Nigragorĝulo

**Nigragorĝulo**, Nigragorĝa saksikolo aŭ **Afrika saksikolo** (***Saxicola torquatus***) estas birdo el la Muŝkaptuledoj, iam konsiderata de la Turdedoj en la genro *Saxicola*. Ĝi loĝas en subsahara Afriko kaj apudaj regionoj. Kiel la aliaj saksikoloj, ĝi estis dumlonge enmetita en la familio de Turdedoj, kun kiu la saksikolo estas konverĝaj. Ties scienca nomo aludas la aspekton kaj la biotopon kaj signifas "koluma rokoloĝanto": *Saxicola* devenas el la latina *saxum*, roko + *incola*, loĝanto, dum *torquatus* estas latina por kolumo aŭ "kolringo".

Pasintece *S. torquatus* kutime aludis la tutan superspecion nome "Komuna saksikolo" kaj kelkaj fontoj ankoraŭ pluhavas ĝin tiel, sed ĉiu disponebla pruvo ege montras, ke estas specistatuso por la Eŭropa (*S. rubicola*) kaj la Siberia saksikoloj (*S. maurus*) de moderklimata Eŭrazio, krom la insulaj endemioj nome Fuerteventura saksikolo (*S. dacotiae*) kaj Reunia saksikolo (*S. tectes*) kiuj neniam estis certe akceptitaj en *S. torquata*. Krome, la tre klare markitaj populacioj de la altaj teroj de la Korno de Afriko (kaj Arabio?) kaj Madagaskaro (kaj Granda Komoro?) povus esti konsiderataj aldonaj specioj.

## Aspekto kaj distribuado 
maldekstra|eta|
La maskloj havas **nigran kapon, blankan duonkolumon, nigran dorson, blankan pugon, kaj nigran voston**; la flugiloj estas nigraj kun granda blanka makulo es supra parto de la interna flugilo. La supra **brusto estas kutime malheloranĝaruĝa**, kun kruta aŭ laŭgrada transiro al blankeca aŭ paloranĝa en suba brusto kaj ventro depende de la subspecio. En kelkaj, nigro anstataŭas la oranĝajn brustoplumojn ĉu parte ĉu entute.

Inoj havas brunon pli ol nigron supre kaj en kapo kun neklara pli pala **superokula strio**, avelkoloron pli ol oranĝan sube, kaj malpli da blanko en flugiloj. La plumaro de ambaŭ seksoj estas iom pli senkolora kaj striita for de la reprodukta sezono.

La ĵusa separo kiel specio estis proponita post analizoj per DNA de specimenoj de la subspecio *Saxicola torquatus axillaris* sed ne de *S. t. torquatus*, kaj pro tio tiu specio estis dum mallonge konata kiel *S. axillaris*.
* *Saxicola torquatus jebelmarrae* Lynes, 1920 – Darfur (Sudano)
* *Saxicola torquatus adamauae* Grote, 1922 – Kameruno: Mezgranda, enverguro de ĉ.70 mm.
* *Saxicola torquatus promiscuus* Hartert, 1922 – Ok Mozambiko, orienta Zambio, centra Tanzanio: tre limigita oranĝaruĝa nur en plej supra parto de brusto.
* *Saxicola torquatus voeltzkowi* Grote, 1926 – Granda Komoro
* *Saxicola torquatus nebularum* Bates, 1930 – Tropika Okcidenta Afriko el Sieraleono al Eburbordo: Etenda oranĝaruĝa en brusto kaj ankaŭ flankoj.
* *Saxicola torquatus moptanus* Bates, 1932 – Dise en Ok Sahelo el N Senegalio al Niĝero: La plej malgranda subspecio.
* *Saxicola torquatus felix* Bates, 1936 – SOk Sauda Arabio kaj Ok Jemeno
* *Saxicola torquatus oreobates* Clancey, 1956 – Altaj altitudoj en la Drakensbergoj kaj aliaj montaroj de Lesoto kaj tuje apuda Sudafriko
* *Saxicola torquatus stonei* Bowen, 1932 – C suda Afriko, el plej norda Sudafriko norden al Kongo kaj sudokcidenta Tanzanio
* *Saxicola torquatus clanceyi* Latimer, 1961 – Ok Sudafriko
* *Saxicola torquatus altivagus* Clancey, 1988{ – E Zimbabvo, Mozambiko, Malavio: Iam inkludita en *promiscua*, kaj tre simila al ĝi.

## Notoj 
## Referencoj 
* BirdLife International (BLI), 2008, 147527, Saxicola torquatus, 5a Majo 2009.
* Boulton, Rudyerd & Rand, A.L. (1952): A collection of birds from Mount Cameroon. *Fieldiana Zoology* **34**(5): 35–64. Plena teksto ĉe Internet Archive
* Urquhart, Ewan & Bowley, Adam (2002): *Stonechats. A Guide to the Genus Saxicola*. Helm Identification Guides, Londono. ISBN 0-7136-6024-4
* Wink, M.; Sauer-Gürth, H. & Gwinner, E. (2002): Evolutionary relationships of stonechats and related species inferred from mitochondrial-DNA sequences and genomic fingerprinting. *British Birds* **95**: 349-355. PDF; plena teksto
* Wittmann, U.; Heidrich, P.; Wink, M. & Gwinner, E. (1995): Speciation in the Stonechat (*Saxicola torquata*) inferred from nucleotide sequences of the cytochrome b-gene. *Journal of Zoological Systematics and Evolutionary Research* **33**(2): 116-122.  HTML; resumo 
* Woog, Friederike; Wink, Michael; Rastegar-Pouyani, Eskandar; Gonzalez, Javier; Helm, Barbara (2008): Distinct taxonomic position of the Madagascar stonechat (*Saxicola torquatus sibilla*) revealed by nucleotide sequences of mitochondrial DNA. *Journal of Ornithology* **149**(3): 423–430.  PDF; plena teksto 

Kategorio:Muŝkaptuledoj
Kategorio:Afrotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Afriko