open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Forch-Fervojo

|}
La **Forch-Fervojo** (pron. *forĥ*), mallonge **FB** laŭ la germana nomo *Forchbahn*, estas fervojo respektive regiona tramo kun metra ŝpuro, kiu trafikas inter  kaj  en Svislando.

## Nomo 
La nomon la fervojlinio ricevis de la samnomaj montpasejo kaj municipo je 676 m super marnivelo inter la Lago de Zuriko kaj la lago Greifensee, kiun la Forch-Fervojo je proksimume la duono de sia vojo trapasas.

## Historio 
La Forch-Fervojo estis malfermita la 27-an de novembro 1912 kaj anstataŭis aŭtobuslinion, kiu ekzistis ekde la jaro 1905. Ek de sia malfermiĝo la Forch-Fervojo firme kunlaboris kun la Zurikaj Trafikentreprenoj, kun kiu ĝi per komunaj direktado kaj kompanigvidado estis ligita. Nun la Forch-Fervojo kiel regiontrajnlinio S18 estas integrita al la reto kaj sistemo de la Zurika Trafik-Unio. Origine en Esslingen la Forch-Fervojo estis konektita kun la Uster-Oetwil-Fervojo, kiu ĉesis funkcii en la jaro 1949.

[centra|280px|eta|Trajno de Forchbahn (Stadler Be 4/6) ĉe [Zürich, Kreuzplatz (stacidomo)|Kreuzplatz]]

## Linio 
La tuta lini-longeco estas proksimume 16&nbsp;km, de kiuj 13&nbsp;km de Rehalp al Esslingen apartenas al la Forch-Fervoj-Kompanio kaj la ceteraj 3&nbsp;km al la Zurikaj Trafikentreprenoj. Sur la linio troviĝas du tuneloj kun longecoj de 280 kaj de 1750 metroj. La vojo inter *Rehalp* kaj '''' disponas pri du trakoj kaj trafikeblas en direktoŝanĝa reĝimo. La fervojo funkcias per 1200-volta kontinua kurento. La parto de la Zurikaj Trafikentreprenoj, kiu apartenas al la zurika tramreto, estas kiel ĉiuj zurikaj tramlinioj dutraka kaj funkcias per 600-volta kontinua kurento. Tiu parto principe funkcias en unudirekta reĝimo.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de fervojaj kompanioj en Svislando
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando
* Tramtransporto en Zuriko

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la Forch-Fervojkompanio
* Haltejoj de Forch-Fervojo 

Kategorio:Kantono Zuriko
Kategorio:Zuriko
Kategorio:Fervojaj kompanioj en Svislando
Kategorio:Svisaj firmaoj
Kategorio:Tramvojo
Kategorio:Metra ŝpuro
Gosaŭo ZH

## Pri la komunumo 
**Gosaŭo** (germane Gossau) estas komunumo en la distrikto Hinwil, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 9178 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007. Gosaŭo konsistas el la municipoj *Bertschikon*, *Grüt*, *Ottikon* kaj *Herschmettlen* kaj al ĝi apartenas pliaj setlejoj kiel *Hellberg* kaj *Brüschweid*.

## Geografio 
Gosaŭo situas en la Zurika Oberlando en iam marĉa ebenaĵo de la inter la montoĉeno de Pfannenstil kaj Bachtel. La kamparo de Gosaŭo estas markita de drumlinoj, tio estas grundmorenaj montetoj, kiujn formis la glaĉeroj de la lasta malvarmepoko antaŭ proksimume dekmil jaroj.

## Najbaraj komunumoj 
La komunjumo Gosaŭo limas okcidente al Egg kaj Mönchaltorf en la distrikto Uster, norde al Wetzikon kaj Hinwil, oriente al Bubikon kaj sude al Grüningen.

## Trafiko 
Inter 1909 kaj 1950 Gosaŭo disponis pri regiona tramlinio, la tiel nomita Wetzikon-Meilen-Fervojo, kiu konektis Meilen kun Wetzikon. En la jaro 1950, tiu tramlinio estis anstataŭigita per busolinio, kiu ankoraŭ hodiaŭ konektas la komunumon kun la reto de la Zurika Trafik-Unio. La komunumo disponas ankaŭ pri propra konekto al la Zurika Oberlandaŭtovojo A53.

## Historio 
La diversaj setlejoj kaj municipoj sur la teritorio de la komunumo Gosaŭo estas alemanaj fondaĵoj al la 7-a kaj 8-a jarcento. En la 8-a jarcento iu Beata Landolt posedis multajn bienojn en Gosaŭo, kiujn ŝi vendis kaj donacis en la jaroj 744 kaj 745 al la Monaĥejo Sankt-Galo. La unuan fojon Gosaŭo mem skribe menciiĝis en la jaro 859 kiel *Cozzesouwo*. Gosaŭo dum longa tempo estis plej-parte sankt-gala posedaĵo. En la 15-a jarcento tiu-ĉi posedaĵo transiris al la urbo Zuriko.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Gosaŭo ZH
Mangleja kukolo

La **Mangleja kukolo**, *Coccyzus minor*, estas specio de la kukoledoj, familio de la ordo de birdoj, nome *Cuculiformes*, kiuj inkludas ankaŭ la *Geococcyx*, la aniojn, kaj la centropojn.

## Taksonomio
La Mangleja kukolo estis formale priskribita en 1788 fare de la germana natursciencisto Johann Friedrich Gmelin en sia reviziita kaj etendita eldono de la verko de Carl Linnaeus nome *Systema Naturae*. Li metis ĝin kun ĉiuj aliaj kukoloj en la genron *Cuculus* kaj stampis la dunoman nomon *Cuculus minor*. Gmelin bazis sian priskribon sur "Le petit vieillard" aŭ "Coucou des palétuviers" el Kajeno, kiun priskribis kaj bildigis en 1779 la frnaca polimato Georges-Louis Leclerc, grafo Buffon. 

La Mangleja kukolo estas nun metita kun 12 aliaj specioj en la genron *Coccyzus*, kiun enkondukis en 1816 la franca ornitologo Louis Pierre Vieillot. La genronomo devenas el la vorto de la antikva greka *kokkuzō* kun la signifo "kukolkrii". La specio estas monotipa: oni agnoskis neniun subspecion.

## Aspekto 
Plenkreskuloj havas longan voston, brunan supre kaj blankonigran sube (se malfermita nigra kun kelkaj blankaj punktomakuloj en bordoj, se fermita kiel ŝtuparo de ili), kaj nigran kurban bekon kun flava suba makzelo de malhela pinto. La kapo kaj supraj partoj estas brunaj. Estas flava okulringo. Tiu specio estas facile diferencebla pro la nigra vizaĝa masko kaj avelkoloraj subaj partoj.

## Kutimoj 
Tiu kukolo troviĝas ĉefe en manglejoj, marĉoj kaj similaj habitatoj. Ĝi kutime nestumas 2-3 metrojn supre akvonivelo en mangleja arbo aŭ inter branĉoforko de arbo super grundo. La nesto estas relative ebena platformo el bastonetoj kaj folioj. La ino demetas 2-4 helbluajn ovojn kaj ambaŭ gepatroj kunzorgas la idaron. Foje okazas dua ovodemetado.

La mangleja kukolo estas ĉefe nemigranta; tamen, la populacio de Florido moviĝas iom suden por vintri, kaj revenas ĉirkaŭ marto. Ĝi troviĝas ĉefe tra Karibio, ambaŭ flankoj de marbordoj de Meksiko kaj la marbordo de Atlantiko de Sudameriko suden ĝis la estuaro de la rivero Amazono.

Ĝi preferas raŭpojn kaj akridojn, sed ĝi manĝas ankaŭ aliajn insektojn, araneojn, helikojn, etajn lacertojn, ranetojn, berojn kaj fruktojn.

La plej komuna alvoko aŭdata estas gorĝeca “gaŭk gaŭk gaŭk gaŭk gaŭk gaŭk” aŭ "kao-kao-kao". Ili pepas ankaŭ per soleca “Ŭit”. Sed plej ofte temas pri silentema birdo ne facile videbla, sed ankaŭ ne timida.

La mangleja kukolo estas ĝenerale sufiĉe ofta en sia speciala teritorio. Tiu ĉi specio povus esti minacata pro homa disvolviĝo en la mangleja habitato.

## Referencoj 
*  Ne minacata
* "National Geographic" *Field Guide to the Birds of North* *America* ISBN 0-7922-6877-6
* *Handbook of the Birds of the World Vol 4*, Josep del Hoyo eldonisto, ISBN 84-87334-22-9
* "National Audubon Society" *The Sibley Guide to Birds*, de David Allen Sibley, ISBN 0-679-45122-6

## Eksteraj ligiloj 
* http://myfwc.com/bba/MACU.htm 
* http://www.abirdshome.com/Audubon/VolIV/00451.html

Kategorio:Nestoparazitoj
Kategorio:Kukoledoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Grüningen

**Grüningen** estas historia urbeto en la distrikto Hinwil, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 2861 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
La urbeto Grüningen situas en la Zurika Oberlando je la orienta deklivo de la montoĉeno Pfannenstil. Ĝi norde limas la Gosaŭo ZH, oriente al Bubikon, sude al la distrikto Meilen kaj okcidente al la distrikto Uster. 2 km oriente de Grüningen fontas la riveto Mönchaltorfer Aa, kiu trafluas la urbeton.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Grüningen limas en nordo kaj nordoriento al Gosaŭo, en sudoriento al Bubikon, en sudo al Hombrechtikon, en okcidento al Oetwil ĉe la lago, kaj en nordokcidento al Egg.

## Trafiko 
Inter 1909 kaj 1950 Grüningen disponis pri regiona tramlinio, la tiel nomita Wetzikon-Meilen-Fervojo, kiu konektis Meilen kun Wetzikon. En la jaro 1950, tiu tramlinio estis anstataŭigita per busolinio, kiu ankoraŭ hodiaŭ konektas la komunumon kun la reto de la Zurika Trafik-Unio. La komunumo disponas ankaŭ pri propra konekto al la Forch-Aŭtovojo.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Grüningen datiĝas el la jaro 1038 kiel *Gruningin*. En la jaro 1370 Grüningen ricevis la urbosigelon, kio signifis, ke ĝi akiris la historian urborajton. En la jaro 1408 la urbo Zuriko akiris Grüningen kaj faris el ĝi la sidejon de la voktdistrikto Grüningen. Ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798 de Grüningen estis regita la Zurika Oberlando. La Helveta Revolucio signifis la finon de la voktado kaj Heinrich Lavater el Zuriko forlasis la Kastelon Grüningen kiel lasta zurika vokto.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la urbeto Grüningen

Kategorio:Urboj de Svislando
Dürnten

## Pri la komunumo 
**Dürnten** estas komunumo en la distrikto Hinwil, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 6402 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro kreskis al 6554 ĝis la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Dürnten situas en la Zurika Oberlando ĉe la bordo de la rivero Jona. La komunumo Dürnten konsistas el la kvar vilaĝoj respektive setlejoj *Dürnten*, Tann, Oberdürnten kaj Breitenmatt. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 10,19 km², de kiuj 16,7% estas kovritaj de arbaro, 59,3% servas por agrikulturo kaj 15,5% por setlado; 7,1% estas trafiksurfaco kaj 0,9% akvejoj.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo limas sude al Rüti, oriente al Wald ZH, norde al Hinwil kaj okcidente al Bubikon.

## Trafiko 
La municipo *Tann* disponas pri stacidomo, kiun servas la linio de la S26 de Rüti ZH al Vinterturo. La ceteraj municipoj per busoj ankaŭ estas ligitaj al la reto de la Zurika Trafik-Unio. Dürnten disponas krome pri propra aliro al la Zurika Oberlandaŭtovojo.

## Historio 
Unua skriba mencio de Dürnten datiĝas el la jaro 745 sub la nomo *Tunriudo* en dokumento, kiu troviĝas en la konventarkivejo de la iama Monaĥejo Sankt-Galo. Dürnten estis en mezepoko posedaĵo de la Monaĥejo Sankt-Galo. La voktrajtoj transiris poste al la libersinjoroj de Regensberg kaj poste al la grafoj de Togenburgo. En la jaro 1408 la urbo Zuriko aĉetis la voktdistrikton Grüningen, al kiu Dürnten ĉiam apartenis.

En la 18-a jarcento la malriĉa komunumo povis dank al la industriiĝo akiri certan prosperon. Ĉeve la kotonŝpinado kaj la teksado disvolviĝis.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Tann-Dürnten (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Dürnten
* Dürnten en la Historia Leksikono de Svislando

## Bildoj 

Dosiero:Tann - Pfannenstiel - Rüti Haltbergstrasse IMG 3325.JPG|Tann, komunumo Dürnten
El Show de Joan Monleon

**El show de Joan Monleon** (La spektaklo de Joan Monleon) estis varieca programo de *Televisió Valenciana* (Valencia Televido) prezentita de Joan Monleón (aktoro kaj kantisto ĉe grupoj kiel *Els Pavesos*, La Kamparanoj), kies elsendoj komencis dum la unua fazo de Canal 9 (1989) de lundo ĝis vendredo, de la 20:30 h. ĝis la 21:00 h., kaj daŭris ĝis la jaro 1992, atingante grandan popolecon kaj deveninte miton de la televido en Valencilando. Monleon-on akompanis grupo de stevardinoj nomumitaj *monleonetes* (monleoninetoj); *Maribel Casany*, la popola *Mari Mari* de la programo *Fem Tele* de *Canal 9* kaj nuna prezentantino de *Remeis al rebost* ĉe *Punt 2*, estis unu el ili.

Ĝi enhavis konkursoj kiel "A guanyar diners" (Je gajni monon), kie partoprenis personoj de la publiko, konsistanta je elekti ŝparujojn por malkovri kaŝitajn premiojn, "On sonen hui les nostres campanes" (Kie ludas hodiaŭ niaj sonoriloj), kie oni montris bildo de sonorilturo kaj homoj, el sia hejmo, devis diveni pri kiu vilaĝo temas, aŭ "La paella russa" (La rusa rizaĵo) , kie la konkursantoj devis elekti el sia hejmo ingredienton el rizaĵo-ruleto por gajni la premiojn. 

Ĉeestis kiel publiko diversaj personoj kaj asocioj representantaj ĉiutage municipon de Valencilando.
 
Kategorio:Televido en Hispanio 
Kategorio:Valencilando
Anna Tőkés

**TŐKÉS Anna** estis hungara aktorino. Ŝi naskiĝis en Marosvásárhely la 5-an de marto 1898 kaj mortis en Budapeŝto la 25-an de decembro 1966.

## Biografio 
Anna Tőkés lernis en aktorlernejo de Koloĵvaro. Ŝi debutis en 1923 en Timişoara, poste ŝi ludis en Turda, Târgu Mureş, Arad. Ŝi kontraktis al *Renaissance Színház*, ŝi ludis en la Gaja Teatro kaj ekde 1925 en Nacia Teatro (Budapeŝto). Intertempe ŝi pasigis duonjaron en Usono. Ekde 1928 ŝi ludis en la Teatro Magyar, ekde 1930 en Nacia Teatro. Inter 1931–1935 en Gaja Teatro, ekde 1935 ĝis sia morto ŝi estis anino de Nacia Teatro. Ŝi estis laŭreato de Kossuth-premio (1952) kaj ŝi estis eminenta artisto (1956).

## Roloj 
* Stella (Crommelynck: Csodaszarvas);
* Éva (Imre Madách: Az ember tragédiája);
* Margit (Goethe: Faust);
* Anna (Bíró L.: Hotel Imperiál);
* Nyina (Csehov: Sirály);
* Ophélia, Gertrud (Ŝekspiro: Hamlet);
* Melinda (József Katona: Bánk bán);
* Iréne (Ferenc Herczeg: Bizánc);
* Lady Milford (Schiller: Ármány és szerelem);
* Lady Macbeth (Ŝekspiro: Macbeth);
* Bernarda (García Lorca: Bernarda Alba háza);
* Phaedra (Racine).

## Bibliografio 
* Cenner M.: T. A. (adattár, 1980).

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo http://www.szineszkonyvtar.hu/contents/p-z/tokes.htm 

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Seegräben

**Seegräben** estas komunumo en la distrikto Hinwil, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 1222 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007. Al la komunumo apartenas ankaŭ la municipoj *Aathal* kaj *Ottenhausen ZH*.

## Geografio 
[eta|maldekstra|150ra|Seegräben kaj [Lago de Pfäffikon viditaj ek de la strandbanejo Wetzikon]]
Seegräben situas ĉe la nordokcidenta bordo de la Lago de Pfäffikon. La rivereto Aa, kiu elfluas sude el la lago, formas la orientan limon de Seegräben kun la urbo Wetzikon. Je la aliaj flankoj la komunumo limas al la distrikto Uster.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Seegräben limas en nordo al Pfäffikon, en sudoriento al Wetzikon, en sudokcidento al Mönchaltorf, kaj en okcidento al Uster.

## Trafiko 
En Aathal la komunumo disponas pri stacidomo de la Svisaj Federaciaj Fervojoj, kiun servas la regiona trajnlinio de Wetzikon tra Uster kaj Dübendorf al Zuriko. Krome la komunumo estas ankaŭ per buslinoj konektita al la reto de la Zurika Trafik-Unio.

## Vidindaĵoj 
Ĉe la bordo de la rivero Ustermer Aa troviĝas la Saŭromuzeo Aathal, kiu posedas grandan paleontologian kolekton.

## Vidu ankaŭ 
* Aathal (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Seegräben
Piešťany

**Piešťany,** hungare **Pöstyén** [poŝtjEn], germane **Pistyan** estas urbo en Slovakio, en Regiono Trnava, en Distrikto Piešťany, kies distriktejo estas. La urbonomo signifas loĝantoj sursable.
eta|maldekstre|Ponto de Piešťany

## Situo 
La urbo situas en valo kaj laŭ bordo de Váh, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Bratislava-Žilina. Trnava troviĝas 32 km.

## Historio 
La varma fonto estis konata de la prahomoj. La unua mencio pri la komunumo devenis el 1113 en formo *Pescan*. Tiutempe la kampoj apartenis al abatejo. En la 13-a jarcento Mateo Csák (ĉAk) havis la tutan regionon ĝis sia morto, poste ili apartenis al la reĝo. La banejo mem estis unue menciita en 1551, sed la turkoj detruis ĝin en 1530 kaj en 1599. Iam la komunumo ricevis la rangon kampurbo. Ĉirkaŭ 1820 tiama bienulo Johano Erdődy konstruis klasikisman banejon kaj apude parkon. Baldaŭ konstruiĝis aliaj hoteloj, malsanulejoj kaj banejoj. Fine de la 19-a j.c. konstruiĝis granda rondirado de fervojo, kiu ligis urbojn Budapeŝto-Miskolc-Kassa-Zsolna-Trencsén-Nagyszombat-Pozsony-Vác-Budapeŝto. En 1910 loĝis en la urbo 7379 da homoj (5234 slovakoj, 1440 hungaroj kaj 593 germanoj). Ĝis 1919 la urbo apartenis al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de *Pöstyén*, kies distriktejo estis. Poste la regiono iĝis parto de Ĉeĥoslovakio. Post la 2-a mondmilito la germanoj estis deportitaj, la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ dekretoj de Beneš.

En 2001 loĝis en la urbo 30 600 da homoj (29 475 slovakoj).
eta|Gimnazio pri Pierre Coubertin
[eta|Hotelo [Thermia Palace el la jaro 1912 en Piešťany]]

## Vidindaĵoj 
* termala 67&nbsp;°C-a banejo (la akvo emisias radiadon)
* restaĵoj de katolika preĝejo el la 11-a j.c., apude la sankta puto estas favoraĵo; fulmo en 1772, inundo en 1813 faris ruina la preĝejon
* paroĥa katolika preĝejo el 1832
* luterana templo
* ruinaĵoj de klostro
* promenoponto el 1933

## Famuloj 
* en la urbo naskiĝis:
** hungara inĝeniero Ernő Rubik
** hungar-usona aktoro Charles Korvin
** Peter Kušnirák, slovaka astronomo
** hungara radiologo János Bárány

## Ĝemelurboj 
*  Ferencváros (Budapeŝto, 9-a distrikto) Hungario
*  Eilat, Israelo
*  Hajdúnánás, Hungario
*  Heinola, Finnlando
*  Luhačovice, Ĉeĥio
*  Montevago, Italio
*  Poděbrady, Ĉeĥio
*  Ustroń, Pollando
*  Varaždinske Toplice, Kroatio

## Esperanto 
En jaro 2010 okazis en Piešťany Somera Esperanto-Studado.
eta|maldekstre|22 800 jarojn malnova Moraviana Venuso. La plej konata montro el la ŝtonepoko en Slovakio

Kategorio:Urboj de Slovakio
Kategorio:Municipoj en distrikto Piešťany
Kategorio:Distriktaj urboj en Slovakio
Investado

**Investado** estas ekonomia ago, dum kiu oni elspezas la produktitan enspezon por tio, kio laŭ la esperoj alportos profiton. Tiel oni rezignas pri forkonsumado de tiu enspezo por akiri pli grandan profiton en la estonto.  

Por ebligi investadon - en landa ekonomio- la tuta produktado devas super la tutan investadon. Ĝis apero de la ŝtatsocialismo, la investojn faris la nur privata sektoro de la kapitalismo. En la 20-a jarcento, la ŝtato iĝis grava investisto en la planekonomiaj landoj (socialismaj kaj evoluantaj). 

Oni povas diferenci inter du investaj tipoj: financan investadon kaj investadon per produktaj rimedoj. Kvankam - el vidpunkto de la persono - ambaŭ alportas mongajnon, el naciekonomia vidpunkto, la nure financa investado estas transdono de la posedaĵo, kio ne grandigas la produktan kapaciton. 

Antaŭ la 1930-aj jaroj, oni kredis, ke kvanto de la investoj forte dependas de la alto de la interezo. Laŭ postaj esploroj, por la investistoj pli gravas la estontaj ekonomiaj eblecoj, mendoforto kaj profitatendo. 

Se la monŝparado ne realiĝas en investado, povas okazi kresko de la senlaboreco, dum se la investoj superas la monŝparaĵojn, povas okazi kresko de la inflacio.

## Vidu ankaŭ 
*Borso
*Etalona monero
*Spekulado
Neĝolinio

[eta|300px|rhigt|Sur la satelitobildo farita en somero ĉe la [Alpoj bone estas rekonebla la (klimata) neĝolimo, kiu situas je proksimume 3000 m s.m..]]
**Neĝolinio** aŭ **neĝolimo** estas la suba linio (limo) de la konstante neĝokovrita geografiaĵo. Ĝi estas neregula linio, ĉe kiu la akumuliĝanta neĝokvanto egalas al la degelanta neĝokvanto. La neĝolimo pli-malpli kongruas kun la klimata nulgradolimo.

## Neĝolimo kaj neĝofalolimo 
Dum la neĝolimo dependas ĉefe de la klimato kaj la geografia situo (latitudo kaj lokaj influoj kiel ekzemple sunradiado, kiu sur norda hemisfero estas pli forta ĉe suddeklivo ol norddeklivo de monto), la neĝofalolimo (tio estas la altecolimo super kiu precipitaĵo falas en formo de neĝo) dependas de la aktuala vetero.

## Klimata firnolimo 
La averaĝa alteco de la neĝolimo sur la glaĉeroj en montaro kongruas proksimume kun la limo inter nutra regiono kaj degelregiono de glaĉero, la tiel nomita **klimata firnolimo** aŭ **klimata glaĉerolimo**. Supre de tiu limo preskaŭ ĉiu neĝofalo kondukas al firniĝo kaj poste tra metamorfozo al glaĉeriĝo. Sub tiu limo la neĝo en somero fordegelas.

## Altiĝo de la neĝolimo pro la tutmonda varmiĝo 
Pro la tutmonda varmiĝo oni povas observi dum la lastaj jaroj atiĝon de la neĝo limo kaj sekve fordegelon de la glaĉeroj, kiuj situas sub tiu-ĉi limo. Ĉar la temperaturo en la suba atmosfero malaltiĝas je proksimume 6°C po kilometro de sube al supre, averaĝa altiĝo de la meza jara temperaturo signifas altiĝon de la neĝolimo je proksimume 300 m. Por la Alpoj tio ekzemple signifas, ke pro la altiĝo de la neĝolimo de 2900 al 3200 m la glaĉeroj, kies nutra areo situas sub 3200 m, en la venontaj jaroj iom post iom malaperos.

## Geografiaj faktoroj influantaj la neĝolimon 
La alteco de la neĝolinio super la marnivelo dependas unuavice de la latitudo, tiam de la direkto de la surfaco (suno kaj vento altigas la neĝolinion eĉ je 1 km). La alteco de la neĝolinio varias de nulo (arkto) ĝis 5-6500 m (Andoj, Kilimanĝaro). La neĝolimo povas forte varii loke, ĉar la loka neĝolimo pro lokaj influoj ekzemple en mallarĝaj ombraj kaldronoj povas situi pli profunde ol la averaĝa klimata neĝolimo.

## Vidu ankaŭ 
* Arbarolimo
* Alta montaro
* Neĝofalolimo
* Neĝo
* Glaĉero
* Glaciologio

Kategorio:Neĝo
Kategorio:Montaroj
Kategorio:Glaciologio
Kategorio:Klimato
Kategorio:Precipitaĵoj
Kategorio:Glaĉeroj
Kategorio:Montoj
Bauma

## Pri la komunumo 
**Bauma** (en Esperanto ankaŭ **Baŭmo**) estas komunumo en la distrikto Pfäffikon, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 4191 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Bauma situas en la Tössvalo en la Zurika Oberlando. Ĝi sude limas al la komunumoj Fischenthal kaj Bäretswil en la distrikto Hinwil, oriente al Sternenberg, norde al Wila, Wildberg ZH kaj okcidente al Pfäffikon kaj Hittnau.

## Trafiko 
Bauma situas ĉe la iama Tössval-Fervojo, sur kies linio nuntempe cirkulas la regiona trajnlinio S26 de la Zurika Trafik-Unio, funkciigita de la Svisaj Federaciaj Fervojoj. Bauma estis ĝis la mezo de la 20-a jarcento ankaŭ la finhaltejo de la Uerikon - Bauma fervojo, kiu estis anstataŭigita per la buslinio de Wetzikon al Bauma.

## Historio 
La teritorio de Bauma estis ekloĝita inter la 7-a kaj 10-a jarcento. En la 13-a jarcento estiĝis la Kastelo Alt Landenberg, kies sinjoro evoluigis la setlejojn en Baumo. En la jaro 1549 la malalta jurisdikcio transiris al la urbo Zuriko. Plej gravan disvolviĝon la komunumo spertis dum la industriiĝo en la 18-a kaj 19-a jarcento.

## Famaj personecoj rilataj la Bauma 
* Adolf Guyer-Zeller, fervojpioniro
* Adolf Kaegi, filologo

## Vidu ankaŭ 
* Bauma (stacidomo)
* Saland (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Bauma
Biosfera rezervejo Río Plátano

La **biosfera rezervejo Río Plátano** en Honduro etendiĝas sur ca. 5000&nbsp;km² ekde la kariba marbordo ĝis la supermara nivelo de 1326&nbsp;m. Ĝi ampleksiĝas al la gubernio de 'Gracias a Dios', 'Colón' kaj 'Olancho'. Ĝi abundas je plantoj kaj bestoj (i.a. arao, jaguaro, pumo, tapiro).

Ene de la nacia parko ĉ. 2000 Miskito- kaj Peŝ-indiĝenoj sukcesis konservi sian tradician vivmanieron.

En la jaro 1969 oni submetis la regionon je medioprotektado. Ekde 1982 la biosfera rezervejo ankaŭ estas ero de la Monda kulturheredaĵo de UNESKO. Ekde 1996 Unesko metis ĝin pro la multeco de minacoj sur la Ruĝan Liston de la Monda Heredaĵo. Precipe temas pri minacadoj pro:
* neleĝa arbofaligado (mahagono) kaj brulsenradikigo,
* terkulturo kaj brutobredado en la sudo kaj okcidento de la parko,
* planado de la akvoelekra centralo *Patuca II* en la proksimeco,
* enkonduko de fremdaj bestaj kaj plantaj specoj,
* nesufiĉa mastrumado.
En 2007 la mondheredaĵa komitato decidis ellistigi la parkon, ĉar intertempe efikas la protektrimedoj.

## Vidu ankaŭ 
* Monda Konserveja Observa Centro

## Eksteraj ligiloj 
* Enlistigo kiel monda heredaĵo 
* World Conservation Monitoring Centre  
* Vojaĝinformo inkluzive mapo 

Rio Plátano
Rio Plátano
Rio Plátano
Framasonisma loĝio Lázaro Luiz Zamenhof

**Framasonisma Loĝio Lázaro Luiz Zamenhof** (laŭ brazila maniero skribi la nomon de L.L. Zamenhof) estas framasonisma loĝio kreita en brazila federacia distrikto en vilaĝo Núcleo Bandeirante (Braziljo), la 28-an de aŭgusto 2004. En 2004 la granda-majstro estis Hélio Pereira Leite kaj unu el la celoj de tiu loĝio estas fari framasonismajn "laborojn" (kunvenojn) tute en Esperanto. La framasonoj de tiu loĝio promesis lerni, instrui kaj disvastigi Esperanton.

Dum solena malfermo faris prelegon pri "Vida e obra de Zamenhof" (Vivo kaj verko de Zamenhof) Dro. Lício de Almeida Castro, eksprezidanto de Brazila Esperanto-Ligo. Aldone, la prezidanto de asocio União Planetária, Dro. Ulisses Riedel, parolis pri lingva demokratio kaj kultura konservado.

## Eksteraj ligiloj
* Loĝio Lázaro Luiz Zamenhof, tute en la portugala lingvo 

Kategorio:Framasonismo
Čadca

**Čadca,** hungare **Csaca** [ĉaca], germane **Tschadsa**, pole **Czadca** estas urbo en Slovakio, en Regiono Žilina, en Distrikto Čadca, kies distriktejo estas.
eta|maldekstre|

## Situo
Čadca situas en valo de rojo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Žilina-Ĉeĥio. Ankaŭ Pollando estas en la proksimeco. Žilina troviĝas 30 km.

## Historio
En la 15-a jarcento rumanaj paŝtistoj alvenis. La unua mencio pri ĝi devenis el 1417 en formo *Chacha*, kiu longe estis malgranda vilaĝo aŭ komence nur ekstera parto de proksima komunumo. Okazis incendio en 1608. Akvomuelejo funkciis en 1637. Emeriko Thököly okupis la regionon, poste ankaŭ limozonon el Ĉeĥio en 1676. La lernejo ekfunkciis en 1751. Maria Teresia donacis urborangon en 1778. En la urbeto en 1798 loĝis 4134 da homoj. La katolika lernejo funkciis ekde 1803. En 1848 oni grandparte aliĝis al slovakaj taĉmentoj kontraŭ la hungaroj. Okazis proklamo al la slovaka nacio decembre de 1848. En 1871 la fervojo atingis la urbon, okazis interligo de Pest (urbo) tra Kassa ĝis Ĉeĥio. Fabrikoj pri drapo kaj lignaĵoj ekfunkciis. En 1910 loĝis en la urbo 5207 da homoj, plejparte slovakoj. Ĝis Traktato de Trianon la urbo apartenis al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de *Csaca*, kies distriktejo estis. Poste la regiono iĝis parto de Ĉeĥoslovakio, ekde 1993 de Slovakio.

En 2001 loĝis en la urbo 26 699 da homoj (25 669 slovakoj).

## Vidindaĵoj
* baroka katolika preĝejo omaĝe al Sankta Bernardo de Clairvaux el 1735, la turo aldoniĝis en 1778
* postbaroka paroĥo el 1778
* sinagogo el 1864
* postbaroka kalvario el 1880

## Famuloj
* inter 1854-1858 vivis slovaka verkisto Janko Kráľ
* en la iama Csaca naskiĝis:
** hungara akvopilkisto János Wenk
** hungara titulara episkopo János Nepomuk Dercsik
** Géza Bene (pentristo)
eta|maldekstre|


Kategorio:Urboj de Slovakio
Kategorio:Distriktaj urboj en Slovakio
Ard Rí na hÉireann

[eta|dekstra|250px|En [Teamhair na Rí, la sidejo de la Superaj Reĝoj, staras la Lia Fáil (ŝtono de destino) sur kies ŝtono la reĝo laŭlegende metas sian piedon por efektive proklamita Ard Rí]]
**Ard Rí na hÉireann** (aŭ anglalingve **High King of Ireland**) estas, en kelta mitologio kaj frua mezepoka historio de Irlando, la «Supera Reĝo de Irlando», kiu, de sia sidejo en Teamhair na Rí, regas la tutan smeraldan insulon. Fakte, tiu reĝo posedis relativan potencon, ofte pli simbola ol vere plenpova.

Kategorio:Historio de Irlando
Florence Nibart-Devouard

eta|Florence Nibart-Devouard
**Florence NIBART-DEVOUARD** (* 10-a de septembro 1968 en Versailles apud Parizo) estas franca esploristino (agrar-sciencoj). De la 21-a de oktobro 2006 ĝis la 17-a de julio 2008 ŝi estis prezidantino de Fondaĵo Vikimedio.

Devouard kreskiĝis en Grenoble. Ŝi studis agrarsciencojn kaj havas ankaŭ diplomon en genetiko kaj bioteknologio. Ŝi loĝas ekde 2005 en Clermont-Ferrand. Ŝi estas edzino kaj patrinas tri infanojn.

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio en la retejo de Wikimedia Foundation

Kategorio:Fondaĵo Vikimedio
Kategorio:Francaj vikimedianoj
Projektoj de Vikimedio

La **Projektoj de Vikimedio** estas aro da projektoj, kiujn jure kaj teknike prizorgas la Fondaĵo Vikimedio. La plej konata projekto estas Vikipedio, la aliajn oni nomas frataj projektoj de Vikipedio.

## Unuopaj projektoj 
[eta|dekstra|*Vikimedio Esperanto ne plu nur revo.* (artikolo en la gazeto [Esperantisto Slovaka)]]
La projektoj parte estas dividitaj en lingvaj versioj (kiel en Vikipedio kaj Vikifontaro), parte la divido estas nur per diverslingvaj helpopaĝoj (kiel en *Wikimedia Commons*). Jen listo de projektoj kaj ilia fondodato:
* 15-a de januaro 2001: Vikipedio (*Wikipedia*), komence en la angla, ekde novembro 2001 ankaŭ en Esperanto.
* 10-a de decembro 2002: Vikivortaro (*Wiktionary*), la unuaj neanglaj versioj estis la franca kaj pola, ekde 29-a de marto 2004.
* 10-a de julio 2003: Vikilibroj (*Wikibooks*), liberaj instrulibroj.
* Julio/aŭgusto: Vikicitaro (*Wikiquote*), multlingva kunlabora projekto por arigo de citaĵoj.
* 6-a de decembro 2003: Vikifontaro (*Wikisource*), la libera kolekto de fontotekstoj (ĉefe malnovaj verkoj).
* 7-a de septembro 2004: Vikimedia komunejo (*Wikimedia Commons*), la libera datumbazo de bildoj, filmoj kaj muziko. Antaŭe oni povis alŝuti ekzemple bildon nur ene de unu lingva versio de Vikipedio.
* 15-a de aŭgusto 2006: Vikiversitato (*Wikiversity*), por lernkomunumoj kaj iliaj lerniloj.
* Decembro 2004: Vikinovaĵoj (*Wikinews*).
* Vikimedia Kovilo (*Wikimedia Incubator*).
* Meta-Vikio (*Meta-Wiki*), la tutprojektara diskutejo.
* *Wikijunior*, eble estonta projekto por infanoj
* 30-a de oktobro 2012: Vikidatumoj (*Wikidata*).
* Esperanta Vikivojaĝo (*Wikivoyage*) estas disponebla en Vikimedia Kovilo.

## Vidu ankaŭ 
* Esperanto kaj Libera Scio
Johann Voldemar Jannsen

**Johann Voldemar Jannsen** (n. la 16-an de majo 1819 en *Vana-Vändra* proksime de Pärnu, m. la 13-an de julio 1890 en Tartu) estis ĵurnalisto kaj poeto de Estonio.

Li verkis la tekston de la estonia nacia himno, *Mu isamaa, mu õnn ja rõõm*, kaj estis la patro de la poetino *Lydia Koidula*. Kiel gvidanto de la korusa societo kiu organizis la unuan nacian kantofestivalon en Tartu dum la jaro 1869, Jannsen ludis ŝlosilan rolon en la estonia nacia vekiĝo.

Kategorio:Kulturo de Estonio
Kategorio:Literaturo de Estonio
Kategorio:Estonaj verkistoj
Kategorio:Estonaj ĵurnalistoj
Ružomberok

**Ružomberok** (ruĵomberok), hungare **Rózsahegy,** germane **Rosenberg** estas urbo en Slovakio, en Regiono Žilina, en Distrikto Ružomberok, kies distriktejo estas. La urbonomo signifas: rozomonto.
eta|maldekstra|Preĝejo de sankta Andreo

## Situo 
Ružomberok situas en valo kaj laŭ bordo de Váh, ĉe kunfluejo de Váh kaj rojo Revuca, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Martin-Poprad, krome estas ĉefvojo al Zvolen. Martin troviĝas 37&nbsp;km.

## Historio 
La komunumo estis loĝata dum la bronzepoko, poste slavoj alvenis. Saksaj ministoj fondis la urbon en la 13-a j.c. La unua mencio pri ĝi devenis el 1233 en formo *terra Reuche*. Ĝi urbiĝis en 1318, la reĝo donacis al la mina urbo ankaŭ privilegiojn. Oni minis tie arĝenton kaj kupron. En 1390 la urbeto perdis ĉiujn rangojn kaj titolojn, en 1397 fortikaĵo konstruiĝis. En la 15-a j.c. husanoj okupis la regionon, poste la komunumo havis slovakan karakteron. En la 16-a j.c. la loko iĝis kampurbo kun foirorajto. Ekfunkciis latina luterana lernejo por nobeloj. Okazis luterana koncilio en 1607. Gimnazio fondiĝis en 1729. La urbeto prosperis el la industrioj pri lignaĵo kaj papero en la 19-a j.c. kaj iĝis financa, industria kaj kultura centroj de slovakoj. Fine de la 19-a j.c. konstruiĝis granda rondirado de fervojo, kiu ligis urbojn Budapeŝto-Miskolc-Košice-Poprad-Liptovský Mikuláš-Ružomberok-Martin-Žilina-Považská Bystrica-Trenčín-Piešťany-Trnava-Bratislava-Vác-Budapeŝto. Tiutempe tie ekburĝonis la slovaka nacia movado. En 1910 loĝis en la urbo 12 249 da homoj (8340 slovakoj, 1735 hungaroj kaj 1031 germanoj, 670 ĉeĥoj, 216 rumanoj kaj 135 poloj). Ĝis 1919 la urbo apartenis al Liptó, al distrikto de *Rózsahegy*, kies distriktejo estis. Poste la regiono iĝis parto de Ĉeĥoslovakio. Post la 2-a mondmilito la germanoj estis deportitaj, la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ dekretoj de Beneš.

En 2001 loĝis en la urbo 30 mil da homoj, preskaŭ senescepte slovakoj.
eta|Urbodomo en Ružomberok

## Vidindaĵoj 
* gotika katolika paroĥa preĝejo omaĝe al Sankta Andreo el la 14-a j.c., en 1902 trakonstruita al novromanika stilo, sube troviĝas tombejo de Andrej Hlinka, apud la preĝejo troviĝas restaĵoj de fortikaĵo
* katolika preĝejo omaĝe al Sankta Kruco kaj klostro el 1735
* kalvaria templo el 1873 kune kun kapeloj el 1859
* luterana templo el 1926
* preĝejo omaĝe al Sankta Familio el 1921
* sinagogo el 1880
* kastelo de "Sofia"
* muzeo

## Famuloj 
* en la urbo naskiĝis kaj mortis:
** hungara ĉefjuĝisto Adolf Oberschall
** hungara-slovaka piaristo József Budaváry
** hungara politikisto József Angyal
* en la iama Rózsahegy naskiĝis:
** hungara juĝisto Pál Oberschall
** paroĥestro kaj politikisto, motoro de la slovakismo Andrej Hlinka
** en tiam nomata Rozemberga superintendanto Joakim Kalinka
* naskiĝis en Ružomberok hungara redaktoro György Csanádi
* en la iama Rosenberg mortis piaristoj András Pallyó kaj Jácint Valla

## Partneraj urboj 
*  Bački Petrovac, Serbio
*  Hlučín, Ĉeĥio

Kategorio:Urboj de Slovakio
Kategorio:Municipoj en distrikto Ružomberok
Kategorio:Distriktaj urboj en Slovakio
Kategorio:Liptov
Talina kantofestivalejo

Dum 1869 Johann Voldemar Jannsen establigis la estonian kantofestivalon, dum Estonio ankoraŭ estis provinco de la Rusia Imperio, kaj respondecis pri la komenciĝo de estona nacia vekiĝo. La festivalo iĝis tradicia, kaj restas grava nacia evento, ĉiun kvinan jaron dum julio.

## "Lauluväljak" - la talina kantofestivalejo 
Dum la jaro 1959 inaŭguriĝis novaj konstruaĵoj por la tradiciaj kantofestivaloj: la festivalejo estone nomiĝas *Lauluväljak*. Inter la jaroj 1988 kaj 1990 estonianoj amase kunvenis ĉi-tie en la *Lauluväljak * por kanti patriotajn kantojn kiuj kune kun la kantaj protestoj en Latvio kaj Litovio iĝis la Kantanta Revolucio kiu ekmovis kaj fine faligis Sovetunion. Nuntempe, la Talina kantofestivalejo ankaŭ gastigas grandajn subĉielajn koncertojn de internaciaj steluloj, kaj la muzikan eventon de nuntempa danco, la "sundancan festivalon".

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj retaj paĝoj

Kategorio:Kulturo de Estonio
Estonia kantofestivalo

La **Estonia kantofestivalo** (estone: *üldlaulupidu*) estas evento kiu okazas ĉiun kvinan jaron dum julio en la urbo Talino, la ĉefurbo de Estonio. La lasta festivalo okazis dum 2004, la venonta estos dum 2009. Nuntempe la festivaloj okazas en la Talina kantofestivalejo.

## Historio 
La tradicio de la kantofestivalo naskiĝis paralele al la estona nacia vekiĝo. La unua nacia kantofestivalo okazis en Tartu dum la somero de la jaro 1869. Gvida organizanto de la unua kantofestivalo estis Johann Voldemar Jannsen. Dum la unuaj tri festivaloj nur partoprenis viraj korusoj kaj blovinstrumentaj orkestroj. 822 kantantoj kaj 56 orkestranoj partoprenis la unuan festivalon. Ekde la kvara evento, ankaŭ sekse miksitaj korusoj partoprenis. Ekde la ses festivalo dum la jaro 1896, la evento translokiĝis al Talino.

Dum la jaro 1947, pro ordono de la sovetuniaj regantoj, la tekstoj estis strikte limigitaj. Pro la permeso ankaŭ de knabaj kaj geknabaj korusoj la partoprenantaro kreskis al 25 000 ĝis 30 000 homoj. Dancaj noktoj, kiuj komenciĝis dum 1947, iĝis antaŭŝtupo de la postaj naciaj dancaj festivaloj akomanantaj la kantofestivalon.

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj retaj paĝoj

Kategorio:Kulturo de Estonio
Fehraltorf

**Fehraltorf** estas komunumo en la distrikto Pfäffikon, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 5227 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro kreskis al 5670 ĝis la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Fehraltorf estas konstruita laŭlonge de kantona ĉefvojo en la *Kemptvalo* inter Pfäffikon ZH kaj Illnau-Effretikon. La komunumo situas ĉe la bordo de la rivero *Kempt*, kiu estas alfluanto de Töss.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 9,54 km², de kiuj 27,1% estas kovritaj de arbaro, 56,1% servas por agrikulturo, 5.6% por trafiko, kaj 10,3% por setlado; 0,7% de la areo estas akvejoj.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Fehraltorf limas en nordokcidento al Illnau-Effretikon, en nordoriento al Russikon, en sudoriento al Pfäffikon, en sudokcidento al Uster, kaj en okcidento al Volketswil.

## Trafiko 
Fehraltorf troviĝas ĉe la trajnlinio de Pfäffikon ZH tra Illnau-Effretikon al Zuriko. La trajnumado de/al la Ĉefstacidomo Zuriko daŭras 26 minutojn, al la distriktĉefurbo Pfäffikon ZH 3 minutojn. La komunumo krome disponas pri la propra aerodromo *Speck-Fehraltorf* (ICAO-Kodo: LSZK).

La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A53 situas 2 kilometrojn sudokcidente de la komunumo en Uster kaj al la svisa aŭtovojo A1 norde en distanco de proksimume 3 kilometroj en Illnau-Effretikon.

## Historio 
Arkeologaj malkovroj ĉe la fundamento de la nuna reformita preĝejo montris, ke jam en karolida erao en la 9-a jarcento en Fehraltorf estis konstruita unua preĝejo. El la historio konata estas la impoststriko, kiam la kamparanoj de Fehraltorf volis rifuzi pagi la altajn impostojn al la vokto en Kiburgo, kiu reprezentis la sinjorojn de Zuriko. La ribelo tamen malsukcesis, kaj la gvidantoj de la kamparanoj estis forte punitaj. En la jaro 1740 la virinoj ribelis kontraŭ pastro, kiu rifuzis elekti la de la virinoj proponita akuŝistino, kaj proteste forlasis la preĝejon, kie okazis la komunuma asembleo.

## Vidu ankaŭ 
* Fehraltorf (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Fehraltorf
Hurbanovo

**Hurbanovo** ( [Odjala], ) estas urbo en Slovakio, en Regiono Nitra, en Distrikto Komárno. La historia slovaka loknomo estis **Stará Ďala**. En la loknomoj Ó, Alt kaj Stará signifas: olda.
eta|maldekstra|Preĝejo de Hurbanovo

## Situo 
La urbo situas sur ebenaĵo, Laŭ bordo de Žitava, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Komárno-Nové Zámky. La urbo troviĝas ĝuste inter la menciitaj urboj, Komárno estas 10 km.

## Historio 
La komunumo estis loĝata dum la bronzepoko. Apudaĵo Nagykonkoly estis menciita en 1242, kiam Béla la 4-a donacis kampojn al Mateo Konkoly Thege, alia apudaĵo Vék menciiĝis en formo *villa Vegh*, fine la nuna urbocentro aperis en 1357 en formo *possesio Galla*. En la 15- kaj 16-a jarcentoj la kampoj apartenis al familio *Gyallai*. La turkoj faris senhoma la komunumon en 1561. La vilaĝo refondiĝis en la 17-a jarcento. La loĝantoj okupiĝis pri tabako, vinkulturo, sekalo kaj bredado. En 1910 loĝis en la urbo 2585 da homoj (2536 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon ĝi apartenis al Komárom (reĝa departemento), al distrikto de Udvardi. Poste la regiono iĝis parto de Ĉeĥoslovakio. Dume inter 1938-1945 la regiono rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la dua mondmilito granda parto de la hungareco estis deportita, la restaĵo iĝis senrajta laŭ dekretoj de Beneš.

En 1948 la slovaka urbonomo **Stará Ďala** ŝanĝiĝis al *Hurbanovo* omaĝe al slovaka verkisto Jozef Miloslav Hurban. Fabriko pri biero nomata *Ora Fazano* formiĝis en 1967. Iom poste fondiĝis aliaj fabrikoj pri kapsiko kaj elektronikaĵoj. En 2001 loĝis en la urbo 8153 da homoj, ĝuste la duono estas hungaroj.

## Loĝantaro 
## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al Ladislao la 1-a (Hungario) el 1718, en 1911 ĝi trabrulis, poste rekonstruiĝis
* kalvinana templo el 1822, en 1913 trakonstruiĝis al klasikisma stilo
* postbaroka kalvario el 1880
* karakteraj nobeldomoj
* planetario

## Famuloj 
* hungara astronomo kaj meteologo Miklós Konkoly-Thege tie fondis signifan observatorion
* naskiĝis en la iama Ógyalla:
** hungaraj pentristoj Árpád Feszty (1856) kaj István Somogyi (1897)
** hungara arkitekto Adolf Feszty (1846)
** hungara ĵurnalisto Zsigmond Schiller
* naskiĝis en la iama Stará Ďala:
** hungara inĝeniero Gábor Hulkó (1947)
* naskiĝis en la iama Bagota (nuna urboparto de Hurbanovo): hungara historiisto Ambrus Pleidell
* naskiĝis en Hurbanovo Dezső Rancsó
* mortis en Hurbanovo la aktoro Imre Fazekas

Kategorio:Urboj de Slovakio
Kategorio:Municipoj en distrikto Komárno
Hittnau

**Hittnau** estas komunumo en la distrikto Pfäffikon, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 3302 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro kreskis al 3425 ĝis la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Hittnau situas supre de la Lago de Pfäffikon ĉe la vojo, kiu konektas la Glattvalon kun la Tössvalo. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Oberhittnau, Unterhittnau, Dürstelen, Isikon, Hasel, Schönau kaj Hofhalden. La plej alta punkto de la komunumo estas la monto *Stoffel* je 928 m super la marnivelo, ĝia plej malalta punkto la *Tobellageto* (germane *Tobelweiher*). je 604 m super la marnivelo. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 12,92&nbsp;km², de kiuj 37,2% estas kovritaj de arbaro, 50,3% servas por agrikulturo, 7,6% por setlado. 4,2% estas trafikareo kaj 0,4% akvejoj.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Hittnau limas en nordo kaj okcidento al Pfäffikon, en oriento al Bauma, kaj en sudo al Wetzikon. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A53 estas Uster-Nord, kiu situas oriente en distanco de proksimume 5 kilometroj.

## Trafiko 
Hittnau estas per la aŭtbuslinio de Bauma al Pfäffikon ZH konektita kun la reto de la Zurika Trafik-Unio. La busveturado al Pfäffikon ZH daŭras proksimume 7 minutojn.

## Historio 
Unua dokumenta mencio de Hittnau datiĝas el la jaro 905 sub la nomo *Hittenouva*. Pro la surmonta situo la loko estis ekloĝita nur en la frua mezepoko proksimume inter 640 kaj 770. La regado pri Hittnau apartenis dum mezepoko al la Grafoj de Kiburgo. En la jaroj 1424 respektive 1452 la Supera Jurisdikcio pri Hittnau estis akirita de la urbo Zuriko. Ĝis 1790 Hittnau restis parto de la zurika kamparvoktejo Kiburgo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Hittnau
Serpo

La vorto **serpo** povas esti uzata por du malsamaj iloj por tranĉado:

* Haktranĉilo
* Rikoltilo, kun mallonga tenilo

## Bibliografio
* Atanasov, A.D. 1979 : La vorto "serpo", *Esperanto*, paĝo 189
Illnau-Effretikon

## Pri la komunumo 
**Illnau-Effretikon** (esperante ankaŭ **Ilnaŭo-Efretikono**) estas urbo en la distrikto Pfäffikon, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 15265 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro kreskis al 15374 ĝis la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Illnau-Effretikon situas en la *Kemptvalo* meze inter Zuriko kaj Vinterturo. La komunumo konsistas el la urbo **Effretikon** (esperante ankaŭ *Efretikono*), la vilaĝo **Illnau** (Esperante ankaŭ *Ilnaŭo*), *Ottikon* kaj *Bisikon*, kaj krome el la vilaĝetoj *Agasul*, *Bietenholz*, *Billikon*, *First*, *Horben*, *Kemleten*, *Luckhausen*, *Mesikon* kaj *Oberkempttal*.

## Trafiko 
La situas sur la trajnlinio de Zuriko tra  al Vinterturo, de Zuriko al Pfäffikon ZH kaj Hinwil, de Zuriko tra Kloten al Vinterturo. La stacidomo de  sekve estas regiona nodo de la Zurika Trafik-Unio, kiu ankaŭ estas elirpunkto de diversaj regionaj bus- kaj poŝtaŭtobuslinioj. La urbo ankaŭ havas aliron al la nacia aŭtoŝoseo A1 de Sankt-Galo al Ĝenevo, kaj ankaŭ la interkontinenta Flughaveno Zuriko en malmultaj minutoj atingeblas. La veturado de Effretikon al la Ĉefstacidomo Zuriko per la regiona trajnlinio S3 daŭras 16 minutojn.

## Historio 
La unuaj dokumentaj mencioj datiĝas el la jaro 745 sub la nomo *Illenavvia* por Illnau, sub la nomo *Erpfratinchova* por Effretikon kaj *Makisinchova* por Mesikon.

En la iama setlejo *Moosburg* [Kastelo Moos] en la sudo de Effretikon situas la ruino de la *Kastelo Moos* konstruita de Grafo Hartmann la 5-a de Kiburgo en la jaro 1254. Ĝi estis de la jaroj 1426 ĝis 1432 la sidejo de la unua zurika vokto de la voktdistrikto Kiburgo kaj estis detruita dum la Malnova Zurika Milito de la trupoj de Ŝvico en majo 1444.

En la dua duono de la 20-a jarcento la stacidomo de Effretikon estis nove konstruita laŭ la planoj de la arkitekto Max Vogt.

### Modifo de la urbonomo 
La prospero de la municipo *Effretikon* kondukis en la jaro 1973 al la modifo de la antaŭ komunumo *Illnau* al *Illnau-Effretikon*, kaj la transigon de la nove kreita urba parlamento de Illnau al la nova urbodomo en la centro de Effretikon.

## Vidu ankaŭ 
* Illnau (stacidomo)
* Effretikon (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la urbo Illnau-Effretikon

Kategorio:Urboj de Svislando
Johano Besada

**Johano BESADA** [Juan Lázaro Besada Toledo (n. en 1953 en Havano) kuba esperantisto.

Diplomito pri Humanismaj Studoj kaj Teologio. Instruisto pri kubaj literaturo kaj  historio. Poeto kaj eseisto.  Esperantisto ekde 1979. Membrofundinto de la Kuba Esperanto-Asocio. Ofta preleganto en la Esperanto-asocio de sia lando. De li aperis du verkoj en Esperanto: „Meditaĵoj” (1989), la kolekto de etaj rakontoj „Intimaj portretoj” (1994), “Eseoj” (2008), 92 paĝoj, Monda Asembleo Socia (MAS), ISBN 978-2-918300-3-3 kaj “El la korkelo. Kuna Ijob” (2015), 68 paĝoj, Monda Asembleo Socia(MAS), ISBN 978-2-36960-022-0. En la hispana aperis liaj poemaroj „Soliloquios” (Memdialogoj) kaj „Desde mi páramo” (El mia grundo).

Kontribuaĵoj liaj aperis en Monato, Fonto kaj Scienca Revuo kaj en diversaj hispanlingvaj publikaĵoj en Kubo kaj Meksiko. En lia tirkesto kuŝas (komence de 2008) prespretaj, en la hispana, du poemaroj kaj alia verko, „Huellas” (Spuroj).

Kategorio:Kubaj esperantistoj
Zemianska Olča

eta|Kalvinana preĝejo de Zemianska Olča
eta|La malnova muelejo ankaŭ nun funkcias
eta|La malnova kverko en Zemianska_Olča
eta|Nobeldomo de Holczer
**Zemianska Olča,** hungare **Nemesócsa** estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Nitra, en Distrikto Komárno. 
## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, inter Danubobranĉoj, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Komárno-Bratislava.

## Historio 
La unua mencio pri la komunumo devenis el 1264 en formo *Oucha*. Tiutempe loĝis tie reĝaj kortumanoj. Poste la kampoj apartenis al abatejo Pannonhalma. La loĝantoj estis plejparte nobeloj, tial estas la hungara nomo *nemes*. La turkoj ofte suferigis la loĝantojn. En 1894 okazis incendio. La loĝantaro okupiĝis pri vinkulturo, bredado, funkciis uzinoj pri lakto, alkoholo, briko. En 1910 loĝis en la vilaĝo 1782 da homoj (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Komárom (reĝa departemento), la distrikto Csallóközi, kies distriktejo estis. Poste la regiono iĝis parto de Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la Dua Mondmilito multe da hungaroj estis deportitaj al Sudetoj. La restaĵo iĝis senrajta laŭ Dekretoj de Beneš. Dum la socialismo kolĥozo formiĝis, kiu nun funkcias akcia kompanio *Megart*. Oni laboras en uzino pri pargeto. En la vilaĝo funkcias slovaka kaj hungara bazlernejo. En 2001 loĝis tie 2627 da homoj (2358 hungaroj kaj 234 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* postbaroka kalvinana preĝejo el la 18-a j.c., en 1924 la internaĵo trakonstruiĝis 
* klasikisma paroĥo el la 19-a j.c. kun muro al la preĝejo 
* katolika kapelo, origine estis lernejo en la 19-a j.c. 
* tombeja romanika kapelo de familio Galambos el la 19-a j.c. 
* vilaĝdomoj el la 19-a j.c. 
* nobeldomo de *Holczer* kun parko, nun domo por pensiuloj 
* apud-Danuba arbaro kaj malnova kverko 
* muelejo el 1910

## Famuloj 
En la iama Nemesócsa naskiĝis hungara kuracisto György Korbuly.

## Ĝemelkomunumoj 
*  Tápiószentmárton, Hungario
*  Győrújbarát, Hungario

Kategorio:Municipoj en distrikto Komárno
Polignac

**Polignac** povas signifi:

## Homoj 
* Camille Armand Jules Marie de Polignac (1832–1913), franca nobelo
* Jules de Polignac (1780-1847), franca registara gvidanto, de la 8-a de aŭgusto 1829 ĝis 29-a de julio 1830
* Melchior de Polignac (1661–1741), franca kardinalo,diplomato
* Pierre de Polignac (1895–1964), Princo de Valentinois kaj patro de princo Rainier la 3-a de Monako
* Yolande Martine Gabrielle de Polastron dukino de Polignac (1749–1793), amikino de franca reĝino Marie Antoinette kaj prizorgisto de ties infanoj.
* Princo Edmond de Polignac (1834-1901), franca komponisto kaj edzo de muzikisto Winnaretta Singer

## Lokoj 
* Polignac, franca komunumo en Charente-Maritime
* Polignac, franca komunumo en Haute-Loire
Jules de Polignac

eta|Jules de PolignacPrinco **Jules Armand de Polignac** (14-an de majo 1780 en Versailles - 29-an de marto 1847 en Parizo) estis franca nobelo kaj diplomato.

## Vivo 
Li partoprenis en la komploto de Jean-Charles Pichegru kaj Cadoudal kontraŭ Napoleono, pro tio oni juĝis lin en 1804 je ĝismorta malliberejo, sed liberiĝis en 1813 (aŭ 1814). Ludoviko la 18-a nomumis lin pajro (*pair*), la papo nobligis lin al princo. Li iĝis dum Karolo la 10-a ĉefministro (1829) kaj li proponis tiujn dekretojn, kiuj kaŭzis la revoluciojn de julio (1830) kaj tiel subfalon de Karlo la 10-a. Oni kaptis kaj enprizonigis lin, sed Filipo Ludoviko amnestiis lin en 1836.

Verko: *Considérations politiques etc.* (Parizo, 1832).

Polignac, Jules de