Satirikono

***Satirikono*** estas latinlingva verko de fikcio supozeble verkita de Gajo Petronio, kvankam la manuskripta tradicio identigas la aŭtoron kiel iu Titus Petronius. La Satirikono estas ekzemplo de Menipa satiro, kiu estas tre diferenca el la formala versa satiro de Juvenalo aŭ Horacio. La verko enhavas mikson de prozo kaj verso (ofte konata kiel *prosimetro*); seriozaj kaj komikaj elementoj; kaj erotaj kaj dekadencaj fragmentoj. Same kiel ĉe la *Metamorfozoj* (nomata ankaŭ *La ora azeno*) de Apuleo, klasikaj fakuloj ofte priskribas ĝin kiel  ("Romia romano"), sen subkompreni necese kontinuecon kun la moderna literatura formo. 

Petronio verkis komikan romanon pri la aventuroj de du samseksemuloj, *Encolpius* (Enkolpio) kaj Giton. La romano estas satira kaj ofte lasciva, kaj donas al ni konon de latina slango. Kvankam la teksto estas perdita en multaj partoj: restas nur fragmentoj, inter kiuj estas longa priskribo de grandega manĝ-festo de persono nomata Trimalĥio.[eta|150ra|*Encolpius*, ilustraĵo de [Norman Lindsay]]
eta|180ra|*Fortunata*, ilustraĵo de Norman Lindsay

## Enhavo 
La survivintaj partoj de la teksto detalas la misaventurojn de la rakontanto, Encolpius, kaj de lia amanto, bela deksesjarulo servisto nome Giton. Tra la tuta romano, Encolpius suferas malfacilaĵojn reteni la fidelon de sia amanto ĉar li estas konstante allogata de aliuloj. La amiko de Encolpius nome Ascyltus (kiu ŝajne estis en rilato kun Encolpius) estas alia ĉefa rolulo.

Ĝi estas unu el du plej etendaj atestoj en Roma romanaro (el kiuj la nura alia estas la *Metamorfozoj* de Apuleo, kiu montras gravajn diferencojn laŭ stilo kaj enhavo). *Satirikono* estas konsiderata ankaŭ kiel utila montro por la rekonstruado pri kiel vivis malaltaj tavoloj aŭ klasoj dum la komenco de la Romia Imperio.

## Ĉefaj roluloj 
* Encolpius. La rakontanto kaj ĉefa rolulo.

* Giton. Bela deksesjarulo, ŝajne servisto de Encolpius.

* Ascyltos. Eks-gladiatoro kaj amiko de Encolpius, rivalo por la posedrajto de Giton.

* Trimalchio. Tre vulgara kaj riĉa liberigito.

* Eumolpus. Aĝa, malriĉigita kaj lasciva poeto el la riĉuloj kiujn supozeble oni malamas.

* Lichas. Malamiko de Encolpius.

* Tryphaena. Virino enamiĝintega el Giton.

* Corax. Barbiro, dungita servisto de Eumolpus.

* Circe. Virino allogita de Encolpius.

* Chrysis. Servisto de Circe, ankaŭ enamiĝinta el Encolpius.

## Vidu ankaŭ 
* *La festeno de Trimalĥio*, estas la plej longa kaj plej konata epizodo de la Satirikono
* Satirikono de Fellini

## Notoj 
## Referencoj 
* Branham, R Bracht kaj Kinney, Daniel (1997) *Introduction* to Petronius' *Satyrica* pp.xiii-xxvi
* 
* S. J. Harrison, Simon Hornblower kaj Antony Spawforth, The Oxford Classical Dictionary, Petronius Arbiter, 3a eldono, reviziita, 2003, Oxford University Press, Oxford, isbn = 0-19-860641-9 paĝoj 1149–1150.
* Moore, Steven. *The Novel, an Alternative History: Beginnings to 1600*. Continuum, 2010.

## Plia legado 
* G. L. Schmeling – J. H. Stuckey, A Bibliography of Petronius, Leiden 1977 (= Mnemosyne Supplements 39).
* G. Vannini, Petronius 1975–2005: bilancio critico e nuove proposte, Göttingen 2007 (= Lustrum 49).
* T. Ragno, Il teatro nel racconto. Studi sulla fabula scenica della matrona di Efeso, Bari: Palomar, 2009 (570 pp.) [ISBN 9788876002588]

## Eksteraj ligiloj 
* *Satyricon* (Latina teksto) http://www.thelatinlibrary.com/petronius.html (angla traduko) http://www.igibud.com/petron/satyr/satyr.html
* *The Widow of Ephesus (Satyricon 110.6–113.4): A Grammatical Commentary* de John Porter, University of Saskatchewan, kun kadroj http://homepage.usask.ca/~jrp638/widow/widowframes/main.html kaj sen kadroj http://homepage.usask.ca/~jrp638/widow/widow.html 

Kategorio:Romia literaturo
Kategorio:GLAT-literaturo
Kategorio:Samseksemo
*