Tria tronhereda milito de Geldern

[eta|[Vilhelmo (Jülich-Kleve-Berg)|Vilhelmo de Jülich-Kleve-Berg surgenuiĝas antaŭ Karlo la 5-a, historia alegorio pri la Kontrakto de Venlo]]
La **tria tronhereda milito de Geldern**, ankaŭ nomata *Milito de Kleve*, *Malpaco de Geldern* kaj *Malpaco de Jülich*, estis milita konflikto pri Duklando Geldern inter la Unuiĝintaj Duklandoj Jülich-Kleve-Berg kaj la Imperiestro Karlo la 5-a en la jaro 1543. La konflikto finiĝis en la sama jaro per la Kontrakto de Venlo. Ĝi estas konsiderata kiel mejloŝtono en la historio de la nederlanda-malsuprarejna regiono, en kiu kunpuŝiĝis la regionaj interesoj de la Jülich-a duko Vilhelmo la 5-a kaj la universala postulo de la imperiestro pri regeco.

Akiro de Geldern fare de Jülich-Kleve-Berg estus plirangigonta tiun ĉi landamason al transregione grava potenco en la imperio. Per la akiro de Geldern estus ekestinta seninterrompa teritoria akso ekde Jülich trans Kleve resp. de Mark trans Berg kaj Kleve ĝis la bordo de la Suda Maro. La teritoria ligo tiel ekestinta estus ampleksanta grandajn partojn de Vestfalio (Mark, partojn de Berg, Lippstadt kaj Ravensberg), de Rejnlando (Kleve, Berg kaj Jülich) kaj de Nederlando (Gelderlando, Zutphen kaj Ravenstein). Krom tio tia evoluo estus efikonta sur la konfesioj en Rejnlando, ĉar la dukoj de Jülich-Kleve-Berg estis malfermaj al protestantismaj ideoj.

La 6-an de februaro 1539 mortis Johano de Jülich-Kleve-Berg, al kiu postsekvis Vilhelmo la 5-a. Lia pretendo pri Geldern tamen ne estis akceptata. Por teni pli fortan pozicion kontraŭ Karlo la 5-a, Vilhelmo la 5-a geedziĝis en 1541 pro nure taktikaj kialoj kun la nur 13 jarojn aĝa nevino de la franca reĝo, Jeanne d’Albret. Li esperis de tio en konfliktokazo francan subtenon kaj la kronon de Navaro, kiu estus fortikiganta lian renomon ĉe la kortegoj en Eŭropo. La geedzeco tamen ne estis plenumita kaj post kvin jaroj nuligita. En 1555 Jeanne d’Albret fariĝis kiel Johana la 3-a reĝino de Navaro kaj zorgis por la elimino de la katolika doktrino en sia reĝlando.

Karlo la 5-a siaflanke ankaŭ provis plifirmigi sian pretendon per ekligo de novaj familiaj rilatoj. En 1540 li edzinigis sian nevinon Kristina de Danio kun Francisko la 1-a, heredoprinco de Loreno, kaj per tio inklinigis la lorenan dukon al la rezigno pri Geldern. Vilhelmo la 5-a esperis pri franca helpo pro sia geedzeco kun Jeanne d’Albret same kiel pri ebleco, esti akceptata en la Ŝmalkaldan Ligon. Li restis tamen sensukcesa.

Post la alveno de la imperiestro kun novaj trupoj ĉe la malsupra Rejno la milito komenciĝis denove. Karlo la 5-a konkeris kaj ruinigis la urbon Düren, kredata nekonkerebla, kies remparoj en la jaroj antaŭe estis konsiderinde modernigitaj. Saman sorton kiel la urbo ankaŭ havis Kastelo Nideggen, kiu apartenis al Duklando Jülich-Kleve-Berg. Dum la bataloj ĉe Düren ĝis 61.000 imperiestraj soldatoj sieĝis la urbon, en kiu troviĝis nur 3000 loĝantoj kaj trupoj de la Unuiĝintaj Duklandoj.

Geldern
Kategorio:1502
Kategorio:1543
Kategorio:Historio de Vestfalio
Kategorio:Historio de Rejnlando
Kategorio:Graflando Mark
Kategorio:Militoj de la 16-a jarcento
Kategorio:Milithistorio de Vestfalio
Kategorio:Armitaj konfliktoj