open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
The Life and Opinions of Tristram Shandy, Gentleman

**La vivo kaj opinioj de Tristram Shandy, ĝentlemano** (en la angla: ***The Life and Opinions of Tristram Shandy, Gentleman***), aŭ mallonge **Tristram Shandy**, estas la plej grava verko de la angla verkisto Laurence Sterne, kiun li komencis verki en 1759. 

## Fono 
La angla verkisto Laurence Sterne verkis ĝin ekde 1759 kaj dum la venontaj dek jaroj, kaj ĝi estis publikigita en naŭ volumoj en du malsamaj eldonoj. La libro estas skribita kiel memkonscia romano kaj amuzas sin per konvencioj kiuj estis oftaj en literaturo tiutempe (kaj eĉ poste). La intrigo teksas kaj tordas dum deflankiĝo de diversaj teoriaj diskutoj kaj partintrigoj. La libro ankaŭ havas diversajn dezajnajn strangaĵojn kiel ekzemple malplenaj kaj nigrigitaj paĝoj.

## Intrigo 
Malgraŭ kio estas dirita en la nomo de la libro, Tristram Shandy estas la rakontanto kaj ne ĉeestanta rolulo; fakte, li ne naskiĝis ĝis la tria volumo. La plej granda parto de la libro priskribas la situaciojn kaj konfliktojn kiuj ekestis pro la diferencoj en karaktero inter la diversaj protagonistoj (kaj Tristram mem ne estas protagonisto ĉeestanta en la libro). Jam la tago de naskiĝo de Tristram, ĉirkaŭ 200 paĝoj estas plenplenaj de diversaj diskutoj pri fortikaĵoj, akuŝistaj metodoj, nomoj kaj nazoj kaj ilia efiko al la karaktero de persono, religiaj predikoj kaj teologiaj debatoj. La libro estas ŝarĝita de citaĵoj (kelkaj el ili intence distorditaj) de malsamaj pensuloj de malsamaj periodoj.

## La roluloj 
* **Walter, la patro de Tristram** - inteligenta kaj amara viro kun absurde fonditaj teorioj pri ĉiu temo en la mondo, kiujn li rafinas uzante rigidajn kaj unikajn inferencajn regulojn.
* **Toby, la onklo de Tristram** - ĝentila kaj senkulpa, kun infana personeco kaj elstara furoro por fortikaĵoj kaj armeaj temoj.
* **Trim**- la servisto de Toby kaj lia partnero en la fortikaĵludoj.
* **Dr. Slope** - kuracisto kiu venas por naski Tristram.

## En Esperanto aperis 
* el: *La vivo kaj la opinioj de Tristram Shandy, sinjoro* / Lawrence Sterne. - En: Angla antologio ; pp. 290-296, vol. 1

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Libroj aperintaj en 1750-1759
Kategorio:Britaj libroj
Kategorio:Romanoj
Kategorio:Pikareskaj romanoj
Shandy, Tristram
Shandy, Tristram
Pirimidinosulfinata acido

**Pirimidinosulfinata acido** estas organosulfura kombinaĵo kaj deirpunkto por sennombraj derivaĵoj uzataj en kemiaj sintezoj kaj industrio. Ĝenerale la  natriaj saloj de la pirimidinosulfinataj acidoj estas pli stabilaj ol la acida formo. Pirimidinosulfinataj acidoj estas pli acidaj ol la korespondaj karboksilataj acidoj. Ofte la pirimidinosulfinataj acidoj estas produktataj el la korespondaj saloj kiuj estas facile troveblaj. 

Pirimidinosulfinata acido estas neakordigebla kun aminoj, bazoj, akvo kaj ordinaraj metaloj. Ĝi liberigas konsiderindan varmamason kiam diluita kun akvo. Ĝi estas koroda substanco kaj malkomponiĝas sub varmagado ellasante karbonatajn oksidojn kaj sulfurajn oksidojn. Pirimidinosulfinata acido estas krudmaterialo uzata en medicino kaj kiel pesticido.

## Reakcioj
### Reakcio 1
* Preparado de *pirimidino-2-sulfinata acido* per interagado de *pirimidino* kun *sulfura duoksido*:

### Reakcio 2
* Preparado de *akvo* per interagado de *pirimidino* kun *tionila klorido*:

### Reakcio 3
* Preparado de *pirimidino-2-sulfinata acido* per interagado de *metilpirimidino* kun *sulfurila klorido*:

### Reakcio 4
* Preparado de *propila pirimidino-2-sulfinato* per traktado de *pirimidino-2-sulfinata acido* kun *propanolo*:

### Reakcio 5
* Preparado de *natria pirimidino-2-sulfinato* per interagado de *pirimidino-2-sulfinata acido* kun *natria hidroksido*:

## Vidu ankaŭ
* Sulfinata acido
* Pirimidinosulfonata acido

Kategorio:Sulfuraj kombinaĵoj
Kategorio:Sulfinatoj
Vic-sur-Aisne (stacidomo)

**Vic-sur-Aisne** estas franca varstacidomo sur linio  - , situanta en  Ressons-le-Long, apud Vic-sur-Aisne, en departemento Aisne, regiono Hauts-de-France.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de linio Rochy-Condé - Soissons (317000).

## Vidu ankaŭ 
* Vic-sur-Aisne
* Ressons-le-Long

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fret SNCF
Kategorio:Fervojaj stacioj en Aisne
Kategorio:Ressons-le-Long
Vic-sur-Aisne

**Vic-sur-Aisne** estas franca  situanta en departemento Aisne, regiono Hauts-de-France.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Vicois*.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Aisne
* Vic-sur-Aisne (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Vic-sur-Aisne ĉe CdC Retz-en-Valois

Kategorio:Komunumoj de Aisne
Lili Walters

**Lili Walters,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Walters Lili** estis hungara aktoro, reĝisoro. Ŝia patrino estis Katalin Lőrinc.

Lili Walters naskiĝis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Lili Walters devenis el varia (irlandana-hungara) familio. Ŝi duonorfiĝis en sia aĝo 3, poste ŝia edukpatro estis János Eifert. Ŝi estis videbla en filmoj ekde 2013. Tiutempe ŝi studis en aktorakademio de Teatro Magyar kaj studis estetikon en Katolika Universitato Péter Pázmány, fine ŝi akiris teatroreĝisoran diplomon en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto) en 2021. Ŝia ĉefinstruisto estis László Bagossy. Ŝi ricevis aktorpremion en 2020.

## Ŝiaj teatraj roloj (elekto) 
* Svjatlana Aljeksijeviĉ: *Elhordott múltjaink* (origine *The secondhand time*) -
* Witold Gombrowicz: *Yvonne, burgundi hercegnő* (origine Iwona, księżniczka Burgunda) - Iza kaj ankaŭ reĝisoro

## Ŝiaj kinaj filmaj roloj (elekto) 
* *Senki szigete* (2014)
* *No Place Like On The Road* (2017) - Szilvi
* *Drakulics elvtárs* (2019) - Mária Magyar
* *Űrpiknik* (2021) - Panna

## Ŝiaj televiziaj filmaj roloj (elekto) 
* *Tóth János* (serio, 2017) - praktikanto
* *Egynyári kaland * (serio, 2019) - Luca
* *Apatigris* (serio, 2021) - Nóri

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* http://eifert.hu/blog/wp-content/uploads/2016/06/2016.06.-ELLE_Egy-cuki-punk-Walters-Lili-interj%C3%BA-03-04.jpg
* https://hvg.hu/kultura/20181019_A_legmenobb_fiatal_magyar_szinesznok_4_Walters_Lili

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Preventa milito

[eta|170ra|[George W. Bush en 2004.]]
La **preventa milito** (aŭ *preventa atako*) estas tiu armita agado entreprenita cele (ĉu reale aŭ pretekste) al forpelo de ofensivo aŭ invado perceptita kiel tuja, aŭ por gajni strategian avantaĝon en tuja konflikto aŭ milito. Kvankam ĝi kutime ne estas prezentata kiel formo de memdefendo, la legitimeco de la preventa milito estas celo de intensa debato, ĉefe pro la malfacilo interkonsenti ĉu la perceptita minaco estas reala kaj, okaze de realo, ĉu temas pri tuja danĝero kiu pravigas kaj justigas la atakon, aŭ ĝi estas uzata kiel preteksto por esti la unua kiu atakas.

Laŭ la klasika kompreno, la memdefendo estus limigita al reago al armita atako, laŭ la artikolo 51a de la Ĉarto de la Unuiĝintaj Nacioj. Tamen, estas antikva praktiko ke tuja minaco venanta de najbara ŝtato aŭ de tumulto devena el malamikaj fortoj en eksterlanda teritorio povus justigi preventajn atakojn. La juristaj fakuloj citas por ekzemplo la aferon de Karolino de 1837 kiam britaj fortoj en Kanado trapasis la landlimon al Usono kaj mortigis kelkajn kanadajn ribelulojn kaj usonan civitanon kiu estis preparanta ofensivon kontraŭ la britoj en Kanado.

Dum la 1930-aj kaj 1940-aj jaroj la ekspansiema politiko de Nazia Germanio estrita de Adolf Hitler faris abundan uzadon de la preventa milito por iom post iom alproprigi sin de teritorioj el aliaj landoj, kiuj teorie estis kovantaj minacojn kontraŭ Germanio aŭ kontraŭ germanoj. Pli moderne, la doktrino de la tiama usona prezidento George W. Bush pri preventaj atakoj referencis al ebla minaco fare de "kromŝtatoj" kiuj per armiloj de amasa detruo endanĝerigas la mondan pacon. Poste oni pruvis, ke la ekzistado de tiaj armiloj estis nepruvitaj, sed ĉiuokaze la preventa milito instigita de Usono rezultis en la Iraka milito kaj an aliaj konfliktoj de la mondoregiono.

## Bibliografio 
* Santolaria de Puey kaj Cruells José-Apeles. *Guerra preventiva*. Publikita la 27an de julio 2008. Konsultita la 14an de aŭgusto 2014.

Kategorio:Militado laŭ tipoj
Kategorio:Militoj
Rostěnice

**Rostěnice** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Rostěnice-Zvonovice. Ĝi troviĝas proksimume 7&nbsp;km sude de Vyškov. Estas ĉi tie registritaj 115 adresoj. Daŭre ĉi tie vivas  ().

**Rostěnice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 4,67&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1141. Ĝis la jaro 1945 Rostěnice estis konsisto de germana lingva insuleto en Vyškov-ĉirkaŭaĵo.

## Loĝantaro
## Memorindaĵoj 
* Paroĥa preĝejo de sanktaj Cirilo kaj Metodo
* Komplimento kun statuo de sankta Johano Nepomuka
* Statuo de sankta Johano Nepomuka
* Kamparana bieneto n-ro 7
* Kamparana bieneto n-ro 51
* Kamparana bieneto n-ro 52
* Kamparana bieneto n-ro 53

## Pluaj fotoj 

Rostěnice-Zvonovice, Rostěnice, obecní úřad (2017-08-26; 01).jpg|Municipa ofico
Rostěnice-Zvonovice, Rostěnice, zastávka (2017-08-26; 01).jpg|Aŭtobusa haltejo en vilaĝplaco
Rostěnice-Zvonovice, Rostěnice, kostel sv. Cyrila a Metoděje (2017-08-26; 02).jpg|Preĝejo de sanktaj Cirilo kaj Metodo
Rostěnice-Zvonovice, Rostěnice, výklenková kaplička (2017-08-26; 01).jpg|Niĉa kapeletp kun statuo de sankta Johano Nepomuka
Rostěnice-Zvonovice, Rostěnice, dům čp. 7 (2017-08-26; 02).jpg|Bieneto n-ro 7
Rostěnice-Zvonovice, Rostěnice, domy se žudrem (2017-08-26; 01).jpg|Bienetoj n-ro 52 kaj 53

Kategorio:Rostěnice-Zvonovice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Vyškov
Kategorio:Setlejoj en Vyškova pordego
Kata Wéber

**Kata Wéber** [vEber], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Wéber Kata** estis hungara aktoro, scenaristo. Ŝia edzo estis Kornél Mundruczó .

Kata Wéber naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Kata Wéber maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1998, poste ŝi akiris aktoran diplomon en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto) en 2002. Ŝia ĉefinstruisto estis Miklós Benedek. Ŝi komencis sian aktoran karieron en Teatro de Nyíregyháza. Inter 2004-2013 ŝi estis membro de Teatro Radnóti, poste ŝi sendependiĝis. Baldaŭe ŝi ludis en diversaj teatroj. Ŝi edziniĝis kaj naskis filinon.

## Ŝiaj teatraj roloj (elekto) 
* William Shakespeare:
** *Dekdua Nokto aŭ Epifanio : aŭ kiel vi volas* - Viola
** La Komedio de Eraroj - 
** *Timono de Ateno* -
* István Örkény: *Pisti a vérzivatarban* - anĝelo
* Ferenc Molnár:
** *Az üvegcipő* - Viola
** *Riviera* - Elvira
* Anton Ĉeĥov: Ĉeriza ĝardeno - Varja
* Bertolt Brecht: La Bonulo de Siĉŭano - nevino

## Ŝiaj kinaj filmaj roloj (elekto) 
* *Afta* (mallonga filmo, 2001) -
* *Fiú a vonaton* (2016) - Eszter

## Ŝiaj televiziaj filmaj roloj (elekto) 
* *Kisváros* (serio, 1998) -
* *Könyveskép* (serio, 2006) - Adél Gedő
* *Hangyatérkép* (2011) - Ági

## Ŝiaj scenarlibroj 
* *Fehér isten* (2014)
* *Jupiter holdja* (2017)
* *Pieces of a Woman* (2020)
* *Evolution* (2021)

## Vidu, aŭdu (angle) ankaŭ 
* https://www.youtube.com/watch?v=d4oXUHWwNWA

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* https://port.hu/adatlap/szemely/weber-kata/person-108568

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj scenaristoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Račice-Pístovice

**Račice-Pístovice** (devene *Ratzici*) estas municipo en Ĉeĥio situanta en distrikto Vyškov en&nbsp;Sudmoravia regiono. Ambaŭ vilaĝoj, Račice kaj Pístovice, estas kunigitaj en unu municipon ekde la jaro 1960. Ĝi troviĝas 9&nbsp;km nordokcidente de urbo Vyškov en valo de rivereto Rakovec sur montarpiedo de Drahana montetaro. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La historio de municipo Račice-Pístovice komenciĝas skribi en la jaro 1227, kiam ni trovas en testamento de Kojata la 4-a Hrabišice la unuan skribmencion pri Račice. En la jaro 1960 okazis unuiĝo de Račice kun Pístovice en unu municipon, portanta la nomon Račice-Pístovice.

## Loĝantaro
## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de Anunciacio de Sinjoro – filia preĝejo
* Kastelo Račice – estis konstruita sur loko de eksa burgo en la jaroj 1275–1285. La burgon lasis konstrui Eufemie kaj Svatochňa, bofilinoj de Kojata z Hněvína. La burgo estis en la jaroj 1568–1585 fare de Hanuš Haugvic alikonstruita en renesancan kastelon kaj en la 30-aj jaroj de la 19-a jarcento fare de barono Mundy empire reguligita. Post la jaro 1945 ĝi servis kiel refreŝigeja centrejo kaj ekde la jaro 1959 havis sidejon en ĝi aparta internejo kaj faka metilernejo.

## Pluaj fotoj 

Račice (Račice-Pístovice) - zámek, brána obr01.jpg|pordego de la kastelo
Račice (Račice-Pístovice) - obecní úřad obr02.jpg|municipa ofico
Račice (Račice-Pístovice) - sokolovna.jpg|sokol-domo
Račice (Račice-Pístovice) - restaurace a penzion U Pastorků.jpg|restoracio kaj pensiono U&nbsp;Pastorků
Račice (Račice-Pístovice) - S část vsi, škola obr03.jpg|lernejo

Račice-Pístovice, Pístovice, zvonice (2017-08-26; 02).jpg|vilaĝplaco kun sonorilejo
Račice-Pístovice, Pístovice, náves (2017-08-26; 02).jpg|vilaĝplaco
Pístovice - Pístovický mlýn obr01.jpg|Muelejo en Pístovice
Pístovice - Pístovický rybník obr02.jpg|Fiŝlago en Pístovice
Račice-Pístovice, Pístovice, pomník Rudé armády (2017-08-26; 01).jpg|monumento de Ruĝa Armeo


Kategorio:Municipoj en distrikto Vyškov
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Vyškov
Kategorio:Eksaj kampurboj en Ĉeĥio
Kategorio:Municipoj en Ĉeĥio kun kunmetita nomo
Dhuys et Morin-en-Brie

**Dhuys et Morin-en-Brie** [dɥis e mɔʁɛ̃ ɑ̃ bʁi] estas nova franca  situanta en departemento Aisne, regiono Hauts-de-France.

## Konsisto 
* Marchais-en-Brie (sidejo)
* Artonges
* La Celle-sous-Montmirail
* Fontenelle-en-Brie

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Aisne
* Artonges (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Novaj komunumoj de Aisne
Artonges

**Artonges** estas malaperinta franca  situanta en departemento Aisne, regiono Hauts-de-France.

Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas *Artongeois*.

Ĝi nun formas parton de Dhuys et Morin-en-Brie.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Aisne
* Artonges (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  (Dhuys et Morin-en-Brie)

Kategorio:Dhuys et Morin-en-Brie
Kategorio:Malaperintaj komunumoj de Aisne
Souvigny-en-Sologne

''''* estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Loir-et-Cher*, en la regiono Centro-Valo de Luaro ( ). Fine de  en la komunumo vivis . Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Romorantin-Lanthenay* kaj al la kantono *''.

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Loir-et-Cher

Kategorio:Komunumoj de Loir-et-Cher
Zvonovice

**Zvonovice** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Rostěnice-Zvonovice. Ĝi troviĝas proksimume 7&nbsp;km sude de Vyškov. Estas ĉi tie registritaj 62 adresoj. Daŭre ĉi tie vivas  ().

**Zvonovice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,86&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1355. Ĝis la jaro 1945 Zvonovice estis konsisto de germana lingva insuleto en Vyškov-ĉirkaŭaĵo.

## Loĝantaro
## Memorindaĵoj 
* Kapelo de sankta Bartolomeo
* Kamparana domo n-ro 1
* Kamparana domo n-ro 15
* Kamparana domo n-ro 23
* Kamparana domo n-ro 44
* Kamparana bieneto n-ro 17
* Kamparana bieneto n-ro 26
* Kamparana bieneto n-ro 27

## Pluaj fotoj 

Rostěnice-Zvonovice, Zvonovice, západní ulice (2017-08-26; 01).jpg|Okcidenta parto de la vilaĝo
Rostěnice-Zvonovice, Zvonovice, náves (2017-08-26; 03).jpg|Okcidenta parto de vilaĝplaco
Rostěnice-Zvonovice, Zvonovice, kaple sv. Bartoloměje (2017-08-26; 02).jpg|La vilaĝplaco kun kapelo de sankta Bartolomeo
Rostěnice-Zvonovice, Zvonovice, hasičská zbrojnice (2017-08-26; 01).jpg|Eksa fajroestingista armilejo
Rostěnice-Zvonovice, Zvonovice, dům čp. 23 (2017-08-26; 01).jpg|Domo n-ro 23
Rostěnice-Zvonovice, Zvonovice, dům čp. 44 (2017-08-26; 01).jpg|Domo n-ro 44
Rostěnice-Zvonovice, Zvonovice, dům čp. 17 (2017-08-26; 01).jpg|Bieneto n-ro 17
Rostěnice-Zvonovice, Zvonovice, dům čp. 26 (2017-08-26; 03).jpg|Bieneto n-ro 26

Kategorio:Rostěnice-Zvonovice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Vyškov
Kategorio:Setlejoj en Vyškova pordego
Järviradio

**Järviradio** estas finna en 1987 fondita radiokanalo. Unue ĝi estis lokkanalo de orienta parto de Suda Ostrobotnio sed mem ĝia areo multe kreskis. Jam en 2000-aj jaroj ĝi estis aŭdata ankaŭ en granda parto de alia Ostrobotnio kaj Meza Finnlando, kaj nun ekzemple en Helsinko kaj pli nordo ol Oulu. Järviradio sendas multe speciale finnajn furorkantojn. Tamen ĝi sendas ankaŭ ekzemple pop-muzikon, rokon, kontreon, ĵazon kaj klasikan. Ĝia ĉefstudio estas en Alajärvi. Aliaj studioj estas almenaŭ en Kemi kaj Riihimäki. La kanalo sendas ankaŭ multe protestantan kristanan programaron. Ĝi sendas ekzemple diservoj de konservativa lestadianismo. En 2021 areo de Järviradio vastigis al Asikkala kaj Nivala.

Kategorio:Radioprogramoj
Kategorio:Amaskomunikiloj en Finnlando
Kalvinana preĝejo (Gyula)

La **Kalvinana preĝejo** estas religia monumento historia en Hungario, en urbo Gyula.

## Historio 
Depost dominado de turkoj vivis jam kalvinanoj en Gyula. Ili konstruis la nun videblan preĝejon inter 1791-1795. Ĝi bruldetruiĝis en 1801, la rekonstruaj laboroj finiĝis post 3 jaroj laŭ planoj de Antal Czigler. La kirko estis pligrandigita en 1821 kaj 1875, renovigita en 1995 kaj 2020. La provizora orgeno estis farita en 1822, la pli nova en 1828.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola en korto, sed la fasado renkontiĝas kun la trotuaro. La fasado estas simetria, meze plej supre la turo altiĝas, plej malsupre la enirejo funkcias. Sur la fasado estas videblaj apud la enirejo po unu fenestroj, pli supre 3 fenestroj. La navo estas brikoforma. Interne la galerio estas duetaĝa kaj volbarka.

## Fontoj 
* https://library.hungaricana.hu/hu/view/BEKM_Gyf_07_Refegyh/?pg=6&layout=s
* hungare kun foto 
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto

Gyula
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Gyula
Sicherheitspolizei

La ***Sicherheitspolizei*** (tradukebla al *Polico de Sekureco*), foje mallongigita kiel ***SiPo***, estis termino uzata en Germanio por referenci al tipo de polico jam malaperinta. En Nazia Germanio ĝi estis uzata por priskribi la sekurecagentejojn zorgintaj pri la esplorado pro politikaj krimoj kaj deliktoj, alivorte pri politika subpremado. Ĝi estis kreita kombinante fortojn el la Gestapo (Sekreta Polico de la Ŝtato) kaj la *Kriminalpolizei* (KriPo, Krimpolico), kaj ekzistis inter 1936 kaj 1939. Ekde 1939 ĝi estis transigita kaj metita sub la aŭtoritateco de la *Reichssicherheitshauptamt* (RSHA), kiel unu de la sep departementoj de kiuj estis komponita tiu ŝtata agentejo.

La termino havas siajn originojn en Aŭgusto 1919, kiam la defenda ministerio de la nova Vajmara Respubliko establis *Sicherheitswehr* kiel policforto militistigita por agadi okaze de tumultoj aŭ strikoj. Tamen, pro la nombraj limoj de la armeo pro la postuloj de la Traktato de Versajlo, finfine estos renomita kiel *Sicherheitspolizei* por kaŝi ties realajn intencojn. Spite tion, ĝi estis konsiderata militista korpuso kaj la rekrutado estis realigita grandskale inter la suboficiroj kaj oficiroj devenaj de la iama Germana Imperia Armeo.​

Post la fino de la Dua Mondmilito, la esprimo *Sicherheitspolizei* laŭdire estis uzita en la Germana Demokratia Respubliko por referenci kelkajn fortojn kiuj komponis la sekretan policon de Orienta Germanio (GDR).

## Notoj 
Kategorio:Nazia Germanio
Kategorio:Gestapo
Kategorio:Germanaj vortoj kaj esprimoj
Kategorio:Germania juro
Kategorio:Sekretaj servoj de Germanio
Kategorio:Nazia terminologio
Plano Madagaskaro

La **plano Madagaskaro** estis propono de la nazia germana registaro por perforte relokigi la judan loĝantaron de Eŭropo en la insulo Madagaskaro. Franz Rademacher, estro de la Jud-Departemento de la germana Ministerio de Eksteraj Aferoj, proponis la ideon en Junio 1940, jam antaŭ la falo de Francio. La propono postulis la redonon de la kontrolo de Madagaskaro, tiam franca kolonio, al Germanio kiel parto de la baldaŭa pactraktado.

250px|eta|Loko de la insulo Madagaskaro, tiam franca kolonio, ĉe la sudorienta marbordo de la afrika kontinento.

La ideo perforte resetligi la polajn judojn en Madagaskaro, kiu tiam formis parton de la Franca Imperio, estis esplorita de la pola registaro jam en 1937, sed la laborgrupo sendita por taksi la eblojn de la insulo determinis, ke ĝi povus gastigi nur inter 5 000 kaj 7 000 familiojn, aŭ eĉ nur 500 laŭ kelkaj ĉirkaŭkalkuloj. Ĉar la klopodoj de la nazioj por helpi la elmigradon de la juda loĝantaro el Germanio antaŭ la Dua Mondmilito havis nur malgrandan partan sukceson, la ideo deporti judojn al Madagaskaro estis rekaptita de la nazia registaro en 1940.

Rademacher rekomendis la 3an de Junio 1940, ke Madagaskar iĝu destino por la judoj de Eŭropo. Kun la aprobo de Adolf Hitler, Adolf Eichmann publikigis memorandon la 15an de Aŭgusto 1940 en kiu oni petis la resetlejon de unu miliono de judoj jare dum kvar jaroj, kun la insulo regata kiel polica ŝtato sub la SS. Oni supozis, ke multaj judoj pereos pro la malfacilaj vivkondiĉoj kiujn devos suferi la judoj se oni aplikos la planon. La plano ne estis aplikebla pro la navigblokado fare de la britoj. Oni prokrastis la planon post la nazioj estis venkitaj en la Batalo de Anglio en Septembro 1940, kaj oni arkivigis ĝin definitive en 1942 pro la iniciato de la Fina Solvo, nome la sistema politiko de genocido de judoj, al kiu oni tendencis en la Nazia Germanio.

## Vidu ankaŭ 
* Brita Ugando-programo
* Fina Solvo
* Antisemitismo
* Naziismo
* Genocido

## Notoj 
## Bibliografio 
* Brechtken, Magnus (1997). *Madagaskar für die Juden. Antisemitische Idee und politische Praxis 1885-1945.* Munich: Oldenbourg. ISBN 3-486-56240-1.

Kategorio:Nazia Germanio
Kategorio:Holokaŭsto
Kategorio:1940
Kategorio:Historio de Madagaskaro
Kategorio:Judismo en Germanio
Silvaneh

**Silvaneh** (perse : سيلوانه ) **Sīlvāneh** aŭ en Esperanto **Silvanao** estas urbeto en la provinco Okcidenta Azerbajĝano (Āz̄arbāyjān-e Gharbī), Irano. En 2016 Silvaneh havis 1 614 loĝantojn.
Silvaneh estas regiono en Urmia, regiono en Irano, kun pura oksigeno. Estas 19 regionoj en la mondo, kiuj havas puran oksigenon kaj Silvaneh estas unu el ili.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  (
* Turismaj vidindaĵoj en Silvaneh ()

Kategorio:Urboj de Irano
Pístovice

**Pístovice** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Račice-Pístovice. Ĝi troviĝas en valkaldrono inter terlangoj de Drahana montetaro, proksimume 8&nbsp;km okcidente de Vyškov. Estas ĉi tie registritaj 204 adresoj. Daŭre ĉi tie vivas  ().

**Pístovice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 6,96&nbsp;km².

## Historio 
La historio de Pístovice estas mallarĝe kunigita kun la historio de Račice, kun kiu ĝi estis kunigita en la jaro 1960.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Sonorilejo
* Monumento de Ruĝa Armeo

## Pluaj fotoj 

Račice-Pístovice, Pístovice, náves (2017-08-26; 02).jpg|Vilaĝplaco en Pístovice
Račice-Pístovice, Pístovice, zvonice (2017-08-26; 01).jpg|Sonorilejo
Račice-Pístovice, Pístovice, pomník Rudé armády (2017-08-26; 01).jpg|Monumento de Ruĝa Armeo
Račice-Pístovice, Pístovice, kříž u zvonice (2017-08-26; 01).jpg|Kruco ĉe la sonorilejo
Pístovická riviéra.jpg|Riviero de Pístovice

Kategorio:Račice-Pístovice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Vyškov
Kategorio:Setlejoj en Drahana montetaro
Invado de Danio

eta|230px|Danaj soldatoj ĉe kontraŭtanka kanono, en la unuaj horoj de la invado.
La **Invado de Danio** fare de Germanio estis parto de la Operaco Weserübung plenumita ekde la 9a de Aprilo 1940, kiam la germanoj trapasis la danan landlimon, perfortante ties neŭtralecon. Por eviti neutilan sangelverŝadon, la Dana Registaro kapitulacis preskaŭ tuje, kaj kiel rekompenco teorie oni respektis ties aŭtonomecon kaj oni permesis la foriron de la membroj de la juda komunumo. La germana kampanjo kontraŭ Danio estis la plej mallonga de la milithistorio.

La germana okupacio iĝis malamika kiam danoj ekfaris laborojn de sabotado en la somero 1942. Tiu okupacio finiĝis la 5an de Majo 1945, kiam Germanio kapitulacis al la Aliancanoj.

## Eventoj de la unua tago 
* Je la 5.15 komenco de la germana agreso al insuloj kaj en la norda Jutlando, aviada atako al aerodromo en Værløse - detruo de 11 kaj damaĝo de 14 danaj aviadiloj
* 5.20: Germana ultimato al la dana registaro pri nerezisto
* 7.30: La registaro akceptis germanajn postulojn - ĝis fino de la tago germanoj ekposedis Danion

## Konsekvencoj 
La ĉefa konsekvenco de tiu invado estis la totala Okupacio de Danio fare de Nazia Germanio, kio daŭris ĝis Majo 1945, kiam la lastaj germanaj trupoj kantonmentigitaj en la lando kapitulacis al la brita armeo sen opozicii gravan reziston.

Estis dekomenca milda traktado fare de Germanio al la dana popolo dum la unuaj jaroj de la militokupacio, eble pro la ideologio de la nordia supereco. Pro tiu situacio Danio estis konsiderata "*modela protektorato*" fare de Hitlero, kaj tial oni permesis, ke la dana Parlamento plufunkciu kaj restis en libero la reĝo Kristiano la 10-a, kvankam la nazioj trudis cenzuron kontraŭ la gazetarlibereco kaj kontrolis ĉiujn aspektojn de la politika kaj ekonomia vivo de la lando.

Ekde 1943 la germanaj okupaciantoj trudis subpremadon kontraŭ la danoj pro la sekreta rezistado kaj pro la irado de la milito, kiu jam estis tiam malfavora al la nazioj; tamen, antaŭ la fina periodo de la okupacio fare de la Tria Regno, ĝia propagando klopodis konvinki la danojn kaj aliajn nordiajn naciojn por ke tiuj kuniĝu al ili, anstataŭ devigi ilin perforte.

## Notoj 
### Bibliografio 
* Dildy, Douglas C. ''Denmark and Norway 1940: Hitler's boldest operation*: Osprey Publishing Ltd. ISBN 978-1-84603-117-5
* Hooton, E.R (2007). *Luftwaffe at War; Gathering Storm 1933-39*: Volume 1. London: Chervron/Ian Allan. ISBN 978-1-903223-71-0
* Hooton, E.R (2007). *Luftwaffe at War; Blitzkrieg in the West*: Volume 2. London: Chervron/Ian Allan. ISBN 978-1-85780-272-6
* Lindeberg, Lars (1990) *9. april; De så det ske'' : Sesam. ISBN 87-7258-504-8

Kategorio:1940 en Danio
Kategorio:Konfliktoj en 1940
Kategorio:Nazia Germanio
Kategorio:Bataloj kaj operacoj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Danio en la Dua Mondmilito
Kampanjo de Norvegio

eta|dekstre|250px|Germanaj soldatoj en norvega domaro.
La **Kampanjo de Norvegio** dum la Dua Mondmilito, en printempo 1940, rezultis en la unua kunfrontado rekte inter la militfortoj de la Aliancanoj (ĉefe Britio kaj Francio) kontraŭ Nazia Germanio.

La ĉefa tialo de tiu militperiodo estis la Nazia okupacio de Norvegio, kiu estis iniciatita pro la dependo de Berlino de la mineralo de fero importita el Svedio tra la norvega haveno de Narvik, por subteni la klopodojn de la milito. Samtempe la nazioj entreprenis la Invadon de Danio, kaj tiel ili sekurigis la aerbazojn por la invado de Norvegio.

La batalo estis venkita de Germanio, kvankam ĝi elĉerpis resursojn kiuj, laŭ kelkaj fakuloj, estus pli akurate uzataj en la orienta fronto.

## Kronologio de la invado 
Nokte germanoj eniris al fjordoj, maloftaj bataloj kun la marborddefendo, precipe apud eniro al la Oslo-fjordo.
* Je la 4.00 la registaro decidis anonci partan mobilizon en 4 militistaj areoj (4 batalionoj de infanterio - 40 mil soldatojpor la unua tago)
* Je la 5.15 germana delegito enmanigis al la norvega registaro memuaron kun la postulo de nerezistado
* La registaro reĵetis la postulojn kaj kune kun la reĝo direktiĝis al Hamar; oni alvokis Aliancanojn por la helpo
* Vidkun Quisling kreis en Oslo uzurpan kunlaborisman registaron, kiu nuligis la mobilizon
* Dum la tago germanoj alvenis al Oslo, Arendal, Kristiansand, Egersund, Stavanger, Bergen, Trondheim kaj Narvik. En Oslo-fjordo en la markolo Drøbak sinkigis pezan krozŝipon, apud Kristansand brita submarŝipo sinkigis germanan krozŝipon, en Stavanger germanoj sinkigis norvegan destrojeron, kaj en Narvik 2 kirasŝipojn.
* Atako de germana aviado al la brita militŝiparo okcidente de Bergen
* Decido de la Milita Konsilio de Aliancanoj pri alveno al Ferooj kaj Islando, atako al la germana ŝiparo kaj alterigo de paraŝutistoj apud Narvik.

## Vidu ankaŭ 
* Nazia okupacio de Norvegio

## Bibliografio 
* Derry, T. K., The Campaign in Norway, 1954, H.M.S.O.
* Dickens, Captain Peter, Narvik, 1974, H.M.S.O.
* Elting, John R., Battles for Scandinavia, ISBN 0-8094-3397-4.
* Hubatsch, Prof.Dr. W., Weserübung Göttingen 1960
* Moulton, Major-General J.L., The Norwegian campaign of 1940. A study of warfare in three dimensions
* Ottmer, H.M., Weserübung. Der deutsche Angriff auf Dänemark und Norwegen im April 1940. Oldenburg 1994 ISBN 3486560921
* Ziemke, E.F. 'The German Northern Theatre of Operations'

Kategorio:Bataloj kaj operacoj de Norvegio dum la Dua Mondmilito
Kategorio:1940 en Norvegio
Kategorio:Bataloj de Norvegio
Kategorio:Bataloj en 1940
Puatua-santonĝa dialektaro

eta|dekstra|350ra|
La **puatua-santonĝa dialektaro** (, , memnomigo *poetevin-séntunjhaes* ankaŭ nomata *Parlanjhe*, *Aguiain* aŭ eĉ *Aguiainais* en la franca) estas lingvo el la grupo lingvoj de oïl parolata en la regionoj de Luarlandoj kaj Nova Akvitanio, oficiale agnoskita de la Franca Ministerio pri Kulturo kiel lingvo kun du dialektoj, la puatua kaj la santonĝa. Ĉi tiu klasifikaĵo estas subgrupo de la latinidaj kaj la gaŭlo-latinidaj lingvoj.

Kelkaj el iliaj posteuloj poste iĝis la *Akadianoj* de Atlantika Kanado same kiel la Kaĵunoj de Luiziano.

La dialektoj de ĉi tiu lingvo estas propraj al la historiaj regionoj kaj provincoj de Poitou (Puatuo) kaj Saintonge (Santonĝo). Ĝi estas klasita kiel grave endanĝerita de Unesko. 

## Referencoj 
Kategorio:Lingvoj de oïl
Kategorio:Gaŭlo-latinida lingvaro
Operaco Dinamo

eta|Mapo de la batalo.
[eta|dekstre|alt=Black and white photo of soldiers with a small tank|Britaj prizonuloj kaj [Panzerkampfwagen I|Panzer I germana tanko.]]
[eta|Trupoj evakuitaj el Dunkirko, [Dover, 31a de Majo 1940.]]
La **Operaco Dinamo** (en angla: *Operation Dynamo*), konata ankaŭ kiel **miraklo de Dunkerko** aŭ **evakuo de Dunkerko**, estis operaco de evakuado de aliancaj trupoj el teritorio de Francio (post Francio estis venkita de la germana armeo) dum la Dua Mondmilito. Ĝi celis savi la venkitajn aliancajn trupojn post la Batalo de Dunkirko.

Ĝi okazis en Dunkirko (Francio) fine de Majo 1940, kaj estis ideita, planita kaj organizita de la admiralo Bertram Home Ramsay kun apogo de la brita marŝalo kaj ĉefkomandanto de la Ekspedicia Brita Forto (EBF), John Vereker Gort. La operaco permesis savi pli ol 200 000 britajn soldatojn kaj 100 000 francoj kaj belgoj. Tamen ĉirkaŭ 35 000 aliancanoj restis kiel militprizonuloj de germanoj.

La perdoj estis enormaj: po pli ol cent aviadiloj el ĉiu flanko, 100 tankoj el Aliancanoj, pli ol 200 ŝipoj el Aliancanoj kaj samnombre damaĝitaj.

## Vidu ankaŭ 
* Nazia Germanio

## Bibliografio 
* Atkin, Ronald (1990), *Pillar of Fire: Dunkirk 1940*, Londono: Sidgwick & Jackson, ISBN 0-283-99697-8.
* Churchill, Winston (1949), *Their Finest Hour, The Second World War II*, Boston; Toronto: Houghton Mifflin, OCLC 396145.
* Churchill, Winston (2003), «Wars are not won by evacuations, 4 June 1940, House of Commons», en Churchill, Winston S., eld., ''Never Give In!: The Best of Winston Churchill's Speeches*, Nueva York: Hyperion.
* Costello, John (1991), *Ten Days That Saved the West*, Londono; Novjorko: Bantam, ISBN 978-0-593-01919-1.
* Dildy, Douglas C. (2010), *Dunkirk 1940: Operation Dynamo*, Oxford: Osprey, ISBN 978-1-84603-457-2.
* Ellis, Lionel Frederic (1954), Butler, J. R. M, eld., *The War in France and Flanders, 1939–1940*, Londono: H.M. Stationery Office.
* English, John (1993), *Amazon to Ivanhoe: British Standard Destroyers of the 1930s*, Kendal, England: World Ship Society, ISBN 0-905617-64-9.
* Forczyk, Robert (2010), *Manstein: Leadership – Strategy – Conflict*, Oxford: Osprey, ISBN 978-1-84603-221-9.
* Gardner, W. J. R. (1949), *The Evacuation from Dunkirk: 'Operation Dynamo' 26 May – 4 June 1940'', Londono: Routledge, ISSN 1471-0757.

Kategorio:Bataloj kaj operacoj de Britio dum la Dua Mondmilito
Kategorio:Bataloj de Francio dum la Dua Mondmilito
Kategorio:Bataloj de Germanio dum la Dua Mondmilito
Kategorio:Okcidenta Fronto (Dua Mondmilito)
Kategorio:Dunkirko
Arondismento Vendôme

La **arondismento Vendôme** (france *arrondissement de Vendôme*) estas administra parto de Francio nomata arondismento. Ĝi lokiĝas en la departemento Loir-et-Cher kaj en la regiono Centro-Valo de Luaro ( ). La arondismenta ĉefurbo estas la samnoma urbo Vendôme. Komence de la jaro  en la arondismento vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Kantonoj 
Ekde 2015 apartenas al la arondismento Vendôme la jenaj 3 kantonoj:
* Le Perche
* Montoire-sur-le-Loir
* Vendôme

## Komunumoj 
## Vidu ankaŭ 
*Komunumoj de Loir-et-Cher

Vendome
Gyöngyi Zádor

**Gyöngyi Zádor** [djondji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zádor Gyöngyi** estis hungara aktoro. Ŝia origina plena nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Czimmermann Györgyike Terézia*, ŝia fianĉo estis Gyula Benkő.

Györgyike Czimmermann naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.
eta|
eta|

## Biografio 
Gyöngyi Zádor akiris aktoran diplomon en Akademio pri Teatro en 1938. Ŝi komencis sian aktoran karieron en Nacia Teatro (Budapeŝto), kie ŝi ludis ĝismorte. Ŝia kariero finiĝis pro neatendita abrupta morto. Ŝi fianĉiĝis kaj tempo de la geedziĝa ceremonio jam estis konata.

## Ŝiaj teatraj roloj (elekto) 
* Ferenc Herczeg: *A Gyurkovics lányok* - Ella
* Lajos Zilahy: *Süt a nap* - Rozika
* Carlo Goldoni: *Il servitore di due patroni* - Smeraldina

## Ŝiaj filmaj roloj (elekto) 
* *Életre ítéltek!* (1941) – Júlia Keresztessy
* *Egér a palotában* ''(1942) – amikino de Pubi

## Memorigiloj 
* skulptaĵo fare de Jenő Bory

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Armistico de la 22-a de junio 1940

[eta|300px|Hitler, en la centro de la grupo, kun mano surtalie, kaj liaj generaloj antaŭ la statuo de la lampo-[marŝalo Ferdinand Foch antaŭ la subskribo de la armistico. Dekstre de la bildo videblas parto de la *vagono de la armistico*.]]
La **armistico de la 22-a de junio 1940** estas la nomo de interkonsento por batalĉeso inter la aŭtoritatoj de la germana Tria Regno kaj la reprezentantoj de la franca registaro de la marŝalo Pétain, kadre de la Dua Mondmilito, kiu estis subskribita en Rethondes en la menciita dato, en la nomita *vagono de la armistico* (nome la sama en kiu estis subskribita la armistico de la 11-a de novembro 1918 kiu finigis la batalojn de la Unua Mondmilito). Por la germana delegitaro ĉeestis Hitler, Göring, Erich Raeder, Rudolf Hess, von Ribbentrop, Walther von Brauchitsch kaj Wilhelm Keitel. Paul-Otto Schmidt estis la tradukisto de Hitlero. Por la franca delegitaro ĉeestis Charles Huntziger, Léon Noël, Maurice Le Luc, Jean Marie Joseph Bergeret kaj Georges Parisot.

La batalo de Francio, ekde la 10an de Majo 1940, estis montranta la enorman militan povon de la germana *Wehrmacht*, antaŭ kiu la francaj kaj britaj armeoj, restintaj en taktikoj kaj strategioj propraj de la Unua Mondmilito, ne estis kapablaj organizi efikan rezistadon. Fakte, Parizo estis jam kaptita de la germanoj la 14an de Junio, dum la franca registaro prezidita de Paul Reynaud setliĝis en Bordozo. Kiam oni disvastigis la novaĵon de la falo de la franca ĉefurbo, diversaj francaj politikestroj proponis tuj peti armisticon al Hitler kaj rompi la aliancon kun Granda Britio. Kvankam Paul Reynaud kaj multaj el liaj ministroj opoziciis tiun ideon, la partianoj de la batalĉeso trudis sian decidon en la kabineton kaj sukcesis atingi la rezignon de Reynaud (kiu preferis ĉesi en la registaro antaŭ peti pacon al la germanoj), anstataŭante lin per la ĝistiama Ŝtatministro nome Philippe Pétain, veterana marŝalo de la Unua Mondmilito.

La nova registaro, prezidita de Pétain, petis al Hitler la armisticon. La Tria Regno akceptis kaj establis en sia respondo la kondiĉojn de la germana okupacio de Francio, kiu rezultis dividita en du grandaj zonoj, nome la *okupaciita zono*, sub germana kontrolo, kaj la nomita *libera zono*, sub la aŭtoritato de la Francio de Vichy, kiu tamen devis sekvi la postulojn de la nazia reĝimo.

## Bibliografio 
* Toynbee, Arnold (1985). La Europa de Hitler. Madrid: SARPE.
* Shirer, William (1976). Rise and fall of the Third Reich. London: Pan Books.

Kategorio:Nazia Germanio
Kategorio:Historio de Germanio
Kategorio:Historio de Francio
Kategorio:1940
Kategorio:Internaciaj traktatoj de Germanio
Kategorio:Traktatoj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Packontraktoj de Francio
Kategorio:Reĝimo de Vichy
Brankovice

**Brankovice** () estas kampurbo en Ĉeĥio situanta en distrikto Vyškov en&nbsp;Sudmoravia regiono 17&nbsp;km sudoriente de Vyškov sur rivero Litava. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1348.

Ekde la 10-a de oktobro 2006 estis al la municipo redonita statuso de kampurbo.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Paroĥa preĝejo de sankta Nikolao
* Baroka kapelo ĉe fontejo *Svatá*
* Kapelo de La plej sankta Triunuo
* Dia torturo
* Naturmemorindaĵo Přední Galašek

## Pluaj fotoj 

Brankovice - Hlavatka.jpg|Akva rezervujo Hlavatka (2007)
Brankovice - pomník.jpg|Monumento (2008)
Brankovice - fara.jpg|Paroĥo (2008)
Brankovice - boží muka.jpg|Dia torturo (2008)
Brankovice - Litava.jpg|Rivero Litava (2008)
Brankovice - Svatá 2.jpg|Brankovice - Svatá

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj en distrikto Vyškov
Kategorio:Kampurboj en distrikto Vyškov
Kategorio:Kampurboj en Moravio
Kategorio:Setlejoj en Litenĉica montetaro
Adolph Hesse

**Adolph Friedrich HESSE** (naskiĝinta la  en Breslaŭo, mortinta samloke la  estis germana orgenisto kaj komponisto.

## Vivo 
En sia naskiĝurbo Hesse trejniĝis fare de *Friedrich Wilhelm Berner* kaj *Ernst Ernst Köhler* kaj dungitis en 1827 kiel dua orgenisto ĉe la urba luterana ĉefpreĝejo sankta Elizabeto (en vikidatumoj). Ekde 1831 ĝismorte li agis kiel unua orgenisto ĉe la franciskana, do katolika monaĥeja preĝejo sankta Bernhardo en Breslaŭo.

Dum pluraj artprezentaj vojaĝoj li gajnis ovaciojn ne nur en Germanlingvio sed ankaŭ en Parizo (kien li invititis en 1844 okaze de la inaŭguro de la orgeno en la Eŭstaĥo-kirko) aŭ 1852 en Londono. Same li laboris kiel instruisto kaj dirigento.

De liaj multaj komponaĵoj (sinfonioj, uverturoj, ĉambra muziko ktp.) nur la pecoj por orgeno ĝuis pli grandan disvastiĝon.

## Fonto 
*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 9. Leipzig 1907, p. 260-261 (tie ĉi interrete)

## Eksteraj ligiloj 
* Informoj ĉe DDB
* Leterinterŝanĝoj de Hesse
* Notoj kaj aŭdaj datenoj

Kategorio:Germanaj komponistoj
Kategorio:Germanaj orgenistoj
Kategorio:Vroclavanoj
Křižanovice u Vyškova

**Křižanovice u Vyškova** estas municipo en Ĉeĥio situanta en distrikto Vyškov en&nbsp;Sudmoravia regiono. La municipo situas 3&nbsp;km nordoriente de Vyškov. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1408.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Malfrue gotika dia torturo en la municipo
* Dia torturo kaj kruco komence de la municipo
* Ŝtona kruco fine de la municipo
* Ŝtona kruco ĉe ŝoseo firekte al Vyškov
* Kapelo de sankta Nikolao el la 18-a jarcento

## Pluaj fotoj 

Boží muka Křižanovice.jpg|Dia torturo
Kříž Křižanovice.jpg|Kruco

Kategorio:Municipoj en distrikto Vyškov
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Vyškov
Kategorio:Setlejoj en Vyškova pordego
Tiofeno sulfinata acido

**Tiofeno-2-sulfinata acido** estas organosulfura kombinaĵo kaj deirpunkto por sennombraj derivaĵoj uzataj en kemiaj sintezoj kaj industrio. Ĝenerale la natriaj saloj de la tiofenosulfinataj acidoj estas pli stabilaj ol la acida formo. Tiofenosulfinataj acidoj estas pli acidaj ol la korespondaj karboksilataj acidoj. Ofte la tiofenosulfinataj acidoj estas produktataj el la korespondaj saloj kiuj estas facile troveblaj.

Tiofenosulfinata acido estas neakordigebla kun aminoj, bazoj, akvo kaj ordinaraj metaloj. Ĝi liberigas konsiderindan varmamason kiam diluita kun akvo. Ĝi estas koroda substanco kaj malkomponiĝas sub varmagado ellasante karbonatajn oksidojn kaj sulfurajn oksidojn. Tiofenosulfinata acido estas krudmaterialo uzata en medicino kaj kiel pesticido.

## Reakcio 
### Reakcio 1 
* Preparado de *Tiofeno-sulfinata acido* per interagado de *tiofeno* kun *sulfura duoksido*:

### Reakcio 2 
* Preparado de *akvo* per interagado de *tiofeno* kun *tionila klorido*:

### Reakcio 3 
* Preparado de *tiofeno-2-sulfinata acido* per interagado de *metiltiofeno* kun *sulfurila klorido*:

### Reakcio 4 
* Preparado de *propila tiofeno-2-sulfinato* per interagado de *tiofeno-sulfinata acido* kun *propanolo*:

### Reakcio 5 
* Preparado de *natria tiofeno-2-sulfinato* per interagado de *tiofeno-2-sulfinata acido* kun *natria hidroksido*:

## Vidu ankaŭ 
* Sulfinata acido

Kategorio:Sulfinatoj
Kategorio:Tiofenaj derivaĵoj
Kategorio:Sulfuraj kombinaĵoj
Lingva insulo Vyškov

**Lingva insulo Vyškov** (ĉeĥe: *Vyškovský jazykový ostrov*, germane: *Wischauer Sprachinsel*, ankaŭ *Vyškovský jazykový ostrůvek*) estis malgranda moravia germanlingva enklavo, kiu troviĝis en Vyškova pordego oriente de Rousínov kaj sudokcidente ĝis sude de Vyškov. La insulo situis apud imperiestra ŝoseo el Olomouc ĝis Brno. Ĝi estis entute la plej malgranda germane parolanta komunumo de la eksa Ĉeĥoslovakio kaj rilate al la ceteraj ĝi estis proporcie izolita. Ĝis la jaro 1910 la germana loĝantaro estis kompakta, post la estiĝo de Ĉeĥoslovakio ĉi tie kvociento de ĉeĥaj loĝantoj komencis plialtiĝi. Post la dua mondmilito la germanoj estis plejparte ellandigitaj kaj la lingva insulo pereis.

## Referencoj 
Kategorio:Lingvoinsulo
Kategorio:Moravio
Kategorio:Geografio de distrikto Vyškov
Kategorio:Germana lingvo
Berliner Tageblatt

dekstra|eta|297x297ra| Anonca afiŝo por gazeto de 1899
***Berliner Tageblatt*** (laŭvorte: Berlina ĉiutagaĵo) estis ĉiutaga gazeto en la Germana Imperiestra Regno kaj en la Vajmara Respubliko, unu el la plej popularaj gazetoj el la germanaj ĉiutagaĵoj kaj la ĉefa gazeto kiu estis posedata de eldonisto Rudolf Mosse.

La gazeto funkciis de 1872 ĝis 1933 kiel liberala - demokrata gazeto. Inter septembro 1933 kaj septembro 1939 ĝi estis publikigita sub la sama nomo, sed sub nazia regado, kun enhavo, skribo kaj tute alia karaktero, kiel brako de nazia propagando.

En 2007 fondis novaĵejon en la Interreto, nome *Berliner Tageszeitung*, kiu uzas la historian nomon kiel malĉefa.

Verkistoj estis Kurt Tucholsky, Erich Kästner, kaj Alfred Einstein.

La satira semajna suplemento *Ulk* estis aldonita al la gazeto.

## Eksteraj ligiloj 
## Piednotoj 
Kategorio:Germanlingvaj gazetoj
Kategorio:Germanaj gazetoj
Kategorio:Ĝermoj pri Germanio
Arondismento Romorantin-Lanthenay

La **arondismento Romorantin-Lanthenay** (prononco  [], france *arrondissement de Romorantin-Lanthenay*) estas administra parto de Francio nomata arondismento. Ĝi lokiĝas en la departemento Loir-et-Cher kaj en la regiono Centro-Valo de Luaro ( ). La arondismenta ĉefurbo estas la samnoma urbo Romorantin-Lanthenay. Komence de la jaro  en la arondismento vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Kantonoj 
Ekde 2015 apartenas al la arondismento Romorantin-Lanthenay la jenaj 7 kantonoj:
* Kantono Blois-3 (kun unu el dek unu komunumoj)
* Kantono Chambord (kun 7 el 23 komunumoj)
* Kantono La Sologne
* Kantono Montrichard Val de Cher
* Kantono Romorantin-Lanthenay
* Kantono Saint-Aignan
* Kantono Selles-sur-Cher

## Komunumoj 
## Vidu ankaŭ 
*Komunumoj de Loir-et-Cher

Romorantin-Lanthenay
Châteauvieux (Loir-et-Cher)

**Châteauvieux** (jen france, "kastelo malnova") estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Loir-et-Cher*, en la regiono Centro-Valo de Luaro ( ). Fine de  en la komunumo vivis . Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Romorantin-Lanthenay* kaj al la kantono ''''.

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Loir-et-Cher

eta|maldekstra|300px|la loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Kategorio:Komunumoj de Loir-et-Cher
Le Perche

La **kantono Le Perche** - france *Canton du Perche* (en genitiva formo) - estas administra dividaĵo de la departemento Loir-et-Cher en centra Francio. Ĝi estis kreita ĉe la franca kantona reorganizo kiu ekvalidis en marto 2015. Ĝia sidejo estas en Savigny-sur-Braye. Ekde la komenco de 2018, kiam kvin komunumoj unuiĝis al nova komunumo Couëtron-au-Perche, ĝi konsistas el 46 komunumoj, el kiuj 44 apartenas al la arondismento Vendôme kaj 2 - Moisy kaj Ouzouer-le-Doyen - al la arondismento Blois.

## Komunumoj 
#Baillou
#Beauchêne
#Bonneveau
#Bouffry
#Boursay
#Brévainville
#Busloup
#Cellé
#La Chapelle-Enchérie
#La Chapelle-Vicomtesse
#Chauvigny-du-Perche
#Choue
#Cormenon
#Couëtron-au-Perche
#Danzé
#Droué
#Épuisay
#Fontaine-les-Coteaux
#Fontaine-Raoul
#La Fontenelle
#Fortan
#Fréteval
#Le Gault-du-Perche
#Lignières
#Lisle
#Moisy
#Mondoubleau
#Morée
#Ouzouer-le-Doyen
#Pezou
#Le Plessis-Dorin
#Le Poislay
#Rahart
#Renay
#Romilly
#Ruan-sur-Egvonne
#Saint-Firmin-des-Prés
#Saint-Hilaire-la-Gravelle
#Saint-Jean-Froidmentel
#Saint-Marc-du-Cor
#Sargé-sur-Braye
#Savigny-sur-Braye
#Sougé
#Le Temple
#La Ville-aux-Clercs
#Villebout

## Vidu ankaŭ 
*Komunumoj de Loir-et-Cher

Le Perche
Le Grand Testament

***Le Grand Testament*** (La Granda Testamento) estas kolekto da poezio kunmetita en 1461 de François Villon. *Le Testament*, konsistanta de dudek esence sendependaj fiksformaj poemoj, nome 16 baladoj kaj tri *rondeaux* kaj estas agnoskita kiel gemo de mezepoka literaturo.

## Analizo 
[eta|Paĝo de *Le grand testament* de Villon. *Kungliga biblioteket* en [Stokholmo, Svedio.]]
La 2 023 linioj de la *Testament* estas markitaj de la tuja perspektivo de morto kaj ofte priskribis aliajn formojn de mizero kaj morto. Ĝi miksas konsiderojn pri la paso de tempo, amara mokado, insultado, kaj religia fervoro. Ĉi tiu miksa tono de tragedia sincereco elstaras en kontrasto al la aliaj poetoj de la periodo.

En unu el ĉi tiuj poemoj, *Ballade des dames du temps jadis* ("Balado de la Sinjorinoj de Tempo Pasinta"), ĉiu "stanzo" kaj la konkludanta *envoi* demandas pri la sorto de diversaj famaj virinoj, inkluzivanta Héloise kaj Johana de Arko kaj finas kun la sama duon-ironia demando:

Ĉi tiu sama "*Ballade des dames du temps jadis*" estis fame tradukita en la anglan en 1870 de Dante Gabriel Rossetti kiel "Ballade de Mortintaj Sinjorinoj". Rossetti tradukis la refrenon kiel "Sed kie estas la neĝoj de antaŭ-jaro?"

## Poemoj 
Poemoj inkluzivita en *Le Testament* estas:

* Ballade des dames du temps jadis (1458–59)
* Ballade des seigneurs du temps jadis
* Ballade en vieux language françois
* Les regrets de la belle Heaulmiere
* Ballade de la Belle Heaulmière aux filles de joie
* Double ballade sur le mesme propos
* Ballade pour prier Nostre Dame
* Ballade à s'amie
* Lay ou rondeau
* Ballade pour Jean Cotart
* Ballade pour Robert d'Estouteville
* Ballade des langues ennuieuses
* Les Contredits de Franc Gontier
* Ballade des femmes de Paris
* Ballade de la Grosse Margot
* Belle leçon aux enfants perdus
* Ballade de bonne doctrine
* Rondeau ou bergeronnette
* Épitaphe
* Rondeau
* Ballade de conclusion

## Vidu ankaŭ 
## Referencoj 
## Pli plia legado 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:15-a jarcento en Francio
Kategorio:Mezepoka literaturo
Kategorio:Franclingva literaturo
Mbilia Bel

**Mbilia Bel** (ŝia vera nomo estas **Marie-Claire Mboyo Moseka**), naskiĝis la 10-an de januaro 1956 en Demokratia Respubliko Kongo (tiam Belga Kongo) kaj estas konga kantistino,

Mbilia Bel kreskis en Demokratia Respubliko Kongo kaj komencis sian karieron je la aĝo de dek sep jaroj, estante korusano, poste dancistino ĉe Abeti Masikini. Ŝi ludas la kantojn de la togolanda kantistino Bella Bellow, poste kun Sam Mangwana. Ŝi fariĝis grava artistino de la konga muziko komence de la 1980-aj jaroj, kiam ŝi aliĝis al *Afrisa Internacional* de Tabu Ley Rochereau.

## Referencoj 
## Ekstera ligilo 
* Oficiala retejo de Mbilia Bel 

Kategorio:Afrikaj kantistoj