open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Katalin Szabó (gimnastikistino)

**SZABÓ Katalin** *Ecaterina Szabó* [sabo'] (n. 22-a de januaro 1968, Zagon), rumanuja hungara gimnastikino, trejnistino.

## Kariero 
Katalin Szabó estas plurfoja olimpikanino, mond- kaj eŭropa ĉampionino, entute ŝi akiris 20 medalojn. Ekde 1994 ŝi laboras en Chamalières (Francujo).

## Fonto 
* Erdélyi magyar kikicsoda, 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj gimnastikistoj
Kategorio:Rumanaj gimnastikistoj
Kategorio:Rumanaj trejnistoj
Blankgorĝa silvio

La **Blankgorĝa silvio** aŭ Blankagorĝa silvio, ***Sylvia communis***, estas komuna kaj disvastigata specio de birdo de la familio de Silviedoj kaj de ties plej tipa genro nome *Sylvia* aŭ silvioj, kiuj estas grizecaj aŭ grizecbrunaj insektovoruloj. Ĝi reproduktiĝas tra Eŭropo kaj tra multe de moderklimata okcidenta Azio. Tiu malgranda paserina birdo estas tre migranta kaj vintrumas en tropikaj Afriko, Arabio kaj Barato.

Tiu estas unu el kelkaj specioj de *Sylvia* kiuj havas distingajn masklajn kaj inajn plumarojn, temas pri seksa duformismo. Ambaŭ seksoj estas ĉefe brunaj supre kaj helsablokoloraj sube, kun helbruna nuanco en brusto kaj flankoj kaj brunaj areoj en la duarangaj flugilplumoj. Masklaj plenkreskuloj havas grizan kapon kaj blankan gorĝon, tiu lasta nomas la specion. La ino havas brunan kapon anstataŭ grizan, kaj ŝia gorĝo estas pli senkolora. La flankaj bordoj de la vosto estas blankaj.

La kanto de la Blankgorĝa silvio estas rapida kaj raspa, kun plendema tono.

[eta|ovoj de *Cuculus canorus canorus* en nesto de *Sylvia communis* - [Muzeo de Tuluzo.]]
Tiu specio komune estis konsiderata tre rilata al la Babilema silvio, kiu estas tre simila. Oni sugestis, ke ambaŭ specioj separiĝis en la lasta glaciepoko simile al la disigo inter la Ĉifĉafo kaj la Fitiso, kun ties prauloj limigitaj en du enklavoj, unu sudoriente kaj alia sudokcidente de Eŭropo. Kiam la glacio retiriĝis, la du formoj supozeble ne plu rekonis unu la alian kiel la sama specio. Tamen, sciencistoj pristudis tiun aferon kaj konstatis, ke fakte tiuj du taksonoj ne estas tre proksime parencoj kaj ke la blankaj gorĝoj estas nefideblaj morfologiaj markoj de la rilatoj en *Sylvia*. Brunaj flugilmakuloj, kiel blankaj gorĝoj, ŝajne estas pleziomorfaj, kaj indikas filogenikon. Krom la fakto ke la Blankgorĝa silvio ne estas proksime rilata al la grupo de la Babilema silvio, malmulte povas esti solvata ĉar ŝajne temas pri apenaŭ bazaj taksonoj.(Helbig 2001, Jønsson & Fjeldså 2006)

Tiu estas birdo de malferma kamparo kaj kultivejoj, kun arbustoj por nestumado. La nesto estas konstruita en malalta arbusto aŭ rubuso, la ino demetas 3-7 ovojn. Kiel plej parto de silvioj, ankaŭ tiu ĉi estas insektovora, sed povas manĝi ankaŭ berojn kaj aliajn mildajn fruktojn.

## Referencoj 
* IUCN2006, BirdLife International, 2004, 52826|, Sylvia communis, 12a Majo 2006. Malplej zorgiga.
* Helbig, A. J. (2001): Phylogeny and biogeography of the genus *Sylvia*. *In:* Shirihai, Hadoram: *Sylvia warblers*: 24-25. Princeton University Press, Princeton, N.J. ISBN 0-691-08833-0
* Jønsson, Knud A. & Fjeldså, Jon (2006): A phylogenetic supertree of oscine passerine birds (Aves: Passeri). *Zoologica Scripta* 35(2): 149–186.  (HTML resumo)

## Eksteraj ligiloj 
* Diferencoj laŭ aĝo kaj seksoj (PDF) de Javier Blasco-Zumeta 
* Avibase
* Images ĉe www.naturlichter.com

Kategorio:Silviedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Internacia Esperantista Farmaciista Asocio

La **Internacia Esperantista Farmaciista Asocio** (I.E.F.A.) estis grava esperantista asocio fondita en 1908 dum la 4-a Universala Kongreso de Esperanto en Dresden. En 1913 la Sekretario estis Oscar Van Schoor. Tiam la adreso estis Vondelstraat, 20, Antverpeno, (Belgio).

Kategorio:Sciencaj Esperanto-asocioj
Kategorio:Esperanto-organizaĵoj pri medicino
Béla Károlyi

**KÁROLYI Béla** [ka'roji] (n. 13-a de septembro 1942, Koloĵvaro), rumanuja hungara gimnastiktrejnisto.

## Kariero 
Inter 1960 kaj 1970 li laboris en gimnastiklernejo de Oneşti kune kun sia edzino Márta. Dum la Olimpiaj Ludoj en 1980 la rumana teamo de gimnastiko akiris danke al ili du ormedalojn, (Nadia Comăneci), tri silvermedalojn (Comăneci, Emília Éberle, teamo) kaj du bronzmedalojn (Rühn). En 1981 li kune kun sia edzino elmigris en Usonon.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj trejnistoj
Kategorio:Rumanaj trejnistoj
Kategorio:Usonaj trejnistoj
Kategorio:Gimnastiko
Ĝenerala baloto de Alberto en 1926

La **ĝenerala baloto de Alberto en 1926** estis la 6-a ĝenerala baloto de la kanada provinco Alberto. Ĝi okazis la 28-an de junio 1926, cele al la elektado de la novaj membroj de la asembleo de Alberto. 

Post la demisio de Herbert Greenfield kiel estro de la partio Unuiĝintaj Farmistoj de Alberto (UFA) kaj ĉefministro de Alberto, John E. Brownlee akceptis la postenon kaj sukcese obtenis duan balotvenkon por UFA post la baloto de 1921.

Generala baloto, 1926
Generala baloto, 1926
Ĝenerala baloto de Alberto en 1930

La **ĝenerala baloto de Alberto en 1930** estis la 7-a ĝenerala baloto de la kanada provinco Alberto. Ĝi okazis la 19-an de junio 1930, cele al la elektado de la novaj membroj de la asembleo de Alberto. 

La jam reganta partio Unuiĝintaj Farmistoj de Alberto obtenis trian venkon post la balotoj de 1921 kaj 1926. John E. Brownlee estis konfirmita kiel ĉefministro de Alberto.

Generala baloto, 1930
Generala baloto, 1930
Peter Miskew

**Peter Miskew** estis kanada politikisto kaj membro de la asembleo de Alberto.

Li kandidatiĝis por la balotdistrikto de Victoria okaze de la ĝenerala baloto de Alberto en 1930, en la nomo de la politika partio Unuiĝintaj Farmistoj de Alberto. La baloto estis vigle kontestita, sed li gajnis la baloton, obtenante 66 pliajn voĉdonojn ol sia ĉefa kontraŭulo de la Liberala Partio de Alberto, S.W. Bahlay.

Li retiriĝis el politiko en 1935.

Kategorio:Kanadaj politikistoj
William R. Howson

**William Robinson HOWSON** (n. la 6-an de marto 1883 - m. la 25-an de junio 1952) estis kanada politikisto kaj juristo. Li ĉefe aktiviĝis en sia provinco Alberto. Li estis elektita kiel membro de la asembleo de Alberto okaze de la ĝenerala baloto de Alberto en 1930. Li fariĝis estro de la Liberala Partio de Alberto en 1932 kaj kondukis ĝin por la ĝenerala baloto de 1935, post kiu la reganta partio Unuiĝintaj Farmistoj de Alberto estis tute eliminita de la nova Partio de la Sociala Kredito de Alberto.

Howson konservis sian seĝon, sed lia partio tamen perdis 6 el siaj antaŭaj 11 seĝoj. Li sekve entreprenis juran karieron kaj mortis en 1952.

Kategorio:Kanadaj politikistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1883
Kategorio:Mortintoj en 1952
David Milwyn Duggan

**David Milwyn DUGGAN** (n. la 5-an de majo 1879 - m. la 4-an de majo 1942) estis kanada politikisto el la provinco Alberto. Li fariĝis urbestro de Edmontono, membro de la asembleo de Alberto kaj estro de la Liberala Partio de Alberto.

Kategorio:Kanadaj politikistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1879
Kategorio:Mortintoj en 1942
Éva Zsellér

**ZSELLÉR Éva** [ĵelle:r] rumanuja hungardevena amerikana operkantistino (soprano). Ŝi naskiĝis la 7-an de aprilo 1961 en  Târgu Mureş. 
## Kariero
Éva Zsellér pristudis kanton en Kluĵo ĉe profesoro Mircea Breazu en la Muzikaltlernejo. En 1986 ŝi iĝis gajnintino en Konkurso Internacia Butterfly en Tokio. En 1987 en Novjorko ŝi gajnis la kantkonkurson Rosa Ponselle (el 400 partoprenintoj kiel absolute unua). Ŝi debutis en 1988 en opera *Macbeth* de Giuseppe Verdi en la Operejo Metropolitan kaj de tiam estas anino de tiu.―

## Elektitaj roloj 
* Giacomo Puccini
** *La Bohème* ― Mimì
** *Tosca* ― Floria Tosca
** *Madama Butterfly* ― Ciocio-san
* Richard Strauss: *Elektra* ― Servistino
* Giuseppe Verdi
** *Macbeth* ― La servistino de lordino Makbeto
** *Don Carlo* ― Elizabeto de Valois
* Richard Wagner
** *La Rejna Oro* ― Freia
** *Parsifalo* ― sorĉaj knabinoj de Klingsor

## Fontoj 
*Enyedi Sándor: Színészek, színházak, városok, Budapest, 2005.
*Budapest Music Center
* Metropola Operejo

## Eksteraj ligiloj
*Éva Zsellér kantas

Kategorio:Rumanujaj hungaraj operkantistoj
Kategorio:Usonaj kantistoj
Kategorio:Sopranistoj
Fadiouth

La **insulo Fadiouth** () estas unu de tri konkoinsuloj en la okcidentafrika ŝtato Senegalo. Ĝi situas ĉirkaŭ 114 kilometrojn sude de la ĉefurbo Dakar.

La insulo havas areon de proksimume 15 hektaroj kaj estas ligita al urbeto Joal per 800 metrojn longa ligna piedira ponto.

La insularo estas formita el konkoŝeloj, tial la grundo estas blindige blanka.
La loĝantaro plejparte (90%) estas katolikoj, dum en la resto de Senegalo katolikoj estas nur 5% de la populacio.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de insuloj en Senegalo

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de Joal-Fadiouth

Kategorio:Insuloj en Senegalo
Jolán Balázs

**Iolanda Balaș**  **Sőtér** (naskiĝis la 12-an de decembro 1936 en Temeŝvaro – mortis la 11-a de marto 2016 en Bukareŝto) estis rumana sportistino, altsaltistino. Ŝi estis dufoje sinsekva olimpika ĉampiono (Romo 1960 kaj Tokio 1964), dufoje sinsekva eŭropa ĉampiono (Stokholmo 1958 kaj Beogrado 1962), dufoje sinsekva Universiade-ĉampiono (Torino 1959 kaj Sofio 1961) kaj mondrekordulo en la altosalto. Konsiderita unu el la plej bonaj altsaltistoj de ĉiuj tempoj.

## Kariero 
maldekstre|eta|Iolanda Balaș, en 1964
Balaș estis dufoja olimpia ĉampionino. Ŝia trejnisto estis ŝia pli malfrua edzo, Sőtér. Inter 1957 kaj 1967 ŝi partoprenis 150 konkursojn kaj plibonigis 14 foje la mondrekordon de 1,74 m al 1,91 m.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj atletoj
Kategorio:Rumanaj olimpikaj atletoj
Killarney (Manitobo)

**Killarney** estas urbeto en sudokcidenta Manitobo (Kanado), lokita ĉe la kruciĝo de la aŭtovojoj *Highway 3* kaj *Highway 18*. Laŭ censo plenumita en 2005, ĝi tiam havis proksimume 2300 loĝantojn. Killarney estas ĉirkaŭita de la kampara municipo Turtle Mountain. 

Ĝi situas 20 kilometrojn el la usona landlimo kaj 250 kilometrojn sudokcidente de la provinca ĉefurbo Vinipego.

Kategorio:Urboj en Manitobo
Urbo de anĝeloj (Beslano)

eta
** Urbo de anĝeloj en Beslano** — nomo de la tombejo, kiu ekzistas in Beslano, Norda Osetio, Rusio. En ĉi tiu tombejo oni entombigis 266 homojn, kiuj pereis dum la terorisma atako en Beslano la 1-an de septembro 2004 jaro. En teritorio de la tombejo estas monumento «Arbo de funebro», tradicia armena krucifikso (donaco de infanoj de Armenio) kaj monumento por militantoj, kiuj pereis dum sturmo al beslana lernejo №1.

| La monumento «Arbo de funebro»
Dosiero:Gorod angelov6.jpg| Krucifikso
Dosiero:Gorod angelov1.jpg| La monumento por militantoj
Dosiero:Gorod angelov12.jpg| Tomboj
|Arbo de funebro

Kategorio:Terorisma atako en Beslano
Kategorio:Tombejoj en Rusio
Fort William (Ontario)

**Fort William** estis urbeto de norda Ontario (Kanado), lokita laŭlonge de la rivero Kaministiquia, ĉe la enfluejo de la Supra Lago. 

Ĝi kuniĝis kun Port Arthur kaj la komunumoj Neebing kaj McIntyre por formi la urbon Thunder Bay en januaro 1970, kiu rezulte fariĝis la plej granda urbo de nordokcidenta Ontario.

Kategorio:Urboj en Ontario
La Kirketo (Havano)

**La Kirketo** () estas religia konstruaĵo havanta grandan historian valoron, situanta en la Placo de Armiloj de Malnova Havano, municipo de Havano (Monda heredaĵo de Unesko) en Kubo. Ĝi estis konstruita en la jaro 1827, laŭ la planoj de la kolonelo Antonio de la Torre kaj sub la gvido de la reganto Francisco Rodríguez y Cabrera. Ĝi estis starigita laŭ propono de la Kapitano Generalo Francisco Dionisio Vives en la loko kie verŝajne fondiĝis la Vilaĝo Sankta Kristoforo de Havano en 1519. La Kirketo, laŭ kelkaj fakuloj, estas la unua novklasika konstruaĵo en Havano, kaj unu el la verkaĵoj kiuj plej influis en la kuba arkitekturo. La monumento similas al greka templo. En ĝia interno troviĝas busto starigita memore al Kristoforo Kolumbo, malkovrinto de la insulo kaj troviĝas ankaŭ kapokarbo. En la ĝardenoj troviĝas la Sojlo de Cajigal [kaĥigAl], honore al la hispana reganto kiu konstruigis la kirketon en la jaro 1754. Sur tiu sojlo troviĝas bildo de la Virgulino de Pilar, patronino de la hispanaj navigantoj.

## Tradicio 
Ĉiujare en ĉiu antaŭtago de la 16-a de novembro, fondotago de la vilaĝo, la loko atestas la pilgrimadon de centoj da havananoj kiuj trifoje rondiras la kapokarbon kaj ĵetas moneron al ĝiaj radikoj kaj silente, petas deziron kun la espero je ĝia plenumiĝo.
Meze de la 18-a jarcento velkiĝis la unua kapokarbo kaj ĝi estis anstataŭita plurfoje ĝis la nuna, plantita en 1960

Kategorio:Religiaj konstruaĵoj en Kubo
Kategorio:Malnova Havano
Kategorio:Palacoj en Havano
Sára Molnár

**MOLNÁR Sára** [molna'r] (n. 1974, Târgu Mureş), rumanuja hungara literatursciencistino.

## Kariero 
Molnár finis la fakon pri hungara kaj angla lingvoj en Universitato Babeş-Bolyai. Ŝi doktoriĝis en 2005 en ELTE.

## Verkoj 
* *Ugyanegy téma variációi*, Irónia és megszólítás Kertész Imre prózájában, Koinónia Könyvkiadó, 2005.

Kategorio:Hungaraj literatursciencistoj
Nacia Parko Salum-Delto

La **Nacia parko Salum-Delto** () situas ĉe la senegala atlantika marbordo en la delto de la riveroj Salum kaj Sine.

Ĝi estis fondita en 1976 kaj enhavas la plej gravajn mangrovarojn de Okcidentafriko. Ĝi estas biosfera rezervejo kaj rezervejo laŭ la Ramsar-Interkonsento.

Image:DeltaSaloumNasa.jpg| Satelita bildo
Image:Rhizophora MS 4642.JPG| Mangrovoj
Image:Ile-des-Oiseaux.jpg| *île des oiseaux* („Insulo de la birdoj“)

## Vidu ankaŭ 
* Riverdelto de Salum

## Eksteraj ligiloj 
* Man and Biosphere
* Kassoumay.com 

Saloum-Delto
Fundofrajto

**Fundofrajto** (angle: bed load, germane: Bodenfracht) en la geomorfologio nomiĝas la transporto de sablo- ĝis gravelograndaj grajnoj je la grundo, ene de transportmedio, kiel ekzemple aero kaj akvo. La grajnoj povas moviĝi je tri diversaj moviĝmanieroj: ruliĝante, glitante aŭ saltante.

[eta|300px|Fundofrajta [sedimento en la talvego de Campbell creek en Alasko, Usono.]]

Kaze de saltado la grajno, denove tuŝante la grundon, povas inciti aliajn grajnojn al saltado. Tiuj grajnoj povas esti sesoble pli grandaj ol la incitanta grajno. La proceso povas ripetiĝi kiel ĉena reakcio (ĉena reago), kvankam la kineta energio (transportenergio) malgrandiĝas. Samtempe la alvenanta grajno malligas plej fajnajn grajnetojn (argilo, silto) el la grundo, kiuj tiamaniere fariĝas suspensiaĵo.

La moviĝmaniero de ĉiu unuopa grajno determiniĝas per la grajnformo, la grajngrandeco kaj la disponebla energio (ju pli grandaj estas la grajnoj, des pli da energio la transportmedio bezonas por movi ilin).

## Vidu ankaŭ 
* Sedimentado

## Literaturo 
* Füchtbauer, H. (1988): Sedimente und Sedimentgesteine. pp.821. Schweizerbart'sche Verlagsbuchhandlung, Stuttgart
* Press, F., Siever, R (2003), 3-a eldono: Allgemeine Geologie. pp.333. Spektrum Akademischer Verlag, Heidelberg
* Jacobshagen, V., Arndt, J., Götze, H.J., Mertmann, D., Wallfass, C.M., (2000): Einführung in die geologischen Wissenschaften. pp. 222. Verlag Eugen Ulmer Stuttgart

Kategorio:Geomorfologio
Ágnes Kata Miklós

**MIKLÓS Ágnes Kata** [miklo:ŝ] estas hungara literaturhistoriistino, poetino, tradukistino. Ŝi estas naskita en 1975 en Sfântu Gheorghe (Rumanio). 

## Kariero
Ágnes Kata Miklós doktoriĝis en 2009 laŭ disertaĵo NEMZEDÉKVÁLTÁSI PROBLÉMÁK A HETVENES
ÉVEK ROMÁNIAI MAGYAR IRODALMÁBAN kaj ŝi estas altlerneja docentino en la Ĝenerala Entreprena Altlernejo de Budapeŝto.

## Verkoj
**Bűnös szövegek*. Bevezetés a detektívtörténetekbe (Enkonduko en detektivhistorioj), 2009.
**A szóértés feltételei - Nemzedékváltási problémák a hetvenes évek romániai magyar irodalmában*, studaĵo, KOMP-PRESS, 2010. 

## Fonto
*Korunk

Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Armea ataŝeo

**Armea ataŝeo** estas fakulo ligita al diplomatia misio, tio estas ataŝeo, plej ofte plenigita de altranga armeano, oficiro. Ĝenerale, armea ataŝeo servas kun la diplomatia personaro de ambasadejo aŭ konsulejo. Foje ekzistas apartaj ataŝeoj pri armeo, mararmeo kaj aerforto.

La armea ataŝeo estas konsilanto por la diplomatiistoj en aferoj militistaj, de nacia defendado, kaj de kooperado tiufaka:

* Militista kooperado
* Kooperado pri armiloj
* Rilatoj pri strategio
* Defendocela informo-kaptado

Kategorio:Diplomatio
Kategorio:Militistoj
Insulmonto

[eta|[Laterito|Lateritkrusta insulmonto ĉe Dori, Burkina Faso]]
**Insulmonto** en la geomorfologio estas unuopa monto aŭ montogrupo, kiu insulsimile kaj okulfrape elstaras el ebenaĵo.

Distingataj estas strukturinsulmontoj, kiuj estas restaĵoj de antaŭe kohera montaro (klipo en tektona kovraĵo)), kaj ŝildinsulmontoj (ekzemple la monteto de Pão de Açúcar en Rio de Janeiro) - forlave nudigita petro - kiuj ofte ekestis konekse kun forlavofacoj.

Izolite starantaj vulkanoj ne apartenas al la insulmontoj.

## Literaturo 
* Herbert Louis, Klaus Fischer: *Allgemeine Geomorphologie*. Walter de Gruyter 1979, ISBN 3-11-007103-7, paĝo 144 kaj sekvaj (limigita retliga versio (Google Books))

## Vidu ankaŭ 
* *Großer Inselsberg*
* Uluru

## Eksteraj ligiloj 
* Artikolo "Inselberg" kun literaturindikoj en mineralienatlas.de
* Insulmonto en difino de Duden

Kategorio:Geomorfologio
Kategorio:Erozio
Kategorio:Montoj
Péter Demény

**DEMÉNY Péter** (demEnj) rumanuja hungara verkisto, poeto, publicisto. Li estas naskita la 24-an de julio 1972 en Kluĵo.

## Kariero 
Péter Demény diplomitiĝis pri la hungara-rumana lingvoj en 1995 en UBB de Kluĵo. Li estis redaktoro (1995-1999) de Kriterion Könyvkiadó, ĉefkunlaboranto (1999-2002) de gazeto Krónika, gvidredaktoro (2002-2003) de semajngazeto Erdélyi Riport, de 2003 redaktoro de libroeldonejo Polis Könyvkiadó de Kluĵo. De 2008 li estas la rubrikestro pri eseo de revuo Látó de Târgu Mureș. Li doktoriĝis en 2014 pri la poezio de Zsófia Balla.

## Premioj 
* Látó-premio, 1999, 2005.

## Verkoj 
* *Ikarus imája* (poemoj). 1994;http://demenypeter.adatbank.transindex.ro/belso.php?k=10&p=108 
* *Bolyongás* (poemoj). Mentor, Marosvásárhely, 1997.;
* *A menyét lábnyoma* (eseoj). Kompress, Kolozsvár, 2003.;
* *Meghívó minden keddre* (kune kun Sándor Zsigmond Papp - publicistiko). Polis, Kolozsvár, 2005.;
* *Visszaforgatás* (romano). Koinónia, Kolozsvár, 2006.
* *A fél flakon* (poemoj, 2007)
* *Ágóbágó naplója*, porinfanaj poemoj, 2009.
* *Ghidul ipocriţilor*, verkita en rumana lingvo, Editura Cartea Românească. 2013.

## Fontoj 
* Kariertabelo
* Retejo de UBB

## Eksteraj ligiloj 
* Verkoj en reto 
* Blogo en hungara lingvo
* Blogo en rumana lingvo

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Atlassilvio

[eta|ovoj de *Cuculus canorus bangsi* en nesto de *Sylvia deserticola* - [Muzeo de Tuluzo]]
La **Atlassilvio** aŭ Tristrama silvio (***Sylvia deserticola***) estas komuna kaj disvastigata specio de birdo de la familio de Silviedoj kaj de ties plej tipa genro nome *Sylvia* aŭ silvioj, kiuj estas grizecaj aŭ grizecbrunaj insektovoruloj.

Tiu specio estas iom simila al la Barbstria silvio, tio estas **griza supre kaj bruna sube kun blanka strio el la bekobazo** al la kolflanko kvazaŭ barbo, kio nomigas la alian specion, sed ĉe tiu ĉi ĝi ne estas tiom markata kaj krom la griza koloro en dorso estas ankaŭ pli forta bruna nuanco kaj nigreca makuleto en ŝultroj kiel ĉe aliaj samgenranoj. Krome la diferenco inter la tre bruna brusto kaj la bruneca ventro ne estas tiom markata kiom ĉe la Barbstria kaj eble la plej klara distingilo estas **blanka okulringo** simila al tiu de la proksima parenco Okulvitra silvio, sufiĉe videbla en la griza kapo iom pli hela en kolflanko kaj nuko.

Tiu palearktisa specio troviĝas en Nordafriko al la Saharo kio nomigas la specion en la latina scienca nomo kie *deserticola* signifas “loĝanto en dezerto” kaj en Esperanto per aludo al la Atlasa Montaro, nome en Alĝerio, Libio, Maŭritanio, Maroko, Tunizio kaj Okcidenta Saharo. Ties natura biotopo estas subtropikaj aŭ  sekaj arbustaroj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Sylvia deserticola. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 10an de julio 2007.

Kategorio:Silviedoj
Kategorio:Palearktisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Afriko
Suna Periodo

**Suna periodo** estas unu el 24 punktoj en tradicia Ĉina kalendaro kiu egalas apartan astronomian eventon aŭ signifas kelkan naturan fenomenon. La punktoj estas interspacigitaj 15° dise laŭ la Ekliptiko kaj estas uzita de luna kalendaro resti samtempigita kun la sezonoj. Sunaj periodoj devenitaj el Ĉinio, tiame disvastigitaj al orientazia kultura kultura sfero. Tio ĉi estas elmontrita de la fakto ke tradicia ĉina hanziaj karakteroj por plejparto de la sunaj periodoj estas identaj.

Ĉar la sunrapido de 002 laŭ la ekliptiko varias dependanta sur la Tero-Suna distanco, la nombro de tagoj kiujn prenas la Suno por veturi inter ĉiu paro de sunaj periodoj varias iomete dum la jaro. Ĉiu suna periodo estas disigita en tri pentadoj (pentad - 候 *hou*). Ĉiu pentado konsistas de kvin tagoj (malofte ses), do estas 72 pentadoj en jaro.

## Listo de sunaj periodoj 
# Simpligis ĉinajn karakterojn estas montrita en krampoj se ili malsamas de la Tradiciaj ĉinaj karakteroj.
# Hanzio estas indikita en krampoj.
# Dato povas varii ene de ±1 taga gamo.

La "Kanto de Sunaj periodoj" estas uzita faciligi la parkerigon de *jiéqì*:

## Regiona noto 
En Japanio, la termino *Setsubun* (節分) originale plu-gvidita al la antaŭtagoj de *Risshun* (立春, 315°, la komenco de Printempo) *Rikka* (立夏, 45°, la komenco de Somero), *Risshū* (立秋, 135°, la komenco de Aŭtuno) kaj *Rittō* (立冬, 225°, la komenco de Vintro), sed nuntempe plejparte plu-gvidas al la tago antaŭ Risŝun. La nomo de ĉiu suna periodo ankaŭ plu-gvidas al la periodo de tempo inter tiu tago kaj la sekvanta suna periodo aŭ 1/24a de jaro.

## Vidu ankaŭ 
* Ĉina kalendaro

## Eksteraj ligiloj 
* 24 Sunaj Terminoj - HonKongo Observatorio 
* ĉina kalendaro kun okazontaj sunaj periodoj en 2008 

Kategorio:Ĉina kalendaro
Kategorio:Kulturo de Ĉinio
Kategorio:Kulturo de Koreio
Kategorio:Kulturo de Japanio
Kategorio:Kulturo de Vjetnamio
Karĝali

**Karĝali** (, ) estas urbo en Bulgario, administracia centro de provinco Karĝali (Област Кърджали). En 2008 la urbo havis 51 mil loĝantojn.

Karĝali estas grava centro de metalurgio (plumbo kaj zinko) kaj montara turismo en la Rodopoj. En la ĉirkaŭaĵoj de la urbo troviĝas multaj vidindaĵoj el la trakia, romia, bizanca kaj otomana epokoj. Speciale famas la trakia sanktejo Perperikon, nomumita por monda heredaĵo de UNESKO.

Karĝali estas unu el la nemultaj urboj de Bulgario, kie etnaj turkoj estas plejmulto (ĉ. 62% de la loĝantoj). La urbestro *Erol Mjumjun* estas turko kaj reprezentas la partion DPS, kiu estas konsiderata la turka partio de Bulgario.

La urbo estas vigle rekonstruata, kun subteno de la Eŭropa Unio estas jam pretaj kelkaj grandaj projektoj, aliaj estas ankoraŭ planataj. En marto 2010 komenciĝis laboro pri la nova parko „Arpezos“ en la centro de la urbo ĉe la rivero Arda. La investata sumo estas 8,7 milionoj da levoj. Post finfaro de la projekto je ĉiu loĝanto de Karĝali estos po 23 m² da verdaĵoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Impresoj pri vizito al Karĝali en 2009
*  ()

Kategorio:Urboj de Bulgario
Kategorio:Provinco Karĝali
Alfo (botaniko)

**Alfo**  aŭ alfogreso (*Stipa tenacissima*), estas specio el la familio de la poacoj, kiu estas enlanda en la okcidenta parto de la Mediteranea regiono. Kutime oni reciproke konfuzas la alfon kaj la espartan ligeon.

## Priskribo 
La staŭda greso konstituas herbotufojn kiuj altas 60 ĝis 150 centimetrojn. La folioj nur dum la kreskada sezono estas malfalditaj kaj verdaj. Dum trosekecoj ili estas rulvolvitaj kaj ŝajnas grizaj. La supra flanko de la folioj dense harkovriĝas. La ligulo estas mallonga kaj okulharita.

La floroj grupiĝas je panikloj, kiuj longas 25 ĝis 35 centimetrojn. La unufloraj spiketoj dense staras. La glumoj estas haŭtecaj kaj longe pintaj. Ilia longeco estas 2,5 ĝis 3 centimetroj. La ekstera glumo ankaŭ estas haŭteca. Je la pinto ĝi fendiĝas duen. Ĉe la ĉirkaŭ unu centimetro longa ekstera glumo sidas unu kvar ĝis ses centimetroj longa aristo. Tiu ĉi estas harkovrita sur la suba flanko.

## Disvastiĝo 
Tiu palearktisa specio estas hejma en la suda Iberia duoninsulo, en nordokcidenta Afriko kaj en Balearoj. Ĝi kreskas en la stepoj, herbejoj kaj en duonarbaroj.

## Uzado 
[eta|maldekstra|220px|[Espartaĵo el alfo.]]
La foliofibroj de la alfo, same kiel tiuj de la esparta ligeo (*Lygeum spartum*), estas uzataj por la fabrikado de espartaĵoj (ŝnuroj, matoj, korboj, ĉapeloj k.t.p.) kaj de altvalora alfa papero.

## Sistematiko 
Scienca sinonimo por *Stipa tenacissima* estas *Macrochloa tenacissima* (L.) Kunth.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Mediteraneaj sekaj duonarbaroj kaj stepo

## Bibliografio 
[eta|220px|Rikoltita alfo preta por la [Metio|metiisto]]
*  Beaucorps G. de & Marion J. 1956 : Contribution à l'étude des repiquages et semis d'alfa, *Annales de la Recherche Forestière au Maroc*, Tome 4, fascicule I, 129-149.
*  Boudy P. 1950 : Economie forestière nord-africaine. Tome deuxième. Monographies et traitements des essences forestières. *Editions Larose*, Paris, 777-818.
*  Boudy P. 1958 : Economie forestière nord-africaine. Description forestière du Maroc. Tome troisième. 2me édition. *Editions Larose*, Paris, 375 p.
*  Marion J. 1952 : Objectifs et premières leçons de l'expérimentation alfatière, notamment au Maroc, *Annales de la Recherche Forestière au Maroc*, Tome 2, 51-162.
*  Marion J. 1956 : Remarques sur le classement et la mise en valeur des nappes alfatières, *Annales de la Recherche Forestière au Maroc*, Tome 4, fascicule I, 105-127.
*  Schönfelder, Ingrid & Schönfelder, Peter 1990 : Die Kosmos-Mittelmeerflora, *Franckh*, Stuttgart, ISBN 3-440-05300-8

## Eksteraj ligiloj 
*  Planta datumbenko 
*  GrassBase - The Online World Grass Flora - alŝutita 2007-10-27 - 

Kategorio:Stipeoj
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Kategorio:Metio
Mihály Dabóczi

**DABÓCZI Mihály** [dabo'ci] estis hungara skulptisto naskita la 29-an de marto en 1905 en Marosszentkirály kaj mortinta la 22-an de februaro 1980 en Budapest.

## Kariero 
Mihály Dabóczi pristudis la skulptadon ĉe Antal Orbán, inter 1931-1938 en hungara arta altlernejo Magyar Képzőművészeti Főiskola. Li vivis de 1930 en Budapeŝto.

## Premioj 
* 1936: Ferenczy István-premio;
* 1937-1938: Kisfaludi stipendiulo;
* 1937: skulptadstipendio de Ministerio pri Religio kaj Publikinstruado;
* 1938-1939: Romo-stipendio; Ferenczy István skulptadstipendio;
* 1941: premio de Szinyei Társaság;

## Biografio 
Mihály Dabóczi faris privatstudojn ĉe Antal Orbán, poste inter 1931-1938 li studis en Magyar Képzőművészeti Főiskola (majstro Zsigmond Kisfaludi Strobl. De 1925 li estis ano de la Spirituális Művészek Egyesülete. Li vivis de 1930 en Budapeŝto. De la dua parto de 1930-aj jaroj ĝis la fino de la 50-aj jaroj li estis konata ankaŭ kiel spadisto. Li ekspoziciis de 1932.

## Fonto 
* Artportal 

Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Árpád Daradics

**DARADICS Árpád** [daradiĉ]  estas hungara grafikisto naskita en Târgu Mureş la 29-an de marto 1964.

## Biografio
Daradics abiturientis en muzika kaj arta gimnazio en 1982 en sia naskiĝurbo, poste li akiris grafikistan diplomon en 1990 en la Arta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo ĉe Ioachim Nica, László Feszt, Ioan Horváth Bugnariu. Post siaj studoj li studvojaĝis al Parizo 3 monatojn, poste reiris, sed jam al Budapeŝto. Ekde tiam li vivas kaj laboras en la hungara ĉefurbo. Li ricevis hungaran ŝtatanecon en 1991. En la sama jaro li studis en majstrokurso de Hungara Belarta Universitato. En la sekvaj jaroj li laboris en artistaj kolonioj ekzemple en Tanzanio, Mongolio, Rumanio. Li havis stipendion inter 2006-2009. En liaj verkoj li montras agreseman ironion per ofte provokaj ideoj. Lia serio titolita "Ruĝaj Fabeloj" faris lin fama en 2002. Li ricevis hungarajn kaj eksterlandajn premiojn inter 2004-2010.

## Elektitaj solaj ekspozicioj 
* Kluĵo (1988)
* Gheorgheni (2003)
* Budapeŝto (2004, 2010)
* Sfântu Gheorghe (Covasna) (2007)

## Elektitaj kolektivaj ekspozicioj 
* Lahti (1989)
* Győr (1993)
* Budapeŝto (2000, 2004
* Arthalo Budapeŝto (2001)
* Sfântu Gheorghe (2003)
* Parizo (2003)
* Ulaanbaataro, Tokio (2004)
* Kebeko (2006, 2008)

## Elektitaj grafikaĵoj 
* Légitámadás (2003)
* Kitüntetett katona (2003)
* Tánc - a kolibri tánca (2013) 
 
## Fonto
*Artportal 
*Retpaĝo de artistohttp://www.daradicsarpad.hu/ 
*hungarlingva biografio kun foto 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Ĉarlotkuko

eta|Ĉarlotkuko

**Ĉarlotkuko** estas dolĉa kuko el pomoj, bakitaj en pasto. Klasika ĉarlotkuko estas franca dolĉa manĝo, kuirita el blanka pano, boligita kremaĵo, fruktoj kaj likvoro.

## Ingrediencoj 
* 3-4 ovoj
* 250&nbsp;g da sukero
* 250&nbsp;g da faruno
* 4 verdaj pomoj
* cinamo
* hidrosodo sur pinto de tranĉilo
* vinagro – 2&nbsp;ml, por estingi hidrosodon

## Kuirado 
Ovojn batmiksi kun sukero ĝis la tuta dissolvo, almiksi farunon, ĉion bone intermiksi. Pomojn tranĉi je kubetoj, elmeti ilin en bakformujon, anticipe ŝmirita per graso, kaj egalmezure superverŝi paston. Baki dum 30 minutoj ĉe temperaturo 180&nbsp;°C. Pretecon de la ĉarlotkuko oni povas kontroli pere de dentopikilo aŭ alumeto: se dum enpiko en la kukon la pasto al ĝi ne algluiĝas, do la ĉarlotkuko estas preta.

## Konsiloj 
* Almiksu en la paston cinamon aŭ vanilon; oni povas provi ankaŭ almiksi papavgrajnojn aŭ ĉokoladan raspaĵon.
* Hidrosodon pli bone estingi per citrona suko.
* Anstataŭ pomoj aŭ kombine kun ili uzi aliajn fruktojn, ekzemple pirojn aŭ abrikotojn.
* Se mankas freŝaj pomoj, oni povas kuiri la ĉarlotkukon kun sekaj fruktoj – sekabrikotoj, rosinoj – kaj juglando.

## Etimologio de la nomo 
Ekzistas kelkaj versioj de deveno de la nomo de la manĝo. Laŭ unu el ili tiun recepton estis proponita de la reĝino Ĉarlota, edzino de la reĝo de Britio Georgo la 3-a. Laŭ alia versio nomo de la deserto devenas de la malnovangla *charlyt*, kio traduke signifas manĝon, kuiritan el kirlitaj ovoj, sukero kaj lakto. En la 15-a jarcento en Anglio estis ankaŭ populara vianda manĝo kun la analoga nomo. Ankaŭ ekzistas romantika historio pri senespere enamiĝinta kuiristo, dediĉinta elpensitan de li la deserton al la damo de sia koro Ĉarlota.

## Vidu ankaŭ 
* Pomokuko

Kategorio:Bakaĵoj
Kategorio:Desertoj
Kategorio:Tortoj
Barna Deák

**DEÁK Barna** [dea'k] estas rumanuja hungara pentristo naskita la  en Covasna.

## Biografio 
Barna Deák studis en prikontrua tekniklernejo de Târgu Mureș, kaj poste ĝis 1975 li laboris kiel scenejdekoraciisto, scenejpentristo, teknikisto ĉe la Sepsiszentgyörgyi Tamási Áron Színház. De 1990 li estis vicdirektoro.

## Individuaj ekspozicioj 
* 1972, 1976, 1993 • Sfântu Gheorghe
* 1977, 1988 • Târgu Secuiesc
* 1987 • Odorheiu Secuiesc
* 1988 • Braŝovo.

## Elektitaj grupaj ekspozicioj 
* 1975 • Díszítőművészeti Triennálé
* 1979-től Szcenikai triennálék, Bukareŝto
* 1982 • Joan Mirò Rajzverseny, Barcelona
* 1985 • A madár, Sfântu Gheorghe
* 1986, 1987 • Rajz-szín-forma, Sfântu Gheorghe
* 1988 • A ház, Sfântu Gheorghe
* 1991 • Medium II., Sfântu Gheorghe
* 1992 • Varadinum, Oradea
* 1992 • Tetemrehívás, Sfântu Gheorghe.

## Fonto 
* Artportal 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj scenejdekoraciistoj
Clifford Hugh Douglas

**Clifford Hugh DOUGLAS** (n. en 1879 en Stockport, Skotlando - m. en 1952) estis brita inĝeniero kaj ekonomika verkisto. Li famiĝis kiel la kreinto de la koncepto de sociala kredito. Lia teorio estis tiam subtenita de pluraj eminentaj ekonomikistoj, inkluzive de la franca Nobel-premiito Maurice Allais, kaj de politikaj partioj (ekz de Alberto Kanado).

## Vidu ankaŭ 
* Baza enspezo

Kategorio:Britaj inĝenieroj
Kategorio:Britaj ekonomikistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1859
Tim Byrne

**Tim Clarke BYRNE**, ankaŭ konata kiel **T.C. Byrne** (n. en 1907 - m. en 1997) estis kanada politikisto kaj la unua prezidanto de la Universitato Athabasca. Li maturiĝis en la urbeto Warspite (Alberto).

Byrne estis nomumita kiel deputito-ministro pri edukado de Alberto inter 1966 kaj 1971.

Kategorio:Kanadaj politikistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1907
Kategorio:Mortintoj en 1997
Nigragorĝa silvio

La **Nigragorĝa silvio** (***Sylvia ruppelli***), aŭ Rupela silvio, estas specio de birdo de la familio de Silviedoj kaj de ties plej tipa genro nome *Sylvia* aŭ silvioj, kiuj estas grizecaj aŭ grizecbrunaj insektovoruloj. Ĝi reproduktiĝas en Grekio, Turkio kaj najbaraj insuloj. Ili estas migrantaj kiuj vintrumas en nordorienta Afriko. Tiu estas rara vaganto en okcidenta Eŭropo.

eta|maldekstre|250px|Nigragorĝa silvio.
[eta|ovoj de *Curruca ruppeli* - [Muzeo de Tuluzo]]
Ĝi estas tipa silvio, simila laŭ grando, sed pli svelta ol la Sardia silvio. Plenkreskuloj havas tutgrizan dorson kun pli nigrecaj flugilplumoj kaj pli palgrizajn subajn partojn. La beko estas fajna kaj pinteca, kun brunaj kruroj kaj ruĝaj okuloj. La rimarkinda masklo montras unu el la plej buntaj kapobildoj kun tre nigra kapo (sed griza nuko) kaj plej ofte ankaŭ **nigra gorĝo** sufiĉe ampleksa (unike inter silvioj) apartigitaj per blanka strio el la beko kvazaŭ barbo ("mustaĉo"). Inoj havas palan gorĝon kaj ties kapo estas pli grizbruna ol nigreca. Ankaŭ la griza dorso havas brunecan nuancon kaj la subaj partoj estas pli helbrunecaj ol helgrizaj. La malhelgriza vosto estas kvadrata kaj montras blankajn flankajn bordojn. La kanto estas pli malrapida kaj profunda sonorado ol tiu de la Sardia silvio.

Kune kun la Cipra silvio ĝi formas superspecion kun malhelaj gorĝoj, blankaj barbostrioj kaj helaj vostobordoj. Tio krome rilatas al la specioj de la Mediteraneo kaj Mezoriento de la genro *Sylvia* kiuj havas nudan okulringon, nome la Barbstria silvio, Sardia silvio kaj la Tamariksilvio. Ambaŭ grupoj havas blankan barbareon, sed tiu povas ne formi klaran strion ĉe la lasta grupo; super tio blanka, la kapoj de la maskloj estas uniforme malhelaj.(Helbig 2001, Jønsson & Fjeldså 2006)

Tiuj malgrandaj insektovoraj paserinaj birdoj troviĝas en densa dorna arbustaro kie ili konstruas siajn nestojn, kie la ino demetas 4 al 6 ovojn.

Tiu specio ricevis la sciencan nomon laŭ la germana zoologo kaj esploristo Eduard Rüppell (1794-1884).

## Referencoj 
* IUCN2006, BirdLife International, 2004, 52834, Sylvia rueppelli, 12a Majo 2006. Malplej Zorgiga
* **Helbig**, A. J. (2001): Phylogeny and biogeography of the genus *Sylvia*. *In:* Shirihai, Hadoram: *Sylvia warblers*: 24-29. Princeton University Press, Princeton, N.J. ISBN 0-691-08833-0
* **Jønsson**, Knud A. & **Fjeldså**, Jon (2006): A phylogenetic supertree of oscine passerine birds (Aves: Passeri). *Zoologica Scripta* **35**(2): 149–186.  (HTML resumo)

Kategorio:Silviedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Konstitucio de Kanado

La **Konstitucio de Kanado** (angle *Constitution of Canada*, france *Constitution du Canada*) estas la superrega leĝo en Kanado. La konstitucio de tiu lando estas amalgamo de koditaj parlamentaj aktoj kaj nekoditaj tradicioj kaj konvencioj. Ĝi prezentas la registarsistemon de Kanado, sed ankaŭ la civilajn rajtojn de ĉiu kanadano. Ĝi plejparte konsistas el la *Canada Act 1982*.

## Vidu ankaŭ 
*Kanada monarkio
*Kanada Tago

Kategorio:Politiko de Kanado
Kanado
John Lymburn

**John FARQUHAR LYMBURN** (n. la 25-an de septembro 1880 - m. la 25-an de novembro 1969) estis kanada politikisto, kiu fariĝis la ministro pri justico de la provinco Alberto ekde 1926 ĝis 1935. Li estis membro de la politika partio Unuiĝintaj Farmistoj de Alberto.

Li perdis sian postenon post la ĝenerala baloto de Alberto en 1935, kiun gajnis la opozicia Partio de la Sociala Kredito de Alberto.

Kategorio:Kanadaj politikistoj
Komunista Partio de Alberto

La **Komunista Partio de Alberto** (angle *Communist Party of Alberta*) estas la komunista partio de la kanada provinco Alberto.

Ĝi estis kreita ĉirkaŭ la jaro 1930. Ĝi restis ekde tiam tre malgrava elemento de la tradicie konservativa politiko de Alberto. Ĝi tamen plurfoje atingis duan rangon en balotoj de la 1940-aj jaroj. Ĝi tiam nomiĝis *Labour-Progressive Party* pro tio, ke la nomo "Komunista" estis malpermesita de la federacia registaro.

Kategorio:Politikaj partioj de Alberto
Alberto
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1930
Kanada dolaro

La **kanada dolaro** () estas la monunuo de Kanado. Ĝi estas reprezentata de la simbolo **$** aŭ **C$** por diferencigi ĝin de la alilandaj dolaroj. Ĝia ISO-kodo estas **CAD**. Ĉiu kanada dolaro dividiĝas en 100 cendoj. La mallongigo **CA$** estas ankaŭ uzata, ekzemple en kelkaj komputilprogramoj.

## Eksteraj ligiloj 
* () () () 

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ekonomio de Kanado
Nagykozár

**Nagykozár** [nadjkozAr], germane **Kosar**, kroate **Kozar**, estas vilaĝo en Hungario, en regiono *Suda* Transdanubio, en departemento Baranya, en subregiono de Pécs. Nagy signifas hungare: granda.

## Bazaj informoj 
* Areo: 12 6&nbsp;km²
* Loĝantaro: 1750
* Poŝtkodo: 7741
* Telefonprefikso: 72
* Koordinatoj: 46°03′52″N 18°19'13″E

## Situo 
Nagykozár situas sur deklivoj, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Urboj Pécs troviĝas je 8, Pécsvárad 16, Bóly 23, Villány kaj Siklós po 29, Harkány 30 km-oj.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko kaj kuprepoko. Antaŭ la hungaroj laŭvice romianoj kaj avaroj vivis tie. La vilaĝo menciiĝis unuafoje skribe en 1332 en formo *"Kosar"*. Meze de la 16-a jarcento la turkoj akiris la vilaĝon. Pli ol jarcento la Habsburgoj forpelis la turkojn, dume la komunumo senhomiĝis. Komence de la 18-a jarcento hungaroj, kroatoj, baldaŭe germanoj alvenis. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon. Post la 2-a mondmilito la germanoj estis deportitaj. En 1949 kolĥozo formiĝis. En 2001 vivis en Nagykozár 4 % germanoj kaj 3 % kroatoj. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, kulturdomo, kuracejo, sportejo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Johano Baptisto
* skulptaĵo pri Maria

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Attila Dienes

**DIÉNES Attila** [dieneŝ] estas rumanuja hungara industriartisto, skulptisto naskita la 27-an de septembro 1942 en Târgu Mureş.

## Biografio 
Dienes finis en 1968 Belarta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo, inter 1980-1984 li estis ano de la Marosvásárhelyi Műhely; en 1988 li translokiĝis Hungarion.

## Fonto 
* Artportal .

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj skulptistoj
Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Etelka Lukáts Băiași

**LUKÁTS BĂIAȘI Etelka**  estas rumanuja hungara grafikistino naskiĝinta la 18-an de oktobro 1936 en Covasna.

## Biografio 
Lukáts Băiași studis en la jaroj 1953–59 en Belarta Altlernejo Nicolae Grigorescu de Bukareŝto. Ŝi vivis en Petroșani, en Constanța, poste en Bukareŝto.

## Premioj 
* 1963: grafikpremio de belarta ligo de Rumanio;
* 1968: grafikpremio de Junulara Bienalo de Parizo; Europa-Haus, Vieno, 3-a premio;
* 1978: grandpremio de la internacia ksilografaĵekspozicio de Banská Bystrica;
* 1981: Kunstpreis Landesbank Stuttgart, 1-a premio;
* 1984: grafikbienalo de Banská Bystrica, honorpremio;
* 1989: Art Dialogue, franca fonduspremio.

## Fonto 
* Artportal 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Lajos Dobroszláv

**DOBROSZLÁV Lajos** [dobroslavl] estis hungara pentristo. Li naskiĝis la 10-an de majo 1902 en Vinga kaj mortis la 8-an de aŭgusto 1986 en Tata.

## Kariero
Lajos Dobroszláv studis inter 1922-1926 en la Arta Artlernejo de Budapeŝto. Li instruis desegnon ekde 1926 en Tatabánya, ekde 1942 en Tata li laboris kiel desegnibstruisto, de 1951 ĝis 1954 artdirektoro de la loka muzeo.

## Premioj, distingoj
*1950: Munkácsy-premio; 
*1952: Dunántúli Táj-konkurso 2-a premio; 
*1971: Pro Tata-díj; 
*1972: Komárom megyei Tanács Művészeti-premio; 
*1972, 1982: Munka Érdemrend orgrada; 
*1977: Tata Művészeti-premio.

## Fonto
*Artportal.hu

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Lehel Domokos

**DOMOKOS Lehel** [domokoŝ] estas rumanuja hungara skulptisto naskita la 11-an de novembro 1945 en Negreşti-Oaş. Ekde 1982 en (Irvine, Kalifornio) li estas restarigisto.
## Biografio
Inter 1963-69 Domokos studis en Bukareŝto. 
## Premio
*1970: Ligo de Rumana Belartistoj (por skulptaĵoj ekspoziciitaj en tendaro de Magura). 

## Fonto
*Artportalo.hu

Kategorio:Rumanujaj hungaraj skulptistoj
Kategorio:Usonaj skulptistoj
Kategorio:Usonaj restarigistoj
András Dózsa-Farkas

**DÓZSA-FARKAS András** [dOĵa-farkaŝ andrAŝ] estis hungara fasonisto, skulptisto. Li naskiĝis la 4-an de decembro 1902 en Alkenyér (hodiaŭ en Rumanio) kaj mortis la 28-an de februaro 1982 en Budapeŝto.

## Kariero 
Dózsa-Farkas studis inter 1923-1928 kaj inter 1931-1933 en hungara arta altlernejo de Reĝa Belarta Altlernejo de Budapeŝto. Inter 1931-1933 li estis asistanto de Ferenc Sidló, de 1949 li estis instruisto en la Industriarta Altlernejo. Lia unua ekspozicio havis lokon en 1925 en Arthalo Budapeŝto.

## Elektitaj disĉiploj 
* József Cserny (fasonisto)
* László Dudás
* György Fürtös
* László Nádas
* Aladár Németh
* József Scherer
* László Szlávics (pli aĝa)
* Gusztáv Pálfy

## Fonto 
* Artportal.hu

Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj fasonistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Seka frukto

eta|Bovlo de sekaj fruktoj

**Sekaj fruktoj** estas sekigitaj fruktoj kaj beroj, kun resta malsekeco ĉirkaŭ 20 %. Ili sekiĝas aŭ nature (ekzemple per la suno), aŭ pere de industriaj metodoj.

## Vitaminoj 
La sekaj fruktoj estas riĉaj je vitaminoj (A, B1, B2, B3, B5, B6) kaj oligoelementoj (fero, kalcio, magnezio, fosforo, kalio, natrio), entenas ĉirkaŭ 250&nbsp;kkal kaj 1-1.5&nbsp;g da proteinoj en ĉiu 100&nbsp;g. Ili havas longan daŭron de konservado kaj ne bezonas konservadon en malvarma loko. En tio estas unu el iliaj ĉefaj avantaĝoj, kaj ĉi-rilate ili estas oportuna alternativo al freŝaj fruktoj (precipe dum malbonrikolta sezono). Tamen dum la sekigo la seka frukto perdas plejmulton da vitamino C.

## Uzado 
En kuirarto sekajn fruktojn oni aldonas en bakaĵojn, sekajn matenmanĝojn, muslion. Pro forigo de malsekaĵo dum la sekigo (eblas perdiĝi ĉirkaŭ 7/8 partoj de la pezo), ili havas intensan guston.

En industriaj kondiĉoj ili povas esti prilaboritaj de sulfura dioksido por konservi koloron de nutraĵo kaj preventi putradon. Neprilaboritaj sekaj fruktoj povas havi relative malhelan koloron.

## Tabelo de kalorieco de kelkaj sekaj fruktoj 
eta|Rosinoj

* en 100 g da nutraĵo.
## Fruktoj kaj beroj, el kiuj oni faras sekajn fruktojn 
eta|Sekabrikotoj
* Fruktoj:
** abrikotoj
** ananasoj
** bananoj
** daktiloj
** diospiroj
** figoj
** kokosoj
** mangoj
** melonoj
** papajoj
** persikoj
** piroj
** pomoj
** prunoj

* Beroj:
** berberisoj
** eglanterioj
** oksikokoj
** vinberoj

## Vidu ankaŭ 
* Bero
* Frukto
Ligeo

**Ligeo** (*Lygeum*) estas holarktisa kaj afrotropisa genro de plantoj el la familio de la poacoj.

## Sistematiko 
Sinonimoj pri la scienca nomo estas : 
**Linosparton* Adans. (SUS)
**Spartum* P.Beauv.

## Specioj de ligeo 
Kontraŭe al la indiko de PIV2, la genro entenas sep speciojn :

Kune kun la alfo, la esparta ligeo ludas rolon en la fabrikado de espartaĵoj (plektaĵoj de matoj, ŝnuroj, korboj, ĉapeloj k.t.p.) kaj de altvalora papero.

## Eksteraj ligiloj 
* La genroj de gresoj  
* USDA datumbazo 

Kategorio:Pooideoj
Kategorio:Metio
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Kategorio:Nearktisa flaŭro
Kategorio:Holarktisa flaŭro
Kategorio:Afrotropisa flaŭro
János Farkas (pentristo)

**FARKAS János** [farkaŝ] estis hungara pentristo naskita la 17-an de majo 1897 en Érselénd kaj mortinta la 17-an de septembro 1966 en Budapeŝto .

## Biografio
Farkas studis en Munkeno ĉe A. Schinerer kaj li trairis surpiede Italion. Hejmenveninte li akiris diplomon de bazlerneja instruisto, poste de mezlernejan diplomon. Li komencis pentri sisteme en 1948. Ĝis 1963 li estis katedrestro de la Fővárosi Pedagógiai Szeminárium (Budapeŝta Pedagogia Seminario). 
## Individuaj ekspozicioj
*1961 • Adolf Fényes Terem, Budapest
*1968 • ~ memorekspozicio, Fényes Adolf Terem, Budapest

## Fonto
*Artportal 

Farkas, J
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Sereno

La tradiciaj orientaziaj kalendaroj disigas jaron en 24 sunaj periodoj (节气). **Sereno **(ĉina: pinjino: 清明qīngmíng (pīnyīn) aŭ **Seimei** (rōmaji)  estas la 5a suna periodo. Ĝi komencas kiam la suno atingas la ĉielan longitudon el 15° kaj finas kiam ĝi atingas la longitudon de 30°. Ĝi pli ofte plu-gvidas aparte la tagon kiam la Suno estas ĝuste ĉe la ĉiela longitudo de 15°. En la Gregoria kalendaro, ĝi kutime komencas ĉirkaŭ la 4a de aprilo (la 5a en orientazia tempo) kaj finas ĉirkaŭ la 20a de aprilo. Tiam vetero estas serena sub la suno brila kaj en aero klara. Tio ja estas bona tempo por omaĝi kaj balai tombon de praulo. Tio ĉi estas Serena Festo, alinome: Malvarm-manĝaĵa Festo (寒食节) en antikveco.

## Serena Festo
** Serena Festo** estas la unika festo kaj festa kaj sun-perioda en Ĉinio. Oni ĝenerale vizitas tombojn praulajn por omaĝi kaj balai. Kaj aliaj agadoj dume: ekskursi, kajti, kokbatali kaj pendolilo-ludi ktp. Nun Serena Festo estas feria tago por Honkongo, Tajvano, Aomen kaj Ĉinio.

## Diversaj nomoj
Ekzistas kelkaj tradukitaj nomoj kun disputo:
*Klara kaj Brila Festo: ĝi estas nur klarigo de la suna periodo kaj la festo, samtempe nebone esprimas pri homa sento por forpasintoj.
*Qingming Festo: Q estas la ĉefa problemo.
*Klarhela Festo: stranga skribo kaj ankaŭ nebona esprimo pri homa sento por forpasintoj.
*Tomb-balaa Festo: ĝi estas nur por festa agado, sed ne por la suna periodo. Kaj la festo ankaŭ havas aliajn agadojn.

## Vidu ankaŭ
* Laŭ La Rivero Dum Serena Festo

Kategorio:Ĉina kalendaro
Kategorio:Aprilo
Kategorio:Kalendaro
Zoltán Farkas (fasonisto)

**FARKAS Zoltán** [farkaŝ] estas rumanuja hungara/hungara fasonisto naskita la 15-an de majo 1956 en Kluĵo.
 
## Kariero
Farkas studis inter 1980-84 en la Belarta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo. De 1984 li estis fasonisto de la meblofabriko de Kluĵo. Li translokiĝis Hungarion en 1987.

## Elektitaj grupaj ekspozicioj
*1985 • Köln (tagĉambra meblo)
*1986 • Kievo (tagĉambra meblo)
*1987 • Lyon (Lionella-ŝrankvico)
*1987 • Kluĵo (Z-modulo, meblo el elementoj)

## Fonto
*Artportal

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Kategorio:Hungaraj fasonistoj
Jozefina Fekete

**FEKETE Jozefina** estas rumanuja hungara/belga ceramikistino, skulptistino naskita la 8-an de majo 1941 en Alba Iulia. Ŝi vivas ekde 1970 en Belgujo.

## Biografio
Fekete studis en Arado inter 1957-60, poste en Kluĵo kaj Bukareŝto inter 1960-66. En 1973-74 ŝi studis en Bruselo monumentalan skulptoarton. Je la komenco de la  80-aj jaroj ŝi instruis en la artakademio de Arlon.

## Fonto
*Artportal

Kategorio:Rumanujaj hungaraj skulptistoj
Kategorio:Belgaj skulptistoj
Kategorio:Belgaj ceramikistoj
Miklós Fekete

**FEKETE Miklós** estas rumanuja hungara/hungara pentristo naskita la 10-an de februaro 1960 en Miercurea Ciuc.

## Kariero 
Fekete studis inter 1983-88 en la Arta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo kaj poste li estis desegninstruisto en Miercurea Ciuc. Li vivas en Segedo, (Hungario).

## Individuaj ekspozicioj 
*1982, 1984, 1990 • Képzőművészeti Galéria, Miercurea Ciuc
*1987 • Târgu Mureş
*1988 • Kluĵo

## Fonto 
*Artportal.hu

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Kategorio:Hungaraj pentristoj
Tibor Dengyel

**DENGYEL Tibor** [dendjel] estis rumania hungara-belga pentristo. Li estis naskita la 8-an de novembro 1913 en Koloĵvaro kaj mortinta en 2000, ?).

## Biografio 
Tibor Dengyel inter 1931-34 studis en Belarta Altlernejo de Kluĵo kaj Temeŝvaro ĉe Aurél Ciupe, poste de 1935 ĝis 1940 en la Hungara Belarta Altlernejo de Budapeŝto. De 1935 li vivis en Hungarujo, ekde 1948 en Bruselo, kie li establis pentristan lernejon.

## Fonto 
* Artportal
* Blogo 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj skulptistoj
Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Belgaj pentristoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Rumanio