Afrikaj Centroj por Kontrolo kaj Preventado de Malsanoj

La **Afrikaj Centroj por Kontrolo kaj Preventado de Malsanoj** (**Afrika CKM**, , mallongigita **Africa CDC**; , mallongigita **CACM**) estas publiksana agentejo de la Afrika Unio kiu subtenas la publikajn sanajn iniciatojn de la membroŝtatoj kaj plifortigas la kapablon de iliaj sanaj institucioj trakti epidemiajn kaj malsanminacojn. 

Ĝi estis establita en januaro 2016 kaj oficiale lanĉita en januaro 2017 . Ĝia administrejo situas en Adis-Abebo, Etiopio, lige kun la ĉefsidejo de la Afrika Unio. La virologo John Nkangasong estis nomumita ĝia unua direktoro.

Ĝia respondeco estas dividita en kvin regionajn areojn (pere de *Regionaj Kunlaboraj Centroj*, akronime konataj kiel RCC ), kiuj reprezentas la sekvajn gravajn regionojn kaj estas subtenataj de individuaj lokoj: Nordafriko en Kairo, Egiptio , Orienta Afriko en Najrobo, Kenjo , Suda Afriko en Lusako, Zambio , Okcidenta Afriko en Abuĝo, Niĝerio  kaj Centra Afriko en Librevilo, Gabono . 

## Fondiĝo kaj zorgoj 
La starigo de ĉi tiu institucio unue estis komencita ĉe speciala pintkunveno de AU en julio 2013 en Abuĝo pro la minaco prezentita de HIV, malario kaj tuberkulozo en afrikaj landoj. 

Poste, en januaro 2016 (30-31 januaro), la 26-a *Ordinara Asembleo de Ŝtatestroj* kaj Registaro pasigis la rezolucion establante *Afrikan CDC*. Ĉi tio konfirmis la Statuton de la Afrika CKM kaj la kadron por ĝia agadkampo.  *Africa CDC* funkcias kiel platformo por dividado de scio pri kaj konkludoj de publiksanokazaĵoj. 

La *Afrika CDC* estis kreita por subteni kaj plifortigi la publikajn sanajn agadojn de AU-membroŝtatoj. Krome, pliigita kunlaboro devus ebligi sanriskojn esti identigitaj pli rapide kaj pli bone por ke ni povu respondi al ili pli rapide kaj efike. Specife, la celo estas kontinue plibonigi la publikan infrastrukturon de medicina praktiko kaj preventado strebante al ekvilibra persona strukturo, sufiĉaj kapabloj por medicina monitorado, laboratoria diagnozo kaj por krizoj kaj katastrofoj . 

Pliaj specifaj taskoj (elekto) ekzistas en la sekvaj agadkampoj: 

* Kunlabori aŭ efektivigi danĝermapojn kaj riskajn taksojn sur regiona kaj nacia nivelo por Membro-Ŝtatoj.
* Harmoniigo de malsano-kontrolo kaj preventaj mezuroj, gvatsistemoj kaj rilataj politikaj procezoj en membroŝtatoj.
* epidemiologiaj kaj laboratoriaj trejnadprogramoj en membroŝtatoj.
* Establi bazojn pri frua averto kaj responda monitorado por trakti ĉiujn sanminacojn kaj krizojn same kiel naturajn katastrofojn ĝustatempe kaj daŭrigebla.

La celo de la organizaĵo estas konservi publikan sanon kaj sekurecon disponigante informojn por plibonigi decidon en la kampo de sano, kaj antaŭenigante publikan sanon per kunlaboro kun la landoj de la Afrika Unio kaj aliaj organizaĵoj.

La CDC enfokusigas atenton sur malsana kontrolo kaj preventado (aparte infektaj malsanoj ), media sano, laborsekureco kaj sano, vundopreventado, kaj edukaj agadoj dezajnitaj por plibonigi la sanon de la homoj en Afriko.

La Afrika CDC ankaŭ funkciigas unikan patogenan genomikan instituton (Pathogen Genomics Intelligence Institute) kaj trejnadan instituton por laborforto . 

## Statuto 
La Statuto de *Afriko CDC* konsistas el 34 artikoloj kiuj determinas la jurisdikcion, strukturon kaj operacion (Sekcio 3, *Operacioj de la Afriko CDC*) de tiu institucio kiel parto de la Afrika Unio*.* Ĝi ankaŭ enhavas deklarojn pri la financa buĝeto kaj kunlaboro kun la membroŝtatoj de AU kaj la MOS .

## Financado 
Laŭ la statuto de la Afrika CDC (Artikolo 31), la institucio estas subtenata de la buĝeto de AU kaj ankaŭ de eblaj kontribuoj de membrolandoj, organizoj pri evolukunlaboro aŭ privataj donacantoj. 

La Monda Banko aprobis projekton de respondo al pandemio de 250 milionoj da dolaroj la 10-an de decembro 2019, kiu vidos la Afrikan CDC starigi laboratoriojn, sanan datuman kolektan sistemon kaj krizrespondajn mekanismojn. 

## Aprezoj kaj defioj 
Artikolo de la usona pensfabriko Brookings kreditas Afrikon CDC kun sukceso evoluigi la necesajn politikojn, personaron kaj subtenon por batali epidemiojn kiel ekzemple Ebolo. Ĝi ankaŭ prenis la necesajn kunordigitajn paŝojn kaj funkciis taŭge responde al la Pandemio de KOVIM-19. Defioj ankoraŭ kuŝas en disvolvi la necesan aŭtonomecon, plifortigi la proprajn kapablojn kaj devi labori kun neadekvate ekipitaj naciaj sansistemoj. 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### En Afriko 
* Afrika Medicina Agentejo (en)

* Pasteur Instituto de Alĝerio (IPA)
* Dakar Pasteur Institute (IPD)
* Etiopa Instituto pri Publika Sano (EPHI)
* Kamerunia Pasteur Centro (CPC)
* Kenja Medicina Esplorinstituto (KEMRI)
* Kongo Nacia Instituto por Biomedicina Esplorado (INRB)
* Libia Centro por Malsankontrolo (NCDC)
* Pasteur Instituto de Maroko (IPM)
* Mozambika Nacia Instituto de Sano (INS)
* Nacia Instituto por Transdoneblaj Malsanoj (NICD, Sudafriko)
* Niĝeria Centro por Malsankontrolo (NCDC)
* Noguchi Instituto de Medicina Esplorado (NMIMR, Ganao)
* Instituto Pasteur de Ebura Bordo (IPCI)
* Zambia Public Health Institute (ZNPHI)
* Tanzania Nacia Instituto de Medicina Esploro (NIMR)
* Instituto Pasteur de Tunizo (IPT)

### Tutmonde 
*Centroj por Kontrolo kaj Preventado de Malsanoj (Usono, angle CDC)
* Epidemiologia Spionservo
* Ĉina Centro por Kontrolo kaj Preventado de Malsanoj
* Eŭropa Afrikaj Centroj por Kontrolo kaj Preventado de Malsanoj (ECDC)
* Nacia Komisiono pri Sano de Ĉinio

* Internacia Asocio de Naciaj Institutoj pri Publika Sano (en)
* Monda Organizaĵo pri Sano (MOS)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Afrika Unio
Kategorio:Sanservo en Afriko
Kategorio:Publika bonfarto
Kategorio:Epidemiologio