open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Patalom

**Patalom** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Kaposvár.
eta|Blazono de Patalom

## Bazaj informoj 
* Areo: 7&nbsp;km²
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 380
* Poŝtkodo: 7463
* Telefonprefikso: 82

## Situo 
Patalom situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Igal troviĝas 13, Kaposvár 17, Dombóvár 23 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1275 laŭ tiama hungara ortografio *"Pothlon"*. Post la mezepoko la turkoj faris senhoma la vilaĝon, kiu rehomiĝis en la 18-a jarcento. Vilaĝservoj estas kulturdomo, biblioteko, futbalejo, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino (Reĝino de Rozario) en komuna konstruaĵo de la vilaĝdomo (administrejo)
* monumento de falintoj de 1925
* kastelo de Gyulai-Gaál [djulai-gAl], nun maljunulejo

## Famuloj 
En Patalom naskiĝis:
* Zoltán Szabó (ministro)
* Sándor Egerszegi, agronomo.

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
El Pedroso

**El Pedroso** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas  kie loĝas  geloĝantoj, do loĝdenso estas  loĝ./km².
El Pedroso situas je 69 km de la provinca ĉefurbo Sevilla.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA , 2007) la 2259 geloĝantoj de la municipo **El Pedroso** estas 1146 inoj kaj 1113 viroj. En la vilaĝo loĝas 2197 geloĝantoj, kaj aliaj 62 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 20, 12 inoj kaj 8 viroj, kaj mortis 25, 11 inoj kaj 14 viroj. Tiel la natura kresko estis -5 (-0.2%). La laborkapabla loĝantaro estis 914 homoj (40.5%).

## Vidu ankaŭ 
* El Pedroso de la Armuña
* Pedroso (stacidomo)
* Fábrica de Pedroso (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* El Pedroso  - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.

## Referencoj 

Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Somodor

eta|centre|550ra|Larĝa panoramo de Somodor
**Somodor** [ŝomodor] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Kaposvár.
eta|maldekstre|140ra|Blazono de Somodor
eta|Domo en Somodor

## Bazaj informoj 
* Areo: 20&nbsp;km²
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 440
* Poŝtkodo: 7454
* Telefonprefikso: 82

## Situo 
Somodor situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, fine de sakovojo, laŭ fervojo Siófok-Kaposvár. Igal troviĝas 13, Kaposvár 16 km-ojn.

## Historio 
Oni trovis restaĵojn el la romia epoko. La fervojo atingis la vilaĝon en 1916. Vilaĝservoj estas kulturdomo, biblioteko, migra poŝto.

## Vidindaĵo 
* romkatolika kapelo omaĝe al Elizabeto de Hungario

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.somodor.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Bremgarten

**Bremgarten** havas diversajn signifojn:
* **Bremgarten AG** estas komunumo, historia urbeto kaj ĉefurbo de la samnoma distrikto en Kantono Argovio en Svislando.
** **Bremgarten (stacidomo)** estas fervoja stacio en Bremgarten AG.
** **Bremgarten Isenlauf (stacidomo)** estas fervoja stacio en Bremgarten AG.
** **Bremgarten Obertor (stacidomo)** estas fervoja stacio en Bremgarten AG.
** **Bremgarten West (stacidomo)** estas fervoja stacio en Bremgarten AG.
* La **distrikto Bremgarten** estas distrikto en Kantono Argovio en Svislando.
* **Bremgarten ĉe Berno** estas komunumo la distrikto Berno en Kantono Berno en Svislando.
* **Bremgarten (Mümliswil-Ramiswil)** estas setlejo sur la monto *Brunnersberg* en la komunumo Mümliswil-Ramiswil de la distrikto Thal en Kantono Soloturno en Svislando.
Bas-tono

**Bas-tono** estas en la tonmetado la akustike pli malalta tono de sono. Ĝi ne devas estis konfuzata kun la toniko de akordo, kiu povas eksoni en ĉiu voĉo.

## Vidu ankaŭ 
*Akordo
*Harmoniscienco
*Muzikteorio

Kategorio:Muzika teorio
Kategorio:Harmoniscienco
Várda

**Várda** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Kaposvár.
300ra|eta|Kastelo en Várda

## Bazaj informoj 
* Areo: 10&nbsp;km²
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 550
* Poŝtkodo: 7442
* Telefonprefikso: 82

## Situo 
Várda situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Fonyód-Kaposvár. La lasta urbo troviĝas 15, Igal 22, Lengyeltóti 30 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri bieno el 1284. En la sekvaj jarcentoj la bienuloj ofte ŝanĝiĝis. En Várda migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Reĝo Ladislao la 1-a (Hungario) de 1725
* kalvinana preĝdomo
* kastelo
* statuo pri Johano Nepomuka

## Famulo 
* ceramikisto Endre Szász vivis tie

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Ráksi

**Ráksi** [rAkŝi] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Kaposvár. Rák signifas hungare: kankro.

## Bazaj informoj 
* Areo: 15&nbsp;km²
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 510
* Poŝtkodo: 7464
* Telefonprefikso: 82

## Situo 
Ráksi situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Igal troviĝas 5, Kaposvár 24, Dombóvár 28 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1272 laŭ tiama hungara ortografio *"Rakusi"*. Dum la turkoj la loĝantaro malpliiĝis. Vilaĝservoj estas 2 vendejoj, bestokuracejo, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Bartolomeo de 1872
* kastelo
* fiŝkaptista lago

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.raksi.hu
* www.gyaloglo.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
El Real de la Jara

**El Real de la Jara** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas  kie loĝas  geloĝantoj, do loĝdenso estas  loĝ./km².
El Real de la Jara situas en la Natura Parko Sierra Norte de Sevilla kaj je 80&nbsp;km de la provinca ĉefurbo Sevilla.

Tiu malgranda vilaĝo situas inter montaj areoj norde kaj sude, tial ĝi etendiĝas longe apud la vojo inter la najbaraj vilaĝoj Santa Olalla del Cala (ŭeste) kaj Almadén de la Plata (oriente).

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA , 2007) la 1623 geloĝantoj de la municipo **El Real de la Jara** estas 844 inoj kaj 779 viroj. En la 160-kvadratkilometra teritorio estas 1 setlejoj, kie loĝas 1614 geloĝantoj, kaj aliaj 9 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 6, 1 inoj kaj 5 viroj, kaj mortis 11, 5 inoj kaj 6 viroj. Tiel la natura kresko estis -5 (-0.3%). La laborkapabla loĝantaro estis 604 homoj (37.2%).

## Eksteraj ligiloj 
* El Real de la Jara  - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.

## Referencoj 
## Enlaces externos 
* El Real de la Jara  - El Real de la Jara

Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Kálmáncsa

**Kálmáncsa** [kAlmAnĉa] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Barcs. Kálmán signifas hungare: Kolomano.
eta|maldekstre|Kalvinana preĝejo de Kálmáncsa

## Bazaj informoj 
* Areo: 49&nbsp;km²
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 700
* Poŝtkodo: 7538
* Telefonprefikso: 82

## Situo 
Kálmáncsa situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, fine de longa sakovojo. Szigetvár troviĝas 17, Barcs kaj Kadarkút po 22, Kaposvár 55 km-ojn.

## Historio 
Tiu loko estis reĝa bieno en la 13-a jarcento. La unua mencio devenis pri la preĝejo el 1480. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kuracejo, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* klasikisma kalvinana preĝejo de 1828
* romkatolika kapelo omaĝe al Dipatrino (Reĝino Maria)
* romkatolika preĝdomo omaĝe al Koro de Jesuo
* kastelo de Széchenyi [sEĉEnji]

## Famuloj 
* Márton Kálmáncsehi Sánta naskiĝis en Kálmáncsa

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu
* www.somogy.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Villanueva del Río y Minas

**Villanueva del Río y Minas** estas municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 154 km2 kie loĝas 5229 geloĝantoj, do loĝdenso estas 34.0 loĝ./km2.
Villanueva del Río y Minas situas je 42 km de la provinca ĉefurbo Sevilla.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA , 2007) la 5229 geloĝantoj de la municipo **Villanueva del Río y Minas** estas 2650 inoj kaj 2579 viroj. En la 154-kvadratkilometra teritorio estas 3 vilaĝoj (Villanueva del Río, El Carbonal, Los Rosales), kie loĝas 5143 geloĝantoj, kaj aliaj 86 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 49, 26 inoj kaj 23 viroj, kaj mortis 54, 27 inoj kaj 27 viroj. Tiel la natura kresko estis -5 (-0.1%). La laborkapabla loĝantaro estis 1854 homoj (35.5%).

## Vidu ankaŭ 
* Villanueva del Río-Minas (stacidomo)
* Arenillas (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Villanueva del Río y Minas  - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.

## Referencoj 

Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Patosfa

**Patosfa** [patoŝfa] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Barcs.

## Bazaj informoj 
* Areo: 15&nbsp;km²
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 300
* Poŝtkodo: 7536
* Telefonprefikso: 82

## Situo 
Patosfa situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Kadarkút troviĝas 15, Szigetvár 17, Barcs 30, Kaposvár 38 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1486 laŭ tiama hungara ortografio *"Pathosfalwa"*. Vilaĝservoj estas kulturdomo, biblioteko, kuracejo, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Nomo de Dipatrino (Virga Maria)
* kastelo kun parko de 1872
* fiŝkaptista lago

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu
* www.falvak.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Pilas

**Pilas** estas urbeto kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 45&nbsp;km2 kie loĝas 12478 geloĝantoj, do loĝdenso estas 277.3 loĝ./km2.
Pilas situas je 32&nbsp;km de la provinca ĉefurbo Sevilla.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA , 2007) la 12478 geloĝantoj de la municipo **Pilas** estas 6182 inoj kaj 6296 viroj. En la urbeto loĝas 12309 geloĝantoj, kaj aliaj 169 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 161, 77 inoj kaj 84 viroj, kaj mortis 95, 54 inoj kaj 41 viroj. Tiel la natura kresko estis 66 (0.5%). La laborkapabla loĝantaro estis 5286 homoj (42.4%).
 
## Eksteraj ligiloj 
* Pilas  - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.
 
## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
El Ronquillo

**El Ronquillo** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la nordo de la provinco Sevilla, sude de Hispanio kaj pli precize en la areo ĉe la Sierra Morena.
La areo de la municipo estas  kie loĝas  geloĝantoj, do loĝdenso estas  loĝ./km².
El Ronquillo situas je 49 km de la provinca ĉefurbo Sevilla.

Kelkaj disigitaj kvartaloj estas *El Hoyuelo*, *La Ratilla* kaj *Venta de Curro*. Oriente de la vilaĝo, situas la akvobaraĵo *Embalse de Cala*, kaj tie Los Lagos del Serrano, loko tre proksima de la vilaĝo, sed en la municipo de Guillena.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA , 2007) la 1395 geloĝantoj de la municipo **El Ronquillo** estas 678 inoj kaj 717 viroj. En la vilaĝo loĝas 1330 geloĝantoj, kaj aliaj 65 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 14, 5 inoj kaj 9 viroj, kaj mortis 17, 6 inoj kaj 11 viroj. Tiel la natura kresko estis -3 (-0.2%). La laborkapabla loĝantaro estis 558 homoj (40.0%).

## Eksteraj ligiloj 
* El Ronquillo  - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Israela Landa Administracio

**Israela Landa Administracio** (, , akronime konata internacie **ILA**) estas parto de la israela registaro, kiu respondecas pri manaĝado de 93 % de la lando en Israelo, kaj kiu estas en Publika havaĵo. Tiuj teritorioj aŭ estas ŝtataj propraĵoj - apartenantaj al Juda Nacia Fondaĵo (JNF) - aŭ apartenas al Israela Evoluiga Aŭtoritato. La ŝtatanoj (ĉefe israeliaj judaj civitanoj) rajtas "posedi" tiujn nemoveblaĵojn en Israelo per luado de rajtoj de ILA por tempoperiodo de 49 ĝis 98 jaroj. La administracio baziĝas sur leĝoj pri lando en 1960 kaj regas je 5.750.000 akreoj.

La Administracio de la Israela Lando helpas teni landojn en juda mano kaj eĉ pligrandigi tion eĉ sur okupataj palestinaj teritorioj. Oni kriktikas tiun administracion, ĉar malebligas aŭ malfaciligas posedon de lando por palestinoj.

## Estrado 
La Israela Landa Konsilantaro difinas politikon de ILA. Ĝi konsistas el vic-ĉefministro, ministroj pri industrio, komerco, laboro kaj komunikado. La konsilio havas 22 membroj; 12 el la registaro kaj 10 el Jewish National Fund. La Ĝeneralan Direktoron de ILA nomumas la registaro.

## Eksteraj ligiloj 
* Hejma paĝo de ILA  

Kategorio:Politiko de Israelo
Listo de vegetaranoj

Suben estas listo de personoj, realaj aŭ ne, kiuj deklaris klare vegetaraniĝi aŭ veganiĝi.

## A 
* Aristotelo

## C 
* Claudia Cardinale

## D 
* Diogeno

## G 
* Mahatma Gandhi
* Lydia Guevara

## H 
* Gustav Holst

## L 
* Abraham Lincoln (necerta)

## M 
* Linda McCartney
* Yehudi Menuhin

## N 
* Jukka Nevalainen

## P 
* Platono

## V 
* Umberto Veronesi

## S 
* George Bernard Shaw

## T 
* Leo Tolstoj

## Notoj 
Kategorio:Listoj
La Algaba

**La Algaba** estas urbeto kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 18 km2 kie loĝas 14064 geloĝantoj, do loĝdenso estas 781.3 loĝ./km2.
La Algaba situas je 7 km de la provinca ĉefurbo Sevilla.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 14064 geloĝantoj de la municipo **La Algaba** estas 7021 inoj kaj 7043 viroj. En la 18-kvadratkilometra teritorio estas 2 loĝlokoj, la urbeto **La Algaba** kaj El Aral, kie kune loĝas 13753 geloĝantoj, kaj aliaj 311 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 177, 80 inoj kaj 97 viroj, kaj mortis 113, 45 inoj kaj 68 viroj. Tiel la natura kresko estis 64 (0.5%). La laborkapabla loĝantaro estis 5429 homoj (38.6%).

## Eksteraj ligiloj 
* La Algaba - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Falfolia planto

eta|Falfolia planto
**Falfolia** aŭ **decidua**  planto estas tia arbo, arbusto aŭ staŭdo, kiuj faligas siajn foliojn en parto de la jaro. Tio okazas vintre en la kontinenta klimato kaj la arkta klimato. En aliaj areoj, folifalado okazas pro ŝanĝiĝo (malpliiĝo) de la precipitaĵa kvanto.

Male al la falfoliaj plantoj, ekzistas **ĉiamverdaj** plantoj, ĉe kiuj la verda foliaro ekzistas en la tuta jaro. Inter la du randaj kategorioj, ekzistas la **duonfalfoliaj** plantoj, ĉe kiuj la malnovaj foliaj defalas post komenciĝo de la nova vegeta periodo. Same ekzistas la **duonĉiamverdaj plantoj**, kiuj defaligas plimulton de siaj folioj, sed restas iom da folioj dum la vintra aŭ seka periodo. Sur kelkaj junaj arboj (ekz. usona marĉa kverko), la sekiĝintaj folioj restas dumvintre, verŝajne por defendo kontraŭ damaĝantoj.

## Fiziologio 
Dum alveno de pli seka aŭ malvarma periodo, la produktado de klorofilpigmentoj reduktiĝas kaj la aliaj koloraĵoj en la folio videbliĝas: aperas aŭtunaj koloroj de la folioj. Al tiuj koloraĵoj apartenas karotinoidoj, kiuj donas flavan, brunan, oranĝan koloron. La antocianpigmentoj donas ruĝan aŭ lilan koloron, sed tiuj ne ĉiam ekzistas en la folioj, ofte aperas nur malfrusomere en tiuj lokoj, kie ekzistas samtempe la mallongiĝantaj tagoj kaj malvarmaj noktoj.

Dum kresko de la folio, evoluas abscisa zono ĉe la folibazo (inter la pedunklo kaj la tigo), en kiu troviĝas la abscisa tavolo, kiun formas ĉeltavoloj kapablaj disiĝi. La ĉeloj de la abscisa tavolo sentemaj je la planta kreskiga hormono, je la aŭksino, kiu produktiĝas en la folio kaj aliaj partoj de la planto. Dum la aŭksina proporcio estas konstanta inter kvantoj produktata en folio kaj alfluanta el aliaj partoj de la planto, la ĉeloj de la abscisa tavolo kunrestas. Aŭtune (pro malvarmiĝo) aŭ alia streso (sekiĝo, damaĝo), vundiĝo, maljuniĝo, la alfluo de aŭksino el la folio malpliiĝas , kio kaŭzas plilongiĝon de la ĉeloj en la abscisa tavolo. Tiel ŝiriĝas la ligo inter la ĉeltavoloj kaj la folio deŝiriĝas, defalas. Samtempe la plilongiĝintaj ĉeloj formas izolan, protektan tavolon por malhelpi la perdon de fluido.

Kelkaj plantoj eltiras mineralojn, nitrogenon, karbon el la folio antaŭ la defalo kaj rezervas tiujn en la radikoj aŭ ŝeloj kaj reuzas ilin printempo por novaj folioj, floroj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Abscisio
* Lariko (falfolia pingloarbo)

Kategorio:Botaniko
Kategorio:Planta fiziologio
Oona O'Neill

'''Oona O'NEILL'''  (naskiĝinta la 14-an de majo 1925 en Bermudo, mortinta la 27-an de septembro 1991 en Corsier-sur-Vevey, Svislando) estis la filino de la verkisto Eugene O'Neill kaj Agnes Boulton.

En oktobro 1942, ŝi partoprenas al turnado de filmo *Shadow and Substance* de Charlie Chaplin. La filmo estis neniam finita, sed Oona O'Neill enamiĝis al Charlie Chaplin (kiu estas tiam 53-jara). Ŝi edziniĝis kun li la 16-an de junio 1943 kaj havis ok gefilojn: Geraldine, Michael, Josephine, Victoria, Eugene, Jane, Annette-Emilie kaj Christopher).

Ŝi sekvis Charlie Chaplin, kiu, persekutita de la makartiismo, ekziliĝis en Svislando. Ŝi mortis en Corsier-sur-Vevey pro kancero la 27-an de septembro 1991, 14 jarojn post ŝia edzo.

## Eksteraj ligiloj 
* About Oona O'Neill **angla**

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Charlie Chaplin
Corsier-sur-Vevey

**Corsier-sur-Vevey** estas svisa komunumo en la Kantono Vaŭdo, ĉirkaŭ 8&nbsp;km nord-okcidente de Montreux, kaj 18&nbsp;km oriente de Laŭzano. Rivero Veveyse en oriento limas al la komunumo Saint-Légier-La Chiésaz.

La komunumo rezultas de disigo de komunumo ***Corsier*** en kvar komunumoj: Corsier-sur-Vevey, Corseaux, Chardonne, Jongny; kaj Corsier
la 19-an de decembro 1833. En 1953 la komunumo nomiĝis **Corsier-sur-Vevey** por diferenciĝi el aliaj komunumoj kun la sama nomo.

La najbaraj komunumoj estas okcidente: Corseaux, Chardonne kaj Jongny; nord-okcidente: Attalens kaj Remaufens; norde; Châtel-Saint-Denis; oriente: Saint-Légier-La Chiésaz; kaj sude: Vevey.

## Monumentoj 
### La preĝejo 
La sonorilturo de la preĝejo de Corsier-sur-Vevey estas ekzemplo de romanika arto. La ĥorejo, de malfrua gotika stilo (aŭ *flamgotika stilo*), elmontras freskojn de fino de la 15-a jarcento.

### La muzeo Charlie Chaplin 
[eta|250ra|maldekstra|Tomboj de [Charlie Chaplin kaj Oona O'Neill]]
La kasteleto de Ban, en kiu vivis Charlie Chaplin inter 1953 kaj 1977 gastigas la Muzeon pri Charlie Chaplin .

Charlie Chaplin estis enterigita, kun sia edzino Oona O'Neill en la tombejo de Corsier-sur-Vevey.

Ankaŭ Graham Greene kaj James Mason estas entombigitaj en tiu tombejo.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de Corsier-sur-Vevey  **franca**
* Charles Chaplin en Corsier-sur-Vevey **franca**
* About Charles Chaplin in Corsier-sur-Vevey**angla**
* Corsier-sur-Vevey en la trilingva Svisa Historia Vortaro
Vulkanizado

eta|200ra|Vulkanizada metiejo
**Vulkanizado** estas kemia-teknika proceso, evoluigita en 1839 fare de Charles Goodyear, ĉe kiu kaŭĉuko sub influo de tempo, temperaturo kaj premo iĝas pli rezista, firma, elasta kontraŭ aerpremo, kemiaj efikoj, mekaniko uzo.

Oni uzas por tiu kaŭĉukan miksadon, konsistanta el kruda kaŭĉuko, sulfuro aŭ alia sulfurdona materialo kiel ekz. dusulfura klorido (S2Cl2), katalizatoroj (por akceli la proceson) kaj plenigaĵojn kaj varmegigas la miksaĵon. Tiam la longĉenaj kaŭĉukaj molekuloj retiĝas per sulfuraj pontoj. Tiel la kaŭĉuko perdas la plastan proprecon kaj akiras elastan staton, iĝas gumo. Ju pli da sulfuraj pontoj, des pli rigida iĝas la gumo.

Dum maljuniĝo de la gumo, la sulfurajn pontojn anstataŭigas oksigenaj pontoj, la gumo iĝas poroza kaj rompiĝema.

Krom la tradicia vulkanizado, ekzistas retigo de kaŭĉuko ofte per peroksidoj, metaloksidoj aŭ energiriĉa radiado. Ĉar la vulkanizado kun sulfuro pretendas ekziston de duoblaj ligoj, oni uzas tiujn metodojn ĉe tiuj, kiuj ne havas duonblajn ligojn (ekz. EPM, EVA). Oni uzas metaloksidojn ĉe retigo de kloropren-kaŭĉuko.

Oni mezuras kaj grafike dokumentas la vulkanizadon per reometro.

## Vidu ankaŭ 
* Elastomero

Kategorio:Kemiaj reakcioj
Kategorio:Kemia inĝenierarto
Kategorio:Kemiaj procezoj
Charles Goodyear

**Charles GOODYEAR** (naskiĝis la 29-an de decembro 1800 en New Haven (Konektikuto) (Usono) kaj mortis en Novjorko la 1-an de julio 1860) estis usona kemiisto.

Li estas fama pro la eltrovo de vulkanizado, kiu estas la fundamento de la industria uzo de la gumo.

Bedaŭrinde por li, Thomas Hancock (brita kemiisto, 1786-1865) prenis patenton pri tiu procezo 8 semajnoj pli frue, kaj Charles Goodyear nenion enspezos de sia eltrovaĵo.

Ruinigita, li mortis la 1-an de julio 1860 kaj estas entombigita en *Grove Street Cemetery* en New Haven.

La usona firmao pri pneŭoj Goodyear Tire & Rubber neniel rilatas kun **Charles Goodyear** nek kun lia familio.

Kategorio:Usonaj kemiistoj
Kategorio:Usonaj inventistoj
Erika skarabo

La **erika skarabo** (*Lochmaea suturalis*), estas skarabo el la genro *Lochmaea*, hejme en nordokcidenta Eŭropo. Ĝi nutras sin per la erikaco kaluno. Ĝi estas malfacile rekonebla pro la bruneska kamufla koloro, kaj longas ĉ. 6&nbsp;mm. Ĝi havas la inklinon sin kaŝi, kaj falas sur la grundon kiam ĝenata. Ĝi pli bone videblas kiam ĝi kun multaj samspecianoj estas sur la sama planto.

La plenkreska skarabo restas dum la vintro en dorma stato (diapaŭzo) en musko aŭ fatraso en la subkreskaĵo de la erikaj plantoj, kaj ĝi faras tiel ĝis la printempo alportas altiĝon de la temperaturo, kiu stimulas ĝin por emerĝi, manĝi, kaj reprodukti. Ĝi kapablas flugi dum kelkaj kilometroj post la printempa emerĝo.

## Eksteraj ligiloj
Priskribo (angle)

Kategorio:Skaraboj
Pardonpetoj de la papo

**La pardonpetoj de la papo**, latine la *Mea culpa papae*”, pro la pekoj de la Eklezio laŭ la dudek jarcentoj, estis eldiritaj en baziliko Sankta Petro (Romo) la . Pri tiu ago de Johano Paŭlo la 2-a, oni nun povas legi la antaŭpreparon kaj diskutan disvolviĝon en la Aktoj de la simpozio kunvokiĝinta en Vatikano en la oktobro 1998, publikigitaj de la Vatikana Biblioteko en la serio “Studi e testi” (Studoj kaj tekstoj).

La graveco kaj seriozeco de la iniciato estas reasertataj de la papo en letero al la kardinalo Roger Etchegaray - kiu de la peticio pri pardonpetoj estis la reĝisoro – kie estas ankaŭ substrekata “la intenco de vera pento” kun kiu Johano Paŭlo la 2-a volis ke la problemo estu studata en la simpozio kaj akompanata de la tuta katolika eklezio. Jen la specifaj pardonpetoj laŭ la sep demandoj proponitaj de la papo mem:

1)	Ĝenerala pardonpeto pro la pekoj de filoj de la Eklezio

2)	Pro la kulpo en la sevo de la vero

3)	Pro la disiĝoj en la Eklezio

4)	Pro la kulpoj kontraŭ la hebrearo

5)	Pro la kulpoj kontraŭ la amo, la paco, la rajtoj de la popoloj, la respekto pri la kulturoj kaj religioj

6)	Pro la pekoj kiuj fendis la dignecon de la virino kaj la unuecon de la homaro 

7)	Pro la pekoj rilate la fundamentajn rajtojn de la persono

La motivaĵo de tiuj pardonpetoj – konsente legita de la kardinalo Ratzinger, tiam prefekto de la Kongregacio por la Doktrino de la kredo, kiu posteule heredis la antaŭan “Sankta Romana Inkvizicio”/n – estas esprimata en la publika papa preĝo: “Sinjoro, Dio de ĉiuj homoj, en certaj epokoj de la historio, kristanoj foje konsentis al metodoj de maltolero kaj ne sekvis la grandan ordonon de la amo, malbeligante tiel la vizaĝon de la Eklezio via Edzino. Kompatu viajn filojn kaj akceptu nian volon engaĝiĝi antaŭenpuŝi la veron en dolĉeco de la amo, konsciaj ke la vero komunikiĝas per la forto de la vero mem”.

Okazis ke, inter la miroj kaj admiroj, kelkaj rimarkigis ke en la perdonpetoj ne estas menciata la “Inkvizicio”, fama pro akuzoj pri la kulpoj menciataj de la papaj pardonpetoj; sed tiu Instituto estas eksplicite nomata ĝuste en la supre menciita letero sendita la kardinalo Etchegaray.

En la supremenciita 786-paĝa publikigaĵo estas integre enlibrigitaj la eseoj de 29 studuloj. Inter la kvindeko da invititoj iuj sendis sian memoraĵon. Unu el ili, B. Neveu de Ecole Pratique des Hautes Etudes en Parizo, elstarigis: “ekzistas inkvizicia herezo”.

Tiujn “mea culpa” (Pardonpetojn) la papo ripetis tie kaj tie, ekzemple en Gorée  (Senegalo)http://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/speeches/1992/february/documents/hf_jp-ii_spe_19920222_isola-goree_it.html

## Eksteraj ligiloj 
Inquisizione: finalmente svelate le menzogne dei *laici*  

Kategorio:Katolikismo
Kategorio:Kristanismo
Kategorio:Kristanismo kaj antisemitismo
Kategorio:Johano Paŭlo la 2-a
Kategorio:2000 en Italio
Saint-Légier-La Chiésaz

**Saint-Légier-La Chiésaz** estas svisa komunumo en la Kantono Vaŭdo, ĉirkaŭ 6 km nord-okcidente de Montreux, kaj 21 km oriente de Laŭzano. Rivero Veveyse faras ĝian okcidentan limon kun komunumo Corsier-sur-Vevey kaj *Veveyse de Fégire* faras ĝia norda limo kun Châtel-Saint-Denis, en kantono Friburgo. Ĝia kulmino estas monto *Bondenoces* (1 397 m)

La komunumo komponiĝas el du urbetoj: *Saint-Légier* (564 m de alteco) kaj (ĉ. 600 metroj orienten) *La Chiésaz* (594 m de alteco).

Aliaj urbetoj: *Clies*, *Gilamont* kaj *Hauteville*, kie estas kastelo konstruita en 1734 sur loko de mezepoka fortikaĵo.

La najbaraj komunumoj estas okcidente: Corsier-sur-Vevey; norde: Châtel-Saint-Denis, sud-oriente: Blonay; kaj sude: La Tour-de-Peilz kaj Vevey.

## Vidu ankaŭ 
* Château-d'Hauteville (stacidomo)
* Clies (stacidomo)
* Hauteville (stacidomo)
* La Chiésaz (stacidomo)
* St-Légier-Gare (stacidomo)
* St-Légier-Village (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de Saint-Légier-La Chiésaz 
* La kastelo de Hauteville
* Saint-Légier-La Chiésaz en la trilingva Svisa Historia Vortaro
Franz Xaver Süßmayr

**Franz Xaver Süßmayr** (* 1766 en Schwanenstadt, Supra Aŭstrio; † 17-an de septembro 1803 en Vieno) estis aŭstra komponisto.

## Vivo 
Franz Xaver verŝajne ricevis de sia patro unuan muzikinstruon, ĉar en 1779, ĉe sia eniro en la gimnazion de la Abatejo Kremsmünster, li jam estis registrata kiel *organista et altista*, poste ankaŭ kiel *tenor et violinista*. Per la ceteraj fakoj, en kiuj li sekvis lecionojn, li akiris kleradon, kiun muzikisto de tiu tempo nur malofte atingis.

En la pli malfruaj jaroj de sia tempo en Kremsmünster li pli ofte estis konsultita por komponado de eklezia muziko kaj ekde 1785 ankaŭ por muziko al teatraĵoj, kiujn oni prezentis en Kremsmünster.

En la jaro 1787 lia lerneja tempo finiĝis, sed nur en 1788 troviĝas postsigno, ke li vivis en Vieno. Samjare li verŝajne konatiĝis kun Mozart, ĉar en perdiĝinta letero li menciis, ke sia opereto *Der rauschige Hans*, kiun li datigis per 6-a de marto 1788, ekestis „sub la gvidado de la beata, senmorta Mozart".

Süßmayr estis lernanto de Antonio Salieri kaj laŭ eldiro de Constanze Mozart ekde 1790/91 ankaŭ lernanto de Wolfgang Amadeus Mozart. Kun Süßmayr Mozart laŭdire diskutis dum ties lastaj tagoj pri ties rekviemon, tiel ke Süßmayr pro tiuj buŝaj indikoj kaj kelkaj postlasitaj notaĵoj („slipetoj") sentis sin kapabla, kompletigi la pecon post la morto de Mozart. Kvankam ofte kritikita, la kompletigoj de Süßmayr (li komponis/instrumentis la lastajn kvin partojn) ĉe prezentadoj estas normo.

Ekde 1792 Süßmayr estis dirigento ĉe Nacia Teatro kaj ekde 1794 kapelestroadjunkto de Joseph Weigl ĉe Kärntnertortheater. Li validas kiel sukcesa komponisto de la viena kantoteatraĵo kaj komponis ĉ. 30 teatrajn verkojn. Al liaj ĉefaj verkoj apartenas la operoj *Moses oder Der Auszug aus Aegypten* (1792), *Der Spiegel von Arkadien* (1794), *Idris und Zenaide* (1795) kaj *Soliman II.* (1799). Krome li komponis instrumentan muzikon, kantatojn kaj mesojn.

Li estas entombigita sur la tombejo Sankt Marx.

## Literaturo 
* H. H. Hausner: *Franz Xayer Süßmayr.* Wien 1964
* W. Wlcek: *Franz Xaver Süßmayr als Kirchenkomponist.* Dissertation, Wien 1953, gedruckt 1978
* Christoph Wolff: *Mozarts Requiem. Geschichte, Musik, Dokumente. Mit Studienpartitur.* Bärenreiter, Kassel 1991, 4. korr. Auflage 2003, ISBN 3-7618-1242-6
* E. Duda: *Das musikalische Werk F. X. Süßmayrs.* (Werkverzeichnis) 2000

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Paĝo de Erich Duda pri Süßmayr 

Kategorio:Aŭstraj komponistoj
Kategorio:Klasikaj komponistoj
Kategorio:Komponistoj (eklezimuziko)
Kategorio:Operkomponistoj
Kategorio:Dirigentoj
Sundaj Insuloj

La **Sundaj Insuloj** arigas iujn insulojn inter Aŭstralio kaj Malaja Duoninsulo. Ili ampleksas kvar tre grandajn insulojn, kaj milojn da malgrandaj.

Geografie la insularo estas subgrupo el la Malaja Insularo, kaj situanta en la okcidento de tiu ĉi.

Biogeografie la linio de Wallace disigas la areojn kiuj troviĝas unuflanke en la orientalisa, aliflanke en la aŭstralazia ekozonoj.

Ŝtate la plej granda parto apartenas al Indonezio. La nordo de Borneo estas malajzia, kaj pli eta areo estas bruneja. La duono de Timoro konstituas la sendependan ŝtaton de Orienta Timoro.

Oni konsideras rilate la Sundaj Insuloj du grupigojn :

eta|300ra|Malaja Insularo
* Grandaj Sundaj Insuloj
** Borneo
** Javo
** Sumatro
** Sulaveso
* Malgrandaj Sundaj Insuloj
** Balio
** Lomboko
** Sumbavo
** Floreso
** Komodo
** Rinca
** Gili Motang
** Sumbo
** Timoro
** Aloraj Insuloj
** Barat Daya Insuloj
** Tanimbar Insuloj

## Naturo 
Kiel ĉe multaj aliaj insuloj de Indonezio, estas pluraj endemioj en tiuj insuloj, ekzemple Sunda orelstrigo (*Otus lempiji*), Sunda kukolo (*Cuculus lepidus*), Sunda neofeliso (*Neofelis diardi*) ktp.

## Vidu ankaŭ 
* Nederlanda Hindujo
* Sunda Breto
* Sunda Lando
* Sunda Markolo

## Eksteraj ligiloj 
*  La Malgrandaj Sundaj Insuloj ekde la aerspaco 

Kategorio:Indoneziaj insuloj
Kategorio:Insularoj en Indonezio
La Campana

**La Campana** [la kampAna] estas urbeto kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 125 km2 kie loĝas 5310 geloĝantoj, do loĝdenso estas 42.5 loĝ./km2.
La Campana situas je 56 km de la provinca ĉefurbo Sevilla.

*La Campana* signifas en la hispana *La Sonorilo*, kiu videblas en la blazono.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 5310 geloĝantoj de la municipo **La Campana** estas 2655 inoj kaj 2655 viroj. En la 125-kvadratkilometra teritorio estas la vilaĝo, kie loĝas 5269 geloĝantoj, kaj aliaj 41 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 65, 32 inoj kaj 33 viroj, kaj mortis 62, 28 inoj kaj 34 viroj. Tiel la natura kresko estis 3 (0.1%). La laborkapabla loĝantaro estis 2473 homoj (46.6%).

## Eksteraj ligiloj 
* La Campana - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
La Lantejuela

**La Lantejuela** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 18 km2 kie loĝas 3800 geloĝantoj, do loĝdenso estas 211.1 loĝ./km2.
La Lantejuela situas je 76 km de la provinca ĉefurbo Sevilla.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 3800 geloĝantoj de la municipo **La Lantejuela** estas 1869 inoj kaj 1931 viroj. 3783 homoj loĝas en la vilaĝo, kaj aliaj 17 geloĝantoj loĝas dise en la 18-kvadratkilometra teritorio. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 58, 28 inoj kaj 30 viroj, kaj mortis 34, 16 inoj kaj 18 viroj. Tiel la natura kresko estis 24 (0.6%). La laborkapabla loĝantaro estis 1890 homoj (49.7%).

## Eksteraj ligiloj 
* La Lantejuela - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
La Luisiana

**La Luisiana** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 43 km2 kie loĝas 4568 geloĝantoj, do loĝdenso estas 106.2 loĝ./km2.
La Luisiana situas je 69 km de la provinca ĉefurbo Sevilla.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 4568 geloĝantoj de la municipo **La Luisiana** estas 2259 inoj kaj 2309 viroj. En la 43-kvadratkilometra teritorio estas la vilaĝo kaj la vilaĝeto El Campillo, kie kune loĝas 4500 geloĝantoj, kaj aliaj 68 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 42, 21 inoj kaj 21 viroj, kaj mortis 34, 18 inoj kaj 16 viroj. Tiel la natura kresko estis 8 (0.2%). La laborkapabla loĝantaro estis 2033 homoj (44.5%).

## Eksteraj ligiloj 
* La Luisiana - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Münster-Geschinen

**Münster-Geschinen** estas ĉefloko kaj komunumo de la Distrikto Goms en Kantono Valezo en Svislando.

## Geografio 
Münster-Geschinen situas proksimume 170 km (aerdistanco) oriente de Ĝenevo kaj 108 km (aerdistanco) sudokcidente de Zuriko.

La ĉefa setlejo situas en la alta valo de Rodano, (je alteco de 1397 m s.m.) ĉe la alfluo de la rivereto *Minstigerbach* al Rodano. La komunumo etendiĝas norde ĝis la krestoj de *Blatthörner* (3000 m). En la alta valo de *Minstigerbach*, estas pluraj lageto; inter kiuj lago *Trützisee* (2579 m), sub monto *Löffelhorn* (3095 m).

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Münster-Geschinen limas en nordo al Guttannen (BE) en oriento al Obergoms en sudo kaj okcidento al Reckingen-Gluringen kaj en nordokcidento al Fieschertal.

## Historio 
La komunumo estiĝis per la kunigo de la antaŭaj komunumoj Münster kaj Geschinen. La komunumo de Münster nomiĝis *Goms* ĝis en la 15-a jarcento poste oni donis tiun nomon al la valo.

## Vidu ankaŭ 
* Münster VS (stacidomo)
* Geschinen (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo de Münster-Geschinen 
* Münster (Valezo) en la Historia Leksikono de Svislando
* Geschinen en la Historia Leksikono de Svislando
Rinyaújlak

**Rinyaújlak** [rinjaUjlak] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Barcs.

## Bazaj informoj 
* Areo: 24&nbsp;km²
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 330
* Poŝtkodo: 7556
* Telefonprefikso: 82

## Situo 
Rinyaújlak situas sur ebenaĵo, fine se sako-vojo 2 km-ojn longa. Barcs troviĝas 17, Nagyatád 21, Kadarkút 27 km-ojn.

## Historio 
Ĝis la 14-a jarcento la kampoj apartenis al la reĝino. La loknomo aperis post jarcento en formo *"Laak"*. Dum la socialismo kolĥozo funkciis tie. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, kulturdomo, biblioteko, kuracejo, respondeca policano, migra poŝto, 2 vendejoj.

## Vidindaĵoj 
* preĝejo de 1842, en 1875, 1928, 1943 kaj en 1992 renoviĝis, la turo estas 25 m-ojn alta
* monumento de falintoj

## Famuloj 
En Rinyaújlak naskiĝis skulptisto László Garami.

## Fontoj 
* oficiala paĝo
* http/maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.somogy.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Kánya

**Kánya** [kAnja] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Tab. La loknomo signifas: milveno.
eta|Blazono de Kánya
eta|Milveno, pri kiu nomiĝis Kánya

## Bazaj informoj 
* Areo: 15&nbsp;km²
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 470
* Poŝtkodo: 8667
* Telefonprefikso: 84

## Situo 
Kánya situas sur deklivoj, laŭ flankovojoj. Tab troviĝas 6, Tamási 22, Igal 25, Balatonföldvár 27, Siófok 28, Igal 30 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1332. La turkoj okupis la vilaĝon en 1526.

En Kánya migra poŝto servas.

## Vidindaĵo 
* romkatolika baroka preĝejo omaĝe al Reĝo Ladislao la 1-a (Hungario) de 1754

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.katolikus.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Kodály

**Kodály** estas hungara familia nomo. Oni elparolas ĝin hungare [KOdaj], kun akcento sur la unua silabo kaj kun longa a-sono.

* La plej fama homo kun tiu nomo estas muzika teoriisto kaj komponisto Zoltán Kodály.
* Laŭ li estas nomata ankaŭ la tonsilaba gamo de Kodály.

Kategorio:Hungaraj familiaj nomoj
Tengőd

**Tengőd** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Tab.

## Bazaj informoj 
* Areo: 30&nbsp;km²
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 580
* Poŝtkodo: 8668
* Telefonprefikso: 84

## Situo 
Tengőd situas sur deklivoj, laŭ traira flankovojo. Tab troviĝas 7, Tamási 20, Igal kaj Siófok po 27, Balatonföldvár 28 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1138. La turkoj okupis la vilaĝon en 1543, kiun oni refondis en 1715. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kuracejo, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Apostoloj Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo de 1768
* kalvinana preĝejo
* monumento de falintoj de 1994

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.tab.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Bharata

***Bharata*** estas hinda nomo de Hindujo. Esperante, pro eŭropaj elparolkutimoj, oni ofte literumas ĝin sen h (Barato). Specialisto pri prahindaj kulturo kaj lingvoj, Gunnar Gällmo, tamen skribas tiajn vortojn kaj nomojn per h. 

Bharata estas ankaŭ legenda personeco en hinda kulturhistorio, danco kaj muziko. Interalie, la tonsilaba gamo de sudhindaja klasika muzikoportas lian(?) nomon.

Kategorio:Barato
Turo Telstra

**Turo Telstra** (ankaŭ konata kiel **Nigramonta Turo**; ) estas telekomunikada turo sur la montopinto de Nigra Monto en la ĉefurbo de Aŭstralio, Kanbero. Ĝi estas 195,2 metrojn alta kaj estis malfermita je la 15-a de majo 1980. La turo provizas Kanberon per tre gravaj komunikadrimedoj kaj eĉ estas la gvidmarko de Kanbero. La turo ankaŭ havas turniĝantan restoracion, unu vidaĵplaceton ene kaj du ekstere. De la vidaĵplacetoj estas belega vido al la urbego kaj la ĉirkaŭa kamparo.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la turo 

Kategorio:Konstruaĵoj en Aŭstralio
Gamo de Kodály

**Kodály** estas tonsilaba gamo ĝenerale uzata por eŭropa kaj alia muzikoj. Ĝiaj ĉefaj tonsilaboj estas ĉerpitaj de Gido de Areco el Sankta Johana preĝo:

. Tonciklo estas oktavo , bemoloj kaj diesoj malaltigas aŭ altigas frekvencon per la diferenco inter [Ma] kaj [Mi] .

Kategorio:Muzika notacio 
Kategorio:Muzika teorio 
Kategorio:Gamoj
Ciferigo

[eta|300ra|La [recitativo kiu malfermiĝas el la kantato "La trompita amanto" de Nicolas Bernier. La malsupra linio en ĉiu paro de vicoj estas la kontinua linio.]]
[eta|Melodio de la malfermo de "Thy Hand, Belinda" de [Henry Purcell, *Dido and Aeneas* (1689) kun figurita baso malsupre (,  kun figurita basrealigo).|300ra]]
**Ciferigo** () estas en muziknotado de la kontinua baso la ciferoj kaj signoj aldonitaj al baslinio, por montri supravoĉojn situantaj super tiu. Ĉi tiujn supravoĉojn ĝeneralbas-ludanto devas ludi kiel harmonia-akorda kompletigo de la basvoĉo.
Ĉe ĝeneralbas-ciferigo temas pri nura interval-notado, kies ciferoj indikas la intervaldistancojn de la supravoĉoj al la basvoĉo. Dum kiam ĝenerabaso rigardas ĉiun sonon nur ekde sia bas-tono kaj nomas laŭ la intervaloj, kiujn havas la supravoĉoj rilate al baso, la akordscienco rigardas sonon ekde ĝia toniko, kiu neniakaze ĉiam devas situi en baso. La kono de la toniko en ĝeneralbaso tamen fakte estas sensignifa.

Ekzemploj kaj apartaj reguloj:

Kategorio:Muzika notacio
Kategorio:Muzika terminologio
Gamo de Bharata

En Bharata muziko, precipe sudhindaj klasikaj ragaoj estas uzata gamo da minimume dudek du ne'temperaj tonoj:

La samkonsonantaj tonsilaboj de unu vico nomiĝas ŝrutoj.

Kategorio:Gamoj
Kára

**Kára** estas tre malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Tab.
eta|Blazono de Kára

## Bazaj informoj 
* Areo: 5&nbsp;km²
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 45
* Poŝtkodo: 7285
* Telefonprefikso: 84

## Situo 
Kára situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Igal troviĝas 13, Tab 16, Tamási 25, Kaposvár 40, Pécs 91, Budapeŝto 147 nkm-ojn http://www.tavolsag.hu/index.asp?go=tavolsag&i1=5351&i2=9566 .

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1138 en latina formo *"Villa Kara"*. Post la mezepoko la turkoj faris senhoma la vilaĝon, kiu rehomiĝis fine de la 18-a jarcento. Vilaĝservoj estas kulturdomo, migra poŝto.

## Vidindaĵo 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Reĝo Kristo de 1948

## Fontoj 
* https://hu.wikipedia.org/wiki/K%C3%A1ra
* http/maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Tavo

**Tavo** estas eŭroklono bazita sur Nova Lingvafrankao, sed kun pli granda influo de la angla en vortprovizo. Kiel ĉiuj eŭroklonoj, ĝia vortordo estas SVO. Ĝi estus "dialekto" de Nova Lingvafrankao.  La projekto klasigeblas Eŭroklono, do naturalisma planlingvo bazita sur eŭropaj lingvoj.

Ekzemploj:
*la fem gustar la casa (la virino ŝatis la domon);
*me aver la nome Kevin (mi nomiĝas Kevin);
*me parenter la Xelsi (mi estas patro de Xelsi);  

## Eksteraj ligiloj 
* tavo.org

Kategorio:Eŭroklono
La Puebla de Cazalla

**La Puebla de Cazalla** estas urbeto kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 188 km2 kie loĝas 11013 geloĝantoj, do loĝdenso estas 58.6 loĝ./km2.
La Puebla de Cazalla situas je 68 km de la provinca ĉefurbo Sevilla.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA , 2007) la 11013 geloĝantoj de la municipo **La Puebla de Cazalla** estas 5513 inoj kaj 5500 viroj. En la 188-kvadratkilometra teritorio estas la urbeto, kie loĝas 10902 geloĝantoj, kaj aliaj 111 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 108, 50 inoj kaj 58 viroj, kaj mortis 98, 48 inoj kaj 50 viroj. Tiel la natura kresko estis 10 (0.1%). La laborkapabla loĝantaro estis 4614 homoj (41.9%).

## Famuloj 
* José Menese

## Eksteraj ligiloj 
* La Puebla de Cazalla  - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Zala (vilaĝo)

**Zala** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Tab. La saman nomon havas departemento Zala kaj Zala (rivero). Tiu nomo apartenas al la plej oftaj familiaj nomoj precipe en formo "Szalai".
300ra|eta|Kastelo de Zala
300ra|eta|Strato en Zala

## Bazaj informoj 
* Areo: 9&nbsp;km²
* Koordinatoj: 
* Supermara alteco: 185-269 m
* Loĝantaro: 270
* Poŝtkodo: 8660
* Telefonprefikso: 84

## Situo 
Zala situas sur deklivoj, laŭ rojo, fine de sakovojo el Tab. La lasta urbo troviĝas 4, Balatonföldvár 19, Siófok 24, Igal 28, Tamási 30 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1278 en formo *"Sal"*. Proksimume en 1560 la turkoj okupis la vilaĝon. En 1742 la vilaĝo ricevis rajton pri bazarado. En 1855 pro ĥolero 42 homoj mortis. En 1921 disiĝis la komunumo kaj naskiĝis nova municipo Sérsekszőlős. En 1952 2 kolĥozoj formiĝis, kiuj baldaŭ unuiĝis. Vilaĝservoj estas kulturdomo, biblioteko, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika Kirko Pentofaranta Maria Magdala (Zala) el la 13-a jarcento
* baroka Kastelo de Zala aŭ Kastelo de Zichy [ziĉi], nun muzeo pri pentristo Mihály Zichy, kiu tie naskiĝis en 1827
* monumento de falintoj de 2000

## Famuloj 
En Zala naskiĝis politikisto Antal Zichy.

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* w.iranymagyarorszag.hu
La Puebla de los Infantes

**La Puebla de los Infantes** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 155 km2 kie loĝas 3281 geloĝantoj, do loĝdenso estas 21.2 loĝ./km2.
La Puebla de los Infantes situas je 78 km de la provinca ĉefurbo Sevilla.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA , 2007) la 3281 geloĝantoj de la municipo **La Puebla de los Infantes** estas 1643 inoj kaj 1638 viroj. En la 155-kvadratkilometra teritorio estas la vilaĝo, kie loĝas 3236 geloĝantoj, kaj aliaj 45 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 1, 1 inoj kaj 0 viroj, kaj mortis 11, 3 inoj kaj 8 viroj. Tiel la natura kresko estis -10 (-0.3%). La laborkapabla loĝantaro estis 1462 homoj (44.6%).

## Eksteraj ligiloj 
* La Puebla de los Infantes  - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
La Puebla del Río

**La Puebla del Río** estas urbeto kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 376&nbsp;km² kie loĝas 11851 geloĝantoj, do loĝdenso estas 31.5 loĝ./km².
La Puebla del Río situas je 14&nbsp;km de la provinca ĉefurbo Sevilla.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA , 2007) la 11851 geloĝantoj de la municipo **La Puebla del Río** estas 5968 inoj kaj 5883 viroj. En la 376-kvadratkilometra teritorio estas 3 loĝlokoj: *La Puebla*, Colinas kaj Coto Regable, kie loĝas 11410 geloĝantoj, kaj aliaj 441 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 183, 93 inoj kaj 90 viroj, kaj mortis 81, 35 inoj kaj 46 viroj. Tiel la natura kresko estis 102 (0.9%). La laborkapabla loĝantaro estis 4575 homoj (38.6%).
 
## Eksteraj ligiloj 
* La Puebla del Río  - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.
 
## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Apples

**Apples** estas komunumo en la Distrikto Morges en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 1248 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Apples sur alta tavolo sude de la Ĵurasa Montaro en la Vaŭda Mezlando super la valo de la rivero Morges kun bona belvido al la Alpoj kaj la Lago Lemano. La komunumo situas 16 kilometrojn okcidentnordokcidente de la kantonĉefurbo Laŭzano, proksimume 50 kilometrojn nordoriente de Ĝenevo kaj ok kilometrojn nordnordokcidente de la distriktĉefurbo Morges. En okcidento la komunuma teritorio etendiĝas ĝis al la bordo de la rivero *Veyron*, alfluanto de Venoge. La komunumo konsistas el la vilaĝo Apples kaj la novaj setlejoj En Lèvremont kaj La Motte.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 12,93 km², de kiuj 46,8% estas kovritaj de arbaro, 46,8% servas por agrikulturo kaj 6,3% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Apples limas en nordo al Pampigny kaj Sévery, en oriento al Echichens kaj Clarmont, en sudoriento al Reverolle kaj Bussy-Chardonney, en sudo al Yens, kaj en okcidento al Ballens kaj Mollens.

## Trafiko 
Tra Apples pasas la kantona ĉefvojo n-ro 128 de Morges al Bière. De la vilaĝocentro konektaj vojoj kondukas al Pampigny kaj Cottens. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas proksimume 7 kilometrojn sudsudoriente de la komunumo apud Morges. Apples disponas pri stacidomo ĉe la mallarĝspura trama fervojlinio de Morges al Bière. De Apples alia mallarĝspura trajnlinio kondukas al Isle.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Apples datiĝas el la jaro 1011 kiel *Aplis*. Sur la komunuma teritorio estis malkovritaj ŝpuroj de romia setlejo kaj de frumezepoka tombokampo. La 18-an de februaro 1011 la reĝo Rudolfo la 3-a de Burgonjo donacis la preĝejon Sankta Petro en Apples al la Abatejo Romainmôtier. Dum la berna regado de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Apples apartenis al la Voktejo Romainmôtier. Post la revolucio ĝi apartenis al la Distrikto Morges kaj ek de 1803 al la Distrikto Aubonne. Surbaze de la administra reformo de 2006 ĝi estis kun efiko de la 1-a de januaro 2008 integrita al la grandigita Distrikto Morges.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Apples (stacidomo)
* Le Manège (stacidomo)
* Reverolle (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de Apples