open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Karl Schuberth

**Karl SCHUBERTH** (naskiĝinta la  en Magdeburg, mortinta la  en Zuriko) estis germana violonĉelisto.

## Vivo 
Estinte disĉiplo de Friedrich Dotzauer li entreprenis ekde 1828 sukcesajn koncertvojaĝojn. En 1835 li estis en Sankt-Peterburgo. Tie li dungitis kiel universitata muzikdirektoro, dirigento de la Kortega kantista kapelo kaj inspektisto de la Kortega teatro-seminario. Rusuje li restadis ĝismorte. Schuberth ankaŭ komponistis (ĉambra muziko) kaj organizis multajn koncertojn.
En 1847 li troviĝis en Svedujo; en 1848 li iĝis membro de la Reĝa muzikakademio de Stokholmo.

## Fonto 
*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 18. Leipzig 1909, p. 52-53 (tie ĉi interrete)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Magdeburg
Kategorio:Violonĉelistoj
Kategorio:Germanaj dirigentoj
Kategorio:Germanaj komponistoj
St. Moritz (stacidomo)

**St. Moritz** estas fervoja stacidomo en Sankta Maŭrico, Svislando.

## Retia fervojo 
[centra|450ra|eta|[Retia fervojo]]

## Vidu ankaŭ 
* Sankta Maŭrico
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Stacioj de Retia fervojo
Kategorio:Sankta Maŭrico
Ferenc Novák (kanuisto)

**Ferenc Novák,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Novák Ferenc** estis hungara kanuisto, olimpiano, olimpika ĉampiono, trejnisto.

Ferenc Novák naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Ferenc Novák inter 1982-2007 estis kanuisto en pluraj ĉefurbaj sportkluboj. Li estis hungara ĉampiono 14-foje inter 1989-2006 ĉiam teame (duope aŭ kvarope). Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 2000 kun ora medalo kune kun Imre Pulai en distanco 500 m. En mondĉampionumoj li estis la unua trifoje en 1993, 1994 kaj 2003 kvarope. Depost fino de sia aktiva sporta kariero li estis trejnisto en Hungario, Afriko kaj Azio.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio kun foto 
* rezultoj kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kanuistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Zsanett Lakatos

'*** [lakatoŝ ĵanet], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lakatos Zsanett*' estas hungara kanuisto, mondĉampiono, trejnisto, frizisto.

 naskiĝis la  en Székesfehérvár.
 
## Biografio 
 ekde sia aĝo dek ŝi estis kajakisto en la tre proksima Velence (lago). Ŝi frekventis mezlernejon en Győr, kie ŝi daŭris la kajakadon sur la Danubo inter 2009-2016, tamen ekde 2011 ŝi estis jam kenuisto. Inter 2017-2020 ŝi estis kenuisto en Újpest, post jaro ŝi revenis al Sukoró sur la lago Velence. En 2021 ŝi finis sian aktivan sportan karieron, kie ŝi estis trifoje mondĉampiono en 2014, 2015 kaj 2016 (2 individue, foje duope). Por la Olimpiko ŝiaj rezultoj ne sufiĉis. Intertempe Lakatos akiris licencon pri hararisto, krome en 2021 ŝi ricevis eblecon esti trejnisto en Sukoró, ŝi paralele faris ambaŭ okupiĝojn.

## Vidu, aŭdu ankaŭ 
* video

## Fontoj 
* koncerna paĝo kun foto
* aprezo 
* rezultoj
* informoj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kanuistoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
Fribourg-Freiburg (stacidomo)

**Fribourg/Freiburg** estas fervoja stacidomo de Friburgo, Svislando.

## Historio 
Ekde 1848, la Friburga registaro konsciis la bonon havi fervojon en sia ĉefurbo por kunligi Friburgon kun la aliaj partoj de Svisujo.  Ĝi do reagis al tio, protestante kontraŭ la projekto konstrui fervojon kunligante Laŭzano, Iverdono, Payerne, Morato kaj Berno. Post tio, la registaro serĉis entreprenon, kiu volos konstrui transfriburgan fervojon. Julien Schaller, registarano kaj nacia konsiliano, sukcesis voligi la Pereire-firmaon investi en tiu projekto. Li argumentis, ke se unu landa fervojo pasas preter la Ĵuraso, estis pli sekura, ke la dua estus pli malproksime de la landlimoj.

La linio de Berno ĝis Friburgo estis malfermata la 20-an de aŭgusto 1862, kaj tiu elvenante el Laŭzano la 2-an de septembro de la sama jaro. Ambaŭ estis konstruitaj de la Fervoja Societo de Okcidenta Svisujo. Tiutempe, malgranda ligna stacidomaĉo nur ekzistis. La unua vera konstruaĵo ĝin en 1873 antataŭigis, konstruite de la arĥitekto Adolphe Fraisse. Ekde 1905, la urbestroj decidis, ke oni konstruu novan stacidomon ; la konstruadaj laboroj ekis la 16-an de majo 1927, nefore de la malnova stacidomo. La novan konstruaĵon oni inaŭguris la 31-an de januaro 1929.

La 7-an de septembro 2007, la malnova stacidomo iĝis kulturcentro enhavante kafejon, scenejon kaj estigante ĉiujare du festivalojn, nome la *Belluard-Bollwerk International* kaj la Internacia Friburga Filmfestivalo (FIFF). Ĝia buĝeto konsistas el 4,5 milionoj da svisaj frankoj. Tiu ĉi konstruaĵo estas nun rigardata, kiel historia monumento.

Kiam en 2011 la antaŭurba fervojo (RER) estis inaŭgurita de Svisa Fervojo, Berno-Lötschberg-Sempiono-fervojo kaj Transporto publikaj Friburgaj, la montropaneloj estis ŝanĝigita. Nun do legeblas : "Fribourg/Freiburg" por reliefigi la dulingveco de la kantono.

En septembro 2024, la renovigaj laboroj de la subvojaj tuneloj estis kompletitaj. Plane, la tuta Stacidoma Placo estas renovigota en la baldaŭaj jaroj.

## Situo 
La Friburga stacidomo troviĝas meze de la urbocentro de Friburgo. Oni ĝin atingas pere de trolebusoj kaj trajnoj tre facile. Oni ankaŭ povas nemalfacile aliri tien aŭte. Situiĝante ĝuste inter Berno kaj Laŭzano, la Friburga stacidomo idealas por trovi matĉaj veturadoj al regionaj celoj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Friburgo
* Fribourg-Freiburg Poya (stacidomo)
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Friburgo
Gábor Novák

**Gábor Novák,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Novák Gábor** estis hungara kanuisto, olimpiano, trejnisto.

 naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la .
 
## Biografio 
 akiris licencon pri seruristo en 1952. Li akiris trejnistan diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto en 1967. Li laboris ĝis la pensiuliĝo en pluraj laborlokoj ankaŭ en aliaj profesioj. Lia edzino naskis du filojn.

### Sporta kariero 
 inter 1949-1963 estis kanuisto en ĉefurba sportklubo. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1952 kun arĝenta medalo individue en distanco  m, krome en eŭropa ĉampionumo li estis la unua en 1957 same individue en distanco  m. Depost fino de sia aktiva sporta kariero li estis trejnisto, kie lia plej konata disĉiplo estis István Vaskuti. Li plene forlasis la sportan vivon en 1969.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografieca intervjuo kun foto
* datenoj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kanuistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Seruristoj
Transports publics fribourgeois

**Transports publics fribourgeois** ("Transporto Publika Friburga"), ankaŭ konata per ĝiaj inicialoj **TPF**, estas privata publika transportisto en la Kantono Friburgo, en Svislando. Ĝi funkciigas plurajn normal-ŝpurajn kaj metro-ŝpurajn fervojliniojn kaj busliniojn en la Kantono Friburgo, same kiel la urbajn busretojn de la urboj Bulle kaj Friburgo.

## Historio 
La firmao naskiĝis la  kiel rezulto de la kuniĝo de la kompanioj *Chemins de fer Fribourgeois Gruyère-Fribourg-Morat* (GFM) kun *Transport en commun de Fribourg* (TF).

## Vidu ankaŭ 
* Listo de fervojaj kompanioj en Svislando
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando
* Trolebusa transporto en Friburgo

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Mapo (PDF)

Kategorio:Friburgo
Kategorio:Fervojo en Svislando
Kategorio:Fervojaj kompanioj en Svislando
Kategorio:Transporto en Svislando
Kobalta (II) akrilato

**Kobalta akrilato** aŭ **2-propenato de kobalto (II)**  estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la akrilata acido kaj kobalta (II) hidroksido. Ĝi estas blanka solidaĵo, solvebla en akvo, DMSO, etanolo, kloroformo, acetatoj kaj eteroj. Akrilato de zinko uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de akrilataj polimeroj.

## Sintezoj
### Sintezo 1
* Preparado per traktado de akrilata acido kaj **kobalta hidroksido**:

### Sintezo 2
* Preparado per traktado de *akrilata anhidrido* kaj **kobalta hidroksido**:

### Sintezo 3
* Preparado per traktado de *kobalta klorido* kaj akrilata acido:

### Sintezo 4
* Preparado per interagado de natria akrilato kaj *kobalta klorido*:

## Vidu ankaŭ
* Akrilatoj

## Referencoj 
Kategorio:Akrilatoj
Renegato

**Renegato** (el la latinaj vorteroj *re* "re-, denove" kaj *negare* "nei") laŭ esperantlingvaj vortaroj kiel Plena Ilustrita Vortaro estas homo, kiu forlasis siajn religiajn aŭ politikajn opiniojn kaj akceptis aliajn. Speciala kazo (kaj la unua, origina uzo de la vorto) estas kristano, kiu konvertiĝis al islamo, sed poste la vorto ampleksiĝis ankaŭ al aliaj ŝanĝoj de religioj, kaj fine ankaŭ al aliaj kredoj kaj politikaj opinioj. Laŭ ofta uzo de la vorto, unu sama homo estas «renegato» por tiuj, kies kredon li forlasis, kaj «konvertito» por tiuj, kies kredon li alprenis, kvankam pri diferencigo inter la vortoj «renegato» kaj «konvertito» ankaŭ ekzistas alia difino, kiu sekvos.

Do temas origine pri defalinto de religio, nuntempe ankaŭ ĝeneraligite defalinto de kredoj aŭ valoroj (en religio, arto, mondrigardo/mondkoncepto). En pure religia kunteksto, responda persono ankaŭ estas referita kiel apostato. Laŭ nuntempaj difinoj pri la germana lingvo, male al la konvertito, nek la renegato nek la apostato bezonas firme moviĝi al nova sistemo, simple sufiĉas ne plu esti firma membro aŭ adepto de la malnova kredo aŭ opiniaro.

La renegato estas seniluziigita de la sistemo de kiu li forturnis sin aŭ, retrospektive, sentiĝas uzita aŭ perfidita de ĝi. Li kutime vidas sin kiel speco de rezista batalanto kiu malakceptas la dominan potencon de la politika aŭ ekonomia sistemo kaj malakceptas la kredojn kiujn ĝi trudas. En iuj kazoj, li poste praktikas aktivan reziston.

## Historio
Post la Forpelo de la moriskoj el Hispanio ĉirkaŭ 1620, nome de tiuj kiuj estis unue teorie trudkonvertitaj al kristanismo kaj finfine forpelitaj el la lando, multaj el tiuj "rekonvertiĝis" al islamo kaj konvertiĝis en piratoj kontraŭ la sudaj kaj orientaj marbordoj de Hispanio aŭ en aliaj teritorioj de la Otomana Imperio kontraŭ kristanaj regnoj.

Strikta aplikado de Korano absolute malpermesas renegati.

## Diversaj tipoj
* Moriskoj
* Muladioj
* Novkristanoj

## Referencoj 
Kategorio:Religio
Kategorio:Politiko
Wiener Zeitung

La **Wiener Zeitung** (prononco , germane "viena gazeto") estis fondita en 1703 sub la titolo *Wiennerisches Diarium* (en malnoveca lingvaĵo de la tiutempa germana lingvo). La unua numero estis eldonita la 8-an de aŭgusto 1703 en Vieno. Temas pri la plej malnova ankoraŭ aperanta taga gazeto en la mondo. La gazeto estas tute posedata de la Respubliko Aŭstrio.

Inter 2005 kaj 2009 ĉefredaktoris tie Andreas Unterberger. Sed en la 30.6.2023 ĉesis la eldono de presita versio kaj tiel ankaŭ ĝia longa historio.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Referencoj 
Kategorio:Aŭstriaj gazetoj
Kategorio:Vieno
Sion (stacidomo)

**Sion** estas fervoja stacidomo de Siono, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Siono
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Sion ĉe RegionAlps

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Siono (distrikto)
Genève-Aéroport (stacidomo)

**Genève-Aéroport** ("Ĝenevo-Flughaveno") estas subtera fervoja stacidomo en Le Grand-Saconnex, Svislando.

## Interkonektoj 
*  Flughaveno Ĝenevo

## Vidu ankaŭ 
* Le Grand-Saconnex
* Ĝenevo
* Genève (stacidomo)
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Kantono Ĝenevo
(160510) 1990 RG1

**(160510) 1990 RG1** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la 14-an de septembro 1990 de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 5:9 kun Marso.

Ĝia discentra orbito ekstere malproksime tanĝas tiun de Marso : ĝia marsa MOID estas 0,24731 astronomia unuo, tie estas 36,997 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Henry E. Holt
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
Georges Darien

**Georges DARIEN**, oficiale Georges Hippolyte ADRIEN, estis franca verkisto, kiu naskiĝis en Parizo la 6-an de aprilo 1862, kaj mortis la 19-an de aŭgusto 1921, ankaŭ en Parizo.

Li kutime estas konata kiel anarkiista verkisto, kvankam tiu kvalifiko povas esti diskutata. Preskaŭ forgesita post sia morto, admirita de verkistoj kiel Alfred Jarry, Alphonse Allais aŭ André Breton, li estis retrovita en la 1950-aj jaroj de la eldonisto Jean-Jacques Pauvert, kiu publikigis lian plej faman romanon: nome *Le voleur* (La ŝtelisto).

## Verkoj 
### Romanoj 
* Bas les cœurs!, 1889
* Biribi, 1890
* Les pharisiens, 1891
* Le voleur, 1897
* L'épaulette, 1901
* Gottlieb Krumm, made in England, 1904

### Teatraĵoj 
* Les Chapons (kun Lucien Descaves), 1890
* L'Ami de l'ordre, 1898
* Le Parvenu, 1906
* Le Pain du Bon Dieu,1907
* La Viande à feu,1907
* La Faute obligatoire, 1907
* Non ! Elle n'est pas coupable!, 1909
* Les Mots sur les murs, 1910
* Les Murs de Jéricho, 1910
* Les Galériennes, 1910

### Pamfletoj 
* Les Vrais Sous-offs (kun Édouard Dubus), 1890
* La Belle France, 1898
* L'Ennemi du peuple, 1904

### Artikoloj 
* 375 artikoloj en diversaj revuoj, beletraj aŭ anarkiismaj.

Kategorio:Francaj verkistoj
La Kompanio

**La Kompanio** estas grupo de Esperantistoj el diversaj landoj kiuj kreas podkastojn. Ĝiaj ĉefaj membroj estas: Carlos Hernández (Meksiko), Flavio Silva (Brazilo), kaj Catie Neilson (Usono). Foje ankaŭ aperas aliaj oftaj partoprenantoj kiel Chus el Katalunio, Hispanio (kreanto de la podkasto Ne Parolu Pri Esperanto) kaj Alekĉjo (Francio).

La diversaj projektoj de La Kompanio estas:
* La Malkongreso: Reta evento organizita en 2020 kaj 2021, laŭ kiu homoj sendas videojn prelegantajn pri maloftaj temoj de seriozaj E-eventoj. Por vidi la videojn de pasintaj Malkongresoj, iru al ilia jutuba kanalo. 
* La Malfamuloj: Renkontiĝoj inter Carlos kaj Pietro, en kiuj ili babilas nature kaj senzorge foje pri temoj, foje nur pri siaj opinioj.
* Mondaj Sekretoj ne tiom Sekretaj. Carlos rakontas al Pietro kaj al Chus pri strangaj mondaj historioj veraj (au almenaŭ onidire veraj).
* Mitoj
* Malfamaĵoj
* Ludi ol Labori - Kejti kaj Carlos ludas "ĉu vi preferas..." kun strangaj opcioj, ili rakontas pri strangaj novaĵoj de la mondo, kaj je la fino ili ĉiam ludas malsimilan ludon.
* Sankta F.E.K.! - Aperonta dum 2023.

Kategorio:Esperantlingvaj amaskomunikiloj
Kategorio:Podkastoj
C/2022 E3 (ZTF)

eta|C/2022 E3 estas aparte konata pro sia verda koloro
eta|C/2022 E3
**C/2022 E3 (ZTF)** estas kometo kun ekstreme longa orbito, malkovrita de la Zwicky Transient Facility (ZTF) la 2-an de marto 2022. La kometo preterpasis la perihelian punkton en sia orbito la 12-an de januaro 2023 je distanco de 1,11 AU (166 milionoj da km), kaj ĝia plej proksima alproksimiĝo al la Tero estis la 1-an de februaro 2023 je distanco de 0,28 AU (42 milionoj da km). 

La kometo povas esti pli hela ol magnitudo 6 kaj esti videbla nuda okulo. Tiam ĝi aspektos kiel iomete ŝmirita punkto se la ĉielo estus sufiĉe malhela, sed estas atendite ke binokloj estos necesaj por la plej multaj homoj.

La orbita longo de la kometo estas taksita je proksimume 50 000 teraj jaroj.

Kategorio:Periodaj kometoj
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2022
Heptila akrilato

**Heptila akrilato** aŭ **2-Propenato de heptilo** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la akrilata acido kaj heptanolo. Ĝi estas senkolora aŭ flava likvaĵo, malmulte solvebla en akvo, sed solvebla en DMSO, etanolo, kloroformo, acetatoj kaj eteroj. Akrilato de heptilo uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de akrilataj polimeroj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per traktado de akrilata acido kaj **heptanolo**:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *akrilata anhidrido* kaj **heptanolo**:

### Sintezo 3 
* Preparado per traktado de *heptila klorido* kaj akrilata acido:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de natria akrilato kaj *heptila klorido*:

## Vidu ankaŭ 
* Akrilatoj

## Referencoj 
Kategorio:Akrilatoj
Kunukudomo

eta|Kunukudomo
eta|Sklavodomoj sur Bonero
**Kunukudomo** (en Papiamento: kas di kunuku; kio signifas domon de kamparo) estas la nomo donita al la antaŭaj sklavodomoj sur la Ĉebordaj Antiloj de la nederlandaj antiloj (Kuracao, Arubo kaj Bonero) ĉe la marbordo de Venezuelo.

Kunuku signifas plantejon kaj ankaŭ kamparo. Post la konkero de la insuloj fare de la nederlandanoj ili estis konstruitaj fare de la Nederlanda Okcident-hinda Kompanio sur grandskalaj plantejoj por la komerco kun Eŭropo. Por la laboro sur la plantejoj afrikaj sklavoj estis alportitaj kaj konstruis domojn sur la plantejo en la kutima okcidentafrika stilo. Por la muroj ili uzis komunajn materialojn de la insuloj, kiel koralŝtonon, argilon en kadro de branĉoj kaj lignon, kaj por la plafonoj: kanon. Tiuj materialoj estas indikitaj per pluraj Papiamento-vortoj: *kas di yerba* signifas "pajlokabanon" aŭ "pajlodomon ", *kas di torto* "lomokabanon" kaj ''kas di pal'i maishi'' "kabanon el maizotigoj".

Kategorio:Domoj
Kategorio:Nederlandaj Antiloj
Muzeo de Kasur

La **Muzeo de Kasur** () estas kultura-heredaĵa muzeo starigita en 1999, kiu troviĝas en distrikto Kasur, en provinco Panĝabio de Pakistano.

## Galerioj 
Ĝi konsistas de kvin galerioj: pri arĥeologio, pri moneroj, pri Islamo, pri la Pakistana Movado, kaj pri la Kasuraj metiejoj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de muzeoj en Pakistano
* 

Kategorio:Muzeoj en Pakistano
Kategorio:Kulturo de Pakistano
Flughaveno Ĝenevo

La **Flughaveno Ĝenevo** (IATA: **GVA**, ICAO, **LSGG**; oficiale: **Genève Aéroport**, populare: **Genève-Cointrin**) estas internacia flughaveno situanta en kantono Ĝenevo, Svislando,  nordokcidente de Ĝenevo.

## Statistikoj 
## Interkonektoj 
* Stacidomo 

## Vidu ankaŭ 
* Ĝenevo
* Le Grand-Saconnex
* Meyrin
* Bellevue (Ĝenevo)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Ĝenevo
Kategorio:Kantono Ĝenevo
Muzeo de Dir

La **Muzeo de Dir**, ankaŭ konata kiel la **Muzeo de Ĉakdara**, troviĝas en Ĉakdara, en la distrikto suda Dir de provinco Ĥajber-Paŝtulando de Pakistano. La muzeo proponas bonan kaj unikan kolekton pri Gandara arto.

## Elfosadoj 
La elfosadoj ĉe Dir ekis dum 1966-1969 en diversaj ejoj sub la Departemento pri Arĥeologio de la Universitato de Peŝavaro kaj tiel la muzeo akiris la kolekton el la areo. La Muzeo de Dir estis konstruita de la tiama Ŝtata Registaro de Dir, dum la konstruon proponis Rahatulah Ĥan Ĝaral — la tiama «politika agento» ĉe la agentejo de Dir — kaj asignis sumon de 0.25 milionoj da rupioj por la konstruo. Poste, la provinca registaro asignis kroman financon de 0.49 milionoj por la konstruo de lima muro, loĝdomaj kvartaloj, gasta domo, magazeno kaj aliaj servoj en la muzeo.

Saidal Ĥan, konsilista arkitekto ĉe la Publika Departementa pri Laboroj, desegnis la muzean konstruaĵon. Li estis inspirita de la loka stilo de arĥitekturo kaj uzis la indiĝenan ŝtonon Malakandi kiel la primara konstrua materialo. La konstruaĵo ŝajnas kiel fortikaĵo, kun sia fasado enhavanta arkaĵan enirejon, du angulaj pikedaj turoj kaj parapeto kun kreneloj.

## Historio 
La Muzeo de Dir bazas sin sur historio de Dir, kiu datiĝas je la 2-a jarmilo a.n.e.. Oni ekkonis multe da sian historion dank'al la elfosadoj de la multenombraj tomboj de Arjoj ĉe Timergara kaj aliaj lokoj, datiĝante ekde la 6-a ĝis la 18-a jarcento a.n.e.. Poste, ilin sekvis la Aĥemenida imperio, ĝis la Aĥemenidoj mem estis forpelitaj per la invado de Aleksandro la Granda en 327 a.n.e., kiu spertis grandajn problemojn por venki la lokan loĝantaron. Post la grekoj, alvenis la Gandara civilizacio per kiu la areo atingis famon; de tiu periodo oni daŭre hodiaŭ povas vidi restaĵojn de la budhismaj stupaoj kaj monaĥejoj, kelkaj de kiuj videblas ĉe la muzeo.

## Historio de Dir 
Dir estis centro de Gandara arto. La areo proksimas al la rivero Induso okcidente kaj la rivero Kabulo norde, kun la valoj de Peŝavaro, Svat, Dir, Baĝor, kaj la valo de Taksilo oriente en Panĝabio.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de muzeoj en Pakistano

## Eksteraj ligiloj 
* Administrejo pri Arĥeologio kaj Muzeoj de Ĥajber-Paŝtulando, Pakistano 
* Fejsbuka paĝo
* 

Kategorio:Informkesto mapligilo sen OSM-rilata ID sur Vikidatumoj
Kategorio:Muzeoj en Pakistano
Kategorio:Kulturo de Pakistano
Genève-Eaux-Vives (stacidomo)

**Genève-Eaux-Vives** estas subtera fervoja stacidomo en Ĝenevo, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Ĝenevo
* Genève (stacidomo)
* CEVA (fervojo)
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Konstruaĵoj en Ĝenevo
Nyon (stacidomo)

**Nyon** estas fervoja stacidomo en Nyon, Svislando.

centra|280px|eta|Subtera stacidomo (NStCM)

## Vidu ankaŭ 
* Nyon
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Nyon (distrikto)
Gyula Petrikovics

**Gyula Petrikovics** [djula petrikoviĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Petrikovics Gyula** estis hungara kanuisto, olimpiano, mondĉampiono, trejnisto.

 naskiĝis la  en Pestszenterzsébet, li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
 depost la aktiva sporto kreis medalojn. En 1987 lia koro estis operaciita, poste li estis simpla helplaboristo.

### Sporta kariero 
 estis kanuisto en ĉefurba sportklubo, lia kenua partnero dum jardeko estis Tamás Wichmann. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1968 kun arĝenta medalo duope en distanco 1000 m, krome en mondĉampionumo li estis la unua en 1971 same duope en distanco 1000 m kaj en eŭropa ĉampionumo same li estis la unue same tiel en 1967.

## Vidu, aŭdu ankaŭ 
* video pri la malsano

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* datenoj
* anglalingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kanuistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
János Parti

**János Parti** [jAnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Parti János** estis hungara kanuisto, trifoja olimpiano, olimpika ĉampiono, trejnisto.

 naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
 akiris trejnistan diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto en 1963, juran diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1968. Li estis uzinestro pri sportboatoj inter 1962-1970, poste li estis memstara boatkreinto ĝis 1977. Li pensiuliĝis en 1988.

Li edziĝis en 1964. Li ricevis ŝtatajn premiojn inter 1960-1996.

### Sporta kariero 
 estis glacihokeisto, inter 1949-1965 li jam estis kanuisto en ĉefurba sportklubo. Li estis hungara ĉampiono 19-foje inter 1952-1964 individue aŭ stafete, dum li apartenis al la hungara nacia teamo inter 1952-1963. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1952, Hungario en la Somera Olimpiko 1956 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 1960 kun ora medalo en la lasta Olimpiko, en la aliaj Olimpikoj kun po unu arĝentaj medaloj individue. En mondĉampionumoj li estis la unua kvarfoje en 1954, 1957, 1959 kaj 1961 same individue. Intertempe li estis trejnisto ekde 1955, post jardekoj li gvidis la hungaran nacian teamon. Li finis sian aktivan sportan karieron en 1965, tamen poste li estis sportkonsilisto aŭ li havis postenon en la hungara kenua vivo.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kanuistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Brig (stacidomo)

**Brig** (+ **Brig Autoverlad**) estas fervoja stacidomo de Brig-Glis, Svislando.

## Interkonektoj 
* Stacidomo ''''

## Vidu ankaŭ 
* Brig-Glis
* Brig Bahnhofplatz (stacidomo)
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Brig ĉe RegionAlps

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Brigo (distrikto)
Ospizio Bernina (stacidomo)

**Ospizio Bernina** estas fervoja stacidomo en Poschiavo, Svislando.

centra|280px|eta|Stacidomo *Bernina-Hospiz*

## Retia fervojo 
[centra|450px|eta|[Retia fervojo]]

## Vidu ankaŭ 
* Poschiavo
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Stacioj de Retia fervojo
Kategorio:Poschiavo (komunumaro)
Kalol

**Kalol,** laŭ guĝarata lingvo **કલોલ,** laŭ hindia lingvo **कलोल** estas urbego kaj municipo en okcidenta Barato, en subŝtato Guĝarato, en distrikto de Gandinagaro.
eta|maldekstre|

## Demografio 
Kalol havis populacion de  en 2021 kun legopovo de 88%, kiu estas signife pli alta, ol la landa mezumo.

## Geografio 
Kalol situas sur ebenaĵo laŭ rivero Sabarmati en alteco 81 m. Nova subŝtata ĉefurbo Gandinagaro, samtempe distrikta sidejo troviĝas 15, iama subŝtata ĉefurbo Ahmedabado 27, Mehsana 41, Surendranagar-Dudreĝ 105, Bansvara 201, Mumbajo 477, tutlanda ĉefurbo Delhio 762, Kolkato 1626 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.
eta|

## Historio 
Post la sendependiĝo Kalol apartenis al subŝtato de Mumbajo, ekde 1960 al la nova subŝtato Guĝarato.

## Ekonomio 
Kalol estas grava industria centro. La plej gravaj produktaĵoj estas plastaj grandaj ujoj. En 1974 komenciĝis produktado de amonioj, nuntempe kiel artefarita sterko.

## Lingvoj 
En Kalol la oficialaj lingvoj estas la guĝarata, la hindia kaj la angla.

## Religioj 
En Kalol plejparto de la populacio estas hinduoj (81,5%), krome muslimoj (8,5%), kristanoj kaj sikistoj po 3%, ĝainistoj (2%), iomete aliaj.

## Eduko 
Kalol ne povas fanfaroni pri loka universitato.

## Klimato 
Kalol situas en savanoklimato kun tri sezonoj: somero, musono kaj vintro. La klimato estas ĝenerale seka kaj varma ekster la musonsezono. Ĝi estas agrabla en la vintraj tagoj kaj sufiĉe malvarmeta en la nokto dum decembro ĝis februaro. La sudokcidenta musono alportas humidan klimaton de meze de junio ĝis meze de septembro. La meza jarpluvo estas 803 mm.

## Trafiko 
Kalol estas signifa trafika nodo. Ĝi havas trairan fervojan linion inter Ahmedabado-Mehsana kun aparta branĉa linio al Gandinagaro. Al la urbego kuras kvar gravaj vojoj. La plej proksima flughaveno funkcias en Ahmedabado.

## Vidindaĵoj 
* pluraj preĝejoj
* festivaloj

## Fontoj 
* WikiTrans

## Bildgalerio 

Kalol mother unit.jpg|Skulptaĵo
J P Commercial Centre and other buildings at kalol city.jpg|Komerca centro
Kalol Ambica.jpg|Salutekipaĵo

Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Urboj de Guĝarato
Basel Bad Bf (stacidomo)

**Basel Bad Bf** estas fervoja stacidomo en Bazelo, Svislando.

centra|eta|Nomŝildo

## Vidu ankaŭ 
* Bazelo
* Badeno
* Basel SBB (stacidomo)
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando
* Tramtransporto en Bazelo

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Bazelo
János Sarusi Kis

**János Sarusi Kis** [jAnoŝ ŝaruŝi kiŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sarusi Kis János** estas hungara kanuisto, olimpiano, kvarfoja mondĉampiono, bakisto.

 naskiĝis la  en Csongrád (urbo).
 
## Biografio 
 edziĝis en 1982, lia edzino naskis filon kaj en 1985 du ĝemelinojn. La familio revenis al Csongrád en 1991, kie Sarusi Kis aliĝis al la gepatra bakejo. Pro vertebrara malsano li ne povis labori kaj li estis deklarita malkapablo en 2006, sed post 4 jaroj li estis deklarita sana. Tamen li ne povas labori kaj li serĉis novan eblecon.

### Sporta kariero 
 komencis kanuadi en sia naskiĝurbo sur Tiso. En 1980 li aliĝis al signifa ĉefurba sportklubo. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1988 sen medalo, krome en mondĉampionumoj li estis la unua kvarfoje en 1982, 1985 kaj 1986 ĉiam duope. Li finis sian aktivan sportan karieron post la menciita Olimpiko pro ŝultrodoloroj.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva intervjuo kun foto
* anglalingva biografio
* rezultoj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kanuistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
Kalvinana preĝejo (Polgárdi)

La **kalvinana preĝejo** estas sakrala historia monumento en urbo Polgárdi (Hungario).

## Historio 
En Polgárdi la nun videbla kalvinana preĝejo estis konstruita inter 1807-1811. La predikejo estis farita en 1873, la marmora tablo post 3 jaroj, la orgeno en 1911. Depost la 2-a mondmilito li estis renovigita. En 1985 tertremo skuis la kirkon, en la sekva jaro ĝi estis firmigita per ŝtalokabloj.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola. La fasado estas simetria, meze malsupre la enirejo estas videbla, pli supre fenestro, la plej supre la kvadrata turo altiĝas. La navo finiĝas en oklatera absido. La navo en la maldekstra flanko havas antaŭĉambron, kiu plene reliefas. Interne estas 2 galerioj. La muroj estas blankaj.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* la priskribo estas legebla pli malsupre
* la mallonga priskribo estas legebla pli malsupre

Polgárdi calvinist church.jpg|Ekstera bildo
Polgárdiref belső 02.jpg|Interna bildo

Polgardi
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Polgárdi
Imre Pulai

**Imre Pulai,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pulai Imre** estis hungara kanuisto, kvarfoja olimpiano, olimpika kaj monda ĉampionoj.

 naskiĝis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
 depost sportado li estis kunposedanto de trejnejo. Li edziĝis en 1994, lia edzino naskis 2 filojn. Li ricevis kelkajn premiojn.

### Sporta kariero 
 komencis kanuadi en 1979 en ĉefurba sportklubo. Li estis hungara ĉampiono 11-foje inter 1990-2000 individue aŭ teame. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1988, Hungario en la Somera Olimpiko 1992, Hungario en la Somera Olimpiko 1996 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 2000 kun ora medalo en la lasta Olimpiko duope en distanco 511 m, krome en mondĉampionumoj li estis la unua kvarfoje en 1993, 1994, 1995 kaj 2003 foje individue, trifoje kvarope. Lia plej grava partnero en kanuo estis Ferenc Novák (kanuisto), lia plej konata edzo estis István Vaskuti. Ekde 2005 li okupiĝis ankaŭ pri sledado, li partoprenis en fondo de la hungara sleda asocio, tamen liaj sporadaj sportaj rezultoj estis nur bagatelaj internacie.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 
* anglalingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kanuistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
Ligo internacia de la paco kaj de la libereco

eta|maldekstra|110ra|
La **Ligo internacia de la paco kaj de la libereco** - france *Ligue internationale de la paix et de la liberté* - estas asocio de pacismo starigita jam la 30-an de majo 1867 en Parizo fare de Frédéric Passy, sed oficiale nur fondita ekde la 9-a de septembro 1867 en granda solenaĵo kadre de Internacia Kongreso de Paco en Ĝenevo. Ĝi estis kreita post publika kampanjo kontraŭ milito inter la Dua Franca Imperio kaj la Regno de Prusio super Luksemburgo. La *Luksemburga krizo* estis pace solvita en 1867 per la *Traktato de Londono* sed en 1870 la Franc-Prusia Milito ne povis esti malhelpita tiel la ligo dissolviĝis kaj refondiĝis en la sama jaro. Malsamas la informoj ĉu jam en 1870 aŭ nur en 1889 la ligo alprenis la nomon ''Société française pour l'arbitrage entre nations* ("franca societo por arbitracio inter la nacioj"). 
eta|maldekstra|110ra|
La *Société française pour l'arbitrage entre nations* povas esti vidita kiel antaŭulo de la *Permanenta Tribunalo de Arbitracio* lokita en la Palaco de Paco, fondita per la unua Haga Packonferenco en 1899, kaj antaŭulo de la Ligo de Nacioj, fondita per la Traktato de Versajlo en 1919 kaj sekvita de la Unuiĝintaj Nacioj. La establado de la Permanenta Tribunalo de Arbitracio ankaŭ estis starigita fare de la Interparlamenta Unio kiun Frédéric Passy fondis kune kun Randal Cremer en 1889 kaj kiu honoriĝis per la Nobel-premio pri paco en 1901. Tamen la ligo internacia aŭ societo por arbitracio ankoraŭ pluekzistis:

Ekde 1922 sekretario-kasisto de la Ligo internacia de la paco kaj de la libereco, renomita laŭ la origina nomo, estis la esperantisto kaj pacisto Gabriel Chavet, kiu antaŭe de 1905 ĝis 1922 estis la sekretario de la Esperantista Centra Oficejo en Parizo. En 1930 la biblioteko de la Ligo de la Paco estis donacita al la Nuntempa Internacia Dokumentada Biblioteko (france *Bibliothèque de documentation internationale contemporaine*), kiu de 2018 nur nomiĝas "*contemporaine''" (do "La nuntempa").

Pri la plua sorto de la ligo mankas ĉiaj informoj. La donaco de la biblioteko en 1930 estas indiko pri tio, ke post la financa krizo nomata Granda Depresio ekde 1929 la organizaĵo ĉesis ekzisti. Tamen tiu ĉi artikolo kolektis iom pli da informoj ol la alilingvaj vikipediaj artikoloj, kie baze la informoj finiĝas jam en 1870.

## Referencoj 
Kategorio:Pacaj organizaĵoj
Furanakrilata acido

**Furanakrilata acido** aŭ **2-furanpropenata acido** estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la organikaj acido derivitaj el la furano kaj akrilata acido. Furanakrilata acido posedas 7 karbonatomojn, 6 hidrogenatomojn kaj tri oksigenatomojn. Ĝi estas blanka aŭ bruna, lumsensiva solidaĵo, malmulte solvebla en akvo sed solvebla en duklorometano kaj duetila etero. Furanakrilata acido uzatas en la biosintezoj de medikamentoj kontraŭ skistosomozo kaj derivaĵoj de la furano kaj akrilata acido.

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de la **furanakrilata acido** per traktado de **furfuralo** kaj **malonata acido**:

### Reakcio 2 
* Preparado de la **furanpropilamino** per traktado de **furanakrilata acido** kaj **amoniako**:

### Reakcio 3 
* Preparado de la **furanakrilata acido** per traktado de **furfuralo** kaj **malonata acido**:

### Reakcio 4 
* Preparado de la **furanakrilata acido** per oksidado de la **furanakroleino**:

### Reakcio 5 
* Preparado de la **furanakrilata acido** per traktado de **3-kloroakrilata acido** kaj **furano**':

## Vidu ankaŭ 
* Akrilatoj
* Metakrilatoj

## Referencoj 
Kategorio:Akrilatoj
Franca Societo de Fotografarto

eta|maldekstra|130ra|
eta|maldekstra|130ra|
La **Franca Societo de Fotografarto** - france *Société française de photographie* (**SFP**) - estas asocio, fondita la 15-an de novembro 1854, dediĉita al la historio de fotarto. Ĝi havas grandan kolekton de fotoj kaj malnovaj fotiloj. Sidejo de la societo estas Parizo.

Inter la fondaj membroj estis *Olympe Aguado, Hippolyte Bayard*, Alexandre Edmond Becquerel, *Eugène Durieu, Edmond Fierlants, Jean-Baptiste Louis Gros, Gustave Le Gray* kaj Henri Victor Regnault. Henri Victor Regnault estis la unua prezidanto.

## Rilatoj al Esperanto 
Inter la jaroj 1901 kaj 1930, la prezidanto de la societo, kiu tiutempe situis ĉe la adreso *51 rue de Clichy* en la 9-a arondismento de Parizo, estis la esperantisto Hippolyte Sebert. Li en 1905 luis du vastajn ĉambrojn en la societa domo *51 rue de Clichy* por fondi kun Émile Javal la Esperantistan Centran Oficejon, kiu kun sekretario Gabriel Chavet en la domo agadis por la Esperanto-movado ĝis la jaro 1922 kaj iĝis la organiza koro de la movado.

Ekde la dua duono de la 20-a jarcento la sidejo de la Franca Societo de Fotografarto estas en la domo *58 rue de Richelieu* en la 2-a arondismento de Parizo.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Francaj asocioj
Mariana Drăgescu

**Marie Ana Aurelia (Mariana) Drăgescu** (7a de septembro 1912 &#x2013; 24a de marto 2013) estis rumana militista piloto dum la dua mondmilito. Ŝi estis la lasta travivanta membro de la Blanka Eskadro, teamo de virinaj aviadistoj kiuj pilotis kuracan aviadilon dum la dua mondmilito. Rumanio estis la nura lando en la mondo kie oni permesis al virinoj piloti por kuracaj misioj dum la milito.

## Biografio 
Ŝi naskiĝis la 7an de septembro 1912 en Craiova, Rumanio. Ŝia patrino estis "sendependa virino" kaj muzikinstruisto kaj ŝia patro, militisto, fariĝis kolonelo post la unua mondmilito. Ŝi rakontis ke ŝia enkonduko al flugado venis je frua aĝo.

Dum la komunista epoko, la historio de la rumana aviado kaj la kontribuoj de Drăgescu kaj aliaj virinoj de la Blanka Eskadro estis ignoritaj. Post la rumana Revolucio de 1989, ilia rakonto ricevis pli da agnosko.

Mariana Drăgescu mortis kiam ŝi estis 100-jara, en Bukareŝto, la 24an de marto 2013.

## Honoroj 
* Kavaliro de la Ordeno de la Stelo de Rumanio
* Ordeno de Aeronaŭtika Virto
* Ordeno de la germana Aglo

## Referencoj 
## Bibliografio 
* 
* 

Kategorio:Rumanoj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Pilotoj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Pilotoj
Kategorio:Pilotoj laŭ landoj
Kategorio:Aviado en Rumanio
Ekstera Mongolio

[eta|Ekstera Mongolia kaj [Interna Mongolio|Interna Mongolia ene de la Qing dinastio.]]
[eta|Loko de Mongolia Areo en la [Respubliko Ĉinio (1912-1949)|Respubliko de Ĉinio]]
eta|Mapo de la Respubliko de Ĉinio en 1914
eta|Post la Traktato de Kyakhta kiu establis (Norda) Mongolia en 1915**Ekstera Mongolio** (mongole : **Ар Монгол**, "Ar Mongol") estas regiono en Orienta Azio kiu hodiaŭ formas la teritorion de la sendependa ŝtato Mongolio kune kun la Respubliko de Tuva en Rusio, kompare kun Interna Mongolio kiu estas aŭtonoma regiono en la Ĉina Popola Respubliko. La nomo reflektas sinocentran aliron, nomante la nordan parton de Mongolio "ekstera", dum la suda parto, pli proksime al Ĉinio, estas nomita "interna".

En la pasinteco, Ekstera Mongolio estis vasala lando sub la regado de Manĉuria Dinastio Qing, kaj estis dividita en sep regionojn (ajmakoj):

# Cecen Ĥan (Tsetsen Khan aimag)
# Tuŝeet Ĥan (Tusheet Khan aimag)
# Sajn Nojon Ĥan (Sain Noyon Khan aimag)
# Zasagt Ĥan (Zasagt Khan aimag) 
# Regiono Ĥovd (Khovd hizagaar)
# Regiono Tagna-Urianĥaj (Tagna Uriankhai hizagaar, nuna Respubliko de Tuvio en Rusujo)
# Durved Dalaj Ĥan ajmako (Durved Dalai Khan aimag)
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1922
Kategorio:Historio de Mongolio
Kategorio:Geografio de Mongolio
Cinca (rivero)

La rivero **Cinca** (en aragona lingvo: *a Zinca*) estas rivero de nordorienta Hispanio, alfluanto de la rivero Ebro, kiu elfluas ĉe la geologia cirko Pineta, en la Nacia parko Ordesa y Monte Perdido, nome ĉe Monto Perdido, en Pireneoj de Aragono. Ĝi estas la akso de riĉa agrikulturo regiono ĉirkaŭ ĉefaj urboj Monzón kaj Fraga. Ĝi estas 191 km longa.

eta|maldekstre|230px|Cinca ĉe Aínsa.
Ĉe Bielsa alfluas Barrosa, kaj poste Cinqueta en la valo Gistau. Sep km poste alfluas maldekstre Irués, ĉe Badaín, kaj ĉe Hospital de Tella, dekstre Yaga. Maldekstre restas maldekstre la vertico Cotiella, de ĉirkaŭ 3 000 m de altitudo. Poste dekstre eniras la rivero Bellos, kies valo de Añisclo estas de granda pejzaĝa intereso. Alvenante al Aínsa venas dekstre Ara. Tie estas la Akvorezervejo de Mediano kaj post la ravino Entremón, estas la Akvorezervejo de El Grado, de kie ekfluas la granda kanalo de Cinca, kiu ligas kun la kanalo de Gállego. Tuj poste al Cinca venas maldekstre Ésera, ĝia plej grava alfluanto.

Poste dekstre venas Vero, kaj jam ĉe Monzón Sosa maldekstre. Poste, Alcanadre dekstre. Finfine, ĉe Massalcoreig, ĝi alfluas en la rivero Segre kaj ili kune alvenas ĉe Mequinenza al la rivero Ebro en zono kiu ricevas la nomon *Aiguabarreig* pro la mikso de la diversaj koloroj de akvoj el ambaŭ riveroj. Dum mallonga sektoro ĝi estas la limo inter la provincoj Huesca kaj Lérida, ĉe la loĝloko Massalcoreig.

Laŭlonge de sia fluejo la rivero nomas kelkajn de la trapasataj loĝlokoj kiel Velilla de Cinca, Pomar de Cinca, Albalate de Cinca, Torrente de Cinca kaj Alcolea de Cinca.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Riveroj en Aragono
Kategorio:Ebro
Pintano

**Pintano** estas vilaĝo de la komarko Cinco Villas en provinco Zaragozo, kiu apartenas al municipo Los Pintanos de la historia hispana regiono Aragono.

## Geografio 
Pintano, starigita sur terkapa monteto, estas plena de originalaj anguloj, kiuj rilatas al ĉiuj historiaj cikloj. Ĝia alteco sur la marnivelo estas 809 m kaj ĝis distanco al Zaragozo 175 km.  

La rivero "Regal" trairas sian terminon, de oriento al nordo, kiu enfluas en la riveron "Aragono" en la akvorezervujo "Yesa". Ekzistas ankaŭ diversaj intermontoj.

La norda limo de ĝia termino estas fiksita plejparte de la altecoj de montaro "Nobla" (elstariĝas "Peña Nobla", kun alteco de 1.076 m, kaj "Peña Musera", kun 990 m); kaj ĝia suda limo ankaŭ estas determinita de la montaro "Sarda", kun maksimumaj altecoj de pli ol 1.000 m.

## Historio 
En 1043 la reĝo de Aragono, Ramiro la 1-a, devis rifuĝi en kastelo de la familio Soteras, en Los Pintanos, post sia malvenko kontraŭ la reĝo de Pamplona-Nájera en la batalo de Tafalla. 

En 1283 navaraj kaj francaj trupoj elrabis la Valdonsella regionon, lasante en ruinoj la vilaĝojn Espedregales, Noguera, Soteras, Castiello kaj Miranda, kaj tre reduktitaj tiujn de Pintano kaj Undués-Pintano.

## Monumentoj 
* Preĝejo "Nuestra Señora de la Purificación" (Nia Sinjorino Purigo): 
:Ĝi situas en la plej alta parto de la monteta vilaĝo kaj estis konstruita laŭ gotika stilo. Ĝi meritas detalan viziton. 
:Ĝi situas en la centro de la urbo kaj estis konstruita sur romia tombejo: nun ĝi estas arkeologia interpretejo, ĉar en la areo abundas arkeologiaj restaĵoj. 
:La interno konsistas el ununura navo dividita en kvin sekciojn per kvar diafragmarkoj, la du centraj pintaj. La ekstero aspektas kiel civila konstruaĵo kun pordego kun malaltigita arko kaj sur ĝi ĉizita ŝtono inter volutoj kaj lintelo kun falsa kurba frontono, ĉio kun tre malmulte da reliefo. 
* "Casa de la Villa" (Domo de La Vilaĝo): 
:Ĝi estis antaŭe la Urbodomo de Pintano. Nuntempe ĝi estas Kulturdomo kaj Socia Klubo.
* Domego "Sangorrin":  
:Sur la ĉefa fasado, de 1599 kaj malfermita okcidente, estas tri niveloj. La ĉirkaŭpordegaj ŝtonoj estas grandaj kaj kun kaneloj ĉe la rando. La ŝildo situas flanke. En la sudo ekzistas alia unuo, kiu konservas parton de la fasado kun ĝemelaj fenestroj.
* Mezepokaj muregoj: 
:En Pintano oni povas vidi parton de la mezepokaj muregoj kiuj ĉirkaŭis la urbeton.
* Krozadoj (vojaj krucoj sur kolonoj): 
:Nelonge de la urbo, direkte al Bagües, troviĝas la ermitejo dediĉita al Virgulino "Aguiraré", kiu origine estis romanika.

## Estas menciinde 
La puto en la centro de la urbo estas neforgesebla. 

## Festoj 
* Pilgrimado al ermitejo "Santa María de Alguiraré" (Sankta Maria el Alguiraré), en la dua tago de Pasko de Pentekosto.
* Pilgrimado al ermitejo "Santa María Magdalena" (Sankta Maria el Magdala), la 3-an de majo.
* Festoj dediĉitaj al ĝia patronsanktulo "San Ramón Nonato" (Sankta Ramono Nenaskito), ĉirkaŭ la 31-a de aŭgusto.

## Vidu ankaŭ 
* Aragona regioneto Cinco Villas. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 

Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Historio de Aragono
Ontiñena

**Ontiñena** [ontiNJEna] estas municipo de Hispanio, en la nordokcidento de la komarko *Bajo Cinca* (kies ĉefurbo estas Fraga) apartenanta al la suda parto de la Provinco Huesko (regiono Aragono).

## Geografio 
Ĝia municipa teritorio estas en la nordokcidento de la komarko *Bajo Cinca*, nordokcidente de la teritorio de Ballobar. La municipo apartenas al la jurisdikdicia teritorio de Fraga. Ĝi estas preskaŭ ĉe la fino de la valo de la rivero Cinca.

La loĝloko Ontiñena (215 msm) estas je 75 km de Huesko, provinca ĉefurbo, sur la dekstra bordo de la rivero Alcanadre.

La municipa teritorio estas trapasata per la regiona ŝoseo A-131, kiu ebligas komunikadon kun Villanueva de Sigena nordokcidente kaj Chalamera sudoriente trans la rivero Alcanadre paralele al tiu; krome la ŝoseo A-130 komunikas kun Alcolea de Cinca kaj la A-2214 kun Candasnos sude.

## Historio 
La araboj loĝis en la valo de Cinca kiun ili menciis kiel la "rivero de la olivarboj" (Cinca) kaj ili lasis ankaŭ la nomon de la rivero Alcanadre. Ekde la falo de la Kaliflando de Kordovo en 1010, la areo ekdependis de Zaragozo, Ilerdo aŭ Ŭesko, depende de la povo de la koncerna tajfo.

Fraga kaj Ilerdo estos konkeritaj de kristanoj samtage, nome la 24an de Oktobro 1149. Tiam ŝajne Fraga dependis de Ilerdo, kiu siavice apartenis al la tajfa regno de Zaragozo. Tiuepoke oni atingis favoran konsideron por la islamanoj kiuj restis, regotaj per sia propra juro.

Dum la 12-a jarcento kaj ĉefe dum la 13-a jarcento diversaj aragonaj reĝoj donis (kaj rericevis) la lokon kaj la kastelon al la monaĥejo de Sijena en jam 1194 kaj tio estis konfirmita de la papo Inocento la 3-a  En 1610 ĝi estis ankoraŭ de la monaĥejo de Sijena. La forpelo de la moriskoj de 1610 rezultis en grava krizo en la loka ekonomio. Dum ĉirkaŭ ok jarcentoj la moriskoj estis grava parto de la loĝantaro, esenca ekonomie en agrikulturo kaj artmetioj.

En 1845, laŭ Madoz, Ontiñena havis 130 domojn, urbodomon, prizonon kaj lernejon.

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Ontiñena: oni malaltiĝis el 1 883 loĝantoj en 1910 ĝis nunaj 514 loĝantoj.

## Aktualo 
La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (kortobirdoj, porkoj kaj bovoj) al kultura kaj rura turismo. La ĉefa aktiveco de la valo de la rivero Cinca estas irigacio, precipe de maizo, sunfloroj, luzerno, plantejoj de fruktarboj (persikoj kaj pomoj) kaj legomoj (por propra konsumado).

## Demografio 
## Vidindaĵoj 
Inter vizitindaĵoj menciendas jenaj:
* Preĝejo kun pordego malfruromanika kaj plurlatera absido.
* Ermitejo de Sankta Gregorio.
* Restaĵoj de romia epoko.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Ŭesko

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Ángel Canellas kaj Ángel San Vicente (1996). *Rutas románicas en Aragón*. Encuentro ediciones.
* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Municipoj de la provinco Ŭesko
Scuol-Tarasp (stacidomo)

**Scuol-Tarasp** estas fervoja stacidomo en Scuol apud Tarasp, Svislando.

## Retia fervojo 
[centra|450ra|eta|[Retia fervojo]]

## Vidu ankaŭ 
* Scuol
* Tarasp
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Stacioj de Retia fervojo
Kategorio:Inn/En (distrikto)
Glattfelden (stacidomo)

**Glattfelden** estas fervoja stacidomo en Bülach apud Glattfelden, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Bülach
* Bülach (stacidomo)
* Glattfelden
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Bülach (distrikto)
Attila Szabó (kanuisto)

**Attila Szabó** [sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Szabó Attila Ferenc** estis hungara kanuisto, olimpiano, trejnisto. Lia familia nomvarianto estis *Rausz-Szabó* [raus].

Attila Szabó naskiĝis la  en Eger.

## Biografio 
Attila Szabó maturiĝis en 1981 en Budapeŝto. Li akiris trejnistan diplomon en Gimnastika Universitato de Budapeŝto en 1994, sportgvidantan diplomon en sportfakultato de Universitato Semmelweis en 2003, sportpedagogian diplomon en Universitato de Pécs en 2009. Li ricevis signifan ŝtatan premion en 2000. Li edziĝis en 1986, lia edzino naskis 2 filojn kaj solan filinon.

### Sporta kariero 
Attila Szabó estis kanuisto inter 1977–1996, dum li estis hungara ĉampiono 16-foje. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1988 sen medalo, sed en mondĉampionumoj li estis la unua resume kvinfoje en 1991, 1993-1995 ĉiam teame. Lia plej konata edzo estis István Vaskuti. Depost sia aktiva sporta kariero li estis trejnisto ekzemple de Gábor Fürdök, Csaba Hüttner, Márton Joób, Ferenc Novák (kanuisto), Imre Pulai, Attila Vajda.

### Lia libro 
* *Minden a kenuzásról* (2015)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio
* rezultoj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kanuistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Miraheze

**Miraheze** (povus esti Esperantigita kiel **Mirahezo** aŭ **Mirahezeo**) estas senpaga vikigastigada servo. Ĝi uzas MediaVikion kaj estas financata donace.

Kategorio:Interreto
Kategorio:Komputilo
Kategorio:Vikioj
Kategorio:Retejoj aperintaj en 2015
Jungfraujoch (stacidomo)

**Jungfraujoch** estas subtera fervoja stacidomo en Fieschertal, Svislando.

280px|centra

## Fervojoj 
[centra|450px|eta|V-Bahn, [Juna virina fervojo|Jungfraubahn kaj Wengernalpbahn]]

## Vidu ankaŭ 
* Fieschertal
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Goms (distrikto)