tie 100 vilaĝanojn (9 slovakajn kaj 1 hungarajn familiojn) en 10 domoj, post 5 jaroj 12 slovakajn kaj 3 hungarajn familiojn. En 1821 incendio okazis. En 1828 vivis tie 797 vilaĝanoj en 102 domoj. Lernejo funkcias ekde 1857. La fervojo atingis la vilaĝon en 1871. Post 2 jaroj pro ĥolero iom da vilaĝanoj mortis. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Mitna,* poste ĝi rericevis sian pli fruan hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Vámosfalva 1052 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nógrád (reĝa departemento), al distrikto de Losonc, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Mýtna 1234 homoj, (1217 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* klasikisma nobeldomo el la 19-a jarcento
* malfrubaroka sonorilostablo el la 19-a jarcento

## Eksteraj ligiloj 
* Mýtna sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Lučenec
Templo Sankta Jozefo

La **Templo Sankta Jozefo**, Kostariko estas unu el la temploj konstruitaj kaj funkciantaj por La Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj, la numero 87 konstruita de la Eklezio, la unua de Kostariko, lokita en la urbo de Belen (Heredia) kaj la dua en Centr-Ameriko post la templo de Gvatemalurbo.

Sankta Jozefo
Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de Sankta Jozefo
Kategorio:Konstruaĵoj en Kostariko
Templo de Kievo

Anoncita en 1998, la **Templo de Kievo** estas unu el la temploj konstruitaj kaj funkciantaj por La Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj, la numero 134 konstruita de la Eklezio, la unua en la teritorio de eksa Sovetunio kaj estas la 11-a templo en Eŭropo.

Kievo
1568 Aisleen

'*1568 *Aisleen'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano, laŭ ĝia orbito, de la Focea familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la sud-afrika astronomo Ernest Leonard Johnson , elde la Observatorio de la Unio en Johanesburgo.

## Nomo 
Ĝi ricevis la virinan antaŭnomon "*Aisleen''", tiu de la edzino de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ernest Leonard Johnson
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1946
1569 Evita

'*1569 *Evita'''* estas malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la argentina astronomo Miguel Itzigsohn, elde la Observatorio de La Plata, en La Plata (Argentino).

## Nomo 
Ĝia nomo, "*Evita''", honoras Eva Perón, edzino de la prezidento de Argentino Juan Domingo Perón.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Miguel Itzigsohn
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1948
1570 Brunonia

'*1570 *Brunonia''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Koronisa familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Sylvain Arend elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle.

## Nomo 
Ĝi estis tiel nomata en 1954 en honoro al la Universitato Brown, de Providence en Usono.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Sylvain Arend
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1948
Emma Smith

**Emma Hale Smith Bidamon** (n. la 10-an de julio 1804 – m. la 30-an de aprilo 1879) estis la edzino de Joseph Smith (ĝis lia morto en 1844), kaj unu el la estroj en la komencoj de la movado de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj. Ŝi iĝis prezidantino en 1842 de la servorganizo formita de virinoj nomata *Socio de Helpo de Virinoj de Nauvoo* kiu poste estis reorganizita en Utaho kiel unu el la fundamentoj de La Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj sub la nomo Krizhelpa Societo.

Kategorio:Usonaj Sanktuloj de la Lastaj Tagoj
Nauvoo-Domo

300px|dekstra|eta|Nauvoo-Domo

La **Nauvoo-Domo** en Nauvoo (Ilinojso en Usono) estas pensiono, kiun Joseph Smith, la fondinto de movado de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj, komencis konstrui en 1840. La pensiono neniam estis kompletigita, sed la strukturo estis poste transformita al loĝdoma hejmo kaj renomita la **Riverborda Domego** ( *Riverside Mansion*). La Nauvoo-Domo, tiel nomata nun, estas parto de la Nauvoo-a Historiplena Distrikto.

Kategorio:Gravaj lokoj rilate al mormonismo
Kategorio:Joseph Smith, Jr.
Kategorio:Ilinojso
Kategorio:Muzeoj en Usono
Kategorio:Religiaj muzeoj
La Familio: Proklamo al la mondo

"**La Familio: Proklamo al la mondo**" estas deklaro eldonita de la Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj en 1995, kiu difinis la oficialan pozicion de la eklezio pri la familio, genroj, kaj homa sekseco. Ĝi unue estis diskonigita de la eklezia prezidento Gordon B. Hinckley ĉe la tutmonde Ĝenerala Renkontigo de la Krizhelpa Societo la 23-an de septembro, 1995.

Kategorio:Mormonismo
Kategorio:Verkoj de 1995
Ĵuro de venĝo

La **Ĵuro de venĝo** (aŭ **Leĝo de venĝo**) estis, en Mormonismo, ĵuro kiu estis farita de partoprenantoj de la Investitura rito de La Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj inter proksimume 1845 kaj la 1920-aj jaroj, en kiuj partoprenantoj ĵuris ke Dio venĝus la sangon de la profetoj Joseph Smith kaj Hyrum Smith, kiuj estis murditaj en 1844 de la plebo.

Kategorio:Historio de La Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj
Ergokriptino

eta|dekstra|Ergokryptine
**Ergokriptino** (ergokryptine) estas ergotoalkaloido el la familio de Ergopeptinoj.
Clavicipitaceae ĉefe *Claviceps purpurea* produktas ĝin. En 1943, Arthur Stoll apartigis ĝin.
Ergokriptino estas ankaŭ ĉefa ergota alkaloido ĉe *Claviceps cyperi* kaj *Claviceps zizaniae*.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Alkaloidoj
Ampleksa Historio de La Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj

La **Ampleksa Historio de La Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj** estas sesvoluma kolekto de historioj eldonita en 1930 de Brigham Henry Roberts, ĝenerala aŭtoritato kaj helpanto, eklezia historiisto de la Mormona Eklezio. Ĝi ne devas esti konfuzita kun la sepvoluma *Historio de la Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj*, kiu estis ankaŭ redaktita de Roberts komence de la 20-a jarcento, koncentrita pri la historio de Joseph Smith.

## Vidu ankaŭ 
* Historio de La Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj
* Brigham Henry Roberts

Kategorio:Historio de La Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj
Soŭko

[eta|altdekstre=1.5|Soŭko de [Esna en Egiptio]]
**Soŭko** (arabe سوق, alternativaj, aliaj transskribaj formoj en diversaj lingvoj estas **Suq**, **Souk**, **Suk**, **Sook**, **Soukh** aŭ **Souq**) estas nomo de komerca kvartalo en araba urbo.

La soŭkoj estas ĝeneralaj karakterizaĵoj de araba urbo kaj plej ofte estas ties ekonomia centro. Male al la eŭropaj komercaj kaj metiaj kvartaloj, la soŭkoj estas neloĝataj kaj unuetaĝaj.

## Ekonomia funkcio de la soŭkoj 
La tipajn soŭkajn stratetojn karakterizas la podetalaj komercejoj kaj la metiejoj. Aldone, la soŭkoj estas ankaŭ la centroj de la ekstera kaj dista komerco kaj de financaj kaj kreditaj aferoj kaj de ĉiuspecaj publikaj kaj privataj servoj. Soŭkoj estas tiel organizitaj, ke komercado kun samaj varoj okazas proksime, najbare unu al la alia. Ili havas ankaŭ proksiman ligon al la varostokejoj.

Kiel mezan punkton de granda kaj dista komercado, de financaj aferoj, formas pluretaĝa konstruaĵo kun fermebla interna korto.

Krom tio, ĝi estas tiel organizita, ke la komercado de la „noblaj” metiaĵoj (oraĵoj) okazas en mezo de la soŭko. Tradicie, la metiejo kaj la vendejo estas en sama loko. Multaj soŭkoj estas plejparte tegumentitaj, por ke protekti la vizitantojn de la varmega sunbrilo.

## Historio 
Komence de la 20-a jarcento, la soŭkoj perdis sian gravecon kaj iĝis malmultekostaj loĝejoj por almigrantoj. Ili konkuris kun la okcident-stile organizitaj, konstruitaj urbopartoj. Kun kresko de la turismo, la soŭkoj graviĝis por la turisma industrio pro ties ekzoteco, ĉarmo. Tio plivalorigis la soŭkon ankaŭ en okuloj de la lokaj loĝantoj kaj tio alportis kostajn rekonstruajn laborojn je la restintaj konstruaĵoj.

Pro la graviĝo de la turisma branĉo, la varostoko evoluis je bezono de la turistoj, tio estas, kreskis proporcio de folkloraj varoj, luksaj varoj kaj modaj ledvaroj.

## Vidu ankaŭ 
* Bazaro
* Souk Ahras

Kategorio:Komerco
Kategorio:Kvartaloj
Kategorio:Arabaj vortoj
1572 Posnania

'*1572 *Posnania''''' estas malgranda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la polaj astronomoj Jerzy Dobrzycki kaj Andrzej Kwiek.

## Nomo 
Ĝia nomo referas al la pola urbo Poznań, elde kiu ĝi estis malkovrita.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Poznano
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1949
Ophiocordycipitaceae

***Ophiocordycipitaceae*** estas funga familio en la ordo *Hypocreales*. Ĝi estas natura klado. La familio enhavas du teleomorfajn genrojn *Elaphocordyceps* kaj *Ophiocordyceps*, kiuj parazitas fungojn aŭ insektojn. Iliaj peritecioj estas formataj en stromoj ofte stipaj. La askosporoj estas fadenoformaj.

Estas ankaŭ anamorfaj genroj : *Tolypocladium, Hirsutella* ...

## Eksteraj ligiloj 
* 

## Referencoj 
Kategorio:Sordariomycetes
Janet Jackson

**Janet Damita Jo JACKSON** (naskiĝis la 16-a de majo 1966 en Gary, Indianio) estas usona kantistino kaj aktorino. Ŝi estas fratino de Michael Jackson kaj de La Toya Jackson.

La muzika kariero de Janet Jackson komencis per kantado kun siaj gefratoj. Sed estis ŝia tria albumo, *Control* en 1986, kiu vere igis ŝin populara.

## Muzikalbumoj 
* 1982 *Janet Jackson*
* 1984 *Dream Street*
* 1986 *Control*
* 1989 *Rhythm Nation 1814*
* 1993 *janet.*
* 1995 *Design of a Decade 1986–1996* (samlesalbum)
* 1997 *The Velvet Rope*
* 2001 *All For You*
* 2004 *Damita Jo*
* 2006 *0 Y.O.*
* 2008 *Discipline*

## Filmoj 
* 2003 *Love Your Mama*
* 2003 *Poetic Justice*
* 2000 *Nutty Professor II: The Klumps*

Kategorio:Usonaj infanaj aktoroj
Kategorio:Usonaj infanaj kantistoj
Kategorio:Usonaj ritmenblusaj kantistoj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj soulaj kantistoj
Kategorio:Usonaj popkantistoj
Kategorio:Anglalingvaj kantistoj
Kategorio:Usonaj klavarinstrumentistoj
Kategorio:Usonaj dancistoj
Kategorio:Premiitoj de Premio Emmy
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 16-an de majo
1573 Väisälä

'*1573 *Väisälä''''' estas malgranda hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano, laŭ ĝia orbito, de la Focea familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la belga astronomo Sylvain Arend la  elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la finnlanda esperantisto kaj astrosciencisto Yrjö Väisälä (1891–1971), en honoro de tiu ĉi.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de eksterteraj Zamenhof/Esperanto-objektoj
* 1421 Esperanto
* 1462 Zamenhof

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Väisälä
Kategorio:Malkovrita de Sylvain Arend
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1949
Stephenie Meyer

**Stephenie MEYER** (naskiĝis la 24-a de decembro 1973 en Hartford, Konektikuto) estas usona aŭtoro, plej konata pro ŝia serio *Twilight* (*Krepusko*). La serio konsistas el kvar libroj, eldonitaj dum la jaroj 2005 ĝis 2008. Ĝis nun vendiĝis pli ol 100 000 000 da ekzempleroj, kaj ili tradukiĝis al 37 lingvoj. Ŝi ankaŭ produktis kaj verkis la scenaron de la filmo The Host.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* 
* 
* 

Kategorio:Usonaj fantastaj verkistoj
Kategorio:Usonaj Sanktuloj de la Lastaj Tagoj
Kategorio:Usonaj scenaristoj
Kategorio:Usonaj kinproduktoroj
Vanadia redoksa akumulatoro

La **vanadia redoksa akumulatoro** estas reŝarĝebla tipo de fluakumulatoro. Ĉar ĝi laboras per vanadia redoksa paro je duonĉelo, la problemo de reciproka malpurigo pro difusiaj efikoj tra la membrano malebliĝas. Kvankam la uzon de la vanadiaj redoksaj paroj en fluakumulatoroj proponis jam en 1978 fare de Pissoort, NASA-kunlaboristino, Pellegri kaj Spaziante, la evoluigo por la komerca kaj la sukcesa demonstrado de la principo okazis nur en la 1980-aj jaroj en la *University of New South Wales* fare de **Maria Skyllas-Kazacos** kaj ŝiaj kunlaboristinoj. La vanadia redoksa akumulatoro en sia nuna formo (kun sulfuracidaj-elektrolitoj) estis patentigita en 1986 fare de University of New South Wales en Aŭstralio.

La vanadia redoksa akumulatoro eluzas la karakterizaĵon de vanadio, kiu povas aperi en solvaĵo en kvar diversaj oksidiĝaj ŝtupoj, tiel necesas nur unu elektroaktiva elemento - anstataŭ du - por la akumulatoro.

La ĉefa avantaĝo de la vanadia redoksa akumulatoro estas, ke ĝi ofertas preskaŭ nelimigitan kapaciton, ĉar oni povas pligrandigi tion per aldono kun pli grandaj ujoj. La akumulatoro povas dum longa tempo esti komplete malŝarĝita, sen apero de la memor-efiko. Ĝi povas esti rapide reŝarĝebla per ŝanĝo de elektrolito, se ne ekzistas momente kurentofonto pro ŝarĝi ĝin. Eĉ la intenca miksado kun elektrolito de aliaj duonĉeloj ne kaŭzas ian ajn daŭran damaĝon.

La ĉefa malavantaĝo de la vanadia redoksa akumulatoro estas la malbona proporcio inter la volumeno kaj la energioreezrvado kaj tio komparante a la tradicia akumulatora kompleksa sistemo.

Kategorio:Akumulatoroj
Japania pariso

eta
eta

La **japania pariso** () (japane: キヌガサソウ属, signifo de *Kinugasasou* estas „fondara planto”) estas plantospecio el familio melantiacoj *(Melanthiaceae)*, genro Paris. Ĝia specifaĵo estas, ke el la ĝis nun esploritaj organismoj, ĝi havas la plej grandan genomon, kun ĉ. 150 miliardoj da bazaj paroj po ĉelo. Ĝi estas oktoploida (ĝi havas okoblon el ĉiu geno), verŝajne ĝi estas aloploiploida hibrido de kvar specioj. Ĝi havas 40 kromosomojn, kreskas en subalpaj regionoj de Japanio.

Ĝin sekvas - rilate al kvanto de la genaro - la etiopa pulmofiŝo *(Protopterus aethiopicus)*, kun 130 miliardoj da bazaj paroj po ĉelo.

## Priskribo
Ĝi estas plurjara planto, kun pigra kresko. Ĝi floras en julio, havas belajn, blankajn, stelformajn florojn, kiuj kreskas super ok tigaj folioj, formitaj en zono. Ĝi ŝatas la malvarmetan, ombrelan, humidan kreskejon.

## Referencoj 
Kategorio:Melantiacoj
Kategorio:Plantoj de Japanio
Etiopa pulmofiŝo

eta
alternative=Ilustracja|eta|Marbled lungfish 2
La **etiopa pulmofiŝo** (ankaŭ nila, marmora, afrika pulmofiŝo) *(Protopterus aethiopicus)* estas pulmofiŝo el la afrikaj pulmofiŝoj *(Protopteridae)*. Ĝi havas la plej grandan genomon el la ĝis nun esploritaj bestoj, ĉ. 130 miliardojn da baza paro.

## Priskribo 
La etiopa pulmofiŝo havas glatan, longiĝintan cilindran korpon, kiun kovras profunde ing-iĝintaj skvamoj. La vosto estas tre longa, ties fino maldikiĝas, finiĝas en pinto. La fiŝo povas atingi eĉ longon de 2 m. La brustaj kaj la ventraj naĝiloj estas longaj kaj madikaj, preskaŭ spagetosimilaj.

La freŝe eloviĝintaj idoj havas eksterajn brankojn simile al tiuj de salamandroj. Post 2-3 monatoj, la fiŝ-idoj transformiĝas al plenkreska formo kaj la brankoj malprogresas, malaperas.

Ili havas flavece grizan aŭ ete rosan bazan koloron kun malhelaj palgrizaj makuloj, kio donas marmoran aŭ leopardmakulan efikon sur la korpo kaj sur la naĝiloj. La desegnaĵo estas pli malhela sur la antaŭa parto de la fiŝo, pli hela sur la pli suba.

## Vivejo 
La etiopa pulmofiŝo vivas en la sekvaj afrikaj landoj: Tanzanio, Konga Demokrata Respubliko, Kenjo, Ugando kaj Sudano. Ĝi vivas en rivero Nilo, en dolĉakvaj lagoj kiel la Albertlago, Eduardo, Tanganjiko, Viktoria lago, Nabugabo, No-lago kaj la Kyoga.

Kategorio:Pulmofiŝoj
1574 Meyer

'*1574 *Meyer'''* estas mezgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, kies orbito similas tiuj de la anoj de la Cibela grupo.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la franca astronomo Louis Boyer elde la observatorio de Alĝero.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la francan astronomon *G. Meyer''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Louis Boyer
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1949
Davido la 5-a (Kartvelio)

**Davido la 5-a** (kartvele: დავით V) (m. en 1155), de la bagratida dinastio, estis reĝo de Kartvelio ĉ. 1154-1155.

Li estis pli aĝa filo de la reĝo Demetro la 1-a. Timante ke Demetro farus al sia pli juna filo Georgo heredonton de la trono, Davido provis ribelon en 1130. Finfine, li devigis sian patron abdiki kaj Davido iĝis reĝo en 1154 aŭ 1155.

La kartvelaj kaj armenaj kronikoj estas konfuzitaj koncerne la longon kaj naturo de la regado de Davido la 5-a kaj disputas pri la cirkonstancoj de sia mistera morto. Laŭ la armena kronikisto Vardan Arevelci, li regis dum unu monato kaj estis murdita de liaj nobeloj, Sumbat kaj Ivane Orbeli, kiu faris sekretan interkonsenton kun Georgo, la pli juna frato de Davido. La armena Stepanos Orbeljan, posteulo de la Orbeljana klano, skribante post Vardan, asertis ke Davido regis dum du jaroj kaj neas ajnan familian implikiĝon en la murdo de la reĝo kaj diras ke Georgo ĵuris je sia rega frato ke li regus nur ĝis la filo de Davido, Demna, atingus sian maturiĝon, sed tiam cedanta lian voton. Li asertas ke la Orbelianoj estis la atestantoj de tiu voto kaj ke ili gvidis la ribelon de 1177 por reestigi Demnan, kiu nun estis plenkreska, al lia legitima pozicio. Kartvelaj kronikoj diras ke la regado de Davido daŭris dum ses monatoj, sed singarde evitas ajnan mencion de la cirkonstancoj de lia morto.

Davido la 05-a
Kategorio:Dinastio Bagration
Georgo la 3-a (Kartvelio)

**Georgo la 3-a** ( გიორგი III) (m. la 27-an de marto 1184), de la bagratida dinastio, estis reĝo de Kartvelio de 1156 al 1184. Lia regado, kaj tiu de Tamar, estas vidita kiel la "ora epoko" de la kartvela historio, la epoko de imperio, diplomatia sukceso, armeaj triumfoj, granda eduka, kultura, spirita, kaj arta florado.

## Vivo 
Li sukcedis sian patron Demetro la 1-a post lia morto en 1156.

Li ŝanĝis la defensivan politikon de sia patro al pli agresema kaj rekomencis ofensivon kontraŭ la najbaraj selĝukaj regantoj en Armenio. Kun lia supreniro al la trono, Georgo la 3-a lanĉis sukcesan kampanjon kontraŭ la selĝuka sultanlando de Khlat en 1156. Georgo prenis kaj aneksis la armenajn urbojn Anio kaj Dvin en 1161-1162. Tamen, la selĝukaj kontraŭatakoj faris la reĝon cedi Anion al islama reganto sub la kondiĉoj de vasaleco. La urbo estis finfine integrita en la kartvela regno en 1173. Ĝenerale en tiu periodo, la kartvela armeo ŝveliĝis kun armenaj volontuloj, entuziasme partoprenante la liberigon de ilia lando. En 1167, li marŝis defendi sian vasalon ŝaho Aghsartan de Ŝirvano kontraŭ la atakoj de ĥazaroj kaj kipĉakoj kaj fortigis la kartvelan superregadon en la areo.

En 1177, la nobeloj de la sfero pliiĝis kontraŭ la reĝo kaj deklaris la princon Demna "veran kaj laŭleĝan reĝon de Kartvelio". Li estis filo de lia pli aĝa frato Davido la 5-a, Demna estis konsiderita de multaj kiel laŭleĝa tronpostulanto al la kartvela trono. Ĉirkaŭ 30,000 ribeliĝintoj sub la bopatro de Demna Ioane Orbeli fortigis siajn poziciojn ĉe la citadelo de Lore. La fortikaĵo estis sieĝita de la reĝa armeo. Ĵetante sin kaj liajn anojn sur la kompato de lia onklo, li estis blindigita kaj kastrita kaj la plej granda parto el lia bofamilio murditaj.

En 1178, Georgo la 3-a nomumis sian filinon kaj heredonton Tamara kiel heredanto kaj kunreganto por malhelpi ajnan disputon post sia morto. Tamen, li restis kunreganto ĝis sia morto en 1184. Li estis entombigita ĉe Monaĥejo Gelati, okcidenta Kartvelio.

## Geedziĝo kaj infanoj 
En 1155, Goorgo geedziĝis kun Burduĥan (Guranduĥt), kun filino de Ĥuddan, Reĝo de Alanio. Ili havis du filinojn:

* Tamara, kiu sukcedis lin kiel reganto.
* Rusudan, kiu geedziĝis kun Manuel Komneno. Ili estis la gepatroj de Aleksio kaj Davido, fondintoj de la Trebizonda imperio.

Kategorio:Dinastio Bagration
Kategorio:Kartvelaj reĝoj