open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Batalhaltigo de Andrusovo

La **Batalhaltigo de Andrusovo** (, , ankaŭ foje konata kiel Traktato de Andrusovo) establis dektri-kaj-duonjaran armisticon, subskribitan la 9-an de februaro 1667 inter la Rusa Carlando kaj la pollitova Respubliko de Ambaŭ Nacioj, kiuj batalis la Rus-Polan Militon ekde 1654 pri la teritorioj de nuntempa Ukrainio kaj Belorusio.

Afanasij Ordin-Naŝĉokin (por rusia carlando) kaj Jerzy Chlebowicz (por la pollitova respubliko) subskribis la armisticon en la vilaĝo Andrusovo ne malproksime de Smolensk. Reprezentantoj de la Kozaka Hetmanato ne rajtis partopreni.

## Enhavo 
La Pola-Litova Komunumo kaj la Rusa Carlando konsentis pri la jenaj kondiĉoj:
* Armistico estis subskribita por 13.5 jaroj, dum kiuj ambaŭ ŝtatoj estis devigitaj prepari la kondiĉojn por eterna paco.
* Rusio sekurigis la teritoriojn de la maldekstra bordo de Ukrainio, la landoj de Sivero kaj Smolensko.
* Pollando-Litovio restis kun la dekstra bordo de Ukrainio, kaj la ruse okupita Belorusio kun Vicebsko, Polack kaj Daugavpils.
* La urbo Kievo, kvankam situanta sur la dekstra bordo de la rivero Dnepro, estis transdonita al Rusujo por du jaroj sub serio da kondiĉoj. La transdono, kvankam formulita kiel provizora, estis fakte permanenta, cementita en 1686 kontraŭ 146 000 rubloj.
* La Zaporoĵa Siĉo estis agnoskita kiel kunposedaĵo de ambaŭ ŝtatoj.
* Ambaŭ ŝtatoj konsentis provizi komunan defendon kontraŭ la Otomana Imperio.
* La rajto je libera komerco estis koncedita.
* Kompenso de Rusio al Pollando-Litovio de 1.000.000 zlotoj aŭ 200.000 rubloj estis interkonsentita por la teroj de maldekstraborda Ukrainio.

## Posteco 
En Rusio, la Armistico de Andrusovo estas ĝenerale rigardata kiel grava paŝo al la unio de la tri orientslavaj nacioj, Ukrainio, Belorusio kaj Rusio, en unuopan ŝtaton, la Rusian Imperion. En Ukrainio, la traktato ofte estas rigardata kiel kondukanta al la divido de la Hetmana ŝtato inter ĝiaj pli potencaj najbaraj ŝtatoj.[2] El la pola vidpunkto, la traktato estas konsiderata signifa eraro, kiu renversis la potenc-ekvilibron en la regiono kaj anstataŭigis Pollandon kiel la domina ŝtato per la emerĝanta Rusa Imperio. 

## Eksteraj ligiloj 
* Skanado de la traktato ĉe IEG Majenco

Kategorio:Internaciaj traktatoj de Pollando
Kategorio:Internaciaj traktatoj de Rusio
Kategorio:Packontraktoj
Kategorio:Rilatoj inter Rusio kaj Pollando
Joel Brozovsky

**Joel Brozovsky** estas usona esperantisto, redaktoro, tradukisto kaj ĵurnalisto. Li naskiĝis en 1952, kaj pasigis grandan parton de sia vivo en Kalifornio. Jam komence de la 1980-aj li estis inter la studentaj usonaj esperantistoj kiuj plej ofte frekventis eŭropajn Esperanto-aranĝojn de TEJO. Poste li kelkajn jarojn deĵoris en la Esperanto-oficejo de Oomoto en Japanio, do precize en la oficejo de Esperanto-Populariga Asocio en Kameoka, kaj kvin jarojn ankaŭ estis la dungito en la centra oficejo de la usona landa ligo de UEA, Esperanto-USA. Nun li vivas en Spokane kaj ekde multaj jaroj li estas ano de la Internacia Ekzamena Komisiono de UEA kaj ILEI, ekz. ankaŭ en la deĵorperiodo 2018-2021.

## Eksteraj ligiloj 
* artikolo "Kial usonano uzas Esperanton?", origine aperinta en la la revuo Nova Vojo de Oomoto ( kaj )
** la artikolo plurfoje represiĝis, ekzemple en la manlibro *Around the World with Esperanto* de Enrique Ellemberg (2008) el Fremont (Kalifornio),
** ankaŭ la revuo Usona Esperantisto represis ĝin en 2008, 
** same la rusia retejo *Мир эсперанто The world of Esperanto*
** aŭ kiel grafike komprimita flugfolio de la Esperato-grupo en la universitato de Roĉestro en 2019

## Aliaj verkaĵoj  
* jen aliaj artikoloj de Joel Brozovsky en la revuo Usona Esperantisto (2008-2011)
* *Gvidlibro pri Koreio*, Seulo: Eldonejo Juna, 1994, kontribuis Ma Young-tae, Choe Taesok, Joel Brozovsky, Reza Kheir-Khah kaj Atilio Orellana Rojas

Kategorio:Usonaj esperantistoj
Svjatovit

***Svjatovit*** estas la dio de milito, fekundeco kaj abundo en la slava mitologio. Li estis ĉefe adorata sur la insulo Rügen en la 12-a jarcento.

Foje konata kiel Beli (aŭ Biali) Vid (Beli signifanta "blanka", "brilanta", "luma"), Svjatovit ofte estas prezentita kun glavo aŭ arko en unu mano kaj trinkkorno en la alia. Liaj aliaj ĉefaj simboloj inkluzivas blankan ĉevalon. Ĉi tiuj estis konservitaj en lia templo kaj uzataj por aŭgurado.

Laŭ la germana kronikisto Helmold von Bosau, en lia *Chronica Slavorum* (ĉ. 1220–1170), Svjatovit estas diaĵo de la Vendoj, la okcidentaj slavoj, prezentita kiel kvarkapa dio, adorata ĉe Kabo Arkona kaj menciita kiel la plej grava el ĉiuj por ĉi tiuj triboj. Lia sanktejo, ĉe Arkona, estis detruita de Valdemaro la 1-a de Danio en 1168.

Kategorio:Slavaj dioj
Kategorio:Militaj dioj
José Freitas Nobre

**José Freitas Nobre** estis brazila universitata docento de juro kaj politikisto, kiu naskiĝis la 24-an de marto 1921 en Fortalezo kaj mortis en aĝo de 69 jaroj la 19-an de novembro 1990 en San-Paŭlo. Li baze instruis kaj esploris en la USP (Universitato de San-Paŭlo, lia *alma mater*), kie li antaŭe finis la bazan studadon en 1948. Poste li plenumis diversajn publikajn postenojn, interalie estis vicurbestro de San-Paŭlo de 1961 ĝis 1965, kaj post tio doktoriĝis en la Universitato de Parizo en 1970. Ree en Brazilo, Freitas Nobre estis interalie nacia deputito kaj estis la prezidanto de la brazila Parlamento kiam okazis la Universala Kongreso de Esperanto en Braziljo en 1981. Li tre impresiĝis pri la kongreso kaj post tio kun la kolega prof-ro d-ro Osvaldo Sangiorgi, kiu dum antaŭa eksterlanda postdiploma esploro de la esperantista profesoro Helmar Frank en Paderborn, Germanio infektiĝis per la Esperanto-viruso, kaj la esperantista docento Marcos Zlóv Zlotovich en la universitato fondis universitatan Esperanto-grupon "Esperant'USP" - M. Zlotovich estis ties unua prezidanto, kaj rajtis signifan parton de sia labortempo investi en gvidado de Esperanto-kursoj por la studentoj. Tiutempe, José Freitas Nobre plu engaĝiĝis en la brazila ĉambro de deputitoj kaj estis unu el la plej fortaj voĉoj kontraŭ la milita diktaturo en la ĉambro. Post retiriĝo de politiko, li revenis al universitata prelegado kaj estis nomumita en 1990 kiel titulara profesoro, sed mortis antaŭ ol lia nomumo efektiviĝis.

Kategorio:Brazilaj juristoj
Kategorio:Brazilaj politikistoj
Etnohistorio

**Etnohistorio** (angle: *Ethnohistory*) estas la studo, ĉefe en anglalingva literaturo, de ekzistantaj kaj formortintaj popoloj kaj kulturoj bazita sur iliaj mencioj en historiaj dokumentoj (inkluzive de kaj skribaj dokumentoj kaj legendoj, rakontoj, restanta materia kulturo kaj arkeologiaj eltrovaĵoj).

Etnohistoria esplorado fokusiĝas al kompreno de la pasinteco de ne-eŭropaj kulturoj (ĉefe usonaj), precipe la frua kolonia periodo, kaj tial ĉefe koncernas la momenton de kontakto kun la eŭro-usona civilizo. Ĝi celas plenigi la "tempan breĉon" kreitan per la apudmeto de arkeologia esplorado kun la esplorado de profesiaj antropologoj de la 19-a kaj 20-a jarcentoj. 

Etnohistorio ofte uzas materialon el rilataj disciplinoj, precipe lingvistiko (en la studo de onomastiko, lokaj dialektoj, ktp.), genetiko, antropologio, kaj eĉ klimatologio (por rekonstrui migradojn kaj ŝanĝojn en la materia kulturo de popoloj).

Etnohistoria esplorado karakteriziĝas per prezentado de historiaj eventoj el la tiel nomata indiĝena perspektivo, tra la okuloj de la indiĝeno. Etnohistoriistoj tial ofte prezentas malsamajn, alternativajn interpretojn de eventoj konataj el klasika, "okcidenta" historiografio.  La plej konataj ekzemploj inkluzivas *"Insuloj de Historio* " kaj *"Kiel la "Indiĝenoj* *pensas: Pri Kapitano Cook"* de Marshall Sahlins , kaj " *La Vizio de la Venkitoj: La Hispana Konkero de Peruo tra* *Indiĝenaj Okuloj, 1530–1570* " de Nathan Wachtel (1971). 

En Eŭropo, similan funkcion plenumas historia antropologio, kiu, kiel parto de brita socia antropologio, estas forte influita de franca mikrohistorio.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Historio
* Nova Filologio
* Aztekaj kodeksoj
* Majaj kodeksoj
* Kultura historio
* Etnografio
* Etna grupo
* Etnoarkeologio
* Historio de la Romani popolo

## Eksteraj ligiloj 
* Amerika Societo por Etnohistorio
* Ethnohistoria mapo de Triboj en Eŭropo

Kategorio:Historiografio
Kategorio:Etnografio
Kategorio:Antropologio
Kategorio:Studfakoj de historio
El Cautivo

***El Cautivo*** estas hispana aventura kaj drama filmo de 2025 reĝisorita de Alejandro Amenábar. La filmo rakontas la kaptitecon suferitan en Alĝero fare de la hispana verkisto Miguel de Cervantes, rolulita de Julio Peña. 

## Intrigo
La filmo esploras la periodon en kiu la fama verkisto (ankoraŭ nekonata) estis kaptita de arabaj korsaroj kaj portita al Alĝero kiel elaĉetota ostaĝo. En tiu kunteksto li survivas rakontante historiojn, kiuj entuziasmigas siajn kaptitajn kolegojn, kaj finfine ilian komandaton Hasan Baĝao, bejlerbejo de Alĝero, kun kiu li disvolvas misteran amikecon, kiu pliiĝas intime. Dum kreiĝas konfliktoj inter la kaptitoj (ekzemple pro interveno de inkvizitoro), Miguel, planis diversajn planon por fuĝi el la kaptiteco. Tiu intrigo interplektiĝas kun viglaj buntaj scenoj de la surstrata vivo en la urbo Alĝero kaj kun la fikciaj scenoj kiujn Miguel imagas por siaj historioj. Detaloj kaj de tiuj kaj de diversaj momentoj de la intrigo estus ĝermo de detaloj de la estonta verko Don Kiĥoto.

## Geaktoraro kaj roluloj
* Julio Peña kiel Miguel de Cervantes
* Alessandro Borghi kiel Hasán Bajá
* Miguel Rellán kiel Antonio de Sosa
* Fernando Tejero kiel Juan Blanco de Paz
* José Manuel Poga kiel Diego Castañeda
* Luis Callejo kiel Dorador/Yusuf
* Albert Salazar kiel Beltrán
* César Sarachu kiel Fray Juan Gil
* Luna Berroa kiel Zoraida
* Roberto Álamo kiel Alonso/Abderramán

Kategorio:Historiaj filmoj
Kategorio:Dramaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2025
Kategorio:Hispanlingvaj filmoj
Kategorio:Arablingvaj filmoj
Mientras dure la guerra

***Mientras dure la guerra*** (*Dum daŭros la milito*) estas hispana biografia historia filmo de 2019 pri la lastaj tagoj de filozofo Miguel de Unamuno, en la komenco de la hispana civila milito, kaj lia alfrontiĝo kun la puĉistoj Francisco Franco kaj José Millán-Astray. Ĝi estis reĝisorita de Alejandro Amenábar kaj verkita de Amenábar kaj Alejandro Hernández. Ĝi estas ĉefludita de Karra Elejalde (Miguel de Unamuno), Eduard Fernández (José Millán-Astray), Santi Prego (Francisco Franco) kaj Nathalie Poza (Ana Carrasco Robledo).

## Intrigo
La filmo rakontas okazaĵojn en Salamanko en la dua duono de 1936 tra la fadeno de la politika kaj persona konflikto de la verkisto kaj filozofo Miguel de Unamuno ekde la proklamo de la puĉo de la 19a de julio kaj lia dekomenca apogo al la insurekcia tendaro (pro kio li estis elpostenigita kiel rektoro de la Universitato de Salamanko fare de la prezidanto de la Respubliko Manuel Azaña) ĝis en la filmofino li revenas aŭte hejmen akompanata de la edzino de Francisco Franco, Carmen Polo, post la konkludo de la solena malfermo de la lernojaro en kiu li publike opoziciis kontraŭ falangistoj kaj aliaj frankistaj militistoj en la 31a de decembro.

Dume oni interplektigas epizodojn de la politikaj konfliktoj en la urbo Salamanko ĉefe pro la subpremado fare de la puĉistoj, krom de la familia vivo de Unamuno. 

## Geaktoroj kaj roluloj
Plimulto de roluloj estas vere realaj personoj de la historio:
* Karra Elejalde: Miguel de Unamuno.
* Eduard Fernández: José Millán-Astray.
* Santi Prego: Francisco Franco.
* Nathalie Poza: Ana Carrasco Robledo, edzino de Casto Prieto Carrasco.
* Tito Valverde: Miguel Cabanellas.
* Luis Bermejo: Nicolás Franco.
* Patricia López Arnaiz: María de Unamuno Lizárraga, filino de la verkisto.
* Inma Cuevas: Felisa de Unamuno Lizárraga, filino de la verkisto.
* Carlos Serrano-Clark: Salvador Vila Hernández.
* Luis Zahera: Atilano Coco.
* Ainhoa Santamaría: Enriqueta Carbonell, edzino de Atilano.
* Mireia Rey: Carmen Polo, edzino de Franco.

Kategorio:Historiaj filmoj
Kategorio:Dramaj filmoj
Kategorio:Hispanlingvaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2019
Kategorio:Filmoj pri la Hispana Enlanda Milito
Ágora

***Ágora*** (*Agoro*) estas hispana biografia historia filmo de 2009, kvina filmo de Alejandro Amenábar kaj la dua filmita tute en angla post *The Others* (La aliaj), kaj historia dramo kun agado kiu okazas en la urbo Aleksandrio, Egipto, el la jaro 391 n.e. La ĉefrolulo (ludita de Rachel Weisz) estas la matematikistino, filozofino kaj astronomino Hipatia, kiu estis torturita kaj murdita fare de la sekvantoj de la kristana episkopo kaj sanktulo kopta Cirilo de Aleksandrio en la jaro 415 n.e.​ 

## Intrigo
Hipatia (Rachel Weisz) instruas matematikon, astronomion kaj filozofion al riĉaj junuloj de Aleksandrio. Inter ili estas  Sinesio (Rupert Evans) kaj Orestes (Oscar Isaac) kiu enamiĝas je ŝi. En la urbo estas tumultoj inter la diversaj etnoj kaj ĉefe religiaj movadoj, en kiuj ŝia patro Teono de Aleksandrio estas ĝismorte vundita. Ĉio akriĝas inter judoj kaj krsitanoj. Hipatia klopodas protekti siajn lernantojn kaj la librojn de la biblioteko por savi la sciaron de la Antikveco. La episkopo Cirilo de Aleksandrio kondamnas Hipatia-n kiel paganinon kaj sorĉistinon kaj ordonas ŝian ŝtonumadon. La sekvantoj de la episkopo traserĉas Aleksandrion por ekzekuti Hipatia-n. Ankaŭ Davo, iama sklavo, ankoraŭ enamiĝinta, serĉas ŝin por savi ŝin de la sekvantoj de Cirilo, sed kiam li trovas ŝin, jam estas tro malfrue, ĉar ŝi jam estas ekzekutota. Davo antaŭ ol Hipatia estu ŝtonumita, dispecigita kaj trenita surstrate, li mortigas ŝin por eviti al ŝi fizikan doloron.

## Geaktoraro kaj roluloj
* Rachel Weisz kiel Hipatia de Aleksandrio.
* Max Minghella kiel Davo.
* Oscar Isaac kiel Orestes.
* Ashraf Barhom kiel Amonio, monaĥo.
* Rupert Evans kiel Sinesio.
* Homayoun Ershadi kiel Aspasio.
* Michael Lonsdale kiel Teono de Aleksandrio, patro de Hipatia.
* Sami Samir kiel Cirilo.
* Amber Rose Revah kiel Sidonia.
* Oshri Cohen kiel Medoro.
* Yousef Sweid kiel Pedro.

## Geaktoroj kaj roluloj
Kategorio:Historiaj filmoj
Kategorio:Hispanaj dramaj filmoj
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2009
Games by Apollo

**Games by Apollo Inc.** (ankaŭ konata kiel **Apollo**) estis usona firmao kaj ekstera programisto de videoludoj por Atari 2600, bazita en Richardson, Teksaso. Ĝi estis fondita en oktobro 1981 de Pat Roper kiel filio de lia kompanio National Career Consultants (NCC). La unua titolo de Apollo estis *Skeet Shoot*, kaj nek ĝi nek la dek postaj ludoj populariĝis. La kompanio estis unu el la unuaj, kiuj deklaris bankroton kiel rezulto de la videoluda krizo de 1983.

Games by Apollo estis, post Activision, inter la unuaj eksteraj programistoj por Atari 2600. *Spacechase* fariĝis la plej bone vendata titolo de la kompanio.

*Space Cavern* estis la unua horizontalruluma videoludo por Atari 2600. Ĝi estis kreita post kiam Roper flugigis Salvo al la vintra Consumer Electronics Show (CES) en Lasvegaso por vidi la novan ludon de Imagic, *Demon Attack*. Roper estis tre impresita kaj volis havi similan ludon. Li donis al programisto Dan Oliver la ludomanieron kaj specifojn por *Space Cavern* sen malkaŝi kie li ricevis la ideon, kaj *Space Cavern* fariĝis la tria ludo de Apollo.

## Referencoj 
Kategorio:Videoludaj firmaoj
Renate Feyl

**Renate FEYL** (naskiĝinta la  en Prago) estas germana verkistino. Ŝia patro estis la biblioteka sciencisto Othmar Feyl.

Pasigis Feyl la junulajn jarojn en Jena; post la abiturienta ekzameno laboris ŝi kiel liberprofesiulino por diversaj GDR-revuloj. Trejnite kiel librovendisto ŝi studis inter 1966-1971 filozofion ĉe la Humboldt-Universitato en Berlino. Inter 1961-1963 membris ŝi ĉe la Laborista Teatro de Friedrichshain gvidante kiel kvartalresponsulo inter 1965-1979 la daŭran kulturkomisionon De 1970 ŝi Berline tute dediĉis sin al verkado. 

Verkante antaŭ ĉio eseajn kaj rakontajn prozaĵojn komencis sian literaturistan karieron kun serio da romanoj pri la ĉiutaga vivo je GDR. Ŝia satiro *Unser aller Mann*, kiu aperu en 1980 je la eldonejo *Greifenverlag* de Rudolstadt, estis malpermesita pro laŭdira ŝtatmallojaleco. De la komenciĝantaj 1980-aj jaroj kaj elirante de kolekto de biografioj privirinaj (aparte ankaŭ koncerne la historion de akademiaj karieroj: *Der lautlose Aufbruch*), Feyl okupiĝis pri gravulinoj de la germanlingva literaturo de la 18-a kaj la frua 19-a jarcentoj, ekz. pri Luise Adelgunde Victorie Gottsched, Sophie von La Roche aŭ Caroline von Wolzogen.

Laŭ propraj asertoj, ŝia romano *Streuverlust* (2004), en kiu temas pri problemoj de fikcia radiofonia dungato, estu montro de volo ne plu verki nur historiajn romanojn. Interese rilate i.a. al la lerneja sistemo de GDR estas la romano *Ausharren im Paradies*.   

## Verkoj 
* *Rauhbein*, Rudolstadt 1968.
* *Das dritte Auge war aus Glas. Eine Studentengeschichte*, Rudolstadt 1971.
* *Bau mir eine Brücke*, Berlin 1972.
* *Bilder ohne Rahmen*, Rudolstadt 1977.
* *Der lautlose Aufbruch*, Berlin 1981.
* *Idylle mit Professor*, Berlin 1986.
* *Ausharren im Paradies*, Köln 1992.
* *Die profanen Stunden des Glücks*, Köln 1996.
* *Das sanfte Joch der Vortrefflichkeit*, Köln 1999.
* *Streuverlust*, Köln 2004.
* *Aussicht auf bleibende Helle: Die Königin und der Philosoph*, Köln 2006.
* *Lichter setzen über grellem Grund*. Kiepenheuer & Witsch, Köln 2011, ISBN 978-3-462-04335-8.
* *Die unerlässliche Bedingung des Glücks*. Kiepenheuer & Witsch, Köln 2019, ISBN 978-3-462-04890-2.
* (editorece nur) *Sein ist das Weib, Denken der Mann*. Union-Verlag, Berlin 1984.

## Eksteraj ligiloj 
*Vikicitaro
* 
*etrecenzoj ĉe *Perlentaucher*

## Notoj 
Kategorio:Kulturo de GDR
Kategorio:Personoj de GDR
Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Virinoj
Kategorio:Homoj rilataj al Jena
Kategorio:Naskiĝintoj en Prago
Renzo Francalanci

**Renzo FRANCALANCI** (ankaŭ konita kiel **Don Renzo**) (naskiĝis la  en Prato, mortis la  en Iolo, kvartalo de Prato) estis itala itala prelato, rektoro de la Sanktejo de Sankta Maria de la Lilio en Prato kaj arkimandrito de la Katolika Grek-Melkita Eklezio.

## Vivo 
Li naskiĝis en 1935, kaj li studis ĉe la seminarioj de Prato kaj Pistojo, antaŭ ol esti ordinita pastro en 1957.,.

Li fondis la novan paroĥon de la Sankta Familio. En 1969, li estis nomumita paroĥestro de la preĝejo de Sankta Paŭlo. En 1980, li fariĝis rektoro de la Sanktejo de Nia Sinjorino de la Lilio, kie li restis ĝis sia morto en 2021.

Dum multaj jaroj, li ankaŭ estis prioro de la Prata delegacio de la Kavalira Ordeno de la Sankta Tombo en Jerusalemo kaj, pro ĉi tiu ofico, li ricevis la titolon de arkimandrito de la Melkita Eklezio de Antioĥio, Jerusalemo kaj Aleksandrio.. 

Li mortis la 2-an de marto 2021, en Iolo, urbo en la municipo Prato..

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1935
Kategorio:Mortintoj en 2021
Kategorio:Romkatolikaj pastroj en Italio
Kategorio:Prato
Ferenc Ugróczy

**Ferenc Ugróczy** [ugrOci], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Ugróczy Ferenc** estis hungara piarista monaĥo, instruisto.

 naskiĝis  en Szekszárd, li mortis  en Mernye.

## Biografio 
 post la maturiĝo aliĝis al la piaristoj en Kecskemét en 1801. Post la novicado li instruis po 2 jarojn laŭvice en Beszterce, Máramarossziget kaj Pest (urbo), sed inter 1806–1808 li ankaŭ studis en Vác, tamen li doktoriĝis iom poste en Reĝa Universitato de Pest en 1811. Pli frue en 1806 li monaĥiĝis, jaron poste li pastriĝis. Li studis teologion en Nitro (1809) kaj Szentgyörgy (1810). Inter 1810–1814 li instruis en liceo de Szeged, poste li havis monaĥan postenon en urbo Pest. Ekde 1816 li estis gimnaziestro kaj monaĥejestro jardekon, poste li havis denove monaĥajn postenojn, fine ekde 1829 li estis gvidanto de la monaĥa bieno en Mernye.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Domus Szegediensis Cler. Reg. Schol. Piar. fundata ab amplissiomo magistratu civico Anno 1719.* (1815)
* *Zentai ütközet.* (1816)
* *Kalazantius szent Józsefhez, az Isten annya szegényeitől neveztetett ...*  (1821)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare kun foto
* katolika leksikono

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj piaristaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Anger-gimnazio

**Anger-gimnazio** (germane: *Angergymnasium*) estas ŝtata lernejo en Jena, Germanujo. Inaŭgurite en 1953 ĝi situas en la eosto de la universitata urbo. Roland Peterson responsas pri la instruado de ĉ. 650 lernantoj fare de ĉ. 65 instruistoj.

Dum GDR-tempo ĝi estis la plej granda plilarĝigita supera lernejo de Jena kaj ĝuis inaŭguriĝon en oktobro 1953. Aliaj eroj (faklaborejoj por fiziko, ĥemio kaj desegnado) sekvis en 1954 respektive en 1956 (gimnastikejo, aŭlo). En 1957 oni transprenis klasojn de la lernejo *Adolf-Reichwein-Oberschule*. Tiam la lernejo disponis pri matematika-naturscienca kaj lingva branĉoj (rusa, angla / franca, latina). La ĝis 1957 deĵorintan direktoron Franz Dördrechter (objektoj: germana, franca, latina filologioj) postantis Franz Clausner (sporto, germana filologio), dum kies estrado la lernejo estis alinomiĝanta en majo 1961 je *Johannes-R.-Becher-Oberschule*. Clausner ankaŭ enkondukis abiturientan ekzamenon kun finita profesia kvalifikiĝo. La frekvento etendiĝis de lundo ĝis sabato, eĉ posttagmeze kaj famis la lernejaj ĥoro kaj orkestro (sub la respondeco de Gerhard Häselbarth). De 1958 la lernantoj deivs regule labori en entreprenoj kaj engaĝiĝi en komunutilaj laboroj. La spirita klimo tiama relegeblas en la romano *Ausharren im Paradies* de Renate Feyl. Ne malmultaj eksaj lernajanoj forlasis Eostan Germanujon ĝis la murkonstruo 1961 kaj eĉ poste.

De 1991 la tuto ree floris post transpreno de la uestgermana lernejsistemo, sub la nomo *Angergymnasium*. En 2006 oni tamen forlasis la nomdonantan straton *Anger* kaj translokiĝis en la ejojn de la lernejo *Ostschule*. En 2011 finiĝis alkonstruitaĵoj laŭ planoj de Sabine Walther. Ĝi subtere unuiĝas al la monumentprotektita ero de 1912. 

Fremdlingvoj nun instruataj estas la angla, franca, latina kaj hispana. Ĝemeliĝlernejo estas  *Collège William Henri Classen* en Ailly-sur-Noye. Danke al dulingva plurfaka instruada oni ebligas al interesatoj eĉ trapasi abiturekzamenon laŭ franca sistemo. Inter la tutturingiaj respektive eksterturingiaj konkursoj ĉiujare akceptataj elstaras la natursciencaj, kiuj jenas: Biologie-Olympiade (IBO), Chemkids, Jugend forscht – Schüler experimentieren, Känguru-Wettbewerb (matematiko), Thüringer Landesolympiade Biologie, Thüringer Landesolympiade Chemie, Thüringer Landesolympiade Physik. Tamen ne neglektatas lingvaj kaj muzikaj/teatraj. 

## Famaj lernintoj 
* Barbara Göbel (* 1943), naĝistino
* Joachim Wienstroer (* 1943–2019), remisto
* Renate Feyl (* 1944), verkistino
* Martin Seifert (1951–2025), aktoro
* Roland Jahn (* 1953), ĵurnalisto kaj civitanrajta aktivulo
* Siegfried Reiprich (* 1955), verkisto 
* Luisa Liebtrau (* 1991), aktorino
* Eugen Rochko (* 1992 oder 1993), softvara eltrovinto

## Literaturo 
* *50 Jahre Anger – Die Festschrift,* Jena 2003

## Eksteraj ligiloj 
* hejmpaĝo
* fotoj de la antaŭ la domaro ĉe Anger
* programo *Demokratie lernen & leben* (oktobro 2004) 
* "Stasi in der EOS" - Ĉe: *Gerbergasse 18* 64/2012 (aparte p. 28–31)
* sesdeka datreveno lernejfonda
*oficiala prezento - ĉe: ThILLM

## Notoj 
Jena
Kategorio:Konstruaĵoj en Jena
Kategorio:Aperis en 1953
Ker. János Valentini

**Ker. János Valentini** [jAnoŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Valentini Ker. János** estis hungara piarista monaĥo, instruisto.

 naskiĝis  en Léva (Hungara reĝlando, Habsburga imperio, nuntempa Levice en Slovakio), li mortis  en Nagykanizsa.

## Biografio 
 post maturiĝo aliĝis al la piaristoj en Privigye en 1818, post la dujara novicado li instruis jaron en la sama urbo, poste li studis filozofion en Vác (1821–1823), teologion en Nitro kaj Szentgyörgy (1824-1825), dum en 1822 li monaĥiĝis kaj pastriĝis. Post siaj studoj li instruis en Tata (Hungario) (1825–1829), Szeged (1829–1830), Privigye (1831-1833), poste li estis monaĥejestro kaj gimnaziestro en Kecskemét kaj Szeged. En 1849 li havis monaĥan postenon en Pest (urbo), poste li estis gimnaziestro en Nagykanizsa (1850, 1852–1857) kaj Nitro (1851).

## Elektitaj kontribuoj 
* *Ode honoribus III. ac Rev. Dni Josephi Lonovics, ecclesiae Csanadiensis antistitis ...* (1834)
* *Honoribus adm. rev. et clar. patris Joannis B. Grosser clericorum regularium scholarum piarum ...*  (1834)
* *Ode honoribus III. ac Rev. Dni Josephi Lonovics ecclesiae Csanadiensis antistitis ...* (1838)

## Fontoj 
* biografio hungare
* katolika leksikono

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj piaristaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Clive Barker

**Clive BARKER** (naskita la 5-an de oktobro 1952 en Liverpool) estas brita verkisto, grafikisto, pentristo kaj reĝisoro de la ĝenroj hororo kaj fantazio.  Li lastatempe verkis ĉefe romanojn por junaj plenkreskulo. 

Li estas unu el la fondintoj de la horora subĝenro  - ŝprucpunko (d:Q2517440). Li komencis sian literaturan karieron kiel dramisto ; tiutempe, li aktoris en teatro kaj reĝisoris teatraĵojn. Li estas la kreinto de la filmoj *Hellraiser*, *Candyman*, same kiel *Nightfolk*, *Lord of Illusions*, kaj *The Sinner Saint*. Krome, Barker estas konata kiel artisto kaj fotisto : liaj verkoj estis ekspoziciitaj en Novjorko kaj Los-Anĝeleso. 

La pentraĵoj kaj ilustraĵoj de Barker estis ekspoziciitaj en galerioj tra Usono, kaj ankaŭ presitaj en liaj propraj libroj. Li ankaŭ kreis siajn proprajn bildstriajn rolulojn, kaj kelkaj el siaj propraj hororrakontoj estis transformitaj en bildstriojn. Liaj arkivoj estis uzataj kiel fonto de materialo por biografioj kaj nefikciaj publikaĵoj, inkluzive de liaj propraj eseoj, diskutoj pri lia periferia teatra laboro, kaj alia enhavo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* Clive Barker Arkivo
* Clive Barker – Biography, works at Clive Barker Archive
* 

Kategorio:Anglaj ilustristoj
Kategorio:Britaj reĝisoroj
Kategorio:Britaj verkistoj
August Derleth

**August William DERLETH** (n. la 24-an de februaro 1909 en Sauk City - m. la 4-an de julio 1971, samloke) estis usona aŭtoro de fantazio kaj hororo, eldonisto kaj redaktoro de antologioj. 

Derleth verkis pli ol 150 novelojn kaj 100 romanojn, inkluzive de pluraj noveloj pri la detektivo Solar Pons, kiu iom similas al Ŝerloko Holmso. Li ankaŭ verkis sub la pseŭdonimoj Stephen Grendon, Kenyon Holmes kaj Tally Mason.

Li estas plej konata pro esti la unua eldonisto de la verkoj de H. P. Lovecraft, dediĉante sian vivon al popularigado de lia verko, kaj pro siaj propraj kontribuoj al la Cthulhu-Mito kaj la kosma hororo-ĝenro. Por ĉi tiu celo, li fondis *Arkham House* , kiu estis instrumenta en alportado de durkovraĵa fantazio al Usono, kiu tiutempe estis havebla nur en Britio. Derleth estis la ĉefa usona regiona verkisto de sia tempo, kaj ankaŭ produktiva en pluraj aliaj ĝenroj, inkluzive de historia fikcio, poezio, krimfikcio, sciencfikcio kaj biografio.

Li estis samtempulo kaj amiko de la aŭtoro H.P. Lovecraft. La rolulo de Lovecraft, la Grafo d'Erlette (la aŭtoro de *Cultes des Goules* ), estas omaĝo al Derleth, kies francaj prapatroj nomiĝis d'Erlette. Post la morto de Lovecraft en 1937, li prenis kelkajn el liaj neeldonitaj rakontoj kaj reviziis aŭ kompletigis ilin, publikigante ilin en *Weird Tales* aŭ en libroformo. Farante tion, li uzis la terminon Cthulhu Mythos por difini mitologion malantaŭ la verko de Lovecraft. Derleth aldonis pliajn diaĵojn kaj estaĵojn al la mito, parte modifante ĝin kaj pli akordigante ĝin kun sia propra kristana kompreno pri la lukto de Dio kontraŭ malbono.

Li estas la samnomulo de la Premio August Derleth por la plej bona horora novelo, prezentita ĉiujare en lia honoro fare de la Brita Fantazia Societo. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Usonaj verkistoj
Algernon Blackwood

**Algernon Henry BLACKWOOD** (n. la 14-an de marto 1869 en Shooter's Hill ; m. la 10-an de decembro 1951) estis angla verkisto, esoteristo kaj teozofo.

Li estas la aŭtoro de 13 romanoj kaj pli ol 200 noveloj kaj rakontoj publikigitaj en periodaĵoj kaj multaj kolektoj kaj antologioj. Li ankaŭ verkis memuaron pri la unuaj 30 jaroj de sia vivo, du publikigitajn teatraĵojn, kaj plurajn dekduojn da artikoloj kaj eseoj. Li estas Komandanto de la Ordeno de la Brita Imperio (CBE). Lia novelo " *La Salikoj* " alportis al li tutmondan famon. H. P. Lovecraft konsideris Algernon Blackwood sia tuja antaŭulo. 

Liaj verkoj estas konsiderataj de multaj kritikistoj kiel la plej bonaj el horora kaj stranga literaturo, kune kun tiuj de liaj samtempuloj Lord Dunsany kaj Arthur Machen. Precipe rimarkindaj estas *La Centaŭro*, *La Salikoj*, kaj *La Vendiko*.

## Verkado 
Kiam li revenis al Anglio en 1899, li komencis verki. Li estas la aŭtoro de multaj strangaj noveloj. inkluzive de la rolulo Shorthouse, kiu spertas diversajn supernaturajn aventurojn. Lia tre psikologia aliro kaj la konciza, klara strukturo de liaj rakontoj, kiuj ofte ravas per sia subtila bildigo de stranga etoso, estas rimarkindaj. Liaj rakontoj ankaŭ estis alte taksataj de H.P. Lovecraft, inter aliaj.

La verkaro de Blackwood estis forte influita de la impresoj de liaj multaj vojaĝoj. Li ankaŭ asertis esti mem atestinta fantomajn aperantojn kaj enigis ilin en siajn rakontojn. Ekzemple, la rakonto *"La Vendiko"* rakontas pri demono kiu, laŭ indiana legendo, vagas tra la nordamerikaj arbaroj.

Blackwood unue famiĝis al la publiko kiel radioprezentisto. Lia konvinka maniero rakonti mirindajn historiojn kaptis lojalan sekvantaron.

Inter liaj plej rimarkindaj rakontoj estas *"La Salikoj"* el la volumo *"La Aŭskultanto kaj Aliaj Rakontoj"* - ĉi tiu rakonto servis kiel bazo por la samnoma opero de Johannes Maria Staud. Kun siaj precizaj, preskaŭ duarstilaj priskriboj de la pejzaĝo, la malorda etoso kaj la malrapide aperanta maltrankvilo de la roluloj, ĉi tiu rakonto estas reprezenta por la verkaro de Blackwood. H.P. Lovecraft laŭdis ĝian ekstreme sofistikan arton kaj rakontan moderecon: "Impreso de daŭra intenseco estas atingita sen ununura streĉita pasaĵo aŭ ununura falsa noto."

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Mirinda Fikcio Algernon Blackwood paĝo
* Spitzer Intervjuo: Adaptanta La Willows
* Kolekto de Blackwood Rakontoj
* Algernon Blackwood Citaĵoj
* Ludado *Starlight Exxpress* ĉe Granda Milita Teatro

Kategorio:Komandoroj de la Ordeno de la Brita imperio
Kategorio:Britaj verkistoj
Earl Lovelace

**Earl LOVELACE** (naskita en 1935 en Toco, Trinidado) estas trinidada romanisto anglalingva kaj dramisto. Li estis la arta direktoro de la festivalo Carifesta (d:Q3744071).

Li finis siajn studojn ĉe la Universitato Howard en Vaŝingtono kaj ĉe la Universitato Johns Hopkins en Baltimoro, kie li akiris magistron pri angla lingvo en 1974.

Kolumnisto por la gazeto *Trinidad Express*, li ankaŭ kontribuas al aliaj periodaĵoj en Trinidado, Usono kaj Britio.

En siaj verkoj, li traktas la traŭmaton de rasismo kaj diskriminacio. Li verkas romanojn en la loka trinidada dialekto. Liaj plej konataj libroj estas *While Gods Are Falling* (1965), ''The Dragon Can't Dance* (1979), kaj *Salt* (1996). 

*Publishers Weekly* diras pri ĉi-lasta verko :“Kun lingvo tiel abunda kiel la foliaro de Trinidado kaj dialogo tiel vigla kiel la Karibio, Lovelace kreas parabolon, kiu validas por ĉiu nacio luktanta kun nesolvitaj rasaj problemoj kaj por ĉiu popolo, kiu celas liberigi sin de sia pasinteco. ”

## Verkaro 
* *While Gods Are Falling*, London: Collins, 1965; Chicago, Illinois: Regnery, 1966.
* *The Schoolmaster*, London: Collins, 1968.
* *The Dragon Can't Dance*, London: André Deutsch, 1979. Faber & Faber, 1998.
* *The Wine of Astonishment*, London: Andre Deutsch, 1982. Oxford: Heinemann Educational Books, Caribbean Writers Series (1983); 2010 edition includes CSEC-specific study notes. .
* *Salt'' (winner of 1997 Commonwealth Writers' Prize; International Dublin Literary Award shortlist 1998), London: Faber & Faber, 1996; New York: Persea Books, 1997.
* *Is Just a Movie* (winner of 2012 OCM Bocas Prize for Caribbean Literature), London: Faber & Faber, January 2011. ISBN&nbsp;0-571-25567-1.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* "Earl Lovelace", brita Konsilio, Literaturo. Alirita la 24-an de aprilo 2022.
* "Earl Lovelace je 90-jaraĝo". Bocas LitFest, 1 majo 2025.

Kategorio:Trinidadaj kaj tobagaj verkistoj
Frank Belknap Long

**Frank Belknap LONG** (n. la 27-an de aprilo 1901 en Novjorko; m. la 3-an de januaro 1994 en Manhatano) estis usona aŭtoro de horora, sciencfikcia kaj fantazia literaturo, same kiel poezio kaj bildstriisto.

Kvankam lia literatura kariero daŭris ĉirkaŭ sep jardekojn, li estas plej konata pro siaj hororaj kaj sciencfikciaj noveloj. Long estis amiko de H. P. Lovecraft kaj unu el la aŭtoroj, kiuj kontribuis al la mitaro pri Cthulhu. Long estis agnoskita per premioj kiel la World Fantasy Award (1978), la Bram Stoker Award (1987), kaj *la First Fandom Hall of Fame Award* (1977).

## Verkado 
Frank Belknap Long verkis 25 novelojn, 150 rakontojn, 3 poemarojn kaj multajn artikolojn kaj scenarojn por bildstrioj dum sia vivo.

Long verkis iom da frua fikcio pri la Cthulhu-Mito kreita de Lovecraft, inkluzive de *La Ĉashundoj de Tindalos*, *La Hororo de la Montetoj*, kaj *La Spaco-Manĝantoj*.

*La Ĉashundoj de Tindalos* estas la plej fama verko de Long. "La Ĉashundoj" estas grupo da abomenindaj eksterteruloj, kiuj eliras el fora angulo de ne-eŭklida spaco kaj persekutas vojaĝantojn tra la tempo. Ĉi tiu temo inspiris multajn aŭtorojn, kiel Ramsey Campbell, Lin Carter kaj Brian Lumley, kiuj verkis similajn rakontojn. Pluraj metalrokaj bandoj kaj komponistoj de elektronikmuziko, inkluzive de *Epoch of Unlight*, ''Edith Byron's Group*, *Beowulf*, *Fireaxe/Brian Voth* kaj *Univers Zero,'' prenis la temon kaj adaptis ĝin muzike.

La fama aŭtoro Ray Bradbury iam resumis: "Frank Belknap Long travivis preskaŭ la tutan sciencfikcian epokon en Usono; li konis la plej multajn el la aŭtoroj persone aŭ korespondis kun ili. Li preparis la terenon per siaj propraj verkoj dum la plej multaj el ni estis ankoraŭ infanoj."

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Bibliografio de Frank Belknap Longa (kun foto)

Kategorio:Usonaj sciencfikciaj verkistoj
Max Beerbohm

Siro **Henry Maximilian BEERBOHM** (n. la 24-an de aŭgusto 1872 en Londono ; m. la 20-an de majo 1956 en Rapallo, Italio) estis brita verkisot, parodiisto kaj karikaturisto.

La pli juna frato de Herbert Beerbohm, li famiĝis en la 1890-aj jaroj kiel dando kaj humuristo de la rondo *Flava Libro*. Lia plej sukcesa verko estis la satira romano Zuleika Dobson (1911).

Lia unua libro, *The Works of Max Beerbohm (*La Verkoj de Max Beerbohm), estis publikigita en 1896. En 1898, li anstataŭigis George Bernard Shaw kiel drama kritikisto por la *Saturday Review* (angla revuo), kie li restis ĝis 1910. Ekde 1935, li laboris neregule kiel radioprezentisto.

Unu el liaj plej konataj verkoj estas *A Christmas Garland* (1912), parodio de literaturaj stiloj. Ankaŭ rimarkinda estas *Sep Viroj* (1919), kiu prezentas *Enoch Soames*, la rakonton pri poeto kiu faras pakton kun la diablo por malkovri kiel la posteularo memoros lin. En 1911, li verkis sian solan romanon, *Zuleika Dobson*. Aliaj verkoj estas kolektitaj en *La Feliĉa Hipokritulo* (1897).

En 1939, la verkisto ricevis kavaliran ordenon. Li publikigis entute pli ol dekduon da volumoj da prozo kaj multajn kolektojn de karikaturoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Artcyclopedia eniro
* Viktoriana retejo: Max Beerbohm
* Enoch Soames bibliografio
* Max Beerbohm Kolekto ĉe la Harry Ransom Centro ĉe la Universitato de Teksaso ĉe Austin
* Mary Lago Kolekto ĉe la Bibliotekoj de la Universitato de Misuraj 
* . 

Kategorio:Anglaj humuristoj
Kategorio:Anglaj karikaturistoj
Kategorio:Britaj satiristoj
Kategorio:Beerbohm-familio
Kategorio:Britaj verkistoj
Louis Pauwels

**Louis PAUWELS** france:  [pawɛls] ; nederlanda:  [ˈpʌu̯əls] (n. la 2-an de aŭgusto 1920 en Parizo ; m. la 28-an de januaro 1997 en Suresnes) estis franca ĵurnalisto kaj verkisto. Li estis, interalie, ĉefredaktoro de la ĉiutaga gazeto *Combat* kaj direktis la ĉiumonatan revuon *Marie-France* . 

*Foriro en la Trian Jarmilon* (franca originala titolo *Le Matin des Magiciens* (Mateno de Magoj, eldonejo Gallimard, 1960) estas unu el liaj plej konataj verkoj.

Post la sukceso de la libro, la revuo *Planète* estis lanĉita, eldonita de 1961 ĝis 1971, kiu simile fokusiĝis al alternativaj teorioj, sed ankaŭ disvastigis fikciajn verkistojn kiel H. P. Lovecraft kaj Jorge Luis Borges al pli vasta franca publiko. La revuo fariĝis fenomeno en Francio en la 1960-aj jaroj kaj kondukis al sukcesaj amaskomunikilaj karieroj por pluraj el la partoprenintoj.

En 1970, li fondis *la revuon Figaro,* kiun li direktis ĝis 1993. En ĉi tiu rolo, Pauwels ŝanĝis la politikan pejzaĝon de Francio cedante lokon al Alain de Benoist kaj aliaj antaŭe netradiciaj dekstraflankaj pensuloj, kiuj en la amaskomunikilaj reagoj al tio ricevis la nomon Nova Dekstro. Pauwels estis dumtempe influita de la Friedrich Nietzsche -inspira novpaganismo de Benoist, sed konvertiĝis al katolikismo en 1982. 

Pauwels ankaŭ estis verkisto de fikcio. Lia romano *La Miskomprenoj pri Amo* estis finalisto por la Premio Goncourt en 1955. La angla filozofo Roger Scruton nomis la romanon de Pauwels el 1994 *Les Orphelins* la plej bona franca romano de la postmilita periodo. 

Literatura premio honore al li, la Prix Louis Pauwels, estis kreita en 1997 kaj estas ĉiujare aljuĝita al nefikcia libro en la spirito de Pauwels. 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Jacques Bergier
* Rémy Chauvin
* George Langelaan
* Aimé Michel
* *Vril*

Kategorio:Nova Dekstro (Eŭropo)
Kategorio:Francaj verkistoj
Lincan

**Lincan,** per simpligita ĉina skribo **临沧,** per tradicia ĉina skribo **臨滄,** per pinjino *Líncāng* estas prefektujnivela milionurbo en provinco Junano en Ĉina Popola Respubliko.
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2020 en la prefektujnivela urbo vivis  homoj.

## Geografio 
Tropiko de Kankro tuŝas la areon, ankaŭ akvokolekta areo de Mekongo en averaĝa alteco de 1 450 m super la marnivelo. Tiu nivelo varias de 450 ĝis 3 504 m; la areo kovras  km². La administraj niveloj konsistas el unu urba distrikto, kvar gubernioj kaj tri aŭtonomaj gubernioj je la gubernia nivelo.

## Historio 
En 1952 distrikto estis establita, datita la 30-an de junio 1954. Ĝi estis renomita al speciala regiono Lincan la 26-an de decembro 2003.

## Ekonomio 
Mineralresursoj minataj kaj ekstraktitaj inkluzivas karbon, germaniumon kaj uranion. Lincan ankaŭ estas hejmo de la plej malnova kultivata tearbo de la mondo.
eta|maldekstre|
eta|maldekstre|

## Eduko 
La plej altnivela edukado okazas en universitato.

## Trafiko 
Lincan estas ligita per fervoja kaj ĉefvoja linioj, krome flughaveno funkcias.

## Klimato 
La klimato estas milda subtropika altebenaĵa klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen: Cwb, iomete ankaŭ humida subtropika klimato (Köppen Cwa). La vintro estas mallonga, milda kaj nebula. La jara averaĝa temperaturo estas  kaj varias inter . Jare averaĝe pluvas 1126 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, sed pli ol 70% de la jara totalo okazas inter junio kaj septembro.

## Vidindaĵoj 
* pluraj preĝejoj
* muzeo
* naturrezervejo, hejmo de verdaj kaj blankorelaj pavoj, bluflugilaj minloj kaj aliaj raraj birdoj

## Ĝemelurboj 
* 

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Parlamento de Gronlando

La **Inatsisartut** (;  ) estas la parlamento de Gronlando. Ĝi havas 31 sidlokojn, kaj ĝiaj reprezentantoj estas elektitaj per rektaj, proporciaj, tutlandaj elektoj por oficperiodo de kvar jaroj. Du reprezentantoj ankaŭ estas elektitaj al la dana parlamento, la Folketing. 

## Historio 
La originoj de la gronlanda parlamento kuŝas en la Regiona Parlamento (dane: *Grønlands Landsråd* ) - 13-membra reprezenta konsilio antaŭ la Guberniestro de Gronlando nomumita de la Reĝo de Danio. La parlamento en sia plej nova formo estis kreita en 1950, kiam Norda kaj Suda Gronlando estis unuigitaj en unuopan politikan enton. La parlamentoj de Norda kaj Suda Gronlando estis kreitaj en 1911, kiam la respondeco pri la aferoj de Gronlando estis transdonita de la Reĝa Gronlanda Komerca Kompanio al la Dana Ministerio pri Internaj Aferoj kaj guberniestroj estis nomumitaj al la insulo. La aŭtoritato de la regionaj parlamentoj estis ekstreme limigita, kaj ilia rolo estis reprezenti la popolon antaŭ la Guberniestro, sed sen ia leĝdona aŭtoritato.

En 1979, kun la eko de aŭtonomio al Gronlando, la povoj de la parlamento estis vastigitaj en veran leĝdonan aŭtoritaton. En 2008, la popolo de Gronlando voĉdonis favore al plia vastiĝo de la povoj de la parlamento.

## Organizo 
Krom la Prezidanteco, la Parlamento ankaŭ laŭleĝe devas establi la jenajn konstantajn komitatojn:

* Financa Komitato
* Kontrola Komitato de la Distrikta Konsilio
* Komitato pri Ekstera kaj Sekureca Politiko

La parlamento ankaŭ nomumis la jenajn komitatojn:

* Leĝdona Komitato
* Komitato pri Familio kaj Sano
* Komitato pri Kulturo, Edukado, Esplorado kaj Preĝejo
* Imposto kaj Kotizoj Komitato
* Komitato pri Fiŝkaptado, Ĉasado kaj Agrikulturo
* La Industria Komitato
* Komitato pri Infrastrukturo kaj Loĝado
* Konservado kaj Media Komitato
* Balota Komitato
* La Komitato pri Aŭtonomio

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
Kategorio:Politiko de Danio
Kategorio:Politiko de Gronlando
Kategorio:Parlamentoj
Gronlanda Provinca Konsilio

La **Konsilio de Gronlando** () estis la parlamento de la kolonioj Nord-Gronlando kaj Sud-Gronlando de 1911 ĝis 1950, same kiel de la kolonio Gronlando de 1950 ĝis 1953, kaj de la regno Gronlando de 1953 ĝis 1979. 

Dum la Dua Mondmilito, la du naciaj konsilioj laboris kaj voĉdonis kune, kaj surbaze de la spertoj de tie, ili estis kunfanditaj en komunan Gronlandan Nacian Konsilion en 1951. 

La Nacia Konsilio de Norda Gronlando havis sian sidejon en Qeqertarsuaq, kaj la Nacia Konsilio de Suda Gronlando en la nuna ĉefurbo, Nuuk. Ĝi estis dissolvita en 1979 kaj anstataŭigita per la ankoraŭ ekzistanta Inatsisartut.

## Referencoj 
Kategorio:Registaro de Danio
Kategorio:Registaro de Gronlando
Kategorio:Historio de Gronlando
Kapuĉopapago

**Kapuĉopapago** (*Psephotellus dissimilis*) estas birdospecio de genro de mezgrandaj papagoj en la familio *Psittaculidae*. La specio estas endemia de Norda Teritorio de Aŭstralio. En la genro estas kvar specioj, el kiuj unu plej verŝajne formortinta. Ĝi troviĝas en savanoj kaj malfermaj arbaroj kaj estas unu el du ekzistantaj specioj en sia genro, kiuj reproduktiĝas en termitejoj. Ĝi malpliiĝis de granda parto de sia origina teritorio.

## Taksonomio
Unu el tri specioj konataj kiel formikopapagoj, la kapuĉa papago estas proksime parenca al (kaj foje konsiderata subspecio de) la orŝultra papago (*Psephotellus chrysopterygius*). Genetika studo rivelis, ke ĝiaj prapatroj plej verŝajne diverĝis de prapatroj de ĉi-lasta specio en la malfrua Mioceno aŭ frua Plioceno ĉe la fino de la 'Hill Gap' ('Monteta Salto'.

Norvega natursciencisto Robert Collett priskribis la kapuĉopapagon en 1898. La specia epiteto estas Latina vorto *dissimilis* "diferenca" kaj ĝi referencas ĉu al ĝia forta seksa dimorfismo ĉu al ĝia diferenca aspekto disde tiu de la plej proksimaj parencoj. Nigrakapuĉa papago estas alternativa ordinara nomo.

## Aspekto
La kapuĉopapago estas mezgranda papago, ĝis 26 cm longa, pezanta 50 ĝis 60 g. La masklo havas nigran kapon, bluet-grizan bekon, malhelbrunajn irisojn, kaj ĝiaj flugiloj havas flavan makulon. Ĝiaj supraj partoj estas brunaj, ĝiaj malsupraj partoj estas turkisbluaj, ĝia dorso estas bruna, la vosto estas olivecverda kun palblua pinto, kaj ĝiaj kruroj estas roz-grizaj. La ino estas obtuze verda papago kun grizbruna kapo kaj rozkoloraj subvostaj kovriloj. Junuloj similas al la ino.

## Distribuado kaj habitato
Aŭstralia endemio, la kapuĉopapago loĝas en duonaridaj areoj de nordorienta Norda Teritorio, kaj estas apartigita de la orŝultra papago per la karpentaria faŭna bariero. La ​​tunelo estas proksimume horizontala kaj ĉirkaŭ 50 ĝis 80 cm longa.

Reproduktado okazas unu aŭ dufoje jare inter aprilo kaj aŭgusto. La ino demetas kvar aŭ kvin blankajn, iomete brilajn ovojn, kiuj estas 21 mm longaj kaj 19 mm larĝaj.

La goano-specio *Varanus tristis* estis registrita dum ĝi rabis nestojn por manĝi la ovojn.

## Referencoj 
### Ĉefaj fontoj 
* Forshaw, Joseph M.; Cooper, William T. (1978). *Parrots of the World* (2a eld.). Melbourne, Victoria: Landsdowne Editions. ISBN 0-7018-0690-7.
* 
*

## Eksteraj ligiloj
* BirdLife Species Factsheet

Kategorio:Papagoj
Kategorio:Birdoj de Aŭstralio
Parlamento de Feroio

La **Løgting** [ ˈlœktiŋg ] estas la parlamento de Ferooj. Ĝi estas unu el la plej malnovaj parlamentoj en la mondo. Ĝiaj radikoj devenas de la jaro 900 p.K., sen kunsidoj okazantaj krom de 1816 ĝis 1852.

La parlamentejo estas ligna konstruaĵo konstruita en 1856 sub guberniestro Carl Emil Dahlerup kaj situas norde de la originala kunvenejo, la duoninsulo Tinganes en la centro de Tórshavn. Aldone al ĉi tiu centra aĵo, ekzistis ankaŭ lokaj aĵoj, la tiel nomataj Várting, en ĉiu el la sep distriktoj ( *Sýsla* ) ĝis 1892. Ĉi tiuj tradiciaj sep balotdistriktoj estis kunfanditaj en unuopan balotdistrikton la 25-an de oktobro 2007.

Leĝdona periodo daŭras kvar jarojn, kun ebleco de fruaj elektoj. Ĉiuj civitanoj pli ol 18-jaraj ĝuas la rajton voĉdoni kaj kandidatiĝi.

## Referencoj 
Kategorio:Politiko de la Feroaj Insuloj
Rodo (mitologio)

**Rodo** estas dio en slava mitologio. Li estas konsiderata la unua el la slavaj diaĵoj. La nomo *Rod* signifas "genlinio", tiel rekte rilatante al lia pozicio kiel kreinto de ĉiuj dioj kaj la mondo.

En mitologio, li estas priskribita kiel establinto de la tri mondoj: *Jav*, *Prav* kaj *Nav*, kiujn li apartigis unu de la alia. Li ankaŭ establis la superan principon de ekvilibro inter la elementoj same kiel la leĝon de la mondo, kiun ĉiuj kreitaĵoj kaj potencoj devas obei: *Pravda* (Vero).

Rodo prezidas la destinojn de homoj, kune kun Rojanica, kiu estas la kunkreinto de la universo.

Li unue estis figurita kiel falko, poste kiel maljunulo portanta la libron de destino. La konsonantoj de lia nomo troviĝas en la vortoj "rod" (genlinio), "plodorodié" (fekundeco) kaj "priroda" (naturo). Multaj protektaj talismonoj faritaj el argilo, ligno kaj ŝtono portis la kopifiguron de ĉi tiu universala dio.

Li ne havis templon, kaj neniuj oferoj estis faritaj al li. Ĉi tiu nekutima sinteno de slavaj paganoj al Rod povas esti klarigita per la kredo, ke li jam ne enmiksiĝis en mondajn aferojn kaj kontentiĝis gardi la pli junajn diojn.

Li delegis la regadon de la universo al sia filo Svarogo, dio de ĉiela fajro kaj metalurgio. Kvankam submetiĝinta al Rodo, li ŝajnas pli grava ol li en religiaj praktikoj pro sia pli aktiva rolo.

Li foje estas konfuzita kun Svjatovit, kiu apartenas al la mitologio de la baltaj slavoj. Rodo ŝajnas esti iom post iom anstataŭigita de la dio Peruno ekde la 10-a jarcento.

## Referencoj 
Kategorio:Slavaj dioj