open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tovarné

**Tovarné,** hungare **Tavarna** estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Tovarné situas laŭ maldekstra bordo de Ondava, laŭ flankovojoj. Vranov nad Topľou troviĝas je 11&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1479 en formo *"Thavarna"*. En 1600 oni komputis tie 15 servutulajn domojn. En 1715 9, post 5 jaroj 6 familioj pagis impostojn. En 1778 tertremo okazis. En 1828 462 vilaĝanoj loĝis en 61 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Tavarna 552 homoj, (hungaroj en majoritato, slovakoj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Varanno, poste jam kiel Tovarné al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Tovarné 1076 homoj, (1044 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo de 1794
* kastelo de Barkóczy [barkOci] de 1832, en 1851 pligrandigita
* parko ĉirkaŭ la kastelo, kie kreskas pli ol 200 maloftaj arbospecioj, ekzemple kverkoj, tilioj, kaŝtanoj kaj pinoj

Kategorio:Municipoj en distrikto Vranov nad Topľou
Kladzany

**Kladzany** (hungare *Klazány* [klazAnj], germane *Klatschan*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Kladzany situas laŭ maldekstra bordo de Ondava, laŭ flankovojoj. Vranov nad Topľou troviĝas voje je 8, aere je 4&nbsp;km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko kaj bronzepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1391. En 1773 oni komputis tie 26 familiojn. Lernejo funkciis ekde 1786. En 1831, 1855, 1866 kaj en 1873 pro ĥolero multaj mortis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Klazány 380 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Vranov nad Topľou, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Kladzany 596 homoj, (591 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* luterana klasikisma preĝejo de 1814

Kategorio:Municipoj en distrikto Vranov nad Topľou
2132 Zhukov

'*2132 *Zhukov''''' estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio la  de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la sovetan marŝalon Georgij Konstantinoviĉ Ĵukov (cirile Гео́ргий Константи́нович Жу́ков), militestron de la dua mondmilito.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1975
Lina Medina

**Lina Vanessa Medina** (Ŭankavilkio, Peruo, 27-a de septembro 1933) estas la plej juna patrino konfirmita en la historio de la medicino. Ŝi aĝis 5 jarojn, 7 monatojn kaj 21 tagojn kiam ŝi iĝis patrino. Nuntempe ŝi aĝas .

Kategorio:Peruanoj
Kategorio:Ginekologio kaj akuŝologio
2133 Franceswright

'*2133 *Franceswright'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la astronomoj de la Observatorio Oak Ridge (tiam konata sub la nomo de *George R. Agassiz Station'') en Harvard (Masaĉuseco).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan astronomino Frances Woodworth Wright (1897 - 1989).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio Oak Ridge
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1976
2134 Dennispalm

'*2134 *Dennispalm'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Charles T. Kowal elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *C. Dennis Palm'' (1945–1974), laboristo en la observatorio, aktiva amatora astronomo kaj bona amiko de tiuj, kiuj havis la ŝancon labori kun li.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Charles T. Kowal
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1976
2135 Aristeo

**2135 Aristeo** estas malgranda apolona asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usonaj geastronomoj Eleanor Francis Helin kaj Schelte J. Bus elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la helena heroo Aristeo filo de Apolono kaj de la nimfo Kireno.

## Orbito 
Ĝia klinita orbito pasas tre proksime de tiuj de Tero kaj Marso, ĝi do estas terrenkonta kaj marsrenkonta asteroido.

* La , kelkaj semajnoj antaŭ ĝia malkovro, ĝi pasis je 4,811 milionoj da km de Tero.
* La  ĝi proksimiĝos je 4,497 milionoj da km de nia planedo.
* La  ĝi pasos je 7,330 milionoj da km de Marso.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Apolonaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Malkovrita de Eleanor Francis Helin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1977
Elektra (Strauss)

**Elektra** (op.58) estas unuakta opero de Richard Strauss. La libreton verkis Hugo von Hofmannsthal, la unua de entute ses libretoj el la fruktodona kunlaboro de la du artistoj. Elektra apartenas same kiel Salome al la ĝenro de la tiel nomata *simfoniopero*, kiu atingis sian kulminon per Elektra. En la centro de la opero staras same kiel en Salome mita virina figuro, kiu ribelas kontraŭ sia familio. Kompare kun la opero Salome la orkestro kun 111 muzikistoj estas pligrandigita, la gvidmotiveco estas intensigita al denseco preskaŭ ne perceptebla per-orele, kaj multloke la limoj de la tonaleco estas krevigataj.

La unua prezentado de la opero okazis la 25-an de januaro 1909 ĉe la Kortega Operejo je Dresdeno.

## Literaturo 
* Hartmann, Rudolf; Richard Strauss – Die Bühnenwerke von der Uraufführung bis heute; R.Piper & Co Verlag, ISBN 3-492-02567-6; 1980
* Strauss, Richard; Betrachtungen und Erinnerungen; herausgegeben von Willi Schuh, Zürich 1957
* Rolf Fath: *Reclams Opernführer.* Reclam Verlag, ISBN 3-15-010406-8; 1994
* Kultur Bibliothek; Band II; Opern- und Operettenführer, ISBN 3-88199-297-9; 1986
* Decca Records, Aufnahme und Textbuch *Elektra* von Gert Uekermann; 1986

## Eksteraj ligiloj 
* Libreto

Kategorio:Operoj de Richard Strauss
Kategorio:Germanlingvaj operoj
Kategorio:Verkoj de 1909
Gurre-Lieder

La **Gurre-Lieder** de Arnold Schönberg estas oratorio por soloistoj, ĥoro kaj orkestro. La vortoj devenas de la novelo „En cactus springer ud“ de la dana poeto Jens Peter Jacobsen (1847–1885) en la germana traduko de Robert Franz Arnold.

## Ekestohistorio
La komponado de la verko, kiu grandparte jam estis finfarita en la jaroj 1900/01, etendiĝis trans intervalo de pli ol 11 jaroj. Ekigaĵo por la komponado estis la atribuado de komponkonkurso de la Tonartisto-Asocio je Vieno. Schönberg komponis selekton el la poemoj kiel lidociklo por kantado kaj piano, ilin tamen ne prezentis pro la noveco de la lidoj kaj la pro tio supozataj malmultaj ŝancoj je premiado. Anstataŭe li decidiĝis transverki la komponaĵon en tripartan oratorion por solooj, ĥoro kaj orkestro. Sekvatempe - ĉiam denove interrompate de iom longaj paŭzoj - li verkis pri aliformado kaj instrumentado de la partituro. En la jaro 1911 Schönberg finfaris la verkon. La unua prezentado okazis la 23-an de februaro 1913 per la Viena Tonartisto-Orkestro en la granda salono de la Viena Muzikasocio en Vieno direktate de Franz Schreker. Estis la plej granda sukceso, kiun atingis Schönberg dumvive.

## Literaturo
* Eberhard Freitag: *Arnold Schönberg.* Mit Selbstzeugnissen und Bilddokumenten dargestellt von Eberhard Freitag. Rowohlts Monographien. Reinbek bei Hamburg: Rowohlt, 1990, ISBN 3-499-50202-X
* Ulrich Krämer (Hrsg.): *Arnold Schönberg: Gurre-Lieder für Soli, Chor und Orchester.* Studienpartitur (mit einem Text von Jens Peter Jacobsen). Universal-Edition, Wien u.&nbsp;a. o.&nbsp;J. 
* Werner Oehlmann, Alexander Wagner: *Reclams Chormusik- und Oratorienführer.* 8., durchges. Aufl. Reclam, Stuttgart 2003, ISBN 3-15-010550-1
* Ulrich Tadday (Hrsg.): *Arnold Schönberg.* Musik-Konzepte 112/113. Edition text + kritik, München 2001, ISBN 3-88377-660-2

## Eksteraj ligiloj 
* Germanlingva teksto de *Gurrelieder* 

Kategorio:Oratorioj
Kategorio:Kantatoj
Kategorio:Verkoj de Arnold Schönberg
Kategorio:Verkoj de 1911
2139 Makharadze

'*2139 *Makharadze'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la kartvela urbo *Maĥaradze'' (nun, Ozurgeti), urbo kiu ĝi mem ŝuldas sian iaman nomon de la soveta epoko al la kartvela revoluciisto Filipp Maĥaradze.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tamara Miĥajlovna Smirnova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1970
Strikoturno

La **Strikoturno** (***Philortyx fasciatus***) estas specio de birdo de la familio de Odontoforedoj aŭ Amerikaj koturnoj. Ĝi estas la ununura specio de sia genro (monotipa) kaj troviĝas kiel endemio nur en Meksiko.

Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj, subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbustaroj, altaltituda arbustaro, kaj tre degraditaj iamaj praarbaroj.

Ĝi estas iom pli malgranda ol la Virginia koturno. Ĝi facile distingeblas el aliaj similaj specioj pro tre malhelbruna kaj rigida kresto kiu eliras el ruĝecbruna frunto: la vizaĝo estas grizbruna kaj tre kontrasta kun la blanka gorĝareo. La supra brusto estas helbruna kun tre markata horizontala strieco, kiu iĝas eĉ multe pli markata en la resto de subaj partoj kun nigraj horizontalaj strioj sur blanka fono: en flankoj la nigraj strioj plilarĝiĝas kaj estas pli markataj, dum en la centro de la brusto inverse kaj la blanka koloro hegemonias. La beko estas malhelgriza kaj tre dika baze.

Ĝi estas kaŝema specio, rapida fluganta birdo kiu tendencas eksplodi el oniaj piedoj, foje en aroj de 20 al 30 individuoj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Philortyx fasciatus .   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 10an de julio 2007.

Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Odontoforedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kolinoj

**Kolinoj** aŭ ***Colinus*** estas genro de birdoj de la familio de Amerikaj koturnoj aŭ familio de Odontoforedoj. 

*Colinus* en la latina scienca nomo estas adapto de greka vorto por “koturno”.

## Specioj 
* *Colinus cristatus* (Linnaeus, 1766) – Krestokoturno	 
* *Colinus leucopogon* (Lesson, 1842) – Blankavanga koturno	 
* *Colinus nigrogularis* (Gould, 1843) – Jukatana koturno, Nigragorĝa koturno
* *Colinus virginianus* (Linnaeus, 1758) – Virginia koturno

Temas pri diketaj koturnoj similaj al perdrikoj, brunecaj kun nigraj kaj blankaj markoj en kapo. Nur unu specio havas kreston, kio nomigas ĝin kiel Krestokoturno.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Odontoforedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
2136 Jugta

'*2136 *Jugta''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝia nomo estis komponita por honori la usonan patologiiston kaj  Jay U. Gunter.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1933
Sevgein

## Pri la komunumo 
**Sevgein** estas komunumo de la komunumaro Ilanz kaj la distrikto Surselva en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 211 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
La komunumo Sevgein signifas oriente de la rivero Glogn (germane *Glenner*), kiu formas la okcidentan limon de la komunumo kaj estas ĉefa alfluanto de Antaŭa Rejno. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Sevgein la setlejoj Curschetta, Tschentaneras kaj Darpinaus.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Sevgein limas en nordo al Castrisch, en oriento al Riein, en sudo al Pitasch, en sudokcidento al Cumbel, en okcidento al Luven, kaj en nordokcidento al Ilanz.

## Trafiko 
Sevgein situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Al la publika trafikreto la komunumo estas konektita per poŝtaŭtolinio de Riein al Ilanz.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Sevgein datiĝas el la jaro 840 kiel *Soviene*.

Dum la 14-a jarcento bienposedantoj en Sevgein estis krom liberaj kamparanoj la Baronoj de Montalt. Ties prakastelo Casti situis apud la malnova vojo de Sevgein al Pitasch.

Dum mezepoko Sevgein formis paroĥon kune kun Castrisch. Ĉar Castrisch aliĝi al la reformacio, dum Sevgein restis grandparte katolika, Sevgein en la jaro 1575 disiĝis de la paroĥo Castrisch. En la jaro 1647 Sevgein fariĝis aparta paroĥo, kies preĝejo estis konsekrita al Sankta Tomaso. La nuna arthistorie signifa baroka preĝejo datiĝas el la jaro 1694.

Politike dum mezepoko Sevgein apartenis al la Senjorujo de Laax, de kiu ĝi sendependiĝis en la jaro 1518. Ĝis 1850 Sevgein kun Laas formis tribunalejon.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Sevgein
Lanuga betulo

La **lanuga betulo** (*Betula pubescens*; sinonimo *Betula alba*) estas specio de betulo, indiĝena kaj abunda tra norda Eŭropo, Islando, norda Azio kaj ankaŭ Gronlando .

## Priskribo 
Ĝi estas decidua arbo kiu altas ĝis 10–20 m (malofte ĝis 27 m), kun svelta arbokrono kaj kun trunko kiu diametras ĝis 70&nbsp;cm ( escepte 1 m ). La arboŝelo estas glata kaj griz-blanka, fajne markita kun malhele horizontalaj lenticeloj. La ŝosoj estas griz-brunaj kaj fajne lanugaj. La folioj estas oval-akutaj, longas 2–5&nbsp;cm kaj larĝas 1,5-4,5&nbsp;cm, kun fajne segildentaj randaĵoj. La floroj estas vente polenataj amentoj, estiĝante fru-printempe antaŭ la floroj. La frukto estas pendanta cilindra agregaĵo kiu longas 1–4&nbsp;cm kaj larĝas 5–7&nbsp;mm; ĝi disfalas ĉe matureco liberigante la individuajn semojn; tiuj ĉi longas 2&nbsp;mm kaj havas du flankajn flugiletojn.

Tiu ĉefe palearktisa specio estas intense parenca al, kaj ofte konfuzita kun la penda betulo (*B. pendula*). Multaj nordamerikaj tekstoj pritraktas la du speciojn kiel unun specion, sed en tuta Eŭropo oni konsideras ilin kiel diferencajn speciojn.

La lanuga betulo estas diferenca de la penda betulo, la alia komuna eŭropa betulo, pri havante glatajn, lanugajn ŝosojn, kiuj estas senharaj kaj verukecaj ĉe penda betulo. La arboŝelo de la lanuga betulo estas nebrile griz-blanka, dum la penda betulo havas okulfrapan blank-paperecan ŝelon kun nigraj sulkoj. La foliaj randaĵoj ankaŭ diferencas, estas fajne segildentaj ĉe lanuga betulo, krude duoble segildentaj ĉe penda betulo.

Ili ankaŭ citologie diferencas, la penda betulo estanta diploida (kun du aroj de kromosomoj), dum la lanuga betulo estas tetraploida (kun kvar aroj de kromozomoj). La du specioj diferencas pri biotopaj postuloj. La penda betulo ĉefe troviĝas sur sekaj, sablaj grundoj, kaj la lanuga betulo estas pli komuna sur humidaj, malbone drenitaj lokoj kiel argilaj grundoj kaj torfejoj.

La lanuga betulo etendiĝas pli fore norden en la Arkton ol iu ajn alia foliarbo. Ekzempleroj el la subarktaj populacioj kutime estas etaj kaj tre torditaj, kaj ofte estas diferencigitaj kiel la **arkt-lanugan betulon** (*Betula pubescens* subsp. *tortuosa*). Tiu ĉi subspecio estas notinda por esti la sola indiĝena arbo de Islando kaj de Gronlando, kie grandaj ekzempleroj povas atingi 13 m.
[eta|220px|Subspecio de la lanuga betulo konstituas la [arbolimon en plimulto de Skandinavujo.]]

## Vidu ankaŭ 
* Keltaj foliarbaroj
* Mezeŭropaj miksaj arbaroj
* Okcident-eŭropaj foliarbaroj
* Okcident-siberiaj subborealaj arbaroj
* Skandinava kaj rusa tajgoj
* Skandinavaj montaraj betularoj kaj herbejoj
* Listo de foliarboj de la modera klimatzono

## Referencoj 
Kategorio:Betulacoj
Kategorio:Arboj
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Kategorio:Nearktisa flaŭro
Kučín (distrikto Vranov nad Topľou)

**Kučín** (hungare *Alsóköcsény* [alŝOkoĉEnj]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Kučín situas laŭ maldekstra bordo de Ondava, laŭ traira flankovojo. Vranov nad Topľou troviĝas je 7&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1335. Ĝis 1902 la oficiala hungara loknomo estis *Kucsin*, poste ĝi ricevis hungaran nomoparton pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Alsóköcsény 261 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Vranov nad Topľou, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Kučín 315 homoj, (ĉiuj slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo de 1850

Kategorio:Municipoj en distrikto Vranov nad Topľou
Leština (distrikto Ústí nad Orlicí)

Municipo **Leština** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Ústí nad Orlicí, 11&nbsp;km sude de urbo Vysoké Mýto, 8&nbsp;km sudoriente de urbo Luže. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
Nomo de sidejo "Leština" aperas en Ĉeĥio kelkfoje kaj origine signifas grupon de sovaĝaj avelujoj. Laŭ neatestitaj informoj oni taksas fondon de la vilaĝo iam ĉirkaŭ la jaro 1392. Kiam ekzistis la sinjorejo Nové Hrady, Leština apartenis al ĝi. En Landaj dosieroj la 28-an de aprilo 1559 estas registrite, ke en Leština estis vilaĝestrejo, sub kiu apartenis Leština, Doubravice, Dvořiště, Podhořany, Libecina, Javorník kaj Rybníček.

Ĝis la jaro 1604 posedis Nové Hrady sinsekve kelkaj ĉeĥaj superularoj ekleziaj kaj sekularaj, sed en nomita jaro heredis la sinjorejon aŭstro Pavel Sixt el Trautsohn sur Falkenštejn, vicreganto de Malsupra Aŭstrio. En havaĵo de tiu familiaro ĝi estis ĝis la jaro 1750, kiam ĝin aĉetis grafino Horbuval. Grafo Antonín Ludvík Horbuval konstruigis en Nové Hrady en la jaroj 1774 - 1777 brilan kastelon.

Post nuligo de patrimonia reĝimo en la jaro 1848 Leština apartenis en distrikton Vysoké Mýto kaj de la jaro 1960 en distrikton Chrudim. De la 1-a de januaro 2007 la komunumo estis transigita el distrikto Chrudim al distrikto Ústí nad Orlicí.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* **Leština**
* Doubravice
* Dvořiště
* Podhořany u Nových Hradů

## Memorindaĵoj 
Sur supra flanko de la vilaĝplaco troviĝaj sonorilejo, antaŭ nelonge rekonstruita.

## Turismo 
Leština situas proksime de protektata natura rezervejo Maštale, proksime de Kastelo Nové Hrady (distrikto Ústí nad Orlicí) kaj de bela valo de rivereto Novohradka.

## Pliaj partoj de municipo 
### Dvořiště 
La plej malnova mencio pri vilaĝo Dvořiště estas el la jaro 1559. En la jaro 1848 ĝi fariĝis parto de la komunumo Doubravice.

### Doubravice 
La unua skriba mencio pri Doubravice estas el la jaro 1559, kiam ĝi apartenis al sinjorejo Nové Hrady. En la jaro 1848 ĝi fariĝis memstara komunumo. En centro de la vilaĝo troviĝas kapeleto al Sankta Triunuo

### Podhořany 
La unua skriba mencio pri Podhořany estas el la jaro 1563, kiam ĝi ankaŭ apartenis al sinjorejo Nové Hrady. Post la jaro 1848 Podhořany estis administrative ligitaj al Mokrá Lhota kaj de la jaro 1918 ĝi estis memstara komunumo. Kapeleto en Podhořany estis konstruita en la jaro 1907.

## Eksteraj ligiloj 
* Militista pietloko 


Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Ústí nad Orlicí
Kategorio:Municipoj en distrikto Ústí nad Orlicí
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
Krounka

**Krounka** estas rivereto en Ĉeĥio, en Regiono Pardubice. Ĝi fontas sur nordaj deklivoj de protektata pejzaĝa regiono Žďárské vrchy en arbaro norde de vilaĝo Svratouch, ĉefdirekto de ĝia fluo estas nordo kaj apud Luže - Doly enfuas el maldekstra flanko en la riveron Novohradka. Ĝi estas bela submontara rivereto en neregulita fluejo kun multaj kataraktoj kaj kaskadoj. Ĝi fluas en mallarĝa serpentuma valo, arbaraj deklivoj ie descendas tuŝapude ĝis al la akvo. Larĝeco de la rivereto en suba parto estas 4 – 8 m. Navigebla por malgrandaj ŝipoj estas proksimume 6&nbsp;km. "Valo de Krounka kaj Novohradka" estas de la jaro 1998 natura parko. Geologia subtavolo de la rivereto estas kreita per sabloŝtono kaj opoko. En pura akvo de la rivereto estas multaj trutoj.

Rivereto Krounka fluas trans vilaĝoj Svratouch, Krouna, Otradov, Česká Rybná, Miřetín, Kutřín, Předhradí, Zhoř, Lhota u Skutče, Doly.

## Proksimaj turismaj celoj
* burgo Košumberk
* urbo Luže
* burgo Rychmburk
* urbo Skuteč

## Bibliografio
* Stanislav Štefáček:Encyklopedie vodních toků Čech, Moravy a Slezska, Nakladatelství Miloš Uhlíř - Baset, 2008

## Eksteraj ligiloj
* Raportprofiloj de inundservo 
* Ĥarakteristikoj de riveroj kaj basenoj de ĈR  
* Mapo - fonto de Krounka apud Svratouch
* Mapo - alfluejo en Novohradka apud Luže - Doly
* Akvosportista gvidilo 

Kategorio:Riveroj en distrikto Chrudim
Kategorio:Akvokolekta areo de Elbo
Kategorio:Riveroj en Svitava montetaro
Å (apartigilo)

**Å** povas rilati al:

* litero Å de latinidaj alfabetoj;
* internacia simbolo de mezurunuo angstromo;
* rivereto, rojo en skandinavia toponimio;
* pluraj skandinaviaj vilaĝoj, vidu :en:Å_(disambiguation).
2138 Swissair

'*2138 *Swissair''''' estas malgranda, meze hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la svisa astronomo Paul Wild elde la Observatorio Zimmerwald apud Berno.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la svisa flugkompanio Swissair (fondita en 1931, malfondita en 2002).

## Ecoj 
Neregulaĵoj en ĝia luma kurbo lasas suspekti, ke ĝi eble povus havi sateliton.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul Wild
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1968
Informa superŝarĝo

**Informa superŝarĝo** ( aŭ *information flood*) signifas posedi "tro multajn" informojn pri iu temo kaj pro tio ne povi fari rilatan decidon. Oni parolas pri ĝi ofte en rilato kun interreta komunikado, kiel ekz. retpoŝto. Per retpoŝto realiĝas komunikado de la speco "push" - la konscia ago estas ne la ricevo, sed la forsendo de komunikaĵo al la ricevonto, kaj per la kampo "kopio" oni povas eĉ samtempe alparoli multajn ricevontojn. Kaj pro la granda suma kvanto de malnovaj datumoj, kompletigoj, kontraŭdiroj en datumoj kaj la malalta rilato signalo-bruo (do, metafore, alta bruo) malfacilas forfiltri nur tiujn informojn kiuj estas relevantaj kaj gravaj por fari decidon. Aldone tiun ĉi efekton ofte plifortigas ankaŭ nescio pri la metodoj de komparo kaj prilaboro de la datumoj.

La anglan esprimon *information overload* enkondukis en la jaro 1970 Alvin Toffler en sia libro *Future Shock*.

## Kaŭzoj 
La ĝeneralaj kaŭzoj de informa superŝarĝo inkluzivas:
* Rapide kreskanta kvanto de **novaj informoj** produktataj
* La **facileco de multobligo kaj transsendo** de datumoj per la interreto
* **Kresko en la kvanto de disponeblaj kanaloj** por ricevado de informoj (ekz. telefono, retpoŝto, tujmesaĝilo, RSS)
* Grandaj kvantoj da **historiaj informoj** trafosendaj
* **Kontraŭdiroj kaj malprecizaĵoj** en disponeblaj informoj
* Malalta **proporcio signalo-bruo**
* **Manko de metodo por kompari kaj prilabori** malsamajn specojn de informoj
* La unuopaj informoj ne havas reciprokan rilaton aŭ malhavas taŭgan strukturon por malkovrigi tian rilaton

## Eksteraj ligiloj 
* The Role of Contextual Clues in the Creation of Information Overload, (PDF 35 kB, angle)
* Information overload, retrieval strategies and Internet user empowerment  
* Guardian, Emails 'pose threat to IQ'  
* Why texting harms your IQ , Times Online, 22. April 2005 
* Information Overload: Now $900 Billion – What is Your Organization’s Exposure? 

Kategorio:Informadiko
Kategorio:Interreto
Kategorio:Amaskomunikiloj
Kategorio:Psikologio
Dlhé Klčovo

**Dlhé Klčovo** ( [kolĉmezO], ) estas vilaĝo en Slovakio.

## Situo 
Dlhé Klčovo situas inter riveroj Ondava kaj Topľa, laŭ traira flanko-vojo. Vranov nad Topľou troviĝas je 12&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1300 laŭ tiama hungara nomo *"Hozyvmezee"* (=longa kampo). En 1746 oni komputis tie 244 loĝantojn (120 romkatolikanoj, 81 grekokatolikanoj, 43 luteraanoj). En 1830 inundo okazis eĉ la preĝejo ruinuĝis. En 1851 726 romkatolikanoj, 275 grekokatolikanoj, 39 judoj, 8 luteranoj) loĝis. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Kolcs-Hosszúmező*, poste ĝi ricevis pli mallongan kaj simplan formon pro peto de poŝto. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kolcsmező 827 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Varanno, poste jam kiel Dlhé Klčovo al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Dlhé Klčovo 1413 homoj, (1366 slovakoj, 31 ciganoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Triunuo de 1835
* grekokatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino (Virga Maria) de 1925

Kategorio:Municipoj en distrikto Vranov nad Topľou
Zdzisław Najder

**Zdzisław Marian Najder** (naskiĝis la 31-an de oktobro 1930 en Varsovio-2021) – pola historiisto pri literaturo, disidento en Pola Popola Respubliko, estinta direktoro de la Pola Sendostacio de Radio Libera Eŭropo. Li estas mondfama aŭtoritato pri kreado de Joseph Conrad, verkita de li biografio estas unu el la plej gravaj libroj ĉi-teme.

## Verkoj 
* *Conrad under Familial Eyes*, Cambridge University Press, 1984, ISBN 0-521-25082-X.
* *Joseph Conrad: a Chronicle*, nova eldono, Camden House, 2007.

Kategorio:Polaj verkistoj
Kategorio:Polaj literaturhistoriistoj
Sidney van den Bergh

Naskita en Nederlando, li sudis en Usono kaj Germanio, kaj karieras en Kanado.

Li estas filo de la nederlanda komercisto kaj politikulo
(VVD) Sidney James van den Bergh kaj
nepo de Samuel van den Bergh, kun-fondinto de Unilever.

Tre interesita pri astronomio, geologio kaj arkeologio, li sudis en la
Université de Leiden de 1947 al 1948 kaj ricevis stipendion por studi en
en la Universitato Princeton, de kiu li estis bakalaŭro pri arto (B.A.) en
1950, li ricevis altgradan diplomon en la Universitato de Ohio en 1952 kaj
doktorecon en la Universitato de Göttingen en 1956.

De 1956 al 1958, li havis postenon de profesoro en la Universitato de Ohio, poste li
transloĝis en Toronton (Kanado) kaj komencis sian karieron en la
Observatorio David Dunlap de la Universitato de Toronto. Tie li konatiĝis per
siaj laboroj pri ekstergalaksia astronomio.
Li faris novan kalkulon de la aĝo de la universo kaj malkovris la
nanan sferan galaksion Andromedo 2. Kun

Poste de 1978, li laboris en Viktorio (Brita Kolumbio) en la
Dominia Astrofizika Observatorio kies direktoro li estis en 1977 ĝis sia
duona emeritiĝo en 1986.

Li estis prezidento de la Kanada societo de astronomio kaj vicprezidento de
la Internacia Astronomia Unio de 1972 al 1982. De 1982 li estas prezidento
de la Observatorio Kanado-Francio-Havajo.

## Honoroj 
**Li estis :**
* Oficiro de la Ordeno de Kanado (1984),
* Elektita ano de la Reĝa Societo de Londono (1988).

**Li ricevis :**
* La medalon de unua prezidento de la Nacia Sciencesplora Konsilistaro en 1988,
* La premion "Henry Norris Russell Lectureship" de la American Astronomical Society en 1990,
* La Premion Killamn en 1990,
* La Premion Carlyle S. Beals en 1998,
* La Bruce Medalon en 2008,

**Oni donis lian nomon al :**
* La asteroido 4230 van den Bergh,
* La kometo van den Bergh, (malkovrita de van den Bergh en 1974)

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Emerita astronomo ricevas prestiĝan internacian premion
*   Sidney van den Bergh : plej respektita astronomo de Kanado

van den Bergh, Sidney
Francisco de Salinas

**Francisco de Salinas** (Burgos, 1513 - Salamanko, 1590), estis fama muzikisto, komponisto kaj humanisto hispano. Blindiĝis frue. Studis beletrojn, kanton kaj orgenon en la Universitato de Salamanko.

Loĝis en Romo dum 23 jaroj. En la Kortego de Napolo amikiĝis kun kolego de Toledo nome Diego Ortiz, Kapelmajstro de tie.

Li revenis en Hispanon en 1561, kaj katedriĝis en la Universitato de Salamanko, kie li renkontiĝis kun frato Luis de León, ankaŭ profesoro de tiu. Pri la admiro de tiu ĉi al tiu restis konstato en la Odo al Salinas, verkita en 1577.

Li publikigis «De Musica libri septem» en Salamanca, en 1577.

## Odo al Salinas (Odo III de Luis de León) 
(Oni petas tradukon)

::::*Al Francisco SalinasProfesoro de Muziko de la Universitato de Salamanko*
El aire se serena
y viste de hermosura y luz no usada,
Salinas, cuando suena
la música estremada,
por vuestra sabia mano gobernada.

A cuyo son divino
el alma, que en olvido está sumida,
torna a cobrar el tino
y memoria perdida
de su origen primera esclarecida.

Y como se conoce,
en suerte y pensamientos se mejora;
el oro desconoce,
que el vulgo vil adora,
la belleza caduca, engañadora.

Traspasa el aire todo
hasta llegar a la más alta esfera,
y oye allí otro modo
de no perecedera
música, que es la fuente y la primera.

Ve cómo el gran maestro,
aquesta inmensa cítara aplicado,
con movimiento diestro
produce el son sagrado,
con que este eterno templo es sustentado.

Y como está compuesta
de números concordes, luego envía
consonante respuesta;
y entrambas a porfía
se mezcla una dulcísima armonía.

Aquí la alma navega
por un mar de dulzura, y finalmente
en él ansí se anega
que ningún accidente
estraño y peregrino oye o siente.

¡Oh, desmayo dichoso!
¡Oh, muerte que das vida! ¡Oh, dulce olvido!
¡Durase en tu reposo,
sin ser restituido
jamás a aqueste bajo y vil sentido!

A este bien os llamo,
gloria del apolíneo sacro coro,
amigos a quien amo
sobre todo tesoro;
que todo lo visible es triste lloro.

¡Oh, suene de contino,
Salinas, vuestro son en mis oídos,
por quien al bien divino
despiertan los sentidosquedando a lo demás amortecidos!

::::*Fray Luis de León*

## Vidu ankaŭ 
* Luis de León

## Referencoj 
* Salinas, Francisco de, *De musica libri septem*, Mathias Gastius, Salamanca, 1577, 1592. Reprint M.S. Kastner (ed.), Documenta Musicologica I no. 13, Bärenreiter, Kassel, 1958.

* "Salinas", in *New Grove Dictionary of Music and Musicians*, Macmillan Publishers, London, 1980.

## Eksteraj ligiloj 
* Retrato de pri lia vivo inklude en la libro Retratos de Españoles ilustres, publikita en la jaro de 1791.
* Francisco Salinas en *Epdlp*

Kategorio:Hispanaj orgenistoj
Kategorio:Muzikteoriistoj
Kategorio:Renesancaj komponistoj
Kategorio:Hispanaj muzikistoj
Kategorio:Oraj jarcentoj
Kategorio:Universitato de Salamanko
Infana striko en Września

eta|Strikuloj en 1901
**Infana striko en Września** estis striko de polaj lernantoj en Września, en la jaroj 1901–1902. Ĝi estis direktita kontraŭ germanigo de lernejoj, ĉefe kontraŭ preĝado kaj instruo de religio en la germana lingvo. Ampleksis ankaŭ proteston de gepatroj kontraŭ batado de infanoj fare de prusaj lernejaj aŭtoritatoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Infana striko en Września – priskribo de eventoj 
* Eventopriskribo surpaĝe de "Regiona Muzeo je la nomo de Infanoj de Września" 

Kategorio:Historio de Pollando
Kategorio:Edukado en Pollando
Kategorio:Strikoj
Kategorio:1901
Kategorio:1902
Nižný Hrušov

**Nižný Hrušov,** hungare **Alsókörtvélyes** [alŝOkortvEjes] estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. 

## Situo 
Nižný Hrušov situas laŭ maldekstra bordo de Ondava, laŭ flankovojoj. Vranov nad Topľou troviĝas je 11&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1246 laŭ tiama hungara ortografio *"Kurthuleus"*. En 1419 la loko ne estis loĝata. En 1663 pro pesto multaj mortis. En 1715 oni komputis tie 10 neloĝatajn kaj 14 loĝatajn domojn. En 1828 776 vilaĝanoj loĝis en 105 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Alsókörtvélyes 1050 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Michalovce, poste (jam Nižný Hrušov) al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Nižný Hrušov 1699 homoj, (1688 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo
* grekokatolika preĝejo

## Famuloj 
* tie naskiĝis hungara poetino Anna Lesznai

Kategorio:Municipoj en distrikto Vranov nad Topľou
Festivalo de la Kanto de Benidorm

La **Festivalo de la Kanto de Benidorm** ()  estis muzika festivalo ĉiujara kiu okazis ĉiusomere de 1959 ĝis 2006 en la urbo de Benidorm (Provinco de Alikanto), Hispanio. La festivalo, inspirata de la Festivalo de San Remo, naskiĝis por altiri lokan turismon al Benidorm kaj helpi la hispanan muzikon. Laŭlonge de la jaroj ĝi suferis diversajn modifojn: foje ĝi tute ne okazis, la premioj ŝanĝiĝus, ktp. Ĝi iĝis internacia en 2004. La festivalo kutime estis elsendita de Hispana Televido aŭ de la aŭtonom-komunuma Kanalo 9, kvankam foje en la 1990-aj jaroj ĝi estis elsendita de Telecinco, kaj foje ne estis elsendita de televido.

Lastfoje la akiranto de la unua premio ricevis **Sirenita de Oro** (Oran marvinireton) kaj 36.000 eŭrojn por produkti muzikan diskon. La akirantoj de la dua kaj tria premioj ricevis respektive **Sirenita de Plata** (Arĝentan marvinireton) kaj **Sirenita de Bronce** (Bornzan marvinireton). Danke al tiu festivalo, multaj gravuloj de la muzika etoso, kiaj Raphael, la Dúo Dinámico aŭ Julio Iglesias famiĝis. Tamen lastajn jarojn ĝi perdis elstarecon kaj aktualecon.

La festivalo ĉesis celebrojn post sia 39a okazo pro la malmulta intereso de la publiko kaj de la amaskomunikiloj.

## Venkintoj de la *Sirenita de Oro* 
**Noto**: (%) En 1979 ne okazis festivalo.
**Noto**: (#) En 1983 la konkurso iĝis nur muzika montro sen venkintoj. La plendoj tuj alvenis.
**Noto**: (*) Tipo rokenrolo (**) Tipo balado.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de Ambrosio kaj Rafa pri la Festival de la Canción de Benidorm 
* El Festival de Benidorm: denove ne celebrata.

Benidorm
Kategorio:Valencio
Kategorio:Benidorm
Kategorio:Muzikaj festivaloj
Matthias Höfs

**Matthias Höfs** (* 1965 en Lübeck) estas germana trumpetisto kaj altlerneja instruisto en Hamburgo.

## Vivo 
Lia unua trumpetinstruisto estis la solotrumpetisto Herbert Schmidt-Kärner el Lübeck. Ekde 1982 li studis trumpeton ĉe profesoro Peter Kallensee ĉe la Altlernejo por Muziko kaj Teatro en Hamburgo kaj finis la studon per koncertekzameno kun distingo. Poste li translokiĝis al Karajan-Akademio je Berlino, por plustudi ĉe Konradin Groth. Jam kiel studento li estis membro de diversaj renomaj junularorkestroj, inter ili la *Junge Deutsche Philharmonie* kaj Junular-Orkestro de la Eŭropa Unio. En 1983 la urbo Lübeck donis al li la Hansan Kulturpremion, en 1988 li ricevis la Eduard-Söring-Premion kaj en 1989 stipendion de la Germana Muzik-Konsilantaro kaj de la Mozart-Societo.  Je la konkurso de la muzikaltlernejoj en 1987 same kiel en 1990 je la Internacia Muzik-Konkurso en Markneukirchen li ricevis pokaze unuajn premiojn. Ekde 1984 ĝis sia vokiteco kiel profesoro al la Altlernejo por Muziko kaj Teatro en Hamburgo en la jro 2000 Höfs estis solotrumpetisto de la Filharmonia Ŝtata Orkestro je Hamburgo. Ekde 1985 li estas membro de la latunblova ensemblo German Brass, krome li i.a. kunmuzikas en la *Linos-Ensemblo*, la *Deutsche Bläsersolisten*, en la ensemblo *Villa Musica* same kiel en la *Deutsche Kammerphilharmonie*.

## Sonregistraĵoj 
*"Un concerto italiano"(1995)
*"An English Concert" (2002)
*"Gansch Meets Höfs" gemeinsam mit Hans Gansch (2006)
*"Trumpet Acrobatics" (2007)
*"The Trumpet Shall Sound" (2009)
*"Solo de Concours" (2010)

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de Matthias Höfs
* German Brass
* Matthias Höfs estas ambasadoro por la Instrumento de la Jaro 2009: la trumpeto

Germanaj trumpetistoj
Kategorio:Viroj
2143 Jimarnold

'*2143 *Jimarnold'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la usona astronomino Eleanor Francis Helin la  elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras Doktoron *James R. Arnol'', direktoro de la instituto pri kosmaj sciencoj en la Universitato de Kalifornio ĉe San-Diego.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eleanor Francis Helin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1973
2144 Marietta

'*2144 *Marietta'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ la  elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝi ricevis la virinan antaŭnomon "*Marietta*" en honoro de la soveta verkistino Marietta Sergejevna Ŝaginjan (cirile *Мариэтта Сергеевна Шагинян'').

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1975
2141 Simferopolo

**2141 Simferopolo** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al Simferopolo, ĉefurbo de la Aŭtonoma Respubliko Krimeo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tamara Miĥajlovna Smirnova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1970
Slovenská Kajňa

**Slovenská Kajňa** (hungare *Alsónyírjes* [alŝOnjIrjeŝ]) estas vilaĝo en Slovakio.

## Situo 
Slovenská Kajňa situas laŭ dekstra bordo de Ondava, laŭ ĉefvojo Stropkov-Vranov nad Topľou. La lasta urbo troviĝas je 17&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1075. En 1663 pesto, en 1778 tertremo okazis. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Tót-Kajnya*, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Alsónyírjes 377 homoj, (slovakoj en majoritato, germanoj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto Vranov nad Topľou, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Slovenská Kajňa 811 homoj, (798 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo de 1642

Kategorio:Municipoj en distrikto Vranov nad Topľou
German Brass

**German Brass** estas profesia latunblova ensemblo. La ensemblo regule koncertvojaĝas tutmonde kaj produktis multajn sonregistraĵojn.

German Brass fondiĝis en 1974 sub Enrique Crespo und Wolfgang Gaag kiel "Deutsches Blechbläserquintett – Solobläser deutscher Spitzenorchester" (Germana Latunblova Kvinteto -Soloblovistoj de Germana Pintaj Orkestroj). Por la sonregistraĵo al KD *Bach 300* en la jaro 1985 la ensemblo pliampleksiĝis je dek latunblovistoj por kontentigi la sonajn postuleojn je la aranĝado de la muziko de Johann Sebastian Bach por latunblovistoj. Grandparton de la aranĝaĵoj, transskribaĵoj de malnova muziko kaj novaj komponaĵoj por la grupo faras la membroj Enrique Crespo kaj Matthias Höfs. La sudamerikano Crespo uzas en siaj aranĝaĵoj erojn de sud- kaj latinamerika populara muziko, popolmuziko kaj ankaŭ klasikajn temojn. Grandan kampon en la repertuaro de la grupo okupas transĝenra muziko.

Kategorio:Blovmuzikaj ensembloj
Kategorio:Germanaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1974
Trumpeteto

eta|250ra|Trumpeteto kun apartaj agordotuboj
eta|dekstra|500ra|E. Tarr kun nevolvita trumpeteto
**Trumpeteto** estas latuna blovinstrumento kaj valvo-trumpeto kun pli alta baza agordo kaj pli maldika sonpeco-formo ol la kutimaj trumpetoj agorditaj je C kaj B♭. Ĝi ekzistas kun agordoj je F, G, alta B♭/A kaj B/C. En la altaj agordoj ĝi havas kutime kroman kvaran kvart-valvon por la ludado de pli malaltaj tonoj. Parte la kvara valvo estas ankaŭ muntita en la tubopaso de la 3-a valvo, tiel ke la valvoj estas ludeblaj nur kombinite. Modernaj trumpetetoj plejofte havas intonaciarkojn, por devi kompensi la ofte malbonan intonacion (el maloportuna mezuro rezultas disŝovo de la naturtonoj) de la instrumento ne tute per la almetado.

La ofta supozo, ke oni povas ludi "aŭtomate" plialtajn tonojn per trumpeteto, estas nur relative vera. Fakte estas ofte pli malfacile atingi sur trumpeteto la tonamplekson sekure, kiun oni regas sur granda trumpeto. Trumpeteto tamen ne aŭtomate garantias pli grandan tonamplekson, sed nur malpli da fortoelspezo kaj pli da certeco je la trafado de tono. La instrumento sonas, agordiĝas kaj intonacias je altaj tonoj pli bone ol normala B♭-trumpeto je ĉi tiu tonalto. La tonamplekso komencas je la unustreketa d (maks. d♭) kaj same kiel je granda trumpeto la limoj supren dependas de la individua povo de la blovisto.

La trumpeteto estis evoluigita en la 1a kvarono de la 20-a jarcento, ĉefe por prezenti la alte situantaj trumpetovoĉojn de la barokmuziko, kio donis al ĝi en la ĉiutaga lingvo la nomon „Bach-trumpeto“. Johann Sebastian Bach tamen neniam aŭdis aŭ vidis tian instrumenton, ĉar la invento de valvoj okazis nur komence de la 20-a jarcento. Oni ne rajtas miksi trumpeteton kun la vera baroktrumpeto, kiu ne havas valvojn kaj estas uzata en la historiema koncertado.

Famaj pioniroj de trumpeteto:
* Maurice André
* Ludwig Güttler
* Adolf Scherbaum
* Edward Tarr

Kategorio:Latunaj blovinstrumentoj
J (apartigilo)

**J** povas rilati al:
* la deka litero de la latina alfabeto,
* la internacia aŭtosigno de Japanio,
* majuskle, la signo por la mezurunuo ĵulo,
* minuskle, en elektrotekniko la imaginara unuo anstataŭ *i*.

## Vidu ankaŭ 
* Morsa kodo
* J kun nombro
* J (cirila alfabeto)
2147 Kharadze

'*2147 *Kharadze'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la dana astronomo Richard Martin West elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la kartvelan kaj sovetan astronomon Evgenij Kirilloviĉ Ĥaradze (, cirile *Евгений Кириллович Харадзе'').

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Richard Martin West
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1976
2146 Stentoro

**2146 Stentoro** estas troja asteroido de la sistemo Jupitero-Suno, kun granda orbita klinangulo (39,26°).

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la dana astronomo Richard Martin West elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Stentoro, kriisto de la greka armeo dum la Troja milito, kiu fariĝis proverba pro sia potenca voĉo.

## Orbito 
Ĝi orbitas "antaŭ" Jupitero laŭ ties orbita movo, en la tiel nomata "Greka Tendaro" (proksime de la punkto de Lagrange L4).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Richard Martin West
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1976
Versam

**Versam** estas komunumo de la komunumaro Ilanz kaj la distrikto Surselva en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 242 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Versam situas en la suba parto de la valo de Safien ĉe la bordo de la rivero Rabiusa, kiu alfluas ĉe la suda pinto de la komunumo al Antaŭa Rejno. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Versam, Versam-Station, Arezen kaj Sculms.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Versam limas en nordo al Flims, en nordoriento al Trin, en oriento al Bonaduz, en sudoriento al Rhäzüns, en sudsudoriento al Cazis, en sudo al Safien, en sudokcidento al Tenna, en okcidento al Valendas, kaj en nordnordokcidento al Sagogn.

## Trafiko 
Versam situas ĉe flanka vojo de Ilanz al Bonaduz, kaj de Versam suden kondukas la vojo al Safien. Al la publika transportreto Versam estas konektita per la poŝtaŭtolinioj de Versam al Safien kaj de Versam al Ilanz. Krome ekzistas en la sudo de la komunumo la stacidomo  de la Retia Fervojo. Tie haltas trajnoj al Ilanz, Koiro kaj Disentis.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Versam datiĝas el la jaro 1050 kiel *a valle Versamia*. La origine romanĉlingva komunumo estis en la 15-a jarcento germanigita per almigro de valzoj. Dum mezepoko ĝis fino de la 18-a jarcento Versam apartenis al la Senjorujo Valendas, kaj ĝi formis ĝis 1850 parton de la tribunalkomunumo Gruob. En la jaro 1901 Versam estis konstituciita kiel propra politika komunumo kune kun la vilaĝo Arezen. En 1851 Versam estis atribuita al la tiam kreita komunumaro Ilanz. En la jaro 1853 ankaŭ Sculms, kiu ĝis tiam apartenis al Bonaduz, estis atribuita al Versam.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Versam-Safien (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Versam
Eŝo (litero)

**Eŝo** (majuskle: **Ʃ** (en Unikodo U+01A9), minuskle: **ʃ** (en Unikodo U+0283)) estas litero uzata kune kun la latina alfabeto.

Ĝi estas interalie uzata kiel signo en la Internacia Fonetika Alfabeto, signifanta senvoĉan palatal-alveolaran frikativon konsonanton. En Esperanto oni skribas tiun ĉi konsonanton per la litero ŝ. Ĝi ankaŭ estas uzata en la alfabeto de kelkaj afrikaj lingvoj.

La majuskla formo de eŝo baziĝas sur la greka litero sigmo.

Kategorio:Literoj
Kategorio:Latina alfabeto
Q (apartigilo)

**Q** havas plurajn signifojn. Bonvolu elekti:

* Q estas la 17-a litero de la latina alfabeto
* Q estas la internacia aŭtosigno de Kataro
* Q estas sinonimo de D de romiaj ciferoj (= 500)
* En la anglaj notacio de ludkartoj kaj ŝaknotacio, Q estas mallongigo de la reĝino (el la angla "Queen")
* Je kino, Q estas rolulo en la film-serio James Bond. Vidu Q (James Bond).
* Je fiziko, Q estas mallongigo de varmo.
* Je scienc-fikcio, Q estas rolulo (kaj raso) en serio Star Trek. Vidu Q (Star Trek).
* Je teologio, la teoria fonto de iuj libroj de la Nova testamento estas la Q-dokumento.
* Maggie Q, usona aktorino
* q estas marko por kvintalo
Bystré (distrikto Vranov nad Topľou)

eta|250ra|maldekstra|Fabriko de Bystré
**Bystré** (hungare *Tapolybeszterce* [tapojbesterce]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Bystré situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Hanušovce nad Topľou-Vranov nad Topľou. La lasta urbo troviĝas je 20, Prešov je 25&nbsp;km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1312. En 1427 20 familioj pagis impostojn. En 1600 oni komputis tie 14 servutulajn domojn. En 1715 5 familioj pagis impostojn. En 1796 laŭ la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon unuaklasa. En 1828 288 vilaĝanoj loĝis en 37 domoj. En 1831 la vilaĝanoj partoprenis en ribelo pro ĥolero. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Tapolybisztra*, poste ĝi ricevis plenan hungarecan nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Tapolybeszterce 601 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Giraltovce, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Bystré 2650 homoj, (2504 slovakoj, 126 ciganoj). Apud la vilaĝo fabriko pri cemento funkcias.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Urbano la 1-a el la 14-a jarcento, en 1490 pligrandigita
* luterana preĝejo de 1972
* sinagogo el la 19-a jarcento

Kategorio:Municipoj en distrikto Vranov nad Topľou
Valendas

**Valendas** estas komunumo de la komunumaro Ilanz kaj la distrikto Surselva en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 292 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Valendas situas sude de la Antaŭa Rejno, kiu formas la nordan komunumolimon. La kernvilaĝo troviĝas sur teraso alte super la profunda ravino de Antaŭa Rejno. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Valendas la setlejoj Carrera, Brün, Dutjen kaj Turisch.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Valendas limas en nordo al Sagogn, en nordnordoriento al Flims, en oriento al Versam, en sudo al Tenna, en sudokcidento al Riein, kaj en okcidento al Castrisch. La plej malalta punkto de la komunuma teritorio situas sur alteco de 635 m s.m. ĉe la bordo de Antaŭa Rejno, dum la plej alta punkto situas sur 2605 m s.m. sur la monto Tellistock.

## Lingvoj 
Okaze de la popolnombrado de la jaro 2000 98% de la loĝantaro parolis la germanan kaj 2% la romancan lingvon.

## Trafiko 
Valendas situas ĉe flanka vojo de Ilanz al Bonaduz. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per la poŝtaŭtolinio de Ilanz al Versam. Ĉe la bordo de la rivero la komunumo disponas sur ĝia teritorio krome kun Sagogn pri komuna stacidomo.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Valendas datiĝas el la jaro 765 kiel *in Valendano*. Ekde la 14-a jarcento en Valendas setlis germanlingvaj valzoj, kiuj ĝis la 15-a jarcento germanigis la antaŭe romanĉlingvan komunumon. Pri Valendas kaj la samnoma burgo, kiu estis la unuan fojon menciita en la jaro 1258, regis dum mezepoko la Senjoroj de Valendas. Al ilia senjorujo apartenis ankaŭ Tenna kaj Versam. Versam ankoraŭ ĝis la komenco de la 19-a jarcento apartenis al Valendas. La landa suvereneco pri Valendas ĝis la jaro 1428 apartenis al la Grafoj de Werdenberg estis la senjoroj de Valendas. Ek de tiam Valendas apartenis al la tribunalejo Gruob. Per la enkoduko de la nova administracio ordo de Kantono Grizono de 1851 Valendas estis atribuito kiel komunumo al la komunumaro Ilanz.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Valendas-Sagogn (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Valendas