open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kameničná (distrikto Komárno)

eta|250px|maldekstra|Katolika preĝejo de Kameničná
eta|250px|maldekstra|Salikejo de Kameničná
**Kameničná** (kameniĉnA) (hungare *Keszegfalva*' [kesegfalva]) estas vilaĝo en Slovakio en regiono Nitra, en distrikto Komárno. Kelke da eksteraj setlejoj apartenas al la vilaĝo.

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Váh, laŭ traira flankovojo, laŭ iama fervojo Komárno-Kolárovo. La plej proksimaj urboj estas Komárno 10, Kolárovo 13 km.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1482. En la 16-a jarcento ĝi apartenis al fortikaĵo de Komárno. Poste la turkoj faris senhoma la vilaĝon. Post la turka erao konstruiĝis ĉerivera fortikaĵo, sekve ankaŭ la vilaĝo refondiĝis. En 1848 okazis batalserio laŭ la rivero Váh, ankaŭ ĉi tie okazis bataleto. Inundoj okazis en 1898 kaj 1903, poŝto en 1884, vilaĝdomo en 1910 konstruiĝis.

En 1910 loĝis en la vilaĝo 1772 da homoj, (plejparte hungaroj). La komunumo ĝis Traktato de Trianon apartenis al Komárom (reĝa departemento), al distrikto *Csallóköz*, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito parto de la hungaroj estis deportitaj, la restintaj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. Kolĥozo formiĝis en 1948. En 1965 granda inundo okazis. En 2001 loĝis tie 1793 da homoj, (1409 hungaroj, 345 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* novklasikisma katolika preĝejo omaĝe al Sankta Vendelo de 1870
* ĉe ekstera setlejo ruinoj de romanika preĝejo el la 13-a jarcento
* monumento pri falintoj dum la 2-a mondmilito de 1998
* protektata riverobranĉo

## Ĝemelkomunumo 
*  Réde, Hungario

Image:Bálványi kanális.JPG|Kanalo de Kameničná
Image:Keszegfalva2.JPG|Monumento pri falintoj dum la 2-a mondomilito
Image:Keszegfalva01.JPG|Monumento de Kameničná

Kategorio:Municipoj en distrikto Komárno
Filipo (kontraŭpapo)

**Filipo**, latine ** Philippus**, estis kontraŭpapo unu tagon, la 31-a de julio 768. Li estis kirkestro de abatejo en Romo, 768, post la morto de papo Paŭlo la 1-a, Christophorus, kanceliero de eklezio, helpata de reĝo de longobardoj, eksigis la kontraŭpapon Konstanteno la 2-a. La generalo de longobardoj Valdipertus, kiel reprezentanto de reĝo Desiderio, elektis Filipon kiel papon, sed Christophorus ne akceptis lin. Filipo devis rezigni la papecon kaj estis arestita en abatejo, kaj Stefano la 3-a estis elektita papo de Christophorus kaj Desiderio.

Kategorio:Kontraŭpapoj
Desiderio

**Desiderio** (mortis iam post 786) estis la lasta reĝo de la longobardoj. Li regis de 757 ĝis 774 en Pavio, kiam lia reĝlando estis konkerita de Karolo la Granda. Origine, li estis duko de Lombardio, Toskanio kaj, poste, ankaŭ de Istrio. Post la morto de Astolfo li estis kronita reĝo.

Li faris multajn militojn kontraŭ italaj duklandoj kaj iĝis protektanto de la papo. Kiam Paŭlo la 1-a mortis, li invadis Romon por eksigi kaj aresti kontraŭpapon Konstanteno la 2-a kaj elektis la papon Stefano la 3-a. Sed Stefano la 3-a malamikiĝis de li ĉar estis kontraŭ la edziniĝo de lia filino Desiderata al Karolo la Granda en 768. Karolo petis al Papo Adriano la 1-a sian eksedziĝon en 771, kaj li tion permesis. Alia filino de li, Liutperga, edziniĝis al Tasilo la 3-a de Bavario.

Pro heredaj disputoj, Desiderio invadis la papajn ŝtatojn. La papo petis helpon al frankoj, kiuj invadis Italion en 773. Post la sieĝo de Pavio, la longobardoj estis venkitaj kaj Desiderio kaj lia edzino forportitaj al la franka regno kaj malliberigitaj en monaĥejo Corbie.

Kategorio:Longobardoj
János Thorma

**THORMA János** (torma) estis hungara pentristo naskita en Kiskunhalas la 24-an de aprilo 1870 kaj mortinta en Baia Mare, 5-an de decembro 1937.
maldekstra|eta|*Pejzaĝo en aŭtuno* (1920)

## Biografio 
Liaj majstroj estis: en Budapeŝto Bertalan Székely, en Munkeno Simon Hollósy. En Parizo li studis en *Julian Akademio*. En 1899 li estis en Hispanujo kaj Nederlando. Li estis unu el fondintoj de Artistkolonio de Nagybánya en 1896, kie ekde 1902 li instruis. Post 1919 li estis la gvidanto de la kolonio. En sia naskiĝurbo la *Muzeo Thorma János* enhavas lian kreaĵojn.

## Individuaj ekspozicioj 
* 1931 - Satu Mare kun sia edzino Margit Kiss.

## Elektitaj disĉiploj 
* Mária Modok
* János Pirk
* József Soproni Horváth

## Bibliografio 
eta|Busto pri János Thorma
* Beöthy Zsolt: Egy új magyar történeti kép (Aradi vértanúk) (Bpesti Szle, 1896 (87. sz.);
* Lyka Károly: Magyar mesterek. (Új Idők, 1917. 415: sz.);
* Radocsay Dénes: T. J. (A Magy. Művészettört. Munkaközösség Évkve, 1953);
* Nagy Ildikó: Hollósy, Ferenczy, T. (Bp., 1964).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

## Eksteraj ligiloj 
* Arto en Hungarujo

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Klížska Nemá

**Klížska Nemá,** hungare **Kolozsnéma** estas vilaĝo en Slovakio en regiono Nitra, en distrikto Komárno.
eta|250px|maldekstra|Kalvinana preĝejo de Klížska Nemá

## Situo 
Klížska Nemá situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Danubo, laŭ traira flankovojo. Kontraŭe troviĝas Gönyű, kien ŝipeto trafikas. La plej proksimaj urboj estas Veľký Meder 16, Komárno 29 km.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1168 en formo *Villa Nema*, apartenanta al fortikaĵo de Komárno. Poste la kampoj apartenis al Jeromos Némai Kolos. La turkoj faris senhoma la vilaĝon. En 1848 okazis bataleto apud la vilaĝo. Historiaj okupiĝoj estis fiŝkaptado kaj orolevado.

En 1910 loĝis 927 da homoj, (plejparte hungaroj). La komunumo ĝis 1919 apartenis al Komárom (reĝa departemento), al distrikto Csallóköz, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj estis iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2004 loĝis tie 546 da homoj, (plejparte hungaroj). Ekde 2008 Slovakio kaj Hungario apartenas al interna zono de Schengen, sekve tra la Danubo iu ajn povas traboati.

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al Gardanĝeloj de 1884
* ruinoj de malnova preĝejo
* kalvinana preĝejo de 1793, post unu jaro ligna turo alkonstruiĝis, en 1858 renovigita
* monumento pri falintoj dum la 1-a mondmilito
* postbaroka nobeldomo

## Famuloj 
* En la iama Kolzsnéma naskiĝis juristo Lajos Bólya.
* En Klížska Nemá naskiĝis:
** slovakia hungara juristo Rezső Szabó
** slovakia hungara maŝininĝeniero Pál Élesztős.

## Galerio de fotoj 

Image:Klížska Nemá2.JPG|Lago de Klížska Nemá
Image:Kolozsnéma02.JPG|Kruco en Klížska Nemá
Image:Kolozsnéma03.JPG|Kruco en Klížska Nemá
Image:Kolozsnéma04.JPG|Monumento de falintoj dum la 1-a mondomilito en Klížska Nemá
Image:Kolozsnéma05.JPG|Monumento en Klížska Nemá
Dosiero:Klížska Nemá3.JPG|Katolika preĝejo de Klížska Nemá
Dosiero:Kolozsnéma01.JPG|Municipa oficejo de Klížska Nemá

Kategorio:Municipoj en distrikto Komárno
Samloka laborado

**Samloka laborado** () estas la nova tendenco organizi laboron de unuopuloj kaj malgrandaj
laborkolektivoj per luo de unu oficejo por kelkaj sendependaj personoj. Oficejoj de samloka laborado funkcias en kelkaj usonaj, eŭropaj, rusiaj kaj ukrainiaj urboj.

## Plusoj de samloka laborado 
* Socialigo. Komunikado kun aliaj sendependaj unuopuloj ("liberlanculoj") helpas ne perdi kutimon diskuti kaj aŭskulti.
* Trovo de novaj komercaj kontaktoj, konstanta interŝanĝo de ideoj kaj spertoj.
* Interhelpo, komuna laboro pri projektoj. Estas pli facile rapide trovi teamon por granda projekto en tia centro, ol per kutimaj rimedoj.
* Komforta etoso: samtempe labora (ne kiel hejme) kaj senkontrola (ne kiel en korporaciaj oficejoj).

## Minusoj de samloka laborado 
* Kompare al hejma oficejo, bezonatas multe da tempo por atingi la laborlokon.
* Malsekureco: frekventado de pluraj novaj kaj unutagaj personoj kaŭzas necertecon pri propraĵoj, pri kiuj necesas aparte zorgi. Multaj oficejoj de samloka laborado ne havas ian ajn sekurecservon.
* Kontraŭleĝeco. Kelkaj samlokaj laborantoj povas okupiĝi pri kontraŭleĝa agado, tio povas damaĝi la aliulojn en la oficejo.
* Malbona nutrado. Kutime mankas bona skemo pri liverado de tagmanĝoj.
* Senrespondecemo. Konduto de ĉiu membro de la kolektivo povas influi la aliulojn: tio sekvigas bezonon zorge elektadi homojn por samloka laborado.

## Eksteraj ligiloj 
* Listo de oficejoj de samloka laborado tra la mondo
* Samloka laborado furoras (blogaĵo en Esperanto pri la nova oficejo de samloka laborado en Rusio)

## Referencoj 
Kategorio:Laboro
Endre Kakassy

**KAKASSY Endre** (kakaŝi) pseŭdonimo *Régeni András* estis rumanuja hungara publicisto, redaktoro, verkisto, tradukisto naskita en Marosludas la 15-an de majo 1903 kaj mortinta en Kluĵo la 18-an de oktobro 1963.

## Biografio 
Endre Kakassy abiturientiĝis en Aiud (1923), poste pristudis juron en Bukareŝto. Ekde oktobro de 1926 li estis raportisto de Keleti Újság, respektive redaktoro. En 1931 li iĝis ĉefredaktoro de bukareŝta gazeto Magyar Kurír, pli poste ĝia respondecredaktoro. En la mezo de 30-aj jaroj li translokiĝis Braŝovon kaj ekde 1934 li estis kunlaboranto, ekde 1938 respondecredaktoro de la Brassói Lapok. En 1942 li iĝis vicĉefredaktoro de Déli Hírlap en Temeŝvaro. Laŭ eltrovitaj akuzoj li estis malliberigita. Ekde la dua parto de la 40-aj jaroj li estis kunlaboranto de Utunk, Igaz Szó, Korunk.

## Verkoj 
* *Európa patkányai*, aventurromano, Brassó, 1935;
* *A fiatal Eminescu*,mnografio, Bk., 1959;
* *Eminescu élete és költészete*, monografio., Bk., 1962;
* *Mihail Sadoveanu*. Egy nagy élet és egy nagy életmű története, Bk., 1964.

## Tradukaĵoj 
* V. E. Galan: Szomszédok, Bk., 1956;
* I. Călugăru: Egy mihaszna gyermekkora [kun Sándor Kacsó], postparolo, Bk., 1958;
* A. Vlahuţă: Hideg tűzhely mellett (kun Erik Majtényi), antaŭparolo, Mvh., 1959;
* G. Alexandrescu: Válogatott művei (kun Zoltán Franyó, Majtényi Erik, Lőrinc Szabó), Bk., 1962.

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kakassy E

Kakassy E
Kakassy, E
Konstitucio de Norvegio

[300px|eta|La konstitucia asembleo ĉe Eidsvoll, [1814.]]
La **Konstitucio de Norvegio** estis alprenita la 16-an de majo, 1814 de la norvegia konstitucia asembleo ĉe Eidsvoll (malgranda urbeto norde de la nacia ĉefurbo Oslo, tiam nomata *Christiania*), tiam subskribita kaj datigita la 17-an de majo. Ĝin oni konsideris kiel unu el la plej radikale demokratiaj konstitucioj de la mondo tiutempe. La 17-a de majo nuntempe estas la Nacia tago de Norvegio.

## Historio 
La norvegan konstitucion inspiris la Usona Deklaro de Sendependeco je 1776, la franca revolucio je 1789, kaj la sekvintaj usonaj kaj francaj konstitucioj, kaj oni konsideris ĝin kiel unu el la plej radikale demokratiaj konstitucioj de la mondo tiutempe. Post la Norvega-sveda milito de 1814, laŭ la traktato de Moss Norvegio devis aliĝi al persona unio kun Svedio, tiel forminte la union Svedio-Norvegio, kaj devis ŝanĝi sian konstitucion konvene la 4-an de novembro, 1814. Tiuj konstituciaj ŝanĝoj estis forigitaj post la disiĝo de la 91 jaraĝa unio en 1905.

La plej freŝdatan konstitucian ŝanĝon oni alprenis la 20-an de februaro, 2006.

Kategorio:Politiko de Norvegio
Norvegio
Kampadejo

[eta|dekstra|250px|Strandkampadejo ĉe la [Golfo de Meksiko en la meksika ŝtato Veracruz ]]
**Kampadejo** estas loko kun provizoj por kampadi. Ĉi tie oni povas starigi tendon, ruldomon aŭ kampadveturilon. Plejofte kampadejo havas kampojn ĉirkaŭitaj per boskoj por doni ŝirmon. Se la kampadejo estas ĉirkaŭita per palisaro, la enirejo estas kontrolita. Por la uzo la turistoj pagas. Oni klasifikas la kampadejojn laŭ steloj, kiel la hotelojn. Laŭ ili estas tie duŝo, necesejo, manĝejo, kafejeto kaj simile.

La plej norda oficiala kampadejo en la mondo situas en Longyearbyen sur la insulo Svalbard (78° 13' N).

## Vidu ankaŭ 
* Listo de kampadejoj en Hungario

Kategorio:Loĝado
Kategorio:Turismo
Trogonoj

alternative=Trogon viridis|eta|Trogon viridis
La veraj ***Trogonoj*** estas genro de preskaŭpaserinaj birdoj de la familio de trogonedoj, nome ***Trogon***. Ties membroj vivas en arbaroj de Ameriko el sudorienta Arizono al Argentino.

Ili havas grandajn okulojn, fortikajn hokoformajn bekojn, mallongajn flugilojn kaj l**ongajn kvadratofinajn kaj tre graditajn vostojn**; la nigroblankaj vostoplumoj distingas la diferencajn bildojn en subvosto. Maskloj havas ege **metalkoloran plumaron**, metale en supraj partoj. Ties nigraj vizaĝoj estas distingiloj el kecaloj, Inoj kaj junuloj estas iom pli senkoloraj kaj ofte malfacile identigeblaj en la kamparo. La ovoj estas blankaj aŭ bluecblankaj, malkiel la helbluaj ovoj de kecaloj.

## Specioj 
* Nigrakapa trogono, *Trogon melanocephalus*
* Citreola trogono, *Trogon citreolus*
* Blankvosta trogono, *Trogon viridis*
* Bairda trogono, *Trogon bairdii*
* Viola trogono, *Trogon violaceus*
* Montotrogono, *Trogon mexicanus*
* Blankokula trogono, *Trogon comptus*
* Kolumtrogono, *Trogon collaris*
* Eleganta trogono, *Trogon elegans*
* Oranĝventra trogono, *Trogon aurantiiventris*
* Maskotrogono, *Trogon personatus*
* Flavventra trogono, *Trogon rufus*
* Surukura tragono, *Trogon surrucura*
* Blukrona trogono, *Trogon curucui*
* Nigravosta trogono, *Trogon melanurus*
* Grizvosta trogono, *Trogon massena*
* Ĵaluzivosta trogono, *Trogon clathratus*

## Notoj 
Kategorio:Trogonedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kortelisy

**Kortelisy** estas vilaĝo en Ukrainio en Volina provinco

## Historio 
La vilaĝo Kortelisy estis fondita en 1786. Dum la ekzisto de Dua Pola Respubliko ĝi apartenis al distrikto Kowel en Volinia vojevodio.

## Dua Mondmilito 
La 23-an de septembro 1942 Kortelisy estis tute detruita kaj preskaŭ la tuta loĝantaro (2892 personoj) murdita de germanoj. Viktimoj de la sama ekstermiga agado estiĝis ankaŭ najbaraj vilaĝoj Borki, Zabłocie kaj Borysówka.
La tutan loĝantaron oni forpelis al la centro sub preteksto de kunveno. Neniu estis konscia pri la situacio kaj grupe iris al kvin lokoj de ekzekutoj ekster la vilaĝo. Resono de pafado estis superbruita de funkciigitaj aŭtomobilaj brulmotoroj. Post pafekzekuto de viroj oni pafmortigis virinojn kun infanoj. La ekzekuto komenciĝis je la 9.00 kaj finiĝis je la 16.25

Laŭ ukrainaj sciencistoj: politologo Ołeksij Martynov kaj historiisto Adolf Kondracki la krimon faris la 201-a Bataliono Schutzmannschaft konsistanta el kunlaborantaj kun germanoj ukrainaj naciistoj, kaj loĝantoj de la urbo estis vivbruligitaj. Laŭ opinio de profesoro Stepan Makarĉuk de Lviva Universitato fakta nombro de viktimoj de la krimo ne superas 1650 personojn, kion agnoskas laŭnomaj listoj troviĝantaj en la muzeo en Kortelisy.

La vilaĝo rekonstruiĝis aligante apudajn etajn setlejojn.

Malpli konata fakto estas, ke tio ne estis la sola ukrainia vilaĝo detruita. Estas raportoj pri entute komplete detruitaj 459 vilaĝoj en Ukrainio, kies loĝantaro estis parte aŭ komplete murdita.

## Vidu ankaŭ 
* Volinia masakro
* Oradour-sur-Glane, Ležáky, Lidice, Ĉeski Malin, Javoříčko

## Fontoj 
*  *Detruitaj vilaĝoj: Kortelisy (Ukrainio), Lidice (Ĉeĥoslovakio) & Oradour-sur-Glane (Francio): Razitaj Vilaĝoj.*

## Eksteraj ligiloj 
* [Paĝo de la Historia Muzeo en Kortelisy (ĉe Memorial(https://eo.wikipedia.org/wiki/Memorial))]

Kategorio:Militkrimoj
Kategorio:Militkrimoj dum la Dua Mondmilito
-al-

**-al-** estas kvazaŭ-sufikso en multaj vortoj en Esperanto. Ĉi tio signifas ke ĝi estis sufikso en iuj romanidaj lingvoj, el kiuj la vortoj estas prenitaj en Esperanton, sed ne estas vera sufikso en Esperanto.

La radikoj kun kaj sen "al" en la fino estas apartaj sendependaj radikoj, kun apartaj sed ofte iel similaj signifoj. Ekzemple:
* (el NPIV):
*: **soci-o** : reto de dependecoj kaj reciprokaj kondiĉoj inter homoj, loĝantoj sur iu teritorio kaj iliaj interrilatoj produktivaj, familiaj, naciaj, ritaj, ktp
*: **social-a** koncernanta la komunajn ekonomiajn interesojn de socio, kontraste kun la politikaj → **social-ism-o**
* &nbsp;
*: **norm-o 1** Ordinara, laŭregula stato, ĝenerale rekonata kiel modelo **2 (juro)** Preskribo aŭ regulo en ĝenerale aplikebla leĝo aŭ ekvivalenta akto **3** Ĝenerale rekonata kaj ofte leĝe difinita regulo pri minimuma nivelo de produktokvalito, sekureco, higieno ks. **4 (teĥnologio)**
*: **normal-a 1** Tia, kian oni povas antaŭvidi laŭ la naturo, laŭ kutimo, la ordinaraj kondiĉoj (komparu: normala distribuo) **2 (matematiko)** Orta

## -al- kaj la vort-teorio de Esperanto 
Laŭ K. Kalocsay kaj E. Wüster la sufikso -al- povas esti foje uzebla en la teĥnika lingvaĵo dum pluformado de la adjektivaj radikoj, kiam necesas konservi la "elfalantan" finaĵon -o (la signon de la substantiveco). La klasika ekzemplo por tiu uzo estas *varm**al**a* grado (= *grado de varmo*); se oni provas pluformi la substantivon *varmo* per nura ŝanĝo de la finaĵo, oni venas al kvalit-adjektivo *varma* anstataŭ la rilat-adjektivo, kiu priskribus la "rilaton al varmo"; do, *varma grado* estas sensencaĵo, dum oni celis la sencon *grado de varmo*. Tiu uzo restas tamen nur sporada, normale oni elturniĝas aŭ per la uzo de la prepozicio *de* (*grado de varmo*), aŭ per la kunmeto (*varmo-grado*), aŭ foje per la uzado de alia radiko: ekz., anst. "rapida energio" (la celita senco estas *energio de rapid(ec)o*) oni diras "kineta energio". Aliaj ekzemploj de la ebla uzo de la sufikso estas *valor**al**a sistemo* (= valor-sistemo, sistemo de valoroj), *acid**al**a radiko* (= radiko de acido, acid-o-a radiko, sed ne *acida radiko*). Notindas, ke tiu uzo de -al- venas el Ido kaj ne estas bezonata por Esperanto (krom kelkaj maloftaj okazoj, kiam tamen eblas elturniĝi alimaniere) pro la senca elasteco de ties finaĵoj.

## Eksteraj ligiloj 
* -al- en PMEG

Kategorio:Sufiksoj en Esperanto
Kategorio:Eugen Wüster
Perko

La **perkoj** estas genro de  el la familio Perkedoj, kies tipa specio estas la Eŭropa perko (*Perca fluviatilis*).

## Priskribo 
La perko povas kreski ĝis 50-centimetra longo kaj pezo de 3 kg.

Ĝi povas fariĝi 16-jaraĝa.

Parencoj de ĉi tiu genro estas, inter aliaj, la sandro kaj la perĉo (fiŝo).

## Specioj 
* Flava perko
* Nila perko
* Eŭropa perko

## Bildaro 

Dosiero:BaarsVoedselnijd.jpg| Nutraĵa logaĵo por fiŝkaptado en aro da perkidoj el sablofosejo
Dosiero:BaarsKannibaal.JPG| Kanibala perkido el nederlanda marĉlageto.
Dosiero:PercaFluviatilisMediumSize.JPG| Mezgranda perko
Dosiero:ForseBaar.JPG| Fortika perko kun alta dorso
Dosiero:Pesce Persico.jpg| Skeleto de perko

Kategorio:Fiŝoj
Kategorio:Perkoformaj
Estella Warren

eta|Estella Warren en 2008
**Estella WARREN** (23-an de decembro 1978 en Peterborough, Ontario) estas kanada aktorino kaj fotomodelo.

Ŝia patrino estis instruistino, la patro vendisto de uzitaj aŭtomobiloj.

Ŝi naĝis ekde la 7-a aĝjaro sinkronan naĝadon, en aĝo de 12 jaroj, ŝi jam trejnis sin en Toronto, en la kanada nacia teamo (*Canadian National Team*). Ŝi estis tri jarojn kanada nacia ĉampiono (*Canadian National Champion*). Ŝi reprezentis Kanadon en la *World Aquatic Championship* kaj atingis duan lokon.

Ŝia modela kariero komenciĝis en 1996, kiam ŝi partoprenis mezlernejan vest-prezenton kaj tie malkovris ŝin talent-serĉisto, kiu sendis fotojn pri ŝi al modelagentejo en Novjorko. Post tio ŝin petis por fotado la modmagazino Vogue, pli poste ankaŭ Marie Claire, Elle kaj la germana GQ.

Ŝi prezentas vestojn de:

* Andrew Groves
* Kenzo Takada
* Yves Saint Laurent

Krom la modelado, ŝi ankaŭ sukcesas en aktorado. Ŝi ludis en 2001 kun Sylvester Stallone kaj Burt Reynolds en la agfilmo *Driven*. Samjare ŝi aperis en la aventurfilmo de reĝisoro Tim Burton (Planedo de la simioj (2001)).

Okazis pluaj akompanaj ludoj en filmoj kiel *Kangaroo Jack* (2003), *The Cooler* (2003), *Blowing Smoke* (2004) kaj la hororfilmo *Trespassing*.

## Filmografio 
* 2001: *Driven*
* 2001: *Planet of the Apes*
* 2003: *Kangaroo Jack*
* 2003: *The Cooler*
* 2004: *Trespassing*
* 2004: *Blowing Smoke*
* 2005: *Her Minor Thing*
* 2006: *Taphephobia*

Kategorio:Kanadaj aktoroj
Kategorio:Anglaj ontarianoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Kanado
Blankvosta trogono

La **Blankvosta trogono**, ***Trogon viridis***, estas birdospecio de genro de preskaŭpaserinaj birdoj de la familio de trogonedoj, nome ***Trogon***. Ili loĝas el Panamo suden al suda Brazilo, kaj en Trinidado.

Tiu relative granda specio estas ĉirkaŭ 29&nbsp;cm longa kaj peza 82 g. Trogonoj havas distingajn masklan kaj inan plumarojn, kun mildaj, ofte koloraj, plumoj. La kapo kaj supra brusto de la masklo estas **bluaj** kaj la **dorso estas verda**, bluiĝante ĉe pugo. La pli malaltaj subaj partoj estas **orflavaj**. La subvosto havas nigran centron, larĝe bordita de blanko, kaj la flugiloj estas nigraj, striecita je blanko. La ino de la **Blankvosta trogono** havas brungrizajn dorson, kapon kaj bruston. La okuloj estas tre nigraj kaj havas bluecajn mallarĝajn okulringojn; la beko estas malhelblueca. Tiu specio laŭ ŝajno similas al la Viola trogono, sed tiu lasta estas pli malgranda kaj havas striitan voston.

La **Blankvosta trogono** havas lantan alvokon *Koŭ, koŭ, koŭ* kaj pli rapidan *kau, kau, kau, ka, ka, ka *. La rapida alvoko similas al tiu de la *Amazonia Viola Trogono*, kaj ĝi ne loĝas en la pli humidaj arbaroj kie ambaŭ formoj loĝas.

La **Blankvosta trogono** manĝas insektojn kaj malgrandajn fruktojn, kaj ties larĝa beko kaj malfortaj kruroj respegulas ĝiajn dieton kaj arban kutimaron. Kvankam la flugo estas rapida, ili ne estas flugemaj. Ili kutime ripozas rektaj kaj senmovaj.

Ĝi estas loĝanta de humidaj arbaroj, kie ĝi nestumas en termitejo aŭ en truo de putrinta arbo. La nesto estas kutime, se ne ĉiam, konstruita de la ino, kiu fosas suprenirantan tunelon fine en reprodukta ĉambro. La nestosezono estas ŝajne ĉefe dum la someraj monatoj (Junio-Aŭgusto). La ovodemetado estas tipe du aŭ tri blankaj ovoj. Tiuj estas kovataj dum 16-17 tagoj, kun du pliaj semajnoj antaŭ elnestiĝo.

## Bildaro 

Image:Trogon viridis at Baltimore Aquarium.jpg

## Notoj 
## Referencoj 
*  Ne minacata
*  (2006): Notes on breeding, behaviour and distribution of some birds in Ecuador. *Bull. B.O.C.* **126**(2): 153-164.
*  (1991): *A guide to the birds of Trinidad and Tobago* (2nd edition). Comstock Publishing, Ithaca, N.Y.. ISBN 0-8014-9792-2
*  (2003): *Birds of Venezuela*. Christopher Helm, London. ISBN 0-7136-6418-5

Kategorio:Trogonedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Lajos Magyari

**MAGYARI Lajos** (madjari) pseŭdonimoj *Vargyasi Miklós*, *Udvarhelyi Miklós* rumanuja hungara ĵurnalisto, poeto, tradukisto naskita en Székelyudvarhely la 26-an de oktobro 1942 kaj mortinta en Sfântu Gheorghe la 3-an de junio 2015.

## Biografio
La mezlernejon Lajos Magyari finis en sia naskiĝurbo, kaj en 1966 akiris diplomon pri la hungara lingvo kaj literaturo en Universitato Babeş-Bolyai de Kluĵo. Inter 1966 kaj 1968 li instruis en Héjjasfalva, ekde 1968 li estis interna kunlaboranto de ĵurnalo Megyei Tükör. Post 1989 li estis ĉefredaktoro de Háromszék. En 1992 oni elektis lin senatano en parlamento de Rumanio.

## Premioj
*Premio de *Marosvásárhelyi Író Egyesület* 1976; EMKE-premio 1993.

## Volumoj
**Hétarcú ballada*, poemoj, Bk., 1969;
**Csoma Sándor naplója*, poemo, Bk., 1970;
**Kötések, poemoj, Bk., 1976;
**A föld igézete*, poemoj, Bk., 1988;
**Út az alkonyatba, poemoj, Sepsiszentgyörgy-Bp., 1994.

## Tradukaĵoj
*R. Stanca: Hajnali vágta, poemoj, Bk., 1981.

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

## Eksteraj ligiloj
*Poemoj en hungara lingvo

Magyari L
Krimkazo de Amstetten

Fine de aprilo 2008 mondkonatiĝis **krimkazo de Amstetten** en Malsupra Aŭstrio:

Elisabeth Fritzl (nask. 1966) estis kaptita de sia patro Josef Fritzl (naskita je la 9-a de aprilo 1935) kaj tenita dum 24 jaroj en la kelo de ties domo kaj plurmilfoje seksperfortita.

Ŝi naskis sep infanojn, unu el kiuj mortis mallonge post la naskiĝo kaj la patro forbruligis la kadavron en kaldrono. DNA-provo pruvis, ke la infanoj estis generitaj per incesto . Tri el la infanoj estis tenitaj kaptitaj en la kelo kune kun sia patrino.  La aliaj tri infanoj iĝis adoptitaj infanoj de la avo-patro, ĉar la bunkro havis nur 60 kvadratajn metrojn, kio ne sufiĉis por ses infanoj kaj la patrino. Lia edzino kaj neniu en la najbarejo sciis pri la terura krimo. La bunkro-kelo estis fermata per dikega pordo, malfermebla per elektra ŝlosilkodo, kiun konis nur Fritzl.

La kazo malkovriĝis, kiam la plej aĝa el la infanoj (19-jara) estis portata al malsanulejo pro vivdanĝera malsano la . La patro-avo konfesis siajn farojn.

La proceso kontraŭ Josef Fritzl okazis de la 16-a ĝis la 19-a de marto 2009 en la distriktara tribunalo de St. Pölten. Li estis akuzita pro murdo, seksperforto, malliberigo kaj incesto. La tribunalo trovis lin kulpa en ĉiuj punktoj. Li estis verdiktita je vivolonga mallibero en prizono por mense abnormaj krimuloj.

## Fontoj 
Kategorio:Aŭstraj krimuloj
Kategorio:Krimoj
Kategorio:Seksperforto
Kategorio:Incesto
Lipové

eta|300px|Kanalo ĉe Lipové
eta|300px|Preĝejo de Lipové
**Lipové,** hungare **Zsemlékes** estas malgranda vilaĝo en Slovakio en regiono Nitra, en distrikto Komárno.

* Areo: 11 km²
* Loĝantaro: 190
* Alto super marnivelo: 110 m
* Poŝtkodo: 946 14
* Telefonprefikso: 0 35

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, inter Danubobranĉoj, fine de sakovojo. Komárno troviĝas 27 km-ojn for.

## Historio 
Dum la historio la loko apartenis al Bodza, kie estis biencentro nomata *Zsemlékes* (ĵemlEkeŝ). Ekde 1920 la tuta ĉirkaŭaĵo apartenis al Ĉeĥoslovakio. La slovakoj fondis novan komunumon kaj forprenis kampojn ankaŭ de la najbaraj vilaĝoj. Ĝi iĝis memstara vilaĝo nomata **Hodžovo** (hodĵovo) en 1926. En 1930 ĝi nombris 560 slovakojn kaj 5 hungarojn. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Tiu loko estis malgranda slovaka insulo inter la hungareco, sekve la vilaĝeto escepte iĝis parto de Hungario. La oficiala hungara nomo estis **Zsemlékes**, la neoficiala nomo estis *Hodzsafalva* (hodĵafalva). En 1950 la oficiala slovaka nomo iĝis Lipové. Granda inundo okazis en 1965. En 2001 loĝis tie 195 da homoj (160 slovakoj, 28 hungaroj).

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo
* luterana sonorilstablo

Kategorio:Municipoj en distrikto Komárno
Anarki-kolektivismo

:*Atentu: ne konfuzu anarki-kolektivismon kaj socialan anarkiismon, pli ampleksan skolon kiu foje samnomiĝas.*
**Anarki-kolektivismo** (ankaŭ nomita **kolektivisma anarkiismo**) estas revolucia anarkiisma doktrino, estrita de Miĥail Bakunin, kiu porlpledis la abolicion de la ŝtato kaj de privata posedo de la produktadrimedoj, kun la produktadrimedoj posedataj kolektive, kaj regataj de la produktantoj mem. Anarki-kolektivismo proponas, ke la kolektivigo de la produktadrimedoj estu iniciatita de malgranda, centrigita elita grupo per perfortaj agoj, kiuj inspirus la laboristojn al revolucio kaj perforte kolektivigi la produktadrimedojn; la Internacia Socialdemokrata Alianco estis fondita en 1868 por plenumi ĉi tiun celon. Post la kolektivigo, laboristoj estus pagataj en demokrataj organizoj laŭ la kvanto da horoj, kiun ili kontribuus al la produktado. Ili tiam uzus la salajrojn por aĉeti varojn en komunuma merkato. Ĉi tiu ismo kontrastas kun anarki-komunismo, kiu celas forigi salajron kaj monon, kaj en kiu individuoj prenus varojn libere kaj senpage el varejo "al ĉiu laŭ sia bezono", dum kiam anarki-kolektivismo lasas ĉiun komunumon decidi ĉu kaj kiam forigi ilin. Tiel, la "Kolektivisma anarkiismo" de Bakunin vere estas miksaĵo de individuismo kaj kolektivismo. Anarki-kolektivismo estas ofte ligita ne nur al Baĥunin, sed ankaŭ al la kontraŭaŭtoritatismaj sekcioj de la 1-a Internacio, kaj al la frua hispana anarkiista movado. *Anarchist FAQ* komparas kaj kontrastas anarki-kolektivismon kaj anarki-komunismon tiel ĉi:

La anarki-kolektivistoj unue uzis la vorton "kolektivismo" por distingi sin de la reciprokistaj sekvantoj de Proudhon kaj de la ŝtatsocialistoj de Karl Marx. Pro la nomo de libereco, Bakunin skribis, "ni ĉiam protestos kontraŭ io ajn, kiu iel ajn aspektas kiel komunismo aŭ ŝtatsocialismo," kiujn li konsideris defundamente aŭtoritatismaj ("Federismo, Socialismo, kaj Kontraŭteologismo," 1867).

## Referencoj 
Kategorio:Anarkiismaj pensoskoloj
Kategorio:Kontraŭkapitalismo
Modrany

eta|dekstra|300px|Kalvinana preĝejo de Modrany
eta|300px|dekstra|Katolika preĝdomo de Modrany
eta|300px|dekstra|Kalvinana paroĥo de Modrany
**Modrany,** hungare **Madar** estas vilaĝo en Slovakio en regiono Nitra, en distrikto Komárno.

* Areo: km2
* Loĝantaro: 1450
* Alto super marnivelo: 274 m
* poŝtkodo: 946 33
* telefonprefikso: 00421 (0) 35

## Situo 
La vilaĝo situas en valo, inter montetoj, laŭ traira flankovojo. Komárno troviĝas 21 km-ojn for.

## Historio 
En la vilaĝo slavoj loĝis antaŭ la hungaroj. La unua mencio devenis el 1198. Tertremo en 1763, incendioj en 1886 kaj 1904 okazis. Historiaj okupiĝoj estis vinkulturo, forstrumado kaj agrikulturo.

En 1910 loĝis en la vilaĝo 2034 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 ĝi apartenis al Komárom (reĝa departemento), al distrikto de Udvard, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 1445 da homoj (1233 hungaroj kaj 124 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* fundamente gotika kalvinana preĝejo de 1691, en 1763 klasikismiĝis
* klasikisma sonorilstablo de 1749
eta|maldekstra|260px|Vilaĝdomo de Modrany

Kategorio:Municipoj en distrikto Komárno
Martovce

eta|300px|Lago kaj kalvinana preĝejo de Martovce
eta|300px|Katolika kapelo de Martovce
eta|300px|Karaktera domo de Martovce
eta|300px|Marĉa pejzaĝo ĉe Martovce
eta|300px|Malnova domo de Martovce
**Martovce,** hungare **Martos** (martoŝ) estas malgranda vilaĝo en Slovakio en regiono Nitra, en distrikto Komárno.

* Areo: 20 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 750
* Alto super marnivelo: 112 m
* Poŝtkodo: 946 61
* Telefonprefikso: 0 35

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ iama riverobranĉo de Nitra (rivero), laŭ flankovojoj. La plej proksimaj urboj estas Hurbanovo 4, Komárno 17 km-ojn for.

## Historio 
Antaŭ la hungaroj avaroj loĝis tie. La unua mencio devenis el 1438 en formo *Marthos*, sed apud la vilaĝo iam estis malnova vilaĝo nomata *Gég*, menciita en 1075. Verŝajne fine de la mezepoko pro la oftaj inundoj tiu vilaĝo malfondiĝis. Ĉefepiskopejo de Esztergom havis longe kampojn de Martos. La turkoj ofte suferigis la loĝantojn, krome okazis malamikeco inter katolikoj kaj kalvinanoj. Ekde 1754 kalvinana lernejo ekfunkciis. Ĥoleroj okazis en 1831 kaj 1851. Krom la agrikulturo la fiŝkaptado estis karaktera okupiĝo. Fine de la 19-a jarcento la prospera vilaĝo iĝis grandvilaĝo.

En 1910 loĝis 1288 da homoj, (plejparte hungaroj). La grandvilaĝo ĝis 1919 apartenis al Komárom (reĝa departemento), al distrikto Udvard, poste al Ĉeĥoslovakio. La oficiala nomo ekde 1927 iĝis **Martoš**. En 1930 oni nombris 1305 hungarojn kaj 35 slovakojn. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito iom da hungaroj estis deportitaj, la restaĵo iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. La vilaĝnomo ŝanĝiĝis al Martovce. Dum la socialismo kolĥozo funkciis. En 2001 loĝis tie 694 hungaroj, 63 slovakoj, po 1 germano kaj ĉeĥo.

Vilaĝservoj estas hungarlingva bazlernejo kaj infanĝardeno.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 1732, en 1899 novklasikismiĝis
* katolika kapelo omaĝe al Sankta Vendelo de 2004
* hungarlingva kulturcentro
* vilaĝmuzeo de 1975, la domo konstruiĝis en 1871
* lago
* protektata marĉa regiono

## Ĝemelkomunumo 
*  Öskü, Hungario

Kategorio:Municipoj en distrikto Komárno
Supra akvofalo de Nefcerka

**Supra akvofalo de Nefcerka** () estas akvofalo en valo Nefcerka (), kiu estas flanka valo de Kôprová dolina (esperante: Aneta valo) en montaro Altaj Tatroj en distrikto Poprad en Slovakio. Ĉi tiu valo troviĝas malantaŭ de monto Kriváň. Sur la teritorio de valo troviĝas nacia natura rezervacio. Tuta teritorio apartenas al urbo Vysoké Tatry kaj troviĝas sur la teritorio de Nacia parko Vysoké Tatry, kiu estas la plej malnova nacia parko en Slovakio.
La akvofalon kreas Torento de Nefcerka (sk:), kiu apartenas al riverbaseno de Váh kaj estas en la alteco de 1875 m.s.m, super la akvofalo de Kmeť, kiu estas la plej alta akvofalo en Slovakio. Ĝia alteco estas 9 m. La akvo falas en roka fendo tra sojlo, kiu restas post la retiriĝo de glaciaro en la montaro post la fino de lasta glaciepoko. Rokaĵo en kiu kreiĝis akvofalo estas granodiorito.
## Aliro 
Nuntempe akvofalo estas ne alirebla por vizitantoj pro la naturprotekto.
## Vidu ankaŭ 
Listo de slovakaj akvofaloj
## Fonto de informoj kaj bildo de akvofalo 
Paĝaro de Stata protekto de naturo de Slovakio pri slovakaj akvofaloj (slovake):
* http://www.sopsr.sk/vodopady/show_vchu.php?idVchu=40&idVodopadu=221

Kategorio:Akvofaloj en Tatroj en Slovakio
Kategorio:Distrikto Poprad
Kategorio:Akvaĵoj en Regiono Prešov
István Katona Szabó

**KATONA SZABÓ István**, ĝis 1957 li uzis sian familinomon *Szabó* (sabo} estas hungara verkisto, ĵurnalisto, redaktoro  naskita en Târgu Secuiesc la 10-an de novembro 1922 kaj mortis en Gödöllő la 6-an de februaro 2013. Li estas la edzo de Erzsébet Bódis kaj la patro de Erzsébet Katona Szabó.

## Biografio
István Katona Szabó komencis siajn studojn en sia naskiĝurbo, sed li ĉesis tion kaj li iĝis komercistlernanto en Óradna, tektillaboristo en Sibio. Pli poste li abiturientiĝis en Marosvásárhely (1942) kaj li akiris diplomon pri ekonomiko de Bolyai Tudományegyetem (1947). Kiel studento li estis studentdirektoro de Móricz Zsigmond Kollégium (1945–47) raportisto de ĵurnalo Világosság. Pli poste li instruis en Huedin, ekde 1948 li estis redaktro de Falvak Népe, respektive de Falvak Dolgozó Népe (inter 1950 kaj 1952 vicĉefredaktoro, ekde 1958 en Târgu Mureş li estis vicĉefredaktoro de Új Élet, ekde 1967 readakciano kaj rubrikgvidanto. En 1986 li translokiĝis en Hungarion. Li loĝis en Gödöllő.

## Verkoj
*Virágzó élet*. Biografio de Rudolf Palocsay, Bk., 1955;
**A dinnyecsősz*, rakontoj., Bk., 1955;
**Farkasjárás*, rakontoj., Bk., 1957; Borika, Bk., 1959;
**A harmadik kakasszó, romaneto., Bk., 1963;
**Vesztett szerelem*, romano, Bk., 1967;
**Szakítás*, romano, Bk., 1972;
**Elbeszélések*, Bk., 1974;
**A nagy remények kora*. Erdélyi demokrácia 1944-1948 I-II., aŭtobiografio, 1990;
**A megtévesztettek*. Életem Erdélyben. I-II. (I. Gyűlöletben születtem. II. Lélekharangok.) 1992, 1993;
**Székely vész*, tört. színjáték, Gödöllő, 1995;
**Marosvásárhelyi krónika*. 1900-1990, monogr., 1996;
**Emlékkönyv a Magyar Királyi Ferenc József Tudományegyetem (1872-1944) létesítésének 125. évfordulója alkalmából*, red., 1997.

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon
*Nekrologo

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Deux jours à tuer (filmo)

***Deux jours à tuer*** (Du tagoj mortigaj) estas franca drama filmo de Jean Becker aperinta la , kies ĉefroluloj estas Albert Dupontel, Marie-Josée Croze kaj Pierre Vaneck.

## Temo
Antoine Méliot estas publicisto, kiu sukcesis en la vivo, li estas edziĝinta kun Cécile kaj havas du infanojn. Li loĝas en domo en Yvelines kaj havas amikajn rilatojn kun siaj najbaroj. Tamen, iun tagon, pro sia sekreta amrilato kun Marion, li sukcesas ĉion ŝanceli.

Dum rendevuo kun kliento de sia agentejo, li ekkoleras kaj subfosas ilian projekton. Dum la daŭro de semajnfino, Antoine, ŝajne trankvila homo, detruos sian tutan vivon.

## Teĥnikaĵoj
* Franca titolo: *Deux jours à tuer* (*Du tagoj mortigaj*)
* Angla titolo: *Love Me No More* (*Amu min ne plu*)
* Reĝisoro: Jean Becker
* Scenaro: Eric Assous kaj Jérôme Beaujour
** Adaptita de libro de François d'Épenoux
* Produktado: Louis Becker (Studio Canal)
* Foto: Arthur Cloquet
* Muntado: Jacques Witta
* Kostumoj: Annie Périer
* Ĝenro: Drama filmo
* Lando: Francio
* Daŭro: 85 minutoj
* Formato: 2.35 Cinemascope - Kolora - Formato 35&nbsp;mm
* Sono: Dolby Digital DTS
* Aperdato:  (francio)

## Rolularo
* Albert Dupontel: *Antoine*
* Marie-Josée Croze: *Cécile*
* Pierre Vaneck: *Patro de Antoine*
* Alessandra Martines: *Marion*
* Cristiana Réali: *Virginie*
* Mathias Mlekuz: *Éric*
* Claire Nebout: *Clara*
* François Marthouret: *Paul*
* Anne Loiret: *Anne-Laure*
* José Paul: *Thibault*
* Daphné Bürki  *Bérengère*
* Samuel Labarthe: *Étienne*
* Guillaume De Tonquedec : *Sébastien*
* Jean Dell: *Mortez*
* Marie-Christine Adam: *Patrino de Cécile*
* Mario Pecqueur: *Patro de Cécile*
* Annick Alane: *S-ino Lemoine*
* Thierry Liagre: *Posedanto de Jaguar*
* Stephan Wojtowicz: *Kafejestro*
* Xavier Gallais: *Pet-veturanto*

## Videoteko
Aperis DVD kaj blu-radia disko la .

## Eksteraj ligiloj
* Oficiala TTT-ejo 
* "Deux jours à tuer" en IMDB
* "Deux jours à tuer" en Allocine 

Kategorio:Francaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2008
Kategorio:Filmoj adaptitaj de libroj
Kategorio:Filmoj de Jean Becker
Mudroňovo

eta|250px|maldekstra|Sonorilturo en Mudroňovo
**Mudroňovo** (hungare *Újpuszta*) estas malgranda vilaĝo en Slovakio en regiono Nitra, en distrikto Komárno.

## Situo 
La vilaĝo situas inter ebenaĵo kaj montetoj, laŭ traira flankovojo. Komárno troviĝas 20 km.

## Historio 
La najbara vilaĝo estas Lipové, ankaŭ la historio estas preskaŭ la sama. Dum la historio la loko apartenis al Modrany, kie estis bienocentro nomata *Újpuszta*. Ekde 1920 la tuta ĉirkaŭaĵo apartenis al Ĉeĥoslovakio. La slovakoj fondis novan komunumon en 1923 kaj forprenis kampojn ankaŭ de la najbaraj vilaĝoj. Ĝi iĝis memstara vilaĝo en 1926. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Tiu loko estis malgranda slovaka insulo inter la hungareco, sekve la vilaĝeto escepte iĝis parto de Hungario. En 2001 loĝis tie 123 homoj (107 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al Dia Kompatemo de 2002
* ligna sonorilturo

Kategorio:Municipoj en distrikto Komárno
Hadriano la 1-a

maldekstra|eta| Karolo la Granda kaj papo Hadriano
**Hadriano la 1-a** aŭ **Adriano la 1-a**, latine ***Hadrianus I*** naskiĝis nekonatan daton en Romo kaj mortis en 795. Li estis papo ekde 772 ĝis sia morto. En tiu funkcio antaŭis lin  kaj sekvis lin .

Hadriano estis filo de Theodorus, li estis regiona notario de papo Paŭlo la 1-a kaj diakono de papo Stefano la 3-a.

En jaro 773 papo Hadriano petis helpon al Karolo la Granda kontraŭ longobardoj, kiuj papajn ŝtatojn minacis.

## Vidu ankaŭ 
* listo de papoj

Kategorio:Papoj
Eleganta trogono

La **Eleganta trogono**,  *Trogon elegans*, estas birdospecio de genro de preskaŭpaserinaj birdoj de la familio de trogonedoj, nome ***Trogon***. Ili loĝas el plisudorienta Arizono en Usono al nordokcidenta Kostariko. Ĝi eventuale troviĝas kiel vaganto en pli sudorienta kaj okcidenta Teksaso. 

Ĝi estas loĝanto de pli malsupraj niveloj de duonaridaj malfermaj arbaroj. Ili nestumas 2-6 m alte en nekovrita trueto, kutime selektante oldan truon de pego, kaj la tipa ovodemetado estas de 2-3 ovoj.

Trogonos havas distingigajn masklan kaj inan plumarojn, kun mildaj, ofte kolorplenaj, plumoj. Tiu ĉi nearktisa kaj neotropisa specio estas 28-30 cm longa kaj 65-67 g peza. Ambaŭ seksoj havas blankan subvoston kun mallarĝa **fina horizontala nigra strio**. La  subvosto havas ankaŭ grandajn blankajn pintojn graditaj eĉ kun nigra fina strio. Ambaŭ havas **flavan bekon**, oranĝruĝajn subvostaj kovrilojn kaj malsupran ventron, kaj blankan horizontalan brustostrion.  

La masklo de la **Eleganta trogono** havas **metalbrilajn malhelverdajn kapon, supran bruston kaj dorson**, nigrajn vizaĝon kaj gorĝon, kaj ruĝoranĝajn malsupran bruston kaj ventron. Li montras grizajn supraflugilajn kovrilojn. La ino havas metalbrilajn bronzkolorajn kapon, supran bruston, dorson, supran voston kaj supraflugilajn kovrilojn. Ŝi montras senkoloran blankan supran ventron, kaj etan blankan vertikalan strion malantaŭ la okulo.

La kutima alvoko estas raŭka "ku-ah ku-ah ku-ah". Tiu trogono inkludas kelkajn trilecajn notojn.  

La **Eleganta trogono** manĝas insektojn kaj fruktojn, ofte prenitajn dumfluge. Ties larĝaj bekoj kaj malfortaj kruroj respegulas siajn dieton kaj arban kutimaron. Kvankam la flugo estas rapida, ili ne estas flugemaj. Ili kutime ripozas rekte kaj senmove.

## Vidu ankaŭ
*Ĉielinsulo

## Bildaro 

Image:Trogon elegans1.jpg

## Referencoj 
*  Ne minacata
* *A Guide to the Birds of Costa Rica* de F. Gary Stiles, Alexander F. Skutch, ISBN 0-8014-9600-4
* *Trogons And Quetzals Of The World* de Paul A. Johnsgard, ISBN 1-56098-388-4

## Eksteraj ligiloj 
* Patuxent Birdidentigejo 

Kategorio:Trogonedoj
Kategorio:Nearktisa faŭno
Kategorio:Neotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Apaloderma

***Apaloderma*** estas genro de birdoj de la familio Trogonedoj kaj la ordo Trogonoformaj. La tri specioj de la genro loĝas en Afriko sub Saharo. Ĉiuj birdoj de tiu familio montras **belajn kolorojn**, kiuj distingas masklojn el inoj.

La genro enhavas la jenajn speciojn:
* Narina trogono, *Apaloderma narina*
* Nudvanga trogono, *Apaloderma aequatoriale*
* Strivosta trogono, *Apaloderma vittatum*
Leono la 3-a

**Sankta Leono la 3-a**, latine ***Leo III*** (naskiĝis nekonatan daton en Italio kaj mortis en 816) estis papo ekde 795 ĝis sia morto. En tiu funkcio antaŭis lin  kaj sekvis lin . Antaŭ esti papo, li estis pastro en Romo.

En jaro 797 Irene de Ateno detronigis sian filon, la bizanca imperiestro Konstanteno la 6-a, kaj iĝis imperiestrino. Papo Leono ne agnoskis la novan imperiestrinon kaj en jaro 800 kronis Karolon la Grandan imperiestro kaj kreis, tiel, la Sanktan Romian Imperion.

## Vidu ankaŭ 
* listo de papoj

Kategorio:Papoj
Kategorio:Sanktuloj
Sokolce

eta|dekstra|300ra|Katolika kaj kalvinana preĝejoj de Sokolce
eta|dekstra|300ra|Vilaĝdomo de Sokolce
eta|dekstra|300ra|Monumento pri inundo en Sokolce
**Sokolce,** hungare **Lakszakállas** estas vilaĝo en Slovakio en regiono Nitra, en distrikto Komárno.

* Areo: 8 km2
* Loĝantaro: 480
* Alto super marnivelo: 110 m
* Poŝtkodo: 946 17
* Telefonprefikso: 0 35

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, vojo. Veľký Meder troviĝas 5, Komárno 20, la ĉefurbo 70 km-ojn for. La komunumo kontaktiĝas kun Brestovec.

## Historio 
Preĝejo funkciis en la vilaĝo en 1268. La unua mencio devenis de 1428 en formo *Lak al. nom. Zakalus*. La turkoj bruldetruis la vilaĝon. Poste fondiĝis apudaj diversaj vilaĝoj. Incendio okazis en 1861. En 1910 loĝis tie 782 da homoj (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Komárom (reĝa departemento), al distrikto Csallóköz. La vilaĝo trovis sin en Ĉeĥoslovakio ekde 1920. Inter 1938-1945 la loko rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. En 1940 *Lakszakállas* kaj *Túriszakállas* unuiĝis. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. Dum la socialismo kolĥozo formiĝis, kiu funkcias ankaŭ nun en la 5 najbaraj vilaĝoj.

## Vidindaĵoj 
* iama romanika preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo de 1268, dum la turka erao difektiĝis, poste iĝis kalvinana preĝejo, kelkfoje trakonstruiĝis
* katolika preĝejo omaĝe al Apoteozo de Sankta Kruco
* baroka kastelo de Amadé, poste klasikismiĝis
* monumento pri la granda inundo okazinta en 1965
* subĉiela teatro de 2003

## Ĝemelkomunumo 
*  Zalaerdőd, Hungario

Kategorio:Municipoj en distrikto Komárno
Regna Kanceliero

[eta|[Otto von Bismarck, nordgermana federacia kanceliero de 1867-1870 kaj germana regna kanceliero de 1871-1890]]
**Regna Kanceliero** (germane: *Reichskanzler*) estis de 1871 ĝis 1945 la titolo de la germana ĉefministro. Antaŭe (en la Nordgermana Federacio) kaj poste (ekde 1949 en Federacia Respubliko Germanio) la titolo estis kaj estas Federacia Kanceliero.

Komence, en la Germana Imperiestra Regno de 1870-1918, la regna kanceliero estis la sola persono de la registaro, ĉar sub li ne estis ministroj, sed nur ŝtatsekretarioj. La kancelieron instalis la imperiestro. En la Vajmara Respubliko la kanceliero estis nomumita de la Regna Prezidanto, sed povis estis senoficigita fare de la parlamento. Ekde 1949, nur la parlamento povas elekti kaj malelekti la kancelieron.

Al la plej konataj kancelieroj apartenis la unua, Otto von Bismarck, Theobald von Bethmann Hollweg (regante dum la Unua mondmilito), Gustav Stresemann kaj Adolf Hitler. Friedrich Ebert (1918/19) estis nur unu tagon kanceliero, poste li estis unu el du *prezidantoj de la Konsilio de Popolkomisiitoj*.

## Vidu ankaŭ 
* Kanceliero (Germanio) kun listo de la kancelieroj
* Federacia Kanceliero (Germanio)


Kategorio:Germana Imperiestra Regno
Kategorio:Vajmara Respubliko
Zentrumspartei

[eta|Centre Party Member of Reichstag (First line sitting from left to right: [Paul Letocha, Dr. Ludwig Windthorst, Graf v. Johann Anton von Chamaré, Anton von Dejanicz-Gliszczynski, Albert Horn second line-standing-left to right: Graf v. Friedrich von Praschma, Philipp Schmieder (not Centre party), Dr. Felix Porsch, Dr. Frhr. Clemens Heereman von Zuydwyck, Julius Szmula)]]
La ***Zentrumspartei*** ("Centra Partio" aŭ "Partio de la Centro", mallongigo: Z) nomiĝis germana katolika partio fondita en 1870. Famaj politikistoj de ĝi estis Ludwig Windhorst kaj Wilhelm Marx. En la Germana Imperiestra Regno (1871-1918) ĝi batalis kontraŭ la regna kanceliero Bismarck, kiu subtenis la evangelian eklezion. Dum la Vajmara Respubliko (1918-1933) ĝi fojfoje estis registara partio en koalicio kun SPD kaj DDP. Tian tripartian registaron oni nomis “Vajmara Koalicio”, ĉar ĝi konsistis el tri partioj, kiuj kune subtenis la Respublikon kontraste al la konservativuloj, kiuj preferis monarĥion, kaj la ekstremistoj, kiuj intencis estigi diktatorecon. Ĝi devis dissolviĝi en 1933 sub la premo de la registaro de Adolf Hitler. Post la dua mondmilito la partio restariĝis kaj daŭre ekzistas, sed restis malgranda: ĝian gvidan rolon transprenis la Kristandemokratia Unio.

## Balotaj rezultoj 1871-1933 
### Imperiestra Regno 
### Vajmara Respubliko 
La ŝajna nekongrueco de la elcentaj voĉoj kaj la nombro da mandatoj rezultas el la ŝanĝanta nombro da entutaj mandatoj depende de la tuta nombro da voĉdonantoj.

## Referencoj 
Kategorio:Kristanaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj de Germanio
Kategorio:Germana Imperiestra Regno
Kategorio:Vajmara Respubliko
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1870
Kategorio:Politikaj partioj malfonditaj en 1933
Kategorio:Malaperintaj konservativaj partioj en Eŭropo
Paskalo la 1-a

**Sankta Paskalo la 1-a**, latine ** Paschalis I **, naskiĝis nekonatan daton en Romo kaj mortis 824. Li estis papo ekde 817 ĝis sia morto. Paskalo estis filo de Boronus kaj studis en Latrano. Lin igis abato la papo Leono la 3-a.

Papa Paskalo en Romo 823 kronis Lotarion kunimperiestro de lia patro Ludoviko la Pia.

Kategorio:Papoj
Kategorio:Sanktuloj
Zoltán Czegő

**CZEGŐ Zoltán** (cegeo:) estas rumanuja hungara/hungara poeto, ĵurnalisto naskita en Bukareŝto la 18-an de junio 1938.

## Biografio 
La mezlernejon Zoltán Czegő finis en Sfântu Gheorghe en 1955, la fakojn pedagogio-hungara lingvo kaj literaturo en Universitato Babeş-Bolyai de Kluĵo en 1962. Li instruis, poste li iĝis de 1968 li iĝis la interna kunlaboranto de Megyei Tükör. En 1988 li translokiĝis Hungarujon. En 1989-90 li estis kunlaboranto de *Esti Hírlap*, ekde 1991 de *Magyar Fórum*, ekde januaro de 1992 de *Új Magyarország*.

## Premioj 
* Premio de la *Marosvásárhelyi Írói Egyesület* 1983;
* Premio de la *Magyar Írószövetség* 1985;
* A M. Honvédség és a M. Írószövetség nívódíja 1996.

## Verkoj 
* *Pogány liturgia*, poemoj, Bk., 1970;
* *Titkos délután*, poemoj, Bk., 1973;
* *Ezen a parton*, poemoj, Bk., 1978;
* *Ember a Kénos-tetőn*, publicistiko, konfesoj, Kvár, 1981;
* *Nyár, köd alatt*. Hosszabb, rövidebb lírai írások versben és prózában, (lirikaj verkoj en prozo kaj verso) Bk., 1983;
* *Lelkek világhuzatban*, poemoj, 1995;
* *Unokás zsoltárok*, poemoj, 2002.
* *Medrében él* 1-2. grandromano, 2004;
* *Foltozott szivárvány*, 2006.
* *Időrianás*, romano, 2007.

## Fonto 
* Erdélyi Magyar Írók Ligája 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Czego Z

Czego Z
Wolfgang Kapp

**Wolfgang Kapp** (naskiĝis la  en Novjorko, Usono; mortis la  en Leipzig) estis germana administracia oficisto, laste Ĝenerala Pejzaĝa Direktoro en Kenigsbergo. La 13-an de marto 1920 li gvidis, komune kun generalo Walther von Lüttwitz sensukcesan Kapp-puĉon kontraŭ la demokratie elektita registaro en Berlino. Post la puĉo li fuĝis al Svedio. En printempo 1922 li venis al Leipzig por defendi sin en tribunalo. En medicina ekzameno oni trovis ĉe li kanceron. Li mortis post operacio en malsanulejo.

Kategorio:Vajmara Respubliko
Kategorio:Germanaj politikistoj