Cifereca objekta identigilo

**Cifereca objekta identigilo** (**COI**) - JAMES (, DOI, , ЦИО) - estas karaktrosinsekvo ("cifereca identigilo") uzita por unike identigi objekton kiel ekzemple elektronikan dokumenton. Metadatenoj pri la objekto estas stokitaj en kune kun la COI-nomo kaj tiuj metadatenoj povas inkludi lokon, kiel ekzemple URL, kie la objekto povas esti trovita. La COI por dokumento estas daŭra, dum ĝia loko kaj alia metadatenaro povas ŝanĝiĝi. Ligi al reta dokumento per ĝia COI disponigas pli stabilan ligadon ol simple al ĝia URL, ĉar kaze de URL-ŝanĝo, la eldonisto bezonas nur ĝisdatigi la metadatenojn por la COI por pluligi al la nova URL.

Organizaĵoj kiuj plenumas la kontraktajn devigojn de la COI-sistemo kaj volas pagi por iĝi membro de la sistemo rajtas asigni tiajn identigilojn. La sistemo estas efektivigita tra federacio de registrad-agentejoj kunordigitaj fare de internacia fonduso, kiu kontrolas la sistemon. La sistemo estis evoluigita kaj efektivigita en gamo da publikigo-aplikaĵoj ekde 2000: ĝis aprilo 2011 pli ol 50 milionoj da identigiloj asigniĝis fare de proksimume  organizaĵoj. La COI-sistemo estas parto de la pli granda *Handle System* (pritrakta sistemo).

## COI-nomoj JAVI 
COI-nomo estas karaktro-sinsekvo dividata en du partoj apartigita de oblikvo: prefikso kaj sufikso. La prefikso identigas la registriton de la nomo, kaj la sufikso estas elektita fare de la registrito kaj identigas la specifan objekton asociitan kun tiu COI. La plej multaj laŭleĝaj unikodaj karaktroj estas permeseblaj. Uskleco (do, ĉu majusklaj aŭ minusklaj literoj) estas sensignifa.

Ekzemple, en la COI-nomo `10.1000/182`, la prefikso estas `10.1000` kaj la sufikso estas `182`. La "10. " parto de la prefikso identigas la COI-registron, kaj la karaktroj `1000` en la prefikso identigas la registriton; en tiu kazo la registrito estas la Internacia COI-Fonduso mem. `182` estas la sufikso, aŭ objekta identigilo, identigante ununuran objekton (en tiu kazo, la plej novan version de la *DOI Manlibro*). Citaĵoj utiligantaj COI-nomojn devus esti presitaj kiel doi:10.1000/182. Kiam la citaĵo estas hipertekstoligo, estas rekomendite enkonstrui la ligon kiel URL per interligado de ""al la COI-nomo, preterlasanta ĝian "COI:" prefikson; ekz., la COI-nomo  estas interligita kiel . Tiu URL disponigas la lokon de HTTP prokurilo (proxy server) kiu redirektos interretalirojn al la ĝusta retloko de la ligita objekto.

COI-nomoj povas identigi kreivajn verkojn (kiel ekzemple tekstoj, bildoj, aŭdio aŭ videaĵoj, kaj softvaro) en kaj elektronika kaj fizika formoj, artprezentojn, kaj abstraktajn verkojn kiel ekzemple licencoj, transakciantojn, ktp. La nomoj povas rilati al objektoj je ŝanĝiĝantaj niveloj de detalo: tiel COI-nomoj povas identigi ĵurnalon, individuan eldonon de ĵurnalo, individuan artikolon en la ĵurnalo aŭ ununuran tabelon en tiu artikolo. La elekto de detalnivelo estas tasko la asignanto, sed en la COI-sistemo ĝi devas esti deklarita kiel parto de la metadatenaro kiu estas asociita al COI nomoj, utiligante datumovortaron bazitan sur la indecs Content Model.

## Aplikoj 
Gravaj aplikoj de la COI-sistemo nuntempe inkludas:

* persistaj citaĵoj en sciencaj materialoj (gazetartikoloj, libroj, ktp.) tra CrossRef, konsorcio de proksimume 3,000 eldonistoj;
* esplordatenserioj tra DataCite, konsorcio de grandaj esplorbibliotekoj, teknikaj informprovizantoj, kaj sciencaj datencentroj;
* Oficialaj EU-publikaĵoj tra la EU-publikaĵoficejo;
* Permanentaj tutmondaj identigiloj por komerca video-produktoj tra la Distraĵa ID-Registro, ofte konata kiel EIDR.
En la publikaĵoservo de la OECD (Organizo por Ekonomia Kunlaboro kaj Evoluo) , SourceOECD, ĉiu tabelo aŭ grafeo en OECD-publikigo estas montritaj kun DOI-nomo kiu kondukas al Excel-dosiero de la subestantaj datenoj de la tabloj kaj grafeoj. Pluevoluigo de tiaj servoj estas planita.

Plurlingva eŭropa COI-registradagenteja iniciato, *mEDRA*, tradicia ĉina enhavo tra Airiti Inc, kaj ĉina registradagentejo, Wanfang Data , estas aktivaj en ne-anglaj lingvo-merkatoj. Vastiĝo al aliaj sektoroj estas planita fare de la Internacia COI-Fonduso.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* la vikipedian ŝablonon 

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo (angle)
* informilo: COI-Sistemo kaj Internet Identifier Specifications
* La pritrakta sistemo *Handle System* (angle)
* COI-registradagentejo por datumoj
* Listo de aktivaj COI-prefiksoj

## Fonto 
Kategorio:Identigiloj