Avvakum

eta|250x250ra|La *Ekzilo de Avvakum en Siberio* (1898), de Sergej Miloradoviĉ
[eta|302x302ra|Brulanta de Arkipastro Avvakum, [Malnovritanoj|Malnovritana ikono, malfrue 17a al frue 18a jarcento)]]
**Avvakum Petrov**,  ankaŭ **Avvakum** aŭ **Avvakum Petroviĉ** (; n. la 25-an de novembro ( la 5-an de decembro ) 1620 en Grigorovo, provinco Niĵnij Novgorod - m. la 14-an de aprilo ( la 24-an ) 1682, en Pustozersk) estis pastro de la Rusa Eklezio kaj protopapo (d:Q2735717), aŭtografa verkisto, kaj de kelkaj polemikaj verkoj kaj leteroj al samideanoj.

Li estis nomita laŭ la hebrea profeto Ĥabakuk.

Li estas konata kiel unu el la plej elstaraj kontraŭuloj de la Reformacio dum la skismo en la eklezio en la 17-a jarcento. Li estis formale kondamnita kiel herezulo en 1666 kaj lia pastreco estis revokita, kaj post dek kvin jaroj da malliberigo li estis bruligita ĉe la ŝtiparo. Li estas konsiderata martiro kaj unu el la plej respektataj figuroj inter la sekvantoj de la Malnova Rito .

Fine de la 1640-aj jaroj kaj komence de la 1650-aj jaroj, li estis ĉefpastro de la urbo Jurjev-Povolskij, membro de la influa Rondo de Fanatikuloj de Pieco, amiko kaj kunulo de la estonta Patriarko de Moskvo Nikon, kiu ankaŭ estis membro de ĉi tiu rondo; poste, kontraŭulo de la eklezia reformo iniciatita de la Patriarko Nikon kaj la Caro Aleksej Miĥajloviĉ, ideologo kaj la plej elstara figuro de la Malnovritanoj dum la periodo de ilia apero. Pro siaj religiaj agadoj, li estis ekzilita, malliberigita kaj fine ekzekutita.

Tra ĝia historio, li estis aŭtoritata kaj ikoneca figuro en la Malnovritanoj kaj estas honorata kiel sankta martiro kaj konfesanto.

Dum longa tempo, la verkoj de Avvakum estis konataj nur al la malnovritantoj. En la 19-a kaj 20-a jarcentoj, la verko de Avvakum (ĉefe "Vivo", kaj poste aliaj verkoj) estis publikigita por vasta gamo da legantoj kaj komencis esti konsiderata unu el la plej rimarkindaj monumentoj de la malnovrusa literaturo.

## Verkado 
Krom sia religia signifo, Avvakum ludis gravan rolon kiel verkisto en la malnovrusa literaturo. Ekzilite ĉe la arkta marbordo, enŝlosita en kabano, li verkis sian aŭtobiografion " *La Vivo de Ĉefpastro Avvakum, Verkita de Li Mem"* en 1672/73 laŭ sugesto de sia konfesanto . Ĝi estas la unua rusa aŭtobiografio iam ajn, kaj Avvakum havis nur legendojn pri la sanktuloj kiel modelojn. La lingvaĵo de lia rakonto estas la eklezia slava kun elementoj de la popola lingvo. Avvakum priskribas sian suferadon kaj sian lukton por la vera kredo per naiva, realisma lingvaĵo.  Tamen, ĝi ankaŭ enhavas ekstreme humurajn priskribojn, kiel ekzemple la rakonto pri nigra kokino, kies ovoj provizis la familion per manĝaĵo en Siberio, kaj estas konsiderata unu el la plej belaj bestaj priskriboj en literaturo. La biografio de Ĉefpastro Avvakum estas ĝenerale konsiderata literatura verko de la plej alta rango, influante la rusan literaturon ĝis la 19-a jarcento. Longe cirkulita nur en manuskriptoformo, ĝi ne estis unue presita ĝis 1861, ĉar la influo de la ortodoksa ŝtata eklezio estis ankoraŭ tro granda ĝis tiam - por ili, Avvakum estis konsiderata herezulo. En la 20-a jarcento, la verko estis tradukita en plurajn eŭropajn lingvojn. Avvakum ankaŭ skribis leterojn al la caro kaj siaj sekvantoj, kiuj estas ankaŭ grava atesto pri la literaturo de antikva Rusio. La *Libro de Interpretoj* (*Kniga tolkovanie*) estis verkita en la 1670-aj jaroj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *La Vivo de Arkipastro Avvakum de Li mem*, Jane Harrison kaj Hope Mirrlees, trad. (Hamden, Konektikuto: Archon Books, 1963) (alirita la 11-an de aŭgusto 2024).
* *Vivo de Avvakum*, akademia eldono kun komentario (en la rusa)
* la leteroj de Avvakum al la Caro kaj al malnovritanoj (eld. Parizo, 1951, en la rusa)
* Paralela teksta versio de la Vivo de Avvakum    
* angllingvaj kaj ruslingvaj artikoloj pri Avvakum de P. Hunt

Kategorio:Mortokondamnitoj pro herezo
Kategorio:Kristanaj sanktuloj de la 17-a jarcento
Kategorio:Malnovritanaj sanktuloj
Kategorio:Personoj de Niĵnij-Novgoroda provinco
Kategorio:Personoj de Moskva Regno
Kategorio:Martiroj