open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Provinco Bartın

**Bartın** estas provinco en la norda parto de centra Turkio. Ĝi situas en la nigramara regiono (turke *Karadeniz Bölgesi*) de la lando, do sude de la Nigra Maro. Administra centro de la provinco estas la samnoma urbo Bartın. Laŭ la stato de  en la provinco vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Eksteraj ligiloj 
* paĝaro de la provinca registaro 

Bartin
Bartin
Provinco Hatay

**Hatay** estas provinco en la plej suda parto de Turkio, lime de Sirio. Ĝi situas en la Mediteranea regiono (turke *Akdeniz Bölgesi*) de la lando. Administra centro de la provinco estas la urbo İskenderun, alia menciinda loĝloko la urboj Altınözü, Belen, Dörtyol, Erzin, Hassa, Kırıkhan, Kumlu, Reyhanlı, Samandağ, Vakıflı kaj Yayladağı. Laŭ la stato de  en la provinco vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

eta|Bağras en Hatay
[eta|Flago de la "Respubliko de Hatay" ([1938-1939)]]

## Vidu ankaŭ 
* Lago Amik
* Eliraĵo (geografio)

## Eksteraj ligiloj 
* paĝaro de la provinca registaro 

Kategorio:Mediteranea regiono (Turkio)
Kategorio:Provincoj de Turkio
Kategorio:Provinco Hatay
Kunszentmárton

**Kunszentmárton** (hungare kumana-Sankta Marteno) estas hungara urbo en departemento Jász-Nagykun-Szolnok.
eta|maldekstre|La iama sinagogo de Kunszentmárton
eta|Urbo Kunszentmárton kaj rivero Körös

## Geografio 
Kunszentmárton situas laŭ maldekstra bordo de rivero Körös, havanta fervojojn kaj vojojn al Szolnok kaj Hódmezővásárhely. La urbo estas grava trapasejo tra Körös. En la regiono oni nomas la urbon pli mallonge "Kunszent".

## Historio 
Komence hungaroj loĝis ĉi tie, menciita "Marten". En la mezepoko kumanoj ricevis permeson loĝadi, la regiono nomiĝas Nagy-Kunság (Granda Kumanujo). Dum dminado de turkoj pro incendio la loko senhomiĝis. La rehomiĝo okazis en 1719. La komunumo ricevis rangon kampurbo kune kun bazarorajto en 1807. Restis nek lingvo, nek kutimo, tamen la urbo gardas la nomon kumano.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika Preĝejo de Marteno de Tours (Kunszentmárton)‎ * Kalvinana preĝejo (Kunszentmárton)
* abatejo, ankaŭ pilgrimloko
* Sinagogo de Kunszentmárton
* ventomuelilo

## Famuloj 
* en Kunszentmárton naskiĝis:
** Gyula Szabó (aktoro)
** analizisto Béla Krekó (pli juna)
** Sándor Kovács (arkitekto)
** historiisto Dávid Angyal

## Ĝemelurboj 
*  Teterow, Germanio

## Komunumoj de Sankta Marteno en Hungara reĝlando 
(Pro longeco en Transilvanio vidu ilin aparte: Csíkszentmárton!)

Kategorio:Kunszentmárton
Provinco Denizli

**Denizli** estas provinco de Turkio. Ĝi situas en la Egea regiono de la lando. Administra centro de la provinco estas la samnoma urbo Denizli, krome menciindas la loĝlokoj Akköy, Baklan, Bekilli, Beyağaç, Bozkurt, Buldan, Çal, Çardak, Çivril, Güney, Honaz, Pamukkale kun siaj varmaj fontoj, Tavas kaj Yenicekent. Laŭ la stato de  en la provinco vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Geografiaj trajtoj 
La lago Işıklı estas parto de la provinco Denizli kaj situas 20 kilometrojn sude de la urbo Çivril. Ĝin trafluas la rivero Meandro.

## Eksteraj ligiloj 
* paĝaro de la provinca registaro 

Kategorio:Egea regiono (Turkio)
Kategorio:Provincoj de Turkio
Kategorio:Provinco Denizli
Provinco Giresun

**Giresun** estas provinco de Turkio. Ĝi situas en la Nigramara regiono de la lando, do ĉe la suda bordo de la Nigra Maro. La provinca ĉefurbo same nomiĝas Giresun. Pliaj signifaj urboj de la provinco estas ekzemple Alucra, Bulancak, Çamoluk, Çanakçı, Dereli, Doğankent, Espiye, Eynesil, Görele, Güce, Keşap, Piraziz, Tirebolu, Şebinkarahisar kaj Yağlıdere. Laŭ la stato de  en la provinco vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Eksteraj ligiloj 
* paĝaro de la provinca registaro 

Giresun
Giresun
Provinco Van

**Van** (turke *Van ili*, kurde *parêzgeh Wan*, armene *Վանի մարզ, Vani marz*) estas unu el la 81 provinco de Turkio. Ĝi situas en la administra regiono Orienta Anatolio, en la orienta parto de la lando, inter la lago Van kaj la landlimo kun Irano. Ĝi havas areon de 19.069 km² kaj 1.012.707 loĝantojn (2006). La plejparto de la loĝantaro estas kurdoj. Ĝia ĉefurbo kaj administra centro de la provinco estas la samnoma urbo Van, kies koordinatoj estas . Krome menciindas interalie la urboj Başkale (kurde *Elbek*, armene Ադամակերտ, Adamakert) kaj Edremit (kurde *Ertemêtan*, armene *Արտամետ*, Artamet). Laŭ la stato de  en la provinco vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

Ĝiaj najbaraj provincoj estas Bitlis okcidente, Siirt sudokcidente, Şırnak kaj Hakkari sude, kaj Ağrı norde. Ĉi tiu provinco kaj la ĉirkaŭaĵoj estis la centro de la ferepoka ŝtato Urarto kaj historia regiono de Granda Armenio.

Pluraj okazintaĵoj de la Armena Genocido okazis en la provinco, kiel la konata sieĝo de Van, en 1915.

En oktobro 2011 okazis tertremo en la provinco mortigante dekojn da homoj.

## Eksteraj ligiloj 
* paĝaro de la provinca registaro ()
* multaj fotoj el la provinca ĉefurbo ()

Kategorio:Orienta Anatolio
Kategorio:Provincoj de Turkio
Kategorio:Provinco Van
Provinco Aydın

**Aydın** estas provinco de Turkio. Ĝi situas en la Egea regiono de la lando. La provinca ĉefurbo same nomiĝas Aydın. Parto de la provinco interalie ankaŭ estas la urbo Didim, apud kiu situas la ruinoj de la antikva urbo Didima. Inter pliaj urboj de la provinco aparte menciindas Bozdoğan, Buharkent, Çine, Didim, Germencik, Güzelçamlı, İncirliova, Karacasu, Karpuzlu, Koçarlı, Kuyucak, Kuşadası, Köşk, Nazilli, Sultanhisar, Söke kaj Yenipazar. Laŭ la stato de  en la provinco vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Eksteraj ligiloj 
* paĝaro de la provinca registaro 
* multaj fotoj el la provinca ĉefurbo 

Kategorio:Egea regiono (Turkio)
Kategorio:Provincoj de Turkio
Kategorio:Provinco Aydın
Provinco Konya

**Konya** estas provinco de Turkio. Ĝi situas en la administra regiono Centra Anatolio. Ereğli en la orienta parto estas grava urbo de la provinco, plej sude situas la distriktoj Hadim kaj Taşkent.

## Eksteraj ligiloj 
* paĝaro de la provinca registaro 
* multaj fotoj el la provinca ĉefurbo 

Kategorio:Centra Anatolio
Kategorio:Provincoj de Turkio
Kategorio:Provinco Konya
Provinco Kars

**Kars** (kurde *Qers*) estas provinco de Turkio. Ĝi situas en la administra regiono Orienta Anatolio en nord-orienta Turkio, ĉe limo al Armenio kaj tiel estas limregiono inter Orienta Anatolio kaj Transkaŭkazio. Ĝia ĉefurbo estas Kars (same kurde *Qers*) . La najbaraj provincoj estas Ardahan, Erzurum, Ağrı kaj Iğdır.

## Geografio 
Laŭ la stato de  en la provinco vivis , el kiuj triono en la provinca ĉefurbo Kars. La provinco kovras areon de  kvadrataj kilometroj kaj ĉirkaŭas ĝin pli ol 3 000 m altaj montoj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El la surfaco plej grandas altebenaĵoj (51 %) kaj montaroj (38 %) kaj nur 11 % estas agroebenaĵo. La plej gravaj riveroj estas *Aras*, limriveroj *Arpa* kaj *Göle*. Gravaj lagoj estas *Aygır*, *Aktaş* kaj *Turna*.

La klimato estas kontinenta kun fortaj sezonaj temperaturaj ŝanĝiĝoj. Eblas -40&nbsp;°C vintre kaj +45&nbsp;°C somere. La jara precipitaĵo estas ĉirkaŭ 500&nbsp;mm. La natura vegetaĵo en la regiono de Kars estas stepo.

### Administra divido 
* **Kars** (kurde *Qars)*
* Akyaka
* Arpaçay
* Digor
* Kağızman (kurde *Qâğızmân)*
* Sarıkamış (kurde *Sârixâmiş)*
* Selim
* Susuz

## Ekonomio 
La loĝantaro ĉefe okupiĝas pri agri- kaj forstokulturo. La iam floranta komercado kun la iama Sovetunio kaj nuna Rusio sengraviĝis.

## Etnoj 
La loĝantaron formas turkoj, kurdoj, azerioj kaj karapapakoj respektive terekemoj. Iam loĝis tie multaj armenoj kaj kartveloj, kiuj reprezentis tie la kristanecon.

## Historio 
Ĉar la provinco situas inter Malgranda Azio kaj Kaŭkazio, multfoje ŝanĝiĝis ties posedantoj. Kars apartenbis dum jarcentoj al la armena reĝlando, kies ĉefurbo estis en Ani. La bizanca imperio perdis la regionon Kars en 1064 al la selĝukoj kaj tiel komenciĝis la islamigo/turkigo de la loĝantaro.

La areon okupis la kartveloj en 1124, la mongoloj en 1239. Inter 1534 kaj 1878, Kars apartenis al la Osmana imperio, post la bataloj de 1829 kaj 1856 al la rusa imperio. Post la milito de 1877-78, Kars apartenis al Rusio, ĝis 1919.

Dum la unua mondmilito, frost- kaj malsatmortis en batalo de Sarıkamış ĉirkaŭ 90.000 turkaj soldatoj pro malbona komandado de la trupoj.

Post kolapso kaj retiriĝo de la rusa registaro el tiu regiono, ekzistis tie dum 9 monatoj la t.n. *Sudokcidenta Kaŭkaza Respubliko* ĝis aŭtuno de 1919.

Laŭ pactraktato de Brest-Litovsk, la regionon akiris Turkio. La regionon posedis mallongtempe Armenio, sed en oktobro/novembro de 1920 paŝao Kazım Karabekir okupis ĝin por Turkio. En la dua mondmilito, ĝi estis grava militista bazo. Pli frue apartenis al la regiono la hodiaŭ sendependaj provincoj Ardahan kaj Iğdır. En 2006 starigitis la Humanecmonumento kiel repaciĝsigno inter turkoj kaj armenoj; ĝi forigitis en la jaro 2011.

## Eksteraj ligiloj 
* paĝaro de la provinca registaro 
* multaj fotoj el la provinca ĉefurbo kaj pri la apudaj ruinoj de la historia armena ĉefurbo Ani 

Kategorio:Orienta Anatolio
Kategorio:Provincoj de Turkio
Kategorio:Provinco Kars
Provinco Nevşehir

**Nevşehir** estas provinco de Turkio. Ĝi situas en la administra regiono Centra Anatolio. Administra centro de la provinco estas la samnoma urbo Nevşehir, kies koordinatoj estas , krome menciindas interalie la urboj Avanos, Derinkuyu, Uçhisar kaj Ürgüp.

## Vidindaĵoj 
* Uçhisar

## Eksteraj ligiloj 
* paĝaro de la provinca registaro 
* multaj fotoj el la provinca ĉefurbo 

Kategorio:Centra Anatolio
Kategorio:Provincoj de Turkio
Kategorio:Provinco Nevşehir
Provinco Sakarya

**Sakarya** estas provinco de Turkio kun statuso de "metropola municipo". Ĝi situas en la Marmora regiono (turke *Marmara Bölgesi*) de la lando, borde respektive iom sude de la Nigra maro kaj oriente de Istanbulo kaj Kocaeli. Administra centro de la provinco estas la urbo Adapazarı, kies koordinatoj estas . La provinco estas unu el nur 3 el sume 81, kiuj ne havas sian nomon de la ĉefurbo: ĝi nomiĝas laŭ samnoma rivero *Sakarya* kiu de sude pasas tra la provinca teritorio kaj fine enfluas la Nigran Maron. Laŭ la stato de  en la provinco vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Eksteraj ligiloj 
* paĝaro de la provinca registaro ()
* multaj fotoj el la provinca ĉefurbo ()

Kategorio:Marmora regiono (Turkio)
Kategorio:Provincoj de Turkio
Provinco Yalova

**Yalova** estas provinco de Turkio. Ĝi situas en la Marmora regiono de la lando. La provinca ĉefurbo same nomiĝas Yalova, kies koordinatoj estas . Laŭ la stato de  en la provinco vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

eta|maldekstra|300ra|monumento por la viktimoj de la tertrekom de aŭgusto 1999 en la ĉefurbo Yalova
eta|maldekstra|300ra|akvofalo *Su Düşen*
eta|maldekstra|300ra|banantoj ĉe la akvofalo

## Eksteraj ligiloj 
* paĝaro de la provinca registaro ()

Kategorio:Marmora regiono (Turkio)
Kategorio:Provincoj de Turkio
Kategorio:Provinco Yalova
Provinco Isparta

**Isparta** estas provinco en la suda parto de Turkio. Ĝi situas en la Mediteranea regiono (turke *Akdeniz Bölgesi*) de la lando]. Administra centro de la provinco estas la samnoma urbo Isparta. Laŭ la stato de  en la provinco vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Eksteraj ligiloj 
* paĝaro de la provinca registaro 
* multaj fotoj el la provinca ĉefurbo 

Kategorio:Mediteranea regiono (Turkio)
Kategorio:Provincoj de Turkio
Kategorio:Provinco Isparta
Provinco Antalya

eta|fotomuntaĵo
**Antalya** estas provinco de Turkio. Ĝi apartenas al la Mediteranea regiono de la lando, kaj la vasta bordo de la Mediteranea Maro kun multaj ŝablaj plaĝoj estas turisma centro de la lando. La provinca ĉefurbo estas la samnoma Antalya. Laŭ la stato de  en la provinco vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|dekstra|240ra|
eta|dekstra|300ra|
eta|dekstra|250ra|
eta|maldekstra|250ra|
eta|400ra|dekstra|
150ra|eta|dekstra

Kategorio:Mediteranea regiono (Turkio)
Kategorio:Provincoj de Turkio
Kategorio:Provinco Antalya
Provinco Ardahan

**Ardahan** estas provinco de Turkio. Ĝi apartenas al la regiono Orienta Anatolio, kaj havas vastan limon norde kaj oriente al la najbara ŝtato Kartvelio, malvastan limon tute oriente ankaŭ al la najbara ŝtato Armenio. Laŭ la stato de  en la provinco vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La koordinatoj de la provinca ĉefurbo Ardahan estas . 

Urbetoj kaj distriktoj de la provinco krom Ardahan (la centra distrikto) estas Çıldır, Dama, Göle, Hanak kaj Posof.

## Eksteraj ligiloj 
* paĝaro de la provinca registaro 

Kategorio:Orienta Anatolio
Kategorio:Provincoj de Turkio
Kategorio:Provinco Ardahan
Provinco Iğdır

**Iğdır** (kurde *Reşqelas*) estas provinco de Turkio. Ĝi situas en la regiono Orienta Anatolio. La provinca teritorio oriente limas je Armenio, la eksklavo Naĥiĉevano de Azerbajĝano kaj al Irano. La koordinatoj de la provinca ĉefurbo estas . Laŭ la stato de  en la provinco vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Eksteraj ligiloj 
* paĝaro de la provinca registaro 

Kategorio:Orienta Anatolio
Kategorio:Provincoj de Turkio
Kategorio:Provinco Iğdır
Provinco Kütahya

**Kütahya** estas provinco de Turkio. Ĝi situas en la Egea regiono de la lando. Administra centro de la provinco estas la samnoma urbo Kütahya.

## Eksteraj ligiloj 
* paĝaro de la provinca registaro 

Kategorio:Egea regiono (Turkio)
Kategorio:Provincoj de Turkio
Kategorio:Provinco Kütahya
Provinco Mardin

**Mardin** estas provinco de Turkio. Ĝi situas en la administra regiono Sudorienta Anatolio. Administra centro de la provinco estas la samnoma urbo Mardin. Aliaj gravaj urboj estas Kızıltepe kaj Midyat.

maldekstra|eta|200ra|
[dekstra|eta|300ra|La malnova urbo [Midyat, dua urbo de la provinco]]

## Vidu ankaŭ 
* Supra Mezopotamio

## Eksteraj ligiloj 
* paĝaro de la provinca registaro 
* multaj fotoj el la provinca ĉefurbo 


Kategorio:Sudorienta Anatolio
Kategorio:Provincoj de Turkio
Provinco Erzurum

**Erzurum** estas provinco en Turkio. Ĝi situas en la administra regiono Orienta Anatolio (turke *Doğu Anadolu Bölgesi*) de la lando.  Laŭ la stato de  en la provinco vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio en horloĝa direkto limas al la provincoj Ardahan nordokcidente, Kars oriente, Ağrı suroriente, Muş sude, Bingöl sudokcidente, Erzincan kaj Bayburt okcidente, Rize (jam borde de la Nigra Maro) nordokcidente kaj fine Artvin norde.

## Eksteraj ligiloj 
* paĝaro de la provinca registaro ()
* multaj fotoj el la provinca ĉefurbo ()

Kategorio:Orienta Anatolio
Kategorio:Provincoj de Turkio
Kategorio:Provinco Erzurum
Provinco Bayburt

**Bayburt** estas provinco en la norda parto de centra Turkio. Ĝi situas en la nigramara regiono (turke *Karadeniz Bölgesi*) de la lando, do sude de la Nigra Maro. Administra centro de la provinco estas la samnoma urbo Bayburt, kies koordinatoj estas . Krome menciindas la urbo Arpalı Kasabası. Laŭ la stato de  en la provinco vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

En la regado de Justiniano la 1-a, Bayburt fortikiĝis. En 1202, Anatoliaj Seljuks kaptis tie. En 1308, Ilĥanlando prenis la potencon. Multaj potencoj kiel Eretnao, Kadi Burhaneddin kaj Ak-kojunlo regis la provincon de 1334 ĝis 1501 respektive. Safavidoj regis la urbon de 1501 ĝis 1514.

Otomana Imperio konkeris la provincon kaj regis ĝin ĝis 16 julio 1916, kiam Rusia Imperio okupis la urbon. Turka armeo rekaptis la urbon en 21 februaro 1918. Post proklamo de Turka Respubliko, ĝi dependis de Erzurum ĝis 1927, kaj Gümüşhane ĝis 1989 respektive. Ĝi fariĝis provinco en 1989 post forlaso de Erzurum. Ĝia nomo estis skribita kiel "بایبورد" (Bayburd) en otomanaj tempoj.

## Eksteraj ligiloj 
* paĝaro de la provinca registaro 

Bayburt
Bayburt
Provinco Hakkâri

**Hakkâri** estas provinco de Turkio. Ĝi situas en la regiono Orienta Anatolio en la sudorienta angulo de Turkio, situanta ĉe landlimoj de Irako kaj Irano. La ĉefurbo same nomiĝas Hakkâri. Laŭ la stato de  en la provinco vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kurdoj formas la plejparton.

La provinco estis kreita en 1936 el parto de provinco Van. Ĝiaj najbaraj provincoj estas provinco Şırnak en la okcidento kaj provinco Van en la nordo.

En tempoj de Otomana imperio tie estis ankaŭ multaj Asiraj triboj en la provinco, kvankam pro la unua mondmilito plejparto el ili foriria en Iranon kaj Irakon. La Patriarko de la Asiria Eklezio de la Oriento estis ankaŭ rezidento en provinco Hakkâri ĝis tiam.

## Distriktoj 
Hakari provinco estas dividita en 4 distriktojn
* Çukurca
* Hakkâri (ĉefurbo)
* Şemdinli
* Yüksekova

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* paĝaro de la provinca registaro 

Kategorio:Orienta Anatolio
Kategorio:Provincoj de Turkio
Kategorio:Provinco Hakkâri
Provinco Kırıkkale

**Kırıkkale** estas provinco de Turkio. Ĝi situas en la administra regiono Centra Anatolio. La ĉefurbo estas Kirikkale, kies koordinatoj estas . Laŭ la stato de  en la provinco vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Distriktoj
La provinco estas dividita en naŭ subprovincojn:

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
* paĝaro de la provinca registaro ()

Kategorio:Centra Anatolio
Kategorio:Provincoj de Turkio
Kategorio:Provinco Kırıkkale
Afyonkarahisar

**Afyonkarahisar** estas urbo de Turkio. Ĝi situas en la Egea regiono kaj estas la administra centro de samnoma provinco Afyonkarahisar. En 2012 la urbo havis  loĝantojn, kun la aldonaj loĝlokoj en la urba distrikto *Afyonkarahisar merkezi* estis  loĝantoj.

[eta|300px|Foto de mapo de [15-a jarcento kun Nicopolis]]

Kategorio:Provinco Afyonkarahisar
Kategorio:Urboj de Turkio
Provinco Mersin

**Mersin** estas provinco en la suda parto de Turkio. Ĝi situas en la Mediteranea regiono (turke *Akdeniz Bölgesi*) de la lando]. Administra centro de la provinco estas la samnoma urbo Mersin, krome menciindas interalie la urboj Anamur, Aydincik, Bozyazı, Çamlıyayla, Erdemli, Gülnar, Korikos, Mut, Silifke kaj Tarso.

## Geografio 
Dana-insulo (turke *Dana Adası*, ankaŭ nomata *Kargıncık Adası*, latine *Pithyussa*) estas insuleto en Mediteraneo, apartenanta al Turkio.

## Eksteraj ligiloj 
* paĝaro de la provinca registaro 
* multaj fotoj el la provinca ĉefurbo 

Ancient road gate in Cilicia.jpg|antikva pordego en Kilikio
Boğsak Islet.JPG|insuleto *Boğsak*
Kızkalesi (Maiden's castle).jpg|"kastelo de junulinoj" en *Kızkalesi*
Öküzlü basilica.JPG|antikva baziliko en *Öküzlü*

## urboj 
Anamuro

Aydıncık

Bozyazı

Çamlıyayla

Erdemli

Gülnar

Mut

Mersin

Silifke

Tarso

Kategorio:Mediteranea regiono (Turkio)
Kategorio:Provincoj de Turkio
Kategorio:Provinco Mersin
Provinco Osmaniye

**Osmaniye** estas provinco en la suda parto de Turkio. Ĝi situas en la Mediteranea regiono (turke *Akdeniz Bölgesi*) de la lando]. Administra centro de la provinco estas la samnoma urbo Osmaniye, kies koordinatoj estas . Krome menciindas interalie la urboj Düziçi kaj Kadirli. Laŭ la stato de  en la provinco vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Eksteraj ligiloj 
* paĝaro de la provinca registaro ()
* multaj fotoj el la provinca ĉefurbo ()

HemiteKalesi1.jpg|kastelo *Hemite Kalesi*
OsmaniyeMerkezCamii.jpg|la centra moskeo de urbo Osmaniye
Osmaniye irrigation 2.JPG|akvuma sistemo en la provinco
Laal Pasha Mosque.jpg|moskeo *Laal Paŝa*

Kategorio:Mediteranea regiono (Turkio)
Kategorio:Provincoj de Turkio
Kategorio:Provinco Osmaniye
Sudamerika ŝterno

La **Sudamerika ŝterno** (*Sterna hirundinacea*) estas ŝterno, tio estas birdo de la subfamilio de Ŝternenoj.

## Disvastiĝo 
Ĝi troviĝas en Argentino, Brazilo, Ĉilio, Ekvadoro, la insuloj Falklandoj aŭ Malvinoj, Peruo kaj Urugvajo. La tutmonda loĝantaro estas supozata inter duonmiliono kaj unu miliono da ekzempleroj.

## Aspekto 
eta|maldekstre|240ra|Aro.
Tiu ŝterno (40 cm longa) havas helgrizajn dorson kaj supraflugilojn, iom pli malhelajn ĉepinte. La vosto estas forkoforma kaj la flugiloj longaj kaj pintaj. La subaj partoj estas blankaj, kiel brusto kaj vizaĝo, dum kontraste kaj bone markita la krono ĝis la okulnivelo kaj ekde la beko ĝis la suba nuko estas nigra. La beko kaj la kruroj estas ruĝaj. Junuloj havas nigran bekon kaj ne tiom nigran kronon, nur la malantaŭa parto estas griznigra kaj la frunto estas blanka. Ambaŭ seksoj estas similaj. Tiu specio estas simila al Hirunda ŝterno, sed la Sudamerika ŝterno estas iom pli granda kaj havas pli longajn bekon kaj voston.

## Kutimoj 
Ties natura medio estas neprofunda maro, do marborda specio kiu reproduktiĝas en rokaj aŭ sablaj strandoj, klifoj kaj insuletoj. Ili nestas en kolonioj foje po cento, kaj ofte kun mevoj. La nesto estas engrunda truo, ofte kovrita el herberoj. La ino demetas 2 ĝis 3 ovojn novembre kaj decembre (sudhemisfera somero) kaj la idoj jam sendependiĝas februare. La gepatroj defendas agreseme la neston eĉ kontraŭ homoj, sed povas abandoni ĝin, se la ĝenado troas.

Okazas migrado norden de aprilo ĝis septembro (sudhemisfera vintro).

Ili manĝas per plonĝado fiŝojn kaj krustulojn.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Sterna hirundinacea. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Elŝutita la 24an de Julio 2007.

Kategorio:Ŝternoj
Kategorio:Ĥaradrioformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Sterna
Kategorio:Birdoj de Urugvajo
Jászárokszállás

**Jászárokszállás** [jAsAroksAlAŝ] estas urbo en Hungario en regiono Norda Ebenaĵo en departemento Jász-Nagykun-Szolnok en Distrikto Jászberény. La loknomo signifas hungare jaso-sulkego-tranoktejo.
eta|Banejo de Jászárokszállás

## Situo 
Jászárokszállás estas la plej norda jasa loko, ne tro for de grava ŝosea kaj fervoja trafikvojoj inter Budapeŝto kaj Miskolc. Oni okupiĝas pri agraraj produktoj. Najbara vilaĝo estas Csány [ĉanj], kie oni produktas la plej bonajn akvomelonojn.

## Historio 
Ŝajnas, post Kristo 300 jarojn tie konstruiĝis longa sulkego (remparo), onidire Remparo de Ĉorso. Ĝis la 20-a jarcento tio estis videbla. La regiono apartenas al **"Jasujo"**, en la 13-a jarcento jasoj ricevis permeson loĝi ĉe la rivero Zagyva. En 1756 la komunumo ricevas rangon kampurbo, iĝis urbo ekde 1991. Nuntempe la kuracbanejo prosperas.

## Preĝejoj 
* romkatolika kapelo omaĝe al Neĝa Dipatrino de 1838
* kapelo omaĝe al Koro de Jesuo
* romkatolika baroka Preĝejo de Sankta Triunuo (Jászárokszállás) de 1630, en 1767 renovigita, la turo estas 42 m-ojn alta

## Famuloj 
En Jászárokszállás naskiĝis:
* aktoroj Jenő Balassa, János Görbe kaj Imre Pethes
* ceramikisto Anna T. Surányi
* ekonomikisto Jenő Czettler
* kantisto Ilona Nagykovácsi
* kuracisto Elemér Scipiades
* pentristo József Szathmáry
* politikisto Ferenc Donáth.

## Ĝemelurboj 
*  Zegocina, Pollando

## Komunumoj de jasoj en Hungara reĝlando 
Kategorio:Jászárokszállás
Abádszalók

**Abádszalók** [abAdsalOk] estas hungara urbo en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Jász-Nagykun-Szolnok, en Distrikto Kunhegyes.

## Geografio 
Abádszalók situas laŭ la maldekstra bordo de Tiso. Kunhegyes troviĝas 14, Szolnok 60, Debrecen 96, Budapeŝto 149 km.

## Historio 
Dum la historio ĉi tie estis 2 memstaraj vilaĝoj (Tiszaabád kaj Tiszaszalók). Abád estas praa hungara familia nomo, Szalók, eble Slavek estas slava nomo. Tie estis grava pramo tra Tiso. Post la turka epoko la tuta regiono senhomiĝis. En 1895 la du najbaraj vilaĝos unuiĝis.

Abádszalók ricevis tutlandan renomon post konstruado de Tiso-lago tute apud ĉe la vilaĝo. La loĝantaro ricevis furoran evoluon kaj Abádszalók nuntempe estas rivalo de urboj ĉe-Balatonaj.

## Vidindaĵoj 
* Preĝejo Apoteozo de Sankta Kruco (Abádszalók)
* Kalvinana kirko (Abádszalók) (en la iama Abád)
* Tiso-lago

## Famuloj 
* en Abádszalók naskiĝis:
** reĝisoro Judit Ember
** verkisto Mária Ember
** pentristoj Mihály Kovács kaj Lajos Sváby
* en Tiszaabád (nuntempa parto de Abádszalók) naskiĝis:
** Imre Madarász (pastro)
** teatrestro Miklós Udvarhelyi

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|maldekstre|Kalvinana kirko de Abádszalók


Kategorio:Banlokoj
Kategorio:Urboj ĉe Tiso
Provinco Manisa

**Manisa** estas provinco de Turkio. Ĝi situas en la Egea regiono de la lando, do en la sudokcidenta parto proksime de la Egea Maro. Administra centro de la provinco estas la samnoma urbo Manisa, aliaj menciindaj loĝlokoj la urboj Akhisar, Alaşehir, Salihli, Soma kaj Turgutlu. La provinco Manisa mem tamen ne havas rektan aliron al la maro, sed dividiĝas de ĝi pere de la pli okcidenta Provinco İzmir.

## Geografiaj elementoj 
* monto Spilo
* rivero Gediz

## Eksteraj ligiloj 
* paĝaro de la provinca registaro 
* multaj fotoj el la provinca ĉefurbo 

Kategorio:Egea regiono (Turkio)
Kategorio:Provincoj de Turkio
Kategorio:Provinco Manisa
Galatasaray

**Galatasaray Spor Kulübü** (Galatasaray Sport-Klubo), kutime konata kiel **Galatasaray** laŭ samnoma urba kvartalo en kiu ĝi troviĝas, estas sportoklubo el Istanbulo (Turkio) fondita en 1905. La plej populara sekcio de la klubo sendube estas la futbala teamo, sed en la klubo ankaŭ estas praktikataj basketbalo, volejbalo, remado, bokso, boatado, atletiko, naĝado kaj tabloteniso.

## Eksteraj ligiloj 
* Galatasaray oficiala retejo ()

Kategorio:Turkaj futbalteamoj
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1905
Bonvolu mortigi min

**Bonvolu Mortigi Min** (aŭ *Please Kill Me*, angle) estas libro skribita de Larry “Legs” McNeil kaj Gilliam McCain. Ĝi estas pri la punka historio, ekde ĝia komenco kun la bandoj kiuj influis la movadon (Velvet Underground kaj The Stooges), trapasante la artaman okazaĵon kiu ĉirkaŭprenis artistojn kiel Patti Smith kaj MC5 ĝis alveni al The Ramones kaj Sex Pistols kaj la morto de punko kiel revolucia muzika movado.

Ĝia ĉefa graveco ne estas en la disvastigado de la punka movado. La libro montras aliajn vizaĝojn de la punka movado kaj de la junuloj en la 60aj jaroj ĝis 80aj jaroj. La libro ankaŭ montras ke la punko movado havas nenion kune politikado. La libro estas formita por partetoj de paroladoj kaj intervjuoj de la personoj kiuj tiam vivis, sekve la komprenado de tiuj frenezaj jaroj estas pli facila.

La nomo de la libro estis inspirita el ĉemizo de Richard Hell (eksbasisto de Television). Tamen, Hell neniam uzis la ĉemizon kaj donis ĝin al Richard Lloyd. Laŭ Lloyd, li ne plu uzis ĝin ekde kiam kelkaj junuloj diris ke se li ja volus morti, ili farus tiun bonvolon al li.
(Parto de la dankoj de la libro diras: “Ni kore dankas al Richard Hell, pro permesi nin ŝteli la titolo el lia ĉemizo”).

Kategorio:Punko
Kategorio:Muzikaj libroj
Kategorio:Libroj aperintaj en 1997
Kategorio:Verkoj el la anglalingva literaturo
Kampaspero

**Kampaspero**, , estas municipo en la sudoriento de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Campo de Peñafiel* (Kamparo de Peñafiel) en la sudoriento de la provinco. La loknomo *Campaspero* estas komprenebla etimologie kiel *Kampo de Pedro*, plej verŝajne alude al fondinto Pedro Ansúrez aŭ al alia samnoma loĝanto. Proksime estas alia loknomo kun Pero nome Perosillo, provinco Segovio.

eta|maldekstra|180px|Situo de Kampaspero en Valadolido
[eta|180px|maldekstra|La *Campo de Peñafiel* de la provinco [Provinco Valadolido|Valadolido, malhelblue, sudoriente.]]
eta|maldekstra|250px|Ruinoj de la konvento de Santa María de Oreja, ebla referenco de la lokofondo.
eta|maldekstra|250px|Kalkoŝtonaj ŝtonminejoj.
## Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 46,56 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 1 047 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 1 300 el la 1960-aj jaroj.  

Ĝi distas 52 km de Valadolido, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Langayo, Molpeceres, submunicipo de Torre de Peñafiel, la provinco Segovio, precize kun Olombrada, Moraleja de Cuéllar (submunicipo de Olombrada), Fuentes de Cuéllar kaj Lovingos, tiuj du lastaj, submunicipoj de Cuéllar. Oriente limas kun Fompedraza kaj Canalejas de Peñafiel; kaj okcidente kun Cogeces del Monte, Bahabón kaj la rojo Valcorba. 

## Historio
La areo apartenis unue al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado plej verŝajne rilate al la Konvento de Santa María de Oreja, survoje inter Langayo kaj Campaspero, nuntempe ruinigita. Frua mencio estas de 1247 en dokumento de la pastraro de Segovio; ekde ties fondo ĝis 1833 ĝi formis parton de la provinco Segovio. En la 17-a jarcento okazis krizo en apudaj lokoj ekzemple Minguela, kiu rezultis en alveno al Campaspero de novaj loĝantoj.

En la 20-a jarcento alveno de fervojo kaj elektro helpis la disvolvigon.

## Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj, betoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Dum jaroj ŝtonminejoj de kalkoŝtono estis grava enspezofonto: el tiu konstrumaterialo estis konstruitaj ekzemple la kastelo de Peñafiel, la katedralo de Valadolido, San Pablo de Valadolido, la fasado de la Universitato de Valadolido, la preĝejo de San Felipe Neri de Valadolido kaj multaj preĝejoj kaj aliaj konstruaĵoj; prie estas muzeo en Campaspero. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). 

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo de Sankta Maria de la 16-a jarcento.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Valadolido

## Notoj
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo 

Kategorio:Municipoj de Valadolido
Maritza Gutiérrez González

**Maritza Gutiérrez González** (nask. 1960) estas kuba esperantistino, ĵurnalistino, diplomito pri ekonomiko en la Havana Universitato.  Ekstudis Esperanton en 1979 kaj aktivis ekde 1981 kiel esperanto-instruisto, ekde 1985 kiel estrarano en la landa asocio en la informa fako. Ŝi respondecas pri esperanto-elsendoj de Radio Havano Kubo Kubo ekde 1988. Komence de 2019, ŝi aniĝis en la Akademio de Esperanto por 9-jara oficperiodo.

Invitite de la koncernaj landaj asocioj, ŝi prelegturneis en Francio, Germanio kaj Svedio pri Esperanto kiel lingva komunikilo, rolo de la landaj asocioj kaj aliaj temoj kiel Esperanto en la radio en 2006-2007. Kunordiganto de la Amerika Komisiono (2007-2010), ŝi estis estrarano de UEA pri landa agado de 2004 ĝis 2007. Denove elektita UEA-estrarano pri landa kaj regiona agado por trijara mandato en 2010. Ŝi nuntempe estas prezidanto de Kuba Esperanto-Asocio.

Ŝi organizis plurajn e-renkontiĝojn kiel Esperanto-88, membro de la LKK de la UK 1990 kaj UK 2010, TAKE 2004 kaj 2010, naciaj kongresoj kaj pluraj Kuba Esperanto-Renkontiĝoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj
*Intervjuo kun Maritza Gutiérrez, maje de 2008 dum la Ĵurnalista Kongreso
*Mesaĝo de Maritza Gutiérrez el UEA kaj Kubo. 13a de oktobro 2009

Kategorio:Estraranoj de UEA
Kategorio:Membroj de la Akademio de Esperanto
Kategorio:Prezidantoj de Kuba Esperanto-Asocio
Zala (rivero)

eta|dekstra|300ra|Rivero Zala.
**Zala** estas rivero en Hungario, la plej granda, kiu fontas kaj finiĝas en Hungario. La nomo estas latine **Salla,** slave **Sala.** En Hungario Zala signifas ankaŭ departementon, vilaĝon, baptonomon kaj en formo de Szalai ĝi estas ofta familia nomo.

Longo estas nur 126 km, tial ĝi ne estas navigebla. La rivero fontas ĉe la landlimo de Slovenio kaj nur rojoj estas enfluantoj.

Zala estas unusola enfluanta rivero de Balatono. La loko de enverŝiĝo estas **Malgranda Balatono**. Tio estas granda kanejo, rezidejo de fiŝoj kaj birdoj. Balatono ricevas nur filtritan puran akvon de Zala. **Kanalo Principális** interligas la riveron kun riveroj Dravo kaj Mura ĝuste ĉe la kunfluejo.

Ĉeborda urbo kaj akvonivela indikilo: Zalaegerszeg (ĉefurbo de departemento Zala).

Komunumoj laŭ Zala: Szalafő, **Őriszentpéter,** Nagyrákos, Pankasz, Felsőjánosfa, Zalalövő, Keménfa, Salomvár, Zalacséb, Kávás, Zalaszentgyörgy, Bagod, Boncodfölde, **Zalaegerszeg,** Zalaszentiván, Pethőhenye, Alibánfa, Vöckönd, Kemendollár, Pókaszepetk, Zalaistvánd, Dötk, Pakod, Zalabér, Batyk, **Zalaszentgrót,** Zalaszentlászló, Kallósd, Kehidakustány, Zalacsány, Bókaháza, Szentgyörgyvár, Zalaapáti, Zalavár.

Kategorio:Karpat-basenaj riveroj
Kategorio:Riveroj en Hungario
Kategorio:Akvokolekta areo de Danubo
Marcello Capra

**Marcello Capra** (1953) estas  itala gitaristo de rok-muziko kaj bluso

## Diskaro, albumoj 
### *33* 

### *KD*  

## Eksteraj ligiloj 
* Persona retejo 
* Persona MySpace
* "Oficiala" retejo de Electromantic Music 

Kategorio:Rok-muziko
Kategorio:Italaj muzikistoj
Tiso (lago)

**Tiso** (), ankaŭ konata kiel **Akvorezervejo Kisköre** (hungare: ''''), estas la plej granda artefarita lago en Hungario meze de rivero Tiso, kiu konstruiĝis en 1973.

## Priskribo 
La celo estis havi akvorezervejon, kiu unue provizas la regionon per akvo por akvumi, aliparte la malplena rezervejo dum inundo povas gardi akvon. Baldaŭe tio iĝis turisma paradizo. En la lago troviĝas multe da insuloj, kiuj estas paradizoj por bestoj, precipe por birdoj.

Ĝia longo estas 27 km, la surfaco estas 127 &nbsp;km². La lago estas navigebla, precipe ekskursoŝipoj trafikas.

Akvonivelaj indikiloj: Kisköre supre, Kisköre malsupre.

Ĉebordaj urboj: Tiszafüred, Abádszalók, Kisköre (ĉi tie akvoenergia centralo kun kluzo funkcias).

Ĉebordaj vilaĝoj: Poroszló, Tiszaderzs, Tiszaszőlős, Sarud, Tiszanána.

Kategorio:Baraĵlagoj en Hungario
Kategorio:Akvaj rezervujoj en Eŭropo
Kategorio:Akvokolekta areo de Tiso
Érico Veríssimo

**Érico Lopes Veríssimo** (naskiĝis la 17-an de decembro 1905 en Cruz Alta, Suda Rio-grando, Brazilo; mortis la 28-an de novembro 1975 en Porto Alegre, Brazilo) estis unu el la plej konataj brazilaj verkistoj en la lasta jarcento.

Li naskiĝis en eksriĉa familio kaj ne finis la lernejon pro neceso labori. Li havis apotekon en Cruz alta, sed ĝi ne sukcesis. En 1930 li translokiĝis al Porto Alegre, kie li decidis vivi nur per siaj verkoj. En Porto Alegre li ekkonis renomajn aŭtorojn kiel Mário Quintana, Augusto Meyer, Guilhermino César kaj aliaj. En la sekva jaro li eklaboris ĉe *Revista Globo* kaj tie li prosperis.

La libroj de **Erico Verissimo** jam estis tradukitaj al la Germana, Hispana, Finna, Franca, Nederlanda, Hungara, Indonezia, Angla, Itala, Japana, Norvega, Pola, Rumana, Rusa, Sveda kaj Ĉeĥa.

## Plej konataj verkoj 
* Clarissa – 1933
* Caminhos cruzados – 1935
* Música ao longe – 1936
* Um lugar ao sol – 1936
* Olhai os lírios do campo – 1938
* Saga – 1940
* O resto é silêncio – 1943
* O tempo e o vento - trilogio 1949 - 1951 - 1962

Veríssimo, Érico
PhpBB

**phpBB** estas libera programo por retforumo. Ĝi estas programita en la programlingvo PHP kaj subtenas plurajn datumbazojn, ekzemple MySQL, PostgreSQL kaj MSSQL.

## Historio 
Evoluon de phpBB ekis James Atkinson la 17-an de Julio 2000 kun celo provizi simplan retforumon por sia retpaĝaro.

La versio 1 estis oficiale eldonita la 9-an de Decembro 2000.

La versio 2 (kromnomita "*Super Furry*") estis eldonita la 3-an de Aprilo 2002.

La versio 3 (kromnomita "*Olympus*") estis oficiale eldonita la 13-an de Decembro 2007.

## phpBB kaj Esperanto 
Ne ekzistas oficiala Esperanta traduko de phpBB. Ekzistas tamen neoficiala, nekompleta komunuma traduko farita en 2007.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Retpaĝaro por programistoj
* phpBB en SourceForge.net

Kategorio:Libera programaro
Kategorio:Projektoj de SourceForge
Kategorio:Retforumoj
Urk

Dosiero:Loudspeaker.svg**Urk**
estas kun 17 500 loĝantoj kaj areo de 19,64 km² (kaj 98,37 km² da akvo) la plej malgranda municipo de la nederlanda provinco Flevolando. Urk estas antaŭa insulo en la Zuiderzee (ĝis la finkonstruo de la Fermdigo 1932) kaj en la IJsselmeer ĝis 1939. En 1939 la digo, kiu ligas Urk kun Lemmer, estis preta kaj en 1942 la Noordoostpolder estis sekigita. Por la loĝantoj de Urk la insulsento ankoraŭ pluvivas; oni ekzemple ne loĝas *en* Urk sed *sur* Urk.

Urk povas esti priskribita kiel unu el la plej religiaj municipoj de Nederlando.

eta|300ra|maldekstra|Haveno
eta|300ra|maldekstra|Urk
[eta|200ra|maldekstra|[Lumturo|Lumturo de Urk]]
eta|200ra|maldekstra|Tradiciaj vestoj de Urk

Kategorio:Vilaĝoj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Flevolando
Kategorio:Municipoj de Flevolando
Kategorio:Eksaj municipoj de Nord-Holando
Kategorio:Eksaj municipoj de Overiselo
Toronto FC

**Toronto FC** estas futbalklubo en Toronto, Kanado. La unua vira teamo ludas en la Granda Ligo Futbala, la plejbona nivelo de futbalo en Usono kaj Kanado. La koloroj de la klubo estas ruĝa, griza, kaj blanka.

La teamo faras siajn publikajn matĉojn en la stadiono *BMO Field*.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|maldekstra|290ra|

Kategorio:Kanadaj futbalteamoj
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 2005
Lenie 't Hart

eta
'''Lenie 't HART** (naskiĝinta la  en Farmsum, Nederlando)ekde 1971 helpas malsanajn kaj malfortiĝintajn fokojn en la fokovartejo de Pieterburen.

Ŝi startis siajn aktivecojn kiam geamikoj demandis ŝin iom helpi dum la okupiĝo pri junaj malfortiĝintaj fokoj. La vartejo intertempe evoluis al vera fokohospitalo, komplete kun kvarantenejoj, laboratorio, rentgensekcio ktp. Krom medicina flegado de fokoj oni ankaŭ, pere de gvidadoj, ekspozicio kaj filmo, informas pri la problemoj de la fokoj kaj ilia vivmedio.

Lenie estas la edzino de junularfilm- kaj serifaristo Karst van der Meulen.

Je la 12-a de julio 2006 aperis la libro "**t Hart voor de zeehond; 35 jaar Zeehondencrèche, 65 jaar Lenie 't Hart; 100 jaar dierenliefde''". ('t Hart por la foko; 35 jarojn Fokovartejo, 65 jarojn Lenie 't Hart; 100 jarojn da bestoamo) jubilea libro verkita de dekkvar ĵurnalistoj de la gazeto Dagblad van het Noorden (Ĵurnalo de la Nordo) laŭ interparoloj kun la kunlaborantoj kaj koncernatoj de la vartejo.

Lenie prezentis de 1983 ĝis 1988 la *Groningan Programon* de Radio Noord. Post tio ŝi faris serion da radiokolumnoj.

Lenie 't Hart estas oficiro en la *Ordeno de la Ora Arkeo* kaj distingita per la *Arĝenta Dianto*.

Hart, Lenie 't
Hart, Lenie 't
Listo de programoj verkitaj en Esperanto

Tio ĉi estas listo de  programoj, en kies interna kodumaĵo (fontkodo) kaj ekstera interfaco tekstoj estas skribitaj rekte en Esperanto, kun eblo aŭ ne pli traduki al aliaj lingvoj.

## Klasifiko 
### Desegnado 
* Grafikilo  - por desegni artaĵojn. (malaperis!)

### Interreto 
* Aliĝilo - por administri la partoprenantojn de Esperanto-renkontiĝoj.
* Pâturage - por foliumi dosierojn interrete.
* Merkuro - tujmesaĝilo por teksta interreta komunikado.
* Hedero - Simpla ilo por interkonekti Esperantistajn blogistojn. (malaperis!)

### Klavaro 
LIngvo.org donis superrigardon pri la eblecoj tajpi ĉapelitajn Esperanto-literojn en diversaj operaciumojn, poŝtelefonoj, retumiloj kaj aliaj kiel reta konvertilo.

### Ludoj 
* Lotomanio - por simuli aktivajn loteriojn, faciligante amaskunvetadon.
*Vortludo - senpaga saĝtelefona ludo kiu tre similas la ludon Skrablo.

### Tekniko 
* Interkonekto - por desegni interkonektajn elektrajn diagramojn.
* Enc2ly - konvertilo de muzik-dosieroj, de Encore al LilyPond.

## Vidu ankaŭ 
Listo de esperantigitaj programaroj

Liberaj lerniloj

## Ekstera ligilo 
* Lingvo.org: klavaro
* Listo de Esperantaj kodprojektoj

Kategorio:Informadiko
Kategorio:Listoj
Kategorio:Listoj pri Esperanto
Kupolo (geometrio)

En geometrio, **kupolo** estas pluredro formita el du paralelaj plurlateroj, unu (la bazo) kun dufoje pli multaj lateroj ol la alia (la supro), kaj de alterna bando de trianguloj kaj ortanguloj.

Kupoloj estas nomataj laŭ kvanto de lateroj de la supra plurlatero.

Se la trianguloj estas egallatera kaj la ortanguloj estas kvadratoj, kaj la bazo kaj ĝia kontraŭa edro estas regulaj plurlateroj, do la pluredro estas solido de Johnson.
Ĉi tio povas esti nur kun 6, 8 kaj 10 - lateraj bazoj, do ĉi tiaj estas la triangula, kvadrato, kaj kvinlatera kupoloj.
Ili povas esti formitaj kiel sekcoj de la kubokedro, rombokub-okedro, kaj rombo-dudek-dekduedro respektive.

Kupoloj estas subklaso de la prismosimilaĵoj.

## Ekzemploj 
Triangula prismo estas dulatera kupolo, la bazo de la kupolo estas unu el la flankoj de la prismo kaj la kontraŭa latero estas la degenera supra edro.

La seslatera kupolo kun regulaj edroj estas ebena figuro.

[eta|Ebenaj [seslatero|seslateraj kupoloj en unu el duonregulaj ebenaj kahelaroj]]

## Koordinatoj de la verticoj 
Kvankam ĝenerale la difino de la kupolo ne postulas ke la bazo aŭ supro estas regula plurlatero, ĉi tie estas konsiderata okazo je kiu la kupolo havas maksimuman eblan simetrion C*n*v kaj do la supro estas regula *n*-plurlatero kaj la bazo estas aŭ regula *2n*-plurlatero aŭ *2n*-plurlatero kiu havas du malsamajn laterajn longojn alterne kaj ĉiujn la samajn angulojn. La bazo kuŝu en la *xy*-ebeno kaj la supro kuŝu en ebeno paralela al la *xy*-ebeno. La *z*-akso estas la *n*-obla akso, kaj la spegulaj ebenoj trapasu la *z*-akson kaj dusekcu la lateroj de la bazo. Ili ankaŭ dusekcu flankojn aŭ angulojn de la supro. (Se *n* estas para, duono de la spegulaj planoj dusekcas laterojn de la supra plurlatero kaj duono dusekcas la angulojn. Se *n* estas nepara, ĉiu spegula ebeno dusekcas unu lateron kaj unu angulon de la supra plurlatero.) La verticoj de la bazo estu nomitaj kiel V1 ... V2n, verticoj de la supro povas estu V2n+1 tra V3n. Tiam la koordinatoj de la verticoj estas:

:V2j-1: (rbcos (2π(j-1)/n + α), rbsin (2π(j-1)/n + α), 0) (j=1 … n);
:V2j: (rbcos (2πj/n - α), rbsin (2πj/n - α), 0) (j=1 … n);
:V2n+j: (rtcos (πj/n), rtsin (πj/n), h) (j=1 … n).

Ĉar plurlateroj V1V2V2n+2V2n+1, kaj tiel plu estas ortanguloj do estas limigo pri valoroj de rb, rt, kaj α. La distanco V1V2 estas egala al

:rb((cos (2π/n - α) – cos α)2 + (sin (2π/n - α) - sin α)2)1/2
:= rb((cos 2 (2π/n - α) – 2cos (2π/n - α)cos α + cos2 α) + (sin 2 (2π/n - α) – 2 sin (2π/n - α)sin α + sin 2α))1/2
:= rb(2(1 – cos (2π/n - α)cos α – sin (2π/n - α)sin α))1/2
:= rb(2(1 – cos (2π/n - 2α)))1/2

La distanco V2n+1V2n+2 estas egala al

:rt((cos (π/n) – 1]2 + sin2(π/n)}1/2
:= rt((cos2 (π/n) – 2cos (π/n) + 1) + sin2(π/n))1/2
:= rt(2(1 – cos (π/n)))1/2.

Ili estas egalaj, kaj se ĉi ilia valoro estas *s* do

:rb = s/(2(1 – cos (2π/n - 2α)))1/2
:rt= s/(2(1 – cos (π/n)))1/2

Ĉi tiuj valoroj devas esti enigitaj en la esprimojn por la koordinatoj de la verticoj donitaj pli supre.

## Vidu ankaŭ 
* Kojno
eta|maldekstra|128px|Kojno

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Pluredroj
Kategorio:Prismosimilaĵoj
Kategorio:Solidoj de Johnson
Kajtopluredro

La *n*-**kajtopluredro**, **maldupiramido**, **kajtoedro**, **trapezopluredro** aŭ **trapezoedro** estas la duala pluredro de neklina *n*-latera kontraŭprismo kun regulaj bazoj. Ĝiaj 2*n* edroj estas kongruaj kajtoj. La edroj estas simetrie lokitaj.

La nomo *trapezopluredro* estas iluzia ĉar la edroj ne estas trapezoj.

La *n*-ordo de la nomo ne referenco la edroj de la pluredro sed al ordigo de verticoj ĉirkaŭ la simetriakso. La duala *n*-kontraŭprismo havas du realajn **n**-plurlaterajn edroj.

*n*-latera kajtopluredro povas esti malkomponita en du egalajn *n*-laterajn piramidojn kaj *n*-lateran kontraŭprismon.

En tekstoj priskribantaj la kristalajn rutinojn de mineraloj, la vorto kajtopluredro estas ofte uzata por signifi la pluredron sciatan kiel deltosimila dudekkvaredro.

## Formoj 
Ĉe triangula kajtopluredro la kajtoj estas romboj, do triangula kajtopluredro estas romboedro kaj samtempe paralelepipedo. Ĝi estas kuboj skalita direkte de ĝia spaca diagonalo.

Kubo estas speciala okazo de triangula kajtopluredro kun kvadrataj edroj

La alia speciala okazo de triangula kajtopluredro estas tiu kun romboj kun anguloj de 60° kaj 120°. Ĝi povas esti malkomponita en du egalajn regulajn kvaredrojn kaj regulan okedron. Pro tio ke paralelepipedoj povas kaheligi spacon, do kombinaĵo de regulaj kvaredroj kaj regulaj okedroj povas kaheligi spacon.

## Simetrio 
La geometria simetria grupo de *n*-latera kajtopluredro estas *Dnd* de ordo 4*n*, escepte de kubo, kiu havas la pli grandan geometrian simetrian grupon **Od** de ordo 48, kiu havas 4 versiojn de *D3d* kiel subgrupoj.

La turna grupo estas *Dn* de ordo 2*n*, escepte de kubo, kiu havas la pli grandan turnan grupon **O** de ordo 24, kiu havas 4 versiojn de *D3* kiel subgrupoj.

## Ekzemploj 
* Kristala sistemo de atomoj povas havi en kajtopluredrajn ĉeloj.
* La kvinlatera kajtopluredro estas havanta 10 edrojn pluredro kiu ne estas platona solido kaj kiu estas uzata kiel ĵetpluredro por generi hazardajn nombrojn 0 ... 9 aŭ 1 ... 10.

## Vidu ankaŭ 
* Romba dekduedro
* Romba tridekedro
* Pluredra notacio de Conway

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Virtualaj realaj pluredroj - la enciklopedio de pluredroj
* VRML modeloj http://www.georgehart.com/virtual-polyhedra/alphabetic-list.html           http://www.georgehart.com/virtual-polyhedra/vrml/octagonal_trapezohedron.wrl    
* Notacio por pluredroj de Conway Provu: "da**n**", kie **n**=3,4,5... , ekzemple "dA5" estas kvinlatera kajtopluredro.
* Paperaj modeloj de kvarlatera (kvadrata) kajtopluredro 

Kategorio:Pluredroj
Kajto (geometrio)

eta|250px|dekstra|Kajto kun montritaj ĝiaj egalaj flankoj kaj ĝia enskribita cirklo.

En geometrio **kajto**, aŭ **deltoido**, estas kvarlatero kun du paroj de kongruaj najbaraj lateroj, en kontrasto al paralelogramo, kie la kongruaj lateroj estas kontraŭaj.

## Specialaj okazoj 
* Konkava kajto estas nomata kiel **sageto**.
* Se ĉiuj kvar flankoj de kajto estas de la sama longo (tio estas, la kajto estas egallatera), ĝi estas rombo.
* Se kajto estas egalangula, ĝi devas ankaŭ esti egallatera kaj tial estas kvadrato.

## Propraĵoj 
* Se d_1 kaj d_2 estas la longoj de la diagonaloj, do la areo estas
:A=\frac{d_1d_2}{2}.
* Alternative, se a kaj b estas longoj de la lateroj, kaj \theta estas la angulo inter neegalaj lateroj, do la areo estas
:A={a b \sin\theta}\,.
* Unu diagonalo dividas kajton en du izocelajn triangulojn; la alia dividas la kajton en du kongruajn triangulojn.
* La diagonalo kiu dividas kajton en du kongruajn triangulojn estas simetriakso.
* Ĉiu konveksa kajto havas enskribitan cirklon; alivorte tie ekzistas cirklo kiu estas tangento al ĉiuj kvar lateroj.
* Malfinie multaj egalaj kajtoj povas kaheligi ebenon.
* Kajto kaj sageto kune prezenti unu el du aroj de esencaj neperiodaj kahelaroj de Penrose, studitaj de Roger Penrose.

## Vidu ankaŭ 
* Trapezoido

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Kajto kun interaga animacio
* Areo de kajto kun interaga animacio

Kategorio:Kvarlateroj