open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Saskia Idzerda

**Saskia IDZERDA** (naskiĝis  en Utrecht, Nederlando, do nun -jara) estas nederlanda komputilistino kaj esperantistino. Interalie ŝi de 1991 ĝis 1995 estis prezidantino de TEJO.

Komencinte sian karieron kiel gvidantino de la programa komisiono de la organiza teamo ("la porkidoj") de la IJK 1989 en Nederlando, ŝi esprimis plurfoje, ke organizi IJK-n daŭre estus la plej ŝatata tasko, kiun ŝi povus imagi. Tamen ne plurfoje sinsekve la kongreso povus okazi en la sama lando, kaj do ŝi en 1989 iĝis TEJO-estrarano pri kongresoj kaj transdonis siajn spertojn al organizaj teamoj en aliaj landoj.

En la IJK 1991 en Svedio ŝi elektiĝis prezidanto de TEJO kaj arigis motivigitan estraran teamon, kiu dum la sekvaj jaroj tre energie kaj en kunlabora etoso gvidis la organizaĵon. En la IJK 1993 en Bulgario ŝi reelektiĝis, sed en la sekva elekto, tiu de la IJK 1995 en Rusio, ŝi petis retropaŝi kaj dum pliaj du jaroj "nur" restis estraranino pri kongresoj kaj TEJO-KER-seminarioj kaj en 1997 finis la internacian estraran aktivadon. Paralele al la engaĝiĝo en TEJO, ŝi dum pluraj jaroj estis estraranino kaj prezidantino de Nederlanda Esperanto-Junularo (NEJ), interalie redaktinte ties bultenon *Jongeren Esperanto Nieuws*.

Ŝi edziniĝis al estrarano de la "najbara" Germana Esperanto-Junularo, en Utrecht kaj Saarbrücken finis sian studadon pri informadiko kaj sekve eklaboris kiel komputikistino (iom pli poste samtempe ankaŭ kiel patrino...) en sia hejmurbo. Eĉ la unuan komunan loĝejon la esperantista paro elektis tutproksime de la Utreĥta strato *Zamenhofdreef*. Plu ŝi membras en la esperantlingva kanta ensemblo Akordo.

[eta|maldekstra|450ra|la muzikgrupo [Akordo (muzikgrupo)|Akordo dum la UK 2008, Saskia Idzerda en helflava ĉemizo]]

## Fontoj 
* "La teamo de TEJO sin prezentas, eldono 1993/1995" *(red. Thomas Pusch)*
* "La teamo de TEJO sin prezentas, eldono 1995/1997" *(red. James Rezende Piton)*

Kategorio:Nederlandaj esperantistoj
Kategorio:Komputikistoj
Kategorio:Prezidantoj de TEJO
Danny ten Haaf

**Danny ten Haaf** (naskiĝis  en Nederlando, do nun -jara) estas nederlanda fizikisto kaj esperantisto. Interalie li de 1995 ĝis 1997 estis prezidanto de TEJO.

Post fino de la mezlernejaj jaroj en la lernejo Dominicus College de Nijmegen, li en 1986 ekstudis en la renoma universitato de Leiden. Komencinte sian movadan karieron en la organiza teamo ("la porkidoj") de la IJK 1989 en Nederlando, Danny inter la jaroj 1990 kaj 1994 aktivis en la estraro de Nederlanda Esperanto-Junularo (NEJ).

Inter 1991 kaj 1995, li plenumis la rolon de kasisto en la estraro de TEJO. En la IJK 1995 li elektiĝis prezidanto de TEJO, transprenante la taskon de la samlandanino kaj multjara estrara kolegino Saskia Idzerda. Tamen li aldone al la gvidado de la TEJO-estraro plu tenis kelkajn malnovajn okupojn el la jaroj antaŭ 1995: Li kiel komitatano A de UEA restis aktiva en la komunikado inter la movadaj organizaĵoj UEA kaj TEJO, kaj samcele ankaŭ restis observanto de TEJO en la estraro de UEA. En 1997 li finis la internacian estraran aktivadon, kaj koncentriĝis pri la profesia vivo kaj la kreo de familio. Plu li membras en la esperantlingva kanta ensemblo Akordo.

 dum la UK 2008, Danny ten Haaf en oranĝkolora ĉemizo tute maldekstre]]
Ekde aprilo 2010 li laboras en nafta firmao en Omano.

## Fontoj 
* "La teamo de TEJO sin prezentas, eldono 1993/1995" *(red. Thomas Pusch)*
* "La teamo de TEJO sin prezentas, eldono 1995/1997" *(red. James Rezende Piton)*

Kategorio:Nederlandaj esperantistoj
Kategorio:Nederlandaj fizikistoj
Kategorio:Prezidantoj de TEJO
1122 Nejto

**1122 Nejto** estas malgranda sed tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Eugène Joseph Delporte elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la egipta diino Neith. Estis la nomo ankaŭ de Nejto, hipoteza natura satelito de Venuso, kies ekzisto estis malkonfirmita.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eugène Joseph Delporte
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1928
Geriono

**Geriono** (greke: Γηρυών) estis, laŭ la helena mitologio, monstro, giganto, kun tri korpoj, mortigita de Heraklo. [eta|dekstra|Heraklo luktanta kontraŭ Geriono, ceramikaĵo de ĉirkaŭ 540 a.K., [Luvro, Parizo.]]Sur la insulo Eritio loĝis Geriono.
Laŭdire tiu insulo tiutempe situis proksime al Kadizo kaj nuntempe estas ligita al la kontinento. Geriono posedis tie arojn de bovoj. La feloj de la bestoj estis purpuraj. La bovistoj estis giganto nomata Euritiono kaj dukapa hundo Orto. La hundo estis frato de Cerbero, Hidro de Lerno kaj Ĥimero.

Okaze de la deka el siaj dek du laboroj, Heraklo devis reporti al Eŭristeo, reĝo de Tirinto, la bovojn de tiu giganto. Ne okazis malfacilaĵoj pri la kaptado de la bovoj. Heraklo unue klabis la hundon, poste mortigis la giganton per sagoj. Fine ankaŭ per sagoj li mortigis Gerionon.

Laŭ la greka verkisto Palaifato, Geriono estis fama kaj riĉa kaj vivis en urbo nomata *Trikarenia* (helene Τρικαρηνία) apud la Nigra Maro. Heraklo rabis lian bovaron, kiu estis tiam vidata kiel riĉegaĵo kaj ŝajnis stranga por ĉiu kiu vidis ĝin. La nomo *Trikarenia* povas esti legata kiel tri kapoj aŭ tri suproj de montoj aŭ urbo kun tri citadeloj aŭ turoj.

## Notoj 
Kategorio:Gigantoj de la helena mitologio
Kategorio:Heraklo
Aremonoj

**Aremonoj** aŭ ***Arremon*** estas genro de birdoj de la familio de Pasereledoj. Ĉiuj estas specioj de Centrameriko kaj Sudameriko kaj montras nigrablankajn kapobildojn kaj plej parto grizajn suprajn partojn kun olivecverdaj markoj. La subaj partoj estas pli helaj.

## Specioj 
* Nigrakrona aremono (*Arremon abeillei*)
* Oranĝbeka aremono (*Arremon aurantiirostris*)
* Flavbeka aremono (*Arremon flavirostris*)
* Franciska aremono (*Arremon franciscanus*)
* Orflugila aremono (*Arremon schlegeli*)
* Duonkoluma aremono (*Arremon semitorquatus*)
* Nigrabeka aremono (*Arremon taciturnus*)

Krome ĵusaj pruvoj indikas ke tiu genro povus inkludi la specion tradicie lokatan en *Buarremon* kaj *Lysurus*.

## Referencoj 
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Pasereledoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Nigrakrona aremono

La **Nigrakrona aremono** (***Arremon abeillei***) estas specio de birdo de la familio de Emberizedoj kaj genro de Aremonoj.

Ĝi troviĝas en Ekvadoro kaj Peruo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj kaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj.

Kvankam ĉiu membro de tiu genro montras nigrablankan kapobildon, tiu ĉi montras pli nigran bildon, nome kun **nigraj krono** (kio nomigas la specion) **kaj kapo** kie rimarkindas blankaj superokula strio al kolflanko kaj gorĝareo; sub tiu estas nigreca brustozono kiu separigas tiun el pli subaj blankecaj partoj kun grizaj flankoj. La subaj partoj estas pli grizaj kun olivverdecaj nuancoj. Ankaŭ la beko estas griza.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Arremon abeillei. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Emberizedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Oranĝbeka aremono

La **Oranĝbeka aremono** (***Arremon aurantiirostris***) estas specio de birdo de la familio de Emberizedoj kaj genro de Aremonoj.

Ĝi troviĝas en Centrameriko en Belizo, Kostariko, Gvatemalo, Honduro, Meksiko, Nikaragvo kaj Panamo kaj en nordorienta Sudameriko en Kolombio, Ekvadoro kaj norda Peruo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj.

Tiu aremono montras tre nigrablankan kapobildon konsistantan el nigra ĝenerala koloro kun tre markata **blanka superokula strio** kiu ne atingas la bekobazon sed ja la kolflankon. Sub la blanka gorĝareo estas **nigra brustozono** kiu separas ĝin el pli grizaj kolumo kaj subaj partoj. La dorso estas tre olivverdeca. La kruroj rozkoloraj kun tre oranĝeca beko kio nomigas la specion kaj en la komuna nomo kaj en la latina scienca nomo.

## Referencoj
* BirdLife International 2004. Arremon aurantiirostris. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

## Eksteraj ligiloj 
* Fotaro de Oranĝbeka aremono  VIREO Foto-Alta Rez 
* Photo-Medium Res ; Article  chandra.as.utexas.edu

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Emberizedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Kolombio
Kategorio:Birdoj de Ekvadoro
Kategorio:Birdoj de Peruo
Flavbeka aremono

alternative=ArremonWuchereriSmit.jpg|eta|ArremonWuchereriSmit
La **Flavbeka aremono** (***Arremon flavirostris***) estas specio de birdo de la familio de Pasereledoj kaj genro de Aremonoj.

Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio, Brazilo kaj Paragvajo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj de malaltaj teroj aŭ  humidaj arbaroj de malaltaj teroj.

Tiu aremonospecio montras tre nigrablankan kapobildon konsistantan el nigra ĝenerala koloro kun tre markata **blanka superokula strio** kiu ne superas la okulon (tio estas pli mallonga ol tiu de la Oranĝbeka aremono, sed ja atingas la kolflankon. Sub la **blanka gorĝareo** (pli etenda ol tiu de la Oranĝbeka aremono) estas **nigra brustozono** kiu separas ĝin el pli griza kolumo kaj grizecaj al sablokoloraj subaj partoj. La dorso estas pli griza ol tiu de la Oranĝbeka aremono, sed kun olivverdeca ŝultroxzono. La kruroj estas rozkoloraj kun tre flavoranĝeca beko (kun nigreca supra bordo) kio nomigas la specion kaj en la komuna nomo kaj en la latina scienca nomo.

## Referencoj
## Literaturo
* BirdLife International 2004.  Arremon flavirostris.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.
*  (2007): Breeding biology of passerines in a subtropical montane forest in Northwestern Argentina. *The Condor* **109**(2): 321-333 [angla kun hispana resumo]. DOI:10.1650/0010-5422(2007)109[321:BBOPIA]2.0.CO;2 PDF plena teksto

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Emberizedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Franciska aremono

La **Franciska aremono** (***Arremon franciscanus***) estas specio de birdo de la familio de Emberizedoj kaj genro de Aremonoj.

Ĝi estas endemia de Brazilo.

Ĝi estas minacata pro habitatoperdo. La Franciska aremono estis priskribata kiel specio nur tiom ĵuse kiom je 1997. Ŝajne ĝi estas limigita al densa *kaatinga* arbustaro kaj troviĝas nur en la valo de la rivero São Francisco en la subŝtatoj de Bahia kaj Minas Gerais. Ĝi estas klasita kiel *Preskaŭ Minacata* fare de Birdlife International. La distingaj karakteroj de la Franciska aremono kompare kun la Nigrabeka aremono, *A. taciturnus*, estas ke la tuta brustozono de tiu lasta estas reduktita al du brustomakuloj ĉe la flugiloj ĉe la Franciska aremono. Ĝi havas ankaŭ oranĝecan al flavan bekon kun nigra al helgriza supra bordo. En kapobildo la blanka superokula strio estas pli larĝa ol ĉe aliaj samgenranoj kaj estas ankaŭ mallarĝega blanka kronostrio. Alia proksime rilata specio estas la Duonkoluma aremono, *A. semitorquatus*, kie la brustozono falas iome inter la du pintoj. La nukozono estas helgriza kaj la dorso olivverdeca. La gorĝareo kaj resto de subaj partoj estas tre blankaj kun helgriza nuanco nur en flankoj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Arremon franciscanus. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Emberizedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Orflugila aremono

La **Orflugila aremono** (***Arremon schlegeli***) estas specio de birdo de la familio de Emberizedoj kaj genro de Aremonoj.

Ĝi troviĝas en Kolombio kaj Venezuelo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj kaj subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbustaroj.

Tiu aremonospecio montras tre nigran kapobildon konsistantan el nigra ĝenerala koloro sen la inter samgenranoj kutima blanka superokula strio sed kun la **blanka gorĝareo** ankaŭ kutima kaj **blanka nukozono** nekutima. Anstataŭ la kutima nigra brustozono estas nur du **brustoflankaj larĝaj nigraj makuloj**, griza kolumo kaj blankecaj subaj partoj kun helgriza nuanco en flankoj. La dorso kaj flugiloj estas tre helgrizaj, sed kun olivverdeca areo el ŝultroxzono al supra dorso (kio nomigas la specion kvazaŭ per flavecaj flugiloj). La kruroj estas malhelrozkoloraj al grizecaj; estas tre helflava beko (kun nigreca supra bordo) kio nomigas la specion kaj en la komuna nomo kaj en la latina scienca nomo.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Arremon schlegeli.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Emberizedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Kolombio
Duonkoluma aremono

La **Duonkoluma aremono** (***Arremon semitorquatus***) estas specio de birdo de la familio de Emberizedoj kaj genro de Aremonoj. Tiu taksono estas konsiderata subspecio de la Nigrabeka aremono fare de kelkaj fakuloj.

Ĝi estas endemia de sudorienta Brazilo (Rio de Janeiro al Rio Grande do Sul). Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj tre degraditaj iamaj praarbaroj.

Tiu aremonospecio montras tre nigrablankan kapobildon konsistantan el nigra ĝenerala koloro kun tre **marlarĝa blanka superokula strio** el la frunto al la kolflanko. Sub la **blanka gorĝareo** anstataŭ nigra brustozono estas **du brustoflankaj grandaj nigraj makuloj** (kio nomigas la specion kaj en la komuna nomo kaj en la latina scienca nomo), griza kolumo kaj blankecaj subaj partoj kun grizaj flankoj. La dorso estas olivverdeca. La kruroj estas rozkoloraj kaj la suba makzelo de la beko estas tre flava (kun nigra supra makzelo).

La **Duonkoluma aremono** estas tre simila al la Nigrabeka aremono sed neniam montras la flavan ŝultron de tiu specio nek ties kompletan brustozonon. La **Duonkoluma aremono**  troviĝas sude kaj apude al la nomiga formo de la Nigrabeka aremono kiu diferencas en flankokoloro, makzela koloro, kaj pro la kompleta brustozono (sed La **Duonkoluma aremono** estas, excepte pro manko de flava ŝultro, pli simila laŭ plumaro al la nordaj formoj de la Nigrabeka aremono), krom ke ĝi okupas pli altajn habitatojn.

La voĉo komencas per fajnaj notoj “ciit” sekve de du longaj notoj de muzikeca kvalito, el kiuj la dua havas du silabojn.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Arremon semitorquatus .   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Emberizedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Tatoeba

alternative=Tatoeba.org English screenshot 2021.png|eta|Tatoeba.org ekrankopiode 2021|682x682ra
eta|500x500px|**Grafea strukturo**: ĉiu nodo reprezentas frazon, kaj ĉiu eĝo reprezentas la ligilon inter du frazoj. Kiam du frazoj estas ligitaj, ili havas la saman signifon.
**Tatoeba** aŭ **Projekto Tatoeba**, kies nomo devenas de la japana lingvo kaj signifas *"ekzemple"*, estas kunlabora projekto celanta kolekti multajn frazojn tradukitajn en diversajn lingvojn.

## Konsisto 
**Tatoeba** konsistas el granda datumaro de ekzemplaj frazoj tradukitaj en diversajn lingvojn kaj funkcias kiel speco de multlingva traduka vortaro, en kiu se oni serĉas tradukon por vorto, oni trovas ekzemplajn frazojn, en kiuj la serĉita vorto estas uzata.

La tekstaro de Tatoeba baziĝas sur la Korpuso Tanaka, (granda kolekto da paralelaj japanaj-anglaj frazoj), al kiu ekde 2006 sub la prizorgo de Trang Ho estis aldonitaj multaj aliaj lingvoj.

## Strukturo 
La frazaro estas aranĝita kiel grafeo, en kies strukturo troviĝas nodoj kaj eĝoj: ĉiu nodo reprezentas frazon, kaj ĉiu eĝo reprezentas la ligilon inter du frazoj. Kiam du frazoj estas ligitaj, ili havas la saman signifon.

## Retejo 
La retejo de la **Projekto Tatoeba** havas kompletan aron da rimedoj kiuj ebligas serĉadon kaj redaktadon de la frazoj. En la projekto partoprenas aktiva komunumo de kontribuantoj, kiuj enigas, tradukas kaj redaktas frazojn.

## Eblecoj 
Ĉiu povas
* serĉi tradukojn de vortoj (ricevas kompletajn frazojn)
* aldoni tradukojn al ekzistantaj frazoj
* aldoni novajn frazojn
* komenti frazojn, ekz. pri eraroj, stilo k.a.
* partopreni en ĝeneralaj diskutoj
Oni povas lerni kaj plibonigi siajn konojn de lingvoj. Se oni aldonas ion kun eraro, tio ne gravas, ĉar ja aliaj sendos komentojn aŭ proponojn. Eĉ progresintaj esperantistoj kelkfoje tiel ricevas valoran helpon.

## Statistiko 
En julio 2025 Tatoeba enhavis 13 milionojn da frazoj en 429 lingvoj. La plej ampleksaj frazokolektoj ekzistas en la angla (2 000 000), la rusa (1 143 000), la itala (936 000) kaj Esperanto (795 000). La kvara rango de Esperanto atentigas vizitantojn de la retejo, ke Esperanto estas reale uzata lingvo, kiu povas esprimi eĉ kompleksajn pensojn. Jen la aktuala statistiko de ĉiuj lingvoj.

## Eksterreta versio 
Versio de Tatoeba uzebla ankaŭ sen interreta konekto aperis en la tria eldono de la DVD Esperanto Elektronike, eldonita en julio 2011 de E@I. Ĝi enhavas 83.932 traserĉeblajn frazojn en Esperanto el Tatoeba kun diverslingvaj tradukoj.

## Vidu ankaŭ 
* GramTrans
* Kamusi-projekto
* Frazlibro

## Eksteraj ligiloj 
* 
* (eo) Video pri Tatoeba en Youtube
* (en) Klariga filmeto pri la uzo de Tatoeba
* Statistikoj kaj grafikoj

Kategorio:Retejoj aperintaj en 2006
Kategorio:Vortaroj
Kategorio:Multlingvaj vortaroj
Kategorio:Frazoj
Kategorio:Traduko
Kategorio:Lernado de lingvoj
Čierny Brod

**Čierny Brod,** hungare **Vízkelet** estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. Ankoraŭ vilaĝeto apartenas al la municipo.
300ra|eta|Čierny Brod situas en la plej griza parto

## Situo 
Čierny Brod situas ĉe kunfluejo de 2 rojoj, laŭ traira flankovojo. Galanta troviĝas je 6&nbsp;km-oj.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. Antaŭ la hungara erao avaroj vivis tie. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1223 en formo *"Kosoud"*, la hungara formo "Wyzkeleth Kosod" aperis en 1297. En 1673 tertremo, en 1832 incendio okazis. En 1828 loĝis tie 909 vilaĝanoj en 126 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Vízkelet 1173 homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Galanta, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko. Inter 1938-1945 Vízkelet rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. En 1944 la germanoj okupis Hungarion kaj komenciĝis deportado de judoj. Post la 2-a mondmilito Čierny Brod denove apartenis al Ĉeĥoslovakio, ekde 1993 al Slovakio. En 1947 granda parto de la hungaroj deportiĝis parte al landparto Ĉeĥio, parte al Hungario. En 2001 vivis tie 1524 homoj, (1374 hungaroj, 143 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Anna de 1912, en 1992 renoviĝis

## Ĝemelkomunumoj 
*  Dunaharaszti, Hungario

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Galanta
Nigrabeka aremono

La **Nigrabeka aremono** (***Arremon taciturnus***) estas specio de birdo de la familio de Emberizedoj kaj genro de Aremonoj.

Ĝi troviĝas en Bolivio, Brazilo, Kolombio, Gujanoj, Peruo kaj Venezuelo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj. Ĝi distribuiĝas en la tuta Amazona Baseno escepte en la okcidentaj partoj kaj en nordorienta kaj orienta Brazilo. Ĝi estas kutime malfacile videbla kaj troviĝas en subkreskaĵaro de arbaroj.

La **Nigrabeka aremono**, kiel sia nomo sugestas, havas **nigran bekon**, dum plej parto de la aliaj aremonoj havas flavajn bekojn. Sed por ioma konfuzigo tamen la subspecio *A. t. axillaris* de nordorienta Kolombio kaj okcidenta Venezuelo havas flavan suban makzelon. La **Nigrabeka aremono** havas ankaŭ **kompletan nigran brustozonon**, kiel la Nigrakrona aremono, la Oranĝbeka aremono kaj la Flavbeka aremono, anstataŭ nur flankajn makulojn kiel la Franciska aremono, la Orflugila aremono kaj la Duonkoluma aremono. Krome la nigrablanka kapobildo estas bele preciza, kun **blankaj kronostrio kaj superokulaj strioj**, krom la gorĝareo, dum estas **nigraj subkronaj strioj kaj vizaĝozonoj**. La nigra brustozono sekvas kiel griza nukozono, kaj sub tiu la subaj partoj estas tre helgrizaj, dum la dorso estas olivverdeca kun tre **sulfurflavaj ŝultrareoj**. Vosto kaj flugilplumoj estas grizaj. La kruroj estas rozgrizaj kaj la beko, krom la menciita koloro, estas tre fortika kaj pli dika ĉebaze ol ĉe aliaj samgenranoj.

## Referencoj
* BirdLife International 2004.  Arremon taciturnus.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Emberizedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Aremonopsoj

**Aremonopsoj** aŭ ***Arremonops*** estas genro de birdoj de la familio de Pasereledoj, iom similaj al tiuj de la proksima genro de **Aremonoj**.

La genro enhavas la jenajn speciojn:
* Verdadorsa aremonopso (*Arremonops chloronotus*)
* Oliveca aremonopso (*Arremonops rufivigatus*)
* Tokuja aremonopso  (*Arremonops tocuyensis*)
* Nigrastria aremonopso (*Arremonops conirostris*)

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Pasereledoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Imre Tóth

**TÓTH Imre** (to:t) estis juddevena rumania hungara matematikisto, filozofo, scienchistoriisto naskita en Satmaro la 26-an de decembro 1921 kaj mortinta en Parizo la 12-an de majo 2010.

## Kariero 
Imre Tóth studis matematikon en la universitato, poste en la 50-aj jaroj li instruis matematikon en la Universitato de Bukareŝto. En 1969 li elmigris Germanion kaj estis katedrestro pri sciencfilozofio en la universitato de Regensburg. Li vivis de 1991 en Parizo.

## Libroj 
* *Das Parallelenproblem im Corpus aristotelicum*, Berlin — New York, Archive for History of Exact Science, 1967);
* *Ahile, Paradoxele eleate in fenomenologia spiritului*, Bucuresti, 1969);
* *Die nicht-euklidische Geometrie in der Phänomenologie des Geistes, Wissenschaftstheoretische Betrachtungen zur Entwicklungsgeschichte der Mathematik*. Frankfurt a.M., 1972);
* *Andreas Osiander: Copernikanische Lehre und Menschenrechte*, Regensburg, 1981);
* *I paradossi di Zenone nel »Parmenide« di Platone*, Napoli 1994);
* *Aristotele e i fondamenti assiomatici della geometria*, Milano, 1997);
* *Lo schiavo di Menone, Commentario a Platone, „Menone 82 B-86 C”* , Milano, 1998);
* *Frammenti e tracce di geometria non-euclidea in Aristotele*, Milano, ?).
* *Isten és geometria*, (Budapest, Osiris, 2000);
* *Palimpszeszt, Szavak egy háromszög előtt* (Budapest, Typotex, 2001, trad. Moldovay Tamás);
* *Bécstől Temesvárig, Bolyai János útja a nem-euklideszi forradalom felé* (Budapest, Typotex, 2002);
* *Zsidónak lenni Auschwitz után* (eseo), Pont Kiadó, 2001;
* *Az irracionális számok Platón életművében* nefinita;
* ''Platon: La dyade infinie et l'Un - fondement logique et ontologique du nombre irrationnel* en manskripto;
* *Fragmente und Spuren Nichteuklidischer Geometrie in Aristoteles* en manskripto.

## Literaturo 
* Várdy Péter: *Az életben van, amit az ember nem tesz... és tesz'' — Interparoloj kun Imre Tóth (Budapest, Pont Kiadó, 2004).

## Fonto 
* Kultura.huhttp://kultura.hu/main.php?folderID=887&ctag=articlelist&iid=1&articleID=300831 
* Intervjuo kun Imter Tothhttp://members.iif.hu/visontay/ponticulus/rovatok/hidverok/inmem_tothimre.html 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj matematikistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj filozofoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj historiistoj
Kategorio:Rumanaj judoj
La Baroche

## Pri la komunumo 
**La Baroche** estas komunumo en la distrikto Porrentruy en Kantono Ĵuraso, Svislando. Ĝi havis 1207 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
La komunumo La Baroche situas en oriento de la regiono Ajoie, kiel nomiĝas la nordokcidenta parto de Kantono Ĵuraso. En la Baroche fontas la rivero Allaine. La komunumo konsistas el la vilaĝoj kaj iamaj komunumoj Asuel, Charmoille, Fregiécourt, Miécourt kaj Pleujouse.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo La Baroche limas al Pleigne, Bourrignon, Boécourt, Clos du Doubs, Cornol, Alle, Vendlincourt, Levoncourt (Francio), Oberlarg (Francio), kaj Lucelle (Francio).

## Trafiko 
La Baroche situas ĉe la kantona ĉefvojo n-ro 247 de Porrentruy tra franca teritorio al Laufen en Kantono Bazelo Kampara. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per poŝtaŭtolinio de Lucelle al Porrentruy.

## Historio 
La Baroche fondiĝis la 1-an de januaro 2009 per kuniĝo de la ĝis tiam aŭtonomaj komunumoj Asuel, Charmoille, Fregiécourt, Miécourt kaj Pleujouse.

La unua dokumenta mencio de Miécourt datiĝas el la jaro 866 kiel *Curtem que Mietiam*.
, de Asuel en la jaro 1136 jam tiam kiel *Asuel*, de Charmoille kiel *Calmillis* kaj de Fregiécourt kiel *Frigiscurth* ankaŭ en la jaro 1136, kaj de Pleujouse en la jaro 1105 kiel *Pluiusa*.

Ekde la 13-a jarcento la kvin vilaĝoj de la hodiaŭa komunumo La Baroche estis posedaĵo de la Princepiskopejo Bazelo. En la 16-a jarcento ili estis atribuitaj al la majorejo Alle de la princepiskopa voktejo Ajoie. Post la franca revolucio de 1792 ili dum unu jaro apartenis al la Raŭraka Respubliko, kiu kiel departamento *Mont Terrible* estis integrita al Francio. De 1800 ĝis 1815 la vilaĝoj de La Baroche apartenis al la franca departemento Haut-Rhin, kaj en la jaro 1816 ĝi per dekreto de la Viena Kongreso de 1815 fariĝis parto de la distrikto Porrentruy de Kantono Berno. Ekde la 1-a de januaro 1979 Asuel, Charmoille, Fregiécourt, Miécourt kaj Pleujouse apartenas kun la tuta distrikto al la nova Kantono Ĵuraso kaj estis ĝis la 31-a de decembro 2008 memstaraj komunumoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo La Baroche
* Miécourt en la Historia Leksikono de Svislando
* Asuel en la Historia Leksikono de Svislando
* Charmoille en la Historia Leksikono de Svislando
* Fregiécourt en la Historia Leksikono de Svislando
* La Baroche en la Historia Leksikono de Svislando
Verdadorsa aremonopso

La **Verdadorsa aremonopso** (***Arremonops chloronotus***) estas specio de birdoj de la familio de Emberizedoj kaj genro de Aremonopsoj, kiu enhavas nur kvar speciojn.

Tiu ĉi troviĝas en Belizo, Gvatemalo, Honduro kaj suda Meksiko (Tabasco kaj Chiapas). Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj, humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj tre degraditaj iamaj praarbaroj; ĉefe en arbarbordoj aŭ eĉ terkultivejoj de varma kaj humida klimato, malofte en densa interno de arbaro.

Tiu emberizedo estas ĉirkaŭ 14&nbsp;cm longa. Ĝi distingiĝas ĉar ĝi havas du malhelgrizajn al nigrecajn striojn ambaŭflanke de la krono kaj alian traokulan, dum la kronostrio kaj la vizaĝo estas grizaj. La dorso, flugiloj kaj la vosto estas olivverdecaj (kio nomigas la specion kaj laŭ la komuna nomo kaj la latina scienca nomo). La gorĝo estas kontraste kun la griza kapo ege blanka. La resto de la korpo estas oliveca krom la subaj partoj helgrizaj kaj la beko konusforma, fortika kaj tre dika ĉebaze. Ambaŭ seksoj estas similaj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Arremonops chloronotus.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Emberizedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
1125 Ĉinio

**1125 Ĉinio** estas asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la Observatorio de Purpura Monto apud Nankino.

## Nomo 
Alia asteroido ricevis estinte la nomon de "Ĉinio": Dum sia lernotempo en Ĉikago en 1928, la ĉina astronomo Zhang Yuzhe, elde la Observatorio Yerkes, estis malkovrinta la , asteroidon, kiu ricevis la provizoran nomon **1928 UF**; Zhang Yuzhe nomis ĝin "*1125 Ĉinio*", en honoro de sia lando. Sed oni ne sukcesis revidi tiun asteroidon, nek kalkuli ties orbiton: ĝi tiam estis rigardita kiel perdita asteroido.

En 1957, elde la Observatorio de Purpura Monto, esti malkovrita la objekto provizore nomita **1957 UN1**. Kun konsento de Zhang Yuzhe, tiu astro ricevis la nomon "*1125 Ĉinio*", rekuperinte la nomon de la perdita "1928 UF".

Tamen, en 1986, estis malkovrita planedeto, nomita **1986 QK1**, kiu montriĝis esti identa al la perdita "1928 UF". Tiu-ĉi planedeto estis renomita 3789 Zhongguo, kiu estas la nomo de Ĉinio en Hanyu Pinyin.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Ĉinio
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de Purpura Monto
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1957
1126 Otero

**1126 Otero** estas malgranda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la hispanan astistinon *Caroline Otero* (1868 — 1965), kantistino kaj dancistino de kabaredo kiu karieris en Francio sub la nomo « La Belle Otero ».

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1929
Rocourt JU

**Rocourt** estas komunumo en la distrikto Porrentruy en Kantono Ĵuraso, Svislando. Ĝi havis 158 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Rocourt situas en okcidento de la regiono Ajoie ĉe la norda flanko de la ĵurasa montoĉeno *Lomont*. La teritorio de la komunumo Rocourt etendiĝas sur areo de 4,48&nbsp;km², de kiuj 37% estas kovritaj de arbaro, 59% servas por agrikulturo kaj 4% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Rocourt limas en nordo al Fahy, en oriento kaj sudo al Haute-Ajoie, kaj en okcidento al Grandfontaine.

## Trafiko 
Tra Rocourt pasas la kantona ĉefvojo de Porrentruy al Pont-de-Roide en Francio. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per poŝtaŭtolinio de Damvant al Porrentruy. Krom la fiksa buslinio ekzistas ankaŭ vokbussistemo, de busoj, kiuj trafikas je antaŭmendo telefona.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Rocourt datiĝas el la jaro 1148 kiel *Rocort*. Ekde la 13-a jarcento Rocourt estis posedaĵo de la Princepiskopejo Bazelo. Tamen ĝis la 15-a jarcento la senjoroj de Rocourt rifuzis la submetiĝo al la princepiskopo, kial la kontrolo pri la vilaĝo nur post la formorto de la nobela familio de Rocourt an la 15-a jarcento revenis al la princepiskopejo. En la 16-a jarcento Rocourt estis atribuita al la majorejo Chevenez de la princepiskopa voktejo Ajoie. Post la franca revolucio de 1792 ĝi dum unu jaro apartenis al la Raŭraka Respubliko, kiu kiel departamento *Mont Terrible* estis integrita al Francio. De 1800 ĝis 1815 Grandfontaine apartenis al la franca departemento Haut-Rhin, kaj en la jaro 1816 ĝi per dekreto de la Viena Kongreso de 1815 fariĝis parto de la distrikto Porrentruy de Kantono Berno. Ekde la 1-a de januaro 1979 Rocourt apartenas kun la tuta distrikto al la nova Kantono Ĵuraso.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Rocourt

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝo pri Rocourt sur la retejo Juranet
* Rocourt en la Historia Leksikono de Svislando
Rocourt

Rocourt estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* Rocourt JU, komunumo de la distrikto Porrentruy en Kantono Ĵuraso, Svislando.
* Rocourt (Vosges), komunumo de la departemento Vosges, Francio.
* Rocourt-Saint-Martin, komunumo de la departemento Aisen, Francio
* Rocourt (Lieĝo), iama komunumo kaj nun parto de la urbo Lieĝo, Belgio.
Die Musik in Geschichte und Gegenwart

**Die Musik in Geschichte und Gegenwart (MGG)** (eo: La muziko en historio kaj nuntempo) apartenas al la plej ampleksaj muzikleksikonoj de la mondo.

La unua eldono, aperinta inter 1949 kaj 1987 validas kiel la plej grava germanlingva muzikscienca normverko post la Dua Mondmilito. En 1989 aperis poŝlibro-eldono, en 2001 elektrona eldono kun paĝokonkordanco al la preseldono. Eldonanto estis Friedrich Blume.

La dua, komplete nove prilaborita eldono, eldonita far Ludwig Finscher, estas komuna projekto de la eldonejoj *Bärenreiter-Verlag* en Kassel kaj *J.-B.-Metzler-Verlag* en Stutgarto. Ĝi konsistas el dekvoluma faktoparto (inkl. registrovolumo; 1994–1999; pli ol 1500 artikoloj) kaj deksepvoluma personoparto (1999–2007; 18.000 artikoloj). Krome estas havebla registrovolumo pri la personoparto, ne enesta en la daŭrigo, suplementvolumo aperis en majo 2008.

Kelkaj artikoloj aperas en pliampleksigita formo ankaŭ kiel poŝlibro sub la nomo *MGG Prisma*.

## Eksteraj ligiloj 
* Kapvortoregistroj

Kategorio:Enciklopedioj
Kategorio:Muziko
Kategorio:Leksikonoj
Vendlincourt

**Vendlincourt** estas komunumo en la distrikto Porrentruy en Kantono Ĵuraso, Svislando. Ĝi havis 552 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Vendlincourt situas en oriento de la regiono Ajoie en valkaldrono de la rivereto *Vendline*. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 9,14&nbsp;km², de kiuj 38% estas kovritaj de arbaro, 56% servas por agrikulturo kaj 6% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Vendlincourt limas al en nordo al Bonfol, en nordoriento al Courtavon (Francio), en oriento al Levoncourt (Francio), en sudoriento al La Baroche, en sudokcidento al Alle, en okcidento al Coeuve, kaj en nordokcidento al Damphreux.

## Trafiko 
Tra la komunumo Vendlincourt pasas la kantona ĉefvojo de Porrentruy al *Seppois-le-Haut* en Francio. Per la mallarĝŝpura trajnlino de la Ĵurasaj Fervojoj de Bonfol al Porrentruy Vendlincourt estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Vendlincourt datiĝas el la jaro 1136 kiel *Wandeleincurt*. Dum mezepoko la vilaĝo Vendlincourt apartenis al la princepiskopejo de Bazelo kaj estis submetita al la majoro de Coeve. Post la franca revolucio de 1792 ĝi dum unu jaro apartenis al la Raŭraka Respubliko, kiu kiel departamento *Mont Terrible* estis integrita al Francio. De 1800 ĝis 1815 Vendlincourt apartenis al la franca departemento Haut-Rhin, kaj en la jaro 1816 ĝi per dekreto de la Viena Kongreso de 1815 fariĝis parto de la distrikto Porrentruy de Kantono Berno. en la jaro 1832 Vendlincourt dum tri tagoj estis okupita de bernaj trupoj, ĉar la komunumo rifuzis submetiĝi al la nova liberala konstitucio de la kantono. Ekde la 1-a de januaro 1979 Vendlincourt apartenas kun la tuta distrikto al la nova Kantono Ĵuraso.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Vendlincourt (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Vendlincourt
* Paĝo pri Vendlincourt en la retejo Juranet
Tokuja aremonopso

La **Tokuja aremonopso** (*Arremonops tocuyensis*) estas specio de birdoj de la familio de Emberizedoj kaj genro de Aremonopsoj, kiu enhavas nur kvar speciojn.

Ĝi troviĝas en Kolombio kaj Venezuelo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj kaj arbustaroj.

Ĝi estas aremonopso kiu havas iom olivecajn dorson kaj voston. Ĝi havas malhelan okulstrion kaj pli markatan malhelan subkronan strion al nukoflanko, sablokoloran bruston, kaj iome blankecan ventron. Ambaŭ seksoj estas similaj, sed junuloj estas pli sablokoloraj kun iome da strieco en ventro. 

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Arremonops tocuyensis.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Emberizedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Dolný Chotár

**Dolný Chotár,** hungare **Alsóhatár** [alŝOhatAr] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
300px|eta|Dolný Chotár situas en la plej griza parto

## Situo 
Dolný Chotár situas laŭ rojo, fine de aĉa sakovojo. Galanta troviĝas je 24&nbsp;km-oj.

## Historio 
La vilaĝo fondiĝis en 1960 el ekstera parto de Dolné Saliby, sed la municipo formiĝis nur en 1991. En 2001 vivis en Dolný Chotár 229 homoj, (209 hungaroj kaj 14 slovakoj). Bazlernejo funkcias en la komunumo.

## Vidindaĵoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Dolný Chotár sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Galanta
Abrahám

**Abrahám** (hungare *Ábrahám*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. La historia hungara loknomo estis *Szentábrahám*. 

## Situo 
Abrahám situas inter 2 rojoj, laŭ traira flankovojo. Galanta troviĝas je 11&nbsp;km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1231 en latina formo *"Sanktus Abrahám"*. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Ábrahám 1292 homoj, (1190 slovakoj 92%, 69 hungaroj 5%, 29 germanoj 2% kaj 4 aliaj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Trnava, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Abrahám 1115 slovakoj 98%, 14 hungaroj 1% kaj 7 aliaj.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Abrahamo de 1782
* baroka kruco de 1759
* kastelo de 1899
* arkeologiaj restaĵoj

Kategorio:Municipoj en distrikto Galanta
Persekutado de kristanoj

[eta|400px|Kristana virino estas martirigita sub [Nerono.]]
Multnombraj kristanoj suferis persekutadojn de aliaj homoj jam de la komenca historio de la kristanismo, kaj ankoraŭ suferas. Laŭ diversaj studoj, dum la 20-a jarcento estis mortigitaj proksimume 45 milionoj da kristanoj

## Tipoj 
Tiuj formoj de persekutado estis tre diversaj. En iaj kazoj, okazis aresto sen garantioj, senhavigo aŭ konfisko, vipado, diversaj turmentoj. En striktaj kazoj, murdoj okazis en diversaj manieroj (ekz. per torturo). Foje tiuj persekutadoj okazis pro kristana malobeo al tiamaj religioj, aŭ foje pro malobeo al la ŝtataj aŭ politikaj instancoj. Tio okazis el la komenco de la kristana religio ĝis nun, la komenco de la 21-a jarcento. Ĝi ankaŭ ofte okazas pro etnaj kaj politikaj kialoj, ekzemple en Sudano, Irako, Pakistano aŭ Barato. Kune kun aliaj religioj, kristanaj eklezioj estas persekutataj en pluraj landoj, kiel Nord-Koreio, Laoso, Vjetnamio, Egiptio, Irano, Turkmenio aŭ ankoraŭ Uzbekio.

Ankaŭ en Sovetunio estis persekutado de kristanoj, ekz. de la Ortodoksa Kristana Eklezio, katolikismo eĉ Atestantoj de Jehovo, kaj eĉ dum la jaro 1951 en Sovetunio okazis la "Operaco Nordo", tiam la komunisma ŝtato amase deportis Atestantojn de Jehovo al Siberio, la nombro de la deportitoj estis 9389 nur de la atestantoj de Jehovo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Kristanofobio
* Diokleciano
* Martiro

Kategorio:Kontraŭkristanaj persekutoj
Kategorio:Religia persekutado
Elek Ember

**EMBER Elek** estis hungara apotekisto naskita en Máramarossziget en 1862 kaj mortinta en Budapeŝto la 6-an de decembro 1943. 

## Kariero
Elek Ember havigis diplomon en 1882 en Budapeŝto kaj poste laboris en Nagybánya, kie li iĝis posedanto de la apoteko „Aranysas”. De 1922 li gvidis apotekon en Budapeŝto (Placo Szervita). De 1903 li estis kunulredaktoro de la fakrevuo *Gyógyszerészi Közlemények*. Li estis la sekretario de la Gyógyszerészegyesület (Unuiĝo de Apotekistoj) de Hungario.

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Ember, E.
ember
György Ember

**EMBER György** estis hungara poeto, tradukisto naskita en Pusztasós la 20-an de aprilo 1845 kaj mortinta en Nagyvárad la 11-an de majo 1905.

## Kariero 
György Ember havigis al si diplomon de bazlerneja instruisto en Nagyvárad en 1865. De 1866 li instruis en Tasnádszántó, poste en Csatár. De 1869 li iĝis instruisto de la porinstruista lernejo de Nagyvárad. De 1887 li redaktis la gazeton *Nagyvárad és Vidéke*. Li verkis romanojn, rakontojn, poemojn kaj publikigis pedagogitemajn artikolojn, tradukaĵojn hungaren el la rumana folkloro.

## Volumoj 
* *Egy nagy lélek története* romano, (Nagyvárad, 1871);
* *Árva Gergely históriája* (Arad, 1875; premiita verko);
* *Román népdalok és balladák*, tradukaĵo el rumana folkloro (Budapeŝto, 1877);.
* *Elbeszélések*, (rakontoj). (Nagyvárad, 1883).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Ember, Gy.
Jimmy Stryhn Meyer

**Jimmy Stryhn MEYER** (naskiĝis  en Køge, Danio, do nun -jara) estas dana juristo kaj esperantisto. Interalie li de 1995 ĝis 1999 estis vicprezidanto kaj estrarano de TEJO, gvidinte la Komisionon pri Eksteraj Rilatoj (KER).

Li eklernis esperanton en 1983 kaj en 1990 elektiĝis en la estraron de Esperantista Junulara Dana Organizo (EJDO), kie li plurajn jarojn plenumis la kasistan postenon. En 1993 kaj 1996 li kunorganizis Kulturan Esperanto-Festivalon (KEF) en Kopenhago. En 1994 li internacie ekaktivis por la Komisiono pri Eksteraj Rilatoj de TEJO, reprezentante TEJO-n en la preparkunsidoj por la Junulara Konsultiĝo pri Socia Evoluo kaj en la aranĝo mem, kiu okazis ĵus antaŭ al Monda Pintkunveno de Unuiĝintaj Nacioj por Socia Evoluo en Kopenhago.

En la IJK 1995 li do elektiĝis TEJO-estrarano pri eksteraj rilatoj kaj do respondeciĝis pri kunordigo de la "ambasadoroj" de la junulara esperanto-movado en neesperantistaj kunvenoj. Samjare li finis sian studadon pri juro en la universitato de Kopenhago kaj eklaboris en Luksemburgo. Ekde 1998 li laboras kiel oficisto (juristo-revizoro) ĉe la Kortumo de Eŭropa Unio.

## Fonto 
* "La teamo de TEJO sin prezentas, eldono 1995/1997" (red. James Rezende Piton)
* broŝuro *La teamo de TEJO sin prezentas* de 1997-1999, paĝo 5

## Eksteraj ligiloj 
* paĝo de li en la reta komunumo facebook

Kategorio:Danaj esperantistoj
Kategorio:Danaj juristoj
Kategorio:Estraranoj de TEJO
Kategorio:Eŭropaj oficistoj
Kanemberizo

La **Kanemberizo**, *Emberiza schoeniclus*, estas birdo de la grupo de emberizoj el la ordo de paseroformaj birdoj kaj genro de la familio de Emberizedoj kiu iam estis enmetitaj en Fringedoj.

## Disvastiĝo 
Ili reproduktiĝas en Eŭropo kaj multe de moderklimata kaj norda Azio.

Plej birdoj migras suden vintre, sed tiuj de pli milda sudo kaj okcidento de la teritorio estas loĝantaj birdoj.

Ĝi estas komuna en kanejoj kaj reproduktiĝas ankaŭ en pli sekaj malfermaj areoj kiaj marĉaĵoj kaj kultivejoj.

## Aspekto 
eta|maldekstre|240px|Kanemberizo en Rusio.
La Kanemberizo estas mezgranda birdo, 13.5-15.5 cm longa, kun malgranda sed fortika beko de semomanĝulo. La masklo havas nigrajn kapon kaj gorĝon, blankajn mustaĉan strion, kolumon kaj subajn partojn, kaj tre striecan brunan dorson.

Temas pri specio kun seksa duformismo. La ino estas multe pli senkolora, kun strieca bruna kapo kaj pli strieca sube.

Estas deknaŭ subspecioj agnoskitaj. Ili distribuiĝas tra tuta Eŭrazio.

## Kutimaro 
La familiara, kvankam iom monotona, kanto de la masklo estas ripeteca *zrip*.

Ties natura manĝo konsistas el insektoj dum idomanĝigado, kaj for de la reprodukta sezono el semoj. La nesto estas en arbusto aŭ kanotufo. La ino demetas 4-7 ovojn, kiuj montras la harecajn markojn karakterajn de la emberizoj.

## Populacioj
Ĉar la bonfarto de tiu specio dependas de la ekzistado de nedamaĝitaj malsekejoj bone interkonektitaj, dum en la lasta jarcento oni realigis fortan procezon de sekigo de tiuj malsekejoj, la specio ege malpliiĝis. Ekzemple en Hispanio oni perdis inter 60 % kaj 75 % de la origina malsekejaro en la du lastaj jarcentoj. La populacinombrado, kunordigita de SEO/BirdLife en 2021, montris por la iberokcidenta subspecio (*Emberiza schoeniclus lusitanica*) inter nur 20 kaj 30 reproduktantaj paroj, ĉiuj en nur ses malsekejoj de 
Galegio, kaj por la iberorienta subspecio (*Emberiza schoeniclus witherbyi*) inter 238 kaj 244 paroj, kun areo koncentrita en tri malsekejoj (Delto de Ebro, Tablas de Daimiel kaj Albufera de Majorko), kiuj estas hejmo de ĉirkaŭ 85 % de la totalo de la 
reprodukta populacio en Hispanio. La pliigo de la specio fine de la 20-a kaj komence de la 21-a jarcentoj, nome de pli ol 80% de la populacio, rezultis en formorto en naŭ regionoj kaj plialtigo de la specio al la kategorio de la UICN de “draste endanĝerigita”.

## Bildaro 

Zingend mannetje rietgors in verschillende vegetatie-4961944.webm| thumb |Emberiza schoeniclus
EmberizaSchoeniclusNaturalHabitat.jpg|En natura marĉa habitato
Reed Bunting.jpg|Ino
Emberiza_schoeniclus_1_tom_(Marek_Szczepanek).jpg|Masklo
Emberiza schoeniclus MHNT.ZOO.2010.11.218. Bréhal.jpg|*Emberiza schoeniclus * MHNT
Emberiza schoeniclus.ogg|Ĉirpado

## Referencoj 
*  Malplej Zorgiga.

## Eksteraj ligiloj 
* ARKive  Stills, Video
* Diferencoj laŭ aĝo kaj sekso (PDF) fare de Javier Blasco-Zumeta 

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Emberizedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Gruna

Municipo **Gruna** () situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Svitavy, en montetaro Třebovské mezihoří, 7&nbsp;km oriente de urbo Moravská Třebová. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
Vilaĝo Gruna ekestis per germana koloniigo post la duono de 13-a jarcento. La unua skriba mencio pri la vilaĝo estas el la jaro 1270. Žipotín, germane *(Seibelsdorf)* estas rememorata en la jaro 1365, kiel Sybothin ĉe la sinjorejo Cimburk kaj en la jaro 1398 ĉe la sinjorejo Moravská Třebová.

Žipotín estas preskaŭ neniiĝinta vilaĝo en romantika valo. Al Žipotín apartenas domaro Karlín, germane *(Charlottendorf)*, kiu ekestis per parceligo de agrikultura korto apud la ŝoseo el Moravská Třebová al Mohelnice por 23 koloniistoj.

En la jaro 1408 kaj Gruna kaj Žipotín ricevis de sinjoroj el Kunštát rajton de bona restaĵo.

Dum la dua mondmilito estis en la vilaĝo preskaŭ ĉiuj loĝantoj germanoj. Post la milito ili estis elloĝigitaj en Germanion kaj la vilaĝo estis nove prisetlita.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo
* **Gruna**
* Žipotín

## Memorindaĵoj kaj vidindaĵoj 
* Paroĥestrejo en centro de la vilaĝo estas rememorata jam en la jaro 1486. En la jaro 1550 ĝi estis evangeliana kaj en la jaro 1625 ĝi perdiĝis. En la jaro 1863 ĝi estis restarigita.
* Vilaĝestrejo estas vasta bieno en centro de la vilaĝo
* Preĝejo de Sankta Adalberto staris sur tombejo, forbrulis kaj estis detruita en la jaro 1964
* En la vilaĝoj estas kelkaj originaj bienetoj kaj kabanoj
* Kapelo en Žipotín
* Kapelo en Karlín
* Ventelektrejoj super Karlín

## Legendo 
En arbaristejo en Karlín naskiĝis en la jaro 1801 Anna Gläser, protagonistino de populara historio pri "Annenruhe".
Kiam ŝi estis dek ok jaraĝa, ekamis ŝin filo de urbestro el Moravská Třebová Josef Herkner. Gepatroj ilian amon kontraŭstaris kaj la geamantoj devis kunvenadi sekrete. En la jaro 1823 Anna devis edziniĝi al la vilaĝestro el Linhartice Franz Gromes, sed jam unu jaron post la nupto ŝi mortis. Post la enterigo vastiĝis informo, ke Josef forportis ŝin el la tombo kaj enterigis ŝian kadavron en sia ĝardeno sur monteto Křížový super Moravská Třebová. En antaŭnomfesta vespero de Anna en la jaro 1825 la vojo el Moravská Třebová al la ĝardeno estis lumigita per torĉoj kaj estis eĉ kreitaj germanlingvaj surskriboj "Dir dort" kaj "Annenruhe" *(Al vi tie)* kaj *(Ripozo de Anna)*.
La legendo estis literature kaj drame prilaborita. Sed ĝi konfirmiĝis kiam en la jaro 1924 estis la tombo en Linhartice malkovrita kaj oni trovis nur malplenan ĉerkon kaj definitive, kiam okaze de fosado en la ĝardeno estis trovita homa ostaro. Anna estis poste entombigita ree kun sia edzo Franz.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝaro de mikroregiono Moravská Třebová kaj Jevíčko 


Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Municipoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Setlejoj en Zábřeha montetaro
Ferenc Endrényi

**ENDRÉNYI Ferenc** (endre:nji) estis hungara arkivisto naskita en Temeŝvaro la 5-an de julio 1919 kaj mortinta en Budapeŝto la 1-an de marto 1979. 

## Kariero
Ferenc Endrényi studis juron en Budapeŝto, poste en Peĉo, kie li doktoriĝis en 1943. En 1943-45 estis soldato, li iĝis militkaptito. De 1953 ĝis 1957 li iĝis kunlaboranto de la Levéltárak Országos Központja (Landa Centro de Arkivejoj). De 1957 ĝis 1975 li estis direktor-anstataŭanto de la Pest Megyei Levéltár (Arkivejo de Departemento Peŝto), kie inter 1867-1980  li gvidis la laborojn de la prilaboro de historiaj dokumentoj. De 1975 li estis ĉefreferanto de la Arkiveja Direktoraro de la Ministerio pri Kulturo. Li estis kunulredaktoro de la eldonaĵoj *Magyar állami levéltárak fondjegyzéke III.* (Bp., 1962) kaj *Levéltári ismeretek kézikönyve* (Bp., 1980). 

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj arkivistoj
Károly Ember

**EMBER Károly** estis hungara instruisto naskita en Felsőbánya la 16-an de septembro 1863 kaj mortinta en Pomáz la 9-an de junio 1938.
 
## Kariero
Károly Ember estis bazlerneja instruisto en sia naskiĝloko, poste inter 1894–1922 instruisto, pli poste direktoro de la porinstruista lernejo de Budapeŝto. Li redaktis la gazetojn *Iskola* (1884), *Népnevelő* (ekde 1895). Li skribis lernolibrojn.

## Libroj
**A nevelőtanítás módszere* (Bp., 1897); 
**A magyar katolikus népoktatás ügy történetének áttekintése* (Bp., 1900).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Ember, K.
1127 Mimi

'*1127 *Mimi'''* estas mezgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Sylvain Arend elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle.

## Nomo 
Ĝi estis nomita "*Mimi*", antaŭnomo de la edzino de la astronomo Eugène Joseph Delporte. La nomoj de la asteroidoj *1127 Mimi* kaj *1145 Robelmonte'' estis akcidente interŝanĝitaj: ĉiu ricevis la nomon, kiun proponis la malkovrinto de la alia.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Sylvain Arend
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1929