open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
San Gabriel

**San Gabriel** estas unu el la 126 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo estas San Gabriel. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 113.

## Geografio 
**San Gabriel** apartenas al la regiono Sur kiu situas en la centra suda parto de la subŝtato. Al tiu regiono entute apartenas 16 komunumoj. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 13378 loĝantojn. El tiuj estis 6338 viroj kaj 7040 virinoj. La komunumo havas surfacon de 449,01 km². La meza alteco estas 1280 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 21,3 C. En la komunumo estas 741,6 mm da precipitaĵo jare. eta|maldekstra|270ra|Situo de la koncerna regiono en la subŝtato Jalisco.

## Sociogeografio 
En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 4329 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 3659 scipovis legi kaj skribi kaj 669 viroj estis analfabetoj. Do 15.45 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 4695 virinoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 4150 sciis legi kaj skribi kaj 545 virinoj estis analfabetoj. Do 11,61 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en San Gabriel vivis 12797 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 7 indiĝenoj. Tio signifas ke 0,055 % de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Historio 
La ĉefurbo de la komunumo kaj la komunumo inter la jaroj 1934 kaj 1993 nomiĝis "Ciudad Venustiano Carranza". La nomŝanĝon ĉiam kontraŭis la loĝantaro. Finfine en 1993 laŭ la dekreto numero 15093 de la federacia parlamento la komunumo rehavis la originan nomon.

## Eksteraj ligiloj 
*San Gabriel  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Jalisco
Listo de komunumoj en Chiapas

La meksika federacia subŝtato **Chiapas** estas dividita en 118 oficialaj komunumoj.

* Panorama sociodemográfico de Chiapas. Censo de Población y Vivienda 2020


Chiapas
Anna (East Anglia)

**Anna** (m. verŝajne en 653) estis anglosaksa reĝo de East Anglia ekde ĉirkaŭ 636.

## Familio 
Anna estis filo de Eni, frato de Raedwald, kiu regis East Anglia ĝis sia morto ĉ.624. Eblas ke Eni mem ankaŭ estis reĝo de East Anglia.

Du fratoj de Anna, Aethelhere kaj Aethelwold, iĝis reĝoj de East Anglia.

Anna edziĝis antaŭ 630, eble al Saewara. Lia edzino havis filinon, Sankta Saethryth, per antaŭa edzo. Ili havis almenaŭ kvar filinojn:
* Sankta Seaxburh, kiu edziĝis al Eorcenberht (Kent), kaj post ties morto iĝis abatino
* Sankta Aethelburg (m. 664), kiu iĝis abatino de Faremoutiers, Seine-et-Marne
* Sankta Aethelfryth, edzino de Ecgfrith de Northumbria kaj abatino
* Sankta Withburga (m. 743), abatino de East Dereham, Norfolk

## Pieco 
Anna estis tre pia kristano, kaj fondis preĝejojn kaj abatejojn. Ĉirkaŭ 647 li donis bienojn al Sankta Botolph por monaĥejo, sed enlandaj konfliktoj prokrastis la konstruadon ĝis post la morto de Anna.

## Regado 
Post kiam Penda, reĝo de Mercia, venkis kaj mortigis Egric kaj Sigebert, reĝon kaj antaŭan reĝon de East Anglia, Anna gajnis la tronon de la regno. Verŝajne li estis subtenata de Oswald, reĝo de Northumbria.

Ĉirkaŭ 640 Anna edzigis sian filinon Seaxburh al Eorcenberht, reĝo de Kent, tiel plifortigante aliancon kun tiu regno.

Ĉirkaŭ 644 Penda forpelis Cenwalh, la estontan reĝon de Wessex, de tiu regno. Tri jarojn Cenwalh loĝis ĉe la kortego de Anna, kaj tie konvertiĝis al kristanismo. En 647 Anna helpis lin gajni la tronon de Wessex.

La saman jaron alvenis Hilda de Whitby, kiu pasis unu jaron en East Anglia antaŭ ol iĝi abatino de Hartlepool.

Ĉirkaŭ 651 Anna edzigis sian filinon Aethelfryth al Tondberht, kiu regis regionon ĉirkaŭ Ely. Tiu regiono iĝis parto de la regno de East Anglia.

En 651 Penda denove atakis East Anglia, kaj forpelis Anna, kiu rifuĝis kun Merewalh, kiu regis etan anglosaksan regnon en Shropshire. En 653, ĉe Bulcamp, proksime al Blythburgh, Suffolk okazis batalo dum kiu Penda tute venkis la armeon de Anna, kaj Anna kaj sia filo Jurmin mortis. Jurmin estis poste venerate kiel sanktulo. Anna kaj Jurmin verŝajne entombiĝis en Blythburgh.

Anna estis sekvata de sia frato Aethelhere.

Kategorio:Anglosaksoj
Kategorio:Reĝoj de East Anglia
Kategorio:Mortintoj en 653
Acala

**Acala** estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Acala. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07002.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 26003 loĝantojn. El tiuj estis 13047 viroj kaj 12956 virinoj. La komunumo havas surfacon de 296 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 20 metroj super la marnivelo.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 15624 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 11326 scipovis legi kaj skribi kaj 4279 personoj estis analfabetoj. Do 72% de la personoj scipovis legi kaj skribi kaj 27% estis analfabetoj.

24754 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 2459 personoj estis indiĝenoj. Tio signifas ke 9.93% de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
* Acala  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Chiapas
Soconusco

**Soconusco** rilatas al diversaj lokoj:

*Soconusco (Komunumo en Veracruz) - Komunumo en la meksika subŝtato Veracruz
*Soconusco (Veracruz) - La ĉefurbo de la koncerna komunumo
*Soconusco (Chiapas) - Regiono en la meksika subŝtato Chiapas
Koncentriĝo

**Koncentriĝo** (de la latinaj vortoj *con*, "kun-", kaj *centrum* respektive greke *κέντρον [kentron]* "centro") laŭ PIV ĝenerale estas *"densa kuniĝo ĉirkaŭ komuna centro"*.

# Aparte, en kemio temas pri pliigo de la kvando de solvita substanco en solvaĵo, aŭ per aldono de tiu substanco aŭ per forigo de parto el la likvaĵo.
# En la lingvaĵo de psikologio temas pri fokusigo de la atento (do de perceptado) respektive de la pensoj al unu objekto aŭ temo.
# En fiziko koncentriĝo kutime celas la faskan kunigon de elektromagneta radiado (inkluzive de la videbla lumo) al eta diametro,
# En ekonomiko temas pri la stato aŭ proceso de densigo de ecoj en merkato: ekzemple la koncentriĝo de entreprenoj estas la situacio havi malmultajn vendantojn kaj aĉetantojn en merkato aŭ la proceso de malmultiĝo je vendantoj kaj aĉetantoj en tiu merkato.
# En la statistiko pli densa probabla distribuo en iu loko ol en la ĉirkaŭaĵo.
# Ankaŭ en la teorio pri trafiko la vorto oftas kaj tiusence kutime celas la kvanton de veturiloj aŭ ĝenerale de trafikaj partoprenantoj en unu loko je difinita momento.

**Vidu ankaŭ:** denseco
Zapopan (komunumo)

**Zapopan** estas unu el la 126 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo estas Zapopan. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 120.

Zapopan es uno de los 126 municipios del estado de Jalisco, México, es el segundo más poblado del estado, después de Guadalajara, con poco más de un millón de habitantes, forma parte de la Zona Metropolitana de Guadalajara, la segunda más poblada del país, junto con otros 7 municipios. Se localiza en la región centro del estado.

## Geografio 
**Zapopan** apartenas al la regiono Centro kiu situas, kiel jam diras la nomo, en la centro de la subŝtato Jalisco (la ĉefa urbo estas Guadalajara). Al tiu regiono apartenas 14 komunumoj. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1.155.790 loĝantojn. El tiuj estis 563.020 viroj kaj 592.770 virinoj. Post Guadalajara ĝi estas la dua plej granda komunumo de Jalisco. Kune kun Guadalajara kaj kune kun 6 aliaj komunumoj ĝi formas la metropola regiono de Guadalajara, kiu estas la dua plej granda metropola regiono post la regiono de la urbo de Meksiko. La komunumo havas surfacon de 893,15 km². La meza alteco estas 1560 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 23,5 C. En la komunumo estas 906,1 mm da precipitaĵo jare. eta|maldekstra|270ra|Situo de la koncerna regiono en la subŝtato Jalisco.

## Sociogeografio 
En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 285279 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 274277 scipovis legi kaj skribi kaj 10476 viroj estis analfabetoj. Do 3.67 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 310873 virinoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 295506 sciis legi kaj skribi kaj 14787 virinoj estis analfabetoj. Do 4,76 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Zapopan vivis 812563 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 3744 indiĝenoj. Tio signifas ke 0,461 % de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
* Zapopan  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Jalisco
Sajóvámos

**Sajóvámos** [ŝajOvAmoŝ] estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en subregiono de Miskolc.
eta|Kalvinana preĝejo de Sajóvámos

## Bazaj informoj 
* Areo: 31 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 118 m
* Loĝantaro: 2213
* Poŝtkodo: 3712
* Telefonprefikso: 46

## Situo 
Sajóvámos situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1219 en latina formo *"villa Vamus"*, kiu estis biencentro de familio Bebek. Ili konstruis fortikaĵon. Baldaŭe la komunumo iĝis grava doganejo, kelkfoje ankaŭ departementaj kunvenoj okazis tie, fine havis la rangon kampurbo. Dum la turka erao la vilaĝo senhomiĝis. En 1599 la turkoj tie venkis la hungarojn, la urbeto detruiĝis. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Nomo de Dipatrino
* grekokatolika preĝejo omaĝe al 12 Apostoloj
* Kalvinana preĝejo (Sajóvámos) el la 16-a jarcento

== Komunumoj pri *vám* (= dogano) en Hungara reĝlando ==

## Fontoj 
* hungara kaj germana Vikipedioj
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* w.gyaloglo.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Virin-viro

eta|Ilustraĵo de virin-viro
**Virin-viro** () estas ofenda kaj/aŭ sekse objektiga markigo por unuopulo, kiu havas virajn kaj virinajn sekundarajn seks-signojn (mamojn kaj penison). Ankaŭ temas pri angla slanga pejorativa markigo por transgenruloj, kiuj trairis tra ŝanĝo el viro al virino (parte aŭ plene). La virin-viro estas unu el kategorioj de erotikaj videoj, en kiuj prezentiĝas transseksa unuopulo, kiu havas mamojn de plenkreska virino (danke al hormona terapio aŭ plastika operacio) kaj povas havi ankaŭ aliajn virinajn sekundarajn signojn, sed kiu ne subiĝis al operacio de ŝanĝo de la sekso.

La termino aperas de tempo al tempo en ekstreme kontraŭtransgenraj verkoj, ekzemple la fifama libro ''* (*"La transseksa imperio: la faro de virin-viro"'') fare de Janice Raymond.

## Vidu ankaŭ 
* Hermafrodito
* Seksa objektigado
* Transfobio
* Transvirino
* Vir-virino

Kategorio:Pornografio
Kategorio:Seksa slango
Kategorio:Transfobio
Sébastien Érard

**Sébastien ÉRARD** (denaske Erhard) (naskiĝis la 5-an de junio 1752 en Strasburgo, mortis la 5-an de aŭgusto 1831 en La Muette ĉe Passy) estis franca instrumentkonstruisto germandevena.

Li estis samtempulo de la komponisto François-Adrien Boieldieu kaj havis sian metiejon en Parizo. Érard ne nur sindediĉis al la evoluo de piano, sed precipe ankaŭ konatiĝis pro la teknika pluevoluado de la harpo. En 1811 li surmerkatigis harpon kun duoblapedala mekaniko, per kiu la harpo reatingis tiun pozicion, kiun ĝi dum pasintaj jarcentoj tenis en la favoro de la publiko. La novajn eblecojn de la harpo far Érard baldaŭ utiligis al si multaj komponistoj, i.a. Hector Berlioz.

De Érard devenas ankaŭ en 1823 la evoluo de la ripetmekaniko ĉe la piano, kiu sekvigis gravan kreskadon de la ebloj de ĉi tiu instrumento.

Érard donacis al Beethoven en 1803 pianegon el sia produktado. Ĉi tiu translasis ĝin en 1824/25 al sia frato Nikolaus Johann, de kiu ĝi en 1845 eniris la posedaĵon de la Landa Muzeo de Supra Aŭstrio en Linz.

Kategorio:Muzikinstrumenta konstruado
Kategorio:Francaj artkolektistoj‎
Kategorio:Entombigitoj en la tombejo Père-Lachaise
Kategorio:79-jaraj mortintoj
Carl Czerny

**Carl CZERNY** (n. 21-an de februaro 1791 en Vieno; m. 15-an de julio 1857 samloke) estis aŭstra komponisto, pianisto kaj fama pianopedagogo.

Czerny ricevis instruon komence de sia patro, renoma pianovirtuozo, kaj jam en la aĝo de dek jaroj estis brila pianisto, pro kio li fariĝis lernanto de Ludwig van Beethoven. Li plustudis ĉe Muzio Clementi kaj Johann Nepomuk Hummel samkiel Antonio Salieri, tamen nur relative malofte prezentis koncertojn.

Czerny estis instruisto de Franz Liszt kaj Sigismund Thalberg. Li verkis pli ol 1000 komponaĵojn; kelkaj el liaj studaĵokolektoj, ekz. „Schule der Geläufigkeit" kaj „Schule der Fingerfertigkeit", ĝis nuntempe estas uzataj en la instruo. Li estis unu el la unuaj komponistoj, kiuj elektis la nomon Etüde kiel titolo. Grava estis ankaŭ lia ampleksa instrulibro Op. 500 („Kompleta teoria-praktika piano-instrulibro, ekde la komenco progresanta ĝis plej alta grado"), aperinta ĉ. 1838. Czerny apartenis al la plej gravaj membroj de la viena muzikistaro siatempa. Liszt poste dediĉis al li siajn 12 *Études d’exécution transcendante*.

Krom la studaĵokolektoj de Czerny liaj restaj verkoj, inter ili multaj simfonioj kaj pianokonĉertoj, eklezia muziko kaj ĉambromuziko, por longa tempo eniris forgeson kaj nur fine de la 20-a jarcento spertis pli fortan atenton. Lia komponstilo sin apogas sur la viena klasikismo, sed foje aŭdigas influojn el la romantisma muziko. Czerny mortis kiel bonhavulo. Lia honortombo troviĝas sur la viena centra tombejo.

## Elektitaj disĉiploj 
* István Heller

## Eksteraj ligiloj 
;Literaturo
* 
* Eintrag zu Carl Czerny im *Biographischen Lexikon des Kaiserthums Oesterreich*, v. Constant von Wurzbach, Bd. 3, Wien 1858
* Eintrag zu Carl Czerny im Classical Music Dictionary
* Czerny: *Briefe über den Unterricht auf dem Pianoforte*, Wien (o.J.) als Online-Version (in Auszügen)
* Czerny: *Vollständige theoretisch-practische Pianoforte-Schule* op. 500,III , Wien [1839] als Online-Version (in Auszügen)

## Notoj kaj sonregistraĵoj 
* Liberaj registraĵoj en forumo de Piano Society
* Senpagaj pianonotoj 

## Aranĝoj 
* Carl Czerny Musik Festival und Internationales Symposium 2002  in Edmonton, Alberta (im unteren Abschnitt der Seite wird betont, dass Czernys Schaffen bislang nur ungenügend und einseitig betrachtet wurde)
* Sonderausstellung und Internationaler Kongress 2007 im *Musikinstrumenten-Museum* Berlin anlässlich des 150. Todestags von Czerny

Kategorio:Romantikaj komponistoj
Kategorio:Germanaj klasikaj komponistoj
Kategorio:Germanaj klasikaj pianistoj
Kategorio:Germanaj muzikpedagogoj
Kategorio:Aŭstraj klasikaj komponistoj
Kategorio:Aŭstraj klasikaj pianistoj
Kategorio:Aŭstraj muzikpedagogoj
Kategorio:Germanaj romkatolikoj
Kategorio:Aŭstraj romkatolikoj
Kategorio:Aŭstraj muzikteoriistoj
Kategorio:Germanaj muzikteoriistoj
Sajópálfala

**Sajópálfala** [ŝajOpAlfala] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en subregiono de Miskolc.

## Bazaj informoj 
* Areo: 7 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 130 m
* Loĝantaro: 800
* Poŝtkodo: 3714
* Telefonprefikso: 46

## Situo 
Sajópálfala situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, Sajó fluas en la proksimo. Miskolc troviĝas 12&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1320 en formo *"Pálfalva"*. Post liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a rutenoj alvenis. En 1717 en la malnova preĝejo la pentraĵo pri Dipatrino ploris, la larmoj nek frostiĝis en la vintra malvarmo, nek forvaporiĝis apud la varma forno. La bildo iĝis kermesejo. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* grekokatolika preĝejo omaĝe al Sankta Spirito de 1779, ankaŭ pilgrimloko
* fiŝkaptistaj lagoj

## Fontoj 
* hungara kaj germana Vikipedioj
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* w.gyaloglo.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Grellingen

## Pri la komunumo 
**Grellingen** estas komunumo en la distrikto Laufen en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 1715 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
Grellingen situas en la suba, okcidenta parto de la Laufenvalo ĉe la bordo de la rivero Birs 15 kilometrojn sude de Bazelo.

La areo de la komunumo etendiĝas sur 3,31 km², de kiuj 58% estas kovritaj de arbaro, 22 % servas al agrikulturo, 17 % konsistas el setlejoj kaj 3 % estas dezertaj.

## Najbaraj komunumoj 
Grellingen limas en nordo al Pfeffingen, en okcidento al Duggingen, en sudo al Himmelried (Kantono Soloturno), en sia plej okcidenta punkto al Brislach, kaj en nordokcidento al Nenzlingen.

## Trafiko 
La komunumo Grellingen situas ĉe la ĵurasa fervojlinio de Bazelo tra Delemonto al Bielo. La stacidomo de Grellingen estas servata de la regiona trajnlinio S3 en duonhora kadenco.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Grellingen datiĝas de la 18-a de aŭgusto 1274 jam sub la hodiaŭa nomformo *Grellingen*.

En la kaverno *Chessiloch* en la *Kaltbrunnen-valo* estis trovitaj homaj restaĵoj, kiuj datiĝas de la 10-a jarmilo a.K.

Proksimume en la jaro 1000 la regiono fariĝis posedaĵo de la Princepiskopejo Bazelo. Post la Franca Revolucio de 1789, en 1792 la vilaĝo unue aliĝis al la Raŭraĥa Respubliko kaj poste estis integrita al la departemento Mont Terrible de Francio. En la jaro 1815 la Viena Kongreso atribuis ĝin al Kantono Berno. En la jaro 1994 la komunumo kune kun la distrikto Laufen transiris al Kantono Bazelo Kampara.

## Vidu ankaŭ 
* Grellingen (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Grellingen
* Grellingen en la Historia Leksikono de Svislando
Sajósenye

**Sajósenye** [ŝajOŝenje] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Miskolc.
eta|maldekstre|Nobeldomo en Sajósenye
eta|Ekumena kapelo en Sajósenye

## Bazaj informoj 
* Areo: 9 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 116 m
* Loĝantaro: 450
* Poŝtkodo: 3712
* Telefonprefikso: 46

## Situo 
Sajósenye situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, Sajó fluas en la proksimeco. Miskolc troviĝas 12 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el la 14-a jarcento en formo *"Sene"*. Dum la turka erao la vilaĝo senhomiĝis. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, drinkejo, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* ekumena kapelo
* nobeldomo de Máriásy [mAriAŝi], antaŭe 250 jara tilio

## Fontoj 
* hungara kaj germana Vikipedioj
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* www.gyaloglo.hu
* www.olh.hu

## Ĝemelkomunumo 
*  Ürmös, Rumanio

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Sankta Botolph

**Botolph** (m. ĉ.680) estis anglosaksa abato kaj sanktulo. Lia fest-tago estas la 17-a de junio en Anglio, kaj la 25-a de junio en Skotlando.

Pli lia vivo oni scias malmulte. Laŭ la anglosaksa kroniko, Anna, reĝo de East Anglia, donis al li bienojn por abatejo ĉe "Ikanho" (eble en suda Lincolnshire), sed pro enlandaj konfliktoj Botolph ne komencis la konstruadon ĝis post la morto de Anna ĉirkaŭ 653. Biografio de Sankta Ceolfrith, verkita antaŭ 735, mencias abaton nomatan Botolph kiu loĝis en East Anglia.

Botolph verŝajne entombiĝis en sia abatejo ĉe Ikanho. En 970 Edgaro, reĝo de Anglio, permesis la translokigon de liaj restaĵoj al Burgh (Suffolk). Post pluaj ĉirkaŭ kvindek jaroj, Knuto la Granda komandis ke ili reentombiĝu en la abatejo de Bury St Edmunds.

Multaj preĝejoj en orienta Anglio estas dediĉataj al Sankta Botolph. Dum la mezepoko li estis venerata kiel protektanto de vojaĝantoj: la preĝejoj ofte situas apud urbopordegoj, kie homoj povis fari finan preĝon antaŭ ol komenci vojaĝojn.

Kategorio:Anglosaksoj
Kategorio:Sanktuloj
Ogata Gekkō

**Ogata Gekkō** (尾形月耕) (1859-1920) estis japania pentristo kaj tabuloprintisto de la ĝenro *ukijo-e*.[eta|printaĵo *Rjū Ŝō Ten* (龍昇天, laŭvorte "drako leviĝanta al la ĉielo") - en la fono la [Fuĵi-Monto]]

La laboro de Ogata Gekkō origine proksime baziĝis sur tiu de la kolego *Kikuĉi Jōsai*, kaj ankaŭ inspiriĝis de Kacuŝika Hokusai. Tiel li kreis serion de cent printaĵoj de la Fuĵi-Monto. Pli poste, lia stilo pli apartiĝis, kaj li transprenis signifajn stilajn elementojn de la arta ĝenro *nihonga*. Liaj laboroj estis montritaj en pluraj ekspozicioj, kaj en lia hejmlando, organizite de la nacia ministerio pri edukado, kaj ankaŭ internacie. Interalie liaj verkoj prezentiĝis en la Universalaj Ekspozicioj de Ĉikago en 1893, Parizo en 1900 kaj Londono en 1910.

eta|maldekstra|la glavoforĝisto *Muneĉika* ricevas helpon fare de vulpa spirito, printaĵo de Ogata Gekkō.

## Referencoj 
* Frederic, Louis (2002). "Ogata Gekkō." *Japan Encyclopedia* (angle: "Japana enciklopedio). Kembriĝo, Masaĉuseco: eldonejo de universitato Harvard.
* Lane, Richard (1978). "Images of the Floating World" (angle: "bildoj de flosanta mondo"). Old Saybrook, Konetikuto: eldonejo Konecky & Konecky.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo pri la artisto 

Kategorio:Japanaj artistoj
Szakácsi

**Szakácsi** [sakAĉi] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Edelény. Szakács signifas: kuiristo, komence kuiristoj de la reĝo loĝadis tie.

## Bazaj informoj 
* Areo: 9 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 187 m
* Loĝantaro: 140
* Poŝtkodo: 3786
* Telefonprefikso: 48

## Situo 
Szakácsi situas sur deklivoj, laŭ traira flankovojo. Miskolc troviĝas 40&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1300 laŭ tiama ortografio *"Zakachy"*. Dum la turka erao la vilaĝo senhomiĝis, baldaŭe rehomiĝis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Szakácsi 376 homoj, (369 hungaroj, 6 slovakoj. Vilaĝservoj estas vendejo, drinkejo, kafejeto, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al Ĉieliro de Nia Sinjoro
* kalvinana preĝejo

## Fontoj 
* hungara kaj germana Vikipedioj
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* www.olh.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Katherine Bates

**Katherine BATES** (naskiĝis la ] en Sidnejo) estas aŭstralia biciklistino. Profesia de 2002, ŝi konkursas survoje kaj surdrome kaj estas membro de la teamo *Columbia Women*.

En 2007, ŝi fariĝis ĉampionino sur dromo dum la punkto-kurso en Majorko.

Ankaŭ ŝia fratino Natalie estas biciklistino.

## Teamoj 
* Ondernemers van Nature
* Bik-Powerplate
* Team Ton Van Bemmelen Sports
* Van Bemmelen-AA Drink
* Equipe Nürnberger Versicherung
* T-Mobile Women
* High Road/Columbia Women

## Rezultoj sur dromo 
* **Monda ĉampionado sur dromo**
** Anvers 2001: Dosiero:Med_2.png Arĝenta medalo pri punkto-kurso
** Copenhague 2002: Dosiero:Med_3.png Bronza medalo pri Individua tempa kurejo
** Los Angeles 2005: Dosiero:Med_2.png Arĝenta medalo pri Individua tempa kurejo
** Los Angeles 2005: Dosiero:Med_2.png Arĝenta medalo pri *scratch* (ĉiuj kategorioj)
** Los Angeles 2005: Dosiero:Med_3.png Bronza medalo pri punkto-kurso
** Majorko 2007: 20px Monda ĉampionino pri punkto-kurso

* **Ĉampionado de Aŭstralio**
** 2005 :  Ĉampionino pri Individua tempa kurejo
** 2005 :  Ĉampionino pri punkto-kurso
** 2005 :  Ĉampionino pri *scratch*
** 2006 :  Ĉampionino pri *scratch*
** 2006 :  Ĉampionino pri punkto-kurso
** 2006 : 2-a pri Individua tempa kurejo

* **Mondpokalo sur dromo**
** 2001 - **Ĝenerala klasifiko de la poursuite**
** 2004-2005 - **Ĝenerala klasifiko de la scratch**
** 2005 - Manchester : 1-a de punkto-kurso
** 2005 - Manchester : 1-a de Individua tempa kurejo
** 2005 - Manchester : 1-a de *scratch*
** 2006 - Sidneo : 1-a de punkto-kurso

* **Ludoj de Commonwealth**
** 2002: Dosiero:Med_1.png Ora medalo pri punkto-kurso
** 2002: Dosiero:Med_2.png Arĝenta medalo pri Individua tempa kurejo
** 2006: Dosiero:Med_1.png Ora medalo pri punkto-kurso
** 2006: Dosiero:Med_2.png Arĝenta medalo pri Individua tempa kurejo

## Rezultoj sur vojo 
* **2003**
** Fina klasifiko de *Geelong Tour*

* **2004**
** 2-a etapo de la Rondiro de Kastilio kaj Leono

* **2006**
**  Ĉampionado de Aŭstralio sur vojo
** 3-a etapo de la Rondiro de *Grand Montréal*
** 4-a etapo de *Euregio Ladies Tour*
** 5-a etapo de *Bay Classic*

* **2007**
** 1-a, 5-a kaj fina klasifiko de *Bay Classic*

* **2008**
** 4-a etapo de *Bay Classic*

## Eksteraj ligiloj 
*  Dosiero de Katherine Bates ĉe dewielersite.nl 

Kategorio:Aŭstraliaj biciklistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Aŭstralio
Ceolfrith

**Ceolfrith** (n. ĉ.642, m. 716) estis anglosaksa abato kaj sanktulo.

Verŝajne li iĝis monaĥo ĉe Abatejo Gilling tuj post la morto (ĉ.660) de sia frato Cynefrith, kiu estis la dua abato de tiu abatejo. Lia kuzo Trumbert estis la unua abato de Hexham, Northumbria.

Ceolfrith pasis kvar jarojn ĉe Gilling. Post epidemio de pesto, Sankta Wilfrid venigis lin al la abatejo de Ripon. Wilfrid ordinis Ceolfrith pastro kaj permesis ke li irus al la monaĥejo de Wearmouth (fondita de Benedikto Biscop) kiel abato. En 682 li iĝis abato de la nova ligata monaĥejo ĉe Jarrow. Tie Bede estis juna monaĥo, kaj la du viroj amikiĝis. Kiam pesto afliktis Wearmouth kaj Jarrow, ili kune flegis la malsanulojn, kaj poste refortigis ambaŭ fondaĵojn.

Ceolfrith estis ankaŭ amiko de Benedikto Biscop. Kiam tiu faris sian finan pilgrimadon al Romo, li elektis nur Ceolfrith kiel sia akompananto.

Ceolfrith komissiis tri kopiojn de la vulgata biblio: du por siaj abatejoj, kaj la alia por la papo. Ceolfrith, kiu estis mortanta, demisiis kiel abato (li estis sekvata de Hwaetberht), kaj velis al Francio kun la tria kopio. Li mortis en Langres, Haute-Marne. Ne certas ĉu la tria kopio iam atingis la papon, sed ĝi estas la Codex Amiatinus - la plej antikva kopio de la tuta Vulgato - kiu eniris la posedon de monaĥejo en Florenco.

Kategorio:Anglosaksoj
Kategorio:Sanktuloj
Kategorio:Abatoj
Kategorio:Mortintoj en 716
Hwaetberht

**Hwaetberht** (m. dum la 740-a jardeko) estis abato de la monaĥejoj de Wearmouth kaj Jarrow, Northumbria. Li sekvis Ceolfrith, kiu demisiis ĉ. 716. Laŭ la anglosaksa historiisto Bede, Hwaetberht antaŭe pilgrimis al Romo, kun li loĝis dum iom da tempo por studi kaj kopii manuskriptojn, kiujn li kunportis al Northumbria.

Hwaetberht estis la aŭtoro de sesdek enigmoj (konataj kiel *Enigmata Eusebii*) sub la pseŭdonimo "Eusebius". Li verkis ilin kiel aldonon al aron de enigmoj verkitaj de Tatwine (ĉefepiskopo de Canterbury de 731 al 734).

Bede ŝajne admiris Hwaetberht kaj dediĉis al li sian sciencan verkon *De temporum ratione*.

Kategorio:Anglosaksoj
Kategorio:Abatoj
Tatwine

**Tatwine** (m. la 30-an de julio 734) estis la deka ĉefepiskopo de Canterbury kaj sanktulo.

## Vivo 
Li naskiĝis en Mercia kaj eniris monaĥejo ĉe la nuna Breedon on the Hill, Leicestershire, kie li iĝis abato. Pro la influo de Aethelbald, reĝo de Mercia, li estis nomumata ĉefepiskopo de Canterbury en 731.

## Verkoj 
Li verkis aron de kvardek enigmoj kiuj traktis tre diversajn temojn, kiel filozofio, karitato, la alfabeto, kaj la kvin sentoj. Alia verko estis latina gramatiko kies ĉefa fonto estis la *Ars Minor* de Aelius Donatus (4-a jarcento): tiu verko estis uzataj ne nur en Anglio sed ankaŭ en la ĉeflando de Eŭropo.

Kategorio:Anglosaksoj
Kategorio:Ĉefepiskopoj de Canterbury
Kategorio:Sanktuloj
Benedikto Biscop

**Benedikto Biscop** (n. ĉ.628, m. la 12-an de januaro 690) estis anglosaksa sanktulo kaj abato de Wearmouth kaj Jarrow, Northumbria.

## Frua vivo 
Li devenis de riĉa familio kaj dum iom da tempo servis en la sekvantaro de Oswiu, reĝo de Northumbria.

Li estis amiko de Sankta Wilfrid kaj, kiam li havis 25 jarojn, akompanis tiun al Romo. Kiam Wilfrid estis detenata ĉe Liono, Wilfrid plu veturis al Romo. Ĉirkaŭ 665 li faris duan pilgrimadon al Romo, akompanata de Alhfrith, filo de Oswiu. Survoje li renkontis Wilfrid kaj Acca. Post lasi Romon li iris al la Insuloj de Lerino, kie li pasis du jarojn (665-667) en studoj kaj iris monaĥo. Li reiris al Romo, kie, en 669, la papo komandis lin akompani Teodoron de Tarso al Canterbury, Anglio. Teodoro nomumis lin abato de Abatejo Sankta Aŭgesteno en Canterbury, kie li pasis du jarojn.

## Abato de Wearmouth kaj Jarrow 
En 674 Ecgfrith, reĝo de Northumbria kaj filo de Oswiu, donis al Benedikto bienon en Wearmouth por monaĥejo. Benedikto iris al Romo kaj venigis masonistojn. En 679 li faris sian kvinan kaj lastan vojaĝon al Romo por akiri librojn, relikvojn, pli da masonistoj, aliajn metiistojn, kaj ĉarton provizitan de la papo.

La abatejo tiom sukcesis ke Ecgfrith donis al Ecgfrith pluan bienon ĉe Jarrow, kie Benedikto nomumis sian amikon Ceolfrith abato. La monaĥejo (fondita ĉirkaŭ 682) estis la unua en Anglio konstruita el ŝtono, kaj inter la unuaj konstruaĵoj en Anglio kun vitraj fenestroj. Plejparte la metiistoj venis el Francio. Kiel Benedikto esperis, dum la sekvantaj jarcentoj Jarrow estis centro de kulturo kaj klereco.

Benedikto mortis en 690 post grave malsani dum tri jaroj.

Kategorio:Anglosaksoj
Kategorio:Abatoj
Kategorio:Sanktuloj
Kategorio:Mortintoj en 690
Eni (East Anglia)

**Eni** estis ano de la reĝa familio de East Anglia kaj vivis dum la frua 7-a jarcento. Eble li mem kunregis la regnon kun sia frato Raedwald.

Li estis filo de Tytila (reĝo 578-599) kaj patro de tri reĝoj de East Anglia:
* Anna
* Aethelhere
* Aethelwold
Eble li estis ankaŭ avo de Ealdwulf, kiu regis East Anglia de 664 al 713: laŭ anglosaksa listo de reĝoj de East Anglia, Ealdwulf estis filo de "Aethilric" filo de "Ening". Estas ofte supozate ke Aethelric estis Egric kiu regis East Anglia de ĉirkaŭ 634 al 636.

Liaj filoj estis piaj kristanoj kaj verŝajne Eni mem estis kristana.

Kategorio:Anglosaksoj
Amatán

**Amatán** estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Amatán. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07005. 

## Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI)  19637 loĝantojn. El tiuj estis 9931 viroj kaj 9706 virinoj. La komunumo havas surfacon de 109 km².  La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 800 metroj super la marnivelo. 

## Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 9958 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 6545 scipovis legi kaj skribi kaj 3395 personoj estis analfabetoj. Do 66% de la personoj scipovis legi kaj skribi kaj 34% estis analfabetoj. 

18778 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 2772 personoj estis indiĝenoj. Tio signifas ke 14.76% de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj. 

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado). 

## Eksteraj ligiloj 
*Amatán  en *Enciclopedia de los Municipios de México* () 

Kategorio: Komunumoj de Chiapas
Komunumo de Sankta Egidio

eta|dekstra|La kirko de S-ta Egidio, sidejo de la Komunumo
La **Komunumo de Sankta Egidio** () estas kristana komunumo, agnoskita de la katolika eklezio kiel internacia laika asocio. Ĝi estis fondita en 1968 en Romo kaj engaĝiĝas pri ekumenismo, tamen funde radikas en la katolika eklezio. Ĉiujare Sankt'Egidio organizas interreligian 'Pilgrimadon de la Paco'.

## Ekesto kaj historio 
La Komunumo de Sankta Egidio estis fondita en 1968 en Romo pro iniciato de junulo Andrea Riccardi, tiam malpli-ol-20-jara. Li kunigis grupon da gimnazianoj, anoj de la grupo *Gioventù Studentesca* (studenta junularo) kiel li mem, por aŭskulti kaj praktiki la Evangelion. La grupo referencis precipe al la kristana prakomunumo laŭ la Agoj de la Apostoloj kaj al Sankta Francisko el Asizo.

La grupeto tuj iris al la urborando de Romo, kie en barakoj vivis multaj malriĉuloj, kaj komencis posttagmezan programon por infanoj por la postlernejaj horoj, tiam nomatan *Scuola Popolare* (popola lernejo), nun *Scuole della pace* (lernejoj de la paco).

En 1972 la komunumo disiĝis de la *Gioventù Studentesca* kaj memstare praktikis karitatan aktivadon. En septembro 1973 ĝi establis propran sidejon en la monaĥejo de Sankta Egidio en Romo, kiu ĝis nun restas ĝia centra sidejo kaj donis al ĝi la nomon.

Ekde la 1970-aj jaroj la Komunumo konsiderinde kreskis; nun ĝi ekzistas en pli ol 70 regnoj de kvar kontinentoj, kun 50.000 membroj, kvankam estas malfacile diri, kiel kaj kiom ili stabile kontribuas al la aktivado.

En 1986 la Komunumo ricevis papan agnoskon de Johano Paŭlo la 2-a. La  papo Benedikto la 16-a vizitis la komunumon, okaze de ĝia 40-jara jubileo, en la baziliko ''San Bartolomeo all'Isola''.

## Lingvolernejo por rifuĝintoj kaj novaj civitanoj 
La Lernejo por Lingvo kaj Kulturo ofertas senpagajn lingvokursojn kaj enkondukon al la kulturo de la gastiga lando en diversaj eŭropaj landoj. Rifuĝintoj kaj novaj civitanoj fondis la movadon "Popolo de Paco" en diversaj eŭropaj landoj en 1999 kun la celo antaŭenigi integriĝon, renkontojn inter kulturoj kaj religioj, interŝanĝon kaj paclaboron en la respektivaj landoj. En 2016, kunlabore kun la Evangeliaj Eklezioj en Italio, interkonsento estis atingita kun la itala registaro por la stariogo de la projekto "Humanitaraj Koridoroj" kiu permesante al rifuĝintoj el tendaroj en Libano, Maroko kaj Etiopio eniri Eŭropon tra sekuraj kanaloj kaj kun humanitaraj vizoj, tiel evitante la danĝerajn vojaĝojn trans la maro.

## Referencoj 
## Ekstera ligilo 
Oficiala retejo de Sant'Egidio

Kategorio:Organizaĵoj
Europe

**Europe** estas sveda muzika grupo fondita en 1979 kiel "Force", ofte kunigata kun glam-metalrokmuziko, sed ilia muziko estas konsiderebla prefere kiel ŝtonrokmuziko. Ĝi estas konata precipe pro sia furorkanto *The Final Countdown* el la okdekaj jaroj. Dum sia ekzistado Europe eldonis sep studiajn albumojn, tri dumkoncertajn albumojn kaj sep muzikfilmetojn.

## Anaro 

TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy
ImageSize = width:1000 height:300
PlotArea = width:900 height:250 bottom:20 left:20

Colors =
  id:canvas value:rgb(0.97,0.97,0.97)
  id:grid1  value:rgb(0.86,0.86,0.86)
  id:grid2  value:gray(0.8)
  id:bars   value:rgb(0.96,0.96,0.6)
  id:bg     value:white
  id:2color value:rgb(1,1,0.6)

BackgroundColors = canvas:bg

Period     = from:1978 till:2009
ScaleMajor = unit:year increment:1 start:1979 gridcolor:grid1

BarData=
  barset:Bandmembers

PlotData=

# set defaults
  width:20 fontsize:m textcolor:black align:left anchor:from shift:(10,-4) color:bars

  barset:Bandmembers

  from:1979 till:1992 text:*Joey Tempest*
  color:2color from:2003 till:2009 text:*Joey Tempest*
  from:1978 till:1986 text:*John Norum*
  color:2color from:2003 till:2009 text:*John Norum*
  from:1981 till:1992 text:*John Levén*
  color:2color from:2003 till:2009 text:*John Levén*
  from:1984 till:1992 text:*Mic Michaeli*
  color:2color from:2003 till:2009 text:*Mic Michaeli*
  from:1984 till:1992 text:*Ian Haugland*
  color:2color from:2003 till:2009 text:*Ian Haugland*
  from:1978 till:1981 text:*Peter Olsson*
  color:2color from:1981 till:1981 text:*Marcel Jacob*
  from:1978 till:1984 text:*Tony Reno*
  color:2color from:1986 till:1992 text:*Kee Marcello*

## Diskaro 
* 1983 - *Europe*
* 1984 - *Wings of Tomorrow*
* 1986 - *The Final Countdown*
* 1988 - *Out of This World*
* 1991 - *Prisoners in Paradise*
* 2004 - *Start from the Dark*
* 2006 - *Secret Society*
* 2009 - *Last Look at Eden*

## Eksteraj ligiloj 
* 
*  
*  

Kategorio:Svedaj muzikaj grupoj
Kategorio:Rokmuzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj en 1970-1979
Kategorio:Muzikaj grupoj en 1980-1989
Kategorio:Muzikaj grupoj en 1990-1999
Kategorio:Muzikaj grupoj en 2000-2009
Kategorio:Muzikaj grupoj en 2010-2019
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1979
Les Arques

**Les Arques** (prononco []) estas franca komunumo situanta en la departemento Lot, en la regiono Sudo-Pireneoj. Ĝi situas 25 km nordokcidente de Cahors.

En la vilaĝo estas Musée Zadkine (Muzeo Zadkine), dediĉita al la skulptisto Ossip Zadkine kaj havas sidejon en ties antaŭa ateliero.

La preĝejo Saint-Laurent (Sankta Laŭrenco) estis restaŭrita laŭ iniciato de Zadkine en 1945.

## Demografio 
Suba figuro montras la ŝanĝiĝon de la nombro da loĝantoj (fonto: INSEE-nombradoj).

ImageSize = width:250 height:200
PlotArea = left:40 right:10 top:10 bottom:20
TimeAxis = orientation:horizontal
AlignBars = justify
Colors = 
  id:gray1 value:gray(0.9)

DateFormat = yyyy
Period = from:1960 till:2010
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1960

PlotData = 
  bar:360 color:gray1 width:1
  from:start till:end
  bar:240 color:gray1
  from:start till:end
  bar:120 color:gray1
  from:start till:end
  bar:0 color:gray1

LineData = 
  layer:front
  points:(48,138)(84,129) color:blue  width:2 #1962 tot 1968. Inwonertal 1962: 250 1968: 230
  points:(84,129)(100,104)    color:blue    width:2 #1975: 177
  points:(100,104)(128,102)   color:blue    width:2 #1982: 173
  points:(128,102)(160,96)   color:blue    width:2 #1990: 160
  points:(160,96)(196,95)   color:blue    width:2 #1999: 158
  points:(196,95)(228,105)     color:blue    width:2 #2004/5

## Eksteraj ligiloj 
* Situo de la komunumo (mapo kun skalo 1:100.000) je Mapquest
* Pliaj statistikaj informoj pri la komunumo je www.insee.fr
* Priskribo de la vilaĝo: Le village des Arques revit .

Kategorio:Francio
Kategorio:Komunumoj de Lot
Jean-Joseph Merlin

**Jean-Joseph Merlin** (n. 17-an de septembro 1735 en Huy; m. 4-an de majo 1803 en Londono estis belga konstruisto. En ĝenerale li validas kiel inventisto de la unua historie dokumentita rulŝuo, kvankam raportoj pri la almetado de radoj aŭ ruloj ĉe ŝuoj estas konataj ankaŭ el la tempo antaŭ ĝia evoluo. Estas dokumentite, ke li en 1760 dum prezentado de sia inventaĵo okaze de balo de la reĝo grave vundiĝis, ĉar li manke de taŭga bremso veturis en grandan spegulon.

Krom la evoluado de la rulŝuo li okupiĝis, vivante dum siaj junaj jaroj dumtempe ankaŭ en Parizo, precipe kun la konstruado de mekanikaj muzikinstrumentoj, horloĝoj kaj aliaj precizmekanikaj aparatoj. En 1760 li ekloĝis en Londono. Lia plej grava evoluo sur la kampo de muzikinstrumentoj estis mekanismo patentigita de li en la jaro 1774, per kiu la klaviceno, klavarinstrumento kun tongenerado per la plukado de kordoj, povis estis pliampleksigata per martelekfrapo de la kordoj, uzata en pianoj. Per ĉi tiu inventaĵo uzado de ambaŭ teknikoj en la sama instrumento estis ebla.

Sur la kampo de horloĝkonstruado li i.a. partoprenis je la evoluo de la unua atmosfera horloĝo, je kiu por la streĉado estis utiligata la kuntiriĝo kaj maltiriĝo de aerprema skatolo plenigita kun gaso je ŝanĝado de la ĉirkaŭa temperaturo. Al liaj kromaj inventaĵoj apartenis i.a. tetablo, je kiu el samovaro enmeze de la tablo la teo per rotacio estis disdonata aŭtomate en dek du cirkle starantajn tasojn, pesilo por ekzameni la orenhavo de moneroj kaj stirebla rulseĝo.

Parton de siaj evoluaĵoj li ekspoziciis en Londono en ''Merlin's Mechanical Museum*, kiu ekzistis ĉ. 1783 ĝis 1808.

## Literaturo 
* *Merlin, John Joseph.* In: Robert Palmieri, Margaret W. Palmieri: *Piano: An Encyclopedia.* Routledge, New York 2003, ISBN 0-41-593796-5, S.&nbsp;236/237
* *Merlin the very ingenious Mechanic.* In: Edward L. Kottick: *A History of the Harpsichord.'' Indiana University Press, Bloomington 2003, ISBN 0-25-334166-3, S.&nbsp;379

Kategorio:Inventistoj
Kategorio:Muzikinstrumenta konstruado
Kategorio:Belgoj
Spekulaco

eta|maldekstra|200ra|Diversaj formoj de spekulaco.
dekstra|eta|200ra|La ĉefaj spicoj de spekulaco: pipro, cinamo, zingibro, kariofilo kaj muskato.

**Spekulaco**, **spekulaso** aŭ **spickukaĵo** (: *speculaas*, : *Spekulatius*, : *spéculoos*) estas nederlanda, belga kaj okcidentgermania speco de biskvito (kuketo), tradicie bakita por manĝado dum la festo de Sankta Nikolao (en Nederlando la 5-an de decembro, en Belgio la 6-an de decembro). La formato povas varii inter alteco de 5-6 centimetroj ĝis unu metro aŭ pli. En la lastaj jardekoj la malgrandformataj fariĝis haveblaj tutjare. La grandaj estas haveblaj nur en la tagoj antaŭ la festo de Sankta Nikolao.

Spekulaco estas maldensa, tre kraketanta, bruna kaj, plej grave, havas la formon de bildo, ofte bildo de sankta Nikolao mem. Spekulaca pasto ne altiĝas multe. La Nederlanda kaj Belga versioj estas bakitaj per helbruna (beta) sukero kaj bakpulvoro, dum Germana spekulaco uzas bakistan pulvoron kiel fermentigan agenton. Spicoj uzataj en spekulaco estas cinamo, muskato, kariofiloj, zingibro kaj blanka pipro. Iuj variaĵoj uzas migdalan farunon kaj havas splititajn migdalojn en si. Ekster Eŭropo, ekzemple en Usono kaj Aŭstralio, spekulaco estas ofte vendata en la formo de Nederlanda ventmuelilo.

## Komparu kun 
* Spickuko

## Eksteraj ligiloj 
* Pri la vorto "spekulaco" en Esperanto

Kategorio:Bakaĵoj
Liesberg

## Pri la komunumo 
**Liesberg** estas komunumo en la distrikto Laufen en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 1196 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
Liesberg situas en la orienta, supra parto de la Laufenvalo sude de la montetĉeno Blauen, ĉe la bordo de la rivero Birs.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Liesberg limas en nordo al Kleinlützel (Kantono Soloturno), en nordoriento al Röschenz, en oriento al Laufen, en sudoriento al Bärschwil (Kantono Soloturno), en sudo al Courroux (Kantono Ĵuraso), en okcidento al Soyhières (Kantono Ĵuraso), kaj en nordokcidento al Roggenburg.

## Trafiko 
En la stacidomo de Liesberg, kiu situas ĉe la fervojlinio de Bazelo al Delemonto ek de 1993 ne plu haltas pasaĝeraj trajnoj, sed la komunumo estas konektita per poŝtaŭtolinio kun la stacidomo de .

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Liesberg datiĝas el la jaro 1281 kiel *Liesperch*.

En mezepoko en Liesberg apartenis al la Baronejo Zwingen, la regejo de la baronoj de Ramstein. Post ties formorto ĝi kun la baronejo transiris al la Princepiskopejo Bazelo, kies voktoj ĝin regis ĝis la Franca Revolucio en la jaro 1792. Liesberg nun fariĝis parto de la Raŭraĥa Respubliko kaj poste kun la Kantono Laufen estis integrita en la franca departemento Mont-Terrible. En la jaro 1815 la Viena Kongreso atribuis la vilaĝon Liesberg al Kantono Berno. En la jaro 1994 ĝi kun la tuta distrikto Laufen aliĝis al Kantono Bazelo Kampara.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Liesberg
* Liesberg en la Historia Leksiko de Svislando
Nenzlingen

**Nenzlingen** estas komunumo en la distrikto Laufen en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 420 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
Nenzlingen situas en la Laufenvalo sur alteco de 447 m s.m. ĉe la suda deklivo de la monteta ĉeno Blauen. Ĝian sudan limon formas la rivero Birs.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Nenzlingen limas en nordo Pfeffingen en oriento al Grellingen en sudo al Brislach, en sudokcidento al Zwingen, kaj en okcidento al Blauen.

## Trafiko 
Nenzlingen situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Al la publika trafikreto la komunumo estas konektita per poŝtaŭtolinio ek de la stacidomoj de Zwingen kaj de Laufen.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Nenzlingen datiĝas el la jaro 1284 kiel *Nencilingen*.

En la jaro 1944 estis trovita en la kaverno *Birsmatten-Basisgrotte* tombejo el la meza ŝtonepoko el la 4-a jarmilo a.K. kun ina homskeleto.

En la jaro 1462 la Princepiskopejo Bazelo akiris la vilaĝon Nezlingen kaj submetis ĝin al la voktejo Zwingen. Post la Franca Revolucio de 1789, en 1792 la vilaĝo unue aliĝis al la Raŭraĥa Respubliko kaj poste estis integrita al la departemento Mont Terrible de Francio. En la jaro 1815 la Viena Kongreso atribuis ĝin al Kantono Berno. En la jaro 1994 la komunumo kune kun la distrikto Laufen transiris al Kantono Bazelo Kampara.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Nenzlingen
* Nenzlingen en la Historia Leksikono de Svislando
Wahlen BL

**Wahlen** estas komunumo en la distrikto Laufen en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 1370 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
Wahlen situas en la sudo de Laufenvalo ĉe la bordo de la vilaĝa rivereto *Wahlenbach*, kiu en Laufen alfluas al Birs.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Wahlen limas en nordokcidento al la distriktĉefurbo Laufen, en nordo al Brislach, en nordoriento al Breitenbach (Kantono Soloturno), en oriento al Büsserach (Kantono Soloturno), kaj en sudo al Grindel (Kantono Soloturno).

## Trafiko 
Wahlen situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La komunumo estas konektita al la publika trafikreto per poŝtaŭtolinio al Laufen.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Wahlen datiĝas el la jaro 1166 kiel *Waltenen*.

En mezepoko Wahlen estis posedaĵo de la baronoj de Ramstein, la sinjoroj de Zwingen kaj kun la tuta baronejo fariĝis en la 15-a jarcento posedaĵo de la Princepiskopejo Bazelo. Post la Franca Revolucio de 1789, en 1792 la vilaĝo unue aliĝis al la Raŭraĥa Respubliko kaj poste estis integrita al la departemento Mont Terrible de Francio. En la jaro 1815 la Viena Kongreso atribuis ĝin al Kantono Berno. En la jaro 1994 la komunumo kune kun la distrikto Laufen transiris al Kantono Bazelo Kampara.

## Vidu ankaŭ 
* Wahlen

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Wahlen
Roggenburg BL

## Pri la komunumo 
**Roggenburg** estas komunumo en la distrikto Laufen en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 289 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
Roggenburg estas la plej okcidenta komunumo de Kantono Bazelo Kampara. Ĝi situas en flanka valo de Laufenvalo ĉe la bordo de la rivero *Lützel*, alfluanto de Birs kaj la limo de la komunumo kun Francio.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo limas al Ederswiler (Kantono Ĵuraso), Kiffis (Francio), Kleinlützel (Kantono Soloturno), Liesberg, Movelier (Kantono Ĵuraso), Pleigne (Kantono Ĵuraso), kaj Soyhières (Kantono Ĵuraso).

## Trafiko 
Roggenburg situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La komunumo estas konektita al la publika trafikreto per du poŝtaŭtolinioj, unu al Laufen kaj la alia al Delemonto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Roggenburg datiĝas el la jaro 1207 kiel *Rokinberc*.

La vilaĝo Roggenburg apartenis al la Grafoj de Thierstein kaj estis transigita en la jaro 1454 al la Princepiskopejo Bazelo. Post la Franca Revolucio de 1792 ĝi apartenis dum kelkaj monatoj al la Raŭraĥa Respubliko kaj de 1793 ĝis 1815 al la franca departemento Mont Terrible, kiu ek de 1800 estis ligita kun la departemento Haut-Rhin. Per la decido de la Viena Kongreso la vilaĝo en la jaro 1815 estis atribuita al la distrikto Delemonto de Kantono Berno.

Dum la ĵurasaj balotoj la germanlingva komunumo voĉdonis la 7-an de septembro 1975 por restado ĉe Kantono Berno kaj estis post la fondo de Kantono Ĵuraso la 1-an de januaro 1979 atribuita al la distrikto Laufen. Kiam la distrikto Laufen en la jaro 1994 transiris al Kantono Bazelo Kampara, la komunumo Roggenburg volis resti ĉe Berno, sed ĉar la leĝo pri la transiro de la distrikto Laufen al Bazelo Kampara ne antaŭvidis la apartan transiron de unuopaj komunumoj, Roggenburg kun la tuta distrikto fariĝis parto de Kantono Bazelo Kampara.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj komunumoj kun la nomo Roggenburg

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Roggenburg
Bejucal de Ocampo

**Bejucal de Ocampo** estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Bejucal de Ocampo. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07010.

Tio estas la malplej katolika komunumo en Meksika malplej katolika subŝtato, ĉar nur 19% rezidantoj estas katolikoj, kaj plimulto estas atestantoj de Jehovo aŭ baptistoj.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 6612 loĝantojn. El tiuj estis 3309 viroj kaj 3303 virinoj. La komunumo havas surfacon de 82 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 2300 metroj super la marnivelo.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 3617 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 2921 scipovis legi kaj skribi kaj 693 personoj estis analfabetoj. Do 81% de la personoj scipovis legi kaj skribi kaj 19% estis analfabetoj.

6673 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 56 personoj estis indiĝenoj. Tio signifas ke 0.84% de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Bejucal de Ocampo  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Chiapas