open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Malpura Milito en Argentino

[eta|300x300ra|Statuo *Pirámide de Mayo* en la [Plaza de Mayo, kovrita de la fotoj de la malaperintoj, Bonaero decembro 2004.]]
La **Malpura Milito** (hispane:Guerra Sucia) en Argentino estis periodo de ekstrema ŝtata perforto kontraŭ la civitanoj de Argentino, dum la periodo de la milita diktaturo de Jorge Rafael Videla, inter 1976 kaj 1983 (la precizaj datoj estas debateblaj). Dum ĉi tiu periodo, miloj da Argentinanoj estis kontraŭleĝe arestitaj, torturitaj kaj mortigitaj, simple ĉar ili apartenis al la maldekstra opozicio. Oni kalkulas ke ĉirkaŭ 30 000 homoj malaperis post ilia aresto dum ĉi tiu periodo, kaj multaj aliaj devis eskapi el la landon.

En 2006, Argentina kortumo kiu estis juĝanta pri eksa membro de la diktaturo difinis la agoj de la Argentina registaro de tiu periodo kiel "genocido".

La dekstra diktaturo de tiu epoko pravigis siajn agojn dirante ke ĝi estis batalanta militon kontraŭ maldekstraj kaj Peronismaj gerilaj organizaĵoj. Tamen, la plejmulto de la homoj kiuj estis arestitaj kaj mortigitaj estis simple studentoj aŭ membroj de sindikatoj.

En 1977, kelkaj el la patrinoj de la junuloj kiuj "malaperis" post ilia aresto kreis movado konata kiel "la Patrinoj de Plaza de Mayo". Ĉi tiu movado organizis regulajn manifestaciojn en Plaza de Mayo, centra placo de Buenos Aires, petante al la registaro ke ĝi rivelu kio okazis al iliaj filoj. La movado de la patrinoj fariĝis internacie fama, kaj ĝi ankoraŭ ekzistas, kaj petas justecon por la multaj "desaparecidos" (hispane:malaperintoj).

La okazaĵoj en Argentino en tiu epoko estis similaj al la eventoj en aliaj Sudamerikaj landoj, ĉefe Ĉilio sub Augusto Pinochet.

## Vidu ankaŭ 
* Malaperigitoj dum la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj en Argentino
* Mortoflugo

Kategorio:Militoj de la 20-a jarcento
Kategorio:20-a jarcento en Argentino
Imre Ambrus

**AMBRUS Imre** (ambruŝ) estis hungara pentristo, grafikisto, pupdizajnisto kaj scenejdekoraciisto naskita en Joseni la 6-an de julio 1936 kaj mortis la 22-an de majo 2018.

## Biografio 
Imre Ambrus finis en artliceo de Târgu Mureş inter 1949-1953 kaj en Arta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo inter 1953-1959. Liaj majstroj estis István Barabás, Tibor Kádár kaj Gábor Miklóssy. Inter 1963-1975 li estis scenejdekoraciisto de la Pupteatro de Târgu Mureş. Ekde 1977 li vivis en Budapeŝto, kie estis same scenejdekoraccisto ĉ la Ŝtata Pupteatro.

## Libro 
* *Színek és helyszínek. Alfalutól Budapestig*, aŭtobiografio, Pallas-Akadémia Könyvkiadó, 2009.

## Individuaj ekspozicioj 
* 1960 • Gyergyószentmiklós
* 1962 • Marosvásárhely
* 1979 • Művelődési Ház, Vác • Csók Galéria, Budapest
* 1981 • Benczúr Terem, Nyíregyháza
* 1983 • Képcsarnok, Győr
* 1985 • Medgyessy Terem, Debrecen
* 1986 • Munkácsy Terem, Békéscsaba
* 1987 • Gulácsy Terem, Szeged
* 1988 • Benczúr Terem, Nyíregyháza
* 1990 • Derkovits Terem, Budapest
* 1991 • Mészöly Terem, Székesfehérvár
* 1992 • Képcsarnok, Sopron
* 1993 • Blattner Galéria, Budapest • Hades Klub, Budapest
* 1994 • Medgyessy Terem, Debrecen
* 1995 • Benczúr Terem, Nyíregyháza • Aba-Novák Terem, Szolnok.

## Elektitaj grupaj ekspozicioj 
* 1960 • Kolozsvár
* 1961-67 • (Maros) Magyar Autonóm Tartományi kiállítás, Marosvásárhely
* 1965 • Éves Grafikai Kiállítás, Bukarest
* 1968 • Festészeti és Szobrászati Biennálé, Dalles Terem, Bukarest • Expo '68, Marosvásárhely
* 1970 • Marosvásárhelyi művészek kiállítása, Dalles Terem, Bukarest
* 1980 • Műcsarnok, Budapest
* 1983 • Vigadó Galéria, Budapest
* 1988 • Tavaszi Tárlat, Magyar Képzőművészek és Iparművészek Szövetsége, Műcsarnok, Budapest
* 1990 • Kép '90, Műcsarnok, Budapest
* 1999 • Hatvanas évek, Marosvásárhely, A romániai Maros-Magyar Autonóm Tartomány Képzőművészete 1960-68, Hatvany Lajos Múzeum, Hatvan.

## Bibliografio 
* NAGY ZS.: Műterem-látogatás egy "névtelen" fiatalnál, Utunk, Kolozsvár, 1962
* HERVAY G.: Látogatóban ~nél, A Hét, Bukarest, 1970
* AMBRUS I.: (Válaszok egy körkérdésre) Korszerűség és közízlés, Igaz Szó, Marosvásárhely, 1972/11.

## Fonto 
* Artportalo.hu 

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Project Chanology

[eta|La interreta grupo nomata "[Anonymous (grupo)|Anonymous" organizis protestojn ekster Scientologia konstruaĵoj en urboj en la tuta mondo en februaro kaj marto 2008.]]

**Project Chanology** (el la angla, en Esperanto: Projekto Ĉanologio), alinome **Operation Chanology** (esperante: "Operaco Ĉanologio"), estas protesto kontraŭ la Eklezio de Scientologio de la interreta grupo, *"Anonymous"* ("anonimaj"). La termino "Project Chanology" ankaŭ signifas retpaĝon de la sama nomo, uzatan de la grupo por kroniki aktualajn kaj planitajn agojn de la grupo, kiu diras, ke ili estas "ĉiu kaj ĉie", kaj "sen gvidantoj". La projekto estas kreita responde al penoj de la Eklezio de Scientologio forigi materialon de ekskluziva intervjuo kun Scientologiano Tom Cruise el la interreto en januaro 2008.

eta|"Mesaĝo al Scientologio", January 21, 2008
La projekto publike komenciĝis kiel video, kiu estis afiŝita al YouTube, *"Message to Scientology"* ("Mesaĝo al Scientologio"), la 21-an de januaro, 2008. La video deklaris, ke grupo *Anonymous* rigardas la agojn de Scientologio kiel interretan cenzuradon, kaj asertis la intencon de la grupo: "forpeli la eklezion el la interreto". Sekvis tion distribuaj servoneadaj atakoj, kaj post nelonge, "nigraj faksoj", penolaĵaj telefonvokoj, kaj aliaj agoj cele de interrompi la entreprenon de la Eklezio de Scientologio.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Scientologio
Hugo Alfvén

**Hugo Emil ALFVÉN** (1-a de majo 1872 – 8-a de majo 1960) estis sveda komponisto, kondukisto, violonisto kaj pentristo.

Kategorio:Svedaj komponistoj
Alfred Reed

**Alfred Reed** (25-a de januaro, 1921– 17-a de septembro, 2005) estis usona komponisto. Li eldonis pli ol 200 verkojn por blovmuzikistaro, orkestro, ĥoro kaj ĉambra muzikistaro. Li ankaŭ multe vojaĝis kiel gasta kondukisto kaj prezentis en Nord-Ameriko, Latin-Ameriko, Eŭropo kaj Azio.

Reed, Alfred
Ĉambra muzikistaro

**Ĉambra muzikistaro** estas areto (4-12) de muzikistoj kiuj kutime ludas nur unu instrumenton por parto, kontraste kun aliaj muzikistaroj kiel orkestro kies partojn multoblaj muzikistoj ludas.

## Vidu ankaŭ 
* Ĉambra muziko

Kategorio:Ĉambromuziko
Dmitrij Medvedev

**Dmitrij Anatoljeviĉ Medvedev** (; Dosiero:Loudspeaker.svg aŭdu; naskiĝis la  en Leningrado) estas rusia politikisto. Li okupis postenon de Prezidento de Rusio en 2008 — 2012 kaj ĉefministro de Rusio en 2012 — 2020.

[eta|maldekstra|300px|Dmitrij Medvedev kaj [Vladimir Putin interŝanĝas inter si la prezidentecon en Rusio jam de dudek jaroj]]
Ekde la 14-a de novembro 2005 Medvedev estis la unua vicestro de registaro (vicpremiero) de la Rusia Federacio, kunordiganto de naciaj projektoj. Li estas ĉefo de la direktoraro de akcia kompanio Gazprom (ekde junio de 2000).

La  2009 dum la gazetara konferenco en Romo responde al la demando pri la antaŭa eldiro de Vladimir Putin kaj sia ebla partopreno en la rusia prezidanta balotado en 2012, li diris: "Ankaŭ mi ne forigas tian eblecon". Tamen li ne partoprenis la lastajn balotojn fakte transdoninte la postenon al Vladimir Putin.

La 15-an de januaro 2020 eksiĝis la registaro de Rusio subestre de Dmitrij Medvedev. La prezidanto Vladimir Putin proponis okupi tiun postenon al Miĥail Miŝustin, estro de la Federacia Imposta Servo kaj la propono estis akceptita.

[300px|center|eta|La 15-an de januaro 2020 D. Medvedev anoncas eksiĝon de sia registaro al [Vladimir Putin]]
## Eksteraj ligiloj 
* "Nova rusa prezidento Dmitry Medvedev", informo de la 7-a de majo 2008 en la tiutempa retejo *raporto.info* (arkivigite)

## Referencoj 
Kategorio:Ĉefministroj de Rusio
Kategorio:Prezidantoj de Rusio
Tubjo

eta|300ra|Du tubjoj el ĉ. 1900 (maldekstre) kaj 2004 (dekstre)
La **tubjo** estas latuna blovinstrumento. Ĝi ludas la plej malaltajn notojn en la latuna blovinstrumenta familio. Kiel kun ĉiuj latunaj instrumentoj, vibroj de la lipoj faras la sonon. Ĝi unue aperis dum la mezo de la 19a jarcento, do estas unu el la plej novaj instrumentoj en la moderna orkestro kaj koncerta muzikistaro. La tubjo estis plejparte la anstataŭaĵo por la Ofikleido.

## Vidu ankaŭ 
* Arkokorno
* Eŭfono
* Korno (muzikinstrumento)
* Ofikleido
* Serpento (blovinstrumento)
* Suzafono

Kategorio:Muzikaj instrumentoj
Kategorio:Blovinstrumentoj
Tertremo en Ĉiĉio

dekstra|eta|Damaĝoj post la tertremo en Taichung
La **tertremo en Ĉiĉio** (), konata ankaŭ kiel la **921-a tertremo** (ĉine: ) okazis la 21-an de septembro 1999 en centra Tajvano je 1:47 matene (GMT: 20-an de septembro je 17:47) kaj atingis 7,3 sur la skalo de Richter. Ĝia surcentro troviĝis ĉe  en Ĉiĉio (*Jiji* laŭ hanjuo-transskribo) en Nantou, ĉirkaŭ 12,5 km okcidente de la Sunlunlago. La profundeco situis je 7,0 km.

## Damaĝoj 
La tertremo kaŭzis jenajn damaĝojn:
* 2.416 mortintoj (inkluzive ne-retrovitaj personoj)
* 11.441 grave vunditaj
* damaĝo je 9,2 bilionoj da usonaj dolaroj
* 44.338 domoj komplete detruitaj
* 41.336 domoj grave damaĝitaj

La tertremo daŭre skuis Tajvanon dum la nokto. Anekdoto rakontas pri nedetruita domo glitante de unu komunumo al la alia dum la tertremo, kio devigis la posedanton ŝanĝi adreson.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* National Center for Research on Earthquake Engineering (NCREE)

Kategorio:Tertremoj en Azio
Kategorio:Tajvano
Kategorio:Katastrofoj en 1999
Kategorio:Tertremoj en la 20-a jarcento
Jorge Rafael Videla

**Jorge Rafael VIDELA Redondo** (naskiĝis  en Bonaero, mortis ) estis en la praktiko la diktatoro de Argentino inter 1976 kaj 1981. Li alvenis al la povo post la puĉo de 1976, en kiu junto de armeaj generaloj atingis la povon.

Dum lia prezidanteco okazis la tiel nomata "Malpura Milito", en kiu miloj da Argentinanoj estis kontraŭleĝe arestitaj, torturitaj kaj murditaj de la ŝtato nur ĉar ili apartenis al la politika opozicio.

Post la reveno de demokratio en 1983, Videla estis metita sub proceso pro la multaj malrespektoj de homaj rajtoj sub lia registaro, kaj li estis kondamnita al dum-viva mallibereco. En 1990 li estis amnestiita post kvin jaroj da mallibereco, kaj li nun estas sub dom-aresto.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Puĉo
* Malaperigitoj dum la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj en Argentino

Kategorio:Prezidantoj de Argentino
Kategorio:Diktatoroj
Kategorio:Naskiĝintoj la 2-an de aŭgusto
Kategorio:Mortintoj la 17-an de majo
Pinkafeld

**Pinkafeld,** hungare **Pinkafő** estas komunumo kun urborajto en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Oberwart. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj. 
eta|maldekstra|Strato en Pinkafeld

## Situo 
Pinkafeld situas en montaro, en valo de rojo Pinka, laŭ ĉefvojo Szombathely-Friedberg, laŭ fervojo en la sama direkto, nur la fervojo restis ĝis Rechnitz. Friedberg troviĝas 14&nbsp;km-ojn.

## Historio 
Pli frue romianoj loĝis tie, poste alvenis germanoj. La unua mencio pri la urbo devenis el 860 en formo *Peincahu* kaj en formo *Pinkafelde* en 1289. La hungaraj triboj okupis la Karpatan basenon en 895, la germanoj forfuĝis. Tiu regiono ne estis konvena por la nomadoj, sed ĝi estis grava limgarda zono. Dum la historio zono de tiu regiono ofte apartenis foje al Hungario, foje al Aŭstrio. Post la tatara invado en 1242 germanoj plenigis la lokon. Inter 1289-1291 la komunumo apartenis al Aŭstrio, sed laŭ paco en Hainburg detruiĝis la fortikaĵo. La urbeto ricevis privilegiojn en 1346 de reĝo Ludoviko la 1-a kaj en 1417 sendependiĝis de fortikaĵo *Sukceno*. En 1459 hungara reĝo Matiaso venkis Frederiko la 3-a. Inter 1490-1644 Pinkafeld apartenis al Aŭstrio, dume en 1529 kaj en 1532 la turkoj detruis. La loĝantaro apogis princon de Transilvanio Emeriko Thököly, sekve la urbeto estis detruita en 1683. Incendio okazis en 1736 kaj en 1817.

En 1910 Pinkafő havis 2881 da loĝantoj (2400 aŭstroj, 370 hungaroj). Ĝis 1921 Pinkafő apartenis al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Felsőőr. Post disiĝo de Aŭstrio-Hungario mallarĝa koridoro de Okcidenta Hungario aldoniĝis al Aŭstrio. La komunumo ricevis urborajton en 1937.

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al apostoloj Petro kaj Paŭlo el 1774
* luterana preĝejo el 1785
* kalvaria preĝejo el 1784
* tombeja kapelo el 1853
* klostro el 1854
* kastelo de Batthyány (batjAni) el 1658
* muzeo en urbodomo

## Famuloj 
En la iama Pinkafő naskiĝis hungara-aŭstra oficisto Ernő Traeger.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Oberwart
Kategorio:Urboj de Aŭstrio
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Universala simbola lingvo

**Universala simbola lingvo** () ankaŭ nomata *Lus et Lia*, estas apriora lingvo kreita de Edward Croegaert en 1909.

La lingvo havas 8 vokalojn, 8 *verajn* kaj 8 plursonajn konsonantojn. Tute kiel en Esperanto la „primitivaj vortoj” interrilatas, kaj tio povas esti klare montrata en tabelo de 50 ĉeloj. Inter la vortoj estu, se eble, iu rilato, ekzemple ligno estas *hesrhatha* kaj arbo estas *hashthheru*. Vortoj povas esti kunmetataj formante pli longan strukturon, kiel ekzemple en Esperanto. „Nekoruptebleco” – 4 nocioj plus 1 finaĵo – estas *epkhorrubhdibilidhey*.

Rimarkinde estas, ke ĝi estas apenaŭ konata, kvankam de ĝi ekzistas franclingva lernolibro, kaj kvankam ĝi estas citita en Historio de la Mondolingvo de Ernest Drezen.

## Bibliografio 
* Progreso : oficiala organo dil Uniono por la Linguo Internaciona Ido februaro 1909, p. 751 (mencio de du leteroj ricevitaj de J.E. Croegaert)
* J.E. Croegaert, Vade-mecum abrégé de la langue universelle symbolique et de la langue internationale auxiliaire 1909, 24 p.
* J.E. Croegaert, Vade-mecum de la langue universelle sémantique et de la langue internationale auxiliaire 1910, 216 p.
* Ernest Drezen, Historio de la mondolingvo, 3a eldono, 1931, p. 124
* Danielle De Smet, De belangstelling voor de kunsttalen - Het Esperanto, 1972 (paĝoj 21-28 pritraktas la projekton de Croegaert)
* Wim M.A. De Smet, «Edward Croegaert, la forgesita lingvokreanto», *Monato* (2004), legu rete

## Vidu ankaŭ 
* la apartigilon "universala lingvo".

Kategorio:Aprioraj lingvoj
Zemgalio

eta|390ra|
**Zemgalio** () estas unu el la kvin historiaj regionoj de Latvio. La regiono situas sude de la rivero Daŭgavo kaj limas al Selonio (Supra Latvio), Aŭkŝtajtio (Supra Litovio) kaj Kuronio. Dum la mezepoko Zemgalio iĝis parto de Kuronio kaj kune kun tiu regiono fine iĝis parto de Latvio. Pro tiu kialo Zemalio ne ricevis propran stelon en la blazono de Latvio, sed reprezentiĝas kune kun Kuronio.

La pejzaĝo estas precipe ebena. Krom la rivero Daugava la dua plej grava rivero nomiĝas Lielupe. Gravaj urboj estas Jelgava, la eksa ĉefurbo de Kuronio, kaj Bauska.

Foje la regiono kunkalkuliĝas kun la oriente najbara regiono Selonio, kiel ekzemple en la flava mapo kun helverda fono en la informkesto (la suba mapo en malhelruĝo kaj helflava fono montras la pli striktajn, historiajn limojn): se tiel kalkuli, sume estus nur kvar regionoj de Latvio, sed la sumigo por bona orientiĝo ne aparte helpas.

Grava turisma allogaĵo estas Rundāles pils (*kastelo Rundāle*, germane *Schloss Ruhental*) apud Bauska.

Kategorio:Regionoj de Latvio
Kategorio:Historio de Latvio
Kategorio:Historio de Litovio
La morto de Marat

***La morto de Marat*** estas fama pentraĵo kaj majstroverko de fama franca pentristo Jacques-Louis David.

Marat, revolucia ĵurnalisto kaj parlamentano, kaj amiko de David, estis mortigita la 13-an de julio 1793 de la ĝirondanino Charlotte Corday. David organizis spektaklan funebraĵon, kaj Marat estis enterigita en la Panteono. Ĉar li mortiĝis en banujo, David volis, ke lia korpo estis merĝita en la banujo dum la funebra parado, sed la korpo jam ekputriĝis kaj pro tio anstataŭe ĝi estis laŭvice malsekigita per akvo dum la homaro estis vidinta ĝin, plena je enormaj vundoj.

Post tiom da eventoj ĉirkaŭ la maniero kaj ujo kie estis Marat dum sia mortiĝo, ĝi iĝis la temo de la pentraĵo. *La morto de Marat* eble estas la plej konata verko de David. La pentristo devis labori rapide, sed la rezulto estis simpla kaj ĉiopova bildo. Tio devenas el la simpleco kaj kontrasto inter la centra bildo lumigita (Marat, tolaĵoj kaj ia speco de tablo) kaj la malhelega fono. Tiele la imago de Marat rimarkindas plie kaj plue. Ankaŭ la fakto, ke li estis verkinta dum sia morto, restas en la memoro de la rigardanto.

La temo kaj maniero de la pentraĵo restas tiom en la memoro, ke ĝi aperas tiele en aliaj verkoj de ĉiu stilo aŭ epoko, ekzemple en la teatraĵo de Peter Weiss, nome Marat/Sade aŭ germanlingve *Die Verfolgung und Ermordung Jean Paul Marats dargestellt durch die Schauspielgruppe des Hospizes zu Charenton unter Anleitung des Herrn de Sade* de 1963.

Kategorio:Franca Revolucio
Selonio

dekstra|eta|250ra|

La regiono **Selonio** () - aŭ **Supra Latvio** () estas historia regiono en la sudo de Latvio. Tradicie ĝi estis la setlejo de la historia balta tribo *selonoj*. Nuntempe la teritorio ne plu estas sendependa administra regiono, sed parto de Zemgalio. La teritorio situas sude de la rivero Daugava. La urbo Jēkabpils ("jakoba kastelo") estas la neoficiala ĉefurbo.

La *selonoj* estis aliancitaj kun la baltaj triboj de Litovio, sed same kiel la baltaj triboj kuronoj, livonoj kaj zemgaloj post la jaro 1180 estis atakitaj kaj iom post iom konkeritaj de la germanlingva kavalira Livonia Ordeno kaj poste de la Ordeno de Germanaj Kavaliroj. La konkeristoj devigis la lokulojn konvertiĝi al kristanismo, kaj koloniigis la regionon. Post la reformacio granda parto de la loĝantoj iĝis luteranoj, kaj dum la 18-a kaj 19-a jarcento granda parto de la enloĝantaro estis judoj.

Post la konkeriĝo de Latvio de la ruĝa armeo kaj la posta deviga aliĝo de la ŝtato al Sovetunio la selonoj oficiale ne rekoniĝis kultura komunumo. Post la resendependiĝo de Latvio la posteuloj de la tribanoj fortigis la strebon pri etna kaj kultura identeco. Ili esploras kaj flegas la lokan lingvon, kulturon kaj tradiciojn.

Gravaj urboj en Selonio estas Aizkraukle, Daugavpils kaj Jēkabpils.

Kategorio:Regionoj de Latvio
Kategorio:Historio de Latvio
Kategorio:Historio de Litovio
Levente Kiss

**KISS Levente** [kiŝ] estas rumanuja hungara skulptisto. Li naskiĝis en Joseni la 10-an de junio 1944.

## Biografio 
Levente Kiss studis en inter 1964–1970 en Arta Altlernejo Nicolae Grigorescu en Bukareŝto. Liaj majstroj estis Boris Caragea kaj Paul Vasilescu.

## Individuaj ekspozicioj 
* 1970 • Târgu Mureș.
* 2005 • Suseni, Gheorgheni, Miercurea Ciuc, Târgu Mureş.

## Elektitaj grupaj ekspozicioj 
* 1975-99 • provincaj kaj landaj ekspozicioj
* 1990 • Romániai magyar művészek, Budapesti Történeti Múzeum, Budapest
* 1993 • 13 + 1 marosvásárhelyi képzőművész kiállítása, Zalaegerszeg • Keszthely • Dombóvár
* 1994 • 100 x szépművészet, Târgu Mureș.
* 1995 • Marosvásárhelyi művészek, Vármegye Galéria, Budapest
* 1996 • Erdélyi Művészek (MKIT), MVSZ.
* 1996 • Frankfurt, Iserlohn.
* 1997 • Târgu Mureş, Ekspozicio de Barabás Miklós Céh.
* 1997 • Ratingen.
* 1998 • Târgu Mureş, Neon Concept, Etno-Art
* 1998 • Kecskemét.
* 1999 • Zalaegerszeg
* 1999 • Schalksmühle, Iserlohn
* 2000 • Kecskemét
* 2000–2005 • Târgu Mureş, Distriktaj salonoj

## Publikplacaj kreaĵoj 
* Agyagfalvai 1848-as emlékmű (ŝtono, 1979 (laŭ planoj de Béla Kulcsár kun László Hunyadi)
* Szentiványi Mihály mellszobra (ŝtono, 1991, Gălești (kun János Gyarmathy)
* Térplasztika (ligno, 1993, Harkány)
* 1995: Krucifikso (bronzo, 1995, Ratingen [D]).
* 1995 • Suseni, Milcentjara memormonumento
* 1996 • Lintorf, Krucifikso
* 1997 • Rattingen, Kontrastoj
* 2000 • Joseni, Pastro-István-memormonumento
* 2000 • Târgu Mureş, Tamás-Borsos-memormonumento.

## En publikaj kolektoj 
* Marosvásárhelyi Képtár, Marosvásárhely (RO) • Művészeti Múzeum, Csíkszereda.

## Bibliografio 
* Nagy Miklós Kund: *Kiss Levente*. Pallas-Akadémia Könyvkiadó, 2006.

## Fonto 
* Artportalo.hu 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj skulptistoj
Etolio-Akarnanio

**Etolio-Akarnanio** () ĝis administra reformo efektivita komence de 2011 estis unu el la 51 grekaj provincoj ("prefektujoj", kiuj greke nomigas , do "nomos"). Ĝi kovras areon de  kaj dum la jaro 2001 havis proksimume  loĝantojn. Ĉefa loĝloko estas la urbo *Mesolongi*. La teritorio apartenas al la administra regiono ("periferio") Okcidenta Grekio.

Agrinio estas la plej granda urbo de la regiona unuo kaj ties plej granda municipo, kun 106,053 loĝantoj.

Dosiero:Naupactusport.jpg|la haveno de Nafpaktos
Dosiero:Garden of Messolonghi.jpg|Mesolongi aŭ Misolongi

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de la provinco (en la greka kaj angla) 

Kategorio:Provincoj de Grekio
Volketswil

## Pri la urbo 
**Volketswil** estas industria urbo en la distrikto Uster, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi estas forte kreskanta kaj havis 15'804 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro kreskis ĝis la 31-a de decembro 2010 je pli ol 10% al 17412.

## Geografio 
eta|80ra|maldekstra|Blazono de Volketswil
eta|80ra|maldekstra|Blazono de Gutenswil
eta|80ra|maldekstra|Blazono de Hegnau
eta|80ra|maldekstra|Blazono de Kindhausen
eta|80ra|maldekstra|Blazono de Zimikon
Volketswil situas en la Glattvalo norde de la urboj Uster kaj Greifensee. La urbo konsistas el la kvin municipoj Volketswil, Gutenswil, Hegnau, Kindhausen kaj Zimikon.

La vilaĝo Volketswil mem situas en la centro de la kvar aliaj vilaĝoj kaj kunkreskis kun Hegnaŭ. En la nordo iomete izolita kaj kun pli kampara karaktero troviĝas Kindhausen. Ankaŭ ankonrau kampareca tute en la oriento de la komunumo situas Gutenswil. Zimikon estas la sola vilaĝo de la komunumo, kiu situas okcidente de la aŭtovojo A53. Zimikon estas kvazaŭ urba loĝkvartalo kaj komplete kunkreskis kun la najbara urbo Schwerzenbach, kies stacidomo situas en kvinminuta pieddistanco de Zimikon.

## Trafiko 
Volketswil estas buse bone ligita la Zurika Trafik-Unio kaj ankaŭ konektita al la nacia aŭtovojreto per propra alveturejo al la kantona aŭtovojo A53. Stacidomo ne troviĝas sur la teritorio de la komunumo, sed la stacidomoj de la najbaraj komunumoj Schwerzenbach, Uster kaj Effretikon buse estas en malmultaj minutoj atingeblaj.

## Historio 
Unua dokumenta mencio de Volketswil okazis en la jaro 904 en donacletero al la Monaĥejo Sankt-Galo. En la jaro 1402 la urbo Zuriko aĉetas la regnejon Greifensee kune kun Volketswil. Post la helveta revolucio en la jaro 1798 Volketswil estis aligita al la distrikto Uster. Ĝi refalis ankoraŭ-foje al la regnejo Greifensee por poste en 1831 definitive fariĝi parto de la distrikto Uster. En la jaro 1932 la vilaĝoj Volketswil, Gutenswil, Hegnau, Kindhausen kaj Zimikon estis kunigita al unu komunumo.

## Partnera komunumo 
Volketswil havas komunuman partnerecon kun la montara komunumo Gadmen en la administra distrikto Interlaken-Oberhasli en Kantono Berno en Svislando.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la urbo Volketswil

Kategorio:Urboj de Svislando
Wangen-Brüttisellen

**Wangen-Brüttisellen** estas komunumo en la distrikto Uster en la svisa Kantono Zuriko. Ĝi havis 7056 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
eta|maldekstra|150ra|Fachtrabdomo en la vilaĝocentro de Wangen
Wangen-Brüttisellen situas en Glattvalo en la plej norda parto de la distrikto Uster. Ĝi konsistas el la du municipoj Wangen kaj Brüttisellen, kiuj en la jaro 1831 estis kunigitaj al unu politika komunumo. Dum Brüttisellen komplete industriiĝis, Wangen povis konservi grandparte sian kamparecan aspekton.

## Trafiko 
Wangen-Brüttisellen estas per busoj bone konektita al la reto de la Zurika Trafik-Unio. La veturado al la stacidomoj de Dietlikon aŭ  en Zuriko ĉe la limo de Dübendorf buse daŭras malpli ol 10 minutojn.

## Ekonomio 
En Brüttisellen troviĝas distribuejoj de pluraj grandmagazenoj kiel ekzemple Koka-kolao. La komunumoj de la tuta regiono formas praktike unu grandan industri- kaj komerccentron, kiu estas komplete ligita kun la urbo Zuriko. La regiono bone prosperas kaj senlaboreco praktike ne ekzistas.

## Historio 
eta|150ra|maldekstra|Vilaĝa puto en Wangen
Tombmonteto el la Hallstatt-kulturo (500-800 antaŭ Kristo) pruvas, ke la regiono de Wangen-Brüttisellen loĝata. En la jaro 1192 Wangen estis donacita al la Johanitoj de Bubikon far la Togenburganoj. En la jaro 1618 la urbo Zuriko aĉetis la komunumon Wangen. Ekde la jaro 1831 la municipoj Wangen kaj Brüttisellen formas kune la politikan komunumon Wangen-Brüttisellen.

## Blazono 
eta|150ra|maldekstra|Blazonoj de Wangen kaj Brüttisellen
La blazono de la municipo Wangen montras kanabtigon. Ĝi per decido de la komunuma konsilataro de la jaro 1934 fariĝis la oficiala blazono de la komunumo Wangen-Brüttisellen.

La municipo Brüttisellen havas ankaŭ propran blazonon, kiu montras rozon.
La rozo memorigas al la legendo, laŭ kiu en mezepoko nur du fratinoj postvivis la peston. Ili edziniĝis al rapersvilanoj, kio kaŭzis, ke Brüttisellen fariĝis tributdeva al Rapperswil. La rozo en la blazono ŝajanas esti atesto por tiu legendo.

Kvankam la blazono de Wangen estas la oficiala blazono por ambaŭ komunumoj en la plej multaj oficialaj dokumentoj de la komunumo aperas ambaŭ blazonoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Wangen-Brüttisellen
Vendaoj

eta|Venda
La **vendaoj** estas afrika etno, kies lingvo apartenas al la bantua lingvofamilio. Ili nombras proksimume 700.000 homojn. Ili ekestis per apartiĝo de la ŝonoj, kun kiuj ili estas lingve kaj kulture parencaj. Ekzistas ankaŭ ligoj al la rozevioj.

La vendaoj vivas en la suda Afriko en la sudafrika provinco Limpopo (antaŭe parto de Transvalo) kaj en la suda Zimbabvo. Ili fariĝis konataj precipe per la forta uzo de tertrezoroj kiel kupro kaj fero. Krome ili faris al si renomon kiel korboplektistoj, kaj lignoskulptistoj.

Viziti la lagon Funduzio en la "Sankta Arbaro" oni rajtas nur kun permeso de la turistoficejo en Thohoyandou. La vendaoj kredas, ke la animoj de iliaj mortaj ŝamanoj ankoraŭ nun vivas en la montarregiono kaj ke en la lago loĝas la dio de la fekundeco.

Vendo, **Vendao** aŭ **Venda** estis Bantustano en norda Sudafriko, kiu estis fondita kiel hejmlando fare de la sudafrika registaro por la Vendaoj.

Kategorio:Etnoj en Afriko
Kategorio:Etnoj en Sudafriko
Kategorio:Etnoj en Zimbabvo
Rozevioj

La **rozevioj** estas afrika etno en Zimbabvo, kies lingvo apartenas al la bantuaj lingvoj, kaj kiuj kiel la vendaoj ekestis per apartiĝo de la ŝonoj. Kun tiuj ili estas lingve kaj kulture parencaj. La rozevioj formis en la sudo de Zimbabvo propran reĝokulturon. Je la aliflanka riverbordo de la Limpopo vivas la vendaoj. Hodiaŭ ne plu troveblas nombroj pri la rozevioj.

Kategorio:Etnoj
Kategorio:Etnoj en Afriko
Kategorio:Etnoj en Zimbabvo
Kategorio:Etnologio
Kategorio:Etnografio
Kategorio:Zimbabvo
Pink Martini

eta|200px|en somero 2016
**Pink Martini** estas muzikistaro el Portlando, Oregono kun 14 anoj. La muzikistaro formiĝis de la pianisto Thomas M. Lauderdale en 1994. Ili ludas tre diversajn stilojn de muziko, inkluzive latinon, salonon, klasikan muzikon kaj ĵazon.

## Diskaro 
* Sympathique (1997)
* Hang On Little Tomato (2004)
* Hey Eugene! (2007)
* Splendor in the Grass (2009)
* Joy to the World (2010)
* 1969 (2011), with Saori Yuki
* Get Happy (2013)
* Dream a Little Dream (2014), with The von Trapps
* Je dis oui! (2016)
* Sympathique - 20th Anniversary Edition (2018)
* Non Ouais! - The French Songs of Pink Martini (2018)

Kategorio:Usonaj muzikaj grupoj
Kategorio:Salono (muziko)
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1994
Monako (urbo)

**Monako** estas devene fortikigita urbo Monako.
eta|maldekstra|250px|Justica palaco en Monako

## Karaktero de la urbo 
En tiu ĉi kvartalo troviĝas Princa palaco, Katedralo de sankta Nikolao kaj Oceanografia muzeo. Vivas en ĝi ĉirkaŭ 1151 homoj.

Urbo Monako estas de lokaj loĝantoj nomata ankaŭ *Le Rocher*, kio signifas roko kaj ĝi estas unu el kvar kvartaloj de Monako. La ceteraj estas La Condamine, Monte Carlo kaj Fontvieille, kvankam en nuna aspekto Monako estas dividita en 10 distriktojn.

Urbo Monako estas malnova fortikigita urbo kun restaĵoj de remparoj, kiuj situas rande de klifo direkte al Mediteraneo. La antikva nomo de Urbo Monako estas *Monoecus*.

Koloriga alternado de gardistoj okazas ĉiutage antaŭ *Princa palaco* je la 11:55 horoj. Tuj apud la palaco troviĝas *Katedralo de Monako*, romanika-bizanca templo, kie estas metitaj korprestaĵoj de la princoj. Monaka princino Grace Kelly estas ĉi tie ankaŭ sepultita. Urbo Monako fieras ankaŭ pro Oceanografia muzeo, kiu estis fondita en la jaro 1910 fare de Alberto la 1-a kaj en 1957 estis sub la gvido de Jacques-Yves Cousteau. Estas ĉi tie ankaŭ unu el la plej malnovaj konstruaĵoj en la princlando, *Chapelle de la Misericorde* (1639). Spite al tio, ke Urbo Monako situas en plej dense lokigita ŝtato en la mondo, ĝi konservas vilaĝan trankvilon kaj silenton eĉ post krepusko. Eĉ kiam Urbon Monako kaj placon apud la palaco vizitas nekalkuleme da turistoj, enveturon ĉi tien havas permesita nur la lokaj veturiloj kaj motorcikoj havas la enveturon malpermesita pos 22-a horo.

## Vidindaĵoj 
* Katedralo de Nia Sinjorino Senmakula
* Muzeo Oceanografia de Monako

## Famuloj 
En Monako mortis János Hóvári, hungara diplomato.

## Vidu ankaŭ 
* Monte Carlo
* Monako
* Monaco-Monte-Carlo (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* princa palaco, alternado de gardistoj - video

Kategorio:Monako
Kategorio:Ĉefurboj de Eŭropo
Maŭricio (Kebekio)

**Maŭricio** () estas administra regiono de la provinco Kebekio en Kanado. La regiono ampleksas je 35 855.22 km² kaj havis 258 928 loĝantojn en 2006. La plej grandaj urboj estas Tririvero, ĝia ĉefloko, kaj Shawinigan.

## Historio 
La vorton *Mauricie* kreis loka sacerdoto kaj historiisto Albert Tessier pro la rivero Sankta Maŭrico, kiu fluas suden tra la regiono ĝis la rivero Sankta Laŭrenco.

La regiono disvolviĝis unue ekde Tririvero, strategia loko por peltkomerco je la elfluejo de la Sankta Maŭrico, kiu proponis facilan enirejon en la internon taŭgan por peltĉasado.

Ekde la 19a jarcento, la ekonomia disvolviĝo de Maŭricio centriĝis je la paper-industrio. La arbaro-riĉa regiono denove profitis de la Sankta Maŭrico por flostransporto de la *pitounes* (trunkoj). En la jaroj 90 al flostransporto de trunkoj oni anstataŭigis transporton per trajno de lignoflokoj. Tamen, pli ol 10 jarojn poste oni ankoraŭ trovas trunkojn sur la riverfondo, kies impakto sur la riveraj faŭno kaj akvokvalito estas ankoraŭ videblaj. Gravajn purig-programojn estigis la koncernaj registaroj, kaj nun banado eblas kie antaŭe ĝi estis nekonsiderebla pro naŭza odoro kaj poluo de la akvo.

## Geografio 
La regiono troviĝas meze inter la provinca metropolo Montrealo kaj ĉefurbo Kebeko, sur la norda flanko de la rivero Sankta Laŭrenco. La plej enloĝata parto en la sudo eltendiĝas de la Sankta Laŭrenco inter la regiono Lanodierio kaj Kebek-regiono, kontraŭ la regionoj Montereĝio kaj Centro-de-Kebekio sude de la rivero. La maldensege enloĝata norda parto aŭ *Haute-Mauricie* ĉirkaŭiĝas de la ekstremaĵoj de Lanodiero, Laŭrentidio, Otavio, Abitibio-Temiskamingio, Nord-Kebekio, kaj Saganio - Sankt-Johan-Lagio.

En Maŭricio troviĝas la Parc de la Mauricie, grava naturspaco.

## Subdividoj 
**Regionaj municipoj** (*Municipalité régionale de comté*, MRC):
* MRC des Chenaux
* MRC de Maskinongé
* MRC de Mékinac

**Sendependaj Urboj**
* La Tuque
* Shawinigan
* Tririvero

**Sendependaj Municipoj**
* La Bostonnais
* Lac-Édouard

**Indianaj Rezervejoj**
* Coucoucache
* Obedjiwan
* Wemotaci

## Gravaj Komunumoj 
* La Tuque
* Louiseville
* Notre-Dame-du-Mont-Carmel
* Saint-Boniface
* Saint-Étienne-des-Grès
* Saint-Tite
* Shawinigan
* Tririvero
Livonoj

eta|250x250ra| Flago de la nuna Livonio
eta|250x250ra| Historia distribuo de la Livonoj
eta| Livona kultura centro en Mazirbe
**Livonoj** (latve : *Līvi,* livone: *līvlizt,* latgale : *lībieši,* germane: *liven,* latine: *Livones)* estas nord-eŭropaj homoj parencaj al la estonoj, kiuj apartenas al la finn-ugra lingvaro. En la pasinteco ilia loĝregiono (Livonio) kovris la marbordajn regionojn de la Golfo de Rigo (tial en la pasinteco konata kiel Livona Golfo).

La historia regiono Livonio (*Livonio*) nomiĝas laŭ ili.

La nuna livona popolo, ankoraŭ 230 homoj loĝantaj je la livona marbordo en Norda Kuronio, estas preskaŭ formortinta, ĉar la lasta denaska parolanto de la livona lingvo forpasis en 2013.

## Vidu ankaŭ 
* Livonio
* Livona lingvo
* Kuronio

## Referencoj 
Kategorio:Antikvaj etnoj en Eŭropo
Kategorio:Livonio
Kategorio:Latvio
Rechnitz

**Rechnitz** [reĥnic], kroate *Rohunac*, hungare **Rohonc**, estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Oberwart. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La loknomo signifas slave *orehovica* juglanda.

## Situo 
Rechnitz situas sur malebenaĵo, en valo de rojo Rohonc, laŭ ĉefvojo Szombathely-Friedberg, laŭ la hungara-aŭstra landlimo. Szombathely kaj Kőszeg estas proksime. Iam preteriris fervojo inter Szombathely-Aŭstrio, sed la hungaroj ĉesis la trafikon, en la aŭstra flanko parte estas nostalgia fervojo.

## Historio 
La komunumo estis loĝata dum la bronzepoko kaj ferepoko, baldaŭ romianoj el tiu loko kondukis la akvon al Sabaria. La hungaraj triboj okupis la Karpatan basenon en 895. Tiu regiono ne estis konvena por la nomadoj, sed ĝi estis grava limgarda zono. Dum la historio zono de tiu regiono ofte apartenis foje al Hungario, foje al Aŭstrio. La unua mencio pri la urbo devenis en formo *Ruhoncz* en 1259. En 1289 aŭstra princo okupis la komunumon, poste en 1291 ĝi rehungariĝis laŭ la paco en Hainburg. La komunumo ekde la 15-a jarcento havis la rangon kampurbo. En 1445-ben Frederiko la 3-a okupis ĝin, sed en 1478 hungara reĝo Matiaso reokupis. La turkoj faris senhoma la urbeton en 1532, poste kroatoj refondis ĝin. Pesto en 1553, incendio en 1644 okazis. En la 16-a j.c. urboparto orienta apartenis al familio Batthyány (batjAni), kiuj konstruis burgokastelon. Estis tie gastoj princo de Transilvanio Gabrielo Bethlen kaj militestro Eugeno Savoyai. La urbeto estis detruita en 1605 fare de Stefano Bocskay, en 1621 fare de Gabrielo Bethlen kaj en 1686 fare de aŭstroj-hungaroj.

eta|maldekstra|la luterana kirko
En 1910 Rohonc havis 4137 da loĝantoj (3216 aŭstroj, 807 hungaroj). Ĝis 1921 la loĝloko apartenis al la Hungara reĝlando en la habsburga imperio Aŭstrio-Hungario, al la reĝa departemento Vas/Eisenstadt kaj al la distrikto Kőszeg/Güns. Post disiĝo de Aŭstrio-Hungario mallarĝa koridoro de Okcidenta Hungario aldoniĝis al la respubliko Aŭstrio. Post la 2-a mondmilito la hungaroj konstruigis Feran kurtenon, kiu ĉesis en 1989. Tie restis zono de netuŝita arbaro dum 40 jaroj. Ekde 2008 ankaŭ la lima kontrolado ĉesis, la trairado estas tute libera.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Katarino el 1679
* luterana novgotika preĝejo el 1783
* muzeo
* elvidejo ĉe la ŝtatlimo
* lago por feriadi

## Famuloj 
* en la iama Rohonc naskiĝis:
** duko Károly József Batthyány
* en la iama Rohonc mortis:
** hungara poeto Ferenc Faludi
** ĉambelano Ádám Batthyány
** militestro Boldizsár Batthyány

## Ĝemelurbo 
*  Alzey, Germanio

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Oberwart
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Oberpullendorf

**Oberpullendorf,**  kroate **Gornja Pulja**, hungare **Felsőpulya,** estas komunumo kun urborajto en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj estas la administra centro de la samnoma distrikto Oberpullendorf. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj.

## Situo 
Oberpullendorf situas sur malebenaĵo, laŭ ĉefvojo Oberwart-Eisenstadt, Kőszeg estas proksime.

## Historio 
La loko dum la pratempoj estis minejo de fero. La hungaraj triboj okupis la Karpatan basenon en 895. Tiu regiono ne estis konvena por la nomadoj, sed ĝi estis grava limgarda zono. La loĝantoj pro la limgardado ricevis nobelecon. Dum la historio zono de tiu regiono ofte apartenis foje al Hungario, foje al Aŭstrio. La unua mencio pri la urbo devenis el 1225 latine *Pule maioris et minoris* (longe estis du ĝemelkomunumoj supra kaj suba) kaj hungare en 1378 en formo *Felpula*. La komunumo ne suferis de tataroj kaj turkoj, tial la loĝantaro restis hungara. Dum la historio alvenis malmulte da kroatoj kaj aŭstroj. En 1910 la komunumo havis 868 da loĝantoj (800 da hungaroj). Ĝis 1921 ĝi apartenis al Sopron (reĝa departemento), al distrikto Felsőpulya. Depost 1920 la regiono aldoniĝis al Aŭstrio. Dum la faŝisma erao inter 1938-1945 la hungarlingvanoj suferis multe, ili ne rajtis uzi la lingvon kaj kulturon.
 
Ambaŭ ĝemelkomunumoj en 1958 unuiĝis, ricevinta la urborajton en 1975. En 2001 estis 2793 da loĝantoj, 1860 da germanlingvaj aŭstroj, 603 da hungaroj, 232 da kroatoj.

## Vidindaĵoj 
* katolikaj preĝejo kaj kapelo el la 18-a jarcento
* kastelo de Rohonczy (rohonci) el la 17-a jarcento, nun altlernejo

## Famuloj
En la iama Felsőpulya mortis hungara pentristo Sándor Kozina.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Oberpullendorf
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Nomoj en Asteriks

## Uloj 
### Gaŭloj 
* Asteriks (Astérix) heroo de tiuj aventuroj
* Obeliks (Obélix) plej bona amiko de Asteriks
* Miraklomiks (Panoramix) druido
* Snufiks (Idéfix) hundo de Obeliks
* Moŝtiks (Abraracourcix) ĉefo de la vilaĝo
* Bonmiena (Bonemine) edzino de Moŝtiks
* Prauliks (Âgecanonix) aĝulo de la vilaĝo
* Malmuziks (Assurancetourix) bardo de la vilaĝo
* Tutaŭtomatiks (Cétautomatix) forĝisto de la vilaĝo
* Fiŝfuŝiks (Ordralfabétix) fiŝvendisto de la vilaĝo
* Jelosubmarin (Iélosubmarine) edzino de Fiŝfuŝiks

### Egiptoj 
* Kleopatra (Cléopâtre) faraonino
* Numerobis (Numérobis) arĥitekto
* Sunasolstis (Amonbofis) veziro
* Otis skribisto
* Telenovis (Itinéris) heroldino
* Dolorakoksis (Malococis)
* Taŭgakompromis (Sucettalanis)
* Neksusis (Nexusis)
* Gimjokis (Guimieukis) servantino de Kleopatra

### Romianoj 
* Julio Cezaro (Jules César) ĉefo de la romia respubliko
* Kajus Jenplus (Caius Céplus)
* Kajus Antivirus (Caius Antivirus)
* Nordapolus (Cartapus) spionino de la Romianoj

### Piratoj 
* Ruĝa Barbo (Barbe Rouge) kapitano
* Baba

## Ejoj 
### Romiaj fortikaĵoj 
* Kalkanum (Babaorum)
* Linoleum (Aquarium)
* Kukum (Ludanum)
* Cicum (Petibonum)

### Gaŭlaj urboj 
* Luteco (Parizo)
* Lugduno (Liono)
* Masiljo (Marsejlo)

Kategorio:Asteriks
Naciaj projektoj (Rusio)

eta|Emblemo de la naciaj projektoj
**Naciaj projektoj** () estas kvar prioritataj linioj de disvolviĝo, ŝtate subtenataj en Rusio. La kvar prioritatoj estas sano, edukado, loĝejoj kaj agrikulturo.

Post disfalo de Sovetunio ekonomiaj reformoj kaŭzis ruiniĝon de la agrikultura industria (jam krizinta antaŭ la reformoj) kaj grandajn problemojn (i. a. pro nesufiĉa financado) en edukado kaj sanprotektado. Kresko de prezoj por loĝejoj en plejmulto de la regionoj estis tia, ke averaĝa rusiano ne povas plani aĉeton de nova loĝejo aŭ ŝanĝon de sia nuna loĝejo al pli granda. "Naciaj projektoj" celas solvi tiujn problemojn.

Kunordiganto de la naciaj projektoj en rusia registaro estas Dmitrij Medvedev, unu el la kandidatoj por la prezidenta posteno dum la elektoj de la jaro 2008.

## Sano 
Kadre de tiu projekto estis renovigitaj pluraj klinikoj tra la lando, salajro de kuracistoj plialtiĝis tiel, ke antaŭe laborintaj en pli enspezigaj lokoj kuracistoj revenas al sia profesio.

En kelkaj grandaj urboj estas konstruataj grandaj specialigitaj malsanulejoj por priservi kelkajn apudajn regionojn.

## Edukado 
Kadre de tiu projekto interalie ĉiu rusia mezlernejo havos interret-aliron kaj aron de licence puraj programoj. De la komenco estis planata uzo de operaciumo Windows fare de Microsoft, sed pro pluraj kialoj estis elektita alia vojo: enlandaj produktantoj adaptis Linukson kaj aldonis kelkajn programojn el libere distribuata softvaro. Jam en 2008 kun tiu nova softvaro studos mezlernejanoj en Tatarstano, Permja regiono kaj Tomska provinco.

## Loĝejoj 
## Agrikulturo 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝaro pri Naciaj Projektoj  (ruslingva)

Kategorio:Politiko de Rusio
Kategorio:2000-2009 en Rusio
Kategorio:2010-2019 en Rusio
Kategorio:2020-2029 en Rusio
Neusiedl am See

**Neusiedl am See,** hungare **Nezsider** (neĵider) estas komunumo kun urborajto en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la samnoma distrikto Neusiedl am See, kies distriktejo ĝi estas.. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj.https://www.neusiedlamsee.at/gemeinde/gemeinde/daten-fakten/

## Situo 
La urbo situas sur ebenaĵo, ĉe bordo de Lago Fertő, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Pamhagen-Bruck A.D.L., aŭtoŝoseo inter Vieno-Budapeŝto estas proksime.

## Historio 
Laŭvice vivadis tie keltoj, avaroj kaj hungaroj. Komence la hungara nomo estis Fertőfőszombathely (=Fertő-kapo-Szombathely), la kapo prezentis tion, ke la loko estis ĉe kapo de la lago, la finaĵo signifis, ke en sabato estis foiro. Komence la setlejo apartenis al la hungara reĝo. En la 14-a jarcento la komunumo apartenis al Habsburgodevena hungara reĝino Agnesa havanta burgon. La alvenintaj aŭstroj nomumis la lokon Neusiedl (=nova kolonio), kiun la hungaroj mise prononcis "neĵider". Armeo de Francisko Rákóczi la 2-a okupis la komunumon en 1709. Ĝis 1921 Nezsider apartenis al Moson, al distrikto de Nezsider, kies distriktejo estis.

## Vidindaĵoj 
* ruino de turo, kiu estis malgranda burgo

## Ĝemelurboj 
*  Deggendorf, Germanio
*  Pezinok, Slovakio
*  Mosonmagyaróvár, Hungario

## Konataj lokuloj 
* hungara ornitologo Titusz Csörgey (n. ĉi tie en 1875, m. 73-jaraĝa en 1961 en Tapolca)
* Benjamin Gedeon (n. en 2006), kantisto kaj kantaŭtoro, lernejano en la urba gimnazio

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Neusiedl am See
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Svazioj

eta|rightw250px|Svazia danca kaj kultura vilaĝa amuzo
Ĉiuj **svazioj** estas afrika etno bantua, kiu apartenas al la subgrupo de la ngunoj. Ili vivas en suda Afriko

## Historio 
En la 19-a jarcento la svazioj subiĝis al pli kaj pli forta premo de la enmigrantaj eŭropanoj. Dum inter la najbaraj zuluoj la premo el ekstere kaŭzis internajn rivalecojn, ĉe la svazioj videblis mala evoluo. La ekstera minaco ekestigis reton de densaj ligoj inter la unuopaj tribestrolandoj kaj fine de la 1840-aj jaroj eĉ reĝolandon, kiu fortigis la pozicion de la svazioj. Ili povis konsiderinde pligrandigi sian tradician teritorion inter 1856 kaj 1865. Unu jaron poste ili per kontrakto kun la buroj ordigis la detalojn de la limo inter la bura Transvalo kaj la lando de la svazioj, kiu ĝenerale konatiĝis sub la nomo Svazilando.

La paco daŭris du jarojn. En 1868 la ekspansiantaj britoj aneksis Svazilandon. La svazioj iĝis nun pli kaj pli vehemente premataj unuflanke per invadantaj orserĉantoj kaj aliflanke per la milita potenco de la britoj. Sed en la Pretoria Convention (Konvencio de Pretorio) en 1881 la britoj agnoskis la sendependecon de Svazilando. Kvar jarojn poste jam la britoj denove turnis la dorson al tiu pacopolitiko, ili provis akiri pli da kontrolo pri tiu regiono. La rezulto estis la detronigo de la svazia reĝo per la britoj. En 1895 Svazilando fariĝis protektorato de la de Grandbritio kontrolita Sudafrika Respubliko. La potenco leĝdona, jurisdikcia kaj administra tiamaniere transiris al la britoj.

KaNgwane estis bantustano en Sudafriko, kreita de la registaro de apartismo kiel duon-sendependa hejmlando por la Svazioj.

Kategorio:Etnoj
Kategorio:Etnoj en Afriko
Kategorio:Etnologio
Dispecigita frondara ligno

Pionira esplorlaboro en kultivmetodo per uzo de **Dispecigita Frondara Ligno** okazis komence de la jaroj 1980 sub gvidado de profesoro Gilles Lemieŭ, de la universitato de Lavalo (Laval), en Kebekio, sub la franclingva nomo "Bois Raméal Fragmenté", aŭ, plurale, "Bois Raméaŭ Fragmentés". Ekzistas konsiderinda franclingva materialo nun konsultebla sur la Interreto pri tiu temo kaj trovebla ĝuste per la komencliteroj "BRF".

Provita unue ĉefe en Kanado, tiu metodo estis eksperimentita ankaŭ en Valonio (Belgio), Ukrainio kaj en kelkaj evolulandoj. Temas pri ekologia kaj biologia metodo multrilate avantaĝa pro :

* konsiderinda ŝparo de akvo,
* plibonigo de la rikoltoj laŭ kvanto kaj kvalito,
* ebleco eviti la uzon de kemiaj kuraciloj kontraŭ plantmalsanoj, parazitoj kaj malutilaj insektoj,
* iom post ioma kreiĝo de humustavolo,
* regenerado kaj fekundigo de la grundo,
* apero kaj multiĝo de lumbrikoj tre utilaj en la fekundigo de la grundo,
* redukto de parazitaj atakoj,
* evito de erodo kaj lavado,
* malhelpo al ĝermado de trudherboj,

Interesaj rezultoj estis konstatitaj kontraŭ la sekeco kaj diseriĝo de la grundo:

* akvumado duonigita, grava redukto de la kvanto de nematodoj -- t.e. sinonimo de fadenvermoj -- (Eburio, 1994);
* akvumado kvaronigita en provoj en plantidejo (Burkino);
* signifa kresko de la rezistado de la kultivaĵoj al sekeco;
* reteno de la minerala azoto en la grundo;
* maizo-produktado kreskinta je 400% okaze de provoj en Eburio kaj Dominika respubliko;
* kresko de la biomaso
* ebleco krei fekundan grundon el ŝtona tereno kie plantoj ne povas kreski (observita en Kebekio).

La metodo konsistas el etendado, sur la grundo, de 3 ĝis 5 centimetra tavolo de dispecigita aŭ pistita frondara ligno -- t.e. de branĉekstremaĵoj, branĉetoj, vergetoj, junaj arboj -- poste miksita kun la grundo en profundeco de 5 ĝis 15 cm. La diametro de la branĉoj aŭ trunkoj freŝe tranĉitaj aŭ segitaj, ne sekiĝintaj, ne devas superi 7 cm, ĉar la plej bona parto, enhavanta plej multe da tanino, celulozo, suko, proteinoj, nutra substanco, troviĝas en la ekstrema parto de la branĉoj. Ligno estas etendenda plej malfrue 24 horojn post dispecigo aŭ pistado.

La plej favora periodo por entrepreni tian laboron estas kiam la arboj estas senfoliaj, do en vintro kaj parte en fino de aŭtuno kaj komenco de printempo. Malkonsilata estas la ligno de koniferoj, tamen eblas miksi ĝin kun ligno de diversspecaj foliarboj  prefere malmolaj (kverko, fago, acero, k.a.) en maksimuma proporcio de 20%. Tion oni devas rekomenci principe ĉiun kvinan jaron.

Depende de la kvanto da ligno kaj de la surfaco de la tereno sur kiu oni volas etendi DFL, pistomaŝinoj pli malpli potencaj, kun elektra aŭ benzina motoro, aŭ adapteblaj sur traktoroj, ebligas dispecigon de la ligno.

Kategorio:Ligno
Kategorio:Arbara mastrumado