open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Weinsberg

**Weinsberg** estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Heilbronn kaj en la distriktaro Stutgarto de la federacia lando Baden-Virtembergo, kaj estas la administra centro de komunumaro, nomata *Gemeindeverwaltungsverband Raum Weinsberg*, kiu krome konsistas el la neurbaj najbaraj komunumoj Eberstadt, Ellhofen kaj Lehrensteinsfeld. Fine de  la komunumo havis  loĝantojn.

La historia urbo estas la sidejo de granda psikiatria kliniko de 800 dungitoj, kiu estas la plej granda labordonanto en la urbo.

## Famuloj 
* Johannes Oekolampadius, (Johannes Huszgen) (1482-1531) svisa humanisto, teologo, hebreisto, helenisto, predikisto, sekvanto de Marteno Lutero (1483-1546), reformisto de Bazelo, kunlaboranto de Erasmo de Roterdamo (1467-1536) kaj Ulriko Zvinglo (1484-1531), kaj tre respektata inter la tiama katolikaro.

eta|maldekstra|300ra|la urbocentro vidata de la burga ruino

Kategorio:Distrikto Heilbronn
Kategorio:Urboj de Baden-Virtembergo
Variaș

**Variaș** [variaŝ] (hungare: **Varjas**, germane: **Warjasch**) estas komunumo en Rumanio nordokcidente de Timișoara. En 1910 ĝi havis 4 400 loĝantojn (germanoj, serboj, hungaroj), en 1992 4 030 (rumanoj, 11 % da hungaroj). Ĝia unua mencio estas el 1333 kiel ekleziejo. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Temes vármegye*). Administre apartenas al ĝi Gelu kaj Sânpetru Mic. Iam apartenis al ĝi Colonia Mică.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Renomaj personoj 
* Imre Lukinich (1880–1950), historiisto.
* Vasile Șirli (25-a de septembro 1948 ), komponisto
* Ilin Sava (15-a de januaro 1935), komponisto
* Ida Huber, hungara operkantisto
* Károly Huber, hungara dirigento

## Eksteraj ligiloj 
* Mapo de distrikto 
* Administracia mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Varias jud Timis.svg|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Timiș
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Timiș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Timiș
Listo de universitatoj en Nederlando

La plej malnova universitato en la nuna Nederlando, estas la Universiteit Leiden (1575).

La ceteraj universitatoj en Nederlando estas:
* Regna Universitato de Groningen (1614)
* Universitato Utrecht (1636)
* Universitato de Amsterdamo (1632)
* Teknika universitato Delft (1842)
* Libera Universitato Amsterdam (1880)
* Teologia Universitato Apeldoorn (1894)
* Erasmus Universitato Rotterdam (1913)
* Universitato de Wageningen (1918)
* Radboda Universitato en Nimego (1923)
* Universitato de Tilburg (1927)
* Nyenrode Komerca Universitato (1946)
* Teologia Universitato Kampen (Oudestraat) (1854)
* Teologia Universitato Kampen (Broederweg) (1854)
* Universiteit voor Humanistiek (1946)
* Teknika Universitato Eindhoven (1956)
* Universitato Twente (1961)
* Katholieke Theologische Universiteit (1967)
* Universitato Maastricht (1976)
* Malferma Universitato Nederlando (1984)
* Universiteit Nimbas (2005)
Misio

**Misio** estas 

# grava komisio, oficiale donita de registaro al unu aŭ pluraj personoj, fari eksterlande traktadojn, observojn ktp.,
# komisio, donita de religia komunumo al unu aŭ pluraj el siaj membroj, disvastigi sian religion inter la nekredantojn (pri tio vidu aparte la artikolon pri kristanigo), aŭ
# tiu aro da personojn, tiele komisiitaj.
# antikva regiono Misio en Malgrand-Azio - latine nomita **Mysia**

## Vidu ankaŭ 
* Jezuita misio
* Kristana misiejo

## Piednotoj
Evoluhelpo

**Evoluhelpo**, aŭ pli moderne **Evolua Kunlaboro** aŭ **Evolua Politiko** estas koncepto de modernaj industriaj ŝtatoj (kiel la ŝtatoj de Eŭropo, Norda Ameriko, Japanio, Aŭstralio, Nov-Zelando) aŭ ŝtatokomunumoj kun la celo plibonigi la ekonomian, socian kaj politikan situacion de **"evolu-landoj"**, kiuj grandparte dum la 19-a kaj parte 20-a jarcento estis koloniigitaj kaj ekspluatitaj de (tiuj aŭ aliaj) industriaj ŝtatoj. La baza celo estas krei tie elteneblajn vivkondiĉojn laŭ la modelo de la modernaj industriaj ŝtatoj. La evoluhelpa politiko inkluzivas ĉiujn metodojn kaj agojn, kiuj servas al tiu celo.

## Vidu ankaŭ 
* Tria mondo
* Unu mondo
* Mikrokredito
* Helpo al sinhelpo
* Humaneca helpo
* Dambisa Moyo

* Programo de la Unuiĝintaj Nacioj pri Disvolvado
* Achim Steiner
* Evolulando

Kategorio:Politiko
Kategorio:Ekonomio
Putilov

**Fabriko Putilov** aŭ Putilov (ekde 1934 kiel Kirov-uzino) estis nomo de fama rusa fabriko en Sankt-Peterburgo. Ĝi estis siatempe la plej granda fabriko de la rusa imperio, kiu produktis artileriojn kaj aliajn armilojn, maŝinojn. La fabriko nomiĝas ekde 1934 Kirov-fabriko kaj eĉ nun aktivas.

Post la oktobra revolucio de 1917, la fabriko estis celebrita al naskiĝejo de la radikalismo pro ties ludo en la eventoj de 1905 kaj printempa 1917. La fabriko uzas la nomon de Kirov ekde 1934, kiam oni murdis lin.

En la 2000-aj jaroj, investis en la fabrikon General Electric kaj aliaj fremdlandaj entreprenoj kaj tiel la Kirov-fabriko povas plulabori kun pli ol 80.000 laboristoj.

La fabriko estis fondita en 1789 kaj post 12 jaroj translokiĝis en la nunan lokon, sudan parton de Sankt-Peterburgo. Tiu dato, 1801 estas la oficiala fonda dato de la fabriko.

La fabrikon aĉetis en 1867 **Nikolaj Ivanoviĉ Putilov**, retiriĝinta oficisto de la Mararmea Ministerio. Li igis la fabrikon monumenta, produktante vagonojn, lokomotivojn, relojn ktp. En la periodo de 1885 ĝis 1900 oni eĉ produktis artileriojn, maŝinojn.

## Libroj 
* Jonathan A. Grant. Big Business in Russia: The Putilov Company in Late Imperial Russia, 1868-1917.
* David R. Shearer: Industry, State, and Society in Stalin's Russia, 1926-1934 (Ithaca: Cornell University Press, 1996).

## Ligiloj 
* oficiala paĝo 
* kopio de Fordson-traktoroj en la 1920-aj (PDF!)

Kategorio:Sankt-Peterburgo
Tatra 97

**Tatra T97** estas aŭtomobila modelo de firmao Tatra kies formon (kaj kelkajn teknikajn solvojn) kopiis Ferdinand Porsche por Volkswagen. La polemikon pri patento rompis Hitler, kiam li okupaciis Ĉeĥoslovakion. En 1961, la fabriko Tatra ricevis 3 milionojn da germanaj markoj je la patentoj.

La aŭtomobilon planis en 1933 Hans Ledwinka kaj oni produktis ĝin ĝis okupo de Ĉeĥoslovakio. Kelkaj tipoj havis jam ĝirindikilojn antaŭe.

## Vidu ankaŭ 
* Kopřivnice

Kategorio:Aŭtomobiloj Tatra
Jónas Hallgrímsson

**Jónas Hallgrímsson** ( en Hraun en Öxnadalur –  en Kopenhago) estis islanda poeto kaj sciencisto. Li estis la plej renoma poeto de la islanda romantikismo en la 19-a jarcento kaj estas ankaŭ konata kiel unu el la fondintoj de la perioda publikigaĵo Fjölnir. Li ne nur verkis poemojn sed ankaŭ rakontojn kaj krome tradukis verkojn de aliaj verkistoj. Li mortis en 1845 pro sepso kiu evoluis kaŭze de kruro-frakturo kiun li ricevis kiam li malsuprenfalis ŝtuparon.

En lia naskiĝtago estas ĉiujare festata Tago de la islanda lingvo.

## En Esperanto aperis 
* *La knabino en la turo (Stúlkan í turninum)*, aventuro, en La Tradukisto, kvina numero, 12-a de julio 1990, tradukita de Kristján Eiríksson.
* *La insuleto de Gunnar (Gunnarshólmi)*, poemo en La Tradukisto, dektria numero, 12-a de marto 1993, tradukita de Baldur Ragnarsson.
* *El amuzletero (kiam la brita reĝino vizitis la francan reĝon)* (Úr gamanbréfi) en La Tradukisto, tridektria numero, 12-a de novembro 1999, tradukita de Ólafur Þ. Kristjánsson.

Kategorio:Islandaj verkistoj
Kategorio:Islandaj poetoj
Hirosue Ryōko

HIROSUE Ryōko estas japana aktorino kaj popkantistino. Ŝi naskiĝis la  en Koĉi, ĉefurbo de Koĉi (prefektujo). Hirosue envarbiĝis en la konkurso P&G, kiel kosmetika modelulino. Unu jaron poste, ŝi ekaperis televide kantante en la elsendaĵo *TK Music Camp*. Fuji TV poste dungis ŝin por roli en la serio (dramo) *Heart ni S* en 1995.

Per la filmo *20-seiki nosutarujia* (1997), ŝi ekintimiĝis kun la kina artaro. Danke al la franca reĝisoro Luc Besson, ŝi ankaŭ famiĝis Eŭrope kaj tutmonde en la filmo Wasabi. Dume, Ŝi daŭrigas sian modelan karieron kaj fariĝis proparolanto de NTT DoCoMo.

Kun multaj samaĝaj stelulinoj, ŝi estas tre populara ĉe junul(in)oj en Japanio. Kiam ŝi eksurhavas novan vestaranĝon, tuj poste ĝi fariĝas aĉetenda por aro da knabinoj por ŝajni fantazia kaj trenda. Ŝi estas tipa ekzemplo de la idolo movado.

Ŝi geedziĝis en 2004 kun Takahiro Okazawa, kun kiu ŝi havis filon samjare. Ili divorcis en 2008, ŝi geedziĝis en 2010 kun Candle June, kandela artisto. Samjare, en novembro ŝi anoncis, ke ŝi estas graveda.

## Dramaro 
# *Miracle World - 10th Anniversary*
# *Heart ni S (1995)*
# *Sashow taeko saigo no jiken (1995)*
# *Maho no kimochi / Mokuyou no kaidan (1996)*
# *Long Vacation (1996)*
# *Shota no sushi (1996)*
# *Konna watashi ni dare ga shita (1996)*
# *Boku ga boku de aru tame ni (1997)*
# *Beach boys (1997)* (esperante: Plaĝaj knaboj)
# *Seija no koushin (1998)*
# *Sekai de ichiban papa ga suki (1998)*
# *Seikimatsu no uta (1998)*
# *Lipstick (1999)*
# *Summer snow (2000)* (esperante: Somera neĝo)
# *Oyaji (2000)*
# *Dekichatta Kekkon / Shotgun Marriage (2001)*
# *Ai Nante Irane Yo, Natsu (2002)*
# *Otousan (2002)*
# *Moto Kare (2003)*
# *Ushinawareta Yakusoku (2003)*
# *Slow Dance (2005) * (esperante: Malrapida danco)

## Filmaro 
# *Collage of Our Life* (2003)
# "Arita" de *Jam Films* (2002)
# *Wasabi* (2001)
# *Poppoya* (1999)
# *Himitsu* (1999)
# *20-seiki nosutarujia* (1997)

## Diskaro 
# *Hirosue Ryoko Perfect Collection* (27-2-2002)
# *RH Remix* (29-8-2001)
# *Kajitsu* (1-11-2000)
# *Super Idol Series (Fukada Kyoko vs Hirosue Ryoko)* (1-6-2000)
# *Winter Gift 98* (1-9-1999)
# *Private* (1-2-1999)
# *Arigatou*
# *RH Singles &amp;...* (1-11-1999)
# *Wind Prism* (1-7-1999)
# *Summer Sunset* (1-7-1999)
# *RH Debut Tour 1999* (1-7-1999)
# *Tomorrow * (1-2-1999)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo (japane) 
* retejo (koree) 
* Hongkonga klubo de fanatikuloj (angle) 
* Biografio (japane) 

Kategorio:Japanaj aktoroj
Kategorio:Japanaj kantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Japanio
Bărcuț

eta|maldekstra|Bărcuț
**Bărcuț** [bərkuc] (hungare: **Báránykút**, germane: **Bekokten**) estas vilaĝo en Rumanio 27 km norde de Făgăraș. En 1910 ĝi havis 1 086 loĝantojn (germanoj, rumanoj); en 1992 392 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas el 1206. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Nagy-Küküllő vármegye).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Brașov
Bran

**Bran** (hungare: **Törcsvár**, germane: **Törzburg**) estas komunumo en Rumanio sudokcidente de Braŝovo. En 1910 ĝi havis 1 136 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 1 637 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas 1367. Ĝis 1919 apartenis al Hungario (Fogaras vármegye). Administre apartenas al ĝi Predeluț, Sohodol (Bran) kaj Şimon.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Brașov
Budila

**Budila** (hungare **Bodola**, germane **Bodeln**) estas komunumo en Rumanio oriente de Braŝovo. En 1910 ĝi havis 1 909 loĝantojn (hungaroj, rumanoj); en 1992 3 052 (rumanoj, 30% hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estas 1294. Ĝis 1919 apartenis al Hungario (Háromszék vármegye).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Brașov
Bunești

**Bunești** estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio:

*Bunești (Brașov) estas vilaĝo en distrikto Brașov.
*Bunești (Mintiu Gherlii) estas vilaĝo en distrikto Cluj.
*Bunești (Balșa) estas vilaĝo en distrikto Hunedoara.
Cața

eta|Mezepoka preĝejo en Cața
**Cața** [kaca] (hungare: **Kaca**, germane: **Katzendorf**) estas komunumo en Rumanio nordokcidente de Braŝovo. Administre apartenas al ĝi Beia, Drăușeni, Ionești kaj Paloș.

## Loĝantaro 
En 1910 Kaca havis 1 343 loĝantojn (germanoj, rumanoj, ciganoj, hungaroj); en 1992 1 119 (rumanoj, ciganoj, 18 % da hungaroj, 2 % da germanoj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas el 1440. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Nagy-Küküllő*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Ĝemelkomunumo 
*  Besnyő, Hungario

## Gravaj personoj 
* Ioan Ursu (26-a de oktobro 1875 – 6-a de oktobro 1925, Brașov): historiisto.

## Vidindaĵoj 
* mezepoka defend-kirko

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Brașov
Cincu

**Cincu** [ĉinku] (hungare: **Nagysink** nadjŝink, germane: **Großschenk** aŭ **Grossschenk** grosŝenk) estas komunumo en Rumanio nordokcidente de Făgăraş. Administre apartenas al ĝi Toarcla.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 2 537 loĝantojn (germanoj, rumanoj, hungaroj); en 1992 1 518 (rumanoj, 5% hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas 1328. Ĝis 1919 Nagysink apartenis al Hungario (*Nagy-Küküllő*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Gravaj personoj 
* Gábor Flóra (n. 21-a de aŭgusto 1937): ĵurnalisto, redaktoro.
* Christianus Lupinus (n. 1564 - m. Sibio, 17-a de septembro 1612): saksa kronikverkisto.
* Fritz Schullerus (n. Fogaras, 1866 - m. 1898, Nagysink): pentristo
* Johannes Ziegler (m. 1748): saksa kronikisto.

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Brașov
Cristian (Brașov)

**Cristian** [kristian] (hungare: **Keresztényfalva**, germane: **Neustadt-Burzenland, Neustadt**) estas komunumo en Rumanio okcidente de Braŝovo. En 1910 ĝi havis 2 994 loĝantojn (germanoj, rumanoj, hungaroj), en 1992 3 764 (rumanoj, 6 % germanoj, 2 % hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estas el 1362. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Brassó vármegye*).

## Renomaj personoj 
* Albert Kozák (*1-a de aprilo 1939): muzeologo en Sfântu Gheorghe.
* Paul Richter (Braŝovo/Kronstadt, 28-a de aŭgusto 1875 – Cristian/Neustadt, 16-a de aprilo 1950), germana komponisto

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Brașov
EK

**EK!** estas libera programo, kiu ebligas tajpi esperantajn ĉapelitajn literojn en ĉiuj vindozaj programoj, ĝuste subtenantaj Unikodon (kiel Word, Outlook, Internet Explorer, Mozilla kaj aliaj), kaj eventuale en aliaj programoj, ebligantaj enmeton en signaro Latina-3. EK! funkcias sub Vindozo 95/98/ME kaj Vindozo NT4/2000/XP. 
EK! ebligas uzi prefiksajn kaj postfiksajn modifajn klavojn por enmeto de ĉapelitaj literoj, kaj ankaŭ atribui ĉapelitajn literojn rekte al certaj klavoj. 

EK! estas liverata kun fontaj tekstoj de la programo, laŭ la kondiĉoj de Ĝenerala Publika Permesilo. La fontkodo elŝuteblas en la formo RAR, malpakebla per WinRAR 3 aŭ ĝia unrar kaj programoj kiuj uzas unrar-n (7-Zip inter aliaj).

Interalie EK! proponas la tiel nomatan E-Klavaron de Ĉapelilo kun aŭtomata generado de ŭ en aŭ/eŭ. La aŭtoro de EK! estis Jurij Finkel.

## Programlingvo 
Por programi EK!-on estis uzita Delphi, programlingvo bazita sur TurboPascal fare de Borland.

## Vidu ankaŭ 
* Tajpi — alia programo por la sama tasko
* Klavarofasono
* Duoblilo ofertas komfortan uzadon. Oni ne devas puŝi du diversajn klavojn, oni nur puŝas dufoje la saman. Tio ŝparas tempon kaj evitas mistajpadon.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Esperanto-klavaroj
Kategorio:Libera programaro
Kari Wührer

**Kari Samantha WÜHRER** (naskiĝis la 28-an de aprilo 1967 en Brookfield, Konektikuto) estas usona aktorino kaj kantistino.

Ŝi estas filino de Andrew kaj Karin Wührer kaj havas tri gefratojn. Jam kiel junulino ŝi kantis en noktaj kluboj. Kari eklernis aktori en aĝo de 13 jaroj. Ŝi studis dramon ĉe Universitato de Novjorko, Columbia University kaj la Royal Academy of Dramatic Arts en Londono ĉe fama instruisto Uta Hagen.

Ŝia unua televida sukceso estis VJ por MTV kaj kiel co–host en *Remote Control* (1987). Ŝi poste rolis en multaj video, inter ili en *Sex and the Other Man* (1996), *Vivid* (1997) kaj ''Spider's Web* (2001).

Ŝi sukcesegis en 1997 en la serio *Sliders* kiel Maggie Beckett, kiun ŝi formis ĝis fino de la serio en 2000.

Lastaj gravaj kinej-roloj:
* *Anaconda* (1997)
* *Berserker* (2001)
* *Eight Legged Freaks* (2002)

Ŝi debutis kun Rick Rubin per la albumo *Shiny'', eldonita en 1999 (ŝi ludis gitaron kaj fluton).

Wührer aperis nude en Playboy en 1998, kiu pli poste estis elektita #73 en la FHM 100 seksaj virinoj en la mondo 2001, #36 en magazino Maxim el 50 seksaj virinoj (1999), #64 en Celebrity Skin's 100 plej seksaj steluloj de ĉiutempo, kaj #4 en la Celebrity Nudity Database el inter la plej popularaj aktorinoj (1999).

Ŝia mam-enplantaĵo damaĝis dum la surfilmigo de *Eight Legged Freaks* kaj tiel ŝi forigis tiujn.

Ŝi geedziĝis kun Daniel Salin en 1995, divorcis en 1999. Nun ŝi vivas en geedzeco kun filma produktisto James Scura ekde 2003, kun tri infanoj.

## Eksteraj ligiloj 
* paĝo pri ŝi
* alia paĝo 

Kategorio:Usonaj aktoroj
Jón Helgason

**Jón Helgason** (30-a de junio 1899 – 19-a de januaro 1986) estis doktoro pri filologio kaj plej longe estris la manuskriptejon Instituto de Árni Magnússon en Kopenhago. Li editoris multajn eldonojn de islandaj manuskriptoj kaj verkis multajn librojn pri sia fako. Li estis ankaŭ rimarkinda poeto kaj tradukinto de poemoj en la islandan lingvon.

## En Esperanto aperis 
* *Morgunn (Mateno)*, poemo en La Tradukisto, dudek-unua numero, 12. novembro 1995. Baldur Ragnarsson tradukis.

Kategorio:Islandaj poetoj
Dumbrăvița (Brașov)

**Dumbrăvița** [dumbrəvica] (hungare **Szunyogszék**, germane **Schnackendorf**) estas komunumo en Rumanio norde de Codlea. En 1910 ĝi havis 2 310 loĝantojn (rumanoj), en 1992 3 618 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas el 1509. Ĝia hungara kaj saksa loĝantaro pereis en la jaroj 1658 kaj 1683. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Fogaras vármegye). Administre apartenas al ĝi Vlădeni.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Brașov
Feldioara (Brașov)

**Feldioara**  [feldiŭara] (hungare: **Földvár**, germane: **Marienburg**) estas komunumo en Rumanio norde de Braŝovo. Administre apartenas al ĝi Rotbav.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 2 491 loĝantojn (rumanoj, germanoj, hungaroj), en 1992 5 604 (rumanoj, 12 % da hungaroj).

eta|maldekstra|
eta|maldekstra|

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas el 1240. Post disvastiĝo de la tutlanda poŝta servo la hungara loknomo *Földvár* ŝanĝiĝis al *Barcaföldvár* por fari diferencon de la aliaj vilaĝoj Földvár. Ĝis la Traktato de Trianon Barcaföldvár apartenis al Hungario (*Brassó vármegye*). Vilaĝorande vizitindas Studenta monumento pri 40 falintaj patrujdefendintoj.

## Famuloj 
En la iama Földvár naskiĝis hungara inventisto József Virág. Surloke instruistis la nehungaro Horst Schuller Anger.

## Komunumoj pri *földvár* en Hungara reĝlando 
Estas rilatoj inter komunumoj havanta la nomon *földvár*.

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Brașov
Kurso de Esperanto

300px|dekstra|Kurso de Esperanto
**Kurso de Esperanto**, foje kromnomita "la Brazila Kurso", estas senpaga kaj libera programaro por lerni Esperanto. Ĝi konsistas en 12 lecionoj. La kurso estas speciale dediĉita al komencantoj, kiuj scios la bazon de Esperanto ene de du semajnoj, pro optimuma e-lernado. Ĝin programis Carlos Alberto Alves Pereira iama prezidanto de Brazila Esperanto-Ligo. La kurso estas bazita sur 10-hora kurso disvolvita de Esperanto-Societo Kebekia, kaj aliaj kursoj. Ĝi ekzistas jam en pli ol 23 lingvoj. Multaj volontuloj laboras por altigi la nombron da lingvoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Kurso de Esperanto

Kategorio:Edukado de Esperanto
Kategorio:Programaro
Kategorio:Plurmedio
Interreta radio

**Interreta radio** estas elsenda servo, kiu uzas kiel medion la interreton por komuniki kun publiko.

Alia elsendosistemo estas podkasto, kiu estas pli fleksebla.
* *Voice of America*: la unua interrete," de Chris Kern (2006)
* STUDIO, ĉiutaga radio-televido en Esperanto

## Vidu ankaŭ 
* Radioj kaj podkastoj en Esperanto

Kategorio:Esperanto-radio
Kategorio:Interreto
Kategorio:Komunikado
Kategorio:Podkasto en esperanto
Ludoviko la 2-a de Bourbon-Condé

**Ludoviko la 2-a de Bourbon-Condé**, princo de Condé (franclingve *Louis II de Bourbon-Condé*) (naskiĝis la 8-an de septembro 1621 en Parizo – mortis la 11-an de novembro 1686) estis franca generalo dum la Tridekjara milito. Li estis ankaŭ konita kiel la **Granda Condé** (*Grand Condé*).

Je la 19-a de majo 1643, li venkis ĉe Rocroi la hispanan infanterion pensitan nevenkebla.

Komence de la Frondo, ribelo organizita de kelkaj nobeloj kontraŭ la kardinalo Jules Mazarin kaj la juna Ludoviko la 14-a, la konduto de la princo ŝajnis dusenca. Lia subteno de Anno de Aŭstrio unue ebligis la subskribon de la paco de Rueil. En 1649, pro sia malamikeco kun Mazarin, li fine partoprenis la Frondon, kaj estis arestita je la 18-a de januaro 1650, kune kun sia frato Armand de Bourbon (la princo de Conti) kaj la duko de Longueville.

La nedaŭra fuĝo de Mazarin, en 1651, ebligis la liberigon de Condé. Li sekve reorganizis la rebelon, kvankam Ludoviko la 14-a estis jam plenaĝa, kaj traktis kun Filipo la 4-a de Hispanio kaj Oliver Cromwell. Sed Ludoviko la 14-a obtenis la subtenon de la grava militestro Henri de Turenne, kiu estris la reĝajn militistojn kaj venkis Condé dum la batalo de Bléneau (7-a de aprilo 1652).

Danke al la traktato de la Pireneoj, Condé obtenis oficialan reĝan pardonon, iom antaŭ la edziĝo de la reĝo kun Maria Teresa de Hispanio. Pliposte, li refariĝis franca militestro. Li konkeris interalie Franĉ-Konteon, kaj partoprenis la Francan-Nederlandan militon. Condé mortis en sia kastelo de Chantilly, ĉirkaŭita de muzikistoj kaj de poetoj.

## Vidu ankaŭ 
* Frondo
* Ludoviko la 14-a

Kategorio:Francaj nobeloj
Ludoviko la 02-a de Bourbon-Conde
Kategorio:Princoj
Gestur Pálsson

**Gestur Pálsson**  estis islanda verkisto kaj unu el la plej konataj aŭtoroj de la realisma skolo en Islando. Li naskiĝis en Miðhús en Reykhólasveit.

Post sia studado en la gimnazio de Rejkjaviko li ekstudis teologion en Kopenhago sed neniam finis tiun studadon.
Gestur estis unu el la kvar eldonantoj de la revuo Verðandi 1882 en kiu oni prezentis kaj reklamis la Realismon por islandaj legantoj. Gestur verkis poemojn sed estas plej fama pro siaj longaj noveloj.

## En esperanto aperis 
* *Hanso balanca (Hans vöggur)* en La Tradukisto, deksepa numero, 12. julio 1994, en traduko de Stefán Sigurðsson.
* *La ribelo en la bieno Brekka (Uppreisnin á Brekku)* en La Tradukisto, deksepa numero, 12. julio 1994, en traduko de Stefán Sigurðsson.

Kategorio:Islandaj verkistoj
Telesur

**Telesur** (stiligita kiel **teleSUR**, “Televido el la Sudo“) estas plurŝtata, hispanlingva, TV-satelita sendilo en Latinameriko, kiu elsendis unuafoje je la 24-a de julio 2005, je la 222-a naskiĝtago de Simón Bolívar. La tuta nomo de la kompanio estas *La Nueva Televisión del Sur C.A.*.

La ideo pri komuna hispanlingva televido por Sudameriko venas de la venezuela prezidanto Hugo Chávez. La televidon apogas finance ĉefe Venezuelo, sed grave kontribuas ankaŭ Kubo, Nikaragvo.

La sidejo de **Telesur** (la hispane televidkanalo) troviĝas en Karakaso, Venezuelo; kaj la sidejo de **Telesur English** (la angle televidkanalo) troviĝas en Kito, Ekvadoro.

La televido fokusas pri specifaj latinamerikaj problemoj, kulturaj, politikaj aferoj kaj ĝin traplektas kritika sinteno al la politiko de Usono rilate Latinamerikon, sinteno kiun iuj nomas antiusonismo.

## Vidu ankaŭ 
* Televido en Venezuelo

## Eksteraj ligiloj 
* Telesur: La nueva televisión del sur  hispane
* Telesur: La nueva televisión del sur oficiala paĝo hispane

Kategorio:Televidkanaloj en Venezuelo
Bergues

**Bergues** (nederlandlingve *Sint-Winoksbergen*, t.e. «Montoj de sankta Winok'») estas komunumo de Francio kadre de la historia pejzaĝo Franca Flandrio, *Frans-Vlaanderen* respektive *Flandre française*, lokita en la regiono Nordo-Kaleza Markolo kaj en la departemento Nord. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

La teritorio havas komunan limon kun . 

Tiu urbeto situas proksimume dek kilometrojn sude de Dunkirko, kaj estis malnovtempe teritorio de la graflando Flandrio. Bergues sukcese konservis sian fortikaĝon, farita de Vauban post la ekokupo de la urbo fare de la militistoj de Ludoviko la 14-a en 1648. La reĝo, kiu ĉeestis dum la batalo, spertis akutan nutran toksiĝon dum la sieĝo, je la 30-a de junio 1648. Ekde la 8-a de julio, oni donis al li la lastajn sakramentojn kaj oni preparis eblan heredadon. Sed Guénaut, la kuracisto de Anno de Aŭstrio, donis al Ludoviko medicinaĵon enhavantan antimonon kaj vinon, kaj tio denove mirakle resanigis la reĝon.

La nomo « Bergues » devenas de la nederlanda *Groen Berg*, kiu signifas « verdan monteton ». Bergues posedas plurajn belegajn enirojn, ekzemple la Pordo de Cassel kaj la Pordo de Hondschoote, kiuj estas ambaŭ agnoskitaj kiel « historiaj monumentoj ».

La urbo cetere en tuta Franclingvio tre konatiĝis dum somero 2008, ĉar ĝi estis la loko por filmado de la titolo Bienvenue chez les Ch'tis, kiu ironie bildigis antaŭjuĝojn de sudaj francoj pri la pluva nordo de la lando kaj la por sudfrancoj malfacile komprenebla dialekto de la lokuloj.

[eta|maldekstra|250px|la [belfrido de Bergues (2004)]]

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Nord
* Bergues (stacidomo)


Kategorio:Komunumoj de Nord
Artezo

**Artezo** () estis malnovtempe graflando kaj provinco de la franca reĝlando. Ĝiaj limoj multe ŝanĝis dum Mezepoko, okaze de la diversaj historiaj okazaĵoj aŭ de la kunigoj kaj disigoj kun la proksimaj graflandoj, ekzemple Flandrio. Post regado de la dukoj de Burgonjo, Artezo estis heredita de la hispanaj Habsburgoj kaj nur kunigis Francion en 1659, laŭ la traktato de la Pireneoj ĉesiginta la longedaŭrajn konfliktojn inter Francio kaj Hispanio.

Dum pli ol unu jarcento, la ĉiutago en Artezo ĉefe rilatis al karbo.

En hodiaŭa Francio, Artezo kongruas kun la teritorioj ĉirkaŭ Arras, la prefektejo de la departemento Pas-de-Calais. Nun ekzistas « Universitato de Artezo » (*Université d’Artois*), kun pluraj establoj en Arras, Béthune, Douai, Lens kaj Liévin.

## Vidu ankaŭ 
* Arteza fonto
* Arteza puto

Kategorio:Historio de Francio
Blindulo

[eta|300ra|blindulo kun sia [gvidhundo en Braziljo, Brazilo]]

**Blindulo** estas blinda persono, al kiu mankas la vidado, aŭ kiu havas tre malbonan. Ilia blindeco povas esti parta vid-difektaĵo. La leĝaj blinduloj same vidos for 6 metroj de objekto kiel norme vidanto for 60 metroj. La blindeco povas havi multajn kaŭzojn, ĝi povas esti akirita aŭ denaska. La surdblinduloj estas tiaj vidmalkapabluloj, kiuj ankaŭ havas aŭdmalkapablon, ke ili ne povas kompensi la unu senson per la alia. En tiaj landoj, kie la kuracado havas limitigitajn kapablojn, helpas internaciaj aŭ komunutilaj helpaj organizoj. La kuracadon determinas de la malsano, kiu blindigis, sed ofte oni ne povas kuraci la blindecon, tial la rehabilitado kaj edukado estas grava.

## Proverbo 
## Iuj aparte konataj blinduloj 
### Naskitaj blinde 
* Odilia - germana sanktulino
* Homero, helena verkisto
* George Shearing - brita/usona ĵazpianisto kaj -komponisto

### Personoj blindiĝintaj pli poste en la vivo 
* Johann Sebastian Bach (1685-1750), germana komponisto
* Johano de Luksemburgio (1296-1346), grafo de Luksemburgo, kiu en 1310 fariĝis reĝo de Bohemio
* Andrea Bocelli, itala kantisto - jam denaske malfortvidanta, sed ĝis la 12-a vivjaro praktike blinda
* Jorge Luis Borges, verkisto, blindiĝis en alta aĝo pro hereda malsano
* Louis Braille (1809-1852), inventinto de la planskribo Brajlo
* Ray Charles (1930-2004), usona kantisto, blinda ekde la 7-a vivjaro pro glaŭkomo
* Eratosteno (276 a.K.-194 a.K.), greka astronomo, geografo, filozofo kaj matematikisto
* Leonhard Euler (1707-1783), svisa matematikisto kaj fizikisto
* Galileo Galilei (1564–1642) - itala astronomo, filozofo kaj artisto, blinda ekde al 72-a vivjaro
* W.C. Handy (1873-1958) - usona bluskomponisto
* Isaak - la dua patriarĥo de Izraelo, sola filo de Abraham kaj Sara, patro de Esav kaj Jakob
* James Joyce (1882 - 1941) - irlanda verkisto
* Helen Keller (1880-1968) - usonanino, blinda ekde la 19-a vivmonato sekve de febro
* Fritz Lang (1890-1976) - germana filmreĝisoro
* John Milton (1608-1674) - verkisto, blinda ekde la 42-a vivjaro
* Joaquín Rodrigo (1901-1999) - hispana komponisto, blinda ekde la 3-a vivjaro sekve de difterio
* Lennie Tristano - usona ĵazpianisto, blindiĝis en beba aĝo
* Eamon de Valera (1882-1975) - ŝtata prezidanto de Irlando
* Stevie Wonder - usona kantisto, blinda pro tro alta koncentraĵo de oksigeno en la kovilo post antaŭmatura naskiĝo

### Blindaj pentristoj 
* Honoré Daumier (1808-79) - franca karikaturisto, pentristo kaj skulptisto, blindiĝis en pli alta aĝo
* Francisco Goya (1746-1828) - hispana pentristo, blindiĝis kaj surdiĝis en pli alta aĝo
* Claude Monet (1840-1926) - franca pentristo, blindiĝis pro katarakto en pli alta aĝo, kvankam iom helpis operacioj

## Vidu ankaŭ 
* Blindeco
* Esperantistaj blinduloj
* Internacia Blinda Sporta Federacio
* Brajlo
* Signuno
Hălchiu

**Hălchiu** [həlkju] (hungare: **Höltövény** [høltøve:nj], germane: **Helsdorf**, **Heltesdorf**) estas komunumo en Rumanio nord-nordokcidente de Braŝovo, en la regiono Țara Bârsei. Administre apartenas al ĝi Crizbav kaj Satu Nou.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 2 817 loĝantojn (germanoj, rumanoj, hungaroj); en 1992 2 752 (rumanoj, 10 % da germanoj, 4 % da hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas el 1377. Ĝi estis libera saksa vilaĝo. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Brassó vármegye*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Gravaj personoj 
* Dumitru Eremia (12-a de marto 1911 – ?, 21-a de junio 1976): komponisto, orkestrestro.
* Simon Nössner Schwarz (?, ? – Höltövény?, 12-a de aprilo 1619): evangelia pastro tie ekde 1604, germana- kaj hungarlingva kronikisto.
* Anna Soós (n. 8-a de novembro 1959): matematikistino, informatikistino, universitata docentino.

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Brașov
Hârseni

**Hârseni** [hırsenj] (hungare: **Herszény**) estas komunumo en Rumanio sude de Făgăraș. En 1910 ĝi havis 669 loĝantojn (rumanoj), en 1992 601 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas el 1460. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Fogaras vármegye). Administre apartenas al ĝi Copăcel, Mărgineni kaj Sebeș.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Brașov
Hărman

eta|300px|La fortresopreĝejo de Hărman
**Hărman** [hərman] (hungare: **Szászhermány**, germane: **Honigberg**) estas komunumo en Rumanio nordoriente de Braŝovo, en la regiono Țara Bârsei. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Hărman kaj Podu Oltului.

## Loĝantaro 
En 1910 Szászhermány havis  loĝantojn (germanoj, rumanoj); en 1992  (rumanoj,  da hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas el 1240. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, al Brassó.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Gravaj personoj 
* Henrik Horváth (Szászhermány, 3-a de aprilo 1888 – Budapest, 15-a de januaro 1941): arthistoriisto, ano korespondanta de la Hungara Scienca Akademio (1940).

== Komunumoj pri *szász* (= sakso) en Hungara reĝlando ==
Iam tie loĝadis saksoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Brașov
Kategorio:Komunumoj de distrikto Brașov
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Fortresopreĝejoj en Rumanio
Kategorio:Distrikto Brașov
Homorod (Brașov)

**Homorod** (, ) estas komunumo en Rumanio, oriente de Rupea.

En 1910 ĝi havis 1 490 loĝantojn (germanoj, rumanoj, ciganoj, hungaroj); en 1992 1 452 (rumanoj, 24 % da hungaroj, 11 % da ciganoj, 4 % da germanoj). Ĝia unua skriba mencio estas ĉirkaŭ 1400. Ĝi estis libera saksa vilaĝo. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Nagy-Küküllő).

Ĉirkaŭ la evangelia-luterana preĝejo (13-a jarcento) estas forta kampara fortikaĵo kun du muroj, konstruita en la 15-a kaj 16-a jarcentoj. Ĝi neniam estis konkerita.

Sudoriente de la komunumo troviĝas banejo (Băile Homorod / Honterusbad / Homoródfürdő). Oni ne konfuzu ĝin kun Băile Homorod en distrikto Harghita, ĉ. 40 km nord-oriente.

Administre apartenas al ĝi Jimbor kaj Mercheașa.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Brașov
Hoghiz

**Hoghiz** [hogiz] (hungare: **Olthévíz**, germane: **Warmwasser**, **Warmwasserbrunn**) estas komunumo en Rumanio nordoriente de Făgăraș. Administre apartenas al ĝi Bogata Olteană, Cuciulata, Dopca, Fântâna kaj Lupșa.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 1 439 loĝantojn (hungaroj, rumanoj); en 1992 2 409 (rumanoj, 51 % da hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas el 1235. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Nagy-Küküllő vármegye*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Renomaj personoj 
* Jolán Bonyháti (14-a de aŭgusto 1908 – Budapest, 15-a de januaro 1984): redaktorino, bibliografino.
* Gyula Balássy (27-a de septembro 1912 – Dombóvár, 16-a de aprilo 1978): lignoskulptisto.
* József Csiky (7-a de oktobro 1926 – Cluj-Napoca 29-a de junio 1977), ĵurnalisto
* Éva Meister, hungara aktoro
* Sándor Péterfi (Nagykede, 7-a de aprilo 1817 - Olthévíz, 12-a de marto 1887): unitariisma pastro.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto

 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Brașov
Armand de Bourbon-Conti

eta|dekstra|Armand de Bourbon-Conti
**Armand de BOURBON, princo de Conti** (naskiĝis la 11-an de oktobro 1629 en Parizo; mortis la 21-an de februaro 1666 en la kastelo Grange-des-Prés, apud Pézenas) estis la plej juna infano de Henriko de Bourbon, princo de Condé, kaj la frato de Ludoviko de Bourbon, alinomita la *Granda Condé*.

En 1649, kune kun sia bofrato la duko de Longueville, Armand partoprenis la parlamentan Frondon kontraŭ la kardinalo Jules Mazarin, kaj fariĝis la estro de tiu ribelo. Li estis venkita en Charenton-le-Pont la 8-an de februaro de sia frato, kiu ankoraŭ restis lojala al la reĝa kortego. Sed post la paco de Rueil, la frato de Armand finfine kunigis la Frondon, kiu ekde tiam estis kunestrita de Conti, Condé kaj Longueville. Ĉiuj estis arestitaj en la Palais Royal je la 16-a de januaro 1650 kaj enkarcerigitaj en la kastelo de Vincennes, sekve en la kastelo de Marcoussis kaj fine en Le Havre.

En 1651, Mazarin devis provizore ekzili sin pro la disvolviĝo de la Frondo, kaj Conti estis liberigita la 7-an de februaro. Li kviete retiriĝis al Pézenas, en Langvedoko, kaj reamikiĝis kun Mazarin kaj Ludoviko la 14-a. Li eĉ edziĝis en 1654 Anne Marie Martinozzi, la nevino de la kardinalo. Li poste fariĝis granda militestro de la franca armeo, ekzemple dum la invado de Katalunio.

## Vidu ankaŭ 
* Frondo
* Ludoviko la 14-a

Kategorio:Francaj nobeloj
Armand de Bourbon-Conti
Joseph Diescho

Profesoro **Joseph Diescho** (pron. Ĝozef Diesko) (naskiĝis je la 10-a de aprilo , 1955, Andara, Namibio) estas Namibia romanisto kaj politika analizanto. Li ĉeestis la Universitaton de Harareo en Sud-Afriko kie li studis juron kaj politikan sciencon. Kiel studento li laboris kontraŭ la apartisma sistemo kaj malliberiĝis en Peddie kaj en Orienta Londono. Laborante por diamantmineja kompanio, li helpis fondi sindikaton. En 1984 li iĝis stipendiulo Fulbright ĉe la Universitato Kolumbio, Novjorko.

Li estis premiita televida anoncisto por la Usona publika televidprogramo *Kursiva Sud-Afriko Nun* (angle:"South Africa Now"}. En 1997-8, li fondis kaj prezentis "La Grandan Perspektivon" (angle: "The Big Picture"), ĉiusemajnan ekonomian kaj politikan analizprogramon per SABC 2.

Lia romano "El la Suno Naskita" (angle: "Born of the Sun") publikiĝis en Usono en 1988 kaj lia dua romano "Vorticaj Akvoj" (angle: "Troubled Waters") publikiĝis en 1993. Li estas unu el la malmultaj aŭtoĥtonaj verkistoj de Namibio.

## Fontindikoj 
* Profile of Joseph Diescho. *Contemporary Africa Database*, 2003. http://people.africadatabase.org/en/profile/11469.html 
* "Joseph Diescho". *Contemporary Authors*, Gale, 2002.
* Diescho, Joseph, with Celeste Wallin. *Born of the Sun: a Namibian Novel*. New York: Friendship Press, 1988.
Konataj Namibianoj

Jen **listo de konataj Namibianoj**.

## Aktoroj 
* N!xau, aktoro

## Artistoj 
* John Muafangejo, pentristo kaj premisto

## Negocistoj 
* Utete Karimbue-Mupaine, negocistino
* Gareth Amos, negocisto

## Diplomatoj 
* Martin Andjaba
* Andrew Toh, diplomato

## Laboraktivistoj 
* Cuana Angula

## Advokatoj 
* Bience P. Gawanas

## Musikistoj 
* Jackson Kaujeua, kantisto

## Politikistoj 
* Nahas Angula, Ĉefministro
* Justus Garoëb, ĉefo kaj politikisto
* Hage Geingob, eksĉefministro
* Theo-Ben Gurirab, diplomato kaj politikisto, eksĉefministro
* Moses Katjikuru Katjiuongua, politikisto
* Katuutire Kaura, politikisto
* Fanuel Jariretundu Kozonguizi, politikisto
* Nangolo Mbumba, Edukado-Ministro
* Dirk Mudge, politikisto
* Sam Nujoma, Prezidento 1990-2005
* Hifikepunye Pohamba, Prezidento
* Ngarikutuke Tjiriange, advokato kaj ministro
* Andimba Toivo ya Toivo, Sendependeco ĉefo
* Ben Ulenga, politikisto

## Religiaj Ĉefoj 
* Nangula Evalisa Kathindi, Kristana kleriko

## Sportistoj 
* Frankie Fredericks, Olimpikoj kuristo

## Verkantoj 
* Joseph Diescho, romanisto, (n. 1955)
* Dorian Haarhoff, poeto
* Gwen Lister, ĵurnalisto
* Jeanette Minnie, ĵurnalisto
* Mocks Shivute, ĵurnalisto

## Aliaj 
* Nicolas Bwakira, Unuiĝintaj Nacioj rifuĝinta oficiro
* Hosea Kutako, *Okahandja Herero*
* Laurie Marker, konservisto
* Kaire Mbuende, filmproduktisto
* Pendapala Shigwedha, transiris la Arktan Cirklon

Namibianoj
Frondo

[eta|dekstra|250px|La Frondo celis kontraŭstari la influon de [Jules Mazarin sur Ludoviko la 14-a.]]
La **Frondo** (franclingve *La Fronde*) estis franca enlanda milito, kiu okazis komence de la reĝado de Ludoviko la 14-a, ekde 1648 ĝis 1654. La partizanoj de la Frondo devenis de la plej alta franca nobelaro, kaj volis kontraŭstari la kreskintan absolutismon de la franca monarkio, je la nomo de malnova feŭda idealo. Sed ilia oficiala preteksto estis la neplenaĝeco de la reĝo : la frondanoj asertis batali kontraŭ la malbona influo de la ĉefministro Jules Mazarin, kiun ili abomenis, sur la juna Ludoviko. La kardinalo estis precipe malŝatita, ne nur pro sia itala deveno, sed ankaŭ ĉar li zorge malproksimigis la plej gravajn nobelojn de la reĝlando el iu ajn potenco. Cetere, la Parlamento de Parizo (la plej alta kortumo) estis tiam iom influita de la angla enlanda milito, kaj esperis plivastigi siajn privilegiojn okaze de tiu krizo. Dum la Frondo, la milito kontraŭ Hispanio provizore interrompis, kaj la frondanoj estis subtenitaj de la Hispanoj. La ribelo estis ĉefe gvidita de du fratoj, la princo de Conti kaj pliposte Ludoviko de Bourbon-Condé, alinomita la Granda Condé (*le Grand Condé*).

Conti estis venkita en Charenton-le-Pont la 8-an de februaro 1649 de sia frato, kiu estis ankoraŭ lojala al la reĝa kortego. Sed post la paco de Rueil, la frato de Armand finfine kunigis la Frondon, kiu ekde tiam estis kunestrita de Conti, Condé kaj Longueville. Ĉiuj estis arestitaj en la Palais Royal je la 16-a de januaro 1650 kaj enkarcerigitaj en la kastelo de Vincennes, sekve en la kastelo de Marcoussis kaj fine en Le Havre.

Mazarin devis dufoje ekzili sin por fuĝi antaŭ la ribeluloj : Ludoviko kaj la reĝino provis kunigi la kardinalon, sed tumulta amaso invadis la Luvron kaj devigis ilin resti en Parizo. Ludoviko la 14-a oficiale fariĝis plenaĝa en 1651, kiam li fariĝis tridekjara. La nedaŭra fuĝo de Mazarin, en 1651, ebligis la liberigon de Condé. Li sekve reorganizis la ribelon, kvankam Ludoviko la 14-a estis jam plenaĝa, kaj traktis kun Filipo la 4-a de Hispanio kaj Oliver Cromwell. Sed Ludoviko la 14-a obtenis la subtenon de la grava militestro Henri de Turenne, kiu estris la reĝajn militistojn kaj venkis Condé dum la batalo de Bléneau (7-a de aprilo 1652). Tio signis la finan fiaskon de la Frondo.

La plenaĝeco de la reĝo konsekvence ĉesigis la oficialan regentadon de lia patrino. Sed la reĝo, ankoraŭ tro juna por plenumi sian rolon, konfidis provizore sian potencon al Mazarin, kaj preferis provizore perfektigi sian militan trejnadon flanke de Henri de Turenne. En 1654 okazis la kronigo kaj la konsekrado de la nova reĝo en Reims, konforme al la kutimo. Tiu ceremonio ankaŭ celis montri al ĉiuj, ke la reĝlando estis denove en ordo, ĉar la kronigo de la reĝo simbolis la senhaltecon de la ŝtato kaj sekurigis protekton de Dio.

## Vidu ankaŭ 
* Ludoviko la 14-a (Francio)
* Ĝenerala krizo de la 17-a jarcento

Kategorio:Historio de Francio
Kategorio:Militoj
Jibert

**Jibert** [ĵibert] (hungare: **Zsiberk**, germane: **Seiburg**, **Sibricht**;) estas komunumo en Rumanio nordoriente de Făgăraş. Administre apartenas al ĝi Dacia, Grânari, Lovnic, Văleni (Jibert).

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 1 433 loĝantojn (germanoj, rumanoj, ciganoj), en 1992 790 (rumanoj, 2% hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas 1289. Ĝis 1919 Zsiberk apartenis al Hungario (Nagy-Küküllő).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Brașov
Lisa

eta|300px|Ortodoksa kirko en Pojorta
**Lisa** (hungare: **Lisza**, germane: **Lissa**) estas komunumo en Rumanio sudokcidente de Făgăraş. En 1910 ĝi havis 1 500 loĝantojn (rumanoj), en 1992 1 085 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas 1527. Ĝis 1919 apartenis al Hungario (*Fogaras vármegye*). Administre apartenas al ĝi Pojorta.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Gravaj personoj 
* Octavian Paler (2-a de julio 1926 - Bukareŝto, 7-a de majo 2007): eseisto, poeto.
* Gheorghe Popa-Lisseanu (2-a de oktobro 1866 - 14-a de majo 1945, Bucureşti): historiisto, filologo, akademiano.

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Brașov
Măieruș

**Măieruș** [məjeruŝ] (hungare: **Szászmagyarós**, germane: **Nussbach**) estas komunumo en Rumanio norde de Braŝovo. En 1910 ĝi havis 1&nbsp;619 loĝantojn (germanoj, rumanoj), en 1992 1&nbsp;534 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas de 1377. Ĝis 1919 ĝi apartenis al la hungara parto de Aŭstrio-Hungario (*Brassó vármegye*). Apartenas al ĝi la vilaĝo Arini.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Administra retejo
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Brașov
Mândra (Brașov)

**Mândra** [mındra] (hungare: **Mundra**, germane: **Kladendorf**) estas komunumo en Rumanio norde de Braŝovo. En 1910 ĝi havis  loĝantojn (hungaroj, rumanoj); en 1992  (51% rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas 1460. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Brassó vármegye). Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Ileni, Râușor, Șona kaj Toderița.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Brașov
Moieciu

**Moieciu** [mojeĉu] **Moieciu de Jos** (hungare: **Alsómoécs**, germane: Moesch) estas komunumo en Rumanio sudokcidente de Braŝovo. En 1910 ĝi havis 1 444 loĝantojn (rumanoj); en 1992 1 504 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas 1805. Ĝis 1919 apartenis al Hungario (*Fogaras vármegye*). Apartenas al ĝi Moieciu de Sus, kio havis en 1910 667 loĝantojn (rumanoj) kaj en 1992 963; Măgura, Peştera.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Gravja personoj 
* Octavian-Eugen Sassu-Ducsoara (*7-a de februaro 1943): grafikisto, pentristo.

## Eksteraj ligiloj 
* Administra mapo de distrikto
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Brașov
Rajendra Keshavlal Shah

**Rajendra Keshavlal SHAH** [raĝendra keŝavlal ŝah] (naskiĝis la  en Kapadvanaj, Guĝarato, Barato) estas lirika poeto verkanta en la guĝarata lingvo. Li verkis pli ol 20 arojn de poezio kaj kantoj, ĉefe pri temoj de la beleco de la naturo, kaj pri la ĉiutaga vivo de indiĝenaj popoloj kaj marbordaj komunumoj. En liaj poemoj kaj kantoj en la sanskritaj metroj, li estis ege influita de la poezio de Rabindranath Tagore.

Inter diversaj profesioj, Shah ankaŭ estis printisto en Mumbajo, kie li lanĉis la beletran revuon *Kavilok*. Lia printejo mem iĝis grava sidejo ĉiudimanĉa por guĝarataj poetoj.

Krom verkado de la propra poezio, Shah ankaŭ tradukis en la guĝaratan la poemaron *Balaaka* de Tagore; la *Gita Govinda* de la sanskrita poeto Jayadeva; la *Rime of the Ancient Mariner* de la angla poeto S. T. Coleridge; kaj la *La Dian Komedion* de Danto.

Shah gajnis la plej prestiĝan belartan premion de la barata registaro, la premion Gjanpith, por la jaro 2001. La juĝintoj diris, ke «lia intenseco de emocio kaj la novenkondukaĵo de la formo kaj la esprimo elstarigas lin kiel poeton de granda signifo. La mistika tono de lia poezio venas de la tradicio de grandaj mezepokaj majstroj kiel Kabir, Narasimha Mehta kaj literaturaj gigantoj kiel ili».

## Eksteraj ligiloj 
* anglalingva superrigardo de la vivo kaj verkaro de Shah 
* novaĵraporto kiu listas plimulton de liaj verkoj 
* anglalingva intervjuo kun Shah

Kategorio:Barataj poetoj
Kategorio:Guĝarataj poetoj
Kategorio:Gjanpith-laŭreatoj
Kirono

**Kirono** (aŭ Ĥirono; helene Χείρων [Ĥejron] *mano*) estas laŭ la helena mitologio filo de Krono kaj la oceanidino Filira. Li havis du naturojn, unu homan kaj alian ĉevalan, ĉar lia patro prenis formon de ĉevalo por kuniĝi kun lia patrino.

La legendo rakontas ke Krono enamiĝis pro Filira kaj deziris amori ŝin, ĉi tiu ne korespondante al la amsentoj de la dio transformiĝis en ĉevalino por kaŝi sin, sed la amanto malkovris la fuĝantinon, transformiĝis en ĉevalo kaj kaptoprenis ŝin. De tiu kuniĝo naskiĝis Kirono, duone homo kaj duone ĉevalo. La patrino terurita de la monstra aspekto de la filo, forlasis lin. Kortuŝitaj de la sufero de la infano, la dioj prenis kaj edukis lin en Olimpo. 

Alia variaĵo de la mito diras ke li loĝis kun sia patrino en kaverno sur la monto Peliono kie li estis zorge edukita. Oni diras ke li estis instruita en ĉiuj homaj artoj kaj naturaj sciencoj kaj estis edukisto de la herooj, inter ili, Jazono, Peleo, Aĥilo kaj Asklepio. Sed la arto kiun li plej perfekte scipovis estis kuraci, ĉar li estis vundita kuracisto. Kiam okazis la militfrakaso de la Centaŭroj fare de Heraklo, Kirono kiu estis lia amiko kaj apudis lin estis hazarde vundita de venenita sago de la filo de Alkmeno. La centaŭro aplikis pansaĵon sur la vundo, sed vane, ĝi estis nekuracebla. Sin tirinta al sia kaverno, Kirono deziris morti, sed tion li ne povis, ĉar li estis nemortema. Finfine, Prometeo, kiu naskiĝis mortema, transdonis al li la rajton morti kaj la bonfarema Centaŭro povis fine ripozi. Oni rakontas ke Kirono supreniris al ĉielon sub la formo de la konstelacio de Sagitario.

## Vidu ankaŭ 
* Ekzistas asteroido nomata 2060 Ĥirono

Kategorio:Centaŭroj