open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Montlouis-sur-Loire

''''* [] estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Indre-et-Loire*, prononco [] kaj en la regiono Centro-Valo de Luaro, , prononco [], borde de la rivero Luaro. Fine de  en la komunumo vivis . Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Tours* kaj al la kantono *''.

## Geografio 
La areo de la komunumo estas granda je 24.55 km² kaj ĝia alteco varias inter 46 kaj 97 msm..

### Ĉirkaŭaj lokoj 
Jen estas la samlimaj komunumoj de Montlouis-sur-Loire :

## Blazono 

Dosiero:Blason de la ville de Montlouis-sur-Loire (37).svg|Blazono de Montlouis-sur-Loire

## Ĝemeleco 
Montlouis-sur-Loire havas du ĝemelurbojn :
*
*

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Indre-et-Loire
* arondismento Tours
* kantono Montlouis-sur-Loire
* Azay-sur-Cher (stacidomo)
* Montlouis (stacidomo)
* Véretz - Montlouis (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*Oficiala retejo  ()
*retejo de la komunumaro 


Kategorio:Komunumoj de Indre-et-Loire
Uglio

La **uglio** estas citruso. Ĝi estas la produkto de kruciĝo inter mandarino (*Citrus reticulata*) kaj grapfrukto (*Citrus × aurantium*) aŭ pampelmuso (*Citrus maxima*), tial ĝi apartenas al la citrusgrupo tangelo. Uglio estis trovita en la jaro 1917 en Jamajko. La nomo estas registrita kiel komerca marko kiel UGLI® fare de la firmao Cabel Hall Citrus Ltd. La nomo verŝajne venas de la angla „ugly“ (= malbela), pro la malglata kaj verda-flava ŝelo.

eta|la verda-flava uglio-frukto
eta|la interno de uglio
La arbo similas al mandarinujo.

La frukto estas 10 – 15 cm granda, ronda. La koloro de la matura frukto estas flava kaj iomete oranĝkolora kaj je la finoj verda. La ŝelo estas malglata kaj ledra. Ĝi estas facile senŝeligebla. La blanka mezokarpo estas sufiĉe dika. La frukto havas ĉ. 12 segmentojn, kiuj enhavas oranĝkoloran karnon. La gusto estas aroma, dolĉa kaj nur malmulte da acido kaj grapfruktecan guston. La centra akso estas kava. La maloftaj semoj enhavas nur unu embrion.

## Vidu ankaŭ 
* mineolo
* hasakuo

## Literaturo 
* Julia F. Morton: (1987)Tangelo, p.158–160, Fruits of warm climates, Julia F. Morton, Miami (FL), Online
* Robert Willard Hodgson:Horticultural Varieties of Citrus, Walter Reuther, Herbert John Webber, Leon Dexter Batchelor, The Citrus Industry, volumo1, ĉapitro 4, University of California - Division of Agricultural Sciences, 1967 Online 

## Eksteraj ligiloj 
* Ugli.com

## Referencoj 
Kategorio:Manĝeblaj sovaĝaj plantoj
Kategorio:Citruso
La Victoria (Venezuelo)

**La Victoria** [labikTOrja] (la venko), fondita kiel **Nuestra Señora de La Victoria** (Nia Senjorino de la Venko), estas urbo de la ŝtato Aragua, Venezuelo, ĉefurbo de la municipo José Félix Ribas. Ĝi estas je 550 msm de alto inter la bordoj de la riveroj Aragua kaj Calanche ĉe la Marborda Montaro. Situa ĉe la Regiona Aŭtovojo de la Centro, kiu ligas Karakason kun Valencio kaj ĉe vojkruco al Colonia Tovar kaj a la centraj ebenaĵoj. El la 1960-aj jaroj ĝi disvolviĝis industrie, kio generis grandan demografian kreskon konduke al la kunformado de multopa kunurbaro en la urboj Las Tejerías, El Consejo kaj San Mateo. En 2011 ĝi havis 143.468 loĝantojn.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo 

Kategorio:Geografio de Venezuelo
Listo de urbestroj de Parizo

Antaŭ la franca Revolucio de 1789, la urbestraro de Parizo estis regata de la provosto de la komercistoj. La , post la okupo de la fortreso Bastille, la provosto de la komercistoj, *Jacques de Flesselles*, estis mortigita sur la antaŭplaco de la urbodomo. La unua urbestro estis elektita la morgaŭan tagon.

Parizo estas, de la nuligo de la departemento seine, mem departemento, la konsilio de Parizo plenumas ankaŭ la atribuojn de departementa Konsilio, kaj la urbestro ĉiujn oficojn de prezidanto de departementa Konsilio. Post sia elekto kiel urbestro de Parizo, en marto 1977, Jacques Chirac demisiis de la departementa Konsilio de Corrèze, kiun li prezidis ĉar la leĝo ne permesis kumuli oficojn de departementa konsiliano en pluraj departementoj.

eta|maldekstra|330ra|

## Vidu ankaŭ 
* Urbodomo de Parizo
* Municipa Konsilio
* Municipa baloto en Francio
* Municipaj balotoj de 2014 en Parizo

## Eksteraj ligiloj 
*  Historio de la urbestroj de Parizo  sur la interretejo de la urbodomo de Parizo
* Oficiala interretejo de la asocio de urbestroj de Francio

## Listo de la urbestroj ekde 1977 
## Notoj kaj referencoj 
*
Parizo
La Puerta (Trujillo)

[eta|250px|**La Lagunita** (la lageto) en [2009 ĉe La Puerta, Trujillo, Venezuelo.]]

**La Puerta** (la pordo (de Andoj)) estas turisma urbo kaj ĉefurbo de la samnoma paroĥo, apartenanta al la municipo Valera de la subŝtato Trujillo [tɾuˈxiʎo, truĥIjo], Venezuelo. La Puerta havas moderan klimaton de altaĵo, situanta ĉe la Venezuelaj Andoj. La natura pejzaĝo estas de granda alloga valoro pro abundo de riveroj, valoj kaj altaj montoj kiaj *El Llanito*, *El Toro* kaj la *Páramo de los Torres*. EStas ankaŭ *La Lagunita* (la lageto, kiu estas je nur 10 minutoj de la domaro), kun eblaj promenado per boato kaj ĉevalluado. Vizitindas ankaŭ la bela preĝejo la Virgulino de La Paco kaj la Hotelo Guadalupe. La Puerta estas turisma loko vizitata de turistoj devenaj eĉ de la subŝtato Zulia kaj eĉ el eksterlande.

Turismo, komerco kaj agrikulturo estas la du pilieroj de la ekonomio de la areo.

## Eksteraj ligiloj 
* Municipo Valera (*Alcaldías Digitales*) .
* Puerta de los Andes.

Kategorio:Geografio de Venezuelo
11915 Nishiinoue

'*11915 *Nishiinoue'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (insulo Hokajdo).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Tsuyoshi Nishiinoue''. Li studis ĉe la Departemento pri Tera kaj Planeda Sciencoj de la Okcident-Aŭstralia Muzeo en 1991. Reveninte en Japanion, li iĝis direktoro de la Observatorio de Kihoku en gubernio Kagoŝimo en 1995. Li restas erudiciulo kaj popularigo pri astronomio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Kin Endate
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Petrus Jonæ Helsingus

**Petrus Jonæ Helsingus** (* Hälsingland, en 1538 - Strängnäs, la 4-an de decembro 1607) estis episkopo de Strängnäs ekde 1586 ĝis sia morto. En 1562, li studis en la Universitato de Rostock, kaj post ses jaroj li fariĝis profesoro pri teologio en la Universitato de Upsalo. Pro la persekutoj de la reĝo Johano la 3-a li fuĝis al Funbo. Reveninte, li estis arestita kaj laŭ reĝa decido kaj forpelita al malproksima urbo en la rusa limo. En aŭtuno de la sama jaro, li sukcesis eskapi. Li rapidis al Nyköping kaj restis sub la protekto de la duko Karolo la 9-a (1550-1611). Sed, kiam li konsideris sin nesekura tie, li transpasis la landlimojn de Bohuslän kaj de tie al Lubeko.

Reveninte sub la protektado de la duko, li estis ordinita vikario de Nyköping. Kiam la posteno en Strängnäs vakiĝis la duko nomumis lin episkopo de tiu diocezo, kontraŭ la volo de la tiama reĝo.

## Literaturo 
* Svenskt biografiskt lexikon, Volume 5

## Vidu ankaŭ 
* Universitato de Upsalo
* Petrus Kenicius
* Petrus Jonæ Helsingius (1592-1663)

## Referencoj 
Kategorio:Universitato de Upsalo
Kategorio:Svedaj luteranaj episkopoj
Sufragana diocezo

En la teritoria organizo de la Katolika Eklezio, **sufragana diocezo** estas diocezo (aŭ, pli malofte, ĉefdiocezo) gvidata de sufragana episkopo kaj ligita al metropolita seĝo siavice gvidita de ĉefepiskopo.

La etimologio de la termino estas necerta: laŭ iuj ĝi devenas el la fakto ke, en la provinca koncilio, estrata de metropolito, apartenis al la episkopoj la *ius suffragii* (votorajto); dum laŭ alia interpreto la *suffragium* estis, male, la partopreno en la komuna preĝado.

La episkopo de sufragana seĝo dekomence ne disponis pri dioceza teritorio ekstere de la urbaj limoj kaj dependis de metropolita ĉefepiskopo.

Pasinte, tiu ligo kuntrenis ankaŭ kanonajn devojn; nun, post la Dua Vatikana Koncilio, la rilato inter la diocezoj sufraganaj kaj tiuj metropolitaj estas precipe formala, kvazaŭ atestaĵo pri la historia ligo kiu unuigis iliajn diversajn episkopajn seĝojn.

La kodo de kanona juro asignas, tamen, iujn limigitajn funkciojn:
* vigili pri la kredo kaj la eklezia disciplino, kaj informi la roman pontifikon pri la misuzoj;
* efektivigi, kun la konsento de la Apostola Seĝo, la kanonan viziton kaze ke la episkopo de la sufragana diocezo pri tio ne zorgus;
* nomumi la administranton de la episkopa katedro fariĝinta vaka, se post 8 tagoj ankoraŭ ne estas oficiale provizite.

La kanono 463 eksplicite ekskludas ke la metropolito posedas aliajn povojn sur la sufragana diocezo.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Katolikaj enciklopedioj:
** [http://letterepaoline.net/progetto-ec/ ] Enciclopedia_Cattolica
** http://it.cathopedia.org/wiki/  Cathopedia:Voci_indispensabili
** http://www.newadvent.org/cathen/ Catholic_Encyclopedia
* http://www.vatican.va/holy_father/paul_vi/apost_constitutions/documents/hf_p-vi_apc_19680622_bacabalensis_lt.html
* http://www.vatican.va/archive/ENG1104/__P1J.HTM

Kategorio:Kanona juro
*
*
Kategorio:Kristanaj terminoj
Kategorio:Teritoria administrado de Eklezio
11861 Teruhime

'*11861 *Teruhime'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana amatora astronomo Takuo Kojima elde Ĉijoda (Gubernio Gunma, Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de Macudajra Teru (japane 松平 照 *Matsudaira Teru* 1552–1627) ankaŭ nomita * Teruhime* (照姫 , "Princino Teru") estis edzino kaj subtenanto de Kuroda Yoŝitaka ( 黒田 孝高 , aŭ *Kuroda Kanbe''), kiu ludis gravan ludon por finigi la Aĝon de la Internaj Militoj en Japanio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takuo Kojima
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Hasakuo

eta|frukto de hasakuo kompleta kaj tranĉita
**Hasakuo** aŭ **hasaku-oranĝo** (jap. , *hassaku*) estas planto el la genro citruso (*Citrus*), kiu preskaŭ nur estas kultivata en Japanio.

## Priskribo 
La hasaku-frukto kreskas sur ĉiamverda arbo, kiu estas por citruso rapidkreska kaj kiu fariĝas granda. La branĉoj staras alten kaj nur havas malofte dornojn. La granda folio similas al tiu de pampelmuso (*Citrus maxima*), la folitigo ne estas tiom larĝigita.

La frukto estas bero, pli precize endokarpbero estas 9 – 10 cm granda kaj similas de ekstere al mandarino (*Citrus reticulata*). Ĝia formo estas ronda kaj je la du finoj iom plata. La plej ekstera tavolo de la ŝelo (eksokarpo, estas en matura stato flava-oranĝkolora kaj malglate granuleca. La dua, blanka tavolo, (Mezokarpo), estas dika kaj kunkreskinta kun la fruktkarno, tiel ke hasakuo ne estas facile senŝelebla. La helflava fruktkarno estas firma kaj dividita en multajn segmentojn. La semoj nur havas unu embrion.

Ĝi gustas freŝe dolĉe, samtempe citron-acide, kiel mikso inter oranĝo kaj mandarino kun ŝpruco da citrono.

## Deveno 
Ĝi ekestis je 1860 kiel hazarda kruciĝo en templo de la okcidentjapana urbo Inoŝima (hodiaŭ : Onomiĉi). La gepatroj estas pampelmuso (*Citrus maxima*) kaj verŝajne mandarino (*Citrus reticulata*). Do ĝi havas la samajn gepatrojn kiel oranĝo kaj tial ĝi ricevas la saman sciencan nomon *Citrus × aurantium*. Sinonimo estas *Citrus hassaku* hort. ex Tanaka.

Ĉar la kultivado de hasakuo faras malmulte da laboro, la kultivado etendiĝis ekde 1925 de la Prefektejo Wakayama tra la tuta lando. La nomo venas de kalendara tago: hassaku signifas la 1an de la oka monato en la malnova japana kalendaro (hodiaŭ ĉ. komence de septembro). La dato indikas la plej frua dato, ekde kiam oni povas manĝi hasakuon. Reale hasakuo estas rikoltata ĝis fine de decembro kaj ĝi estas ofertata kaj konsumata dum la vintro.

## Vidu ankaŭ 
* Uglio
* Mineolo

## Literaturo 
* Robert Willard Hodgson: *Horticultural Varieties of Citrus*. In: W. Reuther, H. J. Webber, L. D. Batchelor (Hrsg.): *History, world distribution, botany and varieties*. The Citrus Industry. Bd 1. University of California Press, Berkley 1967.Online 

## Eksteraj ligiloj 
* foto de la floro 
* detalaj informoj  (Japane)

Kategorio:Citruso
Kategorio:Fruktoj
Boris Voznickij

**Boris Voznickij** (ukraine: Борис Григорович Возницький; naskiĝis la 16-an de aprilo 1926 en Nahirne, Lviva provinco, mortis la 23-an de majo 2012 en aŭtomobila akcidento) – ukraina historiisto pri arto, direktoro de Lvova Artgalerio, prezidanto de ukraina nacia komitato de Internacia Konsilio de Muzeoj (ICOM), posedanto de la honora doktoreco de Pedagogia Universitato de Krakovo kaj de Akademio de Belartoj en Varsovio.

## Biografio 
Dum la dua mondmilito soldatservis en puna taĉmento de Ruĝa Armeo, post la milito studis en Lernejo de Belartoj je la nomo de Ivan Truŝa, kaj poste en historia fakultato de Rusia Akademio de Belartoj en Peterburgo. En 1960 iĝis anstataŭanto de direktoro de la Muzeo de Ukraina Arto, kaj de 1962 direktoro de Galerio de Pentroarto en Lvovo.

En la 60-aj jaroj de la 20-a jarcento kontribuis al savo de multaj artverkoj disigitaj en forlasitaj historiaj monumentoj de Okcidenta Ukrainio. Li atingis forgesitajn kortegojn, preĝejojn, monaĥejojn kaj tombejojn en Lviva provinco: Żółkiew, Olesko kaj Złoczów, alveturigante tieajn artverkojn al muzeaj deponejoj. En Horodenka savis restaĵojn de la altaro de Johano Georgo Pinzel. Sur forgesita tombejo malkovris tomban ŝtonon al familio Poniński kun reliefo de dana skulptisto Bertel Thorvaldsen. Sume oni savis ĉ. 36 mil de artaĵoj. Danke al lia peno en 1961 komenciĝis rekonstruo de kastelo kaj monaĥejo en Olesko, kastelo en Złoczów kaj en Podhorce, krome de kastelturoj en Pietniczany. Laŭ lia iniciato oni kreis novajn muzeojn, kiel ekzemple muzeo al Pinzel en Lvovo, kie ankaŭ li kontribuis al konservado de la kapelo de familio Boim kune kun preĝejo kaj monaĥejo de bernardanoj.

En 2003 estis distingita de Komandora Kruco de la Ordeno *Polonia Restituta*, kaj en 2006 – Ora Medalo "Merita al Kulturo *Gloria Artis*. Posedanto de la honora doktoreco de Pedagogia Universitato de Krakovo kaj de Akademio de Belartoj en Varsovio. En 2009 ricevis titolon de honora civitano de la urbo Lvovo. La 12-an de aprilo 2013 Ministerio pri Kulturo de Ukrainio donis al Lvova Artgalerio la nomon de ĝia plurjara direktoro.

## Bibliografio 
* Borys Woźnicki, *Jan Jerzy Pinzel*, Bosz, Olszanica 2007, ISBN 9788389747679
* Борис Возницький, *Автопортрет на тлі часу* (Aŭtoportreto fone de la tempo), 2006

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio 

Kategorio:Ukrainaj historiistoj
Kategorio:Muzeestroj
Kategorio:Muzeologoj
Kategorio:Sovetiaj militistoj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Ukrainaj sciencistoj
Kategorio:Ukrainaj arthistoriistoj‎
Kantono Montlouis-sur-Loire

**Kantono Montlouis-sur-Loire** estas franca kantono lokita en la regiono Centro-Valo de Luaro, en la departemento Indre-et-Loire, kaj en la arondismento Tours. Ĝiaj departementaj konsilantoj estas Patrick Bourdy kaj Agnès Monmarché-Voisine.

## Komunumoj 
Ekde la departementaj balotoj de 2015, la kantono Montlouis-sur-Loire konsistas el la kvin sekvantaj komunumoj :

## Historio 
Ĝis la departementaj balotoj de 2015, la kantono Montlouis-sur-Loire konsistis el la kvar sekvantaj komunumoj :

## Vidu ankaŭ 
*Kantonoj de Indre-et-Loire
*Komunumoj de Indre-et-Loire
*arondismentoj de Indre-et-Loire

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Montlouis-sur-Loire
Montlouis-sur-Loire
(11862) 1988 XB2

**(11862) 1988 XB2** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Yoshiaki Oshima elde la Observatorio Gekko apud Kannami (Gubernio Ŝizuoka, Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Yoshiaki Oshima
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
(11863) 1989 EX

**(11863) 1989 EX** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Tsutomu Hioki kaj Nobuhiro Kawasato elde Okutama (distrikto de Tokio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tsutomu Hioki
Kategorio:Malkovrita de Nobuhiro Kawasato
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Sukro (subŝtato)

eta|300ra|Municipa divido de Sucre.
eta|300ra|Politika mapo de Sucre
eta|300ra|Vido de *Playa Colorada* (ruĝa strando).
eta|300ra|Strando Medina.
[eta|300ra|Strando de [Cumaná.]]
eta|300ra|Rivero Manzanares.
[eta|300ra|Strando San Luis de [Cumaná.]]
eta|300ra|Kastelo Araja.
**Sucre** aŭ **Sukro** estas unu el la 24 subŝtatoj de Venezuelo, situanta en la regiono nordorienta de la lando. Ĝi limas norde kun la Kariba Maro, sude kun la subŝtatoj Anzoátegui kaj Monagas, oriente kun la golfo de Paria kaj okcidente kun la golfo de Cariaco; la subŝtato konsistas el 15 municipoj subdividitaj en 54 paroĥoj. Ĝi ŝuldas sian nomon al la Granda Marŝalo de Ajakuĉo Antonio José de Sucre.

## Historio 
## Administra divido 
## Ĉefaj urboj 
* **Kumanao**: Cumaná estas la ĉefurbo administra kaj politika de la Ŝtato, fama pro siaj strandoj, sed ankaŭ grava historie ĉar estis naskoloko de la grava Marŝalo de Ajakuĉo, la sendependistestro Antonio José de Sucre kaj pro siaj antikvaj historiaj lokoj kiaj kastelo, fortikaĵo Santa Ana, katedralo, La Monumento, preĝejo Santa Inés, la rivero Manzanares, kiu duonigas la urbon.

* **Carúpano**: Estas turisma kaj ripoza urbo pro siaj strandoj, nome taŭga dormejo por loĝantoj kaj vizitantoj.

## Geografiaj elementoj 
* Paria Duoninsulo
### Ĉefaj riveroj 
### Montoj 
## Vegetaĵaro 
## Klimato 
## Ekonomio 
### Turismo 
## Politiko 
## Galerio 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la Ŝtato *Sucre*. 
* Folklora muziko de la Ŝtato Sucre. 
* Malgranda industrio de la Ŝtato Sucre. 
* turismaj entreprenetoj 

Kategorio:Subŝtatoj de Venezuelo
Petrus Jonæ Helsingius

**Petrus Jonæ Helsingius** (* Hälsingland, en la 1592 - Falun, en la 23-a de junio 1663)  estis sveda kleriko kaj pastoro de la preĝejo en Mora de 1629 ĝis 1641, kaj de la preĝejo de Falun de 1641 ĝis 1663. En 1610 li estis instruisto en Västerås. Dum sia studentatempo li estis sendita eksterlanden, kune siaj samklasanoj Georg Stiernhielm (1598-1672), Jonas Columbus (1586-1663) kaj la episkopo Johannes Rudbeckius, la Maljuna (1581-1646), kaj en la Universitato de Wittenberg li diplomiĝis kiel Magistro pri Filozofio.

Post sia reveno, en 1625, li estis ordinita preleganto kaj kun-rektoro en la Primara Lernejo de Västerås kaj en 1629 fariĝis vikario en la paroko de Mora. Lia simpleco asociita al sia serioza karaktero igis lin tre populara tra la tuta provinco kaj en 1641 li fariĝis vikario de Falun. La reĝino Kristina tre alte estimis lin, kaj amuziĝis per liaj ŝercoj kaj malkaŝa maniero esprimiĝi.

Li estis patro de Henricus Petri Moræus (1630-1691)

## Literaturo 
* Nordic Authors
* Nordisk familjebok
* Svenskt biografiskt lexikon
* Zenker.se

## Vidu ankaŭ 
* Johannes Rudbeckius, la Juna (1623-1667)
* Johannes Rudbeckius, la Maljuna (1581-1646)
* Petrus Jonæ Helsingus (1538-1607)

## Referencoj 
Kategorio:Svedaj religiuloj
Kategorio:Klerikoj
Aragua de Barcelona

thumb|deekstre|Preĝejo de Sankta Johano la Baptisto, Aragua de Barcelona.

**Aragua de Barcelona** estas ĉefurbo de la samnoma municipo, unu el 21 kiuj kunformas la subŝtaton Anzoátegui, oriente de Venezuelo. Situanta en la regiono centr-okcidenta de la subŝtato, la Municipo Aragua havas areon de 2.624 km² kaj 27.025 loĝantojn (censo de 2001). Estas dividita en du paroĥoj, nome Aragua de Barcelona kaj Cachipo [kaĈIpo]. 

Surloke, la loĝantoj aludas al la urbo simple kiel **Aragua**.

La 18an de aŭgusto de 1814, dum la Milito de Sendependigo de Venezuelo, en Aragua okazis unu el plej sangoverŝaj bataloj de la tuta konflikto. Ĉirkaŭ 2.000 defendantoj respublikaj estrataj de la kolonelo José Francisco Bermúdez kontraŭis la atakon fare de ĉirkaŭ 5.000 monarkistoj estrita de la hispana generalo Francisco Tomás Morales. Laŭ la historiisto Francisco Alejandro Vargas, dum la batalo el domo al domo pereis ĉirkaŭ 1.700 defendantoj aŭ loĝantoj de la urbo kaj vundiĝis ĉirkaŭ 2.000, kaj krome aliaj estis poste ekzekutitaj malpie fare de la trupoj de Morales, laŭ superaj ordonoj de la ĉefestro de la monarkisma armeo, nome José Tomás Boves. En totalo, ĉirkaŭ 4.711 personoj mortiĝis inter ambaŭ partioj.

La bazo de la ekonomio estas agrikulturo (maizo kaj cerealoj) kaj brutobredado ĉefe de bovoj.

## Eksteraj ligiloj
* Urbestrejo de Aragua de Barcelona

Kategorio:Geografio de Venezuelo
Giovanni Bianchi

**Giovanni Bianchi** estis itala korsaro je la servo de la respublikanoj en Venezuelo kiu okazigis en 1814 diversajn eventojn dum la Dua Respubliko, kiam tiu estis falanta antaŭ la monarkismaj trupoj de José Tomás Boves.

Bianchi estis dungita de Simón Bolívar por transporti al la Antiloj la patriotojn kiuj estis fuĝintaj el Boves. En unu de la ŝipveturoj Bianchi ekposedis trezoron el arĝento kaj relikvojn kiuj apartenis al la kontribuo de la preĝejoj de Karakaso kaj estis alportitaj de Santiago Mariño al la ŝiparo. Bolívar kaj Mariño decidis eliri liaserĉe kaj trovinte lin Manuel Piar apogis totale la korsaron kontraŭ Bolívar. Tiele la *Libertador* vidiĝis devigita doni parton de la trezoro al Bianchi.

Kategorio:Historio de Venezuelo
Carúpano

[eta|200px|Mar[haveno de Carúpano]]
**Carúpano** [kaRUpano] estas urbo de la subŝtato Sukro en Venezuelo, kies loĝantaro estas de proksimume 290.000 personoj kaj kiu situantas geografie nordoriente de la regiono, je 120 kilometroj de la urbo Kumanao, ĉefurbo de la subŝtato Sukro.

Carúpano estas la ĉefa urba centro de la regiono de Paria, koncentrante servojn administrajn, havenajn, edukajn, sansistemajn, komercajn pri produktoj kaj el agrikulturo kaj el fiŝkaptado. La kuniĝo de la diversaj geografiaj, klimataj, naturaj, kaj homaj faktoroj krom la grand etendo de marbordoj havigas grandan turisman allogecon por granda nombro de turistoj.

## Eksteraj ligiloj 
* • Municipo Bermúdez• Historio, kulturo, tradicioj, ktp .

Kategorio:Geografio de Venezuelo
Kategorio:Urboj de Venezuelo
Ocumare de la Costa

eta|250px|Golfeto Kata

eta|250px|Strando La Punta norde de Ocumare de la Costa.
eta|250x|Preĝejo Sankta Sebastiano
**Ocumare de la Costa** [okuMAre] estas marborda urbeto en la norda pinto de la subŝtato Aragua, Venezuelo, kaj ĉefurbo de la municipo Ocumare de la Costa de Oro. Ocumare estas situanta ĉe la deklivaro de la Marborda Montaro, kio havigas la naturajn elementojn proprajn de la marborda zono de la Nacia Parko Henri Pittier. Krom la kultivo de kakao, la fiŝkaptado el maro estas aktuale la dua ekonomia vivresurso por la komunumo.

Ocumare de la Costa troviĝas ĉe 43 kilometroj de la urbo Marakajo kaj havas ĉirkaŭ 13.043 loĝantojn.

## Historio 
La 6-a de julio 1816 Simón Bolívar elŝipiĝis ĉe Ocumare de la Costa devena el Haitio kaj setligis ĉe la marbordo sian stabanejon provizore. Tiam la *Libertador* proklamis sian faman abolon de la sklaveco kaj deklaris nuligita la Dekreton por Milito je Morto per kiu ekis la Milito por Sendependigo de Venezuelo.

## Notoj 
Kategorio:Historio de Venezuelo
(11864) 1989 NH1

**(11864) 1989 NH1** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la astronomo Kenneth W. Zeigler elde la Observatorio de la Monto Palomar, (Kantono San-Diego, Kalifornio, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Manuel Piar

**Manuel Carlos María Francisco Piar Gómez** (Vilemstado, Curaçao, 1774 - Angostura, Venezuelo, 1817), estis venezuela militisto de kuracaa deveno, mulato, kaj politikestro de la Sendependigo de Venezuelo. Ene de la kanaloj de la historio de la Respubliko Venezuelo li estis rekonita kiel la *Libertador de Guayana* (liberiginto de Guajano). Jam 23-jaraĝa, esprimis sian deziron apogi la Sendependigon de Venezuelo en 1797. Li iĝis ŝipoficiro kaj en 1812 jam luktis. Post la falo de la Unua Respubliko li rifuĝiĝis en Trinidado kaj kun rango de kolonelo subskribis la "Acta de Chacachacare", kun la grupo de patriotoj estrita de la generalo Santiago Mariño.

Por la dua epoko de la sendependiga milito li unuiĝis al la trupoj de Simón Bolívar, kaj iĝis generalo 43-jaraĝa, sed ĉar li estis mulato, havis problemojn rilate al superuloj ĉiuj krioloj tio estas blankuloj, inklude la propran Bolívar.

Manuel Piar partoprenis en 13 militagadoj kaj estis venkita nur unufoje fare de la hispana José Tomás Boves en la sieĝo de El Salado en oktobro de 1814. Li estis heroo de la bataloj Juncal (junkejo) kaj San Félix, kiu praktike liberigis la tutan Guajanon (la venezuela Gujano), kaj en Angostura setligis la bazon de ariergardo nepra por la sukcesoj de 1819 kaj invitis al Bolívar setliĝi tie.

Poste li malkontenta, ke mestizoj kaj mulatoj ne ricevis rajtojn post la venko de la revolucio sendependiga, komplotis kontraŭ Bolívar kaj estis mortkondamnita oktobre de 1817.

Kategorio:Historio de Venezuelo
Kategorio:Venezuelaj militistoj
Brad Dourif

**Bradford Claude** "**Brad**" **DOURIF** (1950 en Usono) estas usona aktoro kaj muzikisto. Li famiĝis pro sia rolo kiel Billy Bibbit en la filmo One Flew Over the Cuckoo's Nest de 1975 fare de Miloš Forman. Ekde tiam li aperis en multaj kinfilmoj, kiaj ĉe La Mastro de l' Ringoj, kaj televidserioj.

## Filmoj
* *Gruppenbild mit Dame*, 1977

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj muzikistoj
Distrikto Hajdúhadház

La **Distrikto Hajdúhadház** (hungare *Hajdúhadházi járás*) estas distrikto en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Hajdú-Bihar. Ĝi situas sur ebenaĵo en la nordorienta parto de la departemento (same en la nordorienta parto de la lando).
eta|Distrikto Hajdúhadház en Hungario

La distrikta ĉefurbo estas Hajdúhadház, kiu estas urbo, krome estas ankaŭ alia urbo kaj vilaĝo.

La areo estas 137,02&nbsp;km², kie loĝas 22 041 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturo, (fruktoj, tritikoj, maizoj) kaj bestobredadoj, kelkaj laboras en Debrecen. En la 2010-aj jaroj la senlaboreco estas granda problemo.

## Historio 
Tiu distrikto ĝis refondiĝo de la distriktoj neniam ekzistis, la komunumoj apartenis al aliaj distriktoj. La distrikto estis kreita en 2013.

## Komunumoj 
* distrikta ĉefurbo kaj urbo: **Hajdúhadház**
* alia urbo: Téglás
* vilaĝo: Bocskaikert

## Fontoj 
* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio

Kategorio:Distriktoj de Hungario
Distrikto Hajdúszoboszló

La **Distrikto Hajdúszoboszló** [hajdUsoboslO], (hungare *Hajdúszoboszlói járás*) estas distrikto en Hungario, en Norda Ebenaĵo, en departemento Hajdú-Bihar. Ĝi situas sur ebenaĵo en la meza kaj okcidenta partoj de la departemento (en la nordorienta parto de la lando).
eta|Distrikto Hajdúszoboszló en Hungario

La distrikta ĉefurbo estas Hajdúszoboszló, kiu estas urbo, krome estas ankaŭ alia urbo, la ceteraj 3 estas vilaĝoj.
La areo estas 732,65 km², kie loĝas 42 255 homoj. La loĝantoj okupiĝas en Hajdúszoboszló ĉefe pri fremdultrafiko, ja la urbo apartenas al la plej famaj kuracbanlokoj de la lando. En la distrikto estas la kutimaj agrikulturo, (fruktoj, tritikoj, maizoj) kaj bestobredadoj.

## Historio 
Tiu distrikto funkciis jam inter 1901-1930, sed en la departemento Hajdú. Baldaŭe la komunumoj apartenis al la najbaraj distriktoj  Menciibdas, ke la distrikta sistemo ne funkciis en Hungario inter 1983-2013.

## Komunumoj 
* distrikta ĉefurbo kaj urbo: **Hajdúszoboszló**
* alia urbo: Nádudvar
* vilaĝoj:
** Ebes
** Hajdúszovát
** Nagyhegyes

## Fontoj 
* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio

Kategorio:Distriktoj de Hungario
Laurentius Petri Gothus

**Laurentius Petri Gothus** (naskiĝis en 1529 en Söderköping en la historia provinco Ostrogotio (tial la nomo *Gothus*), mortis la 12-an de februaro 1579 en Upsalo) estis ĉefepiskopo de Upsalo ekde 1573 ĝis sia morto. Li estis bonmaniera kaj edukita homo, kaj la antaŭa ĉefepiskopo, lia bopatro, rekomendis lin kiel kapelano de la korto al la reĝo Eriko la 14-a en 1560. Kiam Johano la 3-a, la sukcedinto de Eriko, estis kronita, Johano preferis Gothuson anstataŭ Nericius, eĉ pro tio ke Gothus pli konkordis kun la vidpunkto de la reĝo rilate al luteranismo kaj meza vojo inter la katolikismo kaj la luteranismo en Svedio estis defendita, kontraŭe de Nericius kiu estis pli inklinita al la instruoj de Lutero. Li estis ordinita de la reĝo en 1575 en ceremonio laŭ la katolika liturgio.

En 1570, al la jezuitoj estis permesate dissemi siajn mesaĝojn. Kiel reago, Gothus verkis plurajn tekstojn kontraŭ la papismo kaj la liturgio. Kvankam Gothus estis kontraŭa al ĉio tio, li ankoraŭ daŭrigis kiel apoganto de la liturgio, kiel evidentiĝas laŭ kelkaj el siaj tekstoj, dum samtempe li metis sin favore al la ideoj de Lutero.

## Verkoj 
* Stratagema gothici exercitus : Ett återfunnit humanistepos. In: Samlaren N F 3, 1922, S. 251—276 - 1559
* Birger Bergh (Hrsg.): En svensk latinpoet från 1500-talet. Stockholm 1973

## Literaturo 
* A History of Classical Scholarship - John Edwin Sandys

## Vidu ankaŭ 
* Laurentius Paulinus Gothus
* Laurentius Petri Nericius (1499-1573)estis lia bopatro kaj antaŭis lin kiel ĉefepiskopo de Upsalo
* Laurentius Nicolai Norvegus (1540-1622)
* David Chyträus (1530-1600) estis lia profesoro pri la greka en la Universitato de Rostock * Andreas Laurentii Björnram (1520-1591) sukcedis al li kiel ĉefepiskopo de Upsalo
* Philipp Melanchthon (1497-1560) estis lia profesoro pri la greka en la Universitato de Wittenberg

## Referencoj 
Kategorio:Ostrogotio
Kategorio:Ĉefepiskopoj de Upsalo
Blighia sapida

**Blighia sapida** aŭ **akio** estas plantspecio el la familio de Sapindacoj (Sapindaceae). Ĝi originas en tropika okcidento de Afriko kaj estas hodiaŭ la nacia frukto de Jamajko.

## Utiligado 
Akio ne estas komplete konsumebla. Nur la karna semmantelo (Arilo) estas manĝebla. La resto de la fruktoj kaj ankaŭ la semoj estas toksaj. La toksecon kaŭzas la aminoacido Hipoglicino (hipoglicino A).

Akio kaj „Saltfish“ (salita kaj sekigita moruo) estas populara plado de la jamajka kuirejo.

## Nutrovaloroj 
La oleo de la ariloj entenas multajn gravajn nutraĵojn, precipe grasacidoj. Akia oleo estas grava parto de la nutraĵo en Jamajko.

100 g akio enhavas 903 kJ aŭ 218 kcal.
Ĝi estas riĉa je fero (2,7&nbsp;mg/100 g).
La enhavo estas komparebla kun Avokado.

## Referencoj 
## Literaturo 
*   L. E. Arnold: Vomiting sickness (or ackee poisoning). A report on the outbreak of so-called „vomiting sickness“ (seasonal) in Jamaica from 1st December, 1943, to the end of February, 1944, Government,  Kingston,  1944

## Eksteraj ligiloj 
* wwwchem.uwimona.edu  
* www.hort.purdue.edu 
* spore.cta.int  (pdf, )
* www.newcrops.uq.edu  

Kategorio:Manĝeblaj sovaĝaj plantoj
(11865) 1989 SC

**(11865) 1989 SC** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Yoshikane Mizuno kaj Toshimasa Furuta elde Kani en la gubernio Gifu (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Yoshikane Mizuno
Kategorio:Malkovrita de Toshimasa Furuta
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Kongreso de Angostura

[eta|300px|Domo de la Kongreso de Angostura, [Ciudad Bolívar, Venezuelo.]]
La **Kongreso de Angostura**, inaŭgurita la 15an de februaro de 1819 fare de la *Libertador* Simón Bolívar, sub la inspiro de la Idearo de la generalo Francisco de Miranda en Angostura (nune Ciudad Bolívar), reprezentis la duan Konstitucifaran Kongreson de la Respubliko de Venezuelo. Ĝi okazis en la kunteksto de la militoj de sendependeco de Venezuelo kaj de Nova Granado.

Angostura (Santo Tomás de Guayana de Angostura del Orinoco) estis tiam la nomo de Ciudad Bolívar antaŭ 1846. La urbo estas situanta en la subŝtato Bolivaro, en sudorienta Venezuelo, ĉe la bordo suda de la rivero Orinoko.

En 1818, kvankam sub kontrolo fare de hispanoj, la sendependentista elano pluis kaj reaktivigis la konstituciajn dezirojn. La 15an de februaro de 1819, ses monatoj antaŭ la Batalo de Bojakao, kunsidis 26 reprezentantoj el 30 elektitaj, kiuj reprezentis la provincojn Karakaso, Kumanao, Trujillo, Margarita, Barinas, Barcelono kaj Guajano. Post la invado Nova Granado (aktuale Kolombio) Bolívar deziris ke ankaŭ tiu regiono sendu delegitojn. Kaj tuj poste same pri Kito, ankoraŭ sub hispana dominado.

La ĉefaj decidoj estis la jenaj:
* La Nova Granado estis renomita Cundinamarca kaj ties ĉefurbo, Santa Fe renomita al Bogotá. La ĉefurbo de Quito estos Quito. La ĉefurbo de Venezuelo estus Caracas. La ĉefurbo de la Granda Kolombio estus Bogotá.
* Oni kreis la Respublikon Kolombio, kiu estos regata de unu prezidento. Ekzistos unu vicprezidento kiu anstataŭos la prezidenton kaze de ties foresto. (Historie oni nomas la Kolombion de la Kongreso de Angostura La Gran Colombia)
* La guberniestroj de la tri departementoj estus ankaŭ Vicprezidentoj.
* La prezidento kaj vicprezidento estos elektitaj per nerekta voĉdonado, sed dekomence estis elektitaj jene: Prezidento de la Respubliko: Simón Bolívar kaj Vicprezidento: Francisco de Paula Santander. En aŭgusto Bolívar plusekvis sian liberigan taskon kaj eliris al Ekvadoro kaj Peruo, kaj lasis sian postenon de prezidento al Santander.

## Vidu ankaŭ 
* Kongreso de Cúcuta
*

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Historio de Venezuelo
Kategorio:Historio de Kolombio
Camilo Torres Tenorio

eta|dekstre|Camilo Torres Tenorio
**Camilo TORRES** (Popajano, Nova Granado, 22a de novembro de 1766 - Santafé de Bogotá, 5a de oktobro de 1816) estis advokato, intelektulo, politikisto, estro kaj martiro kiu estris la movadon por la unua sendependo Nova Granado, nune Kolombio. Pro sia enorma kapablo oratora, pasis al historio kiel *El Verbo de la revolución* (la revolucia vorto). Jam en 1793 suferis persekutadon ĉar havis en sia biblioteko librojn en franca, kiuj estis alportitaj al la Inkvizicio. En 1809 li sendis plendan dokumenton (pri maljusta situacio de krioloj) al la hispana registaro kiu tiam estis konfuze inter la diversaj Juntoj, kaj flate ĝi ne alvenis al ricevonto.

La 15an de novembro de 1815 li estis elektita Prezidento de la Unuiĝintaj Provincoj de Nova Granado. La 12an de marto de 1816, post la parta malvenko de la trupoj de Custodio García Rovira en Cachirí kaj tiu definitiva en El Socorro, rezignis al la posteno kun la guberniestro de Kundinamarko, nome José María García Hevia. Tiam li defendis federalan sistemon.

La hispana generalo Pablo Morillo persekutis la sendependistojn kaj en julio de 1816 Torres estis kaptita kaj mortpafita 5an de oktobro de tiu jaro. La hispanoj krome dispecigis la kadavron por terurigi la loĝantaron.

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio de Camilo Torres 
* Camilo Torres en la retejo de la Biblioteca Luis Ángel Arango 

Kategorio:Historio de Kolombio
Kategorio:Kolombiaj politikistoj
Distrikto Hajdúnánás

La **Distrikto Hajdúnánás** [hajdUnAnAŝ], (hungare *Hajdúnánási járás*) estas distrikto en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Hajdú-Bihar. Ĝi situas sur ebenaĵo laŭ Tiso en la norda parto de la departemento (en la nordorienta parto de la lando).
eta|Distrikto Hajdúnánás en Hungario

La distrikta ĉefurbo estas Hajdúnánás, kiu estas urbo, krome estas ankaŭ alia urbo, la ceteraj 4 estas vilaĝoj.

La areo estas 547,27 km², kie loĝas 29 232 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturo, (fruktoj, tritikoj, maizoj) kaj bestobredadoj.

## Historio 
Tiu distrikto estis kreita nur en 2013. Pli frue la komunumoj apartenis al la najbaraj Menciindas, ke la distrikta sistemo ne funkciis en Hungario inter 1983-2013.

## Komunumoj 
* distrikta ĉefurbo kaj urbo: **Hajdúnánás**
* alia urbo: Polgár
* vilaĝoj:
** Folyás
** Görbeháza
** Tiszagyulaháza
** Újtikos

## Fontoj 
* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio

Kategorio:Distriktoj de Hungario
Jakob Ulvsson

**Jakob Ulfsson** (* Härad, en la 1430 - Mariefred, en la 1521) estis fondinto de la Universitato de Upsalo kaj ĉefepiskopo de Upsalo de 1469 ĝis 1515. Li devenis de bonedukita kaj nobela familio el Uppland kaj studis en la Universitato de Rostock, kie li diplomiĝis kiel Bakalaŭro pri Artoj kaj Parizo kie li ricevis sian diplomon kiel Magistron en 1460.

## Biografio 
Inter la jaroj 1465 kaj 1470 li estis en Romo kaj dum periodo li estis indikita kiel Kanoniko de Upsalo kaj ĉefdiakono de Växjö en 1468. Kvankam la reĝo Karl Knutsson voli igi unu el siaj parencoj Ĉefepiskopon de Upsalo, Jakob Ulvsson estis indikita kiel ĉefepiskopo de la papo, en 1469, kaj en 1470 li estis ordinita en Romo, reirinte poste al Upsalo.

En la konfliktoj inter la dana reĝo Kristiano la 1-a kaj la sveda reganto Sten Sture, Jakob restis kiel perulo, penante kiel eble plej multe eviti la malferman militon, precipe en Uppland. Post la venko de Sten Sture en la Batalo de Brunkebjārg, en 1471, la situacio establiĝis kaj Jakob partoprenis en la laboroj de la Privata Konsilio. Li kutime konsideriĝas la ĉefa iniciatinto de la Universitato de Upsalo, kiu fondiĝis post ricevo de la papa buleo de Siksto la 4-a, en la 27-a de februaro 1477, aprobante la kreadon. Jakob Ulvsson ankaŭ estis indikita kiel la unua kanceliero de la universitato.

Liaj bonaj rilatoj kun la reganto Sten Sture pli malfrue difektiĝis laŭmezure kiel la rilatoj inter la regantoj malboniĝis rilate al la resto de la konsilio, kaj la ĉefepiskopo pasis grandan parton de la tempo en la fortikaĵo Stäket. En 1497, li kaj la resto de la konsilio akceptis Johanon la 1-an kiel reĝo de Svedio. En 1515 li rezignis al la ĉefepiskopeco kaj restis en Svedio ĝis sia morto en 1521.

## Literaturo 
* Jakob Ulvsson Och Den Svenska Kyrkan ... Kyrka Och Stat Åren 1497-1507 (Jakob Ulvsson kaj la Sveda Eklezio ... La Eklezio kaj la ŝtato inter la jaroj 1497-1512) - Gösta William Kellerman (1939)
* Nordisk familjebok
* Salmonsens konversationsleksikon

## Vidu ankaŭ 
* Jöns Bengtsson Oxenstierna (1417-1467)
* Paŭlo la 2-a (1417-1471)
* Karlo la 8-a
* Kristiano la 1-a
* Johano la 1-a

## Referencoj 
Kategorio:Romkatolikaj ĉefepiskopoj de Upsalo
Kategorio:Svedaj religiuloj
Kategorio:Universitato de Upsalo
Beatrica de Holte

**Beatrica de Holte** (naskiĝinta proksimume 1250; mortinta la 4-an de decembro 1326 en Essen) estis ekde 1292 ĝis sia morto princabatino de la abatinejo Essen.

Ŝi finfaris la novkonstruaĵon de la katedralo de Essen, kiun ŝia antaŭulo kiel abatino, Berta de Arnsbergo, estis komencinta post la katastrofa brulego de 1275. Por la katedrala trezoro de Essen ŝi donacis grandan brakorelikvujon. Beatrica, kiu ne je ĝenerala konsento akiris sian postenon, sekurigis la minacatan ekonomian ekziston de la abatinejo, metante la ĉefbienojn, kies perdiĝo minacis pro la postuloj de lokaj administrantoj, per interkonsentoj aŭ reaĉeto denove sub regadon de la abatinejo.

Al Beatrica same kiel ŝia antaŭulo Berta de Arnsbergo mankis la brilo de imperiestra deveno, kiu faris la plej gravajn abatinojn de Essen, Matilda, Sofia kaj Teofano influriĉajn personojn. Per la rekonstruo de la abatopreĝejo, la ekonomia solidigo de la abatinejo kaj la defendo kontraŭ la ekspansiemo de la elektoprinclando Kolonjo Beatrica kondukis la abatinejon el ekzistominaca krizo kaj sekurigis tiel la pluekziston kiel memstara imperia princlando.

## Literaturo 
* Ute Küppers-Braun: *Macht in Frauenhand – 1000 Jahre Herrschaft adeliger Frauen in Essen*. Klartext Verlag, Essen 2002, ISBN 3-89861-106-X.
* Georg Humann: *Die Kunstwerke der Münsterkirche zu Essen*. Schwann, Duseldorfo 1904, pj. 306–310.
* Klaus Lange: *Der gotische Neubau der Essener Stiftskirche*. En: Thomas Schilp (eldoninto): *Reform – Reformation – Säkularisation. Frauenstifte in Krisenzeiten*. Klartext Verlag, Essen 2004, ISBN 3-89861-373-9, pj. 89–113.
* Melanie Prange: *Das von Beatrix von Holte gestiftete Armreliquiar im Essener Domschatz*. En: Brigitta Falk, Thomas Schilp, Michael Schlagheck (eldonintoj): *... wie das Gold den Augen leuchtet. Schätze aus dem Essener Frauenstift.* Klartext Verlag, Essen 2007, ISBN 978-3-89861-786-4, pj. 189–213.
* Thomas Schilp: *18. Januar 1292: Die Essener canonice et canonici wählen Beatrix von Holte zur Äbtissin. Eine Annäherung an die erste überlieferte Wahlurkunde einer Äbtissin in Essen*. En: *Das Münster am Hellweg* 56, 2003, pj. 143–148.
* Thomas Schilp: *Sorores et fratres capituli secularis ecclesie Assindendes – Binnenstrukturen des Frauenstifts Essen im 13. Jahrhundert*. En: Thomas Schilp (eldoninto): *Reform – Reformation – Säkularisation. Frauenstifte in Krisenzeiten*. Klartext Verlag, Essen 2004, ISBN 3-89861-373-9, pj. 37–65.
* Thomas Schilp: *Stiftungen zum Totengedenken - Schenkungen für den Schatz*. En: Brigitta Falk, Thomas Schilp, Michael Schlagheck (eldonintoj): *... wie das Gold den Augen leuchtet. Schätze aus dem Essener Frauenstift.* Klartext Verlag, Essen 2007, ISBN 978-3-89861-786-4, pj. 39–51.

## Eksteraj ligiloj 
* Bildoj de la brakorelikvujo en la retpaĝaro de la katedrala trezorejo de Essen

Kategorio:Abatinoj de Essen
Kategorio:Naskiĝintoj en la 13-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en 1327
Kategorio:Virinoj
Sofia (Gandersheim)

**Sofia** (naskiĝis someron aŭ aŭtunon de 975 (?); mortis la 30-an de januaro 1039 en Bad Gandersheim) estis filino de imperiestro Oto la 2-a kaj imperiestrino Teofano kaj per tio fratino de Oto la 3-a. Ŝi fondis la abatinejon Sankta Ciriako en Eschwege, estis ekde 1002 ĝis sia morto estrino de la abatinejo Gandersheim kaj ekde 1011 samtempe estrino de la abatinejo Essen.

## Eksteraj ligiloj 
* Sofia ĉe genealogie-mittelalter 

Kategorio:Abatinoj de Essen
Kategorio:Liudolfidoj
Morala paniko

**Morala paniko** estas sociala fenomeno, kiu komenciĝas kiel reakcio al iu afero aŭ agado, kiun majoritato konsideras esti danĝera por socio aŭ ĝiaj (moralaj) valoroj. Ĝi povas iĝi amasa histerio. Specifa trajto de morala paniko estas, ke ĝi troviĝas sur la limo de kvar kampoj: deviacio, sociaj problemoj, kolektiva konduto kaj sociala movado.

Moralan panikon unuafoje priskribis Stanley Cohen en sia verko *Folk Devils and Moral Panics* (Popolaj Diabloj kaj Morala Paniko) en 1972.

## Ekzemploj de morala paniko 
* Pedofilio
* Terorismo
* Drogoj
* Samseksemo
* Ĉasado de sorĉistinoj
* Negadismo
* Kontraŭ-genra movado
* Gregokonduto, grupopensado

## Referencoj 
Kategorio:Sociologio
Pablo Morillo

**Pablo Morillo y Morillo**, grafo de Kartaĥeno, markizo de La Puerta (Fuentesecas, Zamoro, Hispanio, 1775 - Barèges, Francio, 1837) estis militisto kaj maristo el Hispanio.

Dum sia estado ĉe la Mar-Armeo de Hispanio li partoprenis en diversaj bataloj, inter kiuj menciindas la batalo de la Kabo de Sankta Vincento kaj la Batalo apud Trafalgar.

El sia estado ĉe la Ter-Armeo de Hispanio li estas konata pro sia partopreno en la militoj de sendependeco de Venezuelo kaj Kolombio kiel estro de la armeoj kiuj devis nuligi la ribelon. Menciindas la Sieĝo al Kartaĥeno de Indias en 1815 kaj la postaj militagadoj kiuj faligis la ĵus kreitan ŝtaton de la Unuiĝintaj Provincoj de Nova Granado kaj permesis la restarigon de la Vicreĝlando. En Venezuelo sukcesis haltigi la avancon de Simón Bolívar al Karakaso post venko en la dua batalo de La Puerta (1818). Poste oni subskribis pactraktaton kaj oni nuligis la mortomiliton dekretita de Bolívar.

Li elstaris antaŭe ankaŭ ĉe la Milito de Hispana Sendependiĝo en bataloj tiom gravaj kiom tiuj de Bailén (la unua napoleona malvenko) kaj tiu de Vitoria (kiu neprigis la retiriĝon de la francaj trupoj el Hispanio) aŭ en tiu de Puentesampayo, kie li respondecis pri la estreco de la armeo kiu venkis super la Marŝalo Ney kaj devigis la francan armeon foriri el Galegio.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Pablo Morillo, Conde de Cartagena
* Semblanzas de Pablo Morillo 

Kategorio:Hispanaj militistoj
11868 Kleinrichert

'*11868 *Kleinrichert'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Richard P. Binzel per la teleskopo "McGraw-Hill" de la Observatorio MDM sur Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Michelle Kleinrichert Binzel'', edzino de la malkovrinto kaj helpanta profesorino pri entrepren-ekonomiko ĉe la Universitato Bentley. Ŝi ankaŭ bredas kaj trejnas gvidhundojn por blinduloj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
James Rooke

**James Rooke** (Dublino, Irlando, ĉ. 1770 - Bojakao, Kolombio, 1819) estis militisto brita kiu partoprenis en diversaj bataloj kaj militoj ĝis la Batalo de Pantano de Vargas en Nova Granado (aktuala Kolombio) post kio li mortiĝis pro vundoj la 28a de julio de 1819 forminte parton de la Brita Legio, kiu partoprenis en la Sendependigo de Kolombio.

Li aliĝis al la brita armeo en 1791 kaj luktis en diversaj kampanjoj kontraŭ Francia, atingante kategorion de Majoro en 1802. Rooke estis alte rilata ekzemple kun la Princo de Kimrujo. Sed en 1801 devis vendi siajn bienojn por nuligi siajn ŝuldojn, kaj translokiĝis al Francio, kiu tiam estis pace kun Britio. Kiam ekis denove la milito, la francoj arestis lin kaj restis enprizone ĝis fuĝo komence de 1813; poste aliĝis al la armeo de Wellington en Hispanio. Rooke elarmeiĝis post la fino de la milito en 1814, sed ja la reveno de Napoleono Bonaparte li revenis en 1815, kaj luktis en la batalo de Waterloo.

En 1816 li retiriĝis al la insularo Sankta-Kito kaj Neviso. Eniris en la Brita Legio en 1818 por apogi la revolucion sendependentistan en Sudameriko estrita de Simón Bolívar, kaj estis nomumita komandanto. En la Batalo de Pantano de Vargas, la kolonelo Rooke estis vundita, oni devis amputi lian maldekstran brakon, sed ĉiukaze li mortiĝis post kelkaj tagoj en la departemento Bojakao.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Hasbrouck, Alfred. Foreign Legionnaires in the Liberation of Spanish South America (New York: Columbia University Press, 1928).
* Lambert, Eric. Voluntarios Británicos e Irlandeses en la Gesta Bolivariana (Caracas: Ministerio de Defensa, 1980-1993). Dos vol.
* Rodriguez, Moisés Enrique. Freedom's Mercenaries: British Volunteers in the Wars of Independence of Latin America (Lanham MD: Hamilton Books, University Press of America, 2006). Dos vol.

Kategorio:Historio de Kolombio
Kategorio:Britaj militistoj
Kategorio:Irlandanoj
(11869) 1989 TS2

**(11869) 1989 TS2** estas troja asteroido de Jupitero, orbitanta proksime de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, en la Troja Tendaro.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo en Ĉilio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
11870 Svedio

**11870 Svedio** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la nordeŭropa lando Svedio (svede : *Sverige*). La lando estas kovrita de arbaroj de pinoj kaj betuloj. Ĝi havas tre riĉan bestaron. Svedio ĉiam estis fama pro siaj altaj kulturaj kaj etikaj normoj.

## Vidu ankaŭ 
*329 Svea
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
11871 Norvegio

**11871 Norvegio** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la nordeŭropa lando Norvegio (norvege *Norge*), Tiu lando, kies du trionoj estas montaj, estas fama pro la beleco de siaj marbordoj. Malproksima de la eŭropa kontinento, la norvegoj gardis grandan homogenecon en sia etno kaj en sia vivstilo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989