open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Žďár nad Sázavou

**Žďár nad Sázavou** estas urbo de Ĉeĥio kun  (), sur supra fluo de rivero Sázava en Českomoravská vrchovina (Bohemia-Moravia montetaro).

## Historio 
Devena vilaĝo situis en la tn. Libická pado ĉe travadejo tra Sázava. Kiam estis fondita cisterciana monaĥejo en la 2-a duono de la 13-a jarcento, la staplovilaĝo estis alilokigita en nuntempan situon en la maldekstran bordon de Sázava. En la jaro 1421 ĝi jam estas notata kiel monaĥejurbeto. Fine de la 16-a jarcento ĝi estis aligita al episkopujo de Olomouc, kaj poste ĝi fariĝis posedaĵo de kardinalo Francisko el Dietrichstein. Tiu en la jaro 1607 meritis je avanco de Žďár al urbo. Kiam li estis mortinta, la urbo denove estis vendita al cisterciana ordeno. Dum la tridekjara milito estis la urbo rabita de svedoj. Ekde la 19-a jarcento komenciĝis evolui produktado de metalvaro. Klopodoj pri akiro de fervojo estis plenumitaj nur en la jaro 1898, kiam la urbo akiris fervojan komunikon kun tiama Germana Brod (hodiaŭ Havlíčkův Brod). Krom Žďár rilate al la cisterciana monaĥejo evoluis ankaŭ la alia parto de la urbo. Ambaŭ partoj – Urbo Žďár en Moravio kaj Kastelo Žďár – estis kunigitaj en la jaro 1949 kaj ili ricevis novan nomon Žďár nad Sázavou.

La urbocentron kreas neregula kvarangula placo kun renesanca urbodomo kaj pesta kolono. La plej signifajn memorigaĵojn ni trovos en ĉirkaŭaĵo de la eksa cisterciana monaĥejo, kiu estis fondita en la jaro 1252 de Boček z Obřan. La plej konata kaj la plej signifa konstrumemorigaĵo en Žďár estas preĝejo de Jan Nepomucký. Tiu ĉi konstruaĵo estis en la jaro 1994 enskribita en Liston de la monda kultura kaj natura heredaĵo de UNESCO. Al pluaj memorigaĵoj de ĉirkaŭaĵo de la kastelo apartenas Suba tombejo en formo de kranio, fondita en la jaro 1709. Alia memorigaĵo proksime de la kastelo estas baroka ponto, kiu estas ornamita per ok statuoj de sanktuloj el la jaroj 1761–1766. En la urbo ni ekvidos vicon da pluaj plastikaĵoj, kies aŭtoroj estas precipe Jan Růžička kaj Julius Pelikán.

## Loĝantaro 

Kategorio:Municipoj en distrikto Žďár nad Sázavou
Kategorio:Urboj en distrikto Žďár nad Sázavou
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Ĉeĥio
Kategorio:Distriktaj urboj en Ĉeĥio
Kategorio:Urboj en dislimejo de Bohemio kaj Moravio
Kategorio:Setlejoj en Křižanova montetaro
Zele

**Zele** (nederlande, proksimuma prononco [ZE:le]) estas municipo en Belgio, en la nederlandlingva provinco Orienta Flandrio. Komence de  la municipo havis  loĝantojn.

Zele situas inter la riveroj Skeldo kaj Durme. Du ekonomiaj aksoj kruciĝas sur ĝia teritorio.
Zelzate

**Zelzate** (nederlande, proksimuma prononco [ZELza:te]) estas municipo en Belgio, en la nederlandlingva provinco Orienta Flandrio. Komence de  la municipo havis  loĝantojn.

Ĝin trafluas la Kanalo de Gento al Terneuzen.

Zelzate estas tre industriigita municipo kun rande, sur Genta teritorio, la ŝtalgisejo "Sidmar" kie multaj homoj el Zelzate laboras.

## Ĝemelurboj 
La unua ĝemeliĝo okazis jam en la jaro 1955-a.
Ĉiujare okazas festo alterne en unu de tiuj urboj.
*20ra Sierre
*20ra Delfzijl
*20ra Cesenatico
*20ra Aubenas
*20ra Schwarzenbek
Landa pordego

eta|200px|maldekstra|Landa pordego kaj ŝtona ponto
**Landa pordego** (ĉeĥe: *Zemská brána*) estas naturrezervejo situanta en Ĉeĥio en Orlica montaro, en katastro de municipoj Klášterec nad Orlicí kaj Bartošovice v Orlických horách. La naturrezervejo troviĝas en ambaŭ bordoj de rivero Divoká Orlice, kiu fontas en Pollando proksime de ŝtatlimo al Ĉeĥio. Proksimume post 2 kilometroj ĝi alkroĉas sin al la ŝtatlimo, kiun ĝi postsekvas proksimume 25&nbsp;km. En loko, kie enfluas en ĝin rivereto *Ruĝa rojo* (ĉeĥe Červený potok) (proksime de vilaĝo Čihák), ĝi forlasas la ŝtatlimon kaj preskaŭ perpendikle al devena direkto ĝi turniĝas al la enlando. Tiu ĉi sektoro estas proksimume 2&nbsp;km longa kaj ĝi finas senpere en limo de la natur-rezervejo. La fluo de Divoká Orlice daŭrigas de tie al sudo. Ĝuste tiu ĉi sektoro portas trafan nomon Landa Pordego. Geologian fundon ĉi tie kreas migmatitoj kaj ortoruloj, kiuj atingas longecon 20 m. La plej monumenta estas tute perpendikla rokmuro, kiu en longeco de kelke da centoj da metroj tiriĝas ekde ŝtonponto el la jaro 1900 al ***Pašerácká louka (Kontrabandista herbejo)***, kie estas 8 m alta ***Pašerácká skála (Kontrabandista roko)***. La tuta teritorio estas arbarkovrita, nur escepte troviĝas malgrandaj herbejoj. La teritorio estas alirebla por turistoj.

## Vidu ankaŭ 
* Orlica montaro
* Čihák

## Fotogalerio 

Zemská brána - Divoká Orlice z mostu.JPG|Vido el ponto de Landa pordego al Divoká Orlice
Pašerácká lávka, přírodní rezervace Zemská brána, okres Ústí nad Orlicí.jpg|Kontrabandista ponteto
Divoká Orlice u jižního okraje přírodní rezervace Zemská brána, okres Ústí nad Orlicí.jpg|Suda rando de la natura rezervejo
Přírodní rezervace Zemská brána, okres Ústí nad Orlicí.jpg|Landa pordego
Přírodní rezervace Zemská brána, okres Ústí nad Orlicí (02).jpg|Landa pordego
Přírodní rezervace Zemská brána, okres Ústí nad Orlicí (04).jpg|Landa pordego

Kategorio:Naturrezervejoj en distrikto Ústí nad Orlicí
Kategorio:Naturrezervejoj en distrikto Rychnov nad Kněžnou
Kategorio:Landlimo de Ĉeĥio kaj Pollando
Kategorio:Orlica montaro
Kategorio:Bartošovice v Orlických horách
Kategorio:Klášterec nad Orlicí
Kategorio:Montogrimpistaj lokoj en Regiono Hradec Králové
Regento

**Regento** estas provizora regnestro (reganto) en monarĥioj, kiu regas dum neplenaĝo, foresto aŭ grava (korpa aŭ psiĥa) malsano de la reĝo. Li/ŝi estas ofte strikta parenco de la reganto (aŭ reginto).

Se la regnestro mortas kaj postlasas gravedan vidvinon, oni ankaŭ tiam nomumas regenton.

## Historiaj ekzemploj
*1643–1651: Francio, Anna de Aŭstrio por Ludoviko la 14-a (Francio) (ŝia ne-plenaĝa filo)
*1715–1723: Francio, Filipo la 2-a de Orleano anstataŭ Ludoviko la 15-a (kuzoj) Vidu artikolon Regenteco (1715-1723).
*1811–1820: Britio, Georgo la 4-a anstataŭ Georgo la 3-a (lia mense malsana patro)
*1886–1912: Bavario, Luitpold de Bavario anstataŭ Otto (lia mense malsana nevo)
*1908–1911: Ĉinio. Princo Ĉun anstataŭ Pu Yi (lia ne-plenaĝa filo)
*1919–1921: Hungario, Miklós Horthy anstataŭ Karolo la 1-a (Karolo la 4-a de Aŭstrio-Hungario)
*1939–1953: Irako, 'Abd al-Ilah dum ne-plenaĝo de Fajsal la 2-a
*1944–1950: Belgio, Princo Karolo de Belgio anstataŭ Leopoldo la 3-a (fratoj)

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de regentinoj
* Reichsstatthalter

Kategorio:Regnestroj
Zottegem

**Zottegem** (nederlande, proksimuma prononco [ZOTt'ĥem]) estas municipo en Belgio, kiu en la jaro 1985 ricevis la honortitolon "urbo". Komence de  ĝi havis  loĝantojn. La municipo apartenas al la distrikto *Aalst*.

Ekde 1977 la municipoj Elene, Erwetegem, Godveerdegem, Grotenberge, Leeuwergem, Oombergen, Sint-Goriks-Oudenhove, Sint-Maria-Oudenhove, Strijpen kaj Velzeke-Ruddershove apartenas al Zottegem.

Kategorio:Urboj de Orienta Flandrio
Kategorio:Urboj de Belgio
Viola vergo

eta|250ra|dekstra|Vido al stimulado helpe de telereta elektrodo

**Viola vergo** estas ilo por apliki malalt-kurentan elektron al la korpo, por stimuli sekse, ofte dum BDSM-agado. Violaj vergoj uzas Teslo-volvaĵon.

Moderna viola vergo kutime estas mantenata "vergo" el nigra plasto. La bazo havas ŝnuron, kiun oni konektas per ordinara mura konektilo. Vergu kutime havas intensregilon, kaj iuj havas ŝaltilon, apud la ŝnuro. La interna Teslo-volvaĵo konsistas el du elektraj volvaĵoj, kondensilo, kaj reostato. La pinto de la vergo havas ingon, en kiun oni enmetas elektrodon.

Viola vergo kreas sensacon nur kiam estas distanceto inter la elektrodo kaj la korpo. La elektrodo ofte konsistas el klara hardita vitro, en kiu estas gaso kiu ardas aŭ lumetas dum uzado. Malsamaj gasmiksaĵoj produktas malsamajn lumajn kolorojn, tipe purpuron, ruĝon, bluon, aŭ rozon. La vitraj elektrodoj ankaŭ havas diversajn grandecojn kaj formojn, ekzemple bastoneto, rastilo, fungo, sfero, ktp. Ili kutime havas ian metalan ŝtopilon por enmeti en la elektrodingon de la viola vergo. La diversformaj elektrodoj kaŭzas diversajn sensacojn, kiuj povas esti tiklaj aŭ doloraj, malfortaj aŭ fortegaj, ktp. Kompreneble la kurentintenso efikas la sensacon.

Oni povas ankaŭ uzi solidajn metalajn elektrodojn, kiuj kutime produktas pli intensan sensacon ol vitraj elektrodoj, kaj kiuj havas riskon de haŭtbrulo se la elektrodo restas tro longe ĉe unu loko korpa.

La norma usona grandeco por la elektroda konekto estas 7/16 coloj aŭ 11.11 mm.

Unu populara miskompreno estas ke viola vergo kreas ultraviolan lumon, kaj fojfoje oni misnomas ilin "ultraviolajn vergojn". Ili ne produktas signifan kvanton de ultraviola lumo, kaj ili ne kaŭzas UV-brulojn.

## Sekureco 
Oni ne uzu violan vergon sur iun, kiu havas elektran medicinilon en la korpo (ekzemple, korritmigilon). Ne uzu sur iun kun historio de kordamaĝo aŭ nervdamaĝo. Ne uzu apud okuloj. (Iuj rekomendas ke oni ne uzu ie ajn sur la kapo.) Se la elektrodo restas tro longe ĉe unu parto korpa, la haŭto povas ruĝiĝi. Viola vergo povas trovarmiĝi se oni uzas ĝin tro longe - la tempo dependas de la materialoj. Ĝi arkemas al metalo, do konstatu pri tio se la ricevanto portas metalaĵojn. La sparkoj povas ekbruligi brulemajn likvojn. Oni povas uzi barilon kontraŭ troalta kurento inter la viola vergo kaj la konektingo por pli da sekureco. Kiel ĉiuj elektriloj, ne uzu violan vergon apud akvo.

Kategorio:BDSM
Kategorio:Seksaj praktikoj
Potomako (rivero)

La **Potomaka rivero** fluas en la oriento de Usono. Ĝi fontas en sudokcidenta Marilando en alto de 396 metroj kaj enfluas tra la Ĉezapika Golfo en Atlantikon. Ĝia longo estas 665&nbsp;km.

La nomo de la rivero kredeble devenas el algonkina vorto, kiu signifas "cigna rivero", sed tio ne estas la sola hipotezo. Ekzistas ankaŭ indiana tribo kun tiu nomo.

La rivero trafluas inter Marilando kaj Vaŝingtono unuflanke (norde) kaj Okcidenta Virginio kaj Virginio aliflanke (sude). Per tio ĝi difinis la limojn inter tiuj ŝtatoj kaj ekzemple kreis la patotenilojn de Okcidenta Virginio kaj Marilando.

Kategorio:Riveroj en Marilando
Kategorio:Riveroj en Okcidenta Virginio
Kategorio:Riveroj en Virginio
Iktero

**Iktero** (el la greka icterus) estas malsano-simptomo, karakterizita per flaviĝo de la haŭto kaj de la okula konjunktivo. Ĝin kaŭzas la plimultiĝo de bilirubin-enhavo en la sangosero (bilirubino estas flavkolora farbaĵo en la galo). Tiu farbaĵo kolorigas laŭpaŝe la haŭton, organojn, mukan membranon, skleroton.

Tri tipoj
* hemolita iktero: Se la erirtocitoj abrupte disfalas, granda kvanto de galofarbaĵo estiĝas el la tiam liberiĝantaj hemoglobinoj. En la sangosero plimultiĝas la bilirubin-glukuronido. Tiukaze la fekaĵo estas pli malhelo ol normalokaze, oni trovas en la urino multan urobilinogenon kaj neniom da bilirubino.
* parenĥima iktero: La sekrecia funkcio de la hepetaj ĉeloj ĉesas kaj la galofarbaĵo sorbiĝas el la galaj kanaletoj. Ĝin kaŭzas bakterioj, viroj, venenoj. La bilirubin-enhavo de la sangosero altiĝas, la urino entenas bilirubinon-urobilinogenon.
* meĥanika iktero: ĝin kaŭzas la ŝtopiĝo de la grandaj galokanaletoj. En la sero plimultiĝas la libera bilirubino, la fekaĵo estas senkolora (?), la urino entenas bilirubinon, sed neniom da urobiligeno.

## Eksteraj ligiloj 
* http://pediatrics.about.com/od/weeklyquestion/a/04_abo_incmplty.htm  
* http://www.pmfhk.cz/VZL/VZL3_2004/2Slovacek.pdf  
* http://www.hepatitis.cl 
* https://web.archive.org/web/20030327123031/http://www.geocities.com/alam_penyakit/PenyakitDemamKuningJaundis

Kategorio:Simptomoj en gastroenterologio
Kategorio:Hepatologio
Duoksino

eta|Strukturo de 1,4-dioksino
**Dioksinoj**  aŭ **duoksinoj** formas familion da toksaj kloraj organikaj kombinaĵoj, kiuj biologie akumuliĝas ĉe la homoj kaj la aliaj bestoj pro sia solveco de graso. La plej fifama el tiuj estas 2,3,7,8-tetraklorodibenzo-*p*-duoksino, ofte mallongigita **TCDD**. La izomeroj enhavanta kloron ĉe la lokoj 2, 3, 7, kaj/aŭ 8 estas la plej toksaj izomeroj kaj tiuj, kiuj biologie akumuliĝas. Duoksinoj nur estas kromprodukto, sen industria utilo.

**Dioksinoj** estas produktataj en etaj koncentriĝoj, kiam organika materialo estas bruligita en la ĉeesto de kloro, ĉu la kloro ĉeestas kiel kloridaj jonoj ĉu kiel organokloraj kombinaĵoj, do ili estas vaste produktataj en multaj situacioj tiel:

* rubbrulujoj;
* cindrigejoj por municipaj forĵetindaĵoj;
* sintrejoj por fererco;
* cindrigejoj por medicina rubo; kaj
* ejoj de la industrio de neferaj metaloj.

Dioksinoj ankaŭ estas generitaj per reakcioj, kiuj ne koncernas bruligon — kiel blankigo de fibroj por papero aŭ teksumaĵoj, kaj dum la fabrikado de kloritaj fenoloj, precipe, kiam la reakcia temperaturo ne estas bone kontrolata. Kombinaĵoj influitaj inkluzivas la lignokonservanto pentaklorofenolo kaj herbicidoj kiel 2,4-diklorofenoksiacetata acido (aŭ 2,4-D) kaj 2,4,5-triklorofenoksiacetata acido (2,4,5-T). Pli altaj niveloj de klorizo bezonas pli altajn reakciajn temperaturojn kaj pli grandan produktadon de dioksino.

Dioksinoj ĉeestas en vasta aro de materialoj, uzataj de homo — inkluzive de preskaŭ tutaj substancoj, kiujn oni fabrikas el plastoj, rezinoj, aŭ blankigiloj. Tiuj materialoj inkluzivas tamponojn, kaj sortimenton da pakuma materialo por nutraĵoj. Ĉi tiu volas diri, ke tutaj homoj ricevas (almenaŭ) “tre” etan ĉiutagan dozon de duoksino.

## Efikoj por la sano 
* http://www.stopusa.be/scripts/texte.php?section=CL&langue3&id=24471 
* http://www.monde-solidaire.org/spip/article.php3?id_article=2295 

Dioksinoj akumulas en histoj (biologie akumuliĝas) dum tempo, do eĉ etaj malŝirmoj povas akumuliĝi ĝis danĝeraj niveloj.

Dioksinoj kaŭzas severan formon de persista akneo, konata kiel klorakneo, ĉe homoj per tre altaj dozoj, kaj disvolviĝajn difektojn ĉe bestoj. Ĝi ankaŭ estas kanceriga.

### Konataj kazoj de venena uzo 
Ukraina politikisto Viktor Juŝĉenko ĉe misteraj cirkonstancoj estis malŝirmita kontraŭ preskaŭ morta dozo de dioksinoj en 2004.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Poliklorizita bifenilo
* Poliklorizita dibenzofurano


Kategorio:Imunotoksinoj
Kategorio:Organikaj kloridoj
Jarmilaj Evoluigaj Celoj

eta|dekstra|200px|Afiŝo de la Jarmilaj Evoluigaj Celoj
La **Jarmilaj Evoluigaj Celoj** (JEC) de la Unuiĝintaj Nacioj estas grupo de ok celoj, kiujn ĉiuj 192 membraj ŝtatoj de la UN konsentis plenumi antaŭ 2015. Ili estis aprobitaj en la kunveno okazigita en septembro 2000 en Novjorko.

En 2015, sekve de kelkjara interna diskutado, komisiono de UN proponis novan liston de 17 **Celoj por Daŭripova Evoluigo** por anstataŭi la JEC.

## Celoj 
**1. Elradikigi ekstreman malriĉecon kaj malsaton**
* Duonigi la nombron de personoj kiuj vivas per malpli ol unu dolaro tage
* Duonigi la nombron de personoj kiuj suferas pro malsato
**2. Atingi universalan elementan edukadon**
* Certigi ke ĉiuj geknaboj finu elementan lernejon
**3. Antaŭenigi seksan egalecon kaj doni povon al virinoj**
* Elimini seksan malegalecon en elementa kaj meza edukado prefere antaŭ 2005, kaj je ĉiuj niveloj antaŭ 2015
**4. Redukti la nombron de infanaj mortoj**
* Redukti per du trionoj la nombron de mortoj inter infanoj sub la aĝo de kvin jaroj
**5. Plibonigi patrinan sanon**
* Redukti per tri kvaronoj la patrinan mortoproporcion
**6. Kontraŭbatali HIV/aidoson, malarion kaj aliajn malsanojn**
* Haltigi kaj komenci retroturni la disvastiĝon de HIV/aidoso
* Haltigi kaj komenci retroturni la oftecon de malario kaj aliaj ĉefaj malsanoj
**7. Certigi median daŭripovon**
* Integri la principojn de daŭripova evoluo en landajn politikojn kaj programojn; retroturni perdon de mediaj rimedoj
* Duonigi la nombron de personoj sen daŭripova aliro al sekura trinkakvo
* Atingi signifan pliboniĝon en la vivo de almenaŭ 100 milionoj da kvartalaĉaj loĝantoj ĝis 2020
**8. Starigi tutmondan partnerecon por evoluado**
* Pluevoluigi malferman negocan kaj financan sistemon regulbazitan, prognozeblan kaj nediskriminacian. Tio inkluzivas dediĉon al bona regado, evoluigo, kaj malriĉoredukto—nacie kaj internacie.
* Alfronti la specialajn bezonojn de la malplej evoluintaj landoj. Tio inkluzivas sentarifan kaj senkvotan alirpovon por eksportoj; plibonigitan ŝuldoredukton por malriĉaj landoj kun pezaj ŝuldoj; nuligon de oficialaj duflankaj ŝuldoj; kaj pli malavaran oficialan evoluhelpon por landoj dediĉitaj al malriĉoredukto.
* Alfronti la specialajn bezonojn de teroĉirkaŭitaj landoj kaj malgrandinsulaj evolulandoj.
* Inkluzive trakti la ŝuldajn problemojn de evoluantaj landoj per naciaj kaj internaciaj iniciatoj por igi ŝuldojn longdaŭre elteneblaj.
* Kunlabore kun la evoluantaj landoj, evoluigi decan kaj produktivan laboron por la junularo.
* Kunlabore kun farmaciaj firmaoj, doni aliron al preze tolereblaj esencaj medikamentoj en evoluantaj landoj
* Kunlabore kun la privata komerco, alirebligi la avantaĝojn de la novaj teknologioj – precipe informaj kaj komunikaj teknologioj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Celoj por Daŭripova Evoluigo (CDE)
* Grupo de Unuiĝintaj Nacioj por Daŭripova Evoluo

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de JEC (angle, arabe, ĉine, france, hispane, ruse)
* Artikolo de Samir Amin pri la Celoj de la Jarmilo 

Kategorio:Politiko
Kategorio:Unuiĝintaj Nacioj
ILI

**Ili** aŭ **ILI** havas kelkajn sencojn.
*Ili (pronomo)
*Ili (novelaro)

*Ilia estas komunumo en Rumanio
***ili** estas kodo de lingvo laŭ normo ISO 639-3.
***Unue ili la judojn venigis**
***Ilia Silvestriev**
***Ilia Silvestriev Petkov**
***ili** estas verbo de sufikso -il- en Esperanto.

## Vidu ankaŭ 
* Illy (apartigilo)
Faktor VIER

**Faktor VIER** (Faktoro KVAR) estas titolo de libro de Ernst Ulrich von Weizsäcker, Amory B. Lovins kaj L. Hunter Lovins (eldonis: Droemer Knaur), kiu enhavas ideojn kaj ekzemplojn por ekonomia politiko daŭriva, naturindulga kaj tamen profitodona. La subtitoloj de la unue germanlingve publikigita libro estas: Duobla bonstato - duonigita naturkonsumo / La nova raporto al la Klubo de Romo.

Kategorio:Ekonomiaj libroj
Amory B. Lovins

eta|dekstra|Amory B. Lovins
**Amory B. LOVINS** (naskiĝis je la 13-a de novembro 1947 en Vaŝingtono) gvidas kune kun L. Hunter Lovins la instituton Rocky Mountains Institute. Ĝin ili fondis en la jaro 1982 en la usona federacia ŝtato Kolorado. Iliaj studoj (ofte laŭ komisio de registaroj kaj grandaj industriaj entreprenoj) multfoje estis premiitaj, interalie per Alternativa Nobelpremio.

## Gravaj publikigaĵoj 
* Faktor VIER, 1995

Kategorio:Usonanoj
Venecia Golfo

eta|dekstra|300ra|La Golfo de Venecio
La **Venecia Golfo** (, , ) estas la plej norda parto de Adriatiko.
Ĝi nomiĝas laŭ la havena urbo Venecio, kiu situas en laguno ĉe ĝia okcidenta bordo.

Al la golfo randas la landoj Italio, Slovenio kaj Kroatio (Istrio).
La plej grandaj riveroj fluantaj en ĝin estas Piavo kaj, ĉe ĝia suda rando, Adiĝo, Brento kaj Pado, ĉiuj en Italio.
Pro tiuj riveroj la golfa akvo estas rimarkinde malpli sala ol la sudo de Adriatiko.

Ĉe la norda bordo de la golfo situas la gravaj plaĝaj turismejoj Lignano, Caorle kaj Iesolo.
Ankaŭ la grandaj urboj Venecio kaj Triesto allogas multe da turistoj.

**Komparu kun:** Laguno de Venecio

Venecio
Laguno de Venecio

La **Laguno de Venecio** (, ) estas malgranda parto de la Adriatiko (pli precize de ties Golfo de Venecio) apartigita de la ĉefparto de la maro per ĉeno el longecaj duoninsulo kaj insuloj. Tiu laguno situas en la nordoriento de Italio kaj estas vaste konata pro la urbo Venecio, kiu troviĝas sur kelkaj insuloj meze de ĝi.

eta|200px|Elkosma foto de ASTER

## Insuloj kaj insularoj 
### Insularoj 
* Burano 0,21 km²
* Cavallino-Treporti
* Chioggia 0,67 km²
* Murano 1,17 km²
* Giudecca 0,59 km²
* Lido
* Sottomarina
* Venecio 5,17 km²

### Insuloj 
[eta|dekstre|300px|Laguno de Venecio, 1982. Foto de [Paolo Monti.]]
* La Certosa 0,24 km²
* Lazzaretto Nuovo
* Lazzaretto Vecchio
* Mazzorbo 0,52 km²
* Pellestrina
* Poveglia
* Sacca Fisola 0,18 km²
* Sacca Sessola 0,16 km²
* Sant'Angelo della Polvere
* San Clemente
* San Francesco del Deserto
* San Giorgio in Alga
* San Giorgio Maggiore
* San Lazzaro degli Armeni 3 ha = 0,03 km²
* San Michele 0,16 km²
* San Servolo 4,82 ha = 0,0482 km²
* Santa Maria della Grazia
* Sant'Erasmo 3,26 km²
* Santo Spirito
* Torcello 0,44 km²
* Tronchetto 0,18 km²
* Vignole

## Vidu ankaŭ 
* Golfo de Venecio
* MOSE

## Eksteraj ligiloj 
* Burano – Laguno de Venecio 

Kategorio:Lagunoj
Kategorio:Insuloj en Italio
Kategorio:Duoninsuloj
Kategorio:Venecio
Alejandro Amenábar

**Alejandro AMENÁBAR** (naskita en Santiago de Chile, Ĉilio, 31-a de marto de 1972) estas hispana reĝisoro.

Li loĝas de infanaĝo en Madrido, en kies Universidad Complutense li ekstudis filmadon. Tamen, li ne finis la karieron, kaj baldaŭ komencis reĝisori mallongajn filmojn, kiuj donis al li rapidan prestiĝon. La Universitaton li uzis kiel scenejon de sia unua filmo *Tesis*.

Li ankaŭ estas komponisto de muziko de siaj kaj alies filmoj.

## Listo de filmoj 
* 1996 - *Tesis* (*Tezo*). Ĝi gajnis sep Goja-premiojn, inter kiuj tiu al la plej bona tiujara filmo.
* 1997 - *Abre los ojos* (*Malfermu la okulojn*); la filmo famigis internacie la aktorinon Penélope Cruz, kiu poste rolis en usona versio de la filmo, kun la titolo *Vanilla Sky*.
* 2001 - *The Others* (*La aliaj*), kun Nicole Kidman. La filmo gajnis ok Goja-premiojn, inter kiuj tiu al la plej bona filmo.
* 2004 - *Mar adentro* (*For en maron*). Ĝi rakontas la vivon de paraplegiulo Ramón Sampedro, kiu en la realo luktis por akiri sian rajton al la eŭtanazio. La ĉefrolulo estas Javier Bardem. La filmo gajnis la specialan premion de la ĵurio en la Festivalo de Venecio, la premio al la plej bona eksterlanda filmo en la usonaj *Oraj Globoj* kaj al la plej bona neanglalingva filmo en la Oskar-premioj de la jaro 2005 kaj 14 Goja-premiojn (la rekordo en la tuta historio de tiuj premioj).
* 2009 - *Ágora* (*Agoro*). Filmo pri la sciencistino kaj filozofino Hipatia el Aleksandrio kaj pri religiaj ekstremismoj.
* 2015 - *Regresión* (angle *Regression*), filmo de mistero kun steluloj Ethan Hawke kaj Emma Watson.
* 2019 - *Mientras dure la guerra* (*Dum daŭros la milito*), pri la lastaj tagoj de filozofo Miguel de Unamuno, en la komenco de la hispana civila milito, kaj lia alfrontiĝo kun la puĉistoj Francisco Franco kaj José Millán-Astray.
* 2025 - *El Cautivo* (*La Kaptito*), rekonstruo de la tempo de Miguel de Cervantes kaptito de berberaj korsaroj en Alĝero.

## Ligiloj 
* Alejandro Amenábar en la retpaĝo de la IMDb
* oficiala retpaĝo de Alejandro Amenábar (hispane)
* Recenzo de *For en maron* (Esperante)

Kategorio:Ĉiliaj ateistoj
Kategorio:Ĉiliaj reĝisoroj
Kategorio:Hispanaj ateistoj
Kategorio:GLAT-personoj
Kategorio:Hispanaj reĝisoroj
Kategorio:Hispanaj komponistoj de filmomuziko
Kategorio:Hispanaj kinproduktoroj
Kategorio:Eksaj katolikoj
Kategorio:Hispanaj samseksemuloj
Kategorio:Hispandevenaj ĉilianoj
Ernst Ulrich von Weizsäcker

eta|Ernst Ulrich von Weizsäcker en 2010
D-ro **Ernst Ulrich** Freiherr **von Weizsäcker** (naskiĝis la  en Zuriko) estas germana natursciencisto kaj politikisto de Socialdemokrata Partio de Germanio (SPD).

## Familio 
Ernst Ulrich von Weizsäcker estas filo de la fizikisto Carl Friedrich von Weizsäcker kaj nevo de la eksa federacia prezidento de Germanio Richard von Weizsäcker.
Li estas edzo kaj havas kvin infanojn.

## Eduko kaj profesio 
Post abiturienta ekzameno 1958 en Göttingen Weizsäcker studis kemion kaj fizikon en Hamburg. En la jaro 1966 li iĝis diplomfizikisto kaj 1968 Dr. rer. nat. en la Universitato Freiburg. De 1969 ĝis 1972 li estis scienca kunlaboranto de *Evangelische Studiengemeinschaft* en Heidelberg. 1972 li estis nomumita profesoro pri biologio de la Universitato Essen. De 1975 ĝis 1980 li estis prezidanto de la Universitato Kassel. 1981 li transiris al la UNO-Centro pri Scienco kaj Tekniko en New York. Poste li estis de 1984 ĝis 1991 direktoro de la Instituto pri Eŭropa Naturmedia Politiko (Bonn, Paris, London). De 1991 ĝis 2000 li prezidis en la Wuppertal-Instituto pri Klimato, Naturmedio, Energio.

## Partio 
Ekde 1966 li estas membro de Socialdemokrata Partio de Germanio (Sozialdemokratische Partei Deutschlands,SPD). Tie li unue engaĝiĝis en la junulara asocio Jungsozialisten, kies prezidanto li estis de 1966 ĝis 1968. En la jaroj 1968 ĝis 1972 kaj 1999 ĝis 2001 li estis estrano de la landa asocio de SPD en Badeno-Vurtembergo.

## Parlamentano 
Ekde 1998 li estas membro de la germana federacia parlamento. Tie de marto 2000 ĝis oktobro 2002 li prezidis la enket-komisionon "Globaliĝo de la mondekonomio - defioj kaj respondoj" (*Globalisierung der Weltwirtschaft - Herausforderung und Antworten*). Ekde novembro 2002 li estas prezidanto de la Komisiono pri natura medio, naturprotekto kaj sekureco de reaktoroj.

Ernst Ulrich von Weizsäcker estas (per 42,0 % de la voĉoj) rekte elektita parlamenta delegito de la elektoregiono 259(Stuttgart I).

## Socia Engaĝiĝo 
Weizsäcker de 1988 ĝis 1991 estis prezidanto de Vereinigung Deutscher Wissenschaftler. Ekde 1991 li membras en Klubo de Romo.

Ekde 1997 li estas membro de la prezidantaro de la Germana Eklezia Foiro.

## Honorigoj 
* 1986 Duke of Edinburgh-ormedalo de WWF
* 2000 Honora doktoro de Universitato Soka, Japanio
* 2001 Premio Takeda

## Gravaj publikaĵoj 
* Faktor VIER

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de Ernst Ulrich von Weizsäcker 

Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Federacia Meritkruco (Germanio)
Kategorio:Membroj de la Roma Klubo
Ernst Ulrich
Haveno

[eta|dekstra|"La malnova haveno" de [Marseille (*Le Vieux Port*) en suda Francio.]]
**Haveno** estas loko ĉe akvobordo (rivera, laga, mara), kie ŝipoj povas bone albordiĝi por trovi protekton, en- kaj elŝarĝi kargon kaj en- kaj elŝipigi pasaĝerojn.

Laŭ Francisko Azorín **Haveno** estas *Natura aŭ artefarita apartigaĵo de riverego aŭ maro, kie la ŝipoj povas sendanĝere resti, estis ŝarĝataj, k.c.* Li indikas etimologion el saksa *haefene* (haveno).

Taŭgaj havenlokoj ofte logis tiom da homoj, ke ekestis havenurbo. Tiaj urboj foje havas la vorton "haveno" en sia nomo,
en kelkaj lingvoj apartvorte (), en aliaj sufikse ().
Ekzistas urboj, kiuj nomiĝas simple "haveno", ekzemple  en Portugalio kaj  en Francio.

La vorto *haveno* havas ankaŭ la figuran signifon "rifuĝejo".

La Haveno de Roterdamo estas la plej granda haveno de Eŭropo.

## Haven-specoj 
[eta|dekstra|Jaĥthaveno de Russell, norda [Nov-Zelando.]]
* marhaveno
* jaĥthaveno
* fiŝboata haveno
* haveno por konteneroj
* haveno por domboatoj
* natura haveno

La vorton *haveno* oni en diversaj malsamaj lingvoj uzas ankaŭ por lokoj kiuj laŭ funkcio similas al havenoj. En Esperanto temas pri Flughaveno.

## Vidu ankaŭ 
* Varfo
* Listo de gravaj havenurboj

## Notoj
Pedro Almodóvar

**Pedro ALMODÓVAR Caballero** (naskiĝis je la 24-an de septembro, 1949 en Calzada de Calatrava, Ciudad Real) estas hispana reĝisoro kaj scenaristo.

Li estas la plej internacie konata reĝisoro el Hispanio post Luis Buñuel, kaj ricevis multnombrajn premiojn kaj rekonojn.

Krom sia aktiveco kiel reĝisoro, Pedro Almodóvar estas unu de la plej gravaj hispanaj kinproduktoroj: la kompanio El Deseo, fondita en 1985 kun lia frato Agustín, produktoris krom liajn proprajn filmojn, aliajn de reĝisoroj kiel Álex de la Iglesia, Guillermo del Toro kaj Isabel Coixet.

Li ricevis la Premion Princo de Asturio por la Artoj en 2006. Li estas kavaliro de la Honora legio de Francio de 1997. En 2017 li estis la prezidanto de la ĵurio de la Festivalo de Cannes.

## Listo de filmoj 
:2021: *Madres paralelas* (*Paralelaj patrinoj*)
:2019: *Dolor y gloria* (*Doloro kaj gloro*)
:2016: *Julieta*
:2013: *Los amantes pasajeros* (*La pasemaj geamantoj*)
:2011: *La piel que habito* (*La haŭto kiun mi loĝas*)
:2009: *Los abrazos rotos* (*La rompitaj brakumoj*)
:2006: *Volver* (*Reveni*)
:2004: *La mala educación* (*La malbona edukado*)
:2002: *Hable con ella* (*Alparolu ŝin*)
:1999: *Todo sobre mi madre* (*Ĉio pri mia patrino*)
:1997: *Carne trémula* (*Svinga karno*)
:1995: *La flor de mi secreto* (*La floro de mia sekreto*)
:1993: *Kika*
:1991: *Tacones lejanos* (*Malproksimaj kalkanumoj*)
:1990: *¡Átame!* (*Ligu min!*)
:1988: *Mujeres al borde de un ataque de nervios* (*Virinoj rande de nervatako*)
:1986: *Matador* (*Matadoro*)
:1986: *La ley del deseo* (*La leĝo de la deziro*)
:1984: *¿Qué he hecho yo para merecer esto?* (*Kion mi faris por meriti tion ĉi?*)
:1983: *Entre tinieblas* (*Inter tenebroj*)
:1982: *Laberinto de pasiones* (*Labirinto de pasioj*)
:1980: *Pepi, Luci, Bom y otras chicas del montón* (*Pepinjo, Luci, Bom kaj aliaj kvartalaninoj*)

## Premioj 
Almodóvar ricevis multnombrajn premiojn, inter kiuj:
* Goja-premiojn:
** 1988 - Plej bona filmo kaj plej bona scenaro pro *Mujeres al borde de un ataque de nervios*
** 1999 - Plej bona filmo kaj plej bona reĝisoro pro *Todo sobre mi madre*
** 2006 - Plej bona filmo kaj plej bona reĝisoro pro *Volver*
[eta|200px|maldekstre|Pedro Almodóvar (maldekstre) kun [Penélope Cruz.]]
* Du Oskar-premiojn:
** 1999 - Plej bona neanglalingva filmo por *Todo sobre mi madre*
** 2003 - Plej bona scenario por *Hable con ella*
* Du Oraj Globoj al plej bona neanglalingva filmo:
** 2000 - *Todo sobre mi madre*
** 2003 - *Hable con ella*
* Festivalo de Cannes
** 1999 - Plej bona reĝisoro kaj speciala premio de la ĵurio por *Todo sobre mi madre*
** 2006 - Plej bona scenaro pro *Volver*

## Eksteraj ligiloj 
* Pedro Almodóvar en la retpaĝo International Movie Database (IMDB)

Almodóvar, Pedro
Kategorio:Hispanaj samseksemuloj
Wichelen

**Wichelen** ((nederlande, proksimuma prononco [VIĥ'len]) estas municipo en Belgio, en la nederlandlingva provinco Orienta Flandrio. Komence de  la municipo havis  loĝantojn.

Ekde 1977, la municipoj Schellebelle kaj Serskamp apartenas al Wichelen.
Wetteren

**Wetteren** (nederlande, proksimuma prononco [VETt'ren]) estas municipo en Belgio, en la nederlandlingva provinco Orienta Flandrio. Komence de  la municipo havis  loĝantojn.

Ekde 1977 la municipoj Massemen kaj Westrem apartenas al Wetteren.

La grandaj arbo- kaj rozokultivejoj estas tre konataj.

En la provinca parko "Den Blakken" ekzistas promocia ĝardeno kaj tiu ĉi parko troviĝas sur kaj apud la sablaj dunoj de la rivero Skeldo, iam fluanta pli proksime.

## Vidu ankaŭ 
* Young Hearts (2024), kineja filmo de 2024, junulara dramo pri adoleska maturiĝo estis filmita en Wetteren
Wachtebeke

**Wachtebeke** (nederlande, proksimuma prononco [VAĤt'be:ke]) estas municipo en Belgio, en la nederlandlingva provinco Orienta Flandrio. Komence de  la municipo havis  loĝantojn.

Ĝin trafluas la Kanalo de Gento al Terneuzen.

Pro la industriigo laŭlonge de la kanalo, la vilaĝo evoluas de agrikulturejo al loĝkomunumo por iom riĉaj loĝantoj.
Waasmunster

**Waasmunster** (nederlande, proksimuma prononco [VA:Sm'nster]) estas municipo en Belgio, en la nederlandlingva provinco Orienta Flandrio. Komence de  la municipo havis  loĝantojn.

La nomo verŝajne devenas de "waas-monasterium" signifanta "monaĥejo en la regiono *Waasland*".  Tiu ĉi monaĥinejo "Roosenberg", apartenanta al ordeno "Victorinnen" estis fondita de la episkopo Walter de Marvis en la 13-a jarcento.

La blazono de Waasmunster montras marvirinon kiu tenas rapon. Oni kultivis rapojn en la regiono Waasland jam ekde la 16-a jarcento, antaŭ ol ili disvastiĝis kiel bestonutraĵon en tutan Flandrion.

## Esperantistoj
*Maurits Vanderbruggen
Waarschoot

**Waarschoot** (nederlande, proksimuma prononco [VA:Rsĥo:t]) estas municipo en Belgio, en la nederlandlingva provinco Orienta Flandrio. Komence de  la municipo havis  loĝantojn.

## Historio 
La unua trovita mencio de la loknomo *Wascot* venas el la jaro 1244. Tiu nomo havas ĝermanan originon kaj signifas arbarkovrita sablejo kiu superas marĉan ĉirkaŭaĵon.

En 1244 jam estis sufiĉe da loĝantoj tiel ke oni starigis paroĥon.

La popolo plejofte laboris en terkultivado sed en la 18-a jarcento ekestis la hejmaj teksejoj. Poste oni industriigis tion kaj la fabrikoj bezonis pli kaj pli da laborantoj. Male en 1981 oni fermis la lastan tian fabrikon.
Ebenezer Howard

eta|La unua eldono de la libro "Ĝardenurboj", 1899, antaŭ ol ĝi estis reverkita kaj iĝis furorlibro kaj influa.
eta|dekstra|180px|
**Sir Ebenezer HOWARD** [haŭard] (29-a de januaro 1850 – ) estis brita esperantisto kaj urba planisto. Mortis 77-jara en Welwyn Garden City. Li estis pioniro de la ĝardenurba movado. Esperantistiĝis antaŭ 1907.

## Frua vivo 
Howard vojaĝis al Usono de Britio 21-jaraĝe, transloĝiĝis al Nebrasko, kaj baldaŭ malkovris ke li ne estis bona farmbienisto. Li transloĝiĝis al Ĉikago kaj laboris kiel raportisto por la kortumoj kaj ĵurnaloj. En Usono li konis poetojn Walt Whitman kaj Ralph Waldo Emerson. Howard ekpensis pri eblecojn kiel plibonigi kvaliton de vivo.

En 1876 li revenis al Britio, kie li trovis laboron kun Hansard, kiu produktis la oficialan laŭvortan registron de Parlamento, kaj laboris dumvive kun ĉi tiu kariero.

## Influoj kaj ideoj 
Howard legis vaste, inkluzivante utopian romanon de Edward Bellamy, *Looking Backward*, kaj pensis profunde pri sociaj aferoj. Tial li verkis libron en 1898 titolita "*To-Morrow: A Peaceful Path to Real Reform*" (Morgaŭ: Paca vojo al reala reformo). Ĉi tiu libro proponis ideon de urboj sen kvartalaĉoj, kaj havante la bonaĵojn de kaj urbo (oportuno, distriĝo, kaj altaj salajroj) kaj kamparo (beleco, freŝa aero, kaj malaltaj luprezoj). Li ilustris la ideon kun sia fama Tri Magnetoj diagramo kiu demandis 'Kie popoloj iros?', kun la elektoj 'Urbo', 'Kamparo' aŭ 'Urbo-Kamparo'.

La libro proponis la kreadon de novaj mezgrandaj suburboj, antaŭe planitaj, kaj ĉirkaŭigitaj de daŭra areo da agrikultura lando. Ĉi tiu "ĝardeno-urbo" estis uzata kiel ekzemplo por multaj suburboj. Howard kredis ke ĉi tia Ĝardeno-urbo estis la perfekta mikso de urbo kaj naturo. La urboj estus plejparte sendependaj, kaj administritaj kaj subtenitaj de la civitanoj kiuj havis ekonomikan intereson pri ili.

## Howard kaj Esperanto 
Dum la 3-a UK en Kembriĝo okazis ekskurso al Letchworth per private luita trajno. Oni atendis 300 partoprenantojn, sed fakte estis 600. En Letchworth Howard atendis la vizitantojn kaj parolis en Esperanto pri la signifo de ĝardenurboj. La geedzoj Zamenhof, kiuj estis invitataj de Cunnigham kune kun Sebert, uzis anstataŭ la trajno la aŭtomobilon kaj venis tro malfrue. La sekretario de la ĝardenurbo, P.D. Hugon, gvidis Klara Zamenhof tra la urbo.

Li partoprenis kun aliaj britoj en la UK 1912 en Krakovo (Pollando). Tie li prelegis pri siaj reformaj ideoj.

## Honorigo 
Ŝtata honorigo venis al li tro malfrue. Nur en 1927 li ricevis la kavaliran titolon "*Sir *". George Bernard Shaw tamen en persona letero juste resumis liajn atingojn, dirante, ke por lia libro li meritas baronecon, por Letchworth grafecon kaj por Welwyn dukecon.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
Topolobampo

Alfred Agache

## Eksteraj ligiloj 
(eo) Henri Masson, Arkitektoj de Esperanto, Ipernity, la 18-an de novembro 2014

(eo) Pri ĝardenurboj, arkivo de la aŭstria nacia bibliotheo ÖNB

Kategorio:Britaj esperantistoj
Kategorio:Urbaj planistoj
James A. van Allen

eta|James van Allen
**James Alfred VAN ALLEN** (naskita la 7-an de septembro 1914 en Mount Pleasant, Iovao; mortis la 9-an de aŭgusto, 2006) estas usona fizikisto. Honore al li oni nomis la zonojn de Van Allen, kiujn oni laŭ lia instigo malkovris en 1958.

En majo 1959 la usona magazino *TIME* publikigis lian bildon sur sia frontpaĝo. Li estis aktiva esploristo ĝis 1985, kiam li emeritiĝis.

Dosiero:Heliopause graphic.gif|
Dosiero:Van Allen Explorer 1.jpg|

Kategorio:Usonaj fizikistoj
Sint-Martens-Latem

**Sint-Martens-Latem** (nederlande, proksimuma prononco [SINT-MARt'ns-LA:tem]) estas municipo en Belgio, en la nederlandlingva provinco Orienta Flandrio. Komence de  la municipo havis  loĝantojn.

Ekde 1977 la municipo Deurle apartenas al Sint-Martens-Latem, la ĉefa municipo.

Ĝi estas famkonata loko pro la artistoj kiuj ŝatas loĝi kaj labori tie.

Multaj trovis sian inspiron ĉe la bordoj de la rivero Leie. La municipo estas la "lulilo" de la Flandra ekspresionismo, kun interalie pentristoj kiel Albijn Van den Abeele, Constant Permeke, Albert Servaes kaj Frits Van den Berghe.

## Konataj loĝantoj 
* Gustave Van De Woestijne - pentristo
* Karel Van de Woestijne - verkisto
Ronse

**Ronse** (nederlande, proksimuma prononco [RONse]) estas municipo en Belgio, en la nederlandlingva provinco Orienta Flandrio. Komence de  la municipo havis  loĝantojn. Ronse en la jaro 1825 ricevis la honortitolon "urbo".

Ronse estis ekde la 13-a jarcento grava centro de la tola industrio. Pro la okdekjara milito Ronse spertis malfacilaĵojn.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la municipo (nederlande)

Kategorio:Urboj de Orienta Flandrio
Kategorio:Urboj de Belgio
Zonoj de Van Allen

dekstra|420ra
La **zonoj de Van Allen** estas regionoj ĉirkaŭ la Tero, en kiuj orbitas ŝargitaj partikloj, kaptitaj de la tera magneta kampo.

Tiuj zonoj estis nomitaj honore al James A. van Allen.

Oni distingas internan kaj eksteran zonojn de Van Allen;
la interna etendiĝas en alteco de 3.000 ĝis 8.000 km super la tersurfaco,
la ekstera inter 15.000 kaj 30.000 km.
La partikloj kaptitaj en ili venas plejparte el la kosma radiado.
La zonoj estas certa danĝero por astronaŭtoj, ĉar la forta radiado minacas ilian sanon. Normalaj orbitoj de homportantaj spacŝipoj konsiderinde malsupras la zonojn, sed dum la Usonaj Apolo-flugoj al la Luno la astronaŭtoj devis trairi la zonojn.

## Vidu ankaŭ 
* Magnetosfero
* Polusa lumo
* Suna vento

Kategorio:Planeda scienco
Kategorio:Astrofiziko
Kategorio:Astronomio
Kategorio:Sunsistemo
Oosterzele

**Oosterzele** (nederlande, proksimuma prononco [O:st'rz:le]) estas municipo en Belgio, en la nederlandlingva provinco Orienta Flandrio. Komence de  la municipo havis  loĝantojn.

Ekde 1977, la municipoj Balegem, Gijzenzele, Landskouter, Moortsele  kaj Scheldewindeke apartenas al Oosterzele.

La fervojo Geraardsbergen-Zottegem-Gent transiras la municipon kaj estas kvar stacidomoj.
Ili estas de la nordo al la sudo en Landskouter, Moortsele, Scheldewindeke kaj en Balegem.
Ninove

alternative=la loka malsanulejo|eta|la loka malsanulejo
**Ninove** (nederlande, proksimuma prononco [NIno:ve]) estas municipo en Belgio. Komence de  ĝi havis  loĝantojn. La municipo apartenas al la distrikto *Aalst*.

Ekde 1977 la municipoj Appelterre-Eichem, Aspelare, Denderwindeke, Lieferinge, Meerbeke, Nederhasselt, Neigem, Okegem, Outer, Pollare kaj Voorde apartenas al Ninove.

Ninove akiris urbajn rajtojn jam en la 12-a jarcento. Ninove-anoj estas tre fieraj pri tio.

Dum la pasintaj jaroj la urba centro de Ninove estas forte renovigita. Meze de la 90aj jaroj jam estis malfermita granda kaj moderna kulturcentro "de Plomblom" kun akompana urba biblioteko. En la jaro 2002 malfermiĝis tutnova butikuma kaj loĝa komplekso "Ninia" en la urbocentro. Fine de 2004 malfermiĝis brile nova naĝeja komplekso.

## Esperanto en Ninove 
Leon Paul Charles Cogen loĝis kaj propagandis tie.

## Eksteraj ligiloj 
*Oficiala retpaĝo de la urbo (en la nederlanda lingvo)

Kategorio:Urboj de Orienta Flandrio
Kategorio:Urboj de Belgio
Elŝrankiĝo

**Elŝrankiĝo** (el la angla *coming out of the closet*, kio signifas *eliri el la ŝranko*) aŭ burĝonado estas malkaŝado de sia seksa orientiĝo aŭ seksa identeco, kiu estas minoritata en socio, antaŭ aliaj homoj (familio, geamikoj, kunlaborantoj). La procezo de elŝrankiĝo inkluzivas konsciiĝon pri propra sekseco.

La esprimo *elŝrankiĝi* estas malo de *enŝrankiĝi* ("eniri en la ŝrankon"), kio signifas kaŝi sian samseksemon, ambaŭseksemon aŭ transgenrecon pro timo de la malamo, kiun homoj ofte montras rilate al gejoj, lesbaninoj, ambaŭseksemuloj kaj transgenruloj aŭ eĉ negi sian seksecon antaŭ socio.

Elŝrankiĝo povas temi pri famuloj, kiuj malkaŝas sian seksemecon al socio per amaskomunikiloj.

Statistikaj enketoj indikas, ke aliseksemuloj kiuj konas gejon aŭ lesbaninon havas pli pozitivan opinion pri gesamseksemuloj kiel grupo.

## Fazoj de elŝrankiĝo 
Laŭ Rob Eichberg, usona psikologo, la procezon de elŝrankiĝo oni povas disdividi al tri sekvaj fazoj:
* **propra** - kiam persono konscias pri sia malplimulta seksemeco kaj komencas akcepti ĝin
* **privata** - kiam persono unuafoje decidas diri pri sia seksemeco al elektitaj, plej ofte - plej proksimaj, homoj
* **publika** - kiam post konsciigo al la por si plej gravaj homoj, persono malkaŝas sian seksemecon ankaŭ en publika spaco, ekz. en laborejo

## Elŝrankigo 
Elŝrankiĝi signifas deklari propravole kaj publike sian seksemecon (aŭ seksan identecon). Oni ne povas intermiksi ĉi-tiun terminon kun **elŝrankigo** (angle *outing*), kiam la deklaro ne estas propravola. Ĉi-tio estas malkaŝo de **ies** seksa orientiĝo, plej ofte kontraŭ lia aŭ ŝia volo.

Je la tago de elŝrankiĝo oni atentas la momenton, kiam GLAT-ulo elŝrankiĝas. Ĝi okazas ĉiujare je la 11-a de oktobro. Oni komencis ĝin en 1988 en Usono.

Foje tio kaŭzas homofobajn reagojn, eĉ perfortajn atakojn. Tien en Ukrainio en 2019 estis atakitaj elŝrankiĝintaj militistoj, kiuj partoprenis la batalojn de la Donbasa milito. Foje ilin atakis homoj, kune kun kiuj ili militservis kaj batalis.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* GLAT - gejo, lesbanino, ambaŭseksemulo, transgenrulo
* samseksemo, seksa orientiĝo, elŝrankigo
* Samseksema liberiga movado

## Notoj 
Kategorio:GLAT
Kategorio:Samseksemo
Kategorio:Slango
Moerbeke

**Moerbeke** (nederlande, proksimuma prononco [MU:Rbe:ke]) estas municipo en Belgio, en la nederlandlingva provinco Orienta Flandrio. Komence de  la municipo havis  loĝantojn.

En la regiono, la vilaĝo estas precipe konata pro sia sukerfabriko. Ĝi estas parto de la grupo *Iscal Sugar*.

Moerbeke estas parto de la regiono Waasland. Alia Moerbeke estas parto de la municipo Geraardsbergen.
Merelbeke

**Merelbeke** (nederlande, proksimuma prononco [ME:r'lb:ke]) estas municipo en Belgio, en la nederlandlingva provinco Orienta Flandrio. Komence de  la municipo havis  loĝantojn.

Ekde 1977, la municipoj Bottelare, Lemberge, Melsen, Munte kaj Schelderode apartenas al Merelbeke.

## Historio
Dum la dua mondmilito la 10-an de aprilo 1944 la aliancanoj dufoje bombatakis la fervojaron.
Per tiu atako ili preparis la alteriĝon en Normandion ĉar la celo estis malfaciligi la provizadon per fervojo de la germana armeo.
Pado

**Pado** (itale ***Po***, elparolu: ) estas la plej longa kaj akvoriĉa rivero en Italio.

## Vojo 
Ĝiaj fontoriveroj fontas nur 100 kilometrojn for de la Tirena Maro, kiu situas okcidente de Italio, sed ĝi trakuras 652 kilometrojn por atingi la orientan marbordon de Italio kaj enflui en la Adriatikon. Flanka enfluanta rivero de Pado, *Stura di Demonte*, eĉ fontas nur 60 kilometrojn for de la Tirena maro.

La Pado havas ĝeneralan direkton okcident-orientan kaj trafluas vastan ebenaĵon, Pada Ebenaĵo. Temas pri sufiĉe malalta regiono: la urbo Alessandria, 260 kilometrojn for de la maro, altas nur 95 metrojn.

En partoj de sia fluo Pado estas eĉ pli alta ol la ĉirkaŭa tereno, ĉar ĝi alŝutis naturajn digojn ĉe siaj flankoj. Tio ofte okazigas inundojn en la laŭriveraj provincoj, okaze de aparte pluvaj sezonoj. Plej fame, dum 1994 grava inundo trafis la nordokcidentan regionon Piemonton.

Ĉe sia fino, la Pado formas delton el ĉirkaŭ 380&nbsp;km², kiu estas Monda Naturheredaĵo de Unesko.

En la deltoregiono, Pado disiĝas en centojn da fluoj, inter kiuj kvin grandaj (*Po di Maestra*, *Po della Pila*, *Po delle Tolle*, *Po di Gnocca* kaj *Po di Goro*).

Inter alfluantoj estas Tanaro.

## Vidu ankaŭ 
* Padobasenaj miksaj arbaroj


Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Italio
Maldegem

**Maldegem** (nederlande, proksimuma prononco [MALdeĥem]) estas municipo en Belgio, en la nederlandlingva provinco Orienta Flandrio. Komence de  la municipo havis  loĝantojn.

Ekde 1977, la municipoj Adegem kaj Middelburg apartenas al Maldegem.

## Partneraj urboj 
* 20px Ermont (Francio)
* 20px Lampertheim (Germanio)
* 20px Wierden (Nederlando) (regiono Overijssel)
* 20px Adria (Italio)

## Vidindaĵoj 
Ĉirkaŭ la iama fervoja stacidomo de Maldegem oni konstruis tiel nomatan Vaporcentron [nl:Stoomcentrum]. Ĉiujare okazas tie Vaporfestivalo la unuan semajnfinon de majo.

[eta|maldekstra|400px|La iama stacidomo de Maldegem, nun [Vaporcentro de Maldegem|turisma Vaporcentro]]
Maarkedal

**Maarkedal** (nederlande, proksimuma prononco [MA:Rk'dal]) estas municipo en Belgio, en la nederlandlingva provinco Orienta Flandrio. Komence de  la municipo havis  loĝantojn.

Ekde 1977, la municipoj Etikhove, Maarke-Kerkem, Nukerke kaj Schorisse apartenas al Maarkedal.

La nomo de "Maarke-dal" devenas de "Maarke-beek", la rojo "Maarke" kiu fluas en la valo. La vorto valo en la nederlanda lingvo estas "dal".

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la municipo (nederlande)

eta|maldekstra|300px|la municipejo
Lovendegem

**Lovendegem** (nederlande, proksimuma prononco [lo:VENd'gem]) estas municipo en Belgio, en la nederlandlingva provinco Orienta Flandrio. Komence de  la municipo havis  loĝantojn.

Ekde 1977, la municipo Vinderhoute apartenas al Lovendegem.

Lovendegem konsistas el du kernoj kiuj estas dividitaj per la kanalo Gent-Oostende.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la municipo (nederlande)

eta|maldekstra|200px|la urbodomo
Lochristi

**Lochristi** (nederlande, proksimuma prononco [LOĥristi]) estas municipo en Belgio, en la nederlandlingva provinco Orienta Flandrio. Komence de  la municipo havis  loĝantojn.

Ekde 1977, la municipoj Beervelde, Zaffelare kaj Zeveneken apartenas al Lochristi.

## Historio 
La nomo "Lochristi" devenas de la latina "Loe Sancti Christi", kio signifas "Lo" en la paroĥejo de Kristo. Kaj "Lo" signifas origine malferma spaco en la arbaro.
En la 13a jarcento, Lochristie estis apartigita de la origina paroĥejo kiam Zaffelare kaj Mendonk jam ekzistis kiel memstaraj paroĥejoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la municipo (nederlande)
Lierde

**Lierde** (nederlande, proksimuma prononco [LIRde]) estas municipo en Belgio, en la nederlandlingva provinco Orienta Flandrio. Komence de  la municipo havis  loĝantojn.

Ĝi estas konata pro sia Eŭropa festivalo.

Ekde 1977, la municipoj Deftinge, Hemelveerdegem, Sint-Maria-Lierde kaj Sint-Martens-Lierde apartenas al Lierde.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la municipo (nederlande)
* kroma, neoficiala retejo pri la municipo  (nederlande)

[eta|maldekstra|250px|kirko de la municipoparto [Hemelveerdegem]]
Melle

La vorto **Melle** havas plurajn signifojn:
* 20px **Melle (Belgio)** estas komunumo en la provinco Orienta Flandrio de norda Belgio,
* 20px **Melle (Deux-Sèvres)** komunumo en la departemento Deux-Sèvres de okcidenta Francio,
* 20px **Melle (Germanio)** komunumo en la federacia lando Malsupra Saksio de nordokcidenta Germanio, kaj
* 20px **Melle (Italio)** komunumo en la regiono Piemonto de nordokcidenta Italio.
Laarne

**Laarne** (nederlande, proksimuma prononco [LA:Rne]) estas municipo en Belgio, en la nederlandlingva provinco Orienta Flandrio. Komence de  la municipo havis  loĝantojn.

Ekde 1977, la municipo Kalken apartenas al Laarne.

La **kastelo de Laarne** datumas de la 11-a jarcento.

La malglataj pezaj turoj estas konstruitaj ankoraŭ antaŭ la Krucmilitoj. Post la reveno de la krucmilitiroj, la flandraj partoprenintoj tie povis ripozi. La fortikaĵo servis ankaŭ kiel antaŭa defendo de la urbo Gento

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la municipo (nederlande)
Kruishoutem

**Kruishoutem** (nederlande, proksimuma prononco [KRŬShaŭtem]) estas municipo en Belgio, en la nederlandlingva provinco Orienta Flandrio kaj ties distrikto Oudenaarde. Komence de  la municipo havis  loĝantojn.

La municipo konsistas el la urboj Kruishoutem, Nokere *[NOkere]*, kaj Wannegem-Lede *[ŬANeĥem-LEde]*, kaj lokiĝas inter Deinze *[DEJNze]* kaj Oudenaarde *[AŬdenarde]*.

Kruishoutem estas ĉefe fama pro tiaj **ovoj**: ĉiun paskan semajnofinon okazas la *"gulden eifeesten"*, t.e. la festo de la ora ovo, kiam la ovofarmulo kaj ovoreĝino estas elektataj, kaj okazas ĵeto de ovoj for de la kirkturo.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la municipo (nederlande)

eta|maldekstra|300px|la blazono de Kruishoutem, malgrande ankaŭ videbla en la informkesto dekstre, jen pligrandigita
[eta|maldekstra|300px|kirko de la municipoparto [Lozer]]
eta|maldekstra|300px|loka kastelo
Knesselare

**Knesselare** (nederlande, proksimuma prononco [KNESela:re]) estas municipo en Belgio, en la nederlandlingva provinco Orienta Flandrio. Komence de  la municipo havis  loĝantojn. Tie troviĝas armea tereno kun flughaveno.

La origino de la nomo Knesselare estas du vortoj: "clesse" kaj "lare". "clesse" signifas planto kiu bone kreskas en marĉa regiono kaj "lare" signifas senkultiva, malegala tereno. Origine Knesselare estis do malpreferata regioneto.

Ekde 1977, la municipo Ursel apartenas al Knesselare.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la municipo (nederlande)