Lazura parulio

La **Lazura parulio**, *Dendroica cerulea*, estas malgranda paserina birdo de la familio de Paruliedoj de Ameriko kaj granda genro de Dendroica kie ĝi montras la plej klare **bluajn kolorojn**. Estas vundebla specio ĉefe pro habitatoperdo en vintrejoj.

## Aspekto 
Plenkreskaj maskloj havas **pallazurajn suprajn partojn kaj blankajn subajn partojn** (la gorĝareo etendas al nuko) kun suba **nigra kolumo** ĉebruste; ili havas ankaŭ nigran striecon en la supra dorso kaj flankoj dum la suba dorso kaj pugo estas senmarka grizecblua antaŭ la nigraj markoj de la vostokomenco. La kapo estas tre blueca kun nigreca traokula strio kaj blanka subokula duonringo rimarkinda ĉe la grizeca fono de la vizaĝo. En la krono videblas du malhelaj markoj inter la okuloj kaj la nuko. La flugilplumoj estas iom brunecaj.

Inoj kaj nematuruloj havas pli grizajn aŭ verdecajn suprajn partojn, palan superokulan strion kaj ne havas striecon en dorso aŭ kolumo. Ĉiuj birdoj de tiu specio, sendepende de aĝo, havas flugilstriojn, nigrecajn krurojn kaj fajnan pintakran nigran bekon.

## Distribuado kaj habitato 
Ties reproduktaj habitatoj estas maturaj deciduaj arbaroj de orienta Nordameriko (nordorienta Usono) ĉefe sude de Misurio, Viskonsino, oriente de Kentukio, okcidenta Virginio kaj Ohio. Ili migras kaj pasas vintron en arbaraj montarareoj de norda Sudameriko (Andoj inter 500 kaj 2,000 m) ĉe ambaŭ deklivaroj de kolombiaj Andoj, Venezuelo (nordaj montarĉenoj kaj ĉefe ĉe Tepujoj), Ekvadoro (nordokcidente, en Mindo kaj Tandayapa, kaj plej ofte en orientaj deklivaroj) kaj norde de Peruo (orientaj deklivaroj). En Bolivio ia vaganteco, ĉar ŝajne la specio iom malorientiĝas post reproduktado kaj aperas vagantoj ankaŭ en Usono (Kalifornio), Bermudo, Karibio eĉ sudoriente de Brazilo.

## Kutimaro 
Ili manĝas aktive alte en kanopeo de arboj kaj foje kaptas insektojn dumfluge. Tiuj birdoj mangcas ĉefe insektojn. En vintrejoj kuniĝas al miksitaj kunmanĝantaroj. Ties nestoj estas tasformaj kaj situaj sur horizontala branĉo alte en arbo durligna. La kanto estas zumanta *zrej zrej zrej zrej ziii*. La alvoko estas trenata *ĉip*.

## Statuso kaj konservado 
La Lazura parulio estas la plej rapida malpliiĝanto inter novtropikaj migrantaj kantobirdoj. Inter multaj minacoj, ties vintrejaj habitatoj en Nordaj Andoj malpliiĝas ege rapide. La Lazuraj parulioj dependas de ombraj kafoplantejoj en Kolombio dum vintro (kvankam ili loĝas ankxu ĉe praarbaroj kaj duarangaj arbaroj). Tiu tradicia farmotekniko estas sub risko depende de la fluktuoj je la kafoprezo kaj premo al ŝanĝoj al pli produktiva sunkafo aŭ al aliaj pligrandigoj de produktado. Sed ĉefa danĝero estas senarbarigado (ne nur en vintrejoj) kaze de kolombiaj Andoj por kultivado de kokao: paradokse ankaŭ la forigado de tiuj kultivoj per fumizado endanĝerigas plie la specion.

En fragmentitaj arbarareoj krome, tiu birdo estas vundebla pro parazitado fare de la Brunkapa molotro.

La nombroj de tiu birdospecio malpliiĝas pli rapide ol ĉe iu ajn alia parulio de Usono; ties populacio nuntempe estas malpli da unu kvinono da tio de antaŭ 40 jaroj http://www.birdlife.org/news/news/2006/12/cerulean_warbler.html . La *American Bird Conservancy* (ABC) laboras kun kolombia partnero, la *Fundación ProAves*, por protekti la vintrejajn habitatojn de la Lazura parulio kaj aliaj migrantaj kantobirdoj. Kune ili kreis la *Cerulean Warbler Bird Reserve*, la unua protektita areo kreita por novtropika migranto. Kiel klopodo por plibonigi protekton de la Lazura parulio, ABC kaj ties sudamerikaj partneroj nome *Fundacion ProAves*, ECOAN kaj *Fundación Jocotoco*, en 2009 produktis planon por konservi la grundovintrejojn de la Lazura parulio.

## Ĉe arto 
John James Audubon pentris la bildon de Lazura parulio en Birds of America (publikita en Londono 1827-38) kiel Plato 48 kie du birdoj aperas ripoze sur arbusto de *Bear Berry*. La bildo estis gravurita kaj kolorita ĉe la londona ateliero de Robert Havell. La origina akvokoloro de Audubon estis vendita al la Novjorka History Society kie ĝi restas ĝisnune (Marto 2009).

## Referencoj
*  Vundebla.

## Eksteraj ligiloj 
* en la hispana
* Lazura parulio, Atlas Project
* Speciinformaro de la Lazura parulio - Laboratorio Cornell de Ornitologio
* Informaro pri la Lazura parulio - Suddakotaj Birdoj kaj Birdumo
* Lazura parulio - *Dendroica cerulea*  - USGS Patuxent Bird Identification InfoCenter

## Plia legado 
### Libroj 
* Hamel, P. B. 2000. *Cerulean Warbler (Dendroica cerulea)*. In *The Birds of North America*, No. 511 (A. Poole and F. Gill, eds.). The Birds of North America, Inc., Philadelphia, PA.

* Robbins CS, Fitzpatrick JW & Hamel PB. (1992). *A Warbler in Trouble Dendroica-Cerulea*. In *Hagan, J M Iii and D W Johnston (Ed) Ecology and Conservation of Neotropical Migrant Landbirds*; Symposium, Woods Hole, Massachusetts, USA, December 6-9, 1989 Xiii+609p Smithsonian Institution Press: Washington, DC, USA; London, England, Uk Illus Maps 549-562, 1992.

## Informoj 
* McCracken JD. (1993). *Status report on the cerulean warbler, Dendroica cerulea, in Canada*. Canadian Research Index. p. n/a.

* Wyatt V. (1997). *Wildlife Watchers : report on monitoring, Issue #3, 1997*. Canadian Research Index. p. n/a.

* Wyatt V. (1998). *Wildlife Watchers : report on monitoring, issue #4, 1998*. Canadian Research Index. p. n/a.

## Tezoj 
* Barg JJ. M.Sc. (2002). *Small-scale biological phenomena in a male neotropical migrant songbird*. Queen's University at Kingston (Canada), Canada.

* Bosworth SB. M.S. (2003). *Cerulean warbler relative abundance and frequency of occurrence relative to large-scale edge*. West Virginia University, United States, West Virginia.

* Girvan MK. M.Sc. (2003). *Examining dispersal and migratory connectivity in cerulean warblers (Dendroica cerulea) using stable isotope analysis*. Queen's University at Kingston (Canada), Canada.

* Gustafson DK. Ph.D. (1985). *FOREST ISLAND SIZE AND MATRIX INTERACTIONS WITH AVIAN TROPHIC GROUPS IN SOUTHEASTERN WISCONSIN (BIOGEOGRAPHY)*. The University of Wisconsin - Milwaukee, United States, Wisconsin.

* Jones J. Ph.D. (2001). *Assessing conservation utility: A case study of the cerulean warbler in eastern Ontario*. Queen's University at Kingston (Canada), Canada.

* Nicholson CP. Ph.D. (2004). *Ecology of the Cerulean warbler in the Cumberland Mountains of east Tennessee*. The University of Tennessee, United States, Tennessee.

* Oliarnyk CJ. M.Sc. (1996). *Habitat selection and reproductive success in a population of cerulean warblers in southeastern Ontario*. Queen's University at Kingston (Canada), Canada.

* Perkins KA. M.S. (2006). *Cerulean warbler selection of forest canopy gaps*. West Virginia University, United States, West Virginia.

* Thomas L. Ph.D. (1997). *Evaluation of statistical methods for estimating long-term population change from extensive wildlife surveys*. The University of British Columbia (Canada), Canada.

* Veit MM. M.Sc. (2000). *A study of population genetic structure and gene flow in cerulean warblers (Dendroica cerulea) and the implications for conservation*. Queen's University at Kingston (Canada), Canada.

* Woodward RL. M.Sc. (1997). *Characterization and significance of song variation in the cerulean warbler (Dendroica cerulea)*. Queen's University at Kingston (Canada), Canada.

### Artikoloj 
* Allen J & Islam K. (2004). *Gender differences in parental feeding effort of cerulean warblers at Big Oaks National Wildlife Refuge, Indiana*. Proceedings of the Indiana Academy of Science. vol **113**, no 2. p. 162-165.

* Barg JJ, Aiama DM, Jones J & Robertson RJ. (2006). *Within-territory habitat use and microhabitat-selection by male Cerulean Warblers (Dendroica cerulea)*. Auk. vol **123**, no 3. p. 795-806.

* Barg JJ, Jones J, Girvan MK & Robertson RJ. (2006). *Within-pair interactions and parental behavior of Cerulean Warblers breeding in eastern Ontario*. Wilson Journal of Ornithology. vol **118**, no 3. p. 316-325.

* Barg JJ, Jones J & Robertson RJ. (2005). *Describing breeding territories of migratory passerines: suggestions for sampling, choice of estimator, and delineation of core areas*. Journal of Animal Ecology. vol **74**, no 1. p. 139-149.

* Cavanagh JE, Jr. (2004). *The ephemeral bluish necklace of the Cerulean Warbler*. Florida Field Naturalist. vol **32**, no 2. p. 56-59.

* Conner RN & Dickson JG. (1997). *Relationships between bird communities and forest age, structure, species composition and fragmentation in the West Gulf Coastal Plain*. Texas Journal of Science. vol **49**, no 3 SUPPL. p. 123-138.

* David AB, Melinda JW & Tiffany AB. (2006). *Predicting Cerulean Warbler Habitat Use in the Cumberland Mountains of Tennessee*. Journal of Wildlife Management. vol **70**, no 6. p. 1763.

* Davies C & Sharrock JTR. (2000). *The European Bird Report: Passerines*. British Birds. vol **93**, no 9. p. 415-427.

* Decalesta DS. (1994). *EFFECT OF WHITE-TAILED DEER ON SONGBIRDS WITHIN MANAGED FORESTS IN PENNSYLVANIA*. Journal of Wildlife Management. vol **58**, no 4. p. 711-718.

* Dettmers R & Bart J. (1999). *A GIS modeling method applied to predicting forest songbird habitat*. Ecological Applications. vol **9**, no 1. p. 152-163.

* Gabbe AP, Robinson SK & Brawn JD. (2002). *Tree-species preferences of foraging insectivorous birds: Implications for floodplain forest restoration*. Conservation Biology. vol **16**, no 2. p. 462-470.

* Gibb CE, Jones J, Girvan MK, Barg JJ & Robertson RJ. (2005). *Geographic variation in prevalence and parasitemia of Haemoproteus paruli in the cerulean warbler (Dendroica cerulea)*. Canadian Journal of Zoology-Revue Canadienne De Zoologie. vol **83**, no 4. p. 626-629.

* Hamel PB. (2000). *Cerulean warbler (Dendroica cerulea)*. Birds of North America. vol **511**, p. 1-20.

* Hamel PB, Dawson DK & Keyser PD. (2004). *How we can learn more about the Cerulean Warbler (Dendroica Cerulea)*. Auk. vol **121**, no 1. p. 7-14.

* Jones J, Barg JJ, Sillett TS, Veit ML & Robertson RJ. (2004). *Minimum estimates of survival and population growth for cerulean warblers (Dendroica Cerulea) breeding in Ontario, Canada*. Auk. vol **121**, no 1. p. 15-22.

* Jones J, DeBruyn RD, Barg JJ & Robertson RJ. (2001). *Assessing the effects of natural disturbance on a neotropical migrant songbird*. Ecology. vol **82**, no 9. p. 2628-2635.

* Jones J, Gibb CE, Millard SC, Barg JJ, Girvan MK, Veit ML, Friesen VL & Robertson RJ. (2005). ''Multiple selection pressures generate adherence to Bergmann's rule in a Neotropical migratory songbird*. Journal of Biogeography. vol **32**, no 10. p. 1827-1833.

* Jones J, McLeish WJ & Robertson RJ. (2000). *Density influences census technique accuracy for Cerulean Warblers in eastern Ontario*. Journal of Field Ornithology. vol **71**, no 1. p. 46-56.

* Jones J, McLeish WJ & Robertson RJ. (2004). *Predicting the effects of Cerulean Warbler, Dendroica cerulea management on eastern Ontario bird species*. Canadian Field-Naturalist. vol **118**, no 2. p. 229-234.

* Jones J, Perazzi PR, Carruthers EH & Robertson RJ. (2000). *Sociality and foraging behavior of the Cerulean Warbler in Venezuelan shade-coffee plantations*. Condor. vol **102**, no 4. p. 958-962.

* Jones J & Robertson RJ. (2001). *Territory and nest-site selection of Cerulean Warblers in eastern Ontario*. Auk. vol **118**, no 3. p. 727-735.

* Linehan JT. (1973). *NEST RECORDS OF CERULEAN-WARBLER IN DELAWARE*. Wilson Bulletin. vol **85**, no 4. p. 482-483.

* Link WA & Sauer JR. (2002). *A hierarchical analysis of population change with application to Cerulean Warblers*. Ecology. vol **83**, no 10. p. 2832-2840.

* Oliarnyk CJ & Robertson RJ. (1996). *Breeding behavior and reproductive success of Cerulean Warblers in southeastern Ontario*. Wilson Bulletin. vol **108**, no 4. p. 673-684.

* Parker TAI. (1994). *Habitat, behavior, and spring migration of cerulean warbler in Belize*. American Birds. vol **48**, no 1. p. 70-75.

* Robinson SK, Fitzpatrick JW & Terborgh J. (1995). *Distribution and habitat use of neotropical migrant landbirds in the Amazon basin and Andes*. Bird Conservation International. vol **5**, no 2-3. p. 305-323.

* Rogers CM. (2006). *Nesting success and breeding biology of Cerulean Warblers in Michigan*. Wilson Journal of Ornithology. vol **118**, no 2. p. 145-151.

* Sallabanks R, Walters JR & Collazo JA. (2000). *Breeding bird abundance in bottomland hardwood forests: Habitat, edge, and patch size effects*. Condor. vol **102**, no 4. p. 748-758.

* Sample BE, Cooper RJ & Whitmore RC. (1993). *DIETARY SHIFTS AMONG SONGBIRDS FROM A DIFLUBENZURON-TREATED FOREST*. Condor. vol **95**, no 3. p. 616-624.

* Sewell J. (1994). *Second June sighting of Cerulean warbler in the Atlanta area*. Oriole. vol **59**, no 4. p. 101-102.

* Skadsen M. (1992). *Cerulean Warbler at Newton Hills State Park*. South Dakota Bird Notes. vol **44**, no 1. p. 15-16.

* Skinner C. (2003). *A breeding bird survey of the natural areas at Holden Arboretum*. Ohio Journal of Science. vol **103**, no 4. p. 98-110.

* Stoleson SH, Kirschbaum KJ, Frank J & Atwood CJ. (2004). *From the field: Integrating GPS, GIS, and avian call-response surveys using pocket PCs*. Wildlife Society Bulletin. vol **32**, no 4. p. 1309-1312.

* Thogmartin WE, Sauer JR & Knutson MG. (2004). *A hierarchical spatial model of avian abundance with application to Cerulean Warblers*. Ecological Applications. vol **14**, no 6. p. 1766-1779.

* Veit ML, Robertson RJ, Hamel PB & Friesen VL. (2005). *Population genetic structure and dispersal across a fragmented landscape in cerulean warblers (Dendroica cerulea)*. Conservation Genetics. vol **6**, no 2. p. 159-174.

* Villard M-A & Maurer BA. (1996). *Geostatistics as a tool for examining hypothesized declines in migratory songbirds*. Ecology. vol **77**, no 1. p. 59-68.

* Weakland CA & Wood PB. (2005). *Cerulean Warbler (Dendroica cerulea) microhabitat and landscape-level habitat characteristics in southern west Virginia*. Auk. vol **122**, no 2. p. 497-508.

* Wiedenfeld DA & Wiedenfeld MG. (1995). *Large kill of neotropical migrants by tornado and storm in Louisiana, April 1993*. Journal of Field Ornithology. vol **66**, no 1. p. 70-80.

* Wood PB, Bosworth SB & Dettmers R. (2006). *Cerulean warbler abundance and occurrence relative to large-scale edge and habitat characteristics*. Condor. vol **108**, no 1. p. 154-165.

* Wood PB, Duguay JP & Nichols JV. (2005). *Cerulean warbler use of regenerated clearcut and two-age harvests''. Wildlife Society Bulletin. vol **33**, no 3. p. 851-858.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paruliedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko