open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jean-Claude Juncker

eta|dekstra|Jean-Claude Juncker
[eta|upright|[Vladimir Putin kaj Jean-Claude Juncker, 2007]]
[eta|maldekstra|De la dekstra flanko: [Prezidanto de la Eŭropa Konsilio Donald Tusk, Prezidento de Usono Donald Trump kaj Prezidanto de la Eŭropa Komisiono Jean-Claude Juncker (2017)]]
[eta|dekstra|Jean-Claude Juncker kun la Ĉefministro de Ukrainio [Arsenij Jacenjuk, en Bruselo, la 20 marto 2014]]
**Jean-Claude JUNCKER** (naskiĝis la 9-an de decembro 1954 en Redingen, Luksemburgo) estas luksemburga politikisto kaj de la 1-a de novembro 2014 ĝis la 30-a de novembro 2019 prezidanto de la Eŭropa Komisiono. Li estas membro de la Kristana Sociala Popola Partio (CSV/PCS).

Li studis juron en Strasburgo (1975–1979), en 1980 li iĝis advokato, sed neniam praktikis tiun profesion.

Oni nomumis lin en 1982 al ŝtata sekretario pri laboro kaj sociala sekureco. Li iĝis en 1984 parlamentano, en 1989 ministro pri laboro kaj financo. Li laboris 1989-1995 gvidanto ĉe monda banko.

Ekde 1995 li estas ĉefministro kaj ministro pri financoj de Luksemburgio. Samjare li iĝis gvidanto ĉe Internacia Mona Fonduso.

Ekde la 10-a de septembro 2004, Juncker iĝis prezidanto de la Eŭrogrupo. Tiukadre la Unio de Kapitalaj Merkatoj estis lia iniciato en 2014.

Oni havas la karesnomon de "Heroo de Dublino", pro liaj traktadaj trikoj, kondukantaj al kompromisoj en 1995.

## Distingoj 
* 2006 - Karola Premio

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala biografio 

Kategorio:Luksemburgaj politikistoj
Kategorio:Membroj de la Eŭropa Komisiono
Kategorio:Prezidantoj de la Eŭropa Komisiono
Kategorio:Komisiono Juncker
Kategorio:Ĉefministroj de Luksemburgo
Kategorio:Karolpremiitoj
Nucșoara

**Nucșoara** [nukŝŭara] (hungare: **Nuksora**, germane: **Nusswald**) estas vilaĝo en Rumanio sude de Hațeg. En 1910 ĝi havis 972 loĝantojn (rumanoj)); en 1992 420 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1394. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Hunyad vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Sălașu de Sus.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Mapo de la distrikto 
* Administracia mapo de la distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Hunedoara
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Hunedoara
Obârșa

**Obârșa** [obırŝa] (hungare: **Obersia**) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Deva. Administre ĝi apartenas al la komunumo Tomești.

Obârșa limas okcidente al distrikto Arad.

## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 399 loĝantojn (rumanoj); en 1992 277 (rumanoj).

## Historio
Ĝia unua mencio skriba estas el 1614. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Hunyad).

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Hunedoara
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Hunedoara
Ohaba (Alba)

**Ohaba (Alba)** (hungare: **Székásszabadja**, germane: **Neudorf**) estas komunumo en Rumanio sudokcidente de Blaj. En 1910 ĝi havis 1 419 loĝantojn (rumanoj), en 1992 718. Ĝia unua mencio estas en 1372. En la 17-a jarcento ĝia hungara-saksa loĝantaro pereis. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Alsó-Fehér vármegye). Administre apartenas al ĝi: Carpen, Carpenii de Sus, Colibi, Cunța, Draşov, Măghierat, Secăşel, Șpring, Vingard.
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest. 
## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Alba
* Administracia mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Alba
Orăștioara de Jos

**Orăștioara de Jos** [orəŝtiŭara de ĵos] (hungare: **Alsóvárosvíz**, germane: **Unter-Brooserbach**) estas vilaĝo en Rumanio sude de Orăștie. En 1910 ĝi havis 512 loĝantojn (rumanoj); en 1956 519 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1444. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Hunyad vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Beriu.

Orăștioara de Jos situas en la valo de la rivero Orăștie.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Mapo de la distrikto 
* Administracia mapo de la distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Hunedoara
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Hunedoara
Ohaba de sub Piatră

**Ohaba de sub Piatră** [ohaba de sub pjatrə] (hungare: **Kőaljaohába**) estas vilaĝo en Rumanio sude de Haţeg. En 1910 ĝi havis 373 loĝantojn (rumanoj); en 1992 274 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1457. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Hunyad vármegye). Administre ĝi apartenas al Sălaşu de Sus.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Mapo de distrikto 
* Administrcia mapo de distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Hunedoara
GUI

La tri-litera kombinaĵo **GUI** povas signifi la jenajn:

* **gui** estas kodo de lingvo laŭ normo ISO 639-3.
* mallongigo por Grafika uzantinterfaco
* mallongigo por la ĉina provinco Gvanŝio
* mallongigo por la ĉina provinco Gŭiĝoŭo

## Personoj 
* Bernardo Gui
Ohaba Streiului

**Ohaba Streiului** [ohaba strejuluj] (hungare: **Sztrigyohába**) estas vilaĝo en Rumanio sude de Călan. Administre ĝi apartenas al Călan.
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 329 loĝantojn (rumanoj); en 1992 192 (rumanoj). 
## Historio
Ĝia unua mencio skribe estas en 1440. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, (Hunyad). 
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
 Kategorio:Distrikto Hunedoara
Beaumont

***Beaumont (Belgio)**
***Beaumont (Kebekio)**
***Beaumont (Teksaso)**
***Beaumont (Kalifornio)**

## En Francio
***Beaumont (Ardèche)**
***Beaumont (Corrèze)**
***Beaumont (Gers)**
***Beaumont (Haute-Loire)**
***Beaumont (Meurthe-et-Moselle)**
***Beaumont (Nièvre)**
***Beaumont (Pas-de-Calais)**
***Beaumont (Puy-de-Dôme)**
***Beaumont (Haute-Savoie)**
***Beaumont (Vienne)**
***Beaumont (Yonne)**

* **Beaumont-de-Lomagne** (Tarn-et-Garonne)
** **Beaumont-de-Lomagne (stacidomo)**, fervoja stacio en Beaumont-de-Lomagne
***Beaumont Saint-Cyr** ()
***Beaumont-Louestault** (Indre-et-Loire)
Distrikto Rožňava

**Distrikto Rožňava** estas okcidenta distrikto en regiono Košice.

Ĉefa urbo de la distrikto estas Rožňava. La distrikto najbaras kun distrikto Brezno kaj distrikto Revúca (okcidente) en regiono Banská Bystrica; distrikto Spišská Nová Ves, distrikto Gelnica (nordoriente); distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo (oriente) kaj kun Hungario (sude).

Historie ĝi apartenis al Gemer.

Rožňava
Rožňava
Homara Festo

[600px|center|eta|La ĉefa scenejo de la festo en 2005 dum la koncerto de [Bernard Lavilliers]]
La '''Fête de l'Humanité'* (*Homara Festo*) estas popola festo ĉiujare organizita de la gazeto *L'Humanité''. Pro la fortaj ligoj inter tiu ĉi gazeto kaj la Franca Komunista Partio, tiu ĉi partio kaj la asocioj ligitaj al ĝi estas multnombraj tie. Aldone al la politikaj programeroj, la Festo ebligas multajn kulturajn kaj distrajn aranĝojn, kiuj altiras centmilojn da vizitantoj ĉiujare.

## Historio 
La unua Homara festo okazis en 1930 en la parko Sako kaj Vanzeti, en Bezons, hodiaŭ en departemento Val-d'Oise.
Dum la nazia regado la festo ne plu okazis, kaj reekis post la fino de la Dua Mondmilito.
Ĝi plu okazis de tiam ĉiujare en la Pariza regiono, kun pluraj lokoŝanĝiĝoj. La aktuala festejo troviĝas en La Kurnovo (La Courneuve), norde de Parizo.

## Organizado 
La Feston enkondukas la antaŭan semajnon bicikla vetkuro.

Ĉiujare, kultura ekspozicio estas tie organizita. En 2006 tiu ekspozicio memorigis pri la 70 jaroj de la venko de la Popola Fronto.
Dimanĉe posttagmee, politika amaskunveno enkondukas la socian bataljaron.

Ekzistas pluraj spacoj, dediĉitaj al diversaj temoj. Kantistoj (inkluzive de la plej famaj) muzikas sur pluraj scenejoj.

Ankaŭ estas organizitaj multaj debatoj pri politiko, sed ankaŭ pri kulturo, sporto, amasmedioj.

Alilandaj samtendencaj partioj havas la eblon prezenti sian agadon, interalie per starigo de propraj budoj.

Ankaŭ deĵoras esperantistoj, kadre de budo starigita de FET.

Multaj budoj vendas manĝaĵojn aŭ trinkaĵojn. La lokaj sekcioj de la FKP ofte proponas lokajn specialaĵojn.

## Kulturaj ekspozicioj 
* 1967: Pikaso: pli ol 100 pentraĵoj, gravuraĵoj, litografiaĵoj, desegnoj ktp...
* 1973: Pikaso: postmorta ekspozicioj de pli ol 136 verkoj el Leningrado, Moskvo, Prago, aŭ pruntitaj de francaj muzeoj kaj privataj kolektistoj
* 1982: Pikaso: « Aragon kaj la pentristoj de lia jarcento »
* 1991: «La Homo centre de ĉio», histoiro de la rilatoj inter komunistoj kaj katolikoj
* 1992: « Aragon en sia jarcento »
* 1993: « Nia planedo vidita el la ĉielo »
* 1994: « La plej gravaj faktoj el la periodo 1939-1944, de la insurekto ĝis la liberiĝo », prezentitaj de la Nacia Komitato por la rememoro de la 50-jariĝo de la Liberiĝo
* 1995: centjariĝo de la naskiĝo de Paul Éluard
* 1996: Fotoj de Willy Ronis « La vivo estas nia, 1936-1958 »
* 2003: « ''L'Humanité* dum la jarcento» prezento de la verkaro de 40 junaj pentristoj
* 2004: « Cent pentristoj por la centjariĝo de *L'Humanité'' »; Ekspozicio pri la kantisto Jean Ferrat
* 2005: Abstraktaj pentraĵoj en la 20-a jarcento
* 2006: 70 jaroj post la Popola Fronto
* 2011: fotoj kaj bildoj memore al la 140 jaroj de la Pariza Komunumo

Dum la lastaj jaroj disvolviĝis la kultura parto de la Festo, kun budoj pri teatro, kino, ktp...

## Eksteraj ligiloj 
* Artikolo pri esperantista deĵorado dum la Homara Festo en 2009 

Kategorio:Laborista movado
Tupolev TB-3

eta|TB-3 kun T-27
**Tupolev TB-3** estis peza kvarmotora bombaviadilo (monoplano) en Sovetunio. Ĝi havis memportan konstruaĵon, sube situantajn flugilojn kaj metalan korpon. Ĝi servis en la dua mondmilito kontraŭ Pollando, Finnlando, Japanio.

## Evoluigo 
Oni ellaboris la avion inter 1926 kaj fine de 1929. Ĝi ekflugis fine de 1930 kaj havis la usonajn motorojn *Curtiss Conqueror*.

Oni produktis el ĝi ĉ. 800 ekzemplerojn.

## Tipoj 
## Teknikaj datumoj 
Kategorio:Bombaviadiloj
Kategorio:Aviadiloj de Tupolev
T-55

**T-55** estis mezgranda norma tanko de la soveta armeo kaj en la armeoj de aliancanoj de Sovetunio, en la 60-aj jaroj kaj 70-aj jaroj. Ĝi estis ekuzita en 1963.

Ĝi estis ellaborita el T-54.

## Kelkaj teknikaj datenoj 
* Skipo: 4
* Longo: ĉirkaŭ 9,00 m (kun kanono)
* Larĝo: 3,265 m
* Alto: 2,30 m (kun Fla-MG 2,8 m)
* Terolibereco: 0,43 m
* Malpeza maso: ĉirkaŭ 36 tunoj
* Motoro: 12-cilindra kvartakta dizelmotoro kun akvomalvarmigilo (ĉ. 520 ĈP)
* Atingopovo: ĉirkaŭ 500-600 km
* Konsumo: ĉirkaŭ 3 l/km
* Maks. rapido: ĉirkaŭ 45-60 km/h
* Pelaĵujo: 812 l
* Specifa povumo: ĉirkaŭ 14,44 ĈP/tunoj

Kategorio:Sovetiaj tankoj
Grafika uzantinterfaco

[eta|250px|GNOME 3.2 - unu el multaj grafikaj uzantinterfacoj por [unikso|Uniksaj sistemoj.]]
**Grafika uzantinterfaco** (**GUI**), **grafika interfaco** aŭ **grafika fasado** estas homa-komputila interfaco, en kiu por dialoga eneligo anstataŭ vortoj estas uzataj bildoj. Origine komputilo havis nur komandlinian interfacon, ankaŭ nomitan ŝelo.
La grafika uzantinterfaco prezentas ekranon kaj konsistas kaj el teksto kaj el grafiko, kiun la uzanto rekte povas agordi per ekzemple klavaro kaj muso. GUI-programoj kutime proponas diversajn piktogramojn, butonojn, menuojn, objektojn, kiujn la uzanto povas stiri kaj agordi.

La GUI-programo nevideble tradukas la klavarajn tajpojn kaj musklakojn al komandoj, kiujn la operaciumo plenumas. Tiel la uzanto povas regi la tutan komputilon, se li scias kie kaj kiel agordi la eblajn opciojn.

## Sistemoj, kiuj subtenas GUI-ojn 
Mac OS, Vindozo, NEXTSTEP kaj Fenestra Sistemo X (uzata en Unikso kaj Linukso). Fenestra Sistemo X plivastiĝas per ilo-garnituroj kiel Motif (CDE), Qt (KDE), GTK+ (GNOME) kaj EFL (Enlightenment E17).

## Vidu ankaŭ 
* Grafika labormedio
* Labortablo (komputilo)
* Komandlinia interfaco
* Xfce

## Fontindikoj 
* GUI en Komputada Leksikono

Kategorio:Komputiko
Kategorio:Operaciumoj
Kategorio:Programaro
Fokker

La **Fokker Flugzeugwerke** (Aviouzinoj Fokker) estis la sola nederlanda avioprodukta kompanio ĝis ties nesolventeco en 1996. Ĝi estas nomata laŭ Anthony Fokker.

## Historio 
Anthony Fokker produktis militistajn aviadilojn dum la Unua mondmilito, en Schwerin-Görries. El tiu uzino venas la famaj Fokker-monoplanoj, la triplano Fokker Dr.I kaj Fokker D.VII.

Li fondis en 1919 - kun familio van Beuningen kaj Fentener van Vlissingen - la firmaon *Steinkohlen Handels Vereinigung* (SHV) kaj la firmaon - kun aliaj riĉuloj - *N.V. Nederlandsche Vliegtuigenfabriek Fokker*.

## Vidu ankaŭ 
* Fokker 100

## Eksteraj ligiloj 
* Fokker Services - oficiala paĝaro
* Stork Fokker - oficiala paĝaro 
* Rekkof - oficiala paĝaro 
* fan-paĝo
* Foto kaj iom pli da informoj pri la aviadilo Fokker Dr 1 (en Esperanto)

Kategorio:Aviadilaj fabrikantoj
Kategorio:Aviadaj firmaoj
Kategorio:Ekonomio de Nederlando
Emanuel Swedenborg

**Emanuel SWEDENBORG**, denaska nomo **Swedberg**, (naskiĝis la 29-an de januaro 1688 en Stokholmo, mortis la 29-an de marto 1772 en Londono) estis sveda filozofo, teologo, sciencisto kaj mistikulo.

Li estis filo de luterana episkopo. Antaŭ la publiko li prezentiĝis unuafoje en 1708 per poemaro **Carmina miscellanea**. Samtempe li studis filozofion, matematikon, natursciencojn kaj okupiĝis pri antikvaj lingvoj kaj teologio. Siajn sciojn li larĝigis per tri vojaĝoj tra Eŭropo.

Li okupiĝis pri eksperimentaj kaj praktikaj sciencoj. Li provis inventi submarŝipon, flugmaŝinon, teĥnike li helpis ĉe sieĝado de Frederikshald en 1716. En 1719 li estis nobeligita de reĝino Ulrika Eleonora kaj ŝanĝis la nomon Swedberg al **Swedenborg**.

En 1743 en Londono li havis vizion, ke Dio lin vizitis kaj donis al li taskon, ke li fariĝu heroldo de la ĝusta kompreno de evangelio inter la popoloj. Ekde tiu tempo li kredis, ke li tenas kontaktojn kun la transa mondo kaj interparolas kun Dio kaj anĝeloj. Konvinkita, ke Dio lin elektis, li fondis novan eklezion **Apokalipso de sankta Johano**.

Lia religia sistemo estas meditema mistikismo bazita sur natursciencoj, tial li estas konsiderata kiel antaŭulo de la germana naturfilozofio. Li akceptis doktrinon pri elaĉeto de pekoj, sed li kredis ke La Sankta Triunuo ekzistis en unu personon: Jesuo Kristo. Kiel homo havas la trinecon de menso kaj korpo kaj spirito, li kredas, ke la homo estis kreita laŭ la bildo de Dio kaj ke Dio havas la Sanktan Triunuon de menso kaj korpo kaj spirito en Jesuo Kristo. Li ankaŭ kredas, ke La Sankta Paŭlo instruis ĉi tion en La Epistolo al la koloseanoj en ĉapitro 2 en verso 9.

Adeptojn lia doktrino trovis precipe inter intelektuloj kaj politikistoj. En 1796 formiĝis societo **Fide et charitate**, kiu disvastigas liajn ideojn. Tiuj enradikiĝis ĉefe en Anglio, kie liaj verkoj estis tradukataj kaj komentataj. Ekde 1830 aperadis gazeto **The intellectual Repository and New Jerusalem Magazine**.

Siajn verkojn li skribis latine.

## Verkoj 
* **Carmina miscellanea** (Uppsala, 1708)
* **Opera philosophica et metallurgica** (1734)
* **Oeconomia regni animalis** (1738)
* **Prodromus principorium**
* **Prodromus rerum naturalium**
* **Prodromus philosophiae ratiocinantis**
* **Arcana coelestia** (1749)
* **De coelo et inferno ex auditis et visis** (1758)
* **De nova Hyerosolyma** (1758)
* **Vera christiana religio seu theologia novae Ecclesiae** (1771)

## En Esperanto aperis 
* **La dogmaro pri la vivo por la Nova Jerusalemo** (tradukita el la latina originalo) 1908
### Recenzoj
## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* 3947 Swedenborg

Kategorio:Naskiĝintoj en Stokholmo
Kategorio:Universalaj kleruloj
Kategorio:Svedaj teologoj
Kategorio:Svedaj nobeloj
Kategorio:Teozofio
Kategorio:Mistikuloj
Kategorio:Stokholmanoj
Kategorio:Universitato de Upsalo
Kategorio:Latinlingvaj verkistoj
Nesolventeco

La **nesolventeco** estas tipo de bankroto, kiam la ŝuldulo ne povas repagi al la pruntulo la pruntitan sumon. La nepagipova ŝuldulo povas interkonsenti kun la pruntulo pri plilongigo de la pagoperiodo aŭ pri parta aŭ tuta malŝuldigo (malpliigo, ĉesigo de la pagoŝuldo). Finfine la ŝuldulo povas peti - en kelkaj landoj, kie la juro permesas tion - bankroto-protekton.

## Vidu ankaŭ 
* Bankopaniko
* Bankroto
* Pagĉesigo

Kategorio:Bankroto
Mikojan-Gureviĉ MiG-15

[eta|MiG-15 de la [Pollando|pola armeo]]
eta|MiG-15
La **Mikojan-Gureviĉ MiG-15** (NATO raportnomo: **Fagot**) estas soveta jetmotora ĉasaviadilo de la 1950-aj jaroj.

Motoro de Mig-15 estas kopio de unu brita jeta modelo. Anglio vendis al Sovetunio unu sian motoron, kvankam Usono konsilis ne fari tion pro komunismeco de Sovetunio. Angloj respondis, ke soveta scienco ne kapablas uzi la motoron forte. Sed sovetaj sciencistoj sukcesis eĉ plibonigi la motoron, tiel aperis bona ĉasaviadilo, kiu kapablis kontraŭi Sabre poste.

La unua prototipo ekflugis en decembro de 1947. Ĝi estis uzata ekde 1949 kaj aktive apartenis Korean militon. Oni produktis el ĝi 8000 ekzemplerojn kaj vendis eĉ al la komunismaj aliancanoj.

Sovetia kosmonaŭto Jurij Gagarin mortis dum la flugo kun tiu aviadilo (1968).

La aviadilo flugis per rapido de ĉ. 840-1.070 km/h kaj havis la atingopovon de 900 km kaj maksimuman flugalton de 15.500 m.

Ivan Koĵedub estris sovetajn pilotojn, kiuj helpis al Nord-Koreio MiG-15 dum Korea milito. Sed oni malpermesis al li aparteni atakojn (por eskapi malfamon se usonanoj kaptos sovetan heroon de dua mondmilito)

## Vidu ankaŭ 
* Jakovlev Jak-15

MiG-15
MiG-15
Mikojan-Gureviĉ MiG-9

eta|250px|MiG-9
La **Mikojan-Gureviĉ MiG-9 (MiG-9)** (NATO raportnomo: **Fargo**) estas soveta ĉasaviadilo. Ĝi estis la tria modelo de Mikojan-Gureviĉ OKM kaj la unua jetmotora aviadilo de la soveta aerarmeo.

Ĝi estis evoluigita ekde 1945, la prototipo aperis en 1946, servis la armeon inter 1947-50, poste ŝanĝis ĝin la pli sukcesa MiG-15.

La aviadilo havis la atingopovon de 900 km kaj unu 37-mm-kanonon *Nudelmann-Richter NR-37* (40 pafoj) kaj du 23-mm-kanonojn *NS-23* (je 80 pafoj).

## Vidu ankaŭ 
* Jakovlev Jak-15

MiG-09
MiG-09
Jakovlev Jak-15

eta|Jak-15

La **Jakovlev Jak-15** (NATO raportnomo **Feather**) estis Sovetia jetmotora ĉasaviadilo, kiu estis serie konstruita kaj uzata en la soveta aerarmeo.

Aleksandr Jakovlev bazis siajn evoluigojn je Jak-3, la prototipo ekflugis la 24-an de aprilo 1946 (motoro *RD-10*). La seria produktado komenciĝis en majo de 1947. La aviadiloj aperis en la unuamaja parado en Moskvo (1948).

## Teknikaj detaloj 
Kategorio:Sovetaj kaj Rusiaj ĉasaviadiloj
Kategorio:Aviadiloj de Jakovlev
Vața de Sus

**Vața de Sus** [vaca de sus] (hungare: **Felváca**) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Deva. En 1910 ĝi havis 632 loĝantojn (rumanoj); en 1992 415 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1439, kiel *Felso-Vattya*. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Hunyad vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Vața de Jos.

## Personoj 
* Arsenie Boca, (1910-1989), monaĥo, teologo kaj artisto.

## Fonto
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Mapo de la distrikto 
* Administracia mapo de la distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Hunedoara
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Hunedoara
Pizosupo

eta|dekstra|200px|Pizosupo, laŭ germana metodo, el rompitaj pizograjnoj
La **pizosupo** estas konata supo en landoj, kie oni kultivas la pizon.

La pizosupo estas farata el sekigitaj aŭ nesekigitaj, rompitaj aŭ nerompitaj pizoj. Ĝi estas, kun varioj, parto de la nacia kuirarto de multaj kulturoj. Ĝi havas griz-verdan aŭ flavan koloron depende de la regiona vario de la uzitaj pizoj kaj aldonitaj spicaĵoj, aliaj aldonaĵoj.

## Eksteraj ligiloj 
Recepto el Vikilibro

Kategorio:Supoj
Drohobiĉ

**Drohobiĉ** aŭ **Drohobiĉo** (, , ) estas urbo en okcidenta parto de Ukrainio, en la nuna Lviva provinco (, ''Lvivska oblast'''). Ĝi estis de decembro 1939 ĝis junio 1941 kaj de 1944 ĝis 1959 administra centro de la samnoma provinco. Laŭ la stato de , en la urbo vivis  loĝantoj sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

Drohobiĉo estis fama ekde la 11-12-aj jarcentoj pro la salminado. Ĝi estas ankaŭ hodiaŭ minurbo, oni minas tie nafton, tergason, kalisalon, magnezion. La urbo havas naftorafinejon, maŝinindustrion kaj malpez-industriajn uzinojn. En la urbo funkcias Instrua Altlernejo.

En la urbo naskiĝis Jurij Drohobiĉ (estas monumento al li), tie ĉi finis gimnazion poeto Ivan Franko. En tiu urbo kreadis unu el plej grandaj mondaj aŭtoroj, Bruno Schulz. Lia samgentano, la juda Maurycy Gottlieb estis mondfama pentristo.

En la urbo loĝis renoma ukraina Esperantisto, fotoartisto Vasil Stanoviĉ.

## Historio 
Drohobiĉ fondiĝis fine de la 11-a jarcento. La urbo famiĝis pro siaj salminejoj. Ĝi jam en la 14-a jarcento estis centro de salproduktado. De 1340 ĝis 1772 la urbo estis parto de la reĝlando Pollando, el tio de 1569 ĝis 1772 parto de la Rutenia Vojevodio de la Nobela Respubliko Pollando-Litovio. De 1772 ĝis 1919 la regiono estis parto de Aŭstrio, inter 1919 kaj 1939 de la Dua Pola Respubliko. En septembro 1939 triono de la urba loĝantaro estis pola kaj katolika, kvinono ukraina kaj ortodoksa, kaj plimulto estis jide, hebree kaj germane parolantaj judoj, el kiuj iuj familie ankaŭ parolis ruse kaj pole. Inter decembro 1939 ĝis junio 1941 la regiono laŭ la sekreta interkonsento de Nazia Germanio kaj Sovetunio estis parto de Sovetunio kaj de ties Ukraina SSR. Post komenco de germana invado en Sovetunion en junio 1941 funkciuloj de NKVD murdis en urba malliberejo kelkcent personojn (de 200 ĝis 600), antaŭ ol retiriĝi. Dum la sekvaj du jaroj en la nazia Ĝenerala Gubernio la naziaj okupantoj establis geton en la urbo kaj murdis plimulton de la judaj loĝantoj. Unu el la viktimoj estis la verkisto Bruno Schulz. Ekde aŭgusto 1944 la Ruĝa Armeo rekontrolis la regionon, kiu do de tiam konstante estis parto de la Ukraina SSR en Sovetunio, ĝis la ŝtatego kolapsis en 1991 kaj la regiono transiris al la postkomunisma respubliko Ukrainio. En la sovetunia tempo, la urbo kaj ĉirkaŭaĵo ĝis majo 1959 konsistigis propran Drohobiĉan provincon, kaj de tiam estas parto de la ukraina Lviva provinco.

## Vidu ankaŭ 
* Drohobiĉ (stacidomo)
* Listo de urboj en Ukrainio

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Urboj en Lviva provinco
Arthur Llewelyn Curry

**Arthur Llewelyn Curry** (arsur ĥleŭelin kari) (ps. **Pelikano, Sondisto**) (n. la 6-an de majo 1870 en Tynemouth - m. en 1949) estis angla esperantisto kaj anglikana pastro.

Li kunlaboris en la Eklezia Revuo.

## Tradukoj 
* Thomas Gray: **Elegio en la Tombejo**
* Reginald Heber: **Sankta, sankta, sankta** (almenaŭ du eldonitaj tradukoj de tiu grava himno estas parte tradukitaj de Curry)
* William Shakespeare: **La Tragedio de Reĝo Lear** (kunlabore kun Archibald John Ashley.

**Rimarkigo**: Novan tradukon de **Elegio verkita en kampara tombejo** (T. Gray) faris William Auld en Angla Antologio (1957, p. 163-166) kaj novan tradukon de **La tragedio de Reĝo Lear** plenumis Kolomano Kalocsay en 1966 en memstara libro.

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝo en TTT-Himnaro Cigneta
* https://hymnary.org/person/Curry_AL?tab=tunes

Kategorio:Anglaj esperantistoj
Partido Obrero Revolucionario

dekstra|eta|POR, trockista partio.
**Partido Obrero Revolucionario de España** (POR; hispane, *Partio Laborista Revolucia*) estas hispana politika partio (trockista). Ĝi estis fondita en la jaro 1975 per Anibal Ramos.

Dum la hispana restaŭrado de la hispana regno ĝi organizis la radikalan maldekstron. Poste la morto de diktatoro Francisco Franco ĝiaj plej gravaj momentoj en la politiko estis dum la jaroj inter 1978 – 1982. Nuntempe ĝi estas malgranda partio interne en IU (unio de la maldekstro) kun la grupoj de komunistaj partioj.

Ĝia bulteno estas "La Aurora" de ĉ. 1970. Estas membro de la 4-a internacio.

La oficojn de la partio oni nomas "Casas de la Juventud" (domoj de la juneco/junularo). Ĝia junulara branĉo estas JRE (*Juventud Revolucionaria de España*, "hispania revolucia junularo").

Kategorio:Politikaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1975
Ivan Krilov

eta|Sovietunio poŝmarko (1959) kun ilustraĵo al unu el la fabeloj
eta|Ilustraĵo, 1882
**Ivan Andrejeviĉ KRILOV** (; naskiĝis la 13-an de februaro n.s. 1769 en Moskvo, mortis la 21-an de novembro 1844 en Sankt Peterburgo. Li estis fama rusa novelisto, poeto kaj fabelisto.

Liaj ŝajne simplaj, infanaj versaj bestaj fabeloj fakte primokas la karakterizajn figurojn de la siaepoka socio. Li majstre uzis la ĉiutagan parolatan lingvon, tiel la realismo aperis en liaj klasicismaj verkoj. El liaj fabeloj vivas proverboj eĉ en la hodiaŭa rusa lingvo. Lia verkado ankaŭ influis nacilingvajn verkistojn, ekzemple osetan poeton kaj fabeliston Kosta Ĥetagurov.

Li venis el malriĉiĝinta oficira familio. Li devis jam eklabori en aĝo de naŭ jaroj kiel skribisto. Li instruis sin aŭtodidakte kaj en liaj dekaj jaroj verkis komediojn, tragediojn, operlibretojn.
eta|maldekstre|*111 Fabloj*, 1979.
Li sukcesis post 1789 kiel satira ĵurnalisto, sed la cenzuro silentigis lin. Li komencis traduki (1805) fabelojn de Jean de La Fontaine kaj baldaŭ eĉ mem verkis. Lia unua fabelaro (1809) alportis la oficialaln rekonon. Li iĝis favorato de la cara familio. Ekde 1812 li laboris sinekure en la Publika Biblioteko de Sankt-Peterburgo dum tri jardekoj.

Krilov verkis pluajn 8 volumojn da versaj bestofabeloj kaj ricevis multajn honorojn.

Liaj bestoj (vulpoj, korvoj, ursoj, lupoj kaj ŝafoj) estis rekoneblaj rusaj tipoj. Li havas spican, akran humuron kaj apogis gravecon de praktika saĝo, forta laboro kaj justeco.

## Tradukoj en Esperanto 
* *111 Fabloj*, I. A. Krilov, tradukis Sergej Rublov. Simplaj legaĵoj kaj infanlibroj / Poezio tradukita. HEA. Budapest. 1979. 133 paĝoj. Prezo: 5.40 € (tiel listigita en la katalogo de UEA).
* Ivan Krilov. *Elektitaj Fabloj*, tradukis el la rusa S.G. Rublov. – Antverpeno; La Laguna: TK; Stafeto, 1979. 336 p. (serio Oriento-Okcidento, n-ro 15)

Kategorio:Ruslingvaj verkistoj
Kategorio:Ruslingvaj poetoj
Kategorio:Ruslingvaj fabelistoj
Kategorio:Rusiaj verkistoj
Kategorio:Rusiaj poetoj
Kategorio:Rusiaj fabelistoj
Sinekuro

**Sinekuro** estas ofico, el kiu oni tiras profiton, salajron, honoron kaj kiu postulas nenian aŭ tre malgravan laboron aŭ zorgon. 

Tio estis originale eklezia ofico, nur poste aperis en ŝtata uzo (por iamaj oficiroj).

La vorto venas el la latina *sine cura animarum*, kio signifas "sen zorgo pri la animoj".
 
Kategorio:Eklezio 
Kategorio:Okupo
Panc

**Panc** [pank] (hungare: **Pánk**) estas vilaĝo en Rumanio okcidente de Deva. En 1910 ĝi havis 338 loĝantojn (rumanoj); en 1992 206 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1491. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Hunyad vármegye). Administre ĝi apartenas al Dobra.
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Mapo de distrikto 
* Administrcia mapo de distrikto 
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
 Kategorio:Distrikto Hunedoara
Peștera (Sălașu de Sus)

**Peștera** [peŝtera] (hungare: **Pestere**, Parospestere) estas vilaĝo en Rumanio sude de Hațeg. En 1910 ĝi havis 601 loĝantojn (rumanoj); en 1992 486 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1453. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Hunyad vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Sălașu de Sus.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Hunedoara
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Hunedoara
Petrești (Burjuc)

**Petrești** [petreŝtj] (hungare: **Petresd** petreŝd, germane: **Petersdorf**) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Deva. Administre ĝi apartenas al la komunumo Burjuc.

Petrești situas 6 kilometrojn nord-nord-oriente de Burjuc, sed la veturebla vojo tra Glodghilești longas preskaŭ 20 kilometrojn.

## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 244 loĝantojn (rumanoj); en 1992 72 (rumanoj).

## Historio
Ĝia unua mencio skriba estas el 1468. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Hunyad vármegye*).

## Gravaj homoj
*Hedvig Lenkey (1877 – Tasmanio, 1970) aktorino.

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Mapo de la distrikto 
* Administracia mapo de la distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Hunedoara
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Hunedoara
Turdaș (Alba)

**Turdaș** [turdaŝ] (hungare: **Oláhtordos**, germane: *Thorendorf*) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Aiud. Turdaș estas parto de la komunumo Hopârta, kies centro situas 4 km nord-okcidente.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 688 loĝantojn (hungaroj), en 1992 361 (rumanoj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas el 1177. Ĝis 1919 Oláhtordos apartenis al Hungario (*Alsó-Fehér*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Alba
Turdaș (Hunedoara)

**Turdaș** [turdaŝ] (hungare: **Tordos** [tordoŝ], germane: **Tordesch**) estas vilaĝo kaj komunumo en Rumanio okcidente de Orăștie. En 1910 ĝi havis 641 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 513 (rumanoj, 7,4&nbsp;% hungaroj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1177. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Hunyad vármegye*). Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Pricaz, Râpaș kaj Spini.

Turdaș situas ĉe la rivero Mureș, kies valo tie estas grava trafika vojo. Preter Turdaș pasas la aŭtovojo A1, la nacia vojo DN7 inter Deva kaj Sebeș kaj la fervojo inter Simeria kaj Teiuş. En la komunumo estas du fervojaj stacioj, Turdaș kaj Pricaz. La plej proksime alveturejo al A1 estas ĉe Simeria.

Turdaș ne estas la plej granda vilaĝo en la komunumo; Pricaz havas duoble tiom da loĝantoj, sed situas malpli centre.

## Vidu ankaŭ 
* Vinĉa kulturo

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Mapo de la distrikto 
* Administracia mapo de la distrikto 

Dosiero: Turdas jud Hunedoara.png|Situo en la distrikto
Dosiero: Tordosi_református_templom.jpg|Reformita preĝejo en Turdaș

Kategorio:Komunumoj de distrikto Hunedoara
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Hunedoara
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Hunedoara
Pricaz

**Pricaz** [prikaz] (hungare: **Perkász** perkas, germane: **Perkass**) estas vilaĝo en Rumanio norde de Orăştie. En 1910 ĝi havis 733 loĝantojn (rumanoj); en 1992 1 141 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1332. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, (*Hunyad vármegye*). Administre ĝi apartenas al Turdaş.
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Mapo de distrikto 
* Administrcia mapo de distrikto 
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
 Kategorio:Distrikto Hunedoara
Poiana (Balșa)

**Poiana** [pojana] (hungare: **Pojána**) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Deva. En 1910 ĝi havis 677 loĝantojn (rumanoj); en 1992 164 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1511. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Hunyad vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Balșa.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Mapo de la distrikto 
* Administracia mapo de la distrikto 

Dosiero: RO_HD_Poiana_2.jpg|Ortodoksa preĝejo en Poiana

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Hunedoara
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Hunedoara
House

***House*** (ankaŭ ***House M.D.*** aŭ ***Dr. House***) estas usona televidserio pri medicinisto, kiu specialiĝis pri diagnozado de raraj malsanoj. La ĉefrolulo estas bazita sur Sherlock Holmes.

La serio, kiu estis dissendita en Usono ekde 2004 estis premiita per "Emmy" kaj "Golden Globe Award", du usonaj film- kaj televidpremioj. De majo 2006 "House" estis dissendita ankaŭ de la germana televidostacio RTL kaj kun la svisa stacio SF kun la titolo "Dr. House". Pliaj serioj estas dissenditaj momente en Usono. RTL dissendas la duan serion de oktobro 2006.

## Roluloj 
* MUDr. Gregory House (Hugh Laurie) - protagonisto de la serio, ĉefo de la fako por diagnostikan medicinon, nefralgisto kaj eksperto por infektaj malsanoj
* MUDr. Lisa Cuddy (Lisa Edelstein) - administrantistino de la dekano por medicino
* MUDr. James Wilson (Robert Sean Leonard) - ĉefo de la fako por onkologio
* MUDr. Eric Foreman (Omar Epps) - fako: diagnostika medicino, neŭrologiisto
* MUDr. Allison Cameron (Jennifer Morrison) - fako: diagnostika medicino, imunologiistino
* MUDr. Robert Chase (Jesse Spencer) - fako: diagnostika medicino, intensivmedicinisto

Kategorio:Usonaj televidaj serioj
Kategorio:Televidaj roluloj
Kategorio:Fikciaj kuracistoj
Kategorio:Fikciaj doktoroj
Kategorio:Fikciaj usonanoj
Kategorio:Kontraŭherooj
Kategorio:Televidaj programoj de Fox Broadcasting Company
Ponor (Alba)

**Ponor (Alba)** (hungare: **Nagyponor**) estas komunumo en Rumanio okcidente de Aiud. En 1910 ĝi havis 1 150 loĝantojn (rumanoj), en 1992 512. Ĝia unua mencio estas en 1648. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Alsó-Fehér vármegye). Administre apartenas al ĝi: După Deal, Geogel, Măcăreşti, Valea în Jos, Valea Bucurului

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Alba
* Administracia mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Alba
Ponor (Pui)

**Ponor** (Pui) (hungare: **Ponor**) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Haţeg. En 1910 ĝi havis 538 loĝantojn (rumanoj), en 1992 471. Unua skriba mencio estis en 1404. Administre ĝi apartenas al Pui.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Mapo de distrikto 
* Administrcia mapo de distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Hunedoara
Pojoga

**Pojoga** [poĵoga] (hungare: **Pozsga**) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Deva. En 1910 ĝi havis 855 loĝantojn (rumanoj); en 1992 352 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1366. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Hunyad vármegye). Administre ĝi apartenas al Zam.
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Mapo de distrikto 
* Administrcia mapo de distrikto 
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
 Kategorio:Distrikto Hunedoara
Reginald Heber

**Reginald HEBER** (21-a de aprilo, 1783 - 3-a de aprilo, 1826) estis angla pastro kaj verkisto. Li servis kiel la anglikana episkopo de Kalkato (1823-1826). Li naskiĝis en Malpas, en Ĉeŝiro, kaj mortis en Tiruchirapalli en suda Barato. Bishop Heber College en tiu urbo portas lian nomon. Statuo pri li estas starigita en Kalkato.dekstra|eta|**Reginald Heber**Heber verkis multe, en multaj ĝenroj, sed lia hodiaŭa memoro baziĝas preskaŭ tute sur liaj himnoj, el kiuj almenaŭ kvin eldoniĝis en tradukoj esperantaj.

## Fonto 
Tiu ĉi artikolo estas bazita sur la pli ampleksa artikolo en la angla Vikipedio, :en:Reginald Heber.

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝo pri Heber en TTT-Himnaro Cigneta
* Paĝo ĉe "Hymnsandcarolsofchristmas.com" (anglalingva retejo pri Kristnasko)
* Paĝo pri Heber ĉe "Cyberhymnal.org" (anglalingva rethimnaro)

Kategorio:Episkopoj de Kalkato
Kategorio:Kristanaj himnistoj
Kategorio:Britaj poetoj
Kategorio:Anglikanaj episkopoj
MCST

Dosiero:Logo mcst new.gif

Pri la temo estas Portalo:Komputilo
**MCST** – (ruse МЦСТ), mallongigo de *Moskva Centro de SPARC-Teknologioj*, firmao projektantaj procesorojn. **MCST** estis fondita en 1992 jaro dank’al aktiva klopodo de Devid Ditcel kaj komence konsistis el ekslaborantoj de moskva instituto IPMkKT gvidataj de akademiano Boris Babajan. La firmao protektas RISC-procesorojn kaj programaron. **MCST** aktive kunlaboris kun firmaoj Sun kaj Transmeta.
* 1998 jaro – lanĉita produktado de SPARC-kongrua procesoro R-100;
* 2001 jaro – lanĉita produktado de SPARC-kongrua procesoro R-150;
* 2003 jaro – lanĉita produktado de SPARC-kongrua procesoro R-500;
* 2004 jaro – lanĉita procesoro Elbrus;
* 2006 jaro – lanĉita SPARC-kongrua multkerna procesorsistemo R-500S.

Kategorio:Rusiaj firmaoj
Kategorio:Procesoroj
IPMkKT

**IPMkKT** – Instituto de Preciza Mekaniko kaj Komputika Tekniko (ruse Институт Точной Механики и Вычислительной Техники – ИТМиВТ), famega rusia instituto, kie estis projektitaj komputilegoj kaj ties programaro. Inter plej famaj atingoj necesas mencii komputilegojn de familio *Elbrus*. Elbrus – unuaj reale funkciataj komputiloj realigitaj ideojn de superskalara kalkulado kaj certa paraleleco. En la instituto laboris akademiano Boris BABAJAN.

Kategorio:Firmaoj pri komputiko
Silicio sur izolilo

**Silicio sur izolilo** (**SOI** - mallongigo de angla *Silicon-On-Insulator*) estas teknologio de fabrikado de icoj (ekz. procesoroj). La izolilo povas esti safiro, aero aŭ silicia dioksido. La teknologio permesas atingi pli altajn frekvencojn de procesora kerno sen plia altigo de tensio, kaj penetri varmecan baron. La teknologion uzas ĉiuj famaj produktantoj de icoj (Intel, IBM, AMD kaj ma).

Kategorio:Duonkonduktaĵoj
Kategorio:Integraj cirkvitoj
Peștișu Mare

**Peștișu Mare** [peŝtiŝu mare] (hungare: **Alpestes**, germane: **Unter-Peschtendorf**) estas vilaĝo en Rumanio norde de Hunedoara.

eta|Preĝejo en Peștișu Mare
En 1910 ĝi havis 747 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1956 1221 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1302. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, (Hunyad vármegye). Administre ĝi apartenas al la urbo Hunedoara.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo

## Famuloj 
En Alpestes naskiĝis la hungara politikisto György Szathmáry.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Mapo de la distrikto 
* Administracia mapo de la distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Hunedoara
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Hunedoara
Popești (Cârjiți)

**Popești** [popeŝtj] (hungare: **Popesd**) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Deva. En 1910 ĝi havis 401 loĝantojn (rumanoj); en 1992 210 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1491. Ĝis 1919 apartenis al Hungario (Hunyad vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Cârjiți.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Mapo de la distrikto 
* Administracia mapo de la distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Hunedoara
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Hunedoara
Lipovník

**Lipovník** povas esti:

*vilaĝo en Slovakio, en distrikto Rožňava vidu Lipovník (distrikto Rožňava),
*vilaĝo en Slovakio, en distrikto Topoľčany vidu Lipovník (distrikto Topoľčany).
Rudná

**Rudná** povas esti urbo kaj municipoj en Ĉeĥio kaj Slovakio.

En Ĉeĥio:
*Rudná (distrikto Prago-okcidento) - urbo situanta en distrikto Prago-okcidento
*Rudná (distrikto Svitavy) - municipo situanta en distrikto Svitavy

En Slovakio:
*Rudná (distrikto Rožňava) - municipo situanta en distrikto Rožňava

## Vidu ankaŭ 
*Rudná pod Pradědem
Pržno

**Pržno** (legu *Prĵno*) estas nomo de pluraj municipoj en Ĉeĥio.

* Pržno (distrikto Frýdek-Místek) - municipo situanta en distrikto Frýdek-Místek
* Pržno (distrikto Vsetín) - municipo situanta en distrikto Vsetín
Hans Hartwig von Beseler

**Hans Hartwig BESELER**, ekde 1904 **VON BESELER** (naskiĝis la 27-an de aprilo 1850 en Greifswald; mortis la 20-an de decembro 1921 en Neubabelsberg apud Potsdam) estis prusa generalo kaj politikisto de la Vilhelma epoko.

Li estis komandanto de la 3-a german korpuso dum la unua mondmilito. Lia korpuso okupis en 1914 Antverpenon, en 1915 Novo-Georgievsk-on.

Beseler estis general-guberniestro en la t.n. Kongresa Pollando. Post kiam oni deklaris fondon de la Regenta Reĝlando Pollando en 1916, li kunlaboris kun grafo Bogdan von Hutten-Czapski por fondi novajn pollingvajn universitatojn (Universitato varsovio kaj Teĥnika Altlernejo de Varsovio. Li ne sukcesis kreis iun polan *Wehrmacht*-on, ĉar legianoj de Józef Piłsudski rifuzis la ĵuron je la imperiestro Vilhelmo la 2-a kaj Karlo la 1-a.

Beseler agadis kontraŭ streboj de Erich Ludendorff je kvara divido de Pollando. Li perdis ankaŭ polajn apogantojn, kiam oni antaŭvidis malvenkon de la centraj potencoj.

## Literaturo 
* Bogdan Graf von Hutten-Czapski, *Sechzig Jahre Politik und Gesellschaft*, 1 - 2, Berlin 1936
* Maria Fürstin Lubomirska, *Pamiętnik 1914 - 1918*, Posen 2002, ISBN 83-86138-92-0
* Genealogisches Handbuch des Adels, Adelslexikon Band I, Band 53 der Gesamtreihe, C. A. Starke Verlag, Limburg (Lahn) 1972,
* Acta Borussica Band 10 (1909-1918) 

Kategorio:Prusaj generaloj
Kategorio:Prusaj politikistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1850
Kategorio:Mortintoj en 1921
FAT

***FAT*** (Angle 'File Allocation Table', Arkiva Lokaliza Tabulo) estas unu el la plej malnovaj dosieraj sistemoj.

## Historio 
Ĝi estis disvolvita de Microsoft por la operaciumo MS-DOS, en diskedoj.

Poste okazis ofte, ke la personaj komputiloj ekhavis grandan diskaparaton, do Microsoft faris novajn versiojn de 'FAT' por subteni grandajn diskojn (aŭ subdiskojn).

## Avantaĝoj 
Ĉar ĝi estas unu el la plej malnovaj dosiersistemoj, estas tre simpla, kaj el la du dosiersistemoj de Microsoft (kiu longe havis monopolon pri hejmaj operaciumoj) estis la sola nesekreta (kvankam, kiel evidentiĝis poste, danĝerige patentita), preskaŭ ĉiuj operaciumoj subtenas ĝin. Tial, la plejmulto de ekstrakteblaj sistemoj (ekz: USB-poŝmemorilo) uzas FAT-on. Ankaŭ la kodiska dosiersistemo ISO 9660 transprenis multajn ecojn el ĝi.

## Malavantaĝoj 
Ĉar ĝi estis disvolvita por etaj diskoj, ĝi ne subtenas novajn funkciojn kiel journaling.

### Dosiernomoj kaj patentoj 
La originala FAT subtenas nur dosiernomojn mallongajn, kun ne pli ol 8 signoj en la baza parto, kaj ne pli ol 3 signoj en la finaĵo, kaj ankaŭ konsistantajn nur el literoj de unu grandeco. Pro tio Majkrosofto faris por Vindozo 3.11 etendon de FAT nomitan „VFAT“, kiun vere ekuzis ekde Vindozo 4.00 (95). VFAT ebligas samtempan uzon de „mallongaj“ kaj „longaj“ (pli ol 8+3 kaj/aŭ kun diversgrandaj literoj) nomoj por la samaj dosier(uj)oj. Dosieroj kun „longaj“ nomoj estas prezentataj por programoj kiuj scipovas nur legi „mallongajn“ kiel „LONGAN~n.FIN“, kie „n“ estas numero por distingi diversajn dosierojn kun similaj nomoj, ekzemple „Longa nomo.txt” kaj „Longa nomo, eĉ tre longa nomo.txt“.

Dum jaroj FAToj estis la plej kongruaj kaj kutimaj (speciale por malgrandaj memoriloj kaj porteblaj aparatoj) dosiersistemoj, kaj ĉiu realigadis ilian subtenon en siaj operaciumoj. Longaj kaj almenaŭ iom plurlingvaj dosiernomoj estas pli agrablaj kaj estas subtenataj de ĉiuj aliaj popularaj dosiersistemoj kaj operaciumoj, do VFAT·on oni ankaŭ realigis (OS/2 uzis sian propran metodon, sed ankaŭ subtenon de VFAT oni realigis; OS/2 kaj Linukso ankaŭ uzis specialajn manierojn por konservi aliajn informojn). Majkrosofto ne devigis onin pagi pro tio, do licencado ne bremsis la kreskon.

Oni bezonas specialan algoritmon por prilabori dosierojn kun du malsamspecaj nomoj, ĉar uzanto povas propravole krei dosieron „LONGAN~1.TXT“ kaj tiu dosiero povus esti erare forigita de la operaciumo. Pri tiu algoritmo Majkrosofto kaj aliaj societoj sukcesis akiri kelke da patentoj.

Foje () Majkrosofto anoncis, ke ĝi vendados la dosiersistemon (t.e. efektive licencojn por uzo de realigoj de ĝi) al vendantoj de FAT-kapablaj komercaĵoj. Ĝi citas donitajn al ĝi patentojn kaj diras, ke ĝi ricevos pliajn.

Du usonaj patentoj pri ĝi estis provizore nuligitaj en 2004 kaj 2005, sed poste restarigitaj. En la jaro 2007 estis nuligita en Germanio unu el la eŭropaj patentoj.

En la jaro 2009 Majkrosofto persekutis nederlandan societon TomTom, kiu uzis Linukson en sia navigada sistemo por aŭtomobiloj. Iuj el la patentoj uzitaj por la proceso temis pri VFAT, kaj atakata estis la FAT‐pelilo de Linukso.

## Notoj 
Kategorio:Dosieraj sistemoj
Dyje (apartigilo)

**Dyje** estas nomo por rivero kaj vilaĝo en Ĉeĥio.

*Dijo - rivero en Moravio
*Dyje (distrikto Znojmo) - vilaĝo situanta en distrikto Znojmo
* Dyje (Znojmo) – antaŭurba vilaĝo, konsisto de urbo Znojmo
Erich Ludendorff

**Erich LUDENDORFF** estis germana generalo (n. 9-an de aprilo 1865 en Kruszewnia- m. 20-an de decembro 1937 en Munkeno)

Li aliĝis al la armeo kiel leŭtenanto en 1882, iĝis komandanto de la 39-a regimento en 1913, brigada generalo en 1914.

Li batalis dum la unua mondmilito en la orienta fronto (ekz,. en la Batalo de Tannenberg), fine de la milito Ludendorff decidis pri la germanaj milita strategio kaj politiko. Li kapjesis al senliga submarŝipa milito, kiu kaŭzis ekmiliton de Usono. Li apogis reveturon de la rusaj bolŝevikoj en 1917, tiel esperante pacon oriente. Ludendorff ekis ofensivon en la okcidenta fronto (21-an de marto 1918), sed tio kolapsis, li abdikis (16-an de oktobro 1918).

Post la milito - pro revolucio en novembro 1918 - li veturis al Svedio kaj revenis en 1919 al Germanio kaj setlis en Ludwigshöhe. Ludendorff partoprenis en puĉoj de Wolfgang Kapp (1920) kaj Adolf Hitler (1923)

Li poste aliĝis al la nacisocialisma partio, estis parlamentano (1924-28).

Li nomumis sin al prezidenteco en 1925, sed Hitler instigis je baloto por Hindenburg antaŭ la dua raŭndo. Tiel Ludendorff tiriĝis el la balotado.

Post la fiasko li retiriĝis kaj vidis ĉie framasonojn, judojn, jezuitojn kiuj fiaskigis venkon de Germanio.

Hitler nomumis lin en 1927 framasono kaj la nazioj malpermesis aperigon de gazeto fondita de Ludendorff (1933) kaj la Asocion de Tannenberg.

La nazioj provis lin uzi en 1934 en propagando, sed li rifuzis tion.

Kategorio:Germanaj soldatoj
Potingani

**Potingani** [potinganj] (hungare: **Pottingány**) estas vilaĝo en Rumanio norde de Deva. Administre ĝi apartenas al Brad
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 226 loĝantojn (rumanoj); en 1992 60 (rumanoj). 
## Historio
Ĝia unua mencio skribe estas en 1441. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, (Hunyad). .
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
 Kategorio:Distrikto Hunedoara
Aleksandr Suvorov

eta|200px|Aleksandr Suvorov
[eta|200px|[Poŝtmarko de Soveta Unio, Aleksandr Suvorov, 1980 (Michel 5009, Scott 4878)]]
**Aleksander Vasiljeviĉ SUVOROV** () ( – ) estis rusa grafo, fama militestro, marŝalo. Li naskiĝis en 1729, en Moskvo, kaj mortis en 1800, en Sankt-Peterburgo. Dum la tuta sia kariero li neniam estis venkita. Ne tre kutime laŭ sia tempo zorganta pri ĉiutagaj bezonoj de siaj soldatoj, li estis tre amata en la armeo.

Li partoprenis en la sveda kaj sepjara milito. Li okupis Krakovon per ŝturmatako (1768) kontraŭ la Poloj. Li venkis la Osmanan Imperion, venkis la krimeajn tatarojn (1777) la kaŭkazajn lezgojn (1780), la gogajajn tatarojn (1783). Post tiuj venkoj, Katerina la Granda nomumis lin generalo.

Li plu batalis kontraŭ la turkoj (1787-1789) kaj venkis kun la aŭstroj (ĉe Foksani kaj apud rivero Riminik). Pro tio, Jozefo la 2-a nomumis lin imperia grafo.

Li venkis la polan ribelon de 1794, okazis i.a. la Batalo de Prago (antaŭurbo de Varsovio, dekstraborda flanko de Vistulo) kaj tie la tiel nomata **Masakro de Praga**,
post la batalo rusoj komencis masakri civilan loĝantaron. Dum kelkhora murdado vivon perdis ĉirkaŭ 20 mil homoj. Tio terorigis la maldekstrabordan flankon de Varsovio kaj igis la ĉefurbon al kapitulaco. La armeo de la Insurekcio de Kościuszko retiriĝis suden kaj la 5-an de novembro la tuta urbo estis okupita de rusoj. Tiutempa brita ambasadoro en Varsovio nomis la murdon de civiluloj abomeninda, senbezona barbarismo. Por festi la venkon la carino Katarino la 2-a fondis insignon Kruco por Konkero de Praga. Pro tio Suvorov ricevis la titolon grafo kun antaŭnomo Riminikskij kaj iĝis marŝalo.

Caro Paŭlo la 1-a malfavoris Suvorov-on pro tio, ke Suvorov ne akceptis la militistan reformon de la prusema caro laŭ la prusa maniero. Tamen la imperiestro sendis Suvorov-on batali en 1799 al Italio, kie li venkis kun la aŭstroj la francojn (ĉe Cassano kaj Novi), kiuj forlasis Italion. Pro tio li ricevis la rangon princo kun nomo *Italijskij*. Post tio li devis kuniĝi kun armeo de la rusa generalo Korsakov, sed li ne sukcesis ĝustatempe alveni, malgraŭ la heroa militiro trans la Alpoj, kaj la franca generalo Masséna venkis la aliancanojn.

Oktobre de la jaro 1799 Rusio nuligis sian aliancon kun Aŭstrio, Suvorov estis revokita al Rusio, iĝis denove malfavorato kaj baldaŭ mortis. Sur lia tomboŝtono oni lakonike skribis "*Ĉi tie kuŝas Suvorov*".

## Vidu ankaŭ 
* Defendo de Praga

## Eksteraj ligiloj 
* Alexander Suvorov 

Kategorio:Naskiĝintoj en 1729
Kategorio:Naskiĝintoj en Moskvo
Kategorio:Mortintoj en Sankt-Peterburgo
Kategorio:Aleksandro Nevskijaj Ordenitoj
Kategorio:Rusiaj militistoj