Neolatina Romano

thumb|150px|right|Logo de la projekto *Vía Neolatina*.
La **Neolatina Romano**, aŭ simple **neolatino**, estas panromana lingvo, tio estas, kodigita lingvovario bazita sur la romanca, reprezentanta la tutan grupon de latinaj lingvoj. Ĝi povas esti konsiderata kiel propono de standarda lingvo por la tuta romanca lingva familio, kaj samtempe zonlingvo konstruita, ĉar ĝi estas la rezulto de lingva kodigo bazita sur specifa grupo, en ĉi tiu kazo, la latinaj lingvoj. Gravas rimarki, ke ĉi tiu zonlingvo estas limigita nur al la lingva kampo, sen inkluzivi ajnan socian aŭ politikan aspekton.

## Enkonduko 
La neolatina ekestas kiel norma lingvo kun strikte latinida bazo, malsimile al aliaj similaj lingvoprojektoj kiel Interlingua. La Interlingua estas artefarita lingvoprojekto, kreita de la Internacia Helplingva Asocio (IALA), kies celo komence estis taksi la ekzistantajn artefaritajn lingvojn kaj fari la necesajn rekomendojn por la adopto de unu el ili kiel komuna lingvo. Post konkludo ke neniu el la ekzistantaj lingvoj estis tute taŭga por uzo kiel internacia lingvo, la IALA post pluraj jaroj da laboro kaj studo publikigis vortaron kun 20,000 terminoj kaj minimuman gramatikon de tio, kio fariĝus la nova lingvo: Interlingua.

La neolatina, male, ne baziĝas sur artefarita lingvo, sed estas kreita laŭ kriterioj rekomenditaj de lingvoscienco. La ĉefa celo de la neolatina ne estas antaŭenigi la uzon de internacia helpa lingvo por la tuta mondo, sed helpi la komunikadon inter “la diversaj neolatinaj popoloj [parolantoj de latinidaj lingvoj] per iliaj propraj lingvoj: la latinida” (Martín Rincón, 2016). La neolatino, malsimile al Interlingua, ne uzas novigajn principojn, sed baziĝas sur la teorio de kodado evoluigita de lingvistoj kiel Lamuela, Castellanos kaj Sumien. La esenca evoluo konsideras la tutan romanidan lingvosistemon. La parolantoj de latinidaj lingvoj kunvenas en Eŭropo en kontakto kun la aliaj du plej disvastiĝintaj lingvofamilioj: la ĝermana kaj la slava. La evoluo de la moderna interslava lingvo komenciĝis en 2006 sub la nomo Slovianski fare de teamo de lingvistoj el diversaj landoj gvidata de Jan van Steenbergen, kaj nur post kelkaj jaroj ĝi adoptis sian nunan nomon: Interslava. Poste ĉi tiu projekto kuniĝis kun alia simila projekto de komuna slava lingvo, Novslava, iniciatita de la ĉeĥa lingvisto Vojtěch Merunka, en jaro kiam okazis la Unua Internacia Kongreso de la interslava lingvo en la ĉeĥa urbo Nové Město.

Ekzistas pluraj antaŭuloj al tiu ĉi neolatina lingvo, kelkaj el ili kodigitaj kiel helpaj lingvoj. Jam en 1947 André Schild kreis lingvon nomatan *Neolatino*, poste, en 1948, portugala lingvisto João Campos Lima proponis lingvon nomatan *Internacional*, kiel internacian komunikilon kaj alternativon al Esperanto. Poste, en 2001, Richard Sorfleet kaj Josu Lavin kreis la *Interlingua Romanica*, kaj post kelkaj jaroj, Raymund Zacharias kaj Thiago Sanctus kreis la *Interromanico* en 2017, ankaŭ kiel proponoj por panlatina komunikado. En 2010 ankaŭ aperis propono fare de la lingvisto Clayton Cardoso, la *Olivarianu*, sed ĉi-kaze temis pri artefarita arta lingvo enmetita en fikcia mondo.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Via Neolatina: https://neolatino.eu/lengua.html
* Retejo por lerni neolatinan lingvon: https://apprendeneolatino.com/es/benvenito-esp/ 
* Publikigita video de la Unua Kongreso de Neolatina Romanca (Valencio, 2022): https://www.youtube.com/watch?v=XDjuZIzQyqk
* Oficiala eldono de la Projekto Via Neolatina: https://terracalida.eu/

Kategorio:Internacia planlingvo
Kategorio:Konstruitaj lingvoj
Kategorio:Latinida lingvaro
Kategorio:Normaj lingvoj