open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Veľký Biel

**Veľký Biel,** hungare **Magyarbél** [madjarbEl] estas unuigita vilaĝo en Slovakio. La historia slovaka loknomo ĝis 1948 estis **Maďarský Biel**.
300ra|eta|Veľký Biel situas en la plej griza parto

## Situo 
Veľký Biel situas laŭ ĉefvojo, aŭtovojo kaj fervojo Senec-Bratislavo. La lasta urbo troviĝas je 22&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1294 laŭ tiama hungara ortografio *"Beel"*. En la najbaran vilaĝon Kisbél (=Malgranda Bél) rifuĝintaj kroatoj alvenis en la 16-a jarcento. (Tiu vilaĝo en 1960 unuiĝis al *Veľký Biel*). En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Magyarbél 1140 homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Szenc, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 vivis en Veľký Biel 2163 homoj, (1200 slovakoj, 895 hungaroj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika baroka preĝejo omaĝe al Apoteozo de Sankta Kruco de 1728, en 1634
* baroka kastelo la plej granda en Slovakio de 1725
* baroka kapelo omaĝe al Ladislao la 1-a (Hungario) de 1732, en 1766 renoviĝis
* tombeja kapelo el la 19-a jarcento

## Famuloj 
En la iama Magyarbél naskiĝis hungara episkopo István Bosnyák.

## Ĝemelkomunumo 
*  Szany, Hungario

## Eksteraj ligiloj 
* Veľký Biel sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Senec
József Vészi

**VÉSZI József** (ve:si) estis hungara verkisto, ĵurnalisto, redaktoro naskita en Arado la 6-an de novembro 1858 kaj mortinta en Budapeŝto la 23-an de januaro 1940.

## Kariero
Vészi studis filologion en Budapeŝto kaj li iĝis ĵurnalisto. Komence li verkis poemojn kaj romanetojn. Inter 1877 kaj 93 li redaktis la parlamentan rubrikon de la gazeto Pester Lloyd, de 1894 li estis la ĉefredaktoro de Pesti Napló. En 1896 li fondis la gazeton Budapesti Napló, kiu estis ĝis la apero de revuo Nyugat la plej grava forumo de la verkoj de Endre Ady. De 1899 li iĝis deputito kun liberala programo kaj dum la registaro Géza Fejérváry de 1905 li gvidis la presaroficon de la ministroprezidenteco. Poste en Berlino li fondis la gazeton *Jung-Ungarn*, en kiu li popularigis la hungaran literaturon kaj arton. En 1911 li fondis la politikan ĵurnalon Budapester Presse kaj en la sama jaro li revenis al la *Pester Lloyd*, kies li estis ĉefredaktoro de 1913 preskaŭ dum tri jardekoj. Li tradukis al germana lingvo la dramon *Bánk bán* de József Katona. Li estis longtempe prezidanto de la Budapesti Újságírók Egyesülete (Asocio de Ĵurnalistoj). De 1927 li estis ano de la supera ĉambro.

## Verkoj
**A bánat dalaiból* (poemoj, Bp., 1879);
**Hiénák Jókai sírján* (pamfleto, Bp , 1904).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikonhttp://mek.niif.hu/00300/00355/html/index.htm 

Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Belchen

**Belchen** (prononcu: bElĥn) aŭ **balon-monto** kun alteco de 1.414 metroj estas la kvara plej alta pinto de Nigra Arbaro. Ĝi situas sur tereno de komunumoj Münstertal, Schönenberg kaj Neuenweg en suda Germanio.

## Nomo 
150px|maldekstra|Monto Belchen vintre)
La nomo etimologie **ne** rilatas al "balono", kiel sugestus la germana *Belchen* (pilketo) kaj la franca *Ballon*, sed devenas eble de Belenos, kelta dio de la lumo aŭ de la ĝermana *"bhel"* / *"bala"* (brile blanka).

## La sistemo de balon-montoj 
En la regiono ekzistas pluraj montoj kun la nomo *"Belchen"*:
* tri en la Vogezoj (Francio): *Grand Ballon*, *Petit Ballon* kaj ''Ballon d'Alsace*
* unu en la Ĵuraso (Svisio): *Belchenflue*
* kaj en la Nigra arbaro (Germanio): *Belchen*.
Ĉiu el tiuj kvin havas malpintan, plejparte senarbaran supron kaj tial estas facile distingebla de krutaj najbaraj montoj, aparte kiam neĝokovrata vintre.

Tri el la balon-montoj havas specialan geodezian interrilaton:
*Ballon d'Alsace* kaj *Belchen* situas sur la sama latitudo. Pro tio en la tagoj de printempa respektive aŭtuna tagnoktegaleco, la suno leviĝas respektive subiras ekzakte malantaŭ la alia.

La tria monto en la sistemo, la *Svisa balon-monto* (*Belchenflue*), situas preskaŭ sude de la nigraarbara *Belchen*. Vidata de *Ballon d'Alsace* je la 22-a de decembro (plej mallonga tago, mezvintro, vintra solstico, Jul-festo) sunleviĝo okazas rekte malantaŭ la *Svisa balon-monto*.

Advokatoj de *"belĥismo"'' proponas, ke jam keltoj konis kaj uzis tiun sistemon kiel astronomian kalendaron.

## Naturparko 
Sur Belchen troviĝas raraj plantoj kaj bestoj. Tial ĝi jam de 1949 estas naturprotektejo. En 1993 la protektita tereno estas grandigita, ĝi nun havas 1.600 hektarojn kaj apartenas al la plej grandaj de Baden-Virtembergo.

## Turismo 
800px|Panoramo de sur Belchen

Turistojn logas la rava panoramo desur Belchen, ĉe klara vetero videblas la Alpoj de Säntis (Svisio) ĝis Blanka Monto (Francio/Italio). Aŭtoj ne estas permesataj, la supro estas atingebla per telfero (baza stacio: Aitern-Multen).

## Eksteraj ligiloj 
* Belega vintra panoramo - kun indiko de la alpaj montoj
* Sunsubira panoramo - kun indiko de la alpaj montoj
* Multaj informoj pri Belchen 
* La sistemo de balon-montoj  
* Skaraboj troveblaj ĉe Belchen 

Kategorio:Montoj de la Nigra Arbaro
Kategorio:Montoj en Baden-Virtembergo
Kategorio:Montoj en Germanio
Kategorio:Distrikto Lörrach
Kategorio:Nigra Arbaro
Kategorio:Naturparkoj en Germanio
Kategorio:Telferoj
Beat Richner

**Beat RICHNER** (naskiĝis la 13-an de marto 1947 en Zuriĥo), mortis la 9-an de septembro 2018, estas svisa pediatro kaj violonĉelisto.

Li organizis la konstruadon de  en Kamboĝo. Li estris la hospitalojn, lertigis lokajn flegistojn kaj senpage flegis dekmilojn da infanoj.

## Libroj 
* libroj en d-nb.de

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala paĝo

Kategorio:Svisaj pediatroj
Kategorio:Zurikanoj
Kategorio:Kamboĝo
Taraz

**Taraz** (), antaŭe ĝis la jaro 1997 konata kiel *Jambyl* aŭ *Zhambyl* (kazaĥe *Жамбыл* / *Ĵambıl*), ĝis la jaro 1993 kiel *Dzhambul* (ruse *Джамбул*), ĝis la jaro 1938 kiel *Mirzojan* (ruse *Мирзоян*), ĝis la jaro 1936 kiel *Aulie-Ata* (ruse *Аулие-Ата*, kazaĥe: *Әулие-Ата* / *Äwlïe-Ata*, ĉagataje اولياه اتا, perse تراز) kaj ĝis la jaro 1856 *Talas* (*Талас*), estas urbo kaj administra centro de la *provinco Jambyl* en Kazaĥio. Ĝi situas en la sudo de Kazaĥio, proksime al la najbara ŝtato Kirgizio, borde de la rivero *Talas* aŭ *Taraz*, kies du variaĵoj donis la originan kaj la nunan nomon al la urbo. Taraz laŭ la stato de 2009 havis 406 262 loĝantojn: inter la jaroj 1989 ĝis 1999 ĝi kreskis je 9 procentaĵoj, inter 1999 kaj 2009 eĉ je 23 procentaĵoj, igante ĝin unu el la plej rapide kreskantaj urboj de la ŝtatoj, kune kun Astano kaj *Türkistan*.

Estante unu el la plej malnovaj urboj de Kazaĥio kaj entute de Centra Azio, Taraz celebris sian 2000-jaran urbojubileon, rekonitan fare de UNESKO, en 2001. Radiko de la urbo estis fortikaĵo de la Ĉina Imperio, konstruita ĉi-tie. La unua skriba mencio de la urbonomo *Talas* datiĝas el la jaro 568. Ĝin skribis *Menander Protector* kaj informis ke la mezepoka urbo de Talas was gravas komerca centro laŭ la Silka Vojo. Iom pli poste la ĉina vojaĝisto Xuanzang pasis la urbon en 639 kaj priskribis: "Vojaĝante okcidenten de la Mil Fontoj 140 aŭ 150 li-ojn, ni venas al la urbo Daluosi. La urbo havas diametron de 8 aŭ 9 li-oj, kaj estis setlita fare de barbaraj komercistoj el diversaj nacioj. La produktoj kaj la klimato estas pli-malpli la samaj kiel en *Sujab*". La Talasa alfabeto, variaĵo de la tjurka runoforma Orĥon-skribo, estis nomata laŭ la urbo. La urbo fiksiĝis en la monda historio interalie per la "batalo de Talas" de la jaro 751, en kiu kontraŭbatalis la armeoj de la ĉina dinastio Tang kaj de la araba Abasida Kaliflando. La batalo okazis ie proksime de la rivero Talas en la samnoma valo, ne rekte en la urbo. Inter la nerektaj sekvoj de tiu batalo estis la enkonduko de paperproduktado de Ĉinio en la "okcidentan mondon" (do la tuto de Eŭroazio okcidente de la Ĉina Imperio), ĉar la araboj kaptis kaj forportis plurajn ĉinajn paperproduktistojn. Sekvis islama kaj persa regadoj de la pluretna, je signifa parto tjurklingva loĝantaro, en 1220 mongola invado, ekde la jaro 1513 rego de la kazaĥoj, kaj en 1864 la Rusia Imperio konkeris la urbon kaj regionon kaj integrigis ĝin en la imperion - tiun heredaĵon transprenis Sovetunio.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Trolebusa transporto en Taraz

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de la urbo
* ruslingva informa retejo pri la urbo Taraz


Kategorio:Urboj de Kazaĥio
Kategorio:Silka Vojo
Katharine Ross

**Katharine Juliet ROSS** (naskiĝis  en Los Angeles) estas usona aktorino.

Ross aktoris sur la blanka ekrano ekde 1965. Antaŭ ĉio ŝi famiĝis pro la rolo en la filmo The Graduate (La diplomito) en 1967. Post tio ŝi relative malmulte aktoris en grandaj filmoj, escepte en *Butch Cassidy and the Sundance Kid* kaj *The Stepford Wives*. Por ŝia rolo kiel Elaine Robinson en The Graduate ŝi kandidatiĝis por la Oskaro en la kategorio *plej bona virina akcesora rolo*.eta|Katharine Ross en 1966Ŝi ankaŭ havis gastrolojn en diversaj televidserioj, inter kiuj *The Alfred Hitchcock Hour*, *The Men from Shiloh*, *Wagon Train*, *Gunsmoke*, *The Big Valley*, *The Wild Wild West* kaj *The Colbys*.

## Privata vivo 
Katharine Ross, kiu ankaŭ estas verkistino de porinfanaj libroj, estas ekde 1984 edzino de la aktoro Sam Elliott. Ili kune havas filinon Cleo Rose Elliott kiu naskiĝis je la 17-a de septembro 1984. Antaŭ tio ŝi ankoraŭ kvarfoje geedziĝis kaj divorcis.

## Elektitaj filmoj 
* 1965:*Shenandoah*
* 1966:*Mister Buddwing*
* 1967:*The Graduate* (La licenciulo)
* 1968:*Hellfighters*
* 1969:*Butch Cassidy and the Sundance Kid*
* 1975:*The Stepford Wives*
* 1976:*Voyage of the Damned*
* 1978:*The Betsy*
* 1978:*The Swarm*
* 1978:*The Legacy*
* 1980:*The Final Countdown*
* 1982:*Wrong Is Right*
* 2001:*Donnie Darko*

## Eksteraj ligiloj 
* Imdb profilo
* TCM Profilo

Kategorio:Usonaj aktoroj
652 Jubilatrix

'*652 *Jubilatrix'''* estas granda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la aŭstria astronomo Johann Palisa elde la observatorio de Vieno.

## Nomo 
Ĝi estis nomita "*Jubilatrix''" por celebri la Diamantan Jubileon, tie estas la 60-an jaron de la regado de la imperiestro Francisko Jozefo la 1-a.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Johann Palisa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1907
Emil Ernst

**Emil ERNST** estis germana astronomo.

En 1918 Li prezentis sian doktorecan disertaĵon
en la "*Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl*"
(Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl) de la Universitato de Hajdelbergo,
kiu tiam estis grava centro de esploro pri asteroidoj estrita de Max Wolf. Tie,
li kaj aliaj astronomoj malkovris multenombrajn asteroidojn.

Li malkovris la asteroidon *705 Erminia* la .

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Viroj
Kategorio:Germanaj astronomoj
Bob Lazar

**Robert Scott LAZAR**, konita ankaŭ kiel **Bob Lazar**, estas usona fizikisto kiu asertas, ke li laboris de 1988 ĝis 1989 en armea zono nomata S-4 (Sektoro Kvar), situa proksime de Lago Groom (Nevado) kaj Areo 51. Laŭ Lazar, S-4 estis uzata kiel armea kaŝejo por studado de eksterteraj kosmoŝipoj. Lazar asertas, ke li vidis tie naŭ malsamajn flugantajn nifojn.

En novembro 1989, Bob Lazar aperis en speciala intervjuo kun la ĵurnalisto kaj esploristo George Knapp en la televidkanalo de Lasvegaso KLAS-TV por paroli pri diversaj aspektoj de sia laboro en S-4.

Bob Lazar asertas, ke li komence estis enigita por labori en S-4 de Edward Teller. Siaj taskoj konsistis el sciencaj esploradoj pri la sistemo de propulso de unu el la naŭ flugantaj nifoj, kiel ĝenerala parto de la projekto de inversa inĝenierio kiu okazas en S-4.

Depost la unuaj observoj de Lazar en S-4, li pensis, ke la flugantaj *subtasoj* estis teraj sekretaj aviadiloj, kies provflugoj estus kaŭzo de multaj informoj pri nifoj. Iom post iom, kaj pro la multnombraj dokumentoj kiujn li atente legis kaj kiujn oni montris al li en S-4, Lazar alvenis al la konkludo, ke la subtasoj havis eksterteran originon.

Por la propulso de la veturiloj studataj en S-4, Bob Lazar certigas, ke la atoma elemento kiun oni trovis en la subtasoj estis 115 kaj ke ĝi estis uzata kiel nuklea brulaĵo por la nifoj. La elemento 115 (aŭ ununpentio), laŭ lia aserto, estas formita laŭ sistemo de nuklea propulso de antigravito kaj la energifonto de la nifoj estas reaktoro de antimaterio. Tio havigus intensan energifonton, kiu ebligus la nifojn subite delokiĝi al grandaj distancoj manipulante la tempon kaj la spacon.

Lazar asertas, ke li ĉeestis informajn kunvenojn en kiuj oni priskribis al li historian partoprenon de eksterteraj estaĵoj en nia planedo ekde antaŭ pli ol 10.000 jaroj. Laŭ Lazar la eksterteranoj (grizuloj) devenas el la binara stela sistemo Zeta Retikuli.

Kategorio:Usonaj fizikistoj
Kategorio:Nifologio
Kategorio:Astronomio
Kategorio:Konspiraj teorioj
Simonetta Sommaruga

**Simonetta SOMMARUGA** (naskiĝis la 14-an de majo 1960 en Zugo, civitanino de Lugano kaj Eggiwil) estas svisa politikistino kaj membro de la Socialisma Partio de Svislando. La 22-an de septembro 2010 ŝi elektiĝis kiel posteulino de Moritz Leuenberger kun efiko de la 1-a de oktobro 2010 al la Federacia Konsilio de Svislando. Kun la elektiĝo de Sommaruga unuan fojon en la historio de Svislando la lando estas regata de plimulto da virinoj.

## Vivo
Sommaruga kreskis kun du fratoj kaj fratino en Sins en Kantono Argovio. Ŝi vizitis la gimnazion en Immensee en Kantono Ŝvico, kiu ĝi finis per la federacia abituro. Poste ŝi edukiĝis en Lucerno, Kalifornio kaj Romo kiel pianistino. De 1988 ĝis 1991 ŝi studis en la Universitato de Friburgo anglistikon kaj romanistikon.

Sian politika karieron ŝi komencis per sia laboro kiel afergvidantino de la Svisa fondumo por la protekto de la konsumantoj de 1993 ĝis 1999, per kiu aktiveco ŝi fariĝis famkonata en Svislando. Sommaruga en tiu pozicio multe pledis por la rajtoj de la konsumantoj. Ŝi luktis por komprenebla deklaro de la enhavo sur produktoj por klara prezostrukturo ktp. Tiu aktiveco alportis al ŝi multe da amikoj en la popolo. De ŝiaj politikaj kontraŭuloj aliflanke ŝi estas timata. Nuntempe ŝi estas prezidantino de la fondumo por la protekto de la konsumantoj kaj de la evoluhelporganizaĵo Swissaid.

De 1998 ĝis 2005 Simonetta Sommaruga apartenis al la komunuma konsilio (registaro) de la urbo Köniz en Kantono Berno. De 1999 ĝis 2003 ŝi estis membro de la Svisa Nacia Konsilio. Ek de 2003 ŝi estas membro de la Konsilio de la Kantonoj kiel reprezentantino de Kantono Berno.

Sommaruga estas edziginta kun la verkisto Lukas Hartmann kaj loĝas en Spiegel.

Dum la jaro 2015 ŝi oficis kiel prezidantino de la Federacia Konsilio.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ
*Listo de la federaciaj konsilantoj de Svislando

## Eksteraj ligiloj
*Simonetta Sommaruga en la retejo de la Federacia Asembleo

Kategorio:Svisaj politikistoj
Kategorio:Bernanoj
Kategorio:Federaciaj konsilantoj de Svislando
Kategorio:Svisaj socialistoj
Johann Schneider-Ammann

**Johann SCHNEIDER-AMMANN** (naskiĝis la 18-an de februaro 1952 en Sumiswald, civitano de Hasle ĉe Burgdorf) estas svisa politikisto kaj membro de la Radikal-Demokrata Partio de Svislando. La 22-an de septembro 2010 li elektiĝis kun efiko de la 1-a de oktobro samjare kiel membro de la Federacia Konsilio de Svislando kiel posteulo de Hans-Rudolf Merz.eta|Johann Schneider-Ammann
## Vivo 
Schneider-Ammann studis elektroteknikon ĉe la Svisa Federacia Instituto pri Teknologio Zuriko kaj finis sian studon en la jaro 1977 per diplomo. En 1982/83 li akiris la titolon de mastro pri komerca administrado ĉe la instituto INSEAD en Fontainebleau apud Parizo.

1978 li fariĝis projektestro en la firmao *Oerlikon-Bührle*, 1981 li aliĝis al la maŝinkonstruentrepreno de la familio de sia edzino *Katharina Schneider-Ammann*, unue kiel prokuristo, kaj ek de 1990 kiel prezidanto de la *Ammann Group*. Ek de kiam la Ammann Group partoprenis la sanigon de la *Mikron Technology Group* en la jaro 2003 li ankaŭ tie estas prezidanto de la administra konsilio. Jam antaŭe li estis membro de tiu organo. Ek de 1998 li ankaŭ estas membro de la administra konsilio de la *Swatch Group* en ties ĉefa patrina societo *The Swatch Group SA*.

Ek de 1999 Schneider-Ammann estas prezidanto de la Asocio de la svisa maŝin-, elektro- kaj metalindustrio *SWISSMEM*, krome li estas vicprezidanto de la svisa ekonomia tegmentoorganizaĵo *Economiesuisse*. Samjare li elektiĝis al la Svisa Nacia Konsilio. En la jaroj 2003 kaj 2007 li reelektiĝis. Li membras en la komisio pri ekonomio kaj impostoj de la konsilio.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de la federaciaj konsilantoj de Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* Johann Schneider-Ammann en la retejo de la Federacia Asembleo

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Svisaj politikistoj
Kategorio:Bernanoj
Kategorio:Federaciaj konsilantoj de Svislando
Talas

:*Por la mezepoka urbo "Talas" en nuna Kazaĥio vidu la artikolon Taraz. Por la urbo Talas en Turkio vidu Talas (Turkio).

**Talas** - kirgize kaj ruse en cirila alfabeto **Талас** - estas malgranda urbo en nordokcidenta Kirgizio, situanta en valo de la samnoma rivero *Talas'' inter du imponaj montoĉenoj. La geografiaj koordinatoj estas 42°&nbsp;31'&nbsp;norde kaj 72°&nbsp;14'&nbsp;oriente, kaj en 2009 la urbo havis 32 900 loĝantojn. La urbeto estas la administra centro de samnoma provinco Talas. Talas estis fondita fare de orientslavaj setlistoj en 1877. Sude de la urbo situa la valo *Beŝ-Taŝ* ("kvin rokoj") kun samnoma nacia parko.

## Superrigardo 
La urba ekonomio estis tradicie orientita direkte al la antikva urbo de Taraz (antaŭe nomita *Talas* kaj *Dĵambul*) en nuntempa Kazaĥio. Tiel la urba ekomio kaj tiu de la tuta valo severe suferis post la disfalo de Sovetunio, la transformo de la antaŭaj sovetuniaj respublikoj al suverenaj ŝtatoj, kaj la starigo de severaj limkontroloj fare de la kazaĥiaj aŭtoritatoj: Transportaj kaj komercaj ligoj al la resto de Kirgizio estas malhelpataj fare de la menciitaj imponaj montoĉenoj kiuj dividas la valon Talas de la regionoj de la valo Ĉuj kaj de Biŝkeko. La sole motorcikle kaj aŭte veturebla strato al Biŝkeko kaj la resto de la ŝtato Kirgizio leviĝas ĝis alteco de pli ol 3500 metroj super la marnivelo tra la montpasejo *Ötmök* (fermita en vintro) antaŭ ol remalsuprenvojante en multaj kurbiĝoj al la valo Ĉuj kaj Biŝkeko.

## Manas 
La mita kirgiza nacia heroo, *Manas*, laŭdire naskiĝis en la kirgizaj *Ala-Too*-montoj de la provinco Talas. Malmultajn kilometrojn ekster la urbaj limoj de Talas situas maŭzoleo, kiun oni supozas esti tiu de Manas kaj tial nomas *Kümböz Manas*. Tamen, la enskribaĵo en la riĉe dekorita fasado dediĉas ĝin al "...la plej glora inter ĉiuj virinoj *Kenizek-Ĥatun*, la filino de emiro Abuka". Legendo klarigas ke la vidvino de Manas, Kanikej, post la morto de sia edzo mem libervole ordonis la falsan enskribaĵon por misgvidi la malamikojn de sia edzo kaj preventi la detruon de la tombo kaj malhonorigan misuzon de la kadavro. La konstruaĵo probable konstruiĝis en la jaro 1334. Ĝi nun enhavas muzeon dediĉitan pri la eposo ĉirkaŭ la heroo Manas.

## Notoj 
* koncizaj informoj pri la urbo (angle) 

## Eksteraj ligiloj 
* la Maŭsoleo de Manas (angle) 
* Talasmost.kg: nova retejo por eksaj urbanoj, nun vivantaj ie ajn en la mondo, kaj por ĉiu krome interesita pri la urbo (ruse) 
* retejo de la civitana radiostacio *Radiomost* en Talas (ruse) 

Kategorio:Urboj de Kirgizio
Kategorio:Provinco Talas
653 Berenike

'*653 *Berenike*** estas granda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Eosa familio.

## Malkovro 
Malkovris ĝin la usona astronomo Joel Hastings Metcalf elde Taunton (Masaĉuseco) la 27-an de novembro 1907.

## Nomo 
Ĝi ricevis (eble inspirate de la literoj de ĝia provizora nomo, **1907 BK*') la nomon de la reĝino Berenico la 2-a de Egiptio, kiu donis sian nomon ankaŭ al la konstelacio Berenica Hararo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Joel Hastings Metcalf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1907
Brunbrusta karpodako

La **Brunbrusta karpodako** (***Carpodacus nipalensis***) estas birdo de la familio de Fringedoj. Tiu specio estas kutime lokata en la genro *Carpodacus*, sed ili ŝajne apartenus al distinga monotipa genro ***Procarduelis***, pli proksima al *Fringilla* ol la veraj karpodakoj. Karpodakoj estas birdoj brunecaj, kun ruĝaj aŭ rozkoloraj ĝeneralaj nuancoj aŭ markoj en kapo, brusto, pugo ktp. 

Ĝi troviĝas en Butano, Ĉinio, Barato, Laoso, Birmo, Nepalo, Pakistano, Tajlando kaj Vjetnamio. Ties natura habitato estas borealaj arbaroj kaj subtropikaj aŭ tropikaj altaltitudaj arbustaroj.

Tiu birdo montras tre rimarkindan bildon en kapo, nome **tre ruĝa frunto** kaj iom pli **rozecruĝa gorĝareo**, dividitaj per **bruna traokula strizono** kiu iras al kolflankoj, sed kun duaranga branĉo kiu disigas post la okulo kiel pli mallarĝa bordo de la ruĝeca krono. Inter ambaŭ brunaj strioj iras tre rimarkinda rozkolora strio al nukoflankoj. La dorso estas strieca rozkolora kaj bruna, dum la flugiloj estas pli brunaj. La subaj partoj estas rozruĝecaj kaj punktecaj sed kun tre forta **bruna nuanco en brusto**, kio nomigas la specion en la komuna nomo. La vosto estas mezlonga, la kruroj rozkolorecaj kaj la fingroj tre longaj.

## Bildaro 

Dark-breasted Rosefinch Sikkim India.jpg|Kapo de masklo
Image:Dark-breasted Rosefinch (Male) I IMG 3793.jpg|Masklo en Kullu – Manali, distrikto de Himaĉal Pradeŝ, Barato.
Image:Dark breasted Rosefinch (Female) I IMG 3802.jpg|Ino en Kullu – Manali, distrikto de Himaĉal Pradeŝ, Barato.
Image:Dark-breasted Rosefinch (Male) I IMG 7236.jpg|Masklo en Kullu – Manali, distrikto de Himaĉal Pradeŝ, Barato.

## Referencoj
* BirdLife International 2004.  Carpodacus nipalensis.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 10an de julio 2007.
* **Arnaiz-Villena**, A., Moscoso, J., Ruiz-del-Valle, V., Gonzalez, J., Reguera, R., Ferri, A., Wink, M., Serrano-Vela, J. I. 2008. Mitochondrial DNA Phylogenetic Definition of a Group of ‘Arid-Zone’ Carduelini Finches.  The Open Ornithology Journal, Volume 1: pp.&nbsp;1–7. (Free download available at http://www.bentham.org/open/tooenij/openaccess2.htm )  

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Tokmako

**Tokmako** () estas urbo en Zaporiĵa provinco, Ukrainio. Ĝia populacio estis  loĝantoj en 2019.

## Vidu ankaŭ 
* Velikij Tokmako (stacidomo)
* Listo de urboj en Ukrainio


Kategorio:Urboj en Zaporiĵa provinco
Socialista Partio de Svislando

eta|dekstra|200ra|Titolpaĝo de *Volksrecht*, iama taga gazeto de la Socialista Partio de Svislando
La **Socialista Partio de Svislando** (, , , romanĉe **Partida socialdemocratica da la Svizra**, mallongigo **SP**) estas politika partio en Svislando. Ĝi estas reprezentata per du membroj (Micheline Calmy-Rey kaj Moritz Leuenberger, kiun lastan la 1-an de oktobro anstataŭos Simonetta Sommaruga) en la Federacia Konsilio, tio estas la svisa registaro, kaj do apartenas al la kvin registaraj partioj de Svislando. Ĝia prezidanto ek de 2008 estas Christian Levrat.

## Politika programo 
La Socialista Partio de Svislando per ĝia aktuala politiko defendas klasike maldekstrecajn social-demokratiajn poziciojn. Ĝi defendas fortan ŝtaton, kiu protektu la malfortulojn de la fortuloj, ĝi defendas bonan publikan servon, estas kontraŭ drastaj ekonomiaj liberaligoj sed por sociaj liberaligoj, por protekto de la medio kaj klimato kontraŭ klimata ŝanĝo, por ekstera malfermo de Svislando precipe por aliĝo al Eŭropa Unio, kaj por sekurecpolitiko kiu baziĝas sur pacifismo. La kantonaj kaj lokaj sekcioj de la Socialista Partio de Svislando disponas pri vasta aŭtonomio, iliaj programoj do povas diferenciĝi de la programo de la nacia partio. Kvankam laŭ la germana nomo kaj la fakto, ke ĝi membras en la registaro, oni emas kompari la Socialisman Partion de Svislando kun la Socialdemokratia Partio de Germanio ĝi laŭ ĝia programo, politiko kaj klientaro multe pli proksimas al La Maldekstro.

## Historio 
La Socialista Partio de Svislando estis fondita la 21-an de oktobro 1888. Post la unua mondmilito en la jaro 1918 la Socialista Partio de Svislando organizis la Nacian Strikon, kiun la Federacia Konsilio ĉesigis post kvar tagoj per helpo de la armeo. Tamen la striko havis gravajn konsekvencojn kaj plibonigis la sorton de la laboristoj ekzemple per la enkonduko de la 48-hora laborsemajno kaj la proporcia elektorajto estis enkondukita, kio ebligis al la Socialista Partio duobligi la nombron de siaj membroj en la nacia parlamento. En la jaro 1921 la Socialista Partio de Svislando kontraŭis aliĝon al la Tria Internacio, sed ĝi aliĝis en la jaro 1926 al la Dua Internacio. Per la elektoj de 1943 dum la 2-a Mondmilito la Socialista Partio fariĝis kun 53 membroj la plej forta partio en la nacia parlamento kaj elektiĝis kun Ernst Nobs la unua socialista federacia konsilanto. Post la demisio de Max Weber en la jaro 1953 la Socialista Partio ĝis 1959 denove ne estis reprezentita en la federacia registaro. En la jaro 1959 estis kreita la tiel nomita *sorĉa formulo* de la granda koalicio, kaj ek de tiam la Socialista Partio estas reprezentata per du membroj en la Federacia Konsilio. En la lastaj jaroj la Socialista Partio pli kaj pli perdis voĉojn favore al la Verda Partio de Svislando, tiel ke nuntempe ĝi estas reprezentata per malpli ol 20% de la voĉoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la Socialista Partio de Svislando

Svislando
Kategorio:Politikaj partioj de Svislando
Kategorio:Politiko de Svislando
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1888
Balikĉi

**Balikĉi** (kirgize Балыкчы, *Balıkçı*) estas urbo de proksimume 42 400 loĝantoj en Kirgizio. Ĝi situas ĉe la okcidenta finaĵo de la lago Isik-Köl, kaj apartenas al la samnoma kirgizia provinco Isik-Köl. La geografiaj koordinatoj estas 42°&nbsp;28'&nbsp;norde kaj 76°&nbsp;11'&nbsp;oriente. La lago kaj ankaŭ la lagoborda urbo situas en alteco de proksimume 1900 metroj super la marnivelo. Balikĉi estis signifa industria kaj transporta centro en Kirgizio (prilaboro de lano kaj de fojno, laga fiŝkaptado, grava fervoja stacidomo kaj ŝosea kruciĝo) dum la sovetunia epoko. Post la kolapso de la komunisma ŝtatego ĝi perdis la plej grandan parton de sia ekonomia bazo kaj preskaŭ ĉiuj industriaj instalaĵoj fermiĝis.

eta|maldekstra|urba administrejo de Balikĉi
La urbo estis nomata *Ribaĉje* ("fiŝkapta loko" en la rusa) inter la jaroj 1909 kaj 1993. Komence de la 1990-aj jaroj, post kiam la ŝtato Sovetunio estis disfalinta, la urbo estis konata kiel , following la disintegration de la Soviet Union, la urbo was known as *Isik-Köl* aŭ *Isik-Kul*, laŭ la nomo de la apuda lago. Tamen mallonge post la ŝtata sendependiĝo, la nomo estis ŝanĝita al **Балыкчы**, do **Balikĉi** http://www.dostuck.com.kg/old/cities.shtml , kio havas la signifon "fiŝkapta loko" en la kirgiza.

La ĉefa ŝoseo de Biŝkeko, la ŝtata ĉefurbo de Kirgizio, al Ĉinio, parto de la antikva Silka Vojo, pasas tra Balikĉi antaŭ ĝi komencas la longan kaj penan vojon tra la alpecaj montoĉenoj de la provinco Narin en centra Kirgizio al la ĉinia limo ĉe la montpasejo *Torugar*. Planoj por fervoja linio de la ĉinia limo al Balikĉi, kie nuntempe finiĝas la fervojaj reloj el Biŝkeko, estas diskutataj. Du aliaj ŝoseoj gvidas laŭ la norda kaj suda bordoj de la lago Isik-Köl al la urbo Karakol kaj tiam ĉirkaŭ la orienta finaĵo de la montaro *Kungej Ala-Too* ĝis la pleja sudoriento de Kazaĥio.

## Eksteraj ligiloj 
* geografiaj informoj pri la urbo (angle)

Kategorio:Urboj de Kirgizio
Kategorio:Provinco Isik-Köl
Kategorio:Lokoj de la Silka Vojo
Matthias Humet

**Matthias HUMET CIENFUEGOS-JOVELLANOS** (naskiĝis la  en Borgerhout, mortis la ) estis belga esperantisto. 

Matthias (aŭ Mateo esperante aŭ Mateu katalune) Humet studis inĝenieradon. De 2010 ĝis 2018 li laboris en la informadika fako de la Katolika Universitato de Loveno, en esplorgrupo pri cifereca analitiko kaj aplika matematiko.

Li estis denaska esperantisto el familio de kataluna patro (Alex Humet) kaj flandra patrino (Ite Tytgat), kiuj ambaŭ en siaj junaĝoj aktivis en TEJO kaj poste plu restis aktivaj movadanoj. Matthias estis estrarano, dumtempe ankaŭ prezidanto, de Flandra Esperantista Junulara Asocio (FLEJA), la landa sekcio de TEJO en Flandrio. De 2011 ĝis 2013 li nome de tiu nacia asocio estis membro de la komitato de TEJO. Krome en 2010 kaj 2011 li estis inter la gvidantoj de la Internacia Infana Kongreseto. Post infanaĝaj jaroj en Antverpeno, Matthias loĝis en Leuven.

## Fonto 
* koncizaj biografiaj informoj pri li en la retejo de TEJO (arkivigite)
* noto de la familio pri lia morto, kun multaj fotoj

## Notoj 
Kategorio:Flandraj esperantistoj
Kategorio:Katalunaj esperantistoj
654 Zelinda

'*654 *Zelinda'''* estas granda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Focea familio.

## Malkovro 
Malkovris ĝin la germana astronomo August Kopff, la  elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de "*Zelinda''", filino de la itala matematikisto kaj politikisto Ulisse Dini.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de August Kopff
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1908
Valo Ĉuj

eta|300ra|pejzaĝa impreso de la valo
La **valo Ĉuj**, kirgize *Чүй өрөөнү*, estas larĝa valo en la norda parto de la montaro Tjanŝano. Ĝi etendiĝas de la kanjono *Boom* en la oriento ĝis la dezerto *Mojun-Kum* en la okcidento. La valo sude limas al la *Kirgizaj Ala-Too*-montoj kaj norde al la *Ĉuj-Ili*-montoj. La samnoma rivero *Ĉuj* estas la plej grava akvofluo de la valo. Sume 32 000 homoj vivas en la valo. Parto de la vala teritorio apartenas al Kirgizio (precipe al ties samnoma provinco Ĉuj), la alia parto al Kazaĥio. Norde de la valo troviĝas dezerto Betpak-Dala.

## Urboj kaj urbotipaj loĝlokoj en la valo 
* Biŝkeko
* Kara-Balta
* Kant
* Kemin
* Ŝopokov
* Tokmok
* Ivanovka

Kategorio:Geografio de Kirgizio
Kategorio:Geografio de Kazaĥio
Kategorio:Provinco Ĉuj
655 Briseïs

'*655 *Briseïs'''* estas granda hela malrapide rotacianta asteroido de la ĉefa asteroida zono, malrapide rotacianta.

## Malkovro 
Malkovris ĝin la usona astronomo Joel Hastings Metcalf elde Taunton (Masaĉuseco) la .

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Brizeis, (greke: *Βρισηίδα'') juna trojanino kaptita de Aĥilo dum la Troja milito.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Joel Hastings Metcalf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1907
Biglo (apartigilo)

**Biglo** povas esti

* **Biglo** : raso de hundo ; 
* **Biglo**: esperantigo de la nomo de la ŝipo HMS Beagle, sur kiu vojaĝis Charles Darwin.
Devínska Nová Ves

maldekstra|eta|250px|Memorindaĵo de fera kurteno sur slovaka-aŭstra ŝtatlimo
250px|eta|maldekstra|Loĝkvartalo de Devínska Nová Ves
**Devínska Nová Ves** (hungare *Dévényújfalu*  germane *Theben-Neudorf* kroate *Novo Selo*) estas iama vilaĝo, nun urboparto de Bratislavo en Slovakio. Nova ves, újfalu, neudorf kaj novo selo signifas: nova vilaĝo.

## Situo 
Devínska Nová Ves situas inter monto kaj Moravo, laŭ fervojo Marchegg-Bratislavo. Urbocentro de la ĉefurbo troviĝas je 10 km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko kaj bronzepoko. Antaŭ la hungara erao vivis tie avaroj kaj slavoj. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1451. Tiam la vilaĝanoj apartenis al la proksima burgo de Devín. En la 16-a jarcento rifuĝintaj kroatoj alvenis.

En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Dévényújfalu 2817 homoj, (1164 kroatoj, 917 slovakoj, 365 hungaroj, 201 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Bratislavo, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio.

La vilaĝo aliĝis al Bratislavo en 1972 kaj tuj nova loĝkvartalo konstruiĝis. Ekde 1991 fabriko de Volkswagen produktas aŭtojn. En 2001 vivis en Devínska Nová Ves 15&nbsp;502 homoj, (14&nbsp;486 slovakoj, 369 hungaroj, 264 ĉeĥoj, 46 kroatoj). Ekde 2008 Aŭstrio kaj Slovakio apartenas al interna zono de Schengen, la landlimoj malaperis. La travojaĝo ŝipe estas libera kaj senĝena. En 2010 masakro pafe okazis. Mortis 8 homoj, dume vundiĝis 13.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Spirito el la 16-a jarcento

Kategorio:Distrikto Bratislavo 4
Kategorio:Geografio de Bratislavo
Kategorio:Landlimo de Aŭstrio kaj Slovakio
Kategorio:Setlejoj sur Moravo
Brian Houghton Hodgson

**Brian Houghton HODGSON** (1-a de februaro 1800 aŭ 1801 – 23-a de majo 1894) estis naturalisto kaj etnologo kiu laboris en Britia Hindio kaj Nepalo kie li estis en angla civila servo. Li priskribis multajn speciojn, ĉefe birdojn kaj mamulojn el Himalajo, kaj kelkaj birdoj ricevis iliajn nomojn laŭ lia nomo fare de aliaj kiel Edward Blyth. Li specialiĝis pri studo de Tibeta Budhismo kaj verkis etende pri gamo de temoj rilataj al lingvistiko kaj religio kaj estis inter minoritato kiu ene de la Britia administrado tiama malferme kontraŭis la enmeton de la angla kiel lingvo en hindiaj lernejoj.

## Specioj nomitaj laŭ lia nomo aŭ priskribitaj de li 
### Birdoj 
* Hodgsona ruĝvostulo aŭ Hodgsona fenikuro *Phoenicurus hodgsoni*
* Hodgsona certio, *Certhia hodgsoni*
* Hinda pipio, *Anthus hodgsoni*
* Pigmea blua muŝkaptulo, *Muscicapella hodgsoni*
* Larĝabeka ĉetio, *Tickellia hodgsoni*
* Blankagorĝa saksikolo aŭ Hodgsona saksikolo, *Saxicola insignis*
* Hodgsona podargo, *Batrachostomus hodgsoni*
* Hoĝsona akcipitra kukolo (konata ankaŭ kiel Horsfilda akcipitra kukolo), *Cuculus fugax*

### Mamuloj 
* Tibeta antilopo, *Pantholops hodgsoni*

### Priskribita de li 
* Skarlata karpodako, *Haematospiza sipahi* aŭ *Carpodacus sipahi*

## Referencoj 
## Literaturo 
* Smith, M. A. 1941. *Fauna of British India. Reptilia and Amphibia.*
* Barbara kaj Richard Mearns - *Biographies for Birdwatchers* ISBN 0-12-487422-3
* Richard Lydekker (1902) *Some famous Anglo-Indian naturalists of the nineteenth century*. *Indian Review* Vol.3:221-226
* Cocker, M. & Inskipp, C. (1988) A Himalayan ornithologist: The life and work of Brian Houghton Hodgson. Oxford University Press: Oxford. 89pp.
* Dickinson, E.C. Systematic notes on Asian birds. 52. An introduction to the bird collections of Brian Houghton Hodgson (1801–1894). *Zoologische Mededelingen* Leiden 80-5 (4), 21.xii.2006: 125-136. PDF
* Hunter, W.W. (1896) *Life of Brian Houghton Hodgson*. John Murray: London. 390pp. Scanned book
* Waterhouse, David M. (2004) *The Origins of Himalayan Studies: Brian Houghton Hodgson in Nepal and Darjeeling*, 1820-1858. Routledge. ISBN 0415312159

## Eksteraj ligiloj 
* *Natural History Museum*, Londono
* (1863) *Catalogue of the specimens and drawings of Mammalia and birds of Nepal and Tibet : presented by B. H. Hodgson*, Esq., to the British Museum.

Kategorio:Scienco en Hindio
Kategorio:Anglaj ornitologoj
Kategorio:Anoj de la Royal Society
La negocoj estas la negocoj

***La negocoj estas la negocoj*** (en la franca, *Les affaires sont les affaires*) estas franca komedio en tri aktoj de la verkisto Octave Mirbeau (aprilo 1903). Premiere prezentita en la Comédie-Française, ĝi atingis mondan triumfon, ĉefe en Germanio kaj en Rusio.
eta|320px|*Les affaires sont les affaires*, Comédie-Française, 1903

## Argumento 
Estas klasika komedio de kutimoj kaj karakteroj en la tradicio de Molière, laŭ kiu Mirbeau kritikis kun forto la burĝan socion de la "Belle Époque" kaj ĝi vekas krude la mekanismojn de la sovaĝa kapitalismo kaj de la mondo de la negocoj, leĝa formo de la gangsterismo.

La gravulo Isidoro Lechat, predantoj sen skrupuloj, estas la arketipo de la moderna viro de negocoj, "brasseur d'affaires", produkto de nova mondo, kiu el ĉio faras monon kaj ĝi ekspansias liajn tentaklojn por ĉiuj. Sed estas nekapabla fari ion fronte al la morto de sia filo, Xavier, kaj al la amo de sia filino, la ribelema Germaine.

## Eksteraj ligiloj 
* Octave Mirbeau, *Les affaires sont les affaires* (en la franca).
* Pierre Michel, Antaŭparolo  (en la franca).

Kategorio:Francaj teatraĵoj
Kategorio:Literaturo de Francio
Kategorio:Verkoj de 1903
Kategorio:Libroj de Octave Mirbeau
Kategorio:Komedioj
Lamač

**Lamač** (hungare *Lamacs* [lamaĉ], germane *Blumenau*) estas iama vilaĝo, nun urboparto de Bratislavo en Slovakio.

## Situo 
Urbocentro de la ĉefurbo troviĝas je 10 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1506 sed apude ankaŭ 3 vilaĝoj formiĝis jam pli frue. En la 16-a jarcento rifuĝintaj kroatoj alvenis. En 1561 kaj en 1755 incendioj, en 1679 pesto, en 1831 ĥolero okazis. Dum liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a la vilaĝo suferis ofte. En 1768 vivis tie 620 vilaĝanoj en 124 domoj. En 1866 batalo okazis inter Habsburgoj kaj prusoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis tie 1381 homoj (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon Lamacs apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Bratislavo, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Lamač aliĝis al la ĉefurbo en 1946. En 2001 vivis tie 6544 homoj (6143 slovakoj, 138 hungaroj, 116 ĉeĥoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo de 1951
* kapelo omaĝe al Sankta Rosalia de 1682
* ruinoj de preĝejo el la 16-a jarcento

 
Kategorio:Distrikto Bratislavo 4
Karlova Ves

eta|maldekstra|250px|Ornama vivbaraĵo en Karlova Ves
**Karlova Ves** (hungare *Károlyfalu* [kArojfalu], germane *Karlsdorf*) estas iama vilaĝo, nun urboparto de Bratislavo en Slovakio. La loknomoj en ĉiuj lingvoj signifas: *Vilaĝo de Karolo*.

## Situo 
Karlova Ves situas laŭ maldekstra bordo de Danubo inter Devín kaj centro de Bratislavo. Urbocentro de la ĉefurbo troviĝas je 4 km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la paleolitiko. La tataroj en 1242 detruis la vilaĝon. La refondiĝo, samtempe la unua mencio okazis en 1288. En 1360 la vilaĝo ricevis privilegiojn, kiuj estis la samaj de Pozsony. En 1605 Stefano Bocskai, en 1619 Gabrielo Bethlen okupis la vilaĝon. La Habsburgoj reokupis ĝin post 2 jaroj. Pro ĥoleroj multaj mortis en 1831 kaj post 5 jaroj. Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Bratislavo, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika kapelo omaĝe al Johano Nepomuko el la 18-a jarcento, ĝi pligrandiĝis al preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo de 1935
* lernejo de 1883, en 1926 trakonstruiĝis

Kategorio:Distrikto Bratislavo 4
Kategorio:Geografio de Bratislavo
Dúbravka (Bratislavo)

250px|eta|maldekstra|La malnova Dúbravka
250px|eta|maldekstra|Vintra stadiono en Dúbravka
eta|maldekstra|250px|Preĝejo de Sankta Spirito
**Dúbravka** (hungare *Hidegkút* [poĵonjhidegkUt], germane *Kaltenbrunn*) estas iama vilaĝo, nun urboparto de Bratislavo en Slovakio.

## Situo 
Dúbravka troviĝas de urbocentro de Bratislavo je 5 km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko kaj bronzepoko. Antaŭ la hungara erao vivis tie keltoj. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1574. Tiam rifuĝintaj kroatoj fondis la vilaĝon. En 1809 la francoj bruldetruis ĝin. En 1831 pro ĥolero vilaĝanoj mortis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Dúbravka 876 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Bratislavo, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. La vilaĝo aliĝis al Bratislavo en 1946.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo de 1723
* kapeloj el la 16-a jarcento kaj 19-a jarcento
* skulptaĵoj pri Sankta Vendelo kaj pri Dipatrino (Virga Maria)
* romkatolika nova preĝejo omaĝe al Sankta Spirito de 2003

## Famuloj 
Tie naskiĝis en 1913 politikisto Gustáv Husák

Kategorio:Distrikto Bratislavo 4
Harry Edwin Wood

.

En 1906 li estis nomumita ĉef-helpanto en la *Meteorologia Observatorio de Transvalo*, kiu baldaŭ ekipiĝis per teleskopoj kaj ricevis la nomon de Observatorio de la Unio. Li iĝis ties direktoro de 1928 ĝis 1941, post Robert Innes.

Li estis prezidento de de la Astronomia Socio de Sud-Afriko (ASSA) de 1929 ĝis 1930.

Laŭ *Minor Planet Center* malkovris 12 asteroidojn

La asteroido 1660 Wood estis tiel nomata en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Harry Edwin Wood

## Eksteraj ligiloj 
*  Biografieto
*  Nekrologio

Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
661 Cloelia

'*661 *Cloelia'''* estas mezgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Eosa familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Joel Hastings Metcalf elde Taunton (Masaĉuseco).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Klelia (latine: *Cloelia''), heroino de la romia historio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Joel Hastings Metcalf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1908
Kamboĝa Esperanto-Asocio

**Kamboĝa Esperanto-Asocio** - kmere **សមាគម អេស្ពែរង់តូ កម្ពុជា។**, proksimuma prononco  - estas membro de la Azia Komisiono de UEA (KAEM), kiu estas laborgrupo de reprezentantoj de UEA kaj ĝiaj landaj asocioj en Azio.

eta|maldekstra|260ra|
*Chhim Sokha* - jen la angla latinliterigo, kmere ឈឹម សុខា, prononco , la du literoj "kh" ne reprezentas la sonon "ĥ" - fondis la asocion en 1993, dum li tiam estis lernejo-direktoro. *Chhim Sokha* lernis Esperanton en Ho-Ĉi-Min-urbo dum la 1980-aj jaroj kaj komencis instrui la lingvon en Kamboĝo dum la 1990-a jaro al ĉirkaŭ milo da homoj. En 1996 li proponis la lingvon dum senpagaj kursoj al Pnompenanoj, kiuj ne ĉiuj komprenas la celon de Esperanto en mondo kie la lingvoj angla kaj franca estas pli kutime lernataj kaj uzataj.

## Fonto 
* 1993-06-18, Chris Burslem: «Esperanto comes to Cambodia», en retejo de la gazeto *The Phnom Penh Post* ()
* 1996-09-06, Moeun Chhean Nariddh: «Esperanto - just the thing for secret lovers», en sama retejo de la gazeto *The Phnom Penh Post* ()


Kategorio:Kulturo de Kamboĝo
Kategorio:Organizaĵoj en Kamboĝo
Kategorio:Aziaj Esperanto-asocioj
Alice in Wonderland (muzikalbumo)

dekstra|200px
**Alice in Wonderland** estas disko (Walt Disney Records D000490002) aperinta en 2010, sur kiu estas registrita la originala filmmuziko de la filmo Alice in Wonderland de Tim Burton. Muzikon komponis **Danny Elfman**.

## Enhavo 
# Alice's Theme (Temo de Alice)
# Little Alice (Malgranda Alice)
# Proposal/Down the Hole (Svatiĝo/Truo malsupren)
# Doors (Pordoj)
# Drink Me (Trinku min)
# Into the Garden (En la Ĝardenon)
# Alice Reprise #1 (Rekantaĵo de Alice - 1)
# Bandersnatched (Bandersnaĉita)
# Finding Absolem (Trovante Absolem)
# Alice Reprise #2 (Rekantaĵo de Alice - 2)
# The Cheshire Cat (La Ĉeŝira Kato)
# Alice and Bayard's Journey (Vojaĝo de Alice kaj Bayard)
# Alice Reprise #3 (Rekantaĵo de Alice - 3)
# Alice Escapes (Alice eskapas)
# The White Queen (La Blanka Reĝino)
# Only a Dream (nur Sonĝo)
# The Dungeon (La Karcero)
# Alice Decides (Alice Decidas)
# Alice Reprise #4 (Rekantaĵo de Alice - 4)
# Going to Battle (Ek al Batalo)
# The Final Confrontation (La Fina Kunfrontiĝo)
# Blood of the Jabberwocky (Sango de la Jabberwocky)
# Alice Returns (Alice revenas)
# Alice Reprise #5 (Rekantaĵo de Alice - 5)

## Temo de Alice 
:Ho, Alice, kara kien vi iris?
:Proksimen, foren, aŭ inter ambaŭ
:Kion vi aŭdis kion vi vidis?
:Alice, Alice, diru Alice!

:Ho, diru, ĉu vi eta aŭ granda
:Por provi tiun aŭ ilin ĉiujn
:Estas longega vojo ĝis falo
:Alice, Alice, ho Alice!

:Kiel vi konis vojon ne tiun?
:Vi elektis la pordon la padon
:Eble vi ja devus reen veni
:Alian tagon, alian tagon

:Kaj nenio estas kio ŝajnas
:Vi revas ĉu vi revas, ho, Alice?
:(Ho, kiel vi trovos vian vojon? Ho, kiel vi trovos vian vojon?)
:(Ne estas tempo plori hodiaŭ. Ne estas tempo plori hodiaŭ)

:Tiom da pordoj - kiel elektis
:Tiom gajnota, tiom perdota
:Tiom da aĵoj trafis la vojon
:Ne estas tempo, ne estas tempo
:Atentu ne perdi vian kapon
:Pensu kion gliro diris... Alice!

:Ĉu iu tiris vin per la mano?
:Kiom da mejloj ĝis en Mirlando?
:Bonvolu diri ni ja komprenos
:Alice... Alice... ho, Alice

:(Ho, kiel vi trovos vian vojon ... ho, kiel vi trovos vian vojon?)

## Vidu ankaŭ 
* Filmmuziko
* Tim Burton
* Alice in Wonderland (filmo de 2010)

## Eksteraj ligiloj 
* Alice in Wonderland (2010) en IMDb
* Danny Elfman ‎– Alice In Wonderland

Kategorio:Filmmuziko
Kategorio:Alico en Mirlando
Kategorio:Muzikalbumoj aperintaj en 2010
Sumiswald

**Sumiswald** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Trachselwald kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Emme-Valo en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 5051 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
La komunumo Sumiswald situas en la suba Emme-Valo kaj konsistas el la ĉefvilaĝo Sumiswald kaj la vilaĝoj Grünen kaj Wasen. Tra la komunumo fluas de oriento al okcidento la rivereto *Grüne*, kies supra parto nomiĝas *Hornbach*, kiu fontas okcidente de la montarmasivo Napf, kaj kiu alfluas en la najbara komunumo Lützelflüh al Emme. En Sumiswald kaj ĉirkaŭo ludas la konata svisa romano *La nigra araneo* de Jeremias Gotthelf.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Sumiswald limas en nordo al Dürrenroth, en nordnordoriento al Wyssachen, en nordoriento al Eriswil, en oriento al Luthern (LU), en sudsudoriento al Trub, en sudoriento al Langnau en Emme-Valo, en sudo al Trachselwald, en sudokcidento al Lützelflüh, en okcidento al Rüegsau, kaj en nordokcidento al Affoltern en Emme-Valo.

## Trafiko 
Sumiswald estas fina haltejo de trajnlinio al Lützelflüh kaj Burgdorf, kiu antaŭe aliflanke plukondukis al Langenthal. Tra la komunumo ankaŭ cirkulas diversaj poŝtaŭtolinioj. Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 23 de Lützelflüh al Langenthal.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Summiswald datiĝas el la jaro 1130. Dum mezepoko Sumiswald estis propra Senjorujo de loka nobela familio.

## Personecoj 
Du el la sep aktualaj (2010) federaciaj konsilantoj de Svislando forte rilatas al Sumiswald, nome Didier Burkhalter estas civitano de la komunumo kaj Johann Schneider-Ammann ĉi tie naskiĝis.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Sumiswald-Grünen (stacidomo)
* Sumiswald-Grünen ETB (stacidomo)
* Burghof (stacidomo)
* Ei im Emmental (stacidomo)
* Gammenthal (stacidomo)
* Griesbach (stacidomo)
* Oberei bei Wasen i.E. (stacidomo)
* Wasen i.E. (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Sumiswald
662 Newtonia

'*662 *Newtonia''''' estas malgranda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Joel Hastings Metcalf elde Taunton (Masaĉuseco).

## Nomo 
Ĉar oni ne sciis, ĉu Metcalf volis honori la britan fizikiston Isaac Newton aŭ la usonan astronomon Hubert Anson Newton, Zaccheus Daniel, de la Universitato Princeton decidis nomi la asteroidon laŭ usona urbeto Newton (Masaĉuseco).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Joel Hastings Metcalf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1908
663 Gerlinde

'*663 *Gerlinde'''* estas granda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝin malkovris la germana astronomo August Kopff, la  elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝia nomo "*Gerlinda''" eble estis inspirita de la (inversitaj) literoj de ĝia provizora nomo **1908 DG**.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de August Kopff
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1908
Wasen

**Wasen** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
* **Wasen (Bitsch)** estas vilaĝo de la komunumo Bitsch de la Distrikto Orienta Rarono en Kantono Valezo en Svislando.
* **Wasen (Sumiswald)** estas vilaĝo de la komunumo Sumiswald de la administra distrikto Emme-Valo en Kantono Valezo en Svislando.