open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Buterlakto

eta|dekstra|200px|Parte malplentrinkinta glaso da buterlakto. Supre en la glaso la strioj kiuj postrestas post la trinkado

**Buterlakto** estas la restanta lakto post la farado de butero. Ĝi estas en kelkaj regionoj uzata ĉu por trinki, ĉu por manĝi kuirita kun faruno.

Buterlakto estas riĉa je lecitino, proteinoj kaj mineralaĵoj. Danke al la enhavo de la laktoacido ĝi pligrandigas la sekreciadon de la stomaksuko, instigas kaj regulas la digestadon. 
[eta|200px|dekstra|La malnova buterigilo uzata por produkti [buteron kaj buterlakton t.e. la restad-produkton]]
Nuntempe preskaŭ ĉiu buterlakto estas farata en laktaĵfabrikoj. Al malgrasa lakto oni aldonas laktoacidajn bakteriojn, pro kio la laktozo transformiĝas al laktoacido.

## Nutra valoro 
## vidu ankaŭ 
* lakto
* jogurto
* kefiro
* acida lakto
* selakto

Kategorio:Laktaĵoj
Kategorio:Trinkaĵoj
Kategorio:Nutrado
Chantilly

**Chantilly** [] estas franca komunumo en la departemento Oise, en la regiono Pikardio. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2010.

Chantilly estas fama pro sia kastelo.

[eta|maldekstra|La [kastelo de Chantilly]]

## Geografio 
eta|maldekstra|La stacidomo
Chantilly troviĝas en la sudo de la departemento Oise, ĉe la rivero Nonette (alfluanto de Oise), apud la arbaro de Chantilly, proksimume  norde de Parizo,  sudoriente de Beauvais kaj  sudokcidente de Compiègne.

La najbaraj komunumoj estas Saint-Maximin norde, Vineuil-Saint-Firmin nordoriente, Avilly-Saint-Léonard oriente, Pontarmé kaj Orry-la-Ville sudoriente, Coye-la-Forêt sude, Lamorlaye sudokcidente kaj Gouvieux okcidente.

Chantilly havas stacidomon, kiu ebligas iri al Parizo per RER D kaj TER.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidindaĵoj 
En la Kastelo de Chantilly estas instalita la Muzeo Condé, kaj ĉirkaŭ 250 000 vizitantoj venas al la muzeo ĉiujare.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Arbaro de Chantilly
* Kastelo de Chantilly
* Komunumoj de Oise

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Oise
Distrikto Slavsk

La **distrikto Slavsk** (, latinliterigite *Slavskij rajon*) estas municipa distrikto de la Kaliningrada provinco en la Rusia Federacio - laŭ la administra reformo de 2008 unu el dek sep municipaj distriktoj kaj sep urbaj distriktoj de la provinco. Laŭ la stato de tiu administra reformo la distrikto kovras areon de  kvadrataj kilometroj. En 2010 ĝi havis  loĝantojn, kio rezultigas loĝdenson de po 16 loĝantoj laŭ kvadrata kilometro. Administra centro estas la samnoma urbo Slavsk, cirile Славск, ĝis la jaro 1945 germane nomita *Heinrichswalde*. La distrikto estas la plej norda de la provinco - nordoriente ĝi limiĝas per la bordo de la rivero Nemunas (ruse Неман, Neman) kaj do per la ŝtata limo al Litovio kaj la Eŭropa Unio, nordokcidente ĝi limiĝas per la orienta bordo de la Kurona Laguno.

Slavsk
Larry Hagman

**Larry HAGMAN** (plennome: **Larry Martin Hagman**) (naskiĝis  en Weatherford, Teksaso, mortis  en Dallas, Teksaso) estis usona kino-, televido-, teatro- kaj voĉo-aktoro kiu estis konata pro sia rolo kiel J. R. Ewing en la telenovelo *Dallas* kaj kiel Major Anthony "Tony" Nelson en *I Dream of Jeannie*. Lia patrino estis la aktorino Mary Martin.

Larry Hagman estis edukita en Dallas, Teksaso. Li studis en "Black-Foxe Military Institute", "Weatherford High School" kaj "Bard University". Larry Hagman estis edziĝinta al Maj Axelsson de 1954 ĝis sia morto en 2012. Ili havis du infanojn. Larry Hagman mortis , en hospitalo de Dallas, Teksaso pro kancero en la gorĝo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Larry Hagman
* Larry Hagman en IMDb

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj la 21-an de septembro
Kategorio:Mortintoj la 23-an de novembro
San Giorgio Maggiore (insulo)

eta|Elaera vido de San Giorgio Maggiore
[eta|Situo de la insulo San Giorgio Maggiore en la [Laguno de Venecio]]
**San Giorgio Maggiore**  estas malgranda insulo de Venecio, en la Laguno de Venecio. Ĝi situas kontraŭe de la centra venecia placo de Sankta Marko, disigita de ĝi de la Baseno de Sankta Marko.

## Situo 
San Giorgio Maggiore estas proksimume triangula, ĉ. 500 m longa kaj 400 m larĝa kaj situas oriente de la pli granda insulo Giudecca. Ĝia surfaco estas 9,98 ha. Ĝia distanco al Giudecca estas malpli ol 50 metroj, sed ne estas ponto; necesas uzi boaton.

La insulo havas boathaltejon, kiu ligas ĝin ne nur al Giudecca, sed ankaŭ al la centro de Venecio.

Antaŭ la norda bordo de la insulo estas haveneto por jaĥtoj. La nordan parton de la insulo okupas benediktana monaĥejo kun sia preĝejo kaj esplorinstituto de fondaĵo Eni Enrico Mattei. La suda parto estas ĝardeno. La nuraj daŭraj loĝantoj de la insulo estas la monaĥejanoj; la censo de 2001 nombris 11 da ili.

## Nomo 
La nomo de la insulo (laŭvorte: Sankta Georgo pli granda) rilatas al ĝia monaĥeja preĝejo, dediĉita al Sankta Georgo. La aldono "Maggiore" distingas ĝin de insulo San Giorgio in Alga, kiu situas pli okcidente.

Kategorio:Insuloj en Italio
Kategorio:Venecio
Eric Laithwaite

Profesoro **Eric Laithwaite** (1921 - 27 de novembro 1997) estis brita inĝeniero populare konata pro sia grava laboro je la disvolviĝo de vagonaroj maglevaj kaj liaj teorioj pri giroskopoj.

## Vivo 
Naskiĝinte en 1921, li loĝis en distrikto Fylde de Lancashire dum sia infanaĝo. Li laboris por la Brita Reĝa Aviadilaro dum 1941-1946 kiel fluga oficiro (Flying Officer). Li lernis flugi en Farnborough ĉe la Reĝa Aviadilestablejo (Royal Aircraft Establishment). Post la fino de la Dua Mondmilito li iris al la Universitato de Manchester por studi elektran inĝenierarton. Li gajnis magistron pri la fako de la universitato.

En 1952, li komencis studi pri linearaj induktaj motoroj; li studadis ĝin ĝis sia morto. Li faris kelkajn gravajn eltrovojn pri linearaj induktaj motoroj kaj pro lia senĉesa laboro kaj eltrovoj la Reĝa Societo de Londono premiis lin per la prestiĝa S.G. Brown Medal en 1966. En la sama jaro li estiĝis fama pro siaj Kristnaskotagaj Paroladoj, kiujn li faris por la Reĝa Edukejo (Royal Institution).

Li ree paroladis por la Reĝa Edukejo en 1973. Liaj 1973-aj paroladoj estis polemikaj pro ke li diskutis giroskopojn kaj leĝojn laŭ kiuj ili agas. Liaj klarigoj estis netradiciaj.

## Libroj 
Laithwaite estis ankaŭ verkisto. Li verkis kelkajn librojn dum sia vivo. Sube estas nekompleta listo de libroj verkitaj de li:

* LAITHWAITE, Eric, (1994). *An Inventor in the Garden of Eden*, Foundation Books, ISBN 81-85618-53-4

## Informfontoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Research and Innovation: Eric Laithwaite  

Kategorio:Anglaj entomologoj
Kategorio:Britaj fizikistoj
Kategorio:Britaj elektroinĝenieroj‎
Kategorio:Britaj verkistoj
Kategorio:Britaj oficiroj
Kategorio:Reĝa Societo de Londono
Distrikto Svetlogorsk

La **distrikto Svetlogorsk** (, latinliterigite *Svetlogorskij rajon*) estas municipa distrikto de la Kaliningrada provinco en la Rusia Federacio - laŭ la administra reformo de 2008 unu el dek sep municipaj distriktoj kaj sep urbaj distriktoj de la provinco. Laŭ la stato de tiu administra reformo la distrikto kovras areon de 33 kvadrataj kilometroj. En 2010 ĝi havis  loĝantojn, kio rezultigas loĝdenson de po 456 loĝantoj laŭ kvadrata kilometro. Administra centro estas la samnoma urbo Svetlogorsk, cirile Светлогорск, ĝis la jaro 1945 germane nomita *Rauschen*.

La distrikto situas en la nordo de la historie germanlingva regiono *Samland*, en Esperanto Sambio, borde de la Balta Maro, kaj en sia nuna formo kreiĝis per leĝo de la 25-a de oktobro 2007. Fakte ĝi konsistas el du partoj, ligitaj nur per malvasta marborda strio, kaj preskaŭ dividitaj per parto de la distrikto Zelenogradsk. La orienta parto norde limas je la Balta Maro, oriente je la urba distrikto Pionerskij kaj sude je la distrikto Zelenogradsk, dum la okcidenta parto situas inter la Balta Maro en okcidento kaj la distrikto Zelenogradsk en oriento, krome havanta malgrandan limon je la pli suda urba distrikto Jantarnij.

Svetlogorsk
Otto Kersten

**Otto KERSTEN** (naskiĝinta la 23-an de decembro 1839 en Altenburg, mortinta la 22-an de novembro 1900 samloke) estis germana esploristo kaj scienculo.

## Vivo esplorista 
En 1862 li partoprenis ekspedicion en Orientan Afrikon grimpante la Kilimanĝaron ĝis la alteco de 4200 metroj. Tiam li sukcesis fari observojn kaj notojn pri fenomenoj topografiaj kaj astronomiaj. La dua ekspedicio estis en la Sejŝeloj kaj la Maskarenoj. En 1864 sen akompano li vidis Madagaskaron kaj la Komorojn revenonte en 1865 Eŭropon.

## Aliaj okupoj 
En 1870/71 li fariĝis konsuleja kanceliero (germane: Konsulatskanzler) en Jerusalemo, poste li estris ĥemifabrikon en Berlino.

## Verkoj 
* Reisen in Ost-Afrika in den Jahren 1859 bis 1865, Carl Claus von der Decken bearbeitet von Otto Kersten, Band 1, Erzählender Teil 1869 online auch: Nachdruck 1978 mit einem Vorwort von Dietmar Henze, 335 S.
* Reisen in Ost-Afrika in den Jahren 1859 bis 1865, Carl Claus von der Decken, bearbeitet von Otto Kersten, Band 2, Erzählender Teil 1871, auch: Nachdruck 1978 mit einem Vorwort von Dietmar Henze, 454 S.
* Reisen in Ost-Afrika in den Jahren 1859 bis 1865, Carl Claus von der Decken, Band 3, Wissenschaftlicher Teil, Erste Abteilung Säugetiere, Vögel, Amphibien, Fische, ... 1869 online1online2 169 S.
* Reisen in Ost-Afrika in den Jahren 1859 bis 1865, Carl Claus von der Decken, Band 3, Wissenschaftlicher Teil, Zweite Abteilung Gliederthiere (Insekten, Arachniden, Myriopoden und Isopoden) 1873 http://www.archive.org/stream/baroncarlclausv03deck#page/n7/mode/2up 544 S.
* Reisen in Ost-Afrika in den Jahren 1859 bis 1865, Carl Claus von der Decken, Band 3, Wissenschaftlicher Teil, Dritte Abteilung Geologie; Botanik; Meteorologie; astronomische, geodätische und Höhenmessungen; magnetische Beobachtungen; Geschichtstabellen; Literaturübersicht 1879 424 S.
* Reisen in Ost-Afrika in den Jahren 1859 bis 1865, Carl Claus von der Decken, Band 4, Wissenschaftlicher Teil, Die Vögel Ost-Afrikas, 1870 online 900 S. 15 Zeichnungen der Vögel aus diesem Band in WIKIMEDIA COMMONS
* Karl Eduard Adolph Gerstäcker, C. Cooke, Otto Kersten & Karl Klaus von der Decken: *Die Gliederthier-Fauna des Sansibar-Gebietes. Nach dem von Dr. O. Kersten während der von der Decken’schen Ost-Afrikanischen Expedition im Jahre 1862 und von C. Cooke auf der Insel Sansibar im Jahre 1964 gesammelten Material*. C. F. Winter’sche Verlagshandlung, Leipzig & Heidelberg, 1873, http://www.archive.org/details/diegliedertheirf00gers 542 S., 18 Farbtafeln.

## Literaturo 
* Richard Andree: *Erinnerungen an Otto Kersten.* In: Richard Andree (Hrsg.): *Globus. Illustrierte Zeitschrift für Länder- und Völkerkunde.* Band 78, Braunschweig 1900, S. 386–387.
* Hermann Guthe: *Otto Kersten.* In: Immanuel Benzinger (Hrsg.): *Zeitschrift des Deutschen Palaestina-Vereins.* Band 24. Leipzig 1900, S. 172–177.

Kategorio:Homoj rilataj al Altenburg
Kategorio:Germanaj kemiistoj
Kategorio:Turingio
Kategorio:Esploristoj
Marjane Satrapi

**Marjane SATRAPI** (  (n. la  en Raŝt, Irano) estas irana-franca bildliteratura verkistino, artistino kaj filmreĝisorino. Ŝi ankaŭ ilustras infanlibrojn.

Satrapi estas plej konata pro sia bildliteratura aŭtobiografio ***"Persepolis***" en kvar volumoj, en kiuj ŝi priskribas sian plenkreskiĝon sub la kondiĉoj de la irana islama revolucio kaj sian junecon en Eŭropo dum la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj. Satrapi kredas, ke ekzistas manieroj solvi problemojn de la mondo. Anstataŭ elspezi multe da mono por krei armilojn, laŭ ŝi landoj devas investi en stipendioj por studentoj por ebligi ke ili studi eksterlande. Tiel ili eble povus fariĝi bonaj kaj spertaj profesoroj en siaj propraj landoj, kvankam oni bezonas tempon por tia speco de ŝanĝo.

## Biografio 
La gepatroj de Satrapi estis edukitaj, kaj instruis ilian filinon pensi por si mem. Ŝi vizitis francan mezlernejon (*Lycée Francais*) en Teherano. Kiam ŝi estis 14-jara, la gepatroj de Satrapi sendis ŝin al Vieno, Aŭstrio, por lerni en pli libera lando. Kiam Satrapi estis 19-jara, ŝi revenis al Irano por studi dekoraciajn artojn ĉe la Teherana Belarta Lernejo. La ŝanĝo de la okcidenta mondo al Irano estis malfacila por ŝi.

En 1994, Satrapi transloĝiĝis al Strasburgo, Francio por studi arton dum 3 jaroj. Ŝi antaŭe loĝis en Aŭstrio kaj Svedio, sed nun loĝas en Parizo kun sia sveda edzo. Ŝi havas iranan kaj ekde 2006 ankaŭ francan civitanecon.

En 2019, *Radioactive*

## Premioj (elekto) 
* 2005 *Peter Pan-priset*, sveda infanliteratura premio
* 2005 *Urhunden*, sveda bildliteratura premio
* 2004 *Max-und-Moritz-Preis*, germana bildliteratura premio
* 2015 *Premio Adamson* de la plej bona internacia aŭtoro por la tuto de ŝia verkaro

## Ekstera ligilo 
Eltiraĵo el Persepolis  angle

## Referencoj 
Kategorio:Iranaj artistoj
Kategorio:Francaj artistoj
Kategorio:Verkistoj de bildstrioj
6647 Josse

'*6647 *Josse'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Raymond Josse* (1914–2002), diplomita de la francaj *École militaire de l'air* (Armea Aviada Lernejo) kaj *École nationale supérieure de l'aéronautique* (Nacia Alta Lernejo de Aeronaŭtiko) li okupis gravajn postenojn en la Franca Registaro. Li ankaŭ estis ano de la "Societo de la Amikoj de Jean de La Fontaine" (kiu estis unu el liaj prauloj) kaj de la *Société astronomique de France'' (Franca Astronomia Societo).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
Namiba dezerta skarabo

eta
La **Namiba dezerta skarabo** (*Onymacris unguicularis*) estas skarabo el la familio nigraj skaraboj (*Tenebrionidae*). Ĝi estas endemia en la Namibo.

## Karakterizaĵoj 
La namiba dezerta skarabo estas nigra,  granda kaj havas okulfrape longajn krurojn. Tiuj ebligas relative grandan distancon inter la varmega sablo kaj la korpo. La kovra flugilo havas etajn nodojn kaj meze sulkojn.

## Vivkonduto 
Inter la multaj specioj de la genro *Onymacris*, rimarkindaj estas tiuj specioj, kiuj povas kapti la akvoenhavon de la nebulo el la Atlantiko. Por tio la skaraboj balancas sin sur pinto de sabloduno, kapon sube, altigante la postan korpoparton kontraŭ la vento. La nebulo kondensiĝas en etaj akvogutoj kaj la akvo fluas tra la sulkoj rekte en la buŝon. Tie ĝi povas kolekti akvon de 40 procento de sia korpomaso. Tiu vivmetodo limigas sian vivejon al la okcidenta dezerta parto, proksime al la Atlantiko.

La skaraboj dumtage kuras sur la sablo serĉante nutraĵon aŭ enfosas sin en la sablon, por eviti la tagmezan varmegon. Nokte ili same fosas sin en la sablon por eviti ĉifoje la noktan malvarmon.

La skarabo estas nomata „Tok Tokkie“ en Namibio, ĉar dum la pariĝa tempo, la viraj insektoj tentas la virinajn per batado de la malmola kovrilo al malmola grundo aŭ roko. La estiĝanta infrasono estas aŭdebla por la virinaj eĉ en distanco de kelkaj kilometroj.

## Divido de la vivejo 
eta|reprezento de genro *Onymacris* en *Sesriem-kanjono*

La diversaj specioj de la genro *Onymacris* vivas en diversaj zonoj de la Namibo:
* la nebultrinka skarabo *Onymacris unguicularis* vivas sur la sablodunaj pintoj
* *Onymacris rugatipennis* vivas sur plataj partoj antaŭ la sabloduna piedo
* *Onymacris laeviceps* loĝas sur vegetaĵo ĉe la sabloduna piedo
* la blanka okcidenta dezerta skarabo *Onymacris plana* vivas ĉe dunopiedoj kaj ofte sur nara-arbustoj
[eta|maldekstra|*Onymacris rugatipennis*en [Sossusvlei]]
eta|*Onymacris unguicularis* en pozicio dum akvokolektado.

Kategorio:Koleopteroj
Gangnam Style

**Gangnam Style** (Hangul: 강남 스타일; : Stilo Gangnam) estas kanto de la sudkorea kantisto PSY. La kanto estis eldonita la , kiel la unua unuopaĵo de lia sesa albumo *PSY 6 (Six Rules), Part 1*. La kanto kaj ties dancmovoj, vidataj en la filmaj prezentoj interalie en la kanalo Jutubo, iĝis tre ŝatataj internacie, aparte inter infanoj, kiuj entuziasmas kopii novajn modojn, kaj kreskigis la internacian konatecon de la urbodistrikto Gangnam. La muzika stilo, esence repo, konsideratas esti parto de la ĝenro K-popo, mallonge por «korea popmuziko».

## Premioj 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* PSY - GANGNAM STYLE (강남스타일) M/V

Kategorio:Korealingvaj kantoj
Anton Schweitzer

eta|Hildburghausen, kie trejnadiĝis muzike la juna Antonio.**Antonio SCHWEITZER** (naskiĝinta la 6-an de junio 1735 en Coburg, mortinta la 23-an de novembro 1787 en Gotha) estis germana komponisto.

En la 1745-a jaro li iĝis korusa knabo en Hildburghausen. Pli poste li estis estanta samloke aldviolonisto kaj violonĉelisto.

En 1769 li membriĝis al la teatra trupo de Abel Seyler, kun kies aktoraro li dungiĝis en Vejmaro. Pro brulo en la teatro kaj la tial necesigita fermo li translokiĝis al Gotha por iĝi sekvanto de Georg Anton Benda kiel Direktanto de la korta orkestro (germane: Hofkapellmeister). Tiun ĉi funkcion plenumanta li estis ĝis sia morto. 

## Verkoj (elekto) 
* *Elysium* (Libreto: Johann Georg Jacobi, premiero la 18-an de januaro 1770, Hoftheater Hannover)
* *Die Dorfgala* (Libreto: Friedrich Wilhelm Gotter, premiero antaŭ la 30-a de junio 1772, Hannover)
* *Alceste* (Libreto: Christoph Martin Wieland, premiero la 28-an de majo 1773, Hoftheater Weimar)
* *Die Wahl des Herkules* (Libreto: Christoph Martin Wieland, premiero la 3-an de septembro 1773, Hoftheater Weimar)
* *Rosamunde* (Libreto: Christoph Martin Wieland, premiero la 20-an de januaro 1780, Nationaltheater Mannheim)

## Literaturo 
* Braun Ralph: *Coburg und Mozart*. In: Stefan Nöth: *Coburg 1056–2006. Ein Streifzug durch 950 Jahre Geschichte von Stadt und Land*. Festschrift zum 950-jährigen Stadtjubiläum, Coburg 2006.
* Helen Geyer: *„Die Phantasie ist izt die würksamste Kraft seiner Seele“. Rührung und Modernität. Überlegungen zu Wielands und Schweitzers „Alceste“.* En: *Jahrbuch Ständige Konferenz Mitteldeutsche Barockmusik in Sachsen, Sachsen-Anhalt und Thüringen 2001*. Eisenach 2002, S. 41–69.
* Karl Traugott Goldbach: *Anmerkungen zur Oper „Rosamunde“ von Christoph Martin Wieland und Anton Schweitzer.* En: Helen Geyer, Thomas Radecke (Hrsg.): *Aufbrüche – Fluchtwege. Musik in Weimar um 1800.* (= Schriftenreihe der Hochschule für Musik Franz Liszt Bd. 3), Köln u.a. 2003, S. 133–151.
* Jörg Krämer: *Deutschsprachiges Musiktheater im späten 18. Jahrhundert. Typologie, Dramaturgie und Anthropologie einer populären Gattung.* (= Studien zur deutschen Literatur Bd. 149), Tübingen 1998, S. 202–260.
* Julius Maurer: *Anton Schweitzer als dramatischer Komponist.* (= Publikationen der Internationalen Musikgesellschaft, Beihefte 2 F., H. 11), Leipzig 1912.

Kategorio:Germanaj komponistoj
Kategorio:Turingio
Kategorio:Operkomponistoj
Éva Ancsel

**Éva Ancsel** [anĉel], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ancsel Éva** estis hungara instruisto, profesoro, filozofo, poeto, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio.

Éva Ancsel naskiĝis la  1927 en Budapeŝto. Ŝi mortis la  1993 en Budapeŝto.

## Biografio 
Éva Ancsel frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1945-1950, poste ŝi ekinstruis en mezlernejo, ekde 1968 en ĉeflernejo, ekde 1970 en ELTE. Ŝi komencis verki poemojn en 1957. En 1977 ŝi doktoriĝis. Ŝi ricevis 3 premiojn en 177, 1983, 1986.

## Verkaro (elekto) 
* *Művészet, katarzis, nevelés* 1970
* *Három tanulmány* (Tri studoj) 1983
* *Százkilencvennégy bekezdés az emberről* (194 enkondukoj pri la homo) 1987
* *Lélek, idő, emlékezés* (Animo, tempo, rememoro) 1992
* *Az élet mint ismeretlen történet* (La vivo kiel nekonata historio) 1995

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
* hungare

Kategorio:Hungaraj filozofoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Lafayette (Luiziano)

**Lafayette** grandurbo kaj universitata urbo en Luiziano en Usono.
## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Areo: 127&nbsp;km²
* Loĝantaro: 120.623 (en 2010)
* Supermara alteco: 11 m
* Horzono: UTC-6h (en somero UTC-5h)
* Poŝtkodo: 70501-9, 70593, 70596, 70598
* Telefonkodo: 337

## Geografio 
eta|maldekstre|Katedralo de Lafayette
Lafayette situas sur la marborda ebenaĵo laŭ rivero *Vermilion* en la suda parto de Usono, same en la suda parto de Luiziano.

## Historio 
Francoj fondis urbeton aŭ vilaĝon nomatan **Vermilionville** en 1821. En 1884 ĝi prenis novan (la nunan) loknomon pri Marie-Joseph Motier, markizo de La Fayette. Oni okupiĝis pri agrikulturo ĝis la 1940-aj jaroj, kiam la nafto kaj tergaso iĝis dominaj.

## Trafiko 
Lafayette havas enlandan aŭ regionan flughavenon. El la urbego aŭtoŝoseoj kuras al Nov-Orleano, Shreveport (Luiziano) kaj Lake Charles, krome estas aparta ĉefvojo al Nov-Orleano. En Lafayette aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn.

## Klimato 
Lafayette havas humidan subtropikan klimaton. La averaĝa temperaturo varias inter 14-26&nbsp;. La varmo kulminas inter junio-aŭgusto kun pli, ol 30&nbsp;, inter oktobro-marto foje frostas. Jare pluvas (aŭ malofte neĝas) ĉ 1000&nbsp;mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed plej ofte en julio, plej malofte en decembro.

## Vidindaĵoj 
* katedralo de Sankta Johano
* centro por la Artoj
* memordomo kaj muzeo de Alexandre Mouton
* muzeo de infanoj
* planetario, ankaŭ muzeo
* universitata arta muzeo
* lago
* bestoĝardeno
* diversaj sportejoj

## Institucioj 
* Universitato Lafayette

## Famuloj 
* En Lafayette naskiĝis Chanda Rubin.
* En Lafayette mortis Boyd Raeburn.
* En Lafayette formiĝis BeauSoleil.

## Ĝemelurboj 
*  Le Cannet, Francio (1967)
*  Longejlo, Kanado (1968)
*  Monktono (Nov-Brunsviko), Kanado (1971)
*  Poitiers, Francio (1975)
*  Namur, Belgio (1979)
*  Agnibilékrou, Ebur-Bordo (1999)

## Fontoj 
* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2
* Anglalingva Vikipedio

Kategorio:Urboj de Luiziano
Kategorio:Setlejoj nomitaj laŭ personoj
Uskleco

eta|150ra|La du uskloj de la unua litero de la Esperanta alfabeto.
**Uskleco** estas la karakterizaĵo kiu kontrastigas la majusklan kaj minusklan formojn de laŭsignife egalaj literoj en la modernaj eŭropaj alfabetoj (novlatina, novgreka, cirila).

En la norma Esperanto la literoj posedas nur la du indikitajn usklojn: la majuskloj estas
**ABCĈDEFGĜHĤIJĴKLMNOPRSŜTUŬVZ**
kaj la minuskloj estas
**abcĉdefgĝhĥijĵklmnoprsŝtuŭvz**

La terminon *usklo* oni aplikas ankaŭ al la vortoj: la vorto „vorto“ estas minuskla (konsistas el minuskloj); la vorto „UEA“ estas **tutmajuskla** (ĉiuj ĝiaj literoj estas majuskloj).

Iuj vortoj kombinas la usklojn:
* La nomojn proprajn oni komencas per majusklo kaj daŭrigas per minuskloj: „Petro“, „Ĉinio“. Tiaokaze oni parolas pri **nomuskla skribo**.
* En iuj vortoj oni pli libere miksas la maujsklojn kun minuskloj: „AdE“, „NaCl“, dosierNomo, „iPad“; tio estas miksuskla skribo.

En kelkaj skribsistemoj certajn literkombinojn oni rigardas estkiel literojn (ekz-e la ĉeĥa *ch* aŭ la serba-kroata *nj*); la surogataj esperantaj skriboj per *cx, gx, hx, jx, sx, ux* aŭ per *ch, gh, hh, jh, sh* apartenas al la sama speco. Tiaj malsimplaj literoj posedas po tri usklojn, simile al la plurliteraj vortoj: krom la usklojn majuskla kaj minuskla ili havas ankoraŭ nomusklon je la nivelo alfabeta, la literformon uzatan por skribi nomojn proprajn:

## Komputado 
Tekstoredaktiloj entenas specialajn komandojn por ŝanĝi la usklon; ekz-e en Emakso:

Similajn funkciojn disponigas la programlingvoj (*toupper, tolower* ktp).

## Historio 
En la antikva epoko ĉiuj skribsistemoj, ankaŭ la greka kaj Latino, estis unuusklaj (do, fakte senusklaj). Tiaj restas multaj alfabetoj, interalie la hebrea, araba, kartvela, devanagara ktp. Diversmaniere kombini majusklojn kun minuskloj komencis la skribistoj de la Franka imperio (unue nur por marki komencon de la alineoj). Pli moderna gramatika diferencigo de la uskloj datiĝas de Renesanco. El la vidpunkto de la sistememo, de la principo «unu fonemo — unu litero», la uskleco estas difekto de Esperanto. Ĝi malestas en aliaj raciismaj projektoj (ekz-e en la Ŝava alfabeto).

La alfabetojn, kiuj distingas du usklojn, oni povas nomi **duusklaj** (respektive, tiujn kiuj posedas tri usklojn, **triusklaj**). Resuma ekzemplo pri alfabetoj triusklaj, duusklaj kaj senusklaj:

## La terminoj 
La termino *uskleco* venas de la komuna parto de la vortoj *majusklo* kaj *minusklo*. En tiu formo la termino plu estas ofte uzata en Esperanto, kvankam malfacilas diri, kion en tia uzo signifu la radiko USKL. En la raciigita formo *usklo* ĝi estas pli facile difinebla (iom simile al la konceptoj *sekso*, aŭ *ludkarta emblemo* ktp). La terminoj *nomuskla, miksuskla* aperas en la Komputada Leksikono.

Kategorio:Alfabeto
Kategorio:Ortografio
Kategorio:Tipografio
Fajakoj

En la helena mitologio, **fajakoj** (helene *Φαίακες*, latine *Phaeaci*) estis  nacio sur la insulo Ŝerio. Ĝi estis fama pro sia beata vivo kaj pro amikaj rilatoj al ceteraj homoj kaj nacioj.
Antaŭ ol ili ekloĝis sur la insulo Ŝerio, ili havis en Hipereio malagrablajn najbarojn, Ciklopojn. Pro tio ili preferis alian lokon, kie ili sub regado de la reĝo Naŭsitoo konstruis urbon kaj vivis izolite, sen fremduloj, sen militoj kaj kvereloj. Homero pri ilia insulo diris, ke ĝi situas "fore kaj flanke de la homoj, tuŝapude ĉe la mondaj limoj".
En helenaj mitoj fajakoj aperas en la historio pri Argonaŭtoj. Kiam Argonaŭtoj, revenante el Kolĥido en Iolkon, navigis de sorĉistino Circo, dioj patronis ilin dum vojaĝo al la reĝo Alkinoo sur la insulo de fajakoj, mildigis ondojn kaj kvietigis marajn ventojn. Kiam Argonaŭtoj tranavigis Scilon, plu laŭlonge de siciliaj bordoj, venis al fekunda insulo kun du havenoj, kie setlis fajakoj. La reĝo kaj homoj bonvenadis ilin kiel siajn gefratojn. Sed poste alnavigis ankaŭ militistaro de la reĝo Eeto, kiu persekutis ilin. Liaj deputitoj ĉe la reĝo de fajakoj postulis transdoni filinon de sia reĝo, Medeon, alie ili estigos militon. La reĝo de fajakoj elaŭdis ambaŭ flankoj kaj decidis: se Medeo estas ankoraŭ knabino, ŝi estos al sia patro eldonita, se ŝi jam estas edzino de Jazono, restos kun li. Edzino de la reĝo pri tio informis Jazonon kaj li tuj aranĝis la nupton. La kolĥidanoj devis fornavigi sen Medeo. Poste ekvojaĝis ankaŭ Argonaŭtoj.

Simile fajakoj aperis ankaŭ en legendo pri la heroo Odiseo. Odiseo, revenante el la Troja milito hejmen, preskaŭ pereis sur bordo de la insulo de fajakoj, sed sekvantaro de la reĝa filino Naŭsikaa malkovris kaj prizorgis lin. Naŭsikaa sendis lin sola en la reĝan palacon kaj Odiseo estis amike akceptita. Ĉiuj atentoplene aŭskultis rakontadon de Odiseo pri lia longa vojaĝo kaj promesis al li helpon. Ili kolektis valorajn donacojn, preparis ŝipon kaj forvojaĝis kun li al lia naskiĝinsulo, kie ili metis lin dormanta sur la bordon. Poste ili fornavigis al sia lando. Posejdono, kiu furiozis kontraŭ Odiseo jam ne povis malutili al li, sed venĝis kontraŭ fajakoj per transformo de ilia ŝipo en rokon, proksime de ilia insulo. Iuj versioj de la historio sciigas, ke Naŭsikaa fariĝis edzino Telemaĥo, filo de Odiseo.

Kategorio:Popoloj de la helena mitologio
Kategorio:Roluloj de la helena mitologio
Kategorio:Herooj de la helena mitologio
Kategorio:Roluloj de la Odiseado
István Mészáros (filozofo)

**István Mészáros** [iŝtvAn mEsAroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mészáros István** estas hungara filozofo, esteto, profesoro, membro ekstera de Hungara Scienca Akademio.

István Mészáros naskiĝis la  1930 en Budapeŝto.

## Biografio 
István Mészáros frekventis universitatojn en Budapeŝto kaj en Germanio. En la 1950-aj jaroj li apartenis al rondo de György Lukács. Post la revolucio en 1956 li forlasis la landon kaj iris unue al Italio, poste al Anglio. Li instruis en universitatoj de Brighton, Toronto kaj ankaŭ en diversaj universitatoj de Sud-Ameriko. Li ricevis premion Kossuth en 1956, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn (eĉ eksterlandajn) premiojn.

## Verkaro (elekto) 
**Beyond Capital* (1995) - lia ĉefverko
*''Marx's Theory of Alienation* (1970)
**Lukacs' Concept of Dialectic* (1972)
**The Work of Sartre: Search for Freedom* (1979)
**The Power of Ideology* (1989)
**Socialism or Barbarism: From the "American Century" to the Crossroads'' (2001)

## Fontoj 
*Hungara Vikipedio
*bibliografio hungare 

Kategorio:Hungaraj filozofoj
Kategorio:Hungaraj estetikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1930
Kategorio:Budapeŝtanoj
Tibor Kardos

**Tibor Kardos** [kardoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kardos Tibor** estis hungara literaturhistoriisto, filologo, tradukisto, profesoro, instruisto, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio.

Tibor Kardos naskiĝis la  1908 en Budapeŝto. Li mortis la  1973 en Budapeŝto.

## Biografio 
Tibor Kardos frekventis universitatojn en Pécs kaj en Italio. Inter 1933-1946 li instruis en mezlernejo, sed li instruis ankaŭ en universitatoj de Pécs kaj Budapeŝto. Poste li gvidis la Hungaran Akademion en Romo kaj samtempe li instruis en la universitato. Ekde 1950 ĝis sia morto li instruis en Scienca Universitato Loránd Eötvös. En 1952 li doktoriĝis. Li ricevis premion Kossuth en 1956, krome li havis italan premion.

## Verkaro (elekto) 
* *Zrínyi, a költő* (Zrínyi, la poeto) 1932
* *A magyar humanizmus kezdetei* (Komencoj de la hungara humanismo) 1936
* *Che cosa fu l’umanesimo ungherese?* 1937
* *Mátyás király és a humanizmus* (Matiaso la 1-a kaj la humanismo)1940
* *Középkori kultúra, középkori költészet: A magyar irodalom keletkezése* (Mezepoka kulturo, mezepoka poezio: naskiĝo de la hungara literaturo) 1941
* *Mattia Corvino re umanista* 1941
* *A magyarországi humanizmus kora* (Erao de la hungara humanismo) 1955
* *A renaissance Magyarországon* (La renesanco en Hungario) 1961
* *Studi e richerche umanistiche italo-ungheresi* 1967
* *Ki volt Mátyás király?* (Kiu estis Matiaso la 1-a? 1983

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj filologoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
6654 Luleå

'*6654 *Luleå'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la *Uppsala-ESO Survey of Asteroids and Comets'' ("Enketo de Upsalo-ESO pri Asteroidoj kaj Kometoj") elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la urbo Luleå en nordo de Svedio, ĉefurbo de la provinco Norrbotten ĉe la bordo de la Botnia golfo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de UESAC
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Gyula Mészöly

**Gyula Mészöly** [djula mEsoj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mészöly Gyula** estis hungara biologo, profesoro, instruisto, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio.
eta|Gyula Mészöly
Gyula Mészöly naskiĝis la  1910 en Suhopolje (nuntempe en Kroatio). Li mortis la  1974 en Kecskemét.

## Biografio 
Gyula Mészöly frekventis universitaton en Budapeŝto. Li komencis labori en Érd, sed ekde 1936 li instruis en Baja. Tie krom la instruado li formis eksperimentan areon por kreskaĵoj ekde 1941. Post la 2-a mondmilito li daŭris la esploradon ankaŭ en Kecskemét kaj Cegléd. Li precipe okupiĝis pri tomatoj. Inter 1957–1972 li estis parlamentano. Ekde 1967 li instruis en universitato. Li ricevis premion Kossuth en 1956, poste ankaŭ aliajn premiojn kaj medalojn.

## Memorigiloj 
* stratoj portas lian nomon en Kecskemét, Kiskunfélegyháza, Baja
* busto en Kecskemét

## Verkaro (elekto) 
* *A paradicsom szántóföldi termelése* 1948
* *Paradicsomtermesztés* (Kultivado de tomato) 1961
* *A növénytermesztés kézikönyve* 1970

## Fontoj 
* Hungarlingva Vikipedio
* hungare

Kategorio:Hungaraj biologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Klára Labancz

**LABANCZ Klára** [labanc] estas rumania hungara scenejdekoraciistino. Ŝi naskiĝis en Turda la 22-an de aŭgusto 1956. 

## Kariero
Klára Labancz akiris diplomon en 1974 en Arta Altlernejo de Kluĵo. Inter 1974 kaj 1976 ŝi estis fasondizajnistino en Arado, de 1977 ŝi estis scenejdoraciistino en Turda, Kluĵo, Sibio, Satmaro, Târgu Mureș kaj Kisvárda. Ŝi vivas en Turda.

## Premioj
*1996 - unua premio en la Festivalo I. L Caragiale

## Fonto
**Erdélyi magyar ki kicsoda*, 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj scenejdekoraciistoj
Lujza Harmath

**Harmath Lujza** estis hungara verkistino. Ŝi naskiĝis en Turda la 21-an de majo 1846 kaj ŝi mortis en  Marosvásárhely la 31-an de oktobro 1910.

## Kariero
Lujza Harmath publikigis en 1860-aj jaroj en provincaj gazetoj sub plumnomo *Ibolyka* en revuo *Családi Kör*, *Magyar Polgár*, *Ország-Világ*, *Pesti Napló*, *Családi Lapok*, *Erdélyi Híradó*, *Magyar Bazár* kaj *Irodalmi Értesítő*. Ŝi aperigis pli ol dek volumojn.

## Fonto
**Új magyar irodalmi lexikon*, Akadémiai Kiadó, Budapest, 1994.

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Csatár Kenézy

**KENÉZY Csatár** [kene:zi] estis hungara ĵurnalisto, poeto. Li naskiĝis en Gyula 7-a de novembro 1848 kaj mortis en Torda en 1912.
## Kariero
Csatár Kenézy pristudis juron en Budapeŝto ĝis 1869 kaj li estis aktoro ĝis komenco de 1876, poste oficisto. Li estis konstanta kunlaboranto de pluraj gazetoj de Budapeŝto, redaktoro de gazetoj *Tolnamegyei Közlöny*, *Komáromi Lpok* (1886-1889).
## Fonto
**Új magyar irodalmi lexikon*, Akadémiai Kiadó, Budapest, 1994.

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Károly Finta

**FINTA Károly** estis hungara poeto, dramverkisto. Li naskiĝis en Torda en la 1820-aj jaroj kaj mortis post 1862.
## Kariero
Károly Finta studis en Nagyenyed kaj en 1841-1842 en Pápa, kie li apartenis al amika rondo de Sándor Petőfi. Li verkis teatraĵon el romano *Könnyelműek* de Miklós Jósika kun titolo *A néger*, kiun oni prezentis en la Nacia Teatro de Peŝto la 28-an de oktobro 1946.
## Fonto
**Új magyar irodalmi lexikon*, Akadémiai Kiadó, Budapest, 1994.

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj dramistoj
Dumviva membro de UEA

**Dumviva membro de UEA** estas individua membro de Universala Esperanto-Asocio (UEA), kiu deklaras intencon fari specifan kontrakton inter si kaj la asocio: la individuo pagas la dudek-kvin-oblon de jara kotizo por individua membro de UEA en kategorio MA (membro-abonanto), kaj la asocio kompense deklaras konsideri la personon individua asocia membro dum la tuta daŭro de ties vivo [kaj dum la ekzisto de la asocio...]. Parto de la kontrakto estas la sindevigo de la asocio, dum la vivo de la dumviva membro sendi al ties privata adreso ĉiujare tuj post ties eldono (laŭ momenta stato 11-foje jare) la revuon *Esperanto*. 

La jaroj de UEA-membreco ĝis la decido iĝi dumviva membro ne gravas, kaj jam pasintece pagitaj membrokotizoj ne kalkuleblas parto de la por dumviva membreco pagenda dudek-kvin-obla jara kotizo. La kontrakto do kompare al ĉiujara pago de membrokotizo povas esti avantaĝa por la membro, se la persono estas juna, havas antaŭ si longan vivon, intencas pli ol 25 jarojn resti individua membro de la tegmenta Esperanto-asocio, kaj se UEA ne malfondiĝos... alikaze estus aldona materia avantaĝo por la asocio. Tamen ĝenerale plimulto el la personoj, kiuj iĝas dumviva membro de UEA, ne kalkulas tiom sobre, sed konsideras la pagon de tiom alta unufoja kotizo idealisma signo de senrezerva subteno de la asocio UEA - negrave kiel evoluos la estonto.

## Eksteraj ligiloj 
* informoj pri membriĝo en la retejo de UEA (esperante)
*  *(blogaĵo publikigita en iom variigita formo ankaŭ en [la retejo Sezonoj(https://eo.wikipedia.org/wiki/Sezonoj)])*
* kritika diskuto de Peter Weide pri dumviva membreco de UEA, komencita la 26-an de februaro 2009, en la retejo *esperantoland.de*

Kategorio:UEA
Józsa Kőváry

**KŐVÁRY Józsa** [koe:va:ri] estis hungara verkisto, poeto. Li naskiĝis en Torda (lia paptotago estis la 9-an de marto 1817) kaj mortis en Torda la 1-an de majo 1875. Liaj fratoj estis László Kőváry kaj Mihály Kőváry.

## Kariero
Józsa Kőváry pristudis juron en Koloĵvaro kaj li estis advokato samloke. En 1848 li estis unu el gvidantoj de la junularo kaj li aliĝis inter la unuaj al Kossuth-husaroj. Poste li vivis en Torda. Li publikis poemojn kaj novelojn.

## Fonto
**Új magyar irodalmi lexikon*, Akadémiai Kiadó, Budapest, 1994.

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj advokatoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Andor Novoszel

**NOVOSZEL Andor** [novosel] estis hungara verkisto. Li naskiĝis en Novoszello en 1886 kaj mortis en Budapeŝto  1928.  
## Kariero
Andor Novoleszel fariĝis ĵurnalisto en Zenta kaj li estis gvidanto de la loka kinejo. Li mortis frue pro sia vundiĝo dum la unua mondmilito. La decida evento de sia vivo estis la militkaptiteco rusa. Lia nomo iĝis konata okaze de la novelkonkurso de *Szabadkai Napló.
## Fonto
**Új magyar irodalmi lexikon'', Akadémiai Kiadó, Budapest, 1994.

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Włodzimierz Pfeiffer

eta|250ra|Pfeiffer (la unua dekstre) kun polaj Esperanto-poetoj
**Włodzimierz PFEIFFER** (naskiĝis la 25–an de novembro 1890 en Płock, mortis la 25–an de junio 1941 en Szczawin apud Zgierz) estis pola librovendisto, esperantisto, fotisto, bibliofilo, ŝatanto de Lodzo.

## Esperantisto 
Li bone konis la germanan, francan kaj rusan, kaj ankaŭ Esperanton. Al la Esperanto-movado li aliĝis en 1908 kune kun siaj amikoj Stanisław Karolczyk kaj Stanisław Braun. Li estis unu el la ĉefaj kaj plej aktivaj esperantistoj de Pollando. Membro de estraro de Pola Esperanto-Asocio en Lodzo kaj delegito de UEA en Ĝenevo. Pluraj artikoloj pri Pollando kaj Lodzo, tradukitaj de li, estis presataj en "Pola Esperantisto" kaj "Heroldo de Esperanto".

De la 1–a de aŭgusto 1914 verkis kronikon de Lodzo kaj de Esperanto–movado en la urbo, skribitan en lingvo esperanto – *Kronika łódzkiej esperancji* (Kroniko de Lodza Esperantujo). Ĝia manuskripton, volumoj 1-8, troviĝas en la Biblioteko de Lodza Universitato.

## Bibliografio 
* *Pfeiffer Włodzimierz* / prilaboris Żebrowska Alojza [en:] *Polski słownik biograficzny* (Pola biografia vortaro). Volumo 25, 1980, p. 760 - 761.
* Krakowiak Janina, *Od Fiszera do "Pegaza" : 123 lata łódzkiej księgarni : księgarnie łódzkie okresu międzywojennego* (De Fiszer ĝis "Pegaz". 123 jaroj de lodza librovendejo. Lodzaj librovendejoj de la intermilita periodo) , Łódź, Towarzystwo Opieki nad Zabytkami w Łodzi, "Zora", 2005, p. 42 - 46. ISBN 83-88638-17-3
* *Słownik biograficzny esperantystów polskich* (Biografia vortaro de polaj esperantistoj), Jozefo Golec, Cieszyn – Sopot 2010, p. 171-172
* *Kroniko de nia Lodza Esperantujo*, Janiak Jan [en:] Listy Bibliofilskie. Łódź, Łódzkie Towarzystwo Przyjaciół Książki, 1974, p. 54 – 59,
* Waldemar Doniec, Mirosław Zbigniew Wojalski, *Łódzka fotografia krajoznawcza. Zarys dziejów* (Lodza landkoniga fotaro. Skiza historio), Łódź, Centrum Fotografii Krajoznawczej PTTK, ROTWŁ, Wyd. Zora, 2011, ISBN 978-83-88638-60-2
* *Sentymentalna podróż po Łodzi : Łódź na starych fotografiach Włodzimierza Pfeiffera* (Sentimenta vojaĝo tra Lodzo. Lodzo sur malnovaj fotoj de Włodzimierz Pfeiffer), Łódź 2009, Wydawnictwo Hamal Andrzej Machejek kaj Archiwum Państwowe w Łodzi.

Kategorio:Polaj esperantistoj
Kategorio:Librovendistoj
6655 Nagahama

'*6655 *Nagahama''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Atsushi Sugie elde la Observatorio Dynic apud Taga (gubernio Ŝiga, Japanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la naskiĝa urbo de la malkovrinto : Nagahama en gubernio Ŝiga.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Atsushi Sugie
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Margit Csűrös-Káptalan

**CSŰRÖS-KÁPTALAN Margit** [ĉyroeŝ-ka:ptalan] estas rumania hungara botanikistino. Ŝi naskiĝis en Turda la 11-an de aprilo 1921 kaj mortis en 1994. Ŝi estis la edzino de István Csűrös.

## Kariero
Margit Csűrös-Káptalan akiris diplomon de mezlerneja instruisto en 1950 en Universitato Bolyai de Kluĵo. Ŝi publikis en fakvevuoj (Revista Pădurilor, Studia Universitatis Babeş-Bolyai Series Biologia, Contribuţii Botanice, Cluj-Napoca). Ŝi estis redakcikomitatanino de revuo *Dolgozó Nő*. 

## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj biologoj
Kategorio:Botanikistoj
Husejn ibn Ali (Heĝazo)

**Husejn ibn Ali** ( (naskiĝis en 1852 en Istanbulo, mortinta en 1931 en Amano) estis ŝarifo kaj emiro de Mekko de 1908 ĝis 1916 kaj ekde tiam mem-proklamita, internacie agnoskita reĝo de Heĝazo.

Kiel ŝarifo kaj gardantoj de la sanktejoj li sukcese rezistis sekularigajn klopodojn de la Junaj Turkoj. Kiam Atatürk nuligis la otomanan kalifecon, li en 1924 mem proklamis sin kalifo de ĉiuj islamanoj kaj tiel malamikigis al si la aliajn arabajn regantojn. En septembro estis venkita de Abdul-Aziz bin Saud kaj devis abdiki. Li rezignis je ĉiuj sekularaj titoloj favore al sia unuenaskita filo Ali kaj ekziliĝis en Kipro.

Al-Husejn havis kun siaj kvar edzinoj kvin filojn kaj tri filinojn. Tri el liaj filoj estis reĝoj de, respektive, Heĝazo, Transjordanio kaj Irako (Fajsal la 1-a).

Kategorio:Mekko
Kategorio:Reĝoj
Kategorio:Heĝazo
Kategorio:Kalifoj
Kategorio:Emiroj
Kategorio:Haŝemidoj
Kategorio:Historio de Islamo
Insulo Orleano

eta|250px|La preĝejo Saint-Pierre-de-l'Île-d'Orléans.
La **Insulo Orleano** () estas riverinsulo apud Kebeko, situanta ĉe la rivero Sankt-Laŭrenco.

## Priskribo 
La  granda insulo, havas longon de proksimume 34 km kaj larĝon de 8 km. 6900 homoj loĝas tie. Somere, pro la feriuloj kaj la sezonaj laboristoj, la loĝantaro duobliĝas. Oni trovas la faman preĝejon Saint-Pierre-de-l'Île-d'Orléans, la plej malnova preĝejo de la insulo.

Estas la ponto de la Insulo Orleano, inaŭgurita la , kiu ligas Kebekon kaj la Insulon Orleano per Beauport kaj Saint-Pierre-de-l'Île-d'Orléans.

## Geografio 
La regiona graflanda magistrato de L'Île-d'Orléans entenas la insulon kaj la jenajn ses magistratojn:

* Sainte-Famille
* Saint-François-de-l'Île-d'Orléans
* Saint-Jean-de-l'Île-d'Orléans
* Saint-Laurent-de-l'Île-d'Orléans
* Sainte-Pétronille
* Saint-Pierre-de-l'Île-d'Orléans

## Insulo Orleano kaj Kebekia kulturo 
Pluraj kebekiaj kantistoj faris kanton kun inspiro de la insulo Orleano:

* Yves Duteil faris referencon al la insulo kun sia kanto *La langue de chez nous*.
* Félix Leclerc faris kanton ''Le Tour de l'île*.
* Jean-Pierre Ferland estis inspirata de la insulo per la kanto *Chanson pour Félix*
* Sylvain Lelièvre same agis kun la kanto *Le fleuve*
* Monique Leyrac faris same kun la kanto *La fille de l'île''

## Bildaro 

Dosiero:Parc nautique (Île d'Orléans).jpg|*Marina* de la Insulo Orleano
Dosiero:Chalouperie (Île d'Orléans).jpg|Museo *La Chalouperie*
Dosiero:IleOrleans.JPG|Vido al norda flanko de la rivero Sankt-Laŭrenco
Dosiero:Saint-Laurent-Québec.JPG|La frostita rivero Sankt-Laŭrenco apud la insula ponto

Kategorio:Kebekio
Kategorio:Riverinsuloj
Microcarbo

***Microcarbo*** estas genro de fiŝmanĝantaj birdoj, konataj kiel kormoranoj, de la familio Falakrokorakedoj. Tiu genro estis iam enmetita en *Phalacrocorax*.

*Microcarbo* estis agnoskata kiel valida genro en la Monda Birdolisto de la IOK (Gill kaj Donsker 2010) sur la bazo de la laboro de Siegel-Causey (1988), Kennedy et al. (2000), kaj Christidis kaj Boles (2008).

Kiel sugestata de ties nomo, tiu genro enhavas la plej malgrandaj el la kormoranoj de la mondo. Oni agnoskas kvin speciojn.

## Listo de specioj 
* Blanknigra kormorano, *Phalacrocorax melanoleucos*
* Longavosta kormorano, * Phalacrocorax africanus*
* Kronkormorano, *Phalacrocorax coronatus*
* Eta kormorano, *Phalacrocorax niger*
* Pigmea kormorano, *Phalacrocorax pygmaeus*

## Karakteroj 
Temas pri malgrandaj, mallongbekaj subtropikaj al tropikaj maraj kaj nesalakvaj specioj el Malnova Mondo kaj Aŭstralio. Ili havas nigrajn piedojn kaj preskaŭ ĉiuj ne havas signifajn blankajn plumojn. Ili ofte havas malgrandan fruntan tufkreston.

## Fontoj 
* Christidis, L., kaj W. E. Boles. 2008. *Systematics and taxonomy of Australian birds*. CSIRO Publishing, Collingwood, Victoria, Australia.

* Gill, F., kaj D. Donsker (eds.). 2010. *IOC World Bird Names* (Version 2.4). Available at http://www.worldbirdnames.org/ (Accessed 12 May 2010).

* Kennedy, M., R. D. Gray, kaj H. G. Spencer. 2000. The phylogenetic relationships of the shags and cormorants: can sequence data resolve a disagreement between behavior and morphology? Molecular Phylogenetics and Evolution 17: 345-359.

* Siegel-Causey, D. 1988. Phylogeny of the Phalacrocoracidae. Condor 90: 885-905. Available at http://elibrary.unm.edu/sora/Condor/files/issues/v090n04/p0885-p0905.pdf  (Accessed 13 May 2010).

Kategorio:Kormoranoj
Kategorio:Falakrokorakedoj
Kategorio:Pelikanoformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Operejo je Halle

eta|La teatrejo en 1900 kun la impona kupolo; antaŭe la promenejo
En la **Urba Teatrejo de Halle ĉe Saale** malfermita en 1886 (konstruita laŭ koncepto de arĥitekto Heinrich Seeling), nun troviĝas la **Operejo je Halle**. Je la momento de sia malfermiĝo la teatrejo estis Laŭ teknika vidpunkto krom la Budapeŝta Ŝtata Operejo la teknike plej moderna teatrejo de Eŭropo. En ĉi tiu domo okazis en 1914 post transpaso de la limdato de ekskuziveco la unua prezentado de la opero Parsifal de Richard Wagner en Germanujo ekster Bayreuth.
eta|rekta|Operejo je Halle
La 31-an de marto 1945 bombaviadiloj ruinigis dum usona-angla aeratako la domon, aparte grave ili difektis la scenejodomo. Estrate de Kurt Hemmerling oni rekonstruis la domon kaj stukis ĝin tre modeste. Oni rezignis la rondarkajn fenestrojn en la supera etaĝo, anstataŭe oni enkonstruis rektangulajn fenestropordojn. La triangulaj gabloj perdis siajn plastikajn ornamaĵojn kaj gablosurmetaĵojn. La spektantejo ŝanĝiĝis plejparte. Oni novkonstruis la scenejodomon, rezigne la antaŭajn volumon, fasadon kaj kupolon. Kiam la preskaŭ komplete novigita teatrejo en 1951 denove funkciis, ĝi nomiĝis ĝis 1992 *teatrejo de paco*. Dum la solena malfermado eksonis la opero *Fidelio* de Beethoven. Sekvis ampleksaj modernigoj de la operejo, kiuj finiĝis en 1968.

Scenaranĝisto Rudolf Heinrich, reĝisoro Heinz Rückert, orkestrodirektisto Horst-Tanu Margraf kaj dramaturgino Waldtraut Lewin decide stampis en la 1950-aj jaroj sur la kampo de opero ekzemple per Ezio, Radamisto, Poro, Rinaldo la Händel-Festivalojn de Halle. Alia florepoko de la prizorgo de Händel-muziko okazis sub ĉefmuzikestro Christian Kluttig kaj reĝisoro Peter Konwitschny en la 1980-aj jaroj.

Ekde la 1-a de januaro de 1992 la domo fariĝis *Operejo de Halle*, kiu limiĝis sur ĉiuj fakoj de muzikteatro. Iom post iom oni sanigis kaj rekonstruis la domon. La suda fasado pretiĝis proksimume 2000, la orienta fasado havas ekde 2011 ree sian originan aspekton. Dum la venontaj jaroj oni volas rekonstrui la okcidentan fasadon kun teraso kaj surkonstrui kiel eble laŭstilan novan kupolon.

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la operejo
* Hejmpaĝo de la Händel-Festivalo 

Kategorio:Operejoj en Germanio
Kategorio:Georg Friedrich Händel
Kategorio:Eventejoj
Nemo 33

eta|Rigardo en la profundon.
**Nemo 33** estas la plej profunda endoma naĝejo en la mondo. La naĝeja baseno situas en Bruselo, Belgio, estis malfermita en 2004. Ĝia maksimuma profundeco estas 34,5 metroj. Ĝi enhavas 2,5 milionojn da litroj de ne-klorumita, tre filtrita fonta akvo, konservita ĉe  () kaj tenas plurajn simulajn subakvajn kavernojn sur la 10-metra profunda nivelo. Ekzistas multaj subakvaj fenestroj, kiuj permesas por eksteraj vizitantoj rigardi en la naĝejon en diversaj profundoj. La komplekso planis la belga subakvada fakulo *John Beernaerts* al mult-cela subakvadejo.

La nomo Nemo aludas je romano Dudek mil leŭgoj sub la maro de Jules Verne, en kiu rolas kapitano Nemo.

* Nemo33 Video

Kategorio:Naĝejoj
Kategorio:Subnaĝado