open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Inundo de Flava Rivero (1938)

La **inundo de Flava Rivero en 1938** (ĉine 花园口决堤事件, huā​yuán​ kǒu​ jué​dī​ shì​jiàn) estis inundo kreita de la naciista registaro de Ĉinujo en la komenciĝo de la dua ĉina-japana milito por provi haltigi la rapidan antaŭiron de la japana armeo. Ĝi estis nomita la *"plej vasta agado de media militagado en la historio"*.

## Strategia decido kaj inundo
En 1937 la japana imperia armeo marŝis rapide al la centro de la ĉina teritorio. En junio 1938 la japanoj kontrolis la tutan nordan parton de Ĉinujo. La 6-an de junio ili kaptis la ĉefurbon de Henan, Kaifeng, kaj minacis Ĝengĝoŭon. Tiu urbo estis la kunvenejo de la fervojoj de Pinghan kaj Longhai, kaj tiel la japanoj endanĝerintus rekte la urbegojn Vuhano kaj Ŝiano.

Por haltigi la antaŭmarŝon de japanoj al la okcidenta kaj suda partoj de Ĉinujo Ĉiang Kai-ŝek, laŭ propono de Chen Guofu, decidis malfermi digojn de Flava Rivero ĉe Ĝengĝoŭo. La unua plano celis la detruon de la digo ĉe Zhaokou, sed pro malfacilaĵoj en tiu loko la digo estis fine detruita la 5-an kaj 7-an de junio ĉe Huayuankou, je la suda riverbordo. Akvo inundis ĝis Henano, Anhujo kaj Ĝjangsuo. 
La inundo kovris kaj detruis milojn da kvadrataj kilometroj de agraro kaj puŝis la enfluejon de la Flava Rivero centojn da kilometroj suden. Miloj da vilaĝoj estis inunditaj aŭ detruitaj kaj pluraj milionoj da vilaĝanoj iĝis rifuĝintoj. 

Oficiala naciisma postmilita komisio taksis ke 800.000 homoj dronis, sed tio eble estas tro malalta nombro.

## Sekvoj
La digoj estis rekonstruitaj en 1946 kaj 1947. La Flava Rivero reiris al sia antaŭ-1938-a fluejo.

## Vidu ankaŭ
* Armeo de la Respubliko de Ĉinio

## Referencoj
## Bibliografio
*Diana Lary,  "Drowned Earth: The Strategic Breaching of the Yellow River Dyke, 1938," *War In History* 2001 Apr 1;8(2): 191-207.   En: Academic Research Library [database on the Internet] [cited 2010 Sep 21]. Available from: http://www.proquest.com/; Document ID: 1082337951.
* Steven I. Dutch, "The Largest Act of Environmental Warfare in History," *Environmental & Engineering Geoscience* 15.4(November 2009):  287-297.

Kategorio:Inundoj
Kategorio:Katastrofoj en 1930-1939
Kategorio:Eventoj en 1938
Kategorio:Katastrofoj en Ĉinio
Kategorio:1938 en Ĉinio
ES64U4 de Siemens

eta|250ra|Lokomotivo Siemens ES64U4eta|Pola versio de Siemens ES64U4: **EU44 Husarz**Lokomotivo **Siemens ES64U4** estas plursistema elektra lokomotivo kun asinkronaj motoroj konstruita baze de Siemens ES64U2. En oktobro 2003 ÖBB decidiĝis, ke ili volus havi ankaŭ lokomotivon, kiu povus uzi ankaŭ tensigan sistemon 3 kV kk kaj tiel uzi tiujn ĉi novajn lokomotivojn ankaŭ en Slovenio kaj Italio. La lokomotivo estis oficiale prezentita je la 31-a de marto 2005 en Munkeno. Komence tiuj ĉi lokomotivoj estis uzataj en Aŭstrio en serio **1216** (Taurus III) de ÖBB. Ankaŭ tiuj ĉi lokomotivoj estas uzataj en aliaj landoj, sed kun aliaj numeroj de serioj: en Slovenio 541, en Pollando EU44 (en Pollando ili ricevis nomon *Husarz* - iam ili ankaŭ aperas en Bohumín je EuroCity trajnoj de Varsovio) kaj en Germanio 183. Krom tiuj ĉi landoj ili ankaŭ estas uzataj je kelkaj EuroCity trajnoj inter Prago kaj Vieno sen bezono ŝanĝi la lokomotivon apud la landlimo en Břeclav (sed kvankam oni ne ŝanĝas en tiu ĉi kazo lokomotivon, estas en Břeclav ĉiam ŝanĝo de lokomotivestroj).

## Teknikaj parametroj 
* Ŝpuro: 1 435&nbsp;mm
* Maksimuma rapido: 230&nbsp;km/h
* Longeco: 19 580&nbsp;mm
* Tensiga sistemo: 15 kV 16,7&nbsp;Hz, 25 kV 50&nbsp;Hz, 3 kV kk

## Referencoj 
Kategorio:Elektraj lokomotivoj
Kategorio:Fervojaj veturiloj de Siemens
Kategorio:Fervojaj veturiloj en Aŭstrio
Kategorio:Fervojaj veturiloj en Germanio
Kategorio:Fervojaj veturiloj en Pollando
Kategorio:Fervojaj veturiloj en Slovenio
Dolný Hričov

**Dolný Hričov**, (hungare *Alsóricsó* [alŝOriĉO], germane *Niederhritschau*), estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. 

## Situo 
Dolný Hričov situas laŭ maldekstra bordo de Váh, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Vrútky-Bratislava. Žilina troviĝas je 8 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1208 en formo *"Rizoi"*, poste jam en 1282 latine *"inferior Hericou"*. En 1598 30 familioj pagis impostojn. En 1784 547 vilaĝanoj (98 familioj) loĝis en 81 domoj, en 1828 637 vilaĝanoj loĝis en 70 domoj. En 1831 epidemio pri ĥolero okazis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Alsóricsó 590 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Považská Bystrica, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1921 incendio okazis. En 2001 vivis en Dolný Hričov 1454 homoj, (1440 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika mezepoka preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo, en 1820 pligrandigita
* kastelo de 1566
* roko

Kategorio:Municipoj en distrikto Žilina
Palaco Charlottenburg

[eta|230px|Monumento al la princo-elektisto [Frederiko Vilhelmo la 1-a (Prusio)|Frederiko Vilhelmo la 1-a]]
**Palaco Charlottenburg** [ŝarlotenburg] () estas unu el la plej fajnaj ekzemploj de baroka arkitekturo en Germanio. Ĝi lokiĝas en la samnomata distrikto de Berlino. La palaco estis konstruita laŭ ordono de la edzino de Frederiko la 1-a, reĝino Sofia Ŝarlota. Komence ĝi nomiĝis *Lietzenburg* kaj estis somera sidejo, sed poiome ĝi diskreskis en masivan konstruaĵon. La ĉefa eniro en kastelon havas kupolon, altan je 48 metroj, sur kiu sublimiĝas orumita statuo de Fortuno.

En la ĉefa alo situas apartamento de Frederiko. Aparte interesa estas la halo de aŭdiencoj — grandega lokalo kun altaj volboj, niĉoj kaj bareliefoj. En la fino de la okcidenta flankaĵo estas porcelana halo, kiu enhavas belegan kolekton de ĉina porcelano.

En la okcidenta flankaĵo situas ankaŭ la Granda oranĝerio, konstruita en 1709—1712. Vintre oni eksponis tie rarajn plantojn, kaj en someraj monatoj oni kondukis en ĝia korto festajn prezentadojn. Ĝi estis detruita dum la Dua mondmilito, sed poste ĝi estis tute rekonstruita kaj servas nun kiel loko por paradaj vesperoj kaj koncertoj.

En oriento de la kastelo lokiĝas somera dometo en la itala stilo — pavilono de Schinkel (germane *Schinkel Pavillon*). Karl Friedrich Schinkel, unu el ĉefaj arkitektoj de sia tempo, konstruis ĉi tiun domon en 1825. Nun tie situas negranda, sed vidinda muzeo, kie estas eksponataj desegnaĵoj kaj skizoj de pentristoj de la fruaj 1800-aj jaroj. Kelkajn bildojn kreis Schinkel mem.

En dekoraciado de la palaco partoprenis la skulptisto Gustav Hermann Bläser, kreinta marmorajn bustojn de Dante, Petrarca, Tasso kaj Ariosto.

## Eksteraj ligiloj 
* La palaco Charlottenburg en la oficiala retejo de Fonduso de prusaj palacoj kaj ĝardenoj de Berlin-Brandenburg 
* 360° Interactive Panorama pictures: Great Orangery Charlottenburg Palace
* Interactive Panorama: Charlottenburg Palace 
* Charlottenburg «Berlino: Charlottenburg — la palaco de avino de Frederiko la Granda». Raportaĵo de Deutsche Welle 

Kategorio:Konstruaĵoj en Berlino
Kategorio:Baroko
Artikoloj de Fido

La **Artikoloj de Fido** estas deklaro pri kredoj skribita de Joseph Smith kiel letero sendita je 1842 al John Wentworth, eldonisto de la ĵurnalo Chicago Democrat. Tio ene de la movado estas konata kiel **La Letero de Wentworth**. La plimulto de la mormonoj konsideras la artikolojn de fido kiel oficiala deklaro de ilia baza teologio. La Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj  adoptis la artikolojn kiel sankta skribo.

## La dek tri artikoloj 
# Ni kredas je Dio, la Eterna Patro kaj je Lia Filo, Jesuo Kristo kaj je la Sankta Spirito.
# Ni kredas ke la homoj estos punataj pro siaj propraj pekoj, kaj ne pro la malobeo de Adam.
# Ni kredas ke pro la Disinofero de Kristo, la tuta homaro kapablas atingi la Savon per obeado al la leĝoj kaj ritoj de la Evangelio.
# Ni kredas ke la unuaj principoj kaj ritoj de la Evangelio estas: 1 Fido al la Sinjoro Jesuo Kristo, 2 Pento, 3 Bapto per enakviĝo por ricevi la pardonon pri pekoj, Surmeto de manoj por la donaco de la Sankta Spirito.
# Ni kredas ke homo devas esti vokita de Dio per profetaĵo kaj per la surmeto de manoj de tiuj kiuj posedas la aŭtoritaton por prediki la Evangelion kaj administri ĝiajn ritojn.
# Ni kredas al la sama organizo kiu ekzistis en la Primitiva Eklezio, t.e. apostoloj, profetoj, pastoroj, instruistoj, evangelistoj, k.t.p.
# Ni kredas je la donaco de lingvoj, profetado, revelaciado, vizioj, resanigado, interpretado de lingvoj, k.t.p.
# Ni kredas ke la Biblio estas la vorto de Dio ĝis ĝi estas senerare tradukita. Ni ankaŭ kredas ke la Libro de Mormon estas la vorto de Dio.
# Ni kredas ĉion kion Dio jam revelaciis, ĉion kion Li nun revelacias, kaj ni kredas ke Li ankoraŭ revelacios multajn grandajn kaj gravajn aferojn rilate al la Regno de Dio.
# Ni kredas je la senmetafora kunveniĝo de Izraelo, kaj je la restariĝo de la Dek Triboj, ke Cion (La Nova Jerusalemo) estos konstruita sur la amerika kontinento, ke Kristo persone reĝos sur la tero, kaj ke la tero estos renovigita kaj ricevos sian paradizan gloron.
# Ni pretendas la privilegion adori la Ĉionpovan Dion laŭ la diktoj de nia propra konscienco, kaj permesas al ĉiuj la saman privilegion. Ili adoru kiel, kie aŭ kion ili volas.
# Ni kredas ke ni estu regatoj de reĝoj, prezidantoj, regantoj, kaj juĝistoj, ke ni obeu, honoru kaj subtenu la leĝon.
# Ni kredas ke ni estu honestaj, veremaj, ĉastaj, bonkoraj, virtaj, kaj ke ni agu bone al ĉiu homo; vere, ni povas diri ke ni sekvas la admonon de Paulo: "Ni kredas ĉion, ni esperas ĉion", ni eltenis multe, kaj ni esperas ke ni povas elteni ĉion. Se ekzistas io virta, bela, aŭ laŭdinda: tion ni aspiras.

Kategorio:Mormonismo
Tibor Sekelj/Bibliografio/indekso

## Indekso de verkoj de Tibor Sekelj kiuj aperis en pluraj lingvoj 
Ĉi tiu indekso utilas por rekte atingi priskribon de iu eldonaĵo, alklakante ties jaron en la ĉelo troviĝanta ĉe interkruciĝo de titollino kaj de eldonlingvo. Ĝi estas pretigata por esti uzata en paĝoj Tibor Sekelj/Bibliografio kaj Tibor Sekelj

Indekso
3178 Yoshitsune

'*3178 *Yoshitsune''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Kenzo Suzuki kaj Takeŝi Urata elde Tojota.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la samurajon kaj generalon Minamoto no Yoshitsune (japane: 源義経, 1159–1189).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Malkovrita de Kenzo Suzuki
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1984
Sorbita dozo

La **sorbita dozo** estas fizika grando, kiu priskribas la jonigan radiadon ricevitan de vivaj materialoj. En formuloj, ĝi estas komune esprimata per litero **D** (Dozo), dum en la Internacia Sistemo de Unuoj, la mezurunuo estas la grajo (simbolo Gy).

Pri malalta radiado ( 1 Gy), la sorbita dozo estas utiligita, ĉar malsamaj radioj havas tiam kompareblajn efikecojn.

## Vidu ankaŭ 
* Grajo
* Ekvivalenta dozo
* Radiprotektado

## Eksteraj ligiloj 
* Robert N. Cherry, Jr., *La joniga radiado*, Franca enciklopedio pri Sekureco kaj Sano en Laboro, 3-a eldono, ĉapitro 48,  ()

Kategorio:Radiobiologio
Kategorio:Elektromagneta radiado
Kategorio:Nuklea fiziko
Primeiro de Maio

**Primeiro de Maio** estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 10.832 enloĝantojn en 2010 .

eta|dekstra|400ra|Subŝtate

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Paranao

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo 
*  Asocio de Municipoj de Paranao

Kategorio:Municipoj de Paranao
3179 Beruti

'*3179 *Beruti''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la Observatorio de La Plata, en Argentino.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la argentina komponisto Arturo Berutti (1858–1938).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de La Plata
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1962
Anna F. Györffy

**GYÖRFFY Anna, F.** [djoe'rfi] estas hungara grafikistino. Ŝi naskiĝis la 18-an de julio 1915 en Szucság kaj mortis la 3-an de septembro 2006 en Szentendre. Ŝi estis la filino de etnografo István Györffy, la pli aĝa fratino de la okulistprofesoro István Györffy kaj de la historiisto György Györffy (1917–2000).

## Biografio 
Anna Györffy, F. studis inter 1931-35 tekstil- kaj moddizajnon en Budapeŝto. Inter 1934-45 ŝi estis dizajnistino de la Tekstilfabriko Goldberger. Ŝia kariero ligiĝas preskaŭ al porinfana literaturo. De 1946 ŝi estis kunlaborantino de revuoj *Kisdobos*, *Dörmögő Dömötör*. Ŝi ilustraciis plurajn porinfanajn librojn. De 1949 ŝi vivis en Szentendre.

## Fonto 
* Artportal 
* Fejsbokpaĝo

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
3180 Morgan

'*3180 *Morgan'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la *Indiana Asteroid Program'' (Indianaa Programo pri la Asteroidoj) elde la Observatorio Goethe Link, apud Broklino (Indianao, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan astronomon William Wilson Morgan (1906–1994).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Indiana Asteroid Program
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1962
Éva Győri F.

**GYŐRI F. Éva** [djoe'ri] estas rumanuja hungardevena franca pentristino, tekstilistino. 
Ŝi naskiĝis en Kluĵo  la 8-an de januaro 1923. Ekde 1949 ŝi vivas en Parizo.
## Kariero
Éva Győri F. post studoj en Industriarta Altlernejo de Budapeŝto kune kun sia edzo, fotoartisto István Fisch ili daŭrigis siajn studojn en Italio (1946-49) kaj ŝi diplomiĝis en 1949 en la Artakademio de Romo. En 1949 ŝi loksidiĝis en Parizo. Krome la pentrado ŝi ankaŭ ektekstildizajnadis. Inter 1969-80 ŝi vivis en Israelo.
## Individuaj ekspozicioj
*1948, 1950 • Florenco, Romo
*1982 • Galerie Peinture, Fraîche (FR)
*1983 • Cité Internationale des Arts
*1985 • Galerie Horizon, Marseille
*1986 • Galerie Guemard, Angers (FR)
*1997 • Galerie du Haut Pavé, Parizo • Mairie du XIX. Arr., American Dream Center, Parizo
*1999 • Galerie Centre Americain, Parizo • Hungara Instituto, Parizo.

## Elektitaj grupaj ekspozicioj
*1950 • Palazzo Barberini, Romo
*1951 • Quadriennale d'Arte Di Roma, Romo
*1975 • Murtapiŝ-ekspozicio, Haifa, (Israelo)
*1979 • Jerusalemo
*1990 • SPADEM, Parizo.

## Fonto
*Artportal.hu 

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Francaj pentristoj
Hričovské Podhradie

**Hričovské Podhradie** (hungare *Ricsóváralja* [riĉOvAralja]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Hričovské Podhradie situas laŭ dekstra bordo de Váh, laŭ ĉefvojo, aŭtovojo kaj fervojo Vrútky-Bratislava. Žilina troviĝas je 10 km.

## Historio 
### Burgo 
Inter 1254-1265 malgranda burgo oni konstruis. Depost 1526 rabistoj havis la burgon, eĉ ili faris falsajn monojn. Ekde la 1670-aj jaroj ĝi forlasiĝis.

### Vilaĝo 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1265 en formo *"Hrychov"*. Alia hungara loknomo *"Waralya"* (=subburgejo) en 1469, la slovaka *"Podhradie"* (signifanta samon) en 1598 aperis. En 1598 oni komputis tie 7 domojn. En 1784 192 vilaĝanoj (40 familioj) loĝis en 29 domoj, en 1828 256 vilaĝanoj loĝis en 29 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Ricsóváralja 233 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Žilina, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio.

## Vidindaĵoj 
* ruino de burgo sur montopinto 564 m alta

Kategorio:Municipoj en distrikto Žilina
Ĉiĉihar

**Ĉiĉihar** (ĉine tradicie 齊齊哈爾, simpligite 齐齐哈尔, pinjine Qíqíhāěr, manĉure *Cicigar hoton*; ofte latinliterigite Qiqihar, historie ankaŭ *Tsitsihar*) estas (triaranga) milionurbo je prefektuja nivelo en la provinco Hejlongĝjango de Ĉinio. La municipa areo mem havas iom pli ol 1 438 000 loĝantojn (en la urbo preskaŭ unu miliono), dum en la pli granda metropola areo vivas pli ol 6 milionoj da homoj. La loĝantaro estas precipe hanaj ĉinoj, sed en la urbo ankaŭ vivas anoj de 34 naciaj malplimultoj, inkluzive de manĉuroj, dauroj kaj mongoloj. Proksimaj al la urbo estas pluraj malsekejoj kaj la naturprotektejo Zhalong, fama en Ĉinio pro la tieaj multaj ruĝvertaj gruoj. En 2007, la urbo havis malnetan enlandan produkton (MEP) de 57 miliardoj da renminbioj kun ekonomia kresko de 14,6 procentaĵoj ĉiujare.

## Historio 
Ĉiĉihar estas inter la plej malnovaj urboj en la nordoriento de Ĉinio kaj fondiĝis en 1691. La origina urba nomo estis **Bukui** (卜奎), la ĉina transskribo de vorto en la daura lingvo, kiu signifas "aŭspicia". La plej malnova moskeo de la urbo, la moskeo Bukui, fakte sep jarojn pli aĝas ol la urbo mem.

Inter la jaroj 1931 kaj 1945, la urbo estis grava milita bazo por la japana kontrolo de nordorienta Ĉinio. Dum la milita okupo, la japana imperia armeo establigis la sekretegan "unuon 516" en la urbo por esploro pri kemiaj armiloj.

Granda rezervujo de iperito aŭ "mustarda gaso" el tiu tempo, enfosita subtere, estis akcidente damaĝita en aŭgusto 2003 kaj kaŭzis gravajn vundiĝojn de 43 loĝantoj kaj unu morton.

## Geografio 
La urba areo ampleksas sume 42 469 km², el kiuj tamen nur 4 310 km² estas dense loĝataj kaj la resto estas kamparaj areoj. La urbocentro situas proksimume 146 metrojn super la marnivelo. Ĉiĉiharo estas prefektejo-nivela ĉina municipo, laŭ la nombro de loĝantoj la dua plej larĝa urbo de la provinco Hejlongĝjango kaj la dek tria plej larĝa en tuta Ĉinio.

## Ĝemelurboj 
* 

## Notoj 
Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Akvofestivalo

La **Akvofestivalo** (birme သင်္ကြန်, thingyan;kmere បុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី; laose ສົງການ; taje สงกรานต์, songkrane; ĉine 泼水节) estas la Novjara festo okazanta en la sud-orientaj aziaj lando kiel Mjanmaro, Kamboĝo, Laoso, kaj Tajlando kaj ankaŭ en Yunnan, Ĉinio. Ĝi estas nomata  de okcidentanoj ĉar la akvo estas esenca por la rita purigado dum ĉila bonvenigado de la nova jaro. Tradicie homoj respekteme ŝprucis akvon sur aliajn, sed dum kun la paso de la tagoj kaj la varmiĝo en tiuj tagoj en Sud-Orienta Azio, oni ŝprucegas, kaj multaj engaĝigas aliajn por la celebrado pere de akvumado. La akvoverŝado ankaŭ estas simbolo pri beno kaj deziroj. Oni kredas ke per ĝi oni forigas la pasintajn malbonaĵojn kaj portas bonŝancon por la venanta jaro.

Kategorio:Festivaloj
Si Phan Don

**Si Phan Don** (; t.e. *La 4000 insuloj*) estas rivera arkipelago situanta ĉe la rivero Mekongo, en la provinco Ĉampasako en suda Laoso. Si Phan Don havas multajn insulojn, la duono el ili kovriĝas da akvo kiam la Mekongo inundiĝas. Sur ili troviĝas spuroj de la unua fervojo konstruita en Laoso kaj la delfeno Irrawadday el nesala akvo.  

  

Kategorio:Vizitindaĵoj en Laoso
Kategorio:Mekongo
Kategorio:Provinco Ĉampasako
Quarto Centenário

**Quarto Centenário** estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 4.856 loĝantojn en 2010 .

eta|dekstra|400ra|Subŝtate

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Paranao

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo
*  Asocio de Municipoj de Paranao

Kategorio:Municipoj de Paranao
Vat Phu

eta|300ra
**Vat Phu** aŭ **Wat Phu** estas komplekso konsistanta el ruinigitaj temploj de la Ĥmera Imperio. Ili situas ĉe la monto Phu Kao, je 6&nbsp;km de la rivero Mekongo, en la provinco Ĉampasako, en Laoso. Ĝi estis deklarita Monda heredaĵo de Unesko en 2001 nomata kiel **Vat Phu kaj la antikvaj setlejoj ligitaj al la kultura pejzaĝo de Ĉampasako**. Ĝi etendiĝas sur 39 mil hektaroj.

En ĉi tiu loko la unua templo konstruiĝis en la 5-a jarcento, sed la ekzistantaj strukturoj datas de la 11-a ĝis la 13-a jarcentoj.

Kategorio:Monda heredaĵo en Laoso
Vang Vieng

**Vang Vieng** (laose ວັງວຽງ) estas turisma urbo de Laoso, situanta en la provinco Vjentiano je 4 horoj buse norde de la ĉefurbo. La urbo situas ĉe la bordoj de la rivero Nam Song. La plej rimarkinda afero de la areo estas la karsta montetaro kiu ĉirkaŭas la urbon. Vang Vieng havas ĉ. 25 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Laoso
Muang Ngoi Neua

**Muang Ngoi Neua** estas urbo ĉe la bordoj de la rivero Nam Ou en la provinco Luangprabango, Laoso. Ĝi estas parto de la distrikto Ngoi je 170 kilometroj nordoriente de Luangprabango. Ĝi havas 700 loĝantojn, plejparte laolumoj. Ĝi estas turisma urbo pro la ĉirkaŭaj karstaj montoj kaj la evoluigita ekoturismo en la regiono.
  
 
Kategorio:Urboj de Laoso
Akvofaloj Khone Phapheng

eta
La **Akvofalo Khone** kaj **Akvofalo Pha Pheng** (laose ຂກົກນເກະ ຜກະ ຜເກະງ) estas akvofalo situanta en la provinco Ĉampasako ĉe la rivero Mekongo en Laoso, proksime de la landlimo kun Kamboĝo. La akvofaloj Khone estas la plej grandaj de Sud-Orienta Azio kaj ĝi estas la ĉefa kialo pro kio la rivero Mekongo ne estas tute navigebla al Ĉinio. Ĝi havas milojn da insuloj kaj insuletoj, kies nomo estas Si Phan Don aŭ 'La 4,000 insuloj'.

Kategorio:Geografio de Laoso
Czesław Kaczmarek

**Czesław KACZMAREK** (naskiĝis la 16-an de aprilo 1895 en Lisewo Małe, proksime al Sierpc, mortis la 26-an de aŭgusto 1963 en Lublin) estis pola katolika episkopo, dioceza episkopo en Kielce en la jaroj 1938–1963.

## Postmilita periodo 
Baldaŭ post liberiĝo, aŭtune 1945 li ligis amikajn rilatojn kun ambasadoro de Usono Arthur Bliss Lane. Tio kaŭzis ekinteresiĝon de la Ministerio de Publika Sekureco.

Post pogromo de Kielce (la 4-an de julio 1946) li establis komisionon por esplori ties cirkonstancojn. Prezidantecon de la komisiono transprenis pastro profesoro Mieczysław Żywczyński. Konkludoj de la komisiono estis fundamento de la verkita la 1-an de septembro 1946 raporto, kiun Kaczmarek transdonis al la usona ambasadoro.

### Aresto kaj montra proceso 
La 20-an de januaro 1951 estis arestita kun riproĉoj de spionado favore al Usono kaj Apostola Seĝo, faŝismigo de la socia vivo, kontraŭleĝa valuto-komerco kaj kunlaboro kun germanoj. En enketa arestejo de la ministerio estis torturita la tutan tempon.

Dum falsigita proceso, kiu komenciĝis la 14-an de septembro ĉe Armea Regiona Juĝejo en Varsovio kaj daŭris ĝis la 22-a li konsentis kun riproĉataj agoj laŭ la komunistaj regopovoj. La akuzaĵo estis sankciita en Moskvo. Li estis kondamnita al 12 jaroj de enkarcerigo pro gvidado de kontraŭŝtata kaj kontraŭpopola centro kaj *pro kunlaboro kun germanoj, provo faligi la reĝimon de la Pola Popola Respubliko kaj propagando por vaŝingtonaj-vatikanaj potenculoj*. Ceteraj pastroj estis kondamnitaj al 10, 9 kaj 6 jaroj kaj fratino al 5 jaroj. La proceso estis ankaŭ vualita atako kontraŭ kardinaloj Adam Sapieha, August Hlond kaj primaso Stefan Wyszyński.

## Post la morto 
* En 1990 episkopo Kaczmarek estis postmorte senkulpigita kaj rehonorigita.
* En 1991 urba konsilantaro de Kielce ŝanĝis stratnomon de komunisto Marceli Nowotko je Episkopo Czesław Kaczmarek.
* Prezidento Lech Kaczyński la 7-an de novembro 2007 distingis episkopon Kaczmarek per Granda Kruco de la Ordeno Polonia Restituta.

## Literaturo 
* Marek Jedynak kaj aliaj, *Omnia pro Christo Rege. Ksiądz Czesław Kaczmarek - Biskup Męczennik* (Ĉio por la Reĝo Kristo. Pastro Ĉeslao Kaĉmarek - Episkopo Martiro)
* ks. Jan Śledzianowski, *Ksiądz Czesław Kaczmarek. Biskup Kielecki 1895-1963*

## Eksteraj ligiloj 
* Fotoj
* Artikolo en semajnrevuo "Niedziela" 

Kategorio:Polaj romkatolikaj episkopoj
Stando

[eta|250ra|[Spongulo|Spongoj estas vendataj en tiuj ĉeŝoseaj standoj ĉe la golfo Akti en la insulo Kalimnos, Grekio.]]
**Stando** estas ĉiu el la apartaj montrejoj, kutime budo aŭ tablo, disponigitaj de ekspozicio al partoprenantaj firmaoj, kiuj povas tiamaniere prezenti al la vizitantoj siajn varojn aŭ ideojn.

Laŭ Francisko Azorín **stando** estas *Instalaĵo de iu firmo [tiele] por elmontri komercaĵojn en foirejo, ekspozicio.* Li indikas etimologion el la latina *extendere* (etendi).

Ekzemple en librofoiroj havas sian standon ĉiu partoprenanta eldonejo kaj prezentas tie siajn plej sukcesajn aŭ lastatempajn eldonaĵojn.

Ankaŭ en kongresejoj de UK-oj ricevas siajn standojn unuopaj landaj kaj fakaj asocioj aŭ esperantistaj eldonistoj dum la tiel nomata Movada Foiro.

## Notoj 
Kategorio:Vendado
Kategorio:Ekonomio
Harpagus

***Harpagus*** estas genro de rabobirdoj de la familio de Akcipitredoj kaj subfamilio de Milvenoj, kiu inkludas ankaŭ milvojn. Ĝi enhavas nur la jenajn du speciojn:
*Dudenta milvo, *Harpagus bidentatus*
*Ruĝecfemura milvo, *Harpagus diodon*

Ambaŭ specioj loĝas en tropikamerikaj arbaroj. Ili estas malgrandaj milvoj, 30 al 35&nbsp;cm longa kaj fortikaj, iom similaj al Akcipitroj, kun longaj vostoj kaj ovalformaj flugiloj kiuj karaktere kurviĝas suben dum ŝvebado aŭ flosglitado. Ambaŭ specioj havas malhelajn vostojn kun palaj strioj, same kiel blankajn gorĝojn kun malhela strieto suben meze. Alia kunhavata karaktero estas senpinta beko kun du elstaraĵoj ĉiuflanke de la supra makzelo. Tiu "duobla dento" estas tialo por la komuna nomo de unu specio kaj al la speciaj epitetoj laŭ la latina scienca nomo *bidentatus* kaj *diodon*. Ambaŭ specioj ŝatas altajn ripozejojn en arboj kaj foje ŝvebas super la arbaro.

Harpagus aŭ Harpagos estis la greka nomo de generalo de Medoj.

## Referencoj
* 
* 
* Peterson, Alan P. (Editor). 1999. *Zoological Nomenclature Resource* (Zoonomen). Kontaktita la 2007-08-22.

Kategorio:Akcipitroformaj
Kategorio:Akcipitredoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Boun Pha Vet

**Boun Pha Vet** estas grava festivalo okazinta en Laoso. Ĝi memorigas la sendependiĝon de Laoso kaj okazas dum la monatoj januaro aŭ februaro, laŭ la luna ciklo. Dum ĉi nacia festivalo, okazas defilado, teatraĵoj, dancoj kaj procesioj inter aliaj kaj omaĝo al la pereintoj por la sendependeco de Laoso.

Kategorio:Kulturo de Laoso
Paro (urbo)

eta
**Paro** (dzonke སྤ་རོ) estas unu el la plej gravaj urboj de Butano.་ Paro estas la ĉefurbo de la samnoma distrikto. La urbo estas riĉa je malnovaj butanstilaj konstruaĵoj kaj je pluraj valoraj budhanaj monaĥejoj.

Kategorio:Urboj de Butano
Mesoko

**Mesoko** (en la itala lingvo **Mesocco**, en la germana lingvo ankaŭ **Misox** kaj en la romanĉa lingvo **Mesauc**) estas komunumo de la komunumaro Mesoko kaj la distrikto Moësa en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 1230 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009. Ĝi estas unu el la tri itallingvaj valoj de la kantono Grizono.

## Geografio 
Mesoko situas sude de San-Bernardino-Pasejo ĉe la bordo de la rivero Moësa, kiu donis sian nomon al la distrikto. La komunumo konsistas el 11 frakcioj, nome la ĉefvilaĝo Mesoko la vilaĝoj San Bernardino sur la pasejkulmino, kaj Andergia, Anzone, Benabbia, Cebbia, Darba, Deira, Logiano, Pian San Giacomo, kaj Spina, krome al la komunumo apartenas multnombraj izolitaj bienoj. Grava rekonilo de la komunumo estas la Kastelo de Mesoko, kies ruino situas sur roko sude de la ĉefvilaĝo.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Mesoko limas en nordo al Nufenen, en nordoriento al Splugo, en oriento al Madesimo (Italio), en sudoriento al Campodolcino (Italio), en sudo al Soazza, en sudokcidento al Rossa, en okcidento al Malvaglia (TI), kaj en nordokcidento al Hinterrhein.

## Trafiko 
San-Bernardino-Pasejo estas grava nord-sud-konekto de Svislando, tra kiu kondukas per tunelo la svisa aŭtovojo A13 kaj super la pasejkulmino la kantona ĉefvojo n-ro 13. Ĝis 1972 Mesoko estis la finhaltejo de fervojlinio al Belinzono. Nun la konekto al la publikatransportreto funkcias per poŝtaŭtolinio de Disentis trans San-Bernardino-Pasejo al Biasca.

## Lingvoj 
Ĉefa kaj sola oficiala lingvo en Mesoko estas la itala lingvo.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Mesoko datiĝas el la jaro 1203 kiel *Mesoco*. Dum mezepoko Mesoko formis unu de la kvar flagoj de la Supera Tribunalo Valo de Mesoko, kiu estis subdividita en kvar deganoj, kiujn gvidis konsulo (nome Crimeo, Cebbia, Andergia kaj Darba). En la jaro 1480 Mesoko aliĝis kune kun Soazza propra voloe al la Griza Federacio. Surbaze de la nova administracia ordo de Kantono Grizono de 1851 Mesoko fariĝis politika komunumo kaj ĉefloko de la samnoma komunumaro (kiu kongruis kun la antaŭa supera tribunalo) en la distrikto Moësa.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumaro Mesoko

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Mesoko
Jakaro

**Jakaro**, estas la ĉefurbo de la distrikto Bumthang, en la centra regiono de Butano. En ĝiaj proksimaĵoj troviĝas pluraj sanktaj budhanaj lokoj, el kiuj elstaras la monaĥejo Kurĵej. La urbo estas tre malgranda kaj ĝi nur havas unu ĉefan straton. Inter la vidindaĵoj de Jakaro troviĝas fortikaĵo de la jaro 1667 kiu regas la urbon kaj Ĉaĥar Lhaĥang, malgranda templo de la 14-a jarcento.
 
Kategorio:Urboj de Butano
Phuentŝolingo

**Phuentsholing** (dzonke: ཕུན་ཚོགས་གླིང་) estas ĉelandlima kaj la dua plej loĝata urbo de Butano, fronte de la barata urbo Jaigaon, situanta en la distrikto Ĉuĥa, kies ĉefurbo estas Phuentŝolingo. La proksimeco al la limo igas ĝin la ĉefa enirejo de komercaĵoj inter ambaŭ landoj kaj danke al tio, la vivkondiĉoj estas pli bonaj ol en aliaj ceteraj regionoj. La urbo havas 20,537 loĝantojn laŭ la censo de 2005. 
 
Kategorio:Urboj de Butano
Barbara Maciejczyk

**Barbara Maria Maciejczyk** (naskiĝis la 26-an de aŭgusto 1981 en Biała Podlaska, mortis la 10-an de aprilo 2010 en Smolensk) – stevardino, kiu pereis la 10-an de aprilo 2010 en katastrofo de la pola aviadilo Tu-154M en Smolensk, laboristino de la 36-a Speciala Regimento de Transporta Aviado je la nomo de la Defendantoj de Varsovio (entute pereis tri stevardinoj).

Dum la flugo PLF 101 al Smolensk la 10-an de aprilo 2010 Barbara Maciejczyk plenumis en la aviadilo Tu-154M funkcion de la ĉefino sur la ferdeko.

## Vivo 
En 2002 Barbara Maciejczyk finis mezlernejon kaj ekstudis en Fakultato de Slava Filologio ĉe Varsovia Universitato, en Supera Lernejo de Komunikado kaj Amaskomunikiloj je la nomo de Jerzy Giedroyć en Varsovio kaj en Studejo pri Administrado de Homaj Potencoj.

La 2-an de januaro 2007 komencis laboron en la 36-a Speciala Regimento de Transporta Aviado kaj de la 16-a de februaro 2009 eklaboris kiel stevardino. Flugis ĉirkaŭ 1397 horojn.

La 25-an de aprilo estis enterigita kun armea honorigo en la Armea Tombejo en Powązki en Varsovio kun tri aliaj membroj de la aviadilaj funkciuloj: subkolonelo piloto Robert Grzywna, subleŭtenanto Andrzej Michalak kaj stevardino Natalia Januszko; dum funebra solenaĵo super la tombejo traflugis kvar aviadiloj de la aviadila ensemblo *Biało-Czerwone Iskry* (Blankaj-Ruĝaj Fajreroj).

En 2010 la tomba ŝtono de Barbara Maciejczyk en la Armea Tombejo, kune kun tomboŝtonoj de 27 aliaj personoj iĝis integra parto de la monumento omaĝe al la viktimoj de la katastrofo en Smolensk, malkovritan la 10-an de novembro 2010.

La 10-an de majo 2011 en Podlaĥia Galerio en Biała Podlaska oni inaŭguris ekspozicion memorigantan armean generalon piloton Andrzej Błasik kaj Barbar Maciejczyk.

La 16-an de aprilo 2010 estis postmorte distingita de la Kavalira Kruco de la Ordeno Polonia Restituta.

Kategorio:Viktimoj de la kraŝo de la pola prezidenta aviadilo en 2010
Kategorio:Stevardoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Pollando
Spina

**Spina** en la itala kaj romanĉa lingvoj signifas **spino**. Ĝi nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Spina (Churwalden)** estas vilaĝo de la Komunumaro Churwalden de la Distrikto Plessur en Kantono Grizono en Svislando.

* **Spina (Mesoko)** estas vilaĝo de la Komunumaro Mesoko de la Distrikto Moësa en Kantono Grizono en Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Spino (apartigilo)
Traŝigango

[eta|dekstra|200ra|Traŝiganga [dzongo]]
**Traŝigango** (བཀྲ་ཤིས་སྒང་།) estas urbo en la oriento de Butano kaj la distrikta ĉefurbo de la distrikto Traŝigang. Ĝi situas ĉe la orienta flanko de la rivero Drangme Ĉhu tuj sude kie la rivero Gamri kuniĝas. La loĝantaro de Traŝigang estis ĉ. 2,383 personoj en 2005.
Kategorio:Urboj de Butano
Ruĝecfemura milvo

La **Ruĝecfemura milvo** (*Harpagus diodon*) estas specio de rabobirdoj de la familio de Akcipitredoj kaj subfamilio de Milvenoj.

Ĝi estas indiĝena de Sudameriko kaj troviĝas en Argentino, Bolivio, Brazilio, eble en amazonia Ekvadoro, Gujanoj kaj Paragvajo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj, humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj montararbaroj ĝis 1400 m. Oni supozas, ke estas specio de loĝantaj birdoj, ĉefe en unuarangaj arbaroj kaj ĝangaloj, sed videblas dumfluge super duarangaj.

La masklo estas ĉirkaŭ 32 cm longa, dum la ino estas iom pli granda kiel kutime inter multaj rabobirdoj nome ĝis 36 cm. Krono kaj supraj flugiloj estas malhelbrunaj al malhelgrizaj, kun ankaŭ malhela vizaĝo. La beko estas griza kun flavaj vaksaĵoj kaj bridoj. La subaj partoj estas helgrizaj kun malhelaj larĝaj bendoj en vosto kaj fajnaj strioj en flugilplumoj. La kruroj estas flavecaj kun nigraj ungoj. Ripoze jam videblas la ruĝecaj femuroj kiuj nomigas la specion laŭ komunaj nomoj. La Ruĝecfemura milvo nomiĝas surloke en la hispana *Milanito de Pecho Gris* (Grizbrusta) aŭ “Elanio Muslirrufo” (Ruĝecfemura), kaj en la portugala “Gavião-bombachinha”, alude ankaŭ al ruĝecaj femuroj. Dumfluge videblas ankaŭ la samkoloraj ruĝecaj subaj flugilkovriloj. Junuloj havas striecajn subajn partojn.

Ili manĝas insektojn kaj eble malgrandajn birdojn. Ili sekvas la formikoliniojn por kapti ĉiun ajn insekton fuĝintan el tiuj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Harpagus diodon.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Elŝutita la 24an de julio 2007.

Kategorio:Akcipitroformaj
Kategorio:Akcipitredoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Trongso

**Trongso** (dzonke ཀྲོང་གསར་), estas loĝloko kaj ĉefurbo de la distrikto Trongsa en la centra regiono de Butano. La nomo signifas "nova urbo" en la dzonka lingvo. La unua templo estis konstruita en 1543 fare de la lamao Drukpa Kagyu, Ngagi Wangchuk, kiu estis la praavo de Shabdrung Ngawang Namgyal, la homo kiu unuigis Butanon.

## Vidu ankaŭ 
* Butano
* Kolegio de Lingvaj kaj Kulturaj Studoj (Butano)

Kategorio:Urboj de Butano
Poliboroidoj

Poliboroidoj aŭ *Polyboroides* estas genro de rabobirdoj de la familio de Akcipitredoj. Tiu genro havas du agnoskitajn speciojn troviĝantajn en Subsahara Afriko kaj Madagaskaro respektive. Ambaŭ specioj estas alopatriaj kaj limigitaj al la Afrotropika ekozono. Ili estas ĝenerale konataj kiel *cirkuaj akcipitroj* aŭ *cirkuakcipitroj*.

## Specioj 
La genro *Polyboroides* havas du agnoskitajn speciojn kiuj estas la jenaj:

* Poliboroido, *Polyboroides typus* (Scopoli, 1786) - Sub-sahara Afriko.
* Madagaskara poliboroido, *Polyboroides radiatus* Smith, 1829 - Madagaskaro.

## Referencoj 
Kategorio:Akcipitroformaj
Kategorio:Akcipitredoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Paula Niinikorpi

**Paula NIINIKORPI** (naskita en 1982) estas finna esperantistino. Ŝi loĝas en Pori. En 2011 ŝi estis estrarano de Esperanto-Asocio de Finnlando kaj kasisto de Finnlanda Esperantista Junulara Organizo. En 2019 ŝi respondecis pri arta kunordigo kaj financoj en la loka kongresa komitato de la 104-a Universala Kongreso de Esperanto en Lahti.

## Notoj 
Kategorio:Finnaj esperantistoj
Nova Olímpia (Paranao)

**Nova Olímpia** estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 5.506 loĝantojn en 2010 .

eta|dekstra|400px|Subŝtate

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Paranao

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo 
*  Asocio de Municipoj de Paranao

Kategorio:Municipoj de Paranao
Madagaskara poliboroido

La **Madagaskara poliboroido** (***Polyboroides radiatus***) estas specio de rabobirdo de la familio de Akcipitredoj. Ĝi estas unu el la du membroj de la genro de Poliboroidoj. Fakte ĝi estas endemia de Madagaskaro. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj montararbaroj.

Temas pri specio ĉefe **griza en supraj partoj kaj brusto** kun flaveca nuda haŭtaĵo vizaĝa kiu ruĝiĝas kaze de ekscitiĝo; la ventro estas tre fajne strieca. La flugilplumoj estas kontraste nigraj kaj same la vosto kiu havas centran helan bendon.

## Literaturo 
* BirdLife International 2004.  Polyboroides radiatus.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Elŝutita la 24an de julio 2007.

Kategorio:Akcipitroformaj
Kategorio:Akcipitredoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Porúbka (distrikto Žilina)

**Porúbka** (hungare *Túrirtovány* [tUrirtovAnj]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Geografio 
Porúbka situas en valo de rojo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Rajec-Žilina. La lasta urbo troviĝas je 6 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1362 en formo *"Poruba"*. En 1598 oni komputis tie 7 domojn. En 1784 175 vilaĝanoj (22 familioj) loĝis en 20 domoj, en 1828 255 vilaĝanoj loĝis en 23 domoj. Ekde 1899 trajno trafikas kaj ĝis tiam la oficiala hungara loknomo estis *Porubka*, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Túrirtovány 387 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Žilina, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Inter 1960-1990 la municipo funkciis en Lietavská Lúčka. En 2001 vivis en Porúbka 454 homoj, (450 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* sonorilostablo

Kategorio:Municipoj en distrikto Žilina
Lietavská Lúčka

**Lietavská Lúčka** (hungare *Litvailló*) estas unuigita vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Lietavská Lúčka situas en valo de rojo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Rajec-Žilina. La lasta urbo troviĝas je 4 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri labaldaŭa vilaĝo *Litvamező* en 1393 en formo *"Luchka"*. En  1828 327 vilaĝanoj loĝis en 29 domoj. Uzino pri cemento en 1901 ekfunkciis.

Proksima vilaĝo *Litvailló* aperis ekde 1439 en dokumentoj. En 1598 oni komputis tie 6 domojn. En 1784 149 vilaĝanoj loĝis en 18 domoj, en 1828 165 vilaĝanoj loĝis en 17 domoj.

Ambaŭ vilaĝoj unuiĝis en 1907. Ekde 1899 trajno trafikas. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Litvailló 756 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Žilina, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Post la 1-a mondmilito la uzino estis nesto de komunistoj. En 2001 vivis en Lietavská Lúčka 1801 homoj, (1788 slovakoj).

Kategorio:Municipoj en distrikto Žilina
Hugh Nibley

**Hugh Winder Nibley** (27-a de marto, 1910 – 24-a de februaro, 2005) estis usona aŭtoro, lingvisto, mormona apologiisto kaj profesoro ĉe Brigham Young Universitato (BYU). Liaj laboroj, dum ne oficialaj pozicioj de La Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj, plejparte provas montri arkeologian, lingvan kaj historian indicojn por la asertoj de Joseph Smith kaj estas tre bone konsiderata ene de la mormona komunumo.

Kategorio:Usonaj Sanktuloj de la Lastaj Tagoj
Loukov

Nomon *Loukov* havas kelke da municipoj:
* Loukov (distrikto Mladá Boleslav) – municipo en distrikto Mladá Boleslav
* Loukov (distrikto Kroměříž) – municipo en distrikto Kroměříž

… aŭ partoj de municipoj:
* Loukov (Dolní Město) – parto de municipo Dolní Město en distrikto Havlíčkův Brod
* Loukov (Háje nad Jizerou) – parto de municipo Háje nad Jizerou en distrikto Semily
Máriagyűd

**Máriagyűd** [mArjadjUd], (kroate **Đud** aŭ **Jud**) estas iama vilaĝo, nun kvartalo de urbo Siklós, Hungario. Ĝi havas tutlandan konatecon pro pilgrima loko, kaj ĉefe ankaŭ kroatoj pilgrimadas tien.
300px|eta|Aerfoto pri Máriagyűd

## Geografio 
Máriagyűd troviĝas inter Siklós kaj Villány-montaro laŭ traira flankovojo.

## Historio 
Vojo de la romianoj jam trairis tiun lokon kaj la fonto estis haltejo, ripozejo. Post la romianoj hunoj, avaroj, slavoj, fine hungaroj vivis en tiu loko. En 1006 abatoj de Pécsvárad konstruis kapelon, kiu iĝis eta preĝejo en 1148. Dum dominado de turkoj la preĝejo funkciis, kiel moskeo. En la 18-a jarcento impona preĝejo konstruiĝis. La oficiala hungara loknomo estis **Gyűd** ĝis 1934. En 1977 ĝi aliĝis al Siklós. Nuntempe proksimume 1500 homoj loĝas tie.

Apud la preĝejo monaĥejo de franciskanoj etendiĝas. En la proksimeco fonto nomata Szentkút (=sankta puto) troviĝas. La pilgrimantoj disportas ĝin en kruĉoj.

## Vidindaĵoj 
* Pilgrima Baziliko omaĝe al Vizito de Maria en Máriagyűd
* golgoto kun kapelo
* Fotoj Máriagyűd

## Fontoj 
* A Máriagyűdi Római Katolikus Plébánia honlapja
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Eksiĝintaj vilaĝoj de Hungario
Aligor

**Aligor** (hindie **अलीगढ़,** urdue **علی گڑھ**) estas metropolo kaj universitata urbo en Barato, en subŝtato Utar-Pradeŝo. Ĝi estas ankaŭ grava industria centro.

Laŭ la stato de  en la urbo vivis .

## Geografio 
 etendiĝas en la nord-okcidenta parto de la lando sur ebenaĵo. Nov-Delhio troviĝas 140 km-ojn.

## Historio 
Pli frue loknomo de  estis Kol aŭ Koil. En 1194 ĝi famiĝis pri fortikaĵo. En 1803 la britoj sieĝis la fortikaĵon.

## Klimato 
 havas subtropikan klimaton kun influo de musono. La somero daŭras de aprilo ĝis junio. Tiam la averaĝa temperaturo estas 28-33&nbsp;. Poste musono sekvas ĝis oktobro. Jare pluvas po 800&nbsp;mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed plej ofte dum musono. Vintre neniam frostas.

## Trafiko 
En  aŭtobusoj kaj rikiŝoj liveras la pasaĝerojn. La urbo ne havas flughavenon, sed estas bonaj aŭtovojoj kaj trajnoj.

## Vidindaĵoj 
* fortikaĵo
* alia fortikaĵo, nun jam ruino de 1524
* katolika preĝejo
* moskeo

## Vidu ankaŭ 
* Universitato de Aligarh
maldekstra|eta|260px|Fortikaĵo de Aligor
eta|220px|Universitato kaj moskeo en Aligor
eta|260px|maldekstra|Katolika preĝejo de Aligor

Kategorio:Urboj de Utar-Pradeŝo
Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Metropoloj
Da Lat

eta|Aerfoto pri Da Lat
**Da Lat** aŭ **Dalato** (  ) estas administra urbego de provinco Lam Dong en la Centraj Altaĵoj de Vjetnamio.

eta|Hotelo en Da Lat
eta|Bazarado en Da Lat

## Bazaj informoj 
* Areo: 394&nbsp;km²
* Supermara alteco: 1500 m
* Loĝantaro: 209,300 en 2010
* Horzono: UTC +7
* Telefonkodo:
* 

## Geografio 
eta|maldekstre|Muzeo en Da Lat
eta|maldekstre|Katedralo en Da Lat
Da Lat situas en Centraj Altaĵoj de Vjetnamio laŭ rivero kaj artefarita lago je distanco de du horoj de Hanojo. La urbego etendiĝas inter pinoarbaroj.

## Historio 
Dum la 1890-aj jaroj, esploristoj (inkluzive de la konata bakteriologo Alexandre Yersin kaj franca apotekisto Louis Pasteur) petis la gubernatoron krei feriejcentron en la altebenaĵoj. En 1907 la unua hotelo estis konstruita, poste vilaoj, bulvardoj, golfejo, parkoj, lernejoj. Dum la 2-a mondmilito Đà Lạt estis ĉefurbo de la Federacio de Hindoĉinio. En la 1950-aj jaroj ĉi tie funkciis ekzercejo por skoltoj. Dum la Vjetnama milito estis furiozaj bataloj en 1968.

## Ekonomio 
La klimato de Da Lat estas ideala por agrikulturo. Oni produktas orkideojn, rozojn, legomojn kaj fruktojn. Ekzistas ĝermanta vinfarado en la apudaĵo. La urbego estas populara turistloko.

## Klimato 
En Da Lat la averaĝa temperaturo varias inter 14 - . La plej alta temperaturo iam estis  kaj plej malalte estis . Ekzistas du apartaj sezonoj, la pluvsezono daŭras de majo ĝis oktobro, la seka sezono estas de novembro ĝis aprilo. Jare pluvas po 1770&nbsp;mm.

## Trafiko 
eta|Templo en Da Lat
Da Lat estas ligita per aŭtovojo al Ho-Chi-Minh-Urbo kaj aliaj lokoj. La unua trajno alvenis en 1938.

## Vidindaĵoj 
eta|centre|560ra|Larĝa panoramo en Buôn Ma Thuột
* pluraj preĝejoj
* muzeo

## Partneraj urboj 
* Misisogo (Ontario)
* Ĉiang Mai

## Eksteraj ligiloj 
*  *(blogaĵo pri vojaĝo en 2013)*
* oficiala paĝo 
* https://www.britannica.com/place/Da-Lat
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Vjetnamio
Serio EN57 de PKP

**EN 57 - teknikaj parametroj**
[Trajnkompleto EN 57 en [Teŝino|350ra]]
Produktanto:Pafawag
Produkta tempo:1961 - 1993
Ŝpuro:1435&nbsp;mm
Tensiga sistemo:3 kV
Longeco:64,97 m

**Elektra trajnkompleto EN57** estas trivagona elektra trajnkompleto produktita de firmao Pafawag, Vroclavo. Sume estis produktitaj dum 30 jaroj 1429 trajnkompletoj EN 57 por Pollando, preskaŭ samaj trajnkompletoj estis produktitaj ankaŭ por Jugoslavio. Hodiaŭ tiuj ĉi unuoj estas en Pollando ofte rekonstruataj, ĉefe la interno. En Pollando ilin uzas ĉefe la transporta kompanio Przewozy Regionalne kaj Koleje Mazowieckie, sed oni povas ilin vidi ankaŭ en la ĉeĥa urbo Bohumín je porpersonaj trajnoj al Pollando.

## Referencoj 
EN57 de PKP
EN57 de PKP
Santa Amélia

**Santa Amélia** estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 3.804 enloĝantojn en 2010 .

eta|dekstra|400ra|Subŝtate

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Paranao

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo
*  Asocio de Municipoj de Paranao

Kategorio:Municipoj de Paranao
Dudenta milvo

La **Dudenta milvo** (*Harpagus bidentatus*) estas specio de rabobirdoj de la familio de Akcipitredoj kaj subfamilio de Milvenoj.

Ĝi troviĝas en Belizo, Bolivio, Brazilo, Kolombio, Kostariko, Ekvadoro, Salvadoro, Gujanoj, Gvatemalo, Honduro, Meksiko, Nikaragvo, Panamo, Peruo, Trinidado kaj Tobago, kaj Venezuelo.

Tiu malgranda rabobirdo estas 33–38&nbsp;cm longa kaj pezas 161-230 g. Tiuj rabobirdoj estas iom similaj al Akcipitroj, kun longaj vostoj kaj ovalformaj flugiloj kiuj karaktere kurviĝas suben dum ŝvebado aŭ flosglitado. Ili havas malhelajn vostojn kun palaj strioj, same kiel **blankajn gorĝojn kun malhela strieto** suben meze. La beko estas senpinta kun du elstaraĵoj ĉiuflanke de la supra makzelo. Tiu "duobla dento" estas tialo por la komuna nomo kaj por la specia epiteto laŭ la latina scienca nomo *bidentatus*.

La blanka pugomakulo rimarkindas dumfluge, kio faras el la Dudenta milvo unu el la plej facile indentigeblaj rabobirdoj en Kostariko. La Dudenta milvo estas tre komuna birdo en mezaj kaj malaltaj arbaroj de Centrameriko. La **Dudenta milvo** estas oportunema ĉasisto, ofte ripozanta ĉe grupoj de simioj por kapti predojn fuĝigitaj el grandaj mamuloj.

## Notoj 
## Referencoj
* BirdLife International 2004. Harpagus bidentatus. nredlist.org 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Elŝutita la 24an de julio 2007.
* Asa Wright Nature Center. http://www.birdsoftt.com/birds_info/double-toothed%20kite.htm 
* Henderson, Carrol L. "Birds of Costa Rica." University of Texas Press, 2002 kaj 2010. pg 70.

Kategorio:Akcipitroformaj
Kategorio:Akcipitredoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Baziliko de Máriagyűd

**Pilgrima Baziliko de Vizito de Maria en Máriagyűd** estas Malgranda baziliko en Hungario, en iama vilaĝo Máriagyűd.

Máriagyűd estas fino de pilgrimvojo 420 km-ojn longa, kiu komenciĝas en Esztergom.

## Bazaj informoj 
* longo: 37 m
* larĝo: 14 m
* alto: 22 m
* alto de 2 turoj: 49 m
* kermesoj:
** 2-an de julio (la plej grava)
** Pentekosto (precipe cigana)
** dimanĉo de Sankta Triunuo
** Vizito de Maria (junulara)
** tago de Ĉieliro de Maria (grava)
** tago de Naskiĝo de Maria (precipe germana)

## Historio 
En 1006 abatoj de Pécsvárad konstruis kapelon, kiu iĝis eta preĝejo en 1148. Dum dominado de turkoj la preĝejo funkciis, kiel moskeo. En 1742 impona preĝejo konstruiĝis. Papo Pio la 7-a oficiale akceptis la lokon pilgrimejo en 1805. En 1964 la preĝejo renoviĝis interne, en la 1980-aj jaroj ekstere. En 2008 papo Benedikto la 16-a donacis rangon baziliko (latine basilica minor).

Apud la preĝejo monaĥejo de franciskanoj etendiĝas. En la proksimeco fonto nomata Szentkút (=sankta puto) troviĝas. La pilgrimantoj disportas ĝin en kruĉoj. Sur monteto golgoto kun kapelo konstruiĝis.

### Miraklo 
Dipatrino laŭdire aperis kune kun granda lumo en 1687. Poste la preĝejo redoniĝis al la katolikoj, ĉar tiutempe kalvinanoj uzis ĝin.

## Vidu ankaŭ 
* Siklós
* Máriagyűd

## Fontoj 
* A bucsujaras.hu hungare

Kategorio:Bazilikoj en Hungario
Mariagyud
Mariagyud