open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Piedsako

eta|Kroĉetita piedsako

**Piedsako** estas eta, ronda sako, uzata kiel ilo de la sporto **piedsakumado**. La moderna movado estis fondita dum 1972 de du viroj el Oregono, Mike Marshall kaj John Stalberger.

## Aparatoj 
Bezonataj estas nur piedsako kaj bone taŭgaj ŝuoj. Ekzistas variaj tiaj piedsakoj:

Por piedbati ĉirkaŭ rondo da homoj, kroĉetitaj piedsakoj kutime uziĝas. Kutime ili plenas de plastaj bidoj. Komencantoj ofte uzas piedsakojn kiuj estas plenaj de salo, ĉar tio ebligas al la ludantoj pli facile regi teni la sakojn sur la piedoj.

En *liberstila piedsakumado* (fari trukojn per la piedsakoj), la normo estas uzi piedsakojn kun surfacoj. Sakoj kutime pezas inter 40 kaj 64 gramoj, depende de la substanco ene. Sakoj kun 32 surfacoj estas pli malfacile teneblaj, sed estas pli taŭgaj por fari trukojn.

Ankaŭ ekzistas piedsakoj nur por amuzo, kiel tiuj kiuj lumas en la mallumo, tiuj kiuj estas faritaj el metalaj ĉenoj, kaj tiuj kiuj estas neflameblaj. La laste menciita estis malpermesita en Sud-Aŭstralio.

dekstra|100px|eta|Populara vario de piedsaka laĉo, uzata de liberstilaj ludantoj.

### Ŝuŝanĝado 
Por faciligi haltigadon, ludantoj ofte uzas speciajn laĉadajn skemojn, kiuj distiras la flankojn de la ŝuoj proksimajn al la piedfingra loko. La laĉado estas kutime plibonigata per tranĉado de la kunkudro kiu kunigas la vicojn de la truoj por la laĉoj.

Tavoloj de la ŝuoj ankaŭ estas forigitaj por ke ludantoj povas pli bone senti la piedsakojn.

## Sportoj 
[maldekstra|150px|eta|Eric Wulff piedbatumas ĉe la Green Konkurso, [San-Francisko (Kalifornio)]]
eta|240px|Filmo de 4 ludantoj rondpiedsakumadantaj

### Libera stilo 
En la **Libera stilo** la ludantoj faras trukojn per piedsakoj sinsekve. La nuntempa mondĉampiono de Libera stilo estas Vasek Kloud, el Ĉeĥio.

### Piedsakuma reto 
En la **Reta piedsakumado** ludantoj piedbatas piedsakon trans reton, kiel je volejbalo. La grandeco de la ludkampo estas simila al tiu de badmintono. Por akiri poentojn, oni devas esti la sakoservisto. La servisto servas diagonale, kiel je teniso. Kutime, oni ludas ĝis 15 poentoj, sed oni devas esti en gvida pozicio je 2 poentoj por venki.

### Rondpiedsakumado 
Je **Rondpiedsakumado** la ludantoj staras ĉirkaŭ rondo kaj piedbatumas la sakon al aliaj ludantoj ĉirkaŭ la rondo. La celo estas ke la sako ne tuŝu la grundon. Grupo akiras poenton ĉiufoje kiam ĉiu ludanto piedbatumis la sakon.

Ekzistas multaj ludoj por rondpiesakumantoj.

## Mondrekordoj 
La Guinness-libro de rekordoj agnoskis piedsakajn rekordojn ekde la 1980-aj jaroj. Jen la nuntempaj rekordoj por sinsekvaj piedbatoj:

Ankaŭ, dum la 6a de Julio, 2001, Andy Linder kaj 945 amikoj atingis la rekordon, *"Plej Granda Piedsakumada Rondo"*, ĉe la Cornerstone Festo, Ilinojso.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
**Angle:**
* Footbag WorldWide - non-profit information service for the sport of footbag
* World Footbag Association - founded in May 1983 as the sport's promotional arm and official players' organization
* prokicker.ca - Footbag organization diffusing from Canada to the World
* modified.in - footbag forum

Kategorio:Sportiloj
Kategorio:Teama sporto
Kategorio:Ludiloj
Kategorio:Sporto
Unua jakobita ribelo

eta|dekstra|250ra|James Francis Edward Stuart, la Maljuna Pretendanto
La **unua jakobita ribelo** (1715) celis surtronigi James Francis Edward Stuart en Britio, ofte konata kiel la **maljuna pretendanto**. Tiu estis la filo de la ekzilita Jakobo la 2-a (Anglio), kiu mortis en 1701.

## Fono 
En 1714 mortis la lasta stuarta reganto de Britio, Anna de Britio, kiun sekvis Georgo la 1-a (Britio), la unua reganto el la hanovra dinastio. Tamen iuj britaj jakobitoj konspiris surtronigi James Stuart.

## Ribelo 
Somere de 1715 James Stuart petis John Erskine (22-a grafo de Mar) kunigi batalistojn el la montaj klanoj de Skotlando. La 14-an de septembro ili senkontraŭe kaptis Perth, kaj la ribela armeo poste kreskis al ok mil batalistoj. Tie la grafo de Mar atendis la alvenon de pluaj klananoj el norda Skotlando.

Dume la brita registaro malebligis ribelojn en Kimrio, Devon kaj Kornvalo per la aresto de suspektataj jakobitoj.

Oktobron 1715 pluaj ribeloj erupciis en norda Anglio kaj suda Skotlando. Parto de la armeo sub la grafo de Mar marŝis suden kaj atakis Edinburgon sed forpeliĝis de armeo sub John Campbell (2-a grafo de Argyll), skota nobelo kiu lojalis al la registaro. La 22-an de oktobro la tri ribelaj grupoj kuniĝis ĉe Kelso. Sekvis debatoj ĉu batali kontraŭ proksima hanovra armeo, ĉu ataki Dumfries kaj Glasgovon, ĉu marŝi en Anglion. La anglaj ribelantoj asertis ke en Lancashire aliĝus 20 mil subtenantoj, kaj, post protestoj de iuj skotoj, la jakobitoj marŝis en Anglion.

Ĉe Lancaster estis neniu kontraŭo; ĉe Preston (kiun ili atingis la 9-an de novembro) ĉirkaŭ 1,500 viroj aliĝis al la ribelo. Sekvis pluraj tagoj de batalado, kaj fine hanovra armeo venkis. La 14-an de novembro la jakobitoj kapitulacis. 1,468 kaptiĝis, inter kiuj 463 angloj kal pluraj gravaj nobeloj.

Dume, la 13-an de novembro okazis nedecida batalo ĉe Sheriffmuir (proksime al Dunblane) inter la jakobitoj kiuj restis en Skotlando sub la grafo de Mar kaj armeo lojala al la registaro. La ribelantoj retretis al Perth. La 22-an de decembro James Stuart mem alteriĝis ĉe Peterhead, sed lia melankolio ne kuraĝigis siajn subtenantojn. Kvankam ili pretis plubatali, James Stuart forlasis la ribelon kaj velis al Francio la 4-an de februaro 1716, konsilante la restantajn ribelantojn aranĝi siajn proprajn aferojn.

## Sekvaĵoj 
Pluraj el la ĉefaj ribelantoj ekzekutiĝis, kaj aliaj eminentaj suspektitoj ekzameniĝis. La registaro iom klopodis senarmigi la skotajn montanarojn, kaj estigis garnizonojn tra norda Skotlando, sed plejparte permesis la ribelantojn pace iri hejmen.

## Vidu ankaŭ 
* Jakobitismo
* Dua jakobita ribelo
* Partia Frenezo (Anglujo)

Kategorio:Ribeloj en Britio
Kategorio:Ribeloj en la 18-a jarcento
Kategorio:Konfliktoj en 1710-1719
Kategorio:1715
Kategorio:1716
Paŝtist-satelito

eta|370px|**Gravita efiko de paŝtista satelito.**
Se partiklo estas antaŭ la satelito, ĝi estas altirata far de la gravita forto (Fg) do bremsata: ĝi tiam pasas sur pli malaltan orbiton. Male se la
partiklo estas malantaŭ la satelito, ĝi estas plirapidigata kaj pasas sur
pli altan orbiton.

En ĉiela mekaniko, **paŝtist-satelito** estas natura satelito de
planedo (aŭ alia objekto), kiu limigas la disvastecon de
ringo ĉirkaŭ tiu objekto, aŭ kiu kreas malplenon en tiu ringo.

Paŝtist-satelito, ofte malgranda luno, orbitas apud unu el la randoj de la ringo;
kaj per gravito repuŝas al la ringo la erojn, kiuj forfuĝis ĝin, aŭ
akrecias ilin.

Tia satelito povas limi unu randon de ringo, aŭ ambaŭ randojn de malpleno,
kiel la malpleno de Encke aŭ la malpleno de Keeler

## Ekzemploj de paŝtist-satelitoj 
### En la ringoj de Saturno 
* Pajno: en la malpleno de Encke
* Dafno: en la malpleno de Keeler
* Atlaso: ekstera paŝtisto de la ringo A
* Prometeo: ena paŝtisto de la ringo F
* Pandoro: ekstera paŝtisto de la ringo F

### En la ringoj de Urano 
* Kordelio: ena paŝtisto de la ringo epsilono
* Ofelio: ekstera paŝtisto de la ringo epsilono

Dosiero:PIA06237.jpg|Dafno, en la malpleno de Keeler
Dosiero:Sheperd moon Prometheus at work.jpg|Prometeo altiras materion el la saturna ringo F
Dosiero:PIA07712 - F ring animation.gif| Pandoro (ekstere) kaj Prometeo "kunpremas" la ringon F

Kategorio:Lunoj
Kategorio:Ĉiela mekaniko
Batopilas

**Batopilas** estas unu el la 67 komunumoj de la meksika subŝtato Chihuahua, kiu situas en norda Meksiko kun limo al Usono. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Batopilas*. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 00808.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 13298 loĝantojn. El tiuj estis 6827 viroj kaj 6471 virinoj. La komunumo havas surfacon de 2064,6&nbsp;km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 640 metroj super la marnivelo.

En Batopilas estas aliaj loĝlokoj kaj vilaĝoj. Jen pliaj informoj pri la ĉefaj:

## Klimato 
En la komunumo jare falas averaĝe 781,7&nbsp;mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas .

## Tempozono 
La komunumo, kiel la tuta subŝtato apartenas al la tempozono UTC -7 (Monta Tempo – Tiempo de la Montaña). Al tiu tempozono la subŝtato Chihuahua nur ŝanĝis en 1998. Antaŭe ĝi apartenis al la centra tempo (UTC -6).

## Sociogeografio 
En la jaro 1995 en la komunumo vivis 9374 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 3406 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 36,33 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
* Batopilas  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Chihuahua
Raita

eta|240ra|Raita kun kukumoj kaj mento
**Raita** (hinde रायता) estas barata saŭca plado - aŭ aldonaĵo al alia plado - surbaze de jogurto. Kontraste al parencaj eŭropaj antaŭmanĝaĵoj, kiel la greka jogurta saŭco Tsatsiki aŭ la turka Cacık, la albana jogurta supo *Taratoi* aŭ la bulgara Таратор, *Tarator*, Raisa baziĝas sur pli fleksebla elekto de enhavaĵoj. Krom la baza ingrediento jogurto tre ofte uziĝas kukumoj aŭ ajlo, sed ankaŭ eblas interalie tomatoj, karotoj, malakraj kaj akraj kapsikoj, parte ankaŭ marinitaj legomoj kaj spicoj kiel kumino aŭ kurkumo en la plej diversaj kvantorilatoj.
eta|maldekstra|160ra|Raita en stokholma barata restoracio

## Uzo 
Raita tradicie estas aldonaĵo al diversaj aliaj barataj manĝaĵoj kiel kareaĵoj, Dal, dolĉe-akraj aŭ acide marinitaj legomoj aŭ barata pano. Laŭ persona gusto multflanke eblas kombini la saŭcon kun aliaj pladoj.

Kategorio:Manĝaĵoj
Kategorio:Barata kuirarto
San José Teacalco

**San José Teacalco** estas unu el la 60 komunumoj de la meksika subŝtato Tlaxcala, kiu estas meksika subŝtato kiu situas en la centra Meksiko, relative proksime al la urbo de Meksiko. La ĉefurbo de la komunumo estas San José Teacalco. Krom la ĉefurbo 7 aliaj loĝlokoj (statistike: urboj, vilaĝoj vilaĝetoj, domaroj) apartenas al la komunumo. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 29052.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 5118 loĝantojn. El tiuj estis 2483 viroj kaj 2635 virinoj. La komunumo havas surfacon de 3,72&nbsp;km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 2600 metroj super la marnivelo.

## Klimato 
En la komunumo jare falas averaĝe 812&nbsp;mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas .

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 4050 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 21 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,52 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
*San José Teacalco en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Tlaxcala
Dal Bhat

eta|240px|Dal Bhat
**Dal Bhat** (hinde/nepale दालभात, latinliterigo dālbhāt) estas simpla, favorpreza ĉiutaga plado el la sudazia kuirarto. Ĝi baze konsistas el lenta supo (dal), rizo (bhat) kaj diversaj laŭsezonaj legomoj. Dal Bhat estas disvastiĝinta plado en ĉiuj landoj de Sudazio kaj aparte en Nepalo.

## Eksteraj ligiloj 
* recepto de Dal Bhat (germane)

Kategorio:Azia kuirarto
Kategorio:Barata kuirarto
Kategorio:Nepala kuirarto
Maria Rosenberg

**Maria Rosenberg,** t. e. Maria sur la Rozomonto, estas unu el la ĉefaj pilgrimejoj en la diocezo Speyer.

## Situo 
La **Rozomonto** estas parto de la palatinata komunumo Waldfischbach-Burgalben en sudokcidenta Germanio. Ĝi situas inter la urboj Pirmasens kaj Kaiserslautern, rande de la naturprotektata regiono Palatinata Arbaro, fine de flanka valo, 290 ĝis 320 metrojn super marnivelo.

## Historio kaj nuna stato 
eta|upright=1.8|Gracokapelo
Supozeble en la 12-a jarcento estis konstruata la unua romanika kapelo, la kerno de la hodiaŭa gracokapelo kun la Madono en la pilgrima korto. Tiam, kaj ĝis la 18-a jarcento, la loko nomiĝis *Rodenberg*, t. e. senarbarigita monto. La plej frua dokumento, kiu mencias la lokon kiel pilgrimejon, estas de 1430. Pli ol cent jarojn, sub protestantaj regantoj, ne eblis pilgrimi. Sed kiam la registaro en 1822 malpermesis la pilgrimadon, la loĝantaro tamen kunvenis kaj preĝis ekstere. De 1844 oni denove rajtis eniri la kapelon.
eta|upright=1.8|Pilgrima preĝejo
En la 19-a jarcento kuniĝis societo ĉirkaŭ la tiel nomata *Bet-Jörg*, t. e. Georgo la Preĝulo. La membroj, elmigrintaj unue al Francio poste al Usono, sendis monon por konstrui la grandan pilgrimejan preĝejon, kiu konsekriĝis en 1912. La mono eĉ sufiĉis por aliaj konstruaĵoj, ĉefe la domo de la fondintoj, hodiaŭ gasta domo.

En la sekvaj jardekoj aldoniĝis knabinhejmo – hodiaŭ domo de infan- kaj junularhelpo – kun preĝejo, du pliaj domoj por klerigo kaj Spiritaj Ekzercoj kaj laste, 1994, hejmo por malsanaj kaj flegbezonaj.

Hodiaŭ la Rozomonto estas komplekso de ekleziaj entreprenoj, labordonanto por pli ol 150 dungitoj, havanta jaran vendo-sumon de pluraj milionoj da eŭroj. Samtempe ĝi estas spirita centro de la tuta regiono. La gracokapelo estas ekde 1934 loko de Eterna Adorado.

## Rozomonto kaj Esperanto 
Inter esperantistoj la Rozomonto estas konata kiel taŭga loko por aranĝoj. Oni povas loĝi en luksaj aŭ simplaj ĉambroj aŭ sur matracoj. Estas je dispono salonoj por 350 respektive 180 personoj kaj sufiĉe multaj grupoĉambroj, inter ili simplaj, sed ankaŭ seminariejoj kun moderna teknika ekipaĵo. La parko estas birdo-paradizo. Infanoj povas ludi ĝis suben al la eta lago kaj ĝoji pri la bestoj. Kaj vespere oni povas kunsidi en trinkejo.

La Laborunuiĝo de IKUE Speyer okazigis tie, kune kun GEA, la Printempan Semajnon Internacian (PSI) en la jaroj 1995, 2002 kaj 2008. Ĉiun fojon pastro Albrecht Kronenberger celebris en la gracokapelo kun la partoprenantoj la liturgion de la Paska Nokto.

Sur la Rozomonto, kie estas ankaŭ sekcio de la fratinoj de Mallersdorf, loĝis dum jaroj fratino Robertina, esperantistino, kiu mortis en 2007.

Maria Rosenberg-04-Kirche-gje.jpg
Maria Rosenberg-20-Kirche innen-gje.jpg
Maria Rosenberg-62-Kolonnaden-gje.jpg
Maria Rosenberg-64-Kolonnaden-gje.jpg
Maria Rosenberg-71-Gnadenkapelle-2005-gje.jpg
Maria Rosenberg-76-Kapelle innen-2005-gje.jpg
Maria Rosenberg-55-Grotte-gje.jpg
Maria Rosenberg-80-Kirche-2005-gje.jpg

Kategorio:Distrikto Südwestpfalz
Kategorio:Pilgrimejoj
Tarator

dekstra|eta|Tarator
**Tarator** - bulgare *Таратор* - estas malvarma kukumosupo en la balkana kuirarto, por kiu kutime raspitaj kukumoj, ajlo, aneto kaj olivoleo plus eventuale erigitaj juglandokernoj estas kirle miksitaj en tre malvarman jogurton (bulgare Кисело мляко, latinliterigite *kiselo mljako*). Aparte en tre varmaj someraj tagoj ĝi estas servata kiel antaŭmanĝaĵo. Origine la plado venas el Albanio.

Ĉar dum la preparo la jogurto kutime estas maldensigita per malvarma akvo, la plado *Tarator* pli similas al jogurta kukumosupo ol al saŭco, do pli likvas ol la parenca greka plado *Tsatsiki* aŭ la turka plado *Cacık*. Tre malsamas la plado *okroŝko* el la rusia kuirarto, kiu ankaŭ estas malvarma supo, sed prepariĝas el kvaso, terpomoj, rafanetoj kaj aneto.

En la esperantlingva receptaro "Internacie kuiri" de Maria Becker-Meisberger, probable la plej renoma kuirlibro en la internacia lingvo, la supo reprezentiĝas per recepto kaj tie la nomo estas esperantigita "Taratoro". Pro tio ke dum la historio de Esperanto ĉiam ekzistis multaj movadanoj kaj movadaj eventoj en Bulgario, tre multaj ne-bulgaraj esperantistoj dum la varmegaj bulgaraj someroj apreze konatiĝis kun la supo.

Kategorio:Supoj
Kategorio:Malvarmaj supoj
Kategorio:Balkana kuirarto
Kategorio:Bulgara kuirarto
Kategorio:Manĝaĵoj
Sankta Ildefonso (Segovio)

**Sankta Ildefonso**, ankaŭ konata kiel **La Granja** (*La Farmo*) aŭ *Reĝa Loko de La Farmo Sankta Ildefonso*, estas hispana urbo de Segovio (regiono Kastilio-Leono). Ĝi konsistas el la vilaĝoj La Granja, Valsaín kaj La Pradera de Navalhorno. En 2021 ĝi havis 5 237 loĝantojn.

[eta|maldekstre|[Reĝa Palaco de La Farmo Sankta Ildefonso (provinco Segovio).]] 
Sankta Ildefonso troviĝas je 11 km de Segovio ĉefurbo, piede de la montaroj de la Centra Sistemo, kiu dividas la provincon Segovio de Madrido (urbo je 76 km de la montopasejo Navacerado kaj je 80 tra la tunelo de la Gvadarama Montaro).

Inter ĝiaj monumentoj elstaras la Reĝa Palaco kun ĝiaj ĝardenoj kaj fontanoj, la Reĝa Vitrofabrikejo kiu nuntempe gastigas la nomatan Fondaĵo Nacia Centro de la Vitro (Muzeo de la Vitro kaj la Lernejo-Ateliero pri la Vitro), la *Parador Nacional* situanta en la strato Infantoj kaj fondata en 2007.

Ĝi estis somera rezidejo de la hispanaj reĝoj kaj nuntempe unu el la plej vizitataj vilaĝoj de Segovio.

## Notoj
## Vidu ankaŭ 
* Los Cotos (stacidomo)
* Montoj de Valsaín
* Municipoj de la provinco Segovio

## Eksteraj ligiloj 
* Gvidilo de Segovio kaj Provinco 
* Urbodomo de La Farmo kaj Valsaín
* Fondaĵo Nacia Centro de la Vitro 


Kategorio:Municipoj de Segovio
József Dózsa

**DÓZSA József**; *Kontra* estis hungara aktoro naskita (loko nekonata) en 1815 kaj mortinta en Nagyvárad la 25-an de decembro 1886.

## Kariero 
József Dózsa estis aktoro ekde 1839.

## El liaj roloj 
* Moór Maximilian (Schiller: Haramiák),
* Baptista (Shakespeare: Makrancos hölgy);
* Jónás (Sardou: Haza);
* Gil Vargas (Scribe: Az ördög része);
* Quasimodo (Victor Hugo: A Notre-Dame-i toronyőr).

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Péter Dukász

**DUKÁSZ Péter** [duka:s] estas rumania hungara aktoro, reĝisoro naskita en (Oradea) la 11-an de marto 1954 kaj mortinta la 9-an de majo 2015. Li estis la filo de aktorino Anna Dukász kaj eksedzo de Enikő Szász.

## Kariero
Péter Dukász apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Li akiris aktoran diplomon en Teatroarta Universitato sekcio Szentgyörgyi István en 1978. Li komencis sian aktoran karieron en Temesvári Állami Csiky Gergely Színház. Baldaŭ li estis konata aktoro, reĝisoro, eĉ kunteatrestro. Kelkfoje li reĝisoris ankaŭ en pluraj hungaraj teatrejoj kaj li havis ankaŭ filmajn rolojn. Depost fino de la socialismo li ankaŭ politikadis en la hungara partio kaj urba konsilantaro. Li ricevis rumanan premion en 2005.

## El liaj roloj
* Juhász (Székely Z.: Aranyszőrű bárány); 
* Ligurio (Machiavelli: Mandragora); 
* Liliomfi (Ede Szigligeti); 
* Ferdinánd (Schiller: Ármány és szerelem); 
* Z (István Csurka: Deficit); 
* Férfi (Sándor Kányádi: Kétszemélyes tragédia);
* Mordcha (drinkejisto) (Jerry Bock-Joseph Stein:Violonisto sur la tegmento).

## El liaj reĝisoraĵoj
* Tudor Popescu: *Romantikus lélek*, 1987
* Mihály Eisemann: *Egy csók és más semmi*, 1988
* Sławomir Mrožek: *Tangó*, 1993 
* Jenő Heltai: *Úri menazséria*, 2004

## Eksteraj ligiloj
*Spektakloj pluajhttp://theater.hu/index.php?mode=portre&szemely_id=837

## Fontoj
* Magyar Színházművészeti Lexikon 
* https://www.tm-t.ro/kereses?s=Duk%C3%A1sz+P%C3%A9ter

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Dalo

eta|dekstra|Dal, klasike preparita el ruĝaj lentoj

**Dalo** (hinde दाल, Dāl, ankaŭ *Dhal* aŭ *Dahl*) estas grava plado de la barata kuirarto, kiu precipe konsistas el fabacoj, plej ofte lentoj, sed ankaŭ kikeroj, faboj aŭ pizoj, kies ŝeloj forpreniĝis antaŭ la prepariĝo. Pro longa kuirado la fabacoj iĝas speco de kaĉo, kiu forte spiciĝas per kumino, semoj de koriandro, cepoj, ajlo, kapsikoj, zingibro kaj aliaj spicoj. Dalo estas fundamenta kaj tre disvastiĝinta manĝaĵo en Barato.

Dalo povas esti kaj ĉefa manĝaĵo, ekzemple en la plado Dal Bhat, kaj ankaŭ flanka aldonaĵo al alia plado.

Kategorio:Manĝaĵoj
Kategorio:Barata kuirarto
Conan O'Brien

'''Conan Christopher O'BRIEN'* (naskiĝis , Brookline, Masaĉuseco) estas usona televida prezentisto kaj humuristo. Li estis prezentisto de la NBC-programo *Late Night with Conan O'Brien'' (Malfrua Nokto kun Conan O'Brien) ekde 1993 ĝis 2009, sekvita de la mallongdaŭra ''The Tonight Show with Conan O'Brien'' ekde 2009 ĝis 2010. Antaŭ lia kariero kiel prezentisto, O'Brien estis verkisto de *Saturday Night Live* kaj *La Simpsonoj*.

O'Brien naskiĝis en Brookline, Masaĉuseco, antaŭurbo de Bostono, la filo de Ruth, advokato, kaj Thomas O'Brien, doktoro, epidimiologisto, kaj profesoro de medicino ĉe Universitato Harvard. Li estas la tria de sep infanoj, kaj ido de irlandaj katolikaj elmigrintoj, kiuj venis al Usono antaŭ la Usona Enlanda Milito.

O'Brien prezentis la 58an Premiojn Emmy je 27a de aŭgusto 2006. Li antaŭe prezentis la premiojn en 2002, kaj kunprezentis la premiojn en 2003.

Kategorio:Usonaj moderigistoj
Kategorio:Humuristoj‎
Armadillo de los Infante

**Armadillo de los Infante** estas unu el la 58 komunumoj de la meksika subŝtato San Luis Potosí, kiu situas relative centre en Meksiko, ĉirkaŭ 500&nbsp;km nordokcidente de la ĉefurbo Meksikurbo. La ĉefurbo de la komunumo estas Armadillo de los Infante. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 24004.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 4506 loĝantojn. El tiuj estis 2193 viroj kaj 2313 virinoj. La komunumo havas surfacon de 610,51&nbsp;km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1640 metroj super la marnivelo.

## Klimato 
En la komunumo jare falas averaĝe 304,7&nbsp;mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas .

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 4363 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 6 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,14 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

El la 4363 loĝantoj pli aĝaj ol 5 jaroj, 4246 apartenis al la katolika religio kaj 59 al la evangelia religio. 58 personoj apartenis al aliaj religioj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
* Armadillo de los Infante  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de San Luis Potosí
Popola Armeo de la Respubliko

eta|dekstra|200px|Blazono de la Hispana Respubliko.
[eta|maldekstre|Flago uzita de la Popola Armeo de la Respubliko dum la [Batalo de Ebro.]]
La **Popola Armeo de la Respubliko** (, mallongigita **EPR**) estis la nomo adoptata de la surtera ŝtata armeo de la Dua Hispana Respubliko post la reorganizado iniciatita de ties aŭtoritatoj kaj nuligo de la milicoj de volontuloj naskiĝintaj en la unuaj monatoj de la Hispana Enlanda Milito, reage al apogo de granda parto de la tiama ŝtata armeo al la insurekciita partio (puĉo).

Tio signifis, ke la regado de la militaj operacoj estu unuigita centre kaj ne en manoj de la disaj armeaj fortoj kiuj apartenis al diversaj organizoj (partioj, sindikatoj, regionoj ktp). Tiu proceso komencis en oktobro de 1936 dum el la 19a de julio ĝis tiam la defendo de la Respubliko estis farita de tiaj volontuloj.

Kategorio:Hispana Enlanda Milito
Ferran Adrià

**Ferran Adrià Acosta** naskiĝis la 14-an de majo 1962 en Hospitalet de Llobregat, Barcelono, Hispanio. Li estas hispana kuiristo konsiderata dum pluraj jaroj kiel la plej bona ĉefkuiristo de la mondo. La usona revuo Time inkludis lin en la listo de la 10 personoj plej novigaj de la mondo en la jaro 2004. Adrià estas la ĉefkuiristo kaj kunposedanto de la restoracio *El Bulli*, en Cala Montjoi, (Rosas) (Ĝirono, Katalunio, Hispanio), kiu ricevis la plejajn kuirartajn distingaĵojn

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de la "Restoracio El Bulli"
* Ferran Adrià kaj Armand Basi, oficiala retpaĝo 
* Pluraj videoj de Ferran Adrià en Youtube.

Kategorio:Hispanaj kuiristoj
Kategorio:Katalunoj
Reĝa Palaco de La Farmo Sankta Ildefonso

La **Reĝa Palaco de La Farmo Sankta Ildefonso** estas unu el la rezidejoj de la Hispana Reĝa Familio kaj ĝi troviĝas en la Provinco Segovio, en la urbo Sankta Ildefonso. Ĝi estas administrata de la Institucio Nacia Heredaĵo kaj malfermita al la publiko. La Reĝa Loko de La Farmo troviĝas en la norda bordo de la Gvadarama Montaro, je 60 km de Madrido. Ĝia nomo venas de la antikva farmo kiun la ĥeronimaj monaĥoj de la segovia monaĥejo El Parral havis ĉi tie.

La palaco konstruiĝis dum la regado de Filipo la 5-a, kiu impresiiĝis pro la loka beleco dum la ĉas-sezono. La reĝo, kiu deziris malproksimiĝi de la malnova Alkazaro de la Habsburgoj, ordonis al Teodoro Ardemans la konstruadon de eta palaco el baroka stilo kun ampleksaj ĝardenoj. Kvankam la laborado komenciĝis en 1721, la reĝo mem ordonis sinsekvajn ampleksigojn al la palaco, ĝis la konvertado en lia *"eta Versailles"*, kvankam ĝi pli similas al la malaperinta Palaco de Marly. De tiam kaj ĝis la regado de Alfonso la 13-a la palaco estis la somera rezidejo de la reĝoj de Hispanio.

En la malsupra etaĝo montriĝis la kolekto de skulptaĵoj de Kristina de Svedio, kiujn ŝi kolektis en Romo post la abdikado. Ili estis akiritaj de Filipo la 5-a. La skulptaĵoj estis translokitaj en la 19-a jarcento al la Museo del Prado kaj anstataŭataj per reproduktaĵoj el stuko.Ĉi tiuj salonoj dekoraciataj kun stokoj el falsa marmoro, reprenis sian belecon post antaŭnelonga restaŭrado.

La palaco suferis incendion la 2-an de januaro 1918 kiu detruis la freskojn de kelkaj salonoj. En posta dato, habilitiĝis spacoj por la montrado de tapiŝoj, inter ili la Apokalipso kaj La Honoroj, du el la plej bonaj tapiŝoj de la mondo.

## Bildoj de la Reĝa Loko 

Image:Palacio La Granja22-7-2003.JPG|Reĝa Palaco La Farmo Sankta Ildefonso.
Image:Jardines La Granja22-7-2003.JPG|Ĝardenoj de la Reĝa Palaco de La Farmo Sankta Ildefonso.
Image:Jardines LaGranja2 22.7.2003.jpg|Fontano en la ĝardenoj de la Reĝa Palaco.

## Eksteraj ligiloj 
* La Granja de San Ildefonso en Patrimonio Nacional 
* Paseo mitológico por los jardines del Palacio
* www.realsitio.com 
* Web de La Granja de San Ildefonso (página no oficial) 
* Datos del Palacio en ConocerSegovia.com 
* Visitas guiadas a La Granja de San Ildefonso

Kategorio:Palacoj en Hispanio
Kategorio:Provinco Segovio
Kategorio:Reĝaj rezidejoj en Hispanio
Cekropio

**Cekropio** estas genro de proksimume 25 arbaj specioj de la familio Urticaceae kaj genra nomo de tiuj specioj. Cekropioj troviĝas en tropika Ameriko, precipe en Sudameriko.

La Cekropioj estas unuarangaj arboj de la atlantika aŭ de la amazona arbaro kaj vivas proksimume apenaŭ 20 jaroj. Post tiu periodo, kiam la arbaro jam kreskis, ili estas antaŭigitaj de aliaj pli grandaj arboj. Krome ilia rolo kiel "fermilo" de la arbaraj maldensaĵoj, la Cekropioj vivas en simbiozo kun formikoj de la genro Azteca kaj iliaj fruktoj estas manĝaĵo al pluraj estuloj de la arbaroj. Iliaj folioj estas manĝaĵo de la Blankabrusta bradipo *Bradypus tridactylus*.

Al la arbaraj popoloj la cekropia ŝelo estas krudaĵo por fadenoj, retoj kaj hamakoj.

[dekstra|eta|450px|[Malhela jakuo sur branĉo de Blanka cekropio *Cecropia hololeuca* en Brazilo]]

Kategorio:Kuracplantoj
Kategorio:Urtikacoj
Kategorio:Arboj de Sudameriko
Palmomedolo

eta|Skatolo de palmomedolo 

Palmomedolo aŭ Palmokoro estas manĝaĵo farita el la kuirita petiola eno de foliidoj de kelkaj palmospecioj, ĉefe la Bongusta eŭterpo aŭ Jusaro (*Euterpe edulis*) en peklakvo. La palmomedolo estas blanka cilindro kiu estas trovebla en la palmotrunko. La palmomedolo estas tradicia manĝaĵo en Brazilo kaj estas ofte trovebla en restoracioj kaj en superbazaroj, sed por forpreni la palmomedolon el la trunko oni bezonas haki la palmon, kio kondukas rapide la palmon Bongusta eŭterpo al la formorton. Tamen estas nune la komerco de Jusaro malpermesata en Brazilo, pluas la kaŝkomerco. Aliaj palmospecioj kiuj produktas komercajn palmomedolojn estas la asaio (*Euterpe oleracea*) kaj *Bactris gasipaes*.

Kategorio:Brazila kuirarto
Kategorio:Plantoj de Brazilo
Kategorio:Legomoj
Listo de komunumoj en Guerrero

En meksika federacia subŝtato **Guerrero** ekzistas 81 komunumoj. Kelkaj el ili nur kreiĝis en la lastaj jaroj, kiel Marquelia, Cochoapa el Grande, José Joaquín de Herrera kaj Juchitán.


Guerrero
Florica Daminescu

**Florica Daminescu ** estas rumana-hungara aktorino naskita en Lugoj la 30-an de junio 1921. Ŝi estis la edzino de la aktoro Márton Andrási.
## Kariero
Florica Daminescu debutis en Temeŝvaro kaj en 1955 ŝi dungiĝis ĉe la Marosvásárhelyi Nemzeti Színház Tompa Miklós Társulat, poste ekde 1957 ĝis sia pensiuliĝo ŝi ludis en la rumana Nacia Teatro de Kluĵo.  
## El ŝiaj roloj
*Lukrécia (Machiavelli: *Mandragora*);
*Monna Mea (Jenő Heltai: A néma levente).
## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Dafno (luno)

**Dafno** estas, el la nun konataj naturaj satelitoj de Saturno, la tria plej proksima de Saturno post Pajno. Kiel Pajno, ĝi orbitas en la ringo A.

Ĝi orbitas en la malpleno de Keeler kies ĝi estas paŝtist-satelito.

## Malkovro 
Ĝia ekzisto estis antaŭvidita por kialigi ondojn ĉe la randoj de la malpleno de Keeler. Carolyn Porco kun sia teamo malkovris ĝin la  sur fotoj faritaj de la kosmosondilo Cassini la . Oni poste retrovis ĝin sur fotoj de la 13-a de aprilo kaj de la 2-a de majo de tiu-ĉi jaro.

## Orbito 
Dafno orbitas proksimume en la mezo de la malpleno de Keeler (kies largo estas nur 42 km) kaj estas ĝia paŝtist-satelito, (kiel Pajno estas paŝtist-satelito de la malpleno de Encke) sed la discentreco de ĝia orbito variigas ĝian distancon de Saturno de ĉirkaŭ 9 km, kaj la kliniteco faras ke la luno moviĝas rilate al la ringa ebeno de ĉ. 17 km.

## Nomo 
Ĝia maldaŭra nomo estis **S/2005 S 1**. Paŝtista satelito, ĝi ricevis la nomon de Dafno, paŝtisto kaj amanto de Pajno.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Dafno, el "*Księżyce planet Układu Słonecznego*" 
*  Dafno (angla versio de la sama paĝaro) 
*  Dafno, sub la maldaŭra nomo "S/2005 S1" (el *Views of the Solar System*)
*  Dafno, en la malpleno de Keeler, el *"The Planetary Society"*
*  La saturnaj ringoj en razanta lumo 
*  En la malpleno de Keeler (el *"Futura Science*") 
*  Dafno, el la paĝaro de Jean-Michel
*  La malgrandaj Saturnaj satelitoj (el *"Planète Astronomie*") 
*  Dafno (el *"Projekto Luno"*)

Kategorio:Lunoj de Saturno
István András Darida

**DARIDA István András ** estas rumanuja hungara reĝisoro, universitata profesoro naskita en Kluĵo la 6-an de marto 1953.
## Kariero
Li estis reĝisoro inter 1980 kaj 1985 de la Temesvári Állami Csiky Gergely Színház kaj inter 1986 kaj 1999 reĝisoro, poste ĉefreĝisoro de la teatro germana de Temeŝvaro. 
## El liaj reĝisoraĵoj
*Tadeusz Różewicz: *A félbeszakított játék*;
*Stratjev: *Az autóbusz*;
*Ion Luca Caragiale: *Az elveszett levél*;
*József Szigeti: *A vén bakancsos és fia, a huszár*;
*Maksim Gorki: *Nokta rifuĝejo*;
*Árpád Göncz: *Magyar Médeia*.
## Fonto
*Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj reĝisoroj
Ahuacuotzingo

eta|300px|maldekstra|Situo de la regiono Centro en Guerrero
**Ahuacuotzingo** estas unu el la 81 komunumoj de la meksika subŝtato Guerrero, kiu situas en la centra suda parto de Meksiko, ĉirkaŭ 400&nbsp;km sudokcidente de la ĉefurbo Meksikurbo. La ĉefurbo de la komunumo estas Ahuacuotzingo. Ahuacuotzingo apartenas al la regiono Centro , kiu estas unu el la sep regionoj de la subŝtato Guerrero kaj situas en la centro de ĝi. Krome al tiu regiono apartenas dek-du aliaj komunumoj. Al Ahuacuotzingo apartenas entute 97 tiel nomataj loĝlokoj (statistike por urboj, vilaĝoj kaj domaroj). La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 12002.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 23026 loĝantojn. El tiuj estis 10741 viroj kaj 12285 virinoj. La komunumo havas surfacon de 388,4&nbsp;km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1470 metroj super la marnivelo.

## Klimato 
En la komunumo jare falas averaĝe 1100&nbsp;mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas ne konata.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 15845 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 2949 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 18,61 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

9421 de la loĝantoj de Ahuacuotzingo en la jaro 2000 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 4416 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 46,87 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 53,27 % (2923 el 5487 virinoj), kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj 37,95 (1493 el 3934 viroj). Tio signifas ke konsiderinde pli da virinoj ne sciis legi kaj skribi ol viroj.

El la 15845 loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaro en la jaro 2000), 14830 apartenis al la katolika religio. 1015 personoj apartenis al aliaj religioj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
*Ahuacuotzingo  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Guerrero
Megaluroj

**Megaluroj** aŭ ***Megalurus*** estas genro de paserinaj birdoj de la familio de Megaluredoj. Tiu genro estis iam lokata en la "rubeja taksono" de la familio de Silviedoj. La genro enhavas ses speciojn konatajn ankaŭ kiel **tipaj herbobirdoj**. La genro estas disvastigita el norda Ĉinio kaj Japanio al Barato okcidente, kaj Aŭstralio sude, kun plej parto de specioj tute aŭ parte en tropikoj. La genro estas ankaŭ foje konsiderata kiel inkludanta la genron *Bowdleria*, kiu enhavas la filikobirdojn de Novzelando. La plej disvastigata specio, la Ruĝeca megaluro, teritorias el Filipinoj suden al Novsudkimrio, dum la Blankaventra megaluro  estas limigita al marĉoj de la suda parto de Nov-Gvineo. Unu specio, nome Japana grilbirdo, estas parte migranta, kiu moviĝas el norda Ĉinio kaj Japanio (kaj suda Siberio) al suda Japanio kaj centra Ĉinio; la aliaj specioj estas nemigrantaj. La natura habitato de la tipaj herbobirdoj estas, kiel la nomo sugestas, humidaj herbejoj, kaj ankaŭ marĉoj kaj similaj. Kelkaj specioj ekzistas for el akvo en altaj herbejoj, makiso kaj arbarklaraĵoj. Kelkaj specioj adaptiĝis al bordoj de rizkampoj kaj ĝardenoj. 

La tipaj herbobirdoj estas mezgrandaj birdoj kun mallongaj rondoformaj flugiloj kaj longaj graditaj vostoj, kiuj estas ofte eluzitaj. La plumaro estas bruna supre, pli hela en ventro kaj gorĝo, kun nigraj strioj en dorso. Ĉiuj specioj havas blankecan strion superokulan, kaj kelkaj havas helan striadon en brusto. Ili grandas el 13 al 28 cm longe kaj 14-56 g peze. Tiu genro estas unika inter tiu familio kaj inter la iamaj silviedoj pro posedo de **restanta flugilungo**.

Paroj aŭ individuoj manĝas en densa vegetaĵaro. Ili estas ĝenerale timidaj kaj malofte flugas, anstataŭe **grimpas** inter kreskaĵoj kaj herboj, ofte tre lerte. Kiam ili flugas, tio okazas ĝenerale malalte supergrunde kaj nur kelkajn metrojn (kvankam la Papua megaluro flugas iomdistance kiam estas ĝenita). Insektoj formas la plej parton de la dieto, kaj ĉefe larvoj formas grandan parton de la dieto de la Ruĝeca megaluro kaj de la Japana grilbirdo. Ĉe la Papua megaluro semoj de herboj kaj junkoj gravas, kaj aliaj manĝeroj de tiu genro inkludas araneojn kaj pinpinglojn.

Estas malmulte da informado pri reproduktado de la *Megalurus*. Kelkaj studoj sugestis poligamion, dum aliaj sugestis monogamion. La nesto estas malferma aŭ pare malferma taso pendita inter kareksoj. La ovodemetado estas de 2 al 6 ovoj.

## Specioj 
* Japana grilbirdo *Megalurus pryeri*
* Ruĝeca megaluro *Megalurus timoriensis*
* Papua megaluro *Megalurus macrurus*
* Stria megaluro *Megalurus palustris*
* Blankaventra megaluro *Megalurus albolimbatus*
* Malgranda megaluro *Megalurus gramineus*

## Referencoj 
* **Del Hoyo**, J.; Elliot, A. & Christie D. (editors). (2006). *Handbook of the Birds of the World*. Volume 11: Old World Flycatchers to Old World Warblers. Lynx Edicions. ISBN 84-96553-06-X.

Kategorio:Megaluredoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Ria Deák M.

**DEÁK M. Ria ** estas rumanuja hungara scenejdekoraciistino, kostumistino naskita en Odorheiu Secuiesc la 30-an de aŭgusto 1944.

## Kariero
Ria Deák M. finis tekniklernejon pri interna konstruo 1969 kaj ŝi estis dizajnistino ekde 1985 de la Sepsiszentgyörgyi Tamási Áron Színház.
## Eksteraj ligiloj
*Spektaklojhttp://theater.hu/index.php?mode=portre&szemely_id=3958
## Fonto
*Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj scenejdekoraciistoj
Araba Magreba Unio

La **Araba Magreba Unio** estas regiona asocio de ŝtatoj en Nord-Afriko, fondita la 17-an de februaro en 1989. Ĝin antaŭis renkongtiĝo de ŝtataj gvidantoj de kvin Magreb-ŝtatoj en junio de 1988 en Zeralda, Alĝerio. La sidejo de la Unio situas en Rabat, Maroko. La membroŝtatoj estas Alĝerio, Maŭritanio, Maroko, Libio, Tunizio, (sed ne Okcident-Saharo).

La celoj de la Unio: ekonomia kooperado, kunlaboro en ekstere-, interne- kaj kulturpolitiko.
Problemoj tiurilate: diversaj leĝoj, granda burokratio, malgranda varointerŝanĝo inter ili (nur 3 % de la tuta eksporto, dume 60-75% kun EU) kaj manko je mono, rilato inter Maroko kaj Alĝerio.

Oni akceptis en 1991 planon pro ekonomia integrado, kiu kondukus al ekonomia unio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Maghreb Arab Online 

Kategorio:Magrebo
Kategorio:Internaciaj organizaĵoj en Afriko
Attila Demény

**DEMÉNY Attila** [deme'nj] estis rumanuja hungara operreĝisoro, dirigento naskita en Kluĵo la 2-an de marto 1955 kaj mortis la 11-an de majo 2021. Li estis la filo de Dezső Demény kaj de Piroska Demény

## Premioj, distingoj 
* 2010- A Magyar Köztársaság Érdemrend Középkeresztje Csillaggal.

## Kariero 
Li finis la fakojn pri piano kaj komponado en konservatorio de Kluĵo en 1979 kaj pri operreĝisorado en Bukareŝto en 1987. Li laboris en Sibio, Sfântu Gheorghe kaj ekde 1988 en la Kolozsvári Állami Magyar Opera. Li estas prezidanto de la Romániai Magyar Zenetársaság (Rumanuja Hungara Muzikasocio).

## Komponaĵoj 
* *Parafarm*, 1992 (premio de konkurso).

## Eksteraj ligiloj 
* Spektaklojhttp://theater.hu/index.php?mode=portre&szemely_id=602

## Fonto 
* Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj komponistoj kaj muzikistoj
András Demeter

**DEMETER András** estas rumanuja hungara aktoro kaj reĝisoro naskita en Târgu Mureş la 18-an de majo 1969.

## Kariero 
Ekde 1992 li estas ano, ekde 1993 direktoro de la Temesvári Állami Csiky Gergely Színház.

## El liaj roloj 
* Kurt (Dürrenmatt: Play Strindberg),
* Rómeó (Shakespeare: Romeo kaj Julieto),
* Metellus (Milán Füst: Catullus),
* Artur (Mrozek: Tango),
* Figaro (Beaumarchais: Figaro házassága).

## Eksteraj ligiloj 
* Roloj pluajhttp://theater.hu/index.php?mode=portre&szemely_id=1020&sub=F0,reĝisoraĵojhttp://theater.hu/index.php?mode=portre&szemely_id=1020&sub=F8

## Fonto 
* Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Eterna Adorado

eta|Monstranco
La **Eterna Adorado**, la ĉiam-daŭra adorado antaŭ la konsekrita hostio, estas malnova tradicio en la katolika eklezio. Ĝi baziĝas sur la kredo pri la vera ĉeesto de Kristo en la eŭkaristia pano ne nur dum la komunio, sed ankaŭ post la meso. Pro tio oni genufleksas antaŭ la tabernaklo, kie estas la restintaj hostioj. Pro tio oni de tempo al tempo, prefere je la festo de la Korpo kaj Sango de Kristo, ekspozicias la Plejsanktaĵon en monstranco kaj donas per ĝi la Sakramentan Benon. Tiu ĉi eŭkaristia kulto estiĝis en monaĥejoj ekde la 10-a jarcento, disvastiĝis poste, ĉefe per la franciskanoj, en tuta Eŭropo kaj atingis sian kulminon en la baroka kaj rokoka epokoj.

Por substreki kaj memorigi la ĉiam-daŭran ĉeeston de Jesuo Kristo inter la adorantoj, oni enkondukis la senĉesan tag-noktan preĝadon antaŭ la plej sankta Sakramento kaj nomis ĝin *Eterna Adorado*.
eta|Eŭkaristia adorado

Ekzistas diversaj formoj, ekzemple:
* Vere daŭre: En (ofte monaĥa aŭ pilgrima) preĝejo tage kaj nokte ĉeestas minimume unu adoranto antaŭ la tabernaklo aŭ antaŭ la monstranco.
* Simbole eterne en unu loko: Senescepte ĉiun tagon kolektiĝas adorantoj antaŭ la Sakramento por unu-hora preĝado.
* Simbole eterne en pluraj lokoj: En diocezo ĉiun tagon (aŭ ĉiun dimanĉon) de la jaro alia paroĥo okazigas eŭkaristian adoradon. Tiu ĉi formo estas konata ankaŭ sub la nomo *Granda Preĝado* .

Kategorio:Religio
Kategorio:Katolikismo
Nino Staffieri

Li estis emerita episkopo de la diocezo La Spezia-Sarzana-Brugnato ekde la .

## Biografio 
Naskiĝinta la  en Zorlesco, *frakcio* de la itala komunumo de Casalpusterlengo, sude de la provinco de Lodi, Nino Staffieri estis konsekrita pastro la .

En la 1980-aj jaroj, li estis ĝenerala vikario de la diocezo de Lodi kun episkopoj Magnani kaj Capuzzi.

### Episkopo 
La  li estis konsekrita episkopo de Carpi, fare de kardinalo Ugo Poletti.

Li estis transigita la  al La Spezia-Sarzana-Brugnato, kie li restis dum ok jaroj kaj retiriĝis, atinginte aĝ-limon, la .

Hodiaŭ, fariĝinte emerita episkopo, li estas vicprezidanto de la *Episkopa konferenco de Ligurio*.

## Internaj ligiloj 
* Episkopo

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo de la diocezo de La Spezia-Sarzana-Brugnato
*  Biografio de MS-ro Staffieri
Imola Diószegi

**DIÓSZEGI Imola** [dio'segi] estas rumanuja hungara aktorino naskita en Sfântu Gheorghe la 29-an de decembro 1969.
## Kariero
Ekde 1999 ŝi estis anino de la Figura Stúdió Színház de Gheorgheni, ekde 1995 de la Sepsiszentgyörgyi Tamási Áron Színház.
## Eksteraj ligiloj
*Rolojhttp://theater.hu/index.php?mode=portre&szemely_id=5286.
## Fonto
*Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Róbert Dunkler

**DUNKLER Róbert** estas rumanuja hungara aktoro naskita en Baia Mare la 20-an de julio 1968.

## Kariero
Róbert Dunkler finis en 1995 SZISZI de Târgu Mureș. En 1995 ŝi estis ano de la Nagyváradi Állami Színház Szigligeti Társulat, poste de la Tomcsa Sándor Színház.

## Eksteraj ligiloj
* Rolojhttp://theater.hu/index.php?mode=portre&szemely_id=3252.

## Fonto
* Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.
* *Erdélyi magyar ki kicsoda*, 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Kategorio:Rumanaj aktoroj
Imre Demidor

**DEMIDOR Imre** d-ro estis hungara aktoro kaj advokato naskita en Szatmárnémeti en 1855 kaj mortinta en Szabadka la 29-an de aŭgusto 1917.

## Kariero
Li pasigis unu jardekon kiel aktoro en Debrecen, Szeged, Szabadka. Li finis juron en la fino de la 1880-aj jaroj en Szabadka kaj ekde 1890 li agadis kiel advokato.

## Fonto
*Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Blanka Dergán

**DERGÁN Blanka**, *Blanche* estis hungara aktorino naskita en Nagyvárad la 30-an de junio 1891. Ŝia mortojaro kaj mortoloko estas nekonata.

## Kariero
Ŝi debutis en Teatro Magyar, poste ŝi ludis en Gaja Teatro en Budapeŝto. En 1916 ŝi forlasis Hungarujon kaj ekde oktobro ŝi estis membro de la *Albert Theater* de Dresdeno, poste ŝi ludis en Königsberg, en Lepsiko, Prago kaj Berlino. Ekde 1927 ŝi ludis en la *Englisches Theater* de Berlino.

## Fonto
*Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Erzsébet Dormán

**DORMÁN Erzsébet** estis hungara aktorino naskita en Arad la 24-an de decembro 1890. Ŝia mortojaro kaj mortoloko estas nekonata. Ŝi estis la pli juna fratino de aktorino Júlia Dormán.

## Kariero
Ŝi debutis en 1907 en trupo de János Komjáthy, en 1909 ŝi ludis en la trupo de Miklós Erdélyi kaj  poste denove en la trupo de János Komjáthy.

## Fonto
*Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Júlia Dormán

**DORMÁN Júlia** estis hungara aktorino naskita en Arad la 2-an de februaro 1885. Ŝia mortojaro kaj mortoloko estas nekonata. Ŝi estis la pli aĝa fratino de aktorino Erzsébet Dormán.

## Kariero
Ŝi ludis kiel helpaktorino jam en 1903 en la trupo de Ignác Krecsányi, en 1904 en Koloĵvaro en la trupo de Dezső Megyeri, poste en Kassa kaj en Braŝovo en la trupo de János Komjáthy ĝis 1908 kaj en pluaj aliaj trupoj (Kálmán Balla, Miklós Erdélyi, Béla Füredi, Béla Mezei) ĝis 1927, kiam ŝi pensiuliĝis.

## Fonto
*Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Margit Balló Belani

**BALLÓ BELANI Margit** estas rumania hungara operkantistino naskita en Radna la 9-an de aŭgusto 1938. Ŝia origina familia nomo estis *Balló*, *Belani* estis ŝia  adoptita artista nomo.
 
## Kariero 
Margit Balló apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Ŝi maturiĝis en Liceo en Cluj, poste ŝi akiris diplomon en 1962 en Universitato de Kluĵo, poste ŝi studis en konservatorio havanta plian diplomon en 1968. Ŝi estis kantistino ekde 1971 ĝis 1995 de la Kolozsvári Állami Magyar Opera. Ŝi kantis kaj ludis preskaŭ 50 rolojn, ne nur operojn, sed ankaŭ operetojn. Ŝi gastkantis en Hungario en 1994 kaj 1998, en Usono kaj Kanado en 1996.

## Ŝia opera repertuaro (elekto) 
* Wolfgang Amadeus Mozart:
** La geedziĝo de Figaro - grafino
** Don Juan - Donna Anna
* Giacomo Puccini: Tosca - titolrolo
* Pietro Mascagni: *Cavalleria rusticana* - Santuzza
* Giuseppe Verdi:
** Il Trovatore - Leonóra
** *Un balo in Maschera* - Amélia
** Otelo, la maŭro de Venecio (opera adapto) - Desdemona
* Ferenc Erkel: *Bánk bán* - Gertrudis

## Ŝia opereta repertuaro (elekto) 
* Viktor Jacobi:
** Leányvásár - Lucy
** Sybill - titolrolo
* Imre Kálmán:
** Bajadér - Odette
** Csárdáskirálynő - Cecília
* Ferenc Lehár:
** Víg özvegy - Hanna Glavári
** Cigányszerelem - Ilona
* Jenő Huszka: Mária főhadnagy - Antónia

## Fonto
*Erdélyi Magyar Ki Kicsoda 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj operkantistoj
Kategorio:Rumaniaj hungaroj
Cuéllar

[eta|maldekstra|250ra|Sudorienta angulo de la Ĉefplaco, kun la fama armaturo el ligno; maldekstre, la [Preĝejo Sankta Mikaelo (Cuéllar)|Preĝejo Sankta Mikaelo, paroĥejo de la vilaĝo.]]
**Cuéllar** estas vilaĝo kaj municipo kiu apartenas al la provinco Segovio, en la aŭtonoma regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi troviĝas en la nordokcidento de la provinco, kaj meze inter la urboj Segovio kaj Valadolido, je 60 km kaj 50&nbsp;km respektive. Ĝi apartenas al la natura komarko Tero de Pinaro. Cuéllar havas 9.861 loĝantojn laŭ la censo realigata de la NIS la 1-an de januaro 2009, 5.027 viroj kaj 4.814 virinoj.

La graveco de la historia urboparto de Cuéllar estas apogata de la deklaro de la vilaĝo en la kategorio Art-Historia Komplekso en 1994. Unu el la karakterizoj kiuj plej distingas la historian urboparton estas la konservado de la planado de la tipa mezepoka kastilia vilaĝo, ĉar escepte de simpla plilarĝiĝo okazigata en la 15-a kaj 16-a jarcentoj, ĝi ne suferis modernismajn gravajn ŝanĝojn, kio respektis la aron de longaj stratoj kaj larĝaj en ĝiaj ĉefaj areoj, kaj aliaj pli mallongaj kaj sinuaj kiel konsekvenco de la fizika medio de la regiono.

La neŭralgia centro de la vilaĝo estas ĝia ĉefplaco el kastilia stilo, regata de la urbodomo, konstruaĵo el la 16-a jarcento sur la restaĵoj de malnova malliberejo, kie elstaras interna korto el gotika-renesanca stiloj dediĉata al Izabela la Katolika.

Fronte de la urbodomo troviĝas la preĝejo Sankta Mikaelo, paroĥejo de la vilaĝo dediĉata al la Ĉefanĝelo Mikaelo, patrono de la vilaĝo. Reganta la altaĵon de la vilaĝo troviĝas la kastelo de Cuéllar, ĝia plej simbola monumento, deklarata kiel Nacia Monumento en 1931. Ĝi estis konstruita en nekonata dato ĉe sudorienta angulo de la murego de la vilaĝo.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Municipoj de Segovio
András Zsolt Bandi

**BANDI András Zsolt** estas rumanuja hungara aktoro naskita en Gheorgheni la 5-an de marto 1970. 

## Kariero 
András Zsolt Bandi estis aktoro en 1993-1994 de la Marosvásárhelyi Nemzeti Színház Tompa Miklós Társulat, inter 1995 kaj 2003 en Szeged, en 1997-1998 de la Nagyváradi Állami Színház Szigligeti Társulat, inter 2004 kaj 2006 de la Tomcsa Sándor Színház, poste en la Temesvári Állami Csiky Gergely Színház. 

## Fontoj 
* Roloj; http://theater.hu/index.php?mode=portre&szemely_id=590
* http://www.theater-csikygergely.ro/home.php?page=tarsulat&person_id=150

## Fonto 
* Erdélyi Magyar Ki Kicsoda 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj