open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ĉiopoveco

[eta|Dio la Patro de [Ludovico Mazzolino (1480 – ĉ. 1528) ]]
**Ĉiopoveco** estas la senlima kaj neelĉerpebla povo, alivorte nefina povo. En la religioj unudiaj ĉi tiu povo estas kutime nur posedata de Dio.

En la filozofio de la plejmulto el la unudiaj religioj la ĉiopoveco aperas kiel unu el la karakterizaĵoj de Dio, inter kiuj sin trovas: ĉioscieco, ĉieesteco kaj ĉiokompateco.

La termino *ĉiopoveco* uziĝis kun diversaj kaj malsamaj konotacioj. Inter ili:
# Dio ne nur povas transcendi la leĝojn de fiziko aŭ de probableco, sed ankaŭ povas transcendi la logikajn verojn (ekzemple, Dio povus krei kvadratan cirklon, aŭ igi ke du plus du egalu al fiŝo), ĉar nenio limigas Dion.
# Dio povas interveni en la mondo modifante la leĝojn de la fiziko kaj de la probableco (ekz. Dio povas fari miraklojn), sed estas neebla (kaj sensenca) diri ke Dio povas kontraŭdiri la logikajn verojn.
# La ĉiopoveco de Dio ne povas modifi aŭ aliigi la leĝojn de la fiziko aŭ de la logiko; lia ĉiopoveco mezuriĝas laŭ la rego de tiuj leĝoj kiujn ankaŭ Li obeas
# Dio povas fari ĉion kio kongruas kun sia naturo mem. Ĉar Supera Estaĵo, ekzistas nenio aŭ neniu kiu povu ekzerci ian povon sur Lin, kiu estas la fonto kaj origino de ĉia povo. La naturo de Dio inkluzivas la logikon kaj pro tio, Dio nenion logike absurdan faras. Dio povas modifi la leĝojn de fiziko ĉar ili ne estas parto de sia naturo (laŭ strikta senco, kvankam ili povas esti lia reflekto), ili estas nur ilo por atingi celon. Tertuliano resumis ĉi tion alimaniere.

## Bibliaj argumentoj 
Kelkaj el la oponantoj al la ideo pri ĉiopoveco dia tion faras baziĝante sur la Biblio. Ili rimarkigas ke la vorto “ĉiopoveco” ne aperas en la Biblio. Ili ankaŭ rimarkigas ke en la rakontoj de la Malnova Testamento Dio agas kun la kreaĵo precipe pere de la persvado kaj nur foje uzante la brutan forton. Teksto el la Nova Testamento uzata por oponi sin al la dia ĉiopoveco estas la aserto de Paŭlo de Tarso laŭ kiu Dio ne povas mensogi (Tito 1:2]). Pri tio, ili argumentas ke ne ekzistas bibliaj kialoj por kredi je la ĉiopoveco kaj ke tiu doktrino estas nur la rezulto de sintezo de la la helenisma doktrino kaj la prakristana primitiva pensmaniero.

Kategorio:Religiaj konceptoj
Ĥorseĝaro

**Ĥorseĝaro** estas unu- aŭ plurvicaj seĝovicoj ĉe la laŭlongaj flankoj de la ĥorejo de preĝejo. Kelkaj ĥorseĝaroj eĉ hodiaŭ estas uzataj de klerikaj eminentuloj dum la diservoj kaj dum la liturgio de la horoj. Ofte la ĥorseĝaroj estas abunde ornamitaj per skulptaĵoj. Nur en malmultaj preĝejoj ankoraŭ ekzistas plene konserviĝintaj ĥorseĝaroj el la mezepoka tempo, ofte ili estis detruitaj aŭ ili disfalis.

Ĥorseĝaro konsistas kutime el ŝtupigitaj, lignaj seĝovicoj kaj estas dorsflanke fermita de dorsvando (*dorsale*). La ĥorseĝoj havas brakapogilojn kaj estas foje separitaj per vandoj unu disde la alia.

Kategorio:Preĝeja arkitekturo
Listo de prezidantoj de la Senato kaj similaj ĉambroj de Francio

Tiu artikolo entenas la **liston de prezidantoj de la franca Senato kaj similaj ĉambroj**

## En la 5-a Respubliko (de 1958) 
### Fonctions et rôles 
La prezidanto de la Senato estas elektita ĉiun trian jaron, okaze de reelekto de la triono kaj, de 2011, de la duono de la Senato.

### Sinsekvaj prezidantoj 
## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Vidu ankaŭ 
* Prezidanto de la Senato (Francio)
* Senato de Francio

### Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala interretejo de la Senato
** Historia dokumentaro : la prezidantoj de la dua ĉambro de la Parlamento
*   ;

Senato (prezidantoj)
*
*
Amoebozoa

**Amoebozoa** estas filumo de eukariotoj.  Ĝi aperis antaŭ proksimume unu miliardoj da jaroj. Ĝi manĝas per fagocitado.

## Sistematiko 
## Fonto 
Kategorio:Eŭkariotoj
József Babrik

**József BABRIK** rumania hungara kantisto, flutisto, orgenisto, lutisto. Li naskiĝis en Târgu Mureș en 1949 kaj mortis samloke en 1974. 
## Kariero
József Babrik estis multflanke talenta altlerneja studento pri muziko de Pedagogia Altlernejo de sia naskiĝurbo, kie li organizis la unuan muzikensemblon pri malnova muziko en Rumanujo *Camerata Transsylvanica*. Paralele kun siaj altlernejaj studoj li studis en Hungarujo lutartludadon. Kun tiu instrumento li estis pioniro en Rumanujo. Li mortis pro korinfarkto. 
## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj komponistoj kaj muzikistoj
Adolf Meyer

eta
**Adolf Meyer** (naskiĝis la 13-an de septembro 1866 en Niederweningen, Kantono Zuriko, Svislando, mortis la 17-an de marto 1950 en Baltimoro, Usono) estis svisdevena psikiatro.

## Biografio 
Meyer studis en universitatoj de Svislando, Francio, Britio kaj Germanio, en 1892 elmigris al Usono kaj tie studis neŭroanatomion kaj neŭrofiziologion. Ekde 1904 ĝis 1909, li instruis psikiatrion en la medicina lernejo de la Universitato Cornell, de Nov-Jorko kaj ekde 1910, en la psikiatra kliniko de la Universitato Johns Hopkins. Li estas bone konata pro enkonduko de la termino "mensa higieno", komprenata kiel la eblo atingi kaj teni mensan sanon.

Pro la kontribuoj al la okup-pensado oni konsideras lin kiel patro de la okup-terapio. Li kredis ke la homoj povas suferi influojn en la sanstato per uzo de la manoj.

## Verkaĵoj 
Inter liaj plej elstaraj verkaĵoj troviĝas Collected Papers, 4 vol. (1950-52) kaj Psichobiology (1957).

Kategorio:Svisaj psikiatroj
Kategorio:Usonaj psikiatroj
Kategorio:Svisaj kuracistoj
Kategorio:Usonaj kuracistoj
12833 Kamenný Újezd

'*12833 *Kamenný Újezd''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la ĉeĥaj geedzoj geastronomoj Jana Tichá kaj Miloš Tichý elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice en Ĉeĥa Respubliko.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la vilaĝo Kamenný Újezd.
Tiu vilaĝo sude de České Budějovice, menciita unuafoje en 1263, estis ĉe malnova ŝoseo, kiu ligas la  al Aŭstrio. La ŝoseo estis anstataŭigita per la ĉevaltira tramo al Linz en la 19-a jarcento.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Kamenný Újezd (distrikto České Budějovice)
Kategorio:Malkovrita de Miloš Tichý
Kategorio:Malkovrita de Jana Tichá
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
(12842) 1997 GQ23

**(12842) 1997 GQ23** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *Lincoln Near-Earth Asteroid Research* (LINEAR) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Éva Máthé

**Éva MÁTHÉ** [mAtE] rumania hungara ĵurnalistino, redaktorino. Ŝi naskiĝis en Târgu Mureș la 20-an de oktobro 1948. 

## Kariero
Éva Máthé akiris diplomon pri hungara lingvo kaj literaturo en UBB de Kluĵo en 1971. Ĝis 1979 ŝi estis redaktoro de hungara elsendo de rumana televido, poste ĝis 1989 de *Munkásélet*, en 1990 kaj 1991 de *Valóság*, pli poste ĝis 1996 de *Népújság*,  inter 1996-2005 de *Romániai Magyar Szó* kaj redaktoro, ĉefredaktoro de semajngazeto *Központ* (2007-2008) de Târgu Mureș. 

## Libroj
**Fennmaradni*, intervjuvolumo kun Károly Kilyén, Csíkszereda, Pallas-Akadémia, 1997.
**Lohinszky*, vivkariera intervjuvolumo, Kluĵo , 2004.
**Százszorszépek*,  intervjuoj Csíkszereda, Pallas-Akadémia, 2005.
**Balázs Éva*, vivkariera intervjuvolumo,  Beszélgetőkönyek, Prospero Könyvek, 2011.

## Fonto
*Erdélyi magyar ki kicsoda, 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Shangri-la

**Zhongdian** estas arondismento en Ĉinio, kiu post 2001 portas la nomon **Shangri-La**. La ĉefloko de la arondismento estas Jiantang (建塘镇), sed ankaŭ tiu loko oni indikas kiel Shangri-La.

Oni menciis multajn lokojn kiel ebla origino de la rakonto pri Shangri-La el la tibeta budhisma tradicio, speciale por tiel allogi multajn turistojn al la regiono, sed nur ĉi-tiu urbo oficiale rajtas porti la nomon ekde 2001.

Tra Shangri-La iras la nacia ŝoseo G214.

[eta|250ra|maldekstra|[Chörten en Shangri-La]]

Kategorio:Urboj de Ĉinio
Ekscentriko

[eta|Ekscentriko (maldekstre) kun [bielo (mekaniko)|bielo]]
**Ekscentriko**  en mekaniko kaj maŝinkonstruado estas rivolua peco, kies rotacia akso estas paralela al la akso de la ŝafto sur kiu, ĝi estas muntita. Ĝenerale la ekscentriko estas uzata por transformi rotacian movon al alternativa movo rektlinian aŭ ne.

## Referencoj 
Kategorio:Inĝenierarto
Kategorio:Mekaniko
Kategorio:Maŝinoj
Kategorio:Mekanika inĝenierarto
Bielo (mekaniko)

[eta|Bieloj de [vaporlokomotivo]]**Bielo**  estas maŝinelemento, kiu kunligas du pecoj de mekanismo por transmisii movon.

Tipa aplikado estas la mekanismo bielo-krankoŝafto, kie la bielo transmisias la rektilinian alternan movon al la rotacianta krankoŝafto aŭ inverse.

Bieloj estas uzataj en multaj maŝinoj. Ili estis esenca parto de la transmisilaro de vaporlokomotivoj. En eksplodmotoro la bielo transmisias la rektilinian alternan movon de la piŝto al la rotacianta krankoŝafto.
eta|Bielo kaj piŝto de eksplodmotoro

## Referencoj 
Kategorio:Inĝenierarto
Kategorio:Mekaniko
Kategorio:Maŝinoj
Kategorio:Mekanika inĝenierarto
Saksio (apartigilo)

**Saksio** aŭ **Saksujo**, germane *Sachsen*  povas esti:

Hodiaŭa ŝtato:
* Saksio, federacia lando de Germanio

Historiaj ŝtatformaĵoj:
* Duklando Saksio
* Elektoprinclando Saksio
* Reĝlando Saksio
* Provinco Saksio, provinco de Prusio
* Grandduklando Saksio

Aliaj ŝtatformaĵoj kun "Saksio" en la nomo:

Hodiaŭaj:
* Saksio-Anhalto
* Malsupra Saksio
Historiaj (nekompleta listo):
* Saksio-Lauenburg
* Saksio-Wittenberg
* Saksio-Altenburg
* Saksio-Eisenach
* Saksio-Hildburghausen
* Saksio-Koburgo kaj Gotao
* Saksio-Meiningen
* Saksio-Vajmaro
* Saksio-Vajmaro-Eisenach
* Saksio-Weißenfels
Historia persona unio:
* Saksio-Pollando

Vidu ankaŭ:
* Saksoj
* Anglosaksoj
* Transilvaniaj saksoj
* La reĝa familio de Saksio = dinastio Wettin

Krome:
* la loko Sachsen apud Ansbach estas komunumo en la distrikto Ansbach de la federacia lando Bavario en Germanio.
12840 Paolaferrari

'*12840 *Paolaferrari'''* estas asteroido de la
asteroida zono, malkovrita la  de la italaj astronomoj Luciano Tesi kaj Gabriele Cattani elde la Observatorio de la Montoj Pistoiese en San Marcello Pistoiese (Italio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Paola Ferrari'', estrinon de la municipa biblioteko de San Marcello Pistoiese. Ŝia kontribuo al la konstruo kaj la disvolvo de la Observatorio de la Montoj Pistoiese estis rimarkinda dum la jaroj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Luciano Tesi
Kategorio:Malkovrita de Gabriele Cattani
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Lars Fredrik Nilson

**Lars Fredrik Nilson (1840-1899)** (n. en Skönberga socken, Söderköping, en la 25-a de majo 1840 - m. en Stokholmo, en la 14-a de majo 1899) estis sveda kemiisto, kiu malkovris la skandion, en 1879.

## Biografio 
Li estis filo de la agrikulturisto Nikolaus Nilson. Lia familio ekloĝis en Gotlando, kiam Las Fredrik ankoraŭ estis tre juna. Post gimnazia diplomiĝo, li enmatrikuliĝis en la Universitato de Upsalo, kie li studis natursciencojn. Lia talento por kemio altiris la atenton de sia kemiprofesoro Lars Fredrik Svanberg, kiu estis eksa studento de Berzelius.

En 1874, Nilson fariĝis asociprofesoro pri kemio, kaj ekde tiam li povis dediĉi pli da tempo al esplorado. Dum lia eksperimentoj kun la raraj teroj, en 1879, li malkovris la skandion. Dum tiu epoko, li studis ankaŭ la gasdensecon de la metaloj, kiu ebligis al li determini la valenton de pluraj metaloj.

En 1882, li fariĝis direktoro en la departemento de kemiesplorado de la Reĝa Sveda Akademio pri Agrikulturo kaj Forsto. Ekde tiam, liaj eksperimentoj prenis alian direkton: li plenumis studojn pri la bovina lakto kaj pluraj furaĝaj plantoj.

Lars Fredrik estis membro de pluraj akademioj kaj ricevis sennombrajn premiojn, inkluzivante tiun de la Ordeno de la Polusa Stelo.

## Elektita verkaro 
* Om thialdin, 1866
* Om arsenikens sulfurer och deras föreningar. ..., 1871
* Handledning i bruket af blasrör und lanplaga vid qvaversigt af qvalitativ kemisk analyse, 1873
* Researches on the Salts of Selenious Acid, 1875
* Ueber Darstellung und Valenz Des Berylliums, Otto Pettersson, 1878
* Chemische Untersuchung Der Platojodonitrite, 1879
* Schematik ofversigt af qvalitativ kemisk analysen, 1879
* Kemisk undersökning af moss- och myrjord, 1889

## Literaturo 
* Personensuche
* Svensk Kemisk Tidskrift
* Encyclopaedia Britannica
* The Free Dictionary
* Web Elements
* MCN Biografías
* Encyclopedia of the Elements: Technical Data - History - Processing ..., Per Enghag
* Handbook on the Physics and Chemistry of Rare Earths
* Chemical Industry in Europe, 1850–1914, Ernst Homburg, Anthony S. Travis, Harm G. Schröter

## Vidu ankaŭ 
* Gunnar Nilson (1872-1951)
* Otto Pettersson (1848-1941)
* Dmitrij Mendelejev (1834-1907)
* Berzelius (1779-1848)
* Lars Fredrik Svanberg (1805-1878)
* Per Teodor Cleve (1840-1905)
* Lecoq de Boisbaudran (1838-1912)
* Clemens Winkler (1838-1904)
* Johan Gadolin (1760-1852)
* Galissard de Marignac (1817-1894)
* Kemio
* Listo de kemiaj elementoj laŭ atomnumero
* Listo de kemiaj elementoj laŭ nomo
* Listo de kemiaj elementoj laŭ simbolo
* Perioda tabelo
* Skandio

## Referencoj 
Kategorio:Svedaj kemiistoj
Kategorio:Universitato de Upsalo
Santa Rosa

**Santa Rosa** (kiu signifas *Sankta Roza* en la hispana, la portugala kaj la itala) estas nomo de multaj lokoj.
Ĉi sube la nekompleta listo de la plej gravaj.

## Argentino 
* **Santa Rosa (La Pampa)**, ĉefurbo de la Pampa Provinco
** **Santa Rosa (Sarmiento) (stacidomo), fervoja stacio en Santa Rosa (La Pampa)
* **Santa Rosa (Mendoza)** en la Provinco Mendoza
** **Santa Rosa (Mendoza) (stacidomo)**, fervoja stacio en Santa Rosa (Mendoza)
* **Santa Rosa de Calamuchita**

## Bolivio 
* **Santa Rosa (Bolivio)**

## Brazilo 
* **Santa Rosa (Brazilo)** en ŝtato Suda Rio-Grando
* **Santa Rosa de Viterbo (Brazilo)** en subŝtato San-Paŭlio
* **Santa Rosa do Tocantins** en Tokantinso

## Ekvadoro 
* **Santa Rosa (Ekvadoro)**

## Filipinoj 
* **Santa Rosa (Laguna)**, urbo en la Provinco Laguna
* **Santa Rosa (Nueva Ecija)** en la Provinco Nueva Ecija

## Gvatemalo 
* **Sankta Roza (departemento)**, departemento en Gvatemalo
* **Santa Rosa de Lima (Gvatemalo)**
* **Nueva Santa Rosa**

## Honduro 
* **Santa Rosa de Copán**

## Kolombio 
* **Santa Rosa de Cabal**
* **Santa Rosa de Lima Norte de Bolívar**
* **Santa Rosa de Osos**
* **Santa Rosa de Viterbo (Kolombio)**
* **Santa Rosa del Sur**

## Paragvajo 
* **Santa Rosa (Paragvajo)**
* **Santa Rosa del Mbutuy**
* **Santa Rosa del Monday**

## Salvadoro 
* **Santa Rosa de Lima (Salvador)**

## Usono 
* **Santa Rosa (Kalifornio)** en Kalifornio
* **Insulo Santa Rosa''', ano de la Kanalinsuloj de Kalifornio
János Makkai (ĵurnalisto)

**János MAKKAI** [makai] estis rumania hungara ĵurnalisto, publicisto, redaktoro. Li naskiĝis en Târgu Mureș la 19-an de majo 1941 kaj mortis la 12-a de februaro 2020. 

## Kariero
János Makkai akiris diplomon de matureco (1962), poste li fariĝis kunlaboranto de gazeto *Vörös Zászló*, redaktoro de porjunulara  paĝo *Jövendő*. Dume li studis en la universitato de Bukareŝto. De 23-a de decembro 1989 li fariĝis redaktoro de *Népújság* de Târgu Mureș, de marto 1990 ĝia ĉefredaktoro. Li publikigis ankaŭ en *Művelődés*, *Új Élet, *Romániai Magyar Szó''.

## Fonto
*Romániai nagyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
12846 Fullerton

'*12846 *Fullerton'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono) en la kadro de la projekto *Spacewatch*.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la usona testpiloto kaj kosmonaŭto C. Gordon Fullerton (1936–2013) de la *Dryden Flight Research Center* (nun *Neil A. Armstrong Flight Research Center'') de la NASA en Edwards (Kalifornio). Li havis pli ol 15000 horojn de flugo en 135 diversaj tipoj de aviadiloj kaj pasis 382 horojn en kosmo dum du misioj de kosmopramo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
12927 Pinokjo

**12927 Pinokjo** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la italaj geastronomoj Maura Tombelli kaj Luciano Tesi elde la Observatorio de la Montoj Pistoiese en San Marcello Pistoiese (Italio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Pinokjo, eponima rolulo de "* Le avventure di Pinocchio*" de Carlo Collodi ; rakonto pri legna marioneto, kiu, tra la ĝojoj kaj malĝojoj de la vivo, fine fariĝas reala knabo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Pinokjo
Kategorio:Malkovrita de Maura Tombelli
Kategorio:Malkovrita de Luciano Tesi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Hasse Ekman

**Hasse EKMAN** (naskiĝis la 10-a de septembro, 1915, mortis la 15-a de februaro, 2004) estis sveda aktoro, reĝisoro kaj helporeĝisoro. Hasse Ekman estis la filo de aktoro Gösta Ekman kaj patro de aktoro Gösta Ekman, la filo

## Listo de filmoj 
* *Intermezzo* (1936)
* *Med dej i mina armar* (1940)
* *Första divisionen* (1941)
* *Lågor i dunklet* (1942)
* *Ombyte av tåg* (1943)
* *Fram för lilla Märta* (1945)
* *Kungliga patrasket* (1945)
* *Medan porten var stängd* (1946)
* *Banketten* (1948)
* *Flickan från tredje raden* (1949)
* *Flicka och hyacinter* (1950)
* *Gabrielle* (1954)
* *Sjunde himlen* (1956)
* *Ratataa* (1956)
* *Med glorian på sned* (1957)
* *Jazzgossen* (1958)
* *Fröken Chic* (1959)
* *På en bänk i en park* (1960)

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.imdb.com/name/nm0252475 

Kategorio:Svedaj aktoroj
Kategorio:Stokholmanoj
János Makkai (ĵurnalisto, politikisto)

**János MAKKAI** [makai] hungara ĵurnalisto, politikisto, poeto. Li naskiĝis en Erzsébetváros la 6-an de marto 1905 kaj mortis en Waianae (Havajo) la 3-an de julio 1994. Li estis la edzo de verkistino Rózsa Ignácz.
## Kariero
János Makkai  akiris jurdoktortitolon pri ŝtatscienco en Universitato de Budapeŝto. Li fariĝis ĵurnalisto ĉe la gazeto *Magyarság*, de 1934 ĉe registara gazeto *Új Magyarság*. En 1935 li estis elektita deputito, de 1939 denove. Li estis respondecredaktoro de *Esti Újság*. En 1938 li prezentis en parlamento de unuan judleĝon. Pli poste li kontraŭis la naziamikan politikon de la registaro. Post 1940 reveninte el Usono, li funkciigis sekretan radioelsendilon, li urgis la apartan pacon de Hungarujo, pro kio li estis en kaptiteco de Gestapo de marto ĝis aŭgusto en 1944. Oni forportis lin en Germanujon. Post la milito oni faris procedaron kontraŭ li pro lia antaŭa politika agado. En aprilo de 1947 li fuĝis en Aŭstrujon, poste en 1958 li loksidiĝis en Havajo

## Verko
**Szép közélet (1941);
**Urambátyám országa (1942)
**Tarantella, avagy utazások a pókhálón* (versromano. Chicago 1986).
## Fonto
*Borbándi Gyula* *Nyugati magyar irodalmi lexikon és bibliográfia'', HITEL, Budapest 1992
*Új magyar irodalmi lexikon, 1994.

Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj poetoj
Gösta Ekman

**Gösta EKMAN** (naskiĝis la , mortis la ) estis sveda aktoro. Gösta Ekman estas la patro de Hasse Ekman kaj avo Gösta Ekman, la filo

## Listo de filmoj 
* *Mästerkatten i stövlar* (1918)
* *Gyurkovicsarna* (1920)
* *Vem dömer* (1922)
* *Karl XII* (1925)
* *Faust* (1926)
* *Klovnen* (1927)
* *En perfekt gentleman* (1927)
* *Revolutionschochzeit* (1928)
* *Gustaf Wasa* (1928)
* *För hennes skull* (1930)
* ''Mach' mir die Welt zum Paradies* (1930)
* *Två man om en änka* (1933)
* *Kära släkten* (1933)
* *Kanske en diktare* (1933)
* *Swedenhielms* (1935)
* *Intermezzo* (1936)
* *Kungen kommer'' (1936)

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.imdb.com/name/nm0252472 

Kategorio:Svedaj aktoroj
Kategorio:Stokholmanoj
U R Ananthamurthy

eta|U R Ananthamurthy
**Udupi Rajagopalacharya ANANTHAMURTHY** [udupi raĝagopalaĉarja anantamurti] kanare: ಉಡುಪಿ ರಾಜಗೋಪಾಲಾಚಾರ್ಯ ಅನಂತಮೂರ್ತಿ (naskiĝis la 21an de decembro 1932 en Melige en Brita Hindujo - mortis la 22an de aŭgusto 2014 en Bengaluro, Barato) estis verkisto kaj edukisto. Li estis unu el la pioniroj de la beletra movado Navya [navja; "la nova"], kiu en la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj enportis modernismon en kanaran literaturon. Jam ricevinte plurajn premiojn, en 1994, li gajnis ankaŭ la premion Gjanpith, la plej alta literatura honoro donata de la barata registaro.

Profesie, Ananthamurthy estis konata instruisto de literaturo en kaj ekster Barato. De 1987 ĝis 1991, li estis rektoro de la Universitato Mahatma Gandhi en Keralao. Paralele, li estis publika intelektulo, kiu ofte komentariis pri la aktuala situacio soci-politika en Barato.

Li verkis romanojn, novelarojn, poemarojn, esearojn kaj dramon. La verkoj de Ananthamurthy estis tradukitaj en plurajn lingvojn. Lia plej konata romano estas *Samskara* [samskaaraa; "kulturo", ankaŭ "la mort-ritoj"] (1965). Li verkis ĝin en Britujo, kiam li estis doktoriĝanta pri la angla literaturo. Li spektis la filmon *La sepa sigelo* de Ingmar Bergman kaj estis profunde tuŝita. Lia instruisto, la aŭtoro Malcolm Bradbury, sugestis ke li verku pri la propraj spertoj en Barato, pri la plurnivela strukturo de la Tempo en barata socio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* "U.R. Ananthamurthy - The greatest storyteller" de Shiv Visvanathan, *The Hindu*, 2014-08-23, omaĝa eseo

Kategorio:Barataj verkistoj
Kategorio:Gjanpith-laŭreatoj
Teofilino

La **teofilino** aŭ **tefoliino**  (kemia formulo: **C7H8N4 O2**), ankaŭ konata kiel **1,3-dimetilksantino**, estas kuracilo uzata terapie por spiradomalsanoj, kiaj COPD (kronika obstrukca pulma malsano) kaj astmo, sub vario de varomarkoj.

Ĝi troviĝas precipe en la folioj de teo, kune kun la parencaj kafeino kaj teobromino. Kiel membro de la ksantino-familio, ĝi havas struktarajn kaj farmakologiaj similecoj kun kafeino.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Paragvaja ilekso

Kategorio:Amaraj komninaĵoj
Kategorio:Alkaloidoj
Kategorio:Ksantinoj
Kategorio:Receptoraj antagonistoj
Kategorio:Bronkodilatiloj
Centrisma Alianco (Francio)

**Centrisma Alianco** estas franca politika partio laŭ centrisma tipo, fondita la  en Parizo surbaze de la asocio « Rassembler les centristes » (esperantlingve "Kunigi la centristojn") kaj kies prezidanto estas Jean Arthuis.

La fondinta kongreso kunigis 200 partoprenantojn el 71 departementoj kaj adoptis la statutojn de financa asocio kaj etikan ĉarton.

Sin apoganta sur « humanismaj, socialaj, liberalaj kaj eŭropaj valoroj », la Centrisma Alianco situas en la pluesto de la asocio « Rassembler les centristes » el kiu ĝi naskiĝis.

La unua artikolo de ĝiaj statutoj precizigas ke « ĝia daŭro estas ligita al la promocio de la unuigo de la centrismaj movadoj ». Ĝi anoncis proponon aliĝi al Respublikana, Ekologiisma kaj Sociala Alianco en julio 2011.
Ĝi apartenas al la politikaj movadoj je la origino de la fondiĝo de Unuiĝo de Demokratoj kaj Sendependuloj (UDI) en oktobro 2012.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Vidu ankaŭ 
* Jean Arthuis
* Alliance citoyenne pour la démocratie en Europe - Avenir démocrate
* Centrismo
* Demokrata Movado (MoDem)
* Nova Centro
* Nova Centro (parlamenta frakcio)
* Radikala Partio
* Centrisma Unuiĝo
* Unuiĝo por la Franca Demokratio (UDF)
* Unuiĝo de Demokratoj kaj Sendependuloj (UDI)

### Eksteraj ligiloj 
* Oficiala blogo de Centrisma Alianco

Kategorio:Unuiĝo de Demokratoj kaj Sendependuloj (Francio)
Kategorio:Dekstre centrismaj politikaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj de la kvina Franca Respubliko
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 2009
Kategorio:Liberalaj partioj en Eŭropo
Nes (apartigilo)

**Nes** estas nomo de jenaj lokoj:

* Ferooj:
** Nes (Eysturoy) en la komunumo Nes sur la insulo Eysturoy
** Nes (Vágur) en la komunumo Vágur

* Islando:
** Nes (Loðmundarfjörður), loko ĉe la fjordo Loðmundarfjörður en orienta Islando

* Nederlando:
** Nes aan de Amstel komunumo en Amstelveen
** Nes (Boarnsterhim) en la komunumo Boarnsterhim
** Nes (Dongeradeel) en la komunumo Dongeradeel
** De Nes en la komunumo Texel
** Nes (Ameland) sur la okcidentfrisa insulo Ameland
** Nes (Amsterdam), pli granda strateto en la malnova kvartlode Amsterdamo, kiu enbuŝiĝas en la ĉefa placo de Dam

* Norvegio:
** Nes (Akershus) en la komunumo Akershus
** Nes (Buskerud) en la komunumo Buskerud
** Nes (Oppland) en la komunumo Oppland
** Nes (Hedmark), iam en la komunumo Hedmark

* Rusio:
** Nes (Rusio) en la aŭtonoma distrikto de la Nenecoj

**Nes** estas la familia nomo de jenaj personoj:

* Henry Nes (1799–1850), usona politikisto
* John van Nes Ziegler (1921–2006), germana politikisto (SPD)

**NES** estas mallongigoj por:
* **nes** estas kodo de lingvo laŭ normo ISO 639-3.
* **Nintendo Entertainment System**

**NES** sur aŭtomobilsignoj:

* Germanio: distrikto Rhön-Grabfeld (staras por Bad Neustadt an der Saale)

**Vidu ankaŭ:**

* Neß
* Nees
Segejo

[eta|Malnova segejo funkcianta per [akvoenergio ]]
**Segejo** estas entrepreno, instalaĵo aŭ laborejo, kie oni segadas arbojn al bretoj aŭ traboj. Ĝi ege utilas por industrio pri forstado. Same por lignoproduktado.

Laŭ Francisko Azorín **segi** estas *Tranĉi lignon, k. a., per dentitaj, ŝtalaj lamenoj.* Li indikas etimologion el la latina *secare, serrare* (tranĉi). Kaj li aldonas la terminon *segilo* por ŝtala, denta rubando por distranĉi.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Segilo

Kategorio:Metiejoj
Socialista Frakcio (franca senato)

La **Frakcio Socialistoj kaj Parencaj** (SOC) en la Senato estas franca parlamenta frakcio, kiu arigas 130 membrojn el la Socialista Partio. Ĝi estas prezidata de la senatano de la departemento Ariège, Jean-Pierre Bel ĝis la 1-a de oktobro 2011, kiam ĝi estis elektita kiel prezidanto de la Senato, sekve de la senatanaj balotoj de 2011. Post la nomumo al la registaro de la frakcia prezidanto nomumita por anstataŭi Bel, François Rebsamen, la frakcio elektis Didier Guillaume kiel prezidanton en aprilo 2014.

La senatanoj Eŭropo Ekologio La Verduloj estis membroj de frakcio alligita al la socialista frakcio, kaj prezidata de la senatano de Essonne Jean-Vincent Placé, ĝis la konsistigo de frakcio la 11-an de januaro 2012.

## Historio 
### Nombro de senatanoj 

### Listo de prezidantoj de la frakcio en la 5-a Respubliko 
* 1959 - 1974 : Antoine Courrière
* 1974 - 1980 : Marcel Champeix
* 1980 - 1988 : André Méric
* 1988 - 2004 : Claude Estier
* 2004 - 2011 : Jean-Pierre Bel
* 2011 - 2014 : François Rebsamen
* 2014 - 2018 Didier Guillaume
* ekde 2018 Patrick Kanner

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Senato de Francio
* Nacia Asembleo de Francio
* Parlamenta frakcio
* Senatanaj balotoj de 2011

## Eksteraj ligiloj 
* La socialistaj senatanoj ()
* Konsisto de la frakcioj en la Senato  ()
* Daŭre aktualigita konsisto de la frakcio SOC   sur la interretejo de la Senato ()

Kategorio:Senato de Francio
Kategorio:Francaj parlamentaj grupoj
Kategorio:Socialista Partio (Francio)
Eŭropa Demokratia kaj Sociala Frakcio (franca senato)

La **Eŭropa Demokratia kaj Sociala Frakcio** (franclingve "Rassemblement démocratique et social européen" aŭ RDSE) naskiĝis en 1892, kun la nomo "Demokratia Maldekstro". Plej malnova franca parlamenta frakcio, ĝi arigas nun 19 senatanojn, respektive membroj de la Maldekstra Radikala Partio (PRG, 12), de Unuiĝo por Popola Movado (UMP) (1), de Respublikana kaj Civitana Movado (1), de Progresisma Unuiga Movado (1), de Socialista Partio (PS) (3) same kiel diverse maldekstra senatano. Ekde oktobro 2023, ĝia prezidanto estas Maryse Carrère, senatanino de Hautes-Pyrénées.

## Historio 
La frakcio RDSE postsekvis en oktobro 1995, la *Eŭropan Demokratian Kuniĝon* (franclingve "Rassemblement démocratique européen" aŭ RDE), nova nomo de la "Demokratia Maldekstro" adoptita en 1989.

RDSE estas nun escepto en la politika pejzaĝo pli kaj pli dupartia.

En decembro 2002, la kreo de la frakcio UMP en la Senato ankoraŭ pli kreskigis la dupartiecon de la Supra ĉambro, des pli ke tiu frakcio havis absolutan plimulton ĝis en 2004 ; tiu evoluo malfortigis RDSE.

## Vidu ankaŭ 
* Maldekstra Radikala Partio

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de RDSE ()
* Oficiala retejo de la Maldekstra Radikala Partio ()

Kategorio:Senato de Francio
Kategorio:Francaj parlamentaj grupoj
Alianco de la ok nacioj

**La Alianco de la ok nacioj** (ĉine: 八国联军 pinjine: *bāgúo liánjūn*) estas koalicio de ok imperiismaj potencoj (Aŭstrio-Hungario, Francio, Germana Imperiestra Regno, Itala reĝlando, Japana imperio, Rusia Imperio, Unuiĝinta Reĝlando kaj Usono), kunagantaj dum la koloniado de Ĉinio.

Tiu koalicio frakasis la ribelon de la Boxers en 1900.

[eta|250px|maldekstra|Eksterlandaj armeoj en la [Malpermesita Urbo, en Pekino dum la ribelo de la Boxers.]]

Kategorio:Boksista ribelo
Kategorio:Historio de Ĉinio
Kategorio:Milita historio de Aŭstrio-Hungario
(12844) 1997 JE10

**(12844) 1997 JE10** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Fumiaki Uto elde ties propra observatorio en Kaŝihara (gubernio Nara).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Fumiaki Uto
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Jacques Duclos

**Jacques DUCLOS** (2a de oktobro 1896, Louey (Hautes-Pyrénées) - 25a de aprilo 1975, Montreuil) estis franca komunisto, unu el la ĉefaj estroj de la Franca Komunisma Partio dum pli ol 35 jaroj. Li estis ankaŭ respondeca pri la eksterleĝa PCF?? dum la periodo de la naziisma okupado de Francio (1940-1944). En 1926 li jam estis ano de la franca parlamento.

Kategorio:Francaj politikistoj
Kategorio:Kandidatoj de franca prezidanta baloto
12848 Agostino

'*12848 *Agostino'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la itala astronomo Andrea Boattini elde la stacio de *Campo Imperatore* de la Observatorio de Romo, en provinco de La-Aglo (Italio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Agostino Boattini '', patron de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Andrea Boattini
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Forĝejo

eta|300px|dekstra|Tradicia forĝejo
**Forĝejo**  estas metiejo, kie laboras forĝisto.

En ĉiu tradicia forĝejo troviĝas fajrejo, kie la prilaborenda metalpeco estas varmegigata. La prilaborado okazas sur amboso, kie la forĝisto batas la pecon per martelo.

La brulaĵo por la fajro estas aŭ ŝtona aŭ ligna karbo kaj por atingi altajn temperaturojn de pli ol 1000&nbsp; oni enblovas pli da oksigeno (aero) en la fajron helpe de blovbalgo aŭ ventolilo.

## Referencoj 
Kategorio:Metiejoj
Komunista, Respublikana, Civitana kaj Ekologia Frakcio (franca senato)

La **Komunista, Respublikana, Civitana kaj Ekologia frakcio**, kromnomata **Kanaky **, estas franca parlamenta frakcio ariganta en la Senato la senatanojn membrojn de Franca Komunisma Partio (PCF) kaj parencajn.

## Historio 
En la 3-a, 4-a kaj 5-a Respublikoj, la *komunista frakcio* arigis senatanojn membrojn de aŭ proksimaj al la Franca Komunisma Partio (PCF).

En la 5-a Respubliko, la frakcio kulminis post la senatanaj balotoj de 1983: la komunista frakcio tiam havis 23 membrojn kaj 1 alligiton. Ĝi malkreskis poste kaj fariĝis en 1995 Komunista, Respublikana kaj Civitana Frakcio post la membriĝo de la senatanoj apartenantaj al la Respublika kaj Civitana Movado de Jean-Pierre Chevènement.

Kiam la senatanoj Jean-Luc Mélenchon kaj François Autain forlasis la Socialistan Partion por krei la Partion de Maldekstro (PG) en 2009, ili aliĝis al la frakcio CRC, kiu tiam alprenis la nomon *Frakcio Komunista, Respublikana, Civitana kaj de senatanoj de Partio de Maldekstro (CRC-SPG)*. Tamen, okaze de la senatanaj balotoj de 2011, la PG perdis siajn du senatajn seĝojn kaj la frakcio reprenis sian originan nomon.

## Vidu ankaŭ 
* Franca Komunisma Partio (PCF)
* Reunia Komunisma Partio (PCR)
* Partio de Maldekstro (PG)
* Komunista Frakcio (Franca Nacia Asembleo)
* Politikaj partioj de Francio

## Eksteraj ligiloj 
*  Interretejo de frakcio CRC 
*  Interretejo de PCF
*  La frakcioj en la Senato 

Kategorio:Senato de Francio
Kategorio:Francaj parlamentaj grupoj
Kategorio:Franca komunista partio
Jean-Luc Mélenchon

**Jean-Luc MÉLENCHON** (naskiĝis la  en Tanĝero, Maroko) estas franca maldekstra politikisto.

Ano de la Socialista Partio de 1976, li laŭvice estis elektata kiel municipa konsiliano de Massy (Masi) en 1983, departementa konsiliano de Essonne en 1985 kaj senatano de tiu departemento en 1986. Li estis ministro deligita pri metia instruado en la registaro de Lionel Jospin inter 2000 kaj 2002. Li estis elektata kiel eŭropdeputito en 2009 kaj reelektita en 2014.

Li estis ano de maldekstra frakcio de la Socialista Partio ĝis la kongreso de Reims en 2008, post ĉi tiu li deiris de la Socialista Partio kaj fondis la Partion de Maldekstro kiun li prezidis ĝis 2014. En 2016, li iniciatis novan movadon por la venonta prezidanta baloto: La France insoumise (La Nesubmetata Francio).

Li kandidatiĝis okaze de la Prezidanta baloto de 2012 en Francio. Li finis kvaran, kunigante 11,10% de la nesindetenaj voĉdonoj (3 984 822 voĉdonoj). Dum la kampanjo, li subskribis petskribon por ebligi esperanton kiel nedeviga lingvo por la abiturienta ekzameno.

Li kandidatiĝis okaze de la Prezidanta baloto de 2017 en Francio. Li finis kvaran, kunigante 19,58% de la nesindetenaj voĉdonoj (7 060 885 voĉdonoj).

## Prezidanta batalo de 2022 
Li kandidatiĝis okaze de la Prezidanta baloto de 2022 en Francio. Li rivecis  voĉojn, tio estis 21,95 % de ĉiuj kiuj ne sindetenis, ne sufiĉajn por partopreni en la dua fazo de baloto, ĉar tio metis lin en la tria pozicio.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* La France insoumise
* NUPES

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento elektitaj en Francio 2009-2014
Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento elektitaj en Francio 2014-2019
Kategorio:Francaj politikistoj
Kategorio:Kandidatoj de franca prezidanta baloto
Kategorio:Hispandevenaj francoj
Notlibro

eta|bindita notlibro

**Notlibro** estas libro kun malplenaj paĝoj, kie oni povas noti ideojn, rimarkojn aŭ ĉiuspecajn notojn .

## Priskribo 
Notlibroj ekzistas kiel ringlibro, kun glubindaĵo, krampita aŭ kiel kolekto de malfiksitaj folioj. La folioj povas esti liniitaj, kvadratitaj aŭ tute blankaj. Du specialaj firmaoj por notlibroj estas Moleskine kaj CIAK, kiuj estas ofte uzataj de verkistoj aŭ artistoj.

[eta|notlibro de Leonardo da Vincis ([Codex Forster|Codex Forster 3a) en origina kovrilo.]]

## Historio 
La plej frua speco de kajero estis la vaksa tabulo, kiun oni uzis kiel reuzeblan kaj porteblan skribebenon en antikva Eŭropo kaj tra la Mezepoko. Kiam papero fariĝis pli havebla en Eŭropo ekde la 11-a jarcento, vaksaj tabuloj iom post iom eksiĝis, kvankam en Anglujo, kiu ne havis komerce sukcesan paperfarejon ĝis fine de la 16-a jarcento, ili restis relative ofte uzataj. Kvankam papero estis malpli kosta ol vakso, ĝi ankoraŭ kostis sufiĉe, por ke viŝeblaj kaj reuzeblaj kajeroj el speciale traktita papero estu popularaj. Ĉi tiuj kajeroj kutime nomiĝis "tabul-libroj", kaj ofte menciiĝas en renesanca literaturo, interalie en *Hamleto* de Ŝekspiro: "La tabuleton donu! Mi enskribos, Ke oni povas ĉiam ridetadi Kaj tamen esti friponeg’.". La plej frua ekzistanta ekzemplero estas bindita kun presita almanako kaj farita en Antverpeno, Belgujo, en 1527. Jam fine de tiu jardeko, tabullibroj estis importataj en Anglujon, kaj ekde la jardeko de 1570 estis presataj en Londono. Ŝajne, tamen, la koncepto ankoraŭ estis novaĵo inter la brita publiko, ĉar iuj tabullibroj enhavis presitajn instrukciojn kun la titolo: "Por purigi viajn tabulojn, kiam ili estas surskribitaj, kio por iuj estas ankoraŭ nekonata." aŭ simple kartonajn.

Komence de la 19-a jarcento estis multe malpli da bezono por viŝeblaj kajeroj pro la amasa produktado de fontoplumoj kaj la eltrovo de malpli kostaj manieroj fabriki paperon,

## Vidu ankaŭ 
* malneto
* *El la Notlibro de Praktika Esperantisto*

## Literaturo 
* Michael Rutschky: *Vor dem Schreiben. Über Notizkalender.* en: *Merkur* 56,6 (2002), p.&nbsp;480–493.

## Referencoj 
Kategorio:Surskribaj materialoj
Kategorio:Libroj laŭ tipoj
Kategorio:Paperaj produktoj
Kategorio:Manuskriptoj laŭ tipoj
Kategorio:Presado
Kategorio:Oficeja aparataro
Itio

**Itio** (helene **Ίτυς**, latine *Itys*) estis en la helena mitologio filo de la trakia reĝo Tereo kaj Prokno, filino de atena reĝo. [eta|upright=1.6|Prokno kaj Filomela montras al Tereo kapon de Itio, [Peter Paul Rubens, 1636-1638]]

Tereo estis ligano de la reĝo Pandiono, helpis al li sukcese defendi Atenon. Poste li fariĝis edzo de la reĝa filino Prokno kaj ŝi donis al li ununuran filon Ition.

Foje Tereo faris kriman agon sur sia bofratino Filomela, kiun li delogis kaj sekse perfortis. Patrino de la malgranda Itio Prokno venĝis Tereon per murdo de la knabo, el kies kadavro ŝi preparis festenon por la edzo. Kiam Tereo ekkonis kion li ĵus manĝis, volis per glavo mortigi Proknon kaj Filomelon.

Dioj evitigis tion kaj ĉiujn tri transformis en birdojn. Sed al Itio nenio redonis lian vivon. Lia avo, la reĝo Pandiono pro funebro mortis.

## Tradukfonto 
Kategorio:Roluloj de la helena mitologio
Előd Pál-Pál

**Előd PÁL-PÁL** [pAl-pAl] rumania hungara interpretisto, plurlingva prezentisto pri sporto. Li naskiĝis en Miercurea Ciuc la 3-an de julio 1989.

## Kariero 
Előd Pál-Pál de 2008 studis en Universitato de Vieno en fako pri interkultura komunikado, poste en 2014 li magistriĝis pri interpretado (kombino hungara-germana-rumana lingvoj). De 2013 li instruiĝis pri profesia programgvidado kaj kiel prezentisto same en Vieno. Li estis atestita alpa skiisto dum 12 jaroj kaj li akiris sep medalojn en landaj ĉampionecoj. Li estas liberprofesiulo.

## Libroj 
**A csíki síiskola - A csíkszeredai alpesi-sí története 1934 – 2010*, Csíkszereda Kiadóhivatal, 2010.

## Literaturo 
*Hargita Népe, 22-a de aŭgusto 2014 .
*Fejsbukpaĝo

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj skiistoj
Kategorio:Hungaraj interpretistoj
Parioŝtato

**Parioŝtato** estas nomata ŝtato kiu ne agas laŭ la internaciaj kutimoj de kunlaboro inter la internacia komunumo (ekzemple de Unuiĝintaj Nacioj). Oni minacas tiajn statojn per internaciaj sankcioj, internacia izolado aŭ eĉ milita invado. La esprimo estas ligita al la esprimo kanajloŝtato, kreita de George W. Bush.

## Parioŝtatoj 
## Vidu ankaŭ
* pario
* kanajloŝtato
* politikaj slagonoj

Kategorio:Internaciaj rilatoj
Kategorio:Politiko
Projekto TRON

eta|180ra|Emblemo de projekto TRON
**TRON** estas real-tempa komputil-mastruma sistemo. La nomo estas akronimo de la anglalingva nomo "The Real-time Operating system Nucleus".

TRON estas evoluigata en samnoma projekto, iniciatita de profesoro Ken Sakamura de la universitato de Tokio en 1984; en 2010 ĝin uzis tri miliardoj da proceziloj. Ankaŭ ekster Japanio kaj Azio la sistemo estas uzata, sed mankas specifaĵoj kaj priskriboj en aliaj lingvoj ol la japana.

BTRON (*Business TRON*, negoca TRON) estas plurlingva komputil-media sistemo kun programebla grafika uzantointerfaco. La japana registaro planis uzi ĝin por personaj komputiloj en japanaj lernejoj, sed devis nuligi la planojn, ĉar Usono minacis sankciojn pro protektismo.

## Notoj 
Kategorio:Operaciumoj
Juhana Heikki Erkko

eta|220px|Domo de J. H. Erkko en Tuusula.
**Juhana Heikki (Johan Henrik) Erkko** (Orimattila 16-an de januaro 1849 - Tuusula 16-an de novembro 1906) estis finna poeto kaj dramisto.

## Verkoj
***Spegulo Homarana por Koroj Maljunaj kaj Junaj** trad. Vilho Setala. Eld. la tradukinto, 1946?

## Eksteraj ligiloj 
*  J.H. Erkko. 
*  Domo de J.H. Erkko en Tuusula (*Ainola*). 
*  Statuo de J.H. Erkko.
*  J.H. Erkko-stipendium. 
*  J.H. Erkko
*  Tombo J.H. Erkko

Kategorio:Finnaj poetoj
Kategorio:Finnaj verkistoj
Sanur

eta|maldekstra|tradiciaj fiŝistboatoj ĉe la strando de Sanur
**Sanur** estas plaĝo proksime de Denpasar en la sudo de la insulo Balio. Ĝi estas la ĉefa banloko por turistoj sur la insulo kaj havas multajn hotelojn kun iom altaj prezoj. La plaĝo etendiĝas je 5 km de la nordo al la sudo laŭlonge de la maro. Ĉirkaŭ la vilaĝo troviĝas la okcidenteca multfrekventata strato *Jalan Ngurah Rai*. La ĉefa komerca strato tra la vilaĝo, *Jalan Danau Tamblingan*, estas libera de interurba trafiko.

## Historio 
eta|hindua templo *Pura Belangjong*
eta|150ra|kolono apud la templo *Pura Belangjong*
Ĉe la norda parto de „Pantai Sanur“ la nederlandaj trupoj surteriĝis en Balio en la jaro 1906. Dum la Dua Mondmilito la japana armeo surteriĝis ĉi tie por okupi la insulon.

## Vidindaĵoj 
La marpromenado de Sanur estas konata pro siaj larĝaj ombrodonaj arboj. De ĉi-tie oni havas bonan superrigardon al la antaŭmarborda insulo Nusa Penida.

En Sanur vivis de 1932 la belga pentristo Adrien Jean Le Mayeur de Merpes (1880–1958); en lia iama domo, la hodiaŭa *Museum Le Mayeur* (muzeo), estas ekspoziciataj ĉirkaŭ 80 el liaj plej gravaj verkoj. Ĉirkaŭ 3 km norde de Sanur valoras viziti la ĝardenon *Bali Orchid Garden*..

Kroma vizitindaĵo estas la malgranda hindua templo *Pura Belangjong* sude de la strato *Jalan Danau Poso*. Temas pri 1,77 m alta ŝtonkolono sub vitra tegmento, kiu staras fine de mallonga sakvojo. Ĝi estas la plej malnova datita artefakto sur la insulo Balio. Sur la kolono troviĝas enskribaĵo el la 9-a jarcento en sanskrita en malnova formo de balia. Estas teksto pri militaj venkoj el epoko antaŭ pli ol 1 000 jaroj. Vazo kaj du aliaj aĵoj el ŝtono, kiuj povas esti el la sama periodo, ankaŭ troviĝas apude.

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Indonezio
Kategorio:Denpasar
Dorika ordo

eta|Skizo de la dorika ordo en la Partenono de Ateno.

La **Dorika ordo** estas la plej primitiva kaj simpla el la klasikaj kolonaj ordoj. Estas la ĉefa plej greka ordo. Ju pli antikva kaj simpla, des pli havigas impreson de fortikeco (pradorika), kaj ju pli malfrua, des pli ĝi iĝas svelta kaj belproporcia; kaj tiele ĝi akiras la klasikajn harmonecon kaj belon. Ĝi estis uzata en kontinenta Grekio el la 7-a jarcento a.K. kaj en la suda Italio (Magna Grekio). La Partenono, templo dediĉita al Atena Partena en la Akropolo de Ateno, estas sendube la ĉefá montro de tiu arkitektura stilo. Ĝi simbolas forton, heroecon; kaj tiele ĝi estis uzita ankaŭ dum la Renesanco.

Laŭ Francisko Azorín **doriko** estas *Plej antikva ordo de la greka arkitekturo, ĝia kolono ne havas bazan modluron k. la kapitelo estas simpla abako sur ekino. La romana doriko iom diferenciĝas.* Kaj li indikas etimologion el greka *dorikos*, el *Dorida*, propra nomo de greka lando, kaj de tie la latina *doricus*.

## Elementoj 
* Arkitravo
* Friso
* Frontono
* Gutoj
* Kapitelo
* Kolono
* Metopo
* Mutelo
* Trakelo
* Triglifo

## Notoj 
Kategorio:Arkitekturo
Kategorio:Antikva arkitekturo
Zoltán Makra

**Zoltán MAKRA** hungara ĵurnalisto, redaktoro. Li naskiĝis en Arad la 5-an de julio 1915. 

## Kariero
Zoltán Makra pristudis juron en Budapeŝto, Insbruko kaj Parizo. En 1940 li estis oficisto en Ministerio por Patrujdefendo ĝis marto 1949. Li loksigiĝis en Munkeno. De 1950 li eldonis kaj respondecredaktis la semajngazeton *Hungária* ĝis februaro 1956. Pli poste li estis kunlaboranto de gazeto *Nemzetőr*, de 1990 ĉefkunlaboranto; ĉefredaktoro de *Donau-Bote*, fondinto kaj gvidanto de Presejo Danubia de Munkeno, ĉefsekretario de Eŭropa Libera Hungara Kongreso kaj de 1963 Ligo de Liberaj Ĵurnalistoj.  

## Fonto
* Borbándi Gyula* *Nyugati magyar irodalmi lexikon és bibliográfia'', HITEL, Budapest 1992

Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Muzeo pri pipoj kaj urba historio (Ruhla)

eta|La muzeo (ekstero). 
La **Muzeoj pri pipoj kaj urba historio** () troviĝas en Ruhla, Obere Lindenstraße nr 29/31.

## Historio 
La muzeo gastas en unu el la plej malnovaj burĝaj domoj de Ruhla, kies konstrudato estis je la komenco de la 17-a jarcento. Ĝi estas tipe turingia-frankonia trabfakaĵo kun hesia influo. En la jaro 1906-a oni fondis en la ĉambroj de la supra etaĝo la muzeon. De 1984-89 kaj de 1992-94 la konstruaĵo komplete restaŭritis kaj la muzeo nove aranĝitis. La aĉeton de la ege ampleksa kolekto de pipoj de la lasta sepiolitoskulptisto Franz Thiel (1906-80) ebligis la pligrandigon de la kolekto je la pipo-metio. Sekve ekde 2003 la muzeo havas prave duoblan nomon.

## Kolektoj 
La vizitanton atendas speciala kolekto de pipoj el la flora tempo de la komerco per pipoj en Ruhla. Ofte unikaj ekzempleroj el ligno, argilo, sepiolito kaj porcelano atestas la altan fakan kvaliton i.a. de tornistoj, lignoskulptistoj, skulptistoj, porcenalaĵpentristoj, tranĉilforĝistoj surloke.

Krome prezentatas la metia kaj industria evoluo de Ruhla ekde la frua Mezepoko ĝis la 20-a jarcento, la eturba kulturo, la viv- kaj laborkondiĉoj de la urbanoj, la urbohistorio kaj kelkaj biografioj de interesaj enloĝantoj.

## Literaturo 
* Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2006, ISBN 978-3-361-00612-6, p. 142

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la muzeo. 

Ruhla
Rudolstadt
Kategorio:Fumado
Csaba Mánfai

**Csaba MÁNFAI** [mAnfai], (József Cs.) hungara poeto, verkisto. Li naskiĝis en Marosvásárhely la 4-an de februaro 1943.

## Kariero 
La familio de Csaba Mánfai translokiĝis en Hungarujon en 1945. Li studis medicinon en Peĉo (1962–65), de 1971 ekonomikon en Budapeŝto. De 1977 li vivis en FRG.

## Libroj 
* *Víziszony* (poemoj. München 1979); *Lélekmelegítő* (epikaj tekstoj, samloke. 1980); *Novella* (romano. Bergisch–Gladbach 1982); *Umbau* (p. germane, Köln 1988).

## Fonto 
* Borbándi Gyula* *Nyugati magyar irodalmi lexikon és bibliográfia'', HITEL, Budapest 1992

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kataluna malfrugotiko

**Kataluna malfrugotiko** estas gotika arĥitekturstilo, kiu elformiĝis en Sicilio de la 15-a jarcento sub la regeco de Aragono (Katalunujo) kaj tie akiris vastan influon. Tiu ĉi stilo jam ekkonigas transiron al fruaj formoj de la renesanco. 

Karakterize por la kataluna malfrugotiko estas, ke la pintarkoj de pordoj kaj fenestroj ne plu suprenstrebas kiel en la altgotiko, sed estas pli etendemaj laŭlarĝe. Alia distingilo estas la florornamaro.

Klaran ekzemplon por kataluna malfrugotiko en Palermo prezentas la suda portiko de la katedralo de Palermo, sur kiu la florecaj elementoj kaj la premitaj pintarkoj estas bone ekkoneblaj. Je la enirportalo de la Palaco Abatellis en Palermo la transpaŝo al renesanco estas plenumita jam tiom, ke ne plu estas uzita arko, sed horizonta lintelo. 

Alia ekzemplo por kataluna malfrugotiko estas la portiko de la preĝejo Sankta Maria de la Kateno en Palermo.
## Literaturo 
Brigit Carnabuci: Sizilien. Griechische Tempel, römische Villen, normannische Dome und barocke Städte im Zentrum des Mittelmeeres (= DuMont Kunst-Reiseführer). -a, aktualigita eldono. DuMont Reiseverlag, Ostfildern 2011, ISBN 978-3-7701-4385-6.

Kategorio:Gotika arkitekturo
Kategorio:Kulturo de Katalunio
Kategorio:Gotikaj konstruaĵoj en Katalunio