Count Basie

[eta|dekstra|290px|Count Basie dum prezentado en la novjorka ĵazklubejo Aquarium, proks. 1947. Fotog de [William P. Gottlieb.]]
**Count Basie** (fakte *William Allen Basie*; * 21-an de aŭgusto 1904 en Red Bank, Nov-Ĵerzejo; † 26-a de aprilo 1984 en Holivudo (Florido)) estis nigrusona ĵazpianisto, orgenisto, komponisto kaj fama bandestro de svingmuziko. Basie direktis preskaŭ 50 jarojn la Count Basie Orchestra, kiu famigis multajn muzikistojn kiel la tenorsaksofonistojn Lester Young kaj Herschel Evans, la trumpetistojn Buck Clayton kaj Sweets Edison samkiel la kantistojn Jimmy Rushing kaj Joe Williams. La rekonigaj kantoj de Count Basie estis One O’Clock Jump kaj *April in Paris*.

## Vivo 
### Junaĝo 
William Basie naskiĝis la 21-an de aŭgusto 1904. Lia patro, Harvey Lee Basie, laboris kiel kaleŝisto kaj domzorgisto por juristo, lia patrino nomiĝis Lilly Ann Childs Basie. Lia frato, ok jarojn pli aĝa ol li mem, mortis kiam Basie ankoraŭ estis infanaĝa. Lia patro ludis melofonon, iaspecan kornon; sian unuan piano-instruon li ricevis de sia patrino ĉe la hejma piano. Poste Basie sekvis pianolecionojn ĉe „Miss Vandevere“. Lian pianludon influis la tri monatojn pli aĝa Thomas „Fats“ Waller, kiun li meze de la 1920-aj jaroj regule vizitis en *Lincoln Theatre* en Harlemo, kie Waller akompanis silentfilmojn ĉe la Wurlitzer-orgeno. Waller igis ludi Basie unue la pedalaron kaj pluinstrukciis lin poste al filmakompanado, ĝis kiam li dumtempe lasis sin anstataŭi de li, dum kiam li kartludis (*Pinochle*). Waller klarigis al li iom post iom la dispartigon de kolordona akompano kaj liberan temo-prilaboradon sur du manualoj same kiel la haltojn. Januaron de 1937 ekestis unuaj sonregistraĵoj de Basie je propra nomo - pro kontraktaj kialoj por diskeldonejo Columbia sub la nomo *„Jones Smith Inc.“*. Lia propra ĵazbandego, kiu konsistis plejparte el muzikistoj de Moten, dum la sekvaj jaroj (ekde 1938) rapide populariĝis per siaj furoraĵoj surdiskigitaj je Decca, OkeH, Vocalion kaj Columbia; ĝia unua furoraĵo estis en 1937 *„One O’Clock Jump“*. La materialo de ĉi tiu unua bando de Basie konsistis plejparte el parkeraj aranĝoj de blustemoj. La unuajn aranĝojn kontribuis Eddie Durham (*„Topsy“*, *„John’s Idea“*), kiu komencis per tio evoluigi apartan Basie-stilon. Neal Hefti povis reekpreni aranĝojn de la unua bando de 1938, ekz. *Jumpin’ at the Woodside* aŭ *Every Tub*.: En la fruaj jaroj de la ĵazo tiaj „nobligoj“ estis tre popularaj (Joe „*King*“ Oliver, Edward „*Duke*“ Ellington aŭ Bessie Smith, „imperiestrino de bluso“). Basie rifuzis la „nobeltitolon“ kaj preferis esti nomata de siaj amikoj kaj muzikistoj de sia bando kiel „Bill“ aŭ „Base“. Basie gajnis plurfoje la premion Grammy Award kaj koncertvojaĝis, tiam nepre nekutime por bandegoj, tutmonde. En la sepdekaj jaroj de la 20-a jarcento lia kormalsano katenigis lin ofte al rulseĝo. En 1980 la bandestro komencis sian lastan vojaĝon tra Eŭropo. Basie malkovris ne nur kelkajn el la plej bonaj bluskantistoj kiel Billie Holiday, Jimmy Rushing, Joe Turner kaj Joe Williams, sed akompanis ankaŭ multajn kantistojn kiel ekz. Frank Sinatra, Sammy Davis jr., Ray Charles, Tony Bennett kaj kantistinojn kiel Helen Humes, Ella Fitzgerald, Sarah Vaughan. Kiel aranĝistoj verkis por li Benny Carter, Ernie Wilkins, Quincy Jones, Thad Jones, Neal Hefti, Bill Holman, Sammy Nestico kaj Frank Foster. Post lia morto la 26-an de aprilo 1984 Thad Jones, Frank Foster kaj poste Grover Mitchell transprenis la estradon de la bandego; la *Count Basie Orchestra* ekzistas ĝis nun kaj estas estrata, post la eksiĝo de Bill Hughes en 2010, de la lasta frapinstrumentisto dungita persone de Count Basie en 1983, Dennis Mackrel. Basie estis framasono de la loĝio *Wisdom Lodge No. 102* en Ĉikago, Ilinojso, Usono. Pluaj membroj de la bando de Basie estis (krom la supre nomitaj) i. a.: Eddie Jones (b), John Clayton (b), Preston Love (as), Reunald Jones (tr), Al Grey (tb), Cleveland Eaton (b), Dennis Rowland, Charles Turner, Chris Murrell. En la jaro 1985 la usona prezidanto Ronald Reagan donis al Basie postmorte la liberecomedalon, la plej altan nemilitan distingilon en Usono.

## Evoluo de la bandego de Basie 
Pri la bandhistorio vidu *Count Basie Orchestra*.

## Verkoj 
### Diskografiaj indikoj 
La fruaj titoloj de Basie el la ŝelako-erao ekde 1937 aperintaj je Decca, OkeH, Vocalion kaj Columbia estas dokumentitaj sur albumoj de la diskeldonejoj Classics kaj Hep.
Hervorhebenswert aus der umfänglichen Diskographie sind die Alben:
* *The Original American Decca Recordings 1937–1939* (MCA/GRP, 1937-39)
* *April in Paris* (Verve, 1956)
* *Count Basie Swings, Joe Williams Sings* (Verve, 1955/56)
* *Count Basie at Newport* (Verve, 1957)
* *The Atomic Mr.Basie* (Roulette, 1957)
* *Count on the Coast, Vol. 1 & 2* (Phontastic, 1958)
* *Breakfast dance and Barbecue* (Roulette, 1959)
* *Straight Ahead* (GRP, 1968)
* *Basie and Zoot* (Pablo Records/OJC, 1975) kun Zoot Sims

### Famaj diskoj 

* April In Paris
* Basie Boogie
* Bugle Blues
* Cute
* Dance Of The Gremlins
* Flight Of The Foo-Birds
* I’ll Always Be In Love With You
* Jive At Five
* Jumpin’ at the Woodside
* Lil’ Darlin
* Little Pony
* Midgets
* Moten Swing
* One O’Clock Jump
* Plymouth Rock
* Rock-A-By Basie
* Shiny Stockings
* Shoe Shine Boy
* Shout And Feel It
* Splanky
* Sleepwalker’s Serenade
* Swing Brother Swing
* Swinging The Blues
* The Count Steps In
* The Kid From Red Bank
* The Me And You That Used To Be
* They Can’t Take That Away From Me
* When My Dreamboat Comes Home
* Whirly Bird

## Filmoj 
* 1950: 'Sugar Chile' Robinson, Billie Holiday, Count Basie and His Sextet
* 1960: Cinderfella
* 1974: Blazing Saddles

## Literaturo 
* Studs Terkel: *Giganten des Jazz*. Zweitausendeins, Frankfurt 2005, ISBN 3-86150-723-4
* Stanley Dance: *The world of Count Basie* 1980, da Capo 2001, ISBN 0-306-80245-7
* Count Basie (mit Albert Murray): *Good morning blues*, Econ, Düsseldorf 1987
* Reiner Nolden *Count Basie – sein Leben, seine Musik, seine Schallplatten*, Oreos 1990, ISBN 3-923657-30-7
* Alun Morgan *Count Basie*, Hippocrene Books, New York und Turnbridge Wells, 1984
* Raymond Horricks *Count Basie and his orchestra* 1957, Nachdruck: Negro Universities Press, Westport 1971,
* Arrigo Polillo *Jazz*, Piper 1994

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Diskografio 
* Count Basie Orchestra 1999  (anglalingva)
* Count Basie bei IJS, Rutgers University
* Hans-Jürgen Schaal pri Count Basie
* Biografio de Count Basie je Swingmusic.net (an.) 
* Portreto de Count Basie ĉe BBC
* rimarkoj pri la disdonado de *Presidential Medal of Freedom* la 23-an de majo 1985 
* Biografio de Count Basie kaj listo de diskoj

Kategorio:Usonaj ĵazpianistoj
Kategorio:Usonaj ĵazorgenistoj
Kategorio:Usonaj ĵazbandego-direktistoj
Kategorio:Grammy-laŭreatoj