Bojanta strigo

**Bojanta strigo** aŭ *Bojstrigo* (*Ninox connivens*), konata ankaŭ kiel **Bojanta bubuko**, estas specio de strigo en la familio Strigedoj. Ĝi estas noktema birdospecio indiĝena de kontinenta Aŭstralio kaj partoj de Nov-Gvineo kaj Molukoj. Ili estas mezgranda bruna strigo kaj havas karakterizan voĉon kun vokoj gamantaj de bojanta hundo ĝis intensa homsimila ululo.

## Etimologio
Tiu strigo prenas sian nomon de sia karakteriza bojanta voĉo. Dum mallonga periodo antaŭ 2016, la Ruĝa Listo de Minacataj Specioj nomis ĉi tiun specion la "barking boobook" (bojanta bubuko). Tamen, ĉi tio ne estas uzata kiel ordinara nomo en Aŭstralio aŭ aliaj anglalingvaj regionoj en la teritorio de ĉi tiu specio kaj nun estis korektita al bojanta strigo. La nomo Yanyuwa por la strigo estas *mulurrku*.

## Taksonomio
La bojanta strigo unue estis priskribita de la angla ornitologo John Latham en 1801 kun la binomo *Falco connivens*. Latham komentis, ke la specio "Loĝas en Nova Holando, sed neniu historio estas aldonita, krom ke ĝi havas mirindan kapablon kuntiri kaj dilati la irison: kaj ke la indiĝena nomo estas *Goora-a-Gang*." La specia epiteto estas la latina *connivens* 'palpebrumi'.

Estas kvin jenaj subspecioj:
* *N. c. rufostrigata* (Gray, GR, 1861) - nordaj Molukoj	
* *N. b. remigialis* Stresemann, 1930 - Kai-insuloj. Stresemann priskribis ĝin en 1930 el specimeno kolektita en 1909. Malmulte konata, ĝi estis registrita nur dufoje plie, nome en 1998 kaj 2010.	
* *N. c. assimilis* Salvadori & D'Albertis, 1875 - orienta Nov-Gvineo, kaj insuloj Manam, Karkar kaj Daru		
* *N. c. peninsularis* Salvadori, 1876 - norda Aŭstralio		
* *N. c. connivens* (Latham, 1801) - sudokcidenta, orienta kaj sudorienta Aŭstralio		
*N. b. remigialis* estis iam konsiderita subspecio de la Aŭstralia bubuko (*N. boobook*), sed poste estis translokigita al *N. connivens* fare de la Internacia Ornitologia Unio en 2022.

## Aspekto
La bojanta strigo estas brunkolora kun blankaj makuloj sur siaj flugiloj kaj vertikale strieca brusto. Ili havas grandajn okulojn kun flavaj irisoj, diskreta vizaĝmasko kaj flavaj haŭtoj sur la piedoj. Iliaj subaj partoj estas brunecgrizaj kaj krude makulecaj blanke, kun vosto kaj flugplumoj forte striecaj brun-blanke. Ili estas fortikaj, mezgrandaj strigoj, 39–44 cm longa kaj ilia enverguro estas inter 85 kaj 120 cm. Ili pezas inter 380 kaj 960 g.[p20] Grandeco varias nur iomete inter la masklaj kaj inaj birdoj, ĉar la maskla bojanta strigo estas 8-10% pli peza. Ili estas unu el nur kelkaj strigospecioj, kiuj montras normalan seksan dimorfismon. En studo pri bendado farita en la Pilliga arbaroj de norda Novsudkimrio, maskloj averaĝis 824 g kaj inoj averaĝis 745 g. Ĉi tiuj rezultoj speguliĝas en la Pilliga arbaroj de norda Novsudkimrio, kvankam tie la hejmteritorioj estis pli grandaj, ofte ĝis 2 500 ha.

Kvankam bojantaj strigoj estas maloftaj kaj foje eĉ raraj en multaj antaŭurbaj areoj, ili foje kutimiĝas al homoj kaj eĉ komencas nesti en stratoj aŭ proksime de farmdomoj. La specio forestas de plejparto de Sidnejo krom disaj arbaraj areoj situantaj sur la nordaj strandoj, kaj norde kaj sudokcidento de la regiono.

## Kutimaro
### Dieto
La bojanta strigo havas unu el la plej larĝaj dietoj el ĉiuj aŭstraliaj strigoj. Bojantaj strigoj ĉasas en arbarkovritaj kaj malfermaj vivejoj, sed kutime dependas de arboj kiel ĉasripozejoj. Ilia dieto inkluzivas predon prenitan de la grundo, la arboj, la surfaco de akvokorpoj, kaj rekte de la aero. En iuj lokoj mamuloj konsistigas la plimulton de la predata biomaso, kun predgrandecoj de musoj kaj malgrandaj karnovoraj marsupiuloj (dasjuredoj) ĝis kunikloj kaj tufvostaj didelfoj (triĥosuroj) ĉirkaŭ kilogramon aŭ pli pezaj. Sukerglisiloj estas ofta predo. Ankaŭ vespertoj de ĉiuj grandecoj estas ofte prenitaj.

En iuj regionoj, birdaj predaĵoj faras grandan kontribuon al la dieto. Birdoj ĝis la grandeco de sulfurkrestaj kakatuoj (~800 gramoj) kaj anasoj estas prenataj, sed multaj pli malgrandaj birdoj estas pli ofte prenataj. Unu ofta predaĵo estas la grizbruna podargo, nokta birdo de aŭstraliaj arbaroj kaj maldensarbaroj. Insektaj predaĵoj povas domini la nombron de predaĵoj. Skaraboj kaj tineoj estas ofte prenataj dumfluge. Ankaŭ gamo da aliaj insektoj estas konsumataj. Foje ranoj, reptilioj, fiŝoj aŭ krustacoj estas manĝataj. Resume, se besto povas esti detektita de bojanta strigo kaj ĝi estas de ĝia grandeco aŭ pli malgranda, ĝi povas esti konsiderata kiel ebla predo. La nesto konsistas el putriĝintaj derompaĵoj, kutime en la granda kavaĵo de maljuna eŭkalipto proksime de rivero. La ino demetas kaj kovas 2 aŭ 3 rondecajn, senbrile blankajn ovojn, ĉiu estanta 48 je 38 mm, dum ĉirkaŭ 36 tagoj. La idoj komence estas kovritaj per blanka lanugo kaj elnestiĝas post 5 ĝis 6 semajnoj.

### Voĉo
Plej multaj homoj aŭdas la bojantan strigon anstataŭ vidi ĝin, ĉar ĝi havas laŭtan kaj eksplodeman voĉon. La ĉefa teritoria voĉo estas en la formo de duobla "ululo", simila laŭ padrono al la aliaj aŭstraliaj akcipitrostrigoj. Ĝi sonas kiel duobla hundobojo, tiel proksime simila al malgranda hundo, ke malfacilas distingi la diferencon. La nomo "bojanta strigo" devenas de ĉi tiuj vokoj. Maskloj "bojas" je pli malalta tonalto ol inoj, precipe kiam paro faras la bojajn vokojn kune. Bojaj vokoj povas varii laŭ tonalto kaj intenseco depende de la celo de la voko. Laŭtaj bojoj estas donitaj kiel teritoriaj vokoj kaj povas esti uzataj en konfliktoj inter paroj en apudaj teritorioj. Pli malaltaj, pli mallaŭtaj bojoj ofte estas uzataj ĉirkaŭ la nestaj aŭ ripozejoj fare de la masklo por voki la inon por manĝo.

## Konservostatuso
La Bojanta strigo ne estas listita kiel minacata en la Aŭstralia *Environment Protection and Biodiversity Conservation Act 1999*.  Tamen, ilia konservostatuso varias el ŝtato al ŝtato ene de Aŭstralio.

## Referencoj
*Olson, Storrs L. (1985): IX.C. Strigiformes. En: Farner, D.S.; King, J.R. & Parkes, Kenneth C. (eld.): *Avian Biology* 8: 129–132. Academic Press, New York.
* Pizzey, Graham, kaj Knight, Frank (2000). *A Field Guide to the Birds of Australia*. Angus & Robertson, 3a eld. 

## Bibliografio
*

## Eksteraj ligiloj 
* Audio of a barking owl resembling a screaming woman registrita de Ed McNabb
* pri strigoj
* Queensland Environmental Protection Agency  (kun sono)
* Photos, audio and video of barking owl el Macaulay Library de Cornell Lab of Ornithology
* Sono el Xeno-canto sound archive
* sono kaj fotoj  el arkivo de Graeme Chapman
* NSW Scientific Committee Final Determination for Barking Owl
* The Action Plan for Australian Birds 2010 species listing
* Barking Owl Diet in the Pilliga Forests of Northern New South Wales

Kategorio:Strigedoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Birdoj de Aŭstralio
Kategorio:Birdoj de Indonezio