open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mati (urbo)

**Mati** -  - estas kvinaklasa komponenta universitata kaj marhavena urbego en la Filipinoj, en insulo Mindanao, en la Davaa regiono, kie ĝi estas sidejo de Orienta Davao. Mati havas 26 distriktojn. Mati devenis el indiĝena vorto Maa-ti, kiu rilatas al rivereto de la urbo, kiu facile sekiĝas eĉ post pluvego. 

eta|maldekstre|
## Geografio 
Mati situas en sudorienta parto de la insulo laŭ golfo https://www.google.com/maps/d/viewer?mid=1yNkuiTNDXgwrBmoQIdpifBRd5pk&ll=6.695906097728456%2C126.22289284999997&z=8. Regiona ĉefurbo Davao troviĝas 72, Tagum kaj Panabo po 73, Digos 100, General Santos 150, Cebuurbo ĉefurbo 453, ĉefurbo Manilo 1025, Kvezono 1029, Laoag 1395 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
Al la indiĝenoj alvenis pluraj triboj portantaj fortajn arabajn, hindajn kaj malajajn influojn. La oficiala hispana fondo okazis en 1861. La komunumo atingis pli altan statuson jam dum regado de Usono en 1903 kaj urbestraro estis elektita. Inter 1942-1945 la japanoj regis. Mati iĝis provinca ĉefurbo en 1967, en la malfruaj 1990-aj jaroj Mati atingis la internacian kriterion urbego (pli granda, ol cent mil), en 2007 ĝi ricevis la titolon sendependa komponenta urbo (laŭ filipina kriterio).
eta|
## Ekonomio 
Ĉi tiu regiono estas ligita al la merkatoj de Mindanao, Malajzio kaj Indonezio. La loĝantoj laboras plejparte en la agrikulturo. Oni produktas bananojn, ananasojn, kokosojn kaj . Pro la tropika naturo kaj strandoj la turismo rapide kreskas. Oni minadas kuprojn en la urba periferio.

## Lingvoj kaj religioj 
La cebua lingvo estas la plej vaste parolata lingvo (71,55%), krome ekzistas aliaj lokaj lingvoj.
 
Romkatolikismo estas la ĉefa religia grupo konsistanta el la 80% de la tuta loĝantaro. Islamo estas dua kun 8 procentoj.

## Eduko 
Mati estas la eduka centro de la provinco kun ŝtata universitato kaj 2 altlernejoj.

## Trafiko 
Mati estas atingebla voje laŭ la marborda ĉefvojo ambaŭflanke, krome kuras vojo al interno de la insulo. La triciklo estas la ĉefa transportilo ĉirkaŭ la urbo, inter la urboj la busetoj, kamionetoj kaj aŭtobusoj. La flughaveno estas planita funkcii. Ekzistas ankaŭ mara haveno.

## Klimato 
Mati situas en la ekvatora klimato. Jare pluvas po 2190&nbsp;mm. En ĉiuj monatoj riĉe pluvas. La averaĝa jara temperaturo varias inter 23-. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.

## Vidindaĵoj 
* preĝejoj
* plaĝoj kun sportaj eblecoj
* muzeo (2014)
* 2 festivaloj

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de la Filipinoj
Kategorio:Marhavenaj urboj
Andělka (Višňová)

**Andělka** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Višňová en distrikto Liberec. Ĝi troviĝas proksimume 4,5&nbsp;km nordokcidente de Višňová. En la jaro 2011 estis ĉi tie registritaj 64 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Andělka** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 9,66&nbsp;km². En la katastra teritorio Andělka situas ankaŭ Filipovka, Loučná kaj Saň.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1340. Ĝis la jaro 1946 la vilaĝo portis nomon Engelsdorf. Fine de julio de 2002 okazis proksime de la vilaĝo nepermesita dancfestivalo CzechTek.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de sankta Anna
* Penta kruco
* Rekte en la vilaĝo troviĝas tranĉpunkto de la 51-a cirklo de latitudo kaj la 15-a meridiano de la orienta longitudo, unu el interesaj punktoj de Degree Confluence Project.
* Naturrezervejo Meandroj de Smědá

## Pluaj fotoj 

Lutogniewice Schönfeld Andělka Engelsdorf O 2009.jpg|Limpasejo Andělka-Lutogniewice
Andělka (Višňová) (006).jpg|Strato kun domoj
Andělka (Višňová) (010).jpg|Flava domo ĉe ŝoseo
Wikiexpedice Dolní Slezsko, Andělka 08.jpg|Penta kruco

Kategorio:Višňová (distrikto Liberec)
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Liberec
Kategorio:Setlejoj en Fridlanta montetaro
Kategorio:Setlejoj sur landlimo de Ĉeĥio kaj Pollando
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Wigancice Źytawskie

**Wigancice Źytawskie** (germane: *Weigsdorf*) estas vilaĝo en Pollando situanta en Malsuprasilezia provinco en distrikto Zgorzelec. 

La vilaĝo fakte ne ekzistas ekde la jaro 1999, kiam ĝi estis likvidita okaze de disvastigo de brunkarba minejo Turów, formale la vilaĝo ekzistas.

## Situo 
Wigancice Żytawskie estis granda vilaĝo kun longeco ĉirkaŭ 2,5 km, situanta en Izera montetaro.

Kategorio:Setlejoj sur landlimo de Ĉeĥio kaj Pollando
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Zgorzelec
Plagioklazo

En mineralogio, **plagioklazo** aŭ **albita-anortita serio** estas serio de feldspataj mineraloj.

## Priskribo 
Plagioklazo estas kontinuaĵo de mineralaj specioj. La finoj de la spektro estas albito (NaAlSi3O8) kaj anortito (CaAlSi2O8). En la mezo de la spektro, natriaj kaj kalciaj atomoj povas anstataŭiĝi inter si.

Plagioklazo estas grava komponanto de la Terkrusto. Ĝi ankaŭ abunde troviĝas en la altaĵoj de la Luno. Analizo de emisia spektro el Marso sugestas, ke plagioklazo estas la plej ofta mineralo en Marso.

## Listo de plagioklazaj mineraloj 
## Historio kaj etimologio 
eta|dekstra|J. F. C. Hessel
La germana mineralogo Johann Friedrich Christian Hessel (1796–1872) pruvis, en 1826, ke tiuj diversaj mineraloj formis unu kontinuan serion. La terminon *plagioklazo* inventis Johann Friedrich August Breithaupt (1791–1873) en 1847, kongrue kun ortoklazo ktp.

La termino *plagioklazo* devenas de la helenaj  *plágios* “oblikva” kaj  *klásis* “rompo”, pro la du klivanguloj de tiuj mineraloj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Mineraloj
Anortito

En mineralogio, **anortito** estas minerala specio, la kalcia fina membro de la minerala serio plagioklazo.

## Priskribo 
La plagioklazo estas kontinua serio de mineraloj. La anortito estas unu el la du finoj de la serio, enhavanta nur kalcion kaj sen natrion; la kemia formulo estas CaAl2Si2O8. (La alia, natria fino de la plagioklaza serio estas albito.)

Anortito estas malofta sur Tero. Ĝi tamen abunde troviĝas sur Luno.

## Etimologio 
La termino *anortito* devenas de la helenaj  *an-* “ne” kaj  *orthós* “rekta, orta”, pro la klivangulo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Mineraloj
Ortoklazo

En mineralogio, la **ortoklazo** estas silicihava mineralo, kiu formiĝas en vulkana petro.

## Priskribo 
Ortoklazo estas ofta komponanto de granito kaj aliaj vulkanaj petroj. Tipe, ortoklaso okazas kune kun albito.

Ortoklazo estas unu el la 10 difinantaj mineraloj de la Mohs-skalo; laŭdifine, ĝia malmoleco estas 6.

Mineraly.sk - ortoklas.jpg | Ortoklaso el Slovakio
Harvard Museum of Natural History. Orthoclase. Serra Do Gerrez, (Minho) Braga, Portugal (DerHexer) 2012-07-20.jpg | Ortoklaso el Portugalio
Adularia with Pyrite mg 7940.jpg | Adulario
MoonstoneGem.jpg | Lunŝtono

## Uzoj 
Oroklazo estas materialo por farado de vitro kaj kelkaj ceramikaĵoj.

La travidebla formo de ortoklazo nomiĝas **adulario**; gema adulario ankaŭ nomiĝas **lunŝtono**. Ĝi estas la ŝtata gemo de Florido.

## Etimologio 
La termino *ortoklazo* devenas de  *orthós* “rekta, orta” kaj  *klásis* “rompo”, ĉar la angulo inter la du klivebenoj de ortoklazo estas orta.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Monoklinaj mineraloj
Adulario

eta|dekstra|Adulario el Svislando
En mineralogio, **adulario** estas vario de ortoklazo.

## Priskribo 
Adulario estas nomo de senkolora aŭ blanka, prisma formo de la minerala specio ortoklazo, troviĝanta en kavoj en metamorfa petro.

Kelkaj specimenoj montras bluecan brilon laŭ kristalaj facoj; la gema nomo de brila adulario estas **lunŝtono**.

## Etimologio 
eta|Dekstra|Monto Adula (Rheinwaldhorn) en Svislando
La adulario estas nomita laŭ '''', la latina kaj itala nomo de la monto Rheinwaldhorn apud Sankt-Gotardo en Svislando, kie troviĝas tiu mineralo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Mineraloj
Oligoklazo

En mineralogio, la **oligoklazo** estas mineralo, parto de la minerala serio plagioklazo.

## Priskribo 
La plagioklazo estas kontinuaĵo de mineraloj, de variantaj proporcioj de kalcio kaj natrio. La oligoklazo estas difinita kiel tiu parto de la kontinuaĵo, en kiu la proporcio de moloj de kalcio kaj la moloj de natrio estas inter 1:9 kaj 3:7.

## Etimologio 
J. J. Berzelius en 1824 unue agnoskis oligoklazon kiel apartan specion. Li nomis ĝin ''*.

La hodiaŭan terminon *oligoklazo* enkondukis la germana mineralogo August Breithaupt en 1826. La nomo devenas de la helenaj radkoj  *olígos* “malmulta” kaj  *klásis'' “rompo”, ĉar laŭ li ĝi havis malpli “perfektan” klivon ol albito.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Mineraloj
Lunŝtono

eta|dekstra|Polurita lunŝtono
**Lunŝtono** estas gemo, tipe travidebla formo de ortoklazo.

## Priskribo 
La lunŝtono troviĝas en diversaj koloroj — blanka, blua, griza, bruna, roza, ktp.

La lunŝtono montras perlecan brilon, pro difrakto en mikrostrukturo de lamenoj.

## Distribuo 
Lunŝtono troviĝas en Armenio, Aŭstralio, la Aŭstraj Alpoj, Meksiko, Madagaskaro, Birmo, Norvegio, Pollando, Barato, Srilanko, kaj Usono.

## Historio 
Lunŝtono estas tradicie uzata en juveloj. La helenoj kaj la romianoj asociis ĝin kun la luno kaj la lundiino Artemiso / Diano, kaj kredis ke ĝi formiĝis el solidiĝintaj lunradioj.

Lunŝtonoj populariĝis dum la Secesia modo de Francio.

En 1970, Florido nomumis la lunŝtonon la oficiala ŝtata gemo, por memorigi la surluniĝon de Neil Armstrong kaj Buzz Aldrin (el Kosmocentro Kennedy en Florido).

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Gemoj
123120 Peternewman

'*123120 *Peternewman'''* estas malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, proksima de la orbita resonanco 7:3 kun Jupitero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 26-an de septembro 2000 en la kadro de la kampanjo *Sloan Digital Sky Survey* (SDSS), elde la Observatorio de *Apache Point* en Sunspot (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la brita astronomo *Peter R. Newman*, signifa kontribuanto al la *Sloan Digital Sky Survey''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Sloan Digital Sky Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Teofilakto Simokates

**Teofilakto Simokates** (en Mezepoka greka lingvo: Θεοφύλακτος Σιμοκάτ(τ)ης *Theophylaktos Simokat(t)es*; ) estis bizanca historiisto de la komenco de la 7-a jarcento, rangebla kiel la lasta historiisto de la Malfrua Antikveco, kiu verkis en la regotempo de Heraklio (ĉirkaŭ 630) pri la fino de la epoko de la imperiestro Maurikios (582–602).

Simokates estas plej bone konata kiel la verkisto de historio en ok libroj pri la regado de la imperiestro  Maurikios (582–602), pri kies periodo li estas tre utila kaj la plej antikva fakulo. Tamen, lia verko estas malpli grava ol tiu de Prokopio kaj lia mem-konscia klasikisma stilo estas bombasta, sed ĉiuokaze li estas grava informofonto pri la Slavoj, la Avaroj kaj la persianoj de la 7-a jarcento, kaj pri la tragika morto de la imperiestro. Li mencias la militon de Heraklio kontraŭ la Persianoj (610–28), sed ne tiun kontraŭ Araboj (eke en 634), kaj tiel plej verŝajne li estis verkanta ĉirkaŭ 630. Inter siaj fontoj li uzis la historion de Johano de Epifanio.

Nikolao Koperniko tradukis grekajn versojn de Teofilakto en Latinan prozon kaj publikigis sian tradukon, dediĉitan al sia onklo Lucas Watzenrode, en Krakovo en 1509 fare de Johann Haller. Ĝi estis la nura libro kiun Koperniko iam publikigis per si mem.

Simokates estis ankaŭ aŭtoro de *Fizikaj Problemoj*, verko pri natura historio, kaj de kolekto de 85 eseoj en epistola formo.

## Referencoj
## Literaturo
* Michael kaj Mary Whitby, tradukistoj, *The History of Theophylact Simocatta: An English Translation with Introduction*, Oxford University Press, 1986, , 9780198227991
* Angus Armitage, *The World of Copernicus*, New York, Mentor Books, 1947.
* Yule, Henry (1915). Henri Cordier (eld.), *Cathay and the Way Thither: Being a Collection of Medieval Notices of China, Vol I: Preliminary Essay on the Intercourse Between China and the Western Nations Previous to the Discovery of the Cape Route*. London: Hakluyt Society. Alirita la 21an de Septembro 2016.
* Chisholm, Hugh, eld. (1911). "Simocatta, Theophylact". Encyclopædia Britannica. 25 (11a eld.). Cambridge University Press. p.&nbsp;124.
*

## Eksteraj ligiloj
*Greek Opera Omnia by Migne Patrologia Graeca with analytical indexes
*Raw Greek OCR of Carl de Boor's Teubner edition *Theophylacti Simocattae Historiae*  (1887) el la kolekto Lace de la Mount Allison Universitato.

Kategorio:Nikolao Koperniko
Kategorio:Bizancanoj
Kategorio:Bizancaj verkistoj
Kategorio:Bizancaj historiistoj
Kategorio:Grekaj verkistoj
Abenragel

**Abu Ali ibn ar-Riĝal** (, ofte konata kiel Haly, Hali, Albohazen Haly filii **Abenragel** aŭ Haly Abenragel, el *ibn Riĝal*; naskiĝis ĉirkaŭ 965 en Magrebo, mortis post 1037 en Kajruano) estis araba astrologo de fino de la 10-a jarcento kaj komenco de la 11-a jarcento, konata ĉefe pri sia traktaĵo pri steloj ''Kitāb al-bāri' fi aḥkām an-nujūm*.

En 988 Abenragel estis en Bagdado. Inter 1016 kaj 1019 li estas en rilato kun la kortego de Kajruano kie li verkis ekde 1037 sian ĉefan verkon *Kitāb al-bāri' fi aḥkām an-nujūm*.

Lia verko *Kitāb al-bāri' fi aḥkām an-nujūm* estis tradukita de Jehuda ben Moŝe al hispana lingvo por Alfonso la 10-a en 1254 kun la titolo *Libro complido de los judizios de las estrellas*. La nura manuskripto en kiu oni konservis tiun verkon estas la Ms. 3605 en la Nacia Biblioteko de Hispanio, kvankam ĝi enhavas nur kvin el la ok libroj kiuj komponis la kompletan verkon.
eta|maldekstre|*Kompleta libro pri la determinado de la steloj*, 1523.

En 1485 estis tradukita en Venecio kompleta ekzemplero de la alfonsa verko al latino kaj publikigita de Erhard Ratdolt kiel *Praeclarissimus liber completus in judiciis astrorum* (*La tre fama kompleta libro de la juĝoj de la steloj*).

## Notoj 
## Bibliografio 
* ALVAR, Carlos kaj José Manuel Lucía Megías, *Diccionario filológico de literatura medieval española'', Madrid, Castalia (Nueva biblioteca de erudición y crítica, 21), 2002, p. 30. ISBN 978-84-9740-018-3.

Kategorio:Arabaj astronomoj
Kategorio:Arabaj astrologoj
Kategorio:Mezepokaj sciencistoj
Universitato de Gaziantep

eta|Universitato Gaziantep
**Universitato de Gaziantep**  estas la turka universitato en Gaziantep.

## Historio de universitato ekde 1973 
* En 1987 oni reformis kaj refondis la Universitaton de Gaziantep.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  (/)

Kategorio:Universitatoj en Turkio
Kategorio:Gaziantep
Alexandre Koyré

**Alexandre KOYRÉ** (Taganrogo, Rusa Imperio, 29-an de Aŭgusto 1892 – Parizo, 28-a de Aprilo 1964) estis rusdevena franca filozofo kaj historiisto de scienco, kiu laboris ankaŭ en Usono.

Li ekkarieris en la 1920-aj jaroj en Francio, sed poste instruis kelkajn jarojn en la Universitato de Kairo en la 1930-aj jaroj. En 1940 plenumis studojn pri Galileo, kiujn li publikigis kiel artikolok, en elstara monografio, *Études galiléennes*. Je la komenco de la Dua Mondmilito, Koyré estis sendita al Usono fare de De Gaulle. Tra Koyré, Claude Lévi-Strauss ekkonis la rusan lingviston Roman Jakobson en la novjorka ekzilo; la tri familioj estis juddevenaj, kaj la triopo estis laborantaj en multaj lokoj (Lévi-Strauss, en Brazilo; Jakobson, en Rusio, Prago kaj nordiaj landoj). En Novjorko li kreis la *École libre des hautes études*, kiu ludis gravajn intelektulan kaj politikan rolojn.

## Kelkaj verkoj 
* *La Philosophie de Jacob Boehme*, Parizo, Vrin, 1929.
* Trad. e introd. a Copérnico, *Des révolutions des orbes célestes*, Parizo, Alcan, 1934.
* *Études galiléennes*, Parizo, Hermann, 1940 (y 1966)
* *Introduction à la lecture de Platon*, Parizo, Gallimard, 1945 (kaj 1994)
* *A Documentary History of the Problem of Fall from Kepler to Newton* (*Transactions of the American Philosophical Society*, vol 45, 1955, pp. 329–395)
* *Entretiens sur Descartes*, Gallimard.
* ''Études d'historie de la pensée philosophique*, Gallimard, 1961.
* *From the Closed World to the Infinite Universe*, Baltimore, The Johns Hopkins Press, 1957; tr. *Du monde clos à l'univers infini*, París, PUF, 1962.
* *La Révolution astronomique: Copernic, Kepler, Borelli*, Parizo, Hermann, 1961 (*The Astronomical Revolution*, Londono, Methuen, 1973)
* *Newtonian Studies*, Chapman & Hall, 1965.
* *Études newtoniennes*, Gallimard, 1968.
* *Études d'historie de la pensée scientifique*, Gallimard, 1973.
* *Metaphysics & Measurement: Essays in Scientific Revolution*, Harvard University Press, 1968.

## Bibliografio 
* Jorland, Gérard, *La science dans la philosophie. Les recherches épistémologiques d'Alexandre Koyré*, París, Gallimard, 1981.
* Stoffel, Jean-François, *Bibliographie d'Alexandre Koyré*, Florencia, L. Olschki, 2000.
* VV. AA., *L'aventure de la science. Melanges Alexandre Koyré*, París, Hermann, 1964; libro-homenaje tras su muerte.
* C. Solís, "Prólogo" a *Pensar la ciencia*, Barcelona, Paidós, 1994.
* M. Jalón, "La ciencia desde la historia: resonancias de Koyré", *Revista de la A.E.N.'', 1996, pp. 364-373.

Kategorio:Francaj filozofoj
Kategorio:Judaj filozofoj
Kategorio:Filozofoj de scienco
Kategorio:Historiistoj de scienco
Kategorio:Epistemologoj
Kategorio:Kontinentaj filozofoj
Kategorio:Francaj judoj
Kategorio:Ontologoj
Kategorio:Fenomenologoj
Kategorio:Filozofoj de religio
Kategorio:Filozofoj de historio
Kategorio:Sociaj filozofoj
Kategorio:Rusiaj judoj
Militakiro

[eta|200px|Militakiro de la [milito kontraŭ Dakio, Trajana Kolono, Romo.]]
**Militakiro** estas termino kiu referencas al moveblaĵoj kaptitaj el malamiko fare de la militistoj plej ofte kongrue kun la konsento de la respektivaj militestroj.

Inter la militistaj popoloj de la Antikveco, la militakiro estis konsiderata publika havaĵo, kiu dependis de la volo de la armeestro. La divido de la parto havigita al soldatoj estis farita zorge kaj orde.

En la tempo de la Troja milito la soldatoj portis la militakiron al siaj respektivaj estroj, kaj la generalo faris la distribuadon egalece, sed li konservis la plej konsiderindan parton por li mem. 

Ekde la epoko de la Romia Imperio simbola parto de la militakiro estis la simboloj, nome standardoj, flagoj, la oraj agloj de la romiaj legioj.

Konsiderinte la situacion de supereco de la venkanta soldataro la kutimo rabadi havaĵojn de venkitoj (foje eĉ de la venkinta flanko) fare de la venkintoj pludaŭris ĝis nuntempe. Okaze de rabado al civiluloj fare de trupoj sen kontrolo fare de la militestroj, temas pri **militrabado**.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Luis Félix Guinement Keralio (1791). Encyclopedia metódica. Arte militar. Sancha. p. 304.

Kategorio:Sekvoj de milito
Kategorio:Milita terminologio
123290 Manoa

'*123290 *Manoa'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research'') elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita laŭ la valo Mānoa en la insulo Oahu, kie la Universitato de Havajo estis fondita en 1907. La dua parto de la provizora nomo, **UH100**, simbolas la cent-jaran celebradon de la fondo de la Universitato en 2007.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Heraklides Pontikos

**Heraklides Pontikos** (en greka: Ἡρακλείδης ὁ Ποντικός Herakleides; ĉirkaŭ 390 a.K. – ĉirkaŭ 310 a.K.) estis greka filozofo kaj astronomo kiu naskiĝis en Herakleja Pontike, nune Karadeniz Ereğli, Turkio, kaj migris al Ateno. Li estas plej bone memorita ĉar proponis, ke la Tero rotacias sur sia akso, el okcidento orienten, unufoje ĉiun 24an horon. Li estas ankaŭ konsiderata originanto de la suncentrismo, kvankam tio estis dubita de kelkaj.

Kiel pitagoranoj, Hiketas kaj Ekfantos, Heraklides proponis, ke la ŝajna taga movado de la steloj estis kreita per la rotacio de la Tero sur sia akso unufoje tage. Tiu konsidero kontraŭdiris la akceptitan aristotelan modelon de la universo, kiu subtenis, ke la Tero estas fiksita kaj ke ankaŭ la steloj kaj la planedoj en siaj respektivaj sferoj povus esti fiksaj.

Heraklides ŝajne estis fekunda verkisto pri filozofio, matematiko, muziko, gramatiko, fiziko, historio kaj retoriko, sed estas duboj pri la atribuado de multaj verkoj. Ŝajne li komponis variajn verkojn en formo de dialogo.

## Notoj 
## Referencoj 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Laertio, Diogeno (1925). "The Peripatetics: Heraclides". Lives of the Eminent Philosophers. 1:5. Tradukita de Hicks, Robert Drew (duvoluma eld.). Loeb Classical Library. § 92.
* Porter, Roy, eld. (2000). "Heraklides of Ponticus". The Hutchinson Dictionary of Scientific Biography (1a eld.). Hodder & Stoughton. ISBN 978-1859863046.

Kategorio:Grekaj filozofoj
Kategorio:Grekaj astronomoj
Kategorio:Homoj de la 4-a jarcento a.K.
Ekfantos

**Ekfantos** aŭ **Ekfanto** (en antikva greka: Ἔκφαντος) aŭ **Efantos** aŭ **Efanto** (Έφαντος) estas obskura greka antaŭsokrata filozofo. Eble li eĉ fakte ne ekzistis. Li estis ankaŭ identigita kiel la Pitagoro de la 4-a jarcento a.K., kaj kiel subtenanto de suncentrismo. Priskribita kiel el Sirakuzo, tiu povas esti aŭ ne esti la sama figuro kiel la ja atestita Ekfanto de Krotono.

Ekfantos akceptis la ekziston de atomoj. Li akceptis la ekziston de malplena, vakua, spaco. Ekfantos akceptis, ke la Kosmo (Universo) estas farata el atomoj kaj estas nur unu Kosmo regata de la providenco (πρόνοια). Li estis la unua el pitagoranoj kiuj atribuis fizikan substancon al la pitagoraj unuoj.

Ekfantos, kiel Heraklides Pontikos, kredis, ke la Tero turnas ĉirkaŭ sia centro el okcidento orienten, kiel rado, kvazaŭ ĝi havas akson de rotacio.

## Notoj 
Kategorio:Grekaj filozofoj
Kategorio:Grekaj astronomoj
Kategorio:Antaŭsokrataj filozofoj
Domenico Maria Novara da Ferrara

**Domenico Maria Novara** (1454–1504) estis itala sciencisto. 

Dum 21 jaroj li estis profesoro de astronomio en la Universitato de Bolonjo, kaj en 1500 li ankaŭ instruis pri matematiko en Romo. Li elstaris kiel platonisma astronomo, kaj en 1496 li instruis al Nikolao Koperniko astronomion. Li estis ankaŭ astrologo. 

En Bolonjo, Novara estis helpita de Koperniko, kun kiu li observis lunan kaŝadon de Aldebarano. Koperniko poste uzis tiun observadon por pruvi la modelon de Ptolemeo de la luna distanco.

La verkoj de Novara ĝenerale perdiĝis, escepte pro kelkaj astrologiaj almanakoj verkitaj por la universitato. Sed la verko de Koperniko nome *De revolutionibus orbium coelestium* (publikigita en 1543, longe post la morto de Novara) registras ke la 9a de Marto 1497 Novara atestis la unuan observon de Koperniko.

## Bibliografio
* A. Romer, "The welcoming of Copernicus's de revolutionibus: The commentariolus and its reception" Physics in Perspective, 1(2): 157–183, 1999.

Kategorio:Italaj astrologoj
Kategorio:Italaj astronomoj
Bourgneuf-en-Retz (stacidomo)

**Bourgneuf-en-Retz** estas franca stacidomo sur linio  - , situanta en  Bourgneuf-en-Retz, en departemento Loire-Atlantique, regiono Luarlandoj.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  Luarlandoj.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Ste-Pazanne - Pornic (536000).

## Vidu ankaŭ 
* Bourgneuf-en-Retz
* Villeneuve-en-Retz

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Loire-Atlantique
Kategorio:Villeneuve-en-Retz
Bourgneuf-en-Retz

**Bourgneuf-en-Retz** estas malaperinta franca  situanta en departemento Loire-Atlantique, regiono Luarlandoj.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Novembourgeois*.

Ĝi nun formas parton de Villeneuve-en-Retz.

eta|maldekstra|300ra|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Loire-Atlantique
* Bourgneuf-en-Retz (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  (Villeneuve-en-Retz)

Kategorio:Villeneuve-en-Retz
Kategorio:Malaperintaj komunumoj de Loire-Atlantique
Giberelina acido

eta|dekstre|230px|Giberelina acido.
**Giberelina acido** (ankaŭ nomita giberelina A3, GA kaj GA3) estas hormono troviĝanta en plantoj kaj fungoj. Ĝia kemia formulo estas C19H22O6. Kiam purigita, ĝi estas blanka ĝis palflava solido.

Plantoj en sia normala stato produktas grandajn kvantojn de GA3. Eblas produkti la hormonon industrie per mikroorganismoj. Giberelina acido estas simpla giberelino, pentacikla duterpena acido antaŭeniganta kreskon kaj plilongigon de ĉeloj. Ĝi influas malkomponadon de plantoj kaj helpas plantojn kreski se uzataj en malgrandaj kvantoj, sed foje la plantoj disvolvas toleremon al ĝi. GA stimulas la ĉelojn de ĝermantaj semoj en produktado de mRNA-molekuloj, kiuj estas kodo de hidrolizajn enzimojn. Giberelina acido estas tre potenca hormono, kies natura troviĝo ene de la plantoj interferas ilian disvolviĝon. Ĉar GA reguligas kreskon, aplikoj je tre malaltaj koncentriĝoj povas havi profundan efikon dum tro multe havos la malan efikon. Ĝi estas kutime uzata en koncentriĝoj inter 0,01 kaj 10 mg / L.

GA unue estis identigita en Japanio en 1926, kiel metabola kromprodukto de la planta patogeno *Gibberella fujikuroi*, kiu atakas rizajn plantojn. Fujikuroi-infektitaj plantoj disvolvas la malsanon nomatan "bakanae" (malsaĝa plantido), kiu kaŭzas ilian rapida plilongiĝo preter sia normala plenkreska alteco. Pro tio, la plantoj poste kurbiĝas ĉar ne kapablas teni sin horizontale kaj mortas.

Giberelina acido estas iam uzata en laboratoriaj kaj forcejaj instalaĵoj por ekigi ĝermadon en semoj, kiuj alie restus dormanta. Ĝi ankaŭ estas vaste uzata en la vinber-kultiva industrio kiel hormono por indukti la produktadon de pli grandaj grapoloj kaj pli grandaj vinberoj, precipe de Thompson sensemaj vinberoj. En la valoj de Okanagan kaj Creston, ĝi ankaŭ estas uzata kiel kreskiga reguligilo en la ĉeriza industrio. Ĝi estas uzata en klementinaj mandarinejoj por preventi krucan fekundigon inter ili kaj aliaj citrusoj do por produkti plenan rikolton de sensemajn fruktojn oni ŝprucas giberelinan acidon solvita en akvo rekte sur la floraroj de Klementinoj.

GA estas vaste uzata en la hordea maltiga industrio. GA-solvaĵo estas ŝprucita sur la hordeosemoj post kiam oni trempas ilin en akvo por ĝermado. Ĉi tio stimulas ĝermadon en tiu parto de la ankoraû dormantaj semoj kaj produktas unuecan kaj rapidan kreskigon.

## Vidu ankaŭ 
* Absciza acido (ABA)
* Giberelino
* Planta hormono
* 6-Benzilaminopurino
* Auksino

## Referencoj 
Kategorio:Hormonoj
Kategorio:Alkoholoj
Kategorio:Laktonoj
Villeneuve-en-Retz

**Villeneuve-en-Retz** estas nova franca  situanta en departemento Loire-Atlantique, regiono Luarlandoj.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Villeretziens*.

eta|maldekstra|300ra|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Konsisto 
* Bourgneuf-en-Retz (sidejo)
* Fresnay-en-Retz
* Saint-Cyr-en-Retz

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Loire-Atlantique
* Bourgneuf-en-Retz (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Novaj komunumoj de Loire-Atlantique
Sévérac-le-Château

**Sévérac-le-Château** estas malaperinta franca  situanta en departemento Aveyron, regiono .

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Sévéragais*.

Ĝi nun formas parton de Sévérac d'Aveyron.

eta|maldekstra|300ra|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Aveyron
* Sévérac-le-Château (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  (Sévérac d'Aveyron)

Kategorio:Sévérac d'Aveyron
Kategorio:Malaperintaj komunumoj de Aveyron
Sévérac-le-Château (stacidomo)

**Sévérac-le-Château** estas franca stacidomo sur linioj  -  kaj Sévérac-le-Château - , situanta en  Sévérac-le-Château, en departemento Aveyron, regiono .

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Intercités kaj  .

* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de linio Béziers - Neussargues (722000).
* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de linio Sévérac-le-Château - Rodez (725000).

## Vidu ankaŭ 
* Sévérac-le-Château
* Sévérac d'Aveyron

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fret SNCF
Kategorio:Stacidomoj en Okcitanio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Aveyron
Kategorio:Sévérac d'Aveyron
Sévérac d'Aveyron

'''Sévérac d'Aveyron'* estas nova franca  situanta en departemento Aveyron, regiono .

Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas *Sévéragais''.

eta|maldekstra|300ra|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Konsisto 
* Sévérac-le-Château (sidejo)
* Buzeins
* Lapanouse
* Lavernhe
* Recoules-Prévinquières

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Aveyron
* Sévérac-le-Château (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Novaj komunumoj de Aveyron
György Horváth

**György Horváth** [djordj horvAt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Horváth György** estis hungara bestokuracisto, altlerneja instruisto.

György Horváth naskiĝis la  en Nagykanizsa, li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
György Horváth maturiĝis en piarista gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris bestokuracistan diplomon en veterinara fakultato de Agrikultura Universitato en 1951. En la sama jaro li edziĝis. Post la diplomo li instruis en la fakultato 4 jardekojn. Intertempe la fakultato rericevis sian sendependecon kiel Veterinara Universitato de Budapeŝto. Ekde 1957 li estis docento, ekde 1978 profesoro ĝis la pensiuliĝo en 1991. Li estis vicrektoro inter 1981-1984. Li kandidatiĝis en 1962 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Lia laboro fokusiĝis pri la akuŝado, krome li havis ankaŭ privatan bestokuracejon depost la pensiuliĝo. Li ricevis plurajn premiojn. Lia edzino naskis filinon. 

## Elektitaj kontribuoj 
* *Állatorvosi terápiás útmutató*
* *A tőgygyulladás elleni védekezés*
* *A kutya és macska betegségei, egészségvédelme*
* *A szarvasmarha-egészségtan*

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* http://konyvtar.univet.hu/panteon/panth.htm#horg

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj bestokuracistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Andělka

Vorto **Andělka** markas pli da diversaj objektoj:
;geografiaj lokoj
* Andělka (Višňová) – parto de municipo Višňová en distrikto Liberec
* Andělka (Prago) – loko en praga Střešovice (Dvůr Andělka)
* Andělka (banloko) – eksa banloko Andělka en Kladruby ĉe Letovice

;parto de konstruaĵo
* Andělka (Buchlov) – nomo de grandega burga bastiono en burgo Buchlov

;naturmemorindaĵo
* Andělka kaj Čertovka – naturmemorindaĵo en Šlapanice en distrikto Brno-urbo
Oudon (stacidomo)

**Oudon** estas franca stacidomo sur linio  - , situanta en  Oudon, en departemento Loire-Atlantique, regiono Luarlandoj.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  Luarlandoj.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Tours - St-Nazaire (515000).

## Vidu ankaŭ 
* Oudon

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Loire-Atlantique
Kategorio:Oudon
Oudon

**Oudon** estas franca  situanta en departemento Loire-Atlantique, regiono Luarlandoj.

Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas *Oudonnais*.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Loire-Atlantique
* Oudon (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Loire-Atlantique
Vilmos Horváth

**Vilmos Horváth** [vilmoŝ horvAt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Horváth Vilmos** estis hungara bestokuracisto, altlerneja instruisto, ministeria oficisto.

Vilmos Horváth naskiĝis la  en Balassagyarmat, li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Vilmos Horváth akiris bestokuracistan diplomon en Veterinara Altlernejo de Budapeŝto en 1901. Post la diplomo li estis bestokuracisto. Inter 1904 kaj 1940 li havis postenon en la Ministerio pri agrikulturo (Hungario). Li havis la titolon ĉefkonsilisto kaj li okupiĝis pri veterinaraj problemoj. Li ankaŭ instruis inter 1933-1939 en veterinara fakultato (pli frue la menciita altlernejo) de Reĝa Teknika kaj Ekonomia Universitato József.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* http://library.univet.hu/sirok/node65.html

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj bestokuracistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj oficistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Filipovka

**Filipovka** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Višňová en distrikto Liberec. Ĝi troviĝas proksimume 2,5&nbsp;km norde de Višňová. Kondukas tra ĉi tie fervojlinio Liberec–Zawidów. En la jaro 2011 estis ĉi tie registritaj 15 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Filipovka situas en katastra teritorio **Andělka** kun areo 9,66&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1725. Fondis ĝin domaristoj sur parceloj, kiujn ili aĉetis de tiama posedanto de ĉi tiea senjorujo grafo Filip Josef Gallas. Objektoj ĉi tie konstruitaj portas elementojn de supraluzacia arkitekturo.

## Loĝantaro
## Memorindaĵoj 
* Domo n-ro 10 (kultura memorindaĵo de Ĉeĥio)

## Pluaj fotoj 

Filipovka (na Frýdlantsku) - domy čp. 1 (vpravo, nejblíže), 2 a 3.jpg| Domoj n-ro 1, 2 kaj 3
Filipovka (na Frýdlantsku) - dům čp. 21.jpg| Domo n-ro 21
Filipovka - čp. 10 (3).JPG| Memorige protektata domo n-ro 10
Filipovka (na Frýdlantsku) - železniční zastávka.jpg| Fervoja haltejo en herbejoj oriente de la vilaĝo
PR Meandry Smědé (2).jpg | Naturrezervejo Meandroj de Smědá oriente de la vilaĝo

Kategorio:Višňová (distrikto Liberec)
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Liberec
Kategorio:Setlejoj en Fridlanta montetaro
Loučná (Višňová)

**Loučná** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Višňová en distrikto Liberec. Ĝi troviĝas proksimume 3&nbsp;km norde de Višňová. En la jaro 2011 estis ĉi tie registritaj 13 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Loučná situas en katastra teritorio **Andělka** kun areo 9,66&nbsp;km².

## Loĝantaro
## Pluaj fotoj 

Loučná (na Frýdlantsku) - stavení čp. 21.jpg| Domo n-ro 21
Loučná (na Frýdlantsku) - stavení čp. 14.jpg| Konstruaĵo n-ro 14 (eble eksa lernejo)
Loučná (na Frýdlantsku) - chalupy čp. 38 a 28.jpg| Domoj n-ro 38 kaj 28
Loučná (na Frýdlantsku) - chalupa čp. 32.jpg| Domoj n-ro 32
Loučná (na Frýdlantsku) - čp. 37 a 17.jpg| Domoj n-ro 37 kaj 17
Loučná (na Frýdlantsku) - chalupa čp. 29.jpg| Domo n-ro 29
Loučná (na Frýdlantsku) - pomník padlým.jpg| Monumento al falintoj en la 1-a mondmilito norde de la vilaĝo
Loučná (na Frýdlantsku) - autobusová zastávka při silnici Filipovka-Andělka.jpg| Aŭtobusa haltejo apud ŝoseo Filipovka-Andělka
Hradiště Loučná - Saň (6).jpg| Slava burgejo Loučná - Saň sur promontoro de la vilaĝo
Hradiště Loučná - Saň (12).jpg| Slava burgejo Loučná - Saň

Kategorio:Višňová (distrikto Liberec)
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Liberec
Kategorio:Setlejoj en Fridlanta montetaro
Víska (Višňová)

**Víska** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Višňová en distrikto Liberec. Ĝi troviĝas proksimume 2,5&nbsp;km sude de Višňová. En la jaro 2011 estis ĉi tie registritaj 54 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Víska situas en katastra teritorio **Víska u Frýdlantu** kun areo 1,8&nbsp;km².

## Historio 
La vilaĝo estis devene konsisto de Supra Luzacio, kun kiu ĝi falis al Saksio. Konsisto de Bohemio ĝi fariĝis en la jaro 1848, kiam okazis reguligo de ŝtatlimoj kaj enmembrigo de la domaro en la katastran teritorion Višňová.

## Loĝantaro 
## Akva muelejo 
Sur rivero Smědá ĉi tie situadis akva muelejo. Laŭ kelkaj memorigantoj ĝi situadis malantaŭ konstruaĵo de hodiaŭa kulturdomo. La muelejo verŝajne estiĝis en la unua duono de la 17-a jarcento, ĉar en *Listo de subuloj laŭ kredo el la jaro 1651* ĝi estas menciata kiel muelejo kun du maŝinoj. Unu el ĝiaj lastaj posedantoj estis muelisto Grundmann. La akvo movigis la muelejon ĝis la jaro 1922. Tiun ĉi jaron la loka muelisto translasis akvan rajton al urbo Frýdlant, kiu apud la muelejo konstruis malgrandan akvan elektrejon, kiu estas ĝis nun en trafiko. La loka muelisto poste povis senpage por tio preni elektran kurenton, kaj tial li ankaŭ ŝanĝis la movumon de la muelejo (el la akvo je elektra energio). Sed post la dua mondmilito la muelejo ne estis en la trafiko, do oni transportis parton de ĝia ekipaĵaro en muelejon en proksima Předlánce. Definitiva likvido okazis en la jaro 1958, kiam soldatoj ricevis ordonon deŝiri ĉiujn forlasitajn kaj neloĝigitajn konstruaĵojn en la ĉirkaŭaĵo de Višňová. Apartenis inter ili ankaŭ tiutempe duondetruita muelejo en Víska.

## Rilataj artikoloj 
* Forpafo de bombaviadilo City of Savannah la 5-an de marto 1945

## Pluaj fotoj 

Víska - pohled od čp. 26.JPG|Víska
Víska (Višňová) - čp. 70.JPG|Víska
Víska - če. 2.JPG|Víska
Víska - čp. 55 (1).JPG|Víska

## Referencoj 
Kategorio:Višňová (distrikto Liberec)
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Liberec
Kategorio:Setlejoj en Fridlanta montetaro
Preĝejo de Unterweißbach

eta|La protestantisma kirko de Unterweißbach
La **Vilaĝa preĝejo de Unterweißbach** (germane: *Dorfkirche Unterweißbach*) troviĝas en Unterweißbach, Germanujo.

## Historio 
La jardato 1845 videblas sur la ventoflago atentigante je la novigo de la turospajro; pri al antaŭa historio de kapelo en la komunumo malmulto konatas. Klaras ke devis esti la konstruaĵo pli aĝa; inter 1767 kaj 1779 la fideluloj el Oberweißbach rajtis uzi la kirketon en Unterweißbach. Laŭraporte iĝis la unua kapelo en 1490. Pligrandiĝo iĝis en 1703. Ekde alikonstruo en 1978/79 admireblas unuiĝo de malnova kaj nova sakrala arto tie.

La galerioj kaj la predikeja altaro el ligno blankigitis klasikisme kun orumitaj eroj. Du sonoriloj estis de 1766 kun diametro de 48 kaj 64 centimetroj. La plej granda konfiskitis kaj fanditis dum al Unua mondmilito.

La altaro de la Riemenschneider-disĉiplo Hans Gottwald faritis antaŭ 1510 kaj restaŭritis en 1980. Meze staras sur lunarko la Dipatrino kun pomtenanta Jesuo sur la dekstra brako. Kape estas du anĝeloj, maldekstre Nikolao de Mira kun du oraĵoj kaj dekstre Laŭrenco de Romo. La kvalito de la statuetoj imponas kaj malraras por tiaĵoj neenmuzeaj sed enkirkaj. Liv-ale videblas abato, malliv-ale Marteno de Tours. Ekstere de la altaro estas tabulaj pentraĵoj, kruco, ambono kaj alia kruco de la erfurta metalartisto Helmut Griese.

## Eksteraj ligiloj 
* Informoj sur la paĝaro de la eklezia subdistrikto Döschnitz

## Notoj 
Kategorio:Distrikto Saalfeld-Rudolstadt
Unterweissbach
Miklós Janisch

**Miklós Janisch** [miklOŝ janiŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Janisch Miklós** estis hungara zoologo (parazitologo, herpetologo), altlerneja instruisto.

Miklós Janisch naskiĝis la  en Kamenín (Ĉeĥoslovakio), li mortis la  (laŭ alia informo la mortotago estas la 29-a) en Budapeŝto.

## Biografio 
Miklós Janisch apartenis al la hungara minoritato en maturiĝis en Ĉeĥoslovakio. Li maturiĝis en benediktana hungarlingva gimnazio en Komárno, poste li studis medicinon en Scienca Universitato Péter Pázmány, sed post jaroj li estis devigsoldato, kuracisto en la armeo. Post la 2-a mondmilito li ŝtatiĝis en Hungario kaj akiris zoologian diplomon en 1954, poste li instruis parazitologion en la Veterinara Altlernejo/Universitato de Budapeŝto ĝis la emeritiĝo en 1987. Tamen li instruis plu ĝis 1997. Foje li vojaĝis al Kanado kaj Tanzanio por esplori bestojn. Li plej bone konis la vipuron (Vipera ursinii rakosiensis)  en Hungario.

## Elektitaj artikoloj 
* *A hazai kullancsfauna feltérképezése* (1959)
* *Kullancsgazda madarak különféle betegségek közvetítői* (1961)
* *Adatok a Bakony hegység kullancsfaunájához* (1973)
* *A Dermacentor pictus kullancsfaj, mint a Babesia canis vektora Magyarországon* (1986)

## Liaj libroj (kun aliaj) 
* *Egzotikus hüllők* (1987)
* *Kígyók, békák* (1976)
* *Mérges állatok* (1991)

## Fontoj 
* hungarlingva biografieto kun foto
* hungarlingva biografio
* http://konyvtar.univet.hu/sirok/node69.html

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj parazitologoj
Kategorio:Hungaraj herpetologoj
Kategorio:Ĉeĥoslovakiaj hungaroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Saň

**Saň** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Višňová en distrikto Liberec. Ĝi situas ĉe ŝtatlimo kun Pollando. Ĝi troviĝas proksimume 2,5&nbsp;km nordokcidente de Višňová. En la jaro 2011 estis ĉi tie registritaj 11 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Saň situas en katastra teritorio **Andělka** kun areo 9,66&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1564.

## Loĝantaro
## Transporto 
El plua parto de Višňová, el Filipovka, kondukas ĉi tien ŝoseo numero III/0355. Fervojlinio al Saň ne kondukas. Plej proksima (fervojlinio numero 037 kuniganta urbon Liberec kun la pola Zawidów) kondukas en ĉirkaŭ 1,5&nbsp;kilometro malproksima Filipovka, en kiu troviĝas ankaŭ fervoja haltejo.

## Memorindaĵoj 
* Konstruaĵo n-ro 1 kun horloĝa tureto (hodiaŭ gastejo)
* Kelka da konstruaĵoj de tradicia regiona arkitekturo
* Slava burgejo sur promontoro norde de la domaro (kvankam ĝi katastre ne apartenas al Saň, ĝi estadas markata laŭ pli proksima vilaĝo Loučná). Ĝi estis loĝigita en la 9-a kaj la 10-a jarcentoj kaj ĝi montras similaĵojn kun malsupraluzacia burgejo Tornow
* Eksa ŝtonminejo nomata *Saňská skála* oriente de la vilaĝo (maldekstre, te. norde de ŝoseeto ĝis Filipovka)

## Pluaj fotoj 

Saň - hostinec čp. 1 (4).JPG| Domo n-ro 1 (gastejo)
Saň - čp. 32.JPG| Domo n-ro 32
Saň - če. 1.JPG| Suma vido al valo de rojo Saňský potok kun domo n-ro 1
Saň - Saňská skála.JPG| Saňská skála
Saň - čp. 16.JPG| Domo n-ro 16
Hradiště Loučná - Saň (13).jpg| Burgejo Loučná - Saň sur promontoro super la vilaĝo

Kategorio:Višňová (distrikto Liberec)
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Liberec
Kategorio:Setlejoj en Fridlanta montetaro
Kategorio:Setlejoj sur landlimo de Ĉeĥio kaj Pollando
Víska

Nomon **Víska** havas pluraj setlejoj:
 
* Víska (distrikto Havlíčkův Brod), municipo en distrikto Havlíčkův Brod
* Víska (Kravaře), parto de municipo Kravaře en distrikto Česká Lípa
* Víska (Sedlec-Prčice), parto de municipo Sedlec-Prčice en distrikto Příbram (antaŭe en distrikto Benešov)
* Víska (Březovice), parto de municipo Březovice en distrikto Mladá Boleslav
* Víska (Chrastava), parto de municipo Chrastava en distrikto Liberec
* Víska (Višňová), parto de municipo Višňová en distrikto Liberec
* Víska (Čmelíny), parto de municipo Čmelíny en distrikto Plzeň-sudo
* Víska (Litovel), parto de municipo Litovel en distrikto Olomouc
* Víska (Vysoký Chlumec), parto de municipo Vysoký Chlumec en distrikto Příbram
* Víska (Nová Ves), parto de municipo Nová Ves en distrikto Strakonice
* Víska (Kněžice), parto de municipo Kněžice (distrikto Jihlava) en distrikto Jihlava
* Víska (armea spaco Hradiště), pereinta vilaĝo en armea spaco Hradiště

Nomo Víska estas ankaŭ enhavita en la nomoj de tiuj ĉi setlejoj: 
* Víska u Jevíčka, municipo en distrikto Svitavy
* Víska pod Lesy, parto de municipo Česká Kamenice en distrikto Děčín
* Malá Víska, municipo en distrikto Beroun
* Kamenická Nová Víska, parto de municipo Česká Kamenice en distrikto Děčín
* Malá Víska (Vrhaveč), parto de municipo Vrhaveč en distrikto Klatovy
* Nová Víska (Dolní Poustevna), parto de municipo Dolní Poustevna en distrikto Děčín
* Nová Víska (Hájek), parto de municipo Hájek en distrikto Karlovy Vary
* Nová Víska (Stružná), parto de municipo Stružná en distrikto Karlovy Vary
* Nová Víska (Kadaň), parto de municipo Kadaň en distrikto Chomutov
* Nová Víska (Domašín), parto de municipo Domašín en distrikto Chomutov
* Nová Víska (Nová Ves), parto de municipo Nová Ves en distrikto Liberec
* Nová Víska (Dlažov), parto de municipo Dlažov en distrikto Klatovy
* Nová Víska (Petrovice u Sušice), parto de municipo Petrovice u Sušice en distrikto Klatovy
* Nová Víska (Bezvěrov), parto de municipo Bezvěrov en distrikto Plzeň-nordo
* Nová Víska u Rokle, parto de municipo Rokle en distrikto Chomutov
Litdimensioj

[eta|Superreĝdimensia lito (200cm x 200cm) en hotelo [JOCA, Kotonuo, Benino]]

**Dimensioj de litoj** varias multe de regiono al regiono kaj la esprimoj por tiuj diversaj litoj malsamas de regiono al regiono.

Estas dimensioj de lito por bebo; lulilo.

Estas dimensioj de lito por infano.

Estas dimensioj de lito por unu persono: unupersona lito.

Estas dimensioj de lito por paro: geedza lito.

Por tre longaj litoj foje aperas la formulo XL.

La dimensioj aperas en coloj en Britio, Usono kaj Kanado.

Por litoj por plenkreskuloj la longeco estas 190cm aŭ 200cm. Longaj litoj en Japanio ricevas la indikon *"Gaijin size"*. *Gaijin* estas japana vorto, kiu signifas "ne-japano", *size* estas "dimensio" en la angla.

Se lito rilatas al la meblo mem, japanoj ne havas litojn, sed futonojn. La futonoj malaperas en ŝrankon dum la tago, tiel ke ofte japanoj ne havas dormoĉambron.

La kreskanta vojaĝemo, evoluo de turismo kaj abundo de internaciaj kongresoj faras, ke precizaj kaj unuecigitaj esprimoj estas bezonataj por la diversaj hoteloj en la mondo.

Oftas jenaj nomoj por larĝeco de litoj:

* *Queen size* dimensio por reĝino: 160cm (reĝindimensia lito)
* *King size* dimensio por reĝo: 180cm (reĝdimensia lito)
* *Super King size* superreĝa dimensio: 200cm (superreĝdimensia lito)

Vidu pli da detaloj en la anglalingva versio de vikipedio.

Kategorio:Mebloj
Georg Gottfried Rudolph

**Georg Gottfried RUDOLPH** (naskiĝinta la  en Unterweißbach, mortinta la  en Vajmaro) estis germana servisto kaj privata sekretario de Friedrich Schiller.

## Vivo 
Georg Gottfried Rudolph estis la filo de Johann Nicolaus Rudolph, komercisto per oleaĵoj. Li pasigis la junulajn jarojn kun ses gefratoj en Unterweißbach kie li ĝuis privatan instruadon ĉe la loka parokestro. Poste li ekigis financadministran trejniĝon en Heringen (Helme) por la daŭro de 16 monatoj. Malgraŭ malfino studa kaj malplaĉo ĝenerala li ricevis dokumenton pri taŭgeco je oficista kariero. Alveninte en Vajmaro li dungitis de Friedrich Schiller kiel servisto kaj iĝis baldaŭ ties sekretario privata. Li ankaŭ ricevis propran ĉambron en la ŝilera domo. En la kuro de la tempo li iĝis intimulo de Schiller kaj ĉeestis en ties lastaj vivhoroj. Reste li faris la normalajn sekretariajn taskojn de novaĵportado, kopiado, perado, konsilado.

Post la morto ŝilera ricevinte atestilon prilaboran fare de Charlotte von Schiller, la vidvino de Schiller li planis trejniĝon eldonistan ĉe Cotta en Stuttgart. Pro ke li ne sentis sin bone en la tieaj kondiĉoj li jam revenis vajmaren post nur duona jaro. La en Vajmaro luitan ĉambron li aranĝis per mebloj donacitaj fare de la ŝilera vidvino (konkrete: labora tablo, tri etaj tabloj, du seĝoj, spegulo, kurtenoj, kafopleto, kafa vazaro). Poste li aŭkcie aĉetis brakseĝon de Schiller. Ĝin kune kun normala seĝo, spegulo kaj tablo akiris oste granddukino Maria Pavlovna Romanova por rekonstrui *ŝileran salonon* ĉe Weimarer Stadtschloss. S-ro Weißenborn poste havigis al si la laboran tablon kiun li vendis al biblioteko munkena. La enspezo transdonitis al la vidvino de Georg Gottfried Rudolph.

La edzino ŝilera kaj Caroline von Wolzogen peris al Rudoph postenon financitan el privataj monoj de Maria Pavlovna. Tie li iĝis en 1811 sekretario en la kanceliero kaj en 1828 registristo, en 1840 eĉ kortega enkasigisto. La granddukino ankaŭ zorgis pri pensio por li.

En aprilo Rudolph nuptis Helene Knabe, filino de kirurgo el la Administradujo Gehren. Ambaŭ ili havis tri infanojn.

Lia ununura filo studis medicinon en Jena; post mortigo de kunduelanto li povis fuĝi al Franclando kaj ekkuracistis en Guémar. Li vizitis unufoje de la patro kaj ekrajtis eĉ mallongan tempon viziti Vajmaron.

## Honoroj 
Al Rudolph aljuĝitis meritan medalon pri civilaĵoj fare de la granddukino Maria Pavlovna.

## Referencoj 
Kategorio:Germanoj
Kategorio:Oficistoj
Kategorio:Friedrich Schiller
Kategorio:Homoj rilataj al Weimar
Kategorio:Sekretarioj
Montoir-de-Bretagne (stacidomo)

**Montoir-de-Bretagne** estas franca stacidomo sur linioj  -  kaj Sablé - Montoir-de-Bretagne, situanta en  Montoir-de-Bretagne, en departemento Loire-Atlantique, regiono Luarlandoj.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  Luarlandoj.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Tours - St-Nazaire (515000).

## Vidu ankaŭ 
* Montoir-de-Bretagne

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fret SNCF
Kategorio:Fervojaj stacioj en Loire-Atlantique
Kategorio:Montoir-de-Bretagne
Boussay (Loire-Atlantique)

**Boussay** estas franca  situanta en departemento Loire-Atlantique, regiono Luarlandoj.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Boussirons*.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Loire-Atlantique
* Boussay - La Bruffière (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Loire-Atlantique