Tufalaŭdo

La **tufalaŭdo** () estas birdospecio el la familio de alaŭdedoj. Ĝi loĝas en plej parto de mezvarma Eŭrazio de Portugalio al nordorienta Ĉinio kaj orienta Barato, kaj en Afriko sude ĝis Niĝero. Temas pri ne-migranta, kaj la loĝanta naturo de tiu ĉi specio estas bildigita de la fakto, ke ĝi estas nur tre rara vaganto al Britio, spite al reproduktado tiom proksime kiom ĝis norda Francio. La specifa latinlingva nomo *G. cristata* signifas “kun kresto” kaj ja tiu karaktero identigas facile la specion, ĉar ĉe aliaj alaŭdoj de aliaj genroj, se estas kresto, ne estas tiom facile videbla kiel ĉe la membroj de la genro *Galerida.* Krome temas pri specio kiu kutime ĉeestas kamparvojojn kie facile videblas ĝis je 2 aŭ 3 metroj, do facile videblas la birdo kaj ties kresto.

[eta|maldekstra|Tufalaŭdo ĉe Nacia Parko [Sultanpur en Gurgaon, distrikto de Harjano, Barato.]]
Temas pri komuna birdo de sekaj malfermaj kampoj kaj terkultivejoj. Ĝi serĉas mediojn ege sekajn, ĉefe duondezertojn; same kiel la Kampalaŭdo la enspaciĝo de moderna homa civilizacio estigis malnaturajn mediojn similajn al la iliaj naturaj, kie ili enspaciĝis. En ĝia kazo: ŝoseoj, kaj en tempo kiam abundis Ĉevaltira veturado ili vizitadis vojojn, kie ili nutris sin el la fekbuloj de la ĉevaloj, nuntempe ilin oni renkontas ĉirkaŭ superbazaroj, en aŭtohaltigejoj, forlasitaj terenoj, placoj. Sed ilia plej taŭga kaj tipa medio estas la dezertoj kaj stepoj de mezokcidenta kaj centra Azio, teroj de ŝtonetoj kaj "Tabrizaj poploj" kiel montras la bildo. Ĝi nestumas surgrunde, kie la ino demetas 2 au 3 ovojn. Ties manĝaĵo estas semoj kaj insektoj, tiuj lastaj ĉefe dum la reprodukta sezono.

[eta|maldekstra|Tufalaŭdo ĉe [Hodal en Faridabad, distrikto de Harjano, Barato.]]
Temas pri malgranda alaŭdedo, iomete pli granda kaj diketa ol la kampalaŭdo. Ĝi distingiĝas inter la aliaj alaŭdoj per sia komoforma tufo levebla sur la krono. Kiel aliaj alaŭdoj, estas bruna supre kun pli helaj subaj partoj brunstriita enbruste, sed ĝi estas iom pli grizbruna ol la kampalaŭdo kaj ne havas la blankajn bordojn de la flugiloj kaj vosto de tiu palearktisa specio kaj ankaŭ la dorsa striado estas malpli videbla, ĉar tiu ĉi estas pli ĝenerale bruna. La vertikala bordo de la vosto estas brunflaveca kaj sub flugiloj estas iom ruĝec- aŭ sablokolora. La blankeca superokula strio estas ne tiom videbla kiel ĉe la kampalaŭdo aŭ ĉe la arbalaŭdo, sed sub la bruneca vango estas pli malhelbruna makulo komoforma el la bekobazo.

La kanto estas melodia kaj varia, kun plendecaj fajfadoj kaj trilado.

Oni devas atenti por distingi tiun alaŭdon, kiu havas multajn subspeciojn, el ties proksimaj parencoj en areoj kie ankaŭ tiuj loĝas. Okcidente de la teritorio la Mallongbeka tufalaŭdo, *Galerida theklae*, estas tre simila, kiel la Malabara tufalaŭdo, *Galerida malabarica*, en okcidenta Barato.

## Taksonomio 
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj:

*Passeriformes - paseroformaj
**Alaudidae - alaŭdedoj
****Galerida* Boie, F, 1828
*****Galerida cristata* (Linnaeus, C, 1758) - tufalaŭdo
******Galerida cristata pallida* Brehm, CL, 1858
******Galerida cristata cristata* (Linnaeus, C, 1758)
******Galerida cristata neumanni* Hilgert, C, 1907
******Galerida cristata apuliae* Jordans, A, 1935
******Galerida cristata meridionalis* Brehm, CL, 1841
******Galerida cristata cypriaca* Bianchi, VL, 1907
******Galerida cristata tenuirostris* Brehm, CL, 1858
******Galerida cristata caucasica* Taczanowski, W, 1888
******Galerida cristata kleinschmidti* Erlanger, C, 1899
******Galerida cristata riggenbachi* Hartert, EJO, 1902
******Galerida cristata randonii* Loche, V, 1860
******Galerida cristata macrorhyncha* Tristram, HB, 1859 - magreba alaŭdo
******Galerida cristata carthaginis* Kleinschmidt, O; Hilgert, C, 1905
******Galerida cristata arenicola* Tristram, HB, 1859
******Galerida cristata festae* Hartert, EJO, 1922
******Galerida cristata brachyura* Tristram, HB, 1865
******Galerida cristata helenae* Lavauden, AJL, 1926
******Galerida cristata jordansi* Niethammer, GT, 1955
******Galerida cristata nigricans* Brehm, CL, 1855
******Galerida cristata maculata* Brehm, CL, 1858
******Galerida cristata halfae* Nicoll, MJ, 1921
******Galerida cristata altirostris* Brehm, CL, 1855
******Galerida cristata somaliensis* Reichenow, A, 1907
******Galerida cristata balsaci* Dekeyser, PL; Villiers, A, 1950
******Galerida cristata senegallensis* (Müller, PLS, 1776)
******Galerida cristata alexanderi* Neumann, OR, 1908
******Galerida cristata isabellina* Bonaparte, CLJL, 1850
******Galerida cristata cinnamomina* Hartert, EJO, 1904
******Galerida cristata zion* Meinertzhagen, R, 1920
******Galerida cristata subtaurica* (Kollibay, PR, 1912)
******Galerida cristata magna* Hume, AO, 1871
******Galerida cristata leautungensis* (Swinhoe, R, 1861)
******Galerida cristata coreensis* Taczanowski, W, 1888
******Galerida cristata lynesi* Whistler, H, 1928
******Galerida cristata chendoola* (Franklin, J, 1831)

## Bildaro 

Image:Galerida cristata naumann.jpg|Tufalaŭdo
Image:Crested Lark.ogg|Thumamah, KSA 1992
Image:Crested Lark (Galerida cristata) at Sultanpur I Picture 100.jpg| Tufalaŭdo ĉe Nacia Parko Sultanpur en Gurgaon, distrikto de Harjano, Barato.
Image:Crested Lark (Galerida cristata) at Sultanpur I Picture 070.jpg| Tufalaŭdo ĉe Nacia Parko Sultanpur en Gurgaon, distrikto de Harjano, Barato.
Image:Crested Lark (Galerida cristata) at Sultanpur I Picture 066.jpg| Tufalaŭdo ĉe Nacia Parko Sultanpur en Gurgaon, distrikto de Harjano, Barato.
Image:Crested Lark I-Haryana IMG 9946.jpg| Tufalaŭdo ĉe Hodal en Faridabad, distrikto de Harjano, Barato.
Image:Crested Lark I IMG 9948.jpg|Tufalaŭdo ĉe Hodal en Faridabad, distrikto de Harjano, Barato.
Galerida cristata MHNT 232 Sbekia Algérie.jpg|* Galerida cristata * MHNT

## Referencoj 
*  Malpli zorgiga

## Eksteraj ligiloj 
* (PDF) de Javier Blasco-Zumeta 

## Vidu ankaŭ 
* Kopetdagaj duonarbaroj kaj arbarstepo

Kategorio:Alaŭdedoj
Kategorio:Palearktisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Azerbajĝano
Kategorio:Birdoj de Armenio