open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Yao

**Yao** estis legenda ĉina imperiestro, kvara el la kvin unuaj praimperiestroj, ŝtatfondintoj. Ĝi regis antaŭ ĉirkaŭ 4 000 jaroj.

Laŭ legendo Yao estis posteulo de Huangdi, prapatro de la ĉina nacio. Li estis saĝa kaj bonfarema, kaj respektata de popolanoj. Estante 16-jara, li estis jam elektita kiel ĉefo de la federacio de triboj. Laŭ historiaj notoj, Yao prenis *Linfen*, tiam nomita *Pingyang* kiel ĉefurbon.

Post sia surtroniĝo, Yao oficistigis virtulojn kaj talentulojn. Li unuigis la popolanojn kaj premiis oficistojn laŭ iliaj meritoj. Samtempe li atentis la rilatojn inter diversaj triboj, por ke la popolanoj kune vivu harmonie.

Laŭ legendo en la periodo de Yao oni unuafoje ellaboris kalendaron. Tiel la popolanoj povis entrepreni la agrokulturan produktadon laŭ la kalendaro. Antikvuloj prenis la periodon de Yao kiel epokon, en kiu la agrikulturo tre rapide progresis.

Laŭ legendo la periodo de Yao ankaŭ estis tempo de diluvoj, kiuj inundis grenajn plantaĵojn kaj detruis loĝdomojn. Yao ege atentis pri tio kaj venigis tribestrojn por fari interkonsiliĝadon. La tribestroj rekomendis Gun por plenumi la taskon de diluv-regado. Yao do ordonis al Gun, ke li faru la diluv-regadon.

Yao restis sur la trono dum 70 jaroj. Tiam li sentis, ke estas necese elekti iun, kiu prenos lian tronon. Li do petis, ke ĉiuj tribestroj rekomendu adekvatan kandidaton. La tribestroj rekomendis Shun, kiu, laŭ ili, estas tre virta homo kaj bone traktas la rilatojn inter familianoj. Yao do decidis lin kontroli.

Yao edzinigis siajn du filinojn al Shun por vidi, ĉu ĉi lasta povu bone administri la familion.

Yao ankaŭ rajtigis al Shun, ke li administru la oficistojn kaj traktu politikajn aferojn. Fine Yao ordonis, ke Shun sola iru al arbaro por ricevi provadon de la naturo.

Post 3-jara kontrolado, Yao decidis cedi la tronon al Shun.

Shun ege atentis pri disvolvo de produktado. En la periodo de Shun la agrikultura teknikado kaj industria teknikado rapide progresis. La popolanoj ekhavis riĉan vivon kaj ne suferis pezan laboron, nek estis punataj pro kritiko al ŝtataj aferoj. Ili ĉiuj respektis kaj subtenis Shun. La periodo de Shun ja estis epoko, kiam pompas politiko, produktado kaj arto. Poste Shun cedis sian tronon al Yu, kiu gajnis grandajn meritojn en diluv-regado.

Shun forpasis en sia 110-a jar-aĝo pro malsano.

Kategorio:Imperiestroj de Ĉinio
Kategorio:Naskiĝintoj antaŭ Kristo
Kategorio:Mortintoj antaŭ Kristo
Pannonhalma

90px|
**Pannonhalma** estas urbo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Pannonhalma, kies centro estas. La loknomo estas 19-a jarcenta elpensita nomo signifante etmonto de Panonio.
eta|maldekstre|Aerfoto pri Pannonhalma
eta|Vido al Pannonhalma

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9090
* Telefonprefikso: 96
* Areo: 
* Loĝantaro: 3960

## Situo 
Pannonhalma situas rande de ebenaĵo laŭ la flankovojo kaj fervojo inter Győr kaj Veszprém.

## Historio 
Sur la monteto oni fondis abatejon en 996, baldaŭ formiĝis la Benediktana Ĉefabatejo. Apude formiĝis vilaĝo **Győrszentmárton** (=Győr-Sankta-Marteno). Ambaŭ lokoj multe suferis pro la turkaj detruoj. En 1965 ankaŭ la vilaĝo ricevis la nomon Pannonhalma.

La abatejo estas parto de Monda Heredaĵo. Pannonhalma urbiĝis en 2000. La urbo estas centro de vinregiono.

## Vidindaĵoj 
* Benediktana Baziliko Sankta Marteno en Pannonhalma
* Preĝejo Anunciacio (Pannonhalma)

## Famuloj 
* en Győrszentmárton naskiĝis:
** benediktano Vilmos Mihály Németh
** cisterciano Antal János Dréta
** luterana pastro Mihály Ács (pli aĝa)
** psikiatro László Tringer
** verkisto Sándor Dallos
* en Győrszentmárton/Pannonhalma mortis:

** jezuito Elemér Csávossy
** poeto-pastro László Mécs
** ĉefabatoj Kálmán Ipoly Fehér, Tibor Vendel Hajdu, Krizosztom József Novák, Mihály János Rimely, Benedek Sajghó, Pál Endre Sárközy kaj András József Szennay
** monaĥoj Valér Ferdinánd Ballay, Jusztin Gyula Baranyay, Kornél Bőle, János Csóka, Mór Pál Czinár, János Damáz Fehér, Gáspár András Fektor, Vendel Endrédy, Emilián Béla Gacs, Gyula Hagyó-Kovács, Sándor Teodóz Jáki, Géza Ferenc Karsai, Szaniszló Győző Kühn, Leó Nándor Kuncze, Béla Norbert Legányi, Elemér Károly Lovas, Donát Bálint Szívós, Bernát Antal Takács, Árpád Kálmán Thurzó, Szaléz Gyula Tomanik, Xavér Ferenc Zsoldos

## Famaj nomportantoj 
* Zsuzsa Pannonhalmi

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* Pannonhalma.lap.hu
* paĝo de la hungaraj benediktanoj

Kategorio:Vinvilaĝoj
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Hungario
Kategorio:Pannonhalma
Shun

**Shun** estis mitologia imperiestro de Ĉinio, kiun rekomendis tribestroj Yao. Oni taksis lin tre virta homo kiu bone traktas la rilatojn inter familianoj. Yao do decidis lin kontroli.

Yao edzinigis siajn du filinojn al Shun por vidi, ĉu ĉi lasta povu bone administri la familion.

Yao ankaŭ rajtigis al Shun, ke li administru la oficistojn kaj traktu politikajn aferojn. Fine Yao ordonis, ke Shun sola iru al arbaro por ricevi provadon de la naturo.

Post 3-jara kontrolado, Yao decidis cedi la tronon al Shun.

Shun ege atentis pri disvolvo de produktado. En la periodo de Shun la agrikultura teknikado kaj industriaj teknikoj rapide progresis. La popolanoj ekhavis riĉan vivon kaj ne suferis pezan laboron, nek estis punataj pro kritiko al ŝtataj aferoj. Ili ĉiuj respektis kaj subtenis Shun. La periodo de Shun ja estis epoko, kiam pompas politiko, produktado kaj arto. Poste Shun cedis sian tronon al Yu, kiu gajnis grandajn meritojn en inundo-regado.

Shun forpasis en sia 110-a jar-aĝo pro malsano.

## Eksteraj ligiloj 
* Frua ĉina historio  

Kategorio:Mitaj reĝoj
Kategorio:Imperiestroj de Ĉinio
Sinkronigo

[eta| [Sinkrona naĝado ]]
**Sinkronigo** estas laŭ PIV la faro, ke du horloĝoj montru la saman, unuforman tempon aŭ ke du teknikaj movoj okazu en unu sama tempo.

**Lingva sinkronigo** okazas helpe de sinkronigilo, aparato kiu ebligas la *forigon de la originala voĉa trako* kune kun la uzo de nova lip-sinkrona voĉa trako. **Lingva sinkroneco** estas fako kiu studas multajn faktojn kiuj okazas samtempe, ekzemple la uzado de diversaj variaĵoj de unusola vorto en specifa lingva areo en aktuala momento, sen konsidero al la studo de la epoko(j) kiam tiuj estis ekuzitaj, kio estus celo de la diakroneco.

## Voĉregistrado 
Kadre de voĉa registrado, oni povas fari distingon inter

# **Sinkronigo** (*forigo de la originala voĉa trako* kune kun la uzo de nova lip-sinkrona voĉa trako)
# *voĉanstataŭo* aŭ "voĉa anstataŭigo" (*forigo* de la originala lingva trako *kaj enigi novan lingvan trakon*, kaj
# *voĉaldono* (la originala lingva trako povas aŭdiĝi trankvile en la fono dum nova voĉa trako estas supermetita) foje ankaŭ nomata "UN-stila Voice-Over")

Kiel regulo, oni nur uzas profesiajn, denaskajn parolantojn por la voĉaj registradoj. La kliento povas direkti la voĉon tra la telefono aŭ rekte sur la loko kaj tiel influi la registradon. Specialaj informoj pri prononco de fremdaj vortoj aŭ propraj nomoj estas klarigitaj anticipe kaj senditaj al la parolanto ĝustatempe antaŭ la registrado.

## Sinkronvoĉo 
**Sinkronvoĉo** aŭ aktorovoĉo estas tiu aktora voĉo, kiun pruntas iu aktoro por anstataŭigi voĉojn de alilingvaj filmoj, dramoj animacioj k.c. Oni donas ankaŭ voĉojn por bildaj, reklamaj figuroj, bestoj.

Dum la sinkronigado oni devas atenti pri la lipomovoj, vortolongoj kaj similaj.

La sinkronigado bezonas studiojn, kiuj ofte troviĝas en ĉefurboj. En kelkaj aziaj landoj, oni ofte uzas sinkronigantojn por angligi la filmoj kaj tiel helpi la surmarketigon.

## Roluloj 
Dum la sinkronigo, la sinkronigita voĉo kaj la aktoro estas forte kunligita, kiu gravas ĉefe ĉe filmserioj.

En Japanio, ankaŭ animeaj voĉoaktoroj okupiĝas por sinkronvoĉado de filmoj, ĉar tie multas la nombro de animeaj voĉoaktoroj.. Tamen, film-produktistoj preferas aktoron al animean voĉoaktoron, ĉar karakteriza voĉado de animea voĉoaktoro ne konvenas al filmoj. Male, produktistoj de desegnofilmoj preferas voĉoaktoron al aktoron.

## Ankaŭ vidu 
* Atoma horloĝo
* Benshi
* Diakroneco
* Dublado
* Japana voĉoaktoro (Seiju)
* Malsinkroneco
* Sinkronismo
* Subteksto
* Voĉoaktorado

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.dubdb.de 
* http://www.imdb.de 
* http://www.sprecherarchiv.de  
* http://www.synchrondatenbank.de


Kategorio:Kino
Kategorio:Paralela komputado
Kategorio:Sonteknologioj
Kategorio:Telekomunika inĝenierarto
Kategorio:Tempo
Kavernaro Yungang

La Kavernaro Yungang situas en la suda piedo de la monto Wuzhou, 16 kilometrojn okcidente de la urbo Datong, provinco Shanxi, norda Ĉinio.

La ĉizado de la kavernaro startis en la jaro 453, en la dinastio Wei kaj daŭris ĝis la jaro 525. Kun la enkondukiĝo de budaismo en Ĉinion en la dua jarcento, ankaŭ la arto de groto-farado enmigris el Hindio, kaj rapide progresis en nia lando post la kvara jarcento. Kavernoj estis fositaj sur krutaĵoj en multaj lokoj, precipe en la norda landparto. La plej fame konataj el tiuj estas la Kavernaro de Dunhuang en la provinco Gansu de la okcidenta Ĉinio, la Kavernaro Yungang en la provinco Shanxi de la nordokcidenta Ĉinio kaj la Kavernaro Longmen en la provinco Henan de la centra Ĉinio. Ili estas tri ĉefaj artotrezorejoj de Ĉinio.

Fositaj sur krutaĵoj en la formo de mielĉelaro, la grotoj etendiĝas tutan kilometron de oriento al okcidento. La grotoj konstruiĝis antaŭ proksimume 1 500 jaroj, en la Norda Wei-dinastio. Imperiestro Wencheng, iniciatinto de budaismo, akceptis proponon de la tiama eminenta bonzo Tan Yao kaj entreprenis la fosadon de la kavernoj kaj skulptadon de budaismaj statuoj. La projekto komenciĝis je ĉirkaŭ 460 jaroj post nia erao. En la daŭro de 40 jaroj, mil kavernoj kaj proksimume cent mil budaismaj statuoj kompletiĝis kune kun granda nombro da niĉoj kaj pompaj dekoracioj.Hodiaŭ restas 51 mil statuoj, el kiuj la plej granda estas 17 metrojn alta kaj la plej malgranda du centimetrojn. Ĉu mamutaj, ĉu etaj, ĉiuj skulptiĝis kun la plej granda precizeco.

Krom la budhismaj statuoj, estas ankaŭ multaj niĉoj en la muroj de la ŝtonaj ĉambroj ornamitaj per skulptaĵoj de flugantaj feinoj, budaismaj epizodoj, konstruaĵoj, floroj kaj aliaj desegnoj. Ĉio ĉi helpas al esplorado pri arkitekturo, skulpturo, kostumoj kaj muzikiloj de antikva Ĉinio.

El la ekzistantaj 53 kavernoj, 21 estas spacoplenaj kaj dividiĝas en tri distingajn grupojn orientan, mezan kaj okcidentan. La orienta grupo ( Kavernoj n. 1 – 4) entenas ĉefe kolonojn kaj budaismajn statuojn; la meza grupo (Kavernoj n. 5 – 13) kaj la okcidenta grupo (Kavernoj n. 14 – 21) estas la plej grandiozaj. Vizitantoj ĝenerale komencas sian spektadon per la meza grupo. Enirinte en la unuan kavernon, oni venas vid-al-vide al 17 metrojn alta Budho skulptita el solida roko. La statuo sin tenas en la digna sida pozo. La esprimo sur ĝia vizaĝo ofte mirigas la spektantojn, kiuj povas tiun vidi, nur kiam ili finfine atingis la kvaran etaĝon de la kaverna vojo, ĉar ĝia kapo preskaŭ tuŝas la plafonon. La orelo mezuras 3,1 metrojn, la piedo 4,6 metrojn kaj la mezfingro 2,3 metrojn. La muroj kaj la plafono estas plenaj de skulptitaj niĉoj kun graciaj figuretoj de bodisatvoj kaj flugantaj feinoj.

En decembro de la jaro 2001, la Kavernaro Yungang de Ĉinio estis enlistigita de Unesko en la Katalogon de Mondaj Kulturaj kaj Naturaj Heredaĵoj.

## Bildaro 

Dosiero:Datong 14 grotta.jpg|Unu de la plej grandaj statuoj je Yungang.
Dosiero:Grotten.jpg|
Dosiero:Yungangshiku.JPG|Kavernaro Yungang
Dosiero:Grotten2.jpg|

Kategorio:Grotoj
Kategorio:Kavernoj
Kategorio:Kavernoj en Ĉinio
Sergio Herman

eta
**Sergio Herman** estas nederlanda kuiristo kaj restoraciisto kiu estras la kuirejon en restoracio *Oud Sluis* (Malnova Kluzo) en la urbo Sluis Zelanda-Flandrio. En la jaro 2004 ĉi tiu restoracio ricevis en la Michelingvidilo la alta aprezo de *2 steloj*; unu jaro poste aldoniĝis plia stelo. Herman aliĝis per tio al tre eminenta societo.
De la konkuranta restoracigvidilo *GaultMillau* Herman estis en 2004 proklamita kiel "Majstro(kuiristo) de la jaro".

Herman estas edzo de televidprezentistino Ellemieke Vermolen. Je la 23-a de januaro 2009 ili ekhavis fileton: Noah Herman.

Kategorio:Kuiristoj
Kategorio:Kuirarto
Kategorio:Nederlandanoj
Eŭrovido-Kantokonkurso 1977

La 22-a Eŭrovido-Kantokonkurso okazis la 7-an de majo 1977 en Londono (Britio). Origine, oni volis aranĝi ĝin en aprilo sed la filmistoj de la BBC strikis. Angela Rippon prezentis la konkurson.

La regulo ke oni devis kanti en sia lingvo estis rekondukita post kvar jaroj de suspendo ĉar la EBU ne estis kontenta de la kreskinta numero de anglaj kantoj en la konkurso. La venkantino venis el Francio: Marie Myriam kun *L’oiseau et l’enfant*.

## Finalo 
## Faktoj 
* Malnovaj vizaĝoj: Michèle Torr (kantis por Luksemburgo en 1966), Ilanit (1973, Israelo) kaj The Swarbriggs (1975, Irlando)
* La aŭstria grupo Schmetterlinge portis maskojn kaj kantis montrante la dorson al la spektantoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo de la Eŭrovido-Kantokonkurso 


1977
Kategorio:Muziko en 1977
Kategorio:Kulturo en Londono
Kategorio:1977 en Britio
Huangŝan

[eta|240px|dekstra|Huangshan [2002]]

La monto **Huangshan** aŭ **Huangŝan** ( "Flavaj Montoj") situas en la provinco Anhui de orienta Ĉinio, kaj estas unu el la plej konataj vidindaĵoj de Ĉinio, renoma pro ĉia-specaj mirindaĵoj de la montaj pejzaĝoj, ekzemple, spektaklaj rokaj montpintoj, kuriozaj pinoj, kristale klaraj montfontoj kaj nuba maro. La monto Huangŝan ĝuas la vastan aprecon kaj admiron de en- kaj eksterlandaj turistoj. Li Bai, la oka-jarcenta romantika poeto el la dinastio Tang, komparis Huangŝan kun la ora hibisko. La fama vojaĝisto kaj geografo Xu Xiake de la malfrua tempo de la 16-a jarcento priskribis ĝin kiel la unuan inter la famaj montoj de Ĉinio. Moderna fama poeto Guo Moruo prikantis la pejzaĝojn de Huangshan per la vortoj: “La plej spektakla sub la ĉielo”.

La Jadekrana Pavilono 1 680 metrojn super la marnivelo estas konata kiel “Jada Ekrano de la Ĉielo”. Ĝi liveras bonan vidkampon pri la tuta monto Huangshan. Restante tie post pluvado, oni povas sperti agrablan spektaklon: Amasoj da blankaj nuboj drivas malsupren, dum pitoreskaj montpintoj, fantaziaj rokgrupoj kaj verdaj pinoj estas envolvataj en la diafana nebulo, ke oni vidas nur iliajn suprojn.

Sur deklivo de la apika Purpur-nuba Montpinto de Huangshan sidas tradicia palac-stila konstruaĵo. Jen estas la Hotelo Huangshan, antaŭ kiu fluas la Persikflora Rivereto. La hotelo havas aparte avantaĝan servon al turistoj per varmfonta bano. La fontakvo de 42 gradoj Celsiuse eliĝas el fendetoj kaj senŝanĝe fluas po 48 tunoj hore en ĉiu vetero. Ĉi tiu akvo el la Cinabra Fonto estas same taŭga kiel trinkakvo kaj banakvo. Ĝi entenas malgrandan kvanton da silikono, magnezio, kalio kaj natriaj oksidoj, kio donas al la akvo kuracajn ecojn por trakti reŭmatismon, dermozon kaj perturbojn de la digesta kaj nerva sistemoj.

En la jaro 1990, la monto Huangshan de Ĉinio estis enlistigita de Unesko en la Katalogon de Mondaj Naturaj kaj Kulturaj Heredaĵoj.

Huangŝan (urbo) ricevis sian nomon pri tiu ĉi montaro.

## Rilataj legendoj 
Legendo diras, ke antaŭ miloj da jaroj, ĉina farmakologo Fu Qiugong preparis drogherbojn ĉe la piedo de la Cinabra Monto. La prapatro Huang-di, amiko de Fu Qiugong, helpis lin en tiu laboro. Pro tio, la monto ekhavis la nomon Huang-shan. En la ĉina lingvo, la ideogramo Shan signifas monton. Rompaĵojn de pistujoj por preparado de medikamentoj oni ankoraŭ povas retrovi el la Cinabra Rivereto tie fluanta.

Pli fascinaj estas la montpintoj de Huangshan. Oni diras: “Sen atingi la Jadekranan Pavilonon, la panorama vido de la monto neeblas, kaj sen grimpi ĝis Pinto Tiandu, vana estas via vojaĝo.”

## Vidu ankaŭ 
* Hungŝan-kulturo (d:Q1195031). *Arkeologia malkovro* *de la jadaj drakoj de Hongshan-kulturo* de Liu Guoxiang, esperantigis Luigia Oberrauch Madella (Italio), paĝoj 15-17 en Unesko-Kuriero "*Arkeologio: vivanta pasinteco"* (53-paĝa) de la julio-septembro, 2025. senpage elŝutebla (en formato PDF) en la retejo de Unesko.

Kategorio:Urboj de Ĉinio
Kategorio:Montaroj en Ĉinio
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Ĉinio
Kategorio:Anhujo
Jozefo la 1-a

Ekzistis en historio diversaj reĝoj nomataj **Jozefo la 1-a**

*Jozefo la 1-a (Sankta Romia Imperio) (1678-1711)
*Jozefo la 1-a (Portugalio) (1750-1777)
*Joseph Bonaparte, frato de Napoleono, kiu regis en Napolo (1806-1808) kaj Hispanio (1808-1813) kiel *Jozefo la 1-a*
*Jozefo la 1-a (Bulgario), (1877-1915)

Kategorio:Listoj de regantoj laŭ nomo
Eŭrovido-Kantokonkurso 1978

La 23-a Eŭrovido-Kantokonkurso, okazis la 22-an de aprilo 1978 en Parizo (Francio). Unuan fojon la konkurso estis prezentata de paro: Léon Zitrone kaj Denise Fabré komencis unu el la grandaj tradicioj de la konkurso.

La revenado de Turkio kaj Danio (post 12 jaroj) kreskigis la nombron de partoprenantoj al 20. La plej konataj artistoj de la konkurso kantis por Luksemburgo: Baccara (*"Yes Sir, I can boogie*") povis atingi nur la 7-an vicon. La venkantoj venis el Israelo: Izhar Cohen kaj la grupo Alpha Beta prezentis *A-Ba-Ni-Bi,* kanto en fikcia artefarita lingvo bazita sur la hebrea.

## Finalo 
## Faktoj 
* La unuan fojon ekde la enkondukado de la nova sistemo de juĝado lando ricevis nul poentojn: Norvegio.
* Malnova vizaĝo: Jean Vallée (1970, Belgio)
* La francaj kantoj ŝajnis esti amataj : Tri troviĝis sur la 2-a, 3-a kaj 4-a vico.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo de la Eŭrovido-Kantokonkurso 


1978
Kategorio:Muziko en 1978
Kategorio:Kulturo en Parizo
Kategorio:1978 en Francio
Terakota armeo

La **Maŭzoleo de la Unua Imperiestro de la dinastio Qin** (aŭ Muzeo **de Terakota Armeo**) estas unu el la plej grandskalaj, plej karakterize strukturaj kaj plej enhavo-riĉaj maŭzoleoj de la mondo. En la ĉina historio, Ying Zheng, nome la Unua Imperiestro de Qin-dinastio, estis ambicia suvereno. Li surtroniĝis en la aĝo de 13 jaroj. En l0 jaroj li konkeris la aliajn 6 regnojn, unuigis Ĉinion, kaj fondis la unuan centralizisman feŭdan dinastion Qin (221-206 antaŭ nia erao) en la ĉina historio.

Nelonge post sia surtroniĝo, Ying Zheng komencis konstruigi por si mem maŭzoleon ĉe la piedo de Lishan-monto, oriente de la nuna urbo Xi’an. 720 000 homoj partoprenis en la konstruado, kiu daŭris 37 jarojn. Historiaj libroj notas, ke sur la maŭzoleo estis haloj, dormohaloj, turoj, pordegoj kaj muroj internaj kaj eksteraj. Ili estis ekstreme luksaj. Subtere estis ne nur palacoj kaj sidlokoj de la korteganoj, sed ankaŭ multaj trezoroj. Tie estis riveroj kaj lagoj el hidrargo. La maŭzoleo estis ekipita per multaj kaŝitaj sagpafiloj kontraŭ ŝtelado. Oni diras, ke antaŭe, kiam kamparanoj tie fosis puton aŭ konstruis tombon, ili ofte vidis “monstron”, kiu kaŭzis aŭ subitan disfalon de la tombo aŭ subitan elĉerpiĝon de la putakvo. Foje la “monstro” eĉ staris sur la putmuro, kun larĝe malfermitaj okuloj kvazaŭ rigardantaj la laborantojn.

## Terakota armeo kaj Esperanto 
En la kvina kanto de la verko de Abel Montagut nome *Poemo de Utnoa* okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo Noa) pere de la drogo *anoŭdo*. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto Valmikio kiu montras al li la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, el Ĉina Murego al insulo Srilanko. Jen kiel oni montras la Terakotan Armeon:

:Al Hju-Ĉan ili venas, ĉe la dezerto de Gobi,
:kie leviĝas tombo de l'Imperia Majesto.
:Jen centoj da skulptistoj plurloke tajlas argilajn
:figurojn de soldatoj kaj de ĉevaloj en ordo
:laŭ ĝustaj dimensioj, kiuj fosaĵe parados.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Granda Ĉina Muro

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.bmy.com.cn 
* http://whc.unesco.org/pg.cfm?CID=31&ID_SITE=441&l=EN|
* http://www.cycnet.com/encyclopedia/astro/tourism/shannxi/991125011.htm 
* http://www.xdjy.cn:81/xinshang 

## Bildoj 

Dosiero:Xian guerreros terracota general.JPG|
Dosiero:Xian guerreros terracota detalle.JPG|
Dosiero:Guerriers Xian.jpg|

Kategorio:Historio de Ĉinio
Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Ĉinio
Paŭlo kaj Stefano

**Paŭlo kaj Stefano** estas historia romano (543 pĝ) verkita de Emmanuel kaj psikografiita de Chico Xavier. Ĝi rakontas pri la vivo de Paŭlo el Tarso, la predikanto de Evangelio, unu el la plej gravaj apostoloj de Jesuo. La verko estis tradukita esperanten de Luiz da Costa Porto Carreiro Neto.

Kategorio:Spiritismaj libroj
La senmorta kaj la senviva

**La senmorta kaj la senviva** estas originala verketo (44 pĝ) de Nassif Isaac, en kiu la aŭtoro faras raporton pri esploroj de li faritaj pri spiritismo kaj kiel li fariĝis spiritisto. La aŭtoro surmetis la kovrilon: "Vi estas senmorta animo, ŝarĝita per senviva korpo", kaj rakontas renkontiĝon kun katolika pastro en la urbo Tamjia (Egiptio) pri spiritismo. Li rakontas ankaŭ pri siaj unuaj mediumaj seancoj en sia hejmo en Egiptio, kaj pri aliaj, kiujn li ĉeestis en pluraj landoj, antaŭ ol li loĝis en Kimrujo. Ilustras lian raporton citaĵoj el la Biblio kaj el pluraj aŭtoroj, kaj li rememoras la aferon de Fratinoj Fox. En la lasta parto de la libro, li faras komentarion pri la leĝo de kaŭzo kaj efiko.

## Eksteraj ligiloj
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Kategorio:Spiritismaj libroj
Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
John Schwarz

**John SCHWARZ** (naskiĝis en North Adams, Massachusetts, Usono,  estas usona fizikisto.eta|dekstra|180px|John SchwartzLi atingis sian unuan universitatan titolon en la Universitato Harvard en 1962, kaj lian doktoran (PhD) en la Universitato de Kalifornio, Berkeley en 1966. Li laboris en la Universitato Princeton ekde 1966 ĝis 1972. Poste li iris al la Kalifornia Instituto de Teknologio, kie li profesoriĝis plene en 1985. En la jaro 1989 li estis nomumata "Harold BRAWN"-profesoro pri teoria fiziko. Li estis vizitanta profesoro de pluraj usonaj institucioj, kaj ankaŭ de la Normala Supera Lernejo de Parizo kaj de la Queen Mary College de Londono.

Kategorio:Usonaj fizikistoj
Kategorio:Studentoj de universitato Harvard
Kategorio:Membroj de la Usona Nacia Akademio de Sciencoj
Istmo de Panamo

eta|300px|Istmo de Panamo. (Bildo de NASA)
La **Istmo de Panamo** (historie ankaŭ nomata **Istmo de Darién**) estas la mallarĝa strio de tero, kiu apartigas la Kariban Maron kaj la Pacifikon, ligante Nord- kaj Sud-Amerikon. Ĝi formiĝis proksimume antaŭ 3 milionoj da jaroj dum la Pliocena epoko. Ĝi situas en la lando Panamo kaj estas trairata de la Panama Kanalo. Kiel multaj istmoj, ĝi estas loko de ega strategia valoro pro sia graveco de ambaŭ tera kaj oceana transportado.

## Vidu ankaŭ 
* Subkontinento

Kategorio:Istmoj
Kategorio:Panamo
Eŭrovido-Kantokonkurso 1980

La 25-a Eŭrovido-Kantokonkurso okazis la 19-an de aprilo 1980 en Hago (Nederlando) ĉar la venkinta nacio de 1979, Israelo, ne partoprenis. Estis la sola fojo en la historio de la konkurso kiam tiele okazis.

Marlous Fluitsma prezentis la konkurson. La antaŭlasta loko montris novan kaj eksterordinaran partoprenanton: Solan fojon en la historio afrika lando partoprenis: Maroko.
Venkis Johnny Logan por Irlando kun *What’s another year*. Li estas la unua artisto kiu gajnis du fojojn la konkurson (ankaŭ en 1987).

## Finalo 
## Faktoj 
* 1-a (kaj sola) partopreno: Maroko
* Malnovaj vizaĝoj: Katja Ebstein (1970, Germanio) kaj Paola (1969, Svislando)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo de la Eŭrovido-Kantokonkurso 


1980
Kategorio:Muziko en 1980
Kategorio:Hago
Kategorio:Kulturo de Nederlando
Kategorio:1980 en Nederlando
Jacques Derrida

**Jacques DERRIDA** (naskiĝis la 15-an de julio 1930, mortis la 8-an de oktobro 2004 en Parizo) estis juddevena Alĝerie-naskita franca literatura kritikisto kaj filozofo. Li estas la fondinto de Malkonstruismo kaj lia verkaro estas ligita al Postmodernismo.eta|dekstra|180px|Jacques Derrida

## Vivo 
Derrida naskiĝis la 15-an de julio en El-Biar (ĉirkaŭ Alĝero), tiam Francia Alĝerio, en sefardan familion.

Ĉe la École Normale Supérieure, Derrida renkontis Louis Althusser, kun kiu li amikiĝis. Li ankaŭ amikiĝis Michel Foucault, kies lekciojn li ĉeestis. Post ol viziti la Husserl-arkivo en Leuven, Belgio, li finigis lian filozofan *agrégation* pri Edmund Husserl.

Kategorio:Francaj filozofoj
Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Alĝeridevenaj francoj
Kategorio:Filozofoj de edukado
Xbox 360

dekstra|240ra|eta|Nigra Xbox 360
La **Xbox 360** estas la sekvantaĵo de Mikrosofto al la originala videoludilo Xbox. Ĝi estis nomata dum disvolvo "Xenon", "Xbox 2" aŭ "Xbox next" kaj konkurencas interalie kun Sony Playstation 3 kaj Nintendo Revolution.

La bazo de la aparataro estas speciala PowerPC-ĉefprocesoro kaj speciala grafika procesoro ATI R500 "Xenos". Xbox 360 estas ekipita per 512 MB de ĉefmemoro kaj uzas DVD-ROM por luda programaro.

La videoludilon oni ekvendis
* la  en Nord-Ameriko,
* la  en Eŭropo,
* la  en Japanio kaj
* la  en Meksiko.
On planas ekvendi ĝin
* la  en Koreio kaj
* la  en Aŭstralio, Nov-Zelando, Hongkongo, Tajvano kaj Singapuro.

Kategorio:Videoludiloj
Kategorio:Mikrosofto
Bardo Thodol

**Bardo Thodol** (, laŭvorte "liberigo per aŭdado en la intera statuso"), kelkfoje tradukanta *La Tibeta Libro de Morto* estas entombiga teksto de Tibeto kiu priskribas la spertojn de konscio en la tempo nomiĝanta *bardo* inter morto kaj renaskiĝado. La lamaoj recitas ĝin supre mortanta aŭ mortinta persono, aŭ por monerfiguro. Tio estas grava en la Tibeta Budhismo.

## Vidu ankaŭ 
* Tibeto

## Eksteraj ligiloj 
* http://dent.ii.fmph.uniba.sk/~filit/fd/tibetska_kniha_mrtvych_1991_l145.html 
* http://www.telegraph.co.uk/arts/main.jhtml?xml=/arts/2005/11/06/botibet.xml&sSheet=/arts/2005/11/06/botop.html  
* http://www.near-death.com/experiences/buddhism01.html  
* http://www.lib.virginia.edu/small/exhibits/dead/otherworld.html  

Kategorio:Budhismo
Eŭrovido-Kantokonkurso 1979

eta|210ra|
La 24-a Eŭrovido-Kantokonkurso, okazis la 31-an de marto 1979 en Jerusalemo (Israelo). Ĝi estis prezentata de *Yardena Arazi* kaj ''Daniel Pe'er*.

Kiel en 1956 kaj 1973 la gastigantoj venkis : La grupo Milk & Honey atingis 125 poentojn kun *Hallelujah''.

## Finalo 
## Faktoj 
* Estis la lastan fojon ke Monako partoprenis. Poste la lando faris paŭzon de 25 jaroj kaj revenis en 2004.
* Malnovaj vizaĝoj: Anne-Marie David (venkis en 1973, Francio), Xandra (sub la reala nomo Sandra Reemer en 1976, Nederlando), Anita Skorgan (1977, Norvegio) kaj Peter, Sue & Marc (1971 kaj 1976, Svislando)
* Peter, Sue & Marc uzis akvumilojn kaj akvajn tubojn dum sia prezentado. La eniro en Israelo kaŭzis problemon ĉar la dogana administracio supozis ke la iloj estis suspektaj.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo de la Eŭrovido-Kantokonkurso 


1979
Kategorio:Muziko en 1979
Kategorio:Kulturo en Jerusalemo
Kategorio:1979 en Israelo
Bohuslav Balbín

eta|Bohuslav Balbín

**Bohuslav BALBÍN** (naskiĝis la 3-an de decembro 1621 - mortis la 28-an de novembro 1688) estis ĉeĥa historiisto, jezuito, verkanta latine.

## Verkoj 
* **Bohemia Docta** (Dokta Bohemio)
* **Epitome rerum Bohemicarum** (Epitomo el la historio de Bohemio)
* **Miscellanea historica regni Bohemiae** (Enciklopedio de Bohemio)
* **Dissertatio apologetica pro lingua Slavonica, praecipue Bohemica** (Apologio de la lingva slava, precipe bohema)

Kategorio:Ĉeĥlingvaj verkistoj
Kategorio:Latinlingvaj verkistoj
Kategorio:Latinlingvaj historiistoj
Kategorio:Ĉeĥaj historiistoj
Kategorio:Jezuitoj
Eŭrovido-Kantokonkurso 1981

La 26-a Eŭrovido-Kantokonkurso okazis la 4-an de aprilo 1981 en Dublino (Irlando). Ĝi estis prezentata de Doireann Ní Bhríain

La kvaran fojon Peter, Sue & Marc kantis en la konkurso. Per tio ili posedas (kun Fud Leclerc) la rekordon pri la nombro de partoprenoj kaj la rekordon pri la diferencaj lingvoj uzitaj: franca (1971), angla (1976), germana (1979) kaj italia (1981)!
Britio atingis la kvaran venkon en la historio: Bucks Fizz gajnis kun *Making your mind up*, ankaŭ ĉar la du viroj de la grupo forŝiris partojn de la jupoj de la du virinoj dum la kanto.

## Finalo 
## Faktoj 
* 1-a partopreno: Kipro
* Multaj malnovaj vizaĝoj: Björn Skifs (1978, Svedio), Jean-Claude Pascal (venko en 1961 por Luksemburgo), Peter, Sue & Marc (1971, 1976 kaj 1979, Svislando) kaj Tommy Seebach (1979, Danio).
* La duan fojon ekde la enkondukado de la sistemo de juĝado de 1975, lando ricevis 0 poentojn: Kiel en 1978 tiu lando estis Norvegio.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo de la Eŭrovido-Kantokonkurso 


1981
Kategorio:Muziko en 1981
Kategorio:Kulturo de Irlando
Kategorio:Dublino
Kategorio:1981 en Irlando
Postmodernismo

**Postmodernismo** estas iu ajn de larĝe-atingopova serio da evoluoj en kritika teorio, filozofio, arĥitekturo, arto, literaturo, historio, kaj kulturo, kiuj ĝenerale estas karakterizataj tiel aperantaj el, reagantaj al, aŭ anstataŭigantaj la modernismon.

Ĝi povas turni sin al artaj movadoj, al signifi stilajn evoluojn kiel kolaĝo, la reveno de ornama kaj historia referenco, kaj ankaŭ malversacio de popolaj komunikiloj. En sociologio, postmodernismo estas la ekonomia kaj kultura ŝanĝo kiu venas de la ĉieesteco de amasproduktado kaj amaskomunikiloj. Filozofie, ĝi rilatas al la movadoj kiuj ĉirkaŭas post-strukturismon kaj aliajn kritikojn de pozitivismo. Postmodernismo ankaŭ povas esti utilizata kiel malpliboniganta termino por ataki ŝanĝojn en socio kiu estas maldezireblaj kiel ili rilatas al demandado de absolute valora sistemoj kaj aliaj tipoj de fundamentismo.

Kiel kun multaj aliaj divizoj, la uzo de la termino estas debatebla. Iuj utilizas tre malgrandajn kaj ekzaktajn difinojn, kaj iuj negas la ekziston de "postmodernismo," kaj kiuj preferas diri "malfrua modernismo", ĉar ĝi aperis dum la lasta kvarono de la 20-a jarcento.

La movado havas diversajn politikajn evoluojn: ĝia kontraŭ-ideologiaj ideoj aspektas simile, kaj forte interrilatas kun, la feminisma movado, rase egalecaj movadoj, movadoj por gejaj rajtoj, malfrua dudekjarcenta anarkiismo, kaj eĉ la paca movado kaj pluraj hibridoj de tiuj movadoj.

## Vidu ankaŭ 
* Jean-François Lyotard
* Postmoderneco
* Postmoderna arto
* Postmoderna literaturo

## Eksteraj ligiloj 
* , artikolo de Djémil Kessous


Kategorio:Ismoj
Nero Abranches

**Nero ABRANCHES**, brazila esperantisto, naskiĝis en 1899 kaj mortis en 1988 en urbo Anchieta. Li fondis plurajn spiritismajn centrojn, inter ili, *Centro Espírita Jerônimo Ribeiro* en Cachoeiro do Itapemirim. Li havis dek gefilojn, inter ili samideaninon Venita Abranches Simões, kaj estas avo de fotografia pozisto Nero Abranches Neto.

ABRANCHES, Nero
ABRANCHES, Nero
Luiz Barcelar

**Luiz Antônio BARCELAR**, brazila ĵurnalisto, li mortis en 1988 en Rio-de-Ĵanejro. Li senlace laboris por la studado kaj diskonigo de Evangelio, Esperanto kaj Spiritismo, kaj kunbatalis en multaj por helpo al necesbezonantoj. Li fondis, inter aliaj spiritismajn templojn, la *Seara dos Servos de Deus* kaj infanejon *Lar Amigo*, kie multaj infanoj ricevis asistadon kaj edukadon. Li estis edzo de Dolores Barcelar.

Kategorio:Brazilaj spiritistoj
B
B
Carlos de Almeida Wutke

**Carlos de ALMEIDA WUTKE** estis brazila bestkuracisto (naskiĝis je la 16-a de januaro 1915 en Campinas, mortis je la 28-a de septembro 1987 en Uberlândia). Li estis batalanto por la studado kaj disvastigado de Evangelio, Esperanto kaj Spiritismo. Komitatano de Spirita Eldona Societo F. V. Lorenz. Li estis edzo de Helena Pires Wutke kaj havis 11 gefilojn.

## Vivo 
En 1942 li fariĝis bestkuracisto. Pere de Uberlândia Esperanto-Klubo li faris grandan laboron, sed en 1964, dum brazila militista diktatoreco, la polico malpermesis la agadon de la klubo kaj minacis Wutke per aresto kaj torturo. Fakte li devis prezenti sin je la distrikta policejo por respondi policajn demandojn pri la afero. Post tio, la movado en Uberlândia mortis ĝis la fino de diktatoreco, kiam li denove rekomencis la laboron. Li estis framasono kaj ano de Rozkrucismo.

## Esperantisteco 
Dum du jaroj li instruis Esperanton en Gimnazio Anchieta. Li estas fondinto de Goiânia Esperanto-Klubo kaj instruis en Goiânia, Monte Alegre de Minas kaj Itumbiara.
Li estis prezidanto de Brazila Kongreso de Esperanto en Fortaleza-1964, partoprenis Esperanto-konvencion en Belo Horizonte. Li estis
ĉefredaktoro de Esperanto-Aldono, eldonita en la urbo Bagé; aperigis artikolojn en ĵurnaloj kaj en la revuo “Reformador”, de Brazila Spiritisma Federacio. Li instruis, per koresponda kurso, lernantojn en Portugalio; dum tri jaroj, li subtenis en Uberlândia programon ĉe Radio-Stacio Cultura, kaj estis delegito de UEA en Uberlândia. Krome, li instruis Esperanton en dekoj da spiritismaj societoj, gimnazioj, Legio de Bona Volo, porinstruista lernejo; propagandis per radio, ĵurnaloj, festoj, ekskursoj, kunsidoj, konvencioj; sukcesis la agnoskon de Uberlândia Esperanto-Klubo kiel societon de Publika Utileco, laŭ la Municipa Leĝo 823, de la 4-a de decembro 1959. En 1960 li sukcesis inaŭguri la *Avenuon Esperanto* kaj en 1982 la monumenton al D-ro Zamenhof, kun la partopreno kaj kunlaboro de Kultura Kooperativo de Esperantistoj, el Rio de Janeiro, kaj de Spiritisma Grupo Milda Lumo, el Uberlândia, okaze de la 15-a Brazila Seminario de Esperanto. Efektive li estis unu el la plej viglaj disvastigantoj de la E-movado en Brazilo; pri li Affonso Borges Gallego Soares, kiu estis lia korespondanto dum pluraj jaroj, publikigis en la revuo Reformador de Decembro 1987: “Komentarii pri Esperanto en Uberlândia egalas al komentarii pri Wutke, ĉar dum li vivis tie li estis la animo de la movado”. Li verkis multe portugallingve. En Esperanto, li verkis artikolojn pri la graveco de la Centjariĝo de Esperanto. La leĝdomo de Uberlândia en 2003 kreis ĉiujaran premion laŭ lia nomo por omaĝo al bestkuracistoj de tiu municipo, la *COMENDA DR. CARLOS DE ALMEIDA WUTKE*

## Tradukoj 
* *En pli granda mondo* de Andreo Ludoviko
* Homeopatio kaj spiritismo de Lauro Santhiago

## Eksteraj ligiloj 
* Artiko pri Esperanto, verkita de d-ro Wutke (1977) 

Wutke, Carlos de Almeida
Wutke, Carlos de Almeida
Spiritaj mesaĝoj

**Spiritaj mesaĝoj** estas libro de Pietro Ubaldi, kiu konsistas el sep mesaĝoj. Tio estas lia unua libro tradukita en Esperanton. Tradukis ĝin Walter Francini.

Kategorio:Libroj pri spiriteco
Manaro

**Manaro** estas ĉirkaŭ 1500 m alta vulkano sur la insulo Ambae en ŝtato Vanuatuo. Ĝi leviĝas de la marfundo ĝis alteco de ĉirkaŭ 3900 m.

Aliaj nomoj de la vulkano: Ambae-vulkano, Aoba, Omba und Lombenben. Sur la vulkano troviĝa(i)s 3 kraterlagoj - Manaro Ngoru, Vui (Voui) kaj Manaro Lakua.

Komence de decembro 2005 ĝi ekaktivis kaj erupciis la 8-an de decembro. Antaŭe oni evakuis ĉirkaŭ 5000 homojn el la ĉirkaŭo.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.spiegel.de/wissenschaft/erde/0,1518,389280,00.html 

Kategorio:Vulkanoj en Vanuatuo
Kategorio:Montoj en Vanuatuo
Kategorio:Montoj kun alteco inter 3000 kaj 3999 m
Observatorio (bulteno)

**Observatorio** estis bulteno pri astronomio en Esperanto eldonita ekde 1990 sub la gvidado de astronomo profesoro Hélio Jacques en Rio-de-Ĵanejro. La bulteno estis senpage dissendata.

Kategorio:Astronomio
Homeopatio kaj spiritismo

**Homeopatio kaj spiritismo** estas libro verkita de Lauro Santhiago, unu el plej eminentaj homeopatoj en Brazilo. 
## La aŭtoro
Li estas verkisto kaj preleganto, kaj estas rimarkinda lia kontribuo al studado kaj disvastigo de Evangelio, Esperanto kaj Spiritismo, kaj estis unu el direktoroj de Brazila Spiritisma Federacio.
## Resumo
En la unua parto de la libro, la aŭtoro prezentas resumon de la historio de homeopatio. Laŭvice li rememoras la fundamenton de Spiritismo. Li aldonas la konkludojn el studoj, kiuj pruvas la efikecon de homeopatiaj medikamentoj sur la perispirito. Poste li reliefigas tion, ke la ligoj de Homeopatio kun Spiritismo ne estas nur tiuj. Li ankaŭ deklaras, en la fino de la libro, ke Hahnemann estas unu el la superaj spiritoj, kiuj partoprenis la sistemigon de spiritismo. La tradukon de la portugala lingvo  al Esperanto faris Carlos de Almeida Wutke.   

Kategorio:Spiritismaj libroj
Kategorio:Homeopatio
Erinaceto en nebulo

eta

**Erinaceto en nebulo** () estas sovetia animacia filmo de reĝisoro Georgo Norŝtejn laŭ scenaro de Sergio Kozlov, filmita en filmoproduktejo "Sojuzmultfilm" de la jaro 1975.

Ĝi obtenis la unuan premion kiel la plej bonstila animacio en la *Tutsovetia filmfestivalo* en la urbo Frunzeo (Biŝkeko), ankaŭ en *Filmfestivalo por infanoj kaj junuloj* en Teherano (1976 jaro).

La 25-an de majo de 2003 *Erinaceto en nebulo* estis agnoskita kiel la plej bona animacia filmo de ĉiuj tempoj kaj popoloj de la mondo en la animacia festivalo "Laputo", pasinta en Tokio.

Kategorio:Sovetiaj animaciaj filmoj‎
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1975
Kategorio:Fikciaj erinacoj
Popola Fronto

**Popola Fronto** estas la ĝenerala nomo de balotaj koalicioj kiuj kunligas larĝan grupon de maldekstraj fortoj, de liberalaj burĝaj ĝis ekstremaj maldekstraj, ĉefe kiel opono al krizaj politikaj situacioj.

Ĝi estis specife kaj tipe uzataj fine de la 30-aj jaroj de la 20-a jarcento, post la alveno al la povo de nazioj en Germanio kaj faŝistoj en Italio, kaj pro la timo ke tiu kondukus al la povo al aliaj ekstremdekstraj partioj. 

Kvankam unuiĝo inter radikalaj/respublikanaj burĝaj fortoj kaj socialistoj jam estis kutima en diversaj landoj, la nova strategio prenis pli larĝan etendon kiam la komunistaj partioj ŝanĝis sian antaŭan politikon de atako al la socialistoj, kaj favoris la unuiĝon de progresistaj fortoj. Tiu estis oficiala politiko post la 8-a Kongreso de la Komunista Internacio en 1935.

La plej gravaj koalicioj estis:
* La Popola Fronto de Francio: politika koalicio de socialistoj, komunistoj kaj radikalistoj. Formita en decembro de 1935, ĝi venkis la balotojn de majo 1936, kiam estis elektita ĉefministro Léon Blum. Ĝi konservis la povon ĝis 1938.
* La Popola Fronto de Hispanio: politika koalicio de maldekstraj respublikistoj, socialistoj kaj komunistoj, kun ekstera apogo de anarkiistoj, formita en 1935. Ĝi venkis la balotojn de la 16-a de februaro de 1936, dum la Dua Hispana Respubliko, sub la gvido de Manuel Azaña. Ĝi formis la bazon de la registaro ĝis la komenco de la civila milito, kaj en la respublikana kampo dum ĝi.
* La Popola Fronto de Ĉilio, kiu estis koalicio de la partioj komunista, socialista kaj radikala, kaj la laborista sindikato *Confederación de Trabajadores de Chile*, formita en 1937. Post la venko en la balotoj de 1938, fariĝis prezidento Pedro Aguirre Cerda. Ĝi konservis la povon ĝis 1947.

Kategorio:Politiko
Kategorio:Historio
Kategorio:Komunismo
Kategorio:Socialismo
Japanaj skribsistemoj


eta|kaligrafiprovoj el KiotoKana kaj Kanji
eta|**Hiragana**-bildo por la silabo *mu*
eta|**Katakana**-bildo por la silabo *mu*

La japana lingvo skribita estas unu el la plej originalaj; fakte eblas uzi tri malsamegajn skribsistemojn: unu ideogramaron, du silabarojn kaj kelkfoje latinan alfabeton.

La ideogramaro estas la kanji-sistemo, elp. kanĵi, kiu devenis el Ĉinio. La legado estas malfacila, ĉar multaj ideogramoj havas plurajn prononceblecojn.

Post la dua mondmilito la japana registaro limigis la kvanton de oficialaj kanji-literoj al 1850.

Ekzistas du silabaroj aŭ kana. Ili estas hiragana kaj katakana. Ili ebligas kvazaŭ fonan skribon de la lingvo.
Ambaŭ konsistas el po ĉirkaŭ 90 signoj.

hiragana estas uzata por skribi tiujn vortojn, por kiuj ne ekzistas kanji-literoj. Kaj oni skribas la gramatikajn aldonojn al kanji-literoj per hiragana.

Katakana-literoj estas uzataj por skribi eksterlandajn vortojn.

Fine pluraj romaniigoj nomitaj romaji (elparolu: romaĵi) ekzistas, kiuj uzas la latinajn literojn. Inter ili la Hepburn-sistemo estas la plej konata en okcidento, la nipon-shiki la plej uzata en Japanio.

Ekzemplo::

Tokio romaji

東京 kanji

とうきょう hiragana

トウキョウ katakana

東 La elparolo estas to, kun longa o, kiu devenas de la ĉina elparolo. Ĉina elparolo estas nomita onyomi.
En aliaj vortoj tiu signo estas elparolita en "kunyomi", en japana maniero. Tie la elparolo estas higaŝi.
La signifo en ambaŭ kazoj estas la sama: oriento respektive orienta.
La origino de tiu duobleco estas: Japanio transprenis la skribsistemon de Ĉinio sendante studentojn tien. Post ilia studado ili revenis kapablaj skribi kaj legi en ĉina lingvo. Ili kunprenis la ĉinan elparolon kun la literoj. Tamen en multaj kazoj ankaŭ la origina japana elparolo estis uzata.

En eŭropaj lingvoj simila "duvorteco" ekzistas.
Por la sama ideo ekzistas du malsamaj vortoj:
En la germana: Orient kaj Osten (angle: orient kaj east, france orient kaj est)
Orient devenas de la latina, Osten estas indiĝena germana.
Laŭ la kunteksto, oni uzas unu aŭ la alian vorton.
Ostpolitik por politiko, sed Orientteppich por tapiŝo.
Ankaŭ en tiuj kazoj, la studentoj de la latina kunprenis la latinan vorton por ideo, kiu jam havis germanan, anglan, francan vorton.

Granda problemo por  de la japanaj lingvo kaj skribo estas, ke ili ne scias, kiu elparolo valoras en certa kazo. Inverse, ili ne scias, kiu litero valoras por certa fonemo.
Pli komplikigas la aferon dua problemo. Multaj aliaj kanji-literoj ankaŭ havas la sonon to.

Rimarko: Kvankam la franca estas latinida lingvo, ĝi ankaŭ havas la nelatinan vorton por orient, nome "est", kiu devenas de la malnov-angla: "east".

Kategorio:Lingvoj de Japanio
Kategorio:Kulturo de Japanio
Kategorio:Skribo
Kategorio:Sistemoj
Kategorio:Lingvo
Kategorio:Lingvoscienco
Kategorio:Antropologio
Kategorio:Simboloj
Eŭrovido-Kantokonkurso 1983

La 28-a Eŭrovido-Kantokonkurso, okazis la 23-an de aprilo 1983 en Munkeno (Germanio). Ĝin prezentis Marlene Charell kiu diris preskaŭ ĉiun vorton en tri lingvoj – sed ŝi faris multajn erarojn.

Luksemburgio ricevis sian 5-an venkon kun *Si la vie est un cadeau*, kantita de Corinne Hermès.

## Finalo 
## Faktoj 
* Malnovaj vizaĝoj: Jahn Teigen (1978 kaj 1982, Norvegio) kaj Guy Bonnet (1970, Francio).
* 0 poentoj por Turkio kaj Hispanio
* Kiel Sandie Shaw en 1967, Remedios Amaya kantis nudpiede.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo de la Eŭrovido-Kantokonkurso 


1983
Kategorio:Muziko en 1983
Kategorio:Munkeno
Kategorio:Kulturo de Germanio
Kategorio:1983 en Germanio
John Seigenthaler

La pli maljuna **John Lawrence Seigenthaler** (IPA:'sigɛnˌθɔlɚ), n. 27-an de julio 1927 en Nashville) estas usona ĵurnalisto kaj verkisto.

## Biografio 
Seigentheler vizitis la *Peabody College*-on en Nashville. Li eklaboris en 1949 ĉe la gazeto *"The Tennessean"*. Ekde 1962 li estis tie redaktoro kaj en 1973 eldonisto. De 1982 ĝis sia retiriĝo, estis li prezidanto.

Seigenthaler laboris ankaŭ kiel prezidanto de *"American Society of Newspaper Editors"* kaj de 1982 ĝis 1991 ĉe *USA Today.

Seigenthaler edzinigis en 1955 Dolores Watson. Ilia komuna filo estas John Seigenthaler Juna, kiu naskiĝis en 1955 kaj laboras ĉe NBC pri eventoj. La pli juna filo Thomas Seigenthaler estas fondinto de *"Seigenthaler-fondaĵo"*.

## Vikipedio kaj li 
En majo de 2005, iu anonimulo verkis en la angla Vikipedio artikolon pri li, en kiu la anonimulo suspektigis lin pri kontakto al murdo de Robert kaj John Kennedy. Tiu versio estis nur en septembro de 2005 malkovrita far amiko de Seigenthaler. Post lia kontakto al Vikipedio, la artikolo estis forigita. Seigenthaler nomis Vikipedio la 29-an de novembro 2005 pro tiuj kulpigoj sentaŭga por esplorfonto (‘’"...Wikipedia is a flawed and irresponsible research tool...[f]or four months, Wikipedia depicted me as a suspected assassin."’’) . Tio ekis diversajn komentariojn pri la temo kaj fidindeco de Vikipedio.

La anonimulo malvualiĝis kiel Brian Chase dungito (kaj en kelkaj tagoj **maldungito** de *Rush Delivery*. La aferon spuris Daniel BRANDT.

## Verkoj 
* Seigenthaler, John (2004). *James K. Polk: 1845-1849* (American Presidents Series). New York: Times. ISBN 0805069429.
* Seigenthaler, John (1997). *Nashville: City of Note* (Urban Tapestry Series). Memphis: Towery. ISBN 1881096432.
* Seigenthaler, John (1974). *The Year of the Scandal Called Watergate*. New York: Times. ISBN 0914636014.
* Seigenthaler, John (1971). *A Search for Justice*. Aurora. ISBN 0876950039.
* Seigenthaler, John (als Ko-Autor): *An Honorable Profession: A Tribute to Robert F. Kennedy''.

SEIGENTHALER, John
Jan Drda

**Jan DRDA** (naskiĝis la 4-an de aprilo 1915 - mortis la 28-an de novembro 1970) estis ĉeĥa politikisto, verkisto, ĵurnalisto kaj dramaturgo.

Li aliĝis al la Komunista Partio de Ĉeĥoslovakio en 1945. Kune kun Václav Řezáč, ili partoprenis en la ekskludo de nekomunistaj aŭtoroj de la tiama Unio de ĉeĥoslovaka verkistoj (1940- 1990) kies prezidanto li fariĝis en 1956. Ekde februaro 1948, li okupis gravajn kulturajn kaj politikajn postenojn. En 1955 li ricevis la Ordonon de la Respubliko.

Fine de sia vivo li estis ĉefredaktoro de la semajna gazeto Svět práce (Mondo de Laboro), kiun li mem fondis en 1968. En 1969 oni maldungis lin ĉar li kontraŭbatalis la invadon de soldatoj de la Varsovia Traktato en 1968 kaj la postan okupadon de Ĉeĥoslovakio.

Popularecon li akiris per komika romano pri minista urbeto (*Urbeto sur la manplato*), kiu estis sukcese filmigita. Ankaŭ liaj fabeloj enhavas satire realismajn elementojn. Filmigitaj estis komediaj fabeloj *Ludoj kun diablo, Forgesita diablo, Dařbujan kaj Pandrhola*, kiuj sub vualo de fabela rakonto kritikas la homan socion per ekzemplo de vilaĝanoj. Ankaŭ ili estis sukcese filmigitaj.

Severe serioza estas libro de liaj kontraŭfaŝismaj rakontoj *Muta barikado*, kiu estas ne nur filmigita, sed ankaŭ tradukita al Esperanto fare de Miloš Lukáš.

## Verkaro 
Li estas verkisto, ĉe kiu la realismo miksiĝas kun fabelaj motivoj.

*Městečko na dlani* (Urbeto sur la manplato, 1940)

*Putování Petra Sedmilháře* (Migrado de Petro Sepmensogulo, 1943)

*Hrátky s čertem* (Ludoj kun diablo, 1946)

*Dalskabáty, hříšná ves aneb Zapomenutý čert* (Dalskabáty, peka vilaĝo, aŭ Forgesita diablo, 1959), okazo de la ludo lokigita en Dalskabáty

*Němá barikáda* (Muta barikado, 1946)

*České pohádky* (Ĉeĥaj fabeloj, 1958)

## Referencoj 
Kategorio:Ĉeĥlingvaj verkistoj
Kategorio:Ĉeĥaj dramistoj
Londona etaĝa buso

eta|dekstra|200px|Londona etaĝa buso (RML 2473 (JJD 473D)) en 2002
eta|dekstra|180px|
eta|dekstra|180px|
La **Londona etaĝa buso** (angle AEC **Routemaster**) estas modelo de duetaĝa aŭtobuso kiu estis senvualigita en 1954 kaj enkondukita en la trafikon de Londono la .

Ili celis anstataŭi la trolebusojn en Londono, kio okazis inter 1959 kaj 1962. La lasta Routemaster (RML 2760) ekservis en marto de 1968.

La etaĝaj busoj iĝis simboloj de Londono, turismaj altiraĵoj. Ili havis malfermitajn pordojn, do oni povis ensalti.

La aŭtobusoj estis ruĝaj, kun malfermita malantaŭa pordo, alta perono kaj kun konduktoro. Siatempe ĝi reprezentis teknikajn novaĵojn kiel servo-stirilon, hidraŭlikan bremson kaj aŭtomatan kuplilon (tiuj aperis en aliaj urbegaj busoj nur en la 1970-aj jaroj).

La morton de la etaĝaj busoj anoncis Ken Livingstone, kiam li postulis busojn por la rulseĝuloj. Tiel oni paŝon post paŝo ĉesigis liniojn en 2003-2004. La lasta linia aŭtobuso (Linio 159) trafikis la  (de Marble Arch tra Oxford Street ĝis Brixton). La buson adiaŭis miloj, sed ankaŭ protestis reprezentantoj de handikapuloj kontraŭ la "trafika apartigo".

La nostalgiuloj venketis iom ĉe la londona registaro, kiam oni atingis trafikon de 20 ekzempleroj sur du turismaj linioj ekster horaro, dumtage. (En Londono trafikas pli ol 8500 urbaj aŭtobusoj).

Multaj aĉetas la neuzotajn busojn kun turismaj celoj.

La novaj laŭhoraraj busoj estas simplaj kun fermeblaj malantaŭaj pordoj, konvenaj por handikapuloj.

eta|maldekstra|250px|

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.savetheroutemaster.com  Savu la Londonan etaĝan buson
* http://www.routemaster.org.uk 
* http://www.londonbuspage.com  
* https://web.archive.org/web/20021206070616/http://www.geocities.com/londondestruction/bus.html 

Kategorio:Aŭtobusoj
Kategorio:Transportaj rimedoj