open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fontano Orfeo

280ra|eta|dekstra|Fontano Orfeo.

La **Fontano Orfeo** (en la hispana **Fuente de Orfeo**) troviĝas en la Placo de la Provinco, en la madrida zono konata kiel *Madrido de la Aŭstroj*, en la historia urboparto. Ĝi estis konstruita dum la unua triono de la 17-a jarcento kaj dispecigita je la fino de la 20-a jarcento. Nuntempe estas ekspoziciata reproduktaĵo realigata fine de la 20-a jarcento en sama loko kie estis la originala.

## Historio 
Ĝi estis starigita dum la regado de Filipo la 4-a. La projekto estis farita de la arkitekto Juan Gómez de Mora, ankaŭ aŭtoro de la Palaco Sankta Kruco, antikva karcero de la Kortumo kaj nuna sidejo de la Ministerio pri Eksteraj Rilatoj, konstruaĵo kiu dominas la placon kie situas la fontano. La efektivigo de la projekto estis de Gaspar Ordóñez, kiu finis la verkaĵon en la jaro 1629.

La Fontano Orfeo estis malkonstruita en 1865, sed la skulptaĵo, kiu reprezentas Orfeon, estis konservita. Nuntempe ĝi troviĝas en la Nacia Arkeologia Muzeo de Madrido.

[160ra|eta|Vidaĵo de la statuo al [Orfeo, situanta en la supra parto de la fontano.]]

En la jaro 1998 estis realigata reproduktaĵo, dezajnita laŭ desegnaĵoj kaj pentraĵoj de tiu epoko, laŭ entuziasmo de la Municipa Entrepreno de la Loĝejo, dependanta de la Madrida Urbodomo.

Kategorio:Fontanoj en Madrido
Statuo de la Urso kaj Arbutujo

dekstra|eta|150ra|Statuo de la urso kaj arbutujo
eta
La **Statuo de la Urso kaj Arbutujo** en la hispana **Estatua del Oso y el Madroño** havas kvar metrojn alte. Ĝi estas verkaĵo de Antonio Navarro Santafé kaj reprezentas la ĉefan simbolon de la urbo Madrido, ĉefurbo de Hispanio. Ĝi estis inaŭgurita en la jaro 1967 en la Pordo de la Suno, en la centro de la urbo. Tiu ĉi statuo estas ero de la blazono de Madrido kaj de la sportŝildo de la madrida piedpilka klubo Atlético de Madrid.

Kurioze ambaŭ eroj estas simboloj de la naturo kiu pro la troa disvolviĝo de la ŝtata ĉefurbo sufiĉe malaperis de plejparto de la ĉirkaŭaĵo, kvankam ne entute pri ĝenerala naturo, sed entute kaze de la ursoj kiuj loĝas nur en apartaj nordaj regionoj de Hispanio kaj ne ekde jarcentoj proksime de Madrido. Pri arbutoj eblas trovi ilin en ne tre proksimaj montaroj.

Lastatempe ekis polemiko en la madrida socio pri la fakto, ke oni konsideras virurso kvankam laŭ la plej malnova tradicio ŝajne povus temi pri ursino, kiel praa ekzemplo de maĉismo.

Kategorio:Madrido
Kategorio:Statuoj
Urso kaj Arbutujo
Urso kaj Arbutujo
Palaco Sankta Kruco

eta|300px|Palaco Sankta Kruco.

La **Palaco Sankta Kruco**, (), hodiaŭ sidejo de la Ministerio pri Eksteraj Rilatoj de Hispanio, troviĝas en la urbo Madrido, ĉefurbo de Hispanio.
Ĝi estis uzata kiel karcero ĝis la regado de Filipo la 4-a, kiu konvertis ĝin en Palaco.

La reĝo Filipo la 4-a en 1629 ordonis ĝian konstruadon por la gastigado de la dependaĵoj de la Urbestroj kaj la Kortumo, kaj de la Kortuma Karcero. Ĝi estas verkaĵo de la arkitekto Juan Gómez de Mora inter 1629 kaj 1636 kune kun aliaj madridaj arkitektoj kiel José de Villareal, Bartolomé Hurtado García kaj José del Olmo.

En la jaro 1767 ĝi finis sian funkciadon kiel karcero kaj transformiĝas en la **Palacio de Santa Cruz**, pro ĝia proksimeco al la Preĝejo Sankta Kruco. La karcero estis translokita al apuda konstruaĵo. Incendio en 1791 detruis la tutan palacon escepte de ĝia fasado. Ekde 1996 ĝi estas konsiderata kiel kultura monumento de Madrido.

## Vidu ankaŭ 
* Giovanni Battista Crescenzi

## Eksteraj ligiloj 
* Historio de la Palaco Sankta Kruco. Hejmpaĝo de la Ministerio pri Eksteraj Rilatoj
* Palaco Sankta Kruco.

Kategorio:Palacoj en Madrido
Korea pigo

La **Korea pigo** *Pica (pica) sericea* estas kutime konsiderata subspecio de la Eŭropa pigo kiu troviĝas en Orienta Azio. Ĝi estas komuna simbolo de la identeco de Koreio kaj estis adoptita kiel la "oficiala birdo" de multnombraj urboj, distriktoj kaj provincoj de Suda Koreio. Kompare al la Eŭropa pigo, ĝi havas markite **pli mallongan voston** kaj **pli longajn flugilojn** proporcie unu kun alia, kaj la dorso kaj vosto montras **fortan purpuran** kaj apenaŭ verdan brilon.

Ĵusa priserĉado komparanta DNA (Lee *et al.*, 2003) indikas, ke ĉu ĉiuj specioj de la genro *Pica* estu konsiderataj rasoj de unu specio, aŭ la Korea pigo (eble inklude la Tibetan pigon *P. (p.) bottanensis*) necesas esti separata kiel diferenca specio, ĉar estis reprodukta izoliĝo dum longe eĉ pli ol ĉe la Flavbeka pigo de Nordameriko. Tiele depende de pli kompletigaj studoj la specifa scienca nomo de la specio devos aperi inter parentezoj indike, ke tiu birdo povas estis aŭ ne esti konsiderata diferenca.

Konsidere la fosiliajn restaĵojn de nordamerikaj pigoj (Miller & Bowman, 1956) ŝajnas, ke la evoluo de la Korea pigo kiel distinga stirpo startus konsiderinde pli frue ol malfrua Plioceno sugeste de Lee *et al.* (2003). Ĉar tiu kalkulo estis bazita nur sur molekula informo (kiu estas siavice maltaŭga por certigi evoluajn eventojn pli precize ol kelkaj ma), ŝajnas pli probabla, ke la Korea pigo iĝis diferenca tiom frue kiom antaŭ 5-4.5 ma. Ĉar la kalkulo de molekula diverĝo uzita de Lee *et al.* ne atentas la fakton ke pigoj estas longvivaj birdoj (signike ke la averaĝa reproduktado estas iom pli longa ol ĉe aliaj paserinoj), la plej bona klarigo estas ke iam okazis limigita genetika fluo antaŭ la komenco de la lasta periodo de glaciepoko antaŭ 2.5-2 ma.

## Referencoj 
* **Lee**, Sang-im; Parr, Cynthia S.; Hwang,Youna; Mindell, David P. & Choe, J. C. (2003): Phylogeny of magpies (genus *Pica*) inferred from mtDNA data. *Molecular Phylogenetics and Evolution* **29**: 250-257.  PDF plena teksto 

* **Miller**, Alden H. & **Bowman**, Robert I. (1956): A Fossil Magpie from the Pleistocene of Texas. *Condor* **58**(2): 164-165. PDF plena teksto 

Kategorio:Korvedoj
Kategorio:Endemiismoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Konsilio de Madrido

[200px|eta|[Palaco de Komunikaĵoj de Madrido, sidejo de la Urbestreco de Madrido.]]
La **Konsilio aŭ Urbestraro de Madrido** - en la hispana **Ayuntamiento de Madrid** - estas la institucio, kiu okupiĝas pri la regado de la urbo kaj municipo Madrido (Hispanio). Ĝi estas prezidata de la urbestro de Madrido, kiu ekde 1979 estas demokratie elektata.

La urbkonsilistoj estas elektataj ĉiun kvaran jaron de ĉiuj adoltaj civitanoj (ekde 18-jariĝo). La balotoj estas kunvokataj samtempe por ĉiuj municipoj de Hispanio samtempe, kun kandidatoj en listoj de politikaj partioj aŭ grupoj. Oni elektas urbkonsilistojn, kiuj siavice elektas la urbestron. La nuna (2020) urbestro estas José Luis Martínez-Almeida, post interkonsento inter la tri dekstraj partioj.
[eta|200px|[Placo de la Vilaĝo, malnova sidejo de la Urbodomo.]]

## Sidejo 
La sidejo de la Urbodomo de Madrido situas en la t.n. Palaco de Komunikaĵoj (antaŭa sidejo de la Poŝto) en Placo Cibeles. La tradicia sidejo situis en konstruaĵo ĉe la Placo de la Vilaĝo, kaj diversaj oficejoj troviĝas dise en la urbo.

## Registaraj organoj 
### Centra registara konsilio 
La Registara Konsilio de Madrido okupiĝas pri la administrado de la municipaj impostoj, por financi la publikajn servojn kaj la konstruadon de infrastrukturoj. Ĝi estas prezidata de la urbestro.

### Distriktaj municipaj konsilioj 
La urbo Madrido politike dividiĝas en 21 distriktojn, kiuj samtempe estas regataj de municipaj konsilioj. Tiuj ĉi organoj okupiĝas pri la regado je loka nivelo, ĉar la regado de urbo kia Madrido estas kvazaŭ neebla pro tiom granda loĝantaro je centralizita maniero. Oni devas rimarki, ke unu sola el tiuj distriktoj povas havi pli da loĝantoj ol iu ajn provinca ĉefurbo.

Nuntempe la distriktoj de la urbo estas la sekvaj (tamen, ili estas reorganizotaj):

[eta|250px|Mapo de la rezultoj de la hispanaj municipaj rezultoj de 2007 en la urbo Madrido. Ruĝaj estas la distriktoj kun plimulto al [PSOE, bluaj kun plimulto al Partido Popular.]]
# Centro
# Arganzuelo
# Retiro
# Salamanko
# Ĉamartino
# Tetuano
# Ĉamberio
# Fuenkaralo-Pardo
# Monkloo-Aravako
# Latino
# Karabanĉelo
# Usero
# Ponto de Valjeko
# Moratalazo
# Linia Urbo
# Hortalezo
# Vilaverdo
# Valjeko
# Vikalvaro
# San-Blazo
# Baraĥo

## Politika reprezentado en la Urbestraro 

## Urbestroj 
Jen listo de urbestroj de Madrido ekde la unuaj demokratiaj balotoj en 1979 post la fino de la diktaturo en Hispanio:

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la Madrida Urbodomo

Kategorio:Madrido
Kategorio:Politiko de Hispanio
Kistokaj

**Kistokaj** (kiŝtokaj) estas banloka vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en subregiono de Miskolc. La nomo signifas: malgranda Tokaj.
eta|200px|Blazono de Kistokaj

## Bazaj informoj 
* Areo: 10 &nbsp;km²
* Supermara alteco: 107 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.038/20.8396
* Loĝantaro: 1860
* Poŝtkodo: 3553
* Telefonprefikso: 46

## Situo 
Kistokaj situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Budapeŝto-Miskolc. La lasta urbo troviĝas 5, Nyékládháza 6, Felsőzsolca 10, Emőd 14 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1256. La vilaĝanoj okupiĝas pri vinkulturo aŭ laboras en la najbara Miskolc. Vilaĝservoj estas kulturdomo, poŝto, sportejo.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo
* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino de Hungaroj
* metodista preĝejo
* lago, apude ripozdomoj

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Kategorio:Vinvilaĝoj
Ninurta-apal-ekur

**Ninurta-apal-ekur** (aŭ *Ninurta-apil-ekur*) inter la jaroj 1182 kaj 1179 antaŭ nia erao estis reĝo de Asirio kaj plej supera juĝisto de la imperio.

## Regado
Laŭ kronologia listo de la regantoj de Asirio kaj Babilonio, li estis praido de la historia asiria reĝo Eriba-Adad (regotempo de 1390 ĝis 1364), kiu fuĝis al ekzilo en Babilonio. Ninurta-apal-ekur dum milito asiria-babilonia revenis de Babilonio al la lando de sia prapatro, kun sia soldataro marŝis al la asiria ĉefurbo Aŝuro, konkeris ĝin kaj deklarigis sin mem reĝo de Asirio. La sorto de Enlil-kudurri-usur, la antaŭa asiria reganto, filo de Tukulti-Ninurta la 1-a, ne tute klaras, tamen dedukteblas ke pliaj filoj de Tukulti-Ninurta la 1-a restis ĉe la reĝa kortumo de Ninurta-apal-ekur.

La historiistoj disputas, ĉu li regis nur dum tri jaroj aŭ ĝis la jaro 1169, do dum sume dek tri jaroj. Klaras, ke Ninurta-apal-ekur estis samepokano de la reĝo *Meli-Ŝipak* de Babilonio, kiu donacis al la nova asiria reganto plurajn ĉevalojn kaj kovrilojn. Dum lia regotempo Asirio estis skuata fare de forta tertremo, kiu detruis la templon de la milita diino *Iŝtar* en la asiria ĉefurbo Aŝuro. La filino de Ninurta-apal-ekur estis supera sacerdotino de la regno, kaj lia filo Aŝur-dan la 1-a post li iĝis asiria reĝo.

## Literaturo
* H. Gasche kaj aliaj, *Dating the fall of Babylon: A re-appraisal of Second-Millennium chronology: A joint Ghent-Chicago-Harvard project. Mesopotamian History and Environment, Series 2. Memoires 3* (Ghent kaj Ĉikago, Usono, 1998).
* E. Hornung, *Untersuchungen zur Chronologie und Geschichte des Neuen Reiches* (Wiesbaden, Germanio, 1964).
* M. B. Rowton, *The Material from Western Asia and the Chronology of the Nineteenth Dynasty. Journal of Near Eastern Studies 25/4*, 1966, 240-258.
* M. Astour, *The Hurrian king at the siege of Emar*. En: Mark W. Chavalas (eld.), *Emar, the history, religion and culture of a Syrian town en the late Bronze Age* (Bethesda 1996), 25-6.
* Albert Kirk Grayson, *Assyrian Royal inscriptions* ("asiriaj reĝaj enskriboj", anglalingve, Wiesbaden, 1972)
*Joan Oates: *Babylon*, Bergisch Gladbach (Germanio) 1983, paĝoj 117 kaj 122 ĝis 123, ISBN 381120727X
* J. A.Brinkman, *Materials and studies for Kassite history*. Ĉikago, *Oriental Institute of the University of Chicago* 1976.

Kategorio:Reĝoj de Asirio
Kategorio:Naskiĝintoj en la 13-a jarcento a.K.
Kategorio:Mortintoj en la 12-a jarcento a.K.
Cserépváralja

**Cserépváralja** (ĉerEpvAralja) estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en subregiono de Mezőkövesd. La nomo signifas: argilaĵo-fortikaĵo-subejo.

## Bazaj informoj 
* Areo: 15 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 201 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.9328/20.5626
* Loĝantaro: 550
* Poŝtkodo: 3417
* Telefonprefikso: 49

## Situo 
Cserépváralja situas sur malebenaĵo, fine de longa sakovojo. Eger kaj Mezőkövesd troviĝas po 18, Emőd 23, Miskolc 27&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1214. Baldaŭe fortikaĵo konstruiĝis, kiun la turkoj senbatale okupis en 1596. La Habsburgoj reokupis ĝin en 1687, fine malkonstruiĝis en 1711. Vilaĝservo estas poŝto.

## Vidindaĵoj 
* restaĵoj de la fortikaĵo
* ornama turka puto 60 m-ojn profunda
* kapelo
* romkatolika moderna preĝejo omaĝe al Laboristo Sankta Jozefo de 1961
* kavoj, iam loĝejoj
* turistaj vojetoj

## Ĝemelkomunumo 
*  Pálpataka, Rumanio

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Kategorio:Vinvilaĝoj
Magnús Guðmundsson

**Magnús Guðmundsson ** (6-a de februaro 1879 - 28-a de novembro 1937) estis islanda juristo kaj politikisto. Li estis kelkfoja ministro, kaj mallongtempa ĉefministro kiam Jón Magnússon mortis en ofico en 1926.

Magnús devis mallongtempe rezigni kiel justicministro dum esploriĝis financa afero ligita al li, sed li revenis al la ofico kiam la plej alta juĝinstanco juĝis en lia favoro.

Magnús apartenis al la Burĝpartio, la Konservativa partio kaj fine la Sendependecpartio.
* Oficiala paĝo de la islanda parlamento

Kategorio:Ĉefministroj de Islando
Kategorio:Islandaj ministroj pri financoj
Kategorio:Islandaj ministroj pri justico
Kategorio:Islandaj ministroj pri laboro
Badacsony

eta|center|775px|Panoramo el supro de Badacsony al Balatono

eta|dekstre|300px|Panoramo al Badacsony
**Badacsony** [badaĉonj] estas durroka monto en Hungario apud Balatono, kie estas la plej alta monto. Ĝia karaktera formo estas trunkita konuso havanta belegan panoramon el la kontraŭa Fonyód. La cirklorondo estas 11 km-ojn longa, la supra altebenaĵo estas 1 km-ojn larĝa, alto super marnivelo estas 437 m. Oni profitas la deklivojn ĝis alteco 280 m por vinkulturado. Oni minis bazalton inter 1903-1965. Poste la monto iĝis protektata. Badacsony estas centro de vinregiono Badacsony, krome estas tre grava turista loko de Balatono. Ĉe la vinberejo troviĝas vinkelo de poeto Aleksandro Kisfaludy.
[eta|maldekstre|Videblaj bazaltaj [rokoj en monto Badacsony]]
La ĉirkaŭaĵo (konata pri vinkulturo) havas la nomon "vinregiono Badacsony". Apudaj komunumoj estas Badacsonytomaj kaj Badacsonytördemic.

## Fontoj 
* http://www.badacsony.hu/ 

Kategorio:Montoj en Hungario
Kategorio:Badacsonytomaj
Megyaszó

**Megyaszó** [medjasO] estas granda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Szerencs.
eta|Kirko en Megyaszó

## Bazaj informoj 
* Areo: 53 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 160 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.1882/21.0572
* Loĝantaro: 3110
* Poŝtkodo: 3718
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
Megyaszó situas sur mildaj deklivoj, laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Szikszó kaj Szerencs troviĝas po 12, Abaújszántó 17, Encs 20, Miskolc 29&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. Dum regado de Stefano la 1-a (Hungario) la vilaĝo havis preĝejon. En 1656 la turkoj detruis la komunumon. Baldaŭe Stefano Bocskai rehomigis ĝin kun hajdukoj. En 1713 tertremo, en 1750 incendio okazis. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kulturdomo, 2 kuracejoj, dentokuracejo, infanhelpa servo, hejmo por maljunuloj, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika Preĝejo Senmakula Koro de Sankta Maria (Megyaszó)
* Kalvinana preĝejo (Megyaszó) de 1615 ĉirkaŭita per defenda muro, la turo estas 38 m-ojn longa, en 1902 trakonstruiĝis

## Famuloj 
En Megyaszó naskiĝis pentristo Frigyes Borszéky.


Kategorio:Vinvilaĝoj
Aszaló

**Aszaló** [asalO] estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Szikszó. La loknomo signifas tiun lokon, kie oni sekigas fruktojn.
eta|Katolika preĝejo de Aszaló

## Bazaj informoj 
* Areo: 25 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 125 m
* Poŝtkodo: 3841
* Telefonprefikso: 46

## Situo 
Aszaló situas sur ebenaĵo, Hernád preterfluas, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Miskolc-Slovakio. Szikszó troviĝas 5, Miskolc 18, Encs 20, Edelény kaj Abaújszántó po 22&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1275 en formo *"Ozalou"*. En 1824 kaj en 1854 incendioj okazis. Dum la socialismo kazerno funkciis tie. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, lernejo, infanĝardeno, kulturdomo, poŝto, kuracejo, futbalejo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika malfrubaroka Preĝejo de Sankta Ladislao (Aszaló) de 1803
* kalvinana preĝejo de 1797, la turo alkonstruiĝis en 1827

## Famuloj 
En Aszaló naskiĝis:
* infankuracisto Ármin Flesch
* instruisto János Aszalai.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Kategorio:Vinvilaĝoj
-1457

La jaro **1457** antaŭ nia erao estis normala jaro komenciĝanta lunde laŭ la gregoria kalendaro. Ĝi apartenis al la 15-a jarcento antaŭ nia erao.

## Eventoj 
La 16-an de aprilo 1457: Okazas la *Batalo de Megido* inter antikva Egiptio kaj koalicio grupiganta Mitanon kaj ses siriajn aliancanojn. Ĝi finiĝis per grava venko de faraono Tutmoso la 3-a kiu konservis egiptan influon en la regiono. Post tiu sukceso pli da mediteraneaj aŭ mezopotamiaj potencoj (Kipro, Asirio, Babilono ...) sendis tributojn al Tutmoso la 3-a dum la sekvaj jaroj kaj rekonis lian superecon. 

## Mortoj
* En la Nova Egipta Imperio mortis la faraonino Hatŝepsut, kiu fakte regis anstataŭ Tutmoso la 3-a, komence de la regado ankoraŭ juna, kiu estis ne ŝia filo, sed filo de ŝia en 1479 jam forpasinta edzo kaj duonfrato Totmoso la 2-a kaj iu haremvirino. Hatŝepsut transprenis direktadon de la ŝtata administrado, dum Tutmoso la 3-a servis kiel pastro de dio Amono. Tamen Tutmoso formale kalkuliĝis kiel kunreganto kaj ankoraŭ sole plu regis ĝis la jaro 1425 antaŭ nia erao, kiam li mem mortis.
Sigurður Jónsson

**Sigurður Jónsson** (naskiĝis la 28-an de januaro 1852, mortis la 16-an de januaro 1926) estis islanda terkulturisto kaj politikisto. Li estis unu de la fondintoj de la Progrespartio en 1916. En la komenco de 1917 fondiĝis la unua islanda registaro, kaj Sigurður estis elektita kiel la reprezentanto de la ĵus fondita partio. Malgraŭ sia aĝo, Sigurður tiutempe ĵus elektiĝis kiel parlamentano la unuan fojon, sed li estis parlamentano 1916-1926.

Sigurður estis la unua ministro en Islando kiu ne estis studinta en universitato. Li havis multan sperton en sociaj aferoj, kaj estis unu de la iniciatintoj de la rapide kreskanta kaj fortiĝanta Federacio de Islandaj Kooperativoj. Ĝi fakte fondiĝis en lia hejmo en la bieno *Ystafell* en 1902.

* Oficiala paĝo de la islanda parlamento

Kategorio:Islandaj ministroj pri laboro
Universitato de Ekstremaduro

eta|dekstra|Universitato de Ekstremaduro
La **Universitato de Ekstremaduro** () estas la ununura universitato de la regiono de Ekstremaduro en Hispanio. Ĝi estis fondita en 1973 laŭ dekreto 991/1973, de 10a de majo (Nacia Gazeto de la 18a) de la *Ministerio de Educación y Ciencia*.

La Universitato de Ekstremaduro havas altlernejojn kaj konstruaĵojn en kvar urboj de la regiono: nome Badajoz, Cáceres, Mérida kaj Plasencia. Je la fondo de la Universitato jam estis altlernejoj nur en Badajoz kaj Cáceres, kiuj funkciis kiel duarangaj lernejoj de la respektiva Universitatoj de Sevilo kaj Salamanko. Tiam oni ne decidis krei unuurban universitaton, sed kunhavata inter la duaj provincaj ĉefurboj, al kiuj aldoniĝis poste la du plej loĝataj urboj de ĉiu el la du provincoj de la regiono. Tiam la tendenco estis krei sciencajn altlernejojn en Badajoz kie estas Medicino, Fiziko, Kemio, Matematiko, Inĝenieradoj ktp., dum en Cáceres estas Juro, Filozofio kaj Beletroj, sed ankaŭ Informadiko kaj Veterinariko.

Kun la Universitatoj de Kantabrio, Kastilio-Manĉo, Balearoj, La Rioja, Navaro, Oviedo, Eŭskio kaj Zaragozo, ĝi formas la grupon de 9 Universitatoj ununuraj en siaj respektivaj regionoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Universitato de Ekstremaduro 
* Virtualejo de la Universitato de Ekstremaduro 
* Virtualejo
* Grupo 9 de Universitatoj
* Epistemowikia en hispana 
* Epistemowikia, la Hiperenciclopedia Libre y Abierta 

Ekstremaduro
Kategorio:Ekstremaduro
Alfonso la 9-a

**Alfonso la 9-a** aŭ **Alfonso la 9-a de Leono** (Zamora, 15a de aŭgusto de 1171 - Sarria, 24a de septembro de 1230) estis Reĝo de Leono ekde la 21a de januaro de 1188 ĝis sia morto.

Li estis filo de Fernando la 2-a de Leono kaj la Infantino Urraca de Portugalio, suferis malfacilaĵojn por akiri la povon pro la konspiroj de sia duonpatrino Urraca López de Haro, kiu intencis entronigi sian propran filon, la infanton Sanĉon. Laŭlonge de sia regado li suferis multnombrajn konfliktojn kaj disŝtrecojn kun sia kuzo Alfonso la 8-a de Kastilio. Pro tio li ne partoprenis en la fama Batalo de las Navas de Tolosa, spite kio li vigle agadis en la reconquista, rekuperante por la kristanoj la urbojn de Cáceres, Mérida kaj Badajoz en la nuna regiono de Ekstremaduro.

Li edziĝis al Berenguela de Castilla, el kiu naskiĝis la infanto Fernando. Post la nuligo de la geedziĝo Berenguela kunportis sian filon al sia naskiĝregno kaj sukcesis konverti lin en reĝo de Kastilio post la morto de Henriko la 1-a en 1217. Pro tio patro kaj filo distanciĝis kaj eble pro tio la malŝato de Alfonso la 9-a al kastilianoj lasigis lin la regnon en manoj de Sanĉa kaj Dulce, la filinoj kiujn li havis kun sia unua edzino, Teresa de Portugalio, anstataŭ en la manoj de la plej aĝa filo, kiel estis kutimo. Tamen la patrino de Fernando negocis kun Teresa de Portugalio porvivan pension al Sanĉa kaj Dulce, kontraŭ iliaj rajtoj, kaj Fernando -kiu estis minacinta la duonfratinojn per atako- sukcedis sian patron kiel reĝo de Leono, unuiganta ambaŭ kronojn per la tiel nomata Pakto de Benavente".

## Vidu ankaŭ
* Kortesoj de Leono

## Notoj 
Kategorio:Leono
Kategorio:Historio de Hispanio
Kategorio:Zamora
Yö

**Yö** (en Esperanto *Nokto*) estas finna rokenrola muzika grupo.

Yö fondiĝis en 1981 en Pori fare de Jussi Hakulinen, Olli Lindholm, Juha "Liuhu" Rauäng, Harri Varhala kaj Jani Viitanen. 

Ili kantas en finna lingvo kaj estas nuntempe unu de la plej popularaj reprezentantoj de finnroko (finne *Suomirokki*).

## Anaro 
* Olli Lindholm - kantisto
* Mikko Kangasjärvi - klavarinstrumentisto
* Jukka Lewis - basgitaristo
* Ari Toikka - frapinstrumentisto
* Daffy Terävä - gitaristo

## Diskaro 
* 1983 - *Varietee*
* 1984 - *...Ja tapahtui niinä päivinä*
* 1984 - *Nuorallatanssija*
* 1985 - *Myrskyn jälkeen*
* 1986 - *Äänet*
* 1988 - *Lanka palaa*
* 1989 - *Toinen puoliaika*
* 1991 - *Antaa soittaa*
* 1992 - *Tänä yönä*
* 1993 - *Kymmenes kevät*
* 1993 - *Täältä tulee yö*
* 1994 - *Hyviä vuosia*
* 1996 - *Satelliitti*
* 1997 - *Pirstaleet*
* 1998 - *Yön pimeä puoli*
* 1999 - *13. Yö*
* 2000 - *Valo*
* 2002 - *20-vuotisjuhlakonsertti*
* 2003 - *Rakkaus on lumivalkoinen*
* 2003 - *Yhden yön tarinoita*
* 2005 - *Kuolematon*
* 2006 - *Yön valoisa puoli*
* 2006 - *Kolmen illan varietee*
* 2007 - *Valtakunta*
* 2009 - *Loisto*
* 2012 - *Pelko ja rakkaus*
* 2014 - *Hyvässä ja pahassa*
* 2016 - *Puolet taivaasta – puolet helvetistä*
* 2017 - *Hyvän yön lauluja*
* 2018 - *Mitä jos mä rakastan*

## Literaturo 
* *Jee jee jee - suomalaisen rockin historia*. Helsinki: WSOY 1998 (ISBN 951-0-22503-7) 
* Olli Lindholm, Ilpo Rantanen: *Yhden yön tarina*. Helsinki: WSOY 2003 (ISBN 951-0-28233-2)  

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo


Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1981
Eduardo la Ekzilito

**Eduardo la Ekzilito** (n. 1016, m. aŭguston 1057), foje nomata *Eduardo Aetheling* (*Princo Eduardo*), estis anglosaksa princo kaj filo de Edmundo Ironside kaj Elgifu. Li akiris la kromnomon *la Ekzilito* pro ke li pasis la plejparton de sia vivo ekster Anglio.

Post kiam li konkeris Anglion en 1016, la dana reĝo Kanuto la 1-a sendis Eduardon kaj ties fraton Edmundon al Svedio, celante ilian murdon, sed ili estis sekrete plusendataj al Kiev kaj fine al Hungario. Eduardo loĝis en Eŭropo multajn jarojn. En 1057 la senfila Eduardo la Konfesanto eltrovis ke Eduardo la Ekzilito ankoraŭ vivis, revokis lin kaj nomumis lin sian heredonton. Tamen Eduardo la Ekzilito mortis - eble murdata - nur du tagojn post sia reveno al Anglio en aŭgusto 1057. El tio rezultis la konflikto pri kiu heredus la anglan tronon post la morto de Eduardo la Konfesanto, kaj la normanda konkero de Anglio.

Eduardo edziĝis al Agata, kiu eble estis parenco de Henriko la 3-a (Sankta Romia Imperio). Ili havis tri geidojn:
* Edgar Aetheling (ĉ.1051-ĉ.1126)
* Sankta Margareta de Skotlando (ĉ.1046-1083)
* Kristino, kiu iĝis monaĥino dum la reĝado de Vilhelmo la Konkerinto

Kategorio:Princoj
Kategorio:Mortintoj en 1057
Kategorio:Anglosaksoj
Edgar Aetheling

**Edgar Aetheling** (n. ĉ. 1051, m. ĉ. 1126) estis la lasta vira ano de la reĝa familio de Wessex. La kromnomo *Aetheling* signifas *princon*.

Li estis la filo de Eduardo la Ekzilito kaj Agata. Post la morto de lia patro en 1057, Eduardo la Konfesanto eble nomumis lin sian heredonton, sed kiam Eduardo la Konfesanto mortis en januaro 1066, Edgar estis ankoraŭ tro juna por defendi la landon kontraŭ invadojn de Harald la 3-a (Norvegio) kaj Vilhelmo la Konkerinto, kaj alia pretendanto al la angla trono, Harold, iĝis reĝo. Post ties morto, Edgar cedis al Vilhelmo la Konkerinto, kiu bone traktis lin kaj retenis lin ĉe sia kortego. Tamen en 1068 Edgar partoprenis malsukcesan ribelon de du anglosaksaj grafoj, Edwin kaj Morcar, kaj poste fuĝis al la kortego de Malkolmo la 3-a, reĝo de Skotlando. Subtenata de Malkolmo kaj aliance al la danoj, li invadis Anglion en 1069 kaj kaptis Jorkon, sed Vilhelmo pagis monon al la danoj por ke ili eliru de la regno, kaj Edgar denove fuĝis en Skotlandon. Tie li restis ĝis 1072, kiam Vilhelmo kaj Malkolmo eniris pacakordon de kiu unu elemento estis la ekzilo de Edgar. Edgar mem fine faris pacon kun Vilhelmo en 1074 sed neniam tute forlasis la esperon iĝi reĝo de Anglio.

Post la morto de Vilhelmo la Konkerinto en 1087, li subtenis la pretendon de Roberto Curthose al la angla trono, kaj en 1091 li denove fuĝis al Skotlando. Tie li helpis sian nevon Edgar forpeli Donald la 3-a de la skota trono kaj iĝi reĝo de Skotlando.

Eble antaŭ 1098 li ekloĝis en Konstantinopolo, eble aliĝante al regimento kiu enhavis plejparte ekziliajn anglosaksojn. Tie la bizanca imperiestro Aleksio la 1-a donis al li mararmeon por ke li transportu soldatojn kaj ekipaĵojn al la unua krucmilito.

En 1106 li denove subtenis Roberton Curthose kiam tiu batalis en Normandio kontraŭ Henriko la 1-a (Anglio). Henriko kaptis lin, venigis lin en Anglion, kaj pardonis lin, eble parte pro ke en 1100 Henriko edziĝu al la nevino de Edgar, Edita. Edgar retiris sin al bienoj en Hertfordshire. Li ankoraŭ vivis en 1125, kaj eble mortis ne longe post tiu jaro.

Kategorio:Princoj
Kategorio:Historio de Britio
Kategorio:Anglosaksoj
The Arch (Hongkongo)

***The Arch*** (angle) aŭ **la arko** estas 65-etaĝa kaj 231 metrojn alta nubskrapulo en Hongkongo. Ĝi estis finkonstruita en la jaro 2005 kaj estas la tria plej alta loĝeja konstruaĵo en Hongkongo.

## Vidu ankaŭ 
* Hongkongo
* Vision City
* Kvarfobio

## Eksteraj ligiloj 
* Emporis.com – The Arch
* SkycraperPage.com – The Arch

Kategorio:Konstruaĵoj en Honkongo
Kategorio:Nubskrapuloj en Azio
Kategorio:Arkitekturo
Werner Lorenz

**Werner LORENZ** (2-an de oktobro 1891 - 13-an de majo 1974) estis germana oficiro de Waffen-SS en rango de SS-Obergruppenführer *und General der Waffen-SS und Polizei* dum la dua mondmilito, kiu komandis al ĉefoficejo por kunlaboro kun etnaj germanoj.

Li, kiel oficiro de SS, estis respondeca pri etna purigado de Germanio el eksterlandanoj kaj eĉ pri germanigo de ties gefiloj, ĉefe poloj kaj slovenoj. Li post la milito estis juĝita kaj kondamnita al enkarcerigo por 20 jaroj, sed poste nur al 15. Li mortis en Hamburgo.

## Datoj de avancoj 
* Kadett - oktobro de 1912
* Fahnenjunker - 1913
* Leutnant - 1914
* Oberleutnant
* SS-Sturmbannführer - 31-an de marto 1931
* SS-Standartenführer - 7-an de julio 1931
* SS-Oberführer - 9-an de novembro 1931
* SS-Brigadeführer - 3-an de julio 1933
* SS-Gruppenführer - 1-an de novembro 1933
* SS-Obergruppenführer - 9-an de novembro 1936
* General der Polizei - 15-an de aŭgusto 1942
* General der Waffen-SS - 9-an de novembro 1944

Kategorio:Membroj de Waffen-SS
Kategorio:Naskiĝintoj en 1891
Kategorio:Mortintoj en 1974
Konstruaĵo Europa

La **Konstruaĵo Europa** (antaŭe nomita , "Rezidejo Palaco") estas konstruaĵo en la eŭropa kvartalo de Bruselo. Konstruita dum la epoko inter la du mondmilitoj, ĝi parte listiĝas kiel historia monumento. Post la Dua Mondmilito ĝi fariĝis gazetara centro por diversaj institucioj de la Eŭropa Unio. Momente ĝi restaŭriĝas kaj ampleksiĝas, por laŭ la planoj dum la jaro 2013 akcepti la Konsilion de la Eŭropa Unio.

La konstruaĵo situas en la centra strato *Wetstraat/rue de la Loi* de la eŭropa kvartalo. Apud la konstruaĵo troviĝas la domo *Justus Lipsius*, la nuna adreso de la Konsilio de la Eŭropa Unio, kaj aliflanke de la strato troviĝas la konstruaĵoj *Berlaymont* kaj *Charlemagne* ("Karolo la Granda") de la Eŭropa Komisiono.

Kategorio:Palacoj en Bruselo
Kategorio:Eŭropa Unio
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1927
Nucifragoj

**Nucifragoj** (***Nucifraga***) aŭ **Nuksrompuloj** estas holarktisa kaj orientalisa genro de paserinaj birdoj el la familio de Korvedoj, rilata al la garoloj kaj al la korvoj. 

## Taksonomio
La genron *Nucifraga* unue enkondukis franca zoologo Mathurin Jacques Brisson en jaro 1760. Ĝia tipa specio estis deklarita norda nuksrompulo (*Nucifraga caryocatactes*), 
tiam nomata simple nuksrompulo. 
La nomo de genro estas rekta traduko de la tradicia germana nomo de la birdo *Nussbrecher* (laŭlitere "nuksrompulo") al la novlatina.

### Specioj 
Dum longa tempo oni konsideris la genron havanta nur du speciojn: la norda nuksrompulo kaj la Kolumbia nuksrompulo.
Post reanalizo de speciaj limoj en Azio oni konsideras du iamajn subspeciojn de norda nuksrompulo aparta specio. Laŭ nuna sistematiko, estas kvar specioj de nuksrompuloj: 

## Dieto 
La plej grava manĝoresurso por ĉiuj specioj estas la semoj (pinikernoj) de diversaj Pinoj (*Pinus* sp.), ĉefe de tiuj de malvarma klimato (malproksima nordo aŭ alta altitudo) specioj de Vejmuta pino (*Pinus* subgenro *Strobus*) kun grandaj semoj: *P. albicaulis, P. armandii, P. cembra, P. flexilis, P. koraiensis, P. parviflora, P. peuce, P. pumila, P. sibirica* kaj *P. wallichiana*, kaj ankaŭ la pinsempinoj kaj *P. bungeana* de la subgenro *Ducampopinus*. En kelkaj regionoj, kie ne estas iu ajn el tiuj pinoj, ankaŭ la semoj de Piceo (*Picea* sp.) kaj Avelujo (*Corylus* sp.) formas gravan parton de la dieto. La bekoj de tiuj birdoj estas specializitaj iloj por elpreni semojn el la pinfruktoj.

Malmanka semaro estas ĉiam stokita por posta uzado kaj pro tio tiu specio responsas por la repliigo de siaj preferataj pinoj ĉe grandaj areoj ĉu bruligitaj de incendio ĉu klarigita de homoj.

Ili manĝas ankaŭ diversajn insektojn inklude larvojn de abeloj kaj vespoj kaj ankaŭ ovojn kaj birdidojn, kaj kadavraĵon kiam troveblas. 

## Reproduktiĝo 
Nestumado okazas ankaŭ frue en tiu genro por fari plej bonan uzadon de pinsemoj stokitaj la antaŭ aŭtuno. La nesto estas kutime konstruita alte en konifero. La ino demetas plej ofte 2-4 ovojn kiuj estas kovataj dum 18 tagoj. Ambaŭ seksoj manĝigas la idojn kaj elnestiĝo okazas post ĉirkaŭ 23 tagoj, sed la junuloj restas kun siaj gepatroj dum multaj monatoj kaj sekvas ilin por lerni la teknikojn de manĝostokado.

## Alia 
Neniu specio estas migranta, sed ili foriras el siaj teritorioj se okazas malpliiĝo en la kolektado de pinsemoj.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Lanner, R. M. (1996). *Made for each other: a symbiosis of birds and pines*. OUP ISBN 0-19-508903-0

## Eksteraj ligiloj 
* Nucifragaj filmoj ĉe Interreta Birdokolekto

Kategorio:Korvedoj
Kategorio:Orientalisa faŭno
Kategorio:Holarktisa faŭno
Kategorio:Nearktisa faŭno
Kategorio:Palearktisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Vallès Occidental

**Vallès Occidental** estas komarko de Katalunio kiu limas kun Bages (norde), Vallès Oriental (norde kaj oriente), Baix Llobregat (okcidente), kaj Barcelonès (sude). Kunĉefas la komarkon la urboj Sabadell kaj Terrassa. Kun Vallès Oriental ĝi formas la granda natura komarko *Vallès*. Geografie, *Vallès* kaj *Penedès* formas la Tektonan Fosaĵon de Vallès-Penedès, en la Kataluna Antaŭ-marborda Malaltebenaĵo.

## Demografio 
Kategorio:Komarkoj de Katalunio
La vojaĝo de Hektor aŭ la esploro de feliĉo

**La vojaĝo de Hektor aŭ la esploro de la feliĉo**
(france *Le Voyage d’Hector ou la recherche du bonheur*)
estas popularpsikologia romano de la franca aŭtoro kaj psikiatro
François Lelord eldonita en 2002 de la eldonejo Éditions Odile Jacob.
La romano estas rakonto de la psikiatro Hektoro
kiu vojaĝas tra la mondo por pli bone kompreni tion
kio feliĉigas la homojn.

## 23 lecionoj pri feliĉo 
#   Bona rimedo por malbonigi sian feliĉon estas fari komparojn.
#   Feliĉo alvenas ofte surprize.
#   Multaj homoj vidas ilian feliĉon nur en la estonteco.
#   Multaj homoj pensas ke feliĉo estas esti pli riĉa aŭ pli grava.
#   Feliĉo estas, kelkfoje, ne kompreni.
#   Feliĉo estas bona marŝo meze de belaj montoj ne konataj.
#   Malĝustas kredi ke la feliĉo estas la celo. (Pli bone klarigende.)
#   Feliĉo estas kunesti kun homoj kiujn oni amas. (La malfeliĉo estas esti disigita de tiuj kiujn oni amas.)
#   Feliĉo estas kiam nenio mankas al sia familio.
#   Feliĉo estas havi okupon kion oni ŝatas.
#   Feliĉo estas havi domon kaj ĝardenon.
#   Feliĉo estas pli malfacile en lando kiun estras fiaj homoj.
#   Feliĉo estas senti sin utila al la aliaj.
#   Feliĉo estas esti amata pro tio kio oni estas. (Rimarko: Oni estas pli afabla kun infano kiu ridetas.)
#   Feliĉo estas senti sin komplete viva.
#   Feliĉo estas festi. (Demando: Ĉu feliĉo estas ĝuste ĥemia reakcio en la cerbo?)
#   Feliĉo estas pensi pri feliĉon de tiuj kiujn oni amas.
#   Feliĉo estus povi ami plurajn virinojn samtempe. (Hector forstrekis tiun lecionon ĉar li hontas pro ĝi.)
#   La suno kaj la maro estas feliĉo por ĉiuj.
#   Feliĉo estas maniero vidi la aferojn.
#   Granda veneno de feliĉo estas rivaleco.
#   Virinoj atentas pli ol viroj pri feliĉo de aliaj.
#   Ĉu feliĉo estas prizorgi pri feliĉo de aliaj ?

Vojaĝo de Hektor au la esploro de la feliĉo, La
Vojaĝo de Hektor au la esploro de la feliĉo, La
Vision City

***Vision City*** (angle) aŭ **vizia urbo** (ĉine: 萬景峰) estas loĝloko en la distrikto Tsuen Wan de la novaj teritorioj de Hongkongo. La ejo konsistas el kvin nubskrapuloj, el kiuj ĉiu estas unu el la plej altaj konstruaĵoj de Hongkongo.

La plej altaj konstruaĵoj estas **Vision City 2** kaj **Vision City 3**, kun respektive 195 metra alto kaj 52 etaĝoj. Ili staras en rango 67 de la hongkongaj konstruaĵoj laŭ alto.

La turoj 1 kaj 5 estas 192 metrojn kaj 52 etaĝajn altaj kaj staras en rango 70.

La turo 6 estas 50 etaĝajn kaj 183 metrojn alta kaj estas la 90a plej alta konstruaĵo en la urbo.

La tuta ejo estis finkonstruita en 2007.

Vision City enhavas 1.446 loĝunuojn kaj areon de 138.000 m².

## Fotogalerio

Image:HK Citywalk Shopping Mall.jpg|Butikaro
Image:HK Vision City Phase1 Garden.jpg|Vision City, fazo 1, ĝardeno
Image:HK Vision City Phase 1 view1.jpg|Vision City, fazo 1, vido

## Vidu ankaŭ
*Nubskrapulo
*Honkongo
*Kvarfobio

## Referencoj
Kategorio:Honkongo
Kategorio:Arkitekturo
Kategorio:Nubskrapuloj
Morges

**Morges** estas la ĉefurbo de la samnoma distrikto de Kantono Vaŭdo en Svislando. Ĝi havis 14433 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Morges situas 10 kilometrojn okcidente de la kantona ĉefurbo Laŭzano ĉe la norda bordo de la Lago Lemano, sur la elfluejo de rivero Morges. La komunumo konsistas el la urbo Morges kaj la vilaĝo Marcelin.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,85 km², de kiuj 3,1% estas kovritaj de arbaro, 22,5% servas por agrikulturo kaj 73,3% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La urbo limas en nordo al Vufflens-le-Château, Monnaz kaj Echichens, en oriento al Lonay kaj Préverenges, en sudo alliflanke de la Lago Lemano Publier (en Francio), kaj en okcidento al Tolochenaz kaj Chigny.

## Trafiko 
Tra Morges pasas la kantona ĉefvojo n-ro 1 kaj la svisa aŭtovojo A1 de Ĝenevo tra Laŭzano, Friburgo, Berno, Zuriko, Sankt-Galo al Sankt-Margreto, al kiu la komunumo disponas pri du alveturejoj.

Morges situas ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Laŭzano al Ĝenevo, kiu estis malfermita en la jaro 1858.

Diversaj poŝtaŭtolinioj ligas la urbon kun Ecublens, Apples, Lavigny, Cossonay kaj Le Pont.

La loko ankaŭ estas servata de la ŝiptrafiko sur la Lago Lemano.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Morges datiĝas el la jaro 1297 kiel *Morgia*. Jam en la jaro 1286 sub la regado de Ludoviko la 1-a de Savojo estis komencita la konstruado de la Kastelo de Morges.

Post la konkero de Vaŭdo fare de Berno en la jaro 1536 Morges fariĝis la ĉefloko de la samnoma voktejo.

Post la disfalo de la Malnova Reĝimo pro la Helveta Revolucio la urbo de 1798 ĝis 1803 estis parto de la Kantono Lemano. Dum la epoko de la meditacio Morges integrigĥis en la tiam kreita Kantono Vaŭdo kaj fariĝis ĉefloko de la samnoma distrikto.

## Famaj personecoj 
En Junio de 1915, Stravinski kaj lia familio translokiĝis el Clarens al Morges. La familio pluloĝis tie (ĉe tri diferencaj adresoj) ĝis 1920.

En Morges naskiĝis la fama svisa sciencisto, bahaano kaj esperantisto Auguste Forel kaj la bakteriologo Alexandre Yersin. La interlingvisto Richard Berger estis inter 1928 kaj 1963 profesoro ĉe altlernejo Morges. En Morges mortis hungardevena svisa kemiisto Ervin Kováts.

En 1936 en la domo de pola virtuozo kaj estinta ĉefministro Ignacy Jan Paderewski estiĝis t.n. Fronto Morges – politika interkompreno de la polaj centraj partioj, laŭ iniciato de Ignacy Paderewski kaj generalo Władysław Sikorski, direktita kontraŭ tiutempaj regopovoj de la Dua Pola Respubliko.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Morges (stacidomo)
* Morges-St-Jean (stacidomo)
* La Gottaz (stacidomo)
* Prélionne (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la urbo Morges

Kategorio:Urboj de Svislando
Hejmrega partio (Islando)

La **Hejmrega partio** () estis la ĉefa politika partio en Islando komence de la 20-a jarcento. Ĝi ekestis fine de la 19-a jarcento. Komence ĝia ĉefa celo estis atingi ke la Islandministro (ĉar Islando estis parto de Danio ĝis 1918) estus islandano, kaj ke la oficejo estus en Islando. Tio estis atingita en 1904, kaj la partiestro de la Hejmrega partio, Hannes Hafstein, ekestis la unua islanda ministro.

En 1907 parlamentanoj kiuj estis malkontenta pri provizora traktato kion negociis Hannes Hafstein kun pri la estonta rilateco inter la landoj fondis la (malnovan) Sendependecpartion. La Hejmrega partio perdis ĝian parlamentan plejparton en 1908 kaj Hannes Hafstein rezignis – sed refoje iĝis ministro en 1912.

Partiano Jón Magnússon estis la unua ĉefministro en Islando, kiam fondiĝis tripartia registaro en 1917.

Ekde 1916, kiam fondiĝis la Popolpartio kaj Progrespartio, la partia sistemo en Islando profunde ŝanĝiĝis kaj la burĝaj partioj fine kuniĝis tra la Burĝpartio kaj la Konservativa partio en la nova Sendependecpartio.

Kategorio:Politikaj partioj de Islando
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1900
Hannes Hafstein

**Hannes HAFSTEIN** (Hannes Þórður Hafstein) (naskiĝis la , mortis la ) estis islanda poeto kaj politikisto. Li estis la unua enlanda ministro (ĉar Islando estis parto de Danio ĝis 1918).

Hannes estis filo de alta oficisto. Li studis juron en Kopenhago, kaj samtempe komencis eldoni poezion. En Islando li estis distrikta juĝisto, kaj elektiĝis en la parlamenton. Li estis partiestro de la Hejmrega partio kaj sekve Islandministro kiam la ofico islandiĝis.

Hannes estis tre populara, parte pro sia poezio. Tamen sia partio suferis parlamentelektadan malvenkon en 1908 post Hannes kaj sampartianoj negocis provizoran traktaton kun Danio kiun la pli multaj islandanoj konsideris malfavoran. Hannes devis rezigni sian ministran oficon, sed rehavis ĝin post elektadan venkon en 1912.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo de la islanda parlamento

Kategorio:Islandaj politikistoj
Kategorio:Islandaj poetoj
Konservativa Partio (Islando)

La **Konservativa Partio** estis mallongtempa politika partio en Islando. Ĝi estis antaŭpartio de la Sendependecpartio, kiu estas la plej granda politika partio en Islando ekde sia fondiĝo en 1929.

Post fondiĝo de la Popolpartio kaj Progrespartio en 1916 la malnovaj burĝaj partioj, kiuj estis ĉefe debatintaj pri metodoj por akiri sendependecon de Danio, maldisiĝis. Multaj parlamentanoj de la konfliktintaj Hejmrega partio kaj la malnova sendependecpartio kunlaboris en la malnova Burĝpartio en 1923, kaj la Konservativa partio fondiĝis la 24-an de februaro 1924 de la plejparto de la parlamentanoj de la Burĝpartio.

En 1929 la Konservativa Partio malfondiĝis kaj unuiĝis kun la Liberalpartio en la novfondita Sendependecpartio.

Partiestroj de la Konservativa Partio estis ĉefministro Jón Magnússon kaj Jón Þorláksson. Tiu lasta iĝis la unua partiestro de Sendependecpartio.

Kategorio:Konservativaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1924
Oryzias latipes

***Oryzias latipes*** aŭ **japana rizfiŝo** (japane: *Medaka*) estas la plej malgranda nesalakva fiŝo en Japanio. Similaj specioj troviĝas en Orienta kaj Sudorienta Azio.

Ĝi iam estis treege populara fiŝeto en japanaj riveretoj, rizkampoj ktp. Sed ĝi enlistiĝis kiel minacata specio (VU) en la Ruĝa Listo publikigita en 1992 de Buroo pri Medioj (nun Ministro pri Medioj) de Japanio.

Japana nomo *Medaka* (メダカ, 目高 = okulo-alto) devenas de ĝiaj grandaj okuloj supren eliĝintaj. Ĝia scienca nomo "Oryzias latipes" signifas "vast-pieda(naĝila) fiŝo ĉirkaŭ rizoj)".

* Grandeco - 4cm.
* Koloro - Griza kun iom da malhel-bruneco. Sed ekzistas alikoloraj mutacioj.
* Vivlongeco - 1-2 jaroj en natura medio. Sed ĝi sub homa zorgado multe pli longe vivas. 4-5 jara vivlongeco estas raportita.

Kategorio:Fiŝoj
Dimitrij Rupel

**Dimitrij RUPEL** (n. la 7-an de aprilo 1946 en Ljubljano) estas slovena politikisto kaj estis ministro pri eksteraj rilatoj de sia ŝtato. Inter la 1-a de januaro 2008 kaj la 30-a de junio 2008 li laŭ la laŭvica slovenia prezidanteco de la Konsilio de la Eŭropa Unio estis la prezidanto de la konsilio de la Eŭropa Unio.

Rupel studis en la Universitato de Essex (Britio), la Universitato de Ljubljano (Slovenio) kaj la Universitato *Brandeis* en Waltham (Masaĉuseco) (Usono).

Dum la jaro 1989 li estis inter la fondintoj de la *„Slovenska demokratična zveza“* (*„Slovena Demokratia Ligo“*), dum 1991 li elektiĝis prezidanto de tiu politika partio, kiu tiutempe ricevis la novan nomon *„Demokratska stranka“* (*„Demokratia Partio“*).

Inter la jaroj 1990 kaj 1993 Dimitrij Rupel estis la unua ministro pri eksteraj rilatoj de la moderna ŝtato Slovenio. Dum 1993 li elektiĝis parlamentano en la Nacia Konsilio de Slovenio, kaj dum 1994 urbestro de Ljubljano. Dum tiu jaro la plej multaj anoj de lia partio kaj ankaŭ li mem migris al la *„Liberaldemokratia Partio de Slovenio“ (LDS)*. Kiam dum la jaro 1997 li deklariĝis ambasadoro de Slovenio en Usono, li redonis sian urbestran postenon. Dum la jaro 2000 li reprenis la postenon de ministro pri eksteraj rilatoj. Li restis en tiu pozicio ĝis la jaro 2004; lia posteulo iĝis *Ivo Vajgl*.

Rupel forlasis la *„Liberaldemokratian Partion de Slovenio“ (LDS)* kaj membriĝis en la opozicia *„Slovena Demokratia Partio“*. Kiam tiu partio gajnis en la parlamenta baloto de oktobro 2004, li rericevis la postenon de ministro pri eksteraj rilatoj. Kiel tiu li dum la jaro 2005 estis la oficanta prezidanto de la Organizo por Sekureco kaj Kunlaboro en Eŭropo (OSKE). Post la venko de la socialdemokratia partio („Socialni demokrati“) en la parlamenta baloto, li transdonis la postenon de ministroj pri eksteraj rilatoj la 21-an de novembro 2008 al *Samuel Žbogar*.

## Aliaj projektoj 
Kategorio:Slovenaj politikistoj
Kategorio:Ministroj pri eksteraj rilatoj
Kategorio:Urbestroj
Kategorio:Ambasadoroj
Alta Reprezentanto por la komuna ekstera kaj sekureca politiko de la Eŭropa Unio

La **Alta Reprezentanto por la komuna ekstera kaj sekureca politiko de la Eŭropa Unio** (, , ) estas ofico kadre de la komuna ekstera kaj sekureca politiko (KESP) de la Eŭropa Unio (EU). La ofico estas signo pri la volo de la EU-membroŝtatoj, al la ekstero havi kaj montri unuecan politikan pozicion en temoj de monda politiko. La alta reprezentanto kune kun la prezidanto de la Eŭropa Konsilio kaj la prezidanto de la Eŭropa Komisiono ekstere reprezentas la Union. Al la pozicio de la alta reprezentanto subordigita estas strategia plana teamo kaj frue averta teamo, armea grupo kaj komuna krizocentro de la Unio. Ankaŭ la Eŭropa Servo por Ekstera Agado kun la EU-delegacioj en ŝtatoj ekster la Eŭropa Unio kunlaboras kun la alta reprezentanto.

Ekde la 1-a de decembro 2019 la hispana kataluna politikisto Josep Borrell plenumas la postenon.

Laŭ la traktato de Lisbono la posteno de la alta reprezentanto estu kunigita kun tiu de la "Komisionano pri eksteraj rilatoj kaj eŭropa najbareca politiko". La alta reprezentanto tiam respondecus pri la tuta ekstera politiko de la Eŭropa Unio inkluzive de la *eŭropa najbareca politiko* kaj samtempe estus vicprezidanto de la Eŭropa Komisiono kaj prezidanto de la nove kreenda "Konsilio pri Eksteraj Rilatoj" de la EU. 

## Vidu ankaŭ
* EUFOR

Kategorio:Eŭropa Unio
Komuna ekstera kaj sekureca politiko de la Eŭropa Unio

eta|250px|flago de la Eŭropa Unio
La komuna ekstera kaj sekureca politiko (KESP) de la Eŭropa Unio (EU) – angle *Common Foreign and Security Policy* (CFSP), france *Politique étrangère et de sécurité commune* (PESC), germane *Gemeinsame Außen- kaj Sicherheitspolitik* (GASP) – hispane *Política exterior de la Unión Europea* - estas unu el tri politikaj kolonoj de la Eŭropa Unio instalita dum la jaro 1992 pere de la traktato de Mastriĥto. Ĝi estas signo pri la volo de la EU-membroŝtatoj, al la ekstero havi kaj montri unuecan politikan pozicion en temoj de monda politiko. Aparte gravan pozicion rilate al la komuna politiko havas la Alta Reprezentanto por la komuna ekstera kaj sekureca politiko de la Eŭropa Unio – angle *High Representative for the Common Foreign and Security Policy*,
france ''Haut représentant de l'Union pour les affaires étrangères et la politique de sécurité*, germane *Hoher Vertreter für la Gemeinsame Außen- kaj Sicherheitspolitik'': Tiun pozicion ekde la 18-a de oktobro 1999 plenumas la politikisto Javier Solana.

La komuna ekstera kaj sekureca politiko de la Eŭropa Unio diferencigendas de la komuna komerca politiko kaj la evoluiga politiko de la Eŭropa Unio.
Káptalantóti

**Káptalantóti** estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en Distrikto Tapolca.
eta|Mezo de Káptalantóti
eta|maldekstre|Kirko de Káptalantóti

## Bazaj informoj 
* Areo: 12 &nbsp;km²
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 46.8502/17.5142
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 410
* Poŝtkodo: 8283
* Telefonprefikso: 87

## Situo 
Káptalantóti situas en kaldrono, laŭ flankovojoj. Tapolca, Badacsony, Badacsonytomaj kaj Balatono troviĝas po 6, Sümeg 27, Keszthely 28 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1256 en formo *"Tothy"*. En 1548 la turkoj bruldetruis la vilaĝon. En 1945 oni disdonis parcelojn al la malriĉaj kamparanoj, post 3 jaroj kolĥozo formiĝis. La vilaĝanoj okupiĝas precipe pri vinkulturo. Vilaĝservoj estas lernejo, kulturdomo, biblioteko, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* ruinoj de mezepoka preĝejo
* baroka romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Marteno de 1714
* statuo pri Urbano la 1-a

## Famuloj 
* En Káptalantóti naskiĝis pentristo Alice Endresz.
* En ekstera parto de Káptalantóti mortis pentristo László Mulasics.

## Fontoj 
* oficiala paĝo

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Veszprém
Kategorio:Vinvilaĝoj
René Préval

**René Garcia Préval** estis prezidento de Haitio. Li naskiĝis la 17-an de januaro 1943.

Kategorio:Ĉefministroj de Haitio
Kategorio:Prezidantoj de Haitio