open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ikrény

**Ikrény** (ikrEnj) estas vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Győr.
eta|maldekstre|

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9141
* Telefonkodo: 96
* Areo: 16 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1570
* Koordinatoj: 47°32′58″N 17°01'12″E

## Situo 
Ikrény situas laŭ la fervojo inter Győr kaj Sopron. Flankovoje Győr troviĝas 11, Pannonhalma 25, Csorna 26 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1256. Post 1945 **ŝtata bieno** formiĝis, sekve la vilaĝo prosperis. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, policano, kuracejo, sportejo.
eta|Preĝejo de Ikrény
eta|Lago de Ikrény

## Vidindaĵoj 
Ikrény havas romkatolikan preĝejon omaĝe al Apoteozo de Sankta Kruco, kastelon de Merán el la 18-a jarcento kaj fiŝkaptistan lagon.

## Famuloj 
En Ikrény naskiĝis piaristo Antal Simon.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Trolo (mitologio)

**Trolo** (el la germana *Troll* aŭ *Trold*, *Tröll*; giganto, sorĉulo) estas mita estulo el la ĝermana mitologio. Troloj estas viraj estaĵoj kiel feoj, elfoj aŭ sorĉistoj. Ili ofte damaĝas al homoj. Ili povas esti aŭ tre grandaj (gigantoj) aŭ tre malgrandaj (gnomoj).
eta|Avertotabulo pri transirado de troloj, en Trollestigan, Norvegio
eta|Trolo transformiĝanta en monton

## Literaturo 
[eta|Trolo, desegnita de [Theodor Kittelsen.]]eta|Trolfamilio kaj feino de John Bauer, 1915En la sveda literaturo, troloj fariĝis nemortigeblaj kaj cetere mondfamaj, interalie pro la ilustraĵoj de John Bauer por la fabeloj de la serio "Bland tomtar och troll".

Henrik Ibsen mencias trolon en sia dramo "Peer Gynt". Ankaŭ Knut Hamsun, Trygve Gulbranssen, Bjørnstjerne Bjørnson, Selma Lagerlöf kaj multaj aliaj poetoj, verkistoj kaj rakontistoj inspiriĝis pere de la figuro de trolo. Ceteraj ekzemploj de troloj en la literaturo estas:
* la mezepoka balado "Herr Mannelig",
* la ŝtontroloj en "La Hobito" de J.R.R. Tolkien kaj multaj alispecaj troloj en lia cetera literatura verkaro.
* la Mumintroloj de Tove Jansson


Kategorio:Mitologiaj kreitaĵoj
Kategorio:Ĝermana mitologio
Kategorio:Folkloraj estaĵoj
Olímpio Noronha

''''* estas municipo kun urbaj rajtoj en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono *Sul e Sudoeste de Minas* kaj en la mikroregiono *São Lourenço''. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun .

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Minas-Ĝerajso

Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
José Lins de Albuquerque

**José LINS de ALBUQUERQUE**, senatano dum la Kvina Respubliko, naskiĝis la 6-an de aŭgusto 1920 en Crateús, Cearao, Brazilo. Li estis inĝeniero, profesoro kaj politikisto, grava aktivulo de Esperanto-movado en Cearao ekde 1949. En tiu jaro alvenis al Fortaleza kaj fervore zorgis pri la fondado de Esperanto-klubo, kiu funkciis ĉe la strato General Sampaio, 1.227.

Li estis, inter alia, Profesoro de analitika geometrio kaj matematiko en Universidade Federal do Ceará, inĝeniero de elektra kompanio de Belo Horizonte, direktoro de Departemento pri Municipoj de Cearao, Sekretario de Cearao pri vojoj, konstruaĵoj kaj energio, Sekretario pri planado, ktp. Ano de Brazila Senato de 1979 ĝis 1987.

Verkoj:

*Método para Determinação das Diretrizes das Estradas; 
*Estabelecimento de Planos de Viação, aprovado pelo Congresso Rodoviário, São Paulo;
*Elementos de Álgebra dos Conjuntos;
*A Irrigação do Nordeste; 
*Estudo sobre o Desemprego; 
*Estudo sobre Custos de Transportes Municipais; 
*Por um Nordeste Progressista; 
*Para onde vai o Nordeste?; 
*Nordeste: Desenvolvimento e Segurança; 
*Nordeste, Um Campo de Esperança Produtiva; 
*Irrigação em Regiões Subdesenvolvidas; 
*Albuquerque, José Lins De. Discursos no Senado Federal, 1979;
*Brasília, Senado Federal, 1980; 162 P. (Senado);
*O Programa Nacional do Álcool e suas Perspectivas para o Nordeste; 
*Programa de Promoção de Oportunidades de Investimento no Nordeste; 
*Recife. Sudene, 1977. 35 P. Il. (Senado).

Kategorio:Brazilaj esperantistoj
Kategorio:Profesoroj
Ronronado

eta|Ronronado de feliĉo
**Ronronado** estas sono kiun produktas kelkaj specoj de felisedoj, pere de profunda vibrado. Homoj kiuj posedas katojn kutime kredas ke ronronado estas signalo, ke la kato estas feliĉa. Tamen, sciencistoj ne certas ke tio estas la efektiva kialo de ronronado. Estas teorioj, laŭ kiuj katoj ronronas por signali, ke ili estas en sociema humoro, kiam ili bezonas aŭ ricevas atenton, aŭ por indiki ke ili ne estas minaco.

Ĉiuj specoj de felisedoj ronronas, krom la apartenantoj al la genro Panteroj, alivorte tigroj, leonoj, jaguaroj kaj leopardoj.

Kategorio:Felisedoj
Kategorio:Sonoj
Paulo Amorim Cardoso

**Paulo AMORIM CARDOSO** (naskiĝis en 24an de aŭgusto 1921, mortis la 24an de junio 2018) estas brazila profesoro kaj esperantisto kiu fondis la Bahaan Esperanto-Ligon (BEL) en Brazilo kaj agadis ĉe Esperanto-movado en Cearao. Dum dudek ok jaroj li estis kunordiganto kaj instruisto de Esperanto ĉe la Federacia Universitato de Cearao, invitita de la universitata fondinto Antônio Martins Filho. Krome li funkciis kiel nordorienta regiona delegito de UEA kaj delegito de la sama asocio dum preskaŭ kvindek jaroj. La 14-an de aprilo 1954, profitante la daton por omaĝi la memoron de Zamenhof, Paulo Amorim Cardoso, unu el la plej dinamikaj membroj de Cearaa Esperanto-Klubo, fondis esperantan kurson per korespondado, kiu ricevis la nomon de la kreinto de Esperanto. Ekde 1957, okaze de la 15-a Brazila Kongreso de Esperanto, li partoprenis en preskaŭ ĉiuj aliaj kongresoj okazintaj en la lando.

## Bahaa Esperanto-Ligo 
Li estis sekretario de la bahaa komunumo en Fortalezo, li korespondis kun pli ol cento da Esperantistoj-bahaanoj kaj lanĉis kaj verkis la informilon *Komuna Bahaa Letero*. Poste li ankaŭ fariĝis la unua sekretario de BEL, post kiam lia fondo de BEL ricevis la aprobon de la Universala Domo de Justeco en Ĥajfo. En la 1970-aj jaroj li rezignis pri la bahaa kredo.

## Verkaro 
* *Bahaaj respondo*j, el la hispana lingvo trad. Paulo Amorim Cardoso. Fortalezo: Bahaa Esperanto-Ligo 1977, 30 p.
* *Esperanto, língua viva*;
* *Destruindo a Torre de Babel*;
* *Logozofia Fondaĵo*, 1984;
* *Taquigrafia para crianças e adultos*;

## Referencoj 
Kategorio:Brazilaj esperantistoj
Kategorio:Akademianoj

## Vidu ankaŭ 
Bahaa Esperanto-Ligo
Kisbajcs

**Kisbajcs** (kiŝbajĉ) estas malgranda unuigita vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Győr. Kis signifas: malgranda kaj tio faras diferencon de Nagybajcs.
eta|Preĝejo de Kisbajcs

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9062
* Telefonkodo: 96
* Areo: 9 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 760

## Situo 
Kisbajcs situas sur insulo de Danubo **Szigetköz**. Győr troviĝas nur 2 km-ojn laŭ flankovojo.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1252 en formo *"Baych"*. Dum la kontraŭturkaj bataloj la vilaĝo senhomiĝis. En 1929 memstaraj vilaĝoj **Kisbajcs** kaj **Szőgye** unuiĝis. En 1954 granda inundo okazis.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino (Reĝino de Rozario)

## Famuloj 
En Kisbajcs naskiĝis komponisto János Másik.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Nagybajcs

**Nagybajcs** (nadĵbajĉ) estas vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en subregiono de Győr.

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9063
* Telefonprefikso: 96
* Areo: 8 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 920.

## Situo 
La komunumo situas sur insulo de Danubo **Szigetköz** ĉe (olda) Danubo, saka flankovojo direktiĝas al la vilaĝo. Győr troviĝas 12&nbsp;km-ojn.

## Historio 
Dum la historio tie vivis fiŝistoj kaj orolavistoj, nuntempe oni okupiĝas pri bestobredado aŭ laboras en Győr. En 1954 okazis granda inundo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Georgo de 1869

## Ĝemelkomunumo 
*  Bajč, Slovakio

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Vámosszabadi

**Vámosszabadi** (vAmoŝsabadi) estas vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en subregiono de Győr. La loknomo estas hungare: dogana-libera.
eta|maldekstre|Ponto de Vámosszabadi

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9061
* Telefonkodo: 96
* Areo: 22 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1080

## Situo 
Vámosszabadi situas sur insulo de Danubo **Szigetköz** laŭ ĉefvojo Győr-limpasejo. Győr troviĝas 8 km.

## Historio 
eta|Kirko de Vámosszabadi
Dum la historio la vilaĝo estis atakita de ĉeĥoj, tataroj, turkoj. En 1896 kaj en 1954 okazis grandaj inundoj, en 1924 incendio. En 1920 la kontraŭa insulo de Danubo **Csallóköz** (ĉalokoz) iĝis parto de Ĉeĥoslovakio, la komunumo trovis sin ĉe la nova landlimo. En 1950 memstaraj vilaĝoj Győr**szabadi** kaj Alsó**vámos** unuiĝis. En 1959 formiĝis kolĥozo pri **Konkordo**.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika baroka paroĥa Preĝejo Ĉiuj Sanktuloj (Vámosszabadi) de 1658, kies turo estas 26 m.

== Komunumoj pri *vám* (= dogano) en Hungara reĝlando ==

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Öttevény

**Öttevény** (otevEnj) estas vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Győr.
eta|maldekstre|

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9153
* Telefonkodo:
* Areo: 24 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 2730

## Situo 
La komunumo situas inter Mosoni Duna kaj aŭtoŝoseo M1 inter Budapeŝto kaj Vieno laŭ la fervojo kaj ĉefvojo Győr-Mosonmagyaróvár.

## Historio 
Dum la romianoj la loko estis sentinelejo. En 1683 turkoj detruas la vilaĝon, germanoj refondis ĝin. En 1899 okazis granda inundo.

## Vidindaĵoj 
La katolika Preĝejo Johano Baptisto (Öttevény) konstruiĝis en 1786, la luterana en 1929. Alia vidindaĵo estas Kastelo de Öttevény (nuntempe hotelo). Apud la vilaĝo estas fiŝista lago.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Kunsziget

**Kunsziget** (kunsiget) estas vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Győr. La loknomo estas hungare: kumano-insulo. En la mezepoko ankaŭ kumanoj vivis en Hungario, el ili kelkaj fondis vilaĝon sur insuleto, kiu poste ĉesis esti insulo.

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9184
* Telefonprefikso: 96
* Areo: 18 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1200

## Situo 
Kunsziget situas laŭ bordo de Mosoni Duna, inter Mosoni Duna kaj aŭtoŝoseo M1 inter Budapeŝto kaj Vieno, laŭ fervojo kaj ĉefvojo Győr-Mosonmagyaróvár. Estas ankaŭ traira flankovojo al Győr kaj Mosonmagyaróvár.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1443 en formo *"Zyeth"* (=insulo). La turkoj detruis la vilaĝon, poste germanoj refondis ĝin. En 1899 granda inundo okazis.

Apud la vilaĝo fiŝista lago troviĝas.

== Komunumoj pri *sziget* (= insulo) en Hungara reĝlando ==

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Radŝpinilo

[eta|dekstra|240ra|Franca radŝpinilo, ĉirkaŭ [1910]]
eta|dekstra|240ra|Ŝpinistino
[eta|dekstra|240ra|Radŝpinilo sur [flago de la portempa registaro de Hindio en 1931]]
[eta|dekstra|240ra|Ŝpinrado sur la [blazono de la urbo Gütersloh]]
eta|Radŝpinilo daŭre estas uzita en la kamparaj lokoj por teksi fadenon kaj ŝtofon
**Radŝpinilo** estas teknika ilo por ŝpinado de fibroj al plua prilaborado, ekzemple teksado, trikado, kudrado, ktp.

Dum ŝpinado la malfiksaj kaj neordigitaj fibroj iĝas fadeno per samtempa rotacio kaj streĉado. La rotacio estas transdonita de la rado, la aldono kaj streĉado de la fibroj farita de la ŝpinisto, plej ofte virino. La dua tasko de la radŝpinilo estas la volvado de la fadeno sur bobenon.

La radŝpinilo konsistas el piedkranko kaj samaksa rado. Ĉirkaŭ la rado troviĝas maldika impulsrimeno, kiu ligas ĝin al la spindelo. La spindelo havas multe pli malgrandan radon, tial ĝi turniĝas multe pli rapide ol la granda rado.

## Historio 
La radŝpinilo atingis Eŭropon fine de la 12-a jarcento el la oriento.

Dum la 13-a jarcento ĝi disvastiĝis tra Mezeŭropo. Tiel oni trovis gildajn malpermesojn uzi radŝpinilojn en Venecio (1224), Bolonjo (1256), Parizo (1268), Speyer (1280), Abbeville (1288), Siena (1292) kaj Douai (1305).

Kaŭzo de tiaj malpermesoj estis ŝajne protekto de la alta kvalito de la lano produktita per manspindelo. En la *"Livre des metiers"* (libro de metioj) el Bruĝo (ĉ. 1349),
estas skribita, ke lano ŝpinita per radŝpinilo estas kutime tro malforta, tro malegala, malsufiĉe turnita kaj tro nodenhava. Sed eble intervenis ankaŭ konkurenco, malaltaj produktkostoj de hejme laborantaj virinoj, ktp.

En iaj regionoj radŝpiniloj estis malpermesitaj de gildoj ĝis la 15-a kaj 16-a jarcentoj.

Kategorio:Iloj
Kategorio:Teksaĵindustrio
Koroncó

**Koroncó** (koroncO) estas vilaĝo en Hungario en regiono **Okcidenta Transdanubio** en departemento Győr-Moson-Sopron, en subregiono de Győr.

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9113
* Telefonprefikso: 96
* Areo: 27 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1880

## Situo 
La komunumo situas for de ĉefvojo, fervojo kaj rivero. Estas nur traira flankovojo. Győr troviĝas 15, Pannonhalma 22 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1207. Post la 150-jara turka okupado la vilaĝo senhomiĝis. En 1704 la Habsburg-armeo venkis soldatojn de Francisko Rákóczi la 2-a. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, lernejo, infanĝardeno, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika baroka preĝejo de 1747, en 1880 pligrandiĝis, la turo estas 32 m-ojn alta
* fiŝkaptista lago

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Mumio (apartigilo)

**Mumio** povas signifi

***Mumio** estas morta korpo de homo aŭ de aliaj bestoj, kiu estis konservita aŭ nature (per frosto, sekiĝo ks.) aŭ artefarite
*Ludo el la jaro 1833 de William Bernard: vidu Mumio (ludo)
*Filmo el la jaro 1932 kun Boris Karloff: vidu Mumio (1932)
*Filmo el la jaro 1959 kun Christopher Lee: vidu Mumio (1959)
*Filmo el la jaro 1999 kun Brendan Fraser: vidu Mumio (1999)

## Vidu ankaŭ 
*La vorto **Mumio** plu aperas en la nomo de filmo Mumio revenas *(The Mummy returns)*.
Pegazo (mitologio)

Laŭ greka mitologio, **Pegazo** estis fluganta ĉevalo. Metafore oni rilatigas lin al poezio.eta|Statuo de Pegazo, teatro de Poznano
eta|250px|Belerofonto kaj Ĥimero (425–420 a.K.).Pegazo estis filo de dio de la maro Posejdono kaj Meduzo. Li vivis en altaj montoj, plejparte sur Helikono. Li flugis vente rapide. Li estis belega, forta, tenera, saĝa kaj bonkora. Li scipovis flugi eĉ al Olimpo.

Pegazo donis al Zeŭso fulmojn. Post morto de sia frato li revenis al Olimpo. Post tio li edziĝis kun Euipao kaj tiam komencis familion de flugantaj ĉevaloj. Fine Pegazo fariĝis stelkonstelacio. Laŭdire estiĝis du putoj per hufbatoj de Pegazo.

Laŭ Francisko Azorín **Pegaso** [tiele: kun so, eble erare kaj certe evitinda] estas *Mita flugilhava ĉevalo rajdita de Belerofonto por mortigi la Ĥimeron; poste, por rajdi ĉielen; sed Jupitro punis ĉi tiun decidon k. faligis la rajdiston k, steligis Pegason (Tial, la konstelacio tiel nomata).* Li indikas etimologion el la greka *pege* (fonto), ĉar ĉi tiu estaĵo naskiĝis el la ŝprucanta sango de la Meduzo, kiam Perseo detranĉis ĝian kapon, kaj de tie la latina *Pegasus*.

Laŭ la greka verkisto Palaifato, Pegazo estis la ŝiponomo de Belerofono.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Pegazo (konstelacio)
* Belerofono
* Ponto Pegasus

Kategorio:Estaĵoj de la helena mitologio
Kategorio:Mitaj hibridoj
Kategorio:Mitaj ĉevaloj
Pontaĵo

eta|180px|
eta|180px|
eta|180px|
eta|180px|

**Pontaĵo** estas artefarita dento uzata kiel ŝvebanta dentkrono al unu aŭ inter du piliero(j) (=krono). Kune ili formas la ponton. La suba parto estas ovoforma kaj donas malfortan premon sur la gingivo.

Kategorio:Dentokuracado
Kategorio:Dento
Gobelino

eta|300ra|Gobelina mur-tapiŝo en la Pariza Muzeo Nissim de Camondo (ĉ. 1680)
**Gobelino** aŭ **gobeleno** (el la franca: *Gobelin*, nomo de familio kiu starigis la manufakturon Gobelin), pli ĝenerale ankaŭ tia eponima **bildotapiŝo** estas arta mur-tapiŝo. La bildoj estas enteksataj per teksmaŝino.

Laŭ Francisko Azorín **gobeleno** estas *Ĉiu fama arta tapiŝo tekstita en la Pariza fabriko, kiu [tiele: sen akuzativo] fondis Johano Gobelin, 15a jc.* Li indikas etimologion el *Gobelin*, propra nomo de artemaj tapiŝoteksistoj.

## Funkcio de la bildo-/murtapiŝoj 
La artaj teksaĵoj plenumis krom ornamaj ankaŭ diversajn praktikajn taskojn: unue tiun de varmoizolado, kio plibonigis la ĉambroklimaton, kaj due ili solvis la akustikajn problemojn en grandaj, altaj ĉambroj. Sed ne sufiĉas konsideri la praktikajn utilojn de murtapiŝoj, ĉar la enteksitaj bildoj ankaŭ plenumis instruajn funkciojn. Ekzemple la bildotapiŝoj de la Supra Rejnlando, montrantaj sovaĝulojn aŭ fabelbestojn, estas postulinvito, vivi laŭ kortumaj reguloj. La sovaĝuloj respegulas la kortuman-kavaliran idealon, kiun fervore sekvu la rigardanto. Tiuj ĉi bildotapiŝoj tamen estis ofte fiksitaj tiel alte sub la plafono de la ĉambroj, ke izola efiko estas neebla kaj neenda.

## Tekniko 
*Vera* permane teksita bildotapiŝo ekestas sur vertikala aŭ horizontala teksmaŝino. Oni enteksas fibrojn el lino kaj kotono por la forte streĉataj varpoj, kaj por la veftoj oni uzas lanon, sedon, foje ankaŭ linon kaj, se temas pri altvaloraj verkoj, fibrojn el arĝento kaj oro . Oni enteksas la bildon sur la dorsoflanko de la ekestanta verko.

## Historio 
[eta|Tapiŝo de Croy el 1554/1556, nun posedaĵo de la [Universitato Ernst Moritz Arndt je Greifswald]]
La bildoteksado apartenas krom la teksado kaj la ceramiko al la plej malnovaj metiaj artoj de la homaro. Ĝi estis praktikata jam antaŭ jarmiloj. Sian florepokon la bildotapiŝa teksado travivis en la mezepoko kaj en la renesanco, ekzemple en la milflorismaj murtapiŝoj.

La plej malnovaj ekzistaj fragmentoj de bildoteksaĵoj estas tombo-aldonaĵoj, kiuj danke al la seka dezertoklimato de Egiptujo konserviĝis trans jarmiloj. Al la plej malnovaj postlasaĵoj de bildoteksado en okcidenta Eŭropo apartenas la mezepokaj verkoj el la 12-a kaj 13-aj jarcentoj, kiujn oni gardas en la katedralo de Halberstadt, Germanujo, (*Abraham-Tapiŝo* proksimume 1150, la plej malnova teksita bildotapiŝo en Eŭropo) kaj grandaj ciklo ekestintaj je la fino de la 13-a jarcento en Francujo.

## Vidu ankaŭ 
* Manufakturo Gobelin
* Tapiŝo de Bayeux
* La damo kaj la unikorno
* Tapiŝo

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Ttt-ejo de la reĝa manufakturo De Wit en Mallines, Belgio 
* Ekspozicio pri nuntempaj tapiŝoj 
* Tapiŝoj de Emöke
* Portalo de *Tapisserie Contemporaine*
Uberlândia Esperanto-Klubo

**Uberlândia Esperanto-Klubo** (**UEK**) estas tradicia loka Esperanto-asocio en la urbo Uberlândia, Brazilo, fondita en 1946 kun diversaj reorganizoj kaj reaktivigoj: 1959, 1987, 1990 kaj 1996.

Poŝtadreso: 
Uberlândia Esperanto-Klubo, C.P. 173, 38401-974, Uberlândia-MG, Brasil

## Eksteraj ligiloj 
http://br.geocities.com/esperanto_uberlandia/uek_persone
Umburatiba

''''* (oficiale ) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono *Vale do Mucuri* (esperante: Valo de la Rivero Mukurio) kaj en la mikroregiono *Nanuque''. Laŭ la stato de  en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun .

Ĝi akiris la statuson de municipo fine de 1962.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Minas-Ĝerajso	

## Eksteraj ligiloj 
*  () 

Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
Podůlší

**Podůlší** estas municipo en Ĉeĥio troviĝanta en Ĉeĥa paradizo en distrikto Jičín. En  ĉi tie vivis .

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo estas el la 3-a de septembro 1399, kiam Detřich z Podůlší vendis sian korton kaj la tutan vilaĝon Podůlší al Kuneš ze Sukorady (apud Hořice) kontraŭ 125 sesdekoj da groŝoj. Ĉirkaŭ la jaro 1500 bradan senjorujon akiris Mikuláš Trčka el Lípa kaj Vlašim, kiu alligis ĝin al senjorujo Veliš. En 1606 liaj sekvantoj vendis ĝin al Jindřich Matyáš Thurn, sed urbon Jičín kaj kelke da ĉirkaŭaj vilaĝoj inkluzive de Podůlší ili alligis al senjorujo Kumburk. La devenaj konstruaĵoj estis sole en malsupra parto de la vilaĝo. La supra parto estiĝadis nur en la jaroj 1756 - 1788. Nova ŝoseo el Jičín ĝis Turnov estis konstruita en la jaroj 1832 - 1838.

La 1-an de julio 1960 estis al Podůlší alligitaj vilaĝoj Brada-Rybníček, Dílce, Jinolice kaj Kbelnice. Tiu ĉi grupiĝo eltenis ĝis la 24-a de novembro 1990, kiam la vilaĝoj denove memstariĝis.

## Situo 
La municipo troviĝas sur la orienta flanko de monteto *Brada*, en supermara alteco ĉirkaŭ 345 metroj, proksimume 4&nbsp;km norde de la distrikta urbo Jičín, sur ŝoseo el Jičín ĝis Turnov, kiu apartigas la municipon en du partojn - Hoření kaj Dolení Podůlší. Sudoriente de Dolení Podůlší estas solejo *Luňáček*, kie antaŭ konstruo de la ova ŝoseo ĝis Turnov estadis ĉe malnova veturigista vojo poŝtkaleŝa gastejo.

## Loĝantaro 
## Naskiĝintoj 
* Josef Vinklář - aktoro

Kategorio:Municipoj en distrikto Jičín
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Jičín
Kategorio:Setlejoj en Jiĉina montetaro
Flagoj de la Aŭstraj federaciaj landoj

Tiu ĉi alfabeta listo inkludas ĉiujn flagojn de la federaciaj landoj de Aŭstrio.

En kelkaj landoj oni distingas inter la landa flago kaj la deĵora, kiun nur la publika estraro rajtas uzi. Tamen la prezentado kadre de enciklopedio estas permesita.

## Vidu ankaŭ 
* Blazonoj de Aŭstrio

Kategorio:Aŭstrio
Kategorio:Flagoj
Emba

La nomo **Emba** povas signifi:

* EMBA (esperantisto) — pseŭdonimo de Imre Baranyai
* Emba (urbo) — urbo en la provinco Aktobe de Kazaĥstano
* Emba (rivero) — rivero en la provincoj Aktobe kaj Atirau de Kazaĥstano
* EMBA (titolo) — Executive MBA (Komerca Administrado, manaĝera titolo, diference de la titolo MBA por manaĝeroj kun praktiko)

Kategorio:Pseŭdonimoj
Joseon-Dinastio

[eta|180px|Portreto de [Reĝo Taejo]]
[eta|180px|La [Testudula ŝipo. La historia ekzisto de la tegmento estas disputata.]]
[eta|180px|[Fortreso Hwaseong en Suwon]]
eta|180px|
eta|180px|
eta|180px|

**Joseon** (julio 1392 – aŭgusto 1910; koree : ) estis memstara monarkia ŝtato fondita de Yi Seong-gye, el kiu evoluis la hodiaŭa Koreio.

## Vidu ankaŭ 
* Historio de Koreio

Kategorio:Nobelaj familioj
Kategorio:Historio de Koreio
Kategorio:Dinastioj
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1390-1399
Kategorio:Aperis en 1392
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1897
Patricia Velásquez

**Patricia VELÁSQUEZ** naskiĝinta la 31-an de januaro 1971 en Guajira, Venezuelo estas aktorino kaj modelino konata plej multe el filmoj pri Mumio kaj Mumio revenas. Ŝi estis artisto por paco de Unesko.

Kategorio:Venezuelaj aktoroj

Kategorio:Unesko
Nyúl

**Nyúl** (njUl) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Győr. La loknomo signifas hungare: leporo.
eta|maldekstre|Baroka loĝdomo en Nyúl

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9082
* Telefonprefikso: 96
* Areo: 25 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 3860.

## Situo 
La komunumo situas laŭ la fervojo kaj ĉefvojo Győr-Veszprém. Pannonhalma troviĝas 7, Győr 15, Tét 18 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1086. Dum la turka okupado la vilaĝo senhomiĝis. En 1739 pesto, en 1763 tertremo, en 1831 ĥolero, en 1942 incendio okazis. La fervojo atingis la vilaĝon en 1896. La loĝantaro okupiĝas precipe pri vinkultivado.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo Ĉiuj Sanktuloj (Nyúl) el la 18-a jarcento
* kapelo omaĝe al Sankta Donato

## Famuloj 
En Nyúl naskiĝis pentristo Joseph Szabo.
eta|maldekstre|Keloj ĉizitaj en leŭsajn murojn

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Kategorio:Vinvilaĝoj
Pér

**Pér** (pEr) estas vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en subregiono de Győr. La loknomo estas hungare eble fiŝospecio.
eta|Kirko en Pér

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9099
* Telefonkodo:
* Areo: 32 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 2370

## Situo 
La komunumo situas laŭ la ĉefvojo Győr-Veszprém.

## Historio 
La vilaĝo estis loĝata dum la neolitiko, poste alvenis laŭvice keltoj, romianoj, avaroj, slavoj. En 1565 apude estis jam fiŝlago. Dum la turka okupado la vilaĝo senhomiĝis. En 1735 katolika baroka preĝejo konstruiĝis. En 1949 kolĥozo pri Miĉurin formiĝis. En 1955 aliaj kolĥozoj formiĝis pri **Nova Vivo**, pri Petőfi kaj pri Tritikospiko, kiuj kuniĝis havanta novan nomon **Progreso** de 1962. En 1972 malgranda flughaveno konstruiĝis.

## Vidindaĵoj 
* Kirko Ĉieliro de Maria (Pér)

## Famuloj 
En Pér naskiĝis monaĥo Jakab Zsigmond Ferenczy.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Töltéstava

**Töltéstava** (toltEŝtava) estas vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en subregiono de Győr. La loknomo estas hungare: lago de digo, sed la digo estas familia nomo, pri li nomiĝis la vilaĝo.

## Bazaj informoj 
* Telefonprefikso: 96
* Poŝtkodo: 9086
* Areo: 23 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1900.

## Situo 
Töltéstava situas laŭ la ĉefvojo Győr-Székesfehérvár, Győr estas proksime.

## Historio 
Pli frue loĝis tie keltoj kaj romianoj. En 1934 la vilaĝo sendependiĝis de Pér, la ĝermo estis 3 foraj farmoj.

## Vidindaĵoj 
Vidindaĵo estas kastelo de **Lévay**, kiu nun estas loĝejo de gemaljunuloj.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Blazonoj de Aŭstrio

## Respubliko Aŭstrio 

Dosiero:Austria Bundesadler.svg|**Aŭstrio**Federacia blazono[Detaloj]

### Malgrandaj blazonoj 

Dosiero:Burgenland Wappen.svg|**Burgenlando**Landa blazono
Dosiero:Kaernten shield CoA.svg|**Karintio**Malgranda landa blazono
Dosiero:Niederösterreich CoA.svg|**Malsupra Aŭstrio**Landa blazono
Dosiero:Oberösterreich Wappen.svg|**Supra Aŭstrio**Landa blazono
Dosiero:Salzburg Wappen.svg|**Salcburgio**Landa blazono
Dosiero:Steiermark Wappen.svg|**Stirio**Landa blazono
Dosiero:AUT Tirol COA.svg|**Tirolo**Landa blazono
Dosiero:Vorarlberg CoA.svg|**Vorarlbergo**Landa blazono
Dosiero:Wien Wappen.svg|**Vieno**Landa blazono

### Grandaj blazonoj 

Dosiero:Kaernten CoA.svg|**Karintio**Granda landa blazono
Dosiero:Wien 3 Wappen.svg|**Vieno**Granda landa blazono

## Historiaj blazonoj 
### Aŭstra imperio (1815) 

Dosiero:Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).png

### Aŭstrio-Hungario 

Dosiero:Austro-hungarian coat of arms 1914.svg|**Aŭstrio-Hungario**
Dosiero:Coa_Hungary_Country_History_med_(1915).svg|**Hungario**

#### Kronlandoj de Aŭstrio-Hungario 

Dosiero:Wappen Erzherzogtum Österreich ob der Enns.png|Arkiduklando**Österreich ob der Enns**
Dosiero:Wappen Erzherzogtum Österreich unter der Enns.png|Arkiduklando**Österreich unter der Enns**
Dosiero:Wappen Herzogtum Salzburg.png|Duklando**Salcburgo**
Dosiero:Wappen Herzogtum Steiermark.png|Duklando**Stirio**
Dosiero:Wappen Herzogtum Kärnten.png|Duklando**Karintio**
Dosiero:Wappen Gefürstete Grafschaft Tirol.png|Princita graflando**Tirolo**
Dosiero:Wappen Vorarlberg.png|**Vorarlbergo**
Dosiero:Wien Wappen 1461-1925.png|Imperia kaj rezideja urbo**Vieno**
Dosiero:Wappen Königreich Böhmen.png|Reĝlando**Bohemio**
Dosiero:Wappen Markgrafschaft Mähren.png|Margraflando**Moravio**
Dosiero:Wappen Herzogtum Schlesien.png|Duklando**(Aŭstra) Silezio**
Dosiero:Coat of arms of the Kingdom of Galicia and Lodomeria.svg|Reĝlando**Galicio kaj Lodomerio**
Dosiero:Wappen Herzogtum Bukowina.png|Duklando**Bukovino**
Dosiero:Wappen Herzogtum Krain.png|Duklando **Karniolo**/**Krajino**
Dosiero:Wappen Gefürstete Grafschaft Görz & Gradisca.png|Princita graflando**Gorizia** kaj **Gradisca**
Dosiero:Wappen Markgrafschaft Istrien.png|Margraflando**Istrio**
Dosiero:Wappen Königreich Dalmatien.png|Reĝlando**Dalmatio**
Dosiero:Wappen Triest.png|**Triesto**
Dosiero:Coat of Arms of Kingdom of Croatia.svg|Reĝlando**Kroatio** kaj **Slavonio**
Dosiero:Coa-transylvania-history-big.svg|Grandprinclando**Transilvanio**
Dosiero:Wappen Bosnien-Herzegowina.png|**Bosnio kaj Hercegovino**

## Vidu ankaŭ 
* Flagoj de la Aŭstraj federaciaj landoj
Kebehsenuf

**Kebehsenuf** (en traduko *„Refreŝiganta siajn gefratojn“*) estas malnovegipta sepulta dio, unu el la t.n. kvar filoj de Horuso. Li estas filo kunigata kun unu el mondpartoj - okcidento, kun okcidenta vento kaj ankaŭ kun ŝirmo de la korpo de mortinto - liaj intestoj elprenataj dum balzamigaj ceremonioj kaj enmetataj en kanopojn kun fermilo en aspekto de kapo de Kebehsenuf. Li estis bildigata kutime kiel falko, iam li povas havi ankaŭ tute homan aspekton.[eta|maldekstra|[Kanopo kun kapo de Kebehsenuf]]

## Vidu ankaŭ 
* Filoj de Horuso
* Duamutef
* Hapi
* Imset

## Referencoj 
Kategorio:Dioj pri morto
Kategorio:Egiptaj dioj
Kategorio:Filoj de Horuso
Mezőörs

**Mezőörs** (mezOorŝ) estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en subregiono de Győr. La loknomo estas hungare kampo-stacio, sed örs tamen estas nomo de hungara tribestro.
eta|maldekstre|

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9097
* Telefonkodo: 96
* Areo: 49 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 970

## Situo 
Mezőörs situas laŭ la ĉefvojo Győr-Székesfehérvár, laŭ flankovojo al Pannonhalma, laŭ ĉefvojo Kisbér estas proksime. Pannonhalma troviĝas 12, Győr 20 km-ojn.

## Historio 
Pli frue loĝis tie avaroj kaj romianoj. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1254 laŭ tiama hungara ortografio *"Vrs"*. Post la mezepoko la turkoj detruis la vilaĝon.
eta|

## Vidindaĵoj 
En 1648 kalvinana preĝejo konstruiĝis, poste trakonstruiĝis en 1788. Estas ankaŭ romkatolika baroka preĝejo.

## Famuloj 
En Mezőörs naskiĝis István Kiss (bibliotekisto).

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Kanopo

**Kanopo** estas markigo de unu el kvar ujoj, kiuj en Antikva Egipto servis por meti la internajn organojn elkorpigataj el la korpo de mortinto dum mumiigo. La nomo estis en novepoko derivita de nomo de urbo Kanób fare de eŭropaj antikvaĵistoj, kiuj erare intermiksis kanopojn kun loka aspekto de dio Oziriso, adorata ĉi tie de ptolemea periodo en aspekto de vezika vazo kun homa kapo.

## Priskribo 
maldekstra|eta|Aro da kanopoj
eta|dekstra
[eta|dekstra|Kanopa ujo de [Tutanĥamon ŝirmata de diinoj]]
La kanopoj estas dokumentitaj unue ekde la 4-a dinastio, kutime troviĝanta ekde la periodo de la 5-a dinastio. Ili estis farataj el kalkŝtono, alabastro, fajenco, ceramiko, pli poste eĉ el bronzo. Devene ili estis kovritaj per plata kovrilo kutime el la sama materialo (sed iam ankaŭ per ligna), ekde la unua dumtempa periodo la kovrilo havadis aspekton de homa kapo, ofte kun aspekto de la mortinto. Ekde la fino de la 18-a dinastio la kovrilo de ĉiu el la kanopoj havis aspekton de unu el kvar sepultaj egiptaj dioj - la t.n. filoj de Horuso, kiuj estas konsiderataj kiel ŝirmantoj de la metitaj organoj en la kanopoj:

* Duamutef - stomako
* Hapi - pulmo
* Imset - hepato
* Kebehsenuf - intestoj
Samtempe kiel iliaj ŝirmantinoj estis konsiderataj kvar diinoj (en la sama vico): Neit, Nebthet, Eset kaj Selket.

Ekde la 12-a dinastio la kanopoj estadis metataj en apartan kanopna ujon (iam kunmetita el pluraj enmetitaj en sin ujojn) en aspekto de malpligrandigita ĉerko (pli poste de diversaj formoj, ekz. modelo de naoso) kaj tiel ĉi laŭ spacaj eblecoj lokigataj en orienta niĉo de sepulta ĉambro. Ekde la periodo de la 21-a dinastio, kiam okazas pliperfektigo de la tekniko de mumiigo, la internaĵoj de la mortinto metataj en la kanopojn, sed farinte la mumiigon ili estis metataj en pakumetoj reen en la korpon. Sed la kanopoj, kiuj restis plu parto de la sepulta ekipaĵo, restadis aŭ malplenaj aŭ ili entute ne estis faritaj kiel kavaj. Intermita reviviĝo de ilia funkcio okazis en la periodo de la 26-a dinastio dum la t.n. saja renesanco.

Laŭ Francisko Azorín **Kanopo** estas *Antikv vazo kronita per homa aŭ besta kapoformo; ĝi troviĝas en multaj egiptaj tomboj, laŭŝajne por enhavi la intestojn de la mortinto. Egipta dio reprezentita per tiaj vazoj.* Li indikas etimologion el *Kanopo*, propra nomo de Egipta urbo, kaj de tie la latina *canopus*.

## Notoj 
Kategorio:Ujoj
Kategorio:Antikva Egiptio
Kategorio:Sepultado
Alabastro

[eta|180px|Kapo el alabastro, 3-a/1-a jarcento a.K., [Muzeo Luvro.]]
**Alabastro**, vorto kiu devenas de la latina *alabastrum*,​ estas variaĵo de sulfato de kalko (kalcita alabastro) aŭ el kalkosulfato hidratigita (gipsa alabastro), kiu prezentiĝaa laŭ formo fortika, male al la selenito, kiu estas fibreca variaĵo. Ties nomo devenas de la antikva greka αλάϐαστρος («alabastros»), kiu referencis al senansa vazo, ĉar alabastro estis uzita por fabriki tiajn ujojn por parfumoj (vidu artikolon alabastrono).

**Alabastro** estas speciala tipo de gipsoŝtono, kiun oni uzas en arto kaj por fari juvelojn kaj luksajn objektojn. Laŭ Francisko Azorín ĝi estas *Duon diafana kalka aŭ gipsa ŝtono, similanta marmoron, uzata por artaj objektoj*. Tiusence ĝi estas uzata ĉefe por skulptaĵoj, valoraĵoj (vazoj), kaj fenestroj (ĉar ĝi permesas lumpasadon kvankam ne totalan travideblon) ekzemple de preĝejoj, katedraloj ktp.

## Vidu ankaŭ 
* Alabastrono
* Kalcito
* Gipso
* Gipsoŝtono

## Notoj
Rétalap

**Rétalap** [rEtalap] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Győr. Rét estas hungare: herbejo, alap estas praturke: heroo.
eta|maldekstre|140ra|Blazono de Rétalap
eta|Lernejo de Rétalap
eta|Katolika preĝejo de Rétalap

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9074
* Telefonkodo: 96
* Areo: 13 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 560
* Koordinatoj: 47°36′00″N 17°55'00″E

## Situo 
Rétalap situas for de ĉefvojo, de fervojo kaj de rivero, havanta nur sakovojon. Pannonhalma troviĝas 17, Kisbér 18, Győr kaj Komárom po 27&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. Antaŭ la hungaroj romianoj vivis tie. La unua skriba mencio devenis el 1216 en formo *"Olup"*. Dum la 16-a jarcento la turkoj faris senhoma la vilaĝon, la kampoj apartenis al Bőny. En 1992 la loko ricevis sendependiĝon de Bőny. La loĝantaro okupiĝas pri agrokultivado. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, biblioteko, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo Patrono de Hungaroj
* kalvinana preĝejo

## Famuloj 
En Rétalap naskiĝis verkisto Dénes Szüry.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Nagyszentjános

**Nagyszentjános**  estas freŝa vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en subregiono de Győr. La loknomo estas hungare: granda-Sankta Johano.

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9072
* Telefonprefikso: 96
* Areo: 30 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1880

## Situo 
Nagyszentjános situas laŭ la fervojo Budapeŝto-Vieno, aŭtoŝoseo M1 preteriras, flankovoje Gönyű ĉe la Danubo estas facile alirebla.

## Historio 
La praa vilaĝo detruiĝis kaj senhomiĝis fare de tataroj kaj ankaŭ de turkoj. En 1949 ŝtata bieno formiĝis, kiu kune kun la fervojo faris progreson. En 1985 la loko iĝis municipo. La loĝantaro okupiĝas pri agrokultivado.

## Vidindaĵoj 
En 1997 katolika preĝejo konstruiĝis.

## Komunumoj pri Sankta Johano en Hungara reĝlando 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Takeŝima (apartigilo)

povas rilati al:

**Lokoj**:
* Takeŝima, Aiĉi
* Takeŝima, Mijagi
* Takeŝima, Ŝimane - Liancourt-Rokoj
* Takeŝima, Kagoŝima
* Takeŝima, Jamaguĉi
* Takeŝima, Kumamoto
* Ulleungdo, iam estis nomita "Takeŝima" de Japanoj.

**Personoj**:
* Hiroŝi Takeŝima, enka kantisto.

**Alia**:
* 5179 Takeshima, asteroido.
Lando de Rennes

La **lando de Rennes** ( aŭ ) estas unu el la naŭ malnovaj diocezoj de Bretonio.

Tamen, la lando de Rennes, kiel ankaŭ Bro-Naoned, alkuniĝis al la ceteraj diocezoj nur dum la 19-a jarcento. Ĝi ne estis do parto de la unuaj sep diocezoj. Antaŭ la 19-a jarcento, ĝi estis parto de la ĉefepiskopujo de Tours.

La loĝantaro ĉefe koncentriĝis ĉirkaŭ *Roazhon* (la nuna Rennes), ĉefurbo de la diocezo kaj ankaŭ de la tuta Bretonio. La tuta loĝantaro multe evoluis depost 1968: tiam  homoj loĝis en la diocezo, dum la lasta popolnombrado de 1999 indikis , tiel pligrandiĝante de 39%.

Kategorio:Lando de Rennes
Rennes
Centpieduloj

eta|
**Centpieduloj** estas artropodoj kiuj apartenas al la subfilumo de la miriapodoj. Ili estas venenaj, predomanĝantaj, kaj moviĝas tre rapide. Ili havas longajn korpojn kaj multajn krurojn. Estas ĉirkaŭ 3300 specioj de centpieduloj en la mondo.
Ili vivas ĉefe en tropikaj regionoj, sed oni ankaŭ trovas ilin en mezvarmaj regionoj. Kelkaj specioj estas tre venenaj kaj iliaj mordoj estas foje tre dolorigaj por homoj, sed ekzistas nur unu registrita kazo de homo kiu mortis pro la mordo de centpiedulo, kaj temis pri eta infano.

Malgraŭ la nomo, centpieduloj kutime havas ĉirkaŭ duonon de cent piedoj, sed kelkaj povas havi eĉ ducent. Ilia korpo estas dividita en multajn segmentojn, kun unu paro de piedoj por ĉiu segmento.

La plej granda specio da centpiedulo en la mondo estas la giganta skolopendro (*Scolopendra Gigantea*), kiu povas kreski ĝis longeco de 20 centimetroj. Ĝi vivas en la Amazona ĝangalo, kaj ĝi povas kapti kaj manĝi eĉ vespertojn. Plia grava specio estas la hejma centpiedulo, trovebla en Nordameriko kaj Eŭropo.

## Vidu ankaŭ 
* Arthropleura
* Milpieduloj
* Bruna centpiedulo

Kategorio:Miriapodoj
Cirák

**Cirák** (cirAk) estas freŝa vilaĝo en Hungario en regiono **Okcidenta Transdanubio** en departemento Győr-Moson-Sopron, en subregiono Kapuvár. Laŭ la legendo Dániel **Cziráky** (cirAki) heroe defendis la reĝon. Tial li ricevis bienon en Cirák kaj en Dénesfa.

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9364
* Areo: 12 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 650

La komunumo situas for de fervojo, ĉefvojo kaj rivero.

## Historio 
En 1921 eksreĝo Karlo la 4-a Habsburg apud la vilaĝo flugmaŝine descendis por reakiri la potencon. La puĉo fiaskis, sed kie la flugmaŝino tuŝis la teron, estas tie memorkapelo.

En 1945 oni disdonis parcelojn al la malriĉaj kamparanoj el la grandbieno. En 1951 kolĥozo pri **Pli Bona Stato** formiĝis.

## Vidindaĵoj 
La vilaĝo havas romkatolikan preĝejon omaĝe al Sankta Miĥaelo.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Dénesfa

**Dénesfa** (dEneŝfa) estas vilaĝo en Hungario en regiono **Okcidenta** Transdanubio en departemento Győr-Moson-Sopron, en subregiono de Kapuvár. La nomo estas hungare Dániel-vilaĝ'. Dániel estis historia figuro, defendante la reĝon. Tial li ricevis tiu ĉi bienon.

* Poŝta kodo: 9365
* Areo: 18 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 390.

La komunumo situas for de la fervojo, ĉefvojo, rojo Répce estas proksime.

## Historio 
En 1600 kaj en 1900 okazis grandaj inundoj. En 1985 la loko ricevis sendependiĝon. En 1610 kastelo de **Cziráky** (cirAki) konstruiĝis kune kun belega parko. En 1921 eksreĝo Karlo la 4-a Habsburg apud la vilaĝo flugmaŝine descendis por reakiri la potencon. La puĉo fiaskis, sed kie la flugmaŝino tuŝis la teron, estas tie memorkapelo.

En 1945 oni disdonis parcelojn al la malriĉaj kamparanoj el la grandbieno. En 1959 kolĥozo pri Lajos Kossuth formiĝis.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Gyóró

**Gyóró** [djOrO] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Kapuvár.
eta|maldekstre|Administracia domo de Gyóró

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9363
* Telefonkodo: 96
* Areo: 12 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 410
* Koordinatoj: 47°29′27″N 17°01'31″E

## Situo 
Győró situas for de la fervojo, ĉefvojo kaj rivero. Répcelak troviĝas 10, Kapuvár 14, Fertőszentmiklós 18, Fertőd 21, Csorna 27, Bük 29 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1241 laŭ tiama hungara ortografio *"Gyorou"*. En 1945 la malriĉaj kamparanoj ricevis parcelojn de la grandbienoj. En 1953 kolĥozo pri Francisko Rákóczi la 2-a formiĝis. La loĝantaro okupiĝas pri agrokultivado.

## Vidindaĵoj 
En 1794 romkatolika malfrubaroka preĝejo omaĝe al (Granda) Dipatrino konstruiĝis. La luterana preĝdomo en la 20-a jarcento konstruiĝis.

## Famuloj 
En Gyóró naskiĝis geografo Imre Göcsei.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Himod

**Himod** estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en subregiono de Kapuvár.
eta|Blazono de Himod

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9362
* Telefonkodo: 96
* Areo: 23 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 720
* Koordinatoj: 47°31′12″N 17°00'22″E

## Situo 
La komunumo situas for de la fervojo, ĉefvojo kaj rivero. Flankovoje Kapuvár estas proksime. Tiu lasta urbo troviĝas 11, Répcelak 14, Fertőszentmiklós 15, Fertőd 17, Csorna 26, Bük 30 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1408 laŭ tiama hungara ortografio *"Hymod"*. En 1593 pro oftaj inundoj de rojo Répce la vilaĝanoj fondis apude pli protektatan vilaĝlokon. La loĝantaro okupiĝas pri agrokultivado.

## Vidindaĵoj 
La vilaĝo havas romkatolikan preĝejon omaĝe al (Eta) Dipatrino. Apud la komunumo fiŝkaptista lago troviĝas.

## Famuloj 
En Himod naskiĝis episkopo Zsigmond Deáky.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Aleksandras

**Aleksandras** estas litovlingva vira persona nomo. Temas pri variaĵo de la grekdevena persona nomo *Aleksandro*, konatiĝinta interalie per la makedona reganto Aleksandro la Granda. En Litovio la nomo populariĝis aparte post la tempo de la reganto Aleksandras Jogailaitis (1461-1506). Litovlingvaj kutimaj mallongigaj formoj estas la nomoj *Aleksas* kaj *Alius*.

## Konatuloj kun tiu persona nomo 
* Aleksandras Algirdas Abišala (naskiĝis en 1955), entreprena konsilisto, politikisto, ĉefministro de Litovio kaj ministro sen aparta fako
* Aleksandras Dobryninas (naskiĝis en 1955), sociologo kaj krimscienculo, profesoro
* Aleksandras Getautas (naskiĝis en 1976 ), manpilka ludistro kaj trejnisto
* Aleksandras Jogailaitis (1461-1506), ekde la jaro 1492 grandduko de Litovio kaj ekde la jaro 1501 reĝo de Pollando el la dinastio de Jogajlidoj
* Aleksandras Sacharukas (naskiĝis en 1977), polica komisaro, politikisto, membro de la nacia litovia parlamento Seimas
* Aleksandras Stulginskis (1885-1969), dua prezidanto de Litovio (1920-1926), fondomembro de la Kristana Demokratia Partio de Litovio, membro de la Konsilio de Litovio, subskribinto de la deklaro pri sendependeco de Litovio
* Aleksandras Žilinskas (1885-1942), juristo kaj politikisto, litovia ministro pri justico.
* Adomas Jakštas (reala nomo Aleksandras Dambrauskas, 1869-1938), katolika pastro, socia aganto, filozofo, literatura esploristo, prelato (1914) kaj la unua esperantisto en Litovio

## Notoj 
Kategorio:Viraj personaj nomoj
Kategorio:Litovaj personaj nomoj
John William Strutt Rayleigh

**John William STRUTT**, Lordo Rayleigh (12-an de novembro 1842, Langford Grove, Maldon, graflando Essex, Anglio – 30-an de junio 1919, Terling Place, Witham, Graflando Essex) estis angla natursciencisto, liaj sonikaj kaj optikaj malkovroj estas bazaj en la analizo de ondoj disvastiĝantaj en likvoj. Li ricevis en 1904 Nobel-premion pri fiziko pro analizo de denso de la plej gravaj gasoj kaj malkovro de la nobla gaso argono, kiu estas bazelemento de la aero.

Li lernis en Eton kaj Harrow, sed en 1857 iĝis privata lernanto pro sanaferoj. Li studis ekde 1861 en la kembriĝa Trinity College, kiu li finstudis en 1865 kaj akiris sciencan gradon. Li jam fruaĝe interesiĝis pri la eksperimenta kaj teoria fiziko kaj en 1868 aĉetis diversajn ilojn por memstare eksperimenti. Li publikigis en 1869 verkaĵon, en kiu li klarigis – kompreneble eĉ por ordinaraj homoj – partojn de elektromagneta teorio de la skota fizikisto James Clerk Maxwell.

Li geedziĝis (kun fratino de poŝta ĉefministro Arthur James Balfour) en 1871 kaj poste gravege malsaniĝis. Oni konsilis al li veturon al Egiptio, kie li komencis la verkon de The Theory of Sound (Teorio de la sono), poste traktis li la rezonadon kaj vibradon de la elasta solidaj korpoj kaj gasoj.

Post morto de lia patro en 1873, li heredis la titolon de barono de Rayleigh. Li translokiĝis en Terling Place kaj konstruigis laboratorion por la eksperimentado. Liaj unuaj sciencaj artikoloj traktis elektromagnetecon, kolorojn, sonikon kaj difraktajn kradojn. Tiel ĝi klarigis la bluan koloron de la ĉielo. (Rayleigh-disiĝo?).

Rayleigh instruis inter 1879 kaj 1884 en Kembriĝo, kie li sekvis James Clerk Maxwell kiel dua Cavendish-profesoro de la eksperimenta fiziko. Post kiam li forlasis Kembriĝon, li iĝis sekretario de Rayleigh a Royal Society kaj plenumis dum 11 jaroj la pozicion de administra gvidanto.

Li mezuris en la 1880-aj jaroj la diversajn gasojn kaj rimarkis la nitrogeno tirita el la aero havas iomete pli grandan denson ol la nitrogeno produktita el aliaj kombinaĵoj. Li sukcesis disigi la gason en 1895 preskaŭ samtempe kun kemiisto William Ramsay, kiu same disigis la gason. Ramsey ekis la laboron por disigo nur post apero de publikaĵo de Rayleigh. Rayleigh ricevis en 1904 Nobel-premion pri fiziko, dum Ramsay ricevis la Nobel-premion pri kemio pro esploroj pri argono kaj aliaj noblaj gasoj. Unu jaron poste, oni elektis Rayleight al prezidanto de Royal Society.

Li akceptis en 1908 kancelieran titolon de la Kembriĝa Universitato, kiun portis ĝis sia morto. Li partoprenis en laboro de la Nacia Fizika Laboratorio (National Physical Laboratory), de la fluga kaj trezora registara komitato. Kvin tagojn antaŭ sia morto, li ankoraŭ laboris pri scienca artikolo.

Kategorio:Britaj fizikistoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziko
Kategorio:Naskiĝintoj en 1842
Kategorio:Mortintoj en 1919
Hubo

[eta|Numeritaj huboj de [Silezio|silezia vilaĝo Schönbrunn, 1815 (nun Jabłonów)]]
**Hubo** (latine *mansus,* germane *Hufen*) estas malnova mezurunuo de areo.

La grando variis de 10 ĝis 30 hektaroj.

Kamparanojn kiuj posedis kampon de nur unu aŭ du huboj oni nomis hubuloj.

Nuntempe hubulo estas kamparano kiu posedas malgrandan kampon (inter 10 kaj 30 ha).

Kategorio:Antikvaj mezurunuoj
Kategorio:Mezurunuoj de areo
Migdalujo

**Migdalujo** (latine: *Prunus dulcis* aŭ *Amygdalus communis*) estas arbo el la familio rozacoj (latine: *Rosaceae*), kies rozblankaj floroj aperas antaŭ la folioj. La migdalujo estas la simbolo de virgeco, kaj ĝia frukto estas la migdalo.

Arbo estas maldika sed abunda per folioj, alta inter 8 kaj 12 m. Ĝiaj branĉoj estas pikaj kaj branĉetoj nudaj, glataj ruĝetaj. Folioj estas simplaj, ovformaj kun pika fino. Supra flanko de folioj estas malhelverda kaj brila, suba flanko iom hara.

Floroj estas blankaj ĝis rozkoloraj, meze grandaj, du seksaj kaj unuopaj.

Fruktoj, migdaloj, estas eliptaj ĝis rondformaj, iom plataj kun unu sola semo en la kerno. Oni rompas lignetan ŝelon por preni semon kiun oni manĝas.

La migdalujo estas unu el la arboj kiuj plej frue floras, en Mediteraneo ekde januaro aŭ februaro kiam ankoraŭ aliaj arboj ne floris kaj kiam la arbo mem ankoraŭ ne havas foliojn, pro tio ili konsistigas belegajn vidindaĵojn kaj eĉ pejzaĝojn.

## Bildoj

Urueña almendro2 lou.jpg|Floroj de migdalujo
Almendro en flor (1).jpg|Floranta migdalarbo en Retamal de Llerena, suda Hispanio.
Bensheim floranta migdalujo printempe 2011.jpg|Floranta migdalujo en vitejo de Bensheim, Germanio.
Almonds - in shell, shell cracked open, shelled, blanched.jpg|
Hustopeče mandloňový sad z rozhledny.jpg|Migdaluja ĝardeno ĉe Hustopeče
Migdalarbo cxe La Haba.jpg|Migdalarbo ĉe La Haba, sudokcidenta Hispanio.

## Vidu ankaŭ 
: Emin-vala stepo
: Flaŭro de Maroko
: Kopetdago, Kopetdagaj duonarbaroj kaj arbarstepo
: Zagros-montara arbarstepo

Kategorio:Prunusoj
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Granda Belto

La **Granda Belto** () estas markolo en la Balta Maro, kiu apartenas al la teritorio de la ŝtato Danio. Ĝi nomiĝas "granda" cele al diferenciĝo de dua, proksima markolo, la Eta Belto (). La Granda (pli orienta) Belto dividas la insulojn Sjælland kaj Fyn, La Eta (pli okcidenta) Belto la insulon Fyn kaj Jutlandon, la kontinentan parton de Danio. Por la ŝipa traveturo de la Beltoj la ŝtato Danio ĝis la jaro 1857 prenis ŝipan vojimposton.

[eta|maldekstra|300ra|la [Granda Belto-ponto|ponto super la Granda Belto]]
Super la Granda Belto ekde la  ekzistas pendoponto, la Granda-Belto-ponto (), sur kiu troviĝas vojimposta aŭtoŝoseo, kiu por aŭtoj, kamionoj kaj motorcikloj tre rapidigis la vojaĝadon inter Sjælland kaj Fyn. Fervoja linio iras tra tunelo ĉe la grundo de la markolo; ĝi jam funkcias ekde la jaro 1997.

La Granda Belto-ponto nuntempe estas la dua plej longa pendoponto de la mondo.

## Geografia situo 
La geografiaj koordinatoj de la Granda Belto estas 55° 20' norde kaj 11° 00' oriente.

Kategorio:Markoloj en Danio
Kategorio:Balta maro