Tiberio Ĝemelo

**Tiberio Ĝemelo** aŭ **Tiberius Julius Caesar Nero** estis filo de Druzo la Juna (14-23) kaj Livila (13-31), nepo de la imperiestro Tiberio, kaj la kuzo de la imperiestro Kaligulo. Ĝemelo estas kromnomo signifanta "la ĝemelo". Lia ĝemela frato, Germaniko Ĝemelo (19-23), kiu mortis kiel juna viro en 23 p.K.

Lia patro kaj pli aĝaj kuzoj mortis, kaj estas suspektataj de tiutempaj fontoj kiel sisteme eliminitaj de la potenca pretora prefekto Sejano. Ilia forigo permesis al Ĝemelo kaj Kaligulo esti nomitaj kunheredantoj fare de Tiberio en 35, decido kiu finfine rezultigis ke Kaligulo transprenis la potencon kaj mortigis Ĝemelon (aŭ devigis lin mortigi sin) fine de 37 aŭ komence de 38.

## Fruaj jaroj
[eta|maldekstre|350px|[Sejano savas Tiberion en la kaverno.]]

[eta|dekstre|300px|Sejanus estas arestita, akvaforto de Giuseppe Mochetti (1814-1905) laŭ desegno de [:en:Bartolomeo Pinelli|Bartolomeo Pinelli (181-1835).]]

eta|maldekstre|230px|Tiberio Ĝemelo (19-38), nepo de la Imperiestro Tiberio.

eta|dekstre|300px|La romia imperiestro Kaligulo, iam populara favorato, sukcesis fremdigi ĉiujn siajn subtenantojn, rezultante en la Palatina Komploto kaj la unuaj imperiaj murdoj de Romo.

eta|maldekstre|270px|La murdo de la imperiestro Kaligulo.

eta|dekstre|300px|La morto de Tiberio.

Ĝemelo naskiĝis kiel filo de Druzo Julio Cezaro kaj Livila la 10an de oktobro 19 p.K., la saman tagon kiam lia onklo Germaniko (15 a.K. - 19 p.K.) mortis en Sirio. Liaj patraj geavoj estis imperiestro Tiberio kaj lia edzino, Vipzanja Agripina, dum liaj patrinflankaj geavoj estis generalo Nero Klaŭdio Druzo (38 a.K. - 9 p.K.) kaj Antonia la Juna (36 a.K. - 37 p.K.).

Li estis la ĝemela frato de Germaniko Ĝemelo kaj la pli juna frato de lia fratino Julia Livia (5-43). La naskiĝon de Ĝemelo kaj lia ĝemelo festis Tiberio, kiu asertis, ke neniam antaŭe en la historio de Romo ĝemeloj naskiĝis al viro tiel alta en rango kiel Druzo, kaj la evento estis memorfestita sur la dorsflankoj de moneroj. Lia ĝemelo mortis ankoraŭ juna en 23.

Kiel membro de la Julia-Klaŭdia dinastio, Ĝemelo estis proksima parenco de ĉiuj kvin Julio-Klaŭdiaj imperiestroj. Flanke de sia patro, li estis nepo de la imperiestro Tiberio, kaj lia adoptita praavo estis la fondinto de la Romia Imperio, Aŭgusto. Flanke de sia patrino, li ankaŭ estis pranevo de Aŭgusto, nevo de Klaŭdio (10 a.K. - 54 p.K.), kuzo de Kaligulo, kaj duagrada kuzo de Nerono.

## Vivo
### Pereo de liaj parencoj
Printempe de la jaro 22, lia patro Druzo ricevis "tribunicia potestas" de la Senato, klara signo, ke Druzo estis la heredanto de Tiberio. Tamen, la sekva jaro markis turnopunkton por lia patro, kiam lia disputo kun la potenca pretora prefekto Lucio Aelio Sejano atingis kritikan punkton.

Laŭ rakonto de Tacito, Sejano komencis konspiri kontraŭ Druzo por certigi sian pozicion. La 14-an de septembro 23, Druzo mortis pro tio, kio ŝajnis naturaj kaŭzoj. Laŭ Kasio Diono kaj Tacito, Druzo estis venenita de sia edzino Livila laŭ peto de Sejano. La preciza kaŭzo de la kverelo estas nekonata.

La morto de lia patro ne nur detruis Tiberion, sed ankaŭ defiis la estontecon de la princilando. Tiberio ankoraŭ fidis Sejanon kaj havis neniun suspekton. Ĉar Ĝemelo estis tro juna, Tiberio adoptis siajn pranepojn de Germaniko, Nerono kaj Druzo, kaj rekomendis ilin al la Senato. Nerono ricevis la oficon de kvestoro kvin jarojn anticipe kaj edziĝis al la fratino de Ĝemelo, Livia (5-43), por kunigi la familiojn de ambaŭ eblaj posteuloj. Tamen, nek unu nek la alia vivis por sukcedi Tiberion.

En jaro 26, la imperiestro tute retiriĝis de politiko kaj translokiĝis al Kapri, lasante la administradon de la imperio al Sejano, kiu poste komencis elimini aliajn membrojn de la imperia familio. En 28/29, Nerono estis akuzita de la Senato pri samseksemeco, pro kio li estis ekzilita al la insulo Ponca.

La filo de Germaniko, Druzo, estis malliberigita en la kelkarcero sub la Imperiestra palaco sur la Palatina Monteto, kie li malsatmortis ne longe poste. Nerono mortis en ekzilo en 33. Suetonio diras, ke Tiberio antaŭenigis la ascendon de Sejano por certigi la sinsekvon de Ĝemelo, lia natura nepo, je la kosto de la filoj de Germaniko, Nerono kaj Druzo.

Sejano restis potenca ĝis sia subita falo kaj tuja ekzekuto en la 18-a de oktobro 31, kies precizaj kialoj restas neklaraj. La 26-an de oktobro 31, nur ok tagojn post lia morto, lia edzino Apicata sinmortigis. Laŭ Kasio Diono, ŝi lasis mesaĝon al la imperiestro: lia filo estis murdita de lia edzino Livila kaj ŝia amanto, Sejano. La rakonto estu legata kun singardemo.

La brita historiistino Barbara Levick diras, ke Sejano certe murdis Druzon pro memdefendo, ĉar nur Tiberio staris inter la Pretora Prefekto kaj la fino de lia kariero fare de Druzo. Krome, ŝi diras, ke estas eĉ malpli probable, ke Livila estus kunkulpa en la detruo de sia familio, la ŝlosilo al la estonteco de ŝiaj infanoj. Levick malakceptas la akuzon pri Apicata kiel venĝon de virino, kies edzo forlasis ŝin por alia.

## Sukcedo
La mortoj de liaj kuzoj levis Ĝemelon kaj lian pli maljunan kuzon Gajo Cezaro (Kaligulo). Ĉar ne ekzistis formala mekanismo por sinsekvo de la imperia ofico, la sola laŭleĝa maniero, per kiu Tiberio povus promocii heredanton, kiu estis tro juna por supozi la politikajn povojn de imperiestro, estis testamenti al li sian propran bienon, de kiu granda parto de la romia ŝtato dependis.

Laŭ Suetonio, Tiberio suspektis pri Gajo, sed li abomenis Ĝemelon, ĉar li kredis lin rezulto de adultaĵo de sia patrino. La juna aĝo de Ĝemelo estis alia faktoro en la ascendo de Kaligulo, kiu fariĝis kvestoro en 33. La du estis alvokitaj por vivi kun Tiberio en Kapri, kaj Kaligulo aliĝis al li jam en 33. En 35 Tiberio nomumis ilin kunheredantoj de siaj propraĵoj. Tacito registras, ke dum ili estis en Kapri, Tiberio rigardis Kaligulon larmante, kun Ĝemelo en siaj brakoj, kaj diris al li:

Vi mortigos lin, kaj alia mortigos vin.

— Tacito, Analoj VI.46

Tiberio mortis la 16-an de marto 37, kaj Kaligulo fariĝis imperiestro. Li plenumis tion kun la helpo de la pretora prefekto Makro (21 a.K. - 38 p.K.) kaj la konsuloj de 37, kiuj konsentis nuligi la testamenton de Tiberio, tiel permesante al Kaligulo heredi ĉiujn bienojn, kiuj alie ili estus dividitaj kun Ĝemelo.

Ĝemelo formale ricevis sian "toga virilis", ĝi estis adoptita de Kaligulo, kooptita de la Arvalaj Fratoj, kaj ricevis la titolon de "princeps iuventus" (princo de la junularo). Lia praktiko, la publika ceremonio kie junuloj surmetis la togon kaj fariĝis elekteblaj por militservo, okazis en julio 37, kaj Kaligulo distribuis kongiaro de 75 denaroj al ĉiu civitano. Komentoj de Tacito kaj Suetonio, ke Ĝemelo ankoraŭ estis infano ĉi-jare, malgraŭ la fakto, ke li estis 18-jara, tio povas rilati al lia mensa evoluo. Tio klarigus kial li ankoraŭ ne ricevis la togon de plenaĝeco.

Eblas, ke lia adopto signifis oficialan rekonon kaj akcepton kiel heredanto de Kaligulo. Filono vidis tion kiel ruzon por meti Ĝemelon sub la "patria potestas" (patra povo) de Kaligulo, kaj eble por konvinki la Senaton konsenti pri la nuligo de la testamento de Tiberio. La adopto de Ĝemelo donis al Kaligulo tempon por trakti la sukcedan demandon.

## Morto
Post malsano suferita de Kaligulo, Ĝemelo estis mortigita fine de 37 aŭ komence de 38. Kasio Diono metas lian morton, kaj tiun de la bopatro de Kaligulo, Marko Junio ​​Silano, fine de 37. Iliaj anstataŭantoj en la Arvalaj Fratoj ne estis trovitaj ĝis la 24-a de majo 38. Li daŭrigas klarigante, ke Ĝemelo atendis ŝancon profiti de la malsano de Kaligulo.

Laŭ Filono, la supozebla kialo de Kaligulo estis komploto. Suetonio diras, ke Ĝemelo prenis medikamentojn por kronika tuso kaj ke la odoro estis detektita, kio kondukis al akuzoj pri prenado de antidoto kontraŭ veneno. Kaligulo ordonis al li memmortigi sin, pro kio soldatoj donis al li glavon kaj devis helpi lin, ĉar li laŭdire ne sciis kiel mortigi sin per ĝi.

Diono notas, ke Ĝemelo estis akuzita pri preĝado kaj anticipado de la morto de Kaligulo. La historiisto Anthony Barrett observas, ke Ĝemelo reprezentintus Kaligulon dum lia malsano ĉe nepolitikaj eventoj, dum lia onklo Klaŭdio reprezentis la imperiestron ĉe ludoj. Li sugestas, ke Kaligulo rigardis ĉion, kion Ĝemelo faris en lia nomo, kun paranojo, kvankam la sola nomita subtenanto de Ĝemelo (tiom kiom li devus kunregi kun Kaligulo) estis Aŭlo Aviljo Flako, la prefekto de Egiptujo.

Neniu mencio pri lia morto estis farita de Kaligulo al la Senato, kaj la tombo de Ĝemelo ne mencias lian adoptan rilaton kun la imperiestro, kie oni legas: Ĉi tie kuŝas Tiberio Cezaro, filo de Druzo Cezaro.

## Referencoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 19
Kategorio:Mortintoj en 38
Kategorio:Naskiĝintoj en la 1-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en la 1-a jarcento
Kategorio:Naskiĝintoj en Romo
Kategorio:Mortintoj en Romo
Kategorio:Romiaj regantoj
Kategorio:Romiaj militistoj
Kategorio:Romiaj imperiestroj
Kategorio:Historio de Romo