Bergisch Gladbach

eta|maldekstra|250ra|Kastelo Bensberg en Bergisch Gladbach
eta|maldekstra|250ra|la urbodomo de la urboparto Bensberg
eta|maldekstra|250ra|Kastelo Bensberg
eta|maldekstra|250ra|Kastelo Bensberg en Bergisch Gladbach, WLM 2013

**Bergisch Gladbach** estas urbo en la federacia lando Nordrejn-Vestfalio de Germanio. La urbo apartenas al la distrikto Rhein-Berg (), kaj estas ĝia administra centro. La unua nomoparto de la distrikto indikas pri la rivero Rejno (germane *Rhein*), kiu fluas tuj okcidente de la distrikto, kaj la dua nomoparto aludas al la mezepoka graflando kaj posta duklando Berg, kiu kovris la montaretan pejzaĝon plenan je densaj arbaroj nordoriente de Kolonjo, kaj ekzistis ĝis la jaro 1815. La graf- kaj duklando *Berg*, kiu hodiaŭ nomiĝas regiono Bergisches Land, videble antaŭ influis la urbonomon mem. Bergisch Gladbach situas proksime de la urbego Kolonjo, iom oriente de ĝi, kaj apartenas al la distriktaro Kolonjo, kiu kovras la sudon de la federacia lando. Fine de  la urbo havis  loĝantojn.

La regiono *Bergisches Land*, origine malurba pro la montoj kaj arbaroj, kiuj malhelpis la trafikon, pro la industriigo de la 19-a jarcento iĝis karakterizita de pluraj grandaj urboj. El la kvar plej grandaj Bergisch Gladbach estas kompare la plej eta, pli da loĝantoj loĝas en Wuppertal, Solingen kaj Remscheid.

## Historio 
En 2019 danke al aresto de lokano estis malkovrita la plej granda pedofila reto en Germanio.

## Partneraj urboj 
* 20ra Bourgoin-Jallieu (Francio), ekde 1956
* 20ra Luton (Britio), ekde 1956
* 20ra Velsen (Nederlando), ekde 1956
* 20ra Joinville-le-Pont (Francio) ekde 1960 kun la antaŭe sendependa urbo Bensberg, kiu intertempe apartenas al Bergisch Gladbach *(la urbopartnereco estas daŭrigata en Bergisch Gladbach)*
* 20ra Runnymede (Britio) ekde 1965 kun Bensberg *(Runnymede tiutempe ankoraŭ nomiĝis Egham; la urbopartnereco estas daŭrigata en Bergisch Gladbach)*
* 20ra Marijampolė (Litovio), ekde 1989
* 20ra Limasol (Kipro), ekde 1991
* 20ra Pszczyna/Pless (Pollando), ekde 1993

## Kulturo kaj vidindaĵoj 
Regione konata vidindaĵo kaj unu el siaj simboloj estas la urbodomo de la antaŭe sendependa urbo *Bensberg*, kiu nun apartenas al Bergisch Gladbach. La konstruaĵo, pri kiu la enloĝantaro ankoraŭ nun disputas, estas origina mezepoka fortikaĵa ruino, en kiun la arkitekto *Gottfried Böhm* integrigis modernan administran konstruaĵon, anstataŭ singarde restaŭri la ruinon. La sama arkitekto ankaŭ desajnis la katolikan preĝejon *Koro Jesua* en la urboparto *Schildgen*. La probable plej aĝa konstruaĵo de la urbo kaj distrikto estas la baptopreĝejo en urboparto *Refrath*. Ĝi konstruiĝis inter la 10-a kaj 12-a jarcentoj kaj staras sur ruinoj de ligna preĝejo el la 9-a jarcento. Ankaŭ la apuda eta tombejo kun tre aĝaj tomboŝtonoj vidindas. En la ĉefa katolika preĝejo de la urbo, *St. Laurentius*, vidindas statuoj de sanktuloj el la jaro 1411 kaj la preĝeja trezoro, dum la ĉefa protestanta preĝejo konstruiĝis dum 1776. En Bensberg menciindas la ĉefa katolika preĝejo *St. Nikolaus*, dum la ĉefa protestanta kirko estas el la 20-a jarcento.

Pliaj vidindaĵoj de la urbo estas la *kastelo Bensberg*, *kastelo Lerbach* kaj la *fortikaĵo Zweiffel* en urboparto *Herrenstrunden* (kvankam ĉi-lasta ekde la jaro 2004 estas private posedata kaj ne plu publike alirebla), plus la urbodomo en la historia kerno de Bergisch Gladbach.

Centro de la kultura vivo estas la civitana domo *Bergischer Löwe*, kiu gastigas multajn teatraĵojn. La "pupteatra pavilono Bensberg" gastigas marionetajn teatraĵojn. Je muzeoj menciindas la regiona muzeo pri minado, metioj kaj komerco, la lerneja muzeo *Katterbach* kaj la papera muzeo *
Dombach*.

Proksime de la urbo en la komunumo Odenthal situas la katedralo *Altenberger Dom*, kiu hodiaŭ uziĝas kaj de la katolika kaj de la protestanta paroĥoj.

Bergisch Gladbach estas la sola germana urbo kun du kuiristoj, kiuj laŭ la franca restoracia gvidilo *Guide Michelin* ricevis tri stelojn:
* *Joachim Wissler* (restoracio *Vendôme* en la grandhotelo *kastelo Bensberg*), kaj
* *Dieter Müller* (en la hotelo de kastelo *Lerbach*).

## Esperanto en la urbo 
Funkcias la kafejo *Kroppenberg*, kiu disponigas menuon kaj akceptas mendojn en Esperanto. En 2012 ĝi proponis staĝon por esperantistoj. Plue, la regea kantisto Jonny M naskiĝis ĉi tie.

## Vidu ankaŭ 
* Stadtbahn de Kolonjo

## Eksteraj ligiloj 
* reta portalo por Bensberg, Gladbach kaj la ĉirkaŭaĵo (paĝoj same germanlingvaj)

## Referencoj 
Kategorio:Distrikto Rhein-Berg
Kategorio:Urboj de Nordrejn-Vestfalio