Gimnazio de Friedrichwerder

]] 

**Gimnazio de Friedrichwerder** - germane: *Friedrich(s)werdersches Gymnasium* - estis tradicia berlina humanisma gimnazio kun multe de konataj lernejanoj. 

## Historio 
Laŭ ordono de princ-elektisto Frederiko Vilhelmo (Brandenburgio) fondiĝis en 1681 ĉi lernejo kiam Berlino pligrandiĝis, estante sub urba ŝirmo. Ĝi estu alirebla ankaŭ por ĉiuj anoj de francujaj kaj germanujaj protestantismaj konfesioj. La unua rektoro fariĝis en 1689 Joachim Lange, kiu poste teologiis ĉe la universitato de Halle. Instruado estis ĝis la brulo de 1794 en la urbodomo de la berlina kvartalo Friedrichswerder. En 1742 estis kunfandiĝo kun la gimnazio de Friedrichstadt. Friedrich Gedike establis ĉi tie en 1797 la unuan superan porinstruistan seminarion por Berlino kun komence ne tute 10 kandidatoj, inter kiuj menciindas ekz. Friedrich Schleiermacher. Furoris ties publike okazantaj ekzamenoj. Ĉirkaŭ 1800 nur 50 knaboj ĝin frekventis en la domo je *Oberwasserstraße* ĉe la placo *Werderscher Markt*. Depost 1825 oni lernigadis en domo je *Kurstraße* ĉe *Fürstenhaus*, intertempe kun klasoj de la metiista lernejo. 

En la 19-a jarcento ĝi institucio kun Graues Kloster, *Köllnisches Gymnasium* (realisma), *Friedrich-Wilhelms-Gymnasium*, *Joachimsthaler Gymnasium* kaj Franca Gimnazio de Berlino estis inter la plej renomaj superaj lernejoj de Berlino kaj Prusujo. Ili ĉ. 1840 kune nombris 1960 lernantoj (el kiuj ĉ. 350 estis anoj de la Friedrichwerder-aĵo)

En 1875 oni transloĝiĝis al nova ejaro je *Dorotheenstraße* kiun oni starigis laŭ planoj de Arnold Hanel kaj Hermann Blankenstein. Samtempe estiĝis proksima realisma gimnazio je *Georgenstraße*. En 1908 estis nova transloĝiĝo en ejon de la arĥitekto Ludwig Hoffmann en Moabit je *Bochumer Straße* Samloke ekgastis en 1937 la teknika Beuth-altlernejo kuan nunla pluklerigejo *Staatliche Technikerschule Berlin*. Apude ekzistis supera realisma lernejo *Friedrichserdersche Oberrealschule* (pli frue metiista). 

Ĉi gimnazio devis ĉesigi la funkciadon okaze de evakuado pro bombatakoj de la Aliancanoj en 1943/44.

## Direktoroj 
* 1681–1683 Gabriel Zollikofer
* 1683–1684 Lambert Ellert
* 1698–1709 Joachim Lange 
* 1710–1712 Heinrich Meierotto 
* 1715–1732 Konrad Heinrich Barckhausen 
* 1732–1776 Georg Gottfried Küster 
* 1776–1779 Johann Philipp Heinius la Juna 
* 1779–1793 Friedrich Gedike
* 1793–1807 Friedrich Ludwig Plesmann 
* 1808–1820 August Ferdinand Bernhardi 
* 1820–1827 Christian Gottlieb Zimmermann 
* 1828–1837 August Ferdinand Ribbeck 
* 1837–1875 Eduard Bonnell 
* 1875–1897 Bernhard Büchsenschütz 
* 1899–1917 Rudolf Lange 
* 1917–1925 Ernst Goldbeck 

## Instruistoj (elekto) 
* Friedrich Gedike
* Paul Du Bois-Reymond
* Rudolf Clausius
* Walter Draeger
* Adolph Göpel
* Friedrich Ludwig Jahn
* Karl Lachmann
* Paul Anton de Lagarde
* Guillaume Mila
* Valentin Anton Noodt
* Eugen Pappenheim
* Karl Friedrich Passow
* Christian Moritz Pauli
* Friedrich Eberhard Rambach
* Bernhard Ludwig Suphan
* Ernst Symons
* Albert Zimmermann

## Lernintoj (elekto) 
* Willibald Alexis
* Theodor Amelang
* Adolf Heinrich von Arnim-Boitzenburg
* Bern von Baer
* Michael Beer
* Eduard Bernstein
* Sigismund Ludwig Borkheim
* Carl Heinrich Bismarck 
* Herbert von Bismarck
* Wilhelm von Bismarck
* Dietrich Bonhoeffer
* Leo von Caprivi
* Siegbert Cohn
* William Cohn
* Sefton Delmer
* Adolf von Ernst
* Max J. Friedländer
* Fritz Friedmann-Frederich
* Albert Geyer
* Fritz Geyer 
* Felix Gilbert
* Adolf Glaßbrenner
* Rudolf Goehr
* Karl Gutzkow
* Ernst Henrici
* Siegfried Jacobsohn
* Rudolf Jürgens
* Victor Klemperer
* Gustav Körte
* Philalethes Kuhn
* Karl Friedrich August Kühns
* Johann Emanuel von Küster
* Artur Landsberger
* Paul Lehfeldt
* Louis Lewin
* Friedrich H. Lewy
* Max Liebermann
* Ernst Lissauer
* Ludwig Lohde
* Adolf Lohse
* Eduard Magnus
* Heinrich Gustav Magnus
* Ludwig Marcuse
* Paul Mendelssohn Bartholdy la Juna
* Yohanan Meroz
* Victor Meyer
* Adolph von Minutoli
* Otto Müller
* Arthur Nussbaum
* Karl Friedrich Passow
* Friedrich von Perponcher-Sedlnitzky
* Felix Pinkus
* Heinrich Plütschau
* Felix Poppenberg
* Carl Rammelsberg
* Georg Wilhelm von Raumer
* Gerhart Rodenwaldt
* Max Ruge
* Wilibald von Schulenburg
* Wilhelm von Schütz
* Georg Simmel
* Richard Steifensand
* Franz Stolze
* Otto Strauß
* Christian Friedrich Tieck
* Ludwig Tieck, Dichter
* Wilhelm Uhden
* Heinz Ullstein
* Georg Hermann Valentin
* Wilhelm Heinrich Wackenroder
* Harry Walden
* Otto Warburg
* Alfred Wiener
* Bruno Wolff

## Literaturo 
* A[ugust] C[arl] Müller: *Geschichte des Friedrichs-Werderschen Gymnasiums zu Berlin*. Weidmann, Berlin 1881.
* Jahresberichte des Friedrichwerderschen Gymnasiums 1876–1884 sowie 1912–1913 - cxe: *Bibliothek für Bildungsgeschichtliche Forschung*
* Jahresbericht des Friedrichwerderschen Gymnasiums 1913–1914 - cxe: *Bibliothek für Bildungsgeschichtliche Forschung*
* Jahresberichte des Friedrichwerderschen Gymnasiums 1921–1925 - cxe: *Bibliothek für Bildungsgeschichtliche Forschung*
* Jahresberichte des Friedrichwerderschen Gymnasiums 1926–1935 - cxe: *Bibliothek für Bildungsgeschichtliche Forschung*
* Jahresberichte des Friedrichwerderschen Gymnasiums 1935–1940 - cxe: *Bibliothek für Bildungsgeschichtliche Forschung*
* Wilhelm Richter: *Berliner Schulgeschichte. Von den Anfängen bis zum Ende der Weimarer Republik*. Berlin 1981, ISBN 3-7678-0538-3.
* Wolfgang Ribbe (eld.): *Geschichte Berlins*, tria eldono, Berlin 2002, ISBN 3-8305-0166-8.
* "Friedrich-Werdersches Gymnasium und Gemeindedoppelschule in der Bochumer Straße, Berlin" - ĉe: *Neubauten der Stadt Berlin*, volumo 9, 1910 

## Notoj 
Friedrichwerder
Kategorio:Aperis en 1681
Kategorio:Malaperis 1943
Friedrichwerder