open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Provizanto de retkonekto

**Provizanto de retkonekto** estas kompanio kiu disponigas al la publiko aliron al la interreto. Ofte ĝi estas ankaŭ provizanto de retservoj.

Ĉe provizantoj de retkonekto vi povas aboni malrapidan aŭ pli rapidan konekton. La plej malrapida retaliro per modemo ofte, almenaŭ en Usono kaj Eŭropo eblas senpage aboni. Abonoj de larĝkapacita interreta konekto pere de kabla televido aŭ ADSL estas tre diversaj kaj dependas interalie de rapideco kaj kvanto de el/alŝuteblaj datumoj.

Firmaoj bezonas pli rapidan kaj pli sekuran retaliron. Pro tio ili plejofte uzas lukontraktan linion.

## Vidu ankaŭ 
* TTT-legilo
* Intrareto
* Free

## Eksteraj ligiloj 
* Mapoj de provizantoj de retkonekto 

Kategorio:Interretaj organizaĵoj
Pierre-Simon Laplace

**Pierre-Simon (markizo de) LAPLACE** (23-a de marto 1749 – 5-a de marto 1827) estis franca matematikisto kaj astronomo.

Laplace estas unu el la plej gravaj scientistoj de la Napoleona periodo. Li alportis fundamentajn kontribuojn en malsamajn kampojn, kiel matematiko, astronomio kaj probablo-teorio. Li estis unu el la plej influaj sciencistoj de sia tempo, interalie pri sia aserto de determinismo.

Laŭ Laplace, ĉio, ankaŭ la homaj elektoj kaj la spertoj pasintaj, nunaj kaj estontaj, estas determinitaj kaj fiksitaj neinverseble. Tio egalvaloras, eble ne ĉiam konscie, negi la liberan volon, animon kaj Dion.

Laplace kreis formulon por esprimi la verŝajnecon de la tagiĝo. Li diris, la verŝajneco estis el (d+1)/(d+2), kie d estas la nombro de tagoj, tagiĝis en la paseo. Laplace diris ke ĉi tiu formulo, kies nomo estis "Regulordo" (de Laplace), taŭgas en ĉiuj kazoj, kie oni nenion scias aŭ kie, aĵo kiun oni scias, oni ŝanĝis (aŭ ŝanĝos) pro aĵo kion oni ne scias.

## Omaĝoj 
* La asteroido *4628 Laplace* nomiĝis honore al li .
* Lia nomo estas unu el la 72 nomoj de scienculoj skribitaj sur la Eiffel-turo. 
* Grand-oficiro de la Honora Legio.
* Markizo de Francio en 1817.
* De post 1864, estas dediĉita strato *Laplace* en la 5-a arondismento de Parizo, apud la Kolegio de Francio.
* En 1986, hidrografia ŝipo *A 973* estis inaŭgurita laŭ lia nomo, por la franca nacia ŝiparo.
* Listo de la 72 nomoj sur la Eiffel-Turo

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Laplaca ekvacio
* Laplaca konverto
* Laplaca operatoro
* Laplaca transformo

Kategorio:Francaj matematikistoj
Kategorio:Francaj astronomoj
Kategorio:Grand-oficiroj de la Honora Legio
José de Anchieta

**José de Anchieta**, tiel nomata "Apostolo de Brazilo", naskiĝis en La Laguna, Tenerifo (Kanariaj Insuloj) en la 19-a de marto 1534. Kiel studento en Coimbra, li ekkonis la Kompanion de Jesuo antaŭ nelonge fonditan de lia parenco Sankta Ignaco el Loyola. Li eniris la Kompanion en la 1-a de majo 1551, sed en la sama jaro, grava akcidento trafis lin. Ŝtupetaro falis sur lian ŝultron; de tiam, li fariĝis iom ĝiba, malfacile povis marŝi kaj eksuferis je la spino. Iu sugestis al lia Superulo, Pastro Miguel Torres iriĝi lin en Brazilon, kie la klimato povus esti taŭga kuracilo.

En la 8-a de majo 1553 ekvelis de Lisbono la karaveloj transportantaj soldatojn, funkciulojn kaj la duan guberniestron de Brazilo. Ĉe estis ankaŭ 6 jezuitoj. En la 13-a de julio alvenis Brazilon. Helpis la Provincialo de San-Vicento, pastro Manuel da Nóbrega, fondi misiejon kiu estos nuna urbo San-Paŭlo en la 25-a de januaro 1554.

Anchieta estis la unua, kiu lernis la tupian lingvon kaj verkis ĝian gramatikon kaj vortaron. En 1564 estis kaptita de Tamojoj, ĝis Nóbrega sukcesis pacigi la indiĝenojn. En 1556 li fariĝis pastro. En 1567, lin vokis al Rio-de-Ĵanejro la nova guberniestro Mem de Sá por esti ambasadoro al indiĝenoj instigitaj de francaj invadintoj. En 1577 li fariĝis superulo de Kompanio de Jesuo en Brazilo. Li loĝis en nuna subŝtato Espirito-Santo de 1585 ĝis 1597 kiam li mortis.

En la 10-a de aŭgusto 1736, Papo Klemento la 12-a deklaris lin "Respekteginda" pro liaj "heroaj virtoj". La 22-an de januaro 1980, Papo Johano Paŭlo la 2-a solene beatigis Anchieta. La 3-an de aprilo 2014 li estis kanonizita de la Papo Francisko.

## Vidu ankaŭ 
* Historio de Brazilo

Kategorio:Brazilaj latinistoj
Kategorio:Hispanaj romkatolikaj sanktuloj
Kategorio:Portugalaj romkatolikaj sanktuloj
Kategorio:Brazilaj romkatolikaj sanktuloj
Kategorio:Tenerifanoj
Kategorio:Hispanaj verkistoj
Kategorio:Hispanaj poetoj
Kategorio:Brazilaj verkistoj
Kategorio:Portugallingvaj verkistoj
Kategorio:Tupilingvaj verkistoj
Kategorio:Brazilaj poetoj
Kategorio:Brazilaj gramatikistoj
Kategorio:Hispanaj gramatikistoj
Kategorio:Katolikaj misiistoj en Brazilo
Kategorio:Jezuitaj misiistoj
Kategorio:Jezuitaj sanktuloj
Kategorio:Hispanaj jezuitoj
Kategorio:Universitato de Koimbro
Kategorio:Portugalaj edukistoj
Spirito de Vero

**Spirito de Vero** aŭ **Konsolanto** estas ĉefa spiritgvidanto de Allan Kardec kaj de spiritismo. Li zorgas pri la disvastigado de spiritismo kaj prezidas sian starigon. Li revelacias la Dian doktrinon al homoj pro tio li manifestiĝas pere multaj mediumoj. Dio sendus lin por instrui ĉiujn aferojn kiuj estis forgesitaj aŭ miskomprenitaj el la vortoj de Kristo, do li nepre parolas sen figuroj aŭ alegorioj. Kiel li estas tre supera spirito, kun li kunlaboras ĉiuj bonaj spiritoj per pli malpli specifaj funkcioj kaj misioj, dependante de ilia evolugrado.

Kategorio:Spiritismo
Rubikono

**Rubikono** (latine, *Rubico*; itale, *Rubicone*) estas malgranda rivero en norda Italio. En romia tempo ĝi fluis en Adriatikon inter Ariminum (Rimini) kaj Caesena (Cesena). La nuntempa identeco de la rivero estas necerta, sed oni kutime kredas, ĝi estas la Pisciatello en ĝiaj altaj partoj kaj la Fiumicino al maro.

Romia leĝo malpermesis al generaloj transiri ĝin kun armeo. Oni konsideris la riveron indiki la limon inter la romia provinco Cisalpa Gaŭlio kaj centra Romio; do la leĝo protektis respublikon kontraŭ interna milita minaco.

Kiam Julio Cezaro transiris la riveron 10-an de januaro, 49 a.K., postkurante Pompeon, li rompis la leĝon kaj komencis enlandan militon.
Tial hodiaŭ "transiri Rubikonon" signifas - akcepti senrevenan decidon.

Fama diraĵo de la romia verkisto Suetonio pri kiam Cezaro transiris la Rubikonon, estas: Alea iacta est. (la ĵetkubo estas ĵetita)

Antaŭ la publikigo de la Unua Libro, Zamenhof diris, ke li staras "antaŭ Rubikono".

eta|280ra|Cezaro transiras la Rubikonon
eta|250ra|Supozata loko de Rubikono
[eta|meza|250ra|La Rubikono apud la buŝo ĉe [Gatteo|Gatteo a Mare.]]

Kategorio:Romia Imperio
Kategorio:Riveroj en Italio
Léon Denis

**Léon DENIS** (naskiĝis la 10-an de januaro 1846 en vilaĝo Foug, en provinco Lorena, Francio, mortis la 12-an de marto 1927 en Tours).

Ankoraŭ en Foug li faris la unuagradan lernadon kaj ne povis plu frekventi lernejon pro laborado, tamen li neniam forlasis la librojn, fariĝinte aŭtodidakto. Kiam li fariĝis 18-jaraĝa, li legis La Libron de la spiritoj kiu faris al li grandan impreson. Iom poste li ekkonis Allan Kardec. Li estis 23-jaraĝa kiam Kardec forpasis.

Li rekrutiĝis en la milito de 1870 kaj ricevis la postenon de vicleŭtenanto. Tiam li okazigis kun kelkaj kamaradoj spiritismajn seancojn. Post la fino de la milito li fariĝis komerca reprezentanto kaj vojaĝis tra multaj landoj.

En 1882 li komencis periodon kiel prelegisto, kiu daŭris ĝis la lastaj tagoj de lia vivo. León Denis, eĉ loĝanta en Tours, fariĝis orientanto de la spiritisma movado en Francio. Lia spirtogvidantoj, Hieronimo de Prago kaj la Spirito Blua, neniam mankis al li. Eĉ Allan Kardec post la elkarniĝo inspiris kaj orientis lian agadon.

## Kelkaj Verkoj 
* ''La Kialo de l' Vivo*
* *Post la Morto*
* *En la Nevideblo*
* *La Problemo de la Esto, de la Destino kaj de la Doloro*
* *La Granda Enigmo*
* *Kristanismo kaj Spiritismo''

Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Francaj spiritistoj
Kategorio:Spiritismo
Hejma Evangelia Studo

**Hejma Evangelia Studo** konsistas en hejma studado de la Evangelio. Por ĝin efektivigi, la familio, aǔ unuopa persono, devas elekti la plej konvenajn semajntagon kaj horon (kiu poste devas iĝi kutima, sed ne malsanĝebla). En la elektita tago kaj horo la partoprenantoj kutime kunsidas ĉirkaŭ tablo kaj komencas la studon per preĝo. Sekvas la legado de iu parto de "La Evangelio laŭ spiritismo" kaj komentoj pri la instruoj en etoso de frateca interkonsento, sen disputo pri la afero. Tuj post la komentoj, oni preĝas por la suferantoj, malamikoj kaj aliaj. Laste, per danka preĝo pro la asistado de bonfaraj spiritoj, oni finas la studon, kiu ordinare daŭras ĉirkaŭ dudek minutojn.

## Ĝiaj celoj
#Evangelizi la homon, la familion, la socion, la tutan Teron.
#Unuigi la homojn sub la inspiro de Jesuo.
#Higienizi la etoson de la hejmo per altigo de la pensoj kaj per morala memreformo.
#Faciligi la agadon de protektantaj spiritoj favore al la ĉeestantoj.
#Helpi, instrui kaj liberigi el nescio, el malbono kaj el iluzio la enkarniĝintajn kaj la elkarniĝintajn spiritojn (suferantojn, mokemulojn, obsedantojn k.c.).
## Procedo
#Malferma preĝo;
#Legado de la Evangelio;
#Komentado;
#Preĝo por suferantoj, malsanuloj, malamikoj, senharmoniaj hejmoj ktp;
#Fina dankpreĝo.
## Pri la termino 
Bv legi la diskutpaĝon pri spiritismaj terminoj.
## Vidu ankaŭ
*Monda Spiritisma Asocio
## Referencoj
Kategorio:Spiritismo
Fabiano de Cristo

**Fabiano de Cristo** estas spirito tre konata en spiritisma rondo, dediĉita al kuracado de korpaj malsanoj, pro tio, multaj hospitaloj havas lian nomon.

En la 8-a de februaro 1676 li naskiĝis en la vilaĝo :pt:Soengas, provinco Minho en Portugalio, nomata João Barbosa, poste kiam li eniras monahejon, li prenis alnomon Frato Fabiano de Cristo. En la 17-a de oktobro 1747 elkarniĝis en monaĥejo Sankta Antono en Rio-de-Ĵanejro. Ankoraŭ knabo, li helpis la patron paŝti ŝafojn kaj kultivi kampon. Iris en Brazilon kaj fariĝis prospera komercisto, poste li ŝanĝis la materiajn valorojn per la spiritaj, aliĝante en la Ordeno de Sankta Francisko el Asizo kiel laika frato pro sia malgranda kulturo. Malgraŭ tio, li fariĝis pordisto de monaĥejo Sankta Antono, funkcio taskata kiel grava. Post tri aŭ kvar jaroj, li estas vokita al funkcio de flegisto. Kvankam li posedis neniam teorian konon pri flegado, li ĝin plenumis tiel bonvoleme ke la malsanulejo de monaĥejo fariĝis treege serĉata de l' publiko.

Li mem suferis erizipelon kaj elefantiazon. Pro la progresostato de tiama medicino, la kuracistoj tranĉis kiston sur lian genuo per brule varmega fero. En la lastaj jaroj de sia vivo, li malsaniĝis pro hidropso.

Multaj miraklaj faktoj estas atribuitaj al li dum surtera vivo. Fabiano elkarniĝis, sed multaj aferoj ankoraŭ okazos. Du horoj post lia elkarniĝo lia vizaĝo farigis rozkolora; lia kruro elverŝis likvan sangon, kiu ebriigis ĉiujn per sia parfumo. Eĉ kelkajn tagojn poste la parfumon flaris ĉiuj vizitantaj la monaĥejon.

Kategorio:Spiritaj aŭtoroj
ICMP

**ICMP** (interreta kontrola mesaĝoprotokolo, ) estas protokolo por interŝanĝi informojn pri la statusoj de la retpartoprenantoj (kiel serviloj, ŝaltiloj kaj enkursigiloj, kiuj uzas IP por komunikado.

## Aplikado 
* Sendi *Pordo ne antingebla* kiel respondon al provo konekti al fermita pordo
* *Ping* uzas *eĥo-peto* kaj *eĥo-respondo* por konstati, ĉu retpartoprenanto estas atingebla

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.iana.org/assignments/icmp-parameters 
* http://www.ietf.org/rfc/rfc792.txt 
* http://www.elka.pw.edu.pl/cgi-bin/rfcpl/?doc=rfc&number=792  
* http://www.ietf.org/rfc/rfc1122.txt 

Kategorio:Interreto
Kategorio:Ret-komunikaj protokoloj
Kategorio:Interretaj protokoloj
Kategorio:Interretaj normoj
Carlo Minnaja

**Carlo MINNAJA** (IFA: ; naskiĝis la  en Romo) estas itala matematikisto. Li estas denaska Esperanto-parolanto kaj vortaristo kaj membro de la Akademio de Esperanto.

Minnaja magistriĝis pri matematikaj sciencoj en Pizo en 1963; doktoraj studoj pri analitiko ĉe Scuola Normale Superiore, Pizo 1963-65; unua profesorposteno ĉe la ŝipakademio en Livorno en 1965.
Poste li iris al la Universitato de Padovo kiel profesoro de la inĝeniera fakultato, pri diversaj matematikaj fakoj; de 1973 li estas konstanta profesoro. Inter 1979 kaj 1994 li estis membro de la Scienca Konsilio de la Instituto pri Komputa Lingvistiko en Pizo. En 1983/84 li estis gastprofesoro Fulbright-a ĉe Virginia Polytechnic Institute kaj University of California en Los-Anĝeleso. Li prelegis ĉe pluraj eŭropaj universitatoj, estas aŭtoro aŭ kunaŭtoro de ĉirkaŭ 50 sciencaj kaj didaktikaj verkoj pri matematiko; verkinto de pluraj libroj kaj multaj artikoloj koncernantaj la internacian lingvon. En 1980 li estis distingita de la Itala Ĉefministro per "Premio de la kulturo".

Minnaja estas membro, senatano kaj vicprezidanto de AIS San-Marino.

En la 1960aj jaroj Carlo Minnaja estis estrarano de TEJO pri fakaj sekcioj kaj servoj. Li tre aktivas pri esperantologio kaj esperanto-literaturo. Li estis ano de la literatura rondo La Patrolo. En 1981 aperis lia traduko en Esperanton "La locandiera" de Carlo Goldoni; en 1982 liaj tradukoj de poemoj de Cesare Pavese; en 1990 li redaktis antologion de tradukitaj italaj poemoj de la 20a jarcento Enlumas min senlimo (Millumino d'immenso), eldonita de LF-Koop.

En 1996 publikiĝis lia pli ol 1400-paĝa vortaro itala-esperanta. Ĝi estas la plej ampleksa tiutipa, kiu ĝis nun aperis, kaj komparebla nur kun la samkategoriaj vortaroj germana-esperanta de Krause (2007), la hispana-esperanta de De Diego (2002) kaj la hungara-esperanta de Szerdahelyi kaj Koutny (1996).

Minnaja estas ano de la scienca komitato de Itala Interlingvistika Centro, konstanta kunlaboranto de Literatura Foiro ekde ĝia fondo (ĝia ĉefredaktoro en 2014), kaj regula literatura recenzanto de la magazino *Monato*.

Li ankaŭ kontribuis al BA2, kaj partoprenis en En la mondon venis nova lingvo, festlibro por Ulrich Lins.

En 2015 li kunaŭtoris (kun Giorgio Silfer) la fundamentan verkon "Historio de la esperanta literaturo", plurfoje premiitan. En 2018 Itala Esperanto-Federacio eldonis lian verkon "Historio de la Akademio de Esperanto".

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Interreta vortaro itala-esperanto  de Carlo Minnaja
* Vortaro itala-esperanto de Minnaja - hVortaro fare de Danio Manetta: programo por Linukso aŭ Vindozo.
* TTT-ejo de Carlo Minnaja
* biografio (itala) 
* Infanaĝo dum faŝisma periodo, Militrakonto, 19/10/2019
* Libroj  de kaj pri Carlo Minnaja en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo 
* Artikoloj  de kaj pri Carlo Minnaja en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)

Kategorio:Italaj esperantistoj
Kategorio:Italaj matematikistoj
Kategorio:Denaskaj esperantistoj
Kategorio:Esperanto-vortaristoj
Kategorio:Akademio de Esperanto
Kategorio:AIS
Kategorio:Estraranoj de TEJO
Tyburcjusz Tyblewski

**Tyburcjusz TYBLEWSKI** [tiBURcjuŝ tibLEVski] (naskiĝis la  en Sompolno; mortis la  en Jelenia Góra) estis pola pedagogo, psikologo kaj esperantisto. 

Laborinte kiel montsavisto kaj turisma ĉiĉerono, poste kiel instruisto, li en 1963 ekstudis en la pedagogia kaj psikologia fakultato de la Varsovia Universitato kaj magistriĝis en 1968. En 1975 li doktoriĝis samloke. De 1977 ĝis 1981 li instruis kiel adjunkto en la Universitato kaj Medicina Akademio en Vroclavo.

En 1987 li docentiĝis ĉe AIS kaj en 1990 iĝis ties orda profesoro kaj poste senatano.

Li tradukis verkojn el la pola en Esperanton, ekzemple *Formoj de vizaĝo* de Tadeusz Różewicz (1987) kaj *Antologio de infanaj verkoj* (1996). En la publikaĵo *El la valo* li aperigis fragmentojn de la verkoj de Sławomir Mrożek, Tadeusz Różewicz, Czesław Miłosz, Tadeusz Boy-Żeleński kaj Stanisław Grochowiak. Originale li multe verkis por Scienca Revuo, Monato, Acta Sanmarinensia kaj aliaj, ekzemple:
* *Fihonestulo* (rakontoj, 1983),
* *Skizo pri personeco de esperantisto* (1985),
* *Psikosocia problemaro de internacia turismo* (1988),
* *Atendoj rilate Eŭropon post komunismo* (1993),
* *Asertismo, la fundamento de aŭtenta partnereco* (1995),
* *Andragogia apliko de asertismo* (1996).

Kategorio: AIS
Kategorio: Polaj esperantistoj
Jānis Loja

**Jānis LOJA** (naskiĝis 1896, mortis 1970) estis latva lingvisto kaj esperantisto.

Esperanton li lernis en 1913. Li estis sinsekve lektoro kaj profesoro en diversaj universitatoj kaj altlernejoj de Leningrad, Moskvo, Gorkij, Riga kaj Liepaja. Iama vic-direktoro de la Eldonejo de Vortaroj, li mem verkis vortarojn latva-rusan kaj rusa-latvan. En siaj lingvistikaj verkoj li ofte pledis por la Internacia Lingvo.

Kategorio:Latvaj esperantistoj
Plinio la Maljuna

**Gaius Plinius Secundus** konata kiel **Plinius maior**, tio estas **Plinio la Maljuna** (por diferencigi lin disde lia nevo Plinio la Juna), naskita ĉirkaŭ la jaro 23 en *Novum Comum* (Como), mortinta je la 24-a de aŭgusto 79) estis romia klerulo kaj nobelo.

Plinio faris nobelan karieron unue kiel advokato, poste kiel armea komandanto kaj posta guberniestro (*procurator*) en diversaj provincoj. Li tiel akiris sciojn pri la regionoj ĝermanaj kaj estis akompananto de la imperiestroj Vespasiano kaj Tito dum ties kampanjoj al Ĝermanio.

Li konatiĝis al la posteula mondo per sia verko *Naturalis historia* ("naturhistorio"). Ĝi estas speco de 37-voluma enciklopedio, dediĉita al Tito, kaj resumas la natursciencan scion de la epoko. Plinio ĝisvivis la publikigon de la unuaj dek volumoj (per mana kopiado); la ceteraĵo estis publikigita nur post lia morto.
eta|maldekstre|400px|Romia sciencisto kaj Gajo Plinio la 2-a.
Plinio kiel prefekto de la romia ŝiparo en Mediteraneo en la jaro 79 eksciis pri la erupcio de Vezuvio kaj veturis ŝipe al la Golfo de Napolo por esplori la erupcion kaj helpi la viktimojn de la katastrofo.
Tie li estis sufokita de vulkanaj gasoj.
Lia nevo Gaius Plinius Caecilius Secundus minor, konata kiel Plinio la Juna, 27 jarojn poste skribis al Tacito pri lia morto.

Escepte de *Naturalis historia* ĉiuj verkoj de Plinio perdiĝis.
Tamen kelkaj estis uzitaj kiel fontoj de aliaj aŭtoroj, ekzemple lia verko *Bella Germaniae* (militoj de Ĝermanio) estis uzata de Tacito.

En kelkaj lingvoj oni uzas lian nomon por distingi fortajn vulkanajn erupciojn kiel "pliniajn".

## Strukturo de *Naturalis historia* 
* 1 Enhavtabelo kaj bibliografio
* 2 Kosmologio kaj fizika geografio
* 3–6 Geografio
* 7 Antropologio
* 8–11 Zoologio
* 12–22 Botaniko
* 23–32 Medicino
* 33–37 Metalurgio kaj mineralogio

## Eksteraj ligiloj 
* Latina teksto de Naturalis historia

Kategorio:Romiaj verkistoj
Kategorio:Romiaj filozofoj
Kategorio:Enciklopediistoj
Erich Dahlmann

**Erich DAHLMANN** [eriĥ dalman] (naskita en 1901; mortinta la 21-an de marto 1970 en Berlino) estis germana esperantisto, pli ol 20 jarojn delegito de UEA. Jam antaŭ la Dua Mondmilito li estis membro de UEA. Post la Dua Mondmilito li loĝis la Berlina kvartalo Frohnau.

## Verkoj
* Esperanto-gvidilo. [Berlin, proks. 1930.]

## Fontoj 
Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1901
Kategorio:Mortintoj en 1970
Minora duto

Pri la intervalo de **duto**,, **eta** aŭ **minora duto** estas la parenceco inter la antaŭiranta tono kaj la unua noto (la bazo aŭ toniko) en maĵora skalo. Estas la inversigo de la maĵora septo (granda septo). Ĝi ofte mallongiĝas kiel **m2**.

**Minora duto** en ĝusta sintoneco konformas al la tonalta proporcio de 16/15 aŭ 1:1.0666, aŭ variaj aliaj proporcioj, dum en egala temperita sintonizado estas proporcio de 1:21/12 (proksimume 1.059) t.e. 100 cendoj, ĉi tie 16/15 respondas al 111.731 cendoj.

Aliflanke, **maĵora duto** estas la parenceco inter la sekvanta tono kaj la unua noto (la toniko) en maĵora skalo. Estas la inversigo de la minora septo (eta septo). Ĝi ofte mallongiĝas kiel **M2**. En ĝusta sintoneco ĝi konformas al la tonalta proporcio de 9/8, kiu respondas al 203,9 cendoj.

Traditionally la minora duto konsideriĝas la plej disonanca intervalo post la tritono.

Laŭ Carl Dahlhaus (1990), "dum la malfrua 13-a jarcento la duonduto traviviĝis kiel problemeca intervalo ne facile koniĝata, kiel la neracionala restaĵo inter la perfekta kvarto kaj la ditono [4/3 / (9/8)2 = 256/243!]." En melodika duontono, ne "tendenco perceptiĝas de la suba tono ale la supra, aŭ de la supra ale la suba. La dua tono ne preniĝas esti la 'celo' de la unua. Anstataŭe, la duontono evitiĝis en clausulaj, ĉar ĝi mankis klarecon kiel intervalo." Eko en la 13-a jarcento kadencoj komencas bezoni movimenton en unu voĉo de duonduto kaj la alia de plenduto en kontraŭa movimento.

## Tekstaj fontoj 
* DAHLHAUS, Carl, trans. GJERDINGEN, Robert O. (1990). *Pristudoj en la Origino de Harmonia Toneco* (angle: *Studies in la Origin of Harmonic Tonality*. Princeton University Press. ISBN 0691091358.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Duto
* Duonduto
* Plenduto
* Agordo
* Logaritma skalo

## Eksteraj ligiloj 
* TONALSOFT Enciklopedia of Sintonizado 

Kategorio:Intervaloj
Kategorio:Muzika teorio
Meloso

**Meloso** (greke Μήλος) estas greka insulo en la Egea Maro inter kontinenta Grekio kaj Kreto.

Ĝi situas inter 36,6° kaj 36,8° N kaj 34,32° kaj 34,55° E kaj apartenas al la Cikladoj. Ĝia areo estas 151 km²; ĝi havas ĉ. 3.500 ndash; 4.500 loĝantojn. Ĝia ĉefa haveno estas Adharnas, kiu situas ĉe golfo, kiu preskaŭ duonigas la insulon.
Supre de ĝi situas la ĉefurbo Plaka.
La profunda golfo havas vulkanan originon; ĝia centro iam estis kratero.

Sur la insulo estis trovita la statuo de la Melosa Venuso (Afrodita).

Arkeologiaj trovaĵoj pruvas, ke la insulo estis loĝata jam en neolitiko, kvankam ĝi troviĝas 100 km de la eŭropa kontinento.

Dosiero:IMFJ milos.jpg|
Dosiero:Milo Klima Syrma.jpg|

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.milos-island.gr  
* http://www.travel-to-milos.com 
* http://www.milos.gr 

Kategorio:Vulkanoj en Grekio
Kategorio:Insuloj en Grekio
Komo (Italio)

**Komo** (itale *Como [KOmo]*) estas urbo en norda Italio, ĉefurbo de samnoma provinco en Lombardio, situanta ĉe lago de Como, ĉe la landlimo al Svisio. Najbaras la komunumoj Blevio, Brunate, Capiago Intimiano, Casnate con Bernate, Cavallasca, Cernobbio, Chiasso (Svislando-Kantono Tiĉino) Grandate, Lipomo, Maslianico, Montano Lucino, San Fermo della Battaglia, Senna Comasco, Tavernerio kaj Torno. Fine de  en la komunumo vivis .

Proksima al la samnoma lago kaj la Alpoj, Komo fariĝis populara turisma celloko kaj la urbo enhavas multnombrajn verkojn de arto, preĝejoj, ĝardenoj, muzeoj, teatroj, parkoj kaj palacoj: la katedralo de Komo (sidloko de episkoplando de Komo), la baziliko de Sankta Abondio ''(Sant'Abbondio)*, la Vilao *Olmo*, la publikaj ĝardenoj kun la *Tempio Voltiano*, la *Teatro Sociale*, la *Broletto* (la mezepoka urbodomo) kaj la 20-jarcenta *Casa del Fascio* (Domo de Faŝismo). Kun 213 996 alvenoj, Komo estas la tria plej vizitata urbo en Lombardio post Milano kaj Bergamo.

## Historio 
Jam en la romia epoko tie ekzistis komunumo nomata *Novum Comum*, sed malmulte da ĝi konserviĝis. Ĝi estis akirita de Romio en 196 a.K. kaj estis la naskiĝloko de Plinio la Maljuna kaj Plinio la Juna.

## Famuloj 
* En *Comnago'' [KomNAgo] ĉe Komo naskiĝis la fizikisto Alessandro Volta.
* En Komo mortis Miklós Esterházy (oficiro), imperiestra duko.

## Vidu ankaŭ 
* Lago de Como
* Como Camerlata (stacidomo)
* Como San Giovanni (stacidomo)
* Funikularo Como-Brunate

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Referencoj 
eta|maldekstra|400px|Panoramo


Kategorio:Urboj de Italio
Kategorio:Komunumoj de Italio
Kategorio:Komunumoj de Lombardio
Kategorio:Komunumoj de Provinco Como
Kanaano

**Kanaano** estas nomo de la lando promesita de Dio al Sia elektita popolo. Geografie estas parto de Azio de Palestino je Irako . Eble la nomo devenas el egipta lingvo kun signifo "lando de komercistoj", ĉar de tie venis al Egipto karavanoj.

Figure ĝi estas lando de abundeco, trankvileco kaj paco.

Sikem estis legenda urbo tiea. Alia fama urbo estis Bet-El.

## Vidu ankaŭ
*Kanaano romano verkita de Graça Aranha;

Kategorio:Antikvaj etnoj
Kategorio:Israelo
Kategorio:Palestino
Baŝkiroj

eta|maldekstra|200px|Baŝkiraj knaboj
[eta|maldekstra|180px|Baŝkira [relkomutisto proksima de la urbo Ustj-Katav inter Ufa kaj Ĉeljabinsk en la Urala Montaro ĉirkaŭ 1910]]

**Baŝkiroj ** estas granda etno, loĝanta en Rusio. Totala kvanto — ĉirkaŭ 1,670 mil (2002).
Baŝkiroj havas propran aŭtonomion en Rusia Federacio — ĝi nomiĝas Baŝkirio (*Baŝkortostan*) (ĉefurbo — Ufa).

* **Lingvo:** baŝkira.
* **Memnomo:** *baŝkorttar* (lingvo baŝkira: Башҡорттар)

## Eksteraj ligiloj 
* http://depts.washington.edu/uwch/silkroad/texts/rubruck.html 

Kelkaj novaĵserviloj pri Baŝkortostano kaj baŝkiroj:
* bashinform
* bashnews 
* allufa

## Referencoj 
Kategorio:Etnoj en Rusio
Kategorio:Tjurklingvaj etnoj
Kategorio:Baŝkirio
José Pereira da Graça Aranha

**José PEREIRA da GRAÇA ARANHA** (ĵo**ze** pe**rej**ra da**gra**sa a**ra**nja), (Sao Luís, la  - Volta Redonda, la ) (1868-1931) estis brazila verkisto kaj diplomato. Prokuroro kaj juĝisto en la subŝtato Espirito-Santo. Kiel verkisto, li estris la brazilan modernismon, kontraŭbatalis malnovajn sociajn strukturojn, orientigis la junularon kaj kreis propran skolon. Unu el liaj verkoj, tradukita en Esperanto, estas *Kanaano*.

## Verkaro 
* *Canaã*, 1902
* *Malazarte*, 1911
* *Estética da Vida*, 1921 (Estetiko de Vivo)
* *Correspondência de Machado de Assis e Joaquim Nabuco*, 1923
* *O Espírito Moderno*, 1924 (La Moderna Spirito)
* *Manifesto de Marinetti e seus companheiros*, 1926
* *A viagem maravilhosa*, 1929 (La Mirinda Vojaĝo)
* *O meu próprio romance*, 1931 (Mia Propra Romano)
* *Obra Completa*, org. Afrânio Coutinho, 1969 (Kompletaj Verkoj)
### En Esperanto aperis
*Kanaano (romano) (esperantigo de Canaã). trad. Caetano Coutinho (1879-1970). Ilustr. Percy Lau (1903-1972). Eld. Brazila EsperantoLigo, 1987, Braziljo.

Kategorio:Brazilaj diplomatoj
Kategorio:Brazilaj verkistoj
Kategorio:Moderno
Teatro (kvar komedioj)

**Teatro (kvar komedioj)** estas, kiel la subtitolo indikas, aro de kvar komedietoj verkitaj de Machado de Assis, la plejgranda brazila verkisto tradukitaj de Maria Aveleza de Souza; Antonio Caetano Coutinho; Henerik Kocher kaj Débora do Amaral, publikigita de Brazila Esperanto-Ligo en 1958. La komedioj estas: *La Protokolo*, *Ne Konsultu Kuraciston*, *Preskaŭ Ministro* kaj *Leciono pri Botaniko*.

## La Protokolo
La komedio **La Protokolo** kiu malfermas la libron estis ĉe la komenco tradukita por kolektiva legado en kunvelo de Brazila Esperanto-Klubo en Rio-de-Ĵanejro. Post diligentaj provripetoj la komedio estis registrita sur sonbendo por radiprezentado kaj aŭdigita kun sukceso. La interesan iniciaton havis la samideano Kolonelo Geraldo Pádua. La roluloj estis Irani Baggi de Araujo, Irene dos Santos Machado, Jorge Soares das Neves kaj Joel Vasques Manso.
## Recenzoj
## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo de Libraro Ludovika 

Kategorio:Teatro
Kategorio:Machado de Assis
Kategorio:Verkoj el la esperantigita portugallingva literaturo
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Libraro Ludovika
François de Kinder

**François (Frank) DE KINDER** (naskita ĉirkaŭ 1891, mortis la 27-an de aprilo 1970) estis fondinto kaj long-tempa prezidanto de la Montreala Esperanto-Klubo. Li estis bone konata en la Esperanto-movado de Kebekio kaj servis en la estraro de Kanada Esperanto-Asocio kiel vic-prezidanto (1968-69).

De KINDER,François
Govorka

**Govorka** () aŭ **Tajmira piĝino** estas rusbazita piĝino, uzita en 18-a — 19-a jarcentoj en Centra Siberio. Esplorantoj trovis ĝin jam en ruiniĝanta stato, kion kaŭzis disvastiĝo de ruslingva klerigo kaj ruslingvaj amaskomunikiloj. Tamen govorka, en sia aliiĝinta formo, estas foje plu uzata por interetna parolo de indiĝenaj pliaĝuloj, eĉ se tiuj posedas la norman rusan lingvon.

La vortprovizo de govorka estas preskaŭ senescepte prenita el la rusa lingvo. Piĝino havas verbajn formojn, dum ĝenerale aliaj piĝinoj evitas verbajn formojn aŭ havas neŝanĝeblajn verbojn — tiu fakto igis Je. V. Pereĥvalskaja pensi, ke govorka eble ne estas piĝino.

## Vidu ankaŭ 
* Rusenorsko

## Ligo 
* Piĝinoj en Rusio  (ru)

## Referencoj 
Kategorio:Piĝinoj
Kategorio:Rusa lingvo
Kategorio:Lingvoj de la siberiaj etnoj
Rusenorsko

**Rusenorsko** estas rus-norvega piĝino, uzita por komerco ĉe la limo de Norvegio kaj Rusio ĝis la 1920-aj jaroj, kiam la limo estis fermita.

Kiam la piĝino aperis, ne klaras, sed ĝi estas menciata almenaŭ de la komenco de la 19-a jarcento.

Forestas bona detala priskribo de tiu piĝino, ĝi estas konata nur laŭ kelkaj neprofesiece dokumentitaj dialogoj.

De multaj aliaj piĝinoj rusenorsko diferencas per egala influo de ambaŭ baz-lingvoj: la rusa kaj la norvega lingvo. Inter ĉ. 400 konataj vortoj de rusenorsko proksimume duono venis el la norvega, triono el la rusa kaj la cetero estas anglaj, finnaj, sameaj, germanaj ka. vortoj.

Multaj vortoj de la piĝino estas egale similaj al iuj rusaj aŭ norvegaj. Temas ne nur pri internaciaj vortoj (*kajuta*, *vin* ka.), sed ankaŭ pri plurfunkcia prepozicio *po* (rusa *по* kaj la norvega *paa*). En rusenorska frazo "*Nu davaj drinkom*" vorteto *nu* povas esti komprenata norvege ("nun") aŭ ruse ("nu", "do"). Norvega *mange* ("multe") kaj rusa *mnogo li* ("ĉu multe") donis rusenorskan vorton *mangoli*.

Rusenorsko estas stranga ekzemplo de "malŝparema" piĝino: multaj ĝiaj vortoj havas du sinonimajn formojn — rusbazitan kaj norvegbazitan. *Eta/den* ("tiu ĉi"), *njet/ikke* ("ne") ks. Interesas la tendenco: rusoj preferis uzi norvegajn sinonimojn, norvegoj — la rusajn. Eble pro tio unu el la nomoj de rusenorsko estas *moja po tvoja* (kio signifus en rusenorsko "mi [parolas] laŭ vi", "mi [parolas] en via maniero").

Sintakso de ĉeverba negacio en rusenorsko ne estas simila al rusa aŭ norvega, sed tipa por la finna lingvo, kio igas supozi pri ekzisto de antaŭulaj piĝinoj, finnbazitaj, kiujn sciis la lokaj norvegoj kaj rusoj. Jen ekzemplo de negacia frazo: *Po den dag **ikke** Russefolk **arbej*** ("En tiu tago rusoj ne laboras") — inter la negacio (*ikke*) kaj la verbo (*arbej*) staras alia vorto, kio ne povus esti en la rusa aŭ en la norvega.

Predikato ĉiam staras fine de frazo, kio estas nenormala en ambaŭ la rusa kaj la norvega, sed kutima por piĝinoj. Unu el la klarigaj hipotezoj pri tio estas, ke tia vortordo estas "la plej natura", "la plej facila" por parolantoj.

## Vidu ankaŭ 
* Govorka (siberia rusbazita piĝino)

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.pomor.no/nor/articles.php?conID=6  
* Piĝinoj en Rusio  (ru)
* Frederik Kortlandt pri rusenorsko (PDF) (no)

Kategorio:Piĝinoj
Kategorio:Norvega lingvo
Kategorio:Rusa lingvo
Georgo la Longbraka

**Georgo la Longbraka** ( (Jurij Dolgorukij); 1090-aj jaroj – 15-a de majo 1157), filo de Vladimiro la 2-a de Kievo, nomita Vladimiro Monomaĥo, estis princo de la Suzdala princlando, el la rurikidoj. Ekde la 1130-aj jaroj agadis por ekregi Kievon, pro kio ricevis la kromnomon *Dolgorukij* (Longbraka). La ĉefprinco de Kieva Regno en 1149–1151.

Dum lia regado en rusiaj kronikoj estis unuafoje menciita Moskvo. La princo, kiu multe atentis pri defendeblo de siaj urboj, fortikigis Moskvon per novaj lignaj muroj kaj foso. Tial tradicie tiun princon oni rigardas fondinto de Moskvo.

La asteroido 7223 Dolgorukij estas nomita omaĝe al lia memoro.

## La nomo 
En la moderna rusa lingvo oni iom anakronisme nomas la princon *Юрий* /'jurij/, kio estas unu el la modernaj normaj formoj de la nomo *Georgo*. En la epoko kiam vivis la princo tia formo ankoraŭ ne stabiliĝis, kaj la kronikoj nomas lin jen *Гюрги* /'ģurģi/, jen *Дюрги* /'ďurģi/. Tial la ĝusta esperantigo estas traduki formon normigitan per formo norma, t.e. per *Georgo*.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Monumento de Georgo la Longbraka (Moskvo)

Kategorio:Rurikidoj
Kategorio:Regantoj de Kieva Regno
Kategorio:Naskiĝintoj en la 11-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en 1157
Kategorio:Historio de Moskvo
Kategorio:Militestroj de Kieva Regno
Kategorio:Mortintoj en Kievo
Kategorio:Urbofondintoj
Hamilkar Barka

**Hamilkar BARKA** (nomo kiu eble devenas de fenica *bârâq*, t.e., brila) estis kartaga generalo, patro de Hanibal Barka. Naskiĝis ĉirkaŭ -270 en Kartago kaj mortis en -228 en Heliko (hodiaŭe Elche). Batalis kontraŭ Romo en Sicilio en la lastaj jaroj de Unua Punika Milito. Venkis, kune kun Hano la batalon kontraŭ ribelemaj pagmilitistoj gviditaj de Spendius kaj Matho en -239. Poste, en -237, li, kune kun sia (bo)frato Hasdrubal Barka invadis Hispanion kie fondis **Leuke Akra** (hodiaŭe Alicante), ĉefurbon al nova provinco. En -231 li sukcesis konvinki romiojn al ne interfero je kartagaj konkeroj en Iberio. En -229 atakis la havenon de Heliko, sed la nativoj sukcesis mortigi lin.

eta|maldekstra|180px|

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.mediterranees.net/histoire_romaine/nepos/amilcar.html 
* http://www.gottwein.de/Lat/nepos/ham01.php 

Kategorio:Naskiĝintoj en la 3-a jarcento a.K.
Kategorio:Mortintoj en la 3-a jarcento a.K.
Kategorio:Milito de la solduloj
Boriso

**Boriso** estas vira persona nomo.

## Origino kaj signifo 
Ĝi origine venas el la rusa *Boris* (mallonga formo por Borislav) → *La glorplena batalanto*

La sankta Boriso kaj lia frato la sankta *Gleb* estis verŝajne en 1071 sanktumitaj, ili estas la unuaj sanktuloj de la rusa eklezio.

## diverslingve 
* Борис bulgare, serbe, ukraine, ruse
* Барыс beloruse
* Boris angle, ĉeĥe, france, germane, nederlande, slovake kaj alilingve
* Bóris portugale
* Borisas litove
* Borisz hungare
* Borys pole

## Nomtago 
* 2-a de majo

## konataj nomportantoj 
* Boris Akunin, rusa krimroman-verkisto
* Boris Becker, germana tenisludanto
* Boris Jelcin, iama rusa prezidento
* Boris Godunov, rusa caro (1598-1605)
* Boris Pasternak, rusa poeto kaj verkisto, Nobel-premiito

* Boris Trajkovski, iama prezidento de respubliko Macedonio
* Boris Kolker, membro de la Akademio de Esperanto
* Boriso la 3-a, bulgara caro

Kategorio:Viraj personaj nomoj
Racio

**Racio** estas en la filozofio la kapablo krei nociojn kaj kunligi ilin formante juĝojn. La nuntempa uzo de la nocio racio estas grave influita de Immanuel Kant, kiu ofte diferencige kontraŭmetis racion kaj rezonon, kaj ankaŭ distingis la racion disde percepto kaj sperto (aŭ empirio).

## Difinprovoj
Immanuel Kant skizas la regnon de la racio jene:
:*La racio estas la kapablo je unueco de la fenomenoj pere de reguloj.*“(En *Kritik der reinen Vernunft*). Kaj en alia loko: *La racio limigas la sensan sperton, sen tial pliampleksigi sian propran teritorion.*

Ampleksan difinon donas Rudolf Eisler, en sia vortaro de filozofiaj nocioj *Wörterbuch der philosophischen Begriffe* (Dua eldono, 1904): 

:„*Racio (logos, epistêmê, intellectus, intelligentia, ratio, entendement, understanding) estas laŭ larĝa kompreno la pensivo, la inteligento en kontrasto kun la sensivo, laŭ mallarĝa en kontrasto kun la rezono, la unueco, kapablo de mensa percepto, de la (ĝusta) kompreno (abstraktigo) kaj juĝo, koncize: de la rilatige komparanta, analizanta pensado kaj komprenado, tio estas de la scio pri la signifo de la vortoj kaj nocioj.*" 

Arthur Schopenhauer limigas la racion je la ekkono de kaŭzo kaj efiko: 
:„*La subjektiva komplemento de la materio aŭ de la kaŭzo-efiko-rilato estas la racio, kaj ĝi estas nenio krom tio. Ekkoni kaŭzo-efiko-rilatojn   estas ĝia sola funkcio, ĝia sola povo.*“ (En *Die Welt als Wille und Vorstellung*)

## Etimologio kaj parencaj nocioj
La vorto **racio**, devenas el la latina *ratio* (= racieco), siavice la hindo-eŭropa radiko *re-* kun la senco kalkuli, nombri, signifas la kapablon pensi kun la ordigo de la aferoj tiamaniere, ke ili iĝas pli klaraj.  El la sama radiko devenas rezono. Ankaŭ racio rilatas al ordigo, sed ne tiel precize.  Malsame penso rilatas ĉiujn mensajn operaciojn. 

Penso kaj racio, koncepto kaj ideo, juĝo kaj rezono rilatas la menson kiel aktivecon, foje kiel precizajn specojn de operacio. Koncepti, idei, juĝi, rezoni ĉiuokaze estas la samo kiel pensi; efektive, penso estas genro rilate la menciitajn operaciojn.

En Esperanto "racia" estas adjektiva radiko.

## Racio de ŝtato
Strikte parolante, la racio de ŝtato estas koncepto de itala deveno uzita el Nikolao Makiavelo (kiu uzis ĝin per la nomo *arte dello Stato*, arto de ŝtato) kaj uzita poste de Guicciardini kaj Giovanni della Casa, kvankam nur ĉe Giovanni Botero ĝi estos disvolvigita kiel doktrino (*Della Ragion di Stato*, 1589), por referenci al esceptaj decidoj kiujn plenumas reganto cele al konservo aŭ pliigo de la bonfarto kaj forto de ŝtato, sub la supozo ke la survivado de tiu ŝtato estas valoro supera al aliaj individuaj aŭ kolektivaj rajtoj.

## Komparu kun 
Raciismo ~ sciteorio

## Vidu ankaŭ
* Retejo pri scienco el franca tradukita esperanten
* Analiza filozofio
* Eksperimento
* Fido kaj racio
* Juĝo (filozofio)
* Logiko
* Saĝo

Kategorio:Filozofio de menso
Kategorio:Filozofio de scio
Kategorio:Pensado
N'Ko

Ekzemplo de ''N'Ko**Ekzemplo de N'Ko''

**N’Ko** (ebla esperantigo "Nokoo, Nokoa skribo") estas alfabeto inventita de Solomana Kante en 1947 kiel skribsistemo por la Mandeaj lingvoj en Okcidenta Afriko. Kante kreis N’Ko-n ĉar li sentis ke kelkaj homoj opiniis Afrikanojn "senkultura popolo" pro la ĝistiama manko de indiĝene Afrika skribsistemo por ilia lingvo. Li kuraĝigis Afrikanojn edukiĝi kaj literature engaĝiĝi per ĉi lingvo.

## Eksteraj ligiloj 
* Instituto de N'Ko (Angla, Franca, Araba, Mandea informoj)
* Anglalingva paĝo pri N'Ko, kun pli da ligoj

Kategorio:Alfabeto
Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Kategorio:Mandea lingvaro
Tokia Gubernio

:*Ambaŭ du administraj unuoj 府 [-fu] kaj 都 [-to] estas tradukebla kiel "gubernio" aŭ alternative "prefektujo". Tiu ĉi artikolo estas pri estinta administra unuo 東京府 [tōkjō-fu].*
:*Pri estanta administra unuo 東京都 [tōkjō-to], vidu la paĝon Tokio.*
**Tokjo-fu** (東京府 [tō-kjō-fu]), Esperante **Tokia Gubernio** aŭ alternative *Tokia Prefektujo* estis administra unuo en Japanio ekde 1868 ĝis 1943, ĝi estas reformita en Tokion (東京都 [Tōkjō-to]).

En julio de la 1-a jaro de Mejĝi, t.e. en septembro de 1868, Edo estis renomita al Tokio, kaj Tokia Gubernio malfermiĝis, ĝin administris centro de estinta Edo.

En 1872, ĝi inkludiĝis parton de la provinco Musaŝi.
En 1878, ĝi inkludiĝis insulojn de Izu kaj en 1889 Ogasaŭarojn.
La 1-a de majo 1889, Tokia Urbo (東京市 [tōkjō-ŝi]) estis fondita el 15 kvartaloj en Tokia Gubernio.
En 1893, ĝi inkludis na Tama el Gubernio Kanagaŭa, ĝia areo estis komparebla al nuntempa Tokio.

Dum la dua mondmilito, la 1-an de julio 1943, la Tokia Gubernio kaj Tokia Urbo kunfandiĝis en Tokion (東京都 [tōkjō-to]) por bonigi administran efikecon de ĉefurbo.

Kategorio:Historio de Japanio
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1868
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1943
Mannerheim-linio

eta|Mannerheim-linio, 1940
**Mannerheim-linio** estis linio de fortikaĵoj en Finnlando kaj ĝi konsistis el betonaj fortikaĵoj kun mitrala kaj kanona armilaro, sed ankaŭ el grandegaj artileriaj fuortoj armitaj per du ĝis kvar kanonoj de kalibro 120 aŭ 155 mm en porpafistaj ĉambroj. Krome finnoj havis konstruita ankaŭ ferbetonajn kaŝejojn por rezervistoj, komandantejojn kaj kunigobjektojn. La tuta tiu ĉi linio konsistis el 269 ferbetonaj fortikaĵoj kaj 897 lignoteraj rezistkapablaj konstruaĵoj. Ne estis escepte, ke la denseco de objektoj atingis 12 ĝis 14, sed eĉ 18 ĝis 22 fortikaĵoj en unu kilometro da batalfronto. Fuortaroj kaj fuortaraj objektoj ne troviĝis en Mannerheim-linio.

## Vidu ankaŭ 
* Carl Gustaf Emil Mannerheim
* Fortikaĵoj en Eŭropo

Kategorio:Intermilitaj fortikaĵoj
Kategorio:Konstruaĵoj en Finnlando
Kategorio:Fortikaĵoj en Finnlando
Linio
Siegfried-linio

eta|Mapo de la linio
La **Siegfried-linio**, nomata ankaŭ „Okcidenta remparo“ (germane *Westwall*), estis plano respektive projekto de Nazia Germanio ŝirmi la germanan limon en longeco de proksimume 600 kilometroj, de la urbo Kleve en nordo ĝis Bazelo en sudo, kontraŭ armea atako de la Aliancanoj el okcidento. Kiel plej multe fortikigita sektoro oni konsideras teritorion de Treviro (germane *Trier*) norde ĝis Karlsruhe sude, kiu longas 160 kilometrojn. Dum eksperimentaj laboroj estis provitaj du bazaj tipoj de remparaj objektoj – B-tipo, rezistanta al kanonado de 210-milimetraj kanonoj, kaj A-tipo kun pli alta rezistkapablo. Malgraŭ la plano konstrui kontinuan remparegon, fakte la Siegfried-linio konsistis precipe el granda kvanto de malgrandaj fortikaĵetoj, da kiuj estis ĉirkaŭ 15 600 (kelkaj fontoj notas indikon je proksimume 6 000 objektoj pli granda). Tial ĝi ricevis kromnomon „Lakta vojo“ aŭ ankaŭ „Fortikaĵpolvaro“. La konstruado de pezaj objektoj, certigata per grupoj de organizaĵo Todt, tre lamis post la plano. Ekzemple seriaj liveroj de fortikaĵblendaj elementoj estis venontaj nur en la jaroj 1941 – 1942.

Ekde majo 1938 laboris en multaj laborlokoj (krom la naziaj unuoj organizaĵo Todt, transporta organizaĵo de Albert Speer kaj la Regna Laborservo) multnombraj taĉmentoj de la germana armeo, konstruantaj precipe malpezajn objektojn. Germaniaj naziaj fontoj notas, ke ekde majo 1938 ĝis la komenciĝo de la Dua Mondmilito en septembro 1939 estis konstruita sume 14 000 objektoj de la Siegfried-linio kaj cele al tio konsumiĝis 8 milionoj da tunoj de cemento, 1,2 milionoj da tunoj de fero kaj 950 000 metroj da ligno. Ĉiutage alveturis en la laborlokojn de la Okcidenta remparo 8 000 vagonoj da materialo. La fortikaĵoj onidire tiam englutis 20 procentaĵojn de la suma germania produktado de cemento, 8 procentaĵojn de tiu de ligno kaj 5 procentaĵojn de la produktaĵo de fero. Ĉe pioniraj staboj laboris 100 000 laboristoj kaj 350 000 laboruloj de organizaĵo Todt kaj krome armeaj pioniroj. Ekde majo 1938 la konstruado de la Okcidenta remparo postulis onidire tri kaj duonon de miliardoj da markoj.

Malgraŭ tiuj grandaj nombroj, historiaj fakuloj nuntempe juĝas ke la Okcidenta remparo havis multe pli grandan propagandan kaj politikan ol fakten armean valoron.

## Vidu ankaŭ 
* Fortikaĵoj en Eŭropo

Kategorio:Intermilitaj fortikaĵoj
Kategorio:Konstruaĵoj en Germanio
Kategorio:Fortikaĵoj en Germanio
Maginot-linio

La **Maginot-linio** estas fortikaĵlinio en Francio. La granda parto de la Maginot-linio estis konstruita en la jaroj 1930–1934.

Ĝi estis nesturmebla, sed ĝi tute senutilis, ĉar la germanoj pasis tra Belgio (same kiel dum la Unua mondmilito). Post la militĉeso la garnizonoj de la Maginot-linio estis ĉiam tie nevenkitaj, sed senpovaj, ili nenion plu povis fari ol kapitulaci.

En tiu ĉi periodo en la franca limregiono elkreskis la ĉefaj fortikigitaj zonoj – la rejna kaj la zono de Rejno ĝis Longjono en nordorienta Francio. La Maginot-linio sume konsistis el tri ĉefaj fortikigitaj spacoj: „Burgundan pordegon“ fermis Belfort, la duan spacon Lauter en Alzaco, apoganta sin ĉe Rejno kaj Saar, baris 80&nbsp;km de limregiono, kaj la tria – Messo en Lotrino – defendis sume 120&nbsp;km de la franca limregiono. Al la Maginot-linio apartenis ankaŭ du memstaraj fortikigitaj sektoroj – Kolmaro kaj Strasburgo kaj la memstara barejsektoro Saar. Sed en la jaro 1934 la konstruado de tiuj ĉi fortikaĵoj ne finiĝis; daŭris konstruado de novaj fuortaroj kaj pliperfektigado de jam konstruitaj kaj armitaj objektoj. Indikoj pri la suma nombro de la fortikaĵobjektoj de tiu ĉi linio tre diferencas: da ĝi estis proksimume 5800. El tio estis sume 49 fuortaroj – 29 infanteriaj kaj 20 artileriaj – kaj du grandgrupoj. Krome estis 246 infanteriaj fuortoj, 52 artileriaj izolitaj fuortoj, 3216 betonaj fortikaĵetoj armitaj per peza mitralo, 472 betonaj fortikaĵetoj armitaj per kontraŭtanka kanono kaj 936 betonaj objektoj armitaj per kanonoj kaj mitraloj. Krome la Maginot-linio konsistis el 222 malgrandaj betonaj objektoj kun blendaj kupoloj, servantaj kiel kaŝejoj de batalpretaj taĉmentoj, 94 rezistkapablaj gvatobjektoj, 205 kaŝejoj el ferbetono por bezonoj de komunikilaro kaj pluaj objektoj.

La Maginot-linion defendis sume 17 divizioj de la francaj limgardistoj – „couverture“, specialaj taĉmentoj ekzercitaj por batalo en fortikaĵoj, kun sufiĉa nombro da fakuloj por priservo de armilaro kaj komplika maŝina kaj teknika ekipaĵaro.

Izolitaj infanteriaj fuortoj de la Maginot-linio, precipe fortikaĵoj ĉe Rejno, havis malpli grandan rezistkapablon. Du kontraŭtankaj kanonoj, interŝanĝeblaj kun mitralaj ĝemeloj, kvin mitraloj kaj armilaro en 2–3 blendaj kloŝoj, povis rilate al granda praktika rapideco de pafado efike agadi en pafbarejon. Similan objekton defendis regule 25 viroj. Ofte uzita konstrusolvo estis kunigo de du ĝis tri infanteriaj fuortoj per subtera koridoro en ian miniaturan fuortaron.

## Vidu ankaŭ 
* André Maginot
* Batalo de Francio
* Fortikaĵoj en Eŭropo

## Bildaro 

Dosiero:Maginot Linie Karte.jpg|La Maginot-linio
Dosiero:Maginot Line 1944.jpg|Soldatoj de Usono ekzamenas la Maginot-linion en 1944
Dosiero:Ouvrage du Hochwald (ligne Maginot).jpg|Bloko 6a de la vorko de Hochwald (Oriento), nome bloko de artilerio por 3 kanonoj de 75 mm, modelo 29.

## Eksteraj ligiloj 
* Hackenberg
* http://www.maginot-line.com
* http://maginot.free.fr
* http://efour4ever.com/44thdivision/intro_simserhof.htm  
* http://www.fronta.cz/zbrane-maginotovy-linie-pouzite-v-objetkech-corf

Kategorio:Intermilitaj fortikaĵoj
Kategorio:Fortikaĵoj en Francio
Hrabyně

:*Eble vi serĉas: Rabyně.*

**Hrabyně** estas vilaĝo en Ĉeĥio, situanta en Ĉeĥa Silezio inter urboj Ostrava kaj Opava. Vivas ĉi tie  (). Ĝi estas konata el verko Sileziaj kantoj de Petr Bezruč. La vilaĝo estas same konata pro liberigbataloj de marto ĝis majo de 1945. Ĉi tie estis unu el bazaj armeaj operacoj dum liberigado de Ĉeĥoslovakio en la jaro 1945. Obstinegaj bataloj pri la vilaĝo kaj pri proksima fuortaro Smolkov daŭris la tutan semajnon. Nun ĉi tie estas monumento el la jaro 1980 al falintoj en Ostrava operaco, kiel nomiĝis la armea operaco. En la vilaĝo troviĝas valora kastela parko.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* **Hrabyně**
* Josefovice

## Naskiĝintoj 
En Hrabyně naskiĝis patrujgrafia laborulo kaj verkisto Adolf Emil Vašek (1881–1948), poeto kaj ĵurnalisto Arnošt Chamrád (1879–1926). Ĉi tie agadis ankaŭ poeto Jáchym Blechta (1884–1957).

## Rilataj artikoloj 
* Nacia monumento de la dua mondmilito
* Artileria fuortaro Smolkov, fuortaro, kiu troviĝas proksime de la municipo


Kategorio:Municipoj en distrikto Opava
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Opava
Kategorio:Setlejoj en Nízký Jeseník
Horní Blatná

**Horní Blatná** estas urbo kaj eksa minejurbo en Ĉeĥio en montaro Ercmontaro ĉe Nejdek, en distrikto Karlovy Vary. Vivas ĉi tie  ().

## Historio
La minejurbon de regula rektangula bazplano fondis saksia elektoro en la jaro 1532. En la jaro 1547 ĝi estis donita al ĉeĥa reĝlando kaj en la jaro 1548 ĝi estis avancigita je reĝa minejurbo. En la urbo loĝis precipe saksiaj ministoj, kiuj ĉi tie minis stanon kaj arĝenton, en pli malgranda kvanto ankaŭ aliajn ercojn. La minado pereis en la 19-a jarcento kaj la loĝantaro vivtenis sin per hejma produktado de puntoj, per laboroj en arbaroj, evoluis gantofarado, en la jaro 1799 estis fondita loka manufakturo por produktado de kuleroj kaj ladvazaro. En la jaro 1930 ĉi tie vivis pli ol 2 300 loĝantoj, pli ol 95 % kreis germanoj. Ties forŝovo post la dua mondmilito kaŭzis grandan falon de la urbo kaj estis detruita preskaŭ duono de la domoj. Sed la restantaj domoj estis nek difektitaj nek modernigitaj kaj konserviĝis vico da domoj ĝenerale el la 19-a jarcento.

Ekde la 23-a de januaro 2007 estis al la municipo redonita statuso de urbo.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
En placo staras valora grandega renesanca preĝejo de sankta Laurenco el la fino de la 16-a jarcento. En la vilaĝo estas muzeo, kiu dediĉas sin al historio de la urbo kaj precipe al la minado de stano kaj stanaferoj.

## Pluaj fotoj 

Horni blatna kirche aussen.jpg|
Horni blatna kirche innen.jpg|
Horni blatna friedhof.jpg|

Kategorio:Municipoj en distrikto Karlovy Vary
Kategorio:Urboj en distrikto Karlovy Vary
Kategorio:Urboj en Bohemio
Kategorio:Setlejoj en Ercmontaro en Ĉeĥio
Kategorio:Minado de stano en Ĉeĥio