open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Amravati

'*** (**अमरावती*') estas metropolo kaj universitata urbo en Barato, en subŝtato Maharaŝtro, en la samnoma distrikto, kie ĝi estas la sidejo. La loknomo signifas: "loĝejo de eternuloj".

Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Geografio 
 etendiĝas en centro de la lando. Nagpur troviĝas 156 km-ojn.

## Historio 
Amravati estis longe ĉefurbo de iama regno, kiun la britoj akiris en 1833. La urbo longe estis ĉirkaŭita per defenda muro. Baldaŭe ĝi estis grava eduka centro.

## Trafiko 
 havas flughavenon, stacidomon kaj aŭtovojojn por vojaĝadi.

## Klimato 
 havas tropikan klimaton kun influo de musono. La temperaturo varias inter 15-. Jare pluvas po 874&nbsp;mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed precipe inter junio-oktobro.

## Vidindaĵoj 
* temploj

[maldekstra|eta|260px|Vidindaĵoj en [Londono|londona muzeo pri Amravati]]

Kategorio:Urboj de Maharaŝtro
Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Metropoloj
Reĝa Kordilero (Ekvadoro)

La **Reĝa Kordilero** ( hispane : **Cordillera Real** ; ankaŭ **Cordillera de  Quito**, **Cordillera Central de Ecuador** ) estas ĉeno de montoj en Andoj de Ekvadoro, la plej grandaj de ili estantaj vulkanaj. La montoj daŭrigas sian vojon per Centra Kordilero de Peruo al sudo kaj Centra Kordilero de Kolombio al nordo. Reĝa Kordilero enhavas la vulkanojn Antisana, Kotopaĥi kaj Kajambe, dum Ĉimborazo troviĝas en Okcidenta Kordilero.

## Vidu ankaŭ
*Montarbaroj de orienta Reĝa Kordilero
*Reĝa Kordilero (Bolivio)

Kategorio:Montaroj en Sudameriko
Kategorio:Geografio de Ekvadoro
3290 Azabu

'*3290 *Azabu''''' estas asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 19-an de septembro 1973 de la nederlandaj geedzaj astronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten sur fotografiaj platoj eksponitaj de la usona astronomo Tom Gehrels per la Schmidt-teleskopo de 48 coloj (122&nbsp;cm) de la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al Azabu, riĉa kvartalo de Tokjo (nun kunfandita en la Minato-kvartalo).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1973
Stento

250ra|eta|Stento kaj ties katetero
250ra|eta|Angioplastio per Balono kaj Stento
En medicino, **stento** estas ŝveligebla protezo, priskribita kiel traborita tubo (ĝenerale metala, ĉefe el ŝtalo au alojoj de nikelo kaj titano aŭ kromo kaj kobalto), kiun kuracistoj perkatetere enmetas en korpan kanalon, por preventi aŭ malebligi lokan obstrukcon de fluo kaŭzita ekzemple de arteria ŝtopiĝo.

Kategorio:Enplantaĵoj
Sekureco pro kvanto

**Sekureco en nombroj** aŭ **Sekureco pro kvanto** estas la hipotezo ke, per estado kiel parto de granda fizika grupo aŭ maso, individuo estas proporcie malpli supozebla la viktimo de malbonŝanco, akcidento, atako, aŭ alia malbona okazaĵo. Kelkaj rilataj teorioj ankaŭ polemikas (kaj povas montri statistike) ke amaskonduto (per iĝado pli antaŭvidebla kaj "konata" al aliaj homoj) povas redukti akcidentoriskojn, kiel ekzemple enen de trafikosekureco - en tiu kazo, la sekurecefiko kreas faktan redukton de danĝero, prefere ol nur redistribuo super pli granda grupo.

Ĉe trafikaj problemoj tiu teorio estas ege interesa kaj praktika ĉe ciklistoj kiuj suferas riskojn de neatentemaj aŭtoŝoforoj.

Tiuj teorioj plej ofte konsiderataj ĉe homoj kaj ties situacioj povas esti transpasataj al studo de la animaloj kaj ties specioj, ĉefe rilate al predantoj, sed ne nur.

Kategorio:Socia psikologio
Kategorio:Evolua biologio
Kategorio:Statistiko
Zenóbia Zorkóczy

**ZORKÓCZY Zenóbia** (pro. zorko:ci) estas rumania hungara aktorino, deklamistino naskita en Odorheiu Secuiesc la 19-an de decembro 1971.
## Kariero
Zenóbia Zorkóczi finis en 2000 aktorfakon en UBB de Kluĵo. Ŝi ludis en 1989-1990 en Sfântu Gheorghe, en jaroj 1990-1992 en Gheorgheni, en 2000-2001 en Temeŝvaro. Nuntempe ŝi estas gvidantino de Fonduso Róza Laborfalvi de Covasna. Ŝi estas liberprofesia aktorino.
## Fonto
*Erdélyi magyar ki kicsoda, 2010.
## Eksteraj ligiloj
*Zenóbia Zorkóczy ĉe Facebook (Vizaĝlibro)
Zorkoczi, Z.
3292 Sather

'*3292 *Sather''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 24-an de septembro 1960 per kunlabora esploro de la usona astronomo Tom Gehrels kaj de la nederlandaj geedzaj astronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden.

En septembro kaj oktobro 1960, Tom Gehrels eksponis 130  per la Schmidt-teleskopo de 48 coloj (122&nbsp;cm) de la Observatorio de la Monto Palomar (apud San-Diego (Kalifornio)). Tiuj platoj, senditaj en Leiden (Nederlandon), estis ekzamenitaj de la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten dum la sekvantaj jaroj.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona sciencesplora helpanto Bob Sather, de la Lunar and Planetary Laboratory.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Malkovrita de Palomar–Leiden survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Granda Apostateco

La **Granda Apostateco** estas termino komune uzata inter diversaj kristanaj eklezioj  sekvantoj de la restaŭrismo, precipe la Mormonoj, Atestantoj de Jehovo, Adventistoj de la Sepa Tago kaj aliaj. Temas pri la periodo kiam la Kristana Eklezio establita de Jesuo Kristo kaj ties apostoloj, ĉesis sekvi, post la morto de la «originalaj apostoloj», la samajn doktrinojn, praktikojn kaj instruojn de la primitiva eklezio, pro la "devojiĝo de la Kristana doktrino" kaj la "enkonduko de kredo kaj praktikoj el paganaj originoj" pro influo de la helena kaj romia kulturoj. Aliaj eklezioj, kiel la Romkatolika Eklezio uzas la terminon por tiuj kiuj forlasas la eklezion.
 
Kategorio:Doktrinoj, kredoj, kaj praktikoj de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj
Kategorio:Kristana eskatologio
Thomas S. Monson

**Thomas Spencer MONSON** (naskiĝinta la  en Sallaga Urbo, Usono, mortinta la , samloke) estis aŭtoro kaj religia gvidanto kaj la 16a prezidento de la Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj. Kiel prezidento, Monson estas konsiderata de la mormonoj kiel "profeto, viziulo kaj revelacianto" de la volo de Dio sur la tero. Monson pasigis la plejparton de sia vivo en diversaj postenoj de la mormona eklezio.

Kategorio:Prezidentoj de la Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj
Konstanta revelacio

La **konstanta revelacio** estas la teologia koncepto laŭ kiu Dio konstante revelacias instruojn kaj ordonojn al la homaro. Ĉe la sino de Kristanismo, ĉi koncepto estas precipe trovata en la Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj (mormonoj) kaj la Kvakeroj. Ekster kristanismo, ĝi troviĝas en kelkaj instruoj de taoismo kaj Bahaismo por kiu la revelacio estas progresiva. 
 
 
Kategorio:Mormonismo
Kategorio:Kvakerismo
Embuska predanto

eta|Ina krabaraneo (*Misumena vatia*) kaptanta paron de kopulantaj muŝoj. Tiu specio povas ŝanĝi sian koloron por egali tiun de la floro.
**Embuskopredantoj** aŭ **gvatopredantoj** estas karnovoraj bestoj kiuj kaptas predon per ŝtelo aŭ ruzaĵo, ne pro rapideco aŭ nepre danke al forto. Tiuj organismoj kutime kaŝas senmove kaj atendas ke predo venu proksimege (embusko).

Ili ofte estas kamuflaj, kaj povas esti izolaj. Tiu maniero de predado povas esti plej efika kiam predanto ne povas iradi pli rapide ol ĝia preferata predo; alie, aktiva ĉasado estus pli efika.
[eta|[Meksika krokodilo en embuska sinteno.]]

La bildo sube montras krokodilon gvate embuske. Ĉiu neatenta predo kiu alproksimiĝus al akvobordo povas iĝi eventuala manĝo.

Tiu predotipo povas, aliflanke, rezervi energion por predanto kiu uzas antaŭvideblajn padojn por predo, kiel ĉe katoj de ĉiuj grandecoj kaj iĝas alloga strategio. Embuskopredantoj inkludas multajn fiŝojn, serpentojn, kaj aliajn reptiliojn (ekz. krokodiloj), same kiel kelkajn mamulojn, birdojn, kaj araneojn.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Predado  Universitato de Vaŝingtonio

Kategorio:Predado
Sankta Pirminio

**Sankta Pirminio** (latine: *Pirminius*; naskiĝis ĉirkaŭ 670, mortis la 3-an de novembro 753) estis fondinto de abatejoj. Li estas urba patrono de Insbruko kaj Pirmasens, sed ankaŭ de Alzaco kaj Palatinato. Festotago por li ĉe katolikoj, ortodoksuloj kaj protestantoj estas la 3-a de novembro.

## Vivo 
Pirminio estis visigota monaĥo. En 717, li fuĝis antaŭ islamanoj kiuj invadis Septimanion. En 718, li estis en Antverpeno. Li estis samtempulo de Korbiniano, arkidiakono eble de Meaux eble de Medelsheim (Gersheim) kaj misiisto en Svislando kaj Suda Germanujo fondante la monaĥejojn de Reichenau (724, sub protekto de Karolo Martelo; iĝis ties unua abato ĝis forpelo jam en 728 fare de la alemana duko Teobaldo), Murbach kaj Hornbach. Je Hornbach li mortis mallonge post vizito fare de Bonifaco; liaj ostoj nun troviĝas ĉefe en la Jezuita preĝejo je Insbruko. Savis ilin kontraŭ relikvimalŝatantaj protestantoj en 1575 la bavara guberniestro en Tirolo Schweikhard von Helfenstein. Post malkovro de lia origina tombo en Hornbach la tirolanoj redonis parton de la relikvoj al Hornbaĉ, Speyer kaj Pirmasens. Verkis oni laŭ liaj eldiroj *Dicta abbatis Pirminii de singulis libris canonicis*.

## Fonto
*"Pirminius" - ĉe: *Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 15. Leipzig 1908, p. 903  
## Eksteraj ligiloj
*"Pirminius" - ĉe: *Geschichtsquellen des deutschen Mittelalters* (superrigardo pri latinlingvaj fontoj koncerne al Pirminio)
*"Pirminius. Klosterbischof der karolingischen Frühzeit" - ĉe: *Literaturland Saar*

## Notoj
Kategorio:Germanaj romkatolikaj sanktuloj‎
Kategorio:Naskiĝintoj en la 7-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en 753
Nana helogalo

[eta|300px|Nana helogalo el la sabloregiono Sabi de [Sudafriko.]]
alternative=Common Dwarf Mongoose area.png|eta|Common Dwarf Mongoose area
La **Nana helogalo** (*Helogale parvula*), foje nomata **Nana herpesto**, estas malgranda afrika karnovorulo apartenanta al la familio de Herpestedoj aŭ Mungotedoj.

La **Nana helogalo** estas tipa herpesto: ĝi havas grandan pintecan kapon, malgrandajn orelojn, longan voston, mallongajn krurojn kaj longajn ungojn. Tiu specio povas esti distingata disde la aliaj herpestoj pro sia grando. Ĝi estas multe pli malgranda ol plejparto de la aliaj specioj (18 al 28 cm, 210 al 350 g); fakte ĝi estas la plej malgranda afrika karnovorulo.

Kategorio:Herpestedoj
3291 Dunlap

'*3291 *Dunlap''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Hiroki Kosaj kaj Kiiĉiro Furukaŭa (aŭ Kiichiro Hurukawa) elde la Stacio Kiso de la observatorio de Tokio sur la Monto Ontake (Gubernio Nagano, Japanio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan astronomon J. Lawrence Dunlap.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroki Kosaj
Kategorio:Malkovrita de Kiiĉiro Furukaŭa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
Mayhem

**Mayhem** estas norvega muzikgrupo de nigra metalroko. La kariero de Mayhem estis tre disputiga, precipe pro la sinmortigo de Per Yngve Ohlin, kaj la murdo de gitaristo Euronymous. Ili havas ses muzikalbumojn de studio:

* *Deathcrush* (1987)
* *De Mysteriis Dom Sathanas* (1994)
* ''Wolf's Lair Abyss* (1997)
* *Grand Declaration of War* (2000)
* *Chimera* (2004)
* *Ordo Ad Chao* (2007)
* *Esoteric Warfare* (2014)
* *Daemon'' (2019)

Kategorio:Norvegaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1984
Torporo

En zoologio, **torporo**, foje nomata **portempa vintrodormo** estas (kutime mallongperspektiva) stato de malkreskinta fiziologia agado en besto, kutime karakterizita per reduktita korpotemperaturo kaj indico de metabolo.

## Priskribo 
Torporo ofte kutimas helpi bestojn pluvivi dum periodoj de pli malvarmaj temperaturoj, kiam ĝi permesas al la organismo ŝpari la kvanton de energio kiu kutime ebligas konservi altan korpotemperaturon.

Torporo povas esti ĉiujara (ofte dum vintro — tiukaze nomita **vintra dormo**) aŭ ĉiutaga (ofte dum nokto).

Dum la aktiva parto de sia diurno (tagnokto), bestoj kiuj spertas ĉiutagan torporon garantias normalan korpotemperaturon kaj agadonivelojn, sed faligas iliajn temperaturojn dum parto de la diurno (kutime nokto) por konservi energion.

## Ekzemploj 
Bestoj kiuj uzas torporon inkluzivas la jenon:
* birdoj (precipe Cipseloformaj, eĉ malgrandegaj kolibroj)
* kelkaj mamuloj kiel ekzemple musoj kaj vespertoj,
* amfibioj

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Vintra dormo
* Stuporo

Kategorio:Fiziologio
Artamoj

**Artamoj** estas milde plumaraj, malhelaj paserinaj birdoj. Estas ununura genro, nome ***Artamus***. Tiuj artamoj estas traktataj ĉu kiel subfamilio, **Artamenoj** en pli etenda familio Artamedoj, kiuj inkludas la birdojn de la genro *Cracticus* inklude la konatan specion de la Aŭstralia flutopigo, aŭ kiel la ununura genro en tiu familio. La genra nomo, kiu siavice okazigas la familian nomon, devenas el la antikva greka *artamos*, kio signifas buĉisto aŭ murdisto. Tiu nomo estis tiam donata pro tiame rimarkita ŝajna simileco kun la lanioj, dum alia komuna nomo por tiu grupo estis "hirundaj sturnoj".

## Referencoj
Pendantaj papagetoj

**Pendantaj papagetoj** aŭ **pendopapagoj** (*Loriculus*, laŭ kio ankaŭ **lorikuloj**) estas genro de papagoj, troveblaj en tropika suda Azio. Ili estas malgrandaj, averaĝe 13&nbsp;cm longaj, plejparte verdaj birdoj kun mallongaj vostoj. Kapoj kaj vizaĝoj de multaj specioj havas brilan koloraron, kiu grave helpas distingi inter individuaj specioj. Inter papagoj, kaj ĝenerale inter birdoj, ili havas unikan kapablon dormi pendante renverse de arbaj branĉoj.

## Taksonomio
La genron *Loriculus* enkondukis en 1849 brita zoologiisto Edward Blyth. Tipa specio de ĝi estis blukrona pendopapago. La latina nomo de genro estas diminutiva formo de nomo *Lorius*, kiun Nicholas Aylward Vigors proponis en 1825 por lorioj.

Moderna taksonomio agnoskas 15 speciojn de pendopapagoj:
*Printempa pendopapago, *Loriculus vernalis*
*Srilanka pendopapago, *Loriculus beryllinus*
*Filipina pendopapago, *Loriculus philippensis*
*Pendopapago de Bonaparte, *Loriculus bonapartei*
*Kamigina pendopapago, *Loriculus camiguinensis* (malkovrita en 2006)
*Blukrona pendopapago, *Loriculus galgulus*
*Sulavesa pendopapago, *Loriculus stigmatus*
*Moluka pendopapago, *Loriculus amabilis*
*Sul-insula pendopapago, *Loriculus sclateri*
*Sangihea pendopapago, *Loriculus catamene*
*Oranĝfrunta pendopapago, *Loriculus aurantiifrons*
*Bismarka pendopapago, *Loriculus tener*
*Nana pendopapago, *Loriculus exilis* 
*Flavgorĝa pendopapago, *Loriculus pusillus*
*Floresa pendopapago, *Loriculus flosculus*

## Referencoj 
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Urohidrozo

[dekstra|eta|[Blanka cikonio en Nacia Parko Orienta Tsavo, Kenjo. La subaĵoj de ĝiaj gamboj estas kovritaj per blankecaj fekaĵoj]]
**Urohidrozo** (el la latina "urohidrosis" aŭ "urohydrosis") estas la kutimo ĉe kelkaj birdoj de fekado sur la skvamaj partoj de la gamboj kiel malvarmiganta mekanismo, uzante vaporativan malvarmigon de la fluaĵoj. Pluraj specioj de cikonioj kaj katartedoj montras tiun konduton. La elĵetoj de tiuj birdoj konsistas el merdo kaj urino, kiuj estas sekreciitaj kune tra la kloako. La esprimo ankaŭ kutimas priskribi la analogan konduton ĉe fokoj kiuj malvarmetigas sin per pisado sur iliaj malantaŭaj naĝiloj.

"Hidrosis" aŭ "Hidrozo" estas la medicina esprimo por ŝvitado de malnovgreka,, kaj la vorto "urohidrosis" aŭ "urohidrozo" estis kreita fare de M. P. Kahl en 1963:

"... Ĉar de ĝia ŝajna funkcia simileco al vera ŝvitado, mi proponas la esprimon *urohidrosis* (greke: ouron = urino; hidrōs = ŝvito) por tiu fenomeno."

Tiu konduto kondukas al amasiĝo de elĵetoj ĉirkaŭ gamboringoj ĉe Birdoringado|ringitajn birdojn, kio povas traŭmatigi la gambojn de birdoj.

## Referencoj 
Kategorio:Ornitologio
Cerba duonsfero

eta|dekstra|250px|La du cerbaj hemisferoj viditaj de supre kun la meza divido inter ili
**Cerba duonsfero** aŭ **cerba hemisfero** estas unu el la du regionoj de la eutheria cerbo, kiuj estas konturitaj per meza fendo. La cerbo povas tiel esti priskribata kiel dividita en maldekstra kaj dekstra cerbaj hemisferoj. Ĉiu de tiuj hemisferoj havas eksteran tavolon de *griza substanco* nomita la kortekso, kiu estas apogita per interna tavolo de *blanka materio*. La hemisferoj estas interligitaj per la *kaloza korpo*, tre granda fasko da nervofibroj, kaj ankaŭ de aliaj pli malgrandaj komisuroj, inkluzive de la antaŭa komisuro, malantaŭa komisuro, kaj hipokampa komisuro. Tiuj komisuroj transdonas informojn inter la du hemisferoj por kunordigi lokalizitajn funkciojn. La arkitekturo, specoj de ĉeloj, specoj de nervotransigiloj kaj ricevantaj subtipoj estas ĉie distribuataj inter la du hemisferoj en rimarkeble malsimetria modo. Tamen, dum kelkaj el tiuj hemisferaj distribuadodiferencoj estas koheraj trans homoj, aŭ eĉ trans kelkaj specioj, multaj observeblaj distribuadodiferencoj varias de individuo al individuo ene de ia specio.

Duonsfero
Kategorio:Besta anatomio
Jasenová

**Jasenová** (hungare *Jaszenova* [jasenova]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Jasenová situas laŭ ĉefvojo Ružomberok-Dolný Kubín. La lasta urbo troviĝas je 4, Ružomberok je 11 km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la frua bronzepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1320 en formo *"Jessen"*. La hungara formo aperis jam post 2 jaroj, kiel *"Jeszenovaréthe"*. En 1778 413 kamparanoj kaj 10 nobeloj loĝis tie, en 1828 601 vilaĝanoj loĝis en 97 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Jaszenova 495 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Árva (reĝa departemento), al distrikto de Dolný Kubín, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Jasenová 389 homoj, (escepte unun ĉiuj slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* luterana preĝejo de 1836
* klasikisma kastelo de 1830
* memormuzeo

Kategorio:Municipoj en distrikto Dolný Kubín
3293 Rontaylor

'*3293 *Rontaylor''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 24-an de septembro 1960 per kunlabora esploro de la usona astronomo Tom Gehrels kaj de la nederlandaj geedzaj astronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden,

En septembro kaj oktobro 1960, Tom Gehrels eksponis 130 fotografiajn platojn per la Schmidt-teleskopo de 48 coloj (122&nbsp;cm) de la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio). Tiuj platoj, senditaj en Leiden (Nederlandon), estis ekzamenitaj de la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten dum la sekvantaj jaroj.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan astronomon Ronald (Ron) Taylor.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Malkovrita de Palomar–Leiden survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Malatiná

**Malatiná** (hungare *Malatina*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Malatiná situas fine de sakovojo el Osádka. Dolný Kubín troviĝas je 12 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1313 en formo *"Malocharyta"*. En 1626 oni komputis tie 200 vilaĝanojn. Ekde 1805 oni minadis ferercon. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Malatina 754 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Árva (reĝa departemento), al distrikto de Dolný Kubín, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Malatiná 839 homoj, (837 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika klasikisma preĝejo omaĝe al Ĉiuj Sanktuloj de 1804
* skulptaĵo pri Johano Nepomuko de 1811

Kategorio:Municipoj en distrikto Dolný Kubín
Leštiny

**Leštiny** (hungare *Lestin* [leŝtin]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
## Situo 
Leštiny situas sur deklivoj, laŭ flankovojoj. Dolný Kubín troviĝas je 7, Ružomberok je 17 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1235 en formo *"Lesthyna"*. En 1778 227 vilaĝanoj loĝis tie, en 1828 518 vilaĝanoj loĝis en 59 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Lestin 304 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Árva (reĝa departemento), al distrikto de Dolný Kubín, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Leštiny 226 homoj, (224 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* luterana artikoleja preĝejo de 1688, en 2008 ĝi iĝis Monda Heredaĵo
* baroka kastelo, en 1840 klasikismiĝis
* nobeldomo el la 17-a jarcento, en la 19-a jarcento trakonstruita

Kategorio:Municipoj en distrikto Dolný Kubín
Osádka

**Osádka** (hungare *Oszádka* [osAdka]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. Tio estas la malplej granda municipo en distrikto Dolný Kubín. Tie estas nek preĝejo nek gastejo.

## Situo 
Osádka situas laŭ flankovojoj. Dolný Kubín troviĝas je 7 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1381 en formo *"Leszina"*. Komence de la 20-a jarcento la oficiala hungara loknomo iĝis *Alsótelep* pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis tie 192 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Árva (reĝa departemento), al distrikto de Dolný Kubín, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Osádka 147 homoj, (145 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* lignaj domoj el la 19-a jarcento
* ligna sonorilostablo el la 19-a jarcento

Kategorio:Municipoj en distrikto Dolný Kubín
István Kozma (vicgeneralo)

**KOZMA István** (pro. kozma), felsőtorjai estis hungara vicgeneralo naskita en Csíkszereda la 9-an de septembro 1896 kaj mortinta Budapeŝto la 2-an de oktobro 1951.

## Biografio 
István Kozma post studoj en gimnazioj de Csíkszereda kaj Csíksomlyó fariĝis infanterileŭtenento en 1915 en Ludovika Akademio. Dum la unua mondmilito li luktis en rusa kaj itala frontoj. Dum la hungara sovetrespubliko li estis kompaniestro en Vörös Őrség. En 1923 li ricevis la titolon *bravulo*, inter 1924-26 li finis la militakademion. Inter 1924-1937 li servis en Ministerio pri Defendo kaj en la Staba Ĉefularo. De 1937 li estis profesoro de militakademio. En jaroj 1940-42 kiel kolonelo li estis stabestro de 7-a korpuso de Miskolc. Inter 1942-44 kiel generalmajoro li estis komandanto de Székely Határvédelmi Erők (Sikulaj Landlimdefendaj Fortoj) ene de la 9-a korpuso de Koloĵvaro. De julio 1944 li estis vicgeneralo kaj komandanto de la 25-a infanteribataliono en soveta fronto en la esplanado de Karpatoj. La 29-an de julio li grave vundiĝis kaj ĝis januaro de 1945 li troviĝis en malsanullibereco. Dume la hungaraj faŝistoj (sagistoj) la 30-an de oktobro 1944 nomumis lin tutlanda komandanto de pormilitinstruado de junuloj kaj de nacigardistoj, kiun li neniam okupis. Inter majo kaj decembro de 1945 li estis en amerikan militkaptiteco. Inter 1945-1947 li estis korplaboristo. En 1947-48 li estis komandanto de 2-a honvedareo de Peĉo. Inter aprilo kaj oktobro de 1949 li estis komandanto de la reorganita militakademio. La 19-an de februaro 1950 la Ŝtatdefenda Aŭtoritato arestis lin kaj oni ekzekutis lin kiel militkrimulo en Budapeŝto. Oni rehonoriĝis lin 1990.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kozma, I.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kataka

'*** (**କଟକ*') estas metropolo kaj universitata urbo (ekde 2006) en Barato, en subŝtato Oriso. La loknomo signifas sanskrite: (milit)kampo aŭ fortikaĵo.

Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
eta|maldekstre|Templo nomata Utaresvar en Kataka
## Geografio 
 etendiĝas laŭ rivero komence de la Bengala Golfo. Bhubanesvar troviĝas nur 20 km-ojn.

## Historio 
 fondiĝis en 989. Ĝi estis regiona ĉefurbo dum 900 jaroj. Ekde 1750 la urbo iĝis grava komerca centro, kiun la britoj akiris en 1803.

## Ekonomio 
 famas pri alojo, arĝentaj manfaraĵoj kaj pri teksaĵoj. La paperoprodukto estas malpli grava.

## Trafiko 
 uzas flughavenon de Bhubanesvar. La urbo havas bonajn kontaktojn per vagonaroj kaj aŭtovojoj.

## Klimato 
 havas tropikan klimaton kun influo de musono. La someroj daŭras de marto ĝis junio, poste musono alvenas ĝis oktobro. Jare pluvas po 1440&nbsp;mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed plej ofte dum musono. La temperaturo varias inter 18-.

## Vidindaĵoj 
* templo nomata Utaresvar
* moskeoj
* parko kun cervoj
* muzeo

Kategorio:Urboj de Odiŝo
Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Metropoloj
Moskva Konservatorio de Ĉajkovskij

[eta|foto el [1940]]
eta|maldekstra|120px|Nikolaj Rubinstein, fondinto de la konservatorio
**Moskva Konservatorio de Ĉajkovskij** () estas muzikuniversitato de Rusio funkcianta ekde 1866. Ĝin fondis Nikolaj Rubinstein (frato de Anton Rubinstein) kaj princo Nikolaj Petroviĉ Trubeckoj surbaze de la muzikaj klasoj, kiujn li estris kune kun *Vasilij Kologrivov* ekde 1860. Ĝis morto en 1881 li estis direktoro, profesoro de la piana fakultato kaj dirigento de la studenta orkestro.

Studada kurso daŭris ĝis 1879 ses jarojn, poste naŭ jarojn. La konservatorio havas ses fakultatojn; instrumenta, vokala, orkestra, ĥora, opera kaj teoria. Krome al studentoj oni instruas ĝeneralajn lernofakojn. Ĝis 1917 studado estis pagata.

La konservatorio lokiĝas en la konstruaĵo, kiu antaŭe estis privata palaceto. Tial ĝi estis kelkfoje rekonstruita por la muzikaj celoj. La 20-an de aprilo 1901 en ĝi oni inaŭguris la Grandan Halon, kiu ĝis nun estas plej taŭga muzikejo de la lando, kies unika akustiko mirigas ĉiujn muzikistojn kaj aŭskultantojn. Ekde tiam en ĝi funkcias la grandega orgeno, kiun faris en 1899 la granda franca majstro Aristide Cavaillé-Coll.

En 1958 sur ĝia sceno okazis la unua Internacia muzika konkurso nome de Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij, la granda rusa komponisto. Ekde 1940 la konservatorio portas lian nomon. En la halo samtempe povas enspaciĝi 1737 spektantoj. En 1954 ekstere de la konstruaĵo oni establis la monumenton omaĝe al Ĉajkovskij, kiun faris skulptistino Vera Muĥina.

Centra muziklernejo ĉe la Moskva Ĉajkovskij Konservatorio (kolegio) estas unu el la plej famaj kaj prestiĝaj instruejoj de Rusio en la fakoj: piano, kord-, blov- kaj frapinstrumentoj, muzikteorio.

## Elektitaj studentoj 
* Balázs Hantos
* László Kovács (dirigento)

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala tt-ejo , 
* portalo de la konservatorio 

Kategorio:Universitatoj kaj altlernejoj en Moskvo
Kategorio:Muziklernejoj en Rusio
Kategorio:Kulturo de Moskvo
Kategorio:Konstruaĵoj en Moskvo
Kategorio:Distrikto Presnenskij (Moskvo)
Kategorio:Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1866
Grandson

**Grandson** estas urbo kaj komunumo en la distrikto Vaŭda Nordĵuraso en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 3149 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

## Geografio 
Grandson situas ĉe la nordokcidenta fino de la Lago de Neŭŝatelo ĉe la nordorienta flanko de la Ĵuraso. La komunumo konsistas el la urbeto Grandson kaj la vilaĝoj Tuileries-de-Grandson kaj Corcelettes.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 7,86 km², de kiuj 7,0% estas kovritaj de arbaro, 66,1% servas por agrikulturo kaj 23,9% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Grandson limas en nordo al Fiez, en nordnordoriento al Champagne, en oriento al Bonvillars, en sudoriento al la Lago de Neŭŝatelo, en sudo al Montagny-près-Yverdon, en okcidentsudokcidento al Valeyres-sous-Montagny, kaj en nordokcidento al Giez.

## Trafiko 
Tra Grandson pasas la kantona ĉefvojo n-ro 5 kaj la svisa aŭtovojo A5, kies malfermo en la jaro 1984 liberigis la urbeton de la transira trafiko. La komunumo disponas pri propra alveturejo al la aŭtovojo kaj pri stacidomo ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Neŭŝatelo al Yverdon-les-Bains.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Grandson datiĝas el la jaro 1049 kiel Granzio.

Sub Oto la 1-a de Grandson la merkata loko en la jaro 1328 akiris urbajn rajtojn.

La burgonja duko Karlo la brava volis konkeri la urbon sed li perdis la batalon de Grandson la 2-an de marto 1476.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Grandson (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Grandson

## Bildoj 

Dosiero:Pluenderung Grandson.jpg|Batalo de Grandson
Dosiero:Grandson Menhir.jpg|Menhiro apud Grandson

Kategorio:Urboj de Svislando
Kategorio:Kantono Vaŭdo
Kategorio:Komunumoj de Kantono Vaŭdo
Kategorio:Vaŭda Nordĵuraso (distrikto)
Castaneda

**Castaneda** havas diversajn signifojn:

* **Castaneda GR** estas komunumo de la komunumaro Calanca de la distrikto Moësa en Kantono Grizono en Svislando.
* **Alfonso Castaneda** estas urba komunumo de la provinco Nova Biskajo en la Filipinoj.

## Vidu ankaŭ 
* **Castañeda**
Patra investado

[eta|alt= Hummingbird perched on edge of tiny nest places food into mouth of one of two chicks|dekstra|Ino de [Kaliopa kolibro manĝiganta siajn idojn.]]

En evolua biologio, **Patra investado** (PI) aŭ **Gepatra investado** estas ajna gepatra elspezo (tempo, energio ktp.) kiu profitas al unu ido je kosto al la kapablo de gepatroj investi en aliaj komponentoj de trejniteco (Clutton-Brock 1991: 9; Trivers 1972). Komponentoj de trejniteco (Beatty 1992) inkludas la bonfarton de ekzistantaj idoj, la estontan reproduktadon de gepatroj, kaj inkluzive trejnitecon tra helpo al familio (Hamilton, 1964). Gepatra investo foje estas neĝuste egaligita kun gepatra vartado, idozorgado aŭ gepatra fortostreĉo.

La teorio de Gepatra investo estas branĉo de la teorio de vivhistorio. La plej frua konsidero de gepatra investo estas antaŭfiksita de Fisher (1930), nome per la principo de Fisher, li argumentis ke la gepatraj elspezoj ĉe ambaŭ seksoj devus esti egala. Clutton-Brock (1991: 9) vastigis koncepton de PI por inkludi kostojn al iu alia komponento de gepatra trejniteco aŭ bonfarto.

Kategorio:Reproduktado
Castañeda

**Castañeda** estas hispanlingva vorto [kastaNJEda], kun signifo kaŝtanarbaro, kiu havas diversajn uzojn:

## Lokoj
* Castañeda municipo en nordcentra Kantabrio, Hispanio, en la komarko Valles Pasiegos. 

## Familia nomo de 
* **Carlos Castañeda** amerika verkisto, naskiĝinta en Brazilo, civitano de Peruo vivinta en Usono.
* **Jorge Ubico Castañeda**, gvatemala politikisto.
* **Jorge Castañeda Gutman**, meksika politikisto.

## Vidu ankaŭ 
* **Castaneda**
Castaneda GR

## Pri la komunumo 
**Castaneda** estas komunumo de la komunumaro Calanca kaj la distrikto Moësa en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 224 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Calanca situas en la suda Valo de Calanca sur teraso alte super la riveroj Calancasca en okcidento kaj Moësa en sudo. Al la komunumo apartenas krom la ĉefvilaĝo Castaneda la setlejoj Campagna kaj Al Ronc.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Castaneda limas en nordoriento al Santa Maria in Calanca, en oriento en unu punkto al Verdabbio, en sudo al Grono, kaj en okcidento al Buseno.

## Trafiko 
Castaneda situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La komunumo atingeblas per kurboriĉa vojeto, kiu deflankiĝa de la vala vojo de la Valo de Calanca kaj kondukas tra Castaneda al Santa Maria in Calanca. Per la poŝtaŭtolinio de Grono an Santa Maria la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Lingvoj 
La ĉefa kaj sola oficiala lingvo de Castaneda estas la itala, parolata de pli ol 90% de la loĝantaro.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Castaneda datiĝas el la jaro 1295. En Castaneda situas tombejokampo el la ferepoko, kiu ek de 1928 estis sisteme esplorita. Proksimume 100 tomboj estas bone dokumentitaj. En *Pian del Remit* estis trovitaj plugoŝpuroj, fajrejoj kaj keramikaĵoj el la neolitiko el la 3-a jarmilo antaŭ Kristo. Kiel la ceteraj komunumoj de la Valo de Calanca, Castaneda ĝis la administracia reformo de 1851 estis parto de la tribunalkomunumo Calanca. Ek de 1851 Castaneda estas politika komunumo de la komunumaro Calanca en la distrikto Moësa. 

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj signifoj de Castaneda

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Castaneda
Kapadociaj Patroj

[200px|eta|maldekstre|[Gregorio de Nazianco]]
[eta|200px|[Gregorio de Nyssa]]
[eta|200px|[Ikono de tri plej famaj ekleziaj patroj: Bazilo la Granda estas maldekstre, en muzeo de Sanok, Pollando. La aliaj du estas Johano Krizostomo (centre) kaj (dekstre) Gregorio la Teologo.]]
La **Kapadociaj Patroj** estas aro de kristanaj helenaj filozofoj/teologoj de la 4-a jarcento, ĉiuj devenantaj el Kapadocio kaj formantaj kvazaŭ monaĥan familion: ili nomiĝas Bazilo la Granda (330-379), Gregorio de Nyssa (ĉ .330-395), kaj Gregorio de Nazianco (329-389).

Tiuj tri kristanaj intelektulaj epigonoj sukcesis pruvi ke kristanoj estas intelektule kaj koncepte ekipitaj por submetiĝi al kaj konversacioj kun greklingvaj helemismaj intelektuloj kaj ke Kristanismo ne estis doktrino kontraŭa al la filozofio sed doktrino kondukanta al la scio, al la racirespekta kredo kaj al nova stilvivo reprezentata ankaŭ de monaĥismo.

## Ilia doktrino 
Ilia plej elstaraj kontribuoj estis dediĉitaj al la difino de la Sankta Triunuo diskutita kaj finfine difinita en la Nicea Kredo kiu post la unua koncilio de Konstantinopolo estis indikita kiel simbolo nicea-konstantinopola. 

Post la Unua Koncilio de Niceo, la arianismo (reduktanta Jesuon al nura alta profeta figuro, ne do Difilo) ne malaperis. Ekprosperis, fakte, nova arianismo nomata duonariarismo, kiu konfesis ke la Filo (Jesuo) estus, ja jes, samsubstanca kun la Patro (*homoousios*, greke: *ὁμοούσιος,* el *ὁμός,* homós = "same" kaj *οὐσία,* ousía = "substanco") kiel laŭvorte diris la Nicea Koncilio, sed nur simila sed ne identa.

La Kapadociaj Patroj provis alproksimigi la duonarianojn al ortodoksa kredo. En iliaj verkoj ili faris intensan uzon de la formulo "tri personoj (hipostazoj en unusola substanco (*ousia*, greke: οὐσία,)" kaj do, implicite allasante distingon inter la Patro kaj la Filo, sed samtempe insistante pri ilia esenca unueco. 

## Referencoj 
## Bibliografio 
Johannes Quasten (1960): *Patrology*, Vol. III, pp. 204, 236, 254, citita ĉe Børtnes (2006), p. 10

*
Kategorio:Kristanismo
3295 Murakami

'*3295 *Murakami''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la japana astronomo Tadayoshi Murakami (1907–1985).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1950
Montarbaroj de orienta Reĝa Kordilero

La **montarbaroj de orienta Reĝa Kordilero** estas ekoregiono el la nord-anda ekoprovinco de la neotropisa ekozono laŭ la terminologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome ĝi apartenas al la tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj  de nordaj Andoj, nome Reĝa Kordilero. La ekoregiono estas parto de la tutmondaj 200-unuo "nord-andaj montarbaroj".eta|220px|Arbaroj ĉirkaŭantaj Bombuskaro-Rivero, Ekvadoro.
## Priskribo
Tiu tropik-montarbara ekoregiono situas laŭlonge de la orientaj andaj deklivoj, etendiĝante norden-suden ekde suda Kolombio, tra Ekvadoro, kaj en nordan Peruon. La kruda submontara vivejo ricevas inter 1 500-2 000 mm da precipitaĵo ĉiujare, sed povas ricevi tiom multe kiom 4 500 en jaro kun multe da pluvo. La dominanta  vegetaĵaro en tiu regiono forte altitude varias. 

## Flaŭro
Ĝenerale, la plantokomunumoj tiu ĉi estas tropikaj ĉiamverdaj sezonaj foliarbaroj. La pli malaltaj altitud-areoj, loko sciataj kiel ceja de montaña, konsistas el densaj, abundaj arbaroj. Kun pli alta altitude, la arbara abundo malpliiĝas kaj transiras en nubarbarojn kan finfine en kriplarbajn duonarbarojn. 

## Faŭno
La ekoregiono gastigas plurajn endanĝerigitajn  kaj endemiajn birdojn, inkluzive de *Pyrrhura albipectus* (papagedoj), kuprobrusta galbulo, kaj *Dysithamnus occidentalis* (tamnofiledoj).

## Vidu ankaŭ
*Ekologia klasifiko de la tersupraĵoj
*Konservada stato de ekoregiono

## Eksteraj ligiloj
* Ekoregiono NT0121 : Montarbaroj de orienta Reĝa Kordilero (WWF)
* Montarbaroj de orienta Reĝa Kordilero (*WWF-Wildworld*)
* Montarbaroj de orienta Reĝa Kordilero (*Wildworld*) - Nacia Geografia Societo 
* Montarbaroj de orienta Reĝa Kordilero (*The Encyclopedia of Earth*)
* Montarbaroj de orienta Reĝa Kordilero (*Globalspecies*) 
* Situo de la ekoregiono : tajpu *Eastern Cordillera real montane forests* 
* Tutmondaj 200; numero 40 : Nord-andaj montarbaroj (WWF) 

Kategorio:Neotropisaj ekoregionoj
Kategorio:Tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj
Kategorio:Global 200
Kategorio:Geografio de Ekvadoro
Kategorio:Geografio de Kolombio
Kategorio:Geografio de Peruo
Beni Valid

**Beni Valid** (Beni Valid, angle Banui Walid; arabe بني وليد) estas urbo en Libio en distrikto Misrata. Ĝis 2007, ĝi estis administra centro por la samnoma iama **distrikto Beni Valid**. 

La urbo situas duonvoje inter nordorienta Misrata kaj la 120 km fora Mizda. Beni Valid estas loĝata fare de la tribanoj de la tribo de Varfaloj. En la urbo troviĝas parto de Universitato Misrata. Dum la Libia interna milito de 2011, la urbo restis en mano de la armeo de Gadafi eĉ post falo de la ĉefurbo Tripoli.

Kategorio:Urboj de Libio
Kuprobrusta galbulo

La **Kuprobrusta galbulo** ( ***Galbula pastazae***   ) estas neotropisa birdospecio el la familio de la galbuledoj. Ĝia natura vivejo estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montarbaroj de la flankoj de Andoj, en Kolombio, Ekvadoro  kaj Peruo, inter altitudoj de 600 – 1 700 metroj . Ĝi estas endanĝerigita pro habitatodetruo.

La arealo  de la specio kongruas kun tiu de la ekoregiono Montarbaroj de orienta Reĝa Kordilero.

## Priskribo 
Averaĝe la birdo longas 24 centimetrojn. La dorso estas ŝanĝbrile verda, pli blua je la kapo; la brusto estas metalece verda; la ventro kaj la gorĝo briko-koloraj. La beko estas longa, sufiĉe rekta kaj nigra; la okuloringo estas oranĝkolora . La femalo havas okulfrapan ruĝecan makulon je la gorĝo.

## Vivmaniero 
La birdo preferas la malaltajn branĉojn, inter 1,5 kaj 4 m de alteco , speciale en maldensejoj apud  ĉeriveraj areoj, vojoj kaj faligintaj arboj  . Ĝi nutriĝas per insektoj, prefere per   koleopteroj, vespoj kaj lepidopteroj . La nesto estas kurbiginta galerio, 50 centimetrojn profunda, en teraj parietoj je altecoj inter 1,5 kaj 2 metroj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*Kuprobrusta galbulo.  laŭ Internacia Ruĝa Listo de Endanĝerigitaj Specioj
*BirdLife Species Factsheet. 
*Pri la hispanaj nomoj de pegoformaj birdoj.  

Kategorio:Pegoformaj
Kategorio:Neotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Calancasca

**Calancasca** estas rivero en Kantono Tiĉino. Ĝi havas longecon de 31&nbsp;km.

## Fonto 
La rivero Calancasca fontas en nordo de la komunumo Rossa ĉe la koordinatoj  de firnkampo sur alteco de 3100 m s.m. sude de la monto *Zapporthorn*, kies kulmino havas altecon de 3152 m s.m.

## Fluvojo 
La rivero fluas de la fonto suden tra la Valo de Calanca. Dum la unuaj kvar kilometroj ĝis la alpopaŝtejo de Alögna la rivero trapasas altecdiferencon de 1500 metroj. Sur la alpopaŝtejo de Alögna alfluas al ĝi de oriento ĝia ĉefa alfluanto, la rivero de Passit, kiu senakvigas la Valon de Passit kaj fontas en samnoma lageto sur alteco de 2082 m s.m. La rivero pasas nun tra la vilaĝoj Valbella, Salüdin kaj Rossa, sekvas Augio, Santa Domenica, Cauco, Bodio, Selma, Arvigo, Molina (komunumo Buseno), kaj fine Grono.

## Akvoenergio 
Apud Molina la rivero estas retenita en la malgranda baraĵalageto *Lago de Molina*. La akvo de la lago nutras en Roveredo la elektrocentralon de la entrepreno Calancasca AG, filio de la svisa energikoncero Axpo. La averaĝa elektroproduktado estas 87 milionoj kWh

## Alfluejo 
Sur alteco de 330 m s.m. en okcidento de Roveredo Calancasca alfluas al Moësa.

## Ciferoj 
La rivero havas longecon de la fonto ĝis al alfluejo de 31&nbsp;km. Ĝia altecodiferenco estas 2770 m, ĝia baseno, kiu kongruas kun la komunumaro de Calanca, havas areon de 121&nbsp;km². 1,1% de la basena teritorio estas kovritaj de glaĉeroj aŭ firnoj. La averaĝa akvolulo mezurita en la jaro 2010 en la stacio de Buseno estis 4,79 m³/sek.

## Vidu ankaŭ 
* **Komunumaro Calanca**

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Priskribo de la rivereto Calancasca por vaterveturadoj (germanlingve) en Waterweb

Kategorio:Riveroj en Svislando
Kategorio:Kantono Grizono
Kategorio:Riveroj de la Alpoj
Poliginandrio

**Poliginandrio** okazas kiam du aŭ pli da maskloj havas ekskluzivan rilaton kun du aŭ pli da inoj, ĉefe inter animaloj, sed ankaŭ validus ĉe homoj. La nombroj da maskloj kaj inoj ne devas esti egalaj, kaj ĉe la specioj de vertebruloj studitaj ĝis nun, la nombro da maskloj estas kutime pli malaltaj.

Ĉe bonoboj socio poliginandria estas ordinara. Ĉiu ino povas seksrilati kaj kopulacii kun iu masklo kun la escepto de ŝiaj plenkreskaj filoj.

## Vidu ankaŭ 
* Grupa edziĝo
* Pluramemo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Bonoba Sekso kaj Socio 

Kategorio:Antropologio
Promiskueco

Ĉe homoj, **promiskueco** aŭ **malĉasteco** plusendas al sennuanca libera seksumado kun multaj seksaj partneroj. La esprimo kunportas moralan aŭ religian juĝon kaj estas rigardita en la kunteksto de la ĉeftendenco socia ideala por seksa agado kiu okazu ene de ekskluzivaj aktivaj rilatoj. Malĉasteco estas konsiderita rezulto de malpli modera libido.

Kion seksa konduto konsideras "malĉasta" varias inter kulturoj same kiel la hegemonio de malĉasteco, kaj malsamaj normoj ofte estas uzitaj por malsamaj seksoj kaj sociaj statusoj. Malĉasta ino foje estas pejorative nomita *malĉastulino*. Malĉasteco tre ofte estas portretita en literaturo, kino kaj televido, ekzemple en la populara usona serio *Sex and the City*.

Malĉasteco estas ofta en multaj bestospecioj. Kelkaj specioj havas promiskuajn sekspariĝajn sistemojn, intervalante de poliandrio kaj poliginio ĝis sekspariĝaj sistemoj kun neniuj stabilaj rilatoj kie pariĝi inter du individuoj estas eventuala okazaĵo. Multaj specioj formas stabilajn pardevojn sed daŭre pariĝas kun aliaj individuoj ekster la paro. En biologio, okazaĵoj de malĉasteco en specioj kiuj formas pardevojn estas kutime nomataj *ekster-paraj kopulacioj*.

## Vidu ankaŭ 
* Monogamio
* Poligamio
* Poliandrio
* Poliginandrio
* Poliamorado
* Seksomanio
* Parsistemo
* Volupto

## Notoj 
## Bibliografio 
* Chakov, Kelly *Nineteen Century Social Evolutionism* 
* Meyer Fortes (2005) *Kinship and the Social Order: The Legacy of Lewis Henry Morgan* ISBN 0202308022 pp.&nbsp;7–8
* Lehrman, Sally *The Virtues of Promiscuity * (2002)
* Gerda Lerner (1986) Women and History vol. 1: The Creation of Patriarchy http://books.google.it/books?id=Zc318kI-TPMC ISBN 978-0195039962
* Lerner, Gerda *[The Origin of Prostitution in Ancient Mesopotamia](http://links.jstor.org/sici?sici=0097-9740(198624)11%3A2%3C236%3ATOOPIA%3E2.0.CO%3B2-L)* Signs, Vol. 11, No. 2 (Winter, 1986), pp.&nbsp;236–254
* Schmitt, David P. *Sociosexuality from Argentina to Zimbabwe: A 48-nation study of sex, culture, and strategies of human mating * Behavioral and Brain Sciences (2005) 28, 247-311
* Gerrit Smith Miller (1931) *[The Primate Basis of Human Sexual Behavior](http://links.jstor.org/sici?sici=0033-5770(193112)6%3A4%3C379%3ATPBOHS%3E2.0.CO%3B2-Z)* The Quarterly Review of Biology, Vol. 6, No. 4 (Dec., 1931), pp.&nbsp;379–410
* Edward Westermarck [1891] (2003) *History of Human Marriage Part 1* Kessinger Publishing ISBN 0766146189
* Weston, Kath (1998) *Long Slow Burn: Sexuality and Social Science* ISBN 0415920434
* Woock, Randy (2002) *Promiscuous Women Should Be Praised*

Kategorio:Homa sekso
Kategorio:Antropologio
Kategorio:Biologio
Kategorio:Libera amo
3296 Bosque Alegre

'*3296 *Bosque Alegre'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 30-an de septembro 1975 de la astronomoj de la Observatorio Félix Aguilar, en la provinco de San Juan (Argentino).

## Nomo 
Ĝia nomo aludas al la "Astrofizika Stacio de Bosque Alegre" (*Estación Astrofísica de Bosque Alegre'') de la Observatorio de Kordobo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio Félix Aguilar
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1975
Literatura unio "Junularo"

**Literatura Unio "Junularo"** (beloruse - Литаратурнае Аб'яднанне "Маладняк", *Tutbelorusa unio de poetoj kaj verkistoj "Junularo"*) estis unio de belorusaj sovetuniaj verkistoj, kiu ekzistis dum la jaroj 1923-1928. Unua literatura unio en Belorusio.

## Fondo 
La unio estis fondita la 28-an de novembro 1923 pro iniciato de aro de junaj verkistoj, al kiuj aliĝis kelkaŭ pli aĝaj verkistoj.

Nomo "Tutbelorusa Unio..." estis prenita post fondo de filio en Moskvo (majo 1924) kaj grupoj en Vicebsko kaj Maĥiljovo.

## Agado 
Filioj de unio estis fonditaj en tuta Belorusio kaj krom tio en Latvio, Rusio kaj Ĉeĥio. Unio konsistis ankaŭ de naciaj sekcioj de rusaj, polaj, hebreaj kaj litovaj verkistoj. En septembro de la jaro 1925 en unio aniĝis 507 membroj.

La Unio eldonis ĵurnalon "Junularo", kaj de majo 1925 etajn verkarojn de siaj membroj. Dum la jaroj 1924-1925 estis eldonitaj ĉirkaŭ 60 prozaj kaj poeziaj verkaroj, pli ol 20 numeroj de ĵurnalo.

Estris union komence Prezidio, poste - Centra Buroo (de februaro 1925), kiun gvidis Miĥas Ĉarot, Anatol Volni, Uladzimir Duboŭka, Platon Halavaĉ.

La unio efektivigis edukadan kaj klerigadan laboron inter junularo, kunhelpis evidentigi talentojn, aranĝis kontaktojn kun literaturaj unioj de aliaj sovetuniaj respublikoj, librinterŝanĝon kun aliaj landoj.

## Fino de agado 
Pro krizo en la unio, el ĝi en la jaro 1926 formembriĝis multaj anoj, kiuj fondis novan organizon nome literatura unio "Altaĵo", en fino de la jaro 1927 kaj komenco 1928; de "Junularo" foriĝis ĝiaj fondistoj kaj estroj, kiuj fondis siajn uniojn, inter kiuj kaj "Junularo" komencis ideologiaj kvereloj.

En novembro de la jaro 1928 la unio estis reformigita en Belorusa asocio de proletaraj verkistoj. Dum la 1930-aj jaroj multaj membroj de "Junularo" estis reprezaliitaj.

## Literaturo 
* Две даты. //"Звязда" №229 (26837) 23 лістапада 2010
* К. Р. Хромчанка. Маладняк // Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі. У 5 т./Рэд І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. Т. 3: К - Н. Карчма - Найгрыш. - Мн.: БелЭн, 1986. - 751 с.
* Ліўшыц, Уладзімір. Горацкая студыя "Аршанскага "Маладняка"(1926-1928)— Горкі: 2013.— 96 с.

Kategorio:Literaturo de Belorusio
Kalcia karbonato

**Kalcia karbonato** aŭ **Kalcikarbonato** estas kemia kunmetaĵo kun la formulo CaCO3. Ĝi estas ofta substanco troviĝanta en ŝtonoj en ĉiuj mondopartoj, kaj estas ĉefkomponento de ŝeloj de maraj organismoj, helikoj, perloj, kaj ovoŝeloj. Kalcikarbonato estas la ĉefa ingredienco en agrikultura kalko, kaj estas kutime la ĉefkialo de akvohardeco. Ĝi estas ofte utiligita medikamente kiel aldono de kalcio aŭ kiel kontraŭacidaĵo, sed troa konsumo povas esti danĝera.

## Strukturo 
Kalcia karbonato kristaliĝas en tri anhidraj polimorfoj, el kiuj kalcito estas la termodinamike plej stabila je ĉambra temperaturo, aragonito estas nur iomete malpli stabila, kaj vaterito estas la malplej stabila.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per interagado de *karbonata acido* kaj *kalcia hidroksido*:

### Sintezo 2 
* Preparado per interagado de *arĝenta acetato* kaj *kalcia klorido*:

### Sintezo 3 
* Preparado per interagado de *karbonata acido* kaj *kalcia oksido*:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de *kalcia karbonato* kaj *karbonata acido*:

### Sintezo 5 
* Preparado per interagado de *kalcia sulfido* kaj *karbonata acido*:

### Sintezo 6 
* Preparado per interagado de *kalcia nitrato* kaj *karbonata acido*:

### Sintezo 7 
* Preparado per interagado de *kalcia oksalato* kaj *karbonata acido*:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Reakcio kun *sulfida acido*:

### Reakcio 2 
* Reakcio kun *formiata acido*:

### Reakcio 3 
* Reakcio kun *kupra (II) sulfito*:

### Reakcio 4 
* Reakcio kun *nitrata acido*:

### Reakcio 5 
* Reakcio kun *baria oksalato*:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun *kupra (II) klorido*:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun *klorida acido*:

## Vidu ankaŭ
* Karbonatoj
* Kalcito
* Marmoro

## Referencoj 
Kategorio:Saloj
karbonato
Kategorio:Karbonatoj
Kategorio:Kalkoŝtono
Kategorio:Helpaj substancoj
Kategorio:Antacidoj
Kategorio:Manĝaj stabiligiloj