open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lukovištia

eta|dekstra|330px|Lukovištia situas en la plej griza regiono

**Lukovištia,** hungare **Kőhegy** (kOhedj) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota. Ĝis 1899 la oficiala hungara nomo estis **Lukovistye**, poste pro la hungariga politiko la vilaĝo ricevis hungarecan nomon. La slovaka historia nomo estis **Strelnice**.

## Bazaj informoj 
* Areo: 14&nbsp;km²
* Supermara alteco: 303 m
* Loĝantaro: 190
* Poŝtkodo: 980 26
* Aŭtokodo: RS
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
Lukovištia situas sur malebenaĵo, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Rimavská Sobota troviĝas 14&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1407 en formo *"Lwkowystya"*. Post la mezepoko pro la oftaj turkaj atakoj la vilaĝanoj forlasis siajn loĝejojn. En 1910 loĝis en Kőhegy 342 da homoj, (301 slovakoj, 35 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Kis-Hont, Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Rimaszombat, poste al Ĉeĥoslovakio, fine inter 1938-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Lukovištia 188 da homoj, (180 slovakoj, 5 ĉeĥoj, 2 ciganoj, unusola hungaro).

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 1794
* naskiĝdomo kaj statuo de slovaka poeto Ivan Krasko
* tombo de ĵurnalisto Ladislav Mnačko (1919-1994)

## Famulo 
* naskiĝis en 1876 Ivan Krasko

## Eksteraj ligiloj 
* Lukovištia en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Rimavská Sobota
Slamo (poezio)

**Slamo** estas spektaklo pri voĉa poezia arto aperinta en 1984 en Ĉikago, Usono, iniciate de Marc Smith .

## Priskribo 
Per slamo, sub formo de deklamado, la iniciatinto celis iel frapi la imagon de la spektantoj, ilin emociigi kaj skui, kaj ebligi partoprenon de la publiko. Slamo instigas la poetojn atenti pri tio kion ili diras kaj pri la maniero diri tion. Ili plejofte kaj principe deklamas proprajn poeziaĵojn, ne tiujn de aliuloj. Ĝi povas okazi kadre de renkontiĝoj, turniroj, en asociaj lokaloj, publikaj ejoj, trinkejoj, ktp.

200ra|eta|Nuyorican Poets Cafe, Nov-Jorko

Marc Smith malŝatis, laŭ propraj vortoj, la malfermitajn scenojn pri poezio, kiujn li opiniis ofte longaj kaj enuaj. Li volis krei ludecan enscenigon por plibonigi la kvaliton de la spektakloj sed ankaŭ kontesti la nocion pri kvalito en poezio kiam membroj de arbitra ĵurio esprimis siajn subjektivajn gustojn. El tio rezultis populariĝo de tiuj spektakloj unue en Ĉikago, poste en Nov-Jorko kaj, iom post iom, tra la mondo en Kanado, Germanio, Svedio, Aŭstrio, Svisio, Nepalo, Nederlando, Britio, Aŭstralio, Nov-Zelando, Singapuro, Ĉeĥa Respubliko, Sarajevo, Bosnio, Makedonio, en Parizo ĉirkaŭ 1998 kaj poste tra Francio.

La bazaj reguloj de slamo povas pli malpli varii laŭ la landoj, organizantoj kaj lokoj, kie ili estas akceptataj. Ekzemple :

* enskribiĝo libera por ĉiuj homoj;
* voĉa prezentado (“*a cappella*“) ;
* foresto de ornamoj sonaj, lumaj aŭ vestaĵaj;
* esprimlibereco;
* esprimdaŭro ne supera al tri minutoj.
* unu teksto deklamita, unu glaso da trinkaĵoj ricevebla (ne akumulebla).

La eniro estas plejofte senpaga aŭ malaltpreza. Plejparto el la scenejoj estas malfermitaj. Ne estas limo pri aĝo aŭ stilo. Partoprenantoj diras, legas, skandas, kantas, ludas proprajn tekstojn laŭ temoj liberaj aŭ devigaj. Preferataj estas kuraĝigo ol kritiko por la komencantoj. Ĉiu partoprenanto, artisto aŭ ne, estas en tio por dispartigi plezuron.

Reguloj pri turniroj aŭ slamo de poezio aldonas :

* ĵurion, kies membroj estas hazarde elektitaj en la salono por noti la poetojn aŭ poezi-skipojn, kiam temas pri kolektivaj poemoj;
* teksto estas devige legata de ties aŭtoro;
* la celo de la slamo ne estas gajni ion; la nura gajno por la partoprenantoj, estas en la plezuro partopreni, en la poezio mem kaj la spektaklo.

Slamo reprezentas interesan evoluon en tio ke ĝi estas vivanta kaj ebligas popularan poezian esprimon ekster la kutimaj artistaj vojoj. Ĝin praktikas ĉiustilaj poetoj el ĉiuj sociaj medioj, en urboj same kiel en kamparoj.

La bazaj informoj de tiu ĉi artikolo fontas el la versioj angla kaj ĉefe franca de Wikipedia.

## Vidu ankaŭ 
* Spoken Word

## Artistoj 
* Ted Joans

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* International Poetry Slam Portal
* Retejo de Marc Kelly Smith 
* Myspace de Marc Kelly Smith 
* Abd al Malik
* [Videoj en la franca pri la Granda Slamo de Bobigny(https://eo.wikipedia.org/wiki/Bobigny)] (27-31an de majo 2008)
* Artistoj pri slamo laŭ tipo

Kategorio:Arto
Kategorio:Poezio
Hrušovo

**Hrušovo,** hungare **Balogrussó** (balogruŝO) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota. Ĝis 1899 la oficiala hungara nomo estis **Hrussó**. Ankoraŭ 2 setlejoj apartenas al la municipo.
eta|dekstra|330px|Hrušovo situas en la plej griza regiono

## Bazaj informoj 
* Areo: 11 km²
* Supermara alteco: 105 m
* Loĝantaro: 180
* Poŝtkodo: 980 42
* Aŭtokodo: RS
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
Hrušovo situas sur malebenaĵo, laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Rimavská Sobota troviĝas 17 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1297 en formo *"Huruswa"*. Fine de la 17-a jarcento dum militiro la poloj detruis la vilaĝon. En 1910 loĝis en Balogrussó 229 da homoj, (plejparte slovakoj, 5 hungaroj, 2 ĉeĥoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Ratkó, poste al Ĉeĥoslovakio, fine inter 1938-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. Dum la 2-a mondmilito la loĝantoj apogis la partizanojn. En 2001 loĝis en Hrušovo 227 da homoj, (220 slovakoj).

## Vidindaĵo 
* luterana preĝejo de 1786, renovigita en 1904
* sonorilostablo el la 18-a jarcento

## Famuloj 
En la iama Hrussó naskiĝis:
* hungara luterana episkopo Gergely Fabri
* hungara jezuito, profesoro Ádám Fitter.

## Eksteraj ligiloj 
* Hrušovo en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Rimavská Sobota
Rakytník

eta|dekstra|330ra|Rakytník situas en la plej griza regiono

**Rakytník,** hungare **Rakottyás** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota.

* Areo: 8&nbsp;km²
* Supermara alteco: 181 m
* Loĝantaro: 250
* Poŝtkodo: 980 21
* Aŭtokodo: RS
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
Rakytník situas laŭ maldeksstra bordo de rojo Blh, fine de mallonga sakovojo. Rimavská Sobota troviĝas 14&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1451. En 1910 loĝis en Rakottyás 317 da homoj, (escepte unusolan germanon ĉiuj hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Rakottyás apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Feled, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 Rakottyás rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. Inter 1964-1990 la vilaĝo ĉesis esti municipo. En 2001 loĝis en Rakytník 238 da homoj, (209 hungaroj, 29 slovakoj).

## Vidindaĵo 
* kalvinana preĝejo de 1971

## Eksteraj ligiloj 
* Rakytník en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Rimavská Sobota
Vlkyňa

eta|dekstra|330ra|Vlkyňa situas en la plej griza regiono
**Vlkyňa** (vlkinja), hungare **Velkenye** (velkenje) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota.

## Bazaj informoj 
* Areo: 12 km²
* Supermara alteco: 150 m
* Loĝantaro: 340
* Poŝtkodo: 980 44
* Aŭtokodo: RS
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
Vlkyňa situas laŭ dekstra bordo de rojo Rimava, laŭ la hungara landlimo, fine de sakovojo. Tornaľa troviĝas 17 km-ojn.

## Historio 
En 1910 loĝis en Velkenye 505 da homoj, (504 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Velkenye apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Putnok, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Vlkyňa 319 da homoj, (307 hungaroj, 8 slovakoj, 3 ciganoj, unusola ĉeĥo). Ekde 2008 Slovakio kaj Hungario apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limo estas trapasebla ie ajn senĝene.

## Vidindaĵo 
* katolika preĝejo omaĝe al Reĝino de Rozario de 1898

Kategorio:Municipoj en distrikto Rimavská Sobota
Ratková

eta|dekstra|330ra|Ratková situas en la plej griza regiono

**Ratková,** hungare **Ratkó** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Revúca. Ankoraŭ 2 setlejoj apartenas al la municipo.

## Bazaj informoj 
* Areo: 13&nbsp;km²
* Supermara alteco: 289 m
* Loĝantaro: 580
* Poŝtkodo: 982 65
* Aŭtokodo: RA
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
Ratková situas sub monto 592 m-ojn alta, laŭ rojo, laŭ traira vojo Jelšava-Hnúšťa. Revúca troviĝas 16&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1413 en formo *"Rathko"*. Post la mezepoko la vilaĝo 40 jarojn apartenis al la Osmana Imperio. En 1827 incendio okazis. Iom poste Ratkó iĝis kampurbo kaj samtempe distriktejo ĝis fine de la hungara erao. En 1910 loĝis en Ratkó 797 da homoj, (609 slovakoj, 139 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Ratkó (kies distriktejo estis), poste al Ĉeĥoslovakio, fine inter 1938-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio.
eta|

## Vidindaĵoj 
* luterana preĝejo el la 16-a jarcento
* iama urbodomo
* luterana lernejo de 1818
* sonorilostablo el la 18-a jarcento

## Famuloj 
* Dániel Bachát, luterana episkopo

## Nomportanto 
* Anna Ratkó ministro pri sanservoj en Hungario, kiu malpermesis la aborton komence de la 1950-aj jaroj, sekve ŝi havis fifamon, la tiam naskiĝintoj havas la nomon infanoj de Ratkó

## Eksteraj ligiloj 
* Ratková en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Revúca
Zamenhofa Metiejo

[200ra|eta|dekstra|Partoprenintoj de la Zamenhofa Metiejo 2004 en [Baracoa]]
**Zamenhofa Metiejo** estas ĉiujara nacia renkontiĝo de kubaj esperantistoj organizata de la Esperanto-Grupo de Guantánamo. La renkontiĝo estas realigata en decembro okaze de la 15-an de decembro kaj omaĝe al Zamenhof. Dum tiu kunveno esperantistoj konatiĝas kun la bunta loka kulturo, okazas prelegoj pri Zamenhof kaj multaj variaj temoj, rondaj tabloj, ekskursoj, lecionoj por komencantoj kaj lotumado de esperantaĵoj. Ĝin partoprenas inter 40 kaj 50 esperantistoj el diversaj provincoj kaj urboj. La metiejo ofte okazas en la kampadejo Yakabo (en Imias), foje en Baracoa kaj malofte en urbo Guantánamo.

Laŭ membroj de Kuba Esperanto-Asocio ĝi estas la plej tradicia kunveno de esperantistoj dum la jaro, ĉar ĝi estas organizita pli ol 20-foje sinsekve, eĉ post huraganoj kaj dum KOVIMO ĝi okazis rete (kaj parte ĉeeste).

Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Kubo
Kategorio:Kuba Esperanto-Asocio
Kategorio:Decembraj eventoj‎
Rudolf Jacobs

**Rudolf JACOBS** (n. la 26-an de aprilo 1914 en Bremen - m. la 3-an de novembro 1944 en Sarzana) estis kapitano de la germana marista armeo kiu aliĝis la brigadojn partizanajn en Italio. Rudolf Jacobs dizertis de la armeo en 1943 kaj batalis flanke al la brigadoj partizanaj en la regiono de Sarzana. Li mortis dum atako de li mem planita al faŝista kazerno centre de Sarzana, kiu malsukcesis pro neatenditaĵo.

## Vivo ĝis la rekruto 
Jacobs estis filo de la konata arkitekto de Bremeno Rudolf Heinrich Jacobs. Tio permesis al li, je la fino de la altnivelaj studoj en 1932, eniri la Komercan Marfloton kie li povis sin ŝirmi de la tajdo nazisocialista. Ĝis 1938 Jacobs vojaĝis surmare - interalie, eĉ sur la lerneja ŝipo *Deutschland* - kaj akiris la rajtigilon de oficiro. En 1936 li edziĝis. Ekde 1938 li
studis en Bremeno, en Braunschweig kaj en Hannover. Li doktoriĝis kiel Inĝeniero en 1940.

## Armea servo 
En 1939 Jacobs estis rekrutata. Komence estis sendata al la regiono de Hamburg-Altona, poste aligita al la armea grupo konstruanta la Okcidentan Barilon Saarburg (Lothringen/Loreno). En la aŭtuno 1943 estis sendata kun rango de Kapitano al la korpuso de inĝenierio de la Mara Armeo apud La Spezia, kie li estris artilerian postenon inter Punta Bianca kaj Bocca di Magra. En Italio Jacobs klopodis por vendigi la konfiskitajn nutraĵojn je fiksita prezo ĉe la libera merkato. Krome li havigis al la loĝantaro nutraĵojn je elspezo de la germana armeo.

## Dizerto kaj morto 
eta|dekstra|200ra|Memorŝildo en Sarzana
En 1943 lia edzino kaj liaj du filoj estis erare taksataj kiel mortintoj. Jacobs kaj lia ĉefkaporalo Johann Fritz, ŝarĝinte armilojn kaj benzinujojn sur aŭtoĉaron, forlasis la postenon kaj aliĝis la italajn partizanojn de la Brigado Garibaldi „Ugo Muccini“, kun kiuj ili kunbatalis dum pli ol unu jaro. La 3-an de oktobro 1944 Jacobs elstare batalis kontraŭ soldatoj germanaj kaj faŝistaj. Pro tio li surprenis la batalnomon „Primo“ (Unua). Sekvan militan agon li estris la 3-an de novembro - Jacobs, Fritz, tri Rusoj kaj kvin Italoj atakis hotelon en Sarzana ("La Laurina"), kiu estis tiutempe kazerno de faŝistoj, kredigante esti germana taĉmento estrata de Jacobs. La surpriza atako fiaskis kaj Jacobs, kies armilo paneis, estis mortigita.

Lia familio eksciis pri lia morto nur en februaro 1957, kiam ĝi estis retrovata de Paolino Ranieri, tiama estro de la Brigado Muccini kaj sekve urbestro de Sarzana dum 25 jaroj.

En la porĉo kiu antaŭas la ejon de la atako la Komunumo de Sarzana starigis marmoran memorŝildon.

Kategorio:Germanaj militistoj
Kategorio:Dizertintoj
Mixistlán de la Reforma

**Mixistlán de la Reforma** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Mixistlán de la Reforma*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 060.

## Geografio 
**Mixistlán de la Reforma** apartenas al la distrikto Mixe al kiuj apartenas entute 17 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Sierra Norte, kiu apartenas al la nordorienta parto de la subŝtato Oaxaca (vd. la mapon). La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 2438 loĝantojn. El tiuj estis 1143 viroj kaj 1295 virinoj. La komunumo havas surfacon de 191.37 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1680 metroj super la marnivelo. maldekstra|eta|300px|Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 2319 indiĝenoj. El tiuj 1996 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 1996 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
*Mixistlán de la Reforma  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Oaxaca
Sankta Seĝo

La nomoj **Apostola Seĝo** kaj, multe pliofte, **Sankta Seĝo**, estas uzataj por la papo aŭ por la lianome agantaj partoj de la roma kurio (c. 361 CIC de 1983),

## Signifo 
La origina signifo de "apostola seĝo" estis: episkopa katedro fondita de apostolo. Ekzistas multaj tiaj. Tamen, parolante unike de unu tia katedro, "*la* Apostola Seĝo", oni celas la roman katedron fonditan de la apostolo Petro. Simile, dum ĉiu episkopa katedro estas sankta seĝo, per "*la* Sankta Seĝo" oni indikas tiun de la episkopo de Romo.

Ekde la 5-a jarcento, la esprimo "la apostola seĝo" troviĝas uzata por indiki specife la roman episkopujon. Ĝi aperas ripete en la aktoj de la koncilio de Efeso (431), de la koncilio de Kalcedono (451), de la dua koncilio de Konstantinopolo (553), de la tria koncilio de Konstantinopolo ((680–681), kaj de la dua koncilio de Niceo (787).

En jura kunteksto, "la Apostola/Sankta Seĝo" signifas ne nur la personon de la papo, posteulo de la apostolo Petro, sed ankaŭ tiujn organojn, kiujn li uzas kiel iloj por regi la universale Katolikan Eklezion: "En ĉi tiu Kodo, en la nomo "Apostola Seĝo" aŭ "Sankta Seĝo" ampleksas ne nur la Episkopon de Romo, sed ankaŭ, krom se alie rezultas de la naturo de la afero aŭ de la kunteksto de la parolato, la Ŝtatsekretarian Oficon, la Konsilantaron por la Publikaj Aferoj de la Eklezio, kaj la aliaj Institutoj de la Roma Kurio."

La praktiko kaj la plimulto de la internaciaj juraj dokumentoj agnoskas la Sanktan Seĝon kiel subjekto de internacia juro, senrilate al la Vatikana Ŝtato, kiu ĝis 1929 ne ekzistis. Ĝia statuso de reala suvereneco baziĝas sur la kutima juro ekde la Mezepoko.

En la oficialaj interrilataj kun la Unuiĝintaj Nacioj estas fiksite, ke oni utiligu nur la terminon "Sankta Seĝo" (noto-interŝanĝo de la 29-a de oktobro 1957).

Grava signifo de la statuso de la Sankta Seĝo kiel subjekto de internacia juro estas hodiaŭ ĝia zorgo por la tut-monda paco; sed iuj kritikas ĝiajn klopodojn en diskutoj pri leĝigo de samseksa agado, malpermesata en multaj landoj.

## Vidu ankaŭ 
* Papa Ŝtato
* Kardinalo ŝtatsekretario

## Interesaĵoj 
8.11.1864: Tri monatojn post murdo de pola insurekciano Romuald Traugutt rusia imperiestro Aleksandro la 2-a ordonis likvidi 2/3 de ĉiuj viraj monaĥejoj, t.e. 110 kaj 4 monaĥinejoj — oficiala kaŭzo estis partopreno de 39 el ili en la Januara ribelo kontraŭ Rusia Imperio. Apostola Seĝo rompis post du jaroj diplomatiajn kontaktojn kun Rusio.

## Notoj 
## Fontoj 
* Aymans-Mörsdorf 1, 131
* H. Höck: Die Völkerrechtliche Stellung des Heiligen Stuhls (La statuso de la Sankta Seĝo en la internacia juro). Berlin 1975. (literaturo)
* Handbuch des katholischen Kirchenrechts (Manlibro de la katolika eklezia juro). Regensburg 1983, 263s.
* H. Oechslin: Die Völkerrechtssubjektivität des Apostolischen Stuhls und der katholischen Kirche (La Apostola Seĝo kaj la katolika eklezio kiel subjektoj de internacia juro). Freiburg im Breisgau, 1974.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala interreta portalo (france, angle, portugale, hispane, itale, germane, arabe)


Kategorio:Internacia juro
Kategorio:Vatikano
Ixpantepec Nieves

** Ixpantepec Nieves** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako *(Oaxaca)*. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Ixpantepec Nieves*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 065.

## Geografio 
**Ixpantepec Nieves** apartenas al la distrikto Silacayoapam al kiuj apartenas entute 19 komunumoj. Ĝi situas en la Miŝteka regiono de Oaĥako (regiono *Mixteca*), kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1371 loĝantojn. El tiuj estis 622 viroj kaj 749 virinoj. La komunumo havas surfacon de 93.14 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 2080 metroj super la marnivelo.
maldekstra|eta|300px|Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1309 indiĝenoj. El tiuj 1169 aĝis pli ol 5 jaroj kaj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI pri la censo de 2005 (hispane: *Conteo de Población y Vivienda* de 2005).

## Eksteraj ligiloj 
* informoj pri la komunumo en retpaĝo de la ministerio pri socia evoluigo SEDESOL ()

Kategorio:Komunumoj de Oaxaca
Kategorio:Miŝteka regiono de Oaĥako
Kaloša

eta|dekstra|330px|Kaloša situas en la plej griza regiono

**Kaloša,** hungare **Kálosa** (kAloŝa) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota.

## Bazaj informoj 
* Areo: 15&nbsp;km²
* Supermara alteco: 198 m
* Loĝantaro: 680
* Poŝtkodo: 982 52
* Aŭtokodo: RS
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
Kaloša situas en valo de rojo, laŭ flankovojoj. Tornaľa troviĝas 10&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata dum la frua bronzepoko. La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1247 en formo *"Calysa"*, sed en 1458 menciiĝas Supra kaj Suba Kálosa. En 1683 la poloj ambaŭ vilaĝojn detruis. En 1910 loĝis en Suba-Kálosa 471 da homoj, en Supra-Kálosa 118 da homoj, (en ambaŭ plejparte hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Tornalja, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 1961 la 2 vilaĝos unuiĝis. En 2001 loĝis en Kaloša 641 da homoj, (497 hungaroj, 97 slovakoj, 42 ciganoj, 4 ĉeĥoj).

## Vidindaĵo 
* kalvinana preĝejo de 1889 en la "Suba" vilaĝoparto
* 2 klasikismaj nobeldomoj el la 19-a jarcento

## Eksteraj ligiloj 
* Kaloša en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Rimavská Sobota
Biopsio

[eta|biopsio de [cerbo]]
**Biopsio** (greke βιοψία, *viopsía* de malnovgreke βίος, *bíos*, „vivo“ kaj , ópsis, „vidado“) estas faka termino el la medicino por la forpreno kaj esploro de materialo (plej ofte histo) el viva organo. Pri ne viva organo oni parolas pri nekropsio. La forprenita histo (la "biopsaĵo") de faka kuracisto pri patologio estas ekzamenata helpe de mikroskopo. Sed ankaŭ kemiaj analizoj apartenas al la esploraj metodoj.

La ekscioj el biopsio permesas pritakson de malsanaj ŝanĝiĝoj de la ĉela strukturo de la materialo (patohistologio) de la esplorata histo. Aparte la demando, ĉu kancera histo estas "maligna", do kancere agreseme disvastiĝanta, aŭ "benigna", do relative sendanĝera el vidpunkto de disvastiĝo, plej ofte nur respondeblas pere de biopsio.

## Formoj 
[eta|100ra|biopsia metala tubeto por forpreno de [osta medolo]]
Ekzistas diversaj formoj de biopsioj. Plej ofte uziĝas specialaj metalaj tubetoj, kaj oni nomas la biopsion laŭ la ekzake uzita speco de tubeto. Ankaŭ la vortokombino el "biopsio" kaj la esplorenda organo kutimas (do ekzemple hepata biopsio, muskola biopsio, pulma biopsio, rena biopsio).

Plej ofte oni komence per tranĉileto ĉizas la surfacan haŭton, aparte ĉe tubetoj kun kompare vasta diametro. Laŭ la esplorenda organo la biopsio povas esti plenumata per simpla vida kontrolo, aŭ per helpo de rentgeno, magneta resonanca bildigo aŭ sonografio.

Se nur eta parto de la esplorata materialo, ekzemple kancera histo, estas forprenata, uzatas la nomo "inciza biopsio" (angle *incisional biopsy*, germane * Inzisionsbiopsie*). Se aliflanke forpreniĝas la tuta malsana histo dum la biopsio, uzatas la nomo "elciza* (aŭ eltranĉa)* biopsio" (angle *excisional biopsy*, germane *Exzisionsbiopsie*).

## Vidu ankaŭ 
* la artikolon pri punktumo.

Kategorio:Patologio
Sommeri

**Sommeri** estas komunumo en la distrikto Arbon de Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis 497 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Sommeri situas sur la montoĉeno Seerücken kaj limas en sudokcidento al la rivereto *Aach*. La komunumo Sommeri konsistas el la du municipoj Niedersommeri kaj Obersommeri.

### Najbaraj komunumoj 
Sommeri limas en nordo al Güttingen, en oriento al Kesswil kaj Hefenhofen, en sudo al Amriswil, kaj en okcidento al Erlen kaj Langrickenbach.

## Trafiko 
Sommeri atingeblas per poŝtaŭto ek de Amriswil.

## Historio 
La unua skriba mencio pri Sommeri kiel *Sumbrinaro* datiĝas el la jaro 905 post Kristo el dokumento per kiu iu *Milo de Zihlschlacht* heredigas siajn bienojn al la Monaĥejo Sankt-Galo.

### La peŝto 
Laŭ kroniko de pastro *Niklaus Zindel* mortis en la jaro 1629 576 loĝantoj de la protestanta komunumo en Sommeri pro la peŝto, kiu estis la plej granda parto de la tuta tiama loĝantaro. Sian kulminon havis la epedemio en aŭgusto 1629, kiam en unu monato estis registritaj 230 peŝtviktimoj.

### La estiĝo de la hodiaŭa politika komunumo 
La hodiaŭa politika komunumo Sommeri estiĝis per kunigo de Niedersommeri kaj Obersommeri en la jaro 1967.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Sommeri
Uretero

eta|dekstra|200ra|situo de la uretero (en la bildo latine "ureter") kaj de pliaj organoj de la urina sistemo de vira homo
La **uretero** - latine *ureter*- laŭ PIV estas ĉiu el la du kanaletoj, kiuj kondukas la urinon de la reno en la urinan vezikon. *Ureterito* koresponde estas inflamo de la uretera mukozo.

## Vojo 
La uretero komenciĝas en la rena pelvo, speco de funelo, en kiu kolektiĝas la de la reno elfiltrita kaj koncentrita urino. La kanaleto turniĝas je proksimume 90 gradoj, kaj sekve plugvidiĝas sub la peritoneo en la dorsa flanko de la abdomena kavo super la du finaj branĉoj de la aorto (la areo de la disbranĉigo de la *arteria iliaca communis* en *arteria iliaca externa* kaj *arteria iliaca interna*) kaj enfluas en la urinan vezikon.

eta|maldekstra|140ra|vojo de la ureteroj de homo, rigardate de dorse; la koloro estas simbola kaj ne korespondas al la realo
Post la eniro en la vezikon ĝi plufluas ankoraŭ mallongan vojon ene de la muskola tavolo de la veziko ("enmure"), kio kaŭzas ke en la kazo de pli granda pleneco de la veziko apenaŭ eblas refluo de urino al la reno. Pro tiu vojo ene de la muskola tavolo de la veziko en la vezika mukozo ekestas du faldoj (*Columnae uretericae*, daŭrigo kiel *plicae uretericae*), kiuj limiĝas la tiel nomatan "vezikan triangulon" (*trigonum vesicae*).

En la tri nomataj lokoj
* elvenejo el la rena pelvo,
* kruciĝo de la *arteria iliaca communis* respektive *arteria iliaca interna* kaj
* enfluejo en la urinan vezikon

la uretero malvastiĝas. Ofte la loko, en kiu ĉe virinoj la ovaria arterio (*arteria ovarica*) respektive ĉe viroj la testika arterio (*arteria testicularis*) krucas la ureteron, nomatas kvara malvastaĵo.

## Malsanoj 
Ĉe la supre nomataj malvastaĵo ofte fiksiĝas renaj ŝtonoj. Pro spasmaj muskolaj kontraktoj la uretero provas plutransportis la ŝtonojn, kio senteblas en la formo de koliko, spasma forta doloro. Ĉe pli maljunaj homoj la uretero povas esti plenigata je ŝtonoj. La ŝtonoj povas havi malsamajn grandecojn, la plej granda - kio do plej bremsas - nomatas "pilota ŝtono".

Denaskaj misfunkciejoj de la uretero povas esti malvastaĵoj en la pleja komenco de la uretero ĉe la rena pelvo, iom mislokigita aŭ trovastigita elfluejo en la urinan vezikon, partaj aŭ kompletaj duoblaĵoj de unu uretero. Malregulaj elfluejoj en la vezikon aŭ forfluaj malhelpaĵoj povas kaŭzi vezikorenan regluon kaj sekve inflamojn, kiuj povas damaĝi la renon.

Kategorio:Urina sistemo
Mallongbeka tufalaŭdo

eta|300px|Ilustraĵo

La **Mallongbeka tufalaŭdo**, *Galerida theklae*, estas specio de alaŭdo aŭ birdoj de la genro Galerida kaj familio de Alaŭdedoj, kiu loĝas en Iberio, norda Afriko, kaj sub-Sahara Afriko el Senegalio okcidente al Somalio oriente. Temas pri loĝanta nemigranta specio.

Temas pri komuna birdo de seka malferma kamparo, ofte je ia altitudo. Ili nestumas surgrunde, kie la ino demetas 2 al 6 ovojn. Ties manĝo estas semoj kaj insektoj, tiuj lastaj ĉefe dum la reprodukta sezono.

Temas pri malgranda alaŭdo, iomete pli malgranda ol la kampalaŭdo. Ĝi distingiĝas inter la aliaj alaŭdoj per sia komoforma **tufo** levebla sur la krono. Kiel aliaj alaŭdoj, estas bruna supre kun pli helaj subaj partoj brunstriita enbruste, sed ĝi estas iom **pli grizbruna** ol la kampalaŭdo kaj ne havas la blankajn bordojn de la flugiloj kaj vosto de tiu specio kaj ankaŭ la dorsa striado estas malpli videbla, ĉar tiu ĉi estas pli ĝenerale bruna eĉ pli bruna ol la proksima parenco la tufalaŭdo (ĉefe ĉe suba dorso kaj vosto) kaj pro tio estas sufiĉe videbla la superokula blankeca strio. Krome kaj diference el tio, tiu ĉi havas iomete pli **mallongan bekon** (de kie venas la specifa nomo) kaj estas pli klare striita en la brusto kaj montras grizan koloron en la subflugiloj anstataŭ ruĝecan.

La kanto estas melodia kaj varia, kun plendeca fajfado. Ĝi estas pli milda kaj altatona ol tiu de la tufalaŭdo.

## Bildaro 

Galerida theklae Madrid.jpg|Madrido, Hispanio
Galerida theklae MHNT 232 Laghouat Algérie.jpg|* Galerida theklae*

## Referencoj 
*  Malpli zorgiga

## Eksteraj ligiloj 
* Filmoj de Mallongbeka tufalaŭdo ĉe Interreta Birdokolekto
* (PDF) de Javier Blasco-Zumeta 

Kategorio:Alaŭdedoj
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Kategorio:Birdoj de Afriko
Sigvenco

eta|300ra|maldekstre|Katedralo de Sigüenza.
eta|300ra|maldekstre|Tombejo.
eta|300ra|maldekstre|Kastelo de Sigüenza.
**Sigüenza** [sigŭEnza] aŭ Sigvenco estas urbo kaj municipo en Hispanio, en la aŭtonoma komunumo, do regiono Kastilio-Manĉo kaj la provinco Gvadalaĥaro. Laŭ la stato de  en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝi estas la plej granda loĝloko de la regiono "La Serranía" (Montaro de Gvadalaĥaro). Somere, la reala loĝantaro eĉ kvarobliĝas dum en vintro ĝi malkreskas eĉ sub la oficiala registrado.

## Historio 
Sigüenza estas urbo de la provinco Guadalajara (Hispanio) situanta en la supra valo de la rivero Henares konata kiel «valo de Sigüenza». Strategie konstruita sur la valo -etimologie ĝia nomo signifas 'tiu kiu dominas la valon'— plenumis grandan defendan rolon dum Mezepoko. Tamen, oni kredas ke ĝia unua starigo estis trans la alia riverbordo kie estis trovitaj spuroj pri homa enloĝado frue en la Ferepoko.

Dum la romia epoko la urbo estis grava centro pri komunikado. En visigotaj tempoj ĝia kreskado daŭris ĉirkaŭ la centra nukleo fondita de la romianoj. Dum la muzulmana okupado la kastelo, antikva gardoturo, estis konvertita en medino kaj la malsupra Sigüenza konservis la preĝejojn, kie estis permesata al la kristanoj la praktikadon de la religio kaj moroj.

Dum la mezepoko la urbo, danke al ĝia privilegia dominanta pozicio ludis gravan defendan rolon krom rekuperi la episkopan sidejon.

## Kelkaj sigvencaj monumentoj 
* La Katedralo Sankta Maria de Sigvenco kun ĉefretablo de Giraldo de Merlo
* Kastelo de Sigvenco
* *Plaza Mayor* (Plejgranda Placo), renesancstila, konstruigita de la kardinalo Pedro González de Mendoza, kie troviĝas la Municipa Palaco

## Kulturo 
La kulturaj kaj ludaj aktivecoj daŭras la tutan jaron (koncertoj, kursoj, konferencoj, ekspozicioj ktp). Kreskanta nombro da Kulturaj Asocioj promociadas diversajn aktivecojn krom la municipa promociado.

## Lokaj festoj 
* Vincento de Zaragozo, patrono de la urbo (la 22-an de januaro)
* Someraj patronaj festoj honore al Sankta Rokeo kaj al la Virgulino la Plejgranda (meze de aŭgusto)
* La dua semajnfino de julio estas celebrataj la Mezepokaj Tagoj
* Notindas ankaŭ la kristnaskaj festoj ĉefe pro la populareco de la surstrataj rondoj
* La Sankta Semajno, la semajno antaŭ Pasko

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* municipoj de provinco Gvadalaĥaro
* Sigüenza (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Municipoj de Provinco Gvadalaĥaro
Punktumo

**Punktumo** (de la latina vorto *punctum* „punkto, piko“) estas faka termino en la medicino por la intenca vundiĝo de la haŭto de individuo per malvasta metala tubeto. La celo estas aŭ injekto de likva medikamento, aŭ la elpreno de korpa likvaĵo por posta ekzamenado pere de la metodoj de laboratoria medicino. La forprenita korpa likvaĵo nomatas "punktumaĵo".

Ankaŭ la terapie celita piko de haŭto kaj surfaca histo de individuo nomiĝas **punkturo**; kadre de akupunkturo nomatas (nadlo)punktumo. 

Pri punktumoj estas la sekvantaj aplikataj metodoj: 
* **injekto** cele al enŝprucigo de likvaj medikamentoj per injektilo;
* **punkcio** cele al forpreno de korpaj histoj kiel
** sango
** urino
** sinovia likvaĵo (latine *synovia*) de artiko
** cerebro-spina likvaĵo (latine *liquor cerebrospinalis*) ĉirkaŭanta cerbon aŭ mjelon
** peritonea likvaĵo en la abdomeno
** pleŭra likvaĵo en la pulmo
** mjelo (latine *medula*) en la spino
* **biopsio** cele al elpreno de korpaj histoj por estontaj analizoj;
* **paracentezo** cele al elfluigo
** de malsan(ig)aj likvaĵoj (ekzemple puso en absceso, orela likvaĵo pri iaj otitoj) 
** de malsan(ig)aj gasoj (ekzemple en la intestaro de homoj aŭ bestoj).

Iuj organoj estas facile punktumeblaj, se oni lernis la teknikon (ektemple surfaca punktumo de angioj, haŭto, hepato). Aliaj organoj malfacile punktumeblas aŭ la ago danĝeras pro ebla vundo de la ekzamenata organo respektive de najbaraj organoj. (ekzemple, gala veziko aŭ intestaro). Laŭ la esplorenda organo la punktumo povas esti plenumata per simpla vida kontrolo aŭ per helpo de rentgeno, magneta resonanca bildigo aŭ sonografio. 

Ĉar iuj punktumoj estas ligitaj al signifaj doloroj kaj la koncernato timas tiujn dolorojn, eblas antaŭe loke medikamente malplidolorigi la areon aŭ apliki sisteme trankviligan medikamenton.

## Referencoj 
Kategorio:Klinikaj esploroprocedoj
Calandrella

***Calandrella*** estas genro de birdoj de la familio de alaŭdedoj, kie membras ankaŭ la alaŭdo, tufalaŭdo, arbalaŭdo kaj aliaj.

Tiu ĉi genro enhavas la jenajn speciojn:

* Mallongfingra alaŭdo, *Calandrella brachydactyla* 
* Blanforda alaŭdo, *Calandrella blanfordi* 
* Huma alaŭdo, *Calandrella acutirostris* 
* Malgranda alaŭdo, *Calandrella rufescens* 
* Ruĝkrona alaŭdo, *Calandrella cinerea* 
* Mallongfingra azia alaŭdo, *Calandrella cheleensis* 
* Sablalaŭdo, *Calandrella raytal* 
* Mallongfingra somalia alaŭdo, *Calandrella somalica*

La specioj de tiu ĉi genro estas inter la plej malgrandaj de la alaŭdedoj, krome ili estas fortikaj kaj rondokapaj. Kiel plej parto de alaŭdedoj estas brunecaj kaj facile kamufeblaj sur sekecaj grundoj.

Kategorio:Alaŭdedoj
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Azio
Magdalena Zahuatlán

** Magdalena Zahuatlán** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Magdalena Zahuatlán*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la nacia geografia instituto INEGI estas 20 054.

## Geografio 
Magdalena Zahuatlán apartenas al la distrikto Nochixtlán al kiuj apartenas entute 32 komunumoj. Ĝi situas en la Miŝteka regiono de Oaĥako (regiono *Mixteca*), kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 422 loĝantojn. El tiuj estis 194 viroj kaj 228 virinoj. La komunumo havas surfacon de 70.17 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 2100 metroj super la marnivelo.
maldekstra|eta|300px|Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 5 indiĝenoj. El tiuj 3 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 3 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI pri la censo de 2005 (hispane: *Conteo de Población y Vivienda* de 2005).

## Eksteraj ligiloj 
* informoj pri la komunumo en retpaĝo de la ministerio pri socia evoluigo SEDESOL ()

Kategorio:Komunumoj de Oaxaca
Kategorio:Miŝteka regiono de Oaĥako
Alcázar de San Juan

eta|Urbodomo
eta|Statuo de Cervantes
eta|Preĝejo de Sankta Francisko

**Alcázar de San Juan** estas urbo de la regiono Kastilio-La Manĉo (Hispanio), lokita en la nordoriento de Reĝurbo. Ĝi situas je 160&nbsp;km sude de Madrido kaj proksime de la limo kun la provinco Toledo. Okcidente de Alcázar de San Juan ekzistas tri lagunoj nomataj "La Veguilla", "Laguna del Camino de Villafranca" kaj "Laguna de Las Yeguas", kiuj konvertiĝis en grava birdorifuĝejo pro la reduktado de aliaj ejoj kiel la Nacia Parko de Tablas de Daimiel. Alcázar estas la deka vilaĝo plej loĝata en Kastilio-La Manĉo.

## Historio 
La urbo konservas valorajn restaĵojn el la romia epoko, kiam, laŭ onidiroj, estis fondita la vilaĝo sub la nomo "Alces", militista tendaro de Romio, starigita en la proksimecoj de la nuntempa urbo. Meze de la 19a jarcento alvenis la fervojo en la regionon kio konsekvence kreskigis ĝin, kio konvertis ĝin en ĉefa nukleo de la hispania fervoja retaro. El la 20a jarcento menciindas ke dum la periodo de la Dua Hispana Respubliko, la urbo reŝanĝis sian nomon al "Alcázar de Cervantes" por eviti la religiecan duan nomon. Dum la Hispana intercivitana milito Alcázar estis strategia centro pro la fervoja nukleo. Dum postaj jaroj la loĝantaro estis akre subpremata, kio videblas en la tombejo kie troviĝas komuna truo kun pli ol 400 viktimoj pro la subpremado.

Estas pruvaĵoj kiuj montras ke, eble, la fama verkisto de Don Kiĥoto el La Manĉo , Miguel de Cervantes , naskiĝis en tiu ĉi urbo.

## Vidu ankaŭ 
* Alcázar de San Juan (stacidomo)
* Alcázar de San Juan-Mercancías (stacidomo)
* Cinco Casas (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Urbodomo de Alcázar de San Juan 
* Turisma Oficejo de Alcázar de San Juan 
* Kulturejo de Alcázar de San Juan
* Ĝenerala informado pri la regiono 
* Alcázar de San Juan en Google Maps
* Alcázar de San Juan en Geonames
* Bapto-atestilo de Miguel de Cervantes (kie oni skribis "Tiu estis la aŭtoro de la Historio pri Don Kiĥoto) 
* Diario de Información de Alcázar de San Juan


Kategorio:Urboj de Hispanio
Kategorio:Kastilio-Manĉo
Vegas Altas

**Vegas Altas** (Supra valo), ankaŭ nomata *komarko Don Benito*, estas komarko aŭ distrikto de la aŭtonoma komunumo aŭ regiono de Ekstremaduro (Hispanio) situa en la Provinco de Badajoz, kaj pli precize en la orienta parto de la valo de la rivero Gvadiano el Mérida.  Laŭ la stato de  en la komarko vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administra centro estas la urba kerno kiun formas Don Benito kaj Villanueva de la Serena.

## Situo 
Ĝi limas norde kun la komarko Tierra de Trujillo, nordoriente kun la Villuercas, sudoriente kun La Siberia, sude kun La Serena, kaj sudokcidente kun la distrikto Vegas Bajas.

La akvo de la rivero Gvadiano, danke al drava infrastrukturo de kanaloj kaj kanaletoj, estas la natura resurso sur kiu oni bazigis la tuta agrikulturan riĉon de la zono. La rivera valo de la menciita rivero, estas la spina elemento de la pejzaĝo.

La ekonomia povo de Don Benito kaj de Villanueva de la Serena, komercaj centroj unuarangaj en Ekstremaduro, kune kun terkultura sektoro kaj avantaĝa geografia situo, faras el *Vegas Altas de Guadiana* unu el la distriktoj plej dinamismaj de la regiono.

## Historio 
Temas pri nova distrikto naskita pro la transformado de teritorio iam de malferma arbaro de anzinoj al grandaj valoj de akvumita terkulturado, laŭ la tiam nomita Plan Badajoz, en la mezo de la 20-a jarcento, kun pli da 40 000 transformitaj hektaroj. Kune kun la agra transformado, oni produktis koloniigon kaj reloĝladon ĉe la novaj teroj de akvumita terkulturado. Tio aperigis 17 novajn vilaĝojn.

## Naturo kaj produktoj 
En la akvumitaj kampoj oni produktas maizon, tomatojn, rizon, fruktojn, ktp. Krom la iama faŭno de seka ekstremadura pejzaĝo alvenis al la nova kreita pejzaĝo gruoj, mevoj, kalidroj, himantopoj, ktp.

## Municipoj 
Kun etendo de 1.841&nbsp;km², la populacio de tiu distrikto ĉirkaŭas la 90.000 loĝantoj kun denseco de 48,65 loĝ./km². Temas pri 16 urboj aŭ vilaĝoj kaj 18 malpli grandaj municipopartoj:

* Acedera
** Los Guadalperales
* Cristina
* Don Benito
** Conquista del Guadiana
** Gargáligas
** Hernán Cortés (komparu la tekston pri *Hernán Cortés*)
** Ruecas
** El Torviscal
** Valdehornillos
** Vivares
* Guareña
** Torrefresneda
* La Haba
* Manchita
* Medellín
** Yelbes
* Mengabril
* Navalvillar de Pela
** Obando
** Vegas Altas
* Orellana de la Sierra
* Orellana la Vieja
* Rena
* Santa Amalia
* Valdetorres
* Villanueva de la Serena
** Entrerríos
** Valdivia
** Zurbarán (komparu la tekston pri *Francisco de Zurbarán*)

* Villar de Rena
** Palazuelo
** Puebla de Alcollarín

## Vidu ankaŭ 
* Komarkoj de Ekstremaduro

Kategorio:Komarkoj de Badaĥozo
Vegas Bajas

La distrikto ***Tierra de Mérida - Vegas Bajas***, iom pli koncize *Mérida-Vegas Bajas* aŭ simple ***Vegas Bajas*** (Subaj valoj) estas komarko de la provinco Badaĥozo en la aŭtonoma komunumo aŭ regiono Ekstremaduro de Hispanio. Ĝi limiĝas al la okcidento kun la komarko Tierra de Badajoz, al la sudo kun Tierra de Barros kaj la Campiña Sur, al la oriento kun la distriktoj de Vegas Altas kaj La Serena kaj al la nordo kun la ebenaĵoj de Kacereso *(Cáceres)*. Ĝi okupas la okcidentan parton de la nordo de la Provinco de Badajoz tra kie fluas la rivero Gvadiano; en la centro de tiu norda parto estas la regiona ĉefurbo Mérida kaj *Vegas Bajas* estas la distrikto inter tiu urbo laŭ la rivero al la provinca ĉefurbo Badajoz je ĉirkaŭ 50 km okcidente apud la landlimo kun Portugalio; en la centro de la distrikto estas Montijo. Laŭ la stato de  en la komarko vivis sume  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

Tutrekzakte, la distrikto inkludas du geografiajn unuojn malmulte diferencitajn tiel geografie kiel socie, kiuj komponas la du dividitajn jurajn teritoriojn. Unuflanke la Tero de Merido (*Tierra de Mérida*), kiu inkludus Meridon, kiel kapo de jura teritorio kaj ĉefurbo de la regiono, kaj la vilaĝoj ĉirkaŭaj, inter kiuj elstaras pro sia loĝantaro Calamonte kaj Rojo de San Serván. Aliflanke lokas la *Vegas Bajas*, la subaj valoj, estrita de Montijo kaj la vilaĝoj ĉirkaŭaj, ĉefante Lobón kaj Puebla de la Calzada. En ajna kazo, ĝi al ili kunigas gravan kanalon riveran, la riveron Guadiana, kiu trairas la orientan regionon al okcidento, de San Pedro de Mérida ĝis Lobón, establante la ekonomian akson de la regiono, ĉefe agronutraĵa.

En la distrikto lokas la Natura Parko Cornalvo, ĉirkaŭ la samnoma akvobaraĵo de romia deveno, en kiu oni povas observi la tipan mediteranean arbaron de anzinoj ŝprucita de mildaj herebejoj kaj makisoj de cisto kaj Oficina rosmareno, karaktera de la regiono. Ankaŭ, proksima al Alange lokiĝas la akvobaraĵo de Alange, konstruita antaŭ la enfluo de la rivero Matachel en la Gvadiano, kapabla irigacii la proksimajn zonojn al Mérida.

## Aliaj datumoj 
* *Altitudo mezaveraĝe*: 294 m.
* *Temperaturo mezaveraĝe jare*: 15 - 17,5 ºC.
* *Mezaveraĝaj pluvoj jare*: 500 - 600 mm.
* *Monatoj de plej granda pluvo*: decembro kaj januaro.
* *Monatoj de malplej granda pluvo*: julio kaj aŭgusto.
* *Tagoj kun temperaturoj malpli altaj ol 0 ºC*: 10 - 40 tagoj.

## Vilaĝoj 
Kun etendo de preskau 2.200 km², la populacio de tiu distrikto estas iom pli da 115.000 loĝantoj. Tio estas 25 vilaĝoj aŭ urboj kaj 3 malgrandaj entoj:

* Alange
* Aljucén
* Arroyo de San Serván
* Calamonte
* Carmonita
* Cordobilla de Lácara
* Don Álvaro
* El Carrascalejo
* Esparragalejo
* La Garrovilla
* La Nava de Santiago
* La Roca de la Sierra
* La Zarza
* Lobón
** Guadajira
* Mérida
* Mirandilla
* Montijo
** Barbaño
** Lácara
* Oliva de Mérida
* Puebla de la Calzada
* Puebla de Obando
* San Pedro de Mérida
* Torremayor
* Trujillanos
* Valverde de Mérida
* Villagonzalo

## Vidu ankaŭ 
* Komarkoj de Ekstremaduro

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala prezento en la provinca retejo ()

Kategorio:Komarkoj de Badaĥozo
Magdalena Tlacotepec

** Magdalena Tlacotepec** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Magdalena Tlacotepec*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 053.

## Geografio 
**Magdalena Tlacotepec** apartenas al la distrikto Tehuantepec al kiuj apartenas entute 19 komunumoj. Ĝi situas en la terkola regiono de Oaĥako (regiono *Istmo*), kiu apartenas al la sudorienta parto de la subŝtato kun limo al la pacifika oceano. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1165 loĝantojn. El tiuj estis 551 viroj kaj 614 virinoj. La komunumo havas surfacon de 234.75 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 90 metroj super la marnivelo. maldekstra|eta|300px|Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 380 indiĝenoj. El tiuj 345 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 345 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
*Magdalena Tlacotepec  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Oaxaca
Kategorio:Terkola regiono de Oaĥako
Sals (rivero)

**Sals** estas rivero en suda Francio, kiu estas dekstra branĉo de la rivero Aude en la departemento Aude en la urbeto Couiza. Ĝi estas 19,9 km longa kaj ĝia akvokolekta areo estas 144 km2.

Ĝi ĉirkaŭfluas la monton, sur kiu troviĝas Rennes-le-Château kaj fluas interalie tra Rennes-les-Bains, konata kuracloko ekde romia tempo pro siaj varmaj akvofontoj.

*La **Sals*** estas ina en la franca lingvo.

La Sals ricevas sian akvon de fonto kun la nomo *Fontaine Salée* sur teritorio de Sougraigne, kiu troviĝas 2 kilometrojn sud-okcidenten de *col de la Fage*. La fonto troviĝas en arbara regiono. Estas ok alfluoj, interalie la rivero Blanche

La Sals trapasas la komunumojn de Sougraigne, Rennes-les-Bains, Cassaignes, Coustaussa kaj Couiza, ĉiuj en la departemento Aude.

## Hydrologio 
La Sals estas malmulte regulita. La akvofluo konsiderinde ŝanĝiĝas laŭ la sezono. La plej granda akvofluo okazas vintre kaj printempe (2,21 m³/s). En julio kaj aŭgusto estas nur dekono de tio.

**Meza akvofluo de la rivero Sals (m³/seconde) mezurita ĉe la hidrologia stacio en****Datoj pri 27 jaroj**

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.3)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.9)

ImageSize  = width:600 height:220
PlotArea   = left:40 bottom:40 top:20 right:20
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:3
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:lightgrey increment:1 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:Jan text:januaro
  bar:Fév text:februaro
  bar:Mar text:marto
  bar:Avr text:aprilo
  bar:Mai text:majo
  bar:Jun text:junio
  bar:Jul text:julio
  bar:Aoû text:aŭg.
  bar:Sep text:sept.
  bar:Oct text:okt.
  bar:Nov text:nov.
  bar:Déc text:dec.

PlotData=
  color:barra width:30 align:left

  bar:Jan from:0 till: 1.550
  bar:Fév from:0 till: 2.210
  bar:Mar from:0 till: 1.790
  bar:Avr from:0 till: 1.850
  bar:Mai from:0 till: 1.540
  bar:Jun from:0 till: 0.702
  bar:Jul from:0 till: 0.342
  bar:Aoû from:0 till: 0.279
  bar:Sep from:0 till: 0.420
  bar:Oct from:0 till: 0.414
  bar:Nov from:0 till: 0.681
  bar:Déc from:0 till: 1.400

PlotData=
  bar:Jan at: 1.550 fontsize:S text: 1,55 shift:(-10,5)
  bar:Fév at: 2.210 fontsize:S text: 2,21 shift:(-10,5)
  bar:Mar at: 1.790 fontsize:S text: 1,79 shift:(-10,5)
  bar:Avr at: 1.850 fontsize:S text: 1,85 shift:(-10,5)
  bar:Mai at: 1.540 fontsize:S text: 1,54 shift:(-10,5)
  bar:Jun at: 0.702 fontsize:S text: 0,702 shift:(-10,5)
  bar:Jul at: 0.342 fontsize:S text: 0,342 shift:(-10,5)
  bar:Aoû at: 0.279 fontsize:S text: 0,279 shift:(-10,5)
  bar:Sep at: 0.420 fontsize:S text: 0,420 shift:(-10,5)
  bar:Oct at: 0.414 fontsize:S text: 0,414 shift:(-10,5)
  bar:Nov at: 0.681 fontsize:S text: 0,681 shift:(-10,5)
  bar:Déc at: 1.400 fontsize:S text: 1,40 shift:(-10,5)

* Hidrologiaj datumoj - Station Y1135010 - La Sals ĉe Cassaignes 

Kategorio:Riveroj en Francio
Uttwil

## Pri la komunumo 
**Uttwil** (en Esperanto ankaŭ **Utvilo**) estas komunumo en la distrikto Arbon de Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis 1604 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Uttwil situas ĉe la bordo de Bodenlago nordoriente de Romanshorn.

## Najbaraj komunumoj 
Uttwil limas en nordokcidento al Kesswil, en okcidento al Dozwil, en sudokcidento al Hefenhofen, en oriento al Romanshorn, kaj en nordoriento al Bodenlago, je kiel alia flanko situas la germanaj komunumoj Friedrichshafen kaj Immenstaad am Bodensee en Baden-Virtembergo.

## Trafiko 
Uttwil situas ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Kreuzlingen al Rorschach. Ĝi disponas ankaŭ pri liniŝipkonekto al Altenrhein kaj Konstanco. Tra la komunumo kondukas la kantona ĉefvojo n-ro 13 de Romanshorn al Kreuzlingen. La plej proksima alveturejo al la aŭtovojo A7 situas proksimume 20 km nordokcidente de Uttwil apud Kreuzlingen.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Uttwil datiĝas de la 4-a de junio 817 kiel *Uttinvillare*. Ekde la 13-a jarcento ĉefa bienposedanto kaj reganto en Uttwil estis la Monaĥejo Münsterlingen, sub kiel servuto Uttwil restis ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798.

En la jaro 1644 la tiel nomita *Utvila Negoco* (en la germana lingvo *Uttwiler Handel*) okaze de kiu la utvilanoj sub la protekto de la urbo Zuriko mal konstruis la kapelon de Sankt-Adelheid por grandigi sian preĝejon, post plendo de la abatino de Münsterlingen preskaŭ kaŭzis militon inter la cetere Svisa Ĵurkomunumo kaj Zuriko. La Ĵurkomunumo kondamnis la utvilanojn al puno de 1200 guldenoj, kiujn lastmomente Zuriko pagis por ili.

## Vidu ankaŭ 
* Uttwil (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Uttwil

## Notoj kaj referencoj 
## Bildoj 

2015-11-08-Uttwil (Foto Dietrich Michael Weidmann) (11).JPG|Trafikcirklo en la centro de Uttwil
2015-11-08-Uttwil (Foto Dietrich Michael Weidmann) (57).JPG|Reformita preĝejo
2015-11-08-Uttwil (Foto Dietrich Michael Weidmann) (28).JPG|Laga promenejo
2015-11-08-Uttwil (Foto Dietrich Michael Weidmann) (44).JPG|Stacidomo de Uttwil

Kategorio:Bodenlago