open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sieĝo de Bagdado (812–813)

La **Sieĝo de Bagdado** estis parto de la kvara *fitna* nome enlanda milito inter al-Amin kaj al-Ma'mun de la flanko de la Abasida Kaliflando de Bagdado. La sieĝo daŭris el Aŭgusto 812 ĝis Septembro 813. La sieĝo estis priskribita en granda detalo fare de Muhammad ibn Jarir al-Tabari en sia fama *Historio de la Profetoj kaj Reĝoj*.

La sieĝo ne havas paralelon en tiamaj militoj.

La rezulto estis ke al-Ma'mun iĝis la nova Abasida Kalifo. Tamen li ne alvenis en Bagdado ĝis 819 pro la detruo kaj kontinuaj malfacilaĵoj en la urbo.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Kennedy, Hugh N. (2001). The Armies of the Caliphs: Military and Society in the Early Islamic State. London and New York: Routledge. ISBN 0-415-25093-5.

Kategorio:Historio de Irako
Kategorio:Bagdado
Kategorio:Abasida Kaliflando
Kategorio:812
Kategorio:813
Bagdado
Rabatako de Amorio

La **Rabatako de Amorio** fare de la Abasida Kaliflando en mezo de Aŭgusto 838 estis unu el la ĉefaj okazaĵoj en la longa historio de la arab–bizancaj militoj. La Abasida kampanjo estis estrita persone fare de la kalifo al-Mu'tasim (regis 833–842), kiel revenĝo al senkontraŭa ekspedicio lanĉita de la Bizanca imperiestro Teofilo (r. 829–842) en la landlimoj de la Kaliflando la antaŭan jaron. Mu'tasim celis Amorion, nome urbo de Bizanco en okcidenta Malgranda Azio (moderna Anatolio), ĉar ĝi estis la naskoloko de la reganta dinastio en Bizanco kaj, tiam, unu el la plej grandaj kaj plej gravaj urboj de Bizanco. La kalifo arigis escepte grandan armeon, kiun li dividis en du partoj, kiuj invadis el nordoriento kaj sudo. La nordorienta armeo venkis la Bizancajn fortojn sub Teofilo ĉe Anzen, ebligante ke Abasidoj multe eniru en Bizanca Malgranda Azio kaj konverĝu al Anciro, kiun ili trovis abandonita. Post rabadi la urbon, ili turniĝis suden al Amorio, kien ili alvenis la 1an de aŭgusto. Fronte al komplotoj en Konstantinopolo kaj la ribelo de la granda aro de Ĥuramanoj en sia armeo, Teofilo malkapablis helpi la urbon.

## Eksteraj ligiloj 
* The Amorium Excavations Project – 25 Years of Archaeology: 1987-2012 

Kategorio:Milita historio de la Bizanca imperio
Kategorio:838
Kategorio:Anatolio
Kategorio:Bataloj en Azio
Kategorio:Abasida Kaliflando
Kategorio:Sieĝoj
Amorio
Kategorio:Konfliktoj en la 9-a jarcento
Rózsi Walter

**Rózsi Walter** [rOĵi valter], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Walter Rózsi** estis hungara operkantisto (soprano).

Rózsi Walter http://operavilag.net/in-memoriam/a-muveszetnek-elt-a-szerelemrol-enekelt/ naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Rózsi Walter aĝis 7, kiam ŝi komencis lerni baleton en trupo de Budapeŝta Ŝtata Operejo. En la jaro de 1919 ŝi estis aktoro en malgranda teatro en sia naskiĝurbo, poste ŝi lernis kantoteknikon en Muzikakademio kaj Milano. En 1921 ŝi debutis (kiel operokantisto) en Teatro Erkel en titolrolo de Puccini: *Tosca*. Ŝi estis membro en la Operejo ĝis 1948, poste ŝi pensiuliĝis. Ŝi ricevis premion en 1954, pli frue en 1942 ŝi estis nomumita eterna membro de la Operejo.

## Elektitaj roloj 
* Ruggero Leoncavallo: *Pagliacci* - Nedda
* Pietro Mascagni: *Cavalleria Rusticana* – Santuzza
* Giacomo Puccini:
** *Manon Lescaut* - titolrolo
** *Madama Butterfly* - Ĉo-ĉo-san
** *Tosca* - titolrolo
** *Turandot* - titolrolo
* Giuseppe Verdi:
** *Otello* - Desdemona
** Aida - titolrolo
* Richard Wagner: Tannhäuser - Venus

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo W, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ernő Friedmann

**Ernő Friedmann** [fridman], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Friedmann Ernő** estis hungara juristo, advokato, universitata instruisto.

Ernő Friedmann http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis en Nazia Germanio en 1944.

## Biografio 
Ernő Friedmann devenis el juda familio. Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li studis en Reĝa Universitato de Budapeŝto, poste helpe de stipendio en Berlino. Li akiris juran diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1905, post 3 jaroj ankaŭ advokatan diplomon. Ekde 1908 li estis advokato, en 1911 li havis postenon en la ministerio pri edukado. Inter 1912 kaj 1917 li estis publika eksterordinara profesoro en la Reĝa Jura Akademio (Kassa), poste en Reĝa Universitato palatino József. Li denove estis advokato kaj ankaŭ redaktoro. En 1944  Gestapo kaptis lin, la baldaŭaj datenoj estas nekonataj. Li ricevis premion en 1927.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Büntetendő cselekmény és közveszélyesség* (1908)
* *A határozatlan tartamú ítéletek* (1910)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 55-a paĝo)

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj advokatoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Nelly Vágó

**Nelly Vágó** [neli vAgO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vágó Nelly** estis hungara kostumisto, altlerneja instruisto. Ŝia persona nomo foje estis *Nelli*.

Nelly Vágó http://port.hu/pls/pe/person.person?i_pers_id=21324 naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Nelly Vágó frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris diplomon en Industriarta Altlernejo en 1962. Post la diplomo ŝi komencis sian karieron en Teatro Szigligeti (Szolnok), sed samtempe ŝi faris laborojn ankaŭ al Nacia Teatro (Budapeŝto). En la sekvaj jardekoj ŝi kreis kostumojn preskaŭ al ĉiuj hungaraj teatroj, inkluzive la subĉielajn teatrojn, eĉ al eksterlandaj teatroj (Graz, Okcidenta Berlino). Ekde 1991 ŝi laboris en Budapeŝta Ŝtata Operejo, sed samtempe ŝi ekinstruis en la Arta Universitato Moholy-Nagy. Inter 1999 kaj 2001 ŝi estis katedrestro. Ŝi ricevis diversajn premiojn ekde 1972, fine premio Kossuth en 2006. Ŝi havis la titolon eterna membro de la Operejo.

## Ŝiaj elektitaj scenejaj planoj 
* József Katona: *Bánk bán* (drama versio en Budapeŝto)
* Georges Bizet: Carmen (1995, Stuttgart)
* William Shakespeare: (Nacia Teatro (Budeapeŝto))
** Otelo, la maŭro de Venecio en Békéscsaba
** *Epifanio: aŭ kiel vi volas* en Budapeŝto
* Giuseppe Verdi: Aida (Subĉiela teatro en Szeged)

## Ŝiaj elektitaj kostumaj planoj 
* Béla Bartók: Burgo de la Blubarbulo (Budapeŝta Ŝtata Operejo)
* Ferenc Erkel: *Bánk bán* (Banuso Bánk; opera versio; Budapeŝta Ŝtata Operejo)
* Ŝekspiro:
** La Tragedio de Reĝo Lear (Teatro Szigligeti (Szolnok))
** Hamleto, reĝido de Danujo (Teatro Szigligeti (Szolnok))
** Romeo kaj Julieta (Nacia Teatro (Budeapeŝto))
* Gioacchino Rossini: La barbiro de Sevilo (Budapeŝta Ŝtata Operejo)
* Giuseppe Verdi: Il Trovatore, Aida (Budapeŝta Ŝtata Operejo)
* Richard Wagner: Die Walküre, Der Fliegende Holländer (Budapeŝta Ŝtata Operejo)

## Ŝiaj elektitaj filmaj kostumoj 
* *Szindbád* (1971)
* *Hanussen* (1988)

## Ŝiaj elektitaj baletaj kostumoj 
* László Seregi: Romeo kaj Julieta (Budapeŝto, Berlino)
* Somermeznokta sonĝo (baleta versio)

## Ŝiaj elektitaj ekspozicioj 
1987 • Londono (sole)
1994, 1998 • Budapeŝto (sole)
1987 • Graz (komune)
1990 • Novi Sad (komune)
1991, 1995 • Prago (komune)

## Ŝia libro 
* *Színházi viselt dolgaink*

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj kostumistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Wilhelm von Biela

, de protestantista familio devena de tio, kiu estas hodiaŭ Ĉeĥio, ekzilita en Germanion post, ke lia praulo Friedrich von Biela estis ekzekutita en Prago en 1621 dum tiama religia milito.

Post studo ĉe la milita lernejo de Dresdeno, li aliĝas al la aŭstro-hungara armeo en 1802 ; kiel kapitano li partoprenas al pluraj kampanjoj kontraŭ Napoleono. Li estis vundita dum la Batalo de Leipzig en 1813.

En 1815 li iris en Pragon kie li studis astronomion sub gvidado de Alois Martin David. Li fakiĝis en la observo kaj la kalkulo de orbitoj de kometoj, la sunmakulo kaj la kaŝadoj de steloj far de Luno.

Li sendepende malkovris plurajn kometojn, malkovritaj de aliaj, notinde C/1823 Y1 (aŭ Granda Kometo de 1823), kaj la  3D/Biela (nun diseriĝinta), kies orbiton la unua li difinis.

Li publikigis plurajn artikolojn pri astronomio kaj unu libron (*Die zweite grosse Weltenkraft, nebst Ideen über einige Geheimnisse der physischen Astronomie, oder Andeutungen zu einer Theorie der Tangentialkraft*) en Prago en 1836.

Krom la kometo Biela, du kosmaj objektoj estis nomitaj en lia honoro :
* la luna kratero Biela ;
* la asteroido 2281 Biela.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Wilhelm von Biela, de W. T. Lynn ; el *The Observatory*, Vol. 21, p. 406-407 (1898)
Kalvinana preĝejo (Tarpa)

La **Kalvinana kirko** estas religia Monumento historia en Hungario, en grandvilaĝo Tarpa.

## Historio 
Dokumento mencias jam katolikan preĝejon dediĉitan al Sankta Andreo en 1332. En la 16-a jarcento la loĝantoj prenis la kalvinismon, samtempe li akiris la kirkon. En 1782 estis farita la ligna plafono, sed la pentrado okazis nur en 1903. En la 1790-aj jaroj la konstruaĵo kaj la fenestroj estis pligrandigitaj, ankaŭ granda kvadrata turo estis konstruita. Inter la navo kaj la sanktejo oni kreis unuecan ĉambron. En 1881 fulmo trafis la turon. La sekva trakonstruo okazis en 1812. La turo estis videbla laŭ la nuna formo ekde 1943. Arkeologoj trovis freskojn en 1981 el la 15-a jarcento.

## Konstruaĵo 
La kirko situas sola en korto. En la fasado meze la turo reliefas. La pordo estis farita el kverko, kiu restis origina kaj ĝi estas la sola restinta pordo en la Granda Hungara Ebenaĵo. Interne la baroka galerio estis faritra en la 18-a jarcento.

## Fontoj 
* hungare kun foto 
* hungare kun foto
* hungare kun foto 
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj 
* hungare kun foto

Tarpa
Bac de Roda (Metroo de Barcelono)

**Bac de Roda** estas stacio sur linio 2 de la Metroo de Barcelono, situanta en Barcelono.

## Vidu ankaŭ 
* Stacioj de la metroo de Barcelono

Kategorio:Stacioj de la metroo de Barcelono
Kategorio:Linio 2 de la metroo de Barcelono
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1997
Kategorio:1997 en Hispanio
Stefan Dymiter

**Stefan Dymiter**, pseŭdonomo Cororo (naskiĝis la 5-an de majo 1938 en Płonna (distrikto Sanok), mortis la 26-an de oktobro 2002 en Krakovo) estis cigana violonisto-virtuozo, memlernanto.

## Vivo
Kiel infano Dymiter perdis vidkapablon, oni devis ankaŭ amputi al li piedojn. Unu el la plej famaj strataj muzikistoj. Kunlaboris kun Krakova kabaredo *Piwnica pod Baranami*. Honorigo de lia talento estis invito al koncerto en Krakova Filharmonio, kie ravis kritikistojn pri sia ludo. La muzikisto estis entombigita en Kowary.

Nomon de la virtuozo havas festivalo de etna muziko „CORORO – Festiwal Etno im. Stefana Dymitera”, kiu de 2012 okazas en Kowary.

## Eksteraj ligiloj 
*Paĝo de Pola Radio pri la plej famaj polaj strataj muzikistoj

Kategorio:Polaj ciganoj 
Kategorio:Polaj violonistoj
Issei Yamamoto

. Li estis diplomita ĉe la Universitato de Kioto kaj instruis pri astronomio en tiu ĉi universitato.

En 1920 li fariĝis la unua prezidento de la asocio de amatora astronomio "*Toa Tenmon Gakkai*" ("Orienta Astronomia Asocio"). Li estis ankaŭ direktoro de la Observatorio Kwasan en Kioto.

Du kosmaj objektoj estis nomitaj en lia honoro :
* la luna kratero Yamamoto ;
* la asteroido 2249 Yamamoto.
Pepín Tre

**José Luis Moreno Recuero**, pli konata kiel **Pepín Tre** (Madrido, la 29-an de majo 1948) estas hispana komponisto, produktisto, verkisto, scenaristo.

Konata pro sia neimitebla humuro kiun li nomas "charlatanería pop"  (ĉarlataneca popo) kiu konsistas el rakontado de neeblaj historioj, kun vasta vortprovizo, kiuj riĉas je mensa inĝenio, ampleksaj konoj historiaj kaj kulturaj kun kelkaj ironiecaj tuŝetoj. 

Liaj kantoj enhavas certan socian kritikon, ekzemple ĉe la kanto *Todos beben* (ĉiuj drinkas), kiu kritikas la regionajn festojn kie bestoj estas torturataj.

En la lastaj jaroj li estis precipe konata pro apero en kelkaj humuraj televidprogramoj  kiaj Ilustres Ignorantes kaj Late Motiv. Ankaŭ li ludas en diversaj teatraj haloj kiaj Galileo Galilei de Madrido.

Antaŭ tio ĉi, lia kariero dum jardekoj enfokusiĝis sur la kampo de interpretado, teatro, muziko kaj komedio ĝenerale. Li kunlaboris en la radiprogramo *La rozo de la ventoj* de Onda Cero kiam ĝin gvidis Juan Antonio Cebrián. 

En la 70aj jaroj li verkis kantojn por aliuloj kaj eĉ mem kantis kelkajn kantojn siajn sub la kaŝnomo Gypsy.
  
Kategorio:Hispanaj humuristoj
Kategorio:Hispanaj komponistoj
Ilustres Ignorantes

***Ilustres ignorantes*** (en esperanto "*Eminentaj Ignorantoj*") estas hispana televidprogramo prezentita de Javier Coronas kun la kutimaj kunlaboristoj Javier Cansado kaj Pepe Colubi. Nuntempe ĝin elsendas la televidkanalo #0 ĉiusemajne. Antaŭe ĝi estis filmita en la salono Galileo Galilei de Madrido, kvankam tio en kelkaj okazoj ŝanĝiĝis. Ekde januaro 2016 ĝi estis ekfilmita en la Teatro Calderón en Madrido, Hispanio..300px|eta

En ĉiu programo du invititoj estas prezentitaj (kvar se estas speciala programo). La prezentisto enkondukas temon per ero de filmo aŭ televidserio kiu estu ekzemplo pri la debatota temo kaj sekve, estiĝas pluraj demandoj rilate la temon. Ĉe la fino, la prezentisto realigas plurajn mallongajn demandojn por mezuri la konojn kaj de la invititoj kaj de la kunlaboristoj. Fine, la invititoj ricevas premiojn aŭ donacojn kutime aĉetitajn ĉe malmultekostaj ĉinaj vendejoj kaj iel la donacoj rilatas ankaŭ al la debatita temo.

Tiu ĉi televidprogramo gajnis la Premio Ondas kiel Plejbona programo por Distriĝo en 2014.

## Epizodoj kaj procento de spektado 
### Naŭa sezono (2016) 
### Deka sezono (2016-2017) 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo de Ilustres ignorantes ĉe jutubo

Kategorio:Hispanaj televidaj programoj
Kategorio:Humuraj televidaj programoj
Celina Mikolajczak

**Celina MIKOLAJCZAK** estas usona astronomino.

Laŭ *Minor Planet Center* ŝi kunmalkovris 4 asteroidojn en 1988 en kunlaboro kun Eleanor Francis Helin kaj Robert Francis Coker.

Ŝi malkovris ankaŭ la supernovaon SN 1989N en la galaksio NGC 3646.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Usonaj astronomoj
Robert Francis Coker

**Robert Francis COKER** estas usona astronomo.

Laŭ *Minor Planet Center* li kunmalkovris
4 asteroidojn en 1988 en kunlaboro kun Eleanor Francis Helin kaj Celina Mikolajczak.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Viroj
Kategorio:Usonaj astronomoj
Asnières-en-Montagne

**Asnières-en-Montagne** estas franca komunumo lokita en la departemento de Côte-d'Or en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo
Asnières-en-Montagne etendiĝas sur  kaj havis &#160;loĝantojn laŭ la lasta oficiala nombro de , tiel ke la loka loĝdenso estas po  homoj kilometre alt du.

### Najbaraj komunumoj 
Ĝiaj najbaraj komunumoj estas .

## Vidindaĵoj 
Oni vidas ankaŭ ruinojn de la abatejo Puit d'Orbe. Estis ina abatejo, kiu apartenis al benediktanoj. La abatejo Moutiers-Saint-Jean fondis ĝin inter 1112 kaj 1225. En 1641 la monaĥinoj devis iri vivi en urbo. Ili iris en Châtillon-sur-Seine.

La preĝejo Sankta Petro datiĝas el la 13-a jarcento. Ĝi enhavas pentraĵon, kiu bildigas sanktan Réaume-n.

La kastelo Rochefort situas ekster la vilaĝo proksime de Cry.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côte-d'Or

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro de Echo des communes
* La kastelo Rochefort

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Tim A. Rodriquez

**Tim A. RODRIQUEZ** estas usona astronomo.

*Minor Planet Center* kreditas lin de la malkovro de la asteroido 5279 Arthuradel la .

Li malkovris ankaŭ la  C/1988 L1 (Shoemaker-Holt-Rodriquez).

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Viroj
Kategorio:Usonaj astronomoj
Montbau (Metroo de Barcelono)

**Montbau** estas stacio sur linio 3 de la Metroo de Barcelono, situanta en Barcelono.

## Vidu ankaŭ 
* Stacioj de la metroo de Barcelono

Kategorio:Stacioj de la metroo de Barcelono
Kategorio:Linio 3 de la metroo de Barcelono
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1985
Kategorio:1985 en Hispanio
George C. Sallit

**George C. SALLIT** estas brita amatora astronomo, profesie docento.

Laŭ *Minor Planet Center*, li malkovris la asteroidon 26921 Jensallit
la .

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Biografieto de George C. Sallit el la paĝaro de * Denman College* 
*  Portetoj de George Sallit, amatora astronomo ; el *Diomeda* ; 16-a de decembro 1995

Kategorio:Viroj
Kategorio:Britaj astronomoj
Józef Dowbor-Muśnicki

**Józef Dowbor-Muśnicki** (naskiĝis la 25-an de oktobro 1867 w Garbów (distrikto Sandomierski), mortis la 26-an de oktobro 1937 en Batorowo (distrikto Poznański) – generalleŭtenanto de la Armeo de Rusa Imperio kaj armea generalo de Pola Soldataro, ĉefkomandanto de la Armeo de Grandpolujo en estinta prusa aneksaĵo. Li havis kvaropon de infanoj, interalie filinon Janina Lewandowska.

## Bibliografio 
* Generał broni Józef Dowbor-Muśnicki umarł Generalo de armeo Józef Dowbor-Muśnicki mortis) „Jutro”, p. 1, N-ro 42 (59) el 31-a de oktobro 1937 (pole)
* Piotr Bauer, *Generał Józef Dowbor-Muśnicki 1867-1937* Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1988, p. 265. ISBN 8321007988
* Józef Dowbor-Muśnicki, *Moje wspomnienia* (Miaj rememoroj), F. Wyszyński i S-ka, Warszawa 1935; Bellona, Warszawa 2003, ISBN 8311095825.
* Довбор-Мусницкий Иосиф Романович (Dowbor-Musnickij Josif Romanowicz, biogram, zdjęcie, ordery) Biogramo, fotoj, ordenoj (ruse)
* Melchior Wańkowicz, *Przez cztery klimaty* (Tra kvar klimatoj) PIW 1974 2-a eldono

Kategorio:Polaj nobeloj
Kategorio:Polaj generaloj
Seka kolbaso

[eta|260ra|Metiaj sekaj kolbasoj en superbazaro en la nederlanda provinco [Drenthe]]
eta|260ra|Diversaj sekaj kolbasoj
[eta|260ra|Seka kolbaso el [Groningen (provinco)|Groningen]]
**Seka kolbaso** estas regiona manĝaĵo, ĉe kiu la kolbaso post plenigado estas pendata por sekiĝi.

La gusto diferencas depende de la uzitaj spicoj. Kariofilo estas la plej uzata. Ĉiu buĉisto havas siajn proprajn sekretojn. Seka kolbaso plej ofte estas prezentata kiel manĝeto ĉe glaseto da ŝnapso aŭ kiel rapidmanĝeto (tapo). La kolbaso ankaŭ estas kuirita, kvankam oni asertas ke la kolbaso pro tio perdas sian karakteron. Seka kolbaso hodiaŭ ankaŭ estas populara kiel ingredienco en krudmanĝaĵaj salatoj.

## Seka kolbaso en Nederlando 
En Nederlando sekaj kolbasoj ĉefe estas farataj en la norda parto de la lando (Groningen, Frislando, Drenthe kaj Overijssel). En certaj afrikaj landoj, kiel Sud-Afriko, koloniistoj kunportis la sekajn kolbasojn pro ĝia longa konservodaŭro. En Sud-Afriko seka kolbaso (afrikanse: *droëwors*) ankoraŭ daŭre estas tre populara.

eta|maldekstra|400ra|Peco de seka kolbaso

Kategorio:Viandaĵoj
Kategorio:Nederlanda kuirarto
Bruce Edward Behymer

**Bruce Edward BEHYMER** estas usona astronomo

Li fariĝis bakalaŭro ĉe la Kalifornia Instituto de Teknologio en 1983.

Li kunmalkovris la asteroidon 5942 Denzilrobert la  en kunlaboro kun Mark Scott Marley.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Usonaj astronomoj
Gofrado

eta|gofraĵfero
eta|gofrado ĉe „Tinker“ ĉevalido
eta|gofrado de soldatoj, 1616

**Gofraĵo** aŭ **brulmarko** servas al markado de ĉevaloj kaj bovoj.
Dum antaŭaj jarcentoj ankaŭ homoj estas *gofritaj*: sklavoj en la antikvo kaj sklavoj en Ameriko; oni gofris ankaŭ krimulojn kiel korpa puno ĝis en la 19a jarcento.

Per gofraĵo oni signas ankaŭ lignon kaj lignajn varojn.

## Gofraĵoj ce ĉevaloj 
Ĉe la nuntempa *bredadgofraĵo* oni gofras per ardanta fero (arda gofrado) la gofraĵon. La formado de la citra histo zorgas por tio, ke la gofrado estu daŭre videbla. Alternative ekzistas ankaŭ la malvarmgofrado kun per likva nitrogeno malvarmigita fero je ĉirkaŭ −80 &nbsp;°C. Tiu signo detruas la superajn haŭttavolojn kun la pigmentajn ĉelojn (melanocitoj). Tial je tiu loko povas kreskiĝi nur blanka felo, kaj la gofrado estas longdaŭra videbla.

### Ekzemploj de gofraĵoj ĉe ĉevaloj 

Dosiero:Brand-aa-2.svg|Angl-arabaduobla A en la ŝildo
Dosiero:Arabisches Vollblut Brandzeichen.svg|pura araba
Dosiero:Bayerisches Warmblut Brandzeichen.svg| bavara varmsanga ĉevaloa
Dosiero:Brand_Berlin-Brandenburg.jpg| Germana sportĉevalo ĉirkaŭ sago volvanta serpento
Dosiero:Hannoveraner Brandzeichen.svg| Hanoverano
Dosiero:Holsteiner Brandzeichen.svg|Holstinano
Dosiero:Zuchtverband Sachsen-Thüringen Brandzeichen.svg|Peza varmsanga ĉevalo en la bredadoligo Saksio-Turingio
Dosiero:Trakehner Brandzeichen.svg|Trakehner

Dosiero:Kaltbrand eines Rennpferdes.jpg|malvarma gofrado ĉe sportĉevalo

## Eksteraj ligiloj 
* Brandzeichen auf Pony- und Pferderassen Deutschlands 

## Referencoj 
Kategorio:Simboloj
Kategorio:Bestobredado
Kategorio:Ĉevaloj
Mark Scott Marley

**Mark Scott MARLEY** estas usona astronomo.

Li fariĝis bakalaŭro ĉe la Kalifornia Instituto de Teknologio en 1984.

Li kunmalkovris la asteroidon 5942 Denzilrobert la  en kunlaboro kun Bruce Edward Behymer.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Viroj
Kategorio:Usonaj astronomoj
Tahir ibn Husajn

**Tahir ibn Husajn** aŭ **Ṭāhir ibn Ḥusayn** (, ), konata ankaŭ kiel **Dhul-Yamīnayn** (, "la ambaŭdekstra"), kaj **al-Aŭar** (, "la unuokulo"), estis irana generalo kaj guberniestro dum la Abasida Kaliflando. Specife, li servis sub al-Ma'mun dum la kvara *fitna* nome enlanda milito kaj kondukis la armeojn kiuj venkis super al-Amin, farante al-Ma'mun la *kalifo*. Li estis poste premiita kiel guberniestro de Ĥorasano, kiu markis la komencon de la Tahirida dinastio.[260ra|eta|dekstre|Mapo de [Ĥorasano kaj de siaj ĉirkaŭaj regionoj.]]

## Referencoj 
Kategorio:Historio de Irano
Kategorio:Iranaj militistoj
Kategorio:Ĥorasano
Kategorio:Abasida Kaliflando
Kategorio:Homoj de la 8-a jarcento
Kategorio:Homoj de la 9-a jarcento
Tahiridoj

eta|dekstra|250ra|Provincoj regataj de Tahiridoj.
La **Tahirida dinastio** () estis dinastio, de persa dihkana deveno, kiu regadis en la Abasida provinco de Ĥorasano el 821 al 873, kaj en la urbo Bagdado el 820 ĝis 891. La dinastio estis fondita de Tahir ibn Husajn, estra generalo en la servo de la Abasida kalifo al-Ma'mun. Ties ĉefurbo en Ĥorasano estis dekomence situa e Merv, sed poste translokiĝis al Nejŝaburo. La Tahiridoj ĝuis altan gradon de aŭtonomeco en ties regado de Ĥorasano, kvankam ili restis subjekto al la Abasida Kaliflando kaj ne estis sendependaj regantoj.

## Referencoj 
Kategorio:Abasida Kaliflando
Kategorio:Historio de Islamo
Kategorio:Dinastioj
Kategorio:Bagdado
Kategorio:Emirlandoj
Kategorio:Eksaj landoj de Azio
Kategorio:Aperis en 821
Hamdan ibn Hamdun

**Hamdan ibn Hamdun ibn al-Harit al-Taglibi** (fl. 868–895) estis Araba ĉefo de la tribo *Banu Taghlib*  en Ĝazira, kaj la patriarko de la Hamdanida dinastio. Kun aliaj arabaj ĉefoj de la areo, li rezistis la klopodojn por reenmeto de abasida kontrolo super Ĝazira en la 880aj jaroj, kaj aliĝis al la Ĥariĝisma Ribelo. Li estis finfine venkita kaj kaptita de la kalifo al-Mu'tadid en 895, sed estis poste liberigita kiel premio por la distingigaj servoj de sia filo Husajn al la kalifo.

## Fontoj
* Canard, Marius (1986). "Ḥamdānids". The Encyclopedia of Islam, New Edition, Volume III: H–Iram. Leiden and New York: BRILL. pp. 126–131. ISBN 90-04-09419-9.
* Fields, Philip M., eld. (1987). The History of al-Ṭabarī, Volume XXXVII: The ʿAbbāsid Recovery. The War Against the Zanj Ends, A.D. 879–893/A.H. 266–279. Albany, New York: State University of New York Press. ISBN 0-88706-053-6.
* Kennedy, Hugh N. (2004). The Prophet and the Age of the Caliphates: The Islamic Near East from the 6th to the 11th Century (dua eld.). Harlow, UK: Pearson Education Ltd. ISBN 0-582-40525-4.

Kategorio:Naskiĝintoj en la 9-a jarcento
Kategorio:Ĥariĝismo
Kategorio:Arabaj generaloj
Kategorio:Historio de Irako
Kategorio:Abasida Kaliflando
Kategorio:Historio de Islamo
Kategorio:Mezoriento
Kategorio:Mezopotamio
Kategorio:Arabaj militistoj
Hamdanidoj

eta|300px|Teritorio de la Hamdanida dinastio en 955.
La **Hamdanida dinastio** ( *Ḥamdānjūn*) estis ŝiajisma islama araba dinastio de norda Irako (al-Ĝazira) kaj Sirio (890-1004). Ili devenis el antikva Tagliba kristana tribo de Mezopotamio kaj Orienta Arabio. La Hamdanida dinastio estis fondita de Hamdan ibn Hamdun (laŭ kiu ĝi estis nomita), kiam li estis nomumita guberniestro de Mardin en SOr Anatolio fare de abasidaj kalifoj en 890.

Lia filo Abdallah (904-929) estis siavice nomumita guberniestro de Mosulo en norda Irako (906) kaj eĉ regis en Bagdado (914). Liaj filoj estis instalitaj kiel guberniestroj en Mosulo kaj Halepo. La regado de Hasan Nasir al-Daŭla (929-968), guberniestro de Mosulo kaj Dijar Bakr, estis tiom tirana ke li estis elpostenigita de sia propra familio.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Bikhazi, Ramzi J. (1981). The Hamdanid Dynasty of Mesopotamia and North Syria 254–404/868–1014. Ann Arbor: University of Michigan.
* Canard, Marius (1951). Histoire de la dynastie des Hamdanides de Jazîra et de Syrie. Algiers: Faculté des Lettres d'Alger. OCLC 715397763.
* Freytag, G. W. (1856). "Geschichte der Dynastien der Hamdaniden in Mosul und Aleppo". Zeitschrift der Deutschen Morgenländischen Gesellschaft. X: 432–498.
* Freytag, G. W. (1857). "Geschichte der Dynastien der Hamdaniden in Mosul und Aleppo". Zeitschrift der Deutschen Morgenländischen Gesellschaft. XI: 177–252.
* Kennedy, Hugh N. (2004). The Prophet and the Age of the Caliphates: The Islamic Near East from the 6th to the 11th Century (Second Edition). Harlow, England: Longman. ISBN 978-0-58-240525-7.

Kategorio:Historio de Islamo
Kategorio:Islamaj dinastioj
Kategorio:Mezoriento
Kategorio:Mezopotamio
The Feeding of the 5000

***The Feeding of the 5000*** ("la manĝigo de la 5000") estas la unua albumo de la anarki-punka bando Crass. La albumo registriĝis la 29-an de oktobro 1978, de la son-inĝeniero John Loder ĉe Southern Studios, kaj eldoniĝis la saman jaron. Oni konsideris ĝin revolucia tiam pro ĝia ekstrema sono, ofte blasfema teksta enhavo, kaj la anarkiismaj politikaj idealoj, kiujn ĝia teksto esprimis. La albumo ankaŭ enkondukis la politikon de Crass certigi malmultan koston por siaj albumoj. La albumo estas konsiderata inter la unuaj punkaj albumoj, kiuj esprimis seriozan anarkiisman filozofion.

## Kanzonoj
**Flanko 1-a**
#"Asylum" - 2:06
#"Do They Owe Us a Living?" - 1:24
#"End Result" - 2:04
#"They’ve Got a Bomb" - 3:48
#"Punk is Dead" - 1:48
#"Reject of Society" - 1:08
#"General Bacardi" - 0:59
#"Banned from the Roxy" - 2:14
#"G’s Song" - 0:36
**Flanko 2-a**
#"Fight War, Not Wars" - 0:42
#"Women" - 1:15
#"Securicor" - 2:28
#"Sucks" - 1:38
#"You Pay" - 1:44
#"Angels" - 2:08
#"What a Shame" - 1:11
#"So What" - 3:05
#"Well?...Do They?" - 1:32

## Referencoj 
Kategorio:Punkaj muzikalbumoj
Kategorio:Muzikalbumoj aperintaj en 1978
Gyula Lánczy

eta|263ra|Tombo
**Gyula Lánczy** [djula lAnci], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lánczy Gyula** estis hungara juristo, universitata profesoro, politikisto, historiisto. Lia origina familia nomo estis *Lazarsfeld* ĝis 1861, lia frato estis Leó Lánczy.

Gyula Lánczy http://mek.niif.hu/02100/02115/html/3-1175.html naskiĝis la  en Pest (urbo), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Gyula Lánczy devenis el juda familio. Li frekventis luteranan kaj kalvinanan gimnaziojn en sia naskiĝurbo, ekde 1865 li sekvis la kalvinanan religion. Li akiris 2 diplomojn en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1873 kaj 1876. Li eklaboris en la financa ministerio en 1872, poste en alia ministerio. Inter 1881-1884 li estis elektita parlamenta deputito. En 1886 li estis nomumita publika ordinara universitata instruisto (katedrestro) al Scienca Universitato Ferenc József, en 1891 al la Universitato de Budapeŝto. En la studjaro 1907 li estis dekano. Lia anonco al Hungara Scienca Akademio estis rifuzita. Li ricevis premion en 1906. Li havis edzinon, kiu naskis gefilojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A felső oktatás reformja és az új magyar közműveltség* (1879)
* *A közigazgatási biráskodás szervezéséről Magyarországon* (1883)
* *Magyarság az Árpádok korában* (1898)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo L, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* (la koncerna teksto estas legebla en la 89-a paĝo)

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Heber Doust Curtis

, kiu partoprenis al 11 ekspedicioj por studi la .

Li studis en la Universitato de Miĉigano kaj en la Universitato de Virginio, kie li ricevis diplomon pri astronomio.

De 1902 ĝis 1920 li laboris ĉe la Observatorio Lick, pluigante la enketon pri nebulozoj komencita de James Edward Keeler. En 1912 li estis elektita prezidento de la Astronomia Societo de la Pacifiko.

La  li malkovris la asteroidon (23400) A913 CF.

En 1918, observante la galaksion M87 (N.G.C. 4486), li estis la unua, kiu notis la ŝprucon, kiun li preskribis kiel "kurioza rekta radio... ŝajne ligita kun la kerno per maldika linio da materio"

En 1920 li estis nomumita direktoro de la Observatorio Allegheny ; la sama jaro li partoprenis al la "Granda Debato" kun Harlow Shapley pri la eco de la nebulozoj kaj galaksioj kaj la grando de la universo. Curtis pledis por la vidpunkto, laŭ kiu ekzistas aliaj galaksioj ekstere de Lakta Vojo.

En ĉ. 1925 li inventis komparilon por  uzante sistemon de prismoj, en kiu du platoj de 8×10 coloj estis staplitaj kaj vicigitaj prefere ol metitaj unu ĉe la latero de la alia. Tiu permesis, ke la grando de la aparato estis nur 60 × 51 cm.

En 1930 Curtis estis nomumita direktoro de la observatorioj de la Universitato de Miĉigano, sed la manko de monrimedo pro la Granda Depresio malhelpis la konstruon de la granda teleskopo, kiun li estis planinta por la universitato en Ann Arbor.

Li kontribuis al la disvolvo de la privata observatorio *McMath–Hulbert* en Lake Angelus.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Biografia Memuaro pri Heber Doust Curtis, de Robert Aitken
*  Nekrologo de Heber D. Curtis
*  Portetoj pri Heber Doust Curtis, el ''Records Digital Archive, UC Santa Cruz Library's Digital Collection''
Alfons X (Metroo de Barcelono)

**Alfons X** estas stacio sur linio 4 de la Metroo de Barcelono, situanta en Barcelono.

## Vidu ankaŭ 
* Stacioj de la metroo de Barcelono

Kategorio:Stacioj de la metroo de Barcelono
Kategorio:Linio 4 de la metroo de Barcelono
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1974
Kategorio:1974 en Hispanio
Observatorio de Ooizumi

La **Observatorio de Ooizumi** estas privata astronomia observatorio establita en Ooizumi (gubernio Gunma, Japanio). Ĝia MPC kodo estas **411**.

Elde tie, la amatora astronomo Takao Kobayashi malkovris multenombrajn asteroidojn per sia teleskopo de 25,4&nbsp;cm (10 coloj) de diametro. En 2016, 2476 asteroidoj estis malkovritaj elde Ooizumi.

## Notoj kaj referencoj 
Ooizumi Observatorio
Theodor Wertheim

**Theodor Wertheim** [verthejm], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Wertheim Tódor** estis aŭstra kemiisto, universitata instruisto kaj malkovrinto de la **narkotino**, derivaĵo el la papavacoj, el la familio de la papavo, fiŝodora substanco uzata en la traktado de kelkaj malsanoj.

Theodor Wertheim http://daten.digitale-sammlungen.de/bsb00008400/images/index.html?seite=113 naskiĝis la  en Vieno, li mortis la  en Vieno.

## Biografio 
Theodor Wertheim devenis el juda familio, sed en 1853 li prenis la katolikan religion. Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li studis filologion kaj medicinon en Universitato de Vieno, poste li lernis (ankaŭ kemion) en Berlino, Universitato de Karolo (en 1843), Heidelberg. Reveninta al sia naskiĝurbo li estis docento en Universitato de Vieno, sed pro sia juda deveno li ne povis esti profesoro. En 1844 li distilis ajlon, nomante ĝin "allyl". En 1850 li estis nomumita privata profesoro en Vieno, post 4 jaroj publika ordinara profesoro en Reĝa Universitato de Pest, ĉar la aktuala politiko de Habsburgoj estis subpremado de la hungara lingvo en Hungara reĝlando (li ne parolis hungare). Li establis kemian laboratorion en la universitato. Ekde 1860 la instrua lingvo denove estis la hungara, tial inter 1861 kaj 1864 li instruis kemion en universitato en Graz.

## Studoj
Wertheim unue studis medicinon kaj iris al Berlino por studi kun Eilhard Mitscherlich antaŭ kompletigado de siaj studoj. Tie li laboris pri organika kemio, tiam kiam li estis ankoraŭ juna. En 1843 Wertheim revenis al Aŭstrio por labori kun Josef Redtenbacher (1810-1870). Tie, en 1844, li aranĝis analizajn esplorojn pri kio li nomis rapidbola ajloleo por determini la sulfur-enhavantajn kunmetaĵojn kiujn ĝi enhavis. Li sukcesis izoli dualilan sulfidon (C6H10S) kaj pruvis, ke ajla oleo estas intime rilata al la mustardoleo. Li sukcesis izoli la alilan izotiocianaton (C4H5NS) enhavatan en mustardoleo kaj pri konvertado de la du kunmetaĵoj unu en la alian.

Malgraŭ lia universale laŭdata laboro, al li estis rifuzita profesoreco en Aŭstrio pro lia juda kredo, sed en 1848 li estis nomumita ekvivalenta membro de la Viena Akademio de Sciencoj. Li estis baptita post la morto de sia patro kaj poste ricevis nomumon al la Universitato de Peŝto. Li laboris tie ekde 1854 ĝis 1860. Fine li devis forlasi Hungarion ĉar ekde 1860 ĉiuj lecionoj devis esti latine. Li tiam moviĝis al la Universitato de Graz en 1861. Tie li tre klopodis plibonigi la kvaliton de la laboratoria ekipaĵo, sed tio malsukcesis pro la malalta nombro da studentoj.

Kiel rezulto de liaj esploroj, la alila grupo ricevis ĝian nomon, kiu estas derivita el la latina nomo por ajlo (Allium sativum). Li estis patro de la ginekologo Ernst Wertheim (1864-1920), kaj publikigis serion da studoj pri la ajloleo, piperino, kinino kaj koniino en la Analoj pri Kemio de Justus Liebig.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 144-a paĝo)

Kategorio:Aŭstraj kemiistoj
Kategorio:Aŭstraj altlernejaj instruistoj
## Referencoj
Kastelo de Vép

La **Kastelo de Vép** (konata ankaŭ pri la iama posedanto **Kastelo de Erdődy** [erdOdi]) estas historia monumento en Hungario, en urbo Vép. La konstruaĵo aspektas ankaŭ burgo, spite tion, ke interne jam kolegio funkcias.
eta|maldekstre|Aerfoto pri kastelo de Vép
eta|Aerfoto pri kastelo de Vép

## Historio 
En la mezepoko en tiu loko nobela domo situis. En 1496 familio Erdődy akiris la lokajn bienojn, poste estis konstruita impona renesanca kastelo, sed pro la eblaj militoj oni konstruis ankaŭ eksteran defendan muron. En 1615 trakonstruo okazis, supozeble tiam la kastela formo iĝis kvadrata kun renesanca arkada interna korto, turo kaj bastionojn. Pli malgrandaj trakonstruoj okazis ankaŭ poste en 1675 kaj en 1692 kapelo estis konstruita. Post falo de liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a la defenda muro estis malkonstruita, sed la kastelo mem restis netuŝa. En 1726 la kastelo barokiĝis. Post 3 jaroj 2 familianoj heredis la kastelon, ili disigis la konstruaĵon al du partoj geometrie, tial en mezo eĉ la koridoro ricevis disigas muron. En la 1850-aj jaroj la kastelo denove trakonstruiĝis laŭ gusto de la posedanto. Dum ambaŭ mondomilitoj interne milita hospitalo funkciis. En 1945 krom iu Erdődy loĝis ankoraŭ 16 malriĉaj familioj. okazis grandaj damaĝoj kaj en la kastelo kaj en la parko, oni hakis arbojn. La familio Erdődy forlasis la kastelon en 1952. Plena renoviĝo okazis en 1965, poste interne agrikultura kolegio ekfunkciis. En 1995 la kolegio forlasis la kastelon.
eta|maldekstre|Enirejo de la kastelo

## Konstruaĵo 
La unuetaĝa konstruaĵo situas en mezo de la restinta parko. La kastelo havas formas kvadraton kun interna korto, sed estas ankaŭ malgranda alo etendiĝanta ekstere. En mezo de la fasado alta turo altiĝas, kie en la teretaĝo funkcias la enirejo. Nepre menciindas serio de arkadoj videblaj en la interna korto.

## Parko 
eta|Ekstera parto de la kastelo
La parko estas protektata. Ĝi estis kreita en la 17-a jarcento, poste plurfoje ŝanĝiĝis la aspekto. Baldaŭ tiu parko estis la plej bela en la departemento. Estis tie eĉ fontano. La arba kolektaĵo estas riĉa je kverkoj kaj pinoj. Iam estis tie 78 da pingloarboj kaj 227 da falfoliaj plantoj.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* http://epulettar.hu/projekt/erdody-kastely-vep 
* oficiala paĝo 

Vep
Vep
Kategorio:Vép
Kategorio:Kasteloj de familio Erdődy
Lucas M. Macri

**Lucas M. MACRI** (naskiĝis la  en Bonaero)
estas argentina-usona astronomo.

Li ricevis bakalaŭrecon pri fiziko en 1995 ĉe la MIT kaj doktorecon pri astronomio en 2001 ĉe la *Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics*.

De 2008 li estas helpanto en astronomio ĉe la Universitato A&M de Teksaso.

Li studis la variantajn cefeidojn en proksimaj  en la kadro de pluraj projektoj celantaj mezuri la rilaton de ekspansio de Universo (la konstanto de Hubble) kun pli granda ekzakteco kaj precizeco. la .

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  MAKRI RENKONTAS MAKRI : Teksasa Astronomoj Renkontas Argentinan Prezidenton por Diskuti pri Teleskopo 
*   Persona paĝaro de Lucas Macri 

Kategorio:Viroj
Kategorio:Usonaj astronomoj
Kategorio:Argentinaj astronomoj
Pensmaniero (Drakoj kaj Galerioj)

En la fantazia surtabla rolludo *Drakoj kaj Galerioj*, kaj en similaj rolludoj inspiritaj de ĝi, **pensmaniero** estas klasifiko de la etikaj kaj moralaj vidpunktoj de ludantroluloj, neludantroluloj, kaj kreaĵoj.

La originala versio de la ludo permesis ludantojn elekti inter tri pensmanieroj kiam ili kreis rolulon: laŭleĝan, implicante honoron kaj respekton por la reguloj de la socio; ĥaosan, implicante ribelemon kaj individuismon; kaj neŭtralan, serĉante ekvilibron inter la ekstremoj.

La eldono el 1977 enkondukis duan akson inter bona, implicante altruismon kaj respekton por vivaĵoj, kaj malbona, implicante egoismon kaj senrespektecon por vivaĵoj. Kiel en la laŭleĝa-kontraŭ-ĥaosa akso, neŭtrala punkto ekzistas inter la ekstremoj. Roluloj kaj kreaĵoj povas esti laŭleĝaj kaj malbonaj samtempe (kia tirano), aŭ ĥaosa sed bona (kia Robin Hood).

La du aksoj kombinitaj permesas naŭ pensmanierojn. La naŭ pensmanieroj povas esti montrataj kradece, kiel jene:

## Bibliografio 
* Reguloj de Drakoj kaj Galerioj en Esperanto

## Referencoj 
Kategorio:Rolludoj
Marissa Gahran

**Marissa GAHRAN** estas usona astronomino.

Laŭ *Minor Planet Center* ŝi kunmalkovris 2 asteroidojn la  en kunlaboro kun Michael Collins.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  *November 2000 Presidents Message*, de la *Orange Country Astronomers* 

Kategorio:Virinoj
Kategorio:Usonaj astronomoj
Ĉorizo

300ra|eta|Fumaĵigitaj ĉorizoj tipaj de Hispanio
La **ĉorizo** (hispane *chorizo* kaj portugale *chouriço*) estas kolbaso kiu devenas el la Iberia duoninsulo, kaj disvastiĝinta en Latinameriko.

Krom Hispanio kaj Portugalio, la landoj kiuj plej uzas ĝin en siaj respektivaj kuirartoj estas Hungario, kiu faras grandan varion de kolbasoj surbaze de papriko, kaj ankaŭ Germanio kaj Aŭstrio, kie ĝi nomiĝas "paprika kolbaso” (*Paprikawurst*).

En Hispanio ĝi estas fumaĵo, ellaborita precipe el haketita porka viando kaj spicita, el kiuj plej elstaras la ĉorizoj paprikecaj, ĉar la papriko donas al ĝi karakterizan koloron kaj pikan guston. Por kovri ĝin oni uzas la haŭton de la maldika intesto de porkoj, kvankam por aliaj varioj ankaŭ estas uzitaj la dika intesto. En Hispanio, por ke kolbaso estu nomata *ĉorizo*, ĝi devas nepre havi paprikon kaj ajlon; tio ĉi markas la diferencon disde la ĉorizo de aliaj landoj.

La *chouriço* estas tre populara en la portugala kuirarto. Ĝi troveblas en tipaj pladoj kiaj rizoj, supoj kaj kocidoj.

Ekzistas ankaŭ pluraj versioj de veganaj ĉorizoj kun malsamaj ingrediencoj kiuj povas esti sojo, gluteno aŭ rizo, sed ĉiam kun papriko kaj sojsaŭco aŭ likva fumo por doni al ĝi kolbasajn aspekton kaj guston.

Kategorio:Hispana kuirarto
Kategorio:Kolbasoj
Kategorio:Viandaĵoj
Kategorio:Vegana kuirarto
Paul Bourgeois (astronomo)

; li estis instruisto ĉe la Universitato Libera de Bruselo kaj direktoro de la Reĝa observatorio de Belgio de 1898 ĝis 1974.

Li malkovris la asteroidon 1547 Nele la  ; la asteroido 1543 Bourgeois estis nomita en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj
Barceloneta (Metroo de Barcelono)

**Barceloneta** estas stacio sur linio 4 de la Metroo de Barcelono, situanta en Barcelono.

## Interkonektoj 
Malpli ol 500 metrojn fore troviĝas la fervoja stacidomo '''', kie oni povas trafi la linion  de Rodalias de Barcelona kaj plurajn servojn de .

## Vidu ankaŭ 
* Stacioj de la metroo de Barcelono

Kategorio:Stacioj de la metroo de Barcelono
Kategorio:Linio 4 de la metroo de Barcelono
Villa rustica (Brislington)

La **Vilao rustica ĉe Brislington** estas iama romia bieno *(Villa rustica)* sur la teritorio de nuna Brislington, antaŭurbo de la urbo Bristolo en Sud-okcidenta Anglio. La romia bieno situas sude de la rivero Brislington Brook, flanka rivero de la Avon.

La Vilao estis trovita en 1899, kaj elfosita fare de la Bristola Urba Muzeo. En 1900, mallonga raporto estis publikigita. Minimume kvin ĉambroj estis ornamitaj per mozaikoj, ĉiuj montras geometriajn ŝablonojn. Estis trovitaj nombraj restoj de muraj pentraĵoj. La vilao havis tri fazojn de konstruado, malfacile datumeblaj.

Naŭ trovitaj moneroj datiĝas de 267 al 361&#x20;p.&#x20;k.

## Literaturo 
* William Robert Barker: *Restaĵoj de Romia vilao malkovrita ĉe Brislington, Bristol, en decembro 1899.* En: *Transactions of the Bristol and Gloucestershire Archaeological Society*, 23 (1900), p. 289-308 (PDF ).
* Stephen R. Cosh, David S. Neal: *Romiaj Mozaikoj de Britio.* Volumo 2: *Sud-Okcidenta Britio.* Illuminata Publishers for the Society of Antiquaries of London, London, 2005, ISBN 0-9547916-1-4, p.&#x20;42-45.

Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Anglio
Kategorio:Bristol
Brislington
Salvo en Tiszakécske

La salvo en Tiszakécske apartenas al la kruelaj okazintaĵoj en Hungario dum la Hungara revolucio de 1956.
eta|maldekstre|La ĉefplaco nuntempe

## Historio 
Famo de la revolucio alvenis ankaŭ en tiam silenta vilaĝo Tiszakécske. La loĝantoj aranĝis apogan marŝon en la 27-an de oktobro antaŭtagmeze. La amaso ariĝis antaŭ la loka uzino, poste ili marŝis al la ĉefplaco, kie situis la preĝejo kaj la administrejo. Alvenantaj al la placo ili estis ĉ. 1500-2000. La amaso foje kantis la nacian himnon, foje aŭdis homojn, kiuj raportis pri la revolucio en Budapeŝto, sed estis aliaj, kiuj deklaris postulojn.
eta|Monumento en la ĉefplaco
eta|Memorŝtono kun listo de la mortintoj
Dum la kunveno oni vidis, ke armea flugmaŝino flugas supre. Tiutempe venis misfamo al armea flughaveno de Kecskemét, ke en Tiszakécske la amaso volas pendumi la lokan partiestron kaj la vilaĝestron. La flughavenestro sendis batalaviadilon, la piloto raportis, ke li vidas amason en la placo. La flughavenestro sendis pli novan batalaviadilon jam kun ordono de pafado. Tiu aviadilo mitralis la senarmilan amason, ĝis la amaso forkuris. Mortis 17, estis vundita 110 da homoj. La ceteraj rifuĝis plejparte en la preĝejon. Post la salvoj ili revenis kaj komencis savi la vunditojn. Inter la amaso estis ankaŭ kuracistoj, kiuj tuj agis, eĉ la loka pastro faris la farendaĵojn. Ĉiuj tukoj de la preĝejo estis uzitaj ĉe la vundoj. La vunditoj estis liveritaj al la proksimaj hospitaloj.

En tiu tago ankaŭ en Kecskemét, Kiskunhalas kaj Kiskőrös okazis similaj batalaviadilaj atakoj. La menciita piloto mortis post 3 jaroj en nebula cirkonstanco, sed en tiuj jaroj tio estis kutima.

Ekde 1998 okazis diversaj akuzoj kontraŭ la membroj de la flughaveno ankoraŭ vivantaj. Plejparte oni konstatis ke la agoj jam malvalidiĝis, kelkfoje oni verdiktis prizonojn, tamen prokrastitajn.

## Memorigiloj 
* monumento kaj memorŝtono en la ĉefplaco
* la menciita tago estas oficiale funebra tago en Tiszakécske

## Fontoj 
* https://library.hungaricana.hu/hu/view/BacsKiskunMegyeiNepujsag_1991_11/?pg=140&layout=s
* [televizia video(https://eo.wikipedia.org/wiki/video)]
* http://magyarokanagyvilagban.hu/archivum/56-tragikus-pillanatai-a-tiszakecskei--tomeggyilkossag 
* http://www.nemzetiforum.hu/index.php?id=sortuz_tiszakecsken_1956-ban

Kategorio:Hungara revolucio de 1956
Kategorio:Tiszakécske
Câmara Cascudo

**Luís da Câmara Cascudo** (naskiĝis en Natal la 30an de decembro 1898, mortis la 30an de julio 1986 en tiu urbo) estis brazila historiisto, antropologo, advokato kaj ĵurnalisto. Li vivis ĉiam en Natal kaj sin dediĉis al studado de la brazila kulturo. Li estis profesoro ĉe la Jura Fakultato de Natal (nuntempe Jura Fako de Federacia Universitato de Norda Rio-Grando - UFRN).

## Kariero 
Li komencis labori kiel ĵurnalisto en la aĝo de 19 jaroj ĉe la gazeto "A Imprensa", kiu apartenis al lia patro, kaj poste ĉe "A República" kaj "Diário de Natal". En la sesdekaj jaroj li jam estis publikiginta preskaǔ du mil artikolojn.

## Verkoj 
[eta|250px|Iama loĝejo de Câmara Cascudo en la *Historia Centro* de [Natal]]
Li estas aŭtoro de pluraj verkoj, interalie de 31 libroj. La tuto ekhavis internacian rekonon kaj konsistas en preskaŭ dek mil paĝoj. Lia ĉefverko estas "Dicionário do Folclore Brasileiro" [Vortaro de la Brazila Folkloro], eldonita unue en 1954.

## Vidu ankaŭ 
* Auta de Souza

## Referencoj 
Kategorio:Brazilaj verkistoj
Kategorio:Brazilaj ĵurnalistoj
Zelanda Flandrio

**Zelanda Flandrio** aŭ **Zelanda Flandrujo** () estas parto de Zelando en Nederlando sude de la elfluofunelo de la rivero Skeldo ĉe la limo al la regiono Flandrio en Belgio. *Zelanda Flandrio* je tio limiĝas ĉefe kun la provinco Orienta Flandrio en la sudo, havas tamen ankaŭ konekton kun la provinco Okcidenta Flandrio. Historie Zelanda Flandrio konsistigas parton de Graflando Flandrio. Ekde kiam tamen trupoj de la Sep Unuiĝintaj Provincoj ĝin konkeris, ĝi apartenis sub la nomo *Generaliteitslanden* al posta Nederlando.


Kategorio:Historio de Flandrio
Jerzy Dobrzycki

pri sciencoj.

Post anekso de Poznano far de Germanio en 1939, li iris en Piotrków Trybunalski, en la tiama Ĝenerala Gubernio, kie li kie li daŭrigis kaŝe superajn studadojn kaj ricevis abituron en aprilo 1945 ĉe la mezlernejo "Nikolao Koperniko" de Lodzo.

La  li reiri en Poznanon kaj enskribiĝis en la Fakultato pri Matematiko kaj Naturscienco de la Universitato Adam Mickiewicz ; li ricevis sian Ph.D. la . Dum sia lerntempo, li komencis en 1948 labori kiel bibliotekisto ĉe la observatorio de la universitato kaj kiel helpanto en la departemento de astronomio ekde  kaj post ricevo de sia diplomo.

Li aktive partoprenis al la observadoj kaj kunmalkovris la asteroidon 1572 Posnania la  kun Andrzej Kwiek.

En 1955 li fakiĝis en astrometrio kaj geodezio. De oktobro 1957 li faris observojn de .

De 1976 ĝis 1997 li instruis pri historio de scienco ĉe la Departemento dr Historio de la Universitato de Varsovio.

Li estis ordenita kiel Kavaliro (1983) kaj kiel Komandoro (2003) de la Ordeno de Polonia Restituta.

## Notoj kaj referencoj