open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Daniel Ellsberg

**Daniel Ellsberg** (naskiĝis la 7-an de aprilo 1931 en Ĉikago, Ilinojso, Usono; mortis la 16-an de junio 2023 en Kensington, Kalifornio, Usono) estis iama oficisto de la Usona Departmento de Defendo (pro sia kvinpinta konstruaĵo kromnomata *Pentagono*) kiu sekvis sian konsciencon kaj malkaŝis sekretajn informojn pri la mensogoj de la usona registaro pri la milito en Vjetnamio - la tiel nomataj "Pentagonaj paperoj". Ellsberg ekde tiam kampanjis por paco kaj instigis aliajn paroli la veron. En 2006 al li estis aljuĝita la premio de ĝusta vivmaniero (la "alternativa Nobel-premio"), kiu aparte honorigas iujn ekzemplajn aktivulojn kiuj „agadas por praktikaj kaj ekzemplaj solvoj por la plej aktualaj problemoj kiujn la mondo alfrontas hodiaŭ“.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* retejo de la fondaĵo *"Libereco de la Gazetaro"* ()
* prezento per la premia komisiono ()

Kategorio:Usonanoj
Kategorio:Paco
Portimão

**Portimão** (portugallingva prononco: [puɾtiˈmɐ̃w]) estas urbo  kaj municipo de la Distrikto Faro, regiono Algarvo, Portugalio, kun ĉirkaŭ 59 867 loĝantoj (2021). La urbocentro estas je 2 km disde la Atlantiko kaj estas grava centro por fiŝkaptado kaj turismo. 

## Geografio 
Ĝi estas sidejo de municipo kun 183 km² de areo, kun 59&nbsp;867 loĝantoj (2021), subdividita en 3 *freguesias*. La municipo limas norde kun Monchique, oriente kun Silves kaj Lagoa, okcidente kun Lagos kaj sude estas marbordo al la Atlantiko. La urbocentro estas borde de la rivero Arade kaj je 2 km de la fama strando *Praia da Rocha* (Strando de la Roko), grava turisma centro de la okcidenta zono de Algarvo.

eta|maldekstre|280px|Apartamentoj ĉe *Praia da Rocha*.
La plej fama kaj vizitata strando de Portimão estas je *Praia da Rocha*, la plej proksima al la municipo sidejo, sed krome estas la belaj strandoj Alvor kaj Vau inter aliaj.

### *Freguesias* 
* Alvor
* Mexilhoeira Grande
* Portimão

## Historio
eta|maldekstre|230px|Preĝejo de la 15-a jarcento, rekonstruita post la tertremo de 1755.
Oni trovis arkeologiajn restaĵojn de Neolitiko kaj de romia epoko. Dum la regado de la reĝo Afonso la 5-a (1463) estis fondita Vila Nova de Portimão, rapide helpita de la martransporto al la afrika marbordo. La tertremo de 1755 interrompis la vivon kaj la ekonomion de la areo, kiu ekrekuperiĝis nur fine de la 18-a jarcento per la disvolvigo de komerco de nuksoj (juglandoj, migdaloj, karoboj kaj figoj), de fiŝaĵoj kaj de la konservindustrio. 

La turisma kaj ripozdoma altiraĵo estis tialo por plialtigo de malpli ol 20 000 loĝantoj komence de la 20-a jarcento ĝis nunaj preskaŭ 60 000 loĝantoj. Nuntempe estas martransporto, multaj hoteloj, vendejoj, turismaj servoj, ekzemple por akvosportoj ktp.

## Vidu ankaŭ 
* Portimão (stacidomo)
* Mexilhoeira Grande (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj
*Oficiala retejo de la municipo Portimão 


Kategorio:Urboj de Portugalio
Kategorio:Distrikto Faro
Ruth Manorama

**Ruth Manorama** - naskiĝis la 30-an de majo 1952 en Ĉenajo - estas homrajta kaj socia aktivulino en Bengaluro, Barato. Ŝi aparte engaĝiĝas pro la dalitoj. En 2006 al ŝi estis aljuĝita la premio de ĝusta vivmaniero (la "alternativa Nobel-premio"), kiu aparte honorigas iujn ekzemplajn aktivulojn kiuj „agadas por praktikaj kaj ekzemplaj solvoj por la plej aktualaj problemoj kiujn la mondo alfrontas hodiaŭ“. Ruth Manorama membras kaj engaĝiĝas en la politika partio *Ĝanata Dal sekulara*.

## Eksteraj ligiloj 
* prezento per la premia komisiono ()

Kategorio:Baratanoj
Kategorio:Ĝanata Dal
Ĝanata Dal sekulara

**Ĝanata Dal** - hindie जनता दल (सेक्युलर) - estas politika partio de Barato kiu estis formita en 1999 kiel unu el sume 11 partoj kiuj transprenis la heredaĵon de la tiujare malfondita partio Ĝanata Dal, kaj tiun de la 11 jarojn antaŭe malfondita Ĝanata Partio. La partio estas rekonita kiel Ŝtata Partio en la subŝtatoj Karnatako, Keralo kaj Arunaĉal-Pradeŝo, kaj plej fortas en Karnatako. Ĝia gvidanto estas Deve Gowda, iama ĉefministro de Barato.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Ĝanata Dal
Kategorio:Politikaj partioj de Barato
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1999
Francisco Toledo

**Francisco Toledo** - naskiĝis la 17-an de julio 1940 en zapoteka familio en Meksikurbo, mortis 79-jara la 5-an de septembro 2019 en Oaĥako de Ĥuarez - estis skulptisto, pentristo, grafikartisto, desegnisto kaj mediprotekta aktivulo en Meksiko. En 2005 al li estis aljuĝita la premio de ĝusta vivmaniero (la "alternativa Nobel-premio"), kiu aparte honorigas iujn ekzemplajn aktivulojn kiuj „agadas por praktikaj kaj ekzemplaj solvoj por la plej aktualaj problemoj kiujn la mondo alfrontas hodiaŭ“.

## Eksteraj ligiloj 
* prezento per la premia komisiono ()

Kategorio:Meksikanoj
Irene Fernandez

**Irene Fernandez** - naskiĝis la 18-an de aprilo 1946 en Malajzio, mortis la 31-an de marto 2014 en Sepang - estis homrajta kaj socia aktivulino en Malajzio. En 2005 al ŝi estis aljuĝita la premio de ĝusta vivmaniero (la "alternativa Nobel-premio"), kiu aparte honorigas iujn ekzemplajn aktivulojn kiuj „agadas por praktikaj kaj ekzemplaj solvoj por la plej aktualaj problemoj kiujn la mondo alfrontas hodiaŭ“. 

## Eksteraj ligiloj 
* retejo pri la asocio *Tenagita* fondita de ŝi ()
* facebook-paĝo pri la asocio
* prezento per la premia komisiono ()

Kategorio:Malajzianoj
Maude Barlow

**Maude Barlow** - naskiĝis la 24-an de majo 1947 en Toronto - estas verkisto, opiniĵurnalisto kaj homrajta aktivulino en Kanado. En 2005 al ŝi komune kun Tony Clarke estis aljuĝita la premio de ĝusta vivmaniero (la "alternativa Nobel-premio"), kiu aparte honorigas iujn ekzemplajn aktivulojn kiuj „agadas por praktikaj kaj ekzemplaj solvoj por la plej aktualaj problemoj kiujn la mondo alfrontas hodiaŭ“. 

## Eksteraj ligiloj 
* prezento per la premia komisiono ()
* prezento de ŝi en la retejo *canadians.org* ()
* noto pri ŝia rezigno kiel honora estrarano de la Konsilio de Kanadanoj, la 1-an de junio 2020 ()

Kategorio:Kanadanoj
Bianca Jagger

**Bianca Jagger** - naskiĝis la 2-an de majo 1945, estas homrajta kaj socia aktivulino el Nikaragvo, intertempe vivanta en Britio. En juna aĝo ŝi ankaŭ estis filmaktoro, kaj en la 1970-aj jaroj estis la edzino de Mick Jagger, la kantisto kaj komponisto de la brita rok-bando The Rolling Stones - tial ŝia familia nomo. En 2004 al ŝi estis aljuĝita la premio de ĝusta vivmaniero (la "alternativa Nobel-premio"), kiu aparte honorigas iujn ekzemplajn aktivulojn kiuj „agadas por praktikaj kaj ekzemplaj solvoj por la plej aktualaj problemoj kiujn la mondo alfrontas hodiaŭ“.

## Eksteraj ligiloj 
* prezento per la premia komisiono ()

Kategorio:Nikaragvanoj
(157995) 2000 LF26

**(157995) 2000 LF26** estas tre malgranda, ne tre hela marsrenkonta asteroido, proksima de la orbita resonanco 2:7 kun la Tero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *LINEAR* elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝia iom discentra orbito ekstere malproksime tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,30735 astronomia unuo, tie estas 45,979 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Francardo (stacidomo)

**Francardo** () estas franca stacidomo sur linio  - , situanta en  Omessa, en departemento Haute-Corse, regiono Korsiko.

Temas pri stacidomo de Chemins de fer de la Corse (CFC).

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Bastia - Ajaccio (ligne centrale) (995000).

## Vidu ankaŭ 
* Omessa
* Fervojaj stacioj en Korsiko

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
*  ()

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Corse
Kategorio:Omessa
Omessa

**Omessa** () estas franca komunumo en la departemento Haute-Corse, en la regiono Korsiko.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Omessiens*.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Haute-Corse
* Francardo (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 

Kategorio:Komunumoj de Haute-Corse
Peniche

**Peniche** (portugallingva prononco: [pɨˈniʃ(ɨ)], en Esperanto Peniĉe aŭ Peniĉo) estas urbo kaj municipo de la Distrikto Leiria, regiono Centra, Portugalio, kun ĉirkaŭ 26 431 loĝantoj (2011).

## Geografio 
eta|maldekstre|400px|Panoramo de la urbo Peniĉe.
La municipo limas oriente kun Óbidos, sude kun Lourinhã kaj havas marbordon al Atlantiko okcidente kaj norde. Ĝi okupas la Duoninsulon de Peniche, en kies pinto estas la kabo Carvoeiro (kun lumturo), kaj la insuloj Berlengoj.

Peniche estas la plej okcidenta loĝloko de Kontinenta Eŭropo.

Peniche havas etendajn strandojn norde kaj sude de la duoninsulo. La norda strando etendiĝas trans Baleal ĉirkaŭ 3 km, en etendo de ĉirkaŭ 9 km ĝis Foz do Arelho.

## Submunicipoj 
eta|maldekstre|240px|Mapo de la municipo Peniĉe.
La submunicipoj de Peniĉe estas la jenaj:

* En la urbo mem Peniĉe:
** Ajuda
** Conceição
** São Pedro (kun la insuloj Berlengoj)

* En la cetero de la municipo:
** Atouguia da Baleia
** Ferrel
** Serra d'El-Rei

## Historio 
eta|maldekstre|240px|La fuorto.
La urbo estas parte ĉirkaŭita de la murego de la 19-a jarcento. En la suda flanko marborde estas la fortikaĵo nomita Fuorto de Peniche (*Praça-forte de Peniche*) de la 19-a jarcento, uzita kiel prizono dum la reĝimo de Oliveira Salazar, partikulare por politikaj prizonuloj. Ĝi famiĝis per la fuĝo de la komunista estro Álvaro Cunhal. La municipo iĝis *vila* en 1609 kaj urbo la 1an de Februaro 1988. Ekde la 1970-aj jaroj la urbo ekestis referenco por praktikantoj de surfado, pro la kvalito de ties ondoj kaj ties granda etendo. Aktuale ĝi formas parton de ĉiuj grandaj cirkvitoj de surfado.

## Bildoj 

Blick auf Die Halbinsel Baleal 1.jpg|Strando de Baleal (Baleejo)
Doca de Peniche.jpg|Digo de Peniche
Jardim junto à fortaleza de Peniche.jpg|Ĝardeno ĉe la Fuorto
Peniche 01.JPG|Murego de Peniche (Pordego de la Ponto)
Image:Planta_da_Praça_de_Peniche.jpg|Mapo de la strando
Image:Forte Peniche 01.JPG
Image:Forte Peniche 02.JPG
Image:Forte Peniche 03.JPG
Image:Forte Peniche 05.JPG
Image:Forte Peniche 06.JPG
Image:Peniche.museum1.jpg
Image:Peniche.museum8.jpg
Image:Forte de Peniche Capela de Santa Bárbara.jpg

Kategorio:Urboj de Portugalio
Kategorio:Distrikto Leiria
Biguglia

**Biguglia** [biɡu(l)ja] () estas franca komunumo en la departemento Haute-Corse, en la regiono Korsiko.

Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas *Bigugliais*.

## Vidu ankaŭ 
* Biguglia (stacidomo)
* Casatorra (stacidomo)
* Ceppe (stacidomo)
* Tragone (stacidomo)
* Komunumoj de Haute-Corse

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Haute-Corse
Antal Szentmihályi

**Antal Szentmihályi** [sentmihAji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szentmihályi Antal** estis hungara futbalisto (golulo), olimpiano, olimpika ĉampiono, trejnisto. Lia filo estis Gábor Szentmihályi.

Antal Szentmihályi naskiĝis la  en Győr.
 
## Biografio 
Antal Szentmihályi futbalis en la loka junulara teamo inter 1952-1958, poste unu sezonon jam en plenkreska futbalklubo en Győr. Inter 1959-1974 li ludis en 2 elstaraj ĉefurbaj teamoj en 357 matĉoj. En tiu periodo li estis hungara ĉampiono sepfoje. Li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo inter 1961-1969 31-foje. En la Somera Olimpiko 1964 lia nacia teamo ricevis ormedalon. Li estis trejnisto inter 1977-1994 ankaŭ eksterlande.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj futbalistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Zoltán Varga (futbalisto)

**Zoltán Varga** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Varga Zoltán** estis hungara futbalisto (avanulo), olimpiano, olimpika ĉampiono, trejnisto. Oni komparis lin al Sándor Petőfi (pro la naskiĝdato), Molière (pro la mortocirkonstanto) kaj Ferenc Puskás (futbalisto) (pro la futbaltekniko), tamen lia personeco troviĝas en densa nebulo, ja li estis disidento, tial lia sorto dum la socialismo estis la deviga forgeso.

Zoltán Varga naskiĝis la  en Vál, li mortis la  en Budapeŝto.
eta|maldekstre|
eta|

## Biografio 
Zoltán Varga komence futbalis en junulara teamo de prestiĝa futbalklubo en Ferencváros inter 1959-1961, poste samloke inter la plenkreskuloj en 135 matĉoj kun 53 goloj. En tiu periodo li estis hungara ĉampiono kvarfoje. Li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo inter 1964-1968 12-foje kun 2 goloj. En la Somera Olimpiko 1964 lia nacia teamo ricevis ormedalon, li vojaĝis kun la teamo al la sekva Olimpiko, sed ĝuste antaŭ la matĉoserio li forlasis la teamon kaj li disidis. Post la eksvalidiĝo de lia internacia malpermeso li povis ludi en okcidenteŭropaj teamoj post 2 jaroj, sed jam en 1970 li estis akuzita pro subaĉeto. Post 2 jaroj la germana asocio donis permeson ludi plu ekster Okcidenta Germanio. En 1977 li akiris trejnistan diplomon en Kolonjo, poste li estis trejnisto, depost fino de la socialismo jam en Hungario. Li mortis ĝuste dum futbalado en matĉo de olduloj. Lia edzino naskis 3 gefilojn en 1969, 1972 kaj 1978, baldaŭ la geedza paro divorcis.

## Memorigiloj 
* memortabulo kaj busto en Budapeŝto.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun bildoj
* https://magyarnarancs.hu/lelek/az_elveszett_fiu_-_varga_zoltan_1945-2010-73567
* https://sport.mandiner.hu/cikk/20210621_varga_zoltan_visszaemlekezes_vamos_tamas_mandiner_spor
* https://nevpont.hu/palyakep/varga-zoltan-ebf9f

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj futbalistoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Shehan Karunatilaka

**Ŝehan KARUNATILAKA** estas srilanka verkisto. Lia debuta novelo *Chinaman: The Legend of Pradeep Mathew* (Chinaman: La Legendo de Pradeep Mathew, 2010) gajnis la premion de la Komunumo de Nacioj, la DSCa premio, la Gratiaen premio kaj estis aljuĝita la duan plej grandan libron pri kriketo de ĉiuj tempo fare de *Wisden*. Lia dua romano *The Seven Moons of Maali Almeida* (*La Sep Lunoj de Maali Almeida, Sort of Books* 2022) estis anoncita kiel la gajninto de la Booker Premio la 17-an de oktobro 2022.

## Vivo 
Ŝehan Karuntilaka naskiĝis en 1975 en la urbo Galle en Sri-Lanko, kaj kreskis en la ĉefurbo Kolombo. Li studis en Nov-Zelando kaj vivis en Londono, Amsterdamo kaj Singapuro.

Li laboris en la reklamagentejoj McCann, Iris kaj BBDO, kaj aŭtoris artikolojn en revuoj, inkluzive de *The Guardian*, *Newsweek*, *Rolling Stone*, *GQ* kaj pli.

En 2013, parolanta al la revuo *La Nacio*, Karunatilaka priskribis liajn influojn kiel: "Kurt Vonnegut, William Goldman, Salman Rushdie, Michael Ondaatje, Agatha Christie, Stephen King, Neil Gaiman, Tom Robbins kaj kelkaj cent aliaj."

Li ankaŭ skribis kaj parolis pri lia dumviva obsedo kun la roka bando La Policoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Srilankaj verkistoj
Lajos Szűcs (defendisto)

**Lajos Szűcs** [lajoŝ sUĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szűcs Lajos** estis hungara futbalisto (defendisto, mezulo), olimpiano, olimpika ĉampiono, trejnisto. Lia edzino estis Ildikó Pécsi.

Lajos Szűcs naskiĝis la  en Apatin (Hungara reĝlando, nuntempe en Serbio), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Lajos Szűcs futbalis en la loka junulara ĉefurba teamo inter 1957-1962, poste en pluraj aliaj plenkreskaj futbalkluboj ĝis 1982, kie li estis hungara ĉampiono dufoje. Plej longe li ludis en Budapest Honvéd FC (1971-1977) en 180 matĉoj kun 18 goloj. Li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo inter 1967–1973 37-foje kun 2 goloj. En la Somera Olimpiko 1968 lia nacia teamo ricevis ormedalon, en la sekva Olimpiko arĝentan medalon. Li estis trejnisto inter 1980-1995 ĉe junulara teamo. Li edziĝis en 1969 kaj li ricevis sportajn premiojn, en 1995 ankaŭ ŝtatan premion.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj futbalistoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
(157997) 2000 LG32

**(157997) 2000 LG32** estas  malgranda, malhela asteroido de la ekstera asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

Ĝi estas ano de la Hilda grupo, tie estas en orbita resonanco 3:2 kun Jupitero.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Swami Agnivesh

**Swami Agnivesh** - hindie *स्वामी अग्निवेश*, ofte nur nomata **Agniveŝ**, naskiĝis la 21-an de septembro 1939 en *Sakti*, Srikakulam, Andra-Pradeŝo, Brita Hindio, mortis 80-jara la 11-an de septembro 2020 en Nov-Delhio - estis homrajta kaj socia aktivulo en Barato. Li estis spirita gvidanto kaj verkisto kiu laboris pri kelkaj sociaj aferoj, inkluzive de infanoj kaj deviga laboro, la inkludo de "netuŝebluloj" en hinda religiema socio, la rajtoj de virinoj, kaj religia toleremo kaj repaciĝo. Li fondis kaj prezidis la Bandhua Mukti Morcha (BMM, angle nomata *Bonded Labor Liberation Front*, en traduko "liberiga fronto de ligita laboro"), kiu certigis la liberigon de pli ol 172 000 barataj laboristoj kaj helpis krei kelkajn sindikatojn. En 2004 al li estis aljuĝita la premio de ĝusta vivmaniero (la "alternativa Nobel-premio"), kiu aparte honorigas iujn ekzemplajn aktivulojn kiuj „agadas por praktikaj kaj ekzemplaj solvoj por la plej aktualaj problemoj kiujn la mondo alfrontas hodiaŭ“. 

## Eksteraj ligiloj 
*  () 
* prezento per la premia komisiono ()

Kategorio:Baratanoj
Asghar Ali Engineer

**Asghar Ali Engineer** - hindie *असगर अली इंजीनियर*, naskiĝis la 10-an de marto 1939 en Salumbar, mortis 74-jara la 14-an de majo 2013 en Mumbajo - estas homrajta kaj socia aktivulo en Barato, kiu aparte engaĝiĝis pri interkontaktoj kaj interpaciĝoj inter hinduistoj kaj islamanoj. En 2004 al li estis aljuĝita la premio de ĝusta vivmaniero (la "alternativa Nobel-premio"), kiu aparte honorigas iujn ekzemplajn aktivulojn kiuj „agadas por praktikaj kaj ekzemplaj solvoj por la plej aktualaj problemoj kiujn la mondo alfrontas hodiaŭ“.

## Eksteraj ligiloj 
* prezento per la premia komisiono ()
* artikolo *Asghar Ali Engineer: Scholar with a mission* ("klerulo kun misio")  (same )

Kategorio:Baratanoj
George du Maurier

[eta|ilustraĵo por *A Legend of Camelot*; primokatas iomete la stilo de [la Antaŭ-Rafaelida Frataro ...]]
**George Louis Palmella Busson du MAURIER** (naskiĝinta la  en Parizo, mortinta la  en Londono) estis brita verkisto kaj desegnisto.

## Vivo 
George du Maurier pasigis la junulajn jarojn en la tiam ankoraŭ memstara antaŭpariza vilaĝo Passy. Siajn tiamajn impresojn li surpaperigis en la unua verko *Peter Ibbetson*. Dume la samnoma ĉefrolulo kreskas ĉe De-la-Pompe-strato la aŭtoro mem vivis inter 1842 kaj 1847 en angula domo kun enirejo ĉe De-Passy-strato kaj pluraj fenestroj samdirekten spektantaj.

Unue li studis en Parizo artojn antaŭ iro Antverpenon kie li blindiĝis je la maldekstra okulo. En Düsseldorf li ekkontaktis okuliston, vizitis la amikon kaj pentriston Thomas Armstrong kaj renkontis la estontan edzinon, Emma Wightwick. Ties familion li akompanis al Londono kie okazis ankaŭ la nuptaj ceremonioj en la 1863-a jaro. En 1865 li eklaboris por la satira magazino "Punch" por kiu li po du karikaturojn elfaris por semajno.

Pro plia malboniĝo de la vidkapablo li devis ĉesigi la kunlaboradon en 1891 kaj verkis tri romanojn el kiuj la lasta nur malantaŭmorte aperis. La dua romano *Trilby* traktas la historion de la juna manekeno Trilby O’Ferrall, kiu per la sakro de la malica muzikgeniulo Svengali iĝis divao. Sekve por ŝi nomiĝis sapoj, kantoj, dancoj, dentopastoj kaj eĉ urbo en Usono. Tiu ĉi verko inspiris Gaston Leroux skribi *La Fantomo de la Operejo*.

Pro la ega membiografia karaktero de liaj romanoj temas fakte pri trilogio fikcia de la vivo de du Maurier. *Peter Ibbetson* okazas ĉefe je Passy, la loko de la junulaj jaroj kaj de la verkisto kaj de la samnoma literatura figuro. *Trilby* centren metas la studentan vivon ĉe Latina Kvartalo kaj *The Martian* temigas fokuse la pli malfruajn jarojn ekde la ekblingiĝo ĝis la morto en Londono de la romana figuro Barty Josselin. Ankaŭ du Maurier mortis en la angla ĉefurbo.

Estis lia filo Gerald du Maurier kaj lia nepino Daphne du Maurier. Krome li estis la avo de la infanoj de Sylvia Llewelyn Davies kiu donis inspiron por Peter Pan.

## Romanoj 
* *Peter Ibbetson* (1891)
* *Trilby* (1894)
* *The Martian* (1897)

## Filmoj 
* 1931: Svengali – reĝisorado: Archie Mayo
* 1935: Peter Ibbetson – reĝisorado: Henry Hathaway
* 1954: Svengali – reĝisorado: Noel Langley

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* *Trilby* en germana traduko
* The Victorian Web: George Du Maurier, Illustrator and Novelist (1834-1896): An Overview
* desegnaĵoj de George du Maurier ĉe Internet Archive

Kategorio:Anglaj verkistoj
Kategorio:Desegnistoj
Kategorio:Karikaturistoj
GRAIN

La organizaĵo **GRAIN** (la nomo aspektas kvazaŭ mallongigo, sed simple estas nurmajuskla formo de la angla vorto por greno) estas internacia mediprotekta neregistara organizaĵo, kiu luktas kontraŭ la monopolado de genetike modifitaj semoj, unuavice la biokemia firmao Monsanto.

En 2011 al la organizaĵo estis aljuĝita la premio de ĝusta vivmaniero (la "alternativa Nobel-premio"), kiu aparte honorigas iujn ekzemplajn aktivulojn kiuj „agadas por praktikaj kaj ekzemplaj solvoj por la plej aktualaj problemoj kiujn la mondo alfrontas hodiaŭ“.

## Eksteraj ligiloj 
*  (multlingva) 
* baza klariga filmeto pri la temo (, , , , , jen  kun subtitoloj, per *Jutubo* facile ŝalteblaj al iom modesta Esperanto)
* oficiala paĝo en la retejo *facebook* (la asocio ankaŭ ĉeestas en aliaj sociaj retejoj)
## Vidu ankaŭ 
* Percy kaj Louise Schmeiser, kiuj jam en 2007 honoriĝis per la premio de ĝusta vivmaniero, luktante pri la sama temaro

Kategorio:Organizaĵoj en Hispanio
350.org

La organizaĵo **350.org** aŭ **350** estas internacia mediprotekta neregistara organizaĵo, traktante la klimatan krizon. Ĝia deklarita celo estas ĉesigi la uzon de fosiliaj fueloj kaj transiron al renoviĝanta energio per konstruado de tutmonda popola movado.

En 2014 al la organizaĵo estis aljuĝita la premio de ĝusta vivmaniero (la "alternativa Nobel-premio"), kiu aparte honorigas iujn ekzemplajn aktivulojn kiuj „agadas por praktikaj kaj ekzemplaj solvoj por la plej aktualaj problemoj kiujn la mondo alfrontas hodiaŭ“. En la organizaĵo aparte elstare kunlaboras Bill McKibben, kiu samtempe ankaŭ estis honorigata per la premio de ĝusta vivmaniero.

## Eksteraj ligiloj 
*  

Kategorio:Organizaĵoj en Usono
Kategorio:Organizaĵoj en Kalifornio
Kandva

**Kandva,** laŭ () estas urbego en centra Barato, en subŝtato Madja-Pradeŝo, en la samnoma distrikto, kie ĝi estas ties sidejo. 
eta|maldekstre|

## Demografio 
Kandva havis populacion de  en 2011 kun legopovo 71%, kiu estas pli alta, ol la landa mezumo.

## Geografio 
Kandva situas 313 metrojn super la marnivelo proksime de rivero. Burhanpur troviĝas 58, Kargone 76, Itarsi 106, Indaur kaj Pithampur po 112, Aĉalpur 135, Betul 161, Narmadapuram 176, subŝtata ĉefurbo Bopalo 194, Mumbajo 486, tutlanda ĉefurbo Delhio 762, Kolkato 1240 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.
eta|

## Historio 
Kandva estas pratempa urbo kun multaj preĝejoj. Jam antaŭ Kristo tiu loko estis loĝata, multe da dinastioj regis tie. Dum la 12-a jarcento ĝi estis centro de ĝajnismo. Ekde la 18-a jarcento la regiono apartenis al la britoj ĝis 1947, en tiu periodo la urbeto iĝis grava fervoja nodo.

## Ekonomio 
Ĉirkaŭaĵo de Kandva estas agrikultura, kie oni okupiĝas pri sojfaboj, tritikoj, kotonoj, kanaboj, fruktoj kaj legomoj. En la urbego mem oni produktas paperojn, teksaĵojn kaj kreskaĵajn oleojn. Menciindas la fremdultrafiko.

## Lingvoj 
En Kandva la plej ofta lingvo estas la hindia lingvo kiel oficiala lingvo kun 67,4%. La minoritataj lingvoj estas urduo (15%), :en:nimadi language (6%), marata lingvo (4%),   sinda lingvo (3%), guĝarata lingvo (1%).

## Religioj 
67% de la populacio estas hinduoj, krome islamanoj 29%, ĝajnistoj 1%, kristanoj kaj sikoj preskaŭ po 1%, budhanoj 0,5%.

## Trafiko 
Kandva estas signifa fervoja nodo. 4 ĉefvojoj kaj 2 flankovojoj kuras al la urbego. Loke estas flughaveno, tamen kun maloftaj flugoj.

## Vidindaĵoj 
* pluraj preĝejoj, plej ofte hinduaj temploj

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Urboj de Madja-Pradeŝo
Torres Vedras

**Torres Vedras** (portugallingva prononco: [ˈtoʁɨʒ ˈvɛðɾɐʃ]) estas urbo kaj municipo de la Distrikto Lisbono, regiono Lisbono kaj subregiono okcidenta (Oeste), Portugalio, kun ĉirkaŭ 83 075 loĝantoj. La loknomo *Torres Vedras* deriviĝis el *Turres Veteras* aŭ *Torres Velhas*, tio estas Malnovaj Turoj.

Ĝi estas la plej granda municipo en la distrikto. Ĝi limas norde kun Lourinhã, nordoriente kun Cadaval, oriente kun Alenquer, sude kun Sobral de Monte Agraço kaj Mafra kaj okcidente kun la marbordo al Atlantiko. Torres Vedras posedas la kategorion de urbo ekde la 2a de Marto 1979.

## Historio 
eta|maldekstre|240ra|Maŭra kastelo.
Krom loĝado jam en prahistoriaj tempoj, Afonso la 1-a konkeris la lokon el islamanoj en 1147. Dum la regado de Sanĉo la 1-a (1185-1211), la loko ricevis la unuan municipan rajtigon. En la 15-an de aŭgusto 1250, Afonso la 3-a, kromnomita la Burgonja, havigis al la lokanoj foruon. Dum la 13-a jarcento, la urbo ĝuis gravan kreskon. Pro relativa proksimeco al la ĉefurbo, nova kresko en la 20-a jarcento pliigis la loĝantaron el 35 000 en la komenco de la jarcento ĝis nunaj 80 000.

Tradicia enspezofonto venis el kultivado de vitejoj; nuntempe gravas turismo; al tio helpas la arkeologia muzeo.

## Fregezioj 
eta|maldekstre|240ra|Urbodomo.
La 13 *freguesias* kiujn enhavas la municipo estas jenaj: A dos Cunhados e Maceira, Campelos e Outeiro da Cabeça, Carvoeira e Carmões, Dois Portos e Runa, Freiria, Maxial e Monte Redondo, Ponte do Rol, Ramalhal, São Pedro da Cadeira, Torres Vedras (São Pedro e Santiago e Santa Maria do Castelo e São Miguel) e Matacães, Silveira, Turcifal kaj Ventosa. La loĝantaro de la urbo mem Torres Vedras (proksimume 20 000 loĝantoj en du plej grandaj urbaj submunicipoj) reprezentas ĉirkaŭ 25% de la populacio de la municipo.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Torres Vedras (stacidomo)
* Dois Portos (stacidomo)
* Feliteira (stacidomo)
* Outeiro (stacidomo)
* Ramalhal (stacidomo)
* Runa (stacidomo)


Kategorio:Urboj de Portugalio
Kategorio:Distrikto Lisbono
Horta (Portugalio)

**Horta** (portugallingva prononco: [ˈpõtɐ ˌðɛɫˈɣaðɐ]) estas urbo kaj municipo de la Aŭtonoma Regiono Acoroj, Portugalio, kun ĉirkaŭ 68 809 loĝantoj (2011), nome en la Insulo Faial. Ĝi kunhavas ĉefurbecon kun Ponta Delgada kaj Angra do Heroísmo, estante la leĝofara ĉefurbo de Acoroj.

eta|300px|maldekstre|Horta, en la insulo Faial estas la leĝofara ĉefurbo de Acoroj.
La municipo estas subdividitaj en 13 *freguesias*, nome Angústias (Horta), Capelo, Castelo Branco, Cedros, Conceição (Horta), Feteira, Flamengos, Matriz (Horta), Pedro Miguel, Praia do Almoxarife, Praia do Norte, Ribeirinha kaj Salão.

En 1467, la flandra nobelo Josse van Huerter setliĝis en la insulo. Oni atribuas la loknomon *Horta* al adapto de Huerter al postugallingva vorto *Horta* kun signifo de fruktoĝardeno. Ĉiuokaze la loĝantaro estis de laboristoj devenaj el norda Portugalio. Ĉirkaŭ 1498, Horta plialtiĝis al stato de *vila* (simila al urbo) per dekreto de la reĝo Manuelo la 1-a. Venis pliaj kolonoj el Flandrio kaj Portugalio; la ekonomio prosperis pere de la komercado de tritiko kaj de maizo. En 1583 okazis atako de hispanoj kaj en 1589 kaj 1597 fare de britoj.

En la 18-a kaj 19-a jarcentoj okazis nova prospero pere de la komerco de oranĝo, vino kaj de la trafiko de balenkaptistoj. Dum la 20-a jarcento venis teknikaj prosperoj kaj la urbo prosperis kiel haltejo, ripozejo kaj liverejo de veturantaj ŝipoj. Foje funkciis ankaŭ ankaŭ kiel batalejo.

Inter interesaĵoj menciindas la haveno kiel kunvenejo de maristoj, precize en la ikona kafejo de Peter, la historia centro kun la preĝejo, la botanika ĝardeno kaj la flughaveno.

## Bibliografio 
* Abdo, Joseph C. (2005). On the Edge of History. Lisbon, Portugal: Tenth Island Editions/Joseph C. Abdo Unipessoal, Lda. ISBN 972-99858-0-4.
* Bento, Carlos Melo (2008), História dos Açores: Da descoberta a 1934 (in Portuguese), Ponta Delgada (Azores), Portugal: Câmara Municipal de Ponta Delgada

## Eksteraj ligiloj 
* Municipo de Horta 

Kategorio:Urboj de Portugalio
Kategorio:Acoroj
Algajola

**Algajola** () estas franca komunumo en la departemento Haute-Corse, en la regiono Korsiko.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Algajolais*.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Haute-Corse
* Algajola (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 

Kategorio:Komunumoj de Haute-Corse
Algajola (stacidomo)

**Algajola** () estas franca haltejo sur linio  - , situanta en  Algajola, en departemento Haute-Corse, regiono Korsiko.

Temas pri stacidomo de Chemins de fer de la Corse (CFC).

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Ponte-Leccia - Calvi (ligne de la Balagne) (996000).

## Vidu ankaŭ 
* Algajola

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
*  ()

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Corse
Kategorio:Algajola
(158091) 2000 WH56

**(158091) 2000 WH56** estas marsrenkonta asteroido en orbita resonanco 2:1 kun Marso, malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *LINEAR* elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝia discentra klinita orbito ekstere tanĝas tiun de Marso, sed ĝia granda orbita klineco tenas ĝin malproksima de la marsa orbito : ĝia marsa MOID estas 0,4157 astronomia unuo, tie estas 62,188 milionoj da km.
 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Moura

**Moura** (portugallingva prononco: [ˈmowɾɐ]) estas urbo kaj municipo en la Distrikto Beja en suda Portugalio. La municipo havas 13 259 loĝantojn (2021). La urbo mem havas 11 000 loĝantojn.

## Geografio 
eta|maldekstre|*Freguesias* de la municipo Moura.|250px
La municipo limas nordoriente kun Mourão, oriente kun Barrancos, oriente kaj sude kun Hispanio, sudokcidente kun Serpa, okcidente kun Vidigueira kaj la rivero Gvadiano kaj nordokcidente kun Portel kaj kun Reguengos de Monsaraz. Ĝi havas 5 *freguesias*, nome la jenaj: Amareleja, Moura (Santo Agostinho e São João Baptista) e Santo Amador, Póvoa de São Miguel, Safara e Santo Aleixo da Restauração kaj Sobral da Adiça.

## Historio 
eta|maldekstre|Pilorio de Moura.|270x270px
De la araba origino de la loko devenis legendo kiu klopodas klarigi la loknomon *Moura* (Maŭrino); laŭ tiu, maŭra princino enamiĝinta kaj erare estis tialo ke kristanoj konkeris la urbon, poste nomita *Terra da Moura Salúquia* (Tero de la Maŭrino Salukia) poste *Terra da Moura* (Tero de la Maŭrino). Tion reprezentas la municipa blazono per maŭrino kuŝanta surgrunde saltinta el turo pro malespero.

Ankaŭ la kastelo estas atestilo de la militoj inter islamanoj kaj kristanoj, kvankam jam estis fortikaĵoj de antaŭaj civilizacioj. La urbo ricevis rajtigajn dokumentojn en 1295, 1302 kaj 1512.

La municipo, kiel ĉe aliaj sudaj municipoj de la interno, perdis grandan parton de la loĝantaro pro rura elmigrado. Fakte el preskaŭ 30 000 loĝantoj en 1960 oni malaltiĝis ĝis nunaj 13 000. Tradicia enspezofonto estis agrikulturo, ĉefe de olivarboj; tio dekadencis.

## Bildaro 

File:MouraPortal-CCBY.jpg|Moura, Portugalio
File:Safara_-_Moura.JPG|Moura, Portugalio
File:Rua ajardinada.jpg|Moura, Portugalio
File:HPIM1731.JPG|Moura, Portugalio
File:Sede da Junta de Freguesia de Santo Aleixo da Restauração.JPG|Moura, Portugalio

Kategorio:Distrikto Beja
Kategorio:Urboj de Portugalio
Kategorio:Municipoj de Portugalio
Ebba Busch

**Ebba BUSCH**  (naskiĝis la  en Upsalo) estas sveda politikisto. Ekde 2015 ŝi estas partiestro de la svedia kristandemokrata partio.

Post la parlamentaj balotoj en 2022 ŝi fariĝis ministro pri energio kaj industrio en la konservativa koalicia registaro de ĉefministro Ulf Kristersson.

Kategorio:Svedaj politikistoj
Kategorio:Svedaj ministroj
Tony Clarke (aktivisto)

**Tony Clarke** - naskiĝis en 1944 - estas homrajta kaj socia aktivulo en Kanado, laborante pri komercaj kaj justecaj aferoj, kun speciala fokuso pri aliro al akvo. En 2005 al li komune kun Maude Barlow estis aljuĝita la premio de ĝusta vivmaniero (la "alternativa Nobel-premio"), kiu aparte honorigas iujn ekzemplajn aktivulojn kiuj „agadas por praktikaj kaj ekzemplaj solvoj por la plej aktualaj problemoj kiujn la mondo alfrontas hodiaŭ“. 

## Eksteraj ligiloj 
* prezento per la premia komisiono ()

Kategorio:Kanadanoj
Odinaj korvoj kaj Midgard-serpento (Vajmaro)

eta|la korvoj de Odino kaj la serpento de Midgard
La skulptaĵo **Odinaj korvoj kaj Midgard-serpento** (germane: *Odins Raben und die Midgardschlange*) antaŭ la Urba kastelo vajmara kaj la ACC-kafejo sur Burg-placo apud infanludejo kreitis de la artistino Anne-Katrin Altwein.

## Detaloj 
La tuto konsistas el du korvoj kaj Jörmungandr el la nord-ĝermana mitologio kiuj aranĝitis ene de unuavide en egallatera triangulo, fakte en spaco necesa por serpentmoviĝo. La figuraro estas el nigra kaj tre polurita diabaso. La serpento, de kiu nur la kapo videblas, estas alta de 1,05 metroj. Jam je la mitologia tradicio la besto eligis la kapon alten super la akva surfaco.

La ruĝa grejso ĉizitis per gravuraĵoj laŭ la stilo de antikvaj fiboloj. La odina kulto ĉi-regione ekzistis ĝis kristanigo (la komencon de la 6-a jarcento).

## Eksteraj ligiloj 
* https://www.germanen-plakat.de/midgardschlange-thor-hymir/ 

## Notoj 
Kategorio:Skulptaĵoj
Kategorio:Vajmaro
Kategorio:Bestoj en arto
2-Acetilbenzoata acido

**2-Acetilbenzoata acido** aŭ **2-acetilfenilmetanata acido** estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la acidoj, rezultanta el hidrolizo de la **2-acetilbenzoila klorido** aŭ oksidado de la **1,2-Duacetilbenzeno**. 2-Acetilbenzoata acido estas flava aŭ oranĝokolora solidaĵo, malmulte solvebla en akvo kaj metanolo, sed solvebla en etanolo, kloroformo, duklorometano, kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. 2-Acetilbenzoata acido prezentas acetilan grupon ligitan al benzoata grupo en la dua karbono de la benzena ringo. Ĝi konsistas je 9 karbonatomoj, 8 hidrogenatomoj, 3 oksigenatomoj kaj uzatas en kemiaj sintezoj.

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de **2-acetilbenzoata acido** per hidrolizo de la **2-acetilbenzoila klorido**:

### Reakcio 2 
* Preparado de **2-acetilbenzoata acido** per oksidado de la **1,2-duacetilbenzeno**:

### Reakcio 3 
* Preparado de **2-acetilbenzoata acido** per oksidado de la **2-acetilbenzaldehido**:

### Reakcio 4 
* Preparado de **2-acetilbenzoata acido** per traktado de **2-acetilbenzoila klorido** kun **natria hidroksido**:

## Vidu ankaŭ 
* Acetilbenzoatoj

## Referencoj 
A
Acetilbenzoato

**4-Acetilbenzoato** aŭ **acetil-fenilmetanata acido** estas saloj kaj esteroj de la **acetilbenzoata acido**, organikaj kombinaĵoj prezentantaj acetilbenzoatan grupon ligitan al metala aŭ alia radikala grupo. Ili rezultas el interagado de la **acetilbenzoata acido** kun alkoholoj aŭ kloridoj, kiuj povas esti alkilaj, ciklaj aŭ aromataj derivaĵoj. En akvaj solvaĵoj ili povas esti alkalaj (ekz:natria 4-acetilbenzoato aŭ acidaj (ekz:metila 4-acetilbenzoato).

## Listo de acetilbenzoatoj 

## Listo de cianobenzoatoj 

## Vidu ankaŭ 
* Acetatoj
* Antranilatoj
* 3-Aminobenzoatoj
* 4-Aminobenzoatoj
* Benzoatoj
* Bromidoj
* Buteratoj
* Cianoacetato
* Dubenzoatoj
* Formiatoj
* Ftalatoj
* Heksanatoj
* Heptanatoj
* 2-Hidrokso-benzoatoj
* 3-Hidrokso-benzoatoj
* 4-Hidrokso-benzoatoj
* Izoftalatoj
* Izovaleratoj
* Jodidoj
* Laktatoj
* Metilbenzoatoj
* Oktanatoj
* Prenoloj
* Propionatoj
* Salikatoj
* Tereftalatoj
* Valeratoj
The Adventures of Jimmy Neutron, Boy Genius

***The Adventures of Jimmy Neutron, Boy Genius*** estas usona animacia televidserio kreita de John A. Davis kaj transdonita en la televida kanalo Nickelodeon en 2002 ĝis 2006. La serio sekvas la vivon de Jimmy Neutron kaj liaj kvin plej bonaj amikoj: nome Carl Wheezer, Sheen Estevez, Goddard, Cindy Vortex kaj Libby Folfax. La fina epizodo elsendiĝis la 25an de Novembro 2006. La serio generis tri sezonojn (kun po 20 epizodoj por sezono).

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Usonaj televidaj serioj
Kategorio:Televidaj programoj de Nickelodeon
Kategorio:Televidaj serioj aperintaj en 2000-2009
Lumio

**Lumio** () estas franca komunumo en la departemento Haute-Corse, en la regiono Korsiko.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Lumiais*.

## Vidu ankaŭ 
* Sant'Ambroggio (stacidomo)
* A Marina di Sant'Ambrosgiu (stacidomo)
* Giorgio (stacidomo)
* Lumio-Arinella (stacidomo)
* Sainte-Restitude (stacidomo)
* Komunumoj de Haute-Corse

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Haute-Corse
U Fiumeseccu Alzeta GR 20 (stacidomo)

**U Fiumeseccu Alzeta GR 20** (), antaŭe nomita **Camp-Raffalli GR 20**, estas franca haltejo sur linio  - , situanta en  , en departemento Haute-Corse, regiono Korsiko.

Temas pri stacidomo de Chemins de fer de la Corse (CFC).

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Ponte-Leccia - Calvi (ligne de la Balagne) (996000).

centra|280ra|eta|Nomplato

## Vidu ankaŭ 
* Calvi (Francio)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
*  ()

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Corse
Kategorio:Calvi (Francio)
Tivadar Monostori

**Tivadar Monostori** [monoŝtori], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Monostori Tivadar** estis hungara futbalisto (avanulo), olimpiano, olimpika ĉampiono, trejnisto. Lia nomo pro nomidenteco estis en la hungara gazetaro *Monostori II.* (Monostori la dua).
eta|

Tivadar Monostori naskiĝis la  en Felsőgalla (nuntempa urboparto de Tatabánya), li mortis la  en Esztergom.

## Biografio 
Tivadar Monostori futbalis en junulara teamo de Tokod inter 1950-1954, poste jam en 2 proksimaj prestiĝaj plenkreskaj futbalkluboj ĝis 1971 resume en 294 matĉoj kun 105 goloj. En tiu periodo li estis unufoje golreĝo. Li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo inter 1958-1963 9-foje kun 4 goloj. Li estis trejnisto inter 1971-1990 precipe enlande sen signifaj rezultoj. Lia edzino naskis 2 filinojn.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj futbalistoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Tiro ao Álvaro

**Tiro ao Álvaro** estas sambo-kanto de la brazilano Adoniran Barbosa el la jaro  1960. Ĝi estis verkita de Barbosa kaj la radioĵurnalisto Osvaldo Moles. Provo de publikigo okazis en 1973, sed ĝi ne sukcesis ĝis 1980 kun la versio prezentita fare de Elis Regina. Ĝin kantis interalie la grupo Demônios da Garoa.,

## Historio 
La kanto estas paŭlista sambo, diferenca de la carioca sambo kaj la titolo rilatas al la sporto de pafado (), kiu en Brazilo estas nomita "*tiro ao alvo*". Dum la milita diktatoreco, kontraŭulo de la reĝimo estis nomita "*alvo*" (celo). Barbosa kaj Moles, esperante ne esti cenzuritaj, ŝanĝis la terminon al la komuna antaŭnomo Álvaro, kiu havas perfektan asonancon kun "*alvo*".

La kanto estis cenzurita kun la preteksto de "...teksto en malbona gusto...", ĉar ĝi ŝanĝis iujn vortojn kun la uzo de la Paulista akĉento: "flechada" (sago) kun "frechada", "tábua" (haktabulo) kun “táubua”, “automóvel” (aŭtomobilo) kun “automorver” kaj “revólver” (revolvero) kun “revorver”.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Trem das Onze
* Samba Italiano
* Samba do Arnesto
* Joga a chave

Kategorio:Sambo
Kategorio:Kantoj de Adoniran Barbosa
Occhiatana

**Occhiatana** [ɔkjatana] () estas franca komunumo en la departemento Haute-Corse, en la regiono Korsiko.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Haute-Corse
* Belgodère (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 

Kategorio:Komunumoj de Haute-Corse
(158105) 2000 YH12

**(158105) 2000 YH12** estas tre malgranda sed treege hela marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Near Earth Asteroid Tracking* elde la stacio de Maui de la reto GEODSS sur la monto Haleakalā (Havajo, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 2:7 kun la Tero.

Ĝia discentra klinita orbito ekstere tanĝas tiun de Marso, sed pro sia granda orbita klineco ĝi restas iom malproksima de tiu ĉi planedo : ĝia marsa MOID estas 0,2982 astronomia unuo, tie estas 44,610 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
József Farkas (dancisto)

**József Farkas** [jOĵef farkaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Farkas József** estis hungara dancisto, koreografo. Lia familia nomvarianto estis *Borzas-Farkas*.

József Farkas naskiĝis supozeble en 1795 en Gyöngyös, li mortis supozeble en 1856.

## Biografio 
Pri József Farkas la datenoj estas mankhavaj. Li aperis kiel dancisto, pli malofte aktoro en 1813. Li dancis ekzemple en la unua hungara konstanta teatro (1821, 1834, 1851), Nacia Teatro de Pest (1838, 1841, 1847), Budao (urbo) (1833), eĉ en 1825 en Pozono li prezentis dancon por la gereĝoj. Li aliĝis al muzikista trupo de János Bihari kaj ili turneis ne nur enlande, sed ankaŭ en Parizo, Milano kaj Vieno. Li debutis kiel koreografo pri hungaraj popoldancoj en 1929.

## Liaj koreografiaĵoj 
* *Véletlen vőlegény* (1829)
* *Asszony esztrenga* (1834)
* *Ungarisches Solo* (1843)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo F, poste serĉu la nomon)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj dancistoj
Kategorio:Hungaraj koreografoj
Jenő Farkas (koreografo)

**Jenő Farkas** [jenO farkaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Farkas Jenő** estis hungara dancinstruisto, koreografo.

Jenő Farkas naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Jenő Farkas akiris diplomon en la ĵus fondita "Demokrata Dancedukejo" en 1946. Liaj plej gravaj instruistoj estis Ferenc Nádasi kaj Anna Misley. Post la diplomo li malfermis lernejon pri sociaj dancoj. Li estis devigsoldato inter 1950–1953, dum li akiris plian diplomon pri popoldancoj. Li gvidis plurajn popoldancistajn grupojn apartenantajn al fabrikoj, krome li funkciigis studion pri sociaj dancoj, la plej prestiĝa en la lando (1955 - 1972). Li havis programserion pri danco en Hungara Radio kaj Hungara Televizio. Tiutempe li estis ankaŭ ĵuriano pri sportaj dancoj. Depost 1967 li kreis plej ofte koreografiajn laborojn por amuzejoj. 

## Liaj filmoj 
* *Gyalog a mennyországba* (koreografia laboro)
* *Patyolat akció* (koreografia laboro) 
* *Madárkák* - rolanto kiel dancinstruisto 

## Lia libro 
* *Kezdő és haladó tánctanfolyamok* (1965)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* https://kultura.hu/tanc-elhunyt-farkas-jeno/
* https://hvg.hu/itthon/20110104_meghalt_farkas_jeno

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj koreografoj
Mönchgut

**Mönchgut** estas komunumo en Germanio, kiu kreiĝis ekde 2018 el tri antaŭaj komunumoj: Gager, Middelhagen kaj Thiessow. Ĝi troviĝas en la distrikto Antaŭpomerio-Rügen de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio kaj estas parto de la insulo Rügen en la Balta Maro. Administre ĝi apartenas al la komunumaro *Amt Mönchgut-Granitz* de pluraj proksime kunlaborantaj najbaraj komunumoj. Fine de  la komunumo havis  loĝantojn. La nomo Mönchgut ("monaĥa bieno") cetere fontas jam el la 13-a jarcento, kiam la loko apartenis al la monaĥejo *Eldena* apud Greifswald.

Ekde decembro 2020 la komunumo estas oficiala marbanejo.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

[eta|maldekstra|300px|la jaĥta haveno en la loĝloko [Gager]]

Kategorio:Distrikto Antaŭpomerio-Rügen
Kategorio:Urboj de Meklenburgo-Antaŭpomerio
Malsanulejo de Malnova Vaasa

**Malsanulejo de Malnova Vaasa** (finne *Vanhan Vaasan sairaala*, svede *Gamla Vasa Sjukhus*) estas mensmalsanulejo en Finnlando en Vaasa. Ĝi estas unu el du ŝtataj mensmalsanulejoj en Finnlando. La alia ŝtata mensmalsanulejo estas Malsanulejo de Niuvanniemi en Kuopio. La hospitalo estis fondita en 1768. Ĝi ricevis sian proprajn konstruaĵojn en 1769 - la klasikismajn konstruaĵojn projektis la arkitekto Carl Ludwig Engel. La unua kuracisto estis svedlingva Barthold Rudolf Hast. Yrjö Suominen, kiu estis ĉefa kuracisto de la malsanulejo en la jaroj 1939–1963, apogis mortigon de mensmalsanuloj. Iuj pacientoj en la malsanulejo estas personoj, kiujn oni ne povis puni je malliberejo, ĉar laŭ kuracistoj, kiuj esploris ilin, ili estis en la aga momento do malkomprenantaj. Iuj estas eksaj malliberuloj, kiujn oni movigis al la malsanulejo, ĉar laŭ mallibereja personalo oni ne povas liberigi ilin kaj kuracistoj, kiuj laŭ peto de tia personalo esploris ilin, la personalo pravis.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Psikiatriaj hospitaloj
Kategorio:Vaasa
Kategorio:Malsanulejoj en Finnlando
Preĝejo Koro de Jesuo (Nagybajom)

La **preĝejo Koro de Jesuo** estas sakrala historia monumento (deklarita en 1997) en urbo Nagybajom (Hungario).

## Historio 
La unua mencio okazis pri la paroĥa kirko en 1332. Dum dominado de turkoj la loĝantoj elektis la kalvinismon, la restintaj katolikoj ricevis apogojn de monaĥoj. La katolika grupo kun paroĥo estis refondita en 1716. Pli nova, jam baroka kirko estis konstruita ĝuste post 2 jardekoj, sed 1785 ĝi estis trakonstruita kaj baldaŭ ĝi klasikismiĝis, fine en 1904 ĝi estis renovigita. En 1945 la germanoj eksplodigis ĝin, en la saman lokon oni konstruis novan preĝejon inter 1946-1950. Plenaj renovigaj laboroj okazis en la jaroj 1999 kaj 2000. Oni kreis la orgenon en 2002, depost somere ankaŭ koncertoj okazas. 

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola, antaŭ ĝi ŝtona kruco estas videbla. La strikta fasado estas simetria, tamen dekstre simpla kvadrata kampanilo malreliefas. Inter la navo kaj kampanilo estas interliga mallonga koridoro. La navo ĉe la fasado havas tri arkadojn, malantaŭe la enirejo funkcias. Super la arkadoj estas granda kruco, apude po unu fenestroj. Menciindas la koloraj fenestroj fare de Ágnes Kertészfi.

Kermeso okazas en tago de Koro de Jesuo.

## Vidu, aŭdu ankaŭ 
* https://www.youtube.com/watch?v=YwmyhhLHogQ&ab_channel=SzerafinZolt%C3%A1n

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* http://lexikon.katolikus.hu/N/Nagybajom.html
* https://nagybajom.hu/nagybajomi-romai-katolikus-egyhazkozsegrol/
* https://nagybajom.hu/jezus-szive-nagybajomi-katolikus-templom/

Nagybajom
Nagybajom
Márton Bukovi

**Márton Bukovi,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bukovi Márton** estis hungara futbalisto (mezulo), trejnisto.

Márton Bukovi naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Márton Bukovi lernis por esti juvelisto, dum li futbalis en la loka teamo inter 1920-1925, poste jaron en Romo. Pro enkonduko de la profesia futbalo li hejmenvenis kaj inter 1926-1933 li ludis en la prestiĝa teamo en Ferencváros, fine 2 jarojn en Francio. En tiu periodo li estis hungara ĉampiono trifoje. Li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo inter 1926-1930 en 12 matĉoj. Li estis trejnisto inter 1935-1967 ankaŭ eksterlande. Lia filo same estis futbalisto.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj futbalistoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
158092 Frasercain

'*158092 *Frasercain'''* estas tre malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Jeffrey S. Medkeff elde la Observatorio Junk Bond en Sierra Vista (Arizono, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas proksima de orbita resonanco 2:5 kun Marso.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la inĝenieron *Fraser Cain*, aŭtoron de libroj kaj revuoj. Li ankaŭ estas publikiganto de *Universe Today'', kiu raportas novaĵojn pri astronomio kaj kosmo al miloj da homoj ĉiuj jaroj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Jeffrey S. Medkeff
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000