open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tamás Pál (dirigento)

**Tamás PÁL** [tamAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pál Tamás** estis hungara dirigento, altlerneja instruisto.

Tamás Pál https://www.discogs.com/artist/858517-Tam%C3%A1s-P%C3%A1l naskiĝis la  en Gyula.

## Biografio 
Tamás Pál studis en Muzikakademio Franz Liszt inter 1956-1965, liaj plej gravaj instruistoj estis András Kórodi kaj János Viski. Jam ekde 1960 li havis posteneton en Budapeŝta Ŝtata Operejo, li debutis kiel dirigento en 1964. Inter 1975 kaj 1983 li estis dirigento, orkestrestro de Nacia Teatro (Szeged), eĉ inter 1978-1982 li estis teatrestro. Lia eksterlanda konateco komenciĝis en 1978, tiam en Karakaso li dirigentis operon Aida. En 1983 li revenis al la Budapeŝta Operejo, kie li dirigentis 2 teatrajn jarojn, poste li estis muzika direktoro de festivaloj kaj kaj subĉielaj koncertoj en Budapeŝto. En 1989 li revenis al Szeged, kie inter 1996–1998 li estis muzika direktoro. Inter 2001-2006 li estis muzika gvidanto de orkestro en Szombathely. Li estis ankaŭ altlerneja instruisto en la menciita Muzikakademio inter 1999-2008, poste en Scienca Universitato de Szeged. Li dirigentis ankaŭ la muzikakademian orkestron, poste denove la orkestron de Szeged. Li ricevis plurajn premiojn inter 1975-2017, krome li ricevis la titolon "eterna membro de Teatro Szeged" en 2012.

## Elektitaj muzikalbumoj 
* Johannes Brahms: *3-a simfonio* (1974)
* Domenico Cimarosa: *Il Pittor Parigino* (1986)
* Antonio Salieri: *Falstaff* (1995)
* Andrea Rost *kantoj de Mozart* (2004)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj dirigentoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Novjara koncerto de la vienaj filharmonikistoj

eta|300px|Domo de Musikverein, 2006, kie okazas la Novjara koncerto de la vienaj filharmonikistoj.
La **Novjara koncerto de la vienaj filharmonikistoj** (en germana, *Das Neujahrskonzert der Wiener Philharmoniker*) de la Filharmonia Orkestro de Vieno estas koncerto kiu okazas ĉiujare en la mateno de la 1-a de januaro en la Granda Salono aŭ Ora Salono (Große Saal aŭ Goldener Saal) de la *Musikverein* de Vieno, Aŭstrio. Ĝi estas transmitita tutmonde por eventuala aŭskultantaro ĉirkaŭkalkulita en 50 milionoj de personoj en 90 landoj. Ĉiujare la sama programo estas ludata ankaŭ la 30an de decembro ("ĝenerala trejnado") kaj la 31an de decembro kiel "Koncerto de Sankta Silvestro" (*Sylvesterkonzert*).

La muziko estas, plejparte, el la familio Strauss (Johann Strauß (patro), Johann Strauß (filo), Josef Strauss kaj Eduard Strauss).

La koncerto ĉiam finas per variaj aldonaĵoj post la ĉefa programo (kiuj ne estas inkluditaj en la programo). La muzikistoj tiam deziras kolektive feliĉan Novjaron (*Prosit Neujahr*), kaj finas per la valso de *la Blua Danubo* de Johann Strauss filo, sekvita de la *Radecki-marŝo*, de Johann Strauss patro. Dum tiu lasta verko, la aŭskultantaro plaŭdas ritme kaj la dirigento rigardas al ĝi por direktori ĝin, dum momentoj, anstataŭ la orkestron.

Kategorio:Koncertoj
Kategorio:Kulturo en Vieno
Kategorio:Festoj
Kategorio:Valsoj
Kategorio:Aŭstra muziko
Viena kafejo

200ra|eta|*Café Central* de Vieno.
200ra|eta|Kafejo Schwarzenberg de Vieno.
200ra|eta|Kafejo Dommayer de Vieno.
**Viena kafejo** (en germana: *Wiener Kaffeehaus*) estas tipa institucio de Vieno kiu ankoraŭ plenumas gravan rolon en la kulturo kaj tradicio de la ĉefurbo de Aŭstrio.

## Karakteroj 
Diference de tio kio okazas en aliaj kafejoj tradiciaj en la mondo, oftas ke kliento estas horojn legante nur la ĉiea ĵurnalo. Kun la kafo, la kelnero proponas devigan glason da malvarma akvo el krano, kiun tiu replenigos ofte se la ĉeesto pluas.

Fine de la 19-a jarcento kaj komenco de la 20-a jarcento, al multaj famaj verkistoj plaĉis la vienaj kafejoj pro ties etoso, kaj eĉ verkis en ili (por ekzemplo, oni diras ke granda parto de la fama taglibro *Die Fackel* de Karl Kraus estis verkita en tiatipaj kafejoj). Aliaj poetoj kafejŝatantoj estis Arthur Schnitzler, Alfred Polgar, Friedrich Torberg kaj Egon Erwin Kisch. La fama verkisto kaj poeto Peter Altenberg ricevis siajn korespondaĵojn en sia favorata kafejo, nome la Central.

Aliaj famaj gravuloj kiuj ofte venis al la vienaj kafejoj estis Stefan Zweig, Egon Schiele, Gustav Klimt, Adolf Loos, Theodor Herzl, Siegfried Marcus, kaj eĉ Leo Trocki.

Eblas trovi ankoraŭ tiajn similajn trinkejojn en aliaj urboj de la Aŭstri-Hungara Imperio: nome Prago, Budapeŝto, Trieste, Lemberg, ktp.

La meblaro de viena kafejo povas gami el luksa kaj komforta al malvarma kaj moderna. La klasikaj kafejoj kutime havas seĝojn de stilo Michael Thonet kaj tablojn el marmoro.

## Vidu ankaŭ 
* Kafeja literaturo - kafejoj kiel lokoj de literaturproduktado

## Bibliografio 
* Wurmdobler, Christopher (2005). Kaffeehäuser in Wien. Ein Führer durch eine Wiener Institution. Klassiker, moderne Cafés, Konditoreien, Coffeeshops. Falter Verlag. ISBN 3-85439-332-6.
* Béatrice Gonzalés-Vangell, Kaddish Et Renaissance - La Shoah Dans Les Romans Viennois (1991–2001) De Robert Schindel, Robert Menasse Et Doron Rabinovici, Presses Universitaires Du Septentrion, 2005, 328 pages. ISBN 2-85939-900-3
* Michael Rössner (Eld.): Literarische Kaffeehäuser, Kaffeehausliteraten. Böhlau, 1999, ISBN 3-205-98630-X.

Kategorio:Kulturo en Vieno
Kategorio:Kafejoj en Aŭstrio
Julieta Venegas

**Julieta VENEGAS** (naskiĝis  en Long Beach, Kalifornio, Usono) estas meksika aŭtoro-komponistino-kantistino.

## Biografio 
Julieta Venegas kreskis en Tijuana, en Meksiko.

Ŝia naskiĝo en Usono estas plej ofte menciata en amaskomunikiloj.

Tamen, en la oficiala retejo de la kantistino, estas indikite ke ŝi naskiĝis kaj kreskis en Tijuana, Baja California.

Ŝi komencis studi muzikon en la aĝo de ok jaroj kaj sinsekve aliĝis al pluraj grupoj, inkluzive de Tijuana No!, antaŭ ol komenci soloan karieron. En siaj kantoj, ŝi ludas multajn instrumentojn (akustika gitaro, akordiono kaj piano inter aliaj). En 2004 ŝi gajnis la Latin Grammy Award por la plej bona roka voĉo en sia albumo *Sí*.

En 2003, ŝi partoprenis en la albumo de Joaquín Sabina *Entre todas las mujeres* reinterpretante la kanton *Corre dijo la tortuga*.

## Diskaro 
### Studiaj albumoj 
* 1997: *Aquí*
* 2000: *Bueninvento*
* 2003: *Sí*
* 2006: *Limón y Sal*
* 2010: *Otra cosa*
* 2013: *Los Momentos*
* 2015: *Algo Sucede*

### Albumoj de kompilaĵoj 
* 2007: *Realmente Lo Mejor*
* 2008: *Cosas Raras*
* 2008: *Nuevo y Raro*

### Vivaj albumoj 
* 2008: *MTV Unplugged*

### Albumoj kun Meteoros 
* 2015: *Meteoros*

## Ĉefaj turneoj 
* 2004-2005: Sí Tour
* 2006-2007: Limón y Sal Tour
* 2008: El Presente Tour
* 2010-2012: Otra Cosa Tour
* 2013-2014: Los Momentos Tour
* 2015-2017: Algo Sucede Tour

## Eksteraj ligiloj 
* 

## Tradukfonto 
Kategorio:Meksikaj kantistoj
Kategorio:Popkantistoj
Mari Fehérvári

**Mari Fehérvári,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fehérvári Mari** estis hungara operkantisto (koloratursoprano). Ŝia nomo en italaj landoj estis **Fevari**.

Mari Fehérvári  http://mek.niif.hu/08700/08756/html/szocikk/w/23/23763.htm naskiĝis eble en 1837, ŝi mortis la .

## Biografio 
Mari Fehérvári debutis kiel operkantisto en Teatro Magyar (Pest) en la inaŭgura jaro en 1837. Ekde 1860 ŝi kantadis plejparte en Italio (Komo, Ĝenovo, Milano 1860, Torino 1861). En la jaro 1864 ŝi denove apartenis al Nacia Teatro (Pest), en la sekvaj 2 jaroj al Nacia Teatro (Kolozsvár). En 1868 ŝi establis privatan lernejon por kantistoj, kie lernis ekzemple Aranka Hegyi.

## Elektitaj teatraj roloj 
* *Észak csillaga* - Prascovia (1857, debuto)
* Daniel-François-Esprit Auber: *La muette de Portici* - Elvira
* Donizetti: *Lucia di Lammermoor* (1864 en Debrecen) - titolrolo
* Ferenc Erkel: *Bánk bán* - Melinda

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Andor Lendvai

**Andor Lendvai,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lendvai Andor** estis hungara operkantisto (baritono), altlerneja instruisto. Lia origina familia nomo estis *Leopold*, lia baldaŭa familia nomvarianto estis *Lendvay* [lendvai].

Andor Lendvai http://mek.niif.hu/02100/02139/html/sz14/141.html naskiĝis la  en Vác, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Andor Lendvai forlasis la gimnazion en sia naskiĝurbo kaj li rifuĝis al migranta teatra trupo. Li akiris diplometon en privata aktorlernejo de Szidi Rákosi en 1919, diplomon en Muzikakademio de Budapeŝto en 1923. Li debutis kiel operkantisto en Nacia Teatro (Szeged), en la sekvaj jaroj li aŭ plulernis, aŭ kantadis en Viena Ŝtata Operejo, Milano, Munkeno (1928). En 1933 pro la nazioj li faris turneon en Italio, en la sekva jaro li aliĝis al trupo de Budapeŝta Ŝtata Operejo. Ekde 1935 li ankaŭ instruis en muzika lernejo. Inter 1939 kaj 1945 li havis rolojn nur en la juda teatro pro la kontraŭjudaj leĝoj, depost la 2-a mondmilito li denove estis membro de Budapeŝta Opero. Ekde 1949 li ankaŭ instruis en la Muzikakademio. En 1961 li pensiuliĝis, sed li instruis ĝismorte. Li ricevis premion en 1961.

## Elektitaj teatraj roloj 
* Giacomo Puccini:
** Tosca — Scarpia; Cesare Angelotti
** La bohème — Schaunard; Alcindor
** Madama Butterfly — Sharpless
** Turandot — Ping
* Gioachino Rossini: La barbiro de Sevilo — Figaro
* Giuseppe Verdi:
** Rigoletto — titolrolo
** La Traviata — Georges Germond
* Richard Wagner:
** Die Meistersinger von Nürnberg — Konrad Nachtigall
** Der Ring des Nibelungen — Alberich
** Parsifal — Klingsor
* Wolfgang Amadeus Mozart: La geedziĝo de Figaro - Almaviva

## Lia libro 
* *Két felvonás között* memuaro, 1942)
 
## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo L, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Rózsa Györffy

**Rózsa Györffy** [rOĵa djOrfi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Györffy Rózsa** estis hungara aktoro (subreto-primadono), verkisto. Ŝia origina familia nomo estas nekonata.

Rózsa Györffy http://www.egipatrona.hu/mvsz/index.php/2486-elhunyt-gyorffy-rozsa-szinesz-iro-az-mvsz-volt-tisztsegviseloje naskiĝis la  en Căpeni (Rumanio), ŝi mortis la .

## Biografio 
Rózsa Györffy apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Ŝi frue orfiĝis, ŝi estis edukita en diversaj familioj. Ŝi aliĝis al trupo de Mihály Erdélyi (teatrestro) 1938, en la sekvaj jaroj al pluraj migrantaj teatroj (ekzemple al Ferenc Galetta en 1940, Ferenc Krémer en 1941). Ekde 1942 ŝi apartenis al Teatro Madách, depost la 2-a mondmilito al Vilaĝteatro Déryné. Ŝia unua edzo estis Ferenc Krémer (la menciita teatrestro) inter 1945-1961; ŝi naskis filon en 1948, ŝia dua edziniĝo daŭris inter 1966–2001.

## Elektitaj teatraj roloj 
* Géza Gárdonyi: *A bor* - Rozika
* Ferenc Herczeg: *Kék róka* - Lencsi
* Pongrác Kacsóh: *János vitéz* - Iluska (ina ĉefrolo)
* Imre Kálmán: *Csárdáskirálynő* - Stázi
* Planquette: *Ripp van Winkle* - Alica
* Gábor Vaszary: *Bubus* - Klárika

## Elektitaj libroj 
* *Új magyar legendárium. Szent magyarok történetei* (1988)
* *Magyar körtánc* (1994)
* *Kossuth Lajos és családja* (2002)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva teksto kun foto

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj subretoj
Kategorio:Hungaraj primadonoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Unua Respubliko Aŭstrio

La **Unua Respubliko Aŭstrio** () estis reĝimo en la historio de Aŭstrio kreita post la subskribo de la Traktato de Saint-Germain-en-Laye la 10-an de Septembro 1919 — post la fino de la Unua Mondmilito kiu finigis la Habsburgan restaĵan ŝtaton Respubliko de Germana Aŭstrio — kaj finiĝis per la establo de la faŝisma *Bundesstaat Österreich* baze sur diktatoreco de Engelbert Dollfuß kaj de Vaterländische Front en 1934. La respublika konstitucio estis aprobita la 1-an de Oktobro 1920 kaj ŝanĝita la 7-an de Decembro 1929. La respublika periodo estis pli kaj pli markita per violenta kontraŭstaro de dekstruloj kaj maldekstruloj, kio kondukis al la Julia Ribelo de 1927 kaj al la Aŭstria Enlanda Milito de 1934.
## Partioj
*Burĝa-Demokratia Partio (Aŭstrujo)
*Kristan-Sociala Partio de Aŭstrujo

Kategorio:Historio de Aŭstrio-Hungario
Kategorio:Historio de Aŭstrio
Kategorio:Eksaj landoj de Eŭropo
Kategorio:Eksaj respublikoj
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1919
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1934
Col·lectiu Emma

**Col·lectiu Emma** aŭ **kolektivo Emma** estas reto da civitanoj kiuj analizas ekde la 15a de aprilo 2009 la informojn pri Katalunio publikigitajn en internaciaj gazetoj. Oni kreis la kolektivon kun la celo respondi “al ĉiuj malekzaktaj rigardoj kiujn faris la internacia gazetaro”. La ekonomikisto Salvador Garcia-Ruiz estis unu el la fondintoj. En 2012 la kultura organizaĵo Òmnium Cultural decidis aljuĝi al ĉi tiu kolektivo la Internacian Premion Joan B. Cendrós. En 2013 ĝi ricevis la premion Memorial Francesc Macià, aljuĝita de la Fondaĵo Josep Irla, pro sia defendo de la kulturo, la lingvo kaj nacio katalunaj.

La kolektivo prenis la nomon de Emma, la filino de Guifré el Pilós, grafo de Barcelono, kiu, post la morto de sia patro akceptis la taskon reloĝigi la centrajn regionojn de Katalunio.

Kategorio:Kataluna naciismo
Kategorio:Naciismaj organizaĵoj
Kategorio:Organizaĵoj en Katalunio
28625 Selvakumar

'*28625 *Selvakumar'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Raja Selvakumar*, finaliston de la *Intel Science Talent Search* de en 2013, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro lia projekto pri biokemio. Li estis lernanto ĉe la *Milton High School'' en Milton (Georgio).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Trinkomali

**Trinkomali,** Dosiero:En-Trincomalee-article.ogg laŭ sinhala lingvo *ත්රිකුණාමළය*, laŭ tamila lingvo *திருகோணமலை,* angle **Trincomalee** estas urbego, universitata urbo kaj signifa havenurbo en Orienta Provinco (Srilanko), en la samnoma distrikto. La haveno estas unu el la plej profundaj havenoj en la mondo, spite tion la haveno nun estas malgrava.
eta|300ra|Mapo pri Srilanko, kie estas videbla Trinkomali (laŭ la angla nomo) laŭ la orienta marbordo

## Bazaj informoj 
* Areo: 7,5&nbsp;km²
* Supermara alteco: 8 m
* Loĝantaro: 115,443 (en 2007) https://de.wikipedia.org/wiki/Liste_der_St%C3%A4dte_in_Sri_Lanka)
* Horzono: UTC + 5:30
* Telefonkodo:
* Poŝtkodoj:
* 
eta|maldekstre|Katolika preĝejo en Trinkomali
eta|eta|maldekstre|Preĝejo en Trinkomali

## Geografio 
Trinkomali situas en la norda parto de la lando laŭ la marbordo. Batticaloa troviĝas 108, Kalmunai 143, Kandi (Srilanko) 156, Ĉavakaĉeri 169, Point Pedro 177, Ĝafna 183, Negombo 216, Sri Jayawardenapura Kotte 236, Kolombo (urbo) 237, Moratuva 249 kilometrojn.

## Historio 
Historio de Trinkomali komenciĝis antaŭ jarmiloj. Ĝi estas unu el la plej maljunaj urboj en Azio, ĝi funkciis kiel grava mara havenurbo en la internacia komerchistorio. La antikva nomo estis *Gokanna*. Por la hinduoj la urbo havis sanktan statuson. En la praa mondo ĝi sinsekve estis la ĉefurbo de orientaj regnoj en la insulo. La unuaj eŭropanoj estis la portugaloj en la 17-a jarcento, ili detruis templojn por profiti la ŝtonojn, kiuj estis uzitaj por fortikaĵo. Alvenis danoj en 1620, baldaŭ la nederlandanoj, la francoj, fine britoj ekde 1795. Brita Cejlono formiĝis en 1815 ĝis la sendependiĝo en 1948. Dum la 2-a mondmilito en 1942 la japanoj bombardis Trinkomali-n. En decembro de 2004 granda cunamo trafis la havenon.

## Trafiko 
eta|La maro en Trinkomali
eta|Fortikaĵmuro kaj marbordo en Trinkomali
3 ĉefŝoseoj kuras al Trinkomali, krome estas vojo laŭ la norda marbordo. La haveno estas la kvina plej granda natura haveno en la mondo. En 2015 Barato kaj Srilanko konsentis krei grandan naftodeponejon. Trinkomali havas ankaŭ armean flughavenon kaj fervojan finstacion.

## Eduko 
En Trinkomali kampuso de universitato en Batticaloa funkcias, krome estas mararmea kaj aerarmea akademio (establita en 1967, havanta universitatrangon ekde 2001).

## Klimato 
La klimato de Trinkomali estas tropika kun 2 sezonoj. La seka sezono daŭras de marto ĝis julio, la ceteraj monatoj apartenas al la pluva sezono. Jare pluvas 1569 mm, en ĉiuj monatoj pluvas.

## Vidindaĵoj 
* kristanaj preĝejoj
* hinduaj temploj
* Templo de la Mil Kolumnoj (hindua templo el la 7-a jarcento ekster la urbo)
* fortikaĵo
* plaĝoj
* 7 varmaj fontoj apud la urbego

## Fontoj 
* WikiTrans
* mapo, distancoj
* https://www.britannica.com/place/Trincomalee 

Kategorio:Urboj de Srilanko
Kategorio:Marhavenaj urboj
Kastelo de Deszk

La **Kastelo de Deszk** (konata ankaŭ pri la iama posedanto *Gerliczy* [gerlici] estas historia monumento, nuntempa hospitalo en vilaĝo Deszk.
maldekstre|eta|Aerfoto pri kastelo en Deszk
eta|La iama manĝoĉambro
eta|La iama ĉefĉambro

## Historio 
La familio Gerliczy aĉetis la plenan vilaĝan bienon en 1804. La teretaĝa kastelo mem estis konstruita en 1884. La ŝtato aĉetis la kastelon en 1929 kaj en la sekva jaro sanatorio por geinfanoj ekfunkciis. En 1919 kaj 1942 la kastelo estis pligrandigita kun po unu etaĝoj. Dum la 2-a mondmilito la kastelo estis trafita per kugloj, poste en la netuŝita parto judaj infanoj trovis lokon. En 1948 la posedanta ministerio pri sano deklaris la kastelon hospitalo por malsanuloj pri tuberkulozoj kaj la plena kastelo estis renovigita. En 1980 oni konstruis novan pavilonon kun 140 litoj. Resume la hospitalo havis 270 litojn. En 1995 ankaŭ medicina katedro de Scienca Universitato de Szeged profitas la hospitalon.

## Konstruaĵo 
La kastelo kun mansardoj situas en granda parko. La fasado estas simetria, meze troviĝas la ĉefenirejo kun portiko, kiun kolonoj tenas. En supro de la portiko teraso etendiĝas. Ambaŭ finoj de la fasado iomete reliefas. Interne pro la oftaj trakonstruoj la aspekto estas hospitala.

## Parko 
eta|La parko en fino de la 19-a jarcento
En la impona parko en 1910 10 ĝardenistoj laboris kun helpantoj. En la parko situas artefarita lago kun insulo kaj kavo. Inter la arboj (plej ofte kverkoj) kreskiĝas ankaŭ eksterlandaj arboj. Nature la parko estas protektata kaj ĝi helpas resaniĝon de la malsanuloj. Apartenaĵo de la parko estas ankaŭ kelkaj aliaj domoj eĉ la katolika preĝejo.

## Fontoj 
* hungare kun foto
* http://www.kastelyok-utazas.hu/Lap.php?cId=209
* hungare kun foto
* hungare kun foto 
* http://www.hazipatika.com/napi_egeszseg/orvosnal/cikkek/kastelykorhaz_a_park_kozepen/20101007161926 

Deszk
Großmugl

**Großmugl** estas urbo en la distrikto Korneuburg en Malsupra Aŭstrio en Aŭstrio. Ĝi situas ĉirkaŭ 15 km norde de Stockerau ene de Weinviertel en Malsupra Aŭstrio. Großmugl kovras teritorion de ĉirkaŭ 64.49 kvadrataj kilometroj, 29.91 % el kio estas arbaro.

La nomo de la vilaĝo laŭvorte tradukeblas kiel "grandadekliva monteto," kaj referencas al najbara tumulo (loke konata kiel *Leeberg*) kiu estas konsiderita starigita de la popolo de la kulturo Kalenderberg, probable ĉirkaŭ 600-500 a.K. Tiu estis nordorienta subgrupo de la Hallstatt-kulturo, kun vivnivelo ĝenerale iom pli malriĉa ol la aliaj kunekzistantaj subgrupoj de la orienta areo de la Hallstatt-kulturo. La geografia loko de Leeberg estas 48° 29.34'N/16°13.45'E.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo 
* Großmugl Star Walk Installation ( pri gviditaj stelobservoj en la komunumo)

eta|maldekstre|300ra|.

Kategorio:Malsupra Aŭstrio
Kategorio:Arkeologio en Aŭstrio
Kategorio:Tumuloj
Kategorio:Distrikto Korneuburg
Kategorio:Ferepoko en Eŭropo
Sandro de América

**Roberto Sánchez**, pli bone konata sub sia artista nomo, **Sandro** aŭ **Sandro de América** (naskiĝis  en Bonaero, mortis  en Mendoza) estis elstara argentina kantisto de romantikaj baladoj kaj rok- kaj popmuziko en la hispana, tre fama ĉie en Latin-Ameriko. Li ankaŭ rolis en filmoj, ĉu kiel ĉefrolulo, ĉu kiel reĝisoro.

## Diskaro 
* 1965: *Sandro y Los de Fuego*
* 1966: *Al calor de Sandro y Los de Fuego*
* 1966: *El sorprendente mundo de Sandro*
* 1966: *Alma y fuego*
* 1967: *Beat Latino*
* 1968: *Quiero llenarme de ti*
* 1968: *Una muchacha y una guitarra*
* 1969: *La magia de Sandro*
* 1969: *Sandro de América*
* 1969: *Sandro*
* 1970: *Sandro* (temo de lia filmo "Muchacho")
* 1970: *Sandro en New York*
* 1971: *Sandro espectacular*
* 1973: *Sandro después de diez años*
* 1974: *Sandro... Siempre Sandro*
* 1975: *Tú me enloqueces*
* 1976: *Sandro*
* 1977: *Sandro... Un ídolo*
* 1978: *Querer como Dios manda*
* 1979: *Sandro*
* 1981: *Sandro*
* 1982: *Fue sin querer*
* 1984: *Vengo a ocupar mi lugar*
* 1986: *Sandro*
* 1988: *Sandro del 88*
* 1990: *Volviendo a casa*
* 1992: *Con gusto a mujer*
* 1994: *Clásico*
* 1996: *Historia viva*
* 2001: *Para mamá*
* 2002: *Para mamá - Edición especial*
* 2003: *Mi vida, mi música*
* 2004: *Amor gitano*
* 2006: *Secretamente palabras de amor*
* 2007: *Mis 30 mejores canciones*

## Filmaro 
* 1967: *Tacuara y Chamorro, pichones de hombres*
* 1969: *Quiero llenarme de ti*
* 1969: *La vida continúa*
* 1970: *Gitano*
* 1970: *Muchacho*
* 1971: *Siempre te amaré*
* 1971: *Embrujo de amor*
* 1971-1972: *El corazón y la rosa* (dokumenta filmo de Sandro)
* 1972: *Destino de un capricho*
* 1973: *El deseo de vivir*
* 1974: *Operación Rosa Rosa*
* 1976: *Tú me enloqueces*
* 1980: *Subí que te llevo*
* *Sandro de Película* (nur muziko)
* *Sandro por siempre* (DVD: kun kantoj de liaj filmoj)

## Eksteraj ligiloj 
* Filmaro de Sandro  

## Tradukfonto 
Kategorio:Argentinaj muzikistoj
Hans Krankl

**Johann "Hans" KRANKL** (n. 14a de Februaro 1953 en Vieno) estas jam retiriĝinta futbalisto el Aŭstrio. Li estis efika atakanto kaj estis konsiderita kiel la plej grava futbalisto de la historio de futbalo en Aŭstrio.

Li ekkarieris en la teamo de la Rapid Wien kie li ludis en 1970–1978 kaj 1981–1986. Intertempe li ludis ankaŭ en aliaj teamoj kiel ĉe la Futbala Klubo de Barcelono en 1978–1981. Li partoprenis ankaŭ en la Aŭstra nacia teamo de futbalo en 1973–1985. Poste li iĝis trejnisto.

## Referencoj 
Kategorio:Vienanoj
Kategorio:Aŭstriaj futbalistoj
Semeringa fervojo

eta|Aŭstra trajno ĉe fervojo de Semmering.
**Semeringa fervojo** (en germana: Semmeringbahn) en Aŭstrio, kiu ekas ĉe Gloggnitz kaj kondukas tra Semmering al Mürzzuschlag estis la unua montara fervojo en Eŭropo konstruita kun la normiga normala ŝpuro. Ĝi estas ofte referencata kiel la unua vera montarfervojo en la mondo, pro la malfacila tereno kaj la konsiderinda altituda diferenco kion oni devis superi dum ties konstruado. Ĝi estas ankoraŭ tute funkcia parto de la Suda Fervojo kiu estas funkciigita de Österreichische Bundesbahnen.

La Semmering-fervojlinio inaŭguritis en 1854 kiel unua enmonta linio de la mondo (kies plej longa tunelo havas 1,4&nbsp;km). Ĉefkonstruinto estis Carl Ritter von Ghega. En 1998 la fervoja linio deklaritis monda heredaĵo de Unesko.

## Eksteraj ligiloj 
* Fotoj 
* Kiel monda heredaĵo de Unesko 
* SÜDBAHN muzeo en Muerzzuschlag

Kategorio:Fervojoj en Aŭstrio
Kategorio:Stirio
Kategorio:Malsupra Aŭstrio
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Aŭstrio
Kategorio:Aperis en 1854
Josef Matthias Hauer

[eta|dekstra|300px|Naskoloko de Hauer en [Wiener Neustadt.]]
**Josef Matthias HAUER** (19a de Marto, 1883 – 22a de Septembro, 1959) estis aŭstria komponisto kaj muzik-teoriulo. Li estas plej fama ĉar disvolvigis, sendepende de kaj unu jaron aŭ du antaŭ Arnold Schoenberg, metodon por komponi el ĉiuj el la 12 notoj de la kromata gamo. Hauer estis ankaŭ grava frua teoriulo de la dekdu-tonaj muziko kaj kompono.

## Bibliografio 
* Covach, John. 1990. "The Music and Theories of Josef Matthias Hauer", Ph.D. dissertation. Ann Arbor: University of Michigan.
* Covach, John. 1992. "The Zwölftonspiel of Josef Matthias Hauer”. Journal of Music Theory 36.1 (1992): 149-84.
* Covach, John. 2002. "Twelve-Tone Theory”. In The Cambridge History of Western Music Theory, eldonita de Thomas Christensen, 603–627. Cambridge and New York: Cambridge University Press.
* Covach, John. 2003. "Josef Matthias Hauer". In Music of the Twentieth Century Avant-Garde, eldonita de Larry Sitsky, 197–202. [N.p.]: Greenwood Publishing.
* Lichtenfeld, Monika. 2001. "Hauer, Josef Matthias". The New Grove Dictionary of Music and Musicians, second edition, 29 vols., eldonita de Stanley Sadie kaj John Tyrrell, 11:134–37. London: Macmillan Publishers; New York: Grove's Dictionaries.
* Whittall, Arnold. 2008. The Cambridge Introduction to Serialism. Cambridge Introductions to Music. Cambridge & New York: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-86341-4 (cloth) ISBN 978-0-521-68200-8 (pbk.)

## Eksteraj ligiloj 
* Josef Matthias Hauer retejo germane
* Josef Matthias Hauer (1883–1959) germane
* John Covach. "Josef Matthias Hauer" (biografio).
* Database of tone rows and tropes 

Kategorio:Aŭstraj klasikaj komponistoj
Felix Weingartner

266x266px|eta|Weingartner ĉ. 1890
345x345px|eta|Weingartner kaj edzino ĉ. 1915
**Paul Felix WEINGARTNER**, Edler **von Münzberg** (2a de Junio 1863 - 7a de Majo 1942) estis aŭstria dirigento, komponisto kaj pianisto.

En 1881 li iris al Leipzig studi filozofion, sed tuj dediĉis sin tute al muziko, enirante en konservatorion en 1883 kaj studante en Vajmaro kiel unu el la lastaj disĉiploj de Franz Liszt. En 1884, li iĝis la dirigento de la Operejo de Königsberg. El 1885 al 1887 li estis Kapelmajstro en Danzig, poste en Hamburgo ĝis 1889, kaj en Mannheim ĝis 1891. El tiu jaro, li estis *Kapellmeister* de la Reĝa Operejo kaj dirigento de simfoniaj koncertoj en Berlino. Li eventuale rezignis el la opera posteno dum pluis dirigenti simfoniajn koncertojn, kaj poste setlis en Munkeno.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Dyment, Christopher; Dyment, Christopher (1976). Felix Weingartner: Recollections & Recordings. Rickmansworth, England: Triad press. ISBN 0-902070-17-7.
* Holden, Raymond (2005). The Virtuoso Conductors: The Central European Tradition from Wagner to Karajan. New Haven, Connecticut: Yale University Press. ISBN 0-300-09326-8.
* Weingartner, Felix (2004). On the Performance of Beethoven's Symphonies and Other Essays. Mineola, New York: Dover Publications. ISBN 0-486-43966-6.
* Weingartner, Felix; Arthur Bles (1971) [1907]. The Symphony Writers Since Beethoven. London: William Reeves. ISBN 0-8371-4369-1.
* Weingartner, Felix; Wolff, Marguerite (1937). Buffets and Rewards: A Musician's Reminiscences. London: Hutchinson & Co. OCLC 3288646.

## Eksteraj ligiloj 
* Felix Weingartner biography
* Felix Weingartner String Quartet Nos.1 & 3, Opp.24 & 34 sound-bites and discussion of works
* 

Kategorio:Aŭstraj dirigentoj
Kategorio:Aŭstraj muzikistoj
Kategorio:Klasika muziko
Kategorio:Opero
Edler

[eta|[Heraldiko|Heraldika krono de *Edler*, kun kvin videblaj perloj.]]
***Edler*** estis ĝis 1919 titolo de nobeloj en Aŭstri-Hungario kaj Germanio, same kiel en aliaj germanparolantaj landoj. La ina formo estas *Edle*. Ĝi estis la plej malalta rango ĝuste sub *Ritter*. La signifo etimologia de la vorto estas pli malpli *nobelo*. Ĝi estis foje donita al civilaj servistoj kaj milit-oficiroj.

## Referencoj 
* *Meyers Enzyklopädisches Lexikon*; Bibliographisches Institut, Lexikonverlag, Mannheim/Wien/Zürich 1975, Band 7, p. 420.

*
*
Kategorio:Nobelaj titoloj
Erich Kleiber

eta|dekstra|240px|Erich Kleiber.
**Erich KLEIBER** [Eriĥ KLAJba] (5a de Aŭgusto 1890 – 27a de Januaro 1956) estis aŭstria komponisto kaj dirigento, Li estis amplekse konsiderata unu el la legendaj dirigentoj de la 20a jarcento.

## Kariero 
Erich Kleiber premieris ĉe la Nacia Teatro de Prago en 1911; poste li dirigentis operon en Darmstadt (1912-1919), Barmen-Elberfeld (1919-1921), Düsseldorf (1921-1922), kaj Mannheim (1922-1923).

En 1923, post elstare dirigenti la operon de Beethoven *Fidelio* ĉe Berlina Ŝtata Operejo, li iĝis la ĝenerala muzika dirigento de la institucio (1923-1934). Dum dekdu jaroj li estis unu el ĉefaj artistoj de germana muzika vivo kun Wilhelm Furtwängler kaj Richard Strauss. Inter 1923 kaj 1929 li faris pli ol 100 registraĵojn.

En 1934 li rezignis el ŝtataj postenoj pro la subpremado fare de la Nazia Germanio. Li veturis kaj dirigentis tra Amsterdamo, Londono, Bonaero, Montevideo, Havano, Novjorko kaj Romo. Sed li ankaŭ malakceptis kunlabori kun la faŝisma reĝimo de Mussolini.

Poste li estis en Argentino kaj post la Dua Mondmilito revenis al Eŭropo.

## Diskaro (elektita) 
* Orchestral Showpieces – Berliner Philharmoniker 1930–34, Telefunken Legacy 3984-28407-2 (1999)
* Concert Recordings with the NBC Orchestra 1947–48, 4 CDs Music And Arts
* Wagner: Tristan und Isolde – Teatro Colón Orchestra 1948, Myto
* The Great Conductors – Beethoven: Symphony No. 6 – Czech Philharmony, 1955; Mozart: Symphony No. 40 – London Philharmonic Orchestra, 1949; Schubert: Symphony No. 5 – NDR Orchestra, 1953; R. Strauss: „Till Eulenspiegel“ – NDR Orchestra, 1951 a.o. 1949–55, 2 CDs IMG-EMI
* Beethoven: Symphonies Nos. 3, 5, 6, 7 – Concertgebouw Orchestra, Amsterdam 1950–1953, DECCA
* Beethoven: Symphonies Nos. 3 & 9 – Wien 1952-55, DECCA
* Verdi: I vespri siciliani – Maggio Musicale Fiorentino 1951, Urania
* Beethoven: Symphony No. 9 – Wiener Philharmoniker 1952, DECCA
* Ĉaikovski: Symphonies Nos. 4, 6 – Paris Conservatoire Orchestra 1953, DECCA
* R. Strauss: Der Rosenkavalier – Wiener Philharmoniker 1954, 3 CDs DECCA
* Mozart: Le nozze di Figaro – Wiener Philharmoniker 1955, 3 CDs DECCA
* Weber: Der Freischütz – Kölner RSO 1955, 2 CDs Koch; Capriccio
* Beethoven: Fidelio – Kölner RSO 1956, 2 CDs Koch; Capriccio

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Diskaro 
* epoko de Kleiber 
* Biografio, bibliografio kaj diskografio
* Jonathan Brown: *Great Wagner conductors Erich Kleiber* Copyright @ Jonathan Brown 2012, de Parrot Press 
* Encyclopædia Britannica Erich Kleiber
* The New York Times 7a de Junio, 1930
* The New York Times 19a de Junio, 1952

Kategorio:Aŭstraj dirigentoj
Kategorio:Aŭstraj muzikistoj
Kategorio:Argentinaj muzikistoj
Kategorio:Klasika muziko
Kategorio:Kontraŭfaŝistoj
Privateco

**Privateco **(angle : privacy), estas jurscienco kiu protektas la **privatan vivospacon**. La Vortaro difinas privatecon kiel 

* la libereco de la individuo, ie resti sen malhelpoj, sole, en privata cirklo aŭ kun partnero; 
* okazo por sin izoli por eskapi de influoj de la ekstera mondo,
* kondiĉo en kiu homo certas, ke sen lia konsento kiel eble malmulte da aliaj homoj okupas lian teritorion.

## Vidu ankaŭ 
* Intimeco
* Sekreteco de korespondado
* Sekreto
* Pudoro


Kategorio:Juro
Kategorio:Komputila sekureco
Kategorio:Homaj rajtoj
Aŭstria Kulturforumo de Novjorko

eta|Austrian Cultural Forum New York ("ACFNY")
La **Aŭstria Kulturforumo de Novjorko** (, akronime **ACFNY**) estas unu el la de kulturaj reprezentantaj oficejoj de Aŭstrio en Usono; dum la alia estas en Vaŝingtono. Ĝi estas parto de la tutmonda reto de Aŭstriaj Kulturforumoj de la Aŭstria Ministerio por Eksterlandaj Aferoj. Ĝi havas sidejon en angulo de 11 East kun 52nd Street, Manhatano, Novjorko, Usono.

Ĝi estis fondita kiel Aŭstria Instituto en 1942 en Novjorko fare de aŭstriaj elmigrintoj al Usono kun la celo konservin kaj disvastigi la kulturon de Aŭstrio. Unu el la ĉefaj figuroj de tiu tempo estis Irene Harand. La nova konstruaĵo estis verko de la arkitekto Raimund Abraham kiu verkis en konkurenco en 1992.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Kulturo de Aŭstrio
Kategorio:Konstruaĵoj en Manhatano
Kategorio:Artgalerioj en Usono
28628 Kensenshi

'*28628 *Kensenshi'''* estas malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Kensen Shi *, finaliston en 2013 de la *Intel Science Talent Search*, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro lia projekto pri komputado. Li estis lernanto ĉe la *A&M Consolidated High School'' en College Station (Teksaso).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Mega Man X (videoludo)

***Mega Man X***, konata kiel  en Japanio, estas videoludo lanĉita en 1993 de la firmao Capcom. Ĝi estas la unua videoludo el la serio *Mega Man X*. Mega Man X estas la unua sub-sago el *Mega Man*, kreita ĉefe kiel paŝo inter *Mega Man-aj* videoludoj el la NES kaj la videoludoj el la Super Nintendo.

La videoludo estis lanĉita en 1993 por la Super Nintendo, eldonita por la firmao Capcom en Usono kaj Japanio, kaj por la firmao Nintendo en Eŭropo. En 1995, la videoludo estis eldonita por komputilo. En 2005 ĝi estis refarita kiel parto el *Mega Man Maverick Hunter X* por PlayStation Portable kaj ankaŭ kiel parto el *Mega Man X Collection* por Nintendo GameCube kaj PlayStation 2.

Kategorio:Agadaj videoludoj
Kategorio:Mega Man X
Kategorio:Videoludoj aperintaj en 1993
Kategorio:Videoludoj de Capcom
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per Super Nintendo
Kategorio:Videoludoj kreitaj en Japanio
Diskoforo

[eta|upright|Diskoforo Townley ([Brita Muzeo).]]
**Diskoforo**, (el greka - "disko-portanto") estis bronza skulptaĵo fare de la klasika greka skulptisto Polikleto, kreinto ankaŭ de la Doriforo kaj de la Diadumeno, kaj tiele ankaŭ de ties multaj romiaj marmoraj kopioj. (Oni ne konfuzu kun la Diskobolo de Mirono, kiu montras diskon anstataŭ ties ĵeton, ne portita.)

[eta|upright|maldekstra|Varianto, trovita en via del Mare, 1910 ([Kapitolaj Muzeoj)]]
Kiel ĉe la Doriforo kaj la Diadumeno, ĝi estis kreita kiel ekzemplo de la "kanono" de Polikleto de la ideala homa formo en skulptarto. Ĝi montras junan, muskolhavan, fortikan atleton en momento de atento antaŭ diskoĵeto. Plej marmoraj kopioj montras la aldonon de marmora arbostumpo - marmoro estas pli malforta sed ankaŭ pli peza ol bronzo - ĉar la stumpo necesas por subteno. Tiuj kopioj estas ankaŭ ofte perdintaj siajn brakojn, kiuj estis ofte restaŭritaj.

Alia varianto estas en la Luvro.

## Vidu ankaŭ 
* Diskoĵetado

## Referencoj 
* Borbein, Adolf. "Polykleitos", in O. Palagia and J.J. Pollitt, eds, *Personal Styles in Greek Sculpture* (Yale Classical Studies XXX) (Cambridge University Press) 1998:66-90. Summarizing traditional attributions.
* Herbert Beck, Peter C. Bol, Maraike Bückling (Hrsg.): *Polyklet. Der Bildhauer der griechischen Klassik. Ausstellung im Liebieghaus-Museum Alter Plastik Frankfurt am Main*. Von Zabern, Mainz 1990 
* Detlev Kreikenbom: *Bildwerke nach Polyklet. Kopienkritische Untersuchungen zu den männlichen statuarischen Typen nach polykletischen Vorbildern. "Diskophoros", Hermes, Doryphoros, Herakles, Diadumenos*. Mann, Berlin 1990, 

Kategorio:Famaj skulptaĵoj
Kategorio:Artaj kanonoj
Kategorio:Arto de Antikva Grekio
Kategorio:Atletiko
Kategorio:Arkeologio en Grekio
Kategorio:Skulptaĵoj de Polikleto
Deklaro de Neŭtraleco

La **Deklaro de Neŭtraleco** estis deklaro de la Aŭstria Parlamento deklaranta la porĉiaman neŭtralecon. Ĝi estis aprobita la 26an de Oktobro 1955 kiel konstitucia parlamenta leĝo, t.e., kiel parto de la Konstitucio de Aŭstrio.

Formale, la deklaro estis aprobita volonte de la Respubliko Aŭstrio. Politike, ĝi estis la rekta rezulto de la aliancana okupacio fare de Sovetunio, Usono, Unuiĝinta Reĝlando, kaj Francio inter 1945 kaj 1955, el kio la lando estis liberigita pere de Aŭstria Ŝtattraktato de 15a de Majo la saman jaron. Sovetunio ne estus interkonsentinta kun la Aŭstria Ŝtattraktato se Aŭstrio ne estus engaĝinta deklari sian neŭtralecon post la aliancanaj fortoj estus lasinta la landon.

## Referencoj 
Kategorio:Milita historio de Aŭstrio
Kategorio:Historio de Aŭstrio
Kategorio:Politiko de Aŭstrio
Kategorio:Juro en Aŭstrio
Kategorio:Internacia juro
Kategorio:Politiko en 1955
Kampanulo

**Kampanuloj** (genro *Kampanulo* el latina '**, «sonorilo») estas herbecaj plantoj plurjaraj aŭ dujaraj el la familio Kampanulacoj.

La floroj, bluaj aŭ violkoloraj, estas duseksaj. La kaliko havas kvin dentojn, ofte iom mallarĝajn. La korolo, sonorilforma, malfermiĝas en kvin loboj; estas kvin stamenoj, la ovario troviĝas malsupre. La stiluso estas unuopa. La fruktoj estas multsemaj kapsuloj. La venta dissemiĝo klarigas la disvastiĝon de tiu genro en grandan parton de la mondo. Ĝi enhavas pli ol 500 speciojn, kiuj kreskas en mezvarmaj kaj subtropikaj regionoj de la norda hemisfero. Iuj specioj vivas ankaŭ en arktaj kaj altmontaraj regionoj.
eta|maldekstra|**Rondfolia kampanulo'* (*Campanula rotundifolia*)
Ekz. jenaj specioj:
* grupflora kampanulo (*Campanula glomerata*)
* rapunkola kampanulo aŭ **helviola kampanulo** aŭ simple rapunkolo (*Campanula rapunculus*)
* rondfolia kampanulo (*Campanula rotundifolia*)

## Vidu 
[eta|maldekstra|[rapunkola kampanulo aŭ **helviola kampanulo** aŭ simple rapunkolo (*Campanula rapunculus'')]]
* Rapunkola kampanulo aŭ **helviola kampanulo** aŭ simple rapunkolo (Campanula rapunculus)
Agrimonio

**Agrimonio** estas botanika genro, entenanta 15 speciojn de herbaj plurjaraj plantoj, kun rizomoj, el la familio rozacoj. Ĝi originas el mezvarmaj regionoj de la norda hemisfero, escepte de unu specio afrikdevena.

Ĝia alteco varias de 0,5 ĝis 2 metroj; ĝi havas alternajn kunmetitajn foliojn lanugajn, plumformajn kaj dentajn. Ilia gusto adstringas. Ĝiaj floroj flavas kaj posedas mallongan pediklon kaj daŭran kalikon. La floroj estas aranĝitaj en longa spiko. Ĝiaj fruktoj posedas hokajn dornetojn alkroĉiĝantajn al bestaj feloj kaj al homaj vestaĵoj. La speciojn de agrimonio manĝas iuj larvoj de lepidopteroj.

## Specioj 
* *Agrimonia eupatoria* L. - Eŭpatoria agrimonio (Eŭropo, Azio, Afriko)
* *Agrimonia gryposepala* Wallr. - (Norda Ameriko)
* *Agrimonia incisa* Torr. & Gray - (Norda Ameriko)
* *Agrimonia coreana* - (Orienta Azio)
* *Agrimonia microcarpa* Wallr. - (Norda Ameriko)
* *Agrimonia nipponica* - (Orienta Azio)
* *Agrimonia parviflora* Aiton' - (Norda Ameriko)
* *Agrimonia pilosa* Ledeb. - (orienta Eŭropo , Azio)
* *Agrimonia procera* Wallr. (1840) - (Eŭropo)
* *Agrimonia pubescens* Wallr. - (Norda Ameriko)
* *Agrimonia repens* - (sud-okcidenta Azio)
* *Agrimonia rostellata* Wallr. - (Norda Ameriko)
* *Agrimonia striata* Michx. - (Norda Ameriko)

## Uzo 
La plantoj apartenantaj al tiu genro estas uzataj medicine jam de antikvaj tempoj. En la flora lingvo agrimonio esprimas dankemon.

Kategorio:Kuracplantoj
Kategorio:Rozacoj
Julius Pokorny

**Julius POKORNY** (naskiĝis la 12-an de junio 1887 en Prago, mortis la 8-an de aprilo 1970 en Zuriko) estis esploristo de kelta lingvaro, precipe la irlanda, adepto de irlanda naciismo, antaŭ la dua mondmilito eldonisto de la revuo *Zeitschrift für celtische Philologie*, aŭtoro de laboraĵo *Indogermanisches etymologisches Wörterbuch* ("Hindeŭropa Etimologia Vortaro") plu uzata.

## Vidu ankaŭ 
* Prahindeŭropa lingvo
* Kompara lingvoscienco

## Eksteraj ligiloj 
* Julius Pokorny – Vortaro de prahindeŭropa lingvo, enestanta en IE.EXE postulanta STAR4WIN.EXE, opcio de presado al RTF kaj HTM.(germane kaj angle)
* Gerhard Köbler – Vortaro de prahindeŭropa lingvo, gramatiko en sekcio Vorwort.

Kategorio:Aŭstraj lingvistoj
Kategorio:Ĉeĥaj lingvistoj
Kategorio:Svisaj lingvistoj
Kategorio:Etimologoj
Kategorio:Ĉeĥaj judoj
Kategorio:Lingvistoj laŭ lingvoj
Jim Courier

**Jim COURIER** (naskiĝis la 17-an de aŭgusto 1970 en Sanford, Florido) estas usona tenisisto, kiu rangis kiel unua tenisludisto el la mondo en 1992. Dum sia kariero, li estis kvarfoja venkinto en Grandaj Ŝlemoj – dufoje en la Roland Garros-tenisturniro kaj dufoje en la Aŭstralia malferma.

Kategorio:Usonaj tenisistoj
Tatjana Šimić

**Tatjana Šimić** [Ŝ**i**miĉ] naskiĝis  en Zagrebo. Ŝi estas nederlanda-kroata aktorino, kantistino kaj fotomodelo. Antaŭ ĉio ŝi konatiĝis pro la rolo de Kees Flodder en la nederlanda tv-serio kaj filmoj *Familio Flodder*.

Šimić elkreskis en sia naskiĝurbo Zagreb kaj transloĝiĝis en 1979 kun sia familio al Roterdamo. Ŝia kariero kiel fotomodelo komenciĝis kiam ŝi gajnis modelkonkurson de nederlanda revuo. Pliposte ŝi ankaŭ konatiĝis pro ŝiaj pikantoj fotosesioj en la magazino Playboy, 12-foje en Nederlando kaj 4-foje en Germanio, kaj pro ŝiaj propraj voluptemaj kalendaroj en kiu ŝi pozis de 1994 ĝis 2003. En 2009 ŝi ankoraŭ pozis je 45-jaraĝo en la magazino FHM.

## Privata vivo 
En 2007 Tatjana venis en la novaĵo pro mallonga rilato kun miliardulo kaj komercisto Marcel Boekhoorn. Komence de 2008 ŝi ekhavis rilaton kun milionulo Ronny Rosenbaum, teksaĵo- kaj nemoveblaĵo-entreprenisto kun kiu ŝi finfine kunvivis kaj por iom da tempo estis lia fianĉino. En septembro 2010 oni anoncs ke ili neniigis la rilaton. En 2011 Tatjana partoprenis en la televidoprogramo *Who Do You Choose Tatjana?* (Kiun vi elektas Tatjana?), en kio ŝi elektis viron el nombro da kandidatoj por ​​havi rilaton. Tiu fariĝis Peter Mines, sed en februari 2012 oni anoncis ke ankaŭ tiu rilato estas pasinta. Post tio ŝi ekhavis rilaton kun Lex van Hessen kun kiu ŝi jam dum pli ol dek jarojn kunvivas.

## Eksteraj ligiloj 
* Arkivo de la oficiala retejo (Originala elŝaltita)
* Imdb
* Discogs 
* Tatjana

Kategorio:Nederlandaj aktoroj
Kategorio:Kroataj aktoroj
Kategorio:Nederlandaj kantistoj
Kategorio:Kroataj kantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 9-an de junio
Ŝtoncirklo de Wassu

alternative=Mapo de Senegalio - Gambio|eta|345x345ra|Mapo de Senegalio - Gambio
La **ŝtoncirklo de Wassu** konsistas el kromleĥoj kaj tumuloj (tombo-montetoj) kiuj apartenas al pli granda gruparo de megalitoj de kiu pliaj du situas en Sengalio, pli precize inter Kaolack kaj Tambacounda, en la departamento de Koungheul, en la centro de Senegalio (Sine Ngayène, Wanar) kaj unu plia troviĝante en Gambio (Kerbatch), formante kune kolekton de 93 ŝtoncirkloj, kiuj reprezentas eksterordinaran koncentriĝon de pli ol 1000 monumentoj en areo de 350 km longa kaj 100 km larĝa laŭlonge de la Rivero Gambio inter la okcidentafrikaj ŝtatoj Gambio kaj Sengegalio.

alternative=Ŝtonciklo en Wassu|maldekstra|eta|440x440ra|Ŝtonciklo en Wassu

## Priskribo 
Kune la ŝtoncirkloj kaj iliaj asociitaj tumuloj, ili reprezentas solidan sanktan pejzaĝon kreita antau pli ol 1500 jaroj. Ĝi reflektas prosperan, tre organizitan kaj daŭreblan socion. Oni fosis la ŝtonoj kun feraj iloj kaj lerte formis ilin en preskaŭ identaj cilindraj aŭ poligonaj kolonoj pezante 7 tunojn, averaĝe ĉirkaŭ du metrojn altaj. 

Ĉiu cirklo enhavas inter 8 al 14 kolonoj kaj estas 4 ĝis 6 metroj larĝaj. Ĉiuj estas lokitaj proksime de la tumuloj. La ŝtonocirkloj kaj tumuloj kune formas grandegan sanktan pejzaĝon kreita dum pli ol 1500 jaroj. Tiu elstara ejo estas reprezentanta por multe pli larĝa megalita zono en la regiono, kiu laŭ grandeco, densiteco kaj komplekseco ŝajnas esti senkonkurenca ie ajn en la mondo. 

Ĝi kalkulas 11 kromleĥojn, ĉiu kun pilastroj de 2 metroj altaj de proksimume 2 m da alteco kaj pezante 7 tunojn, la plej granda mezurante 2,59 m da alteco. La zono kovras 1,63 ha. La kromleĥoj enhavante ĉiun dekon da pilastroj havante diametron inter 4 ĝis 6 metroj, instalitaj en du vicoj, unu el 4 kromleĥoj, la alia el 7, entute 11 kromleĥoj.

## Unesko monda heredaĵo 
En 2006, la loko Wassu estis enskribita en la listo de la monda heredaĵo kiel parto de la megalitaj cirkloj de Senegalio-Gambio, kune kun la ŝtoncirkloj Sine Ngayène kaj Wanar (ambaŭ en Senegalo) kaj tiu de Kerbatch (en Gambio),

## Vidu ankaŭ 
*Kromleĥo

## Eksteraj ligiloj 
La ŝtoncirkloj de Wassu –  kolekto de bildoj, videoj kaj sondosieroj.

## Referencoj 
Kategorio:Megalitoj
Kategorio:Naciaj simboloj de Gambio
Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Gambio
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Gambio
Wassu
Ligna gravurado

eta|200px|Władysław Skoczylas: St. Sebastian, 1915
**Ligna gravurado**, **lignogravurado** aŭ **gravurado en ligno** estas tekniko de gravurado kiu vidis grandan hegemonion en la 19a jarcento. Estas esencaj diferencoj de karakteroj inter gravurado en ligno kaj ksilografio. Dum ksilografio fariĝas sur lameno de mola ligno uzante guĝojn aŭ aliajn tranĉilojn, en gravurado en ligno la artisto faras la "matricon" "sgrafiante" blokon el ligno per grifelo anstataŭ uzi la menciitajn tranĉilojn, rezulte en la kreado de desegno tre prilaborita (se eblas), produktante ĝenerale pli dikan rezulton. La gravurado en ligno estas ĝenerale pli malgranda kaj ĝi atingas gamon de grizaj koloroj kun granda "burĝonado".

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Brett, Simon. *An engravers globe* ISBN 1-901648-12-5
* Brett, Simon. *Wood Engraving: How to do it* (3a eld. 2011) ISBN 1-901648-23-0; 1-901648-24-9 (hbk.)
* Simon Brett, *Engravers: A Handbook for the Nineties* (1987. Silent Books)
* Carrington, James B.. 'American Illustration and the Reproductive Arts', in ''Scribner's Magazine*; (Julio 1992), pp.&nbsp;123–128.
* Garrett, Albert. *British Wood Engraving of the 20th Century: A Personal View* (1980)
* Garrett, Albert. *A History of British Wood Engraving'' (1978)
* O'Donnell, Kevin E. ["Book and Periodical Illustration in America, 1820-1870." American History through Literature, 1820-1870. Ed. Janet Gabler-Hover and Robert Sattelmeyer. Detroit: Charles Scribner's Sons (2006), 144-48.
* Pery, Jenny. *A Being more Intense: the art of six wood engravers* (2009. Oblong Creative, Wetherby, UK)

Kategorio:Gravurado
Karl Böhm

**Karl August Leopold BÖHM** (28a de Aŭgusto 1894 en Graz – 14a de Aŭgusto 1981 en Salzburg) estis aŭstria dirigento. Partikulare efika en sia ludado de Wagner kaj Mozart, estis priskribita de unu kritikisto kiel unu el la plej grandaj dirigentoj de la 20a jarcento.

Li estis grava dirigento en Aŭstrio dum la epoko de la nazia reĝimo, kiam li direktoris ekzemple Wagner aŭ Strauss. Post la Dua Mondmilito, li estris orkestrojn en Bonaero kaj Novjorko.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Böhm, Karl (1992). *A Life Remembered: Memoirs*. Translated by John Kehoe. London: Marion Boyars, 1992.
* Endler, Franz (1981). *Karl Böhm: ein Dirigentenleben*. Hamburg: Hoffmann und Campe. Vorwort von Leonard Bernstein.

Kategorio:Graz
Kategorio:Aŭstraj dirigentoj
Kategorio:Aŭstraj muzikistoj
Clara González

260px|eta|Clara González (maldekstre) kun Doris Stevens en januaro 1928
**Clara González de Behringer** (naskiĝis  en , Panamo, mortis  en Panamurbo) estis panama advokatino, politikistino kaj instruistino. Ŝi estis la unua virino de sia lando kiu akiris diplomon pri juro. Ŝi estis la unua juĝistino de la porinfana kuratora tribunalo ("Tribunal Tutelar de Menores") kreita en 1951.

## Privata vivo 
En 1940 ŝi edziniĝis kun usona inĝeniero Charles Behringer kiu laboris en la Panama kanalo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Biografio de Clara González - Editora Panamá America

## Tradukfonto 
Kategorio:Panamaj advokatoj
Kategorio:Panamaj politikistoj
Kategorio:Panamaj feministoj
Kategorio:Panamaj instruistoj
Mihály Erdélyi (teatrestro)

**Mihály Erdélyi** [mihAj erdEji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Erdélyi Mihály** estis hungara ĉiofaranto en teatro (aktoro, teatrestro, reĝisoro, komponisto, libretisto).

Mihály Erdélyi http://mek.oszk.hu/08700/08756/html/I/szin_I.0523.pdf naskiĝis la  en Szeged, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Mihály Erdélyi frekventis gimnazion, poste li estis matroso dum la 1-a mondmilito. Libertempe li establis teatron por la soldatoj. Li debutis kiel aktoro en la malfrua 1918, en la sekva jaro li akiris diplometon en Teatra Lernejo. En la sekvaj jaroj li apartenis al pluraj trupoj en provinco. Ekde 1922 li jam komponis operetojn, baldaŭ li estis ankaŭ reĝisoro, scenaristo, instruisto pri baletoj jam en Budapeŝto en malgrandaj teatroj. Inter 1938 kaj 1944 li establis teatron, kiun li gvidis, sed tiutempe li ankaŭ partoprenis en aliaj similaj malgrandaj teatroj. Post la 2-a mondmilito la daŭre faris ĉion, kiuj koncernis la teatron, sed en 1947 li pensiuliĝis (komprenu: paŝo post paŝo la socialismo etendiĝis). Tamen inter 1955-1958 li havis rolojn en Teatro de Hungara Armeo.

## Operetaj komponaĵoj (elekto) 
* *Mintha álom volna* (1923)
* *Csókos regiment* (1932)
* *A két kapitány* (1943)

## Filmaj roloj 
* *Én voltam* (1936)
* *Ismeretlen ellenfél* (1940) - Fred
* *Akit elkap az ár* (1941) – Gordon

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj operetkomponistoj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj libretistoj