open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Milovan Miković

**Milovan Miković** (naskiĝis la 17-an de julio 1947 en Subotica) estas kroata verkisto el Vojvodino. Rilate al la literaturo de Esperanto elstarigindas, ke li inter alie en 1983 en la revuo *Rukovet* (numero 5/83, paĝoj 60-72) en la serbokroata lingvo je titolo »Do Akonkagve i nazad« (Ĝis Akonkagvo kaj reen) kun la kunaŭtoro Petar Vukov publikigis tre ampleksan intervjuon kun la esperantlingva mondvojaĝisto kaj verkisto Tibor Sekelj, kaj ankaŭ kunlaboris en la amplekse bildigita ekspozicia katalogo "Simileco kaj diverseco, el la etnologia kolekto de mondvojaĝanto Tibor Sekelj", pretigita okaze de ekspozicio en Subotica de la 18-a de majo ĝis la 10-a de junio 1995, sed libroforme publikigita nur en 2012 (ISBN 978-86-915679-0-3).

Kategorio:Kroataj verkistoj
Oppens

**Oppens** estas komunumo en la Distrikto Centro de Vaŭdo en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 182 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Oppens situas en la molasaj montetoj de la Svisa Mezlando en la nordo de la regiono nomita Centro de Vaŭdo (en la franca lingvo *Gros-de-Vaud*) ĉe la okcidenta flanko de la rievero Mentue, proksimume 22 kilometrojn norde de la kantonĉefurbo Laŭzano kaj 8 kilometrojn nordnordoriente de la distriktĉefurbo Echallens. La komunumo konsistas el la vilaĝo Oppens, la vilaĝeto Tuilière d'Oppens, kaj diversaj izolitaj bienoj. Inter la du vilaĝoj pasas en arbara ravino la rojo *Ruisseau du Sauteru*, okcidenta alfluanto de Mentue.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,59 km², de kiuj 26,4% estas kovritaj de arbaro, 66,1% servas por agrikulturo kaj 6,1% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Oppens limas en nordokcidento kaj nordo al Orzens, en nordoriento al Bioley-Magnoux, en oriento al Ogens, en sudoriento al Bercher, en sudo al Rueyres, kaj en sudokcidento al Pailly.

## Trafiko 
Oppens situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra la komunumo pasas konekta vojo de Ruyeres la Orzens kaj alia vojo de Bercher al Bioley-Magnoux. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas proksimume 9 kilometrojn sude de la komunumo apud Yverdon-les-Bains. Pere de la poŝtaŭtolinio de Yverdon-les-Bains al Bercher la vilaĝo Oppens estas konektita al la publika transportreto, kaj tra la vilaĝeto Tulière d'Oppens pasas la buslinio de Bercher al Thierrens.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Oppens datiĝas el la jaro 1160 kiel *Opens*. Sur la komunuma teritorio estis trovitaj restaĵoj de romia murkonstruaĵo. Dum mezepoko Oppens apartenis al la Senjorujo Bioley-Magnoux. Sub la berna regado de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 la loko estis parto de la Voktejo Yverdon. Post la revolucio ĝi apartenis al la Distrikto Yverdon, kaj surbaze de la administra reformo de 2006 ĝi kun efiko de la 1-a de januaro 2008 ĝi estis integrita al la nova Distrikto Centro de Vaŭdo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Oppens
10012 Tmutarakania

'*10012 *Tmutarakania''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la rusaj geastronomoj Ljudmila Georgijevna Karaĉkina kaj Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno, en en tiama Sovetunio (de 1992 en Aŭtonoma Respubliko Krimeo).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la iama princlando Tmutarakania, kiu ekzistis en la Tamanja duoninsulo de la 10-a ĝis la 12-a jarcento.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Georgijevna Karaĉkina
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Inguza

***Inguza predemersus*** estis jam formortinta specio de pingveno. Ĝi estis iama lokita en la genron *Spheniscus* kaj oni supozis, ke ĝi estis proksima parenco de la Sudafrika pingveno, sed post oni trovis ties tre distingan tarsometatarson, ĝi estis movigita al sia nuna monotipa genro. La konataj fosiliaj specimenoj estis trovitaj en rokoj de fina Plioceno en ŝtonminejo de Langebaanweg, Sudafriko, kio signifas, ke tiu pingveno vivis ne multe malpli ol antaŭ 5 milionoj da jaroj.

Kio estas konata el molekula informo estas ke la epoko kiam tiu specio vivis ne estas tro dista el la alveno de la prauloj de la Sudafrika pingvena al la atlantikaj marbordoj de suda Afriko. Aliflanke ĝi povus esti pli proksima al *Pygoscelis*. Tio signifus, ke ties prauloj diverĝis el tiuj de la nunaj *Pygoscelis* plej verŝajne je nedeterminita momento dum la Oligoceno.

Alternative, ĝi povus esti ne proksima al nunaj pingvenoj (nome Sfeniskenoj), sed fina survivanto de formortinta stirpo. Tio ne verŝajnas konsiderinte ĝian aĝon — ĝi estus la lasta konata survivanto de la ne-sfeniskenaj pingvenoj — sed ĉar kelkaj el tiuj ankoraŭ vivis antaŭ kelkaj milionoj da jaroj, ĝi ne povas esti malkonsiderita.

## Referencoj 
Kategorio:Sfeniskedoj
Kategorio:Pingvenoj
Kategorio:Sfeniskoformaj
Kategorio:Neflugaj birdoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Prahistoriaj birdoj
10011 Avidzba

'*10011 *Avidzba'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno, en en tiama Sovetunio (de 1992 en Aŭtonoma Respubliko Krimeo).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la rusan arbokulturiston kaj vinkultiviston Anatolij Mkanoviĉ Avidzba (cirile : *Анатолий Мканович Авидзба''), anon de la Internacia Akademio de Vinkultivado kaj Vinfarado, korespondan anon de la Ukraina Akademio de Agraj Sciencoj kaj direktoron de la Instituto "Magarach" de Vinkultivado kaj Vinfarado en Krimeo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Burgo Rolandseck

eta|300ra|“la arko de Roland (Rolandbogen), ĉ. la jaro 1900
La **burgo Rolandseck**' estas altaĵburgo en la urboparto Rolandswerth de Remagen en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato, distrikto Ahrweiler. Ĝia ruino nomiĝas **Rolandsbogen**, t.e. “arko de Roland”
eta|Rolandsbogen kaj Umgebung en 1900
eta|Rolandsbogen (2009)
eta|Rolandsbogen (2011) sen hedero
eta|elaera foto de „Rolandsbogen“

## Referencoj 
## Literaturo 
* Horst Eckertz, Kurt Roessler (Hrsg.: *Ferdinand Freiligrath und der Rolandsbogen. Zum 125. Todestag am 18. März 2001.* 1. Aufl. Kessel, Remagen Oberwinter 2001, ISBN 3-935638-02-7. (Beiträge von Heinrich Böhm, Horst Eckertz, Konrad Hutzelmann, Hans Kleinpass, Kurt Roessler)
* Ansgar S. Klein: *Ferdinand Freiligrath, Ernst Friedrich Zwirner und der Wiederaufbau des Rolandsbogens.* In: *Kölner Domblatt.* 75, 2010, S. 226–259.
* Ansgar S. Klein, Alexander Thon: *Burgruine Rolandseck und Rolandsbogen*. Regensburg 2010, ISBN 978-3-7954-6820-0.
* Kurt Roessler: *Rolandsbogen. Die lyrische Landschaft des Rheins. Geschichte und Gedichte der Burg Rolandseck seit 1122. Ein Neues Rolandsalbum.* Edition Rolandsbogen, Bonn 2010, ISBN 978-3-935369-21-3.
* Kurt Roessler: *Die Mauern der Burg Rolandseck.* Edition Rolandsbogen, Bonn 2011, ISBN 978-3-935369-24-4.
* Josef Ruland, Peter Schoenwaldt (Hrsg.): *Ferdinand Freiligrath 1876/1976.* Rommerskirchen, Remagen-Rolandseck 1976. (Beiträge von Heinrich Neu, Josef Ruland, Peter Schoenwaldt und Evodia Wolf)
* Josef Ruland: *Der Rolandsbogen in Remagen-Rolandseck. Zur Wiedererrichtung vor 150 Jahren.* 1. Aufl. RVDL, Köln 1990. (Rheinische Kunststätten, Heft 359)
* Alexander Thon: *… daz man furbaz kein borg laz gebowen. Anmerkungen zur Geschichte von Burg Rolandseck über (Remagen-)Rolandseck bis zu ihrem Untergang im 17. Jahrhundert.* In: *Analecta Coloniensia.* 9, 2009, S. 151–192.
* Alexander Thon, Stefan Ulrich: *„… wie ein Monarch mitten in seinem Hofstaate thront“. Burgen am unteren Mittelrhein*. Schnell & Steiner, Regensburg 2010, ISBN 978-3-7954-2210-3, S. 138–141.

## Eksteraj ligiloj 
* Hermann-Josef Fuchs zum Rolandsbogen 
* [Ein böhmischer Maler (Wenzel Hollar(https://eo.wikipedia.org/wiki/Wenzel_Hollar)) erlebt den Rhein] 
* Rolandsbogen: Sage, Gedichte und Berichte, Ansichten

Kategorio:Distrikto Ahrweiler
Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Perudyptes

***Perudyptes*** estas baza pingveno el meza Eoceno, kuŝejo Paracas de Peruo.

*Perudyptes devriesi* estas baza pingveno el meza Eoceno (~42 Ma) kuŝejo Paracas de Peruo. Tiu nova malkovro eble plenigas ĉefan filogenetikan kaj stratigrafian vakuon (~20 milionoj da jaroj) inter la plej fruaj fosiliaj pingvenoj (*Waimanu manneringi* kaj *Waimanu tuatahi*, ~58–61.6 Ma) kaj la venontaj plej aĝaj partaj skeletoj.

La kranio de *Perudyptes* karakteriziĝas de profunda temporaj truoj kaj longeca, mallarĝa beko kiu diferencas el aliaj registritaj prapingvenoj en ties mallonga makzela simfizo. La skeleto de flugiloj de Perudyptes konservas kombinon de pleziomorfaj karakteroj observitaj ankaŭ en la baza pingveno *Waimanu* kaj derivaj karakteroj kunhavataj kun pliaj krucaj pingvenoj.

## Referencoj
Kategorio:Sfeniskedoj
Kategorio:Pingvenoj
Kategorio:Sfeniskoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Formortintaj birdoj
Kategorio:Neflugaj birdoj
Samu Szádeczky-Kardoss

**Samu SZÁDECZKY-KARDOSS** [sAdecki-kardoŝ] hungara klasik-filologo, universitata profesoro. Li naskiĝis en Koloĵvaro la 21-an de januaro 1918 kaj mortis en Segedo la 10-an de novembro 2004.

## Kariero 
Samu Szádeczky-Kardoss diplomitiĝis en Segedo en 1940 pri latina-helena lingvoj. De februaro 1941 ĝis 1845 li instruis en la Universitato de Koloĵvaro, poste en Segedo ĝis 1988.

## Verkoj 
* Avar sírok Baktóban / Szádeczky-Kardoss Samu. Szeged : Ny.: Ablak György, 1948. 42 p. (Klny.: Alföldi Tudományos Gyűjtemény, 2.1946/1947)
* The name of the river Tisza. Budapest : Akad. Ny., 1954. pp.&nbsp;77–115. (Klny.: Acta Antiqua Academiae Scientiarum Hungaricae)
* A bagauda mozgalmak Hispániában. Czuth Bélával. Budapest : Akadémiai Kiadó, 1956. Klny.: Antik Tanulmányok. pp.&nbsp;175–180.
* Zur Vorgeschichte der wandalisch-alanischen Wanderung = A vandál-alán vándorlás előtörténetéhez. Szeged : Móra Ferenc Múzeum, 1956. pp.&nbsp;31–35. (Klny.: Móra Ferenc Múzeum évkönyve.)
* Az Ilias 19. 83-84. sorának értelmezéséhez. Szeged : Szegedi Ny., 1961. pp.&nbsp;151–152. (Klny.: In memoriam Gedeon Mészöly-emlékkönyv).
* Mimnermos : [1-3. köt. Nagydoktori disszertáció kéziratban, 1962. Lelőhely: ELTE Egyetemi Könyvtár]
* Mimnermos. Budapest : MTA, 1963. 31 p. (Doktori értekezés tézisei.)
* Zwei Beiträge zur Epigraphik und Literaturgeschichte / Samuel Szádeczky-Kardoss. Wien, [1964]. Klny.: Akte des IV. Internationalen Kongresses für griechische und lateinische Epigraphik, pp.&nbsp;379–385.
* A magyar őstörténet és bizánci forrásai. Budapest : Akad. Ny., 1980. Klny.: Magyar Tudomány, 1980/5. sz. pp.&nbsp;351–357.

## Fonto 
* Hungarlingva vikipedio

Kategorio:Hungaraj klasikaj filologoj
Saffenburg

eta|ruino Saffenburg
eta|300ra|altdekstre=0.8|
La **Saffenburg** estas ruino de mezepoka altaĵburgo apud la vilaĝo Mayschoß en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato, distrikto Ahrweiler. La burga ruino situas supre de la valo de la rivero Ahr.

## Historio 
eta|maldekstra|desegno de la ruino de *Renier Roidkin*, unua duono de la 18a jarcento

Ĝi estas konstruita en la 11-a jarcento de la grafoj Adolf von Nörvenich kaj Adalbert von Saffenberg (kontraste al la familia nomo la burgo ekhavis la nomon Saffenburg, sed la proksima rilato inter ambaŭ nomoj estas evidenta). La unua dokumenta mencio estis de 1081.

Poste la idoj de Adalbert estis la solaj posedantoj de la Saffenburg. Poste la burgo estis en aloda aŭ feŭda posedo de pluraj nobelaj familioj. En 1173 la burgo kaj la graflando Saffenburg fariĝis per geedziĝo la posedo de la grafoj de Sayn. En 1184 la ĉefepiskopo Filipo la 1-a von Heinsberg de Kolonjo aĉetis la duonon de la burgo. Apud la grafoj de Saffenberg aperis ekde 1200 alia nobela gento, kiu nomas sin laŭ la burgo, sed ne apartenis al la alta nobelaro. En la jaro 1424 la burgo fariĝis posedo de la graflando Virneburg kaj post ties pereo al la grafoj de Manderscheid-Schleiden. En 1593 la grafoj de Marck-Schleiden sekvis.

En 1704 la burgo estis malkonstruita kaj fariĝis en 1773 kiel ruino en la posedo de la dukoj de Arenberg.

Hodiaŭ restas nur kelkaj bazaj muroj. En la dekliva estas kelkaj signoj de la iama burgo. En 2004 komenciĝis la ĝisfunda resanigado de la kadukaj muroj. Ekde 2007 la ruino denove estas vizitebla.

## Literaturo 
* Heinrich Neu, Walther Zimmermann: *Das Werk des Malers Renier Roidkin. Ansichten westdeutscher Kirchen, Burgen, Schlösser und Städte aus der ersten Hälfte des 18. Jahrhunderts*. L. Schwann, Düsseldorf 1939, S. 137.

## Eksteraj ligiloj 
* Förderverein Burgruine Saffenburg 
* Rekonstruktionszeichnung  von Wolfgang Braun

## Referencoj 
Kategorio:Burgoj en la Ejfelo
Kategorio:Distrikto Ahrweiler
Wensburg

eta|altdekstre|loĝturo de la burgo
La ruino de la **Wensburg**, aŭ *burgo Wensberg* situas en la valo de la rivero Liers. La burgo staras sur montsupro sudokcidente de la vilaĝo Lind en la distrikto Ahrweiler, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝi iam estis la centro de la samnoma teritorio.

## Priskribo 
eta|ĉefa enirejo

## Historio 
[eta|aspekto de la Wensburg ĉ. 1725 sur tuĉodesegno de [Renier Roidkin]]

## Literaturo 
* Gabriele Nina Bode: *„[…] verschwunden ist der Bogen“. Betrachtungen zur Wensburg im Lierstal*. In: *Burgen und Schlösser*. Jg. 38, Nr. 2, 1997, , S. 106–110.
* Werner Bornheim gen. Schillig: *Rheinische Höhenburgen*. Gesellschaft für Buchdruckerei, Neuss 1964, S. 55.
* Paul Clemen (Hrsg.): *Die Kunstdenkmäler der Rheinprovinz*. Band 17, Abt. 1: Die Kunstdenkmäler des Kreises Ahrweiler, 2. Halbband: Kirchdaun–Wirft. L. Schwann, Düsseldorf 1938, S. 499.
* Ignaz Görtz: *Burg und Herrschaft Wensberg*. In: Kreis Ahrweiler (Hrsg): *Heimatjahrbuch für den Landkreis Ahrweiler. 1967*. Weiss, Monschau 1967, , S. 40–43 (online ).
* Hirschfeld, Heusgen: *Wensburg (Kr. Adenau)*. In: *Mitteilungen des Rheinischen Vereins für Denkmalpflege und Heimatschutz*. Jg. 4, Nr. 3, 1910, S. 255–257.
* Paul Lehfeldt: *Die Bau- und Kunstdenkmäler des Regierungsbezirks Coblenz*. Voss, Düsseldorf 1886, S. 29.
* Michael Losse: *Theiss Burgenführer Hohe Eifel und Ahrtal. 57 Burgen und Schlösser*. Konrad Theiss, Stuttgart 2003, ISBN 3-8062-1775-0, S. 147–149.
* Michael Losse: *„[…] von frühest-mittelalterlicher, vielleicht fränkischer Gründung“? Anmerkungen zur Geschichte der Wensburg im Lierstal*. In: Kreis Ahrweiler (Hrsg): *Heimat-Jahrbuch*. Nr. 62, 2005, , S. 136–143 (online ).

## Eksteraj ligiloj 
## Referencoj 
Kategorio:Burgoj en la Ejfelo
Ernsburg
Rezső Zsizsmann

**Rezső ZSIZSMANN** [ĵiĵman] hungara orgenisto, ĥorestro. Li naskiĝis en Körmöcbánya en 1885 kaj mortis en Koloĵvaro 1941.  
## Kariero
Rezső Zsizsmann diplomitiĝis pri matematiko-fiziko en Universitato de Budapeŝto, poste en 1912 en la Muzika Altlernejo. De 1914 li laboris en Marosvásárhely. Pli poste li estis orgenisto-ĥorestro de preĝejo Sankta Mikaelo de Kluĵo, direktoro-instruisto de Romkatolika Muziklernejo, de Hungara Muzikkonservatorio de Kluĵo, gvidanto de simfonia orkestro, gvidanto-ĥorestro de la Romániai Magyar Dalosszövetség. Li estis elstara persono de la muzikvivo de Kluĵo inter 1929 kaj 1941.
## Fonto
*Biografiaj indikoj 
 
Kategorio:Rumanujaj hungaraj komponistoj kaj muzikistoj
Archaeospheniscus

***Archaeospheniscus*** estas formortinta genro de grandaj pingvenoj. Ĝi nune enhavas tri speciojn, konataj el iom fragmentaj restoj. *A. wimani*, nome la plej malgranda specio (ĉirkaŭ grando de Papua pingveno), troviĝis en tavoloj de Meza aŭ Fina Eoceno (34-50 mj) de la kuŝejo La Meseta en la Insulo Seymour, Antarkto, dum la aliaj du, de grando ĉirkaŭ de moderna Imperiestra pingveno, estas konataj el ostoj rekuperitaj el kuŝejoj de Fina Oligoceno de Kokoamu Greensand (27-28 mj) ĉe Duntroon (Novzelando).

Tiu genro estas unu el plej fruaj konataj prapingvenoj. Ties humero estas ankoraŭ tre maldika, inter la formo vidata en ordinaraj birdoflugiloj kaj la dikigita konditĉo trovita en modernaj pingvenoj. Aliflanke la tarsometatarso montras pekuliaran mikson de karakteroj trovitaj kaj en modernaj kaj en primitivaj formoj. Ĉu tio signifas, ke la genro estas praulo de modernaj taksonoj aŭ reprezentas kazon de paralela evoluo estas nekonata.

## Specioj 
* Pingveno de Lowe (*Archaeospheniscus lowei*)
* Pingveno de Lopdell (*Archaeospheniscus lopdelli*)
* *Archaeospheniscus wimani*

## Referencoj
* Jadwiszczak, Piotr (2006): Eocene penguins of Seymour Island, Antarctica: Taxonomy. *Polish Polar Research* **27**(1): 3–62. PDf fulltext 
* Marples, Brian J. (1952): Early Tertiary penguins of New Zealand. *New Zealand Geol. Surv., Paleont. Bull.* **20**: 1-66.
* Simpson, George Gaylord (1971): A review of the pre-Pleistocene penguins of New Zealand. Bulletin of the American Museum of Natural History 144: 319–378. PDF kompleta teksto 

Kategorio:Sfeniskedoj
Kategorio:Pingvenoj
Kategorio:Sfeniskoformaj
Kategorio:Birdoj de Antarkto
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Formortintaj birdoj
Kategorio:Neflugaj birdoj
Aladár Sipos

**Aladár Sipos** [ŝipoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sipos Aladár** estis hungara ekonomikisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1981).

Aladár Sipos http://epa.oszk.hu/00000/00017/00115/pdf/01mehalmai.pdf naskiĝis la  1927 en Kisköre. Li mortis la  2005.

## Biografio 
Aladár Sipos frekventis gimnazion en Eger, poste universitaton en Budapeŝto inter 1947-1951, kie li multe lernis de Farkas Heller. Post la diplomo li eklaboris en ekonomia instituto. Post 2 jaroj li ricevis postenon en la ministerio. Ekde 1957 li instruis en Universitato Marx Károly. Li instruis plu jam kiel katedrestro en Universitato de Budapeŝto en 1961. Li profesoriĝis en 1965. Inter 1965-1977 li instruis en politika ĉeflernejo, dume en 1972 li doktoriĝis antaŭ la akademio. En la studjaro 1983 li estis gastoprofesoro en Sapporo.

## Verkaro (elekto) 
* *A technikai haladás hatása a fejlett tőkés országok agrárviszonyaira* (1976)
* *Válaszúton az agrárpolitika* (1988)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj ekonomikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
János Szamosi

**János SZAMOSI** [samoŝi], origina nomo Mayer, hungara klasikfilologo. Li naskiĝis en Koloĵvaro la 18-an de aprilo 1840 kaj mortis en Koloĵvaro la 27-an de aprilo 1909.
eta|János Szamosi

## Kariero 
János Szamosi diplomitiĝis en Vieno en 1863 kaj li instruis en ĉefgimnazio (universitata) de Buda ĝis oktobro 1864. En 1870 li fariĝis privatprofesoro pri greka literaturo de la universitato de Pest (urbo). Post studvojaĝo en Germanujo de 1872 oni nomumis lin ordinara profesoro de Universitato de Koloĵvaro al la katedro pri klasik-filologio. En 1896 oni nomumis la ano de landa publikinstruada konsilantaro. Li estis dekano de la filologia fakultato (1874–75, 1885–86), rektoro de la universitato (1886–87).

## Fonto 
* Hungara vikipedio

Kategorio:Hungaraj klasikaj filologoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
József Géza Sinkovics

**József Géza Sinkovics** [jOĵef ŝinkoviĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sinkovics József Géza,** angle konata **Joseph G. Sinkovics** estas hungara-usona kuracisto, profesoro, membro ekstera de Hungara Scienca Akademio (1993).

József Géza Sinkovics http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19458 naskiĝis la  1924 en Budapeŝto.

## Biografio 
József Géza Sinkovics frekventis universitaton en Budapeŝto (kaj ankaŭ en la Tria Regno) dum la 2-a mondmilito, tial li ricevis diplomon nur en 1948. Pli frue kiel studento li laboris en Malsanulejo Rókus kaj en Kalocsa. Post la diplomo li eklaboris en patologia instituto, baldaŭe li estis arestita, tial li kuracadis en fifama prizono en Vác. Post jaroj la sekreta polico konfesis, ke li faris neniun krimon. Post falo de hungara revolucio de 1956 li forlasis la landon kaj li trovis laborlokojn en diversaj usonaj universitatoj. En 1966 li vizitis instituton en Ugando, kie li okupiĝis pri infektaj malsanoj. Li ricevis hungarajn kaj usonajn premiojn inter 1963-2005.

## Verkaro (elekto) 
* *Medical Oncology* (1986)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hompaĝo  
* biografio 

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Usonaj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
György Sitkei

**György Sitkei** [djordj ŝitkei], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sitkei György** estis hungara inĝeniero pri maŝinoj, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (2004).

György Sitkei http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19461 naskiĝis la  1931 en Orosháza.

## Biografio 
György Sitkei frekventis teknikan universitaton en Budapeŝto inter 1949-1954, poste li aliĝis al la universitata stabo. Baldaŭe li instruis longe. En 1964 li doktoriĝis antaŭ la akademio. Inter 1974-1980 li akiris postenon en trusto, poste li estis katedrestro en universitato de Sopron. Li pensiuliĝis en 1996. Li okupiĝas ekzemple pri uzado de energio en motoroj. Li ricevis 3 premiojn inter 1965-1994.

## Verkaro (elekto) 
**Keverékképzés és égés Diesel-motorokban* (1960)
**Heat Transfer and Thermal Loading in Internal Combustion Engines* (1974)
**Mezőgazdasági és erdészeti járművek modellezése* (1986)
**Gyakorlati áramlástan* (1997)
**Mezőgazdasági műszaki ismeretek* (2004)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
 
Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Olga Zágoni

**Olga ZÁGONI** [zAgoni] rumania hungara rakontistino, ĵurnalistino. Ŝi naskiĝis en Koloĵvaro la 17-an de decembro 1948. Ŝi estis la edzino de verkisto Attila Zágoni, estas la patrino de Balázs Zágoni kaj Bálint Zágoni.

## Kariero
Olga Zágoni diplomitiĝis en UBB[ de Kluĵo en 1972 pri hungara lingvo kaj literaturo, kaj ŝi fariĝis de la sama jaro kunlaborantino de la hungara elsendo de la Radio de Kluĵo, inter 1980–89 interna kunlaborantino de Dolgozó Nő, en 1990–92 de Családi Tükör. De 1992 ŝi instruis.

## Volumo
**A fáról lepotyogni tilos* (fabelo, Buk. 1986). 

## Fonto
*RMIL 

 
Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Konfesa poezio

**Konfesa poezio** aŭ **konfeseja poezio** (angle: *confessional poetry*) estas skolo de "persona" poezio, kiu ekestis en Usono dum la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj kaj ofte pritemis aferojn vidatajn (almenaŭ tiam) kiel tabuajn kaj hontindajn.

Du skoloj, kiuj reagis kontraŭ la ŝajna "egoismo" de konfesa poezio, estas tiu de la LANGUAGE Poetoj kaj Nova formalismo.

## Iuj konataj poetoj 
* Robert Lowell
* Sylvia Plath
* John Berryman
* Anne Sexton
* Allen Ginsberg
* W. D. Snodgrass

Kategorio:Poezio de Usono
Halifax (Britio)

**Halifax** (Halifakso) estas urbo de Anglio kaj Britio, kiu situas en la nuna administra regiono *Yorkshire and the Humber* kaj la historia provinco Okcidenta Jorkŝiro. La urbo estas la administra centro de la metropola distrikto Calderdale. Laŭ la stato de la censo de 2021 en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².  Ĝi konatas interalie pro sia fabrikejo *Mackintosh* pri ĉokoladaĵoj kaj aliaj dolĉaĵoj. Ĝemela urbo estas la germana urbo Aachen (Akeno).

## Geografio 
Halifax situas en la sudoriento de la montetaro Peninoj proksime de la urboj Bradford, Huddersfield kaj Rochdale. La pli grandaj urboj Liverpool kaj Hull situas en distanco de po 100&nbsp;kilometroj, dum Londono, Edinburgh, Belfast, Dublin kaj Cardiff distancas po 300&nbsp;kilometrojn. La urbon trafluas la rivero *Calder*.

## Konataj urbanoj 
* Ed Sheeran, popmuzika kantaŭtoro

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Referencoj 
eta|maldekstra|300ra|

Kategorio:Urboj de Britio
Balázs Zágoni

**Balázs ZÁGONI** [balAĵ zAgoni] rumania hungara verkisto, filmkritikisto, redaktoro. Li naskiĝis en Koloĵvaro la 12-an de decembro 1975. Li estas la filo de verkisto Attila Zágoni kaj ĵurnalistino Olga Zágoni, la pli aĝa frato de maneĝero, filmreĝisoro Bálint Zágoni.

## Kariero 
Balázs Zágoni diplomitiĝis pri filozofio en UBB de Kluĵo (2000). De 1999 li estis eksterna kunlaboranto de gazeto *Krónika*. Li estas fondinto kaj redaktoro de 2000 de revuo *Filmtett*, de 2009 gvidanto de Libroeldonejo Koinónia

## Libroj 
* Barni könyve (Kolozsvár, 2005);
* Kincses képeskönyv: Kolozsvár (Kolozsvár, 2007);
* Kincses képeskönyv: Marosvásárhely (Kolozsvár, 2008);
* Barni Berlinben (Kolozsvár, 2008);
* Barni és a lányok (Kolozsvár, 2009);
* Kincses képeskönyv: Visegrád (Kolozsvár, 2009).

## Tradukaĵoj 
* Sally Lloyd-Jones: *Jézus meséskönyve, a Biblia* (The Jesus Storybook Bible) Koinónia Könyvkiadó, Kolozsvár, 2013.

## Fonto 
* Hungara vikipedio

Kategorio:Rumanujaj hungaraj reĝisoroj
Erika Mihálycsa

**Erika MIHÁLYCSA** [mihAjĉa] rumania hungara verkistino, tradukistino, universitata instruistino. Ŝi naskiĝis en Sf. Gheorghe la 12-an de marto 1977. 

## Premioj
*2013 - nivelpremio de revuo Látó de Târgu Mureș.

## Kariero
Erika Mihálycsa diplomitiĝis en 1999 pri angla lingvo, en 2004 pri historio-arthistorio. Ŝi doktoriĝis suma cum laude en 2008 en UBB de Kluĵo (disertaĵo: ’Trans-Lating Modernism: Languages of Passage in the Fiction of Joyce, Flann O’Brien, Beckett’). De 2006 ŝi estas anino de la katedro de angla lingvo kaj literaturo de UBB de Kluĵo.

## Fonto
*Kariertabelo 

## Eksteraj ligiloj
*Verkoj 

 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Oulens-sous-Echallens

**Oulens-sous-Echallens** estas komunumo en la Distrikto Centro de Vaŭdo en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 522 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Oulens-sous-Echallens situas sur la molasaj montetoj de la Vaŭda Mezlando ĉe la okcidenta bordo de la river Talento en okcidento de la regiono nomita Centro de Vaŭdo (en la franca lingvo *Gros-de-Vaud*), proksimume 10 kilometrojn okcidente de la distriktĉefurbo Echallens kaj 20 kilometrojn nordokcidente de la kantonĉefurbo Laŭzano. La komunumo konsistas el la vilaĝo Oulens, la setlejo Sur la Croix, kaj kelkaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,87&nbsp;km², de kiuj 24,0% estas kovritaj de arbaro, 64,7% servas por agrikulturo kaj 10.9% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Oulens-sous-Echallens limas en nordo al Bavois, en oriento al Goumoëns, en sudoriento al Saint-Barthélemy, en sudo al Bettens, en sudokcidento al Daillens, kaj en nordokcidento al Eclépens.

## Trafiko 
Tra Oulens-sous-Echallens pasas la kantona ĉefvojo n-ro 134 de Chavornay al Ecublens, kiu kruciĝas en la komunuma centro kun konekta vojo de Goumoëns al La Sarraz. En okcidento pasas la svisa aŭtovojo A1, kies alveturejo La Sarraz situas sur la teritorio de laq komunumo.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Oulens-sous-Echallens datiĝas el la jaro 1207 kiel *Ollens*. Dum mezepoko Oulens estis grejnbieno de la Abatejo Lago de Joux. De 1475 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Oulens-sous-Echallens estis parto de la komuna berna kaj friburga Senjorujo Orbe kaj Echallens. Post la revolucio ĝi apartenis al la Distrikto Echallens, kaj surbaze de la administra reformo de 2006 ĝi kun efiko de la 1-a de januaro 2008 ĝi estis integrita al la nova Distrikto Centro de Vaŭdo.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Oulens

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Oulens-sous-Echallens
Bálint Zágoni

**Bálint ZÁGONI** [bAlint zAgoni] rumania hungara produktisto, reĝisoro. Li naskiĝis en Koloĵvaro la 12-an de februaro 1982. Li estas la filo de verkisto Attila Zágoni kaj ĵurnalistino Olga Zágoni, la pli juna frato de Balázs Zágoni.

## Kariero
Bálint Zágoni diplomitiĝis pri historio-arthistorio (2004) en UBB de Kluĵo, pri fotoarto, filmarto, amaskomunikado en EMTE de Kluĵo (2008). Inter 2005 kaj 2008 li estis respondeculo por konkursoj, de 2009 manaĝero de revuo *Filmtett*. Li esta ano
de Erdélyi Magyar Filmszövetség.

## Filmoj
*Janovics Jenő, a magyar Pathé, 62 p, DV, 2011. Rendező: Zágoni Bálint, operatőr: Bántó Csaba, Filep Farkas, Keresztes Péter, Székely Róbert, vágó: Bertóti Attila, hangutómunka: Jeszenszky Tamás, producer: Zágoni Bálint.

*Addig, míg sokan voltunk, 53p, DV, 2010. Rendező: Zágoni Bálint, operatőr: Bántó Csaba, Filep Farkas, Székely Róbert, vágó: Bertóti Attila, szakértő: Szilágyi Levente, Peti Lehel, producer: Zágoni Bálint.

*Antigoné – avagy Erdélyben, filmet, együtt, 84 p, HDV, 2010. Rendező: Jakab-Benke Nándor, operatőr: Bántó Csaba, Kürti István, vágó: Kató Zsolt, hang: Jeszenszky Tamás, gyártásvezető: Boros Melinda,színészek: Debreczi Kálmán, Szász Réka,  producer: Zágoni Bálint.

*Holland óra, 11 p, HDV, 2008. Rendező: Zágoni Bálint, operatőr: Székely Róbert, vágó: Zágoni Bálint, gyártásvezető: Tóth Orsolya, hang: Várhegyi Rudolf, Péter Attila, szerepők: Szabó József, Magyari Ágnes, produktoro: Sándor Buglya.

*Benedek doktor csodakútja, 28 p, DV, 2007. Rendező: Zágoni Bálint, operatőr: Székely Róbert, Keresztes Péter, vágó: Zágoni Bálint, szakértő: Peti Lehel, producer: Zágoni Bálint.

*Caffe Amor, 9 p, DV, 2006. Rendező: Zágoni Bálint, operatőr: Kövendi Imola, gyártásvezető: Horváth Ágnes, szereplők: Veres Előd, György Andrea.

## Fonto
*Erdélyi magyar ki kicsoda, 2010.
*Aŭtobiografio 
## Eksteraj ligiloj
*Artikoloj

 
Kategorio:Rumanujaj hungaraj reĝisoroj
Róbert Demeter

**Róbert DEMETER** hungara, rumania hungara pentristo. Li naskiĝis en Magyaró en 1876 kaj mortis en Gheorgheni en 1930
Róbert Demeter pristudis arton en Mintarajziskola de Budapeŝto ĉe pentristo Bertalan Székely. Li laboris kiel portretpentristo en Marosvásárhely.
## Fonto
*Biografiaj indikoj

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Kategorio:Hungaraj pentristoj
10013 Stenholm

'*10013 *Stenholm'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la sveda astronomo Claes-Ingvar Lagerkvist elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la svedan astronomon *Björn Stenholm*, kiu laboris dum pluraj jaroj al la popularigo de astronomio, notinde kiel ĉefredaktoro de la sveda revuo *Populär Astronomi''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Claes-Ingvar Lagerkvist
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Gábor Simon (muzikartisto)

**Gábor SIMON** [ŝimon] rumania hungara flutisto, ĝenerala direktoro de la Kolozsvári Állami Magyar Opera. Li naskiĝis en Sf. Gheorghe la 29-an de marto 1945.

## Kariero
Gábor Simon diplomitiĝis en 1968 en Muzikakademio de Kluĵo en la fako de fluto. Pos kvar jaroj li estis ano de la orkestro de la operejo. Inter 1973 kaj 1990 li estis akompanianto, instruisto en la Baletlernejo de Kluĵo. De 1990 ĝis 2010 li estis ĝeneraldirektoro de hungara operejo de Kluĵo.
## Fonto
*Intervjuo kun artisto

Kategorio:Rumanujaj hungaraj komponistoj kaj muzikistoj
Nava

**Nava** aŭ **NAVA** povas rilati al:

## Lokoj 
:
**Nava*, vilaĝo en komunumo Palamuse kadre de la distrikto Jõgevamaa 
*Samnoma vilaĝo en komunumo Leisi kadre de la insulo kaj distrikto Saaremaa

:
**Nava* aŭ *Neva*, perse نوا‎, vilaĝo en la norda parto de Mazandarano

:
*Nava (Coahuila), komunumo kaj ties centra urbo en la nordoriento de la lando

:
*Nava (Asturio), municipo en la aŭtonoma komunumo Asturio, en la nordokcidento de la lando
** Nava (stacidomo), fervoja stacio en Nava (Asturio)
*Nava de Roa, vilaĝo kaj municipo en la provinco Burgoso, aŭtonoma komunumo Kastilio kaj Leono
*La Nava, municipo en la provinco Onubo, aŭtonoma komunumo Andaluzio 
*La Nava de Ricomalillo, municipo en la provinco Toledo, aŭtonoma komunumo Kastilio-Manĉo
*La Nava de Santiago, municipo en la provinco Badajoz, aŭtonoma komunumo Ekstremaduro

:
**Nava* estas la antikva, latina nomo donita de la romianoj al la rivero nun germane nomata *Nahe*.

## Krome 
Aldone la vorto ekzistas kiel familia nomo kaj kiel mallongigo de pluraj organizaĵoj.
Matamoros

**Matamoros** povas rilati al:
* la komunumo Matamoros (Coahuila) aŭ
* la komunumo Matamoros (Chihuahua), ambaŭ en Meksiko
* la vilaĝo Valle de Matamoros, en regiono Ekstremaduro, Hispanio
* Matamoros (Tamaulipas)

*Matamoros* signifas en la hispana *Maŭrmortigisto* kaj aludas al Sankta Jakobo, kiu laŭlegende helpis la kristanojn en bataloj kontraŭ maŭroj mezepoke.
Jiménez

**Jiménez** estas familia nomo en la hispana lingvo.

Interalie povas temi pri
* la komunumo Jiménez (Coahuila) aŭ
* la komunumo Jiménez (Michoacán), ambaŭ en Meksiko
El Señor de Bembibre

***El Señor de Bembibre*** (la senjoro de Bembibre) estas la plej konata verko de Enrique Gil y Carrasco, grava verkisto de la hispana romantismo.

En 1844 aperis en Madrido lia historia romano *El señor de Bembibre*, kiu ege sukcesis. Gil y Carrasco inspiriĝis en historioj de Juan de Mariana kaj Jerónimo Zurita, en la *Crónica anónima de Fernando IV*, la *Historia genealógica de la casa de los Lara*, de Salazar y Castro, kaj *Disertaciones históricas de la Orden de los Templarios* de Campomanes. Liaj literaturaj modeloj estas: *Bride of Lammermoor* de Walter Scott; *I promessi sposi*, de Alessandro Manzoni, pro la morala kaj religia fono, kaj *El templario y la villana* de Juan Cortada, kun kiu koincidas en variaj ĝeneralaj aspektoj.

La historia fono de la romano estas konstituita, de la politikaj kaj militaj luktoj ĉirkaŭ la malapero de la templanoj dum la regado de Fernando la 4-a de Kastilio. La temo interesis al Gil y Carrasco pro sia amo al sia regiono Bierzo, la forta romantismo de la afero, kun mezepoka etoso kaj dolora fino kaj simileco kun la *desamortización* de Juan Álvarez Mendizábal, samtempa afero kun la epoko de la verkado.

La historio interrompita per referencoj al la historio de la templanoj, baziĝas sur malfeliĉa amo de Beatriz kaj Álvaro. La patro de Beatriz rompas la destinon, kun aliaj cirkonstancoj malfavoraj kiuj donas la malfeliĉan junulinon al Grafo Lemos. Malesperega, Álvaro fariĝas templano, dum Beatriz malsaniĝas. Mortinta la Grafo Lemos lukte kontraŭ Álvaro, la vidvino malesperiĝas pro la religia dediĉo de ŝia amato. Kiam la Papo akceptis ties nuligon kaj feliĉo estis atingebla, Beatriz mortiĝas tutjuna, Álvaro monaĥiĝas kaj enterigas ŝin. Kiel ĉe aliaj romantikaj historioj la junaĝo kaj la amo estas malhelpita de la socio: ĉu patra aŭtoritato ĉu interesoj aŭ politikaj aŭ religiaj.

Menciindas la gravo de la naturo, kies priskribo estis unika en la epoko: montoj, vilaĝetoj kaj kasteloj, sunsubiroj kaj mateniĝoj, ŝanĝoj de la sezonoj, ĉio konata de la aŭtoro. La ritmo lantas: la agado estas minima kaj simpla, malgrava antaŭ la analizo de la sentoj.

## Bibliografio 
* Ricardo Navas Ruiz, *El Romanticismo español*. Madrid, Cátedra, 1982 (3a eld.)
* Germán Bleiberg kaj Julián Marías, *Diccionario de literatura española*. Madrid: Revista de Occidente, 1964 (3a eld.).

## Vidu ankaŭ 
* Hispana literaturo de la Romantismo
* Hispanlingvaj verkistoj
* Romantikismo
* Hispana literaturo
* *El Señor de Bembibre*: verko de Gil y Carrasco.

## Eksteraj ligiloj 
* Portalo al Enrique Gil y Carrasco 
* *El Señor de Bembibre*, en IntraText
* Verkoj de Enrique Gil y Carrasco en la Biblioteca Digital Hispánica de la Biblioteca Nacional de España

Kategorio:Hispanlingvaj romanoj
Kategorio:Historiaj romanoj
10016 Yugan

'*10016 *Yugan''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la ukraina astronomino Ljudmila Vasilievna Ĵuravljova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio (en tiama Sovetunio, nun en Aŭtonoma Respubliko Krimeo.)

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon "Jugan", mallongigo de Neftejugansko, urbo en orienta Siberio, centro de la operacioj de borado de Ust'-Balijk kaj de aliaj kampoj de nafto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ĵuravljova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Pseudaptenodytes

La formortinta pingvena genro ***Pseudaptenodytes*** enhavas la tipan specion *P. macraei*; pli malgrandaj ostoj estis atribuitaj al *P. minor*, kvankam ne certas ĉu ili estas reale el diferencaj specioj aŭ simple el pli junaj individuoj; ambaŭ taksonoj estas konataj el nesufiĉa selekto de ostoj. La fosilioj de *Pseudaptenodytes* troviĝis en kuŝejoj de Viktorio (Aŭstralio) kiuj estas de fina Mioceno aŭ komenca Plioceno.

La nomo *Pseudaptenodytes* estas aludo al la nune vivanta genro de Aptenoditoj nome *Aptenodytes* kun aldono de la radiko *pseŭdo* signife "falsa".

## Referencoj
* Simpson, George Gaylord (1970): Miocene penguins from Victoria, Australia, and Chubut, Argentina. *Memoirs of the National Museum of Victoria* **31**: 17–23.

Kategorio:Sfeniskedoj
Kategorio:Pingvenoj
Kategorio:Sfeniskoformaj
Kategorio:Birdoj de Aŭstralio
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Formortintaj birdoj
Kategorio:Neflugaj birdoj
George Gaylord Simpson

**George Gaylord Simpson** (16-an de junio, 1902 – 6-an de oktobro, 1984) estis usona paleontologo. Simpson estis eble la plej influa paleontologo de la 20-a jarcento, kaj ĉefa partoprenanto en la moderna evolua sintezo, kontribuante per *Tempo and mode in evolution* (1944), *The meaning of evolution* (1949) kaj *The major features of evolution* (1953). Li estis fakulo pri formortintaj mamuloj kaj ties interkontinentaj migradoj.

## Libroj 
* *Attending marvels* (1931)
* *Tempo and mode in evolution* (1944)
* *The meaning of evolution* (1949)
* *Horses* (1951)
* *Evolution and geography* (1953)
* *The major features of evolution* (1953)
* *Life: an introduction to biology* (1957)
* *Quantitative Zoology* (1960)
* *Principles of animal taxonomy* (1961)
* *This view of life* (1964)
* *The geography of evolution* (1965)
* *Penguins* (1976)
* *Concession to the improbable* (1978) (membiografio)
* *Splendid isolation* (1980)
* *The Dechronization of Sam Magruder* (postmorte publikigita, 1996)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* George Gaylord Simpson — Biografio fare de L. F. Laporte
* George Gaylord Simpson  — biografia skizo el The Stephen Jay Gould Archive
* George Gaylord Simpson — biografieto el retejo PBS *Evolution*
* George Gaylord Simpson Papers, American Philosophical Society.
* George Gaylord Simpson — Open Library

Kategorio:Usonaj paleontologoj
Palaeoapterodytes

***Palaeoapterodytes ictus*** estis jam formortinta specio de pingveno el fina Oligoceno aŭ komenca Mioceno de Argentino, la nura membro de sia genro. Ties fosiliaj restoj, konsistaj nur el kelkaj disaj maldistaj partoj de humero, estis trovitaj en la Patagonia Kuŝejo.

La nomo *Palaeoapterodytes* estas aludo al la nune vivanta genro de Aptenoditoj nome *Aptenodytes* kun aldono de la radiko *Palaeo* signife "antikva".

## Referencoj
Simpson, G. G. 1972. Conspectus of Patagonian fossil penguins. *American Museum Novitates* 2488: 1-37.

## Eksteraj ligiloj
* Palaeos.org

Kategorio:Sfeniskedoj
Kategorio:Pingvenoj
Kategorio:Sfeniskoformaj
Kategorio:Birdoj de Aŭstralio
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Formortintaj birdoj
Kategorio:Neflugaj birdoj
Gyula Szép

**Gyula SZÉP** [sEp] rumania hungara muzikinstruisto, ĝenerala direktoro de la Kolozsvári Állami Magyar Opera. Li naskiĝis en Suceagu la 2-an de februaro 1952.

## Kariero
Gyula Szép diplomitiĝis en 1975 en Muzikakademio Gheorghe Dima de Kluĵo pri muzikscienco-muzikkomponado, pedagogio. Li estas de 2010 direktoro de Kolozsvári Állami Magyar Opera. Inter 2005-2010 li estis arta vicdirektoro. De 2000 li estis afergvidanta vicprezidanto de RMDSZ. Inter 1988 kaj 2000 li estis artsekretario de la operejo. Li pli frue estis kulturorganizanto en Distrikto Harghita kaj en Distrikto Cluj. Inter 1977-1980 li estis instruisto en Muzik- kaj Artlernejo Imre Palló de Odorheiu Secuiesc kaj en Satu Mare.

## Fonto
*Aŭtobiografio
*Erdélyi magyar ki kicsoda, 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj komponistoj kaj muzikistoj
Florentino Ameghino

**Florentino Ameghino** (19an de Septembro, 1853 – 6an de Aŭgusto, 1911) estis argentina naturhistoriisto, paleontologo, antropologo kaj zoologo.

## Biografio 
Li naskiĝis en Moneglia, filo el enmigrintoj el Italio, Ameghino estis memlerninta naturalisto, kiu fokusigis sian studon al la teroj de sudaj Pampoj. Li formis unu el plej grandaj kolektoj de fosilioj el la tiama mondo, kiu utilis al li kiel bazo por nombraj geologiaj kaj paleontologiaj studoj.

## Eksteraj ligiloj 
* *Ameghiana*

Kategorio:Argentinaj antropologoj
Kategorio:Argentinaj paleontologoj
Kategorio:Argentinaj mamulologoj
Kategorio:Argentinaj zoologoj
Kategorio:Argentinaj natursciencistoj‎
Kategorio:Italdevenaj argentinanoj
Paul Aussaresses

**Paul AUSSARESSES** (naskiĝis , mortis ) estis generalo de la Franca Armeo. Li luktis dum la Dua mondmilito, la Unua Hindoĉina Milito kaj Alĝeria Milito. Liaj agoj dum Alĝeria Milito, kaj poste pravigo de tiuj agoj, estigis konsiderindan polemikon.

Aussaresses estis severe kritikita en 2000, kiam en intervjuo kun franca gazeto *Le Monde*, li pravigis uzon de torturo dum la milito de Alĝerio. Li ripetis la pravigon en intervjuo kun *60 Minutes* de CBS, krome argumentante ke torturo devus esti uzata en la lukto kontraŭ Al-Kaida.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Torturo por preventi Terorismon? Intervjuo kun franca Ĉef-torturisto

## Tradukfonto 
Kategorio:Francaj generaloj
Kategorio:Francoj de la Dua Mondmilito
Alfred Gusenbauer

**Alfred GUSENBAUER** (naskiĝinta la 8-an de februaro 1960 en Sankt Pölten) estas aŭstra politikisto.

## Unuaj paŝoj politikkarieraj 
Post la finstudo de politikscienco kaj filozofio en Vieno de 1978-87 li plenumis diversajn funkciojn ĉe la Socialdemokratia Partio de Aŭstrio kiel ankaŭ ĉe la Porlaborista ĉambro de Malsupra Aŭstrio.

En 1977 li membriĝis al la aŭstria socialdemokrata porjunulara organizo *Sozialistische Jugend*, kiun li estris de 1984-90.

## De parlamentaneco al mallonga kanceliereco 
De 1991-93 li estis deputito en la Federacia Konsilio kaj de 1993-2007 en la Nacia Konsilio. De 2000-07 li fariĝis frakciestro kaj ĝis 2008 federacia estro de la SPÖ. Post la parlamentaj elektoj de la 1-a de oktobro 2006 Gusenbauer estis nomumita kanceliero de t.n. granda koalicio kune kun la partio ÖVP en la 11-a de januaro 2007. Pro anticipitaj elektoj la 2-an de decembro 2008 li nevole demisiis kaj eklaboris poste diversloke kiel konsilisto sur ekonomia kampo.

## Literaturo 
* Andreas P. Pittler: *Alfred Gusenbauer - Ein Porträt*. Molden, Wien 2000. ISBN 3-85485-049-2
* Katharina Krawagna-Pfeifer, Armin Thurnher: *Die Wege entstehen im Gehen – Alfred Gusenbauer im Gespräch*. Czernin, Wien 2008. ISBN 3-7076-0243-5

## Eksteraj ligiloj 
* intervjuo kun Gusenbauer en 2005.
* Biografio sur la retpaĝaro parlamenta.

Kategorio:Aŭstraj politikistoj
Kategorio:Socialdemokratoj
Kategorio:Kancelieroj de Aŭstrio
Wolfgang Schüssel

**Wolfgang SCHÜSSEL** (naskiĝinta la 7-an de junio 1945 en Vieno) estas aŭstra politikisto.

## Vivo politika 
La membro de la Aŭstruja Popola Partio estis de 1979-2003 (kun interrompoj) kaj de 2006-11 deputito al la Nacia Konsilio. De 1989-95 li estis ministro pri ekonomiaj aferoj. En 1995 li iĝis nacia estro de sia partio. De 1995-2000 li deĵoris kiel vickanceliero kaj ministro pri eksteraj aferoj en la kabinetoj de la socialdemokratoj Franz Vranitzky kaj Viktor Klima. Tiam li influis pozitive la unuiĝon de la Respubliko Aŭstrujo al la Eŭropa Unio; krome li (nesukcese) laboris por forlasi la tradician neŭtralecan politikon de Aŭstrujo.

## Kiel kanceliero 
Post la elektoj de 1999 - kiam la dekstrapopulisma FPÖ voĉdone venkis la ÖVP kaj iĝis la dua plej granda partio en la ŝtato - Schüssel tuj deklaris iri opozicien. Sed post nesukcesaj interparoladoj kun la SPÖ por daŭrigi la t.n. *Grandan koalicion* (17.12.1999-21.1.2000) li, sen komisio de la Prezidanto de Aŭstrio, ekinterparolis kun FPÖ-anoj. Malgraŭ - parte ankaŭ dirigitaj kaj ofte eĉ histeriaj - protestoj de ene kaj ekstere de Aŭstrujo, la interparoladoj sukcesis kaj en la 4-a de februaro 2000 li fariĝis kanceliero.

Schüssel ne laciĝis substreki ke sia politikstilo koncerne fremdulojn baziĝu sur toleremeco kaj malfermiteco. La komencon de oktobro 2000 Schüssel faris kontrakton kun Usono pri damaĝokompensoj de iamaj NS-punlaborintoj. La malensorĉado de la dekstrapopulismuloj pro ilia partopreno registara kondukis Schüssel al glora venko ĉe la elektoj de novembro 2002.

## Post la malvenkoj de la konservativistoj 
Post la malvenko la 1-an de oktobro 2006 li demisiis (kaj restis provizore registarestro ĝis la 11-a de januaro 2007). Li gvidis la interparoladojn kun la socialdemokrata frakcio ĝis la lasta tago. Li ne volis fariĝi ministro sub la nova (socialdemokratia) kanceliero Alfred Gusenbauer kaj rezignis pri la estrado de sia partio. Samtempe li fariĝis frakciestro en la parlamento. Post novaj malbonaj rezultoj ĉe la elektoj en la 28-a de septembro 2008 Schüssel transdonis ankaŭ tiun oficon al la nova partiestro Josef Pröll.

En septembro de 2011 Schüssel forlasis la parlamenton. Kiel kaŭzon li menciis voli faciligi esplorojn pri eble la kriminalan juron tuŝantaj decidoj de la estraro de *Telekom Austria*, kion malhelpus lia imuneco parlamentana.

## Literaturo 
* Robert Kriechbaumer,Franz Schausberger (eld.): *Die umstrittene Wende. Österreich 2000-2006*. Böhlau Verlag. Wien, Köln, Weimar. 2013, ISBN 978-3-205-78745-7
* Wolfgang Schüssel, Alexander Purger: *Offengelegt*. Ecowin, Salzburg 2009. ISBN 978-3-902404-76-3.
* Joachim Riedl: * Der Wende-Kanzler: die unerschütterliche Beharrlichkeit des Wolfgang Schüssel*. Czernin, Wien 2001, ISBN 3-7076-0042-4.
* Peter Pelinka: * Wolfgang Schüssel. Eine politische Biografie*. Ueberreuter, Wien 2003, ISBN 3-8000-3921-4.

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio sur la parlamenta retpaĝaro.

Kategorio:Aŭstraj politikistoj
Kategorio:Konservativistoj
Kategorio:Kancelieroj de Aŭstrio
Pueblo Nuevo

**Pueblo Nuevo** (hispane: "nova loĝloko") estas la nomo de pluraj administraj unuoj.

Interalie temas pri
* la komunumo Pueblo Nuevo (Durango) kaj
* komunumo Pueblo Nuevo (Guanajuato), ambaŭ en Meksiko.

* Pueblo Nuevo (metroo de Madrido), metrostacio de la Metroo de Madrido

## Vidu ankaŭ 
* listo de pluraj administraj unuoj de la nomo Neustadt, germane: "nova loĝloko, nova urbo"
László Solti

**László Solti** [lAslO ŝolti], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Solti László** estas hungara bestkuracisto, profesoro, membro korespondanta (2004); ordinara (2010) de Hungara Scienca Akademio.
eta|László Solti (dekstre)
László Solti http://efok.mrginfo.com/cv/cvsoltil.pdf  naskiĝis la  1946 en Budapeŝto.

## Biografio 
László Solti studis en Veterinara Universitato de Budapeŝto en 1971, poste li eklaboris en Kaposvár kiel bestkuracisto. Post unu jaro li revenis al la universitato por instrui. En 1989 li estis nomita direktoro de instituto, sed en 1994 li revenis al la universitato jam kiel katedrestro. Pli frue en 1993 li profesoriĝis. Li estis rektoro inter 1997-2000, poste 4 jarojn li estis dekano. Li doktoriĝis en 2000 antaŭ la akademio. Ekde 2004 li estas vicrektoro en la bestkuracista universitato en Vieno. Li okupiĝas precipe pri naskiĝoj de bestoj. Li havas edzinon, kiu naskis du infanojn. Li ricevis premiojn (ankaŭ eksterlandan) inter 1981-2004.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla iomete pli malsupre) 

Kategorio:Hungaraj bestokuracistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Pál Sohár

**Pál Sohár** [ŝohAr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sohár Pál** estas hungara kemiisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (2007).

Pál Sohár http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19464 naskiĝis la  1936 en Budapeŝto.

## Biografio 
Pál Sohár frekventis teknikan universitaton en Budapeŝto inter 1955-1959. Post la diplomo li eklaboris en farmacia instituto, dume li doktoriĝis en la universitato en 1962. Li doktoriĝis antaŭ la akademio en 1973. Li akiris novan postenon en farmacia uzino en 1980, dume li ankaŭ instruis en Universitato de Budapeŝto ekde 1975 kiel titulara profesoro. En 1992 li estis nomita katedrestro. Li okupiĝas precipe pri spektroskopio. Li havas edzinon, kiu naskis 3 gefilojn. Li ricevis premion nomitan pri István Széchenyi.

## Verkaro (elekto) 
**IR spektroszkópia* (1968)
**NMR spektroszkópia I–II.* (1976)
**Szénrezonancia-spektroszkópia* (1984)
**Synthesis and Structure of Methanobenzocyclooctene Derivatives* (1998)
**Preparation and Structure of Di-Exo-Condensed Norbornane Heterocycles* (2004)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* biografio 

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
El Salto

La nomo **El Salto ** havas diversajn signifojn.

Interalie temas pri
* la komunumo El Salto (Jalisco) kaj ties ĉefa loĝloko en la subŝtato Jalisco de Meksiko, kaj pri
* ĉefa loĝloko de la komunumo Pueblo Nuevo (Durango) en la subŝtato Durango same de Meksiko.