open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sediles

**Sediles** [seDIles] estas municipo de Hispanio, en la sudoriento de la komarko *Comunidad de Calatayud* kies ĉefurbo estas Calatayud, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

## Geografio 
Sediles estas municipa teritorio en la sudoriento de la komarko *Comunidad de Calatayud*, kie ĝi estas sudoriente de Calatayud.

La loĝloko Sediles mem estas je 88 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 12 km de Calatayud, sur 739 msm en la Iberia Sistemo, sur la valo de la rivero Perejiles iom oriente de la fluejo mem de la rivero.

Ĝi estas alirebla laŭ la ŝoseo A-1504. La plej proksima loĝloko estas Villalba de Perejil sude.

## Historio 
eta|maldekstre|230ra|Urba kerno.
Alfonso la 1-a definitive konkeris la areon en 1120 post la konkero de Tarazona kaj Calatayud. Ĝi apartenis al la Komunumo de Domaroj de Calatayud. Meze de la 19-a jarcento estis farunmuelejo kaj olemuelejo.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Sediles kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 108 loĝantoj en 2021. Evidente elmigrado ĝenerale foriris al industriaj aŭ pli viglaj areoj kiel Zaragozo, kaj Calatayud.

## Aktualo 
Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo (cerealoj, olivarboj, migdalarboj, kaj ĉefe ĉerizarboj kaj vitejoj), kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (ĉefe vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo.

Ĉefaj altiraĵoj estas la preĝejo kaj naturaj lokoj ĉefe ĉe la rivero.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Zaragozo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Municipoj de la provinco Zaragozo
Preĝejo Senmakula Koncipiĝo (Ózd)

La **preĝejo Senmakula Koncipiĝo** estas sakrala historia monumento en urbo Ózd (Hungario), iam en vilaĝo *Uraj*.
eta|maldekstre|

## Historio 
En tiu loko gotika kirko estis konstruita en la 15-a jarcento kaj ĝi barokiĝis en 1730. Sakristio kaj turo estis alkonstruita en 1891. La ĉefaltaro kaj la predikejo estis kreita en 1907.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola sur montetopinto inter kelkaj arboj. La fasado estas preskaŭ simetria, la kvadrata turo plene reliefas. Ŝtuparejo al la turo dekstre rompas iom la simetrion. La turpinto estas okangula alta piramido. La enirejo funkcias tra la turo. La plurlatera absido kontaktiĝas ne nur kun la navo, sed ankaŭ 2 sakristioj. Interne kasona plafono estis pentrita en 1733. Nepre menciindas ligna skulptaĵo pri Johano Nepomuko el la 18-a jarcento.

Kermeso okazas en la dua dimanĉo de decembro.

## Vidu, aŭdu ankaŭ 
* https://www.youtube.com/watch?v=lQVuckT-9x8&ab_channel=istv%C3%A1npint%C3%A9r

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* https://www.muemlekem.hu/muemlek/show/3019
* http://vkozd.hosting.ininet.hu/encyclopedia/ozd-uraj-romai-katolikus-templom-muemlek-jellegu/

Uraj, római katolikus templom 2021 01.jpg|Absido kaj sakristioj
Uraj, római katolikus templom belső tere 2021 08.jpg|Pentritaj kasonoj
Uraj, római katolikus templom Nepomuki Szent János-szobra 2021 08.jpg|Skulptaĵo pri Johano Nepomuko

Ozd
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Ózd
Tamás Gábor

**Tamás Gábor** [tamAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gábor Tamás** estis hungara skermisto (spadisto), olimpiano, olimpika ĉampiono, mondĉampiono, hotelisto.

Tamás Gábor naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Tamás Gábor skermis en sportklubo en sia naskiĝurbo ekde 1948. Li estis hungara ĉampiono sesfoje plej ofte teame. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1964 kun ora medalo teame, krome en mondĉampionumo li estis la unua en 1959 teame. Li forlasis la aktivan sporton en 1971, poste li estis victrejnisto. Li akiris hotelistan diplomon en Komerca Altlernejo en 1971, sed civile li jam laboris ekde 1960 en hotelo. Inter 1982-1991 li estis vichotelestro, krome tiutempe li estis arbitraciisto kaj havis postenon en la skerma asocio. Li ricevis premiojn en 1960 kaj 1994.

## Fontoj 
* http://www.olympedia.org/athletes/22446
* https://index.hu/sport/alapvonal/2020/04/20/1964_tokio_parbajtorcsapat_aranyerem/
* https://archivum.mtva.hu/photobank/item/MTI-FOTO-NVdJYUFWNDRKTU1HUW5VRG1GaXdYUT09

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
Mano de Irulegi

La **mano de Irulegi** estas bronza apotropaisma amuleto el la 1a jarcento a.K, samforma kiel dekstra mano. Ĝi estis trovita en 2021 dum arkeologiaj fosadoj ĉe la kastelo de Irulegi en la urbo Aranguren, oriente de Pamplono en Navaro.
maldekstra|eta|La kastelo de Irulegi, en Navaro.

Sur ĝi, videblas 4 tekstolinioj gravuritaj en la polmo skribitaj per nordorient-ibera skribo kaj verŝajne en la vaskona lingvo (pra-eŭska), ties unua vorto estante klare identigebla kun la nuntempa eŭska lingvo. Tial tiu surskribo ŝajnas kiel praformo de tiu lingvo kaj pro tio ĝi estus ĝia plej malnova atesto.

Ĝis nun, spertuloj supozis ke vaskonoj ne havis propran skribitan lingvon - krom vortoj trovitaj sur moneroj - kaj ke ili ekskribis sian lingvon nur kiam romianoj enkondukis la latinan alfabeton ĉe ili. Sed tiuj 5 vortoj skribitaj per 40, ŝajne vaskonaj, literoj indikas la malon.

La manon trovis Leire Malkorra, el la teamo de Mattin Aiestaran la 18an junio 2021.
maldekstra|eta|Transskribado per la latina alfabeto
La teksto estas transskribita jene:

: *sorioneku · n*
: *tenekebeekiŕatere[n]*
: *oTiŕtan · eseakaŕi*
: *eŕaukon*

La unua vorto estas rekonita kiel la eŭska *zorioneko* kiu signifas "bonŝance".

La mano longas je 143.1 mm, larĝas je 127.9 mm kaj dikas je 1.09 mm ; ĝi pezas 35.9 g.

Ĝi estis trovita en la enirejo de loĝejo, ĉirkaŭita de karbo. Pro ties surskribaĵo kaj truo, scienculoj pensas ke ĝi povus esti apotropaisma objekto, same kiel la *eguzki-lore* kiuj kutime estis metitaj sur la pordoj kaj fenestroj de loĝejoj por forpeli malbonaĵojn kaj protekti la loĝantojn.

La surskribaĵon konsistigas 5 vortoj sur 4 linioj. La skribsistemo apartenas al la ibera sistemo, sed enhavas proprajn trajtojn pro kiuj oni pensas ĝin specife vaskona.

La mano de Irulegi enkondukas gravajn novaĵojn en la arkeologia kaj lingvistika sferoj. Ĝi konfirmas ekziston de specifa skribsistemo derivita de la ibera alfabeto, nomita "vaskona alfabeto". Krome, ĝi certigas la uzon de la vaskona lingvo antaŭ pli ol 2000 jaroj en la areo kie ĝi estis trovita.

La amuleto estas unika ankaŭ pro ties lingva tipologio, morfologio (najlita mano kun la fingroj malsupre) kaj la skriba tekniko uzita (gravuraĵo per pinto, super krajonumaĵo).

## Tradukfonto 
Kategorio:Historio de Eŭskio
Kategorio:Navaro
Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Hispanio
Protesto sur la Ponto Sitong

eta|400ra|

La **Protesto en Sitong Ponto** estis protesto en Pekino, Ĉinio dum la 20a Nacia Kongreso de la Ĉina Komunista Partio. De la 13-a de oktobro 2022, protestanto pendigis standardojn kontraŭ Ĝenerala Sekretario Xi Jinping sur la ponto Sitong en la distrikto Haidian, Pekino.

Policistoj arestis lin post kiam li petis forigi Xi Jinping de la Ĝenerala Sekretario, okazigi universalan voĉdonadon por elekti ĉinan prezidanton, kaj ĉesigi la nul-COVID politikon. Amaskomunikiloj kaj disidentoj nomis la protestanton "Pontoviro", en referenco al "Tankviro".

## Protesto
.]]
La protestanto, alivestinte sin kiel konstrulaboristo, vidigis du standardojn sur la ponto kaj produktis fumon bruligante pneŭojn. 

La identeco de la protestanto ne estis konfirmita, sed kelkaj personoj kredas, ke la identeco estas de Peng Lifa, ankaŭ konata kiel Peng Zaizhou, 48-jaraĝa fizika entuziasmulo.

Kategorio:Kronvirusa pandemio de 2019-2022
Sitong Ponto
Kategorio:2022 en Ĉinio
Kategorio:Pekino
Sitong Ponto
Ĝardenoj de Trocadéro

La **Ĝardenoj de Trocadéro** [tʁɔkadeʁo] () situas en la 16-a arondismento de Parizo, fronte al Sejno. Ili kovras areon de .

Tiu ĝardeno estis kreita por la Internacia Ekspozicio de 1937 sur la loko de la antaŭa ĝardeno de Palaco Trocadéro kreita de Adolphe Alphand por la Universala Ekspozicio de 1878. Ĝi estas najbara al Palaco Chaillot.

centra|500ra

## Publikaj transportoj 
*   ''''
*  RATP 22, 30, 32, 63
*  N53

## Vidu ankaŭ 
* Listo de parkoj kaj ĝardenoj de Parizo
* Palaco Chaillot

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Parkoj aŭ ĝardenoj de Parizo
Kategorio:16-a arondismento de Parizo
Moussa Faki

'''''' -  - estas politikisto en la afrika lando Ĉado. Li naskiĝis la 21-an de junio 1960 en Biltine, provinco Wadi Fira. De 2003 ĝis 2005, li estis la ĉefministro de la lando Ĉado, post Haroun Kabadi (هارون كبادي). 

Kategorio:Ĉadaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Ĉado
Albert Pahimi Padacké

'''''' -  - estas politikisto en la afrika lando Ĉado. Li naskiĝis la 15-an de novembro 1966 en Pala, nun la ĉefurbo de la provinco Mayo-Kebbi Ouest, sed tiam en Ekvatora Franca Afriko. De aprilo 2021 ĝis oktobro 2022, li estis la ĉefministro de la lando Ĉado. Li ankaŭ estis ĉefministro de 2016 ĝis 2018, kiam li eksiĝis kaj ne estis anstataŭigita. Antaŭ li, de 2013 kaj 2016 oficis Kalzeubet Pahimi Deubet (كالزوبيد بحيمي دولي).

Kategorio:Ĉadaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Ĉado
Haroun Kabadi

'''''' -  - estas politikisto en la afrika lando Ĉado. Li naskiĝis la 29-an de aprilo 1949. De 2002 ĝis 2003, li estis la ĉefministro de la lando Ĉado, post Nagoum Yamassoum (نجوم يماسوم). 

Kategorio:Ĉadaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Ĉado
Abanto (Zaragoza)

**Abanto** [aBANto] estas municipo de Hispanio, en la suda pinto de la komarko *Comunidad de Calatayud* kies ĉefurbo estas Calatayud, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

## Geografio 
Abanto estas municipa teritorio en la suda pinto de la komarko *Comunidad de Calatayud*, kie ĝi estas sudokcidente de Monterde kaj okcidente de Cimballa. La municipa teritorio estas en la Iberia Sistemo, ĉe la valo de la rivero Ortiz, alfluanto de Piedra, kien enfluas ĉe la Akvorezervejo La Tranquera, kaj sude de la montaro Sierra de Pardos.

La loĝloko Abanto mem estas je 120 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, sur 922 msm. Laŭ la rivervalo ĝi estas inter Monterde nordokcidente kaj Cubel sudoriente.

## Historio 
Alfonso la 1-a definitive konkeris la areon en 1120 post la konkero de Tarazona kaj Calatayud. Ĝi apartenis al la Komunumo de Domaroj de Calatayud. Frua mencio dokumenta de Abanto registriĝis en 1131, kiel loko kie oni aplikis la foruon de Calatayud. Poste, ĝi estis citita komence de la 14-a jarcento kiel unu de la domaroj kiuj formis la Komunumon de Calatayud.

Fine de 1219, la abato de la Monaĥejo de Piedra, Jimeno, donis al la reĝo Jakobo la 1-a la lokon Villafeliche, kontraŭ Abanto kaj Monterde. Sama monarko, laŭ dokumento de 1303, de kiam jam reĝis Jakobo la 2-a, estis doninta al la Monaĥejo de Piedra la salejojn de Abanto kontraŭ la kastelo de Villafeliche.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Abanto kie oni malaltiĝis el 827 loĝantoj en 1950 ĝis nunaj 89 loĝantoj en 2021. Evidente elmigrado ĝenerale foriris al industriaj aŭ pli viglaj areoj kiel Zaragozo, kaj Calatayud.

## Aktualo 
Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo (tritiko, legomoj, kanabo), kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (ĉefe vinproduktado kaj salo). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo.

Ĉefaj altiraĵoj estas la moderna preĝejo, kaj naturaj lokoj ĉefe ĉe la rivero.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Zaragozo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Municipoj de la provinco Zaragozo
Pascal Yoadimnadji

'''''' -  - estas politikisto en la afrika lando Ĉado. Li naskiĝis la 8-an de aprilo 1950
en Ĉado, kaj mortis la 23-an de februaro 2007 en hospitalo en la 5-a arondismento de Parizo pro cerba sangado, post kiam li komence de februaro havis koratakon en Ĉado kaj urĝe estis flugigita al Parizo. De 2005 ĝis sia morto en 2007, li estis la ĉefministro de la lando Ĉado, post Moussa Faki (موسى فكي). Antaŭ la sekva regula ĉefministro, Delwa Kassiré Koumakoye, ankoraŭ Adoum Younousmi dum kelkaj tagoj de februaro 2007 estis provizora ĉefministro.

Kategorio:Ĉadaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Ĉado
Delwa Kassiré Koumakoye

'''''' -  - estas politikisto en la afrika lando Ĉado. Li naskiĝis la 31-an de decembro 1949 en Bongor, tiam en Ekvatora Franca Afriko. De 2007 ĝis 2008, li estis la ĉefministro de la lando Ĉado, post Pascal Yoadimnadji (باسكال يوديمنادجي). Inter la du, ankoraŭ Adoum Younousmi dum kelkaj tagoj de februaro 2007 estis provizora ĉefministro.

Kategorio:Ĉadaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Ĉado
Youssouf Saleh Abbas

'''''' -  - estas politikisto en la afrika lando Ĉado. Li naskiĝis en 1952
en Abéché, nun la ĉefurbo de la provinco Ouaddaï, sed tiam en Ekvatora Franca Afriko. De 2008 ĝis 2010, li estis la ĉefministro de la lando Ĉado, post Delwa Kassiré Koumakoye (نور الدين دلوا كوماكوي).

Kategorio:Ĉadaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Ĉado
Emmanuel Nadingar

'''''' -  - estas politikisto en la afrika lando Ĉado. Li naskiĝis en 1951 en Bébédjia, nun en la provinco Logone Oriental, sed tiam en Ekvatora Franca Afriko. De 2010 ĝis 2013, li estis la ĉefministro de la lando Ĉado, post Youssouf Saleh Abbas (يوسف صالح عباس).

Kategorio:Ĉadaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Ĉado
Djimrangar Dadnadji

'''''' -  - estas politikisto en la afrika lando Ĉado. Li naskiĝis dum la jaro 1954 en Mandoul, kaj mortis la 31-an de decembro 2019 en Nĝameno. En 2013, li estis la ĉefministro de la lando Ĉado, post Emmanuel Nadingar (إيمانويل نادينغار).

Kategorio:Ĉadaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Ĉado
Nagoum Yamassoum

'''''' -  - estas politikisto en la afrika lando Ĉado. Li naskiĝis en 1954. De 1999 ĝis 2002, li estis la ĉefministro de la lando Ĉado, la unua ĉefministro de la lando en la 3-a jarmilo. 

## Vidu ankaŭ 
* Listo de ŝtataj gvidantoj en la 21-a jarcento

Kategorio:Ĉadaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Ĉado
Castejón de Alarba

**Castejón de Alarba** [kasteĤON deaLARba] (''Castellón d'Alarba* en aragona lingvo) estas municipo de Hispanio, en la sudoriento de la komarko *Comunidad de Calatayud* kies ĉefurbo estas Calatayud, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono). La loknomo *Castejón de Alarba* estas etimologie komprenebla kiel *Kasteleto de Alarba*, alude al la apuda Alarba

## Geografio 
Castejón de Alarba estas municipa teritorio en la sudoriento de la komarko *Comunidad de Calatayud*. La municipa teritorio estas en la Iberia Sistemo, okcidente de la valo de la rivero Jiloca, inter tiu kaj la valo de la rivero Ortiz, ĉe la montaro Sierra de Pardos. En la komarko ĝi estas sude de Maluenda. Ĝenerale norde limas kun Olvés, sude kun Acered, oriente kun Alarba kaj Abanto kaj okcidente kun Monterde; proksime estas la Monaĥejo de Piedra kaj la Akvorezervejo La Tranquera.

La loĝloko Castejón de Alarba mem estas je 106 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, sur 916 msm. Ĝi estas alirebla tra Alarba al la ŝoseo N-234 Sagunto-Burgos aŭ tra Acered suden.

## Historio 
eta|maldekstre|220px|Preĝejo.
Alfonso la 1-a definitive konkeris la areon en 1120 post la konkero de Tarazona kaj Calatayud. Ĝi apartenis al la Komunumo de Domaroj de Calatayud. Frua mencio al Castejón de Alarba estis de la *Cortes de Tarazona'' (1484) en kiu oni registris ekvivalenton de inter 88 kaj 110 loĝantoj. De tiu epoko estas blazondomo. La preĝejon oni konstruis meze de la 17-a jarcento kaj la fontanon en la 19-a jarcento.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Castejón de Alarba kie oni malaltiĝis el 355 loĝantoj en 1930 ĝis nunaj 78 loĝantoj en 2021. Evidente elmigrado ĝenerale foriris al industriaj aŭ pli viglaj areoj kiel Zaragozo, kaj Calatayud.

## Aktualo 
Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo (cerealoj, fruktarboj, vitejoj), kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (ĉefe vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo.

Ĉefaj altiraĵoj estas la preĝejo, kaj naturaj lokoj ĉefe ĉe la montaro.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Zaragozo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la Municipo Alarba

Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Municipoj de la provinco Zaragozo
Fernando José de França Dias Van-Dúnem

'''''' estas politikisto en la afrika lando Angolo. Li naskiĝis la 30-an de novembro 1933 en Luando. En 1992, de 1996 ĝis 1999 kaj de 2002 ĝis 2008 li estis la ĉefministro de la lando Angolo (inter tiuj periodoj ne estis ĉefministro). Post tio, la politikisto Paulo Kassoma ankoraŭ du jarojn plenumis la postenon kaj sekve oni ne plu formale nomumis ĉefministron.

Kategorio:Angolaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Angolo
Kalzeubet Pahimi Deubet

'''''' -  - estas politikisto en la afrika lando Ĉado. Li naskiĝis dum la jaro 1957 en la departemento lago Léré de la provinco Mayo-Kebbi Ouest. De 2013 ĝis 2016, li estis la ĉefministro de la lando Ĉado, post Djimrangar Dadnadji (جوزيف جمرانقار دادناجي).

Kategorio:Ĉadaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Ĉado
34504 Tsuzuku

'*34504 *Tsuzuku'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la 27-an de septembro 2000 en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Yuka Tsuzuku*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair'' de 2018 pro sia projekto en teamo pri bestoscienco. Ŝi estis lernantino ĉe la Mezlernejo de Gifu (Japanio).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Valtorres

**Valtorres** [balTOres] estas municipo de Hispanio, en la centro de la komarko *Comunidad de Calatayud* kies ĉefurbo estas Calatayud, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono). La loknomo *Valtorres* estas etimologie komprenebla kiel *Valo de la Turoj*. Tiukadre aperas kvar turoj kaj en la municipaj flago kaj en la blazono.

## Geografio 
Valtorres estas municipa teritorio en la centro de la komarko *Comunidad de Calatayud*. La municipa teritorio estas en la Iberia Sistemo, ĉe la valo de la rivero Jalón, kaj fakte iomete sud la kvaropa akso rivero-ŝoseo-aŭtoŝoseo-fervojo inter Terrer kaj Calatayud oriente kaj Ateca okcidente. Krome iom sude estas La Vilueña. La municipa teritorio enhavas totale ĉirkaŭ 335 hektarojn, pro kio ĝi estas la oka plej malgranda de la provinco kaj la plej malgranda de la komarko de Calatayud.

La loĝloko Valtorres mem estas je 95 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, sur 678 msm ĉe la nacia ŝoseo. La urba kerno estas ĉe la monteto San Juan (755 m). Norde, trans la montareto kies parto estas tiu monteto, etendiĝas la valo de Terrer kreita de la rivero Jalón kaj sude hegemonias neregula tereno de la komarko, kun altaĵoj super 800 m de altitudo.

## Historio 
Alfonso la 1-a definitive konkeris la areon en 1120 post la konkero de Tarazona kaj Calatayud. Ĝi apartenis al la Komunumo de Domaroj de Calatayud. Valtorres, kun La Vilueña, integris la senjorlandon de familio Zapata en la 13-a jarcento, kaj apartenis al Pedro de Luna, konata kiel Papo Luna (Benedikto la 13-a). En 1610 ĝi apartenis al la grafo de Morata kaj estis nereligia senjorlando en 1785.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Valtorres kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 63 loĝantoj en 2021. Evidente elmigrado ĝenerale foriris al industriaj aŭ pli viglaj areoj kiel Zaragozo, kaj Calatayud.

## Aktualo 
Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo (cerealoj, fruktarboj, vitejoj), kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (ĉefe vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Zaragozo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Municipoj de la provinco Zaragozo
Félix Moloua

**Félix MOLOUA** (naskiĝis en 1957 en Bango) estas politikisto en la Centr-Afrika Respubliko. Ekde 2022, li estas la ĉefministro de la Centr-Afrika Respubliko, post Henri-Marie Dondra.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de aktualaj ŝtatestroj kaj estroj de registaro
* Listo de ŝtataj gvidantoj en la 21-a jarcento

   

Kategorio:Centrafrikaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Centr-Afrika Respubliko
Kategorio:Nuntempaj naciaj ĉefministroj
Yoan Rodríguez Martínez

**Yoan Michel RODRÍGUEZ MARTÍNEZ** (naskiĝis  en San Juan y Martínez, Pinar del Río) estas kuba psikologo kaj esperantisto. Li eklernis esperanton en 2010, partoprenis en pluraj naciaj kaj internaciaj aranĝoj kiel KERo, JuSKA, 9-a TAKE, Zamenhofaj Metiejoj ka., organizis kursojn kaj estis komitatano de Kuba Esperanto-Asocio (KEA) kaj Kuba Esperantista Junulara Organizo (KEJO) en Pinar del Río. Yoan estas estrarano de KEJO kaj organizanto de pluraj junularaj kongresoj. Li estas aktiva filatelisto, organizis ekspozicion dum la 9-a TAKE en la Filatela Muzeo de Kubo, ankaŭ aktivas kiel volontulo de la Ruĝa Kruco de Kubo kaj ĉe la ekologistoj de KEA en la grupo KoNoA.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Naskiĝintoj en Kubo
Kategorio:Psikologoj
Kategorio:Kubaj esperantistoj‎
Henri-Marie Dondra

'''''' estas politikisto en la Centr-Afrika Respubliko. Li naskiĝis la 14-an de aŭgusto 1966 en Bango. Inter 2021 kaj 2022, li estis la ĉefministro de la Centr-Afrika Respubliko, post Firmin Ngrébada.

Kategorio:Centrafrikaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Centr-Afrika Respubliko
Firmin Ngrébada

'''''' estas politikisto en la Centr-Afrika Respubliko. Li naskiĝis la 24-an de majo 1968. Inter 2019 kaj 2021, li estis la ĉefministro de la Centr-Afrika Respubliko, post Simplice Sarandji.

Kategorio:Centrafrikaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Centr-Afrika Respubliko
Mayra Núñez Hernández

**Mayra NUÑEZ HERNÁNDEZ** (naskiĝis  en Havano) estas kuba esperantisto, diplomita Inĝeniero pri Agronomio kaj Licenciulo pri Arta Edukado. Esperantistiĝis en 1988, kaj nuntempe loĝas en Hispanio. Mayra gvidis E-kursojn en Quivicán kaj Havano, prezentis siajn spertojn dum la internacia evento Pedagogio 95 nomata “Vartado de bazlernejanoj pere de Esperanto kiel peranto de lingvoinstrua orientigo”, ankaŭ publikigita dum SAEST 95. Ŝi instruis tajĝiĉuanon kaj ĉigongon por la sano al personoj diversaĝaj kaj samtempe Esperanton, en 2017 ŝi fondis en Havano kaj prezidis la fakgrupon KoToĈo-GE. Mayra estis la ĉeftradukanto de la kolekto de ĉinaj rakontoj “Tao de la vojaĝanto. Dekses ĉinaj legendoj kaj infanrakontoj” de la eldonejo Monda Asembleo Socia (MAS) 2018.

## Referencoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en Kubo
Kategorio:Agronomoj
Kategorio:Kubaj esperantistoj‎
Kategorio:Kubaj instruistoj‎
Kategorio:Instruistoj de Esperanto
Mahamat Kamoun

'''''' estas politikisto en la Centr-Afrika Respubliko. Li naskiĝis la 13-an de novembro 1961 en N'Délé. Inter 2014 kaj 2016, li estis la ĉefministro de la Centr-Afrika Respubliko, post Nicolas Tiangaye kaj post sepmonata deĵoro de André Nzapayeké kiel provizora ĉefministro inter januaro kaj aŭgusto 2014.

Kategorio:Centrafrikaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Centr-Afrika Respubliko
Arándiga

**Arándiga** [aRANdiga] estas municipo de Hispanio, en la nordoriento de la komarko *Comunidad de Calatayud* kies ĉefurbo estas Calatayud, en la okcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

## Geografio 
Arándiga estas municipa teritorio en la nordoriento de la komarko *Comunidad de Calatayud*, kie ĝi estas inter Nigüella norde kaj Morés sude. La municipa teritorio estas en la Iberia Sistemo, ĉe la valo de la rivero Aranda, alfluanto de la rivero Jalón kun la urba kerno ĉirkaŭita de aliaj fluejoj kiel Isuela, kiu kunfluas kun Aranda.

La loĝloko Arándiga mem estas je 69 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, sur 462 msm. Ĝi estas alirebla laŭ la ŝoseo A-2302. Laŭ tiu ĝi estas inter Nigüella nordoriente kaj Chodes sude. Ĉe la urba kerno, sur monteto, estas la restaĵoj de la kastelo.

## Historio 
eta|maldekstre|240px|Panoramo.
eta|maldekstre|240px|Restaĵoj de la kastelo.
eta|maldekstre|210px|Enireja arko.
Alfonso la 1-a definitive konkeris la areon en 1120 post la konkero de Tarazona kaj Calatayud. Ĝi apartenis al la Komunumo de Domaroj de Calatayud. En Mezepoko estis grava loĝantaro de moriskoj. Arándiga estis donita de Alfonso la 2-a al Pedro de Huesca en 1188, kaj estis senjorlando en la venontaj jarcentoj, kaj ricevis privilegiojn el Petro la 4-a. Poste ĝi apartenis al la grafoj de Morata.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Arándiga kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 274 loĝantoj en 2021. Evidente elmigrado ĝenerale foriris al industriaj aŭ pli viglaj areoj kiel Zaragozo, kaj Calatayud.

## Aktualo 
Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo (olivarboj, ajloj, fruktarboj, vitejoj), kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (ĉefe vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo.

Ĉefaj altiraĵoj estas la preĝejo, la ermitejo, restaĵoj de la kastelo, fontoj kaj naturaj lokoj.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Zaragozo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Municipoj de la provinco Zaragozo
Nicolas Tiangaye

'''''' estas politikisto en la Centr-Afrika Respubliko. Li naskiĝis la 13-an de septembro 1956 en Bocaranga, Ubangi-Ŝari, Ekvatora Franca Afriko. Inter 2013 kaj 2014, li estis la ĉefministro de la Centr-Afrika Respubliko, post Faustin-Archange Touadéra.

Kategorio:Centrafrikaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Centr-Afrika Respubliko
Élie Doté

'''''' estas politikisto en la Centr-Afrika Respubliko. Li naskiĝis la 9-an de julio 1948 en Bango. Inter 2005 kaj 2008, li estis la ĉefministro de la Centr-Afrika Respubliko, post Célestin Gaombalet.

Kategorio:Centrafrikaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Centr-Afrika Respubliko
Célestin Gaombalet

'''''' estis politikisto en la Centr-Afrika Respubliko. Li naskiĝis dum la jaro 1942 en Grimari kaj mortis la 19-an de decembro 2017 en Agen. Inter 2003 kaj 2005, li estis la ĉefministro de la Centr-Afrika Respubliko, post Abel Goumba.

Kategorio:Centrafrikaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Centr-Afrika Respubliko
Munébrega

**Munébrega** [muNEbrega] estas municipo de Hispanio, en la centro de la komarko *Comunidad de Calatayud* kies ĉefurbo estas Calatayud, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono). La loknomo *Munébrega* estas etimologie devena el *Mundobriga*, nome de iama setlejo de keltiberoj.

## Geografio 
Munébrega estas municipa teritorio en la centro de la komarko *Comunidad de Calatayud*. La municipa teritorio estas en la Iberia Sistemo, sude de la valo de la rivero Jalón, kaj fakte sude de la kvaropa akso rivero-ŝoseo-aŭtoŝoseo-fervojo inter Terrer kaj Calatayud oriente kaj Ateca okcidente. La municipa teritorio estas nordoriente de tiu de Nuévalos.

La loĝloko Munébrega mem estas je 97 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, sur 749 msm ĉe la nacia ŝoseo. La urba kerno estas atingebla laŭ la ŝoseo A-202 inter Calatayud nordoriente kaj Nuévalos kaj la Akvorezervejo La Tranquera sudokcidente. Krome La Vilueña kaj Valtorres estas nordoriente.

## Historio 
eta|maldekstre|230px|La preĝejo.
Estis kelta setlejo en loko nomita *Munebrix*, keltibere *Mundobriga*, kaj tiu kerno konserviĝis en la epokoj de romianoj, visigotoj kaj islamanoj. Alfonso la 1-a definitive konkeris la areon en 1120 post la konkero de Tarazona kaj Calatayud. Ĝi apartenis al la Komunumo de Domaroj de Calatayud. En mezepokaj latinlingvaj tekstoj aperis literumita kiel *Monobrega*.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Munébrega kie oni malaltiĝis el 1 330 loĝantoj ĝis nunaj 360 loĝantoj en 2021. Evidente elmigrado ĝenerale foriris al industriaj aŭ pli viglaj areoj kiel Zaragozo, kaj Calatayud.

## Aktualo 
Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo (cerealoj, fruktarboj, vitejoj), kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (ĉefe vinproduktado pere de kooperativo). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo.

Ĉefaj altiraĵoj estas la mudeĥara preĝejo Asunción kun gravaj retabloj, eklezia muzeo, kvin krucmonumentoj "peirones", tri ermitejoj, baseno,

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Zaragozo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Municipoj de la provinco Zaragozo
Ange-Félix Patassé

**Ange-Félix Patassé** estis politikisto en la Centr-Afrika Respubliko. Li naskiĝis la 25-an de januaro 1937 en Paoua kaj mortis la 5-an de aprilo 2011 en Dualao. Inter 1993 kaj 2003, li estis la prezidanto de la Centr-Afrika Respubliko, antaŭ la transdono de la posteno al François Bozizé, kaj estis la unua ŝtata prezidanto en la 3-a jarmilo.

Kategorio:Centrafrikaj politikistoj
Kategorio:Prezidantoj de Centr-Afrika Respubliko
Anicet-Georges Dologuélé

'''''' estas politikisto en la Centr-Afrika Respubliko kaj la franca ĝis 2025. Li naskiĝis la 17-an de aprilo 1957. Inter 1999 kaj 2001, li estis la ĉefministro de la Centr-Afrika Respubliko, post Michel Gbezera-Bria, kaj estis la unua ĉefministro de la lando en la 3-a jarmilo.

Kategorio:Centrafrikaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Centr-Afrika Respubliko
Michel Djotodia

'''''' estas politikisto en la Centr-Afrika Respubliko. Li naskiĝis la 1-an de januaro 1949 en Vakaga. En 2013, li estis la prezidanto de la Centr-Afrika Respubliko, post François Bozizé, kaj poste ankoraŭ funkciis kiel transira ŝtatestro (2013–2014).

Kategorio:Centrafrikaj politikistoj
Kategorio:Prezidantoj de Centr-Afrika Respubliko
Jean-Michel Sama Lukonde

'''''' estas politikisto en la Demokratia Respubliko Kongo. Li naskiĝis la 4-an de aŭgusto 1977 en Parizo. Ekde 2021, li estas la ĉefministro de la Demokratia Respubliko Kongo, post Sylvestre Ilunga.

   

Kategorio:Politikistoj de Demokratia Respubliko Kongo
Kategorio:Ĉefministroj de Demokratia Respubliko Kongo
Kategorio:Nuntempaj ŝtatestroj
Heinz Chez

**Georg Michael Welzel**, konita kiel **Heinz Chez** aŭ *Ches* (Cottbus, Brandeburgio, Germanio, 1944 - Taragono, Katalunio, Hispanio, 2a de marto 1974), estis unu de la du lastaj ekzekutitoj per garoto fare de la Frankismo, kun la hispana anarkiisto Salvador Puig Antich fakte samtage. 

Li devenis el tiama GDR de kiu klopodis fuĝi en 1964, 1967 kaj 1970, pro kio li ofte estis malliberigita. Finfine li liberiĝis kaj en 1972 li eniris en Hispanion. Ŝajne la 19an de decembro 1972, Welzel murdis policanon en L'Hospitalet de l'Infant (Provinco Taragono). La venontan tagon li estis arestita en samprovinca l'Ametlla de Mar. Tiam li havigis falsan identecon kaj dum la proceso ankaŭ la aŭtoritatoj havigis certan informon nek pri la individuo nek pri la kazo. Li estis akuzita ankaŭ de alia murdoklopodo de policano okazinta kelkajn tagojn antaŭe en Barcelono. Fakte la juĝo je milittribunalo ne sekvis justan proceduron kaj plej verŝajne oni serĉis nur venĝon pro la atenco kontraŭ ĉefministro Luis Carrero Blanco (20a de decembro 1973). Samtage estis ekzekutita ankaŭ la hispana anarkiisto Salvador Puig Antich kaj oni diris, ke la ekzekuto de Heinz Chez estis nur klopodo de la reĝimo por devojigi la internacian atenton for de la kazo de Salvador Puig Antich, kiu estis levinta internacian protestkampanjon. Ĉe Heinz Chez la ekzekutisto faris fuŝegan laboron kaj la ekzekuto daŭris 25 minutojn.

Frua grava rezulto de la kazo estis teatraĵo de Els Joglars en 1977 nome *La torna* kiu temis pri la ekzekuto de Heinz Chez kiel klopodo de la reĝimo por devojigi la internacian atenton for de la kazo de Puig Antich. Pro tiu teatraĵo ankaŭ la grupo estis procesita per milittribunalo, devis fuĝi al ekzilo (jam en supozita demokratia epoko), kaj tio generis fortan movadon en Hispanio favore al la esprimlibero. 

Kategorio:Ekzekutitoj
Bruno Tshibala

'''''' estas politikisto en la Demokratia Respubliko Kongo. Li naskiĝis la 20-an de februaro 1956 en la provinco Kasajo Orienta. Inter la jaroj 2017 kaj 2019, li estis la ĉefministro de la Demokratia Respubliko Kongo, post Samy Badibanga.

   

Kategorio:Politikistoj de Demokratia Respubliko Kongo
Kategorio:Ĉefministroj de Demokratia Respubliko Kongo
Antoine Gizenga

'''''' estas politikisto en la Demokratia Respubliko Kongo. Li naskiĝis en . Inter la jaroj 2006 kaj 2008, li estis la unua ĉefministro de la Demokratia Respubliko Kongo, antaŭ transdono de la posteno al Adolphe Muzito.

Kategorio:Politikistoj de Demokratia Respubliko Kongo
Kategorio:Ĉefministroj de Demokratia Respubliko Kongo
Samy Badibanga

'''''' estas politikisto en la Demokratia Respubliko Kongo. Li naskiĝis la 12-an de septembro 1962 en Kinŝaso. Inter la jaroj 2016 kaj 2017, li estas la ĉefministro de la Demokratia Respubliko Kongo, post Augustin Matata Ponyo.

   

Kategorio:Politikistoj de Demokratia Respubliko Kongo
Kategorio:Ĉefministroj de Demokratia Respubliko Kongo
Louis Alphonse Koyagialo

'''''' estis politikisto en la Demokratia Respubliko Kongo. Li naskiĝis la 23-an de marto 1947
en Jakoma, kaj mortis la 14-an de decembro 2014 en Johanesburgo. En 2012, li funkciis kiel provizora ĉefministro de la Demokratia Respubliko Kongo, post Adolphe Muzito.

   

Kategorio:Politikistoj de Demokratia Respubliko Kongo
Kategorio:Ĉefministroj de Demokratia Respubliko Kongo
Adolphe Muzito

'''''' estas politikisto en la Demokratia Respubliko Kongo. Li naskiĝis la 12-an de februaro 1957 en Bandundu. Inter la jaroj 2008 kaj 2012, li estis la ĉefministro de la Demokratia Respubliko Kongo, post Antoine Gizenga.

Kategorio:Politikistoj de Demokratia Respubliko Kongo
Kategorio:Ĉefministroj de Demokratia Respubliko Kongo
Els Joglars

***Els Joglars*** estas kompanio de teatro fondita en Barcelono, Katalunio, Hispanio, en 1962 fare de Albert Boadella, Carlota Soldevila kaj Anton Font. 

"Els Joglars" signifas en kataluna, "la menestreloj", reference al la rolo kiun en la Mezepoko ludis menestreloj, nome soci-politikan funkcion pere de socia kritiko per ironio kaj fabeligo, fokuse al aferoj tiklaj por la povo. Tial la verkoj de *Els Joglars* estis foje laŭditaj de la teatraj kritikistoj, kaj polemikigaj soci-politike. Tiukadre ili kreis satirojn kaj parodiojn de gravuloj kiel Francisco Franco, Jordi Pujol, Felipe González, Pasqual Maragall, Salvador Dalí kaj Josep Pla, kio havigis al la kompanio problemojn kun aŭtoritatoj, amaskomunikiloj kaj foje la publika opinio.

Frua ekzemplo estis teatraĵo de Els Joglars en 1977 nome *La torna* kiu temis pri la ekzekuto de Heinz Chez kiel klopodo de la reĝimo por devojigi la internacian atenton for de la kazo de Salvador Puig Antich. Pro tiu teatraĵo ankaŭ la grupo estis procesita per milittribunalo, devis fuĝi al ekzilo (jam en supozita demokratia epoko), kaj tio generis fortan movadon en Hispanio favore al la esprimlibero. 

## Eksteraj ligiloj 
*oficial retejo de Els Joglars

Kategorio:Teatraj organizaĵoj
Kategorio:Kulturo de Katalunio
José Evelio Cárdenas Zúñiga

**José Evelio CÁRDENAS ZÚÑIGA** (naskiĝis  en Santiago de Cuba, Kubo) en esperantujo konata kiel **Josefo**, estas kuba esperantisto, profesie li estas inĝeniero. Li esperantistiĝis en 2010 en Havano, membrosubtenanto de Kuba Esperanto-Asocio (KEA) kaj prezidanto de la Filio Esperanto-Havano dum la periodo 2014-2016 kaj instruisto de la baza nivelo en la nacia sidejo de KEA. Li partoprenis en la lastaj KER-oj, li ĉefe apogis en transportaj taskoj. Josefo estis unu el la tradukistoj de la libro “Tao de la vojaĝanto. Dekses ĉinaj legendoj kaj infanrakontoj” de la eldonejo MAS.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Naskiĝintoj en Kubo
Kategorio:Inĝenieroj
Kategorio:Kubaj esperantistoj‎
Kategorio:Instruistoj de Esperanto
Julio César Tamayo Salas

**Julio César TAMAYO SALAS** (naskiĝis  en Santiago de Cuba, Kubo) estas kuba esperantisto kaj teknikisto pri komputiloj. Li esperantiĝis en 1989 kaj ekde tiam aktive partoprenas en esperantujo, li ĉeestis esperanto-aranĝoj kiel UK Berlino 1999; IJK Berlino 1999; 33-a ILEI-konferenco en universitato de Karlovy Vary, Ceĥio 1999; 6-a kaj 9-a Tut-Amerika Kongreso de Esperanto (TAKE); pluraj Kuba Esperanto-Renkontiĝo (KERo); 3-a, 4-a kaj 6-a Nacia Kongreso; AMO-seminario en Havano, Zamenhofaj Metiejoj en Guantánamo ka. Julio estis prezidanto de la esperanto-filio en Santiago de Cuba de 1994-2001; 2005-2010; dum 12 jaroj li estis komitatano de KEA. Li ankaŭ estas individua membro de UEA ekde 1996.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Naskiĝintoj en Kubo
Kategorio:Komputikistoj
Kategorio:Kubaj esperantistoj‎
Kategorio:Instruistoj de Esperanto
Norberto Díaz Guevara

**Norberto DÍAZ GUEVARA** (naskiĝis  en Sancti Spíritus, Kubo) estas kuba elektronika inĝeniero kaj esperantisto. Konatiĝis kun Esperanto en 1985, instruisto en pluraj niveloj, redaktoro de la bulteno Jajabo kaj iam de la Revuo Avanco, Esperanto.cu ka. Li estas redaktoro de la rubriko “Moderna vivo”, de la gazeto Monato. Norberto estas tradukisto ĉe la eldonejo Monda Asembleo Socia (MAS). Li partoprenis en multaj naciaj kaj internaciaj aranĝoj kiel la Kuba Esperanto-Renkontiĝo (KERo), la Nacia Kongreso de KEA, la 95-a UK en Havano 2010, ka.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Virinoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Kubo
Kategorio:Kubaj esperantistoj‎
Kategorio:Instruistoj de Esperanto
Kategorio:Inĝenieroj‎
Kategorio:Redaktoroj‎
Kategorio:Tradukistoj‎
Magistralo por Eŭropo

dekstra|eta|Projekto de altrapida fervojo Parizo-Bratislavo
**Magistralo por Eŭropo** (, ) estas projekto de Transeŭropa transporta reto (TEN-T) por krei altrapidan fervojan interligon inter Parizo kaj Bratislavo, kun branĉo al Budapeŝto.

Kompletigo de la projekto estas planita por 2020. La magistralo kunligos 34 milionojn da homoj en kvin eŭropaj landoj. La tuta longeco de la vojo de Parizo al Budapeŝto estos .

## Itinero 
La franca sekcio de la itinero, kiu estas planita ekfunkciigi en 2016, ebligos atingi rapidon de ĝis  kaj mallongigi la vojaĝon de Gare du Nord al Strasburgo al malpli ol du horoj.

En Germanio la itinero konsistas el fervojoj de Strasburgo al Appenweier (Europabahn), sur kiu la maksimuma rapideco estas , kaj de Appenweier al Bruchsal (Rheintalbahn), kie la rapideco atingas . Ĉe Bruchsal, la MpE transiras la altrapidan fervojon Mannheim-Stuttgart je .

En Stutgarto, la linio aliĝas al la nova fervojo Stuttgart-Augsburg, kiu estas planita esti kompletigita antaŭ 2020 kun maksimuma rapideco de  inter Stutgarto kaj Ulm kaj  de Ulm ĝis Augsburg. Post la divido de la fervojaj trakoj München-Augsburg en apartajn por malrapida trafiko (kargo kaj navedotrajnoj), grandrapidaj trajnoj povos atingi ĉi tie .

Trajnoj de München Ost al Salzburg veturas kun rapideco de , transirante la aŭstran limon ĉe Freilassing.

En Aŭstrio, por la bezonoj de la nova itinero, la trakoj inter Attnang-Puchheim kaj Wels () estis plibonigitaj, nova paralela fervojo (Neue Westbahn) Linz - Vieno () estis konstruita kaj nova stacio en Vieno, Wien Hauptbahnhof estis konstruita anstataŭ la detruita Wien Südbahnhof. De ĉi tie la Eŭropa Magistralo daŭrigos ĝis Bratislavo, kaj la sudokcidenta branĉo iros tra Győr al Budapeŝto.

## Vidu ankaŭ 
* Aŭstruja Okcidenta Fervojo
* Paneŭropaj koridoroj
* Transeŭropa transporta reto
* Rail Baltica

## Eksteraj ligiloj 
*  (/)

## Tradukfonto 
Kategorio:Altrapidaj fervojaj linioj
Kategorio:Altrapidaj fervojaj linioj en Eŭropo
Mária Gulácsy

**Mária Gulácsy** [gulAĉi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gulácsy Mária** estis hungara skermisto (rapiristo), olimpiano, mondĉampiono, instruisto. Ŝia geedziĝa nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Jármy Miklósné*.

Mária Gulácsy naskiĝis la  en Beregszász (Hungara reĝlando, nuntempa Berehove en Ukrainio), ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Mária Gulácsy maturiĝis en gimnazio en Budapeŝto en 1959, dum ŝi skermis en sportkluboj inter 1953–1968. Post lernado ŝi estis flegisto (1959-1963). Ŝi estis membro de la hungara nacia skerma teamo inter 1962 kaj 1969. Tiutempe ŝi akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1967. Ŝi estis olimpiano en Somera Olimpiko 1968 kun arĝenta medalo teame, krome en mondĉampionumoj ŝi estis la unua dufoje teame (1962, 1967). En 1969 ŝi finis la aktivan skermadon, sed en la sama jaro ŝi akiris trejnistan licencon. En la sekvaj jaroj ŝi estis tradukisto en biblioteko, inter 1985–1995 ŝi instruis en mezlernejo, fine ŝi pensiuliĝis en 1996. Ŝi naskis 3 gefilojn. Ŝi estis entombigita en Tabajd.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* https://www.nevpont.hu/palyakep/gulacsy-maria-18bbc

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
József Gyuricza

**József Gyuricza** [jOĵef djurica], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gyuricza József** estis hungara skermisto (rapiristo, sabristo), trifoja olimpiano, mondĉampiono, trejnisto, oficiro.

József Gyuricza naskiĝis la  en Hódmezővásárhely, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
József Gyuricza maturiĝis en la loka gimnazio en 1952, poste li studis 2 jarojn en Konstrua kaj Trafika Teknikuniversitato, dum li skermis en pluraj sportkluboj inter 1949–1966. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1956, Somera Olimpiko 1960 kaj Somera Olimpiko 1964 kun bronza medalo teame, krome en mondĉampionumoj li estis la unua dufoje (1955, 1957). Li estis same la unua dufoje en universiadoj (1961, 1963). Li estis hungara ĉampiono individue en 1962. Li forlasis la aktivan sporton en 1966, poste li estis trejnisto ĝis 1985. Intertempe li akiris pedagogian diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto en 1968, post du jaroj ankaŭ trejnistan diplomon. Li estis ankaŭ profesia oficiro, sed li laboris ĉiam en sporta tereno. Li emeritiĝis en 1979 kiel subkolonelo.

Li edziĝis en 1959. Li ricevis 3 premiojn inter 1960-1996.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva datenaro kun foto
* https://hvg.hu/sport/20200311_Elhunyt_Gyuricza_Jozsef_vilagbajnok_torvivo
* https://nevpont.hu/index.php/palyakep/gyuricza-jozsef-a4cba

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
Manuel Pinto da Costa

'''''' estas politikisto en la insulara ŝtato Santomeo kaj Principeo. Li naskiĝis la 5-an de aŭgusto 1937 en Água Grande. Inter la jaroj 1975 kaj 1991, li estis la 1-a ŝtata prezidanto de Santomeo kaj Principeo, kaj inter septembro 2011 kaj septembro 2016 duafoje funkciis kiel prezidanto, ĉi-foje post Fradique de Menezes.

   

Kategorio:Politikistoj de Santomeo kaj Principeo
Kategorio:Prezidantoj de Santomeo kaj Principeo
Miguel Trovoada

'''''' estas politikisto en la insulara ŝtato Santomeo kaj Principeo. Li naskiĝis la 27-an de decembro 1936 en la urbo Santomeo. Inter la jaroj 1991 kaj 2001, li estas la 2-a prezidanto de Santomeo kaj Principeo, post Manuel Pinto da Costa, kaj estis la unua ĉefministro de la lando en la 3-a jarmilo.

   

Kategorio:Politikistoj de Santomeo kaj Principeo
Kategorio:Prezidantoj de Santomeo kaj Principeo
Marie-Antoine Carême

**Marie-Antoine CARÊME** (naskiĝinta la  en Parizo, mortinta samloke la  estis unu el la plej gravaj kuiristoj siatempe. Li tre gravis por la evoluo de la klasika franca kuirarto.

## Vivo 
Originante el malriĉa familio li devis jam kiel 10-jaraĝulo perlabori la vivo komencante kiel helpisto en kuirejo. Trejniĝo je sukerbakisto kaj kuiristo sekvis. En la aĝo de 15 jaroj li ekdungitis fare de la konata pariza sukerbakisto Bailly inter kies klientaro estis ankaŭ la ministro pri eksteraj aferoj Talleyrand. Du jarojn pli malfrue Carême malfermis propran entreprenon ĉe la urbocentra Paix-strato kiun li tenadis dekon da jaroj.

Inter 1804 kaj 1814 Carême deĵoris antaŭ ĉio kiel la privata ĉefsukerbakisto de Talleyrand, sen neglekti laborojn por aliuloj. Li ekz. organizis en la 1810-a jaro la bankedon okaze de la geedziĝo inter Napoleono Bonaparte kaj Maria Luiza (Parmo). Krome li servis i.a. por la brita reĝo Georgo la 4-a, la caro Aleksandro la 1-a kaj imperiestro Francisko la 1-a. Rilate la propran karieron la ŝtataneco de la eminentaj komisiantoj tute ne interesis lin: *Carême never let patriotism interfere with his own career interests. For example, after the defeat of Napoleon, the English and Russians occupied Paris, Alexander I., the Tsar of Russia, (…) engaged Carême’s services during his stay at the Elysee-Napoleon palace (1814), and again for several weeks the following year.*

En 1815 li publikigis siajn du unuajn librojn, *Le Pâtissier royal parisien* kaj *Le Pâtissier pittoresque*; ĉi-lasta enhavis pli ol 100 desegnaĵoj de modeloj por dekoraciaj gapmenuoj. La sekvintajn jarojn li laboris multe eksterlande. En 1816 li dungitis fare de la britia tronheredanto kaj en 1818 de la rusia caro. Pri la restado en la Rusia Imperio li poste deploris monan limigon de la porkuirada buĝeto kaj aliajn nefavorajn kondiĉojn.

En 1821 li publikigis kiel arkitektura laikulo du librojn pri arkitekturo kun planoj plibeligi Sankt-Peterburgon kaj Parizon. Evidentiĝis tie lia ŝato de eklektikismon kaj diboĉaj stil-miksaĵoj. Surmerkatigitis en 1822 la verko ''Maître d'hotel*. Poste li laboris en la pariza domo de la bankisto Jakob Rothschild. Aperis en 1828 *Le cuisinier parisien* dume la lasta libro projekto *L'Art de la cuisine française au XIXème siècle* antaŭmorte jam ne presiĝeblis. Du de sume tri planitaj volumoj finis lia disĉiplo Pluméry.

## Verkoj 
* 1810, *Le Pâtissier royal parisien*
* 1817, *L’Art de la cuisine au XIXème siècle*
* 1815, *Le Pâtissier pittoresque* (interrete)
* 1822, *Le Maître d’hôtel français (interrete)
* 1828, *Le Cuisinier parisien*

## Referencoj 
## Literaturo 
* Alan Davidson: *The Oxford Companion to Food*, dua eldono, Oxford 2006, p. 139-140

## Eksteraj ligiloj 
* Hans-Ole Hagen: skizo biografia ĉe: *Effilée*, 2012

Kategorio:Francaj kuiristoj
Kategorio:Sukerbakistoj
Kategorio:Francaj verkistoj
Fradique de Menezes

'''''' estas politikisto en la insulara ŝtato Santomeo kaj Principeo. Li naskiĝis la 21-an de marto 1942 en la urbo Santomeo. Inter la jaroj 2003 kaj 2011, li estas la 1-a prezidanto de Santomeo kaj Principeo, post Miguel Trovoada. Intertempe, la 16-an de julio 2003 okazis puĉo de unu semajno kontraŭ li kaj la elektita registaro. Kadre de tiu la armeano Fernando Pereira, la pli aĝa, dum semajno estis provizora prezidanto. Post intertraktadoj, internacia mediacio kaj amnestio por la ribelintoj, la ribelo estis pace finita post sep tagoj.

   

Kategorio:Politikistoj de Santomeo kaj Principeo
Kategorio:Prezidantoj de Santomeo kaj Principeo
Evaristo Carvalho

'''''' estas politikisto en la insulara ŝtato Santomeo kaj Principeo. Li naskiĝis la 22-an de oktobro 1941 en portugala Santomeo kaj Principeo kaj mortis 80-jara la 28-an de majo 2022 en Lisbono. Inter septembro 2016 kaj oktobro 2021, li estis la 4-a prezidanto de Santomeo kaj Principeo, post Manuel Pinto da Costa, kiu inter 1975 kaj 1991 estis la entute unua ŝtata prezidanto kaj inter 2011 kaj 2016 denove funkciis unu oficperiodon.

   

Kategorio:Politikistoj de Santomeo kaj Principeo
Kategorio:Prezidantoj de Santomeo kaj Principeo
Carlos Vila Nova

'''''' estas politikisto en la insulara ŝtato Santomeo kaj Principeo. Li naskiĝis la 27-an de julio 1959 en urbeto Neves sur la insulo Santomeo. Ekde la jaro 2021, li estas la 5-a prezidanto de Santomeo kaj Principeo, post Evaristo Carvalho.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de aktualaj ŝtatestroj kaj estroj de registaro
* Listo de ŝtataj gvidantoj en la 21-a jarcento

   

Kategorio:Politikistoj de Santomeo kaj Principeo
Kategorio:Prezidantoj de Santomeo kaj Principeo
Kategorio:Nuntempaj ŝtatestroj
Beloruslingva Vikipedio (Taraŝkevica)

**Beloruslingva Vikipedio (Taraŝkevica)** -  - estas la eldono de Vikipedio en Belorusa (en Belorusa klasika ortografio), orientslava lingvo parolata en Belorusio. La eldono estis lanĉita la  kiel eldono kun ambaŭ literumoj kaj en marto 2007 kiel belorusa eldono kun la klasika literumo. Ĝia malnova kodo estis: **be-x-old** kaj la nova estas: **be-tarask**.

La , la belorusa (Taraŝkevica) eldono enhavis  artikolojn kaj havis  kunlaborantojn, inkluzive de 138 aktivaj kunlaborantoj kaj 4 administrantoj.

La belorusa eldono en oficiala literumo havis  artikolojn.

## Vidu ankaŭ 
* Beloruslingva Vikipedio

## Eksteraj ligiloj 
* Ĉefpaĝo de beloruslingva Vikipedio (Taraŝkevica)
* Ĉefpaĝo de beloruslingva Vikipedio

Kategorio:Vikipedioj laŭ lingvoj
Kategorio:Beloruslingvaj enciklopedioj
Kategorio:Belorusa lingvo en interreto
Kategorio:Retejoj aperintaj en 2007