open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Landopartoj de Aŭstrio-Hungario

eta|280ra|Aŭstrio-Hungario post 1867. Ruĝeca: Cislajtio; verda: Translajtio; flava: Bosnio kaj Hercegovino
eta|350px|Partoj de Cislajtio kaj Translajtio en 1910
Tiu ĉi paĝo listigas la landopartojn de la historia imperio Aŭstrio-Hungario, komence de la 20-a jarcento. La landopartoj de la Aŭstra Imperio (post la Aŭstra-hungara interkonsento en 1867 nur tiuj de Cislajtio) ankaŭ nomiĝis **kronlandoj**.

## Regnopartoj 
* Cislajtio – la "okcidenta" aŭ "norda" parto, oficiale: "La reĝlandoj kaj regnoj reprezentitaj en la Regna Konsilio"
* Translajtio – la "orienta" aŭ "suda" parto, oficiale: "La landoj de la sankta Stefana krono hungara"
* Bosnio kaj Hercegovino – kun speciala statuso, kune regata de Cis- kaj Translajtio

### Partoj de Cislajtio 
Numeroj interkrampaj referencas al la mapo.

* Reĝlando Bohemio (1)
* Reĝlando Dalmatio (5)
* Reĝlando Galicio kaj Lodomerio (6)
** kun la grandduklando Krakovo kaj la duklandoj Aŭŝvico kaj Zatoro

* Arĥiduklando Supra Aŭstrio ("Aŭstrio super Enns", 14)
* Arĥiduklando Malsupra Aŭstrio ("Aŭstrio sub Enns", 8)

* Duklando Bukovino (2)
* Duklando Karintio (3)
* Duklando Krajino (4)
* Duklando Salcburgo (10)
* Duklando Silezio ("Supra Silezio" kaj "Malsupra Silezio", 11)
* Duklando Stirio (12)

* Margraflando Moravio (9)

* Princa graflando Tirolo (13), inkluzive de:
** Vorarlbergo (15)

* La Aŭstria Marbordo (adriatika, 7), konsistanta el:
** princa graflando Gorica kaj Gradiška
** urbo Triesto
** margraflando Istrio

### Partoj de Translajtio 
* Reĝlando Hungario (16), inkluzive de:
** Grandprinclando Transilvanio, antaŭe aŭtonoma, sed ekde 1867 parto de Hungara reĝlando
** Vojvodino, dum mallonga tempo aŭtonoma
* Reĝlando Kroatio kaj Slavonio (17)

* Regiono Fiume (ne markita sur la mapo)

### Bosnio kaj Hercegovino 
* Bosnio kaj Hercegovino (18)

## Vidu ankaŭ 
* Cislajtio
* Translajtio
* Germana Aŭstrio
* Blazonoj de Aŭstrio
* Imperiestro de Aŭstrio
* Interna Aŭstrio

Kategorio:Geografio de Aŭstrio-Hungario
Aŭstrio-Hungario
Subtegmento

eta|Subtegmento
[eta|dekstra|200ra|"Malriĉa poeto" en [mansardo, pentraĵo de Carl Spitzweg.]]

**Subtegmento** aŭ **subtegmentejo** estas loko aŭ ĉambro troviĝanta sub la tegmento. Subtegmento povas esti loĝebla aŭ neloĝebla. Loĝebla subtegmento nomiĝas ankaŭ mansardo.

## Vidu ankaŭ 
* Mansardo
* Etaĝo

## Notoj 
Kategorio:Arkitekturo
Mansardo

eta|dekstra|250px|Mansardoj en Parizo

**Mansardo** estas loĝebla ejo, formita sur la lasta etaĝo de domo kun la mansarda tegmento.

Popularecon al domoj kun la simila arkitekturo donis la franco Francisko Mansart per siaj laboroj en Parizo meze de la 17-a jarcento. Komence de la 19-a jarcento, konekse kun industriigo kaj urbanizo, en mansardoj loĝis plejparte malriĉaj homoj.

Laŭ Francisko Azorín **mansardo** estas *Tegmenta armaturo, kies klintraboj formas encirkeblan kvarlateran figuron, celante lasi loĝeblan la interno.* Li indikas etimologion el *Mansard*, propra nomo de franca arkitekto (1598-1666j), kiu disvastigis la uzadon de ĉi tiuj armaturoj.

## Vidu ankaŭ 
* Etaĝo
* *Loft*
* Lukarno
* Subtegmento

## Notoj 
Kategorio:Arkitekturo
Kategorio:Konstruado
Vrdnik

**Vrdnik,** serbe **Врдник,** hungare **Rednek** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto Srem (regiono), en municipo de Irig.
eta|dekstra|Vrdnik situas en la mapo en la verda municipo
eta|300ra|Panoramo de Vrdnik
eta|300ra|Preĝejo de Vrdnik

## Bazaj informoj 
* Areo: 34 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 267 m
* Loĝantaro: 3700
* Poŝtkodo: 22408
* Telefonprefikso: 22
* Aŭtokodo: RU

## Situo 
Vrdnik situas sur deklivoj de Fruška Gora.

## Historio 
Supozeble en 287 la romianoj konstruis turon aŭ fortikaĵon. La unua mencio pri la urbeto devenis el 1315 havanta rajton pri bazarado. Ŝajne tiutempe ankaŭ la pligrandigita fortikaĵo ekzistis. En 1804 oni malkovris karbon kaj la minista loko prosperis. En 1911 centralo ekfunkcciis. Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Habsburga Imperio, al Szerém, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. Dum la 2-a mondmilito la vilaĝo apartenis al tiam sendependa Kroatio. En 1968 la minado finiĝis. En 1999 NATO disbombardis la energian centralon. En 2002 loĝis en Vrdnik 3704 homoj, (2769 serboj, 131 jugoslavianoj, 86 hungaroj, 78 slovenoj kaj aliaj).

## Vidindaĵoj 
* ruinoj de mezepoka abatejo
* preĝejo de 1811

## Vidu ankaŭ 
* Strukturo de Vojvodino

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Senador Georgino Avelino

**Senador Georgino Avelino** estas urbo de la brazila subŝtato Norda Rio-Grando.
Fondita en 1963, la municipo havas 3.854 loĝantojn.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Norda Rio-Grando

## Eksteraj ligiloj 
*  Municipoj-federacio 
*  Datoj

Kategorio:Municipoj de Norda Rio-Grando
Kruŝedol Prnjavor

**Kruŝedol Prnjavor,** serbe **Крушедол Прњавор,** slave **Krušedol Prnjavor,** hungare **Krusedormonostor** [kruŝedormonoŝtor] estas malgranda vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto Srem (regiono), en municipo de Irig. La vilaĝo estas konata ankaŭ en mallonga formo **Prnjavor**.
eta|dekstra|Kruŝedol Prnjavor situas en la mapo en la verda municipo

## Bazaj informoj 
* Areo: 25 &nbsp;km²
* Koordinatoj: 45°07′05″N 19°56'04″E
* Alto super marnivelo: 189 m
* Loĝantaro: 270
* Poŝtkodo: 22328
* Telefonprefikso: 22
* Aŭtokodo: RU

## Situo 
Kruŝedol Prnjavor situas sur deklivoj de Fruška Gora.

## Historio 
Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Aŭstrio-Hungario, al Szerém, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. Dum la 2-a mondmilito la vilaĝo apartenis al tiam sendependa Kroatio. En 2002 loĝis en Kruŝedol Prnjavor 277 homoj, (269 serboj (97 %), po 3 jugoslavianoj kaj hungaroj, ankaŭ aliaj).

## Vidindaĵoj 
## Vidu ankaŭ 
* Strukturo de Vojvodino

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Postalveolara klaketo

**Postalveolara klaketo** (en la Internacia Fonetika Alfabeto: [!]) en faka lingvaĵo de fonetiko estas postalveolara klaka sono. Tiuj klaketaj konsonantoj troveblas nur en iuj lingvoj de Afriko (ekzemple la kojsanaj lingvaroj aŭ la zulua) kaj de Aŭstralio. La !Kung lingvaro havas tiun sonon.

**Sono:**
* 

Kategorio:Fonetiko
Fruŝka Gora

eta|300ra|Fora panoramo de montaro Fruŝka Gora
[eta|300ra|Pitoreska [lago ĉe Ledinci]]
**Fruŝka Gora,** serbe **Фрушка Гора,** kroate **Fruška Gora**, hungare **Tarcal-hegység,** latine **Alma Mons** estas insula mezalta montaro en Serbio en Srem. Malgranda parto apartenas al Kroatio. La insula montaro signifas tion, ke inter Danubo kaj Savo estas nur ebenaĵo escepte tiun montaron.

## Bazaj informoj 
* Areo: 250 &nbsp;km²
* Koordinatoj: 45°10′0″N 19°40'0″E
* larĝo laŭ oriento-okcidento: 80 km
* larĝo laŭ sudo-nordo: 15 km
* plej alta monto: Crveni Ĉot (539 m)

Sur granda parto oni kultivas vinberon. Iam minadis karbon. Parto de la montaro apartenas al Nacia parko.
eta|maldekstra|260ra|Panoramo de montaro Fruŝka Gora

Kategorio:Montaroj en Serbio
Bílina

:*Eble vi serĉas Bilina.*

eta|maldekstra|250ra|Monteto Bořeň havas dumvide de nordokcidento karakterizan silueton de kuŝanta leono
**Bílina** estas urbo en Ĉeĥio. Ĝi situas en Norda Bohemio, en Regiono Ústí nad Labem, distrikto Teplice, sur la samnoma rivero. En [[]] ĝi havis .
Konata pro sia banloko Lázně Kyselka. Ekde 1992 la historia urbocentro estas proklamita kiel urba monumentzono.

## Loĝantaro 
## Naskiĝintoj 
En Bílina naskiĝis konata ĉeĥa etnografo kaj verkisto Miloslav Stingl.


Kategorio:Urboj en distrikto Teplice
Kategorio:Municipoj en distrikto Teplice
Kategorio:Urboj en Bohemio
Kategorio:Setlejoj en Bohemia mezmontaro
Geoekologio

La **geoekologio** estas mediscienco kaj apartenas al la tersciencoj. Centre de la geoekologio staras la observado de naturaj  medisistemoj kaj ties influiĝoj per la homo.

Kaj medisciencistoj kaj fizikaj geografoj nomas sin geoekologoj. Ambaŭ grupoj uzas la nocion geoekologio, sed kun rimarkeble diversa akcentado.

En Germanio la geoekologio kiel fako (studadplano, germanlingve: Studiengang) sekvas la medisciencan interpretadon de geoekologio.

## Notoj 
Kategorio:Terscienco
Kategorio:Ekologia disciplino
Kategorio:Universitataj studfakoj
Kategorio:Mediprotektado
Eton College

eta|La kapelo de Eton College
**Eton College** (ofte konata kiel "Eton") estas fama public school (speco de privata lernejo) ĉe Eton, Berkshire, Anglio, proksime al Windsor.

En 1440 Henriko la 6-a (Anglio) fondis la lernejon por malriĉaj knaboj kiuj plustudos ĉe King's College (Kembriĝo), kiun li fondis la sekvantan jaron.

Dum la sekvaj jarcentoj Eton iĝis inter la preferataj edukejoj por filoj de nobeloj. Multaj eminentuloj studis tie, inter kiuj 18 britaj ĉefministroj. La Duko de Wellington diris, "la batalo de Waterloo estis gajnita sur la sportkampoj de Eton" (li mem edukiĝis ĉe Eton de 1781 al 1784).

Eton nun enhavas ĉirkaŭ 1300 studentojn. En 1800 la nombro estis ĉirkaŭ 300.

## Elektitaj studentoj 
* Ödön Batthyány-Strattmann

## Referencoj 
Kategorio:Lernejoj en Anglio
Suda Atlantiko

**Suda Atlantiko** estas la parto de **Atlantika Oceano** kiu kuŝas sude de ekvatoro, inter Sudameriko kaj Afriko.

Suda Atlantiko entenas multnombrajn insulojn:
Falklandoj, Sud-Georgio kaj Sud-Sandviĉinsuloj, Sao-Tomeo kaj Principeo, Anobono, Ascension, Tristan da Cunha kaj Sankta Heleno. Plejparto de tiuj insuloj estas ege specifaj laŭ klimato kaj habitatoj, sed ĉefe estas eksterordinaraj pro la apartaj flaŭro, faŭno kaj multaj specioj endemiaj. Interalie, menciindas ke Napoleono estis ekziligita en Sankta Heleno.

Kategorio:Atlantiko
William Congreve

**William CONGREVE** estas la nomo de
* William Congreve (dramisto) (1670-1729)
* William Congreve (inĝeniero) (1772-1828), kiu inventis la kongrevan raketon
William Congreve (dramisto)

[eta|dekstra|William Conreve en 1709 (portreto de [Godfrey Kneller)]]
**William CONGREVE** (n. la 24-an de januaro 1670, m. la 19-an de januaro 1729) estis angla verkisto kiu famas ĉefe pro siaj teatraĵoj.

## Familio kaj frua vivo 
Li naskiĝis en Bardsey, malgranda vilaĝo proksime al Leeds, Okcidenta Jorkŝiro, kaj estis filo de William Congreve kaj ties edzino Mary Browning. Li havis fratinon kiu entombiĝis en Londono en 1672.

Li infanis en Irlando, kien lia patro translokiĝis dum la regado de Karlo la 2-a. Li studis ĉe Trinity College (Dublino), kie li amikiĝis al Jonathan Swift. Poste li iris al Londono por studi juron, sed altiriĝis al literatura kariero. Li ege admiris la verkojn de John Dryden.

## Posta vivo 
Congreve havis plurajn malgravajn ŝtatpostenojn.

Li neniam edziĝis, sed ĝuis amrilatojn kun famaj nobelinoj kaj aktorinoj, inter kiuj estis Anne Bracegirdle kiu ĉefrolis en ĉiuj liaj teatraĵoj, kaj Henrietta Godolphin (dukino de Marlborough), kiu estis filino de la generalo John Churchill (1-a duko de Marlborough), kaj de kies filino Mary (1723-1764) li onidire estis la patro.

Antaŭ 1710 li komencis suferi pro kataraktoj kaj podagro. Septembron 1728 li vundiĝis dum kaleŝakcidento kaj neniam resaniĝis. Li mortis en Londono en januaro 1729 kaj entombiĝis apud aliaj gravaj verkistoj en Abatejo Westminster.

## Verkoj 
De 1693 al 1700 li verkis kvin tre popularajn teatraĵojn:
* *The Old Bachelor* (*La Maljuna Fraŭlo*), komedio, 1693
* *The Double Dealer* (*La Perfidulo*), komedio, 1693
* *Love for Love* (*Amo interŝanĝe por Amo*), komedio, 1695
* *The Mourning Bride* (*La Funebranta Novedzino*), tragedio, 1697
* *The Way of the World* (*La Moroj de la Mondo*), komedio, 1700

La komedioj eĉ nun ensceniĝas, aparte *Love for Love* kaj *The Way of the World*.

Post 1700 li verkis nur unu-du poemojn kaj plurajn tradukojn, inkluzive *Monsieur de Pourceaugnac* de Molière.

Kategorio:Anglaj dramistoj
Neradin

**Neradin,** serbe **Нерадин,** hungare **Nyárád** [njArAd] estas malgranda vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto Srem (regiono), en municipo de Irig.
eta|dekstra|Neradin situas en la mapo en la verda municipo
## Bazaj informoj
*Areo: 14 &nbsp;km²
*Alto super marnivelo: 191 m
*Loĝantaro: 550
*Poŝtkodo: 
*Telefonprefikso: 22
*Aŭtokodo: RU

## Situo
Neradin situas sur deklivoj de Fruška Gora.

## Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1247. Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Habsburga Imperio, al Szerém, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. Dum la 2-a mondmilito la vilaĝo apartenis al tiam sendependa Kroatio. En 2002 loĝis en Neradin 551 homoj, (514  serboj (93 %), 10 ciganoj, 9 hungaroj kaj aliaj).

## Vidindaĵoj
## Vidu ankaŭ
* Strukturo de Vojvodino

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Thomas Wright (astronomo)

Li estis ankaŭ filozofo, fabrikanto de sciencaj iloj kaj desegnisto de ĝardenoj.

Li estos konata por sia verko "*An original theory or new hypothesis of the universe*" (Originala teorio aŭ nova hipotezo pri la universo)
en kiu li provas klarigi la ŝajnon de la Lakta vojo kaj
la formon de nia galaksio.

En lia teorio, la stelamaso kie situas suno estus ĉu relative
maldika disko, ĉu sfero kun relative maldika ŝelo. Ni vidas multe
pli da steloj, kiam ni rigardas en direkto laŭ la ebeno de la disko,
aŭ laŭ la tangenta ebeno de la sfero, ol kiam ni rigardas
laŭ perpendikulara direkto.

La teorio pri sfero kun maldika ŝelo da steloj estis de li pli ŝatata,
ĉar li tiel imagis ĉiujn stelojn kiel orbitantaj ĉirkaŭ Dio.

Immanuel Kant malvolvigos tiun ideon.

## Eksteraj ligiloj 
*  Lia teorio pri Lakta Vojo
*  Filozofia interludo

Kategorio:Anglaj arkitektoj
Henschel-Wegmann-trajno

Henschel-Wegmann-trajno estis moderna rapida trajno en Germanio, kiu en la jaroj 1936 ĝis 1939 ligis Berlinon kaj Dresdenon sen halto. La vapora lokomotivo 61001 (DRG-Baureihe 61) veturis 100-160 kilometrojn / horo , la lokomotivo sola 175 kilometrojn / horo.

## Literaturo 
* Alfred Gottwald. *Die Baureihe 61 und der Henschel-Wegmann Zug. Franckh`sche Verlagshandlung* (La lokomotiva konstrua serio 61 kaj la Henschel-Wegmann-trajno), 1979 (en germana lingvo)

## Eksteraj ligiloj 
* Bildoj

Kategorio:Fervojaj veturiloj de Wegmann
Kategorio:Fervojaj veturiloj en Germanio‎
Kategorio:Fervojaj veturiloj en Federacia Respubliko Germanio ‎
Kategorio:Fervojaj veturiloj de Deutsche Reichsbahn (DR)‎
Kategorio:Fervojaj veturiloj de Deutsche Bundesbahn (DB)
1490-aj jaroj

## Eventoj 
* Unua el la Militoj al Italio (1494 - 1497)
* Fino de la Reconquista, kun la preno de Granado la 
* Forpelo de la judoj el Hispanio

## Inventaĵoj kaj malkovraĵoj 
*  Kristoforo Kolumbo, trairinte Atlantikon, albordiĝas la  insulon *Guanahani*, kiun li nomas San Salvador.
* Vasco da Gama pasas preter la Bonespera Kabo.

## Gravaj Personoj 
* Frederiko la 3-a de la Sankta Romia Imperio (1452 - 1493)
* Imperiestro Go-Tsuchimikado de Japanio (1464 - 1500)
* Reĝino Izabela la 1-a de Kastilio (1474–1504)
* Reĝo Ferdinando la 2-a de Aragono (1479–1516)
* Karlo la 8-a de Francio (1483–1498)
* Reĝo Henriko la 7-a de Anglio (1485–1509)
* Imperiestro Ahuitzotl de la Aztekoj (1486 – 1502)
* Jakobo la 4-a de Skotlando (1488 - 1513)
* Ludoviko la 12-a de Francio (1498–1515)

## Notoj kaj referencoj
Magnato

Ne konfuzu kun Grandegkapitalisto (tajkuno, oligarko, industria magnato)eta|Stefan Czarniecki, pola magnato de la 17-a jarcento
**Magnato** (novlatina) estas 'titolo' por ano de eminenta aŭ kortuma nobelaro, precipe de la angla, pola kaj hungara eminenta nobelaro. En pli ĝenerala senco magnato estas riĉega kaj influhava potenculo en industrio, negoco, financo ktp. aŭ grandbienulo.
Rudolf Trümpy

**Rudolf „Rudi“ TRÜMPY** (naskiĝis la 16-an de aŭgusto 1921 en Glaruso; mortis la 31-an de januaro 2009 en Zuriko) estis svisa geologo. La fokuso de liaj esploroj estis pri la geologio de la Alpoj.

## Verkoj (elekto) 
* 1949: *Der Lias der Glarner Alpen.* Dissertation ETH Zürich, Nr. 1634 (Resumo)
* 1960: *Paleotectonic evolution of the central and western Alps.* Geological Society of America Bulletin, Bd. 71, Nr. 6, S. 843-907
* 1963: *Sur les racines des nappes helvétiques.* Livre Paul Fallot, Bd. 2, S. 419–428, Société géologique de la France
* 1967: *Geologischer Führer der Schweiz. H. 6. Basel-Zürich und Nordostschweiz.* 433 S., Wepf & Co. Verlag, Basel
* 1969: *Die helvetische Decken der Ostschweiz: Versuch einer palinspastischen Korrelation und Ansätze einer kinematischen Analyse.* Eclogae geologicae Helvetiae, Bd. 62, Nr. 1, S. 105–138
* 1980: *Geology of Switzerland – a guidebook.* Wepf & Co. Verlag, Basel
* 1983: *Zur Geologie des Glarner Freibergs.* In: A. Schmidt (Hrsg.): *Der Freiberg Kärpf.* Verlag Buchhandlung Baeschlin, Glarus, S. 113-118
* 1991: *The Glarus nappes: a controversy of a century ago.* In: J. McKenzie & D. Müller (Hrsg.): *Controversies in modern geology.* S. 385–404, Academic Press, New york
* 2001: *Why plate tectonics was not invented in the Alps.* International Journal of Earth Sciences (Geologische Rundschau), Bd. 90. S. 477–483 (Reta versio, pdf)

## Literaturo 
* **Listo de publikaĵoj de Rudolfo Truempi**, sciencaj publiciaĵoj, mapoverkoj kaj disertacioj / de Jiri Pika kaj Therese Rice-Ŝumaĥer Zuriĥo, jaro 2001, 35 paĝoj *(Publikationsliste **Rudolf Trümpy** - wissenschaftliche Publikationen, Kartenwerke und Dissertationen / von Jiri Pika und Therese Rice-Schumacher Zürich, 2001 35 S.) en biblioteko de federacia teknika altlernejo Zuriĥo  (germane, angle)

## Eksteraj Ligiloj 
* Periodaĵo de la Naturesplora societo en Zuriĥo (NGZH) *(Naturforschende Gesellschaft in Zürich*), volumo 154 folio 3/4 paĝoj 109-110 (en germana lingvo)

Kategorio:Svisaj geologoj
Portvilao

eta|300px|Situo de Portvilao en la insulo Éfaté
eta|300px|Panoramo de Portvilao
**Portvilao**, nacia formo **Port Vila**, estas la ĉefurbo, la plej granda urbo kaj havenurbo de la pacifika ŝtato Vanuatuo. Portvilao estas la ekonomia kaj komerca centro de la lando. Ĝi situas sur la sudokcidenta marbordo de la insulo Éfaté en la vanuatua provinco Shefa.

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 0- m
* Loĝantaro: 34000
* Poŝtkodo:
* Aŭtokodo:
* Telefonprefikso:
* Horzono: UTC+11
* 

## Historio 
La loko jam estis loĝata 1200 jarojn antaŭ Kristo. En 1606 la unuaj eŭropanoj alvenis. En la 19-a jarcento francoj establis la komunumon de *Franceville*, kiu deklaris sendependecon en 1889. Dum la 2-a mondmilito la flughaveno estis grava bazo de Usono kaj Aŭstralio. En 1987 granda ciklono, en 2002 tertremo difektis la urbon.

La urbo havas universitaton kaj flughavenon.

## Klimato 
Portvilao havas tropikan klimaton, kun seka sezono kaj varma pluvsezono. Pluvokvanto averaĝas proksimume po 2,360 milimetrojn jare.

Kategorio:Geografio de Vanuatuo
Kategorio:Ĉefurboj de Oceanio
Kategorio:Marhavenaj urboj
Pluvmezurilo

eta|Pluvmezurilo
La **pluvmezurilo** estas meteologia mezurilo uzata por mezuri la kvanton da akvo (precipitaĵo) falinta dum donata tempo. Oni supozas, ke la falinta akvo estis unuforme disdonita kaj neniom da ĝi vaporiĝis.

La rezulto de la mezuro estas en milimetroj aŭ en litroj en kvadrata metro.
(estas facile kalkulebla, ke tavolo da akvo de 1&nbsp;mm sur 1m² donas 1 litron da akvo)

La pluvomezurilo estus eltrovita en 1639 de Benedetto Castelli, disĉiplo de Galilejo. Sed mezuroj de pluvo estis faritaj en Antikva Grekio en la 5-a jarcento a.K..

Plej simpla pluvomezurilo estas ujo perfekte cilindra, la volumeno da akvo estas direkte mezurita en milimetroj per skalo. Oni aldonas funelon, kiu malhelpas la akvan vaporiĝon.

Kategorio:Meteologiaj mezuriloj
Kategorio:Precipitaĵoj
Kategorio:Akvo
Tages-Anzeiger

***Tages-Anzeiger*** estas granda svisa, german-lingva gazeto, aperanta en Zuriko ĉiun labortagon. La unua numero estis eldonita la 2-an de marto 1893. Ĝi estas rigardata apud *Blick* kaj *Neue Zürcher Zeitung* unu el la gvidaj gazetoj de germanlingva Svisio.

## Tages-Anzeiger kaj NZZ pri la internacia lingvo 
Tages-Anzeiger kaj Neue Zürcher Zeitung (NZZ) ofte skribis pri la internacia lingvo Esperanto.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo  de *Tages-Anzeiger*

Kategorio:Gazetoj de Svislando
Kategorio:Zuriko
Pier Paolo Pasolini

**Pier Paolo Pasolini** (naskiĝis la 5-an de marto 1922 en Bologna; mortis la 2-an de novembro 1975 en Ostia apud Romo) estis itala reĝisoro, poeto kaj publicisto.eta|Pier Paolo Pasolini.

Famo venis per liaj lastaj filmoj en la 1970-aj jaroj, sed tuj post ties filmado, li estis murdita. Okaze de la kvardekjara datreveno de lia morto, la itala Poŝto eldonis filatelaĵojn.

## Filmoj 
* *Accattone*, 1961
* *Mamma Roma*, 1962
* *La ricotta*, 1962
* *La rabbia*, 1963
* ''Comizi d'amore*, Dokumentarifilmo, 1964
* *Sopralluoghi in Palestina*, Dokumentarifilmo, 1963
* *Il vangelo secondo Matteo*, Italio/Francio, 1964
* *Uccellacci e uccellini*, 1966
* *La terra vista dalla luna*, 1967
* *Che cosa sono le nuvole?*, 1968
* *Edipo re*, 1967
* *Appunti per un film sull'India*, 1968
* *Teorema*, 1968
* *La sequenza del fiore di carta*, 1969
* *Il porcile*, Italio/Francio, 1969
* *Appunti per un'orestiade africana*, Dokumentarifilmo, 1969-73
* *Medea* (Medea, Italio/Francio/FRG, 1969
* *Il Decameron*, Italio/Francio/FRG, 1970
* *I racconti di Canterbury*, Italio/Francio/FRG, 1971
* *Il fiore delle mille e una notte*, Italio/Francio, 1974
* *Le mura di Sana'a*, Dokumentarifilmo, 1971-74
* *Salò o le 120 giornate di Sodoma*, Italio/Francio, 1975

## En Esperanto 
Du poemoj de Pasolini, tradukitaj en Esperanto de Gaudenzio Pisoni kaj Carlo Minnaja, aperis en itala antologio. *Supplica al mia madre* (Petego al mia patrino) estas unu el multaj dediĉitaj al la patrino Susanna Colussi Pasolini kaj la alia, *Una giornata a Tel Aviv'' (Unu tago en Telavivo), montras lian fortan socian engaĝon .

## Vidu ankaŭ 
* Salò

## Referencoj 
Kategorio:GLAT-personoj
Kategorio:Italaj ateistoj
Kategorio:Italaj komunistoj
Kategorio:Italaj reĝisoroj
Kategorio:Italaj ĵurnalistoj
Kategorio:Italaj verkistoj
Kategorio:GLAT-verkistoj
Kategorio:GLAT-artistoj
Kategorio:Murditoj
USS New York (LPD-21)

[eta|300ra|La USS New York sur la rivero [Misisipo (rivero)|Misisipo.]]
La usona armea militŝipo **USS Novjorko (LPD-21)** (en angla lingvo **USS New York (LPD-21)**) estas amfibia transporta dokoŝipo de San-Antonio-Klaso de Usona Mararmeo.

La ŝipo transportas malgrandajn ŝipojn, militajn veturilojn, helikopterojn kaj marinajn soldatojn.

La 2-a novembro 2009 la ŝipo vizitis en "virga navigado" la urbon Novjorko NJ. Laŭ la svisa Televido la ŝipo kostis ĉirkaŭ 1 miliardon da usonaj dollaroj. Oni konstruis la ŝipon en Lousiana.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.ussny.org/  Oficiala retejo 
* http://www.pms317.navy.mil/ships/lpd21.asp  

Kategorio:Usona Mararmeo
Kategorio:Militŝipoj
San-Juano (Porto-Riko)

**San-Juano** aŭ **Sanjuano** (, laŭvorte "Sankta Johano") estas la ĉefurbo de la dependa teritorio de Usono Porto-Riko (naciforme ''''), insulo en Kariba Maro. 

San-Juano estas la plej granda urbo en Porto-Riko, ties plej grava mara haveno kaj la industria, ekonomia, kultura kaj turisma centro de la insulo. 

eta|maldekstra|Strato en la centro de San Juan
La urbo situas en la nordoriento de la insulo. 

Fine de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km², kompare en  2005 estis 418.140 loĝantoj en la urbo mem kaj 1.988.623 en la urba aglomeraĵo. 

La municipo havas komunan limon kun . 

## Vidindaĵoj 
* Fuorto San Felipe del Morro

## Servoj
* Nacia Biblioteko de Porto-Riko
* Universitato de Porto-Riko

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Urba trajno de San-Juano

eta|centra|775ra|El Morro, malferma spaco, kiel vidite de la kastelo. La urbo estas ĉe la alia flanko en la fono.


Kategorio:Marhavenaj urboj
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Usono
Kategorio:Ĉefurboj de Karibio
Kategorio:Urboj de Porto-Riko
Kategorio:Ĉefurboj de Usono
Andamana maro

framed|Situo de Andamana maro
**Andamana maro** estas maro ĉe la rando de la orienta Hinda Oceano. Ĝian marbordon formas Birmo (*Myanmar*), Tajlando kaj Malajzio.

En ĝi estas la insuloj Andamanoj.

Biogeografie Andamana maro estas unu el la 43 maro-ekoregionoj de la Tutmondaj 200. Tiuj ĉi estas iom da ekoregionoj elektitaj far la Monda Natur-Fonduso ( WWF ) kaj la Nacia Geografia Societo pro sia graveco pri la naturprotekto.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Andamana maro (WWF )  
* Tutmondaj 200; numero 225: Andamana maro (Nacia Geografia Societo) 
* Situo de Andamana maro: tajpu *Andaman Sea* 


Kategorio:Global 200
Kategorio:Maroj en la Hinda Oceano
Kemia ekologio

La **Kemia ekologio** esploras la rolon de kemiaj signaloj en la interrilatoj de organismoj. El tio rezultas interalie scioj utilaj por la evoluigo de novaj metodoj de biologia kontraŭdamaĝbesta luktado.

## Nocioj 
* Ektohormonoj („Semiochemicals“) oni nomas ĝenerale la substancojn uzatajn je la signalinterŝanĝo inter organismoj.
* Feromonoj servas al la komunikado ene de speciaro. Ili povas esti allogaj aŭ forpelaj.
* Alomonoj (greke: *állos* = fremda) donas avantaĝojn al la sendinto en la interspecia komunikado.
* Kajromonoj (greke: *kairós* = ĝusta momento) kontraŭe alportas avantaĝojn al la ricevanto.
* Sinomonoj alportas avantaĝojn al ambaŭ, kaj al la sendanto kaj al la ricevanto.

## Literaturo 
Philip Bethge: *Die Pflanzenflüsterer.* en: *Der Spiegel.* Hamburg 2006, 26 (26.6.)

## Eksteraj ligiloj 
* Novaj vojoj en la biologia kontraŭdamaĝbesta luktado 
* Max-Planck-Instituto por kemia ekologio
Serio Scio

**Serio Scio** - estas libroserio de eldonejo Sezonoj.

La vortoj, per kiuj komenciĝis antaŭparolo de *Esenco kaj Estonteco de la Ideo de Lingvo Internacia* eldonita en 1994 jaro, bone prezentas celojn de la libroserio.

En **Serio Scio** eniras jenaj libroj:
* *Esenco kaj Estonteco de la Ideo de Lingvo Internacia*

Kategorio:Eldonaĵoj de Sezonoj
Kategorio:Bibliografio de Esperanto
Kategorio:Esperanto-libroserioj
Urbaj memorigaj zonoj de Ostrava

Sur teritorio de la statuta urbo Ostrava ekzistas kvar urbaj memorigaj zonoj.

__NOTOC__

## Moravia Ostrava 
La urba memoriga zono Moravia Ostrava estis proklamita en la jaro 1992 per proklamilo de Ministerio de kulturo de Ĉeĥio n-ro 476/1992 &nbsp;Sb. el la tago de la 10-a de septembro 1992 pri proklamo de la teritorio de la historiaj kernoj de elektitaj urboj kiel memorigaj zonoj. Numero de proklamo: 1992476. Priskribo: La origina episkopa urbo kun rektangula baza plano riĉigita pri novaj konstruaĵoj.

## Ostrava-Poruba 
La urba memoriga zono Ostrava-Poruba estis proklamita en la jaro 2003 per proklamilo de Ministerio de kulturo de Ĉeĥio numero 108/2003 &nbsp;Sb. el la tago de la 1-a de aprilo 2003 pri proklamo de teritorioj kun la historia kerno en elektitaj urboj kaj municipoj kiel memorigaj zonoj kaj difinado de kondiĉoj por ties ŝirmo. Numero de decido: 2003108. Priskribo: Unuece konstruita urba tutaĵo el la 50-a jaroj de la 20-a jarcento en stilo de sorelo. Priskribo: Nove konstruita urbo en formoj de eklektikismo kaj secesio laŭ propono de Camillo Sitte. Priskribo: Nove konstruita fabrika urbo en ĝardenoj kun unueca arkitektura koncipo de ruĝbrika masonaĵo.

## Referencoj 
Ostrava
Kategorio:Historio de Ostrava
Esenco kaj estonteco de la ideo de Lingvo Internacia 1994

***Esenco kaj Estonteco de la Ideo de Lingvo Internacia*** - estas parolado de L.L. Zamenhof preparita por la kongreso de Franca Asocio por la Akcelado de Sciencoj en 1900. 

La libro aperis 53-paĝa en 1994 kadre de la Serio Scio kaj estas suplemento al *Ruslanda Esperantisto*, estante eldonita de Sezonoj el Jekaterinburgo.

## Vidu ankaŭ 
* Privata biblioteko de P. Fiŝo
* Esenco kaj Estonteco de la ideo de Lingvo Internacia

## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj

Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Where the Wild Things Are

***Where the Wild Things Are*** ("Kie la sovaĝaĵoj estas") estas de 1963 infana bildrakonto verkita kaj ilustrita de usona verkisto Maurice Sendak, origine eldonita de Harper & Row. Ĝi temas pri la sovaĝa aventuro de knabo nomita Max, kiu de sia patrino estas sen vespermanĝo sendita al sia dormĉambro, kiel puno pro malbona ago. Max portas distingan vulpo-kostumon dum siaj aventuroj kaj renkontas diversajn strangajn kreitaĵojn, la "Sovaĝaĵojn". La libro estas multfoje adaptita en aliajn mediojn, inkluzive animacian mallongfilmadon, operon, kaj en 2009 vivaktorita grandekrana filmadapto. En 2008, de la libro estas vendita mondvaste pli ol 19 milionojn da kopioj laŭ HarperCollins.

En 1964, la libro gajnis Premion Caldecott-Medalo.

Kategorio:Libroj aperintaj en 1963
Kategorio:Literaturo de Usono
Kategorio:Anglalingva literaturo por infanoj
Kategorio:Gajnintoj de Premio Caldecott-Medalo
Kategorio:Fikciaj monstroj
Rusaj amnoveloj

***Rusaj amnoveloj*** estas rakontoj de tri aŭtoroj. La libro estas eldonita enkadre de Serio Rusa literaturo (volumo 7) de eldonejo Sezonoj.

* aŭtoro: Anton Ĉeĥov, Ivan Bunin, Vladimir Nabokov
* tradukisto: Grigorij Arosev, Aleksander Korĵenkov
* formato: 23 paĝoj, 20 cm 

## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience

Kategorio:Verkoj el la esperantigita ruslingva literaturo
Kategorio:Libroj de Anton Ĉeĥov 
Kategorio:Libroj de Ivan Bunin
Kategorio:Libroj de Vladimir Nabokov
Kategorio:Libroj de Grigorij Arosev
Kategorio:Libroj de Aleksander Korĵenkov
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Sinjorino fumadisto

**Sinjorino fumadisto** estas 2-parta tragedio en versoj. La libro estas la unua verkita de Grigori Arosev. Situo: privata biblioteko de P.Fiŝo

Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1996
Kategorio:Moskva skolo
Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Paleoekologio

La **paleoekologio** okupiĝas pri la fosiliaj biotopoj kaj ties vivkomunumoj, do esploras la ekosistemojn de la terhistoria pasinteco.
[eta|upright=1.8|La [akvarelo *Duria Antiquior* („Pratempa Dorset“), pentrita en 1830 de Henry Thomas de la Beche, kun la liasmaro de la sudanglia Dorset estas la plej frua provo rekonstrui pratempan biotopon kun sia fosila organismaro.]]
La fako plej ofte ne estas aparta akademia branĉo, sed estas integrita en la najbarsciencojn kiel ekzemple geografion, paleontologion, arkeobotanikon aŭ arkeologion.

## Literaturo
* W. Etter: *Palökologie: Eine methodische Einführung.* Birkäuser, Basel 1994.
* W.S. McKerrow (Hrsg.): *Ökologie der Fossilien: Lebensgemeinschaften, Lebensräume, Lebensweisen*, 2-a eldono. Franckh-Kosmos, Stuttgart 1992, ISBN 3-440-06565-0

## Eksteraj ligiloj
* Enkonduko en la paleontologion: La paleoekologio

Kategorio:Paleontologio
Kategorio:Ekologia disciplino
Grundekologio

**Grundekologio** unuflanke estas branĉo de la pedologio, aliflanke de la ekologio. Ĝi esploras la reciprokajn rilatojn inter la organismoj en la grundo kaj ankaŭ inter la organismoj kaj la abiotaj partoj de la grundo.

## Literaturo 
* Ulrich Gisi: *Bodenökologie.* Georg Thieme Verlag, Stuttgart 1997. ISBN 3-13-747202-4
*Hartmut Koehler, Karin Mathes, Broder Breckling: *Bodenökologie interdisziplinär*. Springer, Berlin 1999. ISBN 3-54-0661727

## Eksteraj ligiloj 
* GSF Forschungszentrum (Esplorcentro) 
* Lehrstuhl für Bodenökologie (Katedro por grundekologio) Bayreuth 

Kategorio:Pedologio
Kategorio:Ekologia disciplino
Edwin Linkomies

eta|Edwin Linkomies, 1960
**Edwin LINKOMIES** (naskiĝis la 22-an de decembro 1894, mortis la 9-an de septembro 1963) estis finna literatursciencisto kaj politikisto. Li estis ĉefministro de Finnlando de la 5-a de marto 1943 ĝis la 8-a de aŭgusto 1944.

Li studis literatursciencon en la Universitato de Helsinko kaj poste tiuj de Halle kaj Lepsiko en Germanio. En 1923 li iĝis profesoro pri latina literaturo en la Universitato de Helsinko, kaj de 1932 kaj 1943 estis vicrektoro de la universitato. 1956 kaj 1962 li estis rektoro kaj de tiam ĝis sia morto kanceliero de la universitato.

Ekde la jaro 1933 li estis membro de la nacia parlamento kaj reprezentis la politikan partion Nacia Koalicio. Kvankam li mem kreskis dulingve finne kaj svede, li estis kontraŭulo de la ŝtata finna-sveda dulingveco de Finnlando.

La 5-a de marto 1943 la ŝtata prezidento li Risto Ryti nomumis lin posteulo de la ĝis-tiama ĉefministro Johan Wilhelm Rangell en la tempo de la daŭrigo de la milito inter Finnlando kaj Sovetunio. Plej li penis interkonsenci pactraktaton inter la du ŝtatoj, kion la sovetuniaj gvidantoj malakceptis interalie pro ĉeesto de armeaj unuoj de Nazia Germanio en Finnlando. Post kiam Carl Gustaf Emil Mannerheim elektiĝis ŝtata prezidento la 4-an de aŭgusto 1944, Edwin Linkomies la 8-an de aŭgusto en sia ĉefministra ofico anstataŭiĝis per Antti Hackzell, kiu la 19-an de septembro en Moskvo subskribis armisticon inter Finnlando kaj Sovetunio, sen ke la finnoj rericevis la en la Vintra Milito 1939/1940 per armea agreso de Sovetunio forprenitajn finnajn teritoriojn en Karelio. Dum la oficperiodo kiel ĉefministro, Edwin Linkomies krome estis prezidanto de sia partio Nacia Koalicio.

Post la interkonsentiĝo de armistico inter Finnlando kaj Sovetunio la sovetiaj regantoj konsideris lin nedezirata politikisto; en verdikto de februaro 1946 li kondamniĝis je 5 ½ jaroj da malliberiĝo, sed tamen en 1948 liberiĝis kadre de amnestio. Post sia reliberiĝo li retiriĝis el la politika vivo kaj plulaboris kiel universitata profesoro.

Kategorio:Ĉefministroj de Finnlando
Kategorio:Finnaj politikistoj
Pinarorno

La **Pinarorno** (***Pinarornis plumosus***) estas specio de birdo de la familio de Muŝkaptuledoj. Ĝi estas monotipa en la genro ***Pinarornis***, tio estas ties ununura specio.

Ĝi troviĝas en centra kaj orienta Suda Afriko nome en landoj Bocvano, Malavio, Mozambiko, Zambio kaj Zimbabvo. Ties natura habitato estas seka savano. 

Temas pri ĝenerale **nigra birdo** kiu montras blankan subvoston.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Pinarornis plumosus. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 26an de julio 2007.

Kategorio:Muŝkaptuledoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Akalatoj

La nomitaj **akalatoj** estas mezgranda insektomanĝantaj birdoj de la genro *Sheppardia*. Ili estis iam lokitaj en la familio de Turdedoj, sed plej ofte estas nuntempe traktataj kiel parto de la Muŝkaptuledoj ene de kiu formas grupon de specioj kiu havas ruĝaoranĝajn brustojn. 

Tiu estas specio de Afriko kie loĝas en arbaroj.

Specioj estas la jenaj:

* Bokaĝa ruĝgorĝulo, '**
* Bastera ruĝgorĝulo, **'
* Ekvatora ruĝgorĝulo, '**
* Ŝarpea ruĝgorĝulo, **'
* Orienta ruĝgorĝulo, '**
* Gabela ruĝgorĝulo, **' 
* Usambara ruĝgorĝulo, '**
* Iringa ruĝgorĝulo, **'
* Orbrusta ruĝgorĝulo, ''''

## Referencoj
Kategorio:Muŝkaptuledoj
Kategorio:Afrotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Afriko
Orienta ruĝgorĝulo

La **Orienta ruĝgorĝulo**, Orienta akalato aŭ Gunninga ruĝgorĝulo (*Sheppardia gunningi*) estas malgranda paserina birdo kiu povas troviĝi en orienta Afriko el Kenjo al Mozambiko, kaj estas nomata laŭ J. W. B. Gunning.

Temas pri birdo kun supraj partoj ĉu **brunaj** (krono, vangoj, ŝultroj, flugiloj kaj vosto, pli ruĝbruna en bordoj) ĉu **blugrizecaj** (traokula zono, ŝultrangulo kaj dorso). La **subaj partoj estas tre kontraste oranĝaj**.

Tiu specio estas loĝanta en arbaroj kaj insektomanĝanta birdo rilata al la grupo de malgrandaj saksikolenoj komune konataj kiel saksikoloj; kiel tiuj, ĝi estis iam lokata kun la turdoj (Turdedoj).

La Orienta ruĝgorĝulo estas minacata de habitatoperdo. Iĝinte iom pli komune ol antaŭe, ĝi estas nun listita el Vundebla al Preskaŭ Minacata (NT) en la IUCN Ruĝa Listo de 2007.

## Referencoj
* BirdLife International. 2004, 20170, Sheppardia gunningi, konsultita la 11an de Majo 2006.
* BirdLife International (2007a): [ 2006-2007 Red List status changes  ]. Konsultita la 26an de aŭgusto 2007.
* BirdLife International (2007b): East Coast Akalat - BirdLife Species Factsheet . Konsultita la 28an de aŭgusto 2007.

Kategorio:Muŝkaptuledoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kosifikulo

**Kosifikulo** aŭ Blankaventra ruĝgorĝulo (***Cossyphicula roberti***) estas specio de birdo de la familio de Muŝkaptuledoj. Ĝi estas monotipa en la genro ***Cossyphicula***.

Temas pri specio simila al la Orienta ruĝgorĝulo, ĉar estas griza al **bruna en supraj partoj**, ekzemple bruna kapo, sed kun **bluecgriza traokula zono**, dum **subaj partoj estas oranĝaj**, sed ĉefe en gorĝo, supra brusto kaj flankoj, dum centre nuancas al helflava kaj al **blankeca en ventro**, de kie devenas unu el la nomoj de la specioj, nome la popola, dum *Kosifikulo* estas adapto de la latina scienca nomo.

Ĝi troviĝas en centra Afriko nome Burundio, Kameruno, Demokratia Respubliko Kongo, Ekvatora Gvineo, Niĝerio, Ruando kaj Ugando. Ties natura habitato estas subtropika aŭ tropika humida arbaro de malaltaj teroj aŭ de montaro.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Cossyphicula roberti. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Muŝkaptuledoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kaiser-Friedrich-Therme

eta|La Kaiser-Friedrich-Therme
eta|La banejo en la Kaiser-Friedrich-Therme
La **Kaiser-Friedrich-Therme** aŭ **varmbanejo de la imperiestro Frederiko**, antaŭe **Kaiser-Friedrich-Bad**, estas historia varmbanejo en Wiesbaden, Germanujo. Ĝi estis konstruita en la jaroj 1910 ĝis 1913 de la arkitekto A. O. Pauly laŭ secesia formo.

La akvo de la banejo venas de la Aglofonto (*Adlerquelle*), kiu estas la dua plej granda varmfonto de Wiesbaden, post la Kochbrunnen (boligputo). La temperaturo de la akvo estas 66,4 °.

La tiel nomata *romia-irlanda* banejo kun ĝiaj mozaik-kaĥeloj estis multekoste (4 milionoj da eŭroj) renovigita en 1999 kaj pligrandigita. Ĝi nun proponas sur 1 450 m² diversaspektan saŭno-pejzaĝon kun Tepidarium, Sudatorium, Sanarium, Rusa vaporbanejo, finna saŭno kaj ŝtonvaporbanejo. Aldone ekzistas Lavaorum, Frigidarium kaj diversaj ripozejoj. Masaĝoj, sablobano kaj kosmetikaj flegoj disponeblas.

Ligita al la Kaiser-Friedrich-Therme estas maljunulejo, kaj en parto de la imprese bela baneja konstruaĵo krome troviĝas kuracista praktikejo de infana kaj adoleskula psikiatrio kaj psikoterapio. La plej multaj banejaj gastoj tamen estas nek aktivemaj infanoj nek flegindaj maljunuloj, sed averaĝaj mezaĝaj plenkreskuloj.

## Eksteraj ligiloj 
* Kaiser-Friedrich-Therme ĉe www.wiesbaden.de 

Kategorio:Hesio
Kategorio:Konstruaĵoj en Germanio
Kategorio:Banejoj
Kategorio:Wiesbaden
Habito (botaniko)

[22opx|eta|Tiu ĉi [kultivaro de *Acer palmatum* (Acerspecio el Japanujo) havas habiton simila al kupolo]]
**Habito**, kiam oni uzas la terminon rilate al botaniko, referencas al la naturaj kreskokutimoj de plantoj. La termino derivas el la latino *habitus* ( sinteno, eksteraĵo, stato, dispozicio ), kaj en botaniko ĝi plejofte estas uzata por priskribi la ĝeneralan eksteraĵon, kreskadan formon, aŭ arkitekturon de planto.

## Ekzemploj 
[eta|180px|Kolona kultivara [Nigra poplo de la *Plantierensis* grupo, en Hungarujo]]
* Multaj specioj de acero havas arbedan habiton kaj povas konstitui arbedojn kaj heĝojn prefere al arboj.
* Iuj alpaj plantoj estas estintaj elektitaj por kultivado kaŭze de sia nana habito.
* Multaj pingloarboj prezentas konikan habiton.
* Iuj kultivaraj arboj, kiel *Populus nigra* cv *italica* estas kolonaj, aliaj pendbranĉaj ( plorsaliko, plorbetulo ).

Pli ĝenerale, laŭ la habito de la vaskulaj plantoj, oni kutimas distingi :

* **herbon**, kiu estas vegetaĵo de kiu la supergrundaj partoj (tigoj, folioj) mortas je la fino de kreskada sezono. Herbo povas vivi dum unu jaro, dum du jaroj, aŭ esti plurjara staŭdo. Tiu dependas de la daŭraj subgrundaj partoj, kiel rizomoj, bulboj, bulbotuberoj.
* **grimpkreskaĵon**, kiu estas planto kun tre longaj kaj flekseblaj tigoj, ĝenerale subtenitaj por grimpi, aŭ por volviĝi ĉirkaŭ substrato, aŭ por fiksiĝi per ĉiroj aŭ per radikoj. La grimpoplantoj povas esti unujaraj aŭ plurjaraj, herbecaj aŭ lignecaj.
* **lianon**, kiu estas grimpkreskaĵo kiu estas plurjara kaj ligneca. Lianoj eĉ estas ĉefa komponanto de la kanopeo de la arboj en iuj tropikaj arbaroj.
* **arbuston**, kiu estas duonligneca planta kun multaj ĉefaj tigoj kiuj estiĝas je la grunda nivelo.
* **arbedon**, kiu estas ligneca planta kun pluraj trunkoj kiuj estiĝas apud la grunda nivelo.
* **arbon**, kiu estas difinita kiel ligneca planto kiu ĝenerale estas alta kaj kiu havas nur unu ĉefan trunkon.

## Plia signifo 
Ankaŭ en zoologio oni parolas pri habito, sed tie ĉi ĝi signifas *specifan konduton*, eĉ koncerne la fiziologio, flanke de la signifo de *eksteraĵo* kiel en botaniko.

## Bibliografio 
* Simpson, Michael G. 2005 : Plant Systematics. Plant Morphology, *Elsevier Inc.*, ISBN 0-12-644460-9

## Vidu ankaŭ 
* Habitato
* Kriplarbo
* Mali-habito
* Plantaj vivoformoj laŭ Raunkiær
* Vegetaĵaro

## Eksteraj ligiloj 
* Biology-Online.org 

Kategorio:Plantomorfologio
Kategorio:Hortikulturo
Leopold Kohr

**Leopold KOHR** (5-a de oktobro 1909, Oberndorf ĉe Salzburg — 26-a de februaro 1994, Gloucester, Britio) estis ekonomikisto, juristo, politologiisto kaj pensis filozofe. Kohr estis anarkiisto kaj iniciatinto de la ekologia movado. En 1983 li estis distingita per la „alternativa Nobelpremio“.

Lia moto „*small is beautiful*“ („malgrande belas“) nun mondvaste estas la slogano de la ekologia movado.

## Eksteraj ligiloj 
* Leopold Kohr Akademie
* Leopold Kohr – Einsichten zum "menschlichen Maß"
* The Right Livelihood Award 
* Longa nokto, Deutschlandradio Kultur, 17.10.2009 · 00:05 Uhr, *Die Lehre vom rechten Maß - Eine Lange Nacht über Leopold Kohr und seine Erben* de Dolores Bauer

Kategorio:Alternativa Nobelpremio
Kategorio:Aŭstraj ekonomikistoj
Kategorio:Aŭstraj anarkiistoj
Kategorio:Aŭstraj filozofoj
Kategorio:Aŭstraj politikaj teoriistoj
Kategorio:Homoj de la Hispana Enlanda Milito
Kategorio:Senŝtata naciismo en Eŭropo
Kategorio:Aŭstraj verkistoj
Kategorio:Aŭstrodevenaj usonanoj
Kategorio:Personoj de Salcburgio
Central Potiguar

La **mezoregiono de Central Potiguar** estas unu de la 4 mezoregionoj de la brazila subŝtato Norda Rio-Grando.

## Mikroregionoj 
Ĝi enhavas 5 mikroregionojn:

* Angicos
* Macau
* Seridó Ocidental
* Seridó Oriental
* Serra de Santana

## Municipoj 
El la 37 municipoj de Central Potiguar, la plej grava estas Angicos, Caicó, Currais Novos, Galinhos kaj Macau.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Mezoregionoj de Norda Rio-Grando

## Eksteraj ligiloj 
*  Turisma portalo 

Kategorio:Mezoregionoj de Norda Rio-Grando
Kategorio:Norda Rio-Grando
Isabella Bird

**Isabella Lucy BIRD** (naskiĝis la 15-an de oktobro 1831 – mortis la 7-an de oktobro 1904) estis angla vojaĝistino, esploristino, verkistino kaj natursciencistino.

21-jaraĝa ŝi vizitis Kanadon kaj Usonon kaj faris pri sia vojaĝo detalajn notojn. Pli poste ŝi vojaĝis tra Aŭstralio, Japanio, Hindio, Tibeto, Irano, Koreio, Ĉinio kaj pri sia migrado verkis multajn sukcesajn librojn. Sekve ŝi edziniĝis al sia persona kuracisto John Bishop kaj rezignis pri vojaĝado ĝis la morto de sia edzo, kiu forpasis 5 jarojn post la geedziĝo.

Isabella Bird en sia hejmlando ofte suferis pro malsanoj kaj depresio, sed eksterlande ŝi sen malfacilaĵoj vivis eĉ en tre malkomfortaj vivkondiĉoj kaj superis grandegajn distancojn surĉevale. Sian lastan vojaĝon ŝi efektivigis 70-jaraĝa, kiam ŝi travojaĝis surĉevale preskaŭ 2000&nbsp;km tra nordafrika montaro Atlaso, kvankam ŝi havis vunditan spinon kaj ŝi devis surĉevaliĝi pere de muntebla ŝtupetaro.

## Verkaro 
* *The Englishwoman in America* (1856)
* *Pen and Pencil Sketches Among The Outer Hebrides* (1866)
* *The Hawaiian Archipelago* (1875)
* *The Two Atlantics* (1876)
* *Australia Felix: Impressions of Victoria and Melbourne* (1877)
* ''A Lady's Life in the Rocky Mountains* (1879)
* *Unbeaten Tracks in Japan* (1880)
* *Sketches In The Malay Peninsula* (1883)
* *The Golden Chersonese and the way Thither* (1883)
* *A Pilgrimage To Sinai* (1886)
* *Journeys in Persia and Kurdistan* (1891)
* *Among the Tibetans* (1894)
* *Korea and her Neighbours* (1898)
* *The Yangtze Valley and Beyond* (1899)
* *Chinese Pictures* (1900)
* *Notes on Morocco'' (published in the Monthly Review) (1901)

Kategorio:Britaj esploristoj
Kategorio:Britaj verkistoj
Kategorio:Britaj sciencistoj
Oeste Potiguar

La **mezoregiono de Oeste Potiguar** estas unu de la 4 mezoregionoj de la brazila subŝtato Norda Rio-Grando.

## Mikroregionoj 
Ĝi enhavas 7 mikroregionojn:
* Chapada do Apodi
* Médio Oeste
* Mossoró
* Pau dos Ferros
* Serra de São Miguel
* Umarizal
* Vale do Açu

## Municipoj 
El la 62 municipoj de Oeste Potiguar, la plej grava estas Mossoró, Assu, Areia Branca, Apodi kaj Pau dos Ferros.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Mezoregionoj de Norda Rio-Grando

## Eksteraj ligiloj 
*  Portalo "Oeste Potiguar"

Kategorio:Mezoregionoj de Norda Rio-Grando
Kategorio:Norda Rio-Grando
Mansarda tegmento

eta|La principo de la mansarda tegmento

**Mansarda tegmento** estas oblikva tegmento, nomita honore al la franca arkitekto Francisko Mansart. Tamen la unua, kiu realigis la ideon de tia ekonomia uzo de la lasta etaĝo, estis Petro Lesko (), konata per siaj laboroj pri Dipatrino de Parizo kaj Luvro.

La mansarda tegmento distingiĝas per konstrukciaĵo de deklivo, konsistanta el du partoj – la supra (malkruta) kaj malsupra (kruta). Formita tiamaniere pli ampleksa subtegmento nomiĝas mansardo.

## Vidu ankaŭ 
* Mansardo
* Subtegmento
* Etaĝo
* Lukarno

Kategorio:Arkitekturo
Baixa Verde (mikroregiono)

**Baixa Verde** estas unu el la 19 mikroregionoj de la brazila subŝtato Norda Rio-Grando. Ĝi estas en la mezoregionoj Agreste Potiguar.

## Municipoj 
Tiu mezoregiono enhavas 5 municipojn:

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Mikroregionoj de Norda Rio-Grando

## Eksteraj ligiloj 
*  Brazilaj mikroregionoj

Kategorio:Mikroregionoj de Norda Rio-Grando
Mala Remeta

**Mala Remeta,** serbe **Мала Ремета,** hungare **Kisremete** [kiŝremete] estas malgranda vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto Srem (regiono), en municipo de Irig. Mala kaj kis signifas: malgranda. Hungara vorto remete signifas: ermito.
eta|dekstra|Mala Remeta situas en la mapo en la verda municipo
eta|300px|Abateja preĝejo de Mala Remeta

## Bazaj informoj 
* Areo: 9 &nbsp;km²
* Koordinatoj: 45°06′14″N 19°44'26″E
* Alto super marnivelo: 240 m
* Loĝantaro: 150
* Poŝtkodo:
* Telefonprefikso: 22
* Aŭtokodo: RU

## Situo 
Mala Remeta situas sur deklivoj de Fruška Gora.

## Historio 
Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Habsburga Imperio, al Szerém, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. Dum la 2-a mondmilito la vilaĝo apartenis al tiam sendependa Kroatio. En 2002 loĝis en Mala Remeta 151 homoj, (escepte 2 ĉiuj serboj).

## Vidindaĵoj 
* abateja preĝejo

## Vidu ankaŭ 
* Strukturo de Vojvodino

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Mauno Pekkala

**Mauno Pekkala** (naskiĝis la 27-an de januaro 1890, mortis la 30-an de junio 1952) estis finna politikisto. Li estis ĉefministro de Finnlando de la 26-a de majo 1946 ĝis la 29-a de julio 1948.

Li studis filozofion kaj arbaristikon kaj poste de decembro 1926 ĝis decembro 1927 estis ministro pri agrikulturo en la registaro de Väinö Tanner. Inter 1937 kaj 1944 li oficis kiel direktoro de la ŝtata administrejo de finnlandaj arbaroj.

Inter decembro 1939 kaj majo 1942 dum la Vintra Milito inter Finnlando kaj Sovetunio estis ministro pri financoj en la registaroj de Risto Ryti, Karl Rudolf Walden kaj Johan Wilhelm Rangell. En 1944 li eksmembriĝis en la Finnlanda Socialdemokratia Partio kaj aniĝis en la nove fondita Demokratia Unio de la Finna Popolo, kiu fontis el la malpermesita Komunisma Partio de Finnlando. En novembro 1944 li iĝis nacia ministro, komence sen konkreta tasko, kaj de aprilo 1945 kaj marto 1946 estis ministro pri defendo. Post la elekto de Juho Kusti Paasikivi kiel prezidento de Finnlando, li iĝis ties posteulo kiel ĉefministro. La 6-an de aprilo 1948 li en Moskvo nome de Finnlando subskribis traktaton pri "amikeco, kunlaboro kaj reciproka helpo". Tamen jam en februaro 1948, post la komunista transpreno de la politika potenco en Ĉeĥoslovakio, malboniĝis la interrilato inter la finnaj komunistoj kaj burĝaj politikistoj. Por eviti similan komunistan transprenon de la politika potenco en Finnlando, prezidento Paasikivi prevente intervenis. La komunista ministro pri internaj aferoj '*Yrjö Leino* sekve proteste forlasis la registaron. En la sekva parlamenta baloto la komunista Demokratia Unio de la Finna Popolo perdis 11 de siaj parlamentaj seĝoj dum la burĝaj partioj kaj la socialdemokratoj gajnis seĝojn. Sekve en julio 1948 Karl-August Fagerholm iĝis ĉefministro de la finna registaro.

## Vidu ankaŭ 
* la liston de la ĉefministroj de Finnlando.

Kategorio:Ĉefministroj de Finnlando
Kategorio:Finnaj politikistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1890
Kategorio:Mortintoj en 1952