Oranĝbeka lorio

**Oranĝbeka lorio** (*Neopsittacus pullicauda*) estas specio de papagaj birdoj, en la familio *Psittaculidae*. Ĝin priskribis la germana ornitologo Ernst Hartert en 1896, kaj ĝi estas endemia de Nov-Gvineo, kie ĝi ĉefe vivas en nubarbaroj, arbarrandoj, kaj senarbigitaj areoj borde de arbaroj je altitudoj de 2 100–3 800 m. Plenkreskuloj estas averaĝe 18 cm longaj kaj pezas 25–40 g, kaj estas ĉefe verdaj, kun ruĝa malsupra flanko kaj mallarĝaj flavaj strioj sur la vangoj. Ĝi aspektas simile al la proksime rilata flavbeka lorio, sed estas pli malgranda, havas pli brilkoloran plumaron, kaj havas pli malgrandan, oranĝan bekon.

La specio manĝas polenon, nektaron, florojn, fruktojn, kaj, malofte, semojn. Ili foje manĝas kune kun flavbekaj lorioj ĉe fruktarboj, sed malofte troviĝas kun specioj de aliaj genroj. Reproduktado okazas en oktobro; nestoj estas faritaj en truoj en altaj arboj kaj enhavas du ovojn. Ĝi estas listigita kiel malplej zorgiga en la IUCN Ruĝa Listo pro sia larĝa teritorio kaj manko de gravaj malkreskoj en sia populacio.

## Taksonomio kaj sistematiko 
La Oranĝbeka lorio estis formale priskribita kiel nova specio fare de la germana ornitologo Ernst Hartert in 1896 baze sur specimenoj el la "Viktoria distrikto" en la montaro Owen Stanley en Nov-Gvineo. La genronomo *Neopsittacus* devenas el la greka νεος (*neos*), kun la signifo "nova", kaj ψιττακος (*psittakos*), kun la signifo "papago". La specia epiteto *pullicauda* devenas el Latina *pullus*, kun la signifo "malhela", kaj *cauda*, kun la signifo "vosto". Alternativaj ordinaraj nomoj por la birdospecio estas Smeralda lorio, alpa lorio kaj oranĝbeka montolorio.  tamen, kelkaj fakuloj agnoskas ĝis tri subspeciojn surbaze de diferencoj en aspekto, kun populacioj el centra okcidenta Nov-Gvineo apartigitaj kiel *N. p. alpinus* (oranĝa brusto, kompare kun la ruĝa de la nomiga subspecio, kaj pli malhela ruĝa ventro)

La Oranĝbeka lorio estas unu el du specioj en la genro *Neopsittacus*. Ĝi kaj la Flavbeka lorio estas bazaj ene de klado (grupo de organismoj posteuloj el komuna praulo) formata de *Neopsittacus*, *Lorius*, *Psitteuteles*, *Parvipsitta*, *Pseudeos*, *Chalcopsitta*, *Glossoptilus*, *Glossopsitta*, *Saudareos*, *Eos*, kaj *Trichoglossus*.

## Aspekto 
La oranĝbeka lorio estas malgranda specio de lorio, kun longo de ĉirkaŭ 18 cm kaj pezo de 25–40 g. Ankaŭ la flankoj kaj flugiloj estas smeraldverdaj; la malsupra flanko de la vosto estas pli obtuze verda, kun ruĝa makulo ĉe la bazo. La subflugilo estas brile ruĝa kaj estas aparte elstara dumfluge.

Krom la flavbeka lorio, neniu alia papago en la teritorio de la specio havas similan koloraron. Kompare kun la flavbeka lorio, ĝi estas pli malgranda, havas pli brilkoloran plumaron, kaj havas pli malgrandan, oranĝan bekon. Plie, ĝi ankaŭ distingiĝas per tio, ke ĝiaj flankoj kaj flugiloj estas samkoloraj je verda koloro, la malsupra flanko de la vosto estas obtuze verda kun ruĝa ĉe la bazo, kaj pro la manko de oliveca nuanco ĉe la supro de ĝia kapo. Je pli malaltaj altitudoj, ĝi ofte loĝas en la samaj areoj kiel la flavbeka lorio. la filopterida maĉlaŭso *Psittaconirmus zinki*, kaj la menoponeda maĉlaŭso *Eomenopon semilunare*.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Papagoformaj
Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo