Druidismo

[eta|300px|Druidaro ĉe [Stonehenge en Wiltshire, Anglio.]]
**Novdruidismo** aŭ simple **Druidismo** (angle **Druidry**), estas moderna spiriteco aŭ religio kiu ĝenerale antaŭenpuŝas harmonion kaj kultadon je naturo kaj respekton je ĉiuj estaĵoj, inkluzivite la medio. Multaj formoj de moderna Druidismo estas novpaganaj religioj, dume iuj anstataŭe estas vidataj kiel filozofioj kiuj ne ĉiam estas religiemaj. Naskiĝinte en Britujo dum la 18-a jarcento, ĝi origine estis kultura movado, kiuj nure akiris religiajn aŭ spiritajn implicitajn nuancojn dum la 19-a jarcento.

La kernprincipo de Druidismo estas respekto kaj kultado je naturo kaj sekve ĝi ofte implikas partoprenon al la mediista movado. Alia elstara kredado inter modernaj druidoj estas kultadon je praavoj, aparte tiuj kiuj apartenis al prahistoriaj socioj.

Ekde la brita romantika movado en la 18-a jarcento, kiu gloris la antikvajn "keltajn" popolojn de la Bronzepoko, la unuaj druidoj strebis imiti la bronzepokajn sacerdotojn kiuj estis ankaŭ konitaj kiel druidoj. Tiam oni konis malmultajn zorgajn informojn pri tiuj antikvaj sacerdotoj kaj la moderna druidisma movado ne havas rektan kunligon kun ili, spite al kontraŭajn asertojn faritajn de iuj modernaj druidoj.

Dum unua duono de la 20-a jarcento, la modernaj druidoj naskis fratajn organizaĵojn modeligitajn laŭ la Framasonaro kiu uzis la romantikan figuron de la britaj druidoj kaj bardoj kiel simbolojn de indiĝena brita spiriteco. Iuj el ĉi tiuj aroj estis pure frataj kaj kulturaj, kreintaj tradiciojn eke de la nacia imago de Britujo. Aliaj kuniĝis kun samtempaj movadoj kiel la fizikkultura movado kaj naturismo. Ekde 1980 iuj modernaj druidaj aroj adoptis similajn metodologiojn al tiuj de Kelta Rekonstruista Paganismo streĉante krei pli historie zorgan praktikon. Ĉiukaze, estas ankoraŭ diskutadoj pri kiom da simileco povas la modernaj druidoj havi aŭ ne havi kun la bronzepokaj druidoj.

## Kredadoj 
Kredadoj tre varias kaj ne estas fiksata dogmo aŭ kredadsistemo kiun ĉiuj fideluloj sekvas. Sendube, ĝi estas ŝlosilkomponanto de multaj druidaroj ke ne devus esti rigoraj dogmoj. Ne estas centra aŭtoritato super la tuta movado, nek iuj centra religia teksto aŭ religia estro. Kernideoj kunpartigitaj far multaj druidoj, laŭ Emma Restall Orr, la fondintino de La Druidreto, entenas "honoraĵon de la praavoj kaj honoraĵon de la tero". Orr ankaŭ komentas ke "Druidismo estas kunligata kun ĉiuj aliaj terpraavaj tradicioj de la terglobo, kiel la indiana, la maoria kaj la huna, la aborigena kaj la indiĝenaj spiritecoj de Afriko kaj Azio", vido apogita far la brita ĉefdruido Philip Carr-Gomm.

### Naturbazata spiriteco 
Druidismo larĝe turniĝas ĉirkaŭ la kultado de la naturo. Phil Ryder asertis ke "en Druidismo, Naturo estas konsiderata senkondiĉe sankta kaj ĝi estas esprimo aŭ manifestaĵo de dieco". Multaj druidoj estas animistoj. Multegaj druidoj vidas la naturaspektojn kiel trempitajn en spirito aŭ animo, laŭvorte aŭ metafore. Iuj druidoj rigardas bestojn kaj plantojn anoj, kiel la diecoj de la keltoj, de túath, aŭ tribo kaj tial honorindaj. Kelta aŭtoro J.A. MacCulloch skribis pri tio pliprofundiĝe en libro eldonita en 1911 titolita Religio de la Antikvaj Keltoj.

Konsiderante ke ili vidas naturan mondon kiel sanktan, multaj druidoj apartenas al mediismo, tiel ili agas por protekti areojn de la natura pejzaĝo kiuj estas minacataj de la progresigo aŭ de la polucio.

### Teologio 
La teologio de la moderna druida movado estas laŭnature naturbazata, egaligante diecon kun la naturmondo. Ĉiukaze, la detaloj de Druidismo ŝanĝiĝis dum la jarcentoj, ekde Dio-bazita monoteisma tradicio ĝis Diino-bazita politeisma tradicio.

#### Monoteismo 
Kiam moderna Druidismo evoluis religio en Britio dum la 18-a jarcento, la insulo estis kvazaŭ tute kristana kaj la plimulto de la popolo kredis je monoteisma Dio. Tia ideo estis adoptita far multaj el la pioniraj modernaj druidoj, kiel la kimro Iolo Morganwg.

Fine de la 19-a jarcento, Druidismo estis ankoraŭ "monoteisma filozofia tradicio".

#### Novpagana teologio kaj la Diino 
Iuj druidoj, kiel anoj de Ár nDraíocht Féin, estas politeistoj, venerante plurajn diojn kaj diinojn, kiuj "estas respektindaj, amindaj kaj venerindaj". Ĉi tiuj diecoj estas kutime akiritaj el historia kelta politeismo, kvankam ili povas ankaŭ fonti el aliaj fontoj, kiel ekz. Kristanismo. La Diino Danu donas sian nomon al la familio de irlandaj diecoj, kiu gaele estas Tuatha Dé Danann. La hierarkia koncepto de venerado implikante subiĝon kaj obeon flanke de ni, malsuperaj estaĵoj ne estas koncepto akordigebla kun Druidismo, spite al ofta miskompreno bazata sur la judkristana hierarkia koncepto de venerado.

Per la pliiĝo de Novpagana Druidismo kaj la vasta akcepto de la diina kultado, en "La Druida Preĝo", kiu estis skribita origine en la 18-a jarcento far la druido Iolo Morganwg, la vorto "Dio" estis substituita per "Diino" komunuze. Iuj druidoj, ĉiukaze — aparte tiuj sen etna kunligo — ne emfazas tian keltan ligilon kaj koncentriĝas anstataŭe sur aliaj historiaj popoloj, kiel la Anglosaksoj aŭ la Nordhomoj.

Praavovenerado igas multajn kontraŭi la arkeologiajn prifosojn de homaj restaĵoj kaj ilian sekvan eksponon en muzeoj. Multaj organizis kampanjojn por ilia resepulto. Ekz. en 2006 novdruido nomigita Paul Davies petis ke la Muzeo Alexander Keiller en Avebury, Wiltshire resepultu iliajn homajn restaĵojn kaj li asertis ke stapli kaj eksponi ilin estis "malmorala kaj malrespektema". Kritiko je ĉi tiu vido elvenis el la arkeologia komunumo, per asertoj kiel "neniu moderna etna aro aŭ kulto devus rajtigi alproprigi al si niajn praavojn por propraj programoj. Prizorgi tiajn restaĵojn koncernas la internacian sciencan komunumon."

### Transmondo 
Emma Restall Orr asertis ke "estas ĝenerala akcepto" de reenkarniĝo inter la druidoj kaj ke animo povas reenkarniĝi en iu ajn specio. Kelkokaze, ili male elfaras siajn ritojn ŝirmeje, aŭ dumnokte.

### Artoj kaj poezio 
En la druidismo, specifa ceremonio okazas: ĝi estas la *eistedvodo* (kimre "eisteddfod") kiun oni dediĉas al la ludado de poeziaj kaj muzikaj interpretoj. En la druida komunumo, profesiulojn kiuj estas aparte taŭgaj oni diras **bardoj**, Bardoj prezentiĝas en *eistedvodoj* ĉe pluraj okazoj, de formalaj ritoj ĝis trinkejkuniĝoj, somerkampoj kaj mediistaj protestoj.

Iuj druidoj estas uzintaj aliajn muzikajn ĝenrojn kaj kun pli teknologiaj muzikiloj, inkluzivite blusa kaj rejva muziko kaj unu brita klubo, Megatripolis, malfermis kun la performanco de druida rito.

### Arbinstruo 
Inter multaj druidoj estas sistemo de **arbinstruo** (angle "tree lore"), per kiu diversajn kunigojn oni atribuas al diversaj arbospecioj, inkluzivite specialajn humorojn, agojn, vivfazojn, diecojn kaj praavojn.

### Festivaloj 
Iuj modernaj druidaroj klopodas reviviĝi folklorajn eŭropajn festivalojn kaj iliajn respektivajn tradiciojn.

Multaj druidoj festas okto festivalojn ĉiujare, kiujn oni kolektive konas kiel la Jarrado. Kvar el ĉi tiuj estas sunaj festivaloj, poziciigataj ĉe la solsticoj kaj ekvinoksoj. La aliaj kvar estas la "keltaj" festivaloj de la antikva Irlando. La ideo de la Jarrado estis enkondukata en la Druidismon far Ross Nichols, kiu kreis la Ordeno de Bardoj, Ovatoj kaj Druidoj en 1964 kaj li akiris ĉi tiun ideon el sia amiko Gerald Gardner, kiu efektivigis ĝin en sia Bricket Wood koveno de gardnerismaj sorĉistoj en 1958.

## Historio 
### Originoj 
[dekstra|eta|200px|Ilustraĵo de William Stukeley, unu el la primaraj personecoj de la disvolvo de Druidismo, li havis ankaŭ signifan influon sur la moderna [arkeologio.]]
La druida movado originiĝis inter la romantikaj ideoj pri la antikvaj druidoj kiujn oni komencis disvolvi en la 17-a kaj 18-a jarcentoj. Kvankam multaj fruaj mezepokaj verkistoj, ĉefe en Irlando, demonigis la antikvajn druidojn kiel barbarojn kiuj kutimis homajn oferojn kaj klopodis forigi la alvenon de la Kristanismo, iuj malfruaj mezepokaj verkistoj komencis prilaŭdi tiujn kiujn ili konsideris la virtojn de la druidoj kaj ili reinventis ilin kiel naciajn heroojn, ĉefe en Germanio, Francujo kaj Skotlando. Estis ankaŭ dum ĉi tiu periodo ke Conrad Celtis komencis propagandi la bildon de la druidoj kiel barbohavaj, saĝaj maljunuloj kiuj surmetis blankajn vestojn: bildo kiu havos grandan influon dum la sekvantaj jarcentoj.

La imago de la ferepokaj druidoj kiel naciaj herooj ekaperos pli poste en Anglio dum la frua mezepoka periodo, per la antikvaĵisto kaj anglikana vikario William Stukeley (1687–1765) kiu proklamis sin "druidon" kaj skribis iujn famajn librojn en kiuj li asertis ke prahistoriaj megalitoj kiel Stonehenge kaj Avebury estis temploj konstruitaj far la druidoj, aserto kiun oni konsideras hodiaŭ malĝustan. Stukeley mem, devota sed neortodoksa kristano, sentis ke la antikvaj druidoj estis sekvantoj de monoteisma kredo kiu multe similis Kristanismo, kaj je certa momento li eĉ afirmis ke antikva Druidismo estis "tiom ege simila al Kristanismo, ke fakte, ĝi diferencis de la lasta nur ĉar la druidoj kredis ke mesio estas venonta al la mondo, dume ni kredas ke li estas veninta".

## Vidu ankaŭ 
* Keltoj
* Druido

## Referencoj 
## Bibliografio 
;Akademiaj libroj
* 
* 
* 
* 
* 

;Druidaj libroj
* 
* 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* La cirklo de Brigit 
* Mondo kelta
* La druidoj
* Neopaganismo
* Andy Worthington
* Keltaj mitoj