Puerto del Rosario

**Puerto del Rosario** [PŬERto delroSArjo] (Haveno de la Rozario) estas urbo kaj municipo apartenanta al la provinco Las Palmas, en la regiono Kanarioj. Ĝi etendiĝas sur la norda parto de la insulo Fuerteventura, kies ĉefurbo ĝi estas same kiel la plej loĝata municipo de la insulo.​ La municipa teritorio formas zonon el la okcidenta al la orienta marbordoj de la insulo. Ĝiaj ĉefaj loĝlokoj estas Puerto del Rosario mem, El Matorral, Puerto Lajas kaj Tetir. Tiu lasta kaj Casillas del Ángel formis sendependajn teritoriojn ĝis 1925 kaj 1926 respektive.

## Toponimio 
eta|maldekstre|200ra|*La kaproj*, bronza skulptaĵo de Emiliano G. Hernández omaĝe al la origina nomo de la urbo, Puerto de Cabras.
La loknomo *Puerto del Rosario* rilatas al la fakto ke la nuna municipa ĉefurbo estis haveno (puerto) kaj omaĝe al la Virgulino de la Rozario, patronino de la loko.

Tamen dekomence la loko estis konata kiel Puerto de Cabras aŭ Puerto Cabras (Haveno de Kaproj) pro historia estado de japrogregoj kiuj paŝtadis sur la marbordo. Sed la 6an de marto 1956 la aŭtoritatoj municipaj postulis ŝanĝon al Puerto del Rosario ĉar ili konsideris nomon de kaproj kvazaŭ insulta kaj krome ili aldonis katolikan kromnomon kongrue kun la tiama politiko de nacikatolikismo propra de la frankisma diktaturo. La hispana registaro aprobis tion la 16an de la samaj monato kaj jaro.

Laŭlonge de la jardekoj multaj lokanoj postulis la restarigon de la origina nomo. Kapro montriĝas en la municipa blazono.

## Geografio 
La municipa teritorio estas en la centro-norda parto de la insulo Fuerteventura.

Ĝi posedas teritorion de 289,95&nbsp;km², kies granda parto estas etenda rura kaj natura areo, kun municipa perimetro de 85,86&nbsp;km, lime kun la municipoj La Oliva norde, kaj Betancuria kaj Antigua sude. la kanaria perknoptero *Neophron percnopterus majorensis* kaj la turfalko *Falco tuniculatus*. Alia pli malgranda birdospecio, sed ofta en la municipa teritorio estas la sahara kurulo *Cursorius cursor*.

Inter naturaj protektitaj zonoj estas menciindaj la rura parko Betancuria kaj la protektita pejzaĝo de Vallebrón, kunhavitaj kun aliaj municipoj.​ Pli longdaŭra estis la Agrikultura Punkolonio de Tefía, kreita en 1954 por samseksemuloj; la instalaĵo, estrita de militista pastro, fitraktadis per punlaboro la malliberigitojn. Tio daŭris ĝis 1966, kiam oni translokigis la restintajn malliberulojn al la grandkanaria prizono de Barranco Seco.

Dum la 1960-aj jaroj, multaj lokanoj elmigris al aliaj kanariaj insuloj kaj al Okcidenta Saharo, dum la ĉefurbo plue kreskiĝis pro la alveno de migrantoj devenaj de la loĝlokoj de la interno. En 1976 post la okupacio de la Hispana Saharo fare de Maroko, oni sendis armeon de la Hispana Legio al Puerto del Rosario, kaj tiu restis en la insulo ĝis sia translokigo al Viator en 1995. La restado de la legionanoj rezultis en plibonigo de la ekonomio, sed ankaŭ en problemoj kaj konfliktoj pro la subita kresko de la loĝantaro. Ekde la 1970-aj jaroj la urbo iĝis altirejo por turismo.

## Demografio 
La municipo havis 41 808 loĝantojn je 1a de januaro 2020, estante la sesa loko de la provinco Las Palmas kaj la unua de la insulo Fuerteventura.

Historie estis nur malpli ol 1 000 loĝantoj antaŭ la 1920-aj jaroj; ekde la 1920-aj jaroj oni kreskis el 3 000 loĝantoj ĝis 6 000 en la 1970-aj jaroj; poste venis kruta plialtiĝo pro altiro de turismo ĝis nunaj pli ol 40 000 loĝantoj.

eta|dekstre|230ra|La Matilla.
eta|dekstre|230ra|Preĝejo de Tetir.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de la municipoj de provinco La Palmoj

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* Strandoj.
* Webcam Playa Blanca, Puerto del Rosario, Fuerteventura

* 

Kategorio:Municipoj de provinco Las Palmas