open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tristrama emberizo

La **Tristrama emberizo** (***Emberiza tristrami***) estas birdo de la grupo de emberizoj el la ordo de paseroformaj birdoj kaj genro de la familio de Emberizedoj kiu iam estis enmetitaj en Fringedoj. 

Ĝi troviĝas en Ĉinio, Japanio, Koreio, Laoso, Birmo, orienta Rusio, Mongolio, Tajvano, Tajlando kaj Vjetnamio. Ties natura habitato estas borealaj arbaroj.

Temas pri specio kun markata seksa duformismo. Nome reprodukta masklo montras buntan kapobildon konsistantan je tre markataj **blankaj superokula kaj mustaĉa strioj** al la kolflankoj ege kontraste kun nigra fono. El tiu nigra triobla fono (krono, vizaĝo kaj gorĝo) la ino montras nur nigran kronon dum vizaĝo kaj gorĝo estas malhelbrunaj kaj la blankaj strioj similas. Krome la masklo montras grizan malantaŭan kolumon, striecan supran dorson kaj senmarkan helbrunajn suban dorson kaj pugon (same kiel la proksima parenco Brunorela emberizo). La vosto estas malhelbruna. Sub la gorĝareo estas helbruna strieco ĉefe al flankoj sur sablokolora kun helbruna nuanco dum la ventro estas nur sablokolora. La kruroj estas rozkoloraj kaj simile la beko, sed tiu kun griza supra makzelo.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Emberiza tristrami.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Emberizedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kantono Mersch

La **kantono Mersch** situas en la centro de la Grandduklando Luksemburgio. Ĝi kaj la kantono Luksemburgo estas la solaj luksemburgiaj kantonoj sen limoj je aliaj ŝtatoj.

Ĝi norde limas je la kantono Diekirch, oriente je la kantonoj Echternach kaj Grevenmacher, sude je la kantonoj Luksemburgo kaj Capellen kaj okcidente je la kantono Redingen.

## Administra divido 
La kantono Mersch ampleksas dek unu komunumojn (nombroj de loĝantoj laŭ la stato de ).

# Bissen (*Biissen*) ()
# Colmar-Berg (*Kolmer-Bierg*) ()
# Fischbach (*Fëschbech*) ()
# Heffingen (*Hiefenech*) ()
# Helperknapp ()
# Larochette (*Fiels*) ()
# Lintgen (*Lëntgen*) ()
# Lorentzweiler (*Luerenzweiler*) ()
# Mersch (*Miersch*) ()
# Nommern (*Noumer*) ()

## Notoj 
Mersch
Kantono Klerfo

La **kantono Klerfo** (, , ) estas la plej norda kaj laŭ areo plej granda kantono de la Grandduklando Luksemburgio. Ĝi norde kaj okcidente limas je Belgio, oriente je la federacia lando Rejnlando-Palatinato de Germanio kaj sude je la luksemburgiaj kantonoj Wiltz, Diekirch kaj Vianden.

## Administra divido 
La kantono ampleksas kvin komunumojn (nombroj de loĝantoj laŭ la stato komence de ). Se en la sekva listo indikiĝas tri loĝlokaj nomoj, temas pri la franca, germana kaj luksemburga lingvoj, se indikiĝas nur du, la franca kaj germana formoj identas kaj la dua indikita nomformo do estas la luksemburga.

# Clervaux (*Klierf*) ( loĝantoj) - la 5-an de decembro 2011 kreita el
#* Clerf,
#* Heinerscheid kaj
#* Munshausen
# Parc Hosingen (*Parc Housen*) () - la 1-an de januaro 2012 kreita el
#* Consthum,
#* Hoscheid kaj
#* Hosingen
# Troisvierges (*Ëlwen*) ()
# Weiswampach (*Wäiswampech*) ()
# Wincrange (*Wëntger*) ()

## Notoj 
Clervaux Clerf
Dunavac

**Dunavac**, serbe **Дунавац** estas komunumo en Serbio en municipo Palilula. Ankaŭ foraj domaroj apartenas al la komunumo.
180px|eta|Dunavac
 troviĝas en la nigra parto de Serbio
215px|eta|Loko de Dunavac
 en municipo Palilula
## Bazaj informoj
*Loĝantaro: 603 en 2002
*Poŝtkodo: 
*Telefonprefikso: +381-011
*Aŭtokodo: BG

## Situo
Dunavac situas en sud-okcidenta parto de Banato, Danubo preterfluas. La loknomo devenas de apuda rojo signifanta "Malgranda Danubo". La serba ĉefurbo troviĝas je 31, Opovo je 5&nbsp;km-oj.
  
## Historio
La komunumo fondiĝis en 1947. Ekde 1965 Dunavac apartenas al  municipo Palilula. En 2002 vivis tie plejparte serboj (92 %).

## Eksteraj partoj
Dunavac administras ankaŭ domaron "Besni Fok" (origine **Бесни Фок**), kiu situas 9 kilometrojn for. La loko estas ŝatata de fiŝkaptistoj.

Domaro Preliv (origine **Прелив** situas de Dunavac je 2.5, *Besni Fok* je 5&nbsp;km-ojn. En Preliv ne estas akvodukto.

Domaro **Ŝiroka Greda** (Широка Греда) situas proksime de kanalo.

Kategorio:Beogrado
Kantono Diekirch

La **kantono Diekirch** situas en la nordo de la Grandduklando Luksemburgio. Ĝi norde limas je la kantonoj Clerf kaj Vianden, oriente la la federacia lando Rejnlando-Palatinato de Germanio kaj ke la kantono Echternach, sude je la kantono Mersch kaj okcidente je la kantonoj Redingen kaj Wiltz.

## Administra divido 
La kantono Diekirch ampleksas dek komunumojn (nombroj de loĝantoj laŭ la stato ).

# Bettendorf (*Bettenduerf*) ()
# Bourscheid (*Buerschent*) ()
# Diekirch (*Dikrech*) ()
# Vallée de l’Ernz (*Ärenzdallgemeng*) (), la 1-an de Januaro 2012 kreita el
#* Ermsdorf
#* Medernach
# Erpeldange-sur-Sûre (*Ierpeldeng-Sauer*) ()
# Ettelbruck (*Ettelbréck*) ()
# Feulen (*Feelen*) ()
# Mertzig (*Mäerzeg*) ()
# Reisdorf (*Reisduerf*) ()
# Schieren ()

## Notoj 
Diekirch
Malgranda emberizo

[eta|*Emberiza pusilla* - [MHNT]]

La **Malgranda emberizo** (*Emberiza pusilla*) estas birdo de la grupo de emberizoj el la ordo de paseroformaj birdoj kaj genro de la familio de Emberizedoj kiu iam estis enmetitaj en Fringedoj.

## Aspekto 
Tiu estas malgranda emberizo 12-13.5 cm longa (kaj tio nomigas la specion kaj en la komuna nomo kaj en la latina scienca nomo). Ĝi havas malhelstriecan brunan dorson kun blankaj subaj partoj kun fajna tre malhela strieco ĉefe en supra brusto kaj flankoj. Pro bruna vizaĝo kaj blanka mustaĉa strio, ĝi estas iom simila al la proksime parenco la Brunorela emberizo sed ĉefe similas al malgranda ino de la ne tiom proksima Kanemberizo, sed ĝi havas nigran **subkronan strion, nigran bordon al la tre bruna orelareo kaj blankan okulringon**. La kruroj estas rozkoloraj kaj la beko griza. Ambaŭ seksoj estas similaj.

La alvoko estas distinga *zik*, kaj la kanto estas ruleca *siruu-sir-sir-siruu*.

## Ekologio 
La Malgranda emberizo reproduktiĝas tra la tajgo de malproksima nordoriento de Eŭropo kaj norda Azio. Ĝi estas migranta specio, kiu vintrumas en subtropiko de norda Barato, suda Ĉinio kaj nordaj partoj de sudorienta Azio. Tiuj birdoj restas en la vintrejoj dumlonge; oni kaptis specimenojn en Junano fine de marto. Ĝi estas rara vaganto en okcidenta Eŭropo. Tiu specio estas adaptebla; en montoj de Butano ekzemple, kie vintrumas malgrandaj nombroj, ĝi troviĝas tipe en agrikultura habitato, ĉefe inter 1,000 kaj 2,000 m super marnivelo.

Ili reproduktiĝas en malferma arbaro de koniferoj, ofte kun iome da betulo aŭ salikoj. La ino demetas 4-6 ovojn en arbonesto. Ties natura manĝo konsistas el insektoj dum idomanĝigado kaj for de la reprodukta sezono semoj.

Ĝi estas komuna specio de tre ampleksa teritorio kaj pro tio ĝi ne estas konsiderata minacata fare de la IUCN.

## Notoj 
## Referencoj
*  (1932): Birds of western China obtained by the Kelley-Roosevelts expedition. *Fieldiana Zoology* **18**(11): 343-379. Plena teksto ĉe Internet Archive
* 
*  (2000): The ornithological importance of Thrumshingla National Park, Bhutan. *Forktail* **14**: 147-162. PDF Plena teksto 

## Eksteraj ligiloj 
* OBC  29 fotoj (vidu menuon sube)

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Emberizedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Kantono Vianden

La **kantono Vianden** kaj laŭ aero kaj laŭ nombro de loĝantoj estas la plej malgranda el la dek du kantonoj de la Grandduklando Luksemburgio. Ĝi situas en la nordo de la lando kaj limas norde je la kantono Clerf, oriente je la federacia lando Rejnlando-Palatinato de Germanio, kaj sude plus okcidente je la kantono Diekirch. Antaŭ la ekesto de la kantono la teritorio estis la historia Graflando Vianden.

## Administra divido 
La kantono Vianden ampleksas tri komunumojn (nombroj de loĝantoj laŭ la stato de ).

# Tandel ( loĝantoj)
# Putscheid (*Pëtschent*) ()
# Vianden (*Veianen*) ()

## Notoj 
Vianden
Kantono Wiltz

La **kantono Wiltz** - france *Canton de Wiltz*, germane *Kanton Wiltz*, luksemburge **Kanton Wolz**, situas en la nordokcidento de la Grandduklando Luksemburgio. Ĝi norde limas je la kantono Clerf, sudoriente je la kantono Diekirch, sude je la kantono Redingen kaj okcidente je Belgio.

## Administra divido 
La kantono Wiltz ampleksas dek komunumojn (nombroj de loĝantoj laŭ la stato ).

# Boulaide (*Bauschelt*) ( loĝantoj)
# Esch-sur-Sûre (*Esch-Sauer*) (), la 1-an de januaro 2012 kreita el
#* Esch-sur-Sûre (*Esch-Sauer*),
#* Heiderscheid (*Heischent*) kaj
#* Neunhausen (*Néngsen*)
# Goesdorf (*Géisdref*) ()
# Kiischpelt ()
# Lac de la Haute-Sûre  (*Stauséigemeng*) ()
# Wiltz (*Wolz*) - la 1-an de januaro 2015 kreita el
#* Eschweiler (*Eeschwëller*)
#* Wiltz (*Wolz*)
# Winseler (*Wanseler*) ()

## Notoj 
Wiltz
Tulum (komunumo)

**Tulum** estas unu el la 9 komunumoj de la meksika subŝtato Quintana Roo, kiu situas sur la duoninsulo Jukatano en la centro-orienta parto de Meksiko (ofte oni diras ke temas pri la suda parto de Meksiko, sed laŭ la latidudo, la komunumo situas je preskaŭ sama nivelo kiel la ĉefurbo de Meksiko)

La ĉefurbo de la komunumo estas Tulum. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 23009.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) ĉirkaŭ 30788 loĝantojn. La komunumo havas surfacon de 2040,94 km². La meza alteco estas ĉirkaŭ 16 metroj super la marnivelo.

Tulum situas en la centro-norda parto de la teritorio de Quintana Roo. Norde ĝi limas al la komunumo Solidaridad kaj sude kun la komunumo Felipe Carrillo Puerto. En la oriento ĝi limas al la meksika subŝtato Jukatanio, pli specife al la komunumo Valladolid.

Sur la teritorio de Tulum troviĝas gravaj arkeologiaĵoj, kiel la antikvaj majaaj urboj Tulum kaj Cobá.

## Sociogeografio 
Ĉar la fondo de la komunumo nur estis en majo 2008 ankoraŭ ne ekzistas kalkulo pri la kvanto de personoj, kiuj en la komunumo parolas indiĝenan lingvon. Dum la lastaj jaroj la loĝantaro forte kreskas. La kreskon kaŭzas ne nur personoj el la regiono, sed el tuta Meksiko (kaj ankaŭ el eksterlando). La kvanto de personoj kiuj parolas indiĝenan lingvon tamen supozeble estas relative alta kompare al aliaj partoj de Meksiko. La plej multaj el ili parolas la jukatanan majaan lingvon (memnomigo: Màaya t'àan (Mayathan).

Kategorio:Komunumoj de Quintana Roo
Dieto (nutrado)

[alternative=Cara, Jadwal dan Menu Makanan Diet Mayo yang Baik dan Benar.png|eta|349x349ra|[Plado|Pladoj ekzemplantaj sana menuo, ĉar ili enhavas diversaj fontoj necesaj al ekvilibra nutrado

]]
**Dieto** (devenas de la greka termino *diaita*, kiu signifas vivmanieron) estas vola selekto de manĝaĵoj kaj trinkaĵoj por reguli la korpan pezon aŭ la provizatajn nutraĵojn pro bonfarta, terapia aŭ alia kialo.

Pli ĝenerale oni povas konsideri ankaŭ, ke dieto estas la nutradmaniero kutima de homo, familio, socia grupo aŭ eĉ popoloj. Eĉ se tio okazas sen specifa vola selekto kaj sen iu ajn specifa celo plibonigi sanstaton aŭ bonfarton.

Tradicie oni ne pristudis multe tiun aferon kaj kutime oni sekvis la plej kutiman aŭ tiun dieton permesebla laŭ akiropovo aŭ manĝodisponeblo. Lastatempe ĉefe en disvolviĝintaj landoj oni zorgas pri dietoj tiele ke eblas en Esperanto fari ŝercojn per kunmetaĵo *di-eto*. Kompreneble en malriĉaj sociaj tavoloj aŭ lando kie malabundas nutraĵoj kaj eĉ manĝodisponeblo ĝenerale eblas nek ŝercoj nek volaj aŭ elektaj dietoj.

## Klasifikado 
## Vegetarano: ne por ĉiu la sama afero! 
eta|dekstra|250px|Selekto de manĝaĵoj konsumitaj de homoj. Tamen, la homa dieto povas tre varii.

### Ovoj 
En okcidento oni plej ofte konsideras ke ovoj ne estas speco de viando. Tamen, en kelkaj partoj de la mondo homoj kiuj sin nomas vegetaranoj, ne manĝas ovojn. Kutime rilatas al religio, kiel Hinduismo. Pli klara termino por persono kiu estas vegetarano, sed tamen manĝas ovojn kaj laktaĵojn estas *ovo-lakto-vegetarano*.

### Fiŝo kaj birdaĵo 
Por plej multaj vegetaranoj estas evidenta ke fiŝoj kaj birdoj estas bestoj kaj ke ilin oni do ne manĝu kiel vegetarano. Tamen ne ĉiuj konsentas. En Francio kaj franclingva Belgio, vegetarano ofte estas konsiderata kiel persono kiu nur ne manĝas "ruĝan" viandon, t.e. bovaĵo aŭ porkaĵo.

### Duonvegetaranoj 
Homo kiu plej ofte manĝas vegetare sed foje tamen ne, oni nomas (en 2014) duonvegetaranon aŭ fleksitarano. Tamen neniu vegetarana asocio akceptas tiajn formojn kiel vegetaraj.

## Plia legaĵo 
Aubert, Claude Longviveco, la limoj de espero 'Le Monde Diplomatique', junio 2018.

## Vidu ankaŭ 
* Dieta fibro
* Dietado
* LCHF, ketogena dieto kun malalta enbuŝigo de karbonhidratoj (Low Carb) kaj alta enbuŝigo de graso (High Fat)
* Fasto
* Vegetarismo
* Veganismo
* Krudveganismo
* Fiŝ-vegetarismo
* Friganismo
* *The China Study*
* *La Mondpaca Dieto*

Kategorio:Nutrado
Kategorio:Dietiko
Lajos Daróczi

**DARÓCZI Lajos** (daro:ci) estis rumania hungara verkisto, ĵurnalisto naskita en Zilah la 3-an de aprilo 1903 kaj mortinta en Oradea la 14-an de majo 1970.

## Kariero
Lajos Daróczi la mezlernejon finis en kolegio Wesselényi de Zilah, la juron en Oradea, la reformitan teologion en Kluĵo. Li debutis kiel ĵurnalisto en Oradea. En jaroj 1932-33 li estis respondecredaktoro de la gazeto 5 órai Újság. Inter 1940-44 li redaktis la gazeton *Szabadság*. Li estis ĉefsekretario de la Szigligeti Társaság ekde 1940. Li publikis en gazetoj *Keleti Újság*, *Ellenzék*, *Déli Hírlap* kaj en la  *Temesvári Hírlap*. En 1945 li redaktis la gazeton *Magyar Nép*, de 1968 li estis kunlaboranto de la gazeto Fáklya.

## Verko
**Gyeptörés* (nov., Nagyvárad, 1932); 
**Menekülés* (romano, aperis en daŭrigoj en la Magyar Hírlap de Oradea en 1933).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Daroczi, L.
Daroczi, L.
Kantono Echternach

La **kantono Echternach** situas en la oriento de la Grandduklando Luksemburgio. Ĝi limas norde kaj oriente je la federacia lando Rejnlando-Palatinato de Germanio, sude je la kantono Grevenmacher kaj okcidente je la kantonoj Mersch kaj Diekirch.

## Administra divido 
La kantono Echternach ampleksas ok komunumojn (nombroj de loĝantoj laŭ la stato ).

# Beaufort (*Beefort*) ( loĝantoj)
# Bech ()
# Berdorf (*Bäerdref*) ()
# Consdorf (*Konsdref*) ()
# Echternach (*Iechternach*) ()
# Rosport-Mompach (*Rouspert-Mompech*) ()
# Waldbillig (*Waldbëlleg*) ()

## Notoj 
Echternach
Kantono Grevenmacher

La **kantono Grevenmacher** situas en la oriento de la Grandduklando Luksemburgio. Ĝi norde limas je la kantono Echternach, oriente je la federacia lando Rejnlando-Palatinato de Germanio, sude je la kantonoj Remich kaj Luksemburgo kaj okcidente je la kantono Mersch.

## Administra divido 
La kantono Grevenmacher ampleksas ok komunumojn (nombroj de loĝantoj laŭ la stato de ).

# Betzdorf (*Betzder*) ( loĝantoj)
# Biwer ()
# Flaxweiler (*Fluessweiler*) ()
# Grevenmacher (*Gréiwemaacher*) ()
# Junglinster (*Jonglënster*) ()
# Manternach ()
# Mertert (*Mäertert*) ()
# Wormeldange (*Wuermer*) ()

## Notoj 
Grevenmacher
Viktor Dániel

**DÁNIEL Viktor** (da:niel) estis hungara, poste rumania hungara instruisto naskiĝinta en Braŝovo la 26-an de aŭgusto 1884 kaj mortinta en Koloĵvaro la 13-an de decembro 1984.
## Kariero
Viktor Dániel studis en Braŝovo, en reformita kolegio de Koloĵvaro kaj havigis diplomon de instruisto pri hungara kaj germana lingvoj en la Universitato de Koloĵvaro. Li ekinstruis en Kolegio Székely Mikó en Sepsiszentgyörgy en 1907. Poste li vivis por jaroj en Vieno, Berlino, Parizo. Reveninte, li denove instruis en mezlernejo kaj publikis en la gazetoj *Remény*, *Székely Nép*, *Pásztortűz* kaj en la pedagogia revuo *Országos Középiskolai Tanáregyesület Közlönye*. 
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Daniel, V.
Kantono Remich

La **kantono Remich** laŭ areo estas la dua plej malgranda el la dek du kantonoj de la Grandduklando Luksemburgio. Ĝi situas en la pleja sudoriento de la lando kaj limas norde je la kantono Grevenmacher, oriente je la federaciaj landoj Rejnlando-Palatinato kaj Sarlando de Germanio, sude je la francia regiono Loreno kaj okcidente je la kantonoj Esch-sur-Alzette kaj Luksemburgo.

## Administra divido 
La kantono Remich ampleksas ok komunumojn (nombroj de loĝantoj laŭ la stato de ).

# Bous-Wadbredimus (*Bous-Waldbriedemes*) ( loĝantoj)
# Dalheim (*Duelem*) ()
# Lenningen (*Lenneng*) ()
# Mondorf-les-Bains (*Monneref*) ()
# Remich (*Réimech*) ()
# Schengen (), la 1-an de Januaro 2012 kreita el
#* Schengen,
#* Burmerange kaj
#* Wellenstein
# Stadtbredimus (*Stadbriedemes*) ()

## Diversaĵoj 
La loĝloko Schengen internacie konatiĝis pro la eŭropa interŝtata traktato de Schengen, kiu forigis ŝtatliman kontrolon de personoj veturantaj trans ŝtatlimoj inter la traktataj ŝtatoj. En la loĝloko Dalheim loĝas la esperantistoj Brian Moon kaj ĝis sia morto en 2022 loĝis Claude Nourmont, ekde sia juneco aktivaj en la gvidaj organoj de unue TEJO kaj poste UEA, kaj kompreneble ankaŭ en la nacia Esperanto-movado.

## Notoj 
Remich
Lajos Dávid

**Lajos Dávid**

* Lajos Dávid (apotekisto)
* Lajos Dávid (matematikisto)
* Lajos Dávid (tablotenisisto)
ISO 3166-2:LU

**ISO 3166-2:LU** estas subaro de la normo ISO 3166-2 rilate Luksemburgon. La kodojn havas dek du kantonoj. Ĉiu kodo konsistas el du partoj, apartigitaj per streketo. La unua estas LU, la ISO 3166-1 dulitera (alpha-2) kodo de Luksemburgo. La dua parto estas du literoj.

## Kodoj por Luksemburgo 
### Eksaj kodoj 
Antaŭ 2015, ISO 3166-2:LU enhavis la kodojn por 3 distriktoj. La distriktaj kodoj nun estas eksaj:

## Kodoj por najbaraj ŝtatoj 
* Belgio — ISO 3166-2:BE (okcidente kaj norde),
* Germanio — ISO 3166-2:DE (oriente),
* Francio — ISO 3166-2:FR (sude).

## Vidu ankaŭ 
* Administra divido de Luksemburgo
* .lu

## Referencoj 
LU
Erzsébet Bíró

**BÍRÓ Erzsébet** (bi:ro:), edzino de *Leó Davida* estis hungara altlerneja profesorino, laŭreato de Kossuth-premio (1951) naskita en Petek la 15-an de februaro 1896 kaj mortinta en Budapeŝto la 15-an de decembro 1976.

## Kariero
Erzsébet Bíró studis kemion kaj biologion en la Universitato de Budapeŝto. Inter 1919–195 ŝi instruis en la porvirina gimnazio Erzsébet, pli poste en Porfraŭlina Gimnazio Blanka Teleki en Budapeŝto. Ekde 1951 ĝis 1962 ŝi estis katedrestrino ĉe la Instituto pri Centra Pedagoga Pluinstruado. Ekde 1960 por 15 jaroj ŝi estis prezidanto de la Komitato de Landa Mezlerneja Studkonkurso pri Kemio. Ŝi verkis lernolibrojn. 

## Verko
**A kémiatanítás az általános iskolában* (Bp., 1957, 1958, 1959).  

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj instruistoj
Administra divido de Luksemburgo

eta|210px|administra divido de Luksemburgo en 100 komunumojn
La **Grandduklando Luksemburgo** estas administre dividata en dek du kantonojn. La dek du kantonoj pludividiĝas en sume 100 komunumojn, kiuj plejparte konsistas el po pluraj loĝlokoj.

Ĝis la 3-a de oktobro 2015 krome ekzistis la jenaj tri distriktoj:

* Distrikto Luksemburgo 
** Kantono Capellen
** Kantono Esch-sur-Alzette
** Kantono Luksemburgo
** Kantono Mersch
* Distrikto Diekirch
** Kantono Clervaux
** Kantono Diekirch
** Kantono Redange
** Kantono Vianden
** Kantono Wiltz
* Distrikto Grevenmacher
** Kantono Echternach
** Kantono Grevenmacher
** Kantono Remich

## Vidu ankaŭ 
* ISO 3166-2:LU

## Eksteraj ligiloj 
* reta mapo de Luksemburgo
1089 Tama

'*1089 *Tama*** estas malgranda hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Flora familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japana astronomo Oikawa Okurō elde la Observatorio de Tokio.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la rivero Tama, kiu fluas apud Tokio.

## Satelito 
Asteroida satelito estis malkovrita per analizo de ĝia luma kurbo, inter la  kaj la  far de Raoul Behrend, René Roy, Claudine Rinner, Pierre Antonini, Petr Pravec, Alan W. Harris, Stefano Sposetti, Russell I. Durkee, kaj Alain Klotz.
Ĝi estis anoncita la .

Tiu satelito nomita per **S/2003 (1089) 1*' havas diametron de ĉirkaŭ 7,33&nbsp;km kaj orbitas je 20,7 ± 1,3&nbsp;km de la centra korpo en reciproke ligita rotacio (16,44 horoj).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  Lumaj kurboj de 1089 Tama dum kaj maldum la eklipsoj
*  (1089) Tama: kompilata by Wm. Robert Johnston

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Okurō Oikawa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1927
Japania pieriso

La **japania pieriso** () estas planto el (erikacoj), indiĝena en orienta Azio kaj Japanio, sed dismonde kultivata en ĝardenoj.

## Priskribo 
*Pieris japonica* estas arbusto kun alternaj, simplaj folioj, sur rompiĝemaj tigoj. La floroj estas blankaj, floras en frua printempo.
La konsumado de la planto estas venena por homo kaj besto. 

## Referencoj 
Kategorio:Erikacoj
1090 Sumida

'*1090 *Sumida''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japana astronomo Oikawa Okurō elde la Observatorio de Tokio.

Ĝi estis sendepende remalkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth, kiu anoncis pli frue ties malkovron.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la rivero Sumida, kiu trafluas Tokion.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Okurō Oikawa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1928
Encephalitozoon intestinalis

***Encephalitozoon intestinalis*** estas parazito el familio *Unikarjonedoj*, el genro *Encephalitozoon*. Ĝi povas kaŭzi mikrosporidiozon.

Ĝi estas grava pro tio, ke ĝi havas la plej malgrandan genomon inter la esploritaj organismoj (2010), enhavante nur 2,25 milionojn da bazaj paroj. La genomo estis komplete sekvenciita en 2010.

Kategorio:Fungoj
Kategorio:Parazitoj
Telekio

***Telekio*** estas genro de florplantoj el la familio de asteracoj. La specioj kreskas en la eŭropaj montaroj Alpoj kaj Karpatoj.

La genron malkovris Johann Christian Gottlob Baumgarten, kiu esploris la faŭnon de la Karpatoj, per mecenata monapogo de la hungara grafa Teleki-familio. Li nomumis la genron honore al tiu familio.

Specioj:
* *Telekia speciosa*
* *Telekia cordifolia*
* *Telekia speciosissima*

## Referencoj 
Kategorio:Asteracoj
Kategorio:Plantoj de Eŭropo
Transkejo

**Transkejo** (signife *la areo trans la Rivero Kejo*), oficiale **Respubliko de Transkejo** (en Kosa lingvo *iRiphabliki yeTranskei*), estis Bantustano organizita por membroj de specifa etneco kaj teorie parlamenta demokratio en sudorienta regiono de Sud-Afriko. Ties ĉefurbo estis Mthatha, kutime literumata kiel 'Umtata' ĉe mapoj kaj en anglalingva materialo.eta|dekstra|350ra|Transkejo reprezentis gravan precedencon kaj historian referencpunkton por la sudafrika politiko de apartismo kaj "separata disvolviĝo" en kio estis la unua el kvar teritorioj deklaritaj sendependaj. Tra ties ekzisto ĝi restis internacie neagnoskata, diplomatie izolata, politike nestabila *de facto* unupartia ŝtato, kiu eĉ rompis rilatojn kun Sudafriko, la ununura ŝtato kiu agnoskis ĝin kiel politika ento. En 1994 ĝi estis reintegrita al ties granda najbaro kaj ekiĝis parto de Orienta Kablando.

## Notoj 
Kategorio:Eksaj respublikoj de Afriko
Kategorio:20-a jarcento en Sud-Afriko
Kategorio:Geografio de Sud-Afriko
Kategorio:Bantustanoj
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1976
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1994
Listo de komunumoj en Colima

La meksika federacia subŝtato **Colima** situas en la centra-okcidenta parto de Meksiko. En ĝi ekzistas 10 komunumoj.

## Vidu ankaŭ 
* Colima


Colima
Kantono Redange / Redingen

La **kantono Redange / Redingen** situas en la okcidento de la Grandduklando Luksemburgio. Ĝi norde limas je la kantono Wiltz, oriente je la kantonoj Diekirch kaj Mersch, sude je la kantono Capellen kaj okcidente je Belgio.

## Administra divido
La kantono Redingen ampleksas dek komunumojn (nombroj de loĝantoj laŭ la stato ).

# Beckerich (*Biekerech*) ( loĝantoj)
# Ell ()
# Groussbus-Wal ()
# Préizerdaul ()
# Rambrouch (*Rammerech*)) ()
# Redange (*Réiden op der Atert*) ()
# Saeul (*Sëll*) ()
# Useldange (*Useldéng*) ()
# Vichten (*Viichten*) ()

## Notoj
Redingen
Nemeo

**Nemeo** estas fama greka urbo proksime de la istmo de Korinto, en la antikva Argolando, en Peloponezo.

## Ruinoj de la templo 
eta|maldekstra|180px|La istmo de Korinto
eta|maldekstra|180px|La ruinoj de la templo de Zeŭso

Dediĉita al Zeŭso, kvar jarcentojn antaŭ Kristo, la templo montras ok kolonojn restarigitajn.

## La fama leono 
Heraklo mortigis la leonon, kiu terurigis la loĝantojn de la valo de Nemeo. Tio okazis, kiam li plenumis la unuan el la dek du laboroj por Eŭristeo, reĝo de Tirinto.

## La nemeaj ludoj 
Survoje al Nemeo,, Heraklo estis gastigata ĉe malriĉa terkulturisto nomata Molorĥos. La gastiganto pretiĝis mortigi virŝafon por la bankedo. Tiam Heraklo petis de li, ke li atendu tridek tagojn. Post tiu tempo, ili povos manĝi ĝin kune. Se li ne revenos akurate, Molorĥos oferos ĝin al la dioj. Kiam estis pasigita la tempo, Molorĥos estis tuj buĉonta la beston, kiam li vidis Heraklon portante surdorse la felon de la leono. Tiun tagon Heraklo dediĉis al la dio Zeŭso. La Nemeaj Ludoj estis organizataj kiel datreveno de tiu okazaĵo.

Hodiaŭ estas videbla la stadio, kie estas reorganizitaj la ludoj.

## Referencoj 
Kategorio:Korintio
Kategorio:Urboj de Antikva Grekio
Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Grekio
Armería

**Armería** estas unu el la 10 komunumoj de la meksika subŝtato Colima, kiu situas en la centro-okcidenta parto de Meksiko ĉe la pacifika oceano, ĉirkaŭ 500 kilometroj okcidente de la urbo de Meksiko (aere). La ĉefurbo de la komunumo ankaŭ nomiĝas **Armería**. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 06001.

**Armería** signifas en la hispana "armilejo".

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 24.939 loĝantojn. El tiuj estis 12.326 viroj kaj 12.613 virinoj. La komunumo havas surfacon de 341,6&nbsp;km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 30 metroj super la marnivelo.

En Armería ekzistas 39 tiel nomataj loĝlokoj (laŭ INEGI statistike por urboj, vilaĝoj kaj domaroj). La ĉefaj estas Armería, Cofradía de Juárez, Rincón de López kaj Cuyutlán.
* La ĉefurbo Armería situas ĉirkaŭ 55 kilometroj sude de la urbo Colima, la ĉefurbo de la provinco. Tien kondukas la federaciaj stratoj 110 kaj 200 kaj krome ekzistas rapidstrato Colima - Manzanillo. Ĉefaj ekonomiaj aktivaĵoj estas la agrikulturo, komerco, bestbredado, komerco kaj servoj (ĉefe turismo).
* Cofradía de Juárez estas vilaĝo, kiu situas ĉirkaŭ 5 kilometroj for de Armería,
* Cuyutlán (en la navatla lingvo nukso de la palmo) estas turisma vilaĝo ĉirkaŭ 14 kilometroj sude de Armería. La vilaĝo situas ĉe la samnoma lageto ĉe la pacifika oceano. Ĉefaj ekonomiaj aktivaĵoj estas la salproduktado, komerco kaj turismo. En Cuyutlán ekzistas salmuzeo, kiu informas pri la paŝoj por produkti salon.
* Rincón de López situas ĉirkaŭ 17 kilometroj norde de Armería.

## Klimato 
En la komunumo jare falas averaĝe 800&nbsp;mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas .

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 23640 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 93 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,39 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
*Armería en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Colima
Blanka Teleki

[eta|dekstra|memoraĵo en [Parizo (37 strato de Vaugirard)]]
**TELEKI Blanka** grafino, estis hungara edukpolitikistino naskita en Kővárhosszúfalu la 5-an de julio 1806 kaj mortinta en Parizo la 23-an de oktobro 1862. Ŝi estis la pli aĝa fratino de verkistino, grafino Emma Teleki, onklino de verkistino Antonia De Gerando.

## Kariero 
Grafino Blanka Teleki estis pioniro de la virinedukado en Hungario. Ŝi studis pentradon en Munkeno kaj Parizo, skulptadon en Buda ĉe István Ferenczy (skulptisto). Al influo de sia onklino Teréz Brunszvik ŝi elektis kiel vivcelo la virinedukadon. En 1846 ŝi fondis en Pest (urbo) hungarlingvan instituton por fraŭlinoj kun sistemo de fakinstruistoj (hungara lingvo kaj historio Pál Vasvári, natursciencoj: János Hanák, pedagogino: Klára Leövey ktp.). Tiu estis la unua mezgrada fraŭlinlernejo en Hungario. La instituto je la fino de 1848 disiĝis. Kune kun Klára Leövey ŝi rifuĝis al Debrecen, Nagyvárad, poste al Szeged kaj ili helpis la vunditajn soldatojn. Post la liberecbatalo ili kaŝigis rifuĝintojn, havis rilatojn kun eksterlandaj revoluciuloj. La polico de Vieno kaptis ŝian korespondadon kaj oni kondamnis ŝin al 10 jara malliberejo, el kiu ŝi pasigis kvin en Brünn, Olmütz kaj Kufstein. Post sia liberiĝo (1857) – malsane – ŝi iris Aŭstrion, Germanion, fine Parizon.

## Memorigiloj 
Multe da lernejoj prenis la nomon Teleki Blanka.

## Fonto 
*Magyar Életrajzi Lexikon
[eta|maldekstre|Portreto pri Blanka Teleki fare de [Jakab Marastoni]]

Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj grafoj
1091 Spireo

**1091 Spireo** estas malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Cibela grupo.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la planto Spireo (el la familio de la *Rozacoj*).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1928
Kantono Nuits-Saint-Georges

La **kantono Nuits-Saint-Georges** () estas franca kantono lokita en la departemento Côte-d'Or kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi estas unu el la 5 kantonoj de la arondismento de Beaune sed kelkaj komunumoj apartenas al arondismento Dijon. Ĝia ĉefurbo estas Nuits-Saint-Georges. Ĝis 2015 la tuta kantono partoprenis en la komunumaro : "Communauté de Communes du Pays de Nuits Saint Georges".

## Komunumoj 
Apartenas al la kantono Nuits-Saint-Georges la jenaj 34 francaj komunumoj (25 komunumoj apartenas al la arondismento Beaune kaj 9 komunumoj al la arondismento Dijon) :

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Côte-d'Or
* Komunumoj de Côte-d'Or

Nuits-Saint-Georges
Flavbrova emberizo

eta|*Emberiza chrysophrys*

La **Flavbrova emberizo**, *Emberiza chrysophrys*, estas birdo de la grupo de emberizoj el la ordo de paseroformaj birdoj kaj genro de la familio de Emberizedoj kiu iam estis enmetitaj en Fringedoj.

Ĝi reproduktiĝas en orienta Siberio, kaj estas migranta specio, kiu vintrumas en centra kaj suda Ĉinio. Ĝi estas tre rara vaganto en okcidenta Eŭropo.

La Flavbrova emberizo reproduktiĝas en tajgo. La ino demetas kvar ovojn en arba nesto. En naturo la dieto de plenkreskulo konsistas el semoj, sed ili manĝigas idojn per insektoj.

Tiu birdo estas pli malgranda ol la Kanemberizo, sed relative grandkapa. La supraj partoj estas brunaj kaj tre striecaj, kaj la subaj partoj estas blankaj kun oranĝeca nuanco en flankoj kaj iome da fajna malhela strieco en brusto. Ties fortika beko estas rozkolora kun grizeca supra makzelo. La kruroj estas ruĝecaj.

La reprodukta masklo havas **nigran kapon kun blankaj kronostrio kaj mustaĉaj strizonoj kaj gorĝareo**. Estas **brilflava superokula strio** (de kio venas kaj la komuna nomo kaj la latina scienca nomo) kiu finas blanke. Inoj kaj junuloj havas pli mildan kapobildon, kun bruna anstataŭ nigra, kaj povas esti konfuzata kun la Malgranda emberizo; tamen ĉiam estas iom da flava en superokula strio (brovo), same kiel almenaŭ nuanco de blanka strio en krono. Ĉiaj plumaroj montras la tri helajn zonojn de kapobildo (krono, brovo kaj mustaĉa) krom blanka makuleto fine de orelareo.

## Referencoj 
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Emberizedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Arbaremberizo

[eta|*Emberiza rustica* - [MHNT]]

La **Arbaremberizo**  aŭ Rustika emberizo, *Emberiza rustica*, estas birdo de la grupo de emberizoj el la ordo de paseroformaj birdoj kaj genro de la familio de Emberizedoj kiu iam estis enmetitaj en Fringedoj.

Ĝi reproduktiĝas en nordaj Eŭropo (Svedio, Finnlando kaj norda Rusio) kaj Azio. Ĝi estas migranta specio, kiu vintrumas en sudorienta Azio, Japanio kaj orienta Ĉinio kien ĝi moviĝas al terkultivejoj, deciduaj arbaroj, koniferaj kaj miksitaj. Ĝi estas rara vaganto en okcidenta Eŭropo.

Ili reproduktiĝas en humida arbaro de koniferoj. La ino demetas 4-6 ovojn kiuj estas bluec- aŭ grizverdecaj kun grizbrunaj punktoj en bulforma nesto en arbusto aŭ surgrunda farita el herboj kaj arbaraj grunderoj. La reprodukta sezono estas ĉefe ĉirkaŭ junio.

Ties natura manĝo konsistas el insektoj dum idomanĝigado kaj for de la reprodukta sezono semoj.

Tiu palearktisa birdo estas simila laŭ grando al la Kanemberizo. Ĝi havas blankajn subajn partojn kun ruĝecaj flankoj, rozkoloraj kruroj kaj suba makzelo, dum supra estas grizbruna, pli malhela somere. La somera masklo havas **nigran kapon kun blankaj gorĝo kaj superokula strio kaj ruĝecan brustozonon**. La pugo estas bruna kaj la vosto brunnigreca.

La ino havas tre striecan brunajn dorson kaj vizaĝon kun blankecaj superokula kaj mustaĉa strioj krom gorĝareon. Ŝi similas inon de Kanemberizo, sed havas ruĝecan flankan striecon, brunan nukon kaj rozkoloran, ne grizan, suban makzelon. Ĉiaj plumaroj montras malgrandan blankam makuleton fine de orelareo.

La alvoko estas distinga *zit*, kaj la kanto estas melankolia *delii-deluu-delii*.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Malplej Zorgiga.
* OBC  11 fotoj (vidu menuon sube)

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Emberizedoj
Kategorio:Palearktisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Ventriklo

La medicina faktermino **ventriklo** (el la latina *ventriculus* "malgranda ventro") estas uzata por diversaj organaj partoj, kiuj havas/formas korpan kavaĵon = ventriklon, ĉambron, ĉambreton:

**Ventriculus cordis* = dekstra kaj maldekstra **kora ventriklo**
**Ventriculus cerebri* = cerba ventriklo
***Ventriculus lateralis*
***Ventriculus tertius*
***Ventriculus quartus*
**Ventriculus laryngis* = laringa ventriklo

## Vidu ankaŭ
* Trabeklo
* Stomako ( *ventriculus)*

Kategorio:Anatomio
Kategorio:Medicina terminologio
1093 Freda

'*1093 *Freda'''* estas granda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Benjamin Jekhowsky elde la observatorio de Alĝero.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la francan inĝenieron pri minejoj *Fred Prévost'', meceno por la Fakultato pri natursciencoj de Bordeaux.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Benjamin Jekhowsky
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1925
Luigi Volta

Li estis la nepo de la itala fizikisto Alessandro Volta.

En 1898 li ricevis diplomon pri matematiko en la Universitato de Pavio. Post mallongaj lernoservoj en Milano, Torino kaj Hejdelbergo, li estis akceptita en la Latituda Internacia Observatorio de Carloforte en Sardio. Tie li faris mezuroj pri terfiziko.

En 1925 li iĝis profesoro en la Universitato de Torino kaj direktoro de la Observatorio de Torino en Pino Torinese ĝis 1941, kiam li transloĝiĝis al Milano, por labori en la observatorioj de Brera kaj de Merate. Elde la observatorio de Torino li malkovris 5 asteroidojn.

Li emeritiĝis en 1951.

Li estis prezidento de la Itala Societo de Astronomio.

## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Luigi Volta

## Eksteraj ligiloj 
*  -  Mallonga historio de la observatorio de Torino

Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Coquimatlán

**Coquimatlán** estas unu el la 10 komunumoj de la meksika subŝtato Colima, kiu situas en la centro-okcidenta parto de Meksiko ĉe la pacifika oceano, ĉirkaŭ 500 kilometroj okcidente de la urbo de Meksiko (aere). La ĉefurbo de la komunumo ankaŭ nomiĝas **Coquimatlán**. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 06004.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 17363 loĝantojn. El tiuj estis 8618 viroj kaj 8745 virinoj. La komunumo havas surfacon de 320,2&nbsp;km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 230 metroj super la marnivelo.

## Klimato 
La averaĝa jara temperaturo estas .

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 15819 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 16 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,1 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
*Coquimatlán en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Colima
Dilma Rousseff

**Dilma Vana ROUSSEFF** (IPAˈdʒiwmɐ χuˈsɛf), naskita la 14-an de decembro, 1947 en Belo Horizonte, Minas-Ĝerajso, Brazilo) estas brazila ekonomisto, politikisto kaj eks-prezidanto de Brazilo, kiu regis de 1-a de januaro de 2011 ĝis ŝia elpostenigo la 31-a de aŭgusto de 2016. Ŝi estis la unua virina Prezidanto de Brazilo.

En junio 2005 kiam, tiam, la Prezidanto Luiz Inácio Lula da Silva nomumis ŝin kiel sia prezidenteca stabestro, tiam ŝi fariĝis la unua virino kiu okupas tian postenon. Lula proponis ŝin kiel sian posteulon en la prezidanteco de la respubliko, kaj ŝi venkis en la balotado de 2010.

## Biografio 
Dilma estas la filino de bulgara enmigrinto kaj brazila instruistino, kaj ŝi edukiĝis en mezklasa familio. Ŝi interesiĝis pri socialismaj idealoj en junularo, nelonge post kiam la brazila milita puĉo de 1964.

Fariĝinta batalemulo, ŝi aliĝis al organizaĵoj kiuj favoris armitan lukton kontraŭ la Brazila militista diktaturo, kiel la Nacia Liberiga Komando (*Comando de Libertação Nacional*, COLINA) kaj la Palmaresa Armita Revolucia Avangardo (*Vanguarda Armada Revolucionária Palmares*, VAR-Palmares). La diktaturo enkarcerigis ŝin dum preskaŭ tri jaroj, unue en *Operacio Bandeirante*, dum kiu ŝi suferis brutalan torturon, kaj poste en la iom ironie nomita Departemento de Politika kaj Socia Ordo (*Departamento de Ordem Política e Social*, DOPS).

Ŝi rekonstruis sian vivon en Suda Rio-Grando, kie — kune kun Carlos Araújo, sia kunulo dum pli ol tridek jaroj — ŝi helpis en la formado de la Demokrata Laborista Partio (PDT). Rousseff aktive partoprenis en kelkaj balotkampanjoj antaŭ forlasi la PDT en 1980 por fariĝi unu el la fondintoj de la Partio de la Laboristoj (PT).

## Publika servado 
Dum la urbestreco de Alceu Collares el 1986 ĝis 1988 ŝi estis urbsekretario en la prefektura estraro de Porto-Alegro. El 1991 ĝis 1993, post kiam Collares fariĝis Guberniestro de Suda Rio-Grando, ŝi estis prezidanto de ĝia ekonomia kaj statistika organizaĵo *Fundação de Economia e Estatística Siegfried Emanuel Heuser*, FEE. Poste ŝi servis kiel Ŝtatsekretario por Minoj kaj Energio (1999 al 2002) dum la guberniestreco de Olivio Dutra., kaj en novembro 2010 la anglalingva periodaĵo *Forbes* rangis ŝin kiel la 16a plej potenca persono en la mondo.

## Prezidenteco 
Dilma estis proponita de Lula da Silva kiel kandidato de ilia partio al la prezidentbalotoj de la jaro 2010. En la unua voĉdono, ŝi alvenis ĉekape, sed sen absoluta plimulto. La 30-an de oktobro, en la dua voĉdono, ŝi venkis, kaj tial estis elektita nova prezidento de la lando. Ŝi enposteniĝis en la 1-a de januaro 2011.

Ŝi estis elpostenigita la 31-a de aŭgusto de 2016. La vicprezidento Michel Temer fariĝis la nova prezidento ekde tiam.

## Notoj 
Kategorio:Registarestroj
Kategorio:Prezidantoj de Brazilo
Kategorio:Brazilaj politikistoj
Elapereco

En scienco kaj filozofio, **elapereco** estas la apereco de novaj kvalitoj de komplika sistemo kiu aperas per la interagado de multaj pli simplaj partoj.

[eta|dekstra|260px|La komplikaj [simetrio|simetriaj formoj de neĝflokoj ekzemplas elaperecon en fizika sistemo.]]

## Specoj de elapereco 
### Malforta elapereco 
Malforta elapereco temas pri kvalitoj, kiuj aperas nur ĉe sufiĉe alta nivelo de komplikeco, sed kiuj tamen eksplikeblas per la agadoj de la individuaj partoj. Ekzemple, en statistika mekaniko, oni povas priskribi la staton de iu tuta sistemo per tiel malmikroskopaj trajtoj kiel temperaturo aŭ premo. Kvankam tiuj trajtoj ne priskribas la individuajn molekulojn, oni teorie povus kalkuli tiujn trajtojn, se oni scius sufiĉajn informojn pri ĉiu molekulo en la sistemo. Do, malforte elapereca trajto estas resumo de la agado de multaj sistempartoj ĉe pli granda nivelo de organizeco.

### Forta elapereco 
Forta elapereco temas pri sistemoj, kiuj havas siajn proprajn kaŭzajn agpovojn preter la agpovo de siaj partoj. Tiu ĉi speco de elapereco estas pli debatebla ol malforta elapereco. Stariganoj de la ekzisteco de forta elapereco postulas, ke por almenaŭ iuj komplikaj sistemoj, ekzistas iuj trajtoj, ke ne determinatas per la agado de la individuaj sistempartoj, sed apartenas al la tuta sistemo mem. T.e., ili diras ke tia sistemo estas pli ol la sumo de siaj partoj. Fort-elaperecistoj kutime malakceptas reduktistaj metodoj kaj favoras holismo.

## Vidu ankaŭ 
* Abiogenezo
* Determinismo
* Dinamika sistemo (angle)
* Elaperismo (angle)
* Epifenomeno (angle)
* Holismo
* Kaŭzeco (angle)
* Komplikeco
* Komplika sistemo (angle)
* Konektismo (angle)
* Mem-organizado (angle)
* Mikrostato (angle)
* Reduktismo
* Svarminteligenteco (angle)
* Ĥaosoteorio


Kategorio:Scienca terminologio
Kategorio:Ĥaosoteorio
Kategorio:Metafiziko
Kategorio:Sciteorio
Terereo

La ***terereo*** (aŭ malvarma mateo; de la gvarania lingvo *tereré*) estas refreŝiga trinkaĵo konsumata en Paragvajo, en la nordoriento de Argentino kaj en Brazilo. Ĝi konsistas el miksaĵo de malvarma akvo kun ilekso (hispane *yerba mate*, portugale *erva-mate*). Krom ĉi tiuj ingrediencoj, oni povas almeti aliajn herbojn, ekzemple: mento, pipromento aŭ regionaj herboj. Malvarma mateo estas uzata por mildigi senton de varmo, kiam la temperaturo estas tro alta.

Trinkado de malvarma mateo estas grupa okazaĵo, ĝi estas sinonimo de amikeco. Ĝi kunvenigas amikojn, familianojn, parojn, k.t.p.

eta|200ra| Viro trinkas terereon

## Vidu ankaŭ 
* Mateo (teo)
* Paragvajo
* Paragvaja ilekso
* Provinco de Misiones

Kategorio:Teoj
Kategorio:Brazila kuirarto
Kategorio:Paragvaja kuirarto
Kategorio:Argentina kuirarto
Trenčianske Bohuslavice

**Trenčianske Bohuslavice** (hungare *Bogoszló* [bogoslO]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Trenčianske Bohuslavice situas laŭ dekstra bordo de Váh (kontraŭe Beckov troviĝas), laŭ ĉefvojo kaj fervojo Bratislavo-Trenčín. Nové Mesto nad Váhom troviĝas je 4&nbsp;km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko kaj bronzepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1208 en latina formo *"villa Buczlai"*. En 1598 oni komputis tie 20 domojn. En 1784 loĝis tie 207 vilaĝanoj (44 familioj) en 29 domoj, en 1828 300 vilaĝanoj en 39 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Boguszlavic(z)*. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en  Bogoszló 465 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Trenčín, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Trenčianske Bohuslavice 932 homoj, (911 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* kapelo

Kategorio:Municipoj en distrikto Nové Mesto nad Váhom
Vaďovce

**Vaďovce,** hungare **Vagyóc** [vadjOc], germane **Wädowitz** [vedovic] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
300ra|eta|Vaďovce situas en la plej griza parto

## Situo 
Vaďovce situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Ĉeĥio-Nové Mesto nad Váhom. Stará Turá troviĝas je 6, Nové Mesto nad Váhom kaj Myjava je po 15&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1392 en necerta formo *"Wath"*, en 1419 laŭ tiama hungara ortografio *"Vagyouch"*. En la 16-a jarcento rifuĝintaj kroatoj alvenis. En 1753 oni komputis tie 160 familiojn. En 1779 kaj en 1876 incendioj okazis. En 1787 loĝis tie 857 vilaĝanoj en 114 domoj, en 1828 1050 vilaĝanoj en 150 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Vagyóc 1162 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Miava, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Vaďovce 672 homoj, (646 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika malfrugotika preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo de 1427, turo alkonstruiĝis en 1770, post 9 jaroj barokiĝis

## Eksteraj ligiloj 
* Vaďovce sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Nové Mesto nad Váhom
Marcel Jullien

eta|218px|Marcel JULLIEN kun verda stelo

**Marcel JULLIEN** (naskiĝis la 16-an de januaro 1906 kaj mortis en junio 1985) estis franca instruisto de matematiko kaj Esperantisto, loĝinta en Aix-en-Provence, kie li estis tre estimata E-a aktivulo.

## Biografio 
### Infanaĝo en Vaŭkluzo 
Marcel JULLIEN naskiĝis en kamparana familio, kies li estis la unua infano. Li estis bona lernanto tiam li lernadis kaj samtempe helpis hejme dum la feriaj tagoj. Li sukcesis ĝis iĝi instruisto.

Por lia unua posteno, li instruis matematikon ĉe la fama *liceo Carnot* en Tunizo de 1931 ĝis 1939.

Dum kaj post la dua milito, li instruis en Aix-en-Provence ĉe la *liceo Mignet* ĝis iĝi emerito

### Esperanta loka agado 
Li lernis Esperanton por partopreni la 42-an Universalan Kongreson de Esperanto en Marsejlo en 1957.

Li iĝis tre granda aktivulo ĉe la aiksa Esperanta klubo. Li esperantigis kelkajn lernantojn kiuj iĝis famaj :
Claude Nourmont, Renée Triolle, Michel Duc Goninaz...

Tre nature li iĝis Civitano de la Mondo. Li havis ankaŭ alian ŝatokupon: la Disdona ekonomio.

### Verkado 
Li faris multajn tradukojn el la franca kaj el la provenca lingvoj sed tiuj verkoj neniam estis eldonitaj.

## Eksteraj ligiloj 
* http://aiks.eo.free.fr (grupo de aiksaj esperantistoj)
* http://www.recim.org/cdm/civitano.htm (reto de la Civitanoj de la Mondo)
* http://fr.wikipedia.org/wiki/Citoyens_du_Monde_%28association%29 (pri Civitanoj de la Mondo _ franca kaj aliaj lingvoj)
* http://economiedistributive.free.fr/spip.php?rubrique25

Kategorio:Francaj esperantistoj
Višňové (distrikto Nové Mesto nad Váhom)

**Višnové** (hungare *Alsóvisnyó* [alŝOviŝnjO], germane *Wischenau*) estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Višnové situas laŭ rojo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Ĉeĥio-Nové Mesto nad Váhom. La lasta urbo kaj Myjava troviĝas en distancoj 15&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1392. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Alsóvisnyó 334 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto Myjava, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Višnové 187 homoj, (185 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* proksime troviĝas burgo Čachtice.

Kategorio:Municipoj en distrikto Nové Mesto nad Váhom
Aoraki

eta|dekstra|250px
**Aoraki** aŭ en la angla monto **Cook** [kuk] estas la plej alta monto en Novzelando, kaj atingas alton de 3724 m.
Ĝi situas en Sudaj Alpoj, la montara teritorio kiu etendas laŭlonge de la Suda Insulo. Ĝi estas populara allogaĵo por turismo, kaj interesega defiaĵo por montogrimpistoj. Aoraki aŭ Monto Cook konsistas el tri montopintoj deklive iome al sudo kaj oriento, nome Low Peak, Middle Peak kaj High Peak, kun la Tasmana Glaĉero oriente kaj la Glaĉero Hooker okcidente.

## Notoj 
Kategorio:Montoj en Nov-Zelando
Zemianske Podhradie

**Zemianske Podhradie** (hungare *Nemesváralja* [nemeŝvAralja]) estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Zemianske Podhradie situas en valo, laŭ traira flankovojo. Nové Mesto nad Váhom troviĝas je 10, Ĉeĥio je 7&nbsp;km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la pratempoj. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1397 en slava formo *"Podhrady"*. En 1598 oni komputis tie 22 domojn. En 1784 loĝis tie 886 vilaĝanoj (178 familioj) en 149 domoj, en 1828 823 vilaĝanoj en 111 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Nemes-Podhrágy,* poste ĝi ricevis plenan hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Nemesváralja 832 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Trenčín, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Zemianske Podhradie 780 homoj, (767 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* luterana preĝejo de 1801
* renesanca kastelo kun parko el la 17-a jarcento, post 2 jarcentoj klasikismiĝis
* sonorilostablo de 1882

Kategorio:Municipoj en distrikto Nové Mesto nad Váhom