open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
WorldSkills

eta|180ra|

**WorldSkills** (*Monda Lerteco* aŭ *Lertuloj de la Mondo*) estas internacia prezento pri lerteco, ekzerciteco de la landaj junaj metiistoj, faklaboristoj (kiel frizisto, farbisto, kosmetikisto, lignaĵisto ktp.).

Ĝi ekis kiel nacia konkuro en Hispanio, en 1947. Tiam mankis la lertaj faklaboristoj, tiel la ĉefdirektoro de la hispana junulara asocio (de faklaboristoj), José Antonio Elola Olasó elpensis la konkuron. Li volis konvinki la junulojn, la gepatrojn kaj la dungontojn, ke lia estonteco dependas de la efika fakinstruado. Tiel li organizis la unuan konkuron en Hispanio, en 1947 kun pli ol 4000 partoprenantoj. En 1950 aliĝis ankaŭ 12 faklaboristaj lernantoj el Portugalio, poste en 1953 venis lernantoj el Germanio, Francio, Svislando, Britio kaj Maroko. En 1954 oni skizis la regularon de la jam internacia konkurso.

Ekde 1958 la konkurso trapasis la hispanan landlimon. Ĝi okazis en 1958 en Bruselo, pli poste en Atlanto, Berno, Seulo, Munkeno kaj multaj aliaj landoj.

En 2005 ĝi okazis en Helsinko, kie partoprenis 978 reprezentantoj (konkursantoj) el 38 landoj, el 48 metioj. Ilian laboron kontrolis 635 fakspertuloj.

La konkurso okazos en 2007 en Numazu, Japanio.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala globala retejo en **angla**, (franca? , kaj germana?) lingvoj, pri jaro 2013 en Leipzig 
* pri jaro 2011 en Londono, en germane, pri Svisujo en jaro 2010
* svisa retejo en germana, franca kaj itala lingvoj pri informo

### Naciaj ligiloj 
* oficiala listo
(el angla vikipedio):
* Austrio
* Australio
* Belgio
* Brunejo Darussalam 
* Brazilo
* Kanado
* (Ekvadoro)
* Svisujo
* Germanujo
* Danio
* Estonio 
* Hispanio 
* Finnlando,Finnujo,Suomujo 
* Francio 
* Hongkongo
* Kroatio
* Hungarujo
* Irlando
* Barato 
* Irano
* itala respubliko
* Jamajko
* Japanujo
* Respubliko de Koreio
* Luksemburgo 
* Maroko 
* Makao 
* Meksiko 
* Malajzio
* Nederlando 
* Norvegujo
* Nov-Zelando, Aotearoo 
* Filipinoj
* Portugalujo 
* Sauda Arabujo 
* Swedujo 
* respubliko de Singapuro
* Siamo Tajujo 
* Tajvano Tajpeo 
* Britujo
* Usono
* Venezŭelo 
* Vjetnamujo
* Sud-Afriko 

Kategorio:Konkursoj
József Stadler

**STADLER József** (naskiĝis en 1951 proksime al Akasztó- mortis en novembro de 2017) estis hungara ŝaf-paŝtisto kaj la sola miliardulo (en hungaraj forintoj) en Hungario, kiu fakte enprizoniĝis.

Lia laboris en la 1960-aj jaroj kiel ŝafisto, poste - en tiu jardeko - komercisto pri ledoj kaj plumoj. Ŝi havis en 1993 jam propra kamiona floto, per kiu enspezis 125 milionojn da USD. Li sola pagis komence de la 1990-aj jaroj tiom imposton, kiom tuta aliaj impostantoj de hungara departemento Bács-Kiskun.

Li fifamis pri aĉeto - kun aliaj pentraĵoj – de la originala *Lasta vespermanĝo* de Leonardo da Vinci en fiktiva surpapera negoco. Poste li repetis de la imposta ofico la nur teorie elpagitan aldonvaloran imposton.

Li konstruis per la eltrompita mono stadionon en Akasztó. La stadiono nun estas malplena kaj ŝlosita, interne ĉiun ejon ornamas pentraĵoj (ekz. Stadler József kun sia familio, Stadler József cigarumas, Stadler József kiel paŝtisto ktp. kaj eĉ malpligrandigita versio de *Lasta vespermanĝo* de Leonardo da Vinci. La pentristo estis Dóra SIMÁK.).

Li estis unuafoje juĝita en 1998 je 9-jara prizono kaj konfisko de ĉiu posedaĵo pro financa, imposta trompo ks. Post 14 monatoj li liberiĝis, ĉar la supera juĝejo (tria) eksvalidigis la juĝon.

La akuziton en 2001 denove juĝis je prizono (5,5 jaroj) la unuagrada juĝejo. La juĝon mildigis la duagrada juĝejo (ĉifoje Supera Juĝejo (hungare Ítélőtábla)) pro ekonomiaj fiagoj je 4,5 jara prizono. Oni subkondiĉe liberigis lin en 2005 kaj li festis tion (per financa apogo de komerca televido TV2) kun 300 gastoj en Kiskőrös. Li plenumis (kun provizora aresto) 36 monatojn en prizono. Ekde 2005 li okupiĝis pri vendado de vestoj kaj purigaĵoj.. Li estis denove juĝita je prizono en 2011, li liberiĝis en februaro de 2016.

Li suferis en la lastaj jaroj je pankreata karcinomo.

Kategorio:Hungaraj entreprenistoj
Konvencio de UNO pri la rajtoj al maro

**Konvencio de UNO pri la rajtoj al maro** estis signita en la 10-a de decembro 1982 kaj  validas ekde 16-a de decembro 1994 kaj anstataŭigas la **Konvencio de Ĝenevo pri la rajtoj al maro** de 1958.

La suvereneco de marborda ŝtato vastigas tra siaj internaj akvoj (en kazo de arkipelagaj ŝtatoj, ĝiaj arkipelaga maro) kaj zono de apuda maro deklarita teritorian maron. Ĉiuj ŝtatoj rajtas rezervi al si teritorian maron ĝis 12 naŭtaj mejloj large. La konvencio detaligas la formon por mezuri teritorian maron.

En teritorian maro, fremdaj ŝipoj rajtas pasi nur "senkulpe", t. e., sen danĝero al paco aŭ al sekureco. Pro tio, ekzemple, fremdaj submarŝipoj ne rajtas tien navigi sub la akvo.

La marborda ŝtato ne povas eniri ŝipon kiu pasas en siaj akvoj por aresti homon aŭ fari polica investigacio pri krimoj kiu okazis enŝipe dum la pasado, escepte se la konsekvencoj de tiu krimo atingas la marborda ŝtato aŭ se tion petas la mastro de la ŝipo aŭ diplomatia misio de lando al kiu apartenas la ŝipo. Escepto al tio estas la trafiko de narkotaĵoj.

Krom teritoriaj maro, estas plia zono de 12 naŭtaj mejloj kiu estas la apuda maro. En tiu zono, marborda ŝtato havas relativan aŭtoritaton, sed ne suverenecon.

Ekomomia ekskluziva zono, estas kroma zono de maro ĝis 200 naŭtaj mejloj kiu ŝtato rajtas rezervi al si kiel ekskluziva zono por fiŝado aŭ aliaj ekonomiaj aktivecoj. En tiu zono, aliaj landoj havas rajton pasi kaj etendi submarajn kablojn. Nur marborda ŝtato rajtas tie konstrui  aŭ aliajn strukturojn, kiel petroleajn platformojn. Marborda ŝtato rajtas protekti la ambienton en sia ekonomia ekskluziva zono.

Krom tio, estas internacia maro. Tiu konvencio deklaras ke internacia maro, ĝia planko kaj subgrundo estas komuna posedo de tuta homaro.
Kategorio:Maroj
Kategorio:Rajtoj
Kategorio:Traktatoj de Unuiĝintaj Nacioj
Fernando Trueba

**Fernando TRUEBA**, (naskiĝis la 18-an de januaro 1955 en Madrido) estas hispana kina reĝisoro, produktoro kaj scenaristo.

Li ekstudis en Informoscienca Fakultato, ĉar la Kina Oficiala Lernejo estis fermita en 1976. Li ekkarieris kiel kinkritikisto por ĵurnalo El País kaj gazeto *La Guía del Ocio*. Li ekfamiĝis pro sia unua filmo, taŭge nomita *Ópera prima* (Unua verko, 1980), kiu ege sukcesis.

En 1985 denove sukcesis per la komedia filmo *Sé infiel y no mires con quién* (Estu perfida, ne gravas kun kiu) protagonistigita, inter aliaj, de Ana Belén, Carmen Maura kaj Antonio Resines, adaptaĵo de teatraĵo. En 1986 li faris *El año de las luces* (La lumjaro), kiu ricevis Arĝentan Urson en la Berlinale.

En 1988 li estis prezidanto de la Akademio de Kinaj Artoj kaj Sciencoj de Hispanio, kiu atribuas ĉiujare la Goja-premiojn. En 1989 li filmis *El sueño del mono loco* (La sonĝo de la freneza simio), kun du internaciaj steluloj: nome Jeff Goldblum kaj Miranda Richardson. En 1992 lia filmo *Belle époque* estis premiita per naŭ Goja-premioj, al plej bona filmo, plej bona reĝisoro kaj plej bona aktorino (Ariadna Gil). En 1993 tiu filmo ricevis la Oskar-premion al la plej bona filmo neanglalingva.

En 1994 li reĝisoris *Two Much* kun Antonio Banderas, Melanie Griffith kaj Daryl Hannah. Tiu komedio ne multe sukcesis, sed en 1998 Trueba atingis novan sukceson pere de *La niña de tus ojos*, kun Penélope Cruz, kiu ricevis sep Goja-premiojn, inter kiuj Goja al la plej bona filmo.

## Listo de filmoj 
* *Ópera prima* (1980)
* *Sal gorda* (1983),
* *El año de las luces* (1986)
* *El sueño del mono loco* (1989).
* *Belle époque* (1992)
* *Two Much* (1994)
* *La niña de tus ojos* (1998)
* *Calle 54* (2000)
* *El embrujo de Shanghai* (2002)
* *El milagro de Candeal* (2004)
* *El baile de la Victoria* (2009)
* *Chico y Rita* (2010)
* *El artista y la modelo* (2012)
* *La reina de España* (2016)
* *El olvido que seremos* (2020)

## Premioj 
Li ricevis:
* Tri Goja-premiojn kiel plej bona reĝisoro pro:
** 1990 - *El sueño del mono loco*
** 1993 - *Belle époque*
** 1999 - *La niña de tus ojos*

* Oskar-premion:
** 1994 - Plej bona neanglalingva filmo pro *Belle époque*

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de Trueba  (en la hispana)
* Fernando Trueba en imdb.com

Kategorio:Hispanaj reĝisoroj
Kategorio:Hispanaj scenaristoj
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Kategorio:Madridanoj
Barbara Cvetkova

**Barbara CVETKOVA** (naskiĝis la  en Peterburgo, mortis la  en Peterburgo) estis rusa esperantistino kaj honora Membro de UEA ekde 1995. Ŝi estis la dojeno de la ruslanda Esperanto-movado.

Esperantisto ekde 1928, ŝi korespondadis kun eksterlandanoj ĝis la Stalina malpermeso. Post jardekoj da deviga pasiveco, ŝi sukcesis partopreni la Vienan UK (1970) danke al invito de ŝia unua leteramiko el Aŭstrio, rekontaktinta ŝin post tiom da jaroj.

Dum pli ol kvar jardekoj *onklino Barbara* (kun la filino Valeria) gvidis ekskursojn en Leningrado/Peterburgo kaj akceptis gastojn tie.

Kategorio:Rusiaj esperantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Sankt-Peterburgo
Kategorio:Mortintoj en Sankt-Peterburgo
Listo de nord-makedonaj esperantistoj

Jen listo de esperantistoj el Nord-Makedonio:

* Dime Bojanovski-Dize
* Vladimir Siljanovski

Nord-Makedonaj
Vladimir Siljanovski

**Vladimir SILJANOVSKI** (1936-1999)?, kursgvidinto, E-populariginto en Skopje (Makedonio), iama delegito pri stomatologio, mortis la 14-an de aprilo.

Siljanovski, V
Hemmo Tietti

**Hemmo TIETTI** (1911-1999), UEA-membro pli ol 50 jarojn, unu el la plej aktivaj e-istoj en Finnlando, forpasis la 20-an de majo en Somero. Laŭnaske germano (Helmuth Dibelius), li ĉiam sentis fortan ligon al Finnlando, kie li servis kiel armea interpretisto dum la dua mondmilito. Post la milito li transloĝiĝis al Finnlando kaj edziĝis al Veera, lernantino de la E-vortaristo Joel Vilkki, kiun siatempe ĝuste Tietti konvinkis pri la avantaĝoj de E-o kompare kun Novial. Delegito de 1951 (pri parapsikologio, stenografio kaj naturprotektado), Tietti estis ankaŭ honora membro de E-Asocio de Finnlando. Li flegis specifajn rilatojn kun diverslandaj e-istoj, i.a. kun Gbeglo Koffi, kiun li subtenis dum jardeko kvazaŭ adoptan filon. (Gbeglo fondis en Togolando, omaĝe al Hemmo Tietti, instituton kun lia nomo.)

Kategorio:Finnaj esperantistoj
Marjatta Rautio

**Marjatta RAUTIO** (1926 – 28-a de septembro, 1999 en Helsinko) estis Finna esperantisto, iama delegito de Universala Esperanto-Asocio en Kuhmo (Finnlando), kaj estrarano de Esperanto-Asocio de Finnlando en la 1970-aj jaroj. 

Kategorio:Finnaj esperantistoj
Tom Elliott

**Tom ELLIOTT** (1926-1999), unu el la plej elstaraj kaj laboremaj esperantistoj aŭstraliaj, forpasis la 18-an de junio en Matraville. Lerninte mem Esperanton en 1960, li tuj prenis sur sin taskon tutvive plenumotan: estri la tutlandan libroservon. Krome li longtempe servis kiel sekretario (1966-69) kaj plurmandata prezidanto de Sidneja Esperanto-Societo, administranto de la landa Esperanto-revuo kaj kotizperanto de UEA. Radio-elektronikisto kaj fakulo pri komputilaj trafikkontrolsistemoj, li uzis siajn lertojn ankaŭ por la publikigo de multaj aŭstraliaj Esperanto-eldonaĵoj.

Elliott, Tom
Elliott, Tom
Elliott, Tom
Arthur G. Chatterton

**Arthur G. CHATTERTON** (naskiĝis en 1910; mortis la  en Hobart, Aŭstralio) estis aŭstralia esperantisto kaj iama (1944-56) sekretario de Tasmana Esperanto-Asocio. Li estis la plej maljuna esperantisto en Tasmanio.

Chatterton, Arthur G.
Chatterton, Arthur G.
Chatterton, Arthur G.
Herbert Koppel

**Herbert KOPPEL** (mortis 1999), unu el la plej aktivaj esperantistoj en Aŭstralio de post sia ekloĝo tie en 1949. 

Li agadis kiel sekretario (1950-67), poste vicsekretario, de Aŭstralia Esperanto-Asocio, kaj redaktis ties revuon The Australian Esperantist de 1974 ĝis 1988. Li organizis plurajn naciajn kongresojn en Melburno kaj la 1-an Pacifikan Kongreson en 1976.

K
K
K
Marksista-Leninista Partio de Nederlando

La **Marxistisch-Leninistische Partij Nederland**, MLPN, (esperanto: Marksista-Leninista Partio de Nederlando) estis maoisma politika partio de 1969 ĝis 1982 en Nederlando. La partio fakte havis nur 20 anojn kiuj organizis sin en ĉeloj kaj kiuj per financa apogo el Ĉinio atingis larĝan publikecon. Ties ĝenerala sekretario Pieter Bouvé estis instruisto de matematiko. Lin dungis la sekreta servo jam en 1957 kiel antaŭpreparon por la Monda Junulara Renkontiĝo en Moskvo. Post la malboniĝo de la soveta-ĉina rilato, la nederlanda sekreta servo komisiis lin fondi la maoisman partion.

La partieto havis ĝeneralan sekretarion, prezidanton, eĉ centran komisionon. Ĉiun funkcion plenumis dungitoj de la sekreta servo, kiuj eĉ verkis kaj presigis la gazeton *La komunisto* en la presejo de la sekreta servo.

Oni ne permesis al la eta honesta anaro - pro "konspira devo" - la partoprenon en la decidaj organoj. Oni laborigis ilin en "neleĝaj ĉeloj"; ilian energion katenigis per disdonado de flugfolioj.

La partio en Nederlando agadis por malebligi, kompromiti la maldekstrajn partiojn, ĉefe la Nederlandan Komunistan Partion. Ili sukcese skurĝis kaj vivtenis disputojn senfinajn kaj disigis la partion al frakcioj. Ĝi okupiĝis ĉefe pri Ĉinio, sed ankaŭ pri Albanio. La pseŭdogvidanto vojaĝis ĉ. 25-foje en Ĉinion, kies koston pagis la ĉinoj kaj ili pagis krom tio ĉ. unu milionon da britaj pundoj. Tiel la nederlanda sekreta servo prenis monon de la observato por observado.

Unu partiano pagis 20 % el sia salajro dum la tuta ekzisto de la partio. La nun (2005) universitata instruisto postulas la enpagojn kun rentumo de la sekreta servo. Tiun partianon nomis idioto ties iama gvidanto, eĉ amiko.

La iama gvidanto de kontraŭspiona sekcio ĉe la nederlanda sekreta servo, Frits Hoekstra, malkovras en sia libro "En servo de BVD", ke MLPN estis fondita far sekreta servo BVD (Binnenlandse Veiligheidsdienst) kun la celo, ke oni akiru resumon pri la influo de maoismo je studentoj kaj intelektuloj kaj ke ĝi ricevu ankaŭ informojn pri geopolitikaj ambicioj de Ĉinio. La tuta agado estis apogita far CIA, kiu nomis tion Operacio Ruĝa Haringo (“Operation Red Herring") kaj kiu havis enrigardon en ĉiun akton. La Nederlanda sekreta servo nun volas eki proceson kontraŭ la verkisto por timigi eĉ aliajn pli fruajn dungitojn pri publikigo de la informoj.

## Eksteraj ligiloj 
* *NRC Handelsblad*: http://www.nrc.nl/binnenland/artikel/1096002948680.html 

Kategorio:Komunismo
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1970
George Lakoff

eta|dekstra|George Lakoff
**George P. LAKOFF** [ĝorĝ lej-kof] (naskiĝis 24-a de majo 1941) estas profesoro de lingvistiko ĉe la Universitato de Kalifornio, Berkeley kie li laboras ekde 1972. Li estas fama pri esploro de la metaforoj.

La origina tezo de Lakoff pri koncepta metaforo aperis en la libro *Metaphors We Live By* (Metaforoj per kiuj ni vivas) en 1980. Li uzis tiun koncepton pri politiko en la fama libro „Ne pensu pri la Elefanto”. Li proponas al la aŭskultantaro ne pensi pri elefanto, sed neniu povas elteni la provon.

Lakoff asertas, ke la sukceso de la Usona Respublikana Partio baziĝas pri la pli sukcesa koncepta konstruado, tio estas ili kontrolas, regas la politikajn nociojn, ŝlosiltemojn.

Ekzemploj:

* La metaforo "La kontraŭterora milito" ĉiam helpis, do "militanta" prezidanto neniam perdis balotojn.
* MalpIiigo de imposto: li uzis anstataŭ la esprimo *tax cut* (~ imposta deŝiro) la alian *tax relief* (~imposta liberigo), tiel li ŝajnis esti pozitiva persono, kiu liberigas la homojn de ŝarĝo.

## Publikigitaj verkoj 
* George Lakoff kaj Mark Johnson. *Metaphors We Live By*, Ĉikago kaj Londono: *University of Chicago Press*, 1980.
* George Lakoff kaj Mark Turner. *More Than Cool Reason: A Field Guide to Poetic Metaphor*, Ĉikago kaj Londono: *University of Chicago Press*, 1989.
* George Lakoff. *Women, Fire, and Dangerous Things: What Categories Reveal About the Mind*, Ĉikago kaj Londono: *University of Chicago Press*, 1987.
* George Lakoff. *Moral Politics*, University of Chicago Press, 1996.
* George Lakoff kaj Mark Johnson. *Philosophy In The Flesh: the Embodied Mind and its Challenge to Western Thought.* Basic Books, 1999.
* George Lakoff kaj Rafael Núñez. *Where Mathematics Comes From: How the Embodied Mind Brings Mathematics into Being.* Basic Books, 2000.
* George Lakoff. ''Don't Think of an Elephant: Know Your Values and Frame the Debate.'' Chelsea Green Publishing, 2004.

## Vidu ankaŭ 
* Noam Chomsky

## Eksteraj ligiloj 
* http://linguistics.berkeley.edu/people/fac/lakoff.html 
* http://www.georgelakoff.com  
* http://www.rockridgeinstitute.org/people/lakoff 

Kategorio:Usonaj lingvistoj
Umberto Stoppoloni

**Umberto STOPPOLONI** estis itala esperantisto, Honora Membro de UEA ekde 1992, kaj UEA-delegito pri Esperanto-instruado kaj juro. Li naskiĝis 1917, kaj mortis la 6-an de aŭgusto 2001 en Pistoia.

Esperantisto de 1951, Stoppoloni markis la italan movadon dum 30 jaroj, ekde 1963 en diversaj estraraj funkcioj de Itala Esperanto-Federacio (IEF), interalie kiel prezidanto (1966–71). Li kuraĝis alfronti gravan statutŝanĝon en la 1970-aj jaroj, per longa kaj kompleksa proceduro akirigis al IEF ŝtatan agnoskon de ne-profitcela organizaĵo; dum jardekoj li laboris kun la gefratoj Mario kaj Catina Giulia Dazzini por konsciigi la deputitaron pri la oportuneco enkonduki Esperanton en la italajn lernejojn.

Li vizitis preskaŭ ĉiujn italajn klubojn kaj ofte prelegis; verŝajne li atingis rekordon kiel inaŭguranto de stratoj, monumentoj kaj similaj dediĉitaj al Zamenhof aŭ al Esperanto. Li verkis informajn broŝurojn kaj zorgis pri itala traduko de pluraj Esperanto-dokumentoj.

Homo ĉiam trankvila kaj pensema, Stoppoloni klopodis persiste kaj kunlaboreme, sed ankaŭ sindoneme kaj malavare, antaŭenigi siajn ideojn. Li transdonis siajn moralajn valorojn al tuta generacio de esperantistoj, el kiuj rekrutiĝis movadaj gvidantoj je nacia kaj internacia skalo.

Stoppoloni, Umberto
Distrikto Bayreuth

La distrikto **Bayreuth** (germane: **Landkreis**) situas en la nordo de la federacia lando Bavario de Germanio. La eksterdistrikta urbo Bayreuth estas la administra centro de la distrikto - ĝi tamen mem ne apartenas al la distrikta teritorio, sed estas komplete ĉirkaŭata per ĝi. En la distrikto sur areo de 1 273 km² fine de  loĝis  homoj; do meznombre 86 sur unu kvadrata kilometro. En tuta Bavario la koncerna nombro estas 176, en Germanio 231. En la sekva skema mapo la distrikto Bayreuth estas signita per **10**.

270ra|dekstra|Bayreuth

Najbaraj distriktoj estas (de nordo laŭ la iro de horloĝo) Kulmbach, Hof, Wunsiedel, Tirschenreuth, Neustadt an der Waldnaab, Amberg-Sulzbach, Nürnberger Land, Forchheim kaj Bamberg. La distrikto Bayreuth komplete ĉirkaŭas la samnoman urbon, sed ne inkluzivas ĝin.


B
B
Dini Kapeert

**Dini KAPEERT** (1917- mortis la 28-an de julio 2001 en Amsterdamo) estis dumviva membro, regula ano de Societo Zamenhof.

Kategorio:Nederlandaj esperantistoj
J. S. Douma

**J. S. DOUMA** (naskita en 1914; mortinta la  en Deventer, Nederlando) estis dumviva membrino, grandanima mecenato kaj longtempa delegitino de Universala Esperanto-Asocio.

Kategorio:Nederlandaj esperantistoj
Listo de pakistanaj esperantistoj

Jen **listo de pakistanaj esperantistoj**:

## A
* Abdul Qadir
* Abdul Ghaffar Falak
* Abid Kaimkhani
* Abdul Islam Basit
* Adeel Mahmood Butt
* Altaf Gohar Khan
* Amir Bashir Bhatti

## B
* Bashir Bhatti Bhervi

## G
* Ghulam Nabi Parvaz

## H
* Habib-Ur-Rahman Khawaja
* Hafiz Abdul Quddoos Shafqat
* Hamid Minhas

## I
* Irfan Mehdi

## J
* Jawaid Ehsan
* Jawad Latif Butt

## M
* Muhammad Amjad Butt
* Dr. Muhammad Din Fna
* Muhammad Hafeez Cheema
* Muhammad Jamsheed Ajmal
* Muhammad Nadeem Bilal
* Muhammad Naeem Jawaid
* Muhammad Siddiq Cheema
* Muhammad Yousaf Rahbar
* Muhammad Zubair
* Muhammad Zubair Qasmi
* Prof. Allama Muztar Abbasi

## R
* Rahim Shah Khan

## S
* Prof. Saeed Ahmad Farani
* Shabbir Ahmad Sial
* Shahid Bukhari
* Syed Sajjad Hussain Majidi

## T
* Dr. Tariq Mirza
* Tariq Umar Chauhdry


Polaj
Syed Sajjad Hussain Majidi

**Syed Sajjad Hussain MAJIDI** (1929 - mortis la 9-an de novembro 2000 en Jhelum) estis la unua prezidanto de Pakistana Esperanto-Asocio. Instruisto, li multfoje aranĝis proprakoste naciajn kunsidojn en sia lernejo, kaj ebligis, ke Muztar Abbasi, la fondinito de la pakistana Esperanto-movado, instruu tie la lingvon.

M
M
M
Muhammad Siddiq Cheema

**Muhammad SIDDIQ CHEEMA** (naskiĝis en 1922, mortis la 22-an de februaro 2001 en Mekko) estis pakistana profesoro kaj esperantisto. Li estis UEA-fakdelegito pri edukado en Ravalpindio (Pakistano).

Kategorio:Pakistanaj esperantistoj
Pierre-Jules Hetzel

**Pierre-Jules Hetzel** (naskiĝis en 1814, mortis en 1886) - franca verkisto kaj eldonisto, interalie de la verkoj de Julio Vern.eta|Pierre-Jules HETZEL

## Interesaĵoj 
Por protekti sin kontraŭ negativa reago flanke de rusoj devigis la verkiston ke li ŝanĝu naciecon de kapitano Nemo el polo (kiel volis Verne) al hinduo.

## Eksteraj ligiloj 
* Vivo de Hetzel

Hetzel, Pierre-Jules
Vladimír Němec

Ing. **Vladimír NĚMEC** (naskiĝis la  en Metylovice, mortis la  en Slovakujo) estis slovaka ĉeĥo, delegito kaj fakdelegito de UEA pri Esperanto-instruado kaj komputado en Žilina kaj komitatano A de 1988 ĝis 1992. Li multe aktivis en la sfero de faka lingvo kaj verkis ankaŭ konversacian libron.

## Verkoj 
* **Perkomputila prilaborado de asocia membro-registro** (Jozef Gera, Vl. Nêmec. - En: Apliko de komputiloj: kolekto de referaĵoj de la konferenco "Apliko de Esperanto en Scienco kaj Teĥniko" okazinta 1981 08 14/17 en Žilina)
* **Eniga priserva subrutino de la datum-vidigilo SM 7202 en la operacia sistemo MOS 1S** (En: Mikrokomputiloj, periferoj kaj aplikoj: prelegoj de Interkomputo, Budapeŝto 1982; p. 111 - 117)
* **Esperanto: la lernolibro por komencantoj kaj progresintoj** (Žilina: Esperantský Klub, 2001. - 220 p.)
* **Konciza pritakso de fakaj aranĝaĵoj; Programsistemo por datumprilaboro - Prodat** (En: Raciigo en scienco kaj tekniko: la prelegokolekto el la konferenco AEST; p. 5 - 15, 104 - 111)
* **Ni parolas Esperante: lernotekstoj por progresintoj** (Poprad: Slovakia Esperanto-Asocio], 1990. - 301 p.) – bonega lernolibro, pritraktanta unuopajn bazajn fakojn de la homa agado kaj iliajn terminarojn; estis provite instigi la posedantinon de la aŭtorrajtoj, vidvinon post la aŭtoro, disponebligi la libron laŭ libera publika permesilo kun plano pri ciferecigo kaj enreta publikigo, la klopodo tamen estis sensukcesa.
* **Priservaj subrutinoj de la periferio en la operaciad-sistemo** (En: Apliko de Esperanto en scienco kaj teĥniko: kolekto de seminariaj referaĵoj; p. 77 - 81)
* **Program-sistemo Conel** (En: Apliko de komputiloj: kolekto de referaĵoj de la konferenco "Apliko de Esperanto en Scienco kaj Teĥniko" okazinta 1981 en Žilina)
* **La subrutino de eligiloj en la operaciad-sistemo por regado de teknologiaj procezoj** (En: Unua simpozio pri komputiko; p. 97 - 101)

Kategorio:Slovakaj esperantistoj
Ernesto Geleta

**Ernesto GELETA** (nacilingve **GELETA Ernő**) naskiĝis la 25-an de decembro 1927 en Pribeta - mortis la 14-an de februaro 2003 en Nové Zámky. Li estis slovakia hungaro, dumviva UEA-membro, delegito kaj fakdelegito, estrarano de slovakiaj regionaj organizoj ESO kaj OSES, mezlerneja profesoro pri geografio kaj biologio, E-instruisto, organizanto de Ĉedanubaj Renkontiĝoj, aŭtoro de ŝercaj aforismoj kaj poemoj.

## Verkoj 
* *Apetitveka enkonduko en Esperanto ŝercvortaro-n*
* *Diversrilataj aforismoj en ritmoj, rimoj*
* *Esperanto gramatiko en versoj, bildoj*
* *Esperanto ŝerc-vortaro*
* *Homa korpo: en ritmaj, rimaj, kanteblaj, trafaj kaj determinaj aforismoj: eltiraĵo el la 2400 vorta "Esperanto-vortaro en aforismoj"*
* *Ridigaj aforismoj: en amor-rimoj kanteble: rimsimetriaj*
* *Viv-estaĵoj en versoj: partoj: homa korpo, bestaro, vegetaĵo, milito*
* *Kantu en Esperanto!*

Kategorio:Hungaraj esperantistoj
Kategorio:Slovakaj esperantistoj
Distrikto Berchtesgadener Land

La distrikto **Berchtesgadener Land** (germane: **Landkreis**) situas en la sudoriento de la federacia lando Bavario de Germanio. La urbo Bad Reichenhall estas la administra centro de la distrikto. Sur ties areo de 840 km² fine de  loĝis  homoj; do meznombre 119 sur unu kvadrata kilometro. En tuta Bavario la koncerna nombro estas 176, en Germanio 231. En la sekva skema mapo la distrikto Berchtesgadener Land estas signita per **11**.

270px

Norde kaj nordokcidente najbaras la distrikto Traunstein, oriente, sude kaj sudokcidente limas la aŭstra federacia lando Salzburg.


B
B
Kategorio:Supra Bavario
Hans Hunkeler

**Hans Hunkeler** estis grava svisa esperantisto. Li naskiĝis la 8-a de aprilo 1920 en Roggwil BE, Svislando kaj mortis la 23-an de aŭgusto 2000. Li estis dumviva membro de UEA kaj iama delegito en Araŭo (Svislando) kaj fakdelegito pri fervojoj.

Hans Hunkeler aŭdis unuan fojon pri Esperanto en la jaro 1939. Li tamen eklernis la lingvon nur post la 2-a mond-milito en la jaro 1947 kaj akiris la superan diplomon en 1955.

Pli ol 25 jarojn li servis divers-postene en la Esperanto-movado, i.a. kiel prezidanto (1966-73) en Svisa Asocio de Esperanto-Fervojistoj. Li estis LKK-revizoro de la 64-a UK (Lucerno, 1979). Dum multaj jaro li instruis Esperanton en la komerca lernejo de Araŭo kaj propagandis la lingvon en la tuta lando. Li ankaŭ estis redaktoro de la revuo Svisa Fervojisto.

Li estis edziĝinta al Ines Hunkeler-Ponzino, kiu ankaŭ estis esperantistino, kaj ankaŭ iliaj gefiloj parolas la lingvon.

Kategorio:Svisaj esperantistoj
Kategorio:Fervojo
Kategorio:Svisoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Svislando
Lilly Schaerer

**Lilly SCHAERER** (1905 - mortis la 19-an de januaro 2001 en Langenthal) estis 60 jarojn membro de UEA, honora membro de Svisa Esperanto-Societo (SES) en Langenthal, kie ŝi estis delegito kaj fakdelegito pri teksado ekde 1947.

Lerninte Esperanton en 1932 per kurso de Tiberio Morariu, en 1941 ŝi akiris sub la aŭspicio de Edmond Privat superan instru-diplomon de Svisa Esperanto-Societo (SES). Dum tridek jaroj ŝi agadis je la pinto de SES, kiel prezidanto (1957-60), sekretario, kaskontrolanto kaj kasisto (1960-88); ŝia privata adreso longtempe servis kiel tiu de la asocio. En la LKK de la 64-a UK (Lucerno, 1979) ŝi rolis kiel kasisto.

Kategorio:Honoraj membroj de UEA
Kategorio:Svisaj esperantistoj
Kategorio:Prezidantoj de Svisa Esperanto-Societo
Kategorio:Svisoj
Fritz Liechti-Kirchhofer

**Fritz LIECHTI-KIRCHHOFER** (naskiĝis en 1913; la 23-an de majo 2001 en Seuzach, Svislando) estis svisa esperantisto kaj pioniro de la Esperanto-movada revekiĝo post la dua mondmilito.

Li prezidis (1947-50) kaj vicprezidis (1986-94) Svisan Esperanto-Societon kaj redaktis (1991-96) ties bultenon SES Informas. Li ankaŭ prezidis Esperanto-Societon Zuriko (1964-92) kaj la svisan sekcion de Kristana Esperanto-Ligo Internacia (1951-77), kiun li kunfondis kaj kies Kristana Bulteno ĝis 1977 li redaktis. Kun sia edzino li organizis inter 1953 kaj 1977 kvar internaciajn kongresojn de KELI, en kies estraro li servis tra la 60-aj jaroj. Filatelisto, Liechti atingis en 1979, ke svisa poŝtmarko vidigis la motivon de tiu "Esperanto-balono", kiu markis la fizikan supron de lia Esperanta-kariero: en 1976, kunlabore kun piloto Bruno Rohr, li flugigis el Gossau varmaeran balonon, kiu transportis 2500 filatelajn kovertojn.

## Referencoj
Liechti, Fritz
Liechti, Fritz
Lorko

[eta|230px|maldekstre|[Municipa teritorio de Lorca en la Murcia Regiono.]]
**Lorko** ( [lorka]) estas urbo en la sudoriento de Hispanio, en la Murcia Regiono. Ĝi okupas 1.675 Km² kaj havas loĝantaron de  (jaro 2004). Ĝi situas ĉe koordinatoj .

## Turisma allogado 
Dum la 18-a jarcento kelkaj barokaj preĝejoj estis konstruitaj en Lorko. Kune kun la nobelaraj domoj estantaj en la malnova urbo, kiuj nun estas riparataj, iĝas monumentaro, kiu estas deklarita historia kaj arta tutaĵo

Ĝis ekde la 19-a jarcento okazas Lorke ĉiujare la procesioj (religiaj paradoj) je Sankta Semajno. Tiuj okazaĵoj estas unikaj por sia miksaĵo de festadaj kaj piaj sentoj. Romiaj soldatoj kaj militĉaroj miksiĝas kun barokaj skulptaĵoj de sanktuloj kaj la ludaj aperaĵoj el bibliaj kaj historiaj uloj, kiel Kleopatra, Nerono, la reĝino de Saba (patrino de Salomono), la kvar rajdantoj de la Apokalipso la diablo, ktp. Ĉi tiu bibliaj paradoj, kiel nun ili estas konataj, estas deklarataj porturismaj naciinteresaj, kaj baldaŭ eble homara heredaĵo.

eta|maldekstre|300px|Lorka kastelo.
La historia kaj arta aro el Lorko, inkluzive la kastelon, kuniĝas en tema parko pri historio. Ĝi estas konata kiel "Lorko, Metiejo de la Tempo" (hispane "Lorca, Taller del Tiempo"). La kastelon oni nomigas kiel "Fortikaĵo de la Suno", ĉar Lorko estas konata kiel la "urbo de la suno".

Ĉar oni transformigas unu ĉefturon de la kastelo en "Parador Nacional" (hotelo de nacia posedaĵo), arkeologiaj kavaĵoj estis farataj dum tri jaroj. Tie aperis, inter aliaj interesindaj trovaĵoj, unu el la plej kompletaj sinagogoj el Hispanio.

## Demografio 
eta|maldekstre|500px|Murpentraĵo de Iván Molina omaĝe al la virinoj el Lorko.
En la jaro 2010 Lorko enhavis 92 694 loĝantojn, el kiuj preskaŭ 60 000 apartenas al la urba kerno, dum la cetero al la diversaj submunicipoj kaj domaroj de ĝia etenda municipa teritorio. Proksimume la 18&nbsp;% de la loĝantaro estas de eksterlanda deveno, kio estas ĉirkaŭkalkule 20 000 loĝantoj, el kiuj plej parto estas el Ekvatoro kaj Nordafriko. El la lastaj ĉirkaŭkalkuloj la procento kaj la kvanto de eksterlanda lokanaro ege pliiĝis.

Meze de la 19-a jarcento estis ĉirkaŭ 50 000 loĝantoj; ĉirkaŭ la komenco de la 20-a jarcento estis ĉirkaŭ 70 000 loĝantoj; nuntempe oni alproksimiĝas al la 100 000.

## Bildoj 

Otra calle Lorquina.JPG|Strato de Lorko en la malnova kvartalo.
Lorca-Castillo.jpg|La kastelo.
Lorca-Porche de San Antonio.jpg|*Porche de San Antonio*.
Poblacion-Lorca-1900-2005.png|Evoluo de loĝantaro.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Lorca-San Diego (stacidomo)
* Lorca-Sutullena (stacidomo)
* Almendricos (stacidomo)
* La Hoya (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.arqueomurcia.com/portada/new29.htm  
* http://www.camaracomlorca.es 
* Urbestraro de *Lorca*
* Lorko, Metiejo de la Tempo 


Kategorio:Urboj de Hispanio
Kategorio:Municipoj de Murcia Regiono
Kategorio:Murcia Regiono
Alhambro

**Alhambro** (el la hispana *Alhambra* [alambra], siavice el la araba *al-hamra* = "la ruĝa") estas la nomo de maŭra palaco en Granado, Andaluzio. Estas samnoma vilaĝo en la provinco de Ciudad Real (Hispanio).

Ĝi estis konstruita inter 1248 kaj 1354 sub la rego de la maŭraj regantoj. Post la kristana konkero, ĝi estis parte modifita, interalie per la starigo de renesanca palaco de la imperiestro Karolo la 5-a.

Ĝi estas la plej vizitata monumento de Hispanio kaj estas Monda Kulturheredaĵo de UNESKO.

## La Alhambro kaj Esperanto 
En la kvina kanto de la verko de Abel Montagut nome *Poemo de Utnoa* okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo Noa) pere de la drogo *anoŭdo*. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto Valmikio kiu montras al li la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, el Ĉina Murego al insulo Srilanko. Poste aperas la japana pentristo Hokusajo kiu siavice montras aliajn mirindaĵon el Azio. Kaj poste venas la vico de Fidiaso, kiu montras mirindaĵojn el Eŭropo. Jen kiel oni prezentas la Alhambron kiel ununura ĉefa mirindaĵo de Hispanio, krom Katalunio:

:Ambaŭ fringelas suden al la Alhambro Granada,
:konstruo arabeska, la fama Ruĝa Fuorto,
:kanaloj roje lirlas sub arkoj blanke hufumaj,
:ebria labirinto, kie sangruĝaj oranĝoj
:en akordiĝo franjas kun ĉielvoja cipreso.
:Poetoj aminspiraj sur la muraro grafismis:
:"Ho vi, ĝardeno bela, milsorĉa, kie la floroj
:teraj kun steloj ĉielvolbaj vetlude konkuras!"

## Bildaro 

Dosiero:116 Tafel 6 Grenada Alhambra - Plano del Palacio Arabe.jpg|
Dosiero:Spain Andalusia Granada BW 2015-10-25 17-47-40 1.jpg|
Dosiero:Adolf Seel 001.jpg|
Dosiero:Spain Andalusia Granada BW 2015-10-25 17-24-14.jpg|
Dosiero:Spain Andalusia Granada BW 2015-10-25 17-28-47.jpg|

## Vidu ankaŭ 
* Sacromonte

* Historio de Hispanio
* Islama arto

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* retejo en diversaj lingvoj
* pliaj informoj
* fotoj pri Alhambro 
* informoj arkitekturaj (paĝoj anglaj)

Kategorio:Historio de Hispanio
Kategorio:Historio de Islamo
Kategorio:Kasteloj en Hispanio
Milan Zvara

eta|200px|dekstra|Parko kaj monumento en Poprad
**Milan ZVARA** (naskiĝis la 29-an de aprilo 1933 en Dovhe (Distrikto de Irŝava), Ukrainio – mortis la 30-an de januaro 2002 en Poprad, Slovakio) estis elstara slovaka esperantisto, prezidanto de SKEF, fakdelegito, ĝenerala sekretario de Monda Turismo, skolto, naturamiko kaj mikologo, multjara kaj senlaca organizanto de E-lernejoj kaj turismaj kaj mikologiaj renkontiĝoj en Slovakio kaj naturamikaj ekspedicioj al foraj landoj de la mondo. Esperantisto ekde la jaro 1944, kiam li estis studento en Gimnazio en Liptovský Mikuláš.

Li esperantigis la pop-muzikaĵon **La scivolema elefantido** laŭ Kipling kaj kun E. V. Tvarožek kunverkis lernolibron de Esperanto.

La programojn de la regule, ĉiujare aranĝataj esperantaj Turismaj Semajnoj (TUSE) grande riĉigis la prelegoj kaj lumbild-prezentadoj de Milan Zvara. Per belegaj lumbildoj li prezentis la Slovakan Paradizon (*Slovenský raj*, tie okazis la ekskursoj), bildoj pri floroj kaj fungoj de la regiono.

En Poprad nun estas laŭ li nomita urba parko, kie ankaŭ troviĝas monumento je lia omaĝo.

Kategorio:Slovakaj esperantistoj
Kategorio:Esperantistoj-vojaĝintoj
Kategorio:Esperantistoj
Kategorio:Esperantistoj de Liptov-regiono
Hidalgo

[eta|240px|[Heraldiko|Heraldika krono de hispana hidalgo]]
**Hidalgo** estis malalta nobelo de Hispanio. Ili ne devis pagi impostojn, tamen eble ili havis bienon aŭ aliajn malmultajn posedaĵojn. Pro la nedevigo pagi impostojn ili diferenciĝis el la impostuloj aŭ malalta popolo, de kiuj ili laŭ la riĉeco foje ne multe diferenciĝis. Jam ekde la 7-a jarcento ekzistas dokumentoj kiuj atestas pri ekzistado de tiuj malaltaj nobeloj.

La tipa hidalgo estas Don Kiĥoto, kiu estas iufoje konata kiel "La Hidalgo". En tiu verko kaj ankaŭ en la antaŭa Lazarillo aperas tiaj basnobeluloj kaj en postaj verkoj kiel kompatindaj roluloj kiuj ne havis riĉaĵojn kaj tamen devis aspekti kiel riĉuloj.

Multaj hidalgoj dum la 16-a jarcento kaj venontaj formigris el Hispanio al Ameriko por serĉi riĉaĵojn kiujn ili ne havis en Hispanio. Kelkaj el ili iĝis famaj konkeristoj de teritorioj nekonataj ĝistiame de eŭropanoj. Aliaj dum tiuj jarcentoj serĉis pli bonajn postenojn ĉu en la armeo (ekzemple en kampanioj en Italio aŭ Flandrio) ĉu en la katolika eklezio.

En Asturio ili estis iam eĉ preskaŭ 80 % de la tuta loĝantaro kaj ankaŭ trois en aliaj nordaj regionoj. Je la 18-a jarcento estis preskaŭ duonmiliono da ili kaj pro tio, ke ili ne pagis impostojn, tio kaŭzis malmulte da damaĝo al la ŝtato. Pro tio ekis reformo kiu malpliigis ilin. Komence de la 19-a jarcento preskaŭ ne estis jam hidalgoj en Hispanio.

## Vidu ankaŭ 
* Nobelo
* Burbonoj
* Hispana koloniado de Ameriko
* Pikareska romano

Dosiero:Hidalgo.JPG|Desegnaĵo de la 16-a jarcento pri iu hidalgo en hispanaj kolonioj

## Eksteraj ligiloj 
* http://cp.alternativo.net/hgo.php  

Kategorio:Hispanio
Kategorio:Sociologio
Kategorio:Historio de Hispanio
Kategorio:Nobelaj titoloj
*
Felicindo Abbruzzese

**Felicindo ABBRUZZESE** (naskiĝis en 1931, mortis la  en Kordobo, Argentino) estis argentina esperantisto.

Li estis delegito pri farmacio, vinscienco kaj instruado de Esperanto. Li prezidis la lokan Esperanto-asocion (*Asociación Cordobesa de Esperanto*, aŭ "Kordoba Asocio de Esperanto"), kiun li subtenis ankaŭ finance kaj per disponigo de sidejo.

Kategorio:Argentinaj esperantistoj
Curt J. Milkuschutz

**Curt Julio MILKUSCHUTZ** (naskiĝis en 1914; mortis la ) estis argentina esperantisto kaj dumviva membro de UEA, ties iama delegito en Bonaero kaj fakdelegito pri grafologio kaj terkulturo.

Li estis esperantisto ekde 1929 kaj aktivis en Argentina Esperanto-Ligo inter 1955 kaj 1981, jen kiel sekretario, jen kiel prezidanto. Li servis kiel argentina ĉefdelegito de 1956 ĝis 1978.

Kategorio:Argentinaj esperantistoj
Ben Sion Ohana

**Ben Sion OHANA** (naskiĝis en 1915 - mortis en 2001 en Parizo) estis dumviva membro de UEA. Esperantisto de juna aĝo, en Maroko li servis kiel ĉefperanto de Tutmonda Junular-Organizo kaj de 1944 kiel delegito en Marrakech, kie li ankaŭ instruis Esperanton. Dum la 1960-aj jaroj li estis delegito de Kasablanko. Post translokiĝo al Francio, li aktivis en la Pariza regiono, i.a. kiel delegito pri instruado kaj zorgante pri korespondaj kursoj de la landa asocio.

## Eksteraj ligiloj
*  Ben Sion Ohana sur foto el 1951-52
*  Foto el ĉirkaŭ 1950

 
Kategorio:Francaj esperantistoj
Kategorio:Marokaj esperantistoj
Kategorio:Lernejestroj
Robert Roze

**Robert ROZE** (naskiĝis en 1931; mortis en 2001) estis franca esperantisto, delegito de UEA en Toulon kaj fakdelegito pri sciencpopularigo, prezidanto de la loka Esperanto-grupo. Li estis regula kunlaboranto de *Kontakto,* *Franca Esperantisto*, *Monato* kaj aliaj revuoj.

Por *Kontakto* li verkis ĉefe biologiajn temojn.

## Referencoj 
Roze, Robert
Roze, Robert
Roze, Robert
Okumura Rinzo

**OKUMURA Rinzo** (奥村林蔵 [okumura rinzo:];  - ) estis japana esperantisto dum 70 jaroj, instruisto kaj delegito de UEA pri instruado ekde 1956. 

Li naskiĝis en Ŭakajama-prefektujo.

Li aktivis en la lerneja Esperanto-movado instruante matematikon en Ikuno-Altlernejo de Osaka-prefektujo. Li verkis du hajkarojn (*Guto da roso,* 1980, 1996) kaj tradukis *Historiajn popol-rakontojn de Ikuno* (1990), *Distrajn legendojn de Hirano* (1992) kaj *Folklorojn de Kiŝiŭada* (1998).

Li mortis en malsanulejo en Osako pro pneŭmonio

## Verkoj
*Guto da roso, 1980, 1996
### Tradukoj
*Historiaj popol-rakontoj de Ikuno (1990)
*Distraj legendoj de Hirano (1992)
*Folkloroj de Kiŝiŭada (1998).

OKUMURA, Rinzo
OKUMURA, Rinzo
Kategorio:Mortintoj en 2000
Sato Ŝoiĉi

[eta|altdekstre=0.8|La fervojstacio [Stacio Tono|Folkloro Tōno kun nomo en Esperanto kaj la japana]]
**SATO Ŝoiĉi** (naskiĝis en  en Morioka; mortis la  samloke) estis japana esperantisto.

De 1989 ĝis 1990 kaj denove ekde 1997 li estis estrarano de Japana Esperanto-Instituto; li estis estro de la studeduka fako. Krome li estis komitatano A de UEA ekde 1998. De 1997 ĝis 1998 li estis ĉefdelegito de UEA en Japanio. Krome li estis delegito en Morioka kaj fakdelegito pri la instruado de la angla kaj Esperanto.

Kiel studento li lernis Esperanton ĉirkaŭ 1957 kaj baldaŭ fondis lokan Esperanto-klubon kun la nomo *La Ihatovaj Esperantistoj,* laŭ fikcia loknomo de la fama verkisto Mijazaŭa Kenĝi, pri kies rilato al Esperanto li plurfoje prelegis. En 1995 fervoja firmao eĉ petis lian helpon por doni Esperantajn nomojn, laŭ verkmotivoj de tiu aŭtoro, al fervojstacioj en Linio Kamaiŝi.

En 1990 Satoo iĝis universitata vicprofesoro (poste profesoro) de la kolegio de gubernio Iŭate, kaj povis ekgvidi seminarion pri Esperanto — maloftaĵo en Japanio. Li ankoraŭ partoprenis la Tel-Avivan UK en 2000 kaj, kun siaj studentoj, la IJK en Honkongo samjare; tri semajnojn antaŭ la morto li prelegis en regiona Esperanto-kongreso.

Kategorio:Japanaj esperantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1937
Kategorio:Mortintoj en 2000
Kuriyama Hitoshi

Esperantisto ekde 1944, hospitalestro, kvar jardekojn delegito pri medicino kaj filatelo, li aŭtoris *Japana-Esperanta Medicina Vortareto* kaj ricevis en 1996 la Shinoda-premion de Universala Medicina Esperanta Asocio. Multflanka interlingvisto, Kuriyama verkis kurson de volapuko kaj dudirektajn vortarojn Ido-Esperantan kaj Ido-japanan.
Takenaka Zisuke

**TAKENAKA Zisuke** (1904 - mortis akcidente la 4-an de januaro 2001) estis esperantisto de 1922, dum kvar  dekoj da jaroj delegito en Nisibiwazima (Japanio). 

En 1930 li kunfondis Nagojan Esperanto-Societon, kiun li poste vicprezidis. Dum trideko da jaroj li peris El Popola Ĉinio en Japanio, kaj en 1974 li vojaĝis al Ĉinio kiel membro de la unua oficiale invitita delegacio esperantista.
Kategorio:Naskiĝintoj en 1904
Kategorio:Japanaj esperantistoj
Kategorio:Mortintoj en 2001
Balboo

**Balboo** estas esperantigo de la hispana nomo *Balboa* kaj havas diversajn signifojn:

***Balboo (valuto)** estas la nomo de la mon-unuo de Panamo.
***Vasco Núñez de Balboa**
***Balboa** estas tipo de danco.

## Vidu ankaŭ 
* Balbo (apartigilo)
Gotou Mituo

**GOTOU Mituo** (prononco: gotoo micuo, japane: 後藤三男) naskiĝis en 1921 kaj mortis la 25-an de marto 2001 en Tokio) estis japana esperantisto, dumviva membro de la UEA, regula ano de Societo Zamenhof. 

Li estis elektra inĝeniero, poste entreprenisto pri elektra inĝenierado, sukcesinta en merkato.  Post emeritiĝo, li administris eldonejon, el kiu eliris libroj pri araba lingvo kaj kulturo por japanoj.

Granda mecenato de UEA kaj de Japana Esperanto-Instituto, en 1987 li donacis al ĉi tiuj 30 resp. 20 milionojn da japanaj enoj, kaj en 2000, inspirite de Kampanjo 2000, po ĉ. 900 mil eŭrojn. Tro modeste, li skribis al ili ke tio "estas nenio alia ol kompensaĵo de multjara neaktiveco".

Kategorio:Japanaj esperantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1921
Kategorio:Mortintoj en 2001
Birger Viggen

**Birger VIGGEN** (1930 - mortis en Stokholmo la 26-an de novembro 2000 en akcidento) estis delegito pri blindulaj aferoj. 
Li estis dum multaj jaroj estrarano de Sveda E-Federacio, membris en la LKK de la 65-a UK (1980, Stokholmo), plenumis diversajn funkciojn en Ligo Internacia de Blindaj E-istoj kaj en la sveda sekcio de Kristana E-Ligo Internacia. Nur du semajnojn pli frue li kunaranĝis la aŭtunan seminarion de Sveda E-Instituto en Lesjöfors kaj tiam iĝis prezidanto de la ekonomia societo Esperanto-Gården.

Kategorio:Svedaj esperantistoj
Kategorio:Esperantistaj blinduloj
Lennart Persson

**Lennart PERSSON** (1922 - mortis la 12-an de februaro 2001) estis jardekojn delegito en Leksand (Svedio). Prezidinto de la E-kluboj de la urbo Falun kaj de la provinco Dalarna, li kunlaboris al diverslandaj E-gazetoj. En sia plurnacia familio li uzis hejme E-on.

Persson, Lennart
Panama balboo

**Balboo** estas la nomo de la mon-unuo de Panamo. Ĝi ricevis tiun nomon omaĝe al hispana esploristo Balboo. Ĝia ISO-4217-kodo estas **PAB**.

La balboo estas ligata al la Usona dolaro (kiu estas leĝa monunuo en Panamo) kaj povas esti interŝanĝata je unu dolaro po 1:1. Ĝi ekzistas nur en moneroj (kaj kalkule); la cirkulantaj biletoj estas dolaraj.

## Eksteraj ligiloj 
* konvertiloj ekzemple 20px de la aŭstralia dolaro, 20px de la Eŭro, 20px de la brita pundo kaj 20px de la usona dolaro al la balboo

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ekonomio de Panamo
Garoto

eta|dekstre|Ekzekuto per garoto
**Garoto** estas la nomo de hispana ekzekutilo (*garrote vil* = honta bastono), konsistanta el fera ringo fiksita al firma ligna stango, kaj per kiu oni strangolis la mortkondamnitojn.

Hispanio ĝis 1974 ekzekutis krimulojn per garoto.

La vorto estas neologismo, kiu ne troviĝas en PIV2. En taŭga kunteksto eblas uzi la vorton "sufokilo".

## Vidu ankaŭ 
* Mortpuno
* Strangoligo

Kategorio:Armiloj
Kategorio:Ekzekutaj metodoj
Kategorio:Historio de Hispanio
Kategorio:Historio de Portugalio
Harald Andersson

**Harald ANDERSSON** (naskiĝis en 1914; mortis en decembro 2000) estis delegito de UEA en Hallefors (Svedio), fakdelegito pri religio kaj kosmologio de Martinus. Li regule membris en Societo Zamenhof ekde ĝia fondo en 1975.

Andersson, Harald
Celiakio

**Celiakio** estas la nomo de malsano konsistanta en netoleremo de gluteno ĉe ies maldika intesto.

Entenas glutenon (kaj do la netoleratan proteinon gliadino) la sekvaj cerealoj: aveno, hordeo, sekalo kaj tritiko. Male, maizo kaj rizo estas senglutenaj kaj do sendanĝeraj por celiakiuloj.

Celiakiuloj devas sekvi senglutenan dieton kaj do aĉeti ĉiutagajn nutraĵojn kiel farunon, panon, paston, kukojn ktp en specialaj vendejoj.

Kategorio:Sindromoj en gastroenterologio
Kategorio:Sindromoj en pediatrio
Kategorio:Sindromoj en dentokuracado
Kategorio:Nutromalsanoj
Jean Prager

**Jean PRAGER** (1909 - mortis komence de aŭgusto 2001 en Aŭgsburgo, Germanio) estis dumviva membro, regula ano de Societo Zamenhof, frato de la eminenta Cseh-metoda instruisto Sigismundo Pragano.
Prager, Jean
Prager, Jean
Prager, Jean
|Prager, Jean
Margarete Schmid

**Margarete SCHMID** (*  en Regensburg, †  en Langenthal) estis honora membro de Germana Esperanto-Asocio kaj de Bavara E-Ligo (BELO). 

Lerninte Esperanton en 1947, ŝi aktivis ĝis 1970 kiel delegito en Regensburg kaj, post translokiĝo al Aŭgsburgo, kiel sekretariino de ties loka grupo. Kunfondinto de BELO, ŝi servis la ligon dum jaroj kiel sekretario kaj kunredaktanto de ĝia bulteno. Ŝi forte subtenis sian edzon Hermann Schmid ĉe la organizado de grandnombraj Esperanto-aranĝoj kaj kongresoj, kulmine kiel membro de LKK por la 70-a UK en Aŭgsburgo (1985).

Honore al ŝi Hermann Schmid fondis la premion Margarete Schmid. 

Nekrologo en Esperanto aktuell
:NEKROLOGO por Margarete Schmid (29.09.1925 – 22.11.2000)
:
:En la fruo de la 22-a de novembro 2000, eĉ ne du monatojn post sia 75-a naskiĝtago, forpasis en la hejma lito Margarete Schmid, honora membro kaj de GEA kaj de BELO. La emerita fervoja sekretariino lernis Esperanton en la jaro 1947 en kurso gvidita de Ludwig Goppel, frato de la iama bavara ministro-prezidanto Alfons Goppel, kaj poste fariĝis delegito de UEA por sia naskiĝurbo Regensburg. Tiun oficon ŝi plenumis ĝis 1970, kiam ŝi transloĝiĝis al Augsburg, kie ŝi ekaktivis en la loka grupo.
:En 1960 la tiama f-ino Kammerer estis konatiĝinta dum Esperanto-ekzameno en München kun Hermann Schmid, al kiu ŝi edziniĝis en 1966. Krom sia aktiveco kiel sekretariino de Esperanto-Grupo Augsburg, ŝi subtenegis sian edzon ĉe preskaŭ senfina serio de Esperanto-Kongresoj kaj aliaj Esperanto-aranĝoj, kulminiĝinta sed ne finiĝinta per la Universala Kongreso de Esperanto dum la 2000-jara jubileo de la urbo Augsburg en 1985.
:Ankaŭ en la historio de Bavara Esperanto-Ligo (BELO), unu el kies fondomembroj estis Margarete Schmid, ŝi ludis gravegan rolon. Dum jaroj sekretariino de la Ligo, ŝi kunredaktis ĝian Bultenon kaj zorgis pri ĝia aspekto.
:Eĉ en Germana Esperanto-Instituto Margarete Schmid servis ĉirkaŭ 20 jarojn kiel membro de la loka ekzamena komisiono de Augsburg.
:Loke "Grenjo", kiel ŝin nomis la edzo kaj geamikoj, riĉigis ekzemple la Zamenhofajn Festojn, per kulturaj kontribuoj, kiel "Zauberlehrling" en Esperanto, la altgermana lingvo kaj la ŝvaba dialekto, kiun ŝi kiel orientbavarino tamen majstre imitis.
:Kiel BELO-prezidanto Gosbert Gehlert skribis, "Ŝia laboro por Esperanto kaj por BELO estas nepagebla!" Mi volas aldoni ke al ni ĉiuj mankos ŝia personeco: modesta, kapabla, lojala, boneca ŝi restu en nia memoro.
:La sekvoj de kolapso de balkono sur kiu ŝi troviĝis en la aĝo de dek jaroj kaŭzis al ŝi multajn dolorojn kaj operaciojn, la astmo ŝian transiron en alian mondon. Nun Grenjo havas - kaj havu - la merititan pacon!
:(verkita de Gerald Tucker)

Kategorio:Germanaj esperantistoj
Timofej Ŝuvajev

**Timofej D. ŜUVAJEV** (cirile *Тимофей Шуваев*, naskiĝis en 1915 — mortis la ) estis rusa esperantisto, kiu esperantistiĝis en 1930. Li sukcesis eviti stalinismajn persekutojn de Esperanto.

Post la morto de Stalin li estis fondinto kaj longtempa gvidanto de la Esperanto-klubo en Niĵnevartovsk, granda okcident-siberia urbo en Rusio.

## Literaturo 
* 

Kategorio:Rusiaj esperantistoj
Kategorio:Sovetiaj esperantistoj
Evgenij Belonenko

**Evgenij BELONENKO** (naskiĝis 1963 - mortis en Rostov-na-Donu, Rusio, probable en 1994) estis rusa esperantisto, plurfoja premiita en Belartaj Konkursoj.

Lian rakonton "La blinda modlisto" tradukis en la ukrainan Viktor Pajuk.

Kategorio:Rusiaj esperantistoj
Kategorio:Mortintoj en Rostova provinco
Mihály Szegedi

**SZEGEDI Mihály** (naskiĝis en 1925 - mortis la 11-an de oktobro 2000) estis hungara esperantisto.

Li estis delegito de UEA pri fervoja terminaro. Li aktivis diverspostene en la hungara fervojista Esperanto-movado, artikolis en Hungara Fervojista Mondo kaj aliloke, kaj prizorgis la Esperanto-tekston en la oficiala horaro de la hungaraj ŝtatfervojoj.

Kategorio:Hungaraj esperantistoj
Melinda Szekeres

**SZEKERES Melinda** (naskiĝis en 1981 kaj mortis la 26-an de februaro 2001) estis fervora, juna esperantistino, membro de Hungara Esperanto-Junularo.

Por ŝia memoro, ŝiaj gepatroj kreis la Premion Melinda https://www.eventoj.hu/melinda.htm, kiu ĉiujare disdonas monapogon por esperantistoj el malriĉaj landoj, por partopreno de Internacia Junulara Semajno en Hungario.

Kategorio:Hungaraj esperantistoj