open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dellen

**Dellen** estas laga sistemo en la provinco Hälsingland, Svedio. Ĝi konsistas el du lagoj, *Norda Dellen* kaj *Suda Dellen*, valoraj pro ilia granda loĝantaro de salma truto.

Suda Dellen havas surfacan areon de 52 km² kaj akvan volumenon de 1226 milionoj m³.
Norda Dellen havas areon de 82 km² kaj akvan volumenon de 1489 milionoj m³.

La du lagoj estas nur unuigitaj per mallonga kanalo do estas disputite ĉu ili devas esti konsiderataj kiel unu aŭ du lagoj. Konsiderataj kune, ili havas tutecan areon de 130 km², kaj tiam estas la 18-a plej granda sveda lago.

La proksimume cirkla laga sistemo estis formita per aerŝtona influo je 89,0 ± 2,7 milionoj jaroj antaŭe, en la supra Kretaceo. La rezultanta influa kratero estas ĉirkaŭ 19 kilometroj de diametro. La rezulto estas ankaŭ tia ke en la areo estas la roko Dellenite, kiu estas la roko de la provinco.

Asteroido 7704 Dellen estis nomita pro la lago.

## Fonto de la informo 
* Dellen - informo kaj mapo 

## Eksteraj ligiloj 
* Tera Influa Datumbazo 

Kategorio:Lagoj en Svedio
Kategorio:Helsinglando
Zbislav

**Zbislav** estas vilaĝo, parto de municipo Zhoř en distrikto Písek en Ĉeĥio. Ĝi troviĝas proksimume 1,5&nbsp;km sudokcidente de Zhoř. Estas ĉi tie registritaj 24 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Zbislav situas en katastra teritorio **Blehov** kun areo 4,79&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1484.

## Loĝantaro
## Memorindaĵoj 
* Kapelo de Virgulino Maria el Sepekov el la jaro 1878
* Ŝtona kruco antaŭ la kapelo reliefe ornamita de motivo de kaliko.
* Statuo de sankta Johano Nepomuka
* Ŝtonaj krucoj 
* Gisfera kruco sur ponto.
* Kruco ĉe ŝoseo el al vilaĝo en direkto al Zhoř.

## Fotografioj 

File:Zbislav (Zhoř). Okres Písek. Kříž. (1).jpg|Kruco en la vilaĝo
File:Socha sv. Jana Nepomuckého v obci Zbislav. Okres Písek. (11).jpg|Statuo de sankta Johano Nepomuka
File:Zbislav. Okres Písek. Kaple s křížem. (7).jpg|Kapelo de Virgulino Maria en la vilaĝo
File:Zbislav. Okres Písek. Kříž. (6).jpg|Kruco proksime de la vilaĝo
File:Zbislav. Okres Písek. Kříž. (3).jpg|Kruco ĉe komunikilo en la vilaĝon

Kategorio:Zhoř (distrikto Písek)
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Písek
Kategorio:Setlejoj en Vlaŝima montetaro
Filiberto la 2-a de Savojo

**Filiberto la 2-a de Savojo** kromnomita "la Bela" (france: *Philibert II de Savoie dit "le Beau"* kaj itale: *Filiberto II di Savoia "il Bello"*) naskiĝis en la kastelo de ''Pont-d'Ain* je la 10-a de aprilo 1480 kaj ankaŭ tie mortis je la 10-a de septembro 1504.

Li estis la filo de la 7-a duko de Savojo Filipo la 2-a kromnomita "Senlanda" (1438-1497) kaj de lia unua edzino Margareto de Burbono (1438-1483).

Li edziĝis por la unua fojo en 1496 kun Jolanda Luiza de Savojo (1487-1499), filino de lia kuzo Karlo la 1-a de Savojo, kiu estis heredantino de la "unuenaskita" branĉo de Savojo. Sed ŝi mortis antaŭ naski al li gefilon.

Post la morto de sia patro en 1497, li heredis la Domestrecon de Savojo kaj fariĝis la 8-a duko de Savojo, princo de Piemonto, grafo de Aosto, de Morianio kaj de Nico, reĝo de Kipro kaj Jerusalemo. Li tuj estis devigita alianciĝi kun la reĝo de Francio Ludoviko la 12-a, kiu celis transpasis la Alpojn por konkeri la provincon de Milano. Ĉar li tre ŝatis ĉasadon, li fakte lasis la regadon de siaj ŝtatoj al sia duon-frato Renato kromnomita "la Granda Bastardo de Savojo" (1468-1525, legitimita en 1499).

Sed ĉio ŝanĝiĝis, kiam li edziĝis por la dua fojo kun la arkidukino Margareto de Aŭstrio (1480-1530), kiu estis la filino de la aŭstria imperiestro Maksimiliano de Habsburgo (1459-1519) kaj onklino de Karlo la 5-a (1500-1558). Kvankam ŝi naskis al li neniun gefilon, ŝi tre enamigis lin kaj havis grandan influon sur li. Ŝi rapide sukcesis forpeli la tro influan Renaton (la "Granda Bastardo de Savojo") post malfamiga proceso.

Kiam Filiberto la 2-a akcidente mortis dum ĉasado en 1504, lia duon-frato Karlo la 3-a heredis la Domestrecon de Savojo. Omaĝe al li, lia vidvino konstruigis la preĝejon de *Brou* en *Bourg-en-Bresse'', kie li estas entombigita kun ŝi kaj sia patrino.

## Eksteraj ligiloj 
* Arkivejoj de Savojo  en la franca lingvo.
* Genealogio de la savoja dinastio 

Kategorio:Dinastio de Savojo
AES (kriptado)

En kriptografio la Komplike Kriptada Normo (ang. **Advanced Encryption Standard**, AES), ankaŭ konata kiel **Rijndael**, estas bloka kriptiga algoritmo kiu estis aprobita kiel normo de la usona registaro. Ĝi estis profunde testita kiel ĝia antaŭaĵo DES. AES fariĝis nacia usona normo (FIPS) de la usona normoinstituto NIST en novembro 2001 post 5-jara normigo. Longo de la ŝlosilo povas esti 128 aŭ 192 aŭ 256 bitoj. Algoritmo estas uzata en multaj programoj, ekzemple pakilo 7-ZIP.

Kategorio:Kriptografio
Kategorio:Komputiko
Mr. Tot Aĉetas Mil Okulojn

***Mr. Tot Aĉetas Mil Okulojn***  estas la tria romano verkita originale esperantlingve de Jean Forge. Ĝi unue eldoniĝis en 1931 ĉe Literatura Mondo en Budapeŝto. La dua eldono aperis en 1934 kaj la tria en 1973 ĉe Fondumo Esperanto en Helsinki. 

La verko troviĝas en la "baza legolisto" de William Auld.

## Enhavo 
maldekstre|eta|Kovrilpaĝo de la eldono de 1973.
Temas pri psikologia detektivnovelo pri hotelposedanto, kiu havigis al si eblon kaŝe rigardi al ĉiuj ĉambroj de sia hotelo. La libro estas fantazia aventur-novelo. Tamen la absoluta arto de la karakterizado, la pure literatura lingvo kaj la bona konstruo levas ĝin alte el la amaso de la similspecaj noveloj. El tiu novelo malaperis la iama trouzado de la sufiksoj, kiu cetere pleje estas konstatebla en *Saltego trans Jarmiloj*.

Sur *Mr. Tot Aĉetas Mil Okulojn* baziĝas la lasta filmo de Fritz Lang, *La Mil Okuloj de d-ro Mabuse*. 

## Recenzoj
## Referencoj
## Vidu ankaŭ
* *Die 1000 Augen des Dr. Mabuse*

## Eksteraj ligiloj
* *Enciklopedio de Esperanto*/M en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
*Katalogo de Libraro Ludovika
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Esperantlingvaj romanoj
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1934
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1973
Kategorio:Eldonaĵoj de Fondumo Esperanto
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Libraro Ludovika
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Kategorio:Fikciaj hoteloj
Karlo la 3-a de Savojo

**Karlo la 3-a de Savojo** kromnomita "la Bona" (france: *Charles III de Savoie dit "le Bon"* kaj itale : *Carlo III di Savoia "il Buono"*), naskiĝis en *Chazey en Bugey* je la 10-a de oktobro 1486 kaj mortis en *Vercelli* je la 17-a de aŭgusto 1553.

Li estis la filo de la 7-a duko de Savojo Filipo la 2-a kromnomita "Sen Tero" (1438-1497) kaj de lia dua edzino Klaŭdino de Broso (1450-1513). Li heredis la Domestrecon de Savojo en 1504 post la morto de sia frato la 8-a duko de Savojo Filiberto la 2-a kromnomita "la Bela". Li tiel fariĝis la 9-a duko de Savojo, princo de Piemonto, reĝo de Kipro kaj Jerusalemo, grafo de Aosto, de Morianio, de Nico, grafo de *Bresse* kaj senjoro de *Bugey*.

Komence li devis por konservi sian regadon kontraŭstari la postulojn de sia duon-fratino Ludovikino de Savojo (1476-1531, patrino de la franca reĝo Francisko la 1-a) kaj de sia duon-frato Renato (*René*) (1468-1525) kromnomita "la Granda Bastardo de Savojo", kiujn subtenis lia frato Filipo grafo de Ĝenevo kaj duko de Nemuro (1494-1547). Sen armeo nek mono, li ne sukcesis realigi eksterlandan politikon kaj plurfoje ŝanĝis siajn aliancojn inter sia nevo la franca reĝo Francisko la 1-a kaj lia bofrato la Sankta Romia imperiestro Karlo la 5-a (1500-1558). Sinsekvo da eraroj kaj malvenkoj inter 1530 kaj 1536 perdigis al li multajn el liaj ŝtatoj kaj li konservis nur la graflandon de Nico.

Li mortis dum 1553 en *Vercelli*, kie li estas entombigita. Heredis la Domestrecon de Savojo lia filo Emanuelo-Filiberto, sed tiam ŝajnis, ke la duklando de Savojo ne estis longe daŭronta.

Li edziĝis en *Villefranche* dum 1521 kun Beatrico de Portugalio (1504-1538), kiu estis la filino de la reĝo de Portugalio Manuelo la 1-a (1469-1521) kaj de lia edzino Maria de Aragono (1482-1517). Ŝi naskis al li naŭ gefilojn :
* Adriano Johano Amadeo (1522-1523), princo de Piemonto.
* Ludoviko (1523-1536), princo de Piemonto.
* Emanuelo Filiberto (1528-1580), estonta 10-a duko de Savojo
* Emanuelo (1533)..
* Emanuelo (1554).
* Johano-Mario (1537-1538).
* Katerino (1529-1536).
* Maria (1530-1531).
* Izabelo (1532-1533).

## Eksteraj ligiloj 
* Arkivejoj de Savojo en la franca lingvo
* Genealogio de la savoja dinastio

Kategorio:Dinastio de Savojo
Fondumo por Minacataj Lingvoj

La **Fondumo por Minacataj Lingvoj** estas neprofitcela organizaĵo registrita kiel Karito 1070616 en Anglio kaj Kimrio, fondita en 1996. Ĝia nuntempa prezidanto estas Nicholas Ostler. Ĝi ekzistas por subteni, kapabligi, kaj helpi la dokumentadon, protektadon, kaj promocion de minacataj lingvoj.

La fondaĵo premias malgrandajn mondonacojn (proksimume 1.000 usonaj dolaroj) por ĉiaj projektoj, kiuj agas por tiu ĉi celo. Ĝi ankaŭ eldonas ĵurnalon, *OGMIOS: Ĵurnalo de Fondumo por Minacataj Lingvoj*, kaj gastigas ĉiujaran kongreson, kun aktoj disponeblaj kiel eldonitaj volumoj.

## Ekstera ligilo 
(angla) Oficiala retpaĝo  

Kategorio:Neprofitcelaj organizaĵoj
Kategorio:Lingvoscienco
Adam Michnik

eta|dekstra|Adam Michnik
eta|dekstra|Adam Michnik, (2012)
eta|maldekstra|200px|Adam Michnik (1991)
[eta|maldekstra|200px|Adam Michnik en [Lublino (2011)]]
**Adam MICHNIK** [adam miĥnik] (juda nomo: Aaron Szechter) (naskiĝis la 17-an de oktobro 1946 en Varsovio) estas pola ĵurnalisto, ĉefredaktoro de Gazeta Wyborcza [gazeta viborĉa] ( *Elekta gazeto*). Dum la jaroj 1968 - 1989 li organizis malleĝan demokratan movadon en Pollando. Li kunlaboris kun *Komitet Obrony Robotników* (komitato por la defendo de la laboristoj) kaj estis konsilanto en sindikato Solidareco (NSZZ "Solidarność").

## Biografio 
### Familio 
Li naskiĝis kiel filo de antaŭmilitaj komunistaj agantoj jud-devenaj - Ojzasz Szechter kaj Helena Michnik kiuj ne estis geedza paro sed ili estis kiel partneroj; liaj duonfratoj (de la sama patrino) estas Stefan Michnik (naskiĝis la 28-an de septembro 1929 en Drohobiĉ) – kapitano de Popola Pola Armeo, akuzita pri stalinistaj krimoj, juĝisto kaj advokato, komunista aktivulo, informanto kaj kontraŭspiona rezidanto de Militista Informado, pro la akuzo li fuĝis al Svedio, kie li vivas ĝis nun. De aŭgusto 2007 Instituto pri Nacia Memoro konsideris konkludon pri lia ekstradicio. Februare 2010 Armea Garnizona Juĝejo en Varsovio eldonis ordonon pri aresto, surbaze de kiu oktobre estis eldonita Eŭropa Arestordono.
Novembre 2010 juĝejo en Upsalo rifuzis transdonon de Stefan Michnik al Pollando klarigante, ke la faroj, kiuj estas riproĉotaj al li en Pollando, kaj listigitaj en la eŭropa arestordono, lume de juro valida en Svedio, fortempiĝis.
La 8an de novembro 2018 Armea Garnizona Juĝejo en Varsovio eldonis jam la duan fojon la ordonon pri aresto, surbaze de kiu novembre estis eldonita Eŭropa Arestordono lige kun la 30 krimoj, kiujn Stefan Michnik dum la jaroj 1952-53 krimis kontraŭ demokratia opozicio kaj la Pola Partizana Ŝtato. Temas pri liaj maljustaj verdiktoj pri mortpuno.

La dua duonfrato estas ne plu vivanta Jerzy Michnik. Liaj ĉiuj ge-avoj mortis en Holokaŭsto. Adam Michnik havas filon Antoni. Lia onklo (tio estas frato de lia patro) estis skribisto kaj historiisto Szymon Szechter.

## Distingoj 
Distingita per la franca ordeno de Honora Legio kaj pola Ordeno de la Blanka Aglo.

## Referencoj 
Kategorio:Polaj ĵurnalistoj
Kategorio:Polaj verkistoj
Kategorio:Aktivuloj de Solidareco (Pollando)
Anna Nicole Smith

**Anna Nicole SMITH** (naskita **Vickie Lynn HOGAN** la 28-an de novembro 1967 en Houston (Teksaso); mortis la  en Hollywood (Florido)) estis usona aktorino kaj fotomodelino, kiu unue populariĝis en virmagazino *Playboy* en 1993, kiam ŝi estis *"Playmate of the Year"* (Playboy-fotomodelino de la jaro).

Ŝi poste koniĝis pro sia edziniĝo al nafto-firmaestro kaj miliardulo J. Howard Marshall kiu estis 63 jaroj pliaĝa ol ŝi. Post lia morto, ŝi komencis longdaŭran batalon pri sia parto de la postlasataĵo, kiu atingis eĉ la Usonan Suverenan Kortumon.

## Filmoj 
* The Hudsucker Proxy (1994)

Smith

Kategorio:Naskiĝintoj la 28-an de novembro
Kategorio:Mortintoj la 8-an de februaro
Arabe-bazitaj kreolaj lingvoj

**Arabe-bazita kreola lingvo**, aŭ simple **araba kreolo**, estas kreola lingvo kiu estis signifoplene influitaj per la araba lingvo.

La ĉefaj arabaj kreoloj estas:
* La nubia: arabe-bazita kreolo parolata per descendintoj de sudananaj soldatoj, ĉefe en Kenjo kaj Ugando, formita en la 19-a jarcento de sudanana arabe-bazita piĝino uzita por interkomunikado inter sudaj sudananaj etnaj grupoj.
* La araba babalia kreolo: Ŝuŭa arabe-bazita kreolo parolata en 23 vilaĝoj de la Prefektejo Ĉari-Baguirmi en sud-okcidenta Ĉado; la substrata lingvo estis la berakua.

## Vidu ankaŭ 
* Arabaj dialektoj
* Piĝino

Kategorio:Kreolaj lingvoj
Kategorio:Lingvoscienco
Asocio KoLiber

**KoLiber** estas pola dekstraflanka junulara asocio, fondita la 26-an de januaro 1999. Ĝia nomo estas mallongigo de vortoj konservativismo kaj liberalismo kaj laŭvorte signifas kolibro en pola lingvo.
En wyborach parlamentarnych w 2015 ses membroj de Kolibro eniris la Polan Parlamenton: Dorota Arciszewska-Mielewczyk, Magdalena Błeńska, Marcin Horała, Jakub Kulesza, Paweł Lisiecki kaj Tomasz Rzymkowski.

## Ideoj de KoLiber
* Ideo de libera socio
* Liber-marketa ekonomiko
* Defendo de ŝtata regeco
* Forta minimumo-ŝtato
* Lokala memadministrado
* Respekto por tradicio kaj familio

## Honoraj memberoj
* Roman Kluska
* Jeremi Mordasewicz
* Jan Pospieszalski
* Bronisław Wildstein
* Jan Winiecki
* Mart Laar
* Rafał Ziemkiewicz
* Robert Gwiazdowski
* Maciej Rybiński
* Stanisław Michalkiewicz
* Jaroslav Romanchuk

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*Oficiala retpaĝo de Koliber (de, en, es, fr, it, pl)

KoLiber
KoLiber
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1999
Latina obscaena

**Latina obscaena** (sc. verba), t. e., "latinaj nedecaj" (vortoj), rilatas al profanaj, nedecaj aŭ malnoblaj vortoj en latina lingvo kaj ilia uzo. Nedeca vortaro latina, plejparte, rilatas al seksumado kaj skatologio. Oni konas ilin per erotika literaturo kaj grafitaĵoj de romia erao. La studo de *latina obscaena* estas grava al historia lingvistiko kaj al filologio.

## Tabula verborum 
* **Mentula** (*-ae*, f.) et **verpa** (*-ae*, f.): pri peniso.
* **Colei** (*-orum*, m.): pri testikoj.
* **Cunnus** (*-i*, m.): pri vagino.
* **Landica** (*-ae*, f.): pri klitoro.
* **Culus** (*-i*, m.): pri anuso kaj vulvo.
* **Merda** (*-ae*, f.): pri homa sterko.
* **Futuo** (*futuis, futuere, futui, fututum*): pri fikado.
* **Ceveo** (*ceves, cevere*): pri ago de virino dum fikado.
* **Criso** (*crisas, crisare, crisavi*): pri ago de pasiva partnero dum fikado, ĉefe dum sodomio
* **Caco** (*cacas, cacare, cacavi, cacatum*): pri feko.

## Bibliografia 
* Gaston Vorberg, Glossarium eroticum, Hanau 1965 (et saepius antea).

Kategorio:Latina lingvo
Kategorio:Vulgaraj vortoj
Kategorio:Latinaj esprimoj
António Pedro

**António PEDRO** (naskiĝis en Prajo la , mortis en Caminha la ) estis portugala pentristo. Li estis unu el la enplektintoj de Superrealismo en portugala pentrado, en la malfruaj 1930-aj jaroj. Ĝia oficiala komenco estis ĉe ekspozicio organizita per li kaj António Dacosta en Lisbono, 1940.

Liaj pentraĵoj montras la influon de la grandaj superrealistaj pentristoj, kiujn admiris li, kiel Giorgio de Chirico, Max Ernst kaj Salvador Dalí. Li estis fondinta membro de la Portugala Superrealista Grupo en 1947, sed li forlasis ĝin post mallonga membreco. Li dediĉis sin al fajenco kaj teatro dum la cetero da sia vivo.

Li estis aktiva kontraŭfaŝisma militanto.

Kategorio:Portugalaj pentristoj
Kategorio:Superrealismo
António Dacosta

**António DACOSTA** (naskiĝinta ĉe Angra do Heroísmo en 1914 - mortinta en Parizo en 1990) estis portugala pentristo kaj poeto. Li naskiĝis sur la Insulo Terceira en la Acoroj, kie li komencis siajn unuajn artistajn studojn. Poste li daŭre studis en Lisbono. Li kuniĝis kun António Pedro ĉe la Ekspozicio de 1940 en Lisbono, kiu signifis la oficialan enplekton de superrealismo en Portugalio. La unua fazo de sia pentrado aspektas tre drame, kaj referencas la insulon sur kiu li plenkreskis.

Li forlasis la pentradon en 1949 kaj sin dediĉis al esti arta kritiko dum la venintaj 26 jaroj. Li reiris al pentrado en 1975, kaj en sia nova fazo, la subjektoj de sia arto estiĝis pli poeziaj kaj saŭdadaj.

Kategorio:Portugalaj pentristoj
Kategorio:Portugalaj poetoj
Kategorio:Superrealismo
Nymburk

eta|maldekstra|Remparoj en Nymburk
[eta|maldekstra|Turka turo - iama urba akvoturo el la jaro [1597]]
**Nymburk** estas distrikta urbo en Ĉeĥio. Ĝi havas  ().

## Historio 
La urbo estis fondita ĉirkaŭ la jaro 1275 de ĉeĥa reĝo „fera kaj ora“ Přemysl Otakar la 2-a kaj dum tuta mezepoko ĝi apartenis al gravaj urboj en la lando, havante multe da privilegioj. Per siaj fortikaĵoj kaj akvaj fosaĵoj ĝi estis fama kiel „citadelo sur la rivero Elbo“ kaj apogo de reĝa potenco. Grava estis vadejo tra la rivero.

Pri komencoj de homa prisetlado de ĉi tiu loko atestas pratempaj unikaj tumuloj, arkeologie datitaj 3600 jarojn antaŭ Kristo. Ĝi alirebliĝos baldaŭ por publiko.
La urbo kreskis kaj riĉiĝis ĝis tridekjara milito (1618-1648). Dum ĝi la urbo estis bruligita, detruita, la fortikaĵoj disrompitaj. La vivo nur malrapide revenis. Pozitiva ŝanĝo estis fondo de la fervojo en la jaro 1870. De tiu tempo la urbo denove konstakte kreskas, oni konstruis fabrikojn, lernejojn, publikajn konstruaĵojn, firmigis bordojn de la rivero kaj konstruis novan ponton kaj akvoelektrocentralon kun naviga kluzo (en la komenco de la 20-a jarcento).

Nuna Nymburk estas moderna centro de la meza Elba baseno, urbo de kulturo, verdaĵo, sporto kaj de multaj historiaj memorindaĵoj. Vidindaj estas preĝejo de sankta Egidio () el la jaroj 1280-1380 kun rara gotika brika arkitekturo, mezepokaj fortikaĵoj estas tipaj por la urbo; du akvaj fosaĵegoj – parto de la fortikaĵoj kaj historia zono; renesanca urbodomo kaj malnovaj domoj sur la placo de Premislidoj; ekipparto de la maltejo el la fino de 16-a jarcento estas alirebla publike; pesta kolono; eksa akvoturo „Turka turo“; kapelo de sankta Johano Nepomuka, ktp.

El pli novaj arkitektaĵoj estas vizitindaj gimnastikejo de la asocio „Sokol – Falko“, gimnazio, evangelika preĝejo; kolegio de Hus, ponto trans Elbo, teatro, baza lernejo kaj moderna kubisma konstruaĵo de la krematorio.

El la vico de elstaraj urbanoj, verkistoj, poetoj, reĝisoroj, almenaŭ ni prezentu Bohuslav Matěj Černohorský (1684-1742), baroka muzika komponisto. Al lia omaĝo oni aranĝas ĉiujare internacian muzikan festivalon. Fama verkisto Bohumil Hrabal travivis en loka bierfabriko infanecon kaj junecon. En la jaro 1999 la urbo kreis muzean ekspozicion pri lia verko kaj vivo. En la muzeo estas ankaŭ grandproporcia bildo de Alfons Mucha kaj fervoja ekspozicio pri evoluo de la fervojo en la urbo.

Sur krucvojo de la „Boleslavská“ strato kaj la strato „28.října“ estas memortabulo de Josef Šilhart – esperanta instruisto kaj verkisto de utilaj lerniloj kaj manlibroj.

## Loĝantaro 
## Esperanto 
[eta|maldekstra|Memortabulo de [Josef Šilhart]]En strato Boleslavská estas memortabulo omaĝe al Josef Šilhart. La urban propagandilon el la ĉeĥa al Esperanto tradukis Jindřiška Drahotová.

En Nymburk okazis de la 25-a ĝis la 28-a de oktobro 2013 konferenco de ĈEA.

## Referencoj 

Kategorio:Urboj en distrikto Nymburk
Kategorio:Municipoj en distrikto Nymburk
Kategorio:Distriktaj urboj en Ĉeĥio
Kategorio:Urboj en Bohemio
Kategorio:Setlejoj sur Elbo
Kategorio:Setlejoj en Mezelba tabulo
Beletra Almanako

***Beletra Almanako*** (mallongigo **BA**) estas literatura libroforma revuo, lanĉita en aŭtuno 2007. Post tri numeroj en 2007-09, 2008-03 kaj 2008-09, ĝi aperas trifoje jare ekde 2009, en februaro, junio kaj oktobro. Principe ĉiu numero ampleksas inter 120 kaj 180 paĝojn. En la komenco redaktis ĝin la ĉefredaktoro Jorge Camacho, Probal Daŝgupto kaj István Ertl. De BA18 ĝis BA27 ankaŭ Tim Westover apartenis al la redaktora skipo, sed li eksiĝis en 2017. En 2015 Jorge Camacho forlasis la revuon kaj aldoniĝis du pliaj redaktoroj: Jesper Lykke Jacobsen kaj Suso Moinhos. En 2018 aldoniĝis du novaj redaktoroj: Nicola Ruggiero (ekde BA31) kaj Anina Stecay (ekde BA32).

La eldonisto estas Ulrich Becker, de la eldonejo Mondial en Novjorko.

Okaze de la 20a numero oni faris bilancon de la itinero de BA. Ĝis tiam estas ĉirkaǔ 250 abonantoj, totale inter 350 kaj 400 aĉetantoj. Oni publikigis 65 originalajn prozaĵojn, 179 originalajn poemojn, 120 tradukojn kaj multajn aliajn tekstojn .

## Enhavo 
*BA* enhavas diversajn rubrikojn, nome pri poezio, prozo fikcia aŭ nefikcia, eseoj, recenzoj, intervjuoj, leteroj ktp, originale kaj traduke. Laŭ interkonsento kun UEA, ankaŭ la verkoj premiitaj en la Belartaj Konkursoj aperis en *Beletra Almanako*, sed ekde 2013 ili publikiĝas en aparta libroserio kun la titolo "Belarta rikolto", eldonita ankaŭ de Mondial.

Aperas en *BA* materialo speciale verkita por ĝi, sed ankaŭ altkvalitaj tekstoj jam pli frue aperintaj en la reto sed ne surpapere.

## Havebleco de la revuo 
La almanakon oni povas aboni kiel kajeran revuon, aŭ mendi aŭ aĉeti kiel libron. *Beletra Almanako* aperas en normala mezgranda libroformato, kaj ĝi estas facile mendebla, pagebla kaj aĉetebla, aŭ recenzebla kiel ajna libro.

BA troviĝas ankaŭ ĉe Amazon, Book Depository, Kalahari kaj lokaj retlibrejoj (kiel IBS, Capris, NBC India, Paddiefield k.a.), kaj per Google Play oni povas aĉeti ĝin kiel bitlibron.

## Ekesto de la periodaĵo 
Laŭ la sinprezento de la revuo, verkita de Camacho en ĝia unua numero, la kultura panoramo de Esperantujo en 2007 prezentis signojn de stagno:
:“La revuo *Fonto* ĉesis aperi. Aliajn revuojn, kiel *La Ondo de Esperanto* aŭ *La Gazeto*, karakterizas forta ligiĝo al certa regiono, loko aŭ persono; *Libera Folio*, krom movade ĝeneraltema, restas reta.*”
Necesis, laŭ la iniciatintoj de *BA*, nova internacia literatura revuo. Tamen, iliaopinie, la tempo tiam ne maturis por lanĉi paperan revuon monatan aŭ du-monatan. Pro tio ili decidis publikigi la libroforman *Beletra Almanako*.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
*  Recenzoj pri *Beletra Almanako''
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio


Kategorio:Esperanto-gazetoj
Kategorio:Literaturaj gazetoj
Kategorio:Eldonaĵoj de Mondial
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Christoph Bernhard

**Christoph Bernhard** (* 1-a de januaro 1628 supozeble en Kolberg; † 14-a de novembro 1692 en Dresdeno) estis germana komponisto, kapelestro kaj muzikteoriisto.

Sian unuan muzikan edukadon li ricevis en Dancigo, kaj kiel liaj instruistoj estas menciendaj ĉefe Paul Siefert kaj Christoph Werner. En 1648 (laŭ kontrakto de 1-a de aŭgusto 1649) li iĝis kantisto ĉe la Dresdena kortegokapelo. Meze de la 17-a jarcento li vojaĝis al Italio. Tie li konatiĝis kun Giacomo Carissimi, kapelestro ĉe la Collegium Germanicum en Romo. Post sia reveno en 1655 li iĝis vickapelestro en Dresdeno. Tiun ĉi pozicion li plenumis ĝis 1664.

En 1656 li iris pluan fojon al Italio. En la jaro 1663 li transprenis lapozicion de muzikdirektoro kaj kantoro ĉe la S-kta Johannis-lernejo en Hamburgo. Ĉi tie li sukcedis Thomas Selle. Komence de la sepdekaj jaroj de la 17-a jarcento li reiris al Dresdeno, por labori kiel edukisto kaj muzikinstruisto de la princoj ĉe la tiea kortego, kaj refoje transprenis la oficon de vickapelestro. En 1680 li estis nomumata kortegokapelestro, tiun ĉi oficon li plenumis ĝis sia morto en la jaro 1692.

Christoph Bernhard validas kiel majstra lernanto de Heinrich Schütz. De tiu ĉi li ricevis la komision komponi moteton por lia entombigo. Plue li kreis entombigomoteton por Johann Rist. Plue kantoj, arioj kaj eklezimuziko estas rigardataj kiel liaj verkoj.

Krome Bernhard estas verkinto de gravaj traktaĵoj pri muziko. En ili li traktas antaŭ ĉio la temojn kontrapunkto, instruo pri modaloj, instruo pri ornamaĵoj kaj figuroj samkiel la stilinstruo. Ili estas rigardata kiel respegulaĵo de la komponinstruo de Schütz.

## Verkoj 
* Komponaĵoj
** *Da pacem Domine*
** *Reminiscere, miserationum tuarum Domine*
** *Herzlich lieb hab ich dich, o Herr*
** *Ich sahe an alles Thun*
** *Heute ist Christus von den Toten auferstanden*
** *Wohl dem, der den Herren fürchtet*

* Skribaĵoj
** Von der Singekunst oder Manier (Kompontraktaĵo laŭ la instruo de Heinrich Schütz)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Bernhardt, Christoph
Bernhardt, Christoph
Bernhardt, Christoph
Kanada cervo

La siberia kaj nordamerika **kanada cervo** (*Cervus canadensis*) estas la due plej granda cervo-specio de la mondo post la alko. La origine palearktisa specio disvastiĝis nearktisen post la formorto de la amerika megafaŭno fine de la glaciepokoj. La besto longas 1,65 – 2,5 metrojn, kun vostoj je 12 – 15 centimetroj longa, altas 1,2 – 1,5 metrojn kaj pezas 100 – 250 kilogramojn. Ĝi estas ruĝbruna kun abdomeno iom hela. Ĝi portas helkoloran makulon sur la koksoj kaj malhelkoloran strion sur la dorso laŭlonge de la spino.

Ĝis lastatempe oni kredis ke la kanada cervo kaj la eŭropa ruĝa cervo estis unu specio, sed lastatempaj geno-esploroj indikas ke ili estas apartaj specioj. Laŭ ĉi tiuj studoj, la makula cervo (*Cervus nippon*) de Azio estas eĉ pli proksime parenca al la kanada cervo ol la ruĝa cervo.

La kanadaj cervoj vivas en miksaj arbaroj, altmontaj arbaroj kaj herbejoj aŭ maldensaj arbetaroj. Somere ili aktivadas sur altaj montoj kun prosperaj arboj kaj vivas 3 – 5 – ope. La cervino loĝas kune kun siaj idoj. La vircervo ĝenerale vivas sola aŭ formas kun aliaj samseksuloj grupon. Kiel plejparto de la alispecaj cervoj, la ruĝa cervo manĝas kaj trinkas akvon en frumateno kaj vespero, kaj tre viglas ĉe tagiĝo. Somere ĝi banas sin en marĉo aŭ lago. Ĝi manĝas arbofoliojn, ŝosojn kaj herbojn, ofte trinkas mineralan akvon aŭ lekas naturan salon. Ĝi estas sprita kaj lerta en kurado, havas akrajn flaradon kaj aŭdadon, sed malbonan vidadon. La vircervo defaligas kornajn vilojn en aŭgusto kaj septembro, kaj tuj post tio ĝi komencas serĉi por si kunulinojn dum seksa sezono. Tiam ĝi ofte krias, kaj ĝia basa krio povas aŭdiĝi fore je pli ol 1 kilometro. Dum tiu tempo intensa lukto okazas inter la vircervoj. La venkinto kolektas ĉirkaŭ sin grupon da cervinoj kaj pariĝas al ili. En majo kaj junio de la sekvanta jaro la cervino naskas ĝenerale unu idon ĉiufoje. La gravedeco daŭras 230 – 240 tagojn. La ĵus naskita ido havas makulojn sur si. La juna cervino maturiĝas en la aĝo de 3 aŭ 4 jaroj, dum la juna vircervo en la aĝo de 5 aŭ 6 jaroj. Ĝenerale ili povas vivi 15 – 18 jarojn.

La juna korno de la kanada cervo estas valora ĉina drogo. Ĝia kvalito estas malpli bona ol tiu de la makula cervo, sed pli granda ol tiu de la lasta.
400px|eta|maldekstra|Arealo de la kanada cervo

## Vidu ankaŭ 
* Centra-pacifikaj marbordaj arbaroj
* Koloradiaj rokmontaraj arbaroj
* Orient-siberia tajgo

## Piednotoj 

Dosiero:Hirschkampf.jpg|
Dosiero:Hirschrudel.jpg|

Kategorio:Cervedoj
Kategorio:Holarktisa faŭno
Kategorio:Nearktisa faŭno
Kategorio:Palearktisa faŭno
Cerv
Kategorio:Faŭno de Usono
Kategorio:Faŭno de Kanado
Kategorio:Mamuloj de Pollando
Stendal

**Stendal**  estas urba komunumo en Germanio kaj la administra centro de la samnoma distrikto en la germana federacia lando Saksio-Anhalto. Ĝi situas proksime okcidente de Elbo, ĉirkaŭ 120&nbsp;km de Berlin oriente, ĉirkaŭ 150&nbsp;km de Hannover okcidente kaj ĉirkaŭ 55&nbsp;km norde de Magdeburg. La urbo estas grava kruciĝpunkto de la fervojlinioj Hannover-Berlin kaj Schwerin-Magdeburg. Fine de  la komunumo havis  loĝantojn.

Unue skribe menciita ĝi estis kiel vilaĝo *Steinedal* en la jaro 1022. En 1160 ĝi ricevis la merkatrajton laŭ Magdeburga juro. En 1350 la urbo apartenis al Hanso, kiun ĝi tamen ree forlasis en 1518. En 1525 estis starigita la rolando antaŭ la urbodomo. En 1640 la urbo fariĝis garnizon-urbo (kaj fakte restis tia ĝis la foriro de la lastaj sovetaj soldatoj en 1994). En 1682 terura pesto postulis tie 1205 viktimojn.

## Gefiloj 
* Christian Wilhelm Arminius, verkisto kaj pedagogo
* Dieter M. Weidenbach
* Johann Joachim Winckelmann

## Vidindaĵoj 
* **Winckelmann-muzeo**
* **Katedralo Sankta Nikolao**
* **Maria-preĝejo**
* **Jacobi-preĝejo**
* **Petri-preĝejo**
* **Kapelo de Sankta Anna**
* **Urbodomo kun la rolando-statuo**
* **Refektorio de la iama monaĥejo de franciskanoj**
* Kiel restaĵoj de la iama urbomuro vidindas la pordegoj ***Uenglinger Tor*** kaj ***Tangermünder Tor***

## Partneraj urboj 
* 20ra Lemgo en Nordrejn-Vestfalio (Germanio)
* 20ra Svitavy en Ĉeĥio
* 20ra Grenoble en Francio
* 20ra Pulawy en Pollando

 
Dosiero:Stendal-roland.jpg|La rolando de Stendal
Dosiero:Rathausstendal1.jpg|La urbodomo
Dosiero:Uenglinger Tor.jpg|La pordego *Uenglinger Tor*
Dosiero:Stendal Markt.jpg|La merkata placo kun Maria-preĝejo kaj urbodomo
 

## Eksteraj ligiloj 
*  

Kategorio:Distrikto Stendal
Kategorio:Urboj de Saksio-Anhalto
Kategorio:Iamaj eksterdistriktaj urboj de Saksio-Anhalto
Kategorio:Hansourboj
Joseph Déchelette

**Joseph Déchelette** ( en Roanne – ) estis franca esperantisto kaj arkeologo kiu fakstudis antikvajn ceramikaĵojn. Li estis inter la unuaj sciencistoj kiu ligis la kulturojn de la La Tène kaj la Keltoj.

Membro en 1905 de la eble unua esperantista asocio de Roanne.

## Verkoj 
* *Peintures murales du Moyen Âge et de la Renaissance en Forez*
* *Les Vases céramiques ornés de la Gaule romaine*
* ''Manuel d'archéologie préhistorique, celtique et gallo-romaine*
* *L'Oppidum de Bibracte, guide du touriste et de l'archéologue au mont Beuvray et au musée de l'hôtel Rolin*
* *Le Hradischt de Stradonic en Bohême et les Fouilles de Bibracte''

Kategorio:Francaj arkeologoj
Kategorio:Keltologoj
Kategorio:Honordoktoroj
Kategorio:Kavaliroj de la Honora Legio
Kategorio:Francaj esperantistoj
Kategorio:Membroj de la franca Akademio de Surskriboj kaj Beletro
Olimpo (Kipro)

[eta|dekstra|250px|La montaro Troodos kun la kipra monto Olimpo - la [Listo de la plej altaj montoj de ĉiu lando|plej alta punkto de la insulo Kipro.]]
La kipra monto **Olimpo**, altas 1952 metrojn kaj estas la plej alta punkto de la insulo Kipro en la Mediteranea Maro. Ĝi ne miksendas kun la monto Olimpo sur la kontinenta parto de Grekio.

## Superrigardo 
La pinto de la monto en la kipra montaro Troodos ne alireblas, ĉar sur la plej alta punkto troviĝas radara instalaĵo de la armeo de Britio. La instalaĵo ekde la jaro 1974 kontrolas la ĉielon ĉirkaŭ la monto en radiuso de inter 1500 kaj 3000 kilometroj.

Eblas aliri la monton, krom la pinto, per strato aŭ piede per vojetoj tra valo, en kiu ekzistas pluraj akvofaloj. En la proksimeco de la monto troviĝas la konata monaĥejo Kykkos.

Ĉe la deklivoj de la monto inter januaro kaj marto ekzistas la sola ski-regiono de la insulo Kipro kun kvar ski-liftoj de inter 150 kaj 500 metroj da longeco. Krome eblas ski-migri. Ĉe la norda flanko de la monto ekzistas ski-tereno kun 120 da altecodiferenco kaj kun longo de 370 metroj, kiu estis agnoskata de la Federacio Internacia pri Skiado (FIS). Ekde la jaro 1977 ĉi-tie ĉiujare okazas internacia ski-konkurso de la federacio FIS.

## Eksteraj ligiloj 
* paĝo pri la monto, anglalingva

Kategorio:Montoj en Kipro
Kategorio:Montoj kun alteco inter 1000 kaj 1999 m
Verda Lago (Nov-Jorkio)

**Verda Lago** estas la pli granda el du lagoj en Ŝtata Parko Verdaj Lagoj apud kaj oriente de Sirakuso en departemento Onondaga, Nov-Jorkio (la Ronda Lago estas la pli malgranda unu). Ili ambaŭ estas plurtavolaj lagoj, kio signifas ke en ili ne estas aŭtuna kaj printempe miksado de surfaca kaj funda akvoj. Tiaj lagoj havi grandan potencialo por indiki vivon de antikvaj plantoj kaj animaloj.
La koloro de la lago estas, fakte, ne verda. Pro ĝia profundo (52 m) kaj malgranda amplekso (0,258 km2), kaj relativa protekto de la vento, la akvaj tavoloj en ĉi tiu lago ne miksiĝas aŭ renversiĝas.

Interesanta aĵoj en la lago estas "marnaj rifoj", rifecaj formacioj laŭ la bordolinio, konsistanta de bakterio-barita marno.

Kategorio:Lagoj en Nov-Jorkio
Carlo Ponti

**Carlo PONTI** [karlo ponti] (naskiĝis la 11-an de decembro 1912, mortis la 10-an de januaro 2007) estis itala filmproduktoro.

Ponti naskiĝis en Magenta, provinco de Milano. En la universitato de Milano li studis juron, kaj post mallonga laborado en la advokatejo de sia patro li komencis sian karieron kiel filmproduktoro. En la jaro 1951 li kune kun Dino De Laurentiis fondis la firmaon *Ponti-De Laurentiis*, kiu interalie per *Toto a colori* produktis la unuan italan kolorfilmon.

En 1950 Ponti dum beleckonkurso konatiĝis kun la 16-jara Sofia Villani Scicolone. Li inventis por ŝi la pseŭdonimon Sophia Loren kaj helpis al ŝi fariĝi aktorino. La 17-an de septembro 1957 ili geedziĝis - antaŭe Ponti en Meksiko divorcis de sia unua edzino Giuliana Fiastri. En Italio tiutempe divorcoj ne estis permesataj, kaj la edzeco de Carlo Ponti kaj Sophia Loren en 1962 estis nuligita. Ambaŭ kaj Giuliana Fiastri en 1966 iĝis civitanoj de Francio, ili tiel leĝigis la divorcon, kaj Ponti/Loren geedziĝis duan fojon en la jaro 1969.

Carlo Ponti havas tri filojn: Alex Ponti, filmproduktoro naskiĝis dum lia edzeco kun Giuliana Fiastri. Kun Sophia Loren li havas la filojn Carlo Ponti junior (kiu estis aktoro, sed poste eklaboris kiel direktisto de la *San Bernardino Symphony Orchestra* en Kalifornio) kaj Edoardo Ponti (scenaristo kaj reĝisoro).

Ponti mortis sekve de pulmoinflamo en Ĝeneva hospitalo. Lia tombo troviĝas en lia naskiĝurbo.

## Produktitaj filmoj 
* *Ieri, oggi, domani* (1963)
* ''Boccaccio '70''

Kategorio:Kinproduktoroj
Grovatnet

**Grovatnet** estas norvega lago kiu kuŝas en municipo Sørfold en Nordland.

Kategorio:Lagoj en Norvegio
Grænalón

**Grænalón** estas unu el  de la Islanda glaĉero Vatnajökull. Ĝi estas lokigita en la sudo de Islando. Ĝia surfaco estas 18 km2.

Malsimile al la pli bona sciata glaĉera lago Jökulsárlón, ĝi estas ne apud la mara bordo, sed en la montaro de Islando je la nordokcidenta fino de glaĉero *Skeiðarájökull* kiu estas parto de glaĉero *Vatnajökull*.

Kategorio:Lagoj en Islando
Gusana

**Gusana** estas nomo de artefarita lago kaj de la ĉirkaŭbaranta areo, en teritorio de Gavoi en Sardio en Italio.

La lago estis konstruita en la 1930-aj jaroj por konservi akvon por elektra generado (centralo Coghinadordza), kaj ĝi kovris antikvan romian ponton kaj ankaŭ antikvan arkeologian situon de popolo Nuragici.

Ĝi estas nun de turista valoro.

Kategorio:Lagoj en Italio
Kategorio:Sardio
Hartvikvatnet

**Hartvikvatnet** estas norvega lago kiu kuŝas en municipo Narvik en Nordland.

Kategorio:Lagoj en Norvegio
Hańcza

**Hańcza** estas lago en la Suvalkio, Podlaĥia Provinco, Pollando. Ĝi estas 311.4 hektarojn granda, 4.5 kilometrojn longa kaj 1.2 kilometrojn larĝa. Laŭ la plej novaj esploroj la lago Hańcza estas profunda je 106,1 metroj kaj tial estas la plej profunda lago de Pollando kaj de la tuta centra parto de Eŭropa Ebenaĵo.

## Vidu ankaŭ 
* la artikolon pri la tuta litova-pola regiono Suvalkio.

Kategorio:Lagoj en Pollando
Hemlock

**Hemlock** (= konio, la herbo *Conium maculatum*) estas lago, unu el la malgrandaj Fingraj Lagoj. Ĝi situas plejparte en departemento Livingston en Nov-Jorkio en Usono, sude de Roĉestro, kun parto en departemento Ontario en Nov-Jorkio en Usono. Laŭlonge de ĝiaj lagobordoj troviĝas la alegan-altaĵaj arbaroj.

## Eksteraj ligiloj 
* Turisma informo

Kategorio:Lagoj en Nov-Jorkio
Hengsteysee

**Hengsteysee** (lago Hengstey) estas rezervujo sur rivero Ruhr inter urboj Hagen, Dortmund kaj Herdecke en Nordrejn-Vestfalio en Germanio. Ĝi estis konstruita en 1929 kaj estas unu el kvin rezervujoj sur rivero Ruhr.

La rezervujo estas ĉirkaŭ 4,2 km longa kaj havas averaĝan larĝon de 296 metroj. Ĝi komenciĝas proksime de punkto kie rivero Lenne enenfluas enen de Ruhr, kaj finiĝas per akva elektrocentralo de la lago Hengstey. La monto Klusenberg, kiu estas parto de la Ardey-montaro, situas apude kaj norde de la Hengsteysee. Estas ankaŭ pumprezerva akvoenergia centralo sur ĉi tiu rezervujo, nomata *Koepchenwerk* laŭ Arthur Koepchen.

Hengsteysee plenumas jenajn kvar funkciojn:

* Suba rezervujo de la pumprezerva akvoenergia centralo *Koepchenwerk*.
* Biologia purigo akvo de la Lenne
* Deponigo de sedimento de la Lenne
* Loko por akvaj sportoj kaj turismo

Kategorio:Lagoj en Germanio
Kategorio:Nordrejn-Vestfalio
Kategorio:Kluzoj de Ruhr
Kategorio:Ruhr-regiono
Herdsman

Lago **Herdsman** (ankaŭ konata kiel **Lago Herdsmans**) estas terakva lago situanta je 6 km nordokcidente de Perth en antaŭurbo Herdsman.

La lago estas parto de regiona parko Herdsman. Ĝi mezuriĝas je 2,5 km de nordo al sudo, kaj 2 km de oriento al okcidento. Tamen ĝi vere formas mallarĝan arkon (preskaŭ ringon) ĉ. 2,5 km longan, sed nur 200–30 metrojn larĝan. En tiu arko situas verdejo nomata "Parko Maurie Hamer".

 [maldekstra|eta|300px|[Nigra Cigno en lago Herdsman]]

Kategorio:Lagoj en Okcidenta Aŭstralio
Lago Hidden (Alberto)

**Lago Hidden** (*Latenta Lago* en laŭvorta traduko) estas malgranda alpa lago situanta en Valo Skoki de Nacia Parko Banff (Kanado). La lago povas esti atingita per paŝado de 8,4 km (5,1 mi) startante je Fiŝo rivereta proksime de  lago Louise (Alberto). 

Kategorio:Nacia Parko Banff
Kategorio:Lagoj en Alberto
Sankta Marono

La kristana sanktulo **Marono** (*Maro, Maroun* aŭ *Marun*, † 410), estis ermito kaj sacerdoto en Okcidentazio. Laŭ li estis nomata la kristana eklezia komunumo Maronitoj.[eta|220ra|[Rusujo|Rusa ikono de Sankta Marono.]]Marono vivis proksime de la rivero Nahr al-Asi apud la urbo Cyrrhus en Sirio. La lokuloj atribuis al li sanigajn fortojn, li fondis monaĥejojn kaj edukis monaĥojn en Libano kaj Sirio. Li estas la patrono de ĉiuj maronitaj kristanoj kaj de la urbo Volperino en Italio.

La festotago de la sankta Marono estas la 9-a de februaro. En Libano la tago estas oficiala feriotago. Ankaŭ en la maronitaj komunumoj ekster Libano kaj Sirio la tago speciale festiĝas.

## Vidu ankaŭ 
* Lebanono

## Eksteraj ligiloj 
* paĝoj pri la sanktulo (anglalingvaj)

Kategorio:Mortintoj en 410
Kategorio:Sanktuloj
Kategorio:Kristanismo
Kategorio:Historio de Sirio
Kategorio:Historio de Libano
Hjälmaren

**Lago Hjälmaren** (prononco []) estas svedia kvara plej granda lago. Ĝi estas lokigita najbare al lago Mälaren tra kiu ĝi elfluas enen de la Balta maro. Ĝi estas koneksa per akvo-vojo kun Stokholmo per la 13 kilometrojn longa kanalo Hjälmare.

## Priskribo 
Ĝi estas ĉirkaŭigita per la provincoj Sudermanio, Neriko, kaj Vestmanio.

Hjälmaren estas 63 kilometroj longa, 20 kilometroj larĝa kaj havas averaĝan profundaĵon de 6 metroj kaj surfacon de 485 km². En la okcidenta fino de la lago estas lokigita urbo Örebro.

Kategorio:Lagoj en Svedio
Kategorio:Sudermanio
Kategorio:Vestmanio
Kategorio:Neriko
Hjertvatnet

**Hjertvatnet** estas norvega lago kiu kuŝas en municipo Ballangen en Nordland.

Kategorio:Lagoj en Norvegio
Hollingworth

**Hollingworth** estas lago en distrikto Littleborough, en la Metropolitan Borough de Rochdale en Greater Manchester (Anglio). Ĝi estas la sola lago en ĉi tiu loko, kaj, kiel ĝia nomo sugestas, ĝi situas en Hollingworth.

La lago kovras areon de 130 akreoj (0,53 km²) kaj la vojo ĉirkaŭ ĝi originale estis de 2,5 mejloj (4 km). Sub la akvo estis la malnova vilaĝeto Hollingworth. La lago estas ankoraŭ uzata por ripozaj celoj. La lago estas klasita kiel nacio-grava valoro pro la apuda sovaĝa vivo. La lago estis artefarita en 1801 por liveri akvon por kanalo Rochdale.

## Eksteraj ligiloj 
* Koncilio de Rochdale pri Hollingworth 

Kategorio:Lagoj en Anglio
Honeoye

**Honeoye** estas unu el la Fingraj Lagoj de Nov-Jorkio en Usono.
La plej granda parto situas en la urbo Richmond sed pli malgranda sudokcidenta situas en la urbo Canadice. La domareto de Honeoye situas tuj norde de la lago.

## Referencoj 
Kategorio:Lagoj en Nov-Jorkio
Hornavan

maldekstra|eta|Situo de Hornavan en Svedio
**Hornavan** [′hu|rna|van] estas lago en norda Svedio. Ĝi situas en Arjeplog en la historia provinco Laponio kaj en la gubernio (administra provinco) Norrbottens län.

Ĝi estas lokita en la Skandinavia montaro, je alto de 425 metroj. La urbo Arjeplog estas situanta je ĝia sudokcidenta bordo.

La surfaca areo ŝanĝiĝas inter 220 kaj 283 km², sed iuj fontoj de la informo donas ĝin kiel konstante 251 km²; ĉiukaze, ĝi estas la oka plej granda lago en Svedio. Kun plej granda profundo de 221 metroj ĝi estas ankaŭ la plej profunda.

## Referenco 
Kategorio:Lagoj en Svedio
Kategorio:Sameio
Kategorio:Norrbottens län
Hornindalsvatnet

**Hornindalsvatnet** estas lago en Norvegio, la plej profunda lago en Eŭropo, kun profundo de 514 metroj. Ĝia surfaco estas 53 m super marnivelo, kio signifas, ke ĝia fundo estas 461 m sub la marnivelo. 

## Referenco 
Kategorio:Lagoj en Norvegio
Hundålvatnet

**Hundålvatnet** estas reguligata lago en Norvegio. Ĝi situas en la provinco Nordland kaj apartenas al la komunumo Vefsn. La lago kovras surfacan areon de 7,96 kvadrataj kilometroj kaj ĝia borda longo estas proksimume 28,50 kilometroj. Alfluanto estas la rivero  '** kaj elfluanto la rivero **'.

## Vidu ankaŭ
* Listo de lagoj en Norvegio

Kategorio:Lagoj en Norvegio
Hvalvatn

**Hvalvatn** estas lago lokigitaj je kelkaj kilometroj oriente de Hvalfjörður en okcidenta parto de Islando. Ĝi kuŝas oriente de vulkano *Hvalfell*. Surfaco de la lago estas 53 km² kaj ĝia plej granda profundo estas 160 m.

Proksime de Hvalvatn estas la plej alta akvofalo en la lando Glymur. Estas vojo al la lago kaj la akvofalo.

## Referenco 
## Eksteraj ligiloj 
* Islanda vojaĝa gvidilo 
* Foto de lago Hvalvatn, vidita de Botnssúlur
* Foto de lago Hvalvatn kaj monto Hvalfell

Kategorio:Lagoj en Islando
Hvítavatn

**Hvítavatn** estas malgranda lago en la suda Montaro de Islando. Ĝi estas lokigita inter *Sídujökull* kaj Skeiðarájökull, du el la sudaj brakoj de granda glaĉero Vatnajökull, kaj kuŝas je 15&nbsp;km al la nordo de sablejo Skeiðará.

En Islando estas iuj lagoj kaj riveroj kun la adjektivo *hvíta* (signifo de kiu estas *blanka*) en ilia nomo. Ĉi tio venas de tio kio estas fonto de la plejparto de la pura akvo sur ĉi tiu insulo: la glaĉeroj.

Kategorio:Lagoj en Islando
Greifensee

dekstra|300px|eta|Mapo de Greifensee
**Greifensee** (prononcu *grajfnse*, alemane **Gryfäsee**) estas mezgranda lago je 20 km nordoriente de la Lago de Zuriko kaj de urbo Zurich en la distrikto Uster. Ĝi estas la dua plej granda lago en la Kantono Zuriko post la lago de Zuriko, ĝi estas de 6 km longa kaj 1,6 km larĝa je la plej larĝa punkto, kun maksimuma profundeco de 32 m. Ĝis la 13-a jarcento la nomo de la lago cetere estis analoge al ĝia elfluanto **Lago de Glatt**.

## Geografio 
Greifensee situas okcidente de la montoĉeno de Pfannenstiel okcidente de la urbo Uster. Ĝia fludirekto estas de sudoriento al nordokcidento kaj ĝi havas formon, kiu similas al granda fiŝo. Ĉe la "fiŝvosto" de je ĝia sudorienta fino situas bela marĉo, kiu estas naturprotekta regiono.

## Alfluantoj kaj elfluanto 
La riveretoj Ustermer Aa kaj Mönchaltorfer Aa estas la ĉefaj alfluantoj. Ustermer Aa elfluas el al Lago de Pfäffikon. La elfluanto de Greifensee estas la rivero Glatt, kiu alfluas al la Rejno.

## Estiĝo 
Greifensee estiĝis ĉe la fino de la lasta malvarmepoko post la retiriĝo de la Linth-Glaĉero. Per tereniĝo la origina formo de la lago iom post iom ŝanĝiĝis kaj ĝia surfaco malgrandiĝis, dum samtempe estiĝis ampleksaj marĉoj ĉirkaŭ ĝia bordo.

## Turismo ĉirkaŭ la lago 
Ŝiplinio konektas Maur kun Niederuster.

La lago estas loko de duon-maratono ĉirkaŭ ĝi, okazanta ĉiun jaron.

Ĉirkaŭ la lago situas pluraj publikaj strandbanejoj, kaj kampadejoj. La lago invitas al banado, velŝipumado kaj migrado ĉirkaŭ ĝia bordo.

En februaro 2012 la lago grandparte glaciiĝis kaj la frostiĝinta lagoareo la 15-an de februaro estis malfermita al la publiko.

## Komunumoj ĉirkaŭ la lago 
Je la orienta bordo de la lago situas la urbo Uster, nordoriente la urbeto Greifensee, norde Schwerzenbach kaj Fällanden, ĉe la okcidenta flanko situas Maur, je ĝia plej suda pinto la komunumo Egg atingas en unu punkto la lagon kaj en sudoriento situas Mönchaltorf.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de lagoj en Svislando
* Greifensee (urbo)

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo pri la duonmaratono de Greifensee
* Retejo de la Ŝipokompanio de Greifensee

## Bildoj 

Dosiero:2010-05-23-Greifensee (Foto Dietrich Michael Weidmann) 134.jpg|Kano ĉe la bordo Greifensee
Dosiero:2012-02-12-Lagofrostigho (Foto Dietrich Michael Weidmann) 060.JPG|Kano ĉe la frostiĝinta lago en februaro 2012
Dosiero:2012-02-12-Lagofrostigho (Foto Dietrich Michael Weidmann) 031.JPG|La frostiĝinta lago en februaro 2012
Dosiero:Greifensee - Niederuster IMG 2528.JPG|Greifenseebanejo kaj ŝiphaltejo Niederhuster
Dosiero:Greifensee07.jpg|Liniŝipo sur la lago Greifensee

Kategorio:Lagoj en Svislando
Kategorio:Kantono Zuriko
Kategorio:Uster
Kategorio:Zurika Oberlando
Kategorio:Akvokolekta areo de Rejno
Hvítárvatn

**Hvítárvatn** (ankaŭ sciata kiel **Hvítárlón**) estas lago en la Montaro de Islando kaj la fonto de glacia rivero Hvítá. Ĝi situas je 45 km nordoriente de Gullfoss. Ĝia surfaco estas proksimume 30 kvadrataj kilometroj; ĝia plej granda profundo estas 84 metroj.

Estas iuj riveroj kaj lagoj kun la islanda adjektivo *hvítur* (= blanka) en sia nomo. La adjektivo estas pro la fonto de la plejparto de islanda pura akvo – glaĉeroj.

## Eksteraj ligiloj 
* Fotoj

Kategorio:Lagoj en Islando
Indre Sildvikvatnet

**Indre Sildvikvatnet** estas norvega lago kiu kuŝas en municipo Narvik en Nordland.

Kategorio:Lagoj en Norvegio
Hóp

**Hóp** estas lago lokigita en la nordo de Islando proksime de Blönduós je Húnafjörður.

Reale, la objekto estas pli laguno ol lago. Ĝia surfaca areo dependas sur la tajdoj kaj oscilas inter 29 kaj 44 km2. Ĝia plej granda profundo estas 9 m.

Kategorio:Lagoj en Islando
Hreðavatn

**Hreðavatn** estas lago en okcidento de Islando. Ĝi situas proksime de Vojo 1 (la Ringa Vojo) inter Borgarnes kaj la pasejo de Holtavörtuheiði. Apude estas la universitata fakultato de *Bifröst* kaj krateroj *Grábrók* kaj ankaŭ vulkano Baula.

La surfaco de la lago estas 1,14 km², ĝi kuŝas je) 56 m pli supre de la marnivelo, ĝia longo estas de 5 km kaj ĝia plej granda profundo estas 20 m. Ĝi estas enigita en bela pejzaĝo de erikejo kaj de malgrandaj arbaraj kulturejoj.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.nat.is/nateng/hredavatn.htm 
* http://www.iww.is/pages/xw/wl.html  (kun foroj)

Kategorio:Lagoj en Islando
Jengelvatnet

**Jengelvatnet** estas norvega lago kiu kuŝas en municipo Røyrvik en Nord-Trøndelag kaj en municipoj Grane kaj Hattfjelldal en Nordland.

Kategorio:Lagoj en Norvegio
Jungfernsee

**Jungfernsee** estas lago proksime de Potsdamo (Brandenburgio, Germanio), kiun trafluas la rivero Havel.

Kategorio:Lagoj en Germanio
Kategorio:Brandenburgio
Jackson (lago)

Lago **Jackson** estas lago situanta en nordokcidenta Vajomingo (Usono) en Nacia Parko Granda Teton. La lago estas natura, sed ĝia nivelo plialtiĝis je 33 futoj (10 m) pro konstruado de la akvobaraĵo en 1911. Ĉi-tiu pli alta nivelo de la lago estas uzata de farmistoj en Idaho por irigacio. La lago estas rezulto de granda fosado de glaĉeroj el la najbara montoĉeno Teton; interalie nutras ĝin elfluoj de glaĉeretoj ĉe la pintoj de tiuj montoj. Ĉefa nutranto estas Serpenta Rivero, alfluanta de nordo.

Lago Jackson estas unu el la plej grandaj altaj lagoj en Usono, je alto de 2.064 metroj (6.772 futoj) super marnivelo. La lago estas 25 km longa, 11,25 km (7 mejlojn) larĝa kaj 134 metrojn (438 futojn) profunda. Eĉ dum varmaj someroj la akvo de la lago ne superas temperaturon de  () kaj en vintro povas frosti je tavolo de ĉ. du metroj..

Multaj specioj de fiŝoj loĝas en la lago, inkluzive de bruna truto, laga truto, ezoko kaj salmo.

Estas kelkaj insuloj en la lago, inkluzive de pinto Danahoe, kiu estas klare videbla de la ŝoseo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Lagoj en Vajomingo
Kaldvågvatnet

**Kaldvågvatnet** estas norvega lago kiu kuŝas en municipo Hamarøy en Nordland.

Kategorio:Lagoj en Norvegio