open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Junulara Esperanto-klubo ONDO

La '*junulara Esperanto-klubo *ONDO* de Kaŭno*' - litove *Kauno jaunimo esperantininkų klubas "ONDO"* - estas junulara esperantista organizaĵo en la urbo Kaŭno de Litovio. Ĝi en 1985 gvide de Arūnas Grincas kaj Kazys Tamošetis sendependiĝis de la Kaŭna Esperanto-Societo, en epoko kiam Litovio ankoraŭ estis parto de Sovetunio, kaj agado esperantista nur limigite eblis, sed paŝon post paŝon plifaciliĝis en la etoso de Glasnost, Perestrojko kaj la proksimiĝanta Kantanta Revolucio en Baltio. 

[maldekstra|eta|140px|fone la urbodomo de [Kaŭno, antaŭ ĝi esperantista infano]]
Tradicie la plej multaj membroj estis kaj estas studantoj de la diversaj kaŭnaj universitatoj, precipe la Vytautas-Magnus-Universitato, Kaŭna Medicina Universitato kaj Kaŭna Teknologia Universitato (en sovetuniaj tempoj aparte la politeknika kaj agrikulturaj institutoj). En la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj en la klubo interalie aktivis Laima Bagušytė, Vilius Valužis, Arvydas Kazlauskas, kaj ekde la jaro 1986 Remi Rudaitytė, studanto pri anglistiko, kiu post studo en la Vilna Universitato dum kvar jaroj laboris kiel tradukistino en la kaŭna urbocentro, gvidis la lingvan sekcion de la klubo kaj okazigis multajn lingvokursojn.

La klubo havis viglajn rilatojn kun la junularaj grupoj de aliaj urboj de Sovetunio, aparte intense en Vilno, Rigo kaj Minsko, kaj la klubanoj estis inter la movadaj motoroj de la duonleĝaj esperantistaj organizaĵoj SEJM (akronimo kiu en la litova lingvo, samkiel en la pola, ankaŭ estas la radiko de la vorto por "parlamento" kaj tial aparte asociigas la deziron pri demokratieco) kaj ankaŭ Asocio de Sovetiaj Esperantistoj. Post la ŝtata resendependiĝo de la Litova Respubliko la klubo ONDO konsideratas unu el la du ĉefaj fondoĉeloj de la nuna Litova Esperantista Junulara Ligo, la landa sekcio de TEJO en Litovio.

Ekde la jaro 1990 inter la grupaj aktivuloj estas Ramūnas Narbutas, kaj la grupanoj interalie estas la administraj motoroj de Litova Esperantista Junulara Ligo, pro tio ke la liga sidejo troviĝas en historia urbocentra domo de Kaŭno - la eksa domo de la bopatro de Zamenhof, Aleksandro Silbernik, en strato nun nomata *Zamenhofo gatvė*.

## Vidu ankaŭ 
* Junulara Esperanto-klubo JUNECO de Vilno

Kategorio:Litovaj Esperanto-asocioj
Kategorio:Kaŭno
Kaptokablo

eta|F/A-18E „kaptas“ per kaptohokoj la kaptokablon
eta|F/A-18E en kaptokablo post alferdekiĝo
**Kaptokablo** estas kablaj kaptiloj, por haltigi aviadilojn sur kurta distanco. Oni uzas tiun sistemon ĉe aviadilaj ŝipoj kun sistemoj CATOBAR (*Catapult Assisted Take Off But Arrested Recovery*= katapulta deiĝo, kapta aliĝo) kaj STOBAR (*Short Take Off But Arrested Recovery*=etvoja deiĝo, kapta aliĝo) same sur militistaj aviaj dromoj kiel akuta landiga sistemo.

## Historio 
La kaptokablan teknikon inventis Hugh Robinson kaj estis uzata fare de Eugene Ely dum lia unua algrundiĝo sur ŝipo USS Pennsylvania, la 18-an de januaro 1911. Tiu frua sistemo uzis kablojn tra pulioj, finiĝintaj en pezoj, kiel sablosako.

La unua uzo de pli moderna kaptokabla tekniko okazis sur brita aviadila ŝipo HMS Courageous en junio de 1931. Ekde tiam, oni ekipis ĉiujn aviadilajn ŝipojn per tiu tekniko.

## Moderna uzo 
La modernaj aviadilaj ŝipoj uzas ĝis 4 kablojn, larĝajn 12&nbsp;m kaj ligitaj al hidraŭla sistemo, agordata al alvenanta aviadilo. La alevnanta aviadilo eligas kaptohokon, kiu kroĉas la ŝipajn kablojn.

La katokablo bremsas en 2&nbsp;sek. 30&nbsp;tunojn peza aviadilo, de 240&nbsp;km/h je 0&nbsp;km/h − tiam la aviadilo ankoraŭ rulas 96&nbsp;m. Surbaze de la enorma streĉo je la kablo, la kaptokablo estas uzata je maks. 100 alferdekiĝoj. La tuta kaptosistemo estas kalibrita je vivdaŭro de 54.000 alferdekiĝoj.

## Akcidentoj 
En 2005, dum alveno de F/A-18F SuperHornet, disiĝis la kaptokablo kaj vundis kelkajn dekajn helpistojn.

## Referencoj 
Kategorio:Aviadila ŝipo
4522 Britastra

'*4522 *Britastra'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell, ĉ. 20&nbsp;km sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita por celebri de la 100-jaran jubileon de la ***Brit**ish **Astr**onomical **A**ssociation''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
Kaptohoko

[eta|dekstra|300px|*Usonai [F/A–18 Hornet dum alveno sur aviadila ŝipo, la *kaptohoko* jam kroĉis la kaptokablon*]]
[eta|dekstra|300px|*Alveno de [F–4 Phantom II|F–4B Phantom II al USS John F. Kennedy. Fine de la aviadilo estas videbla la *kaptohoko*, ĉe la flugilo la bremsaj aloj, sur la ferdeko la du unuaj kaptokabloj.*]]

La **kaptokablo** estas ekipaĵo de militistaj aviadiloj, per kiu oni povas draste mallongigi la surteriĝan vojon, je ĉ. 100 metroj. Post la surteriĝo, la pli frue eligita *kaptohoko* kroĉas unu el la kaptokabloj, kruce kuŝantaj sur la alvenejo. Ĝi estas karakteriza je la aviadilaj ŝipoj.

## Referencoj 
Kategorio:Aviado
Stratolaunch Systems

**Stratolaunch Systems** estas usona kosmovetura entrepreno, kiu ofertas raketolanĉojn el la aero. La firma sidejo estas en Huntsville, Alabamo.

## Historio 
La entreprenon fondis en 2011 la Microsoft-fondinto Paul Allen kaj Scaled-Composites-fondinto Burt Rutan. Antaŭe ili ambaŭ kunlaboris jam pri evoluigo de SpaceShipOne. La sistemo baziĝas je similaj komponentoj ol ĉe tiu kaj ties sekvulo SpaceShipTwo, per kiu Virgin Galactic ofertas suborbitajn flugojn.

La tri komponentoj de la aera starta sistemo estas:
# starta aviadilo, konstruota de Scaled Composites,
# plurŝtupa porta raketo, konstruota de SpaceX kaj
# montasa kaj integriga unuo de firmao Dynetics.

## La lanĉa sistemo 
La tuta maso de la starta komplekso estos 545&nbsp;t, el kiu 222&nbsp;t estas la transportota raketo.

### La aviadilo 
La porta aviadilo havos la enverguron de 117&nbsp;metroj, pelita de ses motoroj, kiuj estas jam uzataj ĉe Boeing 747-400. La deteriĝa vojo la aviadilo estas kalkulita je 3660&nbsp;m, la unua testa flugo je 2015.

La aviadilo havas du paralelajn trunkon, kunligita per porta mezkorpo. Tiu konstruo estis sukcese provita ĉe portaj aviadiloj WhiteKnight kaj WhiteKnightTwo.

### Porta raketo 
La porta raketo estas duŝtupa, evoluigota de SpaceX el Falcon 9. ĝi havas la projektita starta maso de 220 tunoj, longon de 35 m kaj povas kunporti la utilŝarĝon de ĝis 6,1 tunoj al malalta orbito (LEO). La unua ŝtupo havos 5 pelilojn.

## Planita efektivigo 
La aviadilo startas kun la utila ŝarĝo sub la mezkorpo de la porta surfaco, kaj flugas je alto de 9000 metroj, kie ĝi levas la nazoparton je 45° kaj lasas deiĝi la raketon. La raketo ekigas la pelilojn post kelkaj sekundoj kaj pluflugas al la kosmo. Post kiam la unu ŝtupo deiĝas, la dua ŝtupo ekstartas kun la ŝarĝo. La porta aviadilo reflugas al la startejo.

## Startejo 
Stratolaunch Systems havas kontrakton pro 20 jaroj por uzo de areo de 8 hektaroj en Mojave Air & Space Port. Oni planas tie konstrui hangaron de 19.000 kvadrataj metroj.

Kategorio:Usonaj firmaoj
Kategorio:Kosmaj lanĉoveturiloj
Tria epistolo al la Korintanoj

La **3-a epistolo al la Korintanoj** estas letero greklingva kompilita inter la jaroj 160 kaj 170, probable en Sirio, sed pseŭdoepigrafie atribuita al la apostolo Paŭlo. Esta entenata inter la papirusoj Bodmer, precize en la X (deka).

Ĝi estis aranĝita kiel respondo al hipotezita kaj apokrifa “epistolo de la Korintanoj al Paŭlo” kaj sekve inkluzivita en la apokrifaj “Agoj de Paŭlo”, kolektaĵo de skriboj de la fino de la dua jarcento koncernantajn la apostolon

## Kanonikeco 
Vidpunkte de la kanonikeco la “Tria epistolo de paŭlo al la Korintanoj” estas unuanime konsiderita apokrifaĵo de la Nova Testamento.

Pasinte ĝi ĝuis grandan bonŝancon, aparte en la kristana-siria Oriento, ĝispunkte ke ĝi estis inkluzivita en la “siria kanono” (Peshitta kaj en tiu “Armena laŭlonge de diversaj jarcentoj. Nun ankaŭ tiuj eklezioj ĝin taksas apokrifaĵo.

Tiu tria letero de Paŭlo al la Korintanoj gastiĝas ankaŭ en la Katalogo klaromontana, kompilita en Okcidento ĉirkaŭ la 4-a jarcento

## Enhavo 
Tiu apokrifaĵo estas unu el la plej antikvaj tekstoj kiuj parolas pri la resurekto, ankaŭ se ĝi limiĝas ree proponi enhavojn jam anoncitajn, sed pli amplekse ol en la ĉapitro 15-a de la 1-a al la Korintanoj, eĉ se enkondukante iun apartan novaĵon. Fakte, ĉi tie oni parolas pri “¢νάστασις τῶν νεκρῶν” ("resurekto de la mortintoj"), kiel en la *1-a epistolo al la Korintanoj*, sed plue pri la ἀνάστασις τῆς σαρκός ("resurekto de la karno"), montrante tiel evoluon de la tema enhavo. La polemiko evidente delokiĝis al la greka antropologio greka dualisma perspektivo, laŭ kiu la homo estas kunmetaĵo de du eroj: la korpo koruptebla kaj destinita malaperi, kaj la animo senmorta kaj destinita al la eterna vivo. Ĝuste respektante tiun dualisman koncepton, la letero rekonfirmas la krederon de la resurekto de la korpo.karno. Evidente necesis rezisti kontraŭ la kontraŭa tezo de gnostikuloj

## Bibliografio 
* *Paolo di Tarso a 2000 anni dalla nascita*, zorge de Giuseppe Ghiberti, Effata Editrice IT, 2009, ISBN 978-88-7402-502-2, pp.&nbsp;176–177.
* Katolikaj enciklopedioj:
** http://it.wikipedia.org/wiki/Catholic_Encyclopedia
** http://it.wikipedia.org/wiki/Enciclopedia_Cattolica
** http://it.wikipedia.org/wiki/Cathopedia 

## Vidu ankaŭ 
* Apokrifoj de la Nova Testamento
* Sankta Paŭlo
* 1-a epistolo al la korintanoj
* 2-a epistolo al la korintanoj
* Agoj de Paŭlo
* Gnostikismo

Kategorio:Apokrifoj de la Nova Testamento
Kategorio:Leteroj
Eichler & Bachmann

**Eichler & Bachmann GmbH** estis germana fabrikanto de aŭtomobiloj kiu loĝis en 1924 en Berlin.

La kompanio produktis triradan aŭton kun du antaŭaj radoj kaj unu malantaŭa. La nomo estis **Eibach**. La malantaŭa parto estis tio de motorciklo. La ŝoforo sidis sur motorcikla ŝelo. Antaŭ li estis malfermita karoserio kun du sidlokoj. Motoro estis unucilindra dutakta motoro de DKW kun 198 cm³ cilindra kapacito.

## Fonto 
* Werner Oswald: *Deutsche Autos 1920–1945.* 10-a eld. Motorbuch Verlag, Stuttgart 1996, ISBN 3-87943-519-7, p. 441.

Kategorio:Germanaj aŭtomobilfabrikoj‎
Kategorio:Germanaj varomarkoj
Mirchel

**Mirchel** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Konolfingen kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Berno-Mezlando en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 571 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Mirchel situas en la montareta kamparo de la Svisa Mezlando, 16 kilometrojn orientsudoriente de la federacia urbo Berno. La komunumo entendiĝas en la valkaldrono de la rivereto Chise, orienta alfluanto de Aro. La komunumo konsistas el la vilaĝo Mirchel kaj la setlejoj Gmeis (sur alteco de 665 m s.m. sude de la kantona vojo) kaj Stutz (sur alteco de 752 m s.m. en sudo de la komunumo). La plej alta punkto de la komunumo estas la kulmino de la monto *Appenberg* kun alteco de 812 m s.m., kiu apartenas al la montoĉeno de *Kurzenberg*.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,35 km², de kiuj 10,6% estas kovritaj de arbaro, 76,3% servas por agrikulturo kaj 13,1% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Mirchel limas en nordo al Grosshöchstetten, en oriento al Zäziwil, en sudo al Oberhünigen, en sudokcidento al Niederhünigen, kaj en okcidento al Konolfingen.

## Trafiko 
Tra Mirchel pasas la kantona vojo n-ro 228, kiu konektas la Aro-Valon kun la Emme-Valo. Kvankam la trajnlinio de Burgdorf al Thun pasas tra la teritorio de la komunumo, Mirchel ne disponas pri propra konekto al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Mirchel datiĝas el la jaro 1320 kiel *Mirchlon*. Mirchel dum mezepoko apartenis al la Senjorujo Signau, kiu siatempe apartenis al la Grafoj de Kiburgo kaj ek de 1529 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 estis berna voktejo. Post la fino de la Helveta Revolucio en la jaro 1803 la komunumo estis atribuita al la distrikto Konolfingen, kiu en la jaro 2010 estis integrita al la administra distrikto Berno-Mezlando.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Mirchel
Aeschlen

**Aeschlen** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Aeschlen ĉe Oberdiessbach** estas iama komunumo kaj nuntempe vilaĝo de la komunumo Oberdiessbach de la administra distrikto Berno-Mezlando en Kantono Berno en Svislando.

* **Aeschlen ob Gunten** estas vilaĝo de la komunumo Sigriswil de la administra distrikto Thun en Kantono Berno en Svislando.
Gmeis

**Gmeis** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Gmeis (Wattenwil)** estas setlejo de la komunumo Wattenwil de la administra distrikto Thun en Kantono Berno en Svislando.

* **Gemis (Mirchel)** estas setlejo de la komunumo Mirchel de la administra distrikto Berno-Mezlando en Kantono Berno en Svislando.
Glisflugo

**Glisflugo** estas sporto, en kiu la sportistoj flugas per senmotoraj aviadiloj (glisiloj) aŭ aliaj senmotoraj flugkapablaj konstruaĵoj (pend-glisilo, glisparaŝuto).

## Glisflugo 
eta|250ra|Glisilo Ventus 2b tirita per vinĉo
eta|250ra|Tirado (Robin DR-400 - Grob G103 Twin Astir II)

### Ekflugo per naturaj fortoj 
Oni povas ekflugi per senmotora gliskapabla konstruaĵo, se oni eluzas la energion de la altiĝanta aero. Tio povas okazi:
* per termika flugo - tiam oni povas atingi alton de 3000m per la altiĝanta varma aero de la grundo
* dekliva flugo (la blovanta vento je la montodeklivo estiĝas altigan zonon - tiam oni povas atingi alton de 600m
* aŭ ondorajda flugo, per helpo de la t.n. starantaj ondo – la atingebla alto povas esti eĉ. 15 km (Perlan-projekto).

### Ekflugo per teknika helpo 
La nenatura ekflugo povas okazi per vinĉo desur la grundo aŭ per tirado helpe de alia motora aviadilo. Atingante la necesan alton, la tirita glisflugilo malfermas la vinĉon.

Ĉar la pend-glisiloj kaj paraŝutoj estas pli facile transporteblaj ol la glisiloj, tiel oni ofte ekflugas per ili de monta deklivo.

Kategorio:Aviado
Martin Geffert

**Martin GEFFERT** estis germana amatora astronomo naskiĝinta en 1922, mortinta en 2015 ; unu el la fondintoj de la Observatorio Starkenburg.

Oni ne konfuzu lin kun la germana astronomo Michael Geffert.

Li estis ankaŭ tre bona ludanto de mandolino.

La asteroido 17855 Geffert malkovrita elde la Observatorio de Starkenburg estis nomita en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Viroj
Kategorio:Germanaj astronomoj
Westerwolde (regiono)

eta|Regionoj de la provinco Groningen
[eta|La burgo De Wedderborg en [Wedde]]
[eta|La rivero [Ruiten Aa]]

**Westerwolde** estas regiono en la provinco Groningen en la nordo de Nederlando. La regiono situas en la plej orienta parto de Nederlando, laŭlonge la germana limo. Ĝi situas ĉirkaŭ la riveroj Mussel Aa, Ruiten Aa, kaj Westerwoldse Aa, kaj enhavas la vilaĝojn Bellingwolde, Blijham, Onstwedde, Sellingen, Ter Apel, Vlagtwedde, Vriescheloo, kaj Wedde. La popolo en Westerwolde parolas la nederlandan lingvon kaj la malaltgermanan dialekton *Westerwolds*.

Koordinatoj:

Kategorio:Regionoj de Nederlando
Kategorio:Geografio de Groningo (provinco)
Brooke Shields

**Brooke Christa Camille SHIELDS** (naskiĝis la 31-an de majo en 1965 en Novjorko) estas usona aktorino, filma produktoro, iama fotomodelo.eta|Brooke Shields (1983)eta|Brooke Shields (2008)

## Biografio 
Patro de Shields estas Francis Alexander Shields (filo de aktoro Frank Shields) kiu estis prezidanto ĉe Revlon. Ŝia patrino estas aktorino Teri Shields.

Ŝi jam nude manekenis en aĝo de 10 jaroj, al fotografisto Garry Gross. Tri jarojn poste, ŝi iĝis internacia stelulino en filmo *Pretty Baby* de Louis Malle, en kiu ŝi ludis junan putinon *Violet*. Ŝia plej grava rolo estis en 1980 *Emmeline* en filmo *La blua laguno*. Pli poste ŝi distancigis sin de tiuj aktoradoj, laboroj, precipe de la fotoj. Ŝi pozis nude en 1984 en reklamkampanjo por subvestoj de Calvin Klein.

Brooke Shields estis proksima amikino de Michael Jackson, pro tio ŝi parolis dum ties funebra ceremonio.

## Personaĵoj 
Shields famas pro diversaj amrilatoj al famaj personoj, ekz. Dean Cain, Michael Jackson, Liam Neeson, Michael Bolton kaj John F. Kennedy, Jr.. Ŝi estis en geedzeco de 1997 ĝis 1999 kun tenisa ludisto Andre Agassi. Oni pli poste anulis la geedzecon, tie la romkatolika Shields povis denove geedziĝi laŭ katolika rito. Ekde 2001, ŝi vivas en geedzeco kun scenlibra verkisto Chris Henchy. Ili havas du komunajn filinojn (2003, 2006).

## Filmaro 
* 1976: *Communion*
* 1977: Pretty Baby
* 1978: *Tilt*
* 1978: *King of the Gypsies*
* 1979: *Just You and Me, Kid*
* 1979: *Wanda Nevada*
* 1980: *The Blue Lagoon*
* 1981: *Endless Love*
* 1983: *Sahara*
* 1984: Goldjagd
* 1984: *The Muppets Take Manhattan*
* 1989: *Speed Zone!*
* 1989: Brenda Starr
* 1990: *Backstreet Dreams*
* 1992: *Running Wild*
* 1992: *Quantum Leap*, televida serio, epizodo 5x03)
* 1993: *Freaked*
* 1993: *I Can Make You Love Me*
* 1994: *The Seventh Floor*
* 1996–2000: *Suddenly Susan*
* 1996: *Freeway*
* 1996: Friends (televida serio, 2x12)
* 1998: *The Misadventures of Margaret*
* 1999: *Black and White*
* 1999: *The Bachelor*
* 2000: After Sex
* 2001: What Makes a Family
* 2004: *That ’70s Show*, televida serio, 7 epizodoj
* 2005: *Bob the Butler*
* 2006: *Nip/Tuck*, televida serio, 3 epizodoj
* 2007: National Lampoon’s Bag Boy
* 2007–2009: Hannah Montana (televida serio, 3 epizodoj)
* 2007: Two and a Half Men (televida serio, epizodo 4x14)
* 2008: The Midnight Meat Train
* 2008–2009: Lipstick Jungle (televida serio, 20 epizodoj)
* 2010: *The Other Guys*
* 2010: *Furry Vengeance*
* 2010: *The Boy Who Cried Werewolf*
* 2011: *Chalet Girl*

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj infanaj aktoroj
Kategorio:Usonaj fotomodeloj
Kategorio:Irlandaj usonanoj
Kategorio:Francaj usonanoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 31-an de majo
Partio Whig (Usono)

eta|Balotilo-reklamo de la Partio Whig, 1844
La **Partio Whig**  estis politika partio en Usono, formale organizita en 1834 de oponantoj de prezidento Andrew Jackson. Tri membroj de la Partio Whig servis kiel prezidentoj de Usono: William Henry Harrison (elektita en 1840), Zachary Taylor (elektita en 1848) kaj Millard Fillmore (elektita en 1848 kiel Vicprezidento; prezidentiĝis kiam Taylor mortis en 1850); ankaŭ John Tyler estiĝis prezidento en 1841, kiam William Henry Harrison mortis, sed la partio preskaŭ tuje elpelis lin pro lia kontraŭado al la ĉefaj politikaj starpunktoj de la partio. Aliaj eminentaj membroj de la partio inkluzivis Daniel Webster, generalo Winfield Scott, kaj Henry Clay. Abraham Lincoln estis ĉefaktivulo de la partio en Ilinojso. Meze de la 1850-aj jaroj, la partio pli-malpli disfalis, grandparte pro malakordo pri politiko rilate al la eventuala establado de la sklavsistemo en novajn teritoriojn de okcidenta Usono; plejmulto el la partianoj transiris en la novan Respublikanan Partion. La lasta prezidenta kampanjo en kiu la partio Whig proponis kandidaton estis 1860.

## Fonto de la nomo "Whig" 
La termino "Whig" venis el la politika historio de Britio, kie ĝi unue uziĝis en 1689 por etikedi la partion malkonservativan, kontraste al la konservativa partio "Tory". Etimologie, ĝi venas el skotangla vorto signifanta "antaŭenigi (ĉevalojn)". En Prausono oni uzis la terminon por "koloniano oponanta politikon de la Krono". Ĉirkaŭ 1825 oni ekaplikis ĝin al oponantoj de Andrew Jackson.

Kategorio:Politikaj partioj de Usono
Kategorio:Historio de Usono
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1834
Kategorio:Politikaj partioj malfonditaj en 1860
Luise Gerbing

eta|"Die Thüringer Trachten" - grava verko ŝia pri tradiciaj turingiaj kostumoj
**Luise GERBING** (naskiĝis la 23-an de aprilo 1855 en Schnepfenthal), mortis la 25-an de februaro 1927 en Waltershausen) estis regiona historiistino kaj la nepino de Christian Gotthilf Salzmann.

Danke al ŝia patro, la fizikisto Gustav Ausfeld, instruisto en la reforma lernejo *Salzmannschule*, ŝi restis kun tiu loko intime konektita dum la tuta vivo: kiel knabino malkovranta la belecon de la arbara naturo, kiel la edzino de la talenta pentristo kaj ŝia eksa artinstruisto Reinhold Gerbing - kaj poste mem kiel surloka instruistino.

Supozinde, la plej malfacila bato de ŝia vivo estis kiam ŝi post 28 jaroj de geedzeco, kiu estis benita per la naskiĝo de ilia filo Walter, perdis en februaro 1905 la edzon. Ŝi venkis tiun baton de la sorto per potenca laboro kaj memtrejnado.

## Kreema regionhistoriista vivo 
eta|Villa Sonnenschein, in via Reinhardsbrunner Strasse 12 ubi vixit Gerbing, Schnepfenthal
eta|La tombo de Gerbing (maldekstre) sur la Arbara tombejo de Schnepfenthal
Kultura evoluo en la plej larĝa senco, observita en la Turingia arbaro, tero kaj homoj estis lia ĉefa fako. Ĉiuj ŝiaj individuaj studoj okazigontaj multnombrajn eldonaĵojn, fokusiĝis esence en du grandaj punktoj: Libro pri la nomoj de kampoj kaj forstoj (*Flur- und Forstnamenbuch*) kaj libro pri kostumoj (*Trachtenbuch*). En ambaŭ verkoj ŝi savis multajn neanstataŭigeblajn tradiciojn de forgeso kaj pereo, interparolinte kun la plej geolduloj de la regiono.

Ŝi subskribis la "Waldhaus-alvokon" de Ludwig Hertel por la fondo de la Rennsteig-klubo. En 1906 ŝi fariĝis ĉefredaktorino de la kluba gazeto *Mareile*, en kiu la sciencaj kaj esploristaj artikoloj ĉiam estis pli nombraj ol puraj porsportaj aŭ distraj amuzaĵoj.

En harmonia unuo de menso kaj intelekto, celkonscie kaj sendepende ŝi eldonis la gazeton. Plurfoje ŝi protestis signife kontraŭ tiuj, kiuj postulis ajnan ŝanĝon de la itinero de la migradvojo ekzemple per ŝosea konstruo. Finfine ŝi ricevis la honoran titolon de 'Patronino de la Rennsteig' (*Schutzherrin des Rennsteigs*). Alian titolon ŝi akceptis ankoraŭ kaj portis ĝin volonte, nome titolon de 'Arbara virino' (*Waldfrau*).

Ŝi entombiĝis en la idilia arbara tombejo en Schnepfenthal. Ĝis hodiaŭ nenie troviĝas digna memorigo al ŝi.

## Literaturo 
* Luise Gerbing: *Die Flurnamen des Herzogtums Gotha und die Forstnamen des Thüringerwaldes zwischen Weinstraße im Westen und der Schorte (Schleuse) im Osten*, Jena 1910.
* Luise Gerbing: *Trachtenbuch*, eldonita fare de la Thüringische Vereinigung für Wohlfahrts- und Heimatpflege, 1926.

## Eksteraj ligiloj 
* Superrigardo pri la 75-a datreveno de la Rennsteig-malfermo de Werner Ungelenk. 
* Artikolo okaze de la datreveno 150-a naskiĝtaga
* "Erfurter Handel und Handelsstraßen", artikolo de Gerbing pri komercaj vojoj

Kategorio:Turingio
Kategorio:Germanaj historiistoj
Kategorio:Turingia Arbaro
Kategorio:Rennsteig
Spackuko

La **spackuko** estas speciala kuko preparita kun kanabo, konsumita por ebrii. Ĝi estas ofte trovita en Amsterdamaj kanabejoj.

Kategorio:Kanabo
Kategorio:Bakaĵoj
Rapida aŭtobusa transporto

[eta|Metrobusa sistemo en [Istanbulo]]
La **rapida aŭtobusa transporto** (angle *Bus Rapid Transit* (mallongigite **BRT**) estas nocio por multaj publikaj transportaj sistemoj, kiuj provas - per infrastruktura, laŭhorara plibonigo - atingi pli altan kvaliton kompare al normala bustransporto en la urboj. Plej grava faktoro estas la apartigo de buskoridoro.

## Proprecoj de sistemo de la rapida aŭtobusa transporto 
Plej oftaj komunaj proprecoj de la diversaj sistemoj:
* apartigita buskoridoro
* en interna urboparta nur-busaj stratoj, kiuj eble rekte veturas tra la aĉeta
zono
* balgobuso kun multaj pordoj por rapida el,-eniĝo
* densa laŭhorara veturo, kelkaj minutoj dum la tuta tago
* vaporigaj trafiklumoj
* blusa kluzo
* malalt-planka aŭtobuso aŭ altigita enbuŝigejo, do oni povas el/enbuŝigi grundonivele, tio ebligas la moviĝon de handikapuloj

Kategorio:Aŭtobusa transporto
Kategorio:Trafiko
Niederhünigen

**Niederhünigen** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Konolfingen kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Berno-Mezlando en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 646 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Niederhünigen situas en la monteta regiono de la transirzono de la Svisa Mezlando al la Svisaj Antaŭalpoj proksimume 16 kilometrojn orientsudoriente de la federacia urbo Berno. La norda komunumlimo kondukas laŭlonge de la rivero Chise. Tra la komunumo fluas la rojo de Hünigen, kiu fontas en Oberhünigen kaj alfluas en nordokcidento de la komunumo al Chise. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Niederhünigen kaj Geissrütti (sur alteco de 701 m s.m.), kaj la setlejoj Holdermatt (sur alteco de 658 m s.m. ĉe la limo al Konolfingen, ĉe la alfluejo de Hünigerbach al Chise, kie ankaŭ situas la burgloko *Alt Hünigen*), Neuhus (sur alteco de 675 m s.m. inter Holdermatt kaj Niederhünigen ĉe la bordo de la rojo), Hubel (inter Niederhünigen kaj Geissrütti), Grabe (rekte norde de Geissrütti), kaj Holz (sur alteco de 884 m s.m. supre en la valo de la rojo de Hünigen.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,41 km², de kiuj 42,1% estas kovritaj de arbaro, 51,2% servas por agrikulturo kaj 6,1% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Niederhünigen limas en nordo al Mirchel, en oriento al Oberhünigen, en sudo al Linden, en sudokcidento al Freimettigen, kaj en nordokcidento al Konolfingen.

## Trafiko 
Laŭlonge de la norda komunumlimo kondukas la kantona vojo n-ro 228, la tiel nomita Emme-Valo-Vojo. La komunumo mem situas flanke de la gravaj trafikvojoj, ĝi atingeblas nur per flankaj vojoj de Konolfingen kaj ĝi ankaŭ ne disponas pri propra konekto al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Niederhünigen datiĝas el la jaro 1148 kiel *Huningen inferior*. Dum mezepoko la vilaĝoj Niederhünigen kaj Freimettigen, la muelilo *Staldenmühle* kaj la bieno Dessikofen formis la feŭdan senjorujon Hünigen interne de la kampartribunalo Konolfingen. Posedantoj estis la senjoroj Senn de Münsigen, vasaloj de la Grafoj de Kiburgo, poste civitanoj de Berno. De 1588 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 la senjoreco apartenis al la nobela berna familio *von May*. Post la fino de la Helveta Respubliko Niederhünigen estis atribuita al la distrikto Konolfingen, kiu en la jaro 2010 estis integrita al la administra distrikto Berno-Mezlando.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Niederhünigen
4530 Smoluchowski

'*4530 *Smoluchowski''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell, ĉ. 20&nbsp;km sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la pola fizikisto kaj astronomo Roman Smoluchowski, (1910–1996), naskiĝinta en Aŭstrio-Hungario, civitiĝinta usonano en 1944.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1984
Senkruraj amfibioj

eta
La **senkruraj amfibioj** *(Gymnophiona)* estas ordo en la klaso amfibioj *(Amphibia)*.

Ili haŭto estas kava, malofte skvama. Iliaj membroj tute mankas, la nombro de la vertebroj povas esti eĉ 200. Ili vivas en la subtropikaj kaj tropikaj areoj en Sud-Ameriko kaj Sud-Azio.

Tiuj estas longaj, cilindraj, senkruraj animaloj kun serpenta aŭ verma formo. La plenkreskuloj varias laŭ longo el 8 al 75 centimetroj kun la escepto de la Tomsona cecilio (*Caecilia thompsoni*), kiu povas atingi 150 cm. La haŭto de cecilio havas grandan nombron de transversaj faldoj kaj en kelkaj specioj ĝi enhavas fajnajn enmetitajn haŭtajn skvamojn. Ili havas povrajn okulojn kovritaj per haŭto, kiuj estas probable limigitaj al konstati diferencojn en lumintenseco. Ili havas ankaŭ paron de mallongaj tentaklojn ĉe la okulo kiuj povas esti etenditaj kaj kiuj havas funkciojn tuŝajn kaj flarajn.

La ordo havas 9 familiojn kaj ĉ. 200 speciojn: 
* *Rhinatrematidae* – 2 genroj, 11 specioj; Sud-Ameriko
* *Ichthyophiidae* – 3 genroj, 50 specioj; Afriko
* *Scolecomorphidae* – 2 genroj, 9 specioj; Afriko
* *Herpelidae* – 2 genroj, 9 specioj; Afriko
* *Caeciliidae* – 2 genroj, 42 specioj; Sud-Ameriko kaj Mez-Ameriko
* *Typhlonectidae* – 5 genroj, 13 specioj; Dél-Amerika
* Indotyphlidae – 7 genroj, 21 specioj; Sejŝeloj, Hindio, Afriko
* Siphonopidae – 7 genroj, 19 specioj; Sud-Ameriko
* Dermophiidae – 4 genroj, 13 specioj; Afriko, Mez- kaj Sud-Ameriko 
* Chikilidae – 1 genro, 3 specioj; Hindio
4523 MIT

'*4523 *MIT''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita per la akronimo "MIT" por Masaĉuseca Instituto de Teknologio ().

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Masaĉuseca Instituto de Teknologio
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Kanabejo

**Kanabejo** estas speciala vendejo por mendi kaj konsumi kanabon. En la nederlanda tiuj vendejoj nomiĝas *coffeeshops* laŭ la angla vorto por kafejoj, sed ĉi tio estas misnomo pro tio, ke kafo ne multe konsumatas en kanabejoj.

## Laŭleĝaj kanabejoj 
En Nederlando kanabejoj laŭleĝe ekzistas, kaj Amsterdamo estas ofta vojaĝejo por turistoj kiuj volas laŭleĝe konsumi kanabon. En la memrega komunumo Kristianio en Kopenhago, kanabejoj ankaŭ ekzistas laŭleĝe (el la leĝa vidpunkto de la memrega komunumo, ne el la leĝa vidpunkto de Danujo, kiu daŭre postulas tiun teritorion por si).

Laŭleĝaj kanabejoj ofte havas menuon de ofertataj tipoj de mariĥuano, haŝiŝo kaj Spackukoj.

## Kontraŭleĝaj kanabejoj 
En Kanado, kie kanabo estas malpermesata, iuj urboj (ekzemple Toronto) ankoraŭ enhavas kanabejojn. Kelkaj Usonaj urboj leĝis, ke la efikigado je kanabaj leĝoj estu "la lasta prioritato" por policistoj, do foje kanabejoj ekzistas en tiuj urboj.

## Referencoj 
Kategorio:Kanabo
Kategorio:Vendejoj
Goldie Hawn

**Goldie Jeanne HAWN** (21-an de novembro 1945, Vaŝingtono Usono), estas Oskar-premiita usona aktorino, reĝisoro kaj filmoproduktisto.eta|1989
## Biografio 
Goldie Hawn komencis lerni baleton, dancadon en aĝo de 3 jaroj, en 1948. Ŝia aktorada kariero komenciĝis en aĝo de 11 jaroj en la baleto *La Nuksrompilo*. Ŝi sukcese ludis en 1961 en la *Romeo kaj Julieta*.

Ŝi studis en Universitato Montgomery Blair aktoradon, sed vivtenis sin per dancado: ŝi instruis en baleta lernejo, nokte sursceniĝis kiel go-go dancistino. Al tiu dancado estis dankebla ŝia legenda seksan korpoformon kaj la staton de la seksa simbolo, kio ebligis al ŝi eĉ aperis sur kovrilpaĝo de Playboy en aĝo de 39 jaroj. Tiu eldono estis unu el la plej sukcesa de la magazino.

Goldie aperis sur la televida ekrano en la 1960-aj jaroj en komediaj serioj, post tiuj en 1968, ŝi ricevis la unuan filman rolon, unu jaron poste ŝi ricevis Oskar-premion pro ludo en la *Floro de la kakto*.

Ŝi estas pensiulo, ekde 2002 ne akceptas aktoradan rolon. En 2005 aperis ŝia libro *A Lotus Grows in the Mud*.

### Geedzecoj 
Ŝia unua geedzeco kun reĝisoro Gus Trikonis daŭris sep jarojn (1969-1976). De ŝia dua edzo (1976-1980) - la komikulo Bill Hudson - ŝi havas du infanojn, Oliver kaj la same aktorino-modelo Kate Garry. De la tria edzo (1983-)  Kurt Russell, ŝi havas filon Wyatt Russell (1986).

## Filmaro
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj televidaktoroj
Kategorio:Usonaj teatruloj
Kategorio:Usonaj judoj
Kategorio:Budhistoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 21-an de novembro
Kategorio:Usonaj reĝisoroj
Kategorio:Usonaj kantistoj
Kategorio:Usonaj muzikistoj
Kategorio:Usonaj produktoroj
Kategorio:Akademia Premio por plej bona subtena aktorino
Prioritateco

**Prioritateco** estas la graveco aŭ urĝeco de io ajn, ekzemple tasko. La **prioritato** estas la plej grava aŭ urĝa io. **Prioritatigi** estas elekti kiel prioritato, kaj **laŭprioritatigi** estas aranĝi iojn laŭ prioritateco.

## Viva prioritateco 
Ĉiuj devas decidi kian prioritatecon asigni taskojn por funkcii je la ĉiutaga vivo. Oni eble prioritatigas laboron super plezuro, aŭ plezuron super laboro. La ago decidi kiun nivelon je prioritateco asigni ion estas laŭprioritatigado.

Kiam oni ĉeestas danĝeran situacion, la vivo kaj sano estas ĉiame la plejalta prioritato. Sed fronte al danĝero la opcioj kaj ŝancoj de damaĝo kaj sekuro ne estas tiom klaraj. Se oni estas devigata elekti inter opcioj, unu kontraŭ multaj, graveda aŭ akuŝanta patrino kontraŭ novnaskito, kiel oni decidas? foje la respondoj estas tujaj, klaraj kaj universalaj, sed alifoje tute ne.

## Komputila prioritateco 
La ĉefprocesoro de komputilo prioritatigas taskojn laŭ multaj faktoroj. La kernoj de operaciumoj ankaŭ laŭprioritatigas taskojn.

## Vidu ankaŭ 
*Prioritataj signoj
*Scienca prioritato

Kategorio:Apartigiloj
Kategorio:Terminoj
23-a IS

eta|En la kastela parko: tombeja memorejo pri la eksaj kavaliroj de Schwanberg
La **23-a Internacia Seminario** de la Esperanto-Junularo okazis inter la 27-a de decembro 1979 kaj la 3-a de januaro 1980 en la seminariejo Schloss Schwanberg proksime de la urbo Kitzingen de la federacia lando Bavario en la sudo de Germanio. La kiel dum antaŭaj aranĝoj science altnivelajn prelegojn kaj laborgrupojn dumtage kaj la tutnoktan interkonatigan kaj festan programon partoprenis signife pli ol 250 lernantoj kaj studentoj (plus iuj lastmomentaj aliĝintoj) el dek ok eŭropaj kaj tri pliaj landoj (Barato, Israelo kaj Novzelando) - rekorda nombro atingita en neniu antaŭa IS, kiu por la organizantoj signifis apartan streson, ĉar nur per pluraj amasloĝejoj eblis tranoktigi ĉiujn. La organizan teamon de GEJ konsistigis *Ursula Felhölter, Thomas Bormann, Gerald Roemer, Elisabeth Schwarzer, Judith* kaj *Guido Brandenburg*. La granda kvanto da partoprenantoj instigis la organizantojn eksperimenti per administra divido de la aranĝo, tiel ke la "Internacia Seminario" nur kovris la partoprenantojn ĝis aĝo de 25 jaroj, dum la pli aĝajn gastigis samloka kaj samenhava evento nomata Internacia Festivalo, kiu havis apartan, duan organizan teamon, konsistanta el *Hans-Dieter Platz, Harald Schicke, Monika Gris Christiansen* kaj *Ursula Felhölter*. Krom la nacia ministerio pri junularo, ĉi-foje ankaŭ la germania nacia "ministerio pri ekonomia kunlaboro" (neformale de multaj ankoraŭ nomata "ministerio pri evoluhelpo") subtenis la eventon pri amaso da afiŝoj, ampleksaj broŝuroj kaj pliaj detalaj informaroj en pluraj naciaj lingvoj. Kvankam ne en Esperanto, tiuj abundegaj materialoj por multaj seminarianoj estis interesaj kaj aprezataj.

## Referencoj 

Kategorio:Internacia Seminario
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1979
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1980
Kategorio:Bavario
Kategorio:1979 en Germanio
Kategorio:1980 en Germanio
Mariana Pineda

**Mariana de Pineda y Muñoz** (n. la 1-an de septembro 1804 – m. la 26-an de majo 1831 en Granado, Hispanio), ĝenerale konata kiel Mariana Pineda, estis andaluza nacia heroino.

En jam tre juna aĝo, ŝi geedziĝis kun Manuel Peralta Valte, liberala armeoficiro, sed ŝi restis vidva en 1822 kun du infanoj. Ŝi tre engaĝiĝis en liberalaj aferoj. En 1828 ŝi helpis la fuĝon de malliberejo de sia kuzo, la kapitano Fernando Álvarez de Sotomayor, konata liberalulo kiu estis mortkondamnita pro partoprenado en la ribelo de la generalo Rafael del Riego.

Dum serĉado en ŝia hejmo en 1831, flago estis malkovrita kun la brodita slogano "Libereco kaj Juro" kaj ŝi estis arestita kaj akuzita je komploto. Post kiam malsukcesis fuĝ-intenco ŝi estis metita en la monaĥejo Santa María Egipciaca en Granado. Dum la proceso, la juĝisto provis konvinki ŝin perfidi ŝiajn ideojn por akiri liberecon, sed ŝi rifuzis kaj estis publike mortigita per la garoto la 26-an de majo.

En 1925 la dramisto Federico García Lorca surbaze de ŝia vivo kreis la verkon *Mariana Pineda*, propulsante la popularan heroinon en legendo kaj mito. Inter 1965 kaj 1969 la franca komponisto Louis Saguer (1907-1991) komponis operon pri ŝi. La laboro premieris en 1970 en Marsejlo kaj estis aljuĝita al ĝi la Granda Opero-Premio de Monako (1970). En 1984 Marisol ludis la rolon de Mariana Pineda en la televidserio de TVE nome *Proceso a Mariana Pineda*, reĝisorita de Rafael Moreno Alba. 

Halo ene de la Sidejo de la Eŭropa Parlamento en Strasburgo portas ŝian nomon.

## Vidu ankaŭ 
* *Mariana Pineda* (d:Q11690969), teatraĵo verkita de Federico García Lorca

Kategorio:Liberalismo
Kategorio:Historio de Hispanio
Kategorio:Hispanoj
20-a IS

[eta|historia gastejo de la teritorio [Sensenstein]]
La **20-a Internacia Seminario** de la Esperanto-Junularo okazis inter la 27-a de decembro 1976 kaj la 3-a de januaro 1977 en la seminariejo Sensenstein en Niestetal proksime de la urbo Kaselo de la federacia lando Hesio en la centro de Germanio. La kiel dum antaŭaj aranĝoj science altnivelajn prelegojn kaj laborgrupojn dumtage kaj la tutnoktan interkonatigan kaj festan programon partoprenis centkvindeko da lernantoj kaj studentoj (plus iuj lastmomentaj aliĝintoj) el dek naŭ  eŭropaj landoj (18 eŭropaj kaj Japanio; malkutimis tiuepoke ke ankaŭ sukcesis partoprenoj el la socialismaj ŝtatoj Bulgario, Rumanio kaj la proksima Ĉeĥio, dum partoprenantoj el Hungario kaj Pollando preskaŭ ĉiujare sukcesis veni al la evento). La organizan teamon de GEJ konsistigis *Hans-Dieter Platz, Karl Trimborn, Franz Kruse* kaj *Thomas Bormann*. Interalie en la jubilea, 20-a evento ankaŭ prezentiĝis rerigardo al la historio krei fake kaj lingve universitatnivelan internaciecan eventon por lernejanoj kaj studentoj, kia fariĝis la Internaciaj Seminarioj en Germanio.

## Referencoj 
Kategorio:Internacia Seminario
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1976
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1977
Kategorio:Kaselo
Kategorio:1976 en Germanio
Kategorio:1977 en Germanio
White widow

eta|White Widow

**White widow** (angla por "blanka vidvino") estas potencega tipo de kanabo, kreita de Amsterdamano Scott "Ŝantibaba" BLAKEY, kia estas ofte uzata por farmaciaĵo kaj ankaŭ ofte trovita ĉe kanabejoj. Ĝia genetiko estas 60 elcento de *Cannabis indica* kaj 40 elcento de *Cannabis sativa*.

Kategorio:Kanabo
Hans-Dieter Platz

**Hans-Dieter PLATZ** (naskiĝis la 28-an de februaro 1943, mortis la 20-an de aprilo 2018) estis germana esperantisto.

En la 1970-aj jaroj li estis estrarano de Germana Esperanto-Junularo, interalie respondeca pri organizado de pluraj Internaciaj Seminarioj kaj pri lobiado ĉe la nacia ministerio pri junularo por havi subvenciojn por la partoprenantoj. Ekde la jaro 1979 li organizis la Internaciajn Festivalojn por (en la unuaj jaroj) 25- ĝis 50-jaraj esperantistoj, la "meza generacio", kaj komence de la 1980-aj jaroj sekve de la antaŭaj lobiaj spertoj ankoraŭ reprezentis la asocion GEJ en ties tiutempa tegmenta asocio de plurspecaj junularaj organizaĵoj en Germanio, nomata *Arbeitskreis zentraler Jugendverbände*.

Dum pluraj jaroj li estis unu el la lokaj vinkultivistoj de la najbaraj lokoj Maikammer kaj Sankt Martin (Palatinato) en sudokcidenta Germanio, kaj produktis vinojn kun esperantlingvaj botelaj etikedoj, sed jam fine de la 1980-aj jaroj translokiĝis al Niedenstein iom sudokcidente de la urbo Kaselo.

Platz, Hans-Dieter
22-a IS

eta|180px|
La **22-a Internacia Seminario** de la Esperanto-Junularo okazis inter la 27-a de decembro 1978 kaj la 3-a de januaro 1979 en tiutempe tre moderna kaj nur malmultajn semajnojn antaŭ la evento finkonstruita seminariejo de la loĝloko *Dümmerlohausen*, parto de la urbo Damme de la federacia lando Malsupra Saksio en la nordokcidento de Germanio, borde de la lago Dümmer. La kiel dum antaŭaj aranĝoj science altnivelajn prelegojn kaj laborgrupojn dumtage kaj la tutnoktan interkonatigan kaj festan programon partoprenis cento da lernantoj kaj studentoj (plus iuj lastmomentaj aliĝintoj) el dek eŭropaj kaj du pliaj landoj (Japanio kaj Israelo). La organizan teamon de GEJ konsistigis *Elisabeth Schwarzer, Otto Gessner, Guido Brandenburg, Ursula Felhölter, Elisabeth Kuhl, Judith Brandenburg* kaj *Thomas Bormann*. Korespondaj artikolo al pluraj seminariaj prelegoj legeblis en la esperantlingva revuo Kontakto de TEJO (numero 59).

La internaciaj seminarianoj aparte memoris la eventon pro nekutime frosta vetero kaj impresa kvanto da neĝo. Komence la migradoj tra la laciiĝinta lago kaj observo de la multaj glaciŝukurantoj (bedaŭrinde ne multaj seminarianoj pensis pri kunporto de glaciŝuoj...) kaj tra la neĝoplenaj ĉirkaŭaj ebenaĵaj kampoj tre agrablis, sed kiam aldoniĝis pli kaj pli da neĝo, fine de la semajno por tri tagoj ĉiuj stratoj de la seminariejo al la resto de la mondo estis nepaseblaj, tiel ke multaj seminarianoj maltrafis siajn flugojn kaj devis aranĝi alternativan vojon hejmen, se ili alvenis per aŭto aŭ fleksebla trajnbileto, almenaŭ devis atendi eje kroman tempon kaj maltrafis la unuan hejman stud- aŭ labortagon. Eĉ pli kurioze estis, ke la principe tre agrablaj kaj spacaj seminariaj apartementoj ne estis konstruitaj por tiom peza kvanto da neĝo sur la tegmento, tiel ke en pluraj apartementoj la tegmento kraŝis kaj la litoj kaj valizoj estis kovritaj per montoj da tegoloj kaj neĝo. Tiuj aventuroj tamen ne bremsis la popularecon de la evento: en la sekva jaro la nombro de partoprenantoj (proksimume 300) tiom altis kiom neniam antaŭe.

## Referencoj 

Kategorio:Internacia Seminario
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1978
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1979
Kategorio:Distrikto Vechta
Kategorio:1978 en Germanio
Kategorio:1979 en Germanio
Kategorio:Homaj rajtoj
Old Tjikko

eta|Old Tjikko
**Olda Tjikko** aŭ **Malnova Tjikko** estas 9550 jaraĝa ordinara piceo (*Picea abies*), kiu kreskas en la montoj de la nacia parko Fulufjället en la sveda provinco Dalekarlio. Ĝi estas unu el la plej aĝaj individuaj klonaj arboj tutmonde. La regiono apartenas al la komunumo Älvdalen kaj situas kvin kilometrojn oriente de la norvega landlimo. „Old Tjikko“ estas la plej maljuna vivanta individua klonarbo. Ekzistas ekzemploj por ankoraŭ pli maljunaj arboj, tiu estas pluraj arboj, kiuj estas ligitaj per komuna radika sistemo, ekzemple Pando, kies radika sistemo estas taksita pli ol 80.000 jaroj.

La aĝo de la arbo estis decidita per la radiokarbona datado de la radika sistemo, ne per dendroĥronologio aŭ la nombrtado de la kreskoringoj. La trunko estas taksita nur je aĝo de kelkaj cent jaroj, sed la arbo kiel tuto mem vivis multe pli longeĉo, ĉar branĉo, kiu tuŝis la grundon formis radikojn kaj nova trunko elkreskis el la radika sistemo.
5062 jaraĝa (bezogen auf 2012) longviva pino en la Blanka montaro. Vegeta reproduktado kutimas ĉe multaj plantoj, ekzemple ĉe Larrea tridentata-arbusto, kies ekzemplero „King Clone“ estas taksata je ĉ. 12.000 jaroj.

## Malkovrado kaj detaloj 
[eta|ekzemplo de formacio de [kripla arbo|kriplaj arboj]]

La aĝo de Old Tjikko estas taksata de minimume 9550 jaroj, kion ĝi faras la plej maljuna individua klonarbo. Ĝi altas 5 m.
Eventuale la arbo kreskis junaĝe kiel kripla arbo, por kontraŭstari la ekstrremaj klimataj cirkonnstancoj. Por la plivarmigo dum lasta jarcento ĝi ŝanĝis kreski kiel normala arbo. La nomon ĝi ricevis de Leif Kullmam, profesoro pri fizika geografio ĉe la Universitato Umeå, malkovris la arbon kaj nomis ĝin laŭ sia mortinta hundo „Old Tjikko“.

Aliaj arboj, kiel la sekvojo kaj la und der giganta tujo estas ili ankaŭ konata pro tio, ke ili reproduktiĝas per markotoj.

## Bildaro 

File:Old-tjikko-12.jpg
File:Old-tjikko-15.jpg
File:Old-tjikko-16.jpg
File:Old-tjikko-21.jpg
File:Old-Tjikko-2015-A-C.jpg
File:Old-Tjikko-2015-A-F.jpg
File:Old-Tjikko-2015-A-H.jpg
File:Old-Tjikko-2015-A-K.jpg
File:Old-Tjikko-2015-A-M.jpg
File:Old-Tjikko-2015-A-R.jpg
File:Old-Tjikko-2015-A-U.jpg
File:Old-Tjikko-2015-A-W.jpg
File:20150819 155632-old-tjikko.jpg
File:20150819 160448-old-tjikko.jpg

## Vidu ankaŭ 
* Listo de rimarkeblaj maljunaj arboekzempleroj

## Eksteraj ligiloj 
## Referencoj 
Kategorio:Unikaj arboj en Eŭropo
Kategorio:Komunumo Älvdalen
Kategorio:Dalekarlio
Kategorio:Härjedalen
Kategorio:Unika arbo en Svedujo
Kategorio:Individua piceo kaj arbogrupoj kun piceoj
Kategorio:Geografio de Svedio
Kategorio:Famaj arboj
Kategorio:Piceoj
Daniel Owen

**Daniel Owen** (20-an de oktobro 1836 – 22-an de oktobro 1895) estis Kimra verkisto, konsiderata kiel la plej bona kimralingva verkisto de la 19-a jarcento.
## Vivo 
Owen naskiĝis en Mold, Flintshire. La patro estis karbonministo.

## Aperis en Esperanto 
*La Ĉapelo de Joĉjo Jones, The Esperanto Monthly, London. Vol. VII, n-ro 76, aprilo 1919.

## Referencoj 
Kategorio:Kimraj verkistoj
Kategorio:Kimralingvaj verkistoj
Vaporigilo

**Vaporigilo** estas maŝino por varmigi ion tiel, ke la dezirataj ĥemiaĵoj vaporiĝas, sed la cetero ne vaporiĝas. La plej baza formo de vaporigilo konsistas de ampolo, sed multe pli ampleksaj vaporigiloj estas komerce mendeblaj.

Vaporigiloj estas ofte uzataj por fumi kanabon sen enspirado de kancerigiloj.

Kategorio:Kanabo
Sitelpipo

**Sitelpipo** estas ilo por fumi kanabon, formita de sitelo kaj plasta botelo. Oni duone tranĉas la botelon, plenigas la sitelon je akvo, kaj metas la botelon en la sitelon. Oni metas la kanabon en la supro de la botelo (kovrita per aluminio), oni ekbrulas la kanabon, kaj tiras la botelon supren. La povo de gravito tiras la fumon malsupren, kaj la botelo plenigas je kanaba fumo. Oni poste elspiras la fumon el la botelo.

Kategorio:Kanabo
Karl Michael Ziehrer

**Karl Michael ZIEHRER** (naskiĝis la , mortis la ) estis viena komponisto kaj dirigento, kiu hodiaŭ plej bone konatas pro siaj valsoj kaj alia dancmuziko. Dumvive li estis unu el la plej grandaj konkurencantoj de la fama Strauss familio.

Ziehrer naskiĝis en Vieno, kaj ricevis muzikedukon de Simon Sechter, kiu estis fama vienana muzikteoriisto kaj pedagogo. En 1863 li iĝis la dirigento de nova orĥestro celanta konkurenci kun la viena dancmuzika dinastio de Johann Strauss II.

Ziehrer aktive skribis dum sia vivo pli ol 600 dancajn komponaĵojn, inklude valsojn, marĉojn, kaj polkojn. Krom tio ankaŭ troviĝas kelkaj operetoj en lia verkaro. Tamen malmulte el liaj verkoj hodiaŭ konatas vaste.

La komenco de la unua mondmilito finis lian karieron kiel komponisto; liaj posedaĵoj plejparte estis detruitaj. Fine Ziehrer mortis malriĉule en Vieno en 1922. Li estis enterigita ĉe la Zentralfriedhof tombejo.

## Elektitaj disĉiploj 
* Jakob Pazeller

Kategorio:Vienanoj
Kategorio:Aŭstraj operkomponistoj
Kategorio:Aŭstraj klasikaj komponistoj
Narkotaĵŝakrado

300px|eta|CIA Mapo de Internaciaj kontraŭleĝaj drogrilatoj (2009)
300px|eta|Ĉefaj heroin-produktantaj landoj en la mondo (ruĝe ruĝe)
300px|eta|Drogokontrabandado aervojoj monitoritaj fare de la Usona Suda Komando

[eta|300px|dekstre|Panama kargoŝipo kaptita de aŭtoritatoj proksime de la marbordo de [Panamo, dum oni klopodis enmeti 100 tunojn de kokaino al Usono.]]
**Narkotaĵŝakrado** aŭ **kontraŭleĝa drogkomerco** ankaŭ *toksaĵnegoco*) estas la tutmonda komerco de drogoj kontraŭ la reguloj de diversaj ŝtatoj. Laŭ la Unuiĝintaj Nacioj, la kontraŭleĝa drogkomerco valoris 245 miliardojn da eŭroj en 2003. Ĝi estas plej ofte klasita kun la plej enspezohavaj negocoj kun ŝakrado de armiloj, prostituado kaj homvendado.

## Vidu ankaŭ 
* Korupto
* Milito kontraŭ la neleĝaj drogoj
* Narkototerorismo
* Krimorganizaĵoj
* Ora Triangulo (Sudorienta Azio)

Kategorio:Kanabo
Kategorio:Drogoj
4595 Prinz

'*4595 *Prinz'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Martin (Marty) Prinz'', (1931–2000), konserviston de la specimenaro da meteorŝtonoj en la Usona Muzeo de Natura Historio de Novjorko kaj fakulon pri la enfermaĵoj da silikato en la ferometeoritoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981