Abatejo de Saint-Savin-sur-Gartempe

La **abatejo de Saint-Savin-sur-Gartempe** situas en Saint-Savin en la departemento Vienne en Francio. Ĝi estas klasita en la monda heredaĵo de Unesko ekde 1983 ĉar ĝi gastigas tre belan aron de romanikaj freskoj tre kompletan, bone konservitan kaj unikan en Eŭropo.

## Iom da historio 
### Fondiĝo kaj unuaj jaroj 
La fonda ĉarto malaperis dum la religiaj militoj en 1598, pro kio ne eblas scii la ĝustan daton de la konstruado. Kvankam la abatejo estis fondita sub la regado Karlo la Granda komence de la 9-a jarcento. Ĝi estis konstruita omaĝe la sanktaj Saveno kaj Cipriano pri kiuj oni scias malmulte.

Laŭ la tradicio, en la 5-a jarcento, la fratoj **Saveno** kaj **Cipriano**, kiuj fuĝis el Makedonio kie ili estis persekutataj ĉar kristanoj, estis fine rekaptitaj borde de la rivero Gartempe. Ili estis tie martirigitaj kaj senkapigitaj. Saveno estis entombigita de pastroj ne malproksime de la nuna urbo, en loko nomita "Cerisier" (ĉerizarbo).

Tricent jarojn poste, la relikvoj de la du martiroj estis retrovitaj sur la loko de ilia mortigo, Badillus, kleriko en la kortego de Karolo la Granda, decidis tie fondi abatejan preĝejon por konservi la altvalorajn relikvojn. Sankta Benedikto de Aniano, en 821, tie adoptigis la regulon de sankta Benedikto kaj tie loĝigis dudekon da monaĥoj. Li nomumis la abaton Eŭdo 1-a, kiu konstruigis la unuan preĝejon.

### Prospera periodo dum tricent jaroj 
### Malrapida malkresko 
La centjara milito ĉesigis la prosperon de la monaĥejo, kiu plurfoje sangis posedanton, (angla, franca, Eduardo, la Nigra Princo). En 1371, la Nigra Princo bruligis kaj sangigis la monaĥejon. Dum la religiaj militoj, katolikoj kaj protestantoj disputis pro ĝia posedo. Ĝi estis detruita de la hugenotoj en 1562 kaj 1568 kiuj bruligis grandan parton de ĝi. En 1600, unu el la abatoj elmultigis la konstruaĵojn por vendi la ŝtonojn. Tiel malaperis la monaĥaj konstruaĵoj kaj la klostro, konstruita en la 12a kaj 13a jarcentoj.

### La unua renaskiĝo 
[eta|maldekstra|La abatejo en [1688, tabulo gravurita el ''Monasticon Gallicanum.]]
En 1640, la alveno de la religiuloj de la kongregacio de Saint-Maur venantaj de la abatejo de Nouaillé ebligis ĉesigi tiun longan periodon de detruo.

Inter 1682 kaj 1692, komenciĝis la restaŭrado de la preĝejo kaj la konstruado de novaj konventaj konstruaĵoj.

En 1820, fulmo detruis parton de la spajro de la 15-a jc, situanta super la turo-porĉo.

### La dua renaskiĝo 
Dum dek jaroj, Prosper Mérimée devis batali por protekti ĝin kontraŭ detruo aŭ difektado pro malbonaj restaŭraj laboroj.

En 1840, la preĝejo estis klasita.

En 1877, la spajro estis rekonstruita de la arkitekto Jean Fromigé.

La preĝejo estis klasita de Unesko en 1983.

## La abateja preĝejo 
eta|maldekstra|La abateja preĝejo de Saint-Savin-sur-Gartempe.
[eta|dekstra|Plano de la abateja preĝejo de Saint-Savin, farita de [Eugène Viollet-le-Duc en ties racia vortaro de la arkitekturo en Francio de la 11-a ĝis la 16-a jc, paĝo 176-a.]]

La abateja preĝejo estas klasita monumento historia ekde 1840, tio estas ekde la kreo de la heredaĵprotektado en Francio fare de Prosper Mérimée.

### La ekstera aspekto 
La konstruado datiĝas de la 11-a jarcento laŭ tri kampanjoj.

Ĝi estas rimarkinda pro siaj dimensioj : longa je , alta je  por la spajro kaj longa je  por la transepto.

Eglise Saint-Savin-sur-Gartempe.JPG|La preĝejo de Saint-Savin, la ponto, la rivero Gartempe.
Eglise Saint Savin-sur-Gartempe clocher.JPG|La preĝejo, vidata de la placo de Saint-Savin-sur-Gartempe
PixAile7.jpg|La preĝejo de Saint-Savin-sur-Gartempe laŭ oblikva okcidenta flugvido
Courre intérieur de l'Abbaye de St Savin sur Gartempe.jpg|Interna korto de la Abatejo de St Savin sur Gartempe

### La navo 
#### Priskribo de ĝia arkitekturo 
eta|Unu el la kapiteloj de la abateja preĝejo.
La navo longas 42 metrojn kaj altas 18 metrojn.

#### La freskoj 
eta|upright 1.5|Fakigo de la freskoj de la preĝejo de Saint-Savin
eta|upright 1.5|Fresko de la navo de la preĝejo de Saint-Savin (Fakoj A1 ĝis D2)
eta|upright 1.5|Fresko de la navo de la preĝejo de Saint-Savin (Fakoj A3 ĝis D5)
eta|upright 1.5|Fresko de la navo de la preĝejo de Saint-Savin (Fakoj A5 ĝis D6)

Saint-Savin nef.jpg|La navo de la preĝejo de Saint-Savin
Saint-Savin fresques nef détails.JPG|Detaloj de la volbo de Saint-Savin : *Abraham*

### La transepto 
La transepto estis antaŭe pentrita kiel la navo.

### La ĥorejo 
eta|Ĥorejo de la preĝejo de Saint-Savin.

### La kriptoj 
Unu estis dediĉita al sankta Saveno.

## La konventa konstruaĵo 
eta|La abatejo vidata de la ponto nova.

## Notoj kaj referencoj 
## Bibliografio 
### Fontoj 
* .
* .
* .

## Eksteraj ligiloj 
*  *Abatejo de Saint-Savin, oficiala interretejo*, por scii pli pri la abatejo kaj ties vizito
*  *Art roman*, por scii pli pri la abatejo 
*  Ĝenerala inventaro de la regiono Puatuo-Ĉarentoj : virtuala vizito 

Kategorio:Benediktanaj monaĥejoj en Francio
Kategorio:Mezepokaj abatejoj
Kategorio:Romanika arkitekturo en Puatuo-Ĉarentoj
Kategorio:Romanikaj abatejoj
Kategorio:Abatejoj de Vienne
Kategorio:Ŝtataj organizaĵoj por kultura kunlaboro
Kategorio:Freskoj
Kategorio:Kristana ikonografio
Kategorio:Historiaj monumentoj de Vienne
Kategorio:Historiaj monumentoj klasitaj en 1840
Kategorio:Kulturaj heredaĵoj de la 11-a jarcento
Abatejo de Saint-Savin-sur-Gartempe
Kategorio:Kristana pentrado
Kategorio:Mezepoka pentrado
Kategorio:Turismo en Vienne
Kategorio:Mondaj heredaĵoj enskribitaj en 1983
Kategorio:Mondaj kulturheredaĵoj
Kategorio:Benediktanaj abatejoj de la kongregacio de Saint-Maur
Kategorio:Romanikaj preĝejoj en Vienne
Kategorio:Abatejoj fonditaj en la 9-a jarcento