Likina Aŭtobusa Uzino

[eta|[LiAZ-677M. Kostroma provinco, 2008.]]
[eta|[LiAZ-5256. Starij Oskol, Belgoroda provinco, 2007.]]
[eta|[LiAZ-5256.25. Gatĉino, Leningrada provinco, 2006.]]
[eta|[LiAZ-5292.20. Moskvo, 2008.]]
[eta|[LiAZ-5280. Kursko, 2008.]]
[eta|[LiAZ-5293. Almato, Kazaĥio, 2018.]]

**Likina Aŭtobusa Uzino (LiAZ)** (, ) estas la rusia uzino, produktanta mezajn, grandajn kaj tra grandajn busojn kaj situanta en la urbo Likino-Dulovo (Moskva provinco, Rusio). De 2005 ĝis 2012 la uzino produktis ankaŭ trolebusojn. Ĝi estas parto de la Grupo GAZ. LiAZ estas la sola entrepreno en Rusio, produktanta ĉiujn tipojn de la pasaĝeraj busoj 12 kaj 18 metrojn longaj, kun dizela, gasa kaj elektra motoroj. La fabriko produktis izolajn platojn kaj premitan lignon. Komence de la Granda Patriota milito en 1941 ĝi estis evakuita, sed en 1942 revenis kaj plu fabrikis lignaĵojn por militaferoj.

En 1945 ĝi estis transformita je la Likina Maŝinkonstrua Uzino (LiMZ; , produktanta motorsegilojn, ŝpalosegajn aparatojn, moveblajn elektrostaciojn kaj aliajn aparatojn por forsta fako.

### Sovetia periodo 
En 1958 komenciĝis rekonstruado de la uzino por produktado de urbaj pasaĝeraj busoj surbaze de produktejoj forigitaj el ZIL, kiu ekde tiu tempo specialiĝis pri kamionoj. La unua buso, produktita en LiAZ, estis ZIL-158 fabrikita la  omaĝe al malfermo de la 21-a kongreso de KPSU. En 1959 estis faritaj 213 busoj, en 1963 — jam pli ol , en 1965 — . En 1965 en la uzino laboris 5 152 homoj, esperante poste kreskigi ĝin ĝis 1000 jare. Tiucele oni planis konstrui kaj lanĉi en majo 2007 propran testejon kun kontakta reto 700 metrojn longa. La unuaj trolebusoj estis senditaj al Ĉelabinsko. Sed en 2012 la produktado ĉesis, sume estis produktitaj proksimume 200 trolebusoj.

En 2015 komenciĝis redezajnado de la produktaro kaj de la firmaa stilo, kies centra elemento iĝis emblemo de GAZ. Samjare aperis la nova buso LiAZ-4292.

Aŭtune 2018 komenciĝis amasa fabrikado de elektrobusoj, kiu estis preparata dum ses jaroj. La elektrobuso LiAZ-6274 estis kreita surbaze de la malaltplanka buso LiAZ-5292, amase fabrikata ekde 2004.

En decembro 2020 estis anoncita apero de redezajnita versio de LiAZ-5292 kaj LiAZ-6213 kun pli modernaspekta vitroplasta fronto. Ĝi konsistas el apartaj elementoj, kio faciligas la riparadon kaj anstataŭigadon. La nova fronto estas komplete rustoimuna, malpeza kaj malpli kosta

En aprilo 2021 estis anoncita ĉesigo de la fabrikado de la busoj LiAZ-5256 kaj LiAZ-5293 kies lokon en la modela vico definitive okupis LiAZ-5292 — altplanka urba, apudurba kaj interurba buso (la urba versio ne produktata ekde 2017).
* LiAZ-5293 (2006–2021)
* LiAZ-6212 (ekde 2002)) — altplanka kuplita buso surbaze de LiAZ-5256.
* LiAZ-6213 (ekde 2007) — malaltplanka kuplita buso surbaze de LiAZ-5292.
* LiAZ-6228 Voyage L (ekde 2014) — interurba tre granda buso.

LiAZ 5292.jpg|LiAZ-5292
LiAZ-5293.jpg|LiAZ-5293
LiAZ-6212.00 17150.jpg|LiAZ-6212
LiAZ-6213.20 17217.jpg|LiAZ-6213

### Trolebusoj 
Fabrikado okazis de 2005 ĝis 2012:
* LiAZ-5917 — movebla kinejo
* LiAZ-5918 — movebla komputejo
* LiAZ-5930 — movebla televidstacio "Magnolija", kreita surbaze de LiAZ-677 kaj produktata de 1976 ĝis 1983.

En 2004 en la urbo Svetlogorsk (Belorusio), apud la 5-a busejo estis instalita sur soklo la buso LiAZ-677. Ĝi aĝis pli ol 30 jarojn kaj traveturis 600 mil km.

En 2005 en urbo Volokolamsk apud loka busejo estis starigita sur soklo LiAZ-677.

La  en Iĵevsko en la 1-a busejo estis starigita sur monumento LiAZ-677M.

En 2012 en Voroneĵo en loka busejo (eksa N 5) estis konservita kiel eksponaĵo LiAZ-677M, fabrikita en 1994.

En 2013 LiAZ-677M, konstruita en 1991, estis starigita en busejo en Ĉelabinsko.

En 2014 en Novosibirsko ĉe busa stacidomo omaĝe al 40-a datreveno de busejo kaj 30-a datreveno de la buso mem estis starigita sur soklon LiAZ-677M.

La  la buso LiAZ-677 sur soklo kun ŝildo "Al veterano de la vojoj" () estis instalita sur placo apud la Centro pri Elovuigo de Infanoj kaj Gejunuloj "Sputnik" en Likino-Dulovo. Apude haveblas informŝildo.

La  apud la Likina Aŭtobusa Uzino en Likino-Dulovo omaĝe al la 80-a datreveno de la urbo estis instalita sur soklo monumento al LiAZ-5256.

La  la buso LiAZ-677M kun garaĝa numero 252 estis instalita sur soklo en Pskovo, ĉe sidejo de la kompanio Pskovpassaĝiravotrans () en strato Leon Pozemskij. Tiu ĉi buso ekcirkulis en Pskvo la  kaj navedis laŭ itineroj ĝis 2000, post kio ĝis 2013 transportadis kunlaborantojn de la entrepreno. En 2017 ĝi estis restaŭrita kaj transformita je la monumento okaze de la Tago de la Laborantoj de la Aŭtomobila Transporto. En 1975–1987 en la kompanio funkciis 65 tiaj busoj.

Krome busoj de LiAZ estas starigitaj kiel monumentoj en Pavlovskij Posad (LiAZ-677), Jalutorovsko (LiAZ-677M), Jaroslavlo (LiAZ-677), Viŝnij Voloĉjok (LiAZ-677M, produktita en 1984, numero В663ВО69RUS), Belovo (LiAZ-677MB, fabrikita en 1988), Gurjevsk (LiAZ-677M, fabrikita en 1994), Samaro (LiAZ-677M, fabrikita en 1987), Sergijev Posad (LiAZ-677M, fabrikita en 1993), Toljatti (LiAZ-677M, fabrikita en 1993), Ĥabarovsko (LiAZ-677M), Ĉelabinsko (LiAZ-677M, fabrikita en 1991), Jurga (LiAZ-677M, fabrikita en 1992), Juĵno-Saĥalinsk (LiAZ-677).

## En arto 
La Likina Aŭtobusa Uzino ludas gravan rolon en postapokalipsa fantasta novelo "Likino-Dulovo — morta urbo" (; 2014) de amatora verkisto Hellfire Fire (plumnomo), kie ĝi servas kiel koncentrejo de mutantoj

## Vidu ankaŭ 
* Golicina Aŭtobusa Uzino
* Grupo GAZ

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo 
*  *(fotoraportaĵo ilustranta fabrikadon de unu buso)*

## Referencoj 

Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1937