Louise Aston

(1851)]]
**Louise Franziska ASTON** (fraŭline: *Hoche*; naskiĝinta la  en Gröningen, mortinta la  en Wangen im Allgäu) estis germana verkistino kaj feministo. Oni nomis ŝin *la germana Sand*. Fratino ŝia estis la verkistino Eulalia Merx.

## Vivo 
En la aĝo de 17 jaro ŝi estis destinita por nupti Samuel Aston, 23 jarojn pli aĝan industriulon anglan en Magdeburg. Kun li ŝi havis tri filinojn. Komence ŝi apenaŭ povis trovi eldoniston pro ke la libra enhavo ne respektis normalajn konvenciojn. En Magdeburg kaj Göttingen ŝi provokis diversajn skandalojn. Post repaciĝo kun Aston kaj nova geedzeco en 1842 venis la definitiva divorco en 1844. Post tio ŝi reiris kun al dua filino Jenny Louise al Prusujo vivonte unue ĉe la fratino je Züllichau kaj poste en Berlino. Tie ŝi intertempe kunvivis kun Rudolf Gottschall kiu dediĉis al ŝi siajn poemojn favorantajn la liberan amon *Madonna und Magdalena. Zwei Liebes-Dithyramben*. 

Pro literaturista karierointencoj, Louise Aston strebis eniri verkistajn reondojn. Ŝi aliĝis al grupo de reformhegelanoj kie aktivis i.a. Otto von Corvin kaj Max Stirner). Anonimaj plendoj pri Aston igis la policanojn observi ŝin. En 1846 ŝi estis forpelita el Berlino pro ŝiaj nekutimaj sintenoj: ŝi publikigis erotikajn poeziaĵojn, portis - kiel George Sand - virajn vestaĵojn, fumis publike kaj neis . Tio aŭtomate kun si trenis senigi ŝin je la rajto eduki siajn infanojn. En la poste publikigita libro *Meine Emanzipation, Verweisung und Rechtfertigung*, Aston rakontis sian sorton kaj formulis radikalajn postulojn egaligi la rajtojn kaj devojn de viroj kaj virinoj. Dum la revolucia jaro 1848 ŝi fariĝis volontulo malsanflegista en la libera korpuso de Ludwig von der Tann-Rathsamhausen partoprenonte la kampanojn je Ŝlesvigo-Holstinio (1848). Furoris ŝi kiel virino ununura inter viroj kaj la konata biografio de ŝi. Sed tie li konatiĝis kun la kuracisto Daniel Eduard Meier kiun ŝi edzigis en novembro 1850 en Braunschweig. Kun Meier ŝi iris Berlinon kie aperis ŝia romano *Lydia*. Dum la marta revolucio ŝi eldonis kelkajn numerojn de la periodaĵo "Der Freischärler" kaj fondis la porvirinan rondon *Club emanzipierter Frauen*. Oni arestis edzon ŝian pro troa demokratiemo kaj ŝi mem por ĉiam estis forpelita el Berlino. En Bremeno ŝi verkis la romanon *Revolution und Conterrevolution*. En 1849 aperis la lasta de ŝi aĵo, la poema antologio *Freischärler-Reminiscenzen*. Eĉ feministoj riproĉis al ŝi troa radikalemo. Ŝia edzo Daniel Eduard Meier estis maldungito en majo 1855 kie ĉefkurcisto ĉe la malsanulejo *Neue Krankenanstalt* pro nevolo distanciĝi de la edzino. Sekve la paro forlasis Germanujon kaj ekpretis labori por la rusoj dum la Krimea milito. Restadis ili postmilite en Rusujo, Hungarujo kaj Aŭstrujo post reiro al Germanujo en la 1871-a jaro. Baldaŭ poste ŝi mortis seniluziiĝinta, malriĉiĝinta kaj izolita. 

Honore al la 200-a datreveno de ŝia naskiĝtago la Urba teatro de Freiburg enscenigis en junio 2014 la teatraĵon *Mag der Thron in Flammen glühn*. En junio 2019 oni fondis en Wiesbaden la por-astonan klubon *Louise-Aston-Gesellschaft*. Sidejo ĝia estas an Ochsenfurt.

## Verkoj (elekto) 
* *Wilde Rosen. Zwölf Gedichte.* Moeser & Kühn, Berlin 1846 (surrete), nova eldono 2015, ISBN 978-3-8430-7940-2
* *Meine Emancipation. Verweisung und Rechtfertigung.* Vogler, Brüssel 1846, nova eldono 2015 ISBN 978-3-8430-7940-2)
* *Aus dem Leben einer Frau*. Membiografia romano.  Hoffmann & Campe, Hamburg 1847 (surrete), noveldono 2015, ISBN 978-3-8430-7942-6
* *Lydia*. Romano. Baensch, Magdeburg 1848 (surrete), noveldono 2015, ISBN 978-3-8430-7944-0   
## Eksteraj ligiloj 
*Vikifontaro 
*ligiloj ĉe DDB
*verkoj ĉe Projekt-Gutenberg 
* biografio ĉe *fembio.org*
* poemoj de Aston  
*Jürgen Reuß: "Demokratismus ohne Bart. Mag der Thron in Flammen glühn!" - ĉe: *nachtkritik.de,* 21.6.2014
*Agnieszka Garves: "Louise Aston – kompromisslose Denkerin und scharfsinnige Kritikerin der Gesellschaft" - ĉe: *lpb-bw.de,* decembro 2011 
* Christiane Kopka: "21. Dezember 1871 - Todestag der Schriftstellerin Louise Aston" - ĉe: WDR (radioelsenda epizodo de *Zeitzeichen*, 21.12.2021) 
*Heimpel, Elisabeth: "Aston, Louise" - ĉe: *Neue Deutsche Biographie,* 1 (1953), p. 423 
*Art. "Meier, Luise" - fare de: Ludwig Julius Fränkel, ĉe: *Allgemeine Deutsche Biographie,* volumo 52 (1906), p. 294–296

## Notoj 
Kategorio:Feministoj
Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Virinoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1814 
Kategorio:Mortintoj en 1871