open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ferdinand von Keller

**Ferdinand von KELLER** (naskiĝinta la  en Karlsruhe, mortinta la  en Baden-Baden) estis germana ĝenra kaj historia pentristo.

## Vivo 
maldekstra|eta|La pentristo von Keller
Estante filo de inĝeniero li konfrontitis al tio ke en 1857 la patro ricevis kontrakton pri la dizajno de pontoj, vojoj kaj digoj en Brazilo. Tiel li povis akompani la patron kune kun la frato Franz. Dum kvarjara restado, li povis instrui sin i.a. en la skizado de tropikaj pejzaĝoj. Baldaŭ post ilia reveno, li enskribiĝis ĉe la Akademio de la belaj artoj en Karlsruhe, kie li studis che Johann Wilhelm Schirmer, la antaŭa direktoro de la akademio. Post la morto de Schirmer, li studis che Ludwig des Coudres.

Li estis malkontenta pri la akademio, aliflanke, kaj prenis lecionojn en la rondoj de Hans Canon. Tion sekvis, en 1866 kaj 1867, studvizitoj al Svislando kaj Francio. Li realigis sian unuan famiĝon pentrinte la verkon "La Morto de Filipo la 2-a de Savojo " ĉe la Internacia ekspozicio. De 1867 ĝis 1869, li vivis en Romo, kie li faris la konatiĝon kun Anselm Feuerbach kaj tenadis eĉ komunan atelieron kun li.

## Agadoj en Germanujo 
En 1870, li iĝis instruisto de portreto kaj historia pentrado ĉe la Karlsruhe-Akademio kaj estis nomumita profesoro en 1873. De 1880 ĝis 1913, li funkciis kiel direktoro.

Aldone al liaj regulaj pentraĵoj, li disponigis ornamadojn kaj kurtenojn por la nova Kortega teatrejo de Karlsruhe kaj la Opero de Dresdeno. Liaj ornamadoj por la Halo de reĝo Karolo ĉe la Landa muzeo de Virtembergo plezurigis la reĝon tiel multe ke li aljuĝis al Keller titolon de nobelo. Frederiko la 1-a, grandduko de Badeno, komisiis lin pentri la historion de Badeno por la Nacia artgalerio. Sur pli malgranda skalo, liaj akvafortoj estis uzitaj por ilustri multajn librojn.

Strato en Karlsruhe estis nomita laŭ li en 1964.

## Galerio 

Ferdinand Keller - Scheherazade und Sultan Schariar (1880).jpg|*Ŝeherazade kaj Ŝahrjār* de Ferdinand Keller, 1880.
Ferdinand von Keller Studie zur Apotheose Kaiser Wilhelms I 1888.jpg|Skizo por la Apoteozo de Kaiser Vilhelmo la 1-a
Ferdinand Keller Bezahlung 1883.jpg|*Pago* (1883)
Ferdinand Keller - Insel der Toten (1901).jpg|*Insulo de la Morto* (1901)
Ferdinand Keller - Jagender Jüngling.jpg|*Juna ĉasisto* (1881)

## Fonto 
Kategorio:Germanaj pentristoj
Ferdinand Keller

eta|La grava svisa arkeologo Ferdinand Keller **Ferdinand KELLER** (naskiĝinta la  en Kastelo Marthalen, mortinta la  en Zuriko) estis svisa prahistori-esploristo kaj teologo.

## Vivo kaj agadoj sciencaj 
Studinte teologion kaj natursciencojn en Zuriko, Laŭzano kaj Parizo li iĝis en 1831 profesoro ĉe la Teknika instituto de Zuriko kaj sekretario de la Naturesploranta societo. En tiu ĉi funkcio li publikigis plurajn studojn pri la enkarsten sulkitaj kampoj, la grotoj glaciaj kaj la kavernoj ("ventotruoj") en la Alpoj. La malkovro kaj la esploro de la tombaj montetoj en en la arbaro de Burghölzli (Riesbach, urbokvartalo de Zuriko) - do de monumentoj ĝis tiam taksitaj malgravaj - kondukis al la fondo de la societo "Antiquarische Gesellschaft". Ties estradon havis Keller dum kvar jardekoj. Sub lia gvidado, de la societo kiel ankaŭ de muzeo, la esploroj vere floregis.

## Regionhistorio 
Keller ankaŭ esploris la ruinojn de romiaj epokoj en diversaj regionoj de Svisujo kaj klopodis starigi liston pri keltaj kaj alemanaj antikvaĵoj en la lando. En vintro 1853/54 li malkovris en Obermeilen ĉe Bodenlago la unuajn palafitojn. Tuj li iris al aliaj suspektitaj lokoj bodenlagaj kaj sume liveris ok raportojn pri palafitoj en la societa organo "Mitteilungen der Antiquarischen Gesellschaft".

Ekster tio li verkis »Bauriß des Klosters St. Gallen vom Jahr 820« (Zürich 1844) kaj faris arkeologian mapon de Eosta Svisujo (Zürich 1874).

## Fonto 
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 10. Leipzig 1907, p. 822, kio legeblas tie ĉi interrete.

Kategorio:Svisaj arkeologoj
Kategorio:Svisaj teologoj
Rodolphe Töpffer

**Rodolphe TÖPFFER** (aŭ **Toepffer**) estas franclingva sviso, naskiĝis en 1799 en Ĝenevo kaj mortis en 1846 samloke. Li estis desegnisto, instruisto kaj verkisto. Lia famo baziĝas sur lia invento de la bildhistorioj (bildliteraturo).

## Vivo kaj verkoj 
Filo de pentristo, ankaŭ li volis iĝi pentristo, sed ne povis kaŭze de okulmalsano.

En 1820 li komencis instrui la latinan kaj la grekan en privata lernejo.

Li edziĝis en 1823. Dank’ al la doto de sia edzino li fondis en 1825 pensionaton por knaboj, en kiu li aplikis la pedagogiajn ideojn de Jean-Jacques Rousseau. Kun la knaboj li faris i.a. vojaĝojn – ofte piede –, kiujn li priskribis en sia verko *Voyages en zig-zag* (Zigzagaj vojaĝoj).

En 1832 li ricevis la katedron pri Retoriko kaj Literaturo ĉe la Akademio de Ĝenevo.

Dum sia libera tempo li ŝatis desegni karikaturajn bildhistoriojn, kiujn li publikigis post instigo de amikoj. Li karikaturis la kutimojn de la tiel nomata bona socio (*Histoire de Monsieur Jabot)*, la instruajn metodojn (*Monsieur Crépin*), la sciencistojn (*Voyages et aventures du Dr Festus*) kaj la politikistojn (*Histoire d’Albert, Monsieur Pencil*). Per tiuj bildhistorioj Töpffer iĝis la pioniro de la komiksoj. Bildhistoriojn li ne nur verkis, sed pri ili li ankaŭ skribis teoriajn eseojn.

Krome li verkis teatraĵojn, novelojn, romanojn kaj multajn vojaĝrakontojn.

(Tiuj informoj baziĝas sur la artikoloj en la germanlingva kaj iomete en la franclingva Vikipedio.)

## En Esperanto aperis 
* Ĉapitroj el la *Aventuroj de D-ro Festus.* Tradukis Edmond Privat. En: *Esperanto* 1927, paĝoj 74–75 kaj 99.
* *La lago de Gers.* En: *Svisa Antologio,* paĝo 380.

## Eksteraj ligiloj 
* La pioniro Töpffer ĉe Esperanto Retradio

Kategorio:Svisaj verkistoj
Kategorio:Svisaj pentristoj
El Coll - La Teixonera (Metroo de Barcelono)

**El Coll  La Teixonera** estas stacio sur linio 5 de la Metroo de Barcelono, situanta en Barcelono.

## Vidu ankaŭ 
* Stacioj de la metroo de Barcelono

Kategorio:Stacioj de la metroo de Barcelono
Kategorio:Linio 5 de la metroo de Barcelono
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 2010
Kategorio:2010 en Hispanio
Propra movo

eta|250ra|Rilato inter propra movo kaj komponantoj de la rapido de objekto (la skemo montras la angulon µ trakurata en unuo de tempo)
En astrometrio, oni tiel nomas **propra movo** la ŝajnan movon de steloj (aŭ aliaj astronomiaj objektoj) tra la ĉielosfero. Tiu movo estis malkovrita en 1718 de Edmond Halley, kiu rimarkis, ke la pozicioj de Siriuso kaj de Arkturo disŝovis de pli ol duona grado de tiuj mezuritaj de Hiparko ĉirkaŭ 1850 jaroj antaŭ. Li ankaŭ mencia, ke kaŝado de Aldebarano far'de Luno okazis en 509.

Ŝajne, la steloj aperas fiksaj ĉe la firmamento, tio, kiu implicas, ke la stelfiguroj ne ŝanĝus. Tio estas malekzakta : precizaj observoj en diversaj tempoj montras, ke la formo de la konstelacioj malrapide ŝanĝas, kaj ke la steloj moviĝas unu rilate al la aliaj. Tiu movo estas tiel nomata **propra movo**, ĉar ĝi reprezentas la veran movon de ĉiu stelo (rilate al Suno). Ĝi kontrastas kun la *malpropra movo*, kiu tuŝas sammaniere la tutaĵon de la steloj, kaj estas ŝuldata al movoj de precesio de la ekvinoksoj, de nutacio de la rotacia akso de Tero kaj al la aberacio.

eta|Situoj de la Barnarda Stelo je ĉiuj 5 jaroj 1985 – 2005
La Barnarda Stelo havas plej grandan propran movon el ĉiuj steloj : po 10,3 arksekundoj ĉiu jaro ;
tie estas, ke ĝi trakuras tra la ĉielo angulon egalan al la ŝajna diametro de Luno (½ grado) en 180 jaroj.

Granda propra movo estas ĝenerale indiko de proksimeco de koncernata objekto : la Barnarda Stelo estas la dua plej proksima stelo (se oni rigardas la sistemon de Alfa Centaŭro kiel unuopan objekton).

La propraj movoj de pluraj miloj da steloj estas notitaj en la Katalogo Tycho, kiu rezultas de la misio *Hipparcos*. Tiuj movoj estas ĝenerale esprimataj en mas / jaro (mili-arksekundo / jaro). Propra movo de 1 arksekundo / jaro por objekto malproksima de unu jarlumo kongruas kun transversa rapido de 1,45 km/s eilat'al Suno.

En 2005 estis plenumita la unua mezuro de la propra movo de eksterlaktavoja objekto : la Galaksio de la Triangulo.

## Koordinatoj de la propra movo 
Oni uzas  je donita epoko (ekz. J2000.0), sferan koordinatsistemon en kiu ĉiela objekto havas deklinacion \delta kaj rektascension \alpha. Tiuj koordinatoj povas evolui tra la tempo : oni difinas ties derivaĵojn rilate al la tempo \mu_\delta=\frac{d\delta}{dt} kaj \mu_{\alpha *} = \mu_\alpha \cos(\delta) =\cos(\delta)\frac{d\alpha}{dt}. Tiu-ĉi lasta koeficiento \cos\delta konservas la surfacojn kaj sekurigas, ke la normo de la propra movo estas donita de \|\mu\|^2=\|\mu_\delta\|^2+\|\mu_{\alpha *}\|^2.

## Steloj, kun granda propraj movoj 
La jena tabelo listigas la stelojn de la Katalogo Hipparcos kun plej grandaj propraj movoj.

La sekvanta tabelo listigas stelojn de ŝajna magnitudo < +3 kun grandaj propraj movoj
(almenaŭ 612 mas/jaro, tie estas 0,17 grado / miljaro).

## Anekdoto 
Pro sia granda propra movo, la stelo Ro Aglo, iam en la konstelacio Aglo, pasis en 1992 en la konstelacion Delfenon.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  *Proper Motion* el *Cosmos* de la *Swinburn University of Technology*
*  *Stellar Motions (Extension)* ; el *Australia Telescope National Facilite*

Kategorio:Astrometrio
György Pántos

**György Pántos** [djordj pAntoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pántos György** estis hungara altlerneja instruisto, mikrobiologo, agronomo.

György Pántos http://tudosnaptar.kfki.hu/localhost/egyen.php?namenev=pantos&nev5=P%E1ntos+Gy%F6rgy naskiĝis la  en Salgótarján, li mortis la  en Sopron.

## Biografio 
György Pántos akiris diplomon en Agrikultura Universitato en 1950. Post siaj studoj li estis samloke asistanto. Inter 1952 kaj 1955 li laboris en akademio en Moskvo, kie en la lasta jaro li kandidatiĝis. En 1956 li havis altan postenon en esplora instituto pri grundoj en Sopron. En 1958 li ankaŭ ekinstruis en Minada kaj Arbarkultura Altlernejo (Sopron) en instrua rango docento, kie li estis katedrestro ekde 1960. Post jaroj li profesoriĝis en la universitato, ĉar la altlernejo estis levita al universitato. Inter 1966-1969 li estis vicrektoro. Li okupiĝis precipe pri grundoj de la arbaroj. En 1984 li pensiuliĝis.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Agrokémia* (1951) - kunlaboranto
* *A búza rizoszféra-baktériumainak főformái, fiziológiai tulajdonságaik és kölcsönös kapcsolataik a növénnyel* (1956)
* *A szén asszimilálása a mikroorganizmusok anyagcseréjében* (1966)
* *Termőhelyismerettan I–IV.* (1971) - redaktoro

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 48-a paĝo) 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj mikrobiologoj
Kategorio:Hungaraj agronomoj
Cristóvão Jacques

Du homoj havas la nomon **Cristóvão Jacques** :
* Cristóvão Jacques (ĉ. 1480 – post 1530), portugala navigisto,
* Cristóvão Jacques, nuntempa brazila amatora astronomo.
Rodalies de Catalunya

**Rodalies de Catalunya** estas varmarko uzata de la Generalitato de Katalunio kaj Renfe Operadora por fervojaj servoj al antaŭurbaj trajnoj kaj regionaj fervojaj servoj funkciigataj fare de Renfe Operadora kaj kiuj veturas en la fervoja reto de iberia ŝpuro de ADIF. Felix Martin estas la nuna direktoro, nomumita en interkonsento kun la registaro en la kunteksto de restrukturado en la fako de pasaĝeroj kiun Renfe estas entreprenanta en 2014.

La reto konsistas el ses regionaj linioj ne inkluditaj en la reto de publika transporto, sep antaŭurbaj linioj ene de la integrita tarif-sistemo de "ATM Àrea de Barcelona" (krom R3 de stacioj de  ĝis La Tor de Querol kiuj ne estas integritaj), du antaŭurbaj linioj al Camp de Tarragona integritaj de "ATM Camp de Tarragona" kaj suburba linio al Ĝirono ankaŭ nun integrita ene de "ATM Àrea de Girona".

## Katalunio 
## Barcelono 
La reto konsistas el sep navedoservoj operaciitaj de Renfe Operadora. Ĝi kunligas suburbajn fervojajn servojn de la Generalitato de Katalunio al Bellvitge/Gornal, Martorell aŭ , Plaça de Catalunya, Volpelleres,  kaj en la estonteco, Sabadell Plaça Espanya.

[centra|600ra|eta|Reto de rodalies de [Renfe kaj FGC]]

## Camp de Tarragona 
La reto konsistas el du navedoservoj operaciitaj de Renfe Operadora.

centra|600ra|eta|Reto de Rodalies del Camp de Tarragona

## Ĝirono 
La reto konsistas el servo operaciita de Renfe Operadora.

centra|600ra|eta|Reto de cercanías de Gerona de Rodalies de Cataluña

## Regionaj servoj 
La regiona reto konsistas el sep servoj operaciitaj de Renfe Operadora.

## Akcidento 
*  La , kvindek kvar homoj estis vunditaj kiam pasaĝera trajno koliziis kun haltiga bufro ĉe ''''.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Renfe Proksimaĵoj
* Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Rodalia.info  (//)
* gencat - Lineas. Rodalies de Catalunya
* Renfe Data - Stacidomoj Rodalies Barcelona


Kategorio:Ŝpuro 1668 mm
Joaĥimo Murat

**Joaĥimo MURAT**,   [ʒɔaʃɛ̃ myʁa] (naskiĝis la 25-an de marto 1767 en la komunumo Labastide-Fortuniere, nuntempe Labastide-Murat, Francujo; mortis la 13-an de oktobro 1815 en Pizzo, Kalabrio) estis franca kavaleria oficiro, kiu ekigis karieron en la servoj al Napoleono. 

[eta|maldekstra|Bildo pri Joachim Murat de [François Gérard (1801)]]
Li edziĝis kun Caroline Bonaparte kaj estis per tio bofrato de Napoleono. En la jaro 1804 li fariĝis Imperia Marŝalo, en 1805 franca princo (*prince français*). Li estis de 1806 ĝis 1808 kiel **Joaĥimo la 1-a** grandduko de Berg, de 1808 ĝis 1815 ankaŭ kiel **Joaĥimo la 1-a** (itale: *Gioacchino I*) reĝo de Napolo. Kiam en 1813 minacis la malvenko de Napoleono, li ŝanĝis la frontojn kaj iris en la tendaron de la kontraŭnapoleonaj aliancanoj. Je la tempo de la Cent-Tagoj li denove sin starigis ĉe la flankon de Napoleono. Lia provo, reakiri per albordiĝo en Italujo sian reĝlandon, fiaskis. Post tio la venkinta reĝo Ferdinando la 1-a tujjuĝe pafekzekutigis lin.

## Vidu ankaŭ 
* Bulvardo Murat

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Granddukoj
Kategorio:Reĝoj de Napolo
Kategorio:Francaj marŝaloj
Kategorio:Francaj admiraloj
Kategorio:Francaj framasonoj
Kategorio:Framasonoj de la 19-a jarcento
Kategorio:Kavaliroj de la Ordeno de la Ora Ŝaffelo
Kategorio:Grandaj krucoj de la Honora Legio
Kategorio:Ekzekutitoj en la 19-a jarcento
Kategorio:Pafekzekutitoj
Kategorio:Francaj revoluciaj militoj
Kategorio:Homoj de Lot
Kategorio:Okcitanoj
Kategorio:Entombigitoj en la tombejo Père-Lachaise
János Makláry

**János Makláry** [jAnoŝ maklAri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Makláry János** estis hungara aktoro, epizodisto. Lia frato estis Zoltán Makláry.
eta|János Makláry (meze inter la staranta triopo)
János Makláry http://www.szineszkonyvtar.hu/contents/k-o/maklaryelet.htm  naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
János Makláry ekde 1925 frekventis nur 2 jarojn en la Aktora Akademio, poste li debutis kiel epizodisto en Budapeŝto. Inter 1927 kaj 1936 li apartenis al diversaj provincaj teatroj, poste li aliĝis al trupo de Teatro Belvárosi kaj aliaj ĉefurbaj trupoj. Inter 1945-1971 li estis membro de Nacia Teatro (Budapeŝto). Inter 1938-1980 li havis ankaŭ filmajn rolojn. En 1971 li pensiuliĝis. Li ricevis premion en 1969.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** Hamleto, reĝido de Danujo - tombofosisto
** *Epifanio: aŭ kiel vi volas* - Keszeg András
** *Antonio kaj Kleopatra* - homo kun serpento
** Somermeznokta sonĝo - Ösztövér
* Pierre-Augustin Caron de Beaumarchais: *La folle journée ou Le mariage de Figaro* - Antonio

## Elektitaj kinejaj filmaj roloj 
* *A Leányvári boszorkány* (1938) – lampisto
* *Külvárosi őrszoba* (1942) - rabisto
* *Lúdas Matyi* (1949)
* *Karuselo (filmo)* (1956) - komisiano
* *En uniformo* (1957) - germana soldato
* *Dudek horoj (filmo)* (1965)
* *La kaporalo kaj la aliaj* (1965) – aŭtomuntisto

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* *Rab Ráby* (1964) - titolrolo
* *Rózsa Sándor* (1970); serio – Szurtay

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Universitata Observatorio de Monto John

La **Universitata Observatorio de Monto John** ( aŭ **MJUO**) estas la unua astronomia observatorio en Nov-Zelando. Ĝi estis establita en 1965 proksime de la urbeto Lake Tekapo, super la lago Tekapo en distrikto Mackenzie (Suda Insulo, Nov-Zelando), ĝia MPC kodo estas **474**.

Ĝi estas mastrumita de la Universitato de Canterbury, kaj gastigas la spektrografon *HERCULES (High Efficiency and Resolution Canterbury University Large Echelle Spectrograph*)  kaj la observan ejon de la japana-novzelanda kunlaborado MOA (Mikrolensaj Observadoj en Astrofiziko) gvidata de Profesoro *Yasushi Muraki* de la Universitato de Nagojo. Teleskopo de 1,8 m. financita de Japanio, estis uzita por tiu projekto, kaj estis redonita al la Universitato de Canterbury je la fino de la projekto MOA en 2012.

En junio 2012, areo de 430&nbsp;000 hektaroj ĉirkaŭ la observatorio estis deklarita kiel "Internacia Aoraki Mackenzie Rezervejo de Malluma-Ĉielo" de la Internacia Malluma-Ĉielo Asocio, unu el la nure kvar tiaj rezervejon en la mondo, ĝia malluma ĉielo estas notita "2" sur la skalo de Bortle.

## Instalaĵoj 
Tie estas 5 grandaj teleskopoj regule uzataj, ankaŭ estas kafejo mastrumita de la vojaĝorganizanto "*Earth and Sky*". Estas loĝejo por la invitataj sciencistoj en la konstruaĵo de la teleskopo de 1 m ; kaj por la intendanto, kiu vivas sur la monto.

### Teleskopo MOA 
Malfermita en 2004, tiu teleskopo de 1,8 m konstruita de japanaj astronomoj utilis por la projekto MOA. Ĝi estas la plej granda teleskopo en Nov-Zelando.

### Teleskopo McLellan 
Teleskopo de 1 m de tipo *Dall-Kirkham* uzita por la spektrografo *HERCULES*.

### Teleskopo Boller & Chivens 
Teleskopo de 0,61 m por fotometrio, uzita kun ŝargkuplita fotilo "*Apogee - Alta*".

### Teleskopo de la Optikaj Metieistoj 
Teleskopo de 0,61 m por ŝargkuplita fotometrio, adaptita al robota
uzo kiel parto de la Robota Teleskopa Reto de AASVO, ĝi estas la
unua teleskopo de AASVO en la Suda duonglobo.

### Teleskopo "*Earth and Sky*" 
Tiu teleskopo 0,4 m estas ekskluzive uzata de la turistoj.

## Malkovroj 
En junio 2008 estis raportita, ke per la teleskopo MOA-II la observatorio estis malkovrinta la plej malgrandan  de tiu tempo. La planedo MOA-2007-BLG-192L b estas nur 3,3 foje pli granda ol Tero kaj orbitas ĉirkaŭ la malgranda stelo MOA-2007-BLG-192L malproksima de 3000 lumjaroj de Tero. Estus nemalverŝajne ke tiu planedo havus dikan atmosferon kaj likvan oceanon.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Paĝaro de la Observatorio, ĉe la TTT-ejo de la Universitato de Canterbury 
*  Observatorio de Monto John de la Universitato de Canterbury, turismaj informoj kaj mallonga historio de la observatorio

John, Universitata Observatorio de Monto
Quentovic

[eta|[Denaro el la 8-a jarcento de Pipino la pli juna el Quentovic]]
**Quentovic** estis dum la Frua Mezepoko de la 7-a ĝis la 9-a jarcento grava komerca haveno en la norda parto de Francio. La urbo troviĝis ĉe la elfluejo de la rivero Kvento (france: *Canche*) en la hodiaŭa departemento Pas-de-Calais. Ĝi estis kune kun Dorestad unu el la plej gravaj havenoj de la franka regno en la nordo. Ĝi ankaŭ estis grava transirloko por pilgrimantoj el la britaj insuloj.

La urbo malaperis iom post iom ĉirkaŭ la 11-a jarcento kaj postlasis malmultajn spurojn, sed interalie el impostdokumentoj kaj propraj moneroj montriĝis la ekzisto de la malaperinta haveno. 

Pro manko de fizikaj spuroj, la pozicio de Quentovic longe estis malklara. Ofte oni supozis ke Quentovic estis la sama urbo kiel Étaples, aŭ troviĝis je la alia bordo de la Kvento fronte al Étaples. Arkeologiaj trovaĵoj en la 1980-aj jaroj finfine situigis Quentovic-on oriente de Étaples, sur la teritorio de la komunumo La Calotterie.

Geografia pozicio:()

Kategorio:Urboj de Francio
Kategorio:Historiaj urboj
Kategorio:Havenoj de Francio
Kategorio:Pas-de-Calais
Kategorio:Frankoj
Emanuela Galliani

**Emanuela GALLIANI** estas itala amatora astronomino.

La  ŝi kunmalkovris la asteroidon 23571 Zuaboni kun Marco Cavagna.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Virinoj
Kategorio:Italaj astronomoj
Michel Meunier

**Michel MEUNIER** estas franca amatora astronomo.

*Minor Planet Center* kreditas lin de la malkovro de la asteroido 23663 Kalou la 

Li ankaŭ kunmalkovis la  C / 1997 J2 (Meunier-Dupouy) en kunlaboro kun
Philippe Dupouy. Tiu malkovro estis la unua farita de amatoraj astronomoj per defora teleskopo.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Viroj
Kategorio:Francaj astronomoj
István Rakovszky (parlamentestro)

**István Rakovszky** [iŝtvAn rakovski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rakovszky István** estis hungara politikisto, parlamentano. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *nagyrákói kaj nagyselmeci*.
eta|István Rakovszky
István Rakovszky http://mek.niif.hu/00300/00355/html/ABC12527/12714.htm naskiĝis la  en Vieno, li mortis la  en Ĉeĥoslovakio en Liptovská Štiavnica http://www.huszadikszazad.hu/1931-augusztus/bulvar/rakovszky-istvan-abban-a-percben-halt-meg-mikor-autoba-szallt-hogy-budapestre-induljon .

## Biografio 
István Rakovszky frekventis gimnazion en Pozsony, poste li studis juron en Jura Akademio (Pozsony). Li komencis okupiĝi pri sia bieno en Nagyselmec, samtempe li komencis politikadi loke. En 1896 li estis elektita parlamenta deputito, en 1903 partiestro. Inter 1905 kaj 1909 li estis subparlamentestro. En 1907 li ricevis la titolon vera sekreta konsilisto. Dum la Hungara Sovetrespubliko li estis arestita. En 1920 li denove estis elektita parlamentano, eĉ parlamentestro (1920-1921). Li aliĝis al la sensukcesa puĉo de Karolo la 1-a (Aŭstrio), eĉ li estis kvazaŭ ĉefministro, poste li estis arestita. Inter 1922-1927 li denove estis parlamentano, poste li plene retiriĝis.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A Rába-szabályozásra vonatkozó törv-javaslat ált. tárgyalásánál tartott beszéde* (1904)
* *Geschichtliches über Pressburg* - sen eldonjaro
* *A szt margitszigeti prem. tp.* (1932, ankaŭ germane)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo R, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj parlamentestroj
Listo de famuloj naskiĝintaj en Makó

Jen listo de **famuloj, kiuj naskiĝis en Makó**:

## A 
* László Abaffy, ĵurnalisto
* Péter Adler, kuracisto

## B 
* Imre Babos, inĝeniero
* István Bálint Nagy, kuracisto
* Tibor Balogh (filozofo)
* Mihály Csaba Bánki, psikiatro
* Pál Bárdos, dramaturgo
* Kati Berek, aktoro

## C 
* Imre Csepregi, pastro
* István Cseresnyés, ĵurnalisto
* János Csorba, advokato

## D 
* István Dégi, aktoro
* Lajos Dobsa, politikisto

## E 
* Ferenc Erdei, politikisto

## F 
* Mihály Fátyol, violonisto
* Pál Fejes, kemiisto
* Sándor Fekete (inĝeniero)
* Antal Fleischer (dirigento)

## G 
* József Galamb, inĝeniero
* József Gyimesi (kemiisto)

## H 
* Antal Hajnal, inĝeniero
* Lajos Halász (redaktoro)
* Károly Herrich, hidrologo
* József Hidasi, ornitologo

## K 
* Pál Kecskeméti, ĵurnalisto
* Erika Kiss (kegloludisto)
* Jenő Ferenc Kiss, skulptisto
* János Kléh, pentristo
* Imre Kocsis, pentristo
* Sándor Kocsis (kameraisto)
* Ferenc Kószó, kemiisto
* Tamás Kótai, pentristo
* József Kristóffy, politikisto
* Anna Kubinyi, gobelinisto

## L 
* Lajos Lengyel, grafikisto
* Imre Lévay, piaristo
* Móric Lőw, astronomo

## M 
* Emil Makai, poeto
* Elemér Mályusz, historiisto
* Judit Méray, kuracisto
* Tibor F. Mérei, neŭrologo
* Bence Mocsári, parasportisto

## N 
* Emil Nagel, kuracisto
* Gyula Nagy (skulptisto)
* Róbert Nagy, violonĉelisto

## O 
* György Oláh (aktoro)
* Pál Oláh, mikrobiologo

## P 
* Antal Páger, aktoro
* Mihály Papp, aktoro
* Joseph Pulitzer, ĵurnalisto

## S 
* Albert Simon, dirigento
* Károly Streitman, pediatro
* Dénes Szabó (dirigento) 
* Dezső Szabó (historiisto)
* György Szabó (kuracisto)
* Emil Szalai, advokato
* Tamás Szalma, aktoro
* Jenő Szendrői, arkitekto
* Nándor Szilvásy, pentristo

## T 
* Károly A. Tettamanti, kemiisto
* József Török (pastro)
* Endre Tóth (reĝisoro)

## Z 
* Gyula Zimányi, piaristo

## Fontoj 
La listo enhavas tiujn nomojn, pri kiuj jam artikolo kreiĝis.

famuloj naskiĝintaj en Makó
CF Montréal

La sporta asocio **CF Montréal** - pasintece *Impact de Montréal* (france) aŭ *Montreal Impact* (angle) - estas profesia kanada futbalklubo en Montrealo, Kebekio. La unua vira teamo ludas en Granda Ligo Futbala, la plejbona nivelo de futbalo en Usono kaj Kanado. La koloroj de la klubo estas blua, nigra kaj blanka.

La teamo faras siajn publikajn matĉojn en la stadiono *Stade Saputo* en Montrealo.

## Eksteraj ligiloj 
*  ( kaj )

Kategorio:Kanadaj futbalteamoj
Kategorio:Montrealo
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 2010
Orlando City SC

**Orlando City SC** estas profesia usona futbalklubo en Orlando, Florido. La teamo ludas en Granda Ligo Futbala, la plejbona nivelo de futbalo en Usono kaj Kanado. La koloroj de la klubo estas violkolora, blanka kaj ora.

La unua vira teamo faras siajn publikajn matĉojn en la stadiono *Camping World*.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|maldekstra|290ra|

eta|maldekstra|290ra|

Kategorio:Usonaj futbalteamoj
Kategorio:Florido
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 2013
Sonderbund

**Sonderbund** estis defendo-ligo farita inter la konservemaj svisaj kantonoj Lucerno, Friburgo, Zugo kaj la t.n. prakantonoj Ŝvico, Urio, Nidvaldo.

La ligo estiĝis en aŭtuno 1843 ĉe konferenco en la kuracloko Rothen. En septembro 1845 aliĝis ankaŭ la Kantono Valezo. Celo estis sekurigi la liberecon en decidoj koncerne religion kontraŭ ebla enmiksiĝo de aliaj kantonoj. Post la malvenko kontraŭ la federaciaj trupoj en novembro 1847 tiu ĉi defendoligo malfondiĝis. En tiu monato iĝis eĉ interna apartfederacia milito *(Sonderbund-milito)*.

## Fonoj 
Post konstituciaj reformoj de 1830-31 dekunu kantonoj havis modernan liberalan konstitucion. La sekvontajn jarojn oni volis modernigi la federacian kontrakton de 1815. Konfliktoj inter radikaluloj liberalismaj kaj konservemuloj estigis du ligojn (kie religiaĵoj komence ne gravis): la "Siebner-konkordato" (majo 1832) de sep liberalaj kantonoj kaj la konservativa kontraŭalianco de "Sarnerbund". Tiun ĉi malpermesis la Svisa Dieto jam en aŭgusto 1833 pro ties kontraŭleĝeco. La en 1843/45 fondita "Sonderbund" (=laŭtraduko: *speciala ligo*) konsideritis de la liberaluloj komence simple kiel nova ligo. Tamen la nomo Sonderbund nominte ne iun ajn specialan ligon poste iĝis propra nomo.

## Vidu ankaŭ 
Augustin Keller

## Fonto 
Pierer's Universal-Lexikon, Band 16. Altenburg 1863, p. 279, kio legeblas tie ĉi.

Kategorio:Historio de Svislando
Kategorio:Militoj de Svislando
Kategorio:Kantono Untervaldo
Kategorio:Kantono Lucerno
Kategorio:Kantono Urio
Kategorio:Kantono Ŝvico
Kategorio:Kantono Zugo
Kategorio:Kantono Friburgo
Kategorio:Kantono Valezo
Kategorio:Aperis en 1845
Gaszton Gaál

**Gaszton GAÁL** [gaston gAl], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gaál Gaszton** estis hungara politikisto, parlamentano, parlamentestro, ornitologo. Lia nobela antaŭnomo estis *gyulai*.
eta|Gaszton Gaál
Gaszton Gaál http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC04834/04845.htm naskiĝis la  en Székesfehérvár, li mortis la  en Balatonboglár.

## Biografio 
Gaszton Gaál komence lernis en sia naskiĝurbo kaj Graz, poste li studis en agrikultura akademio akirinta diplomon en 1889. En la sekva jaro li eklaboris en ŝtata bieno en Mezőhegyes. Li multe helpis ornitologiajn laborojn de Ottó Herman. Ekde 1902 li laboris en bieno en Balatonlelle. Post 4 jaroj li estis elektita parlamenta deputito, sed post fino de la mandato li revenis al la biena laboro. Post falo de la Hungara sovetrespubliko li estis nomumita departementrestro de Somogy (historia departemento), sed en 1920 li denove estis parlamentano ĝis 1931. En 1921 li estis parlamentestro ĝis 1922.

## Liaj kontribuoj 
* Gaál Gaszton: Adalékok a madárvonulás kutatásához

## Memorigiloj 
* strato en Balatonboglár Object

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ornitologoj
Kategorio:Hungaraj parlamentestroj
Sankta Osvaldo

La nomo **sankta Osvaldo** povas aludi al

* Oswald de Northumbria aŭ al
* Oswald de Worcester.

Kategorio:Sanktuloj
Ligo aparta de aŭstraj artistoj

La *Ligo aparta de aŭstraj artistoj* (germane: *Sonderbund österreichischer Künstler*) fondiĝis en Salcburgo en la jaro 1925 fare de Anton Faistauer. Post la t.n. Anschluss ĝi malfonditis en 1938.

## Priskribo 
La anoj rekrutiĝis parte el la malfondita porartista asocio *Der Wassermann*: ekz. kun Maria Cyrenius, Wilhelm Kaufmann , Georg Jung, Robert Wittek von Saltzberg, Elfriede Mayer, Franz Schrempf, Emma Schlangenhausen, Luise Spannring. Hinzu kamen die Schüler Faistauers Theodor Kern, Anton Steinhart, Josef Schulz kaj aliaj penetristoj kiel Rudolf Dimai, Georg Jung, Poldi Wojtek, Hilde Heger, Slavi Soucek, Alberto Susat, Sibylle Le Gay, Franz Schaffgotsch, Erich Wulz, Willy Eder, la verkisto Karl Heinrich Waggerl kaj la skulptistoj Roland von Bohr kaj Hans Pontiller. Pluse venis ĉiuj eksaj membroj de "Österreichischer Sonderbund in Wien", kiu poste nomitis "Kunstschau Wien 1908".

## Agado 
La unua apero publika estis en somero 1925 per ekspozicio en la Granda aŭlo de la iama Universitato de Salcburgo. Tiu ĉi salonego intence elektitis pro la tuja najbareco al la jam tiam renomita Festivalo de Salcburgo. Kontribuis al tiu ĉi ekspozicio la arkitektoj Clemens Holzmeister kaj Peter Behrens. Denove en 1928 luprenitis tiu ĉi loko por prezenti reprezentan superrigardon de la artistaj agadoj kaj de Germanlando kaj de Aŭstrio, inkluzive de la movadoj Ekspresionismo kaj Konstruktivismo. Dume la societo *Salzburger Kunstverein* organizis en la Carabiniero-salonego de la Nova rezidejo alian ekspozicion kun la titolo *Duona jarcento da salcburgia arto*. Ĝi restis sur provinca nivelo.

## Literaturo 
* Nikolaus Schaffer: Kurzer Höhenflug und langsames Stranden. Oppositionen innerhalb des Kunstvereins: „Wassermann“ und „Sonderbund“. In: 150 Jahre Salzburger Kunstverein (eld.), *Kunst und Öffentlichkeit 1844-1994.* Salzburg 1994, p. 115-143.
* Gert Kerschbaumer: Kunst im Getriebe der Politik: 1933 – 1938 – 1945. En: 150 Jahre Salzburger Kunstverein (eld.), *Kunst und Öffentlichkeit 1844-1994.* Salzburg 1994, p. 145-169.

## Notoj 
## Fonto 
Kategorio:Artistaj grupoj
Kategorio:Viktimoj de la naziismo
Kategorio:Arto en Aŭstrio
Anton Faistauer

eta|Muelejo apud Maishofen
**Anton FAISTAUER** (naskiĝinta la daton  en Sankt Martin bei Lofer/Pinzgau, mortinta la  en Vieno) estis aŭstra ekspresionisma pentristo. Li anis ĉe Berlina secesio.

## Vivo 
Li venis de familio de farmistoj, kreskis proksime de Maishofen apud Zell am See kaj origine volis fariĝi katolika pastro. Post renkontiĝo kun Albert Paris Gütersloh, dum li frekventis la gimnazion en Bozen, li iĝis interesita pri pentraĵo. De 1904 ĝis 1906, li iris al privata artlernejo funkciigita fare de Robert Scheffer (1859-1934) en Vieno, poste al la Akademio de belartoj kie li studis ĉe Alois Delug kaj Christian Griepenkerl.

En 1909 li abdikis de la akademio kaj, kune kun Anton Kolig, Robin Christian Andersen, Franz Wiegele kaj Egon Schiele, iĝis unu el la fondintoj de la grupo "Neukunstgruppe", por protesti kontraŭ la konservativaj sintenoj de la akademio. De 1909 ĝis 1912, li vojaĝis al Tiĉino, Norda Italio kaj Berlino kaj ekspoziciis vaste. En 1913, li geedziĝis kun Ida Andersen, la fratino de lia amiko. Pro la Unua mondmilito, li moviĝis reen al Maishofen en 1915.

Malgraŭ maltaugeco, li estis devigita militservi sen armoj de 1916 ĝis 1918 ene de la 59-a infanteria regimento. Post julio 1917, li ekdeĵoris ĉe la primilithistoria muzeo en Vieno sur posteno "por specialaj celoj", de kie li helpis organizi militajn artekspoziciojn kun sia amiko Egon Schiele.

## La postmilita periodo 
Post la milito li vivis en Salzburg kie, kun Felix Albrecht Harta kaj aliaj, li fondis alian radikalan artgrupon nomita "Der Wassermann". Lia edzino mortis la nokton antaŭ ilia unua ekspozicio. Du jarojn poste, li reedziĝis. Antaŭ 1925, li suferis de pulmo kaj stomakmalsanoj kaj faris plurajn terapiajn ekskursetojn al Bozen. Tiun saman jaron, li ricevis gravan komisionon pentri freskojn ĉe la nova Eta festivalejo de Salcburgo. Tio estis sekvita fare de similaj komisionoj en la seminario en Bamberg kaj kastelo en la Weidlingau (distrikto de Vieno). Dum tiu periodo, lia dua geedzeco malsukcesis kaj li ekvivis kun sia amantino.

En 1926 al li estis ofertita profesoreco en la akademio viena, sed li ne akceptis tion. Li ja revenis al Vieno en 1927, sed daŭre vojaĝis, precipe en Italion. Tri jaroj poste, li havis stomakhemoragion kaj mortis post kirurgia operacio. Li estis entombigita en Maishofen sub grava monumento dizajnita fare de Clemens Holzmeister. Strato en Salzburg estas nomita post li kaj la salcburgia landa registaro aljuĝas ade ekde 1972 la premion "Anton-Faistauer-Preis" por elstaraj artaj kreitaĵoj.

## Fonto 
Kategorio:Aŭstraj artistoj
Kategorio:Ekspresionismaj pentristoj
Hermann Oldenberg

**Hermann Oldenberg** (naskiĝis la 31-an de oktobro 1854 en Hamburgo, mortis la 18-an de marto 1920 en Göttingen) – germana hindologo. De 1889 profesoro de universitatoj en Kilo kaj Universitato de Göttingen. Esploristo de budhismo, la *Rigvedo*, la *Upaniŝadoj* kaj la *Mahabarato*.
En 1919 iĝis eksterlanda membro de la Reĝa Nederlanda Akademio de Artoj kaj Sciencoj

## Verkaro 
* *Budha, sein Leben, seine Lehre, seine Gemeinde* (Budho, lia vivo, doktrino kaj ordeno), (1881),
* *Die Religion des Veda* (Religio de la *Vedoj* (1894).

Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Germanaj hindologoj
Kategorio:Germanaj budhologoj
Kategorio:Hamburganoj
Jurij A. Beljaev

**Jurij A. BELJAEV** estas rusa astronomo.

Li laboris ĉe la Observatorio Pulkovo, kiam tiu ĉi remalfermiĝis post rekonstruo post la dua mondmilito.

Laŭ *Minor Planet Center*, li kun-malkovris 7 asteroidojn, ĉiujn la  kun Gurij Antonoviĉ Pljugin elde la Observatorio de Cerro El Roble en Ĉilio, sub la nomo de *Yu. A. Belyaev*.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Jurij A. Beljaev

Kategorio:Rusiaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Karl Heinrich Waggerl

**Karl Heinrich WAGGERL** (naskiĝinta la  en Bad Gastein/Distrikto St. Johann im Pongau, mortinta la  samdistrikte en Schwarzach) estis aŭstra verkisto. Li nombriĝas inter la plej legitaj aŭstraj verkistoj.

## Vivo 
Post frekvento de la porinstruista seminario en Salcburgo kaj militservo dum Unua mondmilito li iĝis en 1920 instruisto en Wagrain/Distrikto St. Johann im Pongau; pro sanecaj kialoj li forlasis instruadon kaj iĝis en 1923 liberprofesia verkisto.

Lia unua romano estis influita de Knut Hamsun: *Brot*, aperante en 1930. Idealiigante Waggerl skribis pri la kamparana vivo. En 1940, dum la nacisocialisma tempo, li eĉ iĝis urbestro de Wagrain. Postmilite tre ŝatatis liaj idealiigaj etprozaĵoj, el kiuj elstaris la porkristnaskaĵoj duonkiĉaj. En Wagrain estis ankaŭ muzeo pri li. En 1936 li iĝis membro de la Ligo de germanaj verkistoj de Aŭstrio kiu tre favoris Anschluss, la |enkorpiĝon de Aŭstrio en la Tria Regno. Kiam Aŭstrio forigitis de la mapoj kiel memstara ŝtato Waggerl ankaŭ kontribuis al la t.n. *Konfeslibro de aŭstraj poetoj* kie ovaciitis la ekmalmemstareco de Aŭstrio kaj ties germaniĝo. En 1938 Waggerl iĝis membro de NSDAP. En 1939 li iĝis estro de la verkistoj por germana govio Salcburgio. En 1941 Waggerl partoprenis en Vajmaro renkontiĝon de poetoj ĉe kiu fonditis la asocio "Eŭropäische Schriftsteller-Vereinigung".

## Graveco 
Liaj kristnaskaj rakontoj plurfoje surbendigitis, kun la voĉo de la aŭtoro mem sed ankaŭ de Josef Meinrad, Heinz Rühmann kaj Hans-Joachim Kulenkampff. Waggerl mem estis ateisto.

Krom ĉi tiuj kristnaskaĵoj li skribis internacie ne konatajn romanojn, poemojn kaj ettekstojn. La rakonto *Wagrainer Tagebuĉ* montras malesperon dum pensado pri la propra persono, skeptikon sed ankaŭ la volon disdeprofundigi la belon. Waggerl krom literature ankaŭ okupiĝis pri artista fotado.

## Premioj 
* 1934 Österreichischer Staatspreis für Literatur
* 1967 Österreichisches Ehrenzeichen für Wissenschaft und Kunst
* 1973 Honora senatoro de la Universitato de Salcburgo

## Verkoj (elekto) 
### Romanoj 
* Brot, 1930
* Schweres Blut, 1932
* Das Jahr des Herrn, 1933
* Mütter, 1935

### Rakontoj 
* Du und Angela, 1934
* Wagrainer Tagebuch, 1936
* Kalendergeschichten, 1937
* Feierabend, 1944
* Die Pfingstreise, 1946
* Fröhliche Armut, 1948
* Drei Erzählungen, 1950
* Wagrainer Geschichtenbuch, 1950
* Und es begab sich ..., 1953 (kun la famaj legendoj "Worüber das Christkind lächeln musste" kaj "Warum der schwarze König Melchior so froh wurde")
* Die grünen Freunde, 1957
* Der Leibsorger, 1958
* Das Badgasteiner Jahr, 1958
* Die Kunst des Müßiggangs, 1959
* Lob der Wiese, 1960
* Der Lückenbüßer, 1961
* Die Traumschachtel, 1962

### Eldonoj 
* Gesammelte Werke, 5 Bände, 1951-52
* Briefe, eldonis L. Besch, 1976
* Sämtliche Werke, 2 volumoj, 1997.

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝoj de la Waggerl-muzeo kun multo da informoj
* Artikolo longa ĉe salzburg-wiki

Kategorio:Germanlingvaj verkistoj
Kategorio:Aŭstraj instruistoj
Kategorio:Aŭstraj verkistoj
Kategorio:Aŭstraj nazioj‎
Kategorio:Aŭstraj fotistoj
Salvo en Placo Kossuth Lajos

La **salvo en Placo Kossuth Lajos** okazis en la 25-an de oktobro 1956 en  Budapeŝto. Ankaŭ pri tio mankas veraj datenoj, estas nur pluraj rememoroj. Tute mankas nombro de mortintoj kaj vunditoj, nur estas rememoroj.
[eta|maldekstre|Memorejo de angulo de [Ministerio pri agrikulturo (Hungario), kie oni metis globojn - kvazaŭ kuglojn - en la muron por prezenti la salvon]]
## Historio 
Antaŭtagmeze en la menciita tago komenciĝis amikeco inter la hungaraj revoluciuloj kaj sovetiaj soldatoj, kion helpis tio, ke ĉiuj hungaraj lernantoj lernis la rusan lingvon. La sovetianoj konvinkiĝis, ke la hungaroj ne estas faŝistoj. Granda amaso marŝis al la Parlamentejo (Budapeŝto) por prezenti la amikecon. Sovetia tanko gvidis la marŝon. Ĝuste tiam okazis komuna kunveno de hungaraj kaj sovetiaj politikistoj, kie Ernő Gerő estis eksigita, János Kádár estis nomumita gvidanto de la centra estraro. Tio okazis tre proksime de la menciita placo. La Parlamentejo estis forte defendita fare de diversaj armeaj taĉmentoj. Neatendite terura salvo okazis kontraŭ la senarma amaso. Bazo de la pliaj okazintaĵoj estas nur rememoroj.
[eta|Amaso antaŭ la Parlamentejo dum la [Hungara revolucio de 1956]]
* Kelkaj mencias, ke en la alia flanko de la placo estis videbla soldata taĉmento - ĉu sovetia, ĉu hungara - ne estis konstatebla, ĉar la uniformoj estis la samaj.
* Multaj mencias, ke venis pafoj el supra parto de la Ministerio pri agrikulturo, kio estis logika, se oni volas defendi la kontraŭan Parlamentejon.
* Estas opinio, ke tiuj sovetianoj ordonis la pafojn, kiuj venis el la menciita kunveno. El tiu direkto alvenia pafanta tanko.
* Estas fakto, ke ankaŭ la Parlamentejo havis armean defendon kun sovetiaj tankoj.
Pri la mortintoj estas diversaj taksoj ĝis mil. Kaj la mortintoj, kaj la vunditoj estis miksitaj kun similaj homoj, kiuj mortis/vundiĝis en aliaj lokoj.

Post horoj famo de la okazintaĵo disetendiĝis, kolero de la popolo fokusiĝis al sovetianoj kaj ties hungaraj adeptoj. Dum la socialismo estis tabuo ankaŭ ĉi tiu salvo, poste la vero jam ne estas konstatebla.

## Fontoj 
* http://www.rubicon.hu/magyar/oldalak/a_kossuth_teri_sortuz/
* http://mno.hu/migr/1956-oktober-25-tomegmeszarlas-a-parlament-elott-474899 
* https://gondola.hu/cikkek/56387-Veres_csutortok_Budapesten_-_Mi_tortent_1956__oktober_25-en_.html 
* http://www.magyarszemle.hu/cikk/20130228_a_kossuth_teri_tomeggyilkossagokrol 

Kategorio:Hungara revolucio de 1956
Kategorio:Budapeŝto
Gurij Antonoviĉ Pljugin

**Gurij Antonoviĉ PLJUGIN** (cirile *Гурий Антонович Плюгин*, naskiĝis en Leningrado en 1925, malaperis en Seneĵ en 2010) estis rusa astronomo.

Li estis inter la astronomoj, kiuj remalfermis la Observatorion Pulkovo rekonstruita post la dua mondmilito.

Laŭ *Minor Planet Center*, li kunmalkovris 7 asteroidojn, ĉiujn la  kun Jurij A. Beljaev elde la Observatorio de Cerro El Roble en Ĉilio ; sub la nomo *G. A. Plyugin*.

La lasta notico pri Gurij Pljugin datiĝas de novembro 2010, signalante, ke incendio okazis en lia apartemento en Seneĵ (cirile Сенеж). Oni ne retrovis lian korpon kaj li estas rigardita kiel malaperinto.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Gurij Antonoviĉ Pljugin

Kategorio:Rusiaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Alois Paroubek

**Alois PAROUBEK** estas slovaka  astronomo.

*Minor Planet Center* kreditas lin de la kunmalkovro de la asteroido 1989 Tatry la  kun Regina Podstanická.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Slovakaj astronomoj
Lee Tae-Hyung

**LEE Tae-Hyung** (koree 이태형 ; naskiĝis la ) estas sudkorea amatora astronomo ; profesie entreprenisto.

Li ricevis diplomon pri kemio de la Nacia Universitato de Seulo en 1987 kaj pri inĝenierarto en 1993.

*Minor Planet Center* kreditas lin de la kunmalkovro de la asteroido 23880 Tongil la .

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Memoru, ke plej bona spektaklo estas la eterna Universo ; el *Luxury*

Kategorio:Viroj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1964
Kategorio:Sudkoreaj astronomoj
Cristóvão Jacques (astronomo)

**Cristóvão JACQUES** (naskiĝis en Bel-Horizonto) estas brazila amatora astronomo.

Laŭ *Minor Planet Center*, li malkovris aŭ kunmalkovris 6 asteroidojn en 1999, el kiuj 2 kun Luiz Henrique Duczmal, elde la Observatorio Wykrota, ĉe la limo inter Sabará kaj Caeté (Minas-Ĝerajso Brazilo).

Li ankaŭ malkovris la  C/2014 E2 (Jacques) elde la Observatorio Sonear.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Cristóvão Jacques

## Eksteraj ligiloj 
*  Intervjuvo kun Cristovão Jacques

Kategorio:Brazilaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Kategorio:Malkovrintoj de kometoj
Fernando Pedichini

**Fernando PEDICHINI** estas itala astronomo, li laboras ĉe la Nacia Instituto de Astrofiziko (INAF).

*Minor Planet Center* kreditas lin de la kunmalkovro de la asteroido (21291) 1996 VG6 la  kun Andrea Boattini elde la observatorio de Campo Imperatore.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Italaj astronomoj
Lenfilm

**"Lenfilm"** estas granda rusia kinofabriko situanta en Sankt-Peterburgo, Rusio. Ĝi okupas kvar hektarojn de la urba teritorio kaj funkcias en dek konstruaĵoj.

Ĝia riĉa kolekto havas multenombran unikan rekviziton: manĝilaro, kuirilaro, preĝejaj kaj palacaj utilaĵoj, armilaro kaj pafilaro, vestaro de ĉiuj epokoj.

La emblemo de "Lenfilm" estas monumento *La Bronza Rajdanto* starigita omaĝe al imperiestro Petro la Unua, kiun lumigas lumstrioj.

Ĝin oni establis la 30-an de aprilo 1918 kiel *Petrograda kinokomiteto ĉe Narkomproso* (Popola komisariato pri klerigado), kiun estris Anatolo Lunaĉarskij. La unua agita-propaganda filmo titolita *"Uplotnenie" (Kunpremado)* aperis la 7-an de novembro 1918, kiam oni celebris la unuan datrevenon de la Oktobra revolucio en Rusio.

Ekde 1934 la kinofabriko nomiĝas "Lenfilm".

Dum la Granda Patriota milito (1941 - 1944) "Lenfilm" kaj "Mosfilm" (moskva kinofabriko) estis evakuitaj al urbo Almato, Kazaĥio (tiam Kazaĥa Soveta Socialisma Respubliko), kie oni establis la unuigitan kinoproduktejon. Restintaj en la sieĝita urbo Leningrado kameraistoj plu filmis kronikon de la bataloj.

En la kinofabriko "Lenfilm" oni produktis pli ol 1500 filmojn, multaj el kiuj meritis premiojn de la prestiĝaj eksterlandaj kinofestivaloj en: Festivalo de Cannes, Berlinale, Internacia filmfestivalo de Lokarno, San Sebastian kaj aliloke.

Ekde 2004 ĝi titoliĝas kiel *"Malfermita akcisocieto Lenfilm"*.

## Kelkaj ĉefverkoj 
* 1934 — Ĉapajev
* 1938 — Petro la Unua
* 1941 — Valerij Ĉkalov
* 1941 — Maskofesto
* 1947 — Cindrulino
* 1955 — Du kapitanoj
* 1955 — La dekdua nokto
* 1958 — Mister X
* 1960 — Damo kun hundeto
* 1961 — Homo-amfibio
* 1964 — Hamleto
* 1964 — Dormanta belulino
* 1966 — Estro de Ĉukotko
* 1966 — Neĝa reĝino
* 1967 — Geedziĝo en Malinovka
* 1968 — Morta sezono
* 1969 — La blanka suno de la dezerto
* 1970 — Reĝo Lear
* 1973 — Senkapa rajdanto
* 1973 — Kraŝo de inĝeniero Garin
* 1976 — Blua birdo
* 1977 — Blokado
* 1977 — Geedziĝo
* 1979 — Sherlock Holmes kaj doktoro Watson
* 1981 — Silva
* 1982 — La damo de pikoj
* 1984 — Testamento de profesoro Dowell
* 1986 — Kiel fariĝi stelo
* 1987 — Insulo de kraŝintaj ŝipoj
* 1988 — Hunda koro
* 1992 — Fenestro al Parizo
* 1992 — Tartufo
* 2008 — Papera soldato
* 2013 — Malfacile esti Dio
* 2015 — Eksedziĝo laŭ propra volo
* 2016 — Kontribucio

## Vidu ankaŭ 
Kinematografio en Rusio

## Eksteraj ligiloj 
* http://lenfilm.ru/ oficiala ttt-ejo 
* http://www.imdb.com/company/co0075541/ Lenfilm en IMDb kun plena listo de filmoj 
* http://m.kino-teatr.ru/kino/art/kino/175/?noflex=1 historio de la rusa kino 


Kategorio:Sankt-Peterburgo
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1918
Kategorio:Rusa kino
Kategorio:Kulturo de Sankt-Peterburgo
Kontrakto de Schönbrunn

eta|La Rejna Ligo en 1806
La **Kontrakto de Schönbrunn** () estis subskribata la 15an de decembro 1805 inter Prusujo kaj la franca Unua Imperio en Palaco Schönbrunn.

Kiel sekvo de la venko de Napoleono Bonaparto je la batalo de Austerlitz fine de la Tria Napoleona Milito la prusa sendito Christian von Haugwitz devis subskribi tiun ĉi kontrakton, kiun Reĝo Frederiko Vilhelmo la 3a de Prusujo tamen ne akceptis.

Laŭ la kontraktoteksto Duklando Berg, kiu lige kun la aliĝo al la Rejna Ligo malmultajn monatojn poste estis rangaltigota al grandduklando Berg, ricevis la prusajn landopartojn sur la dekstra flanko de la Rejno, apartenantaj al duklando Kleve, Francujo la svisan Neŭŝatelo, kaj Bavarujo Princlandon Ansbaĥo-Bajreŭto. Prusujo ricevis por tio pretendecon pri Elektoprinclando Hanovrio, kiu tiam ankoraŭ estis ligita kun Anglujo en persona unio.

Prusujo aniĝis per la kontrakto al la Napoleona aliancosistemo.

La kontrakto prezentis nur pretervivan interan solvon, jam la Kontrakto de Parizo el 1806 kaŭzis pluan potencoŝanĝon favore al Napoleono Bonaparto.

## Literaturo 
* 
* Artikolo ĉe zum.de

Schonbrunn
Schonbrunn
Kategorio:Napoleonaj militoj
Kategorio:Aperis en 1805
Kategorio:Politiko en 1805
David Shugar

**David Shugar** (naskiĝis la 10-an de septembro 1915 en Józefów (distrikto Staszów), mortis la 31-an de oktobro 2015) estis pola biologo kaj biofizikisto, kreinto de pola skolo de molekula biofiziko.

## Vivo 
En la aĝo de 4 aŭ 5 jaroj li alvenis kune kun siaj gepatroj al Kanado. En 1936 li finis studojn pri fiziko en Universitato McGill en Montrealo kaj doktoriĝis tie en 1940.
De januaro 1941 ĝis la soldatservo li laboris en esplora entreprenejo en Leaside apud Toronto. Dum la dua mondmilito li servis de 1944 en la kanada mararmeo en la grado de *electrical sub-lieutenant*. Li okupiĝis pri aparatoj por kontraŭbatali submarŝipojn. De 1946 li laboris en la kanada ministerio pri sano kaj sociaj aferoj.
En la jaroj 1948–1950 li estis engaĝita en Instituto Pasteur en Parizo, laborante pri kinetiko kaj mekanismoj de la agado de enzimoj, kaj poste ĝis 1952 en Centro pri Nuklea fiziko de Universitato Libera de Bruselo, kie li okupiĝis pri proprecoj de konsisteroj de nukleataj acidoj kaj proteinoj.
Laŭ iniciato de profesoro Leopold Infeld li translokiĝis en 1952 al Pollando, kie li iĝis gvidanto de Biokemia Fako en la Nacia Instituto de Publika Sano en Varsovio.
Ekde 1954 li samtempe aktivis en Instituto pri Biokemio kaj Biofiziko de la Pola Scienca Akademio. En 1965 laŭ lia iniciato kreiĝis katedro de biofiziko en la Fizika Fakultato de la Varsovia Universitato. Samtempe li elektiĝis la unua prezidanto de la Pola Societo de Fizika Medicino; li plenumis la funkcion ĝis 1969.

David Shugar estas aŭtoro aŭ kunaŭtoro de pli ol 400 sciencaj publikaĵoj citataj pli ol 10 mil fojojn. Li edukis multajn disĉiplojn. En 1966 li ricevis individuan Ŝtatan Premion de la 2-a grado, en 1969 ricevis honoran doktorecon de la Universitato de Gento kaj en 1995 de la Varsovia Universitato. Ekde 1983 li estis membro de la Pola Scienca Akademio *PAN*.
Lia edzino, *Grace Wales Shugar* (1918–2013) en la Psikologia Fakultato de la Varsovia Universitato kreis centron de evolua psikolingvistiko.

## Vidu ankaŭ 
* Włodzimierz Sedlak
* Albert Szent-Györgyi

## Bibliografio 
* Lista publikacji  listo de publikaĵoj laŭ bibliografia.icm.edu.pl

## Eksteraj ligiloj 
* artikolo "Twórca polskiej szkoły biofizyki molekularnej" (Kreinto de pola skolo de molekula biofiziko) en la retejo *polskieradio.pl* ()
* teksto pri peticio al la kanada registaro pardonpeti ĉe David Shugar pro komplete senbaza, sed tamen profesie damaĝa akuzo pri spionado kadre de la ĝermanta Malvarma Milito en 1946 - lanĉita en 2015, sed ne finita pro la morto de David Shugar ()

Kategorio:Polaj biologoj
Kategorio:Polaj centjaruloj