open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ernő Király

**Ernő Király** povas signifi:

* Ernő Király (aktoro)
* Ernő Király (instruisto)
* Ernő Király (komponisto)
* Ernő Király (sociologo)
Ernő Király (instruisto)

**Ernő Király** [kirAj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Király Ernő** estis hungara instruisto, turisto. Lia nobela antaŭnomo estis *barcsfai* [barĉfai], lia patro estis József Pál Király.

Ernő Király http://kiralyerno.kiralycsalad.hu/ naskiĝis la  en Sopron, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Ernő Király frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li studis juron en Universitato de Vieno, poste filozofion en Reĝa Universitato de Budapeŝto.  Post siaj studoj li eklaboris en tutlanda luterana orfejo, poste li estis familia edukisto en Budapeŝto. Jam tiam li estis ankaŭ turisto (ne nur enlande), li vojaĝis al Germanio. En 1878 li estis soldato en Bosnio. Inter 1885 kaj 1913 li instruis en luterana liceo de Selmecbánya, kie li estis lernejestro ekde 1903. En tiu periodo li estis tre aktiva en la regiona turista vivo. En 1919 la alvenanta ĉeĥa armeo deportis lin, sed iom da tempo li povis translokiĝi al Budapeŝto. Li instruis unu jaron, poste li pensiuliĝis, sed li daŭre faris turismajn vojaĝojn aŭ ekskursojn. Li havis edzinon, kiu naskis 2 filojn.
  
## Elektitaj kontribuoj 
* *Világtörténelem Augustustól napjainkig Magyarország történelmével kapcsolatosan tárgyalva* (1894)
* *A selmeczbányai ág. hitv. ev. kerületi lyceum története* (Historio de la luterana distrikta liceo en Selmecbánya), (1896)
* *A Habsburg-monarchia* (1906)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 98-a paĝo)
* hungarlingva biografio 
* (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo K, poste serĉu la nomon)

Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj turistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Bobby Henderson

**Bobby HENDERSON** (naskiĝis la 18-an de julio 1980 en Roseburg, Oregono, Usono) estas usona fizikisto kaj verkisto. Per sia en 2006 publikigita libro *The Gospel of the Flying Spaghetti Monster* (*"La Evangelio de la Fluganta Spagetmonstro"*) li kreis parodion de pseŭdoreligio, kies konceptoj per la centra motivo de Fluganta Spagetmonstro estas daŭrigata per multaj subtenantoj aŭ "adeptoj". La parodio celas montri la laŭ lia juĝo absurdecon de la religieca koncepto de “inteligenta dezajno”, kiu provas klarigi biologion sen la teorio de evoluado kiun publikigis Charles Darwin. En la publika diskuto en Usono pri postuloj, instrui tiun pseŭdokristanan "koncepton de biologio" paralele al la terorio de evoluado en lernejaj lecionoj de biologio, *Bobby Henderson* havas klare natursciencan pozicion.

Li studis fizikon en la Ŝtata Universitato de Oregono kaj finis la studon en 2003 per bakalaŭra grado.

## Verkaĵoj 
* *Gospel of the Flying Spaghetti Monster*, eldonejo Harper Collins Publishers (la 7-an de aŭgusto 2006), ISBN 978-0007231607
tradukoj al pluraj lingvoj, inter alie
* germane: *Das Evangelium des Fliegenden Spaghettimonsters*, eldonejo Manhattan-Verlag 2007, ISBN 978-3-442-54628-2
* france: ''L'Évangile du Monstre en spaghettis volant'', eldonejo Le Cherche midi, la 12-an de marto 2008, ISBN 2749111188

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la "eklezio de la Fluganta Spagetmonstro" kun rettaglibro de Bobby Henderson ()
*  ()

Kategorio:Usonaj verkistoj
Kategorio:Usonaj fizikistoj
Kategorio:Satiro
Ŝakuhaĉo

La **ŝakuhaĉo** () estas japana ligna blovinstrumento. Ĝi estis origine introdukita el Ĉinio en Japanion en la 8-a jarcento. Ĝi estas el bambuo. Ĝi estis ofte ludita de kvestobonzoj el sekto de Budhismo.

En la japana, *shakuhachi* ankaŭ povas signifi midzadon.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Lignaj blovinstrumentoj
Kategorio:Muzikaj_instrumentoj
Kategorio:Kulturo de Japanio
Davis Desmond

**Davis DESMOND** - naskiĝis , do nun -jara - estas usona infana aktoro. Li ekde la beba aĝo aperis en televidaj serioj kaj reklamaj filmetoj, sed ankaŭ elstaris en pli postulemaj kinaj produktaĵoj, aparte en mallongaj filmoj. En 2013, li pro la ĉefrolo en la mallonga filmo *The First Hope* en aĝo de 12 jaroj iĝis la (ĝis tiu momento) plej juna artisto kiu nomumiĝis por premio de plej bona konatiga prezentaĵo (*"Best Breakthrough Performance"*) en la filmfestivalo *VisionFest* de la novjorka urbokvartalo *Tribeca*.

## Filmoj (elektaĵo) 
* *Adam of the Sheetlands* (2012, mallonga filmo de 8 minutoj),
* *The First Hope* (2013, mallonga filmo de 13 minutoj),
* *One Bad Day* (2013, mallonga filmo de 15 minutoj).

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo  ()
* persona fota paĝo en la retejo *imgrum.net*  (same )

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Infanaj aktoroj
Antal Kövesi

**Antal Kövesi** [koveŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kövesi Antal** estis hungara maŝininĝeniero, altlerneja instruisto. Lia filino estis Magdolna Kövesi.

Antal Kövesi http://www.nyme.hu/fileadmin/Image_Archive/emk/emkti/K%C3%B6vesi_Antal.pdf naskiĝis la  en Tápióság, li mortis la  en Sopron.

## Biografio 
Antal Kövesi frekventis gimnazion en Budapeŝto, poste li akiris diplomon en Reĝa Teknikuniversitato palatino József en 1898. Ekde 1901 li estis asistanto de Emil Herrmann en Akademio de Selmec. En 1906 li estis jam katedrestro (ĝis 1947) kaj eksterordinara profesoro, en la sekva jaro publika ordinara profesoro en la altlernejo, ĉar intertempe la akademio estis levita al altlernejo. Inter 1916 kaj 1918 li estis rektoro. En 1919 li sekvis la transmetitan altlernejon al Sopron, kiu estis levita al universitato en 1934. En 1947 li pensiuliĝis, sed li instruis plu ĝis 1952, en la sama jaro li kandidatiĝis. Li ricevis premion en 1950.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Általános géptan* (1901)
* *Erdészeti géptan* (1907)
* *Grafosztatika és vasszerkezetek* (1910)
* *Szilárdságtan* (1927, 1951)
* *Hidraulika* (1946)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 100-a paĝo)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
26672 Ericabrooke

'*26672 *Ericabrooke'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Erica Brooke Portnoy*, kiu gajnis la unuan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2010 pro sia projekto pri mikrobiologio. Ŝi estis lernantino ĉe la *Commack High School'' de Commack (Nov-Jorkio, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Roseburg (Oregono)

**Roseburg** estas urbeto en la sudoriento de la subŝtato Oregono de Usono. Ĝi situas en unu el la multnombraj valoj ĉirkaŭ la rivero *Umpqua* en la kantono Douglas. En 2010 la urbo havis 21 181 loĝantojn. La ekonomio kaj nombro de loĝantoj kompare forte kreskas, kaj tio ankaŭ influas ĉirkaŭajn loĝlokojn, ekzemple la najbaran lokon *Sutherlin*. El Roseburg devenas la fizikisto kaj verkisto Bobby Henderson, la inventinto kaj "profeto" de la religia satiro Fluganta Spagetmonstro.

La 1-an de oktobro 2015 en la universitata kolegio *Umpqua Community College* proksime de Roseburg okazis amoka amasmurdo, en kiu 10 homoj mortpafiĝis kaj sep pliaj estis grave vunditaj.

Kategorio:Urboj de Oregono
Kalvinana preĝejo (Laskod)

La **Kalvinana kirko** estas religia historia monumento en Hungario, en vilaĝo Laskod.

## Historio 
La unua mencio pri preĝejo de Laskod okazis en 1483. Laŭ tiu ĝi estis sentura konstruaĵo kun rajto pri sepultoj. Laŭ la arkeologiaj esploroj ĝi estis konstruita en dua duono de la 13-a jarcento, tiam ĝi estis malgranda kvadrata navo kun duonronda sanktejo. Ĉirkaŭ la 17-a jarcento la loĝantoj forlasis la katolikismon kaj prenis la kalvinismon. Laŭ la nova rito la kirko estis trakonstruita, sed pluraj trakonstruoj okazis en la 18-a kaj la 19-a jarcentoj. La turo estis konstruita en 1863. La kirko estis renovigita en la 1990-aj jaroj kune kun la arkeologiaj esploroj. Ekde tiam oni povas vidi partojn el la iamaj freskoj.

## Konstruaĵo 
La kirko situas sola en korto, sed la enirejo estas atingebla rekte el la trotuaro. En la fasado la larĝa kvadrata turo reliefas, malantaŭe la navo konsistas el du partoj. Al la dua parto malalta konstruaĵo aliĝas. Interne la plej menciindaj estas la triparta freskoserio pri Ladislao la 1-a (Hungario), krome restaĵoj pri Sankta Georgo kaj Sankta Paŭlo.

## Fontoj 
* http://mno.hu/migr_1834/laskod-reformatus-temploma-890937  
* hungare kun foto 
* hungare kun foto 
* hungare kun fotoj

Laskod
Ernő Király (aktoro)

**Ernő Király** [kirAj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Király Ernő** (naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Kiskeszi (nuntempe vilaĝparto de Veľké Kosihy en Slovakio), mortis la  en Novjorko) estis hungara aktoro, reĝisoro, teatrestro. Lia origina familia nomo estis *Kőnig,* lia kuzo estis Andor Gábor.
eta|Ernő Király

## Biografio 
Ernő Király devenis el juda familio. Li frekventis lernejon en Érsekújvár, li faris abiturienton en komerca mezlernejo, poste li eklaboris en oficejo. En 1903 li finis aktoran lernejon de Szidi Rákosi. En la sekva jaro li komencis sian aktoran karieron en Szabadka, poste en aliaj urboj, ekde 1908 jam en Budapeŝto. En 1911 li edziĝis, tiutempe li estis signifa aktoro, kantisto pri operetoj, lia voĉo ofte estis aŭdebla en gramofondiskoj. Li kantis eĉ ĵazojn. En 1922 li eksedziĝis. En la 1920-aj jaroj li alterne ricevis rolojn en Budapeŝto, Usono, Berlino. En 1929 li iĝis ĉefreĝisoro de teatro en Ĉikago, en la sekva jaro en Novjorko. Inter 1931-1935 li denove vivis en Budapeŝto, poste seninterrompe en Usono. Li denove edziĝis, ofte li movis en hungaraj rondoj (ekzemple hungarlingva dissendo de radio en Ĉikago). Li fondis dancistan lernejon, restoracion kaj teatran trupon, sed en Usono li ricevis nur negravajn rolojn.

## Filmaj roloj (elekto) 
* *Az utolsó bohém* (1913) - skeĉo
* *Tatárjárás* (1917) – leŭtenanto Lőrenthey
* *Luxemburg grófja* (1919) – René
* *Ida regénye* (1934) – ĉefkelnero

## Operetaj roloj (elekto) 
* Ferenc Lehár: *A víg özvegy* - Danilo
* Pongrác Kacsóh: *János vitéz* - Kukorica Jancsi, Bagó
* Imre Kálmán: *A csárdáskirálynő* - Edvin

## Referencoj, fontoj 
* hungare kun foto
* http://mek.oszk.hu/08700/08756/html/szocikk/w/26/26937.htm

## Literaturo 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj
Kategorio:Hungardevenaj usonanoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Hungaraj operetkantistoj
József Pál Király

**József Pál Király** [jOĵef kirAj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Király József Pál** estis hungara pedagogo. Lia plej signifa filo estis Ernő Király (instruisto).

József Pál Király http://www.kfki.hu/~kiraly/private/kiralyjp/KJPcdtartalom/elodeink/dokumentumok/kjpmeltatasok.htm naskiĝis la  en Nyíregyháza, li mortis la  en Hungara reĝlando en Kismarton (nuntempa Eisenstadt en Aŭstrio).

## Biografio 
József Pál Király lernis en sia naskiĝurbo, Eperjes, Pozsony kaj Vieno. En la lasta urbo li interrompis la teologion kaj li vojaĝis al diversaj landoj de Eŭropo. Post siaj studoj li estis familia edukisto 8 jarojn. En 1842 li ekinstruis en liceo de Selmecbánya. Post jaroj li estis liceestro, sed li estis ankaŭ privata profesoro en Akademio de Selmec. En 1845 li edziĝis, baldaŭ li havis 6 gefilojn. En 1853 li estis nomumita gimnaziestro en Sopron. Inter 1856-1858 li vojaĝis en Eŭropo, kie li kolektis monon por estonta lernejo por instruistoj. Li meritis la titolon "almozpetulo de la nacio". En 1858 la menciita lernejo ekfunkciis, en la sekva jaro li estis ties direktoro. En 1883 li pensiuliĝis, samtempe li ricevis reĝan premion.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Epigrammata nova* (1843)
* *Erinnerungen* (1866)
* *Szózat a magyarhoni szabadkőművesek nagypáholyához* (1877)
* *Visszhangok* (1886) - membiografio (restis en manuskripto)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 99-a paĝo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
NTFS

**NTFS** estas dosiersistemo. Ĝi estis ellaborita de Microsoft. Dosiersistemo estas maniero stori komputilajn dosierojn. NTFS signifas *New Technology File System*. Microsoft enkondukis ĝin kun operaciumo Windows NT. Versio de NTFS estas ankaŭ entenata en la plej modernaj operaciumoj ellaboritaj de Microsoft, Windows XP, Windows Server 2003 kaj Windows Vista.

NTFS estis farita por anstataŭigi la malnovan dosiersistemon uzatan de pli fruaj versioj de Windows, kiaj Windows 95, Windows 98, kaj Windows 98SE. Tiu dosiersistemo estis ankaŭ uzata de MS-DOS kaj nomiĝas FAT (*File Allocation Table*).

## Tradukfonto 
Kategorio:Dosieraj sistemoj
Kategorio:Programaro
Kategorio:Mikrosofto
Vintrosportejo

eta|Vintrosportaj regionoj de la mondo.
**Vintrosportejo** aǔ **skiejo** estas areo, kiu taŭgas por skiado, neĝtabulo-veturado aŭ ĝenerale por vintrosporto. La klasika vintrosporta areo havas montojn kiuj estas ekipitaj per telferoj kaj skiejoj. Se la infrastrukturo taŭgas por nordia skiado oni ankaŭ nomas similan ejon *alpa centro*.

## Klasikaj vintrosportaj areoj 
[eta|Vintrosporta regiono de [Bariloche (Argentino).]]
Klasikaj vintrosportaj areoj situas ofte en montaraj regionoj. La montoj kaj kontinenta klimato en vintro, kiu falas en vintro sub nul grado, estas la plej grava antaǔkondiĉo por skii aǔ neĝtabuli kaj sledadi vintre. Ofte vizitataj skiejoj situas ekzemple en la Alpoj de Germanujo, Aǔstrio, Svisio, norda Italujo, Slovenujo kaj Francujo, sed ankaŭ en Ĉeĥio, Polujo, Nordameriko kaj Japanujo.

eta|madekstre|Skivojo en la skiregiono Rastkogel, Zillertal.
La entreprenistoj, kiuj prizorgas la skiejojn plej ofte ne estas la posedantoj de la sportaj arealoj kaj skiejoj, sed luprenas la terenojn por la vintrosporto. La posedantoj de la tereno plej ofte estas lokaj agrikulturistoj, kiuj uzas dum somero la ejojn kiel paŝtejoj aǔ herbejoj.

La plej multaj skiejoj situas en regionoj kiuj estas ĝenerale interesaj por turismumi. Dum la senneĝa sezono la regionoj proponas vojojn kaj padojn por montomigrantoj, montobiciklistoj, glisparaŝutado. Ofte tie ankaŭ ekzistas someraj sledkurejoj aǔ ŝnur-glisparaŝutado.

Tie kie mankas montoj aǔ la klimato ne taŭgas por vintraj sportoj pli kaj pli estas konstruataj *Internaj skiejoj*. Tiaj vintrosportejoj eblas kaj en grandurboj kaj en dezertoj, kiel ekzemple en Dubajo.

## Ekonomia signifo 
Vintraj sportregionoj estas gravaj turistaj allogaĵoj. Sole Aǔstrio enspezas pro siaj vintrosportaj areoj 7 miliardojn da eŭroj jare, kun la nerekta rezulto de la gajno por la enlanda ekonomio de eĉ 11 miliardoj da eŭroj. La Bavaraj vintrosportaj regionoj havas en la vintra sezono ĉ. 168 milionojn da tagajn ekskursojn kaj 27,4 milionoj da tranoktojn kun totala enspezo de 2,5 miliardoj da eŭroj.

eta|rechts|Infrastrukturo de vintrosporta regiono: alveturejoj, tranoktejoj, transporteblecoj, skivojoj.

## Problemoj 
La plej granda problemo pro la vintrosportaj regionoj estas la klimata ŝanĝo, la tutmonda plivarmigo. Dum la vintro kelkaj tradiciaj vintrosportaj areoj ne plu havas neĝon aǔ neĝas nur tre melfrue. Kelkfoje la neĝo havas malbonan kvaliton. Multaj gastoj ne venas, kio estas perdo de enspezoj pro la turismo kaj la ŝtato.

## Skiejoj
* Tikda
* Zakopane

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* http://www.sueddeutsche.de/reise/special/307/19288/index.html/reise/artikel/309/142000/article.html  wayback 20080618011740 Interaktiver Skigebiet-Atlas: über 100 Wintersportgebiete (weltweit); sueddeutsche.de
* Literaturliste auf der Wiwi-Werkbank erstellt durch die ZBW - Leibniz-Informationszentrum Wirtschaft  Stand: Dec. 2012

Kategorio:Neĝosportoj
Kategorio:Skiado
Kategorio:Vizitindaĵoj
Kategorio:Montoj
Bakteriozo

**Bakteriozo** estas ĝenerale malsano, kiun kaŭzas bakterioj. La esprimo oni uzas ĉefe ĉe plantmalsanoj, kies ekesto estas pro bakteria atako.

La disvastigo de bakteriozo povas esti kontolata per la kontrolo de la infektovojoj. Male al la terapio de bakteriaj malsanoj ĉe homoj kaj bestoj, la uzado de antibiotikoj ĉe plantoj en la Eŭropa Unio estas malpermesita.

## Vidu ankaŭ 
* Agrobacterium tumefaciens
* Erwinia amylovora
* Xylella fastidiosa

## Referencoj 
bakteriozo
(26677) 2001 EJ18

**(26677) 2001 EJ18** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

Por la nuna epoko (2457600.5  TDB), ĝia orbita granda duonakso (1,539573 astronomia unuo) estas tre proksima de tiu de Marso (1,523662 UA) kaj ĝia marsa MOID estas 0,01106 AU, tie estas 1,654 miliono da km. Ĝi estas pro tio foje rigardita kiel kun-orbitanton de Marso.

* La  ĝi pasis al 0,0283056 AU (4,234 milionoj da km) de Marso.
* La  ĝi pasos al 0,0241060 AU (3,606 milionoj da km) de la Ruĝa Planedo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Wilbur Scoville

**Wilbur L. SKOVILLE** (22-an de januaro 1865 - 10-an de marto 1942) estis usona kemiisto kiu antaŭ ĉio konatiĝis pro la de li disvolviĝinta skalo de Scoville (origine *The Scoville Organoleptic Test*). Li elpensis la teston kaj la skalo - per kiu oni determinas la akrecon de kapsikoj - en 1912 por la farmacia kompanio Parke-Davis (absorbita de la hodiaŭa Pfizer).

Li gajnis la Ebert-premion (1922), ricevis la Remington honormedalon (1929) kaj la honordoktorecon de la Universitato Kolumbio (1929).

Kategorio:Usonaj kemiistoj
26681 Niezgay

'*26681 *Niezgay'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Augusto Germán Niez Gay*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2010 pro sia projekto pri mikrobiologio. Li estis lernanto ĉe la *Instituto San José Adoratrices'' de Concordia (Entre Ríos, Argentino).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Johano Sigismundo (Brandenburgio)

**Johano Sigismundo, Margrafo de Brandenburgio** (naskiĝinta la 8-an de novembro 1572 en Halle; mortinta la 2-an de januaro 1620 en Berlino) el la dinastio Hohencolernoj estis de 1608 ĝis 1619 elektoprinco de Brandenburgio; administranto de Duklando Prusujo, per kiu li estis feŭdata en 1612.

## Pretendoj pri Jülich-Kleve-Berg 
Post la formorto de la duka dinastio de Kleve januaron de 1609 Johano Sigismundo kiel kuratoro de sia edzino Ana de Prusujo anoncis pretendojn pri la ekskluziva heredorajto al la Unuiĝintaj Duklandoj Jülich-Kleve-Berg.

Kontraŭ lia volo lia frato Ernesto, kiun li estis sendinta kiel guberniestro al la malsupra Rejno, faris en junio de 1609 kontrakton kun Volfgango Vilhelmo de Palatinato-Neuburg, kiu ankaŭ pretendis heredorajtojn, pri komuna regado en la disputataj regionoj.

Post la fiaskinta atako de brandenburgiaj soldatoj sur Duseldorfon por forpremi Volfgangon Vilhelmon kaj la enmarŝo de hispana armeo sub Ambrogio Spinola en 1614 realiĝis la Kontrakto je Ksanteno, en kiu Johano Sigismundo ricevis provizore la ekskluzivan regecon en Duklando Kleve kaj en la graflandoj Mark kaj Ravensberg.

Ĉar la imperiestro ne agnoskis la heredopretendojn de Brandenburgio kaj Palatinato-Neuburg, la tenado de la titoloj „Duko en Jülich, Kleve kaj Berg“ fare de Johano Sigismundo sur imperia nivelo jure ne estis allasebla. Ĉe imperiaj dietoj pro tio al Brandenburgio ne konvenis balotrajto en la princokunveno por Duklando Kleve.

## Eksteraj ligiloj 
* 

## Referencoj 
Kategorio:Princoj-elektistoj de Brandenburgio
Kategorio:Dukoj de Prusio
Kategorio:Dukoj de Kleve
Kategorio:Grafoj de Ravensberg
Kategorio:Hohencolernoj
Georgo Vilhelmo (Brandenburgio)

**Georgo Vilhelmo** (naskiĝinta laŭ julia kalendaro la 3-a de novembro, laŭ gregoria kalendaro la 13-an de novembro 1595 en Cölln ĉe la rivero Spree; mortinta la 1-an de decembro 1640 en Kenigsbergo, Prusujo) el la dinastio Hohencolernoj estis de 1619 ĝis 1640 elektoprinco kaj margrafo de Brandenburgio kaj duko en Prusujo.

## Eksteraj ligiloj 
* Ilustraĵo de 1627: *Georgi Wilhelm, Marchio Brandeb.*
* Ilustraĵo de 1839: *Georg Wilhelm, Kurfürst von Brandenburg*.

Kategorio:Princoj-elektistoj de Brandenburgio
Kategorio:Dukoj de Prusio
Kategorio:Dukoj de Kleve
Kategorio:Grafoj de Mark
Kategorio:Grafoj de Ravensberg
Kategorio:Hohencolernoj
Kategorio:Personoj de la Tridekjara Milito
Kategorio:Fruktodona Societo
Kategorio:Viroj
Aimakoj

eta|300px|Etnoj en Afganio
La **Aimakoj** (), transliterumita ankaŭ kiel *Aimak* aŭ *Aymaq*, estas kolekto de perslingvaj parolantaj nomadaj kaj duon-nomadaj triboj. Aimakoj troviĝas ĉefe tra Pakistano ĉefe en Kiber kaj Baluĉio kaj en la Okcidentaj Centraj Altaj Teroj de Afganio, tuj norde de Herat, kaj ankaŭ je multe malpli kvanto en la Provinco Ĥorasano de Irano. Ili parolas nombrajn subdialektojn de la Aimaka dialekto de persa, tamen kelkaj sudaj grupoj de Tajmani kaj Maleki Ajmakoj adoptis la paŝtoan.

## Vidu ankaŭ 
* Daria lingvo
* Persoj

## Referencoj 
Kategorio:Demografio de Pakistano
Kategorio:Demografio de Afganio
Baluĉoj

eta|300ra|Ĉefaj etnaj grupoj en Pakistano, Afganio kaj ĉirkaŭaj areoj, 1980. Baluĉoj estas en roza areo.

eta|La baloĉa flago
**Baluĉoj** aŭ **beluĉoj** (baluĉe: ) estas popolo kiu loĝas ĉefe en la regiono Baluĉio ĉefe de sudoriento de la Irana Altebenaĵo en Pakistano, Irano, kaj Afganio, same kiel en la Araba Duoninsulo.

[eta|300ra|la precipa vivregiono de la baluĉoj en [Irano jen **brune**]]

Ili parolas ĉefe baluĉan lingvon, nome branĉo de nordokcidentaj iranaj lingvoj, kaj estas irana popolo. Ĉirkaŭ 50% el la totala loĝantaro de Baluĉoj loĝas en Baluĉistano, nome okcidenta provinco de Pakistano; 40% el Baluĉoj setlas en Sindo; kaj grava nombro de baluĉoj en Panĝabo de Pakistano. Ili formas preskaŭ 3.6% el la Pakistana loĝantaro, ĉirkaŭ 2% el la loĝantaro de Irano (1,5 milionoj) kaj ĉirkaŭ 2% el la loĝantaro de Afganio.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* 


Kategorio:Iranlingvaj etnoj
Kategorio:Etnoj en Irano
Kategorio:Etnoj en Pakistano
Kategorio:Etnoj en Afganio
Kategorio:Etnoj en Omano
Ahmad Ŝaho Durrani

[eta|250px|maldekstre|[Kronigo de Ahmad Shah Durrani en 1747 fare de Abdul Ghafoor Breŝna.]]
**Ahmad Ŝaho Durrani** aŭ **Ahmad Shāh Durrānī** (naskiĝis ĉ. 1722, mortis la 16-an de oktobro 1772) (Paŝtune: احمد شاه دراني), konata ankaŭ kiel **Ahmad Khān Abdālī** (Paŝtune: احمد خان ابدالي), estis la fondinto de la Durana Imperio kaj estas konsiderata kiel la fondinto de la moderna ŝtato Afganio. Li ekkarieris per listigo kiel juna soldato en armeo de Afŝarida regno kaj rapide iĝis komandanto de la Abdalia Reĝimento, nome kavalerio de kvar mil Abdaliaj Paŝtunaj soldatoj.

Post la morto de Nader Ŝaho Afŝar en 1747, Ahmad Ŝaho Durrani estis elektita Reĝo de Afganio. Estrante siajn Afganajn tribojn kaj aliancanojn, li etendiĝis orienten al la Mogoloj kaj al la Marathanoj de Barato, okcidente al la disiĝinta Afŝarida Imperio de Persio, kaj norden al la Ĥanlando de Buĥaro. Post kelkaj jaroj, li etendis sian kontrolon el Ĥorasano okcidente al Kaŝmiro kaj Norda Barato en la oriento, kaj el Amu Darjo norde al la Araba Maro sude.

## Referencoj 
Kategorio:Emiroj de Afganio
Kategorio:Paŝtunoj
Kategorio:Afganaj poetoj
Kafiristano

**Kafiristano**, **Kafirio**, *Kāfiristān* aŭ *Kāfirstān* () estas historia regiono kiu kovris la teritoriojn de la nuna Nuristano en Afganio kaj ties ĉirkaŭoj. Ĝi ricevis ankaŭ la nomon "Afica", sed tio estis ŝanĝita pro sia simileco kun la nomo de la similnoma kontinento. Tiu historia regiono kuŝas, kaj ĉefe enhavas, la basenojn de la riveroj Alingar, Peĉ, Landai Sin kaj Kunar, kaj la interajn montarojn. Ĝi limas kun la ĉefa teritorio de Hindu Kuŝ norde, la urbo Ĉitral en kio estas nune Pakistano oriente, la Kunar Valo sude, kaj la rivero Aliŝang okcidente. Kafiristano ricevis sian nomon pro la Nuristananoj nome loĝantoj de la regiono, kiu iam sekvis formon de antikva Hinduismo, estis ne-islamanoj kaj estis tiele konataj fare de la ĉirkaŭa islama loĝantaro kiel kafiroj, signife "nekredanto". Ili estas tre proksime rilataj al la Kalaŝoj, nome tre fiere sendependa popolo kun distingaj kulturo, lingvo kaj religio.

## Vidu ankaŭ 
* Demografio de Afganio

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Greg, Mortenson. *Stones into Schools*. Penguin Books, 2009; p.&nbsp;259

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Map of Kafiristan 1881. Contributors Royal Geographical Society (Granda Britio)

Kategorio:Demografio de Afganio
Kategorio:Historio de Afganio
Kategorio:Historio de Pakistano
Kategorio:Budhismo en Afganio
Kategorio:Provinco Nuristano
Kafiro

**Kafiro** aŭ **Kafir** ( '**; plurale  **'; feminine  ''*) estas araba termino (el la radiko K-F-R "kovri") "nekredanto", aŭ "diskredanto", aŭ "ne-islama". Ĝi estas uzata kiel pejorativa termino. La termino kaj neas la dominadon kaj aŭtoritaton de Dio; aŭ ne praktikas la kredojn kaj preskribojn de la religio de Islamo. Malkredo estas nomata *kufr*. *Kafir* estis foje uzata interŝanĝe kun *muŝrik* (, tiuj kiuj fifaras politeismon), nome alian tipon de religia malpravo menciitan ofte en la Korano kaj en aliaj islamaj verkoj. La praktiko deklari alian kiel *kafir* estas konata kiel *takfir''.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Takfir - Anathematizing 
* Universal Validity of Religions and the Issue of Takfir 
* Inminds.co.uk
* Hermeneutics of takfir

Kategorio:Islamo
Kategorio:Islama terminaro
Móric Krippel

**Móric Krippel,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Krippel Móric** estis hungara inĝeniero, profesoro.

Móric Krippel http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Kátlóc (nuntempa Kátlovce en Slovakio), li mortis la  en Sopron.

## Biografio 
Móric Krippel akiris diplomon en Akademio de Selmec en 1890. Post siaj studoj li laboris en diversaj fiskaj arbaroj, en 1904 li estis ĉefarbaristo, post 3 jaroj arbarmajstro. En 1908 li ekinstruis en la altlernejo, ĉar la akademio jam estis levita al altlernejo. Post jaroj li estis katedrestro (ĝis 1938), ankaŭ rektoro inter 1914 kaj 1916. En 1919 li estis nomumita arbara ĉefkonsilisto, en la sama jaro li sekvis la translokigitan altlernejon al Sopron. Li fondis laboratorion pri lignaj ekzamenoj, li verkis gravajn studentajn lernolibrojn. En la studjaro 1922 li estis vicrektoro, post jaroj dekano. En 1926 li pensiuliĝis, tamen li laboris plu ĝis 1938. Li okupiĝis pri ĉiuj branĉoj de la arbarscienco, eĉ pri ĉasado kaj mezurado. Lia inventaĵo „szögrakó készülék” prenis la epitetan nomon *Krippel*, oni longe uzis ĝin dum geodezia mezurado de arbaroj. Li multe strebis pri la ĝustaj hungaraj arbaraj esprimoj, li prenis novajn vortojn el la dialekto en Transilvanio, laŭnecese li kreis artefaritajn vortojn.    
 
## Elektitaj kontribuoj 
* *Hengertábla szálfák és rönkök köbözéséhez* (1892) - kun iu alia
* *Az erdőhasználat vázlata* (1908)
* *Erdő használattan és erdészeti iparműtan I–II.* (1910, 1913)
* *Erdőhasználattan I-II.* (1920, 1921)
* *Erdészeti kereskedelemtan* (1930)
* *Adatok a helyes magyar erdészeti szaknyelvhez* (1939)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 102-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj arbarinĝenieroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Johann Nepomuk Lang

**Johann Nepomuk LANG,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lang Nepomuk János** estis aŭstra hungarlandana inĝeniero, o, profesoro.

Johann Nepomuk Lang http://jelesnapok.oszk.hu/prod/unnep/hanstadti_lang_nepomuk_janos_szuletesnapja__1770 naskiĝis la  en Karintio en Gmünd in Kärnten, li mortis la  en Hungara reĝlando en Selmec (konata ankaŭ Schemnitz, nuntempa Banská Štiavnica en Slovakio).

## Biografio 
Johann Nepomuk Lang devenis el minista familio, tial li studis minadon kaj metalurgion en Akademio de Selmec ekde 1791. Post la diplomo li laboris en la apuda minejo, kie li faris mezuradon. En 1803 li ekinstruis en la akademio, en 1812 li estis nomumita katedrestro, samtempe li ricevis la titolon konsilisto pri minejoj. Li instruis ĝis 1841. Li okupiĝis ĉefe pri mezuradoj en la minejoj, estis li la unua, kiu proponis la teodoliton por la minejaj mezuradoj. Li kreis mapojn pri minejoj. La ministoj aprezas lin mondfama inĝeniero pri la minejaj mezuradoj.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Anleitung zur Hallurgie...* (1817)
* *Anleitung zur Markscheidekunst* (1835)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 103-a paĝo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Aŭstraj inĝenieroj
Kategorio:Aŭstraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj inĝenieroj pri minejoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 5-an de novembro
Kategorio:Mortintoj la 16-an de decembro
Adolfo Mussafia

**Adolfo MUSSAFIA** (naskiĝinta la  en Split, mortinta la  en Florenco) estis aŭstria filologo pri latinidaj lingvoj.

## Vivo 
Post ekstudo de medicino li iĝis en 1855 instruisto pri la itala lingvo ĉe la Universitato de Vieno. Samloke li nomumitis en 1860 eksterordinara profesoro kaj en 1867 ordinara profesoro - sen iama finstudo de filologa fako.

Krom multaj gravaj artikoloj ĉe "Sitzungsberichte der Wiener Akademie" (li fariĝis membro de tiu akademio en 1866: el ili menciendas »Monumenti antichi di dialetti italiani«, 1864; »Darstellung des Altmailändischen nach Bonvesin«, 1868), kaj ĉe diversaj gazetoj li eldonis la jenon: »Altfranzösische Gedichte aus venezianischen Handschriften« (1864); »De regimine rectoris« (verko de Fra Paolino; 1868); »Beiträge zur Kunde der norditalischen Mundarten im 15. Jahrhundert« (en "Denkschriften der Wiener Akademie", 1873); »Die katalanische metrische Version der Sieben weisen Meister« (1876) kaj tre disvastiĝintajn lernolibron de la itala lingvo »Italienische Sprachlehre in Regeln und Beispielen« (27-a eldono jam en 1909; 1-a eldono en 1904 en Vieno; nova titolo multe post: *Der neue Mussafia*)

## Fonto 
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 14. Leipzig 1908, p. 324, kio legeblas tie ĉi.

Kategorio:Akademianoj
Kategorio:Aŭstraj filologoj
Kategorio:Italaj filologoj
Kategorio:Kroataj filologoj
Kategorio:Romanistoj
Gyula Lehoczky

**Gyula Lehoczky** [djula lehocki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lehoczky Gyula** estis hungara inĝeniero, profesoro. Lia nobela antaŭnomo estis *királylehotai* [kirAjlehotai].

Gyula Lehoczky [www.ombkenet.hu/hirek/evforduloink2012.doc] naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Királylehota (nuntempa Kráľova Lehota en Slovakio), li mortis la  en Selmecbánya (nuntempa Banská Štiavnica en Slovakio).

## Biografio 
Gyula Lehoczky akiris diplomon en Akademio de Selmec en 1860. Post siaj studoj li faris la necesajn praktikajn laborojn en la regiono. Inter 1864 kaj 1867 li instruis en mina akademio de Příbram, poste li estis asistanto en Akademio de Selmec. Inter 1868-1873 li havis postenojn en meatalurgiaj fabrikoj, poste li denove instruis en Akademio de Selmec ĝis 1892. Tiutempe li estis nomumita mineja konsilisto.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Dampfgebläse auf dem neuerbauten k. k. Schemeitz und gusswerke in Rhonitz* (1861)
* *Das Dampfgebläse in der neuen Schemeitzhütte zu Rhonitz* (1863)
* *A selmeci m. k. bányakadémia szervezetérõl* (1868)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 105-a paĝo)
* [www.ombkenet.hu/hirek/evforduloink2012.doc hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 22-a paĝo)]

Kategorio:Hungaraj inĝenieroj pri minejoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
26691 Lareegardner

'*26691 *Lareegardner'''* estas tre malgranda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Laree Danielle Gardner*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2010 pro sia projekto en teamo pri fiziko kaj astronomio. Ŝi estis lernantino ĉe la *Grosse Pointe North High School'' de Grosse Pointe Wood (Miĉigano Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Željko Pahek

**Željko Pahek** (naskiĝinta la 1954) en Županja, Kroatio, Jugoslavio) estas serba aŭtoro de bildrakontoj kaj scenaristo.

Li estas fama pro, interalie, *La Légion des imperméables*, *Error Data* kaj *Moby Dick* kun scenaristo Jean-Pierre Pécau.

## Elektita bibliografio 
### Bildstrioj kaj grafikaj romanoj 
* *Astro-iđani*, Jugoslavio /Serbio/, 1981-1983.
* *Après le Mur...*, Francio, 1990.
* *Once upon a time in the future*, Usono, 1991.
* *Depilacija Mozga*, Jugoslavio /Serbio/, 1997.
* *Badi kukavica i druge priče*, Jugoslavio /Serbio/, 2001.
* *Moby Dick* 1-2, Francio, 2005.
* *1300 kadrova*, Bosnio kaj Hercegovino, 2014.
* *Error Data (Chronicles by a Burnt Out Robot)*, Anglio, 2016.
* *La Légion des imperméables*, Francio, 2016.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Pahek, a bio, Modesty Comics, London 
* Pahek - Robeo and Ruliette, Short story, 10 pages 

Kategorio:Serbaj bildliteraturistoj
Kategorio:Serbaj scenaristoj
Kategorio:Serbaj pentristoj
Zablon Simintov

**Zablon Simintov** (darie/paŝtune زابلون سیمینتوف; hebree זבולון סימן-טוב, n. en 1959 en Herato) estas afgana tapiŝkomercisto kaj restaŭristo konsiderita la lasta restanta judo en Afganio. Li estas ankaŭ la zorganto de la sola sinagogo en Kabulo. Lia nomo estis ankaŭ transskribita kiel **Zebulon Simentov**, **Zabolon Simentov** kaj **Zabolon Simantov**. Li havis kuriozan rilaton de amikeco kaj malamikeco kun la antaŭlasta alia restanta judo en Afganio nome Iŝak (Isaak, Jitsak) Levin, kiu mortis la 26-an de januaro 2005, en aĝo de ĉirkaŭ 80 jaroj. Inter ambaŭ estis kvereloj pri ebla elmigro al Israelo kaj zorgado de la sinagogo.

Simintov vivis supre ekde 1998, Levin vivis malsupre ĝis sia morto en 2005, kiam Simintov iĝis la lasta judo kredita esti en Afganio kaj la nura loĝanta prizorganto de la sinagogo. Por kaŝvesti la sinagogon de ekstere, Simintov ekde 2009 funkciigis kebabrestoracion de la konstruaĵo nomita Balĥ Bastan ("antikva Balĥ"), sed en 2014 refermis la restoracion lasante la eksteran restoracian aspekton, ĉar tiam la eksterlandaj usonaj kaj internaciaj soldatoj en la urbo malplimultiĝis kaj sekve malplimultiĝis la restoraciaj klientoj. Ĉiun ŝabaton, Simintov legis la Toraon de la sinagoga podio (hebree בּימה, bimah). Simintov forlasis Afganion en 2021.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
*History of Afghan Jews
*The Virtual Jewish Tour: Afghanistan

Kategorio:Afganaj komercistoj
Kategorio:Afganaj judoj
Kategorio:Kabulo
Kategorio:Herato
Komunumaro Suda Ejfelo

La **komunumaro Suda Ejfelo** (; mallonge '''') estas komunumaro en Germanio, do administra ligo de pluraj najbaraj komunumoj, kiu ekestis la 1-an de julio 2014 el la membraj komunumoj de la antaŭaj administraj komunumaroj Irrel kaj Neuerburg. Ĝi troviĝas en la distrikto Bitburg-Prüm de la federacia lando Rejnlando-Palatinato, kaj kovras la okcidenton kaj sudon de la distrikto. Fine de la jaro [[]] la komunumaro havis  loĝantojn. La administrejo de la komunumaro centre plenumas iujn oficejajn servojn por la loĝantoj de ĉiuj membraj komunumoj, kiuj parte en komparo kun aliaj partoj de Germanio havas relative malmultajn loĝantojn, tial ke vivteno de administrejo kun ĉiuj servoj en ĉiu unuopa komunumo estus malekonomia.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Distrikto Bitburg-Prüm
S
S
(26705) 2001 FL145

**(26705) 2001 FL145** estas malgranda, malhela troja asteroido de Jupitero malkovrita la  de la teamo la astronomia kampanjo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, proksime de Flagstaff (Arizono, Usono).

Ĉar ĝi orbitas proksime de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, ĝi estas ano de la "Greka Tendaro".

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Demografio de Afganio

eta|240px|Simpligita mapo de la loĝlokoj de la plej grandaj etnoj en Afganujo.
eta|240px|Afganaj lernejanoj en Bagram.
eta|240px|Evoluo de la loĝantaro x1000.
La loĝantaro de Afganio estis ĉirkaŭ 32 milionoj en 2015, kio inkludas 2.7 milionojn da afganaj civitanoj kiuj estas loĝantaj provizore en Pakistano kaj Irano. La lando estas komponita de mult-etna kaj multlingva socio, kio ŝuldas al ties situo en historia loko por komercaj kaj invadaj vojoj inter Centra Azio, Suda Azio, kaj Okcidenta Azio. La plej granda etna grupo inter la loĝantaro de Afganio estas la Paŝtuoj, sekve de Taĝikoj, Hazaroj, Uzbekoj, Aimakoj, Turkmenoj, Beluĉoj kaj aliaj.

Je 2013 46% el la loĝantaro de Afganio estas sub 15 jaroj de aĝo kaj 74% el la loĝantaro loĝas en ruraj areoj. Averaĝaj virinoj naskas ĝis kvin filojn dum sia vivo kaj 6.8% el ĉiuj infanoj mortiĝas en naska aŭ infana epoko. Vivespero en 2013 estis 60 jaroj kaj nur .1% de la loĝantaro inter aĝoj de 15 kaj 49 havis HIV.

## Etnoj 
La loĝantaro de Afganio apartenas al granda nombro de etnaj grupoj kaj triboj. Pro historiaj kialoj la paŝtuoj emas konsideriĝi la naciportanta popolo. En multaj regionoj diversaj etnoj loĝas miksitaj kaj oni ne scias precize la nombron de loĝantoj. La kategoriigo en etnajn grupojn malfacilas ankaŭ, ĉar memdifino kaj ekstera difino ofte malsamas.

Tial oni ne konsideru la nombron kaj procentojn de etnaj grupoj kiel ekzaktaj valoroj, sed nur kiel taksado. La sekvaj nombroj estas ekstrapolitaj al la jaro 2009.

### Paŝtunoj 
Paŝtunoj, historie afganoj estis la fondintoj kaj nomdonintoj de la lando. Ili reprezentas inter 40 kaj 50 % de la loĝantaro. Nombras kiel paŝtunoj interalie diversaj nomadaj triboj, ĉefe la kuĉioj, kiuj estas ĉirkaŭ 5 milionoj da homoj. Ili estas aparte protektitaj de la afgana konstitucio kaj havas rajtojn pri kunparolo.

### Taĝikoj 
rt|eta|250px|Ĉefaj etnaj grupoj en Pakistano, Afganio kaj ĉirkaŭaj areoj, 1980. Beluĉoj estas en roza areo kaj Paŝtuoj en verda.
Taĝikoj estas la dua plej granda grupo de la lando. La nomo signifas ĝenerale la persparolantajn loĝantojn de Afganio, kiujn oni nomas ankaŭ *"Parsiwan"* (persparolantoj) aŭ, oriente kaj sude, *"Dihgan"* kaj *"Dihwar"* (vilaĝposedantoj, tio estas malnomadoj).
La taĝikoj ne vere estas etno, ne ekzistas konstateblaj kultura, socia aŭ politika diferenco al aliaj grupoj. Okcidente ili estas la rektaj posteuloj de la persa popolo de Irano, en la nordo tiu de la persparolanta popolo de centra Azio. Ili reprezentas la plimulton en la plej multaj urboj.

### Hazaroj 
Hazaroj, ankaŭ persparolantoj, tamen ĉefe ŝiismanoj estas 7 ĝis 20 % de la tuta loĝantaro.

### Uzbekoj 
* Uzbekoj, unu el la multaj tjurkaj popoloj de centra Azio, reprezentas ĉirkaŭ 8 ĝis 15 % de la loĝantaro de Afganio.

### Aliaj 
Ekzistas aldone pluraj aliaj malgrandaj etnaj grupoj en Afganio kiel la aimakoj (3 ĝis 6 %), turkmenoj (1 ĝis 3 %), beluĉoj (< 1 %), nuristananoj kaj multaj aliaj.

## Referencoj
Standard Chartered

**Standard Chartered PLC** estas brita transnacia entrepreno por bankaj kaj financaj servoj kun sidejo en Londono. Ĝi funkciigas reton de pli ol 1,200 branĉoj kaj produktoj (kiaj filioj, asocioj kaj kunentreprenoj) tra pli ol 70 landoj kaj dungigas ĉirkaŭ 87,000 personojn. Ĝi estas universala banko kun operacoj en konsuma, korporacia kaj institucia bankado, kaj trezoraj servoj. Spite sian sidejon en UR, ĝi ne funkcias kiel konsuma banko en UR, kaj ĉirkaŭ 90% el ties profitoj venas el Azio, Afriko kaj Mezoriento.

Kategorio:Bankoj
Kategorio:Ekonomio de Britio
Kategorio:Transnaciaj firmaoj
Akaparo de tero

**Akaparo de tero** aŭ **terprenado** (angle *land grabbing*) estas la alproprigo de terenoj, kutime de agrikulturaj areoj, fare de transnaciaj kompanioj, registaroj aŭ individuoj. Ĝi povas esti laŭleĝa aŭ kontraŭleĝa, kaj estas ofte kritikata, kiam ĝi malebligas al kamparanoj plu vivteni sin per kultivado de etaj parceloj, ĉar la investisto celas al profito per grandkvanta produktado kaj vendo sur la monda merkato. Ofte la akaparo de tero kondukas ankaŭ al pli abunda uzo de herbicidoj, pesticidoj kaj artefarita sterko.

Kategorio:Agrikulturo
Kategorio:Tutmondiĝo
Afgana tapiŝo

eta|250ra|Afganaj virinoj el la okcidenta parto de la lando montrantaj tradiciajn *Adraskanajn* Afganajn tapiŝojn.
**Afgana tapiŝo** estas tipo de manteksita plankokovranta tekstilaĵo tradicie farita en Afganio. Multaj el la Afganaj tapiŝoj estas teksitaj ankaŭ de Afganaj rifuĝintoj kiuj loĝas en Pakistano. En 2008, 2013 kaj 2014, Afganaj tapiŝoj ricevis internaciajn premiojn, en evento kiu okazas ĉiujare en Hamburgo, Germanio. La Afganaj tapiŝoj estas ĉefe produktitaj en norda kaj okcidenta Afganio, fare de variaj etnaj grupoj sed ĉefe fare de Turkmenoj.

Unu el plej ekzotaj kaj distingaj el ĉiuj orientaj tapiŝoj estas la *Ŝindanda* aŭ *Adraskana* (nomitaj laŭ lokaj Afganaj urbonomoj), teksitaj en la Provinco Herat, en okcidenta Afganio. Strangaj plilongigitaj homaj kaj animalaj figuroj estas ties subskriba markilo. Tiu tapiŝoj estas vendataj tra tuta Afganio sed ĉefe en Mazar-i Ŝarif.

Alia ero de la Afgana tapiŝaro estas la Beluĉaj tapiŝoj, ĉefe Beluĉaj preĝotapiŝoj. Ili estas faritaj de afganaj Beluĉoj en la sudokcidenta parto de la lando.

Variaj vegetaloj, kaj aliaj naturaj kolorigiloj estas uzataj por produkti la riĉajn kolorojn de la afganaj tapiŝoj. Tiuj tapiŝoj estas ĉefe de mezgrandaj ampleksoj. Oni uzas multajn modelojn kaj kolorojn, sed la tradicia kaj plej tipa estas tiu de oklatera elefantspuro (Buĥaro), ofte kun ruĝa fono. La teksistoj produktas ankaŭ aliajn tapiŝaĵojn de nomada vivostilo, kiaj tendosakoj kaj ceremoniaj tapiŝaĵoj.

Laŭ la informo de la Usona Ministerio pri Laboro de 2014 pri infanlaboro kaj deviga laboro, Afganio estas unu el la 74 landoj listigitaj kun registrita grava okazado de infanlaboro en la fabrikado de tapiŝoj.

[eta|La fama [Buĥaro|Buĥara bildo.]]

## Vidu ankaŭ 
* tapiŝo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Tribal Carpets of Afghanistan 

Kategorio:Tapiŝoj
Tapiŝoj
Komunumaro Ramstein-Miesenbach

La **Verbandsgemeinde Ramstein-Miesenbach** (mallonge *VG Ramstein-Miesenbach*) estas komunumaro en Germanio, ĉirkaŭ la urba komunumo Ramstein-Miesenbach, do administra ligo de pluraj najbaraj komunumoj. Ĝi troviĝas en la distrikto Kaiserslautern de la federacia lando Rejnlando-Palatinato, kaj ene de ĝi, en la suda parto, la historia regno Palatinato (germane *Pfalz* respektive historie *Kurpfalz*), kaj situas proksime al la limo de Sarlando. Fine de la jaro [[]] la komunumaro havis  loĝantojn. La administrejo de la komunumaro centre plenumas iujn oficejajn servojn por la loĝantoj de ĉiuj membraj komunumoj, kiuj parte en komparo kun aliaj partoj de Germanio havas relative malmultajn loĝantojn, tial ke vivteno de administrejo kun ĉiuj servoj en ĉiu unuopa komunumo estus malekonomia.

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de la komunumaro ()

Kategorio:Distrikto Kaiserslautern
O
O
26711 Rebekahbau

'*26711 *Rebekahbau'''* estas malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Rebekah Bau*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2010 pro sia projekto en teamo pri plantoscienco. Ŝi estis lernantino ĉe la *Cedar Shoals High School'' en Athens (Georgio, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Ron Dyvig

**Ron DYVIG** estas usona astronomo.

Li komencis kiel amatora astronomo. En 1968 li ricevis postenon ĉe la Centro pri optikaj sciencoj de la Universitato de Arizono kaj laboris en la Nacia Observatorio de Kitt Peak.

En 2000, li fondis la Observatorion de Badlands kun helpo de la *Black Hills Astronomical Society* proksime de Quinn (Suda Dakoto).

Laŭ Minor Planet Center li malkovris 16 asteroidojn inter 2001 kaj 2002.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Ron Dyvig

## Eksteraj ligiloj 
*  Kiu estas Ron Dyvig ? el la paĝaro de la Observatorio de Badlands 
*  Foto de Ron Dyvig okaze de Kunveno kaj Vojaĝo en *Rapid City*; 25-a – 27-a de septembro 2003

Kategorio:Usonaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
26713 Iusukyin

'*26713 *Iusukyin'''* estas tre malgranda meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la kanada amatora astronomo
William Kwong Yu Yeung elde la Observatorio *Desert Beaver* en Eloy (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Iu Suk-yin*, fervora instruistino en lernejo, kiu alportis longdaŭran helpon al sia edzo *Joseph Liu'', fondinto de la Kosma Muzeo de Honkongo (ĉine 香港太空館) kaj "Patro de la Amatora Astronomio" en Honkongo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de William Kwong Yu Yeung
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
26715 Suda Dakoto

**26715 Suda Dakoto** estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Ron Dyvig elde la Observatorio de Badlands en Quinn (Suda Dakoto, Usono).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la subŝtato kie troviĝas la Observatorio de Badlands: Suda Dakoto, kiu fariĝis la 40-a usona ŝtato kiam la Dakota-teritorio estis dividita en 1889. Havanta riĉan for-okcidentan heredaĵon, la ŝtato ankaŭ estas bone konata pro agrikulturo, turismo, sunsubiroj kaj malluma ĉielo. Pierre, ties ĉefurbo, kuŝas ĉe la bordo de Misuro.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ron Dyvig
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001