open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Noodle (filmo)

**Noodle** (Nudelo) estas filmo israela el la jaro 2007, de la reĝisoro Ajelet Menahemi. Ĝi estis nomumita por naŭ premioj filmaj de la Israela Filma Akademio, kaj ricevis du premiojn – unu de la Israela Filma Akademio (Plej Bona Apoganta Aktorino: Anat Waksman), kaj unu de la Montreala Monda Filma Festo (Speciala Grandioza Premio de la Ĵurio).

## Historio 
Tridek-sep-jara Miri (Mili Avital) estas dufoje vidviniĝita stevardino de El Al. Ŝia bonregita ekzistado subite perdas ordon, kiam forlasita ĉina knabo, kies kaŝlaboranta patrino estas deportata el Israelo, restas kun ŝi. Ne sciante kion fari, ŝi serĉas vojon rekunigi la knabon kun patrino lia, kaj, dum la procezo, trovas ke ŝia koro, eble, povas ami plu.

Kategorio:Israelaj filmoj
Roger Foulon

**Roger FOULON** (Thuin, 3-a de aŭgusto de 1923- Thuin, 23-a de februaro 2008) estis belga verkisto en franca lingvo.

Aŭtoro de pli de 120 verkoj, li estis membro de la Association des Écrivains belges de Langue française.

## Libroj 
* ''L'espérance abolie*, 1976.
* *Un été dans la Fagne*, Bruselo, 1980. Prix Georges Garnir.
* *Vipères*, Bruselo, 1981.
* *Barrages*, Bruselo, 1982.
* *Déluge*, Bruselo, 1984.
* *Naissance du monde*, 1986.
* *Les tridents de la colère*, 1991.
* *L'homme à la tête étoilée'', 1995.

Kategorio:Belgaj verkistoj
Kategorio:Franclingvaj verkistoj
Malhela jakuo

**Malhela jakuo** aŭ Malhela penelopo *(Penelope obscura)* estas kokoforma birdo de la samnoma genro Penelopo kaj familio de Kracedoj. Ĝi vivas en etaj areoj en la atlantika arbaro en la plej sud-orienta parto de Brazilo, dise en sudcentra Bolivio, Paragvajo, norda Urugvajo kaj dise en nordorienta Argentino. Ĝi preferas montajn arbarojn.

maldekstre|eta|250px|Malhela jakuo
maldekstre|eta|250px|Malhela jakuo
Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj malsekaj arbaroj de malaltaj teroj kaj montararbaroj. La birdo mezuras averaĝon de 73 centimetroj longe kaj pezas averaĝe 1.2 kilogramojn, kaj estas tre simila laŭ aspekto al ties pli malgranda parenco, la Brova penelopo (*P. supercilliaris*). Ĝi estas granda birdo malhelbruna kun blanka striado en brusto, dorso kaj ŝultroj, dum flugiloj kaj vosto estas tutbrunaj. La vizaĝo estas nigreca kie kontrastas la ruĝaj irisoj kaj mentonsakoj. Ankaŭ la beko estas nigreca kaj fortika, iom subenkurbita.

La Malhela jakuo manĝas etajn fruktojn kiel arasaojn, pitangojn, kolombfruktojn kaj fruktojn de la Jusaropalmo (*Euterpe edulis*), florojn kaj birĝonojn el la grundo aŭ plukitaj el la arbobranĉoj kaj ĝi funkcias kiel semodisiganto por variaj specioj de arboj kaj palmoj, kiaj la endanĝerita palmo *Euterpe edulis*, aŭ la palmoj de la genro *Syagrus*. Ili manĝas ankaŭ etajn senvertebrulojn. Ili kutime vivas sur arboj.

## Subspecioj 
Oni konas tri subspeciojn de *Penelope obscura*:

* *Penelope obscura bronzina* - orienta Brazilo (el Espírito-Santo al Santa Catarina)
* *Penelope obscura obscura* - el plej sudorienta Brazilo al sudorienta Paragvajo, Urugvajo kaj nordorienta Argentino
* *Penelope obscura bridgesi* - orienta deklivaro de Andoj de Bolivio al nordokcidenta Argentino

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
* Filmetoj de Malhela jakuo ĉe Internet Bird Collection
* Poŝtmarkoj  (de Argentino) kun mapo
* Fotaro de Malhela jakuo  VIREO
* Foto-High Res ; Article  chandra.as.utexas.edu—"Birds of Brazil"

Kategorio:Kracedoj
Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Metroo de Ĥajfo

|}

La metrosistemo **Carmelit** (en la hebrea: כרמלית) aŭ **Metroo de Ĥajfo** estas la nomo de la metroo de la urbo Ĥajfo, en la nordo de Israelo. Ĉi tiu urbo estas fame konata pro ĝia industrio, la haveno, la universitato kaj ĉefe pro la Bahaa Mondcentro kaj ĝiaj ĝardenoj kiuj estas la ĉefaj turismaj allogaĵoj de la urbo kaj pilgrimejo por la bahaanoj. Ĝi estas la sola metropolita fervojo en tiu lando kaj unu el la plej malgrandaj metrosistemoj de la mondo, kiu apenaŭ vojas 1.800 metrojn (1,8 km). Impresa estas ke en tiu mallonga distancon ĝi superas ascendon respektive descendon de proksimume 275 metroj, kion ebligas ĝia dentorela tekniko. La etimologio de la vorto "Carmelit" venas de la Monto Karmelo, loko kie konstruiĝis la urbo. Ĝi estis inaŭgurita en la jaro 1956, poste fermata en 1986 kaj remalfermata en septembro 1992 post renoviga procezo.

## Metrostacioj 
Ĝi nur havas 6 metrostaciojn:
* Gan Ha'em *("Ĝardeno de la Patrino")*
* Bnei Zion *("Filoj de Ciono")*
* Massada
* Hanevi'im *("La profetoj")*
* Solel Boneh
* Kikar Pariz *("Placo Parizo")*

File:Carmelit 2018 car side.jpg|
File:2011-08 Haifa Wikimania DSCF6496.jpg|
File:CarmelitP4120027.JPG|
File:270 2010-09-06 07-57-45 Carmelit.JPG|

## Vidu ankaŭ 
* Metroo
* Listo de metrooj en la mondo

## Eksteraj ligiloj 
* Fotoj de Karmelit kaj de la metrostacioj 
* UrbanRail.Net

Hxajfo
Hxajfo
Hxajfo
Kategorio:Ĥajfo
Hiadoj (astronomio)

----

La **Hiadoj** estas la malfermita stelamaso plej proksima de Suno (151 lumjaroj).
Ĝi entenas 400 al 500 stelojn kiuj havas komunajn ecojn, kiel la aĝo aŭ la
kemia komponiĝo. Oni vidas ĝin nudokule.

eta|maldekstra|Brilaj steloj de la Hiadoj

La kvar plej brilaj steloj de la amaso estas ruĝaj gigantoj
kiuj komencis iliajn vivojn sur la ĉefa sekvenco, kiel steloj de
spektra klaso A. Iliaj indikoj estas
Gama, Delta, Gama,
Epsilono kaj Teto Tauro kiuj formas V-forman
stelaron figurantan la kapon de la Taŭro. Necesas rimarkigi,
ke Aldebarano, kiu estas en tiu asterismo, ne estas ano de la Hiadoj, ĉar ĝi
situas al nur 65 lumjaroj de Suno.

Oni trovas la Hiadojn, plilongigante la zonon de Oriono en la direkto de la
Plejadoj.

La nomo de la stelamaso, konata de la antikva tempo, venas de la fratinoj
Hiadoj eterne plorantaj nimfoj kiuj anoncas la
pluvan sezonon

## Eksteraj ligiloj 
*  Kiel trovi la Hiadojn
*  La Hiadoj, el "Simbad"

Kategorio:Malfermaj stelamasoj
Kategorio:Taŭro (konstelacio)
Hiadoj

La **Hiadoj** estas:
* En la helena mitologio, la **Hiadoj** estis la nimfoj de la pluvo.
* En astronomio, la **Hiadoj** estas malfermita stelamaso.
Saracuruna

**Saracuruna** estas kvartalo de la urbo Duque de Caxias, en la subŝtato Rio-de-Ĵanejrio, Brazilo. Ĝi estas parto de la 2-a distrikto de tiu urbo.

Saracuruna estas konata en la subŝtato Rio-de-Ĵanejrio kiel finstacio de la trajna linio Central do Brasil, ankaŭ estante komenco de la linioj Vila Inhomirim (ĝis Magé, proksima urbo) kaj Guapimirim (alia urbo proksime).

Ĉe la kvartalo estas la Ĝenerala Malsanulejo de Saracuruna, grava malsanulejo de la aglomeraĵo de Rio-de-Ĵanejro.

Proksime de Saracuruna estas la petrola distilejo REDUC, unu el tiuj plej gravaj en Brazilo, en la kvartalo de Campos Elísios, ankaŭ en la 2-a distrikto de Duque de Caxias.

Kategorio:Rio-de-Ĵanejrio
Kategorio:Duque de Caxias
ARCO

eta|ARCO 2008.
**ARCO** (*Feria Internacional de **AR**te **CO**ntemporáneo*, Internacia Foiro de Nuntempa Arto) estas unu el la ĉefaj foiroj de nuntempa arto de la internacia eŭropa foiraro kiu, organizata de IFEMA, celebriĝas ĉiujare en la Foiro de Madrido, Hispanio.

**ARCO** unuigas artan proponon ege kvalitan, el la historiaj avangardoj, ĝis la komenca kaj aktuala arto, tra la ĝenerale konsiderata moderna arto kaj nuntempa arto. **ARCO** karakteras pro helpo al disvolvigo de arta merkato en Hispanio kaj apogo al kolektado tiom privata kiom ŝtata kaj korporacia.

Ekde 2006 **ARCO** koincidas kun Art Madrid (Salono de Arto, kaj Moderna kaj Nuntempa), organizata ankaŭ en Madrido de la entrepreno *Arte y Asociados*.

Kiel ekzemplo en 2007 ARCO ricevis 190.000 vizitantojn kaj ekspoziciis verkojn de 3.000 artistoj tutmondaj. Ĉiujare amaskomunikiloj informas pri la foiro kaj la ekonomia gravo de la venditaj verkoj.

## Referencoj 
### Amaskomunikiloj 
* DE LA VILLA, ROCIO, *Un paseo por el Arco más grande*, 2008, La Vanguardia, 14a de februaro de 2008 http://www.lavanguardia.es/premium/publica/publica?COMPID=53436289896&ID_PAGINA=3744&ID_FORMATO=9&turbourl=false
* EUROPA PRESS, *Arranca ARCO*, 2008, El Mundo, 15a de februaro de 2008 http://www.elmundo.es/metropoli/2007/02/12/arte/1171279385.html

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de **ARCO**
* ArtVista - Internacia kalendaro de artofoiroj 

Kategorio:Kulturo de Madrido
Kategorio:Foiroj de Hispanio
Kategorio:Merkatoj de Arto
Kategorio:Artaj eventoj
Kategorio:Ekspozicioj
Kategorio:Turismo en Madrido
Semplantoj

**Semplantoj** (aŭ *fanerogamoj*, *spermatofitoj* el la grekaj *spermo*, semo kaj *fito*, planto) estas aro de plantoj kies reprodukado fariĝas per semoj. Ĝi enhavas la *Spermatophyta, Anthophyta, Embryophyta siphogama*. Semplantoj estas ĉefa grupo de la histaj plantoj ***(Tracheophyta)***. Ilia komuna trajto estas la estiĝo de semoj. Simile al aliaj grupoj, kiel la filikoj, ili havas radikojn, tigojn kaj foliojn. Ne apartenas al la grupo la grajnaj lepidokarpacoj *(Lepidocarpaceae)*, *(Miadesmiaceae)* kaj grajnaj *(Calamocarpaceae)*, ĉar la grupo iĝus polifiletika. La *Spermatophyta* estas monofiletika grupo, kies prauloj estas en la progimnospermoj (*Progymnospermae*, *Archeopteridae*), kiuj devenas el la *(Psilophytinae)*.

Estas du ĉefaj grupoj:
* la **nudsemplantoj** (gimnospermoj) kies ovolo (kiu iĝas semo) estas nuda,
** Ginko - unu specio de arbo
** Pinofitoj - diversaj specioj, ĉefe arboj, kun strobiloj
** *Gnetales* - Gneto (*Gnetum*), Velviĉio (*Welwitschia*), kaj *Ephedra*
** Cikaso - pli ol 100 specioj
[220ra|eta|maldekstra|*[Ginkgo biloba* kaj ĝiaj nudaj pendantaj semoj, aŭtune]]
[eta|centre|220ra|*Magnolia tripetala* aŭ [ombrelo|ombrelmagnolio (semo el la florplanto)]]

* la **angiospermoj** (*semujoplantoj*), kies ovolo estas protektita en ujo (ovolujo kaj poste drupo, guŝo, silikvo...), estas la **florplantoj**.

## Vidu ankaŭ 
* Vegetala reproduktado

## Referencoj 
Kategorio:Plantoj
Ĝenerala Iberamerika Sekretariejo

300 px|eta|Sidejo de la SEGIB en Madrido.
La **Ĝenerala Iberamerika Sekretariejo** aŭ **Secretaría General Iberoamericana** (**SEGIB**) estas oficejo kaj organizaĵo kiu konordigas la Iberamerikajn Pintokunvenojn de la Comunidad Iberoamericana de Naciones. Ĝi havas centran rolon ĉar ĝi plenumas la kunordigon kaj organizadon de la tiaj pintokunvenoj, krom esti grava kerno de la strukturigo de institucia strukturo en Iberameriko.

La SEGIB estis fondita en 2003, dum la 13-a Iberamerika Pintokunveno de Bolivio, kaj oni elektis ĝeneralan sekretarion en 2005. Ties sidejo estas en Madrido, Hispanio.

Kategorio:Hispanameriko
Kategorio:Ameriko
Kategorio:Internaciaj organizaĵoj
Metroo de Lisbono

La **Metroo de Lisbono** estas unu el la urbaj transportiloj plej allogaj kaj belaj de Eŭropo, kune kun la metrooj de Parizo kaj Moskvo, laŭ la arkitektura stilo, dekoraciado kaj ekspozicioj en la plimulto de la metrostacioj. En Portugalio ĝi estas konsiderata kiel unu el la plej bonaj projektoj artisme ellaborata.

Ĝi havas 48 metrostaciojn en kvar linioj: *gaivota* (mevo), *girassol* (sunfloro), *caravela* (karavelo) kaj *oriente* (oriento), kiu entute estas preskaŭ 37 km.

centra|450px|eta|Metroplano de Lisbono

## Historio 
[eta|250px|maldekstra|En la [Lisboa-Oriente (stacidomo)|Metrostacio Oriento]]
La metrosistemo de Lisbono estis inaŭgurita la 29-a de decembro 1959, kiam ĝi nur havis metrolinion similan al Y, kiu komunikis *Sete Rios* (hodiaŭ *Jardim Zoológico*) kun ''*. La longeco en tiu komenca periodo estis nur 6,5 km.

Poste ĝi estis pligrandigata: en 1972 finiĝis la ampleksiĝo kiu estis de *Restauradores* ĝis *Alvalade*. En 1988 inaŭguriĝis novaj konektiloj al la *Cidade Universitária* kaj al la *Colégio Militar - Luz*. Dek jaroj pli malfrue, en 1998, metrolinio tute nova, *Oriento*, komunikis *Alameda''-n kun la zono de la Expo'98, tutmonda ekspozicio kiu okazis en la nordorienta zono de la urbo.

Ekde 1992 ĝi aktive kunlaboris en la projekto ***kultura interŝanĝo inter retoj de metropolitaj transportiloj*** donacante panelojn el azuleĥo al aliaj metrooj kiel la Metroo de Bruselo, Metroo en San-Paŭlo, Metroo de Santiago, Metroo de Sidnejo, Metroo de Montrealo, Metroo de Budapeŝto, inter aliaj.

## Vidu ankaŭ 
* Lisbono
* Metro Sul do Tejo
* Tramtransporto en Lisbono
* Listo de metrooj en la mondo

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de la Metroo de Lisbono ()
* Utilaj informoj pri la metroo de Lisbono  ()
* UrbanRail.Net

Lisbono
Lisbono
Kategorio:Transporto en Lisbono
Kategorio:Fervojo en Portugalio
Chaudenay (Saône-et-Loire)

**Chaudenay** estas franca vilaĝo situa en la departemento Saône-et-Loire kaj en la regiono Burgonjo.

## Geografio 
Chaudenay estas trafluata de la rivero Dheune. La komunumo enhavas la vilaĝon Chaudenay kaj la vilaĝetojn Mimande, Créteuil kaj Tigny.

## Historio 
La preĝejo datiĝas de la 13-a jarcento. Kiel cistercia preĝejo ne estas absido.

## Esperanta vivo 
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 0 voĉdonon en 2004, en 2009 kaj en 2014.

## Famuloj 
* Xavier Forneret (1809-1884), verkisto.

## Vidindaĵoj 
eta|maldekstra|Vitralo de la preĝejo
La preĝejo Saint Véran kaj la kastelo de Mimande.

## Bilda galerio 

Dosiero:Pontde15m.JPG|Ponto ĉe la Dheune
Dosiero:Pont_saint_Eloi.JPG|Ponto Saint Éloi ĉe Mimande
Dosiero:Turquoisecaldoneum.JPG|Dua eniro de la kastelo de Mimande
Dosiero:La_Dheune.JPG|La Dheune ĉe Chaudenay

## Referencoj 
Kategorio:Komunumoj de Saône-et-Loire
Pala hipolao

[eta|*Iduna pallida elaeica* [MHNT]]

La Orienta olivhipolao aŭ **Pala hipolao** (*Hippolais pallida*) estas birdo de la grupo de la hipolaoj. Ĝi estas nuntempe konsiderata membro de la akrocefalenaj hipolaoj, de la familio de la Akrocefaledoj, en la genro * Hippolais *. Ĝi estis iam konsiderata parto de pli ampleksa specio nome la Olivhipolao, sed sekve de moderna taksonomia disvolviĝo, tiu specio estas nuntempe plej ofte konsiderata kiel du specioj kiuj estas la jenaj:
* Izabela hipolao, *Hippolais opaca*, and
* Orienta aŭ Pala hipolao, * Hippolais pallida*.

Ĝi estas malgranda paserina birdo, troviĝanta en seka malferma kamparo, inklude terkultivejoj, kun arbustoj aŭ kelkaj arboj. La ino demetas 2-3 ovojn en nesto malalte en subkreskaĵaro aŭ arbusto. Kiel ĉe plej parto de akrocefaledoj, la Pala hipolao estas insektovora.

Ĝi estas malgranda birdo, pli kiel tre pala Kanbirdo ol ties parenco la Melodia hipolao. Plenkreskuloj havas tute palbrunan dorson kaj blankecajn subajn partojn. La beko estas forta kaj pinteca kaj la kruroj grizaj. Ambaŭ seksoj estas identaj, kiel ĉe plej parto de akrocefaledoj, sed junuloj estas pli sablokoloraj ventre. Ili havas karakteran subenan vostomovon.

La Pala hipolao reproduktiĝas en sudorienta Eŭropo kaj Mezoriento. Ĝi estas migranta specio, kiu vintras en subsahara Afriko aŭ en Arabio. Ĝi estas rara vaganto en norda Eŭropo.

La Izabela hipolao estas iom pli granda kaj havas pli brunan nuancon en la supraj partoj ol la Pala hipolao, kiu havas pli verdecan nuancon kaj estas malfacile separebla de la Rama hipolao, *Hippolais rama*. Ĝi havas ankaŭ pli grandan bekon. La kanto estas rapida nazeca balbutado.

## Distribuado 
En Nordafriko oni supozas, ke la Pala hipolao de la subspecio *reiseri* estas surloke komuna kiel reproduktanta specio en sudorienta Maroko.

## Referencoj 
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Azio
Egghof

**Egghof** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Egghof (Hagenbuch)** estas setlejo de la komunumo Hagenbuch de la distrikto Vinterturo en Kantono Zuriko en Svislando.

* **Egghof (Flumenthal)** estas setlejo de la komunumo Flumenthal de la distrikto Lebern en Kantono Soloturno en Svislando.
FITUR

eta|300 px|Ricevo de premioj FITUR 2009.
**FITUR** estas internacia foiro pri turismo celebrata ĉiujare en la *Institución Ferial de Madrid*, IFEMA, Hispanio, dum kvin tajoj en la monatoj de januaro kaj februaro.

FITUR loĝigas pavilonojn dediĉitajn al ĉiu reprezentataj landoj, kiu montras siajn allogaĵojn kaj interesaĵojn por la internacia turismo. FITUR iĝas la dua internacia foiro plej grava de la mondo.

En 2009 celebriĝis krome la unua okazo de Search Marketing Expo Travel@FITUR , la ĉefa kongreso de merkatado pri serĉistoj kaj sociaj retoj de la mondo, celebris sian foiron rilate la turismon en Hispanio.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de FITUR
Konsiloj por viziti FITUR

Kategorio:Internaciaj foiroj
Kategorio:Eventoj en Madrido
Kategorio:Ekonomio de Madrido
Kategorio:Kulturo de Madrido
Kategorio:Turismo en Madrido
William Russell (negocisto)

**William RUSSELL** (n. la 11-an de novembro 1740 - m. en 1818) estis angla unitarista disidento kaj negocisto el la urbo Birmingham. Li estis kara amiko de la politika teoriisto Joseph Priestley. William Russell subtenis novan, pli racieman kristanismon.

Li, kune kun Priestley, postulis la finon de civilaj restriktoj por religiaj disidentoj en Anglio.

Kategorio:Britaj aferistoj
Kategorio:Historio de Birmingham
Kategorio:Anglaj negocistoj
Mohamedo la 1-a (Kordovo)

**Mohamedo la 1-a de Kordovo** (Kordovo, 823 - samloke, 886) de la dinastio omajada de Kordovo, estis emiro sendependa en Al-Andalus (852 - 886), filo kaj sukcedanto de Abd ar-Rahman la 2-a. Li edziĝis kun Uŝar.

Lia registado suferis konstantajn insurekciojn kaj separatistajn movadojn de muladioj kaj mozaraboj.

La Banu Qasi, aliancanoj de la familio Arista de Navaro kun Musa ibn Musa je estrado, ribeliĝis kontraŭ Kordovo kaj plifirmiĝis sian sendependon.

Ankaŭ Toledo ribeliĝis kun helpo de Ordonjo la 1-a de Asturio, sed ili estis venkitaj de la kordova armeo en la batalo de Guadalete.

En 880 Omar Ben Hafsun iniciatis insurekcion kiu ne estis venkita ĝis 928, jam dum regado de Abderamano la 3-a.

Al Mohamedo sukcedis lia filo Al-Mundir.

## Vidu ankaŭ 
* Emirlando de Kordovo

Kategorio:Homoj de Al-Andalus
Kategorio:Emiroj de Kordovo
Metroo de Berlino

eta|280px|La metroreto de Berlino
eta|280px|U-Bahn kaj S-Bahn de Berlino
La **Metroo de Berlino** () estas la metropolita fervoja sistemo de la ĉefurbo de Germanio, Berlino. Ĝi estas unu el la plej gravaj de Eŭropo. Kune kun la trajno (*S-Bahn*) ĝi formas la densan transportan urboreton kiu faciligas la veturadon tra la urbo. Dume *U-Bahn* estas gvidata de la *Berliner Verkehrsbetriebe (BVG)*, la trajno S-Bahn apartenas al Deutsche Bahn AG. La metroo estis fondita en 1902 kaj en marto 2007 ĝi havis 9 liniojn, 173 metrostaciojn kaj 145,5&nbsp;km longe.

## Vidu ankaŭ 
* Metroo
* S-Bahn de Berlino
* Tramtransporto en Berlino
* Listo de metrooj en la mondo

## Eksteraj ligiloj 
* Entrepreno de transporto de Berlino (BVG) *germane kaj angle*
* UrbanRail.Net

Berlino
Berlino

Kategorio:Transporto en Berlino
Batalo de Las Navas de Tolosa

La **Batalo de Las Navas de Tolosa**, nomata en la araba historistudoj *Batalo de Al-Uqab* (معركة العقاب), kaj konata simple kiel «La Batalo» en la kronikoj de la epoko, estis batalo inter la armeoj de la kristanaj nordaj regnoj kaj sudaj islamaj regnoj de la tiama Hispanio kaj okazis la 16-an de julio de 1212 ĉe la vilaĝo de la Provinco de Ĥaeno nome Las Navas de Tolosa (La Carolina). La kristana venko permesis etendi la kristanajn regnojn, ĉefe tiu de Kastilio, al la sudo de la Iberia Duoninsulo, kie tiam hegemoniis islamanoj.

## Antaŭaĵoj 
Tiu decida batalo estis sekvo de la Krucmilito organizata en Hispanio de la Reĝo Alfonso la 8-a de Kastilio, la Arkiepiskopo de Toledo Rodrigo Ximénez de Rada kaj la Papo Inocento la 3-a kontraŭ la islamaj almohadoj kiuj hegemoniis en Al-Andalus ekde la mezo de la 12-a jarcento, post la malvenko de la kastilia reĝo en la batalo de Alarcos (1195), kiu havis kiel konsekvenco nordigi la landlimon ĝis la Montoj de Toledo, kaj minaci la urbon de Toledo kaj la valo de la rivero Taĵo.

La trupoj de la almohadoj estis estritaj de la propra ĥalifo Mohamedo An-Nasir, nomita de la kristanoj *Miramamolín* kiel fonetika adapto de la araba esprimo «Komandoro de Kredantoj».

## Konsekvencoj 
[eta|100px|dekstra|Nova blazono de [Navaro, kun la ĉenoj de araboj.]]

Kiel sekvo de tiu batalo, la islama povo en la Iberia Duoninsulo ekdekadencis definitive kaj la konkera militaro nomata Reconquista ekakceliĝis dum la venontaj kvardek jaroj per historia procezo dum kiu la kristanaj nordaj regnoj konkeris preskaŭ ĉiujn sudajn teritoriojn sub islama hegemonio. Tija sekvo estis la konkero de Baeza, kiu tamen poste estis rekonkerita de almohadoj. La venko estus estinta multe pli efika kaj definitiva se ne estus tiame terura malsatego kiu bremsis la *reconquista*. Tiu malsatego daŭris ĝis 1225.

Memore de la venko, la reĝo de Navaro enmetis la de li rompitajn ĉenojn kiuj protektis la tendon de la araba reĝo al sia blazono kiu ankoraŭ estas la blazono de Navaro kaj aperas en la blazono de Hispanio.

La fortikaĵo de Calatrava la Nova, proksime de Almagro, estis konstruita de la Ordeno de Calatrava, uzante islamajn prizonulojn el la batalo de Las Navas de Tolosa, de 1213 a 1217.

## Vidu ankaŭ 
* Aglo nigra

Kategorio:Al-Andalus
Kategorio:Historio de Hispanio
Las Navas de Tolosa
Kategorio:Bataloj de Reconquista
Kategorio:1212
Las Navas de Tolosa
Griza hipolao

[eta|ovoj de *Hippolais languida* - [Muzeo de Tuluzo]]
La **Griza hipolao** (***Hippolais languida***) estas birdo de la grupo de la hipolaoj, membro de la akrocefalenaj hipolaoj, de la familio de la Akrocefaledoj, en la genro * Hippolais *. Ĝi reproduktiĝas en areo el Turkio suden kaj orienten al Pakistano. Ĝi estas migranta specio, kiu vintras en orienta Afriko, el Eritreo kaj Somalio suden al Tanzanio.

Tiu malgranda paserina birdo estas specio troviĝanta en duondezertaj habitatoj, kie ĉeestas arbustarojn kaj herbejojn de tamariko. La ino demetas 4-5 ovojn en nesto en arbusto aŭ malalta arbo.

Tiu estas mezgranda birdo, simila laŭ grando al la Flava hipolao, kun iome pli longa beko kaj pli mallongaj flugiloj kaj pli longa vosto. Ties **oftaj vostomovoj** similas al tiuj de la silvioj aŭ de la Saksikolenoj. La griza plumaro estas simila al tiu de la Olivhipolao, sed la vostomovoj estas diferenciloj.

Ili manĝas senvertebrulojn. Ties kanto estas simila al tiuj de aliaj hipolaoj de la genro *Hippolais*, sed distinga kaj nekonfuzebla, kaj tute diferenca el la Olivhipolao.

La origina priskribo de Ehrenberg estis sufiĉe svaga kaj la specio estis denove priskribata de Henry Baker Tristram en 1864, laŭ la nomo de *Hippolais upcheri* laŭ sia amiko Henry Morris Upcher.

## Referencoj 
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Azio
Tajfo de Toledo

[eta|La tajfo de Toledo ĉirkaŭ [1037]]

[eta|La regnoj tajfaj ĉirkaŭ [1080]]
La **Tajfo de Toledo** aŭ **Regno de Toledo** estis unu el la tajfoj de Al-Andalus kiuj formiĝis pro la malkompono de la Kaliflando de Kordovo en julio de 1035 kaj finas per la kristana konkero en 1085.

Toledo konservis prestiĝon de ĉefurbo dum la epoko de la visigotoj, kaj la araboj pluhavis ĝin per la nomo de *madinat al-muluk* (la urbo de la reĝo). Ĝi estis grava strategie kiel ĉefurbo de la Meza Regiono de alandalusanoj, kaj tiele povis pluhavi antaŭ Kordovo nur relativan dependon ĝis la jarcento de la Kaliflando. Sendependa pro la enlandaj militoj de komenco de la 11-a jarcento, akiris la povon gravuloj el la urbo kiel la kadio Abú Bala Ja'is ibn Muhammad kaj aliaj inter kiuj oni citas iun Ibn Masarra, iun Abd al-Rahmn kaj iun Abd al-Malik ibn Matijo.

## Vidu ankaŭ 
* Regno de Toledo

Kategorio:Al-Andalus
Kategorio:Toledo (Hispanio)
Kategorio:Historio de Hispanio
Kategorio:Eksaj landoj de Eŭropo
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1010-1019
Kategorio:Aperis en 1010
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1080-1089
Kategorio:1085
Metroo de Bruselo

350px|eta|Metroskemo de Bruselo
La **Metroo de Bruselo** estas la metroo de Bruselo, ĉefurbo de Belgio. Ĝi ekkonstruiĝis ekde la jaro 1970 tuj post la decido de la registaro solvi la problemojn kaŭzitajn de la trafiko kaj la media poluado en la urbo.
La metroo de Bruselo konsistas el kvar linioj, al kiuj aldoniĝas la linioj de la tiel nomata antaŭmetroo (*premetro*), tra kiuj veturas la tramoj.

## Vidu ankaŭ 
* Metroo
* Listo de metrooj en la mondo
* Construcciones y Auxiliar de Ferrocarriles
* Tramtransporto en Bruselo

## Eksteraj ligiloj 
*  (//)
* UrbanRail.Net

Bruselo
Bruselo
Kategorio:Fervojo en Belgio
Kategorio:Transporto en Bruselo
Alfonso la 6-a de Leono kaj Kastilio

[eta|**Alfonso la 6-a** en pentraĵo de la [12-a jarcento en la Katedralo de Santiago de Compostela.]]
**Alfonso la 6-a de Leono** (1040 – Toledo, 1-a de julio de 1109), nomata ankaŭ ***la Kuraĝulo (Bravo)***, estis reĝo de Leono (1065–1109), de Galegio (1071–1072; 1072–1109) kaj de Kastilio (1072–1109).

## Surtroniĝo 
Kiel dua vira filo de la reĝo de Leono kaj grafo de Kastilio, Ferdinando la 1-a, kaj de la reĝino Sanĉa de Leono, al Alfonso ne korespondis heredi. Tamen en 1063 Ferdinando la 1-a konvokis kortegon por diskonigi sian testamenton per kiu, laŭ navara leĝo, decidis disdonigi siajn posedaĵojn inter siaj gefiloj tiele:

* Al Alfonso korespondis la Regno de Leono kiu atribuigis la titolon de imperiestro kaj rajtoj super la Tajfo de Toledo.
* Al ties frato, la plej aĝa Sanĉo, korespondis la Regno de Kastilio, kreita de la patro por tiu, kaj la impostoj super la Tajfo de Zaragozo.
* Al la plej juna frato García, korespondis la Regno Galegio ankaŭ kreata laŭ tiu intenco kaj la rajtoj super la Tajfo de Sevilo kaj la Tajfo de Badaĥozo.
* Al la fratino Urraca korespondis la urbo de Zamora, kaj
* Al la fratino Elvira la urbo de Toro.

## Legendoj 
Laŭ la mito estis Rodrigo Díaz de Vivar, Cid Campeador, kiel reprezentanto de la kastiliaj nobeloj, kiu devigis la reĝon Alfonso ĵuri ke li ne estis partopreninta en la murdo de sia frato, nome la reĝo Sanĉo la 2-a de Kastilio, kiu fakte estis murdita dum la Sieĝo de Zamoro, kiu estis de ilia fratino, la infantino Urraca. Tiu fakto ne okazis historie.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Batalo de Sagrajas

Kategorio:Historio de Hispanio
Alfonso la 06-a de Leono kaj Kastilio
Endre Bretán

**BRETÁN Endre** estis hungara aktoro, kantisto (basbaritono) naskita en Szombathely en 1917. La mortoloko kaj mortojaro ne estas konata.

## Kariero
En 1944–45 li ludis en Rumana–Hungara Teatro de Koloĵvaro, ekde 1945 ĝis 1947 en la Rumana Nacia Teatro, ekde 1948 en la Kolozsvári Állami Magyar Színház. Inter 1948 kaj 1975 li estis solista kantisto de la Kolozsvári Állami Magyar Opera. Li aperis ankaŭ en operetoj.

## El liaj roloj
*Tommaso (D’Albert: :de:Tiefland (Oper));
*Ferdinánd főherceg (Imre Kálmán: A csárdáskirálynő);
*Főpap (Verdi: Nabucco);
*Viktor (Déry T.: Tükör);
*Pickering (Loewe–Lerner: My Fair Lady).

## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj operkantistoj
Sándor Bölöni

**BÖLÖNI Sándor** [boeloeni] estis rumanuja hungara ĵurnalisto, tradukisto naskita en Plojeŝto la 7-an de februaro 1939 kaj mortinta en Oradea la 12-an de aŭgusto 1982. 
## Kariero
Ekde 1962 ĝis 1977 Sándor Bölöni estis interna kunlaboranto en Bukareŝto de ĵurnalo Előre, poste literatura sekretario de la hungara sekcio de teatro en Oradea. Lia morto estas enigmeca. Li tradukis plurajn teatraĵojn, gvidis la *Irodalmi Kerekasztal* (Literatura Rotondrondo).
## Tradukaĵoj
*Ion Băieşu: *A játék*, teatraĵo, (el rumana lingvo), 1978. 
*Endre Ady: *A műhelyben*, teatraĵo, (al rumana lingvo), 1977.

## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
2057

**2057** estos normala jaro komenciĝanta lunde (vidu ĉi tie kalendaron).

Dum la jaro 2057 post Kristo okazos, interalie:

## Eventoj 
* Du plenaj suneklipsoj (kio okazas malofte):
** 5-a de januaro, videbla en oceanoj Suda Atlantiko kaj Suda Pacifiko
** 26-a de decembro, videbla en Antarkto
* 1-a de julio, ringa suneklipso en Mongolio, Azia Rusio, Alasko kaj Kanado.
## Naskiĝoj 
Ankoraŭ ne vere antaŭvideblaj...

## Mortoj 
Same ankoraŭ ne vere antaŭvideblaj...
Izabela hipolao

La Okcidenta olivhipolao aŭ **Izabela hipolao**, (*Hippolais opaca*) estas birdo de la grupo de la hipolaoj. Ĝi estas nuntempe konsiderata membro de la akrocefalenaj hipolaoj, Akrocefaledoj, en la genro de *Hippolais *. Ĝi estis iam konsiderata parto de pli ampleksa specio "Olivhipolao", sed sekve de moderna taksonomia disvolviĝo, tiu specio estas nuntempe konsiderata kiel du specioj nome la jenaj:
* Okcidenta aŭ Izabela hipolao, * Hippolais opaca*, and
* Orienta aŭ Pala hipolao, * Hippolais pallida*

Ĝi estas malgranda paserina birdo, troviĝanta en seka malferma kamparo, inklude terkultivejoj, kun arbustoj aŭ kelkaj arboj. La ino demetas 2-3 ovojn en nesto malalte en subkreskaĵaro aŭ arbusto. Kiel ĉe plej parto de akrocefaledoj, la Izabela hipolao estas insektovora.

Ĝi estas malgranda birdo, pli kiel tre pala Kanbirdo ol ties parenco la Melodia hipolao. Plenkreskuloj havas tute **palbrunan dorson kaj blankecajn subajn partojn**. La beko estas forta kaj pinteca kaj la kruroj grizaj. Ambaŭ seksoj estas identaj, kiel ĉe plej parto de akrocefaledoj, sed junuloj estas pli sablokoloraj ventre. Ili havas karakteran **subenan vostomovon**.

La Izabela hipolao reproduktas en Iberio kaj norda Afriko. Ĝi estas migranta, kiu vintras en subsahara Afriko. Ĝi estas rara vaganto en norda Eŭropo.

La Izabela hipolao estas iom pli granda kaj havas pli brunan nuancon en la supraj partoj ol la Pala hipolao. Ĝi havas ankaŭ pli grandan bekon. La kanto estas rapida nazeca balbutado.

## Distribuado 
La Izabela hipolao en Nordafriko ĉeestas kiel pasomigranta en sudorienta Maroko, kvankam ĝi reproduktiĝas ankaŭ en kelkaj densaj vegetalareoj tie.

## Referencoj 
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Azio
László Botka

**BOTKA László** estas rumanuja hungara aktoro naskita en Satu Mare 1927. 
## Kariero
Li debutis en privata teatro de László Király, en 1946 li ludis en laboristteatro de Petroşani, poste en trupo de Károly Jódy. En 1949–1951 li ludis en Oradea, poste por jardekoj en teatro Sepsiszentgyörgyi Tamási Áron Színház.
## El roloj teatraj
*Bóni (Kálmán I.: A csárdáskirálynő); 
*Aljoska (Gorki: Éjjeli menedékhely);
*Dauphin (Shaw: Szent Johanna); 
*Zülfikár (Huszka J.: Gül Baba); 
*Nagypapa (Csiki L.: A nagypapa látni akar benneteket).

## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Anna Bósy

**BÓSY Anna** [bo'ŝi] estas rumanuja hungara aktorino naskiĝinta en Bozeni la  kaj mortinta en Timișoara la .

## Kariero
Ŝi debutis en 1962–63  en teatro Szatmárnémeti Északi Színház Harag György Társulat kaj ekde 1964 ŝi estis anino de teatro Temesvári Állami Csiky Gergely Színház.

## El ŝiaj roloj
*Heléna (Shakespeare: Minden jó, ha a vége jó); 
*Marianna (Goldoni: Különös történet); 
*Vilma (Kisfaludy K.: Csalódások); 
*Tóthné (Mikszáth K.: A Noszty fiú esete Tóth Marival).

## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Manci Borsos

**BORSOS Manci** [borŝoŝ] estis rumanuja hungara aktorino naskita en Sümeg la 16-an de majo en 1902 kaj mortinta en Oradea la 12-an de novembro 1977.
## Kariero
Ŝi debutis en januaro 1921 kaj inter la du mondmilitoj ŝi estis anino de pluraj trupoj. Ŝi ludis longan tempon en trupo de Károly Jódy. Inter 1950 kaj 1957 ŝi ludis en Oradea.

## El ŝiaj roloj
*Abigail (Scribe: Egy pohár víz); 
*Boriska (Gárdonyi G.: A lámpás);
*Iluska (Kacsoh P.: János vitéz); 
*Anica (Demetrius: Mai emberek).
## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Kastelo Castle Rising

eta|dekstra|Kastelo Castle Rising
**Kastelo Castle Rising** estas ruina kastelo ĉe Castle Rising, Norfolk, ok kilometrojn nordoriente de King's Lynn.

La kastelo konstruiĝis ĉirkaŭ 1138 kaj verŝajne plifortikiĝis meze de la 1170-a jardeko. Plua konstruado okazis dum la sekva jarcento. Ĝi ĉirkaŭiĝis de grandegaj terfortikaĵoj. Dum la regado de Stefano (Anglio), ĝi enhavis reĝan monfarejon. De 1330 al 1358 Izabela de Francio, vidvino de Eduardo la 2-a (Anglio), loĝis en la kastelo.

La ruinoj viziteblas. La imponaj terfortikaĵoj estas nun kovrita per herbo, kie printempe kaj somere videblas multaj sovaĝaj floroj kaj papilioj.

Kategorio:Kasteloj en Britio
Kategorio:Norfolk
Barna Borsos

**BORSOS Barna** (pr. borŝoŝ) estas rumanuja hungara aktoro. Li estis naskita en Aiud la 13-an de oktobro 1926.

## Kariero 
Li diplomitiĝis en 1950 en la Magyar Művészeti Intézet kaj ekde tiam li estas ano de hungara sekcio de teatro de Oradea.

## El liaj roloj 
* Pjotr (Gorki: Utolsók);
* Beppo (Heltai J.: A néma levente);
* Scapin (Molière: Scapin furfangjai);
* Hugolino gróf (Szigligeti E.: A bajusz);
* Ügyvéd (Shaw: Sosem lehet tudni).

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Oszkár Borovszky

**BOROVSZKY Oszkár** (pr. borovski) estas rumanuja hungara aktoro naskita en Pincéd la 24-an de decembro 1894 kaj mortinta en Târgu Mureş la 4-an de septembro 1966.

## Kariero 
Li debutis en 1918 en la trupo de Sándor Göndör, poste li ludis en 1920 en Turda, inter 1923 kaj 1935 en diversaj trupoj en Satu Mare, Arad, Oradea. En 1935 li dungiĝis al Thália de Kluĵo, poste al Rumana Nacia Teatro kaj al Kolozsvári Állami Magyar Színház. En 1946 li iĝis fondanto de Székely Színház en Târgu Mureş.

## El liaj roloj 
* Flambeau (Rostand: A sasfiók);
* Petur (Katona J.: Bánk bán);
* Besszemenov (Gorki: Kispolgárok);
* Csáki vajda (Kós K.: Budai Nagy Antal);
* Csányi (Illyés Gy.: Fáklyaláng);
* Zseleznov kapitány (Gorki: Vassza Zseleznova);
* Jegor Bulicsov (Gorki: Jegor Bulicsov és a többiek);
* Öreg Nagy (Bródy S.: A tanítónő).

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Kategorio:Rumanaj aktoroj
Ferike Boros

**BOROS Ferike** (*Ferike Weinstock* ĝis 1900) (pr. boroŝ) estis hungara aktorino, usona filmaktorino naskita en Nagyvárad (Hungarujo) la 3-an de aŭgusto 1873 kaj mortinta en Holivudo la 16-an de januaro 1951.

## Kariero 
Ŝi ludis en 1893–94 en Miskolc, en 1894–95 en Szabadka, en 1896–97 en Szeged, poste en Budapeŝto inter 1896 kaj 1898 en trupo de Lajos Pesti Ihász, ekde 1898 ĝis 1900 en Gaja Teatro, ekde 1900 ĝis 1903 en Nacia Teatro (Budapeŝto). Ekde 1903 ŝi vivis en Londono, ekde septembro de 1909 en Novjorko. En 1928 ŝi dungiĝis en Holivudo al filmfabriko Metro Goldwyn Mayer. Inter 1930 kaj 1946 ŝi aperis en pluraj filmoj.

## El ŝiaj roloj en Hungarujo 
* Kató (Blumenthal–Kadelburg: Az „Arany Kakas”);
* Babette (Feydeau: A férj vadászni jár);
* Hautignol-né (Feydeau: Osztrigás Mici).

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝoj
** ĉe Movietome
** ĉe Színészkönyvtár 

## Fonto 
* Magyar színházművészeti lexikon

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Codex Pauli

**Codex Pauli** estas kolektaĵo de la verkoj de de Sankta Paŭlo aŭ pri Sankta Paŭlo kun originalaj komentoj de personuloj nun regantaj kristanajn ekleziojn, aranĝita kaj publikigita dum la celebrado de la dua jarmila (2008) datreveno de la naskiĝo de la apostolo kaj omaĝe dediĉita al la papo Benedikto la 16-a, kiu anoncis kaj antaŭenigis la Paŭlan celebrigan datrevenon. Temas pri elstara arta volumo kun aparta ekumena valoro.

Ekumena. ja, pro la kunlaborado de eminentuloj de diversaj kristanaj eklezioj. Jen listo de kunlaborantoj:  

Lia S. Bartolomeo la 1-a , Ekumena Patriarko de Konstantinopolo

Lia S. Kirill, Patriarko de Moskvo kaj de ĉiuj Rusujoj

Lia B. Gregoro la 3-a, Melkita Patriarko de Antiokio kaj de la tuta Mezoriento.

Lia E. Tarciso Bertone Ŝtatasekretario de la Vatikana Urbo

S. G. Dor. Rowan Williams Primaco de la Anglikana Komuneco

Dr Eduard Lohse emerita episkopo de Evangelica Eklezio de Hannover 

Kaj diversaj spertuloj.

La prezentado kaj enkonduko al la Sanktapaŭlaj Skriboj estas verko de Johano-Francisko Monsinjoro Gianfranco Ravasi kaj aŭtoritataj studuloj, bibliistoj kaj teologoj.

Por Codex Pauli estis kreita aparta fonto “Paulus 2008” spegulanta la grafion de la manskribisto de la Karola Biblio de 9-a jarcento. La evangelistila koverto estas majstre manlaborita sur ligna plato dika je cm 1,2 komplete tegita per bovida felo ŝamigita kaj razita, klargrizakolora kaj garnita per ok bronzaj reliefoj inspiriĝintaj el la Bizanca Pordo de la Baziliko de Sankta Paŭlo ekstermuraga de la Muregoj kun scenoj ripetantaj la misterojn de Kristo (sur la fronta koverta flanko) kaj de la Eklesio (sur la dorsa koverta flanko).

Codex Pauli estas unusola volumo je paĝoj 424 granddimensiaj (35x48x10). 

Apud la dektri originalaj greklingvaj paŭlaj leteroj, estas inkluzivitaj ankaŭ la grekaj kaj italaj tekstoj de la Agoj de la Apostoloj, de la Epistolo al la Hebreoj kaj selektaĵo de apokrifaĵoj koncernantaj Paŭlon (*Agoj de Paŭlo, kromaj leteroj al la Korintanoj, martiro de Sankta Paŭlo, Agoj de Paŭlo kaj Tekla, letero al la Laodikeanoj, korespondaĵo inter Paŭlo kaj Seneko kaj apokalipso de Paŭlo*).

Ĉiuj tekstoj konkludiĝas per zorge farita prezentado de la plej famaj ekzegeziistoj de Sankta Paŭlo kun fina paĝo de Monaĥa Lectio (Legaĵo).

Codex Pauli ampleksas 424 paĝojn granddimensiaj (cm. 35x48x10). La eldonkvanto limiĝas al 998 ekzempleroj numeritaj, eldonitaj de banko Intesa-San Paolo.

## Eksteraj ligiloj
http://www.codexpauli.it/codexpauli_presentazione.php 

http://www.egliserusse.eu/blogdiscussion/Le-Codex-Pauli-La-plus-grande-oeuvre-jamais-dediee-a-saint-Paul_a657.html

http://clericalwhispers.blogspot.com/2010/01/codex-honors-st-paul-furthers-ecumenism.html

Kategorio:Apostoloj
Kategorio:Libroj de la Nova Testamento
Kategorio:Ekzegezo
Juan de Zapata

**Juan de Zapata** estis kapitano de la insurekcio de la Komunumoj de Kastilio, naskiĝis en Madrido kaj estis ties urbestro.

Post la eksplodo de la insurekcio de la Komunumoj Kastiliaj, somere de 1520 li unuiĝis, kun estrado de 500 madridaj komunumanoj, al kapitano Juan de Padilla devena el Toledo, por celo helpi la komunumanoj de Segovio kiuj tiam estis estintaj sieĝataj de la reĝaj trupoj de Karlo la 5-a, sub estrado de la urbestro Ronquillo [ronKIjo], kiu superigita laŭ nombro, abandonis la sieĝon de la alkazaro.

[250px|dekstra|eta|Pentraĵo de la [19a jarcento de Manuel Picolo López, kiu prezentas la finon de la batalo de Villalar. 23an de aprilo de 1521]]

Poste li eniris en Medina del Campo post kiam ĝi esti incendiata de la fideluloj al la reĝo Karlo La 5-a kaj partoprenis kun la kapitanoj de Toledo, Juan de Padilla, kaj de Segovia, Juan Bravo, en la forpelo de Tordesillas de la markizo de Denia kaj en la postaj negocadoj kiujn havis la komunumanoj en tiu sama urbo kun la reĝino Johana de Kastilio kun celo proklami ŝin anstataŭ la filo, sed malsukcese pro la netute favora sinteno de la patrina reĝino.

Li ĉeestis en la retiriĝo de la komunumaj trupoj de Torrelobatón, kiuj direktiĝis al Toro serĉe de pli bona defendo, malsukcese, ĉar la imperiaj trupoj atingis ilin ĉe Villalar, kie ili suferis definitivan malvenkon la 23an de aprilo de 1521.

La 28an de oktobro de 1522 li estis forigita de la reĝa pardono kaj lia sidejo kaj blazono estis detruitaj, same kiel la elligna kastelo konstruita sur la loko kie nun estas la madrida Puerta del Sol.

Kategorio:Hispanaj militistoj
Kategorio:Ribeluloj
Kategorio:Historio de Madrido
Baziliko de Valère

La **Baziliko de Valère** (), ankaŭ nomata *kastelo de Valère* (''*) estas fortikigita preĝejo de Sion, en la kantono Valais en Svislando. Ĝi troviĝas sur monteto fronte la kastelo de Tourbillon, sur kontraŭa monteto.

La preĝejo Nia Damo de Valère (france *Notre-Dame de Valère'') estis konstruita inter la 12-a kaj 13-a jarcentoj, kaj atingis la rangon je malgranda baziliko en 1984, kiam ĝi estis vizitata de la papo Johano Paŭlo la 2-a.

Kategorio:Bazilikoj en Svislando
Kategorio:Kantono Valezo
Kategorio:Kasteloj en Svislando
Armenio en la Vintra Olimpiko 2006

## Rezultoj 
### Alpa skiado 
* Abraham Sarkaĉian
:slalomo - 45-a loko

### Skia kurado 
* Edmond Ĥaĉatrian
:teama sprinto - ne finis
:15 km  - 83. loko
:sprinto - 80. loko

* Ovannes Sarkisjan
:teama sprinto - ne finis
:15 km  - 89. loko
:sprinto - 79. loko

### Arta sketado 
* Anastasia Grebenkina kaj Vazgen Azrojan
:para danco - 20-a loko

## Vidu ankaŭ 
* Armenio en la Olimpikoj

Kategorio:Landoj en la Vintra Olimpiko 2006
#
Kategorio:2000-2009 en Armenio
Aŭstralio en la Vintra Olimpiko 2006

Kunordigis la teamon la Aŭstralia Olimpika Komitato.

Kategorio:Landoj en la Vintra Olimpiko 2006
#
Vintra Olimpiko
Belgio en la Vintra Olimpiko 2006

Kunordigis la teamon la Belga Olimpika Komitato.

## Rezultoj 
### Viroj 
#### Arta sketado 
* Unuopulo
** 9. Kevin Van Der Perren 197.39

#### Rapidsketado mallonga trako 
* Distanco 1500m
**  Pieter Gysel 
**  Wim de Deyne 

* Distanco 1000m
**  Pieter Gysel 

* Distanco 500m
** 8. Wim de Deyne 
** 19. Pieter Gysel 

 
## Eksteraj ligiloj 
*  ( kaj )

Kategorio:Landoj en la Vintra Olimpiko 2006
#
Vintra Olimpiko
István Boros (operkantisto)

**BOROS István** [boroŝ] estis rumanuja hungara kantisto (tenoro) naskita en Nagybánya la 11-an de decembro 1911 kaj mortinta en Kluĵo la 14-a de junio 1976.

## Kariero 
István Boros inter 1949 kaj 1967 estis solisto de la operejo Kolozsvári Állami Magyar Opera de Kluĵo.

## El liaj roloj 
* V. László (Erkel F.: Hunyadi László);
* Ernesto (Donizetti: Don Pasquale);
* Turiddu (Mascagni: Parasztbecsület);
* Cajus doktor (Verdi: Falstaff).

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj operkantistoj
Olivhipolao

[eta|* Hippolais olivetorum * [MHNT]]

La **Olivhipolao** (***Hippolais olivetorum***) estas birdo de la grupo de la hipolaoj, membro de la akrocefalenaj hipolaoj, de la familio de la Akrocefaledoj, en la genro * Hippolais *. Ili reproduktiĝas en sudorienta Eŭropo kaj iom pli orienten. Ili estas migranta specio, kiu vintras en orienta kaj suda Afriko, el Kenjo suden al Sudafriko.

Tiu malgranda paserina birdo estas specio troviĝanta en malfermaj kverkarbaroj en kanopeo, en olivarbaroj (de kio devenas la nomo de la specio), fruktoĝardenoj kaj plantejoj de migdalarboj. La ino demetas 3-4 ovojn en nesto en malalta arbo aŭ arbusto.

Tiu estas mezgranda hipolao, simila laŭ grando al la Nizosilvio, kun iom pli longa beko kaj pli mallonga vosto. Ĝi estas la **plej granda membro** de la grupo *Hippolais*, kun fortika beko de malhela supra makzelo, sufiĉe ebena krono, longaj flugiloj kun blankaj bordoj kaj fortikaj kruroj. Plenkreskulo havas grizecajn aŭ brunecgrizajn dorson kaj flugilojn, kaj blankecajn subajn partojn kun pli blanka gorĝo kaj sablokoloraj flankoj.

Ili manĝas senvertebrulojn. Ties kanto estas serio de laŭtaj krakoj kaj grakoj, pli malrapidaj kaj profundaj ol ĉe aliaj *Hippolais*.

## Referencoj 
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Azio
Melodia hipolao

[eta|* Hippolais polyglotta* [MHNT]]

La **Melodia hipolao** (*Hippolais polyglotta*) estas birdo de la grupo de la hipolaoj, membro de la akrocefalenaj hipolaoj, de la familio de la Akrocefaledoj, en la genro * Hippolais *. Ili reproduktiĝas en sudokcidenta Eŭropo kaj nordokcidenta Afriko. Ili estas migranta specio, kiu vintras en subsahara Afriko.

Tiu malgranda paserina birdo estas specio troviĝanta en malferma arbaro kun arbustoj. La ino demetas 3-5 ovojn en nesto en arbo aŭ arbusto.

Tiu estas mezgranda hipolao, 12-13 cm longa, kaj simila al sia orienta samgenra kaj simila specio, nome la Flava hipolao. Kiel ĉe tiu, plenkreskulo de tiu ĉi specio havas senmarkajn tutbrunajn dorson kaj flugilojn kaj flavecan subajn partojn, sed tiu havas pli flavecajn nuancojn en pli longaj flugiloj, kaj tiu ĉi havas pli mallongajn flugilojn kaj brunecajn krurojn anstataŭ blugrizajn. La beko estas forta kaj pinteca. Ambaŭ seksoj estas identaj, kiel ĉe ĉiuj hipolaoj, sed junuloj estas pli palaj en ventro.

Kiel ĉe plej parto de akrocefaledoj, ankaŭ tiu estas insektovora, sed ĝi manĝas ankaŭ aliajn malgrandajn manĝerojn inklude berojn.

La kanto estas agrabla balbutado, kio nomigas la specion kaj en Esperanto kaj en la latina scienca nomo kie *polyglotta* aludas al la melodia kanto.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Filmetoj, fortoj kaj sonoj de la Melodia hipolao ĉe Internet Bird Collection
* Diferencoj laŭ aĝoj kaj seksoj (PDF) de Javier Blasco-Zumeta 
* Avibase

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Azio
Domnonia

**Domnonia** estis antikva kelta regno en la nuna Bretonujo.

Domnonia estis ankaŭ foje uzata por indiki la samepokan regnon Dumnonia en suda Anglujo.

## Etimologio 
[dekstra|180px|eta|La Dumnonioj en [Anglujo.]]
La nomo Domnonia devenas de la dumnonioj (latine: *dumnonii*, kiuj loĝis en la sudokcidenta parto de Anglujo, antaŭ kaj dum la romia periodo. La nunaj regionoj nomiĝas Devon kaj Kornvalo.

## Rilatoj inter Domnonia kaj Dumnonia 
maldekstra|eta|180px|La episkopujoj de Bretonujo
La loĝantaro de Dumnonia elmigris inter la 4-a kaj 6-a jarcentoj, kaj establiĝis laŭ la alia bordo de la *Mor Breizh*, la nuna Maniko. Ili nomis tiun parton de Armoriko Domnonia.

Eĉ elmigrantoj el Kimrujo kaj Irlando, kiuj deziris establiĝi en Armoriko, trairis Dumnonian laŭ *la vojo de la sanktuloj*, pri kiu oni parolas en la vojaĝo de sankta Samsono.

Antaŭ Henriko la 8-a, la abatejo Notre Dame de Beaufort en Bretonujo posedis paroĥojn en la bretona Goelo kaj la brita Devon.

## Limoj de la regiono 
Laŭ Joël Cornette ŝajnas, ke Bretonujo estis dividita en tri regionoj ekde la duono de la 6-a jarcento: Domnonia, Bro-Gerne kaj Bro-Wened. Domnonia enhavis la tri episkopujojn de Bro-Gerne: Bro-Sant-Brieg, Bro-Sant-Malo, Bro-Zol. Post 530, ĝi inkludis ankaŭ la episkopujon Bro-Leon

## Regantoj 
Laŭ la hagiografoj kaj historiistoj Rigualo estis la unua princo de Domnonia ĉirkaŭ la jaro 500. Li estis *Dux Brittonum*, regante du regionojn laŭlonge de la du bordoj de la Maniko.

* 515-520: Rigualo
* 520-535: Deroch, filo de Rigualo
* 535-540: Iona filo de Deroch
* 540-545: Judwal, filo de Iona
* 540-555: Conomor nomata ankaŭ Mac’h
* 555-580: Judwal resurtronigita
* 580-605: Judaël, filo de Judwal

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Dumnonia

Kategorio:Historio de Bretonio
Kategorio:500-509
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en la 6-a jarcento
Flava hipolao

eta|* Hippolais icterina *

La **Flava hipolao** (*Hippolais icterina*) estas birdo de la grupo de la hipolaoj, membro de la akrocefalenaj hipolaoj, de la familio de la Akrocefaledoj, en la genro * Hippolais *. Ili reproduktiĝas en kontinenta Eŭropo escepte sudokcidente, kie ĝi estas anstataŭata de sia sudokcidenta kaj simila samgenrano, nome la Melodia hipolao. Ili estas migranta specio, kiu vintras en subsahara Afriko.

Tiu malgranda paserina birdo estas specio troviĝanta en malferma decidua arbaro kun arbustoj kaj ankaŭ ĉe parkoj kaj ĝardenoj, ofte ĉe akvo. La ino demetas 4 al 6 ovojn en nesto en arbo aŭ arbusto.

Tiu estas mezgranda hipolao, 12–13.5&nbsp;cm longa, simila al la Melodia hipolao, tio estas plenkreskulo havas pli verdecbrunan dorson kun pli pala flugilbildo kun flaveca nuanco, kaj tre flavajn subajn partojn, kio nomigas la specion. La termino *icterina* en la latina scienca nomo aludas al ties flaveca koloro. Diference de la Melodia hipolao, tiu havas pli longajn flugilojn kaj blugrizajn krurojn anstataŭ brunecajn. La beko estas iom oranĝeca, forta kaj pinteca. Ambaŭ seksoj estas identaj, kiel ĉe plej parto de akrocefaledoj, sed junuloj estas pli palaj en ventro.

Kiel ĉe plej parto de akrocefaledoj, ankaŭ tiu specio estas insektovora, sed manĝas ankaŭ aliajn malgrandajn manĝerojn inklude berojn.

La kanto estas rapida nazeca balbutado kun imitado de aliaj specioj kaj ne tiom agrabla notoj enmetitaj. La alvoko estas priskribata kiel "tek- tek".

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Flava hipolao el BirdGuides

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Azio
Stefano Bottoni

**Stefano Bottoni** estas itala historiisto naskita en Bolonjo (Italujo) la 7-an de julio 1977.

## Kariero 
Bottoni diplomitiĝis en 2001 kun kvalifiko summa cum laude pri historio de Orient-Eŭropo. La titolo de la laboraĵo *Le minoranze ungheresi nell’Europa centro-orientale 1944-1948*. Li doktoriĝis en 2005 kun disertacio *Territorialità e politica etnica in Europa centro-orientale: il caso della Regione Autonoma Ungherese in Romania, 1952-1960*

## Libroj 
* *Sztálin a székelyeknél* (Stalin ĉe la sikuloj), subtitolo: *A Magyar Autonóm Tartomány története (1952-1960)* (en hungara lingvo), Pro-Print Rt., 2008.http://www.adatbank.ro/html/cim_pdf981.pdf

## Fonto 
* Retpaĝo pri...

## Eksteraj ligiloj 
* Publikaĵoj

Kategorio:Italaj historiistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Italio