open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nombrosistemo

**Nombrosistemo** estas simbola metodo por skribi nombrojn per finia aro da signoj (ciferoj). Oni povas kombini tiujn signojn laŭ diversaj manieroj por prezenti grandajn nombrojn.

Bona nombrosistemo devas
* provizi ĉiun nombron (entjeron aŭ reelon) je simbola prezento;
* difini unikan aŭ almenaŭ norman prezenton por ĉia tia nombro;
* per taŭga nombroprezento klare montri aritmetikan kaj algebran strukturon de la nombroj, por faciligi manipuladojn per ili.

La nombrosistemojn eblas klasi kiel poziciajn, *nepoziciajn* kaj *miksitajn*.

## Unuuma sistemo 
Unuuma sistemo estas la plej primitiva sistemo. En ĉi tiu sistemo estas nur unu signo (ekz-e 1, aŭ vorto "haŭ"). Laŭ ĉi tiu sistemo sekvaj nombroj estas skribataj per ripetado de signo. ekz. la nombro 3 (en dekuma sistemo) estas 111, kaj 8 estas 11111111. Tiu sistemo estis uzata de Pigmeoj.

## Sistemoj adicia kaj pozicia 
Pli komplikitajn ciferecajn sistemojn oni povas dividi en:
* **Adicia**, en kiu nombroj legeblas per sumado de sekvaj simboloj (ekz. se "X" = 10, "V"=5, "I"=1 tiam XVI = 10+5+1 = 16). Adicia dekuma sistemo estis la egipta sistemo, en kiu oni uzis diversajn signojn por sekvaj potencoj de dek ĝis la sepa potenco.
* **Pozicia**, kiu havas nur simbolojn por kelkaj malplej grandaj naturaj nombroj: 0, 1, 2, ... g-1, kie g estas la bazo de la sistemo. Ciferoj estas en vico: la loko en vico indikas potencon de la bazo, kaj la cifero mem estas multiplikanto.

## Pozicia nombrosistemo 
## Aliaj nombrosistemoj 
* Cisterciaj ciferoj

## Vidu ankaŭ
Rüschegg

**Rüschegg** estas komunumo en Kantono Berno, Svislando. Ĝis la 31-a de decembro 2009 ĝi estis parto de la distrikto Schwarzenburg. Ekde la 1-a de januaro 2010 ĝi apartenas al la nove fondita administra distrikto Berno-Mezlando. Ĝi havis 1727 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
**Rüschegg** situas en sudoriento de Schwarzenburgerland en la Bernaj Antaŭalploj. La orientan limon de la komunumo formas la rivero Schwarzwasser, alfluanto de Sense.

Al Rüschegg apartenas krom Rüschegg mem ankaŭ la municipoj Gambach, Hirschhorn, Heubach, Rüschegg-Graben kaj Schwefelberg-Bad.

La najbaraj komunumoj de Rüschegg estas Guggisberg, Wahlern, Rüeggisberg, Rüti ĉe Riggisberg, Därstetten kaj Oberwil im Simmental.

Sur la teritorio de la komunumo situas la montoj Ochsen (2188 m s.m.), Bürglen (2165 m s.m.) kaj Gantrisch (2175 m s.m.).

## Trafiko 
La komunumo estas ligita al la publika trafikreto per du poŝtaŭtolinioj unu en nordo de Schwarzenburg al Riggisberg. En la montara sudo la alia linio pasos super la montpasejo Gurnigel de Riggisberg al Sangernboden, per kiu vojo oni ankaŭ atingas la kuracbanejlokon Schwefelberg-Bad.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Rüschegg datiĝas el maparo de la monaĥejo Rüeggisberg el la jaro 1420.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Rüschegg
Provinco Toledo

La **provinco Toledo** estas provinco de Hispanio, en la okcidenta parto de la regiono de Kastilio-Manĉo. Ties ĉefurbo estas la urbo de Toledo. Ĝi limas kun la provincoj de Madrido, Kvenko, Ciudad Real, Badajoz, Kacereso kaj Avilo.

La provinco enhavas loĝantaron de  (2007), en 204 municipoj, el kiuj Talavera de la Reina estas la plej granda kun populacio de  loĝ., la dua municipo estas Toledo (), dum la plej malgranda estas Illán de Vacas, kiu, kun populacio de nur 6 loĝantoj, estas ankaŭ la plej malgranda de Hispanio. La provinco kunhavas la naturan lokon de Nacia Parko de Cabañeros kun la provinco de Ciudad Real.

La rivero Taĵo trapasas la provincon el oriente okcidenten kaj ĉe la urboj Talavera de la Reina kaj Toledo.

## Geografio 
La  de la provinco de Toledo situas sur ebenaĵo de ĉirkaŭ  de mezaveraĝa altitudo super marnivelo. Dekstre de la rivero Taĵo la deklivo estas de ĉirkaŭ 2/1.000, kun ampleksaj kampoj, mildaj terondoj, tra kie descendas riveroj kaj rojoj de larĝaj valoj; male estas maldekstre, kie la tereno altiĝas rapide, krute, ĝis sude kie estas granda montara zono, kies deklivo atingas ĝis 60/1.000. En la Montoj de Toledo, sude, laŭlonge de la provinco, aperas tri ĉenoj: tiu de la *sierra* de Los Yébenes, kiu sekvas okcidenten kaj kie estas la plej altaj pintoj, kiel tiuj de Peñafiel (), Corral de Cantos (1.419 m) kaj Rocigalgo (). Sude estas la *sierra* de **Guadalerzas** kaj pli sude kaj okcidente estas la *sierra* del **Pocito**. Tiuj lastaj kuniĝas nordokcidente kun la *sierra* de **Altamira**, kie finas la provinco.

La montaroj de la provinco kompletiĝas kun la sierra de San Vicente nordokcidente, kiu elstaras el la cordillera Central, de Gredos al Talavera de la Reina. La plej altaj pintoj tie estas **San Vicente** (), la **Pelados** () kaj la **Cruces** ().

## Klimato 
Ĝenerale hegemonias vintroj kaj someroj longaj kaj rigoraj, propraj de la kontinentaj klimatoj; kaj en la montaraj zonoj de nordo kaj sudo, la temperaturoj propraj de altaĵoj kaj laŭ la orientiĝo de ties montoj. Tiu ĉi provinco karakteriĝas pro sia sekeco dum du trionoj de la jaro, kaj estas la plej alta relativa humideco inter la monatoj de novembro al februaro, ĉefe en la montaraj regionoj kaj malpli en Manĉo. La monato plej pluva estas aprilo.

## Distriktoj 
## Urboj de la provinco de Toledo laŭ loĝantaro 
eta|290ra|Mapo de la municipoj de Toledo

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Provinco Toledo
* Arkidiocezo de Toledo
* Arkiepiskopo de Toledo

## Eksteraj ligiloj 
* Diputataro de Toledo
Wahlern

**Wahlern** estis ĝis la 31-a de decembro 2010 komunumo en Kantono Berno, Svislando, kun efiko de la 1-a de januaro 2012 ĝi kuniĝis kun la iama komunumo Albligen al la nova komunumo Schwarzenburg. Ĝis la 31-a de decembro 2009 ĝi estis parto de la distrikto Schwarzenburg, kies ĉefloko ĝi estis. Ekde la 1-a de januaro 2010 ĝi apartenas al la nove fondita administra distrikto Berno-Mezlando. Ĝi havis 6227 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Wahlern situas sude de la urbo Berno en la monteta regiono de la Bernaj Antaŭalpoj. La komunumo konsistas el multnombraj vilaĝoj, municipoj kaj setlejoj. Ĝia ĉefloko estas la vilaĝo Schwarzenburg. La limon de la komunumo formas en nordokcidento la rivero Sense kaj en nordoriento la rivero Schwarzwasser, kiuj kunfluas ĉe la plej norda punkto de la komunumo.

### Najbaraj komunumoj 
La najbaraj komunumoj estas komenceante en nordo Köniz, Oberbalm, Rüeggisberg, Rüschegg, Guggisberg, Alterswil, Sankt-Antoni, Heitenried, Albligen kaj Ueberstorf.

### Vilaĝoj kaj setlejoj de Wahlern 
Wahlern konsistas el la sekvaj vilaĝoj kaj setlejoj: Schwarzenburg, kiu ankaŭ estas la ĉefloko de la distrikto, Lanzenhäusern, Mamishaus, Milken, Steinenbrünnen, Steinhaus, Wagerten, Wahlern kaj diversaj etaj izolitaj bienoj kaj malgrandaj bienoj kaj domgrupoj.

## Trafiko 
En Schwarzenburg troviĝas la fina stacidomo de la Berno-Schwarzenburg-Fervojo, kiu hodiaŭ apartenas al la Berno-Lötschberg-Sempiono-Fervojo. Ankaŭ en la municipo Lanzenhäusern estas stacidomo kaj tria ĉe la Schwarzwasserponto apud la limo al Köniz. Wahlern ankaŭ disponas pri diversaj poŝtaŭtobuslinioj.

## Historio 
En la jaro 1223 estis menciita la Kastelo Grasburg kiel *Grasburc*, kiu estis savoja posedaĵo de 1310 - 1423, kiu tiam vendis ĝin al la urbo Berno. Pro la altaj kostoj oni rezignis en 1575 pri la plua uzado de la kastelo. Ĝia materialo estis grandparte uzata por aliaj konstruaĵoj kaj hodiaŭ viziteblas nur ruino. En la 16-a jarcento Berno konstruis en Schwarzenburg la Kastelon Schwarzenburg, kiu servas ek de 430 jaroj kiel prefektejo de la Distrikto Schwarzenburg.

## Esperanto-Movado 
En Schwarzenburgerland situis la kurtonda elsendostacio de Svisa Radio Internacia, kiu ek de 1946 ĝis 1992 sendis kurtondan programon en Esperanto tra la tuta mondo. Pro financa krizo kaj ankaŭ fino de la Malvarma Milito en 1992 Svisa Radio Internacia ĉesis siajn elsendojn en Esperanto kaj kelkajn jarojn poste estis komplete fermita, ĉar la novaj amasmedioj kiel interreto anstataŭis la iaman signifon de la kurtondo.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Wahlern
Harris

**Harris** povas interalie rilati al:

* Kantono Harris (Teksaso), nomata laŭ *John Richardson Harris*, kiu fondis la loĝlokon *Harrisburg* - nun parto de la urbo Hustono
* vilaĝo en la komunumo Albligen, parto de la Kantono Berno en Svislando
* Kamala Harris, vicprezidanto de Usono ekde 2021 kaj prezidantkandidato en la balotado de 2024
Ĵamboreo

eta|Irlandaj sjkoltoj en ĵamboreo en japanio (2015)
**Ĵamboreo** estas granda skolta tendaro, almenaŭ landa, sed plej ofte internacia.
La plej famaj ĵamboreoj estas la Monda Ĵamboreo.

Kelkaj landaj skoltaj asocioj nomas siajn landajn aŭ plurlandajn tendarojn ĵamboreo.
Pli malgrandaj regionaj eventoj estas fojfoje nomataj ĵamboreetoj (*Jamborette*).

Kategorio:Skoltismo
Helena Blavatskij

**Helena Petrovna BLAVATSKIJ**; denaske **Helena von Hahn**; post la unua edziniĝo  **Елена Петровна Блаватская**, post la dua edziniĝo **Helena Betanelly** (naskiĝis la  en Jekaterinoslav, mortis la  en Londono) estis verkisto kaj religia filozofo pri teozofio.

## Biografio 
Blavatskij naskiĝis en la Rusa Imperio en nobela familio. Kiam ŝi havis 17 jarojn, ŝi edziniĝis kun grava, sed multe pli maljuna viro, Nikifor Blavatsky – nur por iĝi sendependa de sia familio. Ŝi fakte ne loĝis kun li. Malgraŭ ŝia deziro de sendependeco ŝia patro financis multajn el ŝiaj vojaĝoj – kaj ŝi vojaĝis multe, precipe pro spirita serĉado. Inter 1849 kaj 1973 Blavatskij vojaĝis jenen:

* 1849-1850 – Turkio, Grekio, Egiptio, Francio;
* 1851 – Unuiĝinta Reĝlando (Londono);
* 1852 – Kanado, Usono, Meksiko, Okcidentaj Indioj, Cejlono, Hindio;
* 1853 – Ŝi provis eniri Tibeton, sed ne sukcesis; Javo, Unuiĝinta Reĝlando (Anglio);
* 1854 – Usono (kie ŝi transpasis la Rokan Montaron);
* 1855-1857 – Japanio, Hindio (kie ŝi vojaĝis multe), Kaŝmiro, Ladako, Tibeto kaj Birmo;
* 1858 – Francio, Germanio, Rusio;
* 1858-1865 – Restado kaj vojaĝoj en la Rusa Imperio, vojaĝoj kun indiĝenaj triboj en Kaŭkazio;
* 1866-1867 – Balkana duoninsulo, Egiptio, Sirio, Italio;
* 1868 – Hindio kaj Tibeto;
* 1870 – Grekio;
* 1871-1872 – Egiptio, Sirio, Palestino, Libano;
* 1873 – Francio, Usono (Novjorko).

### Teozofia Societo 
En 1875 ŝi fondis en Novjorko kune kun interalie kolonelo Henry Steel Olcott la Teozofian Societon ( Theosophical Society). Tri jarojn poste ambaŭ forveturis al Hindio, kie ili establis la sidejon de la Teozofia Societo, unue en Bombajo kaj poste en Adyar, kvartalo de Madraso. En 1880 ili vojaĝis tra Cejlono, kie ambaŭ formale iĝis budhistoj. En 1884 ŝi iris al Francio, Germanio kaj Londono kaj reiris al Hindio. La sekvan jaron ŝi forlasis Hindion definitive kaj sin establis en Germanio, kie ŝi komencis skribi sian ĉefan verkon, La Sekreta Doktrino. En 1886 ŝi transloĝiĝis al Belgio, kaj de 1887 ĝis sia morto ŝi loĝis en Londono.

Siajn precipajn verkojn ŝi skribis en la angla lingvo. Blavatskij kaj ŝiaj verkoj influis la kreadon de rusa komponisto-pianisto Aleksandr Skrjabin kaj la ideojn kaj verkojn de multaj aliaj homoj. Estas ŝi, kiu portis la orientajn filozofion kaj religion en la okcidentan mondon.

## Verkoj 
* *Iriso malvualita* (*Isis Unveiled*, 1877)
* *La sekreta instruo* (*The Secret Doctrine*, 1888)
* *La voĉo de la silento* (*The Voice of the Silence*, 1889)
* *La ŝlosilo al teozofio* (*The Key to Theosophy*, 1889)
* *Kolektita verkaro en 15 volumoj*, eldonita de Boris de Cirkof (*Collected Writings*)

## Literaturo 
## Eksteraj ligiloj 
* "Sekreta instruo" de Helena Blavatskij en germana traduko komplete en la reto: volumo I (PDF, 3,6 Mb) kaj volumo II (PDF, 4,8 Mb)
* retejo "Sekreta instruo" (germanlingva)
* arkivo de la Studa Centro Blavatskij (anglalingva, kun fotogalerio)
* retejo "Blavatsky Net" (same anglalingva)
* Liberpensuloj

Kategorio:Teozofio
Kategorio:Usonaj verkistoj
Kategorio:Rusiaj verkistoj
Kategorio:Verkistinoj
Ixhuatlancillo

**Ixhuatlancillo** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Ixhuatlancillo. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 081.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 15644 loĝantojn. El tiuj estis 7511 viroj kaj 8133 virinoj. La komunumo havas surfacon de 38.5 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 18 gradoj kaj 54 minutoj norda latitudo kaj 97 gradoj kaj 9 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 1420 metroj super la marnivelo.

## Sociogeografio 
En la jaro 1995 en la komunumo vivis 9511 personoj. En la jaro 2000 temis pri 11914, do temis pri kresko / malkresko je 4.61 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 10357 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 4905 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al % de la loĝantoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

## Eksteraj ligiloj 
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/veracruz/municipios/30081a.htm 

Kategorio:Komunumoj de Meksiko
Kategorio:Komunumoj de Veracruz
Torre de Miguel Sesmero

**Torre de Miguel Sesmero** (Turo de M.S.) estas vilaĝo de Hispanio, en la provinco de Badajoz, regiono de Ekstremaduro. Ĝi enhavas 1,232 loĝantojn (2007). 

## Situo 
Ĝi troviĝas je 39 km sude de Badajoz, la ĉefurbo de la provinco, preskaŭ survoje al Jerez de los Caballeros aŭ al Zafra, krome ĝi estas sufiĉe proksime de la landlimo kun Portugalio.

## Historio 
Oni diras, ke la nomo de la vilaĝo devenas el turo konstruita por la defendo dum la militoj kontraŭ Portugalio, kaj, poste pro tiaj konfliktoj, la vilaĝo senloĝiĝis. Krome oni diras, ke en la mezepoko, Don Miguel Pico trovis trezoron en la teroj de la vilaĝo, kaj ĉar li estis *sexmero* (disdividisto de teroj), oni nomigis tiel la vilaĝon. En 1531 la vilaĝo enhavis nur 332 loĝantojn.

La reala fondiĝo de la vilaĝo okazis en la 14a jarcento, ĉirkaŭ la jaro 1392 kaj tiam oni uzas la nomon de La Torre. Oni trovis dokumentojn kiuj konfirmas, ke la teroj de Torre de Miguel Sesmero apartenis al la Epsikolo de Badajoz.

En 1643, portugala armeo de la Duko de Obidos, volis sieĝi la urbon Badajoz, sed ili ne povis kaj decidis detrui kelkajn landlimajn vilaĝojn, inter kiuj **Torre de Miguel Sesmero**,  do tiam pro la detruo kaj timo oni abandonis la vilaĝon.

La jura kondiĉo de vilaĝo estis akirita en 1635 kontraŭ la pago de 11.000 dukatoj al Filipo la 4-a kaj en 1465 unuiĝis kune kun Almendral al Feŭdo de Feria pere de reĝa donaco.

En tiu ĉi vilaĝo estis komence de la 20a jarcento grava sidejo de laborista movado, ekzemple tie oni okazigis unu de la unuaj Laboristaj Kongresoj de Hispanio en 1902 kun la celo organizi kamparanajn strikojn.

La blazono estis aprobita la 27an de februaro de 1986.

## Monumentoj 
Estas la Preĝejo de Nia Sinjorino de la Candelaria de la 16a jarcento, ermitejoj, tureto kiu formis parton de fortikaĵo, oelomuelejo de la 18a jarcento, kelkaj fontoj kaj la Kruco de Almendral de la 16a jarcento.

## Gravuloj 
* Bartolomé Martínez Menacho, episkopo de Panamo kaj arkiepiskopo de Bogotá
* Bartolomé Torres Naharro, teatra aŭtoro de la Renesanco
* Juan Barjola, pentristo

## Tradicioj 
* Ĉiu Kristnasko tiu vilaĝo celebras vivantan kripon surstrate.

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de Torre de Miguel Sesmero 

Kategorio:Provinco Badaĥozo
Kategorio:Ekstremaduro
Albligen

**Albligen** estis ĝis la 31-a de decembro 2010 komunumo de la distrikto Schwarzenburg kaj ekde la 1-a de januaro 2010 de la administra distrikto Berno-Mezlando en Kantono Berno, Svislando. Kun efiko de la 1-a de januaro 2012 Albligen estis kunigita kun la komunumo Wahlern al la nova komunumo Schwarzenburg. Ĝi havis 465 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Albligen situas kiel sola komunumo de la distrikto Schwarzenburg okcidente de la rivero Sense, kiu formas en oriento la limon inter Albligen kaj la najbara komunumo Wahlern. La aliaj du najbarkomunumoj de Albligen situas ambaŭ en Kantono Friburgo, nome Ueberstorf kaj Heitenried.

Albligen konsistas krom el la vilaĝo Albligen mem el la vilaĝetoj kaj setlejoj Harris, Wallismatt kaj Änetmoos.

## Trafiko 
Albligen situas ĉe la ĉefstrato de Schwarzenburg al Flamatt. Per poŝtaŭtolinio sur ĉi-tiu strato la komunumo estas ligita al la publika trafikreto de Svislando.

## Historio 
En la municipo Harris estis trovitaj restaĵoj de romia setlejo.

La unua dokumenta mencio de Albligen datiĝas el la jaro 1148 sub la nomo *Albenon*. En la jaro 1423 Albligen fariĝis kiel parto de la ĝis tiam savoja regnejo *Grasburg* komuna posedaĵo de la urboj Berno kaj Friburgo. Post la fino de la Helveta Respubliko en la jaro 1803 Albligen fariĝis komunumo de Kantono Berno.

La 18-an de novembro 2008 la loĝantaro de Albligen decidis eknegoci kun la najbara komunumo Wahlern pri eventuala kuniĝo de la du komunumoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Albligen
* Albligen en la Historia Leksikono de Svislando
Nová Vieska pri Bodrogu

**Nová Vieska pri Bodrogu,** (hungare **Kisújlak**) nun apartenas al Somotor en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Trebišov. La historia slovaka nomo estis **Malý Ujlak**.
  
## Situo
Nová Vieska pri Bodrogu situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Bodrog. Kráľovský Chlmec troviĝas 14 km. 

## Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1337 en formo *"Wylak"*. Tiam la kampoj apartenis al fortikaĵo de Zemplen. En 1416 la vilaĝo ricevis rajton pri bazarado. En 1910 loĝis en Kisújlak 198 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Kisújlak apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Királyhelmec, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 Kisújlak rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 1964 Nová Vieska pri Bodrogu aliĝis al Somotor.
 
## Vidindaĵo
* katolika preĝejo omaĝe al Dipatrino el la 19-a jarcento, en 1968 renovigita

Kategorio:Somotor
Malý Horeš

eta|dekstra|330px|Malý Horeš situas en la plej griza regiono

**Malý Horeš,** hungare **Kisgéres** estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Trebišov. Malý kaj kis signifas: malgranda.

## Bazaj informoj 
* Areo: 19 km²
* Supermara alteco: 99 m
* Loĝantaro: 1100
* Poŝtkodo: 076 52
* Aŭtokodo: TV
* Telefonprefikso: 56

## Situo 
Malý Horeš situas sub sudaj piedoj de monto 264 m-ojn alta, laŭ la hungara limo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Ĉop-Slovenské Nové Mesto (sed stacidometo estas nur en Veľký Horeš). Kráľovský Chlmec troviĝas 4 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata dum la frua bronzepoko. La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1214 en formo *"Gures"*. Komence la kampoj apartenis al fortikaĵo de Zemplen. En 1865 incendio okazis. En 1910 loĝis en Kisgéres 1245 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Kisgéres apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Királyhelmec, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 Kisgéres rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Malý Horeš 1149 da homoj, (1098 hungaroj, 49 slovakoj). Ekde 2008 ambaŭ ŝtatoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limo estas senĝene trapasebla.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 1784, turo alkonstruiĝis en 1795, en 1866 rekonstruita
* labirinto de vinkeloj 

## Eksteraj ligiloj 
* Malý Horeš en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Trebišov
Pjongjanga TV Turo

**La Pjongjanga TV Turo** () estas televida turo en Pjongjango, Nord-Koreio. Ĝi estas alta 150 metrojn. Temas pri unu el la plej simbolaj konstruaĵoj de la urbo.

Kategorio:Konstruaĵoj en Pjongjango
Kategorio:Turoj en Azio
Veľký Horeš

eta|dekstra|330ra|Veľký Horeš situas en la plej griza regiono
**Veľký Horeš,** hungare **Nagygéres** (nadjgEreŝ) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Trebišov. Veľký kaj nagy signifas: granda.

## Bazaj informoj 
* Areo: 18 km²
* Supermara alteco: 99 m
* Loĝantaro: 960
* Poŝtkodo: 076 56
* Aŭtokodo: TV
* Telefonprefikso: 56

## Situo 
Veľký Horeš situas sur ebenaĵo, laŭ la hungara landolimo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Ĉop-Slovenské Nové Mesto. Kráľovský Chlmec troviĝas 5 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata dum la neolitiko kaj bronzepoko. La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1214 en formo *"Gures"*. Poste formiĝis *Granda* kaj *Malgranda* Gures-oj. En 1910 loĝis en Nagygéres 1011 da homoj, (1008 hungaroj, 3 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon Nagygéres apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Királyhelmec, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 Nagygéres rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Veľký Horeš 1005 da homoj, (845 hungaroj, 146 slovakoj, 7 ciganoj, 1 ukraino). Ekde 2008 ambaŭ ŝtatoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limo estas senĝene trapasebla.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 1765
* katolika preĝejo omaĝe al Apostoloj Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo de 1936

## Famuloj 
En la iama Nagygéres naskiĝis hungara mikrobiologo József Csontos.

## Eksteraj ligiloj 
* Veľký Horeš en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Trebišov
Veľký Kamenec

eta|dekstra|330ra|Veľký Kamenec situas en la plej griza regiono

**Veľký Kamenec,** hungare **Nagykövesd** estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Trebišov. La historia slovaka nomo estis **Veľký Kevežd**.

## Bazaj informoj 
* Areo: 13 km²
* Supermara alteco: 123 m
* Loĝantaro: 810
* Poŝtkodo: 076 36
* Aŭtokodo: TV
* Telefonprefikso: 56

## Situo 
Veľký Kamenec situas sur ebenaĵo sed rande sur malebenaĵo, laŭ la hungara landlimo (kontraŭe troviĝas Pácin kun limpasejo inter 1995-2008), laŭ flankovojoj. Kráľovský Chlmec troviĝas 15 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1283. En 1323 menciiĝis ankaŭ fortikaĵo, kies posedantoj ofte ŝanĝiĝis. En 1451 la husanoj okupis la fortikaĵon, sed post 8 jaroj Matiaso la 1-a reokupis ĝin. Poste ĝi foje apartenis al Transilvanio, foje al Habsburgoj. En 1673 la aŭstroj bruldetruis la fortikaĵon. En 1910 loĝis en Nagykövesd 1089 da homoj, (1087 hungaroj, po 1 serbo kaj slovako). Ĝis Traktato de Trianon Nagykövesd apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Királyhelmec, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 Nagykövesd rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Veľký Kamenec 848 da homoj, (752 hungaroj, 85 slovakoj, 6 ciganoj, po 2 rutenoj kaj ukrainoj). Ekde 2008 ambaŭ landoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limo estas senĝene trapasebla.

## Vidindaĵoj 
* ruinoj de la fortikaĵo
* parko memore al Eŭropa Unio de 2004
* kastelo de Fischer (fiŝer), nun lernejo

## Eksteraj ligiloj 
* Veľký Kamenec en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Trebišov
Mejloŝtono

**Mejloŝtono**, kadre de projekt-administrado, estas la fino de projekt-stadio kiu markas la kompletiĝon de labor-pakaĵo aŭ fazo, tipe markita per altanivela evento kiel kompletiĝo, aprobo aŭ subskribo de livereblaĵo, dokumento aŭ grava revizia renkontiĝo.

Krom signado de la kompletiĝo de kerna livereblaĵo, mejloŝtono ankaŭ povas signifi gravan decidon aŭ la alvenon de kritika informo, kiu skizas aŭ influas la estontecon de projekto. Tiusence, mejloŝtono ne nur signifas distancon veturitan (kernajn stadiojn en projekto) dum la projekto sed ankaŭ indikas direkton de veturado ĉar kernaj decidoj faritaj ĉe mejloŝtonoj povas ŝanĝi la vojon tra la projekto-plano.

## Esperanto-vikipedio 
En la Esperanto-vikipedio ekzistas listo de mejlŝtono-artikoloj, kie troviĝas tiuj artikoloj, per kiuj oni atingis plenan dekmilon da artikoloj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Ŝosea cipo

Kategorio:Projekt-administrado
Véč

**Véč** (hungare *Bodrogvécs*) estas nun parto de Somotor en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Trebišov.
  
## Situo
Véč situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Bodrog. Kráľovský Chlmec troviĝas 13 km.
  
## Historio
La loko estis loĝata dum la frua bronzepoko. La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1214. En 1910 loĝis en Bodrogvécs 487 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Bodrogvécs apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Kráľovský Chlmec, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 Bodrogvécs rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. En 1943 Bodrogvécs unuiĝis al Somotor, la nova vilaĝonomo estis *Szomotorvécs*. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš.

Kategorio:Somotor
Pochonbo Elektronika Ensemblo

**Poĉonbo Elektronika Ensemblo** (koree:보천보전자악단) estas orkestro de Korea Demokratia Popola Respubliko (KDPR). Ĝi estas la plej fama muzika grupo de KDPR. La grupo estis fondita en 1983 (laŭ aliaj fontoj, 1985). Radio Pjongjango, Korea Centra Dissenda Stacio kaj voĉo de koreio (oficiala radio-servo per mallonga ondo) ofte elsendas iliajn kantojn.

La grupo estas nomita omaĝe al la gvidita de Kim Il-sung Batalo de Poĉonbo (Poch'ŏnbo) en julio 1937 kadre de korea ribela movado kontraŭ japana okupado.

## Eksteraj ligiloj 
*Chosŏn-ŭm'ak 조선음악 - Korea Muziko (koree)
*muzika video "fajfado"

Kategorio:Nord-Koreio
Kategorio:Kulturo de Nord-Koreio
Maher Arar

**Maher ARAR** (15-an de septembro 1970 en Sirio) estas kanada ŝtatano kun siria deveno, kiu estis transdonita fare de Usono al Sirio, pro falsaj terorismaj akuzoj. Li estis tie turmentita.

Li estis viktimo de la t.n. eksterordinara transdono, eŭfemismo pro tio, ke oni transdonis personojn al iu tria lando, por ke oni tie turmentu lin/ŝin por informoj pri terorisma agado.

## Biografio 
Arara translokiĝis al Kanado en aĝo de 17 jaroj, kun siaj gepatroj. Ili ricevis la kanadan ŝtatanecon en 1991. Li studis en la Universitato McGill en Montrealo inĝenierajn sciencojn kaj finstudis kiel baĥeloro la informadikon. Li akiris majstro-gradon en la Kebeka Universitato. Li konatiĝis en la McGill-universitato sian postan edzinon, kun kiu li geedziĝis en 1994.

## Teror-akuzoj 
Maher Arar veturis kun sia familio en julio de 2002 al Tunizio. Lia dunganto MathWorks kontaktis lin per e-letero kaj sciigis, ke ili bezonas lin en Kanado kiel konsilisto. Lin arestis FBI-agentoj sur flughaveno de Novjorko. Oni poste akuzis lin je terorismaj kontaktoj kaj transportis en Sirion (li havis ankaŭ sirian ŝtatanecon).

Li estis en prizonĉelo, kiu larĝis 90 cm, longis 1,80 m kaj altis 2m. Li restis en la ĉelo ĝis 19-an de aŭgusto 2003. Dumtempe oni turmentis lin per elektro-ŝoko. Li rajtis flugi al Kanado la 5-an de oktobro 2003.

La afero de Arar kaŭzis en Kanado grandan medioeĥon kaj publikan enketadon. La rezulto estis, ke Maher Arar estas senkulpa. Li anoncis plendon kontraŭ la iama justica ministro John Ashcroft kaj aliaj usonaj oficistoj.

## Vidu ankaŭ 
* Khaled al-Masri

Kategorio:Kanadaj inĝenieroj
Kategorio:Kanadaj islamanoj
Kategorio:Siridevenaj kanadanoj
Kategorio:Siriaj malliberuloj
Ladmovce

eta|dekstra|330px|Ladmovce situas en la plej griza regiono

**Ladmovce,** hungare **Ladamóc** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Trebišov. La historia hungara nomo estis **Ladmóc**.

## Bazaj informoj 
* Areo: 11 km²
* Supermara alteco: 106 m
* Loĝantaro: 350
* Poŝtkodo: 076 34
* Aŭtokodo: TV
* Telefonprefikso: 56

## Situo 
Ladmovce situas sur ebenaĵo kaj rande sur deklivoj, laŭ dekstra bordo de Bodrog, laŭ traira flankovojo. Kráľovský Chlmec troviĝas 25 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata dum la neolitiko. La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1298 en formo *"Ladamach"*. La loĝantoj okupiĝis longe precipe pri kalkofornado, vinkulturo kaj ŝtonominado. En 1910 loĝis en Ladamóc 718 da homoj, (711 hungaroj, 4 slovakoj, 1 ruteno). Ĝis Traktato de Trianon Ladamóc apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Királyhelmec, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 Ladamóc rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Ladmovce 348 da homoj, (302 hungaroj, 33 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* klasikisma kalvinana preĝejo de 1835
* protektata branĉo de la rivero

## Eksteraj ligiloj 
* Ladmovce en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Trebišov
Lama anaso

**Lama anaso** estas politika nocio en la usona politiko (kiel *lame duck*) kaj oni uzas tiun esprimon por prezidento aŭ alia politikisto, kiu ankoraŭ oficas post nova elekto, sciigo de posta demisio, abdiko. 

En Usono, la ĝenerala balota tago estas la mardo post la unua lundo en novembro, dum la novelektita prezidento (kaj aliaj oficistoj) enoficiĝas nur la 20-an de januaro. Tiel la iama prezidento kaj aliaj altpostenaj oficistoj (ekz. kongresanoj, senatanoj) restas en ofico ankoraŭ 10 semajnojn. En tiu transira periodo, tiuj baldaŭ eksaj oficistoj ne decas akcepti gravajn leĝojn, reformojn, elspezojn. Krome post la balotado de 2008 kie malvenkis la partio de la ĝistiama prezidento George Bush, tiu estis "lama anaso" en pli malforta situacio, post kiam estis lia oponanto Barack Obama kiu venkis.

Kategorio:Politiko
Kategorio:Politiko de Usono
Monarĥismo

**Monarĥismo** estas ŝtatteoria pozicio favore al monarkio, heredebla aŭ elektita reĝo, imperiestro. Kontraŭe al la diktaturo, la akirita pozicio estas heredebla laŭleĝe. Tiu politika doktrino historie komencas akre batali en Eŭropo kiam la unuaj respublikoj (franca, sed ne nur) disvastigas siajn ideologiojn favore al neheredaj politikaj rajtoj dum la 19a jarcento. Tiele oni reuzas jam antikvajn kialilojn (dia elekto, superklasa situo ktp.) por subteni la rajtojn de reĝaj familioj ĉu kontraŭ respublikaj proponoj ĉu kontraŭ la pliiĝanta kresko de la tendencoj malpliigi la povon de la reĝoj pere de konstitucioj, parlamentoj kaj elektitaj reprezentantoj kiuj siavice elektu la registarojn.

La ideon de la monarĥismo apogas la monarĥistoj, el kiuj plej gravaj estis:
* Thomas Hobbes, apoganto de la absoluta monarĥio
* John Locke, apoganto de la konstitucia, parlamenta monarkio
* Frederiko la 2-a de Prusio, apoganto de la klarisma monarkio je influo de Voltaire
* Otto von Bismarck
* Dietrich Bonhoeffer
* Winston Churchill
* Charles de Gaulle (junaĝe)
* Friedensreich Hundertwasser
* Charles Maurras
* Arthur Schopenhauer
* José Calvo Sotelo
* Marie Tussaud
* Robert von Ungern-Sternberg
* Jules Verne
## Vidu ankaŭ
*Katolikaj aŭstraj studentordenoj (KÖL), legitimista korporaciaro


Kategorio:Ismoj
Kategorio:Monarkio
Schwarzwasser (Sense)

**Schwarzwasser** estas rivero en la Bernaj Antaŭalpoj en Kantono Berno en Svislando. Ĝi estas la ĉefa alfluanto de la rivero Sense.

## Priskribo de la akvofluo 
La fonto de Schwarzwasser situas en la Antaŭalpoj norde de la Gurnigelpasejo je ties nordokcidenta flanko sur alteco de proksimume 1500 m s.m. La rivero formas la limon de la distriktoj Schwarzenburg kaj Seftigen. La rivero havas longecon de 23 km. Dum la unuaj 5 km ĝis la vilaĝo Heubach ĝi pasas altecdiferencon de proksimume 700 m. Tial la deklivo malpliiĝis al 3% kaj poste 1%. Post pliaj 18 km kun malpli da deklivo la rivero je alteco de 577 m s.m. alfluas al la rivero Sense, kiu siavice alfluas Sarino. En la suba parto la rivero fluas tra kanjono kun profundeco de proksimume 200 m, kiun la rivero dum la jarmiloj fosis en la relative molan molason de la Svisa Mezlando.

## Komunumoj laŭlonge de Schwarzwasser 
La fonto situas sur la teritorio de la komunumo Rüschegg en Distrikto Schwarzenburg. La rivero tiam unue fluas orienten kaj poste norden kaj formas la limon inter la komunumoj Rüschegg kaj Rüti ĉe Riggisberg kaj poste inter Wahlern kaj Rüeggisberg. La rivero tiam turniĝas okcidenten kaj nun formas la limon inter Wahlern en sudo kaj Oberbalm kaj poste Köniz en Nordo. Ĉe la trilima punkto inter Ueberstorf, Wahlern kaj Köniz la rivero alfluas al Sense.

Kategorio:Riveroj en Svislando
Kategorio:Kantono Berno
Kategorio:Akvokolekta areo de Aro
Arko de Reunuiĝo

eta|250px|La Arko de Reunuiĝo
La **Arko de Reunuiĝo** () estis artaĵo en formo de arko lokita en Pjongjango, ĉefurbo de Nord-Koreio. Ĝi estis konstruita en 2001 por memorfesti koreiajn reunuigajn proponojn prezentitajn de Kim Il-sung.

La betona arko staris super la Reunuiga Ŝoseo, kiu kondukas de Pjongjango al la lando-limo de Nord-Koreio kaj Sud-Koreio. Ĝi konsistis el du koreaj virinoj en tradicia vesto (choson-ot) - simbolante Nord-Koreion kaj Sud-Koreion - kune kliniĝantaj antaŭen por subteni sferon de reunuiĝinta Koreio.

La plinto de la strukturo estis gravurita kun mesaĝoj de paca kaj reunuiĝa apogoj el diversaj individuoj, organizoj kaj nacioj.

En januaro 2024, Kim Ĝong-un postulis la detruon de la monumento pro malkontento de reunuiĝo kun Sud-Koreio. Li forlasis la reunuigproponon kun Sud-Koreio kaj anoncis la finon de tiu ĉi politiko.

La monumento estis disfaligita iam inter la 19-a kaj 23-a de januaro 2024, laŭ satelitbildoj. La novaĵo, ke la Arko de Reunuiĝo estis disfaligita, estis konfirmita de la Ministerio de Unuiĝo de Sud-Koreio la 24-an de januaro 2024.

## Vidu ankaŭ
* Reunuiĝo de Koreio

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Monumentoj en Pjongjango
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 2001
Kategorio:Konstruaĵoj malaperintaj en 2020-2029
Projekt-administrado

eta|180ra|Tipaj evoluaj fazoj de projekto ()
eta|180ra|Planadaj kaj reeniraj cikloj en programado kun la tempodaŭroj de la multaj cikloj ()
eta|180ra|Agadoj de grupo de planado de procezoj ()
eta|180ra|Iniciatantaj Procezaj Grupaj Procezoj.
eta|180ra|Fermantaj Procezaj Grupaj Procezoj.

**Projekta administrado** estas la komerca procezo de kreado de unika produkto, servo aŭ rezulto. Projekto estas finhava entrepreno kun specifaj komencaj kaj finaj datoj, celante krei kvantigeblan liveraĵon. Projektoj spertas progresivan ellaboradon per disvolviĝo en paŝoj kaj antaŭvideblaj etendaj pligrandigoj, kiuj estas ligitaj al komparnormoj, mejloŝtonoj kaj kompletigaj datoj. Ĉi tiu finhava karaktero de projektoj staras en akra kontrasto al procezoj aŭ operacioj, kiuj estas konstantaj aŭ duon-konstantaj funkciaj laboroj por ripete produkti la saman produkton aŭ servon.

En praktiko, la administrado de ĉi tiuj du sistemoj ofte montriĝas sufiĉe malsama, kaj tial postulas la evoluigon de apartaj teknikaj kapabloj kaj la adopton de aparta administrada filozofio. La ĉefa defio de projekta administrado estas atingi ĉiujn celojn de la projekta ĉarto, respektante tri el la kvar klasikaj projekto-limigoj, foje nomataj la "triobla limigo". La kvar limigoj estas difinitaj kiel amplekso, tempo, kosto kaj kvalito.

## Tradukfonto 
## Vidu ankaŭ 
* Terminareto de projektmastrumado en Vikilibroj
* komerca administrado

Kategorio:Projekt-administrado
Pola landvojo n-ro 7

**Pola landvojo n-ro 7** estas landvojo en Pollando, kiu gvidas el Żukowo a. Gdańsk tra Varsovio ĝis landlimo kun Slovakio en Chyżne. Ĝi estas parto de eŭropa trako .
Viničky

eta|dekstra|330ra|Viničky situas en la plej griza regiono

**Viničky** (viniĉki), hungare **Szőlőske** (sOlOŝke) estas malgranda vinvilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Trebišov. La historia slovaka nomo estis **Seleška**.

## Bazaj informoj 
* Areo: 9 km²
* Supermara alteco: 100 m
* Loĝantaro: 510
* Poŝtkodo: 076 31
* Aŭtokodo: TV
* Telefonprefikso: 56

## Situo 
Viničky situas laŭ dekstra bordo de Bodrog (kontraŭe troviĝas Streda nad Bodrogom, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Ĉop-Slovenské Nové Mesto. La vinvilaĝo apartenas al vinregiono de Tokaj. Kráľovský Chlmec troviĝas 22 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1273 en formo *"Zeuleus"*. En 1910 loĝis en Szőlőske 395 da homoj, (385 hungaroj, po 4 slovakoj kaj rumanoj, 2 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon Szőlőske apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Királyhelmec, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 Szőlőske rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Viničky 522 da homoj, (327 hungaroj, 191 slovakoj, 2 ĉeĥoj).

## Vidindaĵoj 
* kapelo el la 19-a jarcento
* ĉaskastelo de familio Andrássy (andrAŝi)

## Famuloj 
En la tiutempa Szőlőske naskiĝis hungara hidrologo Béla Gonda.

Kategorio:Municipoj en distrikto Trebišov
Vieijota barbulo

La **Vieijota barbulo**, * Lybius vieilloti*, estas birdospecio de la grupo de Afrikaj barbuloj. Barbuloj kaj tukanoj estas grupo de preskaŭpaserinaj birdoj kun tutmonda tropika distribuado. La barbuloj ricevas sian nomon pro bridaj harecplumoj kiuj ĉirkaŭas siajn fortikajn bekojn.

## Aspekto 
Temas pri pasergranda barbulo 15&nbsp;cm longa. Ĝi estas diketa birdo, kun mallonga kolo, granda kapo kaj mallonga vosto. La plenkreskulo havas ruĝan kapon, kaj kvankam la subaj partoj estas helflavecaj, estas ankaŭ ruĝopunktita zono en kolo kaj al la centra brusto kaj malhela punktado en flankoj. La supraj partoj estas malhelbrunaj aparte el flava strio en suba dorso. La beko estas fortika kaj malhelgriza, krom iom denteca en bordo de supra makzelo. La okuliriso estas malhelruĝa kaj la ĉirkaŭokula haŭtaĵo nigreca. Ambaŭ seksoj estas similaj, sed nematuruloj estas pli senkoloraj.

## Disvastiĝo kaj kutimaro 
La Vieijota barbulo estas loĝanta reproduktulo en arbustejoj de Afriko en  la suda bordo de la Dezerto Saharo el Senegalio al Etiopio orienten kaj ĝis norda Kongo sude. Ĝi estas arborema specio de savanoj kaj farmoj kiu manĝas insektojn kaj fruktojn, ĉefe figojn. Ili nestumas en arbotruo (ne tro alte), kie la ino demetas tri ovojn. Vivas laŭ paroj aŭ etaj grupoj. La voĉo estas ripetema duo *vu-up vu-up vu-up *.

## Listo de subspecioj 
* *Lybius vieilloti buchanani* Hartert, 1924
* *Lybius vieilloti rubescens* (Temminck, 1823)
* *Lybius vieilloti vieilloti* (Leach, 1815)

Tiu ĉi birdospecio estas nomita tiele omaĝe al la franca ornitologo Louis Jean Pierre Vieillot.

## Referencoj 
*  Malpli zorgiga
* *Birds of The Gambia* de Barlow, Wacher kaj Disley, ISBN 1-873403-32-1
* Hispane

Kategorio:Libiedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Eugène Dubois

**Eugène DUBOIS** estis nederlanda anatomiisto, paleontolo kaj antropologo. Li naskiĝis la 28-an de januaro 1858 en Eijsden (Nederlando). Li mortis la 16-an de decembro 1940 en Haelen (Nederlando). Li malkovris en 1891 *Homo erectus*.

Kategorio:Nederlandaj antropologoj
Kategorio:Nederlandaj geologoj
Kategorio:Nederlandaj paleontologoj
Kategorio:Nederlandaj anatomoj
Kategorio:Paleoantropologoj
Kategorio:Membroj de la Reĝa Nederlanda Akademio de Artoj kaj Sciencoj
Kategorio:Francdevenaj nederlandanoj
Epitafo

**Epitafo** (malnovgreke *επιτάφιο[ν]*, „[tio, kio troviĝas] sur tombo“, latinigite) **epitaphium** ) laŭ PIV estas "surskribo sur tomboŝtono". En pli vasta senco ankaŭ povas temi pri tomboŝtono mem aŭ pri monumento iusence tomboŝtono simila, kun surskribo, por mortinto.

Laŭ Francisko Azorín **epitafo** estas simple *Tomba surskribaĵo.* Kaj li indikas etimologion el greka *epitafios* el *epi + tafos* (sur tombo), kaj de tie la latina *epitaphium*.

## Elementoj de epitafoj 
Epitafoj povas havi tre variajn formojn. Dezajnaj elementoj estas la surskribo mem, ornamaĵoj, simboloj kaj bildaj motivoj. Epitafoj dum la homa historio verkiĝis el plej diversaj materialoj, ekzemple el ŝtono (marmoro, sabloŝtono), metalo (bronzo) sed ankaŭ ligno. Laŭ sia formo, epitafoj povas esti poraj memortabuloj, sed ofte ili estas tombokovriloj aŭ statuoj.
La plej malnovaj epitafoj estis trovitaj sur egiptiaj sarkofagoj. Grekaj epitafoj plej ofte estis verkitaj kiel epigramo. Tion L. L. Zamenhof elstarigis per la citaĵo: "La antikvaj epitafoj estis ofte versaj".

## Bildaro 

Dosiero:Ramon Folc de Cardona-Anglesola.jpg|epitafo de kataluna nobelo
Dosiero:Boeckingen-pankratius-berlichingen-epitaph.jpg|epitafo por germana nobelino de 1770
Dosiero:Gundelsheim-epitaph-stadtkirche.JPG|epitafo de germana kavaliro de 1550

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Elogio

Kategorio:Literaturo
Kategorio:Arthistorio
Kategorio:Tomboj
Kategorio:Arkeologio
Ĝardeno Ermitejo (Moskvo)

**Ĝardeno Ermitejo** () estas parko situanta en la centra parto de Moskvo, Rusio.

## Historio 
La Ĝardenon establis Jakobo Ŝĉukin (), rusia teatra entreprenisto kaj fama mecenato, kiu aĉetis la areon. En 1894 publiko jam rajtis viziti ĝin. La  okazis ĝia inaŭguro.

Samtempe en la ĝardeno aperis la elektra lumigado, la akvedukto, la artefarita baseno kaj ceteraj teknikaj novaĵoj.

## Destino 
Situo de la Ĝardeno en bela loko de Moskvo, kiun plenigis multaj arboj, arbustoj kaj parteroj estis tre oportuna por vizitoj de publiko, kiu povis tie ĝenerale distriĝi, inkluze spektadon de modernaj teatraĵoj.

## Teatra vivo 
maldekstre|eta|Hermitage teatro
maldekstre|eta|Nova Opero teatro
maldekstre|eta|Sfera teatro
eta|maldekstra|Malnova fontano
En la Ĝardeno oni konstruis la samnoman teatron "Hermitage", en kiu okazis en 1896 la premiero de la kinematografo de fratoj Lumjer (Lumière) en Rusio.

Ankaŭ surscene de la teatro estis benefico de fama rusa basulo Teodoro Ŝaljapin.
Ĉiuj kantistoj, muzikistoj kaj artistoj preferis koncerti tie. En la teatro ludis kaj kantis eminentaj Sarah Bernhardt, Ernesto Rossi, Gustavo Salvini, Anastasia Vjalceva, Maria Ermolova k.a.

Kvar sezonojn en la teatro "Hermitage" funkciis ĵus aperinta Moskva Arta Teatro, kiun establis du teatraj kamaradoj Konstantin Stanislavskij kaj Vladimir Nemiroviĉ-Danĉenko. En ĝi ili prezentis premierojn de kelkaj teatraĵojn fare de Antono Ĉeĥov.

Jakobo Ŝĉukin establis en 1909 la novan someran "Spegula" (ruse "*Зеркальный*")
teatron. Li komencis konstrui alian grandan teatron, kiun oni nun nomas "Ŝĉukin-a sceno". Tamen malfavoraj kondiĉoj de la Unua mondmilito kaj la Oktobra revolucio malhelpis konstruadon, des pli, ke la entreprenisto mem tute bankrotis.

La Ĝardeno estas lulilo de alia moskva "Mossovet" teatro, kiun ekde 1924 gvidis fama aktoro kaj reĝisoro Jurij Zavadskij.

## Plua evoluado 
En 1945 la Ĝardenon oni rekonstruis kaj aldonis la novan someran estradon, sur kiu koncertis Arkadij Rajkin, Klavdia Ŝulĵenko, Lidia Ruslanova kaj ĵaza orkestro sub gvido de Leonido Utjosov.
Neordinara teatro "Sfera" aperis en la Ĝardeno en 1981. En ĝi troviĝas ronda amfiteatro (kiel cirko), kiu ne bezonas kromajn dekoraciojn kaj ornamaĵojn, ĉar spektantoj ĉirkaŭigas geaktorojn. Tiu ĉi medio donas permanentan plezuron al publiko.

## Nuna stato 
Nun en la Ĝardeno funkcias tri teatroj: "Sfera", "La Nova Opero", "Hermitage" kaj la somera estrado.
En ĝi estas multaj skulptaĵoj: Dante Alighieri, Victor Hugo k.a.

La malnova fontano ne nur beligas la areon, sed estas delonge la rendevuejo de geamantoj.
Por tiuj oni proksime establis skulptaĵon "La Koro", tra kiu necesas pasi por akiri feliĉon.

Ĉiujare en la Ĝardeno okazas tradiciaj floraj foiroj, ĵazaj, vinaj, bieraj festivaloj kaj ceteraj eventoj. Ekde 1997 en ĝi funkcias la klubo de Teceremonio.

## Vidu ankaŭ 
* Deutsch hoch drei

## Eksteraj ligiloj 
* Website pri Jakobo Ŝĉukin 
* Moskva Hermitage Ĝardeno Administracio oficiala website

Kategorio:Ĝardenoj kaj parkoj de Moskvo
Kategorio:Ĝardenkulturo
Kategorio:Distrikto Tverskoj (Moskvo)
Sarino (rivero)

**Sarino** (en la germana lingvo **Saane**, en la franca lingvo **Sarine**) estas rivero en Svislando.

## Priskribo 
La fonto de Sarino troviĝas sub la monto Sanetschhorn je alteco de 2344 m s.m supre de la komunumo Gsteig. Unu el la fontriveroj estas *Tschärzisbach*, kiu trafluas la baraĵlagon Arnensee. La rivero tiam fluas okcidenten tra la distrikto Pays-d'Enhaut. Tiam ĝi turniĝas apud Montbovon norden alfluas la baraĵlagon Lago de Grejerco. Post la elfluo el la lago ĝi preterpasas apud Friburgo trafluas tiam la Lagon de Schiffenen, kiu ankaŭ estas baraĵlago, kaj tiam fluas post la alfluo de Sense okcidente de Berno al Aro.

## Komunumoj ĉe la bordo de Sarino 
La sekvantaj komunumoj situas ĉe la borode de Sarino (de la fonto ĝis la alfluo): Gsteig kaj Saanen, ambaŭ en Kantono Berno, tiam Rougemont, Château d'Oex kaj Rossinière en Kantono Vaŭdo. Sekvas en Kantono Friburgo la komunumoj Haut-Intyamon, Grandvillard, Bas-Intyamon, Grejerco, Broc kaj Morlon, kie Sarino alfluas al la Lago de Grejerco. Inter Rossens kaj Treyvaux en la distrikto Sarino la rivero elfluas denove el la Lago de Grejerco. Ĝi tiam pasas la komunumoj Corpataux-Magnedens, Arconciel, Hauterive, Marly, Villars-sur-Glâne, Friburgo kaj Granges-Paccot, kie ĝi alfluas la Lagon de Schiffenen. Inter Düdingen kaj Bösingen unuflanke kaj Kleinbösingen aliflanke la rivero denove elfluas el la Lago de Schiffnen. Nun ĝi forlasas la Kantonon Friburgo kaj sur ĝia lasta etapo denove fluas tra Kantono Berno. Sekvas nun Kriechenwil kaj Laupen, kie alfluas Sense. Tiam la rivero fluas tra Mühleberg, Ferenbalm, Wileroltigen por finfine inter Golaten kaj Mühleberg alflui al Aro.

## Lingvolimo inter la franca kaj la germana 
La fluvojo de Sarino kongruas kun la teritoria lingvolimo inter la franca kaj la germana lingvoj. Tiu limo estas nomita ankaŭ **Roŝtifoso** por aludi al la kultura diferenco inter roŝtiema Alamanio kaj fonduema Romandio. (Roŝtio estas alemana nacia specialaĵo el raspitaj terpomoj, kiuj estas frititaj en oleo - dum fonduo estas romandia specialajo, nome supo farita el fromaĝmiksaĵo kaj brando, en kiun oni trempas panpecojn, kaj kiun oni komune manĝas el sama poto).

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj signifoj de **Sarino**

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Kantono Friburgo
Kategorio:Kantono Berno
Kategorio:Kantono Vaŭdo
Kategorio:Riveroj en Svislando
Kategorio:Alfluantoj de Aro
Quevedo

[eta|130ra|[Francisco de Quevedo (1580-1645)]]
Quevedo estas hispanlingva familia nomo, konata aparte pro la poeto
* Francisco de Quevedo (1580–1645).

Krome interalie temas pri
* *Carlos Quevedo*, naskiĝinta en 1993, hispana glacihokeisto
* *Nuria Quevedo*, naskiĝinta en 1938, hispandevena germana pentristino
* *Orlando Quevedo*, naskiĝinta en 1939, ĉefepiskopo de la filipina katolika diocezo *Cotabato*
* *Raúl Quevedo*, naskiĝinta en 1928 aŭ 1929 kaj mortinta en 2007, meksika futbalisto
* *Torres Quevedo*, naskiĝinta en 1852 kaj mortinta en 1936, hispana klerulo kaj inĝeniero, kaj
* *Xavier Quevedo*, naskiĝinta en 1991, venezuela biciklisto.

En Ekvadoro, la urbo Quevedo per sia nomo honorigas la poeton.
Jigme Khesar Namgyel Wangchuck

eta|...kaj en majo 2005
**Jigme Khesar Namgyel Wangchuck** (longforme: *Trongsa Penlop Jigme Khesar Namgyel Wangchuk*) (naskiĝis la ) estas ekde la  reĝo de Butano, posteulo de sia patro, reĝo Jigme Singye Wangchuck. Lia titolo en la dzonka lingvo estas ''Mang-pos Bhur-ba'i rgyalpo, Druk Gyalpo*. La monarĥo estas la kvina *Druk Gyalpo'' ("draka reĝo"), t.e. la kvina reĝo de la dinastio Wangchuck, kiu regas Butanon ekde 1907.

La  li estis oficiale kronita kiel reĝo. Li estis tiam la plej juna ŝtatestro en la mondo.

Kategorio:Reĝoj de Butano
Kategorio:Nuntempaj ŝtatestroj
Juchique de Ferrer

**Juchique de Ferrer** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Juchique de Ferrer. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 095.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 16360 loĝantojn. El tiuj estis 7980 viroj kaj 8380 virinoj. La komunumo havas surfacon de 259.1 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 19 gradoj kaj 50 minutoj norda latitudo kaj 96 gradoj kaj 42 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 380 metroj super la marnivelo.

## Sociogeografio 
En la jaro 1995 en la komunumo vivis 17657 personoj. En la jaro 2000 temis pri 18971, do temis pri kresko / malkresko je 1.45 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 16443 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 42 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al % de la loĝantoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

## Eksteraj ligiloj 
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/veracruz/municipios/30095a.htm 

Kategorio:Komunumoj de Meksiko
Kategorio:Komunumoj de Veracruz