open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Esperanto-Usono

La **Esperanto-Ligo por Norda Ameriko**, (angle *Esperanto League for North America*) funkciante kiel **Esperanto-Usono** (engle *Esperanto-USA*), estas la ĉefa organizaĵo de parolantoj kaj subtenantoj de la internacia lingva Esperanto en Usono. Ĝi estis fondita en 1952 en Sakramento, Kalifornio. Havante sian centron en Emeryville, Kalifornio, Esperanto-Usono estas neprofitocela organizaĵo (501(c)3) kaj estas la usona sekcio de la Universala Esperanto-Asocio. La nuna prezidanto de E-Usono estas Orlando Raola. Phil Dorcas estas la vicprezidanto.

Esperanto-Usono administras la plej grandan Esperant-lingvan libro-servon en Amerikoj. Ĝi eldonas dumonatan bultenon titolitan *Usona Esperantisto.* Ĝi ankaŭ eldonas referencajn verkojn pri Esperanto. La gvidantaro de la organizaĵo konsistas el prezidanto, vicprezidanto, sekretario, kasisto kaj naŭ direktoroj; ĝi ankaŭ havas multajn komisionestrojn prirespondantajn pri aktivadoj de Esperanto-Usono en diversaj rilatoj (ekz. aŭdio-vida servo; kunlaboro kun bibliotekoj; rilatoj kun lokaj Esperantaj kluboj; ktp.). Ties membraro estas ĉ. 650.

La junulara sekcio de E-Usono estas USEJ (*Usona Esperantista Junularo*).

## Historio 
Dum la unua duono de la 20a jarcento, la ĉefa Esperanta organizo por Usono estis la Esperanto Asocio por Norda Ameriko (EANA). En la fruaj 1950aj jaroj, la unuaj tagoj de la Malvarma Milito, la prezidanto de EANA, George Alan Connor, furioza anti-komunisto, komencis siajn proprajn McCarthy-ismajn atakojn kontraŭ gvidantoj de la Esperanta movado en Eŭropo kaj Azio.

La *Universala Esperanto-Asocio* (UEA) komencis debaton pri elpelo de Connor, kiu ankaŭ tenis pozicion en la gvidantaro de UEA, kaj ankaŭ pri ĉesigo de siaj rilatoj kun EANA, kiu estis la usona nacia asocio de UEA. En protesto kontraŭ EANA, usonaj esperantistoj fondis la Esperanto-Ligon por Nord-Ameriko. Tri jarojn poste, UEA rekonis ELNA kiel sian usonan sekcion kaj post tio ĉesigis siajn rilatojn kun EANA. Ekde tiam, plejparto de EANA-membroj aliĝis al ELNA. EANA rapide fariĝis negrava kaj malaperis ĝis la 1970aj jaroj.

En 2007, la membroj de la organizo voĉdonis adopti la noman Esperanton-Usono (Esperanto-USA) kiel alinomo, dum retenanta la formalan, oficialan nomon Esperanto League for North America (*Esperanto-Ligo por Norda Ameriko* en Esperanto). Inter aliaj kialoj, la ŝanĝo estis farita ĉar la amplekso de la organizo estas limigita al Usono, malgraŭ "Nord-Ameriko" en ĝia originala nomo. E-Usono ankoraŭ uzas sian originalan akronimon, ELNA, sed nur foje.

E-Usono tenas sian ĉiujaran kunsidon (nomatan "kongreso" laŭ ĝia uzado en la Esperanta movado) ĉiujare ekde 1953, kutime en Usono sed foje en Kanado aŭ Meksiko (komune kun la Kanada Esperanto-Asocio aŭ la Meksika Esperanto-Federacio, respektive). La 2010a konferenco de E-Usono okazis en Bethesda, Marilando. La 2011a konferenco estis en Emeryville, Kalifornio, la 2012a konferenco en Dallas, Teksaso kaj la 2013a konferenco estis en Raleigh, Nord-Karolino.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

## Referencoj 
Kategorio:Nordamerikaj Esperanto-asocioj
Kategorio:Esperanto-movado en Usono
Kategorio:Esperanto-USA
Teĥelet

**Teĥelet** (, "turkiso" aŭ "bluo") estas blua tinkturo menciita 49 fojojn en la hebrea Biblio. Ĝi estis uzita en la vestaĵo de la Alta Pastro, la tapiŝoj en la Tabernaklo, kaj la kvastoj (hebree: , [], pl. *ciciot*) fiksitaj al la anguloj de onia kvar-randa vesto, kiel la *talito* (vesto portita dum preĝado).

Laŭ la Talmudo, la tinkturo de *Teĥelet* estis produktita de mara besto kiu nomiĝis la *Ĥilazon*. Laŭ la Tosefta (*Menaĥot* 9:6), la *Ĥilazon* estas la ekskluziva fonto de la tinkturo.

Post la detruo de la Templo de Jerusalemo de la Romianoj, la sola uzo de la *Teĥelet* tinkturo estis en *Cicit.* Aro de *Cicit* konsistas de kvar kvastoj, kelkaj de iliaj fadenoj estantaj *Teĥelet*, kies koloron Raŝi priskribas kiel “poireau,” la franca vorto por poreo. Estas tri opinioj en Rabena literaturo rilate al kiom da ŝnuroj devas esti bluaj: unu, du, aŭ duono. Oni tiam fadenigas la ŝnurojn tra truoj en la kvar anguloj de vesto, tial ili ŝajnas esti ok.

*Teĥelet* estas menciita en la tria alineo de la ĉiutaga preĝo Ŝema Jisrael (hebree: ; "Aŭdu, ho Israelo"), citanta Nombroj 15:37–41.

## Bibliaj referencoj 
El la 49 aŭ 48 uzoj en la Masora Teksto, unu rilatas al la tuta nacio de Izraelo (Nombroj 15:37–41) kaj 44 rilatas al la pastreco aŭ templo. La restantaj 6 en Ester, Jeremia kaj Jeĥezkel estas senreligiaj uzoj; kiel kiam Mordeĥaj vestiĝas per "bluaj kaj blankaj" "reĝaj vestaĵoj" en Ester. La koloro povus esti uzita kombinate kun aliaj koloroj kiel en 2 Kronikoj 3:14 kie la vualo de la Templo de Salomono estas farita de blua-violkolora (*Teĥelet*), purpura (hebree:  *Argaman*) kaj skarlata (hebree:  *karmil*). Jeĥezkel 27:7 povas indiki ke la fonto de la konkuloj estis la Egean regiono.

Unu el la Ortodoksaj vidpunktoj tenas ke iam post la Romia detruo de la Dua Templo, la vera identeco de la fonto de la tinkturo estis perdita. Dum la sekvanta periodo de pli ol 1,300 jaroj, plejparto da Judoj nur portis blankajn kvastojn.

## Referencoj 
Kategorio:Historio de judismo
Urbodomo de Weißensee

eta|La urbodomo historia
La historia **Urbodomo de Weißensee** () nombriĝas inter la plej malnovaj urbodomoj de Germanio; en Turingio ĝi estas eĉ la plej malnova.

## Priskribo 
La unua endokumenta mencio estis en 1351, tamen ĝi estas multe pli malnova. Substanco de fortimpresa romanikstila ŝtona domo de ĉirkaŭ 1200 videblas ankoraŭ nuntempe meze de la alkonstruaĵoj el la 15-a kaj la 16-a jarcentoj. Tie loĝis kaj rezidis la urbestro, nomita tiam *Marktmeister / merkatomajstro*.

Antaŭkondiĉo por la akiro de la urbaj rajtoj estis la permeso je merkatado. La unua mencio de tia merkatomajstro estas el la jaro 1198-a. De li konservitis ankaŭ la sigelo, sekve verŝajne la plej malnova tiaĵo de urbo ludoving-ana en Turingio.

La romantika festosalonego estas uzata dum pli ol kvar jarcentoj por nuptoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Informoj prie sur turisma retpaĝaro 

Weissensee
Kategorio:Distrikto Sömmerda
Birke Dockhorn

**Birke Dockhorn** estas germana esperantistino, kiu partoprenas en la Esperanto-movado ekde la fino de la 1980-aj jaroj. Post infaneco en Schwerin, ŝi studis koreanistikon en la Humboldt-universitato en Berlino, tie aktivante en Germana Esperanto-Junularo kaj ties landa asocio de Berlino kaj Brandenburgio, kaj post la finstudo laboris en la universitato de Tübingen.

En 2002 ŝi edziniĝis kun la svedo Bertil Wennergren, kaj nun la paro vivas en la vilaĝeto Schossin de Meklenburgo-Antaŭpomerio.

Plurajn jarojn ŝi aktivis kiel kursestrino en la internacia lingvolerna renkontiĝo Somera Esperanto-Studado (SES). Precipe tamen ŝi instruas universitatan pedagogion, lernejan pedagogion, pedagogion pri instruado de la germana al ne-germanoj kaj donas kursojn pri la korea lingvo.

En 2025 Birke Dockhorn estis elektita en Akademion de Esperanto .

## Eksteraj ligiloj 
* profesieca prezenteto de ŝi en la retejo *xing* ()
* privata *facebook*-paĝo
* 41-minuta filmo pri prelego de ŝi en 2012, en la retejo *youtube* ()
* Intervjo kun Birke Dockhorn dum NASK 2024 por la podkasto Usone Persone

## Referencoj 
Kategorio:Germanaj sciencistoj
Kategorio:Germanaj esperantistoj
Dalia Pileckienė

**Dalia Pileckienė** (naskiĝis , do nun -jara) estas litova esperantistino. Ŝi naskiĝis en Telšiai, Litovio, kaj nun vivas en la historia urbo Trakai. Dalia estas edziniĝinta kaj havas du filinojn. Ŝi prenis du akademiajn gradojn ĉe la Kaŭna Teknologia Universitato - en 1986 pri la inĝenieria mastrumado de restoracioj kaj kafejoj, kaj en 1988 pri komerca administrado. En 2004, ankoraŭ en Kaŭno, ŝi ricevis la diplomon de la Gestalt-terapia Studo-Centro. En 2007 ŝi akiris diplomon en la Universitato de Vilno en sociaj servoj kaj la organizado de helpaj organizoj.

Ĝis 2002 ŝi laboris kiel manaĝero de restoraciara entrepreno. De tiam ĝi estas privata konsilisto pri entreprena administrado kaj organizo kaj instruas negocan organizadon. Ŝi konas kaj instruas la internacian lingvon Esperanto, kaj partoprenis en multaj internaciaj kunvenoj kaj studaj seminarioj, kaj en Litovio kaj en aliaj landoj. Interalie plurajn jarojn ŝi aktivis kiel kursestrino en la internacia lingvolerna renkontiĝo Somera Esperanto-Studado (SES). Krome interalie ŝi organizis la kulturan programon de la UK 2005.

## Fontoj 
* anglalingvaj biografiaj informoj pri ŝi en la retejo *Dante poliglotta*, kie ŝi voĉlegas versojn de Dante en la litova 
* privata *facebook*-paĝo

Kategorio:Litovaj sciencistoj
Kategorio:Litovaj esperantistoj
Neniu vera skoto

**Neniu vera skoto** aŭ **argumento el pureco** temas pri neformala paralogismo, porokaza klopodo tenadi misrezonitan aserton. Alfrontite de kontraŭekzemplo al universala aserto ("neniu skoto farus tion"), anstataŭ nei la kontraŭekzemplon aŭ malakcepti la originalan aserton, faranto de ĉi tia paralogismo modifas la subjekton de la aserto por ekskluzivi la specifan kazon, aŭ aliaj similaj, per retoriko, sen cito de iu objektiva regulo ("neniu *vera* skoto farus tion").

La vorto "skoto" estas kompreneble ajna. La paralogismo povus samsence nomiĝi "neniu vera anglo", "neniu vera ĉino", "neniu vera Esperantisto", ktp.

## Ekzemploj
Filozofia profesoro Bradley Dowden klarigas la paralogismon kiel "porokazan savon" de malkonfirmita ĝeneraliga klopodo. Jen estas simpligo:

:**Persono A:** Neniu skoto manĝas kaĉon kun sukero.
:**Persono B:** Sed mia onklo Angus estas skoto, kaj li ŝatas kaĉon kun sukero.
:**Persono A:** Ho, jes ja, sed neniu *vera* skoto manĝas kaĉon kun sukero.

La eseisto Spengler komparis distingadon inter "plenkreskaj" demokratioj, kiuj neniam agresas, kaj "komencantaj demokratioj", kiuj povas agresi, kun la "Neniu vera skoto" paralogismo. Spengler asertas, ke "politikaj sciencistoj" klopodis savi la usonan "akademian dogmon", ke demokratioj neniam agresas, asertante ke neniu *vera* demokratio agresas.

## Origino
La enkonduko de la termino estas atribuita al Brita filozofo Antony Flew, kiu en sia 1975-a libro, *Thinking About Thinking* (*Pensado pri pensado*), skribis:
:Imagu skoton Hamish McDonald, sidante kun sia [ĵurnalo] *Glasgow Morning Herald*, trovinte artikolon, "Sekskrimulo el Brighton (Anglio) trovas pluan viktimon". Ŝokite, Hamish asertas, ke "Neniu skoto krimus tiel". La sekva tago li sidas por denove legi la ĵurnalon, kaj ĉi-foje, trovas artikolon pri viro el Aberdeen (Skotio) kies brutalaj agoj kvazaŭ ŝajnigas la anglan sekskrimulon ĝentila. Ĉi tiu fakto pruvas, ke la opinio de Hamish malpravis, sed ĉu li konfesos tion? Certe ne. Ĉi tiam li diras: "Neniu *vera* skoto krimus tiel".

## Vidu ankaŭ
* Interna ideo

Kategorio:Logiko
(19101) 1981 EV6

**(19101) 1981 EV6** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo
Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, proksime de Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Koltiŝevo

**Koltiŝevo** - en cirilaj literoj ***Колтышево*** - estas vilaĝo en la distrikto Solneĉnogorsk de la Moskva provinco en Rusio. La vilaĝo estas parto de la kampara setlejo Krivcovo (Кривцово). En 2010 en Koltiŝevo vivis 89 loĝantoj.

En la Esperanto-movado la vilaĝo konatiĝis en 2014, kiam tie okazis la unua ekster-slovakia sesio de la internacia lingvolerna renkontiĝo Somera Esperanto-Studado (SES). La kursaron en Koltiŝevo partoprenis 87 personoj de 10 landoj. En la organiza teamo estis krom E@I ankaŭ Moskva Esperanto-Asocio "MASI" kaj Rusia Esperantista Unio. Krom instruado de Esperanto estis provizitaj ankaŭ kurso pri tradukado kaj de la rusa lingvo.

## Referencoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Moskva provinco
Frostoĉeno

[eta|150px|Iuj [vakcinoj devas esti sub preskribita temperatura reĝimo ĝis la uzado.]]
eta|150px|Kamiono kun frostosistemo.
[eta|150px|Frostigitaj [Marfruktoj|marproduktoj.]]
**Malvarma liverĉeno** aŭ **liverĉeno por frostigendaj varoj** aŭ, eventuale, se ne eblas miskompreno, **ĉeno de malvarmo** estas temperatur-kontrolita provizoĉeno. Nerompita malvarma ĉeno estas senĉesa serio de stokad- kaj distribu-agadoj kiuj konservas antaŭfiksitan temperaturintervalon. Ĝi estas uzata por helpi etendi kaj certigi la komsumlimdaton (bretovivo) de produktoj kiel ekzemple freŝa agrikultura produkto, marfruktoj, frostmanĝaĵo, fotografia filmo, kemiaĵoj, kaj kuraciloj. Tiaj produktoj, dum transporto kaj dum stokado, estas nomitaj *malvarma kargo*. Male al aliaj varoj, malvarmĉenaj varoj estas efemeraj kaj ĉiam survoje direkte al fino aŭ celloko, eĉ kiam ĝi estis tenita provizore en frostejoj kaj tial ofte referita kiel kargo dum ĝia tuta loĝistika ciklo.

Oni uzas la manĝaĵ-frostigon en malvarmaj regionoj ekde jarcentoj. La frostigo disvastiĝis nur post apero de la meĥanikaj frostigaj metodoj, kaj aparatoj. En 1880 - hazarde - frostis ŝipkargo da viando, kiun oni liveris de Aŭstralio al Britio. La konservado sukcesis tiel bone, ke oni tuj ekuzis la metodon por la longdistancaj transportoj.

Oni eksperimentis la frostigan metodon por pluraj manĝaĵoj. Plej avantaĝa temperaturo estas la –18&nbsp;°C aŭ malpli, kio okazas en hejmaj frostigujoj. Oni "frostigas" la frukton ofte en siropon aŭ per solida sukerkovraĵo, por fermi de la aero kaj tiel protekti ĝin for de la oksidado kaj de la sekiĝo.

## Notoj 
## Bibliografio kaj eksteraj ligiloj 
* Protecting Perishable Foods During Transport by Truck, USDA Handbook 669, 1995, http://www.ams.usda.gov/AMSv1.0/getfile?dDocName=STELDEV3021003 
* *Manual on the Management, Maintenance and Use of Blood Cold Chain Equipment*, Monda Organizaĵo pri Sano, 2005, ISBN 92-4-154673-5
* Pawanexh Kohli, "Fruits and Vegetables Post-Harvest Care: The Basics" , Frostoĉeno por fruktoj kaj legomoj.
* Clive, D., *Cold and Chilled Storage Technology*, 1997, ISBN 0-7514-0391-1
* EN 12830:1999 Temperature recorders for the transport, storage and distribution of chilled, frozen and deep-frozen/quick-frozen food and ice cream
* Ray Cowland, Developing ISTA Cold Chain Environmental Standards, 2007. 
* Sofrigam, A better understanding of the cold chain, 2011. http://www.sofrigam.com/training

Kategorio:Loĝistiko
Kategorio:Manĝaĵoj
Kategorio:Nutraĵindustrio
Nina Pietuchowska

**Nina Pietuchowska** estas pola esperantistino. Naskiĝinte en la vilaĝo *Ostaszewo*, provinco Podlaĥio, ŝi diplomiĝis en la Bjalistoka filio de la Universitato de Varsovio pri fiziko kaj kemio, kaj poste laboris kiel instruistino de fiziko kaj kemio en lernejoj de Bjalistoko. Ŝi membriĝis en la Asocio de Polaj Instruistoj. Ŝi ankaŭ estas membro de la *Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze (*PTTK, aŭ la pola turisma asocio) kaj de la Bjalistoka Asocio de Esperantistoj. Plurajn jarojn ŝi aktivis kiel kursestrino en la internacia lingvolerna renkontiĝo Somera Esperanto-Studado (SES) kie ŝi ankaŭ prelegas interalie pri pioniraj personoj el la historio de Esperanto kiel ekzemple Edward Sapir, Andreo Cseh, Jean Forge (verkista nomo de Jan Fethke). Nina Pietuchowska estas edziniĝinta kaj havas du infanojn.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* (angle, pole) Informoj pri bjalistokaj esperantistoj, interalie Nina Pietuchowska en la retejo *centrumzamenhofa.pl*
* (angla) Bjalistoka Asocio de Esperantistoj

Kategorio:Polaj esperantistoj
Kategorio:Studentaro de la Universitato de Bjalistoko
Kategorio:Bjalistokanoj
Kategorio:Esperanto-movado en Bjalistoko
19096 Leonfridman

'*19096 *Leonfridman'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Krimeo, (en tiama Sovetunio, nun en Rusio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la arkitekturisto *Leonid Oŝeroviĉ Fridman'', direktoro de la Krimea Instituto de Fasonado, Arkitekturo kaj Restaŭrado. Li grave agis por konservi kaj restaŭri multenombrajn malnovajn historiajn konstruaĵojn kaj monumentojn de Krimeo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
Har Gobind Khorana

**Har Gobind Khorana** () estis hind-amerika biokemiisto kiu partumis la 1968-datita, nobel-premion por fiziologio aŭ medicino kun Marshall W. Nirenberg kaj Robert W. Holley por esplorado kiu helpis montri kiel la ordon de nukleotidoj en nukleaj acidoj, kiuj kunportas la genetikan kodon de la ĉelo, kontrolas la sintezon de la ĉelo de proteinoj. Khorana kaj Nirenberg ankaŭ estis premiitaj la *Louisa Gross Horwitz Prize* de Universitato Kolumbio en la sama jaro.

Khorana estis naskita en Raipur (hodiaŭ Tehsil Kabirwala, Panĝabio, Pakistano) kaj iĝis nature aperanta civitano de Usono en 1966, kaj poste ricevis la Nacian Medalon de Scienco. Li funkciis kiel la Alfred P. Sloan profesoro de MIT pri biologio kaj kemio, emerito kaj estis membro de la Estraro de Sciencaj Guberniestroj en La Scripps Esplorinstituto.

## Referencoj 
Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziologio aŭ medicino
Kategorio:Usonaj biologoj
Kategorio:Barataj biologoj
Kategorio:Usonaj genetikistoj
Kategorio:Membroj de Rusia Akademio de Sciencoj
Kategorio:Usonaj Nobel-premiitoj
Malferma letero

**Malfermita letero** estas skribaĵo, kiun iu publikigas kiel flugfolio, en la gazetaro aŭ en aliaj komunikiloj. Per la formo kiel *malfermita* letero, la ricevinto ofte estas admonata publike komenti la objekton de la skribaĵo. Malfermita letero kelkfoje rilatas al protesto, priskribo de maljusteco kaj tiele peticio aŭ mesaĝo al la gazetaro, kaj ĝin oni povas uzi kiel instrumento por la publikaj rilatoj. Malferma letero povas aldone sendiĝi rekte al la ricevinto/j.

La malfermita letero en sia plej konata formo ofte estas uzata por konfronti personojn de publika intereso, asociojn aŭ entreprenojn al kontraŭecaj konstatoj, neplenumitaj promesoj aŭ malveraĵoj, aŭ uzata por provoki necesan el la vidpunkto de la verkanto agadon de la adresato.

Fakte la variaĵoj estas tre multenombraj, ekzemploj estas malfermitaj leteroj okaze de naskiĝmemoroj (Anne Seghers al Christa Wolf okaze de ties 50a naskiĝmemoro), kiel literatura kritiko (Marcel Reich-Ranitzki al Günter Grass en la gazeto *Der Spiegel*), kiel satiro kaj antaŭ ĉio kiel "noto en la plenda libro de la historio" (cit. B. Dücker)

Unu el la plej famaj malfermaj leteroj (''J'accuse*) verkis Émile Zola kaj temigis la "Dreyfus-aferon" en la jaro 1898.

## Vidu ankaŭ 
* Letero el la Birmingama prizono
* Letero de 59
* Letero de 34

## Literaturo 
* Burckhard Dücker: *Der offene Brief als Medium gesellschaftlicher Selbstverständigung.* en: *Sprache und Literatur in Wissenschaft und Unterricht*, kajero 69, N-o 1/1992, ISSN 0724-9713, S. 32–42.
* Rolf-Bernhard Essig: *Der offene Brief. Geschichte und Funktion einer publizistischen Form von Isokrates bis Günter Grass* (= *Epistemata: Reihe Literaturwissenschaft*. Bd. 267). eldonejo Königshausen kaj Neumann, Würzburg 2000, ISBN 3-8260-1647-5 (zugl.: Disertacio, universitato Bamberg, 1999).
* Reinhard M. G. Nickisch: *Schriftsteller auf Abwegen? Über politische ‚Offene Briefe’ deutscher Autoren in Vergangenheit und Gegenwart.* en: *Journal of English and Germanic Philology*, N-o. 93, 1994, S. 469–484.
* Hans Wellmann: *Der Offene Brief und seine Anfänge. Über Textart und Mediengeschichte.* In: Maria Pümpel-Mader, Beatrix Schönherr (eld-isto.): *Sprache – Kultur – Geschichte. Sprachhistorische Studien zum Deutschen. Hans Moser zum 60. Geburtstag.'' universitato Innsbruck, instituto por germaniko, Innsbruck 1999, ISBN 3-901064-22-2, S. 361–384.

## Atentigo 
En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo "offener Brief" de la germanlingva vikipedio en la versio de la 9-a de junio 2015, 19:46 CET.

Kategorio:Literaturaj ĝenroj
Insulo Hajnano

La insulo **Hajnano** () situas en la Sudĉina maro kaj inter la insulo kaj la kontinento troviĝas la Markolo de *Qiongzhou*. Ĝi estas – krom Tajvano – la plej granda insulo de Popolrespubliko Ĉinio kun  kvadrataj kilometroj. Samtempe ĝi estas la 42a plej granda insulo en la mondo.

En 2011-2013 Trezoro Huang Yinbao kunlabore kun Dennis Keefe funkciigis trejnprogramon nomitan "**Esperanto-Insulo**"n, kiu okazis en la insulo Hainandao. Entute pli ol 150 esperantistoj el 23 landoj estis trejnitaj. La kursoj okazis ĉiujare kaj daŭris 30 tagojn.

## Vidu ankaŭ
* Provinco Hajnano

Kategorio:Insuloj en Ĉinio
Péró Jovánovics Szegedinác

**Péró Jovánovics Szegedinác** [jovanoviĉ segedinac], serbe *Pera Jovanović Segedinac/Пера Јовановић Сегединац*, laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szegedinác Jovánovics Péró**, estis serba hungaria soldato, oficiro, antaŭlasta kamparana ribelulo de Hungario.
eta|Memorŝtono pri Péró Jovánovics Szegedinác
Péró Jovánovics Szegedinác http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/081/pc008130.html#9 naskiĝis en 1655 en Hungara reĝlando en Pécska. Li mortis la  en Buda.

## Biografio 
Péró Jovánovics Szegedinác devenis el serba familio. Li iĝis soldato, ĉar tiutempe la serbaj soldatoj havis privilegiojn. Li partoprenis en la kontraŭturkaj militoj ekde 1684, fine li atingis la rangon kapitano. En 1718 la turkoj plene forlasis Hungarlandon kaj komenciĝis paca periodo. Karolo la 6-a (Sankta Romia Imperio) forprenis privilegiojn de la serboj kaj li trudis preni la katolikismon. Szegedinác kolektis armeon el la malkontentaj serboj, krome li kolektis ankaŭ hungarojn (li parolis ankaŭ hungare). La ribelo komenciĝis en 1735 en Békésszentandrás. La ribelo iĝis ĥaosa, preskaŭ nekomprenebla. Baldaŭ alia serba militestro (fidela al la reĝo) arestis Szegedinác-on kaj sendis lin al Buda. Li estis ekzekutita, lia kadavro estis tranĉita en kvar partojn, kiuj estis longe montrataj en 4 urboj.  

## Memorigiloj 
* memorŝtono en Budapeŝto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Serbaj soldatoj
Kategorio:Hungaraj oficiroj
Krimea ASSR

La **Krimea aŭtonoma soveta socialisma respubliko** estis aŭtonoma soveta socialisma respubliko de Sovetunio en Krimea Duoninsulo.

Ĝi ekzistis inter la   kaj 1945 en konsisto de la  Rusia Soveta Federacia Socialisma Respubliko (Rusia SFSR), kaj tiam ankoraŭ duafoje de 1991 ĝis la  en konsisto de la Ukraina SSR (ĝis la 24-a de aŭgusto 1991) respektive la posta sendependa ŝtato Ukrainio. Ĉefurbo de la tereno estis la urbo . La tuta teritorio ampleksis  kvadratajn kilometrojn. Laŭ la stato de  ĝi havis  loĝantojn. Nuntempe la areo estas la administra unuo respubliko Mariio ene de la Rusia Federacio.

La ASSR oficiale ekestis el la Taŭrida gubernio, , *Tavriĉeskaja gubernija*, rega kaj administra regiona dividaĵo de la Rusia Imperio, kiu estis malfondita la 18-a de oktobro 1921. Post 1992 la administra unuo iusence pluekzistis kiel Aŭtonoma Respubliko Krimeo de Ukrainio.

## Vidu ankaŭ 
* Aŭtonomaj respublikoj de Sovetunio

eta|350ra|maldekstra|

Kategorio:Aŭtonomaj respublikoj de Sovetunio
Kategorio:Rusia Soveta Federacia Socialisma Respubliko
Kategorio:Krimeo
(19113) 1981 EB33

**(19113) 1981 EB33** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, proksime de Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Komptometro

eta|upright=1.2|dekstra|Modelo ST (1930-aj jaroj)
La **Komptometro** estis la unua komerce sukcesa klavara mekanika kalkulilo, patentita en Usono de Dorr E. Felt en 1887.

La Komptometro, enkondukita en 1887, estis la unua kalkulmaŝino kiu uzis klavaron kiu konsistis el kolumnoj de naŭ klavoj (de 1 al 9) por ĉiu cifero. La Dalton-sumomaŝino, fabrikita el 1902, estis la unua kiu havis klavaron el 10 klavoj. Oni uzis elektrajn motorojn ĉe kelkaj mekanikaj kalkuliloj el 1901. En 1961, maŝino de la tipo de la komptometro, nome la Anita mk7 el Sumlock Comptometer Ltd., iĝis la unua surtabla mekanika kalkulilo kiu ĝuis el tute elektronika kalkulmotoro, kreante la ligilon inter tiuj du industrioj kaj markante la komencon de ties malpliigo. La produktado de mekanikaj kalkuliloj ĉesis en la mezo de la 1970-aj jaroj fermante industrion kiu daŭris 120 jarojn.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Foto – el la retejo de la Nacia Muzeo de Usona Historio
* Comptometer "Biography of a Machine"  – historio, modelinformaro, kaj biografio de Dorr Felt, alirita la 11an de Aprilo, 2007
* www.rechenmaschinen-illustrated.com
* Comptometers and Key-Driven Calculators – fotoj kaj priskriboj de modeloj, alirita la 11an de Aprilo, 2007
* ami19.org  – Patents and articles on 19th-century mechanical calculators
* Comptometer instruction manual, alirita la 11an de Aprilo, 2007
* Comptometer photo , alirita la 11an de Aprilo, 2007
* How the Comptometer Works – animated video describing in detail how the Model F Comptometer works, alirita la 11an de Aprilo, 2007

Kategorio:Mekanikaj kalkuliloj
De Arte Combinatoria

La ***Dissertatio de arte combinatoria*** ("Pri Kombinarto") estas frua verko de Gottfried Leibniz publikigita en 1666 en Leipzig. Ĝi estas etenda versio de lia doktoriĝa tezo, verkita antaŭ la aŭtoro estis serioze entrepreninta studojn de matematiko. Tiu broŝuro estis reeldonita sen aprobo de Leibniz en 1690, kio pelis lin al publikigo de mallonga klariga noto en *Acta Eruditorum*. Dum la venontaj jaroj li ripete bedaŭris pri la cirkulado de tiu verko kiun li konsideris nematura. Tamen ĝi estis tre originala verko kaj ĝi havigis al la aŭtoro la unuan famon inter la tiutempaj fakuloj.

La ĉefa ideo en la teksto estas tiu de Alfabeto de homa pensado, kiu estas atribuita al Descartes. Ĉiuj konceptoj estas nenio krom kombinoj de relative malgranda nombro de simplaj konceptoj, kiel ke vortoj estas kombinoj de literoj. Ĉiuj veroj povas esti esprimitaj kiel taŭgaj kombinoj de konceptoj, kiuj siavice povas esti malkomponitaj en simplaj ideoj, farante la analizon multe pli facile. Tiele, tiu alfabeto havigus logikan inventon, male al tiu de pruvo kiu estas konata ĝis nun.

## Notoj 
## Referencoj 
* E.J. Aiton, *Leibniz: A Biography*. Hilger, Bristol, 1985. ISBN 0-85274-470-6.

Kategorio:Kombinoscienco
Kategorio:Filozofio
Kategorio:1666
Kategorio:Libroj de Gottfried Wilhelm Leibniz
Kategorio:Latinlingva literaturo
Greso

[eta|grespejzaĝo de la [modera klimato]]
eta|gresplanto kun radikoj
eta|juna greso
[eta|per greso kovrata domo en [Islando]]
[eta|sovaĝaj gresoj sur la monto [Cloridenberg en Calvörde]]
hochkant|eta|gresoj ofte estas la unuaj plantoj, kiuj kreskas sur malnovaj konstruaĵoj.
**Greso** estas kolektiva nomo de herboj de la familio Poacoj (antaŭe nomataj gramineoj aŭ graminacoj) uzataj kiel furaĝo por brutoj kaj aliaj herbovoraj bestoj aŭ en ĝardenoj kiel herbotapiŝo aŭ gazono.

Greso estas la nutraĵbazo de multaj bestoj, precipe de remaĉuloj kaj ĉevaloj. Planta kovraĵo sur la grundo malgrandigas la erozion de la surfaco (denudado), kaj la grundo apenaŭ erozias. Male, formiĝas humo.

Gresoj aperis unuafoje en kretaceo, sekve la erozio de la firma tero ŝanĝiĝis radikale.

## Biologio 
Botanike **gresoj** apartenas al la ordo de la Poaloj; la du plej gravaj grupoj estas Poacoj kaj Ciperacoj, respektive Junkacoj (Juncaceae),:
* Poacoj (Poaceae) estas tutmonda plantfamilio kun multaj specioj kaj genroj. Ili apartenas al la unukotiledonaj plantoj kun tigo, kiu estas dividitaj per nodoj. Infloresko ofte estas spiko aŭ grapolaroj kun malpompaj floroj. Al tiu familio ankaŭ apartenas bambusoideae-specioj, do ili ankaŭ estas gresoj, malgraŭ ke ili havas alian kreskoformon.
* Ciperacoj havas tigojn, kiuj ne havas nodojn:

## Uzado 
Poacoj estas unu el la plej malnovaj utilplantoj de la homo. Ĉiuj grenoj (ekzemple tritiko, aveno, milio, maizo kaj rizo) estas poacoj. Kiel homa nutraĵo aŭ malrekte kiel furaĝo, la grenoj estas la nutraĵbazo de la homaro.

Greso kreskas sur verdejoj aŭ sur agroj (agrogreso). La bestoj manĝas ĝin tiel freŝa, kiel silaĵon (gresosilaĵo, fojnosilaĵo) aŭ kiel fojnon. Fojno ankaŭ estas uzata kiel substerkaĵo. Krome gresosilaĵo estas uzata kiel substrato por fari biogason.

La greso kune kun la supra grundtavolo (turfoj) estis uzata por kovri tegmentojn En la fino, la supraĵo ankaŭ kolektas pluvakvon efike kaj estas riĉa je specioj..
[eta|maldekstre|[turfo|rulturfrazeno sur piedpilka ludejo en Berlino]]
eta|maldekstre|gresumantaj bestoj
[eta|Intensiva uzado sen flegado kaj [sterko|sterkado kaŭzas erozion kaj detruon de la turfo, kiel ĉi tie sur pilkludejo]]
eta|Trouzado de gresejo kaŭzas erozion.

## Referencoj 
Kategorio:Plantoj
Kategorio:Poacoj
19119 Dimpna

'*19119 *Dimpna'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la ukraina astronomino Ljudmila Georgijevna Karaĉkina elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (en tiama Sovetunio, nun en Rusio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la "*Dictionary of Minor Planet Names*", (*DiMPNa'') aŭ "Vortaro de la Nomoj de Malgrandaj Planedoj" : katalogo eldonita de Lutz D. Schmadel en 1991, 1993, 1996 kaj 1999. Tiu ĉi konsidero pri la historio de la homaro estas ebla per intensa observa kaj kalkula laboro de sciencesploristoj pri asteroidoj ĉie en la mondo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Georgijevna Karaĉkina
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
19120 Doronina

'*19120 *Doronina'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la ukraina astronomino Ljudmila Georgijevna Karaĉkina elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (en tiama Sovetunio, nun en Rusio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la rusa sovetunia aktorino Tatjana Vasiljevna Doronina (cirile : *Татьяна Васильевна Доронина''), kiu kreis grandiozajn rolojn por ambaŭ filmoj kaj teatraĵoj. Ŝi laboris en la plej grandaj teatroj de Leningrado kaj Moskvo kaj ekde 1992 estis gvidantino de la Moskva Arta Akademia Gorkij Teatro. Ŝi estis Popola Artistino
de Rusio (1969) kaj Popola artistino de Sovetunio (1975)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Georgijevna Karaĉkina
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1983
(19121) 1985 CY1

**(19121) 1985 CY1** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
Metroo de Kazano

**Metroo de Kazano** (, ) estas metroo kiu priservas la urbon Kazano, Tatarstano, Rusio. Tiu metroo estis la sepa malfermita en Rusio, kaj la dek kvina en eksa Sovetunio. Malfermita la , ĝi estas la plej nova en Rusio.

## Listo de stacioj 
### Centra linio 
## Vidu ankaŭ 
* Metroo
* Tramtransporto en Kazano
* Trolebusa transporto en Kazano
* Listo de metrooj en la mondo
* Centra linio (Kazano)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* MetroElektroTrans 
* Metroworld
* Metrostroy
* Metro Soyuza 
* Kazan Metro Track Map 
* UrbaRail.Net


Kazano
Kazano
Kazano
Monumento por la Batalo de Leipzig (Heiligenstadt)

eta|La monumento en la kuracbaneja parko de Heiligenstadt
La verŝajne plej malnova **Monumento por la Batalo de Leipzig** (germane: *Völkerschlachtdenkmal*) sur germana teritorio troviĝas en Heilbad Heiligenstadt, Germanio.

## Priskribo 
Ĝi staras en la kuracbaneja parko "Heinrich-Heine-Kurpark". Ĝi estis starigita honore al la Batalo de la Nacioj de 1813, kiel novgotika steleo jam en la jaro 1815, mallonge post la malvenko definitiva de la franca tirano Napoleono Bonaparte.

Dum la tiranado de Napoleono Heiligenstadt estis la ĉefurbo de la Departemento de Harco. Multaj anoj de Eichsfeld falis en Lepsiko en 1813. Ĝi kvazaŭ konsideriĝi povas prototimpo de modernaj monumentoj honore al soldatoj falintaj.

La monumento estas el sabloŝtono. Ĝi estas samtempe memorigilo kaj dankesprimilo post la feliĉa fino de la bataloj.

## Vidu ankaŭ 
Monumento por la Batalo de la Nacioj en Lepsiko mem

## Eksteraj ligiloj 
* Pri la parko
* Artikolo gazeta de oktobro 2015 pri la reinaŭguro de la monumento

heiligenstadt
heiligenstadt
heiligenstadt
Gorki (stacio de Kazana metroo)

**Gorki** (, ) estas stacio sur Centra linio de la Metroo de Kazano en Kazano, Tatarstano, Rusio. Ĝi estis malfermita la . Ĝi situas inter stacioj '** kaj **'.

## Interkonektoj 
* Aŭtobusoj: 4, 5, 18, 19, 22, 30, 31, 37, 47, 55, 68, 69а, 74, 74а, 77, 85, 90, 99;
* Trolebusoj: 8, 9, 11, 12, 5;
* Tramoj: 4

## Vidu ankaŭ 
* Metroo de Kazano
* Centra linio (Kazano)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* КАЗАНСКИЙ МЕТРОПОЛИТЕН « Горки » ()

Kategorio:Centra linio (Kazano)
Kategorio:Stacioj de la metroo de Kazano
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 2005
Kategorio:2005 en Kazano
Centra linio (Kazano)

**Centra linio** (, ) estas la ununura linio de la Metroo de Kazano en Kazano, Tatarstano, Rusio. Ĝi estis inaŭgurita la . Ĝi konsistas el dek stacioj plus unu konstruata.

## Vidu ankaŭ 
* Metroo de Kazano

## Eksteraj ligiloj 
*
(19118) 1981 SD2

**(19118) 1981 SD2** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Norman G. Thomas elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Norman G. Thomas
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Balázs Imreh

**Balázs IMREH** [balAĵ imre], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Imreh Balázs** estis hungara matematikisto, profesoro.

Balázs Imreh http://www.kisalfold.hu/belfold_hirek/imreh_balazs_8211_matematikus/19443/  naskiĝis la  en Szekszárd. Li mortis la  en Szeged.

## Biografio 
Balázs Imreh frekventis bazlernejon en sia naskiĝurbo, gimnazion en Bonyhád, poste li akiris diplomon en Sciencuniversitato József Attila en 1968. Ekde la sekva jaro li instruis samloke en la universitato. Li doktoriĝis en 1975, kandidatiĝis en 1983, lia instrua rango estis docento. Ekde 1994 li estis nomumita katedrestro, post 2 jaroj li ricevis japanan stipendion. Li ricevis premiojn en 1987 kaj 1990.

Li havis edzinon, kiu naskis 2 filojn.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *On a theorem of G. Birkho* (1968)
* *On αi-products of automata* (1978)
* *A note on the ν1-product* (1988)
* *Operációkutatás* (1997) – studenta lernolibro
* *On regular languages determined by nondeterministic directable automata* (2005)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Edvin Istvánffy

**Edvin Istvánffy** [iŝtvAnfi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Istvánffy Edvin** estis hungara maŝininĝeniero, profesoro. Lia origina familia nomo estis *Rainer* ĝis 1936.

Edvin Istvánffy http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC06707/06834.htm naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Párkány (nuntempa Štúrovo en Slovakio). Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Edvin Istvánffy akiris inĝenieran diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1922. Post siaj studoj li laboris en fabriko en Újpest, ekde 1928 en alia fabriko en Budapeŝto. Inter 1938 kaj 1945 li estis vicfabrikestro, poste li havis alian signifan postenon, en 1952 li estis laboratiriestro, fine li laboris en komunikada esplora instituto ĝis 1958. Li doktoriĝis en 1953. Li komencis instrui en 1949 en la teknika altlernejo. En la menciita universitato li estis katedrestro inter 1958-1966 havanta la rangon publika ordinara profesoro. Li multe okupiĝis pri dissendoj de radioj, antenoj, mikroondoj, radaroj. Li ricevis premion en 1961.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Rádió üzenetátvitel. – A rezgő kvarc. – Antennák. Vál. fejezetek a rádiótechnika köréből.* (1944)
* *Kristályszűrők* (1947)
* *Mikrohullámok technikája* (1954)
* *Válogatott fejezetek a ferromágnesség köréből* (1958)
* *Tápvonalak, antennák, hullámterjedés* (1966, 1967, 1984, 1993) - studenta lernolibro
* *Impulzustechnika. – Új vasvizsgáló berendezés a jelfogó gyártásra. – Újabb mágneses anyagok.* (1999) 

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 17-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ilona Huszka-Fábián

**Ilona Huszka-Fábián** [huska-], laŭ hungarlingve kutima plena sinsekvo **Huszka Ernőné Fábián Ilona** estis hungara instruisto, verkisto pri lernolibroj. Ŝia origina nomo estis *Fábián Ilona*, post la edziniĝo ŝia nomo iĝis *Huszka Ernőné* (ja ŝia edzo estis Huszka Ernő), sed ŝi rajtis uzi ankaŭ la kvarvortan nomon. Eksterlande ŝi uzis la nomvarianton, kiu estas legebla en la titolo.

Fábián Ilona http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=huszka naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Szabadka (nuntempa Subotica en Serbio). Ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Ilona Huszka-Fábián akiris pedagogian diplomon en Sciencuniversitato Pázmány Péter en 1930. Post siaj studoj ŝi instruis matematikon kaj fizikon en diversaj gimnazioj. Ŝi estis pedagogo longe en ekzerca lernejo, kie lernis ne nur la geinfanoj, sed ankaŭ pedagogaj kandidatoj. Ŝi estis kunlaboranto de multe da lernolibroj. Ŝi ricevis premion Kossuth en 1953, krome alian premion.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Aviastroitelnaja (stacio de Kazana metroo)

**Aviastroitelnaja** (, ) estas finstacio sur Centra linio de la Metroo de Kazano en Kazano, Tatarstano, Rusio. Ĝi estis malfermita la . Ĝi situas antaŭ stacio ''''.

## Interkonektoj 
* Trolebusoj: 13
* Tramoj: 1,6
* Aŭtobusoj: 6, 18, 20, 33, 37, 38, 40, 43, 52, 53, 60, 76, 78, 89, 92, 93, 97

## Vidu ankaŭ 
* Metroo de Kazano
* Centra linio (Kazano)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* КАЗАНСКИЙ МЕТРОПОЛИТЕН «Авиастроительная» ()

Kategorio:Centra linio (Kazano)
Kategorio:Stacioj de la metroo de Kazano
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 2013
Kategorio:2013 en Kazano
Nikolaj Mjaskovskij

**Nikolaj Jakovlevich MJASKOVSKIJ** (aŭ Mjaskovski; ; naskiĝinta la 20-an de aprilo 1881, mortinta la 8-an de aŭgusto 1950, estis rusa kaj soveta komponisto ofte nomata la "Patron de la Soveta Simfonio". Li ricevas la Stalin-premion kvinfoje, kiom estas pli ol ĉiu alia komponisto.

## Fruaj jaroj
Mjaskovskij naskiĝis en Novogeorgijevsk (pole: Twierdza Modlin), proksime al Varsovio. Post la morto de lia patrino, la familion edukis fratrino de lia patro, Jelikonida Konstantinovna Mjaskovskaja, kiu estis kantisto en la Sankt-Peterburga Opero.
Malgraŭ ke li lernis pianon kaj violonon, li estis fortimigita disde alceli muzikan karieron kaj do li iris al la armeo. Tamen, spektaklo de Ĉajkovska sesa simfonio en 1896 plifervorigis lin por fariĝi komponisto. Mjaskovskij prenis lecionojn kun Rejnhold Glier kaj fine enskribis en la Sankt-Peterburga Konservatorio, kie li lernis komponadon kun Anatolij Ljadov kaj Nikolaj Rimskij-Korsakov. Tie, Mjaskovskij konis Prokofjev, kiu estus lia amiko ĝis la morto de Mjaskovskij en 1950. Ili sendis leteron unu al la alia, kie oni povas vidi iliajn komentojn pri muziko [citaĵo: Robinson, Harlow. Selected Letters of Sergei Prokofiev, Northeastern University Press, Boston: 1998].

## Fruaj verkoj
Prokofjev kaj Mjaskovskij verkis kune en la konservatorio en almenaŭ unu simfonio, perdita.
Fruaj influoj en la nova propra stilo de Mjaskovskij estis Ĉajkovskij, kia stilo estas trovebla en la unua simfonio de Mjaskovskij, kaj Skrjabin, kies influon oni povus vidi en lia unua piana sonato (priskribita je Glenn Gould kiel "eble inter la plej rimarkintaj verkoj de sia epoko") aŭ en lia tria simfonio.
Li estis vokata por lukti en la Aŭstria fronto en la unua mondmilito. Dum tiu periodo, li verkis du tute kontraŭajn simfoniojn: lian 4-an kaj lian 5-an. En la postaj jaroj mortis lia patro kaj lia onklino, kun kiu li havas intima familia rilato. Mjaskovskij luktis en la Ruĝa Armeo ekde 1917 ĝis 1921, jaro en kiu li fariĝis membro de la instruanta stabo de la Moskva Konservatorio kaj de la Komponista Unio. Post tio li loĝas en Moskvo kun lia fratino Valentina kaj ŝia filino.

## Mezaj jaroj
La reakcio de Mjaskovskij je okazoj en 1917–1921 kortuŝis lin por komponi simfonion, la sesan, kiu estas sia nura ĥora simfonio kaj la plej longa el lia 27. La parto de ĥoro inkluzivas ortodoksan kanton pri la foriranta animo de ekmorta homo.
La jaroj 1921–1933, la unuaj je kiuj li instruis en la Moskva Konservatorio, estis la plej eksperimenta de lia muziko, epoko dum kiu li komponis simfoniojn kiel la 10-an kaj la 13-an, la 4-an pianan sonaton kaj la unuan kordan kvarteton. Eble la plej bona ekzemplo de tiu epoko estas la 13-a simfonio, la nura verko de Mjaskovskij ke estis ludita unuafoje en Usono. Je la jardekoj 1920 kaj 1930 oni ludis la muzikon de Mjaskovskij multe en Usono kaj Okcidenta Eŭropo, speciale pro la maniero en kiu lia amiko Prokofjev konigis ĝin al dirigentoj de diversa orkestroj (kiel Koussevitsky, menciita en la leteroj [citaĵo: Robinson, Harlow. Selected Letters of Sergei Prokofiev, Northeastern University Press, Boston: 1998]).

Kategorio:Rusiaj komponistoj
Doktoreco

[eta|Universitataj doktoroj arigitaj antaŭ la komenco de [ceremonio ĉe la Universitato Brigham Young (Aprilo 2008).]]
[eta|Kovrilpaĝo de [tezo prezentita de Claude Bernard por akiri sian Medicinan Doktoriĝon. (1843).]]
**Doktoreco** (el la latina *docere*, "instrui") aŭ doktora rango (el la latina *doctor*, "instruisto") aŭ rango de doktoro estas akademia grado donata de universitatoj aŭ sciencaj institucioj, kiu en plej landoj rajtigas la tenanton instrui je universitata nivelo en la rilatanta scienca fako, aŭ por labori en specifa profesio. En kelkaj landoj, la plej alta rango en difinita fako estas nomata fina rango. Multaj universitatoj ankaŭ havigas "honorajn doktorigojn" al individuoj, kiuj montriĝis meritoplenaj por speciala rekono pro elstara fakula laboro, pro aliaj kontribuoj al la universitato aŭ al la socio.

En la unuopaj landoj la kondiĉoj por doktorigo povas esti tre malsamaj. Eble oni povas diri ĝenerale, ke oni bezonas universitatan diplomon (ekz. de magistro) por doktoriĝi kaj ke per doktoriĝo oni poste rajtas fariĝi profesoro. Eventuale oni bezonas kromajn kvalifikojn.

Doktoriĝemulo devas havi konsilanton/gvidanton, kiu akompanas la projekton. Kiel doktoriĝonto oni aŭ laboras ĉe universitato kaj estas en certa programo, aŭ oni estas "eksterulo" kiu havas kontakton nur kun la konsilanto/gvidanto. Kutime por doktoriĝo necesas pluraj jaroj, kvankam ankaŭ tio povas varii laŭ fako, laŭ universitato kaj memkompreneble depende de la kapabloj, talento kaj bonŝanco de la doktoriĝonto.

Kerno de doktoriĝo estas la verkado de doktoriga disertacio. Temas pri sciencnivela verko, kiu montras, ke la aŭtoro kapablas esplori sendepende. La paĝokvanto povas tre varii laŭ la fakoj kaj aliaj tradicioj, ekz. en medicino aŭ matematiko povas temi pri malpli ol cent paĝoj, dum en sociaj sciencoj temas pri pluraj centoj da paĝoj. Kutime oni devas publikigi ĝin. Povas esti, ke por doktoriĝi oni devas krome trapasi ekzamenojn.

La finan proceduron por doktoriĝo oni nomas promocio; ankaŭ ĝi povas tre malsami laŭ la lando aŭ la universitato. Kutime al la promocio apartenas "defendo", en kiu la aŭtoro defendas sian verkon kontraŭ demandoj de fakuloj.

## Vidu ankaŭ
* Postdoktoriĝa esploro

Kategorio:Akademiaj titoloj
Kategorio:Universitato
Kategorio:Universitatoj
Ametjevo (stacio de Kazana metroo)

**Ametjevo** (, ) estas stacio sur Centra linio de la Metroo de Kazano en Kazano, Tatarstano, Rusio. Ĝi estis malfermita la . Ĝi situas inter stacioj '** kaj **'.

## Interkonektoj 
* Aŭtobusoj: 2, 31, 37, 77

## Vidu ankaŭ 
* Metroo de Kazano
* Centra linio (Kazano)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* КАЗАНСКИЙ МЕТРОПОЛИТЕН « Аметьево » ()

Kategorio:Stacioj de la metroo de Kazano
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 2005
Kategorio:Centra linio (Kazano)
Kategorio:2005 en Kazano
Freiherr

[eta|Tipa [krono de *Freiherr* kun sep perloj, kiel uzita ĉe blazono.]]
***Freiherr***  (germanlingve; laŭvorta signifo "libera sinjoro"), en Esperanto "barono", estas nobela titolo en la Sankta Romia Imperio kaj en ties variaj sukcedaj ŝtatoj, kiaj Aŭstrio-Hungario, Prusio, Germana Imperiestra Regno ktp. Ĝi ekvivalentas al barono en aliaj landoj. Tradicie ĝi indikas la duan plej malaltan titolan rangon ene de la nobelaro, super *Ritter* (kavaliro) kaj *Edler* (nobelrango sen specifa titolo) kaj sub *Graf* (grafo) kaj *Herzog* (duko).

*Freiherr* estas la titolo por viro. Edzino de *Freiherr* estas *Freifrau* ("baronino", "baronedzino"), needziniĝinta filino de *Freiherr* estas *Freiin* aŭ *Freifräulein* ("baronidino").

## *Freiherr* en malsamaj lingvoj 
Multaj lingvoj uzas la germanan vorton *Freiherr* pli-malpli senŝanĝe. Lingve tre parencas la titolo *friherre* en la Reĝlando Danio, Reĝlando Norvegio kaj Reĝlando Svedio, kaj historie la nederlanda titolo *vrijheer*. Kontraste, la ĉeĥa lingvo uzas la terminon *svobodný pán* (sama laŭvorta signifo "libera sinjoro") por viro kaj *svobodná paní* ("libera sinjorino") por virino. La germana vorto *Freiherr* fariĝis en popola ĉeĥa lingvo bazo de vortoj *frajer* (origine en signifo belulo, tiu, kiu iradas okulfrape bele vestita poste bela junulo; komparu: dando, snobo, makaronia) kaj *frajeřit* (en signifo *fanfaroni*), do *frajer* povas esti ankaŭ tiu, kiu fanfaronas per io.

## *Freiherr* post 1919 
Ekde la Novembra Revolucio en 1919 leĝe ne plu ekzistas nobeloj en Germanio aŭ Aŭstrio. En Germanio la iamaj nobelaj titoloj plu ekzistas kiel partoj de la familia nomo. Ekzemple prezidanto Richard von Weizsäcker havas la oficialan familian nomon "Freiherr von Weizsäcker" sed (kiel ĉiu germano post 1919) ne estas germana nobelo.

## Eksteraj ligiloj 
* "Freiherr -- Britannica Online Encyclopedia", *Britannica Online Encyclopedia*, 2008, webpage: EB-Freiherr.

*
*
Kategorio:Nobelaj titoloj
Kategorio:Sankta Romia Imperio
Kategorio:Germanaj vortoj kaj esprimoj
19122 Amandabosh

'*19122 *Amandabosh'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona astronomino kaj planedosciencistino *Amanda S. Bosh'', lektorino ĉe la Departemento pri Tera, Atmosfera kaj Planeda Sciencoj ĉe la Masaĉuseca Instituto de Teknologio. Fakulino pri planedaj kaŝadoj, ŝi esploras inter aliaj la propraĵojn de la ringoj de Saturno kaj la atmosferojn de Tritono kaj Plutono.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
(19125) 1987 CH

**(19125) 1987 CH** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987
19126 Ottohahn

'*19126 *Ottohahn''''' estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana kemiisto Otto Hahn (1879–1968), ricevinto de la Nobel-premio pri kemio 1944, kiu partoprenis al la malkovro de multenombraj radiaktivaj elementoj kaj izotopoj, kaj ankaŭ la fisio de uranio per bombardo da neŭtronoj en 1938. Kiel prezidento de la Societo Max Planck dum 1948 - 1960, li avertis pri la danĝeroj de la nuklea energio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987
19127 Olegefremov

'*19127 *Olegefremov'''* estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  de la ukraina astronomino Ljudmila Georgijevna Karaĉkina elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (en tiama Sovetunio, nun en Rusio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la rusa sovetunia aktoro Oleg Nikolajeviĉ Jefremov (cirile: *Олег Николаевич Ефремов'', 1927–2000), kiu kreis pli ol 80 aktorajn rolojn. Li ankaŭ surscenigis pli ol 30 teatraĵojn kaj estis responsulo pri multrnombraj filmaj produktadoj. Kiel Popola Artisto de Rusio, li gvidis de 1970 la Moskvan Artan Akademian Teatron.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Georgijevna Karaĉkina
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987