Huey Long

**Huebert Pierce “Huey” LONG, Jr.** (naskiĝis la 30-a de aŭgusto 1893 en Winnfield nord-centra Luiziano - mortis la 10-a de septembro 1935 en Baton Rouge, Luiziano), kromnomita La **Reĝfiŝo**, estis usona politikisto (Demokrata Partio) en la ŝtato Luiziano. 

Long estis la partiestro en sia ŝtato kaj ĝuis vastan subtenon, kaj estis ofte  priskribita kiel radikala populisto pro sociajn progresismajn vidpunktojn. 

Li subtenis Franklin D. Roosevelt en la prezidanta elekto de 1932, kaj en julio 1933 anoncis sian intencon kandidatiĝi por prezidanto en la sekva elekto. La 8-an de septembro 1935, li estis mortige vundita per pistolpafo en la atako kontraŭ la Ŝtata Kapitolo de Luiziano.

## Politiko 
Kiam li komencis sian juran praktikon en Baton Rouge , li akiris reputacion kiel defendanto de malriĉaj farmistoj kaj laboristoj, konstruante reton de kontaktoj, kiu poste helpis lin eniri lokan politikon.

Dum lia guberniestreco, edukaj institucioj kaj hospitaloj estis vastigitaj, sociala sistemo estis establita por trakti sanservon por malriĉuloj, kampara izoliteco estis forigita per vojoj kaj pontoj, kaj senpagaj lernolibroj estis provizitaj al studentoj. Long restas polemika figuro en Luiziano. Kelkaj vidas Long kiel viron, kiu, sub la ĝustaj cirkonstancoj, povus esti gvidinta Usonon al ekstremisma reĝimo kun populismaj tendencoj similaj al la eŭropaj reĝimoj de la 1930-aj jaroj.

Lia plano pri riĉecdistribuo estis kreita en 1934, sub la moto "Ĉiu homo estas reĝo" (), kiu ankaŭ nomiĝis lia aŭtobiografio. La plano proponis redistribuon de riĉeco per "riĉecimposto" al entreprenoj kaj individuoj, kiu forigus malriĉecon kaj senhejmecon dum la Granda Depresio. Por stimuli la ekonomion, Long subtenis registarajn investojn en publikajn verkojn, edukadon kaj pensiojn. Li interalie kritikis la politikojn de la Federacia Rezerva Sistemo.

Li akiris tutlandan atenton en 1934 per la kampanjo "Kunhavigu Nian Riĉecon", kiun li iniciatis responde al la Granda Depresio kaj kiel kontraŭkampanjo al la Nov-Interkonsento de Roosevelt. En ĉi tiu kampanjo, li alvokis al ampleksa redistribuo de riĉeco, inkluzive de la postulo, ke al ĉiu familio estu garantiita baza enspezo, por kiu altaj enspezoj estus pli peze impostataj. Kritikistoj konsideris ĉi tiujn planojn radikalaj aŭ nepraktikeblaj.

Li estas konsiderata demagogo kaj lia gvidstilo estis konsiderata aŭtokrata ĉar li provis atingi siajn politikajn celojn per patroneco kaj ĉantaĝo, inter aliaj metodoj, kaj atakis siajn kontraŭulojn per agresemaj polemikoj. Li famiĝis pro sia 15-hora obstrukco en la Senato, en kiu li prezentis, interalie, siajn receptojn por frititaj ostroj. Li uzis tion por provi malhelpi la aprobon de leĝprojekto, kiun li kredis favori riĉajn civitanojn kaj malavantaĝigi malriĉulojn. 

## Atenco 
Long mortis la 10-an de septembro 1935, pro pafvundoj, kiujn li ricevis du tagojn antaŭe dum atenco ĉe la Luiziana Ŝtata Kapitolo en Baton Rouge. Lia supozebla insidmurdisto, kuracisto Carl Austin Weiss, estis la bofilo de juĝisto Benjamin Pavy, kontraŭulo de Long, kies forigon pro politikaj kialoj Long celis tiun saman tagon. Weiss estis pafmortigita de polico kaj la korpogardistoj de Long tuj post la pafado. Pro la granda nombro da pafoj (Weiss estis trafita de 62 kugloj), oni komence suspektis, ke Long mem eble estis mortigita per devaga pafo pafita de siaj propraj korpogardistoj, teorio nun konsiderata refutita. 

## Heredo 
Post la morto de Long en 1935, kelkaj membroj de lia familio fariĝis politike aktivaj.

* Lia edzino, Rose McConnell Long, estis usona senatano por Luiziano de 1936 ĝis 1937.
* Lia filo, Russell B. Long, estis usona senatano por Luiziano de 1948 ĝis 1987.
* Lia pli juna frato, Earl Long, estis Guberniestro de Luiziano (1939–1940, 1948–1952, 1956–1960).
* Lia pli maljuna frato, George S. Long, reprezentis la nun aboliciitan 8-an Distrikton de Luiziano en la Reprezentantĉambro de 1953 ĝis 1958.
* Lia nevo, Gillis William Long, reprezentis Luizianon en la Usona Ĉambro de Reprezentantoj inter 1963 kaj 1965 kaj denove de 1973 ĝis 1985.

La romano *All the Kings Men* de Robert Penn Warren el 1946 baziĝis sur la politika leviĝo kaj falo de Long. Ĝi estis adaptita en filmon en 1949 (vidu *It Could Happen Anywhere*). Ĝi estis refarita en samnoman filmon en 2006, reĝisorita de Sean Penn.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Lowry, Rich (la 10an de aŭgusto 2023). "Donald Trump estas nia Huey Long". *Politico*.

Kategorio:Usonaj politikistoj
Kategorio:Usonaj socialdemokratoj
Kategorio:Usonaj kontraŭmilitaj aktivuloj
Kategorio:Usonaj kontraŭkomunistoj
Kategorio:Guberniestroj de Luiziano
Kategorio:Atencitoj