open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mont

**Mont** estas en pluraj latinidaj lingvoj kaj en Esperanto la radiko por monto.

Ĝi estas uzata ofte kiel geografia nomo:

## Belgio 
* **Mont-Saint-Guibert** estas municipo de la Provinco Valona Brabanto en la regiono Valonio en Belgio.

## Francio 
* **Mont-de-Marsan** estas komunumo de la Departemento Landes en la regiono Akvitanio en Francio.
* **Mont-Notre-Dame** estas komunumo en Aisne.
** **Mont-Notre-Dame (stacidomo)** estas fervoja stacio en Mont-Notre-Dame.

## Svislando 
* **Mont-la-Ville** estas komunumo de la Distrikto Morges en Kantono Vaŭdo en Svislando.
* **Mont-Noble** estas komunumo de la Distrikto Hérens en Kantono Valezo en Svislando.
* **Mont-sur-Rolle** estas komunumo de la Distrikto Nyon en Kantono Vaŭdo en Svislando.
* **Monto (Sankt Martin)** estas vilaĝo de la Komunumo Sankt Martin de la Distrikto Surselva en Kantono Grizono en Svislando.
* **Mont-Tramelan** estas komunumo de la administra distrikto Berna Ĵuraso en Kantono Berno en Svislando.
2399 Terradas

'*2399 *Terradas''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la argentina astronomo Carlos Ulrrico Cesco elde la Observatorio Félix Aguilar, en la provinco de San Juan (Argentino).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la katalunan scienciston kaj inĝenieron Esteve Terradas i Illa.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Carlos Ulrrico Cesco
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1971
Jakutoj

eta|Jacuti en tradiciaj vestoj
eta|Prezento de la jakuta epopeo "Oloncho"
**Jakutoj** (memnomo plurala estas — *saĥalar*) sed Jakuto estas Saĥa'. Saĥaanoj estas tjurka popolo, rezidanto en Jakutio, subjekto de Rusia Federacio, kaj en aliaj subjektoj. Ili konfesas ortodoksismon kaj tradiciajn kultojn. Jakutoj parolas la jakutan kaj rusan lingvojn. 

Jakutoj havas multajn nomojn. Memnomo estas **saĥalar** aŭ antaŭe estis nomataj **uranĥaj saĥalar**. Ankaŭ, nun, jakutoj havas alian memnomon — **jakuti**.  Iam jakutoj / saĥaanoj venis en la teritorion kie jam loĝis evenkoj kaj jukagiroj.

Sciencistoj diras ke la nomo saĥa' devenas de tjurka nomo saka (boaco, rangifero).

Kategorio:Etnoj en Jakutio
Kategorio:Tjurklingvaj etnoj
Martinismo

**Martinismo** estas tipo de mistika kaj esotera kristanismo koncerne la falo de la homo, lia stato de materia senigeco for lia dia fonto, kaj la proceso pri lia reveno, nomiĝas reintegro aŭ lumigado.

Kiel mistika tradicio, ĝi unue estis transdonita per framasona altnivela sistemo estigita en Francio de Martinez de Pasqually, kaj malfrue Louis Claude de Saint-Martin kaj Jean-Baptiste Willermoz propagis ĝin.

La vorto *Martinismo* estas kolektiva termino, kiu priskribas kaj ĉi tiun doktrinon kaj la instruaĵojn de la reorganizita "Martinista Ordeno" estigita en 1886 de Augustin Chaboseau kaj Gerard Encausse (kaŝnome Papus). Oni ne uzis la vorton dum la komenco en la 18-a jarcento.

Ĉi tiu konfuza apartigo estas problemo ekde la fino de la 18-a jarcento. Oni jam uzis la terminon Martinismo interŝanĝeble inter la instruaĵoj de Louis-Claude de Saint-Martin kaj Martinez de Pasqually. Oni ofte atribuis la verkojn de la unua al la verkoj de la ĉi lasta.

Kategorio:Ismoj
Kategorio:Spiriteco
Kategorio:Kristanismo
Kategorio:Esoterismo
Újezd u Chocně

Vilaĝo **Újezd u Chocně** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Ústí nad Orlicí, en arbarriĉa ebenaĵo ĉe la rivero Tichá Orlice, 6&nbsp;km nordokcidente de la urbo Choceň. Vivas ĉi tie  ().

## Partoj de municipo
* **Újezd u Chocně**
* Chloumek
* Prochody

## Historio 
La unua skriba mencio pri Újezd devenas el la jaro 1342. Ĝis la duono de 19-a jarcento en la vilaĝo estis nur lignaj domoj. Grandaj incendioj en la vilaĝo furiozis en la jaroj 1676 kaj 1738.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
### Preĝejo 
Origina gotika kirko estis neniigita per supre menciitaj brulegoj. Nuntempa preĝejo estis konstruita en la jaro 1748. En 1751 estis konstruita apud ĝi izolita ligna kampanilo, sed anstataŭ ĝi estis en la jaro 1874 alkonstruita al la preĝejo turo. La preĝejo estas ununava oblonga kun ortangule fermita presbiterejo, ĥorejo, oblonga sakristio en la akso, kun turo kaj antaŭĉambro sur okciodenta flanko. La navo kaj presbiterejo estas platplafonaj, triumfa arko estas duoncirkla.

La altaroj estas novromanikaj kun barokaj kadroj kaj restoj de lignoskulptaĵoj el la originaj altaroj el la fino de 17-a kaj duono de la 18-a jarcentoj. Sur altaro de Sankta Maria troviĝas kopio de tabula bildo de ĉeĥa gotika Madono. La predikejo estas rokoka.

### Kruco 
Ŝtona kruco antaŭ la preĝejo estas el la jaro 1817.

## Literaturo 
* Dr. E. Poche, DrSc. a kol. – *Umělecké památky Čech*. Eldonis Akademia en Prago en j. 1978.


Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Ústí nad Orlicí
Kategorio:Municipoj en distrikto Ústí nad Orlicí
Kategorio:Setlejoj en Orlica tabulo
Sankt Martin GR

**Sankt Martin** (en la romanĉa lingvo **Sogn Martin**) estas komunumo de la komunumaro Lumnezia/Lugnez kaj la distrikto Surselva en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 36 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Sankt Martin situas en la supra parto de la valo Lumnezia norde de Valzo ĉe la bordo de la Valza Rejno. Kun nur 36 loĝantoj ĝi laŭ loĝantaro apartenas al la plej malgrandaj svisaj komunumoj, ĉar tamen ĝia teritorio kun 22,83 km² estas relative granda, ĝia loĝantardenseco kun malpli ol 2 loĝangtoj po kvadraktkilometro estas rekorde malalta. Malgraŭ ĝia malgranda loĝantarnombro la komunumo konsistas el pluraj setlejoj, nome Sankt Martin mem ĉe la kantona vojo en la nordo de la komunumo, Gadenstatt, Lunschania, Mont, Mariaga, Travisasch kaj tute en la sudo Bucarischuna. La iamaj setlejoj Feistenberg, Haspel kaj Montaschg intertempe ne plu estas loĝataj.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Sankt Martin limas en nordo al Suraua, en oriento al Safien, en sudo al Valzo, en sudokcidento al Lumbrein, kaj en okcidento al Vignogn.

## Trafiko 
Sankt Martin situas ĉe la kantona vojo de Ilanz al Valzo. Per la poŝtaŭtolinio, kiu cirkulas sur tiu vojo la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Lingvoj 
Sankt Martin estas dulingva. La plimulto de la loĝantaro estas valzoj germanlingvaj, malplimulto parolas la sursilvanan dialekton de la romanĉa lingvo.

## Historio 
La komunumo Sankt Martin ĝis 1878 apartenis al la komunumo Tersnaus, kiu intertempe apartenas al Suraua. En la jaro 1800 la loĝantaro de Sankt Martin ankoraŭ nombris 139 personojn. La loĝantaro dum la lastaj du jarcentoj pro formigrado konstante malkreskis kaj parto de la setlejoj estis forlasitaj. En la jaro 1941 la loĝantaro nombris ankoraŭ 83 personojn. Tiam ĝis 1950 la nombro rekreskis al 112 personoj por tiam konstante malkreski, ĝis finfine en 2009 al 36. Kiel lasta komunumo de Svislando Sankt Martin ricevis elektron nur en la jaroj 1972 ĝis 1973.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj signifoj de Sankt Martin

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Informoj pri Sankt Martin en la retejo de la kantono
Velká Skrovnice

Vilaĝo **Velká Skrovnice** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Ústí nad Orlicí, 11&nbsp;km nordokcidente de urbo Ústí nad Orlicí kaj 7&nbsp;km nordoriente de urbo Brandýs nad Orlicí. Vivas ĉi tie  ().

## Partoj de municipo
* **Velká Skrovnice**
* Malá Skrovnice

## Historio 
La plej malnova memorindaĵo trovita sur teritorio de Velká Skrovnice estas ŝtona hakilbatilo el tempo ĉirkaŭ 3000 jaroj antaŭ Kristo. Sed efektivajn komencojn de nuna Velká Skrovnice oni devas meti nur en la 13-an jarcenton, kiam okazadis pli amasa koloniigo de la regiono. Tiun organizis elstara ĉeĥa nobelulo Kojata Hrabišic. Ĉar li ne havis heredanton, donis en la jaro 1227 nove fonditajn vilaĝojn al membroj de sia grupo, kiujn li en testamento devigis al fondado de pluaj vilaĝoj. Ĉe komencoj de Skrovnice verŝajne estis posteuloj de lia grupano Osel. La unua skriba mencio pri Skrovnice estas el la jaro 1371.

Nomo Skrovnice estis verŝajne origine nomo de rojo, apud kiu la vilaĝo ekestis kaj esprimadis, ke temas pri malgranda, mallarĝa rivereto *(skrovný en la ĉeĥa signifas malgranda, negranda)*. Skrovnice tiam estis vilaĝo de potistoj, kiel atestas trovoj de argilaj vazoj, rompaĵoj kaj de potista forno.

Pro malsimpla historia evoluo Skrovnice ĉiam apartenis al pli da posedantoj samtempe. En la 17-a jarcento la vilaĝon kreis tri partoj, tiu de Brandýs, de Jelení kaj de Doudleby el kiuj ĉiu havis sian vilaĝestron. Tio daŭris ankoraŭ pli poste ĝis nuligo de servuteco en la jaro 1850.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
### Kapelo 
Kapelo de Sanktaj Cirilo kaj Metodo estis konstruita en la jaro 1912. Ĝis tiam ekzistis en la vilaĝo nur ligna kampanilo. Kapelo estis konstruita grandparte de lokaj metiistoj sensalajre kaj ankaŭ la ekipaĵon donacis loĝantoj de la vilaĝo.

### Statuoj 
* Statuo de Sankta Venceslao apud la n-ro 70 estas el la jaro 1870,
* ŝtona kruco apud la n-ro 8 estas origine el la jaro 1870, renovigita en 1991,
* ŝtona kruco ĉe la n-ro 19 devenas el la jaro 1885.


Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Ústí nad Orlicí
Kategorio:Municipoj en distrikto Ústí nad Orlicí
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
Hervartov

eta|maldekstra|250px|Hervartov
eta|maldekstra|250px|Hervartov
eta|maldekstra|250px|Hervartov
eta|250px|maldekstra|Ligna preĝejo en Hervartov, enskribita en liston de Unesko
**Hervartov** (hungare *Hervartó* germane *Herbertsdorf*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Hervartov situas laŭ traira flankovojo. Bardejov troviĝas je 8&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1406 laŭ tiama hungara nomo *"Eberhardtuagasa"*. La unuaj loĝantoj estis germanoj. La loĝloko longe apartenis al Bártfa. Dum 2 jarcentoj vitrofarejo funkciis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Hervartó 376 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Bardejov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Hervartov 514 homoj, (escepte unun ĉiuj slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika ligna preĝejo omaĝe al Sankta Francisko el Asizo de 1593, ĝi estas Monda Heredaĵo de 2008

Kategorio:Municipoj en distrikto Bardejov
Týnišťko

Vilaĝo **Týnišťko** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Ústí nad Orlicí, en milde ondumita pejzaĝo inter riveroj Tichá Orlice kaj Loučná, ĉe la ŝoseo n-ro 35 inter Hradec Králové kaj Vysoké Mýto, 7&nbsp;km norde de Vysoké Mýto. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua mencio pri Týnišťko estas el la jaro 1399 pri kverelo de du nobeluloj pro unu subulo. Tiam la vilaĝo estis skribita Tynisstko aŭ Tynisttko.

En la jaro 1468 trans la vilaĝo iris kontraŭ ĉeĥa reĝo Georgo el Poděbrady militistaro de Hungaria reĝo Matiaso kaj ĝi forbruligis fortikaĵeton en la vilaĝo kaj ĉirkaŭajn domojn. En la jaro 1548 estis fortikaĵeto kaj vilaĝo venditaj al posedantoj de la sinjorejo Chroustovice kaj al tiuj ili apartenis ĝis nuligo de servuteco en la jaro 1848.

Oni rakontas interesan historieton, kiu okazis en Chroustovice. Posedanto de la kastelo en Chroustovice kaj amiko de imperiestro Jozefo la 2-a Filip Kinský estis persekutata pro duelo kun pola grafo, amiko de pola reĝo Stanislao. Lin arestontaj policanoj vizitis lokan gastejon kaj parolis pri sia tasko. En la gastejo sidis muelisto el Týnišťko, kiu eksciinte tion, kuris al sinjoro Kinský kaj avertis lin. Post kiam pasis limtempo por arestado, la grafo eltrovis la mueliston kaj rekompensis lin.

Post la jaro 1871, kiam estis proklamita edikto pri religia toleremo, ekestis ankaŭ en Týnišťko movado de t.n. fantaziuloj, kiuj ne volis akcepti iun el du permesataj evangelianaj religioj kaj ligis sin al estintaj husanoj. Nur post ekesto de Ĉeĥoslovaka respubliko en la jaro 1918 ili akceptis novan eklezion ĉeĥoslovakan husanan.

En la unua mondmilito batalis en Rusio kelkaj legiistoj el Týnišťko. La plej fama estis Karel Voženílek, kiu atingis eĉ rangon de generalo. Ĉe ilia reveno al Týnišťko la kunloĝantoj entuziasme invitadis ilin. Omaĝe al dek loĝantoj falintaj en la milito estis en Týnišťko starigita en la jaro 1923 monumento.

## Loĝantaro
## Turismo 
Trans la vilaĝo gvidas verda turisma pado el Zámrsk al Horní Jelení, Čermná nad Orlicí kaj Kostelec nad Orlicí kaj biciklisma traceo n-ro 4237 inter Sruby kaj Uhersko. Trans la vilaĝo gvidas ŝoseo n-ro 35. Fervoja stacio Zámrsk ĉe ĉefa linio Prago - Česká Třebová estas en distanco 1,5&nbsp;km.

## Eksteraj ligiloj 
* Militista pietloko 

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Ústí nad Orlicí
Kategorio:Municipoj en distrikto Ústí nad Orlicí
Kategorio:Setlejoj en Orientelba tabulo
Amaury Vassili

**Amaury VASSILI**, plennome **Amaury Vassili Chotard** (naskiĝis la  en Rouen) estas tenora kantisto de franca varieteo.

## Eŭrovido-Kantokonkurso 2011 
En januaro 2011, franca televido "France 3", memstare decidis ke Amaury Vassili estu la reprezentanto de Francio al la 56-a eldono de Eŭrovido-Kantokonkurso okazonta la  en Duseldorfo, Germanio, kun kanzono *Sognu* en la Korsika lingvo.

Amaury Vassili atingis la 15-an lokon de la konkurso.

## Diskaro 
### Unuopaĵoj 
* 2006: Nos Instants de Liberté (duope kun Liza Pastor)
# *Nos Instants de Liberté*
# *Insensible*

### Albumoj 
* 2009: Vincero
** KD1
# *Vincero*
# *Parla Piu Piano*
# *Lucente Stella*
# *Io Ti Amero*
# *Fragile*
# ''L'Amore*
# *Un Angelo*
# *Con Tutto Il Cuore*
# *Who Wants to Live Forever*
# *Parla Mi d'Amore*
# *Per Te*
# *Hallelujah*
** KD2
# *Mi Fa Morre Cantando* (*Killing Me Softly with His Song*)
# *Come Prima*
# *With or Without You*
# *Vivere*
# *Smile*
# *L'Estate*

* 2010: Cantero
# *Cantero*
# *Maria*
# *Dietro L'Amore*
# *Caruso*
# *Io So Che Tu*
# *Amapola*
# *Vorrei Vorrei*
# *Il Volo*
# *Miserere*
# *D'Amore Morirei*
# *Con Te Partirò*
# *Nella Fantasia*
# *Les Moulins de mon cœur*

** Deluxe versio
# *Sognu*
# *Cantero*
# *Maria*
# *Dietro L'Amore*
# *Caruso*
# *Io So Che Tu*
# *Amapola*
# *Vorrei Vorrei*
# *Il volo*
# *Miserere*
# *D'Amore Morirei*
# *Con Te Partirò*
# *Nella Fantasia*
# *Les Moulins de mon cœur*
# *Danza Con Me*
# *I would dream about her* (*Sognu'')

* 2012: Una parte di me

* 2014: Amaury Vassili chante Mike Brant

## Vidu ankaŭ 
* Eŭrovido-Kantokonkurso 2011

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala retejo
*  Oficiala paĝo de Eŭrovido-kantokonkurso

Kategorio:Tenoroj
Kategorio:Francaj kantistoj
Kategorio:Francaj operkantistoj
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 2011
Kategorio:Naskiĝintoj en Seine-Maritime
Hutka

**Hutka** (hungare *Hutás* [hutAŝ], rutene *Гутка* [ĥutka], germane *Glashütte bei Bartfeld*) estas  vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Hutka situas laŭ la pola landlimo, laŭ ĉefvojo Svidník-Bardejov. La lasta urbo troviĝas je 19&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la loko en 1618 laŭ tiama hungara loknomo *"Wasekethew"*, kiu aludas feran fandejon. En la 16-a jarcento rutenoj fondis la vilaĝon, kies nomo aperis en 1588. La fandejo longe funkciis, eĉ inter 1817-1849 oni produktis armilojn. En 1828 318 vilaĝanoj loĝis en 42 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Hutás 221 homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Bardejov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Hutka 94 homoj, (74 slovakoj, 16 rutenoj).

## Vidindaĵoj 
* grekokatolika ligna preĝejo de 1923

Kategorio:Municipoj en distrikto Bardejov
Komioj

**Komioj** estas finn-ugra popolo, rezidanto en Rusio, precipe en Komiio, kaj en eŭropa parto de lando. Ankaŭ ili rezidas en Ukrainujo. Komioj parolas la rusan kaj komian lingvojn. Ĉefe, komioj sekvas ortodoksismon. Ankaŭ tradiciaj kultoj kaj malnovritanoj estas praktikataj inter komioj.

Kategorio:Etnoj en Rusio
Kategorio:Etnoj en Eŭropo
Stolipina vagono

dekstra|eta|Speciala vagono por malliberuloj
dekstra|eta|Vagono por speciala kontingento
**Stolipina vagono** () estis tipo de fervoja veturilo en la Rusa Imperio, Sovetunio kaj Komunumo de Sendependaj Ŝtatoj. La nomo "Stolipina vagono" devenas de Pjotr Stolipin, iama ĉefministro de caro Nikolao la 2-a.

Dum la Agrara reformo de Stolipin en Rusio, kiu parte kondukis al masiva setlado de kamparanoj en Siberion, specifa tipo de vagono estis enkondukita por setlantoj. Ĝi konsistis el du partoj: unu por pasaĝeroj kaj alia por brutaro kaj agrikulturiloj.

Post la Bolŝevika revolucio, la Ĉeka trovis tiujn vagonojn taŭgaj por la transporto de granda nombro da enkarceritaj kondamnitoj kaj ekzilitoj: la pasaĝera parto estis uzita por prizon-gardistoj kaj la brutara parto por prizonuloj.

Poste la termino estis neformale uzita por prizon-vagonoj en Rusio.

## Referencoj 
Kategorio:Fervojaj veturiloj en Rusio
Kategorio:Malliberejoj
Kategorio:Politikaj reprezalioj en Sovetunio
Ferenc Marschall

**MARSCHALL Ferenc** (pro. marŝal) estis hungara agropolitikisto, ministro pri agrokulturo naskita en Temeŝvaro la 2-an de oktobro 1887 kaj mortinta en Budapeŝto la 23-an de januaro 1970.

## Biografio 
Ferenc Marschall doktoriĝis en la Universitato de Budapeŝto pri juro kaj ŝtatscienco. Li estis rubrikestro de ĵurnalo *Magyar Állam* (1905–07), kunlaboranto de gazetoj *Szövetkezés* kaj *Magyar Gazdák Szemléje*. Li estis deputito de landkunveno (1926–39), inter 1934–38 ŝtatsekretario, ministro pri agrokulturo.

## Verkoj 
* *Széchenyi István gróf és a magyar középosztály* (Bp., 1909);
* *A falu gondozása* (Bp., 1921);
* *Szociális gondolat és valóságszemlélet* (Bp., 1942).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj ministroj pri agrikulturo
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Moskva Arta Teatro

eta|133ra|

**Moskva Arta  Teatro** () estas establita laŭ iniciato de du teatraj kamaradoj Konstantin Stanislavskij kaj Vladimir Nemiroviĉ-Danĉenko.  Inaŭguro okazis la 26-an de oktobro n.s. 1898, kiam ili prezentis teatraĵon *"Caro Fjodor Ivanoviĉ"*  de Aleksej Konstantinoviĉ Tolstoj. Ĝi longtempe furoris en Moskvo kaj en la tuta Rusio. Komence la trupo ne havis propran teatrejon, tial ĝi kvar sezonojn luis scenejon de moskva teatro en la ĝardeno Ermitejo. Tie oni povis unufojon spekti la teatraĵon *"La Mevo"*  de Anton Ĉeĥov. Ĉi-birdo estas ĝis nun emblemo de la teatro.

En 1902 eminenta rusa mecenato Savo Mamontov rekonstruis la konstruaĵon en moskva strateto *Kamergerskij*. Ĝi havis multajn novaĵojn, inkluzive la rotacieblan scenon faritan laŭ projekto de la fama rusa inĝeniero Vladimir Ŝuĥov. En la publika halo estis 1200 sidejoj, kio faris la teatrejon unu el plej ampleksaj en Rusio kaj en la mondo.

En 1943 aperis **Lernejo-Studio de Moskva Arta Teatro**, en kiu samkiel en ceteraj universitatoj studas estontaj geaktoroj. Ĝi funkcias fakte en la sama konstruaĵo, kie troviĝas la teatro, kaj estas tre prestiĝa universitato por junaj talentuloj.

Granda populareco de la teatro permesis al ĝi prezenti siajn teatraĵojn ankoraŭ en du konstruaĵoj. Tamen ĉi-diseco ne estis utila por la trupo, tial en 1987 aperis du aŭtonomaj teatroj: **Moskva Arta Teatro Ĉeĥov ** kun scenejo en *Kamergerskij* strateto kaj **Moskva Arta Teatro Gorkij** kun nova scenejo (inaŭguro okazis en 1973) en *Tverskoj* bulvardo.

## Bildaro

dosiero:Anton Chekhov reads The Seagull.jpg|A. Ĉeĥov prezentas dramon "La Mevo" 
dosiero:Gorky and I studio MHT 1914.jpg|M. Gorkij kune kun geaktoroj en 1914
dosiero:Moscow TverskoyBvd MGorky Art Theatre 08-2016.jpg|Moskva Arta Akademia Teatro M. Gorkij 
dosiero:Moscow Chekhov Art Theatre 03-2016.jpg|Moskva Arta Teatro A. Ĉeĥov 
dosiero:Moscow Art Theatre School-Studio.jpg|Lernejo-Studio de Moskva Arta Teatro
dosiero:Bas-relief 'Swimmer' by Anna Golubkina on Moscow Art Chekhov Theatre.jpg|reliefo "Naĝanto" de skulptistino *Anna Golubkina* kun fluganta mevo, kiu estas emblemo de la teatro

## Vidu ankaŭ
* Akademia Muzika Teatro Stanislavski kaj Nemiroviĉ-Danĉenko de Moskvo

## Eksteraj ligiloj
* http://www.mxat.ru/     Moskva Arta Ĉeĥov Teatro  , 
* http://www.mxat-teatr.ru/   Moskva Arta Gorkij Teatro   
* http://mhatschool.theatre.ru/   Lernejo-Stdio de Moskva Arta Teatro  

Kategorio:Teatroj en Moskvo
Kategorio:Distrikto Tverskoj (Moskvo)
2400 Derevskaya

'*2400 *Derevskaya'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Aleksandra Avramovna Derevskaja'', adoptan patrinon de la malkovrintino.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tamara Miĥajlovna Smirnova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1972
Prosetín

Nomon **Prosetín** havas pli da municipoj:
* Prosetín (distrikto Chrudim) – municipo en distrikto Chrudim
* Prosetín (distrikto Žďár nad Sázavou) – municipo en distrikto Žďár nad Sázavou

...aŭ partoj de municipoj:
* Prosetín (Dobkovice) – parto de municipo Dobkovice en distrikto Děčín

## Simila nomo
* Prasetín
Lajos Márton (pentristo)

**MÁRTON Lajos** (pro. ma:rton lajoŝ) estis hungara pentristo kaj desegnisto naskita en Székelyudvarhely la 2-an de oktobro 1891 kaj mortinta en Budapeŝto la 27-an de januaro 1953.

## Biografio
Lajos Márton studis en Industriarta Altlernejo de Budapeŝto. Li ofte pentradis freskojn kune kun László Kékesi (grafikisto). Li estis unuavice ilustristo de porjunularaj verkoj, sed li pentris ankaŭ pejzaĝojn kaj portretojn. Lia eklezia laboro estis pentrado de Preĝejo Sankta Jozefo (Szolnok) en 1939. Li havis kolektekspoziciojn en Könyves Kálmán Szalon (1916) kaj en Nemzeti Szalon (1926 kaj 1928).

Tre popularaj estis liaj priskoltaj desegnaĵoj, humuraj kaj kreivaj, kiuj centope eldoniĝis kiel bildkartoj kaj en albumoj, en la Skolta Movado de Hungario.

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj ilustristoj
2403 Šumava

'*2403 *Šumava''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la montaro Šumava, situanta inter Ĉeĥio, Germanio kaj Aŭstrio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Šumava
Kategorio:Malkovrita de Antonín Mrkos
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
Linda Faeh

**Linda Faeh** (germana skribo: "Fäh"), n. 10-a novembro 1987 estas svisa fraŭlino en jaro 2009, svisa televida ĵurnalistino en privata televido kaj kantistino.

## Edukado 
Linda Faeh havis edukadon pri banko kaj frue laboris en svisa banko.

## Kantistino 
Linda Faeh kantos en muzikista stalo en Poreĉo,* Poreč* [ˈpɔrɛtʃ], http://es.wikipedia.org/wiki/Pore%C4%8D, Kroatio en elsendo de 7-a majo 2011 en muzika konkurso de junaj gekantistoj.

## Referenco 
* www.blickamabend.ch n.86 de 4 majo 2011

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala paĝo de fraŭlino-svisa organizaĵo 
* oficiala paĝo de Linda Faeh
* [muzikista stalo(https://eo.wikipedia.org/wiki/stalo) en Poreĉo Kroatio en 5-a majo 2011]
* Artistoj kaj gekantistoj en Porec en 5 majo 2011 

Kategorio:Svisaj modeloj
Kategorio:Svisaj kantistoj
Kategorio:Svisaj ĵurnalistoj
Foko (apartigilo)

*Ordinara foko   (besto)
*Usona militŝipara foko   usona speciala soldato (en angla lingvo: SEAL)  aŭ Maaelao (Usona militŝipara foko)
Károly Mártonffy

**MÁRTONFFY Károly** (pro. ma:rtonfi) estis hungara juristo, universitata profesoro naskita en Belényes la 16-an de septembro 1890 kaj mortinta en Budapeŝto la 22-an de majo 1979.
## Biografio
Károly Mártonffy diplomitiĝis en 1920 en la Universitato de Budapeŝto. De 1927 li laboris en la fakultato pri ekonomiko de la teknikuniversitato, li iĝis privatprofesoro, poste titulara publika ordinara profesoro, de 1941 publika ordinara profesoro. De 1945 ĝis sia pensiuliĝo (1968) li estis katedrestro ĝis 1960, inter 1949-1952 dekano de ELTE. 
## Verkoj
**Közszolgálat utánpótlása és a gyakorlati közigazgatási vizsgáról szóló törvény magyarázata* (Bp., 1935, 1937); 
**A korszerű közszolgálat útja* (I-XVI, Bp., szerk., 1936-43); 
**A magyar közigazgatás megújulása* (Bp., 1939).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Martonffy, K.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
László Mártonfi

**MÁRTONFI László** (pro. ma:rtonfi) estis hungara apotekisto, universitata profesoro naskita en Szamosújvár la 2-an de januaro 1903 kaj mortinta en Târgu Mureș la 20-an de oktobro 1973.

## Biografio 
László Mártonfi diplomiĝis en la universitato de Koloĵvaro (1927), poste li doktoriĝis (1931). Inter 1933–1949 li estis apotekisto, de 1949 universitata profesoro en la fakultato de farmacio de Târgu Mureș. Li kreis la instruadon de farmacian kemion. Li partoprenis en la redaktado de la fakrevuo de *Farmacia* de Bukareŝto. Li havis gravan rolon en la redaktado de la volumoj 7-a kaj 8-a de la Rumana Farmakopeo.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj apotekistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Vella GR

**Vella** (germanlingva kaj ĝis 1987 oficiala nomo estas **Villa**) estas komunumo de la komunumaro Lumnezia/Lugnez kaj la distrikto Surselva en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 434 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Vella situas en la valo Lumnezia okcidente de la rivero Glogn sur alteco de 1244 m s.m. La komunumo konsistas el la vilaĝo Vella kaj la setlejo Pleif, kie situas la vala preĝejo Sankta Vincenco, kiu estas la plej malnova preĝejo de la valo Lumnezia.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Vella limas en nordo al Mundaun, en nordoriento al Morissen, en oriento al Cumbel, en sudoriento al Suraua, en sudokcidento al Degen, kaj en nordokcidento al Obersaxen.

## Trafiko 
Vella situas ĉe la vojo de Glion/Ilanz al Vrin, sur kiu kondukas poŝtaŭtolinio, per kiu la komunumo estas konektita al la publika transportreto. Estas ankaŭ poŝtaŭtolinioj al Morissen, Uors kaj Degen. De Vella seĝotelfero kondukas al Triel kaj Hitzeggen sur alteco de 2112 m s.m. Per tiu soĝotelfero dum vintro Vella estas konektia al la skiregiono Obersaxen-Piz Mundaun.

## Lingvoj 
La oficiala lingvo de la komunumo estas la sursilvana dialekto de la romanĉa lingvo. Laŭ la popolnombrado de la jaro 2000 84% de la loĝantaro indikis kiel ĉeflingvo la romanĉan, 14% la germanan kaj 1% la serbo-kroatan lingvon.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Vella datiĝas el la jaro 840 kiel *ad sanctum Vincentium [...] in valle Leguntia*.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj signifoj de Vella

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Vella

## Bildoj 

Dosiero:Kirche Pleif Ansicht von Osten2.jpg|Katolika preĝejo Sankta Vincenco en Pleif
Dosiero:Vella Zentrum.jpg|Centro de Vella
Lajos Mártonfy

**MÁRTONFY Lajos** (pro. ma:rtonfi) estis hungara paleontologo, geologo, instruisto naskita en Szilágysomlyó la 21-an de majo 1857 kaj mortinta en Szamosújvár la 20-an de decembro 1908.
## Biografio
Lajos Mártonfy studis de 1876 en la Universitato de Koloĵvaro natursciencon. En jaroj 1878 – 80 li studis geologion. Post la akiro de diplomo de instruisto kaj doktoriĝo li instruis en 1880 en la gimnazio Szamosújvár, ĝis 1895 li estis ĝia direktoro. Liaj studaĵoj aperis en la revuo Orvos-természettudományi Társaság Értesítője. 
## Verko
**Őslénytani tanulmányok a Foraminiferákról* (Kolozsvár, 1880). 
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Martonfy, L.
Martonfy, L.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Vella

**Vella** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Vella GR** estas komunumo de la komunumaro Lumnezia/Lugnez de la distrikto Surselva en Kantono Grizono en Svislando.

* **Vella VS** estas vilaĝeto de la komunumo Conthey, de la distrikto Conthey en Kantono Valezo en Svislando.
2401 Aehlita

'*2401 *Aehlita'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al *Aelita* (cirile *Аэлита''), eponima rolulino de sciencfikcia romano de Aleksej Nikolajeviĉ Tolstoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tamara Miĥajlovna Smirnova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1975
2404 Antarctica

'*2404 *Antarctica'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice.

## Nomo 
Ĝi estis nomita *Antarctica'': latina formo de la nomo de la kontinento Antarkto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Antarkto
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Antonín Mrkos
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
2405 Welch

'*2405 *Welch'''* estas malgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la partoprenantoj al la Indianaa Programo pri la Asteroidoj elde la Observatorio Goethe Link, apud Broklino en Indianao (Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *David F. Welch*, administranto de la *Association of Universities for Research in Astronomy''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Indiana Asteroid Program
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1963
Suraua

**Suraua** estas komunumo de la komunumaro Lumnezia/Lugnez kaj la distrikto Surselva en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 252 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Suraua situas en la centro de la valo Lumnezia ĉe la kunfluo de la riveroj Glogn kaj Valza Rejno. La komunumo konsistas el la kvin vilaĝoj Peiden, Uors, Camuns, Surcasti kaj Tersnaus.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Suraua limas en nordo al Cumbel, en oriento al Duvin, en sudoriento al Safien, en sudo al Sankt Martin, en sudokcidento al Vignogn, en okcidento al Degen, kaj en nordokcidento al Vella.

## Trafiko 
La komunumo situas ĉe la kantona vojo de Ilanz al Valzo. Ĝi estas konektia al la publika transportreto per la poŝtaŭtolinio, kiu cirkulas sur tiu vojo. Krome ekzistas poŝtaŭtolinio ce Surcasti kaj Uors al Vella.

## Historio 
La komunumo Suraua estis kreita kun efiko de la 1-a de januaro 2001 per la kunigo de la ĝis tiam aŭtonomaj komunumoj Camuns, Surcasti, Tersnaus kaj Uors-Peiden. Uors-Peiden estis kreita siavice en la jaro 1963 per kunigo de Uors kaj Peiden.

La unua dokumenta mencio de Camuns datiĝas el la jaro 1543 kiel *Gamundtz*, de Surcasti el la jaro 1290 kiel *Surdengias*, de Tersnaus el la jaro 1362 kiel *Terzenaus*
, de Uors el la jaro 831 kiel *villa Vorce*, kaj de Peiden el la jaro 1345 kiel *Pedens*.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Suraua
Vasil Ŝklar

**Vasil ŜKLAR** (en la ukraina **Василь Шкляр**) naskiĝis la 10-an de junio 1951 en vilaĝo Hanĵalivka de Ĉerkasa provinco, Ukrainio en familio de oficistoj. Finis mezlernejon kun arĝenta medalo kaj en 1968 fariĝis studento de filologia fako de Kijiva Universitato. Pro iu konflikto li transiris al la Ŝtata Universitato de Erevano, Armenio. Diplomiĝis en 1972. Posedas la armenan lingvon. Laboris kiel ĵurnalisto en gazetaro.

En 1988-1998 – politika ĵurnalisto, laboris en zonoj de militaj konfliktoj de Sovetio kaj Rusio, interalie – en Ĉeĉenio, faktojn de savado de familio de generalo Ĝoĥar Dudajev li poste priskribis en sia romano “Elemental'”.

1991-1998 – membro de Ukrainia respublika partio, ĝia gazetara sekretario. De 1978 – membro de Ukrainia Nacia Verkista asocio; de 1999 – de Asocio de ukrainaj verkistoj. Tradukas de la armena kaj de greka lingvo. Ukrainigis (el la rusa lingvo) la plej unuan version de fama romano de Nikolaj Gogol “Taraso Bulbo”, kie Gogol ne menciis rusan caron. La traduko estis akre kritikita fare de tiama ambasadoro de Rusio (en Ukrainio) Viktor Ĉornomirdin.

2000-2004 – la ĉefa redaktoro de eldonejo “Dnipro”.

## Verkaro 
* La unua neĝo (Перший сніг, 1977)
* Praarbaro (Праліс, 1986)
* Nostalgio (Ностальгія, 1989)
* Ombro de strigo (Тень совы, 1990)
* Ŝlosilo (Ключ, 1999); premio "Zolotij Babaj", 1999; premio "Spiral stolit'", 2003
* Elemental' (Елементал, 2001), premio "Koronacija slova", 2001
* Sango de ĥiroptero (Кров кажана, 2003)
* "Dekamerono", ukraina versio de l' verko de G. Boccaccio («Декамерон», українська версія твору Дж. Боккаччо, 2006)
* Provludo de satano (Репетиція сатани, 2006)
* Ĉerizoj en sekalo (Черешні в житі)
* La restinto. La Nigra Korvo (Залишенець. Чорний ворон, 2009)
* Marusja (Маруся, 2014)
* La nigra suno (Чорне сонце, 2015)
* Fragmitejo (Троща, 2017)
* Kozaka sorĉisto (Характерних, 2019)
* Lepora preĝejo (Заячий костел, 2024)

## Romano "La Nigra Korvo" 
La romano aperis fine de 2009 preskaŭ samtempe en du eldonejoj en Kijivo kaj Ĥarkivo kaj ricevis grandan resonancon en la socio. En romano temas pri la batalo de ukrainoj en la centra parto de la lando kontraŭ rusiaj okupantoj en 1920-aj jaroj. Dum la sovetia tempo tiu temo estis eksterleĝa. Komence de 2011 komitato de Nacia premio aljuĝis la Ŝevĉenkan Nacian premion de Ukrainio al V. Ŝklar, sed en la ukazo (de 04.03.2001) de prezidento de Ukrainio Viktor Janukoviĉ nomo de la aŭtoro forestas. Aprile (2011) dum solenaĵoj en la lokoj de batalo, priskribitaj en la romano, al la aŭtoro estis enmanigita tiel nomata popola premio (kiu eĉ iom superas la Nacian), kolektita de dankemaj legintoj de la romano.

Fragmentojn de la romano esperantigis Viktor Pajuk, aperis en Ukraina Stelo, (Novembro, 2011).

Kategorio:Ukrainaj verkistoj
Vinary (distrikto Ústí nad Orlicí)

Vilaĝo **Vinary** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Ústí nad Orlicí, en milde ondiĝinta pejzaĝo inter riveroj Loučná kaj Novohradka, 10&nbsp;km okcidente de urbo Vysoké Mýto. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skriba mencio pri vilaĝo Vinary estas el la jaro 1433, sed ekesto de ĝi verŝajne okazis iom pli frue. La vilaĝo apartenis al la familiaro Dobříkovský el Dobříkov kaj tiam ĝi nomíĝis Vinaře (*Vinkultivistoj*). Ĉar post batalo sur Blanka monto la vilaĝon posedis germana nobelularo kaj la germana ne konas sonon "ř", okazis ŝanĝo je Vinary.

Vinon ĉi tie en mezepoko oni fakte kultivis. Vinejojn fondadis sur sunplenaj deklivoj, kreitaj de efloreskita opoko, aparte la reĝa familiaro Přemysl. En Vinary tiaj lokoj estis multaj. Oni povas supozi, ke profundaĵoj situantaj sur deklivoj de Rejšník, Buhenice kaj inter arbaroj Buk kaj Peklo origine estis vinkeloj, ĉar ili nekutime malkonformas en la grundoj.

La loĝantoj, krom per terkulturado, vivtenis sin grandamplekse per ŝtonminado. Atestas pri tio vastaj nekultivataj areoj de elminitaj rokoj. Ŝtonon oni minis por diversaj konstruaĵoj, pretigis bestmanĝujojn, lavujojn kaj similajn objektojn.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
En la vilaĝo estas tiuj ĉi interesaj objektoj:
* Domo n-ro 61, kiun konstruigis fine de la 19-a jarcento kortega tajloro František Dolíček. Ĝi estas novgotika, oblonga, kun du pinjonoj, aparte akcentita dua etaĝo kaj kun altaj pintarkaj fenestroj.
* Forĝejo kun kampanileto el la jaro 1877,
* statuo de Sankta Floriano,
* kalvario apud la ponto el la jaro 1832, sabloŝtona, sur la soklo estas reliefoj de Sankta Maria Wroclawa, de Sankta Venceslao kaj Sankta Johano Nepomuka.

## Literaturo 
* Dr. E. Poche, DrSc. a kol. – *Umělecké památky Čech*. Eldonis Akademia en Prago en j. 1978.

## Eksteraj ligiloj 
* Militista pietloko 

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Ústí nad Orlicí
Kategorio:Municipoj en distrikto Ústí nad Orlicí
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
Janovce

eta|maldekstra|250px|Janovce
**Janovce** (hungare *Bércalja* germane *Allerheiligen in der Scharosch*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Janovce situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Prešov-Bardejov. La lasta urbo troviĝas je 15&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1261. En 1796 laŭ la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon duaklasa. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Bércalja 302 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Bardejov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Janovce 407 homoj, (403 slovakoj).

Kategorio:Municipoj en distrikto Bardejov
Jedlinka

**Jedlinka** (hungare *Borókás* [borOkAŝ], rutene *Ялинкы* [jalinki]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Jedlinka situas fine de mallonga sakovojo. Bardejov troviĝas je 15&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1567. La unuaj loĝantoj estis rutenoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Jedlinka*, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Borókás 380 homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Bardejov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Jedlinka 86 homoj, (56 slovakoj, 29 rutenoj).

## Vidindaĵoj 
* grekokatolika baroka ligna preĝejo omaĝe al Dipatrino (Virga Maria) de 1763

Kategorio:Municipoj en distrikto Bardejov
Vundebla specio

[eta|330ra|Kategorioj de minacataj specioj laŭ la ([Ruĝa Listo de IUCN); EX signifas formortintan, EW formortintan en naturo, CR draste endanĝerigitan, EN endanĝerigitan, VU vundeblan, NT preskaŭ minacatan, LC malplej zorgigan.]]
[eta|dekstra|250ra|[Afrika elefanto en Kenjo.]]
**Vundebla** (sendefenda) specio (**VU**) estas kategorio de la Internacia Unio por Konservado de Naturo (IUCN), kiu probable fariĝos Minacata krom se la cirkonstancoj minacantaj tiun plibonigos.

Vundebleco estas plejparte kaŭzita de habitatoperdo aŭ habitatodetruo. Minacata specio estas monitorita kaj estas fariĝanta minacita.

Tamen, kelkaj specioj enlistigitaj kiel "minacataj" fakte povas esti tre abunda en kaptiveco, ekzemplo estanta la Muŝkaptulo.

## Ekzemploj 
* **Vundeblaj specioj**: frontas altan riskon de formorto en meza longdaŭro. Ekzemploj: Griza papago, Afrika elefanto (verŝajne diferencas al endanĝerita specio en areoj pro ŝtelĉasado), Afrika leono (verŝajne diferencas en areoj pro ŝtelĉasado), Poliodono, Karpo, Nebula neofeliso, Sunda neofeliso, Gepardo, Dugongo, Orienta kurlo, Foso, Galapaga testudo (verŝajne diferencas pro pliiĝanta turismo), Gaŭro, Bluokula kakatuo, Ora hamstro, Balenŝarko, Hipopotamo, Humboldta pingveno, Hindia rinocero, Komoda varano (eble diferencas pro malgranda nombro de inoj), Malgranda ansero, Mandrilo, Kolharara bradipo, Monta zebro, Blanka urso, Malgranda pando, Longlipa urso, Takino, Gruntbovo

## Eksteraj ligiloj 
* Listo de Vundeblaj specioj identigitaj de la IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj


Kategorio:Specioj
Kategorio:Kategorioj de la IUKN
Kobyly (distrikto Bardejov)

**Kobyly** (hungare *Lófalu* germane *Koberdorf* aŭ *Kobildorf*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Kobyly situas laŭ traira flankovojo, fervojo preteriras. Bardejov troviĝas je 10&nbsp;km.

## Historio 
Oni trovis tie ceramikaĵojn 4000 jarajn. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1277. En la 15-a jarcento la husanoj okupis la vilaĝon. En 1600 oni komputis tie 26 domojn. En 1787 498 vilaĝanoj loĝis en 62 domoj, en 1828 604 vilaĝanoj en 80 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Lófalu 535 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Bardejov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Kobyly 816 homoj, (813 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino (Virga Maria)

Kategorio:Municipoj en distrikto Bardejov
Voděrady (distrikto Ústí nad Orlicí)

Vilaĝo **Voděrady** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Ústí nad Orlicí, en milde ondiĝinta pejzaĝo inter riveroj Loučná kaj Tichá Orlice, 11&nbsp;km oriente de urbo Vysoké Mýto. Vivas ĉi tie  ().

## Partoj de municipo
* **Voděrady**
* Džbánov

## Historio 
La unua skriba mencio pri Voděrady estas el la jaro 1292.

## Loĝantaro 
## Terkulturado 
La grundo apartenas al kretacea formacio, sed ĝia enhavo de kalcio estas nesufiĉa. Ĝi estas fruktodona por grenoj, napobrasiko, terpomoj kaj por sukera beto. Agrikultura kooperativo estis fondita en la jaro 1957, pli poste estis alligita al agrikultura kooperativo en Tisová. Nun estas ĉi tie du terkulturistoj kaj naskiĝejo de porkoj de firmao Befi.

## Sítiny 
Al vilaĝo Voděrady apartenas kvar domoj en domaro Sítiny. La domaro ekestis fine de la 18-a jarcento. La unua domo estis linfrotejo. Sinsekve estis ĉi tie konstruitaj dek du domoj. Ok el ili apartenas al Svatý Jiří kaj kvar al Voděrady. En okdekaj jaroj ĉi tie estis konstruita diserigejo de forfalaĵo, sed nuntempe tie produktas sekigejojn.

## Turismo 
Tra ambaŭ partoj de la komunumo kondukas cikloturisma pado 4048 inter Řetová kaj Potštejn kaj el Voděrady pado 4218 al Sudislav nad Orlicí. En labortagoj Voděrady havas busan komunikon kun Ústí nad Orlicí, Vysoké Mýto, Choceň kaj Sloupnice. Sabate kaj dimanĉe busa trafiko bedaŭrinde mankas.

## Pluaj fotoj 

Voděrady - čp. 12.jpg|Domo n-ro 12
Voděrady - obecní úřad 01.jpg|Municipa ofico
Voděrady - škola.jpg|Lernejo
Voděrady - farma 04.jpg|Farmo


Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Ústí nad Orlicí
Kategorio:Municipoj en distrikto Ústí nad Orlicí
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
Elikia M'Bokolo

'''Elikia M'Bokolo'* (naskiĝis la  en Léopoldville, Belgia Kongo) estas verkisto de Kongo Kinŝasa kaj grava historiisto pri Afriko. Li estas profesoro pri historio kaj sociaj sciencoj en Parizo (Francio).

## Bibliografio 
* *« Msiri: bâtisseur de l'ancien royaume de Katanga »*, Parizo-Dakar-Abidjan, serio: novaj eldonoj afrikaj *Nouvelles éditions africaines*, 1976.
* *Noirs et Blancs en Afrique équatoriale: les sociétés côtières et la pénétration française* (c.1820-1874), Parizo, eldonejo: *Editions de l'Ecole des Hautes Etudes en Sciences Sociales*, 1981. »
* M’Bokolo, Elikia. *L’ Afrique au XXe siècle* :* le continent convoité* / Elikia M’Bokolo; nova eldono: *Nouvelle édition*, Parizo : eldonejo: *Éd. du Seuil*, *cop.* (aŭtorrajto) 1985; 393 p. : Il., serio: (*Points. Série Histoire* ; (kajero/libreto numero: (H). 77); ISBN 2-02-008615-8
* *Au coeur de l’ethnie : ethnies, tribalisme et état en Afrique* / *sous la direction de* Jean-Loup Amselle et **Elikia M’Bokolo**; Parizo : eldonejo:* Editions La Découverte,* 1985; 225 p. : Il. serio: *(Textes à l’appui. Série Anthropologie)* ISBN 2-7071-1524-X
* *L’Afrique noire. Histoire et civilisation*, 2 vol., en collaboration avec Sophie Le Callennec, Parizo, eldonejo: Hatier, 1992.
* *L’Afrique entre l’Europe et l’Amérique, la place de l’Afrique dans la rencontre des deux mondes*, Parizo, UNESCO, 1995.
* Fauvelle, François-Xavier, *L’Afrique de Cheikh Anta Diop : histoire et idéologie* / François-Xavier Fauvelle; préf. d’**Elikia M’Bokolo** Parizo : eldonejo: *Éditions Karthala*, 1996, 237 p. : Il., mapoj., Bildo, tabeloj. Bibliografio, Literaturo, ISBN 2-86537-667-2
* Amselle, Jean-Loup, *Au coeur de l’ethnie : ethnie, tribalisme et Etat en Afrique* / Jean-Loup Amselle et **Elikia M’Bokolo**, *Nouvelle éd.* Parizo : eldonejo: La Découverte, 1999, 225 p. Serio:* (La Découverte/poche ; 68. Sciences humaines et sociales*) ISBN 2-7071-2955-0
* *Afrique noire. Histoire et Civilisations*,Parizo-AUF, eldonejo: Hatier, 2 volumoj, 2004.
* *Médiations Africaines. Omar Bongo et les défis diplomatiques d'un continent'', Parizo,eldonejo: L'Archipel, 2009.
* *Elections démocratiques en RDC. Dynamiques et perspectives*, Kinshasa, eldonejo: AGB - PNUD, 2010.

## Eksteraj ligiloj 
* detale pri biografio en angla lingvo
* detale pri biografio en franca lingvo

Kategorio:Historio de Afriko
Kategorio:Verkistoj de Demokratia Respubliko Kongo
Kategorio:Afrikaj historiistoj
2406 Orelskaya

'*2406 *Orelskaya'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Varvara Ivanovna Orelskaja'', aninon de la observatoria teamo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Krimea astrofizika observatorio
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1966
2407 Haug

'*2407 *Haug'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Luboš Kohoutek elde la Observatorio de Hamburgo (Germanio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la germanan astronomon *Ulrich Haug''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Luboš Kohoutek
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1973
Hotelo Polonia (Varsovio)

eta|400px|La „Hotel Polonia Palace“ post la renovigo. Maldekstre flanke la fratina hotelo „Metropol“ de la Syrena-Grupo, kovrita per reklamilo
La **Hotelo Polonia** (ankaŭ: *Hotel Polonia Palace*) en Varsovio estas 5-stela hotelo  kun historia graveco. Speciale en 1945 ĝi havis gravan rolon kiel sidejo de diplomataj reprezentejoj en la detruita Varsovio.
Ekde 1965-07-01 ĝi estas protektita monumento (Nr. 762-A). Komence de la nuna jarcento ĝi estis tute renovigita.

## Loko 
la hotelo kun adreso Aleje Jerozolimskie 45 situas en la urbocentro proksime de la vojkruco kun Ulica Marszalkowska. Diagonale kontraŭe situas la Varsovia Kultur- kaj Sciencpalaco kaj en ĉ. 400 m distanco la Centra Stacio.

## Notoj 
Polonia
Kategorio:Konstruaĵoj en Varsovio
Varsovio
Ferenc Martos (inĝeniero)

**MARTOS Ferenc** (pro. martoŝ) estis hungara inĝeniero pri minado kaj fornado, ano de MTA (kor. 1973, ord. 1979) naskita en Temeŝvaro la 27-an de marto 1918 kaj mortinta en Budapeŝto la 14-an de novembro 1989. Ĝis 1952 lia origina nomo estis **Mayer Ferenc**.

## Biografio 
Ferenc Martos akiris diplomon en 1943. De januaro 1948 li estis inĝeniero de Magyar Állami Szénbánya Rt. (MÁSZ), poste li laboris en la Ministerio pri Pezindustrio. De 1951 li laboris en la esplorlaboratorio, esplorinstituto pri kolminado. Li estis ĉefredaktoro de la revuoj *Acta Geodaetica*, *Geophisica et Montanistica*.

## Distingoj 
* Mikoviny-memormedalo, a MTESZ-premio, Kammer der Technik-premio (Berlin), Krupinszki-premio (Varsovio).

## Verkoj 
* *Bányászati műveletek külszíni hatásának közelítő meghatározása* (Bp., 1959);
* *A telepsík dőlésszögének befolyása a külszín elmozdulására* (Bp., 1955);
* *Bányászati fejtésmódok* (kun József Bese kaj Dénes Panthó, Bp., 1963);
* *Vízveszély és vízgazdálkodás a bányászatban* (red., Bp., 1975).

## Fontoj 
* Magyar Életrajzi Lexikon
* biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj inĝenieroj pri minejoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Ferenc Martos (verkisto)

**MARTOS Ferenc** (pro. martoŝ) estis hungara verkisto naskita en Arado la 10-an de januaro 1875 kaj mortinta en Budapeŝto la 24-an de novembro 1938.

## Biografio 
Ferenc Martos pristudis juron, poste li laboris kiel oficisto inter 1896 – 1914. De 1894 li estis interna kunlaboranto de *Pesti Napló*, poste de *Budapesti Hírlap*, inter 1900 – 02 li estis redaktoro de la *Fővárosi Lapok*. Li debutis kun poemoj kaj romanoj, poste li verkis teatraĵojn, de 1904 li verkis sole operetlibretojn.

## Verko 
* *Iza* (poemoj, Bp., 1896);
* *Mariette* (romano., Bp., 1900);
* *Titánia* (poemoj, Bp., 1902);
* *Balassa Bálint* (teatraĵo, Bp., 1902);
* *Aranyvirág* (al muziko de Jenő Huszka, Bp., 1903);
* *Bob herceg* (al Jenő Huszka Bp., 1904);
* *Leányvásár* (kun Miksa Bródy, al muziko de Viktor Jacobi, Bp., 1911);
* *Szibill* (kun Miksa Bródy , al muziko Viktor Jacobi, Bp., 1914);
* *Zsuzsi kisasszony* (kun Bródy Miksa, al muziko de Imre Kálmán, Bp., 1915);
* *A pacsirta* (al muziko de Ferenc Lehár, Bp., 1918).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj verkistoj
2409 Chapman

'*2409 *Chapman''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell en la Konteo Coconino, apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan astronomon Clark R. Chapman, fakulon pri asteroidoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
István Martzy

**MARTZY István** (pro. marci) estis hungara akuŝisto-ginekologo naskita en Arado la 4-an de junio 1907 kaj mortinta en Budapeŝto la 13-an de februaro 1975.

## Biografio
István Martzy diplomitiĝis en Segedo (1930). De 1928 ĝis 1930 li laboris en la instituto pri patologianatomio, inter 1930–32 en la Instituto Medicina de Tribunalo, de 1932 ĝis 1949 li laboris en la Kliniko pri Akuŝado kaj Ginekologio. En 1948 li iĝis privatprofesoro. Inter 1949–67 li laboris kiel kuracistkolonelo en la Centra Malsanulejo de Popolarmeo.

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Martzy, I.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj