Michel Friedman

**Julien Michel FRIEDMAN** (naskiĝinta la  en Parizo) estas germana-franca publicisto, juristo, filozofo, mediata moderigisto kaj eksa politikisto de CDU. Inter 1994 kaj 1996 li anis ĉe la tutgermania CDU-partigvidantaro. Inter 2000 kaj 2003 li viculis kiel prezidanto de la Centra konsilio de la judoj en Germanio estante eldonisto de la semajngazeto "Jüdische Allgemeine". Inter 2001 kaj 2003 li prezidantis ĉe Eŭropa Juda Kongreso ĝis li deponis ĉiujn publikajn postenojn kiam ekis priesplorado pro droga konsumo.

Friedman moderigis plurajn debatelsendojn radiofoniajn kaj televidajn (ekz. inter 1998 kaj 2003 *Vorsicht! Friedman* ĉe Hessischer Rundfunk aŭ inter 2004 kaj 2021 *Studio Friedman* ĉe la kanalo "N24"). En 2016 li fariĝis jura profesoro pri nemoveblaĵoj kaj mediatoj ĉe fakalternejo en Frankfurto ĉe Majno.

## Vivo 
Liaj gepatroj fine de la Dua Mondmilito transloĝiĝis Parizon post nupto en 1948 en Krakovo. Michel Friedman kreskis en plurkultura medio; oni parolis krom la francan la jidan kaj la polan. La germanan lingvon li ellernis dum lernejfrekvento de gimnazio en Germanujo. De 1961 li lernantis en Franclando kie influis lin i.a. Jean-Paul Sartre kaj Simone de Beauvoir. En 1965 la familio transloĝiĝis al Germanujo kie la patro deĵoris en peltkomerca centro en Frankfurto. Dum gimnaziaj jaroj Friedman engaĝiĝis ene de la juda komunumo kaj iĝis en 1974/75 federacia porparolanto de judaj studentoj en Germanujo. La enfamilia tradicio estis ortodoksa kaj la aŭtoritato de rabeno Isaak Emil Lichtigfeld tre gravis. 

Post trapaso de la abiturienta ekzameno en 1974 li studis jursciencojn ĝis 1987. Poste li estis advokato en Frankfurto. Jura doktoriĝo sukcesis en 1994 ĉe Alfons Kraft en Majenco post defendo de la tezo *Das Initiativreĉt des Betriebsrats*. En la 1970-aj jaroj li fariĝis germana ŝtatano. En 1999 li iĝis viculo de Paul Spiegel engaĝiĝante publike kontraŭ antisemitismo kaj novnaziismo. 

De 2006 studinte filozofion li doktoriĝis en 2010 ĉe Klaus-Jürgen Grün per la laboraĵo *Schuldlose Verantwortung. Vorgaben der Hirnforschung für Ethik und Strafrecht*. Edzigis lin en 2004 la eksa televida prezentistino Bärbel Schäfer.

## Honoroj  
* 2000: *Krawattenmann des Jahres* (kravatportisto de la jaro)
* 2000: oficiro de la Honora Legio
* 2001: federacia meritkruco (unua klaso) 
* 2001: *Deutscher Fernsehpreis* (germana televidpremio)
* 2002: Saarlandbotschafter (ambasadoro de Sarlando)
* 2024: *Goetheplakette der Stadt Frankfurt am Main*

## Skribaĵoj (elekto) 
* *Das Initiativrecht des Betriebsrats* (=Europäische Hochschulschriften, serio 2/ vol. 1602). Lang, Frankfurto ĉe Majno k.a. 1995, ISBN 3-631-47747-3
* *Kaddisch vor Morgengrauen,* Aufbau-Verlag, Berlin 2005, ISBN 3-351-03046-0 (kun sonbendigo)
* *Schuldlose Verantwortung. Vorgaben der Hirnforschung für Ethik und Strafrecht* (=Philosophie in Geschichte und Gegenwart, 3), Lang, Frankfurt am Main u.&nbsp;a. 2010, ISBN 978-3-631-60489-2
* *Streiten? Unbedingt! - Ein persönliches Plädoyer,* Duden, Berlin 2021, ISBN 978-3-411-05989-8
* *Fremd,* Berlin Verlag, Berlin 2022, ISBN 978-3-8270-1461-0.
* *Schlaraffenland abgebrannt. Von der Angst vor einer neuen Zeit.* Piper, München 2023, ISBN 978-3-8270-1460-3
* *Terrorangriff der Hamas auf Israel 2023|7. Oktober 2023. Judenhass,* Berlin Verlag (apud Piper), München 2024, ISBN 978-3-8270-1515-0

## Literaturo 
* Samy Molcho: *Körpersprache der Promis* (=Mosaik bei Goldmann). Goldmann, München 2003, ISBN 3-442-39038-9, p. 66 ss. 
* Anke Hees: "Friedman, Michel" - ĉe: Wilhelm Kosch k.a. (eld.): *Deutsches Literatur-Lexikon. Das 20. Jahrhundert.* Volumo 9: *Fischer-Abendroth-Fries.* Saur, München u.&nbsp;a. 2006, ISBN 3-908255-09-0, p. 570-571
* Andreas Förster: "Skandalisierung statt Aufklärung. Die Fälle Michel Friedman und Manfred Kanther." Ĉe: Christian Schertz k.a.: *Rufmord und Medienopfer. Die Verletzung der persönlichen Ehre.* Links, Berlin 2007, ISBN 978-3-86153-424-2, p. 102 ss.
* Marc Polednik, Karin Rieppel: *Gefallene Sterne. Aufstieg und Absturz in der Medienwelt.* Klett-Cotta, Stuttgart 2011, ISBN 978-3-608-94623-9, p. 81 ss.  

## Eksteraj ligiloj 
* hejmpaĝo de Friedman
*ligiloj ĉe DDB
*  
*etrecenzoj ĉe *Perlentaucher*
*informoj ĉe IMDb 

## Notoj 
Kategorio:Moderigistoj
Kategorio:Germanaj judoj
Kategorio:Francaj judoj
Kategorio:Germanaj advokatoj
Kategorio:Germanaj profesoroj 
Kategorio:Germanaj ĵurnalistoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1956
Kategorio:Naskiĝintoj en Parizo