open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ŝlosoŝtono

eta|rekta|Ŝlosoŝtono (skeme)
**Ŝlosoŝtono** aŭ *vertoŝtono* estas la kojnoŝtono ĉe la plej alta punkto (*verto*) de arko aŭ la fina ŝtono en la ĉefa kruciĝejo de ripa volbo. En la arko la ŝlosoŝtono estas kojnoforma, en la volbo tamen ronda, plejofte kun ripokomencaĵoj; ĝi povas esti formita kiel kapeto aŭ esti kunmetita ringoforme. Kiel aparta formo en volboj precipe de la gotiko troviĝas „pendanta ŝlosoŝtono“ resp. pendokapo.

En la volbokonstruo la ŝlosoŝtono ludas decidan rolon: nur kiam ĝi estas enmetita, la konstruaĵo fariĝas memporta, kaj oni povas forigi la formskafaldon. Pro sia aparta graveco kaj ĝia centra pozicio la ŝlosoŝtono de arkoj ofte estis skulpte ornamita; jam la ŝlosoŝtono de la ''Porta all'Arco'', ununura bone konserviĝinta pordego de la remparo de Volterra el la epoko de la Etruskoj, prezentas kaposkulpturon. Ofte la ŝlosoŝtono surhavas la inicialojn de la konstruinto kaj la konstrujaro de la konstruaĵo. Riĉaj ornamaĵoj de la ŝlosoŝtonoj de volboj estis aparte kutimaj en la gotika arĥitekturo.

0641 - Siracusa - Facciata del Duomo - Foto Giovanni Dall'Orto, 22 May 2008.jpg|Flanka portalo de la katedralo de Sirakuzo/Italujo
Justinuskirche Taufkapelle Deckengewölbe Schlussstein 07112009.JPG|Ŝlosoŝtono de la tegmenta volbo de la Justinopreĝejo en Frankfurto ĉe Majno
Middle keystone in the Chapel of St. Anne in Malbork showing Jesus Christ.jpg|Volba ŝlosoŝtono de la meza volbero kun la bildo de Kristo, 14-a jarcento, Marienburg en Orienta Prusujo
Frankfurt Am Main-Leonhardskirche-Haengdes Gewoelbe-Detail.jpg|Pendanta ŝlosoŝtono en la Leonhardo-Preĝejo je Frankfurto ĉe Majno

## Literaturo 
* Noto *Schlußstein*. En: *Meyers Enzyklopädisches Lexikon*. Bibliographisches Institut, Mannheim/Vieno/Zuriko 1973, volumo 21, p. 152.
* Wilfried Koch: *Baustilkunde*; Band 2 – Burg und Palast. Sonderausgabe für Bassermann Verlag; Bertelsmann Lexikon Verlag, Gütersloh/Munkeno 1998, ISBN 3-8094-5007-3, p. 482.
## Eksteraj ligiloj 
* Bildekzemploj por ŝlosoŝtonoj ĉe www.burgenseite.com

Kategorio:Arko (arĥitekturo)
Kategorio:Arkoj kaj volboj
Puy-Saint-Martin

''''* estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Drôme'', en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj. Fine de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Nyons kaj al la kantono [[kantono |]].  

La teritorio havas komunan limon kun . 

## Historio 
La departemento Drôme estis oficiale kreita la 5-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2014 venkis en la komunumo s-ro Michel Giles, kiu do fariĝis la loka urbestro. Li ankaŭ elektiĝis en 2020, sed demisiis en januaro 2021. Ekde tiam urbestras s-ro Christophe Manzo.

## Lokaj famuloj 
* Adèle Clément (m. en 1958) estis profesia koncertistino. Ŝi vendis al la komunumo la lokan kastelon, kiu fariĝis la urbodomo.
* Yann Jouffre, futbalisto

## Administrado 
Puy-Saint-Martin apartenas al la kantono Crest-Sud, kies ĉefurbo estas Crest. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Die, unu el la tri arondismentoj de la departemento Drôme.

## Vidu ankaŭ 
*Komunumoj de Drôme
*Kantono Crest-Sud

Kategorio:Komunumoj de Drôme
Brügger (apartigilo)

** Brügger ** estas la familia nomo de jenaj personoj:

* Alois Brügger (1920–2001), svisa  kuracisto
* Arnold Brügger (1888–1975), svisa pentristo
* Christian Georg Brügger (1833–1899), svisa botanikisto kaj geografo
* Cyrill Brügger (* 1938), svisa politikisto (SP)
* Daniela Brügger (* 1974), germana korpkulturistino
* Friedrich Brügger (1854–1930), svisa komandanto de korpuso
* Gerhard Brügger (* 1953), svisa diplomato
* Heinrich Brügger (1895–1976), germana medicinisto
* Imke Brügger (* 1967), germana aktorino
* Irene Brügger-Hodel (* 1979), svisa muzikistino
* Katja Brügger (* 1959), germana aktorino
* Mads Brügger (*1972), dana filmaristo
* Michael Brügger (1961–2009), germana korpkulturisto
* Michael Brügger (handikapita sportisto) (* 1982), svisa handikapita sportisto
* Michael Meier-Brügger (* 1948), svisa hindogermanisto
* Monica Brügger (* 1932), svisa arkitektino
* Simon Brügger (* 1975), svisa selisto
* Wilhelm Krampe, nomata *Brügger* (1925–1986), germana politikisto

**Vidu ankaŭ:**
* Brugger
La Répara-Auriples

**La Répara-Auriples** estas franca komunumo lokita en la departemento Drôme kaj en la regiono Rodano-Alpoj. Ĝi havis 248&#160;loĝantojn laŭ censo plenumita en 2011.

__TOC__

## Geografio 
La Répara-Auriples etendiĝas sur 15.03&#160;km², kaj havis 248&#160;loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo. La komunumo situas en Drôme, en la okcidenta parto de la francaj Alpoj.

## Historio 
La departemento Drôme estis oficiale kreita la 5-an de marto 1790 dum la franca revolucio. La komunumo estis fondita la 1-a de majo 1992, per kuniĝo de du eksaj komunumoj, La Répara kaj Auriples.

Okaze de la municipa baloto de 2014 venkis en la komunumo S-ro Eric Chareyre, kiu do fariĝis la loka urbestro.

## Monumentoj 
* Pluraj tipaj domaretoj : Lombards (kun ties preĝejo Saint-Pierre des Lombards, sekve Saint-Loup des Lombards)- La Balme - Le Châtelard - Le Péage.
* "Portefaix" estas fortika domo de la 16-a jarcento

## Lokaj famuloj 
* Joseph Reynaud de Lagardette (1799-1865), eksa urbestro de Bollène et deputito de Vaucluse

## Administrado 
La Répara-Auriples apartenas al la kantono Crest-Sud, kies ĉefurbo estas Crest. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Die, unu el la tri arondismentoj de la departemento Drôme.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Drôme
* Kantono Crest-Sud

Kategorio:Komunumoj de Drôme
Roosevelt-insulo

**Insulo Roosevelt**  estas la nomo de jenaj insuloj:

en Usono:
* Roosevelt-insulo (Florido)
* Roosevelt-insulo (Montano)
* Insulo Roosevelt (Novjorko)

en Antarkto:
*  Roosevelt-insulo (Antarkto)
Hoplito

[eta|rekonstrua bildigo de hoplito el [Ateno]]
[eta|maldekstra|marmora statuo de hoplito el [Sparto (5-a jarcento antaŭ nia erao)]]
**Hoplito** (malnovgreke ὁπλίτης *hoplítēs* de ὅπλον *hóplon*‚ peza armea ekipaĵo, pezaj armiloj, peza kiraso‘) laŭ difino de esperantlingvaj vortaroj kiel PIV aŭ Reta Vortaro estas respektive estis "piedira batalisto kun pezaj armoj en antikvaj militistaroj". La hoplitoj batalis en specifa batalaranĝo, nomata falango: Ĝi konsistis el taĉmento de hoplitaj soldatoj, armitaj per longaj pikiloj kaj ordigitaj laŭ profundaj vicoj. Se flanko de la falanga batalordo estis tiom forte atakita ke la hoplitoj ne plu sukcesis teni la formacion kaj ekfuĝis, kutime la batalo estis decidita, ĉar dum la fuĝo kutime necesis forĵeti la pezan ŝildon, por povi kuri sufiĉe rapide, kaj sen ŝildo ne eblis plubatali. La bataloj pro tio iĝis pli akraj, sed probable ankaŭ pli mallongaj. Antikvaj dokumentaj fontoj ja nomis multajn hoplitajn batalojn "longa", sed la daŭro supozeble ĉiam estis malpli ol unu tago.

## Vidu ankaŭ 
* Peza infanterio

## Referencoj 
Kategorio:Antikva Grekio
Armenlingva Vikipedio

La **armenlingva Vikipedio** estas aŭtonomeca eldono de Vikipedio en la armena lingvo. Sialingve ĝi havas la titolon Վիքիպեդիա Ազատ հանրագիտարան [Wīkīpedyā Azat Hanragitaran] aŭ pli mallonge Վիքիպեդիա [Vīkīpedyā]. Formale komencita la 9-an de julio 2003, la projekto praktike vigliĝis nur ekde la jaro 2005. En oktobro 2013 ĝi havis iom pli ol 90 000 artikolojn, kaj - interalie helpe de granda publika kampanjo de marto 2014 varbanta redaktantojn por la projekto - atingis pli ol 120 000 artikolojn ĝis julio 2014. La -an de   ĝi enhavas  artikolojn.

## Vidu ankaŭ 
* "Internacia Vikipedio", statistikaj informoj

## Eksteraj ligiloj 
* la armenlingva Vikipedio

Armena
Vikipedio
Kategorio:Retejoj aperintaj en 2003
Vikipedio
Serbokroatlingva Vikipedio

La **serbokroatlingva Vikipedio** estas aŭtonomeca eldono de Vikipedio en la serbokroata lingvo. Sialingve ĝi havas la titolojn *Wikipedija na srpskohrvatskom jeziku* ("vikipedio en la serbokroata lingvo") kaj en inversa sinsekvo ankaŭ *Wikipedija na hrvatskosrpskom jeziku* ("vikipedio en la kroatserba lingvo"). Ankaŭ ekzistas apartaj lingvoprojektoj kroatlingva Vikipedio, serblingva Vikipedio kaj bosnalingva Vikipedio. Post unua fazo de ekzisto, la projekto estis fermita en 2005 pro malaktiveco, sed laŭ decido de la vikimedia estraro de decembro 2006 estis rekreita, praktike en aprilo 2007. 

Ĝis julio 2014 ĝi atingis la nombron de pli ol 200 000 artikoloj, kaj tiutempe estis la dua plej granda vikipedia projekto el inter la lingvoj de eksa Jugoslavio (post la serba kaj antaŭ la kroata). La -an de   ĝi enhavas  artikolojn. 

## Vidu ankaŭ 
* "Internacia Vikipedio", statistikaj informoj

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* la serbokroatlingva Vikipedio

Serbokroata
Kategorio:Galega lingvo
Kvadrata centimetro

Mezurunua simbolo: cm²
Formula signo de surfaco: A

**Kvadrata centimetro** aŭ **kvadratcentimetro** estas mezurunuo de areo en la gaŭsa sistemo (CGS), 1 cm2 estas difinata kiel la areo (aŭ surfaco) de kvadrato kun unucentimetraj flankoj. Estas la baza mezrunuo pri surfacoj en la CGS-sistemo.

## Ekvivalentoj de la SI 
*Unu kvadratcentimetro* estas egala al:

* 100 mm²
* 0.01 dm²
* 0.0001 centiaro aŭ m²
* 0.000001 aro
* 0,00000001 hektaroj aŭ hm2
* 0,0000000001 km²

## Vidu ankaŭ 
* Kvadrata metro
* Sistemo Internacia de Unuoj

Kategorio:Surfacoj
Kategorio:Simboloj
Kategorio:Mezurunuoj de areo
Deformaĵo (sona efekto)

[dekstra|eta|170px|Deformilo [:en:BOSS DS-1|Boss DS-1]]
**Deformaĵo** () estas sonefekto, kiun oni atingas per akra limigo laŭ amplitudo. Rilata aparato por produkti deformitan sonon nomiĝas deformilo.

[eta|300px|Blue prezentita la origina [sinusoido, flava estas superŝarĝo, ruĝa estas deformaĵo]]

## Principo 
Superŝarĝo kaj deformaĵo funkcias simile: ambaŭ estas limigo de sona signalo laŭ amplitudo. Ĉe superŝarĝo tiu limigo estas milda. Tio signifas, ke la pintoj de sinusoido oni tranĉas ne per rekta linio, sed per pli glata rondaĵo. Ĉe deformaĵo la limigo estas akra, oni simple fortranĉas la pintojn.

Historie la deformaĵo aperis kiam la eniro de amplifilo ricevis signalon kun tro alta amplitudo. Kaj transistoraj, kaj valvaj amplifiloj fortanĉas la pintojn de sinusoido, kiam ricevas tro fortan signalon. La sono tiam fariĝas "deformita" ("metala" kaj "raŭka"). En modernaj muzikiloj tiun efekton faras specialaj aparatoj.

Plej ofte oni uzas superŝarĝon kaj deformadon por transformo de elektrogitara sono.

Pro «milda» limigo ĉe superŝarĝo la eliga signalo ŝanĝiĝas depende de nivelo de la eniga signalo. Do dum uzo de superŝarĝo ĉe gitaro la ŝanĝo de sono dependas de forto de frapo de kordoj. La deformado ŝanĝas la signalon sendepende de ĝia amplitudo.

## Aparataro 
Fabrikatas deformiloj plej ofte kiel efektaparato pedala por elektraj gitaroj:
* Pro Co Rat
* Boss DS-1 Distortion
* Boss DS-2 Turbo Distortion
* Boss MT-2 MetalZone
* Marshall Guv’nor
* Line 6 Dr. Distorto
* T-Rex Engineering’s Bloody Mary
* DigiTech Screamin' Blues
* Danelectro FAB Distortion
* Yerasov Red Scorpion RS-1
* AMT British Sound

## Vidu ankaŭ 
* Superŝarĝo (sona efekto)

Kategorio:Muziko
Kategorio:Muzikaj instrumentoj
Ferenc Sólyom Fekete

**Ferenc SÓLYOM FEKETE** [ŝojom] hungara juristo, historiisto. Li naskiĝis en Almaszeg la 1-an de oktobro 1839 kaj mortis en Deva la 2-an de aŭgusto 1906.

## Kariero 
Ferenc Sólyom Fekete finis juron kaj ŝtatsciencon en Peŝto en 1867. De 1871 li estis ĉefprokuroro de la reĝa tribunalo en Körösbánya, de 1875 prezidanto de tribunalo de Déva.

## Libroj 
* *A pandekták sommás átnézete* (Pest 1864)
* *A közönséges és a részszerü magyar egyházjog elemei* (Pest, 1873, 2-a eld.).

## Studaĵoj en jarlibroj de departemento Hunyad 
* Az oláh incolatus Hunyad megyében;
* Helyneveink törtéentéhez;
* A magyarság ősisége Hunyad megyében;
* *A Zsilvölgy betelepítéséhez*;
* *Egy ősi magyar telep [Hodát] multjához*;
* *A Kendeffy-család őseiről és birtokviszonyairól*.

## Fonto 
* A PALLAS NAGY LEXIKONA

Kategorio:Hungaraj juristoj
12773 Lyman

'*12773 *Lyman''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la usona fizikisto Theodore Lyman (1874–1954), kiu malkovris en 1906 grupon da  en la spektro de la hidrogena atomo, kiu nun portas la nomon "Serio de Lyman". En 1970, la IAU nomis  en lia honoro.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
(12792) 1995 UL6

**(12792) 1995 UL6** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
La Roche-sur-Grane

**La Roche-sur-Grane** (neoficiale alikonata kiel **La Roche-sur-Grâne**) estas franca komunumo lokita en la departemento Drôme kaj en la regiono Rodano-Alpoj. Ĝi havis 168&#160;loĝantojn laŭ censo plenumita en 2011.

__TOC__

## Geografio 
La Roche-sur-Grane etendiĝas sur 12,23&#160;km², kaj havis &#160;loĝantojn laŭ la lasta oficiala nombro de  La komunumo situas en Drôme, en la okcidenta parto de la francaj Alpoj.

## Historio 
La departemento Drôme estis oficiale kreita la 5-an de marto 1790 dum la franca revolucio.

Okaze de la municipa baloto de 2014 venkis en la komunumo S-ro Eric Chareyre, kiu do fariĝis la loka urbestro.

## Monumentoj 
* Ruinoj de la mezepokaj ĉirkaŭmuroj kaj de la kastelo rekonstruita en la 18-a jarcento
* La tunelo Tartaiguille, konstruita en 1996-1997, estas parto de la rapidega fervoja linio LGV Méditerranée.

## Administrado 
La Roche-sur-Grane apartenas al la kantono Crest-Sud, kies ĉefurbo estas Crest. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Die, unu el la tri arondismentoj de la departemento Drôme.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Drôme
* Kantono Crest-Sud

Kategorio:Komunumoj de Drôme
Mihály Perneki

**Mihály PERNEKI** estis hungara aktoro, poeto. Li naskiĝis en Deva la 15-an de novembro 1897 kaj mortis en Parizo la 10-an de decembro 1955.

## Kariero
Mihály Perneki estis aktoro en provincaj teatroj, poste en Gaja Teatro de Budapeŝto. Pli poste li subtenis sin el okazaj laboroj. Li publikigis en gazeto *Népszava*. Li estis plurfoje kondamnita pro socia agitado. Li aperigis inter 1932 kaj 1936 kvin poemvolumojn. Li verkis ankaŭ en franca lingvo.

## Fonto
*Új magyar irodalmi lexikon, 1994.

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Aŭtonoma distrikto (Rusio)

**Aŭtonoma distrikto** (, [avtonomnij okrug]) estas (laŭ Konstitucio de Rusio, artikolo 65) tipo de federacia subjekto ekzistanta en Rusia Federacio.

Aŭtonomaj distriktoj en Rusio estas organizataj (same kiel respublikoj) plejparte kiel naciaj subjektoj (teritorioj de loĝado de ne-rusa etno).

En 2014 el 85 federaciaj subjektoj de Rusio estas 4 aŭtonomaj distriktoj.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de federaciaj subjektoj de Rusio
* Provinco (Rusio)
* Regiono (Rusio)
* Respubliko (Rusio)
* Aŭtonoma provinco (Rusio)

Kategorio:Subjektoj de Rusia Federacio
Sinusoido

eta|dekstre|300ra|Grafikaĵoj de funkcioj *y*(*x*)= sin(*x*) kaj *y*(*x*)= cos(*x*) sur dekarta supraĵo estas sinusoido.
**Sinusoido** estas ebena kurbo, difinita en ortangulaj koordinatoj per ekvacio
: y=a + b\sin (c x+d) ,

Ankaŭ la grafikaĵo de ekvacio
: y=a + b\cos (c x+d) \ ,
nomiĝas sinusoido. Ĉi tiu grafikaĵo estas la sama kurbo, nur ŝovita je  \pi/2  en negativa direkto laŭ akso *x*. Por tio la termino "**kosinusoido**" ne aperas en literaturo ĉar estas superflua.

En menciitaj formuloj **a, b, c, d** estas konstantoj:
* **a** estas deŝovo de la grafikaĵo laŭ akso *y*. Ju pli granda estas **a**, des pli alta estas la grafikaĵo;
* **b** estas streĉo de la grafikaĵo laŭ akso *y*. Ju pli estas **b**, des pli granda estas la amplitudo de sinusoido;
* **с** estas streĉo de la grafikaĵo laŭ akso *x*. Ĉe pligrandigpo de **c** pligrandigas la frekvenco de oscilado;
* **d** estas deŝovo de la grafikaĵo lau akso *x*. Pligrandigo de **d** deŝovas la grafikaĵon en negativa direkto laŭ akso *x*.

Sinusoida ŝanĝo de iu valoro nomiĝas harmona oscilado. Ekzistas multegaj ekzemploj de oscilaj procedoj kiel balanco de pendolo, sonaj ondoj ktp. Sinusoido estas ankaŭ projekciaĵo de ŝraŭba linio sur ebenon, ekzemple projekciaĵo de torditaj dratoj.

La sinusoido povas interkrucigi rektan linion en senfina aro de punktoj. Ekzemple, la grafikaĵo de funkcio y=\sin x interkrucigas la rekton y=0 en punktoj kun koordinatoj  (\pi k,0); k \in \mathbb Z ).

Kategorio:Matematiko
Kategorio:Kurboj
12774 Pfund

'*12774 *Pfund''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la usona fizikisto August Hermann Pfund (1879–1949), profesoro pri optiko ĉe la Universitato Johns Hopkins de Baltimore. Li ĝuste antaŭdiris la tre malproksiman infraruĝan spektron de la atomo de hidrogeno (la "Serio de Pfund").

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Sándor Adamovits

**Sándor Adamovits** [adamobiĉ] rumania hungara ĵurnalisto, kulturhistoriisto. Li naskiĝis en Deva la 3-an de majo 1937 kaj mortis en Târgu Mureș la 18-an de julio 2009.
## Kariero
Sándor Adamovits inter 1959 kaj 1994 laboris ĉe la loka komerca entrepreno kiel fakulo pri varoj de Târgu Mureș. Li publikigis de 1970. Li estis ĉefredaktoro de reformita revuo Új Kezdet.

## Libroj
**A Helikon házigazdája*, Bp., 2003.
**Kapuk, kopják, haranglábak* (Erdély kulturális öröksége), Közdok Kft., 2003.
**A vécsi vár vendégei*, Gheorgheni, 2005. 
**Helikoni nagyasszonyok*, Gheorgheni, 2006.
**Szellemi helyszínelés Nagyenyedtől Marosvécsig*, Gheorgheni, 2009.

## Fonto
*Erdélyi magyar ki kicsoda, 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj historiistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Rubuso

**Rubuso** povas signifi:
* Rubuso estas genro de plantoj
* Rubusbero estas frukto de rubuso

## Referencoj
Elounda

**Elounda** [Elunda] (greke: Ελούντα) estas fiŝista vilaĝo ĉe la golfeto de Elounda sur la insulo Kreto en Grekio. Dum la somersezono tien venas multaj eŭropaj turistoj. Antaŭ la bordo situas la duoninsulo Spinalonga kune kun la samnoma fortigita insulo kiu estis venecia fortreso.

En Elounda oni filmis la 8-partan BBC-serion ‘Kiu pagas la pramiston?’.

Elounta apartenas al la partkomunumo (*dimotiki enotita*) Agios Nikolaos de la komunumo (*dimos*) Agios Nikolaos, en la greka administracia regiono (*periferia*) Kreto.

eta|maldekstra|Mapo de Elounda, Spinalonga kaj ĉirkaŭaĵo.
eta|maldekstra|300ra|Elounda kaj Spinalonga

Kategorio:Vilaĝoj de Grekio
Kategorio:Loĝlokoj de Kreto
Reichenbach (Glan)

La rojo **Reichenbach** estas 16,1&nbsp;km longa, orografie dekstra flankrivero de la rivereto Glan en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

## Geografio 
La rivereto Reichenbach fontas okcidente de Kollweiler ĉe la suda flanko de la monto Spannagelberg sur alteco de 376 m super marnivelo. De ĉi-tie la rojo fluas sudorienten tra la vilaĝo Kollweiler. Poste ĝi turniĝas en granda arko nordokcidenten. Ĝi preterfluas okcidente la altaĵon Mühlhöhe.

Poste ĝi trafluas Reichenbach-Steegen, Oberstaufenbach, Niederstaufenbach kaj Friedelhausen kaj enfluas apud Altenglan sur alteco de 196 m super marnivelo en la rivereton Glan.

Sur sia 16,1&nbsp;km longa vojo la rojo superas altodiferencon de 180 m, kio egalas al meza dekliveco de 11,2 ‰. La Reichenbach deakvigas areon de 44,158&nbsp;km².

### Flankriveroj 
La rivereto havas multajn mallongajn flankriverojn. La plej grava estas kun longeco de 4,4&nbsp;km la Bosenbach, kies akvokolektan areon havas 9,281&nbsp;km².

Nun sekvas la listo de la flankriveroj de la Reichenbach de la fonto al la enfluejo. Indikita estas la orografia situo kaj la Germana Akveja Kodo

## Referencoj 
Kategorio:Riveroj en Rejnlando-Palatinato
12817 Federica

'*12817 *Federica'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Federica Mula*, la talentan filinon de *Manuela Sciascia* kaj *Nuccio Mula*. En la opero *Empedocle'' de Mula-Portera (Agrigento, 2002), ŝi ludis la rolon de la knabino kiu trovis kaj redonis la sandalon de la greka filozofo Empedoklo proksime de la vulkano Etna.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
12776 Reynolds

'*12776 *Reynolds'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la brita inĝeniero kaj fizikisto Osborne Reynolds (1842–1912) konata pro lia laboro pri la fluidodinamiko kaj la enkonduko de la nombro de Reynolds (1883), kiu difinas la diferencon inter laminara kaj turbula fluo. Li verkis rimarkindan libron :
*The Sub-mechanics of the Universe'' (1903).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Ackerman (apartigilo)

**Ackerman** estas la familia nomo de jenaj personoj:
* Bettye Ackerman (1924–2006), usona aktorino
* Bruce Arnold Ackerman (* 1943), usona filozofo
* Diane Ackerman (* 1948), usona aŭtorino
* Ernest R. Ackerman (1863–1931), usona politikisto
* Forrest J. Ackerman (1916–2008), usona eldonisto kaj aŭtoro de scienc-fikcia literaturo
* Francis Ackerman (~1335–1387), flandra soldato kaj diplomato
* Frank Ackerman (* 1946), usona ekonomo
* Gary Ackerman (* 1942), usona politikisto
* Keith Ackerman (* 1946), usona anglikana episkopo
* Leslie Ackerman (* 1956), usona aktorino
* Nathan Ackerman (1908–1971), usona psikiatro kaj pioniro de la familia terapio
* Nathanael Ackerman (* 1978), brita-usona luktisto
* Paul Ackerman (1909–1977), usona muzikĵurnalisto
* Susan Rose-Ackerman (* 1942), usona ekonomino
* Thomas E. Ackerman, usona kameraisto
* William Ackerman (* 1949) usona gitaristo kaj ĉefo de diskomarko

**Lokoj **  en Usono:
* Ackerman (Misisipio), kantono Choctaw 
* Ackerman (Kolorado), kantono Mineral 
* Ackermans Mills, kantono Bergen, Nova Ĵersejo
* Ackermanville, kantono Northampton, Pensilvanio

**riveroj** en Usono:
* Ackerman Branch, kantono Dubois, Indiano
* Ackerman Run, kantono Franklin, Ohio
* Ackerman Slough, kantono Milam, Teksaso

**Ceteraĵoj:**
* Flughaveno Ackerman Choctaw
* Ackerman Canyon, valo en la kantono Lander, Nevado
* Ackerman Mine, mino en kantono Crook, Vajomingo
* Ackerman Pond kaj Ackerman Pond Dam, baraĵlagoj en la kantono Williamsburg, Suda Karolino

**Vidu ankaŭ:**
* Ackerman Creek
* Ackerman House
* Insulo Ackerman
* Lago Ackerman
* Ackermann
* Akkerman
* Akkermann
* Akerman
* Akermann
12845 Crick

'*12845 *Crick'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la brita molekula biologiisto Francis Crick (1916–2004), kiu proponis, kune kun James Watson, la duoblhelican strukturon de la DNA en 1953. Konsekvence, ĝenerala teorio por la strukturo de malgrandaj virusoj estis prilaborita. Li ankaŭ esploris la naturon de konscio en *The astonishing hypothesis'' (1994).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
12838 Adamsmith

'*12838 *Adamsmith'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la skota ekonomikisto kaj filozofo Adam Smith (1723–1790), ĉefa figuro de la Skota klerismo, fama pro *An Enquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations'' (1767). En tiu verko li enkondukis la principon de la labordivido kaj sugestis ke la mema intereso estas la ununura maniero por atingi socie utilajn profitojn.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
12850 Axelmunthe

'*12850 *Axelmunthe'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la sveda kuracisto kaj verkisto Axel Munthe (1857–1949), posteulo de flandra familio kiu instaliĝis en Svedio dum la 16-a jarcento. Li studis pri neŭrologio sub Jean-Martin Charcot. En sia aŭtobiografio *The Story of San Michele'' (1929), li portretis la difektojn de la riĉuloj kaj de la malriĉuloj en tragikomedia maniero.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Iolao

**Iolao** (helene **Ἰόλαος**, latine *Iolaus*) estis en la helena mitologio filo de Herakla duonfrato Ifikleso kaj lia edzino Aŭtomeduso.eta|upright=1.0|Iolao (maldekstre)
tenas sagojn de Heraklo, dum la heroo (ekster bildo) batalas kontraŭ nemea leono, la batalon observas Hermeso (dekstre). Ilustraĵo kreita proksimume 500 a.K.Iolao estis forta kaj aŭdaca junulo, kiun Heraklo invitis por plenumi la duan taskon de la reĝo Eŭristeo. Temis pro mortigo de t.n. lerna Hidro, monstro, kiu detruis ĉion vivan ĉirkaŭe de la urbo Lerno en Argolando.

Kaj Iolao estis valora helpanto. Kiam Heraklo dehakis unu el naŭ drakaj kapoj de Hidro kaj sur ĝia loko elkreskis du novaj, Iolao bruligis proksiman arbaron kaj per brulantaj arbotrunkoj forbruladis la monstrajn kapojn kaj pro tio do ne povis elkreskadi la novaj kapoj. Li ankaŭ paralizis grandegan kankron, kiun por helpi al Hidro sendis la diino Hero, precipa malamikino de Heraklo.

Iolao restis amiko de Heraklo ankaŭ post tiu ĉi komuna batalo kaj eĉ kiam Heraklo plenumis siajn pluajn taskojn. Li ankaŭ dediĉis sin al lia edzino Megaro, tiagrade, ke li poste ekamis ŝin. Heraklo post reveno al li sian unuan edzinon lasis, ĉar tiutempe li mem jam serĉis ion alian.

Kiam multe pli malfrue Heraklo pro malfeliĉaj cirkonstancoj mortis per kruela morto, kiun preparis al li nescie lia dua edzino Dejaniro, Iolao prisetlis en Ateno kaj gardis tie Heraklajn posteulojn. Tiujn jam antaŭe persekutis mikena reĝo Eŭristeo, elpelis ilin el ilia familiara setlejo Tirinto, ĝis ili trovis azilon en Ateno. Eŭristeo la persekutadon daŭrigis ĝis ĉi tien.

Iolao malgraŭ sia progresinta aĝo preparis sin por milito. Petis Hilon, Heraklan filon, pruntedoni al li sian militan veturilon kaj petis diojn por momento redoni lian junaĝon. Dioj lian peton plenumis, super batalkampo descendis malhela nubo kaj kiam ĝi disiĝis, sur militveturilo brilis Iolao an plena forto en sia armaĵo. Eŭristeon li ĝisatingis, trudkaptis kaj katenitan venigis en Atenon. Kiam ekvidis Eŭristeon Alkmeno, Herakla patrino, ungogratis liajn okulojn kaj poste trapikis lin per ponardo.

Poste Iolao, dankema pri tiu momento, en kiu li venĝis ĉiujn suferojn kaj humiligojn, kiujn Heraklo kaj liaj infanoj de Eŭristeo atingis, Ioalo kontenta kaj sinfordona trankvile mortis.

## Eksteraj referencoj 
## Tradukfonto 
Kategorio:Heraklo
Kategorio:Idaro de Heraklo
Árpád Mózes

**Árpád MÓZES** [mOzeŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mózes Árpád** estis hungara pastro, luterana episkopo.

Árpád Mózes http://www.szekelyhon.ro/vilag/elhunyt-mozes-arpad naskiĝis la  1931 en Crizbav. Li mortis la  2013 en Budapeŝto.

## Biografio 
Árpád Mózes apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Li finis la lernadon pri teologio en instituto en Cluj en 1956. Li komencis sian karieron en la sama urbo kiel episkopa sekretario, poste kiel pastro en Jimbor. Li kreis deklaron por defendi la hungaran revolucion en 1956, tial li estis deportita al trudlaboro. Li liberiĝis en 1964, poste li estis pastro en Carei, post jaroj en Timișoara, fine en Arad. Inter 1992-2004 li estis episkopo. Li ricevis hungarajn premiojn.

Li estis entombigita en Tombejo de Házsongárd.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj luteranaj episkopoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Sándor Fazoli

**Sándor FAZOLI** rumania hungara historiisto, universitata adjunkto. Li naskiĝis en Deva la 9-an de oktobro 1925 kaj mortis en Kluĵo la 21-an de januaro 2010.
## Kariero
Sándor Fazoli akiris diplomon pri historio en Universitato Bolyai de Kluĵo en 1950. Ĝis 1953 li estis licea instruisto, isnpektisto, esploristo de Historia Instituto, poste ĝis sia pensiuliĝo en 1986 li estis universitata instruisto kiel metodikulo pri la instruado de historio en la sama universitato. Li publikigis kaj hungare kaj rumane pri la instruado de historio, hungare precipe pri la konceptoj de iamaj transilvaniaj hungaraj famuloj pri la edukado-instruado.

## Fonto
*Erdélyi magyar ki kicsoda,2010.
Venosta Valo

La **Venosta Valo** (germane *Vinschgau*; itale *Val Venosta*) estas valo, kiu troviĝas en la Alpoj en okcidento de Sudtirolo. Ĝi estas la plej supra parto de la valo de rivero Adiĝo.

## Geografio 
La Venosta Valo estas la plej supra parto de la valo de rivero Adiĝo inter la Reschenpasejo (1507 m) kaj Merano. Tuj post la fonta lago la Adiĝo fluas rapide malsupren en suda direkto ĝis ĉirkaŭ 900 metroj de altitudo. Proksime de Glurns, enfluas la rivero Rom devenante de la la svisa Val Müstair. De tie la Adiĝo fluas orienten, ĝis Merano, kie enfluas la rivero Passer (294 m). Inter la fonto kaj Merano pluraj hidroelektraj centraloj utiligas la energion de la akvo por produktado de elektra energio.

La montoj kiuj flankas la valon en la nordo estas la Venostaj Alpoj. Iliaj suden orientitaj deklivoj nomiĝas Suna Monto (germane: *Sonnenberg*) kaj havas apartan vegetaĵaron pro la seka klimato.

En la sudo la valo estas flankata de la montaro Sesvenna kaj de la Ortler Alpoj.

La Venosta Valo limas norde al Austrio, okcidente al Kantono Grizono (Svislando) kaj sude al la Lombardio. La ĉefa loko de la valo estas Schlanders/Silandro. Entute ĝi longas ĉirkaŭ 70 km.

## Lingvo 
Laŭ la popolnombrado de 2001 96,5% de la loĝantoj parolas la germanan kaj 3,4% la italan kiel gepatra lingvo. Notindas, ke la germana lingvo parolata estas aparta tirola dialekto, kiu diferencas inter la alta valo (*Obervinschgau*) kaj la malalta parto de la valo.

## Ekonomio 
Plejparto de la agrara produktado en la valfundo konsistas el pomoj. Estas tre konataj ankaŭ la abrikotoj kaj la florbrasiko el la supra valo. En la latera valo Martello oni kultivas multajn fragojn. La bienoj situantaj je la montaj deklivoj tenas precipe bovojn kaj produktas lakton.

Grava ekonomia faktoro estas ankaŭ la turismo.

## Distrikto Venosta Valo 
[eta|Situo de la distrikto Venosta Valo (ruĝa) en la provinco de [Sudtirolo.]]
La Venosta valo estas ankaŭ distrikto (german: *Bezirksgemeinschaft*, itale: *comprensorio*) de la provinco Sudtirolo, kiu konsistas el la sekvaj 13 komunumoj:

* Glurns
* Graun im Vinschgau
* Kastelbell-Tschars
* Laas
* Latsch
* Mals
* Martell
* Prad am Stilfserjoch
* **Schlanders** *(ĉefloko)*
* Schluderns
* Schnals
* Stilfs
* Taufers im Münstertal

## Referencoj 
Kategorio:Valoj en Sudtirolo
Johann Karl August Musäus

**Johann Karl August MUSÄUS** (naskiĝinta la 29-a de marto 1735 en Jena, mortinta la 28-a de oktobro 1787 en Vajmaro) estis germana verkisto kaj literaturkritikisto. Kiel skribinto de satiraj romanoj kaj kiel kritikisto li reprezentis la pensojn de germana malfrua racionalismo. Li famiĝas per la kolekto de fabeloj *Volksmährchen der Deutschen* (1782-1786, kvin partoj).

## Vivo 
La filo de juĝisto finstudis teologion kaj ekokupiĝis pri klasika filologio. En anonime aperinta leterromano *Grandison der Zweite* (1760-1762; poste prilaborite sub la titolo *Der deutsche Grandison*, 1781/82) li primokis la literaturan modon de la anglaj virtoromanoj.

En 1763 li iĝis edukisto ĉe la kortego de Vajmaro, ekde 1769 li estis samloke profesoro ĉe la Vilhelmo-Ernesto-gimnazio. Jam ekde 1766 li kunlaboris ĉe de Friedrich Nicolai eldonita *Allgemeine deutschen Bibliothek*.

La romano *Physiognomische Reisen* (1778/79) ege furoris: tie li kritikis la karakterigadojn de Lavater kaj la kulton pri geniuloj de la epoko Sturm und Drang. Eldonante la fabelaron *Volksmährchen der Deutschen* li montris la kapablon skribi laŭ la plaĉo de la legantaro kaj sukcesi. La kvin volumoj kun legendoj, sagaoj kaj fabeloj estis unu el la furorlibroj en la lasta kvarono de la 18-a jarcento.

## Graveco 
Admiris lian humurplenan skribostilon ekzemple Christoph Martin Wieland aŭ Jean Paul, kie kunfandiĝas burĝa idileco kaj satiraj aludoj. La fabelokolekto provokis multajn imitantojn. Ŝuldas multon al Musäus i.a. la romantika artefarita fabelo (i.a. Achim von Arnim, Clemens Brentano), la kolekta agado de la Fratoj Grimm, la opera literaturo (ekz. *Rübezahl* de Carl Maria von Weber aŭ *Rolands Knappen* de Albert Lortzing.)

Dum la lastaj vivojaroj Musäus intencis eldoni novelaron en pluraj volumoj: ilia unua volumo aperis ankoraŭ en la 1787-a jaro sub la titolo *Straußfedern*.

## Fonto 
Fischer, Cornelia. „Musäus, Johann Karl August." Microsoft Encarta 2007 [DVD].

## Literaturo 
* Rita Seifert: *Johann Carl August Musäus – Schriftsteller und Pädagoge der Aufklärung*, Weimarer Taschenbuch Verlag, Weimar 2008, 128 S., mit zahlr. Abb., ISBN 978-3-939964-06-3
* Werner Wilhelm Schnabel: *Von der hübschen Magd und dem Herrn im Hause. Zur poetologischen Bestimmung des ‚Volksmärchens’ bei Johann Carl August Musäus*. In: Ernst Rohmer / Werner Wilhelm Schnabel / Gunther Witting (Hg.): *Texte Bilder Kontexte. Interdisziplinäre Beiträge zu Literatur, Kunst und Ästhetik der Neuzeit*. Heidelberg 2000 (Beihefte zum *Euphorion* 36), S. 149-179.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Musäus: Vierte Legende von Rübezahl.
* Johann Karl August Musäus: Chronika der drei Schwestern.
* La tombo de Musäus.
* Biografio ĉe *NDB*.

Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Germanlingvaj verkistoj
Muzeo Kastelo Osterburg (Weida)

La **Muzeo Kastelo Osterburg** () troviĝas en Weida (Germanio, Schloßberg 14).

## Domohistorio 
La kastelo konstruitis de 1163-1193 sub vokto Henriko la 1-a kiel romanikstila fortikaĵo. En la 13-a/14-a jarcentoj ĝi funkciis kiel rezidejo kaj administra centro por la kompleta regiono *Vogtland* sub la dinastio Wettin. En 1633 ĝi damaĝitis kvazaŭ komplete. Nur la burgoturo atestas ĝis nun la iaman surkonstruaĵaron kaj travivis ĉiujn malfeliĉojn. Estanta 54 metrojn alta kun murodiko de 5,70 metroj la turo nombriĝas inter la plej impresaj de sia speco en tuta Germanlando. Pro la 17 metrojn alta okangula spajro el ŝtono ĝi nomiĝas *Turo sen tegmento*.

La hodiaŭ ankoraŭ ekzistantaj kastelaj kaj ekonomiaj konstruaĵoj rekonstruitis nur post la Tridekjara milito. Sekve malkovreblas stilelementoj kaj romanikaj kaj renesancaj kaj barokaj paralele.

## La nuna uzo muzea 
La kastelo gastigas muzeon, du galeriojn kaj atelieron. La Moritz-volbaĵo kaj la trabegsalono servas kiel aranĝejoj: la laste menciita enhavas la daŭran ekspozicion *Weida - lulilo de la regiono Vogtland* kaj estas ŝatata loko por geedziĝaj ceremonioj.

La laŭsistemaj kolektoj en la urbo komenciĝas jam en 1902. En 1930 la muzeo, fondita fare de regionhistoria societo kun bunta gamo da temoj, translokitis kastelen. La daŭra ekspozicio en la *Malnova kastelo* montras la evoluon de la urbo Weida ekde la 11-a jarcento. Ĝi informas ĉefe pri la urbohistorio kaj la jurisdikcio kaj gvidas la vizitanton en la lastan ĝis nun konservitan prizonan ĉelon.

La remizo gastigas i.a. la salonegon de la dukino *Dorothea de Kurland*, grafino el la dinastio Medem (1761-1821) kun la meblaro de ŝia lasta loĝejo en Kastelo Löbichau. Krome videblas kabineto kun kolekto de belaj grafikaĵoj.

## Literaturo 
* Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2001, ISBN 978-3-361-00612-6, p. 168-169
* Georg Dehio, bearbeitet von Stephanie Eißling, Franz Jäger und anderen Fachkollegen: Handbuch der deutschen Kunstdenkmäler, Thüringen. Deutscher Kunstverlag, 2003, ISBN 3-422-03095-6, p. 1303-1304
* Rosemarie Bimek, Heinz Fischer, Roland Gehring, Dr. Egbert Richter, Kurt Häßner, Dieter Hauer, Günter Kummer: *800 Jahre Osterburg, Weida in Thüringen*. Stadtverwaltung Weida in Thüringen, Heimatmuseum Osterburg, Altenburg 1993, p. 1-52.

## Eksteraj ligiloj 
* Pri la domo sur hejmpaĝo de muzeara organizo. 

Weida
Weida
Kategorio:Weida
Weida
Memorigloko Albert Schweitzer (Weimar)

eta|La monumento kaj la renkontiĝloko en Weimar en aŭgusto de 1989. La **Memorigloko Albert Schweitzer** (germane: *Albert-Schweitzer-Gedenk- und Begegnungsstätte*) troviĝas en Vajmaro, Kegelplatz nr 4.

## Historio 
Vajmaro estas urbo tre ligita al la pensado de Albert Schweitzer danke al la agado de Goethe, Bach, Nietzsche kaj Schopenhauer. Laŭ la muzeoprojektintoj ĝi estas la urbo, kie Schweitzer spirite devus ricevi ne malgrandparte sian humanisman konvinkon kaj kiu ĉeestegas en lia etiko pri *Respekto antaŭ la vivo*. Pro tio en la 1984-a jaro instalitis en la domo de la verkisto Johann Karl August Musäus renkontiĝcentro. La domo mem estas malfrubaroka konstruaĵo. Alia spirita fonto de la kuracisto kaj teologo estas memkompreneble la kristanismo.

## Kolektoj 
En 2001 nova ekspozicio malfermitis al la publiko. Studentoj de la loka Bauhaus-altlernejo (Fakultato pri komunikiloj) estis projektinta tute novan koncepton. Jen la partoj de la hodiaŭaj kolektoj:
* biografio de Schweitzer en konekto historia
* la praarbara hospitalo de 1913-65 (kronike)
* unu tago en la malsanulejo
* la etikaj kernopunktoj de la pensado de Schweitzer
* la radikoj de liaj ideoj
* Schweitzer kiel muzikisto
* biografio de Helene Schweitzer
* aktualaj informoj pri la hospitalo en Afriko

Modernaj iloj aktivigas la vizitantojn. Angulo kun libroj invitas al pliprofundigo de la konoj. Filmetoj kompletigas la biografion, informas pri la nuna stato de la hospitalo en Lambaréné (Gabono) kaj prezentas la subtenadan amikaran rondon *Albert-Schweitzer-Komitee e.V.*.

Pruntedonitaĵoj el muzeoj el Leipzig kaj Merseburg disvastigas afrikan etoson.

## Literaturo 
* Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2001, ISBN 978-3-361-00612-6, p. 169-170

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la memorigloko.

Schweitzer
Weimar
Barelvino

eta
|tri diversgrandaj vinbareloj (3125 litroj), (1000 Litroj) kaj (1400 Litroj)

**Barelvino** estas la esprimo por vino, kiu estas vendata sen boteligado.
**Botelvino** ankaŭ estas la baza vino por fari ŝaŭmvinon en ŝaŭmvinfarejoj aŭ por fari vinbrandon en distilejo aŭ por liveri al grandaj vinfarejoj.
La surmerkatigo de barelvino ŝparas kostojn al la vinfaristo, sed la gajno dependas grandparte de la aktuala merkatprezo La vendo de barelvino estas necesa, se la kapacito de la bareloj aŭ cisternoj ne sufiĉas pro tro granda rikolto.

Ĝis la enkonduko de la enboteligado kun korkaj ŝtopiloj kiel sekuraj iloj por ŝtopi la botelojn ekde la 17a jarcento, la stokado kaj transportado de vino en bareloj estis sen alternativo. La farado de lignaj bareloj estas la tasko de la barelfaristo.

Bareloj en la vinregiono Rejngovio havis ĝenerale jenajn mezurojn: *barelo* (1200 litroj),*duonbarelo* (600 litroj) kaj *duobla barelo* (2400 litroj).

La stokado de barelvino en la vinkelo hodiaŭ ne estas kutima metodo. Esceptoj estas la tiel nomata Rose-Wein (rozea vino) en la Bremer Ratskeller (kelo de la Bremena Urbodomo).

## Referencoj 
Kategorio:Vinscienco
Tisséo

eta|Buso apartenanta al la kompanio Tisséo.
**Tisséo** estas la kompanio de publika transporto de la urbo Tuluzo en Francio kiu okupiĝas pri la buslinioj, la metroo kaj la tramo. Ĝi estis kreita en la jaro 2002 kaj arigas tri entojn de la tuluza transporto. Kun ses agentejoj en diversaj lokoj de la okcitana ĉefurbo, ĝi kovras la tutan urbon. Por vivteni sin, ĝi ricevas helpojn de la ŝtato, kontribuojn de la membroj kaj monkolekto-festojn kun la klientoj.

## Vidu ankaŭ 
* Metroo de Tuluzo
* Tramtransporto en Tuluzo
* Téléo

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Transporto en Tuluzo
Kategorio:Publika transporto en Tuluzo
Lajos Ordass

**Lajos Ordass** [lajoŝ ordaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ordass Lajos** estis hungara pastro, luterana episkopo. Lia origina nomo estis *Wolf Lajos*.
eta|Memortabulo pri Lajos Ordass
Lajos Ordass http://mek.oszk.hu/00300/00355/html//ABC11371/11469.htm naskiĝis la  1901 en Hungara reĝlando en Torzsa (nuntempa Savino Selo en Serbio). Li mortis la  1978 en Budapeŝto.

## Biografio 
Lajos Ordass frekventis gimnaziojn en Újverbász kaj Bonyhád, poste li lernis teologion en Budapeŝto, Sopron kaj Wittenberg. Li pastriĝis en 1924, poste li estis vicpastro en Harta, Mezőberény, Budapeŝto, Soltvadkert. En 1927 li studvojaĝis en Svedio, poste li denove estis pastro en diversaj lokoj. En 1945 li estis elektita episkopo, post 2 jaroj prezidanto de Tutmonda asocio luterana. En 1948 li akre protestis kontraŭ ŝtatiĝo de la ekleziaj lernejoj, tial li estis akuzita per falsaj pruvoj, li vivis plu en prizonoj ĝis 1950. Post la liberiĝo li ne ricevis sian postenon, eĉ li devis silenti. Inter 1956- 1958 li denove estis episkopo, sed poste li denove devis abdiki, poste li okupiĝis pri tradukadoj.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Útravaló az év minden napjára* (1967)
* *Válogatott írások* (Elektitaj verkoj), (1982)
* *Jó hír a szenvedőknek: Ordass Lajos evangélikus püspök igehirdetései* (1992)
* '’Nem tudok imádkozni: imádkozóknak és imádkozni akaróknak szóló tanácsok'' (2001)

## Memorigiloj 
• premio fondita en 2008

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj luteranaj pastroj
Kategorio:Hungaraj luteranaj episkopoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Hitschler

**Hitschler** estas la familia nomo de jenaj personoj:

* Brigitte Hitschler (* 1954), germana skulptistino kaj instaladartistino
* Karl Walter Hitschler (1922–2010), germana entreprenisto
* Konrad Hitschler (1896−1945), germana SS-grupestro
* Thomas Hitschler (* 1982), germana politikisto (SPD)
Kahlberg (apartigilo)

**Kahlberg** estas la nomo de jenaj montoj aŭ montetoj:

en Germanio
* Kahlberg (Odenwald), alteco 520,6 m super marnivelo, monto apud Fürth (Odenwald), distrikto Bergstraße, Heslando
* Kahlberg (Güntersberge), alteco 486,2 m, monto en Harco apud Güntersberge, distrikto Harz, Saksio-Anhaltio
* Kahlberg (Kalefeld), alteco 370,6 km, monto la “Leinebergland“ (Antaŭharco) apud Kalefeld, distrikto Northeim, Malsupra Saksio
* Kahlberg (Solling), alteco de 224,7 m, monto en Solling apud Bodenfelde, distrikto Northeim, Malsupra Saksio

en Ĉeĥio
* germana nomo de Lysá hora (Beskidoj), alteco de 1325m,  monto en la moraviaj-silezioj  Beskidoj apud  Ostravice, distrikto Frýdek-Místek

**Kahlberg** estas la nomo de lokoj:
* Kahlberg (Kopfing), vilaĝo de Kopfing im Innkreis, distrikto Schärding, Supra Aŭstrio 
* *Kahlberg*, germana nomo de la komunumo Krynica Morska en Pollando

**Kahlberg** estas la familia nomo de jenaj personoj:
* Günter Kahlberg (1936–1997), germana juristo kaj politikisto (CDU)
Muzeo de Malnova Tuluzo

La **Muzeo de malnova Tuluzo** montras objektojn de la historio de la urbo Tuluzo, el la antikvo ĝis la 20-a jarcento. Ĉi tiu muzeo estis establita ekde 1948 en la *hôtel Dumay* ĉe la strato du May, en la historia urboparto de la urbo. Ĝi estas propraĵo de la Societo de Tuluzanoj kaj Amikoj de la malnova Tuluzo.

## La korto 

Hôtel Dumay - Cour intérieure et entrée du Musée du Vieux Toulouse.jpg|La korto, norda fasado
Hôtel Dumay - Cour intérieure et facade ouest.jpg|La korto, okcidenta fasado
Hôtel Dumay - Cour intérieure et facade nord.jpg|La korto, norda fasado

## Kolektoj 

File:Salle du Musée du Vieux Toulouse.jpg|La ĉambro Gabriel Gay
File:Costume d'une toulousaine.jpg|Robo de Tuluzanino
Musée du Vieux Toulouse - La Garonnette et les moulins du Château Narbonnais - Inv 80.1398.jpg |La Garonnette kaj muelejoj narbonaj, anonima
File:Mosaique antique.jpg|Antikva mozaiko

Musée du Vieux Toulouse - Jacques Cujas - Inv 22.5.1.jpg|Jacques Cujas (anonima)
Musée du Vieux Toulouse - Marie Guignon dite Mademoiselle Lescot - Joseph Roques Inv. 64 2 2.jpg|Marie Guignon, marquesa de Maniban.
Musée du Vieux Toulouse - Le pont Neuf à Toulouse - Pierre-Joseph Wallaert Inv 43.5.1.jpg|La Nova Ponto de Tuluzo, de Pierre Joseph Wallaert
Musée du Vieux Toulouse - Madame Charles de Rémusat - Ary Scheffer Inv. 66.2.1.jpg|Pauline de Rémusat, de Ary Scheffer
Musée du Vieux Toulouse - Portrait de Charles de Rémusat - Paul Delaroche Inv. 66.2.2.jpg|Charles de Rémusat, de Paul Delaroche

Kategorio:Muzeoj en Tuluzo
Peschke (apartigilo)

**Peschke** estas la familia nomo de jenaj personoj:

* Carl Peschke (1853–1907), germana politikisto (SPD) kaj entreprenisto
* Christel Peschke (1938–2020), germana teatra aktorino
* Erhard Peschke (1907–1996), germana teologo
* Gisela Peschke (1942–1993), germana pentristino kaj sceneja kreantino
* Hans-Peter von Peschke, svisa ĵurnalisto kaj publicisto
* Heiko Peschke (* 1963), germana piedpilkisto
* Horst Peschke (FDP) (1914–1991), germana politikisto (FDP)
* Horst Peschke (* 1941), germana piedpilkisto
* Karl Peschke (1882–1943), germana politikisto (NSDAP)
* Karl Peschke (entreprenisto), germana entreprenisto (Karl Peschke KG, Zweibrücken)
* Karl-Heinz Peschke (* 1932), germana-aŭstra ordena klerikulo kaj teologo
* Květa Peschke (* 1975), ĉeĥa tenisistino
* Michael Peschke (1959–2011), germana aktoro kaj dramaturgo, sceneja aŭtoro kaj esploristo de komunismo
* Sina Peschke, germana radiomoderatorino
* Susanne Peschke-Schmutzer (1911–1991), aŭstra artistino
Teatro de la Kapitolo

La **Teatro de la Kapitolo** (, okcitane *Teatre del Capitòli de Tolosa*) estas operejo situanta en la Kapitolo en la franca urbo Tuluzo (Haute-Garonne). Ĝi estis inaŭgurita la 1an de oktobro 1818 kaj nuntempe ĝi havas sidilojn por 1150 personoj. Laŭ la franca tagĵurnalo *Le Monde* temas pri « la dua nacia ejo laŭ kvalito, nur superebla de la Operejo de Liono...»

La Teatro de la Kapitolo nuntempe ofertas, danke al ĝiaj pli ol 260 personoj, ĥoro kaj la Nacia orkestro de la Kapitol, baletojn, koncertojn, operetojn ktp. Ĝi ankaŭ okazigas internacian kantokonkurson.

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝaro de la teatro  (franclingve)

Kategorio:Teatrejoj
Kategorio:Operejoj
Kategorio:Konstruaĵoj en Tuluzo
Fernow

**Fernow** estas la familia nomo de jenaj personoj.

* Carl Ludwig Fernow (1763–1808), germana arthistoriisto kaj bibliotekisto
* Florian Fernow (* 1981), germa biciklisto
* Friedrich Fernow (1818–1890), germana bienposedanto kaj deputito en la regna parlamento
* Wolfgang Fernow, germana muzikologo
Wolker

**Wolker** estas la familia nomo de jenaj personoj:

* Hans Wolker (1914–2000), politika ĵurnalisto, publicisto kaj marksisto
* Jiří Wolker (1900–1924), ĉeĥa poeto
* Ludwig Wolker (1887–1955), gvidanto de la katolika junulara movado kaj kunfondinto de la germana Ligo de la katolika junularo (BDKJ)

**Vidu ankaŭ:**
* Wolcker
István Nagy (episkopo)

**István NAGY** [iŝtvAn nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nagy István** estis hungara pastro, luterana episkopo.

István Nagy http://digit.drk.hu/?m=lib&book=3&p=1955 naskiĝis la  1729 en Bezi. Li mortis la  1812 en Sárszentlőrinc.

## Biografio 
István Nagy frekventis lernejojn en Győr kaj Sopron, poste li plulernis en Wittenberg. Hejmenveninta li pastriĝis en 1753 en Nagyalásony. En 1745 li estis pastro en Várpalota, en 1765 en Sárszentlőrinc, kie li konstruis kirkon post jardeko. En 1786 li rifuzis esti episkopo, sed en 1796 li akceptis ĝin, krome li estis ankaŭ supera juĝisto..  

## Elektitaj publikaĵoj 
* ’’Rambach János Jakabnak Ur Jesus Krisztusnak kin-szenvedéséről való elmélkedései …’’ (1773, 1790) - tradukaĵo
* ’’Az Ur vacsorájához először készülőknek való tanítás…’’ (1800, 1839)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al literoj N, NY kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio
 
Kategorio:Hungaraj luteranaj pastroj
Kategorio:Hungaraj luteranaj episkopoj