open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pécel

**Pécel** [pEcel] estas urbo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Gödöllő. 
eta|maldekstre|Kastelo Fáy en Pécel
## Geografio 
La urbo situas sur malebenaĵo, laŭ fervojo kaj vojo Budapeŝto-Miskolc, tute apud Budapeŝto. Aŭtoŝoseo M0 preteriras. Ankaŭ budapeŝta aŭtobuso trafikas en la urbo.

## Historio 
la komunumo estis loĝata en la bronzepoko kaj kuprepoko. Post la turka erao la regiono apartenis al familio Ráday (rAdai). En la 18-a jarcento ili konstruis kastelon. Ankaŭ familio Fáy konstruis eklektikan kastelon en 1910, kiu nun estas lernejo. Dum la reĝlando la komunumo estis distriktejo.

## Vidindaĵoj 
* Kastelo de Ráday (Pécel)
* Kastelo de Fáy (Pécel)
* Preĝejo Patrono de Hungaroj (Pécel)
* Kalvinana preĝejo (Pécel)
* Luterana preĝejo (Pécel)
* Grek-katolika preĝejo (Pécel)

## Famuloj 
* en Pécel naskiĝis kaj mortis:
** poeto Pál Szemere
** verkisto Tibor Barabás
* en Pécel naskiĝis:
** Zoltán Fülöp (dekoraciisto)
** ekonomikisto Zsolt Rostoványi
** kantisto Laura Faragó
** kegloludisto Erzsébet Csaba
** lingvisto László Deme
** ministro Gedeon Ráday (1841)
* en Pécel mortis:
** grafo Gedeon Ráday
** pentristo Zsigmond Karsai

## Famaj nomportantoj 
* inĝeniero Gábor Péceli
* historiisto József Péczely

## Ĝemelurboj 
*  Mistelbach, Aŭstrio
*  Iisalmi, Suomio

## Referencoj 
eta|maldekstre|Ĉefenirejo de la kastelo de Ráday en Pécel

Kategorio:Pécel
Maroka Esperanto-Asocio

**Maroka Esperanto-Asocio** estis fondita en 1944 kaj aliĝis al IEL en 1945. Ĝi malaperis iam post la sendependiĝo de Maroko en 1956.

Kategorio:Marokaj Esperanto-asocioj
Kataluna Inform-Servo Televida

**KIS TV** (*Kataluna Inform-Servo Televida*) estis enreto-filmeta inform-servo kiu celis sciigi al esperantistaro pri la kultura, historia kaj socia realo de Katalunio kaj same al katalunaro pri la esperanto-movado. Estis lanĉita en 2006 de du aktivuloj de Kataluna Esperanto-Asocio, Ferriol Macip kaj Jomo Milla, ambaŭ kunlaborantoj de la loka televid-kanalo Barcelona TV.  

La projekto KIS TV baziĝis sur aliaj esperantistaj servoj kiel Libera Folio aŭ Internacia Televido.

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝo de KIS TV
Somalia kolombo

La **Somalia kolombo** (*Columba oliviae*) estas membro de la familio de birdoj kolombaj nome Kolombedoj, kiu estas endemia en Somalio.

*C. oliviae* estas mezgranda kolombo kun palgriza koloraro, malva ĉapo, flavaj okuloj kaj iriza kolumo kun bronzverdaj nuancoj. Ĝi havas blugrizan pugon, malhelajn flugilrandojn kaj malhelajn striojn laŭ sia vosto; ĉiuj ĉi tiuj trajtoj plej klare vidiĝas dumfluge. Ĝia teritorio koincidas kun tiu de la multe pli malhela kaj pli dense makulita Lentuga kolombo, kiu rapide disetendiĝas en la teritorion de la somalia kolombo. Male al diversaj specioj de turtoj kun kiuj ĝia teritorio koincidas, al ĝi mankas karakteriza malhela zono ĉe la malantaŭa kolo. Ĝi ankaŭ povas esti konfuzita kun Urbokolombo sovaĝaj kolomboj (*C. livia*), sed la somalia kolombo estas pli malgranda kaj malpli malhela ol *C. livia*.

Ties natura medio estas mezvarmaj herbejoj.

## Referenco 
* BirdLife International 2004. Columba oliviae. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. 24a de Julio 2007.

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Columba
Kategorio:Birdoj de Afriko
Guelph

**Guelph** estas urbo en sudokcidenta Ontario. En la urbo estas Universitato de Guelph.

La urbo estas nomita honore al la tiama reĝa dinastio de Britio, la Hanovra dinastio, kiu estas branĉo de la Velfoj.

Kategorio:Urboj en Ontario
*Guelph
Tura

**Tura** estas urbo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Aszód.
eta|maldekstra|Urbodomo de Tura

## Geografio 
Tura situas sur malebenaĵo, laŭ fervojo Budapeŝto-Miskolc inter Gödöllő kaj Hatvan. Ĉefvojo kaj aŭtoŝoseo *M3* estas proksime. Hatvan troviĝas 11, Aszód 14, Gödöllő 23, Budapeŝto 51 km.

## Historio 
Apud Tura la sarmatoj konstruis defendan linion *Remparo de Ĉorso* inter 324-337. La unua skriba mencio okazis en 1220 laŭ tiama hungara ortografio *Thwra*. Alia dokumento pruvas, ke en 1523 Tura jam tiam estis kampurbo, havanta doganejon. En 1544 la turkoj okupis la urbeton, kiu poste ne senhomiĝis, eĉ la preĝejo restis. En 1849 okazis batalo inter hungaroj kaj rusoj. La komunumo iĝis urbo en 2001.

## Vidindaĵoj 
Vidindaĵoj estas Kastelo de Tura aŭ Kastelo de Schossberger (ŝosberger) kaj Preĝejo de Ĉieliro de Maria (Tura).

## Famuloj 
* en Tura naskiĝis:
** advokato Nándor Bezsilla
** grafikisto Gábor Pásztor
** ministro István Bata
** radiologo Imre Hajdú
** reĝisoro kaj kameraisto Sándor Sára

## Ĝemelurboj 
*  Sântimbru, Rumanio (1990)
*  Jasov, Slovakio (1993)
*  Maserà di Padova, Italio (2004)
eta|maldekstra|Aerfoto pri kastelo de Tura

## Fontoj 
* distancoj

Kategorio:Tura
Liberala Internacio

La **Liberala Internacio (Liberal International)** estas la monda tegmenta organizaĵo de la liberalaj partioj. La Internacio fondiĝis dum la jaro 1947 kaj havas sian centran oficejon en Londono. Celo de la organizaĵo estas konsistigi internacian reton, kiu tutmonde subtenu liberalajn kaj demokratiajn ideojn.

La junulara organizaĵo de la Liberala Internacio estas la Internacia Federacio de Liberalaj Junuloj (IFLRY, la "R" estas el la antaŭa nomo, kiu enhavis la vortojn "...kaj Radikalaj..."), angle *International Federation of Liberal Youth*.

## Vidu ankaŭ 
* la paĝon pri la Eŭropa Liberala, Demokratia kaj Reforma Partio, la tegmenta organizaĵo de la liberalaj partioj de Eŭropo

## Eksteraj ligiloj 
* liberal-international.org

Kategorio:Politikaj partioj
Kategorio:Liberalaj partioj
Kategorio:Internaciaj partioj
Pilis

**Pilis** [piliŝ] estas urbo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Monor. La loknomo signifas: senharara, Pilis (montaro) ankaŭ havas ĉi tiun nomon. La slava vorto signifas ankaŭ senkreskaĵa.
eta|maldekstre|Parko en Pilis
## Situo
Pilis situas sur ebenaĵo, laŭ fervojo Budapeŝto-Cegléd, laŭ ĉefvojo inter Budapeŝto kaj Szolnok. Aŭtoŝoseo M5 estas ne tro for. Monor troviĝas 12, Cegléd 24, Budapeŝto 46, Szolnok 52 km.

## Historio
La komunumo estis loĝata jam dum la bronzepoko kaj ferepoko, poste alvenis sarmatoj kaj avaroj. En 1184 la hungaroj fondis tie abatejon. En 1142 la tataroj, en 1526 la turkoj detruis ĝin. Dum la turka erao la komunumo senhomiĝis. En 1720 slovakoj refondis Pilis-on. En 1805 Pilis iĝis kampurbo.

## Vidindaĵoj 
* Luterana preĝejo (Pilis) de 1784, la turo estas 37 m-ojn alta.
* Preĝejo Kristo Reĝo (Pilis)
* Kastelo de Pilis, nuntempa lernejo

## Famuloj 
* en Pilis naskiĝis:
** akordionisto Mihály Tabányi
** futbalistoj Pál Csernai kaj Tibor Csernai
** geologo László Hunyadi (geologo)
** poeto Ferenc Baranyi
** instruisto Sámuel Zsigmondy
* en Pilis mortis luterana episkopo Sámuel Sárkány

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|maldekstre|Kalvinana preĝejo, kampanilo kaj paroĥo en Pilis
Kategorio:Vinvilaĝoj
Kategorio:Pilis
Gram-pozitivaj bakterioj

[eta|dekstra|300ra|Gram-pozitiva bakterio, *[Bacillus anthracis* (violkoloraj bastonetoj).]]

**Gram-pozitivaj bakterioj** estas specioj de bakterioj kiuj havas specifajn karakterizaĵojn.

Ekzemploj:
* Staphylococcus
* Streptococcus
* Clostridium tetani

## Vidu ankaŭ 
* Gram-negativaj bakterioj
* gram-kolorigo

Kategorio:Bakterioj
Nea Dimokratia

**Nea Dimokratia** (greke **Νέα Δημοκρατία**, en Esperanto "nova demokratio") estas liberala-konservativa partio en Grekio, kiu fondiĝis dum la jaro 1974 post la renversigo de la greka armea diktaturo. La ĉefa motoro de la fondiĝo estis la politikisto Konstantinos Karamanlis, kiu unuavice estis la arktitekto de la integriĝo de Grekio en la komunumon de eŭropaj ŝtatoj: Dum lia periodo de ŝtata regado Grekio asociiĝis kun la Eŭropa Ekonomia Komunumo, kaj ankaŭ poste dum la jaro 1981 membriĝis en la Eŭropa Komunumo.
__NOTOC__

## Simbolo 
Simbolo de la partio Nea Dimokratia-Partei ĝis la jaro 2010 estis la literoj *Ν* kaj *Δ*. Inter tiuj du literoj, dekstra mano tenas brulantan torĉon. La simbola koloro de la partio NE estas bluo.

## Politika spektro 
La partio kunligas relative larĝan politikan spektron: en ĝi membras novliberaluloj kaj socialaj konservativuloj, reĝistoj kaj eksaj anoj de la kristane ortodokse dominita centra unio. La ND en Grekio estas la senkonkurence plej grava konservativa partio. En la Eŭropa Parlamento ĝi estas parto de la Eŭropa Popola Partio.

## Historio 
Post la epoko de Konstantinos Karamanlis la partion gvidis Konstantinos Mitsotakis, kiu estis ĉefministro de Grekio inter la jaroj 1989 kaj 1993. Kiam la partio nur gajnis 39,3 procentojn da voĉoj en la parlamentaj balotoj de la jaro 1993, li demisiis kaj lasis la partian gvidadon por Miltiadis Evert. Ambaŭ politikistoj samkiel Karamanlis havis tre por-eŭropan sintenon. Heredanto de Evert post internaj luktoj iĝis la tiam relative sensperta parlamentano Kostas Karamanlis, nevo de la partia fondinto. Dum lia unua parlamenta baloto de aprilo 2000 la partio daŭre ne venkis, kun 42,73 kontraŭ 43,79 procentoj da voĉoj maltrafis la venkon nur je unu procento, kaj la 7-an de marto 2004 fine gajnis la parlamentajn balotojn, nun regante la ŝtaton.

La plej malfacila tasko de la partia gvidanto Kostas Karamanlis daŭre estas kunligi kaj teni sub kontrolo la diversajn branĉojn de sia partio. Ekde la jaro 1996 pluraj gvidaj anoj spektakle forlasis la partion, kaj parte fondis novajn, etajn partiojn.

Dum la parlamentaj balotoj de la 16-a de septembro 2007 la partio Nea Dimokratia perdis voĉojn, sed daŭre estas la plej forta partio. Nun ĝi atingis 41,86 procentojn da voĉoj (dum 2004: 45,4 procentoj) kaj ricevis 152 el la 300 parlamentaj seĝoj. Antaŭ la balotoj la amaskomunikiloj tre kritikis la registaron de ĉefministro Karamanlis pri malbona manaĝerado de la gigantaj pejzaĝaj bruladoj de aŭgusto 2007 kaj multaj  prognozis pli grandan perdon de voĉoj.

En la balotoj de majo 2012 la partio estis pli sukcesa ol la ceteraj, kvankam ne sufiĉe por atingi plejmulton en la parlamento.

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de la partio en la greka...
* ...kaj en la angla lingvo 

Kategorio:Politikaj partioj de Grekio
Kategorio:Konservativaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1974
Gram-negativaj bakterioj

[eta|dekstra|300ra|Gram-negativa *[Pseudomonas aeruginosa* bakterioj (rozkoloraj/ruĝaj bastonetoj).]]

**Gram-negativaj** bakterioj ne retenas kristalviolan kolorigaĵon kiam oni testas ilin laŭ gram-kolorigo. Diversaj specioj de gram-negativaj bakterioj estas malsanigaj.

## Karakterizaĵoj 
Gram-negativaj bakterioj havas:

# citoplasman membranon
# maldikan tavolon de peptidogliko (peptido kaj glikogeno)
# ekstera membrano kun lipid-polisaĥarido
# proteinon "porin" (angla nomo) en la ekstera membrano (estas kiel poro por specifa molekuloj)
# spacon inter tavoloj de peptidogliko kaj duaranga membrano (angle: *"periplasmic space"*)
# S-tavolon fiksi al ekstera membrano, ne al peptidogliko
# se ekzistaj, flageloj havas kvar subtenilan ringon, ne du.
# ne havas la du acidojn (angle:) "teichoic acid" aŭ "lipoteichoic acid"
# lipid-proteinojn fiksaj al spino de polisaĥarido

## Ekzemploj (specoj) 
* Klamidio
* Spiroketo

### Proteobakterioj 
* *Escherichia coli*
* *Vibrio cholerae*
* *Salmonella*
* *Enterobacteriaceae*
* *Cyanobacteria*
* *Neisseria gonorrhoeae* (seksa malsano)
* *Neisseria meningitidis* (meningito)
* *Moraxella catarrhalis* (spirada problemoj)
* *Shigella flexneri*

### Aliaj 
* *Coxiella burnetii*

## Vidu ankaŭ 
* Gram-pozitiva
* La lipid-proteino de Braun

Kategorio:Bakterioj
Eman Fiala

**Eman Fiala** (naskiĝinta la 15-an de aprilo 1899 Prago, mortinta la 24-a de junio 1970 Prago) estis ĉeĥa aktoro kaj muzikisto.

Eman Fiala devenis el artista familio, lia pli aĝa duonfrato František estis konata sub pseŭdonomo Ferenc Futurista. Eman unue dediĉis sin al muziko, dirigentado kaj komponado, li komponis muzikon al proksimume dudek filmoj. Eĉ kiam li komencis roli plki poste, li aperis preskaŭ en du cent filmoj. Li estis ofte okupata en malpli grandajn kaj komediajn rolojn. Li verkis al kelkaj filmoj ankaŭ sian temon.

## Roloj en filmo 
* *Muži v offsidu* - (Edzoj en ofsajdo)
* *Lelíček ve službách Sherlocka Holmese* - (Leliĉek dum servado por Sherlock Holmes)
* *Batalión* - (Bataliono)
* *Lucerna* - (Lanterno)
* *Muzikantská Liduška* - (Muzikista Liduŝka (knabino))
* *Lízin let do nebe* - (Flugo de Liza al ĉielo)
* *Maskovaná milenka* - (Maskita amantino)
* *Dívka v modrém* - (Junulino vestita per blua vestaĵo)
* *Poslední mohykán* - (La lasta mohikano)
* *Pytlákova schovanka* - (Zorgatino de ŝtelĉasisto)
* *Plavecký mariáš* - (Flosista brisko (kartludo))
* *Bylo to v máji* - (Tio okazis en majo)

## Vidu ankaŭ 
* Ferenc Futurista

Kategorio:Unuarespublikaj aktoroj de Ĉeĥoslovakio
Kategorio:Ĉeĥaj komponistoj
Kategorio:Aktoroj de mutaj filmoj
Kategorio:Ĉeĥaj komikistoj
Kategorio:Ĉeĥaj komponistoj de filmomuziko
Kategorio:Ĉeĥaj reĝisoroj
Kategorio:Ĉeĥaj scenaristoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 15-an de aprilo
Kategorio:Mortintoj la 24-an de junio
Salerna Lago

**Salerna Lago** () estas lago en Irondale, Ontario (Haliburton County), Kanado. La longeco proksimume estas 4 mejloj.

## Eksteraj ligiloj 
Retejo oficiala 

S
Drumomaŝino

[eta|Drumomaŝino [Yamaha RY30]]

**Drumomaŝino** aŭ **tamburmaŝino** estas elektronika muzika-instrumento, kiu kreas tamburajn aŭ similajn drumajn sonojn. Kun drumomaŝino oni povas programi ritmojn aŭ uzi klavaron por fari melodiojn.

Kategorio:Muzikaj instrumentoj
Ĉefministro de Latvio

La **ĉefministro de Latvio** estas la plej potenca membro de la latvia registaro, kiun li prezidas. La ĉefministro estas nomumita de la prezidento de Latvio, sed devas obteni subtenon de plejmulto el la parlamentanoj.

La jenaj tabeloj listigas ĉiujn latvajn ĉefministroj, por la unua sendependa periodo de la lando (1918-1940) kaj por la nuna periodo (1990 ĝis hodiaŭ). Ekde 1990 ĝis la 6-a de julio 1993, la ĉefministra funkcio estis konita kiel la "Prezidento de la Konsilio de Ministroj".

## Listo de ĉefministroj (1918 - 1940) 
## Listo de ĉefministroj (1990 - hodiaŭ) 
## Vidu ankaŭ 
* Politiko de Latvio


Latvio
Socialdemokrata Partio (Portugalio)

La **Partido Social Democrata** [] , mallonge **PSD**, en Esperanto "Socialdemokrata Partio de Portugalio", estas unu el la du ĉefaj partioj de Portugalio, kune kun la Socialista Partio. La partio malgraŭ sia nomo karakteriziĝas per relative konservativa politiko, kiu kompareblas ekzemple al tiu de la germana konservativa partio CDU.

La partio fondiĝis la 6-an de majo 1974 fare de Francisco Sá Carneiro, Francisco Pinto Balsemão, Emídio Guerreiro kaj Joaquim Magalhães Mota, kun la nomo *Partido Popular Democrático* (PPD). Ĝi ŝanĝis sian nomon en 1977.

La PSD estis la unua partio de Portugalio, kiu post la Revolucio de la Diantoj en la parlamentaj balotoj de la jaro 1987 sub gvido de Aníbal Cavaco Silva (prezidento de la Respubliko 2006-2016) gajnis absolutan plimultan da voĉoj.

En 2010, Pedro Passos Coelho iĝis la partia prezidanto. La partio venkis en la parlamentaj balotoj de junio 2011, kaj ĝi verŝajne akiros la registaron.

La partio estas eldonanto de la gazeto *„Povo Livre“* (popolo libera). La tri sagoj en la partia emblemo reprezentas la tri socialdemokratiajn fundamentajn valorojn: libereco, egaleco kaj solidareco.

## Listo de prezidantoj 

* Francisco Sá Carneiro (1974-1975)
* Emídio Guerreiro (1975)
* António Sousa Franco (1978)
* José Menéres Pimentel (1978-1979)
* Francisco Sá Carneiro (1979-1980)
* Francisco Pinto Balsemão (1981-1983)
* Nuno Rodrigues dos Santos (1983-1984)
* Carlos Mota Pinto (1984-1985)
* Rui Machete (1985)
* Aníbal Cavaco Silva (1985-1995)
* Fernando Nogueira (1995-1996)
* Marcelo Rebelo de Sousa (1996-1999)
* José Manuel Durão Barroso (1999-2004)
* Pedro Santana Lopes (2004-2005)
* Luís Marques Mendes (2005-2007)
* Luís Filipe Menezes (2007-2008)
* Manuela Ferreira Leite (2008-2010)
* Pedro Passos Coelho (2010 - nun)

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de la partio

Kategorio:Politikaj partioj de Portugalio
Kategorio:Konservativaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1974
Overbetuwe

Dosiero:Loudspeaker.svg **Overbetuwe** () estas municipo en la nederlanda provinco Gelderland. Laŭ la stato de  en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj (de kiu 3,93&nbsp;km² estas akvo), kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

La teritorio havas komunan limon kun . Je la 1-a de januaro 2001 la municipo ekestis pro la kuniĝo de la municipoj Elst, Heteren kaj Valburg. Krom la municipejo en Elst estas filio en Andelst, kiu antaŭe estis la municipejo de Valburg.

## Vilaĝoj 
Andelst, Driel, Eimeren, Elst, Hemmen, Herveld, Heteren, Hollanderbroek, Homoet, Indoornik, Keulse Kamp, Lakemond, Lijnden, Loenen, Oosterhout (parte), Randwijk, Reeth, Slijk-Ewijk, Snodenhoek, Valburg, Wolferen kaj Zetten.

Kategorio:Municipoj de Gelderlando
Krišjānis Barons

**Krišjānis BARONS** (n. la  en Strutele - m. la  en Rigo) estis latva verkisto. Li restas famkonita kiel la kreinto de "daina", tio estas tradicia latva poezio kaj muziko. Li do havis fortan influon sur la historio de la latva lingvo.

Li registris ĉiujn latvajn folkkantojn kaj poluris iliajn tekstojn por publikigi ilin en sia verko *Latvju dainas*. Lia portreto aperas sur la monbileto de 100 latvaj latoj, kaj estas la nura homa vizaĝo sur hodiaŭaj latvaj moneroj. Barons estis elstara membro de la movado Junaj Latvoj, kaj estis cetere grava eldonisto.

Kategorio:Latvaj verkistoj
Ócsa

**Ócsa** [Oĉa] estas urbo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en subregiono de Gyál.
eta|maldekstre|Romanika kalvinana preĝejo en Ócsa

## Bazaj informoj 
* Areo: 
* Loĝantaro: 9256 (stato: 2015)
* Poŝtkodo: 2364
* Telefonprefikso: 29

## Situo 
Ócsa situas sur ebenaĵo, laŭ fervojo kaj ĉefvojo Budapeŝto-Lajosmizse-Kecskemét. Aŭtoŝoseo M5 preteriras. Gyál troviĝas je 14, Budapeŝto je 29 km-oj.

## Historio 
En la 13-a jarcento romanika baziliko konstruiĝis, kiun ekde la 16-a jarcento kalvinanoj uzas. La katolika preĝejo omaĝe al Sankta Triunuo en 1777 konstruiĝis. la urbo estas tipa agrara komunumo.

## Vidindaĵoj 
* Kalvinana preĝejo kaj monaĥejo (Ócsa)
* Preĝejo Sankta Triunuo (Ócsa)
* apuda torfejo apartenanta al Nacia parko

## Famuloj 
* en Alsó-Pakony (nun jam urboparto de Ócsa) naskiĝis fiziologo Loránd Jendrassik
* en Ócsa mortis:
** László Várady (apotekisto)
** poeto Tamás Falu

## Famaj nomportantoj 
* Károly Ócsai, skulptisto
eta|

## Ĝemelkomunumo 
*  Plášťovce, Slovakio

## Referencoj 
Ocsa
Ocsa
Atis Kronvalds

**Atis KRONVALDS** aŭ **KRONVALDU Atis** (n. la 15-an de aprilo 1837 - m. la 17-an de februaro 1875) estis latva verkisto, lingvisto kaj instruisto.

## Junaĝo 
Kronvalds naskiĝis ene de la familio de tajloro, sed estis edukita de pastroj en Durbe. Post studado en Liepāja, li fariĝis privata instruisto. En 1860, li ekstudadis medicinon en la universitato de Berlino. Li tamen devis rezigni post duonjaro pro manko de mono. Li revenis al Latvio, kie li denove laboris kiel privata instruisto en Durbe.

## Kunlaborado al la movado "Junaj Latvoj" 
Post sia reveno al Latvio, Kronvalds kunigis la latvan, naciisman movadon "Junaj Latvoj", kaj fariĝis fervora subtenanto de la latvaj rajtoj, lingvo kaj kulturo. En 1865, li transloĝiĝis al Tartu por studadi pedagogion en la universitato de Tartu. En 1868, li tie fariĝis instruisto en la loka instruista seminario. Li kunlaboradis al la agado de loka latva societo : li interalie reinstigis la tradicion de "Latvaj vesperoj", unue elpensita de Krišjānis Valdemārs. Li plie redaktis verkojn pri la teorio de edukado, kaj plurajn artikolojn pri edukado kaj lingvistiko. En 1872, li verkis *Nationale Bestrebungen*, tio estas kvazaŭ la manifesto de la Junaj Latvoj. En 1873, Kronvalds transloĝiĝis al Vecpiebalga, kie li laboris kiel instruisto en loka lernejo.

Kronvalds, Atis
Maglód

**Maglód** [maglOd] estas urbo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Vecsés.
eta|maldekstre|Luterana preĝejo en Maglód

## Situo
Maglód situas sur ebenaĵo, laŭ fervojo kaj ĉefvojo Budapeŝto-Nagykáta. Aŭtoŝoseo **M0** (ĉirkaŭ Budapeŝto) preteriras. La urbo troviĝas inter urboj Ecser kaj Gyömrő, Budapeŝto troviĝas 28 km-ojn.

## Historio
La komunumo post la turka erao senhomiĝis, en 1710 slovakoj refondis ĝin. Tie konatiĝis gepatroj de Petőfi. Maria Hruz estis slovakino. Maglód iĝis urbo ekde 2007. Maglód estas parte agrara, parte ferieja setlejo.

## Vidindaĵoj
* romkatolika Preĝejo Reĝino de Rozario (Maglód) de 1936, la 24 m-ojn alta turo en 2006 konstruiĝis
* sentura luterana preĝejo (Maglód) en la tombejo kun sonorilostablo iom for
* kastelo de Wodiáner el 1870

## Famuloj 
En Maglód naskiĝis:
* hungara fervojisto Rezső Bajusz
* hungara-usona matematikisto Lajos Takács
* hungara-slovaka instruisto Lajos Szeberényi.
En Maglód mortis:
* hungara violonisto Dávid Ridley-Kohne.

## Ĝemelurboj 
*  Lueta, Rumanio
*  Mýtne Ludany, Slovakio

## Referencoj 
eta|maldekstre|
Kategorio:Maglód
John Denver

**Henry John DEUTSCHENDORF**,  **John DENVER** (naskiĝis la 31-an de decembro 1943 en Roswell, mortis la 12-an de oktobro 1997 en Golfo Monterejo) estis usona kontreokantisto, kantverkisto, muzikisto, aikidoko kaj aktoro. En 1994 li verkis sian aŭtobiografion kun la titolo *Take me Home* (Portu min Hejmen).

Denver loĝis la plej granda parto de sia vivo en Aspen en Koloradio. Dum la 1960-aj jaroj li komencis sian karieron ĉe *The Mitchell Trio*, popolmuzika grupo kiu precipe konformiĝis al politika kaj sociala satiro. Post ŝanĝo en la konsisto, la grupo dum mallonga tempo nomiĝis *Denver, Boise & Johnson*. En 1969 John Denver komencis sian solokarieron. Lia kanto *Leaving, on a Jetplane* (Forirante en Jeto) fariĝis numero unu furorkanto por Peter, Paul kaj Mary. Kelkajn jarojn pliposte por John Denver alvenis la granda publika atento, unue per *Take Me Home, Country Roads* kaj unu jaron pliposte per *Rocky Mountain High*.

En 1985 li aperis en aŭskulta kunsido de la Usona Senato, kiu okazis laŭ insisto de Parents Music Resource Center (PMRC). Ĉi tiu agadgrupo, kunfondita de Tipper Gore, volis per leĝdonado repuŝi la supozitan pereigan influon de popmuziko je usonaj junuloj. Samkiel Dee Snider kaj Frank Zappa John Denver deklaris esti kontraŭ tiuj planoj.

Kiel aktoro Denver kunludis en la filmo *Oh, God!* (Ho, Dio!) el 1977 kun George Burns. Post gastprezentado en la Muppet Show li dufoje partoprenis en la ludo kun la Muppets en speciala televida prezentado: *John Denver and the Muppets: A Christmas Together* (1979) kaj *John Denver and the Muppets: Rocky Mountain Holiday* (1982).

Denver multfoje sin dediĉis al bonfaraj celoj. Li kelkfoje vizitis Afrikon por kontribui al la batalo kontraŭ malsatego. Krom tio li laboris por naturkonservado, inter aliaj en Alasko.

Jogn Denver mortis antaŭ la bordo de Monterey. Kiam la de li stirita aviadilo, (tipo Rutan Long-EZ) kiun li ĵus antaŭe aĉetis, kraŝis. Oni supozas ke sensperteco kun la flugmaŝino estis la kaŭzo de la akcidento. Aliuloj eĉ opinias ke estis sinmortigo.

eta|300px|Rutan Long-EZ aviadilo

## Konataj kantoj de John Denver 
* Leaving, on a Jetplane
* Take Me Home, Country Roads
* Sunshine on my Shoulders
* Rocky Mountain High
* Thank God I'm a Countryboy
* Annie's Song
* Calypso
* Perhaps Love (kune kun Placido Domingo)

### Unuopaj Diskoj 
* ''Thank God I'm A Country Boy* (26-7-1975)
* *Calypso* (22-11-1975)
* *Annie's Song* (28-2-1976)
* *Perhaps Love'' (26-12-1981) kun Placido Domingo

## Eksteraj ligiloj 
* JohnDenver.com (Oficiala retejo)
* Oficiala John Denver Fanklubo
* Foto

Denver, John
Denver, John
Denver, John
Denver, John
Denver, John
Denver, John
Ernests Štālbergs

**Ernests ŠTĀLBERGS** (n. en 1883 - m. en 1958) estis latva arkitekto, kies verkoj apartenas al la novklasika kaj funkcionalista stiloj. Inter la plej gravaj verkoj de Štālbergs, oni povas mencii la aŭditorion de la universitato de Latvio (1929-36) kaj la tutan Monumenton de Libereco de Rigo, unue desegnita de Kārlis Zāle (1930-35).

## Referencoj 
*Ernests Štālbergs 100 Latvoj (biografio)

Kategorio:Latvaj arkitektoj
Isato

***Isato*** aŭ ***Izatido*** (*Isatis*) estas genro de preskaŭ 30 specioj de florantaj plantoj en la familio Brasikacoj. Ĝi havas floron de kiu oni de antikvaj tempoj faris bluan farbilon, kiu similas al indigo.

## Vidu ankaŭ 
**Isatis tinctoria*

Kategorio:Brasikacoj
Venstre (Danio)

**Venstre** estas liberala partio de Danio. La partio dum la jaro 1870 ekestis el diversaj grupiĝoj en la dana parlamento, kiuj reprezentis agrikulturajn interesojn kaj postulis la enkondukon de la parlamentismo en Danio. Ekde la jaro 1872 la partio reprezentis la plimulton en la parlamento Folketing. Respondecon en la registaro la partio tamen nur ekhavis post la ŝanĝo de la politika sistemo de la jaro 1901. Ĉar la partio Venstre ĉiam pli transprenis la politikajn konceptojn de la konservativa partio Højre, dum 1905 dispartiĝis la maldekstra liberala alo sub la nomo Det Radikale Venstre. Komence de la 20-a jarcento pluraj ĉefministroj estis membroj de Venstre, sed post la jaro 1920 la partio ne plu estis la plej forta civitana forto. En la malmultaj registaroj post la Dua Mondmilito, kiuj ne estis dominitaj socialdemokrate, la partio Venstre partoprenis. Ĝis antaŭ malmultaj jaroj la partio havis plej multajn voĉdonantojn en la malurbaj regionoj de Jutlando.

Komence de la 90-aj jaroj de la 20-a jarcento *Uffe Ellemann-Jensen* profiligis la partion kontraŭ la konservativa partio, kun kiu Venstre formis koalicion. La populisma apero de li aparte inter junaj voĉdonantoj elvokis novan simpation por la partio. De balotaj rezultoj de ĉirkaŭ 10 procentoj dum la 80-aj jaroj de la 20-a jarcento la rezultoj altiĝis ĝis pli ol 24 procentoj, en la malurbaj komunumoj eĉ pli. Post kiam Uffe Ellemann-Jensen tamen dum 1998 nur apenaŭ atingis sian celon anstataŭigi la socialdemokratian registaron, la nuna ĉefministro Anders Fogh Rasmussen iĝis partia prezidanto.

Anders Fogh Rasmussen dum 2001 ĉefe per kampanjo por pli striktaj reguloj pri eksterlandanoj gajnis voĉojn (31,3%) kaj ekde tiam Venstre estas la plej forta partio de Danio.

Ekde novembro 2001 la partio Venstre kune kun la Konservativa Popola Partio Det Konservative Folkeparti en malplimulta koalicio konsistigas la registaron de Danio, kaj la nomumas la ĉefministron.

Dum la parlamentaj balotoj de la 8-a de februaro 2005 la partio atingis iom malpli da voĉoj (28,9 %), sed daŭre kun la koaliciaj partneroj dominas la socialdemokratojn kaj ceterajn maldekstrajn partiojn.

## Eŭropa Unio 
En la Eŭropa Parlamento, la partio Venstre estas parto de la Eŭropa Liberala, Demokrata kaj Reforma Partio. Kadre de la aktuala Eŭropa Komisiono Barroso, kiu gvidas la Eŭropan Union inter 2004 kaj 2009, la partio nomumis la reprezentanton de Danio: La komisarino Mariann Fischer Boel respondencas pri la fakoj *agrikulturo kaj kampara progresigo*.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de la partio

Kategorio:Politikaj partioj de Danio
Kategorio:Liberalaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1870
Lago de Urio

eta|300px|dekstra|Lago de Urio vidita de Seelisberg kun rigardo al Flüelen
La **Lago de Urio** ne estas memstara lago sed la suda parto de la Kvarkantona Lago. Ĝia surfaco estas de proksimume 20 km². Ĝi troviĝas sur la teritorio de la kantonoj Ŝvico kaj Urio. La famkonata herbejo Rütli, kie okazis laŭ la legendo la 1-an de aŭgusto 1291 la fondkunveno de la Svisa Ĵurkomunumo, troviĝas ĉe la okcidenta bordo de la Lago de Urio.

La lago estas konata pro siaj fortegaj fenŝtormoj, kiujn povas kaŭzi ondojn je altecoj de pluraj metroj. Du el la ĉefaj scenoj de la dramo Wilhelm Tell de Friedrich Schiller ludas dum tiaj ŝtormeventoj. Kvankam Schiller konis tiujn ŝtormojn nur el la personaj rakontoj kaj la taglibroj de sia amiko Goethe, tiom realisme kaj imprese priskribas la fenŝtormojn, ke ĉiu leganto kredas mem troviĝi surloke.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de lagoj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* Fluelen.ch - Lago de Urio 
* Interaktives 360°-Panoramo de la Lago de Urio 
* Lagosurŝutado Urio 

Urio
Kategorio:Kantono Urio
Sigelo de Madagaskaro

La **sigelo de Madagaskaro** estas unu el la oficialaj naciaj simboloj de Madagaskaro kaj ankaŭ funkcias kiel landa blazono. La sigelo prezentas centre la mapon de la insulo kaj du proksimaj insuletoj kaj sube kapon de zebuo. La koloroj de la sigelo estas ruĝa, flava, verda, nigra kaj blanka. Ruĝa kaj verda radias el la ŝtata mapo kaj similigas ĝin al la Suno.

La sigelo estas ĉirkaŭata de la frazo en la malagasa ''Repoblikan'i Madagasikara* ("Respubliko Madagaskaro"), kaj sube havas alian frazon ankaŭ en la malagasa, *Tanindrazana - Fahafahana - Fandrosoana''("Pralando - Libereco - Progreso").

Kategorio:Naciaj simboloj de Madagaskaro
Socialdemokratia Partio de Litovio

La **Socialdemokratia Partio de Litovio** aŭ nacilingve **Lietuvos Socialdemokratų Partija** (**LSDP**) estas politika partio de Litovio. La partio en sia nuna formo ekestis dum la jaro 2001 per la kunligo de la Lietuvos demokratinė darbo partija (LDDP, 'Demokratia Labora Partio de Litovio'), la rekta posteulo de la litova branĉo de la sovetunia komunisma partio KPSU, kaj la antaŭe esence pli malgranda Lietuvos Socialdemokratų Partija, kiu ekzistis jam ekde la jaro 1896. Post la konkero de la inter la mondmilitoj sendependa respubliko Litovio fare de Sovetunio, la LSDP pluekzistis inter litovaj elmigrintoj en okcidenta Eŭropa kaj norda Ameriko. La politika influo post la resendependiĝo de Litovio de la jaroj 1990 kaj 1991 restis malgranda: dum la balotoj pri la nacia parlamento Seimas de la jaro 1992 la partio LSDP nur ricevis 8 seĝojn.

Dum la parlamentaj balotoj de la 10-a de oktobro 2004, la Socialdemokratia Partio de Litovio gajnis 20 el la 141 seĝoj de la nacia parlamento. Ekde la 4-a de julio 2006, la partio gvidas la nunan registaran koalicion de 59 el la 141 parlamentanoj.
La partio LSDP kadre de tiu registara koalicio nomumis la ĉefministron Gediminas Kirkilas kaj aldone ses ministrojn. Dum la komunuma baloto de la jaro 2007 la partio ekhavis 302 seĝojn (19,5% de ĉiuj voĉdonoj) kaj iĝis la plej forta partio de Litovio.

Partia prezidanto estas Algirdas Brazauskas.

Rilate al internacia kunlaboro, la partio estas membro de la Socialista Internacio kaj de la Partio de Eŭropaj Socialdemokratoj.

## Elstaraj membroj 
### Naciaj politikistoj 
* Algirdas Brazauskas (* 1932), prezidento de Litovio de la 25-a de februaro 1993 ĝis la 25-a de februaro 1998, ĉefministro de la 3-a de julio 2001 ĝis la 31-a de majo 2006, prezidanto de la litova parlamento Seimas
* Gediminas Kirkilas (* 1951), ĉefministro de julio 2006 ĝis novembro 2008, ministro pri defendo
* Arūnas Kundrotas (* 1963), ministro pri medio
* Zigmantas Balčytis (* 1953), ĉefministro, ministro pri financoj
* Roma Žakaitienė (* 1956), ministrino pri eduko kaj scienco
* Česlovas Juršėnas (* 1938), prezidanto de la litova parlamento Seimas, ĵurnalisto.

### Membroj de la Eŭropa Parlamento 
* Justas Vincas Paleckis, diplomato
* Aloyzas Sakalas.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de la partio

## Referencoj 
Kategorio:Politikaj partioj de Litovio
Kategorio:Socialdemokratiaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1896
Analamanga

**Analamanga** estas unu el la 22 regionoj de Madagaskaro en la provinco Antananarivo, okupante areon je . Ĝi havas  geloĝantojn (denso de 200/km²) en 2013. Ĝia ĉefurbo estas Antananarivo-Renivohitra. La regionestro estas Pierre Manganirina Randrianarisoa.

La regiono etendas de la ĉefurbo al la nordo, kaj havas limon kun la regionoj Betsiboka (norde), Bongolava kaj Itasy (okcidente), Alaotra Mangoro (oriente) kaj Vakinankaratra (sude).

La regiono estas dividata en 8 distriktoj kaj 134 komunumoj.

La nomo Analamanga signifas "blua arbaro". Tiu estas ankaŭ antikva nomo por Antananarivo mem.

## Distriktoj de Analamanga 
* Ambohidratrimo
* Andramasina
* Anjozorobe
* Ankazobe
* Antananarivo-Renivohitra
* Antananarivo-Atsimondrano
* Antananarivo-Avaradrano
* Manjakandriana

## Eksteraj ligiloj 
* Plan Régional de Développement, Région Analamanga  (france)

Kategorio:Regionoj de Madagaskaro
Animismo

**Animismo** estas la kredo pri ekzisto de animoj kaj spiritoj, precipe ke, krom vivaĵoj, movaj malvivantaj objektoj aŭ naturaj fortoj havas animojn. Ties nomo venas el la latina *anima*, kiu havas variajn signifojn, inkluzive de *vento, aero, spiro, vivo, animo, menso, fantomo,* kaj *spirito*.

Laŭ la pli specifa signifo, animismo estas la kredo, ke animojn enhavas ĉiuj aŭ multaj objektoj. Tiel, animojn havas bestoj, plantoj, kaj mineraloj, kaj la materialo de la objekto determinas tian, kian animon ĝi havas. Ĉi tiaj religioj ofte ne precize distingas inter spirito kaj materio, kaj ĝenerale supozas, ke ĉi tiu unuigado de materio kaj spirito ludas gravan rolon en ĉiutaga vivo.

Krom la animoj de estaĵoj aŭ objektoj, ekzistas personiĝintaj animoj, dotitaj de intelekto, volo kaj emocioj similaj al tiuj de la homoj. Pratempaj eskimoj kredis, ke nomoj kaj la variaj nomoj de ĉiu persono havas siajn proprajn animojn. Kelkaj japanoj kredas, ke eĉ vortoj havas animojn, kaj kiam oni prononcas specifajn frazojn, ekzistas magia povo. Eble *animo* kvazaŭegalas nekonata *energio*.

Laŭ la ĝenerala signifo, preskaŭ ĉiuj religioj estas bazitaj sur Animismo.

Kelkaj ekzemploj de animismo estas la japana Ŝintoo, la ĉina Taoismo, kaj multaj prareligioj en Ameriko, Afriko, Azio, kaj Aŭstralio. Eĉ Eŭropo ja havis animismojn pratempe, ekzemple de Viko, kiu daŭras eĉ nuntempe. Kelkaj formoj de la barata Hinduismo estas animismaj. Kelkaj tajoj praktikas, krom Budaismo, ankaŭ animismajn ritojn.

Strikte, animismo estas pli kiel kredaro ol kiel religio. Ties konceptoj troviĝas en multaj religioj. Oni povas konsideri, ke Animismo estas *generika* religio.

Kelkaj animismaj religioj, kiel Taoismo kaj Ŝintoo, kredas, ke ĉiu persono havas plurajn animojn aŭ spiritojn.

## Kelkaj objektoj, kiuj havas animon laŭ Animismo 

Dosiero:Everest kalapatthar crop.jpg|monto.
Dosiero:1859-Martinique.web.jpg|arbo.
Dosiero:Eastern grey kangaroo dec07 02.jpg|kanguruo.
Dosiero:Full Moon Luc Viatour.jpg|luno.
Dosiero:Six koi.jpg|fiŝoj.
Dosiero:Ophrys apifera flower1.jpg|floro.

Bonvolu alklaki bildon por pligrandigi ĝin.

## Vidu ankaŭ 
* Paganismo
* Tengrismo

Kategorio:Ismoj
Kategorio:Religio
Liberala kaj Centra Unio

La *Liberala kaj Centra Unio* (, akronime *LiCS*) estas liberala politika partio de Litovio.

La partio ekestis dum la jaro 2003 per fuzio de la partioj *Lietuvos liberalų sąjunga* (Liberala unio de Litovio), *Lietuvos centro sąjunga* (Centra unio de Litovio) kaj *Moderniųjų krikščionių demokratų sąjunga* (Unio de modernaj kristanaj demokratoj). La unuiĝintan partion gvidas *Arturas Zuokas*.

Dum la balotoj por la Eŭropa Parlamento dum junio 2004 la partio atingis 11,2 procentojn da voĉoj kaj nomumis du eŭropajn parlamentanojn.

Dum la lastaj balotoj por la litova parlamento Seimas, la 12-an de oktobro 2008, la Liberalų ir Centro Sąjunga atingis 5,34 procentojn da voĉoj kaj gajnis sume 8 el la entute 141 seĝoj.

La *Liberalų ir Centro Sąjunga* estas membro de la Liberala Internacio kaj de la Eŭropa Liberala, Demokrata kaj Reforma Partio.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de la *Liberalų ir Centro Sąjunga* (en la litova lingvo) 

Kategorio:Politikaj partioj de Litovio
Kategorio:Liberalaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 2003
Kategorio:Politikaj partioj malfonditaj en 2014
Nifologio

eta|200px|Artista prezentado de Nifoj
**Nifologio** estas la agado kiu esploras Nifo-raportojn kaj klopodas doni eksplikojn. La nifologio estas de la universitata mondo multfoje konsiderata kiel pseŭdoscienco, ĉar ĝi ne sukcesas disvolvi uniforman kaj objektivan esplormetodologion kiel kutima en la scienco.

Karakteriza por tio estas ke en la nifologio ekzistas diverĝaj tendencoj. Kelkaj nifologoj supozas ke nifoj estas stiritaj de eksterteranoj. Aliuloj supozas ke nifoj estas ankoraŭ ne klarigitaj naturfenomenoj en la tera atmosfero. Ankoraŭ aliuloj sugestas la eblecon ke nifoj estas manifestiĝo de realeco kiu superas nian komprenpovon.

Krom tio estas klare ke multaj trompistoj aktivas en la mondo kiu okupas sin per nifoj. Tio komplikas la laboron de homoj kiuj serioze deziras okupi sin pri nifoj, ĉar la esplorkampo pro tio malsereniĝas.

## Eksteraj ligiloj 
* esperantlingva reta gazeto kaj reta forumo *fenomeno nifo* de 2009 kaj 2010 pri nifologio

Kategorio:Pseŭdoscienco
Kategorio:Sciencfikcio
Valenlago

**Valenlago** () estas lago ĉe limo inter Kantono Sankt-Galo kaj Glaruso en Svislando.

La lago estas mezgranda lago en Svislando kun areo de 24.19&nbsp;km², el kiuj 2/3 apartenas al Sankt-Galo kaj la cetero al la Glaruso. Ĝi havas maksimuman profundon de 151 m kaj volumenon de 2500 milionoj m³. La tri ĉefaj riveroj kondukante al ĉi tiu lago estas la riveroj Seez, Murgbach, kaj Linth. La elfluo de la Valenlago estas la Linth-Kanalo konstruita por eviti la inundojn de ĝiaj iama natura elfluo Maag kaj kiu konektas la Valenlago kun la Lago de Zuriko.

Urboj kaj vilaĝoj ĉeborde de la lago estas: Valenurbo, Weesen, Quinten, Quarten, Betlis (Amden) kaj Murg. La montĉeno de Churfirsten falas krute je la nordorienta flanko de la pintnivelo de 2300 m super la marnivelo preskaŭ 2&nbsp;km al la laga nivelo de 419 m super marnivelo.

## Monda naturheredaĵo 
Valenlago apartenas al la Svisa Tektonika Areno Sardona, regiono kiu estis la 7-an de julio 2008 akceptita kiel Monda Naturheredaĵo de UNESKO.

## Vidu ankaŭ 
* Valenurbo
* Listo de lagoj en Svislando

eta|150ra|maldekstra

Valenlago
Kategorio:Kantono Glaruso
Kategorio:Kantono Sankt-Galo
Kategorio:Akvokolekta areo de Aro
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Svislando
Valenurbo

**Valenurbo** kun germana nomo **Walenstadt** estas urbeto en la elektodistrikto Sarganslando, Kantono Sankt-Galo, Svislando. La urbeto havis 4892 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Valenurbo troviĝas en la suda parto de la Kantono Sankt-Galo je la orienta bordo de la Valenlago, de kiu ĝi ricevis la nomon. Ĝi situas je la piedo de la kruta deklivo de la Churfirsten. La koordinatoj de Valenurbo estas 47° 6' N kaj 9° 19' E. Ĝi situas je 425 m super la marnivelo.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Valenurbo limas en nordo al Wildhaus-Malnov-Sankt-Johano.

## Historio 
La unua nomo de Valenurbo estis *Ripa Vualastad* (Ripa signifas en la romanca lingvo *bordo*). Ĝia unua skriba mencio datiĝas de la jaro 831 post kristo en bienlisto de la franka reĝo Ludoviko la Pia. Iam tra Valenurbo pasis romia strato. De la romia epoko ĝis mezepoko en Valenurbo finis la akvostrato de la Rejno tra Limato, Zuriko, Lago de Zuriko kaj Valenlago kaj komenciĝis la strato tra la montpasejo San Bernardino al Italio. Kiu kontrolis Valenurbon fakte kontrolis unu el la ĉefaj trafikvojoj inter nordo kaj sudo de Eŭropo. Tial la Grafoj de Kiburgo alproprigis al si valenurbo en la 12-a jarcento. Inter 1240 kaj 1260 ili konstruis urbajn murojn ĉirkaŭ Valenurbo. En la jaro 1271 Rudolfo la 1-a de Habsburgo heredis la urbon de la Kiburganoj.

## La Pacmemorejo de Karl Bickel 
Nepre vidinda en Valenurbo estas la Pacmemorejo konstruita de la fama artisto Karl Bickel. Ĝi estis konstruita en la jaroj 1924 ĝis 1949. Bickel dum multaj jaroj kunlaboris kun la poŝtmarkeldonejo de la Svisa Poŝto kaj tial por esprimi sian dankon donacis la Pacmemorejon al la Svisa Poŝtadminstracio. La memorejo troviĝas je alteco de 1300 m super la marnivelo en la urboparto Walenstadtberg.

## Trafiko kaj ekonomio 
Valenurbo estas bone konektita al la aŭtoŝoseo A3 de Zuriko al Koiro kaj disponas ankaŭ pri bone funkcianta busreto kaj estas ŝiplinio, kiu konektas la urbon kun la aliaj komunumoj ĉirkaŭ la Valenlago.

Valenurbo vivas unuflanke de turismo, aliflanke en Valenurbo troviĝas grava infanteria armilplaco de la Svisa Armeo, kiu estas unu el la ĉefaj dungantoj en Valenurbo.

## Monda naturheredaĵo 
Valenurbo apartenas al la Svisa Tektonika Areno Sardona, regiono kiu estis la 7-an de julio 2008 akceptita kiel Monda Naturheredaĵo de UNESKO.

## Galerio 

Image:Walenstadt um 1780.jpg|Valenurbo je 1780
Image:Walenstadt um 1800.jpg|Valenurbo je 1800
Image:Walenstadt um 1840 3.jpg|Valenurbo je 1840

## Vidu ankă 
* Walenstadt (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Valenurbo
* Retejo de la Municipo Valenurbo 

Kategorio:Urboj de Svislando
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Svislando
Kvarkantona Lago

**Kvarkantona Lago** (; ; ) estas lago en centra Svislando, la kvara plej granda en la lando. Ĝia tuta surfaco estas 114 km² kaj troviĝas je alteco de 434 m super la marnivelo. La maksimuma profundeco de la lago estas 214 m kaj ĝia akvovolumo 11.8 km³.

## Lagopartoj 
Ĝi havas tre komplikan geometrian formon kaj estas dividita en plurajn partlagojn. Ili nomiĝas de sudo al nordo:

300px|eta|maldekstra|La Kvarkantona Lago vidita el la Pilato-Aertelfero
### Lago de Urio 
La suda parto de la lago post la enfluo de la Reuss nomiĝas Lago de Urio.

### Baseno de Gersaŭ 
Sekvas post mallarĝiĝo la Baseno de Gersaŭ.

### Baseno de Weggis 
La Baseno de Gersaŭ per ŝnuriĝo estas disigita norde de la Baseno de Weggis, kiu formas la sudan elementon de la norda lagoparto. Tiu havas formon simila al giganta kruco.

### Lago de Lucerno 
Ĝia norda brako nomiĝas Golfo de Lucerno aŭ Lago de Lucerno, nomon kion oni en diversaj lingvoj uzas ofte ankaŭ kiel nomo por la tuta lago.

### Golfoj de Horw kaj Stansstad 
La sudokcidenta krucbrako konsistas el la Golfoj de Horw kaj Stansstad.

### Lago de Alpnach 
Ĉi-lasta parto havas okcidentan longigon, kiu estas nur per eta kolo ligita al la ĉeflago kaj nomiĝas Lago de Alpnach.

### Lago de Küssnacht 
La orienta brako de la suda lagokruco estas la Golfo aŭ Lago de Küssnacht.

## Lagobordoj 
Grandparte la lagobordo estas formita de altaj montoj, kiuj krute kaj deklive falas en la akvon, kelkloke ĝis 1500 metrojn. El tio rezultiĝas belegaj kaj pentrindaj vidoj kaj panoramoj. La lagon ĉirkaŭas krom la Kantono Lucerno la tri svisaj prakantonoj, nome Urio, la Ŝvico kaj Untervaldo.

## Nutrantaj riveroj 
La rivero Reuss enfluas ĉe Flüelen en la Lagon de Urio (la suda lagoparto en la Kanton Urio). La lago ankaŭ estas nutrita de la riveroj Muota ĉe Brunnen, la Engelberger Aa ĉe Buochs kaj la Sarna Aa ĉe Stansstad).

## Urboj, komunumoj kaj lokoj ĉe la bordo de la Kvarkantona Lago 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de lagoj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* Akvoniveloj de la Kvarkantona Lago ĉe Brunnen
779x779px|eta|Panorama bildo

Kvarkantona Lago
Kategorio:Akvokolekta areo de Aro
Kategorio:Kantono Lucerno
Kategorio:Kantono Nidvaldo
Kategorio:Kantono Urio
Kategorio:Kantono Ŝvico
Gyömrő

**Gyömrő** [djomrO] estas urbo kaj banloko en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Monor.
eta|maldekstre|Aerfoto pri Gyönrő
## Situo
Gyömrő situas sur ebenaĵo, laŭ fervojo kaj ĉefvojo Budapeŝto-Nagykáta. Maglód troviĝas 5, Üllő 7, Monor 11, Budapeŝto 31, Nagykáta 32 km.

## Historio
La nuna Gyömrő estis loĝata en la kuprepoko kaj bronzepoko. En 1705 Rákóczi persone faris tie viziton kaj revuon. La komunumo estis distriktejo inter 1913-1950. La urbo estas tipa agrara setlejo, sed multe laboras en Budapeŝto. La komunumo havas kuracan lagobanejon. Gyömrő estas urbo ekde 2001.

## Vidindaĵoj
* Kastelo de Gyömrő, nun lernejo por mensaj handikapuloj
* katolika copfa Preĝejo de Johano Nepomuka (Gyömrő) el 1777
* Preĝejo Koro de Jesuo (Gyömrő)
* Kalvinana preĝejo (Gyömrő)
* Luterana preĝejo (Gyömrő)
* lago kun somera banejo

## Famuloj
En Gyömrő naskiĝis:
* agronomo István Konecsni
* filmisto Aladár Fodor.

## Referencoj 
## Fontoj 
* distancoj 
maldekstre|eta|Urbodomo en Gyömrő
eta|Lago de Gyömrő

Kategorio:Gyömrő
Kategorio:Banlokoj
Mohammed Abdullah

Ŝejko **Mohammed Abdullah** (arabe شيخ محمد عبدالله, hindie शेख मुहम्मद अब्दुल्ला), naskita la  en Sura, mortinta la  en Srinagar, estis barata islama politikisto de Kaŝmiro. Li estis ĉefministro de la subŝtato Ĝamuo kaj Kaŝmiro kaj portis la kromnomon *ŝer-i kaŝmir* = leono de Kaŝmiro.

Abdullah provis unuigi la islamajn fortojn de Kaŝmiro, sed ne sukcesis daŭre certigi la subtenon de la tradiciemaj islamanaoj. Tio malfortigis lian pozicion vide al la centra administracio de Barato sub Jawaharlal Nehru, kiu insistis pri la unueco de sendependa Barato kaj rifuzis al Kaŝmiro apartan sendependecon.

Inter 1947 kaj 1953 Abdullah estris la provincan registaron de Kaŝmiro, sed kiam li eksplicite postulis sendependecon por Kaŝmiro, li estis ekzilita, poste arestita kaj malliberigita ĝis la , sub la akuzo de korupteco kaj separismo. Post dumtempa libereco li estis denove malliberigita ĝis januaro 1968, poste denove ekzilita. Nur en 1972 la centra administracio permesis al li revenon.

En februaro Abdullah interkonsentis kun Indira Gandhi, ke li rezignu pri sia postulo de referendumo pri la sorto de Kaŝmiro, kaj reiĝis, je la 25-a de februaro, ĉefministro de Ĝamuo kaj Kaŝmiro.

Post lia morto en 1982 lia filo *Farooq Abdullah* sekvis lin kiel ĉefministro kaj partiestro. Ankaŭ lia nepo *Oma Abdullah* poste iĝis partiestro.

Kategorio:Barataj islamanoj
Kategorio:Barataj politikistoj
Menabe

**Menabe** estas regiono de Madagaskaro. Ĝia ĉefurbo estas Morondava.

Kategorio:Regionoj de Madagaskaro
Diana (Madagaskaro)

**Diana** estas regiono de Madagaskaro. Ĝia ĉefurbo estas Antsiranana. La regiono estas la plej norda parto de Madagaskaro. Ĝi havas limon kun Sava kaj Sofia.

Diana estas dividata en 5 distriktoj.

## Distriktoj de Diana 
* Antsiranana I
* Antsiranana II
* Ambilobe
* Ambanja
* Nosy Be

Kategorio:Regionoj de Madagaskaro
Sofia (Madagaskaro)

**Sofia** estas regiono norde de Madagaskaro, kun areo de 50.800&nbsp;km². Ĝia ĉefurbo estas Antsohihy. Ĝia nomo devenas de la rivero Sofia.

Sofia estas dividata en 7 distriktoj.

## Distriktoj de Sofia 
* Mandritsara
* Befandriana avaratra
* Bealanana
* Antsohihy
* Analalava
* Port-Bergé
* Mampikony

Kategorio:Regionoj de Madagaskaro
Androy

**Androy** estas la plej suda regiono de Madagaskaro. Ĝia ĉefurbo estas Ambovombe-Androy, kaj la regionestro estas Andrien Hatrifenjanahary (ekde 2007).

Kategorio:Regionoj de Madagaskaro
Vakinankaratra

**Vakinankaratra** estas regiono de Madagaskaro. Ĝia ĉefurbo estas Antsirabe, kaj la regionestro estas Lantoniaina Rabenantoandro.

La regiono estas dividata en 6 distriktoj kaj 86 komunumoj.

## Distriktoj de Vakinankaratra 
* Antsirabe I
* Antsirabe II
* Ambatolampy
* Betafo
* Antanifotsy
* Faratsiho

## Eksteraj ligiloj 
* Région Vakinankaratra  (france)

Kategorio:Regionoj de Madagaskaro
Sava (Madagaskaro)

**Sava** estas regiono de Madagaskaro. Ĝia ĉefurbo estas Sambava.

La regiono estas lokita en la norda parto de la orienta bordo de Madagaskaro. Ĝi havas limon kun Diana (norde), Sofia (okcidente) kaj Analanjirofo (sude).

La nomo de Sava devenas de kunmeto de la unuaj literoj de ĝiaj ĉefaj urboj: Sambava, Antalaha, Vohémar kaj Andapa. Tiuj urboj havas titolon de "mondaj ĉefurboj de vanilo", ia spico sub la nomo burbona vanilo, de kiu la regiono estas la plej granda produktanto ne la mondo. Ĝia ekonomia graveco okazigis la rekonstruon de la vojo, kiu kunigas la urbojn, nomata "vojo de la vanilo", en la dua duono de 2005.

Sava estas dividata en 4 distriktoj.

## Distriktoj de Sava 
* Andapa
* Antalaha
* Sambava
* Vohemar

Kategorio:Regionoj de Madagaskaro
Üllő

**Üllő** (ulO) estas urbo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en subregiono Monor. La loknomo signifas: amboso, krome la 3-a filo de Árpád havis tiun nomon.
eta|maldekstre|Urbodomo kaj Medicinejo en Üllő

## Geografio 
Üllő situas sur ebenaĵo, laŭ fervojo kaj ĉefvojo Budapeŝto-Cegléd inter urboj Vecsés kaj Monor.

## Historio
La komunumo estis loĝata en la kuprepoko kaj bronzepoko, poste alvenis keltoj, sarmatoj, avaroj. La vilaĝo detruiĝis dum la tatara kaj turka eraoj. En 1757 katolika, en 1844 kalvinana preĝejoj konstruiĝis. La dua hungara fervojo inter Pest kaj Szolnok portis prosperon. La loĝantaro produktis legomojn por Pest. Dum la socialisma erao kolĥozo Ferihegy formiĝis. Nuntempe multe laboras en Budapeŝto.

## Vidindaĵoj 
* Preĝejo Johano Baptisto (Üllő)
* Kalvinana preĝejo (Üllő)

## Fontoj 
* WikiTrans

## Referencoj 
Ullo