open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Paralela evoluismo

**Paralela evoluismo** estas la disvolvigo de simila trajto en rilataj, sed diferencaj, specioj descendintaj el sama praulo, sed el diferencaj kladoj.

Konsiderinte partikularan trajton kiu ekzistas en ĉiu el du stirpoj descendintaj el specifa praulo, eblas en teorio difini paralelajn kaj konverĝevoluajn tendencojn strikte, kaj distingi ilin klare unu el la alia. Tamen la kriterioj por difini konverĝan kiel male al la paralela evoluo ofte ne estas klare en la praktiko, kaj tiele arbitraj diagnozoj oftas en kelkaj okazoj.

## Vidu ankaŭ 
* Evoluismo
* Konverĝa evoluismo

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Mayr. 1997. What is Biology. Harvard University Press
* Schluter, D., E. A. Clifford, M. Nemethy, and J. S. McKinnon. 2004. Parallel evolution and inheritance of quantitative traits. American Naturalist 163: 809–822.
* McGhee, G.R. 2011. Convergent Evolution: Limited Forms Most Beautiful. Vienna Series in Theoretical Biology, Massachusetts Institute of Technology Press, Cambridge (MA). 322 pp.

Kategorio:Evoluismo
Fangatau

**Fangatau**, aŭ **Nakai-erua**, estas eta atolo en la Tuamotuoj en Franca Polinezio. La plej proksima insulo estas Fakahina kiu situas 72&nbsp;km al la oriento-sud-oriento. La atoleto estas longforma. Ĝi longas 8&nbsp;km kaj maksime larĝas 3,5&nbsp;km. Ĝi havas totalan areon de 22,2 km2. (super marnivelo 6&nbsp;km2). Ĝia rifo tute enfermas la la lagunon. Ankri estas malfacile. Fangatau havis 145 loĝantojn en 2012. Teana (La groto) estas la ĉefvilaĝo.

## Historio 
La unua registrita eŭropano kiu venis al Fangatau estis la rusa ocean-esploristo Fabian Gottlieb von Bellingshausen je la 10-a de julio 1820 sur la ŝipoj *Vostok* kaj *Mirni*. Li nomis la atolon "Arakcheev".

Fangatau estis la hejmo de Kamake kaj Iturangi, vidata de antropologo Kenneth Emory kiel "la plej grava sagao de la Tuamotuoj" li iam renkontis.

Je la 4-a de aŭgusto 1947, la 97-a tago ekde la foriro el Peruo, la floso Kon-Tiki atingis la atolon Fangatau. La flosanaro mallongdaŭre kontaktis kun la loĝantoj sed ne eblis sekure albordiĝi.

Estas regiona flughaveno en Fangatau inaŭgurita en 1978.

## Administracio 
La komunumo **Fangatau** konsistas el Fangatau kaj Fakahina.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Listo de atoloj (france)
* Oceanpunktoj
* Fangatau flughaveno
* Bellingshausen

Kategorio:Insuloj en Franca Polinezio
Imre Pongrácz (episkopo)

**Barono Imre Pongrácz** [pongrAc], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj pli komplete **Pongrácz Imre József** estis hungara pastro, episkopo, kanoniko, preposto. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *szentmiklósi kaj óvári* [sentmiklOŝi].

Imre Pongrácz https://hu.wikipedia.org/wiki/Pongr%C3%A1cz_Imre_(p%C3%BCsp%C3%B6k) naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Nedec (nuntempa Niedzica en Pollando), li mortis la  en Szepesváralja (nuntempa Spišské Podhradie en Slovakio).

## Biografio 
Imre Pongrácz studis en Jezuita Universitato de Nagyszombat, dum li estis nomumita kanoniko de Eger. Inter 1675-1678 li lernis teologion en Romo, kie li pastriĝis. Hejmenveninta li abdikis pri la titolo kanoniko kaj li estis simpla vilaĝa pastro inter 1681-1684. En 1682 li baroniĝis, en la sama jaro li atingis la rangon kanoniko, post 3 jaroj dekano. En 1689 li estis nomumita ĉefdekano kaj preposto de Zsámbék, en 1697 titulara episkopo. En 1709 Kristiano Aŭgusto de Saksio-Zeitz degradis lin, ĉar li malfruis. Post 2 jaroj li rericevis la titolon kantanta kanoniko, en 1715 leganta kanoniko, en 1719 preposto kaj titulara episkopo.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Kategorio:Hungaraj prepostoj
Kategorio:Hungaraj baronoj
Amborelo

La **amborelo** () estas monotipa genro de subarbaraj arbustoj aŭ malgrandaj arboj endemiaj de la ĉefa insulo, nome Grande Terre, de Nov-Kaledonio. Tiu genro estas la nura membro de la familio *Amborellaceae* kaj de la ordo *Amborellales* kaj enhavas unusolan specion, nome *Amborella trichopoda*. La familio *Amborellaceae* estas tiele endemia de Nov-Kaledonio (kun la *Oncothecaceae* kaj la *Phellinaceae*), same kiel la ordo *Amborellales*. *Amborella* estas de granda intereso por plantosistematikistoj ĉar analizoj de molekula filogenetiko konstante lokigas la genron aŭ en aŭ proksime de la bazo de la stirpo de Angiospermoj.

## Taksonomio 
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (28 apr. 2020), jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

* *Angiospermae* - angiospermoj
** *Amborellales* Melikyan, A.V.Bobrov & Zaytzeva - amborelaloj
*** *Amborellaceae* Pichon - amborelacoj
**** *Amborella* Baill. - amborelo
***** *Amborella trichopoda* Baill.

## Bildaro 

Dosiero:Amborella trichopoda (3065968016) fragment.jpg|Ŝosoj kaj stamenoj ("masklaj") floroj de *Amborella*
Dosiero:Amborella trichopoda 5.jpg|Junaj folioj kun segilecaj randoj

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Bailey, I.W. & Swamy, B.G.L. (1948). "Amborella trichopoda Baill., a new morphological type of vesselless dicotyledon". Journal of the Arnold Arboretum. 29: 245–254. JSTOR 43781302.
* Endress, P.K.; Igersheim, A. (2000). "The reproductive structures of the basal angiosperm Amborella trichopoda (Amborellaceae).". International Journal of Plant Science. 161(supplement): S237–S248. doi:10.1086/317571.
* Soltis, D. E.; Albert, V. A.; Leebens-Mack, J.; Palmer, J. D.; Wing, Rod A.; dePamphilis, Claude W.; Ma, Hong; Carlson, John E.; Altman, Naomi; Kim, Sangtae; Wall, P. K.; Zuccolo, A. & Soltis, P. S. (2008). "The Amborella genome: an evolutionary reference for plant biology". Genome Biology. 9 (3): 402.1–402.6. doi:10.1186/gb-2008-9-3-402. PMC 2397498Freely accessible. PMID 18341710.
* Zuccolo, A.; Bowers, J. E.; Estill, J. C.; Xiong, Z.; Luo, M.; Sebastian, A.; Goicoechea, J. L.; Collura, K.; Yu, Y.; Jiao, Y.; Duarte, J.; Tang, H.; Ayyampalayam, S.; Rounsley, S.; Kudrna, D.; Paterson, A. H.; Pires, J. C.; Chanderbali, .; Soltis, D. E.; Chamala, S.; Barbazuk, B.; Soltis, P. S.; Albert, V. A.; Ma, H.; Mandoli, D.; Banks, J.; Carlson, J. E.; Tomkins, J.; dePamphilis, C. W.; Wing, R. A. & Leebens-Mack, J. (2011). "A physical map for the Amborella trichopoda genome sheds light on the evolution of angiosperm genome structure". Genome Biology. 12 (5): R48. doi:10.1186/gb-2011-12-5-r48. PMC 3219971Freely accessible. PMID 21619600.

Kategorio:Magnoliofitoj
Pierre Favre

eta|Edifa bildeto montranta la ordenfondinton francan Pierre Favre
**Pierre FAVRE** (latine: *Petrus Faber*; naskiĝinta la  en La Villaret, komunumo Saint-Jean-de-Sixt/Haute-Savoie, mortinta la  en Romo) estis franca nobelo kaj teologo. Li estis unu el la fondintoj de la ordeno de la jezuitoj.

## Vivo 
Favre studis ekde 1527 en Parizo, kie li aliĝis al la movado de Ignaco Lojola. Kune kun li li faris la sanktajn promesojn sur Montmartre. Poste li iĝis profesoro pri teologio en Romo kaj Parmo.

En 1541 li partoprenis la dieton en Regensburg disvastigonte la ordenon en Germanujo. Li donace fondis la ordenejon en Kolonjo en 1544, poste la institutojn en Valadolido kaj Koimbro.

Lian vivon priskribis unue Nikolao Orlandini en sia »Historia Societatis Jesu« (Romo 1615).

## Fonto 
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 6. Leipzig 1906, p. 362, kio legeblas tie ĉi interrete.

Kategorio:Francaj teologoj
Kategorio:Francaj jezuitoj
Kategorio:Akademianoj
István Pinczés

**István Pinczés** [iŝtvAn pincEŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pinczés István** estas hungara reĝisoro, teatrestro.

István Pinczés http://port.hu/adatlap/szemely/pinczes-istvan/person-21816 naskiĝis la  en Gelej.

## Biografio 
István Pinczés akiris diplomon en Universitato Lajos Kossuth en 1977, poste plian diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1982. Dum la studentaj jaroj li estis amatora reĝisoro kaj li fondis amatoran pantomiman trupon. En 1977 li atingis la unuan premion en konkurso de Hungara Televizio. En la sekva jaro li estis reĝisora asistanto de Teatro Csokonai (Debrecen), en 1983 jam reĝisoro, en 1987 ĉefreĝisoro. En 2003 li aliĝis al Teatro Magyar. Intertempe en 1981 lia amatora trupo atingis la unuan lokon en festivalo en Novjorko. En 2010 li atingis sciencan gradon DLA en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto), post 2 jaroj li estis nomumita teatrestro de pupteatro.

Li dufoje reĝisoradis ankaŭ en Japanio, krome li instruis eksterlande en pluraj landoj. Kelkfoje li estis videbla kiel aktoro, kelkfoje li estis ankaŭ dramaturgo kaj dekoraciisto. 

Li ricevis teatrajn premiojn inter 1990-2009. Li edziĝis en 1975, baldaŭ li havis 2 filojn.

## Elektitaj teatraj reĝisoraĵoj 
* István Örkény: *Tóték* (1986)
* William Shakespeare:
** *Epifanio: aŭ kiel vi volas* (1997)
** La Gajaj Edzinoj de Vindsoro (2004)
* Ede Szigligeti: *Liliomfi* (2007, 2010)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva membiografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj
Imre Pongrácz (aktoro)

**Imre Pongrácz** [pongrAc], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pongrácz Imre** estis hungara aktoro, voĉoaktoro.

Imre Pongrácz http://www.imdb.com/name/nm0690418/ naskiĝis la  en Debrecen, li mortis la  en Abbotsford (Brita Kolumbio) (Kanado).

## Biografio 
Imre Pongrácz akiris diplomon en Teatra  Akademio en 1944. Post siaj studoj li ludis en kabaredo en Budapeŝto, poste en Teatro de Hungara Armeo kaj Teatro Szigligeti (Szolnok). Post falo de la Hungara revolucio de 1956 li forlasis la landon, sed pro amnestio li revenis en la fruaj 1960-aj jaroj. Li ricevis rolojn en ĉefurba teatreto kaj Teatro Kisfaludy, fine li denove disidis en 1977. Li ricevis premion en 1954.

## Elektitaj teatraj roloj 
* Ferenc Molnár:
** *Az ördög* - András
** *Olympia* - Krehl
* George Bernard Shaw: *Pygmalion* - Doolittle
* Gergely Csiky: *A nagymama* - Tódorka Szilárd

## Elektitaj kinaj filmaj roloj 
* *Forró mezők* (1949)
* Dolarpaĉjo (1956)
* *Tilos a szerelem* (1965)
* *Két pont között a legrövidebb görbe* (1976)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* *Kakuk Marci nagy szerencséje* (1966)
* *Fürdés* (1974)

## Dubladaj roloj 
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Louis de Funès, Robert Lamoureux kaj aliaj http://iszdb.hu/?szemely=60718

## Fontoj 
* http://port.hu/adatlap/szemely/pongracz-imre/person-7527
* http://mek.niif.hu/02100/02139/html/sz20/310.html

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Fruzsina Pregitzer

**Fruzsina Pregitzer** [fruĵina pregicer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pregitzer Fruzsina** estas hungara aktoro, voĉoaktoro.

Fruzsina Pregitzer http://www.imdb.com/name/nm0695805/ naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Fruzsina Pregitzer frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste ŝi plulernis jaron en studio de Nacia Teatro (Budapeŝto). Ŝi akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1982, ŝiaj plej signifaj instruistoj estis Endre Marton kaj József Gáti. Post siaj studoj ŝi revenis al la Nacia Teatro jam kiel aktoro. En la teatra jaro 1989 ŝi estis membro de Nacia Teatro (Miskolc), poste seninterrompe de Teatro de Nyíregyháza. Ŝi ankaŭ instruas en la studio de Teatro de Nyíregyháza, ĝis la ĉeso ŝi estis kunlaboranto de la loka radio en Nyíregyháza, eĉ ŝi instruas en la grekokatolika altlernejo. Ŝi ricevis plurajn teatrajn premiojn inter 1986-2001.

## Elektitaj teatraj roloj 
* Imre Madách: La tragedio de l' homo - dua sorĉistino; Helene
* William Shakespeare: La Venecia Komercisto - Nerissa
* Molière: La Mizantropo - Arsinoé
* Anton Ĉeĥov: Tri fratinoj - Olga
* Imre Kálmán: *Csárdáskirálynő* Cecília
* Andor Gábor: Dolarpaĉjo (teatra versio) – S-ino Koltay (2015)

## Elektitaj kinaj filmaj roloj 
* *Mephisto* (1981)
* *A csalás gyönyöre* (1992)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* *A filozófus* (1980)
* *Szomszédok* (serio, 1993-1999) - hararistino
* *Kisváros* (serio, 2001)

## Dubladaj roloj 
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Suzanne Pleshette, Oprah Winfrey, Whoopi Goldberg, Joan Cusack, Demi Moore kaj aliaj http://iszdb.hu/?szemely=17265&lap=munkassag

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografieto kun foto 
* hungarlingva biografieto kun datenoj

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Roland Rába

**Roland RÁBA,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rába Roland** estas hungara aktoro, voĉoaktoro, reĝisoro, altlerneja instruisto.

Roland Rába http://www.imdb.com/name/nm0753550/ naskiĝis la  en Tatabánya.

## Biografio 
Roland Rába akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1998, lia ĉefinstruisto estis Gábor Zsámbéki. Post siaj studoj li aliĝis al trupo de Teatro Katona József. Inter 2002 kaj 2008 li apartenis al malgranda ĉefurba teatro, poste al Nacia Teatro (Budapeŝto). Ekde 2012 li ne ligiĝas al definitiva teatra trupo. Li ankaŭ instruas en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto). Li ricevis jam plurajn teatrajn premiojn.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare: Reĝo Lear - Edmund (en Nacia Teatro (Budapeŝto))
* József Katona: *Bánk bán* - Tiborc
* Molière:
** Tartufo - titolrolo (en Teatro Katona József)
** La Mizantropo - Célimene

## Elektitaj filmaj roloj 
* ‘‘Isteni műszak’‘ (2013)
* ‘‘Lányok’‘ (2007)
* ‘‘Valaki kopog’‘ (1999)

## Elektitaj reĝisoraĵoj 
* *Pánik* (Nacia Teatro (Budapeŝto), 2009)
* Bonan vesperon somero, bonan vesperon amo (teatra versio en Nacia Teatro (Budapeŝto), 2010)
* *Yerma* (Teatro Radnóti, 2011)

## Elektitaj disĉiploj 
* Béla Dóra
* Zsombor Jéger
* Tünde Kókai
* Máté Novkov
* Márton Patkós
* Lili Varga

## Dubladaj roloj 
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Christopher Walken kaj aliaj http://iszdb.hu/?szemely=8311&lap=munkassag

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* http://port.hu/adatlap/szemely/raba-roland/person-20022
* http://nemzetiszinhaz.netpeople.hu/actors/index.php?actor=260

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Diego Laínez

**Diego LAÍNEZ** (ofte ankaŭ: *Laynez*, latine: *Iacobus Laínez*, *Didacus Laínez*; naskiĝinta en 1512 en Almazán, mortinta la  en Romo) estis hispana teologo kaj jezuito.

## Vivo 
Post studoj en Alcalá de Henares kaj Parizo - kie li decidis kune kun Ignaco Lojola fondi la *Kompanion de Jesuo* - li estis grava propagandisto kaj varbisto por tiu ĉi ordeno. Por ĝia plifortiĝo kaj enradikiĝo ensocia li pledis ĉefe dumvojaĝe en multaj teritorioj. La kardinalecon li tamen rifuzis. Sed ĉe la Koncilio de Trento li ege defendis la superecon de la papo antaŭ ĉiuj aliaj episkopoj. En 1556 li iĝis posteulo de Lojola kiel ordengeneralo.

Lian vivon bonege priskribis G. Boero (Florenco 1880).

## Fonto 
*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 12. Leipzig 1908, p. 273 (tie ĉi interrete)

Kategorio:Hispanaj jezuitoj
Kategorio:Hispanaj teologoj
Malnova kalvinana preĝejo (Rásonysápberencs)

La **Kalvinana preĝejo** estas historia monumento en vilaĝo Rásonysápberencs (Hungario).

## Historio 
La tiam katolika preĝejo supozeble estis konstruita en la 12-a jarcento en tiam memstara vilaĝo *Rásony* [rAŝonj]. En la sekva jarcento la kirko pligrandiĝis. En 1669 la plena konstruaĵo estis renovigita, ŝajnas tiam la kalvinanoj havis jam la preĝejon. Interne en 1737 oni faris benkojn kaj barokan predikejon, en 1760 nova plafono konstruiĝis. La orgeno alvenis en 1938. La tegmento estis kovrita per ardezoj en 1926. Plena renoviĝo okazis en 1957.

## Konstruaĵo 
La sentura kirko situas sola en tombejo. Fasado de la konstruaĵo estas tre simpla, meze estas la enirejo, plej supre estas nur 2 fenestroj, tre mallarĝaj. Al la navo aliĝas la ronda absido. Interne sur la arko restaĵoj de freskoj restis el la katolika erao.

## Sonorilostablo 
Ĉar la menciita preĝejo ne havas turon, en mezo de la vilaĝo en 1748 oni konstruis sonorilostablon 14 metrojn altajn. La pinto estas piramido, la fundamento estas kvadrato.

## Fontoj 
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj
* http://www.szeporszag.hu/R%C3%A1sonys%C3%A1pberencs.telepules 

Rasonysápberencs
Jerónimo Nadal

**Jerónimo NADAL** (naskiĝinta la  en Palma de Majorko, mortinta la  en Romo) estis hispana teologo kaj grava jezuito. Estante intima amiko de la ordenfondinto Ignaco Lojola li kontribuis treege en la donado de memkonfido kaj sinprezentemo al la juna ordenano.

## Vivo 
Nadal studis unue ĉe la universitatoj de Alcalá de Henares kaj de Parizo, kie li konatiĝis kun Lojola. Tamen li tiam ne sekvis ties inviton aliĝi al la nova movado. En 1538 li ordinitis pastro en Avinjono kaj doktoriĝis samloke pri teologio.

Instigite per raportoj pri la jezuita misio de Francisco Xavier en Hindujo li iris en 1546 al Romo por ekkoni mem la novan ordenon de la jezuitoj. Sub la gvidado de Jerónimo Doménech li partoprenis la ĝis hodiaŭ praktikatajn spiritualajn ekzercojn edifajn (latine: *Exercitia spiritualia*) ellaboritajn de Lojola. Li tuj decidis aliĝi ĉi-ale kaj iĝis unu el la plej gravaj kunlaborantoj de Lojola. I.a. li helpis al li verki la ordenregularon.

En 1548 sendis lin Lojola al Messina kie li - kune kun naŭ aliaj samordenanoj - fondis la unuan jezuitan kolegion malfermitan ankaŭ por eksteraj lernantoj. Li ellaboris instruprogramon iĝontan modela ankaŭ por aliaj lernigejoj jezuitaj. Ekde 1552 li, komisiite de Lojola kaj de ties posteulantaj ordengeneraloj, entreprenis plurajn vojaĝojn tra diversaj eŭropaj ordenprovincoj. Li praktike peris al la diversaj domoj la principojn de la regularo ordena kaj estingis la unuajn konfliktojn interordenajn. Krome li rekrutis ĉi-konekse mecenatojn por financi ĉirkaŭ 20 aliaj jezuitaj lernejoj. Danke al li disvolviĝis la lerneja sistemo kiel unu el la ĉefaj okupiĝoj de la jezuitoj.

Post kiam Lojola mem jam intertempe nomumis lin oficiala mandatulo (ekz. dumvojaĝe), Nadal anstataŭis inter 1571-72 la malĉeestantan ordengeneralon Francisko Borgia en Romo kiel ordenestro.

Pro la plifortiĝo de la kontraŭhispana partio ene de la jezuitoj Nadal retiriĝis en 1573 al Hall in Tirol post la morto de Borja kaj la elekto de Everard Mercurian. En 1578 Nadal tamen revenis Romon en 1578.

## Fonto 
## Literaturo 
* John W. O'Malley: *Die ersten Jesuiten*. Würzburg: Echter 1995, ISBN 3-429-01724-6.
* William V. Bangert: *Jerome Nadal, S.J. 1507–1580. Tracking the first generation of Jesuits*, eldonis Thomas M. McCoog, Chicago: Loyola Univ. Press 1992. ISBN 0-8294-0733-2.
* Manuel Ruiz Jurado: *Jerónimo Nadal. El teólogo de la gracia de la vocación* (BAC biografías 34), Madrid: Biblioteca de Autores Cristianos 2011. ISBN 978-84-220-1526-0.
* Ignacio Ramos Riera: *Jerónimo Nadal (1507-1580) und der „verschriftlichte“ Ignatius. Die Konstruktion einer individuellen und kollektiven Identität*: Brill 2015. ISBN 9789004304482

## Eksteraj ligiloj 
* Prie en la t.n. *Ignaca Viki*  
* Verkoj de Nadal ĉe "Monumenta Historica Societatis Iesu" 
* Manuskriptoj de Nadal en la Arkivo de la Gregoriana-universitato de Romo

Kategorio:Hispanaj jezuitoj
Kategorio:Hispanaj teologoj
Kastelo de Enying

La **Kastelo de Enying** (konata ankaŭ pri la iama posedanto *Kastelo de Batthyány* [batjAnji]) estas historia monumento, nuntempa kuracejo en urbo Enying (Hungario).
maldekstre|eta|Aerfoto pri kastelo de Enying

## Historio 
Pri konstruado de tiu ĉi kastelo restis nur nebulaj informoj. Supozeble la familio Batthyány havis en tiu loko nobeldomon kaj centron de bieno en la 18-a jarcento. Fülöp Batthyány-Strattmann trakonstruis al pli granda, klasikisma kastelo inter 1809-1811. Ekde 1870 la posedanto jam estis alia riĉulo, en fino de la 19-a jarcento la kastelo denove estis trakonstruita kaj pligrandigita. Post la 2-a mondmilito la ŝtato forprenis la kastelon (same la ceterajn kastelojn). Interne ekde 1946 agrikultura lernejo funkciis. Inter 1959 - 1962 la kastelo plene estis renovigita, poste kontinue kuracejo funkcias ene.

## Konstruaĵo 
La unuetaĝa kastelo (tamen ambaŭ aloj estas nur teretaĝaj) kun keloj situas sola en la urbomezo. La konstruaĵo formas U-majusklon. La fasado estas simetria, meze estas la nuntempa ĉefenirejo. Super la ĉefenirejo ĉe la tegmento granda timpano (arkitekturo) etendiĝas. En la malantaŭa parto (meze inter la aloj) estas alia enirejo, kie pilieroj tenas balkonon, sub la balkono iam alvenis la kaleŝoj.

## Parko 
La parko estis kreita en 1817. La arboj restis plejparte inter la 2 aloj. Nuntempe oni aranĝas tie subĉielajn teatrojn. En 2006 estis kreita ornamputo kun pelikano, ĉar tiu birdo estis blazonobesto de familio Batthyány. Pli frue en 1999 oni metis apud la ĉefenirejo bronzan buston pri Albert Szent-Györgyi.

## Fontoj 
* http://www.szulofalumenying.eoldal.hu/cikkek/enying-bemutatasa/az-enyingi-uradalmi-kastely.html
* http://utazasok.org/index.php/Kastelyok-Magyarorszagon/Enying-Batthyany-kastely
* hungare kun foto
* hungare kun 2 fotoj 
* hungare kun pluraj fotoj

Enying
Enying
Kategorio:Enying
20243 Den Bosch

'*20243 *Den Bosch''''' estas malgranda meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la urbo Den Bosch ('s-Hertogenbosch), ĉefurbo de Norda Brabanto. Tiu urbo floris en la 15-a jarcento, kvankam ĝi estis tute detruita de katastrofa incendio en 1463. La pentristo Hieronymus Bosch pasis preskaŭ tuta sian vivon en Den Bosch.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Glyptostrobus pensilis

[eta|maldekstra| 400- al 500-jaraĝaj ekzempleroj en la Templo Nanhua ĉe [Ŝaoguan, Ĉinio.]]
*Glyptostrobus pensilis*, konata ankaŭ kiel *ĉina marĉocipreso*, estas la unusola vivanta specio en la genro *Glyptostrobus*. Ĝi estas indiĝena de subtropika sudorienta Ĉinio, el Fuĝjano okcidente al sudorienta Junano, kaj ankaŭ tre surloke en norda Vjetnamio kaj en orienta Laoso ĉe la vjetnama limo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Gymnosperm Database: *Glyptostrobus*
* Arboretum de Villardebelle: foto de konuso

Kategorio:Cipresacoj
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Kategorio:Nearktisa flaŭro
Kategorio:Orientalisa flaŭro
(22279) 1984 DM

**(22279) 1984 DM** estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1984
Kladoptozo

[eta|dekstra|200px|Cikatro de [abscisio sur la trunko de *Castilla* kie forfalis branĉo.]]
**Kladoptozo** (el greka *klados* - branĉo, *ptosis* - falo) estas la regula forfalo de branĉoj en plantoj kaj ĉefe en arboj. Ĝi estas similaĵoj por branĉoj de la pli konata procezo de regula folia forfalo fare de deciduaj arboj. Kiel ĉe folifalo, formiĝas tavolo de abscisio, kaj tiele la branĉo forfalas senprobleme.

## Referencoj 
## Literaturo 
* K. V. Bhat; T. Surendran; K. Swarupanandan (1986). "Anatomy of Branch Abscission in Lagerstroemia microcarpa Wight". New Phytologist. 103 (1): 177–183. doi:10.1111/j.1469-8137.1986.tb00606.x.
* Lorenza M. Bellani; Alessandro Bottacci (2004). "Anatomical studies of branchlet abscission related to crown modification in Quercus cerris L.". Trees. 10 (1): 20–23.

## Eksteraj ligiloj 
* Cladoptosis in *Thuja*  - UBC Botanical Garden

Kategorio:Planta fiziologio
Kategorio:Plantomorfologio
Kategorio:Plantanatomio
Krono (botaniko)

eta|300px|Arbokrono.
**Krono** de planto referencas al la totalo de surgrundaj partoj de unuopa planto, inklude tigojn, foliojn, kaj reproduktajn strukturojn. La kanopeo de plantokomunumo konsistas de unu aŭ pliaj plantokronoj kiuj kreskas en difinita areo.

La krono de lignoplanto (arbo, arbusto, liano) estas la branĉoj, folioj, kaj reproduktaj strukturoj kiuj etendas el la trunko aŭ ĉefaj tigoj.

Formoj de kronoj estas tre variaj kaj ĉefe tiuj de konusaj formoj kaj tiuj de rondecaj formoj. Kronoj estas karakterizitaj pro larĝo, profundo, surfaca areo, volumeno, kaj denseco. Mezuroj de kronoj estas tre gravaj por kvantiigi kaj kvalifiki plantosanon, kreskostadion kaj efikon.

## Bibliografio 
* Kozlowski, T.; Kramer, P.; Pallardy, S. (1991) The physiological ecology of woody plants. Academic Press

Kategorio:Plantomorfologio
Jan Berchmans

**Jan BERCHMANS** (latine: *Ioannes Berchmannus*; naskiĝinta la  en Diest, mortinta la  en Romo) estis belga teologo, sanktulo kaj jezuito. Kune kun Luigi Gonzaga kaj Stanisław Kostka li estas la patrono de la studanta junularo.
## Vivo
Estante filo de malriĉaj sed piaj gepatroj li senditis kiel 7-jarulo al lernejo. Tie li elstaris per diligenteco kaj seriozeco nekutima. 11-jara li venis ĉe la pastro Emmerich von Diest, kies loĝejo estis kvazaŭ seminariejo. Tie li denove estis al ĉiuj samklasanoj modelo. Post tri jaroj li revenis al la patro hejmen kie li lernis ke la familio ne plu povus permesi al si subtenon financan de la studoj. Sekve li ellernu metion iun. Tiu mesaĝo ege tristigis lin kaj igis la koron de la patro moligi. La patro do loĝigis lin ĉe Johann Freymont, kanoniko en Meĥleno. Li akceptis lin kaj kunfinancis la edukadon. Intertempe estis mortinta lia pia patrino post 7 jaroj da sufero; post tio la patro frokuliĝis ĉe Sankta Sulpico. 

Sed Bermans la pli juna decidis aliĝi al la Kompanio de Jesuo. Decidohelpa estis legado de la biografio de Luigi Gonzaga. En la jaro 1616 li akceptitis fare de la jezuitoj meĥlenaj. Jam dum la novicado Bermans preparis sin al misio por konverti la malkredantojn. La profesio de misiisto estis por li la plej alloga. Li do koncentriĝis pri animzorgado kaj evangelipredikado kaj akompanis la malriĉulojn al mesoj instruante al ili kiel iĝi feliĉaj en la vivo postmorta. En la 27.9.1617 li kaŝe faris la ordenajn promesojn, publike en la 25.9.1618. Unu monaton pli poste liaj superuloj sendis lin Romon por finstudi ĉe Roma Kolegio.

Antaŭ ol forvojaĝi suden li volis ankoraŭ viziti la patron. Sed li aŭdis pri la morto de la patro kaj pri ties entombigo. Per letero li transdonis la zorgrajton pri la fratoj kaj fratinoj en la manojn de la kuratoroj kaj iris al Romo. Li esperis iĝi misiisto en Ĉinio post la finfarado de la studoj. En Romo li denove estis modela por ĉiuj. En la 31.7.1621 akceptis laŭ kutimo de la ordeno sanktulon monatan sur kiu legeblas biblia verso pri la nescio de horo de la morto. Fakte li kvin tagojn pli malfrue malsaniĝis. La situacio tiom graviĝis ke li bezonis unkton. Kiel 22-jarulo li mortis. Tuj post la morto multaj volis vidi lian kadavron kaj havigi al si relikvojn de li. La sekvan tagon li entombigitis sub la ĉeesto de multaj episkopoj kaj prelatoj en la Alojzo-kapelo kie il ankaŭ ofte preĝis. Sed poste li translokitis en la Kapelon Sankta kruco, dume la koro venis al Loveno. Sanktigo de Berchmans estis en 1888.
## Fonto
Vollständiges Heiligen-Lexikon, Band 3. Aŭgsburg 1869, p. 385-386, kio legeblas tie ĉi interrete.

## Vidu ankaŭ 
* Kolegio Sankta Jan Berchmans

Kategorio:Jezuitaj sanktuloj

Kategorio:Kristanaj sanktuloj de la 17-a jarcento‎
Pseŭdolariko

eta|Ilustración
La **pseŭdolariko** () estas monotipa genro de konifero en la familio Pinacoj. La unusola specio, ***Pseudolarix amabilis***, estas komune konata kiel **ora lariko**, kvankam ĝi ne estas vera lariko (*Larix*), kaj tiele ankaŭ **falsa lariko** pli proksime rilata al *Keteleeria*, *Abies* kaj *Cedrus*. Ĝi estas indiĝena planto de orienta Ĉinio, kun teritorioj en malgrandaj areoj en montoj de suda Anhujo, Ĝeĝjango, Fuĝjano, Ĝjangŝio, Hunano, Hubejo kaj orienta Siĉuano, je altoj de 100-1500 m. Tiu falsa lariko estas foje konata laŭ malnova scienca nomo *Pseudolarix kaempferi*, sed tio povas okazigi konfuzon kun *Larix kaempferi*, nome la Japana lariko.

Kategorio:Kuracplantoj
Kategorio:Gimnospermoj
Kategorio:Pinacoj
Kategorio:Orientalisa flaŭro
Kategorio:Arboj de Ĉinio
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Kategorio:Vundeblaj specioj
Daintree Pluvarbaro

La **Daintree Pluvarbaro** aŭ en angla *Daintree Rainforest* (strikte tropika sezona arbaro), estas regiono situa en la nordorienta marbordo de Kvinslando, Aŭstralio, norde de Mossman kaj Cairns. Kun ĉirkaŭ 1 200 km², Daintree estas la plej granda kontinua areo de tropika pluvarbaro en la Aŭstralia kontinento. Laŭlonge de la marborda linio norde de la Rivero Daintree, tropika arbaro kreskas ĝis la bordo de la maro.eta|maldekstre|Daintree Pluvarbaro.La areo estas nune ĉefe allogaĵo por turistoj. La *Daintree Pluvarbaro* enhavas 3% el la ranoj, reptiloj kaj marsupialaj specioj en Aŭstralio, kaj 90% el vespertoj kaj papilioj. Ĉirkaŭ 7% el birdospecioj de la lando povas troviĝi en tiu areo. Estas ankaŭ ĉirkaŭ 12 000 specioj de insektoj en tiu arbaro. Ĉiu tiu biodiverseco estas enhavata ene de areo kiu okupas nur ĝis 0.1% el la teramaso de Aŭstralio.

## Vidu ankaŭ 
* Pluvarbaro

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Daintree Visitors Guide
* Visitor information about the Daintree
* Summary of the Daintree Rainforest 
* Bugs & Butterflies of The Daintree 
* http://www.daintree-rec.com.au/daintree 

Kategorio:Kvinslando
Kategorio:Geografio de Aŭstralio
Kategorio:Turismo en Aŭstralio
Kategorio:Pluvarbaroj
Kategorio:Tropikaj arbaroj
Kategorio:Gravaj birdareoj
22383 Nikolauspacassi

'*22383 *Nikolauspacassi''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la Astronomia Rondo de Farra d'Isonzo elde la Observatorio de Farra d'Isonzo en Friulo-Venecio Julia (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la ital-devena aŭstra arkitekto Nikolaus Franz Leonhard von Pacassi (1716–1790). Li estis dungita kiel kortega arkitekto de Maria Tereza de Aŭstrio kaj planis notindajn konstruaĵojn en Vieno, Prago, Buda kaj Gorico.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Astronomia Rondo de Farra d'Isonzo
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Virta etiko

**Virta etiko** (aŭ *aretea etiko*, el la greka ἀρετή (arete)) estas scienco aŭ pensaro komponita el normigaj etikaj teorioj kiuj emfazas virtojn de la menso kaj de la karaktero, tio estas parto de la etiko. Virtetikistoj diskutas la naturon kaj difino de virtoj kaj de aliaj rilataj aferoj. Por ekzemplo, kiel oni akiras virtojn? Kiel ili aplikiĝas en variaj realvivaj kuntekstoj? Ĉu estas virtoj enradikigitaj en universala homa naturo aŭ en pluraleco de kulturoj?

## Vidu ankaŭ 
* Aristotelo
* Platono
* Sokrato

## Referencoj 
Kategorio:Etiko
Kategorio:Filozofio
Kategorio:Virtoj
24945 Houziaux

'*24945 *Houziaux''''' estas tre malgranda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la belga astrofizikisto Léo Houziaux de la Universitato de Lieĝo, fakulo pri la stelaj strukturoj ĉe la Monto Wilson kaj la Monto Palomar. Per raketoj kaj satelitoj, li havigis spektrojn kaj lumintensojn de pli ol 30000 steloj. Li kreis la Departementon de Astrofiziko ĉe la Universitato de Mons en 1982.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Lisipo

**Lisipo** (en greka: Λύσιππος) estis greka skulptisto de la 4a jarcento a.K. Kun Skopas kaj Praksitelo, li estas konsiderata unu el la tri plej grandaj skulptistoj de Klasika Grekio, alportante transiron en la Helenisma Epoko. Estas problemoj por la studado de la verkaro de Lisipo pro la malfacilo identigi lian stilon inter la kopioj kiuj survivis. Ne nur li havis grandan atelieron kaj grandan nombron de disĉiploj en sia tuja etoso, sed ankaŭ oni supozas ke estis merkato por kopiaĵoj de liaj verkoj, havigita el ekstere de lia etoso, kaj dum lia vivo kaj poste en la Helenisma kaj Romia periodoj. La Venkinta Junulo aŭ Getty-bronzaĵo, kiu reaperis ĉirkaŭ 1972, estis asocia kun li.[eta|dekstra|200px|*Hermeso de Atalante*, romia marmora kopio de perdita bronzaĵo atribuita al Lisipo ([Nacia Arkeologia Muzeo de Ateno).]]

## Referencoj 
Kategorio:Helenaj skulptistoj
Kategorio:Antikva Macedonio
Krisztina Peremartoni

**Krisztina Peremartoni** [kristina], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Peremartoni Krisztina** estas hungara aktoro, voĉoaktoro. Ŝia origina familia nomo estis *P. Nagy*, ŝia edzo estis Tibor Maracskó.

Krisztina Peremartoni http://www.imdb.com/name/nm0673293/ naskiĝis la  en Veszprém (urbo).

## Biografio 
Krisztina Peremartoni akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1978, ŝia ĉefinstruisto estis Zoltán Várkonyi. Post siaj studoj ŝi aliĝis al trupo de Gaja Teatro. Ŝiaj pli gravaj teatraj stacioj estis:
* Nacia Teatro (Budapeŝto) (1982–1989, 1991-1997)
* Teatro de Nyíregyháza (1989–1990)
* Nacia Teatro (Pécs) (1990-1991).
Sueprize depost 1997 ŝi forlasis ĉion kaj ŝi vojaĝis al Usono, kie ŝi vivas plu. Ŝi ricevis 4 premiojn inter 1983-1997. Ŝi estas eksedziniĝinta, ŝi naskis filon.
  
## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** Romeo kaj Julieta - ina titolrolo
** Makbeto - kortegano de Lady Macbeth
** Rikardo la 2-a - reĝino
** La komedio de eraroj - Luciana
* Endre Fejes:
** Bonan vesperon somero, bonan vesperon amo (teatra versio) - vendistino
** *Rozsdatemető* - Reich Kató
* Molière: Tartufo - Marianne
* Andor Gábor: Dolarpaĉjo (teatra versio) - Gizi
* Anton Ĉeĥov: Tri fratinoj - Natasa

## Elektitaj kinaj filmaj roloj 
* *Ki beszél itt szerelemről?* (1979)
* *A verseny* (1987)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* *Dániel* (1978)
* *Ágacska* (1984)
* *Csetepaté Chioggiában* (1993)

## Dubladaj roloj 
* en kelkaj eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj http://iszdb.hu/?szemely=8054&lap=munkassag

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* [hungarlingva intervjuo(https://eo.wikipedia.org/wiki/intervjuo)]
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 
* http://port.hu/adatlap/szemely/peremartoni-krisztina/person-16677

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Nacia Arkeologia Muzeo de Ateno

eta|250ra|Nacia Arkeologia Muzeo de Ateno.
La **Nacia Arkeologia Muzeo** () de Ateno estas hejmo de kelkaj el la plej gravaj artefaktoj el vario de arkeologiaj lokoj tra la tuta Grekio el la prahistorio al la malfrua antikveco. Ĝi estas konsiderata unu el la plej grandaj muzeoj en la mondo kaj enhavas la plej riĉan kolekton de artefaktoj el Grekia antikveco tutmonde. Ĝi situas en la Eksarĥeia areo en centra Ateno inter la stratoj Epiro, Bobulinas kaj Tosicas dum ties enirejo estas en la strato Patision apuda al la historia konstruaĵo de la Atena Politeknika universitato.

La dekomenca plano estis konceptita de la arkitekto Ludwig Lange kaj ĝi estis poste modifita de Panagis Kalkos kiu estis la ĉefa arkitekto, Armodios Vlachos kaj Ernst Ziller.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* National Archaeological Museum of Athens  Oficiala retejo
* Review of The National Archaeological Museum in Athens ĉe UNRV.com 
* Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών - Archaeological Museum Of Athens Neoficiala retejo ĉe Facebook


Kategorio:Muzeoj en Ateno
Kategorio:Naciaj muzeoj en Grekio
Kategorio:Arkeologiaj muzeoj en Grekio
Birra Korça

**Birra Korça** estas bierfarejo, fondita en Korçë, Albanio, en 1928. La kompanio estas filio de grupo IHB depost 2004. Ĝi estas la tria plej granda produktanto de biero en Albanio.

## Historio 
Birra Korça estas la unua biero farita en Albanio. La bierfarejo estis fondita en Korçë, Albanio, en 1928. Ĝi estis fondita de itala investisto Umberto Umberti kaj Selim Mboria loka investisto. La komenca kapitalo por la firmao estis  frankoj. La komenca produkta kapacito estis  hl jare. Ĝi produktis Blondan Elon, Malhelan Elon, enboteligitan akvon "Kristal" kaj glacion.

Post la fino de la dua mondmilito kaj kun la starigo de la komunisma reĝimo en Albanio la  la bierfarejo fariĝis posedaĵo de la albana ŝtato laŭ la tiamaj leĝoj. Pluraj rekonstruoj kaj renovigadoj estis faritaj en la jaroj 1955, 1957 kaj 1965 kaj la produktado estis iom post iom pligrandigita. En aprilo 1994 sekvante la ŝanĝon en la politika klimato, kaj ankaŭ la ekonomian recesion, politikajn kaj sociajn tumultojn, sekvate de la liberaligo de la merkato en Albanio, la bierfarejo estis aŭkcie vendita kaj estis aĉetita fare de grupo da negocistoj.

En 2004 la bierfarejo estis aĉetita de negocisto Irfan Hysenbelliu, la prezidanto de "Birra Korça LLC". Baldaŭ poste investo de pli ol 15 milionoj da eŭroj (€) estis farita por renovigi la fabrikon. Ekde tiam la bierfarejo spertis profundan teĥnologian kaj arĥitekturan rekonstruadon. La tradicia dezajno estis konservita aldonante novajn elementojn el la sama stilo. Uzante la lastajn ĉeĥajn kaj italajn teĥnologiojn ĝi produktas  hektolitrojn da biero ĉiujare, dekoble la kvanton de la malnova bierfarejo. La akvo devenas de naturaj fontoj de Morava Monto. Birra Korça okazigas jaran bierfeston dum la monato de aŭgusto, kiu estas la plej granda en la regiono.

## Bierspecoj 
Bieroj sub la marko Korça inkluzivas: Blondan Elon, Eŭrop-tipan Pilsner 4.8-5% alk/vol kaj Malhelan Elon, 5-5.2% alk/vol Eŭropa malhela lager (dunkel). Birra Korça estas vendata en boteloj de 50 kaj 33 cl, kaj ankaŭ en bareloj de 30 kaj 50 litroj.

## Premioj 
"Birra Korça" ricevis plurajn kvalito-premiojn. La unua premio estis ricevita en Tesaloniko, Grekio en la jaro 1928. En 2007 en Londono, Anglio al la kompanio estis aljuĝita la Kron-Premio de Internacia Kvalito en Ora kategorio de la Ekzekutiva Prezidanto de Direkcio de Komercaj Iniciatoj (BID), S-ro Jose E. Prieto. Birra Korça estas posedanto de atestilo ISO 22000 kiu estas internacia normo uzata de organizoj ene de la nutroĉeno. Ĝi enhavas garantion de tradicia kvalito pri preventaj aranĝoj plus preventaj aranĝoj pri nutraĵo-sekureco. En 2009 en Frankfurto, Germanio Birra Korça estis denove rekompencita per la Premio Internacia Arko de Eŭropo en Diamanta Kategorio, konkurante kontraŭ entreprenoj el 178 landoj. Ĉi tiu premio estis transdonita al S-ro Kasem Hysenbelli (la reprezentanto de Birra Korça) de Sinjoro Prieto. Birra Korça estas vaste distribuata en Albanio kaj estas eksportata al kelkaj najbaraj landoj. En 2011 Birra Korça eniris la usonan merkaton kaj povas esti aĉetita en diversaj lokoj en Masaĉuseco.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Tradukfonto 
Korca
Denise Radó

**Denise RADÓ,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Radó Denise** estis hungara aktoro, voĉoaktoro, reĝisoro. Ŝia onklo estis teatrestro Vilmos Radó.

Denise Radó http://www.imdb.com/name/nm1124145/ naskiĝis la  en Békéscsaba.

## Biografio 
Denise Radó post la gimnaziaj jaroj laboris jaron en la Teatro Kisfaludy. Ŝi akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1985, ŝia ĉefinstruisto estis András Békés. Post siaj studoj ŝi aliĝis al trupo de Teatro József Attila, sed dum kelkaj jaroj ŝi apartenis ankaŭ al Teatro Gárdonyi Géza. En la fruaj 2000-aj jaroj ŝi estis reĝisoro kaj arta konsilisto en malgranda ĉefurba teatro, poste ŝi ne ligiĝis al trupo. Ekde 2007 ŝi estas membro de Teatro Szigligeti (Szolnok). Ŝi ricevis premiojn en 2012 kaj 2013. Ŝi havas edzon, ŝi naskis filinon.
 
## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** Somermeznokta sonĝo - Helena
** La komedio de eraroj - Adriana; Luciana
* József Katona: *Bánk bán* - Gertrudis
* Molière: La Mizantropo - Célimène
* Friedrich Schiller:
** *Kabale und Liebe* - Lady Milford
** Maria Stuart - Elizabeta

## Elektitaj filmaj roloj 
* ‘‘A kikapós patikárius’‘ (1986)
* ‘‘Szomszédok’‘ (televizia serio, 1994-1995)
* ‘‘Pillangó’‘ (2012)

## Elektitaj reĝisoraĵoj 
* Ken Kesey: Kukolonesto (2009)
* Andrew Lloyd Webber: Jesus Christ Superstar (2011)
* Gábor Presser: *A Padlás* (2015)

## Dubladaj roloj 
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Tia Carrere, Deborah Shelton, Michelle Pfeiffer, Meryl Streep, Sigourney Weaver, Demi Moore, kaj aliaj [http://www.magyarszinkron.hu/?module=movies&action=showperson&mpid=1188 ]

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva membiografio kun foto 
* http://port.hu/adatlap/szemely/rado-denise/person-21336

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Funikularo de Zagrebo

dekstra|eta|Funikularo
dekstra|eta|Funikularo vidita de Strato Tomić
La **Funikularo de Zagrebo** () estas funikularo en Zagrebo operaciita de ZET, situanta en Strato Tomić, konektanta Straton Ilica (Donji Grad, *Malsupra urbo*) kun Strossmayerovo šetalište (promenejo Strossmayer) norden (Gornji Grad, *Supra urbo*).

Ĝia 66 metrojn longa vojo faras el ĝi unu el la plej mallongaj publikaj funikularoj en la mondo. La funikularo estis konstruita en 1890 kaj komencis veturi la . Komence ĝi havis vapormaŝinojn, kiuj estis anstataŭigitaj per elektromotoroj en 1934. Konsiderante ke ĝi konservis sian originalan formon kaj plejparton de siaj konstruaj kaj teĥnikaj trajtoj, estis donita al ĝi jura protekto kiel protektita monumento.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Zagrebo#Funikularo
* Listo de funikularoj

## Eksteraj ligiloj 
* ZET funikularo

## Tradukfonto 
Zagrebo
Kategorio:Fervojo en Kroatio
Kategorio:Zagrebo
Kategorio:Konstruaĵoj en Zagrebo
Zagrebo
Erzsébet Rátkai

**Erzsébet Rátkai** [erĵEbet], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rátkai Erzsébet** estas hungara kostumisto, altlerneja instruisto.

Erzsébet Rátkai http://port.hu/adatlap/szemely/ratkai-erzsebet/person-20866 naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Erzsébet Rátkai frekventis muzikan bazlernejon en Kecskemét, poste artan gimnazion en Szeged, fine ŝi akiris diplomon en muzika kaj teatra akademio en Bratislavo en 1980. Post siaj studoj ŝi aliĝis al Teatro de Kecskemét. Intertempe kaj poste ŝi kreis teatrajn kostumojn ekzemple en Teatro Jókai (Békéscsaba), Nacia Teatro (Budapeŝto), subĉiela teatro de Szeged, eĉ en Germanio, Suomio, Vieno, Bratislavo, Oslo, Toronto. Inter 1986 kaj 1989 ŝi ne ligiĝis al teatra trupo, poste ŝi estis membro de Teatro Petőfi (Veszprém) jardekon, poste al Teatro Madách ĝis 1999. En Veszprém (urbo) ŝi kreis metodon, kiel fari el novaj kostumoj uzitajn kostumojn. Ekde 2000 ŝi ankaŭ instruas en Hungara Belarta Universitato. Ŝi ricevis premiojn en 2008 kaj 2014.
 
## Elektitaj kostumaj laboroj 
* William Shakespeare:
** Reĝo Lear (en Teatro Madách)
** La dresado de la megero (en la 2000-aj jaroj)
** La komedio de eraroj (en la 2000-aj jaroj)
** Kiel plaĉas al vi (en la 2000-aj jaroj)
* Friedrich Schiller: Maria Stuart (en Teatro Madách)
* Molière: La Avarulo (en la 2000-aj jaroj)

## Elektitaj kostumaj ekspozicioj 
* Prago 1975, 1979, 2003
* Arthalo Budapeŝto 1983
* Pécs 2004

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj kostumistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Sveda Poemaro

***Sveda Poemaro*** estas Esperanta antologio de svedlingvaj poemoj tradukitaj de Magda Carlsson. La 112-paĝa libro aperis en la jaro 1954 en Stokholmo ĉe Eldona Societo Esperanto. 

## Recenzoj 
## Eksteraj Ligiloj 
* Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience : 
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de RERO (Svislando okcidenta)

Kategorio:Verkoj el la esperantigita svedlingva literaturo
Kategorio:Esperanto-antologioj
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Bregenzer Festspiele

eta|La areo de la Bregenz festivalo de la helikoptero (2008)
eta|Vido de la Pfänder sur la lago-scenejo (2007)
La **Festivalo de Bregenz** ***Bregenzer Festspiele*** estas kultura festivalo kiu okazas ĉiujare en julio kaj aŭgusto, en la ĉefurbo de Vorarlberg, Bregenz.

Por la plejmulto de la  vizitantoj la plej granda atrakcio de la festivalo estas la *ludo sur la lago* kiu okazas sur la scenejo sur la lago, la plej granda tiuspeca scenejo en la mondo. La Festivalo estas konata pro la beleco de la natura fono de la Bodenlago, la grandiozaj scenaranĝoj, la perfekta scentekniko kaj la unika akustiko.

La programo de la Bregenz festivalo inkludis, ekzemple, en 2004, proksimume 80 okazaĵojn, dum kiuj ĉeestis pli ol 215,000 spektantoj. La orkestro de la festivalo estas la viena simfonia orkestro Wiener Symphoniker.

## Historio kaj ludejoj 
### Scenejo sur la lago 
Ĉe la unua festivalo en 1946, la "ludo sur la lago" estis prezentata en la gondola haveno. Dank'al donaco de Karl Deuring la festivalo ek de 1950 havis grandegan scenejon sur la lago kun tribuno por 6400 spektantoj. Scenejo kaj tribuno estis dufoje alikonstruitaj. Nuntempe la tribuno havas 7000 sidlokojn. Ĉiujare sur la lago estas enscenigata granda prezentado de muzika teatro, komence plejparte opereto, kantoteatraĵo aŭ ludopero. Ekde la 1970-aj jaroj, estis prezentitaj pli kaj pli da operoj de la internacia repertuaro kaj muzikaloj. Ekde 1985, la prezentadoj sur la lago-scenejo estas ludataj dum du sekvantaj jaroj.

### La Festspielhaus 
eta|La Festspielhaus kun la tribuno de la lago-scenejo (2007)
La *Festspielhaus* (Domo de la Festivalo) kun 1765 sidlokoj estis konstruita en la jaroj 1977 ĝis 1980. Ĝi estas interligita kun la lago-scenejo kaj okaze de malbona vetero en la domo eblas prezenti la ludon en scene reduktita formo. Cetere la konstruaĵo estas uzata kiel ejo por la prezentado de plia Opero kaj kiel scenejo por orkestraj koncertoj.

### Teatro ĉe Kornmarkt 
Ekde la 1950-aj jaroj, la Teatro ĉe *Kornmarkt* (grenofoiro) estas uzata por teatraj prezentadoj kaj kelkfoje ankaŭ por la prezentado de malofte  prezentitaj operetoj kaj operoj.

### Aliaj ludejoj 
Apartaj prezentadoj okazas ankaŭ en la „Werkstattbühne“ (laboreja scenejo) kaj en la Kunsthaus Bregenz (Domo de la arto)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Operaj festivaloj
Kategorio:Bregenz
Megarono

eta|Ruinoj de la mikena megarono.
La **megarono** (greke μέγαρον) estis la centra halo de la mikenaj palacaj kompleksoj. Ĝi estis ĝenerale kvarangula, kun malferma enirejo ĉe la fasada parto. En ties tegmento estis okulo por certigi la lumon kaj aerumadon.

La arĥitektura historio rigardas la megaronon kiel antaŭulon de la grekaj temploj. Ĝi estis uzata por distrado aŭ kiel konsila halo. Ties muroj estis kolorigitaj kaj la tegmenton portis trabokolonoj. La tegmenton kovris ofte tegoloj. La plej fama megarono troviĝas en palaco de Tirinto.

Kategorio:Mikena Grekio
Kategorio:Ĉambroj
Kategorio:Arkitekturo en Grekio
Kategorio:Arkeologio