open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Wilhelm Neurath

**Wilhelm Neurath** el Wernigerode (mortis la 3-an de junio 1914 post longa malsano) estis unu el la plej fervoraj germanaj esperantistoj.

## Nekrologo 
Li estis la fondinto de la Esperanto grupoj en Hildesheim kaj Wernigerode. Ĉi tie li posedis la pensionon „Villa Esperanto", en kiu multaj samideanoj jam loĝis dum libertempo; certe ili bone memoris pri la agrablaj tagoj kaj horoj, kiujn ili pasigis ĉe la ĉiam afabla mortinto. Precipe li laboris por Esperanto per tio, ke li tradukis Esperantajn artikolojn kaj novelojn en la germanan lingvon kaj publikigis la tradukojn en germanaj gazetoj, akcentante, ke nur per Esperanto estas eble, ĝui tiajn literaturaĵojn, ofte el lingvoj de malgrandaj popoloj. En tiu ĉi rilato li havis bonajn sukcesojn, kies daŭrigon nun malhelpis la kruela morto.

## Notoj
Kategorio:Germanaj esperantistoj
Distrikto Bátonyterenye

La **Distrikto Bátonyterenye** [bAtonjterenje] (hungare *Bátonyterenyei járás*) estas distrikto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád. Ĝi situas ĉe piedoj de montaroj Cserhát kaj Mátra en la nordorienta parto de la departemento (en la norda parto de Hungario).
eta|Distrikto Bátonyterenye en Hungario

La distrikta ĉefurbo estas Bátonyterenye, kiu estas urbo, la ceteraj 7 komunumoj estas vilaĝoj.
 
La areo estas 215,45&nbsp;km², kie loĝas 21 590 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturoj kaj bredadoj (dum la socialismo ankaŭ pri minadoj).

## Historio 
Tiu distrikto estis kreita en 1983. Pli frue la komunumoj apartenis al Distrikto Salgótarján.

## Komunumoj 
* distrikta ĉefurbo kaj urbo: **Bátonyterenye**
* vilaĝoj:
** Mátramindszent, kiu administras ankaŭ vilaĝojn Dorogháza kaj Szuha
** Mátraterenye, kiu administras ankaŭ vilaĝojn Mátranovák kaj Nemti
** Mátraverebély

## Fontoj 
* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio

Kategorio:Distriktoj de Hungario
Appennino Cesenate

La '*montara komunumaro *Appennino Cesenate*** - itale ***Comunità montana dell'Appennino Cesenate'''* - situas en la provinco Forlì-Cesena kaj la regiono Emilio-Romanjo de Italio. Ĝi konsistas el la valoj de la riveroj *Savio* kaj *Rubicone'' (en Esperanto Rubikono), kaj - kiel la nomo indikas - estas parto de la montaro Apeninoj (la nomo signifas "parto de la Apeninoj proksime de urbo Cesena").

La komunumaro konsistas el la administraj komunumoj:
* Bagno di Romagna (la administra centro)
* Borghi
* Mercato Saraceno
* Roncofreddo
* Sarsina
* Sogliano al Rubicone kaj
* Verghereto.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo 

Kategorio:Komunumoj de Emilio-Romanjo
Kategorio:Komunumoj de Provinco Forlì-Cesena
Arkiatro

La **arkiatro** (aŭ **arkiatra**, el la malfrua latino *archiatrus* aŭ *archiater*, siavice el la antikva greka “ἀρχίατρος" (*arkìatros*), kombinita per “ἀρχ” indikanta la ĉefon kaj “ἰατρὸ” (kuracisto), estas la precipa kuracisto. Kortega termino, ĝi estas ankoraŭ uzata por la persona kuracisto de la papo (vidu sube).

Dum la klasika periodo li estis la precipa kuracisto de la suvereno. **Palaca arkiatro** estis la oficiala titolo de la persona kuracisto de la imperiestro.

**Popolaj arkiatroj** en la Romio kaj en la okcidenta mondo, estis speco de kuracistoj kiuj senpage kuracis la popolon foje komisiite de la aŭtoritatoj.

## Papa arkiatro 
En Mezepoko ofte la precipa kuracisto de la papo estis juda medicinisto de la roma juda komunumo.

Nune la papa arkiatro estas medicinisto Patrizio Polisca.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Historio de medicino


Kategorio:Historio de medicino
*
Kategorio:Kortegoj
Francis Sheehy-Skeffington

**Francis Skeffington** (23a Decembro 1878 – 26a Aprilo 1916) el Bailieborough, Graflando Cavan, estis irlanda sufrageto, pacifisto kaj verkisto. Li estis amiko kaj samlernejano de James Joyce, Oliver St. John Gogarty, Tom Kettle, kaj de la patro de Conor Cruise O'Brien nome Frank O'Brien. Li edziĝis al Hanna Sheehy en 1903, kies propra familinomon li adoptis kiel parto de sia nomo, rezulte en esti konata kiel **Francis Sheehy-Skeffington**, kaj foje menciata nur kiel "Skeffy".

## Verkoj 
* *Michael Davitt, revolutionary, agitator and labour leader*, 1908 (alirebla el Internet Archive).
* *A forgotten small nationality : Ireland and the war*, Februaro 1916 (Internet Archive).
* *A Forgotten Aspect of the University Question*. Private presita, Dublin 1901 (publikigita kun *The Day of the Rabblement* de James Joyce.)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Biografio 

Kategorio:Irlandaj verkistoj
Kategorio:Irlandaj esperantistoj
San Cristóbal (Domingo)

**San Cristóbal** aŭ **Sankta Kristoforo** aŭ pli longe *Benemérita de Sankta Kristoforo* estas urbego en suda Domingo. Ĝi estas ĉefurbo de la samnoma provinco.
eta|190ra|Blazono de San Cristóbal

## Bazaj informoj 
* Loĝantaro:  (en 2002)
* Supermara alteco: 
* Areo: 
* Telefonkodo: +1 (809)
* Poŝtkodo:
* Horzono: UTC - 4
* 

## Geografio 
San Cristóbal situas en proksimeco de la suda marbordo. Sankta Domingo troviĝas 32, Concepción de la Vega 92, San Pedro de Macorís 95, La Romana (urbo) 130, Higüey kaj San Felipe de Puerto Plata po 159 km.

## Historio 
San Cristóbal estis fondita fare de hispanoj en 1575 kiel vilaĝo, ĉar oro estis malkovrita en la areo. Ĝi ricevis pli altan rangon en 1822. La unua dominga konstitucio estis subskribita ĉi tie en 1844. En 1934 ĝi fariĝis la ĉefurbo de la provinco Trujillo

## Klimato 
San Cristóbal situas en musona tropika klimato, kie la temperaturoj varias averaĝe inter 23-26 °C. En la urbego jare falas 1676 mm. Lia plej seka monato estas marto, plej ofte pluvas en majo. En ĉiuj monatoj pluvas. Ofte okazas uraganoj.

## Vidindaĵoj 
* katedralo
* urbodomo

## Famuloj 
Naskiĝis en San Cristóbal Rafael Trujillo

## Fontoj 
* Angla Vikipedio helpe de WikiTrans
* Itala Vikipedio helpe de Guglo
* http://galanreyes.blogspot.hu/2009_01_01_archive.html 
* http://www.britannica.com/EBchecked/topic/521037/San-Cristobal 
* mapo, distancoj
* vetero

Kategorio:Urboj de Dominika Respubliko
Distrikto Rétság

La **Distrikto Rétság** [rEtŝAg] (hungare *Rétsági járás*) estas distrikto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád. Ĝi situas sur montaro, montetaro kaj ebenaĵo en la sudokcidenta parto de la departemento (en la norda parto de Hungario).
eta|Distrikto Rétság en Hungario

La distrikta ĉefurbo estas Rétság, kiu estas urbo, la ceteraj 24 komunumoj estas vilaĝoj.
 
La areo estas435,03&nbsp;km², kie loĝas 23 798 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturoj kaj bestobredadoj. La senlaboreco estas alta.

## Historio 
Tiu distrikto funkciis jam inter 1886-1983, sed ĝi havis la nunan nomon nur ekde 1950. La distrikta sistemo ne funkciis en Hungario inter 1983-2013.

## Komunumoj 
* distrikta ĉefurbo kaj urbo: **Rétság**
* vilaĝoj:
** Berkenye, kiu administras ankaŭ vilaĝon Nógrád (vilaĝo)
** Borsosberény, kiu administras ankaŭ vilaĝojn Bánk kaj Tolmács
** Diósjenő
** Kétbodony, kiu administras ankaŭ vilaĝojn Kisecset, Nógrádsáp, Szátok, Szente|kaj Tereske
** Nagyoroszi, kiu administras ankaŭ vilaĝojn Horpács kaj Pusztaberki
** Nézsa, kiu administras ankaŭ vilaĝojn Alsópetény kaj Legénd
** Nőtincs, kiu administras ankaŭ vilaĝojn Felsőpetény kaj Ősagárd
** Romhány
** Szendehely, kiu administras ankaŭ vilaĝon Keszeg

## Fontoj 
* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio

Kategorio:Distriktoj de Hungario
Arthur Griffith

maldekstre|eta|Griffith en julio de 1922, unu monaton antaŭ sia morto.

**Arthur GRIFFITH** (en irlanda gaela Art Ó Gríobhtha; 31a de marto 1872 – 12a de aŭgusto 1922) estis irlanda politikisto kaj verkisto, kiu fondis kaj poste kondukis la politikan partion Sinn Féin. Li funkciis kiel prezidento de la *Dáil Éireann* (nome parlamento de la revolucia respubliko Irlando) el Januaro al Aŭgusto 1922, kaj estis estro de la Irlanda delegitaro ĉe la negocado en Londono kiu rezultis en la Angl-Irlanda Traktato de 1921, kun Michael Collins.

Li estis kunfondinto kaj eldonisto de la gazeto *The United Irishman* el 1899 al 1906.

## Notoj 
## Fontoj 
* Patrick Maume, *The Long Gestation* (Gill & Macmillan, 1999).
* There is a 2003 reprint of *The Resurrection of Hungary* with an introduction by Patrick Murray (University College Dublin Press).
* The Treaty Debates on-line (Dec 1921 – Jan 1922)
* Anthony J. Jordan, Arthur Griffith with James Joyce & WB Yeats - Liberating Ireland" [Westport Books 2013]

Kategorio:Irlandaj politikistoj
Oliver St. John Gogarty

eta|dekstre|Gogarty en 1897
eta|dekstre|180px|Gogarty en 1922
**Oliver Joseph St John GOGARTY** (17a Aŭgusto 1878 – 22a Septembro 1957) estis irlanda poeto, aŭtoro, otolaringologo, atleto, politikisto, kaj tre bone konata babilanto, kiu utilis kiel inspirigo por Buck Mulligan en la romano de James Joyce nome *Uliso*.

## Verkoj 
* *Hyperthuleana* (1916) eta|dekstra|The Oliver St. John Gogarty Pub en Dublino
* *Blight: The Tragedy of Dublin* (1917)
* *Secret Springs of Dublin Song* (1918)
* *The Ship and Other Poems* (1918)
* *A Serious Thing* (1919)
* *The Enchanted Trousers* (1919)
* *An Offering of Swans* (1923)
* *An Offering of Swans and Other Poems* (1924)
* *Wild Apples* (three versions: 1928, 1929, 1930)
* *Selected Poems* (1933)
* *As I Was Going Down Sackville Street* (1937)
* *Others to Adorn* (1938)
* *I Follow St. Patrick* (1938)
* *Elbow Room* (du versioj: 1939, 1942)
* *Tumbling in the Hay* (1939)
* *Going Native* (1940)
* *Mad Grandeur* (1941)
* *Perennial* (du versioj: 1944, 1946)
* *Mr. Petunia* (1946)
* *Mourning Became Mrs. Spendlove* (1948)
* *Rolling Down the Lea* (1949)
* *Intimations* (1950)
* *Collected Poems* (1951)
* *Unselected Poems* (1954)
* ''It Isn't This Time of Year At All!: An Unpremeditated Autobiography* (1954)
* *Start From Somewhere Else* (1955)
* *A Weekend in the Middle of the Week* (1958)
* *The Poems & Plays of Oliver St. John Gogarty'' (enhavanta raran kaj nepublikigitan materialon, 2001)

### Biografio 
* Ulick O'Connor, *Oliver St. John Gogarty* (1963)
* J. B. Lyons, *Oliver St. John Gogarty* (1976, 1980)

## Fontoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Robot Wisdom's Joyce Page 
* 'Perfection of the Life, Perfection of the Art' Irish literary critic Val Nolan writing on the St. John Gogarty Literary Festival for Poetry Ireland News
* Gogarty kiel sportisto 
* Gogarty en la Pariza Olimpiko de 1924 

Kategorio:Irlandaj verkistoj
Kategorio:Irlandaj politikistoj
Kategorio:Irlandaj sportistoj
Clontarf (Dublino)

**Clontarf** (en irlanda Cluain Tarbh, paŝtejo de taŭro) estas marborda ĉeurbo de norda Dublino, en Irlando. Ĝi estas fama ĉefe pro la Batalo de Clontarf en 1014, kiam Brian Boru, Alta Reĝo de Irlando, venkis super la Vikingoj de Dublino kaj ties aliancanoj, la irlandanoj el Leinster. Tiu batalo, kiu etendiĝis al ampleksa areo, estas konsiderata kiel fino de la Irland-Vikingaj Militoj.

Clontarf ne havas ununuran "urban centron" sed historie estis du loĝocentroj, unu en la marbordo ĉe la urbo kaj la fiŝkaptista vilaĝo de Clontarf Sheds pli norde ĉe la marbordo kie nun estas Vernon Avenue, aldone al la bieno centrita ĉe la Kastelo Clontarf. Clontarf havas vendejojn en kelkaj lokoj, ĉefe centre ĉe Vernon Avenue.

## Eksteraj ligiloj
* Ĉapitro 24 de 'The Neighbourhood of Dublin' de Weston St. John Joyce (1920) 

Kategorio:Geografio de Irlando
Kategorio:Dublino
Nyan Cat

**Nyan Cat** (en Esperanto: Njan kato) estas la video kiu estis alŝutata en YouTube, en aprilo en 2011 aŭ la albumo de **daniwellP** kiu enhavas muzikojn kiuj estis uzataj en ĉi tiu video, ktp. La video rangis en numero 5a ĉe listo de plej rigarditaj filmetoj de YouTube en 2011 (7.2 milionoj da totalo).

## Resumo 
La video en Youtube kreis uzanto nomata saraj00n. Tiu havas rolulon kiu estis kreata de PRguitarman, tio estas kato kiu havas dolĉaĵan korpon, kiu ellasas poste ĉielarkon kaj flugas en universo, kun muziko de vokalojdo (Hatsune Miku) "Nyanyanyanyanyanyanya!" (kreata de daniwellP).

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* YouTube
* Nico Nico Douga
* Vokalojdo

Kategorio:Interretaj memeoj
The United Irishman

La ***United Irishman*** estis titolo de tre populara gazeto en Irlando kaj kelkaj revuoj samnomaj estis publikigitaj laŭ ĝi.

* ***The United Irishman*** estis ĉiusemajna irlanda naciista gazeto fondita de John Mitchel en Februaro 1848, post li lasis la gazeton *The Nation*, kies eldonisto li estis estinta. La gaseto aperis ĝis Mitchel estis arestita la 26an de majo 1848 kaj sendita al Van Diemen’s Land, nuna Tasmanio.

* ***The United Irishman*** estis irlanda naciista gazeto kunfondita de Arthur Griffith kaj William Rooney. Ĝi estis unuafoje publikigita la 4an de marto 1899 kaj pluis el 1899 al 1906. Kontribuantoj estis Oliver St. John Gogarty, Pádraig Pearse, Maud Gonne kaj Roger Casement. La verkisto James Joyce diris pri United Irishman ke ĝi estas *la nura gazeto kun intencoj en Irlando*,, sed poste li polemikis, ĉar la gazeto malakceptis sian materialon. En 1906 *United Irishman* ŝanĝis al *Sinn Féin*, kiu pluis ĝis 1914 kiam ĝi estis nuligita de la Brita registaro.

* ***The United Irishman/An tÉireannach Aontaithe***, unuafoje publikigita en Majo 1948, estis la oficiala ĉiumonata organo de Sinn Féin vendita de ties membroj. . La unua eldonisto estis Seán G. O'Kelly baze sur oficejo en 38 South King Street en Dublino. 

* ***The United Irishman***, publikigita en norda Belfast 2000 kaj produktita de tiuj implikitaj en la Oficiala Respublika Movado nome disigo el la Partio de Laboristoj de Irlando fine de la 1990-aj jaroj. Ĝi aperigis artikolojn de Colm Breathnach kaj Eamon McCann.

## Notoj 
Kategorio:Irlandaj gazetoj
Hornbach (Schwarzbach)

La **Hornbach** (france: **La Horn**) estas alfluanto de la rivero Schwarzbachs. Ĝi fontas en Francio, proksime de Bitche kaj fluas al Rejnlando-Palatinato (Germanio). La longeco en Francio estas 27,6&nbsp;km. La rivereto Hornbach kun siaj flankriveretoj senakvigas la en la nordo de la departemento Moselle situantan landon de Bitche, la ekstreman sudokcidenton de la Palatinata arbaro, la montetarlandon de Zweibrücken kaj la sudorienton de la distrikto Saarpfalz.

## Riverfluo 
La rivereto fontas 400 m sude de la lageto „Entenbaechel Teich“, sude de Bitche, trafluas la lageton „Étang d’Hasselfurth“ kaj fluas norden trans Hanviller kaj Bousseviller al Waldhouse. Ĉi tie enfluas la preskaŭ samgrandan rivereton Trualbe de dekstre. Dum la sekvantaj 12&nbsp;km la rivereton nun portas ambaŭ nomojn. Inter la lorena Rolbing kaj la palatinata Riedelberg la rivereto estas la landlimo. Poste ĝi fluas en la distrikton Südwestpfalz kaj ŝanĝas apud la muelejo, kie la rojo Felsalb enfluas de dekstre, sian direkton okcidenten. Sur la vasta distanco trans Dietrichingen kaj Mauschbach al la urbo Hornbach la rivero inundas larĝan apudriveran areon dum printempo. Apud la urbo Hornbach enfluas de maldekstre la rivereto Schwalb. Poste la rivereto trafluas agrikulturan valon en norda direkto. En la valo troviĝas ĉi tie ankaŭ la federacia strato B 424 kaj bicikla vojo, kiu uzas la trakon de la iama trajnlinio Hornbachbahn. Post Althornbach la rivereto forlasas la distrikton Südwestpfalz kaj atingas la urboparton Rimschweiler de la sendistrikta urbo Zweibrücken. Tuj antaŭ Ixheim enbuŝiĝas de maldekstre la Bickenalb, kiu fontas en la lorena kantono Rohrbach-lès-Bitche kaj poste trafluas por kelkaj kilometroj Sarlandon. Apud la germana aŭtovojo A1 la rivereto nun estas grandparte kanaligita la enfluas apud la urboparto Bubenhausen de maldekstre en la Schwarzbach, kiu mem tuj poste enfluas la riveron Blies.

## Alfluantoj 
* Lebach (*maldekstre*)
* Schorbach (*maldekstre*)
* Neubach (*maldekstre*)
* Mausbach (*musbach*) (*dekstre*)
* Kumper Bach (*ruisseau du kamp*) (*maldekstre*)
* Schwarzbach (*dekstre*), 11,7&nbsp;km
* Klassbach (*maldekstre*)
* Schweixer Bach (*ruisseau de schweix*) (*dekstre*), 1,9&nbsp;km
* Trualbe (*Schwarzbach*, *ruisseau d’eppenbrunn*) (*dekstre*), 6,9&nbsp;km
* Breidenbach (*maldekstre*)
* Weiherbach (*maldekstre*), 3,0&nbsp;km
* Altbach (*dekstre*)
* Bottenbach (*dekstre*), 3,7&nbsp;km
* Grosssteinbach (*maldekstre*)
* Felsalb (*dekstre*), 17,7&nbsp;km
* Kirschbach (*dekstre*), 2,3&nbsp;km
* Wiesengraben (*maldekstre*)
* Mühlbach (*maldekstre*)
* Mauschbach (*dekstre*)
* Schwalb (*maldekstre*), 22,0&nbsp;km
* Unterbeiwaldgraben (*maldekstre*)
* Buchholzgraben (*dekstre*)
* Althornbach (*dekstre*)
* Atzenbach (*dekstre*), 1,3&nbsp;km
* Bickenalb (*maldekstre*), 23,0&nbsp;km

## Trafiko 
Ekde 1913 la trajnlinio Hornbachbahn ligis la urbon Zweibrücken kun la urbo Hornbach.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Hornbach (frz.) 

Kategorio:Riveroj en Rejnlando-Palatinato
La Spleno de Parizo

***La Spleno de Parizo*** (france: *Le Spleen de Paris*, ankaŭ konata kiel *Paris Spleen* aŭ *Petits Poèmes en prose*), estas kolekto de 51 mallongaj prozpoemoj de Charles Baudelaire. La kolekto estas publikigita postmorte en 1869 fare de la fratino de Baudelaire, kaj estas rilata al la modernisma literatura movado.

Tiuj poemoj havas neniun akuratan ordon, havas neniun komencon kaj neniun finon kaj ili povas esti legataj kiel pensoj aŭ noveloj en konsciflua stilo. La esenco de la poemoj estas "kapti la belecon de vivo en la moderna urbego", uzante tion kion Jean-Paul Sartre etikedis kiel estante lia ekzistadeca perspektivo sur lia medio.

La libro estas esperantigita fare de Paul Lobut kaj eldonita de Eldonejo Koko el Kopenhago en la Serio Oriento-Okcidento en 1967.

## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
* Katalogo de CDELI
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Universitato de Amsterdamo

Kategorio:Parizo en beletro
Kategorio:Serio Oriento-Okcidento
Kategorio:Verkoj el la esperantigita franclingva literaturo
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
Kategorio:Katalogo de CDELI
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Kategorio:Katalogo de Universitato de Amsterdamo
12258 Oscarwilde

'*12258 *Oscarwilde'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la anglo-irlanda dramisto Oscar Wilde (1854–1900) por ĉiam memorinda pro tiun linion "Ni ĉiuj estas en la defluilo, sed iuj el ni rigardas la stelojn", eldirita de Lord Darlington kaj demandita de Sino Dumby en la tria akto de *Lady Windermere's Fan'' (1892).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Rimportreto

**Rimportreto** estas poezia formo tradiciiĝinta en Esperanto, priskribo de iu persono (kutime aktivulo de Esperanto-movado kaj/aŭ kulturo) en formo de rondelo.
La tradicion lanĉis Kálmán Kalocsay per sia libro "Rimportretoj" (1931).
Poste rimportretojn verkis ankaŭ William Auld, Reto Rossetti (en "Kvaropo"), Jorge Camacho, Valentin Melnikov, Hu Guozhu kaj aliaj poetoj.

## Eksteraj ligiloj
* Rimportretoj, GALERIO DE ESPERANTAJ STELOJ,Literatura Mondo, Budapest, 1934

Kategorio:Ĝenroj de poezio
Stanislaus Joyce

**Stanislaus Joyce** (17a de decembro 1884 – 16a de junio 1955) estis Irlanda instruisto, studento, kaj verkisto kiu loĝis kelkajn jarojn en Triesto. Li estis frato de James Joyce. Kun tiu li kunhavis ideojn kaj librojn, kvankam Stanislaus estis tri jarojn pli juna ol James, kaj konstanta junula kompano. Stanislaus ribeliĝis kontraŭ sia naska Irlando kiel lia frato estis farinta, kaj en 1905, li kuniĝis kun James en Triesto ĉe Via Caterina, 1. Tie li anstataŭis sian fraton kiel instruisto de la angla. Dum la Unua Mondmilito li estis arestito en koncentrejo dum iom da tempo. Kaj dum la Dua Mondmilito fuĝis iom da tempo al Florenco.

## Fontoj 
*My Brother's Keeper 

Kategorio:Irlandaj verkistoj
Kategorio:James Joyce
Nora Barnacle

**Nora Barnacle** (21-an de marto 1884 – 10-an de aprilo 1951) estis muzinspiro kaj edzino de la verkisto James Joyce.

## Ekvivo 
Nora Barnacle naskiĝis en Galway, Irlando, el patro bakisto en Connemara, 38-jaraĝa kaj analfabeto kiam Nora naskiĝis. Ŝia patrino estis Annie Honoria Healy, 28-jaraĝa kaj modistino.

Nora loĝis kun la patrinflanka avino, Catherine Mortimer Healy kaj en 1896, Nora finis lernadon eklaboris kaj iris loĝi kun sia patrino kaj sia onklo, Tom Healy, ĉe No.4 Bowling Green, Galway. Post du bedaŭrindaj amaferoj, kiuj finis per mortoj de la viroj, ŝi ricevis famon de *virmurdistino*, inter siaj geamikoj, kion poste Joyce metos en la fina rakonto de *Dubliners*, nome *The Dead*, Pri tiuj aferoj.

Jam en Dublino, ŝi renkontiĝis kun Joyce la 10an de junio 1904 kaj la 16an de junio ili jam havis sian unuan amaferon. Tiu dato poste estos elektita por la romano de Joyce *Uliso*, kaj estos konata kaj celebrata tutmonde kiel *Bloomsday*. Ili geedziĝos en 1931 kaj pluvivis kune ĝis la morto de Joyce.

## Rilato kun Joyce 
Nora kaj James havis tre kompleksan rilaton. Ili havis tre malsamajn personecojn, emojn kaj kulturajn interesojn. Dekomence ili amis sin unu la alian pasie, kiel pruvas la ardaj leteroj kiujn ili interŝanĝis. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 1901 Census of Ireland, entry on Bowling Green, Galway for Barnacle family. (Specific listing: Barnacle, Norah. Bowling Green, Galway North, Urban, Galway. Age 18, Female)
* PDF of scanned image off 1901 Census data, listing household members at Barnacle house.
* PDF of scanned image off 1901 Census data, listing house and building return for Barnacle house and buildings.

Kategorio:James Joyce
12244 Werfel

'*12244 *Werfel'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la aŭstra poeto kaj dramisto Franz Werfel, (1890 – 1945), kiu atingis internacian sukceson kiel romanisto kaj eseisto (*Die vierzig Tage des Musa Dagh ; Das Lied von Bernadette ; Between heaven and earth ; Das Stern der Ungeborenen''). Post esti rifuzita de la Prusa Akademio de Poezio, li fuĝis en Usonon en 1940.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Volodimir Pacjurko

**Volodimir PACJURKO** (en cirilaj literoj Володимир Пацюрко), naskiĝinta la  — forpasis la , estis ukraina esperantisto kaj instruisto pri la ukraina lingvo kaj literaturo. Esperantistiĝinta en la jaro 1957, aparte li konatiĝis kiel aŭtoro de duvoluma Granda Ukraina-Esperanta Vortaro (Великий есперантсько-український словник, 2010), kiun li eldonis kune kun Eŭheno Kovtonjuk, sed krome ankaŭ amplekse tradukas literaturon el la ukraina lingvo al Esperanto kaj male. En 1991 en dek unu volumoj revivigis la historian gazeton Ukraina Stelo, en unua periodo aperinta inter 1913 kaj 1923. Kunfondinto (1989) kaj honora membro de Ukrainia Esperanto-Asocio. 

Dum longa tempo li vivis en *Pustomiti* (Пустомити, pole *Pustomyty*), distrikta ĉefurbo en la Lviva provinco de okcidenta Ukrainio.
## Bibliografio 
* 

## Referencoj 
Kategorio:Esperanto-vortaristoj
Kategorio:Ukrainaj esperantistoj 
Kategorio:Mortintoj en Ukrainio
Trualbe

La rojo **Trualbe** (ankaŭ: *Trualb*, france:'' Ruisseau d'Eppenbrunn*) estas apenaŭ 7&nbsp;km longa alfluanto de la rivereton Hornbachs. La rojo kaj siaj flankrojoj senakvigas la ekstreman sudokcidenton de la Palatinata arbaro kaj la sudorienton de la Zweibrücker Hügelland (montetarlando de Zweibrücken).

Ĝ fontas malsupre de la bieno Hochstellerhof kaj fluas okcidenten tra la *Unger-valo* al Trulben. Ĝi pasas tri muelejojn. Ĉe la muelejo *Trulbermühle* enfluas la samgranda rojo *Eppenbrunner Bach*. Malsupre de la muelejo *Hilster Mühle* la rojo pasas la landlimon kaj enfluas Lorenon kaj la naturparko Nordvogezoj. Ĝi pasas Walschbronn kaj enbuŝiĝas apud Waldhouse de dekstre la *Hornbach'', kiu enfluas la rivereton Schwarzbach.

Kategorio:Riveroj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Riveroj en Francio
Pithiviers

**Pithiviers** [] estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Loiret*, en la regiono Centro-Valo de Luaro ( ). Fine de  en la komunumo vivis , fine de 2011 estis 8 893. Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Pithiviers* kaj al la kantono ''''.

## Geografio 
Pithiviers situas ĉe la rivero Essonne,  sude de Parizo.

## Historio 
eta|La kampo de Pithiviers en 1941

Pithiviers estis gaŭla vilaĝo, poste gallo-romia.

Estis kastelo je Pithiviers, starigita ĉirkaù la jaro mil, kiu inkludis la kapitulan kirkon Saint-Georges kaj la "donjon" (loĝejturo) mendita de Héloïse de Pithiviers al la majstro de verko Lanfred, kiu intervenos same sur la kastelo de Ivry-la-Bataille. Tiu loĝejturo de 33 metroj superstaros la urbon dum ĉirkaù 840 jaroj ĝis malkonstruo en 1837. Hodiaŭ (2023) la proksima Teatro de la loĝejturo (Théâtre du donjon) elvokas ĝian memoron.

Dum la oka milito de religio, la urbo estas prenita de la du Henri (la reĝo de Francio Henri 3a kaj Henri de Nafaro) en 1589.

Inter la 29a de januaro kaj la 8a de februaro 1939, pli ol 2 800 hispanaj rifuĝintoj fuĝante la kolapson de la hispana respubliko pro la trupoj de Franco, alvenas en Loiret. Pro la nesufiĉon de la strukturoj de akcepto de Orléans, 46 centroj de kampara akcepto estas malfermitaj, de kiuj unu je Pithiviers. La rifuĝintoj, precipe virinoj kaj infanoj (la homoj estas malarmitaj kaj malliberitaj en la Sudo de Francio), estas submetitaj al strikta kvaranteno, vakcinitaj, la kuriero estas limigita, kaj la proviantado, se li estas malmulte variita kaj kuirita laù la franca, estas tamen sekura. Iuj de tiuj rifuĝintoj revenas en Hispanion, instigitaj de la franca registaro kiu faciligas la kondiĉojn de la reveno. Aliaj, preferante resti, estas kunigitaj en la kampo "la verrerie" je "les Aydes", apud Orléans.

Dum la Dua Mondmilito, tiu kampo estas transformita en internigejo por Judoj, poste en transit-kampo antaŭ la eliro al la naziaj ekstermejoj.

Post tio milito, en 21 jaroj, la urbo gajnis rapide 3 000 loĝantojn de ĉirkaù 7 000 loĝantoj en 1954 al pli ol 10 000 en 1975. Sed la loĝantaro malpliiĝas de tiam.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Loiret
* Pithiviers (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Loiret


Kategorio:Komunumoj de Loiret
Kategorio:Subprefektejoj de Francio
12247 Michaelsekerak

'*12247 *Michaelsekerak'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 14-an de septembro 1988 de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Michael James Sekerak*, kontribuinton de la NASA-a misio *Lucy'' al la  kiel Adjunkta Sistema inĝeniero de Projekto de la NASA. Li estis ano de la teamo dum la tuta disvolvo ĝis la lanĉo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Bléré

**Bléré** estas urba komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Indre-et-Loire*, en la regiono Centro-Valo de Luaro ( ). Fine de  en la komunumo vivis . Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Loches* kaj estas la centro de samnoma kantono *Bléré*. 

## Ĉirkaŭaj lokoj 
## Ĝemelurboj 
Bléré havas unu ĝemelurbon :
* (Fakte, la tuta kantono Bléré estas ĝemelita kun Garrel.)

## Konataj lokanoj 
* Victor-Auguste Poulain

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Indre-et-Loire
* Bléré - La Croix (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*Oficiala TTT-ejo

## Referencoj 
Kategorio:Komunumoj de Indre-et-Loire
12246 Pliska

'*12246 *Pliska'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la bulgara astronomino Violeta G. Ivanova elde la Observatorio Roĵen proksime de Smoljan (Bulgario).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Pliska (cirile : *Плиска''), unua ĉefurbo de Bulgario, fondita en 681. La konvertiĝo al kristanismo de Boris la 1-a okazis en Pliska en 855. Tie li akceptis la disĉiplojn de la fratoj Sanktaj Cirilo kaj Metodo, kreintoj de la slava alfabeto. Pliska ankaŭ estas la naskiĝloko de la malkovrintino.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Violeta G. Ivanova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
(12250) 1988 TT

**(12250) 1988 TT** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroŝi Kaneda
Kategorio:Malkovrita de Sejĝi Ueda
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
12249 Hannorein

'*12249 *Hannorein'''* estas malgranda, meze hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 16-an de septembro 1988 de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la germanan dinamikiston *Hanno Rein*, asociatan profesoron ĉe la Universitato de Toronto. Li disvolvis nombrajn metodojn por integri la movon de gravite interagantaj sistemoj kaj en nia sunsistemo kaj pretere. Li kreis la larĝe uzatan programaron *REBOUND* por N-korpoj kaj la iOS-on de popularigo *Exoplanet''

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
(12251) 1988 TO1

**(12251) 1988 TO1** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Yoshiaki Oshima elde la Observatorio Gekko apud Kannami (Gubernio Ŝizuoka, Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Yoshiaki Oshima
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Brand New

**Brand New** (aŭ **Tutnova** en Esperanto) estas alternativa roko bando el Longa Insulo, Novjorko. Ĝi formiĝis en 2000, kaj ĝia anoj konsistas el kantisto/lirikisto/gitaristo Jesse Lacey, gitaristo/kantisto/lirikisto Vincent Accardi, basgitaristo Garrett Tierney, kaj tamburisto Brian Lane.

En la fino de la 1990-aj jaroj, Jesse Lacey, Garrett Tierney, kaj Brian Lane estis ĉiuj membroj de la bando *The Rookie Lot* ("la novulgrupo"). Ili fine disigis de la aliaj membroj de la grupo, kaj en 2000 formis *Brand New* en Merrick, Nov-Jorko. La grupo subskribis al Trioblan Kronon Records kaj en 2001 eldonis sian unuan albumon, *Via Favorita Armilo*. Lia dua albumo, *Deja Entendu*, estis produktita en 2003 kaj markis stilan ŝanĝon por la bando. La albumo enhavis du nurajn kantojn, "La Mallaŭtaj Aĵoj kiujn neniu Iam Scias" kaj "Sic Transit Gloria ... Gloro Malbriliĝas", ambaŭ ricevis krediton je MTV2 kaj Fuse TV, enirante la supron 40 en la Britio Singles Chart. *Deja Entendu* estis eventuale atestita al oro en Usono.

*Brand New* movis al Interscope Records kaj liverigis *La Diablo kaj Dio Koleras En Min* en 2006. "Jesuo" alvenis al la nombro 30 en la Alternativaj Kantoj en Usono. En marto 2008, la bando komencis sian propran stampon, nomita prokrastu! Muziko perfidemaj. Ilia kvara albumo, Lekanto, estis liverigita en 2009 kaj iĝis ties plej bona albumo kvalifikita en Usono, atingante la numeron ses en la Billboard 200.

Kategorio:Rok-muziko
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 2000
12248 Russellcarpenter

'*12248 *Russellcarpenter'''* estas asteroido de la asteroida zono proksima de la orbita resonanco 9:4 kun Jupitero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 14-an de septembro 1988 de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *James Russell Carpenter*, kontribuinto al la asteroidaj misioj *OSIRIS-REx* kaj *Lucy*de la NASA kiel Teknika Adjunkta Direktoro de la Kosmoflugcentro *Goddard'' por Operacioj de Kosmosciencaj Misioj. Krom helpi la kosmoveturilan flugon, li ankaù navigas per velŝipoj kaj malgranda aviadilo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Kulturfabriko Langewiesen

eta|La kulturcentro en Langewiesen. eta|Trono el ŝtono, reklamilo por Kulturfabrik, starigite ĉe la iama fervoja taluso en Langewiesen. La **Kulturfabriko Langewiesen**  (germane: *KulturFabrik Langewiesen*) estas nove kreita kulturcentro en la samnoma komunumo Langewiesen (Oberweg nr. 2).

## Priskriko 
La komplekso enkorpigas tri partojn:
### Kafejo
En Julio de 2010 malfermitis la pordoj por vizitantoj de la muzeo pri porcelanaĵoj *Oscar Schlegelmilch* kaj de la kulturkafejo. Tiu estas hejmeca renkontiĝloko por ĉiuj aĝogrupoj, eĉ kun etaj kulturaj aranĝoj (ekz. matenmanĝoj por virinoj, laŭtlegadhoroj por infanoj).
### Muzeo
En la muzeo alternis la ekspozicioj. Ĝis 2011 videblis la elmontrado *Zeitreise* montranta la historion de la porcelanaĵfabriko, en 2012/13 ekzemple gastis tie ĉi la ekspozicio *Porzellan mit Fotografie*.
### Atelieroj
Surloke lausezone ofertatas diversaj kursoj kiel surporcelana pentrarto au potfarado kaj okazas bazaroj.

## Eksteraj ligiloj 
Retejo de la institucio.

Kategorio:Langewiesen
Kategorio:Porcelano
Franxault

**Franxault** estas unu el la komunumoj de la kantono Saint-Jean-de-Losne de departemento Kostodorio (Francio).
La komunumo kovras la areon de 12,32 km². Ĝia loĝantaro laŭ la censo de la jaro 2011 estis 422 homoj. Franxault situas en la ebenaĵo de la  Saono.

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo
eta|maldekstra|Loĝantara evoluo
Franxault situas 17 km sudokcidente de Dole.

La rivero *Auxon* trapasas la komunumon. La lago *Chour* situas ĉe la norda rando de la komunumo.

## Historio 
Franxault signifas franca, la vilaĝo estis la lasta vilaĝo en Francio antaŭ la Franĉkonteo.

## Okazoj 
La 19an de julio okazas muzikfestivalo apud la lago Chour.
La 30an de aŭgusto okazas la hundomortigo, kie oni festas la finon de la grenrikolto per la mortigo hundon.

## Esperanta vivo 
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 1 voĉon (0,99 %) en 2004 kaj ankaŭ 1 voĉon (0,81 %) en 2014.

## Famulo 
Bossuet naskiĝis tie.

## Kuriozaĵoj 
En 2012 la franca poŝto presis poŝtmarkon kun la motivo : rikolto de vimeno ĉe Franxault.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côte-d'Or

## Ligiloj  
*Echo des communes

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Distrikto Balassagyarmat

La **Distrikto Balassagyarmat** [balaŝadjarmat] (hungare *Balassagyarmati járás*) estas distrikto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád. Ĝi situas ĉe montaro Cserhát en la meza parto de la departemento (en la norda parto de Hungario).
eta|Distrikto  Balassagyarmat en Hungario

La distrikta ĉefurbo estas Balassagyarmat, kiu estas urbo, la ceteraj 28 komunumoj estas vilaĝoj.
 
La areo estas 532,94 km², kie loĝas 39 829 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturoj kaj bredadoj. La senlaboreco estas alta.

## Historio 
Tiu distrikto funkciis jam inter 1886-1983, sed depost Traktato de Trianon la limoj ŝanĝiĝis. La distrikta sistemo ne funkciis en Hungario inter 1983-2013.

## Komunumoj 
* distrikta (kaj iama departementa) ĉefurbo: **Balassagyarmat**, kiu administras ankaŭ vilaĝojn Ipolyszög kaj Patvarc:
* vilaĝoj:
** Bercel, kiu administras ankaŭ vilaĝojn Becske, Galgaguta, Nógrádkövesd kaj Szécsénke
** Cserhátsurány, kiu administras ankaŭ vilaĝojn Herencsény kaj Mohora
** Drégelypalánk, kiu administras ankaŭ vilaĝojn Dejtár, Hont, Ipolyvece kaj Patak
** Érsekvadkert
** Magyarnándor, kiu administras ankaŭ vilaĝojn Cserháthaláp, Debercsény, Szanda kaj Terény
** Őrhalom, kiu administras ankaŭ vilaĝojn Csitár, Hugyag kaj Iliny
** Szügy, kiu administras ankaŭ vilaĝojn Csesztve kaj Nógrádmarcal

## Fontoj 
* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio

Kategorio:Distriktoj de Hungario
Schwarza (rivero)

eta|Enfluo de la rivero en Bad Blankenburg. La rivero **Schwarza** estas maldekstra alfluanto de Saale en Turingio kun longo de 53 km. Portas la nomon de la valo kiun trafluas Schwarza la fervojlinio Schwarzatalbahn inter Rottenbach kaj Katzhütte.

## Detaloj 
Ĝia fonto estas en la Turingia Arbaro, proksime de Neuhaus am Rennweg. Ĝi fluas en la Saale en Rudolstadt. Aliaj urboj sur la Schwarza estas Schwarzburg kaj Bad Blankenburg.

Ĝi havas 50 alfluantojn, el kiuj plej grandas Lichte, Sorbitz, Werre kaj Rinne. Ĝia nomo, kun la signifo *nigra rivero*, venas de ĝia malhela koloro en ĝia supra kurso kaj la densa arbaro, kiuj origine ombris la mallarĝan valon. Tia etoso iomete perdiĝis post la konstruo de trakondukanta ŝoseo.

La Schwarza-valo (germane: *Schwarzatal*) estas paralela al la akso de la Schwarzburg-montoselo disiganta la Turingian Arbaron nordorienten, de la Turingia Altebenaĵo sudorienten.  Tiu montoselo kreitis per la kolizio inter Laurentia kaj Gondvano antaŭ proksimume 350 milionoj da jaroj. Ĝia roko estas metamorfa, kun kerno de ordovcio kaj plejparte el kvarcito. La rivero estas geologie nekutima pro la granda kvanto da eroziaj vorticoj (germane: *Kolk*) en sia pli malalta kurso.

## Oro 
Ĉi tiu rivero estas la plej riĉa je oro en Germanio, kaj ĝia valo estis konata por siaj demetaĵoj de lavfiltra oro ekde la 12-a jarcento. En 1442, la rajtoj al la ortrovejoj de la Schwarza valo estis konceditaj al la grafoj de Kastelo Schwarzburg. Amatoraj ministoj daŭre trovas orbulojn en la Schwarza ankoraŭ de tempo al tempo en niaj tagoj!

## Notoj 
## Literaturo 
Horst H. Müller (eld.): *Reisehandbuch Thüringer Wald und Randgebiete*, Tourist Verlag, Berlin und Leipzig 1977, ISBN 3-350-00263-3, p. 800.

## Eksteraj ligiloj 
* Pri geologiaĵoj en la regiono.
* Komenco de la orserĉado en la Schwarza-valo.
* Hodiaŭaj ofertoj trovi orerojn.

Kategorio:Riveroj en Germanio
Kategorio:Riveroj en Turingio
Prefektujo de la papa domo

La **Prefektujo de la papa domo** zorgas la ordon de la papa palaco kaj kontrolas la laboron de la kapelanoj kaj aliaj ŝarĝitoj de la katolika papo.

Volita de Paŭlo la 6-a per la *Regimini Ecclesiae universae* de 1967, integrita per la *motu proprio* *Pontificalis Domus* de la sekvanta jaro kaj normigita de la artikoloj 180 kaj 181 de la apostola konstitucio *Pastor Bonus*, la **Prefektujo de la papa domo** estas la amplekso de la personoj kiuj disvolvigas rektan servon al la persono de la papo ene de la Apostola palaco kaj en Romo kaj ekstere de Romo. Ĝia ofico zorgas ankaŭ pri la papaj ceremonioj escepte de la parto propre liturgia, pri kiu okupiĝas la Ofico de la Liturgiaj Celebroj de la Supera Pontifiko.

La prefektujo allasas la permesojn por la publikaj kaj privataj aŭdiencoj laŭ la cirkonstancoj, foje akordigitaj kun la Ŝtatsekretaria Ofico de la Apostola Seĝo.

## Listo de la prefektoj de la papa domo 
* kardinalo Mario Nasalli Rocca di Corneliano (1967-1969)
* kardinalo Jacques-Paul Martin (1969-1986)
* kardinalo Dino Monduzzi (1986-1998)
* kardinalo James Michael Harvey (1998-2012)
* ĉefepiskopo Georg Gänswein (2012-2023)
* vakas ekde 2023

## Vidu ankaŭ 
* Papa kortego
* Honora ĉambristo
* Papaj seĝoportistoj
* Ŝtatsekretaria Ofico de la Apostola Seĝo

## Eksteraj ligiloj 
* Giga-Catholic Information 

Kategorio:Roma kurio
Kategorio:Vatikano
(12253) 1988 VG4

**(12253) 1988 VG4** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la dana astronomo Poul Jensen elde la Observatorio Brorfelde en la municipo Holbæk (Danio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Poul Jensen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
12298 Brecht

'*12298 *Brecht'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana verkisto, kanzonkomponisto kaj socia kritikisto Bertolt Brecht, (1898–1956), naskiĝinta en Augsburg. Lia *Leben des Galilei* (1943) estas vera ĉefverko. En 1933 li forlasis Germanion kaj rifuĝis en Usonon. En 1949, li fondis la *Berliner Ensemble'' en Orienta Berlino, kune kun Helene Weigel.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Bertolt Brecht
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
(12255) 1988 XR1

**(12255) 1988 XR1** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Hiroshi Mori kaj Masaru Arai elde Jorii (gubernio Sajtama, Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Masaru Arai
Kategorio:Malkovrita de Hiroshi Mori
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
(12254) 1988 XJ1

**(12254) 1988 XJ1** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj japanaj astronomoj Tsutomu Hioki kaj Nobuhiro Kawasato elde Okutama (distrikto de Tokio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tsutomu Hioki
Kategorio:Malkovrita de Nobuhiro Kawasato
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
János Kibédi

**János KIBÉDI** [kibEdi] rumania hungara ostoskulptisto. Li naskiĝis en Cristuru Secuiesc en 1960. 
## Kariero
János Kibédi estas memlerninto artisto.
## Premioj, distingoj
*Majstro de ostoskulptarto
## Ekspozicioj
*Grupaj - Industriarta Muzeo Bp. 2002; FEHOVA Bp. 1998, 1999;
*Sola - Tour-Info Galéria, Odorheiu Secuiesc, 2001.

## Fonto
*Erdélyi Művészet 
## Eksteraj ligiloj
*Ekspozicio 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj skulptistoj
Heinse-domo (Langewiesen)

eta|La kulturcentro; maldekstre videblas la koridoro al la najbara *Haus am Markt*. eta|La de maldekstre apudanta *Haus am Markt. eta|Ekspozicio pri porcelanaĵoj. La **Heinse-domo** (germane: *Heinse-Haus*) estas unu el la plej malnovaj domoj en Langewiesen (Ratsstraße nr. 9).

## Priskribo 
La naskiĝdomo de la poeto kaj artteoriisto Wilhelm Heinse ĝi estis multajn jarojn loĝejo de la familio Heinse. Ekde Septembro 1998 la domo estas je dispono al ĉiuj langewiesen-anoj kaj iliaj gastoj kiel kultura renkontiĝloko.

En la 2008-a jaro finrestaŭritis ankaŭ la najbara domo *(Haus am Markt)* kaj estis enkorpigita en la ensemblon. Tra koridoro kun tegmento el vitro ĝi unuiĝis al la Heinse-domo.

Krom la porfremdula informejo, la urba biblioteko kaj salonego por aranĝoj eblas ĝui - krom nedaŭrajn - la sekvontajn ekspoziciojn daŭrajn:
* pri porcelanaĵoj el la fabriko *Oscar Schlegelmilch*
* pri la historio de la urbo
* pri Heinse
* pri Wilhelm Höpflinger
* pri varmboteloj de la historioza entrepreno *Thermos*
* pri la jam longtempa fabrikado de aparatoj el vitro kaj termometroj.

## Eksteraj ligiloj 
* Pri *Haus am Markt*, kun multaj fotoj kaj ligiloj. 
* Pri la ekspozicio *Heinse*. 
* Pri la ekspozicio *Schlegelmilch* 
* Pri la ekspozicio *Höpflinger* 
* Pri la ekspozicio *Thermos* 
* Pri la ekspozicio *Thermometer* 
* Pri la ekspozicio *Stadtgeschichte'' 

Kategorio:Langewiesen
Langewiesen
Árpád Gazda

**Árpád GAZDA** rumania hungara ĵurnalisto. Li naskiĝis en Covasna la 28-an de januaro 1966. Li estas la filo de József Gazda, Ella Gazdáné Olosz, pli aĝa frato de frato Enikő Szőcsné Gazda kaj de Zoltán Gazda.  

## Kariero
Árpád Gazda diplomitiĝis pri fiziko en Temeŝvaro (1991), pri ĵurnalismo en ELTE de Budapeŝto (1999). De 1990 li estis kunlaboranto de gazeto Romániai Magyar Szó, poste de Radio Libera Eŭropo (1991-1993), pli poste de 1995 de Erdélyi Napló (de 1997 ĉefredaktoro), de 1999 de Krónika.

## Libroj
**Mikor kicsi voltam, magyar voltam*, reportaĵoj, Kolozsvár, (2002), Kriterion Könyvkiadó.

## Fonto
*Erdélyi magyar ki kicsoda, 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Operaco

**Operaco** (ankaŭ **operacio**) estas parto de militarto, tuto de la bataloj, atakoj kaj manovroj, farataj de terarmeo, mararmeo kaj aerarmeo. Operaco estas gvidata de unu militestraro, por atingi konkretan celon kaj laŭ komuna esenca ideo.

Oni povas diri, ke operaco estas milita agado, kiu larĝas de eta batalo ĝis tuta armita konflikto (milito).

La ĉefa celo de la operaco povas esti kapto de milit-rimedoj (homoj, armiloj) kaj spaco (akvo, aero, lando) okupataj de la malamiko. Esenco de la operaco estas venki kontraŭ laŭeble malgranda kosto (perdoj de la soldatoj, detruo de la militŝipoj, aviadiloj ktp.), tial operaco celas direktigon de la plej granda forto al kapto de konkreta objekto, decida por povi plumiliti kontraŭ la malamiko. Tiu objekto povas troviĝi en la ariero: altranga stabo, ĉefaj komunikaj nodoj k.a.

## Famaj operacoj 
* Batalo de Anglio, aera kampanjo
* Operaco Marleono
* Operaco Barbaroso
* Operaco Anthropoid
* Operaco Market Garden
* Operaco Overlord
* Operaco aŭgusta ŝtormo
* Operaco Entebbe
* Operaco Anfal

## Piednotoj 
Kategorio:Milita scienco
*
Enikő Szőcsné Gazda

**Enikő SZŐCSNÉ GAZDA** [sOEĉnE] rumania hungara etnografino. Ŝi naskiĝis en Covasna la . Ŝi estas la filino de József Gazda kaj Ella Gazdáné Olosz, fratino de Zoltán Gazda kaj de Árpád Gazda.  

## Kariero
Enikõ Szõcsné Gazda akiris diplomon en UBB de Kluĵo en 1994 pri hungara-germana lingvoj, poste pri etnografio. Ŝi estas muzeologino de Székely Nemzeti Múzeum.  Ŝi doktoriĝis en Debreceno en 2011.

## Libroj
*Erdélyi kályhák és kályhacsempék. Terc Kiadó, Budapest, 2010.
*Székelyföldi sgrafitto kerámia. Székely Nemzeti Múzeum, Sepsiszentgyörgy, 2010. Ceramica zgrafitată din Ţinutul Secuiesc.Muzeul Naţional Secuiesc, Sfântu Gheorghe, 2010.
*Erkölcs és közösség. Orbai széki erkölcsirányítás a 17–19. században. Pro-Print Könyvkiadó, Csíkszereda, 2001.
*Az Orbai Református Egyházmegye vizitációs jegyzőkönyvei I. (1677–1752). T3 Könyvkiadó, Sepsiszentgyörgy, 2001. (kune kun Árpád Csáki)

## Fonto
*Kariertabelo 
*Laŭdacio

Kategorio:Rumanujaj hungaraj etnografoj
Ernő Könczöl

**KÖNCZÖL Ernő** (11-an de januaro 1934 en Galambok - 29-an de junio 2014) estis lerneja instruisto, grava hungara esperantisto, agadinte en urbo Eger.

## Biografio 
Könczöl Ernő lernis en Keszthely, Budapeŝto kaj Szeged, fine li akiris diplomon de lingvoinstruisto. En 1962 li edziĝis, en la sekva jaro li havis filon. Post longa instruado li pensiuliĝis en 1994.

Li iĝis esperantisto en 1971, ekde 1973 membro de UEA. Li estis prezidanto de la loka Verda Stelo Eszperantó Klub de 1980 ĝis 2008. Oni elektis lin en 2008 je honora prezidanto de la klubo. Li ofte partoprenis en enlandaj kaj eksterlandaj kongresoj, renkontiĝoj.

## Fontoj 
* hungarlingva biografieto kun foto 
* http://verdastelo.taviroda.com/hirek/honordiplomo_konczol_erno.htm  
* https://edukado.net/biblioteko/panteono?iid=137 

Kategorio:Hungaraj esperantistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Tippu Tip

**Tippu Tip**, **Tippu Tib** aŭ **Tippo Tip** (naskiĝis en 1837, mortis la ), vera nomo **Hamad bin Muḥammad bin Jumah bin Rajab bin Muḥammad bin Sa‘īd al-Murghabī** (arabe: حمد بن محمد بن جمعة بن رجب بن محمد بن سعيد المرجبي‎) estis svahila-zanzibara sklavkomercisto. En la regiono de Afrikaj Grandaj Lagoj li estis konata kiel Tippu Tip, laŭ la sono, kiun faris liaj pafiloj. Li estis eburkomercisto, esploristo, kultivejo-posedanto kaj guverniestro, kiu laboris por la sultanoj de Zanzibaro. Li ankaŭ vendadis sklavojn por kariofilo-kultivejoj en Zanzibaro. Tippu Tip gvidis multajn komercajn ekspediciojn en Centra Afriko, kie konstruadis komercocentrojn kaj malmultekoste aĉetadis eburon de la lokanoj.

Li renkontis kaj helpis al multaj esploristoj de Afriko, interalie Henry Morton Stanley kaj David Livingstone.

Kategorio:Sklaveco
Kategorio:Tanzanianoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Tanzanio
Ipolyszög

**Ipolyszög** [ipojsog] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Balassagyarmat.
eta|Panoramo en Ipolyszög

## Bazaj informoj 
* Areo: 6 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 647 (en 2011)
* Poŝtkodo: 2660
* Telefonprefikso: 35

## Geografio 
Ipolyszög situas en valo de Ipoly laŭ la slovaka landlimo laŭ flankovojo kaj fervojo.

## Historio 
En 1331-oni menciis en tiu loko fortikaĵon, kiu estis fifama pro la oftaj rabadoj. Fine ĝi apartenis al la reĝo, sed ankaŭ poste okazis diversaj tragedioj, fine oni malkonstruis la burgon. Dum apero de la turkoj ĝi jam estis nur ruino. La vilaĝo mem longe ne estis menciita. La unua loknomo estis *Riba*, kiu signifas slave fiŝon. Ipolyszög en 1973 unuiĝis kun Balassagyarmat, sed en 2002 la vilaĝo rericevis la sendependecon. En Ipolyszög migra poŝto servas.

## Vidinfaĵoj 
* ruinoj de la fortikaĵo
* romkatolika kirko konstruita en 1923
* luterana kirko

## Fontoj 
* http://www.palocok.com/Ipolyszög
* http://wiki.utikonyvem.hu/hu/index.php?title=Ipolysz%C3%B6g 
* http://itthon.hu/telepules?SEID=4296

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario