open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Filipina prareligio

La **Filipina prareligio** estis esence politeisma kaj animisma.

## Pli Malfruaj Monoteismoj 
Ekde la 9-a ĝis la 15a jarcentoj, per Arabaj komercistoj kaj misiistoj, la religio Islama disvastiĝis en la insularo Filipina. La plej forta influo estis en Mindanao, la plej suda regiono. Kiam venis la Hispanoj Katolikaj en la 16a jarcento, la Islama influo en la plej norda regiono, Luzono, estis embria; nur familioj elitaj konvertiĝis al la Islamo, religio monoteisma.

Dosiero:Banawe Philippines.jpg|Animisma pejzaĝo en Banaŭe, Filipinoj
Dosiero:Buraq sculpture from Mindanao Philippines.jpg|Skulpturo de Buraq, mita besto el Islama Mindanao-insulo
Dosiero:CaloocanCathedraljf0637 07.JPG|Madono kaj Infano en la Katolika Katedralo en Kalookano

## Pli Fruaj Politeismoj 
eta|600px|Estas spiritaj pejzaĝoj en Filipinoj.

Plejparte da la indiĝenoj en la Tagaloga regiono de Luzono ankoraŭ adoris la pli malnovan animisman religion politeisman. En ilia religio, la plej forta dio estis *Abba* aŭ *Bathala*, la kreanto de ĉio; tiu ĉi dio vivis en la tre malproksima loko de spaco eterna, kiu nomiĝis *Kaluwalhatian*.

### Dioj 
Ĝis nun, oni aŭdas de la Tagalogoj, "Bahala na", kiu signifas, ke se io ajn okazas, la dio regas. *Bathala* estis la protektanto kaj nutranto de homoj. Ekzistis aliaj dioj: *Indianale*, la dio de la laboro kaj la bonaj agoj; *Dimangan*, la dio de la bona rikolto; *Amanikabli*, la dio de la maro; *Mayaari*, la protektanto de la Luno; *Hana*, la dio de la mateno; *Tala*, la dio de la steloj; *Ikapati*, la dio de la lando kaj la agrikulturo; *Mapulon*, la dio de la sezonoj; *Apolaki*, la protektanto de la Suno; kaj *Diam Masalanta*, la dio de la amantoj. La Tagalogoj kredis en la vivo post la morto. La animoj de la bonaj iris al *Maca*, la paco eterna. La animoj de la malbonaj iris al *Kasanaan*, la malpaco eterna, kiun la dio, *Sitan*, gardis. *Sitan* havis helpantojn diajn: *Mangangaway*, la dio de la malsanoj; *Manisilat*, la dio de rompitaj hejmoj; *Mankukulam*, la dio de la fajro; kaj *Huklaban*, la forta diino metamorfa.

Prafilipinanoj kredis je spiritoj aŭ animoj, kiuj nomiĝis *diwata* aŭ *anito*. Ili estis ĉie en la naturo.

### Aliaj Triboj 
Aliaj triboj aŭ nacioj Filipinaj havis siajn proprajn diojn.

## Fonto 
* Jocano, F. Landa. *Philippine Prehistory*. Sta. Ana, Manilo, Filipinoj: Community Publishers, Inc., 1975.

Kategorio:Filipinoj
Kategorio:Religio en la Filipinoj
Kategorio:Politeismo
Kategorio:Animismo
Ágoston Balás

**Ágoston Balás** [Agoŝton bala:ĵ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **BALÁS Ágoston** estis transilvania hungara franciskano, instruisto.

 naskiĝis en Kézdiszentlélek en 1680 kaj mortis en Esztelnek la 26-an de aŭgusto 1748. 

## Biografio
Oni ordinaciis pastro Ágoston Balás en 1708 kaj li instruis en franciskana lernejo de Csíksomlyó. En jaroj 1721–1724 li estis sekretario de franciskana provinco kaj teologia preleganto. 

## Verkoj pli gravaj
Li adaptis la kantkolekton *Cantionale Catholicum* (1719) de Johano Kájoni kaj la psalmelodiojn li publikis kun muziknotoj.

## Literaturo
*György József: *A ferencrendiek élete és működése Erdélyben* (Kolozsvár, 1930).

## Fontoj
*Magyar Életrajzi Lexikon http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/

Kategorio:Hungaraj franciskanaj monaĥoj
Sátorhely

**Sátorhely** [ŝAtorhej], kroate **Šatorište** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Suda** Transdanubio, en departemento Baranya, en subregiono de Mohács. La loknomo signifas: tendo-loko.

## Bazaj informoj 
* Areo: 18 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 670
* Poŝtkodo: 7785
* Telefonprefikso: 69

## Situo 
Sátorhely situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, proksime de Kroatio. Mohács troviĝas 9, Bóly 12, Villány 20 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la ferepoko. La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1334. Inter Mohács kaj Sátorhely okazis la katastrofa batalo por hungaroj, sekve tie okazis 150-jara turka erao. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon. Ekde 1949 la kampoj apartenis al ŝtata bieno. En 1984 la komunumo iĝis municipo. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika kapelo omaĝe al Apoteozo de Sankta Kruco de 1864, en 1926 pligrandiĝis
* bataleja memorloko de 1976

## Ĝemelkomunumo 
*  Lázárfalva, Rumanio de 1993

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Algoritmo de Coppersmith-Winograd

En lineara algebro, la **algoritmo de Coppersmith-Winograd** estas asimptote la plej rapida sciata algoritmo por matrica multipliko de kvadrataj matricoj (kiel en 2008).

La algoritmo estas nomita post Don Coppersmith kaj Shmuel Winograd.

Ĝi povas multipliki du *n×n* matricojn en tempodaŭro *O(n2,376)*. Ĉi tio estas plibonigo super la bagatela *O(n3)* de norma algoritmo kaj la *O(n2,807)* de algoritmo de Strassen.

La norma matrica multiplika algoritmo uzas senperan kalkulon laŭ difino de matrica multipliko

: *cik = Σaijbjk*

Eble eblas plibonigi la eksponenton super la matrica amplekso *n* plu. Tamen, la eksponento devas esti minimume 2 ĉar *n×n* matrico enhavas *n2* valorojn, kaj ili ĉiuj devas esti legitaj dum kalkulado por ricevi la akuratan rezulton.

La algoritmo de Coppersmith-Winograd estas ofte uzata kiel parto en aliaj algoritmoj por pruvi teoriajn tempajn komplikecajn barojn. Tamen, malsimile la algoritmo de Strassen, ĝi ne estas uzata en praktiko ĉar ĝi donas avantaĝon nur por matricoj tiel grandaj ke ilin ne povas prilabori moderna aparataro.

Henry Cohn, Robert Kleinberg, Balázs Szegedy kaj Christopher Umans rederivis la algoritmon de Coppersmith-Winograd per grupo-teoria konstruado. Ili ankaŭ montris ke ĉiu el du malsamaj konjektoj implicas ke la eksponento por tempodaŭro de matrica multipliko estas 2, kiel estas longe suspektite.

## Vidu ankaŭ 
* Algoritmo de Strassen

## Eksteraj ligiloj 
* Henry Cohn, Robert Kleinberg, Balázs Szegedy kaj Christopher Umans. Grupo-teoriaj algoritmoj por matrica multipliko. . *Paperoj de la 46-a Ĉiujara Simpozio sur Fundamentoj de Komputila Scienco*, 23-25 Oktobro de 2005, Pittsburgh (Pensilvanio), PA, IEEE Komputila Socio, pp. 379-388.
* 

Kategorio:Cifereca lineara algebro
Kategorio:Matrica teorio
Kategorio:Algoritmoj
Kölked

**Kölked** estas vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Mohács.
eta|Kalvinana preĝejo de Kölked

## Bazaj informoj 
* Areo: 62 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1100
* Poŝtkodo: 7717
* Telefonprefikso: 69

## Situo 
Kölked situas sur ebenaĵo, inter Mohács, Kroatio kaj Danubo. Mohács troviĝas 7, Bóly 18, Villány 26, Pécs 47 km-ojn. La vilaĝo apartenas al Nacia parko Danubo-Dravo.

## Historio 
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis jam el 1015 laŭ tiama hungara ortografio *"Kulkedy"*. Dum la turkoj, kiu daŭris 150 jarojn, la vilaĝo ne senhomiĝis, ĉar la marĉa ĉirkaŭaĵo defendis la loĝantojn.

Laŭ priskribo de malnova geografio:

"Kölked estas vilaĝo loĝata de hungaroj en Baranya (historia departemento) laŭ la Danubo, la lasta poŝtejo funkcias en Mohács. Ĝia ebena kampo donas bonajn agraraĵojn, krome oni fiŝkaptadas en la Danubo. La posedanto estas episkopo de Pécs."

Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika lerneja kapelo
* kalvinana preĝejo de 1817

## Famuloj 
En Izabellaföld (ekstra parto de Kölked) naskiĝis prioro Konstantin Gyula Horváth.

## Ĝemelkomunumo 
*  Zmajevac, Kroatio

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Majs

**Majs** [majŝ], kroate **Majša,** germane **Maisch** [majŝ] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Mohács.
200px|eta|maldekstre|Blazono de Majs
eta|Serba preĝejo en Majs

## Bazaj informoj 
* Areo: 32 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1020
* Poŝtkodo: 7783
* Telefonprefikso: 69

## Situo 
Majs situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ rojo, proksime de Kroatio. Mohács troviĝas 14, Villány 15, Siklós 29&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1235 laŭ tiama hungara ortografio *"Moysa"*. Post la mezepoko La komunumo apartenis al la Osmana Imperio dum 150 jarojn. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de germanoj, infanĝardeno, lernejo, kuracejo, dentokuracejo, apoteko, poŝto, eta banko, vendejo, sportejo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Karlo Boromeo
* ortodoksa serba preĝejo el la 18-a jarcento

## Ĝemelkomunumoj 
*  Topolje, Kroatio
*  Gajić, Kroatio
*  Eching, Germanio

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Tukumo

La **tukumo** (*Astrocaryum vulgare*) estas specio de arekacoj kiu kreskiĝas en Amazonio.

La tigo havas dikan arboŝelon. Ĝia frukto estas manĝebla, kaj povas utili en biodizeloleo fabriko.

## Aliaj nomoj 
* : *Tucumã-do-Pará*
* : *Awarra*
* : *Aouara*

## Bibliografio 
* 

## Eksteraj ligiloj 
*  FAO
*  Fotoj

Kategorio:Fruktoj
Kategorio:Arekacoj
Kategorio:Arboj de Brazilo
Kategorio:Arboj de Amazonio
Kategorio:Arboj de Franca Gujano
Kategorio:Arboj de Surinamo
Bezedek

**Bezedek,** germane **Berseneck** [berzenek] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Mohács.

## Bazaj informoj 
* Areo: 11 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 240
* Poŝtkodo: 7782
* Telefonprefikso: 69

## Situo 
Bezedek situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ landlimo de Kroatio (kontraŭe Kneževo troviĝas. Villány troviĝas 13, Bóly 15, Beremend 18, Mohács 20, Siklós 27 km-ojn.

## Historio 
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1296 laŭ tiama hungara ortografio *"Bezedegh"*. Post la mezepoko La komunumo apartenis al la Osmana Imperio dum 150 jarojn. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon. En 2001 vivis en Bezedek 8 % da germanoj. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de germanoj, kuracejo, migra poŝto, interretejo (la infanĝardeno kaj lernejo en Lippó funkcias).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Vendelo de 1843

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Nama lingvo

[eta|dekstra|Uzado de la nama/[damara lingvo|damara en Namibio]]
La **nama lingvo** estas kojsana lingvo parolata de la Namoj kaj Damaroj en Namibio. Pli ol 175.000 homoj parolas la naman kiel gepatra lingvo.

Aliaj nomoj de la lingvo estas interalie *nama/damara*, *namakŭa*, *namakva*, *bergdamara* kaj *tama*.

La nama apartenas al la kojsanaj lingvaroj, ĝi estas parenca al la lingvo de la etno hajǁom.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo *Ethnologue* pri la nama lingvo 

Kategorio:Kojsana lingvaro
Kategorio:Lingvoj de Bocvano
Kategorio:Lingvoj de Namibio
Kategorio:Lingvoj de Sud-Afriko
Kategorio:Norda Kablando
Ube-ignamo

Dosiero:Ube Cake.jpg|eta|maldekstra|Filipina kuko
Dosiero:Purple sweet potato pudding in Osaka.jpg|Japana pudingo
Dosiero:Dioscorea alata - Purple yam tuber - Mindanao, Philippines.jpg|Tubero
Dosiero:Ube halaya - mashed purple yam (Philippines) 01.jpg|*Ube halaya*—kaĉo

La **ube-ignamo** kaj , kiu tagaloge nomiĝas *ube* aŭ *ubi*, estas la specio *Dioscorea alata*, origine el Sud-Orienta Azio. Kelkfoje, en aliaj lingvoj, ĝi nomiĝas "akva ignamo", "flugila ignamo", "purpura ignamo", "viola ignamo", kaj aliaj. Ĝi havas pigmentojn, kiuj purpuriĝas. Ĝi uziĝas en variaj manĝaĵoj en Filipinoj kaj Japanio. Japanlingve, ĝi nomiĝas *beniimo* 紅芋 aŭ kelkfoje *murasakiimo* 紫芋.

## Vidu ankaŭ 
* listo de legomoj

Kategorio:Dolĉaĵoj
Kategorio:Dioskoreoj
Kategorio:Plantoj de la Filipinoj
Kategorio:Japana kuirarto
Kategorio:Filipina kuirarto
Framlingham

''''* estas urbeto kaj civila paroĥo en Anglio, landoparto de Britio. Ĝi apartenas al la regiono oriento de Anglio, al la tradicia graflando *Suffolk* kaj al la distrikto *East Suffolk''. Laŭ la stato de la censo de marto 2011, en la urbo vivis 3 114 loĝantoj.

La urbeto fondiĝis dum la frua anglosaksa epoko, kiam konstruiĝis Kastelo Framlingham. Ĉe la vilaĝo situas privata lernejo, Kolegio Framlingham. La preĝejo enhavas tombojn de anoj de la nobela familio Howard, inter kiuj Thomas Howard (3-a duko de Norfolk), Thomas Howard (4-a duko de Norfolk) kaj Henry Howard (grafo de Surrey).

Thomas Danforth, juĝisto dum la Sorĉistinaj juĝprocesoj en Salem, naskiĝis en Framlingham.

## Konataj urbanoj 
* Ed Sheeran, popmuzika kantaŭtoro

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

360px|eta|maldekstra|Kastelo Framlingham

Kategorio:Urboj de Suffolk
Kastelo Framlingham

240px|eta|dekstra|Kastelo Framlingham
**Kastelo Framlingham** estas kastelo ĉe la urbeto Framlingham, Suffolk.

La kastelo verŝajne fondiĝis dum la regado de Raedwald, kiu regis East Anglia de ĉ. 559 al 624. En 870 la vikingoj kaptis ĝin, kaj retenis ĝin dum la sekvaj kvin jardekoj. Post la normanda konkero de Anglio, ĝi iĝis posedaĵo de la reĝoj ĝis Henriko la 1-a donis ĝin al Roger Bigod (1-a grafo de Norfolk). Ties posteulo Roger Bigod (5-a grafo de Norfolk) mortis senide kaj tiel la kastelo iĝis posedata de Eduardo la 1-a. Eduardo la 2-a donis ĝin al sia duonfrato Thomaso Plantaĝeneto, kaj per edziĝo ĝi pasis en la manojn de la duka familio Howard. En 1913 la brita registaro akiris la kastelon.

Mallonge Maria la 1-a loĝis tie antaŭ iĝi reĝino.

La kastelo viziteblas.

Kategorio:Kasteloj en Britio
Christian Engström

**Christian ENGSTRÖM** (naskiĝis la  en Stokholmo) estas sveda programisto kaj politikisto de Pirata Partio, ekde 2009 Membro de Eŭropa Parlamento.

De 1980-aj jaroj ĝis fondiĝo de Piratpartiet en 2006 Engström membris en Popola Partio - La Liberaluloj. Li estis kunfondinto de Fondaĵo por Libera Informa Infrastrukturo (FFII) kaj ĉeestis kampanjon por Eŭropa Parlamento forigu patentan direktivon en 2005. En EP li apartenas al frakcio Verduloj - Eŭropa Libera Alianco.

## Eksteraj ligiloj 
* Christian Engström je la retpaĝo de Eŭropa Parlamento (oficialaj lingvoj de EU)
* Oficiala retpaĝo  (sveda)
* Intervjuo por *New Europe*  (angla)

Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento elektitaj en Svedio 2009-2014
Kategorio:Svedaj politikistoj
Kategorio:Stokholmanoj
Samanta Villar

**Samanta VILLAR FITÓ** (Barcelono, 16-a de septembro 1975) estas hispana ĵurnalistino. Ŝi studis ĵurnalismon en la Aŭtonoma Universitato de Barcelono (postgrado aktorreĝisorado en la universitato Ramón Llull) kaj dramon kun Nancy Muñón. Poste ŝi komencis en TV3 kiel helpantino de produktado.

## Televidelsendoj
* Informa televido *Viladecans Televisió*, 1998
**Agenda cultural*, *Barcelona Televisió*, 1999
* Informa televido, TVE Katalunio, 1999-2005
**España Directo*, TVE 2005-2007 
* Informa televidocanal 3/24 de Televisió de Catalunya. 2007- 2008 
**21 días*, Cuatro, 2008-2010.
**Conexión Samanta*, Cuatro, 2010-

## Eksteraj ligiloj
* Cuatro ()
* 

Kategorio:Katalunoj
Kategorio:Hispanaj ĵurnalistoj 
Kategorio:Televido en Hispanio
Yolanda Castaño

**Yolanda CASTAÑO PEREIRA** (Santiago de Compostela, 1977) estas hispana pentristino, kritikistino pri literaturo kaj poetino en la galega lingvo.

Ekde 1990, ŝi loĝas en Koruno, kie ŝi studis Hispanan Filologion en la Universitato de Koruno. Ŝi tradukis kelkajn siajn librojn en la hispanan lingvon (ili aperis en dulingva eldono) kaj estas ĝenerala sekretariino de la Asocio de Galegalingvaj Verkistoj (*Asociación de Escritores en Lingua Galega*, AELG) kaj de la eldonejo Letras da Cal. Ŝi kontribuis al multaj periodaĵoj: *Festa da palabra silenciada*, *Dorna*, *A xanela*, *Clave Orión*, *La Flama en el Espejo*, *Quimera*, *O Correo Galego* (El Correo Gallego), *A nosa terra*, *Elipse*, *Enclave*, El Mundo…270ra|eta|dekstra|Yolanda Castaño

## Verkaro 
* *Elevar as pálpebras*. Koruno: Espiral Maior, 1995.
* *Delicia*. Koruno: Espiral Maior, 1998.
* *Vivimos no ciclo das erofanías*. Koruno: Espiral Maior, 1998.
* *Edénica*. Koruno: Espiral Maior, 2000.
* *O libro da egoísta*. Vigo: Galaxia S.A., 2003.
* *Profundidade de Campo*. Koruno: Espiral Maior, 2007.
* *Erofanía*, Espiral Maior, 2009.
* *A segunda lingua*, PEN Clube de Galicia, 2014.

## Premioj 
* Premio Antonio García Hermida
* Premio Atlántida (1993)
* Premio Francisco Fernández del Riego
* III Premio Fermín Bouza Brey (1994)
* II Premio de Poesía Johán Carballeira (1997)
* Premio de la Kritiko de galega poezio (1998)
* Premio de poezio Espiral Maior (2007)

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro de Yolanda Castaño
* [Artikolo "Yolanda Castaño revizitis Ĉinion", de Suso Moinhos(https://eo.wikipedia.org/wiki/Suso_Moinhos), en El Popola Ĉinio]

Kategorio:Hispanaj verkistoj
Kategorio:Hispanaj pentristoj
Kategorio:Galeglingva literaturo
Olga Novo

**Olga NOVO** (Vilarmao, A Pobra do Brollón, 1975) estas galega poetino en la galega lingvo.

Si studis Galegan Filologion en la Universitato de Santiago de Compostela, kaj ŝi estis profesorino en Galegio kaj en la Universitato de Suda Bretonio.

## Verkaro 
*Magnalia*, kun Alexandra Domínguez kaj Xoán Abeleira.

### Poezio 
* *A teta sobre o sol* (1996)
* *Nós nus* (1997)
* *A cousa vermella* (2004)
* *Cráter* (2011)

### Eseo 
* *Por un vocabulario galego do sexo. A terminoloxía erótica de Claudio Rodríguez Fer* (1995)
* *O lume vital de Claudio Rodríguez Fer* (1999, 2008)
* *Uxío Novoneyra. Lingua loaira* (2005)
* Introdución a *Unha tempada no paraíso* de Claudio Rodríguez Fer (2010)
* *Erótica Medieval Galaica* (2013)
* *No principio foi o pracer* (2017)

### Traduko 
* *El contradiscurso de las mujeres. Historia del proceso feminista*, de Carmen Blanco.

## Premioj 
* Premio Ánxel Fole de investigación *Ŭío Novoneyra. Lingua loaira*.
* Premio Losada Diéguez de creación Literaria, *Nós nus*.

## Eksteraj ligiloj 
* Ficha da autora na Biblioteca Virtual Galega 
* The Barcelona Review

Kategorio:Hispanaj verkistoj
Kategorio:Galeglingva literaturo
Palaco La Moncloa

La **Palaco La Moncloa** [monklOa] estas historia konstruaĵo de Madrido kiu ekde 1977, gastigas la ĉefan sidejon de la Prezidejon de la Hispana Registaro kaj la oficiala rezidejo de la prezidanto de Hispanio kaj sia familio. Ĝi estas proksime de la Universitata Urbo de Madrido kaj ĉirkaŭata de registara komplekso kiu inkluzivas novajn konstruaĵojn por la gvidado de la lando. Ili estas la konstruaĵo de la Ministerio de la Prezideco kiu ankaŭ gastigas la Unuan Vicprezidejon de la Registaro kaj ĝi estas la sola konstruaĵo el ekstere videbla; kaj la konstruaĵon de la *Registara Proparolanto*, kiu gastigas la servojn pri komunikado de la Registaro kaj ĝia Prezideco. Tiuj ĉi konstruaĵoj konstituas, kune kun la originala Palaco kaj diskreta pavilono de la Ministraro de Hispanio, la konata *Komplekson de la Moncloa*. La Palaco kaj la ĝardeno estas fermataj kaj izolitaj de la resto de la konstruaĵoj por la intimeco de la prezidanto kaj ties familio.

Antonomazie oni parolas pri Moncloa kiel sinonimo de la registaro aŭ de la ĉefministro.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝaro de la Registarejo

Kategorio:Palacoj en Madrido
Lisserbroek

eta|200px|Situo de Haarlemmermeer en Nederlando
eta|200px|Situo de Lisserbroek en Haarlemmermeer
eta|260px|dekstra|La statuo de la marĉotorfa laboristo estas simbolo por la unuaj loĝantoj de Lisserbroek.

**Lisserbroek** estas vilaĝo en la komunumo Haarlemmermeer, provinco Noord-Holland (Nederlando). Je la 1-a de januaro 2008 ĝi havis 3579 loĝantojn.

La vilaĝo situas en la sudokcidenta parto de la Haarlemmermeer, je la limo kun Zuid-Holland. Lisserbroek limas al Lisse, kaj plue estas ĉirkaŭata de Abbenes, Nieuw-Vennep, Beinsdorp kaj Buitenkaag.

Koordinatoj: 

Kategorio:Vilaĝoj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Norda Holando
Forkovostuloj

La **forkovostuloj** estas malgrandaj insektomanĝantaj birdoj de la genro *Enicurus*. Ili estas de la familio de Muŝkaptuledoj (iam en Turdedoj). La popola nomo devenas el ties longo forkoforma vosto. Krome temas pri **nigrablankaj birdoj ĝenerale kun nigraj supraj partoj kaj blankaj subaj partoj kaj fruntoj**.

Ili estas specioj de arbaroj de sudorienta Azio ĉefe asociaj kun montarbaroj kaj ties torentoj. Plej parto nestumas en rokfendoj, kie la ino demetas 2-4 ovojn.

## Specioj 
* Malgranda forkovostulo, *Enicurus scouleri*
* Sunda forkovostulo, *Enicurus velatus*
* Brunanuka forkovostulo, *Enicurus ruficapillus*
* Senmakula forkovostulo, *Enicurus immaculatus*
* Ardezdorsa forkovostulo, *Enicurus schistaceus*
* Blankakrona forkovostulo, *Enicurus leschenaulti*
* Makula forkovostulo, *Enicurus maculatus*

Kategorio:Muŝkaptuledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Fairmount

eta|dekstra|Fairmount de super la tero, rigardante sudokcidenten.

**Fairmount** [fermaŭnt] estas vilaĝo en orienta centra Indianio (Usono), en suda kantono Grant, kun 2.992 loĝantoj (Usona censo de 2000). Ĝi estas plej bone konata kiel la junula hejmo de aktoro James Dean, kiu estas entombigita tie.

## Historio 
La nomo Fairmount venas de la parko Fairmount Park en Filadelfio. Ĝi estis nomita je 1850 de termezuristo, solvante diskuton inter la du fondintoj de la vilaĝo pri ĝia nomo.

Fairmount estas ekloĝita de kvakeroj el Norda Karolino dum la 1830-aj. Fondite je 1850, la vilaĝo ricevis ĝian formalan ĉarton de la ŝtato Indianio je 1870. La vilaĝo tre prosperiĝis pro la eltrovado de tergaso je 1887. Post la eluzado de la tergazo je 1900, Fairmount estiĝis liturbo, kies civitanoj laboris por la aŭtomobila industrio en apudaj urboj kiel Mariono, Kokomo kaj Andersono. Turismo kaj terkultivado malakrigas la efikon de la pograda malpliiĝo de industrio en tiuj urboj post 1980.

## Geografio 
Fairmount situas ĉe . Laŭ la Usona Censo, la vilaĝo havas tutan areon de 3.8&nbsp;km2, ĉiom el kiu estas lando. La rivereto Back Creek fluas norden tra la vilaĝo.

## Registaro 
La registaro de Fairmount estas vilaĝa konsilantaro, kies ses konsilantoj estas elektitaj per baloto ĉiukvarjare. La vilaĝa konsilantaro administras la policon, fajrbrigadon, parkon, stratojn, akvoprovizadon kaj forprenadon de kloako kaj rubo.

En Fairmount, administrate aparte, estas elementa lernejo, publika biblioteko, publika parko kun tri basbalaj ludkampoj, kaj sportejo por junula korbopilkado. La sportejo estas la sola cetera uzata konstruaĵo de la vilaĝa liceo, kie James Dean ĉeestis.

## Ekonomio 
Fairmount estas centro terkultiva, ĉirkaŭata de vastaj kampoj de maizo, tritiko, sojo kaj tomatoj. Porkoj kaj kokidoj estas la ĉefaj bredataj bestoj.

Turismo en Fairmount estas multe rilata al aktoro James Dean, kies parencoj loĝas en la regiono kaj kies tombo estas en la vilaĝa tombejo. Ankaŭ bildstriisto Jim Davis loĝis apud Fairmount kaj studis en la vilaĝa liceo.

La vilaĝo ankaŭ havas unu malgrandan fabrikon, kiu fabrikas elementojn por aŭtomobiloj. Ĝi estas la sola industrio de la vilaĝo.

## Eksteraj ligiloj 
* Fairmount, Indianao  
* Historia Muzeo de Fairmount 

Kategorio:Urboj de Indianio
Prosopis pallida

***Prosopis pallida*** aŭ "pala sekarbo" (sin. *Prosopis limensis*) estas specio de genro prozopo. Ĝi estas dorna legumo, kiu estas multloke neŝatata invada planto. Ĝi travivas en sekega medio danke al sia tre longa pivotradiko (kelkfoje eĉ ĝis 50 m). Ĝi tiel efike prenas kondensaĵon el la grundo, ke ĝi kontribuas akvon eĉ al ĉe-aj plantoj. Ĝi kreskas sur grundo, kie aliajn plantoj ne kreskas, tiel en sablo, sekaj, eroditaj deklivoj, salaj aŭ rokaj grundoj. 

Ĝi disvastiĝas al arbusto aŭ kreskas al mezgranda arbo, portante verdajn-flavajn florojn kaj longajn guŝojn kun etaj brunaj grajnoj. Ĝi reproduktas sin per la grajnoj aŭ per vegeta metodo. 

Ĝi kreskas rapide al ombrodonanta arbo, la ligno estas bona hejtaĵo, la guŝoj estas furaĝoj por la brutaro, dum la floroj altiras abelojn. Ĝi estis uzata por preventi la erodadon.

La pala sekarbo estas indiĝena en Kolombio, Ekvadoro kaj Peruo, parte en la sekaj areoj proksime al la marbordo. Ĝi estis enportita al Puerto Rico kaj Havajo (1828), Aŭstralio. 

Laŭ esploroj el 2009 (polenanalizado), oni supozas, ke la Nacza-civilizo malaperis pro forhakado de la palaj sekarboj kaj tiel kaŭzante erodadon. Oni ekkultivis maizon en 400 p.K., pro tio oni dehakis la arbojn. Kiam alvenis en ĉ. 500 la El Nino, inundoj erodis la grundon, ĉar mankis la arboj.

## Vidu ankaŭ 
* Tumbesiaj kaj pjuriaj sekaj arbaroj

## Fotoj 

Image:N Prop S0162.jpg
Image:Starr_031115-0006_Prosopis_pallida.jpg

Kategorio:Furaĝo
Kategorio:Fabacoj
Kategorio:Neotropisa flaŭro
Kategorio:Havaja kuirarto
Kategorio:Arboj de Havajo
Italo Balbo

**Italo Balbo** (Quartesana, apud Ferrara, 6a de junio 1896 – Tobruk, Libio, 28a de junio 1940) estis itala politikisto, militisto kaj aviadisto. Li deĵoris kiel ministro por la Aerarmeo kaj kiel guberniestro de Itala Libio.

Italo Balbo estis unu el la ĉefaj uloj de la faŝisma movado.

En 1923, dum li estris la faŝisman gardistaron en Ferrara, en la apuda urbeto Argenta kelkaj faŝistoj mortbatis lokan pastron Giovanni Minzoni pro lia obstino starigi kaj antauenigi skoltan trupon tie, konkurence al la faŝisma junularo Balilla. Italo Balbo estis suspektata ordoni la murdon kaj devis rezigni pri sia posteno. Li estis tamen senkulpigita fare de tribunalo dufoje. La dua proceso okazis en 1947, post la milito kaj la falo de la reĝimo.

Enirinte la registaron en 1925 kiel sub-sekretario pri Ekonomio, li iĝis en 1929 ministro pri la Aerarmeo. Li estis 33-jara kaj la plej juna ministro de tuta Eŭropo.

En 1930-1931 kaj en 1933 Balbo gvidis persone du famajn aviadilajn ekspediciojn al Ameriko. La unua, kun 12 aviadiloj, atingis Rio de Janeiron. La dua, kun 25 aviadiloj, Kanadon kaj Usonon.

En 1934, la populareco de Balbo konvinkis Mussolini elregistarigi lin kaj sendi lin al la libia kolonio kiel guberniestro.

Li mortis kiam itala militŝipo en la haveno de Tobruk erare pafis al lia aviadilo revenanta el observa flugo super Egiptio.

Kategorio:Italaj politikistoj
Kategorio:Italaj faŝistoj
Kategorio:Italaj militistoj
Kategorio:Italaj pilotoj
Töttös

**Töttös** [totoŝ], kroate **Titoš** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Bóly.

## Bazaj informoj 
* Areo: 23 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 570
* Poŝtkodo: 7755
* Telefonprefikso: 69

## Situo 
Töttös situas sur ebenaĵo, fine de longa sakovojo el Bóly, fervojo Mohács-Pécs preteriras. Bóly troviĝas 8, Villány 10, Mohács 17, Siklós 24, Harkány 30 km-ojn.
eta|maldekstre|

## Historio 
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1289 laŭ tiama hungara ortografio *"Tuteus"*. Post la mezepoko La komunumo apartenis al la Osmana Imperio dum 150 jarojn. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon. En 2001 vivis en Töttös 6 % da germanoj. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de germanoj, germanlingva infanĝardeno, biblioteko, interretejo, kuracejo, infankuracejo, etbanko.

## Vidindaĵoj 
eta|
* romkatolika preĝejo omaĝe al Elizabeto de Hungario de 1895
* romkatolika kapelo omaĝe al Dolora Virgulino de 1924
* fiŝkaptista lago

## Famaj nomportantoj 
* Csaba Töttössy
eta|maldekstre|

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Katedralo de Leono

eta|maldekstre|Ĉefa fasado de la Katedralo de Leono.
eta|200px|dekstra
**La Katedralo de Sankta Maria de la Regla** de **Leono** (Hispanio) estas ankaŭ karese nomata la «  », lauvorte "pure leona".

Konstruata en strategia loko de la urbo, la katedralo de Leono estas ĉefverkaĵo de la komencoj de la hispana gotiko, meze de la 13-a jarcento ĝis la fino de la 14-a jarcento; tiu ĉi konstruaĵo estas tre homogena kaj ĝi estas la sola hispana katedralo kiu adoptis la francan stilon kaj ŝaton pri la altaĵoj larĝe lumigitaj. Sur la loko kie troviĝas nun la katedralo, la *Legio Gemino* antaŭe konstruis banejojn kaj aliajn publikajn konstruaĵojn. Antaŭ malmulte oni malkovris plurajn romiajn restaĵojn borde de la suda fasado de la katedralo. Post la Reconquista (Rekonkero) tiu ĉi konstruaĵo transformiĝis en reĝa palaco. En 916 la reĝo Ordonjo la 2-a (914-924), iĝis reĝo post la venko en la batalo de San Esteban de Gormaz, kontraŭ la muzulmanoj. Kiel danko al Dio pri tiu venko, la reĝo cedis sian palacon por la konstruado de la unua hispana katedralo. Sub la episkopado de la episkopo Fruminio la 2-a, la konstruaĵo iĝis sankta loko. Ĝi ricevis la korpajn restaĵojn de la reĝo Ordonjo la 2-a, forpasinta en Zamoro en la jaro 924.

Grava konata verko estas la riĉa retablo verko de Nicolás Francés.

Kategorio:Katolikaj katedraloj en Eŭropo
Kategorio:Gotikaj katedraloj en Hispanio
Kategorio:Historiaj monumentoj en Hispanio
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1300-1309
Cebuo

**Cebuo** aŭ Cebu [sebu] estas provinco de Filipinoj, konsistanta el la insulo de Cebu kaj 167 ĉirkaŭaj insuloj. Ĝi situas oriente de la insuloj Negros, okcidente de Lejteo kaj Boholo kaj estas parto de la administra regiono Centraj Bisajoj ( kaj ). Cebuo estas longa mallarĝa insulo longa 225&nbsp;km el nordo suden, ĉirkaŭata de 167 najbaraj malgrandaj insuloj, kio inkludas la insulojn Maktano, Bantajano, Malapascua, Olango kaj Kamotoj. La regiono havas mallongajn marbordojn, ebenaĵojn kaj ĉebordajn ebenaĵojn. Laŭ la stato de  en la regiono  vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

Ties ĉefurbo estas Cebuurbo, la plej antikva urbo de Filipinoj kiu formas parton de la Cebua Metropola Areo kun kvar najbaraj urboj nome Danao (urbo), Lapu-Lapu, Mandaue kaj Talisay (Cebu) kaj ok aliaj municipoj. La Internacia Flughaveno Mactan-Cebu, situa en la insulo Maktano, estas la dua plej grava flughaveno de Filipinoj.

Cebuo estas unu el la plej disvolvigitaj provincoj de Filipinoj, kie Cebuurbo estas la ĉefa centro de komerco, edukado kaj industrio en la Bisajoj.

## Urboj en Cebuo 
* Cebuurbo
* Mandaue
* Lapu-Lapu
* Talisay (Cebu)
* Toledo (Filipinoj)
* Minglanilla (Filipinoj)
* Carcar
* Consolacion
* Liloan (Cebu)
* Naga (Cebu)
* Argao 

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Cebua lingvo

Kategorio:Provincoj de la Filipinoj
Aluvia serio

La **aluvia serio** estas en Mezeŭropo la en certa vico formitaj pejzaĝoformoj, kiuj ekestis dum la plejstocenaj glaĉeriĝoj per ĉiu glaĉeravanco sub la glaĉeroj, je ties randoj kaj antaŭ ties frunto.

## Vidu ankaŭ 
* Fjordlago
* Glaĉerbarita lago
* Migra ŝtonego
* Kameo
* Eskero
* Aluvikromvalo
* Tunelvalo
* *Zungenbecken*

## Literaturo 
* A. Penck: *Die Vergletscherung der deutschen Alpen*, Leipzig 1882

## Fontoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Malgranda glosaro pri glacimorfologio*, Centro por instruiloj en la interreto r.a. (germanlingva)
* *Informfolio aluvia serio*, Klett Verlag  (germanlingva)
* *Informfolio glaĉero, Klett Verlag  (germanlingva)
* *Mapo de Eŭropo: Lasta glaciepoko - pejzaĝo dum la Vistul- kaj Würm-glaciepoko*, Klett Verlag  (germanlingva)
* *Glaĉeroj kaj enlandglaĉeregoj*, prelego *geofiziko de la Tero'' en la TU Wien (PDF-dosiero; 6,01 MB)

Kategorio:Geomorfologio
Kategorio:Glaciologio
Katedralo de Palencio

200px|dekstra|eta|Katedralo de Palencio

La **Katedralo de Sankta Antonino** troviĝas en Palencio, Hispanio, en la aŭtonoma regiono Kastilio-Leono. Ĝi estas ĉefe el gotika arkitekturo, kun postaj aldonoj (renesanca, baroka kaj platereska). En Hispanio oni populare nomas ĝin kiel "la Bella Desconocida" (*la Nekonata Belulino*) pro la manko de famo kaj elstareco en la lando, malgraŭ tio ke ĝi estas el pura gotika stilo kaj interne plena de belaj altvaloraj artverkaĵoj. Kun pli ol 130 metroj longe, ĝi aperis kiel unu el la plej grandaj katedraloj de Hispanio.

Kategorio:Palencio
Kategorio:Gotikaj katedraloj en Hispanio
Kategorio:Katolikaj katedraloj en Eŭropo
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1500-1509
Kategorio:Aperis en 1504
Katedralo de Burgoso

eta|dekstra|180px|Katedralo de Burgoso

La **Katedralo de Burgoso** estas la tria katedralo de Hispanio laŭ grando, post la katedraloj de Sevilo kaj Toledo, Ĝi nomiĝas **katedralo de Sankta Maria de Burgoso**, ĝi estas elstara gotika konstruaĵo el franca kaj germana stilo sed kun propra hispana ornamarto. La multnombraj artverkaĵoj kiuj troviĝas en la interno konvertas ĝin en grandioza muzeo de la eŭropa gotika skulptarto. Ĝi troviĝas en la urbo Burgoso de la aŭtonoma regiono Kastilio-Leono.

Kategorio:Burgoso
Kategorio:Katedraloj en Kastilio kaj Leono
Kategorio:Gotikaj katedraloj en Hispanio
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Hispanio
Piratpartio

eta|Piratpartia simbolo.
**Piratpartio** estas nomo de politikaj partioj inspiritaj de la Piratpartio kreita en Svedio en 2006. Similaj partioj estiĝis en diversaj aliaj landoj.

## Pirataj partioj 
* Internacia piratpartio
* Piratpartio de Aŭstralio
* Piratpartio de Aŭstrio
* Piratpartio de Belgio
* Piratpartio de Britio
* Piratpartio de Ĉeĥio
* Piratpartio de Ĉilio
* Piratpartio de Finnlando
* Piratpartio de Francio
* Piratpartio de Germanio
* Piratpartio de Islando
* Piratpartio de Italio
* Piratpartio de Litovio
* Piratpartio de Nederlando
* Piratpartio de Pollando
* Piratpartio de Rumanio
* Piratpartio de Slovenio
* Piratpartio de Svedio
* Piratpartio de Svislando
* Piratpartio de Usono

## Pri la nomo 
En kelkaj lingvoj defendantoj de forta kopirajtmonopolo ofte nomas ne de ili permesatan kopiadon (komence nur kontraŭleĝan pograndan komercan, sed poste preskaŭ ĉian ajn) «piratado». Laŭ Free Software Foundation, tiel ili propagandas, ke ĝi estus etike egala al surmara rabado kun homforkaptoj kaj murdoj, kaj FSF kontraŭas tian misuzon de tiu vorto.

Laŭ respondaro de Piratpartio de Rusio, tiu vorto estas uzata en la partinomo por memorigi onin pri sensenceco de la vortmisuzo kaj malsukceso de tiu propagando.

## Piratpartiaj parlamentanoj 
En kelkaj parlamentaj elektoj piratpartianoj sukcesis elektiĝi en parlamentojn:
* : 2009: 2 parlamentanoj en la Eŭropa Parlamento
* : 2011: 15 parlamentanoj en la federacia lando Berlino
* : 2012: 4 parlamentanoj en la federacia lando Sarlando
* : 2014: 1 parlamentano en la Eŭropa Parlamento

## Esperantistoj en la partio 
Pluraj aktivaj esperantistoj aparte engaĝiĝas en la Piratpartio de Germanio. Inter pluraj aliaj, menciindas Aaron Koenig, kiu de julio 2009 ĝis majo 2010 estis nacia estrarano, sed tiam eksiĝis post kreskinta kritiko pro lia kontraŭ-islama sinteno, kaj Martin Haase, membro de la partio ekde 2009, kiu en artikolo de la magazino *Der Spiegel* en 2012 nomatis "plej potenca pirato de la respubliko".

## Referencoj
Bacadéhuachi

**Bacadéhuachi** estas unu el la 72 komunumoj de la meksika subŝtato Sonora, kiu estas la dua plej granda subŝtato de Meksiko kaj situas en la plej norda parto, kiu limas al Usono. La ĉefurbo de la komunumo estas Bacadéhuachi. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 26008.

## Geografio 
La komunumo havis en 2010 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1252 loĝantojn. El tiuj estis 668 viroj kaj 585 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1531&nbsp;km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 700 metroj super la marnivelo.

## Klimato 
En la komunumo jare falas averaĝe 491&nbsp;mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas .

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 914 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 860 scipovis legi kaj skribi kaj 53 personoj estis analfabetoj. Do 5,8 % de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 1206 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 6 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,5 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
*Bacadéhuachi  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Sonora
Kardaŝeva skalo

eta|Ilustraĵo de la kardaŝeva skalo|450x450ra
La **Kardaŝeva skalo** mezuras la teknologian nivelon de civilizacio. Tion unue proponis soveta astronomo Nikolaj Semjonoviĉ Kardaŝov, ruslingve Николай Семёнович Кардашёв, en la jaro 1964.
miniatur|450px|dekstra|Die Fähigkeit der Menschheit, Energie zu nutzen, stieg in der Geschichte an. Im letzten Jahrhundert stieg die Menschheit auf der Kardaschow-Skala daher von etwa 0,582 auf etwa 0,72.
La ebleco de la homaro, uzi energion, kreskis dum sia historio. Dum la pasinta jarcento la homaro altiĝis sur la kardaŝeva skalo de ĉirkaŭ 0,582 al ĉirkaŭ 0,72.

En sia baza formo la skalo havas tri kategoriojn, en kiujn civilizacioj estas klasigitaj laŭ ilia produktado aŭ uzado de energio. 

## Tipoj de Civilizacioj 
La Tera civilizacio taksiĝis ĉirkaŭ Tipo 0,7 en la Kardaŝeva skalo, inter Tipo 0 kaj Tipo I. Verŝajne, la vera Kardaŝeva valoro estas malpli ol tiu nombro. Usona astronomo kaj astrobiologo Carl Sagan uzis la arbitran formulon en la jaro 1973 por tiu takso por K, la Kardaŝeva valoro:

:K = \frac{\log_{10}{W}-6} {10}

## Notoj 
## Fonto 
* Kaku, Michio (en vikidatumoj). *Hyperspace*. Novjorko, Usono: Bantam Doubleday Dell Publishing Group, Inc., 1995.

## Eksteraj ligiloj 
Referenco: raporto de la klubo de Romo

Kategorio:Fiziko
Kategorio:Socio
Kategorio:Astronomio
Sreten Adžić

[eta|Sreten Adžić en foto de 1914, kiun li sendis al [Pál Balkányi]]
**Sreten M. ADŽIĆ** [aĝiĉ] (naskita la  en Mala Sugubina, municipo Trstenik; mortinta la  en Beogrado) estis serba esperantisto, pedagogo, instruisto kaj verkisto.

Li studis pedagogion en Vieno (Aŭstrio) kaj Lepsiko (Germanio). Post finstudado li revenis al Serbio kaj laboris kiel instruisto kaj lernejestro interalie en Beogrado kaj Aleksinac. Poste li estis regiona inspektisto pri edukado en Subotica, instruis en Altlernejo pri Pedagogio en Belgrado kaj ekde 1898 estris ĵus fonditan instruistiĝejon en Jagodina. Li pensiiĝis en 1924.

Esperanto-societo en Jagodina portas lian nomon. En tiu urbo ekzistas ankaŭ skulptaĵo montranta lin.

## Fontoj 
* Mirčov, Svetlana: *Sreten M. Adžić Author of the Textbook "Kroz Vasionu".* En: *Studying Nature Through Centuries. Book of Abstracts,* Belgrade: Astronomical Observatory, 2007, paĝo 21 *(angle).*

## Literaturo 
* Nedović, Velizar: *Педагошки огледи Сретена Аџића.* Jagodina 1998. 188 paĝoj.
* Đorđević, Oliver: *Сретен Аџић и његова породица. (Sreten Adžić kaj lia familio.)* Gornji Milanovac: Manastir Vraćevšnica, 2001. 237 paĝoj. ISBN 86-902389-1-3.
* *Живот и дело Сретена Аџића. (Vivo kaj verko de Sreten Adžić.)* Jagodina: Historia arkivo, 2006. ISBN 86-902609-7-8.

## Referencoj 
Kategorio:Serbaj esperantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1856
Kategorio:Mortintoj en 1933
Lippó

**Lippó,** kroate **Lipovo** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Suda** Transdanubio, en departemento Baranya, en subregiono de Mohács.

## Bazaj informoj 
* Areo: 15 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 480
* Poŝtkodo: 7781
* Telefonprefikso: 69

## Situo 
Lippó situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ flankovojoj, proksime de Kroatio. Villány troviĝas 11, Bóly 15, Beremend 17, Mohács 21, Siklós 26 km-ojn.

## Historio 
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1274 laŭ tiama hungara ortografio *"Lypow"*. Post la mezepoko La komunumo apartenis al la Osmana Imperio dum 150 jarojn. Poste alvenis germanoj, kroatoj kaj serboj. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon. En 2001 vivis en Lippó 9 % da germanoj, 2 % serboj. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Prezento de Maria de 1836

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Malgranda forkovostulo

La **Malgranda forkovostulo** (***Enicurus scouleri***) estas specio de birdo de la familio de Muŝkaptuledoj kaj genro de Forkovostuloj, kiu temas pri genro de nigrablankaj birdoj ĝenerale kun nigraj supraj partoj kaj blankaj subaj partoj kaj fruntoj.

Tiu ĉi specio montras tre nigrajn suprajn partojn kie elstaras tre **nigraj kapo kaj brusto** kie ege kontrastas tre **blankaj frunto kaj flugilmakulo**. La vosto estas nigra interne kaj blanka ekstere. La ventro estas blanka sed kun brunecaj makuloj flanke. La beko estas nigra kaj la kruroj helrozkoloraj.

eta|maldekstra|Malgranda forkovostulo
Ĝi troviĝas en Afganio, Bangladeŝo, Butano, Ĉinio, Barato, Kazaĥio, Birmo, Nepalo, Pakistano, Tajvano, Taĝikio kaj Vjetnamio. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj aŭ montarbaroj.

## Referencoj
* BirdLife International 2004. Enicurus scouleri . 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Muŝkaptuledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kislippó

**Kislippó** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Siklós. Kis signifas: malgranda kaj faras diferencon de Lippó.
eta|Blazono de Kislippó

## Bazaj informoj 
* Areo: 8 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 280
* Poŝtkodo: 7775
* Telefonprefikso: 72

## Situo 
Kislippó situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, fervojo Pécs-Osijek preteriras, proksime de landlimo de Kroatio. Villány troviĝas 10, Beremend 11, Bóly 19, Siklós 22, Mohács 26, Harkány 28 km-ojn.

## Historio 
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1274 en formo *"Lypow"*. Post la mezepoko La komunumo apartenis al la Osmana Imperio dum 150 jarojn. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon. Dum la socialismo la kampoj apartenis al ŝtata bieno. En Kislippó migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Pócsa

**Pócsa** [pOĉa], germane **Botsch** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Bóly.

## Bazaj informoj 
* Areo: 8 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 190
* Poŝtkodo: 7756
* Telefonprefikso: 69

## Situo 
Pócsa havanta nur unusolan straton kaj situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Villány troviĝas 6, Bóly 9, Beremend kaj Siklós po 18, Mohács 23, Harkány 24 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata jam antaŭ alveno de la hungaroj. Post la mezepoko La komunumo apartenis al la Osmana Imperio dum 150 jarojn. Tiam kaj poste dum liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a la vilaĝo senhomiĝis. En 1780 germanoj el Ulm refondis Botsch-on, en 1724 sudslavoj alvenis. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon. En 2001 la germanoj havis 13 %-n.

En Pócsa migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Katerino de 1905

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Ivándárda

**Ivándárda** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Mohács.
eta|Luterana kirko de Ivándárda

## Bazaj informoj 
* Areo: 8 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 250
* Poŝtkodo: 7781
* Telefonprefikso: 69

## Situo 
Ivándárda situas sur ebenaĵo, meze de sakovojo, laŭ landlimo de Kroatio. Villány troviĝas 14, Beremend 16, Bóly 20, Mohács 24, Siklós 28 km-ojn.

## Historio 
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1296 en formo *"Jovan"*. Post la mezepoko La komunumo apartenis al la Osmana Imperio dum 150 jarojn. Poste alvenis germanoj kaj serboj. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon. Depost la serba okupado la serba minoritato foriris. En Ivándárda migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika kapelo omaĝe al Koro de Jesuo
* luterana preĝejo

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Dabbahu

**Dabbahu** estas vulkano situanta en la izolita Regiono Afar, en  Etiopio. Ĝi estas stratovulkano, parto de la Triangulo Afar (depresio Afar), tre aktiva vulkana regiono, kiu entenas Erta Ale. La erupcio de 26-a de septembro en 2005 kreis larĝan fendegon en la grundo konata kiel Fendego Dabbahu. La erupcio estas la sola en la skribita historio de la vulkano. La erupcion antaŭis ĉ. 130 tertremetoj, kelkaj 4,2 laŭ la Richter-skalo.

La estiĝinta fendego longas ĉ. 60 km.

Kategorio:Vulkanoj en Etiopio
Kategorio:Stratovulkanoj
Kategorio:Montoj kun alteco inter 1000 kaj 1999 m
Yossi Sarid

**Yossi SARID** [Josi Sarid] (hebree יוסי שריד, naskiĝis  en Rehovot, mortis ) estis tre-maldekstra novaĵkomentisto kaj iama politikisto en Israelo. Li estis membro de la Knesset por maldekstraj politikaj partioj kiel Alianco, Ratz kaj Meretz inter 1974 kaj 2006. Li estis ministro pri edukado, pri medio, li gvidis la partion Meretz inter 1996 kaj 2003.

Sarid verkis semajnajn kolumnojn por *Haaretz*, li vivis en Margalijot en Supra Galileo kaj estis geedziĝinta kun Dorit, kun kiu ili havis tri infanojn.

Kategorio:Israelaj politikistoj
Borjád

**Borjád,** kroate **Borjat** estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Bóly.

## Bazaj informoj 
* Areo: 16 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 420
* Poŝtkodo: 7756
* Telefonprefikso: 69

## Situo 
Borjád situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj. Bóly troviĝas 6, Villány 10, Siklós 20, Beremend kaj Kozármisleny po 21, Mohács 22, Harkány 25, Pécs 29&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1334 en formo *"Barlaad"*. Post la mezepoko La komunumo apartenis al la Osmana Imperio dum 150 jarojn. Tiam la loĝantaro malpliiĝis, baldaŭe serboj, pli baldaŭe germanoj alvenis. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon. En 2001 la germanoj havis 14 %-n.

En Borjád migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino (Granda) de 1928
* luterana preĝejo de 1890

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Aiman Nur

eta

**Aiman NUR** (arabe أيمن نور *Aiman Nūr*; angla transskribo *Ayman Nour*; naskiĝis en 1964 en al-Mansura) estas egipta politikisto kaj prezidanto de la politika partio *al-Ghad* (la Morgaŭo), kiun reprezentas en la egipta subĉambro 7 deputitoj el 454 parlamentanoj.

Li studis juron kaj diplomitiĝis en 1985 en la *Universitato Al-Mansura*, li akiris gradon de Majstro pri politika historio kaj doktoran titolon pri internacia juro.

Li fondis la partion *al-Ghad* en 2004, oni arestis lin la 29-an de januaro de 2005, pro onidira falsigo de dokumentoj. Tio okazis antaŭ la parlamentaj elektoj de 2005 en Egiptio. La partio akuzis la registaron pro politika malebligo, timigo fare de la registaro. Usono presis la egiptan registaron por liberigo de Nur. Li liberiĝis post sessemajna enprizonado (la 12-an de marto 2005), kontraŭ kaucio de ĉ. 1.300 eŭroj.

La egipta elekta komisiono permesis al li la partoprenon en la prezidenta elektado en septembro de 2005. Li akiris - oficiale - 7,3 % de la donitaj voĉdonoj, tiel li iĝis la plej favorata opozicia kandidato. La elektadon partoprenis nur 23 % de la voĉdonrajtaj ŝtatanoj, sed tio estis - laŭ multaj raportoj - ofte manipulita.

Oni denove enprizonigis lin la 24-an de decembro 2005 je 5 jaroj, ĉar li onidire falsigis dokumentojn por fondi la partion. La juĝa decido estis akre kritikita. Aiman Nur estis liberlasita nur la 18-an de februaro 2009 pro sanstato.

Kategorio:Egiptaj politikistoj
Lajos Szöllősy Szabó

**SZÖLLŐSSY SZABÓ Lajos** [soeloe:si sabo:] estis hungara dancisto, koreografo, dancmajstro naskita en Kézdiszentlélek la 11-an de februaro 1803 kaj mortinta en Budapest la 12-an de majo 1882. Li estis la patro de dancistinoj Róza Szöllősy kaj Piroska Szöllősy.

## Biografio
Szöllősy Szabó komencis sian karieron kiel aktoro en la komenco de la 1820-aj jaroj. Inter 1827–1832 li agadis interalie ankaŭ en Hungara Teatro en Kassa. En 1833 li iris al la jam ne funkcianta buda-a *Várszínház*. Ekde 1834 ĝis 1836 li agadis ankaŭ kiel dancmajstro de la teatra danclernejo. En februaro de 1834-a jaro la teatro prezentis sian baleton titolitan *A haramiabanda* (komponisto: József Heinisch). En 1837 li estis mallongtempe ano de la Teatro Magyar de Pest. En 1841 li koreografis la dancon titolitan *Körmagyar* (komponisto Márk Rózsavölgyi (quadrille). En 1844 li instruis en Erdély kaj studis la dancojn de la sikuloj. En 1847 li laboris ankaŭ en hungara Nacia Teatro de Pest. Li partoprenis en la liberecbatalo de 1848-1849, poste denove li instruis. En 1861 oni prezentis en la jam malaperinta *Budai Népszínház* lian sukcesan dancon titolitan *Vasmegyei csárdás*, en kiu ankaŭ liaj filinoj dancis (Róza kaj Piroska). En la 1870-aj jaroj li instruis en Miskolc. Li mortis en malriĉulejo forgesite. Li dediĉis siajn vivon kaj agadon por la agnosko kaj popularigo de la hungara nacia danco.

## Ĉefaj koreografaĵoj
**Nagyidai lakodalom* (1834);
**Az elrabolt hölgy, vagy a szerencsés összvetalálkozás a fogadóban* (1835).

## Literaturo
*Kaposi Edit: *Egy híres táncos önéletírása* (Táncművészet, 1955).
*Kaposi E.: Sz. Sz. L. élete és munkássága, 1803–1882 (Tánctudományi Tanulmányok, 1978/79).

## Fontoj
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj koreografoj
Kategorio:Hungaraj popoldancistoj