open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Delegitaro

**Delegitaro** aŭ **delegacio** estas aro da delegitoj, komisiitaj por specifa tasko. Ĝi povas rilati al:
* **Delegacio por alpreno de la lingvo internacia** organizaĵo, fondita je 1901, kiu petis al Internacia Ligo de Akademioj (fondita en 1900) elekti Lingvon Internacian
* **Pola E-Delegitaro**  la gvida institucio de Esperanto en Polujo antaŭ 1933

## Vidu ankaŭ 
* Delegito
Bangajo

La insulo **Bangajo** (Banggai) estas la dua plej granda el la insuloj Bangajoj, insularo situanta ĉe la fora orienta fino de Centra Sulaveso, Indonezio. 

La plej granda kaj plej norda insulo estas Peleng, kiu kun enmaraj insuletoj formas la Bangaj-insulan regentecon (*kabupaten*). La insulo Bangajo mem, kune kun la insuloj Labobo kaj Bangkulu sudokcidente, kaj la grupo konata kiel la Bokan-insuloj sudoriente, formas la Bangaj-Laut regentecon, kun entute ĉirkaŭ 125 insuloj. Pli malgrandaj insuloj de la grupo estas Bowokan, Kebongan, Kotudan, Tropettenando, Timpau, Salue Besar, Salue Kecil, Masepe.

La insulo Bangajo (inkluzive de la enmaraj insuloj) havas areon de 294.4 kvadrataj kilometroj kaj loĝantaron de 43,338 laŭ la censo de 2020.

Kategorio:Indoneziaj insuloj
Siaŭo

**Siaŭo**, aŭ *Siau*, estas insulo en Norda Sulaveso, Indonezio, en la Sangihe-insuloj proksimume je 130 km de la norda pinto de Sulaveso en la Sulavesa maro. Kovrante terareon de 160 km2, ĝi estas la ĉefa insulo de la Sitar-insulara Regenteco de la provinco Norda Sulaveso.

La nordan parto de la insulo formas la vulkano konata kiel Karangetang (Api Siau), kiu estas unu el la plej aktivaj vulkanoj de Indonezio.

La loĝantaro de la insulo Siaŭ estis 40 758 ĉe la censo de 2010 kaj 45 804 ĉe la censo de 2020; la oficiala takso meze de 2024 estis 45 349. La insulo estas konata kiel la hejmo de la Siaŭa tarsio, *Tarsius tumpara*; kaj de la Siaŭa orelstrigo, *Otus siaoensis*.

## Komunumoj
Setlejoj en la insulo estas la urbo Ulu Siau kaj la vilaĝoj Baru, Batuwawang, Bebali (Bubali), Beong, Hiu, Kahawungan, Kanawong, Korakora, Lai, Lehi, Ondang, Ondong, Paniki, Pehe, Peliang, Salili, Tempuna kaj Toto. La insulo estas administracie dividata en 6 distriktoj de la Sitar-insulara Regenteco.

## Vidu ankaŭ
*Trip to Siau Island
*http://www.volcano.si.edu/volcanoes/region06/sangihe/karang/3405kar1.jpg 

## Referencoj
Kategorio:Indoneziaj insuloj
Huajan

**Huajan,** antaŭe Huaijin, per simpligita ĉina skribo **淮阴,** per tradicia ĉina skribo **淮陰,** laŭ pinjino ''Huái'ān,* laŭ Wade-Giles *Huai-an,* laŭ poŝto *Hwaiyin'' estas prefektujnivela milionurbo kaj rivera haveno en provinco Ĝjangsuo en orienta Ĉina Popola Respubliko. Huajan prenis la nomon de rivero Huai kun signifo: "paca" aŭ "pacigita".
eta|maldekstre|

## Loĝantaro 
La prefektujnivela loĝantaro en 2024 estis .

## Geografio 
eta|maldekstre|
La teritorio iam kuŝis inter la norda kaj suda ĉinaj kulturoj, nuntempe laŭ rivero Huai sur aluvia ebenaĵo, kie troviĝas lagoj, riveroj kaj kanaloj, eĉ ĉi tie komenciĝas la Granda Kanalo. La plej alta punkto estas 194 m laŭ la marnivelo. La areo kovras  km², dum konsistas el 7 dividoj. Suĝou troviĝas 294, Ŝanhajo 347, ĉefurbo Pekino 744 kilometrojn aere laŭ https://www.distancefromto.net/.
 
## Historio 
Moderna ĉina arkeologio trovis restaĵojn de neolitikaj civilizoj en tiu areo jam en la 4-a jarmilo a.K. La prefektujnivela milionurbo estis kreita en 1983.

## Ekonomio 
La industrio produktas ĉiuspecajn varojn de la ŝtaloj ĝis la tekstiloj. La agrikulturo kultivas rizon, legomojn, kapsikojn, ajlon, berojn, akvomelonojn, fungojn, lotusojn, florojn kaj bredas porkojn, kokojn, anasojn, anserojn, kankrojn kaj mariskojn.

## Edukado 
La plej signifaj edukejoj estas universitato kaj 2 altlernejoj.

## Trafiko 
eta|maldekstre|
Huajan estas alirebla trajne (trairas la linio Pekino-Ŝanhajo), aŭtovoje, ŝipe eĉ per internacia flughaveno. La haveno havas signifan vartrafikon. La publika transporto inkluzivas tramon ekde 2015, kiu ligas la urbocentron kun la sudorienta urboparto.

## Klimato 
La klimato de la prefektujnivela areo estas milda, ĝenerale varma kaj modera laŭ la klimata klasifiko de Köppen Cwa. Tio estas humida subtropika klimato kun sekaj vintroj. La averaĝa temperaturo estas  kaj varias inter . Jare averaĝe pluvas 993 mm. La precipitaĵo kulminas julie kaj malkulminas decembre aŭ januare.

## Vidindaĵoj 
eta|
* muzeoj, ekzemple memormuzeo pri Zhou Enlai
* preĝejoj
* Oceana Akvario
* maŭzoleo
* observejo

## Famuloj 
* Zhou Enlai (1898-1976), politikisto
* Katherine Paterson, verkisto

## Ĝemelurboj 
*  ekde 1993
*  ekde 1995
*  ekde 1997
*  ekde 1998
*  ekde 1998
*  ekde 1999
*  ekde 2000
*  ekde 2003
*  ekde 2004
*  ekde 2007
*  ekde 2010
*  ekde 2012
*  ekde 2012
*  
* 
* 

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Sangihe

**Sangir Besar**, **Sangir** (kaj "Sangihe", "Sanghir" aŭ "Sangi"), estas insulo en Sangihe-insuloj. La indonezilingva nomo laŭvorte sginifas "Grandan Sangir", reference al la fakto, ke ĝi estas la ĉefa insulo de la arkipelago. Ĝi estas parto de la provinco Norda Sulaveso. La ĉefa lingvo estas la Sangira lingvo.

Ĝi estis la loko de la forta erupcio de la vulkano Gunung Awu la 2-an de marto 1856. La ekzistinta monto estis transformita de la erupcio, kaj la inundado estis ampleksa. La nombro de mortintoj estis taksita je pli ol du mil, eble eĉ ĝis 6 000. Aliaj gravaj erupcioj okazis en 1966 kaj 2004.

La draste endanĝerita eŭtriĥomio, *Eutrichomyias rowleyi*, kaj la Sangihea korikorno, *Coracornis sanghirensis*, estas endemioj de Sangir, same kiel la endanĝerita Eleganta sunbirdo, *Aethopyga duyvenbodei*, kaj la Sangihea orelstrigo, *Otus collari*.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
* Sangir-Talaud group

Kategorio:Indoneziaj insuloj
Frank R. Lambert

**Frank Robert LAMBERT** (1958 en Brighton) estas brita ornitologo kaj ekologo, kiu laboras ĉefe en Sudorienta Azio kaj Sudameriko.

## Kariero
Lambert estis fascinita de birdumo ekde la aĝo de 10 jaroj. Je 17 jaroj, li akompanis la zoologian paron Tim kaj Carol Inskipp dum ilia unua ekskurso ekster Britio, al Kamargo. En 1978, li entreprenis ok-monatan ekspedicion al Nepalo, Asamo kaj Afganio kun ornitologoj Richard Grimmett, Dick Filby kaj Les Norton. En 1981, li vojaĝis al Tajlando, denove kun Grimmett kaj Filby. Li diplomiĝis kun bakalaŭro pri ekologio en 1983. En 1985, li vizitis la Sangihe-insulojn kun la nederlanda ornitologo Frank Rozendaal por retrovi la Sangihean dikkapan vesperton (*Coracornis sanghirensis*) kaj la Arĝentvangan paradizan muŝkaptulon (*Eutrichomyias rowleyi*), du longe perditajn birdospeciojn. Kvankam la ekspedicio de Rozendaal kaj Lambert malsukcesis, pliaj serĉoj en la 1990-aj jaroj konfirmis la daŭran ekziston de ambaŭ specioj. 

En 1987, li ricevis sian doktorecon de la Universitato de Aberdeen per disertacio titolita "Figomanĝado kaj disiĝo fare de birdoj en malajzia malaltebena pluvarbaro." Li poste laboris kiel postdoktora esploristo en la Danum Valo en Sabaho. La esplorado de Lambert fokusiĝas al la ekologio kaj birdfaŭno de tropikaj arbaroj. Lia laboro ankaŭ ampleksas arbarpolitikon kaj la uzadon kaj administradon de naturaj rimedoj.

Krome, Lambert estas bioakustikisto kiu registris la birdokriojn de 3 295 specioj en 35 landoj. Dum siaj birdfaŭnaj studoj en la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj, Lambert ankaŭ vojaĝis al malmulte esploritaj regionoj kiel Karakelong en la Talaud-insuloj de Indonezio, kie li malkovris du novajn birdospeciojn, nome la Grandbeka amaŭrornito (Amaurornis magnirostris) kaj la Talaŭda gimnokrekso (*Gymnocrex talaudensis*). Kune kun Pamela C. Rasmussen, li priskribis la Sangihean orelstrigon, *Otus collari*, en 1998. En 2002, Lambert ŝanĝis sian esplorfokuson al Sudameriko, precipe Kolombio kaj Peruo. En 2007, li estis inter la unuaj, kiuj priskribis la endanĝerigitan Ruĝpugan testudon (*Cnipodectes superrufus*), kiu estis malkovrita en la Nacia Parko Manuo en 1990 kaj unue filmita de Lambert en ĝia natura vivejo en 2003. Lambert laboras en Malajzio ekde 2009.

## Literaturo 
* Erik Hirschfeld: *Porträt Frank Lambert* En: The Rare Birds Yearbook 2008, MagDig Media Ltd., Shrewsbury 2007, ISBN 978-0-9552607-3-5, S. 30–31

Kategorio:Britaj ornitologoj
Sangihea orelstrigo

**Sangihea orelstrigo** (*Otus collari*) estas malgranda specio de strigoj en la familio Strigedoj kaj genro *Otus*. Ĝi troviĝas kiel endemia arbarloĝanto nur en la insulo Sangihe, en la Sangihe-insuloj, Indonezio. 

## Grando 
La Sangihea orelstrigo estas relative malgranda. Ĉi tiu birdo havas longajn mallarĝajn flugilojn, malgrandan bekon kaj voston. Ĉi tiu strigo havas malfortajn piedfingrojn kaj ungegojn. La longo de la oreltufoj de la strigo estas modera. Iliaj flugillongoj estas ĉirkaŭ 158–166 mm, kaj ilia averaĝa pezo estas 76 gramoj. La totala averaĝa longo de ĉi tiu birdo estas 7,5–7,8 colojn alta.

## Aspekto 
La orelstrigoj havas brunan koloraron. Tamen, ĝia vizaĝdisko havas pinĉon da blanko super la okuloj. Ili havas sporadajn nigrajn striojn kaj makulojn, ĉar ĉiu birdo estas unika kaj bonega por kamuflaĵo en sia arbara vivejo. La supraj partoj estas brunaj kun malhelaj strioj. La okuloj de la birdo estas flavaj kun ruĝaj pupiloj. Ĝi havas sunbrunajn plumojn en sia meza sekcio. Kune kun tio, la krio de la Sangihea orelstrigo sonas simile al malforta fajfo. Ilia krio estas altatona kaj povas daŭri de 7 ĝis 8 sekundoj.

## Minacoj kaj populacio 
Tiuj birdoj ne havas ian ajn danĝeron, kiu povus drame minaci ilian populacion, sed ili tamen havas negravajn minacojn. Ĉi tiuj minacoj konsistas el la detruo de praarbaro, kiu forprenas iliajn vivejojn. Kune kun tio, ĉi tiuj birdoj ankaŭ havas minacojn de pli grandaj specioj ĉasantaj la Sangiheajn orelstrigojn. Ili ne estas tutmonde minacataj, kaj observoj montras, ke specioj facile toleras hom-ŝanĝitajn vivejojn. Tamen, ĉiam estos mediaj danĝeroj kiel senarbarigo kaj naturaj katastrofoj. Ilia populacio varias ie inter 10 000 kaj 25 000 kaj estis konfirmite, ke ĝi estas daŭra. Ĉi tiuj birdoj ŝajnas vaste disvastiĝintaj kaj relative oftaj ene de la unu-insula teritorio de la Sangihe-insuloj.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
*BirdLife Species Factsheet - Sangihea orelstrigo
*Owl pages

Kategorio:Strigedoj
Kategorio:Birdoj de Indonezio
Zvi Hirsch Kalischer

**Zvi Hirsch Kalischer** - germane, prononco , jide kaj , n. la 24-an de marto 1795, m. la 16-an de oktobro 1874 - estis ortodoksa germana rabeno. La klerulo esprimis opiniojn, el religia perspektivo, favore al la juda reloĝigo de la Izraela Lando, kiuj datas de antaŭ Theodor Herzl kaj la cionisma movado, kaj preparis la postan cionismon. Li estis la avo de *Salomon Kalischer* (1845-1924), germana juda komponisto, pianisto kaj fizikisto.

## Vivo
Kalischer naskiĝis en Lissa (nun Leszno, prononco ) en la provinco Posen de la germana reĝlando Prusio. Destinita por iĝi rabeno, li ricevis sian talmudan edukadon de la renomaj rabenoj *Jakobo de Lissa* kaj *Akiva Eger*.

Post sia edziĝo li forlasis Jakobon de Lissa kaj ekloĝis en Thorn (nun Toruń), urbo ĉe la rivero Vistulo, kie li pasigis la reston de sia vivo.

En Thorn, li aktive interesiĝis pri la aferoj de la juda komunumo, kaj dum pli ol kvardek jaroj tenis la oficon de *Rabbinatsverweser* ("aganta rabeno"). Forta modestecoo estis elstara trajto de lia karaktero; li rifuzis akcepti ian ajn rekompencon por siaj servoj. Lia edzino, per malgranda entrepreno, provizis la mizeran vivtenon de la familio. 

La nomo *Zvi Hirsh* estas dulingva pleonasmo en la jida lingvo. Ĝi laŭvorte signifas "cervo-cervo" kaj estas spurebla reen al la hebrea vorto צבי *cvi* "cervo" kaj la germana vorto *Hirsch* "cervo".

Kategorio:Aŝkenazoj
Kategorio:Rabenoj
Jehuda Alkalai

**Jehuda Alkalai** - jide respektive , n. en 1798, m. en oktobro 1878, je plena nomo Judah aŭ Jehuda ben Solomon Ĥai Alkalai - estis bosnia rabeno en la Otomana Imperio, opinia ĵurnalisto kaj preparanto de la moderna cionismo. Li ĝenerale estas konsiderita unu el la influaj antaŭuloj de moderna cionismo kune kun la prusia rabeno Zvi Hirsch Kalischer. Kvankam Jehuda Alkalai estis sefarda judo, li ludis gravan rolon en procezo vaste atribuita al la aŝkenazaj judoj. Alkalai famiĝis pro sia pledado favore al la restarigo de la judoj al la Izraela Lando. Pro kelkaj el liaj projektoj, li povas juste esti rigardata kiel unu el la antaŭuloj de la modernaj cionistoj kiel ekzemple Theodor Herzl.

## Biografio
Li naskiĝis en familio de sefardoj en Sarajevo en 1798. Tiutempe Bosnio kaj Hercegovino estis sub la Otomana Imperio.

Li studis en Jerusalemo, kiu ankaŭ apartenis al la Otomana Imperio, sub diversaj rabenoj kaj venis sub la influon de la Kabalo. En 1825 li fariĝis Torao-leganto kaj instruisto ĉe la sefarda komunumo Semlin, kaj poste ĝia rabeno kelkajn jarojn poste. Semlin, la hodiaŭa distrikto Zemun de la serbia ĉefurbo Beogrado, estis tiutempe parto de la limgarda zono de la Aŭstra Imperio. Kiam li alvenis, la regiono spertis fortajn naciismajn movadojn, kaj la Serba milito de sendependeco, kiu kondukis al la kreado de nova serba ŝtato post jarcentoj da otomana okupado, donis impeton al novaj naciismaj ideoj inter balkanaj judoj kiel ekzemple Alkalai.

En 1852, Alkalai establis la Societon de la Setlejo de *Erec Jisrael* en Londono. La amasa reveno al la ĉirkaŭaĵo de la antikva juda ĉefurbo Jerusalemo kompreniĝis kiel solvo de la vizio pri starigo de juda socio kaj la finigo de la tensia juda diasporo - kiu ĉiam signifis mankon de homaj rajtoj. La dekonaĵo estu reenkondukita por helpi financi la grandskalan setlejan projekton, juda konsilio de pliaĝuloj estu establita kiel juda parlamento, la hebrea lingvo estu revivigita, kaj juda armeo estu konstruita. Por tiu celo, li aktive eldonis dum sia tuta vivo, publikigante multajn gazetartikolojn kaj broŝurojn (ekz. "*Goral ladonaj*" en 1857) kaj vojaĝante tra okcidenteŭropaj landoj por reklami siajn ideojn. Liaj ideoj kaj agadoj provokis fortan reziston en ortodoksaj judaj rondoj.

En 1871 Alkalai re-vizitis Jerusalemon kaj establis alian mallongdaŭran koloniigistan societon. En 1874, en la aĝo de 76 jaroj, li translokiĝis tien kun sia edzino. Li mortis en 1878, tagojn post kiam lia naskiĝlando Bosnio estis okupita de la Aŭstra-Hungara Imperio, kaj estis entombigita en la antikva Juda Tombejo de la Olivarba Monto.

Kategorio:Sefardoj
Kategorio:Rabenoj
Simeuluea orelstrigo

**Simeuluea orelstrigo** (*Otus umbra*) estas malgranda specio de strigoj en la familio Strigedoj kaj genro *Otus*. Ĝi troviĝas kiel endemia arbarloĝanto en insulo Simeulue, Indonezio. Temas pri tre malhelbruna strigo, pli malhelbruna dorse, pli ruĝecbruna en brusto kun pli blankeca vertikala centra akso, pli blankeca suba ventro kaj mallonga vosto. La okuloj estas flavaj kun ruĝaj irisoj. La beko, kapoverto kaj la frunto estas malhelbrunaj.

## Referencoj
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
*Owlpages

Kategorio:Strigedoj
Kategorio:Birdoj de Indonezio
Siaŭa orelstrigo

**Siaŭa orelstrigo** (*Otus siaoensis*) estas malgranda specio de strigoj en la familio Strigedoj kaj genro *Otus*. Ĝi troviĝas kiel endemia arbarloĝanto nur en la insulo Siaŭo, norde de Sulaveso, Indonezio. 

La specio estas konata nur el unusola holotipo el 1866 kvankam estis pliaj ebblaj vidaĵoj, kiel unu en 2017. Tamen, ilia jam malgranda, relative dezerta vivejo perdiĝas pro troa arbohakado de la malgranda arbaro ĉeestanta sur la insulo, kaj oni supozas, ke restas tre malmultaj individuoj, se entute. La taksonomia aranĝo por ĉi tiu strigo ne estas plene ellaborita. Kvankam agnoskita kiel aparta specio fare de la IOU, aliaj konsideras ĝin subspecio aŭ de la Sulavesa orelstrigo aŭ de la Moluka orelstrigo, kaj ĝi ĵus estis analizita kaj trovita plej proksima laŭ morfologio al la Sangihea orelstrigo.

La 14an de decembro 2017, filmeto de supozebla Siaŭa orelstrigo kaptita en konstruaĵo estis alŝutita al YouTube (vidu eksterajn ligilojn). Kvankam ĝi estis temo de debato, la scienca komunumo ne povis konfirmi la identigon de la birdo.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet
* Red Data Book
* Unconfirmed YouTube Video

Kategorio:Strigedoj
Kategorio:Birdoj de Indonezio
Engano

**Engano** (*Enggano* kaj *Pulau Enggano*) estas ĉirkaŭ 114 kilometres sudokcidente de Sumatro, Indonezio. Ĝi estas unu el la 92 oficiale listitaj insuloj de Indonezio, kvankam ĝi povas ankaŭ esti konsiderata barinsulo de Sumatro. 

Engano (el la portugala *engano*, "eraro") estas ĉirkaŭ 29 kilometrojn longa el oriento okcidenten kaj ĉirkaŭ 14 kilometrojn larĝa el nordo suden. Ĝia areo estas de 400.6 km² inkludante kvar malgrandaj ĉemarbordaj insuloj - nome Pulau Merbau, Pulau Dua kaj la eta Pulau Banggai ĉe la orienta marbordo de Engano, kaj Pulau Satu ĉe ĝia suda marbordo. La averaĝa altaĵo estas ĉirkaŭ 100 metroj, kaj la plej alta pinto estas 281 metrojn alta.

## Naturo
* Engana imperikolombo
* Engana orelstrigo

Kategorio:Indoneziaj insuloj
Mentava orelstrigo

**Mentava orelstrigo** aŭ *Mentavaja orelstrigo* (*Otus mentawi*) estas malgranda specio de strigoj en la familio Strigedoj kaj genro *Otus*. Ĝi troviĝas kiel endemia arbarloĝanto en la plej grandaj insuloj de la Mentavajaj Insuloj, Indonezio. Ili estas okcidente de insulo Sumatro. Temas pri tre bruna strigo, pli malhela dorse. Ĝi estas preskaŭ minacata specio.

## Referencoj
* 
* 
*BirdLife.org Species Factsheet: *Otus mentawi* (Mentava orelstrigo)
*Owl Pages.com: Mentava orelstrigo

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Strigedoj
Kategorio:Birdoj de Indonezio
Nikobara orelstrigo

**Nikobara orelstrigo** (*Otus alius*) estas malgranda specio de strigoj en la familio Strigedoj kaj genro *Otus*. Ĝi troviĝas kiel endemia arbarloĝanto en insuloj Nikobaroj, Barato, aparte en Granda Nikobaro, sed eble ankaŭ en Malgranda Nikobaro.

Ĝia natura vivejo estas tropikaj humidaj malaltebenaĵaj arbaroj. Ĝi havas necertan statuson sed oni supozas, ke ĝi estas malofta aŭ endanĝerigita. Tre malmulte oni scias pri ĉi tiu specio, sed oni raportis, ke individuoj konsumas araneojn, skarabojn kaj gekojn.

## Referencoj
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
*Owlpages

Kategorio:Strigedoj
Kategorio:Birdoj de Barato
Mantanana orelstrigo

**Mantanana orelstrigo** (*Otus mantananensis*) estas malgranda specio de strigoj en la familio Strigedoj kaj genro *Otus*. Ĝi troviĝas kiel endemia arbarloĝanto en malgrandaj insuloj inter Borneo kaj Filipinoj. Ĝi estas listita de IUCN kiel "preskaŭ minacata" ĉar ĝia teritorio estas limigita kaj ĝia populacio estas fragmentita en kelkaj diversaj insuloj, kaj ĝia arbara habitato estas tre degradita pro pliiĝanta lignoproduktado kaj senarbarigo.

## Aspekto kaj taksonomio 
Tiu ĉi strigo estas ĉirkaŭ 18 cm longa, kun flugillongo de ĉirkaŭ 15,5 cm. Ĝi havas flavbrunan vizaĝdiskon kun mallarĝa, malhela rando. Ĝi havas malhelbrunajn suprajn partojn kun palaj markoj sur la skapulaj, kaj palajn subajn partojn kun malhelaj strioj. Ĝi havas flavajn irisojn, grizajn piedojn kaj bekon, kaj plumhavajn tarsojn.

* *O. m. romblonis* en Romblono, Tablas, Semirara, Sibujano, Tres Reyes kaj Banton.
* *O. m. cuyensis* en Dikabajto, Linapakan kaj ĉirkaŭaj insuloj en sudaj Kalamianoj
* *O. m. sibutuensis* - en Sibutu-insuloj kaj Tumindao
* *O. m. mantanensis -* en ĉirkaŭaj insuloj de suda Palavano

## Habitato kaj konservostatuso
La Mantanana orelstrigo estas endemia de malgrandaj insuloj inter la malajzia ŝtato Sabaho en norda Borneo, kiel ekzemple la Mantanani-grupo, laŭ kiu la specio ricevas sian ordinaran nomon, kaj la filipina insulo Palavano, inkluzive de Calamien, Rasa kaj Ursula, same kiel insuloj en la Sulua insularo kaj la centraj Filipinoj. Ĝi estas sufiĉe ofta en kokosarbaretoj kaj aliaj arbarkovritaj vivejoj, kiel ekzemple arbaroj de *Casuarina equisetifolia*, kvankam la tuta teritorio estas malgranda kaj taksita je malpli ol 2,000 km².

La Mantanana orelstrigo estas konsiderata preskaŭ minacata ĉar ĝi estas limigita al ĉiam pli ĝenataj kaj degraditaj vivejoj ene de malgranda teritorio. La takso de BirdLife pri la populacio de la specio tra ĝia tuta teritorio estas 6 000 ĝis 15 000 individuoj kaj malpliiĝas.

## Referencoj
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Arkive: photo of Mantanani Scops-owl by Tim Laman

Kategorio:Strigedoj
Kategorio:Birdoj de la Filipinoj
Kategorio:Birdoj de Malajzio
Judit Gönczi

**Judit Gönczi** [gonci], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun plia persona nomo **Gönczi Judit Éva** estis hungara radiologo, internisto, altlerneja instruisto.

 naskiĝis  en Budapeŝto, ŝi mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 devenis el juda familio. Ŝi maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1960, poste ŝi studis lernojaron en Scienca Universitato Loránd Eötvös, pli poste en Medicina Universitato de Budapeŝto, kie ŝi akiris medicinan diplomon en 1967. Post la diplomo ŝi praktikadis 5 jarojn kiel internisto, poste ŝi estis asistanto (1972–1978), lektoro (1978–1980), dum ŝi esploris en Ĉikago (1972–1973). Inter 1980–1990 ŝi laboris en la radiologia kliniko, poste jam kiel docento ĝis sia neatendita morto. Intertempe ŝi akiris internistan (1972), endokrinologian (1980) kaj radiologian (1983) licencojn, ŝi kandidatiĝis (CSc) en 19, li doktoriĝis en 1989 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Ŝi specialiĝis pri ultrasonaj diagnozoj.  edziniĝis en 1974, sed divorco okazis 5 jarojn poste, dum ŝi naskis geĝemelojn en 1975. Ŝi mortis frue pro akcidento.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Az inzulin hypoglycaemia hatása cukorbetegek és elhízottak plasma cortisol, továbbá növekedésihormon-szintjére.* (kunaŭtoro, 1972)
* *Újabb tapasztalatok a pajzsmirigy összehasonlító képalkotó vizsgálataiban.* (kunaŭtoro, 1982)
* *A mellékvese ultrahangvizsgálata.* (kunaŭtoro, 1985)
* *Az ultrahangvizsgálat szerepe a pajzsmirigy és a mellékpajzsmirigy megbetegedéseinek diagnosztikájában és differenciáldiagnosztikájában.* (disertaĵo, 1988)
* *Az ultraszonográfia értéke és helye nyaki terimék differenciáldiagnosztikájában.* (kunaŭtoro, 1989)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare
* akademia paĝo

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj radiologoj
Kategorio:Hungaraj internistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Nina Krajnik

**Nina KRAJNIK** (naskita la 9-an de junio 1985 en Kranjo, Slovenio) estas slovena psikoanalizisto, filozofiisto kaj verkisto konata pro la evoluo de la lakania psikanalizo kaj pri la psikanalizo de politiko. En 2022 ŝi estis kandidato en la prezidentaj elektoj en Slovenio.

Krajnik studis en la Universitato de Ljubljano, kie ŝi esploris pri literaturo kaj psikoanalizo.​ Poste ŝi studis psikoanalizan kaj filozofian edukadojn en eusropaj institucioj, kaj en 2015 ricevis stipendion de la James Joyce Foundation en Zuriko.

## Referencoj 
Kategorio:Filozofoj
Kategorio:Psikoanalizistoj
Kategorio:Slovenaj politikistoj
Jintan (Ĝjangŝjio)

**Jintan,** per simpligita ĉina skribo **鹰潭,** per tradicia ĉina skribo **鷹潭,** per pinjino *Yīngtán* estas prefektujnivela milionurbo en provinco Ĝjangŝjio en Ĉina Popola Respubliko. La loknomo laŭvorte signifas "agla lageto", sed oni konas nuntempe la urbegon kiel Ĉefurbo de Kupro.
eta|maldekstre|

## Loĝantaro 
En 2020 la prefektujnivela loĝantaro estis  homoj.

## Geografio 
eta|maldekstre|
La prefektujnivela milionurbo kuŝas laŭ rivero sur areo  km² kaj administras 3 dividojn. La surfaco estas plejparta montara, sed ekzistas ankaŭ ebenaĵo. Provinca sidejo Nanĉano troviĝas 123, Jiĉun (Ĝjangŝjio) 145, Ganĝou 336, Ŝanhajo 539, ĉefurbo Pekino 1302 km laŭ https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
En 1765 patrolficejo Jintan estis establita, la urbo mem en 1864. En 1957 pro konstruado de la fervojo ĝi estis levita distriktnivela urbo, post pluraj administraj ŝanĝoj al prefektujnivela urbego en 1983.

## Ekonomio 
La plej grava ekonomia branĉo estas la kuprindustrio.

## Trafiko 
eta|maldekstre|
La prefektujnivela areo estas fervoja nodo, sed ankaŭ la ĉefvojaj kontaktoj estas bonaj.

## Klimato 
Jintan havas humidan subtropikan klimaton laŭ klimata klasifiko de Köppen: Cfa. La jara averaĝa temperaturo estas  kaj varias inter . Jare averaĝe pluvas 1973 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, sed la pluvo kulminas junie.

## Vidindaĵoj 
* preĝejoj
* proksime estas monto kun signifo "Drako kaj Tigro", kiu pretendas esti la naskiĝloko de taoismo kaj tial havas grandan simbolan valoron por la taoistoj 

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Ricardo Becerro de Bengoa

**Ricardo BECERRO de Bengoa** estis hispana verkisto, politikisto, ĵurnalisto, desegnisto, instruisto, akademiano, kongresano kaj senatano de la reĝlando Hispanio. Li naskiĝis la 7-an de februaro 1845 en Vitoria-Gasteiz, posta ĉefurbo de la Eŭska Aŭtonoma Komunumo, kaj mortis en aĝo de 56 jaroj la 1-an de februaro 1902 en Madrido. Liaj universitatoj estis precipe la Universitato de Valadolido kaj la Universitato Centra de Madrido, kaj poste li estas interalie membro de la Reĝa Akademio de Belaj Artoj de Sankta Fernando kaj la Reĝa Akademio de Ekzaktaj, Fizikaj kaj Naturaj Sciencoj (). En Esperanto publikiĝis lia rakonto *La ĵusnaskito, la nekredebla historio* (1937), en traduko de Joseph Ferdinand Berger - ĝi aperis kiel n-ro 9 de la literatura serio Muusses Esperanto-Biblioteko. Atentu ke lia filo, la hispana medicinisto Ricardo Becerro de Bengoa (1882-1921), kaj aliaj posteuloj havas ekzakte la saman nomon.

Kategorio:Hispanaj verkistoj
Kategorio:Hispanaj politikistoj
Kategorio:Hispanaj ĵurnalistoj
Ákos Görgényi

'*** [Akoŝ gorgEnji], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Görgényi Ákos*' estis hungara radiologo, nefrologo.

 naskiĝis  en Pécs, li mortis  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
 maturiĝis en piarista gimnazio en 1946 en Budapeŝto, poste li akiris medicinan diplomon en Medicina Universitato de Budapeŝto en 1952. Post la diplomo li estis asistanto jardekon en pluraj klinikoj, poste lektoro kaj laboratoriestro (1968–1980?), fine docento ĝis sia morto. En Szécsény li estis ĝenerala kuracisto ekde 1962, krome en  Dabas li estis ankaŭ radiologia ĉefkuracisto inter 1963–1968. Li studvojaĝis al kliniko de Zuriko (1975–1976). Intertempe li akiris radiologian (1956) kaj nefrologian (1962) licencojn, li kandidatiĝis (CSc) en 1979 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li edziĝis en 1966 kaj ricevis premion en 1976.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A szegycsontot pusztító elváltozások.* (1958)
* *Zur Röntgendiagnostik der spondylitis non specifica.* (1963)
* *Gyermekkori chemodectoma.* (kunaŭtoro, 1970)
* *Az újszülöttkori cardio-respiratorikus zavarok radiológiája.* (1976)
* *Pulmonális eredetű újszülöttkori légzési zavarok radiológiája.* (disertaĵo, 1978)
* *Gyermeknefrológia.* (kunaŭtoro, 1987).

## Fontoj 
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj radiologoj
Kategorio:Hungaraj nefrologoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Mandarena turdo

La **mandarena turdo** () kaj ankaŭ *Ĉina turdo* estas azia birdospecio el la familio de turdedoj. Ĝi antaŭe estis konsiderata samspecia kun la rilata nigra turdo (*Turdus merula*).

## Taksonomio 
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.
* *T. m. sowerbyi*, nomita laŭ James Sowerby, brita natursciencisto kaj ilustristo, reproduktiĝas de orienta Siĉŭano ĝis Gŭiĝoŭo. Ĝi estas parte migranta, kun kelkaj individuoj pasigantaj la vintron en suda Ĉinio kaj norda Hindoĉinio. Ĝi similas al *mandarinus*, sed estas pli malgranda kaj pli malhela sube

Ĝi estas ĉiomanĝanta. Dum la reprodukta sezono, ĝi ĉefe manĝas lumbrikojn.

## Referencoj 
Kategorio:Turdedoj
Kategorio:Palearktisa faŭno
Kategorio:Orientalisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Ĉinio
Instituto de Hispanio

La **Instituto de Hispanio** (, **IdE**) estas hispana klera aŭ akademia societo, grupiganta dek reĝajn akademiojn en Madrido kaj Barcelono. La instituto estas parto de la nacia ministerio pri Scienco, Novigado kaj Universitatoj (), kiu parte financas ĉi tiujn organizaĵojn.

La sidejo de la organizaĵo estas en la urbo Madrido, en konstruaĵo konata kiel *Caserón de San Bernardo*, iama konstruaĵo posedata de la Jezuitoj. La Instituto kunhavas la spacon kun la Universitato Complutense de Madrido kaj la Ŝtata Lerneja Konsilio, kaj la tuta konstruaĵo nun servas kiel granda prelegejo de la universitato.

La instituton estras prezidanto, kiu, ekde 2010, estas elektita ĉiujare kaj laŭ rotacia bazo inter la prezidantoj aŭ direktoroj de la diversaj reĝaj akademioj.

Inter la dek akademioj, interalie la Reĝa Akademio Hispana, la Reĝa Akademio de Historio kaj la Reĝa Akademio de Belaj Artoj de Sankta Fernando jam havas ampleksajn esperantlingvajn artikolojn.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Edukado en Hispanio
Ilona Oláhné Béládi

**Ilona Oláhné Béládi** [olAnE], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Oláhné Béládi Ilona** estis hungara virologo, altlerneja instruisto. Ŝia origina nomo estis *Ilona Béládi*.

 naskiĝis  en Szeged, ŝi mortis  en Szeged.
 
## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1943, poste ŝi studis lernojaron en Scienca Universitato Miklós Horthy, sed ŝi akiris medicinan diplomon en Medicina Universitato de Szeged en 1950. Post la diplomo ŝi praktikadis 4 jarojn en la universitata instituto, poste ŝi estis asistanto (1954–1957), lektoro (1957–1958), kolegino kun akademia statuso (1958–1970), docento (1970–1974), pli poste profesoro, katedrestro kaj institutestro ĝis la pensiuliĝo en 1994. Intertempe ŝi akiris laboratorian (1956) kaj mikrobiologian (1980) licencojn, ŝi kandidatiĝis (CSc) en 1968, ŝi doktoriĝis en 1981 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Ŝi edziniĝis en 1949, naskis filojn en 1950 kaj 1955, ŝi vidviniĝis en 2005.  ricevis premiojn inter 1971-2021.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Az Aujeszky-féle pseudorabies-vírus titrálása szövetkulturák segítségével.* (kunaŭtoro, 1950)
* *Mikrobiológiai gyakorlatok vázlata.* (studenta lernolibro, kunaŭtoro, 1959; postaj presoj: 1960–1970)
* *Interferon Production Induced in Cultured Chick-Embryofibroblast Cells by Parainfluenza Virus and Adenovirus Production.* (kunaŭtoro, 1964)
* *Az emberi eredetű adenovírusok és a 3. típusú parainfluenza-vírus tanulmányozása.* (disertaĵo, 1967)
* *Az adenovírusok interferont indukáló és immunoszupresszív hatása: in vitro és in vivo vizsgálatok.* (disertaĵo, 1978)
* *Orvosi mikrobiológia – immunitástan – parazitológia.* (studenta lernolibro, kunaŭtoro, 1978; 3-a tralaborita eldono: 1988)
* *Az NK-reakció szerepe a máj- és a hasnyálmirigydaganatok diagnosztikájában.* (kunaŭtoro, 1984, angle: 1985)
* *Orvosi mikrobiológia.* (kunredaktoro, 1993 3-a eldono: 1998)

## Fontoj 
* biografio hungare kun fotoj
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* akademia paĝo

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj virusologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj centjaruloj
Juan de Zurbarán

**Juan de ZURBARÁN**, (naskiĝis  Llerena (Provinco Badaĥozo) kaj mortis  en Sevilo, estis hispana baroka pentristo de aĵpentraĵoj, filo de la fama Francisco de Zurbarán.

Juan de Zurbarán trejniĝis en la metiejo, kiun lia patro, posedis en Sevilo. En sia mallonga kariero, Juan de Zurbarán estas konsiderata grava reprezentanto de la Hispana ora epoko.
En 1641, Juan de Zurbarán edziĝis kun Mariana de Cuadros, filino de riĉa komercisto, sed ŝi mortis baldaŭ poste. Li mem havis nur kelkajn pluajn jarojn por vivi, ĉar li mortis pro la pesto, kiu trafis Sevilon en la aĝo de dudek naŭ jaroj, kune kun aliaj membroj de lia familio.
Lia arta personeco kaj mallonga verkaro vekis renoviĝintan intereson en la lastaj jaroj. Ukraina poŝtmarko estis eldonita honore al li en 2014.

## Bildaro 

Juan de Zurbarán - Still-Life with Plate of Apples and Orange Blossom - WGA26082.jpg|*Aĵpentraĵo kun Telero da Pomoj kaj Oranĝo*, 1640
Still-life-with-lemons-in-a-wicker-basket-juan-de-zurbaran.jpg|*Aĵpentraĵo kun Citronoj en Plekkorbo*, 1643

Kategorio:Hispanaj barokaj pentristoj
Kategorio:Pentristoj de la 17-a jarcento
Gentile Bellini

**Gentile BELLINI** (naskiĝis ĉe , mortis ) estis venecia pentristo de la skolo de Venecio. Li devenis de la ĉefa familio de pentristoj de Venecio: li estas filo de Jacopo Bellini, kaj, almenaŭ en la frua parto de sia kariero, estis pli alte estimata ol lia pli juna frato Giovanni Bellini - inversiĝo de la hodiaŭa situacio. Ekde 1474, li estis la oficiala portretisto por la Doĝoj de Venecio. Aldone al siaj portretoj, li pentris kelkajn tre grandajn verkojn kun amasoj da figuroj, precipe por la *Scuole Grandi* de Venecio, riĉaj samideanaroj kiuj estis tre gravaj en la venecia patricia socia vivo.

En 1479, li estis sendita al Konstantinopolo fare de la venecia registaro kiam la otomana sultano Mehmedo la 2-a petis artiston; li revenis la sekvan jaron. Poste, kelkaj el liaj temoj estis lokigitaj en la Oriento, kaj li estas unu el la fondintoj de la orientalista tradicio en eŭropa pentrarto. Lia portreto de la sultano ankaŭ estis kopiita en pentraĵoj kaj presaĵoj kaj fariĝis konata tra tuta Eŭropo.

## Bildaro 

Bellini, Gentile - Sultan Mehmet II.jpg|Portreto de la sultano Mehmedo la 2-a
(Venice) Doge Giovanni Mocenigo by Gentile Bellini - Correr Museum.jpg|Portreto de la doĝo Giovanni Mocenigo
Gentile Bellini 002.jpg|Portreto de la reĝino Katerina Kornaro

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Giovanni Bellini
* Jacopo Bellini

Kategorio:Italaj pentristoj de la 15-a jarcento
Kategorio:Italaj portretistoj
Kategorio:Veneciaj pentristoj
Palaco Goyeneche

La **Palaco Goyeneche** [gojeNEĉe] estas granda hispana urba palaco situanta ĉe la Strato Alkalao en Madrido, Hispanio. Dezajnita en 1720 kiel la loĝejo de la industriulo kaj financisto Juan de Goyeneche fare de José Benito de Churriguera, kaj post lia morto en 1725, ĝi estis kompletigita fare de lia frato, Alberto de Churriguera.

Ĝis 1773, jaro en kiu ĝi estis aĉetita de Karlo la 3-a de la heredantoj de Goyeneche kaj transformita en la sidejon de la Reĝa Akademio de Belartoj de San Fernando, la palaco estis luita kiel la oficejoj de la Reĝaj Enspezoj kaj la Reĝa Tabaka Monopolo, kiuj translokiĝis al la apuda Reĝa Dogana Domo, verko ĵus konstruita de Francesco Sabatini kaj sidejo de la nuna Ministerio pri Financoj.

En 1774, antaŭ ol ĝi estis okupata de la Akademio, Diego de Villanueva entreprenis gravan renovigon de la fasado de la konstruaĵo. Inter 1973 kaj 1985, la konstruaĵo estis restaŭrita kaj renovigita de Fernando Chueca Goitia.

Kategorio:Palacoj en Madrido
José de Churriguera

**José Benito de CHURRIGUERA Ocaña** (Madrido; 21-a de marto 1665 - 2-a de marto 1725) estis hispana baroka arkitekto kaj retablo-faristo, membro de familio de artistoj, el kiuj li estas memorata kiel la plej elstara. Lia influo, kune kun la laboro de liaj fratoj Alberto kaj Joaquín, difinis la tiel nomatan ĉurigeran stilon, karakterizitan per la abundo kaj elstareco de ornamado.

## Kariero 
thumb|200px|maldekstre|Ĉefa fasado de la preĝejo de Sankta Kajetano (Madrido).
Fine de la 17-a jarcento li famiĝis kiel retablisto. Komence de la 18-a jarcento (1709-1713), li estis unu el la unuaj arkitektoj, kiuj desegnis tutan urbon sur la Iberia Duoninsulo: Nuevo Baztán, mendita de Juan de Goyeneche y Gastón por loĝigi la laboristojn de la vitrofabriko, kiun li fondis tie. Post la morto de la artisto en 1725, lia frato Alberto kompletigis la Palacon Goyeneche. La teatra kaj ornama stilo de liaj verkoj estis kritikita de puristoj, sed ĝi fariĝis populara stilo kaj disvastiĝis tra Hispanio, Meksiko kaj aliaj latinamerikaj ĉefurboj.

## Bibliografio 
* George Kubler kaj Martín S. Soria, *Arte y arquitectura en América precolonial*, Ediciones Cátedra S.A.,1986, ISBN 978-84-376-0621-7
* Bernard Bevan, *Historia de la Arquitectura Española*, Ed. Juventud S.A., 1970, ISBN 978-84-261-0969-9
* Pilar Corella Suárez, *Leganés, su arte e historia: (homenaje a Josep de Churriguera)*, Raycar, 1976, ISBN 84-500-7418-5

Kategorio:Hispanaj arkitektoj
Albert P. Warrington

**Albert Powell WARRINGTON** (27-an de aŭgusto 1866 -  16-an de junio 1939) estis usona advokato, esperantisto, kaj teozofo.

## Vivo 
Warrington naskiĝis en Marilando en 1866. Li diplomiĝis ĉe la Universitato de Virginio, kie li studis kun John Barbee Minor. Li fariĝis advokato en Virginia. Poste, li ekinteresiĝis en teozofio kaj retiriĝis de sia posteno. En 1896 li fariĝis membro de la Teozofia Societo en Adyar kaj li fondis teozofian lernejon en Krotona. Post la morto de Annie Besant, li fariĝis prezidanto de la Societo. Warrington kaj lia edzino estis esperantistoj. Laŭ la gazeto *Amerika Esperantisto*, Warrington estis "unu el plej energiaj Esperantistoj de ŝtato Virginio".

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj esperantistoj
Kategorio:Teozofoj
Kategorio:Usonaj advokatoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1866
Kategorio:Mortintoj en 1939
Fernando Chueca Goitia

**Fernando CHUECA Goitia** [ĈUEka] (Madrido, 29-a de majo 1911 - Madrido, 30-a de oktobro 2004) estis hispana arkitekto kaj eseisto, same kiel akademiano, arkitektura historiisto kaj fakulo, kaj tial estas konsiderata esenca figuro en la hispana arkitekturo de la 20-a jarcento.

Lia agado en la Hispana Enlanda Milito, en kiu li partoprenis en la savo de la arkivoj de la Palaco de Liria, kaj la profesia elpurigo de 1942 fare de la frankisma diktaturo — kiam oni malpermesis al li praktiki sian profesion dum kvar jaroj — turnis lian profesian vivon al la historio de arkitekturo.

Inter la postenoj, kiujn li plenumis, indas rimarki, ke li estis Profesoro pri Arthistorio ĉe la Supera Teknika Lernejo de Arkitekturo de Madrido, membro de la Reĝa Akademio de Belartoj de San Fernando kaj pri Historio, Prezidanto de la Instituto de Hispanio inter 1978 kaj 1986 kaj Dekano de la Oficiala Kolegio de Arkitektoj de Madrido inter 1999 kaj 2002. Li ankaŭ disvolvis politikan agadon el sia liberala ideologio, en la USDE, la PDP kaj la UCD, pro kio li estis elektita senatano en 1979.

Lia laboro kiel arkitekto estis kompletigita per produktiva korpuso de skriba verkaro, inter kiuj elstaras *Breve historia del urbanismo, Invariantes castizos de la arquitectura española* (Mallonga Historio de Urbismo, Tradiciaj Invariantoj de Hispana Arkitekturo, 1947), *Arquitectura española del siglo XVI* (Hispana arkitekturo de la 16-a jarcento, 1953), *Ensayos críticos sobre la arquitectura* (Kritikaj eseoj pri arkitekturo (1967), kaj ĉefe la monumenta *Historia de la arquitectura española. Edad antigua y media* (Historio de hispana arkitekturo: Antikva kaj mezepoka epokoj, 1964), kiun li kompletigis en 2001 per la volumo *Edad moderna y contemporánea*, (Moderna kaj nuntempa epokoj). Li estis la aŭtoro de la du versioj de la biografio de Andrés de Vandelvira (1954 kaj 1971) kaj kunaŭtoro de tiu de Juan de Villanueva (1949) kun Carlos de Miguel.

## Bibliografio
* Sambricio, Carlos (1998). «Fernando Chueca Goitia, historiador de la arquitectura» (pdf). *Goya* (264): 131-143. ISSN 0017-2715. Arkivita el originalo la 2an de aprilo 2013.

Kategorio:Hispanaj arkitektoj
Kategorio:Hispanaj eseistoj
Etiopia turdo

La **etiopia turdo** () estas afrika birdospecio el la familio de turdedoj. Ĝi troviĝas en la altebenaĵoj de Eritreo kaj ĉefe de Etiopio, en la Korno de Afriko.

## Taksonomio 
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj La specia epiteto devenas el la tipa loko, nome Simien Montoj.

Tiu ĉi turdo antaŭe estis ofte konsiderata subspecio de la Licicirupo. Tiuj ĉi du specioj, la plej proksimaj parencoj unu de la alia, estis traktataj en aparta genro *Psophocichla* fare de kelkaj aŭtoroj.

## Priskribo
Ĝi estas mezgranda turdo 20–22 cm longa, kun bruna dorso, du vertikalaj malhelbrunaj strioj sur la vizaĝo, makula brusto kaj ventro, kaj (por turdo) nekutime mallonga vosto. Kompare kun la proksime parenca Licicirupo (*T. litsitsirupa*) el plia sudo en Afriko, ĝi estas pli bruna, malpli grizkolora supre, kaj havas malpli markatan (kvankam ankoraŭ evidentan) vizaĝbildon.

## Referencoj 
Kategorio:Turdedoj
Kategorio:Birdoj de Orienta Afriko
Gábor Jóna

**Gábor Jóna,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Jóna Gábor** estis hungara radiologo.

 naskiĝis  (laŭ alia informo la 13-an) en Hajdúnánás, li mortis  en Debrecen.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1938, poste li akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato de Debrecen en 1945, 3 jarojn poste radiologian licencon. Jam en 1944 li estis ĝenerala kuracisto en Tiszavasvári. Post la diplomo li praktikadis 3 jarojn, poste li estis asistanto jaron en la radiologia kliniko de Debrecen. Inter 1949-1955 li havis armean statuson kaj kuracadis en armeaj hospitaloj en Debrecen kaj Budapeŝto. Post la civiliĝo li reiris al kliniko de Debrecen, kie li estis lektoro (1956–1960), poste docento ĝis sia frua morto en 1968. Lia edzino naskis gefilojn en 1945 kaj 1948. Li ricevis 3 medalojn inter 1950-1959.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Légembolia művi vetélés kapcsán.* (1944)
* *Adatok a Phillips–van Slyke-féle vérfehérje-meghatározás klinikai értékeléséhez.* (kunaŭtoro, 1949)
* *Hypoxia hatása patkányok magasabb idegműködésére.* (kunaŭtoro, 1954)
* *Phaeochromocytoma diagnózisa és aortographiás localisatiója Regitin védelmében.* (kunaŭtoro, 1960)
* *Hyperoxigenisatiós sugártherápia aktuális kérdései.* (kunaŭtoro, 1969)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* medicina leksikono

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj radiologoj
Aŭstralia Manpilkada Federacio

La **Aŭstralia Manpilkada Federacio** () estas la nacia organizaĵo pri manpilkado en [[]]. La asocio reprezentas kaj la viran nacian teamon de manpilkado kaj la virinan nacian teamon de manpilkado, kaj ankaŭ provizas iujn naciajn teamojn de pli junaj sportistoj laŭ aĝogrupoj. Ĝi membras en la Internacia Federacio de Manpilkado kaj en la Eŭropa Manpilkada Federacio (EHF), kaj ankaŭ proksime kunlaboras kun la Aŭstralia Olimpika Komitato.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Sporto en Aŭstralio
Kategorio:Manpilkadaj organizaĵoj
István Jóna

**István Jóna** [iŝtvAn], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Jóna István** estis hungara radiologo, altlerneja instruisto.

 naskiĝis  en Debrecen, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 maturiĝis en kalvinisma gimnazio en sia naskiĝurbo en 1922, poste li akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato István Tisza en 1930, sep jarojn poste radiologian licencon. Inter 1929–1930 li praktikadis en la radiologia instituto, poste li estis en la kirurgia kliniko. Inter 1931–1937 li estis subkuracisto en malsanulejo en Budapeŝto, inter 1937-1941 jam kiel kuracisto. En Scienca Universitato Ferenc József li estis asistanto kaj laboratoriestro (1941–1944), krome en 1944 li iĝis privatdocento. Inter 1945-1947 li estis asistanto kaj laboratoriestro en kliniko de Debrecen, poste en kliniko de Budapeŝto li estis ĉefkuracisto, ekde 1951 ankaŭ docento. Li edziĝis kaj vidviĝis dufoje, la unua edzino naskis 2 filojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A rák sugaras kezelése – napjainkban.* (1941)
* *Gyakorlati röntgenológia.* (studenta lernolibro, 1943)
* *Adatok a hasnyálmirigy heveny betegségeinek funkcionális tüneteihez.* (kunaŭtoro, 1952)
* *Röntgenfelvételi technika.* (monografio, 1954; 2-a eldono: 1957)
* *Pangásos tüdők és hilusok.* (1957)
* *Radioizotóp alkalmazása a nyirokrendszer vizsgálatában.* (kunaŭtoro, 1965)
* *Korszerű radiológiai diagnosztikai eljárások a daganatos betegségek felismerésében.* (kunaŭtoro, 1972).

## Fontoj 
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj radiologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Arnold Bax

Siro **Arnold Edward Trevor BAX** KCVO (naskiĝis la 8-an de novembro 1883 en Streatham, suda Londono; mortis la 3-an de oktobro 1953 en Cork, Irlando) estis angla komponisto, dirigento, pianisto kaj instruisto.

Li estis unu el la reprezentantoj de post-romantikismo en angla muziko. Ĝis la fino de sia vivo, li restis fidela al la idealoj de Romantikismo kaj konscie malakceptis pli novajn tendencojn en muziko. Li estis produktiva komponisto (pli ol 250 verkoj). Dum sia vivo, li estis aprezata de siaj samtempuloj, sed lia verko estis forgesita, kaj post lia morto, ĝi malaperis el la muzikaj instruplanoj.

Lia muzika stilo miksas elementojn de Romantikismo kaj Impresionismo, kun markita kelta influo. Liaj orkestraj partituroj estas rimarkindaj pro sia komplekseco kaj bunta instrumentado. La rakontoj kaj poemoj de Bax, kiujn li verkis sub la pseŭdonimo Dermot O'Byrne, reflektas lian profundan afinecon por la irlanda poeto William Butler Yeats kaj estas skribitaj laŭ la literatura tradicio de la Irlanda Reviviĝo.

En 1943 li publikigis aŭtobiografion titolitan *Adiaŭ, mia Juneco*.

## Verkaro 
* Simfonio N-ro 1 en E-bemola maĵoro (1922)
* Simfonio N-ro 2 en E-minoro/C-maĵoro (1926)
* Simfonio N-ro 3 (1929)
* Simfonio N-ro 4 (1931)
* Simfonio N-ro 5 (1932)
* Simfonio N-ro 6 (1934)
* Simfonio N-ro 7 (1939)
* baleto "King Kojata" ("Tamara")/ *Reĝo Kojata (Tamara) (1911)*
* baleto "Inter Krepusko kaj *Tagiĝo" (1917)*
* La Ranhaŭto *(1918)*
* La Vero pri *la Rusaj Dancistoj (1920)*
* baleto "Reĝa Aglo" *(1945)*

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ludita de Jonathan Powell
* La paĝo pri tekstoj de lied-kantoj kaj artkantoj kreita kaj prizorgata de Emily Ezust Tekstoj de la kantoj de Bax.
* Kvinteto por harpo kaj kordoj el la cifereca partitura kolekto de la muzikbiblioteko Sibley

Kategorio:Baletaj komponistoj
Kategorio:Britaj poetoj
Kategorio:Britaj komponistoj
Akvofalo de la Tufs

La **akvofalo de la tofoj** estas akvofalo de la Cuisance, grava por ĝiaj masivoj de tofo, lokita en la komunumo de la Planches-près-Arbois en Ĵuraso.

## Geografio 
Lokita en la Reculée d'Arbois,   alvale de la malgranda fonto de la Cuisance, tiu  disradia akvofalo konstituita de masivo de tofoj de 8 al 10 m da alto sur dekkvino da metroj da larĝo estas tre fotaloga. Ŝi estas, krome, antaŭinta kaj ĉirkaŭita de belaj basenoj kreitaj de naturaj baraĵoj de tofoj nomitaj *gours*.
Ĝia aliro estas tre facila ekde la centro de la vilaĝo de la Planches-près-Arbois laŭ la indikiloj : la akvofalo sin trovas  al  piede de la parkejo.
Dosiero:J02.Cascade_des_Tufs_(Cuisance).JPG|ligilo=Fichier:J02.Cascade_des_Tufs_(Cuisance).JPG|Alia foto  de la akvofalo.
Dosiero:Cascade_des_Tufs_Rivière_Bassins_3.jpg|ligilo=Fichier:Cascade_des_Tufs_Rivière_Bassins_3.jpg|Gours almonte de la akvofalo.
La akvofalo sin  trovas  en protektita zono  Natura 2000.

Prefekta dekreto estis prenita, la 18a de februaro 2021, celante limigi la aliron de la veturiloj.
Malpermeso de sin bani aŭ de plaŭdi ĉar  la tofoj estas tre rompiĝemaj rokoj kiuj  rompiĝas kiam oni tuŝas ilin.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Rilataj artikoloj 
* Akvofalo de Baŭme-les-Messieŭrs
* Masivo de Ĵuraso
* Listo de akvofaloj de Francio
* Turismo en Ĵuraso

Kategorio:Komuneja kategorio kun loka ligilo sama kiel en Vikidatumoj
Kategorio:Geografio de Burgonjo-Franĉkonteo
Kategorio:Jura (departemento)
Imre Hutás (radiologo)

**Imre Hutás** [hutAŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Hutás Imre** estis hungara radiologo, internisto. Lia familia nomo estis *Herczog* [hercog] ĝis 1937.

Imre Hutás naskiĝis  en Nyírkarász, li mortis  en Szombathely.

## Biografio 
Imre Hutás maturiĝis en cisterciana gimnazio en Eger en 1915, poste li finbatalis la unuan mondmiliton. Li akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1924, 5 jarojn poste internistan licencon. Post la diplomo li estis internisto-subkuracisto en malsanulejo de Szombathely 5 jarojn, poste li estis levita ĉefkuracisto. Ekde 1932 li okupiĝis pri radiologio, de 1946 ĝis sia emeritiĝo en 1960 li gvidis la radiologian branĉon. Pro sia judeco dum la nazia erao (1944) li estis deportita. Lia edzino naskis 2 gefilojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A röntgencastratióról, az utód és a magzat röntgenártalmáról.* (1933)
* *A Chaoul-féle röntgensugaras kezelés.* (1936)
* *A röntgensugaras rákkezelés mai állásáról.* (2 partoj, 1939)
* *A cardiológiával foglalkozó belgyógyászat és a cardioröntgenologia.* (1954)
* *Tracheopathia chondro-osteoplastica.* (1957)
* *A His-szögről.* (disertaĵo, 1958)
* *Adatok a solitaer májtályog kórisméjéhez és gyógyításához.* (1958)

## Fontoj 
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj radiologoj
Kategorio:Hungaraj internistoj