Ŝirazo

**Ŝirazo** ( [ŝiRAZ]) estas unu el la ses plej grandaj milionurboj de Irano en provinco Farso. Oni taksas la urbon loko de poezio, tapiŝoj, vino, rozo kaj amo. En Ŝirazo troviĝas la dua plej granda flughaveno de Irano, post la flughaveno Teheran Mehrabad. Ŝirazo estas ankaŭ la plej grava irana urbo en la kampo de transporto, komunikado kaj informteknologio. La urbo estas nomata "urbo de ĝardenoj kaj poetoj".

Ŝirazo estis la ĉefurbo de Persa Imperio sub la Zanda dinastio inter 1750 kaj 1794, kiam la kaĝaroj translokiĝis la ĉefurbon al Teherano. Kun Isfahano kaj Teherano, Ŝirazo estas hodiaŭ unu el la tri kulturaj kaj artaj ĉefurboj de Irano.

## Bazaj informoj 
* Loĝantaro: 1,4 mio (2020)
* Horzono: GMT + 3,5 horoj
* Supermara alteco: 1505 m
* Areo: 340&nbsp;km²
* Telefonkodo: 711
* Poŝtkodo: 71300-71400

## Geografio 
Ŝirazo troviĝas en montara regiono en la sud-okcidenta parto de la lando. Teherano troviĝas je 942 kilometroj.

## Historio 
La loko estis jam longe loĝata, la loka vinkulturado daŭras 1800 jarojn. Ĝis apero de araboj ĝi estis karavanserajo (ripozejo de karavanoj), centro de bazarado. Inter 1750 kaj 1781 Ŝirazo estis ĉefurbo de la Persa Imperio. Ĝi havis urbomuron en la 10-a jarcento kaj havis faman universitaton. Dum la 18-a jarcento diversaj katastrofoj okazis (tertremoj, epidemioj kaj sieĝoj).

## Ekonomio 
La ekonomio baziĝas sur agrikulturo (vinbero, oranĝo, kotono kaj rizo) elektroniko kaj nafto.

## Klimato 
En Ŝirazo en julio kaj en aŭgusto la temperaturo atingas la 30 C'-ojn. Vintre tio falas preskaŭ ĝis frostopunkto.

## Trafiko 
Ŝirazo havas internacian flughavenon, aŭtoŝoseon, fervojon kaj metroon.

## Vidindaĵoj 
alternative=Korana Pordego, Ŝirazo|dekstra|eta|400ra|Korana Pordego, Ŝirazo
* pordego
* maŭ
* provinca muzeo
* moskeoj, inter kiuj elstaras la Moskeo Nasir ol Molk
* citadelo
* anglikana preĝejo

## Servoj 
* Universitato de Ŝirazo

## Famuloj 
* Plej elstara naskito de la urbo estas la mistika poeto Hafizo.
* La urbo estas la politika centro de la kaŝgajoj.
* Kutbaldin al-Ŝirazi (perse قطب‌الدین محمود بن ضیاالدین مسعود بن مصلح شیرازی) estis saĝulo kaj poeto de la 13-a jarcento kiu faris kontribuojn al astronomio, matematiko, medicino, fiziko, muzika teorio, filozofio kaj Sufiismo.
* En 1819 naskiĝis en la urbo Sayyid Alí Muḥammad, kiu deklaris esti la Báb (la "pordego") kaj konsideris sin mem la 'mahdi'. Lia sekvanto Bahá'u'lláh poste establus la Bahaan Kredon.
* Sibavejhi (aŭ *Sibujah*, perse: سيبويه , arabe: سیبویه), unu el la fondintoj de la araba gramatiko, la '*Kitāb*' (=libro), mortis ĉi tie.

## Ĝemelurboj 
*  Chongqing, Ĉinio
*  Nikozio, Kipro
*  Duŝanbo, Taĝikio
*  Weimar, Germanio

## Vidu ankaŭ 
* Saadi, fama mistika poeto
* Hafizo, unu el la plej famaj persaj poetoj

## Bildgalerio 

Dosiero:Mezquita de Nasirolmolk, Shiraz, Irán, 2016-09-24, DD 66-68 HDR.jpg|Moskeo de Nasir Al Molk, Ŝirazo
Dosiero:Shah Cheragh 36.jpg|alt=Maŭzoleo Sjah Tsjeragh (perse: شاه چراغ)|Maŭzoleo Sjah Tsjeragh (perse: شاه چراغ)
Dosiero:Hafez 880714 095.jpg|alt=Tombo de Hafizo, grava turisma vidindaĵo|Tombo de Hafizo, grava turisma vidindaĵo
Dosiero:Eram Garden Shiraz باغ ارم شیراز 20.jpg|alt=Ĝardeno Eram, Ŝirazo|Ĝardeno Eram, Ŝirazo
Dosiero:Ibn khafeef tomb.jpg|alt=Tombo de Ibn Khafif|La tombo de la saĝulo Ibn Khafif (9-a jarcento) nuntempe estas publika biblioteko kaj renkontiĝejo por gejunuloj.
Dosiero:Saadi tomb 2.jpg|alt=Tombo de Saad, fama poeto|Tombo de Saad, fama mistika poeto

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Urboj de Irano
Kategorio:Milionurboj