Pacifika apuso

La **Pacifika apuso** aŭ **Pacifika apodo** (*Apus pacificus*), estas mezgranda birdo, laŭ aspekto simila al hirundo aŭ murhirundo. Ĝi estas, tamen, tute nerilata al tiuj paseroformaj specioj, ĉar la apusoj estas en la ordo Apodoformaj. La simileco inter tiuj grupoj estas konsekvenco de konverĝa evoluo respegulante similajn vivmanierojn. Apusoj havas tre mallongajn krurojn, kiujn ili uzas nur por alkroĉiĝi al vertikalaj surfacoj. Ili neniam sidiĝas libervole sur la tero, kaj pasigas la plejparton de sia vivo en la aero, manĝante insektojn, kiujn ili kaptas per siaj bekoj. Ili eĉ trinkas, pariĝas kaj eĉ dormas dumfluge.

Ĝi reproduktiĝas en orienta Azio. Ĝi estas ege migranta, pasigante la vintron de la norda hemisfero en Sudorienta Azio kaj Aŭstralio. La ĝenerala formo kaj nigreca plumaro memorigas pri ĝia parenco, la ordinara apuso, de kiu ĝi distingiĝas per blanka pugobendo kaj tre markataj subaj partoj. Ambaŭ seksoj estas identaj laŭ aspekto, kvankam junaj birdoj povas esti identigitaj per palaj franĝoj en la flugilplumoj, kiuj forestas ĉe plenkreskuloj. La ĉefa krio de ĉi tiu apuso estas kriego tipa por ĝia familio. Ĝi estas unu el grupo de proksime parencaj aziaj apusoj antaŭe konsiderataj kiel unu specio.

La Pacifika apuso troviĝas en vasta gamo de klimataj zonoj kaj vivejoj. Ĝi reproduktiĝas en ŝirmitaj lokoj kiel kavernoj, naturaj rokfendoj aŭ sub la tegmentoj de domoj. La nesto estas duontaso da seka herbo kaj alia fajna materialo, kiu estas kolektita dumfluge, cementita per salivo kaj fiksita al vertikala surfaco. La du aŭ tri blankaj ovoj estas kovataj dum ĉirkaŭ dek sep tagoj ĝis eloviĝo. Poste, la apusidoj havas longan sed varian periodon en la nesto antaŭ ol ili estas plene elnestiĝintaj. Kiam la gepatroj ne povas trovi sufiĉan manĝaĵon en malbona vetero, la idoj povas pluvivi dum tagoj sen esti nutrataj per metaboligado de korpa graso.

Kiel ĉiuj membroj de sia familio, la Pacifika apuso manĝas ekskluzive insektojn kaptitajn dumfluge. Ĝi emas ĉasi pli alte ol la plej multaj el siaj parencoj krom la Pintvosta apuso. La Pacifika apuso havas grandan populacion kaj ampleksan reproduktejon, kaj alfrontas malmultajn minacojn de predantoj aŭ homaj agadoj. Ĝi estas klasifikita kiel malplej zorgiga fare de la Internacia Unio por la Konservo de Naturo. Ĝi troviĝis tiom malproksime kiom Usono kaj Nov-Zelando, kaj ĝi estas tre malofta vaganto en Eŭropo.

## Taksonomio
La apusoj formas la birdan familion *Apodidae*, kiu estas dividita en plurajn genrojn. La Pacifika apuso estas en la genro *Apus* de la Malnova Mondo, kiu estas karakterizita per malhela, brila plumaro, forkoforma vosto kaj akre pintaj flugiloj. Ĝis antaŭ nelonge, la Pacifika apuso estis konsiderata havanta kvin subspeciojn,, sed tri nun estas levitaj al statuso de propra specio kiel parto de superspecio "forkovosta apuso". La proponita nomo de la superspecio antaŭe estis sinonimo por la Pacifika apuso. La ceteraj subspecioj estas la nomiga *A. p. pacificus* kaj la suda raso *A. p. kanoi* (antaŭe konata kiel *kurodae*). Artikolo el 2012 montris, ke *cooki* estas proksime parenca al la Malhelpuga apuso, *A. acuticauda*, kiu tial devus esti inkludita en la klado *pacificus*, sed ne faris pluajn taksonomiajn rekomendojn.

Tiu ĉi apuso estis po unua fojo priskribita al la scienco de John Latham en 1801 kiel *Hirundo pacifica*. Scopoli apartigis la apusojn disde la hirundoj en la genron *Apus* en 1777. *Apus*, kiel *Apodidae*, estis derivitaj el la greka απους, *apous*, signife "sen piedoj", reference al malgrandaj, malfortaj kruroj de tiuj ĉefe aeraj birdoj, kaj *pacificus* referencas al la Pacifika Oceano.

## Aspekto
Je 17–18 cm longa, la Pacifika apuso estas la plej granda el la *Apus*-apusoj. Inoj estas iomete pli pezaj ol maskloj, averaĝe 44.5 g kontraŭ 42.5 g. Ĝi estas simila laŭ ĝenerala formo al la ordinara apuso, kvankam iomete pli longflugila kaj kun pli elstara kapo. La forko de la vosto estas pli profunda, kaj la pugo estas pli larĝa. La supraj partoj estas nigraj, krom blanka pugobendo kaj iom pli griza kapo. La subaj partoj estas nigraj, kvankam blankaj franĝoj en la plumoj donas al la ventro skvamecan aspekton kiam bone vidate de sube. La vosto kaj la supraj flugiloj estas nigraj, kaj la subflugiloj estas brunaj.

Ĉi tiu specio estas kutime facile identigebla. La Kafra apodo similas al la Pacifika apuso, sed ĝia svelta korpo kaj longa, profunde forkohava vosto igas ĝin aspekti tre malsama ol ĝia pli potence konstruita parenco. En partoj de Sudorienta Azio, migrantaj pacifikaj apusoj pasas tra la loĝantaj teritorioj de iamaj subspecioj, kaj bonaj vidpunktoj estas tiam necesaj por certigi ĝustan identigon.

## Distribuado kaj habitato
La nomiga subspecio, *A. p. pacificus*, reproduktiĝas en orienta Azio de la rivero Obo nordoriente ĝis Kamĉatko kaj oriente ĝis la Kurilaj insuloj, Saĥaleno kaj Japanio. Subspecio *A. p. kurodae* reproduktiĝas de sudorienta Tibeto tra orienta Ĉinio ĝis suda Japanio, Tajvano kaj Orkidea insulo (Pongso no Tao). Ĝi estas relative mallongdistanca migranto, travintrante en Filipinoj, Malajzio kaj norda Indonezio. En Sudameriko, ekzistas registro de 1959 el Kolombio. Ekzistas 13 eŭropaj registroj en 2013, el Danio (du), Hispanio, Svedio (kvar) kaj Britio (sep). Eble ĉi tio troigas la veran nombron de vizitantaj birdoj. Ĉiuj listigitaj landoj havis ekvidon je malsamaj datoj en la somero de 2013, kio povus esti pro ununura vaganta birdo. La kvar plej lastatempaj anglaj registroj en 2005, 2008, 2011 kaj 2013 ĉiuj inkluzivis ekvidojn ĉe Spurn, Orienta Jorkŝiro, kaj eble rilatas al unu revenanta individuo.

Plejparte aera specio, ĉi tiu apuso ne limiĝas al specifaj teraj vivejoj aŭ klimataj zonoj; ĝi reproduktiĝas de Arkto ĝis subtropika Ĉinio, kaj de marnivelo ĝis almenaŭ 3 000 m en Japanio. Ĝi ofte troviĝas ĉirkaŭ homaj loĝejoj. Ĝi emas travintri en malaltaj teroj,

## Kutimaro
### Reproduktado
Plej multaj specioj de *Apus*-apuso nestas en rokaj areoj, kaj la plimulto akceptas homajn loĝejojn kiel anstataŭaĵon por naturaj lokoj. La Pacifika apuso estas kolonia specio, kiu nestas en ŝirmitaj lokoj kiel kavernoj, fendetoj en vertikalaj rokfacoj (inkluzive de marklifoj), aŭ sub la tegmentaj randoj de domoj. La nesto estas duontaso da plumoj, seka herbo kaj alia malpeza vegetaĵaro kolektita dumfluge, cementita per salivo kaj alkroĉita al kornico aŭ vertikala surfaco per la sama substanco. Du aŭ tri ovoj estas la normala ovodemetado, la nombro varianta laŭ geografia loko. En areoj kie tri ovoj estas kutimaj, kvara povas foje esti demetita; neniu pli granda ovodemetado estas konata. La ovoj estas blankaj, kiel ĉe ĉiuj apusoj, kaj 24–27,5 × 16–17 mm laŭ grandeco. Ili estas kovataj de ambaŭ gepatroj dum ĉirkaŭ 17 tagoj antaŭ eloviĝo kiel senplumaj kaj blindaj malfortaj apusidoj. Ĉi tiuj adaptiĝoj signifas, ke kiam la kondiĉoj estas bonaj, la survivada procento estas tre alta. Unu granda kolonio de la Flava Maro havis eloviĝan sukceson de 73.5%, kun 63.6% de la apusidoj elnestiĝantaj. La averaĝa produktiveco estis 1.24 elnestiĝantaj idoj por paro jare. La ​​Pacifika apuso emas ĉasi pli alte ol simpatriaj apusoj, kunhavante sian aerspacon ĉefe kun Pintvostaj apusoj. Ĝi tipe manĝas je altoj ĝis 300 m, flugante nur proksime al la grundo en malbona vetero. Ĝi ofte manĝas proksime al malaltpremaj areoj, kiuj servas kaj por levi insektojn de la grundo kaj por doni al la apusoj plian leviĝon. La apusoj rondiras tra la insektaj svarmoj en grupoj tipe de dekoj aŭ centoj da birdoj, kvankam foje atingante dekojn da miloj en Aŭstralio. En Siberio, Pacifikaj apusoj manĝas ĉe krepusko ĝis multe pli malfruaj horoj ol la ordinara apuso, foje ĝis noktomezo, La idoj estas manĝigataj per insektobuloj ligitaj per salivo. Dum malbona vetero, pliigita konkurenco kondukas al malbonnutrado ene de populacioj, kaj junaj apusoj ofte ne estas manĝigataj dum tagoj kaj postvivas per stokita korpa graso.

## Predantoj kaj parazitoj
Apusoj pasigas la plejparton de sia tempo flugante. Malmultaj birdoj havas la necesan rapidon kaj facilmovecon por kapti ilin, falkoj estas la ĉefa escepto. La nestejoj kutime estas sufiĉe neatingeblaj por esti ekster la atingo de serpentoj aŭ mamulaj predantoj.

Tiu apuso gastigas plumakarojn, inkluzive de *Eustathia cultrifera*, *Chauliacia canarisi* kaj *C. securigera*. Mordoparazitoj inkluzivas la laŭsmuŝon *Crataerina pacifica*, vespertinsektojn kaj suĉantajn akarojn. *Davaineidae* tenioj estis trovitaj kiel internaj parazitoj.

## Statuso 
La Pacifika apuso havas tre grandan teritorion, superante 10 000 000 km². predado estas malalta, kaj ĉi tiu apuso ne estas ligita al specifa vivejo. Kelkaj birdoj povas morti pro malbonŝanco aŭ elĉerpiĝi kiam perdiĝas dum migrado (la unua registro por la Okcidenta Palearkto estis trovita ripozanta sur gasplatformo de Norda Maro), sed apusoj havas altajn survivadan procentojn kaj estas ĝenerale longvivaj. La Ordinara apuso, proksima parenco de la Pacifika apuso, estis registrita kiel atinganta 21 jarojn.

## Referencoj 
* *Swifts* de Chantler kaj Driessens, 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Apusedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Oceanio