open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Candelaria (Kezono)

**Candelaria,** -  - estas kvinaklasa urbego en Filipinoj, en Luzono, en regiono CALABARZON, en provinco Kezono. 
eta|maldekstre|Urbodomo de Candelaria
## Geografio 
Candelaria situas sur la marborda ebenaĵo inter la maro kaj proksima monto ĉirkaŭita de du riveroj (Candelaria ne havas marbordon) https://www.google.com/maps/d/viewer?mid=1yNkuiTNDXgwrBmoQIdpifBRd5pk&ll=13.94756220646581%2C121.44060665&z=11. Sariaya troviĝas nur 8, San Pablo (Laguno) 19, provinca ĉefurbo Lucena (Filipinoj) 20, ĉefurbo Manilo 87, Kezonurbo 93 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/. 

## Historio 
En tiu loko en la 19-a jarcento estis nur sporadaj domoj. Candelaria estis fondita en 1879. Inter 1902-1908 (dum dominado de Usono) pro kunfandiĝo de 2 vilaĝoj la memstareco provizore ĉesis. Iom poste multaj domoj kaj publikaj konstruaĵoj estis konstruitaj. Komerco kaj industrio kreskis, ĝis la japana invado alportis pluan ondon de detruoj 1942-1945. Candelaria ricevis la internacian klasifikon urbego (pli, ol cent mil loĝantoj) en la mezaj 2000-aj jaroj.

## Ekonomio 
Candelaria estas agrikulturo urbo tamen kun petrolaj rafinejoj. menciindas prilaborado de kokosoj. En la apudaĵo oni kultivas legomojn, rizojn, maizojn.
eta|maldekstre|Akademio en Candelaria
## Religio kaj eduko 
En Candelaria preskaŭ 93 elcentoj de la loĝantaro estas romkatolikoj, krome estas protestantoj, diversaj sektoj kaj ekzistas ankaŭ Islamo. En la urbo funkcias kampuso, akademioj kaj instituto.

## Trafiko 
Preter Candelaria kuras aŭtovojo kaj kuras ĉefvojo al la proksima marbordo. Iam fervojo funkciis. Inter la urbegoj aŭtobusoj trafikas, en la urbo busetoj kaj tricikloj. La plej proksima flughaveno funkcias en Lipa (Filipinoj).
eta|Salutarko en Candelaria
## Klimato 
Candelaria situas en la ekvatora klimato kun oftaj tifonoj. Jere falas po 2751 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen en marto kaj aprilo pli malofte. La averaĝa temperaturo varias inter 23-. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.

## Vidindaĵoj 
* preĝejoj
* festivalo

## Fontoj 
* WikiTrans

Candelaria,Quezonjf1878 03.JPG|Vojo kun butikoj
Candelaria,Quezonjf1878 11.JPG|Vojangulo
TaguanCandelariaChurchjf1734 06.JPG|Preĝejo dediĉita al Nia patrino de porĉiama helpo
San Pedro Bautista Parish Candelaria, Quezon.JPG|Preĝejo dediĉita al Sankta Petro Bautista

Kategorio:Urboj de la Filipinoj
Bourne End

**Bourne End** estas vilaĝo en la distrikto Wycombe, en la angla graflando Buckinghamshire.

La loĝloko havis 5320 loĝantojn en 2015.

Enid Blyton loĝis tie.

[eta|meza|Domo de [Enid Blyton en Bourne End]]
Aterno

**Aterno** estas rivero de centra Italio (Abruco), kiu enfluas en la riveron **Pescara** (elp. *Peskara*), tre mallongan, sed aparte abundan je akvo. Pli ĝuste, oni parolas pri unu rivero, **Aterno-Pescara**, longa 152&nbsp;km kaj komprenanta la tutan Aternon kaj la riveron Pescara ekde la kunfluo.

Kategorio:Riveroj en Italio
Linio MCD-3

**Linio MCD-3** () **Leningradsko–Kazanskij**  estas la tria linio de Moskvaj centraj diametroj, malfermita la .

La itinero kunliganta la Zelenogradan administran arondismenton de Moskvo kaj la urbon Ramenskoje, trapasante la teritorion de Moskvo kaj Moskvan regionon, konektos la Leningradan linion de la Oktjabrjskaja fervojo kaj la Rjazanan linion de la Moskva fervojo. La itinero estas 85 kilometrojn longa kaj havas 38 staciojn. La itinero inkluzivas 14 interŝanĝajn haltejojn kun Metroo de Moskvo, Centra ringo de Moskvo kaj aliaj fervojaj linioj. Sur horaroj kaj mapoj, ĝi estas referencita per logoo D3 kaj koloro de Papajo.

__TOC__

## Mapo 
650px|centra

## Stacioj 
## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Moskvaj centraj diametroj
* Stacioj de Moskvaj centraj diametroj
* Skemo de linio ()

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Interaktiva mapo de la Metroo de Moskvo
* Linio MCD-3 ĉe stroi.mos.ru 

## Tradukfonto 
Kategorio:Moskvaj centraj diametroj
Samu Fényes

**Samu Fényes** [ŝamu fEnjeŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fényes Samu** estis hungara redaktoro, dramisto. Lia origina nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Feierlicht Salamon* ĝis 1881.

Samu Fényes naskiĝis la  en Tállya, li mortis la  en Vieno.

## Biografio 
Samu Fényes devenis el juda familio. Li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto, poste li advokatiĝis. Li estis advokato en Kassa ĝis 1907, poste li translokiĝis al Budapeŝto. En 1908 li fondis gazeton kaj tiutempe li estis konata dramisto. Post fiasko de la Hungara Sovetrespubliko li estis en prizono jaron, pli poste li migris al Vieno. Ankaŭ tie li redaktis gazeton, ekde 1933 ankaŭ en Bukareŝto, kie li kritikis la naziismon kaj politikon de Miklós Horthy. Li havis edzinon ekde 1891.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Jogfejlődés : társadalombölcseleti tanulmány* (1893)
* *Kurucz Feja Dávid* (dramo, 1902)
* Friedrich Wilhelm Nietzsche: *Also sprach Zarathustra* (tradukaĵo, 1907)
* *Háborús jegyzetek* (1916)
* *Mátyás* (dramo, 1919)
* *Jidli első változása* (romano, 1922, ankaŭ germane)
* *Meghibbant világ* (romano, 1929)
* Elektitaj verkoj I–X (1929–1931)
* *A magyar revízió politikai, történelmi és gazdasági megvilágításban* (1935, ankaŭ angle kaj rumane)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Hungaraj dramistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Hungaraj advokatoj
105211 Sanden

'*105211 *Sanden'''* estas asteroido de la hungaria familio, en la interna asteroida zono, malkovrita la  de la aŭstralia astronomo Robert H. McNaught elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona amatora astronomo *Bernard (Bernie) Emerson Sanden''. Ĉiuj jaroj de 1994, li partoprenis al la Stela Festo de Granda Kanjono, komunikante sian astronomian pasion al miloj da vizitantoj. Li helpis la malkovrinton en pluraj okazoj en lia observoj de meteorfluoj elde Usono.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Robert H. McNaught
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
105222 Oscarsaa

'*105222 *Oscarsaa'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Marc W. Buie elde la Inter-Amerika Observatorio de Cerro Tololo en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Oscar Miguel Saa Martinez* (1942–2013), kiu administris la operaciojn de la teleskopo de la Inter-Amerika Observatorio de Cerro Tololo de 1982 ĝis 2010 kaj afable mentoris generaciojn da observatoria personaro kaj astronomoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  Asteroido nomita laŭ Oscar Saa, el la paĝaro de la *Cerro Tololo Inter-American Observatory'' 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Marc W. Buie
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Divan (poezio)

[eta|[Mogola Imperio|Mogoloj kompilantaj *divanojn*.]]
**Divan** (perse: دیوان, divân, araba: ديوان, dīwān) estas kolekto de poezio aŭ prozo en la araba, persa, otomana aŭ pakistana literaturoj. Ĝia signifo varias laŭ literatura tradicio, geografia areo kaj tempokadro. Tre ofte tiuj kolektoj estis faritaj en la kortegoj de sultanlandoj.

Kategorio:Poezio
Dhagpo Kagju Ling

**Dhagpo Kagju Ling** estas tibetbudhisma centro el la skolo Kagju lokiĝanta en Saint-Léon-sur-Vézère, Dordogne, Francio. Ĝia nomo signifas *"Ejo de transdono de instruaĵoj"*. Ĝi kunigas bibliotekon, universitaton, centron de spirita retiriĝo kaj monaĥan ermitejon.
Fondita en 1977 sur tereno donacita al tibetbudhistaj reprezentoj en 1974, ĝi estis destinita de la 16-a Karmapa Rangjung Rigpe Dorje por iĝi la kerno de la eŭropa kagju-a reto de la klerigado pri la Darmo.
Krom la 4 eroj supre-menciitaj, la centro nuntempe enhavas instituton pri praktikaj klerigadoj kaj konstruatan pormeditan ĝardenon.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo: https://www.dhagpo.org/fr/index.php 

Kategorio:Bikŝuejoj
Kategorio:Dordogne
Kategorio:Budhismo en Francio
Mastro–sklavo dialektiko

eta|Hegel stampis la esprimon "mastro kaj sklavo".
La **Mastro–sklavo dialektiko** (en germana: *Herrschaft und Knechtschaft*) estas la nomo de fama fragmento kiu troviĝas en la libro Fenomenologio de la Spirito de Georg Wilhelm Friedrich Hegel. Ĝi estas tre amplekse konsiderata kiel ŝlosila elemento en la filozofio de la 20a jarcento kaj influis super multaj postaj filozofoj.

La aludita fragmento de Hegel estas en la ĉapitro IV titolita "Aŭtonomeco kaj dependenco de la memkonscio: dominado kaj servutado" kaj priskribas rakontece la renkonton inter du memkonsciaj entoj kiuj rekonas sin unu la alian. Tiu movado, nepre finkompletigita, prenas la formon de lukto ĝismorta en kiu unu dominas la aliulon, nur por konstati, ke tio ne havigas la kontrolon de la mondo kiun li estis serĉinta.

La koncepto, tamen, neniam estis esprimita de Hegel mem sed ĝi estis disvolvigita de la rusa Alexandre Kojève en siaj kursoj pri Fenomenologio de la Spirito. Pri Hegel mem, li aludis al konceptoj de dominado kaj servutado kiuj ne estas interŝanĝeblaj kun tiuj de Kojève striktsence.

La mastro iam estis sklavo, pro kio li faras tion kion oni faris al li kiam li estis sklavo. La mastro okupas la lokon de la sklavo, pro kio ili estas ligataj. La mastro dependas de siaj sklavoj, sen kiuj li estas nenio. Tamen, la mastro povus havi siavice mastron kiu farus lin sklavo. Por ke estu dialektiko necesas, ke ambaŭ survivu. La deziro de la sklavo estas esti libera.

## Vidu ankaŭ 
* Mastra-sklava moraleco

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* La dialektiko de la mastro kaj la sklavo, en Hegel, komentita de Alexandre Kojève

Kategorio:Georg Wilhelm Friedrich Hegel
Kategorio:Politika filozofio
Kategorio:Filozofiaj konceptoj
Kategorio:Dialektiko
Aufheben

***Aufheben*** aŭ ***Aufhebung*** estas germanlingva vorto kun kelkaj ŝajne kontraŭdiraj signifoj, kiel "leviĝi", "aboli", "nuligi" aŭ "prokrasti", nome "sublaci". La termino estis difinita ankaŭ kiel "konserie" kaj "transcendi". En filozofio, la termino *aufheben* estas uzita de Hegel por klarigi tion kio okazas kiam Abstraktaĵo kaj Negativaĵo interagadas, kaj en tiu senco estas tradukita al "sublacio".

## Hegel 
Ĉe Hegel, la termino *Aufhebung* havas la ŝajne kontraŭdirajn nuancojn de konservado kaj ŝanĝo, kaj eventuale antaŭeniro (la germanlingva verbo *aufheben* signifas "nuligi", "teni" kaj "kolekti"). La tensio inter tiuj sencoj kongruas kun tio kion Hegel estis klopodante diri. Ĉe sublacio, termino aŭ koncepto estas kaj konservita kaj ŝanĝita tra sia dialektika interagado kun alia termino aŭ koncepto. Sublacio estas la motoro per kiu la dialektiko funkcias.

Sublacio povas esti vidita funkcianta je la plej baza nivelo de la Hegel-a sistemo de logiko. La du konceptoj *Esto* kaj *Nenio* estas ambaŭ konservita kaj ŝanĝita pere de sublacio en la koncepto *iĝi*. Simile, en *Wissenschaft der Logik* (*Scienco de Logiko*) *determineco*, aŭ *kvalito*, kaj *grando*, aŭ *kvanto*, estas kaj konservita kaj sublaciita en la koncepto *mezuro*.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
* Libertarian Communist Library *Aufheben* gazetarkivo

Kategorio:Georg Wilhelm Friedrich Hegel
Kategorio:Filozofiaj konceptoj
Kategorio:Filozofio de historio
Aladdin

***Aladdin*** estas usona animacia filmo de Walt Disney Animation Studios. Ĝi publike premieris la 25-an de novembro 1992 en Usono. La filmo estas inspirita de la fabelo "Aladin; aŭ la mirinda lampo" en la fabelaro "Mil kaj unu noktoj".

La filmo sekvas la samnoman Aladinon, araban infanan senhejmulon, kiu trovas magian lampon kiu enhavas ĝinon, araba mitologia spirito. Li alivestas sin kiel riĉa princo kaj provas imponi la sultanon por edziĝi al lia simpatia filino, princino Jasmine.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Filmoj aperintaj en 1992
Kategorio:Usonaj animaciaj filmoj
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Disney-figuroj
Kategorio:Filmoj de Disney
Kategorio:Usonaj muzikaj filmoj
Kategorio:Mil kaj unu noktoj
Ok noveloj (2019)

**Ok noveloj** estas libro eldonita de Dokumenta Esperanto-Centro, Bjalistoka Esperanto-Societo, Libro-Mondo kaj Ars Libri por la Nacia Legado en Pollando en 2019. Ĝi estas kolekto de ok noveloj de polaj verkistoj.

## Noveloj 
* *Sawa* de Henryk Rzewuski (trad. Lidia Ligęza)
* *Bona sinjorino* de Eliza Orzeszkowa (trad. Kazimierz Bein)
* *La fumo* de Maria Konopnicka (trad. Jerzy Grum)
* *La gurdo* de Bolesław Prus (trad. Tomasz Chmielik)
* *La saĥemo* de Henryk Sienkiewicz (trad. Ignacy Dziedzic)
* *Plugado* de Władysław Stanisław Reymont (trad. Tomasz Chmielik)
* *Disbekos nin korvoj, kornikoj* de Stefan Żeromski (trad. Przemysław Wierzbowski)
* *Mia patro aliĝas al la fajrobrigadanoj* de Bruno Schulz (trad. Tomasz Chmielik)

## Nacia Legado 
La prezento de la libro okazis la  en Centro Ludoviko Zamenhof en Bjalistoko. En ĝi estis renkontiĝo kun du tradukintoj kaj legado de fragmentoj de la noveloj.

## Referencoj 
Kategorio:Verkoj el la pollingva literaturo
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 2019
Kategorio:Eldonaĵoj de Bjalistoka Esperanto-Societo
Kategorio:Novelaroj
Kategorio:Polaj noveloj
Ok noveloj

**Ok noveloj** estas:
* *Ok noveloj* – noveloj de Arnold Bennett, 1919
* *Ok noveloj (2019)* – kolekto de polaj noveloj, 2019
János Fleischhacker

**János Fleischhacker** [jAnoŝ flejŝhaker], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fleischhacker János** estis hungara juristo, altlerneja instruisto.

János Fleischhacker naskiĝis la  en Galgóc (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Hlohovec en Slovakio, li mortis la  en Ürmény (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Mojmírovce en Slovakio).
 
## Biografio 
János Fleischhacker akiris juran diplomon, poste li ekhavis postenon en edukejo en Vieno. Iom poste li estis prokuroro ĉe grafa familio. Li instruis en jura akademio de Nagyszombat (1777–1784) kaj en Reĝa Jura Akademio (Pozono) inter 1784-1800. En la lasta akademio li estis dekano kaj inter 1785–1800 ankaŭ vicrektoro. Pro malsanoj li abdikis kaj li retiriĝis.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Positiones historiae, juris hungarici* (1778)
* *Divus Ivo oratione panegyrica celebratus, dum in academica soc...* (1791) 
* *Institutiones juris hungarici, praemissis ejusdem historia ac prolegominis...* (1792, 1795)
* *Tentamen publicum ex universo jure publico hungarico, ac jurisprudentia-criminali quod auctoritate et consensu…* (1796)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Linio MCD-4

**Linio MCD-4** () **Kaluĵsko–Niĵegorodskij** (antaŭe **Kijevsko–Gorkovskij**) estas la kvara linio de Moskvaj centraj diametroj, malfermita la . La itinero, kiu iras inter la urbo Aprelevka kaj la mikrodistrikto Ĵeleznodoroĵnij de la urbo Balaŝiĥa, Moskva provinco, trairante Moskvon, konektas la Kievan kaj Gorkijan liniojn de la Moskva fervojo kaj havas longon de  kun 36 haltejoj. Sur horaroj kaj mapoj, ĝi estas referencita per logoo D4 kaj koloro de mentolo.

__TOC__

## Mapo 
650px|centra

## Stacioj 
## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Moskvaj centraj diametroj
* Stacioj de Moskvaj centraj diametroj
* Skemo de linio ()

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Interaktiva mapo de la Metroo de Moskvo
* Linio MCD-4 ĉe stroi.mos.ru 

## Tradukfonto 
Kategorio:Moskvaj centraj diametroj
Ernő Flachbarth

**Ernő Flachbarth** [flaĥbart], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Flachbarth Ernő** estis hungara juristo, altlerneja instruisto. Lia familia nomvarianto estis *Flachbart*.

Ernő Flachbarth naskiĝis la  en Gölnicbánya (aŭ *Göllnitz*) (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Gelnica en Slovakio, li mortis la  en Pécs (pri la mortodatoj ekzistas pluraj aliaj datenoj).

## Biografio 
Ernő Flachbarth apartenis al la germana minoritato de la lando. Li li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto. Post la diplomo li estis ĵurnalisto-redaktoro en la ĵus fondita nova ŝtato Ĉeĥoslovakio. Ekde 1922 li havis politikan postenon en Prago, ekde 1925 en Bratislavo. Li strebis por la minoritataj rajtoj, tial li estis ofte molestita. En 1933 li translokiĝis al Budapeŝto, en la sekva jaro li instruis en Universitato de Hajdelbergo, ekde 1939 en Universitato István Tisza. De 1949 ĝis sia morto li estis katedrestro en Universitato de Pécs. Intertempe en 1952 li kandidatiĝis ĉe la Hungara Scienca Akademio. Li havis edzinon sen idoj.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Csehszlovák nyelvrendelet kritikai ismertetése* (1926)
* *Geplante Rechtsbruch in der Slovakei* (1927)
* *Ruszinszkó autonómiája a nemzetközi- és a csehszlovák alkotmányjog szempontjából* (1934)
* *System des internationalen Minderheitenrechtes. Geschichte des internationalen Minderheitenschutzes-positives materielles Minderheitenrecht.* (1937)
* *A nemzetiségi csoportok jogi helyzete a szlovák alkotmány szerint* (1943)
* *Bécsi döntőbírói határozat 5. pontja* (1944)
* *Nemzetközi Közjog - Flachbarth Ernő egyetemi előadásainak vezérfonala az 1950-51. tanévre* (1951)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungariaj germanoj
Kategorio:Ĉeĥoslovakiaj hungaroj
Mezepoka hebrea

eta|*Sefer ha-Šorašim* (Libro de la radikoj), traduko al la hebrea de la Kitāb al-uṣūl, unu de la ĉefaj verkoj de Ibn Jonah.
La **mezepoka hebrea** havas multajn karakterojn kiuj distingas ĝin disde la plej fruaj formoj de la hebrea lingvo. Tiuj trajtoj temas pri gramatiko, sintakso, strukturo de frazoj, kaj ampleksa vario de novaj vortoj, bazitaj ĝenerale sur fruaj formoj, sed ankaŭ prunteprenitaj el aliaj lingvoj kiel la aramea, greka kaj latina.

En la orepoko de la juda kulturo en Hispanio, grava laboro estis farita de la gramatikistoj por klarigi kaj la gramatikon kaj la vortotrezoron de la biblia hebrea; multo el tio estis bazita fakte sur la laboro de la gramatikistoj de la klasika araba. La hebreaj gramatikistoj plej gravaj tiukadre estis Jehuda ben David Jaĝuj kaj Jonah ibn Ĝanah.

Pri poezio, tiu estis verkita de poetoj kiel Dunaŝ ben Labrat, Salomon Ibn Gabirol, Jehudah Halevi kaj ambaŭ Ibn Ezra (nome Moses ibn Ezra kaj Abraham ben Meir ibn Ezra), en “purigita hebrea” bazita sur la verkaro de la antaŭe menciitaj gramatikistoj, kaj en metriko kvanta araba (vidu ekzemple la pijĝut). Tiu literatura hebrea estis uzata poste fare de la italaj judaj poetoj.

La neceso esprimi sciencajn kaj filozofiajn konceptojn de la araba kaj greka, devigis la mezepokan hebrean turni sin al lingvaj pruntoj, kaj al stampado de terminoj ekvivalentoj de la jam ekzistintaj hebreaj radikoj, kio rezultis en stilo diferenca de la filozofa hebrea. Multaj havas rektajn paralelaĵojn en mezepoka araba.

La familio de Ibn Tibbon, kaj speciale Samuel ben a Judah, estis responsaj por la kreado de multaj el tiuj formoj de la hebrea, kiujn ili uzis por siaj tradukoj de sciencaj materialoj de la araba. Tiam, la filozofiaj judaj verkoj originalaj estis verkitaj ĝenerale en araba aŭ per araba skribmaniero, sed pro la tempopaso, tiu formo de hebrea estis uzita ankaŭ por multaj originalaj verkoj. Alia grava influo estis tiu de Maimonido, kiu disvolvigis simplan stilon bazite sur la miŝna hebrea por jura uzado, nome en la Miŝne Tora.

La rabena literaturo posta, estis verkita en mikso inter tiu stilo kaj la rabena hebrea arameigita de la Talmudo. La hebrea estis uzita ankaŭ kiel lingvo por komunikado inter judoj diverslandaj, partikulare cele al internacia komerco.

## Vidu ankaŭ 
* Hebrea lingvo
* Jida lingvo

## Notoj 
Kategorio:Hebrea lingvo
Kategorio:Lingvoj de Israelo
Kategorio:Judismo
Kategorio:Mezepoka juda historio
Kategorio:Mezepokaj lingvoj
(105406) 2000 QN150

**(105406) 2000 QN150** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Lincoln Near-Earth Asteroid Research* elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝia discentra orbito ekstere malproksime tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,256122 astronomia unuo, tie estas 38,315 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
(105654) 2000 SX26

**(105654) 2000 SX26** estas malrapide rotacianta troja asteroido de Jupitero malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

Ĝi orbitas ĉe la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, ĝi do estas ano de la tiel nomata « Troja Tendaro ».

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Imre Forgách

Grafo **Imre Forgách** [forgAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Forgách Imre** estis hungara magnato, departementestro, juĝisto. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *ghymesi kaj gácsi*, lia frato estis Ferenc Forgách (episkopo).

Imre Forgách naskiĝis en 1540 en Hungara reĝlando, li mortis en 1599 en Hungara reĝlando.

## Biografio 
Imre Forgách estis alte edukita grafo. Ekde 1566 li estis departementestro de Trencsén (reĝa departemento), ekde 1574 li estis juĝisto. Li edziĝis pro vidviĝoj trifoje en 1569, 1576 kaj 1585, resume li havis 11 gefilojn.

## Restintaj kontribuoj 
* *De Szigetho Hungariae propugnaculo a Turco anno Christi 1566...* (1587)
* *Invitatoriae pro nuptiis Annae Thurzó, Georgio Perény desponsatae* (1580)
* *Liberorum d. Emerici Forgács dierum natalium series* (1890)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* http://www.genealogy.euweb.cz/hung/forgach4.html

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj magnatoj
Kategorio:Hungaraj juĝistoj
Kategorio:Hungaraj grafoj
Luis Abinader

**Luis Rodolfo ABINADER Corona** (Sankta Domingo, 12-a de julio 1967) estas la nuna prezidanto de Domingo ekde la 16-a de aŭgusto 2020.

## Referencoj 
Kategorio:Prezidantoj de Domingo
Kategorio:Nuntempaj ŝtatestroj
Kategorio:Domingaj romkatolikoj
Herrmann Bachstein

[eta|Eksa haltejo de Rudisleben de la [fervojlinio Arnstadt-Ichtershausen, kiun kreis Bachstein]]
**Louis Herrmann BACHSTEIN** (naskiĝinta la  en Apolda, mortinta la  en Berlino) estis germana ĉefkonstruisto kaj fervojentreprenisto. Li estis iniciatinto kaj tenadanto de pli ol 60 tramvojaj kaj fervojaj entreprenoj ene kaj ekstere de Germanujo, aparte de etaj kaj flankaj linioj.

## Vivo 
[eta|Tunelo sub la Karavankoj inter [Aŭstrio kaj Slovenio, laboro de la firmao de Bachstein]]
Estante filo de kuproforĝisto li trejniĝis ekde 1850 en ĉarpentistado. Post restadoj en Chemnitz kaj Holzminden li studis ekde 1856 ĉe la berlina Konstruakademio. Ekde 1859 li estis ĉefkonstruisto laborante ekde 1864 por la entreprenisto *Bethel Henry Strousberg*.

Je la fino de la 1860-a jaroj Bachstein konstruigis kelkajn liniojn sed nur post la bankroto de Strousberg en 1874 li mem grandskale ekmemstaris. Li fondis en 1879 en Berlino *Centralverwaltung für Secundairbahnen Herrmann Bachstein (CV)*, kiu ekde 1883 iĝis malferma komerca kompanio kun apero en la komerca registro. Ĝi ŝanĝitis en 1933 je kompanio kun limigita respondeco. Filiojn li ankaŭ fondis, ekz. en 1895/1897 *Süddeutsche Eisenbahn-Gesellschaft* (SEG) kun sidejo en Darmstadt, al kiu kelkaj linioj de CV transdonitis; Bachstein iĝis ankaŭ ties kontrolkomisiona estro.

Krom la konstruo de fervojlinioj li ankaŭ interesiĝis pri aliaj projektoj. La lasta estis la konstruo de tunelo tra la montaro de la Karavankoj en Aŭstrio. Post lia morto en 1908 lia filo Herrmann Bachstein la pli juna (1876–1944) transprenis la tuton. En 1923 kunmetitis la fervojlinioj situantaj en Turingio je *Thüringische Eisenbahn-AG* (Theag). El CV iĝis poste la nuna societo l.r. *Verkehrsbetriebe Bachstein*.

Lia filino Elsa (1878–1968) edziniĝis en 1905 al *Enno Walther Huth*, kiu estis ekde 1909 pioniro de la germana aviadilindustrio. Lia fortimpresa tombo laŭ antikva stilo sur la berlinaj tombejoj antaŭ Hallesches Tor konserviĝis. Ekde al 1920-aj jaroj bustrafiko iĝis granda konkurenco al la fervojtrafiko (krom individuaj aŭtoj kaj motorcikloj). La Bachstein-kompanio reage organizis kompaniecon ĉe diversaj aŭtobusaj societoj. En 1947 finiĝis la ŝtatigo de kompanioj en la zono de postmilita Germanio okupita de Sovetunio kaj la sidejo translokiĝis al Braunlage en la Zono de postmilita Germanio okupita de Britio.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Dirk Endisch: *Die Verkehrsbetriebe Bachstein*. Memeldonejo, Leonberg 2004, ISBN 3-936893-10-1.
* Winfried Dörner: *Die Südharz-Eisenbahn – eine Region und ihre Bahnlinie*. Dörner-Medien-Verlag, Bad Salzdetfurth/Braunlage 2018, ISBN 978-3-944110-02-8.

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de *Verkehrsbetriebe Bachstein GmbH*

Kategorio:Germanaj entreprenistoj
Kategorio:Fervojo en Germanio
Kategorio:Ĉarpentistoj
Kategorio:Germanaj arkitektoj
Kategorio:Apolda
(105674) 2000 SQ42

**(105674) 2000 SQ42** estas tre malgranda sed treege hela marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo LONEOS elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, en Flagstaff (Arizono, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas en orbita resonanco 2:7 kun la Tero.

Ĝia tre discentra klinata orbito krucas tiun de Marso, sed ĝia granda orbita klineco tenas ĝin malproksima de tiu ĉi planedo : ĝia marsa MOID estas 0,248909 astronomia unuo, tie estas 37,236 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Jean-Luca (Jutubisto)

**Jean-Luca Simas Pinheiro** aŭ **Jean-Luca** estas brazila aktoro, publicisto kaj Jutubisto. Nuntempe havas +2 milionojn da abonantoj en lia YouTube-kanalo.

## Referencoj 
Kategorio:Brazilaj amaskomunikistoj
Kategorio:Jutubistoj
Kategorio:Jutubaj kanaloj
Kategorio:GLAT-artistoj
Namĉa Barŭa

eta|dekstre|280px|Monto Namĉa Barŭa.
**Namĉa Barŭa**, *Namcha Barwa* aŭ *Namchabarwa* (en tibeta: གནམས་ལྕགས་འབར་བ།, Wylie: Gnams lcags 'bar ba, Tibeta pinjino: Namjagbarwa; en ĉina: 南迦巴瓦峰, en pinjino: Nánjiābāwǎ Fēng) estas monto en la Tibeta Himalajo. La tradicia difino de Himalajo kiel etenda el la Induso al Bramaputro faras ĝin la plej orienta pinto de la tuta montaro, kaj ĝi estas la plej alta pinto de sia propra sekcio same kiel la plej orienta pinto de la Tero super 7 600 metroj.

## Grimpohistorio 
Namĉa Barŭa estis esplorita en 1912 fare de britaj esploristoj sed la areo restis praktike nevizitita ĝis ĉinaj alpinistoj ekklopodis la pinton en la 1980-aj jaroj. Kvankam ili esploris multajn vojojn, ili ne atingis la pinton. En 1990 ĉin-japana ekspedicio rekognoskis la pinton. Alia kuna ekspedicio atingis 7 460 metrojn en 1991 sed perdis membron Hiroŝi Oniŝi pro lavango.

## Notoj 
Kategorio:Montoj kun alteco inter 7000 kaj 7999 m
Kategorio:Montoj de Himalajo
Kategorio:Geografio de Tibeto
Kategorio:Montoj en Tibeto
Jarlung Cangpo

La **Jarlung Cangpo**, *Jarlung Cangpo* aŭ *Yarlung Tsangpo*, nomita ankaŭ *Yarlung Zangbo* (en tibeta: ཡར་ཀླུངས་གཙང་པོ་, en Wylie: yar kLungs gTsang po, en tibeta pinjino: Yarlung Zangbo) aŭ Yalu Zangbu (en simpligita ĉina: 雅鲁藏布江; en tradicia ĉina: 雅魯藏布江; en pinjino: Yǎlǔ Zàngbù Jiāng) estas la plej longa rivero de Tibeto, Ĉinio.

Ĝi estas la plej supra fluo de la rivero Bramaputro. Originanta en la glaĉero Angsi en okcidenta Tibeto, sudoriente de la monto Kajlaŝo kaj de la lago Manasarovar, ĝi poste formas la Sudtibetan Valon kaj la Grandan Kanjonon de Jarlung Cangpo antaŭ pasi al la ŝtato Arunaĉal Pradeŝ, Barato.

Malsupre el Arunaĉal Pradeŝ la rivero iĝas pli mallarĝa kaj estas nomata Siang. Post atingi Asamon, la rivero estas konata kiel Bramaputro. El Asamo, la rivero eniras en Bangladeŝon ĉe Ramnabazar. El tie ĝis ĉirkaŭ antaŭ 200 jaroj ĝi fluis orienten kaj kuniĝis kun la rivero Meghna apud Bhairab Upazila. Tiu malnova kanalo estis laŭgrade sekiĝinta. Nune la ĉefa kanalo de la rivero estas nomita Jamuno, kiu fluas suden por kuniĝi al Gango, kiu en Bangladeŝo estas nomita Padma.

Elirinte el la Tibeta Altebenaĵo, la rivero formas la plej grandan kaj profundan kanjonon, nome la Granda Kanjono de Jarlung Cangpo.

## Vidu ankaŭ 
* Gjala Peri

## Notoj 
Kategorio:Riveroj en Barato
Kategorio:Riveroj en Ĉinio
Kategorio:Geografio de Tibeto
Infansoldatoj en la Demokratia Respubliko Kongo

Dum la unua kaj dua enlandaj konfliktoj okazintaj en la Demokratia Respubliko Kongo (DRK), ĉiuj flankoj partoprenantaj la militon aktive varbadis aŭ konskripciadis infansoldatojn, tie nomatajn *kadogos* (tio estas svahila termino signifanta "malgranduloj"). Taksiĝis, ke la milicion gviditan de Thomas Lubanga Dyilo konsistigis 30-elcente infanoj. En 2011 taksiĝis, ke 30.000 infanoj ankoraŭ operaciadas en armitaj grupoj. La Misio de la Unuiĝintaj Nacioj por la Stabiligo de la Demokratia Respubliko Kongo (MONUSCO), eldonis raporton en 2013, kiu deklaris, ke inter la 1-a de januaro 2012 kaj la 31-a de aŭgusto 2013, ĝis 1.000 infanojn varbis armitaj grupoj, kaj la raporto priskribis la varbadon de infansoldatoj kiel "endemia". 

La tiama prezidento Laurent Kabila uzadis infanojn en la konflikto ekde 1996. Taksiĝis, ke ĝis 10.000 infanoj, el kiuj kelkaj estis nur sepjaraĝaj, deĵoris sub li.

La Internacia Puna Kortumo (ICC), en la unuaj **juĝfaradoj** pri malobservoj de homaj rajtoj en la DRK, faris la unuajn kulpigojn, la unuajn juĝfaradojn, kaj la unuajn kondamnojn en nacia jurisprudenco pro la uzado de infanoj en batalo.

Kategorio:Armitaj fortoj de la Demokratia Respubliko Kongo
Kategorio:Homaj rajtoj en Demokratia Respubliko Kongo
Kongo
Nanda Devi

desktre|eta|250px|Monto Nanda Devi.
**Nanda Devi** (en Hindia: नन्दा देवी) estas la dua plej alta monto en Barato post Kanĉenĝango kaj la plej alta situa tute ene de la lando. (Kanĉenĝango, kiu estas pli alta, estas sur la limo de Barato kaj Nepalo.) Ĝi estas la 23a plej alta pinto en la mondo. Ĝi estis konsiderata la plej alta monto en la mondo antaŭ kalkuloj faritaj en 1808 montris, ke Dhaulagiri estas pli alta. Ĝi estis ankaŭ la plej alta monto en Barato ĝis 1975 kiam Sikimo, ŝtato en kiu estas Kanĉenĝango, aliĝis al Barato. Ĝi estas parto de Garhŭal Himalajo, kaj estas en la distrikto Ĉamoli de Utarakando, inter la valo Riŝiganga okcidente kaj la valo Goriganga oriente. La pinto, kies nomo signifas "Feliĉiga Diino", estas konsiderata la patron-diino de la Utarakanda Himalajo. Agnoske al la religia gravo kaj por protekto de ties fragila ekosistemo, kaj la pinto kaj la cirklo de altaj montoj kiuj estas ĉirkaŭe — la Nanda Devi protektejo — estis fermita kaj al lokanoj kaj al montogrimpistoj en 1983. La ĉirkaŭa Nanda Devi Nacia Parko estis deklarita Monda heredaĵo de Unesko en 1988.

## Notoj 
Kategorio:Montoj en Barato
Kategorio:Montoj de Himalajo
Kategorio:Geografio de Barato
Kategorio:Utarakando
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Barato
Kalvinana preĝejo (Abod)

La **Kalvinana preĝejo de Abod** estas religia historia monumento en Hungario, en vilaĝo Abod.

## Historio 
La simpla, tre malgranda, romanika, katolika kirko estis konstruita en la dua duono de la 13-a jarcento. En la 15-a jarcento freskoj estis pentritaj, ekde la sekva jarcento jam la kalvinanoj uzis la preĝejon. Ili blankigis la murojn, la baldaŭa restaŭrado jam ne povis reaperigi la freskojn. En 1755 la kirko plene renoviĝis, en la 1870-aj jaroj la tegmento estis renovigita. En 1904 ĝi denove estis en tre malbona stato (vivdanĝera). En 1998 escepte la murojn ĉiuj partoj renoviĝis.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola en korto ĉe vojkliniĝo. La fasado estas simetria, meze vestiblo kun la enirejo estas videbla. La navo havas supre lignan firstotureton. La rektangula absido estas pli malalta kaj mallarĝa, ol la navo. Interne la muroj estis blankaj. La sonorilo estis kreita en 1619.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj

Abod
Luis Guillermo Restrepo Rivas

**Luis Guillermo RESTREPO Rivas** estas kolombia esperantisto, tradukisto kaj inĝeniero pri Scio kaj artefarita intelekto. Li laboras por Aplikado en kompanioj por Administrado de Scio, solvo de problemoj kaj optimumigo. El liaj tradukoj elstaras kantoj el la hispana lingvo.

## Eksteraj ligiloj
* http://luisguillermo.com/
* http://skribitaj-pensoj.blogspot.com/
* Tradukita beletro: http://luisguillermo.com/beletro/default.htm

Kategorio:Kolombiaj esperantistoj
Kategorio:Tradukistoj
Géza Forintos

**Géza Forintos** [forintoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Forintos Géza Kálmán Elemér** estis hungara ministeria oficisto, bienulo. Lia nobela antaŭnomo estis *forintosházi*.

Géza Forintos naskiĝis la  en Mihályfa, li mortis la  en Mihályfa.

## Biografio 
Géza Forintos maturiĝis en mezlernejo en Székesfehérvár, poste li akiris juran diplomon kaj doktoriĝis en Reĝa Universitato de Budapeŝto. Post la diplomo li laboris en ministerio pri defendo, kie paŝo post paŝo akiris pli altajn postenojn. Post la 1-a mondmilito li okupiĝis ofte pri la familia bieno en Orbányosfa-Forintosháza. Dum la Hungara Sovetrespubliko lia bieno estis prirabita. En 1921 li emeritiĝis. Li edziĝis en 1899, lia edzino naskis 5 gefilojn.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj oficistoj
János Földy

**János Földy** [jAnoŝ foldi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Földy János** estis hungara juĝisto, advokato, altlerneja instruisto, inspektoro. Lia origina familia nomo estis *Neupauer* ĝis 1848.

János Földy naskiĝis la  en Szepesváralja (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Spišské Podhradie en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
János Földy apartenis al la germana minoritato de la lando. Li akiris juran diplomon en Reĝa Jura Akademio (Kassa), poste li advokatiĝis en Pozono en 1834. Li laboris en advokata ateliero inter 1834-1839 en Pest (urbo), poste li instruis en Reĝa Jura Akademio (Nagyvárad). Post jaroj li iĝis vicakademiestro. Li ankaŭ politikadis por la progreso kaj kontraŭ la Habsburgoj. Dum la hungara revolucio de 1848 li estis milita juĝisto, post fiasko de la revolucio li estis kondamnita je morto, pli poste je prizono. En 1856 li ricevis amnestion, poste li estis advokato sub pseŭdonimoj. Post 2 jaroj li estis juĝisto. Inter 1869-1875 li estis lerneja inspektoro, poste li emeritiĝis.

## Elektitaj libroj 
* *Theses ex universa jurisprudentia et scientiis politicis...* (1841)
* *Világostól Josephstadtig* (1939)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* https://www.regikonyvek.hu/szerzo/foldy-janos

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj advokatoj
Kategorio:Hungaraj juĝistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungariaj germanoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Linio MCD-5

**Linio MCD-5** () **Jaroslavsko–Paveleckij**  estas la kvina linio de Moskvaj centraj diametroj, malfermota en 2023-2024. La itinero liganta la Moskvajn regionajn urbojn Puŝkino, Mitiŝĉi kaj Domodedovo, tra la teritorio de Moskvo, ligas la liniojn Jaroslavla kaj Paveleca de la Moskva fervojo. Ĝis nun la paŝo de la itinero de Moskva-3 al Tekstilŝĉiki estas nekonata, projekta laboro pludaŭras. Sur horaroj kaj mapoj, ĝi estas referencita per logoo D5 kaj koloro de verda herbejo.

__TOC__

## Stacioj 
## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Moskvaj centraj diametroj
* Stacioj de Moskvaj centraj diametroj
* Skemo de linio ()

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Interaktiva mapo de la Metroo de Moskvo
* Linio MCD-5 ĉe stroi.mos.ru 

## Tradukfonto 
Kategorio:Moskvaj centraj diametroj
Kurska stacidomo (Moskvo)

**Kurska stacidomo** (**Kurskij vokzal**, ) estas la pasaĝera finstacio de la stacio **Moskva-Passaĵirskaja-Kurskaja** (), unu el la naŭ fervojaj stacidomoj en Moskvo.

## Vidu ankaŭ 
* Rusiaj Fervojoj
* Publika transporto de Moskvo
* Moskvaj centraj diametroj
* Linio MCD-2
* Linio MCD-4
* Kurska linio
* Gorkija linio
* Aeroexpress

## Eksteraj ligiloj 
*  (MCD-2)
*  (MCD-4)
* Kurskij vokzal en retejo tochka-na-karte

Kategorio:Fervojaj stacioj kaj haltejoj de Moskvo
Kategorio:Distrikto Basmannij (Moskvo)
Kategorio:Linio MCD-2
Kategorio:Linio MCD-4
Kategorio:Stacioj de Moskvaj centraj diametroj
Komunumo

La vorto **komunumo** originas de la termino communis,  kiu devenas el kombino de la latina prefikso con- (el cum, kiu signifas "kune") kaj la vorto munis (el munus, kiu rilatas al plenumado de servoj). Ĝi havas la jenajn plurajn signifojn.

* **Komunumo** estas malgranda administra distrikto, kies centro estas urbo aŭ vilaĝo (municipo).
*  **Komunumo** estas ĉiuspeca societo, bazita sur komuneco de vivo kaj interesoj:
** Intenca komunumo
** Komunumo (intenca loĝado)
** Etna komunumo
** Kooperativa komunumo
** Politika komunumo (komunismo)
** Religia komunumo
** Ordeno, tipo de religia komunumo
*  **Komunumo** estas kuniĝo de ŝtatoj kun komunaj interesoj:
** Eŭropa Komunumaro
** Komunumo de Nacioj
** Komunumo de Sendependaj Ŝtatoj
* Metonimie, **komunumo** estas sia membraro.
Kamet

desktre|eta|250px|Kamet (maldekstre), Mandir Parbat (dua el maldekstre), Mana, Deoban, Nilgiri el Kuari.
**Kamet** () estas la dua plej alta monto en la Garhŭal regiono de Utarakando, Barato, post Nanda Devi. Ĝi estas en la distrikto Ĉamoli de Utarakando. Ties aspekto simila giganta piramido kun ebena pinta areo kun du montopintoj.

## Grimpado 
Pro sia loko apuda la Tibeta Altebenaĵo, Kamet estas tro fora kaj ne tiom facile alirebla kiel aliaj Himalajaj pintoj. Krome ĝi ricevas grandan forton de vento el la Altebenaĵo. Tamen, laŭ modernaj normoj, estas relative rekta ascendejo por tia alta monto. Fruaj esploristoj de la regiono devis fari longajn alproksimigajn piediradojn de ĉirkaŭ 321.9 km el Raniĥet tra densa montararbaro; la alireblo estas pli facila nuntempe.

Kvankam klopodoj grimpi Kamet ekis en 1855, la unua ascendo ne estis farita ĝis 1931 fare de Frank Smythe, Eric Shipton, R.L. Holdsworth kaj Leva Ŝerpa, membroj de brita ekspedicio. Kamet estis la unua montopinto super 7,620 m kiu estis grimpita, kaj estis la plej alta montopinto atingita ĝis la unua ascendo al Nanda Devi kvin jarojn poste.

## Notoj 
Kategorio:Montoj en Barato
Kategorio:Montoj de Himalajo
Kategorio:Geografio de Barato
Kategorio:Utarakando
Gjaĉung Kang

desktre|eta|250px|Gjaĉung Kang.
**Gjaĉung Kang** aŭ *Gyachung Kang* (, *Gyāchung Kāng*; ) estas monto en la montaro Mahalangur Himal nome sekcio de Himalajo, kaj estas la plej alta pinto inter Ĉo Oju (8,201 m) kaj Everest (8,848 m). Ĝi staras sur la limo inter Nepalo kaj Ĉinio. Kiel la dekkvina plej alta pinto en la mondo, ĝi estas ankaŭ la plej alta pinto kiu ne estas ok mil metrojn alta; el tio ĝi estas multe malpli konata ol la plej malaltaj el la okmiluloj, kiuj estas nur ĉirkaŭ 100 m pli altaj. Tiel ankaŭ la manko de grava elstareco (700 m) kontribuas al ties relativa senfameco.

## Grimpado 
La monto estis por la unua fojo grimpita la 10an de aprilo, 1964 fare de Y. Kato, K. Sakaizawa kaj Pasang Phutar, kaj la venontan tagon fare de K. Machida kaj K. Yasuhisa.

La norda flanko estis grimpita en 1999 fare de slovena ekspedicio kaj estis ripetita de Yasushi Yamanoi en 2002.

## Notoj 
Kategorio:Montoj en Nepalo
Kategorio:Montoj en Ĉinio
Kategorio:Montoj de Himalajo
Kategorio:Montoj kun alteco inter 7000 kaj 7999 m
Kategorio:Geografio de Ĉinio
Pumori

desktre|eta|250ra|Pumori
**Pumori** () (aŭ **Pumo Ri**) estas monto kiu staras sur la limo inter Nepalo kaj Ĉinio en la Mahalangura sekcio de Himalajo. Pumori stara ĝuste ok kilometrojn okcidente de Monto Everest. Pumori, kio signifas "Montofilino" en ŝerpa lingvo, estis tiel nomita de George Mallory. "Pumo" signifas junulino aŭ filino kaj "Ri" signifas monton en ŝerpa lingvo. Grimpistoj foje referencas al Pumori kiel "Everesta filino". Mallory nomis ĝin ankaŭ Clare Peak, laŭ sia filino.

Pumori estas populara grimpocela montopinto. La plej facila vojo estis gradigita kiel klaso 3a, kvankam kun grava danĝero de lavango. Pumori estis por la unua fojo grimpita la 17an de majo, 1962, fare de Gerhard Lenser en german-svisa ekspedicio. Du ĉeĥoj (nome Leopold Sulovský kaj Zdeněk Michalec) grimpis novan vojon sur la suda flanko en la printempo de 1996.

Subpinto de Pumori estas Kala Patthar 5643 m alta, kiu aspektas kiel bruna elstaraĵo sur la suda flanko de Pumori. Multaj montogrimpistoj survoje al Monto Everest klopodas grimpi al la pinto de Kala Patthar.

## Notoj 
Kategorio:Montoj en Nepalo
Kategorio:Montoj en Ĉinio
Kategorio:Montoj de Himalajo
Kategorio:Montoj kun alteco inter 7000 kaj 7999 m
Sándor Fülöp (ombudsmano)

**Sándor Fülöp** [ŝAndor fulop], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fülöp Sándor** estas hungara prokuroro, advokato, ombudsmano, altlerneja instruisto.

Sándor Fülöp naskiĝis la  en Montrealo.
 
## Biografio 
Sándor Fülöp akiris juran diplomon en 1982, psikologian diplomon en 1987 en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Inter 1984-1991 li estis prokuroro en la ĉefurba prokurorejo, poste 2 jarojn en la ĉefprokurorejo. Inter 1993-2008 li laboris en advokataj atelieroj, poste ĝis 2011 li estis ombudsmano, pli poste vicombudsmano. Intertempe ekde 1996 li instruis en la menciita universitato en rango lektoro, ekde la sekvanta jaro ankaŭ en aliaj universitato. Lia edzino naskis 2 gefilojn.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A bizonyítékok mérlegelése - Pszichológia és büntető eljárásjog* (1991)
* *EU környezetvédelmi jogharmonizáció, vízvédelmi fejezetek* (studaro, 1998)
* *A közérdekű ügyvédi irodák működése* (manlibro, 2001)
* *Az Aarhusi Egyezmény szellemisége – Fundamentum* (2008)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun intervjuo kaj foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj prokuroroj
Kategorio:Hungaraj advokatoj
Kategorio:Hungaraj ombudsmanoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Olongapo

**Olongapo,** -  - estas triaklasa urbego en Filipinoj, en Luzono, en centra Luzono, en provinco Zambaloj. Kune kun la urbo Subic ĝi formas urbaron.
eta|maldekstre|Aerpanoramo en Olongapo
## Geografio 
Olongapo situas laŭ golfo ĉe piedoj de montoj https://www.google.com/maps/d/viewer?mid=1yNkuiTNDXgwrBmoQIdpifBRd5pk&ll=14.881464090743773%2C120.3459586&z=10. Floridablanca (Filipinoj) troviĝas 30, Angeles 50, provinca ĉefurbo Iba (Filipinoj) 67, ĉefurbo Manilo 79, Kezonurbo 86 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
eta|Urbodomo de Olongapo
En tiu loko indiĝenoj vivis antaŭ dominado de hispanoj, kiuj fondis tie vilaĝon en 1750. Ŝiparmea stacio estis fondita en 1885, poste konstruita ĝis dominado de Usono. Ankaŭ usonanoj plukonstruis la mararmean bazon. Jam en 1941 japanoj bombardis la stacion kaj la urbeton, poste kelkjara japana dominado okazis. En 1945 jam usonanoj bormbardis, kiu ĝis tiam estis nedifekta, poste ĝi plene ruiniĝis. Tamen depost la liberiĝo sendependiĝo la filipina mararmeo faris la rekonstruajn laborojn, dum en tiu loko estis daŭre usona bazo. Olongapo tamen estis konstruita kune kun Usono sur novan malplenan lokon. La nova urbo estis laste cedita al Filipinoj en la 1950-aj jaroj. La apuda mararmea bazo estis la plej granda usona instalaĵo en la Pacifiko tiutempe kaj dungis dek kvin mil da-filipinajn civilulojn. Olongapo urbiĝis en 1966 kaj ricevis klasifikan titolon dense loĝata urbo en 1983. La armea bazo iĝis libera haveno en 1992, ĉar en 1991 Pinatubo erupciis kaj usonanoj hejmeniris.

## Ekonomio 
Olongapo havis profiton pro la usona mararmea bazo, poste la urbego trovis novajn eblecojn.

## Religio kaj eduko 
Plimulto de la homoj en Olongapo estas katolikoj, krome estas aliaj kristanaj grupoj (ekzemple metodistoj). En la urbego mankas universitato.
eta|maldekstre|Metodisto preĝejo en Olongapo
## Trafiko 
Olongapo havas trairan ĉefvojon laŭ la golfo kaj ĉefvojon al interno de Luzono. La urbego havas rektangulajn vojreton. La plej proksima internacia flughaveno (same la haveno) funkcias en la menciita Subic.

## Klimato 
Olongapo situas en la ekvatora klimato. Jere falas po 3631 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen inter majo kaj oktobro daŭras la pluva sezono, en la ceteraj monatoj malofte pluvas. La averaĝa temperaturo varias inter 28-32 °C. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.
eta|Muzeo en Olongapo
## Vidindaĵoj 
* preĝejoj
* muzeo
* biblioteko
* parkoj
* monumentoj

## Ĝemelurboj 
*  Cabanatuan, Filipinoj
*  Bremerton (Vaŝingtonio), Usono
*  National City, Kalifornio, Usono
*  Virginia Beach, Usono 

## Fontoj 
* WikiTrans

OlongapoCiyjf9235 38.JPG|Interna urboparto
OlongapoCityjf1692 01.JPG|Vojo
Olongapojf6533 03.JPG|Hotelo
9844Olongapo City Barangays Landmarks 14.jpg|Vendejego
9817Olongapo City Barangays Landmarks 13.jpg|Poŝtejo
OlongapoCityjf9265 28.JPG|Preĝejo
09934jfEast Bajac-bajac Park Museum Monument Gordon Olongapo Zambalesfvf 13.JPG|Monumento

Kategorio:Urboj de la Filipinoj
Kategorio:Planitaj urboj
Katmandua Valo

La **Katmandua Valo** (, en Nepalnevara: स्वनिगः, नेपाः गाः), historie konata kiel **Nepalvalo** aŭ **Nepa Valo**, kuŝas sur la vojkruciĝo de antikvaj civilizoj de la Hinda subkontinento kaj de pli granda azia kontinento, kaj havas almenaŭ 130 gravajn monumentojn, kiel kelkaj pilgrigjoj por Hinduoj kaj Budhistoj. Estas sep Mondaj heredaĵoj de Unesko ene de la valo.

Historie, la valo kaj apudaj areoj formas konfederacion konatan kiel Nepal Mandala. Ĝis la 15a jarcento, Bhaktapur estis ties ĉefurbo, kiam du aliaj ĉefurboj, Katmanduo kaj Lalitpur, estis establitaj.

La Katmandua Valo estas la plej disvolvigita kaj loĝata loko en Nepalo. La majoritato de oficejoj kaj sidejoj estas en tiu valo, kio faras ĝin la ekonomia kerno de Nepalo. Ĝi estas populara por turistoj pro sia unika arkitekturo, kaj riĉa kulturo, kio inkludas la plej altan nombron de "jatra" (stratofestivaloj) en Nepalo. La valo mem estas referencata kiel "Propra Nepalo" fare de britaj historiistoj.

En 2015, la Katmandua Valo estis frapita de tertremo en aprilo 2015. La tertremo okazigis milojn da mortoj kaj detruon de multaj infrastrukturoj tra la tuta Katmandua Valo, kio inkludas la urbojn Lalitpur, Kirtipur, Madhyapur Thimi, Bhaktapur kaj la municipoj tra la Katmandua valo kio faras la totalan loĝantaron de ĉirkaŭ 1.5 milionoj da personoj. Katmanduo estas ankaŭ la plej granda urbo en la Himalaja monteta regiono.

## Vidu ankaŭ 
Nepalbasa lingvo

## Referencoj 
Kategorio:Ĉefurboj de Azio
Kategorio:Loĝlokoj de Nepalo
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Nepalo
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en danĝero
Kategorio:Valoj en Azio
Camille Pépin

**Camille PÉPIN** [eo: Kamij Pepin] , naskiĝis  en Amiens, Francio, estas franca komponisto kaj orkestristo.

## Biografio 
Infanaĝe, Camille Pépin malkovris sian guston pri klasika muziko dum dancadaj kursoj. Ŝi studis muzikon en la regiona konservatorio de Amiens, poste en Boulogne-Billancourt ĉe Thibault Perrine kaj fine en la Nacia Supera Konservatorio pri Muziko kaj Danco de Parizo, kie ŝi gajnis kvin unuajn premiojn (orkestrado, analizo, harmonio, kontrapunkto, kaj fugo kaj formoj). Ŝi studis ĉe Thierry Escaich, Guillaume Connesson kaj Marc-André Dalbavie kiuj markis ŝian muzikan vojon. Ŝi venkis diversajn konkursojn kaj ricevis en 2015 per sia komponaĵo *Vajrayāna * la premion *Île de créations * de la Nacia Francilia Orkestro, kiu lanĉis ŝian karieron.

Ŝiaj verkaĵoj estas muzikataj de diversaj muzikaj ensembloj: notindas la Filharmonia orkestro de Radio-France, la Nacia Francilia Orkestro, la Nacia Liona Orkestro, la Opero de Toulon. Ili estis muzikataj en pluraj famaj koncertejoj, interalie la Viena Koncertodomo, la Barbican Center en Londono, la Palaco de Artoj de Budapeŝto.
Camille Pépin estis gastigita de multaj festivaloj kaj publikigis sian unuan albumon *Chamber Music* en 2019.

## Referencoj 
Kategorio:Nuntempaj klasikaj komponistoj
Kategorio:Klasikaj komponistoj de la 21-a jarcento