open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Eau Claire (Viskonsino)

**Eau Claire** (/oʊˈklɛər/ oh-KLAIR;  por klara akvo) estas urbo en la okcident-centra parto de la usona ŝtato Viskonsino. Ĝi estas la administra sidejo de la samnoma Kantono, sed malgranda parto de la urbo estas en najbara Kantono Chippewa.

La urbo situas proksimume 90 mejlojn (145 kilometroj) oriente de Minneapolo kaj Saint Paul en Minesoto. La areo de la urbo estas ĉirkaŭ 88,42 kvadrataj kilometroj, kaj ĝi estas konsiderata regiona komerca centro.

Fondita en la 1840-aj jaroj, ĝi ricevis urbostatuson en 1872 .

## Loka muzika scenejo 
La Chippewa Valo, precipe Eau Claire, generis grandan nombron da sendependaj muzikgrupoj. Grupoj kiel ekzemple Bon Iver, Laarks, Megafaun, Peter Wolf Crier kaj S. Carey atingis ŝanĝiĝantajn gradojn da nacia kaj internacia sukceso . Aliaj grupoj, kiel ekzemple Daredevil Christopher Wright, Farms, Vacation Dad kaj Adelyn Rose ankaŭ ricevis pozitivan atenton sur la nacia sceno.

Eau Claire ankaŭ estas hejmo al unu el la plej bonaj ĵazaj programoj en la nacio. Ĝia supera universitata ĵazensemblo ricevis la prestiĝan "Downbeat Magazine Award" por la plej bona altlerneja ĵazensemblo en la lando ses fojojn, plej lastatempe en 2010. La komunumo ankaŭ gastigas la Eau Claire Jazz Festival, kiu ekzistas ekde 1968.

Popularaj cellokoj por koncertmuziko en la Chippewa Valo inkludas: Ŝtata Teatro, Grand Little Theatre, House of Rock, Infinitea Tea House, la Muskaptilo, la Kabano (UWEC Kampuso), Higherground (UWEC Kampuso), Hoffy's Skate America, kaj la Sarge Boyd Bandshell en Owen Park kie la Eau Claire Municipa Bando prezentas liberan famili-orientitan programadon dum la somero.

Country Jam USA en Eau Claire estis fondita en 1987. En 1990, la unua Country Jam, kiu ofte altiras vizitantojn dum la somermonatoj, estis okazigita en Eau Claire.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Urboj de Viskonsino
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Sri Vijaya Puram (Port Blair)

**Port Blair** () estas la ĉefurbo kaj la plejgranda urbo de la barata unia teritorio de Andamanoj kaj Nikobaroj. La urbo situas sur la insulo Suda Andamano, kaj havas ĉ.  loĝantojn.

La 13-an de septembro 2024, la Registaro de Barato renomis la urbon al **Sri Vijaya Puram** () .

## Priskribo 
Port Blair estas dividita en la sekvajn distriktojn:  Aberdeen, Austinabad, Buniyadabad, Dudhline, Haddo, Junglighat, Lamba Line, Minnie Bay, Nayagaon, Pahargaon, Phoenix Bay, Shadipur kaj South Point.

Unu el la malmultaj vidindaĵoj estas la Ĉela Malliberejo, konstruita de la 1890-aj jaroj ĝis 1906, kie vi povas memori la iamajn malliberitojn kaj iliajn kondiĉojn kaj ankaŭ spekti filmspektaklon pri la triboj de la Andamanaj Insuloj .

La urba haveno enhavas grandan militbazon de la barata mararmeo.

## Historio 
La britoj komencis interesiĝi pri la Andamanaj Insuloj en 1788; estis tiam ke Lord Cornwallis, tiam Ĝenerala guberniestro de Brita Hindio, komisiis al leŭtenanto Archibald Blair kaj al leŭtenanto RHColebrook de la Brita Mararmeo por mezuri la insulojn kaj raporti pri ili. La rezulta raporto rekomendis koloniigon. Jam la sekvan jaron, leŭtenanto Blair fondis la unuan britan subtenpunkton, kiu estis nomita Port Cornwallis. Poste la nomo estis ŝanĝita al Port Blair.

## Transportado 
Estas pramoj inter Port Blair kaj Kolkato, Ĉenajo kaj Viŝakhapatnam kaj al la ĉirkaŭaj insuloj. La flughaveno de la urbo estas Vir Savarkar Flughaveno , kun ĉiutagaj flugoj al la hinda kontinento.
## Galerio 

Dosiero:Port_Blair,_Andamans,_Statue_of_Rajiv_Gandhi.jpg|Statuo de Rajiv Gandhi
Dosiero:Port_Blair,_Andamans,_Sea_bridge.jpg|Sunsubiro ĉe la golfeto
Dosiero:Gandhi_statue-3-gandhi_park-port_blair-andaman-India.jpg|Statuo de Gandhi, parko Gandhi 
Dosiero:PortBlair_SeasideRoad.JPG|Vojo Seaside (marbordo) 
Dosiero:Cellular_Jail,_Andaman,_Port_Blair,_India.jpg|Ĉela malliberejo
Dosiero:Science_Centre_Port_Blair_4150297.JPG|Scienca Centro Port Blair 
Dosiero:Jaljeevshala-Aquarium_at_Port_Blair_-_panoramio.jpg|Akvario Jaljeevshala
Dosiero:Aberdeen_clock_tower-1-port_blair-andaman-India.jpg|Horloĝturo Aberdeen
Dosiero:Battle_of_Aberdeen_Memorial_In_Port_Blair.jpg|Memoraĵa monumento por la Batalo de Aberdeen de 1859 
Dosiero:Shree_Munisuvrat_Swami_Jain_Temple,_Port_Blair.jpg|Ĝajnisma templo de Port Blair 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Port Blair travel guide from Wikivoyage

Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Andamanoj kaj Nikobaroj
Kategorio:Urboj de Barato
Ordoño la 1-a (Asturio)

**Ordoño la 1-a** estis Reĝo de Asturio (2-a de februaro 850-a - 27-a de majo 866-a), filo de Ramiro la 1-a kaj patro de Alfonso la 3-a. 

Li estis naskita en Oviedo, kie li pasigis sian fruan vivon en la kortego de Alfonso la 2-a. Li estis verŝajne kreskigita en Lugo, ĉefurbo de la provinco de Galegio, kie lia patro, Ramiro la 1-a, estis nomita guberniestro. Li ricevis sian edukon kaj armean trejnadon tie.

Ordoño estis nomita guberniestro de Galegio kiam lia patro iris al :en:Bardulia por edziĝi kun sia dua edzino, Urraka Paterna de Kastilio (791-850). Dum Ramiro estis for, Alfonso la 2-a mortis, kaj la nobeluloj elektis grafon Nepocianon kiel reĝon. Ordoño tuj komencis krei armeon por helpi sian patron, en postulado de la trono. Li ne povis forlasi sian postenon en Galegio por helpi, tamen, lia armeo restis neaktiva. Kiam lia patro finfine venkis, Ramiro konfirmis Ordoñon en sia ĝis tiam provizora pozicio. Post la morto de sia patro en 850-a, Ordoño sukcedis sian patron kiel reĝon, iĝante la unua reĝo de Asturio kiu supreniris la tronon sen elekto. Lia unua konfrontiĝo estis kun la eŭskoj, kiuj ribelis kun la subteno de la :en:Banu Qasi de Zaragozo. Revenante al Oviedo post venkado sur la ribelantoj, li ricevis novaĵon de urĝa maŭra atako sur Bardulia. Antaŭ ol la maŭroj povis ataki, li renkontis ilin proksime de la Ebro kaj venkis ilin.
[eta|maldekstre|400px|La regno de Asturio post la [:en:Battle of Guadalacete|Batalo de Guadalacete (854).]]
Ordoño poste iris al milito kontraŭ Musa ibn Musa, islama goto kiu plifirmigis sian potencon kaj kontrolis Zaragozon, Albelda, Tudelo-n, Huesca-n, kaj Toledon. Laŭ la :en:Chronicle of Alfonso III Kroniko de Alfonso la 3-a, Musa metis sian armeon ĉe Monto Laturce, ekster Albelda, kiun li ĵus fortikigis. Ordoño dividis sian propran armeon en du, kun unu duono por sieĝi Albelda kaj la alia por kontraŭbatali la fortojn de Musa. La rezulto de la sekvanta batalo estis masakro; oni diras ke la bofrato de Musa Garcia kaj pli ol 10 mil el la kavalerianoj de Musa estis mortigitaj, kaj Musa fuĝis post preskaŭ esti mortigita mem. La filo de Musa, referita kiel Lupo, supozeble subigis sin al Ordoño antaŭ sciado pri la rezulto de la batalo; li restis la vasalo de Ordoño por la resto de sia vivo kaj batalis kune kun li kontraŭ aliaj maŭrojxxx. Aparte, li ankaŭ venkis kaj malliberigis Moneroron (ankaŭ nomitan Mazaros), reĝon de Talamanko, same kiel Zeth, reĝon de Korio. Li prirabis ambaŭ vilaĝojn kaj prenis iliajn loĝantojn kiel sklavojn.

Ordoño plie orientis la repopulacion de la urboj de Tui, Astorgo, Leono, kaj Amaya, kiuj estis lasitaj dezertaj post esti konkeritaj fare de Alfonso la 2-a. Li mortis en Oviedo en 866 post suferado de podagro, kaj estis entombigita en la Katedralo de San-Salvadoro. Li estis priskribita kiel amata reĝo kaj estis sukcedita de sia filo, Alfonso la 3-a, kiu poste estus referita kiel la unua "Imperiestro de Hispanio".

## Referencoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 821
Kategorio:Mortintoj en 866
Kategorio:Naskiĝintoj en la 9-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en la 9-a jarcento
Hejdlov

**Hejdlov** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Chvalšiny en distrikto Český Krumlov. Ĝi troviĝas proksimume 3,5 km oriente de Chvalšiny kaj proksimume 2,3 km nordoriente de Červený Dvůr. Estas ĉi tie registritaj 14 adresoj. Vivas ĉi tie daŭre  ().

Hejdlov situas en katastra teritorio **Chvalšiny** kun areo 20,13&nbsp;km². 

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1789. La unua domarano de Hejdlov (1653) estis certa Kaspar Hödl el Borová (de te ankaŭ deveno de la germana nomo ). Ĝis la jaro 1840 la municipo de katastro enfalis sub Borová. Ekde la jaro 1840 Hödlwald transiris sub Chvalšiny. La familio de Hödlidoj vivis en la bieno n-ro&nbsp;1 ĝis la jaro 1945.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Naturmemorindaĵo Hejdlovský potok

## Pluaj fotoj 

Kleť, Uhlířská, výheld na Hejdlov.jpg|Vido al Hejdlov el Kleť

Kategorio:Chvalšiny
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Český Krumlov
Kategorio:Setlejoj en Šumava cismontaro
Kategorio:Setlejoj en PPR Blanska arbaro
Okcident-Virginia Universitato

La **Okcident-Virginia Universitato** (, akronime **WVU**) estas publika universitato en Morgantown, Okcidenta Virginio, Usono.

Fondite en 1867 kiel *la Agrikultura Kolegio de Okcidenta Virginio*, sub la akto Morrill.

. La ĉefa kampuso estas en la urbo de Morgantown. La universitato posedas la West Virginia University Institute of Technology-kampuson en Beckley, la West Virginia University Potomac State College-kampuson en Keizer, la klinikajn kampusojn de la universitato ĉe Charleston County Medical Center, kaj la Orientan Kampuson en Martinsburg.

En aŭtuno 2007, aliĝis 28,113 studentoj de ĉiuj usonaj ŝtatoj kaj 89 eksterlandaj nacioj, preskaŭ egale dividitaj inter seksoj (51% viraj, 49% inaj). Entute 25  Rhodes Scholars studis en la universitato; Ĉi tio metas WVU en la supraj 10 inter ŝtataj universitatoj laŭ la nombro da stipendioj .

## Organizo 
La Okcidenta Virginia Universitata Sistemo konsistas el la sekvaj institucioj:

* Okcidenta Virginio Universitato, Morgantown (1867)
* Okcidenta Virginia Universitato ĉe Parkersburg] (1971)
* Okcidenta Virginia Universitato-Instituto de Teknologio, Montgomery (1895)
* Potomac Ŝtata Kolegio de Okcidenta Virginia Universitato, Keyser (1901)
* Charleston Area Medical Center, Charleston, kun WVU Medical School

La diversaj fakultatoj kaj lernejoj en West Virginia University en Morgantown estas:

* Kolegio pri Komerco kaj Ekonomiko
* Kolegio de Kreiva Arto
* Davis Kolegio de Agrikulturo, Forstado, & Konsumantaj Sciencoj
* Eberly Kolegio de Arto & Sciencoj
* Kolegio de Inĝenieristiko kaj Mineralaj Rimedoj
* Kolegio de Homaj Rimedoj kaj Eduko
* WVU Postgimnazio de Juro (1878)
* Lernejo de Dentokuracado
* Perley Isaac Reed Lernejo de Ĵurnalismo
* Lernejo de Medicino
* Lernejo de Flegado
* Lernejo de Farmacio
* Lernejo de Fizika Eduko
* WVU Honors College
* WVU Instituto de Teknologio

La universitato havas tut-Usonan konatan programon en krimmedicina scienco.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* universitata atletiko retejo ()

Kategorio:Universitatoj en Okcidenta Virginio
Chabičovice

**Chabičovice** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Mirkovice en distrikto Český Krumlov. Ĝi troviĝas proksimume 1,5&nbsp;km okcidente de Mirkovice. Estas ĉi tie regitritaj 23 adresoj. Vivas ĉi tie daŭre  ().

**Chabičovice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 4,98&nbsp;km². En la katastra teritorio Chabičovice situas ankaŭ Svachova Lhotka.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1347. En la jaroj 1938 ĝis 1945 Chabičovice estis sekve de fermo de Munkena interkonsento almembrigita al Nazia Germanio.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Chabičovice, zastávka.jpg|Chabičovice
Chabičovice, č. p. 6.jpg|Chabičovice
Chabičovice, kaplička.jpg|Chabičovice

Kategorio:Mirkovice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Český Krumlov
Kategorio:Setlejoj en Novohrada cismontaro
Miami Beach

**Miami Beach** estas tre dense loĝata urbo en la kantono Miami-Dade en la usona ŝtato Florido kun  loĝantoj (en 2020).

Miami Beach estas hejmo de centoj da hoteloj, ferihejmoj, restoracioj kaj noktokluboj. Altaj enspezantoj, kiel kelkaj filmsteluloj, aĉetis loĝejojn ĉi tie. La ĉefa vidindaĵo de Miami Beach estas la Art Deco- distrikto de South Beach  kaj la tre longa sabla plaĝo antaŭ la hoteloj, kiu formas la tutan orientan limon de la grandurbo. 

Situante sur insulo inter Biscayne Bay (golfeto) kaj Atlantiko. La golfeto Biscayne apartigas Miami Beach de la grandurbo de Miamo. 

La urbo ofte estas referita kune kun la grandurbo de Miamo sub la tegmenta nomo "Miamo", malgraŭ esti aparta municipo. Laŭ la demografiala kontado de 2000, la urbo  havis  loĝantojn. 55,5% el ili estis elmigrintoj de aliaj landoj. En 2005, la nombro de loĝantoj malpliiĝis al  homoj. En 1982, la plimulto de la loĝantaro (60 mil) aŭ 62% estis judoj, en 2004 - nur 19% aŭ 16,5 mil 

Miami Beach estas unu el la plej famaj feriejoj en Usono.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Urbo de Miami Beach
* Fotoj de Miami Beach de la Ŝtata Biblioteka Arkivo de Florido

Kategorio:Urboj de Florido
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Svachova Lhotka

**Svachova Lhotka** (ankaŭ **Lhotka**, **Fösselhof**, **Mehlhüttel**) estas domaro en Ĉeĥio, parto de municipo Mirkovice en distrikto Český Krumlov. Ĝi troviĝas proksimume 2&nbsp;km nordokcidente de Mirkovice. Vivas ĉi tie daŭre  (). La domaro estas centro de golfa ludejo.

Svachova Lhotka situas en katastra teritorio **Chabičovice** kun areo 4,98&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1347.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

 Mirkovice, Svachova Lhotka, driving range.jpg| Trejna herbejo
 Mirkovice, Svachova Lhotka, golf club.jpg| Golfa klubo
 Mirkovice, Svachova Lhotka, parking place.jpg| Parkumejo

Kategorio:Mirkovice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Český Krumlov
Kategorio:Setlejoj en Novohrada cismontaro
Kategorio:Setlejoj sur Vultavo
Kategorio:Setlejoj en Ĉeĥio kun nomo Lhota
Trollhättan

**Trollhättan** [ˈtrɔ̂lːˌhɛtːan] estas urbo kaj grava industria ejo en la okcidenta sveda provinco Västra Götaland län kaj en la historia provinco Västergötland .

Trollhättan situas 75 km norde de Göteborg, 10 km sude de Vänersborg kaj 25 km oriente de Uddevalla. La urbo estas la ĉefurbo de la samnoma municipo. Malgranda parto (5 hektaroj sen loĝantoj, 2015) de la urboloko situas sur la teritorio de la najbara municipo de Vänersborg en la nordo . 

Ĝi situas ĉe la rivero Göta Älv ĉe la akvofalo (), ĉirkaŭ kiu la Trollhätte Kanalo (parto de la Göta Kanalo sistemo) estis konstruita  . La urbo estas hejmo de la ĉefsidejo de la SAAB- aŭtofabriko, la Volvo aviadfabriko, la NOHAB- lokomotivfabriko, hidrelektra centralo, kaj kinematografiaj entreprenoj. 

La urbo estas hejmo de la endoma bandy -areno Slettbergshallen, konstruita sur la loko de la Slettbergsbanan stadiono, kiu estas hejmo de loka klubo Gripen.

## Galerio 

Dosiero:Trollhättan_Water_Tower.jpg|Akvoturo Trollhättan 
Dosiero:Trollhättans_Kyrka.jpg|Preĝejo Trollhättan
Dosiero:Olidans_kraftstation,_Trollhättan.jpg|Hidrelektra centralo Olidan 
Dosiero:Trollhattefallen.jpg|Akvofaloj de Trollhättan 
Dosiero:Neue_Schleuse_(1916),_Trollhätte-Kanal.jpg|Kanalo Trollhättan kun kluzo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Trollhättan Urba Retejo en la angla
* Vizito Trollhättan Vänersborg 

Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Urboj de Svedio
Sudafrika otido

La **Sudafrika otido** (kaj laŭ la scienca nomo *Heterotetrax vigorsii* ankaŭ *Vigorsa otido* kaj *Karua otido*) estas mezgranda birdo de la familio de Otidedoj de la ordo Otidoformaj. Ĝi estas indiĝena de Sudafriko. Estas du subspecioj, la nomiga raso, el sudorienta Sudafriko, kaj *H. v. namaqua* (Roberts, 1932), el nordokcidenta Sudafriko kaj suda Namibio.

La Sudafrika otido vivas en areo de aridaj habitatoj asociaj kun Karuo kaj aliaj aridaj arbustaraj habitatoj en okcidenta Sudafriko kaj Namibio. Ĝi troviĝas ankaŭ en iom pli densa arbustaro, prefere habitato kun kovro game de 10 ĝis 50 cm el la grundo. Malgranda populacio troviĝas ankaŭ en karueca finbosa habitato en Okcidenta Kablando.

La karua otido estas malgranda otido, 60 cm longa. Maskloj estas pli grandaj kaj fortikaj, pezantaj 1600 g kompare kun la ino kiu pezas ĉirkaŭ 1350 g. La kapo, kolo kaj brusto de la nomiga subspecio estas grizbruna, kun nigraj mentono kaj gorĝo bordigitaj de blanko. La ventro estas rozkolorece blanka, kaj la flugiloj estas brunaj. La ino estas simila al la masklo, sed havas malpli da nigro en la gorĝo. La kolo kaj brusto de la subspecio *E. v. namaqua* estas pli griza kompare kun la nomiga subspecio.

Karua otido estas ĉiomanĝanta, sed plantomaterialo estas hegemonia en sia dieto. Floroj, frutoj, folioj kaj bulboj estas ŝatataj manĝaĵoj. Aparte, floroj de Asteracoj, Brasikacoj kaj Aizoacoj estas sezone gravaj.

Eupodotis vigorsii MWNH 0039.JPG|Ovo, kolekto de Muzeo Wiesbaden
Eupodotis vigorsii 116425172, crop.jpg|Ido zorgita de plenkreskulo en Karas-regiono, suda Namibio

## Referencoj
## Bibliografio
* Josep del Hoyo, Andrew Elliot, Jordi Sargatal: *Handbook of the Birds of the World.* Band 3: *Hoatzin to Auks.* Lynx Edicions, Barcelona 1996, .

## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Otidedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Palearktisa faŭno
Inazava

**Inazava** () estas urbego en la Gubernio Ajĉio, en regiono Ĉubu en ĉefa insulo Honŝuo en Japanio.
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2019 Inazava havis populacion de . En la 1960-aj jaroj Inazava atingis la internacian kvalifikon urbego (pli granda, ol cent mil). Ĝi konstante kreskis ĝis la 2010-aj jaroj, poste malpliiĝis.

## Geografio 
Inazava situas sur ebenaĵo. 2 riveroj trafluas la areon. Iĉinomija troviĝas 6, gubernia sidejo Nagojo 15, Kasugai 17, Seto (Ajĉio) 28, Karija 35, Handa 42, Okazaki kaj Niŝio po 49, ĉefurbo Tokio 272 kilometrojn aere laŭ https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
Inazava estis provinca ĉefurbo dum la epoko de Nara kun provinca templo. Ĉirkaŭ 1889 Inazava estis kreita laŭ la moderna municipa sistemo. Post aneksado de la najbaraj komunumoj 1907 kaj 1955 Inazava estis levita al urbostatuso la 1-an de novembro 1958. En 2005 2 proksimaj urbetoj aliĝis al Inazava.

## Ekonomio 
Inazava estas regiona komerca centro kaj estis tradicie konata pro la agraraj produktoj de legomoj kaj ginkoj. Ankaŭ la industrio produktas aŭtokomponentojn kaj sakeojn. Ankaŭ multaj navedas al Nagojo.

## Eduko 
En Inazava universitato kaj altlernejo reprezentas la altnivelan edukon.

## Trafiko 
Inazava havas bonajn fervojajn kaj ĉefvojajn kontaktojn al la regiono.
eta|

## Klimato 
Inazava situas en humida subtropika klimato (Cfa) laŭ la klimata klasifiko de Köppen kun varmaj aŭ humidaj someroj kaj relative mildaj vintroj. La meza jara temperaturo estas preskaŭ . La jarpluvo averaĝas 1758 milimetrojn, en ĉiuj monatoj pluvas, respektive iomete neĝas.

## Vidindaĵoj 
* preĝejoj
* kastelaj ruinoj
* turo por ekzameni liftojn, antaŭe la plej alta tia turo en la mondo 

## Ĝemelurboj 
*  Olympia, Grekio, ekde 1987
*  Ĉifeng, Ĉinio, ekde 1989

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Japanio
Rodoso (urbo)

**Rodoso**, nomata ankaŭ **Rodo** aŭ **Rodiso** ( [ROdos], otomane *Rodos* ĝis 1912, , 1912–1947) estas urbo ĉe la norda pinto de la samnoma greka insulo, Rodoso. En 2011 la urbo havis  loĝantojn. 

Ekde la administra reformo en 2010, ĝi estas la administra sidejo de la municipo Rodoso () kaj formas samnoman *municipan distrikton Rodiso* () . Ĝi konsistas el moderna nova urbo kaj malnova urbo, kiu estas tute ĉirkaŭita de urbomuro. Super la urbo ekzistas la restaĵoj de antikva kastel-simila komplekso (akropolo) sur Monte Smith. Estas du havenoj. La Koloso de Rodoso, unu el la Sep Mirindaĵoj de la antikva mondo, laŭdire staris ĉe la enirejo de la antikva haveno Mandraki . 

Unu el siaj altiraĵoj estas la mezepoka Rodosa Fortikaĵo, starigita dum la frankrata periodo kiel ĉefsidejo de la Kavalira Hospitalista Ordeno, kaj ĝia ĉirkaŭaĵo (la t.n. Malnova Urbo) estas unu el la plej bone konservitaj mezepokaj urboj en Eŭropo kaj en 1988 estis aldonitaj al la Monda Heredaĵo de Unesko . Tiele la urbo estas populara turistloko, kaj allogas multe da turistoj.

La metropola areo havas ĉirkaŭ  loĝantojn en 2001. 

## Galerio 

Dosiero:Rhodes_Acropolis1_tango7174.jpg|La antikva romia teatro, Akropolo de Rodoso
Dosiero:Temple_of_Aphrodite,_Rhodes_2010_2.jpg|Restaĵoj de la templo de Afrodito, ĉ. la 3-a jarcento aK
Dosiero:Rodi_porta_dell'arsenale_03.JPG|Pordego de la arsenalo
Dosiero:3Mulini.jpg|Ventmuelejoj
Dosiero:Laokoon1.jpg|*Laokoonto kaj siaj filoj*; kopiaĵo en la Grandmajstra Palaco
Dosiero:Agios_Georgios_Church_(Rhodes)_01.jpg|Bizanca preĝejo de Agios Georgios
Dosiero:Church_of_the_Virgin_of_the_Burgh_2010.jpg|Mezepoka preĝejo de la Virgulino
Dosiero:Francis_of_Assisi_in_Rhodes_P8220652.JPG|Statuo de Francisko de Asizo fronte de la sianoma katedralo en Rodoso
Dosiero:Bronze_deer,_Rhodes_01.jpg|Bronza statuo de cervo ĉe la marhaveno
Dosiero:Venus_of_Rhodes.jpg|Afrodito de Rodoso
Dosiero:Fort_Saint_Nicolas_Rhodes.jpg|Fortikaĵo Sankta Nikolao
Dosiero:Main_Post_office_in_Rhodes.jpg|Ĉefa poŝtoficejo, fare de Di Fausto
Dosiero:Rhodes_clock_tower_03.jpg|Horloĝturo
Dosiero:Pitaroudia.jpg|*Pitaroudia*, tradicia manĝaĵo de Rodoso kaj la Dodekanesoj

alternative=|centra|eta|600x600ra|Palaco de la Grandmajstro de la Kavaliroj de Rodoso

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Urbo de Rodoso
* Preĝejo de Rodoso

Kategorio:Grekaj urboŝtatoj
Kategorio:Listo de arkivitaj paĝoj de Retarkivo
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Havenurboj de Grekio
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Grekio
Rupela otido

La **Rupela otido** (laŭ la scienca nomo *Heterotetrax rueppelii*, sed ankaŭ *Namiba otido* laŭ teritorio) estas mezgranda birdo de la familio de Otidedoj de la ordo Otidoformaj. Ĝi estas indiĝena de Sudokcidenta Afriko. La nomo estas omaĝo al Wilhelm Rüppell, germana esploristo, kolektisto kaj natursciencisto.

## Aspekto
La Rupela otido estas malgranda otido, nur 60 cm longa. La kapo kaj kolo estas grizaj, kun nigraj strioj laŭlonge de la gorĝo (malpli klaraj ĉe inoj), tra la okuloj kaj kolflanke kaj kun blankaj vangoj. La korpo estas sablobruna supre kaj blanka sube. La kruroj estas sablokolore flav-brunaj.

## Habitato
La Rupela otido estas indiĝena de sudokcidenta Afriko en suda Angolo kaj okcidenta Namibio. Ĝi estas unu el la 13 indiĝenaj birdospecioj troveblaj en la okcidenta parto de Namibio. La birdohabitato estas areoj kun malalta pluvokvanto kiel ĉe dezertoj, ebenaĵoj, kaj savano, kie ilia escepte bone disvolvigitaj kapabloj ludas gravan rolon por ilia survivado kaj sekurecoy. Ĝi ofte troviĝas en la Namibranda Natura Rezervjo, ĉe Mirabib kaj Ganab en la Nacia Parko Namib-Naukluft, ĉe Bloedkoppie, kaj ĉirkaŭ Spitzkoppe.

## Kutimaro
La Rupela otido estas kutime monogama sed foje reproduktiĝas en grandaj familigrupoj. La ino demetas ovojn la tutan jaron kaj pinta sezono okazas el februaro ĝis majo. Nestojn ili faras inter rokoj kaj ŝtonoj foje kun iom da plantakovro. Ili povas demeti po 1–3 ovojn en unu reprodukta ciklo kaj tiuj estas kovataj nur de la ino. La Rupela otido estas ĉiomanĝanta, kaj havas dieton ĉefe de senvertebruloj, malgrandaj reptilioj kaj termitoj, kvankam ili manĝas ankaŭ foliojn kaj semojn. Ili manĝas kutime per plukado surgrunde dum marŝado.

## Bildaro

Rüppell's korhaan (Eupodotis rueppellii rueppellii) male.jpg|plenkreska masklo
Rüppell's korhaan (Eupodotis rueppellii rueppellii) juvenile male.jpg|juna masklo

## Referencoj
## Bibliografio
* Josep del Hoyo, Andrew Elliot, Jordi Sargatal: *Handbook of the Birds of the World.* Band 3: *Hoatzin to Auks.* Lynx Edicions, Barcelona 1996, .
* Burger, Pompie. “Bird's-Eye View - Rüppell's Korhaan.” Travel News Namibia, 30 Sept. 2015, [www.travelnewsnamibia.com/activities/birding/birds-eye-view-ruppells-korhaan/].
* “Eupodotis Rueppellii (Rüppell's Korhaan).” Biodiversity Explorer The Web of Life in Southern Africa, [www.biodiversityexplorer.org/birds/otitidae/eupodotis_rueppellii.htm].
* “Ruppell's Korhaan | Namibia.” Cardboard Box Travel Shop, 1998, [www.Namibian.org/travel/birds/ruppells-korhaan.html].

## Eksteraj ligiloj
* Rüppell's Korhaan - Speciteksto en *The Atlas of Southern African Birds*

Kategorio:Otidedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Palearktisa faŭno
Borová (Chvalšiny)

**Borová** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Chvalšiny en distrikto Český Krumlov. Ĝi troviĝas proksimume 1,5 km nordoriente de Chvalšiny. Estas ĉi tie registritaj 44 adresoj. Vivas ĉi tie daŭre  ().

Borová situas en katastra teritorio **Borová u Chvalšin** kun areo 6,01&nbsp;km². En la katastra teritorio Borová u Chvalšin situas ankaŭ Borovští Uhlíři.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1440. En la jaroj 1938 ĝis 1945 Borová estis sekve de fermo de Munkena interkonsento almembrigita al Nazia Germanio.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Niĉa kapeleto en la vilaĝplaco
* Bieneto n-ro 38
* Naturmemorindaĵo Provázková louka

## Pluaj fotoj 

Rural Baroque in Borová 02.jpg|Bieneto n-ro&nbsp;38
Borová, domy II.jpg|Domoj meze de la vilaĝo
Borová, selské baroko.jpg|Kampula baroko
Niche chapel in Borová 02.jpg|Kapelo en Borová

Kategorio:Chvalšiny
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Český Krumlov
Kategorio:Setlejoj en Šumava cismontaro
Kategorio:Setlejoj en PPR Blanska arbaro
Žaltice

**Žaltice** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Mirkovice en distrikto Český Krumlov. Ĝi troviĝas proksimume 1&nbsp;km oriente de Mirkovice. Estas ĉi tie regitritaj 27 adresoj. Vivas ĉi tie daŭre  ().

**Žaltice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,15&nbsp;km². 

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1315.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Žaltice, č. p. 1.jpg|Žaltice
Žaltice, č. p. 14.jpg|Žaltice

Kategorio:Mirkovice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Český Krumlov
Kategorio:Setlejoj en Novohrada cismontaro
Blua otido

La **Blua otido** (laŭ la scienca nomo *Eupodotis caerulescens*) estas mezgranda birdo de la familio de Otidedoj de la ordo Otidoformaj. Ĝi estas indiĝena de Sudafriko. Ĝia alvoko estas serio de ranecaj kvakoj, kutime dumfluge. Ties natura habitato estas altebenaĵaj herbejoj, sekaj arbustaroj, plugebla tero kaj paŝtejoj. Ilia preferata habitato estas de malaltaj herboj kaj ebena grundo.

## Aspekto
[thumb|maldekstre|Sudo de [Provinco Liberŝtato|Liberŝtato, Sudafriko.]]
Bluaj otidoj estas terloĝantaj birdoj kun fortikaj korpoj, grandaj kapoj kaj longaj koloj, longaj kruroj kaj mallongaj piedfingroj. La blua otido estas sufiĉe granda birdo kreskanta ĝis totala longo de 50 ĝis 58 cm. La frunto kaj krono estas nigraj, dum la flankoj de la kapo estas blankaj. Ĉe maskloj, la dorso, flugiloj kaj vosto estas brunaj sed la kolo, gorĝo, brusto kaj ventro estas bluecgrizaj. Inoj estas similaj laŭ koloro sed la kolo kaj subaj partoj estas pli senkoloraj kaj la orelkovriloj estas sablokoloraj. La kruroj kaj piedoj estas flavaj. La voĉo estas serio de gorĝaj "krok-kau", ofte aŭditaj ĉirkaŭ tagiĝo kaj eldirita dum flugo.

## Distribuado kaj habitato
La blua otido estas indiĝena de Sudafriko kaj la okcidentaj bordoj de Lesoto. Ilia teritorio etendiĝas el Pretorio kaj Mbombela suden ĝis Bhisho en areo de ĉirkaŭ 356 000 km². Ĝi troviĝas en herbejoj je altaĵoj inter 1500 kaj 3000 m. Ili preferas malaltajn herbejojn, kun disaj karu-tipaj nenaj arbustoj, kaj kun ternestoj de termitoj sed kun malmultaj arboj, kutime ene de nur unu kilometro el akvo. Ili vivas ankaŭ en kultivataj kaj malplenaj areoj, kaj en vintraj kultivejoj kaj paŝtejoj.

## Ekologio
Tiu ĉi birdo estas ĉefe surterema; kiam ĝi estas ĝenata, ĝi kaŭras, kaj kiam oni alproksimiĝas, emas piediri aŭ forkuri kun la kapo malaltigita. Ĝi timiĝas se alarmite tamen, kaj flugas por konsiderinda distanco. Ĝi kutime ĉeestas laŭ paroj aŭ en malgrandaj familiaj grupoj, kaj plukas insektojn, lacertojn, skorpiojn, semojn, florojn kaj foliojn. Reproduktado okazas ĉefe en oktobro kaj novembro. La nesto estas kupolo surgrunde, ofte en densa foliaro, kie oni demetas unu al tri ovoj. Kovado daŭras proksimume 26 tagojn, kaj la familio povas resti kune dum du jaroj.

## Referencoj
## Bibliografio
* Josep del Hoyo, Andrew Elliot, Jordi Sargatal: *Handbook of the Birds of the World.* Band 3: *Hoatzin to Auks.* Lynx Edicions, Barcelona 1996, .

## Eksteraj ligiloj
* Blue Korhaan – speciteksto en *The Atlas of Southern African Birds*

Kategorio:Otidedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Palearktisa faŭno
Zahrádka (Mirkovice)

**Zahrádka** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Mirkovice en distrikto Český Krumlov. Ĝi troviĝas proksimume 2&nbsp;km sudokcidente de Mirkovice. Estas ĉi tie regitritaj 35 adresoj. Vivas ĉi tie daŭre  ().

Zahrádka situas en katastra teritorio **Zahrádka u Mirkovic** kun areo 1,76&nbsp;km². 

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1347.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Memorige protektataj bienetoj n-ro 6 kaj 8

## Pluaj fotoj 

Zahrádka - čp. 11.JPG|Zahrádka
Zahrádka - čp. 7.JPG|Zahrádka
Zahrádka - čp. 8 (4).JPG|Memorige protektata bieno n-ro 8

Kategorio:Mirkovice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Český Krumlov
Kategorio:Setlejoj en Novohrada cismontaro
Edward Berger

**Edward BERGER** (naskita 1970 en Wolfsburg, Malsupra Saksio, Germanio) estas germana kinoreĝisoro, scenaristo kaj produktoro  . Li estas plej konata pro la filmo (2022 ) *All Quiet on the Western Front*, kiu gajnis Oskarojn en kvar kategorioj.

En 2022, la filmo *All Quiet on the Western Front de Berger*, adaptado de la romano de la sama nomo de Erich Maria Remarque, estis publikigita. Ĝi gajnis altajn notojn de kritikistoj kaj ĝenerala publiko kaj estis nomumita por Oskaro, kaj ricevis BAFTA- premiojn en la kategorioj " Plej bona Filmo ", " Plej bona Ne-angla Filmo", " Plej bona Reĝisoro", " Plej bona Adaptita Scenaro" .

## Filmografio (elekto) 
* 2014: *Jack*
* 2019: *Ĉia Mia Amo*
* 2022: *Nenio nova de la okcidenta fronto*
* 2024: *Konklavo* 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Svisaj reĝisoroj
Kategorio:Aŭstraj reĝisoroj
Kategorio:Germanaj reĝisoroj
Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1970
Johann Ebser

**Johann EBSER** († 1438) estis inter 1429 kaj 1438 episkopo de Chiemsee. Li originis el la dinastio de la senjoroj de Ebbs.

En 1407 li estis katedralulo kaj de 1409 hospitalestro. Dum la malĉeesto de la salcburga generalvikario Eberhardo de Starhemberg, kiu troviĝis ĉe la koncilio de Konstanco, Ebser estis ties anstataŭanto. En 1427 Ebser fariĝis ĉefpastro de la salcburga urba paroĥo. Post la morto de Starhemberg li iĝis, kune kun la katedralulo Sigismondo de Volkersdorf, helpanto de la ekonomo Kraft von Haslau. Samjare li konsekris la unuan kirkon je Frasdorf.

Post kiam forpasis episkopo de Chiemsee Friedrich Deys, Johano de Reisberg nomumis Ebler kiel ties postanton. Pro ke Ebser samtempe estis helpepiskopo Salcburge, li efektivigis inter 1431 kaj 1437 diversajn oficialajn agojn en Salcburgio. En 1434 li ĉeestis la dieton je Nurenbergo, en 1434 je Ulm. Samjare li verŝajne almenaŭ mallonge ĉeestis ĉe la koncilio de Bazelo. En la 20.9.1433 li konsekris la novan pilgriman preĝejon en Tamsweg. Ekde 1434 li financis plurajn jartagojn. Malavare li donacis ankaŭ librojn al la biblioteko de la arkiabatejo Sankta Petro. Samloke li estis entombigita.

Falsa estis la onidiro, ke Ebser verkis la furoran teologian verkon *Onus ecclesiae* verkitan pseŭdonime kaj publikigitan en 1519; ĝia aŭtoro estis Berthold Pürstinger.

## Literaturo 
* Manfred Heim: "Johann Ebser († 1438)". Ĉe: Erwin Gatz: *Die Bischöfe des Heiligen Römischen Reiches 1198-1448*. ISBN 3-428-10303-3, p. 135

## Eksteraj ligiloj 
* Ebser ene de la katolika hierarkio

## Notoj 
Kategorio:Episkopoj de Chiemsee 
Kategorio:Naskiĝintoj en la 14-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en 1438
García la 2-a (Gaskonio)

**García Sánchez la 2-a (Gaskonio) "La Kurbiĝinto"** estis duko de Gaskonio (887-930), filo de Sanĉo la 2-a (815-864) aŭ de Sanĉo la 3-a "La Terura" (830-893).

## Biografio
### Resumo
Garcia heredis Gaskonion inter 887-a kaj 893-a, sed ĝi ne plu estis unuigita duklando. Formale, la falintaj graflandoj de Comminges, Nebuzano, Couserans, Bigorre kaj la Vicgraflando de Bearno dependis de la Duklando de Gaskonio, sed fakte ili estis sendependaj. La Graflando de Bordozo ankaŭ estis sendependa, kaj la Regno de Pamplono estis formita sude de Gaskonio. Eklezia proprieto ankaŭ estis en malkresko.

Post iĝi duko, Garcia disvastigis siajn havaĵojn iomete ĉe la elspezo de la Graflando de Agen. Ĉirkaŭ 900-a li fondis la monaĥejon de Saint-Pierre en Condom. Profitante de la malforto de la reĝoj de la Okcidenta Franka Regno, Garcia iom post iom pliigis sian influon en la regiono. En 905, li estis titolita grafo kaj markizo, krome, li atribuis al si la titolon de "dominus" (lat. dominus), kiu altigis lin al la titolo de reĝo. En la sama tempo, li sukcesis subigi la gaskonajn grafojn per sia influo, kaj ankaŭ alianciĝi kun la grafoj de Bordozo kaj Bigorre.

Post la morto de Garcia, liaj aktivaĵoj estis dividitaj inter siaj tri infanoj. La plej aĝa, Sanĉo la 4-a (890-955), ricevis la Graflandon de Gaskonio, kiu inkludis havaĵojn en la moderna franca departemento Landes. Ĝi poste estis dividita en pluraj senjorecoj (Albret, Tartas, Maransin, Borne, :fr:Marsan, :fr:Tursan, :fr:Gabardan, :fr:Orthe, :fr:Seignanx, :fr:Capbreton, Saint-Esprit, Dax). Krome, Sanĉo heredis la dukan titolon, sed lia potenco estis limigita nur al siaj personaj aktivaĵoj. La dua filo, Vilhelmo, ricevis la Graflandon de Fézansac, el kiu la Graflando de Armagnac poste disiĝis. La tria filo, Arno Nonnatus (926-960), ricevis kontrolon de la Graflando de Astarako.

## Edziĝo kaj infanoj
Edzino: Amuna (Muniya). Ŝia origino estas nekonata. En kelkaj fontoj ŝi estas montrita kiel la filino de :en:duko Vilhelmo la 1-a de Gaskonio (826-850). Infanoj:

# Sanĉo la 4-a (890-955), Duko de Gaskonio ekde 920-a
# Vilhelmo (m. ĉ. 960-a), Grafo de Fezansac, prapatro de la familioj de la Grafoj de Fezansac kaj Armagnac
# Arnaud Nonnatus (917-960), grafo d'Astarac, prapatro de la Domo de Astarac
# Asibela (mortinta antaŭ 905); edzo: Galindo la 2-a Aznares (mortinta 922-a), grafo de Aragono
# (?) Gersenda el Gaskonio (mortinta post 972); edzo: Rajmundo la 3-a Pons (mortinta post 944-a), grafo de Tuluzo
# Andregoto de Gaskonio edziniĝinta kun Vilhelmo Sanĉo de Gaskonio, la Bona, (950-996), grafo de Bordozo.
# (?) Thotha, monaĥino

## Referencoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 850
Kategorio:Mortintoj en 930
Kategorio:Naskiĝintoj en la 9-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en la 10-a jarcento
Mondaj Inaj Premioj

La **Mondaj Inaj Premioj** - ,  - estis internacia premio atribuita inter 2004 kaj 2009. Ĝi estis sponsorita de samnoma organizaĵo estrita de la iama (unua kaj sola) prezidento de Sovetunio Miĥail Gorbaĉov (1931-2022), kaj estis destinita al virinoj kiuj influis la mondon per sia laboro en areoj kiel socio aŭ politiko. Neniu monpremio estis alkroĉita; la premia artaĵo havis formon de vitra ina silueto. Ekvivalenta premio por viroj estis atribuita en 2004. Ekzistis ankaŭ seksneŭtrala okazaĵo nomita 'Save The World-premioj' kiu premiis egalajn nombrojn da viroj kaj virinoj, nur unufoje, en 2009. La atribua ceremonio pri la Mondaj Inaj Premioj okazis en 2004 en Hamburgo, en 2005 en Lepsiko, en 2006 en Nov-Jorko kaj en 2009 en Vieno - en 2008 ekzistis malpli granda ceremonio en Londono kun nur unu premiitino, Íngrid Betancourt.

## Premioj
### 2009 
La 5-an de marto 2009 en Vieno estis premiitaj:
*Monda Atingopremio: Betty Williams
*Monda Aktorino-Premio: Monica Bellucci
*Monda Distro-Premio: Kelly Clarkson
*Monda Espero-Premio: Nujood Ali
*Monda Premio por Vivatingo: Marianne Faithfull
*Monda Modo-Premio: Angela Missioni
*Monda Komerca Premio: Marilyn Carlson Nelson
*Monda Premio por Toleremo: Claudia Cardinale
*Monda Artista Premio: Anastacia
*Monda Socia Premio: Esther Mujawayo

### 2006 
La 14-an de oktobro 2006 en Novjorko estis premiitaj:
*Monda Atingo-Premio: Shana Dale
*Monda Bonfara Premio: Sharon Stone
*Monda Distro-Premio: Whoopi Goldberg
*Monda Espero-Premio: Stella Deetjen
*Monda Premio por Vivatingo: Susan Sarandon
*Monda Socia Premio: Lucy Liu
*Monda Stila Premio: Claudia Schiffer
*Monda Premio por Toleremo: reĝino Noor de Jordanio
*Monda Artista Premio: Mary J. Blige
*Virino de la jaro: Robin Herbert

### 2005
La 29-an de novembro 2005 en Lepsiko estis premiitaj:
*Monda Atingopremio: Alison Lapper
*Monda Aktorino-Premio: Teri Hatcher
*Monda Artista Premio por Dumviva Atingo: Catherine Deneuve

*Monda Modo-Ikono-Premio: Linda Evangelista

*Monda Socia Premio: Sarah, dukino de Jorko
*Monda Premio por Toleremo: Benazir Bhutto
*Virino de la Jaro: Margarete Gehring reprezentante la ĉirkaŭ 5500 patrinojn de la SOS-Infanvilaĝoj

### 2004
La 9-an de junio 2004 en Hamburgo estis premiitaj:
*Monda Atingopremio: Bianca Jagger
*Monda Aktorino-Premio: Diane Kruger
*Artista Premio por Dumviva Atingo: Whitney Houston kaj Dionne Warwick
*Monda Artista Premio: Nena
*Monda Arta Premio: Cher
*Monda Komerca Premio: Katarina Witt

*Monda Premio pri Konekto: Valentina Tereŝkova
*Monda Distro-Premio: Oprah Winfrey
*Monda Modo-Premio: Vivienne Westwood
*Monda Modo-Ikono-Premio: Naomi Campbell
*Monda Media Premio: Christiane Amanpour
*Monda Socia Premio: Waris Dirie

*Monda Premio por Toleremo: Iris Berben

Kategorio:Premioj
Tutafrika Interkonsento pri Liberkomerca Areo

La **Tutafrika Interkonsento pri Liberkomerca Areo (TILA)**, en la angla *African Continental Free Trade Area* (AfCFTA), kaj france *Zone de libre-échange continente africaine* (ZLECA, ZLEC aŭ Zlecaf), estas tutafrika liberkomerca areo kiu estis establita fare de la Unuiĝintaj Nacioj subskribis en 2018 la samnoman traktaton, kiu ekvalidis la 30-an de majo 2019.
Kategorio:Panafrikanismo
Kategorio:Afrika Unio
Kategorio:Interregistaraj organizaĵoj
Kategorio:Organizaĵoj en Afriko
Heterotetrax

***Heterotetrax*** estas genro de mezgrandaj birdo de la familio de Otidedoj de la ordo Otidoformaj. Temas pri tri specioj indiĝenaj de Afriko, nome la jenaj:
* Etiopia otido, *Heterotetrax humilis* (Blyth 1855)
* Sudafrika otido, *Heterotetrax vigorsii* (Smith 1831)
** *H. v. namaqua* (Roberts 1932)
** *H. v. vigorsii* (Smith 1831)
* Rupela otido, *Heterotetrax rueppelii* (Wahlberg 1856)
** *H. r. fitzsimonsi* (Roberts 1937)
** *H. r. rueppelii* (Wahlberg 1856)

## Referencoj
## Bibliografio
* Josep del Hoyo, Andrew Elliot, Jordi Sargatal: *Handbook of the Birds of the World.* Band 3: *Hoatzin to Auks.* Lynx Edicions, Barcelona 1996, .

## Eksteraj ligiloj
* Rüppell's Korhaan - Speciteksto en *The Atlas of Southern African Birds*

Kategorio:Otidedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Palearktisa faŭno
James Marape

**James MARAPE** (naskiĝis la 24-an de aprilo 1971 en Minj)  estas Papuo-Novgvinea politikisto kaj ĉefministro de Papuo-Nov-Gvineo ekde la 30-a de majo 2019.

En julio 2007, li iĝis membro de la Papuo-Nov-Gvinea Nacia Parlamento, reprezentante la Tari Pori- balotdistrikton de Hela Provinco . La 30-an de majo 2019, li iĝis la oka ĉefministro de Papuo-Nov-Gvineo .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* James Marape ĉe Facebook

Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1971
Kategorio:Papuo-Nov-Gvineo
Kategorio:Politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj
Frank Bainimarama

**Frank BAINIMARAMA** (naskiĝis la 27-an de aprilo 1954 en Talievu, Centra Distrikto) estas kontradmiralo, fiĝia politikisto-armeisto, interfiĝia politikisto-militistaro ; Ĉefministro de Fiĝioj ekde 5 januaro 2007 ĝis la 24-a de decembro 2022 kaj Ĉefkomandanto de la Armeo de 1998 ĝis 2014.

La 29-an de majo 2000, li ekpotenciĝis kiel rezulto de militista puĉo celanta neŭtraligi la antaŭan puĉon. Li estris la provizoran armean registaron de Fiĝioj ĝis la 13-an de julio 2000, kaj transdonis potencon al la nova registaro de prezidanto Joseph Iloilo. La protektito de Mbainimarama kiel ĉefministro, Laisenia Ngarase, ne konsentis kun siaj iniciatoj en ĉio, do la 5-an de decembro 2006, Mbainimarama faris militan puĉon, iĝante la provizora prezidanto de la lando. Reinstalante Iloilo kiel prezidanto la sekvan jaron, Bainimarama iĝis provizora ĉefministro.

En 2014 li fariĝis demokratie elektita ĉefministro.

La 9an de majo 2024, Mbainimarama estis juĝita al unu jaro en malliberejo por provado perverti la kurson de justeco  .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Respubliko de Fiĝio Militistaj Fortoj retejo
* la parolado de Bainimarama, 5 decembro 2006: la deklarita kialojn por la puĉo

Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1954
Kategorio:Ĉefministroj
Kategorio:Fiĝiaj politikistoj
Eupodotis

***Eupodotis*** estas genro de mezgrandaj birdoj de la familio de Otidedoj de la ordo Otidoformaj. Ili estas indiĝenaj de Afriko en habitatoj de herbejoj kaj malfermaj arbaroj. La genro enhavas du speciojn, ĉiujn limigitajn al Afriko. Specioj de la genroj *Afrotis* kaj *Lophotis* estis foje inkluditaj en tiun genron; tamen kelkaj fakuloj apartigas la speciojn Etiopia otido, Sudafrika otido kaj Rupela otido kiel aparta genro *Heterotetrax*.

## Specioj
Estas du agnoskitaj specioj, el kiuj unu kun kelkaj subspecioj, nome la jenaj:
* Blua otido, *Eupodotis caerulescens* (Vieillot 1820)
* Blankventra otido, *Eupodotis senegalensis* (Vieillot 1821)
** *E. s. barrowii* (Gray 1829) (suda blankventra otido)
** *E. s. canicollis* (Reichenow 1881) (Somalia blankventra otido)
** *E. s. erlangeri* (Reichenow 1905)
** *E. s. mackenziei* White 1945
** *E. s. senegalensis* (Vieillot 1821) (Senegala otido)

## Referencoj
## Bibliografio
* Josep del Hoyo, Andrew Elliot, Jordi Sargatal: *Handbook of the Birds of the World.* Band 3: *Hoatzin to Auks.* Lynx Edicions, Barcelona 1996, .

## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Otidedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Palearktisa faŭno
Nigra otido

La **Nigra otido** (laŭ la scienca nomo *Afrotis afra* kaj "Southern black korhaan" en angla) estas mezgranda birdo de la familio de Otidedoj de la ordo Otidoformaj.. Ĝi estas indiĝena de Sudafriko. Tiu malgranda otido troviĝas en sudokcidento de Sudafriko, el Namakvalando, suden ĝis Kaburbo kaj orienten ĝis Maĥando. Ili reproduktiĝas printempe kaj la ino demetas po unu aŭ du ovojn por reprodukta sezono.

La populacioj rapide malpliiĝis ĉar multo de ilia habitato estis transformita en agrikultura tero kaj la restintaj vivejoj estas tre ofte fragmentaj. Pro tiu habitatodetruo, la specio estis konsiderita vundebla fare de la IUCN Ruĝa Listo.

## Taksonomio 
La nigra otido estis unu el multaj birdospecioj dekomence priskribitaj de Carl Linnaeus en la deka eldono de sia verko de 1758 *Systema Naturae*, en kiu ĝi havigis la duvortan nomon *Otis afra*. Iam konata kiel *Eupodotis afra*, ĝi estas nun klasita kiel *Afrotis afra.* Ili estas nun klasitaj kiel diferencaj specioj pro siaj disaj teritorioj kaj habitatoj, kaj diferencoj en plumaroj, voĉoj kaj sociaj sistemoj.

## Aspekto 
alt=|maldekstre|thumb|Nigra otido (*Afrotis afra*) - masklo.
La nigra otido estas grundoloĝanta birdo kun iom da seksa dimorfismo. La ĉefkorpa plumaro de la masklo estas kvadratece nigrablanka kun nigraj subventro kaj kolo. Ĝi ankaŭ montras iom da blanko sur la subflugiloj, sur la vangoj kaj en strioj super la okuloj. La ino, kontraste, havas en la tuta kapo, kolo kaj brusto la saman koloron kiel en sia korpo, kiu estas kvadratece brunblanka. Kaj la ino kaj la masklo havas brilflavajn krurojn.

La masklo estas iomete pli granda ol la ino. La masklo havas enverguron de 27 cm ĝis 28 cm kaj la ino enverguron de 25 cm ĝis 26 cm. La vosto estas proksimume 12 cm ĝis 13 cm longa. La beko de maskloj estas pli granda kun longo de 3,8 cm ĝis 3,9 cm, dum tiu de la ino estas ĉirkaŭ 3,5 cm longa. La beko estas de ruĝeta koloro kun nigra pinto. Vivodaŭro averaĝas 10 jarojn.

## Referencoj
## Bibliografio
* Josep del Hoyo, Andrew Elliot, Jordi Sargatal: *Handbook of the Birds of the World.* Band 3: *Hoatzin to Auks.* Lynx Edicions, Barcelona 1996, .

## Eksteraj ligiloj
* Southern Black Bustard (*Afrotis afra*) - Alive: Handbook of the birds of the world
* Southern Black Bustard (*Afrotis afra*) - Birdlife International
* Southern Black Bustard vocalization - e-Bird
* Southern Black Bustard vocalization and distribution - Xeno-canto
* Southern Black Korhaan photo gallery - VIREO (Drexel University)
* Southern Black Korhaan (Outarde Korhaan) - Oiseaux.net

Kategorio:Otidedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Palearktisa faŭno
VAL 206

**VAL 206** estas la unua generacio de VAL de Matra Transport (kiu iĝis Siemens Transportation Systems en novembro 2001) kaj CIMT (Alstom). Ĝi estas plene aŭtomata metroo. Ĝi estas ekipita per pneŭmatikaj radoj, kiuj faciligas ĝian adheron, utila sur linioj kun proksimaj haltejoj postulantaj bonan akcelon kaj bremsadon.

La numero 206 signifas, ke la larĝo de veturilo estas 206&nbsp;cm (aŭ &nbsp;m).

Ĉiu trajno konsistas el du veturiloj kun neniu pasejo inter ambaŭ. Ne estas stirejo ĉar ne estas stiristo, do pasaĝeroj povas vidi antaŭ la metroo. Tamen, malgranda manstira aparato ĉeestas ĉe la antaŭo de ĉiu trajno, kaŝita per ŝlosita kofro.

Ĝia plua evoluo estas VAL 208.

[centra|280ra||eta|Interno de VAL 206 sur la linio [Orlyval]]

## Vidu ankaŭ 
* Vehiklo Aŭtomata Leĝera
* VAL 208
* Neoval

Kategorio:Metrooj sur pneŭoj
János Györe

**János Györe** [jAnoŝ djore], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Györe János,** estis hungara instruisto, literaturhistoriisto. Lia familia nomvarianto estis *Győre*.

 naskiĝis  en Abony, li mortis en 1957 en Nagykőrös.
 
## Biografio 
 frekventis mezlernejojn en Kiskunhalas kaj Nagykőrös, poste li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Ferenc József en 1903, filozofian en 1914. Post la unua diplomo li instruis en kalvinana liceo, gimnazio kaj Jura Akademio de Máramarossziget ĝis 1916, poste en la kalvinana gimnazio de Nagykőrös. Li pensiuliĝis jam kiel gimnaziestro en 1938. Li okupiĝis kun la hungara literaturo, ĉefe pri Lajos Abonyi kaj János Arany. Laŭ lia iniciato memorĉambro de Arany estis establita en la mezlernejo de Nagykőrös en 1910.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Arany János két levele Abonyi Lajoshoz.* (1904)
* *Adatok A. L. életéhez. – A. L. levele Szász Károlyhoz.* (1907)
* *Abonyi önéletírása. – Abonyi pályája.* (1913)

## Fontoj 
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Qwen

**Qwen** (ankaŭ nomita **Tongyi Qianwen**, ) estas familio de grandaj lingvomodeloj (LLM) evoluigita fare de Alibaba Cloud. En julio 2024, ĝi estis vicigita kiel la plej alta ĉinlingva modelo en kelkaj komparnormoj kaj tria tutmonde malantaŭ la pintaj modeloj de Anthropic kaj OpenAI.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* ChatGPT
* Claude (lingvomodelo)
* DeepSeek

## Eksteraj ligiloj 
* 
* GitHub

Kategorio:Alibaba Group
Kategorio:Artefarita intelekto
Neoval

**Neoval** estas aŭtomata pneŭmatik-gvidita transportsistemo evoluigita fare de Siemens Mobility. Ĝi estas la posteulo de la Vehiklo Aŭtomata Leĝera (VAL).

Neoval-teknologio implikas malpezajn veturilojn kun aksoj muntitaj sur pneŭmatikaj radoj. La veturilo estas gvidata de centra relo fiksita al betona slabo. Kiel ĝia antaŭulo, la Neoval estas plene aŭtomata kaj sen stiristo.

La Neoval estas dividita en du modelojn proponitajn de la fabrikanto: Cityval, destinita por urbaj metrooj, kaj Airval, speciale adaptita por priservi flughavenojn. Linio **b** de la metroo de Rennes, malfermita la , estas la unua linio en la mondo, kiu uzas ĉi tiun teknologion en sia Cityval varianto. La homtransportilo de Flughaveno Suvarnabhumi, kiu malfermiĝis la , estas la unua kiu uzas la Airval flughaven-varianton.

[centra|280ra|eta|Interno de Neoval de la [Metroo de Rennes]]

## Vidu ankaŭ 
* Vehiklo Aŭtomata Leĝera
* VAL 206
* VAL 208

Kategorio:Metrooj sur pneŭoj