Jalal Al-e-Ahmad

eta|280x280ra|1988 irana poŝtmarko honoranta Jalal Al-e-Ahmad.
**Jalāl Al-e Ahmad** (; n. la   2-an de decembro 1923 en Teherano ; m la 9-an de septembro 1969 samloke) estis irana modernisma verkisto. Li estas plej konata kiel kritikisto de "eŭropcentrismo" (perse *Gharbzadegi*), produktanta holistike ideologia kritiko de la Okcidento "kiu kombinis fortajn temojn de Frantz Fanon kaj Markso". 

Li verkis multajn romanojn, novelojn, novelojn kaj eseojn, kaj ankaŭ tradukis plurajn literaturajn verkojn, interalie de Albert Camus, Fjodor Dostojevskij kaj Ernst Jünger, en la persan lingvon. Lia verkaro karakteriziĝas per socie kritika sinteno kaj ironio, foje sarkasma rakonta stilo.  Āl-e Ahmad estis edziĝinta al la verkisto Simin Daneshwar. 

## *Gharbzadegi* 
Al-e Ahmad estas eble plej konata pro la kreado de la termino *Gharbzadegi* - kiu estas diverse tradukita kiel Okcidentigo - en libro kun la sama nomo (angle konata kiel *Occidentosis: A Plague from the West*), sekrete publikigita en Irano en 1962. En la libro, Al-e Ahmad disvolvas "brulan kritikon de okcidenta teknologio, kaj implicite de okcidenta civilizo mem". Li argumentis, ke la malkresko de tradiciaj iranaj industrioj kiel tapiŝoteksado estis la komenco de okcidentaj "ekonomiaj kaj ekzistecaj venkoj super la Oriento". 

La glorado, kiun la okcidenta mondo kreis por teknologio, kaj la maniero, kiel ĝi trudis ĝin al la cetero de la mondo, lasis la landojn de la Oriento, laŭ Al-Ahmad, senhelpaj kaj tute submetiĝemaj al la okcidenta tutmonda hegemonio. La submetiĝemo ne nur esprimiĝis en materiaj aspektoj, sed la ĉefa parto de la "malsano" estis la sklavigo de la Oriento al la Okcidento, kiu ankaŭ radikis en kulturaj kaj spiritaj terminoj. La solvo, kiun Al-Ahmad proponis, estis reveno al la aŭtentaj radikoj de la irana kulturo, nome la irana nacia tradicio kaj la ŝijaisma religia tradicio. 

Efektive, lia mesaĝo estis akceptita de ajatolo Ĥomejni, kiu en 1971 skribis, keLa venena kulturo de imperiismo penetras la profundojn de urboj kaj vilaĝoj tra la tuta islama mondo, delogante la kulturon de la Korano, *amase* varbante nian junularon en la servon de fremduloj kaj imperialistoj... kaj fariĝis parto de la ideologio de la Irana Revolucio de 1979, kiu emfazis ŝtatigon de industrio, sendependecon en ĉiuj vivkampoj de kaj Sovetunio kaj Okcidento, kaj "aŭtarkion" en la ekonomio.

## Politika aktivismo 
Al-e Ahmad aliĝis al la komunista Partio Tudeh kune kun sia mentoro Khalil Maleki baldaŭ post la Dua Mondmilito. Ili "estis tro sendependaj por la partio" kaj demisiis proteste kontraŭ la manko de demokratio kaj "la nuda porsovetia" subteno por sovetiaj postuloj pri naftokoncesioj kaj la okupado de irana Azarbajĝano. Ili formis alternativan partion nomitan la "Socialista Societo de la Iranaj Amasoj" en januaro 1948 sed dissolvis ĝin kelkajn tagojn poste kiam Radio Moskvo atakis ĝin, ĉar ili ne volis publike kontraŭstari "tion, kion ili konsideris la plej progresemaj nacioj de la mondo." Tamen, la transfuĝo de Al-e Ahmad kaj Maleki "markis la finon de la preskaŭ-hegemonio de la partio super la intelekta vivo." Tiutempe, li forlasis la socialisman vizion kaj transiris al la ekzistadisma filozofia fluo. 

Li poste helpis fondi la Mosadek -amikan "Laboristan Partion", unu el la konsistigaj partioj de la Nacia Fronto, kaj poste en 1952 alian novan partion nomitan la "Tria Forto". Post la irana puĉo en 1953, Al-e Ahmad estis malliberigita dum pluraj jaroj kaj "tiel tute perdis fidon al partia politiko", ke li subskribis leteron de pento publikigitan en irana gazeto, en kiu li deklaris, ke li "demisias de la Tria Forto, kaj... tute forlasas politikon."  Tamen, li restis parto de la "Tria Forto", partoprenante ĝiajn kunvenojn, kaj daŭre sekvis la politikan mentoradon de Khalil Maleki ĝis ilia morto en 1969. Malgraŭ sia rilato kun la sekulara "Tria Forto", Al-e Ahmad fariĝis pli komprenema al la bezono de religia gvidado en la transformo de irana politiko, precipe kiam ajatolo Ĥomejni famiĝis je 1963.

Ankaŭ notindas ke, Al-e-Ahmad rigorously subtenis Nima Yushij (patro de la moderna persa poezio) kaj havis gravan rolon en la akcepto de revolucia stilode Nima.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Biografio de Al-i Ahmad, Jalal fare de Iraj Bashiri, Universitato de Minesoto.

Kategorio:Islamaj socialistoj
Kategorio:Iranaj antropologoj
Kategorio:Iranaj verkistoj