open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mahershala Ali

**Mahershalalhashbaz "Mahershala" ALI** /məˈhɜːrʃələ/ *mə-HUR-shə-lə* (naskita kiel Mahershalalhashbaz *Gilmore* la 16-an de februaro 1974 en Oakland, Kalifornio) estas usona aktoro. En 2017, li ricevis Akademian Premion por Plej Bona Flankaktoro pro sia rolo en la filmo *Moonlight*. Pro sia rolo en *Green Book,* li gajnis Oran Globon kaj alian Akademian Premion por Plej Bona Flankaktoro en 2019. La revuo *Time* nomis lin unu el la "100 Plej Influaj Homoj en la Mondo" en 2019. 

Ali komencis sian karieron en televidserioj kiel *Crossing Jordan* kaj *Threat Matrix* antaŭ ol akiri sian sukcesan rolon kiel la rolulo Richard Tyler en la sciencfikcia serio *The 4400.* Lia unua grava filma eldono estis *The Curious Case of Benjamin Button* (2008). Li ankaŭ ĉefrolis en aliaj gravaj filmoj kiel *Predators* kaj *The Place Beyond the Pines*.

Ali estis konata profesie kiel Mahershalalhashbaz Ali ĝis 2010. En la aĝo de 26 jaroj, li konvertiĝis al Islamo, post aliĝo al Ahmadismo; li ŝanĝis sian familian nomon de "Gilmore" al **Ali**, kaj mallongigis sian antaŭnomon al **Mahershala**.

En pli postaj jaroj, li estas konata pro siaj roloj kiel Remy Danton en la televidserio *House of Cards*, Cottonmouth en la televidserio *Luke Cage*, Juan en *Moonlight* (2016), kaj Boggs en *The Hunger Games: Mockingjay - Part 1* (2014) kaj ĝia daŭrigo *The Hunger Games: Mockingjay - Part 2* (2015). Pro sia rolo en *Moonlight* , li estis nomumita por Ora Globo por Plej Bona Flankaktoro.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Mahershala Ali – altlerneja korbopilka ludisto profilo ĉe Sporta Referenco

Kategorio:Konvertitoj de kristanismo al islamo
Kategorio:Usonaj islamanoj
Kategorio:Akademia Premio por plej bona subtena aktoro
Kategorio:Rakontantoj de sonlibroj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Klára Hamburger

**,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Hamburger Klára** estis hungara muzikhistoriisto, bibliotekisto, redaktoro, altlerneja instruisto. Ŝia geedziĝa nomo estis *Ivánné Kertész* [kertEs], ŝia edzo estis Iván Kertész.

 naskiĝis  en Budapeŝto, ŝi mortis .

## Biografio 
 devenis el juda familio, dum la holokaŭsto ŝi kaŝiĝis kaj restis viva. Ŝi maturiĝis en konservatorio en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris an diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1959. Bence Szabolcsi, Dénes Bartha, Lajos Bárdos, Zoltán Gárdonyi kaj Rezső Kókai estis ŝiaj pli gravaj instruistoj. Post la diplomo ŝi laboris en bibliotekoj de Hungara Scienca Akademio kaj Tutlanda Biblioteko Széchényi, ekde 1966 ĝis la emeritiĝo en 1989 en eldonejo kiel redaktoro. Intertempe ŝi kandidatiĝis (CSc) en 1981 en la akademio, jaron poste ŝi doktoriĝis en la universitato, en 2003 en la akademio. Ŝi ankaŭ instruis en la universitato, ŝia ĉeftemo estis Ferenc Liszt. Jam dum la studentaj jaroj ŝi edziniĝis en 1957, poste unufoje ŝi naskis, fine en 2014 ŝi vidviniĝis. Ŝi ricevis 2 premiojn en 1977 kaj 2007.

## Elektitaj libroj 
* *Liszt Ferenc.* (monografieto, 1966, 2-a eldono: 1980, ankaŭ germane kaj angle)
* *Liszt-kalauz.* (1986)
* *Liszt Ferenc zenéje.* (2010)
* :en:Kenneth Hamilton: *Az aranykor után – Romantikus zongorajáték és modern előadás.* (traduko, 2018)
* *„Nem pusztán zenész” – Tanulmányok Liszt Ferencről.* (studoj, 2019)

## Fontoj 
* membiografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografieto hungare kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj bibliotekistoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Hungaraj muzikhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Paul Scofield

**David Paul SCOFIELD**, CH, CBE, (n. la 21-an de januaro 1922 en Hurstpierpoint, nun West Sussex, Anglio - m. la 19-an de marto 2008 en Sussex, Anglio) estis brita aktoro, kiu famiĝis pro siaj brilaj aktoradoj de roloj en la teatraĵoj de Shakespeare. Komandanto de la Ordeno de la Brita Imperio. 

Li estis konsiderata unu el la plej elstaraj ŝekspiraj aktoroj de sia generacio. Scofield gajnis la Akademian Premion por Plej Bona Aktoro en 1967 pro sia portretado de Thomas More en *A Man for All Seasons.* 

## Vivo 
Paul Scofield estis unu el la grandaj aktoroj de la brita teatro. Li estis konsiderata rimarkinda figuro en la brita teatra historio, precipe pro siaj interpretoj de Shakespeare. Lia plej konata rolo estis en la teatraĵo " *A Man for All Seasons* " de Robert Bolt el 1966. Li ricevis Tony- premion pro sia aktorado kiel Thomas More en la Broadway-produktaĵo kaj Oskaron pro la sama rolo en la samnoma filmo de Fred Zinnemann.

Malgraŭ la sukceso de la filmo, la scenejo restis lia ĉefa fokuso. En 2004, membroj de la Reĝa Ŝekspira Kompanio voĉdonis por la plej bona Ŝekspira prezentado de ĉiuj tempoj. Paul Scofield prenis la unuan lokon inter viraj aktoroj pro sia rolo kiel Reĝo Lear en 1962. 

Li rifuzis kavalirecon tri fojojn, sed fariĝis Noblulo de la Kompanio de Honoro de 2001 ĝis sia morto. Paul Scofield mortis pro leŭkemio en marto 2008. Scofield estis edziĝinta al la brita aktorino Joy Parker (1922–2012) ekde 1943 ; la paro havis filon kaj filinon.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* BBCa Sciigo Intervjuo-Paul Scofield, Viro Por Ĉiuj Sezonoj
* Nekrologoj:
** *La Gardanto*, 20 marto 2008
** *La Sendependa*, 21 marto 2008
** *La Tempoj*, 21 marto 2008
** *La Ĉiutaga Telegrafo*, 22 marto 2008

Kategorio:Tony-premiitoj
Kategorio:Komandoroj de la Ordeno de la Brita imperio
Kategorio:Akademia Premio por plej bona aktoro
Kategorio:Rakontantoj de sonlibroj
Kategorio:Britaj aktoroj
Papageto de Bruijn

**Papageto de Bruijn**, **Nana papageto de Bruijn** aŭ **Ruĝbrusta papageto** (*Micropsitta bruijnii*) estas specio de tre malgrandaj verdaj papagoj kiuj loĝas en arbaroj, subtropikaj kaj tropikaj sekaj arbaroj kaj malsekaj arbaroj de malaltaj teroj de Molukoj kaj Melanezio.

## Priskribo
Kiel ilia nomo sugestas, la nanaj papagetoj estas la plej malgranda genro el ĉiuj papagoj, kun distribuo limigita al insuloj apud Sudorienta Azio. Ĉi tiu aparta specio troviĝas je pli altaj altitudoj ol aliaj nanaj papagoj, kaj uzas arbojn anstataŭ arbarajn termitejojn kiel reproduktejojn. Ili havas skuajn movojn, sufiĉe rememorigajn pri sitoj (*Sitta* specioj), kaj alkroĉiĝas proksime al la ŝelo dum ili serĉas likenojn kreskantajn en la arboj, kiuj formas la plimulton de ilia dieto. 

Ruĝbrustaj papagetoj estas nur 8 cm longaj. Ili havas oranĝecajn vizaĝojn, flavajn bekojn kaj malhelverdajn suprajn partojn. La masklo havas ruĝajn kronon kaj vangojn, dum la ino havas kelbruan kronon.

## La specio
La tutmonda populacio ne estas kvantigita, sed la specio estas raportita kiel ofta ĝis malofta pro senarbarigo kaj perdo de habitato en ĉi tiu limigita teritorio. Estas plej bone studi ĉi tiujn birdojn en ilia natura vivejo ĉar ili ne prosperas en kaptiteco.

La specia epiteto *bruijnii* omaĝas la nederlandan plumkomerciston Antonie Augustus Bruijn.

## Subspecioj
La specio havas kvin subspeciojn, nome la jenaj:
**M. b. bruijnii* - montoj de Nov-Gvineo
**M. b. buruensis* - Buru
**M. b. necopinata* - Nov-Britio kaj Nov-Irlando
**M. b. pileata* - Seram
**M. b. rosea* - Bougainville, Guadalcanal kaj Kolambangara en Salomonoj

## Referencoj
Kategorio:Nanaj papagetoj
Kategorio:Birdoj de Papuo-Nov-Gvineo
Kategorio:Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj
Antonie Augustus Bruijn

**Antonie Augustus BRUIJN** (27-a de decembro 1842 - 11-a de aŭgusto 1890) estis nederlanda mararmea oficiro, natursciencisto kaj komercisto pri naturaĵoj el Nederlanda Hindio. Li estis la bofilo de Maarten Dirk van Renesse van Duivenbode, kiu de 1858 ĝis 1861 provizis loĝadon kaj helpon al Alfred Russel Wallace kiam li vojaĝis tra la Molukaj insuloj.

Bruijn eniris la servon de la Reĝa Nederlanda Mararmeo en Den Helder en frua aĝo. En 1861 velis por la unua fojo al la Nederlanda Hindio. En 1865 li estis la kapitankomandanto de la nacia gvardio de la Sultano de Ternate. En 1867 li petis senpermesan foreston pro sankaŭzoj kaj la 2-an de oktobro 1867 li estis honore maldungita.

Kiel komercisto en *naturalia* Anton Bruijn liveris erojn al Hermann Schlegel (Lejdeno), Tommaso Salvadori (Torino), kaj la ''Muséum national d'Histoire naturelle* en Parizo. Bruijn sendis en 1877 ekspedicion al Nov-Gvineo (Vogelkop, la lando de la Karonoj) por fari etnografiajn studojn kaj kolekti specimenojn de *Zaglossus bruijnii*. 

Estas kvar birdospecioj nomitaj laŭ li: nome Vaigea nestamasulo (*Aepypodius bruijnii* ), Papageto de Bruijn (*Micropsitta bruijnii* ), piga muŝkaptulo (*Grallina bruijni*), kaj Serpobekulo de Bruijn (*Drepanornis bruijnii* ). Pluaj specioj estas riflulo de Mantou kaj du mamuloj: Longbeka ekidno (*Zaglossus bruijnii* ) kaj la musedo de Bruijn (*Pogonomelomys bruijni*).

Ankaŭ unu lacerto estis nomita liahonore: Arbardrako de Bruijn (*Hypsilurus bruijnii* ).

## Referencoj
## Fonto
* Heij, dr. C.J. (2011). *Biographical Notes of Antonie Augustus Bruijn (1842-1890)''. IBP Press, Bogor. ISBN 978-979-493-294-0.

Kategorio:Nederlandaj natursciencistoj
Kategorio:Nederlandaj ornitologoj
Papageto de Finsch

**Papageto de Finsch**, **Nana papageto de Finsch** aŭ **Smeralda papageto** (*Micropsitta finschii*) estas specio de tre malgrandaj verdaj papagoj kiuj loĝas en tropikaj pluvarbaroj de insuloj en Papuo-Nov-Gvineo, Salomonoj, kaj Bismarkoj.

Kaj la ordinara nomo kaj la scienca nomo memorigas la germanan etnografon, naturscienciston kaj kolonian esploriston Friedrich Hermann Otto Finsch.

## Aspekto
La papageto de Finsch karakteriziĝas per verdaj kapo kaj kolo (kio estas unika inter specioj de la genro *Micropsitta*). La tipa longo de verda pigmea papago estas 9.5 cm kun averaĝa pezo de 12 g. Masklaj kaj inaj individuoj povas esti identigitaj per iometaj diferencoj en koloraro. Ekzemple, en unu subspecio, maskloj posedas bluan makulon ĉirkaŭ la malsupra parto de la beko, dum la makulo de la femalo estas rozkolora. La kvin agnoskitaj subspecioj ĉiuj loĝas en malsama arealo ene de la ĝenerala distribuo de la specio kaj ĉiu havas malsamajn karakterizaĵojn inter seksoj.

## Taksonomio
La papageto de Finsch estas membro de la genro *Micropsitta* (nanaj papagetoj). La genro *Micropsitta* estas inkludita en la subfamilio *Psittacinae* (veraj papagoj kaj parencoj) de la familio *Psittacidae* (veraj papagoj). La specio, *Micropsitta finschii*, estas plue dividita en kvin subspeciojn:
**M. f. aolae* en insuloj Guadalcanal, Malaita, Florida kaj Russell (centraj Salomonoj). Plenkreskuloj havas pli malhelverdan supran korpon kaj bluan makulon sur la krono.
**M. f. finschii* en Ugi, San Cristobal, kaj Rennell (sudaj Salomonoj). Maskloj havas bluan areon ĉirkaŭ la malsupra mandiblo (beko) kaj oranĝan makulon en la centro de la abdomeno. Inoj ne havas la oranĝan makulon, kaj havas rozkolorajn plumojn ĉirkaŭ la malsupra mandiblo.
**M. f. nanina* en Santa Isabel, Bugotu, kaj Choiseul (nordaj Salomonoj), kaj en Bougainville. Plenkreskuloj havas bluan areon sur la krono.
**M. f. tristrami* en Vella Lavella, Gizo, Kolombangara, New Georgia, Rubiana, kaj Rendova (okcidentaj Salomonoj). Plenkreskuloj ne havas bluajn nek oranĝajn abdomenajn areojn.
**M. f. viridifrons* en Lihir kaj Tabar, Nova Hanovero, Nova Irlando, kaj en Bismarkoj (en orienta Papuo-Nov-Gvineo). Plenkreskuloj havas grandan bluan areon sur la krono, kaj ankaŭ bluan areon ĉirkaŭ la vangoj.

## Habitato
Tiuj papagoj troviĝas en tropikaj pluvarbaroj (ĝis alteco de 900 m). Kelkaj birdoj ŝajne asociiĝas kun malrapide moviĝantaj miksitaj birdaroj.

### Voĉo
La kanto de la pigmea papago de Finsch estas serio de ripetaj fajfaĵoj. Ĉiu fajfaĵo konsistas el "tvit-tvit" sono, kie la dua "tvit" estas plilongigita kaj pli alta. Aliaj produktitaj sonoj inkluzivas stridan kriegadon kaj babiladon. Informoj pri specifaj kovotempoj kaj papagidaj zorgotempoj ne haveblas, ĉar kaptitaj individuoj havas malaltan survivadan procenton.

## Referencoj
Kategorio:Nanaj papagetoj
Kategorio:Birdoj de Papuo-Nov-Gvineo
Papageto de Geelvink

**Papageto de Geelvink** aŭ **Nana papageto de Geelvink** (*Micropsitta geelvinkiana*) estas specio de tre malgrandaj verdaj papagoj kiuj loĝas kiel endemio en la insuloj Biak kaj Numfor en Okcidenta Nov-Gvineo. La nomo Geelvink devenas el nederlanda ŝipo kaj familion nome Geelvinck. Ĝi havas du subspeciojn; nome la nomiga subspecio en Numfor, kaj *M. g. misoriensis* en Biak.

## Aspekto 
Ĝi havas brunan kapon, bluan kronon, helbluan orelareon, flavan bruston, verdan korpon kaj bluan voston. Ĝi havas ruĝajn okulojn. La ino havas malpli da bruno ol la masklo.

## Manĝado 
Ili manĝas likenojn, fungojn, semojn, fruktojn, florojn, insektojn kaj iliajn larvojn.

## Habitato 
Iliaj naturaj habitatoj estas subtropikaj kaj tropikaj malsekaj arbaroj de malaltaj teroj kaj ruraj ĝardenoj. Ĝi estas minacataj pro habitatoperdo.

## Referencoj
Kategorio:Nanaj papagetoj
Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo
Papageto de Salvadori

**Papageto de Salvadori**, **Flavkrona papageto** aŭ **Nana papageto de Salvadori** (*Micropsitta keiensis*) estas specio de tre malgrandaj verdaj papagoj kiuj loĝas kiel endemio en okcidenta Nov-Gvineo. Iliaj naturaj habitatoj estas subtropikaj kaj tropikaj malsekaj arbaroj de malaltaj teroj, manglejoj kaj montararbaroj. Kiel multaj papagoj, ĉi tiu nana papago estas amema al sia partnero. Nuntempe oni ne scias, ĉu ili restas monogamaj dumvive kiel multaj pli grandaj papagoj pro sia izolita loko, kiun malfacilas atingi.

## Aspekto 
Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj estas verdaj, havas flavajn kronon kaj subvostajn kovrilojn, bluajn centrajn vostoplumojn kaj brunajn okulojn. Ĝi havas tri subspeciojn: la nomiga (*M. k. keiensis*), *M. k. chloroxantha* kaj *M. k. viridipectus*. Junuloj de *M. k. keiensis* estas ĝenerale pli senkoloraj; la aliaj subspecioj estas kiel plenkreskuloj. Ĝenerale, ili estas proksimume 9.5 cm longaj kaj 11-14 g pezaj. Ĝi estas unu el la plej malgrandaj specioj de papago. 
]]

## Referencoj
Kategorio:Nanaj papagetoj
Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo
Papageto de Meek

**Papageto de Meek**, **Flavbrusta papageto** aŭ **Nana papageto de Meek** (*Micropsitta meeki*) estas specio de tre malgrandaj verdaj papagoj kiuj loĝas kiel endemio en Papuo-Nov-Gvineo.

## Taksonomio kaj etimologio
Tiu birdo estas unu el sep nomitaj honore al la angla natursciencisto Albert Stewart Meek, kiu kolektis multajn ĝistiam nekonatajn birdojn kaj insektojn el Aŭstralio, Nov-Gvineo, kaj la Pacifika regiono.

La du subspecioj estas *M. m. meeki*, Rothschild & Hartert, 1914, kaj *M. m. proxima*, Rothschild & Hartert, 1924.

## Aspekto
Nanaj papagoj estas la plej malgrandaj membroj de la superfamilio *Psittacoidea* de veraj papagoj. Ili estas rapidmoviĝantaj, smeraldverdaj birdoj kun brilaj ekbriloj.

## Distribuado
La papageto de Meek estas konata el la Insuloj Admiralitato, grupo de dek ok insuloj en la Bismarkoj norde de Papuo-Nov-Gvineo. Oni diras, ke ĝi estas ofta sur la insuloj Lou kaj Manus, kaj la populacio ŝajnas esti stabila, do ĝi estas listigita kiel "Malplej Zorgiga" en la IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj.

## Biologio
La papagetoj de Meek ne estas multe studitaj. Ili pasigas sian tagon grimpante inter la foliaro de arboj uzante siajn bekojn, grandajn piedojn kaj rigidigitajn vostoplumojn por subteno. Oni kredas, ke ilia dieto konsistas el insektoj, fungoj, likenoj kaj muskoj. Provoj teni pigmeajn papagojn en kaptiteco ne sukcesis. Tio eble ŝuldiĝas al tio, ke la birdoj suferas pro streso aŭ al manko de kompreno pri iliaj manĝbezonoj.

## Referencoj
Kategorio:Nanaj papagetoj
Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo
George Albert Boulenger

**George Albert BOULENGER** (19a de Oktobro 1858 – 23a de Novembro 1937) estis Belga-Brita zoologo kiu priskribis ĉirkaŭ 2 000 novajn animalajn speciojn kaj havigis ties sciencajn nomojn, ĉefe de fiŝoj, reptilioj kaj amfibioj. Boulenger estis ankaŭ aktiva botanikisto dum la lastaj 30 jarojn de sia vivo, speciale en la studado de rozoj.

Li laboris en la Muzeo de Naturaj Sciencoj de Bruselo kaj ankaŭ studis en la Nacia Muzeo de Natura Historio de Parizo kaj en la Brita Muzeo de Londono.

Li priskribis 1 096 speciojn de fiŝoj, 556 speciojn de amfibioj, kaj 872 speciojn de reptilioj. Li estis fama pro siaj monografioj pri amfibioj, lacertoj kaj aliaj reptilioj, kaj fiŝoj, ekzemple, siaj monografioj pri la fiŝoj de Afriko, ekzemple memorindas lia malkovro de blinda fiŝo *Caecobarbus geertsi*. 

Je 1921, Boulenger estis publikiginta 875 artikolojn kun totalo de pli ol 5 000 paĝoj, kaj 19 monografiojn pri fiŝoj, amfibioj kaj reptilioj. La listo de liaj publikaĵoj kaj la listo de specioj enhavas 77 presitajn paĝojn. 

## Verkoj
**Catalogue of the Batrachia Salientia s. Ecaudata in the Collection of the British Museum.* (1882).
**Catalogue of the Lizards in the British Museum (Natural History). Second Edition.* (1885, 1885, 1887). Three volumes. 
**Catalogue of the Chelonians, Rhynchocephalians, and Crocodiles in the British Museum (Natural History). New Edition.* (1889). 
**The Fauna of British India, Including Ceylon and Burma. Reptilia and Batrachia.* (1890).
**Catalogue of the Snakes in the British Museum (Natural History).* (1893, 1894, 1896). Three volumes.
**he Tailless Batrachians of Europe*. (1897).
**The Snakes of Europe*. (1913).

## Referencoj
Kategorio:Zoologoj
Kategorio:Belgaj botanikistoj
Ĵiĝao

**Ĵiĝao,** per simpligita ĉina skribo **日照,** per pinjino *Rìzhào,* alternative *Jihchao* estas prefektuja (triaranga) milionurbo, ankaŭ marhavena urbo en provinco Ŝandongo en Ĉina Popola Respubliko. La loknomo laŭvorte signifas: "(la unua, kiu ricevis) sunbrilon" aŭ "unuaj radioj de la suno". Ĝi estis agnoskita de Unuiĝintaj Nacioj kiel unu el la plej loĝeblaj urboj en la mondo en 2009. 
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2020 en la prefektejnivela urbo vivis ĉirkaŭ  homoj.
eta|maldekstre|

## Geografio 
Ĵiĝao situas laŭ la Flava Maro fronte al Koreio kaj administras 4 distrikt-nivelajn dividojn sur areo de  km². Linji troviĝas 109, Ĉingdaŭo 111, Vejfang 146, Ŝanhajo 502, ĉefurbo Pekino 566 km aere laŭ https://www.thedistancenow.com/hu/rizhao_china/shanghai_china.

## Historio 
La areo situas ĉe tiu loko, kie prosperis la antikvaj ĉinaj kulturoj almenaŭ 2070 jaroj antaŭ Kristo.
En la 10-a jarcento la urbo kaj distrikto Ĵiĝao estis establitaj. En 1940 ĝi venis sub la kontrolon de la Ĉina Komunista Partio. Post esti distrikto kaj ekde 1985 urbo sub la administrado de Linyi, Ĵiĝao fariĝis prefektuja urbo ene de la provinco Ŝandongo en 1989.

## Ekonomio 
La industrio produktas malpezajn kamionojn kaj agrikulturan maŝinaron. En vilaĝo estas grava centro por bredado kaj prilaborado de hipokampoj.

## Edukado 
En Ĵiĝao 2 universitatoj kaj 5 altlernejoj prezentas la altan edukon.
eta|maldekstre|

## Trafiko 
La prefektujnivela urbo havas bonajn fervojajn kaj ĉefvojajn liniojn. La enlanda flughaveno estis konstruita en 2015. La haveno servas kiel loko por ŝarĝi kaj malŝarĝi ferercojn kaj karbojn. Aliaj produktoj trapasantaj la havenon inkluzivas cementon, nikelon, baŭksiton kaj similajn.

## Klimato 
La klimato estas humida subtropika klimato kun musona influo laŭ klimata klasifiko de Köppen: Cwa transira al humida kontinenta klimato (Köppen Dwa). La jara averaĝa temperaturo estas  kaj varias inter . Jare averaĝe pluvas 793 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, sed iom pli ofte inter majo-septembro.

## Vidindaĵoj 
* pluraj preĝejoj
* muzeo
* Nacia Parko

## Ĝemelurboj 
*  (2014)
* 
* 
* 

## Fontoj 
* WikiTrans

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Urboj de Ĉinio
Kategorio:Milionurboj
Kategorio:Marhavenaj urboj
Albert Stewart Meek

**Albert Stewart MEEK** (26a de Oktobro 1871 – 1a de Oktobro 1943) estis angla birdokolektisto kaj natursciencisto. Li kolektis specimenojn por Lord Rothschild en Nov-Gvineo kaj en aliaj insuloj de Sudorienta Azio. Li verkis pri siaj aventuroj en la libro *A naturalist in cannibal land* (1913). 

## Biografio
En 1893 li vojaĝis al Aŭstralio kaj pasigis iom da tempo ĉe la brutarejo de George Barnard en Coomooboolaroo, la sola loko en Aŭstralio kie la nun formortinta paradiza papago estis loĝinta. Oni ne scias ĉu Meek iam vidis ĉi tiun specion.

En 1894 li ekkolektis birdajn kaj insektajn specimenojn por Lionel Walter Rothschild; unue en Anglio, poste en Aŭstralio. Poste, en la Pacifika regiono (precipe la Salomonoj, Nov-Gvineo kaj Bougainville, li estis la unua natursciencisto kiu observis la birdovivon).

Meek kolektis ankaŭ reptiliojn por la Muzeo pri Natura Historio de Londono, kiel la holotipo kaj paratipo de la venena serpento de insulo Woodlark (*Toxicocalamus longissimus*) el la insulo Woodlark, ĉe la orienta marbordo de la Brita Nov-Gvineo, kaj priskribita de George Albert Boulenger en 1896, kiel la tipa specio de la genro *Toxicocalamus*. Tria specimeno kolektita de Meek, registrita kiel veninta el la insulo Fergusson en d'Entrecasteaux ankaŭ ĉe la orienta marbordo de Brita Nov-Gvineo, supozeble devena el la insulo Woodlark. Nuntempe tiu rara serpento estas ankoraŭ konata nur el dek du specimenoj en kvar muzeoj.

Meek iĝis komercisto de plumoj kaj insektoj. En 1904 li veturis al Choiseul, kie li kolektis la lastajn specimenojn de la Ŝuasela krestokolombo. Sed, pro la terura reputacio de la insulanoj kiel kanibaloj, lin protektis armita akompano por alporti la haŭtojn al sia ŝipo. Dum ekspedicio en Nov-Gvineo en 1906 li malkovris kaj pafis la unuan specimenon de la *Ornithoptera alexandrae*, la plej granda papilio en la mondo. Dum vizito al Nov-Gvineo li taksis, ke la kapvesto de ĉefo bezonis la plumojn de pli ol 23 mortigitaj birdoj (ekz., paradizeoj), nur por krei la mezan parton.

Lia kolekto de birdohaŭtoj kaj insektoj estas konservata de la Muzeo pri Natura Historio en Londono. Specimenoj el la kolektoj de Meek videblas ankaŭ en la Usona Muzeo de Natura Historio.

## Heredoj
Specioj nomitaj laŭ Meek estas ok birdospecioj: 
* Ŝuasela krestokolombo (*Migrogoura meeki*), 
* Vinio de Meek (*Charmosyna meeki*), 
* Papageto de Meek (*Micropsitta meeki*), 
* Buganvila korvo (*Corvus meeki*), 
* Meeka zosteropo (*Zosterops meeki*), 
* Flavstria mielmanĝulo (*Ptiloprora meekiana*), 
* Nordsalomona nanalciono (*Ceyx meeki*) and the 
* Manus-insula bubuko (*Ninox meeki*). 

Ankaŭ kelkaj papilioj kaj tineoj estis nomitaj laŭ Meek, kiel 
**Graphium meeki*, 
**Gnathothlibus meeki*, 
**Delias meeki*, 
**Angonyx meeki*, 
**Macroglossum meeki*, 
**Oxycanus meeki*, 
**Bindahara meeki*, 
**Acupicta meeki*, kaj 
**Udara meeki*. 

## Referencoj
Kategorio:Anglaj natursciencistoj
Kategorio:Anglaj ornitologoj
Kategorio:Anglaj entomologoj
Sunset Boulevard

eta|dekstra|270ra|
**Sunset Boulevard** - prononco laŭ sistemo IFA , , mallongige konata kiel ***Sunset Blvd.***, esperante "Bulvardo Sunsubiro") estas strato en la kantono Los-Anĝeleso de Kalifornio. Ĝi etendiĝas en Los-Anĝeleso de la urbocentro tra la urbodistriktoj *Echo Park, Silver Lake, Los Feliz* kaj *Hollywood* (Holivudo), poste tra la du sendependaj urboj *West Hollywood* kaj *Beverly Hills*, kaj poste denove tra la urbodistriktoj *Westwood* kaj *Brentwood* de Los-Anĝeleso ĝis *Pacific Palisades*, kie ĝi kuniĝas kun la ŝoseo *Pacific Coast Highway (PCH)*. La bulvardo estas proksimume 35 km longa kaj estas konsiderata la plej fama strato de la urbo.

La strato estas almenaŭ kvar lenojn larĝa laŭlonge de sia tuta longo kaj estas tre trafikata - la planita konstruado de la paralele kondukanta aŭtovojo "*Beverly Hills Freeway*" neniam okazis. Parto de la bulvardo oriente de la ŝoseo *Interstate 110* estis renomita *César Chávez Avenue* honore al la sindikatisto César Chávez.

Kategorio:stratoj en Los-Anĝeleso
Robert Lee Doughton

**Robert Lee DOUGHTON** (n. la 7-an de novembro 1863 -  m. la 1-an de oktobro 1954) estis usona politikisto. Li reprezentis Nordan Karolinon en la Usona Ĉambro de Reprezentantoj de 1911 ĝis 1953.

## Kariero 
En la kongresaj elektoj de 1910, li estis elektita al la Usona Ĉambro de Reprezentantoj en Vaŝingtono, el la oka kongresa distrikto de Norda Karolino, sukcedante Charles H. Cowles la 4-an de marto 1911. Post 20 reelektoj, li servis 21 sinsekvajn oficperiodojn en la Kongreso ĝis la 3-a de januaro 1953. De 1933 pluen, li reprezentis la naŭan distrikton de sia subŝtato, sukcedante Alfred L. Bulwinkle.

Dum la tempo de Doughton kiel kongresano, okazis la Unua Mondmilito, la Dua Mondmilito, kaj la komenco de la Malvarma Milito. Inter 1913 kaj 1951, la amendoj 16 ĝis 22 estis ratifitaj. En la 1930-aj jaroj, la leĝaro de la federacia registaro pri la Nov-Interkonsento estis diskutita kaj realigita en la Kongreso sub prezidanto Franklin D. Roosevelt. Doughton ludis ŝlosilan rolon en la aprobo de la Leĝo pri Sociala Sekureco en 1935. De 1913 ĝis 1919 li estis prezidanto de la Komitato pri Agrikulturo; inter 1933 kaj 1947 kaj denove de 1949 ĝis 1953 li prezidis la Komitaton pri Vojoj kaj Rimedoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Kongresa Biografio
* Kongresa komitato pri Vojoj kaj Rimedoj

Kategorio:Usonaj politikistoj
Nova Nacigalerio (Berlino)

La **Nova Nacigalerio (****)** ĉe la Kulturforum (d:Q386482) estas la muzeo por 20-jarcenta arto de la Nacia Galerio (d:Q162610) de Berlino. Malfermita en 1968, la konstruaĵo de la muzeo estis desegnita de Ludwig Mies van der Rohe kaj estas konsiderata ikono de klasika modernismo.  Pro ampleksaj renovigaj laboroj, desegnitaj de la arkitekto David Chipperfield, la Neue Nationalgalerie estis fermita de 2015 ĝis 2021. Ĝi remalfermiĝis en aŭgusto 2021 kun ekspozicio de verkoj de la usona skulptisto Alexander Calder. 

## Priskribo 
Ĉiuj ekspoziciaj areoj de la muzeoj situas sub la teretaĝo. Super la teretaĝo estas la enireja etaĝo de la muzeo, kiu servas nur kiel enirejo. La biletvendejoj situas en pavilono apud la konstruaĵo. La vestiblo estas la plej impona el la haloj de la konstruaĵo. Ĉiuj muroj de la halo estas faritaj el vitro, kaj la lumo, kiu penetras tra tiuj muroj, estas reflektita de la brila, nigra planko de la konstruaĵo. La plafono de la konstruaĵo estas farita el nigraj metalaj stangoj ornamitaj per ruĝa LCD- lumigo - la sola lumo en la enirejo.

La halo mem ne celas montri artaĵojn (kvankam skulptaĵoj estas kelkfoje montrataj en ĝi), kaj ĝi mem servas kiel arkitektura artaĵo celita surprizi la observanton (kiu atendas malsaman tipon de strukturo venante al la muzeo) per la foresto de muroj, ekspoziciaĵoj kaj lumigado.

## Galerio 

Dosiero:Neue_nationalgalerie_treppen.jpg|Dekstre, la subtera ekspoziciejo. Super ĝi, la preĝejo por la galerio.
Dosiero:Neue_Nationalgalerie_P7130064.JPG|Statuo antaŭe de la konstruaĵo
Dosiero:Neue_Nationalgalerie_P7130065.JPG||Vido deekstere de la konstruaĵo, tra la travideblaj fenestroj de la galerio-enirejo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* *Alte Nationalgalerie*

## Eksteraj ligiloj 
* Staatliche Museen zu Berlino
* Kulturforum-Berlin.info 

Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1968
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Moderna arkitekturo
Kategorio:Muzeoj en Berlino
Kategorio:Paĝoj kun nereviziitaj tradukoj
Petras Stasiūnas

**Petras STASIŪNAS** (naskiĝis la  en vilaĝo Ilgoji Lova, distrikto Šiauliai - mortis  en Šiauliai) estis litova esperantisto.

Li multajn jarojn laboris en transporta fako en unu el la plej grandaj entreprenoj de televida uzino "Tauras", estis longtempa prezidanto de la Šiauliai Esperanto-klubo "Ruto" kaj estro de Esperanto-lingvaj kursoj.
P. Stasiūnas lernis Esperanton en 1980 kaj poste mem gvidis kursojn. Li fieris pri grandaj ŝancoj de Esperanto en sendependa Litovio, kiam denove malfermiĝis komunikado kun reprezentantoj de diversaj nacioj sen tradukistoj. Li vojaĝis al Germanio, Pollando, Latvio, Usono, Belorusio, Kartvelio, kaj ĉie ĉi tiu lingvo estis utila. S-ro Petras ĉiam volonte memoradis du Universalajn Kongresojn – en Berlino kaj en Vilnius.
Dum lia gvidado la klubo ,,Ruto“ amikiĝis kun esperantistoj el Nederlando, Svedio, Slovakio, Latvio kaj aliaj landoj.  Li ankaŭ aktive kunlaboris kun urbaj institucioj kaj neregistaraj organizaĵoj.
Petro Stasiūnas  daŭrigis la honoran tradicion de plantado de kverkoj, kiu estis komencita de eminenta esperantisto Vincentas Vaitiekūnas.

## Referencoj
Artikolo litove: Petras Stasiūnas: esperanto kalba – naujo pažinimo pagrindas

Kategorio:Litovaj esperantistoj
Peter van Gestel

**Peter van GESTEL** (n. la 3-an de aŭgusto 1937 en Amsterdamo ; m. la 1-an de marto 2019 samloke) estis nederlanda verkisto.

## Vivo 
Peter van Gestel frekventis teatran lernejon kaj poste laboris kiel aktoro dum pluraj jaroj. Li poste fariĝis dramaturgo kaj laboris kiel aŭtoro kaj dramaturgo por radio kaj televido. De radiodramoj kaj noveloj por plenkreskuloj, li transiris al rakontoj por junuloj, kiujn li publikigis en la revuo *Vrij Nederland*. Ĉi tiuj rakontoj fariĝis lia unua junulara romano, *Schuilen onder je schooltas* (Kaŝite Sub Via Ŝultrosako), en 1979.

En 2006, Van Gestel ricevis la premion Theo Thijssenprijs, kiu estas aljuĝata nur ĉiujn tri jarojn, pro siaj kompletaj verkoj.

Lia junulara romano *Winter Ice* pri la nazia epoko jam gajnis plurajn premiojn.

La roluloj de Van Gestel estas junuloj kun unikaj mondkonceptoj, kiuj ankoraŭ ne elektis inter primaraj kaj duarangaj interesoj. Kiel ĉiuj verkoj de Peter van Gestel, ĉi tiu libro estas plena de humuro, kritika vidpunkto pri la plenkreskula mondo kaj akra kompreno pri la psikologio de la roluloj. La ĉefa fokuso ne estas sur la intrigo; la plej gravaj eventoj disvolviĝas en la mensoj kaj imagoj de la protagonistoj.

## Verkaro 
* *Drempelvrees* (Sojla Timo), 1961
* *Schuilen onder je schooltas* (Felo sub ŝia dosierujo), 1979
* *Uit het leven van Ko Kruier* (Pri la vivo de Ko Kruierd), 1984
* *Ko Kruier kaj zijn stadsgenoten*, 1985: Nienke van Hichtum-prijs 1987
* *Masja, de verhalen van Katja* (Masja, la rakonto de Katja), 1992
* *Lieve Claire* (Ĝentila Claire), 1994
* *Nachtogen* (Noktaj Okuloj), 1996
* *Mariken*, 1997 
* *La Princino en la Rozĝardeno*, 1998
* *Sur Kvietaj Piedoj,* 2003
* *Slapen en schooieren* (Dormo kaj Lernejo), 1999
* *Winterijs* (Vintroj, 2001)
* *Die dag aan zee* (Tiu Tago ĉe la Maro, 2003)
* Nikki (2005)
* *Rommelkatje* (Malorda Kato, 2006)
* *Kleine Felix* (Malgranda Felikso, 2008), romano. Kun ilustraĵoj de Gerda Raidt.
* *Al dat heerlijke verdriet* (Tiu Ĉiu Bela Malĝojo, 2011)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Peter van Gestel , Nederlands Letterenfonds (Nederlanda Fondaĵo por Literaturo)
* Peter van Gestel (nederlande), Cifereca Biblioteko por nederlanda Literaturo
* 

Kategorio:Nederlandaj porinfanaj verkistoj
Kategorio:Nederlandaj verkistoj
Lizzie Doron

**Lizzie DORON** (, fakte **Aliza Elizabeth ROGER** ; naskita en la 29-an de aŭgusto 1953) estas israela aŭtoro.

Ŝi apartenas al la "dua generacio", la generacio posteulo de la Holokaŭsto, kaj tiel ŝi publikigis du aŭtobiografiajn romanojn pri sia rilato kun siaj gepatroj, kiuj postvivis la Holokaŭston.

Ŝi aktivis en la israela pacmovado ekde sia juneco, kaj sekve en siaj verkoj ŝi portretas la vivojn de israelaj judoj kaj palestinanoj, kies sorton ŝi komprenas kiel unuecon. Ŝi estas pli konata ekster Israelo ol en Israelo mem, kie ŝiaj lastaj verkoj ne estis publikigitaj.

La verkoj de Doron estis tre sukcesaj en Svislando kaj Germanio,  kaj krom la germanan estis ankaŭ tradukitaj en la francan, italan kaj rusan lingvojn, kaj vendis pli ol 40 000 ekzemplerojn.  En 2008, Doron estis elektita de la franca Vogue kiel unu el la sep plej influaj israelaj verkistoj. 

## Verkado 
Doron laboris kiel ĵurnalistino kaj debutis kiel romanisto en 1998 per la aŭtobiografia romano *Lama lo bat lifne ha-milchama* ('Kial vi ne venis antaŭ la milito'), kiu portretas ŝian patrinon kaj ŝian vivrakonton*.* En 2019, ŝi estis vizitanta profesorino ĉe la Universitato de Berno.

*Who the Fuck is Kafka*, *Sweet Occupation*, kaj *What If?* ne sukcesis trovi eldoniston en Israelo. Annabelle Steffes-Halmer de Deutsche Welle kredas, ke la kialo de la malpopulareco de Doron en Israelo estas, ke ŝi malkaŝe pledas por paca kompreno inter israelanoj kaj palestinanoj. Ŝia eldonisto vidis ŝian intereson pri la palestinanoj kiel ŝanĝon de fokuso. La Holokaŭsto vendiĝis pli bone, diris Doron en intervjuo. 

Unu el ŝiaj zorgoj estas la kreskanta rolo de religio en la israela socio. Ĉio ĉi igas ŝin pesimisma pri la estonteco, kiun oni devas alproksimiĝi kun radikala malfermiteco kaj pli granda distanciĝo de la traŭmatoj de la pasinteco

La skribstilo de Doron estas konsiderata malvarmeta kaj klara. 

## Verkaro 
* 1998: *Lama lo bat lifne ha-milchama?,* Tel-Avivo: Chalonot.
* 2002: ''Hajtah po pa'am mischpacha*, Jerusalemo: Keter.
* 2003: *Jamim shel sheket*, Jerusalemo: Keter.
* 2007: *Hatchala shel maschehu jafe (Haĉala ŝel maŝehu jafe)*, Jerusalemo: Keter.
* 2009: *Ve-jom echad od nipagesch*, Jerusalemo: Keter.
* 2015: *Who the Fuck Is Kafka (Kiu diable estas Kafka),* romano. Munkeno 2015: dtv. tradukita el la hebrea fare de Mirjam Pressler.  - Oni diras, ke la germana eldono de la romano estas la unua tutmonde. La volumo ankoraŭ ne estas publikigita en la hebrea. 
* 2017: *Dolĉa Okupado*. Munkeno 2017: dtv. tradukita el la hebrea fare de Mirjam Pressler.  - Laŭ la eldonisto, la germana eldono estas la unua tutmonde.
* 2021: *Kio se*. romano. tradukita el la hebrea de Markus Lemke. Munkeno 2021: dtv. 
* 2023: *Nur Ne Inter la Leonoj*. romano. tradukita el la hebrea de Markus Lemke. Munkeno 2023: dtv. 
* 2025: *Ni Ludas Ĉiutagan Vivon. Vivo en Israelo Ekde la 7-a de oktobro.'' tradukita el la hebrea de Markus Lemke. Munkeno 2025: dtv. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Israelaj verkistoj
Kategorio:Paĝoj kun nereviziitaj tradukoj
Joachim Paul

**Joachim PAUL** (naskiĝinta la  en Koblenco) estas germana pedagogo kaj politikisto. 

Post frekvento de la Wilhelm-Remy-gimnazio en Bendorf kaj soldatado li studis en Majenco germanistikon, historion, politiksciencojn kaj sociologion. Sekvis deĵorado gimnaziinstruista en Kaiserslautern (lernejo *Albert-Schweitzer-Gymnasium*) kaj Neuwied (profesia lernejo *Ludwig Erhard-Berufsschule*). Paul fariĝis ano de la landa estraro de la partio AfD de Rejnlando-Palatinato kaj iĝis ties edukada kaj amaskomunikilpolitika porparolanto en la 2016-a jaro. Samjare li ekdeputitis en la Landa parlamento. 

Membriĝis Paul al la Amikara societo de la Artileria Monumento en Koblenco. Kunlaboras li en la sekvantaj komisionoj: 
*pri laboro, socialaj aferoj, flegado kaj transformoj
*pri edukado
*pri sciencoj
*pri ciferecigo, digitala infrastrukturo kaj mediatoj
## Fonto
*paĝaro de la Landa parlamento de Rejnlando-Palatinato
Lokaj Fervojoj de Bukovino

**Lokaj Fervojoj de Bukovino** (germane: *Bukowinaer Lokalbahnen* - BLB; rumane: *Căile Ferate locale ale Bucovinei*) estis transporta societo en historia Bukovino. 

Ĝi estiĝis el la societo *Localbahn Czernowitz-Nowosielitza* al kiu estis donita koncesio en la 5.6.1883 fare de grafo Alexander von Petrinó, Heinrich Popper, grafo Nikolaus von Mustatza, Stefan Stephanowitz kaj Johann Zotta. Post permeso de ties statutoj en la 2.7.1883, ĝi fondiĝis kiel akcia societo en la 15.7.1883. La cirkulado inter Ĉernivco kaj Noŭa Suliță (nun Ĉernivca provinco) ekis en la 12.7.1884. Je Noŭa Suliță ekzistis korespondado al la Rusaj Suduestaj Fervojoj ĝis Bălți.

BLB ankaŭ respondecis pri diversaj aliaj lini(er)oj, nome:
*inter Adâncata kaj Berhomet pe Siret;
*inter Dărmănești kaj Vatra Dornei; 
* inter Dornești kaj Rădăuți;
* inter Vama kaj Moldovița; 
* inter Ciudei kaj Cosciuia. 

Ĉar la societo mem ne disponis pri propran funkciigaj rimedoj, la ŝirmo de la liniaro estis ĝis la 1.7.1889 ĉe la Fervojoj de Lvivo-Ĉernivco-Iași. Poste ĉi-prie ekresponsis la Cislajtiaj Ŝtatataj Fervojoj. 
## Literaturo 
* Bernhard Neuner: *Bibliographie der österreichischen Eisenbahnen von den Anfängen bis 1918,* volumo 2, Walter Drews Verlag, Vieno 2002, ISBN 3-901949-00-3  
* Wolfram Wendelin: *Karpatendampf - Schmalspurbahnen in der Nordbukowina,* volumo 2, memeldono, Mautern 2003 
## Eksteraj ligiloj
*lokomotivaj utiligitaj
## Notoj
Kategorio:Fervojoj
Kategorio:Ĉernivca provinco
Kategorio:Distrikto Suceava
Kategorio:Transporto en Aŭstrio-Hungario
Artileria Monumento (Koblenco)

**Artileria Monumento** (germane: *Artilleriedenkmal* aŭ *Barbara-Denkmal*) estas memorigilo starigita en 1907 ĉe la tiama Vilhelma Ringostrato (nun: *Friedrich-Ebert-Ring*) en Koblenco, Germanujo.

Oni starigis ĝin honore al falintoj de la Rejnlanda kampartileria regimento 8 en la kuro de la kontraŭnapoleonaj liberiĝmilitoj. Ties soldatoj bivakis Koblence inter 1820-1887. Post damaĝoj pro bombadoj de la Aliancanoj, oni finfine forigis ĝin en 1956 kiam la stratoj estis plilarĝigendaj. En aŭtuno 2014 la restaŭrita monumento estis ree starigita proksime al la originala loko. Pri tio engaĝiĝis amikara societo kiun anis ankaŭ la politikisto Joachim Paul.

## Literaturo 
* Kampmann, Helmut: *Wenn Steine reden. Gedenktafeln und Erinnerungsplatten in Koblenz.* Koblenz: Fuck-Verlag 1992, p. 256 ss. (ISBN 3-9803142-0-0)
* Rotter, Gerald (eld.): *Das Barbara-Denkmal zu Koblenz in Bildern,* memeldono, Koblenco 2016 
* Steer, Anton: *Die Heilige Barbara und die Barbara-Feier in Koblenz. Die Pflege einer ehrwürdigen Tradition,* memeldono, Koblenco 2013
* Steer, Anton kaj Golomb, Albrecht: "Das Barbara-Denkmal zu Koblenz und seine Wiedererrichtung" - ĉe: jarlibro de la Eichendorff-gimnazio 2013/2014, p. 150–154

## Eksteraj ligiloj 
* amikara societo
* "Barbara-Meldung" - ĉe: *115er.de,* julio 2019

## Notoj 
Kategorio:Koblenco
Kategorio:Monumentoj en Rejnlando-Palatinato
Ian Richardson

**Ian William RUCHARDSON** CBE (n. la 7an de aprilo 1934 en Edinburgo – m. la 9an de februaro 2007 en Londono) estis brita aktoro en filmo, televido kaj teatro kaj kiel ĉefa ŝekspira teatra aktoro.

Li aperis en pluraj televidaj filmoj de BBC, kaj aparte li estas plej konata pro sia rolo kiel Francis Urquhart, la makiavela ĉefministro, en la televida trilogio *House of Cards*. 

## Vivo 
Richardson komence studis ĉe la Kolegio de Drama Arto en Glasgovo. En la 1960-aj jaroj li ludis ĉefe en la ensemblo de la Reĝa Ŝekspira Kompanio, kiun li forlasis en 1970 por akcepti la ĉefrolon en la BBC- produktado de *Eyeless in Gaza*. Kelkaj el liaj teatraj roloj ankaŭ estis kaptitaj sur la kineja ekrano, kiel ekzemple Oberono en ''A Midsummer Night's Dream* de William Shakespeare, Marat en *Marat/Sade* de Peter Weiss kaj la Pastro en la muzikalo *Man of La Mancha*. En la 1970-aj jaroj li koncentriĝis ĉefe pri muzikaj roloj kaj estis vidita kiel *Henry Higgins* en la revivigo de *My Fair Lady* sur Broadway en Novjorko.

Li definitive eniris la mondon de filmo kaj televido en 1979 per la rolo de Bill Haydon en la televida miniserio *Tinker Tailor Soldier Spy* kun Alec Guinness, bazita sur la samnoma romano de John le Carré.  En 1979 li ludis la aristokratan estron de MI6, Sir Henry Cuthbertson, en la filmo *Charlie Muffin* kune kun David Hemmings kaj Pinkas Braun. En 1983 li ludis la detektivon Ŝerloko Holmso en la televidaj filmoj *The Sign of Four* kaj *The Hound of the Baskervilles*. Liaj plej bonaj roloj antaŭ la fotilo estis en televidaj miniserioj, dum li konstante ricevis nur malgrandajn subtenajn rolojn en plenlongaj filmoj.

Richardson famiĝis al pli vasta publiko en 1990 kiel la perfida makiavela politikisto *Francis Urquhart* en la televida serio *House of Cards* (1990)  kaj ĝiaj daŭrigoj *To Play the King* (1993) kaj *The Final Cut,* bazitaj sur la romanoj de Michael Dobbs.  Pro ĉi tiu rolo, Richardson ricevis la BAFTA TV Award por Plej Bona Aktoro fare de la Brita Akademio de Filmo kaj Televidaj Artoj en 1991. 

En junio 1989, Ian Richardson estis nomumita *Komandanto de la Brita Imperio*.

Lia lasta filmapero estis kiel Juĝisto Langlois en la filmo *Becoming Jane'', kiu estis publikigita baldaŭ post lia morto.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* Ian Richardson ĉe la brita Filma Instituto 
* Intervjuo kun Ian Richardson ĉe la Teatra Arkiva Projekto 
* elfaroj de Ian Richardson en la Teatra Arkivo, Universitato de Bristol

Kategorio:Komandoroj de la Ordeno de la Brita imperio
Kategorio:Skotaj aktoroj
Kategorio:Britaj aktoroj
Ion Ceban

**Ion CEBAN** (ruse: *Ион Васильевич Чебан*; naskiĝinta la  en Kiŝinevo) estas moldavia politikisto kaj urbestro de ties ĉefurbo. Krome li estras la iel poreŭropan partion *Mișcarea Alternativa Națională* (MAN).

Estante filo de politikistino de la porrusuja partio PSRM studis li matematikon kaj informadikon ĉe la Ŝtata Universitato de Moldavio. Finekzameniĝo lia sukcesis ĉe la Teknika universitato de Moldavio. Post staĝoj en 2016 kaj 1018 he la Francia nacia instituto por publikaj servoj li doktoriĝis en 2019 ĉe la moskva altlernejo *РАНХиГС* (pri politika ekonomio). 

Inter 2000-2002, Ceban deĵoris pri socialaj aferoj de la municipa administrado de Kiŝinevo; poste estis li (ĝis 2004) direktoro de la projektado de la registara informada retejo. Inter 2004-2005 li konsilistis la prezidanton de Moldavujo en internpolitikaj aferoj. Poste estris Ceban porjunulajn programojn en la ministerio pri edukado fariĝonte vica ministro pri edukado kaj porjunulaj aferoj. En 2009-2011 estris li la kabineton de la vica parlamentprezidanto. En 2010 li mem elektiĝis parlamenta deputito por Partio de Komunistoj de la Respubliko Moldavio: sed jam en 2012 li ŝanĝis la partianecon enirinte la partion PSRM. Inter 2015-2019 gvidis li la PSRM-frakcion en la kiŝineva urba konsilio. En 2018 kandidatis li je urbestrecon suferonte malvenkon kontraŭ la kristandemokrato Andrei Năstase de *Platforma DA*. En 2019 Ceban estis denove kandidato kaj gajnis la balotoj. Tio ripetiĝis en 2023. Tiam li avancis poreŭropajn agendojn kaj fondis en 2021 sian propran partion MAN. Dum lia urbestreco multaj aferoj je Kiŝinevo moderniĝis, nelaste ankaŭ danke al eŭropaj financaj rimedoj. Okaze de la parlamenta baloto de Moldavio fine de septembro 2025 lia programo konsideratas kiel grava defio, de ĉiuj aliaj partioj.

Edzigis lin Tatiana Țaŭlean; havas ili tri infanojn. Parolas Ceban la lingvojn rumanan, rusan, anglan kaj francan.

## Eksteraj ligiloj 
* hejmpaĝo

## Notoj 
Kategorio:Urbestroj
Kategorio:Politiko de Moldavio
Kategorio:Moldavoj
Kategorio:Kiŝinevo
Kategorio:Naskiĝintoj en 1980
Kategorio:Parlamentanoj
Kategorio:Moldavaj komunistoj
Wilhelm Heinrich Kramer

**Wilhelm Heinrich KRAMER** (1724 en Dresden – 13a de Oktobro 1765) estis germana kuracisto kaj natursciencisto.

Kramer studis en Vieno, Aŭstrio, poste praktikis medicinon en Bruck, proksime al la ĉefurbo, dum almenaŭ 14 jaroj. Li publikigis en 1756 verkon titolitan *Elenchus Vegetabilium and Animalium per Austriam inferiorem Observatorum*, pri flaŭro kaj faŭno de Malsupra Aŭstrio notita ĉefe ĉar ĝi estis unu el la unuaj verkoj kiuj adoptis la dunoman nomenklaturon de Carl von Linné (1707–1778). En ĝi, li kreis la nomon *pratincola* por la Kolumglareolo, kiu estis adaptita en angla en posta verko de Thomas Pennant (1726–1798) en 1773. Supozebla laŭ li Giovanni Antonio Scopoli (1723–1788) dediĉis la *Psittacus krameri* (nuntempe *Psittacula krameri*) en 1769. Li estis ankaŭ entomologo kaj botanikisto.

## Fontoj 
* Pierre Cabard kaj Bernard Chauvet (2003). *L’Étymologie des noms d’oiseaux*, Belin (Paris), kolekto *Éveil nature* : 590 p.&nbsp;

## Referencoj 
Kategorio:Germanaj ornitologoj
Kategorio:Germanaj entomologoj
Aisha Odeh

**Aiŝa ODEH** ( en Deir Jarir, Cisjordanio, 1944) estas palestina verkistino kaj aktivulino.  Membro de la Popola Fronto por la Liberigo de Palestino (PFLP), ŝi partoprenis en terorista atako en 1969, kiu mortigis du israelanojn kaj pro kiu ŝi estis kondamnita al du vivprizonoj.  Ŝi estis liberigita en 1979 kiel parto de interŝanĝo de kaptitoj. De tiam, ŝi aktivis en palestinaj organizaĵoj kaj publikigis tri librojn, inkluzive de aŭtobiografio, en kiu ŝi kondamnas la fitraktadojn, kiujn ŝi suferis dum sia malliberigo. 

En 2015 ŝi ricevis la Premion Ibn Rushd por Libereco de Penso.

## Verkaro 
* 2004: أحلام بالحرية (*Revoj de Libereco*)
* 2007: يوم مختلف (*Malsama Tago*)
* 2012: ثمناً للشمس (*La Prezo de la Suno*)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Palestinaj verkistoj
Kategorio:Verkistinoj
György Brem

**György Brem** [djordj brem], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Brem György** estis hungara pograndisto, sportgvidanto, skolto. Lia familia nomvarianto estis *Brehm*.

 naskiĝis  en Budapeŝto, li mortis  en Aleksejevka (neidentigebla loko) en Sovetunio.

## Biografio 
 maturiĝis en 1912 en sia naskiĝurbo, poste li studis en Komerca Akademio, baldaŭ li batalis en la unua mondmilito. Li akiris diplomon en Reĝa Universitato palatino József en 1921, laŭ alia informo li havis juran diplomon. Post siaj studoj li estis pograndisto, ankaŭ prokuroro (1929–1934), revizoro (1934–1943). Libertempe li estis remisto en la universitata sportklubo inter 1925–1931. Li estis sportgvidanto de remado (ankaŭ en la internacia asocio) ĝis 1943. Brem establis hungaran taĉmenton al la Somera Olimpiko 1936. Dum la 2-a mondmilito li instruis soldatojn pri skiado en okupita areo en Sovetunio, kie li malsaniĝis kaj mortis. Li edziĝis en 1932, post 4 jaroj filo naskiĝis. Brem ricevis ŝtatan premion en 1941.

## Fontoj 
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pograndistoj
Kategorio:Hungaraj sportdirektistoj
Kategorio:Hungaraj skoltoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Liev Schreiber

**Isaac Liev SCHREIBER** /ˈliːɛv ˈʃraɪbər/ *LEE-ev SHRY-bər* (naskita la 4-an de oktobro 1967 en San-Francisko, Kalifornio) estas usona aktoro, produktanto, reĝisoro kaj scenaristo. Li famiĝis fine de la 1990-aj jaroj kaj komence de la 2000-aj jaroj, aperante en diversaj sendependaj filmoj kaj poste en ĉefaj holivudaj filmoj, kiel ekzemple la tetralogio *Scream!* kaj filmoj kiel *The Assassination of a Young Enthusiast*, *X-Men Origins: Wolverine* kaj *Salt*. Schreiber ankaŭ estas respektata teatra aktoro, aperinte en diversaj Broadway- produktaĵoj kaj gajnante Tony-premion en 2005.

## Kariero 
Schreiber komencis aktoradon ĉe Hampshire College en Amherst, Masaĉuseco. Li diplomiĝis ĉe la *Yale University School of Drama* en 1992. Li ankaŭ ĉeestis la *Royal Academy of Dramatic Arts* en Londono.

Komence, li ricevis nur negravajn rolojn. Lia unua grava sukceso venis en la horora filmo *Scream!* kaj poste en la daŭrigoj *Scream 2* kaj *Scream 3.* Aliaj roloj inkluzivis Orson Welles en *Citizen Kane —*  pro kiu li ricevis kaj Emmy- kaj Golden Globe- nomumojn — kaj kiel *Laertes* en la filmversio de Hamlet de Shakespeare.

En 2005, Schreiber faris sian reĝisoran debuton per la filmadapto de la debuta romano de Jonathan Safran Foer, *Everything Is Illuminated*. En 2006, li aperis en kvar epizodoj de la televidserio *CSI: Crime Scene Investigation*. Ekde 2004, li aperis en sukcesaj filmproduktadoj kiel *The Manchurian Candidate* (2004), *X-Men Origins: Wolverine* (2009), kaj *Salt* (2010).

De 2013 ĝis 2020, li ludis la titolrolon de Ray Donovan. Li ripetis la rolon en la televida filmo *Ray Donovan: The Movie* (2022), kiu markis la finon de la serio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* Intervjuo kun *Details*
* Intervjuo kun ''Men's Vogue*
* Intervjuo kun *W'' magazine

Kategorio:Tony-premiitoj
Kategorio:Membroj de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj
Kategorio:Rakontantoj de sonlibroj
Kategorio:Germanaj usonanoj
Kategorio:Usonaj verkistoj de la 21-a jarcento
Kategorio:Usonaj aktoroj