open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Wetzwil

**Wetzwil** estas la nomo de la sekvantaj lokoj en Svislando: 

* **Wetzwil LU** estas parto de la komunumo Schlierbach de la distrikto Sursee en Kantono Lucerno.

* **Wetzwil ZH** estas parto de la komunumo Herrliberg de la distrikto Meilen en Kantono Zuriko.
Triengen

**Triengen** estas komunumo en la distrikto Sursee en Kantono Lucerno, Svislando. Ĝi havis 4321 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
Triengen situas ĉe la bordo de la rivero Suro inter Sursee kaj Araŭo, proksimume 10 kilometrojn norde de Sursee. La komunumo konsistas el la kvar vilaĝoj Triengen, Kulmerau, Wilihof kaj Winikon.

La teritorio de Triengen etendiĝas sur areo de 14,51&nbsp;km², de kiuj 22,9% estas kovritaj de arbaro, 65,1% servas por agrikulturo kaj 11.6 por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Triengen limas en nordo al Moosleerau (AG), en nordoriento al Schmiedrued (AG), en oriento al Schlierbach, en sudoriento al Büron, en sudo al Knutwil, kaj en okcidento al Reitnau (AG).

## Trafiko 
Triengen estas konektita al la publika transportreto per la buslinoj de Sursee al Schöftland kaj de Wilihof al Kulmerau. Ĝis la jaro 1972 inter Sursee kaj Triengen cirkulis la Sursee-Triengen-Fervojo, kiu tiam ĉesis la personotransporton. La fervojo ankoraŭ funkcias por vartransporto kaj krome sur la linio cirkulas nostalgiaj vaportrajnoj.

Sude de la ĉefvilaĝo ĉe la orienta bordo de suro, troviĝas malgranda aerodromo kun la ICACO-Kodo *LSPN*.

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo de Lucerno tra Sursee al Araŭo. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A2 situas 10 kilometrojn sude en Sursee kaj al la svisa aŭtovojo A1 15 kilometrojn norde en Kölliken (Araŭo-Okcidento).

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Triengen okazis kiel *Triingin* en la urbaro de la Monaĥejo Engelberg, kiu estis verkita inter 1184 kaj 1190.

Triengen apartenis dum mezepoko al la Senjorejo Büron, kiu estis parto de la habsburga Grafejo Willisau. En la jaro 1407 la urbo Lucerno aĉetis la grafejon, kaj kun ĝi ankaŭ Triengen fariĝis lucerna. Triengen tiam fariĝis parto de la kamparvoktejo Büron-Triengen. Ekde la Helveta Revolucio en la jaro 1798 Triengen apartenis al la distrikto Sursee, kiu ek de 1803 estas oficdistrikto de Kantono Lucerno.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Triengen-Winikon (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Triengen
* Profilo de la komunumo sur la kantona retejo
Poeoptera

***Poeoptera*** estas genro de birdoj de la familio de Sturnedoj. Ĝi enhavas tri speciojn, el kiuj ĉiuj loĝas en arbaraj habitatoj de Afriko. Tiuj sturnoj nestumas en arbokavaĵoj, kiaj malnova truo de pegoj aŭ de afrikaj barbuloj. Unu specio, nome la Mallarĝavosta sturno, nestumas en kolonioj. Ĉiuj tri estas birdoj de kanopeo, kaj ties dieto estas ĉefe aŭ entute fruktoj. Maskloj havas pli brilan aspekton ol inoj.

## Specioj 
* Kenrika sturno (*Poeoptera kenricki*)
* Mallarĝavosta sturno (*Poeoptera lugubris*)
* Stulmana sturno (*Poeoptera stuhlmanni*)

## Referencoj 
* 

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Sturnedoj
Kategorio:Sturnedoj (scienca nomo)
Kategorio:Birdoj de Afriko
Schlierbach LU

**Schlierbach** estas komunumo en la distrikto Sursee en Kantono Lucerno, Svislando. Ĝi havis 649 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
Schlierbach situas sur monteto oriente de la valo de la rivero Suro. Al la komunumo apartenas krom la ĉefvilaĝo mem la vilaĝoj kaj setlejoj Brämhüser, Etzelwil kaj Weiherbach, kaj Wetzwil.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 7,17&nbsp;km², de kiuj 31,0% estas kovritaj de arbaro, 62,5% servas por agrikulturo kaj 6,5% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Schlierbach limas en nordo al Schmiedrued (AG), en oriento al Rickenbach, en sudo al Geuensee, en sudokcidento al Büron, kaj en nordokcidento al Triengen.

## Trafiko 
La komunumo estas konektita al la publika transportreto per la poŝtaŭtolinio de Sursee al Etzelwil.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Schlierbach datiĝas el la jaro 1178 kiel *Slierbach*.

Schlierbach apartenis dum mezepoko al la Senjorejo Büron, kiu estis parto de la habsburga Grafejo Willisau. En la jaro 1407 la urbo Lucerno aĉetis la grafejon, kaj kun ĝi ankaŭ Schlierbach fariĝis lucerna. Post kiam en la jaro 1455 la urbo Lucerno ankaŭ akiris la malaltan jurisdikcion de iu *Hemmann de Rüsseegg*, Schlierbach fariĝis parto de la kamparvoktejo Büron-Triengen. Dum la tempo de la Helveta Respubliko de 1798 ĝis 1803 Schlierbach kaj Etzelwil apartenis al la distrikto Sursee, dum Wetzwil estis parto de la helveta distrikto Beromünster. Ek de 1803 ĉiuj tri komunumpartoj apartenis al la distrikto Sursee de Kantono Lucerno.

La hodiaŭa komunumo estis kreita en la jaro 1844 per la kunigo de la ĝis tiam aŭtonomaj komunumoj 1844 Schlierbach, Etzelwil kaj Wetzwil.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Schlierbach

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Schlierbach
* Profilo de la komunumo sur la kantona retejo
Seredne Vodjane

eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Raĥiv en Transkarpatio

**Seredne Vodjane,** ukraine **Середнє Водяне,** ruse **Среднее Водяное** [sredneje vodjanoje], rumane **Apsa de Minsloc,** hungare **Középapsa** [kozEpapŝa] estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Raĥiv. Seredne, sredneje kaj közép signifas: mezo.

* 
* Areo: 4 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 265 m
* Loĝantaro: 5680
* Poŝtkodo: 90613
* Telefonprefikso: +380 3132

## Situo 
Seredne Vodjane situas en valo laŭ rojo. Tjaĉiv troviĝas je 24&nbsp;km-oj.

## Historio 
En 1910 vivis en Középapsa 3719 homoj, (3196 rumanoj, 489 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon Középapsa apartenis al Hungara reĝlando, al Máramaros, al distrikto de Máramarossziget, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion por rutenoj, kies parto estis ankaŭ tiu ĉi vilaĝo. Ekde 1945 Seredne Vodjane apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. Ankaŭ nun la rumanoj vivas tie en majoritato.

## Vidindaĵoj 
* grekokatolika preĝejo kun ligna sonorilostablo de 1428
* grekokatolika preĝejo omaĝe al Sankta Nikolao de 1776

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Akuŝejo de Pjongjango

La **Akuŝejo de Pjongjango** (koree: 평양산원) estas unu el plej famaj hospitaloj de Nord-Koreio. La hospitalo establiĝis je la 30-a de julio 1980. Akuŝejo de Pjongjango havas 13-etaĝan ĉef-domegon kaj kvin aliajn domegojn, pli ol 1.500 litojn kaj 2.000 ĉambrojn.

En la akuŝejo ĉiutage naskiĝas inter 40 kaj 60 beboj.
## Situo 
La akuŝejo situas sur la sud-orienta flanko de rivero Taedong, do aliborde de la centro de Pjongjango, ĉe .

## Bilda galerio 

File:North Korea-Pyongyang Maternity Hospital-04.jpg
File:North Korea-Pyongyang Maternity Hospital-09.jpg
File:North Korea-Pyongyang Maternity Hospital-07.jpg
File:North Korea-Pyongyang Maternity Hospital-08.jpg
File:North Korea-Pyongyang Maternity Hospital-03.jpg
File:North Korea-Pyongyang Maternity Hospital-05.jpg
File:North Korea-Pyongyang Maternity Hospital-06.jpg
File:North Korea-Pyongyang Maternity Hospital-02.jpg

## Referencoj 
Kategorio:Konstruaĵoj en Pjongjango
Pjongjango
Kategorio:Universitataj hospitaloj
Ĉorna Tisa

eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Raĥiv en Transkarpatio
**Ĉorna Tisa** (,  [feketetisa]) estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Raĥiv. La loknomo signifas en ambaŭ lingvoj: nigra Tiso.

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 16 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 805 m
* Loĝantaro: 2740
* Poŝtkodo: 90632
* Telefonprefikso: +380 3132

## Situo 
Ĉorna Tisa situas inter montoj apud fonto de Nigra Tiso.

## Historio 
Ĝis Traktato de Trianon Feketetisza apartenis al Hungara reĝlando, al Máramaros, al distrikto de Rahó, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion por rutenoj, kies parto estis ankaŭ tiu ĉi vilaĝo. Ekde 1945 Ĉorna Tisa apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
* monumento pri falintoj dum la mondomilitoj

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Plajuc

eta|dekstra|180px|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180px|Distrikto de Raĥiv en Transkarpatio

**Plajuc,** ukraine **Плаюць** estas malgranda, ne memstara vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Raĥiv, en municipo de Vodicja.

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 2 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 324 m
* Loĝantaro: 880
* Poŝtkodo: 90610
* Telefonprefikso: +380 3132

## Situo 
## Historio 
## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Sitnij

eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Raĥiv en Transkarpatio

**Sitnij,** ukraine **Сітний** estas malgranda, ne memstara vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Raĥiv, en municipo de Kvasi.

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 0.3 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 726 m
* Loĝantaro: 140
* Poŝtkodo: 90640
* Telefonprefikso: +380 3132
Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Amuzparko Mangjongdae

**Amuzparko Mangjongdae** () estas amuzparko en Pjongjango. Ĝi malfermiĝis je la 15-a de aprilo 1982. Ĝia nomo devenas de kvartalo-antaŭurbo Mangyondae, kie situas la parko. Ĉiutage ĝi akceptas ĉirkaŭ  vizitantojn.

## Eksteraj ligiloj 
* Roller Coaster DataBase

Mangjongdae
Kategorio:Konstruaĵoj en Pjongjango
Hoverla (vilaĝo)

**Hoverla** () estas malgranda, ne memstara vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Raĥiv, en municipo de Luhi.

* 
* Areo: 0.8 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 690 m
* Loĝantaro: 380
* Poŝtkodo: 90647
* Telefonprefikso: +380 3132

## Situo 
## Historio 
## Vidindaĵoj 
En la proksimo troviĝas montopinto Hoverla.

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Listo de urbotipaj loĝlokoj de Ukrainio

Jen **listo de urbotipaj loĝlokoj de Ukrainio:**

*Batjovo 
*Buŝtino
*Dubove (Transkarpatio)
*Jasinja
*Kobilecka Poljana 
*Kolĉino 
*Korolevo
*Miĵgirja
*Pereĉin
*Seredne 
*Solotvino
*Teresva
*Ustj-Ĉorna
*Velikij Bereznij
*Velikij Biĉkiv 
*Vilok 
*Viŝkove 
*Volovec
*Ĉinadieve
*Ĵdenijevo

## Vidu ankaŭ 
* Listo de urboj en Ukrainio

Ukrainio
Kategorio:Listoj pri Ukrainio
Kategorio:Geografio de Ukrainio
Frostiga linio (astronomio)

En astronomio aŭ planedologio, la **frostiga linio** rilatas al konkreta distanco el la proto-stelo en la suna nebulozo kie estas sufiĉe malvarme por ke hidrogenaj komponaĵoj kiel akvo, amoniako aŭ metano kondensiĝu al solidaj glaciaj eroj. Depende de la denseco, tiu temperaturo oni taksas je proksimume 150 K. La frostiga linio ĉe nia Sunsistemo troviĝas je 2,7 AU, proksime de la mezo de asteroida zono. 

## Vidu ankaŭ 
* Suna nebulozo

Kategorio:Planeda scienco
Fernando la 2-a (Portugalio)

**Fernando Augusto Francisco António de Saksio-Koburgo kaj Gotao** (29-an de oktobro de 1816 - 15-an de decembro de 1885) estis progeedza Reĝo de Portugalio pro sia edziĝo al la Reĝino Maria la 2-a.

Li estis filo de Fernando, Duko de Saksio-Koburgo kaj Gotao kaj de Mária Antónia Koháry de Szitnya kaj Csábrág. Li famiĝis historie kiel *O Rei-Artista* (la Artista Reĝo); unu lia instruisto estis Eduard Gerhardt.

Laŭ la portugala leĝo, la edzo de la reĝino povus ricevi la titolon de Reĝo nur post la nasko de filo de la geedzoj. Pro tio la unua edzo de la reĝino nome Auguste de Beauharnais, duko de Leuchtenberg, neniam havis tiun titolon. Post la nasko de la estonta Reĝo Petro la 5-a (Portugalio), li estis proklamata Fernando la 2-a de Portugalio.

Kvankam korespondis al Maria kontroli la povon, ambaŭ geedzoj formis bonan teamon kiu permesis al ili solvi la nombrajn problemojn kiuj prezentiĝis dum la regado de Maria. La progeedza reĝo ludis gravan rolon en la politika historio de Portugalio, kaj agadis ofte kiel regento dum la gravedepokoj de sia edzino.

Maria mortiĝis dum nasko de sia 11-a filo en 1853 kaj Fernando ekhavis la regentecon, ĉar la heredonto estis nur 16-jaraĝa. Iom poste Fernando edziĝis al la kantistino de opero Elisa Hendler kun kiu li havis filinon, Alicia. Elisa heredis la plej parton de liaj posedaĵoj post la morto de Fernando en 1885.

Li entombiĝis ĉe Maria la 2-a, sia unua edzino, en la Tombejo de la Braganzoj de la Preĝejo de São Vicente de Fora, Lisbono.

Kategorio:Portugalaj reĝoj
Kategorio:Saksio-Koburgo kaj Gotao
⚭
Kategorio:Mortintoj en Lisbono
Malmortulo

eta|450px|Spirito de nobelo Banque, kiun vidas sole reĝo Macbeth
**Malmortulo**, **reviviĝinta mortinto** aŭ ankaŭ **revenanto** estas estulo, kiu estis post sia morto per ia maniero revenigita reen en la mondon de la vivuloj. La malmortuloj aperas en mitoj de plimulto de kulturoj - ili esprimas naturan ambivalencan rilaton de homo al la morto de proksima persono: homo rememoras pri travivitaj travivaĵoj kun la mortintoj, li sentas perdon, sed samtempe la morto vekigas en li anksion, la kadavro estas malvarma, ĝi malkomponiĝas, ĝi efikas terurplene. La revenanto tiel povas esti kaj esprimo de sopiro vidi la perditan personon kaj timoj, ke la malmortulo ne revenu kaj deziro, ke la mortinto ripozu en trankvilo.

Unuopaj specoj de la malmortuloj poste ricevas diversajn nomojn laŭ sia aspekto, siaj montroj kaj kulturo, en kiu la mito estiĝis. Ĉefe eblas diferencigi ilin al nemasaj kiel estas spiritoj aŭ korpaj kiel reviviĝintaj kadavroj. Tiuj poste enviciĝas en karnaj malmortuloj (zombio, ĥulo, mumio) kaj ostaj (skeletulo, liĉo).

Ĉar la mitoj pri la malmortuloj estas tre disvastigitaj, la malmortuloj fariĝis eĉ temo de multaj literaturaj verkoj, precipe de hororoj kaj pli poste fantastoj, de tie poste eĉ de filmoj, elektronikaj ludoj ktp.

La malmortulojn oni ankaŭ elvokas pro celo de aŭgurado de estonteco, tiu ĉi orakola fako de nigra magio estas markata kiel nekromancio.

## Deveno de la vorto 
La vorton *malmortulo* uzis kiel la unua Bram Stoker en sia libro Drakulo. Origine ĝi eĉ devis nomiĝi *The Un-Dead*. Li markis memkompreneble tiel vampiron Drakulon.

Ne temas pri malo de vorto morta, sed pri ia emfazigo. Simpligite eblas difini:

* viva - senĉese vivanta
* morta - morta, sed ne plu vivanta
* malviva - neniam vivanta
* malmorta - vivinta, mortis, li devus esti morta, sed senĉese li vidigas kelkajn markojn de la vivo (ekz. li moviĝas)

Esprimo *revenanto* devenas el la franca *revenir*, *reaperi*, kaj oni uzas ĝin precipe en konekso kun aperado de mortintoj.

## Vidu ankaŭ 
* Postmorto
* Monstro


Kategorio:Morto
Kenrika sturno

La **Kenrika sturno** (***Poeoptera kenricki***) estas specio de sturno de la familio de Sturnedoj kaj malgranda genro *Poeoptera* kiu enhavas afrikajn speciojn. Tiu ĉi loĝas en malgranda montara teritorio de centra Kenjo kaj nordorienta kaj orienta Tanzanio.

Tiu birdo estas sufiĉe **nigreca** iom pli hela kape kaj malhela ĉe flugiloj (kun iomete da malhelbruna nuanco) kaj vosto. La irisoj estas rimarkinde flavaj. Ankaŭ beko kaj kruroj estas nigrecaj.

Tiu afrotropisa specio povus formi superspecion kun la Stulmana sturno, *P. stuhlmanni*, kaj ili estis konsiderataj eĉ samspecifiaj. La birdoj el Kenjo estis priskribitaj kiel raso *bensoni*, supozeble pli grandaj ol tiuj de Tanzanio; koincidas en mezuroj kaj la agnosko de geografiaj rasoj estas konsiderata sengarantia. Ĝi estas pro tio konsiderata kiel monotipa.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Poeoptera kenricki.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 24an de julio 2007.

## Vidu ankaŭ 
*Orientafrikaj montarbaroj

## Eksteraj ligiloj 
*Bilco ĉe ADW 

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Sturnedoj
Kategorio:Afrotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Afriko
Mallarĝavosta sturno

La **Mallarĝavosta sturno** (***Poeoptera lugubris***)  estas specio de sturno de la familio de Sturnedoj kaj malgranda genro *Poeoptera* kiu enhavas afrikajn speciojn.

Tiu ĉi monotipa specio loĝas en Okcidenta kaj Centra Afriko el Sieraleono al la Demokratia Respubliko Kongo, kaj nome en orienta Sieraleono, norda kaj orienta Liberio kaj suda Eburbordo, suda Ganao, sudokcidenta Togolando, Niĝerio kaj Kameruno suden, inklude insulon Bioko (Ekvatora Gvineo), al Gabono, RKongo kaj nordokcidenta Angolo (Kabindo suden al Norda Kuanzo) kaj sudokcidenta, sudcentra kaj nordorienta DRKongo kaj sudokcidenta Ugando.

Masklo estas malhelblua kaj ino estas malhelgriza kun brunaj makuloj en flugiloj, videblaj dumfluge; temas pri kazo de seksa duformismo. Ambaŭ seksoj havas pli nigrajn flugilojn kaj longajn, mallarĝajn vostojn per kiuj ili retenas sin kontraŭ arbotrunkoj kiel pegoj. Ĝi ne estas bruema birdo, sed ties voĉo inkludas akrajn ĉirpadojn, kriojn kaj fajfojn.

Ties habitato estas la kanopeo de arbaroj de malaltaj teroj, kaj ili uzas ankaŭ duarangajn arbarojn kaj arbarklarejojn. Ili manĝas ĉefe fruktojn, kaj foje insektojn aŭ semojn. Tiuj sturnoj formas arojn de 10-30 aŭ pliaj birdoj, kaj foje kuniĝas al miksitaj kunmanĝantaroj kun aliaj fruktomanĝataj birdoj. Tiu birdo estas koloninestumanto, kaj faras sian neston alte en mortintaj arboj en truoj origine elfositaj de koloniaj kavonestumantaj afrikaj barbuloj, kaj foje ambaŭ birdoj nestumas ege proksime. La ovoj estas palblugrizaj kun brunaj punktoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*Bildo ĉe ADW 

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Sturnedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Birdonesto

[eta|dekstra|Profunda tasforma nesto de la [Turda kanbirdo]]
**Birdonesto** estas la loko kie birdoj demetas kaj kovas siajn ovojn kaj zorgas siajn idojn. kvankam la termino estas populara rilate al specifa strukturo fare de la propra birdo - kiaj tiu de la herbeca tasforma nesto de la Migra turdo aŭ de la Merlo, aŭ la prilaborita teksita pendanta nesto de la Moktezuma oriolo, la Nigrakapa ploceo aŭ la Ruĝabrova pardaloto— tiu estas limigita difino. Por kelkaj specioj, nesto estas simple neprofunda depresio farita en sablo; por aliaj, ĝi estas nodotruo lasita de rompita branĉo, nesttruo subgrunde, kamero elfosita en arbo, enorma putriĝinta amaso de vegetaĵoj kaj tero, aŭ kotokupolo kun enireja tunelo. Kelkaj specioj de apusetoj de la genro *Collocalia* faras siajn nestojn entute el sia salivo, kiu sekiĝas kaj plifortiĝas por formi ringeton ĉe la kavomuro kie la birdino demetas siajn ovojn.

## Tipoj 
### Skrapaĵo 
### Amaso 
Kategorio:Ornitologio
Saroglossa

***Saroglossa*** estas genro de sturnoj de la familio de Sturnedoj kun malhelaj supraj partoj kaj iom pli helaj subaj partoj. Tiu estas malgranda genro kiu enhavas nur du speciojn, nome unu el Afriko, en la insulo Madagaskaro, kaj alia en Azio.

Tiuj estas la jenaj:
* Madagaskara sturno (*Saroglossa aurata*)
* Punktoflugila sturno (*Saroglossa spiloptera*)

## Referencoj 
http://zipcodezoo.com/Key/Animalia/Saroglossa_Genus.asp

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Sturnedoj
Kategorio:Sturnedoj (scienca nomo)
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Azio
Madagaskara sturno

La **Madagaskara sturno** (***Saroglossa aurata***) estas specio de sturno de la familio de Sturnedoj kaj genro *Saroglossa* kiu enhavas nur tiun afrikan specion kaj alian azian. Tiu ĉi estas endemia de Madagaskaro.

Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj, humidaj arbaroj kaj seka arbustaro.

Tiu specio havas brunajn suprajn partojn pli malhelajn ĉe vizaĝo flguilplumoj kaj vosto kiuj estas preskaŭ nigrecaj, kaj pli helbruna en nuko, dorso kaj ŝultroj. La flugiloj havas blankajn bordojn. La gorĝareo estas ruĝecbruna, iĝas pli ruĝecoranĝa en brusto kaj eĉ pli ruĝoranĝa en ventro. Tiu **ruĝecoranĝa koloro** havigas al la specio la nomon “oreca” en la latina scienca nomo *aurata*.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Saroglossa aurata.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 24an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Sturnedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Punktoflugila sturno

La **Punktoflugila sturno** (***Saroglossa spiloptera***) estas specio de sturno de la  familio de Sturnedoj kaj genro *Saroglossa* kiu enhavas nur tiun monotipan azian specion kaj alian afrikan. Tiu ĉi troviĝas ankaŭ en Pakistano, nordorienta kaj centra Bangladeŝo, Birmo, okcidenta Tajlando kaj eble Butano, sed reproduktiĝas nur en himalajaj deklivoj de norda Barato (Himaĉal-Pradeŝo suden al norda Utar-Pradeŝo) kaj Nepalo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj aŭ montararbaroj.

Tiu specio estas kazo de seksa duformismo ĉar la ino multe pli senkoloras kaj brunecas dum la masklo havas grizbrunajn kapon kaj supran dorson iom makulecajn, helbrunajn flugilojn kun nigracaj flugilplumoj, malhelbrunan suban dorson kaj pugon kaj pli malhelbrunan voston. En subaj partoj rimarkindas **brikruĝeca gorĝareo, blankeca supra brusto** (iom makuleca) kaj oranĝecaj suba brusto kaj ventro. La beko kaj kruroj estas nigrecaj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Saroglossa spiloptera.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 24an de julio 2007.

## Eksteraj ligiloj 
*Bildo ĉe ADW

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Sturnedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Spreo

***Spreo*** estis malgranda genro de afrikaj sturnoj de la familio de Sturnedoj.
Nun ĝi konfuziĝas kun Lamprotornis. 
Ĝi enhavis la jenajn speciojn:

* Blankakrona sturno (*Spreo albicapillus*)
* Fiŝera sturno (*Spreo fischeri*)
* Dukolora sturno (*Spreo bicolor*)

El ili la du unuaj montras rimarkindajn blankajn partojn ĉefe ĉekape dum la dua estas pli nigreca kaj montras blankan parton nur en subpugo.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Sturnedoj
Kategorio:Sturnedoj (scienca nomo)
Kategorio:Birdoj de Afriko
Portluiso

eta|300px|Vido el Citadelo al Portluiso
eta|300px|Haveno de Portluiso
eta|300px|Muzeo de Portluiso
**Portluiso** (: Port-Louis) estas ĉefurbo de Maŭricio.

Laŭ la stato de  en la urbo vivis .

## Bazaj informoj 
* Areo: 6.3&nbsp;km²
* Loĝantaro: 170&nbsp;000
* Alto super marnivelo: 0-134 m
* Horzono: UTC+4
* Telefonkodo:

## Trafiko 
Portluiso havas internaciajn havenon kaj flughavenon.

Ankaŭ ekzistas 3 haltejoj de .

## Situo 
Portluiso situas en vulkana insulo ĉe golfo.

## Historio 
La insulo estis neloĝata ĝis la 16-a jarcento. Baldaŭe alvenis portugaloj kaj nederlandanoj, sed francoj fondis la urbon en 1735. Poste angloj okupis ĝin en 1810. Pro kulturo de sukerkano la urbo forte evoluis. En 1968 Maŭricio deklaris sendependecon, sekve la ĉefurbo iĝis Portluiso.

## Vidindaĵoj 
* Parlamentejo
* Katedralo
* Galerio
* Historia muzeo
* Muzeo pri poŝto
* Botanika ĝardeno
* Teatro
* Nacia Historia Muzeo
* Citadelo
* Muzeo de maskoj
* Biblioteko
* Kapelo

## Ĝemelurboj 
*  Saint-Malo, Francio
*  Québec, Kanado

## Bild-galerio 

Dosiero:Cathedral St Louis Port Louis.jpg|Katedralo
Dosiero:Port Louis Mauritius Theatre.jpg|Teatro ĉirkaŭ 1900
Dosiero:RoyalStar Mauritius.jpg|Haveno

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Ĉefurboj de Afriko
Kategorio:Urboj de Maŭricio
Kategorio:Marhavenaj urboj
Stulmana sturno

La **Stulmana sturno** (***Poeoptera stuhlmanni***)  estas specio de sturno de la familio de Sturnedoj kaj malgranda genro *Poeoptera* kiu enhavas tre nigrecajn afrikajn speciojn. Tiu ĉi loĝas en Orienta Afriko nome en Burundo, pleja orienta Demokratia Respubliko Kongo, sudokcidenta Etiopio, okcidenta Kenjo, Ruando, suda Sudano (Montoj Imatongoj), okcidenta Tanzanio kaj sudokcidenta Ugando.

Temas pri tre nigreca specio kiu povus formi superspecion kun la ankaŭ tre nigreca samgenra Kenrika sturno, *P. kenricki*, kaj ambaŭ estis konsiderataj samspecifaj. Ĝi estas monotipa spite la etenda teritorio.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Poeoptera stuhlmanni.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 24an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Sturnedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Weggis

**Weggis** (prononcu *vekis*) estas komunumo en la distrikto Lucerno en Kantono Lucerno, Svislando. Ĝi havis 4083 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
Weggis situas ĉe la orienta bordo de la Kvarkantona Lago, ĉe la suda kaj okcidenta flanko de la monto Rigi. La komunumo Weggis konsistas le la partoj Unterdorf kaj Oberdorf, la novaj kvartaloj Hinterdorf, Rain, Laugneri, Baumen, Dörfli, Tischital kaj Rigiblick, la vilaĝo Hertenstein kaj krome la setlejoj Riedsort, Bannholz, Bodenberg, Sentiberg kaj Rigi Kaltbad.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sen la lago sur areo de 11,82&nbsp;km², de kiuj 38,7% estas kovritaj de arbaro, 46,0% servas al agrikulturo kaj 14,0% al setlado.

## Najbaraj komunumoj 
Weggis limas en nordokcidento al Küssnacht (SZ), en nordo al Greppen, en nordoriento al Arth (SZ), en oriento al Vitznau, kaj aliflanke de la Kvarkantona Lago en sudoriento al Ennetbürgen (NW), en sudo al eksklavo de la urbo Lucerno sub Bürgenstock, en sudokcidento al Stansstad (NW), kaj en okcidento al Meggen.

## Trafiko 
Weggis estas konektita al la publika transportreto unujflanke per la ŝipoj sur la Kvarkantona Lago kaj aliflanke per la buslinio de Küssnacht tra Weggis al Gersau, Brunnen al Ŝvico.

De Weggis ekzistas aertelfero ĝis Rigi Kaltbad, kie estas konekto al la dentorado-fervojo de Vitznau al la kulmino de Rigi.

## Historio 
La unua skriba mencio de Weggis datiĝas el la jaro 1116 kiel *Guategisso*, el dokumento per kiu papo Paskalo la 2-a konfirmis la privilegiojn de la Monaĥejo Pfäfers en Weggis.

Dum mezepoko la Senjoroj de Hertenstein regis en Weggis. Ili estis vasaloj de la Habsburgoj. En la jaro 1332 Weggis deklaris sin respubliko kaj aliĝis al la Svisa Ĵurkomunumo. Per federacia letero de la jaro 1359 la du liberaj ŝtatoj *Weggis* kaj *Gersau* estis formale rekonitaj. Per la liberaĉeto de la Monaĥejo Pfäfers en la jaro 1378 la liberŝtato Weggis akiris propran sigelon. Malgraŭ tio en la jaro 1380 la Senjoroj de Hertenstein vendis siajn privilegiojn pri Weggis al la urbo Lucerno. Post multaj luktoj en la jaro 1433 la sigelpovo kaj jurisdikcio pri Weggis estis atribuita al la konsilio de Lucerno.

En la jaro 1661 montofalo detruis la komunumoparton *Bad Lützelau* inkluzive kapelon.

En la jaro 1795 granda terglito detruis en Oberdorf 28 domojn, 15 stalojn kaj Sankt-Verena-Kapelon dronigante ilin en la lago.

Per la Helveta Revolucio de la jaro 1798 Weggis fariĝis propra politika komunumo.

En la jaro 1832 estis verkita la verŝajne plej konata svisa popolkanto *"Vo Luzärn uf Wäggis zue..."* (esperantigita al ''el Lucern' al Weggis for* ...).

## Personoj 
En Weggis vivis post sia faligo en la jaro 1921 la lasta aŭstra imperiestro Karolo la 1-a (Aŭstrio) kun sia edzino Zita de Bourbon-Parma.

Mark Twain restadis 1897 kun sia familio en Weggis kaj priskribis la komunumon kiel *la plej bela loko de la mondo''.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Rigi Kaltbad-First (stacidomo)
* Rigi Staffelhöhe (stacidomo)
* Romiti Felsentor (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Weggis
* Profilo de la komunumo sur la kantona retejo
Hinterdorf

**Hinterdorf** signifas en la germana lingvo *malantaŭa vilaĝo*. Ĝi estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Hinterdorf (Engi)** estas parto de la komunumo Engi en Kantono Glaruso en Svislando.

* **Hinterdorf (Weggis)** estas parto de la komunumo Weggis de la distrikto Lucerno en Kantono Lucerno en Svislando.
Zihl

**Zihl** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Zihl (Buchholterberg)** estas setlejo de la komunumo Buchholterberg de la administra distrikto Thun en Kantono Berno en Svislando.

* **Zihl (Vitznau)** estas setlejo de la komunumo Vitznau de la distrikto Lucerno en Kantono Lucerno en Svislando.

**Zihl** estas krome:
* la germanlingva nomo de la rivero Thielle en la kantonoj Neŭŝatelo, Vaŭdo kaj Berno.
Romilly-sur-Seine

**Romilly-Sur-Seine** estas franca komunumo en la departemento Aube en la regiono Champagne-Ardenne. Ĝi estas la dua komunumo en Aube laŭ sia loĝantaro. La ĉefa sektoro de la ekonomio estas industrio, ekzemple por fervojoj kaj por sporto.

eta|maldekstra|300ra|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Romilly-sur-Seine (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Aube
Abydos (stelpordo)

**Abydos** estas fikcia planedo de la universo Stelpordo.

Ĝi unue aperis en la filmo *Stargate*, kiu komencigis la universon Stelpordo. Poste ĝi aperis en diversaj epizodoj de la serio Stargate SG-1, ĝis kiam ĝi estis detruita de la goa'uld Anubis, mortigante ĝian tutan loĝantaron.

Ĝi troviĝas en nia galaksio, fakte estas la plej proksima planedo al la Tero de la reto de Stelpordoj.

Ĝin regis dum miloj da jaroj la ''goa'uld* Ra, kiu naskiĝis en la planedo kiel homo antaŭ transformiĝi en *goa'uld''.

Kategorio:Planedoj de Stargate
Petro la 3-a (Portugalio)

**Petro la 3-a de Portugalio** plennome *Pedro Clemente Francisco José António de Braganza*, infanto de Portugalio (naskiĝis la  - mortis la ) estis reĝo de Portugalio inter 1777 kaj 1786.

Estante ankoraŭ Infanto Pedro de Braganzo (estonta reĝo Petro la 3-a de Portugalio) li akiris bienon en Queluz, iam apartenanta al la Markizo de Castelo Rodrigo, kaj konstruis tie ĉasdomon. Post sia geedziĝo al la reĝino Maria la 1-a de Portugalio, la bieno estis forte ŝanĝita en rokoka plezurpalaco, nune konata kiel la Nacia Palaco Queluz. Post la translokigo de la Portugala Kortego al Queluz, dum la regado de Maria la 1-a kaj Petro la 3-a, nombraj membroj de la portugala nobelaro establis bienojn kaj palacojn en la areon, dum Sintra estis la longdaŭra retirejo de la portugala aristokrataro.

## Familia deveno 
eta|maldekstre|upright|Petro la 3-a de Portugalio.
La infanto *dom Pedro* naskiĝis en Lisbono. Li estis filo de la reĝo Johano la 5-a kaj de ties edzino *dona* Maria Ana de Aŭstrio. Li estis la preferata filo de siaj gepatroj. Laŭ la patra familio li estis nepo de la reĝo Petro la 2-a kaj de ties edzino, *dona* Maria Sofia de Palatinato-Neuburg. Laŭ la patrina familio li estis nepo de la imperiestro Leopoldo la 1-a de Aŭstrio kaj de *dona* Leonor Magdalena de Palatinato-Neuburg. Same li estis frato de la reĝo Jozefo la 1-a (Portugalio) kaj bofrato de la reĝo Fernando la 6-a de Hispanio pro la geedzigo de tiu kun Bárbara de Braganza, sia ununura fratino.

## Edzino kaj gefiloj 
Pro ŝtataj kialoj, Petro edziĝis la  kun sia nevino Maria, kun kiu li havis kelkajn gefilojn, unu el kiuj sukcedos sian patrinon laŭ la nomo de Johano la 6-a, en 1816. Iliaj gefiloj estis la jenaj:

* **Jozefo Francisko** (1761-1788), kiel heredonto li ricevis la titolon de duko de Braganzo kaj princo de Brazilo; 15-jaraĝa li edziĝis al ŝia onklino, la princino Maria Benedikta de Portugalio; li mortis sen heredonto.
* **Johano** (1763-1763).
* **Johano la 6-a** (1767–1826), regento kaj poste reĝo de Portugalio. Kun heredonto.
* Mariana Viktorio de Portugalio (1768–1788); edziniĝis al hispana infanto *don* Gabriel de Borbón; kun heredonto.
* **Maria Klementino** (1774–1776).
* **Maria Izabelo** (1776–1777).

## Surtroniĝo kaj lastaj jaroj 
Lia edzino surtroniĝis en 1777 post la morto de Jozefo la 1-a. Tuj Petro kronigis sin kiel reĝo laŭ la nomo de **Petro la 3-a**, kvankam li ne partoprenis en la registaraj aferoj. Li mortis en la Palaco de Ajuda en 1786, kelkajn jarojn antaŭ la napoleona invado de Portugalio kaj la ekzilo de la reĝa familio al Brazilo.

Kategorio:Braganzo
Kategorio:Portugalaj reĝoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Lisbono
Blankakrona sturno

La **Blankakrona sturno** (***Lamprotornis albicapillus***) estas specio de sturno de la familio de Sturnedoj. Ĝi troviĝas en Orienta Afriko nome en Ĝibutio, suda Etiopio, norda Kenjo kaj norda kaj okcidenta Somalio. Pli malgrandaj birdoj el norda Kenjo kaj apuda suda Etiopio estis priskribitaj kiel raso *horrensis* kiu eble meritas agnoskon, sed necesas pli da studado kaj ĝis tiam estas traktata kiel monotipa.

Ĝi estas tre rimarkinda sturno grizbruna al nigreca kun tre elstaraj blankecaj partoj en kapo kaj plej subaj partoj. La **blanka krono**, kiu nomigas la specion kaj en Esperanto kaj en la latina scienca nomo *albicapillus*, komencas inter frunto kaj okulo kun rozoranĝeca nuanco. Tiu blankeca krono ĉirkaŭas la okulon (kiu montras ankaŭ blankecan irison) kaj malantaŭ la okuloj plilarĝiĝas ĝis antaŭ la nuko. La resto de la supraj partoj estas malhelbrunaj kun malhelverdecaj briloj en ŝultroj kaj flugiloj, kiuj havas blankajn bordojn. La vosto estas longeca kaj horizontale strieca.

En la subaj partoj la gorĝareo estas malhelbruna dum la **brusto kaj supra ventro estas malhelbruna tre strieca per vertikalaj blankecaj strietoj**. Je la kruroj la tuta suba ventro estas blankeca dum la subvosto estas jam denove malhelbruna; plej rimarkinde estas ke ankaŭ la femuroj kovriĝas el blankeca plumetaro. Kruroj kaj beko estas nigrecaj.

Resume tiu specio havas blankan kronon kiel la samgenra Fiŝera sturno kaj rimarkindan blankan suban ventron kiel la Dukolora sturno.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Spreo albicapillus. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 24an de julio 2007.
 

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Sturnedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Cosmopsarus

***Cosmopsarus*** estas tre malgranda genro de afrikaj sturnoj de la familio de Sturnedoj unu el kiuj havas tre belajn kolorajn dum la alia estas simple grizbruna.

Tiuj specioj estas la jenaj:
* Cindrosturno (*Cosmopsarus unicolor*)
* Orbrusta sturno (*Cosmopsarus regius*)

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Sturnedoj
Kategorio:Sturnedoj (scienca nomo)
Kategorio:Birdoj de Afriko
Dukolora sturno

La **Dukolora sturno**, *Lamprotornis bicolor*, estas specio de sturno de la familio de Sturnedoj. Ĝi troviĝas kiel birdo endemia de Sudafriko. Ĝi estas komuna en plej parto de sia teritorio, sed forestas el pli arida nordokcidento kaj el la orientaj malaltaj teroj de Sudafriko. Ĝi troviĝas en malfermaj habitatoj kiaj herbejoj, karuoarbustaro, dornarbustaro kaj agrikultura tero, kaj ofte asociiĝas kun farmanimaloj.

## Aspekto 
Plenkreskulo de tiu 27–28&nbsp;cm longa sturno havas ĉefe **brilan el nigrecan al tre malhelbrunan plumaron** escepte **blanka suba ventro kaj subvosto**, kio nomigas la specion per la dukolora nomigo kaj en Esperanto kaj en la latina scienca nomo. La nigrecbruna plumaro estas pli malhela en kapo kaj povas montri malhelverdecajn brilojn en brusto. Tiu specio havas blankan irison tre rimarkindan en tiom malhela fono kaj flavan suban makzelon kiu pluas ĝis sub la okulo kiel mustaĉa strio. Ambaŭ seksoj estas similaj, sed junuloj havas nebrilan plumaron, brunan irison kaj malpli flavan suban makzelon. Ne estas subspecioj. Tiu specio havas nombrajn alvokojn, sed la plej familiara estas *skier kerrra kerrra*. Estas ankaŭ milda trileca kanto. La nesto estas kovrita per ampleksa vario de plantomaterialo kaj eroj de homa rubo kiaj papero aŭ tolaĵoj. La ino demetas 2–6, plej ofte 4, bluverdajn ovojn ĉu senmakulajn ĉu kun kelkaj ruĝaj punktoj.

Tiu sturno estas komune parazitata kaj de la Tufkukolo kaj de la Granda mielindikanto.

## Referencoj 
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Sturnedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Fiŝera sturno

La **Fiŝera sturno**, *Lamprotornis fischeri*, estas specio de sturno de la familio de Sturnedoj. Ĝi troviĝas kiel nekomuna loĝanta reproduktulo el Orienta Afriko nome el sudorienta Etiopio kaj suda Somalio al orienta Kenjo kaj nordorienta Tanzanio. Ĝi troviĝas en seka malferma dornarbustaro de akacioj.

La nomo en Esperanto kaj en la scienca nomo rememoras la germanan esploriston Gustav Fischer.

## Aspekto 
Plenkreskulo de tiu 18 cm longa, 51 g peza sturno havas ĉefe **cindrogrizan plumaron** supre, iom pli malhela ĉe flugiloj kie estas ankaŭ iomete da bruna nuanco, kaj en brusto escepte blankaj kapo kaj subaj partoj nome gorĝareo, suba brusto, ventro kaj subvosto. En la blanka kapo estas nigra bridostrio el bekobazo rekte al okulo kiu plifortigas la minacecon de la mienon de la blankeca okulo. Ĝi havas blankan irison kaj nigrecajn bekon kaj krurojn kiuj havas blanke kovritajn femurojn. Ambaŭ seksoj estas similaj, sed junuloj havas pli brunan plumaron, brunan irison kaj sablokoloran flavecan suban makzelon. Ne estas subspecioj.

Tiu specio havas nombrajn alvokojn, sed la plej familiara estas zumeca *kri-ŭii-kriiŭu*. Estas ankaŭ laŭta fajfo kaj metaleca kanto.

## Kutimaro 
### Reproduktado 
La Fiŝera sturno kutime nestumas en dornarboj, tipe 2.5 m supergrunde. La tegmenta nesto estas farita el herboj kaj kovrita per plumoj. Ĝi havas koridoron kaj malfermaĵon flanke. La ino demetas ĝis 6 ruĝecpunktecajn bluajn ovojn, kies sezono okazas el aprilo al majo kaj el septembro al novembro.

Ambaŭ gepatroj manĝigas la idojn, helpate de helpantoj, kiuj estas ankoraŭ antaŭmaturuloj aŭ ne parigitaj birdoj.

### Manĝo 
Kiel aliaj sturnoj, la Fiŝera sturno estas ĉiomanĝanta, kaj foje manĝas fruktojn kaj berojn, sed ties dieto estas precipe insektoj, kaptitaj surgrunde. Ili kutime manĝas solaj aŭ en paroj, sed povas formi miksitajn birdarojn kun la Bridosturno. Ili ankaŭ rajdas grandajn mamumojn kiaj zebroj, bubaloj aŭ gazeloj por kapti de tiuj forpelitajn insektojn.

## Referencoj 
* Freare kaj Craig, *Starlings and Mynas* ISBN 0-7136-3961-X
 

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Sturnedoj
Kategorio:Afrotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Afriko
Eta Emme

**Eta Emme** aŭ **Malgranda Emme** (germane **Kleine Emme**), kiel oni nomas ĝin por distingi de Emme en Kantono Berno, estas rivero en Kantono Lucerno. Ĝi havas longecon de 58&nbsp;km. La supra parto de la rivero apartenas al la Biosfero-rezervejo Entlebuch de UNESKO.

## Fonto 
La ĉefa fontrivero de Eta Emme estas la tiel nomita *Waldemme* (en Esperanto *Arbara Emme*), kies fonto troviĝas ĉe Emmensprung (en Esperanto *Salto de Emme*) sur alteco de 1467 m s.m. ĉe la koordinatoj . Emmensprung situas ĉe la okcidenta pinto de Kantono Obvaldo sur la teritorio de la komunumo Giswil norde de Brienzer Rothorn.

## La Fluo 
En la valo de Entlebuch ĝi kuniĝas kun la malpli granda *Weissemme* (en Esperanto *Blanka Emme*) kaj nomiĝas nun *Eta Emme*. La rivero fluas nun orienten kuniĝas en Entlebuch kun la rivero *Entle*, kiu alfluas de sudo, kaj poste en Wolhusen kun *Wohlhuser Wigger*, alfluante de nordokcidento. La rivero forlasas tiam la distrikton Entlebuch kaj formas nun la limon de la distriktoj Sursee kaj Lucerno. Norde troviĝas la komunumo Ruswil, sude Werthenstein kaj poste Malters kaj Littau.

## Alfluejo 
En Emmenbrücke la rivero sur alteco de 432 m s.m. alfluas al Reuss.

## Utiligado por elektra energio 
En ĝia suba parto la rivero en kvar lokoj estas utiligata por produktado de elektra energio, nome ĉe Wolhusen, Ettisbühl-Malters, Littau-Torenberg kaj Emmen-Emmenweid.

## Akvofluo kaj akvokvalito 
La akvofluo de Eta Emme povas forte varii. Averaĝe ĉe Littau oni mezuras proksimume 10 m³/s, dum forta pluvo tiu kvanto facile kreskas al pli ol 70 m³/s. En aŭgusto 2005 la rivero kaŭzis grandajn inundojn.

La kvalito de la akvo estas bona, influita de la marĉoj en Entlebuch. En la supra parto la rivero donas multe da vivolokon por plantoj kaj bestoj. En ĝia suba parto ĝi tamen estas kanaligita kaj tial home influita.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo pri Eta Emme 
* Eta Emme en la Historioa Leksikono de Svislando
* Hidrologiaj datumoj pri Eta Emme en Littau sur la retejo de la Svisa Federacia Oficiejo pri Medio 

Kategorio:Riveroj en Svislando
Kategorio:Kantono Lucerno
Kategorio:Kantono Obvaldo
Kategorio:Riveroj de la Svisa Mezlando
Kategorio:Riveroj de la Antaŭalpoj
Bernard Bolzano

**Bernard Placidus Johann Nepomuk Bolzano** (naskiĝis la 5-an de oktobro 1781, en Prago, mortis la 18-an de decembro 1848, en Prago) estis ĉeĥa matematikisto, logikisto, filozofo, teologo, katolika pastro kaj kontraŭmilitisma.

## Familio 
Bolzano estis la filo de du piaj katolikoj. Lia patro, Bernard Pompeius Bolzano, estis naskita en norda Italio kaj transloĝiĝis al Prago, kie li edziĝis al Maria Cecilia Maurer, germanlingva filino de Praga negocisto. Nur du el iliaj dek du infanoj travivis ĝis plenaĝo.

Kategorio:Klerismaj filozofoj
Kategorio:Ĉeĥaj matematikistoj
Kategorio:Katolikaj pastroj
Kategorio:Filozofoj de la 19-a jarcento
Kategorio:Ĉeĥaj filozofoj
Kategorio:Ĉeĥaj logikistoj
Kategorio:Pacistoj
Kategorio:Analitikistoj
Kategorio:Katolikaj teologoj
Jerzy Perzanowski

**Jerzy Perzanowski** (naskiĝis la 23-an de aprilo 1943 en Aix-Les-Bains, mortis la 17-an de majo 2009 en Bydgoszcz) - pola filozofo kaj logikisto, evoluiganto de kognistiko (laŭ la angla *cognitive science*) en Pollando. Studojn ĉe Roman Ingarden kaj Izydora Dąmbska finis per la magistraĵo *Filozoficzne uwagi o pojęciu zbioru* (Filozofiaj rimarkoj pri la nocio de aro).

## Verkaro 
* *Essays on Philosophy and Logic* (Eseoj pri filozofio kaj logiko), Eldonejo de Jagelona Universitato, Kraków, 1987, p. 217. Redaktoro kaj kunaŭtoro.
* *Logika a filozofia* (Logiko kaj filozofio), speciala numero de *Studia Filozoficzne* (Filozofiaj Studoj), n-ro 6/7 (271/72), PWN, Warszawa, 1988, p. 316. Kunredaktoro kaj kunaŭtoro.
* *Logiki modalne a filozofia* (Modalaj logikoj kaj filozofio), Eldonejo de Jagelona Universitato, Kraków, 1989, p. 159.
* *Jak filozofować?* (Kiel filozofii?), PWN, Warszawa 1989, p. 400. Redaktoro kaj kunaŭtoro.
* *Myśląc o filozofii* (Pensante pri filozofio), Znak-Idee, 4, Kraków, 1991, p. 108. Kunredaktoro kaj kunaŭtoro.
* *G. W. Leibniz: Pisma z teologii mistycznej* (Skriboj el mistika teologio), Eldonejo Znak, Kraków, 1994, p. 377. Kuneldonisto kaj kunaŭtoro.
* *Filozofia/Logika: Filozofia logiczna* (Filozofio/Logiko: Logika filozofio), 1994, Eldonejo UMK, Toruń 1995, p. 336. Kunredaktoro kaj kunaŭtoro.
* *Byt, Logos, Matematyka* (Ento, Logoso, Matematiko). FLFL 1995., Eldonejo UMK, Toruń 1997, p. 408. Kunredaktoro.
* *Logika i filozofia logiczna* (Logiko kaj logika filozofio), FLFL 1996 - 98, Eldonejo UMK, Toruń, 2000, p. 499. Kunredaktoro kaj kunaŭtoro.
* *Izydora Dąmbska (1904 - 1983)*, Eldonejo PAU, Kraków, Seria "Ludzie Nauki" (Serio "Homoj de la Scienco"), n-ro 5, 2001 r., p. 146. Redaktoro kaj kunaŭtoro.
* *Od teorii literatury do ontologii świata* (De teorio pri literaturo ĝis ontologio de la mondo), Eldonejo UMK, Toruń 2003, p. 403. Kunredaktoro kaj kunaŭtoro.
* ''Art of Philosophy. A Selection of Jerzy Perzanowski's Works'' Frankfurt: Ontos Verlag, 2011.

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝo dediĉita al la profesoro Perzanowski  en la pola kaj angla ĉe portalo TEZEUSZ
* Jerzy Perzanowski: Ontology and Ontologics

Kategorio:Polaj filozofoj
Kategorio:Polaj logikistoj
Steingraben

eta|300ra|Situo de Steingraben en Aŭstrio
**Steingraben,** hungare **Bányácska** [bAnjAĉka], kroate **Bojane/Bonjance** estas iama vilaĝo, nun urboparto de Güssing en Aŭstrio, en la federacia lando Burgenlando, en distrikto de Güssing.

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 7540
* Telefonkodo: 03322
* Aŭtokodo: GS
* 

## Situo 
Steingraben situas sur deklivoj de centro de Güssing je 4 km-oj.

## Historio 
Dum la historio zono de tiu regiono ofte apartenis foje al Hungario, foje al Aŭstrio. Kroatoj fondis la vilaĝon en la 16-a jarcento. En 1605 hajdukoj de Stefano Bocskai bruldetruis la komunumon. En 1643 vivis tie 227 homoj en 35 domoj, en 1857 270 homoj en 38 domoj.
En 1910 Bányácska havis 268 loĝantojn (plejparte aŭstrojn). Ĝis 1921 ĝi apartenis al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Németújvár, poste al Aŭstrio. La vilaĝo en 1921 aliĝis al Güssing.

Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Buŝharpo

eta|Buŝharpoj
**Buŝharpo**, ankaŭ nomata **makzelharpo**, **birimbao**, **berimbao** aŭ **gimbardo**, estas idiofona plukinstrumento. Ĝi estas malgranda kaj ege simpla. Verŝajne tiu estas unu el la plej malnovaj muzikiloj en la mondo. La ilo konsistas el fleksebla metalklapeto alkroĉita al fera aŭ gisita ŝtala kadro tiel ke ĝi estu inter la brakoj de la kadro. La pinto de tiu klapeto estas tenata en la buŝo de la persono ludanta la instrumenton, kaj ĝi estas glubendita al la klapeto per liaj fingroj por produkti notojn.

Dum la 1970-aj jaroj la uzado de tiu instrumento iom pli populariĝis danke al muziko de fama filmo Il buono, il brutto, il cattivo.

## Aspekto 
Buŝharpo konsistas el metala arko (en Sudorienta Azio tiu arko aŭ strukturo kutime estas el bambuo) kun ŝtala langeto meze. La formo el la tuta instrumento similas al greka litero φ. Nuntempe plejparto de buŝharpoj havas en fino de sia langeto plian etan langeton por plifaciligi tintadon.

## Ludado 
Kutime la strukturon retenas muzikisto per lipoj aŭ dentoj kaj la buŝa kavo funkcias kiel sonkesto. Oni tintas la langeton kutime per dika aŭ montra fingro.

La produktitaj notoj havas konstantan tonon, kvankam ŝanĝante la kvanton de aero en la buŝo de la ludanto eblas krei malsamajn nuancojn, tiel kreante simplajn melodiojn. La buŝharpo estas milde tenata tiel ke la mano tuŝas nur la kadron kaj ne la langeton, alkroĉante la kadron al la antaŭaj dentoj kiam ili estas iomete apartigitaj kaj la lipoj ripozantaj sur la supro kaj malsupro de la kadro. Ludu plukante en ambaŭ direktoj de la langeto. Malsamaj sonoj povas esti atingitaj movante la malsupran makzelon kaj langon por ŝanĝi la buŝkavon aŭ elspirante kaj enspirante dum plukado.

Ties sono estas grava kaj monotona, kaj tre ofte oni uzas ĝin kiel diapazonon.

Kategorio:Idiofonoj
Kategorio:Historiaj muzikaj instrumentoj
Kategorio:Mongolaj muzikinstrumentoj
Krottendorf bei Güssing

**Krottendorf**, formale **Krottendorf bei Güssing,** hungare **Békafalu,** kroate **Žablje Selo** [ĵablje] estas iama vilaĝo, nun urboparto de Güssing en Aŭstrio, en la federacia lando Burgenlando, en distrikto Güssing.
eta|300px|Situo de Krottendorf bei Güssing en Aŭstrio

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 7540
* Telefonkodo: 03322
* Aŭtokodo: GS
* Loĝantaro: 210
* 

## Situo 
Krottendorf bei Güssing situas sur deklivoj de centro de Güssing je 1 km.

## Historio 
Dum la historio zono de tiu regiono ofte apartenis foje al Hungario, foje al Aŭstrio. Kroatoj fondis la vilaĝon en la 16-a jarcento. En 1643 vivis tie 50 homoj en 12 domoj, en 1804 47 homoj en 13 domoj, en 1828 103 homoj en 15 domoj, en 1857 115 homoj en 21 domoj. En 1910 Békafalu havis 135 loĝantojn (plejparte aŭstrojn). Ĝis 1921 ĝi apartenis al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Németújvár, poste al Aŭstrio.

Kategorio:Komunumopartoj de Burgenlando
Glasing

**Glasing,** hungare **Kiskolozsvár** [kiŝkoloĵvAr] estas iama vilaĝo, nun urboparto de Güssing en Aŭstrio, en la federacia lando Burgenlando, en distrikto de Güssing.
eta|300px|Situo de Glasing en Aŭstrio

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 7540
* Telefonkodo: 03322
* Aŭtokodo: GS
* Loĝantaro: 140
* 

## Situo 
Glasing situas sur mildaj deklivoj laŭ rojo, de centro de Güssing je 3 km-oj.

## Historio 
Dum la historio zono de tiu regiono ofte apartenis foje al Hungario, foje al Aŭstrio. La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1427 en tiama germana formo „Glasar”. En 1532 la turkoj, en 1605 hajdukoj de Stefano Bocskai detruis la komunumon. En 1643 vivis tie 236 homoj en 40 domoj, en 1787 211 homoj en 64 domoj, en 1804 198 homoj en 36 domoj, en 1828 206 homoj en 29 domoj, en 1857 261 homoj en 44 domoj. En 1910 Kiskolozsvár havis 339 loĝantojn (plejparte aŭstrojn). Ĝis 1921 ĝi apartenis al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Németújvár, poste al Aŭstrio. En 1971 Glasing aliĝis al Güssing.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo de 1926

Kategorio:Komunumopartoj de Burgenlando
Konservativa Partio

Pluraj politikaj partioj, en la mondo, ĝenerale rilataj al la ideologio Konservativismo, havas aŭ havis la nomon **Konservativa Partio**:

## Afriko 
* '***: Konservativa Partio
* ****: Konservativa Partio (1982 — 2004)
* ****: Konservativa Partio

## Ameriko 
* ****: Konservativa Partio
* ****: Konservativa Partio (ĝis 1966)
* ****: Konservativa Partio
* ****: Konservativa Partio (ekde 2003), vidu ankaŭ Progresema Konservativa Partio de Kanado
* ****: Konservativa Partio
* ****: Konservativa Partio
* ****: Konservativa Partio
* ****: Respublikana Partio

## Eŭropo 
* ****: Konservativa Partio (ekde 1991)
* ****: Konservativa Partio
* ****: Konservativa Popola Partio
* ****:Konservativa Partio (1929)
* ****: Konservativa Partio (ekde 2001)
* ***': Konservativa Partio (*Høyre*)
* '***:
** Konservativa Partio
** Konservativa Partio (1880 – 1918)

## Oceanio 
* ***': Konservativa Partio (ne plu ekzistanta)

## Vidu ankaŭ 
* Demokrata Partio
* Liberala Partio