open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tahaa

**Tahaa** estas insulo, kiu apartenas al la grupo de la Societa Insularo en Franca Polinezio. Kun Huahine, Raiatea kaj Maupiti ĝi geografie apartenas al la *„Deventaj Insuloj“* en la suda pacifiko kaj situas ĉirkaŭ 230 km nordokcidente de Tahitio. Tahaa situas norde de la najbara insulo Raiatea, kun kiu ĝi estas enŝlosita de komuna korala rifo.

Sur la  granda insulo vivas 5003 homoj (aŭgusto 2007). La pli grandaj vilaĝoj estas Patio, Hipu, Faaaha, Haamene, Vaitoare, Poutoru, Tiva kaj Tapuamu. Plej alta monto estas la  Monto Ohiri kun alteco de .

## Referenco 
Kategorio:Insuloj en Oceanio
Kategorio:Insuloj en Franca Polinezio
Kategorio:Insuloj en la Pacifiko
Jenő Noszky (1880)

**Jenő Noszky** [noski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Noszky Jenő** estis hungara geologo, instruisto, paleontologo. Lia filo - same geologo - estis Jenő Noszky (1909).

Jenő Noszky http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Nagykereskény, kiu nun estas vilaĝparto de Krškany en Slovakio). Li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Jenő Noszky akiris pedagogian diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1906. Post la diplomo li instruis en liceo en Supra Hungarujo. Ekde 1905 li regule faris geologiajn-geografiajn taskojn. Inter 1920-1942 li havis postenon en Hungara Nacia Muzeo, poste li pensiuliĝis. Li ricevis memormedalon en 1948. Li priskribis diversajn specojn paleontologiajn.
 
## Elektitaj kontribuoj 
* *A Mátra hegység geomorphológiája* (1927)
* *A Cserhát hegység földtani viszonyai* (1940)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj geologoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj paleontologoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Tibor Nónay

**Tibor Nónay** [nOnai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nónay Tibor** estis hungara kuracisto, okulkuracisto, profesoro.

Tibor Nónay https://web.archive.org/web/20040124045749/http://vitalitas.hu/olvasosarok/online/oh/2000/28/51.htm naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Tibor Nónay post mezlernejo frekventis armean oficiran lernejon, poste ekde 1917 li soldatiĝis kaj batalis dum la 1-a mondmilito. Li akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1923. Post la diplomo  li laboris en kliniko en Pécs apud József Imre. En 1929 li revenis al Budapeŝto al hospitalo pri okuloj. En 1943 li estis nomumita privata profesoro en la menciita universitato. Inter 1945 kaj 1970 li estis klinikestro, poste li pensiuliĝis. En 1952 li kandidatiĝis. Inter 1958-1962 li estis ĉefredaktoro de revuo pri okulaj malsanoj. Li ricevis premion en 1984.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Szemészeti műtéttan* (1943)

## Memorigiloj 
* reliefo de 2009 en Universitato Semmelweis  https://www.kozterkep.hu/~/18068/nonay_tibor_budapest_toronya_laura_2009.html

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj okulkuracistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Jenő Noszky (1909)

**Jenő Noszky** [noski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Noszky Jenő** estis hungara geologo, profesoro. Lia patro - same geologo - estis Jenő Noszky (1880).

Jenő Noszky http://www.mek.iif.hu/porta/szint/egyeb/lexikon/veszplex/html/szocikk/n.htm#NOSZKY  naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Késmárk (nuntempa Kežmarok en Slovakio). Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Jenő Noszky akiris pedagogian diplomon en Universitato István Tisza, poste li plulernis en Vieno, fine li doktoriĝis. Post siaj studoj li instruis en la menciita universitato ĝis 1936, poste li estis geologo en la ŝtata geologia instituto. Inter 1953-1956 li estis institutestro. En 1959 li kandidatiĝis. Li postlasis ne nur artikolojn, sed ankaŭ multe da valoraj manuskriptoj. Plej ofte li esploris en Bakony, kie li malkovris manganojn kaj baŭksitojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A Mátra hegység geomorphologiai viszonyai* (1929)
* *Adatok az északi Bakony krétaképződményeinek ismeretéhez* (1934)
* *Vándorlások Palócföldön* (1940)
* *A bakonyi mangánérc rétegtani helyzete* (1952)
* *Magyarország jura képződményei* (1961)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj geologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Roland Selmeczi

**Roland Selmeczi** [ŝelmeci], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Selmeczi Roland** estis hungara aktoro, voĉoaktoro.

Roland Selmeczi http://hungarian.imdb.com/name/nm0783479/ naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la  en Újhartyán.

## Biografio 
Roland Selmeczi frekventis mezlernejon, kiam li ricevis rolon en serio en Hungara Televizio. Li akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1993 en Budapeŝto. Post siaj studoj li aliĝis al trupo de *Vígszínház*, poste li estis liberprofesia aktoro. Post jaroj li estis membro de Teatro Petőfi (Sopron). Li aĝis 38, kiam li mortis en trafikakcidento. Li estis eksedziĝinta, li postlasis 2 gefilojn. Li estis hungaraj voĉoj ekzemple de John Travolta, Antonio Banderas, Brad Pitt.

## Elektitaj teatraj roloj 
* Ŝekspiro: Rikardo la 3-a - spirito
* Ŝekspiro: Dekdua nokto aŭ Epifanio: aŭ kiel vi volas - Orsino

## Elektitaj filmaj roloj 
* Kútfejek - Stefán (2006)
* Kisváros - Pilóta (1993) televizia serio
* Angyalbőrben (1988)

## Fontoj 
* hungarlingva paĝaro
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ĝjiahuo

[dekstra|eta|100ra|Ekzemplo de [Ĝjiahu-simboloj.]]
**Ĝjiahuo** () estis la loko de arkeologia kuŝejo de la Neolitiko en la centra ebenaĵo de antikva Ĉinio, ĉe la Flava Rivero. Ĝi situantas inter la inundebenaĵoj de la rivero Ni norde, kaj de la Ŝajing sude,
22&nbsp;km norde de la moderna urbo Vujang, Henano. Plej arkeologoj konsideras la lokon kiel unu el plej fruaj ekzemploj de la Peiliganga kulturo. Setlita ĉirkaŭ 7000 a.K., la loko estis poste inundita kaj abandonita ĉirkaŭ 5700 a.K. La setlejoj estis ĉirkaŭita de fosejo kaj kovrita de relative granda areo de 55,000 m² (5.5 hektaroj). Iame, ĝi estis "kompleksa, tre bone organizita ĉina neolitika socio," hejmo de almenaŭ 250 personoj kaj eble de tiom multaj kiom ĝis 800.

La gravaj malkovroj de la arkeologiejo Ĝjiahuo inkludas la simbolojn de Ĝjiahuo, nome unu el plej fruaj ekzemploj en la mondo de historio de skribado, gravuritaj en testud-ŝeloj kaj ostoj; la tridektri flutojn de Ĝjiahuo faritaj ej flugilaj ostoj de gruoj, ŝajne inter la plej antikvaj ludeblaj muzikinstrumentoj en la mondo; kaj restojn de vino fermentita el rizo, mielo kaj folioj de kratago.

## Referencoj 
## Literaturo 
* 
* 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Introduction to Jiahu site at The Metropolitan Museum of Art
* 9,000 Year Old Chinese Flutes
* Bone flute found in China at 9,000-year-old Neolithic site 
* Ancient brew discovered in China
* BBC on tortoise shells discovered in China
* 9,000 Year History of Chinese Fermented Beverages Confirmed by Penn Museum Archaeochemist and an International Team of Scholars 
* Neolithic rice cultivation 
* New Archaeological Discoveries and Researches in 2004 - New achievements in botanic archaeology in China 

Kategorio:Neolitiko
Kategorio:Arkeologio
Kategorio:Historio de Ĉinio
Kategorio:Muzikaj instrumentoj
Kategorio:Skribado
20812 Shannonbabb

'*20812 *Shannonbabb'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Shannon Babb*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2004 pro sia projekto pri sciencoj de la medio. Ŝi estis lernantino ĉe la *American Fork High School'' de American Fork (Utaho, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Steinborn (apartigilo)

**Steinborn** estas la nomo:
* Steinborn, komunumo en la distrikto Eifelkreis Bitburg-Prüm en Rejnlando-Palatinato
* Steinborn (Saksujo), loko en Saksujo, 1947 unuigita kun Bohra al Steinborn-Bohra, pli malfrue forlasita, areo ekde 1957 al Königsbrück, hodiaŭ naturprotekejo Königsbrücker Heide
* Steinborn (Daun), urboparto de la urbo Daun, distrikto Vulkaneifel, Rejnlando-Palatinato
* Steinborn (Eisenberg),urboparto de la urbo Eisenberg (Palatinato), distrikto Donnersberg, Rejnlando-Palatinato
* Steinborn (Weser), maldekstra alfluanto de la rivero Weser, apud Oberweser-Gottstreu, Reinhardswald, distrikto Kassel, Hesujo

**Steinborn** estas familia nomo de jenaj personoj:
* Dirk Steinborn (* 1946), germana kemiisto 
* Edgar Steinborn (* 1957), germana piedpilka juĝisto
* Ernst Otto Steinborn (* 1932), germana kemiisto
* Fred Steinborn (* 1962), germana piedpilkisto
* Heinrich Steinborn (1894–1989), germana pezlevisto
* Heinz Steinborn (* 1940), germana piedpilkisto
* Margarete Steinborn (1893–1957), germana filmmuntistino
* Otto Steinborn (* 1868), komisiita urbestro de Toruń en la jaro 1920
Gemünden (Daun)

**Gemünden** estas urboparto (urba distrikto) de Daun en la meza parto de la regiono Vulkaneifel kaj en la distrikto Vulkaneifel en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

## Situo 
La loko situas en la valo de la rivero Lieser. Ĉ. 200 m oriente troviĝas la Gemündener Maar. La najbaraj lokoj estas en la nordo Daun, en la sudo Weiersbach kaj en la okcidento la Eifel-Ferienpark Daun. Ĉe la rando de la loko estas la strato L 46. En Gemünden la rivereto Pützbach enbuŝiĝas en la Lieser.

## Historio 
Gemünden estis menciita en dokumento en la jaro 1345 la unuan fojon.

Ĝi la fino de la 18a jarcento le loko apartenis parte al la senjorejo Kasselburg kaj parte al la princelektistejo Treviro. Tiu parto estis administrita de la Amt Daun.
En la jaro 1794 francaj revoluciaj trupoj okupis la maldekstran Rejnan riverbordon dum la unua koalicia milito. De 1798 ĝis 1814 Gemünden apartenis al la kantono Daun en la departemento Saaro.

Laŭ la Viena kongreso (1815) la regiono venis al la reĝlando Prusujo, Gemünden apartenis ekde 1816 al la nova distrikto Daun en la distriktaro Treviro kaj estas administrita de la urbestrejo Daun.

Je la 1a de aprilo 1938 Gemünden perdis sian memstarecon kaj iĝis parto de la urbo Daun.

## Preĝejo 
En la vilaĝo troviĝas la katolika Donatus-kapelo.

## Asocioj 
* libervola fajrobrigardo

## Eksteraj ligiloj 
* Website von Gemünden

## Referencoj 
Kategorio:Loko en la distrikto Vulkaneifel
Kategorio:Daun
Kategorio:Iama komunumo (distrikto Vulkaneifel)
Castelnou

**Castelnou** (, "nova kastelo") estas franca komunumo situanta en departemento Pyrénées-Orientales, en regiono Okcitanio. Tiu vilaĝo gajnis la 7-an rangon de La plej belaj vilaĝoj de Francio en 2015 el 21 vilaĝoj partoprenintaj la konkurson.

La kastelo estas grava vidindaĵo, nomigis la vilaĝon kaj aperas en ties blazono.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Pyrénées-Orientales

## Eksteraj ligiloj 
* Castelnou en retejo de IGN

Kategorio:Komunumoj de Pyrénées-Orientales
Kategorio:Municipoj de Rusiljono
Kategorio:Plej belaj vilaĝoj de Francio
Miquel Coll i Alentorn

**Miquel Coll i Alentorn** (naskiĝis  en Barcelono, mortis  en Barcelono), estis kataluna sciencisto, historiisto kaj politikisto, membro de Unió Democràtica de Catalunya kaj prezidanto de la Kataluna Parlamento inter 1984 kaj 1988.

## Bibliografio 
* 

## Eksteraj ligiloj 
*  Biografio en retejo de l'Institut d´Estudis Humanístics Miquel Coll i Alentorn (INEHCA)
*  Biografio  en retejo de Kataluna Parlamento
*  Biografio  en retejo de Unió Democràtica de Catalunya

Kategorio:Naskiĝintoj en Barcelono
Kategorio:Katalunoj
Ĝardeno Tigrabalzamo

eta|Enirejo en la Vilaon Haw Par sur la tereno de Ĝardeno Tigrabalzamo en Singapuro
**Ĝardeno Tigrabalzamo** (ĉine **虎豹別墅** aŭ **萬金油花園**, angle **Tiger Balm Garden** aŭ **Haw Par Villa**) estas la nomo de tri publikaj vizitaĵoj en orienta Azio. La unua, origina, fondiĝis en Honkongo en 1935; ĝi fariĝis neĝardena amuzejo en 1985, kaj ekde 1998 fariĝis tereno de loĝejoj. La dua ĝardeno fondiĝis en Singapuro en 1937 kaj daŭre restas turisma vidindaĵo tie. La tria estas en Fuĝjano, Ĉinio. Ĝi fondiĝis en 1946, fermiĝis en 1949, kaj remalfermiĝis kiel muzeo en 1994.

La ĝardenojn konstruis la familio *Aw* (fratoj *Aw Boon Haw* kaj *Aw Boon Par*) por reklami siajn produktaĵojn sub la marko "Tigra Balzamo" (angle "Tiger Balm", ĉine "虎标万金油".

La terenoj enhavas statuojn kaj dioramojn, kiuj bildigas scenojn el la ĉina folkloro, historio, mitologio kaj legendaro, kaj ilustraĵojn pri variaj aspektoj de konfuceismo. Malgraŭ la nomo "ĝardenoj", ili ne enhavas grandan kvanton de plantoj kaj ne konsidereblas parko.

## Fontoj 
Bazita sur informoj en la angla kaj ĉina vikipediaj artikoloj

Kategorio:Ĝardenoj
Kategorio:Singapuro
Kategorio:Fuĝjano
Pizoido

La **pizoido** (os pisiforme) aŭ **pizoosto** estas unu el la ok karpeaj ostoj. La nomo *pisiforme*, (pizoforma), deriviĝis de la latina *pisum*, La pizoido estas sezamosto.

La osteto situas je la mediala flanko de la proksimala vico de la karpeaj ostoj. Ĝi nur formas artikligon kun la trikvetro.

eta|maldekstra|Animacio de la pizoido
eta|maldekstra|Situo de la pizoido de la maldekstra mano

## Referencoj 
Kategorio:Skeleta sistemo
Piramido de Menkaure

eta|300px|la piramido de Menkaure en oktobro 2005
La **piramido de Menkaure** - ofte nomata *piramido de Mikerinos* - estas unu el la piramidoj de Gizo. Ĝin konstruigis kiel sia tombejo la egiptia faraono Menkaure (poste greke nomita Μυκερίνου, *Mikerinos*, tial la dua piramida nomo) proksimume inter la jaroj 2540 kaj 2520 antaŭ nia erao.

Menkaure estis la filo de la faraono Ĥafra aŭ Ĥefren, kiu antaŭ same konstruigis sian tomban piramidon en Gizo. Menkaŭre sekvis sian patron kiel reganto de Egiptio, kvankam eventuale nur post interrego de ia reganto *Biĥeris*, pri kiu restis apenaŭ iuj informoj. La interna kerno de la konstruaĵo estis ŝtupara piramido, kio videblas en du el la piramidaj flankoj.

Kategorio:Piramidoj de Egiptio
Kategorio:Konstruaĵoj en Gizo
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en la 3-a jarmilo a.K.
Ernst Stahl

**Ernst STAHL** (naskiĝinta la  en Arnstadt, mortinta samloke la ) estis germana regiona historiisto. La diplomita etnografo estis fonda membro kaj longjara estro de la societo historia *Thüringer Geschichtsverein*. Li postlasis 13 monografiojn kaj 24 artikolojn pri popol- kaj regionhistoriaj temoj.

## Vivo 
Stahl originas el malnovaj arnstadt-aj metiistaj familioj, nome de la bakistoj Fischer kaj de la buĉistoj Schuchardt. Tio respeguliĝis i.a. ankaŭ en liaj publicaĵoj de 1995 pri turingiaj manĝadkutimoj, nome: *Thüringen - mein Kuchenland* kaj *Thüringer kennen nicht nur die Bratwurst* (pri kukoj kaj nedolĉajoj).

Post la frekvento de la elementa lernejo kaj de la gimnazio li devis soldati en la Dua mondmilito kaj restis ĝis 1949 militkaptisto en Sovetunio. Poste li lernas la metion de sukeraĵisto/tortbakisto. 

Post la servo kiel komisiito prikultura ĉe certa MTS (=stacio de maŝinoj kaj traktoroj) li estis, de 1957 ĝis 1961, kulturulo en la tiama telekomunikejo RFT en Arnstadt. De 1962 ĝis 1963 li estis scienca kunlaboranto de la fondaĵo *[Wartburg-Stiftung Eisenach)* kun sidejo en Eisenach. Grandajn meritojn li gajnis kiam li refondi helpis la amatoran teatron *Chema-Amateur-Theater*. Li estis vicestro de la trupo inter 1963-69, kiu ankaŭ ekster la landlimoj distriktaj famiĝis. 

## Studoj 
En 1966 Stahl komencis telestudon ĉe la Humboldt-Universitato en Berlino, dum kio li intense okupiĝis pri la folkloraĵoj de Turingio. Sed Stahl ĉiam ankaŭ engaĝiĝis praktike pri tiaj aferoj: li estis ekzemple prezidanto de la scienca helpkomisio pri la flego de turingia folkloro en Erfurto. Ĝis 1977 Stahl ankaŭ estis kantisto de la grupo *Thüringer Folkloristen*.

## Fonto 
Unger, Peter: "Ernst Stahl zum 75. Geburtstag", en *Aus der Vergangenheit von Arnstadt und Umgebung*, kajero 11/2001, p. 186 sekv.

## Eksteraj ligiloj 
Nekrologeto kun foto de li 

Kategorio:Germanaj historiistoj
Kategorio:Homoj rilataj al Arnstadt
Kategorio:Regionhistoriistoj
Kategorio:Germanaj etnografoj
(20826) 2000 UV13

**(20826) 2000 UV13** estas malgranda meze hela marsrenkonta kaj terrenkonta apolona asteroido malkovrita la  de la programo BATTeRS elde la observatorio de Bisei (Okajama, Japanio).

Ĝi estas de spektra klaso "Sq", subkaso de la klaso "S": konsistanta ĉefe el silikatoj de fero kaj de magnezio.

* La  ĝi pasis al 0,1313 AU (19,646 milionoj da km) de Tero.
* La  ĝi pasos al 0,1221 AU (18,271 milionoj da km) de nia planedo.

Kvankam teknike marsrenkonta, ĝi ne tre proksimiĝas al Marso pro sia granda orbita klinangulo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Apolonaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de BATTeRS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Gyula Nyúl

**Gyula Nyúl** [djula njul], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nyúl Gyula** estis hungara kemiisto, inĝeniero, profesoro.

Gyula Nyúl http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=nyul naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Gyula Nyúl akiris diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány. Inter 1930 kaj 1932 li helpis la universitatan instruadon apud Gusztáv Buchböck, poste li instruis en Reĝa Teknika  Universitato József. En 1940 li estis nomumita privata profesoro, li okupiĝis pri teknologio de naftoj. Ekde 1950 ĝis sia morto li laboris en eksperimenta instituto pri naftoj. Li estis spertulo pri produktadoj de bitumenoj. Li kandidatiĝis en 1952.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Kenőolajok technológiája* (1943)
* *A lepárlás elmélete és technológiája az ásványolajiparban* (1952) 
* *Újabb lepárló eljárások és berendezések* (1956)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj inĝenieroj pri ekonomio
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
János Nyilasi

**János Nyilasi** [jAnoŝ njilaŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nyilasi János** estis hungara kemiisto, profesoro.

János Nyilasi http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=nyilasi naskiĝis la  en Szombathely. Li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
János Nyilasi akiris kemian diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1945. Post siaj studoj li laboris en kemia instituto apud Gyula Gróh. Li doktoriĝis en la universitato en 1947, li kandidatiĝis en 1954. Li ne nur instruis en la universitato, sed ankaŭ li prelegis en "libera universitato", kie iu ajn rajtis aŭskulti lin. En 1965 li doktoriĝis el kemio antaŭ Hungara Scienca Akademio. Li ricevis diversajn premiojn. Li okupiĝis ekzemple pri aminoacidoj, peptidoj, proteinoj, kemiaj kombinaĵoj de osmio.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A szervetlen kémia alapjai* (1972)
* *Általános kémia* (1975)
* *Molekulák* (1978); en Esperanto aperis en 1984: Molekuloj

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Preĝejo Senmakula Koro de Sankta Maria (Pestszentlőrinc)

**Kirko Senmakula Koro de Sankta Maria**  (hungare Szűz Mária Szeplőtelen Szíve) estas katolika konstruaĵo en Hungario, en Budapeŝto, en distrikto Pestszentlőrinc-Pestszentimre, en ties parto Pestszentlőrinc.

## Historio 
Dokumento el la 14-a jarcento mencias preĝejon en vilaĝo (Pest)Szentlőrinc. Arkeologoj trovis la kutiman tombejon en la modernaj tempoj. La iama preĝejo malaperis dum dominado de turkoj. En la 18-a jarcento oni konstruis kapelon, kie okazis ankaŭ mesoj. En 1902 oni konstruis sonorilostablon kun 3 sonoriloj. Post 3 jaroj la mesoj okazis en la lernejo. En 1911 oni konstruis en la proksimo preĝejeton, la paroĥo formiĝis en 1920. La nun videbla kirko konstruiĝis en la 1920-aj jaroj, en 1931 ankaŭ kulturdomo por katolikoj, en la sama jaro alvenis la orgeno. Dum la 2-a mondmilito bombo trafis la kirkon, sed nur la fenestroj rompiĝis. En 1993 la kirko renoviĝis, krome en la korto abatejo konstruiĝis por abatinoj alvenintaj el Usono.

## Konstruaĵo 
La kirko situas sola en korto. En mezo de la fasado malsupre estas la enirejo, la plej supre la ĉefturo altiĝas. En ambaŭ flankoj po unu pli malaltaj turoj estas videblaj.

Kermeso okazas en sabato post tago Koro de Jesuo.

## Fontoj 
* hungare
* hungare kun foto
* hungare 

Senmakula Koro de Sankta Maria
Senmakula Koro
Kategorio:Pestszentlőrinc
20831 Zhangyi

'*20831 *Zhangyi'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Zhang Yi*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2004 pro sia projekto en teamo pri sciencoj de la medio; Li ricevis ankaŭ la Premion *Intel Foundation Achievement Award*. Li estis lernanto ĉe la Mezlernejo *Wusong'' de Ŝanhajo (Ĉinio).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Kuba statuo

[eta|Kuba statuo de Pa-anĥ-Ra, ŝipestro, inter liaj kruroj estas figuro de [Ptah; Malfrua periodo, proksimume 650-633 a. K.]]
**Kuba statuo** (bloka statuo) estas tiu egipta statua tipo, ĉe kiu persono sidas sur piedestalo, kun genuoj klinitaj, apudaj. La brakoj kuŝas sur la genuoj, interplektite, dume la piedoj tuŝas la bazon. Ofte la reprezentita persono portas longan veston, lasante videbla nur la kapon kaj piedojn. La bazo estas kovrita per egiptaj hieroglifoj kaj disponigas informojn pri la figurigito.

## Pliaj karakterizaĵoj 
Tiu statua tipo neniam prezentas faraonon, sed nur privatajn personojn kaj nur malofte virinojn. Ofte temas pri egiptaj oficistoj. Ĉar multaj kubaj statuoj montras malmultajn detalojn, la preparado, produktado de tiuj estis malpli komplika kaj sekve ankaŭ malpli kosta. Tio certe estis kialo por ilia populareco. La glataj surfacoj de la kubo-forma korpo estis prefere kovritaj per hieroglifoj, kiel la kuba statuo de Senenmut.

La plej malnovaj figuroj estas datitaj al tempo de la 12-a dinastio (Meza Imperio de Egiptio) kaj estis trovitaj en Sakkara. Tiuj estas ankaŭ nomataj kiel portilaj figuroj, ĉar la homoj estas montritaj sidante en sidejo de portebla seĝo, kie ili okupas la saman sidlokan pozicion. Ekzemplo de tio estas la portilseĝa figuro de Hetep. El tiu tipo evoluis la kuba statuo, kiu estis populara ĝis la romia epoko.

## Bildaro 

dosiero:Würfelfigur Senenmut.jpg|Kuba statuo de Senenmut, supre videbla kapo de Neferu-Re, filino de Hatŝepsut, el granito; Tebo/Karnako; Nova Regno, 18-a dinastio; ĉ. 1475 a. K.

dosiero:Egypte louvre 112 statue.jpg|Kuba statuo de veziro Ĥaj, antaŭe Thot kiel paviano en templo; Nova Regno 19-a dinastio; el kalkoŝtono; Louvre, Parizo

Kategorio:Skulptaĵoj
Kategorio:Kulturo de Antikva Egiptio
Militkaptitejo Johannesplatz

eta|Foto de 1972, kiam la zono de Johano-placo estis moderna loĝdomblokareo La **Militkaptitejo Johano-placo** (germane: *Kriegsgefangenenlager Johannesplatz*) troviĝis en la norda urbokvartalo Ilversgehofen en Erfurto, Germanio, inter 1914-1916. Ĝi nombriĝis inter la plej grandaj kaptitejoj por fremdaj soldatoj dum la Unua mondmilito en Germanlando.
eta|La restoracio Am Franzosenlager

## Historio 
Kvankam Erfurto estis tre for de la batalaj linioj kaj ne konas detruojn aŭ eĉ batalojn (la aviadila militado ankoraŭ tre maloftas tiam) ĝi ja havis gravan rolon por la staboj. Ĉar tie ĉi estis unu el la plej grandaj armilfabrikoj de la Germana Imperiestra Regno, publikaj ejoj devis esti alifunkciigitaj al lazaretoj kaj la malfermo de la nova Tombejo de Erfurto anticipitis - sen paroli pli la ĝeneralaj malpliboniĝintaj vivokondiĉoj.
Senpera rilato al la milito havas la Johanoplaco. Do ĝi ne nur gravas monumentprotektade pro la unua loĝdomblokzono de la urbo (ekde la 1960-aj jaroj) sed ankaŭ pro iama grandega militkaptitejo en teritorio kiu sterniĝis sur rektangula zono inter la stratoj hodiaŭaj Ammertalweg, Friedrich-Engels-Straße, Eislebener Straße kaj Magdeburger Allee. Jam dum la Francia-Prusia Milito oni tenadis surloke malliberigitajn soldatojn. Inter la jaroj 1914 kaj 1916 laboris tie ĉi maksimume 15.000 soldatoj rusaj, francaj, anglaj. Verŝajne ankaŭ pro la uzokontinuigo ekde venkita milito de 1870 sur sama loko tio konvinkis kelkajn erfurtanojn ke ankaŭ la nova milito estus glore finita.

## Spuroj nunaj 
La historion militan de Johano-placo memoras nur unu konserviĝinta barako de sur la placo Postsportplatz. Malrektan indikon donas la en 1904 alinomita strato *Lagerstraße* inter Ilversgehofener Platz kaj Ammertalweg ("Lager" signifas en la germana lingvo "internigejon"). De 1912 ĝis 1950 Ammertalweg eĉ nomiĝis "Am Franzosenlager", kiun nomon havas ĝis nun gastejeto farbita en la tri koloroj de la flago de Francio. Sed interne regas tamen turingia kuirarto. Memorigtabulo pri la iama uzo ĝis nun mankas.

## Fonto 
Artikolo interrete legebla, ĉerpita el la libro: Steffen Raßloff, 100 Denkmale in Erfurt. Geschichte und Geschichten. Mit Fotografien von Sascha Fromm (Thüringen Bibliothek. Bd. 11). Essen 2013

## Eksteraj ligiloj 
Hejmpaĝo de la restoracio *Ĉe la internigejo de francoj*

Kategorio:Erfurto
Kategorio:Unua mondmilito
Link

**Link** estas fama fikcia lud-rolulo de Nintendo, el la serio *The Legend of Zelda*. Li estas neparolanta rolulo, kiu kutime havas verdajn vestojn, blondan hararon kaj pintajn orelojn. Li fasoniĝis fare de Mijamoto Ŝigeru.

La serio havas malfacilan tempolinion (*Timeline*), pri kio fervoruloj ofte feroce debatas, kvankam la eldono de la *Hyrule Historia* klarigis multan de la tempolinio.

Kategorio:Roluloj de Nintendo
Kategorio:Fikciaj glavobatalantoj
Kategorio:The Legend of Zelda
Ŝepseskaf

**Ŝepseskaf** estis faraono de antikva Egiptio fine de la 4-a dinastio, (malnova imperio de Egiptio). Li estis la filo de la antaŭa faraono Menkaure kaj regis proksimume inter la jaroj 2510 ĝis 2500 antaŭ nia erao, probable inter la jaroj 2503 kaj 2496. Pri li ekzistas nur malmultaj dokumentitaj informoj. Sole konatas, ke en lia relative mallonga regotempo kompletiĝis la piramido de Menkaure, la tria el la piramidoj de Gizo, por ebligi mortokulton pri la patro, ke lia edzino Ĥentkaus la 1-a apud la piramido de Menkaure ricevis propran pompan tombejon, la kvaran el la piramidoj de Gizo, kaj ke Ŝepseskaf mem ricevis tombon en la nekropolo Sakkara. 
La nekutime longa mortokulto pri lia edzino Ĥentkaus la 1-a kaj la reĝaj titoloj de ŝi supozigas ke eble ŝi mem post lia morto dum iom da tempo estis memstara regantino de Egiptio. Ĉiukaze ŝi havis signifan influon pri la historiaj evoluoj dum la ŝanĝo de la 4-a al la 5-a dinastio de Egiptio.

Ŝepseskaf
Kategorio:4-a egipta dinastio
Kategorio:5-a egipta dinastio
Kategorio:Paĝoj kun uzo de vikiaj hieroglifoj
Ĥentkaus la 1-a

**Ĥentkaus la 1-a** estis reĝino de antikva Egiptio fine de la 4-a dinastio (malnova imperio de Egiptio), kiu ĉirkaŭ la jaro 2500 antaŭ nia erao estis la edzino de la faraono Ŝepseskaf. Ŝi entombiĝis en la "kvara el la piramidoj de Gizo", kies plej granda piramido konatiĝis kiel unu el la sep mirindaĵoj de la antikva mondo, kaj tial ricevis apartan atenton ankaŭ de neegiptoj longe post sia morto. 

La nekutime longa mortokulto pri ŝi en Egiptio kaj la reĝaj titoloj supozigas ke eble ŝi mem dum iom da tempo estis memstara regantino de Egiptio. Ĉiukaze ŝi havis signifan influon pri la historiaj evoluoj dum la ŝanĝo de la 4-a al la 5-a dinastio de Egiptio.

Ĥentkaus
Kategorio:4-a egipta dinastio
Kategorio:5-a egipta dinastio
Kategorio:Paĝoj kun uzo de vikiaj hieroglifoj
Placo Albert Einstein

**Placo Albert Einstein** estas publika placo en Jerusalemo, Israelo. Ĝi situas ĉe la enirejo de la Israela Akademio de Sciencoj kaj Beletroj en la kvartalo Talbiya en Jerusalemo.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Placoj en Azio
Kategorio:Geografio de Jerusalemo
Kategorio:Albert Einstein
Tombo de Ĥentkaus la 1-a

eta|300ra|la tombo de Ĥentkaus la 1-a
La **tombo de Ĥentkaus la 1-a** sur la altebenaĵo de Gizo estas specifa tomba monumento de la reĝino Ĥentkaus la 1-a de antikva Egiptio. Ĝi havas elementojn de piramido, de mastabo kaj de enroke ĉizita tombo. Pro sia grandeco kaj la ŝtupa strukturo ĝi ofte nomatas la "kvara el la piramidoj de Gizo". Estas la sola tombo de antikva Egiptio konstruita en tia formo. Ĝi situas en la nekropolo de Gizo sudoriente de la tri grandaj piramidoj, en senpera proksimeco de la Sfinkso de Gizo.

[eta|maldekstra|la tombo de Ĥentkaus la 1-a, fone la [piramido de Keopso|granda piramido]]

Kategorio:Piramidoj de Egiptio
Kategorio:Konstruaĵoj en Gizo
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en la 3-a jarmilo a.K.
Budhisma kalendaro

La **budhisma kalendaro** estas lunsuna kalendaro uzata en la sudorientaj aziaj landoj de Kamboĝo, Laoso, Birmo kaj Tajlando, kaj, por religia kialoj, en Srilanko.

La malnova budhisma lunsuna kalendaro nenie plu estas oficiala. La budhisma kalendaro de Tajlando, kiu estas reagordita Gregoria kalendaro, estas la oficiala taja kalendaro.

Kategorio:Budhisma kulturo
Kategorio:Kalendaroj
20850 Gaglani

'*20850 *Gaglani'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Shiv Gaglani*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2004 pro sia projekto pri medicino kaj sano. Li estis lernanto ĉe la *West Shore High School'' de Melbourne (Florido, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Glasgow (Montano)

**Glasgow** estas urbo de  loĝantoj en 2014 en la nordoriento de la usona subŝtato Montano, kantona sidejo de la kantono Valley (valo).

## Historio 
Iam loĝantoj estis indiĝenoj, kiuj profitis abundon de bizonoj kaj antilokaproj. En 1804, la Ekspedicio de Lewis kaj Clark alvenis ĝis  (15mejloj) el la loko de Glasgow kaj notis la etendajn brutarojn de bizonoj kaj variaj ĉasbestoj.

Kategorio:Urboj de Montano
Flago de Parizo

[class=cx-linter-tag|eta|La flago de [Parizo.]]
La **flago de Parizo** estas vertikale disigita kvadrato inter la kutimaj koloroj de Parizo, la blua kaj la ruĝa, kiuj troviĝas ankaŭ sur la urba blazono kaj sur la franca flago.

[eta|center|La flago de Parizo kun la blazono kaj la [moto *Fluctuat nec mergitur* ("Fluktuas kaj ne sinkas")]]

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Flago de Francio

Kategorio:Flagoj de Francio
Kategorio:Ĝermoj pri Francio
Kategorio:Kulturo en Parizo
Bremerton (Vaŝingtonio)

eta|Situo de Bremerton en Kantono Kitsap, kaj de la kantono en Vaŝingtonio
**Bremerton** (esperante, **Bremertono**) estas la plej granda urbo en Kantono Kitsap, Vaŝingtonio, Usono. Ĝi havis  loĝantojn laŭ la usona censo en 2010. Bremertono situas ĉe la okcidenta bordo de Puĝeta Fjordo, transe de Seatlo. 60-minuta, 26-kilometra pramŝipa vojaĝo portas kaj pasaĝerojn kaj aŭtojn de unu urbo al la alia.

La plej konata instalaĵo en Bremertono estas la Ŝipfarejo Puĝetfjorda de la Usona Mararmeo. Tiu ŝipfarejo estiĝis nelonge post la fondiĝo de la urbo mem, en 1891, kaj restas aktive uzata ĝis nun.

## Galerio 

File:Bremerton, WA - Washington State Ferry from Harborside Fountain Park 02.jpg|Pramŝipo ĉe kajo apud la Havenborda Fontana Parko en Bremertono
File:USS Oregon 1896 USN 010331.jpg|Mararmea ŝipo *Oregon* en karenejo ĉe Bremertono (1896)
File:PugetSoundNavalShipyardMothballs.jpg|Konservataj neuzataj militŝipoj ĉe Ŝipfarejo Puĝetfjorda

## Fontoj 
Bazita sur informoj en la angla Vikipedio kaj bildoj el la Komunejo.

Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio
Berta Cáceres

**Berta Isabel CÁCERES Flores** (naskiĝinta la  – mortinta la ) estis hondura medioprotekta aktivistino kaj gvidanto de la indiĝena lenka popolo, kaj kunfondinto kaj kunordiganto de la Konsilio de Popolaj kaj Indiĝenaj Organizaĵoj de Honduro (COPINH).

En 2012 ŝi ricevis la Ŝaloman Premion de la Katolika Universitato Eichstätt-Ingolstadt, kaj en 2014 ŝi rangis alte inter la kandidatoj por la premio de la irlanda homrajta organizaĵo Front Line Defenders. En 2015 oni aljuĝis al ŝi la Media Premio Goldman.

Armitaj invadintoj mortigis ŝin en ŝia hejmo en la 3-a de marto 2016, post jaroj da minacoj kontraŭ ŝia vivo.

## Fontoj 
Bazita sur informoj en la anglalingva Vikipedio.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Honduraj aktivistoj
Kategorio:Honduraj mediprotektantoj
Kategorio:Indiĝenaj aktivistoj de Ameriko
Kategorio:Honduraj indiĝenoj
Kategorio:Murditoj en Honduro
Kategorio:Honduranoj
Ferenc Okolicsányi

**Ferenc Okolicsányi** [okoliĉAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Okolicsányi Ferenc** estis hungara fizikisto, inventisto.

Ferenc Okolicsányi naskiĝis supozeble en 1894?. Li mortis en 1954 en Londono. (La fontoj ne konsentas pri la pli precizaj datenoj!)
 
## Biografio 
Ferenc Okolicsányi studis en Reĝa Teknika Universitato József, sed la 1-a mondmilito interrompis la studadon. Li iĝis piloto. Baldaŭe li plulernis en Germanio, en 1935 li doktoriĝis en Erlangen. Pli frue ekde 1926 li esploris pri la praa televizio kun Dénes Mihály en Berlino kaj Nurenbergo. Li inventis spegulo-helicon, kiu donis pli da lumoj por la televizio. En 1936 li translokiĝis al Londono, ankaŭ tie li okupiĝis pri la pli perfekta televizio. Post la 2-a mondmilito li jam okupiĝis pri la kolora televizio, pri tio li havis patenton en Usono. En siaj lastaj jaroj li kreis sukcesan aŭtomatan maŝinon, kiu elektis grenojn. Li estis ĉefinĝeniero en tiu firmao, kiu produktis la maŝinojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Spiegelschraube* (1930)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 86-a paĝo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj fizikistoj
Kategorio:Hungaraj inventistoj
Kategorio:Hungardevenaj britoj
János Dorosmai

**János DOROSMAI** (ankaŭ **DOROSMAY**) (nask. la 26an de Aprilo 1886 en Adásztevel; mortis la 29an de Novembro 1966 en Sopron) estis hungara verkisto precipe de fabloj, okaze kromnomita la hungara Ezopo aŭ Lafonteno, kaj esperantisto.

## Vivo
Dorosmai naskiĝis en la Transdanubia vilaĝo Adásztevel (departemento Veszprém, Hungarujo) kiel infano de forĝisto. Por trovi pli bonajn vivkondiĉojn, la familio transloĝiĝis en Transilvanion (nun Rumanujo), kie li finis studojn en komerca liceo kaj fervojista oficista lernejo kaj poste laboris kiel fervojisto. En 1927 li transloĝiĝis el la tiutempe jam rumana Transilvanio al la nordokcident-hungara urbo Sopron. Li estis kunfondinto de la unua Esperanto-grupo en Arad (nun Oradea) kaj gvidanto de pluraj Esperanto-kursoj en Sopron en la dummilitaj jaroj.

## Verkado
Jam dum la studotempo Dorosmai verkis poemojn, ĉefe por la infana gazeto *Cimbora* (Kamarado) kaj la tagĵurnalo *Aradi Közlöny* (Bulteno de Arad). En la 1920aj jaroj aperis liaj poemkolektoj kun la titoloj: *Tücsökdalok* (Grilkantoj, 1922), *Hegyoldalon* (Montoflanke, 1927), *Mert szent a lant!* (Ĉar sanktas la liuto!, 1927). Pro instigoj de i.a. la redaktoro de *Cimbora*, la fabelkolektanto Elek Benedek, Dorosmai pli kaj pli direktiĝis al fablado kaj aforismado. Sekvis en la 1930aj kaj 1940aj jaroj: *Kis mesék nagyoknak* (Malgrandaj fabeloj por granduloj, 1936), *Ferde magyar tornyok között* (Inter kliniĝintaj hungaraj turoj, 1940), *Akinek nem inge, ne vegye magára* (Kiu ne sentas sin nazmuka, ne viŝu la nazon, 1942), kaj apogee de lia verkista kariero la preskaŭ 500-paĝa kolekto: *Mesék, aforizmák* (Fabloj, aforismoj, 1943). En la postmilita socia atmosfero stalinisma povis aperi de li nur la volumo *Fabeltjes voor grote mensen* (Fabeletoj por grandaj homoj, 1953) en la nederlanda kaj kelkaj fabloj kaj priliteraturaj artikoloj en diversaj gazetoj, precipe en la ĵurnalo *Kisalföld* kaj en okcidentaj periodaĵoj, ekz. en *Nica Literatura Revuo* (el Francujo) kaj en la nederlandaj kaj flandraj *De Echo*, *Vrije Vokjsblad*, *De Band*, *Soorboeks Weekblad*, *De Bode*, *Studio Catolika*. Fabloj de Dorosmai ankaŭ estis legita en *Belgisch-Nederlandsche Radio* kaj en *De Vlaamse Linie*, Bruselo.

## Tradukoj en Esperanton
* Nica Literatura Revuo, 3a jaro, n-ro 6, p. 239.
* 1968 (postmorte): Fabloj kaj Aforismoj.

## Bibliografio
* 2011: Jozefo Horvath. Samideano Dorosmai - la forgesita hungara Lafonteno .

## Eksteraj Ligiloj
* Fabloj kaj Aforismoj  (1968).
* Fabloj kaj Aforismoj  en Bitoteko de Hispana Esperanto-Federacio (pdf).

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj esperantistoj
Urbodomo de Hajdúszoboszló

La **Urbodomo de Hajdúszoboszló** estas impona konstruaĵo en mezo de Hajdúszoboszló kontraŭ Kalvinana preĝejo (Hajdúszoboszló).
eta|maldekstre|Fasado de urbodomo en Hajdúszoboszló

## Historio 
La pli frua urbodomo en la frua 19-a jarcento jam ne estis konvena por la funkciado, ja ĝi estis kovrita per kanoj. La pli nova etaĝa urbodomo estis konstruita inter 1818 kaj 1821. La enirejo situis en la korto, sub la ŝtuparejo funkciis la malliberejo. En 1871 apude gastejo-hotelo estis konstruita, ĉar la trajno el Pest (urbo) liveris amase homojn. La nun videbla formo kreiĝis en 1896, tiam oni konstruis novan alon. En 1935 oni konstruis novan ornaman enirejon kontraŭ la preĝejo. La urbodome plene renoviĝis en la 1970-aj jaroj kaj 1998.
eta|Vido al la urbodomo en Hajdúszoboszló
## Konstruaĵo 
Fasado de la unuetaĝa urbodomo situas laŭ la trotuaro. Estas interese, ke la simetria fasado en 2 lokoj reliefas, ĝuste la enirejo malreliefas.

## Fontoj 
* oficiala paĝo
* hungare kun fotoj 
* http://wikimapia.org/29380151/hu/V%C3%A1rosh%C3%A1za 

Hajdúszoboszló
Kategorio:Hajdúszoboszló
20789 Hughgrant

'*20789 *Hughgrant'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la usona amatora astronomo Charles W. Juels elde la Observatorio de Fountain Hills, proksime de Fountain Hills (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Hugh M. Grant'', emeritiĝinta edukisto kaj entreprenisto de Vankuvero kaj ano de la Reĝa Astronomia Societo de Kanado. Li freŝe plenumis la konstruon de rul-tegmenta observatorio ĉe sia vintra hejmo en Fountain Hills.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  Asteroido (20789) Hughgrant, de la Reĝa Astronomia Societo de Kanado 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Charles W. Juels
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
20857 Richardromeo

'*20857 *Richardromeo'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Richard Romeo*, kiu gajnis la unuan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2004 pro sia projekto pri mikrobiologio. Li estis lernanto ĉe la *Douglas MacArthur High School'' de San Antonio (Teksaso, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Christoph Schmidt

**Friedrich Christoph Benjamin SCHMIDT** (naskiĝinta la  en Erfurto, mortinta samloke la ) estis germana entreprenisto. Li portis la honoran kromnomon *Blumenschmidt*. eta|Iama firmaa sidejo en Erfurto, Am Alten Nordhäuser Bahnhof 6

## Vivo 
eta|Strato nomita por li: Blumenschmidtstraße en Erfurto
Christoph Schmidt estis la nepo de la ĝardenisto Johann Christoph Schmidt (1753–1829) transprenante la de la avo fonditan entreprenon *J. C. Schmidt*. Tie li estis laborinta jam ekde 1828. Komence temis nur pri flanka filio de granda vaksaĵfabriko sed la tuto iĝis baldaŭ per la komercado per kreskaĵoj, bulboj kaj buketoj unu el la plej gravaj entreprenoj de la tuta urbo. Tutmonde ĝi konatiĝis sub la nomo "Blumenschmidt".

Christoph Schmidt igis la avan entreprenon grandega kies specialaj dalioj/georginoj estis famaj vere en la tuta mondo. Lia filo Heinrich Schmidt (1841–1890) sukcese posteulis. Ernst Müller, kompaniano ekde 1885, ekestradis en 1890. Sed jam dek jarojn poste li mortis. Lia filo Alfred Müller kune kun la bofrato Alfred Wentscher venis poste. En 1926 la firmao bankrotis kaj kunfandiĝis kun la hortikultura entrepreno de Ernst Benary, kiu ankaŭ estis en Erfurto.

## Vidu ankaŭ 
Palmejo de Erfurto

## Literaturo 
Katharina Trutz: "Friedrich Christoph Benjamin Schmidt gen. Johann Christoph Schmidt", en: *Mitteldeutsche Lebensbilder, 2. Band Lebensbilder des 19. Jahrhunderts*, Magdeburg 1927, p. 236–249

## Eksteraj ligiloj 
La biografio entreprena de la Schmidt-oj sur prihortikultura kulturretpaĝaro

Kategorio:Germanaj entreprenistoj
Kategorio:Homoj rilataj al Erfurto
Kategorio:Floroj
Havre (Montano)

**Havre** (asinibojne: *Bahásaba*) estas urbo en la nordcentra parto de la usona subŝtato de Montano kaj la kantona sidejo de la kantono Hill. Ĝia nomo venas el la urbo de Havro en Francujo.

Havre estas la oka plej granda urbo de Montano. La plej proksima urbo, kiu estas pli granda, estas GreatFalls, 190km (120mejloj) alsude.

## Eksteraj ligiloj
* (en la angla)

Kategorio:Urboj de Montano
Hind–araba nombrosistemo

[eta|upright|Arabaj kaj okcidentarabaj nombroj sur ŝosesignalo en [Abudabio.]]
La **Hind–araba nombrosistemo** aŭ ankaŭ **Hinda nombrosistemo**, nome pozicia dekuma nombrosistemo, estas la plej ofta kaj komuna sistemo por la simbola reprezentado de nombroj en la mondo. Ĝi estis inventita inter la 1a kaj 4a jarcentoj fare de hindiaj matematikistoj. La sistemo estis adoptita de pers-araba matematikisto (libro de Al-Ĥorezmi de ĉ. 825 nome *Pri kalkulado per hindaj nombroj*) kaj araba matematikisto (libro de Al-Kindi de ĉ. 830 volumoj nome *Pri la uzo de hindaj nombroj*) de la 9a jarcento. Ĝi poste disvastiĝis al mezepoka Eŭropo dum la Meza mezepoko.

La sistemo estas bazita sur dek (origine naŭ) diferencaj signobildoj. La simboloj (signobildoj) uzitaj por reprezenti la sistemon estas en principo sendependaj el la sistemo mem. La signobildoj en aktuala uzado estas descendintaj el la Brahmaj nombroj kaj ili disiĝis en variajn tipografiajn variaĵojn ekde la Mezepoko.

Tiu simbolaro povas esti dividata en tri ĉefaj familioj: Arabaj nombroj uzitaj en la Granda Magrebo kaj en Eŭropo, Orientarabaj nombroj (nomitaj ankaŭ "Hindaj nombroj") uzitaj en la Mezoriento, kaj la Hindaj nombroj uzitaj en la Hinda subkontinento.

## Vidu ankaŭ 
* Eŭropaj ciferoj
* Fibonacci

## Notoj 
## Referencoj 
* Flegg, Graham (2002). *Numbers: Their History and Meaning*. Courier Dover Publications. ISBN 0-486-42165-1.
* The Arabic numeral system – MacTutor History of Mathematics

## Bibliografio 
* Menninger, Karl W. (1969). Number Words and Number Symbols: A Cultural History of Numbers. MIT Press. ISBN 0-262-13040-8.
* On the genealogy of modern numerals by Edward Clive Bayley 

Kategorio:Aritmetiko
Kategorio:Nombrosistemoj
Kategorio:Kulturo de Hindio
Kategorio:Araba kulturo
Liber Abaci

[eta|Paĝo de la verko de Fibonacci nome *[Liber Abaci* el la Nacia Centra Biblioteko de Florenco montranta (en la dekstra skatolo) la Fibonacci-sekvencon kun la loko en la sekvenco etikedita per romiaj nombroj kaj la valoro per hind-arabaj nombroj.]]
***Liber Abaci*** (1202, literumita ankaŭ kiel ***Liber Abbaci***, signife *Libro de abako*) estas historia libro pri aritmetiko fare de Leonardo of Pisa, konita poste laŭ kromnomo Fibonacci.

*Liber Abaci* estis inter la unuaj okcidentaj libroj kiuj priskribis la hind–arabajn nombrojn tradicie priskribitaj kiel "Arabaj Nombroj". Direktante la aplikaĵojn de kaj komercaj negocistoj kaj de matematikistoj, ĝi kontribuis konvinki publikon pri la supereco de la novaj nombroj.

La titolo *Liber Abaci* signifas "La libro de kalkulado". Kvankam ĝi estis tradukita al "La libro de abako",  verkis ke tio estas eraro: nome intenco de la libro estas priskribi metodojn fari kalkulon sen helpo de abako, kaj  konfirmis, jarcentojn post ties publikigo ke sekvantoj de algorismoj (sekvantoj de la stilo kalkulo montrita en *Liber Abaci*) restis en konflikto kun la abakistoj (tradiciistoj kiuj plue uzis la abakon kun la romaj nombroj).

La dua versio de *Liber Abaci* estis dediĉita al Mikaelo Skoto en 1227. Oni ne trovis versiojn de la originala manuskripto de 1202.

## Notoj 
## Bibliografio 
* .
* .
* . Dover version also available, 1988, ISBN 978-0-486-65620-5.

Kategorio:Matematikaj libroj
Kategorio:Latinlingvaj libroj
Kategorio:Fibonacci
Miklós Olgyay

**Miklós Olgyay** [miklOŝ oldjai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Olgyay Miklós** estis hungara biologo, profesoro, mikologo.

Miklós Olgyay http://tudastar.dfmk.hu/zalaiak?p=655  naskiĝis la  en Letenye. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Miklós Olgyay frekventis mezlernejojn en Kőszeg, Homonna, Sátoraljaújhely, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1929. Jam ekde 1927 li instruis en la universitato, post jaroj en Hungara Reĝa Teknika kaj Ekonomia Universitato József. En 1934 li doktoriĝis, post 4 jaroj li akiris plian diplomon. Inter 1941 kaj 1947 li laboris en esplora instituto, poste li revenis por instrui en diversaj universitatoj aŭ altlernejoj en rango privata profesoro. Li kandidatiĝis en 1952. Li okupiĝis pri tiuj fungoj, kiuj damaĝas la kulturtitajn kreskaĵojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Növénykórtan* (1938, 1951) - kunlaboranto
* *Kertészeti növénykórtan* (1953)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj biologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj fungosciencistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
György Orbán (fizikisto)

**György Orbán** [djordj orbAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Orbán György** estis hungara fizikisto, profesoro.

György Orbán http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC11371/11454.htm naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
György Orbán frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1925. Post siaj studoj li laboris en fizika instituto en Pécs, kie doktoriĝis en 1929. Li estis nomumita privata profesoro en Universitato Erzsébet en 1934. Inter 1941-1943 li instruis en instituto en Debrecen, kie li ricevis la instruan rangon eksterordinara profesoro. Depost 1943 li havis postenon en Budapeŝto en medicina instituto. En 1950 li establis laboratorion, kiun poste li gvidis. En 1952 li kandidatiĝis. En 1956 li estis nomumita docento kaj katedrestro en Universitato Lajos Kossuth, kie li instruis ĝis la emeritiĝo en 1968. Intertempe li studvojaĝis al Vieno, Heidelberg, Berlino. Li okupiĝis dum sia plena aktiva periodo pri Ikso-radioj.  

## Elektitaj kontribuoj 
* *Váltakozó áramok elektromos ingerhatásairól* (1929)
* *Küzdelem a zaj ellen* (1942)
* *Fizika* (1951) - studenta lernolibro
* *Röntgensugárzás* (1954)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj fizikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Tatlingvo

La **tatlingvo** (, '**, aŭ **') estas anglalingva lingvoludo aŭ kodo. Ĝi estiĝis dum la epoko en usona historio, kiam estis kontraŭleĝe instrui legi aŭ skribi al sklavoj. Per tiu lingvaĵo la sklavoj povis instrui unu al aliaj kiel literumi la anglajn vortojn, kaj samtempe kaŝi la sencon de siaj frazoj kontraŭ malamikaj oreloj. Post la liberiĝo de la sklavaro, la tatlingvo restis uzata kiel lingvoludo inter infanoj (simile al la pli ĝenerale konata "porka latino"), kaj kiel rimedo por privatigi konversaciojn inter maturuloj (ekzemple por ke (blankulaj) policanoj ne komprenu).

## Reguloj 
En la tatlingvo, oni prononcas la vokalojn sianome, sed ĉiun konsonanton anstataŭas silabo; jena tabelo montras eblan silabaron por la angla lingvo, sed laŭ pli komprenebla literumo por esperantistoj; plejparte la a-vokaloj en la silaboj fakte estas ŝvaoj:

Duoblajn literojn en vorto oni ne prononcas dufoje, sed kiel unu litero kun prefikso *skŭa-* (*skŭat-* antaŭ vokalo), do ekzemple "bookkeeper" eldiriĝas kiel "babskŭatoskŭakakskŭatipapirag".

Iuj tatlingvanoj diras la unuan silabon de ĉiu interpunkcia signo, do "pir" por "." (angle "period"), "kŭe" por "?" (angle "question mark"), "kam" por "," (angle "comma"), ktp. Intervortajn spacojn oni ne eldiras.

## En literaturo 
La poeto Maya Angelou mencias ke ŝi lernis la tatlingvon kiel knabino en la unua volumo de sia aŭtobiografio, *I Know Why the Caged Bird Sings*. Ŝi kaj ŝia amikino Louise "pasigis tedajn horojn instruante al ni la tatan lingvon. Vi (Vavi) scias (sascaciasas) tion (tationan). Ĉar ĉiuj aliaj infanoj parolis porkan latinon, ni estis super ili ĉar la tata estis malfacile parolebla kaj ankoraŭ pli malfacile komprenebla."

## Referencoj 
* 

Kategorio:Angla lingvo
Kategorio:Sklaveco en Usono
Kategorio:Ludoj
Kategorio:Slango