Gouveia (Guarda)

**Gouveia** estas portugala urbeto kaj centro de la samnoma municipo je la alteco de 650 m ene de la Distrikto Guarda. Ĝi situas ene de la granda urba aglomeraĵo de Granda Viseu. Laŭ la malnova administra divido, ĝi estis parto de la historia provinco de Beira Alta kaj nuntempe enkorporigita en la subregiono Serra da Estrela de la Centra regiono. Ĝi estas konata kiel urbeto kun vigla komerca vivo kaj kun belaj malnovaj konstruaĵoj kaj belaj vidoj al la montaro Serra da Estrela.    

La municipo Gouveia, kun 300,61 km² de areo kaj 12 222 loĝantoj (2023) (la urbeto mem havas malgrandegan loĝantaron, proksimume 3,500), subdividita en 16 tn. *freguesias* (kompareblaj al komunumoj) En Aŭgusto 1902 okazis grava striko, unu el la plej fruaj strikoj de la laborista movado en Portugalio. 

En 1917 Gouveia estis la dua urbo kun plej granda nombro da laboristoj en la lanindustrio de la regiono de la Serra da Estrela, nome totalo de 1037, superita nur de Covilhã. Gouveia estis altigita al la kategorio de *cidade* (urbo pro leĝo de 1a de Februaro 1988.

La loĝantaro de la municipo atingis pli ol 27 000 loĝantoj en la 1950-aj jaroj, sed poste malpliiĝis pro elmigrado ĝis la nunaj 12 000 loĝantoj kio signifas ke la municipo perdis pli ol duonon de ĝia loĝantaro.

## Submunicipoj 
thumb|maldekstre|220x220px|Fregezioj de la municipo Gouveia.
Gouveia havas la jenajn loĝlokojn:

* Aldeias kaj Mangualde da Serra
* Arcozelo
* Cativelos
* Figueiró da Serra e Freixo da Serra
* Folgosinho
* Gouveia
* Melo e Nabais
* Moimenta da Serra e Vinhó
* Nespereira
* Paços da Serra
* Ribamondego
* Rio Torto e Lagarinhos
* São Paio
* Vila Cortês da Serra
* Vila Franca da Serra
* Vila Nova de Tazem

## Kulturo 
La municipo fieras pri la ĉiujara literatura kaj pentraĵa premio nomitan laŭ du el la plej grandaj 20-jarcentaj portugalaj verkistoj kaj artistoj naskitaj en Gouveia: Vergílio Ferreira (1916-1996), verkisto, filozofo, kaj instruisto kaj Abel Manta (1888-1982), pentristo.
Inter konataj lokaj personecoj mencieblas ekzemple 

* Isaura (kantistino kiu reprezentis Portugalion dum la Eŭrovizia kantfestivalo (2018) en Lisbono)
* Vergílio Ferreira, verkisto kaj profesoro (1916-1996)
* António I. Mendes Bello (1842-1929)

## Turismo 
Integrita sur la okcidenta deklivo de Serra da Estrela, en Gouveia oni povas ĝui mirindajn vidojn, kun vastaj horizontoj kaj preskaŭ 180º panoramajn vidojn de ĝiaj belvidejoj kiel Paixotão kaj Monto Calvário, proksime al la urbocentro.

Gouveia estas la centro de la *Natura Parque de Serra da Estrela*, la plej granda protektita areo en Portugalio. CERVA (*Centro de Ecologia, Recuperação e Vigilância de Animais Selvagens*) estas Centro por ekologio, restaŭrigo kaj monitorado de faŭno en la nacia parko de Serra da Estrela, administrita de Asocio ALDEIA.

De speciala intereso ene de la parko estas:

* "*Vale Glaciario de Zězere*" glacia valo kovrita per arbustoj, 
* "*Penhas Douradas*" enormaj rokformacioj je altitudo de 1668 m, 
* "*Cântaro Magro*" (1940 m) kaj la "*Poço do Inferno*" (1066), kanjono kun la torento Liandros ĉe la fundo kiu formas malgrandajn akvofalojn.

### Kampara turismo 
La regiono estas konata pro "*turismo rural*", turisma koncepto en Portugalio kiu povas simple esti difinita kiel domoj en kamparaj lokoj kiuj ĉu ofertas gastejajn servojn kun tranoktado, ĉu gastejoj por turistoj kie ne loĝas la posedanto mem (por pli preciza distingo, ĝi ankaŭ povas esti referita kiel "*Casas do Campo*" (Domoj en "kamparaj lokoj" difinitaj kiel "ĉiuj lokoj kun tradicia graveco por loka agrikulturo aŭ kun klare kampara atmosfero kaj pejzaĝo"). 

Ekzistas ankaŭ la konceptoj de 

* “*Turismo de Aldeia*” (vilaĝa turismo), kiu estas difinita kiel loĝservo kun tranoktado en almenaŭ 5 individuaj privatdomoj, situantaj en vilaĝo kaj funkciigata en integra maniero, sendepende ĉu ili estas. ankaŭ mem-okupata aŭ ne de la posedanto aŭ laŭleĝa loĝanto. 
* "*Turismo habitação*" (loĝturismo) fokusanta grandbienojn (portugale: "*solares*"), vilaoj aŭ arkitekture interesaj domoj, ĉiu kun taŭgaj dimensioj kaj sufiĉe altnivelaj dekoracio kaj mebloj.

### Vidindaĵoj 
Notu la Casan da Torre , konstruaĵon de la 16-a jarcento kiu enhavas la informcentron de la natura parko Serra, la Paço do Concelho, antikva jezuita kolegio de la 18-a jarcento, la Museu Municipal de Arte Moderna kiu konservas grandan grupon de verkoj de la pentristo Abel Manta (1888-1982) naskita en Gouveia kaj aliaj verkoj de modernaj kaj nuntempaj portugalaj artistoj.

* Kastelo de Folgosinho
* Pilorio de Melo
* Kapelo de Santa Marta
* Dolmeno de Pedra da Orca
* Preĝejo de antikva Konvento de Madre de Deus aŭ preĝejo de Vinhó
* Casa da Torre - Nacia Monumento
* Peço de romia vojo de Galhardos, kaj arkeologiejo Outeiro en Folgosinho
* Pilorio, Kapelo de Santa Marta, iama urbodomo kaj palaco de Melo
* Preĝejo de Nabais
* Biblioteko-Muzeo Fundação Laura Santos
* Muzeo de Miniaturaj Aŭtoj
* *Espaço Arte e Memória*
* Municipa Muzeo de Moderna Arto Abel Manta
* ''Casa Museu d'Avó* - Etnografia Muzeo
* Etnografia Muzeo de Freixo da Serra
* Muzeo de Religia Arto de Misericórdia de Gouveia
* *Casa da Vivência Judaica''

## Bildgalerio 

Dosiero:Arredores de Folgosinho.jpg|Vido de la vilaĝo de Folgozinho, proksime de Gouveia
Dosiero:Casais de Folgosinho (Folgosinho, Gouveia).jpg|Valo Mondego
Dosiero:Lagoa do Vale do Rossim - Portugal (48039029176).jpg|Valo de Rossim-sjön
Dosiero:Gouveia - Portugal (247409107).jpg|Grandbieno Serpa-Pimentel (nuna urba biblioteko Vergílio Ferreira)
Dosiero:Castelo de Folgosinho - Portugal (8060788465).jpg|Kastelo de Folgosinho.
Dosiero:Anta da Orca - Rio Torto - Portugal (52025607540).jpg|Dolmeno de Pedra da Orca.
Dosiero:Igreja do antigo Convento da Madre de Deus ou Igreja Matriz de Vinhó.jpg|Preĝejo de antikva Konvento de Madre de Deus aŭ preĝejo de Vinhó.
Dosiero:Parque Ecológico de Gouveia - Cerca dos Veados.jpg|Ekologia parko DE Gouveia - Cerca dos Veados

## Noto 
## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
Serra da Estrela

## Eksteraj ligiloj 
*Oficiala retejo de Gouveia : http://www.cm-gouveia.pt/
*Birdobservado en Serra da Estrela
*GeObserver
*CERVAS
*European Federation of Rural Tourism - RURALTOUR - Eŭropa Federacio de kampara turismo

Kategorio:Urbetoj de Portugalio
Kategorio:Distrikto Guarda