open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lignano Sabbiadoro

**Lignano Sabbiadoro** (elp. linjano sabjadoro, en Esperanto: "Linjano orsabla", *Lignan* en la friula) estas urbo kaj municipo ene de la provinco Udine, en la regiono Friulo-Venecio Julia de nord-orienta Italio, kiu ekde aprilo 2018 ne plu estas oficiala administra unuo - nun la loko formale apartenas al administra unuo nomata *. Ĝi estas unu el la ĉefaj someraj feriejoj en norda Italio kaj ĉe la Adriatika marbordo.

Fine de  en la municip vivis . Najbaras la komunumoj Latisana, Marano Lagunare kaj San Michele al Tagliamento (VE).

## Geografio 
Lignano Sabbiadoro lokiĝas sur verda duoninsulo proksimume 50 kilometrojn de Udine kaj je 90 kilometroj de Venecio kaj Triesto.

## Turismo 
Lignano Sabbiadoro estas konata pro turismo. La komunumo fanfaronas pri la Blua Flago, premio donita de la Fondaĵo por Media Edukado (FEE) al la plej bonaj eŭropaj marbordaj feriejoj.

Kristana patrono estas la sanktulo Don Bosco, kies komuna memortago sekve estas la komunuma festotago.

### Jaĥthaveno 
Lignano estas la plej granda jaĥthaveno en Italio kaj eĉ inter la plej grandaj en Eŭropo, havante pli ol 5 000 lokojn.

## Fervojo 
maldekstra|eta|270ra|
La municipo estas servata de la stacidomo , situanta sur la fervoja linio Venecio-Triesta, situanta en la proksima Latisana kaj ligita al Lignano per buso kaj la dediĉita servo "LignanoLink" kiu ligas Lignanon kun ununura vojaĝsolvo al la nacia fervoja reto. La fervoja stacio Latisana estas servita per regionaj kaj longdistancaj ligoj.

## Lingvoj kaj dialektoj 
En Lignano Sabbiadoro, apud la itala lingvo, la loĝantaro parte uzas la friulan lingvon. La venecia lingvo ankaŭ estas precipe uzata kaj komprenata fare de la loĝantaro.

Laŭ rezolucio n-ro. 2680 de la 3-a de aŭgusto 2001 de la Registaro de la Aŭtonoma Regiono de Friuli-Venecio Julia, la Municipo estas inkluzivita en la teritoria areo de protekto de la friula lingvo por apliki la leĝon 482/99, regionan leĝon 15/96 kaj regiona leĝo 29/ 2007

## Esperanto 
eta|300ra|Urbocentro de Lignano SabbiadoroDum Pasko 1998 okazis tie la 22-a kaj dum Pasko 2007 la 31-a Internacia Junulara Festivalo organizata de Itala Esperantista Junularo.

En aŭgusto 2023 okazas en la vilaĝo *Bella Italia'' kadre de la komunumo Lignano Sabbiadoro la 79-a Internacia Junulara Kongreso (IJK) de TEJO kaj samtempe la internacia kongreso de Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj (ILEI).eta|meza|800x800px|Plaĝo en Lignano Sabbiadoro

## Vidu ankaŭ 
* Friulo

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Italio
Kategorio:Komunumoj de Friulo-Venecio Julia
Kategorio:Komunumoj de Provinco Udine
Treppo Ligosullo

**Treppo Ligosullo** - jen itale, friule *Trèp Liussûl* - estas komunumo en la pleja oriento de Italio, kiu ekestis la 1-an de februaro 2018 el la du antaŭaj komunumoj *Treppo Carnico * kaj *Ligosullo*. Ĝi situas en la regiono Friulo-Venecio Julia, relative proksime je la limo al Slovenio. La komunumo situis en la tradicia provinco Udine, kiu ekde aprilo 2018 ne plu estas oficiala administra unuo - nun la loko formale apartenas al administra unuo nomata ''. Fine de 2021 en la komunumo vivis 680 loĝantoj.  Kristanaj patronoj estas la sankta Nikolao en Ligosullo kaj Agnes de Romo en Treppo Carnico, kies memortagoj sekve estas la komunumaj festotagoj. Najbaras la komunumoj Arta Terme, Paluzza kaj Paularo.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Referencoj 
eta|maldekstra|300ra|

Kategorio:Komunumoj de Italio
Kategorio:Komunumoj de Friulo-Venecio Julia
Kategorio:Komunumoj de Provinco Udine
Medea

**Medea** povas signifi:

* reĝidino de Kolĥido, edzino de Jazono: Medea

* samnoma titolo de diversaj tragedioj, ĉefe de Eŭripido kaj Seneko

* komunumo en Italujo: Medea

* provinco kaj urbo en Alĝerio nome Provinco Medea kaj Medea
Monrupino

**Monrupino** (, ) estas komunumo en la pleja oriento de norda Italio, proksime je la limo al Slovenio. Ĝi situas en la regiono Friulo-Venecio Julia kaj, ene de ĝi, en la provinco Trieste, formale ekde oktobro 2017 restrukturita (pri tio vidu la provincan tekston). Fine de  en la komunumo vivis . Kristana patrono estas la sankta Roĥo, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.

Najbaras la komunumoj Sežana (Slovenio), Sgonico kaj Triesto.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|maldekstra|300ra|

Kategorio:Komunumoj de Italio
Kategorio:Komunumoj de Friulo-Venecio Julia
Kategorio:Komunumoj de Provinco Trieste
Morsano al Tagliamento

**Morsano al Tagliamento** estas komunumo en la orienta parto de norda Italio. Ĝi situas en la regiono Friulo-Venecio Julia kaj, ene de ĝi, en la provinco Pordenone, formale ekde oktobro 2017 restrukturita (pri tio vidu la provincan tekston). Fine de  en la komunumo vivis . Kristana patrono de la komunumo estas la sanktulo Marteno de Tours, kies religia memortago sekve estas la komunuma festotago.

Najbaras la komunumoj Camino al Tagliamento (UD), Cordovado, Fossalta di Portogruaro (VE), San Michele al Tagliamento (VE), San Vito al Tagliamento, Sesto al Reghena, Teglio Veneto (VE) kaj Varmo (UD).

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Italio
Kategorio:Komunumoj de Friulo-Venecio Julia
Kategorio:Komunumoj de Provinco Pordenone
Mortegliano

''''*- prononco , jen itale, friule Mortean - estas komunumo en la orienta parto de norda Italio, proksime je la limo al Slovenio. Ĝi situas en la regiono Friulo-Venecio Julia kaj, ene de ĝi, en la tradicia provinco Udine, kiu ekde aprilo 2018 ne plu estas oficiala administra unuo - nun la loko formale apartenas al administra unuo nomata *. Fine de  en la komunumo vivis . Kristana patroneco estas la [[]], kies memortago sekve estas la komunuma festotago. Najbaras la komunumoj Bicinicco, Castions di Strada, Lestizza, Pavia di Udine, Pozzuolo del Friuli kaj Talmassons.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Italio
Kategorio:Komunumoj de Friulo-Venecio Julia
Kategorio:Komunumoj de Provinco Udine
Pordenono

**Pordenono** (, friule kaj venecie *Pordenon*,  historie en la Aŭstra Imperio) estas urba komunumo en la orienta parto de norda Italio. Ĝi situas en la regiono Friulo-Venecio Julia kaj, ene de ĝi, estis la ĉefloko de la provinco Pordenone, formale ekde oktobro 2017 restrukturita (pri tio vidu la provincan tekston). Fine de  en la urba komunumo vivis .

## Famaj lokanoj 
* Odoriko de Pordenone

## Vidu ankaŭ 
* Pordenone (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|maldekstra|360ra|


Kategorio:Komunumoj de Italio
Kategorio:Komunumoj de Friulo-Venecio Julia
Kategorio:Komunumoj de Provinco Pordenone
Rivignano

**Rivignano** - prononco  - estas loĝloko kaj eksa komunumo en la orienta parto de Italio, kiu ekde la 1-a januaro 2014 estas frakcio de la komunumo Rivignano Teor. Ĝi situas en la regiono Friulo-Venecio Julia kaj, ene de ĝi, en la tradicia provinco Udine, kiu ekde aprilo 2018 ne plu estas oficiala administra unuo - nun la loko formale apartenas al administra unuo nomata *. Ĝis la limo al Slovenio oriente estas iom malpli ol 60 kilometroj, ĝis la *laguno de Marano* sude, kiu jam estas parto de la Adriatika Maro, estas malpli ol 15 kaj ĝis la loko Lignano Sabbiadoro ("Linjano orsabla" en Esperanto), kie vere estas la marbordo, estas 28. Fine de 2011 en la komunumo vivis . Kristana patrono estas Laŭrenco de Romo, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.

Ankaŭ Sivigliano (friule *Siviàn'') tiutage iĝis frakcio de la komunumo Rivignano Teor.

## Notoj 
Kategorio:Komunumoj de Italio
Kategorio:Komunumoj de Friulo-Venecio Julia
Kategorio:Komunumoj de Provinco Udine
Romans d'Isonzo

'''Romans d'Isonzo'* estas komunumo en la orienta parto de norda Italio. Ĝi situas en la regiono Friulo-Venecio Julia kaj, ene de ĝi, en la tradicia provinco Gorizia, kiu ekde oktobro 2017 ne plu estas oficiala administra unuo. Ekde tiam la loko apartenis al intermunicipa aŭ interkomunuma teritoria unuo, nomata *Collio - Alto Isonzo*, sed jam fine de 2019 denove ŝanĝiĝis la administra strukturo: nun ĝi apartenas al tiel nomata *malcentra regiona unuo Gorico*, kiu laŭ amplekso baze identas al la antaŭa provinco. Tial, pro praktikeco kaj plia koncizeco, tolereblas plutraduki la novan longan administran nomon *Ente di decentramento regionale di Gorizia* al Esperanto per "provinco Gorico"  - tial, pro praktikeco kaj plia koncizeco, tolereblas plutraduki la novan longan administran nomon *Ente di decentramento regionale di Gorizia'' al Esperanto per "provinco Gorico".  

Fine de  en la komunumo vivis . Kristana patroneco estas la novtestamenta evento Anunciacio, kies memortago sekve estas la komunuma festotago. Najbaras la komunumoj Gradisca d'Isonzo, Mariano del Friuli, Medea, San Vito al Torre (UD), Tapogliano (UD) kaj Villesse.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|maldekstra|220ra|

Kategorio:Komunumoj de Italio
Kategorio:Komunumoj de Friulo-Venecio Julia
Kategorio:Komunumoj de Provinco Gorizia
San Pietro al Natisone

**San Pietro al Natisone** (en la loka dialekto *Špiètar*, , , en la pasinteco *San Pietro degli Slavi*,  aŭ je plena nomo ) estas komunumo en la orienta parto de norda Italio. Ĝi situas en la regiono Friulo-Venecio Julia kaj, ene de ĝi, en la tradicia provinco Udine, kiu ekde aprilo 2018 ne plu estas oficiala administra unuo - nun la loko formale apartenas al administra unuo nomata ''.

eta|maldekstra|200ra|

Fine de  en la komunumo vivis . Kristanaj patronoj estas la sanktaj Petro kaj Paŭlo, kies komuna memortago sekve estas la komunuma festotago. Najbaras la komunumoj Cividale del Friuli, Prepotto, Pulfero, San Leonardo, Savogna di Cividale kaj Torreano.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Referencoj 

eta|maldekstra|300ra|

Kategorio:Komunumoj de Italio
Kategorio:Komunumoj de Friulo-Venecio Julia
Kategorio:Komunumoj de Provinco Udine
San Vito al Tagliamento

**San Vito al Tagliamento** estas komunumo en la orienta parto de norda Italio. Ĝi situas en la regiono Friulo-Venecio Julia kaj, ene de ĝi, en la provinco Pordenone, formale ekde oktobro 2017 restrukturita (pri tio vidu la provincan tekston). Fine de  en la komunumo vivis .

## Esperanto en San Vito al Tagliamento 
Giacomo Bianchini, frua itala esperantisto ekde la jaro 1904, membro de la Lingva Komitato kaj de la Akademio de Esperanto, en 1875 naskiĝis en la komunumoparto *Carbona*. Li pasigis sian tutan vivon en la regiono Friulo, sed jam kiel infano estis lernejano kaj poste seminariano en Galleriano, parto de la komunumo Lestizza, kaj en Portogruaro, poste kiel pastro kaj esperantisto vivis kaj laboris en diversaj urboj regionaj kaj nur fojfoje vizitis la familion en San Vito al Tagliamento.

Antonio Paolet (1880-1960) en 1913 fondis sian eldonejon en la urbo. Per siaj multaj Esperanto-eldonaĵoj ĝi forte influis la Esperanto-Movadon en Italio.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Fotaro 

Dosiero:San Vito al Tagliamento - Piazza del Popolo.JPG|Piazza del Popolo
Dosiero:San Vito al Tagliamento - Torre Raimonda, facciata orientale.jpg|Turoj Scaramuccia kaj Raimonda

Kategorio:Komunumoj de Italio
Kategorio:Komunumoj de Friulo-Venecio Julia
Kategorio:Komunumoj de Provinco Pordenone
Spilimbergo

**Spilimbergo** estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Friulo-Venecio Julia kaj al la provinco Pordenone. Fine de  en la komunumo vivis . Najbaraj komunumoj estas Arba, Dignano (UD), Flaibano (UD), Pinzano al Tagliamento, San Daniele del Friuli (UD), San Giorgio della Richinvelda, Sequals kaj Vivaro.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Italio
Kategorio:Komunumoj de Friulo-Venecio Julia
Kategorio:Komunumoj de Provinco Pordenone
Malluma energio

En kosmologio, la **malluma energio** estas hipoteza formo de energio kiu trairas ĉiun spacon kaj havas fortan negativan premon. Laŭ la relativeca teorio, la efiko de tia negativa premo estas simila al puŝanta forto en opozicio kun gravito al larĝaj skaloj.

Kategorio:Energio
Le Temps

**Le Temps** (el la franca : la tempo) estas prestiĝa franclingva ĵurnalo, kun artikoloj pri Politiko, eksterpolitiko, kulturo kaj ekonomio.
Ĝi estas presita en Ĝenevo kaj disvastigita en la tuta Svislando kaj ankaŭ en Francio.

*Le Temps* estis fondita de *David de Pury* en la jaro 1998, el du ĵurnaloj *Le Nouveau Quotidien* (fondita en 1991) kaj *Le Journal de Genève et Gazette de Lausanne*
(Ĝi mem estis fondita en 1991 el du ĵurnaloj : *Journal de Genève* (1826) kaj *Gazette de Lauranne* (1804). Por la nomo, oni elektis tiun de la plej prestiĝa franca ĵurnalo dum la IIIa Franca Respubliko.

Ekde 2021, ĝia ĉefredaktorino estas Madeleine von Holzen. Ĝin ĉefe posedas la Fondaĵo Aventinus (99.55%), Le Monde (0.21%), kaj la Societo de Redaktoroj kaj Kunlaborantoj de Le Temps (0.24%).

## Hejmpaĝo 
* Le Temps

Kategorio:Francaj gazetoj
Kategorio:Franclingvaj gazetoj
Matrico mineralogia

La **matrico**, aŭ grundomaso, de "perfajraj" rokoj konsistas el fajngrajnaj kristaloj, en kiu pligrandaj kristaloj estas enkaŝitaj.  Ĉi tio indikas multstadian malvarmadon de la magmo.  En Sudafriko, diamantoj ofte estas ekstraktataj el matrico de argila roko (*kimberlito*) nomita "flava grundo".

Kategorio:Mineralogio
Johano de Novoforo

**Jan ze Středy** (mortis en 1380) estis kanceliero de imperiestro Karolo la 4-a, episkopo de Naumburg, de Litomiŝlo kaj de Olomouc kaj elektita episkopo de Breslau (mortis antaŭ enoficigo), kaj latinlingva ĉeĥa verkisto.

Li verkis biografion de la sankta Hieronimo kaj kolektis oficejajn dokumentojn kiel ekzemplon de tiama kultivita stilo.

Kategorio:Naskiĝjaro nekonata
Kategorio:Ĉeĥlingvaj verkistoj
Kategorio:Episkopoj de Naumburg

Kategorio:Episkopoj de Olomouc
Kategorio:Episkopoj de Vroclavo
Vavřinec z Březové

**Vavřinec z Březové**,  (1370 - verŝajne 1437) estis husana kronikisto.

## Verkoj 
* **Carmen insignis Coronae Bohemiae** (Poemo de majesta Krono bohemia)
* **Žaloba Koruny české** (Plendo de Krono bohemia)
* **Porok Koruny české** (Riproĉo de Krono bohemia)
* **Hádání Prahy s Kutnou Horou** (Kverelo de Prago kun Kutná Hora)
* **Chronicon** (Husana kroniko)

Kategorio:Husmovado
Kategorio:Ĉeĥlingvaj verkistoj
Kategorio:Latinlingvaj verkistoj
Jan Želivský

**Jan ŽELIVSKÝ** (mortis la 9-a de marto 1422) estis popola husana predikisto.

En 1415 li venis al Prago kaj en julio 1419 li gvidis ŝtatrenverson kaj diktaturon de malriĉularo. Kiam li estis invitita al la urbodomo, li estis tie arestita kaj ekzekutita.

La okazaĵojn priskribis filmoj de Otakar Vávra pri la husmovado, nome **Jan Žižka** (1955) kaj **Kontraŭ ĉiuj** (1957).

## Rilataj artikoloj 
* Želiv

Kategorio:Husmovado
Kategorio:Naskiĝjaro nekonata
Kategorio:Ĉeĥlingvaj verkistoj
Hinmatujalatkit

**Hinmatujalatkit** (aŭ **Ĉefo Jozefo la pli juna**, angle "Chief Joseph"; la propra nomo signifas "Tondro Malsuprenfluanta laŭ la Montdeklivo"), (1840 –  estis tribestro de la Nezperca popolo en la regiono, kiu nun estas partoj de la usonaj ŝtatoj Oregono kaj Idaho. Oni nomis lin "Plijuna Jozefo" ĉar lia patro baptiĝis je tiu nomo ĉe katolika misiejo. Li estas fama pro sia penado vivteni kaj travivigi sian popolon kiam Usono (1877) forŝtelis la triban terenon. Oponante plenan militon kontraŭ la pli forta Usona armeo, li klopodis retretigi sian popolon ĝis Kanado, gvidante ilin tiudirekten trans pli ol 1500 kilometrojn tra Idaho kaj Montano. La armeo fine ĉirkaŭis kaj sieĝis la Nezpercojn nur 50&nbsp;km for de la landlimo, kaj Hinmatujalatkit fine devis kapitulaci, eldirante faman paroladon en kiu aŭdiĝis jena konata alineo:
:"Diru al generalo Howard, ke mi konas lian koron. Kion li diris al mi antaŭe, tion mi havas ĉe mi en la koro. Mi lacas pro militado. Niaj ĉefoj estas mortigitaj: Spegulo mortis, Tahulhulŝut mortis. Ĉiuj niaj olduloj mortis. Nun estas la junuloj, kiuj diras jes aŭ ne. Kiu gvidis la junulojn, tiu mortis. Estas fride, kaj ni ne havas kovrilojn; la infanetoj mortas pro frosto. Neniu scias, kie ili estas—eble ili frostmortas. Mi volas havi tempon por serĉi miajn infanojn, por vidi, kiom el ili mi povos trovi. Eble mi trovos ilin inter la mortintoj. *Aŭdu min, miaj ĉefoj! Mi lacas. Mia koro malsanas kaj malgajas. De kie la suno staras nun, ne plu mi batalos por ĉiam.*"

Usono malliberigis Hinmatujalatkiton en Kansaso kaj poste en Oklahomo, kaj finfine permesis ke li kaj liaj proksimuloj revenu al Vaŝingtonio (ankoraŭ ne al la propra teritorio, sed en por ili pli komforta klimato) en 1885, kie li mortis ankoraŭ ekzilito en 1904.

Dosiero:Joseph chief.jpg|
Dosiero:Chief-joseph.jpg|
Dosiero:ChiefJoseph.jpeg|
Dosiero:Alice Fletcher2.jpg|

## Eksteraj ligiloj 
*(ĉiuj estas nur en angla lingvo)*
* http://www.publicdebt.treas.gov/sav/sbichief.htm  
* http://memory.loc.gov/ammem/today/oct05.html 
* http://www.friendsnezpercebattlefields.org 
* http://www.pbs.org/weta/thewest/people/a_c/chiefjoseph.htm  

Kategorio:Indianaj ĉefoj
Tolmezzo

**Tolmezzo** - jen itale, friule *Tumieç*, slovene *Tolmeč*, germane *Tolmein* - estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Friulo-Venecio Julia kaj la tradicia provinco Udine, kiu ekde aprilo 2018 ne plu estas oficiala administra unuo - nun la loko formale apartenas al administra unuo nomata ''. Fine de  en la komunumo vivis . Najbaras la komunumoj Amaro, Arta Terme, Cavazzo Carnico, Lauco, Moggio Udinese, Verzegnis, Villa Santina kaj Zuglio. Kristanisma patrono de la komunumo estas la sanktulo Marteno de Tours, kies religia memortago sekve estas la komunuma festotago. En 2017 la komunumo honoriĝis per la titolo Alpa urbo de la jaro.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|maldekstra|280ra|
eta|maldekstra|280ra|

Kategorio:Komunumoj de Italio
Kategorio:Komunumoj de Friulo-Venecio Julia
Kategorio:Komunumoj de Provinco Udine
Teor

**Teor** - jen itale, friule *Teôr* - estas eksa komunumo en la orienta parto de Italio, kiu ekde la 1-a januaro 2014 estas frakcio de la komunumo Rivignano Teor. Ĝi situas en la regiono Friulo-Venecio Julia kaj, ene de ĝi, en la tradicia provinco Udine, kiu ekde aprilo 2018 ne plu estas oficiala administra unuo - nun la loko formale apartenas al administra unuo nomata *. Ĝis la limo al Slovenio oriente estas iom malpli ol 60 kilometroj, ĝis la *laguno de Marano* sude, kiu jam estas parto de la Adriatika Maro, estas malpli ol 15 kaj ĝis la loko Lignano Sabbiadoro ("Linjano orsabla" en Esperanto), kie vere estas la marbordo, estas 26. Fine de 2011 en la komunumo vivis . Kristana patrono estas unu el pluraj sanktuloj nomataj Maŭro, kies memortago, 26-a de novembro, sekve estas la komunuma festotago. Najbaras la komunumoj Palazzolo dello Stella, Pocenia kaj Ronchis, kaj kompreneble la frakcio *Rivignano'' de la komunumo Rivignano Teor.

## Referencoj 
eta|maldekstra|300ra|

Kategorio:Komunumoj de Italio
Kategorio:Komunumoj de Friulo-Venecio Julia
Kategorio:Komunumoj de Provinco Udine
KOI

**KOI** (de la rusa "Код Обмена Информацией", "kodo por interŝanĝo de informo") estas signara kodo por prezenti en komputilo literojn de iuj lingvoj kaj aliajn signojn.

**KOI7** (aŭ **KOI-7**) uzas 7 bitojn por ĉiu signo.

Ĉiuj variantoj de **KOI8** (aŭ **KOI-8**) uzas 8 bitojn por ĉiu signo.

KOI-7 kaj KOI-8 estis priskribitaj en GOST 19768-74 (kiu nun jam ne validas).

## Tabeloj de la kodo 
Deksesumaj nombroj sub la literoj estas kodoj de la signoj laŭ Unikodo.

Por ĉiuj variantoj krom KOI8-R estas montrita nur diferenco de KOI8-R.
### KOI8-R (por rusa lingvo) 
### KOI8-U (por ukraina lingvo) 
### KOI8-RU (por rusa lingvo, ukraina lingvo, belorusa lingvo) 
### KOI8-C (kaŭkaza) 
### KOI8-T (por taĝika lingvo) 
### KOI8-O, KOI8-C (por malnova slava lingvo) 
### ISO-IR-111, KOI8-E 
### KOI8-Unified, KOI8-F 
## Eksteraj ligiloj 
* http://koi8.pp.ru  Oficiala retpaĝaro de KOI-8
* RFC 1489

Kategorio:Signokodoj
Kategorio:Normoj de GOST
Teksaĵo

eta|280ra|Diverskoloraj teksaĵoj laŭ ebena prezento
eta|280ra|Buntaj teksaĵoj laŭ ronda prezento
**Teksaĵo** estas teksita objekto, ŝtofo, plej ofte el tekstilaĵoj. Ĝi estas i.a. bazmaterialo por vestoj, kovraĵoj, tapiŝoj ktp.. Por materialo oni povas uzi diversajn fibrojn el naturo (plantoj, bestoj), sed ĝi povas esti produktita parte eĉ el metalo (ekz. reĝaj vestoj enhavis ofte orajn fadenojn) aŭ vitro el kiu oni produktas vitrofibron).

Tekniko:
* Materialoj
** Bestaj fibroj
*** Silko
**** Sateno
**** Ŝifono
**** Tafto
*** Lano
** Vegetaĵaj fibroj el semoj, tigoj, folioj, fruktoj
*** Herbo
*** Juto
*** Kotono
*** Lino
*** Kanabo
*** Sisalo
*** Kokoso
*** Maizo, ekz. Sorona, bioteksaĵo
** Sintezaj fibroj
*** Aramido, ekz. Kevlaro
*** Elastano
*** Gabardino
*** Nilono
*** Poliestero
* Kardo
* Ŝpino
* Teksado
** Teksmaŝino
** Vefto
** Varpo
** Punto

## Vidu ankaŭ 
* Drapo
* Tekstilo
* Tekstilindustrio
* Tolo
* Tuko

Kategorio:Materialoj
Staranzano

**Staranzano** estas komunumo en la orienta parto de norda Italio. Ĝi situas en la regiono Friulo-Venecio Julia kaj, ene de ĝi, en la tradicia provinco Gorizia, kiu ekde oktobro 2017 ne plu estas oficiala administra unuo. Ekde tiam la loko apartenis al intermunicipa aŭ interkomunuma teritoria unuo, nomata *Carso Isonzo Adriatico*, sed jam fine de 2019 denove ŝanĝiĝis la administra strukturo: nun ĝi apartenas al tiel nomata *malcentra regiona unuo Gorico*, kiu laŭ amplekso baze identas al la antaŭa provinco. Tial, pro praktikeco kaj plia koncizeco, tolereblas plutraduki la novan longan administran nomon *Ente di decentramento regionale di Gorizia* al Esperanto per "provinco Gorico" - tial, pro praktikeco kaj plia koncizeco, tolereblas plutraduki la novan longan administran nomon *Ente di decentramento regionale di Gorizia* al Esperanto per "provinco Gorico".

Fine de  en la komunumo vivis  - fine de oktobro 2022 estis 7 173: sekve daŭre temas pri la kvina plej granda komunumo de la provinco aŭ regiona unuo. Kristana patrono estas la sanktuloj Petro kaj Paŭlo, kies komuna memortago sekve estas la komunuma festotago. Najbaras la komunumoj Grado, Monfalcone, Ronchi dei Legionari kaj San Canzian d'Isonzo.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|maldekstra|300ra|
eta|maldekstra|300ra|

Kategorio:Komunumoj de Italio
Kategorio:Komunumoj de Friulo-Venecio Julia
Kategorio:Komunumoj de Provinco Gorizia
Ocna de Jos

dekstra|eta
**Ocna de Jos** [okna de ĵos] (hungare: **Alsósófalva** alŝoŝofalva) estas vilaĝo en Rumanio ĉe la sudokcidenta piedo de Montaro Gurghiu nordokcidente de Odorheiu Secuiesc. Ĝi apartenas al la komunumo Praid.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 1 081 loĝantojn (hungaroj); en 1992 1 884 (hungaroj).

## Historio 
Ĝi estis unue menciita skribe en 1493. En 1760 disiĝis de Ocna de Sus. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario (*Udvarhely*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Renomaj personoj 
* Sándor Bíró (12-a de aprilo 1907 – Antibes, Francio, 6-a de julio 1975): kandidato pri historiaj sciencoj (1961).
* Gyula Cseresznyés (*24-a de oktobro 1931 - ?): aktoro, reĝisoro.
* Dénes Fülöp G. (27-a de majo 1931 – Marosvásárhely, 15-a de januaro 2005): reformita pastro, publikviva personohttp://www.regi.reformatus.hu/index.php?option=com_content&view=article&id=12322&catid=119:archivumhatarontul&Itemid=341.
* Piroska Kusztos, *Kusztosné Szabó* (1-a de januaro 1926 - Budapest, 7-a de novembro 1985): etnografino, muzikfolkloristino.
* Ferenc Sükösd (3-a de marto 1933 - Târgu Mureş, 22-a de decembro 1972): pentristo.

## Eventoj 
En 1995 oni inaŭguris memordomon honore al la pentristo Ferenc Sükösd.

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo de la vilaĝo
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Harghita
Sărățeni (Mureș)

**Sărățeni** [sərəcenj] (hungare: **Sóvárad** [ŝo:va:rad]) estas vilaĝo en Rumanio sur la bordo de rivero Târnava Mică sudokcidente de la urbo Sovata.

Administre ĝi apartenis al Sovata ĝis 2004, kiam ĝi estis fondita kiel aparta komunumo per la leĝo 84/2004.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 1 946 loĝantojn (hungaroj); en 1992 1 610 (86&nbsp;% da hungaroj).

## Historio 
Ĝi estis unue menciita skribe en 1331. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Maros-Torda vármegye*).

## Renomaj homoj 
* Géza Illyés (Sóvárad, 4-a de septembro 1883 – Târnăveni, 28-a de majo 1950): historiisto.
* Béla Király (n. 25-a de januaro 1957): verkisto.
* Csaba Király (n. 1942): ligno-skulptomajstro
* László Király (n. 19-a de novembro 1943): poeto, verkisto.
* Mihály Péter Heinrich (n. 11-a de majo 1929): kuracisto, universitata profesoro.
* László Péterfi (3-a de junio 1788 – Borosbocsárd, oktobro 1848): pedagogo, bibliotekisto.
* Károly Péterfi (17-a de aprilo 1790 – Marosvásárhely, 23-a de januaro 1873): reformita pastro, instruisto, filozofo, ano korespondanta de la Hungara Scienca Akademio (1834).
* Albert Péterfi (14-a de junio 1800 – Bukareŝto, 29-a de marto 1850): reformita pastro, pedagogo.
* Magda Rácz (28-a de aŭgusto 1950): tekstilartistino
* Mátyás Váradi (1638 – Kézdivásárhely, post 1684): pastro, kuracisto.

## Fontoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Administracia mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de la distrikto Mureș

Dosiero: Sovata jud Mures.png|Situo de Sovata en la distrikto
Dosiero: Sóváradi_református_templom.jpg|Preĝejo en Sărățeni

Kategorio:Komunumoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Unuvilaĝaj komunumoj de Rumanio
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Saint-Denis (Italio)

**Saint-Denis** estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la italaj regiono kaj provinco Aosta Valo, grandparte loĝata de franclingvanoj. Fine de  en la komunumo vivis . Najbaraj komunumoj estas Antey-Saint-André, Chambave, Châtillon, Pontey, Torgnon kaj Verrayes.

Kristana patrono estas la sankta [[]], kies memortago sekve estas la komunuma festotago.

## Eksteraj ligiloj 
*  ( kaj )

Kategorio:Komunumoj de Italio
Kategorio:Komunumoj de Aosta Valo
Saint-Denis (Seine-Saint-Denis)

eta|dekstra|250ra|Baziliko Saint-Denis
**Saint-Denis** (esperante : Sankta-Denizo) estas urbo nun inkludita en la aglomeraĵo de Parizo, norde de tiu en departemento Seine-Saint-Denis. Ĝi entenas ĉirkaŭ 90&nbsp;000 loĝantojn. Tie staras abatejo kaj la baziliko de Saint-Denis, kie estis entombigitaj ĉiuj reĝoj de Francio. Dum la Franca Revolucio de 1789 la furioziĝinta popolo detruis la tombojn, eltiris la restaĵojn de la reĝoj kaj disĵetis ilin.

En historio de arĥitekturo tiu baziliko gravas, ĉar ĝi estis la unua granda konstruaĵo farita laŭ la gotika stilo, en jaroj 1130-1144.

En la Stadiono de Francio de la urbo en somero 2016 okazis pluraj matĉoj de la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2016, inkluzive de la unua, inaŭgura matĉo, inter la naciaj teamoj de Francio kaj Rumanio, kaj de la lasta matĉo, la finalo, inter Francio kaj Portugalio.

Ĝi iĝis nova municipo la  integrante la municipon Pierrefitte-sur-Seine, igante ĝin la plej popolriĉan municipon en la departemento antaŭ Montreuil kaj la 2-an en Francilio post Parizo.

Dosiero:SaintDenisExterior.jpg|la baziliko
Dosiero:Saibntdenis.PNG|urba emblemo

## Publikaj transportoj 
* Metroo de Parizo
** 
** 
** 
** 
** 
** 
* Fermitaj stacidomoj
** 
** 
* Transilien/RER
** 
** 
** 
* Tramtransporto en Parizo
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 

## Vidu ankaŭ 
* Pariza tombejo de La Chapelle
* Stadiono de Francio

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Saint-Denis (Seine-Saint-Denis)
Kategorio:Komunumoj de Francilio priservataj de metroo
Saint-Nicolas (Belgio)

'''''' (france: [senikoLA]) estas municipo en Belgio. Komence de  ĝi havis  loĝantojn.

Ekde 1977 la municipoj Montegnée kaj Tilleur apartenas al Saint-Nicolas, la ĉefa municipo.
Sava (rivero)

**Sava** estas la plej longa rivero en Kroatio kaj Slovenio. Ĝi nomiĝas serbe, kroate, slovene Sava, germane Save, hungare Száva, latine Savus. Ĝi havas la akvokolektan areon de ĉ. 95.700 km².

Ĝi fontas en Slovenio, fakte konsistanta el du riveroj ĉe komenco. Ili nomiĝas Sava Dolinka, kiu fluas tra valo (slovene dolina) kaj Sava Bohinjka. Sava Bohinjka fontas apud Lago de Bohinj kiel akvofalo Savica, kie ĝi estas monta rivereto, malvarma kaj trinkebla. Sava Bohinjka trafluas Lagon de Bohinj. La urbo kie ili du kunfandiĝas estas Radovljica. Sava pasas tra Slovenio, Kroatio, Bosnio kaj Serbio. Post 940 kilometroj ĉe Belgrado ĝi alfluas la riveron Danubo.

Ĝi apartenas al alfluo de Nigra maro.

Ĝi estas ŝipveturebla ekde la kroata urbo Sisak, kie alfluas ĝin la rivero Kupa.

Gravaj alfluantoj: Ljubljanica, Krka, Kupa, Una, Vrbas, Bosna, Drina, Bosut, Kolubara.

Gravaj apudaj urboj: Kranj, Ljubljana, Sevnica, Krško, Brežice, Zagrebo, Sisak, Slavonski Brod, Županja, Bosanski Šamac, Brčko, Šabac kaj Belgrado.

Akvonivelaj indikiloj: Jasenovac, Slavonski Brod, Šabac.

Dosiero:Belgrad Save Donau.jpg|Beogrado: Savo (de maldekstre) fluas en Danubon
Dosiero:Slap Savica.jpg|Akvofalo ĉe la fonto de la rivero

## Vidu ankaŭ 
* Ponto Ada

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.burger.si/Slapovi/Virtual/360SlapSavica.HTM

Kategorio:Riveroj en Eŭropo
Kategorio:Karpat-basenaj riveroj
Kategorio:Riveroj en Bosnio kaj Hercegovino
Kategorio:Riveroj en Kroatio
Kategorio:Riveroj en Serbio
Kategorio:Riveroj en Slovenio
Kategorio:Akvokolekta areo de Danubo
Kategorio:Internaciaj riveroj en Eŭropo
Kategorio:Alfluantoj de Danubo
Sava (komunumo)

**Sava** estas komunumo de Italio.

Kategorio:Komunumoj de Italio
Kategorio:Komunumoj de Apulio
Kategorio:Komunumoj de Provinco Taranto
Ocna de Sus

dekstra|eta|Domoj en Ocna de Sus
**Ocna de Sus** [okna de sus] ( *felŝoŝofalva*) estas vilaĝo en Rumanio ĉe la sudokcidenta piedo de Montaro Gurghiu nordokcidente de Odorheiu Secuiesc. En 1992 ĝi enhavas 1 571 (92% hungaroj). Ĝi estis unue menciita skribe en 1493. En 1760 estas unue menciita aparte de Ocna de Jos. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario (*Udvarhely vármegye*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Renomaj personoj 
* Lajos Keresztes (30-a de aprilo 1900 Budapest, 9-a de aŭgusto 1978): atleto, olimpikano.
* Mózes Kovács (n. 1931): aŭtobiografiverkisto.
* Imre Miklós (n. 1-a de februaro 1945): elektroinĝeniero, universitata profesoro.
* Kálmán Nagy (5-a de majo 1939 – Cluj-Napoca, 9-a de oktobro 1971): lingvisto, tradukisto de Kalevala.
* Sándor Szekeres-Lukács d-ro (* 17-a de septembro 1954): juristo, historiisto.

## Bibliografio 
* Szekeres Lukács Sándor: *Kádoros kincsei*

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo de la vilaĝo 
* Administrcia mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Harghita
Tito (komunumo)

**Tito** estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Basilikato kaj al la provinco Potenza. Fine de  en la komunumo vivis . Najbaraj komunumoj estas Abriola, Picerno, Pignola, Potenza, Sant'Angelo Le Fratte, Sasso di Castalda, Satriano di Lucania kaj Savoia di Lucania.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Italio
Kategorio:Komunumoj de Basilikato
Kategorio:Komunumoj de Provinco Potenza
Atia

**Atia** (hungare: **Atyha**, atjha) estas vilaĝo en Rumanio ĉe la okcidenta piedo de Montaro Gurghiu en la baseno de Târnava Mică nord-nordokcidente de Odorheiu Secuiesc. En 1910 ĝi havis 1 609 loĝantojn (hungaroj); en 1992 341 (99% hungaroj). Ĝi estis unue menciita skribe en 1567. En la komenco de la 19-a jarcento estis grava potfarejo. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario (*Udvarhely vármegye*). Administre ĝi apartenas al Corund.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Gravaj personoj 
* Edit Lakatos: pentristino, skulptistino.
* László Vinczeffy (*21-a de marto 1946): pentristo, restarigisto en Sfântu Gheorghe.

## Eksteraj ligiloj 
* Administrcia mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Harghita
Lupeni

**Lupeni** estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio:

* Lupeni (Harghita) estas vilaĝo en Distrikto Harghita.
* Lupeni (Petroşani) estas urbo en Distrikto Hunedoara.
Gerhard Armauer Hansen

**Gerhard Henrik Armauer Hansen** (1841-1912) (* la 29-an de julio 1841 en Bergen, † 12-an de februaro 1912 en la urbo Florø) estis norvega mikrobiologisto, zoologiisto, bakteriologo, dermatologo kaj epidemiologo, kiu helpis identigi la lepro-bacilon nomumitan *Mycobacterium leprae*.

Li ankaŭ plenumis sian profesion en la urba leprulejo, kaj en la hospitalo por pulmomalsanoj, kaj kiel kuracisto de fiŝkaptistoj en la insularo de Lofotoj. Li distingiĝis antaŭ la mondo pro siaj studoj pri lepro, pro tio la bacilo de la malsano de li mem eltrovita ricevis lian nomon. Fakte, li efektivigis persistajn studojn ĝis trovi, en 1873, la patogenan aganton de la lepro, nomitan *Bacilus leprae* aŭ *Mycobacterium leprae*. Lia eltrovo, pruvanta la kontaĝemon de la malsano, kaŭzis la starigon de nova leĝaro en Norvegio, kiu rezultigis grandan malpliigon de la malsano en la lando; kaj la sama modelo estis observata en aliaj landoj, kontribuante serioze por la kontraŭbatalo al la malsano.

Post 1875 Hansen denove kuracis leprulojn en Bergen.

Kategorio:Norvegaj ateistoj
Kategorio:Norvegaj kuracistoj
Kategorio:Bakteriologoj
Kategorio:Norvegaj leprologoj
Kategorio:Bergen
Tino Rossi

**Tino ROSSI**, realnome: Constantin ROSSI (naskiĝis la 29-an de aprilo, 1907 en Ajaccio, mortis la 26-an de septembro, 1983 en Neuilly-sur-Seine) estis franca belkantisto.

Li komencis sian laboran vivon estante lavisto de manĝiloj en restoracio de Marsejlo. Dum la jaro 1933 lia unua artista salajro estis humila (500 francaj frankojn ĉiusemajne) sur la podio de *Alcazar*, kantejo de Parizo. Li registris pli ol 1000 kantojn kaj vendis tutmonde pli ol 300 milionojn da diskoj. Lia senproblema persona vivo estis neniam celata de "paparacoj". Li mortis pro kancero.

## Kelkaj el liaj sukceskantoj 
* *Petit Papa Noël* (pli ol 30 milionoj venditaĵoj)
* *Méditerranée*
* *O Catarina*
* ''Corse, île d'amour''

## Eksteraj ligiloj 
* franclingve: biografio (RFI) 


Kategorio:Francaj kantistoj
Petit Papa Noël (kanto)

***Petit Papa Noël*** (Esperante: *Avĉjeto Frosto*) estas franca kristnaska kanto, kiu rakontas pri infano konversacianta kun Patro Kristnasko vespere antaŭ la kristnaska festo.

La tekston verkis Raymond Vincy kaj la muzikon komponis Henri Martinet en 1946 por la filmo *Destin* de Richard Pottier.

Pluraj artistoj kantis ĝin. La versio kiun Tino Rossi interpretis estas unu el la plej ŝatataj.

Kategorio:Franclingvaj kantoj

Kategorio:Kristnaskaj tradicioj
Kategorio:Kristnaska Viro
GoldenEye

***GoldenEye*** (angle: *Ora Okulo*) estas brita filmo, kaj la 17-a James Bond de la Serio de EON Productions. Ĝi aperis en 1995, ses jaroj post la 15-a epizodo, *License to kill - Mortig-licenco*, kiu estis vera fiasko. Post la fino de la Malvarma milito, Goldeneye estas provo de EON por certiĝi ĉu indas kontinui la serio aŭ ne. Albert R. Broccoli, la kutima produktisto estis malsana dum la film-farado, do estis sia filino *Barbara BROCCOLI* kaj sia stiffilo Michael G. Wilson kiu regis la produkciado de la filmo, rolante por la unua fojo Pierce Brosnan, irlanda kaj ĉarma aktoro de la serio Remington Steele. *Golden Eye* ankaŭ estas la filmo kie oni malkovras la nova vizaĝo de M, rolata de virino, Judi Dench, "filino" de la malnova M, kiu haltis. Kaj pri Q, ĉiama protagonisto de la aventuroj, li daŭre aperas en la filmo.

## Ĉefrolantoj 
* Pierce Brosnan: 007 James Bond
* Izabella Scorupco: Koramikino de Bond: Natalja Simjonova
* Sean Bean: 006 Alec Treveljan
* Famke Janssen: Xenia Onatopp
* Joe Don Baker: Jack Wade
* Judi Dench: M
* Robbie Coltrane: Valentino Zukovski
* Tchéky Karyo: Dimitri Miŝkin
* Gottfried John: Generalo Urumof
* Alan Cumming: Boris Griŝenko
* Desmond Llewelyn: Q
* Samantha Bond: Fraŭlino Moneypenny
* Micheal Kitchen: Bil Tanner

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.mgm.com/title_title.do?title_star=GOLDENEY 
* http://www.movietourguide.com/Goldeneye/filming_locations 
* http://www.keithshortsculptor.com/goldeneye.htm 
* http://spanish.imdb.com/title/tt0113189 

Kategorio:Britaj filmoj
Kategorio:James Bond
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1995
Kategorio:Spionadaj filmoj
Kategorio:Agfilmoj
Șimonești

**Șimonești**  (hungare: **Siménfalva** ) estas komunumo en la valo Valea Feernicului (Rumanio) sur la suda rando de la montetaro de Salregiono nordoriente de Cristuru Secuiesc. Administre apartenas al ĝi: Bențid, Cădaciu Mare, Cădaciu Mic, Cehețel, Chedea Mare, Chedea Mică, Cobătești, Mihăileni (Șimonești), Medișoru Mare, Nicoleni, Rugănești, Tărcești, Turdeni.

## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 915 loĝantojn (hungaroj); en 1992 1 mil 075 (98 % da hungaroj).

## Historio
Ĝi estis unue menciita skribe en 1333 kiel ekleziejo. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Udvarhely*).

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Eventoj
Dum la somero de 2005 la inundo kaŭzis 3 mortviktimojn kaj grandegajn materialajn damaĝojn.

## Renomaj homoj
*Ferenc Elekes (4-an de marto 1935): ĵurnalisto, publicisto, poeto.
*József Ürmösi (28-a de decembro 1879 – Kluĵo, 22-a de januaro 1953): unitariisma eklezia verkisto
*Domokos Vári (Siménfalva, 16-a de aŭgusto 1886 – Sânpaul (Mărtiniș), 8-a de decembro 1955): poeto

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de la distrikto

Dosiero: Simonesti jud Harghita.png|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Harghita
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Harghita
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Harghita
Krampo (interpunkcio)

[eta|145px|maldekstra|Diversaj krampoj en la tiparo [Arial]]

**Krampoj** estas interpunkciaj markoj, uzataj en paroj por apartigi aŭ interjekcii tekston de alia teksto. Inter specoj de krampoj troviĝas (la plej kutimaj) **rondaj krampoj**&nbsp;(&nbsp;), **rektaj aŭ kvadrataj krampoj**&nbsp;[&nbsp;], **kurbaj aŭ kunigaj krampoj aŭ vinkuloj**&nbsp;{&nbsp;}, kaj **angulaj krampoj** 〈&nbsp;〉. Ĉiuj tiuj ĉi formoj povas esti uzataj laŭ tipografiaj konvencioj kiuj povas malsami de publikaĵo al publikaĵo kaj povas varii eĉ pli de lingvo al lingvo.

## Vidu ankaŭ 
* Miensimbolo (uzas krampojn, ofte eĉ nepare)

Kategorio:Interpunkcio
All your base are belong to us

eta|Butono kun la mistradukita frazo
**"All your base are belong to us"** (akronimigita **AYBABTU**) estas frazo en malĝusta angla (ebla esperantigo estas *"Ĉiuj via bazo estas aparteni al ni"*), kiu en februaro de 2001 disvastiĝis kiel precipe interreta memeo. Komence tiu ĉi frazo disvastiĝadis en la interretaj diskutforumoj *Something Awful*, poste aperis multaj fotomuntaĵoj, en kiu ĝi estis aldonita en kutimajn situaciojn. Ofte oni parafrazas ĝin kun alia substantivo anstataŭiganta la vorton *base* (*bazo*).

La frazo devenas de la enkonduka video por la japana komputila ludo (pafludo) *Zero Wing*, kies originan version jam en jaro 1989 eldonis firmao Toaplan. Lokaligita eŭropa versio por Sega Mega Drive de la jaro 1992 estis tre fuŝe tradukita en la anglan, kaj de tiu traduko devenas la frazo. La kompleta enkonduka dialogo, kiu iĝas motivo por la sekva agado, en kiu la frazo aperas, sonas jene:

: In A.D. 2101
: War was beginning.

: Captain: What happen ?
: Mechanic: Somebody set up us the bomb.
: Operator: We get signal.
: Captain: What *!*
: Operator: Main screen turn on.
: Captain: It's you *!!*
: CATS: How are you gentlemen *!!*
: CATS: **All your base are belong to us.**
: CATS: You are on the way to destruction.
: Captain: What you say *!!*
: CATS: You have no chance to survive make your time.
: CATS: Ha Ha Ha Ha ....
: Operator: Captain *!!*
: Captain: Take off every 'Zig'*!!*
: Captain: You know what you doing.
: Captain: Move 'Zig'.
: Captain: For great justice.

Similaj, eĉ se malpli ofte konataj kaj citataj, fariĝis ankaŭ la frazoj "Somebody set up us the bomb" kaj "For great justice".

## Vidu ankaŭ 
* English As She Is Spoke

Kategorio:Interretaj memeoj
CP437

**CP437** estas signara kodo por prezenti en komputilo literojn de iuj lingvoj kaj aliajn signojn. Ĝi estis uzata en la unua varianto de komputilo IBM PC de la jaro 1981.

CP437 uzas 8 bitojn por ĉiu signo. Tamen la kodpozicioj 0x00 ... 0x1F kaj 0x7F estas ĝenerale regaj kaj ne estas uzataj en normalaj tekstoj kiel grafikaj signoj.

## Tabelo de la kodo
Deksesumaj nombroj sub la literoj estas kodnumeroj de la signoj laŭ Unikodo.

Kategorio:Signokodoj

## Vidu ankaŭ 
* Askio
* Arto ASCII
CP855

**CP855** estas signara kodo por prezenti en komputilo literojn de cirila alfabeto kaj aliajn signojn. Ĝi praktike neniam estis uzata.

CP855 uzas 8 bitojn por ĉiu signo. Kodpozicioj 0x00 ... 0x7F estas samsignifaj kiel en ASCII.

## Tabelo de la kodigo
Deksesumaj nombroj sub la literoj estas kodnumeroj de la signoj laŭ Unikodo.

Kategorio:Signokodoj
CP1251

**CP1251** (aŭ **Windows-1251**, **Vindozo-1251**) estas signokodo por prezenti en komputilo la literojn de cirila alfabeto kaj aliajn signojn. Ĝi estas uzata en Vindozo.

CP1251 uzas 8 bitojn por ĉiu signo. Kodpozicioj 0x00 ... 0x7F estas la samsignifaj kiel en ASCII.

CP1251 havas ĉiujn literojn necesajn por rusa lingvo, ukraina lingvo, belorusa lingvo, serba lingvo, makedona lingvo kaj bulgara lingvo. Ankaŭ ĝi havas preskaŭ ĉiujn signojn uzatajn en presado laŭ tradicioj de la lingvoj (  “ ” « » № … – —  ktp. ).

## Tabelo de la kodo 
Deksesumaj nombroj sub la literoj estas kodnumeroj de la signoj laŭ Unikodo.
### Norma varianto 
### Varianto CP1251-k (KazWin) por kazaĥa lingvo 
(estas montritaj nur malsamaj linioj de la tabelo)

### Varianto por ĉuvaŝa lingvo 
(estas montritaj nur malsamaj linioj de la tabelo de la norma varianto)

## Varianto por tatara lingvo 
(estas montritaj nur malsamaj linioj de la tabelo de la norma varianto)

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.microsoft.com/globaldev/reference/sbcs/1251.htm Informo de "Microsoft GlobalDev"
* Historio de kreado de la kodo

Kategorio:Signokodoj
Dr. No

***Dr No*** (D-ro No) estas brita filmo de Terence Young, kiu aperis en 1963. Ĝi ankaŭ estas la unua oficiala filmo de la serio de James Bond, ludata de Sean Connery, kaj estas la filmo kie la unuaj karakterizaĵoj de la serio estas videblaj.
[eta|maldekstra|Malnovaj James Bond afiŝoj je stratangulo en [Somalio]]

## Ĉefrolantoj 
* Sean Connery: James Bond
* Ursula Andress: Honey Ryder
* Joseph Wiseman : D-ro No
* Jack Lord: Felix Leiter
* Bernard Lee: M
* Lois Maxwell: F-ino Moneypenny

* Rimarku ke la gaĝetisto Q ne ĉeestas en tiu unua epizodo. Lia unua apero estas en From Russia with Love - Ame de Rusio.

Kategorio:Britaj filmoj
Kategorio:James Bond
Kategorio:Spionadaj filmoj
Kategorio:Agfilmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1963
Kategorio:Usonaj filmoj

No
No
No
No
No
Alphonse Allais

eta|dekstra|Alphonse Allais
**Alphonse ALLAIS** (naskiĝis la  en Honfleur, Calvados; mortis la ) estis franca verkisto kaj humuristo.

Li estis eble la plej fama franca humuristo de sia epoko.

Kiel multaj beletristoj de tiu epoko, li pasigis grandan parton de sia vivo en la parizaj kafejoj, tie li renkontis homojn, tie li verkis, tie li neatendite diris fojon al la amikoj: "morgaŭ mi estos mortinta", la morgaŭon li mortis subite, en kafejo.

## kelkaj "vortoj" liaj 
# « La homoj, kiuj neniam ridas ne estas seriozaj homoj. »
# « Ne ni taksu nin serioze, estos neniu postvivanto. »

[eta|"Funebra marŝo por la entombigo de [Surdeco|surdulo", 1897]]

## En Esperanto aperis 
*La familia artifiko.* Tradukis F. Lallement. En: *Esperantaj prozaĵoj,* paĝo 11 kaj 12.
*Mismanovro (Tradukis Thierry Tailhades - 2009)*

## Vidu ankaŭ 
aliaj humuristoj de la sama epoko
* Alfred Jarry
* Tristan Bernard

## Eksteraj ligiloj 
* citaĵoj de li (france) 

Kategorio:Francaj verkistoj
Sărmaș

**Sărmaș**  (hungare: **Salamás** ) estas komunumo en Rumanio ĉe la okcidenta piedo de la Montaro Giurgeu laŭ la rivero Mureș, nordokcidente de Gheorgheni. Administre apartenas al ĝi Fundoaia, Hodoșa, Platonești kaj Runc. Ĝi kunkonstruiĝis kun Hodoșa de Ciuc. En 1910 ĝi havis 1 597 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 2 691 (rumanoj, 13 % da hungaroj). Ĝi estis unue menciita skribe en 1770. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Csík vármegye*).

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Administracia mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de la distrikto

Dosiero: Sarmas jud Harghita.png|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Harghita
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Harghita
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Harghita
Subcetate

Subcetate estas nomo de multaj lokoj en Rumanio.

*Subcetate (Harghita)
*Subcetate (Oradea)
*Subcetate (Arad)
*Subcetate (Sântămăria-Orlea)

Vidu ankaŭ:
* Sub Cetate
Sorona

**Sorona®** estas polimero 1,3 propanediolo (PDO) de la firmao DuPont, el kiu oni povas produkti teksaĵojn, kiuj malkombiniĝas en la naturo. La ŝtofo el ĝi estas makulrezista, formo kaj kolorrezerva, facile lavebla kaj elasta.

La polimero Sorona estas produktita el maiza amelo: komence per fermentado glicerolo el la glukozo, poste bakterioj produktas el tio monomeron PDO, kiu estas konstrumaterialo por polimeroj.

La materialo estas kolorigebla en ĉambrotemperaturo, kiu plifaciligas kaj malmultekostigas ties produktadon.

Ĉar la bazmaterialo estas natura, ĝi uzeblas por subvestoj kaj eĉ vendejaj saketoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝo de Sorona®  (angle).

 gorotekso, likro
Kategorio:Kemio
Corbu

**Corbu**  (hungare: **Gyergyóholló** [djerdjoholo]) estas komunumo en Rumanio norde de Gheorgheni. En 1910 ĝi havis 1 mil 396 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 1 mil 622 (rumanoj, 14 % da hungaroj). Ĝi estis unue menciita skribe en 1808. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Csík vármegye*).

Al la komunumo Corbu administre apartenas la vilaĝo Capu Corbului.

Corbu situas ĉe la nacia vojo DN15 inter Borsec kaj Piatra Neamț.

En la censo de 2002 la 1.044 loĝantoj de la vilaĝo deklaris jenajn etnecojn kaj preferatajn lingvojn:

## Gravaj personoj 
* István Nagy (n. 24-a de junio 1954): politikisto.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Administracia mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de la distrikto

Dosiero: Corbu jud Harghita.png|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Harghita
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Harghita
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Harghita
Sutrio

''''* - jen itale, friule *Sudri* - estas komunumo en la orienta parto de norda Italio. Ĝi situas en la regiono Friulo-Venecio Julia kaj, ene de ĝi, en la tradicia provinco Udine, kiu ekde aprilo 2018 ne plu estas oficiala administra unuo - nun la loko formale apartenas al administra unuo nomata *. Fine de  en la komunumo vivis . Kristana patrono estas la sankta Blazio, kies memortago sekve estas la komunuma festotago. Najbaras la komunumoj Arta Terme, Cercivento, Lauco, Ovaro, Paluzza, Ravascletto kaj Zuglio.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Italio
Kategorio:Komunumoj de Friulo-Venecio Julia
Kategorio:Komunumoj de Provinco Udine
Fervoja trako

[eta|275px|[Reloj, kuŝantaj sur ferbetonaj ŝpaloj, en stacio Prievidza, Slovakio, 2002.]]
**Trako** estas fervoja vojo. Ĝi konsistas el du ŝtalaj reloj, kuŝantaj sur ŝpaloj. Ŝpaloj povas esti faritaj el ligno, ferbetono kaj malofte el ŝtalo.

Reloj estas muntitaj sur ŝpaloj per specialaj fiksiloj. Por lignaj ŝpaloj la fiksiloj estas specialaj grandaj najloj. Por ferbetonaj ŝpaloj fiksiloj estas ŝraŭboj kaj ŝraŭbingoj. Inter ferbetona ŝpalo kaj relo ĉiam estas guma enmetaĵo por eviti detruon de ŝpaloj per frapoj de vagonoj.

## Vidu ankaŭ 
* Ŝpuro

Kategorio:Fervojo
Paktuko

eta|dekstra|200px|Furoshiki
**Paktuko** aŭ ***furoshiki*** estas kvarangula tuko por porti per ĝi personaĵojn aŭ varojn. Ĝi estis etnografia grava aĵo, ĝis kiam aperis amase aŭtobusoj kaj aliaj transportiloj. Ĝi estis transportilo de la malriĉuloj.

La hungara paktuko havas 30–100-cm-ajn ŝnurojn ĉe la anguloj por pli facile kunligi ĝin kaj grandon de 100x100 cm aŭ pli granda. Hungaroj transportis tiel per ĝi: oni kunligis du kontraŭajn finojn kaj dorsoprenis ĝin, poste oni kunligas la du libere restantajn finojn trans la ŝultro antaŭ, super la brusto. Ofte okazas, ke oni pendigas kontraŭpezon al la liberaj finoj. Okaze de transporto de malpli grandaj aĵoj oni uzas nur du finojn, kondukante ilin trana ŝultro kaj tra sub alia akselo, kunligante sur la brusto.

La japana paktuko (angla transskribo *furoshiki*) estas malgranda kvadratforma teksaĵo el lano, tolaĵo, silko servanta por porti personajn aĵojn en Japanio. Ĝi grandas ĝenerale 1×1 m kaj oni kunligas la kvar finojn kaj portas ĝin kiel paktukon.
eta|maldekstra|110px|
eta|upright|Merry Christmas!

## Eksteraj ligiloj 
* hungare+fotoj
* Zwölf Nutzungsanleitungen (Japanisches Umweltministerium. Selbsterklärendes PDF, 416k.)
* DIY Life (en).
* Anleitungen auf Videos

Kategorio:Kulturo de Japanio
Kategorio:Iloj