Thomas C. Jerdon

**Thomas Caverhill Jerdon** (12a de oktobro 1811 - 12a de junio 1872, Upper Norwood) estis brita fizikisto, zoologo kaj botanikisto. Li estas ĉefe rememorata pro siaj pioniraj verkoj pri la ornitologio de Hindio. Kelkaj specioj de birdoj inklude la raran specion de la Jerdona kurulo portas lian nomon.

## Komenca vivo 
Tomaso estis la plej aĝa filo de Archibald Jerdon de Bonjedward kaj estis naskiĝinta ĉe Biddick House en County Durham proksime de Jedburgh. Lia frua eduko estis ĉe Bishopton Grove proksime de Ripon kaj poste ĉe Bawtry proksime de Doncaster. Lia patro influis intereson en naturhistorio kaj kvankam ne bonkonata naturalisto, li estis singarda observanto kaj dum Tomaso prenis intereson plejparte en zoologio, lia pli juna frato iĝis aktiva botanikisto.) kaj iliaj filoj estis baptitaj ĉe la loka preĝejo St. Stephens.

Ses monatojn poste oni nomumis lin al Nellore. Ĉe Nellore, li interagis kun la Janadioj kaj akiris informojn pri lokaj nomoj de birdoj kaj studis la naturhistorion de la areo. La 25-an de oktobro 1844 li estis translokigita al Fort St. George kiel garnizona rezervkirurgo. Dum tiu tempo li prenis intereson pri la fiŝoj de la Bengala Golfo. La 12-an de februaro 1847 oni nomumis al li por Tellicherry. Tiu pozicio gvidis lin por priskribi multajn speciojn de la Malabara regiono inkluzive de formikoj kiel ekzemple la karaktera *Harpegnathos saltator*. Li rezignis de civilaj postenoj la 3an de junio 1851 kaj estis promociita kiel kirurgo kun la 4-a Light Cavalry en Sagar la 29-an de februaro de 1852. Post kiam paco estis reakirita post la ribeloj de 1857, li estis farita ĉefkirurgo la 1an de oktobro 1858.

Li poste iris al Darĝiling dum malsana forpermeso kaj studis la Himalajan faŭnon antaŭ eniri en la 11-an Native Infantry regimenton en Birmo kie li faris uzon de tiu ebleco por studi la regionon. Ĉirkaŭ tiu tempo misio al Tibeto estis kondukota fare de Kapitano E. Smythe kaj Jerdon estis akompanonta la grupon kiel naturalisto sed malsukceso akiri pasportojn el Pekino kondukis al nuligo de la misio.

Ĉirkaŭ la sama tempo Lord Canning rajtigis lin por preni specialan monkvanton kiu permesus al li labori pri la publikigo de serio de libroj sur la vertebruloj de Hindio. Ankoraŭ en Gauhati, Asamo, li suferis pro akra atako de febro kaj moviĝis al Kalkato por konvaleski sed lia kondiĉo plimalboniĝis kaj kondukis al lia reveno al Anglio junie de 1870. Lia sano daŭre malpliiĝis kaj li mortis ĉe Norwood la 12-an de junio 1872.

## Natura historio 
eta|altdekstre|Kovrilpaĝo de *Birds of India*
Jerdon komencis kolekti birdojn preskaŭ tuj post alveno en Hindion la 21an de februaro 1836. Li sendis siajn kolektojn de birdoj kolektitaj dum liaj fruaj vojaĝoj al William Jardine por identigo, sed dum la tempo ili alvenis en la domon de Jardine en Skotlando ili fariĝis infektitaj per tineoj. Jerdon fidis poste al siaj propraj identigoj de tiam, publikigante *A Catalogue of the Birds of the Indian Peninsula* (Katalogo de la Birdoj de la Hindia Duoninsulo) por la *Madras Journal of Literature and Science* (Madrasa Ĵurnalo de Literaturo kaj Scienco) (1839-40). Tiu inkluzivis 420 speciojn, preskaŭ duobligante la liston produktitan pli frue fare de Kolonelo W. H. Sykes.

La plej grava publikaĵo de Jerdon estis *The Birds of India* (La Birdoj de Barato) (1862-64), kiu inkludis pli ol 1008 speciojn La opinio de Jerdon pri la teorio de Darvino estis ke ĝi "eble, metas tro multe da emfazo sur eksteraj kaj bonsortaj cirkonstancoj kiel produkti diversecojn, kaj ne sufiĉe sur la eneca potenco de ŝanĝo." La recenzisto ankaŭ indikis problemojn en sia uzokutimo da la aranĝo de George Gray de la birdoklasoj kaj ŝtatoj: "En tiel sekvaj fantaziaĵoj de Kaup, kaj la frenezaj kapricoj de Bonaparte (en liaj plej malfruaj skribaĵoj), ni ne povas kredi ke Dr. Jerdon devas esti aganta bone por sia propra reputacio, nek saĝe por konsideroj al la klaso de legantoj por kiuj liaj volumoj estas aparte celitaj." Jerdon dokumentis la lokajn nomojn de multaj birdoj kvankam li ne sekvis seriozan literumadon por la Hindiaj kaj Urduaj vortoj.

La alia grava laboro de Jerdon estis la *Illustrations of Indian Ornithology* (Ilustraĵoj de Hindia Ornitologio) en 1844, kiu inkludis ilustraĵojn faritajn de barataj artistoj (iuj de Trichinopoly).

Aliaj verkoj inkludis *The Game Birds and Wildfowl of India* (Ĉasbirdoj kaj naturbirdoj de Hindio) (1864) kaj *Mammals of India* (Mamuloj de Hindio) (1874). Li havis larĝan intereson en natura historio kaj siajn studojn inkludas priskribojn de plantoj, formikoj, amfibioj, reptilioj, birdoj same kiel de mamuloj. Jerdon estis instrumenta en la naskiĝo de la serio *The Fauna of British India, Including Ceylon and Burma* (Faŭno de Brita Hindio). La bezono de laboro sur la hindia faŭno estis sentita kaj ĝi estis finfine aprobitaj fare de la sekretario de ŝtato kaj estis metitaj sub redakteco de W. T. Blanford.

Lia laboro pri la reptilioj de Hindio ne estis kompletigita kaj estis nur post lia morto kiam la pruvoj estis senditaj al lia hejmo. En 1874 pluraj volumoj kun ties originalaj pentraĵoj de reptilioj estis aŭkciitaj fare de Messrs. Sotheby, Wilkinson kaj Hodge. Kelkaj el tiuj ilustraĵoj estis aĉetitaj fare de Lord Lilford. Krom zoologio, li ankaŭ prenis intereson pri botaniko, kvankam li ne publikigis en la temo kaj anstataŭe komunikis notojn kun botanikistoj kiel ekzemple Robert Wight.

En liaj personaj aferoj li laŭdire estis senatenta kaj forgesema. Li ofte havis problemon kun siaj kreditoroj kaj dum la tempo de lia morto li estis trovita nepagipova.

## Verkoj 
* (1840) *Cuculus himalayanus* sp. n. Madras J. Literature and Science 11: 12-13
* (1842) *Cuculus venustus* sp. n. Madras J. Literature and Science 13: 140
* (1843–1847) Illustrations of Indian ornithology. American Mission Press, Madras.
* (1851) A catalogue of the species of ants found in southern India. Madras J. Lit. Sci. 17: 103-127
* (1853) Catalogue of Reptiles inhabiting the Peninsula of India. J. Asiat. Soc. 153
* (1854) A catalogue of the species of ants found in southern India. Ann. Mag. Nat. Hist. (2)13: 45-56
* (1863) The Birds of India. Volume I 1857 (May 30, 1863)
* (1864) The Birds of India. Volume II, Part I 1895 (February 20, 1864)
* (1864) The Birds of India. Volume III 1931 (October 29, 1864)
* (1870) Notes on Indian Herpetology. P. Asiatic Soc. Bengal March 1870: 66-85
* (1874) The mammals of India: natural history. John Wheldon, London.

## Referencoj 
Kategorio:Universitato de Edinburgo
Kategorio:Anglaj zoologoj
Kategorio:Britaj ornitologoj