open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lajos Katona (etnografo)

**Lajos Katona** [lajoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Katona Lajos** estis hungara etnografo, filologo, literaturhistoriisto, profesoro, instruisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1901).

Lajos Katona http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC07165/07539.htm naskiĝis la  1862 en Vác. Li mortis la  1910 en Budapeŝto.

## Biografio 
Lajos Katona frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1880-1883, poste li plulernis en katolika lernejo en sia naskiĝurbo, fine en universitato en Graz. Li ekinstruis en Pécs, ekde 1889 jam en Budapeŝto, baldaŭe eĉ en la universitato. Li okupiĝis plej ofte pri la hungaraj fabeloj, legendoj, popolaj kutimoj, mezepokaj tekstoj. Li fondis revuon *Ethnographia* en 1891.

## Verkaro (elekto) 
* *Völund kovács és rokonai az árja regevilágban*, (1884)
* *Die Budapester Handschrift der Gesta Romanorum*, (1900)
* *A magyar mythologia irodalma*, (1897)
* *A magyar népköltés*, (1906)
* *Geschichte der ungarischen Literatur*, (1911)

## Memorigiloj 
* strato en Vác
* memortabulo en sia naskiĝdomo

## Fontoj 
* biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* pli malsupren hungarlingva biografio estas legebla, se vi iros pli malsupren

Kategorio:Hungaraj etnografoj
Kategorio:Hungaraj filologoj
Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Book of Common Prayer

La ***Book of Common Prayer*** [proks: paroĥa, komuna preĝaro] estas la agendo de la anglikana eklezio. En ĝi troviĝas la regularo por la matena kaj vespera preĝoj, bapto, komunio, konfirmacio kaj geedziĝo-ceremonio same kiel tekstoj pri la eklezia servo al virinoj, por vizito de malsanuloj, entombigo kaj ordinacio. Laŭ ĉi tiuj preskribitaj tekstoj oni ankaŭ muzikigis la tiel nomatajn *servojn*, do la liturgierojn; La muzikigoj tamen ne estas presitaj en la *Book of Common Prayer*, sed en apartaj kantaroj.

## Eksteraj ligiloj 
* Reta eldono de Common Worship

Kategorio:Anglikanismo
Kategorio:Religio
Edward Snowden

**Edward Joseph Snowden** - naskiĝis , do nun -jara - estas usona eksa teknika entreprenisto por la usona sekreta servo Nacia Sekureca Agentejo (NSA) kaj iama oficisto de la ŝtata Centra Informokapta Agentejo (CIA) de Usono. Li en junio 2013 en gazetaraj komunikoj malkaŝis detalojn pri pluraj sekretegaj usonaj kaj britaj registaraj informkontrolaj programoj. Unu el tiuj programoj estas PRISM. 

Laŭ artikoloj publikigitaj en The Washington Post kaj The Guardian, PRISM provizas al la NSA senobstaklan aliron al datumoj stokitaj en serviloj apartenantaj al usonaj novteknikaj entreprenegoj: Google, Facebook, Microsoft...

Tamen, kiam ili estis demandataj rilate al la malkaŝaĵoj, administruloj de tiuj kompanioj neis la ekziston de tia libera aliro al la NSA.

Samtempe, la usona prezidanto Barack Obama malkontestis ke PRISM estas programo por kolekti informojn rilate al fremduloj por objektive eviti terorismajn agojn. Iuj registaranoj precizigis ke la celado de tiu programo ne estas kolekto de informoj pri usonaj civitanoj.

Eksterlande la diplomataj kaj politikistaj medioj skandalis pro la maldeca agado de la usona registaro.

## Fuĝo el Usono
En majo 2013, rivelinte la sekretajn programojn, li eskapis el sia hejmo en Havajo al Honkongo. La 23-an de junio 2013, li plu vojaĝis al Moskvo, kie li restis en la transira zono de la flughaveno.

Neniu lando de Eŭropa Unio konsentis doni al li vizon kaj, kiam Evo Morales, Prezidento de Bolivio, sugestis, ke li eble akceptus azilpeton de Snowden, Francio, Hispanio kaj Italio malpermesis al li eniron en siajn flugspacojn. Morales devis surteriĝi en Aŭstrio, kie lia aviadilo estis esplorata. Usonaj oficuloj pensis, ke Snowden estis sur lia aviadilo, kaj Usono insistis al tiuj landoj pri ĝia haltigo. Snowden ne estis sur la bolivia prezidenta aviadilo. Sud-amerikaj registaroj kondamnis la decidojn de Hispanio, Italio kaj Francio. Laŭ la aŭstria registaro, Usono ne devigis aliajn landojn rifuzi petojn de azilo. Usono asertis, ke ĝi nur eksplikis "la gravecon de la krimoj"

## En populara kulturo 
En 2014 estis eldonita dokumentara filmo *Citizenfour*, kiu raportas pri la malkovro de la NSA-skandalo fare de Edward Snowden.

## Referencoj
Kategorio:Usonaj rifuĝintoj
Kategorio:Usonaj aktivuloj
Kategorio:Usonaj memoraĵistoj
Gyula Kautz

**Gyula KAUTZ** [djula kaŭc], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kautz Gyula** estis hungara ekonomikisto, juristo, politikisto, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1865).
eta|Gyula Kautz en 1892
eta|Gyula Kautz en 1865
Gyula Kautz http://www.ogyk.hu/e-konyvt/mpgy/alm/al887_92/142.htm naskiĝis la  1829 en Győr. Li mortis la  1909 en Budapeŝto.

## Biografio 
Gyula Kautz maturiĝis en katolika gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li studis en Jura Akademio (Győr), fine li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Pest. Pli poste li studvojaĝis en Germanio. En 1851 li ekinstruis en diversaj akademioj, universitatoj. Ekde 1865 li estis ankaŭ deputito parlamenta, poste li konigis la jam sendependan (konstitucian) buĝeton. En la jaroj 1873-1874 li estis rektoro en Reĝa Universitato de Budapeŝto. En 1883 li ekhavis estran postenon en banko.

## Verkaro (elekto) 
* *Theorie und Geschichte der National-Oekonomie*
* *Die National-Oekonomik als Wissenschaft* (1858)
* *Die geschichtliche Entwicklung der National-Oekonomik und ihrer Literatur* (1860)
* *A nemzetgazdaság és pénzügytan rendszere* (1890)

## Memorigiloj 
* strato en Győr inter 1908–1948

## Fontoj 
* biografio hungare (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero K kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio
* http://www.nevpont.hu/view/6682

Kategorio:Hungaraj ekonomikistoj
Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Valentigney

'*** [], en esperanto **Valentinjeo*' estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Doubs*, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (, prononco []). Fine de  en la komunumo vivis . Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Montbéliard* (france *arrondissement de Montbéliard*), la norda kaj orienta parto de la departemento, kaj al la kantono ''''.

## Geografio 
Valentigney situas ĉe la maldekstra bordo de la rivero Doubs,  sudoriente de Montbéliard kaj  de la landlimo kun Svislando.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Doubs

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo ()

Kategorio:Komunumoj de Doubs
Georg von Schönerer

**Georgo Henriko kavaliro de Schönerer** (naskiĝinta la 17-an de julio 1842 en Vieno, mortinta la 14-an de aŭgusto 1921 en la kastelo Rosenau apud Zwettl) estis aŭstra politikisto kaj bienposedanto.

De 1879 ĝis la komenciĝo de la 20-a jarcento Schönerer gravis kiel gvidanto de la ‘’Deutschnationale Bewegung’’ (=movado germannacia) kiu klopodis unuigi la germanlingvajn partojn de Aŭstrio-Hungario kun Germanujo. Poste li estris la ‘’Alldeutsche Vereinigung’’ (=tutgermana unuiĝo), partion ekstremistan.

Li ege kontraŭbatalis la katolikismon kaj favoris movadon inter la katolikoj aliĝi aŭ al la Prakatolika Eklezio aŭ konvertiĝi al luteranismo (la t.n. ‘’Los-von-Rom-Bewegung’’ = ni liberiĝu de Romo). Krome li propagandis la antisemitismon. Li tre influis la junan Adolf Hitler, kiu multajn jarojn loĝis en Vieno.  Li estis konata dum generacio kiel la plej radikala tutgermana naciisto en Aŭstrio.

Hannah Arendt, en sia libro *La Originoj de Totalismo*, priskribis Georg Schönerer kiel la "spiritan patron" de Adolf Hitler . 

## Literaturo 
* Paul Molisch: *Geschichte der deutschnationalen Bewegung in Österreich.* Verlag von Gustav Fischer, Jena 1926.
* Fünf Reden des Reichsrathsabgeordneten, 1881, surrete ĉe archive.org
* Brigitte Hamann: *Hitlers Wien. Lehrjahre eines Diktators*. Piper, München 1996, ISBN 3-492-03598-1.
* Friedrich Polleroß: *Die Erinnerung tut zu weh. Jüdisches Leben und Antisemitismus im Waldviertel*. Waldviertler Heimatbund, Horn 1996, ISBN 3-900708-11-8.
* Franz Trischler: *Georg Schönerer – eine österreichische Tragödie. Materialsammlung für ein Referat im Historischen Forum Schloß Rosenau.* KFM-Verlag, Stronsdorf 1992, ISBN 3-900315-28-0.
* Andrew G. Whiteside: *Georg Ritter von Schönerer. Alldeutschland und sein Prophet*. Styria, Graz/Wien 1981, ISBN 3-222-11363-7.
* Michael Wladika: *Hitlers Vätergeneration. Die Ursprünge des Nationalsozialismus in der k.u.k. Monarchie*. Böhlau, Wien 2005, ISBN 3-205-77337-3.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la hotelo ene de la mortodomo de Schönerer.
* La muzeo de la framasonoj, troviĝante en la Kastelo Rosenau.

Kategorio:Kontraŭjudismo
Kategorio:Kontraŭslavismo
Kategorio:Aŭstraj politikistoj
Kalvinana preĝejo (Fót)

La **Kalvinana preĝejo** estas religia konstruaĵo en Hungario, en mezo de la urbo Fót.

## Historio 
La katolika kirko konstruiĝis en la 12-a jarcento, la unua kalvinana grupo formiĝis en 1554. Ili akiris kaj traformis la katolikan preĝejon. En la 18-a jarcento kelkfoje ĝi trakonstruiĝis, en 1787 pretiĝis la nun videbla formo. En 1829 fulmo trafis la turon, pli nova turo estis konstruita en 1867, iom pli frue ankaŭ aliaj partoj de la preĝejo renoviĝis. La orgeno ekfunkciis en 1887.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en korto. La konstruaĵo havas longan navon, antaŭe turo altiĝas. La turo estas kvadrata, tamen pli supre estas jam okangula. Ĉe la piedo de la turo estas enirejo, sed pli ornama enirejo estas ankaŭ flanke de la navo. Super ambaŭ enirejoj fenestrorozoj estas videblaj. Interne estas galerio precipe por la orgeno. La predikejo estis ornama, kontraste la muroj estas blankaj.

## Fontoj 
* hungare 
* [hungare](http://wiki.utikonyvem.hu/hu/index.php?title=Reform%C3%A1tus_templom_(F%C3%B3t)) 

Fot
Fot
Ákos Sebe

**Ákos SEBE** [ŝebe] estas rumania hungara lokhistoriisto. Li naskiĝis en Kluĵo 3-an de julio 1937.
## Kariero
Ákos Sebe estis de 1954 financa oficisto en Rupea, poste same oficisto en pluraj vilaĝoj. De 1992 li estas ano de KJNT. Li publikigis en gazetoj Előre, Vörös Zászló, Romániai Magyar Szó, Népújság.
## Studaĵoj
*Nyárádgálfalva határnevei, 1992
*Nyárádgálfalva oktatási intézményeinek története, 1993.

## Novelo
**Feltámadás* 3-a loko en konkurso en Canberra.

## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj lokhistoriistoj
Kalvinana preĝejo (Kiskunlacháza)

La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en Kiskunlacháza.

## Historio 
En nekonata tempo (ŝajne fine de la mezepoko) kirko konstruiĝis, kiun supozeble ankaŭ kalvinanoj profitis. Ĝi estas nun ruino. La dua preĝejo konstruiĝis en la 1740-aj jaroj jam for de la Danubo pro la inundoj. La tria preĝejo konstruiĝis en 1772, sed laŭ la permeso ĝi ne povis esti pli granda, ol la katolika preĝejo. Oni konstruis la nun videblan kvaran preĝejon inter 1820-1824.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola laŭ la ĉefstrato. Antaŭ la konstruaĵo restis origina hontoŝtono el la 18-a jarcento, apud la preĝejo monumento pri falintoj dum la 1-a mondmilito estas videbla. En mezo de la fasado la kvadrata turo altiĝas, kies supro estas alta piramido. Ĉe piedo de la turo estas la enirejo. Interne la mebloj kaj la predikejo devenis el la 18-a jarcento.

## Fontoj 
* hungare 
* hungare kun multe da bildoj
* hungare
* hungare

Kiskunlacháza
Mex

**Mex** havas jenajn signifojn:

## Geografia nomo 
* **Mex VD** estas komunumo de la Distrikto Gros-de-Vaud en Kantono Vaŭdo en Svislando.
* **Mex VS** estas iama komunumo kaj nun parto de la komunumo Saint Maurice de la Distrikto Saint-Maurice en Kantono Valezo en Svislando.

## ISO-kandokodo 
* **MEX** estas ISO-kodo laŭ normo 3166 por Meksiko.
Béla Sebe

**Béla SEBE** [ŝebe] estis rumania hungara biologo. Li naskiĝis en Braŝovo 12-an de julio 1935 kaj mortis en Târgu Mureș la 27-an de junio 1996.
## Kariero
Béla Sebe diplomitiĝis en la Universitato Bolyai de Kluĵo pri biologio-kemio (1957). De 1961 li instruis en OGYI de  Târgu Mureș. Li publikigis preskaŭ 200 laboraĵojn en fakrevuoj Orvosi Szemle, Revista Medicală, Igiena, Dermato-Venerologia, Viaţa Medicală, Studii şi Cercetări Infra­microbiologice, Orvostudományi Értesítő.
## Libroj
*Biológia-genetika, universitata prelegaro (Mv. 1986). 
*Genetica medicală – Lu­crări practice, kunulaŭtoro (samloke 1988). 
*A marosvásárhelyi magyar nyelvű orvos- és gyógyszerészképzés 50 éve, kunlaŭtoro (Bp. 1995). 

## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj biologoj
György Sebestyén

**György SEBESTYÉN** [ŝebeŝtje:n] estis rumania hungara arkitekto, universitata profesoro. Li naskiĝis en Kluĵo 31-an de marto 1920 kaj mortis en Bukareŝto la 21-an de aŭgusto 1993.

## Kariero
György Sebestyén studis inter 1938–39 en Nacia Altlernejo de Belartoj de Parizo, en 1939–40 en Bukareŝto en arkeologia altlernejo, en 1947 li akiris diplomon pri konstruado en Budapeŝto, kaj li doktoriĝis en Bukareŝto (1973). Inter 1943–45 li suferis en malliberejoj kaj koncentrejoj. Reveninte, li ricevis gvidantpostenojn. Li estis ĉefredaktoro de Ifjúmunkás. En 1949 oni arestis lin kaj tenis lin en preventa arestaĵo lige de proceso Rajk en Hungario. Inter 1952–80 li estis tipprojektanto, esploristo, poste instruisto, fine profesoro en Arkitektura Instituto Ion Mincu.

## Artikoloj, studaĵoj
* Premise şi ipoteze preliminare ale prognozei procesului de urbanizare din România (Arhitectura 1972/3–4); O problemă de prognoză: relaţia dintre urbanizare şi navetism (Viitorul Social 1973/4); Cu privire la crearea unei arhitecturi specifice a cartierelor noastre de locuit (Arhitectura 1978/3); Pledoarie pentru o sociologie prospectivă şi militantă (Era Socialistă 1981/20); Probleme ale prognozei necesarului de arhitecţi în România (Arhitectura 1982/3).

## Volumoj
* Locuinţa contemporană (Buk. 1957); Istoria arhitecturii so­cietăţii sclavagiste şi a societăţii feu­dale (sl 1958); Arhitectura renaşte­rii în Transilvania (kunualŭtoro Viktor Sebestyén, sl. 1963); Dezvoltarea construcţiilor în România (kunulautoro M. Caffé, sl. 1964; ua. france, angle, germane, hispane kaj ruse); Eficienţa economică şi socială a ansamblurilor de locuit (sl. 1975); O pagină din istoria arhitecturii Ro­mâniei. Renaşterea (sl. 1987); Pro­iec­tarea de arhitectură şi eficienţa in­vestiţiilor (kunulaŭtoro, al. 1988). 

## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj arkitektoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj politikaj malliberuloj
Conrad Ekhof

**Johann Conrad Theodor EKHOF** (naskiĝinta la 12-an de aŭgusto 1720 en Hamburgo, mortinta la 16-an de junio 1778 en Gotha) estis unu el la plej bonaj aktoroj de la 17-a jarcento. Pro siaj meritoj pri la teatro li kromnomiĝis "patro de la germana aktora arto".

18-jaraĝa li forlasis Hamburgon kaj ekdeĵoris kiel sekretario ĉe advokato. Poste li aliĝis en Lüneburg al trupo aktora fondita de Johann Friedrich Schönemann. Lia duka moŝto Kristiano Ludoviko la 2-a de Mecklenburg-Schwerin favore subtenadis la aktorojn kaj peris por ili eĉ kontrakton kun regulaj salajroj.

En 1735 Ekhof fondis ĉe la korteja teatro de Schwerin la Schönemann-societon *(Schönemann-Gesellschaft)*, la unuan teatroakademion germanan. Pro kvereloj kun Schönemann li poste aliĝis al diversaj aliaj trupoj, por alveni finfine - pere de la dukino Anna Amalia - al la kortego de la duko Ernesto la 2-a de Saksio-Gotha-Altenburg. En Gotha li malfermis la teatrosezonon per la dramo *Riĥardo la 3-a*. Ĉar li sukcese arigis ĉirkaŭ si surloke restontan bonegan trupon da aktoroj, la urbo baldaŭ estiĝis centro teatra en la germanlingvaj landoj.

Ekhof aktoris brile kaj ege aŭtentike en la interpreto de figuroj ekzemple de Moliero, Diderot kaj Lessing. En la Kastelo Friedenstein videblas ĝis hodiaŭ la tutmonde plej malnova baroka teatro, kies meĥaniko sceneja originale konservita ankoraŭ funkcias. Ĉiu-jare okazas tie ĉi festivaloj en historia loko. Kolekto interesa klarigas pri la teatra vivo de tiu epoko kaj ties evoluo pli malfrue, dum longa tempo influita ankaŭ de Ekhof. Disĉiplo unu lia estis Karl Philipp Moritz.

## Literaturo 
* Elisabeth Dobritzsch: *Barocke Zauberbühne – Das Ekhof-Theater im Schloß Friedenstein Gotha.* Weimar, Jena 2004, ISBN 3-89807-069-7.
* *Conrad Ekhof zum 200. Todestag.* En: *Gothaer Museumshefte.* 1978.
* Theo Girshausen: *Bürger sollten Bürger für Bürger spielen. „Vater der deutschen Schauspielkunst“: Conrad Ekhof*. En: Die Deutsche Bühne. 49/1978), p. 27.
* Gerhard Piens: *Conrad Ekhof und die erste deutsche Theater-Akademie.* Berlin 1956.
* Heinz Kindermann: *Conrad Ekhofs Schauspieler-Akademie.* Wien 1956.
* Klaus Tudyka: *Theater-Anekdoten – Von Ekhof bis Reinhardt.* Berlin 1956.
* Hugo Fetting: *Conrad Ekhof – Ein Schauspieler d. 18. Jahrhundert.* Berlin 1954.
* Mecklenburgisches Staatstheater: *Conrad Ekhof.* Schwerin 1953.
* Inge von Wangenheim: *Zum 175. Todestag Konrad Ekhofs – Rede zur Gedenkfeier d. Akad. d. Künste u. Staatl. Kommission für Kunstangelegenheiten am 16. Juni 1953.* Berlin 1953.
* Ludwig Geiger: *Ungedruckte Briefe Conrad Ekhofs.* Berlin 1905.
* *Ekhof.* In: *Meyers Konversations-Lexikon.* Band V. Leipzig 1888.
* Joseph Kürschner: ''Conrad Eckhof's Leben und Wirken – Eine biographische Skizze.* Wien u.a. 1872.
* Otto Müller: *Ekhof und seine Schüler.'' Leipzig 1863.

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la organizantoj de la Ekhof-festivalo.

Kategorio:Germanaj aktoroj
Kategorio:Framasonoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1720
Kategorio:Mortintoj en 1778
Kategorio:Homoj rilataj al Gotha
Bussigny

**Bussigny** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
* **Bussigny-près-Lausanne** estas komunumo de la Distrikto Okcidento Laŭzana en Kantono Vaŭdo en Svislando.
** **Bussigny (stacidomo)** estas fervoja stacio en Bussigny-près-Lausanne.
* **Bussigny-sur-Oron** estas iama komunumo kaj nun parto de la komunumo Oron de la Distrikto Lavaux-Oron en Kantono Vaŭdo en Svislando.
Bussigny-près-Lausanne

**Bussigny-près-Lausanne** (en Esperanto ankaŭ **Bussigny ĉe Laŭzano**) estas komunumo en la distrikto Okcidento Laŭzana en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 8014 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Bussigny-près-Lausanne situas proksimume 8 kilometrojn okcidentnordokcidente de la kantonĉefurbo Laŭzano en la valo de la rivereto Venoge en la Vaŭda Mezlando, proksimume 5 kilometrojn norde de la Lago Lemano. 

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 4,82 km², de kiuj 17,0% estas kovritaj de arbaro, 33,2% servas por agrikulturo kaj 48,1% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Bussigny-près-Lausanne limas en nordo al Vufflens-la-Ville, en nordoriento al Villars-Sainte-Croix, en oriento al Crissier, en sudo al Ecublens, en sudokcidento al Echandens, en okcidento al Bremblens, kaj en nordokcidento al Aclens.

## Trafiko 
Tra Bussigny-près-Lausanne pasas la kantona ĉefvojo n-ro 137 de Ecublens al Arclens. En nordoriento de la komunumo situas la vojnodo de la svisa aŭtovojo A1 kun la svisa aŭtovojo A9. La aŭtovojalveturejo Lausanne-Crissier situas ĉe la sudorienta komunumlimo. Krome al la komunumo kondukas konektaj ĉefvojoj al la kantona ĉefvojo n-ro 9. Pere de la stacidomo de la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Laŭzano al Ĝenevo kaj lokaj buslinioj la komunumo estas bone konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Bussigny-près-Lausanne datiĝas el la jaro 1358 kiel *Bussignye*. En Bussigny estis trovita ora kolĉeno el la La-Tène-epoko. Dum mezepoko la Senjorujo Bussigny, kiu estis dividita al pluraj etaj feŭdoj, apartenis al la episkopo de Laŭzano. Dum la berna regado de 1536 ĝis la Helveta Revolucio la komunumo apartenis al la Voktejo Laŭzano. De 1798 ĝis la administra reformo de 2006, kiu efektiviĝis la 1-a de januaro 2008 la komunumo apartenis al la Distrikto Laŭzano, kaj ek de tiam ĝi formas parton de la Nova Distrikto Okcidento Laŭzana. Ĝis 1959 la komunumo cetere nomiĝis **Bussigny-sur-Morges**.

## Vidu ankaŭ 
* Bussigny (stacidomo)
* Aliaj lokoj kun la nomo Bussigny

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Bussigny

Kategorio:Urboj de Svislando
8725 Keiko

**8725 Keiko** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Hiroshi Abe elde la observatorio de Jacuka en gubernio Ŝimane.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Keiko Morinaga*, anino de la Astronomia Klubo de Macue, edzino kaj kun-observantino de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroshi Abe
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Martigny (distrikto)

La **Distrikto Martigny** (en la franca lingvo **District de Martigny**; en la germana lingvo **Bezirk Martinach**) estas administra unuo de Kantono Valezo. Ĝi havis 42257 loĝantojn la 31-an de decembro 2012. Ĝia ĉefurbo estas la samnoma urbo Martigny.

## Geografio 
La Distrikto Martigny situas en la mezo de Suba Valezo ĉe la turniĝo de la rivero Rodano. En Martigny disbranĉiĝas la du gravaj alpaj vojoj al de Laŭzano al Granda Sankt-Bernardo kaj de Laŭzano al Sempiono-Pasejo.

## Komunumoj de la distrikto Martigny 
La distrikto Martigny konsistas (stato en 2011) el 23 komunumoj, el kiuj la ĉefloko Martigny estas la plej granda. Jen la listo:

## Historio 
En la 13-a jarcento Martigny apartenis al la episkopo de Siono, kies subvokto administris la subvoktejon, kiu situis inter la teritorioj de la Abatejo Sankt-Maŭrico kaj la Grafolando Savojo. Pro suferado sub la regionaj konfliktoj kaj la malpovo de la episkopo protekti la civitanojn de Martigny, ili en la jaro 1351 metis sin sub la protekto de la Grafoj de Savojo. Kiam la Suba Valezo en la jaro 1475 estis konkerita de la Valezaj Dekonoj, Martigny denove fariĝis havaĵo de la episkopo. Post la Helveta Revolucio de 1798 la episkopa subvoktejo fariĝis distrikto de la Helveta Respubliko kaj en 1802 dekono de la Valeza Respubliko.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 

!
Hermann Baumann

**Hermann Baumann** estas la nomo de jenaj personoj:

* Hermann Baumann (politikisto) (1866–1940), aŭstra politikisto (CSP)
* Hermann Baumann (etnologo) (1902–1972), germana etnologo
* Hermann Baumann (pedagogo) (1889-1970), germana reformpedagogo
* Hermann Baumann (luktisto) (* 1921), svisa luktisto
* Hermann Baumann (kornisto) (* 1934), germana kornisto
* Hermann Carl von Baumann (1818–1907), virtemberga „Oberamtmann“
8731 Tejima

'*8731 *Tejima'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la japana edukisto Teĵima Seiiĉi (japane: 手島 精一 *Tejima Seiichi'', 1850–1918), kiu kontribuis al la disvolviĝo de la Muzeo pri Eduko (nun, Nacia Scienca Muzeo de Japanio). Li ankaŭ estis fondinto de la Profesia Lernejo por Knabinoj (nun, Universitato Kjoricu por Virinoj).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
8722 Schirra

'*8722 *Schirra'''*estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Richard G. Davis elde la Observatorio Swasey de la Universitato Denison en Granville (Ohio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estas nomita en honoro de la usona testpiloto kaj kosmonaŭto Walter M. Schirra, (1923–2007), la ununura kosmonaŭto, kiu flugis en la kosmoveturiloj *Mercury, Gemini* kaj *Apollo''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Júlia Sebestyén

**Júlia SEBESTYÉN** [ŝebeŝtje:n] estas rumania hungara matematikistino, lernolibroverkistino. Ŝi naskiĝis en Ciceu la 24-an de aprilo 1944.

## Kariero
Júlia Sebestyén akiris diplomon en la Pedagogia Altlernejo de Târgu Mureș (1966), poste ŝi instruis en Târgu Mureș. De 1991 ŝi estis unu el la organizantoj de la Matematikaj Konkursoj de distrikto, fondantino de *Societo Gyula Vályi* de matematikinstruistoj, kies ŝi estas kunulprezidantino. Ŝi publikigis en Matematikai Lapok kaj en Tanügyi Újság.

## Volumoj
*Culegere de probleme în sprijinul elevilor claselor V–VIII. (kunaŭtorino, I–II. Buk. 1985, 1986); 
*Gyakorló feladatok matematikából (kunulaŭtorino, I–II. Mv. 1993); 
*Összefoglaló aritmetikából és algebrából líceumba felvételizők számára (samloke 1994, 1995); 
*Összefoglaló mértanból líceumba felvételizők számára (samloke 1995); 
*Aritmetică, algebră. Sin­teză pentru admiterea în liceu și școli profesionale (kunaŭtorino, Mv. 1995).

## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj lernolibroverkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj matematikistoj
8729 Descour

'*8729 *Descour'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak (Usono) en la kadro de la projekto *Spacewatch*.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona komputadistino *Anne S. Descour*, de la *Lunar and Planetary Laboratory* de la Universitato de Arizono. Ŝia programaro por la komunikoj inter procezoj kaj grafika uzanta interfaco plibonigis la kapablon de *Spacewatch'' por detekti kometojn kaj asteroidojn.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
8732 Champion

'*8732 *Champion'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Tsutomu Seki elde Geisei en la gubernio Koĉi (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro la usona aviadisto *Frank Champion'' (1884–1917) Li flugis al Japanio en aviadilo el ligno. Li donis spektaklon de aviada akrobatio por 100&nbsp;000 japanoj super Koĉi ; sed flugilo akcidente rompiĝis kaj li estis mortigita. Estas monumento pri li en Koĉi.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tsutomu Seki
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Sinagogo de Arnstadt

[eta|Sur tiu ĉi placo troviĝis ĝis 1938 la sinagogo; en la fono videblas la katolika [Preĝejo de Ĉieliro (Arnstadt)|Kirko de Ĉieliro.]] 
[eta|Memorigŝtono sur la [Tombejo malnova de Arnstadt|Malnova tombejo por la en 1938 detruita sinagogo. Vide-al-vide troviĝas hodiaŭ parkejo, kie la sinagogo situis.]] 
Judoj surloke jam en la mezepoko ĉeestis; sed pro pluraj forpeloj la juda vivo kvazaŭ mortis ĝis la mezo de la 19-a jarcento. Estis fine fondita juda komunumo en Arnstadt la 1-an de januaro 1888. Tiam ĉirkaŭ 18 judaj familioj kun 64 familianoj vivis tie ĉi. Post la fondo la nombro de la membroj kreskis konstante kaj la ĉambro en la Ritter-strato nr. 7 (domo de Julius Jonas) baldaŭ iĝis tro malgranda. Propra grundo por povi malfermi judan tombejon en Arnstadt akiritis en 1912.

## Konstruo de nova preĝadloko 
Oni sekve decidis konstrui sinagogon sur jam en 1904 aĉetita grundo en la Krappgarten-strato 47. La plano estis farita fare de lokulo, la arĥitekto Heinrich Martin Schwarz. Solena inaŭguro de la impona konstruaĵo okazis la 27-an de septembro 1913.

Dum la Kristala nokto en 1938 la juda templo dividis la sorton de la plejparto de la aliaj germanaj sinagogoj: ĝi estis bruligita fare de Sturmabteilung-atencotrupoj. La unuan fojon en sia historio la fajrobrigadistoj ne rajtis estingi la flamojn, estante surloke. La saman jaron la judoj ankoraŭ estis festintaj la 25-an jubilean datrevenon de la finkonstruado de la sinagogo...

## Monumento 
Inaŭguro de granita memorŝtono estis en la 26.10.1988. Planis ĝin la erfurtano Roland Ginskey kaj faris ĝin la arnstadtana skulptisto Wolfgang Hildebrand. Ĝi estas 1,95m alta, 0,90m larĝa kaj 0,80m malalta. Tekstas la enskribo tiel: *UNWEIT DIESER STELLE BEFAND SICH DIE SYNAGOGE DER JÜDISCHEN GEMEINDE ARNSTADT, DIE AM 27.9.1913 GEWEIHT WURDE. IN DER POGROMNACHT AM 09. NOVEMBER 1938 WURDE SIE DURCH DIE FASCHISTEN ZERSTÖRT. VERGESST ES NIE!* La iniciativo pri memorigilstarigo venis de la paroĥestro Wolfgang Tittelbach-Helmrich.

## Notoj 
## Literaturo 
* Peter Unger / Andrea Ziegenhardt: *Kleine Chronik zur Geschichte der jüdischen Bevölkerung in Arnstadt (1273-1944)*, En: Beiträge zur Heimatgeschichte Stadt und Kreis Arnstadt 10/1988 p.&nbsp;11-27.
* Wolfgang Tittelbach-Helmrich: *Arnstadts jüdische Mitbürger*, Arnstadt 1995.
* Andrea Ziegenhardt: *Zur Genealogie jüdischer Einwohner in Arnstadt*, En: Aus der Vergangenheit von Arnstadt und Umgebung 11/2001, p.&nbsp;79-93.
* Andrea Kirchschlager: *Die jüdischen Gemeinden in Arnstadt und Plaue*, En: Beiträge zur Geschichte der Juden Schwarzburgs - Juden in Schwarzburg Band 1. Festschrift zu Ehren Prof. Philipp Heidenheims (1814-1906) - Rabbiner in Sondershausen - anlässlich seines 100. Todestages, Sondershausen 2006, p.&nbsp;19-34.

## Eksteraj ligiloj 
* Ĉio pri la komunumo juda de Arnstadt, ekde la komenco, kun multaj ligiloj kaj artikoloj gazetaraj novaj kaj malnovaj. , 
* Fotoj de la sinagogo.
* Informoj en la helena

Kategorio:Konstruaĵoj en Arnstadt
Arnstadt
Arnstadt
8726 Masamotonasu

'*8726 *Masamotonasu'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la japanan verkiston Masamoto Nasu (japane: 那須正幹, *Nasu Masamoto'') naskiĝintan en 1942 en Hiroŝimo. Li estis nur 3-jaraĝa kiam tiu urbo estis trafita de nuklea bombado. Li publikigis ĉirkaŭ 200 librojn, ĉefe rakontojn por infanoj, kies multe da estis adaptitaj en televidaj dramoj kaj animacio. Li notinde relatis la tragikan historion de Sasaki Sadako en "Infanoj de la Papera Gruo". En 2007, Nasu iĝis prezidanto de la Japana Asocio de Verkistoj por Infanoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Collombey-Muraz

**Collombey-Muraz** estas komunumo en la distrikto Monthey en Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 7564 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Collombey-Muraz situas en Suba Valezo ĉe la okcidenta bordo de la rivero Rodano en la ebenaĵo de la delto, kiun la rivero formas ĉe la alfluo al Lago Lemano. Interne de la komunuma teritorio situas tri eksklavoj de la komunumo Monthey. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Collombey-le-Grand, Collombey-le-Petit, Muraz kaj Illarsaz.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 29,81 km², de kiuj 36,6% estas kovritaj de arbaro, 40,4% servas por agrikulturo kaj 12,5% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Collombey-Muraz limas en nordo al Vionnaz, en nordnordoriento al Vouvry, en oriento al Aigle (VD), en sudoriento al Ollon (VD), en sudsudoriento al Monthey, en sudo al Troistorrents, kaj en okcidento al Châtel (Francio).

## Trafiko 
Tra Collombey-Muraz pasas la kantona ĉefvojo n-ro 21 de Saint-Maurice al Savojo. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A9 situas en distanco de 1 km de la komunuma centro aliflanke de Rodano apud Saint-Triphon. Pere de stacidomo ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Saint-Maurice al Saint-Gingolph la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Ekonomio 
La komunumo estas grava industricentro. En Collombey situas unu el la du svisaj naftorafinejoj.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Collombey-Muraz datiĝas el la jaro 1263 kiel *Columberio*. Apud Barmaz en la 19-a jarcento estis trovitaj tomboj el neolitiko el la 4-a jarmilo antaŭ Kristo. En la jaro 1972 sub la preĝejo de Muraz estis malkovrita romia bieno. Dum frua mezepoko Collombey-Muraz apartenis al la Priorejo Lutry. En la jaro 1246 ĝi estis akirita de la Abatejo Sankt-Maŭrico. En la jaro 1536 la Valezaj Dekonoj konkeris la komunumon kaj atribuis ĝin al la Voktejo Monthey, kies historian sorton ĝi ek de tiam dividis.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Muraz
* Collombey (stacidomo)
* Collombey-Village (stacidomo)
* Corbier (stacidomo)
* Vionnaz (stacidomo)

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Collombey-Muraz
Entremont (distrikto)

La **Distrikto Entremont** estas administra unuo de Kantono Valezo. Ĝi havis 14410 loĝantojn la 31-an de decembro 2012. Ĝia ĉefloko estas la komunumo Sembrancher.

## Geografio 
La Distrikto Entremont etendiĝas en la tri fontvaloj de la rivero Dranse, nome la Valdo de Bagne, la Valo de Entremont kaj la Valo de Ferret. La distrikto en sudo limas al Italio kaj en okcidento al Francio. En sudokcidento situas la trilanda punkto inter Svislando, Italio kaj Francio. En sudo la montopasejo Granda Sankt-Bernardo konektas Valezon kun la Valo de Aosta.

## Komunumoj de la distrikto Entremont 
La distrikto Entremont konsistas (stato en 2011) el 6 komunumoj, el kiuj la komunumo Bagnes estas la plej granda. Jen la listo:

## Historio 
Jam en la romia epoko la montopasejo Granda Sankt-Bernardo estis signifa transirejo trans la Alpoj. Dum mezepoko la regiono unue apartenis al la reĝolando Burgonjo kaj poste al Savojo. Entremont unue estis parto de la Voktejo Chablais sub la kontrolo de la subvokto de Chillon. En la jaro 1279 ĝi fariĝis kune kun Saxon Nova subvoktejo kun sidejo en Sembrancher. En la jaro 1475 la Valezaj Dekonoj konkeris la Suban Valezon kaj Entremont fariĝis valeza kolonio sub la rekta regado de la kamparvokto de Saint-Maurice. En 1798 ĝi fariĝis unu el la 12 valezaj distriktoj en la Helveta Respubliko kaj de 1802 ĝis 1810 en la Respubliko Valezo. De 1810 ĝis 1813 ĝi estis kantono de la franca Departemento Sempiono. En 1815, ĝi fariĝis dekono kaj ek de 1848 distrikto de Kantono Valezo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 

!
8733 Ohsugi

'*8733 *Ohsugi'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Takashi Ohsugi*, direktoro de la Astrofizika Scienca Centro de Hiroŝimo kaj spertulo en la malvolo de duonkonduktaj detektiloj por astrofiziko de alta energio. Li malvolvis sensilojn el silicio por la instrumento "*LAT*" de la kosma observatorio *Fermi Gamma-ray Space Telescope''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
8735 Yoshiosakai

'*8735 *Yoshiosakai'''* estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Orbito 
La duona grandakso de ĝia orbito: 3,2005189 , metas ĝin ĉ. 77&nbsp;600 km trans la konvencia limo de 3,2 AU inter la meza kaj la ekstera asteroida zono.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Sakai Yoshio*, (1923–2002), pionira konstruinto de astronomiaj observatorioj por la ĝenerala publiko. Li establis la *Hidahiko Tenmondai'' per sia propra monrimedo, li ankaŭ laboris kiel direktoro de la Astronomia Observatorio Ogawa (fondita en 1991), tre kontribuinte al edukado pri astronomio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Ŝaĥ-Ali ĥano

**Ŝaĥ-Ali** (Ŝig-Alej, Ŝigaleo; tatare Şahğali, Шаһгали; 1505, Suroĵik — la 22-a de aprilo, 1556, Kasimov) estis Ĥano de Kasimov (1516 — 1519, 1537 — 1546, 1546 — 1551, 1552 — 1566), Ĥano de Kazan (1519 — 1521, 1546, 1551 — 1552). Ĝis kronado en Kazan je 1519 lin nomigis «carido» (sultano), poste lin nomigis «caro» (ĥano). En tatara kulturo li estas simbolo de perfidaĵo.

Kategorio:Ĥanoj de Kazan
Kategorio:Ĥanoj de Kasimov
Loĥo

:*Pri keloj temas artikolo Loĥo (kelo).*
[eta|300px|dekstra|Vido tra [Loch Lomond, ĉe Ben Lomond.]]
eta|dekstre|300px|Loch Ness rigardante el orienta fino
**Loĥo**, el la brita vorto **Loch** ([lɒx], ankaŭ nestandarda sed komuna [lɒk]), nome skotgaela kaj irlanda vorto, estas esperantigita anglismo por lago aŭ interna marakvejo. En Irlando ĝi estis angligita kiel **lough**, sed kun sama prononco. Kelkaj *loĥoj* povus esti nomataj ankaŭ kiel *firth*, fjordo, estuaro, markolo aŭ golfo. Internaj loĥoj estas ofte nomataj *marloĥoj*.

Plej fama loĥo tutmonde estas Loch Ness, sed ne pro geografiaj tialoj, sed pro la mito de la Monstro de Loch Ness, t.n. Nessie (Nessi). La lago estas tre ŝatata turisma celo pro la onidiraj Nessie-vidoj.

## Fono 
## Ties uzado 
## En Skotlando 
## Aliloke 
Kategorio:Geografio de Britio
Kaledonia Kanalo

La **Kaledonia Kanalo**, en angla *Caledonian Canal*, estas kanalo en Skotlando kiu konektas la skotan orientan marbordon ĉe Inverness kun la okcidenta marbordo de Corpach ĉe Fort William. Ĝi estis konstruita komence de la 19-a jarcento fare de la inĝeniero Thomas Telford, kaj estas frata kanalo de la Göta-kanalo en Svedio, konstruita ankaŭ de Telford. Tiu interkonekta vojo estis konstruita inter la atlantika bordo kaj la nordmara bordo por certigi pli mallongajn transportvojojn por la industriaj varoj kaj eviti la malbonveteron norde de Skotlando.

Kategorio:Kanaloj
Kategorio:Geografio de Skotlando
Sándor Kégl

**Sándor KÉGL** [ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kégl Sándor**, estis hungara literaturhistoriisto, orientalisto, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1906). Germane li uzis la nomon *Alexander von Kegl*.

Sándor Kégl http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/k/k10609.htm naskiĝis la  1862 en ekstera apartenaĵo de Kiskunlacháza (Szunyog). Li mortis la  1920 en ekstera apartenaĵo de Kiskunlacháza (Pusztaszentkirály).

## Biografio 
Sándor Kégl frekventis universitaton en Budapeŝto, kie li multe lernis de Ármin Vámbéry kaj Péter Hatala, poste li plulernis en universitatoj de Vieno, Parizo, Oxford kaj Cambridge. En 1889 li studvojaĝis al Irano, kie li esploris en arĥivo de Teherano. Ekde 1893 ĝismorte li instruis en universitato en Budapeŝto. Li okupiĝis pri la persa kaj sanskrita literaturoj. Li kolektis imponan bibliotekon kun 11000 libroj, kiun MTA heredis.

## Verkaro (elekto) 
* *Tanulmányok az újabbkori persa irodalom történetéből* (Studoj pri historio de la plej nova persa literaturo), (1892)
* *A perzsa népdal* (La persa popolkanto), (1899)
* *Perzsia* (Persio), (1903)
* *Bhagavad-gîtâ* (1911)

## Fontoj 
* biografio hungare (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero K kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj iranologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Martigny

**Martigny** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

## Francujo 
* **Martigny (Aisne)** estas komunumo de la departemento Aisne en Hauts-de-France.
* **Martigny (Manche)** estas malaperinta komunumo de la departemento Manche en Normandio.
* **Martigny (Seine-Maritime)** estas komunumo de la departemento Seine-Maritime en Normandio.

* **Martigny-les-Bains** estas komunumo de la departemento Vosges en Grand Est.
** **Martigny-les-Bains (stacidomo)** estas fervoja stacio en Martigny-les-Bains.
* '''Martigny-sur-l'Ante** estas komunumo de la departemento Calvados en Normandio.

## Svislando 
* **Martigny VS** estas urbo kaj komunumo de la Distrikto Martigny en Kantono Valezo en Svislando.
** **Martigny (stacidomo)** estas fervoja stacio en Martigny VS.
** **Martigny-Croix (stacidomo)** estas fervoja stacio en Martigny VS.
** **Martigny-Expo (stacidomo)** estas fervoja stacio en Martigny VS.
* **Martigny-Combe** estas komunumo de la Distrikto Martigny en Kantono Valezo en Svislando.
* La **Distrikto Martigny** estas administra unuo de Kantono Valezo en Svislando.
* **Martigny-Bourg** estas vilaĝo de la komunumo Martigny de la Distrikto Martigny en Kantono Valezo en Svislando.
** **Martigny-Bourg (stacidomo)** estas fervoja stacio en Martigny VS.
* **Martigny-Ville''' estas la ĉefurbo de la komunumo Martigny de la Distrikto Martigny en Kantono Valezo en Svislando.
Eritreo (planto)

**Eritreo** () estas specio el la familio de la Gencianacoj (*Gentianaceae*). La specio kreskas en herboriĉaj, humidaj lokoj kaj en arbaroj sur sabla grundo. La specio estas sufiĉe rara kaj kelkloke protektata.

Ĝi estas malmulte disbranĉiĝinta, senhara planto de 5–40&nbsp;cm alto, kun platigitaj grapoloj.

La floro estas rozkolora ĝis ruĝa kaj havas diametron de 1-1,5&nbsp;cm. La petaloj estas deformitaj al tubo kun kvin elstaraj baskoj. La kaliko havas kvin longajn mallarĝajn "dentojn". La floroj formas platigitajn grapolojn kiuj floras de junio aŭ julio ĝis septembro.

La frukto estas kapsulo.

La planto havas kontraŭajn tigofoliojn. La radikfolioj estas en rozeto, kiu estas ovala, elipsa aŭ iom spatelforma.

## Eksteraj ligiloj 
* Kuracplanto de la jaro 2004 je www.nabu.de
* fotaro
* datumbazo de specioj 

Kategorio:Gencianacoj
Susana Giménez

**Susana Giménez** (aŭ realnome **María Susana Giménez Aubert**, naskiĝis la 29-an de januaro 1944, en Bonaero) estas argentina aktoro.

## Listo de filmoj 
* *En mi casa mando yo* (1968)
* *La novela de un joven pobre* (1968)
* *El gran robo* (1968)
* *Fuiste mía un verano* (1969)
* *Tiro de gracia* (1969)
* *Los mochileros* (1970)
* *El mundo es de los jóvenes* (1970)
* *Los neuróticos* (1971)
* *Así es Buenos Aires* (1971)
* *La buscona* (1971)
* *Todos los pecados del mundo* (1972)
* *He nacido en la ribera* (1972)
* *Vení conmigo* (1972)
* *La piel del amor* (1973)
* *La Mary* (1974)
* *Mi novia el...* (1975)
* *Tú me enloqueces* (1976)
* *Los hombres sólo piensan en eso* (1976)
* *La cuenta está saldada* (1976)
* *Basta de mujeres* (1977)
* *El macho* (1977)
* *Un toque diferente* (1977)
* *Yo también tengo fiaca* (1978)
* *Donde duermen dos... duermen tres* (1979)
* *El rey de los exhortos* (1979)
* *A los cirujanos se les va la mano* (1980)
* *Las mujeres son cosa de guapos* (1981)
* *Un terceto peculiar* (1982)
* *Me sobra un marido* (1985)
* *Esa maldita costilla* (1999)
* *Tetro* (2009)

Kategorio:Argentinaj aktoroj
Sembrancher

**Sembrancher** estas komunumo kaj la ĉefloko de la distrikto Entremont en Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 891 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Sembrancher situas en la valo de la rivero Dranse ĉe la kunfluejo de Dranse de Bagne kaj Dranse de Entremont.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 17,63 km², de kiuj 61,0% estas kovritaj de arbaro, 19,6% servas por agrikulturo kaj 4,3% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Sembrancher limas en nordo al Vollèges, en oriento al Bagnes, en sudo al Orsières kaj en okcidento al Bovernier.

## Trafiko 
Tra Sembrancher pasas la kantona ĉefvojo n-ro 21 de Valezo trans la montopasejo Granda Sankt-Bernardo al Aosta. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A9 situas proksimume 10 kilometrojn sude de la komunumo apud Aigle. Pere de la trajnlinioj de Orsières kaj de Bagnes al Martigny la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Sembrancher datiĝas el la jaro 1177 kiel *Sancti Pancratii de Branchi*. En la 11-a jarcento ĝi fariĝis parto de la regno de la Grafoj de Savojo. En la jaro 1239 la grafo Amadeo la 4-a de Savojo koncedis al la loko merkatorajton. La civitanoj de Sembrancher en la jaro 1376 konkludis civitan kontrakton kun Aigle, kiu estis renovigita en la jaroj 1676, 1736, 1766 kaj 1776. Post la konkero fare de Valezo en la jaro 1475 la subvoktejo Sembrancher estis ĝis la Helveta Revolucio unu el la flagejoj de la Kamparvoktejo Saint-Maurice. En 1798 Sembrancher fariĝis ĉefloko ĝis 1802 de la helveta distrikto Entremont, poste ĝis 1810 de distrikto de la Respubliko Valezo, tiam de kantono de la franca departemento Sempiono kaj ek de 1815 de dekono kaj ek de 1848 de la Distrikto Entremont de Kantono Valezo.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Saint-Bernard Express
* Sembrancher (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Sembrancher
La 100 libroj de la 20-a jarcento laŭ Le Monde

**La 100 libroj de la 20-a jarcento** estas listo de elektitaj libroj konsiderataj la cent plej bonkvalitaj de la 20-a jarcento, laŭ enketo de printempo de 1999 fare de la franca librovendejaro FNAC kaj la pariza ĵurnalo *Le Monde*.

## La 100 libroj
## Vidu ankaŭ
*OSIEK-premio – Céline kaj García Márquez
*Nobel-premio pri literaturo (Svedio) – Camus, Steinbeck, Hemingway, Beckett, Sartre, Solĵenicin, Gide, García Márquez, Faulkner, Mauriac, Mann, Pirandello, Böll, Lagerlöf, Le Clézio, kaj Perse
*Premio Goncourt (Francio) – Proust, Malraux, de Beauvoir, Tournier, Gracq, kaj Duras
*Premio Renaudot (Francio) – Céline, Perec, Aragon, Le Clézio, kaj Beigbeder
*Premio Médicis (Francio) – Eco, Perec, kaj Kundera
*Premio Pulitzer (Usono) – Steinbeck, Hemingway, Faulkner, Mitchell, kaj Styron
*Premioj Booker (Britio) – Kadare kaj Rushdie
*Premio Goethe (Germanio) – Freud kaj Mann
*Premio Georg Büchner (Germanio) – Böll
*Lenin-premio pri paco (USSR) – Aragon kaj Brecht
*La cent nesupereblaj plej bonkvalitaj krimromanoj (Britio, Usono) – Eco, Doyle, Christie, Conrad, kaj Chandler
*Listo de sukcesaj libroj – Camus, de Saint-Exupéry, Steinbeck, Hemingway, Eco, Frank, Orwell, Nabokov, García Márquez, Mitchell, Christie, Tolkien, Simenon, kaj Salinger

Kategorio:Listoj de libroj
Kategorio:Literaturo de la 20-a jarcento
Überall

**Überall** estas germana vorto kun la signifo: „ĉie“.

**Überall** estas familia nomo de jenaj personoj.:
* Frank Überall (* 1971), germana politologo kaj ĵurnalisto
* Josef Überall (1936–2008), germana objektartisto
* Klaus Überall (1924–2008), germana reĝisoro
* Stephanie Überall (* 1959), germana kabaredistino, ano de la virina kabareda duopo „ Missfits“

**Ueberall** staras por:
*Ueberall (gazeto), germanlingva gazeto aperinta de 1899–1919
Aktoj de la Akademio 1963-1967

***Aktoj de la Akademio 1963-1967*** estas  raporto de la Akademio de Esperanto pri ties agadoj de la indikita periodo.  La libreto estis eldonata en Roterdamo en 1968. Krom la lingva parto, la verko enhavas mallongan historion de la Esperantaj lingvaj institucioj, la statuton de la Akademio de Esperanto kaj liston de la akademianoj.

La precipa temo de la koncernaj decidoj de la Akademio estas la ata-ita-diskuto.

## Vidu ankaŭ 
**Aktoj de la Akademio 1968-1974*
**La Zamenhofa Esperanto*
**Pledo por Unueca Lingvo*
**Pri Landnomoj – La sistemo de Dro Zamenhof. Rimarkoj pri la Propraj Nomoj en Esperanto kaj ilia transskribo*
**Skizo por Racia Teorio de Vortigado*
**Sur la Vojoj de la Analiza Skolo*

## Eksteraj ligiloj
*Aktoj de la Akademio 1963-1967.
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing* 
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Kategorio:Gramatiko de Esperanto
Kategorio:Esperanto-lernolibroj
Kategorio:Historio de Esperanto
Kategorio:Akademio de Esperanto
Kategorio:Ata-ita-diskuto
Kategorio:Antverpena Lingvo-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
János Kelemen

**János Kelemen** [jAnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kelemen János** estis hungara filozofo, profesoro, membro korespondanta (2004), ordinara (2016) de Hungara Scienca Akademio.

János Kelemen http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19161 naskiĝis la  1943 en tiam hungara urbo Kassa (nuntempa Košice en Slovakio) kaj mortis la 31-an de januaro 2024.

## Biografio 
János Kelemen frekventis universitatojn en Szeged inter 1961-1966, poste ĝis 1969 en Budapeŝto. En 1970 li ekinstruis en Universitato de Budapeŝto, kie li estis katedrestro inter 1983-1990, sed li estis ankaŭ katedrestro en Szeged. En 1983 li doktoriĝis antaŭ MTA. Li partoprenis en redaktado de *European Journal for Semiotic Studies*. Li okupiĝis precipe pri italaj, francaj kaj germanaj filozofioj, tamen plej ofte pri filozofio de Dante. Li ricevis italajn kaj hungarajn premiojn inter 1992-2007.

## Verkaro (elekto) 
**Mi a strukturalizmus?* (1969)
**A tudat és a megismerés* (1978)
**A nyelv és a nyelvek* (La lingvo kaj la lingvoj), (1989)
**Profili ungheresi e altri saggi*(1994)
**Nyelvfilozófiai tanulmányok* (2004)

## Fontoj 
* biografio kun foto

 
Kategorio:Hungaraj filozofihistoriistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
8734 Warner

'*8734 *Warner'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la italdevena usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott, en Arizono (Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de Brian D. Warner. Dum pli ol ok jaroj li eldonis la *Minor Planet Observer'', monatan bultenon kun mapoj de malkovroj de asteroidoj kaj aliaj novaĵoj interesaj por observantoj de asteroidoj. En la lastaj jaroj, li faris bildigojn per CCD kaj kontribuis al centoj da astrometriaj observoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul G. Comba
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997