open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vasconcellea quercifolia

La **kverkofolia papajo** aŭ **arbara papajo** (***Vasconcellea quercifolia***) estas arbeto de la familio karikacedoj, kiu atingas 4-8 m. Tiu planto kreskas nature en la atlantikaj arbaroj en Brazilo. Ĝiaj manĝeblaj fruktoj havas agrablan kaj dolĉan saporon kaj similas en formo al la fruktoj de la papajo. Ruruloj kutime faris dolĉaĵojn el ĝiaj fruktoj, branĉoj kaj trunko, sed nune kverkofolia papajo estas rare trovebla en sia natura arealo. Tiu neotropisa planto estas malofte kultivata. 

## Referencoj 
LORENZI, Harri; et alii. Frutas brasileiras e exóticas cultivadas. São Paulo: Plantarum, 2006
MUNIZ, Helton José Teodoro. Colecionando frutas. São Paulo: Arte e ciência editora, 2008

## Eksteraj ligiloj 
* Frutas raras

Kategorio:Fruktoj
Kategorio:Carica
Kategorio:Neotropisa flaŭro
Kategorio:Plantoj de Brazilo
Inter-Olimpiko 1906

La Internacia Olimpika Komitato ne kalkulas la eventon kiel Olimpiko, kiuj laŭdifine ĉiuj estu en respondeco de la IOK: konsekvence ĝi ne oficiale agnoskiĝis kaj ne konsideratas en la olimpika numerigo. Ankaŭ pli posta provo el la jaro 1949, ankoraŭ agnoskigi la eventon sub la numero IIIB de la IOK, malsukcesis.

La Inter-Olimpiko de 1906 estas rezulto de malkonsento pri la okazigo de la olimpiaj ludoj. Barono Pierre de Coubertin, iniciatinto de la revivigo de la olimpiaj ludoj kaj tiutempe prezidanto de la IOK, ĉiam havis la celon vivigi tutmondan olimpian movadon kaj celis okazigi la olimpiajn ludojn ĉiujn kvar jarojn en urbo de alia mondoparto. Multaj grekoj tamen pro la sukceso de la Somera Olimpiko 1896 sentis certiĝon voli la olimpiajn ludojn, nelaste pro la historia fono, daŭre en Grekio. Per tio tamen la IOK perdus sian ekzistocelon kaj Pierre de Coubertin vidis sian ideon de internaciaj olimpiaj ludoj en danĝero. Kiel kompromiso iuj IOK-membroj proponis okazigi la olimpiajn ludojn ĉiujn du jarojn, alterne en Grekio kaj en aliaj landoj, kaj en IOK-kunsido de 1901 oni decidis favore al tiu kompromiso. Coubertin tamen opiniis ke olimpiaj ludoj en Ateno nur povus havi nacian karakteron kaj (laŭ la antikva modelo) nomendus "tuthelenaj ludoj".

La grekia reĝo Georgo la 1-a en 1901 decidis plani duan modernan Olimpikon en Ateno, plej frue en 1903. Financaj proplemoj kaj la atribuo de la Somera Olimpiko 1904 unue al Ĉikago, fine al Sankta Luiso, prokrastigis la planojn pri dua Olimpiko en Ateno. Coubertin vidis la ŝancon nuligi la de li nedeziratan IOK-decidon de 1901, kadre de la IOK-kunsidoe de 1905 en Bruselo. Tamen jam antaŭ tiu kunsido la grekia Komitato por Organizo de Olimpiaj Ludoj en Ateno dissendis invitojn por tia evento en 1906. Krome Coubertin en tiu kunsido estis kritikata pro malbona organizado de la Olimpikoj en Parizo 1900 kaj Sankta Luiso 1904. Lia pozicio estis tiom malfortigita, ke li nevole devis subteni la planon de Olimpiko de 1906 en Ateno. La IOK decidis subteni la eventon de 1906 sed lasi la organizadon al la landa grekia komitato. Coubertin mem ne partoprenis la eventon. La por 1910 kaj 1914 planitaj olimpiaj ludoj en Ateno ne povis okazi pro malfavoraj politikaj evoluoj en Grekio kaj la tuta Balkana Duoninsulo, parte antaŭsignoj de la en julio 1914 komenciĝinta Unua Mondmilito.

eta|240px

## Signifo 
Por la disvastigo de la ideo pri tutmondaj olimpiaj ludoj la Inter-Olimpiko de Ateno estis tre subtena. Post kiam antaŭe en Parizo kaj Sankta Luiso la sportaj konkursoj estis parto de Monda Ekspozicio kaj dise okazis dum pluraj monatoj, la grekoj samkiel en 1896 sukcesis pri okazigo de sporta festo, en kiu eniris la origina olimpia ideo. Iuj sportaj historiistoj eĉ juĝis ke tiuj Olimpikoj savis la olimpian movadon. Pluraj el la nuntempe ankoraŭ praktikataj ceremoniaĵoj, kiel ekzemple la enmarŝo de la nacioj dum la inaŭgura ceremonio, fontas el la Inter-Olimpiko de 1906.

## Medala klasifiko 
----
----

----

Kategorio:Sporto en Grekio
Kategorio:1906 en Grekio
Kategorio:Ateno
József Mátéfy

**József MÁTÉFY** , *Mátéfi* estis hungara aktoro, sufloro, tradukisto naskiĝinta en Koloĵvaro en 1848 kaj mortinta en nekonata jaro.

## Lia kariero 
József Mátéfy en 1826 estis ano de la trupo de Kolozsvár kaj venis kun ili en Hungarujon en 1827. En la jaroj 1828–1833 li estis sufloro en Kassa kaj eldonis poŝlibron. En 1834 li estis same sufloro en Koloĵvaro kaj denove eldonis poŝlibron. Inter 1835 kaj 1837 li denove agadis en Kassa. En 1846 li estis teatrestro en Kecskemét.

## El liaj roloj 
* Kuvik (Vörösmarty M.: Vérnász);
* Stefko (Holbein: Frigyesi Elek);
* Bartolo (Rossini: A szevillai borbély).

## El liaj tradukaĵoj 
* Schiller: Vilhelmo Tell Vilmos, Kolozsvár (1822) (verŝajna);
* Molière: *A férjek iskolája*.

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj sufloroj
Karikacoj

alternative=Carica papaya - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-028.jpg|eta|Carica papaya - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-028
alternative=Ilustracja|eta|Melonowiec właściwy (Carica papaja)
La **karikacoj**.

La plantoj de tiu neotropisa kaj afrotropisa familio  kreskas nature en tropikaj regionoj de Centra kaj Sudameriko kaj Afriko. Ili estas mallongavivaj arbustoj aŭ arbetoj inter 5 kaj 10m altaj kaj iliaj fruktoj estas ofte manĝeblaj. 

## Taksonomio 
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (3 jun. 2020), jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

**Angiospermae* - angiospermoj
***Brassicales* Bromhead - brasikaloj
****Caricaceae* Dumort. - karikacoj
*****Carica* L. - kariko
*****Cylicomorpha* Urb. - cilikomorfo
*****Jacaratia* A. DC. - jakaratio
*****Jarilla* Rusby - ĥario
*****Papaya* Mill. - papajao*
*****Vasconcellea* A. St.-Hil. - vaskonceleo

:*genro akceptita en TPL sed ne en WFO, kiu tamen akceptas ĝiajn speciojn.

## Bildaro 

Dosiero:Vasconcellea pubescens.jpg|folioj de *Vasconcellea pubescens*
Dosiero:Carica_papaya.jpeg|juna papajo *Carica papaya*

## Referencoj 
* Características da família Caricaceae
* Conservação e uso do germoplasma de mamoeiro na Embrapa 
* Germplasm Resources Information Network: Caricaceae 

Kategorio:Magnoliofitoj
Kategorio:Brasikalaj familioj
Kategorio:Karikacoj
Kategorio:Plantofamilioj
Kategorio:Fruktarboj
Kategorio:Afrotropisa flaŭro
Kategorio:Neotropisa flaŭro
Vaskonceleo

La **vaskonceleo** () estas genro de 20 specioj de plantoj el la familio Karikacedoj. La plejmulto el ili estis jam klasitaj en la genro *Carica*, kio ŝanĝiĝis post genetikaj pruvoj.

La plantoj de la genro Vasconcellea estas mallongavivaj arbustoj aŭ arbetoj, kiuj kreskas ĝis 5m. Ilis kreskas nature en Sudameriko.

;Specioj:
* *Vasconcellea candicans*
* *Vasconcellea cauliflora*
* *Vasconcellea chilensis*
* *Vasconcellea crassipetala*
* *Vasconcellea cundinamarcensis*
* *Vasconcellea glandulosa*
* *Vasconcellea goudotiana*
* *Vasconcellea horovitziana*
* *Vasconcellea longiflora*
* *Vasconcellea microcarpa*
* *Vasconcellea monoica*
* *Vasconcellea omnilingua*
* *Vasconcellea palandensis*
* *Vasconcellea parviflora*
* *Vasconcellea pulchra*
* *Vasconcellea quercifolia*
* *Vasconcellea sphaerocarpa*
* *Vasconcellea sprucei*
* *Vasconcellea stipulata*
* *Vasconcellea weberbaueri*

;Hibridoj
* *Vasconcellea × heilbornii*

## Referencoj 
* [*Caricaceae*](http://www.scielo.org.mx/scieloOrg/php/similar.php?text=Caracterizaci%C3%B3n%20y%20evaluaci%C3%B3n%20de%20los%20recursos%20gen%C3%A9ticos%20de%20papaya%20(Carica%20papaya%20Linn)%20&lang=pt)
* Toda fruta 
* Ghent University: *Vasconcellea*
* Badillo, V. M. (2000). Carica L. vs. Vasconcella St. Hil. (Caricaceae) con la rehabilitacion de este ultimo. *Ernstia* 10: 74–79.
* Badillo, V. M. (2001). Nota correctiva Vasconcellea St. Hil. y no Vasconcella (Caricaceae). *Ernstia* 11: 75–76.
* Scheldeman, X. (2002). Distribution and potential of cherimoya (*Annona cherimola* Mill.) and highland papayas (*Vasconcellea* spp.) in Ecuador
* Van Droogenbroeck, B. et al. (2002). AFLP analysis of genetic relationships among papaya and its wild relatives (Caricaceae) from Ecuador. *Theoret. Appl. Genet*. 105: 289–297.

Kategorio:Karikacoj
Kategorio:Vasconcellea
Görcsönydoboka

**Görcsönydoboka** [gorĉonjdoboka] estas malgranda unuigita vilaĝeto en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Mohács.
eta|
eta|

## Bazaj informoj 
* Areo: 10 6&nbsp;km²
* Loĝantaro: 400
* Poŝtkodo: 7728
* Telefonprefikso: 69
* Koordinatoj: 46°04′16″N 18°37'46″E

## Situo 
Görcsönydoboka situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, fine de sakovojo.

## Historio 
En tiu loko fondiĝis 2 vilaĝoj: *Cselegörcsöny* (germane *Ketschingen*) kaj *Cseledoboka* (germane *Tuvoken*), kiuj unuiĝis en 1944. La unua skriba mencio pri la ŝtonominejo de "Doboka" devenis el 1015. En 1332 ambaŭ vilaĝoj havis paroĥojn. La vilaĝoj senhomiĝis post la mezepoko pro la turkoj. Komence de la 18-a jarcento serboj, poste germanoj alvenis. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon. En 2001 la germanoj estis 26%.

En Görcsönydoboka migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika malfrubaroka preĝejo omaĝe al Sankta Floriano de 1800

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Jenő Mátyás

**MÁTYÁS Jenő** [pr. ma:tja:ŝ] estas rumanuja hungara kantisto (baso) naskiĝinta en Oradea la 16-an de septembro 1935. 
## Lia kariero
Jenő Mátyás diplomitiĝis en 1960 kaj li fariĝis solisto de la operejo Kolozsvári Állami Magyar Opera de Kluĵo, ekde 1998 ĝia eterna ano.  
## El liaj roloj
*II. Fülöp (Verdi: Don Carlos); 
*Koncsak kán (Borodin: Igor herceg); 
*A kékszakállú herceg (Bartók: A kékszakállú herceg vára).
## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Matyas, J.
Béla Mátray Betegh

**MÁTRAY BETEGH Béla** [pr. ma:trai beteg bela] estis hungara aktoro, laborejestro, reĝisoro naskiĝinta en Kolozsvár la 19-an de marto 1846 kaj mortinta en Gödöllő la 19-an de aŭgusto 1912. Lia filino estis Erzsi Mátray.

## Biografio 
Béla Mátray Betegh ekde 1870 ĝis 1884 ludis en Koloĵvaro (interrompite en 1873–74 en Kassa, resp. ekde 1877 ĝis 1880 en Arad). Dum someroj li estis laborejestro en Nagybecskerek, Gyula, Nagykikinda. Ekde vintro de 1874 unue kun Antal Fehérváry, ekde vintro de 1875 kun Gyula Kovács, fine de aŭtuno de 1880 ĝis 1884 li memstare estis la laborejestro de la Nacia Teatro de Koloĵvaro. En majo-junio de 1880 li gvidis la popoldramtrupon aperinta en Vieno. En aŭtuno de 1884 li dungiĝis al Nacia Teatro (Budapeŝto), dume inter 1896 kaj 1903 li ludis kaj reĝisoris en Gaja Teatro.

## Roloj 
* Shylock (Shakespeare: A velencei kalmár);
* Biberách (Katona J.: Bánk bán);
* Franz Moor (Schiller: Haramiák);
* Harpagon (Molière: Avarulo)

## Verkoj 
* *Az élet színfalai és a színpad coulissái tarka vázlatokban* (Kolozsvár, 1880);
* *A kolozsvári színház* (Kolozsvár, 1882);
* *Kis ördög*, dramo, (1876).

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Corps Saxo-Borussia Heidelberg

eta|dekstra|Wappen und Wahlspruch der Saxo-Borussia
**Corps Saxo-Borussia Heidelberg** estas studenta korporacio ene de la studenta ligo *Kösener Senioren-Convents-Verband*, la plej malnova ĉefligo de germanaj studentaj korporacioj. Ĝi unuigas studentojn kaj eksstudentojn de la *Ruprecht-Karls-Universität* en Heidelberg. La korporacianoj nomiĝas „saksoj-prusoj“.

## Literaturo 
* Heinz-Adolf von Brand, Maxtheodor Reichmann (Hg.): Beiträge zur Geschichte der Saxo-Borussia zu Heidelberg, Band 1: 1820-1935. Heidelberg 1958
* Robert von Lucius (Hg.): *Weiß-Grün-Schwarz-Weiß. Beiträge zur Geschichte des Corps Saxo-Borussia zu Heidelberg*, Band 2: 1934-2008. Heidelberg 2008

## Eksteraj ligiloj 
* Gregor Samarow: *Die Saxo-Borussen*, Stuttgart 1885, beim Projekt Gutenberg

Kategorio:Hajdelbergo
Kategorio:Studentaj organizaĵoj en Germanio
Júlia Mátray

**MÁTRAY Júlia** [pr. ma:trai], *Szaplonczay* estis hungara aktorino naskiĝinta en Nagyszentmiklós en 1841 kaj mortinta en Budapeŝto la 13-an de aprilo 1904. Ŝia persona nomvarianto estis **Laura**, ŝia edzo iam estis József Szép.

## Ŝia kariero
Júlia Mátray debutis 7 jaraĝe sub trupdirektado de sia duonpatro. Ŝi ludis en jaroj 1854–58 en la trupo de Ede Gócs, en jaroj 1858–66 en la trupo de György Molnár. Sub nomo Józsefné Szép ŝi estis ano dum la unua ciklo de la Budai Népszínház. En 1866 ŝi dungiĝis al Kolozsvár. En 1871 ŝi estis anino de ensemblo Buda–Szabadka. Ŝi edziniĝis dufoje en 1859 kaj 1871.

## El ŝiaj roloj
*Júlia (Shakespeare: Romeo kaj Julieto); 
*Lecouvreur Adrienne (Scribe–Legouvé).
*Esmeralda (Hugo: A Notre Dame-i toronyőr); Margit (Dumas: Kaméliás hölgy)

## Fontoj
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj infanaj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Vilma Medgyaszay

**MEDGYASZAY Vilma** [pr. medjasai], *Stand* estis hungara aktorino naskiĝinta en Arad la 3-an de majo 1885 kaj mortinta en Budapeŝto la 5-an de aprilo 1972.

## Ŝia kariero 
Vilma Medgyaszay debutis en 1903 en la trupo de Ignác Krecsányi en Buda. En 1904 dungis ŝin la Teatro Király. Ŝi ludis en la Teatro Magyar, en la Operetoteatro (Budapeŝto), en la Nacia Teatro (Budapeŝto), sed ŝia vera speco estis la kanzono. En 1907 dungis ŝin Endre Nagy al la Modern Színpad Cabaret. Ekde 1913 ŝi estris la Modern Színpad du jarojn sub nomo *Medgyaszay Kabaré*. En 1918 ŝi fondis memstaran teatron en Placo Eskü. Post 1945 ŝi estis ano por jaroj de la Vidám Színpad.

## El ŝiaj roloj 
* Iluska (Kacsóh: János vitéz);
* Raady Melinda (Szomory: Szabóky Zsigmond Rafael);
* Lenke (Heltai – Molnár: Madár Matyi);
* Tisztelt nagysád (Szép: Kávécsarnok);

## El ŝiaj filmoj 
* Barátságos arcot kérek (1936);
* Péntek Rézi (1938);
* Háry János (1941);
* Nemes Rózsa (1943);

## Premioj 
* Kossuth-premio (1958);
* Eminenta artisto (1954).

## Fontoj 
* Magyar Színházművészeti Lexikon
* hungare kun foto

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj
Kategorio:Hungaraj kanzonistoj
Ortodoksa Judismo

eta|250px|maldekstre|Ortodoksaj judoj antaŭ diservo en la sinagogo.

La **Ortodoksa Judismo** estas unu el la grandaj branĉoj de la juda religio en la nuntempo, kune kun la konservema judismo kaj la reformisma judismo. Ĝi distingiĝas de la aliaj pro ĝia rigora aliĝo al la *Halaĥo*. Ĝi ne havas centran doktrinan aŭtoritatecon kio permesas al ĝi kelkajn variantojn de ĝia praktikado.

Laŭ ĝia sinteno al la nuntempa kulturo, la ortodoksa judismo neformale dividiĝas en moderna ortodoksa judismo, kiu intencas adapti ĝis certa punkto la religian observadon kaj doktrinojn al la nuna epoko, kvankam nefleksebla rilate al la *halaĥo*, la religia cionismo kiu ligas la ortodoksan judismon kun cionismo kaj la *ĥareda judismo*, kiuj malakceptas ĉion kion siaj gvidantoj konsideras kontraŭ la Torao. La ĥaredoj estas ekstrem-ortodoksaj judoj.

La doktrinaj diferencoj ne fiksiĝis ĝis la 18-a jarcento, en kiu sub la influo de la Klerismo kelkaj sektoroj de la juda komunumo malakceptis la apartigon altrudita de la konvenciaj religiaj praktikoj kaj preferis integriĝi —malgraŭ la reganta kontraŭjudismo— en la naciaj komunumoj, dubante kelkfoje pri iliaj tradicioj kaj religia kredo. La malakcepto de tiu ĉi movado difinis la ortodoksismon.

## Kredo 
La Ortodoksa Judismo baziĝas sur la kredo en 13 principoj de Maimonido:

* La ekzisto de Dio
* La singulareco kaj unueco de Dio
* La spirita kaj abstrakta naturo de Dio
* La eterneco de Dio
* Nur preĝendas al Dio
* La revelacio pere de Liaj profetoj
* Moseo estas la pleja kaj ĉefa profeto
* Dio liveris la Leĝon en la Monto Sinai
* La Leĝo ne ŝanĝeblas
* Dio konas la estontajn homajn agojn
* Dio premias la bonecon kaj punas la malbonecon
* Dio sendos Mesion
* Dio revivigos la mortintojn

## Praktikado 
La ortodoksa judismo ĉefe sekvas la *Halaĥon* aŭ juda leĝo bazata en la Talmudo kaj kodigita en la *Shulján Aruj*. Ili ambaŭ baziĝas en la Leĝoj de la Pentateŭko.

La ortodoksa judismo, estas la juda branĉo kiu plej sekvas la leĝojn de la perbuŝa tradicio, ĉar ili estis liveritaj de Dio, kaj el ĝi venas ĉiuj aliaj judaj leĝoj.

La virino en la ortodoksismo ludas gravan rolon, ĉar laŭ tiu skolo, la viro bezonas la virinon (kaj ne inverse), la virino konstante komunikiĝas kun Dio dume la viro devas preĝi kun 10 personoj por atingi la saman nivelon.

## Vidu ankaŭ 
* Ĥaredoj
* Ĥasida judismo
* Reformema judismo
* Konservema judismo
* Progresisma judismo
* Rekonstruisma judismo
* Fariseoj

Kategorio:Judaj religiaj movadoj
Tendenosinovito

**Tendenosinovito** estas inflamo de la tendeningo. Ĝi sin montras per fortaj pikaj aŭ tiraj doloroj. Tendenosinovitoj aperas precipe en la regiono de la manartiko, sed ankaŭ en la regiono de la tarsa artiko. Ĉefe ili eblas ĉie, kie ekzistas tendeningoj.

## Kaŭzoj 
### Neinfektaj kaŭzoj 
eta|Ekstensaj tendenignoj de la manartiko

Tendenosinovitoj aperas en sporto ĉefe pro rapidaj ŝarĝointensigoj aŭ ŝarĝodaŭro. Tio ekz. koncernas ĉe skiaj longdistancaj kurantoj la tendeningojn de la piedekstensiloj kaj de la piedfleksiloj.

Ankaŭ trostreĉado de la manartikoj povas kaŭzi tendenosinovitojn. Ekzemploj por tiaj kaŭzoj estas mispozicioj aŭ malergonomia ekipo ĉe komputilaj laborlokoj – kiuj povas konduki al, foje en la lingvo de la ĉiutaga vivo tiel nomata "musobrako", trouza braka malsano – kaj simile unutone ŝarĝaj agadoj same kiel daŭra trostreno de la manartiko. Ofte koncernitaj profesiaj grupoj estas skribistoj, programistoj, muzikistoj (ekz. pianistoj), frizistoj, masaĝistoj kaj fizioterapiistoj same kiel muntistoj, konstruistoj kaj floristoj.

Tendenosinovitojn ankaŭ povas havi psikosomatajn kaŭzojn.

### Infektaj kaŭzoj 
Infektoj aperas antaŭ ĉio je pikvundoj, kiu kaŭzas malfermadon de la tendeningo kaj prisetlado per bakterioj. La infestiĝo de la sinovio-epitelio per tendeningoj ankaŭ estas konata por ĝermoj, kiuj povas ekigi postinfektajn artritidojn. La plej oftaj ĝermoj ĉe malfermaj vundoj estas stafilokokoj kaj streptokokoj. La kuracado orientiĝas je tiu de ĉiuj infektoj de molaj korpopartoj. Ĉefe estas trankvilpoziciigo, kirurgia malŝarĝo kaj dozo de antibiotiko.

## Fontoj 
Kategorio:Sindromoj en ortopedio
Foxtrot (muzika albumo)

**Foxtrot** estas la kvara albumo de brita art-roka grupo Genesis. Ĝi estis eldonita en 1972, kiam la grupon formis la muzikistoj Peter Gabriel, Tony Banks, Mike Rutherford, Phil Collins, kaj Steve Hackett. Ĝi estis la unua albumo de Genesis, kiu eniris en la grupo de la 20aj plej vendataj diskoj en Britio.

Kategorio:Genesis
Kategorio:Muzikalbumoj aperintaj en 1972
From Genesis To Revelation

**From Genesis To Revelation** estas la unua albumo de brita art-roka grupo Genesis, kiu estis eldonita en 1969.

## Enhavo
### Unua flanko
#"Where the Sour Turns to Sweet" – 3:16
#"In the Beginning" – 3:47
#"Fireside Song" – 4:20
#"The Serpent" – 4:40
#"Am I Very Wrong?" – 3:33
#"In the Wilderness" – 3:33

### Dua flanko
#"The Conqueror" – 3:42
#"In Hiding" – 2:40
#"One Day" – 3:22
#"Window" – 3:35
#"In Limbo" – 3:32
#"Silent Sun" (Gabriel/Banks) – 2:15
#"A Place to Call My Own" – 2:00

Kategorio:Genesis
Kategorio:Muzikalbumoj aperintaj en 1969
Meloisey

**Meloisey** estas franca komunumo situa en la departemento Côte-d'Or kaj en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Geografio 
La komunumo enhavas la vilaĝon Meloisey kaj la vilaĝeton Maitranceaux.

## Vino
Vino de "Haute côte de Beaune" estas produktata. Tie laboras 16 vinproduktistojn.

## Historio 
[eta|maldekstra|Kirko [Sankta Petro de Meloisey]]
La kirko datiĝas de la 15-a jarcento. Aroj de la malnova kirko de la 13-a jarcento kiel la portego estas reuzitaj. La sonorilturo datiĝas de 1584.

## Vidu ankaŭ 
*Beaune
*Communauté d'agglomération de Beaune Côte et Sud

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Nantoux

**Nantoux** estas franca komunumo situa en la departemento Côte-d'Or kaj en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
maldekstra|100px|Blazono

## Geografio 
La rivereto Vandaine (aŭ avant-Dheune aŭ ruisseau de dessous de la Velle) trafluas tra la komunumo.

## Historio 
eta|maldekstra|Preĝejo Sankta Bénigne
La kirko datiĝas de la 15-a jarcento.

## Industrio 
Tie ŝtonminejo estas.

## Vino 
Vino de "Haute côte de Beaune" estas produktata, biodinamikaj metodoj estas kelkfoje uzataj.

## Kreskaĵoj 
Tie estas botanika vojiro kun arboj kiel *Prunus mahaleb*, arbustetoj kiel *Rosa pimpinellifolia*, nelignaj kreskaĵoj kiel *Orchis anthropophora*, *Bromus erectus*, *Brachypodium pinnatum* ...

## Esperanta vivo 
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 2 voĉdonojn en 2004 (2,70%) sed 0 voĉdonon en 2009 kaj denove 2 voĉdonojn en 2014 (2,17%).

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Beaune
* Communauté d'agglomération de Beaune Côte et Sud

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Baldingen AG

## Pri la komunumo 
**Baldingen** estas komunumo en la distrikto Zurzach de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 291 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
eta|maldekstra|150ra|Preĝejo de Baldingen
Baldingen situas sur la monto *Spornegg*, kiu apartenas al la Tavola Ĵuraso kaj troviĝas proksimume 3 kilometrojn sude de Rejno. La komunumo konsistas el la du vilaĝoj Oberbaldingen sur alteco de 559 m s.m. sur la kulmino de la monteto, kaj el Unterbaldingen sur alteco de 460 m s.m. sur la orienta deklivo de la monteto. Oriente de Unterbaldingen fluas la rivereto *Chrüzlibach* tra impresa ravino, kies profundeco atingas ĝis 80 metroj kaj kiu alfluas en Rekingen al Rejno.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,82&nbsp;km², de kiuj 0,88&nbsp;km² estas kovritaj de arbaro kaj 0,32&nbsp;km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 575 m s.m. sur la altebenaĵo *Güllenhau* kaj la plej malalta punkto sur alteco de 400 m s.m. en la fundo de la ravino de la rivereto *Chrüzlibach*.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Baldingen limas en nordo al Rekingen, en oriento al Böbikon, en sudoriento al Lengnau, en sudo al Unterendingen, kaj en okcidento al Tegerfelden.

## Trafiko 
La komunumo Baldingen situas komplete flanke de la gravaj trafikvojoj kaj atingeblas nur pere de mallarĝaj flankaj vojoj.

Baldingen estas konektita al la publika trafikreto per la loka buslinio de la transportentrepreno de Bad Zurzach, kiu kondukas de Böbikon al Bad Zurzach.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Baldingen datiĝas el la jaro 1317 jam sub la nuna nomformo. En Baldingen dum mezepoko regis la Habsburgoj. La malaltan jurisdikcion posedis la habsburgaj vasaloj, la Senjoroj de Baldingen, de kies kasteloj hodiaŭ ne plu ekzistas spuroj.

Post la konkero de Argovio fare de la Svisa Ĵurkomunumo en la jaro 1415 Baldingen estis atribuita al la Grafejo Baden.

Kiam en la jaro 1798 okaze de la Helveta Revolucio francaj trupoj liberigis Argovion, la komunumo dum kvin jaroj apartenis al la tiama Kantono Baden. Per la mediacia akto en la jaro 1803 la Kantono Baden estis dissolvita kaj integrita al la nova Kantono Argovio. Baldingen fariĝis komunumo de la argovia distrikto Zurzach.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Baldingen

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Baldingen
* Baldingen en la Historia Leksikono de Svislando
Mohajro

eta|dekstra|Angura kapro
**Mohajro** estas la nomo por lano de la angura kapro kaj ankaŭ por la teksaĵo farita el tiu lano.

La anguraj kaproj, kaj speciale la pli junaj, havas silkecan brilan hararon kio estas uzata por pli luksaj teksaĵoj. El ĝi oni faras paltojn, trikotvestojn, ŝalojn, veŝtojn kaj kompletojn. Ankaŭ oni produktas tapiŝojn pere de tiu ŝtofo.

Kategorio:Teksaĵoj
Kategorio:Arabaj vortoj
Kategorio:Fibroj
Sándor Medgyesfalvy

**MEDGYERSFALVY Sándor** [pr. medjeŝfalvi] estas rumanuja hungara aktorino naskiĝinta en Arad la 8-an de aprilo 1960. 
## Lia kariero
Sándor Medgyesfalvy ekde 1985 ludas en la teatro Marosvásárhelyi Nemzeti Színház Tompa Miklós Társulat de Târgu Mureş.
## El liaj roloj
*Vronszkij (Tolstoj: Anna Karenina); 
*Fülöp herceg (Gombrowicz: Yvonne, burgundi hercegnő); 
*Agárdi Péter (Heltai: A néma levente); 
*Oberon (Shakespeare: Szentivánéji álom).

## Eksteraj ligiloj
*Spektakloj pluajhttp://theater.hu/index.php?mode=portre&szemely_id=3217
## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Medgyesfalvy, Sándor
Arbarekspluatado

eta|220ra|Maŝine kaj komputile gvidata arbarekspluatado ŝparigas al lignoindustrio multe da mono kaj tempo.
[eta|220ra|Lignokomerco ( milionoj de m³ ) el la mondopartoj kun [Eŭropa Unio inkluzive la taksita pocento de nelaŭleĝe dehakita ligno ( takso laŭ WWF ).]]
**Arbarekspluatado** estas sege renversi aŭ hakfaligi arbojn. Kaj en la forstoj kaj en la naturaj arbaroj okazas arbarekspluatado. En la tropikaj pluvarbaroj ankoraŭ ĉiam oni faligas arbojn je nedaŭripovaj cirkonstancoj, ofte ankaŭ nelaŭleĝe. Por daŭripove dehakita ligno oni estigis la specialan ekologian FSC-ateston.

## Trafaligado  
Trafaligado estas termino el la forstmastrumado kiu estas uzata pri la eliminado de arboj por stimuli la kreskadon de la postrestantaj arboj. Trafaligado kaŭzas la hakadon de la konkurantoj de la indikitaj esperigaj arboj  tiel ke tiuj ĉi ricevas pli da lumo kaj nutraĵo. Trafaligante, oni ankaŭ hakas arbojn kiuj ankaŭ sen tio mortus : ekzistas maldensiĝo de arbareroj  per natura eksigo de multaj arboj. Estas tri specoj de trafaligado :
* Sistema trafaligado, ĉe kiu la arboj estas hakitaj laŭ antaŭe elpensita kaj decidita intersekvo kaj proporcio.
* Trafaligado de sube  ==
Por lignoproduktado oni povas procedi laŭ diversaj faligadformoj aŭ faligadmetodoj  . Senarbigo aŭ totaldehakado estas la plej simpla maniero. Ĉe tiu ĉi, arbarero unufoje estas faligita, kaj la lignon forkondukita. Sur la senarbigejo la arbaro povas juniĝi. Multe uzata metodo de senarbigo estas rand-faligado . Ĉe tiu ĉi oni konsideras striojn de arbaro kiuj estas dehakataj, kaj progresas iom post iom kontraŭ la superreganta ventodirekto. Tial estiĝas arbaraj strioj kiuj iom post iom ampleksas pli altan arbizaĵon  en la direkto de la superreganta vento. La celo estas preventi elradikigadon  kiel eble plej ofte.

Kontraŭleĝa arbohakado laŭvorte estas ajna hakado de arboj, kiu estas malpermesata de leĝo. Krom la hakado mem, ankaŭ aliaj partoj de la ekspluata procedo povas esti puneblaj, inkluzive de transporto, vendado, aŭ aĉetado de la hakita ligno.

## Vidu ankaŭ 
* Selektiva lignoproduktado
* Senarbarigo

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Gadant, Jean 1961 : Techniques et matériels d'exploitation forestière. ''École Forestière de Meymac (Corrèze), Brive, 297 p.
* Simon, K.H. (ed.) 1995 : Lexicon Silvestre. Prima pars. Vortaro de forsta fako. Esperantlingva parto (I eo) kun difinoj. Förderverein Lexicon Silvestre e.V. , Eberswalde, 84 p. ISBN 3-931 262-08-1 

Kategorio:Arbara mastrumado
Franklin Chang-Díaz

eta|200px|Franklin Chang-Diaz
**Franklin Ramón Chang Díaz** (San Jose, Kostariko, la 5-an de aprilo 1950) estas kostarika – usona fizikisto kaj kosmonaŭto. Li partoprenis en sep kosmoflugoj de Space Shuttle. Li eklaboris ĉe NASA en 1980. Li kosmoflugis unuafoje en 1986, en STS-61C. Dum la flugo STS-111, dum konstruo de la Internacia Kosmostacio, li faris trifoje kosmopaŝon.

## Kosmoflugoj 
* STS–61–C (1986)
* STS–34 (1989)
* STS–46 (1992)
* STS–60 (1994)
* STS–75 (1996)
* STS–91 (1998)
* STS–111 (2002)

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio ĉe NASA

Kategorio:Ĉinaj usonanoj
Kategorio:Kostarikaj usonanoj
Kategorio:Usonaj kosmonaŭtoj
Kategorio:Usonaj fizikistoj
Vale do Mucuri

La mezoregiono **Vale do Mucuri** (esperante: Mukuria Valo aŭ Valo de la Rivero Mukurio) estas unu de la 12 mezoregionoj de la brazila subŝtato de Minas-Ĝerajso. Ĝi enhavas 23 municipojn kuniĝantas en 2 mikroregionoj.

## Mikroregionoj 
* Nanuque
* Teófilo Otoni

## Vidu ankaŭ 
* Mezoregionoj de Minas-Ĝerajso
* Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
* Municipoj de Minas-Ĝerajso

Kategorio:Mezoregionoj de Minas-Ĝerajso
Koheraj subŝtatoj (Usono)

La **Kontinenta Usono** aŭ **koheraj subŝtatoj de Usono** estas la 48 subŝtatoj (7 825 268 km²), kiuj havas teran ligon inter si. La nocio ekskluzivas Alaskon kaj Havajon, sed inkluzivas la Distrikton Kolumbio (kun kiu estas 49). La koheraj subŝtatoj situas inter Kanado (norde) kaj Meksiko kaj la Meksika Golfo (sude).

En Alasko oni foje nomas ilin la "sudaj 48" (usone: *lower 48*), kvankam ankaŭ Havajo estas pli suda ol Alasko. En Havajo oni nomas la koherajn subŝtatojn la "ĉeflando" aŭ "kernlando" (usone: *mainland*).

Laŭ la censo de 2000 en la koheraj subŝtatoj loĝis 99,35 % de la loĝantaro de Usono.

Kategorio:Geografio de Usono
Maŝakalia lingvo

La **maŝakalia lingvo** estas indiana lingvo parolata en Brazilo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de la maŝakalioj. La maŝakalia lingvo estas parolata kiel hejma lingvo de proksimume 1400 parolantoj. Tiu lingvo apartenas al la maŝakalia familio kaj al la lingva trunko makro-ĵea (ankaŭ nomata kiel granda-ĵea). 

## Tipologio
En la maŝakalia lingvo la komuna apero de la frazaj elementoj estas SOV (Subjekto - objekto - Verbo):

:"La virino frapis la viron"

La maŝakalia lingvo estas ergativa lingvo, kiu montras ergativa-absolutan kazosistemon. En lingvoj kun tia kazosistemo la subjekto de transitivaj verboj ricevas ergativan finaĵon, dum la subjekto de netransitivaj verboj kaj ankaŭ la objekto ne ricevas ian finaĵon:

:"La jaguaro manĝis viandon"

:"La porko ekvidis la jaguaron"

:"La jaguaro mortis"

La maŝakalia lingvo estas ankaŭ aktiva ergativa lingvo, do la subjektoj de netransitivaj verboj, kiuj estas agantoj ricevas ankaŭ la ergativan finaĵon kiel la subjektoj de transitivaj verboj. Subjektoj de netransitivaj verboj kiuj estas suferantoj en la verba evento ne ricevas ergativan finaĵon:

:"La virino dancis"

:"La pilko malpleniĝis"

## Fonologio
La maŝakalio havas kompleksan fonologion, kun pluraj alofonoj kaj komplikaj nazaj procesoj.

### Vokaloj
### Konsonantoj
## Referencoj
*ARAUJO, Gabriel Antunes. Fonologia e Morfologia da Língua Maxakalí. Dissertação (Mestrado em Linguística) – IEL, Unicamp, Campinas, 2000b
*CAMPOS, Carlo Sandro de O. Maxakalí: língua ergativa tripartida? Anais do VI Encontro de Línguas e Culturas Macro-jê. Goiânia: UFG, 2008
*PEREIRA, Deuscreide. *Alguns aspectos gramaticais da língua maxakalí*. Belo Horizonte: Fale, 1992

## Eksteraj ligiloj
*Instituto Socioambiental (ISA) 
*Ethnologue
*Maxakalí-English grammar and dictionary

Kategorio:Makro-ĵea lingvaro
Harpaliko (luno)

**Harpaliko** estas neregula satelito de Jupitero, kiu havas retrogradan orbiton.

## Malkovro 
Ĝin malkovris Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Yanga R. Fernández kaj Eugene A. Magnier, post observoj de la .

Ili anoncis la  ĝian malkovron (samtempe ke tiu de dek aliaj lunoj). Ĝi ricevis la maldaŭran nomon **S/2000 J 5**.

## Nomo 
La , IAU aprobis por ĝi la nomon **Harpaliko**, (greke; Άρπαλυκη), princino de Arkadio, kiu, laŭ helena mitologio, suferis inceston
far de sia patro *Klimeno*.

## Orbito 
Ĝi estas ano de la ananka grupo, grupo de retrogradaj lunoj kies orbitoj havas grandajn duonaksojn inter 19 300 000 kaj 22 700 000 km, kaj klinecojn inter 145,7° kaj 154,8° rilate al la Jupitera ekvatoro.

Dosiero:TheIrregulars JUPITER GROUPS.svg|Diagramo montranta la orbitojn de la neregulaj jupiteraj satelitoj. La ananka grupo estas videbla en centro-maldekstro.
Dosiero:TheIrregulars JUPITER Ananke.svg|Diagramo montranta la inklinaciojn de la ĉefaj anoj de la ananka grupo en funkcio de la grandaj duonaksoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Harpaliko, el "*Księżyce planet Układu Słonecznego*" 
*  Harpaliko (angla versio) 
*  Dekunu novaj jupiteraj satelitoj S/2000 J1...S/2000 J 11, el la paĝaro de Jean-Michel
*  La ananka grupo (el *"Projekto Luno"*)

Kategorio:Lunoj de Jupitero
Unterbaldingen

**Unterbaldigen** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Unterbaldingen AG** estas parto de la komunumo **Baldingen** de la distrikto Zurzach en Kantono Argovio en Svislando.

* **Unterbaldingen (Bad Dürrheim)** estas administra komunumo de la urbo Bad Dürrheim en la distrikto Schwarzwald-Baar de la federacia lando Baden-Virtembergo en Germanio.
Amtrak

**Amtrak** estas la komun-uza nomo de **National Railroad Passenger Corporation** (esperante: Nacia Fervoja Pasaĝera Korporacio), duon-ŝtata transporta kompanio en Usono.

Amtrak estis fervoja sistemo kreita la  kaj proprietata preskaŭ tute de la usona registaro. Ĝia nomo estas kofra vorto el la anglaj terminoj *Am-erican* (usona) kaj *tra-c-k* (trako). Ĝiajn estraranojn nomumas la prezidento de Usono kun aprobo de la senato.

Amtrak dungas proksimume 19.000 homojn. Ĝiaj stacioj ligas ĉ. 500 lokojn en 46 el la 48 koheraj subŝtatoj de Usono (ne en Vajomingo kaj Suda Dakoto). Ĝi servas ankaŭ kelkajn staciojn en Kanado (en Ontario, Brita Kolumbio kaj Kebekio).

La linioj de Amtrak uzas nur la norman ŝpuron de 1.435&nbsp;mm. Nur malgranda parto de la uzata trakaro (34.000&nbsp;km) estas ĝia posedaĵo; grandan parton ĝi devas lui de aliaj kompanioj.

## Eksteraj ligiloj 
* Kompania retejo *(angle, france, germane kaj hispane)*

Kategorio:Fervojaj kompanioj en Usono
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1971
1470-aj jaroj

## Eventoj 
* Burgundaj Militoj de 1474 ĝis 1477 inter la Svisa Ĵurkomunumo kaj la duklando Burgonjo, kiuj finis per la anekso de granda parto de Burgonjo fare de la Svisa Ĵurkomunumo.

## Gravaj Personoj 
* Karlo la Brava, duko de Burgonjo

## Notoj kaj referencoj
Siberia pronelo

[eta|ovoj de *Prunella montanella* - [Muzeo de Tuluzo]]

La **Siberia pronelo**, *Prunella montanella*, estas malgranda paserina birdo de la familio de Proneledoj kaj ties ununura genro *Prunella*, kiu troviĝas en norda Siberio en ambaŭ flankoj de Uraloj. Ĝi estas migranta specio, kiu vintras en sudorienta Azio. Ĝi estas rara vaganto en okcidenta Eŭropo.

Tiu malgranda paserina birdo estas tiom granda kiom Pronelo, 13-14.5 cm longa. Ĝi havas striecan ruĝecbrunan dorson, kaj plenkreskuloj havas tre rimarkindan kapobildon (vera distingilo de la specio) kun **brunecnigraj krono kaj vangozono** el la bekobazo al la nuko, kiu havas kelkajn helbrunajn “truojn” aŭ makuletojn en la orelareo kaj evidentigas helan okulringon. Tiuj nigrecaj zonoj kontrastas kun la tre markata helbrunaj aŭ sablokoloraj superokula longa kaj larĝa strizono kaj gorĝo kaj supra brusto; la ventro kaj centra suba brusto estas pli blankecaj kaj inter ambaŭ koloroj estas arko de nigrecaj punktoj kiuj en flankoj iĝas brunecaj makuloj. Kiel ĉe aliaj proneloj, ankaŭ tiu specio havas insektovoran maldikan pintecan bekon nigrecan kun flaveca bazo en suba makzelo. La kruroj estas ruĝecaj. En la malhelbrunaj flugiloj ĝi montras du blankajn flugilstriojn; la vosto estas preskaŭ nigreca.

La alvoko estas fajna *ti-ti-ti*, kaj la kanto estas simila al tiu de la Pronelo.

## Referencoj 
* IUCN2006, BirdLife International, 2004, 53154, Prunella montanella, 28an de aprilo 2007. Malplej zorgiga.
* Svensson, L., P.J. Grant, K. Mullarney kaj D. Zetterström (1999) Collins Bird Guide. HarperCollins, London. (ISBN 0-00-219728-6)

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Proneledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Himalaja pronelo

La **Himalaja pronelo** (*Prunella himalayana*) estas malgranda paserina birdo de la familio de Proneledoj kaj ties ununura genro *Prunella*, kiu troviĝas en Centra Azio kaj najbaraj regionoj kiel Afganio, Butano, Ĉinio, Barato, Kazaĥio, Mongolio, Nepalo, Pakistano, Rusio, Taĝikio kaj Turkmenio.

Ĝi loĝas en montaroj el suda Rusio (Altajo orienten al montoj oriente de Lago Bajkalo) kaj nordokcidenta Mongolio suden al Tien Ŝan kaj Pamiro; nereproduktantaj en Himalajo (orienten al Sikimo).

Ĝi estas tre rilata kaj formas superspecion kun la Alpopronelo, *P. collaris*; ambaŭ estas foje lokataj en separata genro, *Laiscopus*, pro pligrandeco kaj distingaj plumardiferencoj kompare kun aliaj samgenranoj. Ĝi estas monotipa.

## Aspekto 
Tiu specio montras **grizan kapon** kun ne tre markata helgriza superokula strio. La dorso montras tre markatan nigrabrunan striecon kaj en flankoj de subaj partoj estas blankabruna strieco. La beko estas nigreca kaj la kruroj ruĝecaj. La nigraj vostoplumoj montras blankajn fajnajn bordojn kaj ankaŭ la flugiloj montras blankan strion.

## Referencoj
* BirdLife International 2004. Prunella himalayana. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 27an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Proneledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kati Méhes

**MÉHES Kati** [pr. me:heŝ] estas rumanuja hungara aktorino naskiĝinta en Hodod la 3-an de aŭgusto 1950. 
## Ŝia kariero
Kati Méhes ekde 1973 ludas en la teatro Szatmárnémeti Északi Színház Harag György Társulat de Satu Mare.
## El ŝiaj roloj
*Karnyóné (Csokonai V. M.); 
*Anna (Gorki: Éjjeli menedékhely); 
*Olga (Ĉeĥov: Három nővér); 
*Sárkányné (Molnár F.: A doktor úr); 
*Zsuzsanna (Fejes E.–Presser G.: Jó estét nyár, jó estét szerelem); 
*Mimi (Zágon I.–Nóti K.: Hyppolit, a lakáj); 
*Mária (Sütő A.: Egy lócsiszár virágvasárnapja).
## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Mehes, K.
Vilmos Tibor Meleg

**MELEG Vilmos Tibor** estas rumanuja hungara aktoro naskiĝinta en Kémer la 8-an de aprilo 1956. Li estas la edzo de pupaktorino Hortenzia Meleg kaj pli aĝa la frato de pupaktiro Attila Meleg
## Lia kariero
Meleg ekde 1980 ludis en la teatro Nagyváradi Állami Színház Szigligeti Társulat de Oradea. Inter 1981 kaj 1991 li ankaŭ reĝisoris ĉe la amatora trupo *Csapat* (Nelu Ionescu: *A toronyszoba titka*).
## El liaj roloj
*Ábel (Sütő A.: Káin és Ábel); 
*Noah (Nash: Esőhozó ember); 
*Crampton (Shaw: Sosem lehet tudni); 
*Júdás (Sikli L.–Ari Nagy S.–Novák F.: Rock-passió).
## Eksteraj ligiloj
*Spektakloj pluajhttp://theater.hu/index.php?mode=portre&szemely_id=3584
## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Meleg, V. T.
Liszka Melles

**MELLES Liszka** [pr. meleŝ] estis hungara kantistino (soprano) naskiĝinta en Pest la en 1836 kaj mortinta en Nagykáta la 7-an de februaro 1902.

## Ŝia kariero 
Melles ekde 1861 ludis en la teatro Koloĵvaro. Ŝi estis unu el la plej popularaj provincaj aktorinoj, sed inter 1867 kaj 1878 ŝi ludis plej ofte en Koloĵvaro. Ŝi elpaŝis ankaŭ en la Germano Teatro de Pozsony kaj en Prago.

## El ŝiaj roloj 
* Euridiké (Offenbach: Orpheus az alvilágban);
* Elvira (Verdi: Hernani);
* Leonora (Verdi: A trubadúr);
* Gilda (Verdi: Rigoletto);
* Amina (Bellini: Az alvajáró);
* Norma (Bellini).

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Gaby Mende

**MENDE Gaby**, *Mendel* estis rumanuja hungara aktorino naskiĝinta en Reghin la 29-an de septembro 1929 kaj mortinta la 26-a de januaro 2021. Ŝi estis la edzino de la reĝisoro Miklós Tompa kaj la patrino de la reĝisoro Gábor Tompa.

## Ŝia kariero 
Gaby Mende ekde 1948 estis anino de la teatro Marosvásárhelyi Nemzeti Színház Tompa Miklós Társulat de Târgu Mureş.

## El ŝiaj roloj 
* Ledér (Vörösmarty M.: Csongor és Tünde);
* Jelena Andrejevna (Ĉeĥov: Ványa bácsi);
* Mrs. Erlynne (Wilde: Lady Windermere legyezője);
* Fuchsné (Barta L.: Szerelem);
* Julia Filipovna (Gorki: Nyaralók);
* Olivarez hercegnő (Schiller: Don Carlos).

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
András Mester

**MESTER András** [pr. meŝter] estas rumanuja hungara aktoro naskiĝinta en Rugăneşti en 1922 mortinta en Kluĵo en 2002. 
## Lia kariero
András Mester inter 1942 kaj 1944 estis ano de la Vígszínház kaj Fővárosi Operettszínház de Budapeŝto. Ekde 1946 ĝis 1949 li ludis en la teatro Székely Színház de Târgu Mureş, ekde 1959 en la teatro Sepsiszentgyörgyi Tamási Áron Színház de Sfântu Gheorghe, poste ekde 1969 ĝis sia pensiuliĝo en la teatro Temesvári Állami Csiky Gergely Színház de Temeŝvaro.  

## El liaj roloj
*Buttler (Mikszáth K.–Örkény I.: Különös házasság); 
*von Walter (Schiller: Ármány és szerelem); 
*Szakhmáry Zoltán (Móricz.: Úri muri); 
*Jágó (Shakespeare.: Otelo); 
*Liliom (Molnár F.).
## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Mester, A.
Béla Mészáros (bonvivanto)

vidu ankaŭ Béla Mészáros (esperantisto)

**MÉSZÁROS Béla** [pr. me:sa:roŝ] estis rumanuja hungara aktoro, bonvivanto naskiĝinta en Arad la 20-an de januaro 1893 kaj mortinta la 15-an de julio 1950 en Budapeŝto.

## Lia kariero
Béla Mészáros debutis en 1920 en sia naskiĝurbo, sed ludis ankaŭ en Temeŝvaro. Ekde 1926 ĝis 1933 li ludis en Koloĵvaro en trupo de Jenő Janovics, poste en Teatro Thália de Koloĵvaro. En 1940 li estis ankoraŭ ano de la teatro de Oradea.

## El liaj roloj
*Danilo (Lehár F.: A víg özvegy);
*Solness (Ibsen: Solness építőmester);
*Éltes Dávid (Nyírő J.: Jézusfaragó ember);
*Anderson (Shaw: Az ördög cimborája);
*Guido (Maeterlinck: Monna Vanna);
*Morell (Shaw: Candida).

## Fonto
* Magyar Színházművészeti Lexikon
* https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/display/manifestation/PIM109385/7105bff0-6f57-4227-9105-23ede170bf6e/solr/0/24/0/2/authorOrder/ASC

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj bonvivantoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Vince Mészáros

**MÉSZÁROS Vince, d-ro** [pr.me:sa:roŝ] estis hungara teknikhistoriisto, muzeologo naskiĝinta en Halmi la 11-an de novembro 1913 kaj mortinta ?. Li estis edzo de infanĝarden-pedagogino Mészáros Vincéné; *Lukács Erzsébet*.
## Lia kariero
Mészáros ekde 1928 estis skolto-pupisto, poste pupteatra organizinto-instruisto. En 1947 li estis la organizinto de pupkurso de Kaposvár, en  1948 unu el la fondintoj de la Ligo Pupludista. Li instruis kune kun István Rév ĝis 1952 pupludmetodikon en la Porinstruista AltLernejo de Budapeŝto. Li estis aŭtoro de pluraj fakstudoj kaj artikoloj.
## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Meszaros, V.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Silvia Navarro

**Silvia Angelica Navarro Barva**, plej vaste konata kiel **Silvia Navarro** (n. 14-an de septembro 1978) estas meksikia aktorino laboranta sub la plej granda tiea televida stacio TV Azteca kaj eblas eĉ diri, ke ŝi estas unu el iliaj plej antaŭaj steloj. Ŝi ludis sian unuan rolon kiel malgranda infano, nome en televida serio kun nomo "La mujer marcada". Ŝi poste revenis en televidajn ekranojn nur je multe da jaroj pli poste en televida amuzego "A la Cachi, cachi porra". Dank al' tio plenumis ŝia vivrevo, ŝi sopiris fariĝi aktorino, fariĝi aŭ juristino kaj ankoraŭ pli bone aktorino. Dank' al tiu ĉi programo ŝi akiris je unu jaro pli poste ĉefrolon, kvankam en telenovelo kaj tute sukcesa.

Poste ŝi plene decidiĝis dediĉi sin al aktorado. Ŝi eĉ prenis kursojn de grandaj meksikiaj aktoroj, kiuj estis ekzemple Luis Tavira aŭ Antonio Penunuri. Sekvis pluaj televidaj serioj, el kiuj plej sukcesa fariĝis telenovelo "Cuando seas mía". Tiu ĉi serio solenis sukceson tra la tuta mondo. Ŝi samtempe ankaŭ fariĝis vizaĝo por kelkaj internaciaj firmaoj, kiel ekzemple telefona kompanio Unefon aŭ glaciaĵo Algida. Ne daŭris longe kaj venis unua granda ŝanco - paroligo de animea drakino en filmo "Dragones: Destino de fuerte". La fabelo solenis sukceson en ĉiuj frontoj, bedaŭrinde nur en Sud-Ameriko kaj kelkaj landoj de Usono.

Eĉ ne rolo en filmo ne lasis longe atendi je si, ne forkuris nome eĉ ne unu jaro kaj Silvia akiris ĉefrolon en fimo de reĝisoro Rafael Gutierréz kun nomo "Mujer alabastrina".

La aktorino adoras dancon kaj muzikon de Fernando Delgadillo.

## Telenoveloj 
* 2009: **Labios rojos** (post-production) .... Blanca
* 2008: **Mañana Es Para Siempre** .... Fernanda Elizalde Rivera
* 2008: **Amor letra por letra** .... Hanna
* 2006: **Dragones: destino de fuego** (voĉo)
* 2006: **Mujer alabastrina**
* 2006: **Montecristo** .... Laura (1-a epizodo, 2006)
* 2006: **Mi amor secreto**
* 2004: **La heredera** .... María Claudia
* 2002: **La duda** .... Victoria
* 2002: **Sin permiso de tus padres**
* 2002: **Robando el rock and roll**
* 2001: **Cuando seas mía** .... Elena Olivares
* 2000: **La calle de las novias** .... Aura Sánchez
* 1999: **Catalina y Sebastián** .... Catalina
* 1998: **Perla** .... Perla - Julieta Santiago

Kategorio:Meksikaj aktoroj
Vincéné Mészáros

**MÉSZÁROS Vincéné** [pr.me:sa:roŝ] *Lukács Erzsébet* estis hungara fabel- kaj pupteatraĵverkistino, infanĝarden-pedagogino naskiĝinta en Sárkány la 12-an de marto 1912 kaj mortinta ?. Li estis edzino de Vince Mészáros, d-ro.

## Ŝia kariero
Mészáros estis infanĝardenistino ekde 1932, ekde 1940 model-infanĝardenistino, poste instruistino en la Porinfanĝardenista Lernejo de Budapeŝto, ekde 1947 referantino en Distrikto Somogy, unu el organizintoj de la kurso de Kaposvár, ekde 1948 instruistino de la Porinfanĝardenista Lernejo de la strato Huba. Tie ŝi komencis la pupludon. Inter 1954–59 ŝi estis referantino de la Népművészeti Intézet, fakinspektistino. Ekde 1959 ĝis 1967 ŝi estis infanĝardenistino.

## El ŝiaj verkoj
**Művészetre nevelés a családban* (1960); *Bábjáték az óvodában és az iskolában* (Kun D. Szilágyi);
**Bábjáték módszertana az óvónőképző intézetek számára*;
**Bábjáték az óvodában*;
**Óvodai Bábjátékok*.

## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj infanĝardenistoj
Andor Mezei

**MEZEI Andor** *Meizl* estis hungara aktoro, kantisto (tenoro) naskiĝinta en Pest la 6-an de julio 1869 kaj mortinta en Koloĵvaro la 6-an de aprilo 1926.

## Lia kariero 
Mezei debutis 1893 en Selmecbánya en trupo de Sándor Dobó kaj tie ludis ĝis 1897. Li ludis en la trupoj de Buda, Temesvár, Pozsony, Pécs (1899–1902), Debrecen (1902–1905), Szeged (1905–1911), Nyíregyháza. Poste li elpaŝis en la trupo de Béla Mezei. Post la unua mondmilito li dungiĝis al Koloĵvaro. En 1919 oni elektis lin ofocejdirektoro de Hungara Aktorligo de Rumanujo.

## El liaj roloj 
* Beppo (Huszka J.: Aranyvirág);
* Göndör Sándor (Tóth E.: A falu rossza);
* Martin, bányamester (Zeller: A madarász).

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Praksidiko (luno)

**Praksidiko** estas neregula satelito de Jupitero, kiu havas retrogradan orbiton.

## Malkovro 
Ĝin malkovris Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Yanga R. Fernández kaj Eugene A. Magnier, post observoj de la .

Ili anoncis la  ĝian malkovron (samtempe ke tiu de dek aliaj lunoj). Ĝi ricevis la maldaŭran nomon **S/2000 J 7**.

## Nomo 
La , IAU aprobis
ĝian nomon de **Praksidiko**, (greke; Πραξιδίκη), diino de la justico kaj de la puno en helena mitologio; amatino de Zeŭso kaj
patrino de *Ktesio*, (dio protektanta la hejmojn).

## Orbito 
Ĝi estas ano de la ananka grupo, grupo de retrogradaj lunoj kies orbitoj havas grandajn duonaksojn inter 19 300 000 kaj 22 700 000 km, kaj klinecojn inter 145,7° kaj 154,8°rilate al la Jupitera ekvatoro.

Dosiero:TheIrregulars JUPITER GROUPS.svg|Diagramo montranta la orbitojn de la neregulaj jupiteraj satelitoj. La ananka grupo estas videbla en centro-maldekstro.
Dosiero:TheIrregulars JUPITER Ananke.svg|Diagramo montranta la inklinacion de kvar ĉefaj anoj de la ananka grupo en funkcio de la granda duonakso.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Praksidiko, el "*Księżyce planet Układu Słonecznego*"
*  Praksidiko (angla versio)
*  Dekunu novaj jupiteraj satelitoj S/2000 J1...S/2000 J 11, el la paĝaro de Jean-Michel
*  La ananka grupo (el *"Projekto Luno"*)

Kategorio:Lunoj de Jupitero
Kálmán Mezei

**MEZEI Kálmán** estis hungara aktoro, teatrestro naskiĝinta en Nagyvárad la 12-an de aprilo 1857 kaj mortinta en Târgu Secuiesc, la 9-an de oktobro 1928.

## Lia kariero 
Mezei Kálmán debutis en 1882 en trupo de János Nyéki poste li ludis en trupoj de Pál Rakodczay, de Alajos Bogyó. Inter 1903 kaj 1909 li estis direktoro de la Besztercebánya, kiam la trupo disiĝis. Ekde 1910 ĝis 1915 li elpaŝis en Sátoraljaújhely kaj Eperjes; en jaroj 1915–1918 li aperis en malgrandaj urboj de Transsilvanujo (Csíkszereda, Nagyenyed, Torda, Fogaras). En 1918 li pensiuliĝis.

## Elektitaj kompanianoj 
* Ferenc Oláh (aktoro)

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj