Spacepoko

[altdekstre=1.2|eta|250ra|La lanĉo de la [satelito Sputnik 1 markis la starton de la Spacepoko.]]

[altdekstre=1.2|eta|maldekstre|La [Kosmopramo eliras en misio al spaco.]]

eta|La signaloj de *Sputnik 1* pluis dum 22 tagoj.
La **Spacepoko** aŭ **Kosmepoko** estas tempoperiodo kiu enhavas aktivaĵojn rilataj al la kosmokonkuro, kosmoesploro, kosmoteknologio, kaj la kultura disvolvigoj influitaj de tiuj eventoj. La Kosmepoko estas ĝenerale konsiderata kiel komencinta kun la Sputnik (1957).

## Komenco 
La Kosmo-Epoko komenciĝis kun la evoluo de pluraj teknologioj kiuj konverĝis kun la lanĉo la 4-an de oktobro 1957 de Sputnik 1 fare de la Sovetunio. Tio estis la unua artefarita satelito de la mondo, orbitanta la Teron en 96,17 minutoj. La lanĉo de Sputnik 1 enkondukis novan epokon de politikaj, sciencaj kaj teknologiaj atingoj kiuj iĝis konataj kiel la Kosmo-Epoko, per la rapida evoluo de nova teknologio kaj kuro por atingo, plejparte inter Usono kaj Sovet-Unio.

La Spaca Epoko atingis sian pinton kun la Apollo-programo kiu kaptis la imagon de granda parto de la monda loĝantaro. La surteriĝo de Apolono 11 estis observita de pli ol 500 milionoj da homoj tra la mondo kaj estas vaste rekonita kiel unu el la difinaj momentoj de la 20-a jarcento. Ekde tiam, publika atento plejparte moviĝis al aliaj areoj.

En Usono, la Kosmopramo *Challenger* katastrofo en 1986 markis signifan malkreskon en tripitaj Kosmopramo lanĉoj. Sekvante la katastrofon, NASA surgrundigis ĉiujn Navedojn por sekureczorgoj ĝis 1988. Dum la 1990-aj jaroj financado por spac-rilataj programoj akre falis kiam la ceteraj strukturoj de la nun dissolvita Sovetunio diseriĝis kaj NASA ne plu havis ajnan rektan konkuradon.

Ekde tiam, partopreno en kosmolanĉoj ĉiam pli larĝiĝis por inkludi pli da registaroj kaj komercaj interesoj. Ekde la 1990-aj jaroj, la publika percepto de kosmoesploro kaj spac-rilataj teknologioj estis ke tiaj klopodoj estas ĉiam pli oftaj.

NASA konstante bazigis ĉiujn usonajn Kosmopramojn en 2011. NASA de tiam fidis je Rusio kaj SpaceX por preni amerikajn astronaŭtojn al kaj de la Internacia Kosmostacio.

## Nuna periodo 
En la frua 21-a jarcento, la Ansari X-premio estis starigita por helpi ekfunkciigi privatan kosmoflugon. La gajninto, Space Ship One en 2004, iĝis la unua kosmoŝipo ne financita de registara agentejo.

Pluraj landoj nun havas spacprogramojn; de rilataj teknologiaj projektoj ĝis plenrajtaj spacprogramoj kun lanĉinstalaĵoj. Estas multaj sciencaj kaj komercaj satelitoj uzataj hodiaŭ, kun miloj da satelitoj en orbito, kaj pluraj landoj havas planojn sendi homojn en kosmon. Kelkaj el la landoj aliĝantaj al ĉi tiu nova vetkuro estas Francio, Hindio, Ĉinio, Israelo kaj la Unuiĝinta Reĝlando, kiuj ĉiuj utiligis gvatsatelitojn. Ekzistas pluraj aliaj landoj kun malpli ampleksaj kosmoprogramoj, inkluzive de Brazilo, Germanio, Ukrainio, kaj Hispanio.

Koncerne la usonan kosmoprogramon, NASA nuntempe konstruas profundspacan skipan kapsulon nomatan Oriono. La celo de NASA kun ĉi tiu nova spackapsulo estas porti homojn al Marso. La kosmoŝipo Orion estas kompletiĝota en la fruaj 2020-aj jaroj. NASA esperas, ke ĉi tiu misio "enkondukos novan epokon de kosmoesploro". Signifa privata kosmofluga kompanio estas SpaceX kiu iĝis la posedanto de unu el la plej kapablaj operaciaj lanĉveturiloj de la mondo kiam ili lanĉis sian nunan plej grandan raketon, la Falcon Heavy en 2018. Elon Musk, la fondinto kaj Ĉefoficisto de SpaceX, prezentis la celon establi kolonion de unu miliono da homoj sur Marso kaj la firmao disvolvas sian Stelŝipo lanĉo-veturilo por faciligi tion. Ekde la Demo-2-misio por NASA en 2020 en kiu SpaceX lanĉis astronaŭtojn por la unua fojo al la Internacia Kosmostacio, la firmao konservis enorbitan homan spacvojaĝkapablon. Blue Origin, privata firmao fondita de Amazon.com fondinto Jeff Bezos, disvolvas raketojn por uzo en kosmoturismo, komercaj satelitlanĉoj, kaj eventualaj misioj al la Luno. kaj preter.

La firmao de Richard Branson Virgin Galactic koncentriĝas pri lanĉo-veturiloj por kosmoturismo. Kromprodukta firmao, Virgin Orbit, aerlanĉas malgrandajn satelitojn per sia LauncherOne raketo. Alia malgrand-satelita lanĉilo, Rocket Lab, evoluigis la Rocket Lab Electron kaj la Rocket Lab Photon por sendi kosmoŝipon plu en la Sunsistemon.

## Kronologio 
## Pli fruaj kosmoflugoj 
La Spaca Epoko ankaŭ povus esti konsiderata kiel komencinta multe pli frue ol la 4-an de oktobro 1957, ĉar en junio 1944, germana raketo V-2 iĝis la unua homkreita objekto eniri la kosman spacon, kvankam nur mallonge. Iuj eĉ konsideras marton 1926 kiel la komencon de la Kosmo-Epoko, kiam usona raketopioniro Robert Goddard lanĉis la unuan likvan fuelan raketon de la mondo, kvankam lia raketo ne atingis kosman spacon. Ankaŭ jam en la 1920-aj jaroj la unua grandskala eksperimenta raketprogramo de la mondo, Opel-RAK, estis iniciatita sub la gvidado de Fritz von Opel kaj Max Valier. Rapideco-rekordoj por grundaj kaj fervojaj veturiloj estis atingitaj en 1928 kaj von Opel pilotis la unuan publikan flugon de la monda de raketaviadilo, Opel RAK.1. La Granda Depresio ĉesigis la Opel-RAK-programon sed ĝi tamen havis fortan kaj longdaŭran efikon al pli postaj spacvojaĝpioniroj, precipe al Wernher von Braun kiu poste estrus la nazian epokon V2. programo.

Ĉar la raketflugo V-2 estis entreprenita sekrete, ĝi ne estis publika scio dum multaj jaroj poste. Plue, la germanaj lanĉoj, same kiel la postaj sonraketo testoj faritaj en kaj Usono kaj Sovet-Unio dum la malfruaj 1940-aj jaroj kaj fruaj 1950-aj jaroj, ne estis konsideritaj sufiĉe signifaj por komenci novan epokon ĉar ili ne faris. atingi orbiton. Havi raketon sufiĉe potenca por atingi orbiton signifis ke nacio povis meti utilan ŝarĝon ie ajn sur la planedo, aŭ por uzi alian terminon, posedis interkontinentan balistikan misilon. La fakto, ke post tia evoluo nenie sur la Tero estis sekura de nuklea eksplodilo, tial la enorbita normo estas kutime uzata por difini kiam komenciĝis la spaca epoko.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* .

Kategorio:20-a jarcento