open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Izotopoj de plumbo

La izotopoj de **plumbo** (**Pb**) estas konataj de masnumeroj inter 178 kaj 215.

Plumbo havas kvar stabilajn izotopojn 204Pb, 206Pb, 207Pb, 208Pb kaj unu sufiĉe oftan radioaktivan izotopon 202Pb kun duoniĝotempo de ~53000 jaroj.

La norma atompezo estas 207,2(1) *u*.

Plumbo estas elemento kun la plej granda numero kiu havas stabilajn izotopojn, ĉiu la sekvaj elementoj estas radioaktivaj. La sekva 209Bi, longe konsiderata kiel stabila, reale havas duoniĝotempon de 1,9×1019 jaroj.

Izotopoj de plumbo okazas en la radioaktivaj ĉenoj de aktinio, radiumo kaj torio kaj estis konataj kiel:

* *radiumo G*: 206Pb
* *aktinio D*: 207Pb
* *torio D*: 208Pb
* *radiumo D*, *radio-plumbo* aŭ *radioaktiva plumbo*: 210Pb
* *aktinio B*: 211Pb
* *torio B*: 212Pb
* *radiumo B*: 214Pb

Izotopoj de plumbo estas la finaj eroj de radioaktivaj ĉenoj:

* 206Pb estas la fino de la urania/radiuma serio de 238U.
* 207Pb estas la fino de la aktinia serio de 235U.
* 208Pb estas la fino de la toria serio de 232Th.

## Tabelo 
### Notoj 
* Mallongigoj de duoniĝotempo estas: *a*=jaro, *d*=diurno, *h*=horo, *min*=minuto, *s*=sekundo, *ms*=milisekundo, *µs*=mikrosekundo, *ns*=nanosekundo.
* Pritaksita izotopa komponaĵo estas por plejparto sed ne ĉiuj komercaj specimenoj.
* La precizeco de la izotopaj abundecoj kaj atompezo estas limigita per variadoj. La donitaj limigoj devus esti aplikeblaj al ĉiu normala surtera materialo.
* Ekzistas geologie esceptaj specimenoj en kiuj la izotopa komponaĵo estas ekster la raportita limigo. La necerteco en la atompezo povas superi la donitan valoron por ĉi tiaj specimenoj.
* Valoroj markitaj per # estas ne pure derivitaj de eksperimentaj datumoj, sed almenaŭ parte de sistemaj tendencoj. Spinoj kun malfortaj asignaj argumentoj estas enmetitaj en krampojn.
* Necertecoj estas donitaj en konciza formo en krampoj post la respektivaj lastaj ciferoj. Necertecaj valoroj signifas unu norman diferencon, escepte de izotopa komponaĵo kaj norma atompezo de IUPAC kiuj uzas elvolvitajn necertecojn.

## Referencoj 
* Izotopaj masoj de Ame2003 pritakso de atomaj masoj  de G. Audi, A.H. Wapstra, C. Thibault kaj O. Bersillon en *Atomkerna Fiziko* A729 (2003).
* Izotopaj komponaĵoj kaj normaj atomaj masoj de Atompezoj de la eroj. Recenzo 2000 (Teknika raporto de IUPAC). *Pure Appl. Chem.* volumo 75, no. 6, pp. 683-800, (2003) kaj Atomaj pezoj peviziitaj (2005) .
* Audi, Bersillon, Blachot, Wapstra. La Nubase2003 pritakso de atomkernaj kaj disfalaj propraĵoj , Nuc. Phys. 729, pp. 3-128 (2003).
* Nacia Atomkerna Datuma Centro, Brookhaven Nacia Laboratorio. Informo ekstraktita de la NuDat 2.1 datumbazo (ekstraktita en septembro de 2005).

Kategorio:Izotopoj
Aelle la 2-a

**Aelle la 2-a** (m. la 21-an de marto 867) estis reĝo de Northumbria, Anglio de ĉ. 862 al sia morto.

Restas neniuj informoj pri lia deveno. Li iĝis reĝo post la detronigo de Osbert, verŝajne en 862 aŭ 863.

Siatempe li havis reputacion pro tiraneco. Laŭ la 12-jarcenta kronikisto Simeono de Durham, li forprenis plurajn bienojn kiuj apartenis al la eklezio.

En 866 granda vikinga armeo invadis Northumbria kaj kaptis Jorkon la 21-an de novembro. La sekvantan jaron Osbert kaj Aella kuniĝis por batali kontraŭ la vikingoj. Kiam ili alproksimiĝis al Jorko, multaj vikingoj fuĝis, sed dum sekva batalado Aella kaj Osbert mortis kaj la postvivantoj eniris pacakordon kun la vikingoj. Tiuj nomumis Ecgbert la 1-an reĝo.

Kategorio:Anglosaksoj
Kategorio:Reĝoj de Northumbria
Kategorio:Mortintoj en 867
Aethelred la 2-a (Northumbria)

**Aethelred la 2-a** estis reĝo de Northumbria, Anglio dum la meza 9-a jarcento. Pri li restas malmultaj informoj.

Li estis filo de Eanred, kiu regis Northumbria de ĉirkaŭ 810 al 841. La datoj de lia regado ne tute certas. Eble li estis reĝo de 841 al 844, kiam Raedwulf mallonge anstataŭis lin. Post kiam Raedwulf estis mortigata de la vikingoj, Aethelred regajnis la tronon. Li estis murdata kaj sekvata de Osbert, verŝajne en 848 aŭ 849.

Kategorio:Anglosaksoj
Kategorio:Reĝoj de Northumbria
Simeono de Durham

**Simeono de Durham** (m. post 1129) estis angla historiisto.

Li estis monaĥo de la priorejo de Durham, Anglio, kie li iĝis kantoro. En kelkaj libroj ĉe Durham estas ekzemploj de lia manskribado.

Liaj ĉefaj verkoj estas:
* *Libellus de Exordio atque Procursu istius, hoc est Dunelmensis, Ecclesie* (*La malgranda libro pri la deveno kaj evoluo de ĉi tiu preĝejo, tio estas, Durham*)
* *Historia regum* (*Historio de la reĝoj*), kroniko de la historio de Anglio, kaj aparte tio de Northumbria, ekde la morto de Bede al 1229
* Biografietojn de ĉefepiskopoj de Jorko

Kategorio:Monaĥoj
Kategorio:Britaj historiistoj
Roĝero de Wendover

**Roĝero de Wendover** (m. la 6-an de majo 1236) estis angla kronikisto.

Li estis monaĥo ĉe la abatejo de St Albans, Anglio. Poste li estis nomumata prioro de monaĥejo ĉe Belvoir, sed dum la frua regado de reĝo Henriko la 3-a (Anglio) li estis senpostenigata pro misuzo de la monprovizo kaj reeniris la abatejon de St Albands kiel monaĥo. Tie li mortis en 1236.

Lia ĉefa verko estas la parto de *Flores Historiarum*, verŝajne komencita de Johano de Wallingford (m. 1214), abato de St Alband: Roĝero pritraktis la jarojn 1216-1235.

Kategorio:Monaĥoj
Kategorio:Britaj historiistoj
Rupert Wainwright

**Rupert Wainwright** [Rupert Ŭéjnrajt], anglo naskita je 30-a novembro 1963, estas filmreĝisoro kaj aktoro.  En 1995, li reĝisoris HIStory de Michael Jackson (kun voĉoj en Esperanto).

## Kiel filmreĝisoro 
* 1990: ''Please Hammer, Don't Hurt 'Em: The Movie* (video)
* 1991: *Open Window* (TV)
* 1991: *Dillinger* (TV)
* 1994: *L'Apprenti millionnaire* (*Blank Check*)
* 1995: *The Sadness of Sex*
* 1999: *Stigmata*
* 2001: *Wolf Lake* (TV)
* 2002: *Untitled Secret Service Project* (TV)
* 2005: *Fog*

## Kiel aktoro 
* 1984: *Another Country - Histoire d'une trahison* (*Another Country*): *Donald Devenish*
* 1985: *Dreamchild*: *Hargreaves''

## Ligoj 
* Oficiala retejo 
* Rupert Wainwright
* HIStory

Wainwright, Rupert
Kategorio:Angla muziko
Kategorio:Britaj reĝisoroj
Neumarkt im Tauchental

**Neumarkt im Tauchental,** hungare **Felsőkethely** [felsOkethej] estas vilaĝeto en Aŭstrio, en federala ŝtato Burgenlando, en distrikto de Oberwart, en municipo de Stadtschlaining.

## Situo 
Neumarkt im Tauchental troviĝas laŭ flankovojoj, laŭ rojo en valo. Oberwart troviĝas 10, Rechnitz 13&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La romianoj postlasis tie diversajn ŝtonojn por konstruado. La unua mencio devenis el 1289 en formo *"Niclastuern"*. Tiu nomo devenis pri la preĝejo omaĝe al Sankta Nikolao. La sekva mencio hungare devenis el 1325 en formo *"Kedhel"*, ĉar ĉiumarde okazis tie bazarado. La turkoj en 1532 kaj en 1683, armeo de Gabrielo Bethlen en 1619 detruis la vilaĝon, kiu senhomiĝis. En 1910 vivis en la komunumo 657 homoj (germanoj). Ĝis Traktato de Trianon Felsőkethely apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Felsőőr, poste al Aŭstrio, inter 1938-1945 al Germanio.

## Vidindaĵo 
* paroĥa romkatolika preĝejo el la 15-a jarcento, post 2 jarcentoj trakonstruiĝis

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http://maps.google.com

Kategorio:Komunumopartoj de Burgenlando
Riddes

**Riddes** estas svisa komunumo en Kantono Valezo en la Distrikto Martigny. Malnova germanlingva nomo de la komunumo estis *Riden*. La komunumo havis 2643 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
La komunumo Riddes situas en la suba Valezo ĉe la suda bordo de la rivero Rodano. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Riddes mem la vilaĝoj Auddes, La Tzoumaz, Mayens-de-Riddes kaj Ecône.

## Sciindaĵoj 
La komunumo estas konata pro la kreo de la Sacerdota Fratio de Sankta Pio la 10-a, katolika skisma societo, fare de Marcel Lefebvre en 1971 en Ecône, kvartalo de Riddes.

## Trafiko 
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 9 de Siono al Laŭzano, kaj ĝi disponas pri alveturejo al la svisa aŭtovojo A9. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per la grava trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Brigo al Laŭzano. Sur la komunuma teritorio situas la stacidomo La Tzoumaz. Aertelfero kondukas de Riddes al Isérables sur alteco de 1106 m s.m.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Riddes datiĝas el la jaro 1001 kiel *Ride*.

En la jaro 1950 estis konstruita la unua skilifto, kio estis la komenco de la komunumo kiel parto de skiregiono.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Riddes (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Riddes
* Riddes en la Historia Leksikono de Svislando
Fajrigilo

eta|Fajreroj de fajrigilo

**Fajrigilo** estas ilo, konsistanta el silikŝtono kaj ŝtalpeco, kiujn oni interfrotas aŭ interbatas por produkti fajrerojn por bruligi tindron, meĉon aŭ alian bruligaĵon. Kun la sama signifo L.L.Zamenhof uzis la vorton **fajrilo**.

Oni larĝe uzis la fajrigilon ĝis aperi alumetoj.

Nuntempe anstataŭ alumetoj oni ofte uzas flamigilon, kiun oni ankaŭ povas nomi fajrigilo.

## Vidu ankaŭ 
* Bruligilo
* Flamigilo
* Tindrujo

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.krokodilo.de/vortaro/f/fajrigilo.php(http://www.krokodilo.de/vortaro/f/fajrigilo.php)
* https://reta-vortaro.de/revo/art/fajr.html#fajr.0ilo(https://reta-vortaro.de/revo/art/fajr.html#fajr.0ilo)
* http://e-novosti.info/forumo/viewtopic.php?p=50705#50705(http://e-novosti.info/forumo/viewtopic.php?p=50705#50705)(ruse)
* https://shinobi-d-p.stores.jp/items/646c55035d5206002cab385c
* https://ninshidan.or.jp/scouts/blog/3406

Kategorio:Iloj
Mir Hosejn Musavi

**Mir Hosejn MUSAVI Ĥamene** (Persa lingvo: میرحسین موسوی خامنه; n. ) estas irana reformista politikisto, pentristo kaj arkitekto kiu deĵoris kiel la 5-a kaj lasta ĉefministro de la Islama Respubliko de Irano de 1981 al 1989. Musavi nune estas la prezidanto de la Irana Akademio de Artoj kaj estis kandidato por la 2009 prezidanteca voĉdono.

## Vidu ankaŭ 
* Prezidanta balotado en Irano 2009
* Protestado en Irano (2009)
* Kroniko de protestado en Irano (2009)

Kategorio:Ĉefministroj de Irano
Kategorio:Iranaj politikistoj
Kategorio:Iranaj prezidantaj kandidatoj
Kategorio:Prezidanta balotado en Irano 2009
Kategorio:Ministroj pri eksteraj rilatoj de Irano
Dranse (Valezo)

[280ra|eta|Dranse en [Martigny VS|Martigny.]]
**Dranse** en Valezo estas svisa rivero, maldekstra alfluanto de Rodano kiu rezultas de la unuiĝo de tri branĉoj:

## Dranse d'Entremont 
* Ĝi fontas norde de la limo inter Svisio kaj Italio, apud la Montpasejo Granda Sankta Bernardo, provizas la baraĵan lagon "*Lac des Toules*". Ĝi trairas Bourg-Saint-Pierre, Liddes kaj Rive-Haute. Fine, en Orsières, ĝi ricevas riveron *Dranse de Ferret* ĉe sia dekstra bordo.

## Dranse de Ferret 
* Ĝi fontas apud monto Grand Golliat, trairas urbetojn Ferret, La Fouly, Praz-de-Fort, kaj Orsières, kie ĝi alfluas riveron ''Dranse d'Entremont*.

## Dranse de Bagnes 
* Ĝi fontas apud la limo inter Svisio kaj Italio, provizas la baraĵan lagon "*Lac de Mauvoisin*", trafluas Fionnay, Lourtier, Bagnes kaj Sembrancher, kie ĝi ricevas *Dranse d'Entremont* kaj iĝas simple *Dranse*

Ĝi ankoraŭ ricevas la rojon *Durnand* apud urbeto Bovernier, fine ĝi alfluas Rodanon ĉe la urbo Martigny, apud la *Rodana Kubuto''.

Kategorio:Riveroj en Svislando
Kategorio:Alfluantoj de Rodano
Kategorio:Kantono Valezo
Kategorio:Riveroj de la Alpoj
Raedwulf

**Raedwulf** estis mallonge reĝo de Northumbria, Anglio, eble en 844, verŝajne ankaŭ la jaro de sia morto.

Li iĝis reĝo post kiam Aethelred la 2-a detroniĝis. Laŭ la 13-jarcenta kronikisto Roĝero de Wendover, li mortis dum batalado kontraŭ la vikingoj la saman jaron dum kiu li iĝis reĝo. Post lia morto Aethelred regajnis la tronon.

Restas moneroj datantaj de lia regado.

Kategorio:Anglosaksoj
Kategorio:Reĝoj de Northumbria
Kategorio:Mortintoj en 844
Grub AR

## Pri la komunumo 
** Grub ** estas komunumo en la regiono kaj iama distrikto Vorderland en Kantono Apencelo Ekstera, Svislando. Ĝi havis 1007 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Grub situas sude de Rorschach sur la monto *Rorschacherberg* donante belan panoramovidon al la Bodenlago. La komunumo apartenis al la iama distrikto *Vorderland*.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Grub limas en nordo al Eggersriet (Kantono Sankt-Galo), en oriento al Heiden, kaj en sudo al Rehetobel.

## Trafiko 
Grub situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Al la publika trafikreto la komunumo estas ligita per poŝtaŭtolinio ek de Sankt-Galo.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Grub datiĝas el la jaro 1488 kiel *Gruob*.

Post la Apencelaj Militoj (1401 ĝis 1429) Grub estis dividita en du vilaĝojn, nome apencelan kaj sankt-galan, kiu hodiaŭ formas parton de la komunumo Eggersriet. La apencela parto alprenis dum la reformacio la novan kredon, dum la sankt-gala parto restis katolika.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Grub

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Grub
* Grub en la Historia Leksikono de Svislando
1430-aj jaroj

## Eventoj 
### Eŭropo 
* Centjara Milito (1337 - 1453)
* Finiĝis la Intercivitana milito inter la Armanjakoj kaj la Burgonjanoj  (1407 - 1435).
* Finiĝis la krucmilito kontraŭ la husanoj (1420 - 1434)
* Komenciĝis Malnova Zurika Milito (1439 - 1446).

### Afriko 
### Amerikoj 
## Gravaj personoj 
### Reĝoj 
#### Ameriko 
#### Eŭropo 
* Karlo la 7-a de Francio (1422 – 1461)
* Henriko la 6-a de Anglio (unua regado: 1422 - 1461)
* Johano la 1-a de Portugalio  (1385 - 1433)
* Eduardo la 1-a de Portugalio  (1433 - 1438)
* Alfonso la 5-a de Portugalio  (1438 - 1481)

### Aliaj eminentuloj 
## Mortintoj 
* Johano la 1-a de Portugalio :  14-a de aŭgusto 1433
* Eduardo la 1-a de Portugalio : 9-an de septembro 1438

## Malkovroj 
* princo Henriko la Navigisto (filo de Johano la 1-a de Portugalio) sendas esploranton Gil Eanes preter la Kabo Bojador en Afriko. (1434)

## Notoj kaj referencoj
Flamigilo

**Flamigilo** (aŭ **fajrigilo**, laŭ PIV 2020 **fajrilo**) estas portebla ilo por bruligi.

La flamigilo povas esti benzina, gasa, elektra aŭ piezoelektra.

La poŝa flamigilo konsistas el skatoleto kun mekanismo, kiu ĉe premo de butono bruligas benzinan aŭ gasan flameton.

La gasfornela flamigilo produktas fajrerojn por bruligi gason eliĝanta el flamingo de gasfornelo. En modernaj gasforneloj por bruligi gason estas instalitaj sparkiloj ĉe la flamingoj.

## Specoj de flamigiloj

100 Yen lighter.JPG|Poŝflamigilo
Zippo harley-davidson 1.jpg|Zippo-flamigilo
Car cigarette lighter.jpg|Flamigilo de aŭtomobilo
Allume gaz.jpg|Endoma gasflamigilo

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Bruligilo
* Fajrigilo
* Tindrujo

Kategorio:Iloj
Metro Center (Metroo de Vaŝingtono)

**Metro Center** estas stacio de la metroo de Vaŝingtono. Ĝi estis inter la unuaj stacioj, kiuj ekservis la . En 2006 ĝi havis 10,8 milionojn da pasaĝeroj, kio estis jara kresko de 2 elcentoj.

En Metro Center kruciĝas tri linioj:
* En la supra etaĝo trafikas la ruĝa linio; ĝi havas flankajn kajojn.
* En la suba nivelo trafikas la oranĝa kaj la blua linioj; tie estas insula (intertraka) kajo. Tie trafiku ankaŭ la planata arĝenta linio.

Metro Center estas la sola stacio de la vaŝingtona metroo, kiu ricevis sian nomon ne de iu loka objekto, sed de sia metroa funkcio ("metroa centro" aŭ "metroaĵo centra"). Ĝi situas en la urbocentro de Vaŝingtono, sub areo etendiĝanta pli-malpli okcident-oriente inter la 11-a kaj 13-a stratoj kaj sud-norde inter la stratoj G kaj H, ĉiuj el la nord-okcidenta kvarono. Estas nur unu lifto al la strata nivelo, je la okcidenta flanko de la 12-a strato, norde de G-strato.

Metro Center estas la dua plej uzata stacio de la reto (post ), kun mezume 30.500 pasaĝeroj labortage (nombro de majo 2006).

## Eksteraj ligiloj 
*  Stacia priskribo de WMATA

Kategorio:Stacioj de la metroo de Vaŝingtono
Lizerne

eta|300px|La ravino de Lizerne
**Lizerne** estas svisa rivero en Valezo, dekstra alfluanto de Rodano.

Ĝia fonto estas en la masivo de Les Diablerets apud la rondvalo de Derborence, kaj ricevas la akvon de rivero Derbone, kiu trafluis tra Lago de Derborance.

Ĝia longo estas 15 km, kaj ĝi alfluas Rodanon apud la vilaĝo Ardon.

Kategorio:Riveroj en Svislando
Kategorio:Alfluantoj de Rodano
ITPF

La **Internaciaj Taskaj Policaj Fortoj** (}, mallonge **ITPF**) estis internacia unio de policistoj en Bosnio-Hercegovino, kiu agis sub la aŭspicio de la Unuiĝintaj Nacioj (UN).

La taskoj de la unuo estis la helpo al konstruado de polica servo en Bosnio-Hercegovino, solvoperado de konfliktoj inter la policaj fortoj de la antaŭaj intermilitintaj fortoj, kaj malkovro pri la restado de militkrimuloj.

La agado de la unio daŭris ekde la fino de 1996 ĝis la 31-a de decembro 2002. La unio la 1-an de januaro 2003 transdonis sian agadon al la "Polica Misio de la Eŭropa Unio" (EUPM). Kiu, kiel indikas la nomo, plulaboris sub la aŭspicio de la Eŭropa Unio, ĉar la membroŝtatoj de la Unuiĝintaj Nacioj ne estis interkonsentintaj pri daŭrigo de la misio de la unio ITPF.

La agado de la unuo ITPF paralelis al la misio de la "**S**tabligaj Armitaj **For**toj" (mallonge SFOR) en la sama regiono, kiu ankaŭ agis sub la aŭspicio de la Unuiĝintaj Nacioj.

Kategorio:Misioj de la Unuiĝintaj Nacioj
Kategorio:Historio de Bosnio kaj Hercegovino
Siget in der Wart

300ra|eta|Romkatolika preĝejo en Siget in der Wart
200ra|eta|Luterana preĝejo en Siget in der Wart
**Siget in der Wart,** hungare **Őrisziget** estas vilaĝeto en Aŭstrio, en la federacia lando Burgenlando kaj en la distrikto Oberwart, en la komunumo Rotenturm an der Pinka.

## Situo 
Siget in der Wart troviĝas en valo, laŭ negrava flankovojo. Oberwart troviĝas 6, Szombathely 30&nbsp;km-ojn.

## Historio 
200ra|eta|maldekstra|Statuo en Siget in der Wart
La vilaĝo ricevis privilegiojn por gardado de limo en 1270. La unua mencio pri la loknomo devenis el 1352 en hungara formo *"Zygeth"*, kiu signifas hungare: insulo. Tiutempe la vilaĝo situis inter marĉoj sur insulo. Tio defendis la loĝantojn de la malamikoj, neniam senhomiĝis, ankaŭ nun la loĝantoj estas hungaroj. En 1529 la turkoj detruis la vilaĝon. En 1910 vivis en la komunumo 333 homoj (plejparte hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Őrisziget apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Felsőőr, poste al Aŭstrio, inter 1938-1945 al Germanio. Dum la faŝisma periodo la hungaroj estis kruele subpremitaj, ili devis paroli nur germane. Estas menciinde, ke la komunumo longe troviĝis sur insulo, tial la militoj ne kaŭzis detruojn. La hungareco tie restis stabila, kontraŭe en la ceteraj vilaĝoj la hungaroj formortis pro la militadoj kaj alvenis precipe kroatoj kaj ankaŭ aŭstroj.

300ra|eta|maldekstra|loka gastejo

## Vidindaĵoj 
* neuzata romkatolika romanika preĝejo omaĝe al Ladislao la 1-a (Hungario) el la mezepoko
* luterana preĝejo de 1794, en 1820 turo 27 m-ojn alta alkonstruiĝis
* luterana paroĥo el la 20-a jarcento
* statuo

== Komunumoj pri *sziget* (= insulo) en Hungara reĝlando ==

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http://maps.google.com

Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Kategorio:Distrikto Oberwart
Rudolfo de Habsburgo-Loreno (kardinalo)

dekstra|300ra|eta|Memoriga tabulo, malantaŭ kiu estas metita la koro de Rudolfo Johano.
**Rudolfo de Habsburgo-Loreno**, plennome **Rudolf Johannes Joseph Rainier kardinalo von Habsburg-Lothringen** (8-an de januaro 1788 Pizo, Italio – 23-a de julio 1831 Baden bei Wien, Malsupra Aŭstrio) estis aŭstra arkiduko kaj en la jaroj 1819 ĝis 1831 ĉefepiskopo de Olomouc.

Li naskiĝis kiel malplej aĝa filo de imperiestro Leopoldo la 2-a kaj lia edzino Maria Ludovika de Hispanio (*María Luisa de Borbón*). En la jaro 1819 li estis nomita ĉefepiskopo de Olomouc kaj poste kardinalo.

Li ŝatis muzikon, subtenis muzikistojn kaj eĉ mem komponis. Ludwig van Beethoven instruis lin kaj dediĉis al li plurajn komponaĵojn.

Li estas sepultita en familia kripto de Habsburgoj en kapuĉena preĝejo en Vieno. Lia koro estas metita en kripto en Katedralo de sankta Venceslao en Olomouc.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Habsburgo-Loreno
Kategorio:Episkopoj de Olomouc
Kategorio:Ĉeĥaj kardinaloj
Kategorio:Romkatolikaj ĉefepiskopoj
Tauka

**Tauka,** hungare **Tóka** estas dependa vilaĝeto en Aŭstrio, en federala ŝtato Burgenlando, en distrikto de Jennersdorf, en municipo de Minihof-Liebau. La hungara historia nomo estis *Tauka*.
eta|dekstra|300ra|Tauka en la mapo de Aŭstrio

## Situo 
Tauka troviĝas laŭ vojo numero 58, laŭ la slovena landlimo (kontraŭe Matjaševci troviĝas), ankaŭ la hungara limo estas proksime.

## Historio 
La unua mencio okazis en 1610, poste en 1637 kiel "Tawka", en 1698 kiel "Tauca", en 1773 kiel "Tunka". En 1637 oni komputis tie 5, en 1699 28, en 1720 16, en 1751 24 domojn. En 1787 vivis en la vilaĝo 261 homoj en 46 domoj, en 1830 294 homoj en 40 domoj, en 1857 378 homoj en 48 domoj. Ĝis Traktato de Trianon Tóka apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Szentgotthárd, poste al Aŭstrio, inter 1938-1945 al Germanio. Post 2007 Aŭstrio, Slovenio kaj hungario apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limoj estas senkontrole trapaseblaj ie ajn.

## Vidindaĵoj 
* ligna monumento memore al fino de Fera Kurteno de 1989
* monumento pri trilanda punkto 1 horon de la vilaĝo

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com

Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Henndorf im Burgenland

**Henndorf im Burgenland**, hungare **Ercsenye** [ERĉenje], estas vilaĝeto en Aŭstrio, en federala ŝtato Burgenlando, en distrikto de Jennersdorf, apartenanta al municipo Jennersdorf.

## Situo 
Henndorf im Burgenland troviĝas sur malebenaĵo, laŭ vojo numero 57. Dum la hungara regado ĝi situis ĉe la aŭstra-hungara landlimo.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. En la 12-a jarcento la kampoj apartenis al abatejo de Szentgotthárd. La unua mencio devenis el 1451 laŭ tiama hungara ortografio *"Erchene"*. Tiutempe la vilaĝo situis laŭ komerca vojo al Aŭstrio, tial ĝi havis doganprenan rajton. En 1910 vivis en la komunumo nur germanoj. Ĝis Traktato de Trianon apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), poste al Aŭstrio, inter 1938-1945 al Germanio.

## Fontoj 
* hungara Vikipedio

Kategorio:Komunumopartoj de Burgenlando
1440-aj jaroj

## Eventoj 
### Eŭropo 
* Centjara Milito (1337 - 1453)
* Malnova Zurika Milito (1439 - 1446).

### Afriko 
### Amerikoj 
## Gravaj personoj 
### Reĝoj 
#### Ameriko 
#### Eŭropo 
* Karlo la 7-a de Francio (1422 – 1461)
* Henriko la 6-a de Anglio (unua regado: 1422 - 1461)
* Alfonso la 5-a de Portugalio  (1438 - 1481)

### Aliaj eminentuloj 
## Mortintoj 
## Malkovroj 
* portugala maresploranto Dinis Dias, malkovras insulon Gorée tiam nomata « Palma ». 

## Notoj kaj referencoj
1530-aj jaroj

La **1530-aj jaroj** estas la jardeko de jaroj 1530 al 1539.

## Eventoj 
### Ameriko 
### Eŭropo 
## Gravaj Personoj 
### Ŝtatestroj 
#### Azio 
* Sultano Sulejmano la 1-a (1520 – 1566)

#### Eŭropo 
* Sigismondo la 1-a de Pollando kaj Litovio (1506 – 1548)
* Henriko la 8-a de Anglio (1509 - 1547)
* Francisko la 1-a de Francio (1515 - 1547)
* Karlo la 5-a de la Sankta Romia Imperio (1519 – 1555)
* Gustavo Vasa de Svedio (aŭ Gustavo la 1-a) (1523 – 1560)

### Aliaj eminentuloj 
## Mortintoj
IFOR (The Implementation Force)

eta|Emblemo de IFOR

**IFOR – The Implementation Force** estas plurŝtataj armeaj unuoj, kiuj servis en Bosnio-Hercegovino sub kaporgano NATO dum la intergentaj atakoj de decembro 1995 ĝis decembro 1996. De tiu dato transprenis la taskon novaj armeaj unuoj de NATO-komandejo en Zagrebo sub la nomo SFOR ("***S**tabiligaj **For**toj*"). Entute la organizaĵoj UN kaj NATO en iama Jugoslavio havis 80.000 armeanojn el 32 landoj.

## Vidu ankaŭ
* KFOR - internacia soldataro de Unuiĝintaj Nacioj aginta sur la teritorio de Kosovo ekde 1999

Kategorio:NATO
Kategorio:Historio de Bosnio kaj Hercegovino
IFOR (Internacia Kunularo por Repaciĝo)

**IFOR - Internacia Kunularo por Repaciĝo** () estas internacia organizaĵo subtenanta kaj tegmentanta landajn FOR (Kunularajn Organizaĵojn por Repaciĝo,  *Fellowship of Reconciliation*).

Ĉion iniciatis luterano Friedrich Siegmund-Schultze kaj kvakero Henry Hodgkin, kiuj en 1914 komence de la Unua Mondmilito per proklamo dum pacista kristana konferenco en Konstanco publike proklamis: "Ni estas kristanoj kaj ni estas kontraŭ ĉiu milito". En la jaro 1915 dum la konferenco en Kembriĝo Hodgkin iniciatis organizaĵon sub la nomo „Fellowship of Reconciliation“ (Kunulara Organizaĵo por Repaciĝo). Tuj poste fondiĝis en Usono samnoma organizaĵo kaj en la jaro 1919 oni decidis ke IFOR fariĝas tegmenta organizaĵo por ĉiuj landaj FOR (Kunularaj organizaĵoj por Repaciĝo). En 2009 la organizaĵoj FOR ekzistas en 50 landoj. Ilia kvinartikola proklamo akcentas neceson konstrui mondan ordon je amo, tial kristano ne povas subteni militon. De tiu tempo jam ses membroj de IFOR ricevis merite Nobel-premion.

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de IFOR

Kategorio:Senperforto
Kategorio:Pacismo
Goberling

**Goberling,** hungare **Góborfalva** estas vilaĝeto en Aŭstrio, en federala ŝtato Burgenlando, en distrikto de Oberwart, en municipo de Stadtschlaining.
## Situo 
Goberling troviĝas en valo, laŭ traira flankovojo. Stadtschlaining troviĝas 5&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1279 en formo *"Kapurnuk"*, ĉar tiam la loknomo estis *Kapornok*. La vilaĝo iam estis doganprena loko. En la 19-a jarcento Kapornok ŝanĝiĝis al hungara formo de la germana loknomo. En 1910 vivis en la komunumo 668 homoj (plejparte germanoj). Ĝis Traktato de Trianon Góborfalva apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Felsőőr, poste al Aŭstrio, inter 1938-1945 al Germanio.

## Vidindaĵo 
* iam romkatolika preĝejo el la 13-a jarcento, ekde 1957 luterana

## Fontoj 
* hungara Vikipedio

Kategorio:Komunumopartoj de Burgenlando
Eanred

dekstra|eta|Ŝildo kiu rememorigas la renkonton de Egbert de Wessex kaj Eanred ĉe Dore
**Eanred** (m. ĉ. 841) estis reĝo de Northumbria, Anglio, verŝajne ekde ĉ. 810.

Li estis filo de Eardwulf, kiun li sekvis kiel reĝo de Northumbria, kaj li mem estis sekvata de sia filo Aethelred la 2-a.

Laŭ la Anglosaksa Kroniko, en 827 (fakte, pli verŝajne en 829) Egbert, reĝo de Wessex, "kondukis armeon kontraŭ la loĝantoj de Northumbria ĝis Dore [vilaĝo de Jorkŝiro], kie ili renkontis lin, kaj li proponis kondiĉojn por obeo kaj subjugigo, post kies akcepto ili [la invadantoj] revenis hejmen." Tiel Egbert iĝis superulo de tuta anglosaksa Anglio.

Dum la regado de Eanred aperis novaj malgrandaj moneroj kun malmulte da arĝento. Tiuj estis fabrikataj en Jorko, kaj la distribuo sugestas ke ili servis pli por impostpagado kaj por eksterlanda komerco, ol por ĉiutaga vivo.

Kategorio:Anglosaksoj
Kategorio:Reĝoj de Northumbria
Aelfwald la 2-a (Northumbria)

**Aelfwald la 2-a** estis reĝo de Northumbria, Anglio, de ĉirkaŭ 806/808 al ĉirkaŭ 808/810.

Li detronigis Eardwulf. Restas malmulte de informoj pri lia regado, krom ke verŝajne post nur du jaroj Eardwulf regajnis la tronon, helpate de Karlo la Granda kaj papo Leono la 3-a. Tamen restas moneroj de Aelfwald, fabrikitaj ĉe Jorko de monfaristo nomata Cuthheard, kiu probable fabrikis ankaŭ ĉiujn monerojn de Eardwulf.

Kategorio:Anglosaksoj
Kategorio:Reĝoj de Northumbria
Altschlaining

**Altschlaining,** hungare **Ószalónak** [OsalOnak], kroate **Stari Salunak** estas vilaĝeto en Aŭstrio, en federala ŝtato Burgenlando, en distrikto de Oberwart, en municipo de Stadtschlaining.
300px|eta|Panoramo de Altschlaining

## Situo 
Altschlaining troviĝas en valo, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Stadtschlaining troviĝas nur 1, Oberwart 8 km-ojn.

## Historio 
En 1540 la turkoj faris senhoma la vilaĝon. En la 1540-aj jaroj kroatoj refondis la komunumon. En 1622 kaj en 1686 diversaj armeoj bruldetruis la vilaĝon, dume en 1652 incendio okazis. En 1910 vivis en la komunumo 485 homoj (plejparte germanoj). Ĝis Traktato de Trianon Ószalónak apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Felsőőr, poste al Aŭstrio, inter 1938-1945 al Germanio.

## Vidindaĵo 
* sonorilostablo

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com

Kategorio:Komunumopartoj de Burgenlando
Servisto de Dio

**Servisto de Dio**, aŭ Diservisto, estas titolo per kiu la katolika eklezio honoras, *post mortem* (post la morto), kaj enirigas en pasivan kulton, personojn, kiuj distingiĝis, laŭ vaste publika opinio, per “sankteco de vivo” aŭ “heroeco de virtoj”, kaj rilate kiuj jam komenciĝis la kanona proceso por beatulproklamo. 

Temas pri la unua etapo de la proceso por la sanktuldeklaro, kiu tiel procedas:

a) Je dioceza nivelo instaliĝas la kanoniga proceso ĉar unuavide la koncernata persono vere aperas digna je tiu speco de atento. Sekve de tio, la persono estas proklamita *Servisto de Dio,* do persono kiun la fideluloj povas, krom admiri, ankaŭ imiti kaj preĝalvoki. Ekde tiu momento, la tielnomata "postulanto" pri sanktiga proceso, nomumita de la episkopo, komencas kolekti dokumentojn kaj atestojn kiuj iamaniere povas helpi la rekonstruon de la vivo kaj sankteco de la Servisto de Dio. Celo de ĉio tio estas la kontrolo pri la onie opiniataj “heroecaj virtoj”;

b) konkludinte, favore al la Servisto de Dio, la unuan etapon, oni atendu el la Dicasterium por la kanonizo de sanktuloj la dekreton kiu rekonas lian heroecan praktikadon de la kristanaj virtoj, aŭ la martiron de la Servisto de Dio. Ĉi-punkte la Servisto de Dio estas deklarita “kultinda”: kaj la kulto al la koncerna servisto de Dio akiras pli publikajn karakterizojn;

c) Fine oni atendas kaj analizas eventualan miraklon, obtenitan pro la propeto al kultindulo. Post tia konstato fare de la ŝarĝitaj kompetentuloj, la Servisto de Dio estas deklarita beatulo: se konstateblas kaj pruveblas, ĉiam antaŭ kompetenta eklezia tribunalo, aliaj mirakloj, la beatulo estos proklamita sanktulo. 

La nocio Servisto de Dio estas ankaŭ uzata por priskribi aliaĵojn, kvankam aspekte similsignifajn. Ekzemple, *Servisto de la Servistoj de Dio* (latine: *servus servorum Dei*) kiu aludas al la plejalta aŭtoritato en la Katolika Eklezio, do la papo, kiun tiel oni epitetas ekde la tempoj de papo Gregorio la 1-a. Foje per tiu epiteto estas indikata la personulo de la dua Jesaja: en ĉi tiu okazo temas pri Jesuo, la suferanta servisto de Javeo. 

## Eksteraj ligiloj 
* Listo de sanktuloj de la liturgia kalendaro ()
* Ampleksa priskribo de la servisto de Javeo ()
* Traktado pri la kanonizo laŭ la jarcentoj ()
Triorkilo

La **Triorkilo** laŭ genro aŭ Monta triorkilo laŭ la specio (*Thryorchilus browni*) estas malgranda birdo de la familio de Trogloditedoj en Ameriko. Ĝi estas monotipa, tio estas ununura specio en sia genro ***Thryorchilus***.

Ĝi troviĝas en Kostariko kaj Panamo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montarbaroj.

Ĝi estas, kiel aliaj trogloditedoj, **bruna supre (kun flugiloj kaj vosto nigre striitaj) kaj blankeca aŭ helgriza sube**. Ankaŭ kiel ĉe aliaj trogloditedoj, tiu montras tre markitan kaj larĝan blankan **superokulan strion**, sed krome kaj malkiel ĉe aliaj trogloditedoj, estas ankaŭ **alia blanka traorela strio** kiu el la blankeca vizaĝo iras al la nuko, kuniĝas kun la superokula strio kaj tiele ĉirkaŭas la tre bruna traokula strio, fakte nur malantaŭokula. Tiele la vizaĝo montras pli grandan blankecan etendon ol aliaj trogloditedoj kaj ene de ĝi la nigreca okulo kun bruna malantaŭokula strio ege kontrastas. La beko estas pli rekta ol ĉe aliaj trogloditedoj. La gamboj estas grizrozkolorecaj

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Thryorchilus browni. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Elŝutita la 27an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Trogloditedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Cistotoro

***Cistothorus*** estas genro de birdoj de la familio de Trogloditedoj. 

Ĝi enhavas la jenajn speciojn:

* Apolinara troglodito, *Cistothorus apolinari*
* Merida troglodito, *Cistothorus meridae*
* Marĉotroglodito, Longbeka cistotoro aŭ Longbeka marĉotroglodito, *Cistothorus palustris*
* Mallongbeka cistotoro, aŭ Herbotroglodito, *Cistothorus platensis*

Temas pri malgrandaj birdoj, ĝenerale brunaj supre kaj blankaj sube kun mallonga vosto, kiun ili ofte levas, di tipaj trogloditedoj.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Trogloditedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
1580-aj jaroj

La **1580-aj jaroj** estas la jardeko de jaroj 1580 al 1589.

## Eventoj 
### Ameriko 
### Eŭropo 
* Barbareskaj piratoj pli kaj pli atakas ŝipojn en nordo de Adriatiko.
* Vilhelmo la 1-a de Oranje-Nassau estas murdita far Balthasar Gérard en Prinsenhof de Delft la 10-an de julio 1584.
* Oka religia milito en Francio (1585 – 1598)

## Gravaj personoj 
### Ŝtatestroj 
#### Azio 
#### Eŭropo 
* Johano la 3-a de Svedio (1568 – 1592)
* Sigismondo la 3-a Vasa reĝas kiel Sigismondo la 3-a en Pollando (1587 – 1632)
* Henriko la 3-a en Francio (1574 - 1589)

### Aliaj eminentuloj 
## Mortintoj 
* Henriko la 3-a, murdita far'de Jacques Clément, la 2-an de aŭgusto 1589
Apolinara troglodito

La **Apolinara troglodito** (***Cistothorus apolinari***) estas malgranda birdo de la familio de Trogloditedoj en Ameriko.

## Disvastiĝo 
Ĝi estas endemia de la areoj de Andoj de Kolombio tio estas la departementoj de Cundinamarca kaj Royaca. La totala surfaco de la teritorio povus esti zono ĉirkaŭ 225&nbsp;km longa kaj 200&nbsp;km larĝa. Eble komuna en la zonoj kie la kondiĉoj taŭgas, sed konsiderata rara ĝenerale kaj de malcerta futuro. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj herbejoj de alta altitudo (inter 2500 kaj 4000 m de altitudo), lagoj kaj marĉoj de fluanta akvo. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo. La loka hispanlingva komuna nomo kongrue estas "Cucarachero de pantano" (laŭvorte: Marĉoĉasisto de blatoj).

## Aspekto 
Tiu birdo estas malgranda, (ĉirkaŭ 13&nbsp;cm longa) ĝenerale **bruna supre kaj hela sube** kiel aliaj trogloditedoj, sed pli precize kun tre bruna kapo, grizaj areoj ĉirkaŭ la okuloj, **dorso kun nigrablanka striado**, malhelaj mallongaj flugiloj, helaj gorĝo kaj ventro kaj ruĝeca vosto ofte levata. La iriso estas bruna, la supra makzelo de la beko estas nigra, dum la malsupra estas helgriza; la gamboj estas grizaj.

La kanto estas komponita ĉefe de malaltaj notoj, kun karaktera sono "tŭii" kaj teritoriaj alvokoj sone kiel "ĉorr". Temas pri ripeta serio de 5 aŭ 6 raŭkaj notoj kiel de segilo; ĝi komencas per malalta noto kiu alternas kun ascendaj kaj descendaj notoj. La krio estas 'ĉaĥ-ĉaĥ' raŭkaj kaj akra.

## Kutimoj 
Tiu birdo manĝas araneojn kaj etajn insektojn. Kutime ili kaŝas sin en marĉoj kaj kanejoj kie estas plantoj espadaña (tifaceaoj) kaj junkoj (Skirpo *Scirpus californicus*). Tio alproksimigas ilin plie al la Marĉotroglodito ol al la Merida troglodito kaj al la Mallongbeka cistotoro.

Temas pri timida birdo, malfacile observebla, kvankam foje kantas elstare. Ili serĉas nutradon grimpe sur kanoj kaj foje malsuprenirante ĝis la akvonivelo. En taŭgaj habitatoj ili povas formi kolonietojn.

La reprodukta sezono estas marto kaj aŭgusto. Oni konis nur ununuran neston de tiu ĉi specio je 1,50 m super akvo kaj 15&nbsp;cm granda. Eble temas pri ripoznesto, ĉar tiu specio kunhavas similajn kutimojn kun la nordamerikaj trogloditedoj kiuj faras neston kaj por reproduktiĝi kaj por ripozi kaj simile al tiuj tre verŝajne ankaŭ tiuj faras duan ovodemetadon.

## Referencoj 
* En la franca pri tiu specio
* BirdLife International 2004. Cistothorus apolinari. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Elŝutita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Trogloditedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Marĉotroglodito

La **Marĉotroglodito**, Longbeka cistotoro aŭ Longbeka marĉotroglodito, (***Cistothorus palustris***) estas malgranda birdo de la familio de Trogloditedoj en Ameriko. Ĝi estas foje nomata **Longbeka cistotoro** por distingi ĝin el la Mallongbeka cistotoro, konata ankaŭ kiel Mallongbeka marĉotroglodito.

Plenkreskuloj havas brunajn suprajn partojn kun helbrunaj ventro kaj flankoj kaj blankaj gorĝo kaj brusto. La **dorso estas nigra** (malkutime ĉe trogloditedoj) **kun blankaj strioj**. Ili havas malhelan (brunnigra) kronon kun blanka linio superokula kaj mallonga maldika beko. La flugilplumoj kaj vosto (kutime levata) estas malhele striitaj.

La kanto de la masklo estas laŭta pepado uzita por sciigi posedon de teritorio; okcidentaj maskloj havas plej varian kantaron.

La reprodukta habitato de la Marĉotroglodito, kiel ties nomo sugestas, estas marĉoj kun alta kreskaĵaro kiaj tifao en Nordameriko. En okcidenta Usono, kelkaj birdoj estas loĝantaj birdoj. Aliaj birdoj migras al marĉoj kaj salmarĉoj de suda Usono kaj Meksiko.

Tiuj birdoj manĝas aktive en vegetaĵaro, foje ekflugsaltante por kapti insektojn dumfluge. Ili manĝas ĉefe insektojn, sed ankaŭ araneojn kaj helikojn.

La nesto estas ovoforma bulko ligita al marĉoplantaro, kun flanka enirejo. La ino demetas kutime 4–6 ovojn, kvankam tiu nombro povas gami el 3 al 10. La masklo konstruas multajn neuzatajn nestojn en sia teritorio; li povas pikorompi ovojn de aliaj birdoj nestumantaj najbare.

Tiu birdo estas ankoraŭ komuna, kvankam ties nombroj malpliiĝis pro perdo de taŭga humideja habitato. Sekigado de marĉoj povas kaŭzi lokan formorton. Ankoraŭ tiu specio estas tiom disvastigata ke oni povas konsideri ĝin Ne Minacata laŭ la kriterioj de la IUCN.

## Referencoj 
* IUCN2006, BirdLife International, 2004, 52007, Cistothorus palustris, 12a Majo 2006. Malplej zorgiga
* Henninger, W.F. (1906): A preliminary list of the birds of Seneca County, Ohio. *Wilson Bulletin* **18**(2): 47-60. DjVu plena teksto  PDF plena teksto 

## Eksteraj ligiloj 
* Informaro kaj Fotoj de Marĉotroglodito  - Suddakotaj Birdoj kaj Birdumo
* Marĉotroglodito - *Cistothorus palustris*  - USGS Patuxent Birdidentigejo
* Birdokanto de Marĉotroglodito

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Trogloditedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Provinco Taĥar

300ra|eta|Distriktoj de Takhar
**Taĥar**, ankaŭ latinliterigita *Takhār* (paŝtoe/perse ولایت تخار), estas unu el la 34 provincoj de Afganio. Ĝi estis kreita en 1964 kiam la provinco de Katagan estis tranĉita en 3 aliaj provincoj: Baglan, Kunduz kaj Taĥar. La teritorio situas en la nordoriento de Afganio. La provinca ĉefurbo estas Talokan.

Kategorio:Provincoj de Afganio
John Miers

**John Miers**, (naskiĝis la  en London; mortis en la  en London), estis brita botanikisto.
Lia oficiala botanika aŭtora mallongigo estas "Miers.".

## Verkoj 
* *Travels in Chile and La Plata*, 1826
* *Illustrations of South American Botany*, 1850–57
* *Contributions to the Botany of South America*, 1867–71

## Fontoj 
* D.E. Allen: *Miers, John (1789–1879)*, in: Oxford Dictionary of National Biography, Oxford University Press, 2004, Online

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Anglaj botanikistoj
Strato Stodolní

dekstra|eta|300ra|Strato Stodolní
**Strato Stodolní** () troviĝanta proksime de la urbocentro de Ostrava, en ties parto Moravia Ostrava, estas unika fenomeno de la ostrava komuna vivo. En la pasinteco en la strato estis nur malplenaj, malkreskintaj domoj kaj domaĉoj, pri kiuj neniu zorgis. Nun en la tuta strato mem kaj en ties senpera ĉirkaŭaĵo troviĝas nur dekoj da drinkejoj, restoracioj kaj kluboj, kiuj estas precipe dum semajnfinoj abunde vizitataj de la juna kaj la meza generacioj, nenur el Ostrava. Sed ties populareco kunportas ankaŭ negativajn aspektojn en aspekto de plialtigita kriminaleco. Tial la strato estas sub kontrolo de policaj patroloj kaj kameraa sistemo. En 2006 la strato estis rekonstruita.

La 20-an de novembro 2007 estis proksime de fino de la strato malfermita nova fervoja haltejo *Ostrava centrum*, ekde la 15-a de junio 2008 la nomo de la haltejo estis ŝanĝita je *Ostrava-Stodolní*, situanta sur fervojlinio Ostrava - Valašské Meziříčí, kiu devas faciligi transporton en la centrejon de Ostrava.

## Eksteraj ligiloj 
* Stodolni.cz 
* Forgesita Ostrava: strato Stodolní
* Virtuala ekskurso de strato Stodolní 

* Stodolni.pl 

Kategorio:Moravia Ostrava
Kategorio:Stratoj en Ĉeĥio
Kategorio:Publikaj spacoj en Ostrava
Lolita (romano)

eta|Knabino en *Lolita* vestoj
***Lolita*** estas romano de Vladimir Nabokov kiu estis publikigita, por la unua fojo, en 1955. Ĉi tiu romano estas ekde tiu eldono pridisputata. La verkaĵo enpreniĝis en la liston de la 100 (plej signifaj) libroj de la 20-a jarcento laŭ Le Monde. En 1962 la romano estis filmita Lolita (filmo 1962) fare de Stanley Kubrick kaj en 1997 de Adrian Lyne.

## En kulturo kaj parolata lingvo 
En aprilo 2000 la franca kantistino Alizée eldonis kaŭze de ĉi tiu romano la kanton "Moi... Lolita" (Mi... Lolita). Ĝi fariĝis granda furorkanto en tuta Eŭropo.

La esprimo "lolita" enradikiĝis kiel frazo kun la signifo juna kaj eĉ tre juna knabino aŭ knabino kiu vestiĝas kaj kondutas en deloga maniero kiu estas malkonvena por ŝia aĝo (t.e., virino sub la aĝo de 18, kies konduto havas seksan signifon).

Tiu esprimo estas uzita iagrade en la pornografia industrio kiel priskribo de bluaj filmoj aŭ ajna pornografia materialo en kiu neplenaĝuloj partoprenas, kiu retrospektive igas la saman materialon kontraŭleĝa kaj malmorala en la okuloj de multaj (ekz., la partopreno de Tracy Lourdes en blua filmoj dum neplenaĝeco).

## Vidu ankaŭ 
* Legante Lolita en Teherano

## Eksteraj ligiloj 
* librokovriloj de diversaj eldonoj

Kategorio:Romanoj pri pedofilio
Kategorio:Verkoj el la anglalingva literaturo
Kategorio:Libroj de Vladimir Nabokov
Kategorio:Libroj adaptitaj al kino
Kategorio:Detektiva fikcio
Chikindzonot

**Chikindzonot** estas unu el la 106 komunumoj de la meksika subŝtato Yucatán, kiu estas unu el la tri meksikaj subŝtatoj sur la duoninsulo Jukatano. La ĉefurbo de la komunumo estas la samnoma Chikindzonot. La komunumo situas en la sudorienta parto de Yucatán en la regiono 2 "Oriente", kiu limas al la federacia subŝtato Quintana Roo en la oriento kaj sudo, al la regiono 1 "Litoral Oriente" en la nordo, al la regiono 4 "Centro" en la nordoriento kaj al la regiono 5 "Centro Sur" en la okcidento. Eta parto en la sudo krome limas al la regiono 9 "Sur". La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 31022.
maldekstra|eta|300px|La situo de la regiono 2 en Yucatán

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 4045 loĝantojn. El tiuj estis 2069 viroj kaj 1976 virinoj. La komunumo havas surfacon de 352,6&nbsp;km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 33 metroj super la marnivelo.

## Klimato 
En la komunumo jare falas averaĝe 79,9&nbsp;mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas . Ĝenerale la klimato estas varma kaj duonhumeda. La pluva sezono ĝenerale komencas fine de majo kaj ĝi daŭras ĝis oktobro. Plej malvarmaj monatoj estas januaro kaj decembro kaj plej varmaj monatoj estas julio kaj aŭgusto.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 2031 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 1408 scipovis legi kaj skribi kaj 619 personoj estis analfabetoj. Do 30,48% de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 3511 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 2963 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 84,4% de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La ĉefa indiĝena lingvo en Yucatán estas la jukatana majaa lingvo, ankaŭ nomita Majatano.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
* Chikindzonot  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()
* Chikindzonot  en ''Nuestros municipios” (niaj komunumoj; retejo de la registaro de Yucatán) ()

Kategorio:Komunumoj de Yucatán
Blanka sinjorino

eta|upright|John Dee kaj Edward Kelly elvokas spiriton
**Blanka sinjorino** estas en mitoj, eventuale en fabeloj supernatura estulo vestita en blanka kaj aperanta en burgoj aŭ kasteloj kiel spirito de iu mortinta virino.

Kategorio:Mitaj roluloj
Kategorio:Fabelaj estuloj
Kategorio:Fantomoj
1560-aj jaroj

La **1560-aj jaroj** estas la jardeko de jaroj 1560 al 1569.

## Eventoj 
### Ameriko 
### Eŭropo 
## Gravaj Personoj 
### Ŝtatestroj 
#### Azio 
* Sultano Sulejmano la 1-a (1520 – 1566)

#### Eŭropo 
* Gustavo Vasa de Svedio (aŭ Gustavo la 1-a) (1523 – 1560)
* Eriko la 14-a de Svedio (1560 – detronigita en 1568)
* Johano la 3-a de Svedio (1568 – 1592)
* Francisko la 2-a de Francio (1559 - 1560)
* Karlo la 9-a de Francio (1560 - 1574)

### Aliaj eminentuloj 
## Mortintoj 
* Francisko la 2-a (5-an de decembro 1560)
* Gustavo Vasa (12-a de septembro 1560)
* Sulejmano la 1-a (5-an de septembro 1566)
Grilbirdo

La **grilbirdoj**, aŭ kiel adapto de la latina scienca nomo lokusteloj, estas malgrandaj paserinaj birdoj kiuj apartenas al genro ***Locustella***. Iam lokataj en la parafiletika grupo de Silviedoj, ili estas nuntempe konsiderataj kiel la plej nordaj membroj de la granda familio de Gondvano, la Megaluredoj.

Tiuj estas **senmarkaj brunecaj birdoj** kutime asociataj kun malfermaj herbejoj, arbustaroj aŭ marĉoj. Kelkaj estas striecaj, aliaj tute brunecaj, ĉiuj malfacile videblaj pro kamuflo. Ili estas insektovoraj.

La plej karaktera eco de tiu grupo estas ke la kanto de kelkaj specioj estas mekanika insekteca bobenaĵo kiu havigas la nomon de la grupo en la latina scienca nomo el Lokusto.

La specioj kiuj reproduktiĝas en moderklimataj regionoj estas tre migrantaj.

La naŭ specioj (plu unu dubinda) estas la jenaj:
*Kangrilbirdo, *Locustella luscinoides *
*Siberia grilbirdo, *Locustella certhiola*
*Orientazia grilbirdo, *Locustella ochotensis*
*Stria grilbirdo, *Locustella lanceolata*
*Rivera grilbirdo *Locustella fluviatilis*
*Granda grilbirdo, *Locustella fasciolata*
** Roja grilbirdo, *Locustella (fasciolata) amnicola* 
*Makula grilbirdo aŭ Grilbirdo, *Locustella naevia*
*Pleska grilbirdo, *Locustella pleskei*
*Japana grilbirdo, *Locustella pryeri*
* *Locustella accentor* 

Fosilio el la Fina Mioceno (ĉirkaŭ 11 ma) de Rudabánya (NOr Hungario) estas tre simila al la ostoj de tiu genro (Bernor *et al.* 2002). Pro ties frueco (plej parto de genroj de Passerida estas konataj nur de la Plioceno), ne estas tre certa ties ĝusta lokigo ĉi tie, sed estas tre verŝajna ties aparteno al Megaluredoj almenaŭ. Ĉar la grilbirdoj estas la ununuraj konataj megaluredoj el Eŭropo, estas ankaŭ verŝajna ke la ostopeco apartenas ankaŭ al baza *Locustella*.

## Bibliografio
* Drovetski, S.V., Zink, R.M., Fadeev, I.V., Nesterov, E.V., Koblik, Ye.A, Red’kin, Ya.A., and Rohwer, S.  2004.  Mitochondrial phylogeny of Locustella and related genera.  Journal of Avian Biology 35: 105-110 doi:10.1111/j.0908-8857.2004.03217.x
* **Bernor**, R.L.; Kordos, L. & Rook, L. (eds): Recent Advances on Multidisciplinary Research at Rudabánya, Late Miocene (MN9), Hungary: A compendium. *Paleontographica Italiana* **89**: 3-36. PDF plena teksto
* **Del Hoyo**, J.; Elliot, A. & Christie D. (editors). (2006). *Handbook of the Birds of the World*. Volume 11: Old World Flycatchers to Old World Warblers. Lynx Edicions. ISBN 84-96553-06-X.

## Referencoj

Kategorio:Silviedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Eŭropo