Rivera eŭkalipto

La **rivera eŭkalipto** (*Eucalyptus camaldulensis*) estas arbo el la genro eŭkalipto. Ĝi estas unu el la ĉirkaŭ 800 en la genro. En multaj partoj de la mondo ĝi estas plantejospecio, sed ĝi estas indiĝena en Aŭstralio, kie ĝi estas vaste disvastigata, speciale apud riveroj. Strange, la scienca specionomo derivas de tiu de privata botanika ĝardeno apud la Kamaldoli-monaĥejo en Napolo (la *Hortus Camaldulensis di Napoli*), el kiu la unua specimeno estis priskribita. Materialo de tiu arbo estis uzita de Frederick Dehnhardt, ĉefa ĝardenisto ĉe la Botanikaj ĝardenoj en Napolo, por priskribi tiun specion en 1832 .
Ĝi estas ĝenerala kaj tipa arbo vidita laŭlonge de multaj akvofluoj tra tuta landinterna Aŭstralio. La arbo produktas bonvenan ombron en la ekstremaj temperaturoj de centra Aŭstralio, kaj ludas gravan rolon stabiligante riverbordojn, tenante grundojn kaj reduktante inundojn.

## Priskribo 
[220ra|eta|maldekstra|Detalo de [trunko kaj arboŝelo.]]
Tiu aŭstralazia arbo povas kreski al alto de 45 metroj; ĝi havas glatan ŝelon, kiu kolore intervalas ekde blanko kaj grizo ĝis ruĝbruno; la ŝelo estas deĵetita en longajn rubandojn . La arbo havas grandan, densan kronon de folioj. La bazo de la arbotrunko povas esti kovrata de ruĝec-bruna ŝelo . La junecaj kaj plenkreskaj folioj havas petiolojn. La plenkreskaj folioj estas larĝaj je la bazo, apeksen mallarĝiĝante. La plenkresk-folia koloro estas nebrile bluverda. La folio ankaŭ enhavas plurajn ĝis multajn oleo-produktantajn glandojn en la nevejnaj areoj de la folio . Ĝi rapide kreskas, kaj kutime atingas altecon de 40 ĝis 45 metroj, depende de la kreskejo . La arbo iĝas rekta sub favoraj cirkonstancoj, sed povas disvolvigi tordajn branĉojn en pli sekaj kreskejoj . Tiu formo de mem-pritondado povas esti rimedo de ŝpari akvon aŭ simple rezulto de ilia rompiĝema ligno. Tiu estus ankaŭ efika maniero de altirado de faŭno kiu vivas en la formitaj kavaĵoj kiuj donas al la rivera eŭkalipto fonton de natura sterkaĵo.

## Taksonomio 
La rivera eŭkalipto ampleksas du variojn kaj unu subspecion : *E. camaldulensis* var. *camaldulensis*, kaj *E. camaldulensis* var. *obtusa*. La subspecio *Eucalyptus simulata*, trovita en Norda Kvinslando, estis rekonita kiel hibrido de var. obtusa kaj *Eucalyptus tereticornis* .

## Disvastiĝo 
eta|220ra|La sekaj fluejoj de centra Aŭstralio havas sufiĉan subgrundan akvofluon por subteni la arbojn.
La rivera eŭkalipto estas ofte trovita laŭlonge de multaj akvovojoj ene de Aŭstralio, havante la plej vastan naturan arealon de iu ajn eŭkaliptospecio. La specio estas nedisigeble ligita al akvofluoj. Fakte, en nur kelkaj lokoj en Aŭstralio la specio troviĝas malproksima de riveroj . Tamen, la Murray-Darling-Baseno-Komisiono rekonis la gravecon de arboskeletoj kiel akva vivejo, kaj moratorio sur ilia forigo de la Murray estis rekomendita .

Kavaĵoj komencas formiĝi je proksimuma aĝo de 120 - 180 jaroj, kreante vivejon por multaj bestospecioj, inkluzive de vico da reproduktantaj kaj ripozantaj bestoj kiaj ekzemple kiropteroj, tapiŝpitonoj ( *Morelia spilota* ), kaj birdoj , dum natura inundado okazas dum vintro kaj printempo  kaj estas vaste rekonitaj pro la vasta river-eŭkalipta arealo. La uzo de la akvovojoj por distro ankaŭ okazas ene de la vivejo de la rivera eŭkalipto, denove kaŭze de ties fundamenta ligo al akvofluoj kaj riverebenaĵoj. Distro varius kun la sezono .

## Bildaro 

Dosiero:Starr 020203-0001 Eucalyptus camaldulensis.jpg|Operkuloj kaj folioj.
Dosiero: Ophelimus maskelli galls on Eucalyptus.jpg|Gajloj kaŭzitaj de *Ophelimus maskelli*.
Dosiero:700 yr red river gum02.jpg|Arbo kiu aĝas 700 jarojn en la Vonga-Malsekejo, Novsudkimrujo.

## Referencoj 
## Bibliografio 
*  CSIRO, 2004 : *Eucalyptus camaldulensis* Dehnh. River Red Gum.
*  Mackay, Norman and David Eastburn (eds) 1990 : The Murray. *Murray-Darling Basin Commission*, Canberra. ISBN 1-875209-05-0.

## Vidu ankaŭ 
* Arboskeleto
* Lofti-montaraj duonarbaroj

## Eksteraj ligiloj 
*  Center for New Crops & Plant Products, Purdue University
*  Rivera eŭkalipto (*USDA*).
*  Rivera eŭkalipto (*Flaŭro de Ĉinujo*).
*  Rivera eŭkalipto en Reunio.
*  Rivera eŭkalipto (*NCBI*).
*  Rivera eŭkalipto (*Plantnet*).

Kategorio:Mirtacoj
Kategorio:Arboj de Aŭstralio
Kategorio:Plantoj el la Aŭstralazia ekozono