Kołobrzeg

**Kołobrzeg**  (germane ĝis 1945 *Kolberg*, antaŭ 1891 *Colberg*; kaŝube: *Kòlbrzég*) estas pola kuracloka urbo en provinco Okcidenta Pomerio en Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo en la samnoma distrikto Kołobrzeg. Fine de  en la urbo vivis .

## Geografio 
La urbo situas en norda Pollando ĉe enfluo de la rivero Parsęta  en la Baltan Maron. La urbo troviĝas inter la du makroregionoj: la ĉemara regiono de Szczecin kaj la ĉemara regiono de Koszalin.[eta|400x400px|Ĉemara plaĝo kun [Monumento de la geedziĝo de Pollando kun la Balta Maro kaj la mara lumturo en Kołobrzeg|neniu]]

## Historio 
### Mezepoko 
La urbo estas unu el la plej aĝaj urboj de nuna Pollando. Jam en la 8-a jc ekzistis setlejo kun la burgo en la loko de hodiaŭa vilaĝo Budzistowo.

En la jaro 1000 la pola princo Boleslao la 1-a (Pollando) nomata "la Brava" establis tie la episkopejon por la tuta Pomerio - kun la unua episkopo Reinbern. En la jaroj 1007 ĝi jam ne plu ekzistis. Post la morto de pola reĝo Boleslao la 3-a nomata "la Buŝkurba" (1138) la urbo estis sub la influo de germana imperiestro kaj poste de la reĝo de Danio. Urborajtoj de la jaro 1255. Fine de la 13-a jarcento kaj komence de la 14-a jarcento la urbo estis jam fortika komerca centro ĉirkaŭita per la defendmuroj kaj fosaĵo. En la 14-a jarcento Kolberg iĝis ano de Hansa ligo.

[eta|maldekstra|La pligrandigoj de la teritorio de Prusio en la 17-a kaj 18-a jarcentoj: *blue* margraflando [Brandenburgio en 1600, *verde* duklando Prusio en 1600, *flave* teritorioj aneksitaj en 1600-1772, *ruĝe* teritorioj aneksitaj en 1772-1795]]
### 16-a ĝis 19-a jarcentoj 
Dum la Tridekjara Milito (1618-1648) la urbon Kolberg konkeris la sveda armeo.
[eta|220ra|maldekstra|La sieĝo de la [fortreso Kolberg en la jaro 1761 dum la Sepjara milito fare de generalo Aleksandr Suvorov]]
La armeo forlasis la urbon nur en la jaro 1653, kaj transdonis ĝin laŭ la kontraktoj al Brandenburgio. De 1653 regis tie Brandenburgio kaj estis konstruita la fortreso.
[eta|maldekstra|Eŭropo dum la [Napoleonaj Militoj, kiuj daŭris de 1803 ĝis 1815 jaro]]
Dum la Sepjara milito la urbon en la jaro 1761 kaptis la rusa armeo sub gvido de generalo Aleksandr Suvorov. En tiu milito (1756 - 1763) batalis je unu flanko Britio kaj Prusio kaj je la alia Aŭstrio, Francio, Rusio - do ĉiuj eŭropaj grandaj potencoj de la epoko.

En la jaro 1807 dum la Napoleonaj militoj la fortreson Kolberg sieĝis armeo de Napoleono kaj pola kolonelo Sułkowski, tamen la urbo defendis sin ĝis la Paca Traktato subskribita en Tilsit.

Dum tuta historio estis en Kolberg la komerca kaj fiŝa havenoj kaj la centro de salo (salfarejo). Tio permesis la rekonstruon de la urbodomo, konstrui la ŝtonan moleon, establigon de la teatrejo kaj konstruo de la novaj fervoj-linioj.

eta|210px|dekstra|La brikdomo ĉe la strato E. Gierczak (legu: Gjerĉak)
eta|200px|dekstra|La urbodomo

#### Historio dum la 20-a jarcento 
Fine de la 19-a jarcento ĉe la stratoj brilis la gas-lanternoj, kaj komence de la 20-a jarcento ekfunkciis la urba kanalaro. Post la fino de Dua Mondmilito la urbo en majo 1945 eniris Pollandon laŭ la decido de la Potsdama konferenco, kaj de tiam oficiale pole nomiĝas *Kołobrzeg*. La germana loĝantaro estis forpelita ĝis aŭtuno 1946 kaj anstataŭigita per poloj de la centra Pollando kaj de orienta Pollando de post la Curzon-linio. Dum la periodo postmilita la urbo ricevis la statuson de la kuracloko (banloko) kaj ekestis kiel distrikta urbo.

## Kuracloko 
Mara banejo kaj kuracloko – multaj kurac- kaj ripozdomoj, subtegmenta naĝejo. En la urbo kaj ĉirkaŭaĵoj troviĝas fontoj de mineralakvoj, sala fonto kaj kuraca ŝlimo. En Kołobrzeg oni kuracas malsanojn de la supraj spirorganoj kaj de sangocirkulado, artrozon kaj diabeton.

## Kulturo 
Kołobrzeg estas ankaŭ dinamika kulturcentro – ekde la jaro 1967 okazas tie ĉi Festivalo de Soldata Kanto, funkcias Galerio de Nuntempa Arto, okazas Internaciaj Renkontoj kun Folkloro "*Interfolk*"; somere okazas pluraj koncertoj de fame konataj kantistoj, muzikistoj kaj kabaredistoj.

### Esperanto 
En la urbo aktivas Stanislao Stolc, pastro, esperantisto kaj ano de pola Asocio Eŭropo - Demokratio - Esperanto. En tiu fama kuracloko kuracis sin ankaŭ esperantistoj, ekzemple februare 2013 Irena Grochowska kaj junie-julie 2017 Eduardo Kozyra.

## Transporto 
Kołobrzeg estas fervoja nodo kun linioj al Koszalin, Białogard kaj Goleniów. La grandurbo havas someran pasaĝeran pramkonekton kun Nexø sur insulo Bornholm.

## Bibliografio 
* Tadeusz Gasztold, Hieronim Kroczyński, Hieronim Rybicki, Kołobrzeg zarys dziejów, Poznano: Wydawnictwo Poznańskie, 1979.
* Hieronim Kroczyński, Dzieje Kołobrzegu - kalendarium od czasów najdawniejszych doroku 1945, Kołobrzeg: Kołobrzeskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne, 2000.
* Hieronim Kroczyński, Kronika Kołobrzegu, Koszalin: Wydawnictwo Le Petit Cafe, 2001.

## Partneraj urboj 
* 20px la urbodistrikto Pankow de Berlino (Germanio)
* 20px Barth (Germanio)
* 20px Bad Oldesloe (Germanio)
* 20px Pori (Finnlando)
* 20px Koekelberg (Belgio)
* 20px Nexø (Danio)
* 20px Nyborg (Danio)
* 20px Simrishamn (Svedio)
* 20px Delfzijl (Nederlando)

## Konataj urbanoj 
* Martin von Rango
* Karl Wilhelm Ramler
* Egon Krenz

## Fotogalerio 

Dosiero:Kołobrzeg harbor entrance.jpg|
Dosiero:Kołobrzeg kamienice w rynku.jpg|
Dosiero:Kolberg Strandschloss Rosengarten 1900.jpg|
Dosiero:Kolobrzeg latarnia.jpg|
Dosiero:Kolobrzeg Ratuszowy Square from NW 2007-05.jpg|Urboplaco
Dosiero:Pałac Brunszwickich Kołobrzeg (cropped).jpg|La palaco de familio Brunszwicki (legu: Brunŝviski)
Dosiero:Beach in Kołobrzeg 2.jpg|La centra mara banejo en la orienta parto de Kołobrzeg
Dosiero:Kolobrzeg latarnia 1890-1905r.jpg|La lumturo antaŭ la jaro 1909
Dosiero:Spa Picture 2.jpg|Bonfartejo

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la urbo
* Bonfartaj kaj kuraclokaj ofertoj

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Okcidentpomeria provinco
Kategorio:Urboj en Pollando