Codex Carolinus

[eta|dekstra|180px|Teksto de la [Epistolo al la Romanoj 15,3-8]]

**Codex Carolinus** (aŭ Karola Kodekso) estas gota-latina, dulingva unciala manuskripto de la Nova Testamento datita ĉevale de la 6-a kaj 7-a jarcentoj. La gotika teksto estas indikata per la siglo *Car*, tiu latina per la siglo *gue* (tradicia sistemo) aŭ per *79* (de la sistemo de Beuron), ĝi reproduktas la malnovan latinan (diritan “Vetus latina”), kiu siavice estis traduko el la antikva greka fonto. Tiu manuskripto estas ero de pli ampleksa kodeksa volumaro. Temas pri palimpsesto: ĝiaj kvarpaĝaj surfacoj estis jam uzita por aliaj tekstoj kaj ĝiaj antaŭaj manuskriptaj tekstoj estas plurfoje deĉifritaj, unue pere de Franz Anton Knittel.

## Priskribo 
Kodex Carolinus estas unu el maloftaj dokumentoj de la Gota Biblio.
Ĝi konserviĝis ĝis niaj tagoj vere fragmente. Ĝi entenas nur la tekstaĵon de la Epistolo de Sankta Paŭlo 11-15 al la Romanoj sur kvar pergamenaj paĝoj (dimensioj 26,5 x 21,5&nbsp;cm). La teksto estas skribita sur du kolumnoj kun 27 linioj ĉiukolumne. La maldekstra kolumno estas *gota*, la dekstra *latina*.

## Enhavo 
:**Romanoj 11:33-12:5; 12:17-13:5; 14:9-20; 15:3-13.**
Tiu teksto ne estas, kompreneble, dividita en ĉapitroj, la Sanktaj Nomoj (Sacra Nomina) estas uzita kaj en la gota kaj latina tekstoj. Ĉiuj mallongigoj de la Sanktaj Nomoj estas markitaj per maldekstra korno. La teksto kiu atentigas kritikistojn estas 14,14 

La palipsestaj tekstoj entenas, la malpli suba, *Codex Guelferbytanus 64 Weissenburgensis*; la pli suba “Etimologiojn” de Isidoro de Sevilo kaj ties ses leterojn kaj Codex Guelferbytanus A, Codex Guelferbytanus B.

## Historio 
eta|dekstra|250px|Folio 256 verso kun la teksto al la Romanoj 12, 17-13, 1; la latina teksto estas maldekstre.

La manuskripto estas paleografie datebla, laŭ esploristoj, je la 6-a aŭ 7-a jarcentoj; laŭ Tischendorf ĝi estas datebla je la 6-a jarcento. Probable ĝi estis skribita en Italio. Nenion oni scias pri ĝia pli frua historio. En la 12-a jarcento aŭ 13-a kvar ĝiaj folioj estis uzitaj kiel subporto por alia libro kaj ili estis surskribitaj per latinlingva teksto. Ĝia historio estas ligita alla sorto de de kodeksoj Codex Guelferbytanus A kaj Codex Guelferbytanus B.

Dekomence, eble, la manuskripto ekestiĝis en Bobbio (Italio), kaj poste ekzistis tra Weissenburg, Majenco, kaj Prago. La duko de Brunswick ĝin aĉetis 1689.

La manuskripto objektivigis antaŭ studuloj en la duono de la 18-a jarcento, kiam ĝi estis malkovrita en la Duka Biblioteko de de Wolfenbüttel. La unua priskribo pri ĝi estis prelegata de Heusinger.

Franz Anton Knittel (1721–1792) en ĝi deĉifris du grekajn tekstojn kiujn li nomis A kaj B, kiuj tamen prenis kompleksive la definitiva nomon de *Codex Carolinus*.

F. A. Knittel deĉifris ankaŭ la Gotan-Latinan tekston de la *Codex Carolinus* kaj ĝin publikigis en 1762 en Brunswick.. En 1763 republikigis la tutan tekston disvolviĝante la mallongigitajn formojn.

Ĝi estis republikigita de Theodor Zahn.

Tamen Knittel en la etendiĝo de la formoj mallongigitaj plenumis diversajn erarojn, aparte en la latina teksto, kaj allasis diversajn lakunojn en la rekonstruo de la teksto kiel oni povas vidi en Romanoj 11:35; 12:2; 15:8). Tischendorf rennmaniĝis la latinan tekston kaj republikigis en 1855 kompletigante ankaŭ la mallongigojn de la “Nomina Sacra”, sen lakunoj.

Nun la Codex Carolinus okupas la postenon no. 4148 en la Herzog August Bibliothek de Wolfenbüttel.

## Specimenoj de rekonstruita-senkondesita teksto de (Romanoj 11:33-12:2) 
### Gotika teksto (folio 277 recto, 1 col.) 
[eta|dekstra|250px|Teksto de [Epistolo al la Romanoj 11,33-12,1 laŭ la redakto de Knittel.]]

### Latina teksto (folio 277 recto, 2 kol.) 
eta|dekstra|180px|Redakto de Tischendorf de Romanoj 11,33-12,5

## Vidu ankaŭ 
* Codex Ambrosianus
* Codex Argenteus
* Skeireins
* Gota Biblio
* Listo de latinaj manuskriptoj de la Nova Testamento
* Biblia manuskripto
* Priteksta kritiko

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Codex Carolinus — with reconstructed text Gothic and Latin
* Manuscripts of Gothic Bible  at the *Wulfila Project*
* Digitalized Codex Guelferbytanus Weissenburgensis 64 at the *Herzog August Bibliothek* — Images 505-508, 549-550, 555-556
* http://www.gotica.de/carolinus.html Tekstoj de la Codex Carolinus
* http://diglib.hab.de/edoc/ed000006/index.php?transcript=palimpsest_Ulfilas_Falluomini Diĝita teksto laŭ Falluomini

## Bibliografio 
* Carla Falluomini, *Der sogenannte Codex Carolinus von Wolfenbüttel*'. (Codex Guelferbytanus 64 Weissenburgensis). Mit besonderer Berücksichtigung der gotisch-lateinischen Blätter (255, 256, 277, 280). Wolfenbütteler Mittelalter-Studieny. Wiesbaden: Harrassowitz, 1999), ISBN 3-447-04230-3.
* Carla Falluomini, *Textkritische Anmerkungen zur Gotischen Bibel*. AnnalSS 5, 2005 (2009).
* Hans Henning, *Der Wulfila der Bibliotheca Augusta zu Wolfenbüttel (Codex Carolinus)*, 1913).

Kategorio:Palimpsestoj
Kategorio:Gota Biblio
Kategorio:Versioj de la Biblio