open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tajvana verda kolombo

La **Tajvana verda kolombo** (*Treron formosae*) estas specio de birdo de la familio de Kolombedoj kaj genro *Treron* de verdaj kolomboj, kiu estas disvastigata tra Azio kaj Afriko. Ĝi troviĝas en Tajvano kaj Batanoj en Filipinoj.

Iliaj naturaj vivmedioj estas subtropikaj kaj tropikaj malsekaj arbaroj de malaltaj teroj kaj ruraj ĝardenoj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo.

## Taksonomio 
La specio estis priskribita al la scienco fare de Robert Swinhoe en 1863. La Rjukjua verda kolombo (*T. permagnus*) de la Rjukju-insularo estis iam konsiderata samspecia, kaj ambaŭ specioj estis kunigita kiel la **Fajfa verda kolombo**, sed estis disigita kiel aparta specio fare de la IOK en 2021.

Oni konsideris, ke estas du subspecioj, nome la jenaj: sed kutime kun pli malhela plumaro. Inoj estas de variaj verdaj nuancoj, dum maskloj havas distingan purpur-grizan makulan sur la flugiloj.

eBird priskribas tiun birdospecion jene:

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Tajvano
Kategorio:Birdoj de la Filipinoj
Preĝejo Stefano la 1-a (Telki)

La **preĝejo Stefano la 1-a (Hungario)** estas sakrala historia monumento en vilaĝo Telki (Hungario).

## Historio 
La unua mencio pri benediktana monaĥejo kun preĝejo datiĝas de 1198, supozeble la monaĥejo jam estis preskaŭ centjara. La vilaĝo estis detruita dum la turka regado kaj ĝia preĝejo ankaŭ estis ruinigita en 1543, sed ĝiaj muroj ankoraŭ staris en 1802. Maria Tereza de Aŭstrio invitis germanojn al Telki, kiuj el ruinoj de la mezepoka preĝejo-monaĥejo novan romkatolikan kirkon dediĉitan al Stefano la 1-a (Hungario) konstruis iomete for en 1802, en la sekva jaro ĝi estis konsekrita. La didomo estis difektita dum la 2-a mondmilito. La renovigo okazia en 1948, samtempe la murpentraĵoj de la sanktejo estis repentritaj. Ekde 2005 la preĝejo estas kontinue restaŭrita.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola, sed antaŭe krucifikso videblas. La fasado estas simetria, meze malsupre la enirejo funkcias, pli supre kvarlatera fenestro situas, la plej supre la turo altiĝas. La navo finiĝas en kvarlatera absido, pli mallarĝa kaj malalta, ol la navo. Interne József Ferenc Falconer pentris la altaran bildon, kiu prezentas sanktan reĝon Stefano, konfidantan Hungarion al protekto de Sankta Maria. Menciindas 4 lignaj statuoj pri Sankta Petro, Elizabeto de Hungario, Johano la Evangeliisto kaj Maria Magdala.

En vilaĝo Telki ŝtona kruco gardas iaman lokon de la mezepoka didomo. 

Kermeso okazas en la 20-an de aŭgusto.

## Fontoj 
* katolika leksikono
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
eta|maldekstre|Preĝejo en Telki
Telki
Telki
Gábor Schreiber

**Gábor Schreiber** [ŝrejber], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Schreiber Gábor** estis hungara egiptologo, arkeologo, altlerneja instruisto.

 naskiĝis , li mortis .

## Biografio 
 studis arkeologion ekde 1993 en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Liaj ĉefinstruistoj estis László Kákosy kaj Miklós Szabó (arkeologo). Post 2 jaroj li jam partoprenis en arkeologiaj esploroj en Egiptio. Ekde 2006 li estris la elfosaĵojn, samtempe li komencis instrui en la universitato. Intertempe li akiris sciencan gradon Ph.D. en 2006, lia habilitiĝo okazis en 2018. Li mortis neatendite abrupte.

## Elektitaj libroj 
* *Late Dynastic and Ptolemaic Painted Pottery from Thebes (4th-2nd c. BC)*. (2003)
* *The Mortuary Monument of Djehutymes, II: Finds from the New Kingdom to the Twenty-sixth Dynasty*. (2008)
* *The Tomb of Amenhotep, Chief Physician in the Domain of Amun: Theban Tomb -61-: Archaeology and Architecture*. (2015)
* *The Sacred Baboons of Khonsu: History of a Theban Cult* (2020)

## Fontoj 
* biografio hungare kun fotoj
* biografio hungare kun foto
* datenoj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj egiptologoj
Kategorio:Hungaraj arkeologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Nazario Pardini

**Nazario PARDINI** (naskiĝis  en Arena Metato) estas itala eseisto, poeto kaj blogisto kaj fakulo pri itala literaturo.

## Biografio 
Naskiĝis en 1937, Pardini diplomiĝis kun gradoj en kompara literaturo kaj filozofio ĉe la Universitato de Pizo. 

Li ankaŭ estis instruisto pri itala literaturo kaj faris kritikajn kontribuojn al nuntempa poezio. Li publikigis diversajn poemojn kaj verkojn de literatura kritiko. Li loĝas en Arena Metato, kie li naskiĝis, kaj en Torre del Lago.

## Elektitaj publikaĵoj 
* 2000: ''Si aggirava nei boschi una fanciulla. 45 momenti di un viaggio fantastico, ma poco inverosimile, tra i predicatori dell'Occidente*, ETS
* 2002: *Le simulazioni dell'azzurro - Poesie 1997-2001*, ETS
* 2010: *Canti damore*, Booksprint Edizioni
* 2011: *Riccardo, racconti brevi*, Booksprint Edizioni
* 2013: *Dicotomie*, The Writer
* 2015: *I canti dell'assenza*, The Writer
* 2017: *Di mare e di vita*, éditions Macabor
* 2020: *Nel frattempo viviamo*, Guido Miano Editore
* 2021: *I dintorni della solitudine*, Guido Miano Editore

## Bibliografio 
* *Delos* (Autori contemporanei di fine secolo, 1997, G. Laterza, Bari)
* *Poeti e Muse* (antologie scolastiche, 1995, 1996, Lineacultura, Milano)
* *Blu di Prussia* (Antologie, 1997, 1998)
* *Antologia Poetica Campana* (1999, pages de P. Celentano, A. Malinconico, e Bárberi Squarotti)
* *Storia della letteratura italiana del XX secolo* (1999, Helicon, Arezzo, au soin de G. Nocentini, coll. S. Ramat - N. Bonifazi - G. Luti)
* *Dizionario Autori Italiani Contemporanei* (2001, Guido Miano Editore, Milano)
* *Dizionario degli autori italiani del secondo Novecento* (2001, Edizioni Helicon, Arezzo, a cura di Ferruccio Ulivi, Neuro Bonifazi, Lia Bronzi)
* *L’amore, la guerra* (au soin de Aldo Forbice, Rai – Eri, Radio Televisione Italiana, Roma, 2004)
* *L’evoluzione delle forme poetiche* (Kairòs Edizioni, Napoli, 2013)

## Premioj 
*  *Premio Micheloni, Sirio Guerrieri* en La Spezia
*  *Premio CinqueTerre* en Portovenere
*  *Premio Portus Lunae* en La Spezia
*  *Premio Città di Pontremoli* en Pontremoli
*  *Premio Le Regioni* en Pizo
*  *1° Premio Ponte Vecchio* lifetime award, en Florenco, 2014/2015
*  *Apollinari Diplome* de Facoltà di Scienze della Comunicazione Sociale de Pontifika Salesa Universitato
*  *Premio Le Muse* en Florenco
*  *Premio Mario Tobino'' en Vezzano Ligure

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Officiala pago de Nazario Pardini

Kategorio:Naskiĝintoj en Italio
Kategorio:Italaj eseistoj
Kategorio:Italaj verkistoj
Palestin-Juda Koloniad-Asocio

**Palestin-Juda Koloniad-Asocio** (; konata per sia jida akronimo PICA ( hebree : פיק"א), , ) 

estis fondita en 1924. Ĝi ludis signifan rolon en la aĉetado de tereno kaj la establado de judaj setlejoj en Palestino (kaj do ekonomia subteno de la Jiŝuvo en Mandata Palestino) kaj poste en la Ŝtato de Israelo, ĝis la asocio estis dissolvita en 1957.

## Vidu ankaŭ 
* Ziĥron Ja'akov

## Referencoj 
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1924
Kategorio:Cionismaj organizaĵoj
Kategorio:Organizaĵoj malfonditaj en 1957
Instituto Henri Poincaré

eta|Ĉefa enirejo de la InstitutoLa **Instituto Henri Poincaré** (aŭ **IHP** por ***Institut Henri Poincaré***) estas centra franca instituto pri matematiko kaj teoria fiziko en Parizo. Ĝi estas parto de la Universitato Pierre kaj Marie Curie kaj estas asociita kun la CNRS. Ĝi situas en la kvina arondismento de Parizo sur la monteto Sainte-Geneviève, apud pluraj aliaj parizaj universitatoj.

Ĝia ĉefsidejo situas ĉe 11 Rue Pierre et Marie Curie en Parizo.

## Historio 
La instituto estis fondita en 1928 kun subteno de la Fondaĵo Rockefeller kaj nomita laŭ Henri Poincaré.  La movaj fortoj estis la ĉefaj francaj matematikistoj Émile Borel (la fonddirektoro de la IHP), Jacques Hadamard kaj Émile Picard, same kiel la usona matematikisto George David Birkhoff, kiu laboris en la kampo de dinamikaj sistemoj, kiujn revoluciigis Poincaré. Unu el la motivoj por la fondo estis la bezono atingi aliajn landojn, precipe en teoria fiziko, kaj la deziro por pli bona internacia interkonektado. Aldone al teoria fiziko, probablokalkulo, kiun kultivis Borel,  ankaŭ ludis gravan rolon en la fruaj tagoj. 

Kun la reorganizado de la Universitato de Parizo en la 1970-aj jaroj, la sidejo de IHP estis ĉefe uzata de organizaĵoj ekster la fako. Iniciatoj de diversaj francaj matematikistoj kaj fizikistoj, kiel ekzemple Jean-Pierre Aubin, Bernard Teissier kaj Bernard Julia ( *Raporto Demazure* ) en la 1980-aj jaroj kondukis al ĝia restarigo en 1990, aligita kun la Universitato de Parizo VI kaj samtempe uzata de la CNRS.

## Vidu ankaŭ 
* Analoj Henri Poincaré
* Henri Poincaré
* Émile Borel

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* IHP bonvenon  Instituta hejmpaĝo
* mallonga historio de la Instituto (en la franca, 1993)

Kategorio:Nacia centro pri scienca esplorado
Kategorio:Esploraj institutoj en Francio
Edith Varga

**Edith Varga,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun la plena origina nomo **Varga Edit Mária** estis hungara egiptologo, muzeologo. Ŝia edzo estis László Castiglione.

 naskiĝis  en Madaras, ŝi mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en Budapeŝto en 1949, poste ŝi akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1955. Jam ekde 1954 ŝi havis statuson en Belarta Muzeo (Budapeŝto), ekde 1974 ŝi estris la egiptian branĉon, inter 1988-1994 ŝi estis vicmuzeestro. Ŝi pensiuliĝis en 1994, tamen ĝis sia morto ŝi laboris en la muzeo. En 1959 ŝi studvojaĝis al Egiptio, poste en 1964 ŝi partoprenis en arkeologiaj elfosaĵoj en Egiptio. Supozeble ŝi instruis ankaŭ en la universitato. Ŝi edziniĝis en 1956, vidviniĝis en 1994, dum ŝi naskis filon en 1968. Ŝi ricevis premiojn inter 1972-1999.

## Elektitaj libroj 
* *Egyiptom művészete* (1958)
* *Egyiptomi művészet* (kunaŭtoro, 1963, 1975)
* *Egy évezred a Nílus völgyében* (kunaŭtoro, 1970)
* *Napkorong a fej alatt. Egy egyiptomi sírmelléklet – a hypokephal – kialakulása*(1998)

## Elektitaj tradukaĵoj 
* Anna Maria Liberati-Fabio Bourbon: *Az ókori Róma: birodalom, mely egykor a világ ura volt* (1996)
* :en:Alberto Siliotti: *Egyiptom: templomok, istenek, fáraók* (2009)
* Matthias Seidel-:de:Regine Schulz (Ägyptologin): *Egyiptom* (2013)

## Fontoj 
* membiografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* datenoj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj egiptologoj
Kategorio:Hungaraj muzeologoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Listo de studentoj en Scienca Universitato Loránd Eötvös

* Listo de studentoj en Scienca Universitato Loránd Eötvös (A-K)
* Listo de studentoj en Scienca Universitato Loránd Eötvös (L-Z)

Kategorio:Listoj de homoj
Ziĥron Ja'akov

'''Ziĥron Ja'akov''' (, signifante Memoraĵo de Jakobo) estas granda municipo en Israelo sur la deklivo de la Karmelo, proksime de Ĥajfo.

Ĉi tiu estas unu el la unuaj judaj setlejoj en Eretz Israel (la Lando de Israelo) en moderna historio, fondita en 1882 per mona subteno de Barono Rothschild kaj nomita memore al lia patro Jakobo. Judoj el Rumanio setlis ĉi tie kaj komencis kultivi vinberojn kaj produkti vinon. Zikron Jaakov estas la naskiĝloko de israela vinfarado.

Sur la ĉefa strato de la urbo, malnovaj domoj kun tegolaj tegmentoj kaj kortoj estas ankoraŭ staras kiel hereda konservaĵo.

La ĉefaj turismaj allogaĵoj estas la vinfarejo Carmel Mizrahi (vizito en la kelturneo kaj vingustumado) kaj la parko Gan HaNadiv (ĝardeno de la malavarulo), dediĉita al la memoro de barono Rothschild.

Laŭ la stato de  en la urbo  vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* Turisma Israelo: Zichron Yaakov

Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Municipoj en Israelo
Márton Görgey

**Márton Görgey** [gorgei], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Görgey Márton** estis hungara pastro, kanoniko, preposto. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *görgői kaj toporci*, lia familia nomvarianto estis *Görgei*.

 naskiĝis  en Pécsújfalu (Hungara reĝlando, Habsburga imperio, nuntempa Pečovská Nová Ves en Slovakio), li mortis  en Budao (urbo) (Hungara reĝlando, Aŭstra imperio, nuntempa dekstra parto de Pečovská Nová Ves).

## Biografio 
 studis en seminarioj en Pozono kaj Nagyszombat, poste li pastriĝis en 1763. Unue li estis arkivisto 2 jarojn, poste jardekon pastro en Püski. Li estis levita kanoniko en Pozono, poste en Esztergom, samtempe preposto en Sümeg (1777–1787), pli poste li havis plurajn postenojn. Laste li estis nomumita episkopo en Pécs, sed antaŭ la oficiala ceremonio li mortis.

## Liaj kontribuoj 
* *Igaz és kedves jegyese a mennyei vőlegénynek...* (manuskripto, 1772)
* *Sermo funebris M. Görgey tempore exequiarum M. Theresiae*. (manuskripto, 1781)
* *Encomia vitae S. Adalberti episcopi et martyris, ecclesiae metrop....* (sennome, 1791)

## Fontoj 
* biografio hungare
* katolika leksikono

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Kategorio:Hungaraj prepostoj
Payam Feili

**Payam Feili** (, n. 1985 en Kermanŝaho) estas irana poeto, aktivulo kaj verkisto, kiu vivas malkaŝe kiel samseksema viro.

## Vivo 
Payam Feili estis arestita tri fojojn en Irano, inkluzive de unu fojo kiam li estis detenita sen akuzo dum 44 tagoj. Li malkaŝe parolas pri sia seksa orientiĝo. Li riskas la mortopunon pro samseksemeco. Ĉi tiuj eventoj devigis Feili forlasi la landon kaj serĉi rifuĝon en aliaj landoj.

Komence, la poeto translokiĝis al Turkio, sed fine de 2015, li iris al Israelo, kie li petis politikan azilon, asertante, ke li enamiĝis al la lando. Ekde tiam Feili loĝas en Tel-Avivo, kaj lia peto pri laŭleĝa statuso kiel rifuĝinto estis pritraktata dum pluraj jaroj.  

## Verkado 
Li komencis verki poezion en siaj adoleskaj jaroj kaj publikigis sian unuan libron en la aĝo de dek naŭ jaroj. Ĝi nomiĝis *La Platformo de la Suno* kaj estis submetita al senkompata cenzuro. Lia unua romano, *Turo kaj Lageto*, kaj kolekto de noveloj aperis en 2006, publikigitaj elektronike. Payam Feili verkis naŭ librojn entute. 

Feili komencis verki en siaj fruaj adoleskaj jaroj. Li publikigis sian unuan libron, ''The Sun's Platform* (*La Platformo de la Suno*), en 2005 kaj estis submetita al senkompata cenzuro. La verkaĵoj de Feili estas malpermesitaj de publikigo en Irano. Lia unua romano, *Tower and Pond* 
(*Turo kaj Lageto*), kaj kolekto de noveloj, *Crimson Emptiness kaj Talking Waters*, estis ankaŭ publikigitaj en la persa lingvo fare de Lulu en Usono. Lia dua verkaĵo *I Will Grow, I Will Bear Fruit … Figs* (*Mi Kreskos, Mi Fruktiĝos… Figoj*) estis la unua kiu estis publikigita eksterlande.  Ĝi rakontas la historion de la malpermesita amo de du amikoj kontraŭ la fono de la Iran-Iraka Milito. 

Aliaj verkaĵoj, inkluzive de la romano *Son of the Cloudy Years* (*Filo de la Nubaj Jaroj*) kaj kolekto de poemoj, *Hasanak*, ankaŭ estis publikigitaj ekster Irano. Feili estas malpermesita en Irano ne nur pro siaj libroj, sed ankaŭ pro sia malkaŝe samseksema vivstilo. 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Salman Rushdie

## Eksteraj ligiloj 
* Blogo de Payam Feili
* Payam Feili: Piedirante sur Akvo
* Paya Feili  en *Time''

Kategorio:Iranaj kurdoj
Kategorio:Iranaj aktivuloj
Kategorio:Iranaj poetoj
Kategorio:Iranaj verkistoj
Kategorio:GLAT-verkistoj
Preĝejo Sankta Mikaelo (Tószeg)

La **paroĥa preĝejo Sankta Mikaelo** estas sakrala historia monumento en vilaĝo Tószeg (Hungario).

## Historio 
Laŭ eklezia fonto en tiu vilaĝo jam ekzistis paroĥa kirko en 1332. Dum la kontraŭturkaj bataloj la kalvinanoj okupis tiun didomon. Baldaŭ la minoritataj katolikoj konstruis provizoran preĝejon, pastroj venis el Szolnok aŭ Cibakháza. La paroĥo estis reestablita en 1717. Ĝuste post 2 jardekoj oni konstruis didomon el lignoj, kanoj kaj lomoj. La preĝejo videbla ankaŭ nun estis konstruita en 1756. Ĝi estis pligrandigita kaj ankaŭ turo konstruiĝis en 1806. La orgeno estis kreita en 1924. Renovigaj laboroj okazis en 1913 kaj 1981.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en korto inter arboj, sed antaŭe ankaŭ krucifikso videblas. La fasado estas simetria, meze malsupre la kvarangulo pordo troviĝas, pli supre duonronda, ĉe la tegmento ovala fenestroj. Plej supre la turo altiĝas.

Kermeso okazas en la 29-an de septembro aŭ en la plej proksima dimanĉo.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto
* katolika leksikono

Toszeg
Toszeg
Toksa vireco

en Portlando, Oregono (2018)]]
 

**Toksa vireco** estas koncepto en psikologio kaj genraj studoj uzata por priskribi normojn de vira konduto, kiuj estas damaĝaj al la socio. Ĉi tiu koncepto difinas sociajn stereotipojn kiel, mizogineco kaj homofobio, ktp. kiel " toksaj".

En psikologio, toksa vireco rilatas al tradiciaj normoj de vira konduto, kiuj povas esti direktitaj kontraŭ individuaj virinoj kaj viroj, same kiel kontraŭ la socio kiel tuto. La koncepto de "tokseco" ne celas misfamigi tradicie viran konduton, sed emfazas la negativajn konsekvencojn de konformismo al ĝiaj tradiciaj manifestiĝoj - domineco, aroganteco kaj konkurencivo.

Viroj, kiuj montras toksan virecon, emas al mensaj malsanoj, el kiuj la plej oftaj estas depresio, stresmalsanoj, alkoholo- kaj droga dependeco, same kiel malkontento pri sia propra korpbildigo, malaltaj niveloj de socianiĝo, konstanta bezono domini, kaj persekutado. Oni ankaŭ rimarkas, ke la observitaj malsanoj estas pliseverigitaj ĉe tiuj viroj, kiuj montras troan memfidon kaj dominecon super virinoj. 

Socianiĝo de knaboj en patriarkaj socioj ofte normaligas perforton, ekzemple en la aserto "knaboj estu knaboj", kiu havas permeseman kaj pardoneman vidpunkton pri ĉikanado kaj agreso.

Kiel vira rolmodelo estas tiu, "kiu sugestas agresemon por prezenti sian propran virecon kaj rajtigas submetiĝon de virinoj."  Ĝin karakterizas detruaj, dominec- orientitaj kondutaj ŝablonoj kaj virecaj normoj, kiuj pravigas perforton. Ĉi tiu rolmodelo estas konsiderata "toksa" ĉar ĝi estas danĝera por kaj aliaj kaj por si mem.

Aliaj tradicie viraj trajtoj, kiel forta laboremo, partopreno en sportoj kaj zorgado pri sia familio, *ne* estas konsiderataj "toksaj". 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Patriarkeco
* Seksismo

* Neceloj

Kategorio:Sociaj konceptoj
Kategorio:Populara psikologio
Kategorio:Vireco
Kategorio:Vira sano
Kategorio:Viroj kaj feminismo
Kategorio:Feminisma terminologio
Coco Gauff

**Coco Gauff**, naskonome *Cori Dionne Gauff*, prononco per sistemo IFA [] respektive [], estas usona profesia tenisistino. Ŝi naskiĝis la 13-an de marto 2004 en *Delray Beach*, kantono Palm Beach, Florido, do nun estas -jaraĝa. Ŝiaj plej grandaj atingoj en internaciaj turniroj ĝis nun estis la venkoj de la unuopa konkuro de la malferma turniro *US Open* en 2023 kaj de la malferma turniro *French Open* en 2025, la lasta kontraŭ la belorusino Arina Sabalenka.

## Familia fono 
Gauff naskiĝis en Florido kaj kreskis en Atlanta, sed poste translokiĝis reen al Florido pro pli bonaj trejnaj ŝancoj tie. Ŝia patro, Corey, estis basketbalisto ĉe la Ŝtata Universitato de Georgio en Atlanta, kaj ŝia patrino, Candi, estis atletino ĉe la Ŝtata Universitato de Florido. Gauff loĝas en Delray Beach kaj estis edukita hejme de siaj gepatroj. Ŝi havas du pli junajn fratojn.

## Vidu ankaŭ 
Pri ŝia venko de septembro 2023:
 artikolo: *Usona tenisisto Coco Gauff gajnis la tenisturniron US Open*

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Usonaj tenisistoj
Thae Su Nyein

**Thae Su Nyein** (, naskiĝinta la 24-an de majo 2007) estas birma belecreĝino, aktorino kaj modelo. Ŝi estis la gajninto de la Miss Grand Myanmar 2024 konkurso kaj reprezentis Mjanmaon ĉe la Miss Grand International 2024, kie ŝi atingis la titolon de dua vic-reĝino (2nd Runner-Up).

## Infanaĝo kaj edukado 
Thae Su Nyein naskiĝis en Taungoo, Regiono Bago, Mjanmao la 24-an de majo 2007. Ŝi estas la plej aĝa el du gefratoj.

## Beleckonkursoj 
### Miss Grand Myanmar 2024 
En decembro 2023, Thae Su Nyein partoprenis en la konkurso Miss Grand Myanmar 2024 kaj estis kronita kiel la venkinto.

### Miss Grand International 2024 
Thae Su Nyein reprezentis sian landon ĉe la Miss Grand International 2024, okazinta en Bangkok, Tajlando. Ŝi atingis la 2-an lokon kiel dua vic-reĝino (2nd Runner-Up). Ŝi ankaŭ gajnis plurajn specialajn premiojn: **Miss Beauty Skin Award**, **Miss I’Aura Queen Award**, kaj **Miss Fan Vote Award**.

## Perdo de titolo 
La 28-an de oktobro 2024, la organizo Miss Grand International oficiale nuligis la titolon de Thae Su Nyein pro supozitaj malobservoj de la regularo fare de ŝi kaj ŝia nacia direktoro.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Birmanoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 2007
Kašov (Kuks)

**Kašov** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Kuks, en distrikto Trutnov. Ĝi troviĝas proksimume 2 km sudokcidente de Kuks. Estas ĉi tie registritaj 35 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Kašov** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,88&nbsp;km².

## Loĝantaro
## Pluaj fotoj 

Kašov čp. 1.JPG|Kašov
Kašov křížek.JPG|Kašov, kruco

Kategorio:Kuks
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Trutnov
Kategorio:Setlejoj en Jiĉina montetaro
József Ferenc Falkoner

**József Ferenc Falkoner** [jOĵef], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Falkoner József Ferenc** estis hungara sakrala pentristo.
eta|

 naskiĝis  en Budao (urbo), li mortis  en Budao (urbo).

## Biografio 
 lernis la pentroarton de sia patro kaj fariĝis konata kaj dungita pentristo tra la tuta lando jam en sia juna aĝo. Li pentris precipe altarajn bildojn, pli malofte freskojn, kiuj estis malhelkoloraj, malfrubarokaj sanktaj bildoj. En 1793 Budao akceptis lin kiel urbano.

## Elektitaj pentraĵoj 
* *Ĉiuj Sanktuloj* ĉefaltara bildo en Preĝejo Ĉiuj Sanktuloj (Diósjenő) (1790)
* *Ĉieliro de Maria* ĉefaltara bildo kaj *Sankta Nikolao* altara bildo en Kunkatedralo Ĉieliro (Kecskemét) (1791)
* *Helpema Sankta Maria* ĉefaltara bildo Preĝejo Nomo de Sankta Maria (Solymár) (1792), (fora kopiaĵo de Lucas Cranach la Maljuna)
* *Komunio de la Apostoloj* (1793, vidu la foton!)
* *Vizito de Maria* ĉefaltara bildo Preĝejo Vizito de Maria (Újlak) (1799)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare kun bildo
* biografio hungare (legebla pli malsupre)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pentristoj
Fondaĵo Carnegie de Novjorko

La **Carnegie-Korporacio de Novjorko** () estas bonfara fondaĵo establita de Andrew Carnegie en 1911 por subteni edukajn programojn tra Usono kaj poste tra la mondo.  Carnegie dotis aŭ alimaniere helpis establi instituciojn, kiuj inkluzivas la Usonan Nacian Esplorkonsilion (d:Q3233780), Davis-Centron por Rusaj kaj Eŭraziaj Studoj (Rusa Esplorcentro ĉe Universitato Harvard) , la Carnegie-Bibliotekojn, kaj la Sesame Workshop. Ĝi ankaŭ estis malavara financanto de aliaj Carnegie-filantropioj tra la jaroj, la Carnegie-Fonduso por Internacia Paco (CEIP), la Carnegie-Fonduso por la Antaŭenigo de Instruado (d:Q4491651) (CFAT), kaj la Carnegie-Institucio de Usono (CIS). 

Ĝia oficiala misio estas "por antaŭenigi la progreson kaj disvastigon de scio kaj kompreno" 

Laŭ la OEKD, la evoluhelpo de la Carnegie-Korporacio de Novjorko sumiĝis al 24 milionoj da usonaj dolaroj en 2019.  

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Historio de la Carnegie Kompanio
* Carnegie Kompanio de Nov-Jorkaj arkivoj ĉe Columbia Universitato

Kategorio:Bonfaraj organizoj
Kategorio:Organizaĵoj en Usono
Jayden Cole

**Jayden COLE**, naskiĝinta la 9-an de oktobro 1985 en Huntington Beach en California, estas usona aktorino de lesbiaj kaj pornografiaj filmoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
*  Jayden Cole sur *Girlfriends Films*
*  Jayden Cole sur *Girlsway*
*  Jayden Cole sur *Reality Kings*
* Jayden Cole  sur *Sweetheart Video*
* Jayden Cole sur *boobpedia.com*
* Jayden Cole sur *freeones.com*

Kategorio:Artistnomoj
Kategorio:Usonaj pornoaktoroj
Carlos Alcaraz

**Carlos ALCARAZ GARFIA** (naskita la 5-an de majo 2003 en El Palmar, Murcio) estas hispana tenisisto. Kun sia venko ĉe la Usona Malferma Turniro en 2022, li fariĝis la plej juna mondnumero 1. Kun siaj venkoj ĉe Wimbledon en 2023 kaj la Franca Malferma Turniro en 2024, li fariĝis la plej juna ludanto kiu gajnis Grandŝleman turniron sur ĉiuj tri surfacoj. Li ankaŭ fariĝis la plej juna ludanto kiu atingis la finalon de la Olimpiko.  Post gajno en la Aŭstralia Malferma Turniro en januaro 2025, per la venko de la Franca Malferma Turniro en junio 2025 (fakte per la plej longa matĉo en la historio de la turniro (5h, 29')) kontraŭ la konkuranto Jannik Sinner aldoniĝis plia, kvina sukceso en la aparte renoma serio Granda Ŝlemo.

Ekde 2019 lia trejnisto estas Juan Carlos Ferrero.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Hispanaj tenisistoj
Pertelefonlinea konekto

**Pertelefonliea retkonekto** estas retkonetko kiu estas malmultekosta, sed tre malrapida sistemo de interret-uzado. Homoj kiuj volas uzi la interreton tiel unue devas konektigi sian komputilon al telefonlinio per modemo.

Hodiaŭ pli multaj homoj uzas ADSL/DSL, ĉar ĝi estas pli rapida ol pertelefonliea retkonekto.

Kategorio:Interreto
Kategorio:Telekomunikado
Kategorio:Telefono
Kategorio:Teknologio
László Castiglione

**László Castiglione** [lAslO], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Castiglione László** estis hungara muzeologo, arkeologo, arthistoriisto, egiptologo. Liaj edzinoj estis Valéria Kováts (1951–1954) kaj Edith Varga (1956-1984).

 naskiĝis  en Budapeŝto, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 akiris diplomon pri muzeologio kaj arkeologio en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1949, sed en 1947 li studis en Italio helpe de stipendio. Inter 1949–1960 li estis muzeologo havanta postenon ekde 1957. Li aliĝis ankaŭ al akademia instituto en 1958, inter 1964-1980 li estis vicinstitutestro. Li multe studvojaĝis, krome en 1964 li partoprenis en elfosaĵoj en Nubio. Intertempe li kandidatiĝis (CSc) en 1961, li doktoriĝis en 1975 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Lia laboro fokusiĝis al malnovgreka kaj romia kulturoj en Egiptio. Li edziĝis dufoje, la unua edzino naskis filon en 1968. Li ricevis 3 premiojn inter 1962-1967.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A rabszolgatartó társadalmak művészete.* (1952)
* *Szépművészeti Múzeum, Görög–Római Kiállítás. Kiállításvezető.* (kunaŭtoro, 1957; 3-a tralaborita eldono: 1965; germane: 1957)
* *Görög művészet.* (monografio, 1961; 2-a tralaborita eldono: 1967)
* *Római művészet.* (monografio, 1971)
* *Pompeji.* (monografio, 1973)
* *A római művészet kialakulásának társadalmi és ideológiai mozgatói.* (disertaĵo, 1974)
* *Hellenisztikus művészet.* (monografio, 1980; 2-a tralaborita eldono: 1996)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* datenoj hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj muzeologoj
Kategorio:Hungaraj arkeologoj
Kategorio:Hungaraj egiptologoj
Kategorio:Hungaraj arthistoriistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Eszter Bánffy

'*** [ester bAnfi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Bánffy Eszter*' estas hungara arkeologo. Ŝia patro estis György Bánffy (aktoro), ŝia geedziĝa nomo estis (laŭ la hungarlingve kutima nomordo) *Asbóthné Bánffy Eszter*.

 naskiĝis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1975, poste ŝi akiris arkeologian magistron en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1980, post 2 jaroj hindologian magistron. Ekde 1980 ŝi laboris en biblioteko, foje ŝi instruis lingvon, en 1983 ŝi studis en Universitato de Hajdelbergo helpe de stipendio, poste ŝi laboris en akademia instituto ĝis la emeritiĝo en 2023. Intertempe ŝi kandidatiĝis (CSc) en 1988, ŝi doktoriĝis en 2005 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Ŝi naskis 2 gefilojn kaj ŝi ricevis premiojn inter 1986-2022.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Cult Objects of the Lengyel Culture.* (1997)
* *A Unique Prehistoric Idol of the Near East* (2001)
* *The 6th Millenium BC Boundary in Western Transdanubia and its Role in the Central European Transition* (2004)
* *The Early Neolithic in the Danube-Tisza Interfluve* (2013)

## Fontoj 
* biografio hungare
* intervjuo kun biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj arkeologoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Lago Agassiz

**Lago Agassiz** (, /ˈæɡəsi/ *AG-ə-see*) estis prahistoria lago en centra Nordameriko ĉe la fino de la lasta glaciepoko (konata en Nordameriko kiel *la Viskonsina glaciepoko*), kies surfacareo estis pli granda ol tiu de la hodiaŭaj Grandaj Lagoj kune.  

Por la sciencaj studkampoj, ĝi estas grava akvejo en paleogeografio kaj kvaternara geologio, iama dolĉakva glaĉera lago kiu ekzistis antaŭ ĉirkaŭ 10-12 mil jaroj ĉe la rando de la retiriĝanta glacitavolo en Nordameriko.

Ĝin unue registris William H. Keating en 1823 kaj nomis en 1879 laŭ Louis Agassiz, kiu rekonis la originon de la lago el glaciejaj akvoj.  La lagon rimarkinde esploris Warren Upham. 

## Situo 
maldekstra|eta|Areo de Lago Agassiz antaŭ ĉirkaŭ 13,000 jaroj
La nunaj restaĵoj de la antaŭa lago - el kiu Lago Vinipego estas la plej granda (sekvata de Lago Winnipegosis, Lago Manitobo, kaj Lago de la Arbaroj ) - dominas la geografion de Manitobo. Dum sia formiĝo antaŭ ĉirkaŭ  jaroj, ĝi kovris grandan parton de Manitobo, Saskaĉevano, Nordokcidenta Ontario, norda Minesoto, kaj Norda Dakoto. Ĉe sia plej granda amplekso, ĝi kovris areon de ĉirkaŭ  km², pli grandan ol iu ajn nuntempa korpo de enlanda akvo, inkluzive de la Kaspia Maro.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Glaĉeraj lagoj
Kategorio:Lagoj en Kanado
Kategorio:Lagoj en Usono
Kategorio:Lagoj en Norda Dakoto
Kategorio:Paleogeografio
Kategorio:Geologio de Minesoto
Kategorio:Ŝrumpantaj lagoj
Kategorio:Lagoj en Saskaĉevano
Kategorio:Lagoj en Ontario
Kategorio:Lagoj en Manitobo
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Suda Ontario

**Suda Ontario** estas regiono de la kanada provinco Ontario, situanta sude de la Rivero Franca kaj Algonquin Park. Depende de ĉu la regionoj Parry Sound kaj Muskoka estas inkluditaj en la regiono, ĝia areo konsistigas 14-15% de la tersurfaco de la provinco. Ĝi estas la plej suda parto de Kanado. Suda Ontario estas plue dividita en la jenajn regionojn: Orienta Ontario, Centra Ontario, Sudokcidenta Ontario, kaj Golden Horseshoe, kiu inkluzivas la Grandan Toronto-Regionon.

Suda Ontario estas tre malsama ol Norda Ontario. La regiono estas multe pli dense loĝata, havas malsaman klimaton, kaj ĝia kulturo estas tre malsama ol tiu de la norda parto. Tiele, Norda kaj Suda Ontario preskaŭ povas esti konsiderataj malsamaj provincoj pro siaj diferencoj. La Regiono Muskoka kaj la Distrikto Parry Sound ofte estas konsiderataj parto de Suda Ontario, kvankam ili fakte estas parto de Norda Ontario.

Ĉi tiu regiono inkluzivas la ĉefajn urbojn Toronto, Otavo, kaj Misisogo kaj aliajn mezgrandajn urbojn kiel Brampton, Hamilton, Londono, Kingston, kaj pli. Aktuale en 2025, pPli ol 13 milionoj da homoj loĝas tie. 

La kerna areo de Suda Ontario estas parto de la Kebekia Urbo–Windsor Koridoro, kiu etendas nordoriente en suda Kebekio. 

## Vidu ankaŭ 
* Subregionoj en Suda Ontario
** Centra Ontario
** Orienta Ontario
** Ora Hufumo
** Sudokcidenta Ontario
** Nordokcidenta Ontario
* Grand-Laga regiono
* Grand-Laga Megalopolo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Suda Ontaria Turismo
* Suda Ontaria Voja Mapo

Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Geografio de Ontario
Maro de Wandel

La **Wandel-Maro** (, ankaŭ konata kiel la McKinley-Maro) estas marĝena maro de la Arkta Oceano nordoriente de Gronlando.  Ĝi etendiĝas en arko proksimume 2 000 kilometrojn longa inter la Kanada Arkto kaj la norda marbordo de Gronlando. Sude, la Wandel-Maro estas limita de la Nordorienta Rundingen kaj la Gronlanda Maro, kun kiu ĝi estas ligita per la Fram-Markolo. Oriente, ĝi etendiĝas ĝis la norda marbordo de Spitsbergen kaj okcidente ĝis Kabo Morris Jesup en la Peary-Lando de Gronlando, kie la Lincoln-Maro kuniĝas. Ĝia orient-okcidenta etendiĝo estas ĉirkaŭ 800 kilometroj. La Wandel-Maro estas kovrita de glacibaro preskaŭ la tutan jaron.

Ĉi tiu parto de la Arkta "Glacia Maro" estis malkovrita en 1907 de la Dana Ekspedicio gvidata de Ludvig Mylius-Erichsen kaj nomita laŭ unu el iliaj konsilistoj, la dana hidrografo Carl Frederik Wandel. Johan Peter Koch transiris ĝin per hundosledo inter Kabo Prins Knud en Kronprins Christian Land kaj Kabo Eiler Rasmussen en Peary Land. 

Estas pluraj insuloj en la maro: la plej granda el ili estas insulo Princess Thyra kaj la plej norda el ili estas la insulo Kaffeklubben. Ankaŭ troviĝas en la maro la insulo Princess Dagmar, situanta ne malproksime de Station Nord, la sola loĝata loko en la regiono.

## Referencoj 
Kategorio:Geografio de Eŭropo
Kategorio:Geografio de Nordameriko
Kategorio:Maroj de la Arkta Oceano
Kategorio:Maroj en Norvegio
Kategorio:Maroj en Eŭropo
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Friedrich Hirzebruch

**Friedrich Hirzebruch** (naskiĝis la 17-a de oktobro 1927 en Hamm, Germanio – mortis la 27-a de majo 2012 en Bonn) estis eminenta germana matematikisto, kies laboro signife influis la disvolvon de algebra topologio, algebra geometrio kaj diferenca geometrio en la 20-a jarcento.

## Vivo kaj Kariero 
Hirzebruch doktoriĝis sub Heinz Hopf kaj poste laboris ĉe la Universitato de Bonn, kie li fondis la prestiĝan Max-Planck-Instituton por Matematiko. Li estas vaste konata pro la Hirzebruch–Riemann–Roch-teoremo, kiu ĝeneraligas la klasikajn rezultojn de Riemann kaj Roch en pli alta dimensio, kaj ankaŭ pro lia signaturo-teoremo.

Liaj kontribuoj kunigis elementojn de topologio, komplekse analizaj strukturoj kaj algebra geometrio, kaj influis generaciojn da matematikistoj tutmonde.

## Premioj 
* En 1988 li ricevis la Wolf-Premio pri Matematiko pro siaj fundamentaj kontribuoj al la interfaco inter topologio kaj algebra geometrio.
* Li ankaŭ ricevis la Premio Max Planck, la Premio Gottfried Wilhelm Leibniz kaj multajn aliajn honorojn.

## Heredaĵo 
Hirzebruch estis grava figuro en la postmilita renesanco de matematiko en Germanio. Lia laboro helpis reestabli Germanion kiel centro de internacia matematika esplorado.

## Eksteraj ligiloj 
* Premio Wolf – Friedrich Hirzebruch
* Artikolo en la germana Vikipedio

Kategorio:Germanaj matematikistoj
Kategorio:Topologoj
Kategorio:Algebraj geometroj
Kategorio:Wolf-premiitoj pri matematiko
Kategorio:Membroj de la franca Akademio de Sciencoj
Kenora (Ontario)

**Kenora** estas urbo en Nordokcidenta Ontario kaj la sidejo de la samnoma distrikto. 

Fondita fine de la 19-a jarcento kiel *Rat Portage*,  ĝi situas ĉe la okcidenta limo de la provinco ĉe la Lago de la Arbaroj kaj proksime al la limo kun Manitobo kaj 200 *km* oriente de Vinipego. En 2000, la urboj *Keewatin* kaj Jaffray Melick *estis* integritaj en la urbon. 

La provinco Ontario ĝenerale observas la Orientan Normtempon ( UTC−5 ). Tamen, ĉar Kenora situas okcidente de 90° Okcidento, validas la Centra Normtempo ( UTC−6 ). Kune kun Dryden, Kenora estas la sola urbo en la samnoma distrikto kiu observas la Centran Normtempon. 

Laŭ la stato de  en la urbo  vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La municipo havas komunan limon kun .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Urboj en Ontario
Kategorio:Listo de arkivitaj paĝoj de Retarkivo
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Nordokcidenta Ontario

**Nordokcidenta Ontario**  estas parto de la kanada provinco Ontario, situanta norde kaj okcidente de Supra Lago, okcidente de Hudsona Golfo kaj Jamesa Golfo.

Nordokcidenta Ontario kuŝas en du horzonoj: UTC-5, UTC-6.

Nordokcidenta Ontario estas la plej maldense loĝata regiono de Ontario. 52% de la loĝantoj de la regiono loĝas en Thunder Bay. Kenora estas la sola alia urbo kun loĝantaro pli ol 10 000. La loĝantaro de Norda Ontario malpliiĝis en la lastaj jardekoj pro la malkresko de la forstada industrio. La lastatempa loĝantarkresko de Kenora estas plejparte pro la kreskanta loĝantaro de la Indiĝenaj Nacioj kaj la kreskanta populareco de la regiono kiel celloko por domkonstruado.

## Vidu ankaŭ 
* Norda Ontario
* Nordorienta Ontario

## Eksteraj ligiloj 
* Enirejo al la Historio de Nordokcidenta Ontario 
Kategorio:Geografio de Ontario
Preĝejo Johano Nepomuka (Törtel)

La **paroĥa preĝejo sankta Johano Nepomuka** estas sakrala historia monumento en vilaĝo Törtel (Hungario).

## Historio 
Laŭ eklezia fonto la areo havis paroĥan kirkon en 1332. Pro la kontraŭturkaj bataloj ĝi ruiniĝis, el la ruinoj oni konstruis preĝdomon en 1748. Inter 1832-1837 pli nova didomo konstruiĝis, sed oni profitis materialojn de la preĝdomo. En 1931 la sanktejo estis malkonstruita, poste flankonavoj kun duonrondaj finaĵoj konstruiĝis, fine ankaŭ pli nova sanktejo aldoniĝis. Intertempe la paroĥo estis fondita en 1787, pli frue Törtel estis filio de Abony. sed la hodiaŭa turo en 1854. Orgeno estis kreita en 1937. La 3 sonoriloj estis faritaj en 1892, 1926 kaj 1948.
 
## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en korto, sed la fasado rekte kontaktiĝas kun la trotuaro. La fasado estas simetria, meze estas la kvarlatera enirejo, pli supre duonronda fenestro, plej supre la turo altiĝas. En la turo 3 sonoriloj loĝas. József Pesky pentris la ĉefaltaran bildon pri Johano Nepomuko en 1835. 

Kermeso okazas en la 16-an de majo.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj
* dioceza paĝo
* katolika leksikono

Törtel légifotó.jpg|Aerfoto
Törtel, római katolikus templom belső tere 2021 01.jpg|Interna bildo
Törtel, római katolikus templom Nepomuki Szent János-oltára 2021 01.jpg|Ĉefaltara bildo

Tortel
Tortel
Peter-Huchel-premio

La **Peter-Huchel-premio** (germane: Peter-Huchel-Preis) estas literatura premio ĉiujare aljuĝata en Staufen, Baden-Württemberg, Germanio. La premio por germanlingva poezio, donacita de la subŝtato Baden-Virtembergo kaj la regiona radiostacio Südwestrundfunk, estas dotita per 15.000 eŭroj kaj estas prezentita ĉiujare, kutime la 3-an de aprilo, la naskiĝtago de Huchel, en lia lasta loĝloko, Staufen im Breisgau.

La Peter-Huchel-premio estas konsiderata "la plej grava premio por germanlingva poezio.
 

## Premiitoj
*1984 Manfred Peter Hein, *Gegenzeichnung*
*1985 Guntram Vesper, *Die Inseln im Landmeer und neue Gedichte*
*1986 Michael Krüger, *Die Dronte*
*1987 Wulf Kirsten, *Die Erde bei Meißen*
*1988 Elke Erb, *Kastanienallee*
*1989 Luise Schmidt, *Die Finsternis die freie Existenz*
*1990 Ernst Jandl, *Idyllen*
*1991 Günter Herburger, *Das brennende Haus*
*1992 Ludwig Greve (posthum), *Sie lacht und andere Gedichte*
*1993 Sarah Kirsch, *Erlkönigs Tochter*
*1994 Jürgen Becker, *Foxtrott im Erfurter Stadion*
*1995 Durs Grünbein, *Falten und Fallen*
*1996 Gregor Laschen, *Jammerbugt-Notate*
*1997 Thomas Kling, *morsch*
*1998 Brigitte Oleschinski, *Your Passport is Not Guilty*
*1999 Raoul Schrott, *Tropen. Über das Erhabene*
*2000 Adolf Endler, *Der Pudding der Apokalypse*
*2001 Oskar Pastior, *Villanella & Pantum*
*2002 Wolfgang Hilbig, *Bilder vom Erzählen*
*2003 Rolf Haufs, *Ebene der Fluß*
*2004 Hans Thill, *Kühle Religionen*
*2005 Nicolas Born (posthum), *Gedichte*
*2006 Uljana Wolf, *kochanie ich habe brot gekauft*
*2007 Oswald Egger, *Tag und Nacht sind zwei Jahre*
*2008 Ulf Stolterfoht, *holzrauch über heslach*
*2009 Gerhard Falkner, *Hölderlin Reparatur*
*2010 Friederike Mayröcker, *dieses Jäckchen (nämlich) des Vogel Greif*
*2011 Marion Poschmann, *Geistersehen*
*2012 Nora Bossong, *Sommer vor den Mauern*
*2013 Monika Rinck, *Honigprotokolle*
*2014 Steffen Popp, *Dickicht mit Reden und Augen*
*2015 Paulus Böhmer, *Zum Wasser will alles Wasser will weg*
*2016 Barbara Köhler, *Istanbul, zusehends*
*2017 Orsolya Kalász, *Das Eine*
*2018 Farhad Showghi, *Wolkenflug spielt Zerreißprobe*
*2019 Thilo Krause, *Was wir reden, wenn es gewittert*
*2020 Henning Ziebritzki, *Vogelwerk*
*2021 Marcel Beyer, *Dämonenräumdienst*
*2022 Dinçer Güçyeter, *Mein Prinz, ich bin das Ghetto*
*2023 Judith Zander, *im ländchen sommer im winter zur see*
*2024 Anja Utler, *Es beginnt. Trauerrefrain*
*2025 Olga Martynova, *Such nach dem Namen des Windes*

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
Peter-Huchel-Preis (germane)

Kategorio:Germanaj literaturpremioj
Uri Barbash

**Uri BARBAŜ** (naskita la 24-an de decembro 1946 en Tel-Avivo) estas israela filmreĝisoro.

## Verkado 
Li reĝisoris kaj kunaŭtoris (kun Eran Preis) Beyond the *Walls* (Preter la Muroj) (1984), kiu estis nomumita por Oskar-premio por Plej Bona Fremdlingva Filmo. La filmo rakontas la historion de plenplena malliberejo, kie judaj kaj arabaj malliberuloj estas devigitaj flankenmeti siajn antaŭjuĝojn kaj kuniĝi en aŭdaca fuĝoplano.

Lia filmo "Echad Mi'Shelanu" (Unu el Ni) (1989) estas israela dramo pri ĝendarmo sendita por esplori siajn iamajn kolegojn de elita paraŝutista batalunuo, kiuj estas akuzitaj pri murdado de arabo, kiu mortigis unu el la membroj de la grupo. La scenaron verkis la frato de la reĝisoro: Bennie Barbaŝ, kiu estas pacaktivulo kaj teatra scenaristo.

La IDF kaj la israel-araba konflikto estas centraj temoj en la verkado de Barbash. Ili estas la ĉefaj temoj de "Behind Bars", " The Dreamers ", "One of Our Own", "Real Time", "Behind Bars 2", "Lick a Strawberry", "Salt of the Earth", "Line 300", "Training", "With a Clear Conscience", "Reserves", "Good Intentions", "Travel Warning" kaj "Broken Time". El tiuj, "One of Our Own", "Lick a Strawberry", "Salt of the Earth", "Training" kaj "Reserves" okazas en armeaj spacoj, ĉefe bazoj . Multaj el la roluloj estas vestitaj en IDF-uniformoj tra grandaj partoj de la filmita materialo. En la serio "Tironut", Barbash ekzamenas, tra la lenso de milita realeco, problemojn en la israela socio kiel ekzemple: hejma perforto, malfacilaĵojn en socianigo de novaj enmigrintoj, kaj problemojn en la renkonto inter Ĥaredim kaj la laika mondo.

La Holokaŭsto ankaŭ estas revenanta temo en la verkado de Barbash en "La Kastner-Proceso", "My First Sony", "Printempo 1941", "Kapo en Jerusalemo", "Nigra Mielo: La Vivpoemo de Avraham Sutzkever", kaj "La Elekto de Nitza". La temo de kulposento aperas en ĉiuj menciitaj verkoj, kaj ankaŭ en "Signed for Life", "Diana's Child" kaj "The Naked Truth".

Multaj el la herooj de Barbash luktas kontraŭ ilia sorto en socia kaj persona realeco kiu subpremas ilin. Ekzemploj de tio estas Bruno en "Kapo en Jerusalemo", Arthur en "Printempo 1941", la rifuzenikuloj en "Kun pura konscienco", Rafa en "Unu el Ni", Uri kaj Issam en "Malantaŭ kradoj" kaj Gabi Ben Yakar en la samnoma filmo.

Krome, Barbash  traktas la artojn mem, emfazante ilian socian kaj etikan kuntekston. Ekzemploj de tio troveblas en "Jewish Soul Music", "Gan Eden", "Ahove Ozeri", "Beer Halav in the Middle of a City", "Adam's Prayer: The Story of Nola Chelton", kaj "Black Honey: The Poetry of Abraham Sutzkever's Life", kiuj traktas muzikon, poezion kaj teatron.

## Filmaro 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Israelaj reĝisoroj
Aŭstralia Muzeo

La *Australian Museum*, **Aŭstralia Muzeo**, origine konata kiel la *Kolonia Muzeo* aŭ la *Sidneja Muzeo*, estas heredaĵ-listigita muzeo ĉe 1 William Street, Sidnejo, Novsudkimrio. Ĝi estas la plej malnova naturhistoria muzeo en Aŭstralio kaj la kvina plej malnova naturhistoria muzeo en la mondo, kun internacia reputacio en la kampoj de naturhistorio kaj antropologio.

Ĝi estis unue elpensita kaj evoluigita laŭ la nuntempa eŭropa modelo de enciklopedieca stokejo de kultura kaj natura historio, kaj prezentas kolektojn de vertebrula kaj senvertebrula zoologio, same kiel de mineralogio, paleontologio kaj antropologio. La scienca staturo de la muzeo estis establita sub la kuratoreco de sciencisto Gerard Krefft en la 1860-aj jaroj.

Krom permanentaj montroj en siaj galerioj, permanentaj kaj provizoraj ekspozicioj, la muzeo ankaŭ entreprenas esploradon kaj partoprenas en komunumaj programoj. Ekde 1973 ĝi funkciigas la Esplorstacion de Lizard Island (Lacertinsulo) sur la Granda Barilrifo, studante la ekologion de koralaj rifoj kaj la efikojn de klimata ŝanĝo. La Aŭstralia Muzeesplora Instituto (AMRI), establita en 2013, estas la ĉefa centro por siaj esploristoj en Sidnejo. Ekde 2024 la ĉefoficisto kaj administra direktoro estas Kim McKay AO, kiu estis la unua virino nomumita al la posteno en 2014.

## Bibliografio 
* Attraction Homepage (2007). "Australian Museum".
* Chris Bennett of Evolving Picture (2014). *Australian Museum Sydney: photographic survey of existing site features December 2014*.
* Clive Lucas Stapleton & Partners Pty Ltd (2005). *The Australian Museum*, Sydney, Conservation Management Plan.
* Cultural Resources Management (2008). *The Australian Museum Sydney : archaeological investigation collections & research building*.
* Design 5 Architects (2016). *Long Gallery, Australian Museum – Exemption from Development Consent – upgrade and repair works*.
* Hammond, Gina (2009). 'The Curious Case of the Living Dead', en "History Council of NSW Bulletin" Autumn 2009.
* McDonald McPhee Pty Ltd. (1994). *Heritage Assessment, Barnet Wing, Australian Museum*.
* Power, Julie (2016). 'Museum's ambitious plan – exclusive: $285m proposal for a grand exhibition space'.
* Strahan, Ronald (1979). *Rare and Curious Specimens: An Illustrated History of the Australian Museum 1827–1979*. The Australian Museum. ISBN 0724015248.
* Tourism NSW (2007). "Australian Museum". Arkivita el la originalo la 7an de Septembro 2007. Alirita la 22an de Decembro 2018.

## Eksteraj ligiloj
* 
* Australian Museum at Google Cultural Institute
* CC BY-SA

Kategorio:Muzeoj en Aŭstralio
Kategorio:Konstruaĵoj en Sidnejo
Aloenzimo

**Aloenzimoj** (aŭ ankaŭ nomataj *alozimoj*) estas variaj formoj de enzimo, kiuj diferencas strukture sed ne funkcie de aliaj alozimoj koditaj de malsamaj aleloj ĉe la sama lokuso. Ĉi tiuj estas kontraŭaj al izoenzimoj, kiuj estas enzimoj, kiuj plenumas la saman funkcion, sed kiuj estas koditaj de genoj situantaj ĉe malsamaj lokusoj.

Aloenzimoj estas oftaj biologiaj enzimoj, kiuj montras altajn nivelojn de funkcia evolua konservado tra specifaj filumoj kaj regnoj. Ili estas uzataj de filogenetikistoj kiel molekulaj markiloj por taksi evoluajn historiojn kaj rilatojn inter malsamaj specioj. Tio eblas, ĉar aloenzimoj ne havas la saman strukturon. Ili povas esti apartigitaj per kapilara elektroforezo. Tamen, iuj specioj estas monomorfaj por multaj el siaj aloenzimoj, kio malfaciligus por filogenetikistoj taksi la evoluajn historiojn de ĉi tiuj specioj. En ĉi tiuj kazoj, filogenetikistoj devus uzi alian metodon por determini la evoluan historion de specio.

Ĉi tiuj enzimoj ĝenerale plenumas tre bazajn funkciojn troveblajn komune tra ĉiuj vivoformoj, kiel ekzemple ĉe DNA-polimerazo, la enzimo kiu riparas kaj kopias DNA-on. Gravaj ŝanĝoj en ĉi tiu enzimo reflektas signifajn eventojn en la evolucia historio de organismoj. Kiel atendite, DNA-polimerazo montras relative malgrandajn diferencojn en sia aminoacida sekvenco inter filumoj kaj eĉ regnoj.

La ŝlosilo por elekti kiun aloenzimon uzi en komparo inter pluraj specioj estas elekti unu, kiu estas kiel eble plej varia, sed tamen ĉeestas en ĉiuj organismoj. Komparante la aminoacidan sekvencon de la enzimo en la specio, pli da aminoacidaj similecoj devus esti vidataj en specioj, kiuj estas pli proksime parencaj, kaj malpli inter tiuj, kiuj estas pli malproksime parencaj. Ju malpli bone konservita la enzimo estas, des pli da aminoacidaj diferencoj ĉeestos eĉ en proksime parencaj specioj.

## Vidu ankaŭ
* Filogenetiko
* Molekula filogenetiko
* Homologio (biologio)

Kategorio:Evolua biologio
Kategorio:Filogenetiko
Norda Ontario

**Norda Ontario** estas parto de la kanada provinco Ontario, situanta norde de la Lago Hurono (inkluzive de la Georga Golfo), la Rivero Franca, kaj la Lago Nipissing. La regiono ampleksas 87% de la tersurfaco de Ontario, sed enhavas malpli ol 7% de la loĝantaro.

Komence de la 20-a jarcento, Norda Ontario ofte estis nomata "Nova Ontario" (). La angla versio de ĉi tiu nomo nun estas malaktuala, sed en la franca la regiono ankoraŭ nomiĝas .

La plejparto de la teritorio situas sur granda roka altebenaĵo nomata la Kanada Ŝildo. La ĉefaj industrioj estas minado, forstado kaj akvoenergio.

Norda Ontario estas tre malsama ol la resto de la provinco ekonomie, politike, geografie kaj socie. Okazis multaj movadoj por secesii de Ontario, kiuj ĉiuj malsukcesis. Malgraŭ tio, iuj organizoj traktas Nordan Ontarion kiel apartan provincon, ekzemple, ĝi estas la sola subregiono de Kanado, kiu sendas sian propran glitŝtonludan teamon al la Tim Hortons Brier. Norda Ontario estas konsiderata unu el la regionoj de la Fora Nordo. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Norda Ontaria Superrigardo
* Fizika Geografio de Norda Ontario [konstanta mortinta ligo]

Kategorio:Geografio de Ontario