open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kebraĉa aspidospermo

La **kebraĉa aspidospermo** aŭ **blanka kebraĉo** (*Aspidosperma quebracho-blanco*)  estas arbospecio trovebla en la nordaj regionoj de Argentino. Oni ne konfuzu ĝin kun aliaj specioj ankaŭ konataj kiel kebraĉo (hispane : *quebracho*), sed apartenantaj al la genro *Schinopsis*.

## Priskribo 
220px|eta|maldekstre|Folioj, floroj, fruktoj.
Tiu mezgranda neotropisa arbo havas rektstarantan fortikan trunkon, modere larĝan arbokronon kaj malsuprenpendantajn branĉetojn. La preskaŭ kontraŭstarantaj folioj estas ovalaj-lancformaj, glatrandaj kaj iomete ledecaj. La diskretaj floroj estas duseksaj. La frukto estas preskaŭ ok centimetrojn longa kaj proksimume 5 centimetrojn larĝa, malsimetrie elipsa.

## Ligno 
La ligno estas unuforme flava-okra, sen diferencoj inter la durameno kaj la alburno. Ĝi estas sufiĉe peza (relativa denseco = 0,885 g/cm³) kaj malmola, kaj reagas bone al fleksado kaj ŝoko. Post sekiĝado ĝi emas kolapsi, produktante deformaĵojn kaj fendetojn, do la sekigadprocezo estu malrapida.
La ligno devas esti manipulata helpe de fungicidoj. Estas facile labori kaj havas multajn uzojn en lignaĵejo (ĉaroj, radoj, plankoj, ŝuoj, iloteniloj, meblaro); ĝi ankaŭ estas bona por fari ŝakpecojn, skiojn, ktp. Konservite kun kreozoto ĝi povas esti uzata ekstere. En kelkaj lokoj ĝi estas vaste utiligata kiel lignokarbo, ĉar ĝi ne produktas fajrerojn aŭ grandajn kvantojn da cindro, kaj ĝi brulas forte kaj malrapide.

## Kemiaĵo 
La kebraĉitolo estas ciklitolo, cikla poliolo trovata en la arboŝelo de kebraĉa aspidospermo .

## Kulturvarioj 
* Aspidosperma quebracho-blanco 'Pendula' - pendbranĉa .

## Referencoj 
## Bibliografio 
*  1975 : Libro del Árbol, Tome II, *Celulosa Argentina S. A.*, Buenos Aires, Argentina.

## Vidu ankaŭ 
* Arida Ĉako

Kategorio:Apocinacoj
Kategorio:Neotropisa flaŭro
Kategorio:Arboj de Argentino
Kategorio:Arboj de Brazilo
Kategorio:Kuracplantoj
Muzeo de Finsterbergen

eta|La impresa domego kiu gastigas la muzeon. eta|Knabino en kostumo tradicia por Finsterbergen. La **Muzeo de Finsterbergen** () pri regiona historio troviĝas en Finsterbergen, urboparto de Friedrichroda, Hauptstraße nr 28.

## Priskribo 
La muzeon gastigas monumentprotektita ekspedista domo el la 18-a jarcento. Ĝi informas pri la evoluo de Finsterbergen de tiu tempo al la periodo kiel kuracloko. En la salonoj sekveblas la historio de la vilaĝo kaj de tipa loĝado (kamparanaj kuirejo, alkovoj, tagĉambroj). Antaŭ la muzeo troviĝas historia puto datumanta de 1863.

En la supra etaĝo estas elmontra spaco pri la vivo de la transportistoj-ĉaristoj kaj pri la kun tio konektita kultivado kaj komercado de izatido. Krome admireblas tradiciaj kostumoj, altvaloraj brodaĵoj, malnovaj muzikinstrumentoj (i.a. la *turingia arbara citro*) kaj iloj por prilabori fibran linon.

Ateliero de pupfaristo kaj kolekto de papermaĉaĵoj finis la rondiradon tie. En la subtegmenta zono montratas surlokaj maŝinetoj; ĉe la garbejo kaj ĉara remizo staras interesaj agrikulturaj iloj. La staloj (por ĉevaloj kaj bovinoj) finiĝas ĉe la antaŭkuirejo.

## Literaturo 
Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2001, ISBN 978-3-361-00612-6, p. 67.

## Eksteraj ligiloj 
Pri la muzeo ĉe la oficiala urba hejmpaĝo. 

Finsterbergen
Kategorio:Friedrichroda
Finsterbergen
Kastelo Glücksburg (Römhild)

eta|La t.n. Ceramika ĝardeno de la kastelo. eta|La ekstera kastela korto.
La **Kastelo Glücksburg** () troviĝas en Römhild, Griebelstraße nr 28.

## La antaŭa kastelo kaj la historio 
La kastelo estas ampleksa, ĉirkaŭ du kortoj farita (ĉefe ) malfrugotika konstruaĵo, kiu en la kuro de kvin jarcentoj servis al diversaj celoj. Ĝin konstruigis grafo Friedrich de Henneberg-Hartenberg de 1465-1491. Ĝi servis kiel rezidejo de la henneberg-aj grafoj el la römhild-a linio. Henneberg-a blazono supre de la portalo de la malantaŭa turo kun dato de 1491 atestas tion ĝis hodiaŭ. Post la estingiĝo de tiuj hennebergaj grafoj ŝanĝiĝas la posedantoj de la kastelo plurfoje inter 1549 kaj 1676.

Duko Heinrich (Saksio-Römhild) faris la kastelon en 1680 rezidejo (ĝis la morto en 1710) kaj alinomis ĝin *Glücksburg* (tradukite: *Burgo de feliĉo*). Poste ĝi estis vidvinejo kaj de 1884-1947 orfejo. Ankoraŭ nun videbligas la elstaran metiadan talenton de la hejminfanoj murtegaĵoj kaj pordoj en la festsalonego.

## La malantaŭa kastelo kun la muzeo 
La malantaŭa parto rezervatas al la vizitantoj kaj muzeemuloj kun elekto inter tri daŭraj ekspozicioj.

### Daŭra ekspozicio nr 1 
En la unua etaĝo estas ekde 1984 la ekspozicio *Keramik International*. La de pli ol 290 jaroj surloka ceramikaĵfarejo *Töpferhof Gramann* estis de 1975-93 sepfoje konkursejo de *Internaciaj ceramikaj simpozioj*. La salonoj kaj la ĝardeno montras ĉ. 600 objektojn faritajn de 160 artistoj el 29 landoj. Ili montras bonege la variecon de formoj, glazuroj, bakteknikoj kaj laste ne balaste la individuecon de ĉiu unuopa artisto.

### Daŭra ekspozicio nr 2 
Dua ekspozicio estas la kolekto ''Hönn'sche Sammlung* pri la kamparana metiado de la regiono. Kolektis la tuton s-ro Walter Hönn (1906-80) kaj testamente asignis la kolektojn al la urbo. Videblas eta ŝuflikistejo, bakejo, ilaro kaj produktoj de ŝnurfarejo kaj seruristejo.

### Daŭra ekspozicio nr 3 
Tria parto estas la artistaj kaj karakteraj pupoj de Erato Mavrogordato (1871-1948) kaj salonoj dediĉitaj al la urba historio respektive al la ludiloj de antaŭaj generacioj.

Averaĝe tri nedaŭraj ekspozicioj pojare kaj apartaj pedagogiaj aranĝoj krome menciindas.

## Literaturo 
Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen'', Edition Leipzig 2006, ISBN 978-3-361-00612-6, p. 134.

## Eksteraj ligiloj 
* Pri la muzeo en tutturingia muzea retpaĝaro. 

Romhild
Glucksburg
Romhild
Muzeo pri vitrista metio (Gehlberg)

eta|Muzeoj en Gehlberg: maldekstre tiu pri vitrista metiado, dekstre ŝtelĉasistoj... **Muzeo pri vitrista metio** (germane: *Glasmuseum*) troviĝas en Gehlberg, Germanujo (Glasmacherstraße nr 1).

## Priskribo 
La vitro-muzeo fonditis en 1993 troviĝante en la estra domo de la iama vitrofarejo de la familio Gundelach. La areo estas monumentprotektita kun tri konstruaĵoj: la estra loĝdomo (1709), la vitrofarejo (1898) kaj la kaldronejo (1898).

La vizitantoj informatas pri vitro ĝenerale kaj la evoluo de la prilaborado de vitro en Gehlberg speciale. Komencinte per la fondo de la unua vitrofarejo en 1645 de sur la monteto *Geler berg* (nomdonanto por la tuta komunumo poste), la ekspozicio gvidas onin tra 350 jaroj da tradicioj vitristaj kun prezentado de la fabrikitaĵoj.

Nur 6 semajnojn post la malkovro de la Ikso-radioj oni fabrikis tie ĉi jam la unuajn tubojn laŭ la planoj de Conrad Wilhelm Röntgen. La kolekto prezentas kelkajn tiajn tubojn (fabrikitaj ĝis 1928).

Ekde 1995 estas aldonita al la muzeo salono pri vivmanieroj de pasintaj tempoj *(Heimatstube)* kie eblas memori la tempon de la prageavoj.

Ĉiun vendredon (de 14.00-16.00 h) vitroblovistoj prezentas sian kreivan laboron por kontentigi la gap- kaj sciemon de la vizitantoj.

## Eksteraj ligiloj 
Hejmpaĝo

Gehlberg
Kategorio:Suhl
Kategorio:Vitro
12533 Edmond

'*12533 *Edmond''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Stafford elde la Observatorio Zeno en Edmond (Oklahomo, Usono)

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la urbo Edmond, en centra Oklahomo, kie troviĝas la Observatorio Zeno. Edmond estis fondita la  dum la unua terena kuro de 1889.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tom Stafford
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Brehm-memorigloko (Renthendorf)

eta|Loĝejo de Brehm en Renthendorf, hodiaŭ muzeeto. eta|Ŝildo antaŭ la muzeo. La **Brehm-memorigloko** () estas muzeeto pri la konataj Brehm-oj, germanaj esploristoj pri bestoj, en Renthendorf, Dorfstraße nr 22.

## La loko 
Sur altaĵo ĉe la norda rando de Renthendorf staras domo el ruĝaj brikŝtonoj, la iama loĝejo de la Brehm-oj, nuntempe muzeeto. Apudas la paroĥestrejo, la kirko kun tombejo, la paroĥestra garbejo kaj la feria hejmo *Brehm-Schullandheim*..

Tie ĉi vivis kaj laboris Christian Ludwig Brehm kaj Alfred Edmund Brehm, tie ĉi ili ankaŭ entombigitis. La *birda pastoro* Christian Ludwig kaj lia filo, la *bestopatro* Alfred Edmund tutmonde renomiĝis kiel ornitologoj kaj zoologoj. La patra merito estas ankaŭ la popularigo de naturscienco i.a. per la verkado de *Illustriertes Thierleben*, kio iĝis vere popollibro kun multaj eldonoj. Titolo kaj aŭtoro kunfandiĝis ekde la ankoraŭ de la verkisto mem prilaborita 2-a eldono al *Brehms Tierleben* (10 volumoj).

Vidindas ankaŭ la *Brehm-a bird-observejo* ĉe la monteto *Baderberg* kun 2 kilometrojn longa naturkona padeto *Brehm-Naturlehrpfad*.

## Priskribo de la muzeo 
La plej juna de la tri Brehm-filinoj Frieda povis en 1946 realigi longe deziritan intencon fari memoriglokon en la loĝejon de la patro. Post ŝia morto (1952) la lasta Brehm-ano Hans Renatus donacis la tuton al la komunumo. Hodiaŭ multaj oritinalaj objektoj dokumentadas en ok salonoj la vivon kaj la agadon de la Brehm-oj.

## Literaturo 
Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2006, ISBN 978-3-361-00612-6, p. 133

## Eksteraj ligiloj 
* Amikaro de Brehm.
* Muzea hejmpaĝo kaj aliaj aferoj pri Brehm.

Renthendorf
Kategorio:Distrikto Saale-Holzland
Zippelius (apartigilo)

**Zippelius** estas la familia nomo de

* Adelhart Zippelius (1916–2014), germana direktoro de muzeo
* Alexander Zippelius (1797–1828), nederlanda botanikisto
* Annette Zippelius (* 1949), germana fizikistino kaj filino de Adalbert kaj Hanna-Maria Zippelius
* Friedrich Zippelius (1901–1990), germana-bohemia politikisto (SdP)
* Hanna-Maria Zippelius (1922–1994), germana kondutesploristino
* Reinhold Zippelius (* 1928), germana jurfilozofo kaj juristo
Gábor Balassa

**Gábor Balassa** [balaŝa], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Balassa Gábor** estis hungara pastro, episkopo, preposto, kanoniko, prelato.

Gábor Balassa https://hu.wikipedia.org/wiki/Balassa_G%C3%A1bor naskiĝis la  1783 en Mencshely. Li mortis la  1851 en Szombathely.

## Biografio 
Gábor Balassa komence frekventis gimnazion, poste seminarion en Veszprém (urbo), poste li lernis filozofion en Pozsony kaj teologio en Nagyszombat. Li pastriĝis en 1806. Ekde la sekva jaro li ricevis diversajn administrajn taskojn, inter 1819 kaj 1831 li estis pastro en diversaj komunumoj. Liaj baldaŭaj ĉefaj postenoj kaj titoloj estis:
* kanoniko en 1832 en Veszprém, krome li partoprenis en la landkunvenoj
* titulara preposto de Csanád en 1835
* juĝeja prelato en 1837
* titulara episkopo en 1838
* abato en 1839
* episkopo de Szombathely en 1844.
Li konsentis pri Hungara revolucio de 1848. Li multe strebis pri la edukado. Li estis entombigita en la Katedralo Vizito de Maria (Szombathely).

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre9

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Hungaraj prepostoj
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Kategorio:Hungaraj prelatoj
12540 Picander

'*12540 *Picander'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana poeto *Picander*, realnome Christian Friedrich Henrici (1700–1764), unu el plej gravaj libretisto de Johann Sebastian Bach. Li verkis la tekston de pluraj laikaj kantatoj ("Kafokantato") sed ankaŭ de la plej belega oratorio de Bach : la Pasiono laŭ Mateo (*Matthäuspassion'').

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Ildikó Csató

**Ildikó CSATÓ** [ĉatO] rumania hungara verkistino. Ŝi naskiĝis en Oradea en 1965 kaj mortis en julio 2008

## Kariero
Ildikó Csató diplomitiĝis en 1984 en mezlernejo de sia naskiĝurbo. Ŝi publikigis en gazetoj *Reggeli Újság*, *Várad* kaj en eldonaĵoj de Hungarujo.

## Fonto
*Biografiaj indikoj 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Anglo-katolikismo

**Anglo-katolikismo**, precipe en la 19-a jarcento, estis difinita la Alta Eklezio apartenanta al la Anglikana Komunio kiu, kvankam recitante la samajn kredojn de la Malalta Eklezio, konsideras la vorton “katoliko” de la kristanaj fundamentaj kredoj ne nur kiel simpla plej antikva sinonimo de *universala*, sed kiel la nomo de la Eklezio de Kristo al kiu apartenas la Katolika eklezio, la Ortodoksa eklezio kaj la aliaj eklezioj kiuj konservas la apostolan posteulecon.
[eta|dekstra|Anglokatolika preĝejo St Magnus-the-Martyr, en [Londono.]]

La anglo-katolikoj konfesas dogmojn kaj religian ritaron similajn al tiuj de la roma katolikismo. La similaj elementoj etendiĝas ĝis la sep sakramentoj, la transsubstancigo (kontraŭa al la konsubstancigo, devoteco al Dipatrino kaj al la sanktuloj, la preskribo por la ordinaraj "pastroj" – difinitaj "patroj" – de la liturgiaj vestoj uzataj en la celebroj kaj foje la priskribo de ilia eŭkaristia celebro kiel Meso. La precipa fonto de diverseco, rilate la roman katolikismon, estas la statuto, povo, kaj influo de la episkopo de Romo. La disvolviĝo de la anglokatolika alo de anglikanismo okazis precipe en la 19-a jarcento kaj estas forte asociita al la Movado de Oksfordo. Du ĝiaj epigonoj, John Henry Newman kaj Henry Edward Manning, ambaŭ anglikanaj *patroj*, konkludis sian religian evoluon kuniginte al la katolika eklezio, el kiu ili estis levitaj al kardinala digneco.

## Vidu ankaŭ 
* Anglikana Komunio
* Transsubstancigo
* Kunsubstancigo
* Anglikana Alta Eklezio
* Anglikana tradicia Komunio
* Anglikanismo
* Katolikismo

Kategorio:Anglo-katolikidmo
Kategorio:Katolikismo
István Levente Csibi

**István Levente CSIBI** [ĉibi] rumania hungara reĝisoro, verkisto. Li naskiĝis en Târgu Mureș en 1966. 

## Kariero
István Levente Csibi diplomitiĝis pri angla lingvo kaj literaturo en Universitato de Iasi. Li vivas Sfântu Gheorghe. Li estas la reĝisoro kaj artdirektoro de Mandala Mágikus Színház kaj artkonsilanto de Kulturcentro de Arcuș.

## Libroj
*Aimen Klimmeron (Csibi István Levente): *Káma Púra - A gyönyörök városa* (Tantra-jóga regény), Ad Librum Kiadó, 2009 

## Fonto
*Biografiaj indikoj 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj reĝisoroj
12534 Janhoet

'*12534 *Janhoet'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la belga bildartohistorio Jan Hoet (1936–2014). En 1975 li estis nomumita direktoro de la Genta Urba Muzeo por Aktuala Arto en Gento. Bone konata pro sia ekspozicio *Dokumenta IX'' (Duseldorfo, 1992), li estis respondeca de pluraj ekspozicioj en Eŭropo, Japanio kaj Kanado .

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Árpád Czirják

**Árpád CZIRJÁK** [ĉirjAk] rumania hungara reĝisoro, verkisto. Li naskiĝis en Temeŝvaro en 1980. 
## Kariero
Árpád Czirják diplomitiĝis en fako pri dramaturgio de Târgu Mureș, inter 2003–2005 li estis studento pri magistrado de UBB de Kluĵo pri kulturfilozofio kaj pri artoj de prezentado. 

## Fonto
*Biografiaj indikoj 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
12567 Herreweghe

'*12567 *Herreweghe'''* estas asteroido de
la ekstera asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la belgan dirigenton Philippe Herreweghe, kiu studis pri medicino kaj psikiatrio ĉe la Universitato de Gento, kombininte tiujn studojn kun la piano ĉe la konservatorio. En 1971 li fondis la *Collegium Vocale Gent'' kaj fariĝis ties dirigento. Li estas tutmonde konata pro sia interpretoj de baroka muziko.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
František Herzan von Harras

**Grafo František Herzan von Harras,** ĉeĥe ’’’František de Paula Hrzán z Harasova,’’’ laŭ hungarlingve kutima nomordo **Herzán Ferenc** pastro, kardinalo, episkopo, kanoniko.
František Herzan von Harras http://www2.fiu.edu/~mirandas/bios1779.htm#Herzan  naskiĝis la  1735 en Prago. Li mortis la  en Vieno.

## Biografio 
František Herzan von Harras lernis filozofion en sia naskiĝurbo, poste li plulernis en Romo en la 1750-aj jaroj. Li pastriĝis en 1758. En la sekva jaro en Breslau li restis kanoniko, sed baldaŭe li revenis al sia naskiĝurbo, fine li ambasadoro en Parma. En 1770 li estis supera juĝisto en Habsburga Imperio. Post 7 jaroj li ricevis la titolon interna sekreta konsilisto. En 1779 liaj rangoj altiĝis en Vatikano al ministro kaj kardinalo. Li funkciis kiel imperia komisaro ĉe la konklavo inter 1799 kaj 1800, poste li ricevis la episkopan seĝon en Szombathely. Li estas entombigita en la Katedralo Vizito de Maria (Szombathely).

## Elektitaj publikaĵoj 
* ’’Epistola pastoralis ad venerabile capitulum, clerum, et populum Sabariensem’’ (1800)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* Angla Vikipedio helpe de WikiTrans

Kategorio:Hungaraj nobeloj
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Hungaraj kardinaloj
(12538) 1998 OH

**(12538) 1998 OH** estas malgranda hela apolona asteroido, malkovrita la  en la kadro de la programo *Near Earth Asteroid Tracking* (NEAT) elde la stacio de Maui de la reto GEODSS de la *United States Air Force* sur la monto Haleakala (Havajo, Usono).

Ĝia spektra klaso "S" indikas "ŝtonan" asteroidon, konsistanta ĉefe el silikatoj de fero kaj de magnezio.

Ĝi estas terrenkonta asteroido kaj rigardita kiel :

* La , ĝi pasis al 0,0372140 AU (5,5671 milionoj da km) de Tero.
* La , ĝi pasos al 0,0292077 AU (4,3694 milionoj da km) de nia planedo.

Ĝi estas ankaŭ marsrenkonta asteroido, kvankam ĝia granda orbita klinagulo tenas ĝin malproksima de Marso.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Apolonaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Potence danĝeraj objektoj
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Landlimmuzeo de Mödlareuth

eta|La situacio en julio 1949: transe troviĝas la sovete okupita Turingio.
eta|La liberaera muzeo.
La **Landlimmuzeo de Mödlareuth** (germane: *Deutsch-Deutsches Museum Mödlareuth*) troviĝas en la samnoma vilaĝo Mödlareuth en Germanujo kiu apartenas parte al la (okcidentgermana) bavara komunumo Töpen kaj parte al la (orientgermana) turingia komunumo Gefell montrante la realecon de pli ol 40 jaroj daŭrinta interngermana perforta dividiĝo.

## Priskribo 
eta|Tannbach-rojo, landlimiga ĝis 1990
Usonanoj nomis la vilaĝon kun nur ĉ. 50 loĝantoj *Malgranda Berlino*, kiu same kiel la germana ĉefurbo iĝis simbolo por la germana malunuiĝo. Tie ĉi muro el betono dividis vilaĝon kun zono kun aliro malpermesita oriente, dum okcidente amasoj da turistoj venis gapadi.

La tragiko de la divido - politike, ekonomie, home - eble nenie alie tiom bone povas esti montrata.Temas pri la ĉiutaga vivo je ambaŭ flankoj de la muro kiel ankaŭ pri historiaj kaj politikaj kuntekstoj.

Krom la muzea infrastrukturo - kun arkivejoj, biblioteko, komunikila laborejo kaj deponejoj - atendas onin ankaŭ subĉiela areo estanta ĉ. 15.000 kvadratmetrojn granda. La plejparto de la aparte por Mödlareŭth faritaj enprizoniloj originale konservitis kaj aranĝo de brutala GDR-landlimprotektilaro eksplikatas. Ĝis la aranĝo de daŭra ekspozicio la muzeo prezentis variantajn nedaŭrajn elmontradojn pri la temokomplekso de interngermana dividiĝo.

Krome estas muzea kinejo kaj seminariejo kun po 70 sidlokoj. Rondgvidadoj kaj seminarioj specialigitaj por lernejaj klasoj kaj grupoj de plenkreskuloj estas la kerno de la politika klariglaboro.

## Literaturo 
Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2006, ISBN 978-3-361-00612-6, p. 67-68

## Eksteraj ligiloj 
Hejmpaĝo de la muzeo. 

Kategorio:Muzeoj en Turingio
Kategorio:Distrikto Saale-Orla
Kategorio:Subĉielaj muzeoj en Germanio
Kategorio:Armehistoriaj subĉielaj muzeoj
Kategorio:Memoriglokoj pri komunisma teroro
István Szapolyai

[eta|[Tomboŝtono de István Szapolyai]]
**Stefano ZÁPOLYA** aŭ **Stefano SZAPOLYAI**, hungare **István SZAPOLYAI** , laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szapolyai István**, estis hungara magnato, palatino kaj guberniestro. Liaj fratoj estis Nikolao kaj Emeriko Zápolya, liaj filo kaj nepo estis hungaraj reĝoj Johano la 1-a kaj Johano la 2-a.
Pri naskiĝo de István Szapolyai http://mek.niif.hu/00300/00355/html/ABC14240/14524.htm ĉiuj informoj mankas. Li mortis la  en Pápa.

## Biografio 
István Szapolyai komence estis armeestro de Matiaso la 1-a (Hungario), kie fine en 1481 li ricevis postenon pri guberniestro de Silezio, kie pli frue li ofte batalis. Post 2 jaroj li edziĝis. En 1487 li iĝis departementestro de Szepes. sed tiutempe li jam havis tutlande diversajn burgojn kun bienoj. Ekde 1490 li estris teritoriojn de la konkerita parto de Aŭstrio. En 1492 li estis elektita palatino, poste li riĉiĝis foje leĝe, foje neleĝe.

Lia filino Barbara iĝis unua edzino de pola-litova reganto Sigismondo la 1-a. Lia filo Johano iĝis hungara reĝo kaj edziĝis al Izabela Jogajlido, filino de la sama Sigismondo el dua geedzeco.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj magnatoj
Kategorio:Hungaraj palatinoj
Kategorio:Guberniestroj de Silezio
Istvan
Wodefit Gesgeshi, Widd Innat Ityopp'ya

'''Wodefit Gesgeshi, Widd Innat Ityopp'ya'* (amhare ወደፊት ገስግሺ ውድ እናት ኢትዮጵያ; *Marŝu antaŭen, kara patrino Etiopio'') estas la nacia himno de Etiopio.

La tekston de la himno verkis Dereje Melaku Mengesha kaj la melodion komponis Solomon Lulu Mitiku. La himno estis akceptita en 1992 kadre de reformoj, kiuj sekvis la falon de la reĝimo de Derg. Ĝi kutime ludiĝas orkestre en la tonalo . 

## Oficiala amhara teksto
:የዜግነት ክብር በ ኢትዮጵያችን ፀንቶ
:ታየ ህዝባዊነት ዳር እስከዳር በርቶ
:ለሰላም ለፍትህ ለህዝቦች ነፃነት
:በእኩልነት በፍቅር ቆመናል ባንድነት
:መሰረተ ፅኑ ሰብዕናን ያልሻርን
:ህዝቦች ነን ለስራ በስራ የኖርን
:ድንቅ የባህል መድረክ ያኩሪ ቅርስ ባለቤት
:የተፈጥሮ ፀጋ የጀግና ህዝብ እናት
:እንጠብቅሻለን አለብን አደራ
:ኢትዮጵያችን ኑሪ እኛም ባንቺ እንኩራ።

## Transskribo
:Yäzêgennät Keber Bä-Ityopp'yachen S'änto
:Tayyä Hezbawinnät Dar Eskädar Bärto.
:Läsälam Läfeteh Lähezboch Näs'annat;
:Bä'ekkulennät Bäfeqer Qomänal Bä'andennät.
:Mäsärätä S'enu Säbe'enan Yalsharen;
:Hezboch Nän Läsera Bäsera Yänoren.
:Denq Yäbahel Mädräk Yä'akuri Qers Baläbêt;
:Yätäfät'ro S'ägga Yä'jägna Hezb ennat;
:Ennet'äbbeqeshallän Alläbben Adära;
:Ityopp'yachen nuri Eññam Banchi Ennekura!

Etiopio
Kategorio:Naciaj simboloj de Etiopio
Éva Debreczeni

**Éva DEBRECENI** rumania hungara verkistino, poetino, redaktorino. Ŝi naskiĝis en Satmaro la 20-an de oktobro 1957 kaj mortis la 7-an de junio 2011 en Satmaro.

## Kariero
Éva Debreczeni estis raportistino de de la *Szatmári Friss Újság*. Nuntempe ŝi estas legantredaktoro de la *Szatmári Magyar Hírlap*.

## Libroj
**Nevess a temetésemen*, romano, Kolozsvár, 2004 (sub pseŭdonimo Bea Venczerédi)
**Vakondsirály*, selektitaj verkoj, Szatmárnémeti, 2007.
**A boldogtalan tollhercegnő*, poemoj, 2010 MEK.

## Fonto
*Biografiaj indikoj 
*Hungara vikipedio

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Szabolcs Borsos

**D-ro Szabolcs BORSOS** [borŝoŝ] rumania hungara filozofo, fakulo pri mentalhigieno, teologo. Li naskiĝis en Târgu Mureș la 12-an de marto 1971. 

## Kariero
D-ro Szabolcs Borsos akiris diplomon en UBB de Kluĵo kaj li doktoriĝis en 2001. Li finis ankaŭ la Teologkademion Péter Pázmány de Budapeŝto. Li instruas en Mezlernejo Farkas Bolyai kaj en Universitato Sapientia EMTE de Târgu Mureș.

## Volumoj
* *A létalkotó személy*, Mentor, Marosvásárhely, 1997.
* *A perszonalizmus mint az önismeret filozófiája*, Kreativ, Marosvásárhely, 2005.
* *Önismeret a karrier-építésben*, Kreativ, Marosvásárhely, 2006.
* *Együttélés a gondolattal* (Verkoj pri socifilozofio), Kreativ, 2006.

## Kunulaŭtoro
* Borsos Szabolcs – Pápai József: *Vallástörténet középiskolásoknak*. Ábel, 2001.
* Pápai József – Dr. Borsos Szabolcs: *Vallás és kultúra* (1) Hoppá, 2005.
* Pápai József – Dr. Borsos Szabolcs: *Vallás és kultúra* (2) Hoppá, 2006.

## Fonto
* Biografiaj indikoj
* Erdélyi magyar ki kicsoda, 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj filozofoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj teologoj
Urba muzeo de Saalfeld

eta|La urba muzeo troviĝas en la eksa franciskana kirko. eta|En la muzeo. eta|La eksa kirko, nun festosalonego unuaetaĝa. La **Urba muzeo de Saalfeld** () troviĝas en la eksa franciskana monakejo en la urbocentro de Saalfeld/Saale, Münzplatz nr 5.

## Priskribo de la ejoj 
La franciskana monakejo de Saalfeld nombriĝas inter la plej gravaj konstruaĵoj de Turingio, aparte pro la bone konservita mezepoka arkitekturo de la en 1534 fermita abatejo kaj la tegmentaro el ligno de la iama kirko el la tempo de ĉ. 1300.

Post enkonduko de Reformacio ĝi servis longan tempon kiel lernejo, monstampejo kaj loĝejo. De 1990-2003 iĝis profunda restaŭrado kaj poste disponigo al la publiko.

## Muzeo 
Kun la jam en 1904 fondita urba muzeo la iama monakejo gastigas hodiaŭ unu el la plej grandaj kulturhistoriaj muzeoj de la Liberŝtato Turingio. En la historiaj ejoj saalfeld-aj historio, arto, kulturo viviĝas. La nove aranĝita daŭra ekspozicio, multaj nedaŭraj kaj pedagogiaj agadoj por junuloj kaj adoltoj garantiis malenuajn restadojn.

Jen la fokusoj enhavaj:
* historio de la monakejo
* historio de la urbo Saalfeld
* galerio de artistoj lokaj
* regiona historio de Turingio
* naturscienca kolekto de Emil Weiske
* ŝtonoj kun enskribo (ekz. tomboŝtonoj)
* kolekto de moneroj
* praa kaj frua historio

Arthistorie ege interesas la altaroj kaj skulptaĵoj el ligno de la malfrua mezepoko: tiam Saalfeld estis centro de tia arto.

La iama navo kirka estas hodiaŭ festsalonego. La korto kaj salonoj povas esti luataj por diversaj aranĝoj, prelegoj kaj koncertoj. Magnete altiras multon da sciemuloj ĉiujare la majaj muzeo-tagoj, la *Tago de la malfermita monumento* oktobre kaj la *Monakeja advento* decembre.

## Literaturo 
* Dieter Berg (ed.): *Spuren franziskanischer Geschichte. Chronologischer Abriß der Geschichte der Sächsischen Franziskanerprovinzen von ihren Anfängen bis zur Gegenwart*. Werl 1999
* Luise Grundmann: *Saalfeld und das Thüringer Schiefergebirge*. Agrippinae/Vimariae 2001

## Eksteraj ligiloj 
Hejmpaĝo de la muzeo.

Saalfeld
Kategorio:Saalfeld/Saale
Saalfeld
Saalfeld
Saalfeld
Regionhistoria muzeo de Schalkau

La **Regionhistoria muzeo de Schalkau** () troviĝas en la iama tribunalo de la unua instanco de Schalkau (Germanujo; Rödentaler Straße 12).

## Priskribo de la ejoj 
La muzeon gastigas la monumentprotektita domo ekde 1995. La historia muraro servis antaŭe ankaŭ kiel urbodomo, laboroficejo, lernejo kaj urba arkivejo.

La multo da objektoj elmontritaj rakontas pri la unuaj mencioj de setlado en Schalkau, la intimajn rilatojn al la burgo Schaumberg kaj al la ŝanĝantaj dinastioj.

La elmontro-salonoj permesas enrigardon en la ekonomian kaj kulturan evoluon de la regiono. Videblas i.a.:
*trovitaĵoj el tomboj
*dokumentoj kaj aktoj
*etaj privata memoriĝaĵoj de la lokuloj
*kamparana ĉambro kun ekipaĵo
*produktoj el la frua ludilfarada epoko
*belegaj skulptaĵoj el ligno
*modlitaĵoj kaj desegnoj de lernintoj kaj instruintoj de la en 1881 fondita fakaltlernejo
*tradiciaj kostumoj

Ekde 2000 trovas oni en la muzeo ankaŭ la plej novajn elfositaĵojn el la burgruino Schaumberg.

## Literaturo
Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2006, ISBN 978-3-361-00612-6, p.&nbsp;144

## Eksteraj ligiloj 
informoj muzeaj kun bildoj

Schalkau
Kategorio:Distrikto Sonneberg
Schalkau
Flavia dinastio

[eta|dekstra|240px|Busto de Vespasiano, [Ŝtata Muzeo de Belartoj Puŝkin, Moskvo]]

La **Flavia dinastio** estis romia imperia dinastio, kiu regis ĉe la Romia Imperio inter la jaroj 69 kaj 96 (de nia erao), enhavante la regnojn de Vespasiano (69–79), kaj de liaj du filoj Tito (79–81) kaj Domiciano (81–96). La Flavianoj enpoviĝis dum la enlanda milito de la jaro 69, konata kiel Jaro de la kvar imperiestroj. Post morto de Galbo kaj Oto en rapida sukcedo, Vitelio iĝis imperiestro meze de la jaro 69. Lia postulo al trono estis rapide defiata de legioj bazitaj en la orientaj provincoj, kiuj nomumis ilian komandanton Vespasiano imperiestro anstataŭe. La Dua Batalo de Bedriako klinigis la ekvilibron definitive favore de la trupoj flavianaj, kiuj eniris en Romon la 20an de decembro. La venontan tagon, la Romia Senato oficiale deklaris Vespasianon imperiestro de la Romia Imperio, tiele komencante la Flavia dinastio. Kvankam la dinastio estis mallongdaŭra, kelkaj gravaj historiaj, ekonomiaj kaj militaj eventoj okazis dum ties regado.

## Vidu ankaŭ 
* Flavia (gento)

## Notoj 
## Referencoj 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Bibliografio 
* 
* 


Kategorio:Romia Imperio
Kategorio:Romiaj imperiestroj
Kategorio:Dinastioj
Flavia (gento)

La ***gento Flavia*** estis plebdevena familio ĉe Romio. Ties membroj estas unuafoje menciitaj dum la lastaj tri jarcentoj de la Respubliko. La unua el la *Flavii* kiu elstaris estis Marko Flavio, pleb-tribuno en 327 kaj 323 aK; tamen neniu Flavius atingis la rangon de konsuleco ĝis Gajo Flavio Fimbria en 104 aK. La gento iĝis elstara dum la unua jarcento (de nia erao), kiam la familio de *Flavii Sabini* postulis la imperian dignecon.

Sub la Imperio, la nombro de personoj kiuj portis tiun nomon iĝis tre granda, eble pro la granda nombro de libertinoj sub la Flavia dinastio de imperiestroj. Estis komuna praktiko ĉe libertinoj adopti la nomojn de ties patronoj, kaj tiele sennombraj personoj kiuj atingis la rangon de la romia ŝtataneco sub la Flaviaj imperiestroj adoptis la nomon *Flavius*, kiu estis poste trapasata al ties posteuloj.

Dum la lasta periodo de la Imperio, la nomo *Flavius* ofte descendis el unu imperiestro al alia, komence el Konstancio, nome patro de Konstantino la Granda. La nomo iĝis tiom ĉiea ke ĝi estas foje traktita kiel *praenomen* (antaŭnomo), ĝis la etendo esti regule mallongigita *Fl.*, kaj ĝi estas eĉ priskribita kiel *praenomen* en kelkaj fontoj, sed ĝi nenian estis uzita kiel persona nomo.

La majoritato de personoj nomitaj *Flavius* dum la fino de la Imperio ne povis descendi el la Flavia gento; kaj ja, la distingo inter nomoj kaj familinomoj estis perdita tiele ke ofte oni ne povas eĉ determini certece ĉu temas pri nomo aŭ postnomo.

## Vidu ankaŭ 
* Flavia dinastio

## Notoj 
Kategorio:Romio
Kategorio:Romia Imperio
Kategorio:Gentoj
Kategorio:Gravaj familioj
Emil Weiske

eta|Anonco de malfermo de ekspozicio pri la 10 jarojn daŭrinta esplorvojaĝo de Weiske. eta|Unu el du salonoj dediĉitaj al Weiske en la Urba muzeo de Saalfeld.
**Emil WEISKE** (naskiĝinta en 1867 en Dolsenhain, mortinta en 1950 en Saalfeld) estis germana naturscienculo.

## Agado 
Emil Weiske estis profesia kolektanto de insektoj kaj birdoj. Li elmigris al Kalifornio en 1890 kaj al Havajo en 1892. Li faris ekspediciojn al la Fiĝioj-Insuloj en 1894 kaj al Nov-Zelando kaj Aŭstralio en 1895. Li iĝis profesia kolektanto en Nov-Gvineo, komercante precipe pri paradizeedoj (1895 —1900).

Pli postaj ekspedicioj estis al Nordorienta Siberio, Bajkallago kaj norda Mongolio (1908) kaj tiam al Patagonio (plejparte al la Río Negro und Limay) kaj Paragvajo (plejparte al la Distrikto de Concepción) en 1911. Liaj kolektoj estis plejparte pri birdoj, mamuloj, moluskoj, reptilioj kaj amfibioj, skaraboj, papilioj, herbarioj kaj etnologiaj artefaktoj.

Liaj partneroj estis, inter aliaj: George Meyer-Darcis, Carl Ribbe, Friedrich Wilhelm Niepelt, Otto Staudinger, Andreas Bang-Haas, Walter Rothschild kaj Henley Grose-Smith.

## Elmontroj 
Li tenadis privatan muzeon en Saalfeld kie li donis prelegojn pri naturhistorio kaj siajn vojaĝojn. En la Urba muzeo de Saalfeld estas du salonoj kun remburitaj bestoj el la Weiske-kolektaro.

* Insektoj (ĉiuj ordoj sed aparte himenopteroj, koleopteroj kaj Lepidopteroj kolektitaj fare de Emil Weiske estis aranĝitaj fare de *Zoologische Staatssammlung München* (München), *Staatliches Museum für Tierkunde* (Berlino), *Museum für Naturkunde* (Leipzig) kaj *Natural History Museum* (Londono).
* Birdoj kolektitaj fare de Weiske estas en *Staatliches Museum für Tierkunde* (Dresden),*Natural History Museum* (Londono), *Museum für Naturkunde* (Berlin) kaj *Naturkundemuseum* (Leipzig). Aliaj kolektoj estas en la vienaj muzeoj *Naturhistorisches Museum* kaj *Museum für Völkerkunde*.

Lia nomo travivas en la nomo de la papilio *Graphium weiskei* kaj en la nomo de la birdo novgvinea *Hieraaetus weiskei*.

## Fonto 
Traduko de la anglalingva vikipedia artikolo.

## Literaturo 
* H. Brainich: "Emil Weiske", en: *Rudolstädter Heimathefte 45 (11/12; 1999), p. 292-296
* R. Heyder, R. 1964: "Emil Weiske", en: *Zool. Abh. Staatl. Mus. Tierk. Dresden'', 27 (5/1964), p. 81 sekv.

Kategorio:Germanaj natursciencistoj
Radikrono

[eta|altdekstre=1.3|Monero de la Romia imperiestro [Probo, ĉirkaŭ 280: kaj Probo kaj la bildo de *Sol Invictus* kiu ŝoforas sian kvadrigon surmetas radian sunkronon]]
**Radikrono** aŭ **Radia krono**, konata ankaŭ kiel **suna krono** aŭ **sunkrono**, estas krono, florkrono, diademo, aŭ alia harkovrilo simbola de suno aŭ pli ĝenerale povoj asociaj kun la suno. Ĝi tipe prenas la formon ĉu de korna disko kiu reprezentas la sunon, aŭ kurban bendon de punktoj kiuj reprezentas radiojn.

En ikonografio de antikva Egipto, la sunkrono estas disko enkadre de kornoj de virŝafo aŭ bovo. Ĝi estis portita de dioj kiaj Horuso en sia suna aŭ falkokapa formoj, Hatoro, kaj Iziso. Ĝi povas ankaŭ esti portita de faraonoj.

## Notoj 
Kategorio:Sunaj mitoj
Kategorio:Kronoj
Koloso de Nerono

eta|300px|Loko de la Koloso (ruĝe ĉe la centro) en mapo de Romo.
La **Koloso de Nerono** () estis enorma, 30 m el bronzo statuo kiun la imperiestro Nerono (37–68 n.e.) kreis en la vestiblo de sia *Domus Aurea*, la imperia vilaa komplekso kiu enhavis grandan areon el la norda flanko de la Palatina Monteto, tra la Velia bordo al la Eskvilino. Ĝi estis modifita de la sukcedantoj de Neorno en statuo de sundio *Sol Invictus*. La statuo estis eventuale movita ien ekster la Flavia Amfiteatro, kiu (laua unu el plej popularaj teorioj) iĝis konata, pro sia proksimeco al la Koloso, kiel Koloseo.

La nomo *Koloseo* delonge estis supozita deriva el la kolosa statuo de Nerono najbara (la statuo de Nerono siavice estus nomita laŭ la Koloso de Rodoso). Tiu statuo estis poste remodelita de la sukcedantoj de Nerono al adorado de Helios (*Suno*) aŭ Apolono, la sundio, per aldono de taŭga sunkrono. La kapo de Nerono estis ankaŭ anstataŭita kelkajn fojojn per kapoj de sukcedaj imperiestroj. Spite ties paganaj ligoj, la statuo restis stare multe en la mezepoka erao kaj oni kredis, ke ĝi havas magiajn povojn. Ĝi estis konsiderita ikona simbolo de la daŭrado de Romo.

En la 8a jarcento, fama epigramo atribuita al Bede celebris la simbolan signifon de la statuo en profetio kiu estis varie citita: *Quamdiu stat Colisæus, stat et Roma; quando cadet colisæus, cadet et Roma; quando cadet Roma, cadet et mundus* ("tiom longe kiom la Koloso staru, tiom Romo; kiam la Koloso falos, ankaŭ Romo falos; kiam Romo falos, falos ankaŭ la mondo"). Tio estas ofte mistradukita reference al la Koloseo anstataŭ al la Koloso (kiel ekzemple ĉe la poemo de Byron nome ''Childe Harold's Pilgrimage*). Tamen, kiam la Pseŭdo-Bede verkis, la maskulena nomo *coliseus'' estis aplikita al la statuo pli ol al tio kio estis ankoraŭ konata kiel Flavia amfiteatro.

La Koloso eventuale falis, eble faligita por reuzi ties bronzon. Ĉirkaŭ la jaro 1000 la nomo "Koloseo" estis stampita por referenci al la amfiteatro. La statuo mem estis tre forgesita kaj nur ties bazo survivis, situanta inter la Koloseo kaj la najbara Templo de Venuso kaj Romo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Romiaj konstruaĵoj en Romo
Kategorio:Nerono
Kategorio:Statuoj
Naŭmaĥio

[eta|dekstra|250px|*Naŭmaĥio* (detalo): imagopova rekreaĵo de [Ulpiano Checa, unuafoje ekspoziciita en 1894.]]

eta|Malnova bildo.
**Naŭmaĥio** (, el la antikva greka ναυμαχία, laŭvorte «ŝipa batalo» aŭ larĝasence *ŝajnmarbatalo*) en Romio estas spektaklo imitanta marbatalon, parenca al la gladiatoraj ludoj.

La latina vorto rilatas kaj al la spektaklo, kaj al la konstruaĵo (kun la baseno, la spektejo) kie la spektaklo okazis. En la pli precizema Esperanto la duan signifon pli trafe esprimas la derivita termino *naŭmaĥiejo*.

Por la inaŭguro de la Koloseo en 80 (nia erao), Tito organizigis du naŭmaĥiojn, unu en la Aŭgusta naŭmaĥiejo, uzante kelkajn milojn da homoj, kaj la alian en la nova amfiteatro (Diono Kasio, LXVI, 25, 1–4). Laŭ Suetonio (*Domiciano*, IV, 6–7), Domiciano aranĝis naŭmaĥion ene de Koloseo, sendube ĉirkaŭ 85 p.K., kaj alian en la jaro 89ª en nova baseno elfosita trans Tibero.

## En Esperanto 
* Louis Couperus, *La naŭmaĥio* en Pri vagabondoj kaj friponoj, pri damoj kaj kavaliroj. Gladiatoroj partoprenas en naŭmaĥio, estrita de geimperiestroj Klaŭdio kaj Agripina.

## Referencoj 
* F. Coarelli, *Aedes Fortis Fortunae, Naumachia Augusti, Castra Ravennatium : la Via Campana Portuensis e alcuni edifici nella Pianta Marmorea Severiana*, *Ostraka* 1, 1992, 39–54.
* L. Cordischi, *Note in margine di topografia romana : "Codeta, minor Codeta" e "Naumachia Caesaris*, *Bullettino della Commissione Acheologica comunale di Roma*, 1999, 100, 53–62.
* K. M. Coleman, *Launching into history: aquatic displays in the Early Empire*, *Journal of Roman Studies* 83, 1993, 48–74.
* J.-Cl. Golvin, ''L'amphithéâtre romain. Essai sur la théorisation de sa forme et de ses fonctions*, Paris, 1988, 50–51, 59–61.
* J.-Cl. Golvin, Ch. Landes, *Amphithéâtres et gladiateurs*, Paris, 1990, 96.
* A. M. Liberati, s. v. "Naumachia Augusti", in E. Steinby (ed.), *Lexicon Topographicum Urbis Romae*, III, 1996, 337.
* L. Richardson, *A New Topographical Dictionary of Ancient Rome*, Baltimore—London, 1992, 265–266, 292.
* L. Haselberger (dir.), *Mapping Augustan Rome*, *Journal of Roman Archaeology Supplementary Series* 50, Portsmouth (Rhode Island), 2002, 179.
* R. Taylor, *Torrent or trickle? The Aqua Alsietina, the Naumachia Augusti, and the Transtiberim*, *American Journal of Archaeology'' 101, 1997, 465–492.

## Eksteraj ligiloj 
* Naŭmaĥio en la Sejno pro eniro de Henriko la 2-a en Rouen en 1550.
* Teksto el Smith (1870) rete

Kategorio:Romio
Kategorio:Marbataloj
Flavia Amfiteatro (Pozzuoli)

eta|365x365ra|Enirejo al sceno el sube.
La **Flavia Amfiteatro** (*Anfiteatro flaviano puteolano*), situanta en Pozzuoli, estas la tria plej granda romia amfiteatro en Italio. Nur la samnoma Roma Koloseo kaj la Kapua Amfiteatro estas pli grandaj. Ŝajne ĝi estis konstruita de la samaj arkitektoj kiuj iam konstruis la roman Koloseon. Ĉiukaze la nomo *Flavia Amfiteatro* estas ĉefe asociata kun la Roma Koloseo.

## Literaturo 
* Crimaco, Luigi et al. *Da Puteoli a Pozzuoli : scavi e ricerche sulla rocca del Rione Terra*, Naples : Electa Napoli, 2003.
* De Caro, Stefano and Greco, Angela. *Campania*, Rome-Bari : G. Laterza, 1983, pp.&nbsp;37–53. (OCLC
* Maiuri, Amedeo. ''Studi e ricerche sull'Anfiteatro Flavio Puteolano*. Napoli : G. Macchiaroli, 1955.
* Maiuri, Amedeo. *I Campi Flegrei*, Rome : Istituto poligrafico dello stato, 1958, pp.&nbsp;19–61.
* Maiuri, Amedeo. L’anfiteatro flavio puteolano, in *Memorie dell’Accademia di Lettere, Archeologia e Belle Arti di Napoli*, Naples : G. Macchiaroli, 1955.
* Sirpettino, Mario. *I campi flegrei. Guida storica*, Naples : Edizioni scientifiche italiane, 1999.
* *Puteoli. Studi di storia antica*, vols.I-II, Pozzuoli : Azienda autonoma di soggiorno, cura e turismo di Pozzuoli, 1977-1978.
* *I Campi Flegrei. Un itinerario archeologico''. Venice : Marsilio, 1990.

## Vidu ankaŭ 
* Romia arkitekturo

## Eksteraj ligiloj 
* Ulixes web site for Anfiteatro Flavio in Pozzuoli (Itala) 
* Ulixes retejo por Anfiteatro Flavio in Pozzuoli (angla) 

Kategorio:Romia arkitekturo
Kategorio:Amfiteatroj
Kategorio:Kapuo
Kategorio:Romiaj konstruaĵoj en Italio
Templo de Venuso kaj Romo

eta|dekstre|380ra|Templo de Venuso kaj Romo vidita el la Koloseo.
La **Templo de Venuso kaj Romo** — en Latino, ***Templum Veneris et Romae*** — ŝajne estis la plej granda templo en Antikva Romo. Situanta sur la Velia Monteto, inter la orienta bordo de la Roma Forumo kaj la Koloseo, ĝi estis dediĉita al la diino *Venus Felix* ("Venuso la portantino de bona sorto") kaj *Roma Aeterna* ("Eterna Romo"). La arkitekto estis la imperiestro Hadriano kaj ties konstruo ekis en 121. Ĝi estis oficiale inaŭgurita de Hadriano en 135, kaj finiĝis en 141 dum regado de Antonino Pio. Damaĝita pro incendio en 307, ĝi estis restaŭrita plus ŝanĝoj fare de la imperiestro Maksencio.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Amfiprostilo

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Religiaj konstruaĵoj en Romo
Kategorio:Romio
Kategorio:Romiaj konstruaĵoj en Romo
Flugo 17 de Malaysia Airlines

**Flugo 17 de Malaysia Airlines** (MH17/MAS17)[a] estis planita havi internacian pasaĝeran flugon de Flughaveno Schiphol, Amsterdamo al Kuala Lumpur, Malajzio. Je la 17-a de julio 2014 la flugo perdis radaran kontakton. Ĝi kraŝis apud la vilaĝo Hrabove, Donecka provinco, Ukrainio. La aviadilo estis Boeing 777-200ER. Ĝi transportis 283 pasaĝerojn kaj 15 aviadilanojn dum la kraŝo. Ĉiuj mortis. Supozeble la aviadilo estis eltere pafita de Buk misilo, lanĉita de por-rusaj separistoj. Ukraina prezidento Petro Poroŝenko diris ke la terenpafo de la malajzia aviadilo estas 'terorisma ago'.

En rusiaj amaskomunikiloj aperis multe da publikaĵoj kun kvazaŭ pruvoj de envolviĝo de la ukrainia armeo en la aferon. Sed pluraj el ili estis refutitaj de fakuloj.

La saman kaŭzon montris ankaŭ Prezidento de Usono Barack Obama, kiu dum sia oficiala parolo la sekvontan tagon post la falo de la aviadilo diris ke la usona esplorado pruvis, ke la aviadilo MH17 estis paffaligita per ter-aera raketo el tiu teritorio de Ukrainio kiu estas en la manoj de separatistoj kaj rusiaj soldatoj en milito de Donbaso. Tio okazis per la Buk-m2 misilo (en aŭgusto 2015 internacia juĝesplora grupo trovis la restaĵojn de tiu misilo), kaj la Buk-m2 misilo venis al tiu separatista regiono el Rusia Federacio kelktage pli frue.

Ĉiukaze la certo estas ke la aviadilo superflugis teritoriojn kie okazas malferma milito de antaŭ unu monato inter la centra ukraina registaro kaj la por-rusaj separistoj de orientaj provincoj. Tre ofte ukrainaj aviadiloj superflugis la teritoriojn por militaj celoj kaj la separatistoj kontraŭpafis eltere.

Aliflanke en la internacia komunumo kreskiĝis doloro pro la sorto de tiom da senkulpuloj kiuj trafis morton en tiu okazo. Oni promesis sendependan enketadon pri la tialoj de la kraŝo kaj en internaciaj forumoj oni postulis batalĉeson.

Malajzio en 2015 proponis UN-an rezolucion establontan internacian tribunalon por prijuĝi suspektatojn pri la kraŝigo. Kvankam la proponon apogis plejparto de la Konsilio de Sekureco de UN (11 landoj por, 3 sindetenis), ĝi estis vetoita de Rusio.

En 2025, la agentejo de UN por aviadado asertis ke Rusio respondecas pri la detruo de la aviadilo, taksante la plendojn de Nederlando kaj Aŭstralio jure kaj fakte bazitajn. La porparalanto de la rusia prezidenteco reage malagnoskis ĉiujn kompromitiĝon pri la akcidento.

## Fotaro 

Buk-m2 ky.jpg|Buk-m2 misilo
MH17_map-en.svg|
Malaysia Airlines Flight 17 crash site.png|

## Viktimoj 
* Shuba Jay, malajzia aktorino tamildevena

## Vidu ankaŭ 
* Donecka Baseno
* Flugo 370 de Malaysia Airlines

## Referencoj 
Kategorio:Aviadilaj akcidentoj en 2014
Kategorio:2014 en Nederlando
Kategorio:2014 en Malajzio
Kategorio:Donecka provinco
Kategorio:2014 en Ukrainio
Kategorio:Aviado en Ukrainio
Kategorio:17-a de julio
Listo de urbestroj de Lille

Tiu artikolo listigas la urbestrojn de Lille (Nord) ekde la franca Revolucio de 1789.

## Listo de urbestroj 
## Aldonaĵoj 
### Vidu ankaŭ 
* Historio de urbestroj de Francio
* Municipa Konsilio
* Municipa baloto en Francio

### Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la asocio de urbestroj de Francio

## Notoj kaj referencoj 
*
Lille
István Konkoly

**István Konkoly** [iŝtvAb konkoli], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Konkoly István** estis hungara pastro, episkopo, profesoro..

István Konkoly https://hu.wikipedia.org/wiki/Konkoly_Istv%C3%A1n naskiĝis la  1930 en Kerkaszentmiklós.

## Biografio 
István Konkoly frekventis gimnazion, poste seminarion en Szombathely, poste tuj li lernis teologion, fine li doktoriĝis en 1954. En la sama jaro li pastriĝis. Li komencis sian pastran karieron en Szombathely, poste en diversaj vilaĝoj. Inter 1963–1972 li estis episkopa sekretario, poste denove pastro en Gencsapáti.

En 1987 li episkopiĝis en Szombathely, ekde 1992 li ankaŭ instruas en altlernejo de la sama urbo. En 2006 li abdikis kaj pensiuliĝis. En 2000 kaj 2004 li ricevis premiojn.

## Elektitaj publikaĵoj 
* ’’Kis misekönyv sorozat’’ (1992)
* ’’Hírdessétek az evangéliumot...’’ (2005)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
András Veres

eta
**András Veres** [andrAŝ vereŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Veres András** estas hungara pastro, episkopo, profesoro.

András Veres http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bveres.html naskiĝis la  1959 en Pócspetri.

## Biografio 
András Veres frekventis gimnazion en Győr, poste li estis soldato 2 jarojn. Baldaŭe li lernis teologion en Eger kaj Budapeŝto, fine inter 1983-1988 li plulernis en Romo. En 1989 li doktoriĝis en Budapeŝto, sed pli frue li pastriĝis en 1986. Li komencis sian pastran karieron jam en 1988 en Mezőkövesd. Inter 1990 kaj 1996 li instruis en porpastra lernejo de Eger, sed li estis ankaŭ docento en Budapeŝto kaj 2 jarojn rektoro en Romo. En 1999 li iĝis titulara episkopo. sed jam en la sekva jaro li episkopiĝis. En 2006 li ricevis la episkopan seĝon en Szombathely.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografieto
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Granda Incendio de Romo

[eta|*La Torĉoj de Nerono*, de [Henryk Siemiradzki. Laŭ Tacito, Nerono celis kristanojn kiel respondeculoj de la incendio.]]
La **Granda Incendio de Romo** estis urba incendio kiu startis la nokton inter la 18a kaj la 19a de julio en la jaro 64 AD. Ĝi kaŭzis disvastigatan detruon antaŭ esti kontrolita post ses tagoj, la 24-an de julio. Diferencaj rakontoj ĉu kulpigas la imperiestron Neronon pro ekincendii aŭ kredas, ke li organizis decidojn por reteni ĝin kaj havifi helpon por la rifuĝintoj. Almenaŭ kvin separataj historioj cirkulis rilate al Nerono kaj al incendio:
* Pro deziro detrui la urbon, Nerono sekrete forsendis homojn kiuj kun ekskuzo esti ebriaj incendiu la urbon. Nerono rigardis el sia palaco sur la Palatina Monteto kantante kaj ludante liron.
* Profrenezo, Nerono ege malferme forsendis homojn por incendii la urbon. Nerono rigardis el la Turo de Meceno sur la Skvilina Monteto kantante kaj ludante liron.

## Komenco kaj progreso 
eta|Pentraĵo *Incendio en Romo* de *Hubert Robert*
Laŭ Tacito, la incendio komenciĝis en butikoj kie flamiĝemaj komercaĵoj konserviĝis, en la zono apud la Kaelio kaj la Palatino Montetoj de Romio. La nokto estis venta, tiel la flamoj povis ekdisvastiĝi rapide. La stratoj estis tre malvastaj kaj apartamentoj estis malproksime konstruitaj. La incendio haltis post ses tagoj de daŭre brulanta, tamen baldaŭ komencis ekbruli denove por aliaj tri tagoj.

## Postsekvoj 
Romo enhavis tiam 14 kvartalojn, tri estis tute brulitaj, kvar estis parte detruitaj kaj sep suferis damaĝojn de la incendio. Nero profitis la okazaĵon por rekonstrui la urbon laŭ nova urbanisma plano. Pro tio, li kolektis kromajn tributojn je provincoj.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Cassius Dio, *Roman History*, Books 62 (*c.* 229)
* Suetonius, *The Lives of Twelve Caesars*, the Life of Nero, 38 (*c.* 121)
* Tacitus, *Annals*, XV (*c.* 117)

## Eksteraj ligiloj 
* Tacitus describes the great Fire

Kategorio:Historio de Romo
Kategorio:Nerono
Kategorio:Incendioj