open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Oranĝfrunta pendopapago

La **Oranĝfrunta pendopapago** aŭ **Papua pendopapago** (*Loriculus aurantiifrons*) estas malgranda specio de papago de la familio *Psittaculidae* kaj genro de pendopapagoj.

Ĝi estas endemio de arbaroj en Nov-Gvineo kaj apudaj pli malgrandaj insuloj. Ĝi foje inkludas la Bismarkan pendopapagon kiel subspecion.

## Aspekto 
Individuoj estas 10 cm longaj kaj 14-16 g pezaj, kaj sekse dimorfaj. Maskloj kaj inoj estas ambaŭ plejparte verdaj, kaj maskloj havas orflavan antaŭkronon, dum inoj havas bluverdan antaŭkronon kaj bluverdajn vangojn. Ambaŭ seksoj havas ruĝajn gorĝmakulon kaj pugon, kaj flavan koloron sur la flankoj de la pugo.

## Referencoj 
* 

## Eksteraj ligiloj 
*World Parrot Trust Parrot Encyclopedia - Species Profiles

Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo
Kategorio:Papagedoj
Arnold Palmer

**Arnold Daniel PALMER** (n. la 10-a de septembro 1929 en Latrobe, Pensilvanio - 25-a de septembro 2016 en Pittsburgh, Pensilvanio) estis usona profesia golfludisto. Kune kun Bobby Jones, Jack Nicklaus, kaj Tiger Woods, li estis unu el la plej famaj ludantoj en golfo, konsiderata unu el la plej grandaj ludantoj en la historio pro siaj multaj venkoj en gravaj turniroj tutmonde ekde 1955. Konata kiel *La Reĝo* (The King), li estis unu el la plej popularaj ludantoj kaj trejnistoj pro esti unu el la unuaj *steluloj de la* televida epoko, kiu komenciĝis en la 1950-aj jaroj. Li estis parto de la tiel nomataj *Grandaj Tri* (The Big Three), kune kun Jack Nicklaus kaj Gary Player, kiuj helpis popularigi golfon tra la mondo.

La socia efiko de Palmer sur golfon estis senrivala inter liaj kolegaj profesiuloj; liaj modestaj originoj kaj sincera populareco helpis ŝanĝi la percepton pri golfo de elitista, superklasa ŝatokupo de privataj kluboj al pli popularisma sporto alirebla por la mezaj kaj laboristaj klasoj per publikaj golfejoj.  Palmer, Jack Nicklaus kaj Gary Player estis la "Grandaj Tri" de golfo dum la 1960-aj jaroj; ili estas kredititaj pro popularigado kaj komercigo de la sporto tutmonde.

En 1960, li fondis modernan sportmerkatadon kiel la unua atleto kiu gajnis altajn reklamajn enspezojn kune kun alta premimono. Palmer ankaŭ estis konata kiel golfeja dizajnisto.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Arnold Palmer Invitational – PGAa travojaĝa evento
* Arnold Palmer Desegna Firmao
* Arnold Palmer Hospitalo por Infanoj
* Restoracio de Arnold Palmer en La Quinta, Kalifornio
* Golfeta Monteto Klubo kaj Registri  – la vintran hejmon de Palmer kurso
* Latrobe Landa Klubo – lasomera hejmo de Palmer kurso
* Arnold Palmer Teo – laŭnomo de Palmer duona glazurita teo kaj duona limonada trinkaĵo
* usona Societo de Golfa kurso arkitektoj profilo15a de julio, 2014, ĉe la 

Kategorio:Usonaj pilotoj
Kategorio:Usonaj golfistoj
Bobby Jones (golfisto)

**Bobby JONES** ( *Robert Tyre Jones Jr* .; 17-a de marto 1902 en Atlanta , Georgio - 18-a de decembro 1971) estis usona amatora golfisto kaj advokato laŭ profesio . Li estas konsiderata unu el la plej grandaj golfludantoj de ĉiuj tempoj. Malgraŭ sia elstara historio, li restis amatoro dum sia tuta vivo kaj neniam fariĝis profesia.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* bobbyjones.com
* Jones kun Grand-Ŝlemaj Trofeoj
* Bobby Jones Chiari & Syringomyelia fondaĵo
* Bobby Jones Klasikaĵo

Kategorio:Usonaj romkatolikoj
Kategorio:Usonaj golfistoj
Bismarka pendopapago

La **Bismarka pendopapago** aŭ **Verdafrunta pendopapago** (*Loriculus tener*) estas malgranda specio de papago de la familio *Psittaculidae* kaj genro de pendopapagoj.

Ĝi estas endemio de arbaroj en Bismarkoj, Nov-Gvineo, kaj apudaj malgrandaj insuloj. Ĝi foje estis inkludita en la Oranĝfrunta pendopapago kiel subspecio.

## Aspekto 
Ambaŭ seksoj havas plejparte verdan korpon kun brilruĝa areo sur la gorĝo, nigran bekon kaj flavajn okulojn. Maskloj havas flavan/verdan pugon kun flava vosto. Inoj havas verdajn vangojn (kune kun maskloj) sed havas iometan verdan/bluan nuancon. Junaj birdoj ne havas gorĝajn areon kaj havas brunajn bekon kaj okulojn.

## Distribuado kaj habitato 
La Bismarka pendopapago troveblas sur insuloj en la Bismarkoj. Ĝi ĉeestas sur plej multaj marbordaj kaj malaltaj areoj de Nova Britio kaj Nova Irlando, ĉar ĝi emas eviti la centrajn altebenaĵojn. Ĝi ankaŭ troveblas tra la Duko de Jorkaj Insuloj, Nova Hanover-Insulo, Manne-Insulo, Selapiu-Insulo, Tsoilaunung-Insulo, Patio-Insulo, kaj aliaj ĉirkaŭaj pli malgrandaj insuloj. Ĝi troviĝas en malaltaj pluvarbaroj je altitudoj ĝis 500 metroj, sed preferas vivi en areoj malpli ol 200 metrojn alte.

## Minacoj 
Kiel multaj aliaj birdoj en la Bismark-arkipelago, la Bismarka pendopapago estas minacata pro senarbarigo, invadanta homa setlado, minado kaj kontraŭleĝa arbohakado. Ĝi estis klasifikita kiel Preskaŭ Minacata fare de la IUCN de 2004 ĝis 2018, sed estis malaltigita al Malplej Zorgiga en 2021.

## Referencoj 
* 

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo
Kategorio:Papagedoj
Gary Player

**Gary PLAYER** (naskita la 1-an de novembro 1935 en Johanesburgo) estas sudafrika profesia golfludanto kaj unu el la plej bonaj golfludantoj de la mondo.  Lia kromnomo estas " *Nigra* Kavaliro" (pro lia konstante nigra ludvesto).

Dum sia kariero, li gajnis naŭ gravajn ĉampionecojn kaj naŭ gravajn ĉampionecojn en la Ĉampiona Turneo. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Gary Player Profilo ĉe Golfaj Legendoj
* Gary Player Golfo Kursa Desegno
* Gary Player fondaĵo

Kategorio:Sudafrikaj sportistoj
Kategorio:Golfludistoj
Jack Nicklaus

**Jack William NICKLAUS** /ˈnɪkləsˌ ˈnɪkəl-/ (naskita la 21-an de januaro 1940 en Columbus, Ohio ), ankaŭ konata kiel La *Ora* Urso, estas usona eks-profesia golfludisto. Li estis unu el la plej bonaj golfludantoj de la mondo de la 1960-aj jaroj ĝis la malfruaj 1980-aj jaroj . Kun 18 venkoj en gravaj ĉampionecoj, li estas la plej sukcesa golfludanto en la historio.  Per sia kompanio, Golden Bear International, li estas ĉefa golfeja arkitekto.

Li gajnis 18 gravajn turnirojn dum sia kariero, finante dua 19 fojojn kaj tria naŭ fojojn en la PGA-Turneo. Li estas vaste konsiderata unu el la plej grandaj profesiaj golfludantoj de ĉiuj tempoj. Li estis inter la unuaj enkondukitoj en la Mondan Golfo-Halon de Famo (en 1974).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Usonaj filantropoj
Kategorio:Germanaj usonanoj
Kategorio:Usonaj golfistoj
Omega Race

***Omega Race*** estas pafa arkada videoludo desegnita de Ron Haliburton kaj publikigita en 1981 fare de Midway Games.

## Ludomaniero 
La ludo okazas en la jaro 2003. La ludanto regas la kosmoŝipon Omegan Fighter por detrui malamikajn droidajn ŝipojn en rektangula « trako ». La ŝipo de la ludanto estas kontrolata per regilo turnebla por rotacii la ŝipon, butono por akceli, kaj butono por pafi laserajn radiojn. La malamikoj, kiujn la ludanto devas detrui aŭ eviti, estas dronaj ŝipoj, komandaj ŝipoj, du specoj de kosmaj minoj kaj stelfajraj ŝipoj. La ŝipo resaltiĝas kontraŭ nevidebla barilo ĉe la randoj de la ekrano, kiu momente aperas kiam ĝi estas trafita. Defaŭlte, ekstraj vivoj estas aljuĝataj je 40 000 kaj 100 000 poentoj.

## Adaptoj 
La kartoĉo por Atari 2600 estis inkludita en pakaĵo kun speciala regilo nomata « *booster grip* », kiu transformis la unu-butonan CX40-stirstangon de la videoludilo en regilon kun apartaj butonoj por akceli kaj pafi. *Omega Race* estas unu el kelkaj ludoj de CBS por Atari 2600, kiuj enhavis kromajn 256 bajtojn da RAM en ĉiu kartoĉo - trajto reklamata de CBS kiel « *RAM Plus* »." 

## Recenzo 
Laŭ la gvidlibro ''Consumer Guide's How To Win At Video Games* en 1982, « *ĉiu nelerta ludanto povas enmeti kvarondolaron en la maŝinon kaj resti tie ĝis 20 000 poentoj.* » Pli ol 35 000 maŝinoj estis kreitaj, kun averaĝa enspezo de 181 USD semajne por ĉiu maŝino. Ĝi ofte viciĝis inter la dek plej enspezaj arkadmaŝinoj en ajna semajno dum tiu periodo. Michael Blanchet en sia libro *How to Beat the Video Games* (1982) laŭdis *Omega Race* pro ĝia « *trompa aspekto* », dirante, ke malgraŭ ŝajni facila ĝi « *evoluigas sanan nivelon de frustriĝo, kiun vi trovos tre stimula* »." 

*Compute!* nomis *Omega Race* « *vera venkinto por VIC-20* »."  *BYTE* diris, ke la versio por VIC-20 « *estas rapida, havas kolorajn grafikaĵojn kaj prezentas bonajn son-efektojn ... *Omega Race* estas amuza ludo kiu retenas ĉiujn plej bonajn trajtojn de la arkada versio* »."  *Ahoy!* diris, ke la versio por VIC-20 estis « *sufiĉe fidela al la arkada ludo, kaj tre ekscita* »."  La versio por VIC-20 de *Omega Race* ricevis Atestilon de Merito en la kategorio « *Plej bona unuludanta komputila ludo* » ĉe la 4-aj ĉiujaraj Arkie Awards.

## Influo 
*Omega Race* estis klonita por TRS-80 Color Computer kiel *Space Race* en 1982.

Ĝisdatigo de la ludo por Atari Jaguar estis proponita al Atari Corporation fare de Temporary Sanity Designs, tamen ĝi neniam progresis preter la fazo de propono, kaj la dokumento nun troviĝas en la manoj de komunuma membro "joekorali" de la retejo AtariAge.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
**Omega Race'' ĉe MobyGames ()

Kategorio:Videoludoj aperintaj en 1981
Kategorio:Arkadaj videoludoj
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per Atari 2600
Kategorio:Videoludoj de CBS Electronics
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per ColecoVision
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per Commodore 64
Kategorio:Videoludoj de Midway Games
Kategorio:Pafaj videoludoj
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per VIC-20
Kategorio:Videoludoj kreitaj en Usono
Kategorio:Videoludoj okazantaj en 2003
Kategorio:Videoludoj en kosma spaco
Charles Barkley

**Charles Wade BARKLEY** (naskiĝis la 20-an de februaro 1963 en Leeds, Alabamo) estas iama usona basketbalisto, kiu ludis en la NBA de 1984 ĝis 2000.

La 1,98-metra alta potencavanculo estis nomita Plej Valora Ludanto (MVP) en 1993 kaj estas konsiderata unu el la plej bonaj basketbalistoj en la historio. En 1996, selektado de iamaj ludantoj kaj trejnistoj inkluzivis lin en la liston de la 50 plej grandaj ludantoj de ĉiuj tempoj. Barkley neniam gajnis NBA- ĉampionecon, sed li gajnis du orajn medalojn kun la usona nacia basketbalteamo, konata kiel la *Dream Team,* ĉe la Someraj Olimpikoj de 1992 en Barcelono kaj 1996 en Atlanta. En 2006, li estis enkondukita en la Naismith Memorial Basketball Hall of Fame.

Post sia kariero kiel aktiva basketbalisto, Barkley komencis sukcesan karieron kiel sportkomentisto por Turner Network Television kaj verkis plurajn librojn.   

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Charles Barkley: NBA.com Historical Biography
* 
* Charles Barkley article, Encyclopedia of Alabama )
* 

Kategorio:Usonaj GLAT-aktivuloj
Kategorio:Usonaj korbopilkistoj
Brett James

**Brett JAMES Cornelius** (n. la 5-an de junio 1968, Columbia, Misurio – m. la 18-an de septembro 2025, Norda Karolino) estis usona kontrea kantisto, produktanto kaj kantverkisto. Li estis kandidato kaj gajninto de pluraj premioj, inkluzive de Grammy pro la kanto " Jesus, Take the Wheel " (Carrie Underwood).

Liaj komponaĵoj estis kredititaj en 494 registraĵoj de vasta gamo da artistoj.  Li subskribis kontrakton kun Career Records (dividaĵo de Arista Nashville) kiel soloartisto en 1995; tiun jaron li furorlistigis tri unuopaĵojn kaj publikigis samnoman debutan albumon. Li revenis al Arista kiel artisto en 2002, publikigante du pliajn unuopaĵojn. 

Lia verkaro inkluzivis furoraĵojn prezentitaj de Jessica Andrews, Martina McBride, Kenny Chesney, Rodney Atkins, kaj Jason Aldean.

Li mortis en aviadila kraŝo en Norda Karolino la 18-an de septembro 2025, kun sia edzino kaj vicfilino ĉe sia flanko.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Brett James ĉe Internacia Kantokomponista Asocio

Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Kategorio:Mortintoj en aviadilaj akcidentoj en Usono
Kategorio:Usonaj kantistoj
Tatiana Sorokko

**Tatjana SOROKKO** (, naskita la 26-an de decembro 1971 en Arzamas-16 (Sarov), Rusia SFSR, Sovetunio) estas rusa kaj usona modelino, fotomodelino, modokritikistino, redaktorino kaj vestaĵkolektantino;  unu el la unuaj *pintaj* modeloj de rusa deveno, kiu faris karieron en la Okcidento post la disfalo de Sovetunio.  Ŝi partoprenis en modspektakloj por ĉefaj moddomoj; ŝiaj fotoj aperis sur la kovriloj de virinaj revuoj kiel *ELLE*, *Vogue*, ''Harper's Bazaar* kaj *Cosmopolitan*. 

Ŝia kolekto konsistas el altmodaj pecoj de ĉefaj 20-jarcentaj mododesegnistoj. Vestaĵoj kaj akcesoraĵoj apartenantaj al ŝi estis prezentitaj en multaj muzeekspozicioj.

Tatiana Sorokko paradis por dizajnistoj kiel Chanel, Gianni Versace, Bill Blass, Calvin Klein, Yves Saint Laurent, Christian Dior, Donna Karan, Dolce & Gabbana, Gianfranco Ferré, Christian Lacroix, Gucci, Alexander McQueen, Michael Kors, Moschino, Nicole Miller, Prada, Oscar de la Renta, Ralph Lauren, Vivienne Westwood, Givenchy, Marc Jacobs kaj Valentino. Sorokko pozis por reklamoj por Yves Saint Laurent, Ungaro, Donna Karan kaj Versace.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Unue sovetia Modelo Tatiana Sorokko elmontris ŝian vestaron *RIA Novosti''; alirita la 15-an de majo 2014.
Gellért Váry

'*** [vAri], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Váry Gellért*' estis hungara piarista monaĥo, instruisto. Lia familia nomo estis *Meister* ĝis 1862.

 naskiĝis  en Csongrád (urbo) (Hungara reĝlando, Aŭstra imperio, nuntempe en Hungario), li mortis  en Nitro (Ĉeĥoslovakio, nuntempe en Slovakio).

## Biografio 
 aliĝis al la piaristoj en 1858, post la necesaj studoj li pastriĝis en 1866, supozeble tiutempe li monaĥiĝis. Jam en la lernojaro 1862 li instruis en Szeged, poste en Vác kaj Pest (urbo), inter 1866–1873 en Kecskemét. Li instruis la novicojn en Vác inter 1873-1891, poste li havis monaĥan postenon en Nitro, inter 1901-1912 en Romo, poste li vivis sian emeritan vivon en Nitro.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Tanuljunk-e görögül?* (1867)
* Ivan Turgenev: *A kísértet.* (traduko, 1874)
* *Huszonöt év a kegyesrend irodalmi életéből 1850–1875.* (1877)
* *A görög műveltség története.* (1879)
* *Árvalányhaj. Gyűjtemény a kegyesrendi költők műveiből.* (1882)
* *Az irodalom bölcselete.* (1884)

## Memorigiloj 
* memortabulo en urbo Csongrád (2005)

## Fontoj 
* biografio hungare kun bildo
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare
* katolika leksikono

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj piaristaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Aviadila akcidento aŭ incidento

**Aviadila akcidento** rilatas al akcidentoj implikantaj ĉiajn tipojn de aviadiloj. Ofte, *aviadilakcidento* estas uzata kiel sinonimo, kvankam strikte parolante tio validas nur por akcidentoj implikantaj aviadilojn. Se akcidento preskaŭ okazas, tio ofte nomiĝas *preskaŭ-trafo* aŭ *preskaŭ-trafo*.

## Oficiala terminologio 
**Aviadila akcidento** estas difinita kiel

: Malfavora incidento, kiu okazas rilate al la uzo de aviadilo de la momento, kiam persono eniras la aviadilon por la celo de flugo, ĝis ĉiuj forlasis la aviadilon, kondiĉe ke:

: a) Iu mortas aŭ estas grave vundita pro:

:: - esti en la aviadilo, aŭ

:: - per rekta kontakto kun parto de la aviadilo, inkluzive de partoj kiuj dekroĉiĝis de ĝi, aŭ

:: - esti rekte eksponita al la efikoj de ellasa fluo el motoro(j), kaj/aŭ aerfluo el helico(j) kaj rotoro(j) krom se la morto aŭ vundo ŝuldiĝas al naturaj kaŭzoj, estas memkaŭzita aŭ kaŭzita de aliaj personoj, aŭ estas kaŭzita al kaŝpasaĝero kiu kaŝis sin en loko normale ne alirebla por pasaĝeroj aŭ ŝipanaro; aŭ

: b) La aviadilo suferas difekton aŭ strukturan paneon, kiu signife reduktas la forton de la strukturo aŭ la funkciadon aŭ flugkarakterizaĵojn de la aviadilo, kaj kiu normale necesigas gravan riparon aŭ anstataŭigon de la koncerna parto/komponanto. Ekskludita estas motorpaneo aŭ difekto, kondiĉe ke la difekto limiĝas al la motoro, ĝiaj kovriloj aŭ akcesoraĵoj. Ekskludita estas plia difekto limigita al helicoj, flugilpintoj, antenoj, pneŭoj, bremsoj, glata haŭto, malgrandaj kavetoj aŭ truoj en la haŭto de la aviadilo; aŭ

: c) La ŝipo mankas aŭ tute ne estas disponebla

En ĉi tiu kunteksto, **Grava vundo** estas difinita kiel:

: Vundo, kiun persono suferis rilate al akcidento kaj kiu:
:: a) postulas enhospitaligon ene de 7 tagoj post la vundiĝo kaj daŭras pli ol 48 horojn, aŭ
:: b) rezultigas frakturon de iu ajn osto (krom simplaj frakturoj de la fingroj, piedfingroj aŭ nazo), aŭ
:: c) inkluzivas vundojn, kiuj kaŭzas gravan sangadon, difekton de nervoj, muskoloj aŭ tendenoj, aŭ
:: (d) implicas difekton de iu ajn interna organo, aŭ
:: (e) implikas brulvundojn de dua aŭ tria grado, aŭ ajnan brulvundon kovrantan pli ol 5 procentojn de la korposurfaco, aŭ
:: f) inkluzivas konfirmitan kontakton kun infektaj substancoj aŭ substancoj kiuj elsendas damaĝan radiadon.

Malpli gravaj incidentoj estas klasifikitaj jene:

**Grava Aviadila akcidento**, ofte nomata **preskaŭ-akcidento** :

: Nedezirinda incidento, kie la cirkonstancoj indikas, ke akcidento preskaŭ okazis.

**Aviada incidento** :

: Nedezirinda okazo rilate al la funkciigo de aviadilo, kiu ne estas akcidento, sed kiu havas aŭ povus havi negativan efikon sur la sekurecon de aviadaj operacioj.

**Aertrafika incidento**

: Trafikrilata aviada incidento kiel ekzemple aviadilproksimo, gravaj malfacilaĵoj ekestantaj ĉar la flugtrafika kunordigisto aŭ flugtrafikaj servoj ne sekvas aŭ devias de la aplikebla proceduro, kaj gravaj malfacilaĵoj kaŭzitaj de mankoj aŭ eraroj en grundaj instalaĵoj aŭ instalaĵoj.

Kategorio:Historio de aviado
Kategorio:Aviadilaj akcidentoj kaj incidentoj
Miksrasa hundo

**Miksita raso** ankaŭ ofte nomiĝas **bastardo**, **krucbredo**. Ĝi estas normale hazarda kruciĝo inter du aŭ pli malsamaj (ofte popularaj) hundrasoj, sed ĝi ankaŭ povas esti ordinara dezajnita hundo, kreita kiel rezulto de moda fenomeno.

La termino *"bastarda hundo"* estas fakte uzata por rilati al miksaĵoj kie la rasoj estas nespecifitaj (nekonataj), dum la termino *"bastardo"* ofte estas malestima termino uzata por rilati al nekutime malbelaj aŭ nekonstantaj miksrasaj hundoj.

En pli mallarĝa senco, miksrasoj estas ĉefe difinitaj kiel hundoj rezultantaj el neintencita aŭ senbrida pariĝo. Intencaj krucbredaĵoj de du specifaj rasoj ankaŭ estas konsiderataj miksrasoj laŭ difino, sed estas nomataj hibridaj hundoj aŭ dezajnaj hundoj, kiuj ĉefe celas kombini la pozitivajn karakterizaĵojn de ambaŭ rasoj.

Kategorio:Hibridaj vivaĵoj
Kategorio:Dombestoj
Kategorio:Dorlotbestoj
Kategorio:Hundorasoj
Goldendoodle

eta|303x303ra|Ilustraĵo detalante la fizikan aspekton de *goldendoodles*
La ***Goldendoodle*** estas hibrida hundo (d:Q38547, aŭ kruciĝo (d:Q38945)) el Usono, kreita per krucado de Orkolora reporthundo kaj Pudelo. La nomo *Goldendoodle* estas kunmetita de la partoj "Golden" (de Golden Retriever) kaj "-oodle" (de poodle); la litero "d" estas analogeco al la Labradoodle (d:Q38229). 

La kruciĝo estis origine kreita en eksperimento fare de bredistoj en Nordameriko kaj Aŭstralio. La Goldendoodle ne estas hundraso en la vera senco de la vorto kaj tial ne estas agnoskita de la FCI aŭ iu ajn alia grava cinologia organizaĵo.

Ekzistas granda vario kaj en la fizika aspekto, konduto kaj personeco de la raso, sed ĝenerale parolante, ĝi estas konsiderata inteligenta kaj socia miksaĵo, kiu havas sufiĉe altajn postulojn por kaj fizika ekzercado kaj mensa stimulo.

*Goldendoodle*-oj povas esti ne-harfalantaj kaj hipoalergiaj, sed ili ne ĉiam estas. La raso venas en tri malsamaj hartipoj, kaj tio determinos kiom da prizorgado estas necesa. Ĉiuj tri hartipoj ankoraŭ postulas signife pli da prizorgado ol plej multaj aliaj hundrasoj.

## Referencoj 
Kategorio:Hundorasoj
Universitato De La Salle

La **Universitato De La Salle** (, ankaŭ nomita kiel **DLSU**, **De La Salle** aŭ **La Salle**) estas katolika privata universitato en Manilo.

Fondita en 1911 fare de la Congregation of the Brothers of the Christian Schools ( *Fraternum Christianarum Scholarum* en la latina ).

En 2004, la universitato fariĝis unu el du en Filipinoj (kune kun la Universitato Ateneo de Manilo) kiuj ricevis la kvaran (plej altan) nivelon de akredito de la Filipina Komisiono pri Alteduko.

La universitaton administras la Fratoj de la Kristanaj Lernejoj kaj ĝi situas en Malate, distrikto de Manilo. Ĝi estas membro de la asocio De La Salle Philippines (DLSP), nomita laŭ la franca ordeno Jean Baptiste de La Salle. La prezidanto de la universitato estas Armin Luistro, FSC. Pli ol 1 300 fakultatanoj servas ĉirkaŭ 15 000 studentojn..

## Organizo 
* Kolegio de Komerco kaj Ekonomiko
* Kolegio de Komputiko
* Kolegio de Edukado
* Kolegio de Inĝenierarto
* Kolegio de Liberaj Artoj
* Kolegio de Scienco
* Jura Fakultato

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Universitatoj en Filipinoj
Borough (Nov-Ĵerzejo)

La anglalingva termino ***borough*** (ankaŭ literumita ***boro***), en la kunteksto de loka administrado en la usona subŝtato Nov-Ĵerzejo, rilatas al unu el kvin tipoj kaj unu el dek unu formoj de municipa administrado (aldone al tiuj establitaj laŭ speciala ĉarto). En Esperanto ne jam estas establiĝinta fiksa traduko de la angla termino - plej oftas la tradukoj "loĝdistrikto" aŭ "urbeto", kvankam tiu lasta tendencas esti la esperanta traduko ankaŭ de la anglaj terminoj *town* kaj *township*, do estas malpli specifa. Historie, la angla termino fontas en la mezepoka socio de Anglio en Eŭropo kaj etimologie rilatas al la esperanta vorto "burgo": samkiel burgo ankaŭ angla mezepoka loĝloko nomata *borough* estis ĉirkaŭata per protekta fortikiga remparo.

Inter la 564 municipoj de Nov-Ĵerzejo, la administra formo *borough* estas la plej ofta formo de loka administrado, kvankam la plimulto de ŝtataj loĝantoj fakte loĝas en urbetoj de formo *townships*. En 2023 estis 253 loĝlokoj de formo *borough* en Nov-Ĵerzejo.

Kategorio:Nov-Ĵerzejo
Universitato Ateneo de Manilo

La **Universitato Ateneo de Manilo** (; ; ankaŭ *Ateneo de Manila* aŭ *Ateneo* mallonge) estas privata katolika universitato en Filipinoj, administrata de jezuitoj. 

La eduka sistemo de la universitato inkluzivas elementajn, mezajn kaj altlernejojn. La universitato havas la jenajn fakultatojn: artoj, homsciencoj, komerco, juro, sociologio, filozofio, teologio, medicino, publika sano, biologio, fiziko, kemio, matematiko, komputiko, informa teknologio, mekanika inĝenierado, mediaj sciencoj kaj publika administrado. Aldone al siaj instruaj agadoj, la universitato kunlaboras kun multaj filipinaj privataj kompanioj kaj faras diversajn sciencajn esplorojn.

En 2004, la universitato fariĝis unu el du en Filipinoj (kune kun la Universitato De La Salle) kiuj ricevis la kvaran (plej altan) nivelon de akredito de la Filipina Komisiono pri Alteduko. Ekde 2008, la universitato kunlaboras kun aliaj katolikaj universitatoj en Orienta Azio sub la tiel nomata "Tutmonda Gvidada Programo". La *Orienta Azia Pastoreca Instituto (EAPI)* estas aligita kun la Ateneo.

Inter ĝiaj iamaj studentoj kaj diplomiĝintoj estas senatanoj, pluraj prezidantoj de la lando inkluzive de Benigno Aquino la 3-a, kaj personecoj kiel José Rizal. Aliaj bonkonataj diplomiĝintoj de la universitato inkludas Felipe Agoncillo, Jose Romeo Orquejo Lazo, Epifanio de los Santos, Pedro Paterno, Pedro Pelaez, Patricio G. Mariano kaj Valentim Ximenes.

## Historio 
Fondita en 1859, ĝi origine estis publika institucio (dum la epoko de hispana kolonia regado en Filipinoj), sed post la Hispana-Usona Milito de 1898 kaj la usona okupacio de la Filipinoj, ĝi perdis siajn registarajn subvenciojn kaj fariĝis privata institucio kun altlerneja statuso. Baldaŭ post la milito, la institucio estis translokigita de Intramuros, Manilo, al Kezonurbo. En 1959, al la institucio oni donis universitatan statuson.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Informkesto mapligilo sen OSM-rilata ID sur Vikidatumoj
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Universitatoj en Filipinoj
Kategorio:Manilo
Duc Phuc

**Duc Fuc** ( vjetname: *Nguyễn Đức Phúc* ; naskiĝis la 15-an de oktobro 1996, Hanojo), pli bone konata per sia artista nomo **Đức Phúc**, estas vjetnama kantisto, repisto kaj aktoro. Li estas konata al spektantoj kiel la gajninto de la tria sezono de La Voĉo de Vjetnamio kaj de la *Intervision* Kantokonkurso 2025.

Kategorio:Vjetnamaj kantistoj
Friedrich Teuscher

**Christian Friedrich Gottfried TEUSCHER** (naskiĝinta la  en Delitzsch, mortinta la  en Mellingen) estis germana instruisto, paroĥestro, superintendanto, eklezia konsilisto, verkisto kaj libretisto.

Estante filo de bakisto kaj municipa asesoro li frekventis inter 1805-1810 la elektroprincan Aŭgustenan lernejon je Grimma.  Ankoraŭ en 1810 li ekstudentis ĉe la universitato de Lepsiko kie li magistriĝis pri filozofio. De 1813 estis li privata instruisto en la domo de Jakob Friedrich von Fritsch je Vajmaro kie estigis libreton laŭ la verko *Das Liebhaberkonzert* de Franz Carl Adelbert Eberwein. Ĝuis ĝi la premieron Vajmare en la 24.2.1815 Post ekzameniĝo kandidata estis li inter 1816-1820 diakono je Blankenhain kaj inter 1820-1824 supera paroĥestro samloke: tiam estis submetita al lia respondeco ankaŭ la filioj je Schwarza kaj Rottdorf. Kiam minacis terenfalo de eroj de la galerio en Schwarza dum diservo, li mem ĉeestis. En 1824 sekvis li vokiĝon je diakonecon en Buttstädt kie li en 1826 fariĝis ankaŭ superintendanta pastoro. En 1850 li iris al Mellingen, kie li ĝismorte agadis superintendantece.

Lia ĉefverko estas la kanonjura manlibro *Handbuch des evangelischen Kirchenrechts im Großherzogtum Saĉsen-Weimar-Eisenach*. Inter 1843-1854 deĵoris li redaktore ĉe "Neŭer Nekrolog der Deutschen" kunlaborante inter 1852-1856 por la gazeto "Thüringisches Kirchen- und Schulblatt". De 1848 estis li grandduka eklezikonsilisto ricevonte en 1855 la unuaklasan kavalirkurcon de la ordeno *Hausorden vom Weißen Falken*. En 1863 li fariĝis eĉ sekreta eklezikonsiliito kaj en 1858 honora doktoro pri teologio de la universitato de Jena. 

Edzigis lin en 1816 Henriette Emilie Hillebrand kaj en 1819 Friederike Adelheid Müller; kun ĉi-lasta havis li dek infanojn. 

## Verkoj 
* 1819: *Saladdin – Romantisches Gedicht in vier Gesängen*; Preisgedicht aus der Urania 1819 / von Friedrich Teuscher. Leipzig: Brockhaus 1819 (Rezension: Jenaische allgemeine Literatur-Zeitung, 17. Jahrgang 1820, 3. Band: Julius, August, September, Spalten 276–279
* 1826: *Zusammenstellung der kirchlichen Gesetze in dem Großherzogthum Sachsen-Weimar.*
* 1828: *Die Geschichte der Stadtschule zu Buttstädt, vom sechzehnten Jahrhunderte an bis auf die neuesten Zeiten*: Nebst Beilagen und Anmerkungen, die Geschichte der hiesigen Stadt betreffend; bei Gelegenheit der Einweihung des neuen Schulgebäudes am 25. August 1828
* 1846: nach Matthias Hoë von Hoënegg: *Evangelisches Handbüchlein wider das Papstthum.*
* 1848: *Handbuch des evangelischen Kirchenrechts im Großherzogthume Sachsen-Weimar-Eisenach mit steter Berücksichtigung der gesetzlichen Vorschriften über das evangelische Volksschulwesen für Kircheninspektoren, Superintendenten, Pfarrer und Schullehrer.* 
* *Miscellen. (Beschönigender Euphemismus. [„Beschleunigungsessenz“] […]).* 

## Notoj 
Kategorio:Superintendantoj
Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Germanaj libretistoj
Kategorio:Germanaj instruistoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1791
Kategorio:Mortintoj en 1865
Alajos Vashegyi

**Alajos Vashegyi** [alajoŝ vaŝhedji], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Vashegyi Alajos** estis hungara piarista monaĥo, instruisto. Lia origina familia nomo estis *Windisch* [vindiŝ].

 naskiĝis  en Kertes (Hungara reĝlando, Aŭstra imperio, nuntempa Baumgarten en Aŭstrio), li mortis  en Magyaróvár (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa urboparto de Mosonmagyaróvár en Hungario).

## Biografio 
 aliĝis al la piaristoj en 1820 en Privigye. Post dujara novicado li instruis jaron en Magyaróvár, poste li studis filozofion en Vác, teologion en Nitro, fine li pastriĝis en 1826, supozeble tiutempe li monaĥiĝis. Li instruis en Léva (1827–1828), Pest (urbo) du jarojn, Magyaróvár (1830–1836), Sátoraljaújhely (1836–1841), jaron en Kisszeben, fine en Szeged (1843-1846). Li instruis novicojn en 1947, poste li estis lernejestro kaj monaĥejestro en Budao (urbo). Tiam li ŝtele donadis manĝaĵojn al Gergely Czuczor en malliberejo. En 1849 li instruis en la apuda Pest (urbo), poste li estis monaĥejestro kaj gimnaziestro 4 jarojn en Veszprém (urbo), fine li instruis ekde 1854 en Magyaróvár, kie li estis levita monaĥejestro kaj gimnaziestro en 1861.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A magyaróvári gymnasium története.* (1868, 1870)

## Fontoj 
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj piaristaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Nana pendopapago

La **Nana pendopapago** aŭ **Ruĝbeka pendopapago** (*Loriculus exilis*) estas malgranda specio de papago de la familio *Psittaculidae* kaj genro de pendopapagoj.

Ĝi estas endemio de arbaroj, manglejoj kaj aliaj arbaraj medioj en la insulo Sulaveso, Indonezio. Ĝi iĝis rara pro habitatoperdo.

La birdo estas tute verda. Ĝia vizaĝo konsistas el oranĝeca beko kaj ruĝa gorĝo. La vosto estas ruĝa. Ĝi foje estas kun la Sulavesa pendopapago. La Nana pendopapago estas pli malgranda kaj havas pli ruĝan bekon, verdan frunton kaj unuforman verdan dorson.

## Referencoj 
* 

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Birdoj de Indonezio
Kategorio:Papagedoj
Carlstadt

**Carlstadt** estas urbeta loĝloko aŭ formale loĝdistrikto de Nov-Ĵerzejo, subŝtato de Usono. La urbo estas la administra centro de la kantono Bergen, kaj kiel la tuta ĉirkaŭa urbaro tre orientiĝas direkte al la tre proksima metropolo Nov-Jorko. Laŭ la stato de la censo  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². En la urbo situas interalie la firmao kiu respondecas pri la nuancila kolorkatalogo Pantone.

## Origino de la loko 
Plej multaj fontoj indikas, ke la komunumo estis nomita laŭ Carl Klein, la gvidanto de grupo de fruaj germanaj setlantoj, kiuj gvidis la projekton establi la komunumon. kvankam *Henry Gannett* deklaris, ke la nomo devenas de la urbo Karlovac en Kroatio, kiu estis konata kiel "Carlstadt" en la germana kiam ĝi estis parto de la Aŭstra Imperio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Nov-Ĵerzejo
Floresa pendopapago

La **Floresa pendopapago** aŭ **Pendopapago de Wallace** (*Loriculus flosculus*) estas malgranda (longo: 11–12 cm)  specio de papago de la familio *Psittaculidae* kaj genro de pendopapagoj.

Ĝi estas endemio de arbaroj, kaj aliaj arbarecaj medioj en la insulo Floreso, Indonezio. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo. 

Jen arbarema papago. La masklo estas ĉefe verda, kun ruĝa beko, ruĝa makulo sur la gorĝo, oranĝaj kruroj kaj malhelruĝa nuko, brilruĝa pugo kaj supravostaj kovriloj. La ino havas la ruĝon sur la gorĝo reduktitan aŭ forestantan.

Ĉi tiu papago kvalifikiĝas kiel Endanĝerigita ĉar ĝi havas tre malgrandan teritorion kaj populacion. La ĉefa minaco estas habitatodetruo. La nuna populacio estas taksita je inter 2 500 kaj 10 000.

Ĝi nomiĝis per alternativa ordinara nomo laŭ Alfred Russel Wallace, brita natursciencisto, esploristo, geografo, kaj biologo.

## Referencoj 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet

Kategorio:Birdoj de Indonezio
Kategorio:Papagedoj
Flavgorĝa pendopapago

La **Flavgorĝa pendopapago** (*Loriculus pusillus*) estas malgranda specio de papago de la familio *Psittaculidae* kaj genro de pendopapagoj.

Ĝi estas endemio de arbaroj, kaj aliaj arbarecaj medioj en la insuloj Javo kaj Bali, Indonezio. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo.

## Aspekto 
La flavgorĝa pendopapago estas malgranda. Ĝia korpo estas verda, kun flava areo sur la antaŭa parto de ĝia kolo. Ĝia malsupra dorso estas ruĝa.

## Dieto 
Ĝi ĉefe manĝas florojn, florburĝonojn kaj malgrandajn fruktojn. Oni konas, ke ili elsendas laŭtajn voĉojn ĉirkaŭ manĝotempoj. 

## Referencoj 
* 

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Birdoj de Indonezio
Kategorio:Papagedoj
Pantone

**Pantone** estas usona firmao. Ĝi produktas sistemojn de koloraj nomoj, kiu estas uzanta en variaj industrioj, kiel grafika fasonado, tekstilindustrio, interna dekoracio, kosmetikoj, kaj aliaj.
Baze temas pri usona nuancilo de norma kolorkatalogo. Sian sidejon la firmao havas en Carlstadt, Nov-Ĵerzejo, Usono.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Firmaoj de Nov-Ĵerzejo
Jeffrey Archer

**Jeffrey Howard ARCHER, Barono Archer de Weston-super-Mare** (naskita la 15-an de aprilo 1940 en Holloway, Granda Londono) estas brita aŭtoro de furorlibroj, iama konservativa politikisto kaj dumviva nobelo.

Liaj suspensromanoj vendis almenaŭ 250 milionojn da ekzempleroj tutmonde.  

Li servis kiel membro de la Ĉambro de Komunuloj (1969 ĝis 1974), kaj kiel vicgvidanto de la Konservativa Partio (1985–1986). Li servis malliberecan punon pro falsĵuro. 

Dum la elekto por Ĉefurbestro de Londono, en kiu li komence estis kandidato de la Konservativa Partio, li estis akuzita pri falsĵuro komence de 2000 kaj kondamnita al pluraj jaroj en malliberejo. Dum en malliberejo, li verkis tripartan, kritike aklamitan prizonan taglibron (*The Prison Diaries*). Li estis forpelita el la Konservativa Partio la 4- an de februaro 2000 por periodo de kvin jaroj kaj poste fariĝis nefiliigita membro de la Lordĉambro.
## Verkado 
Archer ofte prenas siajn rolulojn el la superaj klasoj de Anglio kaj ofte diskutas la manieraĵojn kaj sentemojn, kiuj devenas de tiu nivelo de socio. La plej multaj el liaj verkoj okazas en Usono, kvankam liaj roluloj emas uzi britan sintakson.

Li permesas al si konsiderindajn literaturajn liberecojn dum li interplektas la vivojn de du paralelaj protagonistoj (Kain and Abel, Sons of Fortune), aŭ heroo kaj fiulo (*As the Crow Flies*, *First Among Equals*). Ĉi tiuj intrigoj havas eposan naturon kaj daŭras plurajn jardekojn, ofte kun paralelaj rakontfadenoj, rakontante la eventon el malsamaj vidpunktoj. Multaj protagonistoj suferas pro fekundecoproblemoj, aŭ perdas sian solinfanon, por krei draman efikon.

Liaj "ne-eposaj" verkoj ("A Matter of Honor", ĉasadrakonto, kaj "Shall We Tell the President?", krimsuspensfilmo) ĝenerale okazas en multe pli mallonga tempokadro kaj havas malpli da roluloj.

La libroserio *Kane* *and Abel* estis lia plej sukcesa laŭ vendoj, atingante la unuan lokon en la furorlisto *de The New York Times* . Ĝi estis adaptita al televida miniserio fare de CBS en 1985, ĉefrolante Peter Strauss kaj Sam Neill . La sekvan jaron, Granada TV faris dekpartan serion de alia libro,  *First Among Equals*, kiu rakontis la historion de kvar viroj kaj ilia klopodo iĝi ĉefministro. 

Dum en malliberejo, Archer verkis trivolumenan memuaron, *A Prison Diary (Taglibro de malliberejo)*, modelitan laŭ la *Dia Commedia* de Danto, kaj nomitan laŭ la unuaj tri malliberejoj, en kiuj li estis malliberigita. Lia malliberigo ankaŭ servis kiel inspiro por pluraj noveloj en lia kolekto ''Cat O' Nine Tales* (*Kato de naŭ rakontoj'').

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Intervjuo pri fariĝante Urbestro de Londono ĉe BBCa novaĵoj
* Intervjuo kun Jeffrey Archer pri Veronika Asks
* Verkadaj konsiletojn de Jeffrey Archer 
* Intervjuo de Jeffrey Archer en la Hindu 
* Jeffrey Archer 'La Pekoj de la Patro' intervjuo 
* Intervjuo kun Aŭtoro Jeffrey Archer 

Kategorio:Anglaj anglikanoj
Kategorio:Britaj verkistoj
Kategorio:Britaj krimuloj
György Jácint Virág

**György Jácint Virág** [djordj], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Virág György Jácint** estis hungara piarista monaĥo, pastro, instruisto.

 naskiĝis  en Szécsény (Hungara reĝlando, Habsburga imperio nuntempe en Hungario), li mortis  (laŭ alia informo ) en Máramarossziget (Transilvanio, Habsburga imperio, nuntempa Sighetu Marmației en Rumanio).

## Biografio 
 aliĝis al la piaristoj en 1763 en Privigye. Post la novicado li instruis 2 jarojn en la sama urbo. Li studis filozofion en Nagykároly, teologion en Debrecen, poste li pastriĝis en 1772, supozeble tiutempe ankaŭ monaĥiĝis. Post siaj studoj li instruis jaron en Tokaj, 2 jarojn en Nagykároly, poste li estis pastro en Máramarossziget inter 1775–1785, sed ekde 1776 ankaŭ gimnaziestro, ekde 1785 ankaŭ monaĥejestro. Inter 1788–1792 li estis pastro en Aknasuhatag, krome denove gimnaziestro kaj monaĥejestro en Máramarossziget.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Pásztor ének Tokody György urnak, n. Bihar vármegye második v. ispányjának ...* (1786)
* *Pásztor ének T. Innocentius Simonchicznak ...* (1789)

## Fontoj 
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj piaristaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj pastroj
Budo Sento Championship

**Budo Sento Championship**, ankaŭ konata kiel **Budo SC**, estas luktosporto organizo originanta el Meksiko. Ĝia fokuso estas miksita luktosporto, kvankam ĝi ankaŭ organizis Muay Thai kaj submetiĝluktadbatalojn.

## Historio 
Budo Sento Championship estis fondita en 2020 de la komercisto kaj advokato Iván Macías, kiu menciis en intervjuo, ke la ideo krei ĉi tiun organizon ekestis kiel alternativo al aliaj MMA-promocioj en Meksiko. La unua evento de BSC, nomita *BSC Volumo 1*, okazis la 14-an de novembro 2020, ĉe la Foro Radi en Meksikurbo. La evento havis Wilson Reis (iama UFC-batalanto) kaj Carlos Briseño.

## Referencoj 
Kategorio: Miksitaj luktosportaj organizaĵoj
Kategorio:Sporto en Meksiko
Ultimate Warrior Challenge Mexico

**Ultimate Warrior Challenge Mexico**, ofte konata kiel **UWC Mexico**, estas meksika miksita luktosporto organizo.

## Historio 
La promocio okazigis sian unuan eventon la 28-an de februaro 2009, ĉe la Municipa Aŭditorio de Tijuana, titolita *UWC: Baja California vs. California*. La 30-an de majo, ĉe la evento "UWC: Furia Cachanilla", Akbarh Arreola venkis Adam Lehman en veltera pezobatalo por iĝi la inaŭgura UWC-ĉampiono.

En 2015, baldaŭ post la evento *UWC Mexico 14*, la promocio ĉesigis siajn sportajn agadojn pro nekonataj kialoj, igante ĝiajn batalantojn translokiĝi al aliaj naciaj promocioj kiel Xtreme Fighters Latino; kelkaj el ili poste subskribus kun LUX Fight League. Kvar jaroj pasis antaŭ ol la UWC revenis, kun la evento *UWC Mexico 20: Legacy* okazinta la 24-an de aŭgusto 2019.

En januaro 2024, la prezidanto de UWC, Alejandro Islas, anoncis la renovigon de sia kontrakto kun UFC Fight Pass, la platformo sur kiu la promocio antaŭe elsendis batalojn.

## Referencoj 
Kategorio: Miksitaj luktosportaj organizaĵoj
Kategorio:Sporto en Meksiko
Gorĝa kantado

eta|Gorĝa kanto el Tuvio
**Gorĝa** aŭ **suprotona kantado**, estas kantotekniko farata per tirado de longa, malhela noto el la profundo de la gorĝo (*guturalo*). Super ĉi tiu noto venas aliaj, pli helaj notoj, per la gorĝokantisto metante la langon en diversajn poziciojn en la buŝo. Gorĝa kantado supozeble estas unu el la plej malnovaj formoj de muziko en la mondo.  La kantado povas esti kun aŭ sen kantoteksto.  La prezentistoj kapablas produkti sonojn, kiuj tute male al aliaj kantoj aŭ ordinara parolo. 

Gorĝa kantado troviĝas en muzikaj tradicioj disvastigitaj tra la tuta mondo, sed ĉefe inter la tuvoj, mongoloj, tibetaj monaĥoj, inuitoj kaj baŝkiroj  Gorĝa kantado estas aparte konata inter turk-mongolaj triboj en la Atlaj- Sajan- montaro de suda Siberio kaj okcidenta Mongolio.  Tipo de gorĝa kantado estas praktikata en suda Afriko.  Kargyraa gorĝa kantado en Mongolio estas farata en la frekvenco de 70 ĝis 100 Hz.  Loke en Tuvio, la kanttekniko nomiĝas *khöömei* aŭ *khoomii,* kio estas mongole por gorĝo. En Tuvio, gorĝa kantado laŭdire originis antaŭ longe kiam homoj provis imiti naturajn sonojn en sia ĉirkaŭaĵo, kiel ekzemple la sonon de akvofaloj aŭ vento. En Tuvio, gorĝa kantado estas proksime asociita kun animismo, la kredo ke ĉio en la ĉirkaŭaĵo havas animon.  Grava dokumentaĵo pri gorĝa kantado el Tuvio estis registradoj faritaj en 1987-1988 kaj publikigitaj ĉe Smithsonian-Folkways. Gorĝa kantado el Tibeto estas pli bone dokumentita historie, inkluzive en la formo de la lamao Je Tzong Sherab Seng, kiu en la jaro 1433 laŭdire sonĝis pri malofta profunda voĉo, kiu muĝis de sovaĝa besto. Tibetaj artistoj prezentas gorĝan kantadon ĝis 75 Hz kompare kun 150 Hz, kiu estas la plej malalta frekvenco, kiun tradiciaj baskantistoj povas atingi. 

## Aŭdiaj ekzemploj 
* Kargyraa.mp3
* Khoomei.mp3
* Diversaj ekzemploj, de Leonardo Fuks, ĉe la Reĝa Instituto de Teknologio, Svedio.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Inuita gorĝokantado

Kategorio:Majstroverkoj de la buŝa kaj nemateria heredaĵo de la homaro
Kategorio:Akustiko
Kategorio:Nemateria kultura heredaĵo de Unesko
Kategorio:Homa voĉo
Internacia Centro New World Regent

La **Internacia Centro New World Regent** (, mallongigita laŭ la angla kiel **Regent International**) estas grandega loĝdomo situanta en la Jarcenta Urbo Qianjiang (Qianjiang Century City (d:Q15927232)), distrikto Xiaoshan, Hangĝoŭo.  

Ĝi estis konstruita de Hangzhou New World Group estis kompletigita en 2015.  

Starante 209 metrojn alta kaj havante planksurfacon de 275 000 kvadrataj metroj, ĝi povas endomigi ĝis 30 000 homojn - pli ol la loĝantaro de multaj malgrandaj urboj, igante ĝin la plej granda komuna loĝdomo de Ĉinio. 

Efektive, interne la vivo disvolviĝas kvazaŭ en miniatura urbo. La konstruaĵo enhavas superbazarojn, restoraciojn, sportejojn, naĝejojn, belecsalonojn kaj eĉ retkafejojn. Fakte, loĝantoj povas plenumi preskaŭ ĉiujn siajn ĉiutagajn bezonojn sen eliri ekstere. Tiuj, kiuj loĝas ĉi tie, estas tre diversaj: de studentoj kaj malgrandaj entreprenistoj ĝis influantoj kaj migrantaj laboristoj el aliaj regionoj. Loĝejoj varias laŭ grandeco, sed multaj estas malgrandaj kaj simplaj, reflektante la ideon de praktika kaj kompakta vivado.  

Danke al sia populareco sur platformoj por mallongaj filmetoj, ĝi fariĝis konstruaĵo de "interretaj famuloj" en Hangĝoŭo.

Kategorio:Konstruaĵoj en Ĉinio
Jamie Whitten

**Jamie Lloyd WHITTEN** (naskiĝinta la 18-an de aprilo 1910 en Cascilla, Kantono Tallahatchie, Misisipio ; mortis la 9-an de septembro 1995 en Oxford, Misisipio) estis usona politikisto de la Demokrata Partio, kiu reprezentis la subŝtaton Misisipio en la Usona Ĉambro de Reprezentantoj dum pli ol 53 jaroj.

## Kariero 
Dum sia oficperiodo en la Reprezentantĉambro, Whitten preskaŭ seninterrompe servis en la Asigna Komitato. En 1979, post la emeritiĝo de George H. Mahon, li supozis la prezidantecon de la Usona Domo de Reprezentantoj Komitato pri Buĝeta Kontrolo, postenon kiun li tenis ĝis 1992. Post la elektoj de tiu jaro, lin anstataŭigis la nove elektitaj liberalaj Demokratoj de la *Demokrata Partikunveno de la Domo de Reprezentantoj* favore al William Huston Natcher. Whitten servis en la Domo de Reprezentantoj de la 4-a de novembro 1941 ĝis la 3-a de januaro 1995, starigante novan rekordon por unu el la plej longaj kontinuaj servoperiodoj en la Usona Kongreso. Ĉi tiu rekordo estis superita en 2009 de la Miĉigana Reprezentanto John Dingell.

Whitten estis origine tre konservativa politikisto kaj subtenanto de rasa apartigo. Li subskribis la Sudan Manifeston, kiu kondamnis la decidon de la Supera Kortumo en la kazo Brown kontraŭ la Estraro de Edukado, kiu ordonis la malapartigon de publikaj lernejoj. Krome, en la Kongreso, li voĉdonis kun la Misisipa delegacio kaj preskaŭ ĉiuj siaj samsuduloj kontraŭ la Leĝo pri Civitanrajtoj de 1957, la Leĝo pri Civitanrajtoj de 1960, la Leĝo pri Civitanrajtoj de 1964, la Leĝo pri Voĉdonrajtoj de 1965, la Leĝo pri Civitanrajtoj de 1968, la Leĝo pri Civitanrajtoj de 1970, kaj la Leĝo pri Civitanrajtoj de 1991.

Whitten poste pardonpetis pro tiuj voĉdonoj, nomante ilin "eraro" kaŭzita de malbona juĝo. Poste en sia kariero, li adoptis pli liberalan rolon, kiel pruvas multaj voĉdonoj. Estas probable, ke Whitten timis esti elpelita de la *prezidanteco de la Asigna Komitato* fare de la novaj liberalaj Demokratoj, kio okazis en 1992. Whitten ofte koliziis kun la politikoj de la Reagan-registaro. Li voĉdonis kontraŭ la ekonomiaj planoj de Reagan, impostreduktoj, pliigitaj defendelspezoj, socialreformo, abortoreguladoj, la misildefendsistemo kaj la dua Golfa Milito.

Whitten estas ankaŭ konata kiel la aŭtoro de la libro *That We May Live*, respondo al la libro *Silent Spring* de Rachel Carson.

Kun la probableco de reelekto por historia 28-a oficperiodo malkreskanta, Whitten ne kandidatiĝis por reelekto en 1994. Li retiriĝis de la Ĉambro de Reprezentantoj post sia oficperiodo, la plej longa de iu ajn kongresano (53 jaroj kaj du monatoj), al sia bieno en Oxford, Misisipio. Li mortis tie la 9-an de septembro 1995, en la aĝo de 85 jaroj, ok monatojn post forlaso de la ofico. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Usonaj politikistoj
Delegito

**Delegito** (el la latina **delegāre** "sendi, konfidi", substantivo: delegacio) estas persono elektita por reprezenti grupon de membroj de organizaĵo (kutime loka ĉapitro de nacia organizaĵo) ĉe pli altnivela kunveno de la organizaĵo. Kelkaj ekzemploj de tio povus esti se la Usona Revolucio okazis kaj ĉiuj dek tri kolonioj devus sendi reprezentanton ĉiu.

En la efektivo, temas pri aganto elektita aŭ persone komisiita de kompetenta aŭtoritato, al kiu la tasko de la konkreta ago estas asignita de individua aŭtoritato.

## Vidu ankaŭ 
* UEA-delegito, Rajtigitaj Delegitoj
* Konferenco

Kategorio:Postenoj
Emanuel Celler

**Emanuel CELLER** (naskiĝis la 6-an de majo 1888 en Broklino, Novjorko ;  mortis la 15-an de januaro 1981 en Novjorko) estis usona politikisto. Inter 1923 kaj 1973, li reprezentis la subŝtaton Novjorkio en la Usona Ĉambro de Reprezentantoj.

## Kariero 
Post 24 reelektoj, li servis entute 25 oficperiodojn en la Kongreso ĝis la 3-a de januaro 1973. Li ŝanĝis distriktojn plurfoje. Li reprezentis la dekan distrikton de sia ŝtato ĝis 1945, poste la dekkvinan ĝis 1953, poste la dekunuan ĝis 1963, kaj fine denove la dekan. Inter 1949 kaj 1953 kaj denove de 1955 ĝis 1973, li prezidis la Juĝan Komitaton. 
Liaj 50 jaroj kiel kongresano inkluzivis la Grandan Depresion, la Nov-Interkonsenton de la registaro de Roosevelt, la Duan Mondmiliton, la Malvarman Militon, la Korea Militon, la Vjetnaman Militon, kaj la Civitanrajtan Movadon. En 1935, la provizaĵoj de la 20-a Amendo al la Konstitucio estis unuafoje aplikitaj, laŭ kiuj la leĝdona sesio de la Kongreso finiĝas kaj komenciĝas la 3-an de januaro. En la jaroj baldaŭ antaŭ kaj dum la Dua Mondmilito, Celler alvokis al enmigrada reformo por faciligi al tiuj politike persekutitaj enmigri al Usono. Tio aparte influis homojn en Eŭropo minacataj de la Holokaŭsto. Poste, li ankaŭ fariĝis politika kontraŭulo de Senatano Joseph McCarthy kaj lia politiko kontraŭ tiel nomataj *kontraŭusonaj agadoj*.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Usona enmigra akto de 1924

## Eksteraj ligiloj 
*Bio of Celler at Jewish Virtual Library
*Bio of Celler with excerpts from his speeches and his autobiography, *You Never Leave Brooklyn* (1953)
*Passover 1943: A Congressman Who Spoke Out for Rescue by Dr. Rafael Medoff
*Emanuel Celler biography

Kategorio:Usonaj cionistoj
Kategorio:Usonaj politikistoj
Wright Patman

**John William Wright PATMAN** (naskiĝis la 6-an de aŭgusto 1893 en Hughes Springs, Kantono Cass, Teksaso ; mortis la 7-an de marto 1976 en Bethesda, Marilando) estis usona politikisto. Li reprezentis la subŝtaton Teksaso en la Usona Ĉambro de Reprezentantoj.

Patman servis en la Kongreso de la 4-a de marto 1929 ĝis sia morto kaj estis reelektita 23 pliajn fojojn.  

## Kariero 
Kiam Usono decidis eniri la Unuan Mondmiliton en 1917, Patman membriĝis en la Usona Armeo. Li unue servis kiel soldato kaj poste kiel mitraloficiro ĝis 1919. Post la milito, li revenis hejmen kaj kandidatiĝis por sidloko en la Teksasa Ĉambro de Reprezentantoj kiel Demokrato en 1921. Patman venkis kaj servis en la subŝtata parlamento ĝis 1924. Li poste servis kiel distrikta advokato por la Kvina Jura Distrikto de Teksaso ĝis 1929. Li poste kandidatiĝis por sidloko en la Usona Ĉambro de Reprezentantoj kaj estis elektita al la 71-a Kongreso. Li estis reelektita 23 pliajn fojojn. Patman servis en la Kongreso de la 4-a de marto 1929 ĝis sia morto.

Dum sia tempo en la Kongreso, li funkciis kiel prezidanto de la *Speciala Komitato pri Malgrandaj Entreprenoj* (81-a, 82-a, kaj 84-a ĝis 87-a Kongresoj), la *Komuna Ekonomia Komitato* (85-a, 87-a, 89-a, 91-a, kaj 93-a Kongresoj), la *Komuna Komitato pri Defenda Produktado* (89-a, 90-a, 92-a, kaj 94-a Kongresoj), kaj la *Komitato pri Bankado kaj Valuto* (89-a ĝis 93-a Kongresoj). Patman ankaŭ estis subskribinto de la Suda Manifesto, protesto kontraŭ malapartigo (d:Q48532).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*
*Texas A&M University Press: *Wright Patman: Populism, Liberalism, and the American Dream* by Nancy Beck Young

Kategorio:Usonaj politikistoj