open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Josef Schiffer

[eta|Kunsido de la unua estraro de la freŝfondita asocio [BAVELO. De maldekstre: Bernhard Eichkorn, Helga Windisch, Maria Vitalyos, Alois Eder, Siegfried Krüger, Josef Schiffer, Irmtraud Bengsch. Mankas la prezidanto Richard Reuchlin.]]
**Josef SCHIFFER**, (* 1939 en Nordrejn-Vestfalio, mortis la  en Villingen) estis germana esperantisto kaj instruisto pri la lingvoj angla kaj franca.

Li studis en la universitato de Kolonjo. Li estis reallerneja instruisto pri la angla kaj franca, poste fakinstruisto pri la angla en meti-faklernejo. 

En 1977 li esperantistiĝis, fondis la Esperanto-grupon de Villingen-Schwenningen, kaj dekomence gvidis ĝian Esperanto-instruadon. Dum multaj Esperanto-seminarioj li instruis Esperanton en diversnivelaj kursoj. 
Kiel komisaro pri ekzamenoj de Germana Esperanto-Instituto li preparis kaj gvidis plurajn ekzamenojn.

En BAVELO, la federacilanda Esperanto-ligo de Baden-Virtembergo li kunlaboris dekomence, unue kiel estrarano kaj poste kiel komisiito. Li estis membro de UEA kaj UEA-delegito.

Kerno de lia Esperanto-instruado estis liaj lernolibroj de la MIA-SERIO. Kun permeso de la verkisto du el ili estas uzataj por lingvokurso en radio.

Josef Schiffer estis la edzo de la esperantistino Maria Schiffer, longjara kasistino de BAVELO. En 2010 ambaŭ estis nomumitaj honoraj membroj de BAVELO.

## Eksteraj ligiloj 
* mia-serio.de en la Wayback Maŝino de la Interreta Arkivo (okt. 2005)
*"Brückenschlag in die weite Welt" en la gazeto Schwarzwälder-Bote 12.04.2011
*"Blühende Sprache" en la gazeto Schwarzwälder-Bote 12.11.2010

Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Germanaj instruistoj
Gábor Miklóssy

**MIKLÓSSY Gábor** (gAbor miklOŝi) estis rumanuja hungara pentristo naskita en Nagyvárad la 25-an de oktobro 1912 kaj Kluĵo la 21-an de decembro 1998. Li estis la edzo de pentristino Vilma Kondorosi, la patro de fotisto Gyula Miklóssy.

## Biografio 
Gábor Miklóssy studis muzikon en Vieno kaj Budapeŝto, sed pro paraliziĝo de siaj piedoj li devis rezigni pri muzikinterpretado. Inter 1935-1940 studis en Hungara Belarta Altlernejo, inter 1940-1942 li frekventis la majstrolernejon de Gyula Rudnay. Inter 1949-1977 estis la profesoro pri pentrado en Arta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo.

## Individuaj ekspozicioj 
* 1942 • Szentes,
* 1948 • Oradea,
* 1981 • Korunk Galéria, Kluĵo,
* 1998-1999 * Martonvásár, Sopron, Piliscsaba, Budapeŝto-Pesthidegkút,
* 2000 * Budapest,
* 2001 * Oradea.

## Elektitaj grupaj ekspozicioj 
* 1940 * Budapest
* 1942 * Baia Mare
* 1947 * Kluĵo, Budapeŝto, Oradea
* 1948 * Bukareŝto, Oradea, Kluĵo
* 1950 * Bukareŝto, Budapeŝto
* 1953 • Bukareŝto
* 1954 • Moskvo, Venecio
* 1961 * Sofio
* 1968 • Podgorica
* 1969 * Torino
* 1976 * Covasna
* 1992 * Tängagärde (Svedujo)
* 1996 * Budapest

## Elektitaj disĉiploj 
* György Tamás Madarassy

## Libro 
* Miklóssy Gábor: *A szépség a szellem rangja*. 2006.

## Bibliografio 
* Sümegi György: *Miklóssy Gábor*, 2001.

## Fonto 
* Artportalo.hu 

## Eksteraj ligiloj 
* Video pri aktpentraĵoj
* Video pri ekspozicio en 2015 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Paŝtisto

[dekstra|eta|230px|Paŝtisto en la Făgăraş-montoj en [Rumanio.]]
230px|dekstra|eta|Paŝtistoj de ŝafoj en Patagonio, Argentino.
**Paŝtisto** estas homo, kiu gvidas kaj zorgas pri brutaro. Tiuj brutoj povas estis ŝafoj, kaproj, bovoj kaj tiel plu.

Paŝtiston ofte helpas hundo.

## Historio 
Tiu profesio estas unu el la plej malnovaj de la tero. Unuaj paŝtistoj aperis antaŭ pli ol 10.000 jaroj en Azio. Ŝafoj estis breditaj por lakto, viando, ledo kaj ĉefe lano. Dum la sekvo jarmilo ŝafoj kaj paŝtistoj disvastiĝis tra la tuta Eŭropo kaj Azio.

Paŝtistoj daŭre ekzistis nur en certaj regionoj, ĉar en malaltaj regionoj aŭ riveraj valoj oni prefere kultivis tritikon aŭ aliajn cerealojn. Brutaroj estis forpelitaj al montaraj kaj malfacile atingeblaj regionoj.

En la antaŭmoderna epoko paŝtistoj troveblis en regiono, kiel Palestino, Grekio, Pireneoj aŭ Skotlando.

## Nuntempe 
La lando, kiu nuntempe posedas la plej grandan nombron de paŝtistoj kaj ŝafaroj estas Ĉinio.

## Arto kaj religio 
[eta|maldekstra|240px|*Juna paŝtistino*, [William Bouguereau, 19-a jarcento]]
En arto kaj ikonografio, paŝtisto kaj paŝtistino estas ofte bildigitaj kun la tradicia ilo, la paŝtistbastono.

La Biblio uzas paŝtiston kiel metaforon de Dio aŭ de la reĝo, ekzemple en la 23-a psalmo aŭ en la rakonto de la bona paŝtisto. Jam Habelo, frato de Kain, filo de Adamo kaj Eva estis paŝtisto.

## Vidu ankaŭ 
* ŝafisto
* ŝafo
* bovisto
* ŝamanismo
* aldomigo
* montara paŝtisto
János Böckh

**BÖCKH János** (20-an de oktobro, 1840, Pest (urbo) – 10-an de majo 1909, Budapeŝto) estis hungara geologo kaj mininĝeniero, koresponda membro de la Hungara Scienca Akademio (1876). Li estis patro de geologo Hugó Böckh.

## Biografio 
János Böckh diplomiĝis en la Minada Akademio de Selmec, en 1862. Li laboris ekde 1864 en la viena geologia instituto, poste en minada departemento de la viena financa ministerio.

Böckh laboris ekde 1867 en la peŝta financa ministerio, ekde 1869 kiel geologo en la Geografia Instituto. Li estis ekde 1872 ĉefgeologo, inter 1882 kaj 1908 direktoro de la Geologia Instituto. Dum lia afergvidado estis konstruata la nova sidejo de la instituto, en kiu trovis lokon eĉ la Geologia Instituto.

Li estis vicprezidanto de la Hungara Geologia Asocio (1889) kaj prezidanto de tiu (1895-1901).

Je lia iniciato komenciĝis naftoesploro en Hungario. Li ankaŭ gravas en tereno de la geologia nivelmezurado kaj mapado. Li ricevis unuafoje la memormedalon József Szabó [jo:ĵef sabo:] pro publikaĵoj pri la naftotrovejo ĉe Máramaros.

Li estas verkisto de multaj gravaj geologiaj fakverkoj. Tiuj aperis en fakeldonxajoj de la Geologia Instituto kaj la Geologia Asocio. Li esploris ĉefe la geologiajn kaj paleontolgiajn rilatojn en la hungaraj montaroj Bükk, suda Bakony kaj Mecsek.

## Liaj verkoj 
* A geológia fejlődésének rövid története Magyarországon 1774-1896 (Földtani Közl. 1897)
* A magyar királyi Földtani Intézet és ennek kiállítási tárgyai (Bp., 1896)
* A magyar korona országainak területén művelésben és feltárófélben levő ásványok előfordulási helye (Bp., 1899)

## Literaturo 
* Tamás Szontagh: Böckh János élete és munkálkodása (Földtani Közl., 1910)
* Ferenc Schafarzik: Böckh János levelező tag emlékezete (MTA Emlékbeszédek, Bp., 1911).

Kategorio:Hungaraj geologoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj inĝenieroj pri minejoj
Domokos Szilágyi

**SZILÁGYI Domokos** (sila:dji) estis rumanuja hungara poeto, eseisto, tradukisto, vojaĝtaglibristo naskita en Şomcuta Mare la 2-an de julio 1938 kaj mortinta en Kluĵo la 2-an de novembro 1976.

## Biografio 
Domokos Szilágyi plenkreskiĝis en familio de reformita pastro kun ok infanoj. La mezlernejon li finis en Satu Mare kaj la universitaton en Babeş–Bolyai Tudományegyetem de Kluĵo en 1960. En 1961 li edziĝis kun poetino Gizella Hervay. Li kunlaboris kun revuo Igaz Szó kaj ĵurnalo Előre. Li fariĝis malsanpensiulo en 1970. Komence de 1970-aj jaroj li vojaĝis en Germanujon kaj Skandinavujon. Li memmortigis.

## Volumoj 
* 1962 – Álom a repülőtéren (poemoj)
* 1965 – Szerelmek tánca (poemoj)
* 1965 – Utan, Tiberiu: Hószínű ég (poemtradukaĵoj)
* 1966 – Mese a vadászó királyfiról
* 1967 – A láz enciklopédiája (poemoj)
* 1967 – Garabonciás (poemoj)
* 1967 – Történetek húszéven felülieknek
* 1969 – Búcsú a trópusoktól (ses poemoj)
* 1969 – Kortársunk, Arany János (malgranmonografio)
* 1970 – Erdei iskola (poemoj)
* 1971 – Fagyöngy (kun Zsigmond Palocsay)
* 1972 – Sajtóértekezlet (elektitaj poemoj)
* 1974 – Felezőidő (poemoj)
* 1976 – Öregek könyve (kun Sándor Plugor)
* 1978 – Tengerparti lakodalom (postrestitaj poemoj)

## Tradukaĵoj 
* Matei Cálinescu: *Zacharias Lichter élete és nézetei*, Kriterion, Bucureşti, 1971

## Bibliografio 
* Cs. Gyimesi Éva: *Álom és értelem. Szilágyi Domokos lírai létértelmezése*. Kriterion, Bukarest, 1990

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon 

## Eksteraj ligiloj 
* Volumoj aperintaj 
* Poemo en Esperanto traduko 
* Poemoj hungare.
* Pri la poeto angle .
* Öregek könyve 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Sinmortigintoj
-520

En la jaro **520 antaŭ Kristo** okazis, interalie:

## Eventoj 
* Alkmeono el Krotono disigis vejnojn kaj arteriojn kaj trovis la optikan nervon.
Prácheň (burgo)

**Prácheň** estas nomo de la burgruino en Ĉeĥio. Ĝi situas en sudokcidenta Bohemio sur promontoro super Otava ĉe urbo Horažďovice.

Ekde la 12-a jarcento la burgo funkciis kiel administra centro de la historia regiono Praĥenio (ĉeĥlingve *Prácheňsko*), inkluzivanta partojn de la nuna Sudbohemia regiono kaj regiono Plzeň (okcidenta Bohemio). La nomo "Prácheňsko" estas uzata en ambaŭ menciitaj regionoj precipe en turismaj kaj regionaj publikaĵoj.

## Pluaj fotoj

Prácheň ( hrad ) - Klatovy (09).jpg|Torzo de okcidenta palaco
Prácheň ( hrad ) - Klatovy (23).jpg|Torzo de orienta palaco

Kategorio:Praĥenio
Kategorio:Burgoj fonditaj en la 14-a jarcento
Kategorio:Burgoruinoj en distrikto Klatovy
Kategorio:Burgoj en Šumava cismontaro
Kategorio:Kulturaj memorindaĵoj en distrikto Klatovy
Kategorio:Horažďovice
Grandvilaĝoj en Hungario

**Grandvilaĝo** estas tipo de komunumo en Hungario, pli granda ol vilaĝo, sed malpli granda, ol urbo. La listo enhavas 119 grandvilaĝojn la 1-an de julio 2009 (poste aktualigita).

Dum la historio la nocio iom ŝanĝiĝis.
* Ĝis 1950 la grandvilaĝoj havis notariejojn kaj ĉiujn taskojn faris memstare. La ceteraj vilaĝoj estis **etvilaĝoj**.
* Inter 1969-1990 la grandvilaĝoj aspektis kvazaŭ urboj, havis fremdultrafikon kaj havis almenaŭ 5.000 loĝantojn. La ceteraj estis vilaĝoj, nocio etvilaĝo tiam ne ekzistis.
* Post 1990 (nuntempe) grandvilaĝo estas tia vilaĝo, kia heredis tiun rangon, havas notariejon kun 5.000 da loĝantoj.

Nuntempe nombro de la grandvilaĝoj malpliiĝas, ĉar ili iĝas urboj.
  
## Aktuala listo 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de urboj de Hungario

Kategorio:Komunumoj de Hungario
Labormedicinisto

La **labormedicinisto** estas kuracisto kun aparta instruo en la kampo de laborprotekta medicino. La ĉefa tasko estas subteni la labordonanton ĉe la efektivigo de sanecaj kaj sanaj laborkondiĉoj por laborprenantoj. Disponigi tiun preventorganizon estas en multaj ŝtatoj laŭleĝa devoligo. Depende de naciaj reguligoj la t.n. *entreprena kuracisto* havas similan aŭ preskaŭ konforman signifon.

## Eksteraj ligiloj 
* Eŭropa agentejo por sekureco kaj sano ĉe la laboro , kun ligiloj ankaŭ al aliaj mondopartoj.
* Informiloj pri laborprotekto de la Aŭstra Laborinspektejo , ankaŭ en Esperanto

Medicinisto
Kategorio:Labormedicino
Wilhelm Blumenstock

eta|dekstra|Memortabulo pri Wilhelm Blumenstock sur lia domo en Villingen
**Konrad Wilhelm BLUMENSTOCK** (1889-1970 en Villingen), komercisto, juvelisto  kaj horloĝisto, fondis en 1906 la unuan Esperanto-grupon en Villingen. Troviĝas memortabulo pri li sur la domo en la urbocentro, kiu ankoraŭ apartenas al familianoj (*Juweliergeschäft Blumenstock, Niedere Str. 7*, inaŭguro: ).

El la inaŭgura parolado:

La inaŭguran paroladon prezentis Bernhard Eichkorn. La memortabulon dezajnis Daniel Haselberger el Rietheim, realigis ĝin artforĝejo *Kreativ in Metall*, Villingen.

Blumenstock
Kategorio:Horloĝistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1889
Kategorio:Mortintoj en 1970
Kudrado

[eta|240px|Kudrado. Pentraĵo de [William-Adolphe Bouguereau, 1898.]]
**Kudrado** signifas kunligon de du (aŭ pli da) partoj de teksaĵo aŭ alia materialo per kudrofadenoj. Tio okazas permane, per kudrilo kaj unu fadeno, aŭ per kudromaŝino kun du fadenoj, supra kaj suba.

La kudrado estas uzata por produkti vestaĵojn, ŝuojn, teksaĵojn por la domo (littukoj, kusenkovriloj, mantukoj, tablotukoj, kurtenoj, ktp), kaj ankaŭ ledaĵojn (valizoj, poŝoj, sakoj, monujoj, ktp), ktp.

Kudrado povas esti laboro (privata, familia aŭ industria) aŭ ŝatokupo.

La plej grava kampo de aplikado por kudrado estas la teksa industrio.

Krom kudrilo oni povas uzi fingringon, por protekti la mezan fingron de la dekstra mano, kiu puŝas la kudrilon.

## Historio 
La historio de kudrado datiĝas de la Paleolitiko. Kudrado kutime estis uzata por ligi je punkto por punkto haŭtojn de bestoj por produkti veston aŭ ŝirmejon. Ĉe la glacimumio Ötzi, kiu vivis antaŭ pli ol 5000 jaroj, estis trovitaj profesie kudritaj vestaĵoj el kaprofelo kaj bovoledo. La indiĝenaj popoloj de la amerikaj ebenaĵoj uzis kompleksajn metodojn de kudrado por kunigi la pecojn de la tipioj. La kudrado estas asociita al teksado de folioj en Afriko por krei korbojn. La produktado de vesto farita el naturaj fibroj devenas de la Meza Oriento ĉirkaŭ 4000 AC.

En la Mezepoko, eŭropanoj dungis kudristinojn kaj tajlorojn . Tiutempe, la kudrado estis farita ĉefe de virinoj. Por la plej multaj homoj, la vesto estis multekosta kaj la virinoj estis devigitaj tiam kudri ilin por plilongigi ilian vivodaŭron. Kudrado estis uzata ankaŭ por vivtenado.

## Apartaj formoj 
* Specifa formo de la kudrado estas la *ĉenpiko*, kiam oni uzas nur unu fadenon por alkroĉi la materialon. Tiuj kudroj poste estas facile malligeblaj.
* Ĉe malimo, la kudrado servas ne la interligon de materialoj, sed produktadon de teksaĵo mem.
* Kudrado de la randoj de vundoj kaj tranĉoj en kirurgio kontribuas al la rapidigo kaj plibonigo de resaniĝo.
* Se kudrado utilas por beligi ŝtofon, oni povas paroli pri brodado.
* Se kudrado utilas por ripari ŝtofon, veston, oni povas paroli pri flikado.
* Por reuzi eluzitan veston oni povas ĝin reversi.

## Vidu ankaŭ 
* Fingringo
* Kudrorondo
* Kunkudro

## Eksteraj ligiloj 
### En Esperanto 
* Kudra kaj trika terminaro - M. kaj V. Verda (Myrtle kaj William Green) 1947/1960 -- Jarlibro-1947

### Alilingve 
* TTT-ejo de germanaj kudremuloj
* Kudrado ĉe Ekopedia (france) 


Kategorio:Industrio
Tranĉeo

eta|Tranĉeo kiel parto de la Hindenburg-linio en la unua mondmilito
**Tranĉeo** estas formo de kampara fortikaĵo, plej ofte en formo de simpla terfosaĵo, kiu servas ambaŭflankan defendon kontraŭ pafoj, splitaĵoj de bomboj, grenadoj. Oni povis en ĝi stari aŭ genui. Multaj tranĉeoj karakterizis la usonan enlandan militon kaj la unuan mondmiliton (tranĉea milito). Por atingi pli bonan protekton kontraŭ enpenetranta malamiko kaj grenada atako, oni elformis la tranĉeojn zigzagforme. Oni konstruis diversajn tranĉeojn en la diversaj armeoj laŭ propraj militistaj antaŭskriboj. Oni ofte uzis pikdratojn kaj sabloplenigitajn sakojn por igi la tranĉan sistemon pli efika.

Tamen la sama konstruaĵo tranĉeo povas celi diversajn atingojn, krom la militajn, ekzemple en konstruado. Laŭ Francisko Azorín **tranĉeo** estas *Longa elfosaĵo farita en tereno por pasigi pli malpli nivele vojon, por formi defluotan kanalon, por serĉi fundamentotan terenon, por militaj celoj, k. c.* Li indikas etimologion el la latina *transcindere*, de *trans + scindere* (tra tranĉi).

## Notoj 
Kategorio:Milito
Kategorio:Konstruado
Operaco Anfal

**Operaco Anfal** estis milita operacio, kiun kondukis la Iraka diktaturo kontraŭ la Kurdoj inter 1986 kaj 1989. La operacio estis tre kruela kaj en 2005 kortumo en Hago deklaris, ke Operacio Anfal estis "akto de genocido". La operacio estis nomita laŭ la oka surao de la korano, kiu nomiĝas *Al-Anfal*. La surao priskribas la venkon de la Islamanoj kontraŭ 900 nefideluloj en la batalo de Badr (Sauda Arabio), dum la jaro 624 p.K..

La operacion gvidis Ali Hasan al-Maĝid, la kuzo de Saddam Hussein. Ĝi inkluzivis terurajn bombadojn per kemiaj kaj ordinaraj armiloj kontraŭ Kurdaj vilaĝoj, en kiuj mortis miloj da homoj. Laŭ sendependaj fontoj mortis inter 100.000 kaj 200.000 homoj dum la operacio, kaj eble unu miliono da Kurdoj devis forlasi siajn hejmojn, el tuta loĝantaro de 3,5 milionoj da Kurdoj en Irako. Plie okazis teruraj kazoj, en kiuj la Iraka armeo rekte provis mortigi ĉiujn plenkreskajn virojn en aparta regiono.

Alia parto de la operacio estis la provo "arabigi" la urbon Kirkuk, forpelante multajn Kurdojn kaj kuraĝigante malriĉajn Arabojn el la sudo translokiĝi al malmultekostaj domoj en la urbo. Kirkuk estas unu el la ĉefaj urboj de la Kurda regiono, kaj ĝi ankaŭ estas apud multaj rezervoj da nafto. Nuntempe la rilatoj inter Kurdoj kaj Araboj en la urbo restas tre malbonaj.

Kategorio:Genocidoj
Kategorio:Historio de Irako
Kategorio:Etna purigado
Pine Lake (Viskonsino)

dekstra|200px|Mapo
**Pine Lake** (esperante : "pinlago") estas usona urbeto lokita en Viskonsino, en la kantono Oneida. La urbeto havis 2 720 loĝantojn laŭ la censo de 2000. Ĝi havas entutan areon de 116,6 km² (el kiu 105,2 km² estas lando kaj 11,4 km² estas akvo).

Pine Lake estas kampara loko kovrita de forstoj. Ĝi gastigas ĉiujare la festivalon Hodag Country Music Festival, kiu celebras kontrean muzikon.

## Vidu ankaŭ 
* Viskonsino

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala TTT-ejo

Kategorio:Urboj de Viskonsino
Nova Upsalo

**Nova Upsalo** (svedlingve ***Nya Upsala***, anglalingve ***New Upsala***), estis skandinava kolonio fondita en la 1840-aj jaroj proksime al Pine Lake, en Viskonsino (Usono). La malgranda komunumo, nomita laŭ la sveda urbo Upsalo, estis kreita de Gustaf Unonius, kaj estis alikonita kiel la "kolonio Pine Lake". Ĝi situis apud la hodiaŭa loko de la viskonsina urbo Merton, en la norda parto de la kantono Waukesha. 

La kolonianoj interalie celis krei universitaton, por omaĝi la universitaton de Upsalo. 

## Vidu ankaŭ 
* Sveda elmigrado al Usono

## Notoj 
Kategorio:Historio de Viskonsino
Kategorio:Svedaj kolonioj
Karl Kratt

**Karl KRATT** (naskiĝis la , mortis en 2004) estis germana esperantisto en Villingen. Li revivigis la Esperanto-grupon tie post la Dua Mondmilito. Pri siaj malfacilaj travivaĵoj en- kaj post-militaj li estis intervjuata de Konrad Grammelspacher enkadre de la projekto *Rettet die Erinnerung - Sekurigu la rememoron*. Troviĝas memortabulo pri li sur la domo en la urbocentro, kiun li posedis (''Zinsergasse 14'). Ĝi inaŭguriĝis la . http://www.aliaflanko.de/zeigkal.php?l=eo&nummer=1504 )''
## Referencoj
Kategorio:Germanaj esperantistoj
Áporka

**Áporka** estas vilaĝo kaj municipo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Ráckeve.
## Bazaj informoj 
* Areo:18&nbsp;km²
* Loĝantaro: 1160
* Poŝtkodo: 2338
* Telefonprefikso: 24

## Geografio 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo inter Budapeŝto-Baja. Apartenas al la vilaĝo la Danubo-bordo, kie estas feriejaj domoj. Kiskunlacháza troviĝas je 5, Budapeŝto je 34 km-oj.
eta|Kalvinana preĝejo de Áporka

## Historio 
La komunumo estis loĝata jam dum la bronzepoko. En la 17-a jarcento la vilaĝo senhomiĝis pro la kontraŭturkaj bataladoj. En 1775 okazis granda inundo, la vilaĝo translokiĝis pli fore de Danubo. En 1785 kalvinana baroka-copfa preĝejo konstruiĝis. En 1949 **Ruĝa Stelo**, en 1959 **Orspiko** kolĥozoj formiĝis.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 1785, turo (36 m-ojn alta) alkonstruiĝis post 50 jaroj
* feriejo laŭ Danubo

## Famuloj 
Poeto György Végh naskiĝis en Aporka.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Délegyháza

**Délegyháza** (dEledjhAza) estas vilaĝo en Hungario en regiono **Meza Hungario**, en departemento Pest, en subregiono Ráckeve.
eta|maldekstre|Vilaĝdomo de Délegyháza

## Bazaj informoj 
* Areo:25&nbsp;km²
* Loĝantaro: 2530
* Poŝtkodo: 2337
* Telefonprefikso: 24

## Geografio 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ fervojo inter Budapeŝto-Beogrado, fine de sakovojo. Budapeŝto troviĝas 27 km-ojn for, Dunavarsány estas proksime.

## Historio 
Historio de la komunumo estas nebula, longe ne estis loĝata. En 1921 kastelo de **Piroth** konstruiĝis, kiu estas nuntempe vilaĝdomo, kulturdomo kaj poŝtejo. Ekde 1930 en la proksimeco oni faris surfacan minejon de gruzo. En 1949 formiiĝis la vilaĝo. Post la minado restis 12 lagoj, kiujn fiŝkaptistoj kaj banantoj uzis. Poste hungaraj naturistoj formis grandan tendaron kaj feriejon de naturistoj.

## Vidindaĵoj 
* Preĝejo Patrono de Hungaroj (Délegyháza)
* Kalvinana preĝejo (Délegyháza)
* Kastelo de Délegyháza
* Lagaro de Délegyháza
eta|maldekstre|Poŝto de Délegyháza

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Albert Györkös Mányi

**GYÖRKÖS MÁNYI Albert** (djoerkoeŝ ma:nji) estis rumanuja hungara pentristo naskita en Săvădisla la 18-a de julio 1922 kaj mortinta en Kluĵo la 27-an de majo 1993. Li estis la edzo de pentristino Ilona Jakab.

## Biografio 
Albert Györkös Mányi en 1939 malsaniĝas je osttuberkulozo, tial la mezlernejon li finis senfrekvente. Inter 1945–1948 li laboris kiel oficisto en ŝufabriko en Kluĵo kaj poste li pristudis muzikon en la Magyar Művészeti Intézet. Pro sia denova malsaniĝo la duan studjaron li devis ripeti. En 1954 li estis nomumita kiel klarnetinstruisto en muzikmezlernejo. Post sia edziniĝo kun pentristino Ilona Jakab li rekonis, ke elektis mise sian profesion, kaj li komencis studi memlernante intense pentroarton. En 1980 li konatiĝis kun pentristo Jenő Barcsay. En 1984 li faris studvojaĝon en Hungarujo. Li memmortigis en sia laborejloĝejo.

## Individuaj ekspozicioj 
* 1969 • Săvădisla
* 1971 • Redakcio Igazság, Kluĵo
* 1972 • Petőfi Sándor Művelődési Ház, Bukareŝto
* 1973 • Korunk Galéria, Kluĵo
* 1974 • Săvădisla • Korunk Galéria, Kluĵo
* 1975 • Filo Galéria, Kluĵo
* 1977 • Târgu Mureș [kun Sándor Benczédi] • Filo Galéria, Kluĵo
* 1981 • Săvădisla
* 1982 • Universitata Domo, Kluĵo
* 1983 • Korunk Galéria [kun Péter Balázs kaj Tibor Kádár F.], Kluĵo
* 1984 • Jókai Klub, Budapest
* 1985 • Kluĵo • Satmaro • Klub Galéria, Kluĵo
* 1988 • Magyar Ház [kun Ilona Jakab], Kolono
* 1989 • Kluĵo • Kecskemét.

## Elektitaj grupaj ekspozicioj 
* 1981 • Bartók-centjariĝo, Korunk Galéria, Kluĵo
* 1985 • Ilustraĵoj-Kalevala, Korunk Galéria, Kluĵo.

## Bibliografio 
* Kántor Lajos: *Györkös Mányi Albert*. Kriterion Könyvkiadó, Bukarest, 1995.

## Fonto 
* Artportalo.hu 

## Eksteraj ligiloj 
* Memordomo

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Kategorio:Sinmortigintoj
Funo

**Funo** (angle phoon) estas la pozo de kuranta homo, simile al la desegnaĵo sur la konata ŝildo «urĝa elirejo». Laŭ la nomkreinto, John E. Darrow, tiu pozo venas el la egiptiaj murdezegnaĵoj, kie homoj estas ĉiam portretitaj de la flanko (profilo). 

Tiu pozo, aŭ pli bone la foto de ĝi, nomiĝas funo, simple ĉar tio ŝajnis taŭga kaj adekvatsona nomo por ĝi. Homoj amuziĝadis kapti tiajn fotojn kaj sendi ilin al Darrow, kiu iam, kiel junulo, pro faris tian foton. Funado iĝis pli kaj pli populara: homoj fotiĝas fune antaŭ la egiptiaj piramidoj kaj aliaj konataj objektoj tutmondaj.

Estas kelketaj reguloj por ĝusta funo:

# La funanto devas esti fotita de la flanko.
# La modelo devas fleksi la kubuton, tiel ke aspektas kiel kuranto, ne kiel dancanto.
# Oni devas stari sur nur unu gambo.
# Ne rigardi en la kameraon kaj ne rideti.
# La funanto devas estas tutkorpe videbla sur la foto.
# Ju pli speciala la loko, des pli interesa la funo.

## Ligo 
*http://www.phoons.com

Kategorio:Sporto
West Maas en Waal

Dosiero:Loudspeaker.svg**West Maas en Waal** () estas municipo en la nederlanda provinco Gelderlando. Laŭ la stato de  en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj (de kiu 4,34 km² estas akvo), kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

La teritorio havas komunan limon kun .

## Partoj 
Alphen, Altforst, Appeltern, Beneden-Leeuwen, Boven-Leeuwen, Dreumel, Maasbommel kaj Wamel. La municipejo situas en Beneden-Leeuwen.

Kategorio:Municipoj de Gelderlando
Otto Dix

**Wilhelm Heinrich Otto DIX** (naskiĝis la  je Gera-Untermhaus, Germanio, mortis la  en Singen) estis germana pentristo kaj grafikisto.

La verkaro de Otto Dix estas tre varia, sed plej konataj estas liaj primilitaj pentraĵoj. Li estis nekutima desegnisto kaj postlasis pli ol 6000 desegnaĵojn kaj skizojn. Krome li postlasis pentraĵojn kaj akvarelojn, kiuj tre forte memorigas pri la renesanco, kaj diversajn portretojn. La plimulto de liaj verkoj estas konservita en la Arta Muzeo de Stuttgart kaj en la Muzeo Gunzenhauser en Chemnitz.

Li uzis Esperanton por sia korespondado dum la Unua Mondmilito.

## Vidu ankaŭ 
Otto-Dix-domo (Gera)

## Eksteraj ligiloj 
* Otto Dix  
* Ekspozicio en la Kunstmuseum Stuttgart
* Domo de Otto Dix en Hemmenhofen 
* Virtuala galerio Otto Dix

Kategorio:Germanaj pentristoj
Kategorio:Germanaj esperantistoj
Close Encounters of the Third Kind

***Close Encounters of the Third Kind*** ("Proksimaj renkontoj de la tria speco") estas sciencfikcia filmo de 1977 pri nifoj. Ĝi estis verkita kaj direktita de Steven Spielberg. Aktoris en la filmo Richard Dreyfuss, François Truffaut, Bob Balaban, Melinda Dillon, Teri Garr, kaj Cary Guffey. En la filmo aperis optikaj efektoj de Douglas Trumbull, kaj John Williams komponis la film-muzikon.

*Close Encounters* estas pionira sciencfikcia filmo, pro kaj optikaj efektoj kaj la portretado de eksterteranoj kiel nedanĝeraj, ja afablaj, anstataŭ la "malbona monstro" en antaŭaj filmoj. Ĝi popularigis plurajn nifo-rakontojn, kiel forkaptado de eksterteranoj, malaltaj kaj maldikaj grizaj eksterteranoj, kaj nifoj plenplenaj da lumoj.

La enigmema titola aludas al la tri "specoj" de "proksimaj renkontoj" kun nifoj, kategoriigitaj de notinda astronomo kaj nifo-esploristo D-ro J. Allen Hynek. Li difinis la unuan specon kiel "Vidado", la dua speco kiel "Indikaĵo", kaj la tria speco kiel "Kontakto". Tiel, persono kiu havas "renkonton de la tria speco" havas fizikan kontakton kun eksterterano aŭ nifo.

La filmo gajnis ok kandidatiĝojn por Akademiaj Premoj. Ĝi gajnis unu Akademian Premion por plej bona cinematografio de la reĝisoro de fotografio, Vilmos Zsigmond.

En la filmo la planlingvo Solresolo estas uzata kiel komunikilo inter eksterteranoj kaj teranoj.

Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1977
Kategorio:Filmoj de Steven Spielberg
Kategorio:Usonaj sciencfikciaj filmoj
Kategorio:Eksterteranoj en fikcio
Giorgino (muzikalbumo)

**Giorgino** estas disko sur kiu estas registrita la filmomuziko de Giorgino de Laurent Boutonnat aperinta en 1994. Ĝi jam delonge estis elĉerpita kiam aperis DVD de la filmo en 2007, kaj ĝia reeldono (Polydor 530&nbsp;354-1) iomete ŝanĝita kompare kun la originalo, aperis la .

## Enhavo
### Originalo (1994)
### Reeldono (2007)
## Muziko
* Muziko komponita, aranĝita kaj produktita de Laurent Boutonnat
* Ekzekutiva produktoro: Paul van Parys
* Aranĝoj de orkestraj partituroj: Yvan Cassar
* Muziko registrita en Rudolfinum Concert Hall de Prago kun La Filharmonia Orkestro de Prago kaj la ĥoroj Boni Pueri
* Orkestro direktita de Yvan Cassar
* "Duduk" solisto: Levon Minassian
* Piano: Yvan Cassar
* Miksado: Thierry Rogen / Studio Mega
* Asistita de: Emmanuel Goulet
* Son-preno: Didier Lizé
* Programadoj: Frédéric Attal
* Kunordigado en Prago: Juraj Durovic
* Orkestra reĝisoro: Josef Zaleski
* Interpretisto: Ivana Stefkova
* Gravurado kaj mastrizado: André Perriat / Top Master
* Kovrila dezajno: Henry Neu / Com'N.B.
* Fotoj: Jiri Hanzl, Etienne George kaj Jean-Marie Leroy
* Eldonejo: Calliphora S.A.

## Vidu ankaŭ 
* Giorgino
* Laurent Boutonnat
* Filmomuziko
* Yvan Cassar

Kategorio:Filmmuziko
Individuismo

**Individuismo** estas filozofia, morala, politika kaj socia koncepto, kiu emfazas la sendependecon de ĉiu homo kaj la gravecon de homa libereco. Individuistoj apogas la plenumon de individuaj celoj kaj deziroj. Ili kontraŭas eksterajn influojn (tiujn de socio, ŝtato aŭ iu ajn alia institucio) sur la personaj elektoj de ĉiu homo. Oni do kutime rigardas individuismon kiel la kontraŭon de kolektivaj ideologioj kiel holismo, faŝismo, komunismo aŭ totalismo. Individuistoj ankaŭ kontestas la vidpunkton, laŭ kiu tradicio, religio aŭ alia ekstera morala regulo limigu homan liberecon.

Individuismo debateble rilatas al egoismo. Kvankam kelkaj individuistaj teoriistoj ja estas rigardeblaj kiel egoistaj, ili plejofte ne opinias, ke egoismo estas laŭnature bona. 

## Etimologio 
En la angla lingvo, la vorto *individuismo* unue estis prezentita kiel pejorativo fare de utopiaj socialistoj kiel la Owenanoj je la 1830-aj jaroj, kvankam ne estas klara ĉu ili estis influitaj de sankt-simonismo aŭ elpensis ĝin sendepende.

Pli pozitiva uzaĵo de la termino en Britio ekestis uzata per la skribaĵoj de James Elishama Smith, Jarmilismo-fariĝinta-socialisto kaj kristana hebreo. Kvankam frua sekvanto de Robert Owen, li fine malakceptis la kolektivan ideon de Owen pri posedaĵon, kaj trovis en individuismo "universalismon", kiu permesis la disvolviĝon de la "origina genio". Sen individuismo, Smith argumentis, ke individuoj ne povas amasigi posedaĵon por pliigi sian feliĉon.
## Vidu ankaŭ 
* Individuisma anarkiismo
* Kolektivismo
* Liberalismo
* Personismo
* Nekonformismo

## Referencoj
Gustaf Unonius

**Gustaf Elias UNONIUS** (n. la 25-an de aŭgusto 1810 - m. la 14-an de oktobro 1902) estis la fondinto de frua sveda kolonio en Nord-Ameriko, konita kiel Nova Upsalo, proksime al la urbo Merton en la kantono Waukesha. Tiu kolonio rapide fariĝis modelo por la posta, amasa skandinava elmigrado al Usono.

Gustaf naskiĝis la 25-an de aŭgusto 1810 en Helsinko, en la grandprinclando Finnlando, kiu tiam apartenis al Rusio. Lia familio transloĝiĝis al Svedio, kiam li estis ankoraŭ knabo. Li sekve vojaĝis al Usono, kaj aventureme esploris la okcidentan amerikan limon. Sian vivon li poste raportis en siaj duvolumaj memuaroj, titolitaj *Pioniro en Nordokcidenta Ameriko 1841-1858* (angle *Pioneer in Northwest America 1841-1858*). Unonius cetere skribis leterojn al svedaj, danaj kaj finaj gazetoj pri pionira vivo en Ameriko : tio kaŭzis amasan skandinavan elmigradon al Usona Mez-Okcidento.

Unonius studadis en Nashotah, Viskonsino, kie li obtenis diplomon. Li poste fariĝis episkopala pastoro, revenis al Svedio en 1858 kaj mortis tie la 14-an de oktobro 1902.

## Vidu ankaŭ 
* Sveda elmigrado al Usono

Kategorio:Svedaj usonanoj
Kategorio:Universitato de Upsalo
Flughaveno Sibiu

La **Internacia Flughaveno Sibiu** () situas okcidente de Sibiu, ĉe la vojo al Sebeș kaj Alba Iulia (str. Alba Iulia n-ro 73, Eŭropa ŝoseo E81).

## Historio 
Sibiu ricevis sian unuan flughavenon en 1940 ĉe Șura Mică. En 1943 ĝi estis translokita al la nuna loko kaj komence uzata nur por armeaj celoj. En 1944 estis enkondukitaj civilaj flugoj al Bukareŝto, Brașov, Deva, Oradea kaj Târgu Mureș.

Nova flughavena konstruaĵo estis ekuzita en 1959. En 1970 estis konstruita betona kurejo. En 1971 estis instalita la aparataro necesa por noktaj flugoj kaj en 1975 radaro.

En 1992 komenciĝis la internacia trafiko, unue al Germanio.

En 2007 estis malfermita nova, pli ampleksa flughavena konstruaĵo apud la malnova; la kurejo estis transmetita okcidenten.

## Flugkompanioj 
* Austrian Airlines
* Carpatair
* Lufthansa
* TAROM

## Servoj 
De Sibiu estas regulaj flugoj al pluraj urboj de Rumanio kaj al Aŭstrio, Germanio, Francio kaj Italio.

En 2006 oni decidis pligrandigi la flughavenon; la Eŭropa Investa Banko donis por tio krediton de 40 milionoj da eŭroj. Oni plilongigos la kurejon al 2.800 metroj. Dumtempe oni konsideras eĉ la konstruon de dua kurejo.

Aŭtobusaj (iam ankaŭ trolebusa) linioj ligas la flughavenon al la urbo. Biletoj riceveblas de aŭtomata vendilo.

Ĉe la flughaveno evoluis la "industria zono okcidenta", en kiu sidas pluraj en- kaj eksterlandaj entreprenoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Flughavena retejo
* Urba retejo  pri la flughaveno
* World Aero Data

Sibiu
Kategorio:Distrikto Sibiu
Rafid Ahmed Alwan

**Rafid Ahmed ALWAN**, ankaŭ konata sub la pseŭdonomo *Curveball*, estis iraka rifuĝinto de la tria iraka milito kaj kiu donis falsajn informojn pri la irakaj kemiaj armiloj. Li vera nomo malkaŝigis komence de novembro 2007.

Alwan alvenis en 1999 en Germanio kaj petis azilon. Tiam li interparolis kun germana sekretservo (BND) kaj asertis esti spertulo pri kemiaj armiloj kaj eĉ direktoro de uzino por produkti ilin en Djerf al Nadaf. Li parolis ankaŭ pri mobilaj uzinoj pro produktado de kemiaj armiloj. Li rifuzis interparolon kun usona sekretservo.

Liaj elparoloj pri laŭdiraj amasdetruaj armiloj iĝis pruvbazoj por la Bush-registaro por eki la militon kontraŭ Irako. Kvankam la germana sekretservo atentigis skribe la usonan, ke informoj de *Curveball* ne estas pruveblaj, tio servis por Colin Powell prezenti tiujn en la sekureca konsilio de UN kiel pruvojn de nepermesita armila programo de Bagdado.

Kategorio:Iraka milito
Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Irakanoj
Kategorio:Viroj
Rudolf Büsche

**Rudolf BÜSCHE** (naskiĝis la 24-an de aŭgusto 1931 en Neustadt an der Weinstraße, mortis la 1-an de februaro 2006 en Mainz) estis germana esperantisto.

Lerninte Esperanton jam en sia junaĝo, li kunfondis en 1950 la Esperanto-grupon "Prospero" en Neustadt an der Weinstraße kaj subtenis ĝin, ĉefe 1955 okaze de la 33-a Germana Esperanto-kongreso. Li estis prezidanto de Esperanto-Societo Mainz (de 1983 ĝis ĝia iom post ioma malapero) kaj de Rhein-Main-Ligo Esperantista (1991-1998) kaj krome sekretario de Rejnlando-Palatinata Esperanto-Ligo (1992-?). Li organizis grandan nombron da plejparte unutagaj esperantaj renkontiĝoj, foje ankaŭ kun prelegoj de deputitoj de la Eŭropa Parlamento.

Ekde la UK 1980 en Stokholmo, li multe filmis en Esperanto-aranĝoj kaj konstruis arkivon de kelkcent esperantaj videofilmoj, kiujn li kolektadis aldone al miloj de aliaj esperantaĵoj. Post lia morto, lia vidvino Tzvetana Büsche (kun kiu li konatiĝis en la UK 1966 en Budapeŝto) transdonis grandan parton de lia arkivo al Sarlanda Esperanto-Ligo.

Kategorio:Germanaj esperantistoj
Bernhard Zenker

**Bernhard ZENKER** estis germana esperantisto. 

Li esperantistiĝis en 1920 kaj prezidis dum la jaroj 1933-1936 la Esperanto-grupon de Breslau kaj samtempe la Silezian Ligon Esperantistan. Post la Dua Mondmilito li tuj denove aktivis kiel gvidanto de la Esperanto-grupo en Schweinfurt. En Germana Esperanto-Asocio li prizorgis dum longa tempo la rilatojn al gazetoj kaj radiostacioj. De 1953 ĝis 1974 li estis prezidanto de Rhein-Main-Ligo Esperantista (ROMOLO). 

En 1960, li ricevis la Meritmedalon de GEA.

Zenker, Bernhard
Somera Olimpiko 1980

__NOTOC__
eta|maldekstra|290ra|

## Preparoj kaj bojkoto 
Kiel signo de protesto kontraŭ la invado de Sovetunio en Afganion dum decembro 1979 kaj pliprofundigo de la malvarma milito pluraj ŝtatoj, interalie Usono, Kanado, Okcidenta Germanio kaj Norvegio, sed ankaŭ duono de Suda Ameriko, duono de Afriko kaj granda parto de Azio inkluzive de la komunisma Popola Respubliko de Ĉinio kadre de sankcioj bojkotis tiujn Somerajn Olimpikojn.

Sume, en Moskvo mankis eĉ 63 ŝtataj reprezentantoj. Organizantoj investis 9 miliardojn da usonaj dolaroj por modernigo de infrastrukturo kaj konstruo de sportaj objektoj – velad-fakoj okazis en rivero apuda al Talino - kaj ne konsentis kunfinancon fare de sponsoroj.

Ĝenerale en la evento partoprenis 81 naciaj reprezentantaroj, aŭ 5217 personoj (4093 viroj kaj 1124 virinoj). Pola ormedalisto Władysław Kozakiewicz politike famiĝis pro sia gesto.

eta|maldekstra|140ra|

## Sportaj disciplinoj 
* *akvosportoj*
* *arkpafado*
* *atletiko*
* *biciklado*
* *bokso*
* *flugpilko*
* *futbalo*
* *gimnastiko*
* *halterlevo*
* *hokeo*
* *ĵudo*
* *kanuado*
* *korbopilko*
* *lukto*
* *manpilko*
* moderna pentatlono
* *pafado*
* *remado*
* *skermo*
* *velado*

## Partoprenantaj naciaj teamoj 
eta|250ra|

* '**
* **'
* '**
* **'
* 
* 
*  
* 
* '**
* **'
* 
*  
* 
* '**
* 
* 
* **'
* '**
* **'
* 
* 
*  Orienta Germanio
* 
* '**
* **'
* '**
*  
* 
* **'
* '**
*  
* 
* 
* **'
* '** 
* **' 
* '** 
* **' 
* '** 
* **' 
* '** 
*  
* **'
* '**
* **'
* '**
* **'
* '**
* **'
* '**
* **'
* ''*
* 
* *
* *
* 
* *
* '** 
* **'
*  
* 
* 
* '** 
* 
* **'
* '**
* **'
* '** 
* **' 
* '** 
*  
* **'
* 
* 
* '**
* **'
* '**
* **'
* '**
* **'
* ''*

Klarigo: Teamoj kun *klinitaj literoj'' havas kolektan subpaĝon por la partopreno en kelkaj jaroj kaj teamoj kun rektaj literoj eĉ havas apartan subpaĝon nur pri tiu-ĉi jaro.
eta|100ra|

## Medala klasifiko 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

----
----

----
----

Kategorio:1980 en Moskvo
Kategorio:Sporto en Moskvo
Kategorio:1980 en Sovetunio
Rhein-Main-Ligo Esperantista

**Rhein-Main-Ligo Esperantista**, mallonge **RoMoLo** aŭ **ROMOLO**, estis Esperanto-asocio en la Rejn-Majna regiono. Ĝi fondiĝis post la Dua Mondmilito kaj malfondiĝis en 1998 en Frankfurto ĉe Majno cele al fondo de landa asocio de Germana Esperanto-Asocio en Hesio.

Prezidantoj de ROMOLO estis:

*Bernhard Zenker (elektita ankaŭ kiel honora prezidanto)
*Robert Kvasnak
*Peter Roether
*Gernot Ritterspach
*Rudolf Büsche

Ĝis aprilo 1998, ROMOLO organizis entute 74 unutagajn aŭ semajnfinajn konferencojn, parte kunlabore kun TANEF.

Kategorio:Iamaj Esperanto-asocioj
Kategorio:Germanaj Esperanto-asocioj
Adrien Basin

**Adrien Basin** (fl. 1457 – 1476; mortinta post 1498) estis Franc-flandra komponisto, kantisto kaj diplomato de la Burgonja skolo de la frua renesanco. Li estis surlistigita kune kun Antoine Busnois kaj Hayne van Ghizeghem kiel unu el la personaj kantistoj de Karlo la sentima, duko de Burgonjo.

## Vivo 
Oni nur malmulte scias pri lia frua vivo, kaj li unuan fojon aperas en la notoj kiel kantisto de Isabella de Bourbon, edzino de Karlo la sentima. Poste li ŝajne aliĝis la personan kapelon de Karlo, kiam tiu ĉi dukiĝis. Malsame ol multaj el la muzikistoj de la burgonja kortego, kiuj akompanis Karlon (kiu amis muzikon samkiel militojn, kaj ŝatis muzikan distron dum liaj militaj aventuroj) ankaŭ dum liaj militiroj, Basin ŝajnas restinti en Bruĝo plejparton de sia tempo. Post la morto de Karlo dum la batalo de Nancy en 1477, Basin servis la kortegon kiel diplomato laŭ notoj el la 1480-aj jaroj.  La lasta noto pri lia vivo datiĝas en 1498, kiam li estis nomita kiel heredanto de lia frato Pierre.

## Verkoj 
Ĉiu transviva muziko de Basin estas sekulara, kvankam kelkaj el la anonimaj verkoj en la manskribaĵoj de la epoko povus esti el lia plumo. El liaj sekularaj kantoj unu vaste populariĝis.  *Nos amys vous vous abusés* estis uzata de diversaj postaj komponistoj inkluzive Tinctoris kiel fonto por meskomponaĵoj, kaj oni trovis multnombrajn kopiojn de la kanto, kelkaj en kolektoj tiel for kiel Pollando kaj Portugalio. Antaŭ la ekesto de muzikpresado komence de la 16-a jarcento, tia distribuado maloftas kaj ĝenerale montras la popularecon de muzikaĵo.

Datoj pri la komponado de la kantoj de Basin ne estas konataj, sed eble ili estus skribitaj dum la periodo, kiam li estis kantisto ĉe Karlo. Se li poste verkintus muzikon, aŭ ĝi ne transvivus aŭ ĝi transvivus anonime.

## Referencoj kaj rekomendata literaturo
* David Fallows, "Adrien Basin", en *The New Grove Dictionary of Music and Musicians*, eld. Stanley Sadie.  20 vol.  Londono, Macmillan Publishers Ltd., 1980.  ISBN 1-56159-174-2
* Gustave Reese, *Music in the Renaissance*. Novjorko, W.W. Norton & Co., 1954.  ISBN 0-393-09530-4  (Ne entenas informojn pri Adrien Basin, sed havas detalan informon pri la aktivadoj ĉe la burgonja kortego)
* David Fallows: "Adrien Basin", Grove Music Online ed. L. Macy (Atingo 6-a de novembro 2005), (subscription access)

Basin, Adrien
Basin, Adrien
Basin, Adrien
Kulio

**Kulio** (el la angla *coolie*, kiu estas el Kulî, hindia kasto) estas Hinda aŭ Ĉina laboristo aŭ pli vere salajrata sklavo en Orient-Azio aŭ orientazio-devena kontraktosklavo forportita al kolonioj de eŭropaj koloniopotencoj.

La vorto povas fonti el tamila vorto, kiu signifas "salajro".

En la Ĉina lingvo, tio referencas al abrupta uzo de la laborforto. En la nederlanda, *koeli* estas hinda, laboranta homo.

## Kolonia kaj nuntempa universo 
dekstra|eta|200px|Racista politika bildo; kliŝa kulio
La kulio estas, en la kolonia literaturo, portisto (plejofte havena aŭ stacidoma). Tiu laboro ankoraŭ ekzistas en landoj de Azio kaj Persa Golfo. La nunan uzon de Hindia laborforto en Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj oni povas kompari kun la Ĉina difino de kulioj, ĉar tie oni amase dungas baratajn aŭ pakistanajn homojn por la konstruado de kolosaj hoteloj. Tie ili povas labori en danĝera situacio plurajn jarojn por malalta salajro (sed pli alta ol en iliaj devenlando). Parto de ili estas en stato de sklaveco ĉar oni forprenas ilian pasporton kaj ili ne ricevas la promesitan salajron.

Oni ankaŭ uzas tiun vorton por la hindaj kaj ĉinaj laboristoj, kiuj amase enmigris al Maŭricio, Reunio, Suda kaj Orienta Afriko, Fiĝioj, Antiloj, Kubo, Peruo, Usono kaj Franca Gujano, plejparte inter 1836 kaj 1917.

Fine de la 19-a jarcento, en Sudafriko, la malkovrantoj de oraj kaj diamantaj minoj venigas  Ĉinojn inter 1904 kaj 1907 por labori en la minejoj. Inter 1866 kaj 1911,  Hindoj alvenas al Sudafriko, kaj la du trionoj restas tie. Plejofte ili laboras kiel terlaboristoj.

Kiam Gandhi vojaĝis tra Sudafriko, la malkovro de la situacio de la Hindaj kulioj fariĝis la ekflamilo de lia Civila malobeo.

El  kulioj dungitaj por helpi la konstruadon de la fervojo inter Tajlando kaj Birmo dum la dua mondmilito,  mortis.

En 2004, Martiniko kaj Gvadelupo festis la 150-an datrevenon de la eko de la hinda enmigrado.

## Esperanto 
M.H. Székely-Lulofs verkis libron kun la titolo *Koelie* en la nederlanda lingvo. La libro estis tradukita de P.J.Makkinje en Esperanto kun la titolo **Kulio** kaj eldonita de la libroservo de FLE en Amsterdamo en la jaro 1939?.

Kategorio:Historio de sklaveco
Kategorio:Laborista historio
Kategorio:Laboraj rilatoj
Kategorio:Sklaveco en Nordameriko
Kategorio:Pejorativoj
Kategorio:Etnonimoj
Kategorio:Koloniismo
Kategorio:Historio de Barato
Kategorio:19-a jarcento en Ĉinio
Kategorio:Anglaj vortoj kaj esprimoj
Erzsébet Török (kantistino)

**TÖRÖK Erzsébet** (teoreok) aŭ pli ofte *Erzsi* estis hungara kantistino, merit- kaj eminenta artisto, Kossuth-premiito naskiĝinta en Kolozsvár la 15-an de novembro 1912 kaj mortinta en Budapest 1-an de decembro 1973. Ŝi estis la filino de operkantistino Margit Csernyánszky.

## Biografio 
Erzsébet Török post fino de aktorinstruada lernejo de TutLanda Aktorunuiĝo ludis dramajn rolojn en Kolozsvári Nemzeti Színház. Ŝi preparis sin kanzonkantistino. Kanton studis ĉe Hugó Kelen, kiu direktis ŝian atenton al kantojn de Bartók, Kodály kaj al popolkantojn. Ŝi ricevis stimulon ankaŭ de arto de Mária Basilides. Ŝia patrino kunportis en 1933 siajn du filojn kaj filinon en Budapeŝton, sed ŝi translokiĝis definitive tien nur en 1955. Ekde la fino de la tridekaj jaroj ŝi jam estis elstara konata interpretisto de popolkant-ellaboraĵoj. Ŝi havis apartan sukceson per interpreto de popolbaladoj. Ŝi kantis ankaŭ en aranĝoj de Független Színpad. Ekde 1941 regule kantis en programoj de Hungara Radio kaj de 1950 fariĝis solistino de Landa Filharmonio. En siaj lastaj programoj ŝi interpretis ankaŭ la malnovajn religiajn kantojn (Hegyet hágék, lőtöt lépék). Lastfoje kantis la 22-an de oktobro 1972 Kodály-komponaĵojn en ĉambreto de Hungara Muzikakademio.

## Bibliografio 
* Gedényi Zsuzsanna: *"Csillagom, révészem"* Török Erzsi tükre (Spegulo de T. E.). 1997.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj kantistoj
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Táborfalva

**Táborfalva** estas grandvilaĝo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Dabas. La loknomo signifas: tendaro-vilaĝo.
eta|150ra|Blazono de Táborfalva
eta|Katolika preĝejo de Táborfalva
eta|Kalvinana preĝejo de Táborfalva

## Bazaj informoj 
* 
* Areo:42&nbsp;km²
* Loĝantaro: 3420
* Poŝtkodo: 2381
* Telefonprefikso: 29

## Situo 
Táborfalva situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo inter Budapeŝto- Kecskemét, laŭ fervojo Budapeŝto-Lajosmizse-Kecskemét. La ĉefurbo troviĝas je 60 km-oj.

## Historio 
Post la turka erao sporadaj farmoj troviĝis tie. En 1875 la ŝtato aĉetis tie aĉajn kampojn kaj formis ekzercejon por soldataro kaj formis ankaŭ tendaron. En 1889 preteriris la fervojo, kie fondiĝis ĝermo de vilaĝo. Krome estis dise ankaŭ farmoj. En 1949 formiĝis memstara vilaĝo el areo de Örkény.

## Vidindaĵoj 
* Preĝejo Patrono de Hungaroj (Táborfalva)
* Kalvinana preĝdomo (Táborfalva)

Kategorio:Grandvilaĝoj en Hungario
Danilo Türk

**Danilo TÜRK** (naskiĝis la 19-an de februaro 1952 en Maribor) estas slovena juristo, diplomato kaj politikisto.

Li estis elektita nova prezidanto de Slovenio la 11-an de novembro 2007. Li enoficiĝis kiel posteulo de Janez Drnovšek la 23-an de decembro 2007.

## Biografio 
Türk studis en la Universitato de Ljubljana jursciencon kaj iĝis tie docento (ekde 1978), poste orda profesoro pri internacia juro (ekde 1995). Li estis inter 1992 kaj 2000 ambasadoro de Slovenio ĉe la Unuiĝintaj Nacioj. Komence de 2000 li iĝis politika asistanto de Kofi Annan, ĝenerala sekretario de UN (ĝis 2005).

Oni elektis lin prezidanto de Slovenio en novembro 2007.

## Verko 
* *Načelo neintervencije v mednarodnih odnosih in v mednarodnem pravu*, 1984

Kategorio:Slovenaj politikistoj
Kategorio:Prezidantoj de Slovenio
Hernád (Pest)

**Hernád** estas grandvilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Dabas. La saman nomon havas hungare rivero Hernád, sed tio estas tre for.
eta|Vojo al Hernád

## Bazaj informoj 
* Areo:27&nbsp;km²
* Loĝantaro: 3610
* Poŝtkodo: 2376
* Telefonprefikso: 29

## Situo 
Hernád situas sur ebenaĵo, fine de sakovojo, ĉefvojo Budapeŝto-Kecskemét kaj aŭtoŝoseo M5 en la sama direkto preteriras, fervojo Budapeŝto-Lajosmizse estas apude. Budapeŝto estas 50 km-ojn for, urbo Örkény estas apude.

## Historio 
Post la turkoj la komunumo senhomiĝis, Örkény profitis la kampojn paŝtejo. En 1899 la fervojo ekfunkciis, ĉirkaŭe ne nur farmoj, sed ankaŭ vilaĝo-ĝermo fondiĝis. En 1950 la komunumo formiĝis memstara municipo. Oni laboras en la impona kokinbredejo, aŭ estas terkulturado.

## Vidindaĵoj 
* Preĝejo Sankta Spirito (Hernád) (1961)

## Famuloj 
En Hernád naskiĝis arkitekto Mihály Balázs.

Kategorio:Grandvilaĝoj en Hungario
Kategorio:Vinvilaĝoj
Tatárszentgyörgy

**Tatárszentgyörgy** estas vilaĝo en Hungario en regiono **Meza Hungario**, en departemento Pest, en subregiono Dabas. La nomo signifas tatara-Sankta Georgo, tamen ĝi estis kumana setlejo, oni erare nomumis ilin tataroj.

## Bazaj informoj 
* Areo:55&nbsp;km²
* Loĝantaro: 1850
* Poŝtkodo: 2375
* Telefonprefikso: 29

## Situo 
Tatárszentgyörgy situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, urboj Dabas kaj Örkény estas proksime. Budapeŝto troviĝas 55 km-ojn.

## Historio 
Komence estis tie 2 setlejoj, kiuj senhomiĝis dum la tatara invado. La sama okazis dum la turka erao, longe ĝi ne estis loĝata. Antono Grassalkovich (graŝalkoviĉ) akiris la bienon kaj fondis vilaĝon en 1758.

## Vidindaĵo 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Vendelo de 1858, la turo estas 25 m-ojn alta

## Komunumoj de Sankta Georgo en Hungara reĝlando 
Pro grandeco la tabelo ne havas la ceterajn komunumojn en Transilvanio, vidu ilin Csíkszentgyörgy!

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Alsónémedi

**Alsónémedi** estas grandvilaĝo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Gyál. Alsó signifas: suba.
eta|maldekstra|Romkatolika preĝejo en Alsónémedi

## Bazaj informoj 
* Areo:49&nbsp;km²
* Loĝantaro: 4780
* Poŝtkodo: 2351
* Telefonprefikso: 29

## Geografio 
Alsónémedi situas sur ebenaĵo, laŭ la ĉefvojo Budapeŝto-Kecskemét, aŭtoŝoseoj M0 ĉirkaŭ Budapeŝto kaj M5 al Szeged estas proksime. Ankaŭ urbo Ócsa estas proksime.

## Historio 
Alsónémedi estis loĝata jam en la kuprepoko kaj bronzepoko. La unua skriba mencio okazis en 1067. Post la turkoj la setlejo senhomiĝis. En 1885 granda incendio okazis.

La loĝantaro estas aŭ loke terkulturisto aŭ laboras en la ĉefurbo.

## Vidindaĵoj 
* Romkatolika Preĝejo de Sankta Kruco (Alsónémedi)
* Kalvinana preĝejo (Alsónémedi) el la 1780-aj jaroj

## Famuloj 
En Alsónémedi naskiĝis aktoro Kálmán Balla.

Kategorio:Grandvilaĝoj en Hungario