open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Preĝejo Katarina de Aleksandrio (Prago)

eta|Preĝejo de sankta Katarina en Prago
**Preĝejo de sankta Katarina** (*Kateřinky*) kaj la iama monaĥejo estas historia monumento en Prago.

## Historio 
La kirko estis fondita de Karolo la 4-a en la jaro 1355. El la gotika konstruaĵo de la sankta Katarina - preĝejo restis ĝis hodiaŭ nur la svelta turo. La preĝejon barokigis entute la konstruisto K. I. Dienzenhofer en la jaroj 1737-1741. Ĝi estas unu el la plej ĉarmaj kaj rimarkindaj verkoj de tiu elstara artisto. En la monaĥejo troviĝas nuntempe psikiatria malsanulejo.

Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Prago
Kategorio:Konstruaĵoj en Nova Urbo (Prago 2)
Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de sankta Katarino
Kategorio:Fondita de Karolo la 4-a
Kategorio:Kulturaj memorindaĵoj en Prago
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en la 14-a jarcento
Kategorio:Ortodoksaj preĝejoj en Ĉeĥio
Preĝejo Sankta Apolinario (Prago)

**Preĝejo Sankta Apolinario** () estas historia konstruaĵo en la Nova Urbo de Prago. Ĝi estis fondita en la dua duono de la 14-a jarcento fare de Karolo la 4-a. Vidindaj estas speciale la gotikaj murpentraĵoj el la epoko ĉirkaŭ 1390.

Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Prago
Prago
Kategorio:Konstruaĵoj en Nova Urbo (Prago 2)
Kategorio:Gotikaj preĝejoj en Prago
Kategorio:Fondita de Karolo la 4-a
Kategorio:Kulturaj memorindaĵoj en Prago
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en la 14-a jarcento
Sankta Apolinario (Prago)
Parlamento

[eta|[Palaco de Westminster, unu el la plej konataj sidejoj de parlamentoj de la mondo, nome la Parlamento de la Unuiĝinta Reĝlando.]]
**Parlamento** estas la reprezentantaro de la civitanoj, federitaj ŝtatoj aŭ lokaj teritorioj, kiu, en konstituciaj landoj, faras leĝojn kaj voĉdonas buĝeton. Cetere, ĝin oni kutime alnomas *Leĝofara Povo* kontraste al la *Ekzekutiva povo* (registaro).

Parlamento povas estas unu-, du- aŭ plur-ĉambra. La parlamento de federacia ŝtato estas ĝenerale duĉambra, t.e. unu ĉambro por reprezenti la civitanojn, la alia por reprezenti la federitajn ŝtatojn.
* Landoj kun parlamento unuĉambra: la antaŭa Jugoslavio de marŝalo Tito...
* Landoj kun parlamento duĉambra: Britio, Nederlando, Francio, Usono, Svisio...
* Landoj kun parlamento plurĉambra: la iama Napoleona Francio (kvarĉambra)...

Ĝenerale, almenaŭ unu el la ĉambroj konsistas el homoj rekte aŭ nerekte elektitaj de la voĉrajta civitanaro. La eventualaj aliaj ĉambroj povas konsisti el dumvivaj, iam nomumitaj membroj, de homoj elektitaj de lokaj elektitoj...

La parlamento rolas diversmaniere laŭ la ŝtata reĝimo.

## Historio 
La Kortesoj de Leono de 1188 estis parlamenta kunsido okazinta dum la printempo de tiu jaro, komence de la regado de Alfonso la 9-a de Leono, en la klostro de la Baziliko San Isidoro de Leono. En 2013 la Unesko agnoskis ilin en la Programo Memoro de la Mondo kiel «la dokumenta atestilo plej antikva de la eŭropa parlamenta sistemo».​

La angla parlamento originas de la *Witan* koncilioj de la 11-a jarcento, kiuj enhavis religiajn estrojn, potenculojn kaj reĝajn ministrojn. Saksaj reĝoj konsultis tiujn konciliojn. Ekde la 13-a jarcento, senditoj de grafujoj, urboj kaj municipoj ĉeestis la konsiliojn. La *Magna Carta* (Granda ĉarto) de 1215 limitigis la reĝpovon kaj devigis la reĝon peti parlamenton antaŭ kolekti iujn ajn impostojn. Ekde la 14-a jarcento ekaperis du "domojn" - unu enhavis senditojn kaj eknomiĝis la *Commons* (Komunumuloj); la alia enhavis religiajn estrojn (*Lords spiritual*, aŭ Lordoj spiritaj) kaj potenculojn (*Lords temporal*, aŭ Lordoj tempecaj), kaj eknomiĝis la *Upper House* (Supera ĉambro). La du ĉambroj unue amasiĝis en la halo Westminster en 1320.

## Parlamentoj 
[eta|230px|dekstra|eta|Alia grava parlamentejo, nome en [Parlamentejo (Budapeŝto)|Budapeŝto, junio 2005.]]
* Eŭropa Parlamento - la unuĉambra parlamento de la Eŭropa Unio
* Parlamento de la Unuiĝinta Reĝlando - la duĉambra parlamento de Britio
* Parlamento de Irlando
* Parlamento de Belgio
* Parlamento de Francio
* Parlamento de Germanio
** Parlamento de Germana Imperio (historia)
* Parlamento de Hispanio
* Parlamento de Hungario
* Parlamento de Israelo
* Parlamento de Italio
* Parlamento de Japanio
* Parlamento de Nederlando
* Parlamento de Nepalo
* Parlamento de Barato
* Skota Parlamento
* Parlamento de Alĝerio
* Parlamento de Irako
* Rusimperia Dumao

## Historiaj parlamentoj 
* Ĉambro de la reprezentantoj (Francio)

## Vidu ankaŭ 
* *Landtag*
* Listo de supernaciaj parlamentoj
* Parlamenta asistanto
* Vipo (politiko)

## Notoj 
Kategorio:Juro
Kategorio:Politiko

Kategorio:Parlamentoj
Preĝejo Sankta Maria Na Slupi

eta|interno de la preĝejo
La '*Preĝejo Sankta Maria *Na Slupi'''* (laŭvorta traduko de la lastaj du vortoj "sur la kolono", la preĝejo ankaŭ kromnomatas *Na trávníčku'', "sur la herbejo") estas historia konstruaĵo en la Nova Urbo de Prago. La notinda gotika konstruaĵo estis starigita en la dua duono de la 14-a jarcento - la volbaĵo de la preĝeja interno, bazanta sur centra kolono, devenas el la 15-a jarcento. La turo dekliniĝas de la vertikala akso je ĉ. 50&nbsp;cm.

Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Prago
Prago
Kategorio:Konstruaĵoj en Nova Urbo (Prago 2)
Kategorio:Gotikaj preĝejoj en Prago
Kategorio:Fondita de Karolo la 4-a
Kategorio:Kulturaj memorindaĵoj en Prago
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1370-1379
Kategorio:Aperis en 1375
Kategorio:Ortodoksaj preĝejoj en Ĉeĥio
Palacký-ponto

**Palacký-ponto** () estas historia loko de la centra kvartalo Nova Urbo de Prago. La ponto sur la rivero Vultavo ligas la Novan Urbon oriente kun la pli malcentraj urbopartoj okcidente. Ĝi konstruiĝis laŭ projekto de arkitekto Bedřich Münzberger kaj inĝeniero Josef Reiter (1878). Oriente la ponto konektiĝas kun la Palacký-placo (), sur kiu staras ministeriejoj, konstruitaj en la jaroj 1924-29 de arkitekto B. Hübschmann; la placo sub la antikva Emaus-monaĥejo apartenas al la plej bonaj urbanismaj solvoj el la epoko post la unua mondmilito. Antaŭ la ministeriejoj staras monumento de ĉeĥa historiisto František Palacký, verko de skulptisto Stanislav Sucharda (1905-1907) - ĝi donis sian nomon ankaŭ al la ponto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Enciklopedio de pontoj  

Kategorio:Pontoj en Prago
Kategorio:Konstruaĵoj en Nova Urbo (Prago 2)
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1878
Kategorio:Pontoj trans Vultavo en Prago
Kategorio:Ŝtonaj pontoj en Ĉeĥio
Kategorio:František Palacký
Preĝejo sankta Johano Nepomuka sur la Roko

**Preĝejo de sankta Johano Nepomuka sur la Roko** () estas grava baroka preĝejo en Prago de Kilian Ignaz Dientzenhofer (1730-1739). La statuojn sur la balustrado skulptis B. Seeling (ĉ. 1880). La interno estas pure barokstila. La volbofreskoj devenas el jaro 1748.

## Eksteraj ligiloj 
* Informo 

Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Prago
Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de sankta Johano Nepomuka
Kategorio:Barokaj preĝejoj en Ĉeĥio
Kategorio:Konstruaĵoj en Nova Urbo (Prago 2)
Kategorio:Kulturaj memorindaĵoj en Prago
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1730-1739
Kategorio:Aperis en 1738
Johano Nepomuka sur la Roko
Preĝejo Sankta Venceslao Na Zderaze

eta|300ra|Preĝejo Sankta Venceslao *Na Zderaze*
La '*Preĝejo Sankta Venceslao *Na Zderaze'''* () estas historia konstruaĵo en la Nova Urbo de Prago. Ĝi situas en la strato *Resslova''. Temas pri malgranda gotika konstruaĵo el la 14-a jarcento.

En la frontomuro estas videblaj restaĵoj de la origina romanika konstruaĵo el la fino de 12-a jarcento.

Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Prago
Kategorio:Konstruaĵoj en Nova Urbo (Prago 2)
Kategorio:Gotikaj preĝejoj en Prago
Prago
Kategorio:Kulturaj memorindaĵoj en Prago
Preĝejo Sankta Kruco (Prago)

eta|la preĝejo interne
La **Preĝejo Sankta Kruco** () estas historia konstruaĵo en la Nova Urbo de Prago. Ĝi situas en la strato "Na příkopě". Temas pri nobla empirstila konstruaĵo el la jaroj 1818-1824 de J. Fischer. Apud ĝi staras iama Piarista kolegio, bela rokoka konstruaĵo el la jaroj 1760-1768.

Sankta Kruco
Prago
Kategorio:Konstruaĵoj en Nova Urbo (Prago)
Kategorio:Kulturaj memorindaĵoj en Prago
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1820-1829
Kategorio:Aperis en 1824
Kategorio:Romkatolikaj preĝejoj en Ĉeĥio
Palaco Petschek

La **Palaco Petschek** () estas historia konstruaĵo de la centra kvartalo Nova Urbo de Prago. Ĝi situas en la strato "Třída politických vězňů" (Avenuo de Politikaj Malliberuloj). Konstruita en la jaroj 1923 ĝis 1925, dum la germana okupacio ĝi estis centrejo de la malbonfama Gestapo (sekreta polico). Ĉi tie oni ankaŭ tenis en aresto la komunistan ĵurnaliston kaj verkiston Julius Fučík. La ĉelo n-ro 3 estas nomata laŭ li.

## Vidu ankaŭ 
* Ĉeĥoslovaka rezistomovado

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Palacoj en Prago
Kategorio:Konstruaĵoj en Nova Urbo (Prago)
Kategorio:Naciaj kulturaj memorindaĵoj en Prago
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1925
Preĝejo Sankta Henriko (Nova Urbo)

[eta|Preĝejo [Sankta Henriko en Prago]]
**Preĝejo Sankta Henriko** () estis fondita de Karolo la 4-a en la jaro 1348, konstruita en la dua duono de 14-a jarcento; la renesancstila vestiblo el la jaro 1528; ambaŭ kapeloj en frua baroko. La internan barokstilan ekipon el la unua duono de la 18-a jarcento oni regotikigis en la jaro 1875. Apartigita de la preĝejo staras la sonorilturo, gotika kampanilo, kiun konstruis je la fino de 15-a jarcento la novurbanoj memore al la husanaj militoj. Kune kun la preĝejo ĝi estas vidinda oazo - konservita insulo de iama tempo en la trafik-plena moderna parto de la urbo.

Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Prago
Kategorio:Konstruaĵoj en Nova Urbo (Prago)
Kategorio:Gotikaj preĝejoj en Prago
Kategorio:Fondita de Karolo la 4-a
Kategorio:Kulturaj memorindaĵoj en Prago
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en la 14-a jarcento
Sankta Henriko (Nova Urbo)
Preĝejo Sankta Petro (Prago)

eta|fasado de la preĝejo Sankta Petro *na Poříčí*
La **preĝejo Sankta Petro** *na Poříčí* () estas katolika preĝejo en la centra urboparto Nova Urbo de Prago. Temas pri interesa konstruaĵo en sia kerno romanika, alikonstruita dum la 14-a kaj 15-a jarcentoj. Ĝi estis regotikigita en la jaroj 1874-1879 laŭ planoj de la arkitekto J. Mocker. Apud la preĝejo staras malfrugotika sonorilturo el la jaro 1598. La konstruaĵo estis siatempe paroĥa preĝejo de la germana komercista kolonio de la urbo. Dua historia katolika preĝejo ĉe la komerca vojo *Na Poříčí* kaj en la samnoma kvartalo estas la preĝejo Sankta Klemento.

Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Prago
Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de Sankta Petro
Kategorio:Konstruaĵoj en Nova Urbo (Prago)
Kategorio:Gotikaj preĝejoj en Prago
Kategorio:Romanikaj preĝejoj en Ĉeĥio
Kategorio:Kulturaj memorindaĵoj en Prago
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1150-1159
Kategorio:Aperis en 1150
Sankta Petro (Prago)
Preĝejo Sankta Ignaco (Prago)

La **Preĝejo Sankta Ignaco** (, *Karlovo náměstí*) kaj la iama *jezuita kolegio* estas historiaj konstruaĵoj en la Nova Urbo de Prago. La preĝejo estas impona frubaroka konstruaĵo el la dua duono de la 17-a jarcento. La jezuitoj konstruis ĝin samtempe kun la vasta kolegio, kie hodiaŭ estas hospitalo.

Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Prago
Kategorio:Konstruaĵoj en Nova Urbo (Prago 2)
Kategorio:Jesukongregaciaj preĝejoj
Kategorio:Barokaj preĝejoj en Ĉeĥio
Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de Ignaco Lojola
Kategorio:Kulturaj memorindaĵoj en Prago
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1690-1699
Kategorio:Aperis en 1699
Sankta Ignaco (Prago)
Preĝejo Sankta Klemento (Prago)

eta
La **Preĝejo Sankta Klemento** () estas malgranda katolika preĝejo en la centra urboparto Nova Urbo de Prago. Temas pri origine romanika konstruaĵo, en la 14-a jarcento gotikigita. En ĝia apudeco, pli proksime al la rivero, staras la iama *akvoturo* el la jaro 1608. Dua historia katolika preĝejo ĉe la komerca vojo *Na Poříčí* kaj en la samnoma kvartalo estas la preĝejo Sankta Petro.

Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Prago
Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de Klemento la 1-a
Kategorio:Konstruaĵoj en Nova Urbo (Prago)
Kategorio:Gotikaj preĝejoj en Prago
Kategorio:Kulturaj memorindaĵoj en Prago
Sankta Klemento (Prago)
Preĝejo Sankta Johano (Malá Strana)

[eta|Preĝejo Sankta Johano en [Malá Strana]]
**Preĝejo Sankta Johano** () estas unu el la plej malnovaj preĝejoj en Prago, menciita jam en la jaro 1142. La navo devenas el la mezo de la 13-a jarcento, postaj alikonstruoj estis en renesanca kaj baroka stilo. En la jaro 1662 oni fondis ĉe la preĝejo hospitalon, kies arkada konstruaĵo ankoraŭ hodiaŭ fermas la spacon ĉirkaŭ ĝi. Ĉe la preĝejo troviĝas statuo de '**Sankta Johano Nepomuka**' el la jaro 1715, verko de M. J. Brokoff.

Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Prago
Kategorio:Konstruaĵoj en Malgranda Kvartalo (Prago)
Kategorio:Romanikaj preĝejoj en Ĉeĥio
Kategorio:Gotikaj preĝejoj en Prago
Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de Johano Baptisto
Kategorio:Kulturaj memorindaĵoj en Prago
Preĝejo Sankta Adalberto (Prago)

eta|Preĝejo de Sankta Adalberto en Prago
**Preĝejo de Sankta Adalberto** (), en Prago - Vojtěšská ulice - kreas pentrindan angulon inter la novkonstruaĵoj de la 19-a kaj 20-a jarcentoj. Origine gotika el la 14-a jarcento, poste barokigita (1720-1730). En la pasinta jarcento oni parte restarigis ĝian gotikan stilon. Al la preĝejo aliĝas baroka kapelo de Sankta Kruco, paroĥestra domo kun fasado el la jaro 1778 kaj sonorilturo (1700). Dum la jaroj 1874-1877 ludis en la preĝejo orgenon la komponisto Antonín Dvořák.

Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Prago
Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de Sankta Adalberto
Kategorio:Konstruaĵoj en Nova Urbo (Prago)
Kategorio:Gotikaj preĝejoj en Prago
Kategorio:Kulturaj memorindaĵoj en Prago
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en la 14-a jarcento
Kategorio:Romkatolikaj preĝejoj en Ĉeĥio
Palacoj en Wallenstein-strato

Geografio > Eŭropo > Ĉeĥio > Prago > Malgranda Kvartalo >  Palacoj en Wallenstein-strato < Turismo

**Palaco en la Wallenstein-strato** (*Valdštejnská ulice*):  

Kategorio:Palacoj en Prago
Kategorio:Konstruaĵoj en Malgranda Kvartalo (Prago)
Palaco de Wallenstein

eta|Ĝardeno en la palaco|200px
La **palaco de Wallenstein** () estis la unua granda profana barokkonstruaĵo en Prago. Albrecht De Wallenstein () igis ĝin konstrui en la jaroj 1624-1630 fare de la konstrumajstroj Andrea Spezza kaj Nicolo Sebregondi sub gvidado de Giovanni Battista Pieroni.

La palaco havas kvin kortojn kaj unu grandan ĝardenon, kies dominanto estas la riĉe per ŝtukoj kaj pentraĵoj, reprezentantaj scenojn el la malnovgreka mitologio, ornamita loĝio *salla terrena* el la jaro 1627. En la ĝardeno troviĝas mulditaj kopioj de la statuoj de Adrien De Vries (1626 ĝis 1627), kies originalojn forprenis la Svedoj en la jaro 1648 kiel militrabaĵon (enirejo en la strato *Letenská ulice* n-ro 10).

En la renovigita rajdejo de la palaco (enirejo en la strato *Valdštejnská ulice,* de Klárov la unua domo maldekstre) estas hodiaŭ parto de la Nacia galerio - la ĉeĥa arto de la 19-a jarcento.

Kategorio:Palacoj en Prago
Kategorio:Barokaj konstruaĵoj en Ĉeĥio
Kategorio:Konstruaĵoj en Malgranda Kvartalo (Prago)
Kategorio:Barokaj palacoj
Kategorio:Kulturaj memorindaĵoj en Prago
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1630-1639
Kategorio:Aperis en 1630
Parlamenta strato

**Parlamenta strato** (*Sněmovní ulice*). La iama '**Thun--palaco**' estas baroka konstruaĵo el la jaroj 1696 ĝis 1720. Je la fino de la 18-a jarcento estis ĉi tie granda teatro, gvidata de T. Bondini; la konstruaĵon detruis incendio en la jaro 1794; la ĉeĥa nobelaro restarigis ĝin en la jaro 1801 kaj uzadis ĝin kiel kunvenejon. Kontraŭflanke staras barokstila '**domo Ĉe la ora cigno**' (*U zlaté labutě*), el la jaro 1589, verko de la famkonata konstrumajstro de Prago, O. Aostalis, unu el la plej belaj burĝaj domoj en Prago, kun tipaj etaĝaj frontonoj, origina portalo kaj honora korto. ĝi estis renovigita antaŭ nelonge. Plue la iama '**palaco de Harbuval-Chamaré**', frubaroka el la jaroj ĉ. 1700 (hodiaŭ ejo de Charita), kun aliĝanta al ĝi belega terasa ĝardeno; la '**Černín-palaco**', barokigita de Pragoa baroka arkitekto F. M. Kaňka post la jaro 1713; malfrubaroka '**Lažanský-palaco**'.

Kategorio:Stratoj en Prago
Kategorio:Malgranda Kvartalo (Prago)
Placo de Hradčany

Geografio > Eŭropo > Ĉeĥio >Prago > Hradcany > Placo de Hradčany < Turismo

**Placo de Hradčany** () estas la centro de la samnoma kvartalo, ĉirkaŭita de iamaj nobelpalacoj. En la mezo staras **pesta kolono** (1726) kun skulptaĵoj de F. M. Brokoff. Je la frontflanko de la pitoreska placo staras la **Toskana palaco**, konstruita en baroka stilo de J. Bapt. Mathey en la jaroj 1689-1691. Dekstre estas iama **monaĥinejo de la Karmelaninoj**, frubaroka konstruaĵo el la jaro 1655. Apude troviĝas *du palacoj de Schwarzenberg*: en la unua, bela renesancstila konstruaĵo el la jaroj 1545-1563, estas instalita nuntempe la armea historia muzeo (*Vojenské muzeum*), en la dua, angula, rekonstruita en la unua jardeko de la 19-a jarcento, troviĝas hodiaŭ la svisa ambasadejo. Kontraŭflanke staras la *Ĉefepiskopa palaco*, baze renesancstila, sed kun bela rokoka fasado, estiĝinta dum alikonstruado, kiun faris en la jaroj 1784-1785 arkitekto J. Wirch. Apude troviĝas enirejo de la **Sternberg-palaco**, interesa barokstila konstruaĵo el jaroj 1698-1730; tie ĉi estas nuntempe instalitaj kolektoj de la Nacia Galerio – malnova arto (nome la famaj verkoj de la ĉeĥaj gotikaj majstroj). Malantaŭe aliĝas al ĝi malgranda, sed ĉarma ĝardeno, publike alirebla; el ĝi oni havas belan rigardon en la Cervan Fosaĵon. - Proksime sur la placo estas la iama **Martinic-palaco**, renesancstila el la dua duono de la 16-a kaj komenco de la 17-a jarcentoj.

Kategorio:Placoj en Prago
Kategorio:Hradčany (Prago)
Preĝejo Johano Nepomuka (Prago)

eta|la baroka fasado de la praga preĝejo de sankta Johano Nepomuka
La **preĝejo de sankta Johano Nepomuka** (*kostel sv. Jana Nepomuckého*) estas romkatolika kirko en la kastela kvartalo centre de Prago, la ĉefurbo de Ĉeĥio. Ĝi inter la jaroj 1720 kaj 1729 estis konstruita en baroka stilo de Kilian Ignaz Dientzenhofer. La internaj freskoj devenas de V. V. Reiner (1728). Apude staras la estinta monaĥinejo de la Ursulaninoj el la mezo de la 18-a jarcento, trakonstruita al armea kazerno en la jaro 1767. Sekve la preĝejo de sankta Johano Nepomuka funkciis kiel armea kirko.

eta|maldekstra|interne: la baroka altaro kaj impreso pri la freskoj de V. V. Reiner
[eta|centre|figuro de [Joakimo, la patro de Maria kaj sekve avo de Jesuo]]

## Eksteraj ligiloj 
* informoj pri la kirko en la retejo *Hrady.cz* 
* informoj pri la kirko en retejo de la ĉeĥa ministerio pri defenco 

Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Prago
Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de sankta Johano Nepomuka
Kategorio:Romkatolikaj preĝejoj en Ĉeĥio
Kategorio:Konstruaĵoj en Hradčany (Prago)
Kategorio:Kulturaj memorindaĵoj en Prago
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1720-1729
Kategorio:Aperis en 1729
Pohořelec

**Pohořelec** - fondita en la jaro 1375 kiel suburbo de Hradčany. En la mezo de la placo staras statuo de sankta Johano Nepomuka el la jaro 1752. La iama **Kučera-palaco** estas belega rokoka konstruaĵo de arkitekto J. Wirch (1760 kaj 1765). Je la malsupra fino de la placo super Úvoz staras la iama **Elisabeta-hospitalo** (1664); la tiea Kalvario datiĝas el la jaro 1726.

Kastelo de Prago - Belvedere - Placo de Hradčany - Preĝejo De Sta Johano De Nepomuk - Kapucena Monaĥejo - Loreta Placo - Loreta Strato - Úvoz - Pohořelec - Strahov

Kategorio:Placoj en Prago
Kategorio:Stratoj en Prago
Kategorio:Hradčany (Prago)
Papriko

eta|Ruĝaj kapsikoj sekiĝontaj subaere, antaŭ polvigo.
eta|Papriko.
eta|Hispana papriko gustas karaktere pro fumaĵado.
**Papriko** estas sekigita pulvorigita frukto de kapsiko, uzata kiel spico kutime ruĝa, bruna aŭ flava. Foje ĝi estas tre akra.

Por fari tian spicon el kapsiko, oni kutime sekigas kaj pulvorigas la frukton (aŭ nur la semojn). Ekzistas akraj kaj malakraj variantoj. Oni ofte uzas paprikon en supoj kaj saŭcoj, kaj aldonitan al viando kaj legomoj.

Papriko kaj kapsiko estas aparte fame multe uzataj en la hungara kuirarto.

## Lingva noto 
Pro nacilingva influo, multaj homoj (kaj eĉ vortaroj) uzas "papriko" por kaj la seka spico farita el iuj kapsikoj, kaj la plantoj kaj fruktoj. La Akademio de Esperanto oficiale difinas ilin tiel en 9OA:

**kapsik/o**. 1 Kreskaĵo, kiu produktas kapsikon *2*. (*Capsicum.*) 2 Verda, ruĝa aŭ flava longforma frukto de kapsiko *1*, kun multaj semoj pendantaj interne, uzata kiel legomo kaj kiel spico: *akra kapsiko; neakra kapsiko; el kapsiko oni faras paprikon*. **kapsik/et/o**. Malgranda ordinare tre akra kapsiko 2.

**paprik/o**. Spico (ruĝa, bruna aŭ flava) preparata el sekigita kaj pulvorigita frukto de iuj specoj de kapsiko: *hungara papriko; dolĉa papriko; akra papriko.*

### Vidu ankaŭ
*Kapsiko

Kategorio:Spicoj
Kategorio:Kuracplantoj
Preĝejo Sankta Tomaso (Prago)

[eta|Preĝejo Sankta Tomaso en [Malgranda Kvartalo]]
**Preĝejo Sankta Tomaso** () kun la fama **Aŭgustenana monaĥejo** (), fondita en la jaro 1285. La preĝejon, origine gotikan (fino de la 13-a jarcento kaj komenco de la 14-a jarcento), barokigis K. I. Dientzenhofer dum la jaroj 1725 ĝis 1731. La ĉefa portalo konservis la renesancan stilon (komenco de la 17-a jarcento). La interna riĉa ornamaĵo de la preĝejo estas barokstila; precipe bela estas la plafona fresko de V. V. Reiner (1728-1730). La monaĥejo, origine gotika, estis barokigita en la 17-a jarcento kaj 18-a jarcento. Al la monaĥejo apartenis jam de la faro en 1358 bierfarejo, kiu origine staris je angulo de la placo "Valdštejnské náměstí". Post la grandega incendio de la Malgranda urbo en la jaro 1541 ĝi estis restarigita en la strato "Letenská ulice".

## Vidu ankaŭ 
* Monaĥejo de Aŭgustenanoj (Prago)

Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Prago
Kategorio:Barokaj preĝejoj en Ĉeĥio
Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de Sankta Tomaso
Kategorio:Konstruaĵoj en Malgranda Kvartalo (Prago)
Kategorio:Kulturaj memorindaĵoj en Prago
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en la 13-a jarcento
Petroselo

**Petroselo** (*Petroselinum crispum*) estas specio de petroselino (*Petroselinum*), dujara, spica herbo kun trioble plume dividitaj, plataj aŭ krispaj folioj (krispa petroselo, *Petroselinum crispum* subsp. *crispum*). Ĝi estas hejma en Eŭropo kaj Okcidenta Azio, vaste kultivata precipe por aromaj folioj, kelkafoje ankaŭ por tubera radiko (radika petroselo).

En kuirarto ofte uzatas la folioj de tiu palearktisa planto; en ĉi tiu formo oni foje nomas ĝin **krispa petroselo**. Petroselo fajnigas ĉefe supojn, saŭcojn, salatojn, kuiritajn terpomojn, kazeon, fiŝaĵojn kaj legomaĵojn. Oni enmetu ĝin post la kuirado. Fojfoje petrosela tufo aperas apud la manĝo kiel ornamaĵo.

En iuj regionoj oni kuiras la blankan tuberan radikon, kiu similaspektas al karoto sed havas iom pli fortan guston; en ĉi tiu formo oni foje nomas ĝin radikpetroselo (*Petroselinum crispum* subsp. *tuberosum*) estas subspecio de petroselo (*Petroselinum crispum*) kun dikiĝinta, oblonga kaj pinta pivotradiko.

## Piednotoj 
Kategorio:Apiacoj
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Kategorio:Spicoj

## Uses 
Petroselo estas vaste uzata en la Mezorienta, Meditaranea, Brazila, kaj Usona kuirarto. Ĝi ofte estas uzata kiel garnita ingredienco. Kuiritaj plandoj el terpomo (boligita aŭ servita kiel terpomkaĉo), kaj rizaj plandoj ofte estas garnitaj per petroselo. Kuiristoj ankaŭ uzas petroselon por garni plandojn, kiuj konsistas el fiŝo, kokaĵo, ŝafaĵo, anseraĵo, kaj bovaĵo, same kiel mikspotaĵoj. (inkluzivanta salikokon creole, bovaĵo bourguignon, goulash aŭ koko paprikash).
Patricia Highsmith

La usona verkistino **Patricia HIGHSMITH** (naskiĝis la  en Fort Worth, Teksaso, mortis la  en Locarno, Svislando) estas ĉefe konata pro siaj psikologie profundaj krimromanoj. Mondfamon ŝi akiris pro la verko "Strangers on a train", kiu poste plurfoje estis filmigita (interalie tre sukcese de Alfred Hitchcock).

## Famaj verkoj 
* Strangers on a train (1950)
* The blunderer (1954)
* The talented Mr. Ripley (1955)
* Deep water (1957)
* The Cry of the Owl (1962)
* Ripley under ground (1970)
* Ripley's game (1974)
* Edith's diary (1977)
* Ripley under water (1991)

## Vidu ankaŭ 
* Le Cri du hibou (filmo)

Kategorio:Usonaj verkistoj
Kategorio:Verkistoj de krimromanoj
Kategorio:Verkistinoj
Pipromento

260ra|eta|250ra|maldekstra|Pipromento
eta|250ra|maldekstra|Pipromento
eta|250ra|maldekstra|Pipromento
La **pipromento** (*Mentha × piperita*) estas forte bonodora, plurjara, moltiga planto, disvastiĝinta spicaĵo. Ĉar ĝi estas hibrida planto, oni povas reprodukti ĝin nur per vegetativaj metodoj, per la radiko.

Ĝi botanike apartenas al la lamiacoj, la folioj estas tigetaj, helverdaj, la floroj staras en lil-roza grapolo. Ĝia tigo altas 30–90&nbsp;cm, kvareĝaj, lilecaj. la folioj entenas 2-2,5 % da volatila oleo. La planto estas bezona je lumo, akvo kaj nutromineraloj.

Oni uzas la sekigitan infloreskon kaj la foliojn por bongustigi sukeraĵojn, dolĉaĵojn, trinkaĵojn, salatojn kaj aliajn nutraĵojn. La odoro de la pipremonto estas forta, dolĉeta, ĝia gusto estas komence pika, poste malvarm-sentiga.

La pipromento kreskas origine en Eŭropo kaj Azio, disvastiĝis en norda Ameriko, sur bordoj de rojoj kaj aliaj malsekaj areoj. Oni kultivas ĝin pro ties volatila oleo en Eŭropo, Azio kaj norda Ameriko.

Gravas la subspecioj nigra kaj blanka pipromento por la kultivado. La nigra (angla) pipremento havas lilan tigon, oni kultivas grandaree en Usono. La blanka pipromento havas verdan tigon, oni taksas ties oleon pli fajna kaj pli valora.

Oni ekstrakta la volatilan oleon de la pipromento per akvovapora distilado, el la supergrundaj partoj de la planto.

Oni uzas ties volatilan oleon en granda kvanto en la dolĉaĵa industrio kaj por produktado de maĉgumoj, dentokremoj kaj medikamentoj. La pura pipromenta oleo estas preskaŭ senkolora, entenas en granda proporcio mentolon kaj mentonon.

La volatila oleo de la japana mento (*Mentha arvensis var. piperascens*) tre diferencas de oleo de la pipromento, sed same entenas grandkvante mentolon.

En la kuirarto uzatas la folioj de la planto. Pipromento fajnigas ĉefe salatojn, saŭcojn, viandaĵojn, dolĉaĵojn, verdan kaj nigran teon, koktelojn kaj likvorojn.

La etera oleo mentolo mortigas bakteriojn, freŝigas la spiron kaj helpas kontraŭ malvarmumoj kaj digestaj problemoj. Ankaŭ en la parfumindustrio la pipromento estas uzata.

Kategorio:Spicoj
Kategorio:Lamiacoj
Petřín

**Petřín** (Petro-monteto) estas altaĵo sur kies deklivo estis foje vinberĝardenoj. En tempo de Karolo la 4-a ĝi apartenis al la Malgranda Kvartalo kaj estis ĉirkaŭita per la "Malsata muro" (konstruata nur por doni laboron al malsatuloj), parto de la mezepoka urba fortikaĵo. En la jaro 1842 oni fondis sur la tuta deklivo publike alireblan parkon. El Újezd (tramoj n-ro 2, 5, 1, 9, 12) ĝis la supraĵo de l' monto kondukas kablotramo. Tie staras la 60 m alta '**observa turo**' el la jaro 1891. En najbareco troviĝas '**preĝejo de Sankta Laurencio**' (*kostel sv. Vavřince*), fondita jam en la 12-a jarcento, nun barokigita. Proksime de ĝi estis, en la mezepoko, ekzekutejo. Apude staras '**Kalvaria kapeleto**' (1755), kies frontmuron ornamas sgrafitoj de Mikoláš Aleš. Kontraŭe en ligna konstruaĵo oni trovas '**labirinton** kaj grandan pentraĵon (*dioramo*) de fratoj Liebscher kaj V. Bartoněk, kiu prezentas la batalon de la praganoj kontraŭ la svedoj sur la Karola ponto, 1848. Proksime estas '**kapelo de la Tombo de Kristo**', barokstila, el la jaro 1732. - En la Roza parko, malantaŭ la "Malsata muro" proksime de la finstacio de la kablohamo troviĝas statuogrupo de J. Mařatka '**La kiso**'. Iom pli distance staras la Popola astronomia observejo. Malantaŭ la Roza parko estas "Květnice" (Florejo), kie oni kulturas rarajn alpflorojn. Irante malsupren oni preterpasas tri monumentojn: proksime de la restoracio "Nebozízek" staras '**monumento de la poeto Karel Hynek Mácha**', fare de Josef Václav Myslbek (1911), kaj '**statuo de komponisto V. Novák**' fare de J. Kodet; en la malsupra parto ĉe Újezd troviĝas '**monumento de Jan Neruda**', ĉeĥa poeto kaj ĵurnalisto, skulptaĵo de K. Dvořák (surloke staris jam la Soldat-kazerno de Újezd, kie la poeto naskiĝis).

**Monumento al la Viktimoj de Komunismo en Prago** troviĝas sube de la monto, proksime al la Malsata muro. Ĝi konsistas el ŝtuparo, sur kiu estas kelkaj bronzaj virfiguroj, la figuroj iom post iom malaperas, kio simbolas la korpan kaj psikan elĉerpiĝon de politikaj malliberuloj. Sur bruna zono trapasanta kelkdekon da metroj legeblas surskribo *Viktimoj de komunismo 1948-1989: 205 486 kondamnitaj – 248 ekzekutitaj – 4 500 pereis en prizonoj – 327 pereis landlime – 170 938 civitanoj elmigris*.

## Vidu ankaŭ 
* Olbram Zoubek

Kategorio:Prago
Kategorio:Parkoj en Ĉeĥio
Kategorio:Montoj en Praga plataĵo
Kategorio:Malgranda Kvartalo (Prago)
Kategorio:Belvederoj en Ĉeĥio
Kategorio:Hradčany (Prago)
Kategorio:Montoj kun alteco inter 0 kaj 999 m
Kategorio:Kulturaj memorindaĵoj en Prago
Kategorio:Vizitindaĵoj en Prago
Palmiro

**Palmiro** () estas insulo kaj parto de la Usonaj Malgrandaj Insuloj, dependa teritorio de Usono en Oceanio. Geografie ĝi konsideratas parto de Polinezio.

Ĝi estas natur-protektejo, konsistas el ĉirkaŭ 50 insuloj kaj estas ĉirkaŭata de rifo, kiu formas proksimuman ortangulon de 12 oble 4&nbsp;km.

* **Koordinatoj:** ĉirkaŭ 5,9° N, 162,1° U.
* **Areo:** 12 km².
* **Loĝantoj:** 4-20

eta|Usona flago
eta|(Neoficiala) Flago
eta|Mapo
eta|Norda strando

Kategorio:Usonaj Malgrandaj Insuloj
Kategorio:Insuloj
Kategorio:Usono
Kategorio:Insuloj en Oceanio
Kategorio:Polinezio
Kategorio:Dependaj teritorioj
Prezidanto de Meksiko

La **Prezidanto de Meksiko** estas la ŝtatestro en Meksiko de 1824.

## Eko 
Post la sendependiĝo de Hispanio (27-an de septembro 1821) formiĝis registaro - laŭ la Plano de Iguala - kies membroj estis Agustín De Iturbide, Manuel De La Bárcena, José Isidro Yáñez, Manuel Velázquez De León kaj Juan O'Donojú. La 18-an de majo 1822, la militistoj proklamis imperiestron Agustín de Iturbide, kiu regis ĝis la 31-a de marto, 1823 (la t.n.
Unua Imperio). Post la eksigo de Iturbide la kongreso nomis triopon, formitan de Guadalupe Victoria (vera nomo: José Miguel Fernández Y Félix), Nicolás Bravo kaj Pedro Celestino Megrete, kiuj regis ĝis la 10-a de oktobro 1824. Post la validiĝo de la federa konstitucio (la 4-an de oktobro, 1824) komenciĝis la propre dirita sendependa vivo de la lando.

## Listo de la prezidantoj 
### De la Deklaro de la Respubliko ĝis la Dua Imperio 
### La Dua Imperio 
La 10-an de aprilo, 1864, Maksimiliano de Habsburgo ĵuris kiel imperiestro; la 12-an de junio tiujare li alvenis en Meksikurbon.
Post la perdo de la subteno de Napoleono la 3-a de Francio, Maksimiliano estis venkita de la respublikanaj fortoj, estrataj de Benito Juárez, la 15-an de majo de 1867. La efemera imperiestro estis ekzekutita la 19-an de junio de 1867.

### Restarigo de la Respubliko 
### La registaroj de la konvencio de Aguaskalento 
La 6-an de novembro, 1914, la Konvencio de Revoluciaj Generaloj kaj Guberniestroj, okazigita en la urbo Aguaskalento, malagnoskis la registaron de Venustiano Carranza kaj nomis generalon Eulalio Gutiérrez provizora prezidanto (6 nov 1914 - 16 jan 1915). Lin anstataŭis de Roque González Garza (16 jan 1915-10 jun 1915), kiu siavice estis sekvita de Francisco Lagos Cházaro (10 jun 1915-10 okt 1915). Post malvenko de la armeo de la Konvencio, en la urbo Toluko, la 10-an de oktobro 1915, Lagos Cházaro fuĝis, tiel ke ĉesis la sinsekvo de registaroj starigitaj de la Konvencio de Aguascalientes.

### De la Konstitucio de 1917 

Meksiko
Pimento

**Pimento** (*Pimenta*) apartenas al la mirtacoj.

En la kuirarto uzatas la nemature rikoltitaj kaj sekigitaj beroj de la dioika pimento, kiujn oni ankaŭ nomas simple **pimentoj**. Ili fajnigas ĉefe supojn, saŭcojn, marinaĵojn, kukojn kaj likvorojn. La etera oleo de la planto ankaŭ estas uzata en la parfumindustrio.

En la Hindia kuirarto pimento estas uzata vere grandskale kaj tial same ĝia kultivado.

La genro ampleksas, laŭ diversaj aŭtoroj, inter 12 kaj 15 specioj. Kubo estas, kun sep specioj, la monda centro pri variaĵoj de pimento.

Kategorio:Spicoj
Kategorio:Mirtacoj
Pär Lagerkvist

**Pär Fabian LAGERKVIST** (naskiĝis la 23-an de majo 1891 en Växjö, mortis la 11-an de julio 1974 en Stokholmo) estis sveda verkisto. En la jaro 1951 li estis honorita per la Nobel-Premio pri Literaturo.

## Listo de verkoj 
* *Bödeln* (rakonto, 1933)
* *Mannen utan själ* (dramo, 1936)
* *Dvärgen* (rakonto, 1944)
* *Barrabas* (romano, 1950)
* *Sibyllan* (romano, 1956)
* *Pilgrim på havet* (romano, 1962)
* *Mariamne* (romano, 1967)

## En Esperanto aperis 
* *Patro kaj mi* : (1924) ; *La postulema gasto* : (1919) En: Nobela novelaro. Sep noveloj de tri svedaj nobelpremiitoj. Pär Lagerkvist, Eyvind Johnson, Harry Martinson. Tradukis Sten Johansson. Skövde, 1995. 60 p
* *La lifto kiu malsupreniris en inferon* / (El la sveda: Gunnar Gällmo). - En: Sferoj : sciencfikcio kaj fantasto / Hrsg.: Liven Dek ; p.&nbsp;89 - [95], vol. 4
* *Mariamne,* el la sveda tradukis Bertil Nilsson. - Skövde: Al-fab-et-o, 1995. - 56 p.

## Eksteraj ligiloj 
* Rete legeblaj verkoj 

Kategorio:Svedlingvaj verkistoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri literaturo
Kategorio:Universitato de Upsalo
Kategorio:Membroj de la Sveda Akademio
Kategorio:Stokholmanoj
Paul Heyse

**Paul Johann Ludwig von Heyse** (*  en Berlino, †  en Munkeno) estis germana verkisto kaj tradukisto.

En Berlino kaj Bonn li studis klasikan kaj latinidan filologion kaj arthistorion kaj renkontiĝis i.a. kun la verkistoj Theodor Fontane kaj Joseph von Eichendorff. Grandan influon al lia verkado havis vojaĝo tra Italio dum 1852/53; post ĝi li ekloĝis en Munkeno, kie li fondis la literaturan asocion Krokodil kaj amikiĝis kun Gottfried Keller kaj Theodor Storm.

Dum sia tuta vivo Heyse verkis pli ol 150 novelojn, pli ol 20 teatraĵojn kaj kelkajn romanojn, krome li tradukis el la itala lingvo. En la jaro 1910 li estis honorata per la Premio Nobel de Literaturo pro "sia perfekta kaj idealisma arto, kiu speguliĝas en longa kaj laŭdinda agado en la fako de poezio, dramo, romano kaj mondkonataj noveloj. " Heyse elpensis la terminon Butzenscheibenlyrik.

## Famaj verkoj 
* *Novellen* (1855, plej fama: L'arrabiata)
* *Vier neue Novellen* (1858)
* *Italienisches Liederbuch* (kantoj tradukitaj el la itala, 1860)
* *Neue Novellen* (1862)
* *Meraner Novellen* (1864)
* *Kinder der Welt* (romano, 1873)
* *Im Paradiese* (romano, 1875)
* *Skizzenbuch* (poemoj, 1877)
* *Troubadour-Novellen* (1882)
* *Gegen den Strom* (romano, 1907)

## Jeno aperis en Esperanto 
*Edziĝa festo en "Capri"* : novelo / de Paul Heyse. Esp. trad. de Ludwig Emil Meier. Kun ilustr. de Fritz Bergen. - Stuttgart: Franckh'sche Verlagsbuchhandlung, [1906]. - 59 p. : ilustr.
Originalo: *Hochzeit auf Capri*

Kategorio:Nobel-premiitoj pri literaturo
Kategorio:Germanaj verkistoj
Preĝejo Sankta Jozefo

## Preĝejo Sankta Jozefo 
**Preĝejo Sankta Jozefo** estas nomo de pluraj kirkoj:

###  
* Preĝejo Sankta Jozefo (Mogersdorf)

###  
* Preĝejo Sankta Jozefo (Brno)
* Preĝejo Sankta Jozefo (Malgranda Kvartalo de Prago)
* Preĝejo Sankta Jozefo (Moravia Ostrava)
* Preĝejo Sankta Jozefo (Nova Urbo)
* Preĝejo Sankta Jozefo (Svitavy)
* Preĝejo Sankta Jozefo (Silezia Ostrava)

###  
* Preĝejo Sankta Jozefo (Abda)
* Kirko Sankta Jozefo (Békásmegyer)
* Kirko Sankta Jozefo (Dorog)
* Preĝejo Sankta Jozefo (Darnózseli)
* Preĝejo Sankta Jozefo (Encs)
* Kirko Sankta Jozefo (Felsőmocsolád)
* Preĝejo Sankta Jozefo (Gyékényes)
* Preĝejo Sankta Jozefo (Józsefváros)
* Preĝejo Sankta Jozefo (Kispest)
* Preĝejo Sankta Jozefo (Mátészalka)
* Kirko Sankta Jozefo (Mátyásföld)
* Preĝejo Sankta Jozefo (Nagykanizsa)
* Kirko Sankta Jozefo (Pécs, fabrika kolonio)
* Kirko Sankta Jozefo (Pécs-Málom)
* Preĝejo Sankta Jozefo (Szálka)
* Jezuita preĝejo Sankta Jozefo (Szeged)
* Preĝejo Ĉieliro de Maria kaj Sankta Jozefo (Székesfehérvár)
* Preĝejo Sankta Jozefo (Szolnok)
* Preĝejo Sankta Jozefo (Újpest)

###  
* Preĝejo Laboristo Sankta Jozefo (Makao)

## Preskaŭ samaj nomoj 
*  Sankta Jozefo (Barbado)
*  Templo Sankta Jozefo - Kostariko
*  Kapelo Sankta Jozefo (Pápa)
*  Katedralo Sankta Jozefo (Bukareŝto)

## Vidu ankaŭ 
* Sankta Jozefo (apartigilo) (d:Q1578948)
Peter Fleming

La angla verkisto kaj ĵurnalisto **Peter FLEMING** naskiĝis je la 31-a de majo 1907 en Londono kaj mortis je la 18-a de aŭgusto 1971 en Black Mount. Li multe vojaĝis (ekz. al Meksiko, Brazilo kaj Ĉinio) kaj literature ĉefe famiĝis pro siaj vojaĝraportoj. Ankaŭ lia frato Ian Fleming estis fama verkisto.

## Famaj verkoj 
* Brazilian adventure (1933)
* News from Tartary (1936)
* The forgotten journey (1952)
* The siege at Peking (1959)
* Bayonets to Lhasa (1961)

Fleming, Peter
Peter Härtling

eta|300px|Peter Härtling en 2011
**Peter HÄRTLING** (naskiĝis la 13-a de novembro 1933 en Chemnitz, mortis la 10-an de julio 2017 en Rüsselsheim) estis germana ĵurnalisto kaj verkisto. Li verkis eseojn, poemojn, dramojn, rakontojn kaj romanojn por infanoj. De 1973 ĝismorte li vivis en Mörfelden-Walldorf (distrikto Groß-Gerau de la germania federacia lando Hesio), iom sude de Frankfurto-ĉe-Majno.

## Listo de verkoj 
* *Das war der Hirbel* (1973) - esperante: *Tia estis Hirblo* (Eldonejo Bleicher, 1992)
* *Oma* (1975)
* *Theo haut ab* (1977)
* *Ben liebt Anna* (1979)
* *Sofie macht Geschichten* (1980)
* *Krücke* (1987)
* *Lena auf dem Dach* (1993)
* *Jette* (1995)
* *Tante Tilli macht Theater* (1997)

## En Esperanto aperis 
*Tia estis Hirblo*: kiel Hirblo venis en la hejmon, kial li estas malsimila
ol aliaj, kaj ĉu estas eble helpi al li / Hertlingo Petro. - 1-a eldono
Esperantigita. - Gerlingen: eldonejo Bleicher, [1992]. - 94 p.
ISBN 3-88350-508-0
Originalo: Das war der Hirbel

*Avinjo*: la rakonto pri Kalle, kiu perdas siajn gepatrojn, kaj lia avino
decidas zorgi pri li / Peter Härtling. Bildoj de Peter Knorr. [Trad.
kaj eld.: Nora Caragea]. - 1-a eldono - [Frankfurt am Main: Caragea, 2000]. -
79 p. : ilustr. 
ISBN 3-00-006168-1
Originalo: Oma

Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Germanaj porinfanaj verkistoj
Philip José Farmer

**Philip José FARMER** [*FILip ĥoZE FARmar*] (naskiĝis  en North Terre Haute en Indianao, mortis ) estis usona verkisto, plej konata pro siaj sciencfikciaj kaj fantastaj romanoj kaj noveloj.

Multe da lia verkado temis pri reinterpretado de iamaj roluloj el fikcio kaj historio, ekzemple *The Other Log of Phileas Fogg* (*La alia loglibro de Phileas Fogg*), en kiu li plenigas la tempotruojn el la *Le tour du monde en quatre-vingt jours* (*Ĉirkaŭ la mondo en okdek tagoj*) de Jules Verne per interplaneda milito, aŭ lia romanserio *Riverworld* (Rivermondo), kiu pritraktas la aventurojn de Richard Francis Burton kaj Mark Twain tra bizara postmorta mondo, kie ĉiun homon iam vivintan revivigis samtempe iu mistera povo.

En ties 2-a volumo *The Fabulous Riverboat* ("La fabela riverŝipo"), Hermann Göring predikas pacan religion de Eklezio de la Dua Ŝanco pere de Esperanto, komuna lingvo de resurektinta homaro. Samuel Longhorn CLEMENS (Mark Twain) fondas landon nomitan "Parolando".

La verkoj de Farmer ofte enhavis seksumajn temojn: lia kolekto de noveloj *Strange Relations* (*Strangaj rilatoj*) estis rimarkinda evento en la historio de seksumado en sciencfikcio.

## Eksteraj ligiloj 
* The Official Philip José Farmer Home Page 
* Philip José Farmer – International Bibliography 

Kategorio:Usonaj fantastaj verkistoj
Kategorio:Sciencfikciaj verkistoj
Philipp Reis

**(Johann) Philipp REIS** [JOhan FIlip rajs] (naskiĝis la 7-an de januaro 1834 en Gelnhausen apud Frankfurto ĉe Majno, mortis la 14-an de januaro 1874 en Friedrichsdorf) estis germana instruisto kaj inventisto. Li instruis matematikon kaj fizikon, sed lia plej granda pasio estis la elektrotekniko.eta|monumento pri Johann Philipp ReisLa plej granda merito de Reis estas la prezento de la unua tre primitiva telefono en la jaro 1861. Tiu ĉi aparato ankoraŭ ne permesis kvalite kontentigan sonkvaliton, sed el la transsendita frazo *Das Pferd frisst keinen Gurkensalat* (= *La ĉevalo ne manĝas kukumsalaton*) Reis kiel aŭskultanto komprenis la unuajn tri vortojn.

Ekde tiam Reis plurfoje prezentis sian telefonon, sed la plej influhavaj sciencistoj tiutempe ne komprenis la praktikan sencon de tia aparato kaj do ne subtenis tiun ĉi ideon. Reis dum sia tuta vivo ankaŭ provis plibonigi sian inventon, sed grava pulmomalsano (eble akirita pro venenaj vaporoj kiujn li enspiris dum sia laboro) finis lian vivon en la aĝo de nur 40 jaroj. Nuntempe Alexander Graham Bell, kiu prezentis la unuan bone uzeblan telefonaparaton, estas rigardata la inventisto de la telefono.

## Vidu ankaŭ 
* Historio de scienco kaj teknologio

Kategorio:Inventistoj
Kategorio:Germanaj sciencistoj
Probablospaco

Matematiko > Stokastiko > Probablo-teorio > Probablospaco < Spacoj
----
**Probablospaco** estas triopo  (Ω, *A*, P) tia, ke
* Ω estas aro (provrezultaro)
* *A* estas σ-Algebro super Ω
* La funkcio P ĵetas la eventojn el *A* en probablojn kaj kontentigas aksiomaron de probablo-teorio.

Kategorio:Matematiko
Kategorio:Probablo-teorio
Polikarpo

**Sankta Polikarpo** (69-155) estas
kristana martiro.

Li estis episkopo de Smirno, tre populara kaj alte estimata de la kristanoj de la romia provinco de Asia en la 2-a jarcento. Li estis disĉiplo de Sankta Johano la Evangeliisto. Liaj disĉiploj, inter aliaj, estis Sankta Ireneo kaj Papiaso. Li estis amiko de Sankta Ignaco el Antioĥio.

El liaj verkoj, nur restas lia letero al la Filipianoj. Ireneo diris, ke la letero estas bonega, per kiu "koncernantoj pri savo, povas vidi kaj la karakteron de lia fido kaj la doktrinon de la vero."

Unufoje, kiam Polikarpo estis en Romo, li renkontis Marcionon kaj nomis lin "la unuenaskito de Satano."

Nia scio pri Polikarpo devenas de tiu letero, de fama rakonto pri lia martiriĝo, kaj de la skriboj de Ireneo kaj de Ignaco.

Festotago de Polikarpo laŭ la kristana tradicio estas la 23-a de februaro.

Kategorio:Kristanaj martiroj
Kategorio:Patroj de la Eklezio
Kategorio:Sanktuloj
Kategorio:Episkopoj
Premio Pulitzer

eta|Premio Pulitzer
La **Premio Pulitzer** () estas usona premiaro fondita de la ĵurnalisto kaj eldonisto Joseph Pulitzer en la jaro 1917. Ĉiujare la Novjorka Columbia University honoras 14 ĵurnalistojn aŭ ĵurnalojn, 6 verkistojn kaj unu muzikiston per tiu ĉi premio, kaj donas stipendiojn al kvar elstaraj studentoj en la ĵurnalisma altlernejo ĉe Universitato Columbia. Ekde 2008 oni anoncis, ke ankaŭ nur rete eldonitaj novaĵfontoj estos konsiderataj por la premioj.

## Famaj premiitoj 
* Eugene O'Neill (1920, 1922, 1928 kaj 1957)
* Edith Wharton (1921)
* Edna Ferber (1925)
* Pearl S. Buck (1932)
* Margaret Mitchell (1937)
* John Steinbeck (1940)
* Upton Sinclair (1943)
* Tennessee Williams (1948 kaj 1955)
* Arthur Miller (1949)
* Ernest Hemingway (1953)
* Charles Lindbergh (1954)
* William Faulkner (1955 kaj 1963)
* Harper Lee (1961)
* Edward Albee (1967, 1975 kaj 1994)
* Norman Mailer (1969 kaj 1980)
* Sam Shepard (1979)
* Janet Cooke (1981), malpremiita
* John Updike (1982 kaj 1991)
* Alice Walker (1983)
* Toni Morrison (1988)
* Philip Roth (1998)
* Cormac McCarthy (2006)

## Eksteraj ligiloj 
* www.pulitzer.org 

Kategorio:Literaturpremioj
Parakleto

**Parakleto** (, "konsolanto") estas iu, kiun Jesuo Kristo promesis sendi al la mondo post sia ĉieliro, kiel li diris en la Biblio (Johano 14:16-17,26):

*Kaj mi petos la Patron, kaj Li donos al vi alian Parakleton, por ke li restadu kun vi por ĉiam; tiu estas la Spirito de la vero, kiun la mondo ne povas akcepti, ĉar ĝi lin ne vidas nek konas; vi lin konas, ĉar li restadas kun vi kaj estos en vi. ... Sed la Parakleto, la Sankta Spirito, kiun la Patro sendos en mia nomo, instruos vin pri ĉio, kaj vin rememorigos pri ĉio, kion mi diris al vi.*

Laŭ kristanismo, Sankta Johano diris, ke la Parakleto estas la nevidebla Sankta Spirito, la tria Persono de la Triunuo. Pli detale, en la Evangelioj kaj aliaj sanktaj kristanaj Skriboj li ne estas nomata dia persono aludanta al Triunuo; sed al la Parakleto estas atribuataj personaj aktivaĵoj kiel “li defendas... li konsolas... li instruos... li memorigos... li komprenigos... kontraŭ kies iluminigo eblas, pekante, rezisti... La pekanto kontraŭ li ne povas esti pardonata...”: agadoj tiaj pentras karakterizojn de persono; kaj ĝuste tiaj katakterizoj diversmaniere ripetataj dekojn da fojoj preskaù en ĉiuj Skribaj libroj portis kristanojn spontane, en siaj liturgiaĵoj, adore kunigi la tri diajn personojn per la samniveliganta esprimo: “Patro, ni vin preğas per Jesuo Kristo via filo en la komuneco kun la Sankta Spirito”. Kaj fine la Sanktaskriba persona Parakleto proklamiĝis, krom katekisme, ankaŭ dogme Triunuulo. Ĉiuj kristanaj konfesioj konfesas la diecon de la Parakleto kaj Lin adoras en la Triunuo.

Informcele nemalutilas scii ke kiel trahistorie iuj sin proklamis la Mesio, aliaj sin priklamis la Parakleto.

Laŭ spiritismo la Parakleto estas la vero mem kaj la helpo sendita de Dio, per enkarnigitaj aŭ elkarnigitaj spiritoj, por ke la homoj atingu la veron. Foje filozofoj, aparte en idealismaj movadoj, la Parakleto estis reduktita al idea korifeo de idealismo aŭ kontraŭmateriismo, en kiuj li ludas kun nuancoj senpersonaj.
* Montanus
* Manikeo
* Mohameto

Religio|Filozofio
Kategorio:Islamo
Pierre Boulle

**Pierre BOULLE** [pjer bul] (naskiĝis la 21-an de februaro 1912 en Avignon, mortis la 31-an de januaro 1994 en Parizo) estis franca verkisto.

Pluraj verkoj de Boulle temas pri Sud-Orienta Azio, kie la aŭtoro pasigis grandan parton de sia vivo. Plej fama estas la romano *Le pont de la rivière Kwaï* (= La ponto trans rivero Kwai), pro kies samnoma filmscenaro Boulle en la jaro 1958 gajnis Oskaron. La verko estas pure fikcia, kvankam ĝia temo ligiĝas al reala okazo de konstruado de fervojo fare de japanoj, parte per helpo de militkaptituloj, kaj rivero Kwai vere ekzistas en la regiono. Ankaŭ lia sciencfikcia romano *La planète des singes* (= La planedo de la simioj) estis tre sukcese filmigita. La filmo el jaro 1968 estas multoble Oskar-premiita klasikaĵo, sed tiu de jaro 2001 pli fidele sekvas la romanon de Boulle.

## Famaj verkoj 
* Le sacrilège malais (romano, 1951)
* Contes de d’absurde (rakontoj, 1951)
* Le pont de la rivière Kwaï (romano, 1952 ; filmscenaro, 1957)
* E=mc² (rakontoj, 1957)
* La planète des singes (romano, 1957)
* Les jeux de l’esprit (romano, 1971)
* Les oreilles du jungle (romano, 1972)
* Les vertues de l’enfer (romano, 1974)
* Histoires perfides (rakontoj, 1976)
* Le bon Léviathan (romano, 1977)
* Le Professeur Mortimer (romano, 1988)

Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Sciencfikciaj verkistoj
Primara strukturo

eta|La primara strukturo de proteino estas ĉeno de aminoacidoj.
La  strukturo signifas la ordon aŭ sinsekvon de aminoacidoj en proteina ĉeno, rezulto de la peptidaj ligoj inter aminoacidoj.

Ekz: H2N-Leu-Leu-His-Arg-Val-Gln-Gln-Gln-Gln-Met-Gly-Pro-Gly-Val-Ala-Trp-Ala-Tyr-COOH

De ĝi dependas la aliaj strukturaj niveloj, kiel la sekundara, terciara aŭ kvaternara strukturoj.

Ne estas atestoj ke iu ajn specifa ordo de aminoacidoj estas preferata aŭ
superrega en proteinaj ĉenoj. La sinsekvo de aminoacidoj por iu ajn specifa
proteino estas, tamen, ĉiam la sama; la plej eta devio foje havas gravajn
sekvojn. Bona ekzemplo estas la hereda afekcio nomata falĉilforma anemio
aŭ drepanocitemio. La hemoglobino de trafita persono enhavas valinan unuon
en pozicio de proteina ĉeno kiun normale okupas glutam-acida unuo. Ĉi tiu
substituo, en kiu partoprenas nur unu aminoacido inter 150 aminoacidaj
unuoj de hemoglobino, kaŭzas drastan ŝanĝiĝon en la ecoj de la proteino.

Nenormala hemoglobino emas precipitiĝi en la ruĝaj globuloj, misformante
ilin en karakterizan lunarkan formon - la kialo por la nomo falĉilforma
anemio. La misformitaj ĉeloj kunbuliĝas kaj ofte ŝtopas
kapilarojn, ĉesigante la provizon de oksigen-portanta sango al la histoj.
Serpoĉela anemio, kiu estas ĝenerale mortiga, limiĝas preskaŭ senescepte
al homoj de afrika deveno.

## Rilato kun la nukleotida sinsekvo 
Eblas dedukti la primaran strukturon de la vicordo de la nukleotidoj en la DNA, pere de la genetika kodo. Tiel, ekzemple, per komputila programo, oni povas ligi genon al teoria proteino. Tiamaniere, ekzemple, se oni scias, ke la nukleotida sinsekvo de geno estas *atggccctgtggatgcgcctcctgccc...*, oni povas dedukti, ke la proteino estos sinsekvo de:

* atg > Met
* gcc > Ala
* ctg > Leu
* tgg > Trp
* atg > Met
* cgc > Arg
* ctc > Leu
* ctg > Leu
* ccc > Pro

ktp

Kiu fakte, estas ekzemplo elĉerpita de ambaŭ la gena kaj proteina sinsekvoj de la homa insulino.

## Referencoj 
Kategorio:Figuroj
Kategorio:Biokemio
Kategorio:Aminoacidoj