Plorturto

La **Plorturto** ( ***Zenaida macroura*** ) estas specio de birdo de la familio de Kolombedoj, kiu inkluzivas turtojn kaj kolombojn. Tiu birdo estis nomata ankaŭ *Amerika Plorturto*, kaj antaŭe *Karolina Plorturto*. Ties teritorio estas el Centrameriko ĝis suda Kanado, inkluzive proksimajn insulojn. Multaj birdoj de nordaj areoj migras suden por vintri en la reprodukta teritorio kiam la temperaturoj de januaro estas sub  ().

## Medio 
Ties medio inkludas diversajn malfermajn kaj duonmalfermajn mediojn, inkludante agrikulturajn kaj urbajn areojn. Tiu ĉi specio adaptiĝis al areoj ŝanĝita de homoj. Tiu birdo estas abunda, kun supozebla populacio de 130 milionoj da birdoj. En multaj areoj, la plorturto estas ĉasata kiel ĉasbirdo kaj por sporto kaj por viandaĵo. Ties plorema alvoko *vuu-uu-u-u*  estas ofta tra ties tuta teritorio, kiel la fajfado de ies flugiloj dum ekflugo.

## Aspekto 
eta|maldekstre|Plorturto.
eta|maldekstre|Plorturto.
eta|maldekstre|Karolina plorturto de Audubon.
La plorturto estas mezgranda (ĉirkaŭ 31&nbsp;cm longa), svelta turto helgrizbruna aŭ sablokolora kaj ĝenerale samkolora; ĝi montras nigrajn makulon en orelloko kaj pliajn disajn en suba dorso. La flugiloj estas larĝaj kaj la kapo tre rondoforma. Maskloj kaj inoj estas similaj laŭ aspekto. La vosto estas kojnforma, sufiĉe longa kaj helbruna ("macroura" signifas en la greka "granda" kaj "vosto"). La plorturto havas ripozilajn piedojn, kun tri fingroj antaŭen kaj unu malantaŭen. La kruroj estas mallongaj kaj ruĝaj. La beko estas mallonga kaj malhela, kutime kun brunnigra nuanco. La nesto estas konstruita el bastonetoj, koniferpingloj aŭ herberoj kaj tre ofte estas malforta.

Plej parto de la nestoj estas en arboj, kaj daŭrfoliaj kaj koniferaj. Foje ili povas esti trovataj ĉe arbustejoj, vitejoj aŭ ĉe artefaritaj konstruaĵoj, La ovoj estas blankaj kaj etaj. Ambaŭ gepatroj kovas, la masklo el mateno ĝis posttagmeze kaj la ino nokte kaj la ceteron de la diurno. La plorturtoj estas zorgemaj gepatroj; nestoj tre rare restos sendeĵore.

La specio estas forta fluganto, kapabla de rapideco de ĝis 88&nbsp;km/h.

## Taksonomio kaj distribuo 
[eta|maldekstre|Plorturto en [Kalifornio.|alt=]]
La plorturto havas ampleksan teritorion de preskaŭ 11 milionoj da kvadrataj kilometroj. La specio estas loĝanta tra la Grandaj Antiloj, plej parto de Meksiko, Usono kaj plej suda kaj orienta Kanado. Pleje oni vidas en suda Kanado kaj la plej norda centra Usono tiujn birdojn en somero, dum ĉe Centrameriko oni vidas ilin vintre. Tiu ĉi specio estas vaganta en norda Kanado, Alasko, kaj Sudameriko. Tiu ĉi specio estis almenaŭ sep fojojn en Okcidenta Palearkto laŭ informoj de Britio (5), Azoroj (1) kaj Islando (1). En 1963, la plorturto estis enmetita en Havajo. Pro tio ekde 1998 estis eta loĝantaro en Norda Kona. Ekde kiam la Sokora turto estis malaperigita el la insulo Sokoro, la plorturto ekaperis tie ekde almenaŭ 1988.

La plorturto okupas plej grandan parton de taŭgaj medioj, inkludante urbajn areojn, farmojn, herbejojn kaj maldensajn arbarojn. Ĝi evitas marĉojn kaj densajn arbarojn. Ĝi ĵus invadis la rifojn de Florido. La sciencan nomon de la genro komponis en 1838 la franca zoologo Charles L. Bonaparte honore sian edzinon, Princino Zénaide. La "plora" parto de ĝia komuna nomo devenas el ĝia voĉo.
220px|eta|maldekstra|La plorturto sur arbostumpo

La kvin subspecioj de la plorturto aspektas simile kaj ne estas facile diferenceblaj. Tamen estas, ironie, ankaŭ laŭleĝe ĉasi la Plorturton en Viskonsino. Tiu birdo estas ankaŭ la birdo de paco en la ŝtato Miĉigano.

La plorturto aperas kiel Karolina plorturto en la bildo 286 de la serio *Birds of America* de Audubon.

La plorturto aperas ankaŭ en la kanto "Shelter from the Storm", de Bob Dylan kaj en "Cross Out the Eyes", de Thursday.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Bermudaj subtropikaj koniferaroj

## Eksteraj ligiloj 
* Pli detala informo pri reprodukto kaj nestumado 
* La plorturto ĉe Interreta Birdo Kolekto
* USGS ejo 
* Informaro el Laboratorio Cornell de Ornitologio
* Birdoj de Suda Dakoto

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Nearktisa faŭno
Kategorio:Neotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Centrameriko
Kategorio:Birdoj de Nordameriko