open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cotton Club

La **Cotton Club** estis fama noktoklubejoj en Novjorko, en kiu dum la epoko de la alkohol-malpermeso en Usono prezentis en la 1920-aj kaj 1930-aj jaroj multaj famaj nigrusonaj ĵazmuzikistoj kaj distroartistoj kiel Duke Ellington kaj Cab Calloway.

En 1920 boksoĉampiono Jack Johnson malfermis la klubejon kiel *Club Delux* en Harlemo je la angulo de 142-a Strato kaj Avenuo Lenox. Ĝin transprenis en 1923 la alkohol-kontrabandisto kaj bandokrimulo Owney Madden, kiu alinomis ĝin *Cotton Club*. La klubejo evoluis dum la tempo de la alkohol-malpermeso rapide al konata renkontejo, ankaŭ por la novjorka suproklaso. La internaĵo prezentis rasisman kliŝon pri la vivo de „sovaĝaj, primitivaj negrosklavoj“ en la kamparecaj sudaj ŝtatoj de Usono. Kvankam la muzikistoj kaj dancistinoj dungitaj de la klubo fakte nur estis nigruloj, ĝi baris la eniron al ne-blankulaj gastoj.

Ankaŭ la prezentaj muzikistoj devis adapti sin en la deziratan bildon. Oni ekzemple atendis de Duke Ellington, ke li ludi „ĝangalmuzikon“, el kio la bandestro evoluigis la pli malfrue famiĝintan ĝangalostilon, la etikedon de lia orkestro en la malfruaj 1920-aj jaroj. pro insisto de Ellington la enirregularo por ne-blankuloj estis malfirmigataj dumpase de la jaroj.

La Cotton Club grave rolis por la konateco kaj evoluo de multaj tiamaj ĵazbandoj. En 1923 tie prezentis la bando de Fletcher Henderson. En 1927 ĝis 1931 la orkestro de Duke Ellington estis la dombando de Cotton Clubs kaj konatiĝis per radioelsendoj el la klubejo en tuta Usono. Ekde 1931 la bando de Cab Calloway fariĝis la dombando, sekvota ekde 1934 de la orkestro de Jimmie Lunceford. krome steluloj kiel Louis Armstrong, Ethel Waters kaj Bill „Bojangles“ Robinson prezentis en Cotton Club. Kantistino Lena Horne, komence membro de la dancensemblo, komencis en la klubejo sian solokarieron.

La Cotton Club plurfoje estis fermita mallongan tempon, unue en 1925 pro rompo de la alkohol-malpermeso kaj en 1936 sekve de la rastumultoj en Harlemo la antaŭan jaron. En 1937 la klubejo denove malfermiĝis aliloke en Manhatano (Broadway, stratangulo 48-a strado), devis tamen en 1940 finfine fermi la pordojn pro ekonomiaj kialoj. En 1978 nova samnoma klubejo malfermiĝis en la 125-a strato je Harlemo.

## Literaturo 
* James Haskins: *The Cotton Club: A Pictorial and Social History of the most famous symbol of the Jazz Era*, Random House 1977, Hippocrene Books, New York, 1994. ISBN 0-7818-0248-2

## Eksteraj ligiloj 
* The Cotton Club of Harlem je www.blackpast.com (anglalingva)
* Cotton Club  je www.pbs.org - jazz places (anglalingva)
* Pearl of the Harlem Renaissance Cotton Club je www.1920s-fashion-and-music.com (anglalingva)
* Germanlingva radioraporto de 1931 el la Cotton Club

Kategorio:Noktoklubejoj en Novjorko
Kategorio:Eventejoj
Kategorio:Ĵazo
Gösgen

**Gösgen** havas la sekvantajn signifojn:

* **Gösgen (distrikto)** estas distrikto de Kantono Soloturno en Svislando.
* **Obergösgen** estas komunumo de la distrikto Gösgen en Kantono Soloturno en Svislando.
* **Niedergösgen** estas komunumo kaj la ĉefloko de la distrikto Gösgen en Kantono Soloturno en Svislando.
* La **Nuklea centralo Gösgen** estas la 2-a plej granda nuklea centralo en Svislando.
Kalia cianido

**Kali-cianido** aŭ **cianido de Kalio** estas neorganika kunmetaĵo kun la formulo KCN. Tiu senkolora kristala kunmetaĵo, simila en aspekto al sukero, estas tre solvebla en akvo. Plej da KCN estas uzita en orminado, organika sintezado, kaj galvaniza. Pli malgrandaj aplikoj inkludas juvelarton por kemia orumo kaj polurado.

KCN estas tre toksa. La humida solido elsendas malgrandajn kvantojn de hidrogena cianido pro hidrolizo, kiu odoras kiel amaraj migdaloj. Ne ĉiu, aliflanke, povas flari tiun odoron: la kapablo fari tion estas genetika trajto. Ĝi estas utiligita fare de entomologoj kiel mortiga agento en kolektado ĉe vazoj, kiam la plej multaj insektoj velkiĝas post sekundoj, minimumigante difekton de eĉ tre delikataj specimenoj.

## Notoj 
Kategorio:Cianidoj
Kategorio:Kaliaj kombinaĵoj
Savoy Ballroom

La **Savoy Ballroom** estis dancklubejo en la novjorka kvartalo Harlemo, kiu ekzistis de 1926 ĝis 1958. Ĝi apartenis krom la Cotton Club al la plej konataj klubejoj dum la svingerao.

La 12-an de marto 1926 la Savoy Ballroom estis malfermita en la Avenuo Lenox en Harlemo. Estis la unua dancohalo, en kiu nigruloj kaj blankuloj povis renkontiĝi sen raskonfliktoj por dancado. Dum la inaŭgurado ludis la bandoj de Leon Abbey kaj Fletcher Henderson. Pli malfrue tie ludis la plej famaj svingobandoj de la epoko. Chick Webb validis kun sia bando kiel "Reĝo de Savoy". Li dungis Ella Fitzgeraldon kaj famigis ŝin.

La Savoy konsinderinde influis la evoluon de ĵazo. Sed ankaŭ ĝi stampis novajn dancostilojn: tie originis la mododanco Lindy Hop.

En la Avenuo Lenox n-ro 596 hodiaŭ nur memortabulo memoras pri la mita klubejo.

## Eksteraj ligiloj 
* savoyballroom.com (anglalingva)

Kategorio:Noktoklubejoj en Novjorko
Kategorio:Eventejoj
Kategorio:Ĵazo
2525 O'Steen

'*2525 *O'Steen'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo (kaj volejbalisto) Brian A. Skiff elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell en la Konteo Coconino, apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Elizabeth O'Steen-Skiff'', patrinon de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Brian A. Skiff
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
2520 Novorossijsk

'*2520 *Novorossijsk''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la rusan urbon Novorossijsk, kiu ricevis la titolon de Urbo-Heroo de Sovetunio por la rezistado de la sovetaj maristoj kontraŭ la germana okupacio dum la dua mondmilito.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1976
Vilmos Mühle

**MÜHLE Vilmos** (pro. my:le) estis hungara ĝardenkultivisto naskiĝinta en Kulm la 21-an de septembro 1845 kaj mortinta en Temeŝvaro la 15-an de septembro 1908.

## Biografio 
Vilmos Mühle studis ĝardenkulturon eksterlande. En 1866 li iĝis ĉefĝardenisto de ĝardeno Niemetz. En 1875 li memstariĝis kaj fondis komercĝardenkulturadon, grajnokomercon kaj florvendejon. El siaj produktaĵoj li eksportis gravan kvanton. De 1885 li kultivis ankaŭ rozojn, li enkondukis plure da rozspecojn. De 1887 ĝis 1899 li eldonis la gazeton *Rózsa Újság*, inter 1889 – 1895 li eldonis ankaŭ en germana lingvo kun titolo *Ungarische Rosenzeitung*. Li akiris famon en Eŭropo per floroj Canna-, Crysanthemum- kaj Dahlia. Li faris ankaŭ arblernejon por ornamplantoj kaj fruktarboj.

## Verkoj 
* *Ratschläge* (Temesvár 1903);
* *Mühle’s Rathgeber für Gartenbau* (Temesvár, 1904);
* *Mühle Vilmos tanácsadója a kertmívelésben* (Temesvár, 1905).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Mühle, V.
Stanislav Markelov

**Stanislav Markelov** () estis rusa juristo kaj ĵurnalisto, defendanto de homrajtoj. Li naskiĝis la 20-an de majo 1974 en Moskvo kaj mortis la 19-an de januaro 2009 en Moskvo.

Stanislav Markelov estis defendanto de ĉeĉenoj, kies proksimuloj estis murditaj de rusaj soldatoj. Li akuzis kolonelon Jurij Budanov, juĝitan pro perforto kaj murdo de Elza Kungajeva - juna ĉeĉenino. Partoprenis en laŭtaj politikaj aferoj. Sur paĝoj de Nova Gazeto publikigis enketajn artikolojn pri Ĉeĉenio. Li helpis kondamni Sergej Lapin, pseŭdonomo Kadeto, pro turmentado de ĉeĉenoj. Estis advokato de personoj, kies parencoj estis mortigitaj dum sturmo de specialaj servoj en teatron de Dubrovko. Li postulis plenan klarigon de cirkonstancoj de la tragika evento. Kunlaboris kun Amnestio Internacia.

Li estis murdita dum reveno de gazetara konferenco kune kun sia kunlaborantino, juna ĵurnalistino Anastasija Baburova, apenaŭ kelkcent metrojn de Kremlo. Li estis laŭvica viktimo de atencoj kontraŭ defendantoj de homrajtoj en Rusio regata de Vladimir Putin kaj Dmitrij Medvedev. Lia morto rememorigas murdon de la konata ĵurnalistino Anna Politkovskaja (kies advokato li ankaŭ estis). Laŭ rusa analitikisto Pavel Felgenhauer, detaloj de la murdo indikas, ke oni ĝin faris laŭ interna ordono de la rusa Federacia Sekureca Servo - FSB.

## Vidu ankaŭ 
* Murdo de Markelov kaj Baburova

## Eksteraj ligiloj 
* Dediĉo al Stanislav Markelov fare de Vladislav Bugera, ''Johnson's Russia List* (la 20-an de januaro 2009) (kopio )
* artikolo "*Murder in Moscow. Press criticism, KGB-style*" de Stephen Schwartz, *The Weekly Standard'' (la 23-an de februaro 2009)

Kategorio:Naskiĝintoj en Moskvo
Kategorio:Murditoj en Moskvo
Kategorio:Rusiaj juristoj
Kategorio:Rusiaj ĵurnalistoj
Kategorio:Murditaj ĵurnalistoj
2526 Alisary

'*2526 *Alisary'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la dana astronomo Richard Martin West elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo, "*Alisary*" estas kunmetaĵo de la antaŭnomoj de *Alice Benedicta West* kaj *Harry Richard West'', gepatroj de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Richard Martin West
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
János Munkácsy

**MUNKÁCSY János** (pro. munka:ĉi), Munkátsy estis hungara ĵurnalisto, redaktoro, dramverkisto naskiĝinta en Nadjvarado la 28-an de marto 1802 kaj mortinta en Arado la 22-an de julio 1841.
## Biografio
János Munkácsy studis inter 1819 – 23 filozofion kaj juron en Peŝto. Liajn poemojn li publikis en gazeto *Szépliteraturai Ajándék*. Li redaktis de 1835 literaturan revuon titolite *Rajzolatok*, inter 1839 – 40 politikan gazeton kun titolo *Sürgöny*. Li verkis du teatraĵojn spektaklajn (*Garabonciás diák*, 1834, kun muziko de Elek Pály; *Tündér Ilona*, 1838).
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Munkacsy, J.
Munkacsy, J.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kálmán Molnár

**MOLNÁR Kálmán** (pro. molna:r) estis hungara juristo, universitata profesoro, membro korespondanta de la MTA (1942 – 49) naskita en Nadjvarado la 7-an de aprilo 1881 kaj mortinta en Budapeŝto la 29-an de marto 1961.

## Biografio 
Kálmán Molnár studis en universitatoj de Budapeŝto kaj en eksterlandaj, de 1907 li instruis en jurakademio de Eger. En 1911 li iĝis privatprofesro, de 1925 li estis profesoro en Peĉo, inter 1945 – 49 en Budapeŝto.

## Verkoj 
* *Esküdtszékünk* (Nagyvárad, 1903);
* *Kormányrendeletek* (Eger, 1911);
* *Döntvényeink jogi természete* (Eger, 1913);
* *Alkotmányos jogrendünk és a közjogi provizórium* (Pécs, 1926);
* *Magyarközjog* (I – II., Pécs, 1926 – 28);
* *A szentkorona-tan kifejlődése és mai jelentősége* (Pécs, 1927);
* *A szentkorona jegyében* (Pécs, 1931);
* *A magyar jogszemlélet néhány alapvonása* (Pécs, 1932);
* *A főkegyúri jogról* (Miskolc, 1932);
* *Államelméletek lecsapódásai a tételes alkotmányjogban* (Bp., 1932);
* *Összegyűjtött kisebb tanulmányai és cikkei* (I – II., Pécs, 1933);
* *Alkotmányjogi reformjaink az 1937. és 1938. években* (Pécs, 1938);
* *Mentelmi jogunk jogalapja és kodifikálása* (Magy. Jogászegyleti Ért. 1938)

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Molnar, K.
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Komisiono (apartigilo)

**Komisiono** estas delegitaro kiu povas esti:

* Komisiono Bergier
* Komisiono Delors
* Eŭropa Komisiono
* Komisiono Barroso 
* Komisiono Barroso (2009–2014)
* Komisiono Prodi
* Komisiono Santer
* Komisiono de Danubo aŭ (Internacia) Danuba Komisiono 
* Komisiono Thorn
* Azia Komisiono de UEA (Alidirektita el Komisiono pri Azia Esperanto-Movado)

Kategorio:Politiko
Kategorio:Ekonomio
Kálmán Murgács

**MURGÁCS Kálmán** [murga:ĉ] estis hungara komponisto naskita en Sepsiszentgyörgy la 20-an de julio 1893 kaj mortinta en Budapeŝto la 25-an de marto 1966.

## Biografio 
Kálmán Murgács post gimnaziaj kaj violonstudoj laboris kiel helpnotario, poste li alvenis al ministerio pri interno; komisiite de notariorfejo li organizis hungaran kantgrupon kaj ĝis la germana okupo li trairis kun tiu grupo Hungarujon.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Murgacs, K.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Třebovice (apartigilo)

**Třebovice** povas esti:

* Třebovice, municipo en distrikto Ústí nad Orlicí
* Třebovice (Ostrava), parto de la statuta urbo Ostrava
* Třebovice (Ktiš) (Siebitz), pereinta municipo en Armea spaco Boletice en distrikto Český Krumlov
Gyula Muzsa

**MUZSA Gyula** (pro. muĵa) estis hungara apotekisto, sportestro naskita en Bukareŝto la 27-an de julio 1862 kaj mortinta en Budapeŝto la 23-an de februaro 1946.

## Biografio 
Gyula Muzsa studis en Budapeŝto, Parizo kaj Londono. Post akiro de diplomo li pasigis iom longan tempon eksterlande, poste li malfermis apotekon en Budapeŝto. Oni elektis lin deputito en 1906 kun programo sendependa, en 1910 kun programo de Kossuth-partio. En 1909 oni elektis lin elektis membro de Komitato Internacia Olimpia kaj li restis en tiu funkcio ĝis sia morto. Li partoprenis en la laboro de Komitato Landa pri Korpkulturo, li estis ano de la Hungara Atleta Klubo (MAC). Post la falo de Hungara Sovetrespubliko li iĝis ano de nacia kunveno kaj estis domestro. En 1927 oni nomumis lin ano de supera ĉambro.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon
* P. Pejkovszka, Magyar gyógyszerész karrierek Bulgáriában a XIX. sz. 2. felében

Kategorio:Hungaraj apotekistoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Uvulo

[eta|200ra|Situo de la uvulo ene de la [buŝo.]]
La **uvulo** estas la konika projekcio el la dorsa rando de la mezo de la palata velo, formata de konektiva histo kiu havas diversajn glandojn kaj muskolajn fibrojn.

La uvulo protektas nedeziratan engluton de tro grandaj aĵoj.

Tuŝado de uvulo povas ekigi la vomreflekson.

Kategorio:Homa anatomio
Kategorio:Buŝo
Kategorio:Parolorganoj
Erlinsbach SO

**Erlinsbach** estas komunumo en la distrikto Gösgen en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis  loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
La komunumo Erlinsbach SO situas en oriento de Kantono Soloturno, ĝi limas en oriento al la komunumo Erlinsbach AG en Kantono Argovio, de kiu ĝi disiĝis okaze de la reformacio. La limon inter la du komunumoj formas la rivereto Erzbach. La komunumo konsistas el la du vilaĝoj Obererlinsbach kaj Niedererlinsbach.

## Trafiko 
Tra Erlinsbach pasas la kantona vojo n-ro 266 de Araŭo al Olten, de kiu en Erlinsbach SO flankeniras la kantona vojo 536 al Kienberg. Krome flanka vojo kondukas al Stüsslingen. Al la publika transportreto al komunumo estas konektita per buslinioj al Araŭo, Niedergösgen, Stüsslingen kaj Kienberg. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas proksimume 6 kilometrojn oriente en Auraŭo (Araŭo-Oriento).

## Historio 
La aktuala komunumo Erlinsbach SO estiĝis per la kuniĝo de la du iamaj komunumoj Niedererlinsbach kaj Obererlinsbach la 1-an de januaro 2006.

La unua dokumenta mencio de Erlinsbach datiĝas el la jaro 1173 kiel *Arnlesbah*.

En la jaro 1528 la rivereto Erzbach fariĝis la religia limo. Dum la vilaĝo Erlinsbach oriente de la rivereto fariĝis protestanta, Niedererlinsbach kaj Obererlinsbach restis katolikaj. En la kontrakto de Wyningen de 1665 Berno definitive rezignis pri siaj rajtoj pri Obererlinsbach kaj Niedererlinsbach okcidente de Erzbach kaj la du vilaĝoj fariĝis soloturnaj, dum Erlinsbach oriente de la rivereto restis berna kaj fariĝis post la Helveta Revolucio en la jaro 1798 parto de la nova Kantono Argovio. Ek de 2004 inter Erlinsbach SO (ĝis 2006 Obererlinsbach kaj Niedererlinsbach) kaj Erlinsbach AG estiĝis forta kunlaboro, precipe la du komunumoj havas komunan lernejon laŭ argovia jurisdikcio.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Erlinsbach

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Erlinsbach

## Bildoj 

Dosiero:Erlinsbach SO katolika preghejo 067.JPG|Katolika preĝejo
Dosiero:Erlinsbach SO katolika preghejo 073.JPG|Katolika preĝejo interne
Dosiero:Erlinsbach restoracio Loewen 096.JPG|Restoracio Löwen (Leono)
Dosiero:Erlinsbach SO malnova forghejo 117.JPG|Iama forĝejo
Dosiero:Erlinsbach SO komunuma domo 092.JPG|Komunuma domo
Verdelândia

**Verdelândia** (prononco: *verdelanĝja*, oficiale ) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono *Norte de Minas* (do "Nordo de Minas-Ĝerajso") kaj en la mikroregiono *Montes Claros*. Laŭ la stato de  en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun Jaíba, Varzelândia, São João da Ponte kaj Janaúba.

La municipo estis kreita la  el partoj de Varzelândia kaj Janaúba. La subŝtata ĉefurbo Belo Horizonte situas en distanco de 570 kilometroj. 

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Minas-Ĝerajso	

## Eksteraj ligiloj 
*  () 

Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
Bierry-les-Belles-Fontaines

**Bierry-les-Belles-Fontaines** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 194&#160;loĝantojn laŭ censo plenumita en 2011.

__TOC__

## Geografio 
Bierry-les-Belles-Fontaines etendiĝas sur 26.9&#160;km², kaj havis 229&#160;loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas po 7,2&#160;homoj laŭ kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

## Historio 
La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Philippe Blondel, kiu do fariĝis la loka urbestro.

## Administrado 
Bierry-les-Belles-Fontaines apartenas al la kantono de Guillon, kies ĉefurbo estas Guillon. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Guillon

Kategorio:Komunumoj de Yonne
László Muzsnai

**MUZSNAI László** (pro. muĵnai) estis hungara reformita pastro, teologia profesoro naskita en Maroskeresztúr la 31-an de oktobro 1897 kaj mortinta en Budapeŝto la 10-an de februaro 1983.
## Biografio
László Muzsnai studis teologion en Koloĵvaro (1916-1920), Montpellier (1922), Ĝenevo (1923), Princeton (1926) kaj Montreal (1927), kie li ankaŭ doktoriĝis (1927). En Kolozsvár li akiris gradon de privatprofesoro (1933) kaj diplomon de religiinstruisto. Li estis religiinstruista helppastro en Koloĵvaro (1920-1927), poste en Budapeŝto (1927-1936),  (1937-1953), poste helppastro en diversaj ekleziejoj ĝis sia pensiuliĝo (1971). Inter 1934-1937 li prelegis filozofion en la reformita seminario por pastroinstruado de Losonc.

## Verkoj
**The mental evolution* (Princeton, 1925);
**The doctrine of sin* (Princeton, 1926);
**The psychology of religious conciousness* (Montreal, 1927);
**A lélek rejtelmes világa* (Bp., 1929);
**Az egyetlen bálványimádó állat és világa* (Mezőtúr, 1930);
**Angol nyelvkönyv* (kun Albert Kováts, Bp., 1932);
**Lelki problémák* (Mezőtúr, 1935);
**A valami és a semmi logikai szerkezete* (Bp., 1936);
**Magyar metafizika és logika* (Bp., 1943).
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Muzsnai, L.
Muzsnai, L.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Limey-Remenauville

**Limey-Remenauville** estas franca komunumo en la departemento Meurthe-et-Moselle kiu troviĝas en la en la historia kaj kultura regiono Loreno kaj ekde 2016 en la nova administra regiono *Grand Est* ("Granda Oriento"). Administre la komunumo apartenas al la arondismento Toul kaj al la kantono ''* - ĝis marto 2015 ĝi apartenis al malnova kantono Thiaucourt-Regniéville. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

La teritorio havas komunan limon kun . 

## Geografio 
eta|maldekstra|Preĝejeto de Réménauville
Limey-Remenauville situas en plataĵo de Haye. Thiaucourt troviĝas je 12 km-oj kaj Pont-à-Mousson troviĝas je 14 km-oj.

Limey-Remenauville enhavas la vilaĝon Limey kaj du bienoj (Sainte Barbe kaj Ansoncourt) en la forminta komunumo de Réménauville.

Oni kultivas tie tritikon, hordeon kaj kolzon.

## Historio 
eta|maldekstra|Formortinta vilaĝo Réménauville
El Halstatt oni trovis bronzan brakringon.

La unua mencio pri Ansoncourt okazis en la jaro 815 sub la nomo *"in fine Adsosoloniaga* en ĉarto de Ludoviko la Pia, ĝi aperis en ĉarto de la episkopo de Meso en 903 sub la nomo *"in Adsoloni manso*. Ĝi alpartenis al la abatejo de Gorzo. Poste ĝi aperis en la jaro 947 en la formo *"Ansani Curtis"* kaj ĉirkaŭ la jaro 1138 en la formo *"Anssoncurte"*, en epoko, kiam ĝi apartenis al la abatejo de Saint-Benoît-en-Woëvre. La unua mencio pri Limey okazis en 973 en formo *"Limer"''. La unua mencio de Remenauville datiĝas nur de 1402.

Dum tridekjara milito estis plimulto de la vilaĝo detruita.

Dum la unua mondmilito la fronto estis tie. Limey estis franca kaj Reménauville germana. La vilaĝo Reménauville estis tute detruita dum la mondmilito. Neniam rekonstruita, oni nur en 1929 konstruis preĝejeton tie anstataŭ la malnova katolika preĝejo kaj ĝia ruina areo estis ligita al Limey en 1942. En 1962 la nomo Remenauville estis simbole aldonita al tiu de Limey por formi la komunumonomon "Limey-Remenauville".

## Vidindaĵoj 
Blanka ŝtona bulo kun stelo inter Remenauville kaj Limey estas memoraĵo de la atako de la 2-a usona infanteria divizio la 12-an de septembro 1918.

## Esperanta vivo 
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 2 voĉdonojn (2,53 %) en 2014.

## Konataj lokuloj 
* Dominique Jacquin, agronomo, esperantisto kaj administranto de Vikipedio je la nomo pino (n. la 9-an de julio 1958 en Nancio, m. la 19-an de januaro 2017 en Beaune) estas entombigita tie apud la familia bieno.

## Notoj kaj referencoj 
* 
* 

Kategorio:Komunumoj de Meurthe-et-Moselle
Jarabina

**Jarabina,** hungare **Berkenyéd** [berkenjEd], germane **Girm** rutene **Орябина** [orjabina]) estas malgranda vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Jarabina situas en valo de rojo, laŭ flankovojoj. Stará Ľubovňa troviĝas je 5 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1329 en germana formo *"Giermp"*. La unuaj loĝantoj estis rutenoj. En 1342 la slava nomo *"Yerubina"* aperis. En 1564 oni komputis 13 kamparanajn kaj 5 servutulajn familiojn, en 1758 125 kamparanajn domojn, 15 servutulajn domojn, 2 nobeldomojn, segilan uzinon kaj muelejon. En 1828 224 domoj troviĝis en la vilaĝo. En 1873 pro ĥoleroj 205 vilaĝanoj mortis. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Jarembina*, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Berkenyéd 1155 homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Ólubló, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Jarabina 850 homoj, (el ili 150 ciganoj).

## Vidindaĵoj 
* ortodoksa preĝejo omaĝe al Dipatrino (Virga Maria) de 1809, post la socialismo tio estas grekokatolika posedaĵo, precipe en la 18-a jarcento la preĝejo estis grava pilgrimloko

## Famuloj 
En la iama Berkenyéd naskiĝis hungara ĵurnalisto Róbert Byssz.

Kategorio:Municipoj en distrikto Stará Ľubovňa
Kategorio:Rutenaj municipoj de distrikto Stará Ľubovňa
Kamienka (distrikto Stará Ľubovňa)

**Kamienka** (hungare *Kövesfalva* [koveŝfalva], germane *Stein* rutene *Камюнка* [kamjunka]) estas  vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Kamienka situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Stará Ľubovňa troviĝas je 6 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1315 en latina formo *"Petri villa"*, poste en 1364, kiel *villa Lapidis* (=ŝtono-vilaĝo) kaj en 1408, kiel *"Steyn"* kaj *"Kemenyk"*. Ankaŭ ili signifas ŝtonovilaĝon. En 1412 Sigismondo la 1-a (Sankta Romia Imperio) hipotekis 16 urbojn kun la proksimaj vilaĝoj (ankaŭ tiu ĉi vilaĝon) al Pollando ĝis 1772. En 1822 malgranda ribelo okazis. En 1828 2351 vilaĝanoj loĝis en  329 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Kamjonka*, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. Tiutempe multaj migris al Ameriko. En 1902 kooperativo formiĝis, kiu iĝis kolĥozo en 1951. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kövesfalva (=ŝtona vilaĝo) 1215 homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Stará Ľubovňa, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1928 pro incendio 67 loĝdomoj cindriĝis. En 1950 kulturdomo, post unu jaro lernejo, en 1962 vendejego konstruiĝis. En 2001 vivis en Kamienka 1408 homoj, (1086 slovakoj, 237 rutenoj, 46 ukrainoj, 31 ciganoj).

## Vidindaĵoj 
* grekokatolika preĝejo omaĝe al Apostoloj Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo de 1790
* kapelo omaĝe al Dipatrino (Granda) de 1760
* protektata acero havanta 300 jarojn

Kategorio:Municipoj en distrikto Stará Ľubovňa
Kategorio:Rutenaj municipoj de distrikto Stará Ľubovňa
2527 Gregory

'*2527 *Gregory'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Norman G. Thomas elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell en la Konteo Coconino, apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras kaj la skotan astronomon James Gregory (1638–1675), kaj la plej junan filon de la malkovrinto: *Bruce Gregory Thomas'', tiel nomita alude al la skota astronomo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Norman G. Thomas
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Monto Gellért

eta|center|500x500px|Monto Gellért el la Danubo-bordo|alternative=

**Monto Gellért** hungare **Gellért-hegy** estas kalkoŝtona monto en Budapeŝto tute apud Danubo.

## Historio 
eta|maldekstra|alternative=|220x220ra
Episkopo Gerardo laŭ la legendoj de ĉi tie estis rulita en la Danubon en najlita barelo. Pli frue dum la pagana erao la monto havis la nomon **Kelen**.

## Vidindaĵoj 
eta|maldekstra|Monto Gellért el la supro, fone Pest videblas|alternative=|maldekstraeta|dekstra|200px|Monumento de Monto GellértLa plej bona panoramo al Budapeŝto ĝueblas sur la Monto Gellért. Ĝi estas relative malalta (235 m), sed vide de Pest, pro siaj rokoj kaj krudaj deklivoj ŝajnas multe pli granda ol ĝi vere estas. La monton kvazaŭ kronas Citadelo konstruita post la liberecbatalo en 1848, kiel kazerno. Dum la pasintaj jardekoj ĝi estis transdonita pli kaj pli al turistoj.

Sur elegantaj ŝtuparoj eblas surgrimpi ĝin de Erzsébet-ponto. Survoje ni povas ripozi ĉe balkonoj de skulptaĵo de Sankta Gerardo, kies pompon akcentas la duondronde aranĝitaj kolonoj malantaŭ ĝi kaj antaŭ ĝi videblaj artefaritaj akvofaloj.

Sur la Monto Gellért funkcias bierejoj, vitejoj, diversaj vendejoj, eĉ turista hotelo. Sur ĝia suda ekstremo Monumento de Libereco skulptita de Stróbl Zsigmond Kisfaludi estis starigita en 1947. La statuo de virino tenanta palmon staras sur 29 metrojn alta kolono kaj iĝis simbolo de la ĉefurbo. Ĉe la montopiedo estas varmaj fontoj, kiujn banejoj profitas. En la internaĵo de la monto oni faris grandajn ujojn por trinkakvo.

Turistoj povas atingi la supron per urbaj aŭtobusoj.

La monto havas diversajn kavernojn. En la plej konata groto oni konstruis Preĝejo de Sankta Gerardo (Monto Gellért)-n. En alia nevizitebla kaverno estas varmakva fonto. Oni profitas ankaŭ mineralakvon "Gellérthegyi Kristályvíz".

Gellért
Kategorio:Montoj en Budapeŝto
Linköping

eta|maldekstra|Linköping
**Linköping** estas urbo en la sveda provinco *Östergötlands län* kaj la historia provinco Östergötland de suda Svedio. La urbo estas la centro de samnoma komunumo.

## Famuloj 
* Jakob Arrhenius

## Partneraj urboj 
eta|maldekstra

* 20px Estelí, Nikaragvo
* 20px Linz, Aŭstrio
* 20px Joensuu, Finnlando
* 20px Tønsberg, Norvegio
* 20px Kaunas, Litovio
* 20px Roskilde, Danio (-2007)
* 20px Guangzhou, Ĉinio
* 20px Macau, Ĉinio
* 20px Ísafjarðarbær, Islando
* 20px Pietrasanta, Italio
* 20px Palo Alto, Usono
* 20px Morogoro, Tanzanio
* 20px Oradea, Rumanio

Kategorio:Urboj de Svedio
Kategorio:Ostrogotio
Kolačkov

**Kolačkov** (hungare *Kalács* [kalAĉ], germane *Klautsch* [klaŭĉ]) estas  vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Kolačkov situas en valo de rojo, fine de sakovojo el Nová Ľubovňa. Stará Ľubovňa troviĝas je 7 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1312 en formo *"Calacz"*. En 1787 502 vilaĝanoj loĝis en 72 domoj, en 1828 923 vilaĝanoj en 127 domoj. En la 19-a jarcento ferofandejo funkciis apud la vilaĝo. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Kolacskó*, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kalács 570 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Stará Ľubovňa, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1934 inundo okazis. En 2001 vivis en Kolačkov 1026 homoj, (1022 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika gotika preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo ĉirkaŭe de 1300, en 1787 klasikismiĝis

Kategorio:Municipoj en distrikto Stará Ľubovňa
Lajos Müller

**MÜLLER Lajos** (pro. myler) estis hungara libroeldonisto naskiĝinta en Arado la 15-an de aŭgusto 1902 kaj mortinta en Budapeŝto la 1-an de aprilo 1967.
## Biografio
Lajos Müller aliĝis kiel juna presisto al sindikata movado. En 1929 en Budapeŝto oni arestis lin dum manifestacio kaj elpelis lin en Vienon. Tie li laboris ĉe la gazetoj *Die Rothe Fahne* kaj *Új Szó*. Li revenis en 1930 kaj li paŝis rilaton kun maldekstra gazeto *100%*. Pro lia maldekstra konduto oni eligis lin el sindikato en 1931. Dum la dua mondmilito li aperigis poemvolumon de poetoj Attila József, Gyula Illyés, Miklós Radnóti, Zoltán Zelk ktp., la eldonaĵojn sciencajn de *Új Európa Könyvtár*, romanojn *Európa*. Li iĝis redaktoro de gazeto *Szabad Írás*.
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Muller, L.
John Chadwick

**John Chadwick** (naskiĝis la 21-an de majo 1920 - mortis la 24-an de novembro 1998) – brita lingvisto kaj klasika filologo. Kun Michael Ventris deĉifris en 1952 mikenan skribon – la linian skribon B.

## Biografio 
Li studadis ĉe la publika lernejo de Sankta Paŭlo, kaj poste ĉe la Corpus Christi Gimnazio de la Universitato de Kembriĝo, antaŭ li plenumis sian militservon en la Reĝa Mararmeo dum la Dua Mondmilito.

Post la milito, li edziĝis kaj aliĝis al la teamo de la Oksforda Klasika Vortaro, la referenca brita angla lingvo vortaro. Inter 1946 kaj 1952 helpis li prepari slipojn por naskiĝonta Oxford Latin Dictionary. En la jaro 1952, li iĝis legisto de klasikaj homsciencoj ĉe la kembriĝa universitato. En la sama jaro, li renkontiĝis al Miĥaelo Ventris, kiu estis laboranta por malĉifri la linearo B. Tiu estis la skribado uzita sur la argilaj tabuletoj, kiujn oni trovadis ĉe Piloso kaj Knososo en Kreto. Chadwick transdonas al Ventris sian filologian scion, kaj ili kune publikigis en 1953 tre polemikan artikolon en la *Revuo pri Grekaj Studoj*. Ili fakte asertis, ke la mikena lingvo estis arĥaika greka lingvo ! Ili proponas klavon por malĉifri ĉi tion. Malmulte da tempo poste, novajn tabelulojn oni trovis. En 1955 ili ankaŭ kune publikigas la *Dokumentoj en la Mikena Greka Lingvo*, kiu estas tabelula korpuso.

Post Ventris mortiĝis per aŭta akcidento, Chadwick publikigos *La Malĉifrado de la Linearo B* por rakonti la aventuro de l’malĉifrado. La 24-an de novembro 1998, li mortiĝis mem.

## Verkoj 
* (en) John Chadwick, , Cambridge England New York, Cambridge University Press, 1990, 2-a eldono., 164 p. (ISBN 0-521-39830-4, legi en la interreto), ne ekzistas esperantan tradukon

Kategorio:Anglaj lingvistoj
Kategorio:Anglaj filologoj
Kategorio:Anglaj arkeologoj
Kategorio:Helenistoj
Jakubany

**Jakubany** (hungare *Szepesjakabfalva* [sepeŝjakabfalva], germane *Jakobau* rutene *Якубяны* [jakubjani]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.  

## Situo 
Jakubany situas en vasta valo de rojo, fine de sakovojo el Nová Ľubovňa. Stará Ľubovňa troviĝas je 6 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1322 en alia formo *"Stephanishau"*. La unuaj loĝantoj estis germanoj kaj slovakoj. En 1408 2 apudaj vilaĝoj menciiĝis en hungaraj formoj *Alsoyacabwagasa* kaj *Felsewiacobuagasa*, fine en 1497 la slava formo *Jakubiany* aperis. En 1412 Sigismondo la 1-a (Sankta Romia Imperio) hipotekis 16 urbojn kun la proksimaj vilaĝoj (ankaŭ tiu ĉi vilaĝon) al Pollando ĝis 1772. En la 1470-aj jaroj pro la pola-hungara milito la vilaĝo grandparte ruiniĝis, la loĝantoj rifuĝis. En 1497 rutenoj kaj rumanoj alvenis. Inter 1760-1870 ferofandejo funkciis. En 1828 loĝis tie 2846 vilaĝanoj en 393 domoj. Baldaŭe multaj migris al Ameriko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Szepesjakabfalva 1911 homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Stará Ľubovňa, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Jakubany 2415 homoj, (1957 slovakoj, 378 ciganoj, 57 rutenoj).

## Vidindaĵoj 
* grekokatolika preĝejo omaĝe al Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo de 1911, en 1937 renoviĝis
* klasikisma nobeldomo el la 19-a jarcento

Kategorio:Municipoj en distrikto Stará Ľubovňa
Moluka turfalko

La **Moluka turfalko** (*Falco moluccensis*) estas malgranda rabobirdo apartenanta al la genro *Falco* de la falka familio de Falkedoj. 

## Distribuado kaj habitato 
Disvastigata tra Aŭstralazio, Hindomalajzio, kaj plej parto de Wallacea, la Moluka turfalko loĝas en herbejoj kun disaj arboj, maldense arbaj terkultivejoj, kaj bordoj de unuarangaj kaj altaj duarangaj arbaroj. Laŭlonge de arbaraj ŝoseoj, ili foje eniras en arbarojn kaj foje loĝas en klarejoj ene de arbaraj areoj. Oni scias, ke ili loĝas en areoj de homa setlejo.

## Aspekto 
Ĝi estas malhelbruna supre kun tre markata nigreca strieco vertikale en krono kaj horizontale en dorso. La flugilplumoj estas nigrecaj. La vosto havas nigran pinton kaj estas strieca ĉe maskloj kaj tute ne ĉe inoj. La kruroj estas flavaj, sed la beko estas helgriza kun nigra pinto (krom la kutima hokoformo) kaj estas flavaj okulringo kaj vaksaĵo.

## Kutimaro 
### Dieto 
La Moluka turfalko manĝas ĉefe malgrandajn mamulojn, birdojn, lacertojn kaj insektojn.

### Reproduktado 
### Voĉo 
## Referencoj 
Kategorio:Falkoformaj
Kategorio:Falkedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Sándor Müller

**MÜLLER Sándor** (pro. myler) estis hungara kemiisto, universitata profesoro, ano korespondanta de la MTA (1946 kaj denove 1949), laŭreato de Kossuth-premio (1953) naskita en Arado la 12-an de oktobro 1903 kaj mortinta en Budapeŝto la 21-an de januaro 1966.
## Biografio
Sándor Müller akiris diplomon de instruisto kaj doktoriĝis pri filologio en la Universitato de Budapeŝto en 1925. Li studis ankaŭ en la teknikuniversitato. Unu jaron li laboris en Berlino-Dahlem ĉe profesoro Hess. Reveninte, li estis kemiisto de Instituto Biologia de Tihany dum dek jaroj kaj li faris plurajn studvojaĝojn eksterlande. De 1936 li estis esplorkemiisto de fabriko Chinoin en Bp., de 1938 adjunkto pri organika kemio en la Universitato de Budapeŝto, de 1940 privatprofesoro, en 1943 publika eksterordinara profesoro, ĝis 1948 samtempe teknikgvidanto de la lakfabriko Krayer. De 1954 li prelegis teorian organikan kemion en ELTE, de 1957 en la universitato pri kemiindustrio de Veszprém. De 1965 li gvidis la esplorgrupon de Stereokemio de MTA. En 1953 li ricevis premio Kossuth.

## Verkoj
**Über Alyzaringlykoside und Alyzarinbioside* (kun Géza Zemplén, Berichte der Deutschen Chemischen Gesellschaft, 1929); 
**Über das Anhydro-ß-methylhexosid aus Triacetyl-4- toluol-sulfonyl-ß-methylglucosid* (Berichte der Deutschen Chemischen Gesellschaft, 1934); 
**Über die Dimerisation des Isoeugenol-methyläthers* (Harzphenole I) (M. Raltschewa és Papp M.-al, Berichte der Deutschen Chemischen Gesellschaft, 1942).
 
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj

Kategorio:Hungaraj profesoroj
!!

**‼** (duobla krisigno) havas plurajn signifojn:

* Tre forta movo en ŝaknotacio.
* La operatoro de duobla faktorialo en matematiko.
* Pseŭdooperatoro "konvertu al bulea datumtipo" en kelkaj programlingvoj.
** Tio ĉi okazas pere de duobla neo, dum kiu la bulea datumo estas neita kaj sekve denove neita, tiel konvertiĝante al vero aŭ malvero.
* Operatoro por ricevi la *n*-an listeron en la programlingvo Haskelo.

La duobla krisigno troviĝas en Unikodo kiel la individua signo U+203C DOUBLE EXCLAMATION MARK (‼).

## Vidu ankaŭ 
* !!!
* !
2528 Mohler

'*2528 *Mohler'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la Indianaa Programo pri la Asteroidoj elde la Observatorio Goethe Link, apud Broklino en Indianao (Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Orren Cuthbert Mohler'' (1908–1985), usonan astronomon.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Indiana Asteroid Program
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1953
2529 Rockwell Kent

'*2529 *Rockwell Kent''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan verkiston, pentriston kaj ilustriston Rockwell Kent (1882—1971).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1977
Bulhary

**Bulhary** povas esti:

* Bulhary (distrikto Břeclav) - municipo en Ĉeĥio en distrikto Břeclav
* Bulhary (distrikto Lučenec) - municipo en Slovakio en distrikto Lučenec 

## Vidu ankaŭ 
* Bulgaroj
Ferenc József Müller

**Franz-Joseph Müller von Reichenstein (1740-1826)** (n. en Poysdorf, en la 1-a de julio 1740 - m. en Vieno, en la 12-a de oktobro 1826) estis aŭstria hungardevena mineralogo kaj mininĝeniro, kiu malkovris la teluron kaj turmalinon.

## Biografio 
Barono Ferenc József Müller pristudis filologion kaj juron en Vieno, de 1763 en la minadakademio de Selmecbánya. En 1768 oni nomumis lin inĝeniero pri minado al minejoj de suda Hungario, en 1770 direktoro de minejoj de Banato. En 1778 li estis konsilanto pri minejoj de Transilvanio, en 1788 Jozefo la 2-a oni nomumis lin ĉefulo de ĉiuj minejoj, en 1798 li direktis la ĉefminadoficejon de Transilvanio en Vieno. En 1778 li malkovris en Tirolo la turmalinon, en 1783 en Transilvanujo la telurorercon. La Müller-glaso estas unu speco de opalo, same la halito.

## Verkoj 
* *Nachricht von den in Tirol entdeckten Turmalinen* (Wien, 1778);
* *Entdeckung des Tellurs* (Born: Physikalische Arbeiten, Wien, 1783);
* *Mineralgeschichte der Goldbergwerke in dem Vöröspataker Gebirge bei Abrudbánya in Siebenbürgen* (Born: Bergbaukunde, Leipzig, 1789)

## Vidu ankaŭ 
* Kemio
* Listo de kemiaj elementoj laŭ atomnumero
* Listo de kemiaj elementoj laŭ nomo
* Listo de kemiaj elementoj laŭ simbolo
* Perioda tabelo
* Teluro

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Muller, F. J.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj baronoj
Samoa zosteropo

La **Samoa zosteropo** ( ***Zosterops samoensis*** ) estas birdo el la familio de zosteropedoj. Ĝi estas pacifika specio, endemia en Savaii-Insulo.
Ĝia natura biotopo estas tropikaj humidaj montarbaroj kaj tropikaj alt-altitudaj arbustaroj. Ĝi estas minacata de habitatodetruo.

## Vidu ankaŭ 
* Samoaj tropikaj humidaj arbaroj

## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet. 

Kategorio:Zosteropedoj
Kategorio:Bestoj el la Pacifika ekozono
Carolyn S. Shoemaker

**Carolyn Jean Shoemaker** (naskiĝis la 24-an de junio 1929, en Gallup (Nov-Meksiko) - 13-an de aŭgusto 2021) estis usona astronomino. Naskita **Carolyn Jean Spellmann**, ŝi estis edzino de la astronomo Eugene M. Shoemaker.

Ŝi estis konata kiel kun-malkovrintino de la kometo Shoemaker-Levy 9, kun sia edzo kaj kun David H. Levy.

## Vivo 
Ŝi ŝajnis ne interesita pri sciencoj: la kursoj pri geologio, kiujn ŝi sekvis, tedis ŝin. Ricevinte en 1950 sian magistran gradon pri historio kaj politika scienco de la Kalifornia Ŝtata Universitato en Chico, ŝi renkontis sian ontan edzon Eugene M. Shoemaker, geologon studantan por sia doktoriĝo en *Caltech*.

Post mallonga kariero en instruado, ŝi edziniĝis kun Eugene Shoemaker en 1951. Ŝi havis tri infanojn kaj, dum tridek jaroj, vivis kiel dommastrumantino, kvankam ŝi fojfoje helpadis sian edzon profesie.

## Malkovroj 
De 1976, ŝi ekinteresiĝis pri astronomio, kaj, uzante stereoskopon por ekzameni la fotografaĵojn faritajn per la larĝ-kampa teleskopo de la Observatorio de la Monto Palomar, ŝi serĉas objektojn, kiuj moviĝas rilate al la fiksita fono de la steloj. En 1982, tiu aktiveco gvidis al la *projekto PACS* (*Palomar Asteroid & Comet Survey* aŭ *Asteroida kaj Kometa Enketo ĉe Palomar*), por kiu la geedzoj Shoemaker uzis teleskopon de Observatorio Palomar po 7 noktojn monate. Ili malkovris ĉirkaŭ 900 asteroidojn, inter kiuj 47 trojajn kaj plurajn terrenkontajn objektojn.

Sed ŝi estis plej interesita pri la kometoj: inter 1983 kaj 1994, helpite de Henry E. Holt kaj David H. Levy, ŝi malkovris aŭ kun-malkovris 32 de tiaj astroj, kaj estas rigardata kiel la homo, kiu malkovris plej grandan nombron da kometoj.
En 1993, ŝi kun-malkovras la kometon Shoemaker-Levy 9 per la Schmidt-teleskopo de la Observatorio de la Monto Palomar. Tiu kometo, kiu alfrapis Jupiteron en 1994, estis senkompara, ĉar ĝi unuafoje permesis observi kometan alfrapon sur planedon.

La geedzoj Shoemaker popularigis la ideon pri la eblo de alfrapoj de kosmaj objektoj sur Teron. De 1984 ili ĉiujare pasigis po 3 monatojn en Aŭstralio por fari esploradon de krateroj; ĉar sur tiu ĉi kontinento kun malforta tektonika aktiveco, la spuroj de malnovaj krateroj povas longtempe postresti.

Dum unu el tiaj vojaĝoj, en 1997 okazis akcidento, en kiu Eugene Shoemaker mortis kaj Carolyn estis vundita.

## Honoroj 
Carolyn Shoemaker ricevis:
* honoran doktorecon de la Universitato de Norda Arizono,
* Medalon por escepta scienca sukceso de NASA en 1996,
* Medalon James Craig Watson en 1998 al ŝi kaj al ŝia edzo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Carolyn S. Shoemaker

## Eksteraj ligiloj 
*  Shoemaker: trovantino de kometoj
*  Carolyn Shoemaker, paĝo de USGS

Kategorio:Usonaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Kategorio:Malkovrintoj de kometoj
Kategorio:Planedosciencistoj
2531 Kembriĝo

**2531 Kembriĝo** estas malgranda hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell en la Konteo Coconino, apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la urboj Kembriĝo en Britio kaj Kembriĝo en Usono, ambaŭ universitataj urboj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Kembriĝo
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
2532 Sutton

'*2532 *Sutton'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomino Carolyn S. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan geologon *Robert L. Sutton''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Carolyn S. Shoemaker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
Kyjov (distrikto Stará Ľubovňa)

**Kyjov** (hungare *Kijó* rutene *Кыёв* [kijov]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Kyjov situas laŭ traira flankovojo, sed ĉefvojo kaj fervojo estas proksime. Plaveč (distrikto Stará Ľubovňa) troviĝas je 12 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1477 en formo *"Kyo"*. En la 16-a jarcento rutenoj alvenis. En 1600 oni komputis tie 27, en 1787 63, en 1828 95 domojn. Fine de la 19-a jarcento multaj migris al Ameriko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kijó 534 homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Lipany, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1941 pro tifo 33 vilaĝanoj mortis. En 2001 vivis en Kyjov 769 homoj, (675 slovakoj, 53 rutenoj).

## Vidindaĵoj 
* grekokatolika preĝejo de 1868
* kapelo de 1905

Kategorio:Municipoj en distrikto Stará Ľubovňa
Paŝa pianludado

**Paŝa pianludado** aŭ **paŝa piano** estas solo-pianostilo el la frua tempo de ĵazo. Ĝi reiras sur la ragtimon, estas male al tiu ne komponita, sed plejparte improvizata. Ĝin kreis proks. 1920 kiel „Harlem Stride piano“ pioniroj kiel James P. Johnson kaj Willie „The Lion“ Smith en Harlemo, kaj Fats Waller pluevoluigis ĝin kiel reganta stilo de svingo.

Je paŝa pianludado la maldekstra mano transprenas la funkcion de baso kaj harmonio, frapante alterne oktojn (aŭ eĉ dektojn) en la malalta kaj akordojn en la meza registroj, dum kiam la dekstra mano sur tio ludas resp. improvizas melodion. 

Ĉar la pianisto je la paŝa ludado regas, la frapinstrumentaro kaj kontrabaso kiel ritmoinstrumentoj paŝas en la fonon. La bandoj plejparte ne estas pli grandaj ol kvin ĝis ses muzikistoj. Nur malofte la stilo estis ludata kun pli grandaj bandoj, ekz. de Teddy Wilson. 

La kapablo ludi paŝan pianon dependas krom de ekzerco je improvizado parte ankaŭ de la anatomio de la manoj: nur malmultaj pianistoj povas ludi en ĉiu tonalo dektojn, egale ĉu kun du nigraj klavoj (relative facile), kun unu blanka kaj unu nigra klavoj (pli malfacile) aŭ kun du blankaj klavoj (malfacile, erara ludado de najbarklavoj evitende). Elstarulo de la paŝa pianludado estis ankaŭ Eubie Blake, kiu pro siaj eksterordinare longaj fingroj povis ludi dektojn.

Art Tatum kiel iaspeca perfektiganto de la stilo, ofte ludis pasaĵojn, kiuj paŝigis la dektojn en la baso laŭ kvaronnotoj kaj je tio tute rezignis la alternajn akordojn.

La terminon „paŝa pianludado“ (*engl.* Stride-Piano) nur pli malfrue inventis kritikistoj, ĝi tamen fariĝis bazo por ĉiuj sekvontaj ĵazpianaj stiloj. Ralph Sutton nomis la lumanieron „Harlem Rhythm“.

## Vidu ankaŭ 
* Ragtimo, Novorleana ĵazo, Svingo
* Duke Ellington, Earl Hines,  Art Tatum  kaj Fats Waller

## Eksteraj ligiloj 
* Paŝa pianludado en BlueBlackJazz
* Notekzemplo
* Aŭdekzempl kaj anglalingva klarigo de Dick Hyman sur YouTube

Kategorio:Muzikaj teknikoj
Kategorio:Stiloj de ĵazo
Kategorio:Piano
Lacková

**Lacková** (hungare *Lackvágása* [lackvAgAŝa], germane *Latzenseifen*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Lacková situas laŭ traira flankovojo (ĉefvojo, fervojo kaj Poprad (rivero) estas tre proksime). Stará Ľubovňa troviĝas je 7 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1408 en formoj *"Laczenhaf al. n. Laczenseif"*. En 1412 Sigismondo la 1-a (Sankta Romia Imperio) hipotekis 16 urbojn kun la proksimaj vilaĝoj (ankaŭ tiu ĉi vilaĝon) al Pollando ĝis 1772. En 1828 337 vilaĝanoj loĝis en 45 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Lackvágása 369 homoj, (slovakoj en majoritato, germanoj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Stará Ľubovňa, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Lacková 162 homoj, (ĉiuj slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Koro de Jesuo el la 20-a jarcento

Kategorio:Municipoj en distrikto Stará Ľubovňa