Topaza kolibro

La **Topaza kolibro** (*Topaza pella*) estas specio de kolibro en la familio Trokiledoj. Ĝi troviĝas en Brazilo, Gujanoj, kaj Venezuelo.

## Taksonomio kaj sistematiko
La Topazan kolibron formale priskribis la sveda natursciencisto Carl Linnaeus en 1758 en la deka eldono de sia verko *Systema Naturae* kun la duvorta nomo *Trochilus pella*.
 Linnaeus bazis sian priskribon sur la "Long-tail'd red huming-bird" (Lonvosta ruĝa kolibro) kiun priskribis kaj ilustris la angla natursciencisto George Edwards en 1743 el specimeno posedata de Charles Lennox, Duko de Richmond. La specimeno estis kolektita en Surinamo. La specia epiteto devenas el la Latina *pellus* signife "malhel-kolora". La Topaza kolibro estas nun metita en la genron *Topaza*, kiun enkondukis George Robert Gray en 1840 kun la Topaza kolibro kiel la tipa specio.

## Aspekto
La masklo de Topaza kolibro estas 21 ĝis 23 cm longa, inkluzive de la 5 cm de la beko kaj 8,6 ĝis 12 cm de la vosto, kaj pezas 11 ĝis 18 g. Inoj estas 13 ĝis 14 cm longaj kaj pezas 9 ĝis 12,5 g. Ĝi eble estas la dua plej granda specio de kolibro post la giganta kolibro, rivalata nur de sia kuzo, la flama kolibro.

Masklo kaj ino de karmezinaj topazoj havas malsamajn plumarojn. Ambaŭ havas rektan ĝis iomete kurban bekon. La kapo, vizaĝo kaj flankoj de la kolo de la masklo estas velure nigraj. Ĝia dorso estas irize karmezina ĝis ora sur la supraj vostoplumoj. La centraj vostoplumoj estas bronzverdaj kaj la eksteraj kaŝtankoloraj; du el ĉi-lastaj estas longecaj kaj kruciĝintaj. La gorĝo estas orverda ĉirkaŭita de nigra bendo kaj la subaj partoj estas brile ruĝaj. La flugiloj estas brunaj. La kapo kaj dorso de la femalo estas malhelverdaj kaj ĝiaj subaj partoj estas pli helverdaj kun orverdaj enfermaĵoj; la gorĝo estas verda kun karmezinaj enfermaĵoj. La centraj vostoplumoj estas bronzverdaj, la meza paro viola, kaj la ekstera paro kaŝtankolora, kaj neniu estas longeca kiel tiu de la masklo. Ĝi estas konsiderata malofta ĝis loke ofta, sed povas esti subkalkulata pro siaj arbopintaj kutimoj. Ĝi troviĝas en pluraj protektitaj areoj kaj daŭre estas malkovrata en "interspacoj" en sia teritorio.

## Referencoj 
* del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1999). *Handbook of the Birds of the World. Volume 5*: Barn-Owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 8487334253
* Restall, R., C. Rodner, & M. Lentino (2006). *Birds of Northern South America.* Christopher Helm, London.  (vol. 1),  (vol. 2).
* Arthur Lennox Butler: Mr. A. L. Butler exhibited some examples of Topaza pella which he had recently received from the neighbourhood of Pará. In: Bulletin of the British Ornithologists' Club. Bd. 46, 1926, S. 56–57 (online, retrieved 19 June 2014).
* Da-Shih Hu, Leo Joseph, David Agro:  Distribution, Variation, and Taxonomy of Topaza Hummingbirds (Aves: Trochilidae). In: Ornitologia Neotropical. Bd. 11, Nr. 2, 2000, S. 123–142
* Harry Church Oberholser: Catalogue of a collection of hummingbirds from Ecuador and Colombia. In: Proceedings of the United States National Museum. Bd. 24, 1902, S. 309–342 
* Louis Augustin Guillaume Bosc: Description d'une nouvelle espèce de Grimpereau. In: Journal d'histoire naturelle. Bd. 1, 1792, S. 385–386, Tafel 20, Abbildung 5

## Eksteraj ligiloj
*The Internet Bird Collection, filmeto de Topaza kolibro ĉe IBC

Kategorio:Apodoformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko