Ismael Gomes Braga

**Ismael GOMES BRAGA** (iŝma**el** **go**mjz **bra**ga) [iŝma'eł 'gomjz 'bragə] (pseŭdonimoj Kristano Hagarido, Lino Teles k.a., naskiĝis la 14-an de julio 1891 en la urbo Ubá, Minas Gerais, mortis la 18-an de januaro 1969) estis brazila librotenisto, spiritisto kaj Esperanto-vortaristo.

## Esperantisto kaj spiritisto 
Ekde 1914, kiam li loĝis en la urbo Teixeira, Ismael fariĝis unu el la plej grandaj disvastigantoj de Esperanto en la subŝtato Minas-Ĝerajso. Li daŭre propagandis en spiritistaj rondoj kaj verkis artikolojn por pluraj gazetoj. Li estis vic-prezidanto de Amerika Esperanto-Akademio.

En 1937 li kreis la Esperantan departementon de Brazila Spiritisma Federacio (FEB) kaj ekuzis ties presejon por eldonado de diversaj verkoj.

Li tradukis la verkon *La Evangelio laŭ Spiritismo* de Allan Kardec, kies unua eldono en Esperanto aperis en 1947. En 1952, dum la 13-a Brazila Kongreso de Esperanto, okazinta en Recifo, Gomes Braga gvidis en la sidejo de Pernambuka Spiritisma Federacio la unuan spiritisman publikan kunsidon en Brazilo tute en Esperanto.

Li havis nur unu filon, Lauro-Zamenhof Rola Braga (1923-1981), kiu en frua aĝo jam scipovis la lingvon.

## Vortaristo 
Ismael Gomes Braga ankaŭ estis vortaristo kaj kompilis du gravajn vortarojn por brazilanoj kaj portugal-lingvanoj ĝenerale:
* En 1954 aperis la vortaro portugala-Esperanto (*Dicionário Português-Esperanto*) en Rio de Ĵaneiro (300&nbsp;p.) kaj tie estis reeldonita en 1965 (362&nbsp;p.). La 2a eldono estis publikigita en 1989 kun suplemento de Sylla Chaves (576&nbsp;p.).
* La alidirekta vortaro Esperanto-portugala (*Dicionário Português-Esperanto*) aperis du jarojn poste en 1956 (159&nbsp;p.), 2a eld. 1961 (159&nbsp;p.), 3a eld. 1976 (159&nbsp;p.).

**Vidu ankaŭ**: Esperanto-portugalaj vortaroj.

## Verkoj 
Li eldonis dekojn da libroj, interalie:
* Curso de Esperanto pela Bíblia
* Iniciação no Esperanto
* Manual Completo de Esperanto
* Saber Ler e Escrever
* 1938 – Método de Esperanto
* 1938 – Primeiro Manual de Esperanto* (FEB)
* 1941 – Guia de Conversação Português-Esperanto
* 1949 – Elos Doutrinários (FEB)
* 1954 – Dicionário Português-Esperanto
* 1956 – Dicionário Esperanto-Português
* 1959 – Gramática de Esperanto
* 1959 – Zamenhof
* 1964 – Grande Dicionário Esperanto-Português (KKE)
* 1965 - Veterano?
* 1973 – O Livro de Tobias (FEB)
* 1998 – O Esperanto na Visão Espírita (Esperanto laŭ la spiritisma vidpunkto)
## Recenzoj
### Pri *Zamenhof* 
### Pri *Gramática de Esperanto* 
### Pri *Dicionário Esperanto-Português'' 
## Omaĝoj 
* En lia naskiĝurbo estas monumento kaj strato kun lia nomo
* Poezio de Geraldo Mattos omaĝe al li:
**IŜMAEL**
La Eternulo vin benu kaj protektu
En ĉiu horo de via plena tago,
Ĉar vi nur volas en via tera vago,
Ke al aliaj sin via pen' direktu.
:Aliaj viroj konkeru kaj kolektu
:La vanan famon por singlorema blago:
:Vi multe helpas per altruisma ago,
:Ke la homaro feliĉu kaj perfektu!
Kaj kiam venos - ĝi venu tre malfrue!
La horo supre labori substitue
Al krudaj penoj de via karnodraŝo,
:Via ĝojos, kara! la tuta vivo ofere
:Al idealo riĉiĝos vin supere,
:Ĉar vi rikoltos el via semitaĵo.*

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Zêus Wantuil: Iŝmael Gomes Braga (biografio). Rio-de-Ĵanejro: Brazila Spiritisma Federacio 1971
* Biografieto de Ismael Gomes Braga. Komunikoj, n-ro 89, januaro-marto 1998
* *Almanako Lorenz'', 1992, p.&nbsp;20-23 (artikolo de Ismael pri tio, kiel li fariĝis spiritisto)

## Eksteraj ligiloj 
* Libroj kaj aliaj dokumentoj de kaj pri Ismael Gomes Braga en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo de la Aŭstria Nacia Biblioteko ()
* Artikoloj  de kaj pri Ismael Gomes Braga en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)

Kategorio:Brazilaj esperantistoj
Kategorio:Brazilaj spiritistoj
Kategorio:Esperanto-vortaristoj
Kategorio:Esperanto-klubo Niterói