open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Delmas

'*** estas grandurbo en Sudafriko, en provinco Mpumalanga.

## Geografio 
 situas sur altebenaĵo en la norda parto de la lando. Brakpan troviĝas 33, Benoni 37, Johanesburgo 60, **Pretorio*' 67, Bloemfontein 412, Durbano 471, Port Elizabeth 919, Kaburbo 1311 km.

## Historio 
 estis fondita en 1907, kie estis bieno "Witklip" (=blanka ŝtono). La posedanto estis franco, Frank Dumat, kiu nomis la lokon "de le ma" (=de la malgranda bieno).

## Ekonomio 
 estas centro de agrikultura areo, kie oni kultivas grenojn, tritikojn, maizojn, terpomojn kaj oni bredadas kokojn. Oni trovis karbon en la proksimeco.

## Trafiko 
Aŭtovojo Johanesburgo-Emalahleni preteriras -on, krome estas flankovojoj al la proksimaj komunumoj.

## Klimato 
 havas subtropikan klimaton. La averaĝa temperaturo varias inter 11-21 °C. La varmo en januaro kulminas kaj malkulminas en julio. Jare pluvas po 623 mm. La pluvo januare kulminas kaj julie malkulminas.

## Fontoj 
* Angla Vikipedio
* loĝantaro
* mapo, distancoj 
* vetero

Kategorio:Urboj de Sud-Afriko
Preĝejo Sankta Triunuo (Letenye)

**Preĝejo de Sankta Triunuo** estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en urbo Letenye.

## Historio 
En 1332 paroĥo jam estis menciita en tiu loko. La nun videbla preĝejo estis konstruita en 1765. La orgeno funkcias ekde 1911.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola. Ĝi havas kvadratforman turon super la ĉeenirejo. Fine de la unusola navo oklatera sanktejo troviĝas, kiu aliĝas al la navo per 3 lateroj. Ankaŭ etaĝa sakristio aliĝas al la sanktejo. En la interno post la enirejo estas galerio. La bildoj en la navo estis pentritaj en la 1960-aj jaroj. La ĉefaltaro kaj ties bildo, la predikejo kun ambaŭ flankaj altaroj devenis el 1792. Super la ĉefaltaro estas anĝeloj. Apartenaĵoj de la flankaj altaroj estas skulptaĵoj pri Koro de Jesuo, Stefano la 1-a (Hungario), Ladislao la 1-a (Hungario) kaj bildo pri Sankta Maria. Skulptaĵoj pri la apostoloj estas videblaj en niĉoj, sed la originaj skulptaĵoj troviĝas en la proksima kastelo. Fine menciindas bildo, pri tio, ke Stefano la 1-a dediĉas la kronon al Sankta Maria.

Kermeso okazas en la dimanĉo de Sankta Triunuo.

## Fontoj 
* hungare
* hungare
* hungare
* hungare

Letenye
Letenye
Soul Eater

**Soul Eater** (laŭvorte: *animmanĝanto*, japane: ソウルイーター [Sōru Ītā]) estas mangao, sur kies bazo estas kreitaj samnoma anime-serio (2008 — 2009) kaj radio-dramo "Anima Manĝanto: speciala praktika leciono pri sociaj sciencoj" (ソウルイーター特別社会科見学 [Sōru Ītā Tokubecu Ŝakaika Kengaku]), kiu aperas la 31-a de aŭgusto 2005. Ekde januaro de 2011 la nova mangao "Soul Eater Not!" estas eldonita, kies temo estas branĉo de temo de la ĉefa mangao.

Ekzistas taga kaj nokta versioj de la animeo. En la nokta versio ĉeestas aldonaj insertoj ekstertemaj kun ŝercoj, anoncoj kaj simile.

## Intrigo 
La ĉefaj herooj estas lernantoj de Akademio, kiun kreis Ŝinigami-sama. La lernantoj dividiĝas al "armiloj" (武器 [buki]) kaj "metiistoj" (職人 [ŝokunin]). "Armilo" estas homo, kiu povas aliformiĝi al armilo uzebla kontraŭ milicaj estaĵoj. "Metiisto" estas homo, kiu povas uzi tiun "armilon", se animoj de "metiisto" kaj de "armilo" estas iusence akordigitaj unu al alia. "Metiistoj", ne bone akordanta kun "armilo", ne povas uzi ĝin. Krome, kiam "metiisto" kaj "armilo" akiras ega grado de anima resonanco, ili povas uzi multe pli fortan kapablon de "armilo". Tial la lernantoj formas paron el "metiisto" kaj "armilo" por plibonigi personan animan akordon. Tiaj paroj serĉas kaj persekutas malicajn estaĵojn, kaj "metiisto" celas fari sian "armilon" "falĉilo de morto" — potenca armilo, kiun povos uzi Ŝinigami-sama. Por tio "armilo" devas manĝi 99 malicajn animojn kaj 1 animon de sorĉistino.

La ĉefa celo de Akademio estas batali kontraŭ Kiŝin (鬼神 [kiŝin], laŭvorte: malica spirito), kiu povas ĵeti la mondon en abismon de frenezo. Por savi la mondon la lernantoj forigas malicaj estaĵoj, kiuj pretas fariĝi Kiŝin, frakasante ilin en batalo kaj manĝante iliajn animojn. Sed la ĉefa Kiŝin situas sub Akademio mem, sigelita de Ŝinigami-sama antaŭ multaj jaroj.

## Roluloj 
Ĉiu rolulo de Soul_Eater havas unikan karakteron, kiu reprezentas iujn trajtojn de homa animo. Karaktero de rolulo speguliĝas ne nur sur aspekto de rolula animo, sed ankaŭ sur aspekto de rolulo mem.

## Muziko en la animeo 
### Malfermo 
* "***Resonance***" de "T.M.Revolution" (epizodoj 1—30)
* "***Papermoon***" de "Tommy heavenly" (epizodoj 31—51)

### Fermo 
* "***I Wanna Be***" de "Stance Punks" (epizodoj 1—13, 51)
* "***Style***" de "Nishino Kana" (epizodoj 14—26)
* "***Bakusou Yumeuta***" de "Diggy-MO'" (epizodoj 27—39)
* "***Strength***" "Abingdon Boys School" (epizodoj 40—50)

## Videoludoj 
* "Soul Eater: Monotone Princess" (ソウルイーター モノトーン プリンセス [Sōru Ītā monotōn purinsesu]) por "Wii", 25-a de septembro 2008.
* "Soul Eater: Medjuza no inbo" (ソウルイーター メデューサの陰謀 [Sōru Ītā Medjūza no inbō]) por "DS", 23-a de oktobro 2008.
* "Soul Eater: Battle Resonance" por "PSP" kaj "PS2", 9-a de januaro 2009.

Kategorio:Animeo
Kategorio:Japanaj filmoj
Kategorio:Japanaj televidaj serioj
Kategorio:Mangao
Ozark-altebenaĵaj arbaroj

eta|220px|Ŭaŝita-Montaro en Oklahomo.
La **ozark-altebenaĵaj arbaroj** estas tersupraĵa ekoregiono el la orient-nordamerika ekoprovinco de la nearktisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome la ekoregiono apartenas al mezvarmaj foliaj kaj miksaj arbaroj de norda Arkansaso kaj orienta Oklahomo. La ekoregiono kovras areon de 62 000 kvadratajn kilometrojn.
Boston-Montaro kaj Ŭaŝita-Montaro estas la ĉefaj montaroj de la regiono.

## Flaŭro 
La Ozark-altebenaĵaj arbaroj ĉefe situas en Ŭaŝita-Montaro kaj Boston-Montaro, kies arbaroj estas el la plej bone disvolvigitaj kverko-karjoarbaroj en Usono. La primaraj specioj tie ĉi estas ruĝa kverko, blanka kverko (*Quercus alba*), kaj karjo (*Carya* spp, precipe *Carya texana*). Mallongfolia pino (*Pinus echinata*) kaj virginia junipero (*Juniperus virginiana*) grave ĉeestas en perturbitaj ejoj, neprofundaj grundoj kaj okcidenten fruntantaj deklivoj.

Tiu ekoregiono enhavas signifan praarbaron. Vastaj areoj de kriplaj kverkoj en sekaj kreskejoj super altitudo de 760 metroj en la okcident-arkansasa Nacia Arbaro Ŭaŝita neniam estis ekspluatataj. Estas vasta areo de pino/miksarbaro, pino/foliarbaro, kaj foliarbaro kiuj aĝas almenaŭ 70 da jaroj, kun relative malmulte da arbaroj kiuj aĝas pli ol 100 da jaroj. En Boston-Montaro, la dissemitaj praarbaroj okupus totalon de 181 km2.

## Faŭno 
La ekoregiono nombras 191 da birdo- kaj 61 da mamulospecioj
.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Acerfolia kverko
* Ekologia klasifiko de la tersupraĵoj
* Konservada stato de ekoregiono
* Ozark-Altebenaĵo
* Usonaj Landinternaj Altaĵoj

## Eksteraj ligiloj 
*  Ekoregiono NA0412 : Ozark-altebenaĵaj arbaroj (WWF)

*  Ozark-altebenaĵaj arbaroj (*WWF-Wildworld*)
*  Ozark-altebenaĵaj arbaroj (*Wildworld*) - Nacia Geografia Societo
*  Ozark-altebenaĵaj arbaroj (*The Encyclopedia of Earth*)
*  Ozark-altebenaĵaj arbaroj (*Bioimages*)
*  Ozark-altebenaĵaj arbaroj (*Globalspecies*) 
*  Situo de la ekoregiono : tajpu *Ozark Mountain forests* 

Kategorio:Nearktisaj ekoregionoj
Kategorio:Mezvarmaj foliaj kaj miksaj arbaroj
Kategorio:Arbaroj de Usono
Kategorio:Arkansaso
Kategorio:Oklahomo
Lénárd Pál

**Lénárd Pál,** laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Pál Lénárd Imre** estis hungara fizikisto matematikisto, politikisto, altlerneja instruisto, membro (koresponda en 1961, ordinara en 1973) de Hungara Scienca Akademio.

Lénárd Pál naskiĝis la  1925 en *Gyoma* (nuntempa urboparto de Gyomaendrőd), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Lénárd Pál frekventis universitaton Scienca Universitato Péter Pázmány en Budapeŝto. En 1945 li aliĝis al komunistoj. Inter 1950-1953 li plulernis en Moskvo helpe de stipendio. Hejmenveninta li eklaboris en filio de Scienca Akademio nomata Centra Fizika Esplora Instituto. Ekde 1970 li estris ĝin, dume li partoprenis en kreado de esplora atomcentralo. Li longe instruis ankaŭ en la menciita universitato kaj havis diversajn postenojn ankaŭ en la unusola Hungara Socialista Laborista Partio. Li esploris ekzemple la neŭtronojn, solid-statan fizikon kaj magnetojn. Li ricevis premion Kossuth en 1962, inter 1954-2001 ankaŭ aliajn premiojn.

## Verkaro (elekto) 
* *Válogatott fejezetek a ferromágnesség köréből.* 1958
* *Science and technology policies in Finland and Hungary.* 1985
* *A tudományos és műszaki haladásért.* 1987
* *A valószínűségszámítás és a statisztika alapjai I–II.* 1995

## Fontoj 
*Hungara Vikipedio
*https://mta.hu/mta_hirei/elhunyt-pal-lenard-fizikus-az-mta-rendes-tagja-110070
 

Kategorio:Hungaraj fizikistoj
Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Gyula Laziczius

**Gyula Laziczius,** hungare **Laziczius Gyula** estis hungara lingvisto, literaturhistoriisto, profesoro, instruisto, membro de Hungara Scienca Akademio.

Gyula Laziczius naskiĝis la  1896 en Újpest. Li mortis la  1957 en Budapeŝto.

## Biografio 
Gyula Laziczius frekventis gimnazion en Újpest, kie li lernis la hungaran lingvon de Mihály Babits, poste li eklernis en universitato ELTE. Post unu jaro li soldatiĝis en 1915. En la sekva jaro li iĝis militkaptito kaj hejmenveninta en 1918 li finlernis la universitaton, poste li instruis en diversaj lernejoj. Pro partopreno en la Hungara Sovetrespubliko depost 1922 li ne povis instrui, tial li eklaboris en oficejo. Spite tion li denove frekventis universitaton kaj li ekokupiĝis pri lingvoj, precipe pri la fonetiko. Ekde 1933 li instruis jam en universitato. En 1950 li iĝis trudemerito. Li ricevis premion en 1933, premion Kossuth en 1990 postmorte.

## Verkaro (elekto) 
* *Bevezetés a fonológiába.* - la unua lernolibro pri fonologio en la mondo - 1932 (en 1961 ankaŭ germane)
* *A magyar nyelvjárások.* (La hungaraj dialektoj) 1936
* *Általános nyelvészet: Alapelvek és módszertani kérdések.* 1942
* *Fonétika.* 1944
* *Lehrbuch der Phonetik.* 1961
* *Selected writings of Gyula Laziczius.* 1966

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Laziczius
Laziczius
Laziczius
Laziczius
Komunista Partio de Ĉeĥoslovakio

La **Komunista Partio de Ĉeĥoslovakio** (en ĉeĥa kaj slovaka: *Komunistická strana Československa*, KSČ) estis komunisma kaj marksisma–leninisma politika partio de Ĉeĥoslovakio kiu ekzistis inter 1921 kaj 1992.

Post la komunisma reĝimo, laŭ kontraŭkomunisma leĝo (kontraŭ la komunisma iama reĝimo) de 1993 en Ĉeĥio, la partio estis deklarita krima organizaĵo.

## Historio 
### 1921–1945 
En 1925 estis la dua plej voĉdonita en Parlamento. Sed en 1929 kaj 1935 kun iomaj pli malmultaj voĉdonoj la partio iĝis la 4a. En 1938 la partio estis malpermesita. Dum la Dua Mondmilito plej membroj fuĝis al Sovetunio kie ili preparis la enpovigon.

### 1945–1969 
Post la milito la KPĈ venkis en balotadojn kaj en 1948 oni finis demokratan sistemon, kion anstataŭis la unika partio. En 1948 okazis disputoj inter du branĉoj kaj la venkitoj estis ekzekutitaj en 1952. Pro ekonomia liberaligo la 21an de aŭgusto 1968 Sovetunio invadis Ĉeĥoslovakion.

### 1969–1992 
Post aprilo de 1969 la prezidanteco de la partio iris el Alexander Dubček al Gustáv Husák. Pluis ekzisto de du branĉoj: kaj moderuloj kaj malmoluloj.

## Vidu ankaŭ 
* Du mil vortoj

## Eksteraj ligiloj 
* RFE/RL Czechoslovak Unit  Open Society Archives, Budapest
* H. Gordon Skilling, "The Formation of a Communist Party in Czechoslovakia", American Slavic and East European Review, Vol. 14, No. 3 (Oct., 1955), pp.&nbsp;346–358 
* H. Gordon Skilling, "The Comintern and Czechoslovak Communism: 1921-1929", American Slavic and East European Review, Vol. 19, No. 2 (Apr., 1960), pp.&nbsp;234–247 

Kategorio:Malpermesitaj komunismaj partioj
Kategorio:Historio de Ĉeĥoslovakio
Kategorio:Politikaj partioj malfonditaj en 1990
Kategorio:Politikaj partioj de unupartiismaj ŝtatoj
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1921
Kategorio:Politikaj partioj malfonditaj en 1992
Queenstown (Sud-Afriko)

**Queenstown** (pli frue *Queen Victoria*) estas grandurbo kaj diocezo en Sudafriko, en provinco Orienta Kablando.
eta|300ra|Mapo de Sud-Afriko, kie Queenstown estas trovebla nordoriente)

## Bazaj informoj 
* Areo: 115&nbsp;km²
* Loĝantaro: 154.618 (en 2012)
* Supermara alteco: 1067 m
* Horzono: UTC +2 h

## Geografio 
Queenstown situas sur altebenaĵo laŭ rivero Komani en la nordorienta parto de la lando. Orient-Londono troviĝas 159, Port Elizabeth 260, Bloemfontein 315, Durbano 456, Johanesburgo 645, **Pretorio** 701, Kaburbo 822 km.

## Historio 
eta|260ra|maldekstre|Urbodomo de Queenstown
Tiama Queen Victoria estis fondita en 1853 kune kun fortikaĵo. La urbo prosperis daŭre ĝis la ekonomia krizo en la 1930-aj jaroj. En la 1960-aj jaroj la afrikanoj estis movitaj pli orienten, sekve Queenstown iĝis "urbo de blankuloj".

## Ekonomio 
Queenstown estas centro de la prospera ĉirkaŭa terkultivado.

## Trafiko 
Queenstown situas laŭ ĉefvojo kaj fervojo inter Orient-Londono kaj Bloemfontein.

## Klimato 
Queenstown havas subtropikan klimaton. La temperaturo varias inter 3-29&nbsp;°C. La varmo en januaro kulminas kaj malkulminas en junio kaj en julio. Jare pluvas po 513&nbsp;mm. La pluvo kulminas en februaro kaj malkulminas julie. En 2002 katastrofa neĝado okazis.

## Vidindaĵoj 
* fortikaĵo nomata Heksagono
* anglikana preĝejo
* romkatolika katedralo
* urbodomo
* naturrezervejo en la proksimo

## Fontoj 
* Angla Vikipedio
* loĝantaro
* mapo, distancoj 

Kategorio:Urboj de Sud-Afriko
6195 Nukariya

'*6195 *Nukariya'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 13-an de novembro 1990 de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (Hokajdo).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Motoi Nukariya'', aktivan komputiston ĉe la Astronomia Observatorio de Tokio. Li poste iris al NASDA en 1971 por malvolvi ties sistemon de satelita orbita determino.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Kin Endate
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
Barbara Sadowska

**Barbara SADOWSKA** (naskiĝis la 24-an de februaro 1940 en Parizo, mortis la 1-an de oktobro 1986 en Otwock) estis pola poetino.

Ŝi estis aktivulino de kontraŭkomunista opozicio. Printempe 1983 estis batita dum atako de "nekonataj farintoj" pro helpo-komitato al internigitaj, lokiĝanta ĉe preĝejo al Sankta Marteno en Varsovio. Baldaŭ poste ŝia filo, Grzegorz Przemyk (naskiĝis 1964) estis murdita de funkciuloj de Milicja Obywatelska (Civitana Milico).

## Vivo 
Barbara Sadowska finis Ŝtatan Liceon de Plastikaj Artoj en Varsovio. Debutis en 1957 en gazetaro (versaĵo *Mama* (Panjo) en semajnrevuo "Nowa Kultura"). Ŝi estis ligita al studenta Poetika Orientiĝo *Hybrydy*, apartenis al Unio de Polaj Literaturistoj (1964-1983) kaj pola PEN-Klubo (ekde 1981). De la 80-aj jaroj de la 20-a jarcento aktivis en kontraŭkomunista opozicio, pro kio estis persekutata de Sekureca Servo en Pola Popola Respubliko (i.a. kelkfoje arestita). Membro de Primasa Help-Komitato al Personoj Senigitaj de Libereco kaj iliaj Familioj. Arestita la 20-an de marto 1982, suspektata pri diskonigo de flugfolioj pri kontraŭŝtata enhavo. Kaŝe observata. Ŝi estas entombigita en Tombejo Powązki en Varsovio en segmento 100.

## Vidu ankaŭ 
* Solidareco

Kategorio:Polaj poetoj
6201 Ichiroshimizu

'*6201 *Ichiroshimizu'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (Hokajdo).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la japana astronomo *Ichiro Shimizu'' (1923–1996), de la Observatorio de Tokio. Li partoprenis al la kreo de la Stacio de Observo de la Korono sur la monto Norikura; li poste estis ĉefa astronomo de la divido pri suna fiziko de la Observatorio ĝis 1984.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Kin Endate
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Émile perverti

'''''Émile perverti ou Des rapports entre l'éducation et la sexualité'''* [La koruptita Emilio aŭ Pri rilatoj inter edukado kaj sekseco] estas eseo de la franca filozofo René Schérer pri seksa politiko, aperinta en 1974 ĉe la eldonejo Roger Laffont. La verko, kiu respondas al la enkonduko de deviga seksa edukado en la lernejoj, havis grandan sukceson kiam ĝi aperis.

## Enhavo 
En *Émile perverti*, René Schérer dekonstruas la nuntempan edukadon, ĝiajn supozojn kaj la moralajn projekciojn de la plenkreskuloj sur la infanoj. La aŭtoro kritikas la metodojn de la moderna edukado kaj defendas novan edukativan modelon por la junuloj.

Laŭ Schérer, la moderna pedagogio baziĝas sur la ekskludado de la seksa deziro en la instrua rilato. Tiu ĉi repuŝado, apogata sur la psikopedagogia literaturo, havas reguligan efikon sur la psiko kaj korpo de la neplenkreskuloj kiu fariĝas, starigante la nuklean familion kiel modelo, reproduktiva funkcio. Altrudante la tutan moralan ŝarĝon de la socio en la trejnado de estontaj civitanoj la edukado konsistigas, laŭ Schérer, liber-mortigan piedestalon de kontrolo de la sekseco.

La aŭtoro atakas la supozatan seksan liberigadon, analizas aferojn kiel la samseksemcentrismo, la reproduktadon de la normoj aŭ la neadon de la seksa deziro ĉe la infano en repuŝanta socio kaj denuncas la ”infanigon” de la edukado.

Schérer konstruas siajn argumentojn sur tranĉa kritiko de la *Emilio'' de Rousseau kaj ĉerpas el la fontoj de Wilhelm Reich, Freud, Kant, Fourier, same kiel de siaj samtempuloj, Deleuze, Guattari, Foucault.

## Referencoj 
Kategorio:Edukado
Kategorio:Eseoj pri pedofilio
Károly Krajnik-Nagy

**KRAJNIK-NAGY Károly** [nadj] estas rumania ĵurnalisto, tradukisto. Li naskiĝis en Ghidfalău la 8-an de aŭgusto 1947. 

## Biografio
Károly Krajnik-Nagy diplomitiĝis pri hungara-germana lingvoj en UBB de Kluĵo (1973). De 1974 li estis interna kunlaboranto de la *Brassói Lapok*, loka raportisto de *Előre*. Inter 1991-95 li estis interna kunlaboranto de *Szabadság* de Kluĵo. En 1995 li ekigis kaj redaktis la ekonomikan gazeton *Kontó*, de 1996 li estas redaktoro de gazeto *Szövetség*. Lia esplorkampo estas la Țara Bârsei en hungara literaturo.

## Fonto
**Erdélyi magyar ki kicsoda*, 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Vinagreto

eta|dekstra|Tomatokukumosalato kun vinagreto
**Vinagreto** estas klasika saŭco por salato. Ĝi estas farata per miksado de olivoleo kaj vinagro en proporcio de 3:1. Sekve oni aldonas salon, pipron, freŝajn spicherbojn, tekulereton da mustardo, tekulereton da kaporoj kaj ajlo kaj 2 supkulerojn da mielo.

Kategorio:Manĝaĵoj
Kategorio:Saŭcoj
Vivozono

eta|Clinton Hart Merriam.
La **vivozono** koncepto estis disvolvigita de Clinton Hart Merriam en 1889 kiel ilo por priskribi areojn kun similaj planto- kaj bestokomunumoj. Merriam observis ke la ŝanĝoj en tiuj komunumoj kun pliiĝo en latitudo ĉe konstanta altitudo estas similaj al la ŝanĝoj viditaj kun pliiĝo en altitudo ĉe konstanta latitudo.

## Merriam 
La vivozonoj kiujn Merriam identigis estas plej aplikeblaj por okcidenta Nordameriko, estantaj disvolvigitaj sur Pintoj Sankta Francisko (angle : *San Francisco Peaks*), Arizono kaj Kaskada Montaro en nordokcidenta Usono. Li provis disvolvigi sistemon kiu estas aplikebla trans la nordamerika kontinento, sed al tiu sistemo estas malofte plusendita.

La vivozonoj kiujn identigis Merriam, kune kun karakterizaj plantoj, estas jenaj :
* Pli malalta Sonora-Dezerto (malalta, varma dezerto): *Larrea tridentata* (zigofilacoj), *Yucca brevifolia* (asparagacoj).
* Alta Sonora-Dezerto (dezertostepo aŭ arbustaro): *Artemisia tridentata* (asteracoj), *Quercus turbinella*, *Pinus edulis*, *Juniperus osteosperma*.
* Transiro (duonarbaroj): *Pinus ponderosa*.
* Kanada abiaro: glaŭka duglaso, ŝajntremola poplo.
* Hudsona picearo : *Picea engelmannii*, *Pinus aristata*.
* Altmontara herbejo aŭ arkta tundro : likenoj, gresoj.

La kanada kaj hudsona vivozonoj estas ofte kolektive konsiderataj kiel boreala vivozono.
Tiu sistemo estis kritikita por esti tro nepreciza. Ekzemple, la kverkarbustaro en Arizono samhavas relative malmultajn planto- kaj bestospeciojn kun la grand-basena arbustara stepo, ankoraŭ ambaŭ estas klasifikitaj kiel Alta Sonora-Dezerto. Tamen ĝi daŭre estas foje referita fare de biologoj (kaj antropologoj) laborantaj en okcidenta Usono. Multe pli detalaj kaj empirie bazitaj klasifikoj de vegetaĵaro kaj vivozonoj nun ekzistas por la plej multaj areoj de la mondo.

## Holdridge 
[eta|220ra|Modelo de Holdrige-vivozonoklasifiko. Kvankam tridimensie elpensite far Holdridge, kutime la modelo estas prezentita kiel du-dimensia aro de [seslateroj en triangula kadro.]]

En 1947, Leslie Holdridge publikigis vivozono-klasifikon uzante indikatorojn pri:
* averaĝa ĉiujara biotemperaturo (logaritma)
* jarpluvo (logaritma)
* rilatumo de ĉiujara potenciala vaporiĝ-transpiro al averaĝa totala jarpluvo.

Biotemperaturo plusendas al ĉiuj temperaturoj super fandopunkto, kun ĉiuj temperaturoj sub frostado adaptitaj al 0&nbsp;°C, kiam plantoj estas dormetantaj ĉe tiuj temperaturoj. La Holdridge-sistemo unue uzas biotemperaturon, prefere al la moder-latituda devio de la vivozonoj de Merriam, kaj ne ĉefe uzas altitudon. La sistemo estas konsiderita pli konvena al la kompleksecoj de tropika vegetaĵaro ol la sistemo de Merriam.

## Vidu ankaŭ 
* Altecozono (ekologio)
* Ekozono
* Biomo
* Ekoregiono
* Montano (ekologio)

## Eksteraj ligiloj 
*  Holdridge's Life Zones , Radford University, Geology class notes.
*  Holdridge's Life Zones.

Kategorio:Ekologio
Kategorio:Biogeografio
Uhaj

**Uhaj** (mongole 15ra [uhai respektive üĥai], ĉine simpligite 乌海, tradicie 烏海, pinjine Wūhǎi) estas prefektujnivela metropolo en la aŭtonoma regiono Interna Mongolio de la Ĉina Popola Respubliko. Historie ĝi apartenis al la provinco Suijuano de la Ĉina Imperio. La urba teritorio kovras areon de 1 754 kvadrataj kilometroj. Laŭ stato de la jaro 2010, en la metropolo vivis 532 902 loĝantoj.

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Ordos (urbo)

La urbo **Ordos** (mongole 15px aŭ Ордос хот [ordos ĥot], ĉine simpligite鄂尔多斯, tradicie 鄂爾多斯, pinjine 'ěrduōsī) estas prefektujnivela milionurbo en la aŭtonoma regiono Interna Mongolio de la Ĉina Popola Respubliko. Historie ĝi apartenis al la provinco Suijuano de la Ĉina Imperio. La urba teritorio kovras areon de 87 000 kvadrataj kilometroj. Laŭ stato de la jaro 2010, en la urbo vivis 1 940 653 loĝantoj.

Ordos estas altebenaĵo kaj meandro (ĉine 鄂尔多斯, pinjine: Èěrduōsī) kaj regiono de Ĉinio en la okcidento de Pekino, kie la Flava Rivero faras ampleksan meandron.

## Vidu ankaŭ 
* Dialekto de Ordos

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Kategorio:Urboj de Interna Mongolio
Bajanur

**Bajan-Nuro** aŭ **Bajanur** (mongole 15ra [Bajannagur], ĉine simpligite 巴彦淖尔, tradicie 巴彥淖爾, pinjine ''Bāyànnào'ěr'') estas prefektujnivela milionurbo en la aŭtonoma regiono Interna Mongolio de la Ĉina Popola Respubliko. La loknomo en la mongola lingvo signifas "Riĉa Lago". La administra centro estas la distrikto Linhe. Historie ĝi apartenis al la provinco Suijuano de la Ĉina Imperio. 
eta|maldekstre|

## Demografio 
Laŭ la stato de 2020 en la urbego vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Geografio 
La prefektujnivela areo kaj en montaro, kaj en ebenaĵo kune kun pluraj lagoj. La areo konsistas el 7 dividoj. Provinca sidejo Hoĥoto troviĝas 405, ĉefurbo Pekino kaj Baŭtoŭo po 505, Ŝanhajo 1575 km aere laŭ https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
eta|maldekstre|
Bajanur en la neolitiko estas impone dokumentita per la famaj rokgravuroj. Ĝi akiris la rangon prefektujnivela urbego en 2003.

## Ekonomio 
La teritorio estas grava agrikultura produktada areo, krome ĝi estas riĉa je mineralaj rimedoj, precipe pirito, plumbo, zinko. La potencialo por renovigebla energio estas tre alta pro la averaĝa jara ventrapideco de pli ol 8 metroj sekunde kaj proksimume 3 200 horoj da sunbrilo jare. Oni bredas ankaŭ bovojn kaj kamelojn.

## Eduko 
La plej altnivela edukado okazas en sola altlernejo, la ceteraj instruejoj estas mez- kaj bazlernejoj.

## Trafiko 
eta|maldekstre|
eta|maldekstre|
Bajanur estas ligita per fervoja kaj ĉefvoja linioj, spite tion, ili havas trafikon al Mongolio kaj Rusio. La nove konstruita flughaveno malfermita en decembro 2011.

## Klimato 
La jara averaĝa temperaturo estas  kaj varias inter . Jare averaĝe pluvas nur 146 mm.

## Vidindaĵoj 
* lagoj

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Ulanĉab

**Ulanĉab** aŭ *Ulanqab, Ulaan Chab* aŭ *Ulagancab* (mongole 15ra respektive Улаанцав [Ulaγančab], ĉine simpligite 乌兰察布, tradicie 烏蘭察布, pinjine *Wūlánchábù*) estas prefektujnivela milionurbo en la aŭtonoma regiono Interna Mongolio de la Ĉina Popola Respubliko.
eta|maldekstre|

## Loĝantoj 
Laŭ stato de la jaro 2020 en la prefektujnivela urbego vivis  loĝantoj.

## Geografio 
Ulanĉab troviĝas en montara teritorio 1 378 m super la marnivelo kaj konsistas el 11 dividoj. Ĝi havas areon de  km².

## Historio 
eta|maldekstre|
En 1973 oni trovis metiejojn pri ŝtoniloj. Skrapiloj, hakiloj kaj sagpintoj estis produktitaj tie antaŭ ĉirkaŭ dek mil jaroj. Historie la teritorio apartenis al la provinco Suijuano de la Ĉina Imperio. En 1919 fervoja linio estis konstruita el Pekino, kio pliigis la ekonomian - kaj ankaŭ militan - gravecon de Ulanĉab. Tri gravaj bataloj okazis tie dum la Ĉina Enlanda Milito, en januaro kaj septembro 1946, kaj en septembro 1948. La 19-an de septembro 1949 la Kuomintango transdonis tiun parton al la Ruĝa Armeo sen batalo. La prefektujnivela urbego estis establita la 1-an de decembro 2003.

## Ekonomio 
Ulanĉab estas grava centro por la disvolviĝo de renovigebla energio (precipe sunaj kaj ventaj). Ankaŭ loke oni produktas energiajn ekipaĵojn.

## Edukado 
La altnivela edukado okazas en 3 altlernejoj.

## Trafiko 
eta|maldekstre|
Tra la teritorio trairas pluraj fervojoj kaj provincaj aŭtovojoj, krome flughaveno servas. Tre gravas la varfervoja transporto al Mongolio, Rusio, Uzbekio kaj Germanio.

## Klimato 
Ulanĉab havas malvarman duonaridan klimaton laŭ klimata klasifiko de Köppen: BSk. La vintroj estas longaj, malvarmaj kaj tre sekaj, la someroj iom humidaj kun fortaj ventoj. Jare pluvas averaĝe 340&nbsp;mm, pli ol duono de la jara precipitaĵo falas nur en julio kaj aŭgusto. La temperaturo averaĝas 5&nbsp;°C kaj varias inter -1-12&nbsp;°C.
eta|

## Vidindaĵoj 
* preĝejoj
* lago
* martira monumento

## Fontoj 
* Anglalingva Vikipedio

## Eksteraj ligiloj 

Yurts.jpg|Jurtoj
四子郡王府家庙 - panoramio.jpg|Malnova templo
烈士纪念碑 - panoramio.jpg|Monumento de Martiroj 

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Kategorio:Urboj de Interna Mongolio
Paz Vega

**Paz VEGA** (naskiĝis la 2-an de januaro 1976 en Sevilla kiel *Paz Campo Trigo*) estas hispana aktorino.

## Biografio 
Vega elektis sian artan nomon laŭ la familia nomo de ŝia avino. Ŝi komencis studadon pri komunikado, sed rompis tion kaj translokiĝis al Madrido, por dediĉi sin al aktorado.

Lia unua aktorludo okazis en la televidaj serioj *Compañeros* kaj *Siete Vidas*. La unua pli grava filma rolo estis *Lucía* en *Lucía y el sexo* (2001) sub reĝisorado de Julio Medem. Samjare ludis ŝi kun Sergi López la ĉefrolon en *Sólo mía*. Por ambaŭ roloj, ŝi estis nomumita en 2002 por la hispana filma premio Goya, kiun ŝi venkis pro la ludo en verko de Médem en kategorio *Plej bona elvolviĝanta aktorino*.

Vega havis en 2002 roleton en filmo *Hable con ella* de Pedro Almodóvar kaj ludis la ĉefrolon en *El otro lado de la cama* de Emilio Martínez Lázaros, kiu estis la plej sukcesa hispana filmo de la jaro.

En 2003, Vega estis ĉefrolulino en la filmigo de romano de Prosper Mérimée *Carmen*, sub reĝisorado de Vicente Aranda.

Ŝi ludis en 2004 unuafoje en Hollywood, kun Adam Sandler, en filmo *Spanglish*, reĝisorita de James L. Brooks.

### Persone 
Vega geedziĝis en 2002 kun la venezuela komercisto Orson Salazar. Ili havas tri infanojn.

## Filmaro 
[eta|Vega kun [Morgan Freeman en Madrido (2007)]]

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Hispanaj aktoroj
Suijuano

**Suijuano** (ĉine simpligite 绥远, tradicie 綏遠, pinjine *Suíyuǎn*, laŭ sistemo Wade-Giles *Suiyuan*) estis historia provinco de Ĉinio. La provinca ĉefurbo estis Guisui (now Hoĥoto). La mallongigo estis 綏 (pinjine: suí). La provinco kovris areon, kiu pli-malpli korespondas al la areoj de la nunaj eksterdistriktaj urboj  Hoĥoto, Baŭtoŭo, Vuhajo, Ordos (urbo), Bajan-Nuro, kaj partoj de Ulanĉabo, ĉiuj nun parto de la Aŭtonoma Regiono Interna Mongolio de Popola Respubliko de Ĉinio. La provinca nomo devenas de ĉefurba distrikto fondita en la dinastio Qing.

Komence de la 1930-aj jaroj, Suijuano okupiĝis fare de la armeo de la ŝanŝia militsinjoro *Jan Ŝiŝan*, kiu elminigis la provincan feron, regoganizis la provincajn financojn kaj sukcesis instigi unuafojan kultivigon de 4 000 akreoj, do 15 kvadrataj kilometroj, de antaŭe neuzita areo. La plejparton de tiu laboro faris ŝanŝiaj farmistoj-soldatoj sub gvido de retiriĝintaj eksaj oficiroj el la armeo de Jan. Dum la dua Ĉina-Japana Milito inter 1937 kaj 1945, parto de la Dua Mondmilito, la teritorio iĝis parto de la marioneta ŝtato *Mengĝjango* sub rego de la Japana Imperio. 

Dum la Ĉina enlanda milito en 1935, la komunista gvidanto Mao Zedong promesis al la mongolaj gvidantoj "unuigitan aŭtonoman administradon" kiu inkluzivus ĉiujn "historiajn" mongolajn teritoriojn ene de Ĉinio, interŝanĝe al mongola subteno kontraŭ la Kuomintango. Tiu promeso inkluzivis la deklaron ke "sub neniaj cirkonstancoj iu ajn alia [ne-mongola etna grupo] rajtu okupi la langon de la interna mongola nacio". Sed post la ĉina revolucio de 1949, la administrantoj de la oficiale "mongolaj" teritorioj kun hana plimulto - la plej granda el ili Suijuano kun pli ol 2 milionoj da loĝantoj - rezistis kontraŭ anekso fare de la nova Aŭtonoma Regiono Interna Mongolio. En 1954 Mao atingis kompromison, ke la mongoloj transprenu la administradon de Suijuano sed ke la lokaj hanoj ne estu elpelataj el la teritorio. La historiisto *Uradin Bulag* tiel notis ke "ironie", la mongolaj teritoriaj ambicioj pri Suijuano kaŭzis de la mongoloj iĝis "malgranda malplimulto ene de ilia propra [larĝigita] aŭtonoma regiono".

Kategorio:Geografio de Interna Mongolio
Kategorio:Historio de Interna Mongolio
Kategorio:Respubliko Ĉinio
6306 Nishimura

'*6306 *Nishimura'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japana astronomo Atsushi Sugie elde la Observatorio Dynic apud Taga (gubernio Ŝiga, Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Yuji Nishimura'', direktoro de la ĉefa fabriko de teleskopoj en Japanio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Atsushi Sugie
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Li Ju-Jing

eta|180px|maldekstra|Li Ju Jing en Parizo
D-ro **Li Ju-Jing** aŭ latinliterigite laŭ sistemo Wade-Giles *Li Yu Ying* estis konata ĉina klerulo kaj prezidanto de la universitato de Suĝoŭo. Laŭ la Enciklopedio de Esperanto, ekde la fino de la 1910-aj jaroj li forte rekomendis Esperanton. Krome laŭ vikidatumoj li alportis kaj ekkonatigis tofuon en Francio ekde 1906.

Dum la Dua Mondmilito li estis aktivisto subtene al savado de judoj de la holokaŭsta genocido fare de la nazioj. Vivante en Usono dum la 1940-aj jaroj, li servis kiel kunprezidanto de la Emerĝenca Komitato por Savi la Judan Popolon de Eŭropo, branĉo de la grupo de *Peter Bergson*, kiu lobiis ĉe la usona registaro kaj publikigis anoncojn en gazetoj en klopodo premi usonan intervenon por savi la eŭropan judaron. En 1943 kaj 1944 li estis porparolisto de la komitato.

Kategorio:Ĉinaj esperantistoj
Kategorio:Holokaŭsto
Punkto de Feynman

eta|dekstra|Unuaj centoj da dekumaj ciferoj de π kun serioj da konsekvencoj de identaj dekumaj ciferoj.

**La punkto de Feynman** estas konsekvenco de ses ciferoj 9, kiu komencas de 762-a dekuma pozicio de la nombro π. Ĝi ricevis tiun nomon pro anekdoto koncerne la laŭreatom de la Nobel-premio pri fiziko, Richard Feynman. Foje dum lekcio li diris ke li volus memori la ciferojn de π ĝis tiu pozicio por povi nombri ilin, aldoninte fine "naŭ naŭ naŭ kaj tiel plu", supozante ironie ke π estas racionala nombro.

## Rilata statistiko 
Ne estas konata, sed nur supozata, ĉu π estas normala nombro. Por hazarde elektita normala nombro la probableco de iu ajn elektita konsekvenco de ses ciferoj (inkludante samajn ciferojn aŭ diferencajn), aperanta tiel proksime al la komenco en dekuma prezentado, estas nur 0.08%.

La punkto de Feynman estas ankaŭ la unua okazo de kvar kaj kvin konsekvencaj ciferoj. La sekva apero de kvar konsekvencaj ciferoj estas 7-oj ĉe pozicio 1,589.:

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Repdigito
* 0,999...

Kategorio:Pi
6213 Zwiers

'*6213 *Zwiers'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 24-an de septembro 1960 de la usona astronomo Tom Gehrels kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden, en la kadro de la *Palomar–Leiden survey*.

Ĝi estis fotita de Tom Gehrels sur unu el la 130  eksponitaj en septembro kaj oktobro 1960, per la Schmidt-teleskopo de 48 coloj (122 cm) de la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San Diego, 80 km norde de San-Diego). Tiuj platoj poste estis senditaj en Leiden (Nederlandon), kie ili estis ekzamenitaj de la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten dum la sekvantaj jaroj.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la nederlanda astronomo *Hendrikus Johannes Zwiers'' (1865–1923). Li estas konata pro esti kalkulinta la orbiton de la kometo 17P/Holmes.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Broc FR

**Broc** (malnova germanlingva nomo **Bruck**) estas komunumo en la distrikto Grejerco en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 2278 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Broc situas en la transirzono de la Friburga Mezlando al la Antaŭalpoj, ĉe la suda fino de la Lago de Grejerco kaj la orienta bordo de Sarino. La komunumo Broc konsistas el la vilaĝo Broc, la kvartaloj Broc-Fabrique kaj Forcel, la setlejo Le Pissot, kaj diversaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 10,04 km², de kiuj 44,1% estas kovritaj de arbaro, 41,7% servas por agrikulturo kaj 9,0% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Broc limas en nordo al Botterens, en nordoriento al Châtel-ĉe-Montsalvens, en oriento al Charmey, en sudo al Grejerco, en okcidento al Bulle, kaj en nordokcidento al Morlon.

## Trafiko 
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 180 de Friburgo al la Jaun-Pasejo, kaj konekta vojo al Bulle. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A12 situas proksimume 8 kilometrojn nordokcidente apud Bulle. Per la trajnlinio de Broc al Bulle la komunumo estas konektita al la publika transportreto. Krome tra Broc pasas du buslinioj de la entrepreno Transporto Publika Friburga.

## Ekonomio 
Grava labordonanto en Broc estas la ĉokoladofabriko *Cailler*, kiu apartenas nuntempe al la grupo de Nestlé.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Broc datiĝas el la jaro 1115 kiel *Broyc* kaj *Broch*. Dum mezepoko Broc estis la havaĵo de la Senjoroj de Broc kaj poste de la Senjoroj de Montsalvens. En la jaro 1555 ĝi estis akirita de la urbo Friburgo kaj integrita al la Voktejo Grejerco, el kiu okaze de la Helveta Revolucio de 1798 fariĝis la distrikto Grejerco.

## Vidindaĵoj 
Ĉe la bordo de Sarino situas la Kastelo d'En-Bas, kiu estis konstruita en la 12-a jarcento kaj estis la sidejo de la Senjoroj de Broc kaj de Montsalvens.

## Esperanto en Broc 
Ekde la jaro 1997 ekzistas en Broc "Village de la Paix", "Friedensdorf", vilaĝo de la paco. Laŭ propono de Mireille Grosjean okazis tie tutsvisaj tagoj pri edukado al la paco en oktobro 2012. Pli ol 50 personoj kunvenis kaj informis unu la alian pri siaj aktivecoj.
Standoj staris kaj Esperanto stando ne mankis.
Samaj labortagoj okazos novembre de 2013.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Broc
* Broc-Fabrique (stacidomo)
* Broc-Village (stacidomo)

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Broc
6202 Georgemiley

'*6202 *Georgemiley'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar (kantono San Diego) kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Palomar-Leiden Enketo pri Trojanoj" ().

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la irlanda-nederlanda astronomo *George Kildare Miley'' Li laboris per la Kosmoteleskopo Hubble en 1984-1988; li studis la  en la videbla spektro, radioondoj, infraruĝo kaj Ikso-radioj. En 1989, li malkovris la galaksion 4C 41.17 en la Koĉero, galaksio kiu havas plej grandan konatan ruĝenŝoviĝon.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1971
Liu Ŝipej

D-ro **Liu Ŝipej** (刘师培) aŭ latinliterigite laŭ sistemo Wade-Giles *Liu Shipei* (naskiĝis en 1884, mortis nur 35-jara en 1919) estis konata ĉina klerulo, historiisto de ĉina klasikismo kaj filozofo en la epoko de transiro de la Ĉina Imperio al respublika reĝimo. Laŭ la Enciklopedio de Esperanto, ekde la fino de la 1910-aj jaroj li forte rekomendis Esperanton. Profesoro en la Pekina Universitato, lia politika engaĝiĝo estis tre kolorplena kaj iom kontraŭdira: En la unua jardeko de la 20-a jarcento, ekzile en Tokio, li estis arda kaj verkiste brila anarkiisto, dum en la dua jardeko li ŝanĝiĝis al elstara intelektula plananto de la remonarkiiga movado de *Juan Ŝikaj* (Yuan Shikai en sistemo Wade-Giles), prezidanto de la respubliko Ĉinio post la revolucio de 1911.

## Bibliografio 
* Angle, Stephen C (1998). "Did Someone Say" Rights"? Liu Shipei's Concept of Quanli"// Philosophy East and West: 623–651. doi:10.2307/1400020.
* Bernal, Martin (1976), "Liu Shih-p'ei and National Essence", in Furth, ed. Charlotte, ed., The Limits of Change: Essays on Conservative Alternatives in Republican China, Cambridge, MA: Harvard University Press, pp. 90–112, ISBN 0674534239
* Cohen, Alvin (2012). "Brief Note: The Origin of the Yellow Emperor Era Chronology" // Asia Major. 25 (pt 2): 1–13.
* Мартынов Д.Е., Мартынова Ю.А. Учение об уравнении людей Лю Ши-пэя // Вопросы философии. № 11. 2015. С.153-157.

## Referencoj 
* "Liu Ŝipej - intelektula kariero antaŭ kaj post la revolucio de 1911" - prelegaro germanlingva en la universitato de Tübingen en 2010
* "la individuo en frua ĉina anarkiismo" - tezo anglalingva de Ole Fossgård, 2005 en Ŝanhajo
* "Liu Ŝipej kaj lia koncepto de ĉina socia kontrakto" - tezo franclingva de Wang Xiaoling, en la retejo de la franca asocio pri ĉinaj studoj (AFEC) 

Kategorio:Ĉinaj esperantistoj
Kategorio:Ĉinaj historiistoj
Worcester (Sud-Afriko)

**Worcester** estas grandurbo en Sudafriko, en provinco Okcidenta Kablando.
eta|300ra|Mapo pri suda parto de Sud-Afriko, kie Worcester situas

## Bazaj informoj 
* Areo: 63&nbsp;km²
* Loĝantaro: 150.657 (en 2012)
* Supermara alteco: 223-285 m
* Horzono: UTC +2 h
* Poŝtkodo: 6850

## Geografio 
Worcester situas sur montetaro en la suda parto de la lando. Paarl troviĝas 44, Kaburbo 99, Port Elizabeth 569, Bloemfontein 815, Durbano 1173, Johanesburgo 1175, **Pretorio** 1225 km.
eta|260ra|maldekstre|Ĉefstrato de Worcester

## Historio 
Tiu loko komence estis ŝatata ĉasloko. La unuaj eŭropaj bienoj aperis en 1731. Poste alvenis ankaŭ sklavoj, en la 19-a jarcento ankaŭ germanoj, dume vitejoj formiĝis. En 1834 la sklava erao finiĝis. El la bienoj urbeto formiĝis, kiu prenis la nomon Worcester, kiu ricevis municipan statuson en 1895.

## Trafiko 
La nacia ĉefŝoseo Johanesburgo-Kaburbo tuŝas Worcester-on. Fervojo funkcias al Kimberley (Sud-Afriko), Kaburbo kaj Port Elizabeth.
eta|250ra|dekstre|Strato en Worcester

## Klimato 
Worcester havas subtropikan klimaton. La averaĝa temperaturo varias inter 10-30 °C, malofte ĝis 40 °C. La varmo en januaro kulminas kaj malkulminas en julio. Jare pluvas nur po 175 mm, ĉar la ĉirkaŭaj altaj montoj baras la nubojn.

## Vidindaĵoj 
* anglikana preĝejo de Sankta Jakobo de 1851
* moskeo por la malajoj
* luterana preĝejo de germanoj de 1883
* sinagogo
* muzeo

## Fontoj 
* Angla Vikipedio
* loĝantaro
* mapo, distancoj 

Kategorio:Urboj de Sud-Afriko
Irén Kocs

**KOCS Irén** [koĉ] rumania hungara muzeologino, esploristino de insektoj. Ŝi naskiĝis en Mujna la 9-an de aprilo 1955

## Biografio
Irén Kocs diplomitiĝis pri biologio en UBB de Kluĵo en 1979 kaj de tiam ŝi estis kunlaborantino de la Sikula Nacia Muzeo de Sfântu Gheorghe. De 1994 ŝi estis gvidantino de la naturscienca fako de la muzeo.

## Fonto
**Erdélyi magyar ki kicsoda*, 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj muzeologoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj biologoj
Endre Kovács

**KOVÁCS Endre** [kova:ĉ] estas rumania hungara biokemiisto, universitata profesoro. Li naskiĝis en Konkolyfalva la 12-an de septembro 1918. 
## Biografio
Endre Kovács diplomitiĝis en la fakultato pri naturscienco de la Universitato Ferdinand la 1-a de Kluĵo (1940). Li doktoriĝis en la Universitato Francisko Jozefo de Koloĵvaro (1942). Li estis tie universitata asistanto. De 1949 li lekciis ĝis sia pensiuliĝo (1983) en la OGYI de Târgu Mureș. Li ricevis la titolon de universitata profesoro en 1968.
## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj biokemiistoj
Broc

**Broc** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Broc FR** estas komunumo de la distrikto Grejerco en Kantono Friburgo en Svislando.
** **Broc-Village (stacidomo)** estas fervoja stacio en Broc FR.
* **Broc-Fabrique** estas kvartalo de la komunumo Broc de la distrikto Grejerco en Kantono Friburgo en Svislando.
** **Broc-Fabrique (stacidomo)** estas fervoja stacio en Broc FR.

* **Broc (Maine-et-Loire)** estas komunumo de la departemento Maine-et-Loire en la regiono Luarlandoj en Francio.

* **Le Broc (Alpes-Maritimes)** estas komunumo de la departemento Alpes-Maritimes en sudorienta Francio.
Morris Minor

La **Morris Minor** estas brita aŭtomobilo kiu estis unue prezentita en aŭtomobila ekspozicio en Earls Court, Londono, la . Dezajnita sub la direkto de Alec Issigonis, pli ol  miliono da ekzempleroj estis produktitaj inter la jaroj 1948-1971. Unue havebla kiel 2-porda kupeo aŭ kabrioleto, la gamo iom post iom vastiĝis por inkluzivi 4-pordan aŭton en 1950 kaj lignecan kombiaŭton (the Traveller), komercan aŭton kaj ŝarĝaŭteton en 1952.

La Morris Minor (kromnomita: "Moggie") estis produktita en tri serioj, Serio I, Serio II (1952) kaj fine la serio 1000 (1956).

## Bild-galerio 

File:Morris Minor Convertible front 19-5-07.JPG|Morris Minor, kabrioleto
File:Morris Minor 1000 green woody l.jpg|Morris Minor 1000, "Traveller"
File:1962 Morris Minor 1000 pickup.jpg|Morris Minor 1000 "Pickup", 1962
File:Austin van 1969.jpg|Morris Minor, furgoneto, 1969

## Eksteraj ligiloj 
* Minor Mania 

Kategorio:Aŭtomobiloj
Kategorio:Britaj aŭtomobiloj
Polokwane

'*** signifanta "Loko de Sekureco", pli frue **Pietersburg** estas grandurbo, universitata urbo, ĉefurbo de Provinco Limpopo en Sudafriko.
eta|260px|Mapo de Sud-Afriko, kie  estas trovebla norde

## Bazaj informoj 
* Areo: 129&nbsp;km²
* Loĝantaro: 148.103 (en 2012)
* Supermara alteco: 1282–1312 m
* Horzono: UTC +2 h
* Poŝtkodo: 015
* Telefonkodo: 0700

## Geografio 
 situas sur altebenaĵo en la norda parto de la lando. Emalahleni troviĝas 220, **Pretorio*' 236, Johanesburgo 291, Bloemfontein 666, Durbano 680, Port Elizabeth 1181, Kaburbo 1546 km.

## Historio 
Pietersburg estis fondita en 1886. Dum la brita-bura milito la britoj konstruis tie grandan deportejon por virinoj kaj infanoj. La loĝloko oficiale iĝis urbo en 1992 kaj ĝi prenis la nunan nomon en 2005.

## Ekonomio 
 estas industria kaj komerca urbo, kie oni produktas ekzemple Koka-kolaon. La urbo estas ŝatata de turistoj kaj ĉasistoj.

## Trafiko 
 havas internacian flughavenon. Ĉefvojoj kuras al Pretorio kaj al la norda landparto. Fervojo trafikas al Johanesburgo.

## Klimato 
 havas subtropikan klimaton. La averaĝa temperaturo varias inter 15-24&nbsp;°C. La varmo en januaro kulminas kaj malkulminas en julio. Jare pluvas po 527&nbsp;mm. La pluvo kulminas en decembro, inter junio-aŭgusto apenaŭ pluvas.

## Vidindaĵoj 
* subĉiela muzeo prezentas la tradician kaj nuntempan vivstilon de la loĝantoj kaj trovaĵojn el la kuprepoko kaj ferepoko
* la loko de unua orotrovejo de la lando
* irlanda domo, nun muzeo
* preĝejoj anglikana kaj romkatolika

## Fontoj 
* angla kaj hungara Vikipedioj
* loĝantaro
* mapo, distancoj 
* mapo
* vetero

Kategorio:Urboj de Sud-Afriko
Hroznatín

:*Eble vi serĉas: Hroznětín.*

**Hroznatín** estas municipo en distrikto Třebíč en Regiono Vysočina, Ĉeĥio. Ĝi estas naskiĝloko de Generalo Ludvík Svoboda. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1365.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Sonorilejo – ĝi situas sur fundamentoj de detruitaj kapeletoj
* Monumento de armea generalo Ludvík Svoboda

## Personecoj 
* Ludvík Svoboda (1895–1979), prezidento, generalo
* Irena Svobodová (1901–1980), edzino de la prezidento

## Pluaj fotoj 

Native house of president Ludvík Svoboda in Hroznatín, Třebíč District.jpg|Naskodomo de Ludvík Svoboda

Kategorio:Municipoj en distrikto Třebíč
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Třebíč
Kategorio:Setlejoj en Křižanova montetaro
Géza Hofi

**Géza Hofi,** hungare **HOFI Géza** estis hungara aktoro kaj humuristo.

Géza Hofi naskiĝis kiel *HOFFMANN Géza* la  1936 en Budapeŝto. Li mortis la  2002 en Budapeŝto.

## Biografio 
Géza Hofi frekventis gimnazion, poste parte li laboris en uzino, parte li frekventis lernejon de Kálmán Rózsahegyi. Li komencis sian aktoran karieron en 1960 en Debrecen. Post 3 jaroj li revenis al Budapeŝto, kie li akiris permeson por aktorado kaj li prezentis humurojn en provinco. Li akiris tutlandan konatecon en 1968, kiam li ludis en la Hungara Radio. Baldaŭe li aperis en Hungara Televizio kaj faris ankaŭ muzikdiskojn. En 1983 li aliĝis al stabo de filio de Teatro Madách, kie li prezentis ekzemple unupersonan humuran teatraĵon *Hofélia* (prezentanta 500-foje) kaj lia teatraĵo *Élelem bére* (*Lukro de la nutraĵo*) superis la pli frue menciitan teatraĵon. Li ofte kritikis la politikon, komunistan kaj poste eĉ la demokratie elektitan. Li ricevis premion Kossuth en 1998, inter 1970-2000 ankaŭ aliajn premiojn.

## Memorigiloj 
* skulptaĵo
* asteroido nomata 180857 Hofigeza
* 23 humoraj muzikdiskoj
* sennombraj televiziaj kaj radiaj prezentaĵoj

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj humuristoj
Granda Truo

**Granda Truo** estas minejo pri diamantoj en Sud-Afriko, en Kimberley.
[eta|290px|Post la Granda Truo situas [Kimberley (Sud-Afriko)]]
eta|290px|La Granda Truo

## Bazaj informoj 
* Larĝo: 463 m
* Cirkonferenco: 1.6 km
* Origina profundo: 240 m
* Nuna profundeco: 215 m (ĉar oni remetis elfosaĵojn)
* Akva profundo: 40 m

## Historio 
Antaŭ 1871 monteto situis en tiu loko. Poste oni trovis diamantojn kaj komenciĝis la minado, tial la loko ricevis la nomon *New Rush*. Inter 1871-1914 laboris tie 50 000 ministoj, tial komence la monteto tute malaperis, poste oni elfosis la grandan kavon. Baldaŭe ĉesis la surfaca minado, sed komenciĝis la subtera minado ĝis profundo 1097 m. En 1888 la individuaj minejoj formis unusolan korporacion, kiun estris ekzemple Cecil Rhodes. La buroj longe sieĝis la lokon, dume la loĝantoj rifuĝis en la minejojn.

En 1914 la minejo estis forlasita, sed ĝi iĝis unu el la plej gravaj vidindaĵoj de la lando. En 1960 oni komencis establi parte subĉielan muzeon prezentanta la tutan historion. Ĝi estas vizitebla ekde 1971.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Sud-Afriko