open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rudolice v Horách

:*Tiu ĉi artikolo temas pri vilaĝo en Ercmontaro. Pri parto de urbo Most temas artikolo Rudolice.*

**Rudolice v Horách** () estas eksa municipo en Ercmontaro, hodiaŭ vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Hora Svaté Kateřiny en distrikto Most. Ĝi situas proksimume 4&nbsp;km sude de Hora Svaté Kateřiny en supermara alteco 821 metroj. Vivas ĉi tie  (). 

**Rudolice v Horách** esats ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 6,65 km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1582.

## Loĝantaro
## Ĉirkaŭaĵo
* Svahová

## Pluaj fotoj 

Rudolice v Horách 2.JPG|Rudolice v Horách

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Most
Kategorio:Hora Svaté Kateřiny
Kategorio:Setlejoj en Ercmontaro en Ĉeĥio
Wilhelm Arno Vogler

**Wilhelm Arno VOGLER** (1857 - 15a de februaro 1912), komercisto, estas unu el la pioniroj de Esperanto en Hamburgo, kie li estis delegito de UEA. Li estis redaktoro de Komerca Bulteno, kaj publikigis artikolojn en la Revuo Esperanto. Li ankaŭ partoprenis diversajn Esperantajn konkursojn kaj estis premiita en la literatura konkurso de la sepa Universala Kongreso de Esperanto. En 1910 li estis elektita vickomitatano de UEA, ankaŭ li estis konsilanto de Germana Esperanto-Asocio.
## Fontoj
*Esperanto n.118, la 5-an de maio 1912.
Carpodectes

***Carpodectes*** estas genro de birdoj el la familio de kotingedoj. Ĝi enhavas 3 speciojn troviĝantajn en Centrameriko kaj Sudameriko.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu genro, kaj ties Esperantaj nomoj:

*Passeriformes - paseroformaj
**Cotingidae - kotingedoj
****Carpodectes* Salvin, O, 1865
*****Carpodectes hopkei* Berlepsch, HHCL, 1897 - blanka kotingo
*****Carpodectes antoniae* Ridgway, R, 1884 - flavbeka kotingo
*****Carpodectes nitidus* Salvin, O, 1865 - neĝa kotingo

## Etimologio
La scienca genra nomo *Carpodectes* estas kunmetaĵo el la antikvaj grekaj *καρπός* (*karpos* = "frukto") kaj *δήκτης* (*dektes* = "mordanta"), ĉar tiuj birdoj estas ĉefe fruktomanĝaj.

## Referencoj
Kategorio:Kotingedoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Centrameriko
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Neotropisa faŭno
Robert Watson-Watt

Siro **Robert Alexander WATSON-WATT**, FRS FRAeS (naskita  la 13-an de aprilo 1892 en Brechin, Aberdeenshire ; mortis  la 5-an de decembro 1973 en Inverness) estis skota fizikisto. Li estas konsiderata unu el la inventintoj de radaro.

Lia esplorado kaj gvidado de projektoj antaŭ kaj dum la Dua Mondmilito igis radaron esenca ilo por la Aliancanoj en ilia fina venko.

## Kariero 
Li estis posteulo de James Watt, la inĝeniero kiu inventis la vapormaŝinon.

Watson-Watt estis komence asistanto ĉe la Instituto de Natura Filozofio ĉe University College Dundee, tiam parto de la Universitato de St Andrews. Ekde 1936 li estis direktoro ĉe la Brita Aerministerio.

Li laboris pri la reflekto de radioondoj en meteologio. Aparte, ekde 1920  li esploris la efikojn de atmosferaj perturboj sur radioelsendojn. 

En 1929, li malkovris, ke kurtondaj radiosignaloj estas reflektitaj de la luno, kion li povis pruvi per mezurado de la vojaĝtempo de la eĥo.  Ĉi tiu trovo estis aplikita ekde la mezo de la 1940-aj jaroj en la formo de radioligoj Tero-Luno-Tero.

En 1919, li patentis metodon por lokalizi objektojn uzante radioondojn (radaro), kiu, post plia evoluigo (evoluigo de la vida aŭ mallongdistanca direktotrovilo; *Watson-Watt direktotrovilo*), unue estis uzata por radardetekto de aviadiloj en la metroonda gamo en 1935. La 26-an de februaro 1935, la sciencisto sukcese detektis bombaviadilon Handley Page HP50 flugantan testflugon super Daventry uzante radaron. Tuj poste, la brita Aerministerio provizis financadon. En 1936, la unuaj kvin turoj estis konstruitaj por monitori la Tamizan Estuaron kaj protekti Londonon. Antaŭ la komenco de la Dua Mondmilito, 21 turoj de la radarsistemo Chain Home funkciis.

Li ankaŭ donis radioprelegojn pri meteologio meze de la 1920-aj jaroj.  Robert Watson-Watt kreis la terminon " jonosfero " en 1926. 

Watson-Watt ludis ŝlosilan rolon en la evoluigo de britaj radarsistemoj dum la Dua Mondmilito. En 1962, li fariĝis membro de la Usona Fizika Societo. * *Li estis membro de la Reĝa Societo ekde 1941. En 1942, li estis nobeligita kiel Kavaliro-Bakalaŭro kaj de tiam uzis la titolon " Siro ". 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Malŝveligi Britajn Radarajn Mitojn de la Dua Mondmilito  Komparo de nuntempaj britaj kaj germanaj radarinventoj kaj ilia uzo
* Radara Disvolviĝo en Anglio
* Biografio de sinjoro Robert Alexander Watson-Watt
* La Robert Watson-Watt Societo

Kategorio:Teknikistoj
Kategorio:Skotaj inĝenieroj
Svahová

**Svahová** () estas vilaĝo en Ĉeĥio en Ercmontaro, parto de municipo Boleboř en distrikto Chomutov. Ĝi troviĝas proksimume 10 km norde de Chomutov. En la jaro  ĉi tie vivis .  

**Svahová** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 11,75&nbsp;km². 

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1563.

## Loĝantaro 
## Ĉirkaŭaĵo
* Lesná
* Rudolice v Horách
* Pyšná

## Pluaj fotoj

Boleboř, Svahová 3.jpg|Svahová
Boleboř, Svahová, gamekeeper's lodge 2.jpg|Svahová
Boleboř, Svahová 2.jpg|Svahová
Landscape by Svahová village.jpg|Pejzaĝo ĉe Svahová
Intersection by Svahová village.jpg|Disvojiĝo super la vilaĝo

Kategorio:Boleboř
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chomutov
Kategorio:Setlejoj en Ercmontaro en Ĉeĥio
Kategorio:Minado de fererco en Ĉeĥio
Kategorio:Minado en distrikto Chomutov
Orasín

**Orasín** () estas vilaĝo en Ĉeĥio en Ercmontaro, parto de municipo Boleboř en distrikto Chomutov. Ĝi troviĝas proksimume 8,5 km norde de Chomutov kaj 5 km nordokcidente de Jirkov en supermara alteco ĉirkaŭ 565 metroj. Ĝis duono de la dudeka jarcento Orasín estis memstara municipo, sed en la jaro 1954 ĝi fariĝis parto de municipo Boleboř. En la jaro  ĉi tie vivis .  

**Orasín** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 4,00&nbsp;km². 

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1383.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Kapelo el la 19-a jarcento

## Personecoj 
En&nbsp;Orasín naskiĝis kaj pli grandan parton de sia vivo travivis pentristo de ercmontara pejzaĝo Louis Zimmermann.

## Pluaj fotoj

Boleboř, Orasín, restaurant.jpg|Gastejo
Boleboř, Orasín, small pond.jpg|Fiŝlageto
Kaple v Orasíně (Q78785994) 01.jpg|Kapelo
Boleboř, Orasín, house no 18.jpg|Domo

Kategorio:Boleboř
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chomutov
Kategorio:Setlejoj en Ercmontaro en Ĉeĥio
Ri Sol-ĝu

**Ri Sol-ju** (, hanja 李雪珠; naskiĝis ĉ. 1989) titolita la "respektata Prezidentedzino" de Nord-Koreio ekde 2018. Ŝia edzo estas la diktatoro Kim Ĝong-un. . 

Malmulte oni scias pri ŝi kaj ĉiuj informoj pri ŝi venas de eksterlandaj fontoj, ŝajne ŝi kaj ŝia edzo havas kvar infanojn kune kaj ŝi aperis apud li ĉe pluraj publikaj eventoj. En aprilo 2018, ŝia rango estis levita de partiano/kamarado () al "Honora Prezidentedzino" () konsiderata grava honoro kaj la unua fojo, kiam la titolo estis uzata ekde 1974. Samtempe, ŝi komencis alpreni diplomatian rolon.

Nordkorea gvidanto Kim Ĝong Un kaj lia familio estas karakterizitaj kiel "sekretemaj". Tre malmultaj informoj pri Ri Sol-ju aperis en oficialaj nordkoreaj fontoj, sed pli konjektaj informoj estis raportitaj en eksterlandaj amaskomunikiloj.

Nordkoreaj amaskomunikiloj unue raportis pri ilia jura rilato la 25-an de julio 2012. La paro komencis aperi publike kelkajn semajnojn antaŭe.

Laŭ kelkaj observantoj, sub influo de sia edzino, Kim Jong-un malstreĉigis la postulojn pri la aspekto de virinoj en DPRK: ili nun rajtas porti pantalonkompletojn kaj ĝinzojn, nigrajn ŝtrumpojn, altkalkanumajn ŝuojn kaj altkalkanumojn; la malpermeso al virinoj bicikli ankaŭ estis levita.

Per okazanta gvidado de publikaj familiaj agadoj, Sol-ju fariĝis simbolo ene de la nordkorea socio. Pro tio, ŝi estas ofte nomata *Kamarino Ri Sol-ju*.  Krome, ekde ŝiaj unuaj aperoj en 2012, la internacia gazetaro fokusiĝis al la periodoj kiam ŝi malaperis de la publika vivo, instigante serion da onidiroj, el kiuj la plej multaj estas nepruvitaj, kvankam ili koincidas kun la naskiĝoj de ŝiaj infanoj. 

Iama usona basketbalisto Dennis Rodman unue diris al la internacia gazetaro en marto 2013, post vizito al Nord-Koreio, ke Ri Sol-ju naskis sanan filinon. La filino unue estis vidita publike en 2022. 

## Referencoj 
Kategorio:Naskiĝjaro nekonata
Kategorio:Naskiĝintoj en 1980-1989
Kategorio:Nordkoreaj politikistoj
Franciskanoj retiriĝanaj

La **Franciskanoj retiriĝanaj** (latine: *Ordo Fratrum Minorum Recollectorum*, mallongiĝo *OFMRec*) estis reformordeno de la franciskanoj inter la 16-a kaj la 19-a jarcento. Ili estiĝis post la divido de la ordeno je la minoritanoj kaj la observantoj en 1517 respektive de la splitiĝo de la kapucenoj en 1528 ene de la observantoj. La retiriĝantoj do intencis eĉ plian observadon de la ordena regulo de Francisko el Asizo: pro tio ili nomiĝas latine ankaŭ *Ordo Fratrum Minorum Strictionis Observantiae Recollectorum*, kvazaŭ la rigiduloj. 

La vivmaniero de la retiriĝantoj tamen ne estis samaj. Ĉar daŭris okupoj kiajn faris ankaŭ la konventoj de la neretiriĝantoj, kun predikado kaj kristanigo, karitata engaĝiĝi, instruado en latinaj lernejoj kaj eĉ sciencan esploradon. Klaras ke ĉe ili edifaj horoj kaj la recitado breviera, pentekzercado kaj silentumado pli gravis. Ankaŭ la akcepto de la malriĉeco estis pli natura ĉe ili.

Elirpunktoj de tiaj reformoj estis de la 1530-aj jaroj domoj de la retiriĝantoj kiuj estis malfermitaj je eniro por meditado. Tiaj ejoj estiĝis en multaj provincoj. Danĝero estis nur ke ilia sukecso helpis pluran memstaremon. La tuto venis de Hispanujo al Francujo, kie ili ĝuis apogo de 1592 fare de la reĝoj *(récollets)*. Tra Belgujo la retiriĝantoj venis al Germanujo, Anglujo kaj Irlando. En 1772 anis ĉe ili 11 miloj da fratoj ene de 490 koventoj kaj 22 ordenprovincoj. Ene de la tri germanaj provincoj (*Thuringia*, *Colonia* kaj *Saxonia*) ĉiuj konventantoj membris ĉi ili pro kio tie ne iĝis plua dissplitiĝo de la regulobservemuloj. Post la Franca Revolucio malfondiĝis la provinco *Colonia*. 

Paralele al la retiriĝantoj estiĝis la branĉoj de la Alkantaranoj *(Ordo Fratrum Minorum Reformatorum)*, de la Senŝuuloj *(discalceati)* en Hispanujo kaj de la Reformitaj franciskanoj en Italujo, Tirolo, Aŭstrujo kaj Polujo. La tri branĉoj dependis de ununua ĝenerala superulo konservante propran partan memstarecon kaj statutaron, sub la kontrolo de apostolaj komisiitoj aŭ ĝeneralaj vikarioj. En la 19-a jarcentoj la diferencoj tiom relativiĝis ke papo Leono la 13-a per la buleo *Felicitate quadam* (oktobro 1897) unuigis la tri grupon sub la nomon *Ordo Fratrum Minorum*. Ilia unua ĝenerala ministro estis la germano Aloys Lauer el la provinca *Thuringia*. 

## Notoj 
Kategorio:Franziskanoj
Ankang

**Ankang,** per simpligita ĉina skribo **安康,** per pinjino *Ānkāng* estas prefektujnivela milionurbo en provinco Ŝenŝjio en Ĉina Popola Respubliko. Laŭvorta signifo de la loknomo	estas: Paca kaj Sana.
eta|maldekstre|

## Loĝantaro 
En 2020 en la prefektujnivela areo vivis  homoj.

## Geografio 
Ankang situas en la valo de la Rivero Han (Ŝenŝjio kaj Hubejo) sur alteco de 300 m, ĝi kovras areon de  km² kaj konsistas el dek dividoj. Provinca sidejo Ŝjiano troviĝas 151, ĉefurbo Pekino 1041, Ŝanhajo 1182 km aere laŭ https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
eta|maldekstre|
Tiu areo datiĝas de la ŝtonepoko kaj ĝia registrita historio datiĝas de pli ol 3000 jaroj. La origina loknomo estis Sjiĉeng, La distrikto Ankang estis establita en 280 p.K. Post pluraj administraciaj ŝanĝoj la prefektujnivela urbego estis kreita en 2000.

## Ekonomio 
Oni kultivas plejparte kuracajn krudmaterialojn por la tradicia ĉina medicino. La industrio specialiĝis pri produkto de pluŝaj ludiloj.

## Edukado 
La edukado okazas en baz- kaj meznivelon, ŝajnas, universitato ne ekzistas.

## Trafiko 
eta|maldekstre|
Ankang estas ligita tre bone per fervojaj kaj ĉefvojaj linioj, eĉ enlanda flughaveno funkcias.

## Klimato 
La klimato estas muson-influita humida subtropika klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen: Cwa. La vintroj estas  malvarmetaj kaj sekaj, la someroj varmaj kaj humidaj. La averaĝa temperaturo estas  kaj varias dum la jaro inter . Jare pluvas averaĝe 818 mm, plejparto de la jara precipitaĵo okazas de junio ĝis septembro, inter decembro-februaro apenaŭ estas precipitaĵo.

## Vidindaĵoj 
* preĝejoj

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Blanka kotingo

La **blanka kotingo** () estas unutipa birdospecio el la familio de kotingedoj. Ĝi troviĝas en plej eosta Centrameriko kaj norduesta Sudameriko.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

La specia epiteto *hopkei* estis donita omaĝe al Gustav Hopke, germana kolektanto en tropika Ameriko

## Disvastiĝo kaj habitato
La blanka kotingo troviĝas en eosta Panamo kaj en pacifikaj ebenaĵoj de uesta Kolombio kaj norduesta Ekvadoro. Ĝi vivas en humidaj arbaroj kaj foje en apudaj duarangaj arbaretoj, ĝis ĉirkaŭ 900 m.

## Referencoj
Kategorio:Kotingedoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Centrameriko
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Neotropisa faŭno
Flavbeka kotingo

La **flavbeka kotingo** () estas unutipa birdospecio el la familio de kotingedoj. Ĝi troviĝas en Centrameriko.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

La specia epiteto *antoniae* estis donita omaĝe al Antonia de Jesus Zeledón Porras de Araya (1834-1883), fratino de la kostarika kolektanto José Zeledón

## Disvastiĝo kaj habitato
La flavbeka kotingo troviĝas laŭlonge de la pacifika deklivo de Kostariko, ekde la enfluejo de la Rivero Tárcoles ĝis suden plej suduesta Panamo. Ĝi vivas en marbordaj mangrovoj kaj apudaj humidaj tropikaj arbaroj, de marnivelo ĝis 750 m.

## Referencoj
Kategorio:Kotingedoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Centrameriko
Kategorio:Neotropisa faŭno
Stulta haro (en animeo)

eta|Ekzemplo de la stulta haro
**Stulta haro** (aŭ *idiota haro*, el la japana **アホ毛** [*ahoge*]) estas videbla trajto en japanaj animeoj kaj en mangaoj. Ĝi konsistas el unu (aŭ malofte pli) elstara hartufeto, kiu elstaras supren aŭ flanken el la kapo de rolulo, ofte el la supro de la kapo. Tiu trajto estas uzata por marki rolulojn, kiuj estas stultaj, naivaj, senzorgaj aŭ petolemaj.

## Difino 
Stulta haro estas elstara harfasketo, kiu ne kongruas kun la cetero de la hararanĝo kaj ofte ŝajnas defii graviton. Ĝi povas esti longa aŭ mallonga, dika aŭ maldika, rekta aŭ kurba. En kelkaj verkoj, la stultoharo moviĝas laŭ la emocioj de la rolulo, simile al bestaj oreloj aŭ anteno, kaj foje eĉ ŝanĝas formon (ekzemple, al koro, demando-signo aŭ krisigno).

Ne konfuzu ĝin kun "harantenoj" (du kurbaj hartufetoj antaŭen, kiel ĉe Naru el Love Hina aŭ Belldandy el Ah! My Goddess).

## Origino 
La termino "ahoge" origine venas el la japana frizista fako, kie ĝi priskribas mallongajn, obstinajn harojn (angle: cowlick aŭ "vihro"), kiuj ne kuŝiĝas kun la cetero de la hararanĝo. En la 1990-aj kaj 2000-aj jaroj, ĝi transiris al animeo kaj mangao, kie ĝi fariĝis stilizita tropo. Unu el la unuaj rimarkindaj ekzemploj aperis en verkoj de Ken Akamatsu, kaj ĝi populariĝis per la rolulino Himeko Katagiri en Pani Poni Dash! (2005). La vorto kombinas "aho" (stulta, idiota) kun "ke" (haro), tiel emfazante la humuran aspekton.

## Simbolismo 
Stulta haro ofte indikas rolulojn, kiuj estas:

* Stultaj aŭ naivaj (Aqua el KonoSuba),
* Senzorgaj, malatentaj aŭ leĝeraj,
* Neŝikaj, komikaj aŭ "ĉarmaj stultuloj",
* Petolemaj aŭ ekscentraj.

Ĝi estas plej ofta ĉe inaj roluloj en komediaj, parodiaj, ĉiutagaj aŭ haremaj verkoj, sed aperas ankaŭ ĉe viraj (ekzemple, protagonistoj de ). Foje ĝi estas nur stila detalo sen profunda signifo pri "stulteco", sed ĝi aldonas ĉarmecon kaj rekoneblecon.

En kelkaj rakontoj, la stulta haro havas "konscion" aŭ magian ecojn, kaj povas utili kiel direktilo aŭ indikilo de humoro.

## Ekzemploj 
Jen kelkaj famaj roluloj kun stultoharo:

* **Himeko Katagiri** el *Pani Poni Dash!* – ofte konsiderata la "patrino" de la moderna tropo.
* **Saber / Artoria Pendragon** el *Fate/stay night* kaj ĝiaj derivaĵoj.
* **Konata Izumi** el *Lucky Star*.
* **Rikka Takanashi** el *Chūnibyō Demo Koi ga Shitai!*
* Protagonistoj de *Danganronpa* (ekzemple, **Makoto Naegi**, **Hajime Hinata**) – ofte angulaj ĉe viraj roluloj.
* **Lucy Yamagami** el *Servant x Service* – kie la stultoharo estas tirata por humuro.
* **Edward Elric** el *Fullmetal Alchemist*
* **Koyomi Araragi** el *Monogatari*-serio.

Stulta haro estas unu el la plej rekoneblaj kaj ŝatataj videblaj kliŝoj en animea stilo.

## Referencoj
Kategorio:Animeo
Kategorio:Mangao
Kategorio:Tropoj en animeo
Kategorio:Hararanĝoj
Neĝa kotingo

La **neĝa kotingo** () estas unutipa birdospecio el la familio de kotingedoj. Ĝi troviĝas en Centrameriko.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

La specia epiteto *nitidus* estas latina vorto signifanta "brila", ĉar la masklo estas mirinde blanka, kiel neĝo

## Disvastiĝo kaj habitato
La neĝa kotingo troviĝas en la kariba flanko de norda kaj eosta Honduro, tra Nikaragvo kaj Kostariko, ĝis plej norduesta Panamo. Ĝi vivas en la kanopeo de humidaj arbaroj kaj apudaj duarangaj arbaretoj, de marnivelo ĝis ĉirkaŭ 750 m.

## Referencoj
Kategorio:Kotingedoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Centrameriko
Kategorio:Neotropisa faŭno
Kungsholm

**Kungsholm** (svede *Kungsholms församling*) estis paroĥo de urbo Stokholmo en la teritoria strukturo de Eklezio de Svedio (Svenska Kyrkan) ekde jaro 1671 ĝis fino de jaro 2013 kiam ĝi fariĝis parto de paroĥo Västermalm (svede *Västermalms församling*). Ĝia areo dumtempe plurfoje ŝanĝiĝis pro organizaj ŝanĝoj kiel disigo aŭ kunigo kun aliaj paroĥoj. Ĝi troviĝis preskaŭ centre en la urbo kaj tuŝe sudokcidente de centra fervojstacio de Stokholmo. Dum jaro 1976 la totala areo estis 1,7 kvadratkilometroj, el tio 1,1 kvadratkilometroj tero, resto akvo . La populacio ŝanĝiĝis ekde jaro 1805 ĝis 2010 inter ca 2400 kaj ca 48'000 personoj, la maksimumo estis atingita dum jaro 1920 antaŭ unu el pluraj disigoj dum ĝia historio.

## Mapo 
* :sv:Kungsholms_församling#Externa_länkar (sveda vikipedio)

## Referencoj 
Kategorio:Stokholmo
Wauwatosa

***Wauwatosa***, prononco [] estas urba loĝloko de la usona subŝtato Viskonsino. Ĝi situas en la kantono Milwaukee kaj konsidereblas antaŭurbo de la subŝtata ĉefurbo Milwaukee. Wauwatosa krome estas parto de la aglomeraĵo Milwaukee-Racine-Kenosha kaj de la Megalopolo Grandaj Lagoj.

Laŭ la stato de la censo de aprilo  en la urbo  vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj. Tio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La areo en horloĝa direkto havas komunan limon kun Milwaukee norde, oriente kaj sude, kun West Allis en la sama kantono sudokcidente kaj kun Brookfield, Elm Grove und Butler, la lastaj tri lokoj en la najbara kantono Waukesha okcidente. Kompare, la urbo havis  loĝantojn en  la censo de la 1-a de aprilo 2010.

## Konataj lokanoj 
* Fred A. Hamann, esperantisto kaj instruisto de modernaj lingvoj, vivis kaj mortis tie en 1938
* Scott Walker (n. 1967), politikisto kaj de 2011 ĝis 2019 guberniestro de Viskonsino, de multaj jaroj havas loĝlokon en Wauwatosa, kvankam kiel guberniestro li havis duan loĝlokon en Madisono

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Viskonsino
Iván Cepeda Castro

**Iván CEPEDA Castro** (Bogoto, 24-a oktobro 1962) estas kolombia politikisto, filozofo kaj aktivulo pri homaj rajtoj. Li estis elektita al la Reprezentantĉambro de Kolombio (2010-2014), kaj ekde 2014 estas senatano. Li estas membro de la partio Pacto Histórico (Historia Pakto).

## Biografio 
Li naskiĝis en 1962 en Bogoto, Cepeda estas la plej aĝa filo de la maldekstraj aktivuloj Manuel Cepeda Vargas kaj Yira Castro. En 1965, la 3-aĝa Cepeda kaj lia familio devis ekziliĝi pro la politika subpremo en la lando, kaj dum siaj unuaj jaroj li vivis en Prago. Post la invado de la Varsovia Traktato al Ĉeĥoslovakio, la familio de Cepeda rifuĝiĝis en Havano, Kubo. La familio de Cepeda reveniĝis al Kolombio en 1970, sed daŭre estis celo de politika perforto. La 9an de aŭgusto 1994, lia patro estis murdita surstrate en Bogoto fare de paramilitista grupo. Post la murdo de sia patro, li aliĝis al la Komunista Junularo.

En 2014, Cepeda elektis kandidatiĝi al la Senato de Kolombio, ricevante totalan kvanton de 84.126 voĉdonoj kaj estante elektita. Cepeda estis reelektita en 2018, gajnante 77,842 voĉdonojn en tiu ciklo. Cepeda estis reelektita en 2022.

La 22-an de aŭgusto 2025, el la urbo Pasto, li anoncis sian antaŭkandidatiĝon per la partio Pacto Histórico por la prezidant-elekto de 2026. En oktobro 2025 li estis oficiale elektita kandidato de la Pacto Histórico kun 1'540,391 voĉdonoj en la prezidenta konsulto de la partio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Aktivuloj
Kategorio:Filozofoj
Kategorio:Kolombiaj politikistoj
Antonianismo

[alternative=Statueto reprezentante Sanktan Antonion de Padua, en eburo, 18-a jarcento, kolekto de Donald kaj Adele Hall, fotita dum la ekspozicio "De Jordano ĝis Kongo, arto kaj kristianismo en Centra Afriko" ĉe la musée du quai Branly (2016-2017).|eta|Statueto reprezentante Sanktan Antonion de Padua, en [eburo, 18-a jarcento, kolekto de Donald kaj Adele Hall, fotita dum la ekspozicio "De Jordano ĝis Kongo, arto kaj kristianismo en Centra Afriko" ĉe la musée du quai Branly (2016-2017).]]
**Antonianismo**, aŭ **Antonina sekto** (), estis sinkreta Bakonga katolika movado formita en la Reĝlando Kongo inter 1704 ĝis 1708, kiel evoluo el la Katolika Eklezio en Kongo, tamen sen nei la aŭtoritaton de la Papo. Ĝia fondinto estis juna karisma virino nomita Beatriz Kimpa Vita, kiu diris, ke ŝi estis posedita de Sankta Antonio de Padovo. Beatriz famiĝis pro resanigo kaj aliaj mirakloj. Ĝi estis poste subpremita de Reĝo Pedro la 4-a de Kongo, kaj Doña Beatriz estis bruligita ĉe la ŝtiparo kiel herezulo.

La termino Antoniano ankaŭ estas uzata por rilati al membroj de la Ordeno de Sankta Antonio Abato, fondita en Francio ĉirkaŭ 1095 kaj subpremita en la  19-a jarcento.

La movado miksas praktikojn ligitajn al la konga spiriteco de la tempo, teologion kaj katolikajn religiemajn kutimojn, celante ankri la biblian rakonton en la kongola geografio (Kristo supozeble naskiĝis en Mbanza Kongo, baptita en la regiono Nsundi, kaj Maria laŭdire estis sklavino de konga eminentulo...). Kimpa Vita reverkas certajn kristanajn preĝojn (precipe la *Ave Maria* kaj la *Salve Regina*), donante grandan eminentecon al devoteco al Sankta Antonio de Padovo (*Tony Malau* en kikongo).

## Referencoj 
Kategorio:Kristanaj novaj religioj
Vazul László Végvári

**Vazul László Végvári** [lAslO vEgvAri], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Végvári Vazul László** estis hungara pastro, franciskana monaĥo, skolto. Lia monaĥa nomo estis Vazul.
eta|

László Végvári naskiĝis  en Székesfehérvár, frato Vazul mortis  en Esztergom.

## Biografio 
 frekventis 2 jarojn en milita mezlernejo en Pécs, sed en 1945 li estis militkaptito 8 monatojn. En 1947 li maturiĝis en Budapeŝto, jaron poste li aliĝis al la franciskanoj. La novicado okazis en Gyöngyös, poste li studis teologion en altlernejo de Esztergom, kie li pastriĝis en 1953. Supozeble tiutempe li sekrete monaĥiĝis, ĉar ekde 1950 la monaĥa vivo estis malpermesita en la lando. Li ricevis pastrajn kaj edukajn taskojn, sed en la Hungara revolucio de 1956 li entuziasme batalis por la revolucio. Post la fiasko li estis arestita, sed post sia pastreco kaj Ruĝa Kruco li atingis Vienon, poste li vivis en Usono. Li studis 2 jarojn lingvon kaj sociologion en Vaŝingtono, poste li faris precipe skoltajn, pastrajn kaj monaĥajn laborojn inter la hungaroj. En 1997 li hejmenvenis kaj daŭris siajn kutimajn laborojn. Frato Vazul ricevis premiojn en 1991 kaj 2005. 

## Elektitaj kontribuoj 
**Évgyűrűk. Válogatott versek* (poemoj, 1996)
* *Arcok és fények* (poemaro, 2000)
* *Kelj föl lantom, citerám. 1956-os történelmi mozaik-gyűjtemény ...* (kompilaĵo, 2006)

## Fontoj 
* biografio hungare
* katolika leksikono

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj franciskanaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj skoltoj
Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj en 1956
Julius Bormann

]]
**Franz Wilhelm Julius BORMANN** (naskiĝinta la  en  Aschersleben, mortinta la  en Vajmaro) estis germana arĥitekto kaj ĉefkonstruisto. 

Bormann postantis en 1885 al Carl Heinrich Ferdinand Streichhan ĉefkonstruistece de la granddukujo Saksio-Vajmaro-Eisenach en Vajmaro. Bormann samloke estis laborinta antaŭe kiel helpisto. En 1886 li konstruigis Vajmare la loĝejojn de la flegistinoj de la *Sofia Malsanulejo*, en 1887 la Goetan Gimnazion, en 1878/89 la memorkapelon sur la Historia tombejo vajmara (kiu de 1921 servas kiel memorigilo por falintaj soldatoj) kaj en 1889 la kolonaron fasadan de la Princa Domo. En 1868 li respondecis pri la alikonstruo de la sidlokojn en la Kortega teatrejo. Bormann ankaŭ direktoris je la Vajmara porarkitekta altlernejo *Großherzoglich-Sächsische Baugewerkenschule*. 

Bormann edzigis Anna Marie Bormann Bock. Li estis entombigata sur la Historia tombejo. 
## Literaturo 
* *Bormann, Franz Wilhelm Julius.* - Ĉe: Gitta Günther, Wolfram Huschke, Walter Steiner (eld.): *Weimar. Lexikon zur Stadtgeschichte.* Dua eldono, Hermann Böhlaus Nachfolger, Vajmaro 1997, ISBN 3-7400-0807-5, p. 50.

## Notoj 
Kategorio:Germanaj arkitektoj

Kategorio:Lernejestroj

Kategorio:Homoj rilataj al Weimar

Kategorio:Naskiĝintoj en 1830

Kategorio:Mortintoj en 1892
Nepomuk János Adami

**Nepomuk János Adami** [jAnoŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Adami Nepomuk János** estis hungara pastro, jezuita monaĥo, instruisto, bibliotekisto. Lia familia nomvarianto estis *Adámy* [adAmi], lia monaĥa nomo estis Nepomuk.

János Adami naskiĝis  en Selmec (Hungara reĝlando, Habsburga imperio, nuntempa Banská Štiavnica en Slovakio), frato Nepomuk mortis  en Pozono (Hungara reĝlando, Aŭstra imperio, nuntempa Bratislavo en Slovakio).

## Biografio 
 aliĝis al la jezuitoj en 1754. Post la necesaj lernadoj li monaĥiĝis kaj pastriĝis. ĉirkaŭ 1770 li instruis en Nagyszombat, eĉ li estis inspektoro. Ekde 1773 la jezuita ordeno estis forigita, li estis nur pastro en Esztergom, iom poste li instruis filozofion en Győr. Inter 1784–1797 li instruis ŝtatsciencojn en Pozono, samtempe li estis bibliotekisto, poste li denove instruis en Nagyszombat ĝis sia emeritiĝo en 1819.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Oratio de Sanctissimae Virginis Mariae intaminato conceptu…* (1765)
* *Systema antiphilosophicum de origine civitatis* (1801)
* *Fragmentum Statisticae Graecorum de disciplina civium et educatione juventutis* (1801)
* *Sensa cleri Gallicani occasione revolutionis Gallicae manifestata, compendio exhibita.* (1804) 

## Fontoj 
* biografio hungare
* datenoj
* biografieto hungare
* katolika leksikono

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj jezuitaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj bibliotekistoj
Kotingo

La **kotingo** () estas la tipa genro de la birdofamilio de kotingedoj. Ĝi enhavas 7 speciojn troviĝantajn en Centrameriko kaj Sudameriko.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu genro, kaj ties Esperantaj nomoj:

*Passeriformes - paseroformaj
**Cotingidae - kotingedoj
****Cotinga* Brisson, MJ, 1760 - kotingo
*****Cotinga amabilis* Gould, J, 1857 - lazura kotingo
*****Cotinga ridgwayi* Ridgway, R, 1887 - turkisa kotingo
*****Cotinga nattererii* (Boissonneau, A, 1840) - blua kotingo
*****Cotinga maynana* (Linnaeus, C, 1766) - prungorĝa kotingo
*****Cotinga cotinga* (Linnaeus, C, 1766) - purpurbrusta kotingo
*****Cotinga maculata* (Müller, PLS, 1776) - makula kotingo
*****Cotinga cayana* (Linnaeus, C, 1766) - kajena kotingo

## Etimologio
La scienca genra nomo *Cotinga* venas el la tupia vorto *Catingá*, signifanta brila arbara birdo.

## Referencoj
Kategorio:Kotingedoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Centrameriko
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Neotropisa faŭno
Esperadme en el cielo

***Esperadme en el cielo*** (Atendu min en la ĉielo) estas romano de la hispana verkistino Maruja Torres, kiu havigis al ŝi la Premion Nadal de 2009. Temas pri sonĝo en kiu supozeble mortinta aŭtorino koincidas kun la certe jam mortintaj verkistoj kaj samurbaj (Barcelono) kaj samkvartalaj Raval) nome Terenci Moix kaj Manuel Vázquez Montalbán.

## Enhavo
* 1.- *El encuentro* (La renkonto) Ŝi ĵus mortinta plendas pro ne tre afabla bonvenigo de siaj amikoj Manolo kaj Terenci.
* 2.- *Los orígenes* (La originoj) Memoroj pri la kvartalo de la triopo.
* 3.- *El Gran Fallo* (La Granda Malsukceso) Ili manĝas; babilado prie.
* 4.- *¡Esto es Hollywood!* (Tio estas Holivudo, (frapfrazo por esprimi eŭforion)) Babilado pri kino. Sonĝa veturado per magia tapiŝo.
* 5.- *El balcón* (La balkono). Babilado pri memoroj.
* 6.- *¡El Barrio!* (La kvartalo). La hundoj de Manolo kaj memoroj de la kvartalo.
* 7.- *El testamento* (La testamento). Ŝi lasis testamenton por eŭtanazio, sed oni ne trovis ĝin. Fakte ŝi ne mortis, nur eniris en komato, kaj oni parolas pri ebla reveno al la vivo.
* 8.- *Cine con cerveza* (Kino kun biero). En kinejo estante geinfanoj.
* 9.- *El espejo* (La spegulo). Interna monologo, kiel la duonpatrino de Neĝulino antaŭ spegulo. Oni supozas, ke Paula konservas ŝiajn vortarojn kaj ene de unu el ili la testamenton.
* 10.- *En Madrid* (En Madrido). La triopo venas al Madrido sed anstataŭ iri al la librofoiro ili iras al restoracio kaj parolas pri Paula.
* 11.- *¿Una decisión?* (Decido?). Ĉu reveni al la vivo.
* 12.- *Intervención providencial* (Providenca interveno). Sola en parko Retiro, ŝi parolas kun la skulptaĵo de la Falinta Anĝelo (diablo).
* 13.- *¿Qué Adonis?* (Kiu Adonis?). Memoroj pri Manuel Puig. Reveno al Barcelono.
* 14.- *Barcelona amada* (Kara Barcelono). Iliaj memoroj pri sia iama Barcelono.
* 15.- *El mismo mar* (La maro mem). Pensoj pri la maro kaj Aleksandrio, pri viroj kaj virinoj.
* 16.- *Soñando en Alejandría* (Sonĝo en Aleksandrio). Kulturaj aludoj pri Aleksandrio.
* 17.- *¡Al rico regaliz! ¡Garrapiñadas!* (Vendokrio pri glirizo kaj sukermigdaloj). Memoroj pri delikataĵoj de infanaĝo dum boatnavigado el Aleksandrio al Bejruto.
* 18.- *En curda* (Ebriege). Pri Bejruto.
* 19.- *La pluma, por delante* (La plumo, antaŭ ĉio). Temas pri plumo el la falinta anĝelo kiu gvids ilin denove en parkon Retiron al la librofoiro. Krome la plumo estas slanga esprimo por skandaleta samseksemeco vira.
* 20.- *La siesta del diablo* (La siesto de la diablo). Adiaŭo, tagmanĝo, siesto kaj ŝi vekiĝas subskribante librojn en la librofoiro. Ŝi ne estis komata, sed nur endormiĝis.

## Referencoj
## Bibliografio
* Maruja Torres, *Esperadme en el cielo*. Ediciones Destino. 2009. 425 pp. ISBN 978-84-233-4131-3.

## Eksteraj ligiloj
* Esperadme en el cielo

Kategorio:Hispanlingvaj romanoj
Kategorio:Libroj aperintaj en 2009
Lazura kotingo

La **lazura kotingo** () estas unutipa birdospecio el la familio de kotingedoj. Ĝi troviĝas en Centrameriko.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

La specia epiteto *amabilis* estas latina vorto signifanta "aminda"

## Disvastiĝo kaj habitato
La lazura kotingo troviĝas ĉe la atlantika deklivo de sudeosta Meksiko, ĝis plej uesta Panamo, tra Gvatemalo, Belizo, Honduro, Nikaragvo kaj Kostariko. Ĝi vivas en la kanopeo de tropikaj ebenaĵaj arbaroj kaj arbarlimoj.

## Referencoj
Kategorio:Kotingedoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Centrameriko
Kategorio:Neotropisa faŭno
Fulgoĉapa ermitkolibro

La **Fulgoĉapa ermitkolibro** (*Phaethornis augusti*) estas malgranda specio de kolibroj en la familio Trokiledoj. Ĝi vivas en norda Sudameriko, nome en Brazilo, Kolombio, Gujanoj kaj Venezuelo.

## Taksonomio kaj sistematiko
La Fulgoĉapa ermitkolibro estas tre rilata al la Altebenaĵa ermitkolibro (*P. pretrei*) kaj povas formi superspecion kun tiu. Oni agnoskis tri subspeciojn de Fulgoĉapa ermitkolibro, nome la nomiga *P. a. augusti*, *P. a. curiosus*, kaj *P. a incanescens*. Kvara proponita subspecio *P. a. vicarius*, el Kolombiaj Andoj, ne povas esti apartigita el la nomiga.

## Aspekto
La Fulgoĉapa ermitkolibro estas ĉirkaŭ 14 ĝis 15 cm longa. Maskloj pezas 4,5 ĝis 6 g kaj inoj 4 ĝis 5 g. Ili estas plejparte grizecbrunaj supre kun ruĝecbrunaj pugo kaj supravostaj kovriloj. La antaŭinternaj vostoplumoj estas pli longaj ol la aliaj kaj ĉiuj havas blankajn pintojn. Iliaj subpartoj estas grizaj. La vizaĝo havas nigran "maskon" kun blankaj superokulo kaj subokula strio. La subspecioj iomete diferencas laŭ la intenseco de la koloroj de la brusto kaj supravosta kovrilo kaj la grandeco de la subokula strio. Ĝi estas konsiderata loke malofta ĝis ofta kaj ŝajnas "bone adaptiĝi al vivejoj modifitaj de homo".

## Referencoj 
* del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1999). *Handbook of the Birds of the World. Volume 5*: Barn-Owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 8487334253
* Restall, R., C. Rodner, & M. Lentino (2006). *Birds of Northern South America.* Christopher Helm, London.  (vol. 1),  (vol. 2).
* 

## Eksteraj ligiloj
*https://www.wikiaves.com/524572 Foto de nesto ĉelampo (Wikiaves)

Kategorio:Apodoformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Brazilo
Kategorio:Birdoj de Kolombio
Kategorio:Birdoj de Venezuelo
Dougal Dixon

**Dougal DIXON** (naskiĝis la 9-a de majo 1947 en Dumfries, Skotlando) estas brita paleontologo kaj evolucia esploristo.

Dixon verkis pli ol cent librojn pri geologio kaj paleontologio, multaj el ili por infanoj, kiuj estas laŭditaj pro allogado de multaj al la studo de la prahistoriaj bestoj. Pro sia laboro kiel produktiva scienca verkisto, li ankaŭ funkciis kiel konsultisto pri dinosaŭraj programoj.

Dixon estas plej fama pro sia librotrilogio de spekulativaj evoluo el la 1980-aj/90-aj jaroj: *After Man* (1981), *The New Dinosaurs* (1988) kaj *Man After Man* (1990). Ĉi tiuj libroj uzas imagitajn estontajn kaj alternativajn bestojn por klarigi diversajn naturajn procezojn, inkluzive de evolucio, natura selektado, zoogeografio kaj klimata ŝanĝo.

Multe el liaj verkaĵoĵ temas pri "estonta zoologio": liaj vizioj pri kiel aspektos homoj kaj bestoj post milionoj da jaroj da evoluo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* La retejo de Dougal Dixon
*    – prezentante kelkajn el liaj halt-moviĝaj animacioj .

Kategorio:Skotaj geologoj
Kategorio:Skotaj verkistoj
Péter Ágoston (monaĥo)

**Péter Ágoston** [Agoŝton], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Ágoston Péter** estis hungara pastro, jezuita monaĥo, predikisto, instruisto.

Péter Ágoston naskiĝis  en Csíkszentlélek (Transilvanio, nuntempa Leliceni en Rumanio), li mortis  en Nagyszombat (Hungara reĝlando, Habsburga imperio, nuntempa Trnava en Slovakio).

## Biografio 
Péter Ágoston aliĝis al la jezuitoj en 1638 en Vieno, poste li finis la novicadon en 1640, pli poste li instruis jaron en Győr. Inter 1642-1644 li studis filozofion en Nagyszombat, poste li instruis po 1 jarojn en Pozono kaj Sopron. Inter 1647-1650 li studis teologion en Vieno, poste li pastriĝis, inter 1651-1653 li estis predikisto en Pécs. Jaron poste li faris monaĥan ekzamenon en Judenburg, poste li laŭvice estis pastro en Székelyudvarhely, monaĥejestro en Kolozsmonostor, predikisto en Komárom kaj plej longe en Nagyszombat, kie li estis ankaŭ lernejestro.
 
## Elektitaj kontribuoj 
* *Lelki patika, melyet beteg ember foglalatosságára s ájétatosságára ...*. (1669)
* *Szivek Kincse. Avagy Christus Urunk Szenvedésin, és Halálán, fohászkodo Könyvecske*. (1671, 1685, 1737)
* *Mennyei követek vagy Szent Gertrud is és Mechtildis égbõl vett imádsági*. (1681, 1685, 1691)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare (legebla en la 2-a punkto)
* katolika leksikono (legebla pli malsupre)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj jezuitaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj predikistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Testo de gravedeco

eta|Moderna hormona gravedectesto, montrante pozitivan rezulton
eta|Serio de gravedectestaj strioj, prenitaj po unu tage komence de gravedeco
**Gravedectesto** estas medicina proceduro, kiu permesas determini signojn de virina gravedeco en frua stadio. Efektive ĝi estas uzata por konfirmi gravedecon kaj estas farata kaj per analizado de korpaj fluidoj (urino, sango). Preskaŭ ĉiuj gravedulinoj havos pozitivan urinan gravedecteston unu semajnon post la unua tago de mankanta menstruo.

Por kontroli ĉu gravedeco efektive ekzistas kiam gravedecaj simptomoj ĉeestas, imunologia gravedectesto ofte kontrolas la ĉeeston de la gravedeca hormono hCG en la korpo. Ĉi tiu hormono troviĝas en la trofoblasta (d:Q1889778) histo, kiu estas produktita de la feto aŭ placento, kaj tial povas esti detektita nur dum gravedeco.

Ekde la sesa semajno de gravedeco, embrio ankaŭ povas esti detektita per ultrasona ekzameno.

## En Esperanto aperis 
* La vivanta gravedectesto, la 25-an de novembro 2024, blogo Scivolemo

## Referencoj 
Kategorio:Gravedeco
Kategorio:Obstetriko
Philippe Duplessis-Mornay

**Philippe DUPLESSIS-MORNAY**, fakte **Philippe de Mornay, Seigneur du Plessis-Marly**, ankaŭ nomata **Philippe Mornay Du Plessis** (naskiĝis la 5-an de novembro 1549 en Buhy ; mortis la 11-an de novembro 1623 en La Forêt-sur-Sèvre) estis franca reformita teologo, protestanta verkisto kaj ŝtatisto, 

Kiel politikisto, diplomato, li estis unu el la plej proksimaj kunuloj de Henriko de Navaro. Liaj samtempuloj nomis lin la " Hugenota Papo ". Duplessis-Mornay estis unu el la monarĥomaĥoj  — publicistoj kaj politikaj teoriuloj dum la eŭropaj religiaj militoj, kiuj kontraŭis la absolutan monarkion.

Philippe Duplessis-Mornay estas la supozebla samnomulo de la Mornay-saŭco.

La ĉefa verko, kiun postlasis Languet, estas *Vindiciae contra tyrannos* (Edinburgh [Basel?], 1579). La libro konsistas el kvar partoj, ĉiu el kiu celas respondi la jenajn demandojn:

# Ĉu kaze de disputo necesas sekvi Dion, sed ne reganton?
# Ĉu necesas kontraŭstari reganton, kiu preterpasas ordonojn de Dio kaj ruinigas eklezion?
# Ĝis kia grado oni rajtas kontraŭstari reganton, kiu ruinigas kaj tiranas sian landon?
# Ĉu la najbaraj regantoj havas rajton helpi la reganton, kiu tiranas siajn subulojn?

[eta|[Philippe de Mornay]]
Liaj aliaj verkoj estas teologiaj traktatoj, kiuj defendas Kalvinismon kaj atakas la papecon. La plej gravaj estas *De la vérité de la religion chrétienne* (1581) kaj ''De l'institution, usage et doctrine du S. Sacremente de l'euchariste en l'église ancienne'' (1598).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Francaj kalvinismaj teologoj
Kategorio:Hugenotoj
Kategorio:Homoj de Val-d'Oise
Turkisa kotingo

La **turkisa kotingo** () estas unutipa birdospecio el la familio de kotingedoj. Ĝi troviĝas en Centrameriko.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

La specia epiteto *ridgwayi* estis donita omaĝe al la usona ornitologo Robert Ridgway (1850-1929), kiu unuafoje priskribis tiun specion

## Disvastiĝo kaj habitato
La turkisa kotingo troviĝas ĉe la pacifika deklivo de centra kaj suda Kostariko, ĝis plej uesta Panamo. Ĝi vivas en la kanopeo de humidaj arbaroj kaj duarangaj arbaretoj, ĝis 1850 m (en Panamo, ĝenerale sub 900 m).

## Referencoj
Kategorio:Kotingedoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Centrameriko
Kategorio:Neotropisa faŭno
Voděrady (Bílence)

**Voděrady** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Bílence en distrikto Chomutov. Ĝi situas en milde ondiĝinta pejzaĝo de Mosta baseno proksimume ok kilometrojn sudoriente de Chomutov kaj unu kilometrojn de Bílence. En la jaro  ĉi tie vivis .  

Voděrady situas en katastra teritorio **Bílence** kun areo 7,01&nbsp;km². 

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1229.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Kapelo de Koro de Virgulino Maria
* Kruco el la jaro 1866

## Pluaj fotoj

Voděrady 2010-06-28.jpg|
Voděrady - kaple.jpg|Kapelo
Voděrady - křížek.jpg|Kruco

Kategorio:Bílence
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chomutov
Kategorio:Setlejoj en Mosta baseno
Hořenec (Nezabylice)

**Hořenec** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Nezabylice en distrikto Chomutov. Ĝi situas en Mosta baseno sur kunfluejo de rojoj Chomutovka kaj Hačka en supermara alteco 270 metroj, proksimume ses kilometrojn de Chomutov. La vilaĝo konstrue ligas al la orienta rando de Nezabylice. En la jaro  ĉi tie vivis .  

Hořenec situas en katastra teritorio **Nezabylice** kun areo 6,7&nbsp;km². 

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1327.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Kapelo de sankta Anna
* Statuo de sankta JOhano Nepomuka el la jaro 1704

## Pluaj fotoj

Hořenec 2023-09-07 Kulturní dům.jpg|Kultura domo
Hořenec 2020-04-22 Hačka.jpg|Rojo Hačka
Hořenec 2017-05-03 Židovský hřbitov 2.jpg|Torzo de juda tombejo

Kategorio:Nezabylice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chomutov
Kategorio:Setlejoj en Mosta baseno
Škrle

**Škrle** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Bílence en distrikto Chomutov. Ĝi situas en milde ondiĝinta pejzaĝo de Mosta baseno proksimume naŭ kilometrojn sudoriente de Chomutov kaj du kilometrojn de Bílence. En la jaro  ĉi tie vivis .  

**Škrle** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 5,7&nbsp;km². 

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1295. Plimulton de sia historio ĝi apartenis al monaĥejo Osek, kiu havis en ĝi administran centron de ĉi tiea bieno, al kiu apartenis pluaj vilaĝoj en ĉirkaŭaĵo.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Preĝejo de sankta Jakobo pli Aĝa
* Kastelo Škrle 

## Pluaj fotoj

Škrle - kostel svatého Jakuba.jpg|Preĝejo de sankta Jakobo pli Aĝa
Schloss-Skyrl1.jpg|Kastelo
Škrle - socha sv. Jana Nepomucského 2014-11-01.jpg|Statuo de sankta Johano Nepomuka

Kategorio:Bílence
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chomutov
Kategorio:Setlejoj en Mosta baseno
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Kategorio:Minado de fererco en Ĉeĥio
Kategorio:Minado de brunkarbo en Ĉeĥio
Kategorio:Minado en distrikto Chomutov
Gerolf Steiner

**Gerolf STEINER** (naskiĝis la 22-an de marto 1908 en Strasburgo, Alzaco ; mortis la 14-an de aŭgusto 2009 en Hajdelbergo)  Pseŭdonimoj : *Harald Stümpke* kaj *Hararuto Shutyunpuke*, estis germana zoologo, universitata profesoro kaj libroverkisto.

Li estas konata pro sia libro pri la anatomio kaj konduto de rinograduloj, fikcia ordo de mamuloj, kies nazoj evoluis laŭ kelkaj rimarkindaj manieroj.

Li publikigis ankaŭ sub la pseŭdonimoj Justus Andereich, 

## *Rhinogradentia* (d:Q261459) 
Steiner estas plej konata pro libro el 1961 verkita pseŭdonime kiel Harald Stümpke pri la anatomio kaj kutimoj de la *Rhinogradentia*, fikcia ordo de formortintaj mamuloj, kies nazo evoluis laŭ nekutimaj manieroj.

Steiner havis talenton por desegnado kaj helpis kolegojn ilustri iliajn publikaĵojn. Kiam teksto kun desegnaĵoj de mita estaĵo farita de li cirkulis inter liaj kolegaj zoologoj jam en 1945, li estis kuraĝigita daŭrigi. Li fariĝis tutmonde konata pro sia libro *Bau und Leben der Rhinogradentia* (Formo kaj Vivo de la Rhinogradentia, d:Q811086), en kiu, inspirita de *Nasobēm* de Christian Morgenstern, li priskribis la anatomion kaj kutimojn de la Rhinogradentia, fikcia ordo de mamuloj. Li publikigis sian libron, celitan kiel scienca ŝerco, en 1961 sub la pseŭdonimo *Profesoro D-ro Harald Stümpke*, agnoskante sin kiel la ilustriston sub lia vera nomo. Dum kolegoj serioze recenzis lian verkon, Der Spiegel reprenis la rakonton en 1962 kaj malkaŝis lian fikcian konstruon.

La franca traduko estis publikigita en 1962 fare de fama franca akademia eldonisto, movo kiu estis akceptita kun iom da amuziĝo. La angla traduko aperis en 1967. Ĉi tiu ŝerco daŭras ĝis nuntempe; nova eldono de la libro estis publikigita en 2006.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Gerolf Steiner en la katalogo de la Berlina Ŝtata Biblioteko
* Avizo pri la morto de Gerolf Steiner  

Kategorio:Germanaj zoologoj
Prungorĝa kotingo

La **prungorĝa kotingo** () estas unutipa birdospecio el la familio de kotingedoj. Ĝi troviĝas en Sudameriko.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

La specia epiteto *maynana* venas el la *Mayna* popolo, indiĝena etnio loĝanta en norduesta Amazonio

## Disvastiĝo kaj habitato
La prungorĝa kotingo troviĝas en la centra kaj uesta amazona baseno, en suda Kolombio, eosta Ekvadoro, nordeosta Peruo, norda Bolivio kaj uesta Brazilo. Ĝi vivas en la kanopeo de humidaj ebenaĵaj arbaroj, ĉefe sub 700 m, loke ĝis 1000m kaj escepte ĝis 1200 m.

## Referencoj
Kategorio:Kotingedoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Neotropisa faŭno
Purpurbrusta kotingo

La **purpurbrusta kotingo** () estas la tipa specio de la familio de kotingedoj. Ĝi estas unutipa kaj troviĝas en Sudameriko.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

## Aspekto
La purpurbrusta kotingo estas 18 ĝis 20,5 cm longa; tri individuoj pezis 50 ĝis 55 g. Ambaŭ seksoj estas draste dimorfaj. Plenkreskaj maskloj havas plejparte malhele kobaltbluajn suprajn partojn kun kelkaj nigraj makuloj sur la krono kaj mantelo. Iliaj flugiloj estas nigraj kun tre maldikaj bluaj randoj sur la plumoj; la plej multaj randoj ne estas videblaj. Ilia vosto estas nigra. Ilia gorĝo, brusto kaj ventro estas malhele violaj kaj la cetero de iliaj subaj partoj bluaj. Plenkreskaj inoj estas iomete pli grandaj ol maskloj. Ili havas plejparte malhelbrunajn suprajn partojn kun blankaj plumpintoj kaj randoj, kiuj produktas skvamecan aspekton. Iliaj flugiloj estas plejparte malhelbrunaj kun palaj flavecbrunaj pintoj kaj randoj sur la plej multaj plumoj. Iliaj subaj partoj estas plejparte obtuze flavecbrunaj kun pli pala senmarka gorĝo, pli malhelaj skvamoj sur la brusto kaj senmarkaj subvostaj kovriloj. Ilia vosto estas bruna. Ambaŭ seksoj havas kaŝtankolorajn ĝis malhelbrunajn irisojn kaj grizajn ĝis malhelgrizajn krurojn kaj piedojn. Ilia mallonga, larĝa, griza beko havas nigrecan pinton. Nematuraj birdoj similas al plenkreskaj inoj.

## Disvastiĝo kaj habitato
La purpurbrusta kotingo troviĝas en Venezuelo, Gujanoj, eosta Kolombio kaj norda Brazilo. Estas izolitaj populacioj sude, en uesta amazonia Brazilo kaj centra Peruo. Ĝi vivas en la kanopeo de humidaj ebenaĵaj arbaroj, ĝis 800m.

## Referencoj
Kategorio:Kotingedoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Neotropisa faŭno
Blua kotingo

La **blua kotingo** () estas unutipa birdospecio el la familio de kotingedoj. Ĝi troviĝas en Centrameriko kaj Sudameriko.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

La specia epiteto *nattererii* estis donita omaĝe al la aŭstria zoologo Johann Natterer (1787-1843) Ĝi kreskas ĝis longo de ĉirkaŭ 18 cm. La masklo havas brile bluan plumaron kaj nigran bruston kun purpuririza brilo sur la gorĝo kaj brusto. Estas nigra ringo ĉirkaŭ la okulo, kaj la flugiloj kaj vosto estas nigraj kun larĝaj bluaj randoj. Sur la ventro estas cirkla makulo de purpura koloro. La ino aspektas tre malsame; ŝi estas malhelbruna supre, kaj ĉiu plumo havas palan randon kiu donas al la birdo skvamecan aspekton, kaj la subaj partoj estas palbrunaj kun ĉiu plumo havanta sablokoloran randon.

## Disvastiĝo kaj habitato
La blua kotingo troviĝas en eosta Panamo, Kolombio, plej uesta Venezuelo kaj norduesta Ekvadoro. Ĝi vivas en la kanopeo de humidaj arbaroj kaj duarangaj arbaretoj, ĉefe sub 300 m, kelkfoje pli alte (loke ĝis 1400 m en Kolombio).

## Referencoj
Kategorio:Kotingedoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Centrameriko
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Neotropisa faŭno