open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Javia skribo

La **javia skribo** (ĉi-alfabete جاوي *Jāwī*; en la regiono *Pattani* de suda Tajlando nomata *Yawi*; en la aĉea lingvo *Jawoë*) estas variaĵo de la araba alfabeto por skribi la malajan lingvon, la aĉean lingvon, la banĝaran lingvon, la minankabaŭan lingvon, la suluan lingvon (*Tausūg* aŭ *Bahasa Sūg*, malaje *Bahasa Suluk*, tagaloge *Wikang Tausug*,  *Tinausug*) kaj plurajn aliajn lingvojn en Sudorienta Azio, kies parolantoj havas tradician kulturan ligon al islamo.

La javia skribo estas unu el la du oficialaj alfabetoj en Brunejo, kaj uzatas kiel alternativa alfabeto en Malajzio. Tradicie, ĝi estis la norma alfabeto por la malaja lingvo sed intertempe estas pli-malpli anstataŭita per variaĵo de la latina alfabeto nomata *Rumi* - nuntempe la javia skribo preskaŭ nur uzatas por religiaj kaj kulturaj celoj. Ĉiutaga uzado de la javia skribo tamen estas subtenata en pli konservativaj lokoj loĝataj de malajoj aparte en la regiono *Pattani* de Tajlando kaj la subŝtato *Kelantan* de Malajzio.

## Notoj 
Kategorio:Araba alfabeto
Kategorio:Malaja lingvo
Lajos Tövissi

**TÖVISSI Lajos** [toeviŝi] estis rumania hungara fakverkisto pri ekonomio kaj statistiko. Li naskiĝis en Budiu Mic la 27-an de februaro 1927 kaj mortis en Bukareŝto la 13-an de marto 2000. Li estis la edzo de fakverkisto pri sporto Berta Tövissi. 
## Kariero
Lajos Tövissi inter 1946 kaj 1948 pristudis filozofion en Universitato Bolyai, poste inter 1948 kaj 1952 li pristudis en LeningradoLi doktoriĝis en Bukareŝto en la Akademio pri Ekonomiko (1964). Li lekciis tie ĝis 1976 plurajn diciplinojn, dufoje estis vicrektoro, katedrestro (1966–76).

## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj statistikistoj
Dovhe

Pluraj vilaĝoj kaj lagoj nomiĝas **Dovhe** ( Довге), ekzemple:

* la vilaĝo Dovhe en Transkarpata provinco, Ukrainio

Kategorio:Ukrainio
6562 Takoyaki

'*6562 *Takoyaki''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Masayuki Yanai kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (Hokajdo).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la "takojaki" (japane たこ焼き, 蛸焼 aŭ たこやき), manĝaĵo de la japana kuirarto, specialaĵo de Osaka. Tio estas buleto da pasto entenanta erojn da polpaĵo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Masayuki Yanai
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
Cirali

eta|dekstra|300px|Cirali, Plaĝo de Olympos
eta|dekstra|300px|La moskeo en Çıralı
**Çıralı** (prononco: Ĉirali) estas agrikultura vilaĝo en la sudokcidento de Turkio en Provinco Antalya. Ĝi estas proksima al la antikvaj ruinoj de Olympos kaj la eternaj flamoj de Chimaera .

Ĝi estas tre malgranda kampara vilaĝo situanta iom pli ol unu veturhoro sudokcidente de Antalya kaj havas belan, 3.5 km longan, izolitan strandon, la ruinojn de Olympos kaj la flamojn de la Chimaera / Yanartaş. Krome ĝi estas protektita areo de la WWF pro la nestado de Caretta- martestudoj.

Ankaŭ proksime de Çıralı estas la Ulupınar -regiono, kiu estas riĉa je riveroj kaj riveretoj. Cirali/Çıralı estas unu el la lastaj virgaj naturareoj laŭ la Antalya-marbordo.

Por sentimaj montaj migrantoj, kulminaĵoj de la Likia Vojo kun padoj ankaŭ estas trovitaj en çıralı. Unu iras de çıralı ĝis Tekirova (19 km) kaj alia iras de çıralı ĝis Ulupınar kaj poste reen malsupren al la flamoj de la Chimaera, proksimume 12 km. Ĉiuj tiuj migrovojoj kaj padoj estas markitaj ruĝe kaj blanke.

Alia mirinda sekcio de la Likia Vojo (Likya Yolu) proksime de çıralı estas la montopinto de Tahtalı Dagı, ankaŭ konata kiel Monto Olimpo. Ĝi estas situanta en la Nacia Parko Olimpos aŭ Olimpos Bey Dağları Parkı.

Ekzistas neniuj grandaj hoteloj, sed multaj malgrandaj tranokteblecoj, ekz. familie gvidataj pensioj.

Kvankam Olympos proksimas, maleblas veturi de Çıralı al Olympos, ĉar ili estas apartigitaj per la strando kaj la antikvaj ruinoj de Olympos.

## Eksteraj ligiloj 
* çıralı retejo
* Çıralı Informoj 
* Çıralı Informejo 
* Pri Cirali
* Cirali
* Çıralı Online
* WWF-Caretta-martestudoj
* Likia Vojo - pri la migrado
* RESPUBLIKO DE TURKIO MINISTERIO DE KULTURO KAJ TURISMO - Antalya - Beydaglari Nacia Marborda Parko (Beidaglari Marbordo-Nacia Parko)

## Fonto 
Kategorio:Provinco Antalya
Kategorio:Turka Riviera
Kategorio:Vilaĝoj en Turkio
Kategorio:Administraj unuoj de Turkio
6707 Shigeru

'*6707 *Shigeru'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Masayuki Yanai kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (Hokajdo).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la japana kuracisto kaj amatora astronomo *Shigeru Nakano'', fakulo pri obstetriko, ginekologio kaj medicina jurisprudenco. Kiel amatora astronomo, li publikigis multe da gvidlibroj pri observoj kaj stelaj atlasoj, el kiu la plej detahava publikata en Japanio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Masayuki Yanai
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
6565 Reiji

'*6565 *Reiji'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (Hokajdo).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la japana desegnisto de mangaoj *Reiji Matsumoto* (japane 松本 零士, *Matsumoto Reiji'', ankaŭ transskribita "Leiji Matsumoto").

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Kin Endate
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Marsilly

**Marsilly** [] estas la nomo de du francaj komunumoj:
* Marsilly, en la departemento Charente-Maritime,
* Marsilly, en la departemento Moselle.
Imre Törő

**Imre TÖRŐ,** laŭ la hungara skribmaniero **Törő Imre** estis hungara kuracisto, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio.

Imre Törő naskiĝis la  1900 en Debrecen. Li mortis la  1993 en Budapeŝto.

## Biografio 
Imre Törő frekventis universitaton en sia naskiĝurbo, baldaŭe li plulernis en Berlino kaj Novjorko. Inter 1947-1950 li laboris en anatomia instituto en Debrecen. Poste li havis ĉefpostenon en Budapeŝto en filio de universitato. Li longe redaktis diversajn fakajn periodaĵojn. En 1971 li emeritiĝis. Li ricevis premion Kossuth en 1952, en 1964 alian premion.

## Verkaro (elekto) 
* *Az ember fejlődésének alapvonalai* 1936
* *Szövettan* 1948, 1952, 1958
* *Általános biológia* (Ĝenerala biologio) 1956
* *Ultrastructure of lymphoid organs. An electron-microscopic atlas* 1975

Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj histologoj
Kategorio:Hungaraj anatomoj
Aleuta lingvo

La **aleuta lingvo** estas lingvo el la eskim-aleuta lingvaro, parolata en Alasko sur la Aleutaj insuloj, Pribilofaj insuloj (kun ĉefa insulo Sankta Paŭlo) kaj la Komandorski-insularo.

## Etimologio 
La nomo devenas eble el la ĉukĉa lingvo, *aliat*, kiu signifas "insulo".

## Vidu ankaŭ 
* Latinliterigo en Sovetunio

Kategorio:Eskim-aleuta lingvaro
Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Kategorio:Alasko
Volapuklingva Vikipedio

La **volapuklingva Vikipedio** estas aŭtonomeca eldono de Vikipedio en la volapuka lingvo. Sialingve ĝi havas la titolon *Vükiped Volapükik * respektive en longa formo *Vükiped Volapükik, sikloped libik* - do "Vikipedio Volapuka, enciklopedio libera". La projekto fondiĝis en februaro 2003, sed ekprilaboriĝis oficiale nur ekde la 27-a de januaro 2004. 

Ĝi kreskis tre rapide danke al multegaj robote kreitaj artikoloĝermoj de minimuma grandeco, aparte pri urbaj kaj neurbaj komunumoj  el ĉiuj mondpartoj. Granda parto de tiuj artikoloj poste ne plu prilaboriĝis kaj pliampleksiĝis fare de individuaj vikipediaj aŭtoroj, kaj aktivaj vikipedianoj el diverslingvaj projektoj mokis ke tiu metodo - intencita neniel malbonintence - estus trompa ŝajnigo de pseŭdograndeco sen vera fakta bazo. Ĉar iuj kritikantoj en tio ne bone distingis inter "volapuko" kaj "kreita lingvo", en iuj kritikoj inkluziviĝis sen fakta bazo ankaŭ la vikipedio en Esperanto - kompense aparte granda nombro de esperantlingvaj vikipediistoj esprimis forte kontraŭi la amasan robotan kreon de artikoloĝermoj por la esperantlingva reta enciklopedio, en deziro plej eble forte distanciĝi de la metodoj en la volapuklingva vikipedio, post kiam pri malmultaj eŭropaj landoj (precipe Pollando, Italio, Germanio kaj Rumanio) jam robote estis kreitaj esperantlingvaj vikipediaj artikoletoj pri urbaj kaj neurbaj komunumoj, enhave kompare pli ampleksaj ol la "averaĝaj" robotaj ĝermoj de la volapuklingva vikipedio. Tiuj-ĉi esperantlingvaj robote kreitaj artikoletoj je granda parto intertempe estas ampleksigitaj per individua redaktado, dum pro la ĉesigo de robotaj paĝokreoj nun pri urboj de aliaj landoj nun forte mankas esperantlingvaj artikoloĝermoj. Tiel la volapuklingva projekto en distanciga kontrasto signife influis la projekton en Esperanto, dum en iuj alilingvaj projektoj la robota ekproduktado de geografiaj artikoloj (poste individue ampleksigindaj) estas daŭre utiligata kaj "permesata".

La -an de   la Volapuklingva Vikipedio enhavas  artikolojn. Laŭ la stato de novembro 2012 estis 48 aktivaj uzantoj kaj 6 administrantoj.

## Vidu ankaŭ 
* "Internacia Vikipedio", statistikaj informoj

## Eksteraj ligiloj 
* la volapuklingva vikipedio
* Volapuko jam superas Esperanton en Vikipedio

Volapuka
Kategorio:Volapuko
Kategorio:Retejoj aperintaj en 2003
Ludwigsdorf

**Ludwigsdorf** - germane "ludovika vilaĝo", prononco  - estas la nomo de pluraj loĝlokoj. Interalie temas pri

* parto de la komunumo Lelkendorf en la distrikto Rostock de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio en Germanio,

* ekse sendependa komunumo, ekde la jaro 1999 parto de la urbo Görlitz en la federacia lando Brandenburgio de Germanio,

* la germanlingva nomo de loĝloko, kiu en la rumana lingvo havas la nomon Logig, hungare *Ludvég*, en nuna Rumanio, kaj nelaste

* parto de la urbo Windhoek en Namibio.
Marsilly (Charente-Maritime)

**Marsilly** [] estas marborda franca komunumo situanta en la nordo de la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2010.

## Geografio 
Marsilly estas urbeto troviĝanta  norde de La Rochelle. La najbaraj komunumoj estas Esnandes norde, Villedoux oriente, Saint-Xandre sudoriente kaj Nieul-sur-Mer sudokcidente. Okcidente estas golfeto nomita golfo de Aiguillon (*baie de l’Aiguillon*).

## Demografio 
## Monumentoj 
[eta|maldekstra|La [preĝejo Saint-Pierre de Marsilly]]
La preĝejo Saint-Pierre de Marsilly estis konstruita kaj fortikigita en la 14-a kaj 15-a jarcentoj. Ĝia sonorilturo estis deklarita historia monumento en 1907.

En Marsilly troviĝas malgranda muzeo pri murskribaĵoj, la Domo de malnovaj murskribaĵoj (*Maison du graffiti ancien*).

## Notoj kaj fontoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente-Maritime

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

Kategorio:Komunumoj de Charente-Maritime
Aŭklanda tufkormorano

La **Aŭklanda tufkormorano** (*Phalacrocorax colensoi*) aŭ **Aŭklanda kormorano** estas birdospecio de la familio Falakrokorakedoj de kormoranoj. Ĝi estas el Novzelando. Tiu specio estas endemia de la insularo Aŭklandoj je 465&nbsp;km sude de la Suda Insulo. Laŭ la IUCN estas nur ĉirkaŭ 2,000 individuoj.

Ĝi estas sedenta birdospecio kiu ĉefe manĝas variajn krustulojn kaj fiŝojn.

La Aŭklanda tufkormorano estas mezgranda kormorano (63 cn longa kun enverguro de 105&nbsp;cm) kun nigraj supraj partoj kaj tre kontrastaj blankaj subaj partoj kun blankaj mentono kaj gorĝareo vertikale fermita de la nigraj etendoj de malantaŭa kolo kiuj fermiĝas antaŭe super la ankaŭ blanka brusto. La vizaĝo estas nigreca kun flava mallarĝa brido super la bekobazo.

La Aŭklanda tufkormorano estas kolonia nestumanto, kiu konstruas grandajn nestojn, el inter aliaj, herboj, bastonetoj kaj algoj. La ino de Aŭklanda tufkormorano demetas tri palajn bluecverdajn ovojn en Novembro-Februaro. La periodo por kovado de la Aŭklanda tufkormorano estas de 26–32 tagoj.

La Aŭklanda tufkormorano estas konsiderata vundebla de la IUCN pro sia malgranda populacigrando kaj limigita tutmonda teritorio. Oni ĉirkaŭkalkulis ke nur ĉirkaŭ 2,000 Aŭklandaj tufkormoranoj ekzistas en sia malproksima habitato. Ĵuse oni kalkulis nur ĉirkaŭ 1,000 parojn.

La latina scienca nomo de tiu birdospecio rememoras omaĝon al la naturalisto William Colenso.

## Referencoj 
*  
*Auckland Islands Shag (*Phalacrocorax colensoi*) – BirdLife Species Factsheet 

Kategorio:Kormoranoj
Kategorio:Falakrokorakedoj
Kategorio:Pelikanoformaj
Kategorio:Birdoj de Nov-Zelando
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Cercido

**Cercido**  (*Cercis*) estas holarktisa genro de proksimume 10 specioj en la subfamilio *Caesalpinioideae* de la familio de fabacoj. Ili estas karakterizitaj de simplaj, rondaj al korformaj folioj kaj rozkolaraj-ruĝaj floroj kiuj estiĝas fruprintempe je nudaj senfoliaj ŝosoj, kaj sur la branĉoj kaj sur la trunko (trunkoflorado). La nomo derivas de la greka vorto κερκις (*kerkis*) signifante "bobeno de teksisto", kiu estis atribuita far Teofrasto al  *C. siliquastrum*.

Cercido-specioj estas uzitaj kiel nutraĵplantoj de la  larvoj de iuj lepidoptero-specioj inkluzive de *Amphipyra tragopoginis* (noktopapilio registrita ĉe orienta cercido). La arboŝelo de ĉina cercido estis uzata kiel seninfektigilo .

## Specioj 
;Palearktiso 
**Cercis chinensis* Bunge – ĉina cercido (Orienta Azio)
**Cercis chingii* Chun – ĉing-cercido (Ĉinujo)
**Cercis chuniana* F.P.Metcalf ĉun-cercido (Ĉinujo)
**Cercis gigantea* ined. – giganta cercido (Ĉinujo)
**Cercis glabra* Pamp. – glata cercido (Ĉinujo)
**Cercis griffithii* Boiss. – afgana cercido (suda Centra Azio)
**Cercis racemosa* Oliv. – grapola cercido (okcidenta Ĉinujo)
**Cercis siliquastrum* L. – Judas-arbo aŭ eŭropa cercido (Mediteranea regiono)

;Nearktiso
**Cercis canadensis* L. – orienta cercido (orienta Nordameriko)
***C. canadensis* var. *canadensis*
***C. canadensis* var. *mexicana* (Rose) M.Hopkins – (Meksiko)
***C. canadensis* var. *texensis* (S.Watson) M.Hopkins – 
**Cercis occidentalis* Torr. ex A. Gray – okcidenta cercido (okcidenta Usono).

## Ligno 
La ligno estas mezpeza, iom fragila, hele sunbrunokolora kun videble larĝa durameno, pli malhele bruna, farbetita ruĝe.
 
La ligno havas allogan teksturon kaj estas uzata por tornado, por fabrikado de ornamaĵoj kaj por la produktado de lamenoj.

## Bildaro 

Dosiero:Cercis Siliquastrum blossom closeup.jpg|*Cercis siliquastrum* infloresko sur matura branĉo
Dosiero:Cercis siliquastrum0.jpg|*Cercis siliquastrum* infloresko kaj maljunaj guŝoj
Dosiero:Cercis yunnanensis -1.JPG| *Cercis yunnanensis* en histokulturo
Dosiero:Cercis yunnanensis -2.JPG| *Cercis yunnanensis* en histokulturo
Dosiero:Cercis yunnanensis -3.JPG| *Cercis yunnanensis* en histokulturo
Dosiero:Eastern redbud.jpg| Cercidoj en *Missouri Botanical Garden*
Dosiero:RedbudPollen.TIF| *Cercis* sp. poleno (**ne** *Cercis siliquastrum*)
File:Arbre de Judée FR 2012.jpg|*Cercis siliquastrum*, folioj

## Referencoj 
## Bibliografio 
*  

## Eksteraj ligiloj 
* USDA PLANTS Profile

Kategorio:Fabacoj
Kategorio:Arboj
Kategorio:Arbedoj
Kategorio:Nearktisa flaŭro
Kategorio:Palearktisa flaŭro
6653 Feininger

'*6653 *Feininger''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild, en Tautenburg (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la germana-usona pentristo Lyonel Feininger (1871–1956).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
Kroatlingva Vikipedio

La **kroatlingva Vikipedio** estas aŭtonomeca eldono de Vikipedio en la kroata lingvo. Sialingve ĝi havas la titolon *Wikipedija na hrvatskom jeziku*, do "Vikipedio en la kroata lingvo". La projekto fondiĝis en februaro 2003 kaj atingis 100&nbsp;000 artikolojn en julio 2011. La -an de   ĝi enhavas  artikolojn.

## Vidu ankaŭ 
* "Internacia Vikipedio", statistikaj informoj

## Eksteraj ligiloj 
* la kroatlingva vikipedio

Kroata
Kategorio:Kroata lingvo
Kategorio:Retejoj aperintaj en 2003
Kampbela tufkormorano

La **Kampbela tufkormorano** (*Phalacrocorax campbelli*), konata ankaŭ kiel **Kampbela kormorano**, estas birdospecio de la familio Falakrokorakedoj. Ĝi estas endemia de Kampbela Insularo, nome arkipelago je ĉirkaŭ 650 km sude de la Suda Insulo de Novzelando. Ties natura habitato estas malferma maro kaj rokaj bordoj. En 1975, ties populacio estis ĉirkaŭkalkulata je 2,000 paroj aŭ 8,000 birdoj (Marchant kaj Higgins 1990, Heather kaj Robertson 1997). Tamen eble okazis subkalkulo (P. Moore in litt. 1999). La birdoj kutime manĝas en la maro ĝis 10 km for el la ĉefa insulo (Taylor 2000).

Temas pri specio tre simila al la Bronzkormorano, nome nigrecaj supraj partoj kaj blankaj subaj partoj kaj ŝultra strio. Estas ruĝecaj al rozkoloraj kruroj kaj tre ruĝa brido sub la bekobazo. Tamen ne estas tiom brila malhelverdeca nuanco (ĉiukaze blueca) nek blua vizaĝa ĉirkaŭaokula areo, kio estas pli malhelbruna. La kolo estas pli nigreca ol ĉe la Bronzkormorano, ĉar la nigra areo okupas la tutan kolringon. Kiel aliaj parencoj, ankaŭ tiu havas tufkreston propran de la grupo.

Ili reproduktiĝas en kolonioj de ĝis 150 nestoj en neatingeblaj klifokornicoj, markavoj aŭ rokaĵoj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2006. Phalacrocorax campbelli. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Elŝutita la 27an de Julio 2007.
* Marchant, S.; Higgins, P. J. 1990. Handbook of Australian, New Zealand and Antarctic birds, 1: ratites to ducks. Oxford University Press, Melbourne.
* Heather, B. D.; Robertson, H. A. 1997. The field guide to the birds of New Zealand. Oxford University Press, Oxford, UK.
* Taylor, G. A. 2000. Action plan for seabird conservation in New Zealand. Department of Conservation, Wellington.
* BBC. 2003. NZ routs island rats. BBC News: http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/2938612.stm.

## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet. 
* Konsultita la 15an de novembro de 2012 
* Arkive 

Kategorio:Kormoranoj
Kategorio:Falakrokorakedoj
Kategorio:Pelikanoformaj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Arondismentoj de Charente-Maritime

La franca departemento **Charente-Maritime** konsistas el '''5 arondismentoj.

eta|maldekstra|350px|Mapo de la arondismentoj de Charente-Maritime

## Notoj kaj fontoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de arondismentoj de Francio
* Kantonoj de Charente-Maritime
* Komunumoj de Charente-Maritime
Lucien Cornet

**Lucien Cornet** (n. la 1-an de marto 1865 en Parizo - m. la 26-an de junio 1922 en Parizo) estis franca politikisto. En 1909 li senataniĝis. Li estis esperantisto kaj socialisto.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* [Letero de Zamenhof al Lucien Cornet (12-a de marto 1907)](http://eo.wikisource.org/wiki/Letero_de_Zamenhof_al_Lucien_Cornet_(12-a_de_marto_1907))

Kategorio:Francaj politikistoj
Kategorio:Francaj socialistoj
Kategorio:Francaj esperantistoj
Varajlingva Vikipedio

La **varajlingva Vikipedio** - en pluraj listoj de vikipedioj ankaŭ nomata *ŭarajlingva Vikipedio* - estas aŭtonomeca eldono de Vikipedio en la varaja lingvo. Sialingve ĝi havas la titolon *Waray-Waray Wikipedia*. La projekto fondiĝis en septembro 2005 kaj atingis 100&nbsp;000 artikolojn en aŭgusto 2010. La -an de   ĝi enhavas  artikolojn.
__NOTOC__
300ra|eta|maldekstra|

## Karakterizaĵoj 
Menciindas ke laŭ la stato de novembro 2012 la plej multaj artikoloj estas minimumaj tekstoĝermoj kreitaj fare de robotoj, kiuj post la aŭtomata kreo restis en tia minimuma stato. Uzo de ŝablonoj kaj de internaj ligiloj por gvidi de artikolo al alia similtema artikolo laŭ la stato de aŭtuno 2012 ankoraŭ apenaŭ uzatas. La ĉefpaĝo (vidu ekranbildon sube) laŭ tiu stato kompare mallarĝas, kaj iuj informoj (ekzemple la listo ĉefpaĝa pri alilingvaj vikipedioj) ŝajnas malofte esti aktualigataj.

En aŭtuno 2012 estis proksimume 3,4 milionoj da denaskaj parolantoj de la varaja lingvo (en 2000 laŭ la retejo *etnologue.com* estis 2,5 milionoj), precipe en la orienta parto de la insularo Bisajoj de la ŝtato Filipinoj. La *varajlingva Vikipedio* estas unu el pluraj vikipediaj branĉoj prizorgata de la nacia asocio *Wikimedia Philippines*, kreita en aprilo 2010. Laŭ la nombro de parolantoj, inter la aliaj lingvoj kies vikipediajn branĉojn prizorgas la filipina asocio plej grandas la tagaloga lingvo, kiun denaske parolas pli ol 23 milionoj kaj kiel dua lingvo regas pli ol 80 milionoj da homoj sur la insulara ŝtato Filipinoj kaj la insulo Gvamo - la tagaloglingva vikipedio laŭ la stato de novembro 2012 havis nur duonan kvanton da artikoloj kompare al la varaja eldono, sed laŭ tiu stato havis kompare pli ampleksajn kaj signife pli bone interne interligitajn artikolojn.

## Vidu ankaŭ 
* "Internacia Vikipedio", statistikaj informoj

## Eksteraj ligiloj 
* la varajlingva vikipedio

## Notoj 
  

Varaja
Kategorio:Varaja lingvo
Kategorio:Retejoj aperintaj en 2005
Vilmos Westsik

**Vilmos Westsik,** laŭ la hungara skribmaniero **Westsik Vilmos** estis hungara agronomo, instruisto, membro (korespondanta en 1958) de Hungara Scienca Akademio.

Vilmos Westsik naskiĝis la  1883 en Hungario, en Modor (nuntempa Modra en Slovakio). Li mortis la  1976 en Nyíregyháza.

## Biografio 
Vilmos Westsik frekventis lernejojn komence en sia naskiĝurbo, poste en Keszthely. Li ekinstruis en 1906 en Kecskemét, poste en Jászberény. Dum la 1-a mondmilito li estis soldato. En 1919 li havis instruan postenon en Kiskunfélegyháza, poste en 1929 li gvidis esploran bienon en Nyíregyháza kun sukcesoj. En 1957 li pensiuliĝis, en la sekva jaro li doktoriĝis. Li ricevis premion Kossuth en 1952, inter 1928-1963 ankaŭ aliajn premiojn.

## Memorigiloj 
* faklernejo en Nyíregyháza prenis la nomon pri "Westsik Vilmos" en 1998

## Fontoj 
* hungare 

Kategorio:Hungaraj agronomoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Hindilingva Vikipedio

La **hindilingva Vikipedio** estas aŭtonomeca eldono de Vikipedio en la hindia lingvo. Sialingve ĝi havas la titolon *हिन्दी विकिपीडिया*. La projekto fondiĝis en julio 2003 kaj atingis 100&nbsp;000 artikolojn en aŭgusto 2011. Estis la 40-a lingva eldono de vikipedio, kiu transpaŝis tiun limon. La -an de   ĝi enhavas  artikolojn.

300px|eta|maldekstra|
## Vidu ankaŭ 
* "Internacia Vikipedio", statistikaj informoj

## Eksteraj ligiloj 
* la hindilingva vikipedio

Hindia
Kategorio:Hindia lingvo
Kategorio:Retejoj aperintaj en 2003
József Ádám

**József ÁDÁM** [jOĵef], laŭ la hungara skribmaniero **Ádám József** estis hungara geodezo, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio.

József Ádám naskiĝis la  1950 en Kocsér kaj mortis la 29-an de decembro 2022.

## Biografio 
József Ádám frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1968-1974, poste li doktoriĝis en 1977. Li eklaboris en observatorio. En 1982 li komencis ankaŭ instrui en la universitato, sed en 1994 la instruo estis lia unusola profesio. Kelkfoje li estis invitita al eksterlandaj diversaj universitatoj kaj ankaŭ al observatorio de Parizo. Li ricevis premiojn inter 1988-2004.

## Verkaro (elekto) 
* *Estimabilitiy of Geodetic Parameters from Space VLBI Observables* 1990 - lia ĉefverko
* *A Detailed Study of the Duality Relation for the Least Squares Adjustment in Euclidean Spaces* 1982
* *A Föld dinamikai folyamatainak nyomon követése kozmikus geodéziai módszerekkel* 1997
* *Establishment of a Permanent GPS Station at the Department of Geodesy and Surveying of the Budapest University of Technology and Economics* 2002

## Fontoj 
* hungare
* hungare 

Kategorio:Hungaraj inĝenieroj pri geodezio
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Veronika Ádám

**Veronika ÁDÁM,** laŭ la hungara skribmaniero **Ádám Veronika** aŭ **Ádám-Vizi Veronika** estas hungara kuracisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio.

Veronika Ádám naskiĝis la  1949 en Nagykanizsa.

## Biografio 
Veronika Ádám frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1967-1973. Ŝi eklaboris en instituto pri esplorado de medikamentoj, poste ŝi revenis al filio de universitato, kie ŝi edukis baldaŭe havanta rangon vicrektoro. Ŝi estis invitita por esploradi al Londono kaj Novjorko. En 1989 ŝi doktoriĝis pri sciencoj. Ŝia edzo estas E. Szilveszter Vizi kaj ŝi naskis filon. Ŝi ricevis 5 premiojn inter 1998-2010.

## Verkaro (elekto) 
**Az agyszöveti Na, K-ATPáz enzim kölcsönhatása endogén anyagokkal. Noradrenalin és vanádium hatása* 1981
**A depolarizáció, a kalcium felvétel és az intracelluláris kalcium mobilizálás szerepe az acetilkolin felszabadulásában* 1989
**Orvosi biokémia* 1996, 2001

## Fontoj 
*hungare
*hungare 

 
Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj biokemiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Estonlingva Vikipedio

La **estonlingva Vikipedio** estas aŭtonomeca eldono de Vikipedio en la estona lingvo. Sialingve ĝi havas la titolon *Eestikeelne Vikipeedia*. La projekto fondiĝis en julio 2002 kaj atingis 100&nbsp;000 artikolojn en aŭgusto 2012, iom pli ol kvar jarojn post la esperantlingva eldono, kiu atingis tiun punkton en junio 2008. Estis la 41-a lingva eldono de vikipedio, kiu transpaŝis tiun limon. Inter la tri ŝtataj lingvoj de Baltio, la estona havas mezan pozicion - la litova vikipedio, tamen kun signife pli granda nombro da denaskaj parolantoj, pli grandas, dum la latva vikipedio havas malpli grandan nombron da artikoloj. 

Laŭ la retejo *ethnologue.com* komence de la 2010-aj jaroj sume estis 1 048 660 parolantoj de la estona: Laŭ tiu nombro la estonlingva vikipedio en la momento kiam ĝi pasis la 100 000-an artikolon havis la trian pozicion en rilato de artikoloj po denaskaj lingvanoj, se konsideri ĉiujn vikipediajn branĉojn de pli ol 100 000 artikoloj (post la **volapuklingva** eldono, kiu je granda parto ekestis per helpo de komputilaj robotoj, kaj la **eŭsklingva** eldono, kies lingvanoj kulture kaj eldone estas aparte engaĝitaj), kaj havis la 10-an pozicion se konsideri ĉiun ajn vikipedian branĉon.

Por komparo: La Vikipedio en Esperanto, kies lingvanoj kompare al la suma nombro certe je simila grado eldone engaĝitas kiel la eŭskoj aŭ estonoj, cetere ĝis aŭtuno 2012 havis la lokon tuj post la estona vikipedio, ĉar vikipedio kalkulas suman kvanton de 2 000 000 esperantlingvanoj: la esperantlingva eldono sekve estis en la kvara pozicio en rilato de artikoloj po denaskaj lingvanoj, se konsideri ĉiujn vikipediajn branĉojn de pli ol 100 000 artikoloj, kaj havas la 11-an pozicion se konsideri ĉiun ajn vikipedian branĉon.

La -an de   la estonlingva Vikipedio sume enhavas  artikolojn.

300px|eta|maldekstra|
## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* "Internacia Vikipedio", statistikaj informoj

## Eksteraj ligiloj 
* la estonlingva vikipedio

Estona
Kategorio:Estona lingvo
Kategorio:Retejoj aperintaj en 2002
Bernát Alexander

**Bernát Alexander** [aleksander], laŭ la hungara skribmaniero **Alexander Bernát** estis hungara filozofo, esteto, kritikisto, tradukisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio. Lia filo estis Ferenc Alexander.
eta|Memortabulo pri Bernát Alexander
Bernát Alexander naskiĝis la  1850 en Pest (urbo). Li mortis la  1927 en Budapeŝto.

## Biografio 
Bernát Alexander devenis el juda familio. Li frekventis universitaton en Pest, poste li profitis stipendiojn en Vieno, Berlino, Göttingen, Lejpcigo, Parizo kaj Londono. Inter 1876-1904 li instruis en Budapeŝto, ekde 1878 ankaŭ en universitato li instruis. En 1911 li komencis verki kritikojn, sed pli frue li redaktis ankaŭ periodaĵojn. Li ofte kontribuis en Athenaeum (revuo). En 1919 li ekloĝis en Svislando kaj Germanio. Li hejmenvenis en 1923.

## Verkaro (elekto) 
* *A philosophia történetének eszméje, tekintettel a történetre általában* 1877
* *Nemzeti szellem a philosophiában* (Nacia spirito en la filozofio) 1893
* *Az újkori philosophia története I–II* 1900, 1903
* *Shakespeare nagy tragédiáinak lélektani elemzése* (Psikologia analizo de grandaj tragedioj de Ŝekspiro) 1902
* *Shakespeare a világirodalomban* (Ŝekspiro en la mondliteraturo) 1916
* *Geschichte der Philosophie* 1924
* *Tanulmányok. Nagy emberek* (Studoj, Famuloj) 1938
* *A művészet* (La arto) - elektitaj studoj - 1969

## Fontoj 
* hungare
* hungara leksikono 

Kategorio:Hungaraj filozofoj
Kategorio:Hungaraj kritikistoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj judoj
Arondismento La Rochelle

La **Arondismento La Rochelle** estas franca arondismento en la departemento Charente-Maritime. Ĝia ĉefurbo estas La Rochelle, kiu estas ankaŭ la departementa prefektejo.

Ĝi enhavas 15 kantonojn kaj 57 komunumojn, kaj ĝi havis  loĝantojn en 2009.

## Kantonoj 
## Notoj kaj fontoj 
## Vidu ankaŭ 
* Arondismentoj de Charente-Maritime
* Kantonoj de Charente-Maritime
* Komunumoj de Charente-Maritime
* Listo de arondismentoj de Francio

Rochelle
Monaĥejo de Lluc

**Lluc ** estas monaĥejo kaj pilgrimejo situanta en la municipo Escorca (Eskorko) en nordokcidenta Majorko. Ĝi situas en baseno-valo je alteco de 525 metroj kaj estas ĉirkaŭita de pluraj altaj montoj kiel ekzemple la Puig de Massanella. La rifuĝejo estis fondita en la 13-a jarcento post kiam araba paŝtisto trovis statuon de la Virgino Maria en la loko kie la monaĥejo poste estis starigita.

eta|maldekstra|Monaĥejo de Lluc
eta|maldekstra|Monaĥejo de Lluc
[eta|maldekstra|la ekologiema [sunenergio|sunenergia akvopurigejo de Lluc]]
Lluc estas konsiderita kiel la plej grava pilgrimejo en Majorko. Ĝi ankaŭ estas konata pro sia knaba koruso, Los Blauets (nomo derivita de la bluaj sutanoj portitaj fare de la knaboj), kiu estis fondita en 1531; la koruso aranĝas regulajn koncertojn kaj akiris internacian famon. Internulejo kaj multaj porturistaj instalaĵoj troveblas en la urbeto. Hodiaŭ, la ĉeloj de iamaj monaĥoj estas luigitaj al vizitantoj.

Ĉar ĝi situas centre en la Serra de Tramuntana (Tramuntana-montaro), la monaĥejo estas ofte utiligita kiel deirpunkto por promenadoj kaj montgrimpado. Ĉiun jaron, dum la unua semajnfino en aŭgusto, okazas noktmigrado de Palma al la rifuĝejo. La piediro komenciĝas je 23:00, ekante de Plaça Güell en la ĉefurbo.

Malantaŭ la monaĥejokonstruaĵoj estas botanika ĝardeno-pado, enhavanta malgrandan ekspozicion pri konservado de la medio de la majorka montregiono.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la Monaĥejo de Lluc (plurlingva) 
* Geohack-mapo

## Fonto 
Kategorio:Monaĥejoj en Hispanio
Kategorio:Majorko
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Hispanio
Malajlingva Vikipedio

La **malajlingva** aŭ pli simple **malaja Vikipedio** estas aŭtonomeca eldono de Vikipedio en la malaja lingvo. Sialingve ĝi havas la titolon *Wikipedia Bahasa Melayu* en latina alfabeto respektive ويکيڤيديا بهاس ملايو en javia skribo. La projekto fondiĝis en oktobro 2002 kaj atingis 100&nbsp;000 artikolojn en januaro 2011. La -an de   ĝi enhavas  artikolojn.

eta|center|400px|

dosiero:Main 11 Mac 04.PNG|la ĉefpaĝo la 11-an de marto 2004
dosiero:Main 30 Jun 04.PNG|la ĉefpaĝo la 30-an de junio 2004 
dosiero:Main 26 Nov 04.PNG|la ĉefpaĝo la 26-an de novembro 2004

dosiero:Main 4 Sept 06.PNG|la ĉefpaĝo la 4-an de septembro 2006
dosiero:Main 1 Apr 09.PNG|la ĉefpaĝo la 1-an de aprilo 2009
dosiero:LamanUtama_13Jul2010.png|la ĉefpaĝo la 13-an de julio 2010 

## Vidu ankaŭ 
* "Internacia Vikipedio", statistikaj informoj

## Eksteraj ligiloj 
* la malajlingva vikipedio

Malaja
Vikipedio
Kategorio:Retejoj aperintaj en 2002
Grainger

**Grainger** estas anglalingva nomo.

## Familinomo
*Percy Grainger (1882-1961), aŭstralia pianisto kaj komponisto.
Károly Ürmösi

**ÜRMÖSI Károly**  estas hungara unitariisma eklezia verkisto. Li naskiĝis en Tarcsafalva la 20-an de aprilo 1874 kaj mortis en Kluĵo la 6-an de februaro 1953. Li estis la edzo de poetino Gizella Kántor Ürmösi Károlyné. 

## Kariero
Károly Ürmösi akiris diplomon de pastro 1896 en Koloĵvaro. Inter 1898 kaj 1909 li estis pastro en Homoródjánosfalva, de 1909 en Koloĵvaro religiinstruisto, de 1912 dekano, de 1916 primara pastro. Li estis ano de EME, de agadkomisiono de OrMaP. Liaj ekleziaj paroladoj kaj predikaĵoj aperis en la gazeto Unitárius Lapok (unitariismaj folioj).

## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ekleziaj verkistoj
Kategorio:Hungaraj ekleziaj verkistoj
Kategorio:Hungaraj unitariaj pastroj
6610 Burwitz

'*6610 *Burwitz'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Akira Natori kaj Takeŝi Urata elde la Stacio de Ooira de la Observatorio de Nihondaira en la kvartalo Ŝimizu de Ŝizuoka).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de germana astronomo *Vadim Burwitz*
de la "*Max-Planck-Institut für extraterrestrische Physik''". Li studas la kometojn, planedojn, stelojn, ,  kaj aktivajn galaksiajn nukleojn. Li ankaŭ partoprenas al la etalonado de la eksperimentoj en la ikso-radiaj satelitoj kaj establis programojn de optika gvato por malkovri novaojn en M31.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Malkovrita de Akira Natori
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Georgi Lozanov

**Georgi LOZANOV** (naskiĝis la 22-an de julio 1926 en Sofio – mortis la 6-6-an de majo 2012 en Sliven) estis bulgara edukisto, kiu okupiĝis pri malkovrado de kaŝitaj rezervoj de la homa cerbo kaj en la 1960-aj jaroj evoluigis specialan instru/studmetodon nomitan sugestopedio. La metodo estas teorie bazita sur de li kreita sugestologio. Liaj teorio kaj praktiko stimulis en la mondo movadon de t.n. rapidigita lernado (*superlearning*). En 1966 li fondis kaj ĝis 1984 oficiale gvidis Instituton pri sugesto en Sofio. Lia metodo estis de kelkaj kritikata kiel onidire nescienca, duaflanke en 1978 ĝi estis oficiale aprobita kaj rekomendita de la fakula komisiono ĉe UNESKO kaj ĝis nun estas aplikata en diversaj landoj. Ekde 1969 ĝis komenco de la 1990-aj jaroj ĉe la Ŝtata pedagogia instituto en Moskvo ĉe katedro de fremdaj lingvoj de natursciencaj fakultatoj ekzistadis sugestopediaj kursoj de UNESKO, kies finintoj poste partumis siajn spertojn kun mezlernejaj lingvoinstruistoj en afrikaj landoj.

Lozanov okupiĝis ankaŭ pri parapsikologia esplorado, precipe pri klarvidkapablo ĉe Sofia Universitato. Pro kondiĉoj de la tiama komunisma reĝimo en lia lando granda parto de la tiukampa esplorado restas ĝis nun nepublikigita. 

Pro kontaktoj kun Okcidento li estis far la tiama komunisma registaro tenita en "hejma malliberejo" en Sofio.[Kiam? Fonto?]
Parton de sia vivo li travivis en Aŭstrio - tie li i.a.fondis Internacian centron pri sugestologio en Vieno kaj Internacian centron por trejnado de instruistoj en Vorarlberg.[Kiam?]

## Vidu ankaŭ
* Vanga

## Eksteraj ligiloj
* LITTA la Lozanov-Instituto
* Persona retejo de doktoro Lozanov  angle, bulgare

Kategorio:Bulgaraj pedagogoj

Kategorio:Sofianoj
Kategorio:Bulgaroj
Gizella Kántor Ürmösi Károlyné

**KÁNTOR Gizella ÜRMÖSI Károlyné** [yrmoeŝi] estis hungara poetino. Ŝi naskiĝis Abrudbánya la 13-an de aprilo 1880 kaj mortis en Kluĵo la 31-an de aŭgusto 1938. Ŝi estis la edzino de unitariisma pastro Károly Ürmösi.

## Kariero
Gizella Kántor finis superan fraŭlinlernejon en Koloĵvaro. Ŝiajn poemojn, prozetaĵojn publikis de 1916 la gazetoj *Unitárius Közlöny* kaj *Keresztény Magvető*, poste *Ellenzék*, *Pásztortűz*, *Magyar Nép*, *Erdélyi Szemle*. Ŝi estis de 1922 la ĉefsekrtariino de la Unitariisma Virinligo ĝis sia morto

## Poemvolumo
**Pár szál virág* (Kv. 1928).

## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Teodoro la 2-a de Aleksandrio

Papo **Teodoro la 2-a** de Aleksandrio (arabe: البابا تواضروس الثاني; ofte latinliterigita *Theodurus*, naskiĝinta la 4-an de novembro 1952 en Mansuro (Egiptio), kun naskiĝnomo ***Wagih Subhi Baqi Sulayman***, arabe: وجيه صبحى باقى سليمان), estis la 118-a papo (post la morto de Ŝenudo la 3-a) de la Kopta Ortodoksa Eklezio de Aleksandrio kaj patriarko tut-afrika ĉe la sankta Apostola Seĝo de Sankta Marko la evangeliisto de la Kopta Ortodoksa Eklezio de Aleksandrio.

## Biografio 
Li naskiĝis en Mansuro la 4-an de novembro 1952, antaŭ ol fariĝi monaĥo, diplomiĝis kiel apotekisto en 1975 kaj en 1985 specialistiĝis en Londono, kaj estis direktoro de apoteka socio en Damanhur.

Li fariĝis monaĥo en 1988, estis nomumita papo la 4-an de novembro 2012, la tagon de sia 60-a naskiĝtago. Li ekhavis la Katedron la 18-an de novembro 2012.

Li estis la dua papo kun nomo Teodoro, post Teodoro la 1-a en la 8-a jarcento.

La 10-an de majo de 2013, kun delegacio kopta episkopo, estis ricevita en la Vatikano de Papo Francisko.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala retejo 

Kategorio:Ortodoksismo
Kategorio:Koptaj papoj
Kategorio:Patriarkoj de Aleksandrio
Samtgemeinde Lathen

**Samtgemeinde Lathen** estas komunumaro, do administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, de la federacia lando Malsupra Saksio en nordokcidenta Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Emsland, rekte ĉe la limo al Nederlando. Administra centro estas la komunumo Lathen. Fine de  la komunumaro sume havis  loĝantojn.

Membraj komunumoj de la komunumaro estas (nombroj de loĝantoj laŭ stato de  inter krampoj):

eta|maldekstra|300ra|situo de la komunumaro ene de la distrikto

## Geografio 
La komunumaro Lathen konsistas el riverborda pejzaĝo laŭlonge de la Emso, kie troviĝas la plej malnovaj vilaĝoj, kaj torfeja pejzaĝo okcidente de tio kun novaj vilaĝoj. La komunumaro atingeblas laŭ la germana aŭtovojo A31. Lathen estas konata pro tiea testotrako de la glistrajno *Transrapid*.

[eta|centre|300ra|la eksperimenta trajno *Transrapid* testiĝas en la komunumaro kaj en la najbara [komunumaro Dörpen]]

Kategorio:Distrikto Emsland
Kategorio:Komunumaroj de Malsupra Saksio
Kategorio:Komunumaroj de Germanio laŭ alfabeto
6642 Henze

'*6642 *Henze'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takeŝi Urata elde la Stacio de Ooira de la Observatorio de Nihondaira en la kvartalo Ŝimizu de Ŝizuoka).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de germana astronomo *Martin Henze* de la "*Max-Planck-Institut für extraterrestrische Physik''". Li malkovris plurajn novaojn en M31 sur fotografiaj arĥivoj en la observatorio Karl Schwarzschild de Tautenburg. Li laboras ankaŭ pri la malkovro kaj analizo de la maldaŭraj optikaj kaj ikso-radiaj eventoj en la najbaraj galaksioj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
József Ferenczy

**FERENCZY József** [ferenci] estis hungara pentristo. Li naskiĝis Marosvásárhely la 17-an de decembro 1866 kaj mortis en Temeŝvaro la 4-an de decembro 1925.

## Kariero 
József Ferenczy estis dungita en fotolaborejo de Károly Divald en Eperjes, poste en ĉefurbo li estis disĉiplo de pentristoj Sándor Bihari kaj Bertalan Karlovszky. Pli poste li studis en la Akademio Julian de Parizo, reveninte en Budapeŝton, li pentris ĉe Gyula Benczúr. Li ekspoziciis de 1897 en Arthalo Budapeŝto. De 1901 li loksidiĝis en Temeŝvaro. En la 1910-aj jaroj li establis lernejon por pentristoj.

## Fonto 
* Hungara vikipedio

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Dua letero de Klemento

La ***Dua letero de Klemento***, aŭ ***2-a Klemento***, estas apokrifaĵo de la Nova Testamento pseŭdografe atribuita al la episkopo de Romo, nome al papo Klemento la 1-a (88-97), greklingve verkita en la jaroj kurantaj inter 130 kaj 160.

Same kiel la *La 1-a letero de Klamento,* konsiderata, tamen, aŭtentika, estas inkluzivita en la tieldirita subapostola literaturo. Spite de la nomo, ĝi ne estas letero sed prediko pri memregado, pri Pento kaj Juĝo.. La verko gravas ankaŭ pro atesto favora al la ekzisto de evangelio, praktike malaperinta, kiu deveniginta el la harmonizado de la tri Sinoptikaj evangelioj, nome Mateo, Marko kaj Luko.

La 2-a letero de Klemento estis transdonita kune kun la 1-a per la *Codex Alexandrinus* (Malfrue de la 4-a jarcento) kaj per la *Kodekso jerusalema* (1056).

Pri la enhavo, spertuloj rimarkias ke tiu letero citas dirojn de Jesuo, kiuj estis parte reportataj ankaŭ en papirusoj. Kritikistoj en ĝi trovas ankaŭ partajn similaĵojn kun la apokrifaj ĵus retronita kopta Evangelio de Tomaso kaj de tiu perdita de Petro.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Subapostola literaturo
* Apokrifoj de la Nova Testamento
* Klemento la 1-a
* Unua de Klemento

## Eksteraj ligiloj 
* Traduko al la itala lingvo  el la retejo liturgia.it
* http://www.earlychristianwritings.com/2clement.html Teksto en la angla

Kategorio:Kristana literaturo
Kategorio:Apostolaj Patroj
6566 Shafter

'*6566 *Shafter'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japana astronomo Takeŝi Urata elde la Stacio de Ooira de la Observatorio de Nihondaira en la kvartalo Ŝimizu de Ŝizuoka.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de usona astronomo *Allen Shafter'',
profesoro kaj prezidento de la studoj pri astronomio ĉe la Ŝtata Universitato de San-Diego. Lia esploroj temas pri la ekstergalaksiaj novaoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Károly Ferenczi

**FERENCZI Károly** [ferenci] estas hungara pentristo. Li naskiĝis Marosvásárhely la -an de 1952. 

## Kariero
Károly Ferenczi diplomitiĝis en 1975 en la Arta Altlernejo de Kluĵo, poste li instruis. De aŭtuno de 1991 li vivas en Budapeŝto. 

## Fonto
*Biografiaj indikoj 

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Jenő Farkas (1944 -)

**FARKAS Jenő** [farkaŝ] hungara literaturhistoriisto. Li naskiĝis Marosvásárhely la 17-an de aŭgusto 1944. Li estas la filo de instruisto, folkloristo Jenő Farkas kaj pli juna frato de instruisto kaj primatematika fakverkisto Miklós Farkas.

## Kariero
Jenő Farkas diplomitiĝis pri rumana lingvo kaj historio en 1965 en la Pedagogia Altlernejo de Târgu Mureș, poste pri franca-rumana lingvoj en 1972 en Bukareŝto. De 1972 ĝis 1982 li estis redaktoro de Tanügyi Újság. De 1982 li vivas en Budapeŝto, de 1983 li estas universitata lekciisto de ELTE de Budapeŝto. Lia esplorkampo estas la  rilatoj inter hungara-rumana kaj franca-rumana literaturoj. Li estas doktoro de filologio (1986) kaj de literaturaj sciencoj (1997).
## Libroj
**Román nyelvtan*, Palamart Kiadó, 2007  
**Vígjátéktól az avantgárdig*, Palamart Kiadó, 2010
**Drakula és a vámpírok*, Alfadat-Press, 2012

## Fonto
**Erdélyi magyar ki kicsoda*, 2010.
* bookline.hu

Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Buntia tufkormorano

La **Buntia tufkormorano** (*Phalacrocorax ranfurlyi*), konata ankaŭ kiel **Buntia kormorano**, estas specio de birdo de la familio Falakrokorakedoj. Ĝi estas endemia de la insularo Buntio de Novzelando. Ĉar tiu familio estas foje separata en du apartaj subfamilioj - nome la propraj kormoranoj (Falakrokoracenoj) kaj la tufkormoranoj aŭ bluokulaj kormoranoj (nome Leŭkokarbonenoj) - tiu specio Buntia tufkormorano estas foje enmetita en parta genro Leucocarbo. La propra specio estas monotipa, tio estas ne ekzistas subspecioj. Temas pri specio vundebla, laŭ la IUCN, kiu ĉirkaŭkalkulas nur ĉirkaŭ 620 individuojn.

Temas pri granda kormorano 71 cm longa kun enverguro de 27,2 al 30,0 cm kaj pezo de 2,3 al 2,9 kg. Maskloj tendencas esti pli grandaj kaj pli nigraj ol la inoj, kaj tiele estas iomete da seksa duformismo. Temas pri blankanigra kormorano kun nigraj kapo, malantaŭa kolo, dorso, pugo, subvosto, ĉio kun metaleca blua nuanco. Blankaj subaj partoj. Rozkoloraj piedoj. Blankaj makuloj en flugiloj videblaj kiam la flugiloj estas falditaj ekzemple ripoze kiel ŝultra strio. Ne estas karunkloj. 

Ties natura habitato estas malferma maro kaj rokaj bordoj. Ili reproduktiĝas ĉefe ĉe mallarĝaj klifokornicaj bordoj, kun nestoj ofte tiom malmulte kiom nur 1 m aparte (Robertson kaj van Tets 1982, Heather kaj Robertson 1997). Ili reproduktiĝas kolonie kun aliaj marbirdoj sed sur tiom malgranda spaco ili estas teritoriemaj. La reprodukta sezono okazas inter oktobro kaj novembro, nome en sudhemisfera somero. La ino demetas 2 al tri ovojn.

Ili manĝas fiŝojn, helikojn, kalmarojn, isopodojn kaj krabojn (Robertson kaj van Tets 1982). 

## Referencoj 
* BirdLife International 2005. Phalacrocorax ranfurlyi. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 27an de julio 2007.
* Robertson, C. J. R.; van Tets, G. F. 1982. The status of birds at the Bounty Islands. Notornis 29: 311-336.
* Marchant, S.; Higgins, P. J. 1990. Handbook of Australian, New Zealand and Antarctic birds, 1: ratites to ducks. Oxford University Press, Melbourne.
* Heather, B. D.; Robertson, H. A. 1997. The field guide to the birds of New Zealand. Oxford University Press, Oxford, UK.
* Taylor, G. A. 2000. Action plan for seabird conservation in New Zealand. Department of Conservation, Wellington.

## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet. 

Kategorio:Kormoranoj
Kategorio:Falakrokorakedoj
Kategorio:Pelikanoformaj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Marans

**Marans**  estas la nomo de du francaj komunumoj:
* Marans, en la departemento Charente-Maritime,
* Marans, en la departemento Maine-et-Loire.
Sublima Pordo

eta|La Sublima Pordo
**Sublima Pordo** (), ankaŭ **Alta Pordo**, estis kromnomo de la otomana registaro.

Ĝi deriviĝas de reala pordego tiunoma, kiu situas en Istanbulo proksime de la palaco Topkapi kaj de la rezidejo de la Granda Veziro (ĉefministro), kie laŭ malnova tradicio okazis bonvenigaj ceremonioj de la sultano por eksterlandaj ambasadoroj. Eble ĝi aludas ankaŭ la situon de Istanbulo inter Azio kaj Eŭropo.

La pordo nun utilas kiel administrejo (urbodomo).

Kategorio:Otomana Imperio
Kategorio:Istanbulo
Samtgemeinde Lengerich

**Samtgemeinde Lengerich** estas komunumaro, do administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, de la federacia lando Malsupra Saksio en nordokcidenta Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Emsland, proksime de la limo al Nederlando. Fine de  la komunumaro sume havis  loĝantojn.

Membraj komunumoj de la komunumaro estas (nombroj de loĝantoj laŭ stato de  inter krampoj):

eta|maldekstra|300ra|situo de la komunumaro ene de la distrikto

Kategorio:Distrikto Emsland
Kategorio:Komunumaroj de Malsupra Saksio
Kategorio:Komunumaroj de Germanio laŭ alfabeto
Baŭnti-Insularo

eta|250px
eta|250px

**Baŭnti-Insularo** aŭ **Buntia Insularo**, aŭ en angla origine **Bounty Islands**, estas malgranda grupo de 13 neloĝataj granitecaj insuletoj kaj nombraj rokoj, kun kombina areo de 135 ha, sude de la Pacifika Oceano kiuj estas teritorie parto de Novzelando. Ili kuŝas je ĉirkaŭ 670 km oriente-sudoriente de la Suda Insulo de Novzelando, kaj je 530 km sudokcidente el Ĉathamaj Insuloj. La grupo estas Monda heredaĵo de Unesko.

## Historio 
La **Buntia Insularo** estis malkovrata de la kapitano William Bligh en 1788 kaj nomita laŭ sia ŝipo, la Bounty, ĝuste monatojn antaŭ la fama ribelo. Dum la 19a jarcento, ili estis populara ĉasejo de fokoĉasistoj.

## Flaŭro kaj faŭno 
Ekologie, la insularo estas parto de la ekoregiono "antipoda-subantarktinsula tundro". Plantoj estas ekzemple *Lepidium oleraceum*, dum estas ankaŭ grandaj nombroj de marbirdoj, kiaj la rara Buntia kormorano.

## Vidu ankaŭ 
* Novzelandaj ĉeantarktaj insuloj

## Notoj 
Kategorio:Insuloj en Nov-Zelando
Marans (Charente-Maritime)

**Marans**  estas franca komunumo situanta en la nordo de la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havas  loĝantojn.

## Geografio 
eta|maldekstra|Situo de Marans en la departemento
Marans estas la plej granda kaj la plej norda komunumo en Charente-Maritime. Ĝi troviĝas  nordoriente de La Rochelle. La najbaraj komunumoj estas :
* Sainte-Radégonde-des-Noyers, Chaillé-les-Marais, Vouillé-les-Marais, Le Gué-de-Velluire, L'Île-d'Elle (ĉiuj en la departemento Vendée) norde,
* Saint-Jean-de-Liversay oriente,
* Andilly, Longèves, Nuaillé-d'Aunis sude,
* Charron okcidente.

Tra Marans fluas la rivero Sèvre niortaise, ĉe kiu ĝi troviĝas plezurhaveno.

## Ĝemelurboj 
* Barrow upon Soar (Britio)
* Boffa (Gvineo)

## Notoj kaj fontoj 
## Vidu ankaŭ 
### Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente-Maritime

### Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

Kategorio:Komunumoj de Charente-Maritime