open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Le Conquet

**Le Conquet**  () estas franca komunumo de departemento Finistère] en regiono Bretonio.

## Geografio 
### Situo kaj teritorio 
Le Conquet situas norde de Pinto Saint-Mathieu (komunumo Plougonvelin).

Aldone al ĝis surkontinenta teritorio, la sekvantaj insuloj estas ankaŭ ligitaj al la komunumo Le Conquet:
* Insulo Kristanoj
* Insulo Balanec
* Insulo Bannec
* Insulo Béniguet
* Insulo Litiry
* Lédénes Quéménès aŭ *Ledenez Kemenez*
* Insulo Morgol
* Insulo Quéménès aŭ *Kemenez*
* Insulo Trielen

### Vojoj kaj transportoj 
eta|maldekstra|Ŝipo Fromveur deiranta de la haveno de Le Conquet

#### Aŭtaj vojoj 
Le Conquet estas irebla per la departementa vojo D789, iranta de Plougonvelin, per la D67 alvenanta de Saint-Renan same kiel per la D85 alvenanta de pinto de Saint-Mathieu (Plougonvelin).

#### Aŭtobusa transportado 
Le Conquet estas sur la linio 11 (Brest, Plouzané, Locmaria-Plouzané, Le Conquet) de la aŭtobusoj de Élorn.

#### Mara transportado 
La haveno de Le Conquet estas servata per la kompanio Penn-ar-Bed, kiu aliras al Insulo de Ouessant kaj al insularo de Molène dum la tuta jaro, plie de aprilo al septembro, per la kompanio Finist'mer, kiu rapide kaj rekte ligas la havenojn de Le Conquet kaj de Lanildut, kaj la insularo de Molène kaj la insulo de Ouessant.

## Historio 
eta|Le Conquet en 1873 (foto J. Duclos)
Lochrist (nomata *Treff de Lochrist Plouconvelen* en 1527) verŝajne estis fondaĵo de la Templanoj aŭ de Ordenanoj de Sankta-Johano de Jerusalemo.

## Rimarkinduloj 
* Guillaume Brouscon, kartografo de la 16-a jc
* Ernest Le Guerranic (laŭ oficiala nomo: Alphonse Ernest Le Guerranic), naskiĝinta la  en Le Conquet, mortinta en decembro 1915 en Saint-Brieuc), filo de Jean-Marie Le Guerranic, kiu plurfoje estis urbestro de Le Conquet inter 1801 kaj 1838, estis arkitekto, kiu konstruis almenaŭ kvardekon da konstruaĵoj en Finistère, poste en Côtes-d'Armor en la dua duono de la 19-a jc.

## Esperanto-movado 
* FESTO 2017 estas planata en tiu urbo.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Bibliografio 
* Chauris (L.). ''L'aménagement portuaire du Conquet. Cent ans de discussions sur des projets (1771-1873) *, Bulletin de la Société Archéologique du Finistère, N° 127, 1998.
* Clochon (J.-P.). *Le Conquet. Un port de cabotage au 18e*, Le Chasse-Marée, N° 2, 1981.
* Coat (P.), Perhirin (F.). *Pleins feux sur le Conquet*, Auto-édition, Brest, 1976.
* François Olier, *Le Conquet garnison du bout du monde. La vie militaire au Conquet au 18e*, Bulletin de la Société Archéologique du Finistère, tome ĈV, 1988.
* Hubert Michéa, *Les cartographes du Conquet et le début de l’imprimerie. Guillaume Brouscon, une vie pleine de mystère*, Bulletin de la Société Archéologique du Finistère, tome ĈV, 1988
* Simonin (M.). *Saint-Mathieu, Le Conquet, Ouessant'', Éditions Ouest-France, Rennes, 1979

* Fuorto de insuleto de Kermorvan
* Duoninsulo Kermorvan
* Lumturo de Kermorvan

## Eksteraj ligiloj 
*  oficiala retpaĝo de la komunumo 
*  Historiaj esploroj pri Le Conquet de Jean-Pierre Clochon
*  Fuorto Saint-Louis

Kategorio:Komunumoj de Finistère
Kategorio:Maraj havenurboj de Francio
Kategorio:Banstacioj de Francio
7604 Kridsadaporn

'*7604 *Kridsadaporn'''* estas marsrenkonta asteroido, malkovrita la  de la aŭstralia astronomo Robert H. McNaught elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Kridsadaporn Ritsmitchai* (1964–2004), naskiĝita en Songkhla (Tajlando). Ŝi kaj sia edzo *Martin Callaway* vivis kaj laboris en la Observatorio de Siding Spring. Ŝi estis tragike mortigita en trafikacidento. La taja antaŭnomo "Kridsadaporn" (taje กฤษดาพร [krìsàdāːphōn]) signifas "Dia beno".

## Orbito 
Pro ĝia discentra orbito, *Kridsadaporn* estas klasifikata kiel "Nekutima Malgranda Planedo" de la *Minor Planet Center''. Ĝi estas verŝaine estingita kometo, tie estas, kometo, kiu perdis siajn vaporiĝemajn materialojn.

Studo pri la evoluo de tiu orbito montras, ke, pro orbita resonanco kun Jupitero, ĝi povos iĝi terrenkonta aŭ jupiterrenkonta asteroido, aŭ esti forpelita el la sunsistemo sur periodo de grandordo de 10&nbsp;000 jaroj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Robert H. McNaught
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Golfo Monterejo

dekstra|350px|eta|Golfo Monterejo, Kalifornio.
[eta|[Kormoranoj ĉe Golfo Monterejo.]]
**Golfo Monterejo** () estas golfo de la Pacifika Oceano, laŭlonge de la centra marbordo de Kalifornio, Usono. La golfo kuŝas sude de San Francisco kaj de San Jose, inter la urboj Santa Cruz kaj Monterey.

La ***Monterey Bay Area*** (montereja golfareo), aŭ foje nur ***Bay Area*** (golfareo), estas surlokaj popularaj esprimoj foje uzitaj por priskribi kaj aludi la tuton de la marbordaj komunumoj de la kantonoj Santa Cruz kaj Monterey. La Montereja Golfareo estas ankaŭ parto de la plej granda areo konata populare kiel *Centra Marbordo*.

## Toponimo 
## Geologio 
## Flaŭro kaj faŭno 
Kategorio:Geografio de Usono
Kategorio:Kalifornio
Aranno

**Aranno** estas komunumo de la komunumaro Breno kaj la distrikto Lugano en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 317 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

## Geografio 
Aranno situas la tiĉina regiono Malcantone sur deklivo okcidente de la Lago de Lugano. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Aranno kaj Valeggi.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,72 km², de kiuj 86,0% estas kovritaj de arbaro, 4,8% servas por agrikulturo kaj 8,1% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Aranno limas en nordo al Alto Malcantone, en oriento al Cademario, en sudo al Bioggio, en sudsudokcidento al Curio, en sudokcidento al Novaggio, kaj en okcidento al Miglieglia.

## Trafiko 
Aranno situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra Aranno pasas kurboriĉa flanka vojo de Berno al Magliaso kaj kondukas konekta vojo al Cademario. Pere de buslinio de Agno al Cademario la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Aranno datiĝas el la jaro 1335 *Arano*. Por la fasadaj muroj de la domo *Casa Pelli* estis uzitaj fragmentoj de tomboŝtonoj kun enskriboj en la tiel nomita leponta alfabeto. Laŭ nekonfirmita fonto la hodiaŭa pastra preĝejo situas sur la ruinoj de iama mezepoka burgo. En la 19-a jarcento en Aranno estis malkovrita sfalerito kaj barito kaj dum kelkaj jardekoj ekzistis mineo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Aranno
Ringopetrelo

La **Ringopetrelo** (*Oceanodroma hornbyi*) estas marbirdo kiu loĝas ĉe la Humbolta Marfluo ĉe la marbordoj de Sudameriko. Tiu specio estas tre distinga kaj aparta membro de la familio de ŝtormopetreloj nome Hidrobatedoj, kun malhela krono, blankaj vizaĝo kaj subaj partoj, forkoforma vosto kaj nigra bendo tra la brusto, kio estas tialo por la komuna nomo. Ĝi estas relative komuna en la maroj ĉe Peruo, Ĉilio kaj Ekvadoro. En la latina scienca nomo tiu specio ricevas nomigon laŭ la almirala Siro Phipps Hornby.

## Aspekto 
[eta|maldekstra|Ilustraĵo fare de [Joseph Smit, 1896]]
Ĝi estas 21 cm longa. Prezentas kronon, nukon, orelareon kaj ĉirkaŭokulon malhelgrizaj; frunto, bridoj, vangoj, gorĝoj kaj kolflankoj blankaj, kun kolumo el bruneca al grizeca. Ankaŭ la dorso estas grizeca, pli hela al la nuko. La supra vosto estas helgriza al blankeca. La suba vosto, la brusto kaj la ventro estas blankaj; la fugiloj estas nigrabrunaj kun eksteraj bordoj de skapularaj kaj duarangaj borde de blankeco. La vosto estas nigrabruna, tre forkoforma. Ĝi havas nigrsajn bekon kaj krurojn.

## Reproduktado 
eta|300ra|maldekstra|Ĉemare montrante la distingan nigran bendon kaj kronon.
La reprodukta biologio de la Ringopetrelo estas mistera, ĉar ties kolonioj kaj nestoj neniam estis trovitaj. Oni supozas, ke ili reproduktiĝas inter marto kaj julio, ĉar post tiam oni vidas elnestiĝulojn regule ĉe maro ĉe Limo (en Peruo) kaj ĉe Antofagasto (en Ĉilio). Estis ankaŭ informoj pri mumiigitaj elnestiĝuloj kaj plenkreskuloj troviĝantaj en fendoj de Atakama-Dezerto je 50&nbsp;km el maro, kaj eĉ informoj pri unu elnestiĝulo vidita je 150&nbsp;km for el maro, kaj unu nepruvita informo pri individuo fluganta al nesto en la urbo de Caraz en Peruo, je 100&nbsp;km for el maro.

## Statuso kaj konservado 
Estas malfacile scii ĉu tiu neotropisa specio estas minacata kaj kiom. Vidita ĉemare oni ĉirkaŭkalkulas la populacion en miloj aŭ dekoj da miloj. Oni ĵus vidis vaganton ĉe la marbordo de Kalifornio fare de teamo el NOAA.

## Referencoj 
* Brooke, M. (2004). *Albatrosses And Petrels Across The World*: Procellariidae. Oxford University Press, Oxford, UK ISBN 0-19-850125-0

Kategorio:Petreloj
Kategorio:Procelarioformaj
Kategorio:Neotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Oceana acidiĝo

**Oceana acidiĝo** estas la nomo donita al la daŭranta malkresko en la pH de la oceanoj de la tuta Tero, kaŭzita de la asimilado de antropogena karbondioksido (CO2) de la atmosfero. Proksimume 30-40% de la karbondioksido liberigita fare de homoj en la atmosferon dissolviĝas en la oceanojn, riverojn kaj lagojn. Por konservi kemian ekvilibron, kelko el ĝi reagas kun akvo por formi karbonatan acidon. Kelkaj el tiuj superkarbonatacidaj molekuloj reagas kun akvaj molekuloj por doni bikarbonatan jonon kaj hidronian jonon, tiel pliigante la "acidecon de la oceano" (H + jonokoncentriĝo). Inter 1751 kaj 1994 la pH de la oceana surfaco estas taksita kiel malpliiĝinta je ĉirkaŭ 8,25 ĝis 8,14, reprezentante pliiĝon de preskaŭ 30% en H + jonokoncentriĝo en la oceanoj de la mondo.

Tiu kreskanta acideco supozeble havas gamon da rektaj nedezirindaj sekvoj kiel ekzemple deprimado de metabolaj indicoj en gigantaj kalmaroj kaj deprimado de la imunreagoj de bluaj mituloj.

Estas aliaj kemiaj reakcioj kiel rezulto en fakta reta malkresko en la kvanto de karbonato jonoj havebla. En la oceanoj, tio igas ĝin pli malfacila por maraj kalcinantaj organismoj, kiel ekzemple koralo kaj iom da planktono, por formiĝi biogena kalcikarbonato, kaj ekzisto de tiaj strukturoj iĝas minacataj per dissolvo. Tiel, daŭranta acidiĝo de la oceanoj ankaŭ metas minacon al la manĝoĉenoj ligitaj kun la oceanoj.

Oceana acidiĝo, kiu kiel tutmonda klimata ŝanĝo estas kaŭzita de pliiĝantaj niveloj de karbondioksido, estis rigardita de priklimataj sciencistoj kiel la "same malbona ĝemelo" de tutmonda klimata ŝanĝo.

## Notoj 
Kategorio:Klimata ŝanĝo
Kategorio:Oceanoj
Caraz

eta|dekstre|250px|Ĉefa placo

**Caraz** [karAs] estas urbo en la Distrikto Caraz en la sudorienta parto de Provinco Huajlas de la Regiono Ankaŝo en Peruo.

## Situo 
La urbo situantas ĉe altaĵo de ĉirkaŭ 2250 m en la montaro Cordillera Blanca. Ĝi konservas la tradician arkitekturon kaj vivostilon de vilaĝo el Andoj, dum restantaj urboj de la valo estis detruitaj de la tertremo de 1970.

## Turismaj allogaĵoj 
Naturo, pejzaĝoj, montaroj.

Kategorio:Geografio de Peruo
Phipps Hornby

Admiralo **Sir Phipps Hornby** (27a de aprilo 1785 – 19a de marto 1867) estis elstara kaj eksperta oficiro de la Brita Reĝa Mararmeo de la 19a jarcento. Hornby servis en fregatoj tra plej el sia militista sperto, kiu inkludis rektan atestadon de la insurekcio de Spithead aĝe 12jara en 1797. Poste, estre sian propran ŝipon "Volage" en 1811, Hornby ludis gravan rolon en la Brite venko ĉe la Batalo de Lissa. Ĉe Lissa Brita armeo estre de William Hoste supervenkis Francan forton pli ol duoble granda, dum *Volage* luktis kontraŭ multe pli granda ŝipo dum kelkaj minutoj suferante nombrajn vundojn, kiaj ĉe Hornby, kiu estis fakte vundita.

Kategorio:Britaj militistoj
Kategorio:Britaj maristoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1785
Kategorio:Mortintoj en 1867
Fervojo Aojmori

**Fervojo Aojmori** () estas pasaĝera fervoja kompanio en Gubernio Aomori, Japanio.

## Linio 
* Linio Aojmori: inter stacioj  kaj  (121,9 km)

## Vagonoj 
* Serio 701 de Aojmori
**701-101 de Aojmori + 700-101 de Aojmori
**701-1 de Aojmori + 700-1 de Aojmori
Aliaj vagonoj estas donitaj de Orienta-Japania Fervoja Kompanio

Kategorio:Fervojaj kompanioj en Japanio
Kategorio:Fervojo en Japanio
Kategorio:Fervoja transporto en Gubernio Aomori
PlayStation 4

eta|dekstra|PlayStation 4

**Playstation 4** (PS4) la sekvanta ludkonzolo produktita de Sony Computer Entertainment, posteulo de la PlayStation 3 kiel parto de la serio PlayStation. La ludilo ekvendiĝis en novembro 2013 en Norda kaj Suda Amerikoj, Eŭropo kaj Aŭstralio, kaj en februaro 2014 en Japanio kaj sekve aliaj landoj de Azio. Ĝi konkuras kun la videoludiloj Wii U de Nintendo kaj kun Xbox One, posteulo de XBox kaj XBox 360 de Microsoft. Ĉiuj tri videoludiloj apartenas al la tiel nomata "oka generacio de videoludiloj".

## Videoludoj ludeblaj per PlayStation 4 
* Dark Souls
* Undertale
* World of Tanks

## Teknikaj specifoj 
*La aviad-kompanio: Blu-ray kaj DVD
*Procesoro: AMD APU 1.6 GHz (8 kernoj) x86-64 arkitekturo (2.1 GHz SUR PS4 Pro).
*Permanenta memoro: HDD por 500 GB, en iuj modeloj 1 TB, eblas instali pli.
*Hazarda alira memoro: GDDR5: 8 GB + DDR3: 256 Mb
*Grafika Procesoro: AMD Radeon™ GCN (Graphics Core Next). Ĝi estas enkonstruita en la procesoro.

## Referencoj 
Kategorio:Ludkonzoloj
Kategorio:Aperis en 2013
Insuloj Koronadoj

[eta|400px|dekstra|**Insuloj Koronadoj** aŭ "Islas Coronado" vidate el strando de [Tijuana.]]

La **Insuloj Koronadoj** ( (kronitoj)) estas grupo de kvar insuloj ĉe la nordokcidenta marbordo de la meksika ŝtato Baja California, Meksiko. Frapitaj de ventoj kaj ondoj, ili estas tre nefruktodonaj kaj neloĝataj escepte pro malgranda militista roto kaj kelkaj lumturaj zorgistoj. La insuloj kuŝas inter 15 kaj 19 mejlojn sude de la enirejo al la golfo de San Diego, sed nur je 8 meloj el la meksika kontinenta teritorio.

## Insuloj Koronadoj 
La **Insuloj Koronadoj** estas meksika natutrifuĝejo; vizitantoj rajtas ankri kaj subnaĝi, sed ne elŝipiĝi surtere.

* **Norda Koronado** sen golfo.
** Loko: 
** Grando: 460,000 m² (113.66 akroj, 0.18 kv mejloj)
** Alto: 153 m
** Longo: 800 m

* **Pilón de Azúcar** (*Sukerpiliero*) malmulta vegetaĵaro sed birdaro.
** Loko: 
** Grando: 70,000 m² (17.3 akroj, 0.03 kv mejloj)
** Alto: 33 m

* **Central Coronado** roka pinto kun kaktoj kaj arbustoj ĉe la pinto.
** Loko: 
** Grando: 140,000 m² (34.6 akroj, 0.05 kv mejloj)
** Alto: 32 m

* **Suda Koronado** kun la ununura golfo de la insuloj, nome 'Puerto Cueva' (kavohaveno). Ĝi havas lumturon en ĉiu pinto.
** Loko: 
** Grando: 1.83&nbsp;km² (452.2 akroj, 0.71 kv mejloj)
** Alto: 220 m
** Longo: 3,200 m 
** Larĝo: 800 m

## Historio 
## Flaŭro kaj faŭno 
## Notoj 
Koronadoj
Nacia oceana kaj atmosfera administracio

La **Nacia oceana kaj atmosfera administracio** ( National Oceanic and Atmospheric Administration, **NOAA**) estas federacia institucio sub la Usona ministerio pri komerco, kiu administras pri la administroj de la kondiĉoj de oceanoj kaj de atmosfero. La NOAA avertas pri danĝera vetero, mapigas marojn kaj ĉielojn, gvidas uzadon kaj protektadon de oceanaj kaj marbordaj rimedoj, kaj kondukas priserĉadon por plibonigi la komprenon kaj la kontrolon de la medio. Aldone al ties civilaj dungitoj, la NOAA priserĉado kaj operacoj estas subtenitaj de 300 militistaj membroj kiuj formas la roton de NOAA. La nuna subsekretario pri la agentejo ĉe la Usona Departmento de Komerco kaj agenteja administranto estas Jane Lubchenco, kiu estis nomumita de la Prezidento Barack Obama kaj konfirmita de la usona senato la 19an de marto 2009.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Usona ministerio pri komerco
* Bloop
* Vikimedia Komunejo: Videoj de NOAA tradukita al Esperanto

Kategorio:Usona ministerio pri komerco
Ernő Lupán

estis rumania hungara juristo, profesoro, redaktoro. Li naskiĝis en Târgu Secuiesc la 4-an de januaro 1929. Li mortis la 16-an de januaro 2013 en Kluĵo.

## Biografio 
Ernő Lupán apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Li frekventis mezlernejon en Oradea, poste li pristudis filozofion kaj juron en Kluĵo. Li jurdoktoriĝis en Universitato Lomonosov de Moskvo en 1956. Li estis universitata instruisto en Bukareŝto (1962-72), poste en UBB de Kluĵo.

Li kontribuis unuafoje en 1955, poste en diversaj landoj. De 1969 ĝis 1989 li estis kunlaboranto de revuo *Korunk*.

## Libroj 
* *Îndrumar de terminologie juridică româno-maghiară. Drept civil. Partea generală. Persoanele* (rumana kaj hungara juraj espresoj. (Egyetemi kiadvány. Kv. 1981);
* *Drept agrar I-II*. (Egyetemi kadvány. Kv. 1989).

## Fonto 
* Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Antioch (Kalifornio)

**Antioch** (antaŭe **Orienta Antioch**, '''Smith's Landing** kaj **Marshs Landing''') estas urbo en Usono, en subŝtato Kalifornio, en Kantono Contra Costa.       

## Bazaj informoj 
* Areo: 75&nbsp;km²
* Loĝantaro: 102.372 (en 2012)
* Supermara alteco: 43 m
* Horzono: UTC-8h (en somero UTC-7h ) 
* Poŝtkodoj: 94509, 94531 
* Telefonkodo: 925
eta|maldekstre|Stacidomo en Antioch
 
## Geografio 
Antioch situas en la sudokcidenta landparto de Usono, en la meza parto de la subŝtato, en la golfa regiono de San-Francisko.

## Historio 
Fondintoj de Antioch estis gefratoj Smith en 1850, tiam en Kalifornio okazis la orofebro. La homoj alvenintaj el ĉiuj direktoj kunportis ankaŭ peston. Pro la epidemio la urbeto preskaŭ senhomiĝis. En la sekva jaro la urbeto prenis la loknomon pri biblia urbo en la nuntempa Turkio: Antioĥio. En 1859 oni trovis karbojn en la proksimeco, la minado iĝis grava krom la terkultivado. En 1872 Antioch oficiale urbiĝis. En 1876 fervojo konstruiĝis al la minejoj. En 1863 oni trovis en la proksimeco ankaŭ kuprojn, post 2 jaroj ankaŭ naftojn, sed tiu ne estis en sufiĉa kvanto. Hodiaŭ Antioch estas plejparte "dormoĉambro" de Oakland kaj San Francisco.

## Klimato 
Antioch situas en mediteranea klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen. La temperaturo averaĝe varias inter 8-23 °C. La varmo kulminas en julio kun rekordo 47 °C, la malvarmo kulminas en decembro kun rekordo -8 °C. Jare pluvas po 336 mm.

## Trafiko 
Loĝantoj de Antioch uzas proksimajn flughavenojn ekzemple en San-Francisko, Oakland, San Jose, Sacramento, sed ili havas propran stacidomon.

## Vidindaĵoj 
* teatro Campanil de 1928
* domo pri artoj kaj kulturo
* historia muzeo
* ekspoziciejo Lynn
* planetario

## Ĝemelurboj 
*  Lázaro Cárdenas, Meksiko
*  Ĉiĉibu, Japanio

## Fontoj 
* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2
* Tiu ĉi artikolo tradukiĝis helpe de WikiTrans el la anglalingva Vikipedio, estis prenitaj nur tiuj frazpartoj, kiuj estis sencohavaj. 

Kategorio:Urboj de Kalifornio
Acacia gummifera

eta
**Acacia gummifera** estas dorna arbusto el la genro *Acacia*, kiu kreskas en duon-dezertaj regionoj. Ĝi estas hejma en Maroko, kie kelkfoje formas etajn arbarojn ekz. proksime al El Kalaa. Tie formas arbustaron kun *Euphorbia resinifera*.

## Priskribo 
Ĝi altas 1-1,5 m, kun 1-1,5&nbsp;cm longaj blankaj dornoj, kiuj estas ruĝaj june.

La folioj alterne staras, la flavaj floroj staras en globeto. La frukto estas guŝo, longas 10–17&nbsp;cm, staras unuope aŭ 2-3-ope. La arbusto regeneriĝas per la grajnoj en pluvriĉa sezono.

## Uzo 
Ĝia ligno estas uzata kiel hejtaĵo, por tenilo de diversaj laboriloj. Ĝiajn foliojn manĝas paŝte kameloj, ŝafoj, kaproj kaj ĉevaloj. Ĝi estas tre grava por la la dezertaj nomadoj.

Kategorio:Akacioj
Gyula Csefkó

**Gyula CSEFKÓ** [djula ĉefkO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csefkó Gyula** estis hungara lingvisto, instruisto, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1943).

Gyula Csefkó http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html naskiĝis la  1878 en Baja. Li mortis la  1954 en Szeged.

## Biografio 
Gyula Csefkó frekventis mezlernejon, poste altlernejon en sia naskiĝurbo por iĝi instruisto. Li ekinstruis en 1897, dume li artikoladis en lingvista periodaĵo. Inter 1898-1901 li plulernis en Budapeŝto. En 1926 li doktoriĝis en Szeged, ekde 1931 li instruis en la universitato en la sama urbo. Li ricevis memormedalon en 1923, premion en 1953.

Li okupiĝis ĉefe pri lingvohistorio, pri hungaraj proverboj en la hungara lingvo.

## Memorigiloj 
* strato en Szeged
* memortabulo en Szeged de 1965

## Verkaro (elekto) 
* *Szállóigék, szólásmondások* 1930; 1977; 2001
* *Az adai nyelvjárás* 1898
* *A nyelvújítás szótárához* 1909
* *A háborús katonanyelvből* 1921
* *Hátra van még a fekete leves* 1934
* *Eb ura fakó!* 1948

## Fontoj 
* biografio hungare (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero CS kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungare

Kategorio:Hungaraj lingvistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
La atako de mamlukoj

**La atako de mamlukoj** aŭ **La dua de majo de 1808 en Madrido** estas, kun la pentraĵo *La tria de majo*, unu el la plej famaj pentraĵoj de Francisco de Goya y Lucientes, grava pentristo hispana. La verko, pentraĵo en 1814 per oleo sur tolaĵo, troviĝas en la Muzeo Prado, en Madrido.

## Analizo de la pentraĵo 
La pentraĵo reprezentas scenon de la insurekcio de la 2a de majo kontraŭ la francoj, komence de la Milito de Hispana Sendependiĝo kontraŭ Napoleono, kiu estis okupinta Hispanion en 1808 kaj estis tiam metonta kiel reĝon sian fraton, Jozefo.

En la pentraĵo, la hispanaj insurekciuloj atakas mamlukojn, nome egiptajn monsoldatojn kiuj luktas flanke de la franca armeo. Tiu insurekcio estis subpremita persange fare de la okuparmeo.

La movoj de la ĉevaloj kaj de la diversaj roluloj havigas al la pentraĵo grandan dinamismon. Oni prezentas la scenon kun granda realismo, kiel oni povas konstati per la reprezento de la falanta kaj falintaj korpoj (mortintoj) kaj sangaj makuloj. En la centro elstaras blanka ĉevalo kies rajdinto estas ponardata, dum la ĉevalo mem same estas atakata de insurekciulo. Super tio malhela mamluko svingas ponardon: fakte almenaŭ kvin armiloj estas svingataj, dum aliaj pli fone aŭ jam falintaj surplanke, ĉar ties uzintoj same falintis. Fone oni vidas la arkitekturan konturon de Madrido, sed sen malatentigi pri la ĉefa okazaĵo.

Kategorio:Hispana pentrarto
Kategorio:Napoleonaj militoj
Kategorio:Verkoj de Francisco de Goya
Oszkár Boda

, familinomo Breuer, estis rumania hungara, violonisto, verkisto pri muziko. Li naskiĝis en Nagyvárad la 10-an de novembro 1905 kaj mortis en Oradea la 17-an de junio 1976. 

## Biografio 
Oszkár Boda studis en sia naskiĝurbo kaj en Vieno; de 1932 li estis instruisto pri violono en Oradea. De 1937 li publikigis pri muziko precipe en *Nagyváradi Napló*, *Nagyvárad *, poste 1950 en *Fáklya*. 

## Fonto 
* Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj komponistoj kaj muzikistoj
Mária Bodnár

estis rumania hungara verkistino. Ŝi naskiĝis en Hungario en Nagyvárad (nuntempa Oradea en Rumanio) la 16-an de februaro 1900 kaj mortis en Oradea la 25-an de marto 1959. 

## Biografio 
Mária Bodnár akiris en 1918 diplomon de bazlerneja instruisto. Ŝi publikigis en gazetoj *Nagyvárad, poste en *Szabadság*. 

## Verkoj 
* *Tévedt utakon*, romano pri elmigrintoj en Usonon en gazeto *Nagyvárad;
* *Aranybatár*, r. (Nv. 1934);
* *Örökélet* (Nv. 1936). 

## Fonto 
* Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj instruistoj
7660 Alexanderwilson

'*7660 *Alexanderwilson''''' estas tre malgranda treege hela marsrenkonta asteroido, malkovrita la  de la aŭstralia astronomo Robert H. McNaught elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la skota kirurgo, astronomo, matematikisto kaj meteologo Alexander Wilson (1714–1786), unua profesoro pri praktika astronomio ĉe la Universitato de Glasgovo. Li mezuris la atmosferan temperaturon laŭ la alto kaj, el la "efiko Wilson", disvolvis modelon de la sunmakuloj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Robert H. McNaught
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Eteokloso

**Eteokloso** (helene *Ετέοκλος*, latine *Eteoclus*) estis en la helena mitologio unu el la ĉeestantoj de la milito Sep kontraŭ Tebo.

Li estis filo de la heroo Hipomeno kaj bela ĉasistino Atalanta.

En la milito Sep kontraŭ Tebo, li batalis flanke de  Polineiko, filo de Oidipo, post kiam lia propra frato Eteoklo senigis lin de la regado en Tebo.

Oni sciigas, ke Eteoklasan ŝildon ornamis bildo de viro, kiu per ŝtuparo surgrimpas unu el turojn de la sieĝata urbo. Kaj ankoraŭ tie estis fierega kaj blasfema surskribo "Eĉ ne la dio Areso ĵetos min malsupren"''.

Okazis, kion oni povis atendi: la defendantoj ĵetis lin el la turo kaj malsupre ĉe la muregoj mortigis lin.

## Tradukfonto 
Kategorio:Herooj de la helena mitologio
László Cselőtei

estis hungara agronomo, rektoro, profesoro, politikisto, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1976).

László Cselőtei http://mta.hu/oldmta/?pid=421&TID=119 naskiĝis la  1925 en Rákospalota. Li mortis la  2012 en Alcsútdoboz.

## Biografio 
László Cselőtei frekventis gimnazion, poste agraran universitaton en Budapeŝto. Jam en la 1940-aj jaroj li aktive politikadis, sed dum la socialismo li ne estis partiano. Inter 1948-1951 li laboris en kooperativo en Baja. En 1954 la agrara universitato translokiĝis al Gödöllő, kie li ricevis postenon. Baldaŭe tie li iĝis rektoro inter 1978–1981. Li estis parlamentano inter 1975-1990. Li okupiĝis ĉefe pri legomoj kaj irigaco. Li ricevis diversajn premiojn inter 1964-2005.

## Verkaro (elekto) 
* *Kertészet I–VI* 1962–1996, sesfoje eldonita
* *Új irányok és feladatok a növények vízellátásában* (1977)
* *Az öntözés alapjai a zöldségtermesztésben* (1991)
* *A mezőgazdaság vonzásában* (2004)

## Fontoj 
* biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj agronomoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Elektriono

**Elektriono** (helene *Εὔφημος*, latine *Electryon*) estis en la helena mitologio filo de la heroo Perseo kaj de lia edzino Andromedo kaj estis reĝo en Argolando.

Li estis patro de Alkmeno, estonta patrino de la heroo Heraklo, kies patro estis la plej alta dio Zeŭso. Sed Elektriono mem sian propran plezuron el la glorplena nepo ne ĝisatendis.
.
Okazis, ke kuniĝis du grupoj de brutar-ŝtelistoj kaj ŝtelis brutarojn de Elektriono. Ĉe tio eĉ pereis ok liaj filoj. Kiam la reĝo okazigis punan ekspedicion, administris lian landon nevo el Troizeno Amfitriono. La reĝo promesis al li, se estos la ekspedicio sukcesa, li edzinigos la reĝan filinon Alkmenon. Amfitriono intertempe pagis por la ŝtelitaj brutaroj elaĉetmonon kaj kiam la reĝo Elektriono revenis, ili ekkverelis ĉu estis ĝuste pagi por la ŝtelitan brutaron. Amfitriono ekkoleris, ĵetis per klabo kontraŭ unu el la bovinoj. Malfeliĉe la klabo forpuŝiĝis de ĝiaj kornoj kaj mortigis proksime starantan Elektrionon..

Post tiu ĉi malfeliĉa hazardo frato de la mortigita reĝo Steneloso forpelis Amfitrionon el Argolando. Kun li foriris ankaŭ Alkmeno. Ili fuĝis en Tebon, kie la reĝo Kreono purigis Amfitrionon el kulpo pro la mortigo. Pli malfrue Amfitriono fariĝis posteulo sur la reĝa trono en Tírinto.

## Tradukfonto 
Kategorio:Herooj de la helena mitologio
Zoltán Bogáthy

estas rumania hungara psikologo. Li naskiĝis en Hungario en Nagyvárad la 13-an de septembro 1941 (nuntempa Oradea en Rumanio).

## Biografio 
Zoltán Bogáthy komencis siajn studojn en Kluĵo kaj li finis en Moskvo en 1964. Ĝis 1968 li laboris kiel psikologo ĉe la filio de Pedagogia Scienca Instituto de Kluĵo, poste li gvidis la psikologian laboratorion de la metalurgia uzino de Reșița. Li publikigis en gazetoj *Előre*, *Korunk*, *A Hét, *TETT, *Viaţa Economică*, *Metalurgia*. Depost fino de la socialismo li instruas en universitato en Timișoara. 

## Verkoj 
* *Îndreptarul psihologului industrial* (1975). 
* *Psihologia şi acţiunea socială 1-4*. kunulaŭtoro (1979). 

## Fonto 
* Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj psikologoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj profesoroj
TETT

**TETT** estis kvaronjara sciencpopulariga hungarlingva suplemento de semajngazeto *A Hét* aperinta de 1977 en Bukareŝto. 
## La titolo
Ĝia subtitolo estis „Természet – ember – tudomány – technika” (Naturo-homo-scienco-tekniko). Do la titolo TETT estas litervorto kaj ĝi estas kreita el la komencliteroj de vortoj. 
## Redaktoroj
La ĉefredaktoro estis la ĉiama ĉefredaktoro de la gazeto (Sándor Huszár, Edit Lázár, post 1989 Zsolt Gálfalvi. La numeroj estis redaktitaj de Hugó Ágoston kaj de siaj kunlaborantoj (Judit Baróti kaj Zoltán Rostás, post 1989 Zoltán Biró A. kaj Katalin Balla). 
## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 
Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
Euphorbia resinifera

***Euphorbia resinifera*** (**Rezineŭforbio**) estas specio de eŭforbio indiĝena en Maroko, kie ĝi kreskas sur deklivoj de Atlasa Montaro.

## Kresko 
Ĝi estas arbedo kreskanta ĝis 61 cm, formante mult-branĉajn kusen-formajn aretojn ĝis dumetra larĝo. La tigoj estas vertikalaj, sukaj, unuavide kiel kakto, kvar-angula, kun mallongaj sed fortaj paroj de 6-mm-aj dornoj en la anguloj, interspaciginate proksimume 1 cm dise supren la tigon.

## Disvastiĝo 
Ĝi estas simila al Euphorbia echinus, kiu kreskas sur la maroka marbordo kaj la Kanarioj.

## Kemiaj substancoj 
*Eŭforbio resinifera* enhavas altan koncentriĝon de la toksa reziniferatoksino kiu estas utiligita kiel deirpunkto en la evoluo de nova klaso de kontraŭdoloriloj. Lastatempa esplorado montris ke tiu toksino elmontras siajn efikojn per interagado kun TRPV1, konata doloro-sentanta katjona kanalo, kiu ankaŭ respondas al kapsaicino, la primara vaniloida kunmetaĵo trovita en varmaj piproj.

Kategorio:Flaŭro de Maroko
Centro por Esperanto kaj Interkulturo

**Centro por Esperanto kaj Interkulturo** (aŭ **CEI**) estis esperantista centro lokita en Mazara del Vallo, Sicilio.

La centro aktivis inter januaro 2012 kaj fino de 2013 en Mazara, kie estis establita de Itala Esperanto-Federacio kun la apogo de la loka urbestro, Nicola Cristaldi.

CEI aranĝis kursojn kaj kunvenojn pri interkulturo kaj pri Esperanto; interalie la kunlaborantoj de la centro instruis la internacian lingvon en pluraj elementaj kaj bazaj mezlernejoj de Mazara.

La centro ankaŭ organizis internacinivelajn kunvenojn kaj renkontiĝojn en Esperanto kiel la 79-an Italan Kongreson de Esperanto, kiu okazis en Mazara de la 18-a aŭgusto ĝis la 25-a aŭgusto 2012.

Fine de 2013, la centro ĉesis aktive funkcii.

La sidejo de CEI troviĝis en "Palaco de la Leĝeco" (itale "Palazzo della Legalità"), via Giotto. 

## Eksteraj ligiloj 
*Centro por Esperanto kaj Interkulturo ĉe Facebook 

Kategorio:Esperanto-movado en Italio
Centro por Esperanto kaj Interkulturo
Centro por Esperanto kaj Interkulturo
Kategorio:Esperanto-domoj
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 2012
Kategorio:Organizaĵoj malfonditaj en 2013
Kategorio:Esperanto en 2012
7608 Telegramia

'*7608 *Telegramia'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la ĉeĥa astronomino Jana Tichá elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice en Ĉeĥa Respubliko.

## Nomo 
Ĝi estas nomita okaze de la 75-jara jubileo de la unua cirkulero de IAU, publikita la  de la Centra Oficejo pri Astronomiaj Telegramoj de la IAU, tiam en la Observatorio de Østervold. La Oficejo translokiĝis al la *Smithsonian Astrophysical Observatory'' en 1965 kaj elsendis pluraj milojn da cirkuleroj, ĝenerale pri nedaŭraj astronomiaj objektoj kaj fenomenoj urĝe bezonantaj pliajn observojn.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Jana Tichá
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Katalin Balla

estas rumania hungara redaktorino, hungara informatikistino, universitata instruistino. Ŝi naskiĝis en Turda la 29-an de aprilo 1961.

## Biografio 
Katalin Balla apartenas al la hungara minoritato en Rumanio. Ŝi akiris diplomon en 1984 en UBB de Kluĵo. Inter 1984–1990 ŝi laboris en Câmpia Turzii kiel programistino, programara sisteminĝenierino. Inter 1990 kaj 1992 ŝi estis rubrikgvidantino de gazeto *A Hét* de ĝia suplemento TETT kaj kunlaborantino de radio de Bukareŝto. De 1992 ŝi vivas en Hungario. Ŝi doktoriĝis en 2001 pri temo de programarkvalito en la teknikuniversitato de Eindhoven. De 1993 ŝi estis kvalitafera direktorino de IQSOFT Rt. En marto 2004 ŝi partoprenis en la Hungara Programarkvalita Konsildonanta Instituto de SQI. De lernojaro 2001-2002 ŝi lekcias en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto. Ŝia esplorkampo estas la sekurigo de programarkvalito.

## Libroj 
* *Minőségmenedzsment a szoftverfejlesztésben*. Budapest: PANEM, 2007. 240 p. ISBN 9789635454730
* *The Complex Quality World. Developing Quality Management Systems for Software Companies*. Ph.D. Thesis. Beta Books, Technische Universiteit Eindhoven, 2001. ISBN 90-386-1003-3.

## Tradukfonto 
Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj komputikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
7671 Albis

'*7671 *Albis'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Zdeněk Moravec elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice en Ĉeĥa Respubliko.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon *Albis'', latina nomo de la rivero Elbo, unu el ĉefaj riveroj de Europo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Elbo
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Zdeněk Moravec
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
7672 Hawking

'*7672 *Hawking''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice en Ĉeĥa Respubliko.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la brita teoria fizikisto Stephen Hawking, lukasa profesoro pri matematiko en la Universitato de Kembriĝo. Li estas fama pro siaj esploroj pri kosmologio, teorio de kvantuma gravito kaj fiziko de . Li verkis bone konatajn librojn de scienca popularigo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
*  (7672) Hawking, de la Reĝa Astronomia Societo de Kanado 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Observatorio Kleť
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Plezurkastelo

eta|Fikcia plano por plezurkastelego (1711).
**Plezurkastelo** (, , ) estas malgranda palaco kiu servis al la posedanto por distrado kaj amuziĝo. Ofte en la kuro de la tempo kasteloj tiaj ekfunkciis ankaŭ kiel ejoj por publika reprezentado.

## Konataj plezurkasteloj 
* Sanssouci
* Kastelo de Marly
* Kastelo de Bagatelle en la Bosko de Boulogne
* Oscarshall (Bygdøy)
* Benrath (Düsseldorf)
* Favorite (Ludwigsburg)
* Molsdorf
* Amalienburg en la komplekso de la Palaco Nymphenburg
* Granda Trianon kaj Malgranda Trianon (Versajlo)
* origine eĉ Schönbrunn
* Tekasteleto (germane: *Teeschlößchen*) en Gotha (Germanio)

## Eksteraj ligiloj 
* La plezurkastelo Favorite en Ludwigsburg.  , 


Kategorio:Kasteloj
7607 Billmerline

'*7607 *Billmerline'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak (Usono) en la kadro de la projekto *Spacewatch*.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *William J. Merline*, planeda sciencisto ĉe la *Southwest Research Institute* en Boulder (Koloradio), kaj sperta instrumentisto kaj observanto. Dum li estis studento ĉe la *Lunar and Planetary Laboratory'' de la Universitato de Arizono li kunmalkovris periodajn variadojn de la radiusa rapido de la stelo Arkturo. Li pasis milojn da observadaj horoj por serĉi planedojn orbitantajn ĉirkaŭ aliaj steloj kaj studis de la stabilecon de la suna spektro. Li nun estas membro de la bildiga teamo de la misio Galileo, studante kraterojn sur bildoj faritaj elde kosmoŝipoj. Li ankaŭ serĉas asteroidajn satelitojn per koronografio elde la tero.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
(7609) 1995 WX3

**(7609) 1995 WX3** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Takeŝi Urata kaj Yoshisada Shimizu elde Observatorio de Naĉikacura en gubernio Ŭakajama (sudo de Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Malkovrita de Yoshisada Shimizu
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Gila monstro

La **Gila monstro** (*Heloderma suspectum*) estas venena dezerta lacerto. La nomo de la Gila monstro venas de la Gila rivero en Arizono, Usono.

La Gila monstro estas peza kaj malrapida por lacerto. Ĝi povas fariĝi ĝis 60&nbsp;cm longa. Ĝia haŭto aspektas kiel bidokovrita kaj estas nigra, roza, oranĝa, kaj flava. Ĝi multe similas al la "*meksika bidita lacerto*" (*Heloderma horridum*), kiu estas ĝia plej proksima parenco.

La Gila monstro povas rapide mordi kaj firme teni, sed ĝi ne mortigas homojn. Kutime ĝi manĝas etajn ronĝulojn, junajn birdojn kaj ovojn. La lacerto maĉas ĝian predon, injektante sian (venenon) en la beston per dentoj en sia malsupra makzelo. La Gila monstro ankaŭ povas konservi nutraĵon en sia vosto.

En 2005 oni faris medikamenton por flegi diabeton el la salivo de la Gila monstro.

## Referencoj 
Kategorio:Reptilioj
Miglieglia

**Miglieglia** estas komunumo de la komunumaro Breno kaj la distrikto Lugano en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 269 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

## Geografio 
Miglieglia situas en la tiĉina regiono Malcantone ĉe la piedo de la Monto Lema, proksimume 10 km okcidentsudokcidente de la distriktĉefurbo Lugano. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Miglieglia la setlejoj Maglio kaj Roncascio, kaj diversaj izolitaj bienoj kaj alpopaŝtejoj. La plej alta punkto de la komunumo estas sur alteco de 1620,6 m s.m. la kulmino de Monto Lema. Sur Monto Lema situas observatorio.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,13 km², de kiuj 76,4% estas kovritaj de arbaro, 7,6% servas por agrikulturo kaj 3,3% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Miglieglia limas en nordo al Alto Malcantone, en oriento al Aranno, en sudo al Novaggio, en okcidento al Dumenza (Provinco Varese, Italio), kaj en nordnordokcidento al Curiglia con Monteviasco (Provinco Varese, Italio).

## Trafiko 
Miglieglia situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra Miglieglia pasas konekta vojo de Breno al Curio. Pere de buslinio al Lamone kaj la buslinio de Cademario al Novaggio la komunumo estas konektita al la publika transportreto. De Miglieglia funikularo kondukas al la observatorio sur la kulmino de Monto Lema.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Miglieglia datiĝas el la jaro 1335 kiel *Tortolio*. La origina vilaĝo Tortoglio estis abandonita en la 16-a jarcento post peŝtoepedemio. Miglieglia mem menciiĝis en la jaro 1214 kiel *Mullielia*. Pri la origino de la ruinoj de malnova fortigkaĵoj la historiistoj ĝis hodiaŭ malcertas. Kelkaj kredas, ke temas pri restaĵoj de antikva fortikaĵo aliaj opinias, ke temis pri fuĝokastelo, kiu en la jaro 1156 estis detruita de la dukoj de Milano post konkero de la episkopolando Como. Dum malfrua mezepoko Miglieglia apartenis kune kun la vilaĝoj Iseo, Cimo und Aranno al la Konsilio Santa Maria Giovena. En la jaro 1478 la vilaĝo estis bruligita. En la jaro 1621 Miglieglia fariĝis post disiĝo de Agno aparta paroĥo. La nuntempa preĝejo konsekrita al Sankta Stefano datiĝas el la 17-a jarcento.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Miglieglia
Alteburg-turo

**Alteburg-turo** estas 28 metrojn alta turo, kiu situas sur la monto Alteburg ĉirkaŭanta la superan malnovan urboparton de Arnstadt.

## Historio 
La turo konceptiĝis kiel turo en la honoro de la germana imperiestro Vilhelmo la 1-a laŭ la planoj de la berlina registara arkitekto Hugo Hartung. La meto de fundamenta ŝtono okazis en la 22-a de marto 1897, la 100-an naskiĝdatrevenon de la imperiestro.

Preskaŭ 10 jarojn bezonis la societo "Alteburg-Thurm-Bauverein" por kolekti la necesan monsumon de 21.500 markoj. Sekve en printempo de la 1902-a jaro ekis la konstruado. La 10-an de aŭgusto samjare festiĝis la inaŭguro per gaja defilo tra la urbo.

Krom la imperiestro intertempe ankaŭ la politikisto Otto von Bismarck kaj la generaloj Helmuth von Moltke kaj Albrecht von Roon estis honoritaj. Ili ege influis la venkon en la Francia-Prusia Milito kaj la ebligitan fondon de la Germana Imperiestra Regno.

Ĉe la piedo de la turo troviĝis du kanonoj akiritaj kiel predo en 1870; ambaŭ post 1945 foriĝis.

## Nuntempa funkcio 
Nuntempe la turo estas ŝatata deirpunkto por migradoj sur la Alteburg-ebeno. La apuda restaŭrita restoracio allogas migrantojn al ripozado kun tre linda ĉirkaŭaĵo.

## Eksteraj ligiloj 
* Pri la restoracio, la turo kaj la migrado-padoj

Kategorio:Distrikto Ilm
Kategorio:Turoj en Turingio
Kategorio:Germana Imperiestra Regno
Kategorio:Konstruaĵoj en Arnstadt
Eveno

En la helena mitologio, **Eveno** (helene *Εύηνος*, latine *Euenos*) estis etola reĝo, filo de la dio de milito Areso.

Lia edzino estis Evena. Ili havis kune la filinon Marpeson. Pri ŝi svatiĝis fortulo Idaso, filo de la mesena reĝo Afareo. Eveno starigis kondiĉon por la svatiĝantoj:  ili devas konkursi kun li per ĉeval-jungitaro, kaj okaze de malvenko ili perdos sian kapon. Idaso por tiu ĉi okazo elpetis de mara dio Posejdono flugilhavan veturilon kaj per ĝi venkis. La reĝo Eveno ne toleris tiun ĉi humiligon, mortigis siajn ĉevalojn kaj poste ankaŭ sin mem.

Li dronis sin en la rivero *Likormo*, kiu pli malfrue ricevis lian nomon. Ĝi estis la rivero, trans kiu portis vojaĝantojn kentaŭro Neso. Unu okazaĵo pri ĝi estas en historietoj de la heroo  Heraklo. Tiu ĉi rivero nun nomiĝas *Evino*.

En helenaj mitoj rolas ankoraŭ aliaj portantoj de tiu nomo. La plej konata estas filo de la estro de  ekspedicio de Argonaŭtoj, Jazono kaj la reĝino Hipsipilo.

## Tradukfonto 
Kategorio:Roluloj de la helena mitologio
Luterana nova preĝejo (Békéscsaba)

La **Luterana nova preĝejego** estas religia historia monumento en urbo Békéscsaba (Hungario). Ĝi estas la plej granda luterana preĝejo en Hungario.

## Historio 
En la 18-a jarcento la luterana malnova preĝejo iĝis strikta por la luteranoj, tial ili decidis konstrui pli grandan, dume lasi ankaŭ la malnovan preĝejon. La nova preĝejo konstruiĝis longe en la frua 19-a jarcenton. La turo pretiĝis en 1819. La altaro estis farita en Pest (urbo). La orgeno alvenis en 1822, oni renovigis ĝin en 1902 kaj 2000. Lastfoja plena renovigo okazis en 1978. En 2000 ŝtelistoj forprenis la raran ĉefaltaran bildon. En 2007 la altaro ricevis pli novan bildon.

## Konstruaĵo 
La preĝejego situas sola, tamen tre proksime troviĝas la alia luterana preĝejo. La fasado estas impona havanta 3 enirejojn. Pli supre estas surskribo latine:*„GLORIA SIT COELI DOMINO SIT GRATIA TERRIS. HEVS, ORATE PII, PAEANAQVE PSALLITE GENTES” (1820)*. La plej supre la turo altiĝas, sur la pinto estas stelo. Interne duetaĝa galerio ĉirkaŭas la navon. La predikejo estas 15 metrojn alta. La altara bildo prezentas Kriston sur la kruco. Super la altara tablo estas reliefo pri la Lasta vespermanĝo.

En la preĝejego foje okazas ankaŭ koncertoj.

## Fontoj 
* hungare 
* hungare 
eta|maldekstre|Interna parto kun la orgeno
eta|maldekstre|Interna parto kun la nova altara bildo

Bekescsaba
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Békéscsaba
Hermann Zumpe

**Hermann Zumpe** (naskiĝinta la 9-an de aprilo 1850 en Oppach; mortinta la 4-an de septembro 1903 en Munkeno) estis germana dirigento.

## Vivo 
Sian infanaĝon Zumpe pasigis en Taubenheim ĉe la Spree en la supra Luzacio. Pri tio memorigas la Zumpe-Vojo en Taubenheim. Ekde 1891 ĝis 1895 li laboris kiel kortega kapelmajstro en Stutgarto. Aŭtunon de 1895 li translokiĝis al Munkeno kaj transprenis tie la estradon de la pli malfruaj Munkenaj Filharmoniistoj. En 1897 li akceptis dungitecon kiel kortega kapelmajstro en Schwerin. Dum la kvar jaroj en la meklenburga ĉefurbo li progresigis la kortegokapelon je Schwerin al unu el la unuaj muzikensembloj en la Germana Regno. Sub lia estrado la orkestro regule vojaĝis al gastprezentadoj en Berlino, Londono, Madrido kaj Sankt-Peterburgo.

En 1901 Zumpe revenis al Munkeno kaj transprenis tie kiel ĝenerala muzikdirektoro la artan estradon de la novkonstruita Regoprinca Teatro. La 20-an de aŭgusto 1901 li prezentis okaze de malfermo de la domo per *Die Meistersinger von Nürnberg*. Pluaj enscenigoj de operoj el la plumo de Richard Wagner sekvis.

Hermann Zumpe mortis la 4-an de septembro 1903 en Munkeno en la aĝo de 53 jaroj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Komponaĵoj de H.Zumpe ĉe IMSLP

Kategorio:Orkestrestroj
Kategorio:Germanaj dirigentoj
Kategorio:Germanaj komponistoj
7616 Sadako

**7616 Sadako** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de Sasaki Sadako (1943–1955). Ŝi estis trafita de radiadoj de la atombombo de Hiroŝima kaj suferis de leŭkemio. Ŝi provis faldi 1000 *orizuru* (paperajn gruojn en origamo) en preĝado por resaniĝi, sed vane. Impresita de ŝia rakonto, infanoj ĉirkaŭ la mondo kolektis fondusojn kaj konstruis la Monumenton por Atombombitaj Infanoj en la Hiroŝima Pacomemoriga Parko.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Ropraz

**Ropraz** estas komunumo en la distrikto Brojo-Vully en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 361 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

## Geografio 
La komunumo Ropraz situas en la molasaj montetoj de la Vaŭda Mezlando ĉe la sudokcidenta bordo de la rivero Bresonne, alfluanto de Brojo, meze inter Payerne kaj Laŭzano. La komunumo konsistas el la vilaĝo Ropraz kaj la du vilaĝetoj Vers-chez-les-Rod kaj Les Ussières. La komunumo disponas krome pri malgranda arbara eksklavo sudokcidente de la cetera komunuma teritorio sur la limo inter Corcelles-le-Jorat kaj Montpreveyres.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 4,83 km², de kiuj 19,5% estas kovritaj de arbaro, 70,8% servas por agrikulturo kaj 8,9% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Ropraz limas en nordo al Hermenches, en nordoriento al Vucherens, en oriento al Carrouge, en sudo al Montpreveyres, kaj en okcidento al Corcelles-le-Jorat.

## Trafiko 
Tra Ropraz pasas la kantona ĉefvojo n-ro 1 de Zuriko al Ĝenevo. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A9 situas proksimume 20 kilometrojn sude de la komunumo apud Laŭzano. Pere de la laŭzana buslinio n-ro 62 de Laŭzano al Moudon la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Camorino datiĝas el la jaro 1234 kiel *Rospraz*. Dum frua mezepoko Ropraz apartenis al la Senjorujo Vulliens, de kiu ĝi disiĝis proksimume en la jaro 1300. Ĝi nun apartenis sinsekve al diversaj senjoroj. En de 1536 ĝi apartenis sub la berna regado al la Voktejo Moudon, kiu post la fino de la Helveta Respubliko fariĝis distrikto de Kantono Vaŭdo kaj en la jaro 2006 sub la administra reformo de Kantono Vaŭdo estis integrita al la nova Distrikto Brojo-Vully.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Ropraz
7618 Gotoyukichi

'*7618 *Gotoyukichi'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Yukichi Goto'' (1896–1929), pioniro de la civila aviado naskiĝita en Nobeoka (gubernio Mijazaki). Li planis transpacífikan flugon, sed li mortis en aviadila akcidento dum li estis en trejnado por sia ambicia flugo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Panjo Kario

**Panjo Kario**, en angla *Mother Carey*, estas supernatura figuro personiganta kruelan kaj minacantan maron en la imago de anglalingvaj maristoj de la 19-a jarcento. Ŝi estis simila rolulo al Davy Jones (kiu povus esti ŝia edzo).[eta|Ilustraĵo de [Jessie Willcox Smith por The Water Babies]]La nomo ŝajne derivas el la latina esprimo *Mater cara* ("aprezata panjo"), kiu povus aludi al la Dipatrino.

Ŝtormopetreloj (laŭ maristoj animoj de mortintaj aŭ dronintaj maristoj) estis nomataj ''Mother Carey's Chickens'' (kokidoj de Panjo Kario). La Giganta petrelo estas nomata Ansero de Panjo Kario.

Kategorio:Maro
Kategorio:Mitologio
Kategorio:Angla folkloro
Kategorio:Folkloraj estaĵoj
Kategorio:Mitaj akvaj estaĵoj
Kategorio:Personigoj