open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
AKP-ŝtatoj

**AKP** estas mallongigo por la mondaj regionoj Afriko, Karibio kaj Pacifiko. La termino **AKP-ŝtatoj** () priskribas internacian organizaĵon el ĉi-momente 79 ŝtatoj el tiuj tri regionoj - je granda parto eksaj kolonioj de Britio aŭ Francio. Fonda dokumento de la organizaĵo estas la tiel nomata interkonsento de Georgetown, kiu enhavis kontraktajn konsentojn precipe pri ekonomia kunlaboro.eta|La AKP-ŝtatoj

Esencaj celoj de la organizaĵo estas la stabila evoluo de la membroŝtatoj kaj ilia integriĝo en la mondan ekonomion, kaj la establigo de "nova kaj pli justa monda ordo". Dekomence la ekonomia kunlaboro de la membroŝtatoj kun la Eŭropa Unio (EU) aparte gravis. La 28-an de februaro 1975 reprezentantoj de la AKP-ŝtatoj kaj la tiama Eŭropa Komunumo, la nuna Eŭropa Unio, en Lomeo, la ĉefurbo de Togolando en okcidenta Afriko, subskribis konvencion je intensa kunlaboro, kiu estis nomita Konvencio de Lomeo laŭ la subskriboloko. Pluraj postaj konvencioj (konvencioj de Lomeo I ĝis IV) aktualigis kaj detaligis la kunlaboron. Tiu konvencio estas la plej granda monda ekzemplo de ekonomia kunlaboro inter "nordo" kaj "sudo". Posteulo de la konvencio de Lomeo, kiu finiĝis la 28-an de februaro 2000, estas la "konvencio de Kotonuo", subskribita la 23-an de junio 2000 en la benina ekonomia ĉefurbo Kotonuo.

Dum la lastaj jaroj la AKP-ŝtatoj ampleksigis sian fokuson de kunlaboro kun la Eŭropa Unio al la tuta monda ekonomio, kaj realigis plurajn projektojn ene de la Monda Organizaĵo pri Komerco (WTO).

## La AKP-ŝtatoj estas 
### en la regiono Afriko 
### en la regiono Karibio 
### en la regiono Pacifiko 
## Administrado 
La AKP-ŝtatogrupo havas ĝeneralan sekretariejon kun sidejo en Bruselo (Belgio). Plia oficejo ekzistas en Ĝenevo (Svisio).

Institucioj de la AKP-ŝtatogrupo estas:
* Konsilio de Ministroj *(angle Council of Ministers)*
* Komitato de Ambasadoroj *(Comitee of Ambassadors)*
* AKP-Parlamenta Asembleo *(ACP Parliamentary Assembly)*
* Komuna Parlamenta Asembleo *(Joint Parliamentary Assembly)* - ĝia 13-a sesio okazas inter la 23-a kaj 28-a Junio 2007 en Wiesbaden (Germanio)
* AKP-EU-Konsilio de Ministroj *(ACP-EU Council of Ministers)*
* AKP-EU-Komitato de Ambasadoroj *(ACP-EU Comitee of Ambassadors)*
* Centro por Evoluo de Komerco *(Centre for the Development of the Enterprise)*
* Teknika Centro por Agrikultura kaj Malurba Kunlaboro *(Technical Center for Agricultural and Rural Cooperation)*

Ĝenerala sekretario de la AKP-ŝtatogrupoj ekde la jaro 2010 estas *Mohamed Ibn Chambas* el Ganao.

Antaŭaj ĝeneralaj sekretarioj estis:
* *John Kaputin*, Papuo-Novgvineo (2005 ĝis 2010)
* *Jean-Robert Goulongana*, Gabono (2000 ĝis 2005)
* *Ng´andu Peter Magande*, Zambio (1996 ĝis 2000)
* *Ghebray Berhane*, Etiopio (1990 ĝis 1995)
* *Edwin W. Carrington*, Trinidado kaj Tobago (1985 ĝis 1990)
* *Thomas Okelo-Odongo*, Kenjo (1980 ĝis 1985 )
* *Tieoule Konate*, Malio (1976 ĝis 1980)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Ekonomio
Kategorio:Internaciaj organizaĵoj
Kategorio:Eŭropa Unio
Kategorio:Mallongigoj
Kyabje Bokar Rinpoche

**Kyabje Bokar Rinpoche** estis konata lamao en la budhista sekto Kagyüpa. Li naskiĝis en 1940 kaj mortis en 2004. Li estas fama por sia erudicio, sia proksimeco al la 16-a Karmapa kaj la fakto ke li verkis multajn librojn pri malfacilaj budhismaj temoj.
Li ekziliĝis el Tibeto en 1959 kun multaj tibetanoj.

Liaj libroj estis tradukitaj far Lama Tcheuky.

## Verkoj 
(en la francan)
* L'aube du Mahamoudra
* La Journée d'un bouddhiste
* Méditation (La) - Conseils aŭ Débutants
* Mort et art de mourir dans le bouddhisme tibétain
* La Porte du sens définitif Prendre refuge - L'entrée dans le bouddhisme
* Savoir méditer
* Soleils du Dharma - 1
* Soutra du coeur (Le)
* Tara. L'éveil au féminin
* Tchènrézi - Clé pour la méditation des divinités
* Le Voeu de Bodhisattva

Kategorio:Tibetaj verkistoj
Kategorio:Lamaoj
Kategorio:Budhismaj instruistoj
Vale do Jequitinhonha

La mezoregiono de **Vale do Jequitinhonha** (foje esperantigita: *Valo de Ĵekitinjonja*) estas unu de la 12 mezoregionoj de la brazila subŝtato de Minas-Ĝerajso. Ĝi enhavas 51 municipojn kuniĝantas en 5 mikroregionoj.

## Mikroregionoj
* Almenara
* Araçuaí
* Capelinha
* Diamantina
* Pedra Azul

## Vidu ankaŭ
* Mezoregionoj de Minas-Ĝerajso
* Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
* Municipoj de Minas-Ĝerajso

Kategorio:Mezoregionoj de Minas-Ĝerajso
Oktaberskojo

**Oktaberskojo** (, , ; antaŭ la jaro 1945 nomata *Bujuk-Onlar*) estas urbotipa loĝloko de Krasnogvardejska distrikto de Aŭtonoma Respubliko Krimeo. Oktaberskojo situas en la centra stepa parto de la Krimea duoninsulo 25 kilometrojn sude de la regiona centro (Krasnogvardejsko) kaj 43 kilometrojn norde de Simferopolo. Oktaberskojo havas la statuson de urbotipa loĝloko ekde la jaro 1957.

En la loĝloko estas fervoja stacio "*Elevatornaja*" kaj busa stacio. Tra la loĝloko pasas la fervoj- kaj aŭtovojo Simferopolo-Ĥarkovo. La loĝantaro estas ĉirkaŭ 10,5 miloj da homoj.

En la loĝloko estas kelkaj negrandaj industriaj entreprenoj (ĉefe rilataj al la nutra industrio, i.a. Oktaberskoja vinfarejo); krome, en la loĝloko estas 3 mezlernejoj, hospitalo, kulturdomo, kinejo, 2 bibliotekoj, muziklernejo.

## Referencoj 
Kategorio:Krasnogvardejska regiono (Krimeo)
Kategorio:Loĝlokoj de Krimeo
Kategorio:Urbotipaj loĝlokoj de Krimeo
Krasnogvardejsko (Krasnogvardejska distrikto, Krimeo)

**Krasnogvardejsko** (, , ; antaŭ la jaro 1945 nomata *Kurman-Kumelĉi*) – urbotipa loĝloko
de Aŭtonoma Respubliko Krimeo. Krasnogvardejsko estas administra centro de la Krasnogvardejska distrikto de Krimeo kaj
havas la statuson de urbotipa loĝloko ekde la jaro 1957.

La loĝloko situas en la centra stepa parto de la Krimea duoninsulo 68 kilometrojn
norde de Simferopolo. Tra la loĝloko pasas la fervoj- kaj aŭtovojo Simferopolo-Ĥarkovo. En
la loĝloko estas fervoja stacio "*Uroĵajnaja*" kaj busa stacio.

En la loĝloko loĝas ĉirkaŭ 11 200 homoj (plejparte rusoj, ukrainoj kaj krime-tataroj).

En Krasnogvardejsko estas kelkaj negrandaj industriaj entreprenoj (ĉefe rilataj al nutra
industrio). Krome, en la loĝloko estas 2 mezlernejoj, teĥnika lernejo, du kulturdomoj,
du bibliotekoj, muziklernejo, sporta lernejo, regiona hospitalo kaj muzeo.

Kategorio:Krasnogvardejska regiono (Krimeo)
Kategorio:Loĝlokoj de Krimeo
Kategorio:Urbotipaj loĝlokoj de Krimeo
Aleksandrów Łódzki

**Aleksandrów Łódzki** estas urbo en Lodzio en Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo Aleksandrów kaj al la distrikto Zgierz. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

Dosiero:1004 Ratusz Miejski Aleksandrów Łódzki.jpg|
Dosiero:Aleksandrów Łódzki, pastorówka, pocz. XIX.JPG|
Dosiero:Internat.jpg|
Dosiero:Aleksandrów Łódzki, kościół par. pw. św. Stanisława Kostki, pocz. XIX 02.jpg|

Kategorio:Urboj de Lodza provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Babimost

**Babimost** estas urbo en Lubuŝio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Babimost en distrikto Zielonogórski.

Kategorio:Urboj de Lubuŝa provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Baborów

**Baborów** estas urbo en Opolio en Pollando, kiu laŭ la stato de 
havis loĝantaron de  urbanoj, kio egalas al loĝdenso de  homoj/km². Ĝi apartenas al samnoma komunumo en distrikto Głubczyce.

Ĝis la jaro 1945 la urbeto estis parto de Germanio, havis germanlingvan loĝantaron kaj nomiĝis ''''''''''. Ĝi situas proksimume 20 kilometrojn de la limo al Ĉeĥio - 60 kilometrojn sude de la provinca ĉefurbo Opolo kaj 40 kilometrojn nordokcidente de Ostrava.

## Eksteraj ligiloj 
* 

eta|maldekstra|

Kategorio:Urboj de Opola provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Baranów Sandomierski

**Baranów Sandomierski** estas urbo en Antaŭkarpatio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Baranów Sandomierski en distrikto Tarnobrzeski.
[eta|maldekstre|250ra|[Kastelo de Baranów Sandomierski.]]

## Vidindaĵo 
* Kastelo de Baranów Sandomierski
* Muzeo de Pola Radioteatro

Kategorio:Urboj en Ĉekarpata provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Barczewo

**Barczewo** estas urbo en la provinco Varmio-Mazurio de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo en distrikto Olsztyn. Ĝis la jaro 1945 la loĝloko, kiu ricevis urborajtojn en 1397, havis germanlingvan, ekde 1466 miksite germanan kaj polan loĝantaron, apartenis al la regiono Orienta Prusio, ekde 1871 estis parto de la Germana Regno, kaj germanlingve nomiĝis ***Wartenburg in Ostpreußen***.

## Frua historio
Barczewo ekestis sur terenoj de antaŭa praprusa lando Galindia, sur teritorio nomata la tero de Gunlauken. Unue lokigita post 1325 distance de 8 km de la hodiŭa Barczewo, sur la loko de defendejo Stare Miasto (Malnova Urbo) situita kelkcent metrojn de vilaĝo Barczewko.

Post detruo de la unua setlejo en 1354 fare de litovoj sub gvido de Kęstutis kaj Algirdas la urbo estis fondita en nova loko, en kiu restas ĝis hodiaŭ. Nova urbo ricevis urborajtojn la 4-an de julio 1364 rekomende de episkopo de Varmio Jan II Stryprock, kaj ties setlisto kaj lokestro estis Henryk el Łajsy (nun distrikto Braniewo).

## Famuloj 
* Feliks Nowowiejski, muzikisto

## Partneraj urboj 
* Hagen am Teutoburger Wald, Germanio

## Eksteraj ligiloj 
* Historio de judoj en Barczewo en pordego Virtuala Ŝtetl ()

Kategorio:Urboj de Varmio-Mazurio
Kategorio:Urboj en Pollando
Aleksandrów Kujawski

**Aleksandrów Kujawski** estas urbo en Kujavio-Pomerio en Pollando. Ĝi apartenas al samonoma komunumo kaj estas la administra centro de la ankaŭ samnoma distrikto Aleksandrów.

## Historio
Aleksandrów Kujawski estis fondita en 1834 en rusa aneksaĵo.

Komence de la germana okupado de Pollando germana polico la 21-an de oktobro 1939 arestis 5 monaĥojn. 

En la jaroj 1943–1945, la urbo nomiĝis *Weichselstädt*.

## Kulturo
De kelkaj jaroj la urbo organizas „Stachuriada”, dediĉitan al Edward Stachura.

## Vidu ankaŭ
* Provinco Vartlando

## Eksteraj ligiloj
* Ĵurnalo "Gazeta Pomorska" pri Aleksandrów Kujawski

eta|350px|dekstra|
eta|350px|dekstra|

Kategorio:Urboj de Kujavio-Pomerio
Kategorio:Urboj en Pollando
Bardo (Malsupra Silezio)

**Bardo** (germane **Wartha**) estas urbo en la administra provinco Malsupra Silezio de Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Bardo en distrikto Ząbkowice (germane **Frankenstein**). Fine de  en la urbo vivis .

## Partnereco 
* Česká Skalice, Ĉeĥio
* Tarnowo Podgórne, pola vilaĝo en distrikto Poznań

## Bibliografio 
* *Słownik geografii turystycznej Sudetów. Góry Bardzkie* (Vortaro de turisma geografio de Sudetoj. Montoj de Bardo), redaktoro M. Staff, 12-a volumo, eldonanto I-BIS, Wrocław 1993.
* K. Marcinek, W. Prorok, *Ziemia Kłodzka. Informator turystyczny* (La tero de Kłodzko. Turisma informilo), eldonanto Actus, Kłodzko 1995.

eta|maldekstra|200px|Litografio de 1897
eta|maldekstra|200px|Preĝejo kaj monaĥejo

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala urbopaĝo

## Referencoj 
Kategorio:Urboj en Malsuprasilezia provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Barwice

**Barwice** (jen pole ekde 1946, antaŭe ) estas urbo en Okcidenta Pomerio en Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo Barwice en distrikto Szczecinek.

Kategorio:Urboj de Okcidentpomeria provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Bełchatów

**Bełchatów**  estas urbo en Lodzio en Pollando. Ĝi apartenas al samnomaj komunumo kaj distrikto.

## Partneraj urboj 
*  Tauragė, Litovio
*  Sovetsk (ĝis 1945 *Tilsit*), Rusio
*  Myślenice, Pollando
*  Csongrád, Hungario
*  Alcobaça, Portugalio

## Dua mondmilito
7.03.1942: En Bełchatów germanoj surstrate murdis 4 soldatojn de Pola Enlanda Armeo

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala Portalo de Urbo
* Oficiala "fanpage" de la urbo
* MCK Bełchatów - virtuala promeno
* Regiona Muzeo en Bełchatów - virtuala ekskurso

eta|dekstra|200px|
eta|dekstra|200px

Kategorio:Urboj de Lodza provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Białobrzegi

**Białobrzegi** estas urbo en la provinco (historie vojevodio) Mazovio de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo en ankaŭ samnoma distrikto Białobrzegi.

Kategorio:Urboj de Mazovia provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Biała Podlaska

**Biała Podlaska** estas urbo en Lublinio en Pollando. Ĝi apartenas al distrikto Biała. La loko urbiĝis antaŭ 1498.

## Historio 
**Germanaj reprezalioj**

La 8-an de aŭgusto 1940 germana polico pafmortigis en urbo 12 polojn pro tranĉo de telefonaj dratoj fare de nekonataj kaŭzintoj.

La 15-an de oktobro germana polico murdis 7 personojn.

La 13-an de oktobro 1941 germanaj soldatoj pafmortigis en la urbo 10 sovetajn militkaptitojn provantajn fuĝi de transporto.

La 24-an de decembro 1941 germanaj ĝendarmoj pafekzekutis en Pojelce 12 sovetajn militkaptitojn

Junie 1942 germanoj forveturigis el geto pli ol 3000 judojn al ekstermejo Sobibor.

La 7-an de novembro 1943 en vilaĝo Chominna germanaj ĝendarmoj pafmortigis, proksime al Biała Podlaska, 5-personan familion de Olesiuk pro kaŝo de judo (inter pafekzekutitoj estis 3 infanoj en aĝo de 3, 9 kaj 14 jaroj).

6.06.1944: Taĉmento de SS pafmortigis en Milejczyce, proksime al Biała Podlaska, 6 belorusojn kaj 4 polojn

**Sovetaj reprezalioj**

9.03.1945: Dua soveta okupado de Pollando: taĉmento de la Pola Enlanda Armeo denove frakasis sovetan malliberejon en Biała Podlaska (unuafoje oktobre 1944) kaj liberigis 103 soldatojn

## Personoj ligitaj kun la urbo 
* Jankiel Wiernik
* Józef Ignacy Kraszewski

## Bibliografio 
* Rafał Zubkowicz, Elena Vetrova, Aleksadnr Pańko, Andriej Abramczuk: *Biała Podlaska – Brześć. Niedokryty wschód* Biała Podlaska - Brześć. Nemalkovrita oriento), Kraków, Amistad Sp. z.o.o – Programo PolskaTurystycza.pl, 2008, p.&nbsp;67-82, ISBN 978-83-7560-023-0.

## Eksteraj ligiloj 
* Zdjęcia Białej Podlaskiej  Fotoj
* Urząd Miasta w Białej Podlaskiej Urb-Oficejo en Biała Podlaska
* Plan Białej Podlaskiej  Plano

Kategorio:Urboj de Lublina provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Biały Bór

**Biały Bór** (germane: *Baldenburg*, aliaj nomoj en la Mezepoko: *Baldenburg* 1395, *Balle* 1550, *Ballen* 1578, *Balde* 1575 (1579), *Białobork* 1655, *Białembork* 1880) - estas urbeto en Okcidenta Pomerio en Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo en distrikto Szczecinecki.
eta|300ra|maldekstra|
eta|300ra|maldekstra|

## Historio 
La plej malnova skriba mencio pri la loĝloko devenas el la fino de la 13-a jarcento kaj informas ke la duko de Gdansko en Pomerio *Mściwoj la 2-a* (nomata ankaŭ *Mestwin la 2-a*) fondis tie kristanan parokejon. La lokigan dokumenton la urbeto Baldenburg ricevis de la manoj de Alta Majstro de la Teŭtona Ordeno *Konrad Zöllner von Rotenstein*. La plej malnovaj mencioj pri la blazono de Baldenburg aperis jam en la jaro 1394. Ĝi prezentas orharan virinon en la blua robo kun blanka antaŭtuko tenanta en la dekstra mano pilkon, kaj ĉio ĉirkaŭita per krono de la cervokornoj. Kruckavaliroj el la Teŭtona Ordeno donis al la urbo la nomon Baldenburg, kio estis ligita kun la unu el la unuaj komodoroj, kiu loĝis en la kastelo konstruita fare de la teŭtonaj kavaliroj. Post la Dua Pac-kontrakto en Toruno en la jaro 1466 en la limoj de la Krono de la Regno de Pollando kaj oni paralele al la germana nomo Baldenburg ekuzis polan formon Białobork.

La forta disvolvo de la urbo en la 16-a jarcento estis ebla pro la ŝanĝo de la komerc-vojoj kiuj de tiam iris tra la urbo. En la jaro 1772 sekve de la unua dispartigo de Pollando-Litovio la urbo eniris la germanan regnon Reĝlando Prusio, kaj en 1871 kun multaj aliaj urboj unuiĝis al la Germana Regno. Oni konstruis tie la preĝejon, kaj de la jaro 1878 funkcias la fervojo kun la apudaj urboj. Dum la Unua Mondmilito la regiono de Człuchów ne estis detruita ĉar tie ne okazis la militaj operacoj. Post la fino de Dua Mondmilito la urbo doniĝis al la komunisma Pola Popola Respubliko laŭ decido de la Potsdama konferenco kaj ankaŭ laŭ la decidoj de la konferenco efektiviĝis la forpelo de la germana loĝantaro kaj anstataŭigo de ĝi per poloj de centra kaj orienta Pollando oriente de la Curzon-linio. Hodiaŭ Biały Bór estas unu el la plej grandaj centroj de la malplimulto de ukrainoj en Pollando.

### Bibliografio 
* Piotr Baran, Biały Bór na szlaku kultur, Kwidzyn: Vega Studio, 2010.
* Marlena Galary, Kazimierz Ratajczak, Miasto i Gmina Biały Bór, Poznano: ARP Promocja 21, 2007.
* Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysława Walewski, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, tom 1, Varsovio: Nakładem Władysława Walewskiego, 1880.

Kategorio:Urboj de Okcidentpomeria provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Biecz

**Biecz** estas urbo en la provinco Malgrandopolio de Pollando. Ĝi apartenas al la samnoma komunumo Biecz en distrikto Gorlice.

## Dua mondmilito, sen konteksto 
17.02.1942: Operaco Reinhardt: Gestapo pafekzekutis 14 judojn

centre|eta|500ra|

Dosiero:Biecz zabytki.JPG|
Dosiero:Kosciol Biecz.JPG|
Dosiero:Ratusz Biecz.JPG|
Dosiero:Klasztor Biecz.jpg|
Dosiero:Biecz. Mury obronne1.JPG|
Dosiero:Cmentarz 106 Biecz.JPG|
Dosiero:Becz Biecz.JPG|dekstra|
Dosiero:Baszta radziecka 2 Biecz.JPG|
Dosiero:Biblioteka Biecz.JPG|
Dosiero:Mkromer lightblue.jpg|

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo de urbo Biecz

Kategorio:Urboj en Malgrandpollanda provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Bielawa

**Bielawa** (germane **Langenbielau**) estas urbo en la provinco Malsupra Silezio de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo Bielawa en distrikto Dzierżoniów (Reichenbach).

eta|dekstra|250ra|
250ra|eta|dekstra|
250ra|eta|dekstra|

Kategorio:Urboj en Malsuprasilezia provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Bieruń

**Bieruń** (jen pole, germane *Berun*) estas urbo en Silezio (provinco de Pollando) en Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo Bieruń kaj estas la administra centro de la distrikto Bieruń-Lędziny.

eta|maldekstra|200ra|

Kategorio:Urboj de Silezia provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Bisztynek

**Bisztynek** estas urbo en Varmio-Mazurio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Bisztynek en distrikto Bartoszycki. Ĝis la jaro 1945 la urbo estis parto de Orienta Prusio kaj apartenis al Germanio.

Kategorio:Urboj de Varmio-Mazurio
Kategorio:Urboj en Pollando
Bochnia

**Bochnia** estas urbo en Malgrandopolio en Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo en ankaŭ samnoma distrikto Bochnia.

300ra|maldekstra|eta|180ra|
## Esperanto 
En 1890 en Bochnia naskiĝis Leopold Kronenberg.

## Partneraj urboj 
* Bad Salzdetfurth, Germanio
* Kežmarok, Slovakio

## Famuloj ligitaj kun la urbo 
* Sankta Kinga
* Jan Matejko
* Leopold Okulicki

eta|260ra|maldekstra|

Kategorio:Urboj en Malgrandpollanda provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Augustów

**Augustów** (jen pole, ) estas urbo en la administra provinco (historie vojevodio) Podlaĥio de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo kaj estas la administra centro de ankaŭ samnoma distrikto Augustów. Fine de  en la urbo vivis .

## Personoj ligitaj kun la urbo 
* Johano Paŭlo la 2-a, en la jaroj 1978-2005.
* Ignacy Mościcki, en la jaroj 1926–1939.
* Jakub Reys-Polak, naskiĝis ĉirkaŭ 1545 en Augustów, mortis ĉirkaŭ 1605 en Parizo, estis pola liutisto kaj komponisto.

## Internacia kunlaboro 
* Druskininkai, Litovio
* Porto Ceresio, Italio
* Szklarska Poręba, Pollando

## Dua Mondmilito
26.08.1943: Germana ĝendarmaro murdis 58 loĝantojn de pola vilaĝo *Jasionowo* (proksime al Augustów) — en tio 13 virojn, 24 virinojn kaj 21 infanojn.

## Vidu ankaŭ 
* Augustów-traserĉo

## Bibliografio 
* Jarosław Szlaszyński, Andrzej Makowski: *Augustów. Monografia historyczna* (Augustów. Historia monografio). Augustów: Urząd Miejski w Augustowie, 2007. ISBN 978-83-925620-0-9

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|350px|maldekstre|

Kategorio:Urboj en Pollando
Kategorio:Urboj en Podlaĥia provinco
Bielsk Podlaski

**Bielsk Podlaski** - en Esperanto "Bielsko en Podlaĥio" - estas urbo en la administra provinco Podlaĥio de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo kaj estas la administra centro de la distrikto Bielsk.

## Internacia kunlaboro 
*  Raĥiv (ukraine Рахів), Ukrainio

## Vidu ankaŭ 
* Jan Klemens Branicki, hetmano

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Dosiero:Brosen bielsk podlaski gora zamkowa.jpg|
Dosiero:Brosen bielsk podlaski ratusz.jpg|
Dosiero:Brosen bielsk podlaski kosciol nmp.jpg|
Dosiero:Brosen bielsk podlaski zespol klasztorny.jpg|
Dosiero:Brosen bielsk podlaski zespol klasztorny2.jpg|
Dosiero:Brosen bielsk podlaski cerkiew narodzenia bogarodzicy.jpg|
Dosiero:Podlaskie - Bielsk Podlaski - Bielsk Podlaski - Truagutta 3 - Cerkiew Zmartwychwstania 06.JPG|
Dosiero:Podlaskie - Bielsk Podlaski - Bielsk Podlaski - Truagutta 3 - Cerkiew Zmartwychwstania 07.JPG|
Dosiero:Brosen bielsk podlaski bazylika.jpg|
Dosiero:Brosen bielsk podlaski cerkiew michala archaniola.jpg|
Dosiero:Brosen bielsk podlaski ul kosciuszki.jpg|
Dosiero:Brosen bielsk podlaski studium ikonograficzne.jpg|

Kategorio:Urboj en Pollando
Kategorio:Urboj en Podlaĥia provinco
Borek Wielkopolski

**Borek Wielkopolski** estas urbo en Grandpollando en Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo en distrikto Gostyń.
eta|250px|

Kategorio:Urboj de Grandpollanda provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Borne Sulinowo

**Borne Sulinowo** (germane *Groß Born*, historie *Linde*) estas urbeto de ĉ. 4 500 loĝantoj en la provinco Okcidenta Pomerio de Pollando.
eta|200ra|maldekstra|La urbodomo en Borne Sulinowo, antaŭe la sidejo de la estraro de garnizono
Ĝi apartenas al samnoma komunumo en distrikto Szczecinek.

## Historio 
La unuaj ŝpuroj de homo en tiu regiono devenas de la ŝtonepoko, t.e. neolitiko (ĉirkaŭ 10 000 da jaroj a.K.). Dum la 13a jc okazis la unua veno de la germanaj koloniistoj. Dum la sekvontaj jarcentoj tiuj teritorio estis ĉe la limoj de du ŝtatoj kaj havis ĉi tie siajn influojn regantoj de Pollando, Germanio kaj Skandinavio. Tiu stato daŭris ĝis la 20a jc. Komence de 1945 germanaj soldatoj forlasis la lokon, post kiam okupis ĝin Ruĝa Armeo, daŭrigante ties militistan karakteron. Post la fino de Dua Mondmilito la urbo eniris Pollandon laŭ la decido de la Potsdama konferenco kaj ankaŭ laŭ la decidoj de la konferenco efektiviĝis la forpelo de la germana loĝantaro kaj anstataŭigo de ĝi per poloj de la centra Pollando kaj de orienta Pollando oriente de la Curzon-linio. Malgraŭ tio, ke la areo en 1945 estis formale enkorpigita al Pollando, ĝi tamen fakte estis apartigita de la teritoria strukturo de la lando. Rusa armeo forlasis Borne Sulinowo nur la 12-an de oktobro 1992. Borne Sulinowo ricevis la urborajtojn la 15-an de septembro 1993 kaj ekestis unu el la plej novaj urboj en Pollando.

## Elstaruloj 
* Ernst A. Schmidt, klasika filologo (n. 1937 en la urbokvartalo Pielburg, ekde 1946 Piława)

## Literaturo 
* Jolanta Aniszewska, Renata Kobylarz-Buła, Piotr Stanek, Zwykły żołnierski los. Jeńcy wojenni na Pomorzu Zachodnim (1939-1945), Opole: Centralne Muzeum Jeńców Wojennych w Łambinowicach, 2011.
* Jarosław Ellwart, Wał Pomorski, Gdynia: Wydawnictwo Region, 2014.
* Norbert Maczulis, Poniemiecki poligon pomorski Gross Born (Borne Sulinowo), Kartuzy: Towarzystwo Przyjaciół Muzeum Kaszubskiego im. Franciszka Brzezińskiego, 2005.
* Jerzy Rostkowski, Znikające miasta, Varsovio: Agencja Wydawnicza CB, 2004.

Kategorio:Urboj de Okcidentpomeria provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Brodnica

**Brodnica** (jen pole, germane *Strasburg in Westpreußen, Strasburg an der Drewenz*) estas urbo en la administra provinco Kujavio-Pomerio de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo kaj estas la administra centro de la ankaŭ samnoma distrikto Brodnica. Fine de  en la urbo vivis . 

## Historio 
**Dua mondmilito**

En la unuaj tagoj de septembro 1939 Brodnica ektroviĝis sub la germana okupado. Monaton poste la urbo kun la tuta distrikto Brodnica estis aneksita de Nazia Germanio. Lucyna Langer pritaksas, ke en la jaroj 1939–1945 germanoj murdis ĉ. 650 loĝantojn de la distrikto, 1/5 de viktimoj devenis de la urbo mem. Stefan Bilski indikis alian nombron de la murditoj, ĉ. 1000 personoj. La plej multaj viktimoj pereis dum t.n. politika kampanjo de etna purigo de la teritorio, farita aŭtune 1939. Germanoj tiutempe arestis ĉ. 450–500 loĝantojn de Brodnica kaj najbaraj lokoj. Plimulto da ili estis pafmortigita apud bieno Birkenek.

La germanan okupadon finis ofensivo de Ruĝa Armeo, kies taĉmentoj okupis Brodnica la 23-an de januaro 1945. Sovetaj soldatoj faris en la urbo plurajn rabojn kaj detruojn. En la unuaj monatoj de 1945 la urbo iĝis sidejo de la stabo de 2-a Belorusa Fronto de la sovetunia ruĝa armeo. Printempe 1945 el la urbo kaj distrikto estis arestitaj kaj sekve deportitaj al gulagoj preskaŭ 700 personoj, kun arestitaj de NKVD reprezentantoj de intelektularo.

## Famuloj 
* Andrzej Niemojewski, pola poeto, verkisto, religiosciencisto

## Internacia kunlaboro 
*  Strasburg (Uckermark), Germanio
*  Kėdainiai, Litovio
*  Koprivnica, Kroatio
*  Sevan, Armenio

## Bildaro 

Dosiero:Brodnica pałac Anny Wazówny.JPG|Palaco de Anna Vasa
Dosiero:Brodnica Brama Chełmińska.jpg|Chelmna pordegp
Dosiero:Brodnica wieza zamkowa.jpg|Kastelo
Dosiero:Brodnica fosa zamkowa.jpg|Kastela fosaĵo
Dosiero:Brodnica (js)2.jpg|Kastelo
Dosiero:Brodnica Duzy Rynek.jpg|Historia centro
Dosiero:Brodnica Wieża Mazurska.jpg|Turo Mazurska
Dosiero:Dworzec w Brodnicy 1.JPG|Fervoja stacidomo
Dosiero:Brodnica kościół sw Katarzyny.jpg|Kirko de sankta Katarino
Dosiero:Brodnica szczyt kosciola.jpg|Turpinto de la kirko de s-ta Katarino
Dosiero:Brodnica ratusz.jpg|Urbodoma turo
Dosiero:Brodnica z wiezy ratusz.jpg|Urbodomo vidata de la kastelo
Dosiero:Brodnica z wiezy zamk k sw Katarzyny.jpg|Kirko de s-ta Katarino vidata de la kastelo

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* turismaj informoj ()

Kategorio:Urboj de Kujavio-Pomerio
Kategorio:Urboj en Pollando
Brusy (distrikto Chojnice)

[eta|200ra|maldekstra|La Preĝejo de [Ĉiuj Sanktuloj]]
**Brusy** (kaŝube *Brusë*, germane *Bruß*; la antaŭa nomo *Bruski*) estas urbo en la Pomeria provinco de nuntempa Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Brusy en distrikto Chojnice. La urborajtoj de la jaro 1988. La 31-an de decembro 2009 la urbo havis 4825 loĝantojn.

En la urbo naskiĝis la nuna senatano Jan Wyrowiński, vicprezidanto de Pola Senato, aktivulo de la Kaŝub-Pomeria Asocio kaj ano de la Parlamenta Grupo Apoganta Esperanton en polaj Sejmo kaj Senato.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Pomerio (provinco de Pollando)
Kategorio:Urboj en Pollando
Brzeg Dolny

**Brzeg Dolny** (ĝis 1945 germane **Dyhernfurth**) estas urbo en la nuna provinco Malsupra Silezio de Pollando. Fine de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝi apartenas al samnoma komunumo en distrikto Wołów (Wohlau).

## Partneraj urboj 
* Barsinghausen, Germanio
* Mont-Saint-Aignan, Francio
* Kovel, Volina provinco, Ukrainio
* Ĉernjaĥovsk, Kaliningrada provinco, Rusio

## Bibliografio 
* Józef Szumilas, *Zarys dziejów Brzegu Dolnego* (Skizo pri historio de Brzeg Dolny)
* Elżbieta Kaszuba, Leszek Ziątkowski, *Historia Brzegu Dolnego* (Historio de Brzeg Dolny), Brzeg Dolny - Vroclavo 1998
* Mieczysława Chmielewska, Rościsław Żerelik, *Brzeg Dolny*, Vroclavo 1989;
* Irena Kozioł, Jerzy Załęski, *Miasto i gmina Brzeg Dolny. Monografia krajoznawcza* (Urbo kaj komunumo Brzeg Dolny. Landkoniga monografio, kajero 14, Vroclavo 1992.

eta|maldekstra|
maldekstra|eta|
eta|maldekstra|
eta|250px|

Kategorio:Urboj en Malsuprasilezia provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Brzesko

**Brzesko** [bĵesko] estas urbo en la administra provinco Malgrandpollando en Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo kaj estas la administra centro de la ankaŭ samnoma distrikto Brzesko. Fine de  en la urbo vivis . 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* http://brzesko.archiwa.org  Cifereca Arkivo de Loka Tradicio
* http://www.dmoz.org/World/Polski/Regionalne/Europa/Polska/Małopolskie/Powiaty/Brzeski/Brzesko  ligiloj rilatigitaj al paĝoj kun Brzesko - en Projekto por Malferma Katalogo
* Atrakcje turystyczne miasta Brzeska  Turismaj atrakcioj de Brzesko

eta|maldekstra|350px|

Kategorio:Urboj en Malgrandpollanda provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Brzeg

**Brzeg** (jen pole, germane *Brieg*) estas urbo en la administra provinco Opolio de Pollando. Ĝi estas la administra centro de samnoma distrikto Brzeg. En  en la urbo vivis , kio egalas al loĝdenso de  homoj/km². Ĝi situas proksimume 50 kilometrojn sudoriente de Vroclavo (*, kiu ĝis 1945 nomiĝis * kaj esperante Breslaŭo), borde de la rivero Odro.

## Historio 
La urbo historie apartenis al Malsupra Silezio, kiun en la 4-a jarcento antaŭ Kristo setligis keltoj, kaj en la 4-a jarcento post Kristo invadis slavoj. Privilegion de la urbo akiris en 1248 de la vroclava princo Henryk III Biały, el la piasta dinastio. En la 12-a kaj 13-a jarcentoj la urbo estis setligita de koloniistoj, grandparte de germanlingvaj loĝantoj el Saksio kaj Turingio.

La **Brega princlando** (*Knížectví Břeh, Księstwo Brzeskie, Herzogtum Brieg*; rezidejo Brzeg), unu el la multaj Sileziaj princlandoj, ekestis en 1311 per apartigo disde la Vroclava princlando, ekde 1329 feŭdo de la Krono de Bohemio. Ĝis 1675 regata de la Sileziaj Piastoj, post ties formorto rekte sub la Krono de Bohemio. Kiel preskaŭ tuta Silezio, ĝi fariĝis en 1742 parto de Prusio kaj en 1945 de Pollando.

En la unua duono de la 17-a jarcento la pola-germana lingvolimo trapasis apud la urbo — Brzeg tiam apartenis al la teritorio, kie dominis la pola lingvo. Ekde la jaro 1675 la urbo apartenis al la Krono de Bohemio, ekde 1742 al Prusio kaj ekde 1871 ĝis la jaro 1945 estis parto de Germana Regno. Dum tiuj lastaj 300 jaroj la urbo denove havis plejparte germanlingvan loĝantaron kaj nomiĝis ''''''''''.

La 25-an de aŭgusto 2022 estis malmuntita monumento al soldatoj de Ruĝa Armeo.

## Vidindaĵoj 
* Kastelo de Brzeg/Brieg

## Famuloj ligitaj kun la urbo 
* Henriko la 1-a (-1238)
* Frederiko la 1-a (1446-1488)
* Melchior Adam, (1575-1622), pedagogo kaj leksikografo
* Georg Gebel (1709 -1753), muzikisto kaj komponisto
* Karl Otfried Müller (1797-1840), historiisto kaj filologo
* Julius Müller (1801-1878), teologo
* Kurt Masur (1927-2015), dirigento
* Roland Hoffmann (1938-), teologo
* Franciszek Gajowniczek (1901-1995), pola profesia soldato, kiu post 1945 vivis en la urbo kaj iĝis katolika misianto

## Partneraj urboj 
* 20ra Goslar (Germanio)
* 20ra Beroun (Ĉeĥio)
* 20ra Bourg-en-Bresse (Francio)

## Esperantistoj 
* Zbigniew Nagowski
* la patra familio de Thomas Pusch kaj gefratoj en 1946 forloĝiĝis el la urbo

Dosiero:La centra placo (Rathausplatz Rynek) en Brieg-Brzeg 2.jpg|
Dosiero:La kastelo de Brieg-Brzeg 4.jpg|
Dosiero:Ĝardena labirinto apud la kastelo de Brieg-Brzeg 2.jpg|

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Urboj de Opola provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Kategorio:Setlejoj sur Odro
Brześć Kujawski

**Brześć Kujawski** estas urbo en Kujavio-Pomerio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Brześć Kujawski en distrikto Włocławski.

Kategorio:Urboj de Kujavio-Pomerio
Kategorio:Urboj en Pollando
Brzozów

eta|730px|center|

**Brzozów**  estas urbo en la provinco aŭ historie *vojevodio* Antaŭkarpatio en Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo kaj estas la administra centro de la ankaŭ samnoma distrikto Brzozów. Fine de junio 2016 la urbo havis  loĝantojn.

eta|maldekstra|330px|
eta|maldekstra|220px|

Kategorio:Urboj en Ĉekarpata provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Bytom Odrzański

**Bytom Odrzański** (germane: *Beuthen an der Oder*) estas urbo en Lubuŝio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Bytom Odrzański en distrikto Nowosolski.

## Bibliografio 
* Lutsch, H., *Verzeichnis der Kunstdenkmäler der Provinz Schlesien [Bd. 3]: Die Kunstdenkmäler des. Reg.-Bezirks Liegnitz*, Breslau, Wilh. Gottl. Korn., p.&nbsp;65-70, 1891
* Garbacz, K., * Szlakiem zabytkowych miast* (Laŭ itinero de antikvecaj urboj), Agencja Wydawnicza PDN, Zielona Góra 2005

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala urbopaĝo
* Pordego de Loka Socio

eta|

Dosiero:Poland Bytom Odrzanski - church.jpg|
Dosiero:Bytom-Odrzanski-kamienice pod Zlotym Lwem.jpg|
Dosiero:Bytom-Odrzanski-kosciol protestancki.jpg|
Dosiero:Bytom-Odrzanski-tablica pamiatkowa.jpg|

Kategorio:Urboj de Lubuŝa provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Bychawa

**Bychawa** estas urbo en Lublinio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Bychawa en distrikto Lublin. Ĝis la jaro 1975 la urbo estis administra centro de aparta distrikto Bychawa.

## Historio 
La urbo estis fondita en 9-10 jarcento, de tiu tempo devenas murzonita urbo. En 1537 pola reĝo Sigismondo la 1-a donis magdeburgan juron. En 1863 caraj regopovoj revenĝe, pro partopreno en januara ribelo, forprenis al Bychawa urborajton. Nur en 1958 denove urbiĝis.

## Kulturo 
Bychawa famiĝis en la mondo danke al rakonto de Nobel-premiito Isaac Bashevis Singer *Yentl - la knabo el jeŝivo*, filmigita en 1983 de Barbra Streisand, kiu ĉefrolis. Tio estas historio de knabino el Janów Lubelski, filino de rabeno, kiu alivestita kiel knabo studas en talmuda akademio en Bychawa. Antaŭ la dua mondmilito en tiu ĉi urbo loĝis pli ol 70% de judoj.

Ĉiujare en Bychawa okazas festeno "En lando de pierogi", dum kiu estas organizata neoficiale Mond-Ĉampioneco en Manĝado de Pierogi. La unua evento okazis en 2000.

## Famuloj ligitaj kun la urbo 
* Zdzisław Pidek, profesoro pri arto, projektisto i.a. de Pola Milita Tombejo en Katin

Kategorio:Urboj de Lublina provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Będzin

**Będzin** (jen pole, germane *Bendzin*) estas urbo en la administra silezia provinco de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo kaj estas la administra centro de la ankaŭ samnoma distrikto Będzin. Fine de  en la urbo vivis . 

## Partneraj urboj 
* 20ra Tatabánya, Hungario
* 20ra Iĵevsk, Rusio
* 20ra Kaišiadorys, Litovio

## Esperanto 
kadra|maldekstra|40ra

Fine de januaro 2014 venis de Czeladź dum sia turneo tra Pollando la Esperanto-ekspozicio, kiu unue estis oktobre 2012 en Varsovio en la Pola Senato kaj estis organizita okaze de la **125-jara Jubileo de Esperanto** fare de Pola Asocio Eŭropo - Demokratio - Esperanto (EDE**-PL**) kun financa helpo de **Mecenato de Esperanto** Etsuo Miyoshi. Post la Senato la ekspozicio estis en Malborko, Nowy Staw, Tczew, Gdynia, Pelplin, Wołów, Złotoryja, Vroclavo, Sosnowiec kaj Czeladź. La prezidanto de EDE**-PL** Jerzy Antoni Walaszek kun EDE-klubanoj de Sosnowiec prizorgis en Będzin la E-ekspozicion en la loka distriktejo. La ekspozicio estis ĝis fino de februaro 2014, poste ĝi veturis al Lębork (Pomerio) kion prizorgis Eduardo Kozyra kaj la Lenborka distriktestro.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

[eta|maldekstra|350ra|la katolika kirko [sankta triunuo]]
eta|maldekstra|300ra|

Kategorio:Urboj de Silezia provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Błaszki

**Błaszki** estas urbo en Lodzio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Błaszki en distrikto Sieradzki.

Kategorio:Urboj de Lodza provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Bytom

centre|630ra

**Bytom** (pola nomo ekde 1946, antaŭe germane *Beuthen* respektive pli longe *Beuthen in Oberschlesien*) estas urbo de proksimume 183 250 loĝantoj (kiam?) en la en 1999 kreita provinco Silezio de la nuna ŝtato Pollando. Ĝi situas je proksimume 20&nbsp;km nordokcidente de Katowice, la du urboj preskaŭ kunkreskis.

## Historio plejkoncize 
Ekde 1742 Prusa Silezio estis parto de la reĝlando Prusio, ekde 1871 de la Germana Regno, antaŭe la regiono ekde la 14-a jarcento apartentis al Bohemio kaj ekde la 16-a al Aŭstrio. En la Plebiscito en Supra Silezio de marto 1921 59,6 elcentoj de Supra Silezio balotis por restado en Prusio kaj Germanio, 40,4 elcentoj por transdono al Pollando. Tamen la aliancanoj decidis grandan parton doni al la nove fondita Dua Pola Respubliko. La urbo Beuthen, en kiu tri kvaronoj de la urbanoj voĉdonis kontraŭ transigo al Pollando, tamen restis en Germanio, sed nun estis je tri flankoj ĉirkaŭita de terenoj transdonitaj al Pollando kaj do estis limurbo. Post la Dua Mondmilito, laŭ la traktato de Potsdam la aliancanoj en 1945 decidis transdoni tutan germanlingvan Silezion al la nova komunisma Pola Popola Respubliko. La germanaj loĝantoj estis elpelitaj ĝis plej malfrue 1947, kaj la urbo en 1946 per ŝtata komisiono ricebis novan nomon *Bytom*. 

## Famuloj 
* Leszek Engelking (1955-2022), pola poeto, verkisto, tradukisto kaj kritikisto

## Internacia kunlaboro 
* Vsetín, Ĉeĥio
* Recklinghausen, Germanio
* Dmitrov, Rusio
* Drohobiĉ, Ukrainio

## Esperanto en Beuthen 1887 - 1945 
Fondiĝis tie 1919 „Frateco”, Societo de Katolikaj Esperantistoj kaj Pacamikoj. Kiel loka esperantisto aparte elstaris 
Walter Knopf, kiu menciiĝas ankaŭ en la urba Esperanto-movado de la urbo *Breslau* (ekde 1945 Vroclavo) - pri li tamen ĝis nun konatas neniuj detaloj.

## Bibliografio 
* Halina kaj Zbigniew Łabęccy, *Kościoły i kaplice Bytomia* (Preĝejoj kaj kapeloj de Bytom)
* Jan Drabina (redaktoro), *Bytomskie zabytki* (Antikvaĵoj de Bytom)
* Jan Drabina (redaktoro), *Dzielnice Bytomia na starych fotografiach, pocztówkach i planach* (Kvartaloj de Bytom sur malnovaj fotoj, poŝtkartoj kaj planoj)
* *Bytom. Plan miasta* (Bytom. Plano de la urbo). PPWK 1978

## Vidu ankaŭ 
* Tramtransporto en Bytom

eta|maldekstra|300ra|
## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* Bytom sur malnovaj poŝtkartoj, arkivigite en januaro 2013

Kategorio:Urboj de Silezia provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Cedynia

**Cedynia** (jen pole ekde 1946, ĝis 1945 ) - estas urbo de la provinco Okcidenta Pomerio en Pollando. Fine de  en la urbo vivis .

Ĝi apartenas al samnoma komunumo en la distrikto Gryfino.

## Historio 
Jam dum la 7a - 6a jarcentoj a.K. aperis sur la tereno de la hodiaŭa urbo, la defenda setlejo de la kulturo de Luzacio. Ĉe tiu burgo la unua pola princo Mjeŝko la 1-a kaj lia frato *Czcibor* batalis kaj venkis kun la germana markgrafo *Hodon*, nun nomata Batalo de Cedynia. En la ĉirkaŭaĵo oni konstruis tiam plurajn klostrojn, interalie en la jaro 1266 klostron de cistercianoj en la urbo. Malfacila financa situacio de la Teŭtona Ordeno devigis ilin vendi la urbon al Brandenburgio, en kiu regis tiam Frederiko la 2-a "Fera" el dinastio de Hohencolernoj (la elektisto brandenburgia).

La fundamento de la disvolvo de la urbo estis agrikulturo, bredado de brutaro kaj fiŝkaptado. En la jaro 1885 Cedynia ekhavis la plej grandan nombron de la loĝantoj dum sia historio, t.e. 1892 da urbanoj.

En la jaro 1910 la nombro de la loĝantoj malgrandiĝis al 1533, kaj en la jaro 1939 ekestis ĝis 1738 da loĝantoj.

Post la fino de Dua Mondmilito la urbo eniris Pollandon laŭ la decido de la Potsdama konferenco kaj ankaŭ laŭ la decidoj de la konferenco efektiĝis la forpelo de la germana loĝantaro kaj anstataŭigo de ĝi per poloj de la centra Pollando kaj de orienta Pollando oriente de la Curzon-linio.

En la jaro 1972 oni solene festis la 1000-jaran datrevenon de la batalo ĉe Cedynia.

### Bibliografio 
* Tadeusz Białecki, Słownik współczesnych nazw geograficznych Pomorza Zachodniego z nazwami przejściowymi z lat 1945-1948, Szczecin: Książnica Pomorska w Szczecinie, 2002.
* Zygmunt Boras, Książęta Pomorza Zachodniego, Poznano: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Adama Mickiewicza, 1996.
* Jarosław Kociuba, Pomorze. Praktyczny przewodnik turystyczny po ziemiach dawnego Księstwa Pomorskiego, Szczecin: Walkowska Wydawnictwo, 2012.
* Joanna Nowosielska-Sobel, Edward Włodarczyk, Prasa jako źródło do dziejów Śląska i Pomorza w XIX i XX wieku, Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, 2005.
* Jan Maria Piskorski, Pomorze Zachodnie poprzez wieki, Szczecin: Zamek Książąt Pomorskich, 1999.
* Zygmunt Świechowski, Sztuka Pomorza Zachodniego, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1973.

## Notoj kaj referencoj 

Kategorio:Urboj en Pollando
Chełmża

**Chełmża**  (historie de 1251 ĝis 1920  aŭ ) estas urbo de la provinco Kujavio-Pomerio en Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo en la distrikto Toruń.

Chełmża estis historie sidejo de la iama episkopujo de Chełmno / Kulm.

Kategorio:Historio de Germanio
Kategorio:Urboj de Kujavio-Pomerio
Kategorio:Urboj en Pollando
Chojnów

**Chojnów** (germane **Haynau**) estas urbo en la provinco Malsupra Silezio de Pollando. Fine de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝi apartenas al samnoma komunumo en distrikto Legnica (Liegnitz).

## Partneraj urboj 
* Egelsbach, Germanio

## Famuloj 
* Georg Michaelis

## Bibliografio 
* Henryk Szoka, *Opowieści o Chojnowie* (Rakontoj pri Chojnów), Legnica 1987.
* *Chojnów i okolice* (Chojnów kaj ĉirkaŭaĵoj), Dolnośląskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne, Towarzystwo Miłośników Chojnowa, Wrocław 1986.

## Eksteraj ligiloj 
* Chojnów.pl - Informa pordego de urbo kaj komunumo Chojnów
* Haynau.pl - Socia pordego de Chojnów 
* Chojnów - oficiala interreta paĝo de la urbo
* Interreta paĝo de urboficejo

eta|250px|dekstra|
250px|dekstra|eta|
dekstra|250px|eta|
250px|dekstra|eta|

Kategorio:Urboj en Malsuprasilezia provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Choroszcz

**Choroszcz** estas urbo en la Podlaĥia Provinco en Pollando. Ĝi apartenas al la samnoma komunumo en la distrikto Bjalistoko. Ĝi troviĝas ĉe la rivero Horodnianka.

En la urbo troviĝas somera palaco de la familio Branicki - nuna muzeo de palacaj internoj, historia palaca ĝardeno, preĝejo kaj klostro, ortodoksa preĝejo kaj kvar historiaj tombejoj. En malnova, iama teksaĵ-fabriko de la familio Moes funkcias nun psikiatria hospitalo.

Kategorio:Urboj en Pollando
Kategorio:Urboj en Podlaĥia provinco
Ciechanowiec

**Ciechanowiec** estas urbo en Podlasio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Ciechanowiec en distrikto Wysokomazowiecki.
* Ciechanowiec Online 

Kategorio:Urboj en Pollando
Kategorio:Urboj en Podlaĥia provinco
Chrzanów

**Chrzanów** estas urbo en Malgrandpollando en Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo kaj estas la administra centro de la ankaŭ samnoma distrikto Chrzanów. Fine de  en la urbo vivis . 

## Ĝemelecoj 
La urbo havas ĝemelecon kun
* 20px Harnes, departemento Pas-de-Calais (Francio)
* 20px Nyékládháza (Hungario)
* 20px Ivano-Frankivsk (Ukrainio)

## Konataj urbanoj 
* Helena Chłopek (1917-2007), poetino
* Andrzej Grabowski (1952), aktoro
* Leszek Nowak (1964), muzikisto
* Zbigniew Wąsiel (1966), skulptisto
* Mariusz Jakus (1967), aktoro

## Referencoj 

dosiero:Chrzanow kosciol mikolaja1.jpg|
dosiero:Chrzanow plac tysiaclecia1.jpg|
dosiero:Chrzanow cmentarz zydowski.jpg|
dosiero:Chrzanow rynek.jpg|
dosiero:Chrzanow muzeum2.jpg|
dosiero:Chrzanow zima basen.jpg|

Kategorio:Urboj en Malgrandpollanda provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Ciechanów

**Ciechanów** estas urbo en la provinco (historie vojevodio) Mazovio de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo kaj estas la administra centro de la ankaŭ samnoma distrikto Ciechanów. Fine de  en la urbo vivis .

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|maldekstra|400ra|
eta|maldekstra|400ra|

Kategorio:Urboj de Mazovia provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Choszczno

**Choszczno** (germane: Arnswalde, kaŝube: Chòsczno) - estas urbo en la administra provinco Okcidenta Pomerio de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo kaj estas la administra centro de ankaŭ samnoma distrikto Choszczno. Fine de  en la urbo vivis . 
eta|maldekstra|200ra|La mezepokaj urbaj defendmuroj kaj en la fono la Maria-preĝejo
eta|maldekstra|200ra|La mezepokaj urbaj defendmuroj

## Gefiloj de la urbo 
* **Zdzisław Krasnodębski**, pola politikisto
* **Grzegorz Kaszak**, episkopo de Sosnowiec

## Internacia kunlaboro 
*  Alytus, Litovio
*  Fürstenwalde (Spree), Germanio
*  Spišská Belá, Slovakio
*  Komunumo Weststellingwerf, Nederlando
*  Wunstorf, Germanio

## Bildaro 

Dosiero:Choszczno kosciol kolb0062.JPG|la urba kirko Sankta Maria
Dosiero:Starostwo Powiatowe w Choszcznie.JPG|la distrikta administrejo
Dosiero:Choszczno jezioro Kluki.jpg|lago *Kluki*
Dosiero:Choszczno niedzialkowskiego 12 kolb0396.JPG|historia vilao
Dosiero:Choszczno szpital.jpg|hospitala konstruaĵo
Dosiero:Choszczno baszta bramy kamiennej kolb9776.JPG|mezepoka rempara turo, integrita en novan domon
Dosiero:Pływalnia Wodny Raj4.jpg|la urba naĝejo
Dosiero:Pomnik Papieża Jana Pawła II w Choszcznie.JPG|monumento pri la pola papo Johano Paŭlo la 2-a

## Bibliografio 
* *Informator Ziemi Choszczeńskiej* (Informilo de Choszczno-regiono), eldonejo DesignPolska
* *Choszczno*, eldonejo „Czarno-Biała” sub redakto de K.Stanisławski
* Tadeusz Białecki, Słownik współczesnych nazw geograficznych Pomorza Zachodniego z nazwami przejściowymi z lat 1945-1948, Szczecin: Książnica Pomorska w Szczecinie, 2002.
* Grzegorz Jacek Brzustowicz, Amelia Florczak, Przewodnik po gminie Choszczno, Choszczno: Rajmund Karolak & Dariusz Zieliński, 2004.
* Grzegorz Jacek Brzustowicz, Choszczno inaczej Arnswalde. Średniowieczne dzieje miasta, Choszczno: ASZ, 2003.
* Grzegorz Jacek Brzustowicz, Choszczno jakiego nieznacie, Choszczno: ASZ, 2006.
* Stanisław Rospond, Słownik etymologiczny miast i gmin PRL, Vroclavo: Ossolineum, 1984.
* Józef Smoliński, Michał Trubas, Jan Sarniak, Z najnowszych dziejów wojskowości Pomorza Zachodniego. Międzyrzecki Rejon Umocniony, Choszczno, Szczecin, Świnoujście, Varsovio: PAT, 2015.
* Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Varsovio: Nakładem Filipa Sulimierskiego i Władysława Walewskiego, 1880.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Urboj de Okcidentpomeria provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Czarna Woda

**Czarna Woda** - , "nigra akvo" - estas urbo en Pomeria provinco de nuntempa Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo en distrikto Starogard.

Kategorio:Urboj de Pomerio (provinco de Pollando)
Kategorio:Urboj en Pollando
Czarnków

**Czarnków** estas urbo en Grandpollando en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Czarnków en distrikto Czarnkowsko-Trzcianecki.

## Situo 
Czarnków troviĝas en la norda parto de Grandpollando, en distrikto Czarnkowsko-Trzcianecki. En la urbo situas administreja sidejo de la distrikto kaj komunumo. La urbon ĉirkaŭas kampa komunumo Czarnków. Czarnków troviĝas 35&nbsp;km de Piła, 70&nbsp;km de Poznano kaj 23&nbsp;km de Trzcianka. Rivero Noteć trairas la urbon.

## Historio 
La unua mencio de Czarnków devenas de 1025 sed jam en prahistorio ekzistis setlejo ĉi tie. Poste konstruiĝis piasta kastelo, en 1107 konkerita de Boleslavo la 3-a (Pollando). En 1192 Mieszko Stary donis la kastelon al Dzierżykraj Nałęczowski, kiu komencis Czarnkowski familion. Ekde 13 jarcento Czarnków iĝis kasteldistrikto kaj ekhavis urbanrajtojn en 1397. La familio Czarnkowski regis la urbon ĝis 1727. En mezepoko okazis apudlimaj foiroj. En 1919 ribeluloj de Grandpollando batalis por liberigo de Czarnków.

En Czarnków naskiĝis Janko el Czarnków - pola kronikisto de la 14-a jarcento ==
* preĝejo de Sankta Mario Magdaleno, konstruita en 1580 kaj surkonstruita en 17-a kaj 18-a jarcentoj,
* Malnova Juda Tombejo de 19-a jarcento,
* urbodomo de 19-a jarcento,
* bierfarejo, konstruita je la fino de 19-a jarcento,
* grenomagazeno de la unua duono de 19-a jarcento.

## Kulturo 
En Czarnków ekzistas la Urba Kultura Centro, kiu organizas la plejmulton de kulturaj aranĝoj. Krom tio ekzistas la Urba Publika Biblioteko, kinejo Światowid, Muzeo de la lando Czarnków. La urbo havas amfiteatron en la parko.

dekstra|eta|Muzeo de la lando Czarnków

Semajnorevuo *Nadnoteckie Echa*, kiu temas pri arbaro Noteć, estas eldonata en Czarnków.

## Internacia kunlaboro 
* Coevorden, Nederlando, ekde 1991,
* Gadebusch, Germanio, ekde la 5-a de julio 2008.

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Grandpollanda provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Debrzno

**Debrzno** - jen pole, ekde 1920, antaŭe germane *Preußisch Friedland* - estas urbo en la Pomeria provinco de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo en la distrikto Człuchów.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Pomerio (provinco de Pollando)
Kategorio:Urboj en Pollando
Dobczyce

eta|590px|center|

**Dobczyce** estas urbo en Malgrandopolio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Dobczyce en distrikto Myślenicki.
eta|dekstra|
eta|dekstra|

Kategorio:Urboj en Malgrandpollanda provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Drezdenko

**Drezdenko** (historie germane *Driesen*) estas urbo en Lubuŝio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Drezdenko en distrikto Strzelce-Drezdenko.

## Internacia kunlaboro 
* Wörth am Rhein, Germanio
* Winsen (Luhe), Germanio

## Eksteraj ligiloj 
* Oficejo de la Urbo kaj Komunumo

Kategorio:Urboj de Lubuŝa provinco
Kategorio:Urboj en Pollando