Kotoneastro

**Kotoneastro ** (*Cotoneaster*) estas genro de la Pirenoj el la familio de la Rozacoj (*Rosaceae*). La genro konsistas el ĉirkaŭ 90 specioj.

La natura disvastigejo estas la palearkta regiono (modera Azio, Eŭropo, Nordafriko), kun la centro Himalajo kaj sudokcidenta Ĉinujo.

## Priskribo 
*Cotoneaster*-specioj kreskas kiel deciduaj ĝis ĉiamverdaj arbustoj, malofte kiel malgrandaj arboj. La kreskoformo estas kuŝanta grundkovranto ĝis 15 metro alta arbeto. La branĉoj ne havas dornojn. La alterne situantaj folioj estas simplaj kun mallonga folitigo. La folirando estas glata. La stipuloj estas etaj.

[eta|links|[tapiŝa kotoneastro (*Cotoneaster dammeri*)]]
La floroj staras kelkfoje unuope aŭ plurope en malgrandaj faskoj, sed plej ofte en ŝirmgropolaj infloreskoj. La duseksa, radiosemetriaj floroj estas kvinnombraj. La kvin mallongaj sepalojwaras ankoraŭ bone videblaj sur la fruktoj. La kvin petaloj estas blankaj, kremkoloraj, rozeajĝis violkoloraj, helviolaj aŭ ruĝaj.
Ekzistas dek ĝis 20 (malofte ĝis 22) stamenoj. Ekzistas du ĝis kvin duonepiginaj karpeloj. La du ĝis kvin pistiloj estas liberaj.

eta|links|folio kaj fruktoj de *Cotoneaster tomentosus* en aŭtuno
La pomforma frukto estas ruĝa ĝis brunruĝa, aŭ oranĝa ĝis nigra. La fruktoj nur enhavas po unu semo.

Ĉiuj plantpartoj, sed precipe la fruktoj, estas malforte venenaj.

[eta|folioj kaj fruktoj de la [akuminata kotoneastro (*Cotoneaster acuminatus*)]]
[eta|[faltohava kotoneastro (*Cotoneaster bullatus*)]]

[eta|*[Cotoneaster franchetii*]]
[eta|[arba kotoneastro (*Cotoneaster frigidus*)]]
[eta|[horizontala kotoneastro (*Cotoneaster horizontalis*)]]
[eta|[malgrandfolia kotoneastro (*Cotoneaster microphyllus*)]]
[eta| *[Cotoneaster pannosus*]]
[eta|[densflora kotoneastro (*Cotoneaster racemiflorus*)]]
[eta|[salikflora kotoneastro (*Cotoneaster salicifolius*)]]

## Utiligado 
En la moderaj zonoj kelkaj specioj estas kultivataj kiel ornamlignoplanto, ektemple kiel grundkovranto. La grundkovrantaj *Cotoneaster*-specioj estas ofte ankaŭ plantataj kiel apudstrataj verdaĵoj en urboj. La genro estas suscepto de la bakteriozo fajrobrulo.

## Sistematiko 
Kotoneastro (*Cotoneaster*) estas genro el la familio de la Rozacoj (Rosaceae). Tie ili apartenas al la subfamilio Spiraeoideae, tribo *Pyreae*, subtribo Pirenoj. La unua priskribo de la genro okazis en la jaro 1789 fare de Friedrich Casimir Medicus. La genro konsistas el ĉ. 90 specioj. En la planta listo estas priskribita jenaj specioj:
* akumina kotoneastro (*Cotoneaster acuminatus* LINDL.) – hejmregiono Himalajo.
* akrapinta kotoneastro (*Cotoneaster acutifolius* TURCZ.)
* *Cotoneaster adpressus* BOIS)
* *Cotoneaster affinis* LINDL.
* ambigua kotoneastro (*Cotoneaster ambiguus* REHDER & E.H. WILSON)
* *Cotoneaster apiculatus* REHDER & E.H. WILSON
* falthava kotoneastro (*Cotoneaster bullatus* BOIS) –ornamplanto
* buksfolia kotoneastro (*Cotoneaster bŭifolius* WALL. EX LINDL.), el Hindio.
* *Cotoneaster chengkangensis* T.T.YU
* arka kotoneastro (*Cotoneaster conspicuus*(MESSEL) MESSEL)
* *Cotoneaster coriaceus* FRANCH.
* tapiŝa kotoneastro (*Cotoneaster dammeri* C.K. SCHNEID. – nomata laŭ la botanikisto Udo Dammer) – similas al la horizontala kotoneastro (*C. horizontalis*), sed kuŝanta sur grundo, folioj oblongaj aŭ eliptaj; el Ĉinujo.
* *Cotoneaster dielsianus *E. PRITZ. EX DIELS
* *Cotoneaster divaricatus REHDER & E.H. WILSON, el Ĉinujo.
* *Cotoneaster fangianus* T.T. YU
* *Cotoneaster floridus* J. FRYER & B. HYLMÖ
* *Cotoneaster foveolatus* REHDER & E.H. WILSON
* *Cotoneaster franchetii* BOIS, el okcidenta Ĉinujo.
* arba kotoneastro (*Cotoneaster frigidus* WALL. EX LINDL
* *Cotoneaster glabratus* REHDER & E.H. WILSON
* *Cotoneaster glaucophyllus* FRANCH.
* *Cotoneaster glomerulatus* W.W. SM.
* *Cotoneaster gracilis* REHDER & E.H. WILSON
* *Cotoneaster harrovianus* E.H. WILSON
* *Cotoneaster harrysmithii* FLINCK & B. HYLMÖ
* *Cotoneaster hebephyllus* DIELS
* *Cotoneaster hissaricus* POJARK.
* horizontala kotoneastro (*Cotoneaster horizontalis* DECNE. senpostula grundokovranto, etaj rondaj folioj, neofito, el Ĉinujo.
* *Cotoneaster insignis* POJARK.
* ordinara kotoneastro *Cotoneaster integerrimus* MEDIK. –el Mezeŭropo.
* *Cotoneaster krasnovii* POJARK.
* *Cotoneaster langei* G. KLOTZ
* *Cotoneaster marginatus* (LOUDON) SCHLTDL.
* *Cotoneaster melanocarpus* LODD., G. LODD. & W. LODD.
* malgrandfolia kotoneastro (*Cotoneaster microphyllus* WALL. EX LINDL.), el Himalajo.
* *Cotoneaster miniatus* (Rehder & E.H. Wilson) Flinck & B. Hylmö
* *Cotoneaster mongolicus* POJARK.
* *Cotoneaster morrisonensis* HAYATA
* *Cotoneaster moupinensis* Franch.
* multflora kotoneastrol (*Cotoneaster multiflorus* BUNGE, el Ĉinujo.
* *Cotoneaster neoantoninae* A.N. VASSILJEVA
* *Cotoneaster neopopovii* CZEREP.
* *Cotoneaster nitens* REHDER & E.H. WILSON
* *Cotoneaster nitidifolius* C. MARQUAND
* *Cotoneaster nitidus* JACQ.
* *Cotoneaster nummularioides* POJARK.
* *Cotoneaster nummularius* FISCH. & C.A. MEY.
* *Cotoneaster obscurus* REHDER & E.H. WILSON
* *Cotoneaster oliganthus* POJARK.
* *Cotoneaster pannosus* FRANCH.. el sudokcidenta Ĉinujo.
* *Cotoneaster qungbixiensis* J. FRYER & B. HYLMÖ
* densflora kotoneastro (*Cotoneaster racemiflorus* (DESF.) K. KOCH
* *Cotoneaster reticulatus* REHDER & E.H. WILSON
* *Cotoneaster rhytidophyllus* REHDER & E.H. WILSON
* rondfolia kotoneastro (*Cotoneaster rotundifolius* WALL. EX LINDL.)
* *Cotoneaster rubens* W.W.SM.
* salikfolia kotoneastro (*Cotoneaster salicifolius* FRANCH.) el Ĉinujo.
* *Cotoneaster sanguineus* T.T. YU
* *Cotoneaster schantungensis* KLOTZ
* *Cotoneaster sherriffii* G. KLOTZ
* *Cotoneaster silvestrii* PAMP.
* *Cotoneaster soongoricus* (REGEL) POPOV
* vintroverda kotoneastro (*Cotoneaster sternianus* (TURRILL) BOOM)
* *Cotoneaster subadpressus* T.T. YU
* *Cotoneaster submultiflorus* POPOV
* *Cotoneaster taylorii* T.T.YU
* *Cotoneaster tenuipes* REHDER & E.H. WILSON
* *Cotoneaster tomentosus* (AITON) LINDL.), interalie en Aŭstrio.
* *Cotoneaster transcaucasicus* POJARK.
* *Cotoneaster turbinatus* CRAIB
* *Cotoneaster uniflorus* BUNGE
* *Cotoneaster verruculosus* DIELS
* *Cotoneaster wardii* W.W.SM.
* *Cotoneaster zabelii* C.K.SCHNEID.

## Fajrobrulo 
Kotoneastroj estas kiel kernetfrukto (*Pyrinae'') tre minacata de fajrobrulo.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Andreas Roloff, Andreas Bärtels: Flora der Gehölze. Ulmer. Stuttgart (Hohenheim). 2008. 978-3-8001-5614-6, paĝoj 226–238

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=108169


Kategorio:Kernetfrukto
Kategorio:Ornamlignoplanto