open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Baltasar de Azeredo

'''Baltasar d'Azeredo''' (naskiĝis en 1552, mortis en 1631) estis portugala fizikisto, kuracisto kaj humanisto. Li estis lerta latinisto kaj ĉefkuracisto en la kortego de la reĝo Filipo la 2-a de Portugalio. Dum 27-jaroj li instruis en la Universitato de Koimbro.

## Vivo 
En Koimbro li ekis studi en la Kolegio de Sankta Paŭlo, kies rektoro li estis en 1579. Diplomiĝinte pri Medicino, en 1582, li ekoficis kiel universitata profesoro instruante Galenon per la libro "De crisibus". En la 24-a de decembro 1583 li promociiĝis al la seĝo de Aviceno kaj en la 12-a de januaro 1589 li estis elektita por la ĉefa seĝo de Medicino.

Pro la alta kvaliteco de siaj instruoj kaj longatempa servo al la universitato, Baltasar de Azeredo estis premiita kiel kvaliero de la Ordino de Kristo kie li ricevis pension 20$, la plej alta jam pagata en la universitato. En 1609, Azeredo fariĝis ĉefkuracisto de Portugalio, posteno kiun li okupis ĝis sia morto. Li estis edziĝinta al Dona Maria de Madeireira kaj li mortis en Lisbono en la 6-a de januaro, 1631 kaj estis sepultita en la jezuita domo de Sankta Roko, en Lisbono.

Eblas ke Azeredo ne okupis la postenon kiel ĉefkuraciston tuj post sia elektiĝo en 1609. En pluraj dokumentoj datitaj inter 1610 kaj 1611, Duarte Mendes estas priskribata kiel "físico-mor" (aŭ ĉefkuracisto) eble kiel provizora anstataŭanto. Azeredo estis profesoro de la fama filozofo kaj kuracisto Zacuto Lusitano (1575-1642), kiu plej laŭdinde lin priskribas. Baltasar de Azeredo estas konata kiel la portugala Hipokrato kaj Galeno.

Lerta latinisto, li distingiĝis pri poetiko kaj oratoreco, kaj li eĉ faris funebran laŭdoparoladon al la reĝo Filipo la 2-a (Portugalio) en la solenaj ceremonioj plenumitaj de la universitato. D-ro Tomás Serrão de Brito (1576-1654) sukcedis lin kiel kuraciston en la Universitato de Koimbro.

## Literaturo 
* Alfarrabios de Braga
* Biblioteca Nacional de Portugal
* A medicina fora do controlo dos médicos 
* A organização e regulação das profissões médicas no Portugal Moderno: entre as orientações da Coroa e os interesses privados Laurinda Abreu

## Referencoj 
Kategorio:Portugalaj kuracistoj
Kategorio:Portugalaj profesoroj
Kategorio:Latinlingvaj verkistoj
Kategorio:Portugalaj edukistoj
Kategorio:Mortintoj en Lisbono
Rindsholm

**Rindsholm** estas loĝloko de Danio. Ĝi apartenas al la komunumo Viborg kaj al la regiono Meza Jutlando.

## Rilatoj al Esperanto 
En Rindsholm en 1880 naskiĝis la pionira dana esperantisto Carl Adolph Hvorslev.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de la komunumo ()

Kategorio:Urboj de Danio
Kongens Lyngby

**Kongens Lyngby**, ofte mallongigita **Lyngby**, estas urbo de Danio. Ĝi apartenas al la komunumo Lyngby-Taarbæk kaj al la regiono Hovedstaden, kiu krom la insulon Bornholm kovras la nordan parton de la insulo Sjælland. La urbo situas norde tutproksime de Kopenhago kaj konsidereblas ties antaŭurbo.

## Vidindaĵoj 
* Subĉiela muzeo de la Dana Nacia Muzeo

## Rilatoj al Esperanto 
En Kongens Lyngby interalie en 1958 mortis la dana esperantisto Peter Isaksen.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de la komunumo ()

eta|maldekstra|300px|la loka kirko
eta|maldekstra|300px|la modernisma kulturdomo

Kategorio:Urboj de Danio
Hainbach

**Hainbach** estas la nomo de kelkaj geografiaj objektoj:

Komunumoj en:
* Hainbach (Aschau im Chiemgau), komunumparto de la komunumo Aschau im Chiemgau, distrikto Rosenheim, Bavario
* Hainbach (Gemünden), komunumparto de la komunumo Gemünden (Felda), distrikto Vogelsberg, Heslando
* Hainbach (Hollfeld), komunumparto de la urbo Hollfeld, distrikto Bayreuth, Bavario
* Hainbach (Komunumo Klausen-Leopoldsdorf), komunumo de Klausen-Leopoldsdorf, distrikto Baden, malsupra Aŭstrio
* Hainbach (Komunumo Aurach), komunumo de Aurach am Hongar, Distrikto Vöcklabruck, Supra Aŭstrio
* Hainbach (Komunumo Hartkirchen), komunumo de Hartkirchen, distrikto Eferding, Oberösterreich
* Hainbach (Komunumo Niederthalheim), komunumo de Niederthalheim, distrikto Vöcklabruck, Supra Aŭstrio
* Hainbach (Komunumo Nußdorf), komunumo  Nußdorf am Haunsberg, distrikto Salzburg-Umgebung, lando Salcburgo, Aŭstrio

Riveretoj:
* Hainbach (Aschbach), maldekstra  alfluanto de la Aschbach (all la Tauber) antaŭ Schönbühl (Bad Mergentheim), distrikto Main-Tauber, Baden-Virtembergo
* Hainbach (Briedelerbach), dekstra alfluanto  la Briedelerbach (al la Mozelo) antaŭ Briedel, distrikto Cochem-Zell, Rejnlando-Palatinato
* Hainbach (Diemel), maldekstra alfluanto de la Diemel apud Helmarshausen (Bad Karlshafen), distrikto Kassel, Heslando
* Hainbach (Eisenbach), maldekstra alfluanto de la Eisenbach (Emsbach) proksime de Haintchen, distrikto Limburg-Weilburg, Heslando
* Hainbach (Gollach), maldekstra alfluanto de la Gollach en Uffenheim, distrikto Neustadt an der Aisch-Bad Windsheim, Bavario
* Hainbach (Katzbach), maldekstra alfluanto de la Katzbach antaŭ Odenheim (Östringen), distrikto Karlsruhe, Baden-Virtembergo
* Hainbach (Kettenbach),  dekstra alfluanto de la limrivero Kettenbach (Moldavo) apud Zulissen, merkato Rainbach im Mühlkreis, distrikto Freistadt, Supra Aŭstrio, laŭlonge la aŭstra-ĉeĥa limo
* Hainbach (Main), maldekstra alfluanto de la Majno post la sendistrikto urbo Offenbach, Heslando
* Hainbach (Neckar), dekstra alfluanto de la rivero Neckar en  Esslingen am Neckar, distrikto Esslingen, Baden-Virtembergo
* Hainbach (Röthenbach), dekstra alfluanto de la Röthenbach vid al vide de  Röthenbach (Kohlberg), distrikto Neustadt an der Waldnaab, Bavario
* Hainbach (Schwemmbach), maldekstra alfluanto de la  Schwemmbach apud Teichstätt (Lengau), distrikto Braunau am Inn, Supra Aŭstrio
* Hainbach (Solmsbach), dekstra alfluanto de la  Solmsbach en  Bonbaden, distrikto Lahn-Dill, Heslando
* Hainbach (Usa), dekstra alfluanto de la Usa apud Ober-Mörlen, distrikto Wetterau, Heslando
* Hainbach (Woogbach), dekstra alfluanto de la Woogbach (Speyerbach) en Dudenhofen, distrikto Rhein-Pfalz, Rejnlando-Palatinato

## Vidu ankaŭ
* Haimbach
* Heinbach
Nørresundby

**Nørresundby** estas urbo de Danio. Ĝi apartenas al la komunumo Aalborg kaj al la regiono Norda Jutlando. La urbo situas borde de la fjordo *Limfjorden * kaj norde najbaras al la pli granda urbo Aalborg. En 2016 la urbo Nörresundby havis 22478 loĝantojn.

## Rilatoj al Esperanto 
Ekde la jaro 1932 la dana esperantisto Knud Thorbjörn Hansen, UEA-delegito ekde 1921, laboris kiel apotekisto en Nørresundby. Kvar jarojn antaŭ tio, en 1928, li edziĝis kun la germana esperantistino Hildegard Gerisch, Auerbach (Vogtland), la esperantlingva gazetaro tiujare amplekse raportis pri la internacia movada geedziĝo, kaj la Enciklopedio de Esperanto de 1934 menciis ĝin. La paro pasigis sian komunan vivon en Danio kaj havis kvar infanojn.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de la komunumo ()

eta|maldekstra|300px|historia vikinga tombejo *Lindholm* apud la urbo

Kategorio:Urboj de Danio
Engelbert (Groningo)

**Engelbert** estas vilaĝo en la municipo Groningen en la provinco Groningen en Nederlando, oriente de la urbo Groningen. Ĝis 1969 ĝi situis en la antaŭa municipo Noorddijk. Ĝi havas kirkon parte el la 13-a jarcento. Origine Engelbert estis unu el la paroĥoj de la regiono Gorecht. La signifo de la nomo Engelbert estas *eta kvartalo* aŭ *eta vilaĝo*.

Engelbert1.jpg|Nomŝildo ĉe enirvojo de la vilaĝo
Engelbert - pastorie (herfst).jpg|Pastorejo (Ad van der Steur, 1928)
Engelbert - stationsgebouw.jpg|Stacidomo Engelbert ĉe la antaŭa fervojlinio Groningen - Weiwerd (Woldjerspoor) (Ad van der Steur, 1927)
Engelbert - Cafe Engelstede.jpg|Stacidoma kafejo en la formo de lokomotivo (P. Bruiniers, 1927). Sinsekve kafejo *Scholtens*, *Spoorzicht*, *Engelstede*.
Engelbert - OBS.jpg|Publika bazolernejo de Engelbert
Voormalig station Harkstede Groningen.JPG|Antaŭa stacidomo Engelbert

Kategorio:Vilaĝoj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Groningo
Kategorio:Groningo (urbo)
Listo de vinvojoj

La ** listo de turismaj vinvojoj** enhavas turismajn vinvojojn de diversaj landoj:

:
* *Ruta del vino de Salta*

:
* *Niederösterreichische Weinstraße* en Malsupra Aŭstrio
* *Steirische Weinstraßen* en Stirio

:
* *Route des Grands Crus*
* *Route des vins des Côtes du Rhône*
* *Route touristique des vins du Jura*, en Ĵuraso
* *Route du vin en Roussillon*, en Rusiljono

:
* *Ahr-Rotweinstraße* en la valo de la rivero Ahr
* *Badische Weinstraße* en Badenio
* *Bocksbeutelstraße* en Frankonio
* *Elbling Route* ĉe la Supra parto de la Mozelo
* Germana vinvojo en Rejnlando-Palatinato
* *Weinstraße Mansfelder Seen* en la regiono de la urbeto Mansfeld en la regiono de Saale kaj Unstrut
* *Moselweinstraße* kun „romia vinstrato“ proksime de Trevero en la valo de la rivero Mozelo (vidu la tekston komunumaro Schweich)
* *Naheweinstraße* en la valo de la rivero Nahe
* *Rheingauer Rieslingroute* en la regiono Rheingau
* *Ruwer-Riesling-Weinstraße* en la valo de la rivero Ruwer
* *Saar-Riesling-Straße* ĉe malsupra Saro
* *Weinstraße Saale-Unstrut* en la valoj de la riveroj Saale kaj Unstrut
* *Sächsische Weinstraße*, en Virtembergo
* *Württemberger Weinstraße*, en Virtembergo

:
* *Villány-Siklós* en la regiono de la urbeto Villány

:
* *Appia dei vini* 
* *Strada dei vini del Cantico*
* *Strada del vino dei Colli Euganei*
* *Strada del vino Colli dei Longobardi*
* *Strada del vino Soave*

:
* *Međimurska vinska cesta*

:
* Luksemburgia Vinvojo

:
* *Rota dos Vinhos do Alentejo*



Vinvojoj
François d'Aguilon

**François de Aguilon** (1567-1617) estis belga sciencisto, kuracisto, arkitekto, matematikisto kaj fizikisto. Lia patro estis sekretario de la reĝo Filipo la 2-a kaj lia patrino, Anna Pels, apartenis al familio, kiu, en 1528, gastis Ignaco Lojola.
eta|*Opticorum libri sex*, 1613

En 1613, li publikigis la unuan volumon de sia verko "Opticorum libri sex philosophis iuxtà ac mathematicis utiles", kies ilustraĵoj estis faritaj de Rubens kaj ĝi estis inspiraĵo por la verkoj de Gérard Desargues (1591-1661) kaj Christiaan Huygens (1596-1629). Li elmontradis sin granderudicia, tamen eble al li ne atingis la antaŭaj verkoj de Johano Keplero kaj tiu de Francisco Maŭroliko pri optiko, nek li mencias la verkon "Opticae libri quator" fare de la matematikisto Friedrich Risner (1533-1580).

## Vivo 
Li studis homsciencojn kaj unu jaron da filozofio en la kolegioj de Parizo kaj Douai antaŭ ol eniri en la Societo de Jesuo. Pli malfrue li kompletigis la kurson pri filozofio (1587-1589) kaj ekinstruis homsciencojn (1589-1592) en la Universitato de Douai.

Inter 1592-1596 li studis teologion en Salamanko, kaj poste li ekinstruis matematikon en Douai, tiam kiam li translokiĝis al Antverpeno, tie kie li fariĝis konfesisto, vicrektoro (1611), rektoro (1614-1616) kaj vicprovincialo (1615-1616). En 1617, en Antverpeno, dum militpaŭzo de la 12-jara milito inter Hispanio kaj Nederlando, li malfermis matematikan kurson, kies lernejo generis geometrojn tiajn kiaj André Tacquet (1612-1660), Théodore Moret (1602-1667), Jean-Charles della Faille (1597-1652) kaj Balthasar la 1-a Moretus (1574-1641).

En Antverpeno, li same private instruis matematikon kaj moralon, kie disvastiĝis lia pacienco kaj zorgemo elmontrita al la malsanularo de la komunumo, ĉefe dum pestookazo.

## Vidu ankaŭ 
* Hiparko (2-a jarcento a. K.)
* Filipo la 2-a (1527-1598)
* Kristoforo Klavo (1528-1612)
* Hieronymus Fabricius (1537-1619)
* Balthasar la 1-a Moretus (1574-1641)
* Gérard Desargues (1591-1661)
* Jean-Charles della Faille (1597-1652)
* Théodore Moret (1602-1667)
* André Tacquet (1612-1660)
* Christiaan Huygens (1629-1695)

## Literaturo 
* Fairfield University
* History of Information.com
* Sophia Rare Books 
* Francisci Aguilonii e Societate Iesu Opticorum libri sex : philosophis iuxtà ac mathematicis vtiles, 1567
* WorldCat Identities
* Early Modern Medicine and Natural Philosophy, Peter Distelzweig, Benjamin Goldberg, Evan R. Ragland
* Diccionario histórico de la Compañía de Jesús: AA-Costa Rica, Charles E. O'Neill, Joaquín María Domínguez

## Elektita verkaro 
* Francisci Aguilonii e societate Iesu Opticorum libri sex philosophis iuxtà ..., 1613
* Francisci Aguilonii opticorum libri 6, philosophis iuxta ac mathematicis utiles, 1613

## Referencoj 
Kategorio:Belgaj fizikistoj
Kategorio:Belgaj matematikistoj
Kategorio:Belgaj jezuitoj
Kategorio:Belgaj arkitektoj
Franz Antel

**Franz ANTEL** (naskiĝinta la  en Vieno, mortinta la  samloke) estis aŭstra reĝisoro.

## Vivo
Antel reĝisoris en tre multaj kaj diversspecaj filmoj: en aŭstraj klasikaĵoj, kiĉaj patrujaj filmoj, humurozaj komedioj sed eĉ en internacie ŝatitaj filmoj kiel ekz. "Der Bockerer". Inter la aktoroj kun kiuj li verkis nombriĝu i.a.: Hans Moser, Curd Jürgens, Paul Hörbiger, Hannerl Matz, Theo Lingen, Wolf Albaĉ-Retty, Vico Torriani, Udo Jürgens, Peter Alexander, Fritz Muliar, Uschi Glas.

Antel ekfrekventis en 1931 la unuan vienan sonfilmakademion kaj verkis poste kiel reĝisorada kaj kameraa asistanto. En 1933 li provis iĝi reĝisoro. Ekde 1935 li estis gvidanta produktoro ĉe la berlina "Terra-Film". Dum la militservo (ekde 1939), de kiu li intertempe rajtis foriri profesie, li estis ĉefa produktoro ĉe la viena firmao "Wien-Film". Post la reveno el sovetia militkaptiteco (1945) estiĝis lia unua plenlonga filmo kun propra reĝisorado sub la titolo "Das singende Haus". Ekde tiam li faris pli ol 100 plenlongajn filmojn, i.a. klasikaĵojn kiel "Hallo Dienstmann", "Kaiserwalzer", "Der alte Sünder", "Kaisermanöver", "Der Kongress tanzt" sed ankaŭ ne ĉiam tre altkvalitajn distraĵojn kiel "Otto ist auf Frauen scharf", "Die Abenteuer des Grafen Bobby", "Der Mann in der Wanne" aŭ "Rote Lippen soll man küssen". 

## Honoroj
Antel ricevis multajn honorojn kaj premiojn, i.a. la en 1993 unuafoje aljuĝita filmpremio "Rouge & Noir", en aprilo 2000 la platenan "Romy" por la dumviva verkaro kaj en septembro 2001 la karintian "Oscar" por ne malmultaj Wörtherlago-filmojn. En oktobro 2001 aljuĝitis al li fare de la registaro de Malsupra Aŭstrio la meritosigno "Große Goldene Ehrenzeichen für Verdienste um das Bundesland Niederösterreich"  kaj unu monaton pli poste similan ordenon vienan, nome "Große Ehrenzeichen des Landes Burgenland". 

## Eksteraj ligiloj 
*Nekrologo por li sur viena paĝaro

Kategorio:Aŭstraj scenaristoj
Leppalúði

En islanda mitologio **Leppalúði** estas tria edzo de Grýla kaj la famaj islandaj Julo-knaboj estas iliaj filoj. Leppalúði estas tre maldiligenta kaj ofte kuŝas hejme en sia groto en la montoj atendante ke Grýla venu hejmen kun manĝaĵo en sia ŝakego, ekzemple malobeemaj infanoj antaŭ la Julo. Sed kelkfoje li ankaŭ iras al la bienoj en la kamparo kiel Grýla kaj klopodas ricevi malobeemajn infanojn antaŭ la Julo. Pri tio la pastro Hallgrímur Pétursson (1614–1664) verkis sian *Leppalúða poemon*. 

## Vidu ankaŭ 
* Ogroj, mitaj gigantaj homvoruloj

Kategorio:Kristnaskaj roluloj
Kategorio:Kulturo de Islando
Kategorio:Gigantoj de la nord-ĝermana mitologio
Kategorio:Troloj
Kategorio:Ogroj
Isaac Beeckman

**Isaac Beeckman** (1588-1637) estis nederlanda kuracisto, matematikisto, fizikisto kaj naturfilozofo, kies studoj kaj kontaktoj kun la pioniraj tiamaj sciencistoj donis originon al la moderna atomismo. Beeckman estas bonega kuracisto, sed li pasis la plejparton de sia vivo kiel bonsukcesa profesoro. Li estis amiko de Renato Kartezio, Pierre Gassendi kaj Marin Mersenne kaj havis fortan intereson pri muziko pro siaj studoj rilate al la materio kaj movo.

## Materio kaj movo 
Beeckman studis beletron kaj filozofion en Lejdeno inter 1607 kaj 1610 kaj en 1618 li diplomiĝis kiel kuracisto en la Universitato de Kaeno. Liaj tiamaj profesoroj estis Simon Stevin (en Lejdeno kaj Saumur) kaj Rudolf Snellius kiu instruis al li la ne-aristotelan logikon. Post mallonga periodo laborante en la patra firmao, kiu produktis kandelojn kaj akvoduktojn, Beeckman fariĝis asistanto de la rektoro de la Universitato de Utrecht kaj poste en Roterdamo. En 1520, li fondis en Amsterdamo la "Collegio mechanicum" kaj en 1627 li fariĝis rektoro en la latina lernejo de Dordrecht.

Beeckman havis multajn interesojn pri la novaĵoj de sia epoko, ekde la teleskopo ĝis la submarŝipo de Cornelis Drebbel (1572-1633). Al li ni ŝuldas la studoj pri la vibrantaj kordoj, kiuj elmontras ke la vibro-frekvenco estas inverse proporcia al la longeco. Li ankaŭ faris plurajn esplorojn pri la songenerado, kaj li kredas ke la fenomeno estas klarigebla pere de la mekanikaj leĝoj kaj de la korpusklaj movoj.
[350px|eta|maldekstra|Reprezentado de iu [staranta ondo]]
Kelkfoje Beeckman estas citata kiel antaŭanto pri la inercio-principo kaj la korpoj-faloj, tamen liaj klarigoj pri tiaj konceptoj ne estas tute solveblaj. Efektive, li ŝajne ne faras distingon inter la uniforme rektilinia movo kaj la uniforme cirkla movo, asertante ke ambaŭ movoj estas senŝanĝaj en vakuo - nuntempe oni scias ke la cirkla movo bezonas ian centran forton.

Beeckman havis amikrilatojn kun Ĝirolamo Kardano kaj same interesiĝis pri la astronomiaj esploroj de siaj samtempuloj tiaj kiaj Tycho Brahe (1546-1601), Keplero, krom aliaj temoj kiel tiuj de Francisko Bakono (1561-1626), William Gilbert (1544-1603) kaj William Harvey (1578-1657).

## Literaturo 
* Cobra pages
* Wordpress
* Johns Hopkins University Press
* Isaac Beeckman on Matter and Motion: Mechanical Philosophy in the Making, Klaas van Berkel
* Politics and Culture in Early Modern Europe: Essays in Honour of H. G ..., Phyllis Mack,Margaret C. Jacob
* Quantifying Music: The Science of Music at the First Stage of Scientific ..., H.F. Cohen
* O Caderno Secreto de Descartes, Amir D. Aczel
* The Origins of the Telescope, Albert Van Helden,Sven Dupré,Rob van Gent

## Vidu ankaŭ 
* Titus Lucretius Carus (99 a. K. - 55 a. K.)
* Galilejo (1564-1642)
* Rudolph Snellius (1546-1613)
* Simon Stevin (1548-1620)
* Johan de Witt (1625-1672)
* Renato Kartezio (1596-1650)
* Marin Mersenne (1588-1648)
* Pierre Gassendi (1592-1655)
* Nicolas-Claude Fabri de Peiresc (1580-1637)
* Epikuro (341 a. K. - 270 a. K.)
* Listo de kemiistoj

## Referencoj 
Kategorio:Nederlandaj kuracistoj
Kategorio:Nederlandaj fizikistoj
Kategorio:Nederlandaj kemiistoj
Tavola energio

**Tavola energio** estas la energio de la tavolo-kolektujo kaj de troviĝanta en ĝi fluaĵo (nafto, tergaso, akvo), kiuj troviĝas en la streĉa stato pro montopremoгорное давление kaj tavolpremo. 

La **ĉefaj tipoj de tavolenergio**:
* la impeta energio de la tavolakvoj;
* la energio de la libera gaso kaj tiu de la gaso diluita en nafto kaj eliĝanta dum malaltiĝo de la premo;
* la energio de elasteco de la premitaj rokaĵoj kaj likvaĵoj;
* la energio de la impeto, estigita de la pezoforto de nafto.

Ju pli da gasoj estas diluitaj en nafto, des pli alta estas tavola energio. Dum elprenado de likvaĵoj aŭ gasoj el tavolo, tavola energio konsumiĝas por ŝovi la likvaĵojn kaj superi la fortojn, kiuj kontraŭstaras al tiu movado (temas pri la fortoj de la interna frotado de likvaĵoj kaj gasoj, tiuj de ilia frotado kontraŭ rokaĵoj, kaj pri la kapilaraj fortoj). Movadon de nafto kaj gaso en la tavolo plej ofte kaŭzas samtempe kelkaj tipoj de la tavola energio. Ĉiam riveliĝas la energio de la elasteco de la rokaĵoj, tiu de la likvaĵoj kaj tiu estigita de la pezoforto de nafto. Dominado de tiu aŭ alia tipo de la energio dependas de geologiaj specifaĵoj kaj ekspluata reĝimo de la minejo.

La eluzita tavola energio povas rekompenciĝi per natura alfluo de surfacaj akvoj al la produktohavaj tavoloj aŭ per artefarita pumpado de akvo, gaso aŭ alia agento, kiu elpremas la elminigatan fluaĵon. Do difini la bilancon de la tavola energio (rilatumon de la tavolenergio, uzata por elminigado kaj tiu alportata de interne) estas tre grava por plani ekspluatadon de la naftominejo.

## Literaturo 
* 

## Vidu ankaŭ 
* Tavoldepresio
* Tavolpremo
* Tavola temperaturo

Kategorio:Geologio
Tavolakvo

**Tavolakvo** estas la akvo, kiu cirkulas en la rokaĵaj tavoloj. 

## Gidrogeologio 
En hidrogeologio oni parolas pri tri **tipoj de la tavolakvo** (klasifiko de Ivan Zajcev):
* la poreco-tavolaj;
* la fendo-tavolaj;
* la karsto-tavolaj.

Ĉiu tipo povas konsisti el jenaj **subtipoj**:
* la supra akvo (troviĝas sur la portema fundamento — frostiĝinta tero ktp);
* la subgrundakvo (troviĝas en la unua sub la tera surfaco tavolo);
* la intertavola senprema akvo;
* la intertavola prema (arteza) akvo.

## Naftogasa geologio 
En naftogasa geologio la tavolakvo estas rigardata kiel la akvo kiu troviĝas en la produktohava tavolo. 

Ĝi povas esti:
* la eksterkontura;
* la planduma;
* la intertavola.

## Literaturo 
* 

## Vidu ankaŭ 
* Tavoldepresio
* Tavolpremo
* Tavola temperaturo

Kategorio:Hidrogeologio
Gyula Dedinszky

**Gyula Dedinszky** [djula dedinski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dedinszky Gyula** estis hungara luterana pastro, etnografo.
eta|Memortabulo pri Gyula Dedinszky
Gyula Dedinszky http://bekeswiki.bmk.hu/index.php/Dedinszky_Gyula_(1905-1994)  naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Dunagálos (nuntempa Gloĵan en Serbio), li mortis la  en Békéscsaba.

## Biografio 
Gyula Dedinszky frekventis gimnazion en Békéscsaba, poste li akiris teologian diplomon en Sopron, poste li plulernis en Universitato de Helsinko en la studjaro 1927. En la sekva jaro li pastriĝis kaj komencis sian pastran karieron en Kiskőrös, poste en aliaj lokoj. Li servis ne nur hungare, sed ankaŭ slovake. En 1931 li edziĝis, baldaŭ li havis 2 filojn. Ekde 1942 li servis en Békéscsaba. Komence de la socialismo en 1948 li devis rezigni pri la oficiala pastra servo. Li esploris en arkivoj, bibliotekoj kvazaŭ historiisto kaj etnografo. Li pensiuliĝis en 1972. Li ricevis premion en 1981.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Békéscsaba nyelvi és vallási képének alakulása* (1965)
* *A Békéscsabát újraalapító telepesek származási helye a helységnevekből képzett családnevek alapján* (1978)
* *Szól a harang* (1986) - etnografiaj studoj
* *A szlovák betű útja Békéscsabán. Cesta slovenskej litery na Cabe.* (1987)
* *Csabai tájszótár. Cabjanskí nárecovi slovnik.* (1993)
* *Vidám Csaba* (2013)

## Memorigiloj 
* memortabulo en Békéscsaba (2005) - (vidu la foton!)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 22-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj etnografoj
Bogodar Winid

**Bogodar Winid** (naskiĝis la 25-an de majo 1922 en Brzeziny, mortis la 14-an de decembro 1996 en Varsovio) – pola geografo kaj kartografo. Filo de konata geografo Walenty Winid, konsulo de Pollando en Ĉikago. Li finis geografiajn studojn en Jagelona Universitato en 1947 kaj konsulajn studojn en Komerca Akademio de Krakovo en 1948. En 1963 doktoriĝis, kaj en 1971 iĝis eksterordinara profesoro.
Unu el organizantoj de Geografia Instituto ĉe Varsovia Universitato, poste laboris en Universitato de Vroclavo, kaj en la jaroj 1964-1969 lekciis en Adis-Abebo. Reveninte al Pollando denove laboris en Varsovia Universitato kiel direktoro de Afrikanistika Studumo. En la jaroj 1977-1980 estis gvidanto de Kartografia Katedro. De 1980 ĝis 1986 estis spertulo de Unuiĝintaj Nacioj pri la tema kartografio en Bangladeŝo, kaj poste en Demokratia Popola Respubliko Jemeno. Post reveno al Pollando iĝis direktoro de Instituto pri Evolulandoj.

## Verkaro 
Inter pli ol 150 publikaĵoj, pli ol 40 rilatis al kartografio. Li ankaŭ prilaboris kelkdekon de mapoj kaj atlasoj.

## Distingoj 
Distingita per Arĝenta Merit-Kruco (1954)

## Bibliografio 
*Prace i studia geograficzne* (Laboraĵoj kaj geografiaj studoj), 26-a volumo, *50-lecie pracy dydaktycznej i naukowej Katedry Kartografii Wydziału Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego* (50-jariĝo de didaktika kaj scienca laboro de Kartografia Katedro de la Geografia Fakultato kaj Regionaj Studoj ĉe Varsovia Universitato). Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego (Eldonaĵoj de Varsovia Universitato), Warszawa 2000, ISBN 83-235-0177-7

Kategorio:Polaj geografoj
Kategorio:Polaj kartografoj
Akhlaq Mohammed Khan 'Shahryar'

'''Akhlaq Mohammed Khan 'Shahryar'''' [akhlaak mohammed khaan ŝaharajaar, persarabe: 'اخلاق محمد خان'شہریار; nagarie: अख़लाक़ मुहम्मद ख़ान 'शहरयार'] (1936-2012) estis barata poeto, lirikisto kaj edukisto en la urdua lingvo. Li gajnis la prestiĝan premion Gjanpith en 2008. Li verkis plurajn konatajn filmkantojn. Kaj la poemoj kaj la filmaj lirikoj traktis ĉefe la temojn de amo kaj la filozofio. *Shahryar* estis lia plumnomo.

Profesie, li estis profesoro de la urdua en Universitato de Aligarh.

Kategorio:Barataj islamanoj
Kategorio:Urduaj poetoj
Kategorio:Barataj redaktoroj
Kategorio:Gjanpith-laŭreatoj
Ed Miliband

**Ed Miliband**, longe **Edward Samuel Miliband**, (naskiĝis la 24-an de Decembro 1969) estas brita politikisto de la Brita Laborista Partio. Li estis partiestro de la 25-a de Septembro 2010 ĝis la 8-a de Majo 2015, kiam li rezignis post la malvenko de sia partio en la balotado de 2015. Dum sia gvidanteco li denove faris egalecon kaj personan liberecon gravajn celojn por la Laborista Partio.

Miliband fariĝis parlamentano en 2005.

Kategorio:Britaj politikistoj
Kategorio:Anglaj ateistoj
Kategorio:Britaj feministoj
Kategorio:Britaj judoj
Kategorio:Britaj socialistoj
Kategorio:Londonanoj
Józef Waczków

**Józef Waczków** (naskiĝis la 1-an de marto 1933 en Żyrardów, mortis la 15-an de decembro 2004 en Varsovio) - pola tradukisto kaj poeto. Kunredaktoro de la monata revuo "Literatura na świecie" (Monda literaturo)

## Tradukisto el lingvoj 
* ĉeĥa (Hašek, interalie *Dole i niedole dzielnego żołnierza Szwejka podczas wojny światowej* (1991), Hrabal, Pavel, Kohout, Mácha, Seifert, Vladislav Vančura)
* slovaka (Sládkovič, Peter Jaroš)
* franca (Lautréamont, Breton, Romain Gary, Sartre, Aragon)
* rusa (Pasternak, Blok, Ajgi)
* portugala (poezio de Camões).

Aŭtoro de libro *O sztuce przekładu* (Pri arto traduki) (1998).

## Literaturo 
* Leszek Engelking, *Odešel polský překladatel Švejka*, „Listy” (Leteroj) 2005, volumo XXXV, n-ro 3
* Leszek Engelking, *Tłumacz niepożegnany* (Tradukisto neadiaŭita), „Nowa Okolica Poetów” (Nova Ĉirkaŭaĵo de Poetoj), 2005 n-ro 3-4 (18-19)

Kategorio:Polaj poetoj
Kategorio:Polaj tradukistoj
Kategorio:Tradukistoj el la rusa lingvo
Kategorio:Tradukistoj el la ĉeĥa lingvo
Kategorio:Tradukistoj el la franca lingvo
Kategorio:Tradukistoj el la portugala lingvo
Kategorio:Tradukistoj el la slovaka lingvo
Kategorio:Tradukistoj al la pola lingvo
Euvelgunne

**Euvelgunne** estas vilaĝeto en la municipo Groningen en la provinco Groningen en Nederlando. La plej granda parto de la vilaĝeto malaperis dum la konstruo de la samnoma industria tereno kiu situas oriente de la urbo Groningen.

Euvelgunne ekestis laŭlonge la rivero Hunze. Post kiam la Hunze ekde Roodehaan pro la konstruo de la kanalo Winschoterdiep estis ligita kun la urbo Groningen tiu parto de la Hunze grandparte sekiĝis. La fluo tamen ankoraŭ estas bone videbla pro la meandra formo de la vojo Euvelgunnerweg. Tiu nun formas naturan interrompon de la rektangula stratpatroneo de la industria tereno.

Apud Euvelgunne dum la mezepoko situis la ŝtondomo Gronenburg. La urbo konsideris la ŝtondomon kiel minaco kaj tial detruis ĝin. La restaĵoj de la ŝtondomo estis dum la 1960-aj jaroj forigitaj.

Euvelgunnerweg (2).jpg|La Euvelgunnerweg sekvas la fluo de la malnova Hunze (direkto Euvelgunne)
Euvelgunnerweg (1).jpg|Direkto Oude Roodehaan
Mannetje op bankje.jpg|Ŝtona vireto sur benketo je la Euvelgunnerweg.

Kategorio:Vilaĝoj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Groningo
Kategorio:Groningo (urbo)
Johannes Nicolaus Stupanus

**Johano Nikolao Stupano** (1542-1621) estis svisa italdevena kuracisto, produktiva tradukisto k profesoro pri Logiko k Teoria Medicino en la Universitato de Bazelo inter 1589 k 1620. Li estis multefaka esploristo k verkisto, k publikigis multajn verkojn pri fiziologio, patologio k medicina pri diagnozo.

Evidente, li estis fervora defendanto de la principoj de Paracelsus kiuj antaŭiris la Iatrokemian Lernejon de Jakobo Silvjo. Li estis patro de la kuracisto k profesoro en la Universitato de Bazelo, Emmanuel Stupanus (1587-1664).

## Vivo
En 1589 li estis invitita anstataŭi sian profesoron Teodoro Zvingero la 1-a (1533-1588) kiel teoria profesoro pri Medicino en la Universitato de Bazelo. Li tradukis multajn verkojn el la itala en la latinan.

Ĉi-verkoj inkluzivis tekstojn pri astronomio, la verkoj de Makiavelo (La Princo k Paroladoj pri Tito Livjo (1588) - kiu, cetere, estis dediĉita al lia pola patrono Jan Osmólski) krom historilibroj inklude de ia historio de Napolo fare de Pandulphis Collenutius.

Li ankaŭ tradukis tri verkojn de Alessandro Piccolomini, nome, "De sphæra mundi", "Compendium de stellis fixis" kaj "De magnitude terræ et aquæ".. Stupano erare dediĉis "La Princon" al la katolika episkopo de Bazelo, Jakob Christoph Blarer von Wartensee (1542-1608) (kiu, cetere, estis kontraŭ la protestantaj reformoj), kaj dum iom da tempo li estis forprenita de sia instruposteno.

## Verkaro
* De causis symptomatum, penes laesas actiones naturales, immoderatas excretiones, retent, Affectusque corporis consistentium, 1607
* Centuria thesium medicarum de peste, 1608, Johann Nicolaus Stupanus, Georg Friedrich Asfalck
* Ioan. Petri Contareni Veneti Historiae De Bello Nvper Venetis a Selimo II ..., 1573, Giovanni Pietro Contarini, Johann Niklaus Stupanus
* De Holometri Fabrica Et Usu Instrumento Geometrico Olim ab Abele Fullonio ..., Johannes Nicolaus Stupanus, Federicus Delfino], 1577
* Medicina theorica, Bazelo, 1614
* Oratio panegyrica de Celii Secundi Curionis vita et obitu, eldonita en Bazelo en 1570

## Literaturo
* Historischen Lexikon der Schweiz
* Early Modern Philosophers and the Renaissance Legacy, Cecilia Muratori,Gianni Paganini
* African Genesis: Perspectives on Hominin Evolution, Sally C. Reynolds,Andrew Gallagher
* The Rosicrucian Enlightenment Revisited, John Matthews
* History of Universities: Volume XXVI/1, Volume 26, Mordechai Feingold

## Vidu ankaŭ
* Niccolò Machiavelli (1469-1527)
* Teodoro Zvingero la 1-a (1533-1588)
* Johann Jakob Grynaeus (1540-1617)
* Christian Wurstisen (1544-1588)
* Andreo Libavo (1555-1616)

## Referencoj
Kategorio:Svisaj kuracistoj
Kategorio:Svisaj tradukistoj
Saulius Skvernelis

**Saulius SKVERNELIS** (naskiĝis  en Kaunas, do nun -aĝa) estas litovia administra juristo kaj politikisto. Ekde la  ĝis 2020 li estis ĉefministro de Litovio, sekve de Algirdas Butkevičius. Antaŭe li estis ministro pri internaj aferoj (2014-2016) kaj polic-ĉefo.

Kategorio:Ĉefministroj de Litovio
Kategorio:Litovaj politikistoj
Jean Beguin

**Johano Begino** (1550-1620) estis franca kuracisto, iatrokemiisto kaj apotekisto. Li ankaŭ estis privata kuracisto de Henriko la 4-a kaj Ludoviko la 13-a. Li renomiĝis pro sia verko "Tyrocinium Chymicum", unue publikigita en la latina en 1610 sen la permeso de la aŭtoro kaj ree publikigita en 1612 sub lia kontrolo en Parizo.

Tiu verko estis tradukita en la francan de la kuracisto Jean Lucas de Roy en 1615 sub la titolo "Les Elémens de chymie de Maistre Jean Béguin...". Inter 1610 kaj 1690 aperis 41 eldonoj de tiu verko kaj ĝi estis la dua libro pli uzata en la lecionoj de la nederlanda kuracisto Herman Boerhaave en la Universitato de Lejdeno, kies studentoj estis Andrew Plummer (1697-1756), William Cullen (1710-1790) kaj Joseph Black (1728-1799).

## Vivo 
En Parizo, Johano Begino starigis laboratorion instigita de Jean Ribit de la Rivière (1546-1594) kaj Théodore Turquet de Mayerne (1573-1655). Tie, li ne nur donis lecionojn pri farmaciaj preparaĵoj, sed ankaŭ preparis sian unuan kemian kompendion. Al Begino, la preparado de medicinaĵoj per la uzo de la fajro igis ilin pli altvaloraj ol la tradiciaj herbaj miksaĵoj de la galenistoj pro tio ke laŭ li la varmo uzita apartigis la purajn substancojn el aliaj komponaĵoj.

Kvankam multaj aŭtoroj provis enkonduki novajn substancojn kiujn li mem malkovris por propagandi siajn kemiajn kapablojn, Begino laŭŝajne estis la unua kiu preparis la ketonon elde plumba acetato al kiu li nomis "arda spirito de Saturno".
350px|eta|center|Diagramo de kemia reakcio farita de Begino en 1615, unu el la unuaj reprezentadoj de iu kemia reakcio.

## Verkaro 
* Tyrocinium Chymicum, 1643, Jean Béguin, Antonio de Sgobbis, Johann Georg Pelshofer
* Novvm Lvmen Chymicvm: E Naturae fonte & manuali Experientia depromptum, & in ..., 1608
* Lyrocinium chymicum, 1659, Jean Béguin, Blasio
* Tyrocinium chymicum, recognitum et auctum...., 1612
* Tyrocinium chymicum e naturae fonte et manuali experientia depromptum, 1625, Jean Béguin, Johannes Hartmann

## Literaturo 
* Elements, Principles and Corpuscles: A Study of Atomism and Chemistry in the ..., Antonio Clericuzio
* The Aspiring Adept: Robert Boyle and His Alchemical Quest, Lawrence M. Principe
* Ciência e Mito, António Amorim da Costa
* Labour, Science and Technology in France, 1500-1620, Henry Heller
* Distilling Knowledge: Alchemy, Chemistry, and the Scientific Revolution, Bruce T Moran
* Robert Boyle and Seventeenth-Century Chemistry, Marie Boas Hall

## Vidu ankaŭ 
* Robert Boyle (1627-1691)
* Andreo Libavo (1555-1616)
* Hélène Metzger (1889-1944)
* Étienne de Clave (1587-1645)
* Mikaelo Sendivogiuso (1566-1636)
* Listo de kemiistoj

## Referencoj 
Kategorio:Francaj kemiistoj
Paul Wexler (lingvisto)

**Paul Wexler** (naskiĝis ) estas usondevena israela lingvisto kaj emerita profesoro pri lingvoscienco ĉe la Universitato de Tel-Avivo. Liaj fakoj inkludas historian lingvosciencon, dulingvecon, slavan lingvosciencon, kreolan lingvosciencon, la romaan lingvon, kaj judajn lingvojn.

Wexler estas konata pro sia polemika teorio, ke la soraba lingvo estas la genetika pralingvo de la jida lingvo, kaj ke la lingvo estis "releksigita" per ĝerman-devenaj vortoj inter la 9-a kaj 13-a jarcentoj pro kontaktoj kun najbaraj ĝermanaj popoloj. Laŭ Wexler, la jida lingva strukturo donas "persvadan evidentecon pri intima juda kontakto kun la slavoj en la ĝermanaj kaj bohemiaj landoj tiom frue kiom la 9-a jarcento." La hipotezo de Wexler estas marĝena en jida lingvoscienco, kaj la ĵurnalo The Forward karakterizis ĝin kiel "malakceptita de ĉiu jidalingvisto krom Wexler."

## Referencoj 
Kategorio:Jida lingvo
Kategorio:Slava lingvaro
Kategorio:Usonaj lingvistoj
Juda bolŝevikismo

**Juda bolŝevikismo** aŭ **jud-bolŝevikismo** estas antisemitisma kaj kontraŭkomunisma kalumnio, kiu insinuas, ke la judoj inĝenieris la rusan revolucion kaj havis la ĉefan potencon inter la bolŝevikoj. La simila teorio pri "juda komunismo" pretendas, ke judoj dominis ĉiujn komunismajn movadojn en la mondo. Ĝi similas al la teorio pri "cionisma okupa registaro," kiu asertas, ke judoj regas la mondan politikon. La esprimoj estis uzataj alude al la aserto, ke komunismo estas juda konspiro. Ĝi ofte koincidis kun nekaŝe agresemaj naciismaj tendencoj en la 20-a kaj 21-a jarcentoj.

En Pollando, "jud-bolŝevikismo" estis konata kiel "Żydokomuna" kaj uziĝis kiel antisemita stereotipo.

La esprimo estis la titolo de broŝuro, *La juda bolŝevikismo*, kaj aktualiĝis post la oktobra revolucio de 1917 en Rusio, kiam ĝi elstare rolis en la propagando de la kontraŭkomunisma blanka movado dum la rusa enlanda milito.

La teorion poste propagandis la Nazia Partio kaj ties usonaj samideanoj.

## Referencoj 
Kategorio:Konspiraj teorioj pri judoj
Kategorio:Kontraŭjudismo
Kategorio:Kontraŭkomunismo
Kategorio:Naziismo
Iván Engel

**Iván Engel,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Engel Iván** estis hungara pianisto, akademia instruisto.

Iván Engel http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC03609/03766.htm naskiĝis la  en Békéscsaba, li mortis la  en Svislando en Basel.

## Biografio 
Iván Engel devenis el juda familio. Li studis en Muzikakademio de Budapeŝto. Liaj plej menciindaj instruistoj estis István Thomán, Leó Weiner, Zoltán Kodály. Lia memstara debuta koncerto okazis en la Muzikakademio en 1921. Inter 1925 kaj 1927 li instruis en Kairo, poste li vivis en Berlino. Li faris koncertojn en Eŭropo. Post la 2-a mondmilito li instruis en la Muzikakademio. Post falo de la Hungara revolucio de 1956 li disidis al Svislando, kie li instruis aŭ koncertadis.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la -a paĝo)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj pianistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj en 1956
Károly Fábry

**Károly Fábry** [kAroj fAbri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fábry Károly** estis hungara advokato, politikisto, parlamentano.

Károly Fábry http://bekeswiki.bmk.hu/index.php/F%C3%A1bry_K%C3%A1roly_(1851-1925)  naskiĝis la  en Békéscsaba, li mortis la  en Békéscsaba.
 
## Biografio 
Károly Fábry frekventis gimnaziojn en sia naskiĝurbo kaj Szarvas, poste li akiris juran diplomon en Luterana Jura Akademio (Eperjes) en 1871. Post 2 jaroj li advokatiĝis kaj li establis memstaran advokatan oficejon en sia naskiĝurbo. Dekomence li politikadis komence loke, poste lande, krome li kontribuis en lokaj gazetoj. En 1905 li estis elektita parlamenta deputito en Gyoma. En 1908 li nobeliĝis, post 2 jaroj li forlasis la advokatan profesion kaj vivtenis sin nur el profito de siaj bienoj.
 
## Elektitaj kontribuoj 
* *A csabai nagy árvíz és egyebek* (Békéscsaba, 1921) 
* *Tallózás Csaba múltjából. 1738-1803.* (Békéscsaba, 1923) 
* *Csabai élet. Tallózás Csaba múltjából* (Mezőberény, 1924)

## Memorigiloj 
* strato en Békéscsaba (1992)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 26-a paĝo)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj advokatoj
István Thomán

**István Thomán** [iŝtvAn tomAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Thomán István** estis hungara pianisto, akademia instruisto.

István Thomán http://www.elib.hu/04000/04093/html/szocikk/15064.htm naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Homonna (nuntempa Humenné en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
István Thomán devenis el juda familio. Li studis juron en Vieno kaj Budapeŝto, sed paralele li studis en Tutlanda Hungara Reĝa Muzikakademio. Liaj instruistoj estis ekzemple Ferenc Erkel, Sándor Nikolits, Ferenc Liszt. Inter 1888-1906 li instruis en la Muzikakademio, poste li pensiuliĝis. Li faris ankaŭ koncertojn. Post la pensiuliĝo li establis muziklernejon.

Li estis ankaŭ briĝludanto.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A zongorázás technikája. Alapvető gyakorlatok egyenletes és virtuóz játék elsajátítására* (1906)

## Elektitaj disĉiploj 
Emil Ábrányi (komponisto)
* Sándor Albrecht
* Béla Bartók
* Ákos Buttykay
* Ernő Dohnányi
* Iván Engel
* György Ferenczy (pianisto)
* Etelka Freund
* Zoltán Gárdonyi
* Mihály Hajdu
* Imre Keéri-Szántó
* Ervin Nyíregyházi
* Imre Pető
* Arnold Székely
* Imre Ungár

## Memorigiloj 
* strato en Budapeŝto
* busto en Humenné (2012)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* http://felvidek.ma/2012/07/homonnan-szobrot-emelnek-thoman-istvan-zenemuvesznek/
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj pianistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Hungaraj briĝludantoj
Károly Gaburek

**Károly Gaburek** [kAroj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gaburek Károly** estis hungara pentristo, grafikisto.

Károly Gaburek http://bekeswiki.bmk.hu/index.php/Gaburek_K%C3%A1roly_(1936-1986)  naskiĝis la  en Békéscsaba, li mortis la  en Békéscsaba. 

## Biografio 
Károly Gaburek frekventis teknologian mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste li laboris jaron. Li studis ekde 1955 en Industriarta Altlernejo de Zoltán Rákosi, Pál Miháltz, Lajos Szentiványi, Gyula Hincz. Post 5 jaroj li akiris diplomon, poste li hejmenvenis. En Békéscsaba li estis parte grafikisto en ŝtata laborejo 6 jarojn, parte li pentradis kaj ekspoziciis. Li ricevis kelkajn premiojn. Liaj pentraĵoj troviĝas eĉ en eksterlandaj muzeoj.

## Elektitaj ekspozicioj 
* 1955 - debuta ekspozicio
* 1973 - premiita ekspozicio en Békéscsaba
* 2011 - memorekspozicio

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 30-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun bildoj 
* http://www.biralat.hu/muveszek/gaburek_karoly.8553.html?pageid=56 

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Sachchidananda Vatsyayan 'Ajneya'

'''Sachchidananda Hirananda Vatsyayan 'Ajneya'''' [saĉĉidaananda hiiraananda vatsjaajan 'agjeja'; nagarie: सच्चिदानंद हीरानंद वात्स्यायन 'अज्ञेय'] (1911-1987) estis barata verkisto. Li estis pioniro en pluraj ĝenroj de la hindia literaturo: poezio, fikcio, literatura kritiko, kaj ĵurnalismo. Li estis populare konata per sia plumnomo 'Ajneya' (Nekonebla).

Li gajnis la prestiĝan premion Gjanpith en 1978. Aliaj honoroj beletraj estis la barata premio Sahitya Academy (1964), kaj la makedonia Ora Florkrono (1983).

Ajneya naskiĝis la 7an de marto 1911 en Uttarpradeŝo. Lia patro, Hirananda estis arĥeologo kaj klerulo pri la sanskrita. En 1929, Ajneya gajnis bakalaŭran diplomon de Lahoro pri la industria scienco. Poste li komencis magistran kurson pri la angla literaturo, sed ne povis fini ĝin ĉar li eniris la sendependiĝan movadon de Barato. Li estis arestita, kaj estis en prizono en Delhio kaj Panĝabo inter 1930-33. Dum la Dua mondmilito li eniris la baratan armeon por batali kontraŭ la japana atako.

Lia literatura kariero komenciĝis jam dum lia restado en prizono. Poste li redaktis plurajn revuojn. Li vojaĝis multe. Li instruis kursojn pri la literaturo en pluraj lokoj: Universitato de Kalifornio en Berkeley (1961-64, 1969-70), Universitato de Heidelberg (1976), kaj Universitato de Jodhpur, Raĝastano.

Li verkis pli ol 20 poemarojn, 18 esearojn priliteraturajn, 10 novelarojn kaj 5 romanojn. Li angligis plurajn el siaj verkoj. Li ankaŭ hindiigis kaj angligis verkojn de Tagore, Sarat Chandra, Ivo Andrić kaj Pär Lagerkvist. Liajn verkojn oni tradukis, krom en plurajn baratajn lingvojn, ankaŭ en la germanan, svedan kaj serbokroatan.

Ajneya mortis la 4an de aprilo 1987 en Nov-Delhio.

Kategorio:Hindiaj poetoj
Kategorio:Barataj entreprenistoj
Kategorio:Barataj ĵurnalistoj
Kategorio:Barataj redaktoroj
Kategorio:Gjanpith-laŭreatoj
28318 Janecox

'*28318 *Janecox'''* estas tre malgranda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Jane M. Cox*, rekompensita kiel "Plej bona en ŝia Kategorio", kaj kiu gajnis la unuan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2011 pro sia projekto pri terscienco kaj planedoscienco. Ŝi ankaŭ ricevis la Premion de la Eŭropa Unia Konkurso por Junaj Sciencistoj. Ŝi estis lernantino ĉe la *Timpview High School'' de Provo (Utaho, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Turgut Reis

eta|225ra|Busto de Turgut Reis en la Istanbula Ŝipmuzeo.
**Dragut** () (1485 – 23a de junio 1565) estis Otomangreka admiralo kaj pirato kiu ankaŭ servis kiel Bejo de Alĝero; *Bejbejo* de Mediteraneo; kaj unua Bejo, poste Paŝao, de Tripoli. Sub lia ŝiparkomando la marpovo de la Otomana Imperio etendiĝis tra Nordafriko. Kiam Turgut estis servante kiel paŝao, li ornamigis kaj finkonstruigis la urbon Tripoli, farante ĝin unu el la plej impresaj urboj laŭlonge de la nordafrika marbordo.

## Referencoj 
## Literaturo 
* E. Hamilton Currey, *Sea-Wolves of the Mediterranean*, London, 1910
* Bono, Salvatore: *Corsari nel Mediterraneo* (*Korsaroj en la Mediteraneo*), Oscar Storia Mondadori. Perugia, 1993.
* Corsari nel Mediterraneo: Condottieri di ventura. Online database in Italian, based on Salvatore Bono's book. 
* Bradford, Ernle, ''The Sultan's Admiral: The life of Barbarossa*, London, 1968.
* Wolf, John B., *The Barbary Coast: Algeria under the Turks'', New York, 1979; ISBN 0-393-01205-0
* The Ottomans: Kompleta kaj detala reta kronologio de la Otomana historio en angla.
* Kompleta kaj detala reta kronologio de la Otomana historio en Turka. 
* Turka Ŝiparmeo, oficiala retejo: Historia heredo de la Turka Ŝiparmeo (en Turka) 

## Eksteraj ligiloj 
* Kronologia listo de gravaj datoj kaj okazaĵoj en la vive de Turgut Reis (Itala) http://www.bnatgamesplay.com/
* Municipo Turgutreis
* Privateering History: Dragut Reis 
* Almuñécar: Watchtowers and Coastal Defences 
* Capraia Island and Dragut
* Turgut Reis kaj Sinan Paŝao en turka

Kategorio:Konvertitoj al Islamo
Kategorio:Otomana Imperio
Kategorio:Grekoj
Kategorio:Historio de Turkio
Kategorio:Historio de Alĝerio
Kategorio:Historio de Tunizio
Kategorio:Historio de Libio
Kategorio:16-a jarcento
Kategorio:Milita historio de Francio
Kategorio:Historio de Hispanio
Kategorio:Historio de Malto
Kategorio:Piratoj
Sala (Maroko)

eta|dekstre|Mapo de urbocentro Sala.
**Sala** aŭ **Salé** ( *Sala*, Berbere ⵙⵍⴰ *Sla*) estas urbo en nordokcidenta Maroko, en la dekstra bordo de la rivero Burekrek, male al la ŝtata ĉefurbo Rabat, por kiu ĝi utilas kiel dormurbo. Fondita en ĉirkaŭ 1030 fare de arab-parolantaj Berberoj, nome Banu Ifran, ĝi poste iĝis havenurbo por piratoj kiel sendependa respubliko antaŭ esti aliigita en la Alaŭitdinastia Maroko.

La nomo de la urbo estas foje transliterumita kiel **Salli** aŭ **Sallee**. La Nacia Ŝoseo 6a konektas ĝin al Fez kaj al Meknes oriente kaj la Nacia Ŝoseo 1a al Kenitro nordoriente. Ĝi havas proksimume 900,000 loĝantojn.

## Referencoj
## Vidu ankaŭ 
* Tramtransporto en Rabato-Sala

## Eksteraj ligiloj
* Salé en LexicOrient 
* Le portail de la ville de Salé 

Kategorio:Urboj de Maroko
Roodehaan (Groningo)

**Roodehaan** estas vilaĝeto en la municipo Groningen en la provinco Groningen en Nederlando. Ĝi situas ĉe la Winschoterdiep apud la limo kun la municipo Midden-Groningen. Iom okcidenten, oriente de Euvelgunne, antaŭe situis la vilaĝeto Oude Roodehaan, kiu tamen grandparte estis malkonstruita por la pliampleksigo de industria tereno. La vilaĝeto nomiĝis laŭ la gastejo 'De Roode Haan' (La ruĝa virkoko), kiu situis ĉe la Winschoterdiep.

la vilaĝeto origine situis ĉe la rivero Hunze. Ĉirkaŭ 1400 komenciĝis la konstruo de la pliposta Winschoterdiep ĝis la Hunze apud Roodehaan. La malnova fluo de la Hunze ekde tiam estas tute sabliĝinta sed ankoraŭ klare videbla en la pejzaĝo.

Kategorio:Vilaĝoj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Groningo
Kategorio:Groningo (urbo)