La suno ankaŭ leviĝas

(***Kaj***) ***La suno ankaŭ leviĝas*** aŭ ***Fiesto*** () estas modernisma romano de la usona aŭtoro Ernest Hemingway el 1926. Ĝi estis la unua el liaj romanoj publikigita - malgraŭ la fakto, ke li unue verkis *The Torrents of Spring* (La Torentoj de Printempo) - kaj ĝi rapide fariĝis kulta romano kaj moderna klasikaĵo, kun recenzisto en *The New York Times* jam liganta ĝin al la koncepto de la "perdita generacio". La romano ankaŭ estas precipe rimarkinda pro la sceno, en kiu la ĉefrolulo parolas pri la hispana urbo Pamplono kaj la ĉiujara festivalo de San Fermin, kiu estas precipe fama pro siaj taŭrokuroj, en kiuj multaj junuloj defias la sorton. 

Eĉ hodiaŭ, *Fiesta* restas unu el la plej gravaj verkoj de Hemingway. En 1998, la romano estis rangigita 45-a en la listo de la Modern Library de la 100 plej bonaj anglalingvaj romanoj de la 20-a jarcento.

## Intrigo 
La romano temas pri la usona ĵurnalisto Jacob Barnes (ofte nomata simple "Jake") kaj la angla supraklasa knabino Lady Brett Ashley, kiuj renkontiĝas en Parizo komence de la 1920-aj jaroj kaj evoluigas neeblan personan rilaton. 

Jake batalis en la Unua Mondmilito kaj estis grave vundita. Li pasigas ĉiun nokton kun amikoj en drinkejo sur la Bulvardo Montparnasse, esperante ke alkoholaĵo helpos lin resanigi la mensajn kaj fizikajn vundojn kaŭzitajn de la milito.  

Barnes estas enamiĝinta al Brett Ashley, kiu enkorpigas la novan seksan liberecon de la 1920-aj jaroj kaj havas multajn amaferojn. Ŝi ankaŭ estas enamiĝinta al Barnes, sed pro la vundoj kiujn Jake ricevis en la milito, ilia rilato estas strikte platona. 

Ili ambaŭ apartenas al rondo, kiu inkluzivas multajn ĵurnalistojn kaj artistojn, kaj kiuj vivas vagantan vivon kun multe da ĝojo kaj malmulte da malĝojo ĉirkaŭ la multaj kafejoj de la urbo. Sed sub ĉio ĉi kuŝas malespero en la postmilito, kie multaj el ili perdis sian junecon, sian fizikan kaj mensan sanon, kaj sennombraj konatoj. Iom post iom, la rakonto moviĝas laŭ la franca kamparo kaj en la hispanan kamparon, al la urbo Pamplono, kie Jake kaj lia "nevola" amiko Robert Cohn translokiĝas, ĉar ili trovis, ke Parizo fariĝas tro teda. Poste, pluraj konatoj venas al la urbo dum la San Fermin-festivalo, inkluzive de Brett Ashley. 

Iun tagon, granda grupo da ili iras al Pamplono por spekti taŭrobatalon. Jake estas akompanata de sia amiko Bill Gorton. Ili estas aligitaj de Robert Cohn, kiu kelkajn semajnojn antaŭ la vojaĝo faris romantikan rilaton kun Brett Ashley kaj sentas profundan pasion kaj amon por ŝi. Brett, tamen, alvenas en Pamplonon kun sia fianĉino Michael Campbell. Kverelo ekestas inter la viroj - Michael akuzas Roberton pri ne lasi Brett fari paŝon sen li kaj ne komprenas, ke li estas la tria rado en ilia rilato. Robert ankaŭ kaŭzas malamikecon en Jake kaj Bill. 

Jake prezentas Brett al la juna matadoro Pedro Romero. Pasia amo ekflamas inter ŝi kaj ŝia nova konato. Ĉiuj - Jake, Romero, Michael kaj Robert - konkuras pri la koro de Brett. Robert estas la unua, kiu forlasas Pamplonon, kaj la aliaj sekvas lin: Bill al Parizo, Michael kaj Jake al diversaj partoj de Hispanio. Baldaŭ Jake ricevas telegramon: Brett petas helpon. Li trovas ŝin en hotelo en Madrido sen mono kaj sen Romero. Ŝi anoncas al Jake, ke ŝi revenos al Michael. La romano finiĝas per dialogo inter Brett kaj Jake, ili parolas pri tio, kio povus esti en iliaj vivoj, se la sorto dekretus alie.

## Listo de roluloj 
* *Jake Barnes* estas usona *ĵurnalisto*, kies prototipo estis Hemingway mem.
* *Lordino Brett Ashley* (prototipo - Lordino Duff Twysden) 
* *Robert Cohn* (prototipo - Harold Loeb) *.* 
* *Mike Campbell* (bazita sur Pat Guthrie)
* *Bill Gorton* (prototipo - Bill Smith) 
* *Grafo* Mippipopolous 
* *Pedro Romero* (prototipo - Cayetano Rivera Ordóñez), la nomo de la rolulo estis prenita en honoro de la fama toreisto Pedro Romero.

## Interpreto 
*The Sun Also Rises* estas unu el du romanoj, kiujn Ernest Hemingway verkis pri la "perdita generacio ". Ĉi tie li prezentas kiel la tempo post la Unua Mondmilito montriĝis tute malsama ol tio, kio estis antaŭdirita antaŭ la milito; tiuj, kiuj travivis la mondmiliton, imagis vivon de ĝojo kaj harmonio, kie la milito, kiun ili batalis, estus la lasta milito, kiu finus ĉiujn estontajn militojn por ĉiam. Anstataŭe, ekestis malespero, kie multaj vivis en ekstrema malriĉeco, krom lukti kontraŭ fizikaj kaj mensaj vundoj kaj suferado. Kelkaj bonŝanculoj havis laboron; alkoholaĵo fariĝis bona amiko por multaj. Tio estis la sorto de la "perdita generacio".

La romano *Kaj la suno ankaŭ leviĝas* poste akiris gravecon en multaj kampoj. La romano, interalie, renovigis la anglan lingvon per la "Hemingway-stilo" kaj kreis novan intereson pri usona literaturo. Ekde la tempo de Mark Twain, multaj priskribis usonan literaturon kiel neinteresan. La "Hemingway-stilo" kondukis al nova fonto de inspiro por multaj establitaj kaj poste novaj aŭtoroj, inkluzive de la germana aŭtoro Erich Maria Remarque.  

La romano ankaŭ akiris gravecon en la transdonado kaj dokumentado de la sorto de "la perdita generacio", kio igis multajn rigardi tion per novaj okuloj. Kune kun la romanoj de Erich Maria Remarque *La vojo returne* (*Der Weg zurück*) kaj *Tri Kamaradoj* (*Drei Kameraden*)*,* la romano de Hemingway estas unu el la plej gravaj bildigoj de la severaj 1920-aj jaroj.

Hemingway mem priskribis sian romanon en letero al Francis Scott Fitzgerald kiel "diable malĝojan rakonton, montrantan kiel homoj pereas." Kiel montras la citaĵoj komence de la libro, ĝi estas ankaŭ nuntempa kritika ekzameno de la " perdita generacio " (Gertrude Stein) seniluziigita post la Unua Mondmilito kaj ilustraĵo de la vortoj de Koheleto "sed la tero restas eterne" (Salomono). La kerna temo de *Fiesta* estas "la sekureco perdita pro milito kaj la serĉado de signifo en tempoj de malorientiĝo." 

La romano ankaŭ konatigis la hispanan urbon Pamplono kaj la feston de San Fermin al multaj tra la mondo.

## Filmado 
En 1957, *Fiesta* estis adaptita en filmon titolitan *Inter Madrido kaj Parizo* *(La Suno Ankaŭ Leviĝas)* fare de reĝisoro Henry King, kiu jam alportis Hemingway-rakonton al la ekrano kvin jarojn antaŭe per *La* *neĝoj de Kilimanĝaro* . La filmo ĉefroligis Tyrone Power, Ava Gardner, Mel Ferrer, Errol Flynn, Robert Evans, kaj Juliette Gréco.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Parizo en romanoj
Kategorio:Francio en romanoj
Kategorio:Modernismaj romanoj
Kategorio:Libroj aperintaj en 1926
Kategorio:Libroj de Ernest Hemingway
Kategorio:Usonaj libroj