La Veto (novelo)

**La Veto** (en rusa: "Пари", latinigite: *Pari*) estas novelo de la rusa verkisto Anton Ĉeĥov, verkita en 1889 kaj fariĝis unu el liaj plej konataj rakontoj. 

Tra la jaroj, pluraj filmoj estis faritaj surbaze de la rakonto, la unua jam en 1912.

## Intrigo 
### Unua parto 
La rakonto komenciĝas per intelekta debato, kiu okazas en la domo de riĉa bankisto, kaj rondiras ĉirkaŭ la demando, kiu estas pli morala - ĉu la mortopuno aŭ ĝismorta malliberigo. La argumento drivas en pli praktikajn liniojn ĝis stranga veto estas kreita inter la bankisto kaj juna advokato. La advokato asertas, ke ĝismorta puno estas pli malbona ol la mortpuno kaj responde, la bankisto promesas, ke se la advokato sukcesos meti sin en malliberejon dum kvin jaroj, li donos al li du milionojn. La juna advokato konsentas kaj vetas ke li sukcesos servi ne nur kvin jarojn sed dek kvin.

La veto estas efektivigita kaj la advokato estas malliberigita en speciala instalaĵo en la korto de la bankisto. Lia ununura kontakto kun la ekstera mondo estas tra leteroj kiujn li liveras al la gardistoj, en kiuj li petas de la bankisto liveri ĉion kion li volas (vino, piano kaj libroj). La bankisto kontrolas la ŝanĝiĝantan humoron de la malliberulo, kiu estas reflektita en liaj petoj en leteroj kaj precipe en la tipo de libroj kiujn li petas, kiu ŝanĝiĝas de jaro al jaro. Komence suspensoj kaj komedioj, poste klasikaĵoj, pli poste lingvostudoj, filozofio kaj historio, poste la Nova Testamento kaj teologio kaj finfine ĉio, kio haveblas.

### Dua parto 
Post 15 jaroj, la nokton antaŭ la fino de la veto, la bankisto (kiu jam perdis sian tutan monon vetludante) rimarkas, ke li perdos la veton kaj decidas sekrete mortigi la "malliberulon". Kiam li eniras lian ĉelon, la malliberulo dormas, kaj sur la tablo estas noto, en kiu la malliberulo klarigas, kion li travivis dum la tuta periodo de malliberigo:„Dum dek kvin jaroj mi zorge observis la vivon de ĉi tiu mondo... En viaj libroj mi akiris saĝon. Ĉio, kion la homa penso senlace kreis... estis kunpremita en malgrandan kokonon en mia kranio. Mi scias, ke mi estas pli inteligenta ol vi ĉiuj"Rezulte li deklaras la jenon:"Mi malestimas viajn librojn, mi malŝatas la saĝon kaj ĉiujn bonaĵojn en la mondo. Ĉio estas nenio kaj nulo, ĉio estas pasema, iluzio, miraĝo, imago..."Por pruvi la seriozecon de sia parolo, li deklaras en sia letero, ke li intencas forlasi sian ĉelon, kvin horojn antaŭ la findato kaj tiel perdi la veton. La tuta mono, pro kiu komenciĝis la veto, ne plu valoras ion ajn en liaj okuloj. La bankisto demetas la leteron, kaj forlasas la ĉambron kun sento de profunda memmalestimo. La sekvan matenon, kiam la gardistoj informas al li, ke ili vidis la malliberulon "forkuri" de la korto antaŭ la fiksita fintempo, li eniras la ĉelon, prenas la leteron, kiu restis sur la tablo kaj ŝlosas ĝin en monŝranko, kaj tio estas. kiel la rakonto finiĝas.

### Tria parto (forigita fare de Ĉeĥov en 1901) 
La okazaĵoj okazas jaron post la liberigo de la advokato el kaptiteco. La bankisto ĉe la vesperfesto denove eniras en kverelon kaj faras novan veton de 3 milionoj kun maljuna milionulo pri ĉu malriĉulo povas rifuzi milionon simple principe. Post kiam la veto jam estas farita, li iras al la oficejo por ricevi kaj montri al ĉiuj la abdikon de la advokato. En ĉi tiu momento li estas informita, ke iu sinjoro petas lin. Elirante al la akceptejo, li renkontas la advokaton, kiu falas sur la genuojn kaj, verŝante larmojn, diras: „Mi tiom eraris! […] Libroj estas nur malforta ombro de vivo kaj ĉi tiu ombro rabis min! […] Mi ne petas de vi du milionojn, mi ne havas rajton pri tio, sed mi petas vin, donu al mi cent aŭ ducent mil! Alie mi mortigos min!” La bankisto promesas al li ĉi tiun sumon kaj revenas al la gastoj. Tie, elĉerpita, li sinkas en seĝon kun la vortoj: “Vi venkis! Mi estas rompita."

## Filmadaptoj 
* “ Senigita de la Suno ” (1912 , reĝisoro V. Krivtsov). La filmo baziĝas sur la rakonto "Stranga Veto" de Joseph Reno, kiu siavice baziĝas sur la rakonto "La Veto" de A.P. Ĉeĥov  .
* 1953 - La Veto (televido) (Usono), reĝisorita fare de Jules Briken, (Ford Television Theatre serio)
* " Silence [angla] " (1961, reĝisorita de B. Sagal ; 25-a epizodo de la 2-a sezono de la televidserio " The Twilight Zone ")  .
* " An Incredible Bet, or a True Incident that Happily Ended A Hundred Years ago " (novelo "La Nekredebla Veto") (1984 , reĝisorita de V. Ya. Motyl).
* " Veto " (2004, reĝisoro A. Boyarskikh).
* " Veto " (2008 , reĝisoro N.V. Petrova).
* " Veto " (2011, reĝisoro Karo Sarikyan).
* " Veto " (2014, reĝisoro Ivan Perekatov).
* " Veto " (2015, reĝisoro Yulia Kaplun).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Пари, la ruslingva teksto
* , anglalingvaj tradukoj de 1915 kaj 1918.
* La Projekto Gutenberg EBook de Plej Bona rusaj Mallongaj Rakontoj, inkluzive "La Veto"

Kategorio:Verkoj el la ruslingva literaturo
Kategorio:Ruslingvaj noveloj
Kategorio:Anton Ĉeĥov