open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Uladzimir Ĵilka

**Uladzimir ** (beloruse - Уладзімір Жылка, 27-an de majo 1900 - 1-an de marto 1933), belorusa poeto, tradukisto, kritiko.

## Biografio 
Naskiĝis en kamparula familio, finis en urba lernejo en Mir (1914), kune kun gepatroj translokiĝis en Minsk. Dum Unua mondmilito, liaj familianoj vivis kiel rifuĝintoj en Tula gubernio. Studis en agronoma lernejo (1915-1917). De 1917 vivis en Minsk, eldonadis siajn verkojn en lokaj ĵurnaloj, laboris kiel agronomo en ŝtata bieno apud Minsk (1918-1919). Aŭtune 1920 malsaniĝis pro tuberkulozo, kaj translokiĝis al sia avo en vilaĝo Padlesse, apud Navagrudak. Post subskribo de Riga packontrakto, restis en Okcidenta Belorusio, laboris en belorusa librovendejo. Fugante de persekutoj de pola registaro, forveturis en Kovno, poste en Dvinsk. Studis en belorusa gimnazio en Dvinsk, en februaro de 1923 forveturis en Ĉeĥoslovakio, ĝis 1926 vivis en Prago, kie studis en universitato. En Prago redaktis ĵurnalon "Nova radio".

En la jaro 1926 venis en Minsk por partopreni en akademia konferencio pro reformo de belorusa ortografio. Restis en Belorusa SSR. Laboris en gazeto, instruis belorusan literaturon en Minska muzikista profesia lernejo. Membriĝis en Literatura unio "Junularo" kaj en Literatura unio "Altaĵo". En la jaro 1930 estis arestita, kaj en 1931 estis kondamnita al 5-jara ekzilo, kiu plenumis en Urĵum, kie laboris kiel instruisto de literaturo en loka medicina profesia lernejo. Mortis pro tuberkulozo kaj estis entombigita en loka tombejo. Volis esti entombita en Vilno, en la urbo, kia li ege amis.

Li estis rehonorigita en la jaro 1960.

Debutis per versoj en gazetaro en 1920 en okcidentbelorusaj eldonoj. Aŭtoro de poemo "Fantazio" (Vilno, 1923), versaro "Sur vojkruciĝo" (1924. Vilno), "El kampoj de Okcidenta Belorusio" (Minsk, 1927), versaro "Versoj" (Minsk, 1970), verkaro "Kampoj" (versoj, tradukoj, artikoloj, Minsk, 1986).

Tradukis apartajn versojn de Aleksandro Blok, Adam Mickiewicz, kaj aliaj.

## Literaturo 
* Жылка Уладзімір //Беларускія пісьменнікі (1917-1990): Даведнік; Склад. А. К. Гардзіцкі. Нав. рэд. А. Л. Верабей. Мн. :Мастацкая літаратура, 1994. - 653 с.: іл.ISBN 5-340-00709-X
Жылка уладзімір //Беларускія пісьменнікі: Бібліябіяграфічны слоўнік. у 6 т. / пад рэд. А. І. Мальдзіса. Мн. : Бел Эн, 1992-1995. т. 2.
* Маракоў Л. У. эпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асветы, грамадскія і культурныя дзеячы беларусі, 1794-1991. Энц. даведнік. У 10 т. Е. 1. Мн., 2003. ISBN 985-6374-04-9
* Калеснік У. Ветразі Адысея: Уладзімір Жылка і рамантычная традыцыя ў беларускай паэзіі. Мн., 1977
* калеснік У. усё чалавечае. Мн., 1993
* ЭГБ, т. 3

Ĵilka, Uladzimir
Ĵlika, Uladzimir
Nigrabrusta milvo

La **Nigrabrusta milvo** *(Hamirostra melanosternon)* estas granda rabobirdo de la familio de Akcipitredoj kaj de ties monotipa genro *Hamirostra*. Kvankam ĝi estas plej ofte konata kiel **Nigrabrusta milvo**, ĝi estas nek milvo nek buteo.

## Aspekto 
La Nigrabrusta milvo estas granda rabobirdo, intermeza laŭ grando inter la Nanaglo kaj la Kojnvosta aglo. Ĝi estas 50 al 60&nbsp;cm longa kaj havas enverguron de 145 al 155&nbsp;cm. Inoj estas pli grandaj ol maskloj, kaj pezas plie, ĉar maskloj pezas ĉirkaŭ 1.2&nbsp;kg dum inoj pezas ĉirkaŭ 1.4&nbsp;kg. Plenkreskuloj estas  relative facile rekoneblaj pro ties ĉefe malhela plumaro kombine kun distingaj blankaj makuloj ĉe flugiloj ĉe la bazoj de la unuarangaj kaj malhelaj flugilpintoj.

Tiu rabobirdo havas fortegan malhelgrizan bekon, nigrecajn kapon, kolon kaj bruston (kio nomigas la specion) kun tre rimarkinda kontrasta helbruna nukareo kaj flavecajn krurojn.

## Distribuado kaj habitato 
Indiĝena de Aŭstralio, la Nigrabrusta milvo troviĝas ĉefe en la nordaj kaj centraj partoj de la kontinento, kaj loĝas en desertoj, sekaj herbejoj, arbustaroj, disaj tropikaj arbaroj kaj ĉeriveraj arbarzonoj. Ĝi ne loĝas en Tasmanio.

## Manĝo 
La Nigrabrustaj milvoj manĝas kuniklojn, grandajn lacertojn, aliajn birdojn kaj kadavraĵojn. Ili rabas ankaŭ nestojn de surgrundonestantaj birdoj, kaj rompinte grandajn ovojn per ĵetado de ŝtonoj kontraŭ ili danke al ties grandaj bekoj manĝas ties enhavon; simila konduto videblas ankaŭ ĉe la Kadavrogrifo. (vidu suban bildaron).
[eta|250px|maldekstra|Dumfluge, Cunnamulla, sudokcidenta [Kvinslando.]]

## Reproduktado 
Tiu specio nestumas en arboj, ofte laŭlonge de akvofluoj, konstruas platformon el bastonetoj kun centra folikovrita truo por la ovaro de kutime du ovoj. La periodo de kovado daŭras ĉirkaŭ 40 tagojn, kaj elnestiĝo okazas post ĉirkaŭ 60 tagojn post eloviĝo.

## Referencoj 
* BirdLife International. (2006). Species factsheet: *Hamirostra melanosternon*. Downloaded from http://www.birdlife.org on 3/12/2006
* Marchant, S.; & Higgins, P.J. (Eds). *Handbook of Australian, New Zealand and Antarctic Birds. Vol. 2: Raptors to Lapwings*. Oxford University Press: Melbourne. ISBN 0-19-553069-1

## Eksteraj ligiloj 
* IUCN Ruĝa Listo

## Bildaro 

Image:Black Breasted Buzzard 2.jpg
Image:Black breasted buzzard emu egg stage one.jpg|Ĵetante ŝtonon por rompi ovon de emuo. Unua bildo.
image:Black_breasted_buzzard_emu_egg_stage_two.jpg|Dua bildo. Rompita ovo.

Kategorio:Akcipitroformaj
Kategorio:Akcipitredoj
Kategorio:Birdoj de Aŭstralio
3107 Weaver

'*3107 *Weaver'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomino Carolyn S. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de Kenneth Weaver (1915–2010), usona ĵurnalisto de la revuo *National Geographic'', redaktinto de serio da artikoloj pri la kosma programo de la NASA.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Carolyn S. Shoemaker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
3108 Lyubov

'*3108 *Lyubov'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ukraina astronomino Ljudmila Vasilievna Ĵuravljova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝi ricevis la rusan antaŭnomon "*Ljubov*" (*Amo*) en honoro de la rusa soveta kinaktorino Ljubov Petrovna Orlova (cirile *Любовь Петровна Орлова'', 1902–1975).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ĵuravljova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1972
Idiomo

**Idiomo** (de la antikva greka ἰδίωμα, idíōma, "apartaĵo") estas lingvistika termino por naturlingva signa sistemo, kiun oni uzas en la kazoj, kiam estas malfacile elekti inter la du aliaj terminoj — dialekto kaj lingvo — aŭ kiam dialektoj kaj lingvoj estas grupigataj kune (ekz., "ĉiuj idiomoj de la regiono"). La Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto (PIV) divinas ĝin kiel "parola komunikilo de difinita homgrupo".

Difino de la termino "dialekto" daŭre estas unu el la problemoj de lingvistiko. Plej ofte elekto inter la nomoj "dialekto" kaj "lingvo" estas nur tradicia aŭ dependas de la vidpunkto (kiel en la kazo de italiaj idiomoj, kiuj jen estas nomataj italaj dialektoj, jen apartaj lingvoj).

## Referencoj 

Kategorio:Lingvoscienco
Kategorio:Sociolingvistiko
Glicerio

**Glicerio** povas rilati al:
* Glicerio (420-480) romia uzurpisto
* Glicerio (episkopo) (387-438) episkopo de Milano
* Sankta Glicerio (501-548) episkopo de Couserans
* Glyceria genro de planto

## Ne konfuzu kun 
* Glicerino
Alalo

|}
Laŭ la helena mitologio, **Alalo** (el la greka *Ἀλαλά*, el *ἄλαλος* «surda») estis dajmonino kiu personigis la milit-krion. Pro tio, oni konsideras ŝin unu el la Maĥoj. Laŭ Pindaro, Alalo estis filino de Polemo, malpli grava milita diaĵo, kaj estis "anonco de lancoj, al kiu la soldatoj oferiĝis por la bono de la urbo en sankta mort-oferado".[eta|300px|**Alalo** anoncas la alvenon de [Areso kaj lia terura akompanantaro. Ilustraĵo de Wenzel Hollar (1607-77).]]

Ŝia nomo signifis *laŭta krio*, speciale tiu, milita, el la greka onomatopea vorto *ἀλαλή* [alalē], kaj la verbo *ἀλαλάζω* (alalaző), *vekigi la militan krion*. Ŝi ofte partoprenis la sekvantaron de Areso, olimpa dio pri milito, kies batal-krio, *"Alale alala"*, estis la nomo de ĉi tiu diino. Fakte, *Alalaxios* estis unu el la epitetoj de Areso. La grekaj soldatoj atakadis la malamikojn kun ĉi tiu miilit-krio, por panikigi la kontraŭan armeon. Verŝajne, la origino de tiu onomatopeo estas la teruriga kriĉado de la strigoj.

Dum la milito inter Grekio kaj Italio, kadre de la Dua Mondmilito, grekaj soldatoj uzadis similan krion, *"άέρα"* (aera). Antaŭe, dum la faŝisma *Ventennio*, iomete modifiita krio ("eja eja alalà", kie "eja" havis la saman signifon ol milit-krio, laŭ Esĥilo kaj Platono), estis adoptita de la Arditoj, specifa korpuso de la faŝisma armeo. Ĝi estis elpensita de Gabriele D'Annunzio post la konkero de Fiume.

En la televid-felietono Xenia:Warrior Princess, la milit-krio *"Alalaes"* estis propra de la ĉefrolulino.

## Eksteraj ligiloj 
*  Alalo ĉe Theoi.com

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Maĥoj
Gábor Strömpl

**STRÖMPL Gábor** (pro. ŝtroempl) estis hungara sciencisto pri geografio naskita en Nagymihály en 1885 kaj mortinta en Focşani (Rumanio) 1945.

## Biografio
Gábor Strömpl studis en la Universitato de Budapeŝto, kaj li estis asistanto en la katedro de geografio de la universitato de Pozsony (Bratislavo). Tie li priokupiĝis la urbgeografion de Pozsony, inter 1908 – 1911 la esploron de Danubo-terasoj, la morfologion de Székelyföld (1912),  de Supera Hungario kaj de rivero Kis-Magura (1913). De 1923 li instruis en la Honvedinsituto de Kartografio. Li estis unu el gravaj pioniroj de grotesploro kaj de turismo. 

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj geografoj
Okcident-kongaj marĉarbaroj

La **okcident-kongaj marĉarbaroj** estas tersupraĵa ekoregiono el la arbara ekoprovinco de la afrotropisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome la ekoregiono apartenas al tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj de Kongo Kinŝasa kaj Kongo Brazavila. Ĝi konstituas kune kun la Nordokcident-kongaj malaltaĵaj arbaroj, la tutmondaj 200-regionon nomatan "okcident-kongaj humidaj arbaroj".

Kun la limtuŝantaj Orient-kongaj marĉarbaroj, ĝi konsistigas unu el la plej vastaj kontinuaj areoj de dolĉakvo-marĉarbaro en la mondo. Ĝi estas inundita arbaro kun alta kanopeo, densa subarbaraĵo  kaj havas ŝlimecan grundon. Ĝi ne estis tre multe disturbita de eksteraj influoj kaj tiele restas plejmulte netuŝita ĉar trapasi tion arbaron estas konsiderita "preskaŭ neebla"  .

## Flaŭro
La ekoregiono enhavas areojn de daŭre inundita marĉarbaro, laŭsezone inundita marĉarbaro, kaj inundita herbejo. La daŭre inunditaj marĉarbaroj estas hejmo al vastaj arbareroj de rafiopalmo. Arboj en la laŭsezone inunditaj arbaroj inkludas speciojn de *Garcinia* kaj *Manilkara*.
 
## Faŭno
La ekoregiono gastigas la endanĝerigatan okcidentan malaltaĵan gorilon (*Gorilla gorilla gorilla*) kaj la afrikan arbarelefanton (*Loxodonta cyclotis*).

## Referencoj
## Vidu ankaŭ
*Ekologia klasifiko de la tersupraĵoj
*Konservada stato de ekoregiono
*Listo de ekoregionoj en Demokratia Respubliko Kongo

## Eksteraj ligiloj
* Ekoregiono AT0129 : Okcident-kongaj marĉarbaroj (WWF) 
* Okcident-kongaj marĉarbaroj (*WWF-Wildworld*)
* Okcident-kongaj marĉarbaroj (*Wildworld*) - Nacia Geografia Societo 
* Okcident-kongaj marĉarbaroj (*The Encyclopedia of Earth*)
* Okcident-kongaj marĉarbaroj (*Globalspecies*) 
* Situo de la ekoregiono : tajpu *Western Congolian swamp forests*  
* Tutmondaj 200; numero 6 : Humidaj arbaroj de la okcidenta Kongo-baseno (WWF) 
* Kongaj marĉarbaroj (WWF) 

Kategorio:Afrotropisaj ekoregionoj
Kategorio:Tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj
Kategorio:Geografio de la Respubliko Kongo
Kategorio:Geografio de la Demokratia Respubliko Kongo
Kategorio:Global 200
Szilárd Sulica

**SULICA Szilárd** (pro. ŝulica) estis hungara literaturhistoriisto, rumanisto, universitata profesoro naskita en Braŝovo en 1884 kaj mortinta en ? en 1945.
## Biografio
Szilárd Sulica finis en la Universitato de Budapeŝto en 1906 kiel kolegiumano Eötvös. De 1907 li laboris en la Hungara Nacia Muzeo kaj li fariĝis direktoro de la arkivejo. De 1934 li lekciis la rumanan filologion en la universitato de Segedo kaj en 1938 li akiris kvalifikon de privatprofesoro pri rumanaj lingvo kaj literaturo. De 1936 li estis direktoro de la universitata biblioteko de Segedo, inter 1940 – 44 publika kaj ordinara profesoro de Universitato de Koloĵvaro pri rumanaj lingvo kaj literaturo. Li esploris la hungar-rumanajn literaturajn rilatojn. 
## Verko
**A magyar irodalom és művelődés hatása a román irodalom és művelődés fejlődésére* (Szeged, 1937).
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
3109 Machin

'*3109 *Machin''''' estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Luboš Kohoutek elde la Observatorio de Hamburgo en Germanio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la britan skulptiston kaj gravuriston Arnold Machin (1911–1999).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Luboš Kohoutek
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1974
Adolf Sulyomi-Schulmann

**SULYOMI-SCHULMANN Adolf** (pro. ŝujomi-ŝulman) estis hungara kuracpedagogo naskita en Oravicabánya la 22-an de decembro 1883 kaj mortinta en Budapeŝto la 26-an de oktobro 1942.

## Biografio 
Adolf Sulyomi-Schulmann akiris diplomon de bazlerneja instruisto en Temeŝvaro (1902), diplomon de kuracpedagogio de Budapeŝto (1906). Li instruis unue en Ungvár, kie li estis direktoro (1915–20), poste en Budapeŝto (1920–42) en lernejoj por surdomutuloj kaj en altlernejo kuracpedagogia.

## Verkoj 
* *A siketnémák beszédtanításának élet- és lélektani megalapozásáról* (M. Siketnéma-Oktatás, 1924. 4–5. sz.);
* *A gyógypedagógiai tanárképzés ügye és annak kihatása oktatásügyünk belső és külső fejlődésére* (Siketnémák és Vakok Oktatásügye, 1925. 4–6. sz.);
* *A beszédhibások és a beszéd gyógypedagógiai védelme* (Magy. Gyógyped., 1926. 7–10. sz.);
* *Aus der Praxis der Sprachheilung* (Blätter für Taubstummenbildung, Leipzig, 1927);
* *Gyógypedagógiai beszédiskolák szükségessége és azok szervezete* (Siketnémák és Vakok Oktatásügye, 1931. 3–6. sz.);
* *Újabb felfogások a beszéd kór- és gyógytana köréből* (Magy. Gyógyped., 1933. 1–3. sz.); **Heilpädagogische Wertung von Sclariftuntersuchungen bei Stotterer* (Zeitschrift für Kinderforschung, Berlin, 1933);
* *A dadogók sorsa az életben* (Siketnémák és Vakok Oktatásügye, 1934. 3–4. sz.);
* *A beszédhibák elhárítása különös tekintettel a dadogásra* (Kalocsa, 1935);
* *A rhinolalia aperta gyógypedagógiája* (Magy. Gyógyped.-i Tanárok Közl., 1940. 10. sz.);
* *Pedagógiai psychoterapia* (Magy. Gyógyped.-i Tanárok Közl., 1942. 9. sz.);

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Sámuel Sükösd

**SÜKÖSD Sámuel** (pro. ŝykoeĵd) estis hungara reformita pastro, verkisto naskita en Sepsiszentkirály en 1818 kaj mortinta en Tömösi–szoros (Terkolo Timiș, Rumanio) la 20-an de junio 1849.

## Biografio
Sámuel Sükösd studis en Székelyudvarhely, Nadjenjedo, de 1840 en Berlino. Li estis pastro en 1843 en Barátos, en 1844 en Lécfalva, de 1844 en Déva, de 1848 ĝis sia morto en Uzon. Li mortis kiel bivaka pastro de la sikulaj honvedoj defendintaj la Terkolon Tömösi.

## Verkoj
* *A költészet alaprajza* (verstan, Nagyenyed, 1849);
* *Halotti beszédek* (publikigis Benjámin Baló, Arad, 1858).

## Fonto
* Magyar Életrajzi Lexikon

Sukosd, S.
Sukosd, S.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
3110 Wagman

'*3110 *Wagman''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 28-an de septembro 1975 de la usona astronomo Henry Lee Giclas elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell en la Konteo Coconino, apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan astronomon Nicholas E. Wagman (1905–1980), direktoron de la Observatorio Allegheny kaj prezidenton de la departemento de astronomio de la Universitato de Pitsburgo de 1941 ĝis 1970.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henry Lee Giclas
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1975
3111 Misuzu

'*3111 *Misuzu'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Hiroki Kosaj kaj Kiiĉiro Furukaŭa (aŭ Kiichiro Hurukawa) elde la Stacio Kiso de la observatorio de Tokio sur la Monto Ontake (Gubernio Nagano, Japanio).

## Nomo 
Ĝia nomo, "*Misuzu''", estis la kromnomo de la tiama provinco Shinano, nun Gubernio Nagano.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroki Kosaj
Kategorio:Malkovrita de Kiiĉiro Furukaŭa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1977
General Carneiro (Paranao)

**General Carneiro** estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 13.667 loĝantojn en 2010 .

eta|dekstra|400ra|En la subŝtato (ruĝe).

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Paranao

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo
*  Asocio de Municipoj de Paranao

Kategorio:Municipoj de Paranao
Lago de Sankta Maŭrico

**Lago de Sankta Maŭrico** (, ) estas lago en Kantono Grizono en Svislando.

## Geografio 
La Lago de Sankta Maŭrico situas sur la teritorio de la komunumo Sankta Maŭrico. Ĝi estas la plej malgranda de la tri lagoj de Supra Engadino kaj la plej malsupra kaj orienta. En nordo de la lago situas la vilaĝo Sankta Maŭrico, en oriento ĉe la elfluo de Eno la vilaĝeto Acla Dimlej kaj en okcidento ĉe la alfluo de Eno la kuracoloko Sankta Maŭrico Banejo, kiu estas konata pro ĝia kuracigaj fontoj. La Lago de Sankta Maŭrico estas la sola de la tri lagoj, kiuj estas uzata por produktado de elektra energio.

## Sporto sur la lago 
En februaro sur la frostita lago okazas la famaj ĉevalkonkursoj de Sankta Maŭrico. Ankaŭ la Engandina Skimaratono ĉiujare pasas trans la frostita lago.

## Historio 
La lagoj de Supra Engadino estiĝis post la fino de la lasta malvarmepoko, kiam la alpaj glaĉeroj retiriĝis. Origine la tri lagoj Lago de Silso, Lago de Silvaplano kaj Lago de Sankta Maŭrico formis unusolan, grandan lagon. Dum mezepoko la episkopo de Koiro posedis la fiŝkaptorajtojn sur la lagoj, kiujn li en la jaro 1288 luis al la familio von Planta. La Svisa Federacia Tribunalo malpermesis en la jaro 1934 post multjara kverelo projektojn por elektrocentraloj el la jaroj 1905 kaj 1908.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Silvaplana, Lago de
Kategorio:Kantono Grizono
Kategorio:Supra Engadino (komunumaro)
Kategorio:Malojo (distrikto)
Eduard Quartier-la-Tente

**Eduard QUARTIER-la-TENTE** (naskiĝis en 1855 en Havano, mortis en 1925 en Ĝenevo) estis svisa politikisto kaj esperantisto. Komence li estis pastro en Fleurier, poste ŝtata konsilanto kaj profesoro de teologio. Li gvidis dum 27 jaroj la departementon pri edukado en sia kantono kaj faris el la akademio de Neuchatel universitaton.

Ekde 1885 Quartier-la-Tente estis framasono kaj inter 1900 kaj 1905 la 12-a grandmajstro de la grandloĝio Alpina.

Quartier-la-Tente estis ekde 1905 la gvidanto de la tutmonda oficejo de framasonismo "Freimaurerische Weltgeschäftsstelle" kaj de 1907 franclingva redaktoro de Alpina. De 1921 ĝis sia morto li estis grandkancliero de A.M.I., (Association Maconnique Internationale) en Ĝenevo.

Quartier-la-Tente subtenis Esperanton kiel komuna lingvo de framasonismo. Estis rilato kun Universala Framasona Ligo, kiu uzis la bultenon, eldonita de "Freimaurerische Weltgeschaeftsstelle" kiel oficiala komunikilo.

## Literaturo 
* Le Bureau international de relations mag. pendant les 18 premieres années de son existente. Son histoire, son but, ses difficultés, son activité, son avenir. 1902-1920. Par Ed. Quartier - la - Tente. Berne 1920: Büchler & Cie. 52 S. 8°
* De mapnnieke Geest door Ed. Quartier-la-Tente, vertaald door H. J. D. Kellevink. [Amsterdam:] Ma,onniek Weekblad 1911. 22 S. 8°.

Kategorio:Svisaj esperantistoj
Kategorio:Svisaj politikistoj
Kategorio:Framasonoj
Ratkovo

eta|250ra|maldekstra|Ratkovo
eta|maldekstra|250ra|Akvorezervujo Krpeľany apud Ratkovo
**Ratkovo,** (hungare **Vágratkó** estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Ratkovo situas laŭ dekstra bordo de Váh, kie estas akvorezervujo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Žilina-Vrútky. Martin troviĝas je 13 km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1489 en formo *"Rathkow"*. En 1620 3 familioj pagis impostojn. En 1785 88 vilaĝanoj loĝis en 14 domoj, en 1828 92 vilaĝanoj loĝis en 15 domoj. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon duaklasa. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Rattkó*, poste la hungara nomo de la rivero aldoniĝis pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Vágratkó 132 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Turóc, al distrikto de Turócszentmárton, poste kiel Ratkovo al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Ratkovo 193 homoj, (ĉiuj slovakoj).

Kategorio:Municipoj en distrikto Martin
Gábor Sváiczer

**SVÁICZER Gábor** (pro. ŝvajczer), Svájczer estis hungara inĝeniero pri minado, kiu naskiĝis en Kassa en 1784 kaj mortis en Nagybánya la 24-an de aŭgusto 1845.

## Biografio 
Gábor Sváiczer studis de 1804 en Akademio de Selmec, li laboris poste en eksterlandaj minejoj kaj fornoj. Li debutis en Szomolnok kaj oni komisiis lin gvidi la minejojn, fornojn kaj la monfarejon de la ĉirkaŭaĵo de Nagybánya. De 1834 li laboris en Selmecbánya, poste en Körmöcbánya. Li ricevis silveran ornamglavon de la reĝo (1839) konservita en muzeo pri minado de Sopron.

Li gvidis la akademion kiel ĉefĉambelana grafo inter 1834 kaj 1845.

## Fontoj 
* Magyar Életrajzi Lexikon
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj inĝenieroj pri minejoj
Kategorio:Hungaraj metalurgoj
Gyula Sárosi

**SÁROSI Gyula** (pro. ŝvajczer), familinomo Sárosy Lajos estis hungara poeto naskita en Borossebes la 12-an de februaro 1816 kaj mortinta en Peŝto la 16-an de novembro 1861. Li estis membro de Societo Kisfaludy.

## Biografio 
Gyula Sárosi studis juron en kolegio de Eperjes, dume li instruis hungaran lingvon kaj literaturon en la tiea gimnazio. En 1838 li estis vicnotario de la departemento Sáros, en 1840 tribunala notario en Arado. En aprilo de 1849 oni elektis lin deputito. Li verkis kronikpoemon titolitan *Arany trombita* pri la hungara revolucio de 1848. En 1851 oni kondamnis lin al morto foreste, li kaŝvagadis kaj inter 1850 – 52 sub pseŭdonimo Sorsich Albert li estis lingvoinstruisto en Gyöngyös. En 1852 oni kaptis lin kaj oni denove kondamnis lin al morto, sed oni ŝanĝis la juĝon al dumviva malliberejo. Li elliberiĝis je la fino de 1855 el Königgrätz. En 1859 je influo de malvenko de Aŭstrio ĉe Solferino pro la poemo *Krinolin-vers* internis lin al Budweis (marto- novembro 1860).

## Verkoj 
* *Költemények* (Pest 1858);
* *Sárosi Gyula összes művei I–III.*, Nemzeti Kvtár, XVII., XX., XXV., Bp., 1881 – 83);
* *Kisebb költeményei, prózai munkái és levelezése* (Bevezetéssel és jegyzetekkel közzétette Gyula Bisztray Bp., 1954).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Sarosi, Gy.
Šútovo

250ra|eta|maldekstra|Šútovo
eta|maldekstra|250ra|Tradicia domo en Šútovo
eta|maldekstra|250ra|Šútovo
eta|maldekstra|250ra|Fervojstacio apud rivero Váh
**Šútovo** (hungare *Sutó* [ŝutO]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Šútovo situas laŭ dekstra bordo de Váh, apud ĉefvojo kaj fervojo Žilina-Ružomberok. Martin troviĝas je 15 km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1403 en hungara formo *"Suto"*. En 1620 14, en 1715 16, en 1720 32 familioj pagis impostojn. En 1720 muelejo funkciis. En 1785 320 vilaĝanoj loĝis en 53 domoj, en 1828 337 vilaĝanoj loĝis en 61 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Sutó 476 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Turóc, al distrikto de Martin, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Šútovo 518 homoj, (514 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* akvofalo
* naturprotekta tereno

Kategorio:Municipoj en distrikto Martin
Guarapuava

eta|centre|500ra|Larĝa panoramo de Guarapuava
**Guarapuava** estas municipo, universitata grandurbo kaj diocezo de la brazila subŝtato Paranao. La loknomo signifas en indiana lingvo: kuraĝa lupo.
eta|dekstra|180ra|Blazono de Guarapuava
eta|maldekstre|160ra|Flago de Guarapuava

## Bazaj informoj 
eta|Guarapuava en la subŝtato (ruĝe).
* Loĝantaro: 176,973 en 2014
* Supermara alteco: 1120 m
* Areo: 3115 km²
* Telefonkodo:
* Poŝtkodo:
* Horzono: UTC -3 (somere UTC -2)
* 

## Geografio 
eta|maldekstre|Aerpanoramo en Guarapuava
eta|maldekstre|Konstruaĵo en Guarapuava
Guarapuava situas sur altebenaĵo en suda parto de la lando. Curitiba troviĝas 221, Porto Alegre 518, Campinas 522, San-Paŭlo (urbo) 531, Guarulhos 542, Campo Grande 637, Nova Iguaçu 863, **Rio-de-Ĵanejro** 878, São Gonçalo (Rio-de-Ĵanejrio) 902, Belo Horizonte 982, Goiânia 996, **Braziljo** 1129, Salvador de Bahio 1933, Maceió 2412, Teresina 2438, Recife 2606, Manaus 2641, São Luís 2657, Belém 2681, Natalo (Brazilo) 2782 km.

## Historio 
La unuaj portugaloj alvenis en 1770. Vilaĝo fondiĝis en 1810, ĝi urbiĝis en 1852, post 7 jaroj la distrikto (aŭ municipo) kreiĝis.

## Ekonomio 
En municipo Guarapuava estas plej grava la agrikulturado (terpomoj, maizoj, sojfaboj hordeoj). Menciinda ankaŭ la industrio (ligno, paperoj.

## Klimato 
eta|Parko kun lago en Guarapuava
eta|Kirko en Guarapuava
Guarapuava situas en milda subtropika klimato. La temperaturo en la jaro varias inter 12-20&nbsp;°C. En somero la klimato estas plaĉa, en vintro la temperaturo foje falas sub frostopunkto. En la jaro pluvas resume 1807 mm, en ĉiuj monatoj pluvas.

## Trafiko 
Guarapuava havas flughavenon. El la urbego forkuras 4 ĉefvojoj.

## Vidindaĵoj 
* katedralo
* entomologia kaj municipa muzeoj
* lago kun parko
* teatra festivalo

## Ĝemelurboj 
*  Rastatt, Germanio (1988)

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Paranao

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo 
*  Asocio de Municipoj de Paranao
*  mapo, distancoj 
eta|centre|500ra|Larĝa panoramo de urbomezo de Guarapuava

Kategorio:Municipoj de Paranao
Kategorio:Urboj de Brazilo
Košťany nad Turcom

250px|eta|maldekstra|Vilaĝdomo de Košťany nad Turcom
250px|eta|maldekstra|Vojo en Košťany nad Turcom
250px|eta|maldekstra|Kastelo de Košťany nad Turcom
**Košťany nad Turcom** (hungare *Kostyán* [koŝtjAn]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Geografio 
Košťany nad Turcom situas laŭ rojo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Kremnica-Martin. La lasta urbo troviĝas je 7 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1323 en latina formo *"villa Coschan"*. En 1785 402 vilaĝanoj loĝis en 55 domoj, en 1828 475 vilaĝanoj loĝis en 55 domoj. En 1885 la loka fajrobrigado ekfunkciis, tamen post 2 jaroj incendio okazis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kostyán 488 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Turóc, al distrikto de Martin, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Košťany nad Turcom 1084 homoj, (1062 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* kastelo el la 18-a jarcento
* diversaj popolaj domoj el la 19-a jarcento

Kategorio:Municipoj en distrikto Martin
Maduraj

'*** (tamile **மதுரை*') estas metropolo, universitata urbo kaj katolika diocezo en Barato, en subŝtato Tamilnado. Oni taksas la urbon la plej maljuna en Hindio, kiel ĉefurbo de la suda civilizo, iam havanta komercajn kontaktojn kun Romia Imperio. Ĝi havas famon pri temploj.

Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Geografio 
 situas en suda parto de la lando laŭ rivero.

## Ekonomio 
En  oni okupiĝas pri elektroniko, kaŭĉuko, traktoroj, granitoj kaj teksaĵoj.

## Trafiko 
 havas bonajn kontaktojn kun la landaj urboj trajne, aere kaj voje. En la urbo rikiŝoj kaj aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn.

## Klimato 
 havas sekan kaj varman klimaton kun musono. Jare pluvas 850&nbsp;mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed plej ofte inter aŭgusto-novembro. La temperaturo en somero superas la -ojn, dum vintro ĝi falas ĝis -ojn.
center|eta|650px|Muzeo pri Gandhi en Maduraj

## Vidindaĵoj 
* muzeo pri Gandhi
* palaco de Tirumalaj Najak
* templo Menakŝi-Sundaresvarar
* moskeoj Kazimar kaj Makbara
* tomboj de du famaj sanktuloj de Islamo
* romkatolika katedralo omaĝe al Dipatrino
* diversaj festivaloj
eta|250px|maldekstra|Strato en Maduraj
eta|250px|Moskeo Makbara en Maduraj
eta|250px|maldekstra|Moskeo Kazimar en Maduraj

Kategorio:Urboj de Tamilnado
Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Metropoloj
Berna ŝafhundo

eta|200x200ra|Berna ŝafhundo
La **berna ŝafhundo** (*Berner Sennenhund* en la svisgermana lingvo) estas raso de grandaj hundoj kaj unu el la kvar membroj de la hundfamilio *Sennenhund* el la Svisaj Alpoj. La nomo *Sennenhund* devenas de la germana *Senne* (alpa pastaĵo) kaj *Hund* (hundo).

Tiu svisa montara hundo estis origine uzata en alpaj farmoj. La raso estis oficiale difinita en 1907. Ĝi hodiaŭ estas populara familihundo.

Kategorio:Hundorasoj
Lorenzo Snow

**Lorenzo SNOW** (3a de aprilo 1814 - 10a de oktobro 1901), religiulo kaj kvina prezidanto de Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj de 1898 kiu sekvis sian antaŭulon Wilford Woodruff en 1898 ĝis sia morto en 1901.

Kategorio:Usonaj Sanktuloj de la Lastaj Tagoj
Kategorio:Prezidentoj de la Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj
Oliver Cowdery

**Oliver H. P. Cowdery** (3 oktobro 1806 – 3 marto 1850) estis, kun Joseph Smith, Jr., grava partoprenanto en la formiga periodo de la Movado de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj inter 1829 kaj 1836, fariĝanta unu el la Tri Atestantoj de la oraj teleroj de la Libro de Mormon, unu el la unuaj apostoloj de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj kaj la Dua Plejaĝulo de la Eklezio.

Kategorio:Usonaj Sanktuloj de la Lastaj Tagoj
Okcident-kongaj humidaj arbaroj

La **okcident-kongaj humidaj arbaroj** estas tutmondaj 200-regiono difinita fare de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Estas la dua plej vasta tropika humida arbaro en la mondo, kaj unu el la plej riĉaj kaj plej sendifektaj. Ĝi konsistas el du WWF-ekoregionoj :

*Nordokcident-kongaj malaltaĵaj arbaroj
*Okcident-kongaj marĉarbaroj

Tiu tutmondaj 200-regiono, kiu troviĝas en Centrafrika Respubliko, Gabono, Kameruno, Kongo Brazavila kaj Kongo Kinŝasa, estas relative starema kaj sendifekta.

## Maparo

Dosiero:Northwestern Congolese lowland forests map.png|Nordokcident-kongaj malaltaĵaj arbaroj

## Eksteraj ligiloj 
* Tutmondaj 200; numero 6 : Okcident-kongaj humidaj arbaroj (WWF) 
* Prioritate protektendaj ejoj (WWF) 

Kategorio:Tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj
Kategorio:Afrotropisaj ekoregionoj
Kategorio:Global 200
Kategorio:Geografio de la Centr-Afrika Respubliko
Kategorio:Gabono
Kategorio:Geografio de Kameruno
Kategorio:Geografio de la Respubliko Kongo
Kategorio:Geografio de la Demokratia Respubliko Kongo
Uladzimir Duboŭka

**Uladzimir Dubouka** (beloruse-Уладзімір Дубоўка, n. 2/15-an de julio (laŭ gregoria kalendaro 1900 en vilaĝo Aharodniki, gubernio de Vilno, nuntempe situanta en Vicebska regiono de Belorusio - 20-an de marto 1976, Moskvo), belorusa verkisto, poeto, tradukisto, kritikisto.

## Biografio 
Naskiĝis en familio de laboristo. En la jaro 1915 familio translokiĝis por konstanta vivo en Moskvo. El la jaro 1918 Uladzimir Duboŭka finis en instruista lernejo; en la jaro 1924 - Supera literatura-arta instituto V. Brjusov. Unua versaro estis eldonita en 1921. Dum 1922-1925 redaktoro de belorusa eldono "Heroldo de Centra Plenuma Komitato, Konsilo de Popolaj komisaroj de Unio SSR", samtempe respondeca sekretario de reprezentejo de Belorusa SSR ĉe registaro de USSR. Dum 1924-1927 instruisto de belorusa lingvo en Komunista universitato de popoloj de Okcidento. Dum 1926-1930 laboris kiel redaktoro de "Kolekto de leĝoj kaj ordonoj de laborist-kamparula registaro de USSR".

Malgraŭ tio, ke li vivis en Moskvo, aktive partoprenis en belorusa literatura movado - membriĝis en literatura unio "Junularo" kaj literatura unio "Altaĵo". Por eviti cenzuron, apartaj versoj eldonadis en okcidentbelorusia ĵurnalo "Belorusa kulturo". Estis arestita en 1930, en 1931 estis kondamnita al 5-jara ekzilo. En la jaro 1935 termino de puno estis pliigita je 2 jaroj. En 1937 estis kondamnita al 10 jaroj de malliberigado. Dum enŝloso nenion verkis. Denove estis arestita en 1949 en Kartvelio, kaj estis kondamnita al 25-jara enŝloso. Defonitive estis rehonorigita en la jaro 1957. Poste vivis en Moskvo. Membro de Verkista Unio de Belorusio de la jaro 1958. aŭtoro de versoj, verkis same versojn kaj prozaĵojn por infanoj.

Verkis kritikajn, publikajn, kaj sciencajn artikolojn pri belorusa lingvo, literaturo, kulturo. Tradukis verkojn de Ŝekspiro ("Sonetoj", 1964), Byron (poemoj Ŝiljona malliberulo, "Bronza epoko", misterio "Kaino", 1963), versoj de Valerij Brjusov kaj aliaj poetoj.

## Literaturo 
* Бугаёў Дз. Уладзімір Дубоўка. Мн., 1965
* Лойка А., Пшыркоў Ю. Пясняр высокіх дум і глыбокіх Пачуццяў//На высокай хвалі. Мн., 1980
* Дубоўка Уладзімір//Беларускія пісьменнікі: біябібліяграфічны слоўнік у 6 т. /пад рэд. А. В. Мальдзіса; рэдкал.: І. Э. Багдановіч [і інш.]. - Мн., 1993. - Т. 2. - С. 378-384.
* Міхнюк У.Вязень сумлення // Полымя. 1996, №2/БП, т. 2.
* Дубоўка Уладзімір Мікалаевіч // ЭГБ, т. 3.
* Дубоўка Уладзімір Мікалаевіч // Памяць: гісторыка-дакументальная хроніка Пастаўскага раёна / рэдкал. : Г.К. Кісялёў [і інш.]. - Мн., 2001. - С. 513-518.
* Маракоў Л. У. рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асветы, грамадскія і культурныя дзеячы Беларусі, 1794-1991. Энц даведнік. У 10 т. Т. 1. Мн., 2003. ISBN 985-6374-04-9.
* Маракоў Л. У. Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асветы, грамадскія і культурныя дзеячы Беларусі, 1794-1991. Энц. даведнік. У 10 т. Т. 3. Кн 2. - Мн.,2003. ISBN 985-6374-04-9.
* Бугаёў Д. уладзімір Дубоўка: Кн. пра паэта. Мн., 2005.

Duboŭka, Uladzimir
Duboŭka, Uladzimir
Duboŭka, Uladzimir
Soŭlĵazo

**Soŭlĵazo** estas stilo de ĵazo kaj pluevoluigo de malmolbopo, ekestinta en la fruaj 1960-aj jaroj kaj ofte komprenata kiel subspeco de funko. bluso-, soŭlo- kaj gospelo-elementoj stampas la stilon. Soŭlĵazon karakterizas plej ofte relative simplaj ritmoj kaj plaĉaj melodioj, ofte ludataj en modera aŭ eĉ malrapida tempo. Soŭlĵazo atingis en la 1960-aj jaroj egan popularecon. Elstara ekzemplo por tio estas la peco „Mercy, Mercy, Mercy“ de Joe Zawinul, ludata de la kvinopo de Cannonball Adderley, kiu eĉ fariĝis furoraĵo en la ranglistoj.

Kiel ĉefreprezentantoj validas la kvinopo de Cannonball Adderley kun Nat Adderley, Gene Ammons, Donald Byrd, Lou Donaldson, la triopo de Ramsey Lewis, Les McCann, Horace Silver same kiel Jimmy Smith. Ankaŭ jardekojn post la florepoko de soŭlĵazo multaj ĵazmuzikistoj ŝatas reekpreni ĉi tiun stilon. Ekzempluloj por tio estas la gitaristoj John Scofield kaj Charlie Hunter, kiujn oni ja ne malvastasence atribuas al la ĉefrolantoj de ĉi tiu stilo, kies ludo tamen surmontras klarajn influojn de soŭlĵazo. Ankaŭ la acidĵazo de la 1990-aj jaroj rilatas en siaj pli ĵazaj momentoj klare kun la soŭlĵazo.

## Muzikistoj 
*Charles Earland
*Richard „Groove“ Holmes
*Willis „Gator“ Jackson
*Les McCann
*„Brother“ Jack McDuff
*Jimmy McGriff
*Blue Mitchell
*Idris Muhammad
*„Big“ John Patton
*Bernard Purdie
*Dr. Lonnie Smith

Kategorio:Stiloj de ĵazo
Kategorio:Soulo
Kategorio:Kunfando-ĵazo
Borbála Adonyi

**ADONYI Borbála** (pro. adonji), Bori néni, estis rumania porinfana verkistino (naskita en Kecskemét la 10-an de januaro 1915; mortodato nekonata).

## Biografio
Borbála Adonyi komencis siajn studojn en Budapeŝto, ŝi diplomitiĝis en Kluĵo. Ŝi estis laboristino, infanĝardenistino, de 1946 kunlaborantino de la gazeto Fáklya de Oradea; redaktorino de dimanĉaj suplimentoj *Gyermek Fáklya*, de aprilo 1949 *Pionír Fáklya*. De 1952 ĝis 1970 ŝi estis instruistino pri hungara lingvo kaj literaturo. Ŝiaj leporelejoj aperis en Oradea sen eldona jaro.

## Verkoj
**Bambó-Jumbi-Bubi*, *Szorgos méhecskék*, *Lepkeországban*, *Háziállatok*, *Vadállatok*, libreto: *Gyermekörömök*.

## Fonto
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj instruistoj
Esvres

''''*  estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Indre-et-Loire*, prononco [] kaj en la regiono Centro-Valo de Luaro, , prononco [], borde de la rivero Luaro. Fine de  en la komunumo vivis . Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Tours* kaj al la kantono **. Ĝis la departementaj balotoj de 2015, Esvres estis lokita en la kantono Chambray-lès-Tours.

## Geografio 
La areo de la komunumo estas granda je 35,85 km².

### Ĉirkaŭaj lokoj 
Jen estas la samlimaj komunumoj de Esvres :

## Esperanto en Esvres 
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 1 voĉdonon (0,07% de voĉoj) en 2004, 66 voĉdonojn (4,70% de voĉoj) en 2009 kaj 6 voĉdonojn (0,34% de voĉoj) en 2014. *Farhad Danesmand'' estis kandidato de Eŭropo - Demokratio - Esperanto en 2009.

## Ĝemeleco
* 
* 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Indre-et-Loire
* Esvres (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* Esvres sur la retejo de l'Insee


Kategorio:Komunumoj de Indre-et-Loire
Bathsheba Wilson Bigler Smith

**Bathsheba Wilson Bigler Smith** (3-a de majo 1822 – 20-a de septembro 1910) estis frua membro de la Movado de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj. Ŝi estis la kvara ĝenerala prezidanto de la Helpa Societo de La Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj (Mormona Eklezio), intendantino de la Sallaga Templo, membro de la Tabulo de Direktoroj de Deseret Hospitalo (en Sallaga Urbo, Utaho) kaj gvidanto en la balotrajta movado de virino en okcidenta Usono.

## Eksteraj ligiloj 
* George A. Smith Family Papers, Universitato de Utaho 
* Aŭtobiografio de Bathsheba W. Smith, Universitato de Utaho 

Kategorio:Usonaj Sanktuloj de la Lastaj Tagoj
Kategorio:Usonaj feministoj
Jenő Adorján (lingvoinstruisto)

**ADORJÁN Jenő** (pro. adorja:n) estis rumania hungara lingvoinstruisto, tradukisto naskita en Vargyas la 9-an de aŭgusto 1886 kaj mortinta en Kluĵo la 15-an de februaro 1956.

## Biografio 
Jenő Adorján studis en la Universitato de Koloĵvaro kiel studento de Hugó Meltz, li daŭrigis siaj germanistikajn studojn en Jena kaj Vieno. Li prelegis en la Komerca Akademio de Koloĵvaro germanan lingvon.

## Verkoj 
* *Garay János elbeszélő költészete* (1914),
* *Românii în opera lui Mór Jókai*, 1929-33-a jarlibro de rumana liceo de Sighișoara.

## Fonto 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj tradukistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj instruistoj
Eklezio de Kristo

La **Eklezio de Kristo** estis la originala nomo de la eklezio fondita de Joseph Smith, Jr. Organizita je 1829 kaj post kiel laŭleĝa ento je la 6-a de aprilo 1830, en nordokcidenta Novjorkio, ĝi estis la unua organizado  kun la principioj de la Libro de Mormon kaj de Joseph Smith kaj ĝi reprezentas la komenco de la Movado de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj. Aliaj nomoj por tio organizado estas la **Eklezio de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj** (de rezolucio je 1834), la **Eklezio de Kristo**, la **Eklezio de Dio**, kaj la **Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj** (de revelacio je 1838).

Kategorio:Historio de la Movado de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj
Jenő Adorján (redaktoro)

**ADORJÁN Jenő** (pro. adorja:n), barátosi estis rumania hungara redaktoro naskita en Nagyenyed la 12-an de septembro 1894 kaj mortinta en Kluĵo la 11-an de septembro 1976.
## Biografio
Jenő Adorján finis en komercan maristakademion en Fiume (nuna Rijeko) kaj li fariĝis ŝipkapitano. Poste militservo li ĉefredaktis la gazeton *Véndiákok Lapja* (1925-28), li estis kunlaboranto de Pásztortűz (1928-30). Li fariĝis fakulo de ĝardenkulturo kaj agrikulturo kaj li redaktis en Kluĵo la revuojn *Kertgazdaság és testvérlapja*, *Grădina Mea*.

## Fonto
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Adorjan, J.
Pál Adorján

**ADORJÁN Pál** (pro. adorja:n) estis rumania hungara inĝeniero, redaktoro naskita en Nagyvárad en 1905 kaj mortinta en Londono en 1983. Li estis filo de Emil Adorján kaj la pli aĝa frato de verkisto Péter Adorján

## Biografio
Pál Adorján elmigris en la 20-aj jaroj Londonon. En revuo *Film-Riport* li popularigis la radioteknikon kaj laŭtfilmfabrikon (1924-26).

## Verkoj
**Radio ABC*, Oradea (3. kiadás 1924);
**Hogyan építek magamnak egy elektroncsöves rádiófelvevőt?* (Radiofon Könyvtár 1. 1927).

## Fonto
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj inĝenieroj
Péter Adorján

**ADORJÁN Péter** (pro. adorja:n) estis rumania hungara verkisto, redaktoro naskita en Nagyvárad la 14-an de aŭgusto 1913 kaj mortinta en Győr en marto 1944. Li estis pli aĝa juna frato de verkisto Pál Adorján

## Biografio
Péter Adorján studis juron kaj filozofion en Vieno, li estis ĉefredaktoro de la revuo Film-Riport (1923-26).

## Verkoj
**A két alfa*, romano (Nv. 1939);
**A halott város* (Bp. 1941) urbanistika-sociografia studo pri Oradea.

## Fonto
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Ibema

**Ibema** estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 6.066 enloĝantojn en 2010 .

eta|dekstra|400px|En la subŝtato (ruĝe).

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Paranao

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo 
*  Asocio de Municipoj de Paranao

Kategorio:Municipoj de Paranao
Mormona kosmologio

**Mormona kosmologio** estas la priskribo de la historio, evoluo, kaj sorto da la fizika kaj metafizika universo laŭ Mormonismo, kiu inkludas la doktrinojn instruitajn fare de gvidantoj kaj teologoj de la Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj (Mormona Eklezio), Mormona fundamentismo kaj aliaj nominalajn valorojn ene de la Movado de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj. Tiuj vidoj ne estas ĝenerale dividitaj fare de anoj de aliaj nominalaj valoroj de la Movado de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj kiel ekzemple la Komunumo de Kristo. Mormona kosmologio tiras de Biblia kosmologion, sed havas multajn unikajn elementojn disponigitajn fare de la fondinto de la Movado de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj, nome Joseph Smith, Jr.

Kategorio:Mormona kosmologio
Eŭska sorĉado

La **eŭska sorĉado** estas la historio de la sorĉado en la eŭsklingvaj regionoj de la nunaj Eŭskio kaj Navaro (en Hispanio) kaj de Nord-Eŭskio (en Francio), kies plej fama kazo estas tiu de la sorĉistinoj de Zugarramurdi de la komencoj de la 17a jarcento. Eŭska sorĉado estas termino uzata de Julio Caro Baroja kaj aliaj esploristoj por la fenomenoj de sorĉado inter la eŭskoj, krom titolo de la klasika verko de Caro Baroja pri la afero.

Kategorio:Historio de Eŭskio
Kategorio:Sorĉado en Hispanio
Kategorio:Eŭska mitologio
Kategorio:Hispana Inkvizicio
Espero Framasona

**Espero Framasona** estas framasona organizaĵo, kiu estis fondita la 5-an de aŭgusto 1905 dum la unua Universala Kongreso en Boulogne-sur-Mer.

Prezidanto iĝis la franca inĝeniero Louis Pourcines el Nancio. La du vic-prezidantoj estis kolonelo John Pollen el Londono kaj Karl Barthel, el Frankfurto. Sekretario-kasisto estis P. Mossman. 

Dum la kongreso en Ĝenevo okazis du kunsidoj kaj oni ŝanĝis la nomon en Esperanto Framasona.

## fonto 
* Ĉu Zamenhof estis framasono? (teksto arkivigita) de Jean Amouroux, Perpinjano, *Franca Esperantisto*, n-ro 464, majo 1995 

Mencio de Pollen estas en brita arkivo:
* *Lt-Col Pollen; claims for recognition of Esperanto*  IOR/L/PJ/6/736, File 3211  17 Okt 1905

* The National Archives

Li inter 1904 kaj 1912 estis la unua prezidanto de Brita Esperanto-Asocio 
* Biblioteko Butler

Kategorio:Framasonismo
Kategorio:Esperanto-movado
Elpelo de la Akadianoj

La **Elpelo de la Akadianoj** (ankaŭ konata kiel la **Granda Renversiĝo**, la **Granda Elpelo**, **La Deporto**, la **Akadiana Elpelo**, *Le Grand Dérangement*) estis la malvola forigo fare de la britoj de la Akadianoj for el la nunaj kanadaj Marprovincoj: Nov-Skotio, Nov-Brunsviko kaj Insulo de Princo Eduardo (areo ankaŭ konata kiel *Acadie*) inter la jaroj 1755 kaj 1763.

Multaj franclingvanoj estis deportitaj al Luiziano, Nova Anglio kaj Nova Francio.

Kategorio:Historio de Kanado
Kategorio:Insulo de Princo Eduardo
Kategorio:Nov-Brunsviko
Kategorio:Nov-Skotio
Kategorio:1755
Iguatu (Paranao)

**Iguatu**  estas municipo de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo kaj en la subŝtato Paranao. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj. Tio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj municipoj . 

Ĝia nomo signifas bona akvo aŭ bona rivero.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de la municipoj de Paranao

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo en la retejo *Facebook* () 
 

Kategorio:Municipoj de Paranao
Sándor Ábrahám

**ÁBRAHÁM Sándor** (pro. a:raha:m) estis rumania hungara biokemiisto naskita en Torda la 14-an de julio 1932.
## Biografio
Sándor Ábrahám diplomitiĝis en la Universitato Bolyai (1955), li doktoriĝis en Universitato de Bukareŝto en 1967. Li laboris ĝis 1957 en OGYI de Târgu Mureș-ban, inter 1957 kaj 1964 en la Universitato Babeş-Bolyai de Kluĵo, de 1964 kunlaboranto de la Biologia Esplora Centro. Kiel Humboldt-stipendiulo li laboris interalie en la universitato Philipps (Marburg. De 1957 li publikis en fakrevuoj (Studia Universitatis "Babeş-Bolyai", Revue Roumain de Biochimie, Revue Roumain de Biologie, Studii şi Cercetări de Biologie).
## Verkoj
**Mecanismul de acţiune a hormonilor steroizi*, Editura Academică, 1975) premio Emil Racoviţă .
**A biokémia alapjai* (kun Ödön Felszeghy, Kv. 1976).
**Kémiai kislexikon* (kunlaboranto), 1981.
## Fonto
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Abraham, S.
La Punt Chamues-ch

## Pri la komunumo 
**La Punt Chamues-ch** estas komunumo de la komunumaro Supra Engadino kaj la distrikto Malojo en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 719 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
La komunumo La Punt Chamues-ch konsistas el la iam sendependaj vilaĝoj La Punt norde de Eno kaj Chamues-ch sude de la rivero. La komunumo situas en Supra Engadino ĉe la suda fino de Albulopasejo.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo La Punt Chamues-ch limas en nordo kaj oriento al Zuoz, en nordoriento al Madulain, en sudoriento al eksklavo de Madulain, en sudo al Pontresino, en sudokcidento al Samedan, en okcidento al Bever, kaj en nordokcidento al Bergün/Bravuogn.

## Trafiko 
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 27 de Silvaplana tra la tura Engadino al Tirolo, al kiu en la komunumocentro kuniĝas la kantona vojo n-ro 749 de Tiefencastel trans Albulopasejo. La komunumo disponas pri stacidomo ĉe la trajnlinio de Retia Fervojo de Sankta Maŭrico al Scuol. Poŝtaŭtolinio kondukas trans Albulopasejo al Tiefencastel.

## Lingvoj 
Ĝis en la 19-a jarcento en La Punt Chamues-ch la ĉefa lingvo estis la putera, tio estas dialekto de la romanĉa lingvo. Ankoraŭ dum la popolnombrado de 1980 la romanĉo kun 41,54% de la loĝantaro estis la ĉefa lingvo, dum 40% parolis la germanan kaj 10% la italan. En la jaro 2000 la nombro de germanlingvanoj altiĝis al 66,06%, dum ankoraŭ 20,61% parolis la romanĉan kaj 7,73% la italan lingvon.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Chamues-ch datiĝas el la jaro 1137 kiel *Campolouasto*. En la jaro 1244 menciiĝis La Punt kiel *Ponte*. Ĝis 1528 La Punt Chamues-ch formis parton de la paroĥo Zuoz. Ek de 1543 La Punt Chamues-ch estis najbararo de la tribunalkkomunumo Suot Funtauna Merla. Sur baze de la nova administracia ordo de Kantono Grizono de la jaro 1851 La Punt Chamues-ch fariĝis politika komunum de la komunumaro Supra Engadino en la distrikto Malojo.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* La Punt Chamues-ch (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo La Punt Chamues-ch