open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mondparto

eta|180px|Nia mondo
La termino ***mond(o)parto*** nur parte koincidas kun *kontinento*. Dum la lasta esence estas "seninterrompa tero", "insulegego", *mondparto* povas ankaŭ sekvi kulturajn limojn - ekzemple, Eŭropo estas mondparto, sed ne memstara kontinento (ĝi apartenas al Eŭrazio). Aldone, al mondparto oni ankaŭ kalkulas ĉirkaŭantajn insulojn; tiele, Aŭstralio estas kontinento, sed Oceanio (Aŭstralio kun Pacifikaj insuloj) estas la mondparto. Same: Islando ***ne*** apartenas al kontinenta Eŭropo, sed jes al Eŭropo kiel mondparto.

Mondopartoj de la mondo kutime estas:
* Azio,
* Afriko,
* Eŭropo,
* Nordameriko,
* Oceanio kaj
* Sudameriko
* (kaj laŭ kelkaj, Antarkto)

Kelketaj taksas Mezamerikon aŭ eĉ Latinamerikon mondoparto.


Kategorio:Kontinentoj kaj mondopartoj
Masakro de la Montreala Politekniko

[dekstra|300px|eta|*Nef pour quatorze reines* (Navo por 14 reĝinoj) de Rose-Marie Goulet, memormonumneto pri la [Masakro de la Montreala Politekniko, montrante skulpturajn elementojn integritajn en specifa pejzaĝo, nome ekzemplo de Lokarto.]]
**Masakro de la École Polytechnique** aŭ **Montreala Masakro**, trista evento en kanada historio. La 6-an de decembro 1989, mensmalsanulo Marc Lépine, invadis inĝenierartajn klasojn en la Politeknika Lernejo de la Universitato de Montrealo en Montrealo, Kebekio. Li apartigis la virinojn disde la viroj kaj ekpafadis la virinojn. 14 virinoj (13 studentoj kaj sekretario) mortis antaŭ ol li sinmortigis. Noto, kiun li lasis, eksplikis, ke li malamis feministojn kaj kulpigis ilin pri siaj vivmalsukcesoj kaj nepovo eniri inĝenierlernejon, kvankam tiutempe virinoj estis nur 20 % de inĝenierstudentoj.

La masakro ŝokis tutan Kanadon; ĝi multege spronis la tiulandan feminisman movadon kaj estis la naskiĝo de la kontraŭpafila movado, kiu fine sukcesis kreigi pafilregadajn leĝojn en 1998. La 6-a de decembro ankoraŭ observiĝas kiel memortago por la feminisma movado, aparte en Montrealo mem; parlamento deklaris ĝin la Nacia tago de Rememoro kaj Agado pri Perforto Kontraŭ Virinoj. Blanka rubando estas la simbolo de rememoro de la 6-a de decembro kaj de kontraŭvirina perforto.

La nomoj de la virinoj mortigitaj estas:
eta|Memorŝtono
* Geneviève Bergeron
* Hélène Colgan
* Nathalie Croteau
* Barbara Daigneault
* Anne-Marie Edward
* Maud Haviernick
* Maryse Laganière
* Maryse Leclair
* Anne-Marie Lemay
* Sonia Pelletier
* Michèle Richard
* Annie St-Arneault
* Annie Turcotte
* Barbara Klucznik Widajewicz

*"Unue lamentu. Sekve laboru por ŝanĝo."*
eta|maldekstra|180px|

## Eksteraj ligiloj 
* http://archives.cbc.ca/IDD-1-70-398/disasters_tragedies/montreal_massacre 
* http://www.crimelibrary.com/notorious_murders/mass/marc_lepine/index.html  
* http://www.rotten.com/library/bio/crime/spree-killers/marc-lepine  

Montreala politekniko
Kategorio:Montrealo
Kategorio:1989 en Kanado
Kategorio:Lernejaj masakroj
Mariánská

**Mariánská** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Jáchymov en alto de 850 m super marnivelo. Origina nomo de tiu ĉi vilaĝo estis Sorg (t.e. rando de arbaro, de la limterito-ria arbaro). En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . Tiu ĉi devene mariana pilgrima loko estadis en duono de la 20-a jarcento prizonaj laborpunejoj.

Fine de la 15-a jarcento tie loĝis ermito Johano Niavis, profetinta gloron de la mineja urbo, tie fondota, ties bankroton kaj novan renesancon.

Dum fondiĝo de la urbo tie estis kelkaj bienoj. Post la Tridekjara milito, kiam la minado en Jáchymov-regiono plej regresintis, kelkaj ministoj trovis restaĵojn de la Niavis-ermitejo kaj konstruis tie unue kapelon kaj poste en la jaro 1699 procesian preĝejon de Virgulino Maria kun peto, ke la gloro de Jáchymov-minado renoviĝu. Apud la kapelo loĝis ermito Eŭsebio Kolitsch el Hřebečná ĝis la jaro 1728, kiam li estis atakita de rabistoj kaj mortbruligita.

En la jaro 1754 la procesia preĝejo estis pruntita al Ordeno de Kapucenoj. Ili tie konstruis en la jaroj 1754-1756 la duan preĝejon, monaĥejan kaj kapucenan hospitalon. La monaĥejo estis nuligita en la jaro 1948 kaj la tuta konstruaĵo pro danĝera stato forigita en la jaroj 1964-1965.

Super la eksa monaĥejo estas sociala instituto por la homoj, kiuj bezonas specialan zorgon.

Apud la origina vilaĝo Marianská la entrepreno Jáchymov-minejoj konstruis post la jaro 1948 ministan vilaĝon (t.e. 50 duoblaj ligno-domoj), kiu post likvido de la minejoj estis ŝanĝita je ripozloko.

## Loĝantaro 
Kategorio:Jáchymov
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Karlovy Vary
Kategorio:Setlejoj en Ercmontaro en Ĉeĥio
Mineralogio

[eta|270px|Kristaloj de [serandito, natrolito, analcimo, kaj aegirino: Mont Saint-Hilaire, La Vallée-du-Richelieu RCM, Montérégie, Kebekio, Kanado.]]
La **mineralogio** (ankaŭ **mineraloscienco**) estas la fako de terscienco okupiĝanta pri eksteraj kvalitoj de mineraloj, pri ilia kemia konsisto kaj pri ilia kristala strukturo, dureco, optikaj trajtoj, genezo kaj pozicio en la evoluo de la tera krusto. La Mineralogio studas la ecojn, klasojn, deveno, transformiĝojn kaj praktikajn kaj ekonomiajn utiligojn de la diversaj mineraloj. Sciencisto kiu studas mineralogio estas **mineralogo**.

La Internacia Mineralogia Organizo estas organizo kiu nomas kaj kategoriigas mineralojn tutmonde. Tiam 2004, estas pli ol 4000 specoj de mineraloj nomitaj de la IMA. El tiuj, 150 estas abundaj, 50 estas abundetaj, kaj la aliaj estas raraj.

Kiam la mineraloj havas formojn determinitajn laŭ simetrio kaj limigitajn laŭ ebenaj surfacoj, tiuj mineraloj nomiĝas kristaloj kaj la specifa sciencobranĉo kiu studas ilin nomiĝas Kristalografio.

## Vidu ankaŭ 
* Georgius Agricola
* Listo de mineraloj
* Listo de mineralogoj
Mardo

[eta|*Marso*, oleopentraĵo de [Diego Velázquez.]]
**Mardo** estas la dua tago de la semajno, laŭ internacia normo ISO 8601. Tiu nomo venas el la franca *mardi*, kiu siavice venas de la latina *dies Martis*, tago de la dio Marso. El tiu venas la vortojn *martes* kaj *martedì* ankaŭ.

Oni kopiis la ideon en ĝermanidaj lingvoj, uzante tial la nordian militdion *Tiw* anstataŭ Marso, en *Tuesday*, dinsdag kaj *Dienstag*.

Simile en Hinda lingvo tio nomiĝas mangalvâr मंगलवार t.e. tago de Marso.

En multaj mondpartoj, mardo estas la dua tago de la laborsemajno.

Mardo sekvas lundon kaj antaŭvenas merkredon. Vidu: Gregoria kalendaro.

En hispanlingvaj kulturoj, mardo estas malbonaŭgura tago. Proverbo diras, *En martes, no te cases ni te embarques* (marde, nek edziĝu nek enŝipiĝu). La **mardo la 13-a** estas por hispanlingvanoj malbonaŭgura, kiel vendredo la 13-a por anglalingvanoj aŭ franclingvanoj.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.fec.gov/pages/faqvdayeprocedures.htm  
* http://www.indepthinfo.com/weekdays/tuesday.shtml  
* http://nbriefs.com/2005/06/today-is-tuesday.html  
* http://www.cjvlang.com/Dow/index.html 

Kategorio:Tagoj de la semajno
Merkredo

eta|dekstra|180px|La dio Odin, laŭ kiu originas la nomo de la meza tago
**Merkredo** estas la tria tago de la semajno, laŭ internacia normo ISO 8601. Tiu nomo venas el la franca *mercredi*, kiu siavice venas de la latina *dies Mercurii*, tago de la dio Merkuro. El tiu venas la vortoj *miércoles* kaj *mercoledì* ankaŭ.

Oni kopiis la ideon en ĝermanidaj lingvoj, uzante la nordian dion Votanon anstataŭ Merkuro, en la angla nomo *Wednesday*, en la nederlanda *woensdag*. La germana nomo *Mittwoch* kaj la finna nomo *keskiviikko* signifas "semajnmezo". 

Merkredo sekvas mardon kaj antaŭvenas ĵaŭdon.

Vidu: Gregoria kalendaro.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.indepthinfo.com/weekdays/wednesday.shtml  (angle pri la tagonomoj)

Kategorio:Tagoj de la semajno
Mauro Nervi

**Mauro Nervi** (naskiĝis 1959) estas itala kuracisto, germanisto kaj esperantlingva poeto kaj tradukisto.

Nervi naskiĝis en La Spezia, havena urbo en la nordo de Italio. Studento de medicino, li doktoriĝis pri ĝenerala kirurgio. Ekde 1984 li laboras en la Kirurgia Departemento ĉe la Universitato de Pizo. Post tio li doktoriĝis en 1994 pri germana lingvo kaj germana literaturo, en 1999 pri klasika filologio, kaj en 2003 pri filozofio en la sama universitato. Depost 1995 li kritike verkis pri Franz Kafka, Goethe, kaj Kleist kunlabore kun la Fakultato pri Germanistiko.

Nervi estras la retejon http://www.kafka.org/ . Ĝis 2008 li estis prezidanto de Esperantlingva Verkista Asocio, kaj de tiam prezidas la posteulan asocion Akademio Literatura de Esperanto.

Nervi edziĝis en 1992 kaj havas du filinojn, Serena (2002) kaj Dorabella (2005). Ĉitempe li interesiĝas pri filozofio kaj logiko.

## Verkoj 
Li famiĝis pro siaj poemoj kiam li havis nur 18 jarojn, kaj en 1978 aperis lia unua poemkolekto ''La Turoj de l' Ĉefurbo*. En ĉi tiu libro, kvankam klare enestas iuj nematuraĵoj, la juna Mauro Nervi montris jam imponan lerton pri ritmo. El lia scio pri klasika literaturo venis kelkaj poemoj de *La Turoj de l' Ĉefurbo*, interalie poezia teatraĵo bazita sur la murdo de Agamemno fare de Klitemestro, kaj poemoj por ĉiuj muzoj. Post la eldono de lia unua verko, Nervi daŭre publikigis poemojn, i.a. en la revuoj *Fonto* kaj *Literatura Foiro*. En 1986 lia traduko de *La Repertuaro de l' Memoro* de Eugenio Montale estis uzita por la enkonduko al *Ombro sur interna pejzaĝo* de Spomenka Štimec. En 1996 aperis lia traduko de *La Metamorfozo* de Kafka.

En 2001 aperis lia dua kolekto de poemoj, *Havenoj*. Forlasante la klasikan temon de la unua kolekto, *Havenoj* havas forte maran temon kaj estas inspiritaj de i.a. liaj studoj de germana literaturo.

Pro sia esperantlingva verkaro li plurfoje gajnis premiojn en literaturaj konkursoj.

## Listo de verkoj 
### Poemoj 
**La Turoj de l’ Ĉefurbo* (1978)
**Havenoj* (2001)

### Tradukoj 
*Maurizio Caprile: *La Blinda Ermito : poemkolekto* (1979)
*Franz Kafka: *La Metamorfozo* (1996)

### Eseoj kaj studoj 
**Galabijo en Bruselo: Jorge Camacho kaj la poetiko de l' pluralo*, postparolo al la poemaro *Celakantoj'', de Jorge Camacho (eld. Bero, 2004)

### Aliaj 
Kontribuis al BA1.

## Eksteraj ligiloj 
*[Verkoj de kaj pri Mauro Nervi](http://search.obvsg.at/primo_library/libweb/action/search.do?dscnt=0&scp.scps=scope%3A(ONB_aleph_esperanto)&tab=onb_sondersammlungen&mode=Basic&vl(freeText0)=mauro+nervi&vid=ONB&fn=search) en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo 

Kategorio:Italaj kuracistoj
Kategorio:Italaj germanistoj
Kategorio:Esperanto-verkistoj
Kategorio:Esperantlingvaj poetoj
Kategorio:Italaj esperantistoj
Mika Waltari

**Mika WALTARI** (naskiĝis la 19-an de septembro 1908 en Helsinko, mortis la 26-an de aŭgusto 1979 en Helsinko) estis finna verkisto, eble la plej tradukita kaj fama ekster la limoj de lia lando.

Kiel junulo li komencis verki poezion, kaj poste dediĉis sin al prozo. Post studado de filozofio li laboris kiel ĵurnalisto kaj fine kiel libera verkisto. En la 20-aj jaroj de la 20-a jarcento li estis gvida persono de grupo *Tulenkantajat* (Portantoj de fajro), kies manifeston *Hurmioituneet kasvot* (Ekstaza vizaĝo) li eldonis en 1924 kune kun Olavi Paavolainen.
En 1931 li edziĝis al Marjatta Luukkonen.

Grandan sukceson akiris jam la unua romano *Granda iluzio* pri moralaj problemoj de la postmilita generacio. Sukcesaj estis ankaŭ spritaj detektivaj rakontoj pri komisaro Palmu. La plej grandajn sukcesojn li gajnis per la verkado de historiaj romanoj.

## Kelkaj verkoj 
* *Suuri illusioni* (1928, Granda iluzio)
* *Isästä poikaan* (1933-1935, De patro al filo)
* *Vieras mies tuli taloon* (1937, Fremdulo venas)
* *Kuka murhasi rouva Skrofin?* (1939, Kiu murdis s-inon Skrof?)
* *Kaarina Maununtytär* (1942)
* *Sinuhe, egyptiläinen* (1945, Egiptano Sinuhe)
* *Mikael Karvajalka* (1948, Miĥaelo Karvajalka, travivaĵoj de junulo dum la Luther-erao)
* *Johannes Angelos* (1952, pri falo de Konstantinopolo)
* *Turms, kuolematon* (1955, Senmorta Turms)
* *Feliks onnellinen* (1958, Feliks la feliĉa)
* *Valtakunnan salaisuus* (1959, Mistero de la regno)
* *Ihmiskunnan viholliset* (1964, Malamikoj de la homaro)
* *Noita palaa elemään* (Sorĉistino revenas, dramo)
* *Nuori Johannes* (1980, Obskura anĝelo)
* *Kirjailijan muistelmat* (1980, rememoroj de la verkisto)

## Vidu ankaŭ 
* Komisario Palmun erehdys, filmo
* 4266 Waltari, asteroido
* 4512 Sinuhe, asteroido

## Eksteraj ligiloj 
* Detala vivpriskribo  
* http://www.hejkal.cz/nakladatelstvi/autor.asp?18 
* http://waltari.lasipalatsi.fi/ 
* http://finn.republika.pl/  

Kategorio:Finnaj verkistoj
Marto

**Marto** () estas la tria monato de la Gregoria kalendaro. Ĝi enhavas 31 tagojn. Ĝi nomiĝas laŭ Marso, la romia dio de milito, samkiel la tago mardo. Antaŭ la aldono de januaro kaj februaro, marto estis la unua monato de la kalendaro.

Marto estas monato de la printempo en la Norda hemisfero kaj de la aŭtuno en la Suda hemisfero. Unu el la du ekvinoksoj okazas en marto. La signoj de la Zodiako en marto estas Fiŝoj kaj Ŝafo (= Arieso).

Marto venas post februaro kaj antaŭ aprilo.

Marto komenciĝas per la sama semajntago kiel novembro en ĉiuj jaroj, kaj kiel februaro krom en superjaro.

eta|maldekstra|Martoel hor-libro de l' duko de Berry

eta|Narcisoj

## Aliaj projektoj 
## Eksteraj ligiloj 
* http://www.romanianvoice.com/poezii/poezii/ploaie.php 
* http://www.astro.uu.nl/~strous/AA/en/antwoorden/seizoenen.html 
* http://uus.miksike.ee/documents/main/lisa/pidu/teised/taliharjapaev.htm  
* http://wayback.vefsafn.is/wayback/20051105045632/www.vedur.is/vedurfar/yfirlit/med6190.html 


Kategorio:Monatoj
Majo

**Majo** () estas la kvina monato de la Gregoria kalendaro. Ĝi enhavas 31 tagojn. Ĝi nomiĝas laŭ Maja, romia diino de fekundeco.

Majo estas monato de la printempo en la Norda hemisfero kaj de la aŭtuno en la Suda hemisfero. La signoj de la Zodiako en majo estas Bovo kaj Ĝemeloj.

Majo venas post aprilo kaj antaŭ junio.

Neniu alia monato en jaro komenciĝas per la sama semajntago kiel majo.

eta|maldekstra|Majoel hor-libro de l' duko de Berry

[eta|[Konvalo]]

## Vidu ankaŭ 
* Majo (persona nomo)


Kategorio:Monatoj
Majstro Theodoriko

dekstra|250px
**Majstro Theodorik**, kortega pentristo de imperiestro Karolo la 4-a en la jaroj 1359-1368. Ne estas certa lia nacieco, sed siajn verkojn li postlasis en Bohemio en Kapelo de Sankta Kruco en la burgo Karlštejn (Karlův Týn), kie li bildigis ĉiujn sanktulojn sur lignaj tabuloj. La vizaĝoj estas reliefaj, preskaŭ portretaj.

Kategorio:Ĉeĥaj pentristoj
Kategorio:Naskiĝjaro nekonata
Kategorio:Mortojaro nekonata
Malta lingvo

La **malta lingvo** (malte: *Il-Malti* aŭ *L-ilsien Malti*) estas la sola nacia lingvo de Malto, kaj unu el ties du oficialaj lingvoj (la dua estas la Angla). Lingvistoj klasifikas la lingvon kiel mikslingvon aŭ ŝemidan lingvon, sed ankaŭ malofte nomas ĝin "kreola". Mankas interkonsento, kaj ofte ĝi estas rigardata kiel inter la aliaj klasifikoj. kaj kelkaj argumentas, ke la malta similus al lingvoj kiel la irlanda, kiu estis anstataŭita en sia hejma lando de la angla lingvo. Se la tendenco daŭros, la malta povos fine fariĝi superflua apud la angla.

### Ŝanĝoj en miksaĵo de la angla kaj itala 
La tendenco en Malto estas, ke tie la angla kaj itala lingvoj havas pli da influo.

Ĉi influoj signifas, ke se la malta lingvo transvivus, ĝi transvivus kiel pli granda mikso de angla kaj itala lingvoj.

### Literumo 
La amaskomunikiloj havas grandan influon sur Malto. Plej popularaj amaskomunikiloj estas en la angla aŭ itala lingvoj. Ankaŭ interreta uzo en la malta estas tre limigita, sekve ĝi ofte ne servas al la lingvo. Sekve, kiam oni tajpas, 'c' estas uzata anstataŭ 'ċ', kaj 'h' anstataŭ 'ħ'. "z" estas skribata "tz" por distingi ĝin de "ż", kiu estas skribata "z", kaj "ġ" estas skribata "dj" por distingi ĝin de "g".

## Literaturo 
* 

## Vidu ankaŭ 
* Sicilia lingvo
* Sicilia araba dialekto

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.kunsilltalmalti.gov.mt  
* http://www.ghaqdatalmalti.org
* http://www.akkademjatalmalti.com  Akademio de lando Malto
* http://mt.wikipedia.org Ĉefpaĝo de la malta Vikipedio

## Notoj kaj referencoj 

Kategorio:Araba lingvo
Kategorio:Mikslingvoj
Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Kategorio:Lingvoj de Malto
Malkovrinto

[eta|maldekstra|Monumento de Kolombo sur Madajro ([Funchal)]]
[eta|[Michael Faraday – malkovrinto de la elektromagneta indukto]]

**Malkovrinto** estas persono, kiu observis iun fenomenon kaj pludonis la scion pri ĝi al iu publiko. Povas okazi, ke pluraj malkovrintoj malkovras la saman aferon, ekzemple:
* Antaŭ proksimume 30&nbsp;000 jaroj la praindianoj malkovris vojon al Ameriko. Ĉiuj poste enmigrontaj grupoj devis denove malkovri vojon.
* Antaŭ proksimume 1&nbsp;000 jaroj vikingoj kun la esploristo Leifr Eiríksson malkovris Amerikon, sed nur malgranda grupo eksciis pri tio.
* En 1492 Kristoforo Kolumbo malkovris Amerikon.
* En 1507 Amerigo Vespucci malkovris, ke Ameriko estas kontinento.

Kategorio:Esploristoj
Kategorio:Historio de scienco
Mato-Groso

**Mato-Groso** (*Mato Grosso* portugallingve) estas okcidenta subŝtato de Brazilo. La nomo *Mato Grosso* signifas "Dika Trudherbo". Ĝia ĉefurbo estas Cuiabá. Alia grava urbo estas Sinop (196 312 loĝantoj).

Ŝinguoj estas la nomo por la indianoj vivantaj ĉe la supra fluejo de la rivero Ŝinguo en la brazila Mato-Groso. Ŝinguoj estas arnomo por pluraj grupoj, kiuj parolas kvar malsamajn lingvojn.

Laŭ la stato de  en la subŝtato vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Limnajbaroj estas .

## Vidu ankaŭ 
*Ĉikitaj sekaj arbaroj
*Tibor Sekelj

## Notoj kaj referencoj 

Kategorio:Subŝtatoj de Brazilo
Marko Bruto

**Marko Junio Bruto** (latine: *Marcus Iunius Brutus*; naskiĝis ĉirkaŭ 85, mortis ĉirkaŭ 42 a.K.) estis mortiginto de Julio Cezaro. Por savi la Romian Respublikon kontraŭ tiraneco, li mortigis Cezaron je -44 kaj poste batalis kontraŭ Antonio kaj Oktavio en la batalo de Filipio je -42, sed estis venkita. Li sinmortigis kaj la Respubliko mortis kun li. Lia onklo estis Katono la Plijuna, alia heroa respublikano. Oktavio, adoptita filo de Cezaro, poste starigis la imperion.

Bruto estis sekvinto de la filozofo Platono kaj estis tre studema, leginte librojn en la profunda nokto.

## Vivo 
Kiam Cezaro transiris la Rubikonon je -49 kaj montris sin kiel minaco kontraŭ la Respubliko, Bruto aliĝis la armeon de Pompeo. Cezaro venkis Pompeon ĉe Farsalio je -48 kaj pardonis multajn, kiuj batalis kontraŭ li: inter aliaj, Bruto mem kaj Kajo Kasio Longino, kiuj poste komplotos por mortigi lin.

Cezaro onidire rigardis Bruton ne nur kiel amikon sed ankaŭ kiel eblan filon ĉar lia patrino estis amoratino de Cezaro.

Kvankam Kassio deziris la morton de Cezaro pro malamo de koro, Bruto deziris ĝin pro amo de justeco, por savi la Respublikon. Pro tio, la komploto ne ŝajnis deca kaj respektinda ĝis la aliĝo de Bruto, kies virton neniu dubis, ne eĉ liaj malamikoj. Do kiam li aliĝis la komploton, ĝi fariĝis realigebla.

Dosiero:Brutus Eid Mar.jpg
Dosiero:Ppr-brutus.JPG
Dosiero:Marcus Brutus.jpg

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?lookup=Cic.+ad+Brut.+1.1.1 
* http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Plutarch/Lives/Brutus*.html 
* http://classics.mit.edu/Plutarch/m_brutus.html  
* http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?lookup=App.+BC+toc 

Kategorio:Romiaj politikistoj
Kategorio:Antikvaj juristoj
Kategorio:Naskiĝintoj en la 1-a jarcento a.K.
Kategorio:Mortintoj en la 1-a jarcento a.K.
Kategorio:Mortintoj en -42 
Kategorio:Personoj cititaj en La Dia Komedio (Infero)
Malnova Urbo (Prago)

**Malnova Urbo** (, devene *Pražské město*/*Pragensis civitas*, *Větší město*/*Major civitas* aŭ *Staré Město pražské*/*Antiqua civitas Pragensis, *) estas historia urbo, parto de municipo kaj katastra teritorio de Prago sur la dekstra bordo de rivero Vultavo, kun areo 129,03 ha, apartenanta al la urba parto Prago 1. Vivas ĉi tie  ().

Tamen la definitiva fondo de la plej malnova kvartalo de Prago okazis en la kvara jardeko de 13-a jarcento. Tiam, inter la jaroj 1232 kaj 1234 la reĝa monstampisto Eberhard fondis oriente de la jam ekzistinta sidloko la Sta Gallo-kvartalon. Tiu nova sidloko de bavariaj koloniistoj etendis sin ĉirkaŭ la paroĥpreĝejo de Sankta Gallo (ĉeĥe: *Havel*) kaj ĝi diferencis de la antaŭaj per sia regula fondplano.

Ĝi posedis statuton de urbaj liberecoj kaj estis sidejo de la reĝa urbestro. Oriente ĝi estis ĉirkaŭita per remparo kaj fosaĵo formanta duoncirklon, proksimume surloke de hodiaŭaj stratoj "Národní třída" (Nacia Avenuo), "Příkopy" (Fosaĵoj Avenuo - la nomo memori-gas iaman fosaĵon sub la urba muro) kaj "Revoluční třída" (Revolucio Avenuo). Tiamaniere unuiĝis la nova kvartalo Sta Gallo kun la aliaj sidlokoj kaj formiĝis unu administra distrikto, kies centro estis la Foirplaco - la nuntempa Malnovurba Placo, grava nodo de la malnovaj komercvojoj.

## Loĝantaro 
## Najbaraj kvartaloj 
* Josefov (Juda urbo)
* Nova Urbo
* Malgranda Kvartalo
* Holešovice

## Vidu ankaŭ 
* Malnovurba ekzekuto en Prago

## Pluaj fotoj

Prague 07-2016 View from Old Town Hall Tower img3.jpg|Malnova Urbo
13-12-31-noční Praha-by-RalfR-20.jpg|Nokta Prago
Anežský klášter sv. Salvátor a sv. František 1.jpg|Anna templo

### Panoramo
Kategorio:Prago 1

Kategorio:Urboj enmembrigitaj en Pragon
Kategorio:Setlejoj sur Vultavo
Kategorio:Katastraj teritorioj en Prago
Malnovurba Placo (Prago)

**Malnovurba Placo** (ĉeĥe: ) estas placo en Prago. Sian nuntempan planon la placo ricevis ĉirkaŭ la jaro 1230 sub la regado de Venceslao la 1-a, kiam estis fondita la Malnova Urbo. La originan vizaĝon de la placo ŝanĝis la asanacio je fino de la 19-a jarcento kaj la detruo de la norda kaj orienta domvicoj, same kiel la breĉo por la Pariza Avenuo (Pařížská třída).

La plej notinda konstruaĵo sur la placo estas Malnovurba Urbodomo

Je la kontraŭa flanko de la placo troviĝas monumenta konstruaĵo de la Preĝejo de Virgulino Maria antaŭ Týn.

[eta|maldekstra|300px|Vido al Malnovurba Placo el turo de [Preĝejo de Virgulino Maria antaŭ Týn|Týn-preĝejo]]
La centron de la placo okupas la monumento de Magistro Jan Hus (verko de skulptisto L. Šaloun); la statuaro estis malvualita en 1915 okaze de la kvincentjara datreveno de brulmortigo de la reformatoro. Sur la norda flanko konserviĝis el originaj domoj la konvent-konstruaĵo de Paŭlanoj (domo n-ro 930/7), frubaroka, el la jaro 1684, kies impona frontono meritas atenton.

[maldekstre|eta|[Preĝejo de Virgulino Maria antaŭ Týn|Týn-preĝejo]]
Notindaj plue, orientflanke, estas palaco Kinský (n-ro 606/ 12) (nuntempe ejo de grafikaj kolektoj de la Nacia Galerio), rokokostila konstruaĵo el 1755-1765, kaj Týn-lernejo n-ro 604/14 kun interesa renesanca frontono. En ĝia teretaĝo kaj en tiu de la najbara domo n-ro 603/15 konserviĝis gotikaj arkadoj.

La domoj sur la suda flanko de l' placo havas romanikajn kaj gotikajn fundamentojn. Plej multajn el ili oni rekonstruis en barokstilo. La domo "Ĉe unukornulo" (U jednorožce) n-ro 551/17 havas tipan frurenesancan portalon. La domo n-ro 548/20, ĉe la angulo de strato Železná, posedas romanikajn kelojn, bone konservitan malfrugotikan enirejon kaj restaĵojn de portalo kun dato 1496 A. D. (el metiefo de Matěj Rejsek). Ĉi tie la fama ĉeĥa komponisto Bedřich Smetana malfermis en 1848 privatan muziklernejon. La domvico kontraŭe de la urbestra domo (inter la stratoj "Železná" kaj "Melantrichova") atentigas precipe per siaj konservitaj arkadoj.

En apudeco de la urbestra domo troviĝas la domo "Ĉe minuto" (n-ro 3/2), notinda renesancstila konstruaĵo, kies specialaĵo estas sgrafito kun figuraj desegnaĵoj, devenantaj el komenco de la 17-a jarcento. Nuntempe la preĝejo de Sankta Nikolao (kostel sv. Mikuláše) ĉe la angulo de Pariza strato ankaŭ apartenas al la Malnovurba placo. La elstara barokstila konstruaĵo el 1732-1735 estas laboraĵo de K. I. Dientzenhofer. La skulptaĵoj devenas de Antonín Braun, nepo de la fama baroka skulptisto de Praha, Matyáš Braun, dum la freskojn sur la kupolo faris bavara pentristo Peter Assam. La preĝejo apartenas nun al la Ĉeĥoslovaka eklezio.

## Vidu ankaŭ 
* Malnovurba ekzekuto en Prago

Kategorio:Placoj en Prago
Kategorio:Malnova Urbo (Prago)
Moderna scienco

**Moderna scienco** (taksite pli malpli ekde la jaro 1600) estas la scienco de la moderna Okcidento. Ĝi estis fondita en la 17-a jarcento de Galileo (Galileo Galilei), Bakono (Francis Bacon) kaj Kartezio (René Descartes). Ili enkondukis al la dedukto kaj observado de Aristotelo kaj greka scienco la novajn ilojn de indukto (Bakono), la eksperimento (Galileo) kaj la granda uzo de matematiko (Galileo, Kartezio). Kaj la emfazo de scienco subtile moviĝis de la logika klarigo de naturo al la matematika antaŭdiro de naturo. Alivorte, scienco fariĝis malpli filozofia kaj spekulativa pripensado sed uzante la scienca metodo ĝi fariĝis pli preciza, fakta, empirika, malpruvebleca kaj formulita matematike.

Kvankam la grekoj respektis logikon pli ol fakto, tamen en moderna scienco, la inverso estas la kazo.

Dum 1600-1850, moderna scienco estis plejparte la afero de amatoroj kiuj laboras ekster aŭ spite de la universitatoj. La pasio de riĉuloj (Darvino) kaj la hobio de burĝoj (Franklin). Tiam scienco nur estis branĉo de filozofio, t.e., "natura filozofio", la filozofio pri naturo. 

En la 19-a jarcento, unuafoje en Germanio, scienco estis profesiigita kaj fariĝis la afero de profesoroj kaj fakoj de universitatoj. Kaj scienco ne jam estis branĉo de filozofio: kontraŭe, filozofio fariĝis la malriĉa parenco de scienco.

## Vidu ankaŭ 
*Sciencistoj
*Filozofio de scienco, Thomas Kuhn, Karl Popper, Stanley Jaki, materialismo
*Scienco en la mezepoka islama mondo
*Scienca revolucio
*Scienca metodo
*Scienca esplorado
*Sciencismo

Kategorio:Scienco
Minas-Ĝerajso

**Minas-Ĝerajso** (aŭ '*Minas-Ĵerajso*, portugale: *Minas Gerais** /ˌmi.nɐz.ʒeˈɾajs/***, '''''prononcata "minasĵerajs' " = ĝeneralaj minoj) estas subŝtato en la sud-oriento de Brazilo, kun 588.384 km² la kvara laŭ grandeco kaj kun 20 milionoj da loĝantoj la dua laŭ loĝateco. Ĝi estas unu el la 27 federaciaj unuoj en Brazilo, estante la kvara subŝtato kun la plej granda teritoria areo kaj la dua en nombro de loĝantoj, situanta en la Sudorienta Regiono de la lando. Ĝi limiĝas sude kaj sudokcidente kun São Paulo, okcidente kun Mato Grosso do Sul, nordokcidente kun Goiás kaj la Federacia Distrikto, norde kaj nordoriente kun Bahia, oriente kun Espírito Santo kaj sudoriente kun Rio-de-eiroanejro. Ĝia teritorio estas subdividita en 853 municipojn, la plej granda nombro de brazilaj ŝtatoj.

Ĝia situo estas interesa, ĉar ĝi nord-okcidente limas al la Federacia Distrikto (Brazilo) kaj sud-oriente al kvar aliaj ŝtatoj, kiuj je preskaŭ egala distanco de ĉirkaŭ 100 km disigas ĝin de Atlantiko: Bahio, Espirito-Santo, Rio-de-Ĵanejro kaj San-Paŭlo.
Okcidente ĝi limas al Gojaso kaj Suda Mato-Groso.

La ĉefurbo de la ŝtato estas Belorizonto, kun ĉirkaŭ 2,2 milionoj da loĝantoj. Antaŭ ĝi estis ĉefurbo la mineja urbo Ouro Preto.

La flago de Minaso montras ruĝan triangulon kaj ĉirkaŭe la latinan devizon *libertas quæ* *sera tamen* (libereco, eĉ se malfrue).
Ĝi devenas de liberiga movado de 1789, gvidata de Joaquim José da Silva Xavier, nomata *Tiradentes* (dentotiristo).
La movado estis nomita *Inconfidência Mineira* (minasa malfideleco) de la kolonia potenco Portugalio kaj poste mem alprenis tiun riproĉan nomon kvazaŭ honoran.
La liberiĝo tiutempe malsukcesis pro perfido.

La flago, uzata de ĉirkaŭ 1930, estis oficiale adoptita je la 8-a de januaro 1963.

Laŭ la stato de  en la subŝtato vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Limnajbaroj estas .

La 5 plej grandaj urboj laŭ loĝantaro en la ŝtato en 2019 estas: Belo Horizonte (2.512.070 homoj), Uberlândia (691.305 homoj), Contagem (663.855 homoj), Juiz de Fora (568.873 homoj), Betim (439.340 homoj).

## Esperanto en Minas Gerais 
**Minas Gerais** ĉiam havis tre vigla Esperanto-movadon ekde 19-a jarcento. Tie okazis multaj Esperanto-kunsidoj kaj naskiĝis multaj gravaj esperantistoj.

Tie naskiĝis Ismael Gomes Braga.

Minas Gerais havas la "Sociedade Esperantista de Minas Gerais" ekde la 1-an de marto 1945.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Mezoregionoj de Minas-Ĝerajso
* Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
* Municipoj de Minas-Ĝerajso


Kategorio:Subŝtatoj de Brazilo
Meksika Esperanto-Federacio

La **Meksika Esperanto-Federacio** (**MEF**) estas la landa Esperanto-asocio de Meksiko.
Kvankam Esperanto alvenis en Meksikon jam en 1903, la armita etapo de la revolucio en la lando (1910-1917) forviŝis ĉiajn organizaĵojn de la unuaj jaroj. Nur en la posta etapo, kiam la situacio establiĝis, kelkaj pioniroj rekomencis la poresperantan agadon, inter kiuj elstaras M.C. Rodríguez, la plej aktiva de tiu tempo.

La alfluo de hispanoj ekzilitaj de la frankisma diktaturo injektis novan sangon ankaŭ en la meksika Esperanto-movado. Juan de Oyarzábal kaj Francisco Azorín Izquierdo eble estas la plej konataj el la esperantistoj de tiu epoko.

La organizaj klopodoj kulminis en 1950, per la fondo de Meksika Esperanto-Asocio (hispane *Asociación Mexicana de Esperanto*), kiu poste ŝanĝis sian nomon al Meksika Esperanto-Federacio (MEF). Kelkaj membroj estis: Angel Luna Cárdenas, Fidel Figueroa, Jorge Luis Gutiérrez, Ricardo Ruiz Carrillo kaj aliaj. Prezidanto de MEF estis profesoro Emilio Arias García, kiu eldonis la revuo "La Espero" kun Ricardo Ruiz Carrillo kaj Kyoko Matsumoto. La ĵurnalisto Ricardo Ruiz ankaŭ eldonis tradukojn de Tibor Sekelj, Miyamoto Masao kaj aliaj poetoj en la ĵurnalo "El Periódico de Mexico". La MEF tamen postrestis depost 1984 kaj kelkaj aktivuloj fondis la Meksikan Asocion por Progresado de Internacia Lingvo. Poste, tamen, ĝi kunfandiĝis kun MEF. Juan Jacobo Schmitter estis ties prezidanto en tiu nova epoko.

En 1996 estis reorganizita la Federacio; estis kunvokata fondkunveno por pridiskuti la statuton kaj elekti novan estraron. Tiel estis elektita profesorino Leonora Torres kiel prezidantino. Ankaŭ tiun jaron la organizaĵo estis oficiale registrita antaŭ la registaro. MEF organizis la Kvinan Tut-Amerikan Kongreson de Esperanto en 2001.

Post tiu Kongreso, Jorge Luis Gutiérrez estis elektita prezidanto. Li rezignis komence de 2003 kaj, dum la Sepa Nacia Kongreso de Esperanto (okazigita en majo, en Meksikurbo), Luis Raudón estis elektita prezidanto. Li prezidis la asocion ĝis la jaro 2008. Dum la 9-a Nacia Kongreso de Esperanto kiel prezidanto elektiĝis Mallely Martínez Mateos.

*Ni ĉiuj* estas la gazeto de MEF.

## Vidu ankaŭ 
* Esperanto-movado en Meksiko
* Listo de meksikaj esperantistoj

## Eksteraj ligiloj 
* MEF, interreta paĝaro 


Kategorio:Meksikaj Esperanto-asocioj
Margaret Rutherford

**Margaret RUTHERFORD** (naskiĝis la 11-an de majo 1892, mortis la 22-an de majo, 1972) estis brita aktorino.

Post sukcesa teatra kariero ŝi en la jaro 1936 unuafoje aperis en filmoj: plej ofte en karakteraj roloj, kiuj bone montris ŝian grandan komedian talenton.

Mondfamon ŝi gajnis kiel Miss Marple, la fama protagonistino en pluraj krimromanoj de Agatha Christie, kiun ŝi prezentis en kvin filmoj. La rolon de ŝia filmpartnero, la iom timema helpanto de la detektivino, cetere transprenis ŝia realviva edzo: la aktoro Stringer Davis.

En la jaro 1963 Margaret Rutherford gajnis Oskaron : por la plej bona epizoda rolo en la filmo *The V.I.P.s. *

## Listo de filmoj 
* *Dusty Ermine* (1936)
* *Troubled Waters* (1936)
* *Talk of the Devil* (1937)
* *Spring Meeting* (1940)
* *Quiet wedding* (1940)
* *Blithe Spirit* (1946)
* *While the Sun Shines* (1947)
* *Meet me at Dawn* (1947)
* *Miranda* (1948)
* *Her Favourite Husband* (1949)
* *Passport to Pimlico* (1949)
* *The Happiest Days of your Life* (1950)
* *The Magic Box* (1951)
* *Castle in the Air* (1952)
* *The Importance of Being Earnest* (1952)
* *Curtain up* (1953)
* *Trouble in Store* (1953)
* *The Runaway Bus* (1954)
* *Mad about Men* (1954)
* *Aunt Clara* (1954)
* *An Alligator Named Daisy* (1955)
* *The Smallest Show on Earth* (1957)
* *I’m all right Jack* (1959)
* *Murder, She Said* (1961)
* *The V.I.P.s* (1963)
* *The Mouse on the Moon* (1963)
* *Murder at the Gallop* (1963)
* *Murder Most Foul* (1964)
* *Murder Ahoy* (1964)
* *Falstaff* (1965)
* *The Alphabet Murder* (1966)
* *Arabella* (1967)
* *A Countess from Hong Kong* (1967)

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.thepeerage.com/p18244.htm#i182436
* http://www.thegoldenyears.org/rutherfm.html  

Kategorio:Britaj aktoroj
Kategorio:Akademia Premio por plej bona subtena aktorino
Maltana Placo

eta|300px|Maltana Placo en Prago
**Maltana Placo** () estas placo en Prago. Ĝi havas neregulan planon. Meze de la norda parto staras '**statuo de Sankta Johano Baptisto**' (1715), origine parto de baroka fontano el la verkejo de la familio Brokoff. Notinda estas la domo el la tempo de Rudolfo la 2-a, ĝis 1723 ejo de la unua poŝto en Prago. Je la orienta flanko staras kelkaj domoj kun arkadoj, el kiuj la plej menciinda estas la estinta '**palaco de Straka de Nedabylice**' (hodiaŭ blindula instituto), konstruita je la fino de l' 17-a jarcento. Kontraŭflanke staras '**rokokstila palaco de la Kavaliroj de Turba**' el la jaroj 1766-1777. La plej signifa domo de la placo estas la sudflanke staranta fama '**Nostic-palaco**', baroka konstruaĵo el ĉirkaŭ la jaro 1660, hodiaŭ ejo de Ministerio por instruado kaj kulturo. La frontono estis renovigita en la unua duono de la 18-a jarcento en altbaroka stilo. La imperiestraj statuoj estas kopiaĵoj de la originaloj de M. J. Brokoff. - La impona ĉefa portalo estas baroka, el la jaro 1760. Al la palaco aligas ĝardeno etendiĝanta ambaŭflanke de "Čertovka", hodiaŭ publike alirebla. (Eniro el la komenco de la strato "Nosticova ulice".)

Kategorio:Placoj en Prago
Kategorio:Malgranda Kvartalo (Prago)
Malá Strana (Prago)

:*Pri stacio de metroo temas artikolo Malostranská (Praga metroo).*

**Malá Strana** (devene *Nové Město* – , , ) estas la dua plej malnova urbo de Prago (Ĉeĥio). Vivas ĉi tie  (). Fondis ĝin reĝo Přemysl Otakar la 2-a en la jaro 1257. Ĝian centron reprezentas la Granda Placo, hodiaŭ nomata Malgrandkvartala placo. En la tempo de Karolo la 4-a oni plukonstruis la urbon kontraŭ la fluo ĝis la nova "Malsata" muro, la altaĵo Strahov kaj ĝis Kastelo Hradčany. La Malgranda Kvartalo apartenas al la plej allogaj partoj de Prago kaj ravas ĉiun vizitanton per siaj pitoreskaj anguloj kaj sia riĉa arkitekturo el la 17-a kaj 18-a jarcentoj.

## Loĝantaro 
## Vidu ankaŭ 
### Placoj 
* Malgrandkvartala placo
* Maltana Placo
* Grandpriora Placo

### Stratoj 
* Karmelitská
* Banstrato
* Parlamenta strato
* Thun-Strato
* Neruda-strato
* Itala Strato

### Konstruaĵoj 
* Saksa Domo
* Domo Ĉe la Tri Strutoj
* Preĝejo Sankta Johano
* Domo de Tyrš
* Preĝejo Sankta Maria sub la Ĉeno
* Preĝejo de Sankta Jozefo
* Preĝejo Sankta Tomaso
* Palaco de Wallenstein
* Palacoj en Wallenstein-strato
* Malsanulejo sub Petřín

### Aliaj 
* Ĉertovka
* Kampa
* Nova kastela ŝtuparo
* Malgrandkvartala Foiro
* Petřín

## Bildgalerio 

Prague 07-2016 view from Lesser Town Tower of Charles Bridge img6.jpg
Prague 07-2016 View from Lesser Town Nicholas Church img5.jpg
Prague 07-2016 Certovka.jpg
Prague 07-2016 View from Petrinska Tower img7.jpg
Prague 07-2016 view from Lesser Town Tower of Charles Bridge img1.jpg
Prague 07-2016 View from Lesser Town Nicholas Church img1.jpg


Kategorio:Prago 1
Kategorio:Prago 5
Kategorio:Urboj enmembrigitaj en Pragon
Kategorio:Katastraj teritorioj en Prago
Preĝejo Sankta Maria sub la Ĉeno

Preĝejo|eta|200ra
**Preĝejo Sankta Maria sub la Ĉeno** () estas unu el la plej malnovaj kaj plej interesaj preĝejoj de la Malgranda Kvartalo en Prago. En la pasinteco ĝi apartenis al la ordeno de la Maltanaj Kavaliroj. Fondita jam en la 12-a jarcento, pligrandigita en la 13-a jarcento. La front-flankoj kun du turoj devenas el la dua duono de la 14-a jarcento; la antaŭhalo estas belega ekzemplo de la alta gotiko el epoko de Petr Parléř. La husanaj militoj malebligis la finkonstruon de la planita trinava konstruaĵo. La preĝejo, pli ĝuste dirite, la sacerdotejo, estis barokigita dum la jaroj 1840-1860. Al ĝi oni aligis en la jaroj 1728-1731 barokstilan monaĥejon, kie nun troviĝas la Orienta instituto.

Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Prago
Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de Sankta Maria
Kategorio:Konstruaĵoj en Malgranda Kvartalo (Prago)
Kategorio:Romanikaj preĝejoj en Ĉeĥio
Kategorio:Kulturaj memorindaĵoj en Prago
Malgrandkvartala Foiro

Geografio > Eŭropo > Ĉeĥio > Prago > Malgranda Kvartalo >  Malgrandkvartala Foiro < Turismo

**Malgrandkvartala Foiro** (). Ĉi tie la plej interesa konstruaĵo estas la '**Schönborn-palaco**'. La bel-ega baroka konstruaĵo el la jaroj 1643-1658 estis rekonstruita en 1715 fare de J. Santini. (Hodiaŭ ambasadejo de Usono). La palaco estas ĉirkaŭita per granda stila ĝardeno, fondita jam en la 17-a jarcento.

Kategorio:Konstruaĵoj en Prago
Kategorio:Malgranda Kvartalo (Prago)
Malsanulejo sub Petřín

eta|Malsanulejo sub Petřín
**Malsanulejo sub Petřín** (), origine malsanulejo de la Bonfaraj fratulinoj de Sankta Karolo Boromea, estas konstruaĵo en la Malgranda Kvartalo de Prago, Ĉeĥio. Ĝi estis konstruata en la jaroj 1851-1854. Al ĝi estas aligita la malfruempira **preĝejo de Sankta Karolo Boromea** (1855).

## Ekstreraj ligiloj 
Kategorio:Konstruaĵoj en Prago
Kategorio:Malsanulejoj en Ĉeĥio
Kategorio:Konstruaĵoj en Malgranda Kvartalo (Prago)
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1850-1859
Kategorio:Aperis en 1854
Marc Andreessen

**Marc ANDREESSEN** [an-DRI-sen] (naskiĝis la 9-an de julio 1971) estas usona komputikisto kiu verkis en 1993 la unuan popularan grafikan TTT-legilon, Mosaic.

En 1994 li kunfondis la kompanion Netscape por produkti la legilon kiel la komerca produkto, la Netscape Navigilo (angle, *Netscape Navigator*). Pro Andreessen, la TTT kaj la Interreto jam ne estas afero de komputikistoj, sed fakto de moderna vivo.

Kategorio:Usonaj komputikistoj
Memzorga Lagumado

**Memzorga Lagumado** (MELA) estas ĉiujara internacia Esperanta renkontiĝo en Hungario.

Dum julio/aŭgusto renkontiĝas aro da ĉefe junaj esperantistoj apud la vilaĝo Délegyháza, 34 kilometrojn sude de Budapeŝto. La programo de la renkontiĝo konsistas interalie el sunumado, banado (laŭplaĉe kun aŭ sen banvestoj), babilado, diboĉado kaj ekskursoj. Speciala amuzaĵo: ŝlimbanado.

Oni tranoktas en propraj tendoj rekte apud lago. Ĉar tie ne estas oficiala tendumejo, la tranoktado ja kostas nenion, tamen tio ankaŭ signifas, ke oni ne trovas duŝejojn, necesejojn kaj vendejojn en la rekta najbareco. Tamen la loko bonege atingeblas per publika transporto: Piede estas dekdu minutoj al la stacidomo kaj la vendejoj tie.

## Eksteraj ligiloj 
Oficiala paĝaro

Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Hungario
Majorano

**Majorano** (*Origanum majorana*) botanike apartenas al la biologia familio lamiacoj kaj la biologia genro origano.

En kuirarto la folioj de la planto estas uzataj kiel spico. Majorano fajnigas ĉefe grasajn viandaĵojn, kolbasojn, terpomaĵojn (ekz. rostitajn terpomojn) kaj saŭcojn.

## Bildgalerio 

Dosiero:Marjolaine.jpg|
Dosiero:Biene an Majoran.png|Abelo sur majorana floro.

## Aliaj projektoj 
* Kuirlibro «Patoterpomoj» en Vikilibroj ()

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.tela-botanica.org/nn46387  
* http://www.toildepices.com/fr/plantes/angio_dic/lamiacee/origanum/_sp.html  

Kategorio:Lamiacoj
Kategorio:Spicoj
Kategorio:Kuracplantoj
Makvora Insulo

La **Makvora insulo** ( estas aŭstralia insulo, kiu apartenas al la federacia ŝtato Tasmanio.

200px *Macquarie Island*

Dependa teritorio de Aŭstralio.

* **Politika statuso:** ekstera teritorio.
* **Areo:** 176 kv.km.
* **Loĝantaro:** sen konstantaj loĝantoj.

La insulo estas enskribita en la listo de Mondheredaĵoj de UNESKO en 1997.

Biogeografe ĝi estas parto de la ekoregiono "antipoda-subantarktinsula tundro".

## Vidu ankaŭ 
* Listo de maraj ekoregionoj
* Makvora tufkormorano
* Sudorienta Kabo

Kategorio:Aŭstralio
Kategorio:Insuloj
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Aŭstralio
Kategorio:Maraj ekoregionoj
Malnovurba Urbodomo

eta|Malnovurbo Urbodomo (maldekstre)
**Malnovurba Urbodomo** () estas konstruaĵo ĉe la Malnovurba Placo en Prago, kies starigon garantiis al la malnovurbanoj la 18-an de septembro 1338 la reĝo Johano de Luksemburgio. Kerno de tiu ĉi nehomogena komplekso estas frugotika Domo de Wölflin, adaptita post 1338 por servi kiel urbodomo. En 1364 oni konstruis sur romanika fundamento la turon kaj en 1381 finkonstruis la balkonkapelon (la turo ebligas ĉarman ĉirkaŭrigardon): La novgotika parto de la Urbodomo, konstruita laŭ projekto de la vienaj arkitektoj P. Nobile kaj P. Sprengler (1838-1848), estis detruita dum la maja revolucio en 1945. Unu el la plej rimarkindaj aĵoj de la Urbodomo estas astronomia horloĝo de Prago.

La urbestra domo kaj la Malnovurba placo ofte estis scenejo de gravaj eventoj de la historio. En 1458 ĝia salonego vidis la elekton de Georgo de Poděbrady por reĝo de Bohemio. La plej tragedia dato en la historio de la urbodomo estas sendube la 21-a de junio 1621, kiam sur ekzekutejo, starigita en ĝia fronto, oni senkapigis 27 bohemajn nobelojn kaj urbanojn, kiuj estis gvidintaj la ribelon kontraŭ la katolika Habsburgo, imperiestro Ferdinando II.

Kategorio:Gotikaj konstruaĵoj en Prago
Kategorio:Urbodomoj en Prago
Kategorio:Konstruaĵoj en Malnova Urbo (Prago)
Kategorio:Naciaj kulturaj memorindaĵoj en Prago
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1330-1339
Marie von Ebner-Eschenbach

**Marie VON EBNER-ESCHENBACH**, grafino Dubská, aŭ plennome: Marie Freifrau von Ebner-Eschenbach (naskiĝis la 13-an de septembro 1830 en Zdislavice; mortis la 12-an de marto 1916 en Vieno) estis aŭstra verkistino. Ŝi estis dufoje nomumita por Nobel-premio pri literaturo.

Marie von Ebner-Eschenbach naskiĝis en la kastelo Zdislavice. Ŝiaj antaŭuloj estis ĉeĥaj nobeloj. Post sia edziniĝo al Moritz Freiherr von Ebner-Eschenbach ŝi transloĝiĝis al Vieno, kie ŝi konatiĝis interalie kun la verkistoj Friedrich Hebbel kaj Franz Grillparzer.

La verkaro de Marie von Ebner-Eschenbach priskribas la vivon de la Viena nobelaro/burĝaro kaj de la morava kamparanaro. La aŭtorino admonas al respondeco kaj humaneco; ŝi montras la socian malegalecon, tamen ne vokas al la ŝanĝo de la sociaj strukturoj.

Krom per rakontoj ŝi atingis grandan famon per siaj koncizaj kaj spritaj aforismoj. Marie von Ebner-Eschenbach mortis en Vieno.

## Listo de verkoj 
* *Erzählungen* (rakontoj, 1875)
* *Aphorismen* (aforismoj, 1880)
* *Neue Erzählungen* (rakontoj, 1881)
* *Neue Dorf- und Schlossgeschichten* (rakontoj, 1883)
* *Das Gemeindekind* (rakonto, 1887)
* *Meine Kinderjahre* (membiografio, 1906)
* *Meine Erinnerungen an Grillparzer* (membiografio, 1916)

## En Esperanto aperis 
*Renkonto = Eine Begegnung* / Marie von Ebner-Eschenbach. Trad. Frieda Feichtinger. - En: Austria antologio ; p.58 - 59, kajeroj 1 - 4

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.dhm.de/lemo/html/biografien/EbnerEschenbachMarie  
* http://gutenberg.spiegel.de/autoren/ebnresch.htm 
* http://www.ebook-bibliothek.org/data/Ebner-Eschenbach,%20Marie%20von%20-%20Aphorismen.pdf
* http://www.aeiou.at/aeiou.encyclop.e/e073995.htm;internal&action=_setlanguage.action?LANGUAGE=en 

Kategorio:Aŭstraj verkistoj
Kategorio:Germanlingvaj verkistoj
Meißen

**Meissen** aŭ **Meißen**  estas germana urbo, kiu situas ĉe la rivero Elbo en la federacia lando Saksio. Ĝi estiĝis el la slava burgo **Misni** en la jaro 929. En 1150 Meißen unuafoje estis dokumente menciita kiel urbo. Historie ĝi estis ĉefurbo de la iama margraflando Meißen, kiu fariĝis la kernlando kaj antaŭulo de la hodiaŭa Saksio. Nuntempe ĝi famas ĉefe pro vitkultivado kaj la porcelano produktata tie. La urbo estas la administra centro de samnoma distrikto Meißen. Fine de la jaro [[]] la urba komunumo havis  loĝantojn.

## Faktoj 
eta|240px|Strato en la urbokerno
eta|240px|Meißen dum nokto
eta|250px|Alta vido de la urbo
* **Alteco:** averaĝe 109 m super la marnivelo
* **Horzono:** GMT+1h (+2h de aprilo ĝis oktobro)
* **Areo:** proksimume 30,9&nbsp;km²

## Famaj homoj de la urbo 
* Benno el Meißen, sanktulo kaj episkopo
* Johann Adolf Schlegel, verkisto
* Johann Klaj, poeto
* Johano la Konstanta, saksia princo-elektisto
* Jörg Urban, hidrologo kaj politikisto
* Louise Otto-Peters, feministino
* Samuel Hahnemann, iniciatinto de la homeopatio

## Esperanto en Meissen 
Ekzistas Esperanto-grupo en Meissen. Okaze de la 4-a Universala Kongreso de Esperanto en 1908 la urbo estis celo de ekskurso.

## Vidu ankaŭ 
* margraflando Meißen
* distrikto Meißen
* Saksa Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de la urbo (germanlingvaj)
* ĉio pri la porcelano de Meißen
* fonto pri la statistikaj informoj
* Ligo al la Esperanto-Grupo en Meißen 

 

Kategorio:Distrikto Meißen
Kategorio:Urboj de Saksio
Kategorio:Iamaj eksterdistriktaj urboj de Saksio
Kategorio:Setlejoj sur Elbo
Modela UN

En kluboj, teamoj, kaj programoj de **Modela UN** (**MUN**) tra la mondo, junuloj envolvas sin en simulataj organoj de la Unuiĝintaj Nacioj kaj similaj internaciaj organizaĵoj, diskutante la problemojn de la mondo kaj klopodante eltrovi solvojn. "Delegitoj" devas respekte reprezenti la efektivajn dezirojn de la nacioj al ili elektigitaj, kaj oni instigas al ili plene esplori la aferon, eĉ ĝis kontakto al loka ambasadejo por peti informon.

MUN-kluboj kaj teamoj modiĝas ĉe liceoj kaj universitatoj, ĉar ili donas utilegan sperton pri esplorado kaj prelegado, kaj fundan konon de mondaferoj. Ĉe multaj lernejoj, MUN-programoj evoluas je ia altnivela konkurenca akademia sporto, defiante tiajn pli tradiciajn konkurencojn, kiaj debatoteamoj ktp.

Neniu ĉeforganizo estras aŭ regas la diversan aron de kluboj, teamoj kaj organizaĵoj de MUN, kaj tial parlamentaj reguloj kaj premisistemoj ege varias de unu kongreso al la sekva. Liston de la plejmulto de MUN-kongresoj tra la mondo prizorgas la Unuiĝintaj Nacioj-Asocio de Usono (UNA-USA).

## Vidu ankaŭ 
* Euroscola
* ECOSOC
* Internacia Kortumo
* THINK Global School
* Tutmonda edukado

## Eksteraj ligiloj 
* "Stabejo de Modela UN" ĉe la UN-a ttt-ejo 
* Harvard Model United Nations
* The Hague International Model United Nations
* Berlin Model United Nations
* Vienna Model United Nations 
* Warsaw Model United Nations
* Rome Model United Nations

## Fotaro 

Dosiero:MUNBW2006StuttgartGermany.jpg|
Dosiero:MUN-SH2005KielGermany.jpg|
Dosiero:ONU Geneva mainroom.jpg|
Dosiero:Monu200-eua-posicao.png|

Kategorio:Akademioj
Kategorio:Unuiĝintaj Nacioj
Martin Van Buren

**Martin VAN BUREN** [mar'tin van bjer'n] la oka prezidanto de Usono, naskiĝis la 5-an de decembro 1782, en Kinderhook, kantono Columbia, Nov-Jorkio. Li mortis 79-jaraĝa, la 24-an de julio 1862, en Kinderhook pro bronka astmo.

Van Buren estas la sola prezidento, kies unua lingvo ne estas la angla. Lia familio parolis nederlande. Li estis la unua prezidanto, kiu estis denaska usona civitano.

Van Buren kredis, ke la federala registaro ne rajtas interveni en la aferoj de la sklavoj en iu ŝtato. Li estis malalta (168&nbsp;cm). Hannah HOES estis lia edzino, kaj ili havis 4 filojn. Laŭ religio, li estis Nederlanda Reformita kaj Episkopana kristano.

Dum lia administrado (1837–1841) okazis;

* 1837 – La Financa Paniko de 1837
* 1839 – La Milito de Aroostook
* 1842 – La Dua Milito de la Seminolaj Indianoj

## Notoj 
Kategorio:Usonaj politikistoj
Kategorio:Prezidantoj de Usono
Kategorio:Guberniestroj de Nov-Jorkio
Kategorio:Usonaj ministroj pri eksterlandaj aferoj
Kategorio:Membroj de la Reĝa Nederlanda Akademio de Artoj kaj Sciencoj
Kategorio:Vicprezidantoj de Usono
Kategorio:Personoj de Nov-Jorkio
Marparolo

**Nomo:** Seaspeak
**Parolantoj:** 0
**Landoj:** 0
**Origino:** komerca planlingvo kreita en 1982 por mara komerco

**Marparolo,** aŭ **Seaspeak** [si-spik, angle] estas ankaŭ konata kiel "angla por mara komunikado". Ĝi estas kreita de Edward Johnson.  En 1988, la UN fako, *Internacia Mara Organizo* adoptis ĝin kiel oficialan lingvon de interŝipa kaj ŝipo-al-marborda komunikado.

Lingvistoj kaj maraj ekspertoj kreis Marparolon ĉe Plymouth Universitato kaj Cambridge Universitato.  La Brita registaro kaj *Pergamon Press* pagis por la evoluado de la sistemo.  La celo de Marparolo estas havi sekuran, klaran, neambiguan lingvon por mara komunikado.

Oni kritikas marparolon ĉar 80% de maraj komunikoj per radio ne estas en la angla lingvo.

Ekzemplo:

"Warning; buoy number two five and buoy number two six have no lights.

Warning; received. Two five and two six, no lights.

Question; what is your estimated time of arrival at buoy number two five?

Answer; estimated time of arrival at buoy number two five, one four three zero UTC."

Traduko:

"Atentu; buo nombro du kvin kaj buo nombro du ses ne havas lumojn

Atentu ricevita. Du kvin kaj du ses, sen lumoj.

Demando: kiu estas via estima tempo por alveno al buo nombro du kvin?

Respondo: estima tempo de alveno al buo nombro du kvin, unu kvar tri zero UTC."

Kategorio:Modifita angla