open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
József Patay

**PATAY József** (patai) estis hungara eklezihistoriisto naskita en Nagykároly la 11-an de novembro 1886 kaj mortinta ?.
## Kariero
Patay József studis en la universitato kaj teologio de Koloĵvaro, li doktoriĝis en 1909, li akiris instruistdiplomon en 1910 kaj poste li instruis, estis direktoro, ordenestro. Li estis renoma aratoro. Li redaktis lernolibron pri universala hostorio por la  7-a klaso (Kv. 1922).
## Verkoj
*Pázmány Péter egyetemes történelmi felfogása (Kv. 1909); 
*A Piarista Rend Erdélyben (Dicsőszentmárton, 1925); 
*A piarista rend keletkezése és elterjedése.
## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon
Patay, J.
Ibipitanga

**Ibipitanga** estas municipo en la brazila subŝtato Bahio, kiu havis 14.171 loĝantojn en 2010 .

## Vidu ankaŭ  
* Municipoj de Bahio

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Bahio
Annie Get Your Gun (filmo)

***Annie Get Your Gun*** estas usona filmo aperinta en 1950. Ĝi estis reĝisorita de George Sidney. *Annie Get Your Gun* estis originale filmita en la angla lingvo, kaj estis pli malpli inspirita de la vivo de usona aventuristino Annie Oakley.

Rilate sian ĝenron, *Annie Get Your Gun* estas rigardebla kiel muzika filmo.

En la filmo interalie aperas la aktoroj Betty Hutton (Annie Oakley), Howard Keel (Frank Butler), Benay Venuta (Dolly Tate).

La filmo havas entutan daŭron de 107 minutoj.

## Eksteraj ligiloj 
* *Annie Get Your Gun* ĉe IMDb

Kategorio:Filmoj aperintaj en 1950
Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Muzikaj filmoj
3859 Börngen

'*3859 *Börngen''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la germana astronomo Freimut Börngen.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987
Municipoj de Provinco Toledo

[eta|dekstra|250px|Situo de la [Provinco Toledo en Hispanio]]
**Municipoj de Provinco Toledo**:

__NOTOC__

## Fontoj 
* INE

Toledo
Toledo
Guanambi

''''* (oficiale ) estas municipo en la subŝtato Bahio de Brazilo. Ĝi situas en la nordorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono *Centra sudo de Bahio* kaj estas la administra  centro de la samnoma mikroregiono *[[ (mikroregiono)|]]''. Laŭ la stato de  en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun .

La subŝtata ĉefurbo Salvadoro de Bahio situas en distanco de 796 kilometroj.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Bahio	

## Eksteraj ligiloj 
*  () 

Kategorio:Municipoj de Bahio
Kategorio:Suda centro de Bahio
Blankavanga pintvostanaso

La **Blankavanga pintvostanaso** aŭ **Bahama pintvostanaso** (***Anas bahamensis***) estas anaso, tio estas birdo el la grupo de plaŭdanasoj de Karibio, Sudameriko, ĉefe Argentino, Urugvajo, kaj Galapagoj.

Tiu specio estis unuafoje priskribata de Linnaeus en sia verko *Systema naturae* de 1758 laŭ ties nuna scienca nomo.

Estas tri subspecioj: *A. b. bahamensis* en Karibio, kaj vaganta en suda Florido. *A. b. galapagensis* en Galapagoj, kaj iome pli granda *A. b. rubirostris* en Sudameriko. Tiu lasta raso povas esti parte migranta, kiu reproduktiĝas en Argentino kaj vintras pli norde.

## Aspekto 
eta|maldekstra|250px|Bunta bildokapo
Kiel ĉe multaj sudaj anasoj, ambaŭ seksoj estas similaj. Ĝi estas ĉefe bruna kun blankaj vangoj (kio nomigas la specion) kaj ruĝbaza (pli longe en suba makzelo) brilgriza beko (junuloj ne havas tian ruĝecon). La dorso havas tre grandajn nigrajn makulojn (plumoj kun nigra centro kaj malhelbrunaj bordoj) kaj estas ankaŭ nigreca makuleteco en brusto kaj ventro. En vosto videblas blankeca al kremokolora areo.

Ĝi ne povas esti konfuzata kun iu ajn alia anaso en sia teritorio, ĉefe pro la bunta kapobildo. En Afriko estas simila pintvostanaso nome la Ruĝbeka kreko kiu havas ankaŭ blankecan al sablokoloran vangon kaj similan brunecan korpon sed kun pli da ruĝo en beko, kiel sugestas ties nomo.

La speguleto estas verda kaj bruna. Ĝi estas de 46 al 51&nbsp;cm, kaj pezas de 400 al 700 g.

## Kutimaro 
Tiu specio loĝas prefere ĉe akvo kun ia grado de saleco, kiaj salecaj lagoj, estuaroj kaj marĉoj de mangrovoj, sed ankaŭ ĉe nesalaj lagoj kaj lagunoj.

La Blankavanga pintvostanaso manĝas semojn, akvoplantojn, algojn kaj malgrandajn bestetojn akiritajn per plaŭdado.

La nesto estas surgrunde inter vegetaĵaro kaj ĉe akvo. La ino demetas 6 al 10 ovojn, kies kovado daŭras 25 tagojn. Tiu specio adaptiĝas bone al kaptiveco.

Ili videblas soleca aŭ en aroj kun individuoj samspeciaj. Ili povas formi ankaŭ grupojn kun la Flavbeka pintvostanaso (*Anas georgica*), kun kiu ĝi iome similas, sed diferenciĝas facile pro sia blanka gorĝo.

## Bildaro 

Image:Duck pato 005eue.jpg|
Image:white.cheeked.pintail.750pix.jpg|
Image:Anas bahamensis -Santa Cruz highlands.jpg|Plenkreskulo maldekstre kun ruĝo ĉe bekobazo kaj junulu kun tutnigra beko dekstre.
Image:Anasbahamensisberlin.jpg

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Blankavanga pintvostanaso, filmetoj, fotoj kaj sonoj ĉe Internet Bird Collection

Kategorio:Anasenoj
Kategorio:Anasedoj
Kategorio:Anseroformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
The Asphalt Jungle

***The Asphalt Jungle*** ("La Asfalta Ĝangalo") estas usona filmo aperinta en 1950. Ĝi estis reĝisorita de John Huston. *The Asphalt Jungle* estis originale filmita en la angla lingvo.
Rilate sian ĝenron, *The Asphalt Jungle* estas rigardebla kiel krima filmo. Ĝi temas pri la rompŝtelo de juvelbutiko.

En la filmo interalie aperas la aktoroj Sterling Hayden, Louis Calhern, Jean Hagen, James Whitmore. La fama aktorino Marilyn Monroe ankaŭ ludas malgravan rolon.

La filmo havas entutan daŭron de 112 minutoj.

## Eksteraj ligiloj 
* *The Asphalt Jungle* ĉe IMDb

Kategorio:Filmoj aperintaj en 1950
Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Krimaj filmoj
Kategorio:Ŝtelaj filmoj
Henadz Buraŭkin

**Henadz Buraŭkin** (beloruse Генадзь Бураўкін, n. 29-an de septembro 1936 - m. 30-an de majo 2014) estas belorusa poeto kaj ŝtata aganto.

## Biografio 
Naskiĝis en familio de oficisto. Finis en ĵurnalista sekcio de filologia fakultato de Belorusa Ŝtata Universitato (1959). Laboris en diversaj gazetoj. De la jaro 1978 Buraŭkin estis ĉefo de Ŝtata komitato de Belorusa SSR pri televido kaj radielsendado. En la jaro 1990 enoficigita kiel konstanta reprezentanto de Respubliko Belorusio ĉe UNO, sed en 1993 petis demisii de ĉi tia posteno. Post reveno, dum la jaroj 1994-1995 laboris kiel anstataŭanto de ministro pri kulturo kaj gazetaro. Dum la jaroj 1995-2001 laboris en ĵurnalo. Loĝis en Minsko.

Unuaj versoj estis eldonitaj en 1952. Poste,estis eldonitaj liaj libroj "Kun amo kaj malamo teraj" (1963), "Spiro" (1966), "Rikolto" (1971), "Riverfonto" (1974), "Gardo de fideleco" (1978), "Nesto por birdo de ĝojo" (1986). Aŭtoro de versaroj "Inter stelo kaj kandelo" (2000), kaj "Elektita" (1998). Versoj de fino de 20-a jarcento kompiliĝis en versaron "Grua tempo" (2004). Riĉa intima liriko de la poeto eniris en multaj liaj versaroj, sed ĉefe en libroj "Kareso" (1985) kaj "Mi legas ĉifron de okuloj" (2001). Je versoj de Buraŭkin estis verkitaj multaj popularaj en Belorusio kantoj. Poeto verkis aron de kantaj tekstoj "Al vi Belorusio" (1984). "Lulokanto" je liaj vortoj ĉiuvespere je televidio kantas por belorusaj infanoj. Aŭtoro de du libroj de versoj por infanoj "Tri fabeloj pri Leporo" (1974), kaj "Blua balancilo" (1978), dokumenta novelo "Tri paĝoj el legendo" (1971).

Li verkis por gazetaro eseojn, publicistajn kaj literaturkritikajn artikolojn. Estas aŭtoro de scenarioj de kelkaj dokumentaj filmoj kaj de duseria arta filmo "Fajro" (1974, kunaŭtore).

Tradukadis en belorusa lingvo versojn de rusaj, ukrainaj, moldavaj, bulgaraj poetoj.

Kategorio:Belorusaj poetoj
Kategorio:Belorusaj verkistoj
The Astonished Heart (filmo)

***The Astonished Heart*** ("La surprizita koro") estas brita filmo aperinta en 1950. Ĝi estis reĝisorita de Terence Fisher kaj inspirita de la samnoma teatraĵo fare de Noël Coward. *The Astonished Heart* estis originale filmita en la angla lingvo. Rilate sian ĝenron, *The Astonished Heart* estas rigardebla kiel drama filmo.

En la filmo interalie ĉefrole aperas la aktorino Celia Johnson kaj en flanka rolo la drama verkisto Noël Coward, kiu verkis la originan teatraĵon kaj ankaŭ la filman scenaron.

La filmo havas entutan daŭron de 85 minutoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Filmoj aperintaj en 1950
Kategorio:Britaj filmoj
Kategorio:Dramaj filmoj
Béla Páter

**PÁTER Béla** (pa:ter) estis hungara botanikisto, kuracplant-esploristo naskita en Eperjes la 4-an de septembro 1860 kaj mortinta en Kluĵo la 21-an de junio 1938.

## Kariero 
Páter Béla studis en la Universitato Pázmány Péter kaj li diplomiĝis en teknikuniversitato de Budapeŝto (1883). De 1894 li estis instruisto de Agrikultura Lernejinstituto de Koloĵvaro, poste rektoro de Agrikultura Akademio por kvazaŭ unu jardeko. En 1904 li fondis la unuan stacion por kuracplantesploro en Koloĵvaro, kies li estis direktoro ĝis 1931.

## Verkoj 
* Plante medicinale sălbatice. 1926,
* Cultura plantelor medicinale. 1926,
* Csodahatású gyógynövények (Kv. 1936).

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj biologoj
Kategorio:Hungaraj botanikistoj
3860 Plovdiv

'*3860 *Plovdiv''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la bulgara astronomino Violeta G. Ivanova kaj de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio Roĵen proksime de Smoljan (Bulgario).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Plovdiv, dua plej granda urbo el Bulgario.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Malkovrita de Violeta G. Ivanova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1986
Santa Cruz de Retamar

[eta|250ra|Situo de la [provinco Toledo en Hispanio]]
[eta|250ra|Situo de Santa Cruz de Retamar en la [provinco Toledo kaj en Hispanio]]
**Santa Cruz de Retamar** (Sankta Kruco de Genistejo) estas municipo de Hispanio, en la Provinco de Toledo, regiono de Kastilio-Manĉo. Limas kun la municipaj teritorioj de Villa del Prado, en la provinco de Madrido, kaj Méntrida, La Guardia, Las Ventas de Retamosa, Fuensalida, Portillo de Toledo, Maqueda, Quismondo, Escalona kaj Almorox, en la provinco de Toledo.

Krom la urba domaro, en la municipo troviĝas ankaŭ la submunicipo de Calalberche.

## Toponimio 
La termino de "Santa Cruz" povus deveni el nomo de alta loko situanta nordokcidente, konata nun kiel "Cruz Verde" (verda kruco), eble rilata al juda komunumo. Pri la termino "Retamar" (genistejo) eble devenas el fakto ke antikve en la zono abundis genistoj.

## Loĝantoj 
La loĝantoj nomiĝas *Churriegos*. La censita populacio en 2010 estis de 2.998 loĝantoj kaj la denseco estas de 23,06 loĝ/km². Dum la lastaj tri jardekoj la populacio triobliĝis el milo da loĝantoj al tri mil.

## Situo 
Santa Cruz de Retamar estas situa en la okcidenta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Komarko de Torrijos en la norda parto de la provinco de Toledo, je altitudo de 603 m; je 38 km el Toledo, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 130 km². La geografiaj koordinatoj estas 40°7′14″ N 4°14′17″ Ok.

## Ekonomio 
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie.

## Historio 
Post la Reconquista la zono ekdependis de la Montoj de Alamín (kastelo de Alamín), kiu poste integriĝos en la senjorlando de la dukoj de Maqueda, Arcos kaj Altamira. Ŝajne la loko estis fondita meze de la 15a jarcento de Gutierre de Cárdenas, Komandoro de Leono.

En 1486 oni akiris la titolon de Vilaĝo.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco de Toledo

Kategorio:Kastilio-Manĉo
Kategorio:Municipoj de Toledo
Kategorio:Provinco Toledo
Novo Horizonte (Bahio)

**Novo Horizonte** estas municipo en la brazila subŝtato Bahio, kiu havis 10.673 loĝantojn en 2010 .

## Vidu ankaŭ  
* Municipoj de Bahio

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Bahio
Ruĝbeka kreko

La **Ruĝbeka kreko** aŭ **Ruĝbeka pintvostanaso**, ***Anas erythrorhyncha***, estas anaso, tio estas birdo el la grupo de la plaŭdanasoj de la tipa genro “Anas”, kiu estas abunda loĝanto kaj reproduktanto en suda kaj orienta Afriko tipe sude de 10° S. Tiu anaso ne estas migranta, sed flugas foje grandajn distancojn por trovi taŭgajn akvejojn. Ĝi estas tre gregema for de la reprodukta sezono kaj formas grandajn arojn.

eta|maldekstra|250ra|En zuriĥa bestoĝardeno
[eta|maldekstra| *Anas erythrorhyncha* - [MHNT]]
La Ruĝbeka kreko estas 43–48&nbsp;cm longa kaj havas tre malhelbrunajn al nigrecajn kronon kaj nukon, kontraste hela vizaĝo sablokolora, kaj brilruĝan bekon kun malhelbruna supra bordo. La korpoplumaro estas malhelbruna kun blanka strieco nome tre nigrecaj plumoj en dorso kun tre fajna helbruna bordo, kaj ne tiom malhelaj nek tiom grandaj en brusto (nur punkteco) kaj en ventro. La irisoj estas malhelbrunaj. Flugo montras ke la duarangaj flugoplumoj estas sablokoloraj kun nigra trastrio. Ambaŭ seksoj estas similaj, sed junuloj estas pli senkoloraj ol plenkreskuloj.

Temas pri silentema specio, sed la memmontranta masklo havas alvokon *ŭhzzt*, dum la ino elsendas mildan kvakadon kvazaŭ de Platbeka anaso.

La Ruĝbeka kreko estas birdo de fluakvaj habitatoj en malferma kamparo kaj estas ĉiomanĝanto. Ili manĝas per plaŭdado plantomaterialon aŭ ankaŭ surtere ĉefe vespere aŭ nokte. Ili nestumas surgrunde inter densa vegetaĵaro ĉe akvo.

Tiu estas unu el la specioj al kiuj aplikiĝas la *Agreement on the Conservation of African-Eurasian Migratory Waterbirds* (AEWA).

## Referencoj 
*  Kriterioj kial tiu specio estas Malplej Zorgiga.
* Ian Sinclair, Phil Hockey kaj Warwick Tarboton, *SASOL Birds of Southern Africa* (Struik 2002) ISBN 1-86872-721-1
* Madge kaj Burn, *Wildfowl* ISBN 0-7470-2201-1

Kategorio:Anasenoj
Kategorio:Anasedoj
Kategorio:Anseroformaj
Kategorio:Birdoj de Afriko
CoRoT-7d

**CoRoT-7d** estas (ankoraŭ nekonfirmata) ekstersunsistema planedo kiu orbitas ĉirkaŭ la stelo CoRoT-7.

## Stelo 
CoRoT-7 estas oranĝa nano iom malpli granda ol nia Suno, en la konstelacio Unukornulo, je distanco de ĉirkaŭ 490 lumjaroj (aŭ 150 parsekoj de la sunsistemo).

Du aliaj planedoj estis malkovritaj ĉirkaŭ ĝi per la metodo de pasado : CoRoT-7b kaj CoRoT-7c. La tria, CoRoT-7d, restas nun pridiskutata.

## Planedo 
Ĝia maso estus 0,052 foje tiu de Jupitero (aŭ ĉ 16,52 foje tiu de Tero) tie estas maso komparebla al tiu de Neptuno. Ĝia diametro kaj denseco restas nekonataj. Ĝia orbita periodo estas ĉirkaŭ 9,021 tagoj.

Ĉar la stelo CoRoT-7 havas aĝon de ĉirkaŭ 1,5 miliardoj da jaroj, la aĝo de la planedoj de ĝia planedsistemo estas taksata inter 1 kaj 0,5 miliardoj da jaroj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Planet : CoRoT-7 d (el *katalogo de la ekstersunsistemaj planedoj*)
*  Pri la reciproke klinataj orbitoj de la ekstersunsitema planedaro de CoRoT-7
*  Most Earth-like Planet Yet Found (*plej tersimilaj planedoj trovitaj*) 

Kategorio:Ekstersunsistemaj planedoj malkovritaj en 2010
Kategorio:CoRoT-7
Kategorio:Ekstersunsistemaj planedoj detektitaj per radiala rapido
Claudio Roditi

eta|Claudio Roditi en Ĵazklubejo Unterfahrt (Munkeno 2010)
**Claudio RODITI** (naskiĝis la 28-an de majo 1946 en Rio-de-Ĵanejro kaj mortis la 18-a de januaro 2020) estis brazila ĵaztrumpetisto kaj -flugilkornisto.

## Vivo 
Post sia studo ĉe la Muzikkolegio Berklee ekde 1970 ĝis 1971 Roditi restis en Bostono kaj muzikis kun la grupo de Alan Dawson. En 1976 li transloĝiĝis al Novjorko, kie lin dungis Charlie Rouse kaj Herbie Mann. En la 1980-aj jaroj li muzikis kun Paquito D'Rivera, kiu same kiel li ankaŭ interesiĝis pri sintezo de ĵazo kaj latinamerika muziko. En Eŭropo li prezentis regule en la bando de Klaus Ignatzek; li muzikis tamen ankaŭ kun Gary Bartz, kun pianisto Buddy Montgomery kaj kun Michele Hendricks aŭ Chris Connor. Krom tio li ludis en la bandegoj de Dizzy Gillespie kaj Jimmy Heath. Li ankaŭ muzikis en *Unterbiberger Hofmusik*, ensemblo, kiu kombinas bavaran popolmuzikon kaj ĵazon. En 2009/2010 li aŭdigis sin kun Tom Reinbrecht kaj lia bando Sacred Sounds, kun kiu ekestis la disko "Ten of a kind".

En 1995 lia "Symphonic Bossa Nova" estis kandidatigita por Grammy.

## Diskoj 
* *Red On Red* (Greene Street 1984)
* *Claudio!* (Uptown 1985)
* *Gemini Man* (Milestone 1988)
* *Slow Fire* (Milestone 1989)
* *Two Of Swords* (Candid 1990)
* *Milestones* (Candid 1990) – selected Best Jazz CD of 1992 by CD Review
* *Jazz Turns Samba* (Groovin' High 1993)
* *Daywaves* (Terra Musica {Brazil}) 1993)
* *Free Wheelin* (Reservoir 1994)
* *Samba Manhattan Style* (Reservoir 1995)
* *Claudio, Rio & Friends* (Groovin’ High 1996)
* *Double Standards* (Reservoir 1997)
* *Mind Games - Live* (Summit 1998)
* *Smile* (2006)
* *Two Of Swords* (2007)

## Eksteraj ligiloj 
* Solooj de Claudio Roditi 
* Biografio de Claudio Roditi 

Kategorio:Ĵaztrumpetistoj
Kategorio:Brazilaj muzikistoj
Kablanda kreko

La **Kablanda kreko** aŭ **Kablanda pintvostanaso** (***Anas capensis***) estas 44-46 cm longa anaso, tio estas birdo de la grupo de la plaŭdanasoj de malfermaj humidejoj en subsahara Afriko.

Tiu specio estas esence nemigranta, kvankam ĝi moviĝas oportunece al pluvoj.

## Aspekto 
eta|maldekstra|250px
Kiel ĉe multaj sudaj anasoj, ambaŭ seksoj estas similaj. Ĝi estas tre pala kaj ĉefe griza, kun pli malhelbruna dorso (grandaj nigrecaj plumoj kun fajna hela bordo) kaj rozkolora beko (junuloj ne) kun nigrecaj bazo kaj pinto.

La Kablanda kreko ne povas esti konfuzata kun iu ajn alia anaso en sia teritorio. Iom simila kaj parenca estas la Ruĝbeka kreko, sed tiu havas nigron en supra bordo kaj ne ĉebaze, krom la hela sablokolora vango, klare distinga, kiun la Kablanda kreko tute ne havas. Krome la Kablanda kreko havas sablokoloran kapon kun tre fajna grizeca punkteco, pli helan gorĝareon, pli helbrunan al flavecan irison, kaj brilverdan speguleton inter blankaj bordoj.

## Kutimaro 
Ĝi estas dise distribuata sed disvastigata anaso, rare vidataj en grandaj grupoj escepte pri la plumoŝanĝaj aroj, kiuj povas nombri ĝis 2,000.

Tiu specio manĝas akvoplantojn kaj malgrandajn bestetojn (senvertebruloj, krustuloj kaj amfibioj) akiritajn per plaŭdado. La nesto estas surgrunde sub vegetaĵaro kaj ĉe akvo.

Temas pri ĝenerale silentema specio, escepte dum la pariĝada memmontrado. La reprodukta masklo havas klaran fajfon, dum la ino havas mildan "kvakon".

La Kablanda kreko estas unu el la specioj al kiuj aplikiĝas la *Agreement on the Conservation of African-Eurasian Migratory Waterbirds* (AEWA).

## Bildaro 

Cape Teal (Anas capensis) RWD2.jpg
Cape Teal (Anas capensis) (2).jpg
Anas capensis -Lake Nakuru, Kenya-8.jpg
Anas capensis wetland 5.jpg

## Referencoj 
*  Kriterioj kial tiu specio estas Malplej Zorgiga.

Kategorio:Anasenoj
Kategorio:Anasedoj
Kategorio:Anseroformaj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Matte

**Matte** signifas en la germana lingvo mato kaj en la alemana lingvo herbejo. Ĝi estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Matte (Giffers)** estas vilaĝo de la komunumo Giffers de la distrikto Sense en Kantono Friburgo en Svislando.

* **Matte (Rohrbachgraben)** estas setlejo de la komunumo Rohrbachgraben de la administra distrikto Supra Argovio en Kantono Berno en Svislando.

* **Matte (Tschugg)** estas vilaĝo de la komunumo Tschugg de la administra distrikto Seeland en Kantono Berno en Svislando.

* **Matte (Walliswil)** estas setlejo de la komunumo Walliswil ĉe Niederbipp de la administra distrikto Supra Argovio en Kantono Berno en Svislando.

* **Matte-Kvartalo** estas kvartalo de la federacia urbo Berno en Svislando. 

## Vidu ankaŭ 
* **Matt**
* **Matten**
Walliswil ĉe Niederbipp

**Walliswil ĉe Niederbipp** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Wangen kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Supra Argovio en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 206 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Walliswil situas en la Svisa Mezlando ĉe la norda bordo de rivero Aro (rivero), vid-al-vide de la nomfrata komunumo Walliswil ĉe Wangen. La komunumo konsistas el la vilaĝo Walliswil ĉe Niederbipp kaj oriente de la vilaĝo el la du setlejoj Güschu kaj Matte. La sudan limon de la komunumo formas la rivero Aro, dum en nordo ĝi etendiĝas ĝis al la arbara morenmonteto *Chällerain*, kie sur alteco de 500 m s.m. situas la plej alta punkto de la komunumo. En okcidento de la komunumo situas du gruzominejo. En la nordo de ili situas elkavaĵa lageto.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 1,48 km², de kiuj 18,9% estas kovritaj de arbaro, 52,7% servas por agrikulturo kaj 15,5% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Walliswil ĉe Niederbipp limas en nordo al Oberbipp, en oriento al Bannwil, en sudoriento al Berken, en nordo al Walliswil ĉe Wangen, kaj en okcidento al Wiedlisbach.

## Trafiko 
Walliswil ĉe Niederbipp situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra la komunumo kondukas la vojo n-ro 1444 de Wiedlisbach al Aarwangen. En okcidento ponto trans Aro kondukas al Berken. En okcidento piedira ponto konektas la komunumon kun Walliswil ĉe Wangen. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas 3 kilometrojn okcidente inter Wiedlisbach kaj Wangen. La vilaĝo ne disponas pri propra konekto al la publika transportreto. La plej proksima bushaltejo tamen facile atingeblas per la ponto trans Aro en la najbara komunumo Walliswil ĉe Wangen.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Walliswil datiĝas el la jaro 1102 kiel *Walaswiler* tamen ne estas dokumentita, ĉu temas pri Walliswil ĉe Wangen aŭ ĉu pri Walliswil ĉe Niederbipp aŭ eĉ pri Walliswil en Murgenthal. Dum mezepoko Walliswil ĉe Niederbipp apartenis al la malalta tribunalo Niederbipp de la Senjorujo Bipp. Kun la Senjorujo Bipp Walliswil ĉe Niederbipp en la jaro 1413 fariĝis el unue kiburga kaj poste habsburga posedaĵo komunuma havaĵo de la urboj Berno kaj Soloturno kaj en la jaro 1463 estis atribuita komplete al Berno. Dum la Helveta Revolucio la iama Senjorujo Bipp fariĝis parto de la distrikto Wangen. En la jaro 2010 tiu distrikto estis integrita al la administra distrikto Supra Argovio.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Walliswil

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Walliswil ĉe Niederbipp
Berniera kreko

La **Berniera kreko** aŭ **Madagaskara kreko**, *Anas bernieri*, estas specio de anaso de la tipa genro *Anas*. Ĝi estas endemia de Madagaskaro, kie ĝi troviĝas nur laŭlonge de la okcidenta marbordo.

Tiu anaso estas 40 al 45&nbsp;cm longa, kaj estas ĉefe tutbruna kun rimarkinda nigra makuleco, plej forta ĉe flankoj kaj brusto. Ĝi havas nigran speguleton, kaj ties beko estas rozgriza kaj iomete subenturnita. Estas iome malfacile distingi inter masklo kaj ino ĉar ili aspektas ege simile unu al alia, malkiel ĉe multaj anasoj.

Ili preferas mangrovejojn kaj rare lasas sian habitaton kie ĝi favoras malfermajn neprofundajn flakojn kaj lagetojn, preferinde salecajn. Ili tendencas manĝi senvertebrulojn, plantomaterialon kaj insektojn. Ili nestumas en arbokavaĵoj, ĉefe ĉe mangrovo.

Nune la Berniera kreko estas minacata de formorto. Estas nur ĉirkaŭ 1,500 restantaj en la mondo. La ĉefa tialo ke tiuj anasoj estas formortontaj estas ĉar ties natura habitato, nome mangrovejoj, estas detruataj por akiri lignon kaj nafton.

La *Durrell Wildlife Conservation Trust* estas entreprenanta sukcesan reproduktan programon ekde 1995, post malsukcesa klopodo de 1993, pro kaptado de kvar anasoj, kiuj rezultis ĉiuj esti maskloj.

La nomo omaĝas la francan kuraciston J A Bernier.

## Referencoj 
*  Mapo kaj kriterioj kial tiu specio estas endanĝerita.

## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet
* Berniera kreko - durrell wildlife conservation trust 
* Berniera kreko - The Living Rainforest 
* Berniera kreko - ARKive 

Kategorio:Anasenoj
Kategorio:Anasedoj
Kategorio:Anseroformaj
Kategorio:Birdoj de Afriko
3863 Gilyarovskij

'*3863 *Gilyarovskij'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 26-an de septembro 1978 de la ukraina astronomino Ljudmila Vasilievna Ĵuravljova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la rusa verkisto Vladimir Aleksejeviĉ Giljarovskij (cirile: *Владимир Алексеевич Гиляровский'', 1855–1935).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ĵuravljova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Madeleine Stakian-Vuille

**Madeleine Stakian-Vuille**, pseŭdonime **Mad Mevo**, estis svisa esperantistino kaj poetino. Ŝi naskiĝis la 15an de februaro 1910 en La Chaux-de-Fonds (Svisujo) kaj  forpasis la 13an de decembro 2004 en Ĝenevo. Ŝi apartenis al horloĝista familio en kiu oni aktive muzikis amatorece. Ŝia patro ludis klarneton kaj volonte frandis la muzikaĵojn ludatajn de sia duenaskita filino. Liberpensulo, li membris ĉe la movado *Libre Pensée* (libera penso); tial Madeleine, sorbiĝinta de idealismo, nature daŭrigis sian vivon en tiu animstato. La familio Vuille instaliĝis en Ĝenevo ekde 1918, tiam Madeleine lernis Esperanton ĉe la ŝtata lernejo, kie ĝi estis instruata oficiale dum du jaroj. Ŝi daŭre perfektiĝis, praktikis kaj instruis ĝin.

Por vivteni sin ŝi laboris ĉe la redaktejo de semajna revuo ''La Femme d'aujourd'hui* (Hodiaŭa virino), tiu okupo bone kongruas kun ŝia amo kaj sento por la franca lingvo; poste ŝi laboris ĉe banko.

Flanke de sia profesia vivo ŝi daŭrigis sian muzikan perfektiĝon, interalie ricevante lecionojn de fortepiano de Marcel Milloud, instruisto ĉe la konservatorio. Edziniĝinta kun Ardachès Stakian ekde 1936 kaj patrino de du filinoj, ŝi instruis muzikon private dum sia tuta vivo.

## Esperantisteco
En 1930	Madeleine Stakian-Vuille fondis esperantistan koruson, kiu partoprenis en Esperanto-festoj kaj en aliaj okazaĵoj celantaj Esperanto-propagandon kaj ilustradon per muziko de la beleco de tiu lingvo.

Ŝi laboris ĉe UEA kiel sekretariino kaj kasistino de 1934 ĝis 1936, tiam la centra oficejo de UEA estis translokita al Anglio. Ŝi estris dum preskaŭ kvardek jaroj la ĝenevan Esperanto-grupon La Stelo (1957-1994), dum tiuj jaroj ŝi ankaŭ redaktis ĝian monatan bultenon Brasikfolio; cetere ŝi estis nomumita honora prezidantino de La Stelo kaj en 1978 honora membro de Svisa Esperanto-Societo (SES). 

## Verkaro
Madeleine Stakian-Vuille verkis ekde la 1930-aj jaroj, sub la pseŭdonimo Mad Mevo, multajn originalajn poemojn en la internacia lingvo kaj ankaŭ tradukojn el la franca kaj la germana. Cetere en 1935 ŝi ricevis la unuan premion pri E-poezio de Internaciaj Floraj Ludoj. Krome ŝi tradukis al Esperanto plurajn romandiajn popolkantojn, inter ili la faman *Ranz des vaches'' aperintan en la Svisa Antologio. Claude Piron substrekis la altan kvaliton de la tradukoj de Mad Mevo, interalie rilate la respekton de ritmo kaj rimoj. Unu el ŝiaj plej belaj tradukoj al Esperanto restos tiu, kiun ŝi verkis rime, de la poemoj de du lido-cikloj: Vintra Vojaĝo (poemoj de Müller) kaj Cignokanto (poemoj de Rellstab, Heine kaj Seidl), muzikigitaj de Franz Schubert. Mad Mevo sukcesis tiumaniere kunigi sian amon al muziko kun sia fido al Esperanto.

## Eksteraj ligiloj
* Liberpensuloj
* rts.ch/archives/1968/video/l-esperanto-26955374.html

## Referencoj 
Kategorio:Svisaj esperantistoj
Kategorio:Esperantlingva literaturo
Alta Senjorlando

**Alta Senjorlando** (nederlande *hoge heerlijkheid*) aŭ **Libera Senjorlando** (*vrije heerlijkheid*) estis nomo de historia mezepoka memstara teritorio kun propra jura sistemo en la teritorio de la nuna ŝtato Nederlando. La senjoro, nobela posedanto de la senjorlando, havis la rajtojn ordoni korpan punon kaj ankaŭ ekzekutendan mortpunon al iu en la teritorio kiun li juĝis kulpa je krimo. Inter la rajtoj de la Alta Senjorlando ankaŭ estis la rajto ĉasi, la rajto funkciigi muelejojn, kaj la rajto nomumi postenulojn por publikaj oficoj. Esenca enspezofonto por la nobelaj posedantoj de la Altaj Senjorlandoj estis la rajto preni imposton de siaj subuloj, tradicie dekonon de ĉiuj produktaĵoj. En Nederlando antaŭ la unuiĝo al centra ŝtato ekzistis multaj teritorioj, en kiu nobelo nomata  Heer (Sinjoro) aŭ Vrijheer (Libera Sinjoro) estris tian teritorian posedon. Se ili tro grandis por ke la nobelo mem povu administri la regadon, administraj komisiitoj nomataj "baljuws" transprenis la regan reprezentadon. 

En la historio de Nederlando la Altaj Senjorlandoj kaj urboj havis gravan rolon. Tamen menciindas ke iuj el tiuj senjorlandoj - aparte en la okcidento de Frislando ne pli grandis ol la tereno senpere najbara al nobela fortikaĵo (burgo). 

La koncepto estas specifa subformo de pli ĝenerala koncepto de senjorlando respektive reglando, en la Sankta Romia Imperio de germana nacieco inter 800 kaj 1806, kiu signis aŭtonoman regnon regata de nobelo, kiu ne havis pli altan nobelan titolon kiel grafo, duko, grandduko aŭ reĝo.

## Eksteraj ligiloj 
* Listo de la historiaj Senjorlandoj de Holando kaj de ties posedintoj (nederlande)

Kategorio:Historio de Nederlando
Kategorio:Feŭdismo
Kategorio:Mezepoko
Schwanau

**Schwanau** (prononcu *ŝvanaŭ*) signifas en la alemana lingvo *cigna insulo*. Ĝi estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Schwanau (Baden-Virtembergo)** estas komunumo de la distrikto Ortenau en Baden-Virtembergo en Germanio.
* **Schwanau (Bannwil)** estas setlejo de la komunumo Bannwil de la administra distrikto Supra Argovio en Kantono Berno en Svislando.
* **Schwanau (insulo)** estas insulo en la Lago de Laŭerco en Kantono Ŝvico en Svislando.
Den Oever

eta|240px|situo

**Den Oever** estas malgranda vilaĝo 18 kilometrojn oriente de la urbo Den Helder en la provinco Norda Holando de Nederlando. La vilaĝo situas rekte ĉe la sudokcidenta finaĵo de la fermdigo, kiu transformis la maran golfon Ijsselmeer al granda lago. Den Oever estas parto de la komunumo *Wieringen* sur samnoma eksa insulo *Wieringen* en la nordoriento de la provinco Norda Holando. En 2006 en la vilaĝo vivis proksimume 2500 homoj.

[eta|160px|maldekstra|la eksa historia kapelo de Den Oever, nun en la subĉiela muzeo *Zuiderzeemuseum* en [Enkhuizen]]
eta|maldekstra|250px|haveno de *Den Oever*
Vidindaj en Den Oever estas la haveno, en 1960 restaŭrita, okangula historia ligna ventomuelejo *De Hoop* el la jaro 1654, pluraj historiaj bienejoj kaj ekde la jaro 2004 la "vikinga informa centro" „Vikinginformatiecentrum“ (VIC), malgranda muzeo kiu anstataŭis la antaŭan "domon de la tero" (*Het Huis van de Aarde*) kaj celas informi pri la epoko kiam la vikingoj deponis siajn arĝentajn trezorojn sur la insulo. La eksa historia kapelo kun ligita gastejo de la loĝloko nun situas en la ĉubĉiela muzeo *Zuiderzeemuseum* en Enkhuizen.

Kategorio:Vilaĝoj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Norda Holando
Matina

**Matina** estas municipo en la brazila subŝtato Bahio, kiu havis 11.145 loĝantojn en 2010 .

## Vidu ankaŭ  
* Municipoj de Bahio

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Bahio
3864 Søren

'*3864 *Søren'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la dana astronomo Poul Jensen elde la Observatorio Brorfelde en la dana municipo Holbæk.

## Nomo 
Ĝi ricevis la viran antaŭnomon "*Søren*" en honoro de *Søren Augustesen'', filo de Karl Augustesen, kolego de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Poul Jensen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1986
Bannwil

**Bannwil** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Aarwangen kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Supra Argovio en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 673 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
La komunumo Bannwil situas en la Svisa Mezlando ĉe la norda bordo de la rivero Aro. Al la komunumo apartenas la ara insulo *Vogelraupfi*, sur kiu troviĝas naturprotekta areo. La komunumo konsistas el la vilaĝo Bannwil, kaj la setlejoj Schriberweid, Winkel, Ischlegli, Stalten, Schwanau (kie situas ankaŭ la stacidomo), kaj Schürhof tut en oriento de la komunumo, kaj pluraj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 4,79&nbsp;km², de kiuj 39,2% estas kovritaj de arbaro, 45,9% servas por agrikulturo kaj 8,8% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Bannwil limas en nordo al Niederbipp, en nordoriento al Schwarzhäusern, en sudoriento al Aarwangen, en sudo al Graben, en sudsudokcidento al Berken, en sudokcidento al Walliswil ĉe Niederbipp, kaj en okcidento al Oberbipp.

## Trafiko 
La komunumo Bannwil situas flanke de la gravaj aŭtomobilaj vojoj. Tra la komunumo kondukas la konekta vojo nr-o 1444 de Aarwangen al Wiedlisbach. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas en distanco de 3 kilometroj norde apud Niederbipp. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per la mallarĝspura trama fervojo de Langenthal tra Niederbipp al Soloturno.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Bannwil datiĝas el la jaro 1262 kiel *Benwile*. Dum mezepoko Bannwil apartenis al la malalta tribunalo de Aarwangen. Kune kun Aarwangen ĝi fariĝis en la jaro 1432 komuna havaĵo de la urboj Berno kaj Soloturno, kaj fariĝis en la jaro 1463 definitive berna havaĵo. Berno atribuis la lokon al la Voktejo Aarwangen.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Bannwil (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Bannwil

## Bildoj 

Dosiero:ASm01wiki.jpg|Stacidomo de Bannwil
Nederlanda aŭtovojo 9

La **nederlanda aŭtovojo 9** aŭ **A9**, en parto de la vojo nomata **N9** (nederlande **Rijksweg 9**, aŭ **Autosnelweg A9** respektive **Autoweg N9**) estas aŭtovojo inter la sudoriento de la urbo Amsterdamo sude kaj la urbo Den Helder norde. Ĝi sude kaj okcidente ĉirkaŭas la urbon Amsterdamo kaj tie havas la funkcion de ekstera aŭtovoja ringo ĉirkaŭ Amsterdamo (la funkcion de interna aŭtovoja ringo plenumas la nederlanda aŭtovojo 10).

Voje ĝi interalie tuŝas la flughavenon Schiphol kaj la urbon Haarlem. Norden ĝi pluvojas al la urbo Alkmaar, de tie ĝi malpli larĝas kaj sekve norden havas la numeron N9: Ĝi ĉirkaŭas la urbon Alkmaar kaj finiĝas en De Kooy, antaŭurbo de la komunumo Den Helder. De tie la vojo ankoraŭ mallongan distancon plukondukiĝas, je la kodo N250, ĝis la haveno de Den Helder, de kie vojas pramŝipoj interalie al la insulo Texel.

eta|maldekstra|300px|la nodopunkto Rottepolderplein en 2005

Kategorio:Aŭtovojoj en Nederlando
Maŭricia anaso

La **Maŭricia anaso** (*Anas theodori*) estis formortinta birdo el la grupo de la plaŭdanasoj kiuj iam loĝis en la insuloj de Maŭricio kaj Reunio. Ĝi estis malgranda kreko de la superspecio *Anas gibberifrons*  de la  subgenro *Nettion* de la tipa genro *Anas*. Ties plej proksima parenco estas probable la Berniera kreko el Madagaskaro kaj, krom havi pli fortajn flugilojn kaj esti konsiderinde pli granda (inter Sunda kreko kaj Platbeka anaso laŭ grando), ĝi ŝajne aspektis tre simila al tiu specio. 

Dekomence oni proponis, ke la Melera anaso, ankaŭ el Madagaskaro, estas la plej proksima parenco de *A. theodori*, sed dum pliaj restoj de tiu lasta estis elterigitaj, tio ŝajnis pli malverŝajne. Krom kelkaj, mallongaj priskriboj, ne multe oni konas pri tiu birdo kiam ĝi vivis, sed ties kutimaro probable ne diferencas signife el tiuj de ties plej proksimaj parencoj. Oni trovis ostojn en Maŭricio kaj pli ĵuse ankaŭ en Reunio. La scienca nomo honoras Thé́odore Sauzier, kiu disponigis multajn ostojn de formortintaj birdoj troviĝintaj en Maŭricio por la scienco.

## Formorto 
Tiu birdo iĝis formortinta en ambaŭ insuloj preskaŭ samtempe kaj pro la sama tialo: troa ĉasado. En Maŭricio, la "grizaj krekoj" troviĝis en "grandaj nombroj" en 1681, sed en 1693, François Leguat (1708, vidu sube) trovis ke "naturaj anasoj" estas jam raraj. En 1696, la nederlanda guberniestro Roelof Deodati menciis la specion lastfoje kiel ankoraŭ vivanta. En Reunio la specio estis lastfoje menciita kiel loĝanta "en kvanto" ĉe la listo de *de la Merveille* farita en 1709 pri la natura vivo de la insulo, sed ĉar Feuilley ne listis akvobirdojn en sia informo de 1705, la informo de *de la Merveille* estis evidente bazata sur malaktuala onidira informaro. La lasta fidinda registro de la specio en Reunio ŝajne estas la informo de la Pastro Bernardin en 1687; tiele la dato de la formorto povas esti ĉirkaŭkalkulata je fino de la 1690-aj jaroj en Maŭricio, kaj kelkajn jarojn antaŭe en Reunio.

La informoj de Bernardin kaj (1710) de Antoíne Boucher estas kaporompigaj ĝis nun, ĉar ili mencias kaj anserojn, *sarcelles* (kreko, tiu specio) kaj anasojn *canards* (anasoj estas pli grandaj ol *sarcelles*) kiel loĝantaj aŭ loĝintaj en Reunio. Estas eble ke osto de karpometakarpo ŝajne el merganaso de la genro *Aythya* aludas al tiuj *canards*. Se tio pravas, tiuj birdoj estis probable rilataj al la Madagaskara merganaso, el kiuj restas nur kelkaj malgrandaj nombroj.

## Referencoj 
*  Formortinta.
* Leguat, François (1708): *Voyages et Avantures de François Leguat & de ses Compagnons, en Deux Isles Desertes des Indes Orientales, etc.* **2**: 71. Jean Louis de Lorme, Amsterdam. PDF plena teksto disponebla ĉe Gallica: serĉinte el "Leguat"
* Newton, Edward & Gadow, Hans Friedrich (1893): On additional bones of the Dodo and other extinct birds of Mauritius obtained by Mr. Théodore Sauzier. *Trans. Zool. Soc.* **13**: 281-302, plate 34: figures 11-17.

Kategorio:Anasenoj
Kategorio:Anasedoj
Kategorio:Anseroformaj
Kategorio:Formortintaj birdoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Nederlanda aŭtovojo 11

La **nederlanda aŭtovojo 11** aŭ **N11** (nederlande **Rijksweg 11**, aŭ **Autoweg N11**) estas relative mallonga aŭtovojo de Nederlando, kiu ampleksas 21 kilometrojn kaj ligas la aŭtovojojn A4 kaj A12. Ĝi situas proksime de la urbo Alphen aan den Rijn. La vojo origine en 2000 konstruiĝis nur kiel dutraka ŝoseo, pro juraj disputoj pri mediprotektaj temoj. En 2004 tamen konstruiĝis ankaŭ la restaj du, dekomence planitaj trakoj, tiel ke nun temas pri "normala" aŭtovojo. La N11 estas parto de la "Rijnland Route" aŭ "rejnlanda vojo", la plej granda trafika vojo inter la okcidento kaj oriento de Nederlando. 

Kategorio:Aŭtovojoj en Nederlando
Nederlanda aŭtovojo 12

La **nederlanda aŭtovojo 12** aŭ **A12** (nederlande **Rijksweg 12**, aŭ **Autosnelweg A12**) estas aŭtovojo inter la urbo Hago okcidente kaj la limo inter Nederlando kaj Germanio oriente. De tie, la vojo daŭriĝas kiel germana aŭtovojo A3. Krom Hago, aparte grandaj urboj laŭlonge de la aŭtovojo en Nederlando estas Gouda, Utrecht kaj Arnhem.

Inter la nodopunktoj *Prins Clausplein* kaj *Lunetten*, la vojo konsistigas parton de la eŭropa ŝoseo , inter la nodopunkto *Oudenrijn* ("malnova Rejno") kaj la limo inter Nederlando kaj Germanio ĝi konsistigas parton de la eŭropa ŝoseo . 

Inter la nodopunktoj *Gouwe* kaj *Oudenrijn* ĝi krome konsideratas parto de la eŭropa ŝoseo . La aŭtovojo estas inter la plej multe frekventataj trafikaj vojoj inter la okcidento kaj oriento de Nederlando.
]]

Kategorio:Aŭtovojoj en Nederlando
3862 Agekian

'*3862 *Agekian'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la sovetan astrofizikiston Tateos Artemjeviĉ Agekjan (cirile: *Татеос Артемьевич Агекян'', 1913–2006).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tamara Miĥajlovna Smirnova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1972
Nederlanda aŭtovojo 10

La **nederlanda aŭtovojo 10** aŭ **A10** (nederlande **Rijksweg 10**, aŭ **Autosnelweg A10**) estas cirkla aŭtovojo ĉirkaŭ la urbo Amsterdamo. Ĝi plenumas la funkcion de interna aŭtovoja ringo ĉirkaŭ la urbo, dum la funkcion de ekstera aŭtovojo en la sudo kaj okcidento havas la nederlanda aŭtovojo 9. 

Ĉe la aŭtovojo 10 komenciĝas aŭ finiĝas (laŭ vidpunkto) kvar pliaj aŭtovojoj de Nederlando: la tre mallonga aŭtovojo A8 en la nodopunkto *Coenplein*, la nederlanda  aŭtovojo 4 en la nodopunkto *De Nieuwe Meer*, la nederlanda  aŭtovojo 2 en la nodopunkto *Amstel* kaj la nederlanda  aŭtovojo 1 en la nodopunkto *Watergraafsmeer*. Ĉar tiom da aliaj aŭtovojoj estas ligitaj al ĝi, la aŭtovojo 10 estas inter la plej frekventataj vojoj de Nederlando. 

En la nordo, inter la nodopunktoj *Coenplein* kaj *Amstel*, la vojo estas parto de la eŭropa ŝoseo , en la okcidento, inter la nodopunktoj *Coenplein* kaj *De Nieuwe Meer*, ĝi estas parto de la eŭropa ŝoseo .

Kategorio:Aŭtovojoj en Nederlando
Jacaraci

**Jacaraci** estas municipo en la brazila subŝtato Bahio, kiu havis 13.651 loĝantojn en 2010 .

## Vidu ankaŭ  
* Municipoj de Bahio

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Bahio
Robert Noyce

Robert Norton Noyce (1927 – 1990), konata kiel "La estro de Valo de Silicio", kun-fondinto de Fairchild Semiconductor en 1957 kaj Intel en 1968. Li estas ankaŭ konata kiel la inventisto, kune kun Jack Kilby de la integra cirkvito (ICO), ku ebligus la revolucion de la persona komputilo.

Kategorio:Usonaj komputikistoj
Kategorio:Pioniraj komputikistoj
Kategorio:Usonaj inventistoj
Jack Kilby

**Jack St. Claire Kilby** (1923 — 2005) estis usona fizikisto kaj inĝeniero pri elektro.

Fine de la 1950-jaroj, ĵus kontraktita de Texas Instruments, li produktis blaton el kristalo, kiu kunigis erojn antaŭe dismetitaj, kiel transistoroj, rezistiloj kaj kondensiloj.

Dum la dua mondmilito, Kilby laboris por Office of Strategic Services. Du jarojn poste, en 1947, li diplomiĝis en Universitato de Ilinojso kaj, en 1950, li denove gradiĝis  en la Universitato de Viskonsino, pri elektronika inĝenierarto.

Li transloĝiĝis al Milvokio, Viskonsino, por labori ĉe Centralab, branĉo de Globe-Union Corporation, uno el la pioniroj en la fabrikado de transistoroj.

En 1958 li eklaboris ĉe Texas Instruments, Inc., kie li ekrespondecis pri la esploro pri miniaturigo de elektronika cirkvito. Ene de tiu jaro, Kilby projektis la unuan integran cirkvito de li montrita en la 12-a de septembro.

Tamen, samtempe por alia entrepreno, Fairchild Corporation, alia sciencisto, nomita Robert Noyce disvolvigadis similan projekton.

Meze de la 1960-aj jaroj, Kilby kreis integrajn cirkvitojn por transkontinenta balistika misilo, nomita Minuteman, sed la unua konkreta ĝenerala uzo de tiu inventaĵo estas la poŝa kalkulilo, fabrikitaj sojle de la 1970-aj jaroj.

En oktobro 2000 kune kun Zhores Alferov kaj Herbert Kroemer li estis nobel-premiita pri Fiziko.

Pro kancero, li mortis 81-jaraĝa en Dalaso, Usono.

Kategorio:Informadiko
Kategorio:Pioniraj komputikistoj
Kategorio:Usonaj inĝenieroj
Kategorio:Usonaj inventistoj
Kategorio:Usonaj Nobel-premiitoj
Elektronika cirkvito

dekstra|eta|200ra|Elektronika cirkvito.
dekstra|eta|200ra|Elektronika cirkvito.
**Elektronika cirkvito** estas kunmetaĵo de individuaj elektronikaj komponantoj, kiel ekzemple rezistiloj, transistoroj, kondensiloj, induktoroj kaj diodoj, ligitaj per estraj dratoj aŭ spuroj tra kiuj elektra kurento povas flui. La kombinaĵo de komponantoj kaj dratoj permesas al diversaj simplaj kaj kompleksaj operacioj esti farita: signaloj povas esti plifortigataj, komputadoj povas esti prezentataj, kaj datenoj povas esti movataj de unu loko ĝis alia. Cirkvitoj povas esti konstruataj el diskretaj konsisteroj ligitaj per individuaj pecoj de drato, sed hodiaŭ ĝi estas multe pli kutima por krei interligojn de fotolitografiaj teknikoj sur lamenigita substrato (elektronika blato aŭ PCB) kaj luti la komponantojn al tiuj interligoj por krei pretan cirkviton. En integra cirkvito aŭ IC, la komponantoj kaj interligoj estas formitaj sur la sama substrato, tipe duonkonduktaĵo kiel ekzemple silicio aŭ (malpli ofte) galiumarsenido.

Kategorio:Elektroniko
Novés

[eta|250px|Situo de la [provinco Toledo en Hispanio]]
[eta|250px|Situo de Novés en la [provinco Toledo kaj en Hispanio]]
**Novés** estas municipo de Hispanio, en la Provinco de Toledo, regiono de Kastilio-Manĉo.

## Toponimio 
Laŭ Manuel Belosillo, la termino "Novés" devenas el latina NOVUS 'nova'. José Gómez-Menor detaligas plie, kiam li indikas, ke devenas de NOVALIS 'kiu estas lasita ripoze', nome kampo aŭ tero. Por Javier García Sánchez malfacilas klarigi kaj la devenon kaj la motivon, akceptante, ke ĝi povus esti devena de *novo* laŭ la malkutima sufikso *-és*.

## Loĝantoj 
La loĝantoj nomiĝas *Novesanos*. La censita populacio en 2010 estis de 2.807 loĝantoj kaj la denseco estas de 66,83 loĝ/km². Dum la du lastaj jardekoj de la 20a jarcento kaj la unua de la 21a, la populacio duobliĝis el 1,381 komence de la 1980-aj jaroj al 2.807 loĝantoj (2010).

## Situo 
Novés estas situa en la okcidenta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Komarko de Torrijos en la nordacentra parto de la provinco de Toledo, je altitudo de 573 m; je 36 km el Toledo, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 42 km². La geografiaj koordinatoj estas 40°2′54″ N 4°16′14″ Ok.

## Geografio 
eta|290px|Hidrografio.
La municipo situantas sur deklivaro kiun formas la rojo kiu trapasas la domaron, nome San Silvestre kaj kiu fluas al nordo ĝis enflui en la rojo Gualavisa en la termino de Maqueda. Ĝi apartenas al la komarko de Torrijos kaj limas kun la municipaj teritorioj de Maqueda kaj Portillo de Toledo norde, Fuensalida kaj Huecas oriente, Barcience kaj Torrijos sude, kaj Santo Domingo-Caudilla okcidente, ĉiuj el la provinco de Toledo.

La plej alta punkto estas La Atalaya je 583 super marnivelo. Krom la rojo San Silvestre, ĉe la limo kun Portillo de Toledo naskiĝas la rojo Barcience kiu trafluas la municipon de nordo al sudo kaj enfluas en la riveron Taĵon post trapasi kelkajn municipojn.

## Ekonomio 
Agrikulturo (tritiko, hordeo, olivoj, vino) kaj brutobredado (ŝafoj, porkoj kaj ĉefe muloj por la laborforto) tradicie. Estis industrio rilate al la unuaranga sektoro, nome tekstila el lano, muelejo por oleo kaj fabriko de pano kaj vendejoj. En la aktualo la hegemonia sektoro estas servoj kun 47,4 % de la totalo de entreprenoj, sekve de la konstruado kun 31,6 %, la industrio kun 14,0 % kaj fine la agrikulturo kun 7 %.

## Historio 
La plej malnovaj mencioj ŝajne estas de dokumento de la reĝo Alfonso la 8-a de 1208 kiel Noes; per sia nuna nomo Novés en testamento de mozaraboj de 12667 nome domaro de Novés, dependa de Fontalba de la Sagra. En 1360 katastrofo malpliigis la populacion de 300 al 50 familioj. Laŭ Madoz, en Novés naskiĝis la komunumanoj Padilla kaj Bravo, nome estroj de la insurekcio kiu kondukis al la Milito de la Komunumoj de Kastilio. Ties domoj estis detruitaj kaj ili mem ekzekutitaj.

Tie iome loĝis Lope de Vega kaj naskiĝis kaj loĝis Guiomar Carrillo, amantino de Garcilaso de la Vega.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco de Toledo

Kategorio:Kastilio-Manĉo
Kategorio:Municipoj de Toledo
Kategorio:Provinco Toledo
Listo de urboj de Gvineo

Jen listo de urboj de Gvineo laŭ la loĝantaronombro:
eta|250px|Mapo pri Gvineo
eta|270px|La ĉefurbo Konakrio
* Konakrio
* Nzérékoré
* Kindia
* Boké
* Kankan
* Kissidougou
* Gekedu
* Kamsar
* Macenta
* Mamu
* Fria
* Labé
* Faranah
* Kojaho
* Sigiri
* Lola
* Sangaredi
* Keruano
* Forécariah
* Pita (Gvineo)
* Dabola
* Dinguiraye
* Koundara
* Télimélé
* Kurusa
* Jomu
* Bejla
* Mandiana
* Boffa
* Dubréka
* Dalaba
* Gaŭal
* Leluma
* Mali (Gvineo)
* Tugeo
* Kubia

## Fontoj 
* Germana Vikipedio
3865 Lindbloom

'*3865 *Lindbloom'''* estas malgranda malhela duopa asteroido de la ĉefa zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Orbito 
Ĝi estas en orbita resonanco 1:2 kun Marso.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona artisto, fasonisto, instruisto kaj verkisto George G. Lindbloom (1934–1989), kiu desegnis la *Nicholas E. Wagman Observatory'': observatorion por asocio de  de Pittsburgh.

## Satelito 
Ĝia satelito estis malkovrita per observoj de , anoncita la 29-an de novembro 2020.

Tiu satelito havas diametron de almenaŭ 4,34&nbsp;km kaj orbitas je distanco de ĉirkaŭ 17&nbsp;km de la ĉefa korpo kun orbita periodo de 1,084 tago (26,016 horoj). Ĝia rotacia periodo estas ankaŭ 26,016 horoj kiel tiu de la ĉefa korpo: ambaŭ korpoj estas en ligita rotacio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (3865) Lindbloom; paĝo de Wm. Robert Johnston

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988