Unua budhisma koncilio

[eta|Pentraĵo ĉe la [bikŝuejo Nava Jetavana.]]
[eta|La [kaverno Saptaparṇī en Raĝagriho, kie okazis la koncilio.]]

La **unua budhisma koncilio** estis kunsido de pliaĝaj bikŝuoj okazanta tri monatojn post kiam la budho Gotamo eniris la parinirvanon ĉ. la jaro –400. La rakonto pri la koncilio troviĝas en la *Vinajo*, en ambaŭ versioj kaj en Palio kaj en Sanskrito, kaj estas konsiderita kiel kanona de ĉiu budhisma skolo, sed pro manko de indikaĵoj ekster budhismaj sutroj, kelkaj eruditoj tamen dubas la hostoriecon de la evento.

## Kialoj 
La ĉefa kialo de la kunvoko, estis ke dum la pliaĝulo Mahakaŝjapo vojaĝis el Pavao al Kuŝinagaro kune kun granda grupo da bikŝuoj, nuda ŝramano sciigis ilin, ke la budho Gotamo grave malsaniĝis, tiam la pliaĝulo aŭdis la bikŝuon Subadron diri, ke li ĝojas ke la budho ne plu estos ĉe ili, ĉar nun estus neniu ajn kiu povus admoni ilin. La pliaĝulo Mahakaŝjapo opiniis, ke se tiu sinteno disvastiĝus, ĝi dekadencigus la samgon. Por antaŭhaltigi tion, li proponis al la bikŝuoj en Raĝagriho kunvoki koncilion por interkonsenti kaj sekure firmigi la instruon kaj la disĉiplinon.

Aliaj kialoj estis, ke la pliaĝulo Mahakaŝjapo ankaŭ sciis de antaŭe pri la ekzisto de ribelemaj bikŝuoj ene de la samgo, kiel la bikŝuo Devadato, kiu iam klopodis murdi la budhon kaj kaŭzi skismon; la disputon inter la instruistoj de la skoloj *Dhammadhara* kaj *Vinayadhara* en Kosambī; la disputoj ĉe la ĝajnistoj post la forpaso de la ĝajno Nigaṇṭha Nāṭaputta; kaj ke la budho Gotamo diris al la bikŝuo Anando, ke li ne elektus posteulon kiel la gvidanton de la samgo, ĉar la darmo estus lia posteulo, kaj ke oni nur devus sekvi ĝin.

## Priskribo 
Sepmonata koncilio el 500 arahantoj okazis ĉe la kaverno Saptaparṇī en Raĝagriho, tri monatojn post kiam la budho Gotamo eniris elestingiĝon, por interkonsenti pri la enhavo de la instruoj kaj la disĉiplino instruitaj de la budho. La koncilion gvidis la pliaĝulo Mahakaŝjapo sub la patronado de la raĝo Aĝataŝatruo. 499 el la plej elstaraj arahantoj el la samgo estis elektitaj partopreni, kaj unu sidloko estis rezervita por Anando, kiu tiam ankoraŭ estis nur trejnanta disĉiplo (*sekha*).

Unue, la pliaĝulo Upalio —la plej lerta disĉiplo pri disĉiplino— recitis la Vinajon. Poste, la pliaĝulo Mahakaŝjapo demandis al la bikŝuo Anando —la plej lerta disĉiplo pri memorado kaj la persona helpanto de la budho— pri la instruoj de la budho Gotamo, kaj Anando respondis per ĉio kion li memoris. sed laŭ la Teravadaj instruistoj de la *Aṭṭhakathā* —la komentarioj—, kiuj responsas pri memori ĝin, la ses kanonoj de la *Abhidhamma*, la *Matika* kaj la antikvaj komentarioj estis ankaŭ inkluzivitaj en la unua koncilio en la kategorio de la sutroj, sed ili estas malsamaj ol la sutroj, ĉar ili estis verkitaj de la pliaĝulo Ŝariputro.

## Historieco 
Eruditoj dubas ĉu la tutakanono estis recitita dum la unua koncilio, ĉar pli antikvaj tekstoj havas malsaman rakonton pri gravaj temoj, kiel pri meditado, sed estas probable, keantikvaj versioj de la *Vinaya-piṭaka* kaj la *Sutta-piṭaka* estis recititaj. 
Kelkaj eruditoj, kiel la orientalisto Louis de La Vallée-Poussin kaj D. P. Minayeff, pensis ke okazis renkontiĝoj post la elestingiĝo de la budho Gotamo, sed konsideras kiel historiajn nur kelkajn personaĵojn kaj eventojn antaŭ kaj post la koncilio. Eruditoj kiel la budhologo André Bareau kaj la hindologo Hermann Oldenberg, opinias ke la rakonto pri la unua koncilio estis verkita post la dua koncilio, ĉar ne estis gravaj problemoj por solvi tuj post la elestingiĝo de la budho Gotamo kaj ne estis bezono kunvoki koncilion. Aliflanke, la arĥeologo Louis Finot, la hindologo E. E. Obermiller kaj parte la hindologo Nalinaksha Dutt, pensis ke la rakonto pri la unua koncilio estas aŭtenta, pro la kongrueco inter la tekstoj en Palio kaj en Sanskrito.

## Vidu ankaŭ 
*Budhismaj koncilioj
*Dua budhisma koncilio
*Tria budhisma koncilio
*Kvara budhisma koncilio
*Kvina budhisma koncilio
*Sesa budhisma koncilio

## Notoj 
## Referencoj 
* 
* 
* 
* 
*  
*  
*  

Kategorio:Antikva budhismo
1
Kategorio:Historio de budhismo
Kategorio:Terminaro de Budhismo
Kategorio:6-a jarcento a.K.