open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Alan Parsons

**Alan PARSONS** estas angla kantisto-kantoverkisto, muzikisto, soninĝeniero kaj muzikproduktisto, naskiĝinta la 20-a de decembro 1948 en Londono, ĉefe konata pro sia partopreno al la grupo The Alan Parsons Project kaj por sia laboro kiel soninĝeniero en famaj rokaj albumoj, kiel *Abbey Road* kaj *Let It Be* de The Beatles, *Atom Heart Mother* kaj *The Dark Side of the Moon* de Pink Floyd aŭ freŝe de *The raven that refused to sing* de Steven Wilson.

## Elektitaj diskoj 
* *Tales of Mystery and Imagination* (1976)
* *I Robot* (1977)
* *Pyramid* (1978)
* *Eve* (1979)
* *The Turn of a Friendly Card* (1980)
* *Eye in the Sky* (1982)
* *Ammonia Avenue* (1984)
* *Vulture Culture* (1985)
* *Stereotomy* (1985)
* *Gaudi* (1987)

Kategorio:Anglaj sondisko-produktistoj‎
Kategorio:Anglaj rokmuzikistoj
Malesherbes (stacidomo)

**Malesherbes** [malzɛʁb] estas franca stacidomo sur linio  - , situanta en komunumo Malesherbes (Le Malesherbois), en departemento Loiret, en regiono Centro-Valo de Luaro.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF) priservata de trajnoj de linio D de RER, kies finstacio de branĉo **D4** ĝi estas. Ĝi situas en Kilometra punkto (PK)  disde pariza stacidomo Gare de Lyon.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Villeneuve-St-Georges - Montargis (745000).

## Interkonektoj 
*  Rémi 14, 22 (regiono Centro-Valo de Luaro)
*  Cars Bleus 184.014

## Vidu ankaŭ 
* RER de Francilio
* RER de Francilio D
* Stacidomoj de RER de Francilio
* Malesherbes

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:RER de Francilio D
Kategorio:Fervojaj stacioj en Loiret
Kategorio:Le Malesherbois
Kategorio:Fret SNCF
Margit Gréczi

**Margit Gréczi** [grEci], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gréczi Margit** estas hungara amatora pentristo, librotenisto. Ŝia geedziĝa nomo estas *Lángné Gréczi Margit*.
[eta|Pentraĵo de Margit Gréczi pri [Preĝejo de apostolo Bartolomeo (Gyöngyös) (2009)]]
Margit Gréczi http://www.tothbela-1948.eoldal.hu/cikkek/langne-greczi-margit---festomuvesz.html  naskiĝis la  en Gyöngyös.

## Biografio 
Margit Gréczi komencis montri interesojn pri pentrado en sia frua infanaĝo dum lernado en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris librotenistan diplomon en altlernejo. Ŝi eklaboris en administracio de Gyöngyös. Libertempe ŝi pentradis portretojn, pejzaĝojn, bestojn. En 1996 ŝi aliĝis al la loka pentrista grupo. Ekde 2009 ŝi ĉiujare partoprenas en pentristaj tendaroj en Hungarlando (foje en Anglio). En 2010 ŝi atingis la unuan lokon en konkurso de amatoraj pentristoj.

## El solaj ekspozicioj 
* Gyöngyös (1996 – 2010)
* Debrecen (2007)
* Gyula (2009)

## Elektitaj pentraĵoj 
* vidu la apudan kaj subajn bildojn!
* „Cirinke” (2010, unua loko en konkurso)
* Tanya
* Elmélázva
* Arab szépség
* Őszi csendélet
* Alkony az erdőn
* A nyár varázsa
* A tél fogságában

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto

Gréczi Margit Csodálatos természet.jpg|Mirinda naturo (2010)
Gréczi Margit Hiúság.jpg|Vanteco

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj librotenistoj
Despina Patrinu

**Despina PATRINU** (; 1930-1993) estis greka esperantistino kaj verkistino en greka lingvo kaj Esperanto. Ŝi naskiĝis en Patraso kaj esperantiĝis en la jaro 1975.

Ŝia vera nomo estis Δέσποινα Μαγδαλένου-Παπαγεωργίου (Despoina Magdalenou-Papageorgiou). Ŝi elektis la pseŭdonimon , kiu signifas “de Patraso”.

## Esperantaj verkoj 
* Homa animo (1976) : noveloj
* Danai Vraila (1978) : traduko de ŝia propra romano Δανάη Βραϊλα)

## Grekaj verkoj 
* Δανάη Βραϊλα [Danai Vraila] (1953)
* Ῥέα [Rea] (1955)
* Ἓνας θεός κι ἕνας ἄνθρωπος [Enas theos ki enas anthropos] (Dio kaj homo, 1973)
* Παιδιά τοῦ Ζήθ καί τοῦ Κάϊν [Paidia tou Zith kai tou Kain] (La infanoj de Set kaj Kaino, 1977)
* Στη θύελλα [Sti thyella] (En la tempesto, 1980)
* Ἡ ζαφειρένια κούπα [I zafeirenia koupa] (La safira pokalo, 1985)
* Ἡ πεσοῦσα δρῦς [I pesousa drys] (La falinta kverko, 1986)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Poŝtkarto el la genra tranĉeo: kio okazis al niaj verkistinoj? / Jesus Moinhos Pardavila (Ankaŭ trovebla tie kaj en Belarta Rikolto 2016)

Kategorio:Grekaj esperantistoj
Kategorio:Grekaj verkistoj
Kategorio:Esperanto-verkistoj
33580 Priyankajain

'*33580 *Priyankajain'''* estas tre malgranda, treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Priyanka Jain*, kiu gajnis en 2016 la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* pro sia projekto pri biomedicino kaj sciencoj de la sano. Ŝi estis lernantino ĉe la *Cueva High School'' de Albuquerque (Nov-Meksiko, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
István Nagy (agronomo)

**István Nagy** [iŝtvAn nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nagy István** estas hungara agronomo, politikisto, parlamentano, altlerneja instruisto, ministro.

István Nagy http://drnagyistvan.hu/ naskiĝis la  en Újfehértó.

## Biografio 
István Nagy abiturientis en agrikultura mezlernejo en 1986 en Debrecen, poste li akiris diplomon en Agrikultura Universitato Pannon en 1992. Post 4 jaroj li akiris plian diplomon en Teknikuniversitato de Budapeŝto. En la studjaro 1993 li instruis en agrikultura mezlernejo. Ekde 1995 li estis asistanto en Agrikultura Instituto de Mosonmagyaróvár, inter 2001-2006 li estis vicurbestro de Mosonmagyaróvár, ekde 2010 urbestro. En 2007 li akiris sciencan gradon PhD, en la sekva jaro li iĝis docento. Ekde 2010 li estas parlamenta deputito. En 2014 li estis nomumita subministro, post 4 jaroj ministro pri agrikulturo. Li parolas germane, Esperante, ruse. Li havas edzinon, kiu naskis dufoje.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* membiografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj agronomoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj
Kategorio:Hungaraj urbestroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
33581 Rajeevjha

'*33581 *Rajeevjha'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Rajeev Jha*, rekompensita kiel plej bona en lia kategorio, kaj per la unua rango en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2016 pro lia projekto pri konduta kaj socia sciencoj. Li ricevis ankaŭ la Premion de la Eŭropa Unia Konkurso por Junaj Sciencistoj. Li estis lernanto ĉe la *President Theodore Roosevelt High School'' de Honolulu (Havajo, Usono).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Margit Gráber

**Margit Gráber,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gráber Margit** estis hungara pentristo. Ŝia edzo estis Vilmos Perlrott-Csaba inter 1919 kaj 1928.
eta|Memortabulo pri Margit Gráber
Margit Gráber https://www.biralat.hu/muveszek/graber_margit.534.html?pageid=56  naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Margit Gráber lernis en industriarta lernejon en sia naskiĝurbo, ekde 1911 ŝi frekventis kurson de Károly Kernstok, fine ŝi akiris diplomon en Reĝa Industriarta Altlernejo en 1915. Ekde la sekva jaro ŝi plulernis en Artistkolonio (Kecskemét) de Béla Iványi-Grünwald, en 1918 en Artistkolonio (Nagybánya). Inter 1920 kaj 1924 ŝi vivis en Germanio, poste en Parizo. Ŝi hejmenvenis en 1928. En la 1930-aj jaroj ŝi ofte vizitis la Artistkolonion en Szentendre, en 1948 ŝi oficiale estis membro. Ŝiaj temoj estis strataj pejzaĝoj, aĵpentraĵoj, virinaj figuroj. Ŝi ricevis premiojn en 1974 kaj 1975.

## El solaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1922, 1926, 1932, 1936, 1944, 1947, 1958, 1964, 1984)
* Munkeno (1926)
* Parizo (1961)
* Arthalo Budapeŝto (1974)
* Szentendre (1991)

## El kolektivaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1989)
* Szolnok (1990)

## Elektitaj pentraĵoj 
* Fátyolos önarckép (1921)
* Nagybányai cigánylány (1925)
* Szajna-híd (1926)
* Philadelphia Vilma (1928)
* Temetés (1930)
* Csendélet gyümölcsöstállal (1936)
* Édesanyám (1947)
* Piaci jelenet (1975)
* A tükör (1980)
* Önarckép kendővel
* Kékruhás nő
* Akt kendővel
* Csendélet borosüveggel
* Kecskemét
* Nő kancsóval

## Elektitaj disĉiploj 
* Károly Klimó

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto (2006)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografieto kun foto
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio kun bildo

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Béla Gross

**Béla Gross** [groŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gross Béla** estis hungara pentristo.

Béla Gross https://www.biralat.hu/muveszek/gross_bela.8813.html?pageid=56  naskiĝis la  en Miskolc, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Béla Gross frekventis privatan lernejon de Jakab Marastoni dum kelkaj monatoj, poste en arta akademio en Vieno de Ferdinand Georg Waldmüller. Iomete li lernis ankaŭ en Munkeno. Inter 1860 kaj 1869 li vivis en Pest (urbo), poste en Vieno. Plej ofte li pentradis portretojn. Li havis edzinon.

## Elektitaj ekspozicioj 
* Pest (urbo) (1858)

## Elektitaj pentraĵoj 
* *Bachánsnő* (1858)
* *portreto pri Gyula Andrássy* (1881)
* *Paraszt-anyóka*
* *Cigánylány*
* *Árva lettem*
* *Ájtatosság*
* *Apáca*
* *Önarckép*
* *Kertészlány*
* *Július*
* *Meghiúsult remény*
* *Drótos-tót*
* *Lány népviseletben*

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografieto
* hungarlingva biografieto

Gross Girl in traditional Clothes 1905.jpg|Knabino en popolkostumo (1905)
Gross July c. 1900.jpg|Julio (ĉ. 1900)

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Mortintoj en Budapeŝto
Morenelaphus

***Morenelaphus*** estas ekstingita genro de cervedoj, kiuj vivis en Sudameriko dum la fino de la Plejstoceno. Fosilioj de tiu genro estis trovitaj en la formacioj Agua Blanca, Fortín Tres Pozos kaj Luján en Argentino, la formacio Ñuapua de Bolivio, Santa Vitória do Palmar en suda Brazilo kaj Paragvajo kaj la formacio Sopas en Urugvajo.

Denta emajla mikroskopa eroda analizo sugestas, ke *Morenelaphus* havis miksan manĝkutimon, kun greso kaj la iama ingesto de abradaj eroj. Oni kredas, ke tiu genro ekstingiĝis dum la transpaso inter la Plejstoceno kaj la Holoceno pro klimata ŝanĝo kaj nutra krizo.

## Referencoj 
Kategorio:Cervedoj
Kategorio:Fosilioj
Institut Aéronautique Jean Mermoz

**Institut Aéronautique Jean Mermoz** (**IAJM**) estas flugo-trejnanta organizo kaj resurservaj servoj. Profesiaj flugkompanioj estis trejnitaj ĉe IAJM ekde 1957. Ĝia nomo estas derivita de la franca aviadilisto Jean Mermoz.

La lernejo estas bone konata pro siaj aviadiloj. Eldonite en la franca, ekde 2016 ĝiaj libroj estas haveblaj ankaŭ en la angla danke al interkonsento kun la École nationale de l'aviation civile.

La unuaj anglaj libroj estis publikigitaj ĉe la Paris Air Show 2017, kune kun Airbus.

La lernejo ankaŭ havas interkonsenton kun la aerospaca lernejo IPSA por duobla grado de Majstro de Scienco en aviado / ATPL. Triono de la francaj aviadkompanioj estis trejnitaj ĉe Institut Mermoz.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo kaj 

Kategorio:Aviadaj lernejoj en Francio
Kategorio:Instruado en Francilio
Kategorio:Rungis
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1957
Julian Coolidge

**Julian Lowell Coolidge** (naskiĝis la 28-an de septembro 1873, mortis la 5-an de marto 1954) estis usona matematikisto kaj profesoro. Li estis prezidanto de la fakultato de matematiko de Universitato Harvard.

## Biografio 
Naskiĝinta en Brookline, Masaĉuseco, li diplomiĝis en la Universitato Harvard kaj Universitato de Oksfordo. 

Inter 1897 kaj 1899, Julian Coolidge instruis ĉe ptivata lernejo en Groton, Masaĉuseco, kie unu el liaj studentoj estis Franklin D. Roosevelt.  Li forlasis la privatan lernejon por akcepti postenon de instruisto en Harvard kaj en 1902 ricevis postenon de asista instruisto, sed prenis du jarojn for por perfektigi sian edukon per studoj en Torino, Italio, antaŭ ol ricevi lian doktoriĝon de la Universitato de Bonn. Julian Coolidge tiam revenis por instrui en Harvard, kie li restis dum sia tuta akademia kariero, interrompita nur por jaro ĉe la universitato Sorbono en Parizo kiel interŝanĝa profesoro. 

Dum la Unua Mondmilito, li servis en la Usona Armeo en Francio, releviĝanta al la rango de majoro. Fine de la milito, la registaro de Francio aljuĝis lin membreco en la Honora Legio. 

Coolidge denove instruis ĉe Harvard, kie li ricevis plenan profesoron. En 1927 li estis nomumita prezidanto de la Matematiko Departemento ĉe Harvard, pozicio kun li tenis ĝis sia emeritiĝo en 1940. Li estis membro de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj. Coolidge funkciis kiel prezidanto de la *Matematika Asocio de Ameriko* kaj vicprezidanto de la *Usona Matematika Societo*. Li verkis plurajn librojn pri matematiko kaj pri la historio de matematiko.

Julian Coolidge mortis en 1954 en Cambridge, Masaĉuseco, en aĝo de 80 jaroj. 

Kategorio:Historiistoj de matematiko
Kategorio:Usonaj matematikistoj
Kategorio:Usonaj militistoj de la Unua Mondmilito‎
Kategorio:Studentaro de la Universitato de Parizo
Ĥaskel Besser

**Ĥaskel Besser** (pole: **Chaskel Oswald Besser**, unue **Chaskiel Koszycki**; naskiĝis la 12-an de februaro 1923 en Katowice, mortis la 9-an de februaro 2010 en Nov-Jorko) estis pola-usona rabeno, post 1989 ĉefrenoviganto de la juda vivo en Pollando, unu el la plej influaj reprezentantoj de ĥasida dinastio de Radomsko.

## Vivo
Li naskiĝis en la ĥasida familio, adeptoj de la cadiko el Radomsko. Lia patro, Naftali, estis bankisto kaj konsilisto de la cadiko Ŝlomo Henoĥ Rabinoviĉ (1882–1942). Post eksplodo de la dua mondmilito kune kun la familio fuĝis al Palestino kaj ekloĝis en Tel-Avivo. Tie edziĝis kaj akiris la rabenan rajton al juĝado. En 1949 translokiĝis al Usono. Tie li restis renoviganto kaj ĉefgvidanto de ortodoksa judismo, aktivulo de la usona Agudat Israel. Fondinto kaj plurjara prezidanto de la Komisiono Daf Jomi. Ĝis la morto estis rabeno de kongregacio Bnei Jisroel Ĥaim sur Manhatano.

Post 1989 kune kun Ronald Lauder estis gvidanto kaj moviganto de la rekonstruo de la juda vivo en Pollando. Kiel reprezentanto de la Fondaĵo de Ronald Lauder li persvadis rabenon Michael Schudrich al alveno al Varsovio, por helpi al la renaskiĝanta socio. Li helpis riparon kaj rekonstruon de pluraj sinagogoj kaj judaj tombejoj en Pollando. Ĥaskel Besser estas heroo de la libro *The Rabbi of 84th Street* de Warren Kozak.

Entombigita la 10-an de februaro en la tombejo Har Hamenuchot en Jerusalemo. De la 1-a de septembro 2010 lian nomon portas preĝdomo en Katowice.

## Eksteraj ligiloj
* Odszedł rabin Chaskel Besser  Foriris la rabeno

Kategorio:Usonaj rabenoj
Kategorio:Usonaj judoj
Kategorio:Polaj rabenoj
Kategorio:Polaj judoj
Kategorio:Ĥasidoj
Kadavrejo

eta|upright=1.8|Interna vidaĵo de mortintejo.
[eta|upright=1.8|Detala vidaĵo de mortinta korpo en kadavrejo de [Charité.]]
**Kadavrejo** aŭ *mortintejo* (en hospitalo, policejo aŭ aliloke) estas uzata por la stokado de homaj mortintaj korpoj kiuj atendas identigon aŭ translokigon por nekropsio aŭ respektive entombigo, kremacio aŭ alia metodo. En modernaj tempoj kadavroj estis kutime malvarmigitaj por eviti malkomponiĝadon.

## Tipoj de malvarmigilaj kadavroĉambroj 
Estas du ĉefaj tipoj de malvarmigilaj kadavroĉambroj, nome la jenaj:

### Pozitiva temperaturo 
Korpoj estas tenitaj inter  () kaj  (). Kvankam tio estas kutima uzata por teni la kadavrojn ĝis kelkaj semajnoj, ĝi ne evitas malkomponiĝadon, kiu pluas pli malrapide ol je ĉambra temperaturo.

### Negativa temperaturo 
Korpoj estas tenitaj inter  () kaj  (). Kutime uzataj je institucioj de jurmedicino, partikulare kiam la kadavro ne estis identigita. Je tiuj temperaturoj la korpo estas komplete frostita kaj malkomponiĝado estas tre multe malpliigita.

## Vidu ankaŭ 
* Tombejo

## Notoj 
Kategorio:Jurmedicino
Kategorio:Malsanulejoj
Minionoj

[eta|Miniono en [kosplejo|rolkostumado]]
**Minionoj**, , estas fikcia speco de malaltaj flavaj estaĵoj, popularigita en pluraj kinofilmoj ekde *Despicable Me* en 2010. Ili estas la oficialaj maskotoj de la filmkompanio *Illumination Entertainment*, kiu apartenas al Universal Studios.

## Karakterizo 
Minionoj estas malaltaj flavaj estaĵoj, en formo simila al pilolskatoleto, kun unu aŭ du okuloj, vestitaj kun bluaj ŝelkpantalonoj kaj kun dikrandaj protektaj okulvitroj. Ili agas petoleme kaj infanece kaj plejofte parolas en nekomprenebla pseŭdolingvaĵo. Ŝajne ili estas ĉiuj virseksaj. Normale ili servas lojale kiel helpantoj de iu maliculo, sed se tiu hazarde pereas, ili senskrupule trovas alian mastron.

Ili aperis en pluraj filmoj de *Illumination Entertainment*:
* 2010 *Despicable Me*, unua apero, servantoj de maliculo **Gru**
* 2013 *Despicable Me 2*
* 2015 *Minions*
* 2017 *Despicable Me 3*
* 2022 *Minions: The Rise of Gru*
* 2022 *Despicable Me 4*

Bildoj de ili aperas sur amaso da komercaj varoj, precipe por infanoj, ekzemple de ludiloj kaj vestoj ĝis dentopasto.

## Nomo 
La angla vorto *minion* signifas proksimume "helpanto, servanto, lakeo, sbiro" kaj estas ofte uzata por la lojala sekvanto de iu maliculo en aventuraj rakontoj. Do ĝi origine priskribas nur *rolon* de iu rolulo, sed ĉi tie la signifo fariĝis pli striktasenca.

Kategorio:Despicable Me
Kategorio:Aperis en 2010
Kategorio:Fikciaj specioj kaj rasoj
Subprefekturo Dongliao

**Subprefekturo Dongliao** () estas subprefekturo de la okcidenta provinco Ĝilinio, nordoriente en Ĉinio. Ĝi estas sub la administro de la urbo Liaojuano. La loko havas tiun nomon pro esto de fonto de la Rivero Dongliao.

## Administraj dividoj 
;Urboj:
* Baiquan (白泉镇), Liaoheyuan (辽河源镇), Weijin (渭津镇), Anshu (安恕镇), Pinggang (平岗镇), Quantai (泉太镇), Jian'an (建安镇), Anshi (安石镇), Yunshun (云顶镇)

;Urbetoj:
* Urbeto Lingyun (凌云乡), Urberto Jiashan (甲山乡), Urbeto Zumin  (足民乡), Urbeto Jinzhou (金州乡)

## Referencoj 
Kategorio:Geografio de Ĝilinio
Dongliao
Robert Remak

**Robert REMAK** (26a de Julio 1815 – 29a de Aŭgusto 1865) estis juda pol-germana embriologo, fiziologo, kaj neŭrologo, naskiĝinta en Posen, Prusio, kiu malkovris ke la origino de ĉeloj estas la divido de antaŭ-ekzistantaj ĉeloj, same kiel kelkajn aliajn ŝlosilajn malkovrojn.

Laŭ la historiisto Paul Weindling, Rudolf Virchow, unu el la fondintoj de la moderna ĉelteorio, plagiatis la nocion ke ĉiuj ĉeloj derivas el antaŭ-ekzistantaj ĉeloj el Remak. Remak estis atinginta tiun konkludon post observi la eritrocitojn de la sango el kokaj embrioj en variaj stadioj de divido. Li poste konfirmis ke tiu fenomenono ekzistis en la ĉelo de ĉiu ovo el rano tuj post la fekundigo, provante ke tio estas universala fenomenono kaj fine klarigante la tialon por la rezultoj de testoj fare de Louis Pasteur kiu jam estis antaŭe provinta ke ne estas spontanea generacio de vivo.

Dro. Remak atingis sian medicinan gradon el la Universitato Friedrich Wilhelm en Berlino en 1838 specializigante en neŭrologio. Li estas plej bone konata ĉar malpliigis la kvar ĝermotavolojn de Karl Ernst von Baer al nur tri: nome ektodermoj, mezodermoj, kaj endodermoj. Li ankaŭ malkovris senmjelinajn nervofibrojn kaj la nervoĉelojn de la koro, foje nomataj ganglioj de Remak. Li studis kun Johannes Muller ĉe la Universitato de Berlino.

Spite siajn plenumojn, pro sia juda deveno, li ripete ricevis malakcepton ekhavi profesoran statuson, kaj fine en sia vivo li estis nomumita nur helpoprofesoro, iĝante la unua judo kiu instruis en tiu institucio. Eĉ tiam li neniam estis tute rekonita pro siaj malkovroj.

Lia filo Ernst Julius Remak estis ankaŭ neŭrologo kaj lia nepo estis la matematikisto Robert Remak kiu mortis en Auschwitz en 1942.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Schmiedebach, H P (1990), "Robert Remak (1815–1865). A Jewish physician and researcher between recognition and rejection", Zeitschrift für ärztliche Fortbildung, 84 (17), pp. 889–94, PMID 2251855
* Anderson, C T (1986), "Robert Remak and the multinucleated cell: eliminating a barrier to the acceptance of cell division.", Bulletin of the history of medicine, 60 (4), pp. 523–43, PMID 3545332
* Seeliger, H P (1985), "The discovery of Achorion schoenleinii. Facts and stories (Johann Lucas Schoenlein and Robert Remak).", Mykosen (publikigita en Apr 1985), 28 (4), pp. 161–82, PMID 3889638
* Schwann, J; Schwann, S (1963), "Circimstances of the Discovery of the Pathogen of Favus (Trichophyton Schoenleini, Achorion Schoenleini) by Robert Remark", Annales Academiae Medicae Stetinensis, 9, pp. 161–7, PMID 14059131

Kategorio:Germanaj sciencistoj
Kategorio:Polaj sciencistoj
Kategorio:Judaj sciencistoj
Kategorio:Germanaj judoj
Kategorio:Sefardoj
Dissekco

[eta|dekstre|250ra|Dissekco de [rato.]]
**Dissekco** (el Latina *dissecare* "distranĉi"; nomata ankaŭ *anatomiigo*) estas la dismembrigo de la korpo de mortinta animalo aŭ planto por studi sian anatomian strukturon. Nekropsio estas tre uzata en patologio kaj jurmedicino por determini la kaŭzon de la morto ĉe homoj. Ĝi estas farita aŭ montrita al studentoj de biologio kaj anatomio en altlernejoj kaj medicinaj fakultatoj. Malpli antaŭenirintaj kursoj tipe uzas pli malgrandajn subjektojn, kiel malgrandaj animaloj konservitaj en formaldehido, dum pli antaŭenirintaj kursoj normale uzas kadavrojn. Sekve, dissekco estas tipe farita en kadavrejo aŭ en anatomia laboratorio.

Dissekco estis uzita dum jarcentoj por esplori anatomion. Malakcepto uzi kadavrojn kondukis al uzado de alternativoj kiaj uzado de virtuala dissekco de komputilaj modeloj.

## Vidu ankaŭ 
* Sekco (anatomio)
* Vivisekcio

Kategorio:Biologiaj teknikoj kaj iloj
Kategorio:Anatomio
Kategorio:Patologio
33584 Austinkatzer

'*33584 *Austinkatzer'''* estas tre malgranda, treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Austin Wolfgang Katzer*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2016 pro sia projekto pri media inĝenierarto. Li estis lernanto ĉe la *Jasper High School'' de Plano (Teksaso, Usono).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Komuna deveno

**Komuna deveno** (kaj do komuna praulo) priskribas kiel, en evoluisma biologio, grupo de organismoj kunhavas plej ĵusan komunan praulon. Estas "amasa" pruvaro de komuna deveno el la vivo en la Tero el la lasta universala komuna praulo. En Julio 2016, sciencistoj informis ke ili identigis serion de 355 genoj el la lasta universala komuna praulo, per komparo de la genomoj de la tri regnoj el vivaj estaĵoj, nome arĥioj, bakterioj, kaj eŭkariotoj.

Komuna deveno inter organismoj de diferencaj specioj estas klara dum speciigo, en kiu novaj specioj establiĝas el unusola praa populacio. Organismoj kiuj kunhavas plej ĵusan komunan praulon kaj estas tre proksime rilataj. La plej ĵusa komuna praulo el ĉiuj nuntempaj vivantaj organismoj estas la lasta universala praulo, kiu vivis antaŭ ĉirkaŭ 3.9 mil milionoj da jaroj. La du plej fruaj pruvoj por la vivo en la Tero estas grafito trovita kiel biogenika en metasedimentaj rokoj de 3.7 mil milionoj da jaroj malkovritaj en okcidenta Gronlando kaj en mikrobiaj tavoloj fosiliaj trovitaj en sabloŝtono de 3.48 mil milionoj da jaroj malkovrita en Okcidenta Aŭstralio. Ĉiuj nunaj vivantaj organismoj en la Tero kunhavas komunan genetikan heredon, kvankam la sugesto de substanca horizontala genotransigo dum frua evolucio kondukis al demandoj pri la monofilio (unusola praulo) de vivo.

Universala komuna deveno tra evolucia procezo estis por la unua fojo proponita de la angla naturalisto Charles Darwin en la konkluda frazo de sia verko de 1859 nome *La origino de specioj*:

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Vivarbo
* plej ĵusa komuna praulo

Kategorio:Evolua biologio
Béla Gruber

**Béla Gruber,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gruber Béla** estis hungara pentristo, grafikisto.
eta|Memortabulo pri Béla Gruber
Béla Gruber http://www.kieselbach.hu/muvesz/gruber-bela_539 naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Béla Gruber frekventis Reĝa Modelan Belartan Altlernejon ekde 1956, sed antaŭ la diplomo li mortis pro nervoza malsano. Liaj plej gravaj instruistoj estis János Kmetty, György Kádár kaj Aurél Bernáth. En 1962 li malsaniĝis. Spite la mallongan vivon li postlasis ĉ. mil pentraĵojn kaj grafikaĵojn. Li ŝatis pentradi aĵpentraĵojn kaj memportretojn. Ekspozicioj okazis nur postmorte.

## Elektitaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1964, 1972, 1978, 1985, 2000)
* Nagykanizsa, Zalaegerszeg (1969)
* Eger (1976)
* Vác (1981)

## Elektitaj pentraĵoj 
* Festőterem (lia plej fama pentraĵo por la estonta diplomo)

## Memorigiloj 
* fondaĵo kun premio

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografieto

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Montigny - Beauchamp (stacidomo)

**Montigny - Beauchamp** estas franca stacidomo sur linio C de RER, situanta en komunumo , apud Montigny-lès-Cormeilles kaj Pierrelaye en departemento Val-d'Oise en regiono Francilio.

Temas pri stacidomo de SNCF ankaŭ sur linio H de Transilien.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio St-Denis - Dieppe (330000).

## Interkonektoj 
*   ↔  
*  Lacroix 30.05 30.09 30.10 30.18 30.23 30.31 30.33 30.38
*  Busval d'Oise 95.03A 95.19A 95.19C 95.21
*  N150 N154

## Vidu ankaŭ 
* RER de Francilio
* RER de Francilio C
* Stacidomoj de RER de Francilio
* Transilien
* Transilien H
* Stacidomoj de Transilien
* Beauchamp (Val-d'Oise)
* Montigny-lès-Cormeilles

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:RER de Francilio C
Kategorio:Transilien H
Kategorio:Fervojaj stacioj en Val-d'Oise
Kategorio:Beauchamp (Val-d'Oise)
Kategorio:Montigny-lès-Cormeilles
Beauchamp (Val-d'Oise)

**Beauchamp** estas franca komunumo lokita en la departemento Val-d'Oise kaj en la regiono Francilio.

Ĝiaj loĝantoj estas nomataj *Beauchampois*.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Val-d'Oise
* Montigny - Beauchamp (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Val-d'Oise
Gyula Gundelfinger

**Gyula Gundelfinger** [djula], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gundelfinger Gyula** estis hungara pentristo. Lia kuzo estis Pál Szinyei Merse.
eta|Pentraĵo de Gyula Gundelfinger: Pejzaĝo ĉe Szinyei-Lipócz
Gyula Gundelfinger http://www.mke.hu/lyka/05/232-238-gundelfinger.htm naskiĝis la  en Korompa (Hungara reĝlando, nuntempa Krompachy en Slovakio), li mortis la  en Korompa (laŭ Germana Vikipedio en proksima vilaĝo).

## Biografio 
Gyula Gundelfinger elektis la oficiran profesion. Li estis jam leŭtenanto, kiam li forlasis la armeon en 1855. Li studis pentradon en Vieno de Carl Rahl, poste inter 1856–1859 en Düsseldorf de Karl Friedrich Lessing. En 1858 li devis okupiĝis pri la familia bieno. Depost 1866 li forlasis la pentradon pro pluraj procesoj. Tamen en la 1870-aj jaroj li vojaĝis kun Pál Szinyei Merse al Bavario, kie ili pentradis. Li pentradis preskaŭ senescepte pejzaĝojn pri fortikaĵoj.

## Ekspozicioj 
* ekde 1866 en Pest (urbo)

## Elektitaj pentraĵoj 
* Szinyei-Lipócz vidéke (1873, vidu la apudan bildon!)
* Felsőmagyarországi várkastély (1875)
* Felvidéki kastély (1891)
* Tájkép várrommal
* Kastély

## Fontoj 
* hungarlingva biografieto kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografieto kun bildoj 
* hungarlingva biografieto 

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kolorigo

[eta|Kolorigita montraĵo de [traĥeo.]]
**Kolorigo** aŭ **tinkturigo** estas helpa tekniko uzata en mikroskopio por plibonigi la kontraston en la bildo vidata pere de la mikroskopo. La kolorigiloj kaj tinkturoj estas substancoj kiuj kutime estas uzataj en biologio kaj medicino por elstarigi strukturojn en biologiaj histoj kiuj estas observataj pere de diversaj tipoj de mikroskopoj. La diversaj kolorigiloj povas esti uzataj por plibonigi la difinon kaj ekzameni grandajn tranĉaĵojn de histo (elstarigante por ekzemplo muskolajn fibrojn aŭ konektivan histon), ĉelajn populaciojn (por ekzemplo klasigante diversajn sangajn ĉelojn) aŭ eĉ por elstarigi organetojn ene de unuopaj ĉeloj.

En biokemio, tio supozigas aldoni specifan kolorigilon (tio estas por unuigi ĝin laŭ elekta maniero ĉu al DNA, proteinoj, lipidoj, karbonhidratoj ktp.) al iu tavolo por kvalifiki aŭ kvantifiki la aperon de difinita komponaĵo.

Kategorio:Mikroskopoj
Kategorio:Medicino
Kategorio:Biokemio
Kategorio:Anatomio
Kategorio:Laboratoriaj teknikoj
Kategorio:Pigmentoj
Gottfried Reinhold Treviranus

**Gottfried Reinhold Treviranus** (4a de Februaro 1776, Bremen – 16a de Februaro 1837, Bremen) estis germana kuracisto, naturalisto, kaj pra-evoluisma biologo.

Lia pli juna frato, Ludolph Christian Treviranus (1779–1864), estis ankaŭ naturalisto kaj botanikisto, kaj ankaŭ elstara taksonomiisto kaj zoologo.

Treviranus studis medicinon en la Universitato de Göttingen, kie li doktoriĝis en 1796.

Dum la venonta jaro, li estis nomumita profesoro de medicino kaj matematiko en la liceo de Bremen. En 1816, li estis elektita korespondanta membro de la Reĝa Sveda Akademio de Sciencoj.

Treviranus estis proponanto de la teorio de la transmutacio de specioj, nome teorio pri evoluismo defendita de kelkaj biologoj antaŭ la verkaro de Charles Darwin. Li metis tiun teorion en la unua volumo de sia *Biologie; oder die Philosophie der lebenden Natur*, publikigita en 1802, la saman jaron similaj opinioj estis esprimitaj de Jean-Baptiste Lamarck.

## Elektitaj verkoj 
* Biologie; oder die Philosophie der lebenden Natur für Naturforscher und Aerzte, (1802–22).
* Beiträge zur Lehre von den Gesichtswerkzeugen und dem Sehen des Menschen und der Thiere, (1828).
* Beiträge zur Aufklärung der Erscheinungen und Gesetze des organischen Lebens (with Ludolph Christian Treviranus), (1835–38).

## Notoj 
Kategorio:Pra-evoluistoj
Kategorio:Germanaj biologoj
Kategorio:Germanaj kuracistoj
Kategorio:Germanaj botanikistoj
Kategorio:Germanaj natursciencistoj
Kategorio:Membroj de la Reĝa Sveda Akademio de Sciencoj
Tongi

**Tongi** () estas industria urbego en Bangladeŝo.

Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
eta|maldekstre|
eta|
eta|

## Bazaj informoj 
* Loĝantaro: 476,350 (en 2011)
* Areo: 31,15 km²
* Supermara alteco: 3 m
* Horzono: UTC + 6
* Telefonkodo:
* Poŝtkodo:
* 

## Geografio 
Tongi situas sur ebenaĵo laŭ rivero en proksimeco de Dako. Tiu ĉefurbo troviĝas 10 km https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
En la 17-a jarcento en tiu loko fortikaĵo estis konstruita por defendi Dakon. Samtempe estis konstruitaj ponto kaj vojo. Ili estas kerno de la hodiaŭa urbego.

## Trafiko 
Tongi estas bone ligitaj voje kaj rele. La rivero estas navigebla.

## Eduko 
eta|
En Tongi pluraj altlernejoj funkcias.

## Klimato 
Tongi havas savanoklimaton kun influo de musono laŭ klimata klasifiko de Köppen. La jara averaĝa temperaturo estas 26 °C, tio varias inter 21-30 °C, sed inter marto-majo estas pli ol 40 °C. Neniam frostas. Jare pluvas averaĝe ĉ. 2100 mm. En ĉiuj monatoj pluvas. Inter majo-septembro daŭras la pluvsezono.

## Fontoj 
* WikiTrans
eta|maldekstre|

Kategorio:Urboj de Bangladeŝo
33590 Sreelakshmi

'*33590 *Sreelakshmi'''* estas tre malgranda, neordinare hela  asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Sreelakshmi Kutty*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2016 pro sia projekto en teamo pri media inĝenierarto. Ŝi estis lernantino ĉe la *Saint Andrew's Priory School'' de Honolulu (Havajo, Usono).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Homgenoma Projekto

[eta|Logoo HGP; [Vitruvia homo, Leonardo da Vinci.]]
**Homgenoma Projekto** aŭ angle **Human Genome Project** (HGP) estis internacia projekto de scienca esplorado kun la celo determini la sekvencon de nukleotidaj bazparoj kiuj formas la homan DNA, kaj identigi kaj mapigi ĉiujn la genojn de la homa genomo kaj el fizika kaj el funkcia vidpunktoj. Ĝi pluestas la plej granda kunlabora biologia projekto en la mondo. Post la ideo estis akceptita en 1984 de la Usona registaro kiam ekis la planado, la projekto formale lanĉiĝis en 1990 kaj estis deklarita kompletigita en 2001. La financo venis el la Usona registaro tra la *National Institutes of Health* (NIH) same kiel el nombraj aliaj grupoj el la tuta mondo. Oni enkondukis paralelan projekton ekster la registaro fare de Celera Corporation, aŭ Celera Genomics, kiu estis formale lanĉita en 1998. Plej el la registar-patronita sekvenco estis plenumita en dudek universitatoj kaj esploraj centroj en Usono, Unuiĝinta Reĝlando, Japanio, Francio, Germanio, Hispanio kaj Ĉinio.

La **Homgenoma Projekto** origine celis mapigi la nukleotidojn enhavatajn en homhaploida referenca genomo (pli ol tri mil milionoj). La "genomo" de ajna difinita individuo estas unika; mapigi la "homan genomon" inkludis sekvencigi malgrandan nombron de individuoj kaj poste arigi tiujn kune por havi kompletan sekvencon por ĉiu kromosomo. Tiele, la finigita homa genomo estas mozaiko, kiu ne reprezentas ajnan individuon.

## Notoj 
Kategorio:Genetiko
Kategorio:Aperis en 1990
Kategorio:Biotekniko
Aŭtonomigo

[alternative=La mikrofinancado konstituas la specon de financa enpovigo en landoj de disvolviĝo. Jen ŝparbanko en Kamboĝo.|eta|La [Mikrokredito|mikrofinancado konstituas specon de financa enpovigo en landoj de disvolviĝo. Jen ŝparkaso en Kamboĝo.]]
La termino **aŭtonomigo** [*aŭtonomio=aŭtonomeco], foje **enpovigo **() referencas al aranĝoj por plifortigi la gradon de memstareco kaj mem-determinado en individuoj, grupoj kaj komunumoj por kapabligi ilin reprezenti siajn interesojn en respondeca kaj mem-determina maniero. Temas pri procezo por havigi pli da povo al tiuj individuoj aŭ grupoj por agi sur la sociaj kondiĉoj, ekonomiaj, politikoj aŭ ekologiaj al kiuj ili estas konfrontataj. Ĝi rilatas ankaŭ al pli forta kaj pli memcerta konduto, precipe en rilato al la kontrolo de sia propra vivo, postulante siajn proprajn rajtojn.

Aŭtonomio kiel metodologio estas ankaŭ asociata kun feminismo.

## Etimologio 
Oni parolas pri aŭtonomeco (el la malnovgreka αυτονομία, (αὐτονομία) autonomía = donante memstare leĝojn) laŭ fakbranĉoj ankaŭ en senco de "memstareco", "sendependeco", "memadministrado" aŭ "decidlibireco". Autonomeco signifas pli-malpli sendependecon de eksteraj cirkonstancoj.

## Historio 
La koncepto naskiĝis komence de la 20-a jarcento en Usono en kunteksto de lukto, en tiu tempo konsiderata kiel povogajno fronte al dominanta grupo. La koncepto iom post iom estis uzita en pli larĝa vizio kaj pli loza, proksime al kulturo de partopreno.

## Terminologio 
En alilingvujoj la angla termino *empowerment* restas malfacile tradukebla. Oni referencas al ĝi foje kiel "agokapablo", "emancipacia kapablo", "agopovo" aŭ fake eĉ per la neologismo "agentiveco" ().

## Vidu ankaŭ 
*Memlernanto
*Aŭtonomeco
*Persona disvolviĝo
*Virinaj rajtoj
*Malplimultaj rajtoj
*Genra egaleco
*Kunlaboro

## Referencoj
Kategorio:Kulturo
Kategorio:Egalismo
Kategorio:Juro kaj ekonomiko
Kategorio:Rilatoj inter plimulto kaj malplimulto
Kategorio:Administrado
Kategorio:Potenco (socipolitika)
Kategorio:Psikologio
Kategorio:Sociala laboro
Robert W. Holley

**Robert William HOLLEY** (28a de Januaro, 1922 – 11a de Februaro, 1993) estis usona biokemiisto. Li kunhavis la Nobel-premion pri fiziologio aŭ medicino en 1968 (kun Har Gobind Khorana kaj Marshall Warren Nirenberg) ĉar ili priskribis la strukturon de alanintransiga RNA, ligante DNA kaj proteina sintezo.

Holley naskiĝis en Urbana, Ilinojso, kaj gradiĝis el la Urbana altlernejo en 1938. Li studs kemion en la Universitato de Ilinojso ĉe Urbana-Champaign, kaj gradiĝis en 1942 kaj komencis siajn FD studojn en organika kemio ĉe la Universitato Cornell. Dum la Dua Mondmilito Holley pasigis du jarojn laborante kun la Profesoro Vincent du Vigneaud en la Medicina Kolegio de la Universitato Cornell, kie li eniris en la unua kemia sintezo de penicilino. Holley kompletigis siajn doktorigajn studojn en 1947.

Post siaj gradigaj studoj Holley restis asocia kun Cornell. Li iĝis helpoprofesoro de organika kemio en 1948, kaj estis nomumita Profesoro de Biokemio en 1962. Li komencis sian esploradon pri RNA post pasigi sabatan jaron (1955–1956) studante kun James F. Bonner en la Kalifornia Instituto de Teknologio.

La strukturo de la alanina t-RNA estis kompletigita en 1964, kaj tio estis ŝlosila malkovro por klarigi la sintezon de proteinoj el mesaĝa RNA. Ĝi estis ankaŭ la unua nukleotida sekvenco de RNA iam determinita. Holley ricevis la Nobel-premion pri fiziologio aŭ medicino en 1968 pro tiu malkovro, kaj ankaŭ Har Gobind Khorana kaj Marshall W. Nirenberg ricevis la saman premion tiun jaron pro kontribuoj al la kompreno de la proteinsintezoj.

## Notoj 
Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziologio aŭ medicino
Kategorio:Usonaj biokemiistoj
Kategorio:Usonaj Nobel-premiitoj
Marshall Warren Nirenberg

**Marshall Warren NIRENBERG** (10a de Aprilo, 1927 – 15a de Januaro, 2010) estis juda usona biokemiisto kaj genetikisto. Li kunhavis la Nobel-premion pri fiziologio aŭ medicino en 1968 (kun Har Gobind Khorana kaj Robert W. Holley) ĉar ili "rompis la genetikan kodon" kaj priskribis kiel ĝi funkcias en proteina sintezo. En la sama jaro, kun Har Gobind Khorana, li ricevis ankaŭ la premion Louisa Gross Horwitz el la Universitato Kolumbio.

## Notoj 
Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziologio aŭ medicino
Kategorio:Usonaj genetikistoj
Kategorio:Usonaj biokemiistoj
Kategorio:Membroj de la Usona Nacia Akademio de Sciencoj
Kategorio:Membroj de la Papa Akademio de la Sciencoj
Kategorio:Usonaj judoj
Kategorio:Usonaj Nobel-premiitoj
Glando de plantoj

eta|Glandoj en folio de hiperiko.
La **glandoj de plantoj ** estas unuopaj ĉeloj, histoj aŭ interĉelaj ejoj, kiuj eligas sekreciaĵojn. La endoplasma retikulo, la golĝa aparato kaj la ĉelkerno estas ofte fortaj en tiuj glandaj ĉeloj.

## Funkcioj de sekreciado 
La en la ĉelplasmo kreitaj sekreciaĵoj plenumas diversajn funkciojn:
* laktosuko, gumo kaj rezinoj servas por fermi vundojn.
* volatilaj oleoj, aromaĵoj kaj nektaro servas por allogi bestojn.
* la alkaloidoj kaj steroidglikozidoj en la sekreciaĵoj forpelas herbovorulojn.
* en saloriĉaj kreskejoj la salglandoj eligas troajn salojn el la planto.
* karnovoraj plantoj, kiel Drozeracoj, kreas gluajn sekreciaĵojn, per kiuj ili kaptas insektojn, kaj ili havas digestajn glandojn por elligi eksoenzimojn.

## Formoj 
Same diversaj kiel la funkcioj estas ankaŭ la formoj de la glandoj:
* se interĉelaj ejoj transprenas la glandan funkcion, tiujn ĉirkaŭas senklorofilaj ĉeloj. Ekzemploj estas la glandoj en la folioj de hiperiko, kiuj aperas kiel malgrandaj kaj helaj punktoj. Same estas la glandoj en la fruktoŝeloj de citronoj kaj bigaradoj.
* surfacaj glandoj kiel la nektarioj konsistas el cilindroformaj aŭ prismaj ĉeloj.
* aliaj formoj de plantaj glandoj estas triĥomoj kaj akvoeligaj hidatodoj.

## Fontoj 
* Meyers Konversations-Lexikon (1888)
* wissenschaft-online.de

Kategorio:Plantanatomio
Kategorio:Planthistoj
Jakab Marastoni

**Jakab Marastoni,** origine itale **Jacopo Antonio Marastoni,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Marastoni Jakab** estis itala, poste hungara pentristo, grafikisto, fotisto, instruisto, establinto de la unua hungara pentrista akademio. Lia filo estis Jozefo Marastoni.
eta|Memportreto de Jakab Marastoni
Jacopo Antonio Marastoni http://www.kieselbach.hu/muvesz/marastoni-jakab_1529 naskiĝis la  en Venecio (Habsburga Imperio), li mortis la  en Pest (urbo) (Habsburga Imperio, Hungara reĝlando).

## Biografio 
Jakab Marastoni studis pentradon en akademio en sia naskiĝurbo de Natale Schiavoni kaj Teodoro Matteini, poste en Romo, fine li studvojaĝis al Eŭropo. En 1832 li vivis en Klagenfurt, post du jaroj en Vieno, kie li estis jam konata portretisto. Ekde 1836 li vivis en urbo Pest. Tiutempe li edziĝis, en 1834 kaj 1835 filoj naskiĝis. Li pentradis ĝenrojn, portretojn, altarajn bildojn, kreis ankaŭ litografiaĵojn. En 1846 li establis pentristan akademion, kiu funkciis ĝis morto de Marastoni. En 1859 li malsaniĝis, eĉ blindiĝis.

Li aparternis al tiuj, kiuj tre frue okupiĝis pri fotado helpe de dagerotipio. Ekde 1841 li havis dagerotipian atelieron.

## Elektitaj ekspozicioj 
* Trieste, Vieno, Pest

## Elektitaj pentraĵoj 
* vidu la subajn bildojn!

## Elektitaj dagerotipioj 
* Lajos Kossuth

## Elektitaj disĉiploj de akademio de Marastoni 
* Zoltán Balogh (poeto)
* Béla Gross
* Károly Jakobey
* Ferenc Klimkovics
* Mihály Kovács (pentristo)
* Károly Lotz
* János Muraközy
* Alajos Sajósy
* Mihály Szemlér
* Ferenc Újházy
* János Valentiny
* Mihály Zichy

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun bildoj 
* hungarlingva biografio kun bildoj
* hungarlingva biografio 

Marastoni Portrait of Jakab Marastoni 1858.jpg|Jakab Marastoni (1858)
Marastoni Jakab Görög nő.jpg|Greka virino
Jakab Marastoni - Woman Seated before a Mirror - WGA14040.jpg|Sidanta virino antaŭ spegulo
Giacomo Marastoni plaque Bp05 Deák Ferenc21.jpg|Memortabulo pri la akademio
Szent Család-oltár Tabán.jpg|Altara bildo
Marastoni Jakab Teleki Blanka.jpg|Blanka Teleki

Kategorio:Italaj pentristoj
Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj litografoj
Kategorio:Hungaraj fotistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Anna Pustowójtówna

**Anna Henryka Pustowójtówna** (ruse: ́*Анна Троф́имовна Пустовойт́ова* ankaŭ *Анна Теофиловна Пустовойтова*, france: *Henriette Pustawoitoff*, *Henriette Lewenhard*; naskiĝis la 26-an de julio 1838 en Wierzchowiska, apud Bełżyce, mortis la 2-an de majo 1881 en Parizo) – januara ribelantino (uzis pseŭdonomon *Michał Smok*), sanitaristino dum la Francia-Prusia Milito kaj Pariza Komunumo.

## Infaneco kaj juneco 
Ŝi estis filino de pola nobelino Marianna Kossakowska, blazono *Ślepowron* kaj rusa oficiro Trofim Pavloviĉ Pustovojtov, ruse *Троф́им П́авлович Пустовойт́ов* ankaŭ Feofil Pustovojtov, majoro – komandanto de infanteria regimento en Ĵitomir-regiono post 1831 – poste generalo, laŭdevene hungaro: Teofil Pustay (hungare: *Pusztay Theophilosz*). Devenante de la miksita familio: la patro – ruso, la patrino – polino, ŝi konsideris sin polino, en la rusa literaturo estas nomata rusino aŭ la rusa revoluciulino. Ŝi havis pli aĝajn gefratojn: fratinon Julia kaj fraton – kapitanon de la rusa armeo, en 1863 servanta en fortikaĵo Kievo, severa po subuloj, malamika al malliberuloj kaj superfervora en persekutoj de poloj. Ŝin edukis tamen ĉefe patriotisme orientita avino Brygida Kossakowska.

Unue ŝi lernis en Lublin, en Supera Lernejo de Ina Sekso de Fraŭlina Kongregacio de la Ordeno de Vizito de Maria, kaj poste kun fratino Julia edukiĝis en la fama Eduk-Instituto de Fraŭlinoj en Puławy. Post fino de la lernejo restis en Lublin, kie forte engaĝiĝis en religian-patriotan agadon, interalie per: demonstra kantado de religiaj naciaj kantoj, meto de floroj sub la monumento al Lublina Unio, organizado de ekleziaj procesioj okaze de la naciaj datrevenoj.

En 1861 estis kondamnita pro organizado kaj partopreno en tiaj manifestacioj al puno de mallibero, kiun estis devonta plenumi en ortodoksa monaĥejo profunde de Rusio. Per forkuro ŝi protektis sin de ĝia plenumo kaj aliĝis al organiziĝantaj polaj taĉmentoj en Moldavio.

## Vidu ankaŭ 
* Danuta Siedzikówna

## Memorigo 
Oni nomis per ŝia nomo stratojn en Lublin, Starachowice kaj Małogoszcz.

## Bibliografio 
* Nikolaj Berg, *Zapiski o powstaniu polskiem 1863 i 1864 roku i poprzedzającej powstanie epoce demonstracyi od 1856 r.* (Notoj pri la pola ribelo 1863 kaj 1864 kaj pri ĝin antaŭanta epoko de manifestacioj) volumo 3, Spółka Wydawnicza Polska, Krakovo 1899
* Franciszek Rawita-Gawroński, *Henryka Pustowójtówna*, Gebethner i Ska w Krakowie, Lvovo 1911, p. 40. OCLC 41879333.

Kategorio:Mortintoj en Parizo
Kategorio:Pariza komunumo
Kategorio:Polaj flegistoj
Kategorio:Partoprenantoj de la Januara Ribelo
Kategorio:Homoj de la Francia-Prusia milito
(516386) 2018 DX

**(516386) 2018 DX** estas troja asteroido de Jupitero, kiu orbitas, kun iom granda klinangulo, proksime de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, do ano de la tiel nomata "Troja Tendaro".

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *Spacewatch* elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak proksime de Tucson (Usono).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2004
Nervobiologio

[eta|Ilustraĵo de [Neŭrono|neŭronoj de kolombo kreita de Santiago Ramón y Cajal (1899).]]
**Nervobiologio** aŭ **neŭrobiologio** estas la scienco kiu studas la ĉelojn de la nerva sistemo kaj la organizadon de tiuj ĉeloj ene de funkciaj cirkvitoj kiuj procezas la informadon kaj peras en la konduto. Estas subfako kaj de la biologio kaj de la neŭroscienco. La neŭrobiologio diferencas disde la neŭroscienco, kiu estas kampo multe pli ampleksa rilata kun ajna scienca studo de la nerva sistemo. La neŭrobiologio ankaŭ ne devas esti konfuzita kun aliaj subfakoj de la neŭroscienco kiel la komputila neŭroscienco, la kogna neŭroscienco, la neŭroscienco de la konduto, la biologia psikiatrio, la neŭrologio, neŭrolingvistiko kaj la neŭropsikologio spite la ofta koincido inter tiuj subfakoj. La sciencistoj kiuj studas la neŭrobiologion estas nomataj neŭrobiologoj aŭ nervobiologoj.

## Notoj
33591 Landsberger

'*33591 *Landsberger'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Huws Yoshito Landsberger*, kiu gajnis en 2016 la duan rangon de la *Intel International Science and Engineering Fair* pro sia projekto pri fiziko kaj astronomio. Li lernis ĉe la *Palos Verdes Peninsula High School'' de Palos Verdes Estates, Kalifornio, Usono.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Biospeleologio

[eta|La araneo *Trogloraptor marchingtoni* el kaverno en [Oregono.]]
**Biospeleologio**, konata ankaŭ kiel *kavernobiologio*, estas branĉo de biologio dediĉita al la studo de organismoj kiuj vivas en kavernoj, kio estas kolektive referencata neologisme kiel *troglofaŭno*, aŭ kavernobestaro.

La unua dokumentita mencio de kaverna organismo datas el 1689, kun la dokumentaro pri la proteo, ia kaverna salamandro. Malkovrita en kaverno en Slovenio, en la regiono Karniolo, ĝi estis miskomprenita kiel drakido kaj estis registrita de Johann Weikhard von Valvasor en sia verko *Die Ehre dess Hertzogthums Crain*. La unua formala studo pri kavernaj organismoj estis kondukita pri blinda kaverna skarabo, ankaŭ el kavernoj el Slovenio. Ĝi estis trovita en 1831 de Luka Čeč, nome helpanto de lampisto, kiam oni esploris la ĵus malkovritajn internajn partojn de la komplekso de la Kavo de Postojna en sudokcidenta Slovenio. La specimeno estis transigita al Ferdinand J. Schmidt, kiu priskribis ĝin en la artikolo *Illyrisches Blatt* (1832). Li nomigis ĝin *Leptodirus hochenwartii* laŭ la doninto, kaj li donis ankaŭ la slovenan nomon *drobnovratnik* kaj la germanlingvan nomon *Enghalskäfer*, ambaŭ kun la signifo "svelt-kola (skarabo)". Tiu artikolo estas la unua formala priskribo de kaverna animalo (ĉar la proteo, priskribita en 1768, ne estis ankoraŭ agnoskita kiel kaverna animalo tiam).

## Notoj 
Kategorio:Kavernoj
Kategorio:Terscienco
Kategorio:Speleologio