open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Index Translationum

**Index Translationum** (Indekso de tradukoj) estas la informtenejo de UNESKO kun referencoj al libroj kiuj ekde 1979 estis tradukitaj kaj publikigitaj en pli ol 100 landoj. Por serĉi eblas elekti el almenaŭ 100 lingvoj 

La kolektita repertuaro montriĝas utila plurflanke: por koni la verkojn jam tradukitajn al diversaj lingvoj, taksi la kulturajn interŝanĝojn inter landoj, scii la popularecon de aŭtoro kaj kiom da libroj estis tradukitaj en diversaj landoj. 

## Historio 
Kvankam libroj estis tradukitaj dum jarmiloj, ne ekzistis iu centra datumbazo. En 1932 la Ligo de Nacioj kreis rekordan nombron de tradukoj. En 1946, la Unuiĝintaj Nacioj anstataŭis la Ligon de Nacioj kaj UNESKO ricevis la taskon fari tradukan indekson. En 1979, la datumoj estis komputilizitaj. 

Pro tio ke la Indekso mencias tradukojn de individuaj libroj, aŭtoroj kiuj verkis multajn librojn, sed kiuj estis malofte tradukataj, povas rangi pli alta ol aŭtoroj kiuj verkis nur kelkajn librojn (aŭ eĉ nur unu) sed kiuj estis tradukitaj al multaj lingvoj.

La pintaj aŭtoroj, kiel la Indekso prezentas ilin, devenas de peto al datumbazo kaj ties rezultoj postulas interpretadon.

Laŭ la Indekso, Agatha Christie restas la plej tradukita individua aŭtoro.

## Statistikoj 
La listo kalkulas (en 2020) ne malpli ol 103 trafojn por tradukoj de libroj originale verkitaj en Esperanto (*sekvaj paĝoj klikante sur sago sube de la trafolisto*)

Ĉi sube sekvas superrigardo rilate al la pintaj aŭtoroj, landoj kaj lingvoj en la indekso de tradukoj.

### La 10 pintaj aŭtoroj 
### La 10 pintaj landoj 
### La 10 pintaj celolingvoj 
### La 10 pintaj fontolingvoj 
### Neegaleco en la monda kultura trafiko de tradukado 
En 2004 Abel Montagut atentigis pri la neegaleco en la monda kultura trafiko de tradukado. Inter la tradukaĵoj listigitaj en la *Index Translationum* de Unesko, la fontlingvoj por 70% el ili estis nur kvar lingvoj: la angla, rusa, franca kaj germana (nur la ordo de tiuj ŝanĝiĝis en novembro 2020). En la sama periodo en Esperantujo aperis 344 tradukaĵoj, duono el ili de la ĉina, vjetnama, nederlanda kaj japana – kaj la ceteraj de pluraj aliaj lingvoj. Simile inter 1991 kaj 2003, Montagut raportas, ke en Esperantujo nur 30% estis el tiuj kvar “grandaj” lingvoj; 70% venis de pluraj “malgrandaj” lingvoj.  Tiu tendenco ŝajnas konfirmi ke Esperanto helpas krei pli da kultura justeco inter la lingvoj kaj literaturoj en la mondo. 

#### Tradukoj el Esperanto 
Laŭ kalkulo de Alexander Korĵenko dum 1991-2019 aperis 172 libroj tradukitaj el Esperanto: germana 253, portugala 74 franca 217, japana 71, angla 164, hispana 68, rusa 109, ĉina 65, pola 84 kaj itala 61.

## Vidu ankaŭ 
Unesko

Unesko Kuriero

Traduko

Tradukoscienco

## Ekstera ligilo 
Oficiala retejo ĉe unesco.org

## Referencoj 
Kategorio:Interretaj datumbazoj
Esekiba Gujano

**Esekiba Gujano** () estas disputita teritorio de 159,500 km² okcidente de rivero Esekibo, kiu estas administrita de Gujano, sed pretendita de Venezuelo. La disputo komenciĝis en la kolonia epoko inter Hispanio, Nederlando kaj Britio en Ameriko, kaj komplikiĝis post la sendependiĝo de Gujano de Britio en 1966.

eta|Brita mapo de la landlimoj de 1896

## Referencoj 
Kategorio:Gujano
Rives-en-Seine

eta|maldekstra|250ra|
'''** estas nova komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Seine-Maritime, en la regiono Normandio. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Rouen kaj al la kantono **'. 

La teritorio havas komunan limon kun . Ĝiaj loĝantoj en la franca nomiĝas *Seino-Riverains*.

eta|centra|300ra|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Konsisto 
* Caudebec-en-Caux (sidejo)
* Saint-Wandrille-Rançon
* Villequier

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Seine-Maritime

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Novaj komunumoj de Seine-Maritime
Ludwig Schläfli

**Ludwig SCHLÄFLI** (15-a de januaro 1814 – 20-a de marto 1895) estis svisa matematikisto, specialigita pri geometrio kaj kompleksa analitiko (tiutempe nomata "funkcia teorio"). Li estis unu el la ĉefaj evoluigantoj de la ideo de pli mult-dimensiaj spacoj. La koncepto de mult-dimensieco estas ĉiea en matematiko, ekludis gravan rolon en fiziko kaj estas ofta temo en scienca fikcio.

Kategorio:Hiperpluredroj
Kategorio:Svisaj matematikistoj
111818 Deforest

'*111818 *Deforest''''' estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la usonaj  Joseph A. Dellinger kaj William G. Dillon el la Observatorio George en Needville (Teksaso, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita honore al la usona suna fizikisto Craig Edward DeForest, inventinto de metodoj de datumanalizado por la studado de la suno, inkluzive per stereoskopia spektroskopio. Li estas konata pro sia kapablo igi kompleksajn teoriojn kaj observojn kompreneblaj kaj interesaj por larĝa aŭskultantaro.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Joseph A. Dellinger
Kategorio:Malkovrita de William G. Dillon
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
(111819) 2002 DD1

**(111819) 2002 DD1** estas troja asteroido de Jupitero, malkovrita la  de la belga astronomo Thierry Pauwels elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle, Belgio.

Ĝi orbitas, kun granda orbita klineco, en la ĉirkaŭaĵo de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, ĝi do estas ano de la tiel nomata «Greka Tendaro».

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Thierry Pauwels
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Eduard Adolf Jacobi

**Eduard Adolf JACOBI** (naskiĝinta la  en Jena, mortinta la  en Gotha) estis germana teologo kaj instruisto.

## Vivo 
La filo de la superintendanto Johann Adolph Jacobi frequentis en Gotha la Gymnasium Illustre kaj iris poste al la Universitato de Göttingen, por studi teologion kaj filologion. Siajn studojn li finis per doktoriĝo. Poste li instruis ekde 1817 ĉe la gimnazio de Göttingen laborante paralele en la biblioteko altlerneja. En 1819 li ordinitis kaj iĝis helplernejestro kaj supera instruisto ĉe la Ernestinum-gimnazio en Rinteln.

En 1828 Jacobi, famiĝante pri retoriko, nomumitis unua kortega predikisto en Koburgo kie li edukis princon Alberto, la postan edzon de reĝino Viktoria kaj Erneston la 2-a, la postan dukon de la Duklando Saksio-Koburgo kaj Gotao.

En 1832 Jacobi plukarieradis kaj iĝis supera kortega predikisto kaj supera konsistorikonsilisto en Gotha. En 1838 li transprenis honorofice, krom siaj taskoj multaj eklezie, administre, instruade, por la daŭro de unu jaro la postenon de lernejestro de la Ernestinum-gimnazio. En 1845 li gvidis por duona jaro la Dukan malhumanisman gimnazion kaj sukcesis plibonigi ties renomon. En 1858 Jacobi iĝis ministerikonsilisto pri ekleziaĵoj kaj lernejaĵoj en Gotao. Ĉi-tiufunkcie li mortis.

## Verkoj (elekto) 
* *Adnotationes quaedam ad Platonis Phaedonem*, Rinteln 1820.
* *Handwörterbuch der griechischen und römischen Mythologie*, 2 partoj, 1830–35 (franca traduko: 1846).
* *Eine Bemerkung über Goethe zum 28. August 1849*.

## Literaturo 
* 

Kategorio:Germanaj teologoj
Kategorio:Homoj rilataj al Gotha
Kategorio:Germanaj pedagogoj
Kategorio:Lernejestroj
Kategorio:Germanaj filologoj
Kategorio:Germanaj klasikaj filologoj
Ideokratio

**Ideokratio** estas sistemo de regado aŭ de politika kaj socia organizado bazita sur monisma ideologio. Temas pri politikaj sistemoj en kiuj ekzistas ideologio dominanta profunde enradikigita en politiko en kiu, ĝenerale, la politiko estas ĉeestanta en la majoritato aŭ en ĉiuj aspektoj de la socio.​ La ideologio de ideokratio montriĝas kiel absoluta, universala kaj suprema sistemo por la kompreno de la socia vivo, simile al tiu de dio en monoteisma religio.

## Notoj 
Kategorio:Tipoj de registaro
Johann Adolph Jacobi

**Johann Adolph JACOBI** (ankaŭ *Johann Adolf Jacobi*; naskiĝinta la  en Großkochberg, mortinta la  en Waltershausen) estis germana teologo kaj luteranisma paroĥestro.

## Vivo 
Jacobi, filo pastora, iris por studi teologon kaj filozofion ĉe la Universitaton de Göttingen. Post la studofino en 1797 li iĝis lernejestro de la Urba lernejo kaj diakono en Jena; krome li fariĝis en 1798 eksterorda profesoro pri filozofio ĉe la Universitato de Jena.

En 1799 Jacobi iĝis paroĥestro en Ruhla, kaj en 1801 landa lernejinspektisto kaj konventa predikisto en Gotha; fine li nomumitis en 1812 supera paroĥestro kaj superintendanto en Waltershausen. En 1819 li iĝis honora doktoro ĉe la altlernejo de Vroclavo pri teologio.

La ministerikonsilisto kaj supera kortega predikisto en Gotao Eduard Adolf Jacobi estis filo lia.

## Verkoj 
* *Annotationes in selecta Jobi loca*, 1795.
* *Die Psalmen übersetzt mit Anmerkungen*, 2 volumoj, 1796.
* *Die Geschichte Jesu für denkende und gemüthvolle Leser*, 2 volumoj, Sondershausen 1816–1818, (2a volumo kun la aldona titolo *Die Apostelgeschichte*).
* ''Eichenlaub um Luther's Aschenkrug gewunden*, 1817.
* *Eichenlaub, auf Luthers Grab gestreut, im Jahre 1817*, 2a eldono, Hennings, Erfurt 1817.
* kun Johann Christoph Friedrich GutsMuths: *Deutsches Land und deutsches Volk'', 4 Bände, Leipzig, 1820–1826.

## Referencoj 
## Literaturo 
* 

Kategorio:Germanaj teologoj
Kategorio:Superintendantoj
Kategorio:Homoj rilataj al Gotha
Kategorio:Akademianoj
Kategorio:Lernejestroj
J. William Fulbright

**James William FULBRIGHT** (9a de aprilo, 1905 – 9a de februaro, 1995) estis Usona Senatano reprezentanta Arkansason el januaro 1945 ĝis sia rezigno en decembro 1974. Fulbright estas la plej longdaŭre servanta proparolanto en la historio de la Usonsenata Komitato pri Eksteraj Rilatoj. Suda Demokrato kaj firma partiano de plurflankismo, li subteni la kreadon de Unuiĝintaj Nacioj kaj estis subskribanto de la Sudusona Manifesto. Fulbright ankaŭ estis opozicianto de la Makartismo kaj de la Komitato pri Kontraŭusona Aktiveco kaj poste iĝis konata pro sia opozicio kontra la usona eniro en la Vjetnama Milito. Liaj klopodoj por establi internacian interŝanĝan programon finfine rezultis en la kreado de programo por stipendioj kiuj portas lian nomon, nome "Fulbright Program".

## Verkoj 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Usonaj politikistoj
Kategorio:Senatanoj de Usono
Kategorio:Usonaj demokratoj
Lamanon

''''* (jen france kaj okcitane) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bouches-du-Rhône (franca elparolo: [], "Riverbuŝoj de Rodano", okcitane *Bocas de Ròse*), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (, prononcata , okcitane *Provença-Aups-Còsta d'Azur''). Fine de  en la komunumo vivis . 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* bazaj turismaj informoj ( kaj )

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Bouches-du-Rhône
* Lamanon (stacidomo)

eta|maldekstra|400px|la loka kastelo

eta|maldekstra|300px|la loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj


Kategorio:Komunumoj de Bouches-du-Rhône
Elsa Joubert

**Elsa JOUBERT** (naskita kiel **Elsabé Antoinette Murray Joubert**; n. la 19-an de oktobro 1922 en Paarl, Okcidenta Kablando, m. la 14-an de junio 2020 en Kaapstad) estis sudafrika afrikanslingva ĵurnalistino kaj verkistino de romanoj, noveloj, teatraĵoj kaj vojaĝrakontoj, interalie pri afrikaj landoj. Ŝi akiris famon per sia romano *Die swerfjare van Poppie Nongena* (1978), en kiu ŝi rakontas la historion de nigrulino kaj ŝia familio, kiu pro la leĝoj de la apartisma sistemo devis konduki nomadan ekziston dum la tuta vivo. La romano estis tradukita en 14 lingvojn kaj en 2020 aperis filmo surbaze de ĝi, titolita *Poppie Nongena*. Ŝia lasta vojaĝrakonto estis *Gordel van Smarag* en kiu ŝi raportas pri sia vojaĝo tra Indonezio. En 2017 aperis *Spertyd*, libro pri la maljuniĝado.

Elsa Joubert estas konsiderata en la sudafrika literaturo kiel unu el la plej gravaj aŭtoroj de sia tempo. Ŝi estis proksime implikita en la fondo de la Afrika Verkista Asocio kaj poste ankaŭ kiel ĝia prezidanto. Ŝi gajnis multajn literaturajn premiojn.

## Homaj Rajtoj 
Elsa Joubert apartenis al la grupo de sudafrikaj verkistoj, kiuj kontraŭis la apartisman sistemon ('"*Apartheid*") kaj kiuj ĉiam provis denunci kaj plibonigi la situacion de nigraj verkistoj. Joubert precipe kontraŭis la fakton, ke tiom multaj libroj de nigraj verkistoj estis malpermesitaj.

## Vidu ankaŭ 
* Max Havelaar (libro)
* Max Havelaar (filmo)

## Referencoj 
Kategorio:Afrikaneroj
Kategorio:Sudafrikaj verkistoj
Kategorio:Sudafrikaj ĵurnalistoj
Candy Crush Saga

***Candy Crush Saga*** estas senpage ludebla puzla videoludo, lanĉita de la malta videoluda kompanio *King*, unue en 2012 por Facebook; poste aliaj versioj por iOS, Android, Windows Phone, kaj Windows 10.

Ĝi estas variaĵo de ilia retumila ludo *Candy Crush*.

## Ludado 
En la ludo, ludantoj movas kolorajn bombonojn sur ludotabulo por kunigi grupojn de tri aŭ pli samkoloraj, forigante tiujn bombonojn de la tabulo kaj anstataŭigante ilin per novaj, kiuj eble povus krei pliajn grupojn. Grupoj de kvar aŭ pli da bombonoj kreas unikajn bombonojn kun pli grandaj tabulo-purigaj kapabloj. Ludotabuloj havas diversajn celojn, kiuj devas esti plenumitaj ene de fiksita nombro da movoj aŭ limigita tempodaŭro, kiel ekzemple certa poentaro aŭ kolektado de specifa nombro da speco de bombono.

## Sukceso 
*Candy Crush Saga* estas konsiderata unu el la unuaj kaj plej sukcesaj uzoj de senkosta modelo, nomata . La ludo povas esti ludata tute sen elspezi monon, sed ludantoj povas ankaŭ aĉeti specialajn agojn kiuj helpas sukcesi en pli malfacilaj tabuloj. De tiuj aĉetoj *King* faras siajn enspezojn — ĉe sia pinto la firmao laŭdire gajnas preskaŭ 1 milionon da usonaj dolaroj tage. Ĉirkaŭ 2014, pli ol 93 milionoj da homoj estis ludantaj *Candy Crush Saga*, kaj enspezo dum tri-monata periodo raportita de King estis 493 milionoj da dolaroj. Kvin jarojn post sia eldono en poŝtelefonoj, la serio *Candy Crush Saga* ricevis pli ol 2,7 miliardojn da elŝutoj, kaj la ludo estis unu el la plej enspezantaj kaj plej ludataj poŝtelefonaj ludoj en tiu tempo. King poste publikigis tri rilatajn titolojn, *Candy Crush Soda Saga*, *Candy Crush Jelly Saga*, kaj *Candy Crush Friends Saga* kaj plejparto de aliaj poŝtelefonaj ludoj de la firmao sekvas la saman senkostan formaton.

## Vidu ankaŭ 
* Tetriso

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo ĉe king.com

Kategorio:Videoludoj ludeblaj per Vindozo
Kategorio:Videoludoj aperintaj en 2012
Vank

250px |eta|La vilaĝo vidata el la monaĥejo Gandzasar.
**Vank** (armene: Վանք, "monaĥejo"; azere: *Vəngli*) estas armena vilaĝo situanta en la pridisputata regiono de Montara Karabaĥo ( *de jure* parto de Azerbajĝano, sed *de facto* administrita fare de la Arcaĥa Respubliko). Ĝia loĝantaro en 2005 estis 1.284.

La vilaĝo Vank estas ĉirkaŭita de pluraj historiaj monumentoj mezepokaj. La plej elstara inter ili estas la monaĥeja komplekso de la 13-a jarcento, Gandzasar (konstruita de 1216-1238), kiu superrigardas la vilaĝon kaj estis konstruita de la armena reganto de la princlando Ĥaĉeno, princo Hasan-Ĝalal Daŭla .

En la jaroj post la konkludo de la milito en Montara Karabaĥo (1988-1994), la vilaĝo kreskis per investoj de la armena diasporo. Levon Hajrapetjan, rusa-armena komercisto kaj naskiĝinto de Vank, financis la rekonstruon de hejmoj, de la loka lernejo, kaj sponsoris la konstruadon de bestoĝardeno kaj de la proksima Eklektika Hotelo, kiu similas ŝipon.

En oktobro 2008, Vank ankaŭ estis unu el pluraj ejoj en Arcaĥa Respubliko por amasa geedziĝo de 560 armenaj paroj.

## Referencoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Arcaĥa Respubliko
Sylwia Lipka

**Sylwia Maria Lipka** (naskiĝis la 12-an de decembro 1996 en Katowice) estas pola kantistino, videobloganto kaj televida prezentisto.

## Vivprotokolo 
Ŝi naskiĝis en Katowice kaj kreskis en Knurów . Ŝi havas ses gefratojn. Kiel infano, ŝi frekventis baletan lernejon. Ŝi nuntempe loĝas en Varsovio.

En 2014, ŝi okupiĝis pri la televidstacio Disney Channel, por kiu ŝi gastigis la programon *I Love Violetta*  .

La 24-an de novembro 2015, ŝi publikigis sian debutan unuopaĵon, "Masz To Something" . La 1-an de julio 2016 ŝi prezentis sian unuan studialbumon titolitan *Vitra revo*. La eldono vendiĝis per la muzikeldonejo My Music. La albumo debutis ĉe la dua loko de la polaj furorlistoj - OLiS . Du unuopaĵoj de la albumo, "Zapomnij miłość" kaj "See", akiris la oran statuson . La 24an de septembro 2016 ŝi komencis tutlandan koncertturneon *Szklany Sen Tour*, kiu finiĝis la 14an de majo 2017. La 1-an de oktobro 2017, ŝi sidis inter la ĵurio de la naciaj kvalifikiĝintoj por la 15 Eŭrovido-Kantokonkurso por Infanoj. La 20an de oktobro, ŝi publikigis sian duan studialbumon *Fala/Wave*, kun materialo registrita en du lingvoj: kaj la angla kaj la pola. La eldonejo estis atestita per ora disko. La 19an de novembro, ŝi iris al turneo nomata *Na Fali,* kiu finiĝis la 20an de aprilo 2018. La 28an de aprilo, ŝi prezentis la filmeton por la unuopaĵo "Kalkulacje".

La 1-an de junio 2019, ŝi publikigis muzikfilmeton por la kanto "Wbrew pozorom", kiu estas la titola unuopaĵo de ŝia tria albumo, kiu aperis la 30-an de aŭgusto, kaj la 3-an de aŭgusto, alia simpla "Cztery Łapy , kaj la 7-an de septembro, "Ifinge " la 20-an de oktobro 2019 komencis trian soloturneon titolitan "Kontraŭe al aspektoj, Tour". La turneo finiĝis la 8an de marto 2020. Ankaŭ en 2019, la filmo *#Jestem M. Misfit* havis kinejan premieron, en kiu ŝi ludis la ĉefan rolon de Julia Morska.

La 28an de marto 2020 ŝi publikigis la kanton "7 ridetoj". Ŝi partoprenis la dekunuan eldonon de distra programo *Dancante kun la Steloj* de Polsat. *Dancante kun la steloj* (2020) , kaj ŝia dancpartnero estis Rafał Maserak.

## Diskografio 
; Albumoj

; Gastadoj

; Ununura

## Muzikfilmetoj 
## Filmografio 
## Piednotoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Sylwia Lipka kantas en Esperanto (Imagu de John Lennon, 2011) 

Kategorio:Televidistoj
Kategorio:Polaj kantistoj
Val-de-Scie

'''** estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Seine-Maritime, en la regiono Normandio. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Dieppe kaj al la kantono **'. 

La teritorio havas komunan limon kun . 

## Konsisto 
* Auffay (sidejo)
* Cressy
* Sévis

eta|maldekstra|250ra|
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Seine-Maritime
* Auffay (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|centra|500ra|


Kategorio:Novaj komunumoj de Seine-Maritime
Žerůvky

**Žerůvky** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Bystročice en distrikto Olomouc. Ĝi troviĝas en Supramoravia valego, proksimume 1&nbsp;km nordokcidente de Bystročice. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 61 adresoj.

**Žerůvky** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,68&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1078.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* kapelo de sankta Triunuo el la jaro 1859

## Pluaj fotoj 

Žerůvky, stodola.jpg|Garbejo
Žerůvky, hlavní ulice (2).jpg|Žerůvky
Žerůvky, výklenková kaple Panny Marie Lurdské.jpg|Žerůvky

Kategorio:Bystročice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Olomouc
Kategorio:Setlejoj en Supramoravia valego
Ernesto la 2-a (Saksio-Koburgo kaj Gotao)

**Ernesto la 2-a** (naskiĝinta la  en Koburgo, mortinta la  en Reinhardsbrunn) estis suvereno de la Duklando Saksio-Koburgo kaj Gotao), do germania politikisto kaj komponisto.

## Vivo 
La filo plej maljuna de Ernesto la 1-a (Saksio-Koburgo kaj Gotao) vojaĝis multe kaj studis en Bonn. Li estis kavaliroficiroj sub servoj saksiaj kaj, estinte edzo de princino Alexandrine de Badeno ekde 1842, li ekdukis en la 29.1.1844.

Dum la jaroj revoluciaj de 1848 kaj 1849, trankviliginte per ĝustatempaj koncedoj la ekscititajn animojn, li unuigis la duklandojn de Koburgo kaj Gotao per komuna konstitucio. Lia armeo batalis kun la danoj kaj venkis en la batalo apud Eckernförde en la 5.4.1849. Post kiam la planoj por tutgermana unuiĝota regno fiaskis, li eniris la t.n. Ligon de la tri regnoj *(Dreikönigsbündnis)* inter Prusio, Saksio kaj Hanovro necesigante la Princan kongreson en Berlino en majo 1850.

Estante amiko de la franca imperiestro Napoleono la 3-a - kiun li Parize salutis antaŭ ĉiuj aliaj germanaj princoj - li provis en 1854 ĉe la eksplodo de la Krimea milito malhelpi aliancon inter Prusio kaj Rusio; en 1859 inverse Ernesto klopodis peri partoprenon de la prusoj en milito kontraŭ Francio.

Otto de Bismarck taksitis de li malmodernulo kaj esperoj liaj pri naskiĝo de Germanujo kuŝu sur la ŝultroj de Aŭstra imperio. Ernesto entuziasme ĉeestis la Princan tagon en Frankfurto ĉe Majno en la 1863-a jaro.

Per siaj partoprenoj de multaj gimnastikaj kaj pafistaj festoj (tiam oni pensis ke politikistoj ja enmiksiĝu en tiajn popularaĵojn) kaj la ŝato de la Nacia societo ktp. Ernesto nia iĝis dorlotitulo de la popolo. Tiel li, post la morto de reĝo Frederiko la 7-a (Danio) fortege engaĝiĝis ĉe la federacia dieto por la ido de la aŭgustenburga dinastio. Persone strebis li gajni por tio ĉi la francan imperiestron mem. Sed post sobra konsidero de la cirkonstancoj li aliĝis en 1866 al Prusio kaj partoprenis ankaŭ la Francian-Prusian Militon de 1870/71.

## Mecenato kaj artŝatanto 
[eta|maldekstra|Monumento en Oberhof de [Johann Robert Korn]]
Lia duka moŝto estis muzikisto elstara kaj komponisto. Famas liaj operoj »Zaïre«, »Casilda«, »Santa Chiara«, »Diana von Solanges« kaj diversaj pli malgrandaj komponaĵoj. En 1862 li kune kun la edzino kaj ampleksa akompanantaro (inter kiuj naturscienculoj) vojaĝon al Egiptio kaj la Etiopia Imperio. La sciencajn rezultojn li eldonigis en la impresa volumo »Reise des Herzogs Ernst von Sachsen-Koburg-Gotha nach Ägypten« (Lepsiko 1864). En 1902 starigitis por li monumento en Oberhof kaj en 1903 en la kastela parko de Reinhardsbrunn. La gimnazio Ernestinum (Koburgo) portas lian nomon.

## Fonto 
*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 6. Lepsiko 1906, p. 66 (tie ĉi interrete)

## Eksteraj ligiloj 
* Informoj ĉe DDB
* Verkoj surscenigotaj de li
* Biografio ĉe NDB

Kategorio:Homoj rilataj al Gotha
Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Germanaj komponistoj
Kategorio:Germanaj nobeloj
Kategorio:Dukoj de Saksio
Kategorio:Saksio-Koburgo kaj Gotao
Fortikaĵo Mecamoro

eta|300px|dekstra|Starantaj ŝtonoj de la arkeologia loko Mecamoro
La **fortikaĵa loko Mecamoro** estas la restaĵoj de malnova citadelo situanta sudokcidente de la vilaĝo Taronik, en Armenio, en la provinco Armaviro. La loko, sur vulkana monteto, havas areon de 10,5 ha, kvankam oni kredas, ke ĝi kovris 200 ha kaj loĝigis 50.000 homojn. Ĝi estis loĝata inter la 5-a jarmilo a.K. kaj la 18-a jarcento.

Elfosadoj en la setlejo komenciĝis en 1965, sub la inspektado de Emma Ĥanzadjan. Oni trovis almenaŭ sep sanktejojn, krom neolitikaj ŝtonaj cirkloj de antaŭ sep mil jaroj, kiuj povus esti parto de astronomia observatorio, kiu altiris la intereson de arkeoastronomio.

La plej grava periodo de la loko estis la Bronzepoko, inter la tria kaj dua jarmiloj antaŭ Kristo, kiam kupro-minado estis praktikata laŭ certa skalo kaj jen la plej granda produktado de bronzo. Ĝi daŭre estis grava loko dum la Urarta periodo, inter la 9-a kaj 6-a jarcentoj a.K.

## Referencoj 
Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Armenio
Střeň

**Střeň** estas municipo en Ĉeĥio, en Regiono Olomouc, en distrikto Olomouc. En  en la municipo vivis .

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1390.

La 8-an de julio 1997 trafis la municipon neniiga inundo.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Kaple, Střeň, okres Olomouc.jpg|Kapelo
Kříž v jižní části obce, Střeň, okres Olomouc.jpg|Kruco en suda parto de la municipo
Kříž ve středu obce, Střeň, okres Olomouc.jpg|Kruco meze de la municipo
Památník obětem světových válek, Střeň, okres Olomouc.jpg|Monumento al falintoj de la mondmilitoj
Památník osvobození obce Rudou armádou, Střeň, okres Olomouc.jpg|Monumento al liberigo de la municipo fare de Ruĝa Armeo
Škola a školka, Střeň, okres Olomouc.jpg|Lernejo kaj infanĝardeno
Protipovodňová hráz, Střeň, okres Olomouc.jpg|Kontraŭinunda digo ĉirkaŭ la municipo

Kategorio:Municipoj en distrikto Olomouc
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Olomouc
Kategorio:Setlejoj en Supramoravia valego
Kategorio:Setlejoj sur Moravo
Oronto la 1-a

**Oronto la 1-a Sakavakjac** estis la unua orontida reĝo de Armenio, regante en la periodo inter 570 a.K. - 560 a.K.

Oronto estis nomita *Sakavakjac* aŭ "mallonga vivado" ("mallonga restado"), ne pro mallonga vivo, sed prefere pro la mallonga periodo de lia regado, kaj ĉar li pasigis la tronon al sia filo Tigrano. Oronto la 1-a havis 40,000 homojn en la infanterio kaj 8,000 homojn en la kavalerio, same kiel 3,000 talentojn (40 kg 800g) da arĝento kun la unuiĝinta pezo de 122,400 kg.

Laŭ popularaj legendoj, nur duono de la 3.000 arĝentaj talentoj de Oronto la 1-a estis parto de lia trezorejo; la alia parto estis kaŝita en la fundo de lago Van. Tra lia kastelo li havis tunelon kondukantan tien, sed poste ili blokis la tunelon por konservi la fiskon por estontaj generacioj. Oni ankoraŭ diras, ke ĝi estas kaŝita tie. La patro de Oronto la 1-a estis Artasiro (Ardaŝiro estas la loka armena versio de la reĝa nomo).

## Referencoj 
Kategorio:Armenaj reĝoj
Petro la Iberia

**Petro la Iberia** (kartvele: პეტრე იბერი , romanigita kiel: petre iberi) (ĉ. 417-491) estis kartvela princo, teologo kaj filozofo, kiu estis elstara figuro en frua kristanismo kaj unu el la fondintoj de kristana novplatonismo. Kelkaj asertis, ke li estas la aŭtoro konata konvencie kiel Pseŭdo-Dionizio la Areopagano.

Liaj plenumoj inkluzivas fondi la unuan kartvelan monaĥejon en Betleĥemo kaj iĝi la episkopo de Majuma proksime de Gazao. La plej malnovaj kartvelaj *surskriboj Bir el Qutt* mencias Petron kun lia patro..

Diversaj orientaj eklezioj opinias, ke li eble deviiĝis de la kalcedona doktrino. Ĉi tiuj Eklezioj (armena, kopta, ktp) kredas, ke Petro la Iberia estis miafizisto kaj kontraŭkaldeona, dum ĉi tiu vidpunkto ne estas kundividita de la kartvela ortodoksa eklezio. Kvankam liaj biografioj ne diskutas ĉi tiun aferon, iuj el la fakuloj, kiuj subtenas la armenajn fontojn, akceptas la ideon, ke li estis kontraŭ-kalcedona, dum aliaj ne. Ekzemple, David Marshall Lang kredas je la ebleco, ke li estis monofizito, dum Shalva Nutsubidze kaj Ernest Honingmann kredas, ke li estis novplatona filozofo.

## Referencoj 
Kategorio:Kartvelaj sanktuloj
Izidor Máday

**Izidor Máday** [mAdai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Máday Izidor** estis hungara agronomo. Liaj familiaj nomvariantoj estis *Mandl, Mandel, Mádai kaj Madai*, lia nobela antaŭnomo estis *marosi* [maroŝi] ekde 1899, liaj filoj estis Andor Máday kaj István Máday.
eta|Izidor Máday ĉirkaŭ 1883
Izidor Máday naskiĝis la  en Pest (urbo) (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Izidor Máday devenis el juda familio. Li maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Pest. Li interesiĝis pri agrikulturo kaj neglektis la juron, li praktikadis en bieno en Orosháza inter 1857-1866. Intertempe en 1860 li akiris agrikulturan diplomon en Ekonomia Akademio (Magyaróvár). En 1867 li luis bienon, sed post 2 jaroj li eklaboris en Ministerio pri agrikulturo (Hungario), kie post jaroj li atingis altajn postenojn. En 1895 li ricevis la titolon ministeria konsilisto. En 1904 lia brako paraliziĝis, tial li forlasis la ministerion, sed poste restis aktiva pri agrikulturaj artikoloj. Li fondis aŭ redaktis agronomiajn revuojn. Lia edzino naskis 2 filojn en 1877 kaj 1879.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Népszerű útmutatás a lennek belga mód szerint mívelése és kikészítéséről. Különös tekintettel Felső-Magyarország viszonyaira.* (1869, ankaŭ germane)
* *Adatok a gazdasági oktatás szervezésének kérdéséhez Magyarországon* (1872)
* *A földmivelés-, ipar- és kereskedelemügyi minisztérium intézetének és közegeinek kiállítása a mezőgazdasági csarnokban. Budapesti általános országos kiállítás.* (1885)
* *Adatok az alkoholizmus kérdésének ismertetéséhez* (1905)
* *Vogelschutz-Bestrebungen in Ungarn. Organisierung der gesellschaftlichen Mitarbeit* (1910)
* *Bezerédj Pál emlékezete* (1919)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 426-a paĝo)
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj agronomoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Batalo de la Blaratono

eta|Batalo inter Ĥosro la 2-a kaj la uzurpanto Bahram.
La **Batalo de Blaratono**, ankaŭ konata kiel la **Batalo de Ganzak** , estis batalita en 591 proksime de Ganzak inter kombinita bizanca-persa trupo kaj persa armeo gvidita de la uzurpanto Bahram Ĉobin .

La kombinita armeo estis gvidita de Johano Mistakon, Narses, kaj la persa reĝo Ĥosro la 2-a. La bizanca-persa trupo venkis, forpelante Bahram Ĉobinon de potenco kaj reenpostenigante Ĥosron kiel reganton de la Sasanida Imperio. Ĥosro estis rapide reenpostenigita sur la persan tronon, kaj kiel interkonsentite revenis Dara kaj Martiropolo . Aldone, li konsentis pri nova dispartigo de Kaŭkazo, per kiu la sasanidoj transdonis al la romanoj multajn urbojn, inkluzive de Tigranokerto, Armaviro, Manzikert, Baguana, Valarsakert, Bagaran, Vardkesavan, Erevano, Anio, Kars, kaj Zarisat. La plejmulto el la Iberia reĝlando, inkluzive de la urboj de Ardahan, Lori, Dmanisi, Lomsia, Mcĥeta kaj Tontio iĝis Romiaj dependecoj.

## Referencoj 
Kategorio:Historio de Irano
Simeono la 1-a (Erevano)

**Simeono la 1-a de Erevano** aŭ **Simeono Erevana** (armene : Սիմեոն Ա Երևանցի "Simon de Erevano"; 1710–1780) estis la *Katolikoso de ĉiuj armenoj* de 1763 ĝis 1780. En 1771, li fondis presilon ĉe la katedralo de Eĉmiadzin, la unua en Armenio. Laŭ Rouben Paul Adalian, la katolikosa regado de Simeono la 1-a de Erevano markis la reaperon de Eĉmiadzin kiel "vere grava centro de armenaj naciaj aferoj".

## Referencoj 
Kategorio:Armenaj katolikosoj
Persa Armenio

[250px |eta|[Vahan Mamikonjan]]
**Sasanida Armenio**, ankaŭ konata kiel **Persa Armenio** kaj **Persarmenio** (armene : Պարսկահայաստան - *Parskahajastan*), povas aŭ rilati al la periodoj kiam Armenio (mezperse: *Armin*) estis sub la superregado de la Sasanida Imperio, aŭ specife al la partoj de Armenio sub ĝia regado kiel ekzemple post la sekcio de 387 kiam partoj de okcidenta Armenio estis integritaj en la Orientromia imperio dum la cetero de Armenio iĝis parto de la sasanida teritorio konservante sian ekzistantan reĝlandon ĝis 428.

En 428, armenaj nobeluloj petis al Bahram la 5-a la eksigon de Artaŝo la 4-a (ĉ. 422);  Bahram la 5-a (ĉ. 420-438) aboliciis la Reĝlandon Armenio kaj nomumis Veh Mihr Ŝapur kiel *marzpan* (guberniestro de lima provinco, "margrafo") de la lando, kiu markis la komencon de nova epoko konata kiel la *Marzpanata periodo* ( armene: Մարզպանական Հայաստան - *Marzpanakan Hajastan*), periodo kiam *marzpanoj*, nomumitaj fare de la sasanida imperiestro, regis orientan Armenion, kontraste al la okcidenta bizanca Armenio kiu estis regata de pluraj princoj, kaj poste regantoj, sub bizanca superregado. La periodo de tiuj marzpanoj finiĝis kun la araba konkero de Armenio en la 7-a jarcento, kiam la Armena emirlando estis establita. Laŭ pritaksoj, ĉirkaŭ tri milionoj da armenoj estis sub la influo de la sasanidaj *marzpanoj* dum tiu periodo.

La *marzpano* estis investita kun supera potenco, eĉ postulante mortkondamnojn; sed li ne povis ĝeni la multjarajn privilegiojn de la armenaj *naĥararoj* . La lando entute ĝuis konsiderindan aŭtonomecon. La oficejo de *Hazarapet* , responda al tiu de ministro pri internaj aferoj, publikaj laboroj kaj financoj, estis plejparte konfidita al armeno, dum la posteno de *Sparapet* (ĉefkomandanto) estis nur konfidita al armeno. Ĉiu *naĥararo* havis sian propran armeon, laŭ la amplekso de sia regado. La "Nacia Kavalerio" aŭ "Reĝa Forto" estis sub la ĉefkomandanto. La impostistoj ĉiuj estis armenoj. La tribunaloj de justeco kaj la lernejoj estis direktitaj de la armena pastraro. Plurfoje armena *naĥararo* fariĝis *Marzpano*, same kiel Vahan Mamikonjan en 485 post ribela periodo kontraŭ la irananoj.

Tri fojojn dum la marzpana periodo, iranaj reĝoj lanĉis persekutojn kontraŭ kristanismo en Armenio. La irananoj toleris la inventon de la armena alfabeto kaj la fondon de lernejoj, pensante, ke ĉi tiuj instigos la spiritan disiĝon de Armenio disde la bizancanoj, sed male, la nova kultura movado inter la armenoj montriĝis favora al pli proksimaj rilatoj kun Bizanco.

## Referencoj 
Kategorio:Historio de Armenio
Sahak la 1-a

eta|Sahak la 1-a, pentraĵo de Stepanos Nersisjan
**Isaak** aŭ **Sahak de Armenio** (354–439) estis Katolikoso (aŭ Supera Patriarko) de la Armena Apostola Eklezio. Li foje estas konata kiel "Isaak la Granda", kaj kiel "Sahak la parto" (armene : Սահակ Պարթև, Sahak Partev ", parte: *Sahak-i Parthaw*) pro la partaj originoj de la katolikoso.

## Familio 
Sahak estis fil de sankta Nerses la 1-a kaj princino Sanduĥt de la familio Mamikonjan. Pere de la patro li havis familiajn radikojn kun la familio de Gregorio la Iluminanto. Li estis la kvina Katolikoso de la arsakida dinastio de Armenio post Sankta Gregorio la Iluminanto (301–325), Sankta Aristako la 1-a (325–333), Sankta Vrtanes la 1-a (333–341) kaj Sankta Husik la 1-a (341) –347). Lia patroflanka avino estis la arsakida princino Bambiŝ, la fratino de reĝo Tigrano la 7-a kaj filino de reĝo Ĥosro la 3-a.

Lasita orfo en tre frua aĝo, Isaak ricevis bonegan literaturan edukadon en Konstantinopolo, precipe en la orientaj lingvoj. Post sia elekto kiel patriarko li dediĉis sin al la religia kaj scienca trejnado de sia popolo. Armenio tiam travivis gravan krizon. En 387 ĝi perdis sian sendependecon kaj estis dividita inter la Bizanca Imperio kaj Persio; ĉiu divido havis ĉe sia kapo armenan sed feŭdan reĝon. En la bizanca teritorio tamen al la armenoj estis malpermesite uzi la sirian lingvon, ĝis tiam ekskluzive uzata en dia kultado: por tio la greka lingvo estis anstataŭigita, kaj la lando iom post iom heleniĝis; en la persaj distriktoj, male, la greka estis absolute malpermesita, dum la siria estis tre favorata. Tiamaniere la antikva kulturo de la armenoj estis en danĝero malaperi kaj la nacia unueco estis grave kompromitita.

Per la klopodoj de Sahak la preĝejoj kaj monaĥejoj detruitaj de la persoj estis rekonstruitaj, edukado estis prizorgita en malavara maniero, Zaratuŝtrismo kiun ŝaho Jazdegerd la 1-a provis starigi estis forpelita, kaj tri koncilioj sukcesis reestabli eklezian disciplinon.

## Referencoj 
Kategorio:Sanktuloj de la Armena Apostola Eklezio
(111831) 2002 EB10

**(111831) 2002 EB10** estas tre malgranda sed neordinare hela marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Lincoln Near-Earth Asteroid Research* elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas rigardita ankaŭ kiel hungaria asteroido kaj estas en orbita resonanco 3:4 kun Marso.

Ĝia discentra klinita orbito iom proksimiĝas tiun de Marso ĉe sia suprenira nodo. Ĝia marsa MOID estas 0,16269 astronomia unuo, tie estas 24,338 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Universitato de Gladzor

**Universitato de Gladzor** (armene: Գլաձորի համալսարան, *Gladzori hamalsaran*) estis mezepoka armena universitato, unu el la du "grandaj centroj de lernado" kune kun la Universitato de Tatev (ĉirkaŭ 1340-1425) kiu estis "esence de sola tradicio". Ĝi estis establita ĉirkaŭ 1280 fare de Nerses de Muŝ) kaj funkciigita ĝis 1340 kaj "postlasinta riĉan intelektan heredaĵon".

## Galerio 

File:Manuscript of Gladzor University, 13-14th century, village Vernashen, Vayots Dzor, Armenia, 09.jpg|Armena manuskripto de Gladzor
File:Gladzor University, 13-14th century, village Vernashen, Vayots Dzor, Armenia, 10.jpg|Armena manuskripto de Gladzor
File:Manuscript of Gladzor University, 13-14th century, village Vernashen, Vayots Dzor, Armenia, 11.jpg|Armena manuskripto de Gladzor
File:Manuscript of Gladzor University, 13-14th century, village Vernashen, Vayots Dzor, Armenia, 12.jpg|Armena manuskripto de Gladzor
File:Manuscript of Gladzor University, 13-14th century, village Vernashen, Vayots Dzor, Armenia, 14.jpg|Armena manuskripto de Gladzor

## Referencoj 
Kategorio:Historio de Armenio
Kategorio:Universitatoj en Armenio
Lambesc

''''* (jen france kaj okcitane) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bouches-du-Rhône (franca elparolo: [], "Riverbuŝoj de Rodano", okcitane *Bocas de Ròse*), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (, prononcata , okcitane *Provença-Aups-Còsta d'Azur''). Fine de  en la komunumo vivis . 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* bazaj turismaj informoj ( kaj )

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Bouches-du-Rhône

eta|maldekstra|300px|la loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Kategorio:Komunumoj de Bouches-du-Rhône
Halidzor

[eta|Halidzor vidata el la telfero *[Flugiloj de Tatev*.]]
**Halidzor** (armene **Հալիձոր**) estas vilaĝo de la regiono ĉirkaŭ urbo Goris, en la suda provinco Sjuniko, de Armenio, kun ĉirkaŭ 551 loĝantoj laŭ la censo de 2011.

Halidzor troviĝas en la centroriento de la provinco, je mallonga distanco de la rivero Vorotan, alfluanto de la rivero Aras. Proksime de Halidzor troviĝas la grava monaĥejo Tatev kaj la telfero *Flugiloj de Tatev* kiu kunigas Halidzoron kun vilaĝo Tatev kaj kun la menciita monaĥejo.

## Referencoj 
Kategorio:Sjuniko
Gyula Mandello

**Gyula Mandello** [djula mandelo], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mandello Gyula** estis hungara oficisto, ekonomikisto, altlerneja instruisto. Lia origina familia nomo estis **Schőn** [ŝOn], lia adoptita nomvarianto estis *Mandelló*.

Gyula Mandello naskiĝis la  en Rannersdorf (Malsupra Aŭstrio, Aŭstrio-Hungario), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Gyula Mandello devenis el juda familio. Li frue duonorfiĝis, poste li estis adoptita jam en nova familio. Li maturiĝis en gimnazio en Budapeŝto en 1886, poste li studis en universitatoj de Budapeŝto, Strasbourg kaj Ĝenevo. En 1890 li doktoriĝis el ŝtataj sciencoj en Reĝa Universitato de Budapeŝto, poste li studvojaĝis en Britio, Svislando kaj Usono. Inter 1891 – 1894 li estis oficisto en la financministerio, en tiu periodo li habilitiĝis kaj iom poste li instruis ekonomikon en Universitato de Budapeŝto. Inter 1900 kaj 1910 li instruis en Reĝa Jura Akademio (Pozono), dum li ofte studvojaĝis, eĉ kelkfoje prelegis eksterlande. Inter 1910-1914 li estis oficisto en la edukministerio, poste li instruis en la Reĝa Teknikuniversitato József. Li havis edzinon ekde 1912.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Staatliche Schankgefälle in Ungarn* (1888)
* *Valutánk rendezéséről* (1890)
* *Conciliation et arbitrage industriels en Hongrie* (1894)
* *Die volskwirtschaftliche Literatur Ungarns im Jahre 1896.* (1897)
* *Szociálpolitikai programm* (1905)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj oficistoj
Kategorio:Hungaraj ekonomikistoj
Kategorio:Aŭstraj ekonomikistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Aŭstraj judoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kalvinana preĝejo (Korlát)

La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en vilaĝo Korlát (Hungario), kie ĝi estas la plej malnova konstruaĵo.

## Historio 
La iama katolika preĝejo iam inter la jarcentoj 12-a kaj 14-a. Dum la reformacia erao ankaŭ tiu ĉi gotika kirko iĝis posedaĵo de la kalvinanoj. La turo estis konstruita en 1925, en la sama jaro interne galerio konstruiĝis. En la 2000-aj jaroj oni komencis restaŭri la kirkon, sed la laboro longe haltis.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en mezo de la vilaĝo en korto, kiu estas ĉirkaŭita per ŝtona muro. La fasado estas simetria, meze la turo iomete reliefas. La enirejo estas tra la turo, sed estas ankaŭ alia enirejo en flanko de la navo (farita en 1816). La navo finiĝas en oklatera absido, apogpilieroj apogas kaj la navon kaj la absidon. Interne la muroj estas blankaj kaj kovras mezepokajn freskojn.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre) 

Korlat
Arakel el Tabrizo

**Arakel el Tabrizo** - Առաքել Դավրիժեցի (1590-aj jaroj - 1670) estis armena historiisto de la 17-a jarcento, naskita en Tabrizo, en la azerbajĝana provinco de safavida Irano.  En 1636 li estis la gardanto de la monaĥejo Hovhannavank, kiun li forlasis por iri al Eĉmiadzin.eta|Arakel el Tabrizo. Historio de Armenio – Аmsterdamo: Voskan Erevana Presejo, 1669.Arakel pasigis la plej grandan parton de sia vivo en Eĉmiadzin, la monaĥeja fratato al kiu li apartenis. Jen, laŭ li mem, "kreskis kaj trejnis", komencis labori, alvenis en maljuneco, esperante "trovi ripozon". En lia vivo li jam nomiĝis "la Historiisto Arakel" kaj havis reputacion esti tre kompetenta kaj esplora homo. Li verkis la "libron de historioj", unika verko pri la historio de Armenio kaj apudaj landoj kaj popoloj en la 17-a jarcento . Li atestis multajn eventojn kaj priskribis ilin en la libro. Arakel estis la unua armena historiisto, kies verko estis presita. En 1669, la "libro de la historioj" de la Vardapet Arakel de Tabrizo estis publikigita en Amsterdamo kaj Eĉmiadzin kaj estis entombigita, kiel li volis, en la tombejo de la preĝejo sankta Gajane de Eĉmiadzin .

## Referencoj 
Kategorio:Armenaj historiistoj
Blatec (apartigilo)

Nomon **Blatec** havas pluraj setlejoj:
* Blatec (Čejkovice) – fiŝlago en distrikto České Budějovice
* Blatec (Dívčice) – fiŝlago en distrikto České Budějovice
* Blatec – municipo en&nbsp;distrikto Olomouc
* Blatec (Hodětín) – parto de municipo Hodětín en&nbsp;distrikto Tábor
* Blatec (Rovensko pod Troskami) – parto de municipo Rovensko pod Troskami en distrikto Semily
Peyrolles

**Peyrolles** estas la nomo de pluraj francaj komunumoj:

* Peyrolles (Aude) en la departemento Aude
* Peyrolles (Gard) en la departemento Gard
* Peyrolles-en-Provence en la departemento Bouches-du-Rhône

**Vidu ankaŭ:**
* Peyroules, komunumo en la departemento Alpoj de Alta Provenco
* Peyrole, komunumo en la departemento Tarn
István Máday

**István Máday** [iŝtvAn mAdai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Máday István** estis hungara kuracisto, neŭrologo, altlerneja instruisto. Lia nobela antaŭnomo estis *marosi* [maroŝi] ekde 1899, lia patro estis Izidor Máday, lia frato estis Andor Máday.

István Máday naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
István Máday akiris diplomon el ŝtatscienco en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1900, poste li estis armea oficiro ĝis 1909. Iom poste li studis medicinon en universitatoj de Budapeŝto, Prago, Vieno kaj Innsbruck. Li estis asistanto en Prago (1912-1914) kaj li akiris medicinan diplomon en 1916. Li partoprenis ankaŭ en la 1-a mondmilito ĉefe kiel armea kuracisto. Inter 1921-1928 li estis asistanto en Scienca Universitato István Tisza kaj en 1927 li habilitiĝis, fine li instruis plu jam en pli alta instrua rango. Inter 1928 kaj 1950 li estis ankaŭ privata kuracisto en Budapeŝto, poste li estis ĉefkuracisto en ŝtata kuracejo. Li kontribuis en koncernaj revuoj. Li havis edzinon, kiu naskis 3 gefilojn.
  
## Elektitaj kontribuoj 
* *A ló szellemi tehetségei. – A ló érzelemvilága. – A physikai problémák kialakulásának kezdete.* (1909)
* *Psychologie des Pferdes und der Dressur* (1912)
* *Az ifjúság pályaválasztása, tekintettel a hadiárvákra* (1918)
* *A családi kataszter kérdései. – Az iskolaorvosi törzslapról. – Az osztrák iskolareformról.* (1926)
* *Modern nevelés és individuálpszichológia* (1933)
* *Individuálpszichológia* (monografio, 1941)
* *A „Psychopathia martialis“ kritikája* (1946)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj neŭrologoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Pandaro (Iliado)

**Pandaro** estis rolulo de Iliado de Homero, nome filo de Likaono kaj nepo de Priamo. Trojana pafarkisto dum la Troja milito, li estis mortigita de Diomedo.[eta|dekstra|260px|[Gravuraĵo de 1800, verko de Charles Warren (1762 - 1823) el pentraĵo de Thomas Kirk (1765 - 1797), uzita por eldono de la verko de Shakespeare *Troilus and Cressida*, Akto I, Sceno II: Kresida, kun Pandaro, observas la trojanestrojn.]]Li partoprenis en la Troja Milito en la flanko de la trojanoj. Li aperis por la unua fojo en la Kanto IV de la *Iliado*. Li vundis per sago Menelaon, kaj rompis tiel milithalton kio povus estis fininta per la paca redono de Helena al la aĥeoj. Poste li vundis ankaŭ per sago Diomedon, kaj agis kiel lia ĉarkondukisto la troja konsilisto Eneo. Li estis mortigita de Diomedo, kiu frapis lin per sia glavo sur la vizaĝo kaj fortranĉis lian langon.

En kelkaj mezepokaj verkoj, kiel la *Roman de Troie*, la *Filostrato* de Boccaccio kaj la poemo *Troilus and Criseyde* de Chaucer, Pandaro agadas kiel peranto en la amafero inter sia nevino Kresido kaj la troja princo Troilo. Tiu legendo ne formas parton de la greka mitologio, sed ĝi estis inventita en la 12-a jarcento. En la versio kiun Shakespeare verkis en sia teatraĵo *Troilus and Cressida*, 1609, Pandaro estas montrita kiel voluptema kaj degenerita.

Pandaro estas ankaŭ la nomo de kompano de Eneo en la *Eneido* de Virgilio.

## Vidu ankaŭ 
* 2674 Pandaro

Kategorio:Roluloj de la Eneado
Kategorio:Roluloj de la Iliado
Kategorio:Batalantoj en la Troja milito
Kategorio:Grekaj militistoj
Kategorio:Mezepoka literaturo
Kategorio:Roluloj de Shakespeare
Kategorio:Trojanoj
Kalazo

En biologio, la **kalazo** estas strukturo en birda ovo, de kiu pendas la flavaĵo. Ankaŭ analoga strukturo en ebena ovolo nomiĝas kalazo.

## Priskribo 
### Animala kalazo 
eta|Koka ovo, kun videbla kalazo.
Birda ovo enhavas du kalazojn, kiuj estas helicaj histoj, kiuj fiksas la flavaĵon en la mezo de la blankaĵo.

Kiam oni kuiras ovojn, oni kelkfoje forigas la kalazojn.

Kalazoj mankas en reptiliaj ovoj.

### Planta kalazo 
En la planta ovolo, la kalazo estas la histo, kiu konektas la tegumentojn kaj la placenton. Nutraĵoj fluas tra vaskulaj histoj de la tegumentoj kaj la kalazo en la placenton.

## Etimologio 
La vorto *kalazo* devenas de la helena vorto  *ĥálaza* “hajlo”.

## Referencoj 
Kategorio:Plantanatomio
Kategorio:Ovoj
Bob Venhuizen

**Bob Venhuizen** (naskiĝis en 1957 en Groningo, mortis la 26-an de septembro 2020 en Roterdamo) estis nederlanda esperantisto.

Li aktivis en la Nederlanda Esperanto-Junularo. Li estis komitatano de TEJO (1979-1981) kaj samtempe estrarano pri kongresoj. En la komitato de UEA li estis komitatano C (1983-86) kaj komitatano A por la Nederlanda Esperanto-Asocio (1989-90). Li estis membro de la financa komisiono en 1983-86 kaj 1998-2001.

## Eksteraj ligiloj 
* Forpasis Bob Venhuizen (1957-2020), La Ondo de Esperanto, 2020-10-03

Kategorio:Nederlandaj esperantistoj
Boy Story

**Boy Story** ("knaba historio", 男孩的故事, Nánhái de Gùshì) estas ĉina vira muzikgrupo formita de JYP Entertainment kaj Tencent Music Entertainment, kiu konsistas el 6 membroj, nome Hanyu, Zihao, Xinlong, Zeyu, Ming Rui, kaj Shuyang. La 1-an de septembro 2017, Boy Story publikigis sian unuan unuopaĵon "How Old R U". La 21-an de septembro 2018, Boy Story oficiale debutis per sia unua eta albumo Enough.

## Diskaro 
**EP**
* Enough (2018)
* I=U=WE :序  (2020)

**Unuopaĵoj**

* How Old R U (2017)
* Can't Stop (2017)
* JUMP UP  (2018)
* Handz UP  (2018)
* Enough  (2018)
* 奇妙 里 (Stay Magical) (2018)
* For U  (2018)
* Oh My Gosh (2019)
* Too busy (2019)
* Intro: BOY STORY (2020)
* 如果(Rú Guǒ) – If (2020)
* Energy (2020)
* 序告白(Xù Gào Bái) - Prologue (2020)
* Outro: 彼此(Bǐ Cǐ) - Each Other (2020)
* Change (2020)

## Notoj 
Kategorio:Ĉinaj muzikaj grupoj
Aghstev

[eta|Aghstev en [Diliĝano]]
**Aghstev** (; ; ) estas rivero en Armenio kaj Azerbajĝano, kaj estas ĝuste alfluanto de la Kura rivero.

Aghstev longas 133 kilometrojn kun akvokolekta areo de 2,589 kvadrataj kilometroj. Laŭ la rivero kuŝas la urboj Diliĝano, Iĝevano, Qazax and kaj Aghstafa.

Kategorio:Riveroj en Armenio
Kategorio:Riveroj en Azerbajĝano
Doly

Nomon **Doly** havas pluraj setlejoj:

* Doly (Luže), parto de urbo Luže en distrikto Chrudim
* Doly (Karviná), parto de urbo Karviná en distrikto Karviná
* Doly (Bouzov), parto de municipo Bouzov en distrikto Olomouc
* Doly (Bor), parto de urbo Bor en distrikto Tachov
* Vlčí Doly, parto de municipo Věžky en distrikto Kroměříž