open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gábor Finály

**FINÁLY Gábor** (fina:li) estis hungara arkeologo naskita en Koloĵvaro la 31-an de oktobro 1871 kaj mortinta en Budapeŝto la 16-an de aprilo 1951. Li estis la filo de filologo Henrik Finály.

## Kariero 
Gábor Finály estis instruisto de 1893 en Koloĵvaro, de 1896 en Budapeŝto ĝis 1913. Li laboris dum sia tuta vivo por esplori la loknomojn latinajn de Hungario. Liajn fakstudojn li publikis precipe en *Archaeológiai Értesítő*. Li faris la mapon de la teritorio de Hungario dum romia epoko (Bp., 1911).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon.

Finaly, G.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Výčapy-Opatovce

**Výčapy-Opatovce,** hungare **Vicsápapáti** [viĉApapAti] estas unuigita vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
300ra|eta|Výčapy-Opatovce situas en la plej griza parto

## Situo 
Výčapy-Opatovce situas laŭ dekstra bordo de Nitra (rivero), laŭ ĉefvojo kaj fervojo Partizánske-Nitra (urbo). La lasta urbo troviĝas je 12&nbsp;km-oj.)

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko kaj bronzepoko. La Grandmoravia Regno havis tie fortikaĵon. La unua mencio okazis pri la loko en 1247. La vilaĝo formiĝis en tiu formo en 1888. Tiam la vilaĝoj menciitaj sube unuiĝis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Vicsápapáti 1354 homoj, (hungaroj en majoritato, slovakoj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nyitra, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Inter 1960-1994 la municipo en Ľudovítová funkciis. En 2001 vivis en Výčapy-Opatovce 2118 homoj, (1959 slovakoj, 145 hungaroj).

### Nyitravicsáp (Výčapy) 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1239 en formo *"Viscup"*. En 1787 loĝis tie 559 vilaĝanoj en 76 domoj, en 1828 622 vilaĝanoj en 90 domoj.

### Nyitraapáti (Opatovce), (Opatowitz) 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1389 laŭ tiama hungara ortografio *"Apathy"*. En 1787 loĝis tie 331 vilaĝanoj en 47 domoj, en 1828 456 vilaĝanoj en 65 domoj. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la lokon duaklasa.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika malfrugotika preĝejo, en 1740 kaj en 1890 trakonstruiĝis
* baroka tombeja kapelo el la 18-a jarcento

## Famuloj 
En la iama Vicsápapáti naskiĝis:
* hungara advokato Henrik Hajnal
* hungara kuracisto Magda Radnót.

## Eksteraj ligiloj 
* Výčapy-Opatovce sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Nitra
Henrik Finály

**FINÁLY Henrik** (fina:li) estis hungara klasika filologo, universitata profesoro, ano korespondanta de la MTA (1858) naskita en Óbuda la 16-an de januaro 1825 kaj mortinta en Koloĵvaro la 13-an de februaro 1898. Li estis la patro de arkeologo Gábor Finály.

## Kariero 
Henrik Finály studis en Vieno inĝenieristikon, sed samtempe li priokupiĝis ankaŭ antikvan literaturon. De 1853 ĝis 1860 li estis instruisto de la katolika ĉefgimnazio de Koloĵvaro, poste konservisto de la antikva kaj numizmatika kolektaĵo de la Erdélyi Múzeum Egylet, de 1872 profesoro en la Universitato de Koloĵvaro pri la helpsciencoj de historio, arkeologio. Li estis ano de la romia *Istituto di Archeologia*. Inter 1874–82 li redaktis la revuon *Erdélyi Múzeum*. De 1859 li estis sekretario de Erdélyi Múzeum Egylet titkára. La latina vortaro redaktita de li longtempe estis publikfavorita.

## Verkoj 
* Latin–magyar szótár* (Kolozsvár, 1858);
* *A magyar ige időformáiról* (Pest, 1860);
* *A régi magyar szalagmérték* (Kolozsvár, 1868);
* *Adalékok a magyar rokonértelmű szók értelmezéséhez* (Akad. Ért., 1869);
* *A görögök időszámítása és az ősrómai naptár* (Erdélyi Múz. Évk., 1882);
* *Az ókori súlyokról és mértékekről* (Bp., 1883);
* *A latin nyelv szótára* (Bp., 1888);
* *A besztercei szószedet'' (Bp., 1892)

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon.

Kategorio:Hungaraj klasikaj filologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Imre Filep

**FILEP Imre**,  *Remetei* estis rumania hungara pastro, poste hungara unitariisma vicepiskopo naskita en Sibio la 21-an de marto 1915 kaj mortinta en Budapeŝto la 16-an de decembro 1970.
## Kariero
Imre Filep havigis diplomon en la unitariisma teologio de Koloĵvaro. Li estis kun rezidejo Kolozsvár centra misia pastro (1942–44) kaj fondinto de unitariisma kongregacio de Beszterce. Li translokiĝis Hungarion (1945) kaj tie li estis la gvidanto de la Szentesi Népi Kollégium (Popolkolegio de Szentes (1945–46), poste pastro de la unitariisma kongregacio de Hódmezővásárhely (1946–53). De 1953 li estis la pastro de la unitariisma kongregacio de Budapeŝto. Li estis ano de la Plenumkomitato de la International Association Religious Freedom (IARF) (1959). De 1966 li estis loktenanto episkopa, poste la vicepiskopo de hungara unitariisma eklezio (1968–70). 
## Fonto
*Magyar Életraĵi Lexikon.

Filep, I.
Filep, I.
Hontianske Trsťany

**Hontianske Trsťany** (hungare *Hontnádas* [hontnAdaŝ]) estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Hontianske Trsťany situas laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Šahy troviĝas je 20&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1244 laŭ tiama hungara ortografio *"Nadasd"*. En 1828 loĝis tie 416 vilaĝanoj en 69 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Hontnádas 549 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Hont, al distrikto de Bátovce, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Hontianske Trsťany 350 homoj, (338 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika baroka preĝejo omaĝe al Sankta Bartolomeo de 1759

Kategorio:Municipoj en distrikto Levice
Tondrakianoj

**Tondrakianoj** (armene: Թոնդրակեաններ) estis membroj de kontraŭ-feŭda, hereza kristana sekto kiu prosperis en mezepoka Armenio inter la frua 9-a jarcento kaj 11-a jarcento kaj koncentriĝis ĉirkaŭ la urbo Tondrak, norde de Van en Okcidenta Armenio.

## Fono 
La fondinto de la movado estis Smbat Zarehavantsi, kiu rekomendis la nuligadon de la eklezio kune kun ĉiuj ĝiaj tradicioj kaj ritoj. La tondrakianoj neis la senmortecon de la animo, la postvivon, la eklezion kaj ĝiajn feŭdajn rajtojn. Ili apogis proprietrajtojn por kamparanoj, same kiel egalecon inter viroj kaj virinoj. Tondrakianoj organizis siajn komunumojn en multaj aspektoj kiel la fruaj kristanoj faris sub la Romia Imperio dum la unuaj tri jarcentoj. Ili ankaŭ partoprenis la ribelojn de la kamparanoj en la 10-a jarcento, ĉefe en Ajrarato kaj Sjuniko. La tondrakia-movado similis al la paŭlanoj laŭ multaj aspektoj, kaj diversaj akademiuloj konsideras ĝin daŭrigo de la Paŭl-movado sub malsamaj aferoj, kiam Armenio estis sendependa. La Paŭl-movado estis el socia naturo kaj samtempe rezista movado, direktita kontraŭ la araboj kaj bizancanoj, dum la Tondrakia-movado ĉefe havis socian figuron kaj estis utiligita kiel ilo por klasomilitado.

## Dekadenco 
Armenaj laikaj kaj spiritaj feŭdaj senjoroj aliĝis al najbaraj islamaj arabaj emiroj same kiel bizancanoj en la persekutado de tondrakianoj. La movado rapide atingis Ŝirakon, Turuberanon kaj la armenajn regionojn de Taron. Post suferspertado de kelkaj malvenkoj ĉe la manoj de Bizancio, la plejmulto de la tondrakianoj estis deportitaj al Trakio en la 10-a jarcento. Post la bizanca konkero de la bagratida regado en Ani (1045) la movado travivis novan revigliĝon, en tiu tempo ene de grandaj urboj kiel Ani kie ili komencis atingi pli malaltajn vicojn de la nobelaro kaj pastraro. La tondrakia-movado kolapsis en tri malsamaj indikoj dum siaj lastaj jaroj, la plej radikala el kiuj komencis rekomendi ateismon same kiel dubon en la postvivo kaj la senmortecon de la homanimo. Meze de la 11-a jarcento la bizanca guberniestro de Taron kaj Vaspurakano, Gregoro Magistros, prilaboris la eliminadon de ĉiuj tondrakianoj.

Kategorio:Historio de Armenio
Kategorio:Kristanismo en Armenio
Kategorio:Religio en Bizanca imperio
Kategorio:Herezo
Kozárovce

**Kozárovce,** hungare **Garamkovácsi** [garamkovAĉi] estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
300px|eta|Kozárovce situas en la plej griza parto

## Situo 
Kozárovce situas laŭ dekstra bordo de Hron, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Tlmače-Žiar nad Hronom, sed estas ankaŭ alia fervoja kontakto al Zlaté Moravce. Levice troviĝas je 12&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1075 laŭ tiama hungara ortografio *"Kouachi"*. En 1241 la tataroj detruis la setlejon. En 1433 la poloj, en 1530, 1581 kaj en 1647 la turkoj rabadis la vilaĝon. En 1755 oni komputis tie 608 vilaĝanojn. En 1763 pro incendio la tuta vilaĝo cindriĝis. En 1779 loĝis tie 724 vilaĝanoj, en 1828 898 vilaĝanoj en 136 domoj. En 1878 inundo okazis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Garamkovácsi 1621 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bars, al distrikto de Aranyosmarót, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Kozárovce 1902 homoj, (1780 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Apostoloj Sankta Filipo Sankta Jakobo el la 16-a jarcento, en 1718 barokiĝis, en 1790 kaj en 1927 renoviĝis
* klasikisma tombeja kapelo el la 19-a jarcento

## Eksteraj ligiloj 
* Kozárovce sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Levice
Arabaj Kristanoj

**Kristanaj Araboj** estas Kristanoj kiuj eble jes aŭ ne identigas sin kun la termino *Araba*. Ĉi tiu grupigas Kristanajn popolojn kiuj povus esti de diversaj praulaj devenoj kies membroj identiĝas tial sur unu aŭ pli kialoj pri lingvo, kulturo, aŭ genealogio.

La ĉefa diferenco estas tio, ke iuj Kristanaj grupoj estas de nearaba etneco, kiel Asirianoj, Fenicoj kaj Kaldeanoj, kiuj estas de la aramea lingvo deveno, kaj kiu devenas de Sudokcidenta Azio. Ili ofte havas sian propran indiĝenan dialekton de la aramea lingvo, aldone al paroli la lokajn kaj naciajn Arabajn dialektojn. Ĉi tio ankaŭ koncernas la Koptojn kiuj estas de egipta nearaba deveno, kaj kiuj ne sinidentigas kiel araboj.

Grandaj nombroj kiuj sinidentigas kiel Arabajn Kristanojn estas trovitaj en Sudokcidenta Azio, precipe en Sirio, Libano, Jordanio, Irako, Israelo, Cisjordanio kaj Gaza Zono, dum grandaj nombroj de Arabaj Kristanoj kiuj ne sinidentigas kiel Araboj troveblas en Egiptio, Libano kaj Irako.

Elmigrantoj de ĉi tiuj Kristanaj komunumoj konsistigas gravan parton de la Mezorienta diasporo, kun alta loĝantarkoncentriĝoj en Ameriko, ĉefe en Argentino, Brazilo, Ĉilio, Kolombio, la Dominika Respubliko, Ekvadoro, Meksiko, Peruo, Trinidado kaj Tobago, Usono kaj Venezuelo.

## Vidu ankaŭ 
* Arabaj israelanoj


Kristanoj
Kategorio:Aziaj kristanoj
Institucio de la Kristana Religio

**Institucio de la Kristana Religio** (*Institutio Christianae Religionis*) estas influega verko de Johano Kalvino pri protestanta sistemeca teologio. Tre influa en la Okcidenta mondo kaj ankoraŭ multe legata de teologiaj studentoj hodiaŭ, estis eldonita latine en 1536 kaj en lia denaska franca en 1541, kun la definitivaj eldonoj aperanta en 1559 (latina) kaj en 1560 (franca).[300px|eta|La titolpaĝo de la eldono de 1559 de la verko de [Johano Kalvino nome *Institutio Christianae Religionis*.]]
## La titolo 
Pro la ambigueco de la latina vorto *institucio* la diverslingvaj tradukoj de la titolo varias, kiel montras ekzemple alilingvaj vikipedioj. Certe Kalvino ne celis institucion en la nuna senco de "daŭra publika aŭ privata organizo"; pli vere la kristanan religion kiel ekzistaĵon, donitaĵon, enton. Laŭ iuj la signifo estas "instruado de la kristana religio"; necesas tamen konsideri la epiteton "pietatis summa" (plejaltaĵo, sumo de pieco), kiun Kalvino mem donas, kaj kiu pli bone akordiĝas kun la religio mem ol kun ĝia instruado.

## Notoj 
Kategorio:Libroj de Johano Kalvino
Kategorio:Kalvinismo
Kategorio:Libroj aperintaj en 1536
Kukučínov

**Kukučínov,** hungare **Nemesoroszi** [nemeŝorosi] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio. Ankoraŭ vilaĝeto apartenas al la municipo ekde 1962.
300px|eta|Kukučínov situas en la plej griza parto

## Situo 
Kukučínov situas laŭ rojo, fine de sakovojo. Levice troviĝas je 22&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1293 en formo *"Vruzi"*. En 1828 loĝis tie 305 vilaĝanoj en 48 domoj. En 1848 incendio okazis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Nemesoroszi 914 homoj, (hungaroj en majoritato, slovakoj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bars, al distrikto de Léva, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko. Inter 1938-1945 Nemesoroszi rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Ekde 1993 Kukučínov apartenas al Slovakio. En 2001 vivis tie 595 homoj, (388 slovakoj, 194 hungaroj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino (Granda) de 1775
* kalvinana templo de 1786
* nobeldomo kun parko el la 18-a jarcento
* fera kruco memore al la incendio
* skulptaĵo pri Sankta Floriano memore al la incendio

## Famuloj 
En la iama Nemesoroszi naskiĝis hungara pentristo Mihály Szobonya.

## Eksteraj ligiloj 
* Kukučínov sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Levice
Rivero Tehuantepeko

La **rivero Tehuantepec** aŭ **rivero Tehuantepeko** estas rivero kiu troviĝas en la subŝtato de Oaĥako en Meksiko.

La baseno de la rivero Tehuantepeko okupas 10 mil km², kio estas pli da la naŭona parta de la areo de la subŝtato de Oaĥako. La ĉefa rivero de la baseno estas la rivero Tehuantepeko, 240 km longa. Ĝi enfluas 950 hm³/s en la golfo de Tehuantepec. Iom antaŭ ties enfluo ĝi ricevas akvon de la rivero Tequisistlán [tekisistlAn]. En la kunfluo de ambaŭ situas la akvo-rezervujo Benito Juárez. Laŭ la rivero la tuta geografia regionego ricevis la nomon terkolo de Tehuantepeko.

## Referencoj
* Atlas of Mexico, 1975 (http://www.lib.utexas.edu/maps/atlas_mexico/river_basins.jpg).
* The Prentice Hall American World Atlas, 1984.
* Rand McNally, The New International Atlas, 1993.

Kategorio:Oaxaca
György Finály

**FINÁLY György** (fina:li) estis hungara kuracisto (kirurgo) naskita en Koloĵvaro la 24-an de aprilo 1874 kaj mortinta en Budapeŝto la 5-an de oktobro 1920.

## Kariero 
György Finály akiris sian diplomon en Koloĵvaro en 1897. Komence li praktikadis ĉe profesoro Leó Davida en la katedro de anatomio, sed sia interesiĝo estis pleje pri la praktika kuracado. Li iĝis kuracisto en la akuŝkliniko Tauffer en Budapeŝto, poste en la Vendel-strata infanteriovitejo. Post la akiro de la kirurgikvalifiko li estis kirurg-ĉefkuracisto en la malsanulejo Stefánia Gyermekkórház (Infanmalasanulejo). Li publikis plurajn studojn en la medicinaj fakrevuoj.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon.

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
István Finály

**FINÁLY István** (fina:li) estis hungara inĝeniero naskita en Koloĵvaro la 6-an de majo 1876 kaj mortinta en Budapeŝto la 13-an de februaro 1947. 
## Kariero
István Finály finis en la teknikuniversitato de Budapeŝto en 1898, poste li iĝis asistanto ĝis 1901 en la katedro de akvokonstruado. Poste per ŝtatstipendio li faris studvojaĝon en Germanio kaj Parizo. En jaroj 1903–1904 li laboris en la projektoficejo de profesoro O. Intze en Aachen. Inter 1905–15 li estis privatinĝeniero. En 1914 li iĝis doktoro pri teknikaj sciencoj. Li iĝis de 1917 ĉefinĝeniero de la Magyar Földgáz Rt., poste de 1929 de Rimamurányi-Salgótarjáni Vasmű Rt.. 
## Verkoj
**Vízierőművek kiegyenlítő aknáinak méretszámítása* (Disszertáció, Bp., 1914); 
**Hegyvidéki vízierők gazdaságos kiépítéséről* (Bp., 1915); 
**Hidrotechnika* (I. rész. Hidrotechnikai előismeretek, 1. Hidrográfia. 2. Hidrometria. 3. Hidraulika. Bp., 1926–1928).
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon.
 

Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Károly Fiók

**FIÓK Károly** (fio:k) estis hungara inĝeniero naskiĝinta en Nagykároly la 29-an de aprilo 1857 kaj mortinta en Debrecen la 21-an de majo 1915.

## Kariero 
Károly Fiók studis en la universitato de Munkeno indogermanajn lingvojn. De 1886 li estis mezlerneja instruisto en Budapeŝto, poste altlerneja profesoro de 1907 en Debreceno. En 1902 oni elektis lin ano de la Societo Kisfaludy. Liaj tradukaĵoj (óperzsa, szanszkrit, páli nyelvből) aperis en la *Budapesti Szemle*. Li verkis studojn pri la ĉina, japana kaj hindia literaturoj.

## Tradukaĵoj 
* *Nala és Damajanti* (Mahabharata, 1885);
* *Sakuntala* de Kalidasa (1887);
* *Hitopadesa* (1905);
* Epikpoemo el Ŝahnameo de Abol-Gasem Ferdousio aperis en la Kisfaludy Társ. Évlapjaiban (XVII. évf.).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon.

Kategorio:Hungaraj orientalistoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Șinca

**Șinca** [ŝinka] estas komunumo en Rumanio sudoriente de Făgăraș. Administre ĝi konsistas al Șinca Veche, Bucium, Ohaba, Perșani, Șercăița kaj Vâlcea.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
eta|Situo en distrikto Brașov

## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma retejo

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Brașov
Stadtkirche St. Wenzel (Naumburg)

eta|200ra|St. Wenzel en Naumburg (Saale)
eta|Hildebrandt-orgeno
eta|La 36-a turgardistino Angelika Thee en 1987 en la turgardisto-loĝejo
La evangela-lutera **Stadtkirche St. Wenzel** (eo: **Urbopreĝejo Sankta Wenzel**) ĉe la foirejo de Naumburg estas la ĉefpreĝejo de la urbo ekster la iama eklezia teritorio ekster la privilegiita katedralareo.

Kiel la plej klarkontura eklezia konstruaĵo kaj ekkonilo de la konsilantarurbo de Naumburg *Wenzelskirche* apartenas al la plej gravaj konstruaĵoj ĉe la rivero Saale. La malfru-gotika konstruaĵo el 1426 ricevis en 1510/1520 sian okcidentan portalon kaj en 1724 en la interno barokan ekipon. Distinginda estas i.a. la baroka sakrario el 1680 same kiel la pentraĵo el la ateliero de Lucas Cranach la Maljuna. Rimarkinda estas ankaŭ la tomboslabo de August Leubelfing, paĝio de la sveda reĝo Gustavo Adolfo.

La orgeno far Zacharias Hildebrandt estas juvelo de baroka orgenkonstruo-arto. Johann Sebastian Bach kaj Gottfried Silbermann reviziis ĉi tiun orgenon. La orgeno estis elspeze restaŭrita ekde 1993 ĝis 2000.

| style="vertical-align:top" |

| style="vertical-align:top" |

| style="vertical-align:top" |

|}
* *Konektiloj:* I/II, III/II, II/P
* *ludhelpiloj:* barvalvoj (II, III) svebaĵo (III) cimbalstelo

La preĝejoturo de la evangela *Wenzelskirche* estas kun 72 metroj la plej alta turo de la urbo. Ĝi havas en sia turgardistoloĝejo en alteco de 53 metroj elrigardo-platformon, kiu ekde aprilo ĝis oktobro ĉiutage estas malfermita.

## Literaturo 
* Ursula Dittrich-Wagner: *Die Wenzelskirche zu Naumburg/Saale*, DKV-Kunstführer  Bd 594. Deutscher Kunstverlag, München/Berlin o.J. [2002]

## Fontoj 
* Ausführliche Vorstellung der Glocken von St. Wenzel 
* Naumburg-Tourismus

## Aŭdekzemploj 
http://www.youtube.com/watch?v=KOGPgDzEtKg

Kategorio:Naumburg (Saale)
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Germanio
Kategorio:Orgenoj en Germanio
Naumburg
Viștea (Brașov)

**Viștea** [viŝtja] estas komunumo en Rumanio, en distrikto Brașov.

Al Viştea apartenas la vilaĝoj Olteț, Rucăr, Viștea de Jos, Viștea de Sus, Viștișoara, ĝis 2004 ankaŭ Drăguș. La loĝantara nombro de 3 325 el la censo de 2002 ankoraŭ inkluzivas tiun ĉi vilaĝon.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Administra retejo

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Komunumoj de distrikto Brașov
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Brașov
Kategorio:Distrikto Brașov
Viștea

**Viștea** estas rumana loknomo, kiu povas esti:
* Viștea (Brașov), komunumo en distrikto Brașov, aŭ ties partoj
** Viștea de Jos
** Viștea de Sus
* Viștea (Cluj), loko en distrikto Cluj
* Viștea Mare, monto en la Făgăraș-montaro
* Rivero Viștea.
1227 Geranium

'*1227 *Geranium'''* estas mezgranda ne tre hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la floro *Geranium* (el la familio de la *Geraniacoj'').

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1931
Esnandes

**Esnandes** [] estas marborda franca komunumo situanta en la nordo de la departemento Charente-Maritime, en la regiono Nova Akvitanio. Ĝi havis  loĝantojn en 2014.

## Geografio 
### Situo 
eta|maldekstra|upright|Situo de Esnandes en la departemento Charente-Maritime
Esnandes estas urbeto en la nordo de la departemento Charente-Maritime,  norde de La Rochelle. La najbaraj komunumoj estas Charron norde, Villedoux oriente kaj Marsilly sude. Okcidente ĝi limas Atlantikon, pli precize golfeton nomatan Golfo de Aiguillon (*baie de l’Aiguillon*).

### Priskribo 
[eta|center|upright=2.2|Panoramo de Esnandes el la [Preĝejo Saint-Martin (Esnandes)|preĝejo. Malantaŭe videblas la golfo de Aiguillon.]]
eta|dekstra|Klifo kaj fiŝkaptista dometo
La marbordo de Esnandes,  okcidente de la urbocentro, konsistas el klifoj kaj ŝtona strando. Norde komenciĝas la Potevia Marĉo.

## Transporto 
Tra Esnandes pasas la departementaj vojoj D10 (de Marsilly ĝis Villedoux kaj poste al Vendée) kaj D105 (de Marans ĝis Lagord tra Charron, kaj poste al La Rochelle). Tiel eblas atingi La Rochelle en 20 minutoj aŭte.

Esnandes estas finhaltejo de la linio 35 de la busoj de La Rochelle, kiu iras ĝis la placo de Verdun en La Rochelle. Buso veturas ĉiuhore.

La plej proksima fervoja stacidomo estas la stacidomo , kaj la plej proksima flughaveno estas La Rochelle — île de Ré.

## Demografio 
## Administrado 
### Urbestroj 
## Kulturo 
### Monumentoj 
[eta|dekstra|Pordo de la [Preĝejo Saint-Martin (Esnandes)|preĝejo]]
La preĝejo Saint-Martin estis konstruita en la 11-a kaj 12-a jarcentoj, rekonstruita kaj fortikigita dum la 14-a jarcento kaj plurfoje renovigita. Ĝi estis deklarita historia monumento en 1840.

Fronte al la preĝejo troviĝas muzeo “Domo de la Golfo de la Potevia Marĉo” (*Maison de la Baie du Marais poitevin*), antaŭe nomita “Domo de mitulbredado” (*Maison de la Mytiliculture*). Ĝi prezentas mitulbredadon kaj ĝian historion en la regiono.

### Festivaloj 
Ĉiujare, meze de aŭgusto, okazas *Éclad’Esnandes*, spektaklo kun koncerto kaj artfajraĵo. Ĝi estas parto de la festivalo *Sites en Scène*, kiu inkluzivas ĉirkaŭ 50 spektaklojn en Charente-Maritime dum la somero.

## Ĝemelurbo 
* Thorens-Glières (Francio)

## Notoj kaj fontoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente-Maritime

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

Kategorio:Komunumoj de Charente-Maritime
Strikrona ajmofilo

La **Strikrona ajmofilo** (***Aimophila strigiceps***) estas specio de birdoj de la familio de Emberizedoj kaj genro de Ajmofiloj, kiu enhavas speciojn kun rimarkindaj kapobildoj.

Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio kaj Paragvajo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj aŭ arbustaroj.

Kaj la komuna nomo kaj la latina scienca nomo, kunmetaĵo de du radikoj kiuj signifas respektive “strioj” kaj “kapo”, aludas al du tre brunaj kronostrioj kiuj enfermas pli mallarĝan centrokronan strion; la tuta krono estas senmarka en la antaŭ parto kaj kun tre malgrandaj nigraj strietoj en malantaŭa parto al nuko. La resto de la kapo estas helgriza, sed kun ankaŭ bruna traokula strio kaj helgriza superokula strio kiu estas pli hela ĉe la bekobazo. La supra makzelo estas nigreca, dum la suba eburblankeca. El ambaŭ bordoj de tiu suba makzelo eliras du mallarĝaj nigraj strietoj kvazaŭ “mustaĉaj” kiuj enfermas pli larĝan blankecan mustaĉan strion; ankaŭ la resto de la gorĝareo estas blankeca, kio nuancas al helgriza aŭ sablokolora en resto de subaj partoj, dum flankoj estas flavecaj al helbrunecaj nuancoj.

En supraj partoj post helgriza duonkolumo estas tre bruna kaj tre strieca dorso, nome nigrecaj plumoj kun helaj aŭ brunaj bordoj. La vosto estas mezlonga kaj nigreca. La kruroj estas grizecaj.
eta|maldekstra|180ra

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Aimophila strigiceps. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Emberizedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Tumbesa ajmofilo

La **Tumbesa ajmofilo** (***Aimophila stolzmanni***) estas specio de birdoj de la familio de Emberizedoj kaj genro de Ajmofiloj, kiu enhavas speciojn kun rimarkindaj kapobildoj. 

Ĝi troviĝas en Ekvadoro kaj en norda regiono de Tumbeso en Peruo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj kaj arbustaroj.

Ĝi estas tre simila al la parenca Strikrona ajmofilo kun **du tre brunaj kronostrioj** kiuj enfermas pli mallarĝan centrokronan strion; anstataŭ bruna traokula strio, estas **nigra mallarĝa strio** kiu ekas kiel brido kaj atingas la nukoflankojn; estas ankaŭ helgriza al blankeca superokula strio. La supra makzelo estas nigreca, dum la suba eburblankeca. La gorĝareo estas blankeca, kio nuancas al helgriza aŭ sablokolora en brusto kaj flavecaj al helbrunecaj nuancoj en ventro kaj flankoj. La kruroj estas rozkolorecaj.

En supraj partoj post helgriza duonkolumo estas tre bruna kaj tre strieca dorso, nome nigrecaj plumoj kun tre larĝaj brunaj bordoj. Pro tiaj striecaj dorsoj tiuj birdoj estas nomataj "paseroj" en Ameriko. La vosto estas mallonga kaj malhela.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Aimophila stolzmanni.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Emberizedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Driado (genro)

La **driado**  (*Dryas*) estas holarktisa genro de nana staŭda herba planto en la familio de la rozacoj, indiĝena en la arktaj kaj altmontaraj regionoj de Eŭropo, Azio kaj Nordameriko. La genro estas nomata laŭ la greka nimfo Dryas. La klasifiko de *Dryas* ene de la rozacoj ne estas klara . Antaŭe la genro estis metata en la subfamilio de *Rosoideae*, sed nuntempe ĝi estas metita en la subfamilio de *Dryadoideae*.

Estas tri specioj kaj unu hibrido:
* *Dryas drummondii* – Drumond-driado
* *Dryas integrifolia* – Glatrandfolia driado
* *Dryas octopetala* – Okpetala driado
* *Dryas × suendermannii* – *D. drummondii* × *D. octopetala*

La specioj estas supraĵe similaj al geumo, potentilo kaj fragario, sed diferencas per la floroj kun ok petaloj (malofte sep aŭ ĝis dek), anstataŭ la kvin petaloj trovataj ĉe plimulto de la aliaj genroj en la rozacoj. La floroj estas starigantaj kaj blankaj kun flava centro (*Dryas integrifolia*, * Dryas octopetala*) aŭ  pendantaj kaj tute flava j (*Dryas drummondii*), kaj ili estas tenataj okulfrape super la plantetoj. La hibrido havas pale flavajn florojn. Tial ili estas tre popularaj en rokecaj kaj alpaj ĝardenoj.

## Referencoj 
* Germplasm Resources Information Network: *Dryas* 
* Hŭley, A. 1992 : New RHS Dictionary of Gardening, *Macmillan*, [*D. × suendermannii*].

Kategorio:Rozacoj
Kategorio:Holarktisa flaŭro
Kategorio:Nearktisa flaŭro
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Politeknika Universitato de Madrido

[eta|350px|La [vapormaŝino estis ĉefa pelilo de la Industria Revolucio, kaj markis la gravon de inĝenierarto en la moderna historio. Tiu maŝino estas ekspoziciata en la Politeknika Universitato de Madrido.]]
La **Politeknika Universitato de Madrido** () estas hispana universitato, situanta en Madrido. Ĝi estis fondita en 1971 kiel rezulto de kunfandiĝo de diversaj politeknikaj lernejoj de Inĝenierado kaj Arkitekturo, originita plejparte en la 18-a jarcento. Pli ol 35,000 studentoj partoprenas klasojn dum la jaro.
* Supera Teknika Lernejo de Arkitekturo de Madrido

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Universitatoj en Madrido
Universitato Reĝo Johano Karlo

La **Universitato Reĝo Johano Karlo** () estas publika universitato situanta en Madrido (Hispanio), kies nomo honorigas la reĝon Johano Karlo la 1-a. Ĝi estis kreita en 1996 kaj havas la latinan moton «Non nova, sed nove» ("Ne novaj aĵoj, sed laŭ nova maniero"). Ĝia ĉefsidejo troviĝas en Mostolo, kvankam la institucio estas dividita en kvar kampusojn.

La katalogo de studoj de tiu universitato inkluzivas: Komputadon, kemian inĝenierarton, Medisciencon, Odontologion, Flegadon, Fizioterapion, Aŭdvidan komunikadon, Telekomunikadon, Turismon, Ĵurnalismon, Juron, Ekonomion, inter aliaj.

La Universitato Reĝo Johano Karlo organizas siajn somerokursojn en Aranjuez.

## Vidu ankaŭ 
* Universidad Rey Juan Carlos (metroo de Madrido)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Universitatoj en Madrido
Flughaveno Madrido-Baraĥo

eta|width|220ra|Aviadilejo de Baraĥo
eta|width|220ra|Terminalo 4 kaj komercejo
La **Flughaveno Adolfo Suárez, Madrido-Baraĥo** hispane Aeropuerto Adolfo Suárez, Madrid-Barajas, estas ĉefe eksterlanda flughaveno kiu funkcias en Madrido, Hispanio. Ĝi estas la plej granda kaj denstrafika flughaveno de la lando, la 11-a plej denstrafika flughaveno de la mondo (2008) kaj la kvara de Eŭropo. Ĝi malfermiĝis en 1928, kaj kreskis ĝis konvertiĝo en unu el la plej gravaj aviado-centroj de Eŭropo. Ĝi troviĝas ene de la urbolimoj de Madrido, nur je 9 km (5.6 mejloj) de la financa distrikto de la urbo kaj 13 km (8.1 mejloj) nordorienten de Sunpordo, la historia centro de Madrido. La nomo de la flughaveno venas de la apuda distrikto Baraĥo (Barajas), kiu havas sian propran metrostacion ĉe la sama fervojlinio servante la flughavenon.

La aero Madrido-Barcelono, konata kiel "Puente Aéreo" (esperante "Aera Ponto") aŭ "Pont Aeri" (katalune), estas la plej trafikata itinero de Eŭropo, kun la plej alta nombro de flug-operacioj (971 semajne) en 2007. La horaro estis reduktita ekde februaro 2008, kiam la altrapida trajnlinio Madrido-Barcelono estis malfermita, kiu simpligas la distancon en 2 1/2 horoj, kaj rapide iĝis populara. La flughaveno funkcias kiel la enirejo al la ibera duoninsulo de la resto de Eŭropo kaj la mondo, kaj estas precipe ŝlosilo-ligo inter Eŭropo kaj Latinameriko. La flughaveno estas la ĉefa ejo por riparado kaj konservado de Iberia. Sekve, Iberia kaŭzas pli ol 60 procentoj de la trafiko de Baraĥo.

## Vidu ankaŭ 
* Baraĥo
* Aleo Osuna
* Linio 8 (metroo de Madrido)
* Aeropuerto T1-T2-T3 (metroo de Madrido)
* Aeropuerto T4 (metroo de Madrido)
* Paracuellos de Jarama

Madrido-Baraĥo
Mettembert

**Mettembert** estas komunumo en la distrikto Delemonto en Kantono Ĵuraso, Svislando. Ĝi havis 123 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Mettembert situas sur terna teraso kun deklivo al sudo en valo, kiu portas la nomon de la komunumo. La rivereto Mettembert senakvigas la komunumon suden al Birs. La komunuma teritorio havas formon de mallarĝa sed longa rektangulo, kiu etendiĝas de nordo al sudo je malpli ol duona de oriento al okcidento tamen pli ol kvar kilometrojn. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,41 km², de kiuj 54% estas kovritaj de arbaro, 39% servas por agrikulturo kaj 7% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Mettembert limas en nordo al Movelier, en oriento al Soyhières, en sudo al Pleigne, kaj en okcidento al Delemonto.

## Trafiko 
Mettembert situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per buslinio de Delemonto al Pleigne.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Mettembert datiĝas el la jaro 1170 kiel *Mettenbere*. Dum mezepoko Mettembert estis Senjorujo de la Monaĥejo Kleinlützel. Poste ĝi transiris al la Aŭgustina Abatejo en Bazelo por esti en la jaro 1287 transprenita de la Princepiskopejo Bazelo. Ĝi tiam fariĝis parto de la princepiskopeja senjorujo Delemonto. La interezo-privilegioj apartenis al la Grafoj de Thierstein kaj poste al la Abatejo Lützel. Post la Franca Revolucio de 1792 dum unu jaro la vilaĝo apartenis al la Raŭraka Respubliko por poste aparteni de 1793 ĝis 1815 al Francio, unue kiel parto de la departemento Mont-Terrible kaj poste de la departemento Haut-Rhin. En la jaro 1815 la Viena Kongreso atribuis la regionon al la svisa Kantono Berno. Ekde la 1-a de januaro 1979 Mettembert apartenas al la nove fondita Kantono Ĵuraso.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Informoj pri la komunumo Mettembert en la retejo juranet.ch
Allegro (trajno)

**Allegro** aŭ **Sm6** estis grandrapida trajno kun kliniĝa ĉasio, kiu regule la 12-a de decembro 2010 ĝis la 27-a de marto 2022 servis inter Helsinko ĝis Sankt-Peterburgo. *Karelian Trains Oy* la komuna firmao de la Finnaj Fervojoj () kaj la Rusaj Fervojoj () posedis kvar trajnojn. La fabrikanto de la trajno estis Alstom. 

Sm6 similis Sm3 trajnon sed reprezentis pli novan generacion.

Ĉar la elektraj fortoj por trajnoj malsimilas en Finnlando kaj en Rusio, Sm6 havis du kurentajn sistemojn kaj sistemojn kiuj kontrolis veturadon laŭ ambaŭ landoj.

La trajno havis sep vagonojn: unu kupeon por unua klaso, kvin duaklaskupeojn kaj restoracivagonon. La trajno havis ankaŭ okupon por konduktoroj kaj propran kupeon por landlimaj aŭtoritatuloj.

La traklarĝo de Allegro, 1522 mm estis iomete pli mallarĝa ol en Finnlando (1524 mm) kaj iomete pli larĝa ol en Rusio (1520 mm). La plej granda rapideco de la trajno estis 220 km/h.

La trajno komencis sian trafikadon laŭ la horaro je la 12-a de decembro 2010. Ĝi kompensis du malnovajn trajnojn; Sibelius kaj Repin kiuj antaŭe veturis de Helsinko ĝis Sankt-Peterburgo.

La Allegro-trafiko inter Helsinko kaj Sankt-Peterburgo estis ĉesigita en marto de 2022, post la komenco de la Rusa-Ukraina milito, kaj la trajnoj restis neuzataj. En novembro 2023 la Allegroj transiris plene en posedon de la Finna Fervoja Kompanio, kiu planas utiligi ilin por enlanda trafiko ekde 2025. Antaŭ tio la trajnoj bezonas prizorgadon kaj riparojn post la longa neuzateco.

## Bazaj informoj 
* Nomo: Sm6 (Allegro)
* Tipo: Elektra motortrajno
* Fabrikisto: Alstom
* Produktejo: Italio
* Modelo: Pendolino
* Kvanto de trajnoj: 4
* Kvanto de kupeoj: 7
* Longeco: 184,8 m
* Traklarĝo: 1522&nbsp;mm
* Pordoj: 12 + 12
* Kapacito: 337 + 2 por handikapuloj + 38 en restoracio
* Maksimuma rapideco: 220&nbsp;km/h
* Povumo: 5500&nbsp;kW
* Fervoja operatoro: Karelian Trains (finnaj fervojoj: VR-yhtymä kaj Rusaj Fervojoj: Российские железные дороги)
* Vojplano: Helsinko – Sankt-Peterburgo

## Referencoj 
Kategorio:Fervojaj veturiloj de Alstom
Sm6 de Karelian Trains‎
Sm6 de Karelian Trains‎
Sm6 de Karelian Trains
Deidamio

Hipodamio aŭ Deidamio estis filino de Buteso, trakia filo de Boreaso, aŭ de Adrasto, reĝo de Argo. Ŝi estis unu el la plej belaj virinoj de tiu tempo, kaj edziniĝis al Piritoo, reĝo de la lapitoj.

Ĝuste por festi sian nupton, Piritoo organizis grandiozan bankedon, al kiu li invitis la olimpanojn (krom Areso kaj Erido, pro kiel ili agis dum la nupto de Peleo kaj Tetiso) kaj la tutan loĝantaron de sia lando, inkluzive la centaŭrojn. Tiuj lastaj gustumis vinon unufoje dum tiu festo, do ili rapide ebriiĝis, kaj en tiu stato ilia ĉefo Eŭrito forkaptis Hipodamion. La ceteraj ĉevalviroj imitis lin, kaj perforte prenis ĉiujn virinojn kaj eĉ kelkajn junulojn kiuj ankaŭ ĉeestis en la bandeko. Ĉi tiu iĝis la kialo de la fama milito inter centaŭroj kaj lapitoj, kiun venkis tiuj lastaj, danke al la interveno de Piritoo mem kaj de lia fidela amiko Tezeo. Oni diris ke tiu sanga incidento estis instigita de Areso kaj Erido, venĝavidaj pro la ofendo ne inviti ilin al la festo.[eta|left|*Forkapto de Hipodamio*, laŭ [Peter Paul Rubens, 1637-38.]]

Piritoo kaj Hipodamio havis infanon, Polipeto, kiu partoprenis la Trojan militon. Post la morto de Hipodamio, ŝia edzo konvinkis Tezeon, ankaŭ ĵus vidvinta, vojaĝi al Hadeso kaj forkapti Helenon, ĉar li volis unuiĝi al la familio de la famaj Dioskuroj.

Kategorio:Roluloj de la helena mitologio
Nová Dedina

**Nová Dedina,** hungare **Garamújfalu,** germane **Neues Dorf** estas unuigita vilaĝo kaj municipo en Slovakio. Nová, új kaj neues signifas: nova.
300px|eta|Nová Dedina situas en la plej griza parto

## Situo 
Nová Dedina situas laŭ flankovojoj. Levice troviĝas je 9&nbsp;km-oj.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. Nová Dedina formiĝis en 1974 el 3 vilaĝoj menciitaj sube. Tiam unuiĝis vilaĝo al vilaĝo-duopo. Pli frue ĝis Traktato de Trianon la triopo apartenis al Hungara reĝlando, al Bars, al distrikto de Léva, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Garamapáti kaj Garamújfalu unuiĝis en 1960, fine ankaŭ Garamsolymos aliĝis en 1974. En 2001 vivis en Nová Dedina 1565 homoj, (1550 slovakoj).

### Tekovská Nová Ves 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1331 laŭ tiama hungara ortografio *"Vyfalv"* (=nova vilaĝo). Post unu jaro aperis la latina formo *"Nova Villa"*. En 1601 oni komputis tie 75 domojn, 2 nobeldomojn, paroĥon kaj drinkejon. En 1828 loĝis tie 457 vilaĝanoj en 68 domoj. Poŝto ekfunkciis en 1878. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Garamújfalu 770 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Post la 1-a mondmilito la oficiala slovaka loknomo estis **Hronská Nová Ves** ĝis 1928, poste **Tekovská Nová Ves**.

### Opatová 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1075. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Garamapáti 216 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato).

### Svätý Kríž 
En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Garamsolymos 465 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Paŭlo de 1752
* romkatolika preĝejo omaĝe al Apoteozo de Sankta Kruco de 2000
* kapeloj omaĝe al (Sepdolora) Dipatrino, Sankta Jozefo, Urbano la 1-a kaj Cirilo kaj Metodo

## Eksteraj ligiloj 
* sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Levice
Malé Ludince

**Malé Ludince,** hungare **Kisölved** [kiŝolved] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio. Malé kaj kis signifas: malgranda.
300px|eta|Malé Ludince situas en la plej griza parto

## Situo 
Malé Ludince situas laŭ rojo sub monto 234 m-ojn alta, laŭ flankovojoj. Levice troviĝas je 30&nbsp;km-oj.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la paleolitiko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1255 en formo *"Vlued"*. En 1828 loĝis tie 340 vilaĝanoj en 56 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kisölved 440 homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Hont, al distrikto de Vámosmikola, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 Kisölved rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. En 2001 vivis en Malé Ludince 204 homoj, (169 hungaroj, 35 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 1797, turo alkonstruiĝis en 1804, renoviĝis en 1954

## Eksteraj ligiloj 
* Malé Ludince sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Levice
Bataliono de Tebo

[eta|[Epaminondas, kiu komandis la batalionon ĉe la Batalo de Octa kaj gajnis venkon super spartana trupo el pli ol 4,000 viroj.]]
La **Sankta Bataliono de Tebo** (en antikva greka ἱερὸς λόχος / hieròs lóĥos) estis  elita greka milita korpuso konsistanta el 150 paroj de amantoj, ĉiuj viroj. Laŭ Plutarĥo, ĝin kreis la teba komandanto Gorgido. La paroj konsistis el pli maljuna membro aŭ “heniochoi” (kondukisto) kaj unu pli juna aŭ “paraibatai” (kompano). La motivon por la uzo de tia “armeo de amantoj” en batalo esprimis Plutarĥo:

*Por viroj samtribanoj aŭ samfamilianoj estas malmulta valoro de unu por aliaj kiam premas danĝero; sed roto cementata de amikeco bazita sur amo neniam rompiĝos kaj estos nevenkebla; ĉar amantoj, hontaj pro maldigneco antaŭ la vido de ties amatoj kaj amatoj antaŭ la vido de ties amantoj, deziraj sinĵetas al danĝero por konsolo de ĉiuj.*

Laŭ Plutarĥo, Gorgido dekomence distribuis tiun Batalionon de Tebo laŭlonge de siaj linioj kiel elitan korpuson por plifortigi la kuraĝon de la aliaj, sed tiam Pelopido, post kiam la Bataliono luktis sukcese en la batalo de Tegiro, uzis ĝin kiel personan gvardistaron. La Sankta Bataliono de Tebo estis grava parto de la greka infanterio dum ĉirkaŭ 33 jaroj.

Ties ununura malvenko okazis en la Batalo de Keroneo, en la 338 a. K., kio estis decida batalo laŭ kiu Filipo la 2-a (Makedonio) kaj lia filo Aleksandro la Granda finis la sendependecon de la grekaj urboŝtatoj. Filipo estis kaptivita en Tebo, kie li lernis ties militan taktikon. La resto de la teba armeo fuĝis kiam ĝi devis alfrunti la enormajn fortojn de Filipo kaj Aleksandro, sed la Sankta Bataliono, ĉirkaŭita, restis firma kaj falis kie ili estis. Plutarĥo rakontis, ke Filipo, antaŭ la vido de la amasigitaj kadavroj kaj sciinte pri kiuj temas, diris:

«Mortu kiu suspektus, ke tiuj viroj ĉu suferis, ĉu faris ion maltaŭgan.»

Kvankam Plutarĥo asertas, ke la 300 komponintoj de la bataliono mortis tiun tagon, aliaj verkistoj asertas, ke 250 mortis kaj la resto nur vundiĝis. Tio estis konfirmita en la komuna tombejo de Keroneo, kie troviĝis 254 skeletoj, liniigitaj laŭ 7 linioj.

## Notoj 
Kategorio:Samseksemo
Kategorio:Historio de Grekio
Laborgrupo por Interkluba Spertŝanĝo

**Laborgrupo por Interkluba Spertŝanĝo** (kurte **LKS**) estis neoficiala esperantista organizaĵo, funkciinta en Sovetunio. Dum aktivula konferenco okazinta en OkSEJT-23 (julio 1981, Moskva provinco) estis decidite fondi tutlandan alternativan (al ASE) organizaĵon, kiu daŭrigus agadon de Sovetia Esperantista Junulara Movado. La titolo por la organizo estis elektita modesta: "Laborgrupo por Interkluba Spertŝanĝo". Kiel prezidanto estis elektita A.Fjodorov kaj vicprezidantoj Aleksander Korĵenkov, Alexander Shlafer, kasisto Aleksej Aleksandrov.

## Apero 
Iniciatinto de apero de la nova organizo estis fama SEJM-ano Boris Kolker, kiu proponis ankaŭ titolon "Laborgrupo por Interkluba Spertŝanĝo". Dum OkSEJT-21 (1979, Kievo) okazis fermita kunsido de aktivuloj de SEJM por pridiskuto de la ideo. Realigon de la organizo surprenis fama SEJM-ano Anatolij Gonĉarov. Boris Kolker kaj Anatolij Gonĉarov pridiskutis ankaŭ kandidatojn por la estraro de LKS.

## Agado
La Laborgrupo planis daŭrigi la agadon de la Sovetia Esperantista Junulara Movado. La Laborgrupo surprenis organizadon de SEJToj, relanĉis eldonadon de revuo "Aktuale", interkluban socialisman konkuradon ktp. Tamen agado de LKS trovis kontraŭstaron kaj reziston de aktivuloj ligitaj kun ASE. Unu el malnovaj esperantistoj el Ĥarkovo sendis al prokurorejo denuncleteron pri kontraŭleĝa agado de la Laborgrupo. Baldaŭ komitatanoj de LKS estis enketitaj en ŝtatorganoj.

La dua konferenco de ASE (Moskvo, la ) kritikis agadon de LKS. Tamen ĝi ne povis malpermesi la grupon, ĉat tiu ne estis kreita de ASE.

Post unu jaro de funkciado, dum jarkunveno de la Laborgrupo (dum OrSEJT-24 en aŭgusto 1982) ĝi estis malfondita. Entute al la Laborgrupo kotize aliĝis 60 kluboj kaj multaj individuoj. Venkinto de interkluba konkurado estis proklamita Esperanto-klubo el Samarkando (Uzbekio).

Kategorio:Iamaj Esperanto-asocioj
Kategorio:Sovetiaj Esperanto-asocioj
Kategorio:Esperanto en Sovetunio
Laborgrupo por Interkluba Spertŝanĝo
Pečenice

**Pečenice,** hungare **Hontbesenyőd** [hontbeŝenjOd] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
300px|eta|Pečenice situas en la plej griza parto

## Situo 
Pečenice situas laŭ rojo, fine de sakovojo. Levice troviĝas je 17&nbsp;km-oj.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko kaj bronzepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1135 laŭ tiama hungara loknomo kaj ortografio *"Sceleus"* (=vinbera). Dum la 16-a jarcento la setlejo apartenis al la Osmana Imperio. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la lokon unuaklasa. En 1828 loĝis tie 356 vilaĝanoj en 59 domoj. Ĝis 1891 la oficiala hungara loknomo estis *Pecsenyic(z),* poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Hontbesenyőd 322 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Hont, al distrikto de Bát, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1968 uzino pri lignosegado ekfunkciis. En 2001 vivis en Pečenice 142 homoj, (escepte unun ĉiuj slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo el la 13-a jarcento, post jarcento gotikiĝis, en la 18-a jarcento barokiĝis, post 2 jarcentoj pligrandiĝis
* monaĥejo de 1693
* kastelo de 1693, baldaŭ barokiĝis

## Eksteraj ligiloj 
* Pečenice sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Levice
Plášťovce

eta|250px|maldekstra|Muzeo kaj preĝejo en Plášťovce
[eta|250px|maldekstra|Nobeldomo en Plášťovce, nun domo de [skoltoj]]
**Plášťovce** (hungare *Palást* [palAŝt], germane *Plastewitz*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Plášťovce situas laŭ rojo sub monto 341 m alta, laŭ ĉefvojo Lučenec-Šahy. La lasta urbo troviĝas je 10&nbsp;km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1156 laŭ tiama hungara ortografio *"Plast"* (=mantelo). En 1342 ĝi menciiĝis, kiel doganprena loko. En 1552 la turkoj venkis la aŭstran-hungaran-hispanan armeon. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la lokon unuaklasa. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Palást 1717 homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Hont, al distrikto de Šahy, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 Palást rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondomilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 vivis en Plášťovce 1735 homoj, (1201 hungaroj, 498 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Georgo de 1898
* kapelo memore al la batalo en 1552
* baroka kastelo de Palásthy [palAŝti] de 1730, en la 19-a jarcento klasikismiĝis, nun ĝi estas hungarlingva eklezia lernejo
* sema stokejo el la 19-a jarcento
* lernejo de 1890, nun muzeo
* klasikismaj nobeldomoj nomataj Zmeskall, Ivánka kaj Nedeczky [nedecki] el la 19-a jarcento

## Ĝemelkomunumoj 
*  Ócsa, Hungario
*  Kóspallag, Hungario
*  Kose, Estonio

Kategorio:Municipoj en distrikto Levice
Elito

**Elito** estas minoritata grupo ene de socio kiu havas *statuson* superan al tiuj de la resto de membroj de la socio. 

Ene de sama socio povas ekzisti malsamaj elitoj, depende de la apartaj interesoj de ĉiuj el ili. La ekzisto de ĉi tiuj elitoj en pluralo rilatiĝas kun la kreskanta diferencigo de la socio. Laŭ malsamaj sociaj kampoj iĝas pli aŭtonomaj (arto, ekonomio, scienco, politiko, ktp.), ili konvertiĝas en sektoraj elitoj kiuj protektas siajn proprajn vidpunktojn. De ĉi tiu vidpunkto, unu el la centraj problemoj de la modernaj socioj estas la integriĝo horizontala, tio estas, la bontenado de rilatoj modere harmoniaj inter malsamaj sektoraj elitoj. Aliflanke, ili ankaŭ prezentas la defion de la vertikala integriĝo, ĉi tio estas, la starigo de flua kontakto kun la komuna loĝantaro.

En la historio de la socia penso ĉi tiu temo estis studita de la antikva tempo, el konceptoj saĝo kaj virto. Tamen, estas je la finoj de la 18a jarcento kaj komencoj de la 19a jarcento kiam la nocio de elito ekludas gravan rolon. La apero de la termino "elito" en la franco estas intime rilatigita kun la idealoj respublikaj, dum la koncepto simbolas la peton ke kiuj praktikas la povon devas esti elektitaj "pro ties virtoj kaj ties valoroj" kaj ne pro ties familia origino.

Elitismo estas la kredo aŭ nocio ke individuoj kiuj formas eliton — nome elektita grupo de personoj perceptitaj kiel havantaj esencan kvaliton, altan intelekton, riĉon, specialajn kapablojn, aŭ spertojn — estas pli pretaj konstrui socion kiel tuto, kaj tial ili meritas influon aŭ aŭtoritato pli grandan ol tiu de aliuloj.

En analizaj terminoj, la patroj de la Teorio de elitoj estas Gaetano Mosca kaj Vilfredo Pareto, kvankam iuj ankaŭ konsideras la bazan gravecon de Robert Michels, ĉefe pro ilia leĝo pri la kreskanta oligarkio de la politikaj partioj aparte kaj de sociaj organizoj ĝenerale. Alia aŭtoro kun granda graveco estas Wright Mills, ĉar li kreis la esprimon "potenca elito". Ĉi tiu koncepto rilatas al la kerno de potenco, kiu okazas en Usono inter la ekonomiaj, politikaj kaj militaj elitoj. 

## Vidu ankaŭ 
* Elitismo
* Mandareno (Ĉinia Imperio) 
* Samurajo (feŭda Japanio)
* Bramano (Malnova Barato)
* Mondumo
* Plutokratio
* Snobo

Kategorio:Sociaj grupoj
Kategorio:Socia rango
Kategorio:Konceptoj de politikaj sciencoj
Kategorio:Politikaj esprimoj
Kategorio:Francaj vortoj kaj esprimoj