open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lídia Fülöp

**FÜLÖP Lídia** (fyloep) estis rumanuja hungara poetino, verkistino naskita la 22-an de majo 1925 en Balinco kaj mortinta la 28-an de julio 2017.

## Verkoj 
### Poemvolumoj 
* *Az én ibolyáim*, poemoj., Bk., 1977;
* *Hosszú úton*, poemoj., Bk., 1979.
* *Az én utcám*, poemoj, Lugoj, Editura Dacia Europa Nova, 1997;

### Prozo 
* *Tenyérnyi napfény*, vojaĝmemoroj, Lugoj, Editura Dacia Europa Nova, 1998;
* *Lugosi Krónika*, Timişoara, Editura Helicon, 1998;
* *Bega partikavicsok*, Lugoj, Editura Dacia Europa Nova, 1999;

### Dramoj 
* *Fénykép*, ?
* *Félbemaradt dalok*, ?

### Tradukaĵvolumo 
* Valeriu Giorgio:*Végnélküli inasévek*, poemoj, Lugoj, Editura Dacia Europa Nova, 1999.

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Turoj Colón

La **Turoj Colón** (Colón estas Kolumbo en la hispana) estas du ĝemelaj nubskrapuloj kiuj troviĝas en la Placo Kolumbo de Madrido (Hispanio). Ili konsistigas la 12-an konstruaĵon plej altan de la hispana ĉefurbo (kalkulante la konstruaĵojn Kvar Turoj Negoc-Areo) kun ĝiaj 116 metroj alte kaj 23 etaĝoj. Ili estis konstruitaj en 1976 far la madrida arkitekto Antonio Lamela. Ili estis la centra sidejo de la entrepreno Rumasa, en kies periodo la nomo estis ŝanĝita al *Turoj Jerez*, honore al la origina urbo de la entrepreno. Poste ĝi prenis la nomon de la placo kie staras monumento al Kristoforo Kolumbo.

## Kuriozaĵo 
[eta|maldekstra|Torres de Colón. Foto [Paolo Monti.]]

La 14-a de novembro 2008, la retpaĝo *virtualtourist* publikigis liston de la dek konstruaĵoj kaj monumentoj plej malbelaj de la mondo, laŭ la ricevitaj rezultoj en enketo realigata inter la eldonintoj kaj la legantoj, la Turoj Colón aperis en la sesa loko de tiu listo.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Nubskrapuloj en Madrido
Kategorio:Nubskrapuloj inter 100 kaj 149 m
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1967
Turo Windsor

La **Turo Windsor** estis unu el la unuaj *inteligentaj* nubskrapuloj konstruitaj en Madrido (Hispanio). Ĝi havis 106 metrojn alte kaj 32 etaĝojn, kaj ĝi troviĝis en plena financa centro de la urbo, en la zono AZCA. Proprietaĵo de la societo Asón Inmobiliaria de Arriendos kontrolata de El Corte Inglés, kaj ĝia nomo venis de fama dancejo kiu troviĝis en la malsupra etaĝo, Windsor. En la Turo Windsor troviĝis la ĉefa sidejo de Deloitte kie laboris pli ol 1.200 dungitoj kaj tri departementoj de advokatoj Garrigues.

Ĝia konstruado komenciĝis en 1975 kaj finiĝis en 1979. La komenca projekto plenis turon por oficejoj kaj bazo kun spektaklejoj, komercejoj kaj parkejo. En sia epoko ĝi estis la plej alta konstruaĵo de la komplekso AZCA ĝis la konstruado de la Turo Pikaso.

## Incendio 
eta|200ra|dekstra|La turo Windsor bruliĝas matene, la 13-an de februaro 2005

Iom antaŭ la noktomezo de sabato la 12-a de februaro 2005 komenciĝis incendio de oficejo en la 21-a etaĝo kaj rapide ĝi disiĝis al la superaj etaĝoj kaj neutiligis la konstruaĵon. Danke al ĝia strukturo la konstruaĵo ne detruiĝis kaj ĝia ordigita malkonstruado ne efektiviĝis ĝis aŭgusto 2005. Ekis multaj onidiraĵoj pri la kaŭzoj de la incendio, laŭdire provokita.

Kategorio:Nubskrapuloj en Madrido
Kategorio:Nubskrapuloj inter 100 kaj 149 m
Kvartalo La Latina

La **Kvartalo La Latina** estas areo de Madrido (Hispanio), kiu administre apartenas preskaŭ en sia tuto al la Kvartalo Palaco en la distrikto Centro. Probable ĝi prenas sian nomon de la antikva hospitalo, fondata en 1499 de Beatriz Galindo *La Latina*. La Kvartalo okupas grandan parton de la nomata *Madrido de la Habsburgoj* kaj, kvankam ĝiaj limoj ne estas tute klaraj, oni povas diri ke ĝi troviĝas ĉirkaŭ la akso de la Strato Sankta Francisko -kiu iras ekde la Placo de la Hordeo ĝis la Reĝa Baziliko Sankta Francisko la Granda-, tiuj ĉi limoj estus: norde, la strato Segovio; sude, la Rondaĵo kaj Pordo de Toledo; oriente, la strato Toledo –kiu havas limojn kun El Rastro kaj la kvartalo Lavapiés- kaj, okcidente, la strato Bailén. [eta|220px|dekstra|Ĉefa fasado de la [Reĝa Baziliko Sankta Francisko la Granda, vidata ekde la Strato Sankta Francisko.]]
[eta|maldekstra|jpg400px|Restaĵoj de la [Kristana murego de Madrido en la strato de la Fraŭloj.]]

La Latina okupas grandan parton de la plej antikva Madrido, kelkfoje ankaŭ nomata kiel Madrido de la Habsburgoj kun kiu ĝi arkitekture koincidas, kaj similas al la urba organizado de la Mezepoko, kun ampleksaj placoj kaj mallarĝaj stratoj kiuj sekvas la antikvan fluon de la akvo. Ĝia aspekto estis kaŝita per la muzulmana murego de Madrido de la tiama citadelo de la 9-a jarcento. En ĝiaj stratoj okazis multaj historiaj okazintaĵoj de Madrido, tra ĉiuj epokoj, sen perdado de ĝia populara karaktero. En tiu senco eblas diri ke La Latina estas la vera plejparto de la historia urbocentro de Madrido.

La konstruaĵoj de la kvartaloj ĉefe venas de la 19-a jarcento ĉe antikvaj terenoj de difektitaj aŭ detruitaj konstruaĵoj. Temas pri konstruaĵoj tre similaj unu la alian pro la grandaj kaj multaj fenestroj kaj 4 aŭ 5 etaĝoj.

## Vidu ankaŭ 
* La Latina (metroo de Madrido)

Kategorio:Kvartaloj de Madrido
Pordo de Toledo

eta|250px|dekstra|Suda fasado de la Pordo de Toledo.

La **Pordo de Toledo** estas monumento de la unua triono de la 19-a jarcento, kiu troviĝas en la samnoma ĝardenplaceto, en Madrido, ĉefurbo de Hispanio. Ĝi estis starigita kiel triumfa arko honore al la reĝo Fernando la 7-a.
Jam en la primitiva palisaro de la urbo konstruita en la 15-a jarcento ekzistis pordo ankaŭ nomata *de Toledo*, el kie ekis vojo ĝis la urbo Toledo. En 1625, post konstruado de la palisaro de Filipo la 4-a, stariĝis dua pordo, kiu situis iom pli proksime de la urbocentro ol la nuna, en la strato Toledo.

La unuaj projektoj pri konstruado de la nuna pordo komenciĝis dum la napoleona okupperiodo, dum la regado de Jozefo Bonaparte, kiam oni ordonis la dezajnon por plibonigi la enirejon de Madrido tra la antikva reĝa vojo de Andaluzio. Tiu unua projekto neniam efektiviĝis, ĉar post la forpelado de Jozefo Bonaparte la municipaj aŭtoritatoj komisiis novan dezajnon al la arkitekto Antonio López Aguado, kiu projektis pordon kiel triumfan arkon dediĉe al la denove surtroniĝinta reĝo Fernando la 7-a.

Ĝi estis la lasta monumenta pordo starigita en la antikva parto de Madrido. Ĝi estis konstruita inter la jaroj 1817 kaj 1827 kaj restaŭrita de la urba estraro en 1995.

## Vidu ankaŭ 
* Puerta de Toledo (metroo de Madrido)
* Kvartalo La Latina
* Madrido de la Habsburgoj

Kategorio:Pordegoj en Madrido
Kisbudmér

**Kisbudmér** [kiŝbudmEr], kroate **Mali Budmir** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Bóly. Kis signifas hungare: malgranda kaj faras diferencon de la apuda Nagybudmér.
eta|Kirko de Kisbudmér

## Bazaj informoj 
* Areo: 6 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 120
* Poŝtkodo: 7756
* Telefonprefikso: 69
* Koordinatoj: 45°54′53″N 18°26'46″E

## Situo 
Kisbudmér situas sur ebenaĵo, fine de sakovojo. Urboj Villány troviĝas je 6, Bóly 10, Siklós 16, Beremend 18, Kozármisleny 21, Harkány 22, Mohács 25, Pécs 30&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1285 laŭ tiama hungara ortografio *"Budmer"*. Supozeble jam tiam estis 2 apudaj vilaĝoj: Suba kaj Supra Budmer. Ili baldaŭe iĝis Granda kaj Malgranda Budmér. Post la mezepoko Kisbudmér senhomiĝis pro la turkoj. Baldaŭe serboj, germanoj kaj hungaroj laŭvice alvenis. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon.

En Kisbudmér migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika klasikisma preĝejo omaĝe al Dipatrino (Eta) de 1812

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Monteta blua muŝkaptulo

La **Monteta blua muŝkaptulo** (***Cyornis banyumas***) estas birdo de la familio de Muŝkaptuledoj kaj de la genro *Cyornis* aŭ de Bluaj muŝkaptuloj kiu laŭnome enhavas speciojn de tre bluaj maskloj ĉefe en la supraj partoj kun brunaj inoj.

Ĝi troviĝas en Bangladeŝo, Brunejo, Kamboĝo, Ĉinio, Barato, Indonezio, Laoso, Malajzio, Birmo, Nepalo, Tajlando kaj Vjetnamio.

eta|300px|maldekstra|Monteto Fraser, Malajzio, Sept 1997
La masklo de tiu specio estas **tre blua supre**, kun pli brilaj **helbluaj frunto kaj ŝultroj**; la vizaĝo ĉirkaŭ la okuloj ĝis la beko estas iom nigreca, la flugiloj iom malhelbrunaj kaj la vosto blua ekstere kaj iom pli bruneca interne. La gorĝo estas flavoranĝa kaj la **brusto tre oranĝa**, dum la ventro estas blankeca. La ino estas bruna supre, sed havas ankaŭ la oranĝan brustareon; ĉe inoj estas videbla hela okulringo. Temas pri klara kazo de seksa duformismo.

## Literaturo 
* BirdLife International 2004. Cyornis banyumas. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Muŝkaptuledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Grandbeka blua muŝkaptulo

La **Grandbeka blua muŝkaptulo** (***Cyornis caerulatus***) estas birdo de la familio de Muŝkaptuledoj kaj de la genro *Cyornis* aŭ de Bluaj muŝkaptuloj kiu laŭnome enhavas speciojn de tre bluaj maskloj ĉefe en la supraj partoj kun brunaj inoj. Ĝi troviĝas en Brunejo, Indonezio kaj Malajzio. Endemio de Sumatro kaj Kalimantano. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo.

La masklo de tiu specio estas **tre blua supre**, kun pli **brilaj helbluaj frunto, ŝultroj kaj pugo**; la vizaĝo ĉirkaŭ la okuloj ĝis la beko estas iom nigreca, la flugiloj ne estas brunaj (malkiel ĉe aliaj samgenranoj) kaj la vosto estas blua. La gorĝo estas hela kaj la brusto ruĝoranĝa al bruneca, dum nur la suba la ventro estas blankeca. La distingilo de tiu specio estas la pli **longa beko** (kaj iom pli larĝa ĉebaze) ol tiuj de la samgenraj specioj; tiu distingilo nomigas la specion en Esperanto, dum la latina scienca nomo *caerulatus* aludas al la blua koloro “ĉieleca” per karaktero komuna al la tuta genro kaj eĉ al aliaj parencaj genroj.

La ino estas bruneca. Temas pri kazo de seksa duformismo.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Cyornis caerulatus. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

## Eksteraj ligiloj 
* Bildoj ĉe ADW 

Kategorio:Muŝkaptuledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Bluaj muŝkaptuloj

***Cyornis*** estas genro de birdoj de la familio de Muŝkaptuledoj.

Ĝi enhavas la jenajn speciojn:
* Monteta blua muŝkaptulo (*Cyornis banyumas*)
* Grandbeka blua muŝkaptulo (*Cyornis caerulatus*)
* Blankavosta blua muŝkaptulo (*Cyornis concretus*)
* Hajnana blua muŝkaptulo (*Cyornis hainanus*)
* Blubrusta blua muŝkaptulo (*Cyornis herioti*)
* Blufrunta blua muŝkaptulo (*Cyornis hoevelli*)
* Timora blua muŝkaptulo (*Cyornis hyacinthinus*)
* Palavana blua muŝkaptulo (*Cyornis lemprieri*)
* Sulavesa blua muŝkaptulo (*Cyornis omissus*)
* Palmentona blua muŝkaptulo (*Cyornis poliogenys*)
* Ruĝventra blua muŝkaptulo (*Cyornis rufigastra*)
* Sanforda blua muŝkaptulo (*Cyornis sanfordi*)
* Bornea blua muŝkaptulo (*Cyornis superbus*)
* Malajzia blua muŝkaptulo (*Cyornis turcosus*)
* Unukolora blua muŝkaptulo (*Cyornis unicolor*)
* Tikela muŝkaptulo (*Cyornis tickelliae*)
* Rukia muŝkaptulo (*Cyornis ruckii*)
* Blugorĝa blua muŝkaptulo (*Cyornis rubeculoides*)
* Blankaventra blua muŝkaptulo (*Cyornis pallipes*)

Estas specioj ĝenerale similaj al tiuj de la parenca genro de Niltavoj kiuj havas same **bluajn suprajn partojn kaj ruĝoranĝajn brustojn** ĉe maskloj dum inoj estas ĝenerale brunaj, kiel kazoj de seksa duformismo.

## Referencoj 
* **Del Hoyo**, J.; Elliot, A. & Christie D. (editors). (2006). *Handbook of the Birds of the World*. Volume 11: Old World Flycatchers to Old World Warblers. Lynx Edicions. ISBN 84-96553-06-X.

Kategorio:Muŝkaptuledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Trenta meso

dekstra|eta|215ra|La ĉefa sceno de la Trenta meso kun la pastro dorse
**Trenta meso** - en Katolika eklezio ŝanĝita ordo de celebrado de la meso en Latina eklezio, laŭ la modelo decidita en la Koncilio de Trento de 1545 ĝis 1563 reage al la protestanta reformacio.

Ĝi nomiĝas *Missa tridentina* en la latina, kio gravas konsiderinte, ke la latina estas la ununura lingvo akceptita de tiuepoka regularo.

Pli malpli ĝi validiĝis ĝis la Dua Vatikana Koncilio kiam oni akceptis alian formon de la rito kaj la forgeson pri unikeco de la uzado de la latina. Same oni ŝanĝis pozicion de la pastro dummese, kiu ĝis tiam foje estis dorse al la publiko.

## Vidu ankaŭ 
* Heinz-Lothar Barth, fakeseseisto
* katolika liturgio
* Preĝo por la Hebreoj
* Roma Meslibro
* Sacerdota fratio Sankta Petro
* Una Voce
* Wolfgang Waldstein, aktivulo en Aŭstrujo ekde 1976

Kategorio:Katolikismo
Kategorio:Koncilioj
Kategorio:Liturgiaj ritoj en katolikismo
Vepreja eriko

La **vepreja eriko**, aŭ **arba eriko** (*Erica arborea*) estas arbedo aŭ arbeto kun tipa alto de 1-4m. Iuj specimenoj atingas 7 metrojn. La multnombraj etaj floroj estas blankaj. La vepreja eriko preferas acidajn grundojn. Ĝi troviĝas plejofte en la makisoj, sekaj ĉiamverdaj arbustaroj, ĉiuj en la mediteranea ekoprovinco de la palearktisa ekozono, okcidente ĝis Portugalujo, Kanarioj kaj Madejro. Nekontinuaj partoj de la arealo de vepreja eriko ankaŭ troviĝas en iuj afrotropisaj montaraj regionoj, inkluzive de la Etiopaj Altaĵoj , Ruwenzori kaj la montaroj de Kameruno.

La ligno estas uzata por la fabrikado de pipoj.

Aliaj alt-kreskantaj erikaj specioj , inkluzive de la portugala eriko (*Erica lusitanica*) kelkfoje estas nomataj "arba eriko".

## Bildaro 

Dosiero:Cinerea.arborea01.jpg|*Erica arborea*
Dosiero:Erica arborea g2.jpg|

## Referencoj 
## Bibliografio 
*  Adams, W.M., A.S. Goudie & A. R. Orme (eds.) 1996 : The Physical Geography of Africa, *Oxford University Press*, p.&nbsp;55.
*  Métro A. & Ch. Sauvage 1955 : Flore des végétaux ligneux de la Mamora, *Société des sciences naturelles et physiques du Maroc*, Rabat, 498 pp. ( p.&nbsp;406-406 )

## Eksteraj ligiloj 
*  Ignazio Camarda, Giuseppe Brundu, Vincenzo Satta 1997 : Fire in Mediterranean Macchia: a Case of Study in Southwest Sardinia, *Proceedings of the Second International Symposium on Fire Economics, Planning, and Policy: A Global View*, 545-548.

Kategorio:Erikacoj
Kategorio:Arbedoj
Kategorio:Afrotropisa flaŭro
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Blankavosta blua muŝkaptulo

La **Blankavosta blua muŝkaptulo** (***Cyornis concretus***) estas birdo de la familio de Muŝkaptuledoj kaj de la genro *Cyornis* aŭ de Bluaj muŝkaptuloj kiu laŭnome enhavas speciojn de tre bluaj maskloj ĉefe en la supraj partoj kun brunaj inoj.

La maskloj de tiu specio estas **blua supre**, dum la inoj estas ĉefe brunaj. Temas pri kazo de seksa duformismo. Tamen ambaŭ havas blankan gorĝon kaj blankecan ventron kiu sekvas ĝis la vosto.

Ĝi troviĝas en Brunejo, Ĉinio, Barato, Indonezio, Laoso, Malajzio, Birmo, Tajlando kaj Vjetnamio. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj montararbaroj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Cyornis concretus. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Muŝkaptuledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Endogena forto

**Endogena forto** en la geomorfologio nomiĝas okazaĵoj, kiuj en la terinterno kaj el la terinterno kaj kune kun la eksogenaj fortoj kreas la pejzaĝoformojn. Endogenaj fortoj kaŭze respondecas por faldmontaroj, tertremoj kaj vulkanismo. Endogenaj fortoj estas strukturformantaj fortoj.

Kategorio:Geomorfologio
Laupen

**Laupen** (prononcu *laŭpn*, ne plu uzata franca nomo *Loyes*) estas historia urbeto kaj komunumo kaj en kantono Berno, Svislando. Ĝis la 31-a de decembro 2009 ĝi estis ĉefloko de la samnoma distrikto. Ekde la 1-a de januaro 2010 ĝi apartenas al la nove fondita administra distrikto Berno-Mezlando. Ĝi havis 2779 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
La komunumo Laupen situas ĉe la alfluejo de la rivero Sense al Sarino en monteta regiono de la Svisa Mezlando.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 4,12 km², de kiuj 29,9% estas kovritaj de arbaro, 38,6% servas por agrikulturo kaj 25,9% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Laupen limas en nordo al Ferenbalm, en oriento al Mühleberg kaj Neuenegg, en sudo al Bösingen (FR), kaj en okcidento al Kriechenwil kaj Gurmels (FR).

## Trafiko 
En la urbeto Laupen troviĝas la finhaltejo de la regiona trajnlinio S2 de Langnau en Emme-Valo tra Worb, Berno kaj Neuenegg al Laufen. La veturdaŭro al Berno dauras 30 minutojn.

La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A12 situas sudoriente en distanco de 5 kilometroj.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Laupen datiĝas el la jaro 1132 kiel *Loupa*.

En la jaro 1264 la reĝo Rudolfo la 1-a de Habsburgo konkeris la lokon, kaj li koncedis al ĝi en la jaro 1275 urborajton laŭ la ekzemplo de la urbo Berno.

La libera regna urbo Laupen alianciĝis en la jaro 1301 kun la urbo Berno. El la partnero pro la pandigo al Berno en la jaro 1324 tamen iom post iom fariĝis berna servuto. Laupen nur fariĝis sidejo de berna vokto.

Ek de 1803 Laupen estas ĉefloko de la ĉefdistrikto kaj ek de 1831 de la distrikto Laupen.

## Vidu ankaŭ 
* Distrikto Laupen
* Laupen BE (stacidomo)

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Laupen
* Laupen en la Historia Leksikono de Svislando

## Bildoj 

Dosiero:2012-04-26 Sense-Sarino (Foto Dietrich Michael Weidmann) 139.JPG|Ponto trans Sarino
Dosiero:2012-04-26 Sense-Sarino (Foto Dietrich Michael Weidmann) 134.JPG|Kastelo Laupen

Kategorio:Urboj de Svislando
Hajnana blua muŝkaptulo

La **Hajnana blua muŝkaptulo** (***Cyornis hainanus***) estas birdo de la familio de Muŝkaptuledoj kaj de la genro *Cyornis* aŭ de Bluaj muŝkaptuloj kiu laŭnome enhavas speciojn de tre bluaj maskloj ĉefe en la supraj partoj kun brunaj inoj.

Ĝi troviĝas en Sudorienta Azio nome en Kamboĝo, Ĉinio, Laoso, Birmo, Tajlando kaj Vjetnamio. Ĝi ricevas la nomon de la ĉina insulo Hajnano. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj.

La masklo de tiu specio estas **blua supre kun helbrila nuanco en frunto, ŝultroj, pugo kaj vosto**. La vizaĝo ĉirkaŭ la okulo ĝis la beko kaj la flugilbordoj estas nigrecaj. La **brusto estas blua**, anstataŭ oranĝeca kiel ĉe aliaj specioj samgenraj, kaj same kiel ĉe la plej proksima parenco la Blubrusta blua muŝkaptulo, sed en la brustocentro estas foje blanka nuanco. La ventro estas grizeca. La beko estas nigra, larĝa ĉebaze kaj kun kelkaj harplumetoj ĉirkaŭ la bekobazo.

La ino estas bruna supre kun nigrecaj flugilbordoj kaj helaj okulringoj; la brusto estas ja oranĝeca ruĝecbruna aŭ helbruna kaj la ventro helgriza al blankeca. Maskla junulo estas simila, sed tre punktita dorse kaj dekomence bluiĝas la flugiloj kaj vosto.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Cyornis hainanus. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Muŝkaptuledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Blubrusta blua muŝkaptulo

La **Blubrusta blua muŝkaptulo** (***Cyornis herioti***) estas birdo de la familio de Muŝkaptuledoj kaj de la genro *Cyornis* aŭ de Bluaj muŝkaptuloj kiu laŭnome enhavas speciojn de tre bluaj maskloj ĉefe en la supraj partoj kun brunaj inoj.

Ĝi estas endemia de Filipinoj kaj pli orienta ol la plej proksima parenco la Hajnana blua muŝkaptulo kun pli ampleksa teritorio ĉe Hajnano kaj Hindoĉinio. La natura habitato de tiu specio estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj.

La masklo de tiu specio estas blua supre kun helbrila nuanco en frunto kaj ŝultroj, dum la vosto estas blua borde kaj malhelbruna interne; ankaŭ la flugiloj estas malhelbrunecaj. La vizaĝo ĉirkaŭ la okulo ĝis la beko kaj la flugilbordoj estas nigrecaj. La **brusto estas blua**, anstataŭ oranĝeca kiel ĉe aliaj specioj samgenraj, kaj same kiel ĉe la plej proksima parenco la Hajnana blua muŝkaptulo. La ventro estas grizeca. La beko estas nigra, iom hokoforma en la supra makzelo, larĝa ĉebaze kaj kun kelkaj harplumetoj ĉirkaŭ la bekobazo.

## Literaturo 
* BirdLife International 2004.  Cyornis herioti.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Muŝkaptuledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Timora blua muŝkaptulo

La **Timora blua muŝkaptulo** aŭ **Hiacinta blua muŝkaptulo** (*Cyornis hyacinthinus*) estas birdo de la familio de Muŝkaptuledoj kaj de la genro *Cyornis* aŭ de Bluaj muŝkaptuloj kiu laŭnome enhavas speciojn de tre bluaj maskloj ĉefe en la supraj partoj kun brunaj inoj.

Ĝi troviĝas kiel endemio en la insulo de Timoro de kie devenas la nomo de la specio. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj montararbaroj.

La masklo de tiu specio estas blua supre kun tre helbrila nuanco en frunto kio kovras la tutan antaŭan kronon, kvankam tiu trajto ja estas komuna al multaj aliaj specioj de la genro kaj ĉefe al la plej proksima parenco la Blufrunta blua muŝkaptulo, indiĝena de aliaj insuloj de Indonezio. La vizaĝo ĉirkaŭ la okulo ĝis la beko kaj la flugilbordoj estas nigrecaj kaj la mentono kaj suba vizaĝo tre malhelbluaj. La supra brusto estas blua (malkiel ĉe la Blufrunta blua muŝkaptulo), dum la suba brusto kaj ventro estas tre oranĝaj kiel ĉe aliaj specioj samgenraj, sed malkiel ĉe la ne tiom proksime parencaj la Hainana blua muŝkaptulo kaj la Blubrusta blua muŝkaptulo, kiuj havas bluajn brustojn. Nur la suba ventro estas grizeca. La beko estas nigra kaj longa, iom hokoforma en la supra makzelo, larĝa ĉebaze kaj kun kelkaj harplumetoj ĉirkaŭ la bekobazo.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Cyornis hyacinthinus. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Muŝkaptuledoj
Kategorio:Birdoj de Orienta Timoro
Araba Domo kaj Internacia Instituto de Arabaj Studoj kaj Islama Mondo

eta|Araba Domo kaj Internacia Instituto de Arabaj Studoj
**Araba Domo kaj Internacia Instituto de Arabaj Studoj kaj Islama Mondo** hispane *Casa Árabe e Instituto Internacional de Estudios Árabes y del Mundo Musulmán*, aŭ mallonge *Araba Domo* estas publika institucio de Hispanio fondita en 2006 kun la celo funkcii kiel studcentro kaj klerigejo pri la  araba mondo kaj apogpunkto de la hispana diplomatio al la arabaj landoj.

Araba Domo estas asocio konstituita la 6-a de julio 2006 per interkonsento inter la Ministerio de Eksteraj Rilatoj, la Hispana Agentejo de Internacia Kunlaborado, la Junta de Andalucía, la Madrida Regiono kaj la urbodomoj de Madrido kaj Kordovo. 

Araba Domo, kreata samtempe kun la Afrika Domo, kun sidejo en Las Palmas de Gran Canaria, aldoniĝas al la listo de *domoj* aŭ regionaj kulturcentroj kiuj ekzistas en Hispanio: la Azia Domo, en Barcelono, kaj la madrida Domo de Ameriko.

## Eksteraj ligiloj 
* Araba Domo

* Azia Domo

* Afrika Domo

* Amerika Domo 

Kategorio:Kulturcentroj (domoj)
Kategorio:Konstruaĵoj en Madrido
Kategorio:Kulturo de Hispanio
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 2006
Moutier (distrikto)

La **distrikto Moutier** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 administra unuo de kantono Berno. Ĝi havis 23026 loĝantojn la 31-an de decembro 2008. Ĝia ĉefurbo estis la samnoma urbo Moutier. Ekde la 1-a de januaro 2010 la iama distrikto Moutier estas parto de la nova administra distrikto Berna Ĵuraso.

## Geografio 
La distrikto Moutier situas en la berna Ĵuraso en la supra parto de la valo de la rivero Birsig.

## Najbaraj distriktoj 
La distrikto Moutier limas en nordo al la distrikto Delemonto (kantono Ĵuraso), en nordoriento al la distrikto Thierstein (kantono Soloturno), en sudoriento al la distrikto Thal (kantono Soloturno), en sudokcidento al la distrikto Lebern (kantono Soloturno) kaj la distrikto Courtelary, kaj en okcidento al la distrikto Franches-Montagnes (kantono Ĵuraso).

## Historio 
Origine Moutier konsistis el la paroĥoj de la paroĥaro *Moutier-Grandval* kaj Senjorujo Bellelay kaj estis posedaĵo de la princepiskopejo Bazelo. Post la Franca revolucio de 1792 la regiono dum mallonga tempo estis parto de la Raŭraĥa Respubliko kaj poste ĝis 1815 apartenis al la franca departemento Mont-Terrible. En la jaro 1815 la regiono estis de la Viena Kongreso atribuita al Kantono Berno kaj fariĝis svisa. Moutier nun estis ĉefdistrikto kaj ekde la jaro 1831 distrikto de Kantono Berno. Kiam en la jaro 1971 estis fondita la Kantono Ĵuraso, la popolo en la suda distrikto Moutier decidis resti ĉe la Kantono Berno. Intertempe pli multo de la loĝantaro preferus ŝanĝo al Kantono Ĵuraso, kaj estas ebla, ke tiu demando iam en estonto estos redecidita.

## Komunumoj de la distrikto Moutier 
La distrikto Moutier konsistas (stato en 2009) el 26 komunumoj, el kiuj la ĉefloko Moutier estas la plej granda kaj ununura urbo. Jen la listo:

## Eksteraj ligiloj 
* La distrikto Moutier en la Historia Leksikono de Svislando
Ritma gimnastiko

eta|Ritma gimnastiko

**Ritma gimnastiko** estas sportbranĉo, muzikakompana plenumado de diversaj gimnastikaj kaj dancaj ekzercoj tiel sen objekto, kiel uzante unu aŭ du el diversaj objektoj po unu aŭ du por ĉiu ludanto (saltoŝnuro, ringo, pilko, svingoklaboj, rubando).

Lastatempe oni ne aranĝas elpaŝojn sen objektoj en la mondaj konkursoj. Dum la grupaj elpaŝoj oni uzas aŭ samtempe du specojn de objektoj (ekzemple hulringoj kaj pilkoj) aŭ unu specon (kvin pilkoj, kvin paroj de svingoklaboj). Oni determinas venkinton de la poliatlono, de la apartaj kaj grupaj specoj de ekzercadoj. Oni taksas elpaŝojn laŭ dudekpoenta sistemo.

Ĉiuj ekzercadoj okazas kun muzika akompano. Pli frue oni elpaŝis kun akompano de piano. Nuntempe uzatas fonmuzikoj. Elekto de muziko dependas de deziroj de gimnastino(j) kaj trejnisto. Tamen ĉiu ekzercado devas esti ne pli ol unu minuto kaj duono. La konkursoj iras sur la gimnastika tapiŝo granda je 13x13 metroj. La klasika poliatlono (4 ekzercadoj) estas olimpika sporto. Krom la poliatlono de la gimnastiko, elpaŝantoj de individua ĉampioneco tradicie disgajnas kompleton da rekompencoj pri apartaj specoj de ekzercadoj (krom Olimpiaj ludoj).

Ritma gimnastiko estas unu el plej spektokaptaj kaj graciaj sportoj. Ekde 1984 ĝi estas olimpika sportbranĉo. Ĝis antaŭnelonga tempo ĝi estis ekskluzive virina sporto, tamen ekde la fino de la 20-a jarcento dank'al penoj de japanaj gimnastoj oni komencis aranĝi konkursojn ankaŭ inter viroj.

## Vidu ankaŭ 
* gimnastiko
* ringo (ritma gimnastiko)
* svingoklabo
* saltoŝnuro

Kategorio:Sporto
Kategorio:Olimpia sportfako
Mixquiahuala de Juárez

**Mixquiahuala de Juárez** estas unu el la 84 komunumoj de la meksika subŝtato Hidalgo, kiu situas en la centra Meksiko norde de la urbo de Meksiko. La ĉefurbo de la komunumo estas Mixquiahuala de Juárez. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 13041.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 37747 loĝantojn. El tiuj estis 17716 viroj kaj 20031 virinoj. La komunumo havas surfacon de 138,1 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 2100 metroj super la marnivelo.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
* Mixquiahuala de Juárez  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Hidalgo
János Bögözi Kádár

**BÖGÖZI KÁDÁR János**  (boegoezi ka:da:r) estas rumanuja hungara poeto, verkisto, ano de E-MIL naskita la 18-an de aŭgusto 1939 en Braŝovo kaj mortinta en Budapeŝto la 9-an de majo 2011.

## Biografio
János Bögözi Kádár diplomitiĝis pri rumana lingvo kaj literaturo en 1963 en UBB de Kluĵo kaj ĝis 1968 li instruis en Vişea.

## Laborlokoj
*– 1968 – interna kunlaboranto de ĵurnalo Igazság en Kluĵo;
*– 1974–1988 redaktoro de Napsugár;

## Volumoj
**A vályúfaragó* (poemoj, Bukarest), 1965;
**Fénycsíkok nyomában* (romaneto, Bukarest), 1967;
**Sarkos szavak* (poemoj, Bukarest), 1969;
**Rondó* (romaneto, Kolozsvár), 1972;
**Városaim*, liraj rememoraĵoj (Kolozsvár), 1974;
**Felleg alatt* (poemoj, Bukarest), 1977;
**Rád olvasom* (poemoj, Kolozsvár), 1978;
**Alma, szilva, császárkörte* (porinfanaj poemoj, Bukarest), 1980;
**Helyzetdalok* (poemoj, Bukarest), 1981;
**Levelek itthonról haza* (rimarkoj kaj romaneto, Kolozsvár), 1983;
**A tél szeme* (porinfanaj poemoj, Bukarest), 1984;
**Csöndes, szép vidék ez...*' (Kolozsvár), 1986;
**Szerencsefűvel* (poemoj, Budapest), 1977;
**Hazajáró lélek* (romaneto, poemoj, leteroj, Budapest), 2001.

## Fontoj
*Erdélyi Magyar Írók Ligája 
*Stop.hu

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Nagybudmér

**Nagybudmér** [madjbudmEr], kroate **Veliki Budmir,** germane **Großbuttmer** [grosbutmer] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Bóly. Nagy signifas hungare: granda kaj faras diferencon de la apuda Kisbudmér.

## Bazaj informoj 
* Areo: 10 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 220
* Poŝtkodo: 7756
* Telefonprefikso: 69
* Koordinatoj: 45°56′12″N 18°26'37″E

## Situo 
Nagybudmér situas sur ebenaĵo, meze de sakovojo. Urboj Bóly troviĝas je 8, Villány 9, Siklós 18, Kozármisleny 19, Harkány 23, Mohács 24, Pécs 27, Pécsvárad 30 km-oj.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1285 laŭ tiama hungara ortografio *"Budmer"*. Supozeble jam tiam estis 2 apudaj vilaĝoj: Malsupra kaj Supra Budmer. Ili baldaŭe iĝis Granda kaj Malgranda Budmér. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon. En 2001 la germanoj estis 4 %-oj.

En Nagybudmér migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Episkopo Sankta Marteno de 1908

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Magyarsarlós

**Magyarsarlós** [madjarŝarlOŝ], kroate **Šaroš** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Pécs. La loknomo signifas hungare: hungaro-serpa.

## Bazaj informoj 
* Areo: 8 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 310
* Poŝtkodo: 7761
* Telefonprefikso: 72
* Koordinatoj: 46°02′25″N 18°20'55″E
* Alto super marnivelo: 130 – 250 m

## Situo 
Magyarsarlós situas en valo de rojo, ĉefvojo Pécs-Mohács preteriras. Urboj Kozármisleny troviĝas je 6, Pécs 13, Bóly kaj Pécsvárad po 18, Villány 25, Siklós 26, Harkány 28 km-oj.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. Antaŭ la hungaroj, romianoj vivis tie. Dum regado de Stefano la 1-a (Hungario) inter tiu vilaĝo kaj Nagykozár grava fortikaĵo konstruiĝis. Sekve la vilaĝo apartenis al la plej gravaj komunumoj de la departemento. La unua mencio pri "serpa" devenis el 1332 laŭ tiama hungara ortografio *"sorlos"*. Ekde 1543 la vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio, tamen ne senhomiĝis. Post la turka erao hungaroj, kroatoj kaj germanoj pligrandigis la loĝantaron. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon.

En Magyarsarlós migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika baroka preĝejo omaĝe al Sankta Nomo de Dipatrino de 1792

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Ferenc Zsidó

**ZSIDÓ Ferenc** estas rumanuja hungara verkisto, ĵurnalisto naskita la 17-an de septembro 1976 en Odorheiu Secuiesc. Li estas ano de E-MIL.

## Kariero 
Ferenc Zsidó akiris diplomon en 1999 pri hungara-germana lingvoj en Universitato de Bukareŝto, poste la gradon de magistro (2000). Li doktoriĝis pri etnografio en UBB de Kluĵo en 2008. Inter 1999 kaj 2003 li instruis en Odorheiu Secuiesc, ĝis 2001 li redaktis la gazeton *Udvarhelyszék*, de 2003 la gazeton *Krónika*, inter 2004 kaj 2009 la semajngazeton *Polgári Élet*. De 2012 li estas redaktoro de reteja belestrika portalo http://www.eirodalom.ro/ . Li tradukas el germana lingvo. Li loĝas kaj instruas en Cristuru Secuiesc

## Volumoj 
* Richard Wagner: *Kőomlás Bécsben* (tradukaĵo, Pont Kiadó, Budapest), 1999;
* *Történetiség, sorsok, hiedelmek a Felső-Nyikó mentén* (etnografiaj studoj, Erdélyi Gondolat Könyvkiadó, Székelyudvarhely), 2000;
* *Állatkert* (en eldonaĵo de *Három díjnyertes kisregény* kune kun László Balogh kaj János Penckófer, Pallas-Akadémia Kiadó, Csíkszereda), 2000;
* *Szent Anna tavától a Bihari asszonyszigetig* (selektaĵoj el hungaraj legendoj de Transsilvanujo, Erdélyi Gondolat Kiadó, Székelyudvarhely), 2000;
* *Derék Borsszem vitéz* (saksaj popolfabeloj Transilvanio en hungara lingvo, Erdélyi Gondolat Könyvkiadó, Székelyudvarhely), 2002;
* *Szalmatánc* (romano, Mentor Kiadó, Marosvásárhely), 2002;
* Rajko Djuric: *A roma irodalom* (tradukaĵo el german lingvo, Pont Kiadó, Budapest), 2004;
* *Csigaterpesz* (prozo, Erdélyi Híradó, Kolozsvár – FISZ, Budapest), 2005.

## Antologioj 
* *Az év novellái*, 2002, 2003;
* *Erdélyi Szép Szó*, 2003, 2004.

## Premio 
* Premio 1-a (dividita) de konkurso de romaneto de Erdély Magyar Irodalmáért Alapítvány, 1999.

## Fonto 
* Erdélyi Magyar Írók Ligája 
* Pri la aŭtoro

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj etnografoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Rumanio
Itala braco

La **Itala Braco** (itale: *Bracco Italiano*) estas raso de hundo kun blanka felo makulita de oranĝo aŭ de bruno (ruana-kaŝtankolora) disvolvita en la lastaj jarcentoj kiel halthundo. Estas dirate, ke hundoj kun simila morfologio jam ekzistis en la tempo de Ksenofono, en Francio kaj norde de Italio en la 15-a jarcento en la reĝaj kortegoj.

## Historio 
Ĝi devenas de fonto, kiu ankaŭ donis *pointer-on*. Unue destinita al ĉasado per reto, ĝi iom post iom evoluis al halthundo . Komence de la 20-a jarcento, estis hundo iom masiva, rustika, perfekte adaptita al ĉasado per pafilo praktikata sub la varmo kaj en sekaj terenoj. La felo estis blanka, makulita de bruno. Per aldono de pointer-tipa sango, ĝia morfologio evoluis. Ĝi nun estas pli fajna kaj pli rapida hundo.

Unu el la unuaj reprezentoj en arto datiĝas de la itala Renesanco. Andrea Mantegna desegnas ĝin ĉe la piedoj de sia mastro en unu el la freskoj de la *Dormoĉambro de geedzoj* en la Kastelo San Giorgio de la duka palaco de Mantovo. Ĝi aperas en la 19-a jarcento  en la portretoj de riĉaj familioj kiel *La Junulino kaj ŝia itala braco*, de Paul Saint-Jean (1842 - 1875) kaj ankaŭ en la fama pentraĵo de Gustave Courbet pentrita en 1856, portreto reprenita en lia tolaĵo *Entombiĝo ĉe Ornans*.

## Priskribo 
La S.A.B.I. (Società Amatori Bracco Italiano) okupiĝas pri disvastigo, specialigo kaj perfektigo de la raso en la mondo. Ĝi en decembro 2009 festis siajn 60 jarojn da aktiveco.

Hodiaŭ estas Italaj Bracoj en Italio, Francio, Belgio, Danio, Germanio, Nederlando, kaj ankaŭ en Brazilo, Ĉilio, Usono kaj Japanio.

## Bildoj 

Image:Umago.dei.Ronchi.JPG|Umago dei Ronchi, bruna braco, ĉasanta
Image:Bracco.di.jaap.jpg|Hundido de Itala Braco, kun ruana-kaŝtankolora felo
Image:Cucciolo-bracco-italiano.JPG|Hundido de Itala Braco, kun blanka-oranĝa felo
Image:Giotto BI.jpg|Giotto, Itala Braco, kun blanka-oranĝa felo

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Oficiala retejo de S.A.B.I.
* Retejo de E.N.C.I. (Ente Nazionale Cinofilia Italiana)
* Nederlanda retejo pri Itala braco
* Finna retejo pri Itala braco 
* Usona retejo pri Itala braco

Kategorio:Hundorasoj
Kategorio:Halthundoj
József Fitz

**FITZ József** (fic jOĵef) estis hungara bibliotekisto, presejhistoriisto naskita la 31-an de marto 1888 en Oravicabánya kaj mortinta la 12-an de septembro 1964 en Budapest. Lia filo Jenő Fitz, lia nepo Péter Fitz estis.

## Kariero 
Inter 1906-1913 li studis en Budapeŝto kaj ankaŭ eksterlande, ekde 1914 li estis bibliotekisto en Universitata Biblioteko (Budapeŝto), inter 1934 kaj 1945 li estis ĉefdirektoro de la Tutlanda Biblioteko Széchényi (OSZK). Li reorganizis la Nacian Bibliografion.

### Fakverkoj 
* A könyv története (Bp., 1930);
* A pécsi püspöki könyvtár egy eltűnt kódexe (Pécs, 1932);
* András Hess, a budai ősnyomdász (Bp., 1931);
* Gutenberg (Bp., 1940);
* A könyv sorsa Erdélyben (Bp., 1941);
* A magyar nyomdászat 1848–49 (Bp., 1948);
* A könyv és a könyvtárak története (Bp., 1951);
* A magyar nyomdászat, könyvkiadás és könyvkereskedelem története (I–II. Bp., 1959);
* A magyar könyv története 1711-ig (Bp., 1959–67).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj bibliotekistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Károly Maderspach

**MADERSPACH Károly**, *Katiburga* [maderŝpaĥ] estis hungara metalurgo. Li naskiĝis la 3-an de aŭgusto 1791 en Oravicabánya kaj mortis la 23-an de aŭgusto 1849 en Ruszkabánya.

## Kariero 
Maderspach inventis la fervojan altirstangan ferponton dependan sur arko. Li estis la pli aĝa frato de subkolonelo Ferenc Maderspach. Li memmortigis.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj metalurgoj
Kategorio:Hungaraj inĝenieroj pri pontoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Irén Senn

**Irén SENN** (pro. sen) estis hungara pianistino, muzikpedagogino naskita en Ruszkabánya la 7-an de junio 1883 kaj mortinta en Bp. la 20-an de januaro 1957.

## Biografio 
Irén Senn estis studentino de Ödön Farkas en Koloĵvaro de Árpád Szendy en Bp.. Inter 1903 -1921 ŝi instruis en Fodor Zeneiskola, de 1920 ĝis 1937 en Muzikarta Altlernejo. De 1952 ŝi gvidis kurson dum ok monatoj kun titolo *Pedagógiai problémák* al la pedagogoj de la Muzikarta Altlernejo.

## Verkoj 
* *Zongoraiskola* (kun Antal Molnár kaj György Kálmán, Bp., 1929)

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj pianistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Nicolás Flores (komunumo)

eta|250px|maldekstra|Komunuma domo (administrejo) de Nicolás Flores**Nicolás Flores** estas unu el la 84 komunumoj de la meksika subŝtato Hidalgo, kiu situas en la centra Meksiko norde de la urbo de Meksiko. La ĉefurbo de la komunumo estas Nicolás Flores. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 13043.

La komunumo ricevis sian nomon honore al la generalo Nicolás Flores (generalo), kiu agadis en tiu regiono dum la meksika revolucio. Poste li estis ĉefo de la meksika subŝtato Hidalgo.

## Geografio 
La komunumo havis en 2010 (lasta popolnombrado de la INEGI) 6614 loĝantojn (6.202 en 2005). El tiuj estis 3.177 viroj kaj 3.437 virinoj. La komunumo havas surfacon de 393,2 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1500 metroj super la marnivelo. Geografie la komunumo formas parton de la montarĉeno Sierra Madre Oriental, loke nomita Sierra Gorda (dika montaro).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2010 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
*Nicolás Flores  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Hidalgo
Pécsdevecser

**Pécsdevecser** [pEĉdeveĉer], germane **Dewetsch** [deveĉ] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Siklós.
eta|Preĝejo de Pécsdevecser.

## Bazaj informoj 
* Areo: 5 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 110
* Poŝtkodo: 7766
* Telefonprefikso: 72
* Koordinatoj: 45°57′31″N 18°23'04″E

## Situo 
Pécsdevecser situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Urboj Bóly troviĝas je 13, Villány 14, Siklós 16, Harkány 20, Pécs 22, Beremend 24, Pécsvárad 28, Mohács 29 km-oj.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1332 en formoj *"(Deu)acha"*, *"de Wech(us)"*, *"de Nechus"* kaj *"de Danaba"*. Post la mezepoko la vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio kaj senhomiĝis. Ekde 1773 germanoj, poste hungaroj refondis la vilaĝon. En 1910 vivis en Pécsdevecser 313 homoj, (298 germanoj, 12 hungaroj). Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon. Vilaĝsevoj estas biblioteko, kulturdomo, migra poŝto. La infanĝardeno kaj lernejo en Újpetre funkcias.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika baroka preĝejo omaĝe al Sankta Marteno de 1757

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Legendoj pri SEJM

eta|La kovrilpaĝo de la eldono 2006
**"Legendoj pri SEJM"** estas libro, kiu priskribas ofte absurdajn, sed verajn okazaĵojn el la historio de junulara E-movado en Sovetio. La aŭtoro estas unu el fondintoj de SEJM kaj rakontas nur pri eventoj, kiuj partoprenis mem. La unua eldono de **Legendoj pri SEJM** puŝis multajn pluesplorojn pri evoluo de Esperanto-movado en Sovetunio.

* aŭtoro: Mikaelo Bronŝtejn
* respondeca redaktoro: Aleksandr Ŝevĉenko (1992, 1998, 2006)
* redaktoro: Elena Ŝevĉenko (1998, 2006), Viktor Aroloviĉ (2006)
* pentristo: Nikolaj Beloborodov (kovrilo de eld 1992 kaj 2006, ilustraĵoj por eld 1998), Vjaĉeslav Te (kovrilo de eld 1998)
* eldonejo: Impeto (Moskvo, Rusio) (1992, 1998, 2006), REU (2006)
* jaro de kompono kaj unua eldono: 1992
* jaro de la reeldono: 1998, 2006
* formato: 62 paĝoj 21&nbsp;cm (1992), 111 (1998), 231 paĝoj 20&nbsp;cm (2006)
* recenzoj:
** Legendoj pri SEJM de Sabira Ståhlberg el Esperanto (1993).
**
* situo:
** Legendoj pri SEJM la unua eldono;

## Vidu ankaŭ 
* Ne nur legendoj, ne nur pri SEJM
* SEJM. Historia skizo

Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1998
Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 2006
Kategorio:Libroj aperintaj en 2006
Kategorio:Eldonaĵoj de REU
Kategorio:Historio de SEJM
Liptód

**Liptód,** kroate **Litoba** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Bóly.

## Bazaj informoj 
* Areo: 15 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 210
* Poŝtkodo: 7757
* Telefonprefikso: 69
* Koordinatoj: 45°57′31″N 18°23'04″E

## Situo 
Liptód situas sur deklivoj, fine de longa sakovojo. Urboj Bóly troviĝas je 11, Mohács kaj Pécsvárad po 18, Kozármisleny 21, Villány 25, Pécs 27, Bátaszék 28 km.

## Historio 
Dum regado de Stefano la 1-a (Hungario) la kampoj apartenis al abatejo de Pécsvárad. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1220 laŭ tiama hungara ortografio *"Likytowt"*. Post la mezepoko la vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio. En la 1690-aj jaroj serbaj paŝtistoj, poste germanoj alvenis. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon. Vilaĝsevoj estas infanĝardeno, lernejo, biblioteko, interretejo, junulara klubo, kuracejo (nur semajne po 1), migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika baroka preĝejo omaĝe al Ĉiuj Sanktuloj de 1788
* kapelo kun golgoto

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
La Neuveville (distrikto)

La '*distrikto La Neuveville* estas ĝis la 31-a de decembro 2009 administra unuo de Kantono Berno. Ĝi havis 6183 loĝantojn la 31-an de decembro 2008. Ĝia ĉefurbo estis la samnoma urbo La Neuveville. Ekde la 1-a de januaro 2010 la iama distrikto La Neuville formas parto de la nova administra distrikto Berna Ĵuraso.

## Geografio 
La distrikto La Neuville situas inter la sudokcidenta bordo de la Lago de Bielo kaj la ĵurasa montopinto Chasseral. La plej alta punkto de la distrikto troviĝas sur la kulmino de Chasseral je altedo de 1607 m s.m., dum la plej malalta punkto estas la Lago de Bielo kun alteco de 429 m s.m. Laŭ loĝantaro la distrikto estas la plej malgranda de la kantono kaj laŭ areo nur la distrikto Bielo estas pli malgranda.

## Trafiko 
Laŭ longe de la lagobordo pasas tra la distrikto la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Bielo al Neŭŝatelo kaj paralele la svisa aŭtovojo A5, kiu inter la urboj La Neuveville kaj Bielo ankoraŭ (stato en decembro 2009) ne estas finkonstruita. Al la vilaĝoj pli supre sur la deklivo de Ĵuraso kondukas funikularoj.

## Historio 
La Neuveville estis de 1304 ĝis 1797 voktejo,aŭ kiel oni en la germana lingvo diris *Kastlanei*, de la princepiskopejo Bazelo. En 1797 ĝi estis konkerita de Francio kaj post la mallonga eksperimento de la Raŭraĥa Respubliko ĝis 1800 kantono de la departemento Mont Terrible kaj poste parto de la departemento Haut-Rhin. En la jaro 1815 ĝi estis de la Viena Kongreso atribuita al la Kantono Berno, estis de 1816 ĝis 1846 parto de la distrikto Erlach kaj ek de tiam propra distrikto de Kantono Berno.

## Komunumoj de la distrikto La Neuveville 
La distrikto La Neuveville konsistas (stato en 2009) el 5 komunumoj, el kiuj la ĉefloko La Neuveville estas la plej granda kaj unika urbo kun historia urborajto. Jen la listo:

## Eksteraj ligiloj 
* La distrikto La Neuveville en la Historia Leksikono de Svislando
Hubert Dvorák

**DVORÁK Hubert** (laŭ alia skribo *Dworák Hubert*), estis hungara inĝeniero pri mekaniko, ĝeneraldirektoro de hungaraj fervojoj. Lia frato estis Ede Dvorák.

Hubert Dvorák naskiĝis la 19-an de oktobro 1861 en Oravicabánya kaj mortis en 1927 en Budapeŝto.

## Kariero 
Hubert Dvorák akiris diplomon en teknika universitato en Vieno. De 1883 li laboris ĉe la Maŝinfabriko de Hungaraj Ŝtatfervojoj. La produktoj de *Magyar Királyi Állami Vasgyárak* (Hungaraj Reĝaj Ŝtataj Ferfabrikoj, la nomo pli malfrua de la fabriko) estis la sama nivelo de tiuj plej bonaj de Eŭropo. Tiu fabriko projektis kaj fabrikis la lokomotivojn plej grandan kaj plenumpovan de la tiama Eŭropo, la serion 601. Li ricevis premiojn, eĉ li estis nomumita kortega konsilisto.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Árpád Balás

**BALÁS Árpad** [bala:ĵ] estis hungara agrikulturisto, fakverkisto naskita la 1-an de septembro 1840 en Oravicabánya kaj mortinta la 3-an de majo 1905 en Budapeŝto),

## Kariero 
Árpád Balás studis en sia naskiĝurbo, poste en Pécs, Arad kaj Nagyvárad, en la universitatoj de Vieno kaj Mosonmagyaróvár, poste li akiris arbaristkvalifikon en Selmecbánya. Li instruis en Magyaróvár, ekde 1865 en Keszthely. En 1884 revenis al Magyaróvár, kie li iĝis la unua direktoro de la Ekonomia Akademio. Li estis la unua direktoro de la Hungara Muzeo pri Agrikulturo ĝis 1903.

## Verkoj pli gravaj 
* Útmutatás a kezdő gazda gyakorlati kiképzésére. 1870
* A rétművelés és legelőkezelés alapvonalai. Gyakorló és tanuló gazdák szükségleteihez mérten. 1876.
* Magyarországi fontosabb vadontermő és meghonosodott fák és cserjék rendszeres leírása 1870
* Általános és különleges növénytermelés alapvonalai 1876
* Általános és különleges mezőgazdasági növénytermelés 1888
* A magyaróvári gazdasági tanintézet 1836. évi állapotának leírása egy remekírónk tollából 1890
* Magyarország mezőgazdasági szakoktatási intézményei 1896

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj agrikulturistoj