open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kolumparulio

La **Kolumparulio** (***Myioborus torquatus***) estas birdospecio de la familio de Paruliedoj kaj genro de Mjoboroj kiuj karakteras pro montrado de blankaj eksteraj vostoplumoj kaj havo de malhelaj supraj partoj kaj flavaj al ruĝaj subaj partoj. Ĝi estas endemia de la montoj de Kostariko kaj okcidenta Panamo.

La Kolumparulio estas komuna je altecoj inter 1500 m kaj la lignolimo en muskomontaj arbaroj, ravinoj, duarangaj areoj kaj apudaj paŝtejoj.

La tegmentata nesto havas rondoforman flankan enirejon kaj estas konstruita sur grundo aŭ dekliva bordo, kaŝate inter rokoj, herbotufoj aŭ falita trunko. Ĝi esras konstruita el arboŝeleroj, plantofibroj, folioj kaj herbo. El marto al majo, la ino demetas 2 aŭ 3 blankajn aŭ kremokolorajn ovojn kiuj estas markataj je fajnaj brunaj punktoj. Kovado daŭras ĉirkaŭ du semajnoj, sed oni scias malmulte pri aliaj nestodetaloj.

[eta|maldekstra|[Monteverde, Kostariko]]
La Kolumparulio estas 12.5 cm longa kaj pezas 11 g. Ĝi havas brunan kronon (iom krestecan) borditan je nigro kaj nigran frunton supre kaj flavan sube super bekobazo. La resto de la supraj partoj estas ardeznigra, kaj la vosto estas nigra kun blankaj bordoj (eksteraj vostoplumoj). La tuta vizaĝo kaj la subaj partoj estas brilflavaj kun **nigra strio tra la brusto** (tre mallarĝa centre kaj pli larĝa flanke), kiu nomigas la specion kaj utilas kiel distingilo. Okuloj, beko kaj kruroj estas nigrecaj.

Ambaŭ seksoj estas similaj, sed junuloj estas pli senkoloraj, kun pli bruna dorso, pli malfortaj flavaj subaj partoj, kaj la kapo tute ardezkolora, sen flava en vizaĝo nek ruĝeca en krono. La alvoko estas akra *pit*, kaj la kanto estas miksaĵo de trenataj fajfoj, pepadoj kaj triladoj.

La Kolumparulio manĝas insektojn, ofte malfermante kiel ventumilon sian rimarkindan voston dum ĝi persekutas sian predon. Ili kuniĝas al miksitaj kunmanĝantaroj, kaj sekvas gregarojn kaj foje eĉ homojn pro la insektoj kiujn tiuj movigas.

## Referencoj 
* En la hispana
*  Malplej Zorgiga.
* Curson, Quinn kaj Beadle, *New World Warblers* ISBN 0-7136-3932-6
* Stiles kaj Skutch, *A guide to the birds of Costa Rica* ISBN 0-8014-9600-4

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paruliedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Vitrokula parulio

La **Vitrokula parulio** (***Myioborus melanocephalus***), estas birdospecio de la familio de Paruliedoj kaj genro de Mjoboroj kiuj karakteras pro montrado de blankaj eksteraj vostoplumoj kaj havo de malhelaj supraj partoj kaj flavaj al ruĝaj subaj partoj. Ĝi troviĝas en humidaj arbaroj kaj arbustaroj de Andoj el suda Kolombio al Bolivio

Ĝi estas tre simila al la Flavvizaĝa parulio, tio estas grizaj supraj partoj kun **helbruna krono ĉirkaŭata de tre nigreca bordo** kio nomigas la specion en la latina scienca nomo kiel *melanocephalus*, tio estas “de nigra kapo”. Ĝi havas ankaŭ similan vizaĝobildon komponitan el **flavaj bridoj kaj okulareoj**, sed ĉe tiu specio estas tre markataj la ĉirkaŭokulaj areoj kio ŝajnas kvazaŭ vitrokuloj, kio nomigas la specion. Sube mallarĝa malhelgriza al nigreca strio kuniĝas la orelareo al la beko, kiu estas nigreca kaj fortika. Ankaŭ la kruroj estas nigraj.

## Referencoj
* BirdLife International 2004.  Myioborus melanocephalus.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 26an de julio 2007.

Kategorio:Paruliedoj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Orfrunta parulio

La **Orfrunta parulio** (***Myioborus ornatus***), estas birdospecio de la familio de Paruliedoj kaj genro de Mjoboroj kiuj karakteras pro montrado de blankaj eksteraj vostoplumoj kaj havo de malhelaj supraj partoj kaj flavaj al ruĝaj subaj partoj. Ĝi troviĝas en arbaroj kaj arbustaroj de Andoj de Kolombio kaj tre okcidenta Venezuelo.

Simile al ĉiuj membroj de la genro, ankaŭ tiu specio havas malhelgrizajn al ardeznigrecajn suprajn partojn kaj tre flavajn subajn partojn, sed en kapo estas distingiloj, nome **tre blanka vizaĝo** (ĉirkaŭokule, suba frunto kaj mentono), dum el la supra frunto al la kronopinto estas tre **sulfurflava zono**; tiuj du eroj karakteras la specion kaj nomigas ĝin ankaŭ en la latina scienca nomo kiel *ornatus*, tio estas “ornata”. Beko, okuloj kaj kruroj estas nigraj.

## Referencoj
* BirdLife International 2004.  Myioborus ornatus.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 26an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paruliedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
69 Hesperio

**69 Hesperio** estas granda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la itala astronomo Giovanni Schiaparelli, en la observatorio de Brero.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Hesperio, unu el la Hesperidinoj, nimfoj de la Sunsubiro kaj gardistinoj de la Orpomoj, en la helena mitologio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1861
Blankafrunta parulio

La **Blankafrunta parulio** (***Myioborus albifrons***), estas birdospecio de la familio de Paruliedoj kaj genro de Mjoboroj kiuj karakteras pro montrado de blankaj eksteraj vostoplumoj kaj havo de malhelaj supraj partoj kaj flavaj al ruĝaj subaj partoj. Ĝi estas endemia de arbaroj de Andoj en okcidenta Venezuelo. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo.

Ĝi estas specio simila al la aliaj specioj de la genro, tio estas specio de malhelgrizaj supraj partoj kaj tre flavaj subaj partoj, sed kiel distingilo ĝi havas **blankan frunton** (simila kaj proksime parenca Orfrunta parulio havas flavan frunton), kio nomigas la specion en Esperanto kaj en la latina scienca nomo kie *albifrons* signifas precize “de blanka frunto”.

Ili manĝas insektojn.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Myioborus albifrons.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 26an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paruliedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Antony Gormley

**Antony Mark David GORMLEY** (naskiĝis la 30-an de aŭgusto 1950 en Londono, Britujo) estas angla skulptisto. Lia plej konata skulptaĵo estas la granda *Angel of the North (anĝelo de la nordo)* ĉe Gateshead.eta|*Angel of the North*

## Vivo 
Gormley studis de 1968 ĝis 1971 ĉe la Trinity College en Kembriĝo kaj pasis la sekvajn tri jarojn en Hindujo, kie li lernis la teknikon de la meditado Vipassano sub gvidado de Satya Narayan Goenka. De 1974 ĝis 1979 li finis sian artostudadon en diversaj universitatoj.

En 1994 li ricevis la premion Turner. Ekde 2003 li instruas kiel profesoro ĉe la *European Graduate School* en Saas-Fee.

## Verko 
[eta|*Being*, [Artopado Homspuroj en la Neandertal]]
Ekde la 1990-aj jaroj li eksperimentis per diversaj materialoj, inter kiuj ankaŭ ŝtalo. Liaj verkoj temas ĉefe pri la homa korpo. Lia propra korpo estis modelo por vivgrandaj metalaj skulptaĵoj, kiel ekzemple *Being* aŭ *Another Place*.

## Ekspozicioj 
* Antony Gormley, de la 12-a de julio ĝis la 4-a de oktobro 2009, *Kunsthaus Bregenz*

## Bibliografio 
* Petra Gördüren, Dirk Luckow (eld.): *Dopplereffekt. Bilder in Kunst und Wissenschaft*, Kunsthalle Kiel, de la 31-a de januaro ĝis la 2-a de majo 2010. DuMont Buchverlag, Kiel 2010, ISBN 978-3-8321-9295-2
* Antony Gormley: *Field*. Stuttgart 1993. ISBN 3-927789-77-1

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala TTT-ejo de la artisto 
* Antony Gormley  ĉe la TTT-ejo de la *European Graduate School* 
* Antony Gormley: the abortive rebirth of the slaves 
* Antony Gormley klarigas sian skulptaĵon *Bed 1980-1* en video  

Kategorio:Britaj skulptistoj
Kategorio:Britaj artistoj
Kategorio:Viroj
Flavkrona parulio

La **Flavkrona parulio** (***Myioborus flavivertex***) estas birdospecio de la familio de Paruliedoj kaj genro de Mjoboroj kiuj karakteras pro montrado de blankaj eksteraj vostoplumoj kaj havo de malhelaj supraj partoj kaj flavaj al ruĝaj subaj partoj. Ĝi estas endemia de arbaroj de altaj teroj en Sierra Nevada de Santa Marta en Kolombio. 

Ĝi estas, simile al ĉe aliaj membroj de la genro, specio kun malhelaj supraj partoj kaj tre flavaj subaj partoj, sed temas pri specio kun tre klaraj distingiloj. Plej rimarkinde estas en nigra kapo tre kontrasta kaj markata **helflava makulo en kapopinto**, kio nomigas la specion en Esperanto kaj en la latina scienca nomo kie  *flavivertex* signifas “kun flava vertico”. Krome estas helbrunflava al flavoranĝaj markoj el supra okulo al suba frunto kaj en supra gorĝareo, dum la resto de la kapo estas nigra. La dorso estas tre olivverdeca dum la flugiloj kaj vosto estas nigrecaj, tiu lasta kun blankaj bordoj, kiel ĉe la resto de la genro. Okuloj, fortika beko kaj kruroj estas nigraj. Ankaŭ estas tre malgranda nigra makuleto en supra mentono subbeke.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Myioborus flavivertex.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 26an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paruliedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
93, rue Lauriston (filmo)

**93, rue Lauriston** estas franca telefilmo de Denys Granier-Deferre aperinta en 2004

## Temo 
Dum germana okupado en Francio, germanaj aŭtoritatoj apogis sin sur francaj gangsteroj por siaj policaj taskoj. Havantaj germanajn legitimilojn, tiuj fiuloj estis netuŝeblaj. Ŝtelado, nigra merkato, prostituado, la bando de Pierre Bonny kaj Henri Lafont helpis la tutan parizan mondumon, priserĉis judojn kaj rezistantojn. La stabo de la tiel nomata "franca Gestapo" havis sian sidejon en n-ro 93 de strato Lauriston en Parizo.

## Teĥnikaĵoj 
* Titolo: *93, rue Lauriston*
* Lingvo: Franca
* Reĝisoro: Denys Granier-Deferre
* Scenaro: Jean-Claude Grumberg
* Kompanio: Okko Productions
* Aperdato:  (Francio)
* Daŭro: 105 minutoj

## Rolularo 
* Michel Blanc: Inspektoro Blot
* Samuel Le Bihan: Léon Jabinet
* Gérald Laroche: Norbert Boileau, alinomita "Nestor"
* Daniel Russo: Henri Lafont
* Christian Charmetant: Pierre Bonny
* Manuel Le Lièvre: Le Furet
* Eric Prat: Pelleux
* Hervé Briaux: Joseph Joanovici
* Olga Grumberg: Odile Panzer
* Jean Nehr: Kamparano
* Jean-Claude Durand: Restoraciestro
* Julien Cafaro: Ĵurnalisto
* Christian Bouillette: Divizia inspektoro
* Philippe Vieux: Paul Hervieu
* Pierre Aussedat: Viro kun pentraĵoj
* Jirí Kral: Nevo de Henri Lafont
* Zuzana Hodkova: S-ino Panzer

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 93, rue Lauriston (2004) en IMDb

Kategorio:Francaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2004
Kategorio:Filmoj laŭ veraj faktoj
Kategorio:Francio en la Dua Mondmilito
Ĉiamverdaj arbaroj

[eta|250ra|Ĉiamverda arbaro; de [Pino|pinoj, ĉikaze]]
**Ĉiamverda arbaro** estas arbaro konsistante entere aŭ ĉefe de ĉiamverdaj arboj kiuj retenas verdan foliaron la tutan jaron. Tiaj arbaroj ekzistas en la tropikoj ĉefe kiel larĝafoliaj ĉiamverdaj, kaj en moderklimataj kaj borealaj latitudoj ĉefe kiel arbaroj de koniferoj.

Tropikaj ĉiamverdaj arbaroj kutime estas en areoj kiuj ricevas pli da 200 cm de pluvo kaj havas temperaturon de 15 al 30 gradoj Celsius. Ili okupas ĉirkaŭ 7 % de la Tera surfaco kaj hejmas por pli da duono de la plantoj kaj animaloj de la mondo.

Kategorio:Arbaroj
Larmoparulio

La **Larmoparulio** aŭ Ventumila parulio, *Euthlypis lachrymosa*, estas birdospecio de la familio de Paruliedoj en la monotipa genro de *Euthlypis* kiu loĝas laŭlonge de la pacifika deklivaro el norda Meksiko el sudo de Sonora suden ĝis Chiapas kaj al Nikaragvo; ankaŭ en la kariba deklivaro el sudokcidento de Tamaulipas ĝis Veracruz; kaj norde de Oaxaca. Privagantulaj informoj ekzistas ĉe Arizono, Nov-Meksiko kaj Teksaso.

Ĝi estas 14 al 16 cm longa kaj flava en gorĝareo kaj subaj partoj kun brunflava nuanco en brusto. La kapo estas malhelgriza kun **nigraborda tre flava kronozono** kaj blankaj supra kaj suba partoj de okulringo. La plej rimarkinda kaj malkutima eco inter Paruliedoj (nur estas similaĵoj ankaŭ ĉe kelkaj *Basileuterus*) estas tre **markata blanka punktomakulo** inter la supra okulo kaj la bekobazo kio nomigas la specion, ĉar aspektas kvazaŭ perdita larmo, kaj en Esperanto kaj en la latina scienca nomo kie *lachrymosa* signifas precize “kun larmo”. Tiuj blankaj markoj ege kontrastas kun la pli malhela fono ĉar en tiu areo estas preskaŭ nigra anstataŭ malhelgriza; la resto de la supraj partoj estas malhelgrizaj kun ardezkolora nuanco. La subvosto estas blankaj, la flankoj estas blankecaj kaj la vosto montras blankajn pintobordojn. La beko estas fortika kaj nigreca kaj la kruroj rozkolorecaj.

Ĝi havas agrablan kaj trenitan kanton “hui hui hui hui ĥuiĉa huist”, dum la alvoko estas ia “cing”.

Larmoparulioj loĝas en kaj ĉe bordo de ĉiamverdaj kaj duonĉiamverdaj arbaroj, ĉefe ĉe ravinoj. Ili manĝas formikojn, ĉefe armeformikojn, kaj estas vidataj saltetantaj sur aŭ ĉe la arbargrundo. Ili troviĝas sole aŭ pare. Ĝi tendencas movi konstante la voston, kvazaŭ ventumilon, kaj tio facile montrigas ĝin kaj nomigas la specion per alternativa nomo.

La Larmoparulio estas foje lokigitaj en la genro *Basileuterus*, ĉar ties nesto, ovoj, voĉo, kaj junula plumaro estas similaj. Tamen neniu parulio de la genro *Basileuterus* havas tian voston aŭ brunflavecan bruston kiel tiu de la Larmoparulio, kaj tiele ĝi estas ĝenerale pluhavita en la monotipa genro *Euthlypis*.

## Referencoj 
* BirdLife International (2007) Species factsheet: Euthlypis lachrymosa. Elŝutita el http://www.birdlife.org on 8/8/2007
* **Howell**, Steven N. G. & **Webb**, Sophie (1995): *A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America*. Oxford University Press, Oxford & New York. ISBN 0-19-854012-4
* *A Guide to the Birds of Panama Second Edition* de Ridgely kaj Gwynne ISBN 0-691-02512-6

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paruliedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Armeformiko

[eta|200px|Afrikaj armeformikoj de la genro *[Dorylus*.]]
La nomo **armeformiko** (aŭ **legioformiko** aŭ "**Marabunta**") estas aplikata al ĉirkaŭ 200 specioj de formikoj, en diferencaj stirpoj, pro ties agresema predanta manĝogruparo, konataj kiel "razio", per kiuj grandaj nombroj de formikoj manĝas samtempe ĉe la sama areo, eĉ atakante predojn.

Alia komuna eco estas ke, malkiel ĉe plej parto de formikospecioj, armeformikoj ne konstruas malprovizoran neston, dum la armeformika kolonio moviĝas preskaŭ senĉese dum la tempo kiam ili ekzistas. Ĉiuj specioj estas membroj de la vera formikofamilio, Formikedoj, sed estas kelkaj grupoj kiuj sendepende evoluis la saman bazan kutiman kaj ekologian sindromon.

La agnoskataj armeformikoj estus la jenaj genroj:

; Subfamilio Ponerenoj:
* *Leptogenys* (kelkaj specioj)
* *Onychomyrmex*
* *Simopelta*

; Subfamilio Myrmicenoj:
* *Pheidolegeton*

; Subfamilio Leptanilloidenoj:
* *Asphinctanilloides*
* *Leptanilloides*

; Subfamilio Leptanillenoj:
* *Anomalomyrma*
* *Leptanilla*
* *Phaulomyrma*
* *Protanilla*
* *Yavnella*

; Subfamilio Ecitonenoj:
* *Aenictus*
* *Cheliomyrmex*
* *Dorylus*
* *Eciton*
* *Labidus*
* *Neivamyrmex*
* *Nomamyrmex*

## Literaturo
* 
* 
* 
* Wilson, Edward O, and Bert Hölldobler, (1990) *The Ants* (Pulitzer Prize)

## Eksteraj ligiloj 
* Formika retejo 
* *Army Ants Plug Potholes* , Marto 2009.
* Armeformika priserĉejo: persona retejo
* Instinkto al arigo

Kategorio:Formikedoj
Kategorio:Etologio
Pastilki

**Pastilki,** ukraine **Пастілки,** slovake *Pastilka, Pastilky*, hungare **Kispásztély** [kiŝpAstEj] estas malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Pereĉin, en municipo de Dubriniĉi.
eta|dekstra|180px|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180px|Distrikto de Velikij Bereznij en Transkarpatio

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 11&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 290
* Poŝtkodo: 89210
* Telefonprefikso:

## Situo 
## Historio 
Ĝis Traktato de Trianon Kispásztély apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto de Perecseny, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Pastilki/Kispásztély. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Horace Parnell Tuttle

**Horace Parnell TUTTLE** (naskiĝis la 17-an de marto 1837 en Newfield (Majno), mortis la 16-an de aŭgusto 1923 en Falls Church (Virginio)) estis usona astronomo kaj veterano de la Usona Enlanda Milito Li estis frato de la astronomo Charles Wesley Tuttle, kiu devis, en 1854, rezigni pri la astronomio, pro malordo de la vido.

Lia anstataŭigis sian fraton en la observatorio de la Universitato Harvard, Tie
li malkovris:
* plurajn kometojn, inter kiuj 55P/Tempel-Tuttle, el kiuj venas la meteorŝtonoj leonidoj kaj 109P/Swift-Tuttle el kiu venas la perseidoj;
* la galaksiojn NGC 2655 en la Ĝirafo kaj NGC 6643 en la Drako;
* la asteroidojn 66 Maja kaj 73 Klytia.

Kiam okazis la Usona Enlanda Milito Horace Parnell Tuttle estis rekrutita en la
44-a regimento de infanterio, kaj poste en la mararmeo. Li daŭrigis astronomiajn
observojn dum la milito: li observis la kometon de Tempel de 1864 elde la ferdeko
de la militŝipo "Catskill".

Tuttle vivis en la regiono de Vaŝingtono de 1884 ĝis sia morto, kio okazis pro edemo de la pulmo. En siaj lastaj jaroj li perdis la vidon sekve al falo en 1921.
La loko de lia tombo estas nekonata.

En lia honoro, oni donis lian nomon al la asteroido 5036 Tuttle,

## Noto kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Biografio sur la paĝaro de Dr. Wolfgang Steinicke
*  Biografio sur Cpedia
Svaljavka

**Svaljavka,** ukraine **Свалявка,** hungare **Szvalyavka** [svajavka] estas malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Pereĉin, en municipo de Turja Bistra.
eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Velikij Bereznij en Transkarpatio

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 7&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 338 m
* Loĝantaro: 160
* Poŝtkodo: 89231
* Telefonprefikso: 3145

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Danuba Parko

eta|Mapo de la Danuba Parko
La **Danuba Parko** en la 22a distrikto de Vieno estis konstruata inter 1961 kaj 1964 por la Internacia Ĝardena Ekspozicio en 1964. La vaste videbla Danuba Turo staras sur la tereno de la parko.

La tereno troviĝas inter Nova Danubo kaj Malnova Danubo, en la distriktoparto Kaisermühlen, apud la limo de la 22a al la 21a distrikto. La altkonstruaĵa kvartalo *Donau-City*, en kiu troviĝas interalie ankaŭ la Vienna International Centre, troviĝas rekte inter la Danuba Parko kaj la metrolinio U1, kiu konektas la Danuban Parkon al la urbo per la stacioj *Alte Donau* kaj *Kaisermühlen-Vienna International Centre*.

De 1871 ĝis 1945 tie troviĝis armea paf-ekzerciĝejo, kaj poste ĝis 1960 la tereno estis uzata kiel rubdeponejo.

## *Donauparkbahn* 
eta|La Danubparka fervojo ĉe la rando de la parko, en la fono la Danuba Turo
En la Danuba parko trafikas de marto ĝis oktobro etŝpura (381 mm) parka fervojo nomata *Donauparkbahn* (Danubparka fervojo). Ĝi parencas al la *Liliputbahn* en la Viena Prater kaj estas operaciata de la sama entrepreno *Liliputbahn im Prater GesmbH*.

La formo de la fervojo estas tiu de nefermita cifero "8", sur kiu la trajnoj moviĝas maldekstrume, servante tri haltejojn: *Donauturm* (Danuba Turo), *Donau-City*, kaj *Rosenschau*. Estas tri lokomotivoj (D 1 ĝis D 3) destinitaj por uzado sur la Danubparka fervojo.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝaro de *Liliputbahn im Prater GesmbH* 

Kategorio:Parkoj en Vieno
Kategorio:Danubo en Vieno
Kategorio:Donaustadt
Troinex

**Troinex ** estas komunumo en Kantono Ĝenevo, Svislando. 

Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Geografio 
Troinex situas 5 kilometrojn sude de la kantonĉefurbo Ĝenevo, ĉe la limo al Francio. Tra la komunumo fluas la rivereto *Drize*.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,44 km², de kiuj 7,3% estas kovritaj de arbaro, 66,6% servas por agrikulturo kaj 26,2% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo limas en nordo al Veyrier, en sudoriento al Bossey (Francio), en sudokcidento al Bardonnex kaj en nordokcidento al Plan-les-Ouates.

## Trafiko 
La komunumo estas konektita al la loka transportreto de Ĝenevo per la buslinio n-ro 45.

La plej proksima aŭtovojalveturejo situas 3 kilometrojn nordokcidente en Plan-les-Ouates al la brako A1a de la svisa aŭtovojo A1.

## Vidindaĵoj 
En Troinex situas la preĝejo de la Armena Apostola Eklezio por okcidenta Svislando.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Troinex okazis sub la nomo *Triuniscum*. Dum mezepoko Troinex apartenis al la paroĥaro *Saint-Victor*. En la jaro 1754 Troinex estis atribuita al Savojo. Per la kontrakto de Torino en la jaro 1815 Troinex refariĝis ĝeneva kaj kun la Respubliko Ĝenevo en la jaro 1816 fariĝis parto de Svislando.
Troinex fariĝis memstara komunumo per kontrakto de la 30-a de majo 1817.

Ĝis la 1920-aj jaroj la loĝantaro de la komunumo nur modeste kreskis. En la 1930-aj jaroj estis unua kreskoperiodo. Tiam sekvis relativa stagno ĝis la 1950-aj jaroj kaj en dua kreskoperiodo la komunumo ĝis 1970 superis 1000 loĝantojn. Inter 1990 kaj 2000 la loĝantaro de la komunumo kreskis je pli ol triono de 1383 al 2030 loĝantoj. Post la jarmilŝanĝo la kresko daŭris sed je malpli alta nivelo. Nuntemple la komunumo formas integritan parton de la aglomeraĵo de la urbo Ĝenevo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Troinex
Turja Poljana

**Turja-Poljana,** ukraine '''Тур'я Поляна,** hungare **Turjamező''' estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Pereĉin.
eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Velikij Bereznij en Transkarpatio

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 8&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 287 m
* Loĝantaro: 1450
* Poŝtkodo: 89232
* Telefonprefikso: 3145

## Situo 
Turja-Poljana situas laŭ rojo.

## Historio 
En 1910 vivis tie 1182 loĝantoj, (1120 rutenoj, 43 hungaroj, 15 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon Turjamező apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto de Perecseny, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Turja-Poljana/Turjamező. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
12 km-ojn de la vilaĝo akvofalo troviĝas.

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Henry Hudson

**Henry HUDSON** (nask. ĉirkaŭ 1560-1570, mortis verŝajne en 1611) - angla esploristo, maristo kaj navigisto, esploranto de Arkto. Komence, nome de anglaj komercistoj, Hudson esploris la nordorientan pasejon al Hindio. Sekve, laborante por Nederlanda Orienthinda Kompanio, li esploris la regionon ĉirkaŭ la nuntempa Novjorko, serĉante la eblecon veturi al Azio okcidentdirekten. Tiam li esploris la riveron Hudson kaj donis certan bazon al nederlanda koloniigo de tiu regiono.

En sia lasta ekspedicio Hudson serĉis la nordokcidentan pasejon. Tiam li malkovris Hudsonan Markolon kaj Hudsonan Golfon. En 1611, post vintro pasigita en la Golfo de James, Hudson decidis pluiri okcidenten, sed plejparto de lia ŝipanaro ribelis. La ribelantoj situigis Hudsonon, lian filon kaj kelkajn aliajn maristojn en boaton kaj forlasis ilin. Neniam plu Henry Hudson kaj liaj akompanantoj estis vidataj.

Kategorio:Anglaj esploristoj
Kategorio:Anglaj maristoj
Kategorio:Esploristoj de Arkto
Kategorio:Esploristoj de Nordameriko
Kategorio:Esploristoj de Kanado
Supra Gvineo

**Supra Gvineo** estas vasta ebenaĵo kiu kovras orientan Gvineon, Sieraleonon, Liberion kaj kiu etendiĝas en nordokcidentan Ebur-Bordon.  Plejofte konstituante la plej altan basenon  de Niĝero, ĝi estas maldense loĝata kaj hejmigas  la Nacian Parkon de Alta Niĝero.

Supra Gvineo ankaŭ povas plusendi al la landinterna subregiono de la pli vasta Gvineo limtuŝanta  Sahelon. Biogeografie ĝi estas karakterizita de la supra-gvineaj arbaroj aŭ gvineaj humidaj arbaroj, Global 200-ekoregiono.

## Landoj en subregiono Supra Gvineo
*Benino
*Ebur-Bordo
*Ekvatora Gvineo
*Ganao
*Gvineo
*Gvineo-Bisaŭo
*Liberio
*Sieraleono
*Togolando
*Suda Niĝerio
*Okcidenta Kameruno

## Vidu ankaŭ
*Malsupra Gvineo
*Gvineaj arbaroj de Okcidentafriko
* Portugala Gvineo

Kategorio:Geografio de Gvineo
Kategorio:Geografio de Ebur-Bordo
Kategorio:Okcidenta Afriko
Kategorio:Global 200
Kategorio:Tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj
Vandœuvres

**Vandœuvres ** estas komunumo en Kantono Ĝenevo, Svislando. 

Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Geografio 
La komunumo Vandœuvres situas ĉe la sudokcidenta bordo de la rivereto *Seymaz* proksimume 3 kilometrojn okcidente de la lago Lemano, 6 kilometrojn nordoriente de la kantona ĉefurbo Ĝenevo. Al la komunumo apartenas krom la ĉefvilaĝo Vandœuvres mem la vilaĝetoj Chougny en la sudo, Crête en la oriento kaj Pressy en la nordo. Sur la komunuma teritorio situas ankaŭ la psikiatra kliniko *Bel-Air* de la universitata hospitalo de Ĝenevo.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 4,41 km², de kiuj 5,9% estas kovritaj de arbaro, 39,0% servas por agrikulturo kaj 55,1% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Vandœuvres limas en nordo al Collonge-Bellerive, en oriento al Choulex, en sudoriento al Thônex, en sudo al Chêne-Bourg, en sudokcidento al Chêne-Bougeries, kaj en okcidento al Cologny.

## Komunumo de kverkoj 
La tradicio de la vandœuvranoj postulas, ke por ĉiu loĝanto de la komunumo ekzistu kverko sur la komunuma teritorio, tial nuntempe en la komunumo ekzistas pli ol 2000 kverkoj.

## Trafiko 
Tra Vandœuvres pasas la kantona ĉefvojo n-ro 116, la tiel nomita *Route de Vandœuvres*. La komunumo estas konektita per la buslinio n-ro 33 al la loka transportreto de Ĝenevo.

## Historio 
Ĝis en la 1920-aj jaroj la loĝantaro de Vandœuvres nombris pli-malpli konstante proksimume 600 personojn. Tiam komenciĝis konstanta kresko, kiu pludaŭras ĝis hodiaŭ, kiam la nombro de la loĝantaro jam klare superas 2500.

## Blazono 
La ora aŭstro, kiu videblas sur la blazono ruĝ-verda de la komunumo estas la atributo de Sankta Jakobo la patrono de la malnova paroĥo de Vandœuvres. La blazono estis akceptita per la ŝtata konsilio la 12-an de junio 1924 surbaze de propono de la komunuma konsilio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Vandœuvres
Enzersdorf an der Fischa

eta|Aera vido de la norda parto de Enzersdorf
**Enzersdorf an der Fischa** estas komunumo en Malsupra Aŭstrio, en distrikto Bruck an der Leitha. Krome ĝi apartenas al la historia regiono *Industrieviertel*  (industria regiono). Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj. 

Enzersdorf konsistas el tri katastraj komunumoj:
* Enzersdorf an der Fischa (norda parto)
* Margarethen am Moos (suda parto)
* Unterwald (neloĝata)

En la romia epoko la areo de Enzersdorf apartenis al provinco Panonio. La nunan nomon oni atribuas al legenda grafo nomata *Enci*; kredeble la nomo originale estis *Heinrich* (Henriko) kaj iom post iom iĝis *Heinz*, *Heinzi* kaj *Enci*.

## Situo 
Enzersdorf situas oriente de Vieno. Trapasas ĝin sud-al-norde la rivereto Fischa kaj la vojo *B 60* (*Leithastrasse*); vojo *B 10* (*Budapester Strasse*) okcident-oriente pasas inter la partoj Enzersdorf kaj Margarethen. Nur ĉ. unu kilometron okcidente de Enzersdorf situas Flughaveno Vieno, kies enirejo tamen foras je ĉ. 10 km.

## Kulturo 
En Enzersdorf ekzistas blovmuzika orkestro nomata *Fischataler Musikverein* (*Fischatal* = "valo de Fischa").

De 1997 ĝis 2005 Enzersdorf estis sidejo de la konata amatora teatra grupo *Fischamender Spielleut*, kiu tiam transloĝiĝis al Fischamend.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Bruck
Fomalhaut b

**Fomalhaut b** estas ekstersunsistema planedo je proksimume 25 lumjarojn en la konstelacio Aŭstrala Fiŝo. La planedo estis malkovrita ĉirkaŭ la stelo de spektroklaso A Fomalhaut dum 2008 pro la fotoj kiujn faris la kosmoteleskopo Hubble. Fomalhaut b kaj aliaj tri planedoj ĉirkaŭ HR 8799, kiuj estis anoncitaj samtempe, estis la unuaj ekstersunsistemaj planedoj kies orbita movado estis konfirmita per rekta bildigo.

## Malkovro 
eta|maldekstra|Artista bildo de Fomalhaut b.
La planedo orbitas ĉirkaŭ Fomalhaut je distanco de proksimume 115 AU, tio estas, 18 AU pli proksime al la stelo ol la interna parto de la disko el rubaĵo. Ĝi estis malkovrita post 8-jara observado de la sistemo.

Astronomoj sugestis la ekziston de la planedo dum 2005 pro la influo de la supozata planedo sur la polva zono; ĝi ne estas centrita rilate al la stelo, kaj havas pli akran internan limon ol esperite. Tamen, la planedo estis rekte detektita dum majo 2008 kiam Paul Kalas kaj James Graham malkovris la planedon en fotoj faritaj de la kosmoteleskopo Hubble dum 2004 kaj 2006. Astronomoj ankaŭ kredas ke ĝi estas la plej malvarma planedo bildigita ekster nia Sunsistemo.

## Fizikaj ecoj 
Astronomoj taksis la grandon de la planedo kiel dono de tiu de Jupitero, Ĝi lokiĝas je 115 AU (proksimume 20% pli granda ol la afelio de Eriso kaj 3,8 fojoj la granda duonakso de Neptuno) de sia stelo, kun orbita periodo de 872 Teraj jaroj. Fomalhaut estas proksimume 16 oble pli luma ol la Suno kaj do, Neptuno kaj Fomalhaut b troviĝas en regionoj kun similaj temperaturoj.

Astronomoj pensas ke Fomalhaut b, laŭ la observoj en la videbla kaj infraruĝa partoj de la spektro, estas ĉirkaŭita de polva disko kun radiuso de proksimume 20–40 fojoj la radiuso de Jupitero (kompare, la ekstera limo de la ringo A de Saturno troviĝas nur je 2 Jupiter-radiusoj el la centro de la planedo). Ĉi tiu grando estas simila al la orbita raiduso de la Galilejaj satelitoj kaj do, eble, ĝi estas formiĝanta sistemo de .

## Vidu ankaŭ 
* GQ Lupi b
* HR 8799 b
* HR 8799 c
* HR 8799 d
* Vega

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Hubblecast 22: Hubble directly observes planet orbiting Fomalhaut 
* Preprint of discovery paper
* Preprint of prediction paper

Kategorio:Gasgigantoj
Kategorio:Malvarmaj Jupiteroj
Kategorio:Ekstersunsistemaj planedoj malkovritaj en 2008
Kategorio:Ekstersunsistemaj planedoj detektitaj per rekta bildigo
Trautmannsdorf an der Leitha

**Trautmannsdorf an der Leitha** estas komunumo en Malsupra Aŭstrio, en distrikto Bruck an der Leitha. Krome ĝi apartenas al la historia regiono *Industrieviertel*  (industria regiono). Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj. 

eta|Komunuma parto Gallbrunn
Trautmannsdorf konsistas el kvar katastraj komunumoj:
* Gallbrunn (nord-okcidente)
* Sarasdorf (sud-oriente)
* Stixneusiedl (nord-oriente)
* Trautmannsdorf an der Leitha (sud-okcidente)
Gallbrunn kaj Sarasdorf estis aligitaj en 1972.

## Situo 
Trautmannsdorf situas sud-oriente de Vieno. Sude preterpasas ĝin rivero Leitha. La nordajn komunumajn partojn Galldorf kaj Stixneusiedl trapasas vojo *B 10* (*Budapester Strasse*). La sudaj partoj Trautmannsdorf kaj Sarasdorf situas ĉe linio *S60* de la viena antaŭurba fervojo.

eta|maldekstra|300ra|Trautmannsdorf, kun la kastelo fone
Kastelo Trautmannsdorf, posedaĵo de familio Batthyány, situas oriente de la centro de Trautmannsdorf. Ĝi nun estas neloĝata.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Malsupra Aŭstrio
Kategorio:Distrikto Bruck
71 Niobo

**71 Niobo** estas mezgranda hela asteroido de la asteroida zono, ne tre rapide rotacianta.

## Malkovro 
Ĝin malkovris la  la germana astronomo Karl Theodor Robert Luther el la observejo de Duseldorfo (Germanio).

## Nomo 
Niobo estis la nomo de du virinoj de la helena mitologio: la filino de Tantalo kaj la filino de Foroneo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Theodor Robert Luther
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1861
Orgriza parulio

La **Orgriza parulio** (***Basileuterus fraseri***) estas specio de birdo de la familio de Paruliedoj kaj genro de Basileuterus ĉefe reprezentata en Centra kaj Sudameriko, de ĉefe fortikaj parulioj kun fortikaj bekoj kiuj havas olivecajn aŭ grizajn suprajn partojn kaj flavajn subajn partojn. Tiele la nomo de tiu specio ne nur kongruas kun la genro, sed utilus ankaŭ por aliaj specioj samgenraj.

Ĝi troviĝas en Ekvadoro kaj Peruo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj kaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj. 

Tiu specio estas, kiel ĉe plej parto de la genro kaj kiel la nomo sugestas, tute griza supre kaj tute brile sulfurflava sube el la mentono al la suba ventro. En kapo estas iaj markoj nome blankeca al helgriza strieto kiu komencas super la bekobazo kaj perdiĝas al supra okulo; intermeze ili bordigas tre malhelgrizan al nigrecan kronareon. Tiuj strietoj komencas per blankaj punktoj kio similas al la “larmo” de la proksima genro de la Larmoparulio. La beko estas griza kaj la kruroj helbrunflavecaj.

Aspektoj de la reprodukta biologio de la Orgriza parulio ĵus priskribataj de Miller *et al.* (2007), baziĝas nur sur ekzemplo de du nestoj. 

Unu nesto, ĉe la Rezervejo Jorupe (de la Fundación Jocotoco) de sudokcidenta Ekvadoro, enhavis du bonplumitaj idoj kiam estis malkovrata de la aŭtoroj. Oni observis la plenkreskulojn manĝigantajn la idojn unu post alia per rapida sinsekvo. La nesto, kupola tasformo kun flanka enirejo, estis konstruata en flanko de dekliva ravino kaj ligita sub liano por kunigi la deklivon de la monteto kun la nestopinto. La  junuloj, dum elnestiĝo, ekflugis sukcese el la bordo de la nesto kaj malaperis.

La dua nesto estis trovata de la aŭtoroj en la Rezervejo Tumbes, en nordokcidenta Peruo. Kiam estis malkovrata, ĝi enhavis kvar kremokolorajn al blankajn ovojn kun rozoranĝecaj kaj ruĝecbrunaj punktoj koncentritaj je la plej larĝa pinto. Kiel ĉe la unua nesto, tiu dua estis konstruita en deklivo kaj, ĉikaze, enmetita en natura depresio ĉe la bazo de arbo *Chrysophyllum*. 

Post elnestiĝo, la unua nesto estis kolektita kaj zorge dissekcita en komponaj partoj. La nesto estis komponita de du, distingaj tavoloj situaj en la korpo de la nesto. La plej suba parto de la korpo estis forte teksita kaj tre distinga el la aparte interteksita kupolo. Materialoj estis: seka herbo; malhelaj, flekseblaj fibroj; palaj fibroj; kaj skeletigitaj folioj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Basileuterus fraseri .   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

* Miller, E.T., H.F. Greeney, K. Zyskowski, & R.A. Gelis. 2007. First description of the nest and eggs of the Gray-and-gold Warbler (Basileuterus fraseri). Ornitologia Neotropical 18:617-622.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paruliedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Basileŭteroj

**Basileŭteroj**, aŭ ***Basileuterus*** en la latina scienca nomo, estas birdogenro de Paruliedoj, ĉefe reprezentata en Centra kaj Sudameriko. Tiu estas unu el nur du genroj de parulioj kiuj estas bone reprezentata en Sudameriko. Plej verŝajne ties prauloj koloniigis Sudamerikon el la familia kerno en norda Centrameriko eĉ antaŭ kiam la du subkontinentoj ligiĝis, kaj sekva speciigo havigis plej parton de la parulispecioj de tiu regiono.

Temas pri ĉefe fortikaj parulioj kun fortikaj bekoj. La majoritato de specioj havas **olivecajn aŭ grizajn suprajn partojn kaj flavajn subajn partojn**. La kapo estas ofte rimarkinde markata per longa larĝa **superokula strio**, kolora krono aŭ kronostrioj, kaj ofte aliaj rimarkindaj kapomarkoj.

Multaj specioj ne estas bone studataj, sed tiuj kies reproduktaj kutimaroj estas konataj ĉiuj konstruas kupolan neston sur bordo aŭ grundo, kaj tiele tio estas supozeble tipa de la tuta genro.

## Taksonomio 
Iam la du membroj de la genro *Phaeothlypis* estis foje inkludataj en *Basileuterus*.

### Specioj 
* Orgriza parulio, *Basileuterus fraseri*
* Duzona parulio, *Basileuterus bivittatus*
* Orventra parulio, *Basileuterus chrysogaster*
* Ĉokoa parulio, *Basileuterus chlorophrys*
* Markata parulio, *Basileuterus signatus*
* Orverda parulio, *Basileuterus luteoviridis*
* Nigrakresta parulio, *Basileuterus nigrocristatus*
* Grizkapa parulio, *Basileuterus griseiceps*
* Sanktamarta parulio, *Basileuterus basilicus*
* Grizbrusta parulio, *Basileuterus cinereicollis*
* Blankabrida parulio, *Basileuterus conspicillatus*
* Fajrkrona parulio, *Basileuterus coronatus*
* Orkrona parulio, *Basileuterus culicivorus*
* Trizona parulio, *Basileuterus trifasciatus*
* Blankaventra parulio, *Basileuterus hypoleucus*
* Ruĝkapa parulio, *Basileuterus rufifrons*
* Orbrova parulio, *Basileuterus belli*
* Nigravanga parulio, *Basileuterus melanogenys*
* Panama parulio, *Basileuterus ignotus*
* Tristria parulio, *Basileuterus tristriatus*
* Suda parulio, *Basileuterus leucoblepharus*
* Blankastria parulio, *Basileuterus leucophrys*
* Flaveca parulio, *Basileuterus flaveolus*

## Referencoj 
* Curson, Quinn kaj Beadle,*New World Warblers* ISBN 0-7136-3932-6
* Stiles kaj Skutch, *A guide to the birds of Costa Rica* ISBN 0-8014-9600-4

## Eksteraj ligiloj 
* Filmetoj, fotoj kaj sono de Basileuterus  ĉe Internet Bird Collection

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paruliedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Duzona parulio

La **Duzona parulio** ('''''***) estas specio de birdo de la familio de Paruliedoj kaj genro de Basileuterus ĉefe reprezentata en Centra kaj Sudameriko, de ĉefe fortikaj parulioj kun fortikaj bekoj kiuj havas olivecajn aŭ grizajn suprajn partojn kaj flavajn subajn partojn. 

Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio, Brazilo, Gujano, Peruo kaj Venezuelo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montararbaroj kaj tre degraditaj praarbaroj.

Tiu specio havas olivverdecajn suprajn partojn kaj tre flavajn subajn partojn el la mentono al la suba ventro. La nomo de la specio aludas al la du zonstrioj kiuj markas sian kapon nome **tre flava superokula strio kaj malhelbruna supra strio** ambaŭflanke kiuj enfermas centran **ororanĝecan kronostrion**. Krome estas tre markata ankaŭ malhelbruna traokula strio kaj sub la okulo ankaŭ tre markata tre **flava subokula makulo*'. La resto de la vango kaj orelareo estas oliveca nuance inter la flava gorĝareo kaj la olivverdeca dorso. La beko estas griza kaj la kruroj helbrunflavecaj.

## Referencoj
* BirdLife International 2004.  Basileuterus bivittatus.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paruliedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Orverda parulio

La **Orverda parulio** (***Basileuterus luteoviridis***) estas specio de birdo de la familio de Paruliedoj kaj genro de Basileuterus ĉefe reprezentata en Centra kaj Sudameriko, de ĉefe fortikaj parulioj kun fortikaj bekoj kiuj havas olivecajn aŭ grizajn suprajn partojn kaj flavajn subajn partojn.

La nomo de la specio tradukas rekte la latinan sciencan nomon kie *luteoviridis* signifas precize “flavverda”. Fakte ĝi havas olivverdecajn suprajn partojn kaj flavajn subajn partojn kun ne tiom markata kapo kiom ĉe la parencaj Duzona parulio aŭ la Markata parulio, ĉar nur estas tre malhelbruna traokula strio kaj tre **flava superokula strio** ĉefe inter la beko kaj la okulo kio lasas interne tre malhele olivverdecan kronon. La beko estas nigreca (pli malhela ol la aliaj samgenraj menciitaj) kaj rozkoloraj kruroj, anstataŭ flavecaj.

Ĝi troviĝas en Bolivio, Kolombio, Ekvadoro, Peruo kaj Venezuelo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montararbaroj.

## Literaturo 
* BirdLife International 2004.  Basileuterus luteoviridis.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paruliedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Gvineo (regiono)

**Gvineo** estas tradicia nomo por la regiono de Afriko kiu troviĝas laŭlonge de Gvinea Golfo. Ĝi etendiĝas tra arbaraj, tropikaj, regionoj kaj finiĝas je Sahelo. Ofte Gvineo estas subdividata en Malsupran Gvineon, unu el la plej dense loĝataj regionoj de Afriko, kovranta sudan Niĝerion, Beninon, Togon kaj etendiĝanta en Ganaon; kaj Supran Gvineon, kiu estas multe pli malmulte dense loĝata kaj etendiĝas ekde Ebur-Bordo ĝis Gvineo-Bisaŭa. Ene de Respubliko de Gvineo, Supra kaj Malsupra Gvineo respektive referencas la marbordan ebenaĵon kaj la landinternon de tiu ĉi lando.

## Historio 
[eta|220px|maldekstra|Mapo de [Afriko de 1812 kun Alt-Gvineo kaj Malalt-Gvineo klare videblaj.]]
La nomo originas el berberaj terminoj *aginaŭ* aŭ *Akal n-Iguinaŭen* tra portugala; signifante "nigra" aŭ "lando de la nigruloj."

Historie, tiu regiono estas unu el la unuaj partoj de Subsahara Afriko kiu havis komercajn interŝanĝojn kun eŭropanoj. La vasta komerco pri eburo, oro, kaj sklavoj riĉigis la regionon, kun iom da centralizitaj reĝlandoj disvolviĝintaj en la 18-a kaj 19-a jarcentoj. Tiuj estis multe pli malgrandaj ol la grandaj ŝtatoj de la vasta malferma Sahelo, sed ili estis multe pli loĝataj kaj estis pli centralizitaj kaj teknologie pli progresemaj. Tiuj reĝlandoj signifis ke la regiono montris pli da rezisto al eŭropaj penetradoj ol aliaj areoj de Afriko. Tial, kombine kun malsaniga medio, malamika al eŭropanoj, multe da Gvineo ne estis inkludita en eŭropaj koloniaj teritorioj ĝis la fino de la 19-a jarcento.

Eŭropaj komercistoj en la regiono partigis la regionon baziĝantaj sur ĝiaj ĉefaj eksportadoj. La orienta parto apud Benino kaj Niĝerio estis nomita Sklav-Marbordo. Tio kio nuntempe estas Ganao estis nomata Or-Marbordo, nomo poste donita al brita kolonio en la areo. Okcidente de tiu estis Ebur-Bordo, ankoraŭ nuntempe la nomo donata al la ŝtato en tiu regiono. Plej fore okcidente, la areo ĉirkaŭ nuntempaj Liberio kaj Sieraleono estis signita aŭ kiel Pipro-Marbordo aŭ kiel Grano-Marbordo.

## Landoj en la Regiono Gvineo 
### Supra Gvineo 
* Benino
* Ebur-Bordo
* Ekvatora Gvineo
* Ganao
* Gvineo
* Gvineo-Bisaŭo
* Liberio
* Sieraleono
* Togolando
* Suda Niĝerio
* Okcidenta Kameruno

### Malsupra Gvineo 
* Sudokcidenta Kameruno
* Gvineo Ekvatora
* Gabono
* Okcidenta Kongo Brazavila
* Kabindo ( Angolo )
* Okcidenta Kongo Kinŝasa
* Okcidenta Angolo

## Vidu ankaŭ 
* Gineo
* Gvineaj montarbaroj
* Gvineaj arbaroj de Okcidentafriko
* Gvineaj humidaj arbaroj
* Orient-gvineaj arbaroj
* Okcident-gvineaj malaltaĵaj arbaroj

## Referencoj 
Kategorio:Okcidenta Afriko
Kategorio:Historio de Afriko
Akvocentralo Greifenstein

Akvocentralo **Greifenstein** estas traflua akvocentralo en rivero Danubo. Ĝi situas en Malsupra Aŭstrio, ĉe Greifenstein, ĉ. 20&nbsp;km nord-okcidente de Vieno. Ĝi estas la dua plej potenca akvocentralo de Aŭstrio (post centralo Altenwörth, 30&nbsp;km supre de ĝi).

La konstruado komenciĝis en 1981; en 1985 la centralo ekfunkciis.

La baraĵa muro tra Danubo longas 455 metrojn; ĝia distanco al la riverfino 1949,18&nbsp;km. 
La akvonivela alto super marnivelo estas 177 metroj. La maksimuma daŭra povo de la centralo estas 293 megavatoj; mezume ĝi produktas 1.717 milionojn da kWh jare, kio respondas al 196 megavatoj. La maksimuma trafluo estas 3.150 m³/s, la meza niveldiferenco 12,6 metroj; tio respondas al mekanika povo de ĉ. 390 megavatoj.

Ĉe la suda (dekstra) bordo estas du kluzoj por la ŝiptrafiko. Ili longas 230 metrojn kaj havas utilan larĝon de 24 metroj. La maŝinejo de la centralo situas ĉe la norda bordo. Inter ili troviĝas bar-sojlo de 144 metroj, dividita al ses kampoj de po 24 metroj.

Kategorio:Elektrocentraloj en Aŭstrio
Greifenstein
Kategorio:Hidroelektraj centraloj
Morašice (distrikto Pardubice)

200px|eta|maldekstra|Kampanileto kaj krucifikso en Morašice
200px|eta|maldekstra|Monumento al viktimoj de la mondmilito
Municipo **Morašice** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Pardubice, en norda rando de montareto Železné hory, 9&nbsp;km sudoriente de urbo Přelouč, 2&nbsp;km sude de vilaĝo Zdechovice, ĉe ŝoseo inter Zdechovice kaj Litošice. Vivas ĉi tie  (). Du trionoj de la katastro estas arbaroj, preskaŭ unu triono estas herbejoj kaj nur 5 % kampoj.

## Historio 
Morašice estas malgranda minista vilaĝo, pri kiu estas la unua skriba mencio en historia dokumento en la jaro 1487, kiam ĝi apartenis al la burgo Kolín. En eklezio ĝi estis parto de paroĥejo Zdechovice. Post la dua mondmilito Morašice estis vilaĝparto de Zdechovice kaj memstariĝis nur en la jaro 1993.

## Loĝantaro 
## Naturo 
En vasta ĉirkaŭaĵo de Morašice estas densaj arbaroj. Interesa lokalejo estas forlasita subĉiela minejo, kie estis ekspluatata bela ruĝa granito, kaj rokaj formaĵoj "Gigantaj litoj".

## Literaturo 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en j. 2004.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de municipoj en Ĉeĥio kun la plej malalta nombro de loĝantoj

## Pluaj fotoj 

Morašice čp. 4.JPG|Domo en Morašice

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Pardubice
Kategorio:Municipoj en distrikto Pardubice
Kategorio:Setlejoj en Fera montaro
70 Panopeo

**70 Panopeo** estas granda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Malkovris ĝin la  la germana amatora astronomo Hermann Mayer Salomon Goldschmidt el sia pariza privata observejo.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Panopeo, unu el la nimfoj de la helena mitologio.

## Ecoj 
Kvankam ĝiaj orbitaj elementoj similas tiujn de la anoj de la Eŭnomia familio, ĝi estas malhela kaj karboneca C-tipa asteroido, verŝajne ne ligata kun la S-tipaj anoj de la asteroida familio de 15 Eŭnomio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hermann Mayer Salomon Goldschmidt
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1861
Orventra parulio

300px|eta|*Myiothlypis chrysogaster*
La **Orventra parulio** (***Basileuterus chrysogaster***) estas specio de birdo de la familio de Paruliedoj kaj genro de Basileuterus ĉefe reprezentata en Centra kaj Sudameriko, de ĉefe fortikaj parulioj kun fortikaj bekoj kiuj havas olivecajn aŭ grizajn suprajn partojn kaj flavajn subajn partojn. 

Ĝi troviĝas en Bolivio, Kolombio, Ekvadoro kaj Peruo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj, humidaj montararbaroj kaj tre degraditaj iamaj praarbaroj.

La **Orventra parulio** havas olivverdecajn suprajn partojn kaj flavajn subajn partojn. La nomo de la specio taŭgus ankaŭ por multaj el la samgenraj specioj, sed ĉi tie rekta tradukas la latinan sciencan nomon kie *chrysogaster* signifas precize “kun ora ventro”. Super la svaga superokula strio pli markata **malhelbruna supra strio** ambaŭflanke enfermas centran oroflavecan kronostrion. La beko estas griza kaj la kruroj helbrunflavecaj.

La **Orventra parulio**  havas disan distribuadon, kun la subspecio *B. c. chlorophrys* en okcidentaj Andoj el centra Kolombio al centra Ekvadoro kaj la nomiga *B. c. chrysogaster* en orientaj Andoj el centra al suda Peruo. Oni proponis, ke *chlorophrys* estas separata specio, la **Ĉokoa parulio** *B. chlorophrys*, sed *chlorophrys* estas tre simila laŭ plumaro al la nomiga *chrysogaster*, diference ĉefe nur pro havo de pli oliveca, ne flava, superokula strio, kun flava limigita al la plej antaŭa parto.

La plumardiferencoj inter *chlorophrys* kaj *chrysogaster* estas malpli ol tiuj inter multaj taksonoj nune traktataj kiel sama subspecio en *Basileuterus*. La voĉaj diferencoj estas malforte dokumentataj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Basileuterus chrysogaster .   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paruliedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Rio Lobo (filmo)

***Rio Lobo*** estas usona vesterno de Howard Hawks, aperinta en 1970.

## Temo 
Kolonelo Cord McNally estas komisiita ricevi gravan mon-transporton destinitan financi nordistajn trupojn en ilia milito kontraŭ konfederaciitoj. Ĝi neniam alvenos, ĉar la trajno transportanta la trezoron estis bedaŭrinte haltigita de bando da sudistoj bone organizitaj kaj ĉefe bone informitaj... Post la fino de la milito Cord McNally serĉas la perfidulojn kiuj vendis la informojn.

## Teĥnikaĵoj 
* Titolo: *Rio Lobo*
* Reĝisoro kaj produktoro: Howard Hawks
* Reĝisoro de la dua teamo: Yakima Canutt
* Scenaro: Leigh Brackett kaj Burton Wohl, laŭ ties rakonto
* Foto: William H. Clothier
* Muziko: Jerry Goldsmith
* Dekoroj: William R. Kiernan
* Kostumoj: Leah Rhodes
* Muntado: John Woodcock
* Devenlando: Usono
* Ĝenro: Vesterno
* Daŭro: 114 minutoj
* Aperdato: 1970

## Rolularo 
* John Wayne: Kolonelo Cord McNally
* Jorge Rivero: Kapitano Pierre Cordona
* Jennifer O'Neill: Shasta Delaney
* Jack Elam: Phillips
* Christopher Mitchum: Serĝento Tuscarora Phillips
* Susana Dosamantes: Maria Carmen
* Victor French: Ketcham
* Sherry Lansing: Amelita
* Hank Worden: Hank, hotel-deĵoranto (ne kreditita)

## Eksteraj ligiloj 
* Rio Lobo en IMDb 

Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1970
Kategorio:Vesternaj filmoj