Yigal Tumarkin

**Yigal TUMARKIN** (, naskiĝnomo *Peter Martin Gregor Heinrich Hellberg*; naskiĝis la 23-an de oktobro 1933  en Dresdeno, Germanio - la 12-an de aŭgusto 2021 en Tel-Avivo) estis israela pentristo kaj skulptisto, gajninto de la Israela Premio en 2004.   

Li estas aparte konata pro la Holokaŭsta Monumento en la centra placo de Tel-Avivo (Rabin-Placo) kaj pro pluraj skulptaĵoj situantaj en la Negevo.

## Kariero 
Tumarkin ricevis neniun formalan artan trejnadon kaj evoluigis sian stilon studante aliajn artistojn kaj konatiĝante kun mondaj kulturoj. 

Tumarkin ankaŭ estis artteoriisto kaj scenaranĝisto. En la 1950-aj jaroj, Tumarkin laboris en Orienta Berlino, Amsterdamo kaj Parizo. Reveninte al Israelo en 1961, li fariĝis mova forto malantaŭ la rompo kun la karisma monopolo de lirika abstraktado tie. Tumarkin kreis kunmetaĵojn de trovitaj objektoj, ĝenerale kun perfortaj ekspresionismaj nuancoj kaj decide nelirikaj koloroj.  Lia determino "esti malsama" influis liajn pli junajn israelajn kolegojn. La tumulto generita ĉirkaŭ la verkoj de Tumarkin, kiel ekzemple malnova pantalonoj algluitaj al unu el liaj bildoj, intensigis la mistikon ĉirkaŭ li.  Unu el liaj polemikaj verkoj estas porko portanta filakteriojn (aŭ tefilino, malgrandaj skatoloj enhavantaj preĝskribaĵojn). 

Kvankam Tumarkin estas ĉefe konata kiel skulptisto, li laboris amplekse en aliaj ĝenroj de belartoj, ĉefe en grafikaĵoj, kie li enkorpigis bildojn kaj temojn el siaj skulptaĵoj. Li ankaŭ ilustris kelkajn librojn, inkluzive de tiuj de Nathan Zach kaj Dalia Ravikovich. La propra literatura heredaĵo de Tumarkin inkluzivas vojaĝraportojn, artkatalogojn kaj arthistoriajn monografiojn. 

## Publika kaj subĉiela arto 
Tumarkin kreis pli ol 80 subĉielajn skulptaĵojn en Israelo kaj ĉirkaŭ la mondo.

* Monumento ĉe la Moav Belvidejo en Arad, Israelo
* Holokaŭsto Monumento en Tel-Avivo
* 1962-68 "Panoramo", betono kaj ŝtalo, Arad, Israelo
* 1962-69 "Epoko de Scienco", betono kaj ŝtalo, Dimona.
* 1963 "Vibradoj A kaj B", betono, Kirjat Jam kaj "Fenestro al la Maro", betono, Atlit
* 1964-65 "Memorejo pri la Holokaŭsto", betono kaj ŝtalo, Nazareto.
* 1966 "Pacmonumento", Hebron Road, Jerusalemo
* 1968 "Granda Ĉefo", muntado de pentritaj tankoj, Kirjat Ŝmona
* 1969-71 "Milito kaj Paco", ŝtalo kaj ŝtono, Ramat Gan.
* 1970 "Keystone Gate", pentrita ŝtalo, Jerusalemo.
* 1970 "Omaĝo al Dürer, pentrita ŝtalo, Ĥajfo.
* 1971 "Omaĝo al Jerusalemo", Givat Shapira
* Skulptaĵĝardeno, 1971, Weizmann-strato 61, Holon
* 1971-75 "Holokaŭsto kaj Renesanca Monumento", korten kaj vitro, Tel-Avivo
* 1972 "Okazaĵoj kaj Omaĝo al Kepler", betono kaj pentrita ŝtalo, Universitato de Tel-Avivo, Tel-Avivo; "Sunhorloĝa Ĝardeno", betono, Aŝkelono; kaj * * * "Militmonumento", blanke pentrita betono kaj ŝtalo, Jordana Valo
* 1972-73 "Flughavena Monumento", pentrita ŝtalo, Lod
* 1973 "Defio al la Suno", Ramot Alon, Jerusalemo
* 1989 Omaĝo al Robert Capa, Pozoblanco, Hispanio.
* 1989 La Liberté, Bordeaux, Francio
* 1991 Bertolt Brecht, Berlina Muzea Ĝardeno
* 1992 "Jerusalemo - Tri Religioj", Monto Skopus, Jerusalemo
* 1993 Semaforo, Weizmann Instituto de Scienco, Reĥovot
* 1993 Miaj Sep Kolonoj de Saĝeco, Hakone Subĉiela Muzeo, Japanio
* 1994-96 La Skulptaĵĝardeno Belvoir (Kochav HaYarden)
* 1997 Monumento por Jicĥak Rabin, Muzeo Ramat Gan
* 2000 Abu Nabut Ĝardeno, Jafo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Amnon Teitelbaum, Land, Wind and Rust - Portreto de Artisto (Dokumentarop) (2000)

Kategorio:Israelaj skulptistoj
Kategorio:Israelaj pentristoj
Kategorio:Israelaj artistoj