open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Steleo de Zurita

eta|dekstra|Fronto de la steleo de Zurita.
eta|dekstra|Dorso de la steleo de Zurita.

La **Steleo de Zurita** (hispane, *Estela de Zurita*) estas granda kaj disko-forma kantabra steleo trovita en la vilaĝo Zurita, en Kantabrio.

Ĝi estas grejsa ŝtono ĉizita kun basa reliefo. Ĝia diametro estas 2-metre longa. Ĝi estas antaŭromia kaj datiĝas je la fino de la 1-a jarcento a.K. Oni ne certe scias, ĉu temas pri pra-kantabra aŭ fru-romia monumento. Tamen certas, ke ĝi estas rustika kaj ne havas romiajn trajtojn. Oni konsideras ĝin rilata al la religio de la praaj kantabroj, kaj ĝi ankaŭ iĝis teoria argumento subtenanta hipozeton, laŭ kiu en Kantabrio ekzistis kutimoj keltiberaj aŭ similaj.

En un flanko aperas, inter bordaj samcentraj cirkloj, du armitaj militistoj, verŝajne vestitaj per peltoj. Ĉar ankaŭ aperas ĉevalo, oni pensas, ke temas pri ĉevalrajda militisto kaj ties ŝildisto. En la suba parto aperas mortinta batalanto vorata de vulturoj. Tiun ĉi scenon oni konsideras rilata kaj al kelt-devena kulto al suno a kutimo, kaj al akompanantaro de milita dio. Tiu ĉi sceno aperas ree en aliaj iberaj monumento, ekzemple kelkaj ceramikaĵoj de Numanco. En ĉi tiu kazo, verŝajne oni montras antaŭromian kutimon: oni honore lasis la kadavron de mortinto dum batalo kaj ne subterigis ĝin por, ke ties animo atingu paradizon.

En ties dorsa flanko, ankaŭ inter samcentraj cirkloj aperas geometriaĵoj kun astrologia simboleco, kiuj reprezentas kreskajn lunkvaronojn. Eble ĝi montras tiun paradizon, al kiu la mortinto alvenu.

Bildo de tiu ĉi steleo aperas en la blazonŝildo de la municipo Piélagos, kie situas la vilaĝo Zurita. Tamen oni scias, ke la steleo estis transportita el alia loko, eble el la proksima Valo de Buelna, kie aliaj grandaj steleoj enhavas similajn trajtojn al tiu de Zurita.

Nuntempe ĝi apartenas al la Regiona Muzeo de Prahistorio kaj Arkeologio de Kantabrio, en Santandero.

## Bibliografio 
* Peralta Labrador, Eduardo; *Los cántabros antes de Roma*. Ed. Real Academia de la Historia (2003). ISBN 978-84-89512597.

## Vidu ankaŭ 
* Kantabra steleo

Zurita
Ojáncanu

**Ojáncanu** (kantabre, [ohAnkanu]) aŭ **ojáncano** (hispane, [oĥAnkano]) estas malica kaj monstra ciklopo en la kantabra mitologio.

Ojáncanu estas la plej populara estaĵo en la kantabra mitaro. Ĝi estas simbolo de malbono, kruelo kaj brutaleco. Ili estas sovaĝaj, ferocaj kaj venĝemaj kaj vivas en la profundaj kaj malhelaj grotoj de malfacile alireblaj montoj. La enirejo de iliaj grotoj estas kovrita de arbustotufo kaj ŝtonegoj. Ojáncanu estas virseksulo kaj ĝia edzino estas in-seksa ojáncana. Ilia kontraŭulo estas anjana, bonfarema feino en la kantabra mitaro, kiun ili timas.

## Aspekto
Ojáncanu estas giganta kaj homo-forma ciklopo kun voĉo tiel basa kaj profunda kiel tondro. Ties korpo estas kovrita de aspra kaj ruĝeca hararo, kaj ĝi havas har-abundan barbon. En ĝia barbo kreskas ununura blanka haro, kiu estas ties sola febla punkto en korpo. Se oni blindigas ties ununuran okulon kaj poste deŝiras tiun blankan barbo-haron, ĝi mortas:

Edzino de ojáncanu estas **ojáncana** aŭ **juáncana**. Ĝi estas eĉ pli perversa pro tio, ke ĝi ofte atakas infanojn perdiĝintajn en arbaro. Ĝi havas samajn trajtojn al estaĵo lamia, de apuda Eŭskio. Ĝi havas du okulojn kaj longajn mamojn, kiujn ĝi metas sur-ŝulde dum kurado. Ĝi ne havas barbon, sed tre longan malhelan hararon. El buŝo elstaras grandaj kaj difektaj dentoj.

## Konduto
Laŭ folkloro, ili timas vespertojn kaj strigojn. Se tuŝite de vesperto, ojáncanu mortas escepte, ke ĝi havigas al si verdan folion de avel-arbo ŝmiritan per sango de vulpo. Ojáncanu nutras sin  per kverkonuksoj, folioj de ilekso kaj spadikoj de maizo, kiujn ĝi ŝtelas. Ĝi ankaŭ manĝas vulturojn kaj birdojn kiel hirundojn, foliojn el blanka moruso, kaj ofte kaŝe forkaptas trutojn kaj angilojn de fiŝkaptistoj.

Laŭ kantabra mitologio, ili faras diversajn malbonfarojn: faligi arbojn, ŝtopi akvo-fontojn, ŝteli ŝafinojn, forrabi junajn paŝtistinojn, malkonstrui pontojn, mortigi kokinojn kaj bovinojn, estigi ravinojn, meti ŝtonegojn sur vojojn kaj montajn paŝto-kampojn, rompi tegolojn, ŝteli religiajn figurojn el preĝejoj kaj difekti hokojn de bovinoj. Plie, ili instigas homojn al rankoro, orgojlo, envio kaj ŝtelemo. Per  sankta akvo oni protektas bebojn kontraŭ forrabo.

Reproduktado inter virseksulo kaj inulo estas tre eksterordinara ĉar ne ekzistas nasko tra patrina vagino. Kiam ojáncanu estas maljuna, ties samuloj mortigas ĝin, tranĉe malfermas ĝian ventron por manĝi enaĵojn kaj poste subeterigas la kadavron sub taksuson (tiu ĉi arbo aperas ofte en la kantabra mitaro). Post naŭ monatoj, el la subterigita kadavro naskas grandaj kaj gluaĉaj vermoj (laŭdire, odoraj je putra karno). Dum tri jaroj ojáncana flegas ilin per aldono de sango verŝanta el siaj mamoj. Poste vermoj iĝas novaj kreskuloj.

Paralele ekzistas rakontoj pri bonfaremaj versioj de ojáncanu, sed tia naskas nur unu en unu jarcento. Tian ojáncanu oni eĉ povas karesi, kaj ĝi helpe avertas al homoj pri alveno de ties malbonaj samuloj.

## Referencoj kaj notoj 
Kategorio:Kantabra mitologio
Horný Vadičov

eta|maldekstra|250px|Popolkostumoj el Horný Vadičov
**Horný Vadičov** (hungare *Felsővadas* [felŝOvadaŝ]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Horný Vadičov etendiĝas laŭlonge laŭ vojo kaj ĝi situas senpere kun Dolný Vadičov. Žilina troviĝas je 11 km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la frua bronzepoko. La unua mencio okazis pri la loko en 1386 en latina formo *"Silva Vaditzov"*, pri la vilaĝo en 1419 en formo *"Wadycho"*. La hungara loknomo aperis en 1504, kiel *"Felse Wadychow"*. En 1598 oni komputis tie 35 familiojn pagantajn impostojn. En 1784 886 vilaĝanoj loĝis en 138 domoj, en 1828 1142 vilaĝanoj loĝis en 141 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Felsővadicsó*, poste ĝi ricevis plenan hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Felsővadas 1259 homoj, (plejparte slovakoj). En 1911 proksima vilaĝeto Középvadas (=meza vadas) aliĝis al la municipo. Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Kysucké Nové Mesto, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Horný Vadičov 1562 homoj, (1552 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo de Episkopo Sankta Nikolao de 1789
* kapelo de Dipatrino de 1929

Kategorio:Municipoj en distrikto Kysucké Nové Mesto
Dolný Vadičov

**Dolný Vadičov** (hungare *Alsóvadas* [alŝOvadaŝ]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. 

## Situo 
Dolný Vadičov etendiĝas laŭlonge laŭ vojo kaj ĝi senpere najbaras kun Horný Vadičov. Žilina troviĝas je 15 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la loko en 1359 en latina formo *"silva Waditzow"*, pri la vilaĝo en 1419 en formo *"Vadychov"*. La hungara loknomo aperis en 1515, kiel *"Also Vadycho"*. En 1598 oni komputis tie 24 domojn kaj muelejon. En 1784 239 vilaĝanoj loĝis en 41 domoj, en 1828 376 vilaĝanoj loĝis en 38 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Alsóvadicsó*, poste ĝi ricevis plenan hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Alsóvadas 380 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Kysucké Nové Mesto, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Dolný Vadičov 403 homoj, (397 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika kapelo de 1902
* ligna sonorilostablo el la 19-a jarcento

Kategorio:Municipoj en distrikto Kysucké Nové Mesto
Gubernio Arbil

eta|maldekstra|230px|Kurdio (Arbil meze).
eta|maldekstra|230px|Gubernio Arbil.
La **gubernio Arbil** (, latinliterigo laŭ DMG *Muḥāfaẓat Arbīl*) estas unu el sume 18 gubernioj de la ŝtato Irako. Laŭ la stato de jaro 2010 ĝi havis  loĝantojn. Administra centro estas la samnoma urbo Arbil, kiu ankaŭ estas la ĉefurbo de la laŭ teritorio pli granda Aŭtonoma Regiono Kurdistano. La gubernia teritorio kovras areon de  kvadrataj kilometroj.

La absoluta etna plimulto de la gubernia loĝantaro estas la kurdoj. Krom la kurda plimulto en la gubernio ankoraŭ ekzistas etnaj grupiĝoj de araboj, turkmenoj kaj arameoj. La kurdoj parolas la kurdan dialekton sorana lingvo. Ili konsideras la teritorion parto de la kultura regiono Kurdio.

La gubernio konsistas el la sekvaj 7 distriktoj:

* Arbil (, , )
* Ĥoman
* Koj Sanĝaq (kurde *Koy Sancaq*)
* Maĥmur/Meĥmur
* Mergasor
* Ŝaklava
* Soran

eta|maldekstra|
Halgurd (en sorankurda ھەڵگورد) estas la dua plej alta monto en Irako, post Ĉiĥa Dar. Ĝi estas situanta norde de la Gubernio Arbil kun alto de 3,607 metroj.
eta|dekstre|250px|Monto Halgurd.

Kategorio:Gubernioj de Irako
Kategorio:Kurdio
Haecceitas

'**Haecceitas**, el la latina lingvo *"haec"* (tiu ĉi) kun la subintencitas *“res”* (aĵo), litere signifas “ĉi tiu aĵo” aŭ “esti individuigata", "esti determinata aĵo" aŭ “ĉi tiu kaj ne alia”, aŭ “ĉi tie kaj nun” (hic et nunc) en tiu ĉi spaco-tempo. Ĉi tie haecceitas estas esperantigita per *“tiuĉieco”.*

Haecceitas signas la limon trans kiu la racio ne kapablas esplori: la filozofio, nome la racio, sukcesas determini la individuecon kiel principon, sed ne sukcesas racie pli diri pri la unuopa aĵo.

## Origino kaj evolucio de la koncepto haecceitas (tiuĉieco) 
La termino devenas el la skolastika medio, pliprecize el Duns Skoto kiu estis la unua uzanto de tiu vorto kaj priskribis ties nocion. La nocio estis diskutata kaj kritikata, sed ĝi provokis gravajn konsekvencojn ankaŭ en la kristana teologio

La vorto reaperas en verkoj de filozofoj de la 20-a jarcento de la ekzistadismaj skoloj. Iuj similigas al “Tuiĉieco” la germanan *Dasein* de Heidegger, kiu tamen en ĉi kazo ĝi ŝanĝiĝus al “esti” (en la mondo).

La moderna analiza filozofio alproprigas tiun vorton-koncepton, kiu tamen ĉi-kaze aludas al propraĵo en kiu oni vidas la identecon kun si mem.

## Vidu ankaŭ 
* Individuigo
* Substanco
* Akcidento
* Esenco

## Bibliografio 
* Deleuze, Gilles and Felix Guattari. 1991/1994. "What is Philosophy?". Trans. Hugh Tomlinson and Gregory Burchell. New York: Columbia University Press, 1994.

## Referencoj 
Kategorio:Skolastiko
Kategorio:Logiko
Kategorio:Mezepoka filozofio
Lodno

**Lodno** (hungare *Lodnó*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Lodno etendiĝas ĉirkaŭ vojo el Kysucký Lieskovec. Žilina troviĝas je 15 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1658 en formo *"Lodne"*. Tiam 10 familioj pagis impostojn. En 1784 481 vilaĝanoj loĝis en 89 domoj, en 1828 834 vilaĝanoj loĝis en 108 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Lodnó 667 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Kysucké Nové Mesto, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1965 inundo okazis. En 2001 vivis en Lodno 975 homoj, (965 slovakoj).

Kategorio:Municipoj en distrikto Kysucké Nové Mesto
Zálesie

**Zálesie** povas esti pluraj vilaĝoj en  Slovakio:

*Zálesie (distrikto Kežmarok) (vilaĝo situanta en distrikto Kežmarok),
*Zálesie (distrikto Senec) (vilaĝo situanta en distrikto Senec).

## Vidu ankaŭ
*Zalesie
Palota

**Palota** povas esti:

*Palota (distrikto Bihor) - municipo en distrikto Bihor en Rumanio
*Palota (distrikto Medzilaborce) - municipo en distrikto Medzilaborce en Slovakio
Výrava

**Výrava** povas havi la jenajn signifojn:

* Výrava (distrikto Hradec Králové) – municipo en distrikto Hradec Králové en Ĉeĥio
* Výrava (distrikto Medzilaborce) – municipo en distrikto Medzilaborce en Slovakio
* Výrava (alfluanto de Laborec) – rivero ena Slovakio, alfluanto de Laborec
Róbert Ballenegger

**BALLENEGGER Róbert** estis hungara agrogeologo, universitata profesoro, laŭreato de Kossuth-premio (1957) naskita en Temeŝvaro la 11-an de novembro 1882 kaj mortinta en Bp. la 13-an de novembro 1969.

## Biografio 
Róbert Ballenegger studis en la Universitato de Budapeŝto (1900–1905), poste en la Instituto de Ampelologio, pli poste li fariĝis asistanto en Selmecbánya (Bányászati és Erdészeti Főiskola) (1908–1909). En 1910 oni nomumis lin al Sekcio Agrogeologia de Hungara Ŝtata Geologia Instituto. Inter 1922–1940 li estis profesoro de Instituto de Ĝardenado. Oni habilitis lin privatprofesoro en 1919 en la teknikuniversitato de Budapeŝto, kies de 1931 li estis publika eksterordinara profesoro. Li estis gastprofesro en Usono kaj Francio. Li publikigis pli ol ducent studojn kaj librojn.

## Premioj, distingoj 
* Szabó József-premio (1918) de Magyarhoni Földtani Társulat;
* Doctor honoris causa de Universitato de Ĝardenado.

## Verkoj 
* *A termőföld* (Bp., 1921);
* *Talajművelés és talajjavítás* (Bp., 1924);
* *Bevezetés a növények életvegytanába* (Pécs, 1934);
* *Talajvizsgálati módszerkönyv* (kun László Mados, Bp., 1953);
* *Talaj- és trágyavizsgálati módszerek* (Bp., 1962);
* *A magyar talajtani kutatás története 1944-ig* (kun István Finály, Bp., 1963). –

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Ballenegger, R.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj agrogeologoj
Listo de urboj de Gabono

Jen listo de urboj de Gabono laŭ la loĝantaronombro:
eta|300px|Mapo pri Gabono
eta|300px|Aera panoramo de Librevilo
* Librevilo
* Port-Gentil
* Franceville
* Oyem
* Moanda
* Mouila
* Lambaréné
* Tchibanga
* Koulamoutou
* Makokou
* Bitam
* Tsogni
* Gamba
* Mounana
* Ntoum
* Nkan
* Lastoursville
* Okondja
* Ndendé
* Booué
* Fougamou
* Ndjolé
* Mbigou
* Mayumba
* Mitzic
* Mékambo
* Lékoni
* Mimongo
* Minvoul
* Médouneu
* Omboué
* Cocobeach
* Kango

## Fontoj 
* Germana Vikipedio
Margarethe Matzenauer

eta|dekstra|Margarethe Matzenauer
**Margarethe Matzenauer** estis germanidevena hungara-usona operkantistino (mezosoprano) naskita en Temeŝvaro la 1-an de junio 1881 kaj mortinta en Van Nuys, (California) la 19-an de majo 1963.

## Kariero 
Margarethe Matzenauer - ŝajnas - apartenis al la germana minoritato de Hungara reĝlando. Ŝi studis en Graz, Munkeno kaj Berlin kaj debutis en rolo "Puck" (Weber: Oberon) en 1901 en Strasburgo. En 1911 ŝi partoprenis en festivalo en Bayreuth. La 13-an de novembro 1911 ŝi elpaŝis en Metropolitan Opera de Novjorko en rolo Aida kaj li kantis tie dum 19 sezonojn.

## Fonto 
* Retejo 

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Usonaj operkantistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Germanaj operkantistoj
Kategorio:Hungariaj germanoj
Tertremo de Hengchuen (2006)

de la tertremo de Hengchuen, la 26-an de decembro 2006]]
La **tertremo de Hengchuen** estis submara tertremo de magnitudo 7,2 sur la Skalo de Richter, kiu okazis la 26-an de decembro 2006 en la suda parto de la insulo de Tajvano. 

Ĝi damaĝis submarajn komunikadcelajn kablojn, tiel parto de la telefonaj kaj interretaj komunikadoj paneis en orienta Azio.
Cunamo unu metrojn alta atingis la proksimajn marbordojn, mortigis du personojn kaj vundis ĉirkaŭ 40. Kelkaj konstruaĵoj kolapsis.

## Referencoj 
Hengchuen
Kategorio:2006 en Tajvano
Kategorio:Geologio de Tajvano

Kategorio:Tertremoj en la 21-a jarcento
Gubernio Babil

La **gubernio Babil** (, latinliterigo laŭ DMG *Muḥāfaẓat Bābil*) estas unu el sume 18 gubernioj de la ŝtato Irako. Laŭ takso pri la jaro 2010 ĝi havis  loĝantojn. Administra centro estas la urbo Hilla (aŭ Hila, ), kaj ĝis la jaro la administra unuo fakte laŭ la ĉefurbo nomiĝis "gubernio Hilla". La teritorio kovras areon de  kvadrataj kilometroj. En la gubernio troveblas la ruinoj de la antikva urbo Babilono, al kio aludas la nuna gubernia nomo.

## Distriktoj 
La gubernio konsistas el la sekvaj 6 distriktoj:

* Madain ''(aŭ Al-Mada'in)*
* Mahaŭil *(aŭ Al-Mahaŭil)*
* Musajab *(aŭ Al-Musajab)*
* Haŝimija
* Hilla *(respektive Al-Hilla, Hila aŭ Al-Hila)''
* Mahmudija

## Konstitucia baloto 
La 15-an de oktobro 2005, el  balotrajtaj gubernianoj  procentoj voĉdonis favore de la nova ŝtata konstitucio de Irako.

## Arkeologiaj kuŝejoj 
* Borsipo
Tamiaso

**Tamiaso** aŭ **tamio** estas malgranda mamulo el la familio sciuredoj de la ordo de ronĝuloj, vivanta sur arboj, kun granda vosto kaj kvin laŭlongaj strioj sur la dorso, proksime parenca al la sciuroj. Ili loĝas ĉefe en Nordameriko kaj unu specio loĝas en Azio. Ili estas konsiderataj kiel unu genro kun tri subgenroj aŭ rekte kiel tri genroj.

## Specioj
* *Eutamias sibiricus*, Siberia tamio
* *Tamias striatus*, Stria tamio
* Genro *Neotamias*, kun 23 specioj

## Vidu ankaŭ 
* Centr-usonaj foliarbaroj
* Malaltebenaĵaj arbaroj oriente de Grandaj Lagoj

Kategorio:Sciuredoj
Charles Bruck

**Charles Bruck** estis hungari/rumanidevena franca dirigento naskita en Temeŝvaro la  kaj mortinta la  en Hancock, (Maine, Usono). 
## Kariero
Bruck studis de 1928 en Vieno, poste li translokiĝis Parizon, kie li studis ĉe Alfred Cortot, Nadia Boulanger kaj Vlado Perlmutter en *École Normale de Musique*. En 1934 li studis ĉe la franca dirigento Pierre Monteux, poste en San Francisco li estis asistanto de Monteux. Post la dua mondmilito li estis dirigento de Operejo de Amsterdam (1950-1954), poste de Filharmonia Orkestro de Strasbourg (1955-1965), pli poste Filharmonia Orkestro de ORTF de Parizo (1965-1970). De 1969 ĝis 1995 li direktis la dirigentlernejon de Maine. Li instruis ankaŭ en The Hartt School of Music kaj li estis gastprofesoro en Universitato de Princeton en 1992.

## Fonto
*Chronobio
*en. wikipedia

Kategorio:Francaj dirigentoj
Enmigrado en Kanadon

[eta|Jean Suey Zee Lee, unua ĉinakanadino, kiu servis en la reĝa aviado de Kanado, ricevis la kanadan ŝtatanecon en [1947.]]
**Enmigrado en Kanadon** estas tradicia fakto. Kanado estas lando kun multkultura popolo, kies enmigradkvanto estas la plej alta en la mondo. Ĝi estas la dua cellando de enmigrado en la mondo post Usono.

Ĉirkaŭ 250.000 enmigrantoj alvenas al Kanado ĉiujare, kaj ĉirkaŭ 150.000 enmigrintoj iĝas ĉiujare kanadaj civitanoj. Kanado estas ankaŭ unu el la landoj, kiuj akceptas la plej altan nombron de rifuĝintoj, plejparte el Haitio, Latinameriko, Somalio kaj de mezorientaj landoj, kiel Irako, Afganujo, Irano kaj Sauda Arabujo

## Historio 
Post la konkero la franca enmigrado estis malpermesita kaj oni kuraĝigis la enmigradon de usonaj lojalistoj. Komence de la 19-a jarcento la enmigrado estis administraciita de Londono, kiu venigis skotajn, irlandajn kaj britajn koloniistojn al Supra Kanado, Novskotio kaj la orientaj regionoj.

Fine de la 19-a jarcento kaj komence de la 20-a jarcento okazis koloniigo okcidenten: Otavo varbis koloniistojn el Ukrainujo, Germanujo kaj Italujo por koloniigi la provincojn de Manitobo, Saskaĉevano, Alberto kaj Brita Kolumbio. La leĝo pri ĉina enmigrado de la jaro 1885 limigis la enmigradon el Azio, tiu de 1923 tute malpermesis ĝin.

En la 20-a jarcento alvenis poloj, ĉinoj, judoj kaj grekoj al Montrealo, Toronto kaj Vankuvero. Tial bona parto de Brita Kolumbio nun estas ĉinlingva. Ekde la dua parto de la 20-a jarcento la plejmultaj enmigradoj devenas de Azio kaj lastatempe de Afriko kaj de la Mezoriento.

## Politiko 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Civitaneco kaj enmigrado en Kanadon (CIC) Oficiala TTT-ejo por kandidatoj al enmigrado en Kanadon
* Immigration-Québec Oficiala TTT-ejo, informportalo por kandidatoj al enmigrado en la provincon de Kebekio
* Spertoj de enmigrintoj: Enmigri kaj establiĝi en Kanado  ĉe la biblioteko kaj arkivoj de Kanado

Kanado
Kategorio:Kanada socio
Kategorio:Demografio de Kanado
Siliguri

**Siliguri** aŭ **Ŝiliguri,** (bengale: **শিলিগুড়ি**) estas metropolo en Barato, en subŝtato Okcidenta Bengalio.

Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Geografio 
Siliguri etendiĝas sur ebenaĵo en orienta parto de la lando ĝuste en koridoro, kie estas strikta trapasejo al la plej orienta landoparto. Darĝiling troviĝas 80 km-ojn.

## Klimato 
Siliguri havas tri sezonojn: somero, vintro kaj musono.

## Trafiko 
Flughaveno funkcias je 15 km-oj. En la urbo 3 stacidomoj troviĝas (la fervoja nodo troviĝas 10&nbsp;km-ojn). En Siliguri aŭtobusoj kaj precipe rikiŝoj liveras la pasaĝerojn. Ankaŭ la najbaraj landoj Nepalo, Butano kaj Bangladeŝo estas ligitaj tra la vojaro.

## Fontoj 
* angla kaj germana Vikipedioj
eta|260ra|Aĉetantoj kaj vendistoj en Siliguri
maldekstra|eta|260ra|Strato en Siliguri
eta|260ra|maldekstra|Moderna parto de Siliguri

Kategorio:Urboj de Okcidenta Bengalio
Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Metropoloj
Incidento Nikolajevsko

La **incidento Nikolajevsko** estis serio de eventoj dum la rusa enlanda milito en la epoko de februaro ĝis marto 1920, kiu klimaksis per masakro de pluraj centoj da japanoj en la siberia urbo Nikolajevsko-ĉe-Amuro.

Komence de februaro 1920 troviĝis en Nikolajevsko japana komunumo de ĉirkaŭ 450 homoj, kaj garnizono de 350 anoj de la 14-a divizio de la japana imperia armeo, kiel parto de la trupoj por siberia interveno. En januaro 1920 la urbo estis ĉirkaŭita de partizanoj sub komando de Jakov Ivanoviĉ Trjapicin, kiu estis ligita iomete al la Ruĝa Armeo.

Ĉar la partizanoj estis pli multnombraj, kaj pro la granda distanco, apenaŭ espereblis la alveno de aliaj japanaj trupoj, la komandanto de la garnizono permesis eniron en la urbon al la trupoj de Trjapicin kun blanka flago. Kiam tamen Trjapicin komencis kunvenigi kaj mortigi simpatiulojn de la Blanka Armeo, la japana armeo okazigis surprizan atakon la 12-an de marto 1920. Ĝi tamen misis kaj kaŭzis la mortigon de la supervivantoj de la garnizono kaj de multaj japanaj civitanoj, el kiuj fine nur 122 supervivis.

Kiam fine de majo alvenis japana ekspedicio por anstataŭi la garnizonajn trupojn, Trjapicin mortigis la restantajn japanojn kaj rusojn kaj bruligis la urbon ĝis restis nur la fundamentoj.

La japana registaro protestis ĉe la bolŝevika registaro en Moskvo kaj postulis reparon. La rusa registaro reagis per kapto kaj mortigo de Trjapicin. Sed tio ne sufiĉis al la japana registaro, kiu profitis tiun incidenton por okupi la nordan parton de Saĥaleno kaj bremsis la diplomatan agnoskon de Sovetunio ĝis 1925.
Por eviti rektan militon kontraŭ Japanujo, Sovetio fondis en aprilo 1920 bufroŝtaton, la Respubliko de Fora Oriento, kiu ekzistis ĝis 1922.

## Bibliografio 
* Teruyuki Hara: *Niko Jiken no Shomondai, 1975 Roshiashi Kekyuu, n-ro 23.
* A. Ya. Gutman, Richard Austin Pierce (eld.): *The Destruction of Nikolaevsk-on-Amur. An Episode in the Russian Civil War in the Far East, 1920*. Translated with an introduction by Ella Lury Wiswell. Limestone Press, Kingston Ontario u. a. 1993, ISBN 0-919642-35-7, (*Russia and Asia* 2).
* John Albert White: *The Siberian Intervention''. Princeton University Press, Princeton NJ 1950.

Kategorio:Masakroj
Kategorio:1920
Kategorio:Japana Imperio
Kategorio:Rusia enlanda milito
Santa Maria in Calanca

## Pri la komunumo 
**Santa Maria in Calanca** estas komunumo de la komunumaro Calanca kaj la distrikto Moësa en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 112 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Calanca situas en sudokcidento de la Valo de Calanca sur teraso supre de Castaneda. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Santa Maria mem, la setlejoj Bald en okcidento super la ĉefvilaĝo, kaj Dasga en nordo de Santa Maria.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Santa Maria in Calanca limas en nordo al Cauco, en oriento al Verdabbio, en sudsudoriento al Grono, en sudo al Castaneda, en oriento al Buseno, en nordoriento al Braggio, kaj en nordnordoriento al Selma.

## Trafiko 
Santa Maria situas tute flanke de la gravaj trafikvojoj. Ĝi atingeblas nur per kurboriĉa flanka vojo tra Castaneda. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per poŝtaŭtolinio al Grono.

## Vidindaĵoj 
* Turo de Santa Maria in Calanca
* Pilgrima preĝejo Santa Maria Assunta Calanca, menciita la unuan fojon en la jaro 1291

## Historio 
La unua dokumenta mencion de Santa Maria in Calanca datiĝas el la jaro 1219 kiel *Sancte Marie in Calanca*. En la 13-a jarcento loka nobela familio akiris la turon en Santa Maria. Ĝis la administracia reformo de Kantono Grizono de 1851 Santa Maria estis parto de la tribunalkomunumo Calanca. En 1851 ĝi fariĝis memstara politika komunumo de la komunumaro Calanca en la distrikto Moësa.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Santa Maria

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Santa Maria in Calanca
László Füredi

**FÜREDI László** estis hungara aktoro, partopreninto de kontraŭfaŝisma movado naskita en Temeŝvaro la 16-an de oktobro 1921 kaj mortinta en Bp. la 7-an de januaro 1945. 
## Kariero
László Füredi de 1939 estis ano de teatrotrupo József Nádasi de Peĉo. En 1942 kiel soldato, amiko de Ferenc Dálnoki Nagy li aliĝis al la kontraŭstara movado. Li partoprenis en pluraj armilaj agadoj en grupo de Ferenc Rónai. En januaro 1945 la sagistoj (hungaraj faŝistoj) kaptis lin kaj portis lin al placo Garai, kie sekve de bombatako li mortis.

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Furedi, L.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
3322 Lidiya

'*3322 *Lidiya'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝi ricevis la virinan antaŭnomon *"Lidiya"* en honoro de Lidija Vissarionovna Zvereva (cirile: *Лидия Виссарионовна Зверева*, 1890–1916), unua rusa pilotino de aviadilo.

*Oni ne konfuzu ĝin kun 110 Lydia.''

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tamara Miĥajlovna Smirnova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1975
István Berkeszi

**BERKESZI István** estis hungara instruisto, historiisto naskita en Berkesz la 6-an de decembro 1853 kaj mortinta en Temesvár la 3-an de aprilo 1922. 

## Kariero
István Berkeszi finis siajn studojn en la Universitato de Budapeŝto kaj por 5 jaroj li estis privatsekretario de barono Béla Radvánszky. Li estis gimnazia instruisto de 1884 en Fehértemplom, de 1885 en Budapeŝto, de 1888 en Temeŝvaro li estis ĉefreallerneja instruisto, poste de 1911 ĝia direktoro. Li estis estro de la urba muzeo. De 1892 sekretario de Asocio Sudhungaria pri Historio kaj Arkeologio. Li publikigis studojn pri la historio de departemento Temes de Temeŝvaro.

## Verkoj
**A gróf Haller fiúk iskoláztatása a XVIII. sz.-ban* (Bp., 1883);
**Gróf Hoffmannsegg utazása Magyarországon 1793-94-ben* (Tradukis el germana lingvo kaj enkondukis , Bp., 1887); 
**A temesvári könyvnyomdászat és hírlapirodalom története* (Temesvár, 1900).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Berkeszi, I.
Berkeszi, I.
3323 Turgenev

'*3323 *Turgenev'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 22-an de septembro 1979 de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la rusan verkiston Ivan Sergejeviĉ Turgenev (cirile: *Иван Сергеевич Тургенев'', 1818–1883).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
3324 Avsyuk

'*3324 *Avsyuk'''* estas malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la rusan geodeziiston kaj terfizikiston Jurij Nikolajeviĉ Avsjuk (cirile: *Юрий Николаевич Авсюк'', 1934–2017).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Antonín Mrkos
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1983
Roman Ungern von Sternberg

eta|250ra|Roman Ungern von Sternberg
Barono **Roman Nicolaus von Ungern-Sternberg** (; naskiĝis la 22-an de januaro 1886 en Graz, mortis la 15-an de septembro 1921 en Novosibirsk, Rusa SFSR) estis nobela germana balto, rusia generalo kaj komandanto de Azia Ĉevala Divizio en Fora Oriento.

Li edukiĝis ĉe onklo en Talino/Reval. Post fino de militista lernejo en Sankt-Peterburgo estis sendita Siberion. Partoprenis rusan-japanan militon en 1905. Dum la unua mondmilito batalis en Galicio. Post Februara Revolucio sendita al Fora Oriento. Post Oktobra Revolucio batalis kontraŭ bolŝevikoj. Famiĝis pro senkompataj murdoj kontraŭ bolŝevikoj aŭ kontraŭ suspektintoj pri apogo al bolŝevikoj aŭ aliaj revoluciaj partioj kaj kontraŭ judoj. Pro tio gajnis la titolon **Sanga Barono**. Li transprenis komandadon de armeo en regiono de la lago Bajkalo.

Ekde 1920 separiĝis de Blanka Gvardio proklamiĝinte "sendependa batalanto". Lia celo estis disvastigo de monarkio en la tuta mondo. Alvokis al kontraŭjudismo. Komencis prepari ekspedicion por restarigi dinastion Qing en Ĉinio.

En la tagoj 28-a de septembro - 2-a de oktobro 1920 liaj taĉmentoj eniris Mongolion. La 3-an de februaro 1921 konkeris Ulaanbaataron kaj restarigis regadon de Bogdo Ĥano. Verdire li mem transprenis la regadon proklamante sin reenkarniĝo de Ĝingis-Ĥano. Li komencis enkonduki filozofian sistemon estanta kunligo de rusa naciismo kaj budhismo. En la sama tempo mallongdaŭran kunlaboron kun li entreprenis du konataj polaj verkistoj Kamil Giżycki kaj Ferdynand Ossendowski. Junie 1921 fronte de 20-mila armeo de blankaj rusoj kaj mongoloj atakis Rusion, estis tamen rapide venkita en la bataloj de Nauŝki kaj de Lago Ansera. Faligita la 6-an de julio 1921 post invado de Ruĝa Armeo en Mongolion gvidis rezistan movadon ĝis kaptiĝo la 21-an de aŭgusto.

Pereis la 15-an de septembro 1921, pafmortigita en Novosibirsk.

## Bibliografio 
* Kamil Giżycki: *Przez Urianchaj i Mongolię* (Trans Tuvio kaj Mongolio), LTW 2007, ISBN 9788375650167.
* Witold Michałowski, *Testament barona* (Testamento de barono), 1977.
* Witold Michałowski, *Tajemnica Ossendowskiego* (Sekreto de Ossendowski), 1990.
* Ferdynand Ossendowski, *Przez kraj ludzi, zwierząt i bogów* (Trans la lando de homoj, bestoj kaj dioj), Warszawa 1923, postmilita eldono *Zwierzęta, ludzie, bogowie* (Bestoj, homoj, dioj), Wydawnictwo "Łuk", Białystok 1991, ISBN 83-85183-04-3

Kategorio:Germanaj baltoj
Kategorio:Rusiaj nobeloj
Kategorio:Rusiaj generaloj
Kategorio:Homoj de la Rusia enlanda milito
Kategorio:Rusiaj militistoj de la Unua Mondmilito
Kategorio:Mortintoj en Rusio
Kategorio:Rusiaj monarkiistoj
Heroldo

]]
**Heroldo** laŭ PIV aŭ reta vortaro estas regna militisto aŭ oficisto, kies rolo estas anonci gravaĵojn, kiel ekzemple proklamo de kronado aŭ de milito, aŭ plenumi servojn de oficiala kuriero por la regnestro. En la eŭropa mezepoko heroldoj havis renoman pozicion en la socia ordo, kaj ilia rolo konsideratas antaŭŝtupo de diplomato.

## Historio 
Heroldoj kutime bone konis la mezepokan militan, dokumentan kaj ŝtatan juron. Ili havis diplomatian imunecon kaj obeis honoran regularon, kiu interalie malpermesis la porton de armiloj aŭ la spionadon pri militaj informoj de la malamika flanko. Ili kutime portis apartan mantelon dekoritan per la blazono de sia regnestro.

La heroldoj interalie en turniroj aŭ militaj bataloj respondecis pri la identigo de la kavaliroj laŭ siaj blazonoj. Tiucele kreiĝis blazonaj libroj, kiuj faciligis tiun taskon. El tio poste evoluiĝis la heraldiko.

Kategorio:Mezepoko
Kategorio:Heraldiko
Kategorio:Profesioj
John Stanley Beard

**John Stanley Beard** (naskita 1916, mortis la 17-an de februaro 2011) estis brit-devena forstisto kaj ekologiisto kiu loĝis en Aŭstralio.

## Kariero 
Laborante ĉe la Forsta Administracio en Trinidado kaj Tobago dum la 1940-aj jaroj, Beard disvolvigis sistemon de arbaroklasifiko por tropika Ameriko kaj priskribis la arbarojn de Trinidado, Tobago, kaj Malgrandaj Antiloj; tiuj priskriboj restas normaj referencoj en la temo.

Post foriro ekde Trinidado, Beard transloĝiĝis al Sud-Afriko kaj poste al Aŭstralio, kie li produktis ampleksan serion de vegetaĵaromapoj kovrante multe de la lando.

Liaj ampleksaj mapadoj de Okcidenta Aŭstralio estis normigantaj por komprenado de regionaj flaŭraj zonoj kaj biogeografiaj areoj por la tuta subŝtato. Li estis ĉefverkinto de la 1974-1981 klarigaj notoj al la mapa projekto de la Vegetaĵaro-Mapado de Okcidenta Aŭstralio. Li ankaŭ estis direktoro de la Reĝaj Parko kaj Botanika Ĝardeno por iom da tempo.

Beard ricevis gravan aŭstralian kavaliran ordensignon (*Order of Australia*) en 2003
. Li mortis en Perto .

## Vidu ankaŭ 
* Ĵarah-kari-arbaroj kaj arbustaroj
* Sekaj arbaroj de Trinidado kaj Tobago

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Intervjuo kun Alice Smith en 1986. 

## Bibliografio 
*  Beard, J.S. 1944 : Climax vegetation in tropical America, *Ecology*, Vol. 25/2, 127–158
*  Beard, J.S. 1955 : The classification of Tropical American vegetation-types, *Ecology*, 36/1, 89–100 }
*  Beard, J.S. 1990 : Checklist of the coastal flora of the South-West Botanical Province, Western Australia, *Kingia*, 1/3, 255-281

Kategorio:Ekologiistoj
Kategorio:Britaj ekologiistoj
Kategorio:Biogeografio
Piz Bernina

**Piz Bernina** (en Esperanto **Monto Bernino**) estas kun alteco de  la plej alta monto de Kantono Grizono kaj de la orientaj Alpoj.

## Geografio 
La monto, kiu apartenas al la Centraj Orientaj Alpoj, konsistas el tri kulminoj, kies meza estas la plej alta. Sude de ĝi situas la kulmino *La Spedla* kun alteco de 4020 m s.m. sur kies kresto situas la limo inter Italio kaj Svislando. La ĉefkulmino kaj la norda kulmino (itale *Piz Bianco* kaj romanĉe *Piz Alv*) kun alteco de 3995 m s.m. situas komplete sur svisa teritorio. La tri montopintoj situas sur kresto, kiu ĉe la suda pinto disbranĉiĝas. Okcidente de la ĉefkresto, kiu orientiĝas de nordo al sudo naskiĝas Tschierva-Glaĉero kaj okcidente la Morteratsch-Glaĉero, kiuj senakviĝas tra *Flaz* al Eno kaj fine al Danubo. Piz Bernina estas fakte la plej alta punkto de la baseno de Danubo. De la suda pinto La Spedla fontas sur itala teritorio Scerscen-Glaĉero, kiu tra *Mallero* senakviĝas al Adda kaj fine al Pado. La kresto inter la tri kulminoj formas la limon de la komunumo Pontresina en oriento kaj la eksklavo *Valo Rosegg* de la komunumo Samedan en okcidento.

## Historio 
La unua grimpo de Piz Bernina okazis la 13-an de septembro 1850 fare de *Johann Wilhelm Coaz*, kaj *Jon* kaj *Lorenz Ragut Tscharner*.  Per la romano de *La reĝo de Bernina* de Jakob Christoph Heer la monto estis eternigita en la literaturo. La libro en 1900, 1929 kaj 1957 estis filmigita.

## Turismo 
Ekde la unua grimpo Piz Bernina allogas ĉiujare multnombrajn alpistojn. De la Diavolezza-Kabano sudoriente de Piz Bernina oni havas belegan vidon al la monto. Diavolezza atingeblas per aertelfero ek de Curtinatsch.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Montoj en Svislando
Kategorio:Kantono Grizono
Kategorio:Alpaj kvarmiluloj
Korveto

eta|velŝipa korveto
**Korveto** ekde la 18-a jarcento estas la nomo por vico da tipoj de malgrandaj militŝipoj.

## Velŝipa epoko 
Korvetoj ekestis samtempe kun la fregatoj meze de la 18-a jarcento ekestis kiel neklasitaj, malgrandaj, rapidaj militŝipoj kun malprofunda ŝipa kilo. Pli malmultekostaj ol pli grandaj velŝipoj, ili kutime havis 10 ĝis 24 ne tro pezajn kanonojn kaj kutime havis tri mastojn el kiuj ĉiuj estis plene provizitaj per veloj.

Ili malpli grandis ol la fregatoj kaj estis antaŭviditaj por malpli longdaŭraj ŝipvojoj, sed en bataloj havis similajn taskojn kiel la fregatoj. Kontraste al la fregatoj, kie la kanonoj situas en fermita, pli suba ferdeko, la kanonoj de korveto situis sur la plej supra, subĉiela ferdeko. Pro sia rapideco kaj moveblo ili aparte uziĝis por kurieraj aŭ esploraj celoj. Pro la sama avantaĝo de rapideco kaj moveblo, ankaŭ multaj piratoj uzis korvetojn.

## 20-a jarcento 
eta|maldekstra|la moderna korveto *HMS Härnösand* de la sveda mararmeo
En la 19-a jarcento la tradiciaj tipoj de militŝipoj perdis sian signifon, kaj samtempe malkutimiĝis nomi ŝipojn korveto aŭ fregato. Tiutempe ankoraŭ estis la "blokadorompa korveto", malgranda militŝipo kun malprofunda ŝipa kilo kaj kirasa protekto, kies celo estis trarompi la armean blokadon de haveno.

Antaŭ la Dua Mondmilito fakuloj de la brita mararmeo pripensis, kiel en milita kazo eblis protekti komercajn ŝipojn kontraŭ atakoj de submarŝipoj. Unu el la rezultoj de tiuj pripensoj estis la evoluigo de malgranda militŝipo, laŭ modelo de balenŝipo. Tiaj ŝipoj estis malmultekostajn kaj ilin produkti povis ankaŭ malgrandaj ŝipfarejoj sen sperto pri konstruo de militŝipoj. Malantaĝo de la ŝipa modelo estis kompare al malamikaj submarŝipoj relativa malrapideco, malforta armila ekipo, la malnovspeca vapormaŝina motoro kaj malpreciza navigado.

La tradiciemaj gvidantoj de la brita mararmeo por la nova ŝipa tipo elektis la malnovan nomon "korveto". Kvankam tiuj novaj korvetoj origine nur havis la taskon akompani komercajn ŝiparojn, ili poste dum la Dua Mondmilito utiliĝis ĉiutaske kaj ĉiuvetere en la norda parto de la Atlantika Oceano. La ŝipa tipo sukcese partoprenis en la ĉasado de malamikaj submarŝipoj, sed kompare facile estis dronigebla per atakoj de malamikaj militaviadiloj.

Kategorio:Militŝipoj
Militoŝipo

[eta|la [fregato *Hamburg* de la germana mararmeo]]
**Militoŝipo** estas ĉiaspeca akvoveturilo ekipita por uzo en marmilito. Homaj socioj, en kiuj gravis mara transporto, jam frue komencis konstrui malsamajn tipojn da ŝipoj por militado kaj por komerco. Kiam komenciĝis la moderna epoko, velŝipoj anstataŭigis la antaŭajn remilajn ŝipojn, kaj meze de la 19-a jarcento la velŝipojn anstataŭigis motore movitaj ŝipoj.

[eta|maldekstra|la [aviadila ŝipo *Charles de Gaulle* de la Franca Mararmeo]]
Dum multaj jarcentoj militoŝipoj estis ekipitaj aparte por la batalado kontraŭ aliaj militoŝipoj, kaj ekzistis limigita nombro da militoŝipaj tipoj.

Fine de la 19-a jarcento tamen tre variiĝis la ŝipaj tipoj: aldone al tradiciaj diversgrandaj militoŝipoj, kiel fregatoj kaj korvetoj, aldoniĝis interalie submarŝipoj kaj aviadilaj ŝipoj, apartaj ŝipoj kontraŭ maraj minoj kaj specifaj ŝipaj armetransportiloj.

## Vidu ankaŭ 
* Surfaca ŝipo


Kategorio:Mararmeo
Gotthard Kettler

**Gotthard KETTLER** (naskiĝis en 1517 en Anröchte, Vestfalio; mortis la 17-an de majo 1587 en Jelgava, tiam germane *Mitau*, Duklando Kuronio kaj Zemgalio, nuntempe Latvio) ekde la jaro 1559 estis la lasta grand-majstro de la Livonia Ordeno.

En 1561 li iĝis luterano kaj sekularigis la ordenan landon. Sigismondo la 2-a Aŭgusto, reganto de Pollando-Litovio, kreis el ĝi la germanlingve regatan **Duklandon Kuronio kaj Zemgalio** (germane *Herzogtum Kurland und Semgallen*) kaj donis ĝin al Kettler kiel feŭdo de Pollando-Litovio. Kettler kaj liaj idoj regis la duklandon ĝis 1737.

Kategorio:Livonia Ordeno
Kategorio:Historio de Latvio
Kategorio:Dukoj
Kategorio:Reformacio
Kategorio:Konvertitoj de katolikismo al luteranismo
3327 Campins

'*3327 *Campins''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la venezuelan (usondevenan) astronomon Humberto Campins Camejo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
Club Atlético River Plate

center|800px|**Club Atlético River Plate** (esperante: Atleta Klubo Rivero Plata) estas atleta, sporta kaj sociala klubo kun sidejo en Bonaero, Argentino. Ĝi estis fondita la 25-an de majo de 1901. La klubo havas diversajn sportajn disciplinojn, sed ĝi estas famkonata pro esti unuadivizia futbala klubo. Ĝi estas konsiderata, apud Boca Juniors, Racing Club, Independiente, kaj San Lorenzo (aboce) kiel unu de la kvin grandaj futbalteamoj de Argentino. La klasika rivalo de River estas Boca.
River estis ĉampiono de la Interkontinenta Pokalo en 1986.

Kategorio:Argentinaj futbalteamoj
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1901
Kategorio:Sporto en Bonaero
Malfrumatura

eta|Malfrumaturaj birdidoj.
**Malfrumatura** aŭ altricia signifas "postulanta nutraĵon", kaj aludas al modelo de kresko kaj evoluo en organismoj kiuj estas malkapablaj pluvivi post elkoviĝado aŭ eloviĝado. La vorto estas derivita de la latina radiko *alere* signife "flegi, zorgi, aŭ nutri", kaj plusendas al la bezono de junulo esti provizita kaj vartita prizorge dum longa tempodaŭro.

## Priskribo 
En birda kaj mamula biologio, la malfrumaturaj specioj estas tiuj kies lastatempe elkovigitaj aŭ eloviĝintaj junuloj estas relative nemoveblaj per si mem, al ili mankas plumaro aŭ lanugo, kaj devas esti prizorgataj fare de plenkreskuloj; fermitaj okuloj estas oftaj, kvankam ne ĉiam. Malfrumaturaj junuloj estas naskitaj senhelpaj kaj postulas prizorgon por relative longa tempo. Inter birdoj, tiuj inkludas, ekzemple, ardeojn, akcipitrojn, pegojn, strigojn kaj la plej multajn paserbirdojn. Inter mamuloj, Marsupiuloj kaj la plej multaj ronĝuloj estas malfrumaturaj. Katoj, hundoj, kaj homoj estas kelkaj el la plejbone konataj malfrumaturaj organismoj.

Ĉe la kontraŭa fino de la spektro estas frumaturaj bestoj en kiuj la junuloj havas malfermajn okulojn, havas hararon, plumaron aŭ lanugon, havas grandajn cerbojn, kaj povas tuj moviĝi kaj iom fuĝi de, aŭ defendas sin kontraŭ, predantoj. Ekzemple, ĉe grund-nestantaj birdoj kiel ekzemple anasoj aŭ meleagroj, la junuloj estas pretaj forlasi la neston en unu fojo aŭ du tagoj. Inter mamuloj la plej multaj hufuloj estas frumaturaj, povante piediri preskaŭ tuj post naskiĝo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* La gamo frumaturaj-malfrumaturaj ĉe birdoj

Kategorio:Disvolviĝ-biologio
Kategorio:Birda terminaro
Kaliopa kolibro

alternative=Calliope Hummingbird - Sisters - Oregon S4E8844 (19050042600).jpg|eta|Kaliopa kolibro, *Stellula calliope*
eta|Stellula calliope, ino|alt=Stellula calliope.jpg
eta|Stellula calliope map
eta|Ino manĝiginta ŝiaj indoj de insektoj
La **Kaliopa kolibro**, *Stellula calliope*, estas tre malgranda kolibro kaj la plej malgranda birdo troviĝanta en Kanado kaj en Usono. Ĝi estas la ununura membro de la monotipa genro ***Stellula*** (steleto).

Tiuj birdoj havas brilajn verdajn areojn en doros kaj krono kun blankaj subaj partoj. Ties beko kaj vosto estas relative mallongaj.

Kategorio:Kolibroj
Kategorio:Poligenistoj
Kategorio:Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj
Kategorio:Birdoj de Nordameriko
3325 TARDIS

'*3325 *TARDIS'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Brian A. Skiff elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo aludas al la spactempa veturilo "*TARDIS*" de la brita televida serio de sciencfikcio *Doctor Who''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Brian A. Skiff
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1984
Kategorio:Tempovojaĝado en fikcio
Pál Justus

**JUSTUS Pál** estis hungara sociscienca verkisto, poeto, tradukisto naskita en Pécs la 6-an de aprilo 1905 kaj mortinta en Temesvár la 28-an de decembro 1965.

## Kariero 
Justus Pál studis en Bologna kaj Parizo inter 1924–1927. Ĝis 1944 li estis bank-, respektive privatoficisto en Budapeŝto. En 1944 oni deportis lin. Post 1945 li estis centra komitatano de la socialdemokrata partio, redaktoro de la revuo *Szocializmus*, poste landkunvena deputito. En 1949 oni malliberigis lin laŭ fikciaj akuzoj, kaj liberiĝis en 1955, oni rehonorigis lin je la fino de 1955. Li estis respondecredaktoro ĝis sia morto de la Libroeldonejo Corvina. Li tradukis la sonetojn de Shakespeare, verkojn de Sartre, Wilhelm Weitling, Voltaire, Guy de Maupassant, Cocteau, Gorki kaj de aliaj.

## Verkoj 
* *Fekete ormok alatt* (poemoj, Bp., 1925);
* *Az utak éneke* (poemoj, Bp., 1930);
* *A szocializmus útja* (Vojo de la socialismo), (studoj, Bp., 1945);
* *A monopolkapitalizmus gazdasági szerkezete* (Bp., 1946).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Lopušné Pažite

**Lopušné Pažite** [lopuŝnE paĵite], (hungare *Pázsitos* [pAĵitoŝ]) estas unuigita vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Lopušné Pažite etendiĝas laŭ traira flankovojo. Kysucké Nové Mesto troviĝas je 4, Žilina je 13 km.

## Historio 
Dum la hungara dominado (pli precize ĝis 1911) 2 apartaj vilaĝoj menciitaj malsupre estis tie. Ĝis Traktato de Trianon la unuigita komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Kysucké Nové Mesto, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Lopušné Pažite 466 homoj, (458 slovakoj).

### Lopušná 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1598 en formo *"Lopussina"*. En 1784 164 vilaĝanoj loĝis en 22 domoj, en 1828 236 vilaĝanoj loĝis en 24 domoj.

### Pažite 
La unua mencio okazis pri la tiama bienocentro en 1662 en formo *"Pazittje"*. En 1784 92 vilaĝanoj loĝis en 15 domoj, en 1828 157 vilaĝanoj loĝis en 20 domoj.

## Vidindaĵoj 
* klasikisma kapelo el la 19-a jarcento

Kategorio:Municipoj en distrikto Kysucké Nové Mesto
Károly Novobátzky

**NOVOBÁTZKY Károly** (pro. novoba:cki) estis hungara fizikisto, universitata profesoro, ano de MTA, laŭreato de Kossuth-premio naskita en Temeŝvaro la 3-an de marto 1884 kaj mortinta en Bp. la 20-an de decembro 1967.

## Kariero 
Károly Novobátzky finis la lernadon en la Universitato de Budapeŝto, poste li instruis en mezlernejo, inter 1919–1945 en Gimnazio Kölcsey Ferenc de Budapeŝto. Post 1945 li gvidis la Instituton de Teoria Fiziko de la Universitato de Budapeŝto. La Acta Physica Academiae Scientiarum Hungaricae en 1964 eldonis memorlibron okaze la lia 80-a naskiĝdatreveno. Li ricevis premion Kossuth en 1949.

## Verkoj 
* *A relativitás elmélete* (Bp., 1947);
* *Termodinamika* (Bp., 1951);
* *A fizikai megismerés úttörői* (Bp., 1959);
* *Elektrodinamika és optika* (kune kun Tibor Neugebauer, Bp., 1951, 1961; germane, Berlin, 1962).

## Fontoj 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj fizikistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
György Nemes Ősz

**NEMES ŐSZ György** (pro. nemeŝ oes:) estis hungara skulptisto naskita en Temeŝvaro la 22-an de marto 1885 kaj mortinta en Bp. la 3-an de decembro 1958.

## Kariero 
Nemes studis inter 1901-06 en Industriarta Lernejo de Budapeŝto. En 1906 li ricevis stipendion por studi en Parizo. En 1907 li studvojaĝis en Germanio, Turkio kaj Bulgario. Hejmenveninte li laboris en skulptejo de György Zala. Post la unua mondmilito de 1919 li laboris en la artistkolonio de Vojo Százados en Budapeŝto.

## Fonto 
* Artportal.hu 

Nemes Osz, Gy.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Nesluša

**Nesluša** (hungare *Neszlény* [neslEnj]) estas granda vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Nesluša etendiĝas inter montoj, fine de sakovojo el Kysucké Nové Mesto. Žilina troviĝas je 13 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1367 en formo *"Nezlusa"*. La unuaj loĝantoj estis nur nobeloj. En 1598 oni komputis tie 26 domojn kaj muelejon. En 1828 2498 vilaĝanoj loĝis en 323 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Neszlény 2229 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Kysucké Nové Mesto, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Nesluša 3235 homoj, (3114 slovakoj, 81 ciganoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika klasikisma preĝejo omaĝe al Apostoloj Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo de 1816

Kategorio:Municipoj en distrikto Kysucké Nové Mesto
Kristóf Kelemen

**KELEMEN Kristóf** estis hungara skulptisto naskita en Teremia Mare la 5-an de aŭgusto 1922 kaj mortinta en Bp. la 25-an de oktobro 2001.

## Kariero 
Kelemen studis inter 1935-40 en la Belarta Faklernejo de Temesvár en la fako de lignoskulptado; inter 1947-49 en la fako pri skulptado en la Hungara Belarta Altlernejo. Inter 1950-71 li estis gvidinto de la sekcio de ŝtonskulptado de Entrepreno pri Belarta Efektivigo.

## Distingoj 
* Dufoja meritordena laŭreato de A Szocialista Kultúráért;
* 1978: rekona diploma pro la plej bela medalo de numismatikistoj pro la silvermedalo Reĝina Elisabeta.

## Fonto 
* Artportal.hu 

Kelemen, K.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Baška

**Baška** estas nomo por pluraj komunumoj:

* Baška (distrikto Frýdek-Místek) - municipo en distrikto Frýdek-Místek en Ĉeĥio
* Baška (distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo) - municipo en distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo en Slovakio
* Baška (Kroatio) komunumo en Kroatio; legu
** tabulo de Baška
* parto de loko Masarska en Kroatio, legu Baška (Makarska)