Maruki Iri

**Maruki IRI** estas japana avangarda Nihonga-artisto. Li estas konata kiel li kunlabore verkis kun sia edzino, oleopentristo Maruki TOŜI, ekzemple "Atombombo-Arto"-jn kaj bildolibrojn.

## La familianoj de Maruki 
edzo : Maruki IRI (丸木位里) (1901-1995)  /  edzino :  Maruki TOŜI (丸木俊) (1912-2000)  / patro de IRI : Maruki Kinsuke (1873-1946) /  patrino de IRI : Maruki Suma (丸木スマ) (1875-1956)  /  fratino de IRI : Daido Aja (Ajako)(大道あや) (1909 - 2010)

## Kariero 
En 1901, IRI naskiĝis en Gubernio Hiroŝima. En 1919, li transloĝiĝis Gubernio Osako-n, kaj eklernis pentradon en "Artainstituto Seika (精華美術学院)". En la printempo de 1923, li transloĝiĝis Tokio-n, kaj eklernis en privata pentrarta lernejo. Sed post la Granda tertremo de Kantō en la 1-a de septembro, li revenis hejmen en Hiroŝima. 

En 1928, lia pentraĵo "KUROBUĈI (黒淵)" (nigra profundejo) unuafoje  estis elektita ĉe la 13-a "Hiroŝima-Arta-Ekspozicio". (Kurobuĉi: la objektaĵa ejo en Hiroŝima).
Post tio li aliĝis al "Federacio de Proletaj Kultur-Organizoj Japanaj (esperanta nomo)" (日本プロレタリア文化連盟 (japana nomo)), kaj publikigadis poemojn kaj prozojn al ĵurnaloj, kaj klopodis por teatramovado kaj balotkampanjo. 
En tiu tempo li pretendis : Mia hejmo estas "Geihoku-Branĉo de Tutlanda Popolisma Partio" (芸北支部 -  全国大衆党)".

En decembro 1934, li retransloĝiĝis Tokio-n, kaj vizitadis privatan esplorejon de pentrarto, kaj publikigis pentraĵojn ĉe kelkaj ekspozicioj. En la aŭtuno de 1935, li okazigis la unuan privatan ekspozicion ĉe "Ĉugoku-Ĵurnala Eldonejo (中国新聞社).

En 1936, lia pentraĵo "IKE (池)" (lageto) estis elektita ĉe la ekspozicio de Nihonga-artista societo  "Seirjuŝa (青龍社)". "Gubernia Arta Muzeo de Hiroŝima  (広島県立美術館)" konservas ĝin.

En tiu novembro, li kaj liaj amikoj okazigis la 1-an ekspozicion de "Geiŝu-Artista Societo (藝州美術協会)" ĉe la nuna Pacmuzeo Hiroŝima.  (Geiŝu : malnova provinco en Gubernio Hiroŝima).

En 1938, li aliĝis al "Rekitei-Artista Asocio  (歴程美術協会)", kiu pretendis "Avangardo de Nihonga"-n, kaj li partoprenis en la 1-a ekspozicio.

En la somero de 1939, ĉe la 2-a ekspozicio li publikigis imponan pentraĵon "UMA (GUNMA)(馬 (群馬))" (ĉevalo (ĉevalsvarmo)), kiun konservas Muzeo Marki. Sed tuj poste li malaliĝis kun lia amiko Funada Gjokuĵu (船田玉樹). En tiu oktobro, ili okazigis privatan ekspozicion en Tokio, kaj publikigis eksperimente esprimintajn "Inkakva pentrarto"-jn influite de Superrealismo. Unu el la publikigitaj pentraĵoj de IRI estis  "AMAGOI (雨乞)" (deziresprimo por pulmo), kiun konservas "Gubernia Arta Muzeo de Hiroŝima".

En aprilo 1940, lia pentraĵo estis elektita ĉe la 1-a ekspozicio de "Arta Kultura Asocio (美術文化協会)", kaj en la sekvanta monato,  li faliĝis koteriano de la Asocio, kaj ĉiujare publikigis pentraĵojn ĝis la 6-a ekspozicio en 1946. En julio de 1940, li estis elektita kiel unu el la rekomendaj debutantoj en arta gazeto "Binokuni (美之國)".

En julio 1941, IRI kaj TOŜi geedziĝis, kaj kunloĝis en la hejmo de TOŜi. La hejmo troviĝis en terzonon (ne kvartalo), kiu tiutempe nomiĝis "Atolie - Mura (ateliero-vilaĝo)", alie nomiĝis "Ikebukuro - Montparnasse (池袋モンパルナス) / Ikebukuro-urbaretejo (池袋モンパルナス)" en Tokio.   En tiu decembro, Pacifika Fronto eksplodis.

## Post la Atombombado al Hiroŝima 
En frua jaro de 1945, ili evakuis al Gubernio Saitama el Tokio, sed tuj poste de la atombombado en la 6-a de aŭgusto, ili alkuris al Hiroŝima, kaj vidis la mizeran scenon. Tie loĝis la gepatroj kaj fratino de IRI, kiuj estis bombitaj, kaj la patro forpasis en la sekvanta jaro. En la 15-a de aŭgusto, Pacifika Fronto en Japanio finiĝis.

Post ĉirkaŭ 1 monato ili reveis Tokio-n, kaj baldaŭ aliĝis al Japana Komunista Partio. En 1946, ili aliĝis al la organizado de "Japana Artista Asocio (日本美術会)". Kaj en sia ateliero ili okazadis "Furmatena Desegno-Kuveno"-n. En 1947, ili aliĝis al la organizado de "Avangarda Artista Asocio (前衛美術会)".

## Verkado de Atombombo-Arto 
En julio 1948, ili transloĝiĝis "Gubernio Kanagavo"-n, kaj de tiam ili ekplanis kunlabore pentri "Atombombo-Arto"-n.  En februaro 1950, ĉe la 3-a "Salono de Sendependuloj" en Japanio (第3回日本アンデパンダン展) ili publikigis pentraĵon tiel nomintan "La 6-a de Aŭgusto (八月六日)", kiu poste nomiĝis "Fantomoj (幽霊)" kiel la Unuaparto de la serio "Atombombo-Arto". Post tio ĝis 1982, ili pentradis "Atombombo-Arto"-n sume 15 partojn. La fina parto estis "NAGASAKI (ながさき)", kiun posedas "Muzeo Nagasaki por Atombombo (長崎原爆資料館).

En tiu aŭgusto, ili okazigis ekspozicion en Tokio kaj publikigis
la Duapartan "Atombombo-Fajro (原爆-火)", kaj la Triapartan "Atombombo-Akvo (原爆-水)", plusinte al la Unuaparto por memorigi kompletigon de la trilogio. Sampempe ili publikigis bildolibron "Pikadon [(ピカドン (丸木位里・俊)](https://ja.m.wikipedia.org/wiki/%E3%83%94%E3%82%AB%E3%83%89%E3%83%B3_(%E4%B8%B8%E6%9C%A8%E4%BD%8D%E9%87%8C%E3%83%BB%E4%BF%8A)))" . 

Ĉirkaŭ tiutempo stariĝis plano de Tutlanda Migra Ekspozicio. En oktobro 1950, ili okazigis ekspozicion de "Atombombo-Arto" ĉe "Eksplodcentra Kulturdomo (爆心地文化会館)", kiu stariĝis sudnajbare de la "Atombombita kupoldomo" en Hiroŝima. Ĉi tiun ekspozicion helpis membroj de Hiroŝima-poetista rondo "Nia Poezia Rondo (われらの詩の会)", kiun prezidis "Touge Sankiĉi (峠三吉)".

Tiutempe Japanio estis okupita de Alianca Armeo (Aliancanoj) gvidata de Usona armeo, kaj plie eksplodis Korea milito. Sekve ekzistis diversaj premadoj. Malgraŭ tio "Ekspozicio de Atombombo-Arto" povis migri tra la tuta lando. Pro tio la ekspozicio funkciis por sciigi al multaj homoj pri suferego de la atombombado, kiu ne estis publikigita laŭ tiama cenzuro.

En novembro 1952, ili transloĝiĝis Tokio-n.

*En januaro 1953, IRI kaj TOŜI ricevis "Ora-Medalo-n de Internacia Paca Kultura Premio (国際平和文化賞 金メダル)" de Monda Konsilio de Paco.
En tiu jaro, publikiĝis la filmo "Atombombo-Arto" kreita de ĝisoro Aojama Miĉiharu (青山通春) kaj Imai Tadaŝi (今井正).

En junio 1953, TOŜI partoprenis en la 2-a "Internacia Virina Konferenco" en Danio, kunportante la trilogion de "Atombombo-Arto".
Plue ŝi partoprenis en Monda Konsilio de Paco en Hungario. 

Samtempe eksterlande unuafoje okazis "Ekspozicio de Atombombo-Arto" por 5-togoj de la 17-a de junio ĉe Nacia Arta Muzeo en Budapeŝto. Kaj plue la Ekspozicio migris kelkajn landojn, Rumanio kaj Danio kaj Ĉinio. 
Post tio en 1955, ĝi migris tra Anglio.  Al tiu broŝuro, kiu estis kreita okaze de la evento, "John Berger" kontribuis la unuan anglan tekston pri "Atombombo-Arto". Kaj poste la Ekspozicio migris pliajn Eŭropajn landojn, Nederlando, Italio, ktp.

En 1956, "Internacia Administra Komisiono" estis organizita memore al kompletiĝo de la serio el 10 partoj de "Atombombo-Arto". Kaj la komisiono okazigis "Internacia Migra Ekspozicio"-n, en Orienta Azio kaj Eŭropo kaj Oceanio. 

Ekster la kunlabora verkado li sola publikigis ĉe internaciaj ekspozicioj maltimajn kaj avangardajn inkakva-pentrartojn, kuj ricevis altan takson. En 1961, lia reprezenta Inkakva-pentrarto  "GARJUBAI (臥龍梅)" (sterniĝinta drakeca umeo-arbo)  gajnis Eminenta-Premio-n, ĉe la 6-a "Japana Intenacia Arta Ekspozicio (日本国際美術展)". Nacia Muzeo de Nuntempa Arto (Tokio) konservas ĝin. En 1967, li publikigis ĉe la 9-a ekspozicio "Ĉiudujara Intenacia Arta Ekspozicio de San-Paŭlo (サンパウロ・ビエンナーレ)".

En 1963, estis subskribita "Traktato por Parta Malpermeso de Nukleaj Testoj". Post tio la movado "Japana Konferenco Kontraŭ Atoma kaj Hidrogena Bombo" (原水爆禁止日本協議会) disiĝis pro la diferenco inter la taksoj al la Traktato. En junio 1964, IRI kaj TOŜI kaj kelkaj membroj kune prezentis opiniaron pri partia-reformado al "Japana Komunista Partio". Pro tio ili estis ekskomunikitaj de la partio en la sekvanta monato.

En tiu somero, "Internacia Migra Ekspozicio" finiĝis kaj la "Atombombo-Arto"-j revenis Japanion.

## Fondiĝo de Muzeo Maruki por Atombombo-Arto 
En 1965, la amiko de IRI sciigis ilin rekomendan terenon por konstrui artan muzeon en Gubernio Ĉiba. Laŭ la sugesto ili transloĝiĝis tien. Tamen ili ne sukcesis akiri taŭgan terenon. En 1966, ili transloĝiĝis urbon Higaŝimacujama en Gubernio Saitama. En majo 1967, malfermis "Muzeo Maruki por Atombombo-Arto". En tiu aŭgusto, la filmo "Atombombo-Arto" estis kompletigita de reĝisoro Mijaĵima Joŝio (宮島義勇) por memorigi la malfermon de la arta muzeo.

En 1970, "Ekspozicio de Atombombo-Arto" unuafoje okazis en Usono, unue ĉe La Nova Lernejo, poste migris la landopartojn.

En 1973, ili estis komisiite de Pacmuzeo Hiroŝima verkis murpentraĵon tiel nomintan "Arto de Atombombo-Hiroŝima (原爆-ひろしまの図)" kiel la kompletigo de "Atombombo-Arto". Nun konservas ĝin Urba Moderna Muzeo de Hiroŝima (広島市現代美術館).

Post tio ili ekpentris ankaŭ aliajn artojn alia ol Atombombo-Arto pri tragikegaj faktoj okazigitaj de homoj. (Referenco : Daŭre ekspozicitaj Artoj en Muzeo Maruki).

En 1979, ili publikigis pentraĵon "De la Tri-Nacia-Unio ĝis Sanrizuka (三国同盟から三里塚まで)" ĉe la 3-a "Ĉiutrijara Internacia Ekspozicio por Figura Arto de Kontraŭ Faŝismo" en Bulgario. 
*Tiam ili ricevis "Sofia Speciala Premio"-n, kaj ili donacis la pentraĵon al tiu Nacia Arta Muzeo. Kaj ili estis agnoskitaj kiel "Honora Membro de Bulgara Artista Asocio" kaj "Honora Civitano de Sofio.

En 1986, publikiĝis la filmo "*Hellfire: A Journey from Hiroshima*" kreita de Jan Junkerman (ジャン・ユンカーマン) kaj John W. Dower.

*En 1988, IRI kaj TOŜI estis donitaj "Honora Doktoreco"-n de Massachusetts College of Art and Design.

--- Alie multaj ekspozicioj estis okazigitaj--- 
* Referenco : Kronologia Resumo de IRI kaj TOŜI / Muzeo Maruki (丸木位里・丸木俊年譜).

## Publikigitaj verkoj 
### 1. Ĉefaj verkitaj pentraĵoj 
IRI pentris multajn maltimajn Nihonga-jn 

*"*KUROBUĈI (黒淵)*"(nigra profundejo) (1928).

*"*IKE (池)*"(lageto)(1936), kiun konservas Gubernia Arta Muzeo de Hiroŝima.
*"*LAKUDA (らくだ)*"(kamelo)(1938), kiun konservas Gubernia Arta Muzeo de Hiroŝima.

*"*UMA(GUNMA)(馬(群馬))*"(ĉevalo (ĉevalsvarmo)) (1939), kiun konservas Muzeo-Marulki.

*"*AMAGOI (雨乞)*"(deziresprimo por pulmo) (1939), kiun konservas Gubernia Arta Muzeo de Hiroŝima.

*"*GARJUBAI (臥龍梅)*"(sterniĝinta drakeca umeo-arbo) (1961), kiun konservas Nacia Muzeo de Nuntempa Arto (Tokio). Ĝi gajnis "Eminenteca Premio"-n ĉe la 6-a Japana Intenacia Arta Ekspozicio. 

IRI kaj TOŜI kunlabore pentris multajn artojn 

*Atombombo-Arto-j (sume 15 partoj, de 1950 ĝis 1982).

*"**Arto de Atombombo-Hiroŝima** (原爆-ひろしまの図)" (en 1973), kiun nun konservas Urba Moderna Muzeo de Hiroŝima.

* "**De la Tri-Nacia-Unio ĝis Sanrizuka** (三国同盟から三里塚まで)" (en 1979), kiun Konservas Nacia Arta Muzeo en Bulgario.

Aliaj pentraĵoj: Daŭre ekspozicitaj Artoj en Muzeo Maruki

### 2. Ĉefaj verkitaj bildolibroj 
**"Pikadon [(ピカドン (丸木位里・俊)](https://ja.m.wikipedia.org/wiki/%E3%83%94%E3%82%AB%E3%83%89%E3%83%B3_(%E4%B8%B8%E6%9C%A8%E4%BD%8D%E9%87%8C%E3%83%BB%E4%BF%8A)))"* : En 1950, eldonis Pocudamu-Ŝoten / IRI kaj TOŜI verkis.

*"*Sukavato de Rato (ねずみじょうど)"* : En 1967, eldonis Fukuinkan-Ŝoten (福音館書店) / Seta Teiĵi (瀬田貞二) rikoltis la tekston. IRI ilustris kaj gajnis honora-mencio-n ĉe la 1-a "Bratislava Biennial of Illustrations (BIB)".

* *"Japanaj Legendoj (日本の伝説)"* : En 1970, eldonis Kodansha (kodanŝa) / la tekston verkis Macutani Mijoko (松谷みよ子) / IRI kaj TOŜI ilustris, kaj en 1971 ili gajnis "Ora-Poma-Premio-n (ブラティスラヴァ世界絵本原画展)" ĉe la 3-a "Bratislava Biennial of Illustrations (BIB)".

**"Pika en Hiroŝima (ひろしまのピカ)"* : En 1980, eldonis ©Komineshoten (小峰書店) / TOŜI verkis kaj IRI helpis.

**"Maravoĉo de Minamata (みなまた海のこえ)"* : En 1982, eldonis ©Komineshoten / la tekston verkis Iŝimure Miĉiko (石牟礼道子) / IRI kaj TOŜI ilustris, kaj en 1983, ili gajnis la 32-an "Ilustraĵa Kategoria Premio"-n de "Ŝogakukan : Eldona Kultula Premio" (小学館児童出版文化賞/絵画部門).

**"Insulavoĉo de Okinava (https://www.komineshoten.co.jp/search/info.php?isbn=9784338022033　おきなわ島のこえ)"* : En 1984, eldonis ©Komineshoten / IRI kaj TOŜI verkis, kaj en 1985 ili gajnis la 16-an "Bildolibro-Premio"-n de "Kodanŝa : Eldona Kultula Premio" (講談社出版文化賞)".

### 3. Aliaj publikigitaj verkoj 
Referenco : Publikitaj Verkoj (刊行書目/丸木位里)(la katalogo ankoraŭ ne estas esperantigita)

## Publikitaj filmoj 
**"Atombombo-Arto"* : en 1953, kreis ĝisoro Aojama Miĉiharu kaj Imai Tadaŝi (今井正). En aŭgusto 1967, ĝi estis kompletigita de reĝisoro Mijaĵima Joŝio (宮島義勇) por memorigi la malfermon de Muzeo Maruki.

**"**Rakonto : Arto de Minamata** (水俣の図・物語)"* : en 1981, kreis reĝisoro Cuĉimoto Noriaki (土本典昭).

**"**Vivo ja estas Trezoro : Arto de Batalo en Okinavo** (命どう宝　おきなわ戦の図)"* : en 1984, kreis reĝisoro Maeda Kenĵi (前田憲二).

*"*Hellfire: A Journey from Hiroshima*" : en 1986, kreis Jan Junkerman (ジャン・ユンカーマン) kaj John W. Dower.

## Honoroj 
*En januaro 1953, IRI kaj TOŜI ricevis "Ora-Medalo-n de Internacia Paca Kultura Premio (国際平和文化賞 金メダル)" de Monda Konsilio de Paco.

*En 1979, IRI kaj TOŜI ricevis "Sofia Speciala Premio"-n, ĉe la 3-a "Ĉiutrijara Internacia Ekspozicio por Figura Arto de Kontraŭ Faŝismo" en Bulgario. Kaj ili estis agnoskitaj kiel "Honora Membro de Bulgara Artista Asocio" kaj "Honora Civitano de Sofio. 

*En majo 1985, IRI kaj TOŜI ricevis "Sofia Speciala Premio"-n ĉe la 5-a "Ĉiutrijara Internacia Ekspozicio por Figura Arto de Kontraŭ Faŝismo" en Bulgario (東京文化財研究所).

*En 1988, IRI kaj TOŜI estis donitaj "Honora Doktoreco"-n de "Massachusetts College of Art and Design".

*En 1995, Profesoro Lawrence S. Wittner de "University at Albany, SUNY" rekomendis ilin, IRI kaj TOŜII, kiel kandidatoj por la Nobel-premio pri paco al la elektokomisiono.
 
*En 1995, IRI kaj TOŜI ricevis premion de "Honora Premio por Saitama-Guberniano (埼玉県民栄誉賞)".

*En 1995, IRI kaj TOŜII estis honorigitaj al "Meritulo por Hiroŝima-Municipo (広島市市政功労者)". 

*En 1995, TOŜI kaj IRI ricevis "Asahi - Premio (朝日賞)"-n. 

---------- Fine ----------
•	IRI mortis en la 19-a de oktobro 1995.
Lia devizo : Tuĉon fluigu, ne pentru per ĝi.

•	TOŜI mortis en la 13-a de januaro 2000.
Ŝia testameto al idaro : Pika neniam falos, se neniu faligus ("Pika" signifas la fulmlumon de atombombo).
------------------------------

## Referencoj 
* Tiu ĉi paĝo estas esperantigita versio de la japana versio 丸木位里

Aliaj referencitaj retejoj 
*1. wikipedia : Maruki Toŝi  /  Muzeo Maruki por Atombombo-Arto / Pika en Hiroŝima .  
*2. oficiala retejo :	"原爆の図丸木美術館 =THE HIROSHIMA PANELS=" /  (aŭtomate tradukita de Google) : "Galerio Maruki por la paneloj de Hiroŝimo". 

Kategorio:Japanaj pentristoj
Kategorio:Modernaj pentristoj
Kategorio:Pacaj movadoj
Kategorio:Movado kontraŭ nuklea armilo
Kategorio:Atombombado de Hiroŝimo kaj Nagasako