open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Diana Muldaur

**Diana Charlton MULDAUR** (naskita 1938) estas usona aktorino. Ŝi estas fratino de kantistino Geoff Muldaur kaj onklino de Jenni Muldaur kaj Clare Muldaur-Manchon.

Ŝi diplomiĝis en 1960 ĉe Sweet Briar College.

Muldar komencis sian televidan karieron per *The Secret Storm* en 1965 kaj daŭrigis ĝin per The Doctors, Dr. Kildare, Hawk, Gunsmoke, I Spy, The Invaders, The Outcasts, Bonanza, Star Trek, The Survivors inter aliaj. En kino ŝi debutis per The Swimmer en 1968.

Dum 1970-aj jaroj ŝi partoprenis kinfilmojn The Lawyer, One More Train to Rob, The Other, ktp. krom televidaĵojn kiel ekzemple The Virginian, Alias Smith and Jones, The Name of the Game, Ironside, Hawaii Five-O, Search, Kung Fu, Cannon, The Rockford Files, S.W.A.T., Charlie's Angels, Police Woman, McCloud, The Deadly Triangle, The Tony Randall Show, Black Beauty, The Word, Insight, Fantasy Island, The Love Boat, Police Story kaj The Miracle Worker.

Ŝi en la 1980-a jardeko aperis en televidaĵoj B.J. and the Bear, The Incredible Hulk, Fitz and Bones, Quincy M.E., Hart to Hart, Murder, She Wrote, A Year in the Life, Star Trek: The Next Generation, inter aliaj kaj en kinfilmo *Beyond Reason*.

En la 1990-aj jaroj, ŝi aktoris en televidserioj L.A. Law, The Legend of Prince Valiant (voĉe) kaj Batman: The Animated Series (voĉe).

Kategorio:Aktoroj de Star Trek
Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj voĉaktoroj
Attila Szabó (violonisto)

**Attila Szabó** [sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szabó Attila** estas hungara muzikisto (plej ofte violonisto, gitaristo, kantisto), instruisto.
eta|Attila Szabó en 2014
Attila Szabó  naskiĝis la  en Hatvan.

## Biografio 
Attila Szabó frekventis mezlernejon en Gödöllő, krome li aĝis 6, kiam li komencis lerni ankaŭ violonadon, post 7 jaroj ankaŭ gitarludon. Li akiris diplomon en Altlernejo Károly Eszterházy en 1991. Dum la studentaj jaroj li profunde interesiĝis pri la hungara popolmuziko. Inter 1988-2002 li estis orkestrano en Eger. En 1996 li aliĝis al orkestro de János Csík, sed li muzikadis ankaŭ en aliaj orkestroj, eĉ pli malofte en ŝlagrorkestroj. Post la diplomo li instruis en pluraj lernejoj, muziklernejoj ĝis 2009. Li ricevis kune kun la orkestro de Csík premion Kossuth en 2013.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj violonistoj
Kategorio:Hungaraj gitaristoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kay Elliot

**Kay ELLIOT** (14-an de Majo 1929 – 3-a de Decembro 1982) estis usona aktorino.

Ŝi komencis sian televidan karieron per The Man from U.N.C.L.E. en 1967, kaj daŭrigis ĝin per Gomer Pyle: USMC, Star Trek kaj Bewitched. En kino ŝi debutis en Where Were You When the Lights Went Out? en 1968.

Dum 1970-aj jaroj ŝi aperis en kinfilmoj Plaza Suite, The Severed Arm kaj Gas Pump Girls krom en televidserio Eight Is Enough.

Kategorio:Aktoroj de Star Trek
Kategorio:Usonaj aktoroj
Riuĝin

**Riuĝin**,  kiu en kelkaj tradicioj estas ekvivalenta al **Ōwatacumi**, estis la gardisto-dio de la maro en la japana mitologio. Ĉi tiu japana drako simbolis la potencon de la oceano, havis grandan buŝon kaj estis kapabla aliformiĝi al homa formo. Riuĝin laŭkutime loĝis en Riugu-ĝo, lia palaco sub la maro estis konstruita pere de ruĝaj kaj blankaj koraloj, ekde kie li kontrolis la tajdojn per magiaj juvel-tajdoj. Martestudoj, fiŝoj kaj meduzoj estas ofte prezentitaj kiel servantoj de Riuĝin.eta|*Princino Tamatori ŝteladas la juvelon de Riuĝin* fare de Utagawa Kuniyoshi.Riuĝin estis la patro de la bela diino Otohime kiu geedziĝis al la ĉasprinco Hoori. La unua Imperiestro de Japanio, Imperiestro Ĝimmu, estis laŭdire nepo de Otohime kaj Hoori. Tiel do, Riuĝin estas konsiderata kiel unu el la prapatroj de la Japania imperia dinastio.

## En la Ŝintoo-tradicio 
 estas formo de ŝintoisma religia kredo kiu adoras drakojn kiel akvan *kami-on.* Ĝi estas ligita kun agrikulturaj ritoj, pluvaj preĝoj kaj la sukceso de fiŝkaptistoj.

Kategorio:Japana folkloro
Kategorio:Kamioj
Kategorio:Japanaj dioj
Kategorio:Japanaj drakoj
Kategorio:Ŝintoismo
Kategorio:Maraj dioj
Listo de elektitaj dirigentoj de Budapeŝta Ŝtata Operejo

Jen **listo de elektitaj dirigentoj de la Budapeŝta Ŝtata Operejo**:

## A 
* Emil Ábrányi (komponisto)

## B 
* Ottó Berg
* Gyula Borbély

## C 
* Valéria Csányi

## E 
* Miklós Erdélyi (dirigento)
* Gyula Erkel
* Sándor Erkel

## F 
* János Ferencsik
* Ádám Fischer
* Antal Fleischer (dirigento)
* Gedeon Fráter
* Ferenc Fricsay

## H 
* Péter Halász (dirigento)
* Zsolt Hamar
* Domonkos Héja

## K 
* Jenő Kenessey
* János Kerekes
* István Kerner
* István Kertész
* Gergely Kesselyák
* Otto Klemperer
* Balázs Kocsár
* Vilmos Komor
* András Kórodi
* János Kovács (dirigento)
* László Kovács (dirigento)
* János Kulka (dirigento)

## L 
* András Ligeti
* Ervin Lukács
* Miklós Lukács

## M 
* Rezső Máder
* Dezső Márkus
* Ádám Medveczky
* András Mihály

## O 
* Géza Oberfrank
* Péter Oberfrank

## P 
* Tamás Pál (dirigento)
* Imre Pető
* László Pless

## R 
* Nándor Rékai
* Vilmos Rubányi

## S 
* Szabolcs Sándor

## V 
* Viktor Vaszy

## Fontoj 
Kompilado el Vikipedio.

Kategorio:Listoj
(57626) 2001 TE165

**(57626) 2001 TE165** estas troja asteroido de Jupitero malkovrita la  dum la kampanjo *Near Earth Asteroid Tracking* (NEAT) elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

Ĝi orbitas ĉe la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, tie estas, en la tiel nomata « Troja Tendaro ».

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Etila glioksilato

**Etila glioksilato** aŭ **C4H6O3** estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la glioksilata acido kaj etanolo. Etila glioksilato estas alte brulema likvaĵo, uzata kiel kemia reakciaĵo en kemiaj sintezoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Etila glioksilato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Etila glioksilato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per agado de glioksilata acido kaj etila alkoholo:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *glioksilata anhidrido* kaj etila alkoholo:

### Sintezo 3 
* Preparado per reakcio de etila klorido kaj glioksilata acido:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de etila klorido kaj *natria glioksilato*:

### Sintezo 5 
* Preparado per transesterigo inter etila fenilacetato kaj *fenetila glioksilato*:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transesterigo inter etila cinamato kaj glioksilata acido:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola transesterigo inter etila glioksilato kaj etila alkoholo:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *etila glioksilato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *etila glioksilato*:

### Reakcio 3 
* Reakcio per acida transesterigo kun formiata acido:

### Reakcio 4 
* Reakcio per alkohola transesterigo kun benzila alkoholo:

### Reakcio 5 
* Reduktigo de la *etila glioksilato*:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun NH3:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun HCl:

## Literaturo 
* Science Direct
* Drinking Water and Health
* Dictionary of Carbohydrates
* Fused Pyrimidines, Part 3: Pteridines
* Catalytic Asymmetric Friedel-Crafts Alkylations
* Asymmetric Catalysis on Industrial Scale: Challenges, Approaches and Solutions
* The chemical news
* Science of Synthesis: Houben-Weyl Methods of Molecular Transformations

## Referencoj 
Kategorio:Glioksilatoj
glioksilato
Bavara Radio

La **Bavara Radio** - germane *Bayerischer Rundfunk* (mallonge *BR*) - estas regiona ŝtata radia kaj televida stacio en Germanio kun centra oficejo en Munkeno. Ĝi respondecas pri demokratieca publika radio kaj televido en la federacia lando Bavario. Tutlande la Bavara Radio kunlaboras kun similaj aliregionaj ŝtataj radiaj kaj televidaj stacio en tegmenta institucio nomata ARD. Ĝi en sia nuna formo ekestis en 1949, sed origine fontas el la pionira *Deutsche Funkstunde in Bayern* de 1923.

Inter la raportistoj de la Bavara Radio estas ekzemple Sammy Drechsel kaj Marcus Woelfle, muzikistoj de la Bavara Radio ekzemple la hungaroj János Gyulai Gaál kaj Dénes Zsigmondy.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Germana televido
Kategorio:Germaniaj radiostacioj
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1923
Michel Ory

.
Li lernis en la lernejoj de Delemonto kaj de Porrentruy antaŭ studi pri fiziko ĉe la Universitato de Ĝenevo en 1990. Li ricevis kvalifikon pri scienca ĵurnalismo ĉe *Cedos SA* en Carouge en 1992 kaj formiĝis kiel instruisto ĉe la Pedagogia Instituto de Porrentruy. Li fariĝis instruisto en duagrada instruo en 1994 kaj profesoro pri fiziko ĉe la kantona lernejo de Porrentruy.

Li estas edzigita kaj havas du infanojn.

## Amatora astronomio 
Kiel amatora astronomo, li aniĝis en 1990 al la Ĵurasa Astronomia Societo kaj estas inter la sep anoj, kiuj partoprenis al la konstruo de la Astronomia Observatorio de Ĵuraso inter 1993 kaj 1998.
[eta|maldekstra|160px|[Observatorio de Ĵuraso en Vicques]]

### Malkovroj 
Dum la 2000-aj jaroj, **Michel Ory** malkovris multenombrajn astronomiajn objektojn elde diversaj ejoj de observo : li malkovris pli ol 234 asteroidoj (inklude objektojn ankoraŭ ne numerotitaj) kaj du supernovaojn. Krom elde la Observatorio de Ĵuraso, li faris malkovrojn en Usono per la defora observatorio Tenagra II en Arizono (11 asteroidojn) kaj la Observatorio *Sierra Stars* en Kalifornio (2 asteroidojn).

En 2019, li estas kreditata de la *Minor Planet Center* de la malkovro de 202 numerotitaj asteroidoj dum la periodo 2001-2010. La asteroido 67979 Michelory estis nomita en lia honoro.

### Kometo 304P/Ory 
Dum la noktoj de la 26 ĝis la 28-a de aŭgusto 2008, elde la Observatorio de Ĵuraso en Vicques, per teleskopo de 24 coloj, **Michel Ory** faris sian plej faman malkovron : la perioda kometo 304P/Ory de la Jupitera kometa familio.

Komence, li kredis esti malkovrinta  ; li reportas sian malkovron al la Centro pri Malgrandaj Planedoj kaj, la 28-a vespere, ricevis noton de la Centra Buroo por Astronomiaj Telegramoj (CBAT), kiu precizis, ke la objekto estas fakte perioda kometo, kies orbita periodo estas 5,96 jaroj, kies orbito krucas tiun de Marso, kaj kiu estis dirita "tiel granda kiel la Tero".

Pro tiu malkovro, **Michel Ory** ricevis la Premion Edgar-Wilson de la Centro *Harvard-Smithsonian* por Astrofiziko. En 2008, skvaro de Vicques estis nomita * Place de la comète P/2008 Q2 Ory*.

En Svislando, depost la 17-a jarcento, nur kvin astronomoj malkovris tiajn ĉielajn korpojn.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Michel Ory

## Eksteraj ligiloj 
*  Ory, Michel (1966 -) ; el *Dictionnaire du Jura*
*  Esploranto de la ĉielo ; el *MIGRO MAGAZINE*, 13-a de aprilo 2015
*  Michel Ory Kometo kiel profesiulo, el la paĝaro de la Observatorio de Ĵuraso 
*  Bibliografio el la paĝaro de *Editions Le Pommier* 
*  Amatora observanto Michel Ory trovas kometon ; el *Herald Sun*, 2008
*  Sviso malkovras novan Kometon ; el *Am Himmel* 2-a de septembro 2008

Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Kategorio:Malkovrintoj de supernovaoj
Kategorio:Malkovrintoj de kometoj
Péter Szervánszky

**Péter Szervánszky** [servAnski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szervánszky Péter** estis hungara violonisto, koncertmajstro, instruisto. Liaj fratoj estis Endre Szervánszky kaj Jenő Szervánszky.

Péter Szervánszky  naskiĝis en 1913 en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Péter Szervánszky akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1935. Lia ĉefinstruisto estis Jenő Hubay. Post siaj studoj li estis koncertmajstro de koncerta orkestro, samtempe ano de violonkvarteto de Imre Waldbauer ĝis 1943. En la sekva jaro li partoprenis en debuta prezento de la dua violonkonĉerto de Béla Bartók. En 1945 li forlasis la landon kaj li instruis kaj recitalis en Italio. En 1949 li translokiĝis al Peruo, kie li ĉefe instruis. Hejmenveninta al Hungarlando pro malsano li ne partoprenis en la muzika vivo.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj violonistoj
Kategorio:Hungaraj koncertmajstroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj antaŭ la socialismo
Granda Palaco de Bankoko

eta|dekstra|400px|Ĉakri Maha Prasat en la Granda Palaco, finkompletigita en 1882.
La **Granda Palaco** (, literumita: Phra Borom Maha Ratcha Wang) estas komplekso de konstruaĵoj en la kerno de Bankoko, Tajlando. La palaco estis la oficiala rezidejo de la Reĝoj de Siamo (kaj poste de Tajlando) ekde 1782. La reĝo, lia kortego, kaj lia reĝa registaro havis sidejon en la palaco ĝis 1925. La reĝo Phumiphon Adunjadet (Rama la 9-a), havis sidejon en la Reĝa Vilao Ĉitralada kaj lia sukcedanto la reĝo Maha Vajiralongkorn (Rama la 10-a) en la Amforn Sathan Rezidejo, ambaŭ en la Palaco Dusit, sed la Granda Palaco estas ankoraŭ uzata por oficialaj eventoj. Kelkaj reĝaj ceremonioj kaj ŝtataj funkcioj okazas ene de la muroj de la palaco ĉiun jaron. La palaco estas unu el la plej popularaj turismaj allogaĵoj en Tajlando.

La konstruado de la palaco ekis la 6an de majo 1782, je ordonoj de la reĝo Futthaĝotfa Ĉulalok (Rama la 1-a), la fondinto de la Ĉakria Dinastio, kiam li translokigis la ĉefurbon el Thonburi al Bankoko. Tra sinsekvaj reĝadoj, oni aldonis multajn konstruaĵojn kaj strukturojn, ĉefe dum la regado de la reĝo Ĉulalongkorn (Rama la 5-a). Je 1925, la reĝo, la Reĝa Familio kaj la registaro jam ne plu sidejis en la palaco konstante, kaj devis translokiĝi al aliaj sidejoj. Post la abolo de la absoluta monarkio en 1932, ĉiuj registaraj agentejoj komplete translokiĝis for de la palaco.

Laŭforme, la palaca komplekso estas preskaŭ ortangula kaj havas kombinitan areon de  kvadrataj metroj, ĉirkaŭita de kvar muroj. Ĝi estas situa sur la bordoj de la rivero Ĉao Fraja en la kerno de la insulo Rattanakosin, nune en la distrikto Fra Naĥon. La Granda Palaco estas bordita de la stratoj Sanam Luang kaj Na Fra Lan norde, Maharaj okcidente, Sanam Ĉai oriente kaj Thai Ŭang sude.

Pli ol unusola strukturo, la Granda Palaco estas formita el nombraj konstruaĵoj, salonoj, pavilonoj ĉirkaŭ ĝardenoj kaj kortoj. Ties manko de simetrio kaj eklektikismaj stiloj estis okazigitaj pro sia organika disvolvigo, kun aldonoj kaj rekonstruoj faritaj de sinsekvaj regadoj laŭlonge de ĉirkaŭ 200 jaroj de historio.

## Notoj 
Kategorio:Reĝaj rezidejoj en Bankoko
Kategorio:Muzeoj en Bankoko
Kategorio:Vizitindaĵoj en Bankoko
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en la 18-a jarcento
Kategorio:Aperis en 1782
Gábor Takács-Nagy

**Gábor Takács-Nagy** [takAĉ-nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Takács-Nagy Gábor** estas hungara violonisto, dirigento, orkestrestro.

Gábor Takács-Nagy  naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Gábor Takács-Nagy komencis violonstudojn en la aĝo de 8. Li akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt, kie liaj plej gravaj instruistoj estis Ferenc Rados, András Mihály, Zoltán Székely (violonisto), Sándor Végh, Ferenc Halász (muzikpedagogo) kaj György Kurtág. Jam dum la studentaj jaroj en 1979 li atingis la unuan lokon en violonkonkurso, poste li ricevis lecionojn de :en:Nathan Milstein. Krom lernado inter 1975 kaj 1992 li estis fondinta membro de kvarteto. En 1996 li fondis muziktriopon, post 2 jaroj li estis orkestrano ankaŭ en alia violonkvarteto. Ekde 2002 li plej ofte dirigentas, post 3 jaroj en Ĝenevo li fondis arĉorkestron. Iom poste li estis muzika gvidanto de pluraj orkestroj. Inter 2010-2012 li estis la ĉefa dirigento de orkestro de Hungaraj Ŝtatfervojoj. Li ricevis hungarajn premiojn en 1982 kaj 2017, eĉ en 2024 premion Kossuth.

Li edziĝis en 1991, lia brita edzino naskis du filinojn.

## Elektitaj koncertoj 
* Budapeŝto (2013, dirigento)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* [hungarlingva biografio kun foto kaj video(https://eo.wikipedia.org/wiki/video)j]
* hungarlingva biografio kun foto
* https://prabook.com/web/gabor.takacs-nagy/1313680 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj violonistoj
Kategorio:Hungaraj dirigentoj
Kategorio:Hungaraj orkestrestroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Metropola statistika regiono

En Usono, **metropola statistika regiono** (angle: *Metropolitan statistical area*, MSA) estas geografia regiono kun relative alta loĝdenso ĉe la kerno kaj intimaj ekonomiaj interrilatoj tra la tuta regiono. Tiaj regionoj estas laŭleĝe nek municipaj korporacioj kiel urboj aŭ urbetoj nek administraj unuoj kiel kantonoj aŭ apartaj distriktoj kiel subŝtatoj de Usono, do la preciza difino de tiaj metropolaj regionoj povas varii laŭ la fonto. Tipa metropola regiono centriĝas sur ununura urbego kiu aplikas grandan influon al la tuta regiono (ekzemple, Novjorko aŭ Filadelfio). Tamen, kelkaj metropolaj regionoj enhavas pli ol unu urbegon, kie neniu ununura municipo altagrade superregas alian (ekzemple, la kunurbaĵoj de Dallas kaj Fort Worth en Teksaso — la tiel-nomita *metroplekso*; de Riverside kaj San Bernardino en Kalifornio; aŭ Mineapolo kaj Saint Paul en Minesoto. La difinon de “metropola statistika regiono” kreis la usona Oficejo pri administrado kaj buĝeto (angle: *Office of Management and Budget*, OMB) kaj uzas, por statistikaj celoj, la Usona Buroo de la Censo (angle: *United States Bureau of the Census*, USCB) kaj aliaj registaraj agentejoj.

## Notoj 
Kategorio:Demografio de Usono
Preĝejo Ĉiuj Sanktuloj (Szakály)

La **preĝejo Ĉiuj Sanktuloj** estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en vilaĝo Szakály.

## Historio 
La gotika kirko estis konstruita en tiu loko en la 15-a jarcento. Supozeble dum dominado de turkoj la kirko ruiniĝis. Oni konstruis novan preĝejon inter 1743 kaj 1748, sed la mezepoka sanktejo restis origina. La paroĥo estis refondita en 1796. La orgeno estis farita en 1905.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en korto. La fasado estas simetria, meze la enirejo funkcias, krome la navo iomete reliefas. En la fasado estas videblaj 2 malplenaj niĉoj. La navo finiĝas en plurlatera absido kaj estas apogitaj per pilieroj. La absido estas same alta, ol la navo, sed pli mallarĝa. La absido kontaktiĝas kun la sakristio.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto 
* http://lexikon.katolikus.hu/S/Szak%C3%A1ly.html 

Szakály
Szakály
Kategorio:Szakály
57658 Nilrem

'*57658 *Nilrem'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la svisa amatora astronomo Michel Ory elde la Observatorio de Ĵuraso en Vicques (Svislando).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la franca astronomo Jean-Claude Merlin (*Nilrem* estas *Merlin* inverse skribita), teknikisto pri komputila procezo en Le Creusot, observinto de kometoj kaj asteroidoj de pli ol tridek jaroj. Li verkis multenombrajn artikolojn por astronomiaj revuoj kaj plurajn librojn pri malgrandaj planedoj. Li estas fondinto-prezidento de la * Société Astronomique de Bourgogne'' (Astronomia Societo de Burgonjo).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Michel Ory
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Butila cinamato

**Butila cinamato** aŭ **C13H16O2** estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la cinamata acido kaj butila alkoholo. Butila cinamato estas senkolora likvaĵo kun agrabla odoro, uzata kiel gustigagento kaj odorigagento en la nutrondustrio kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Butila cinamato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Butila cinamato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per agado de cinamata acido kaj butila alkoholo:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *cinamata anhidrido* kaj butila alkoholo:

### Sintezo 3 
* Preparado per reakcio de *butila klorido* kaj cinamata acido:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de *butila klorido* kaj natria cinamato:

### Sintezo 5 
* Preparado per transesterigo inter butila acetato kaj izopropila cinamato:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transesterigo inter butila cinamato kaj cinamata acido:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola transesterigo inter etila cinamato kaj butila alkoholo:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *butila cinamato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *butila cinamato*:

### Reakcio 3 
* Reakcio per acida transesterigo kun formiata acido:

### Reakcio 4 
* Reakcio per alkohola transesterigo kun metila alkoholo:

### Reakcio 5 
* Reduktigo de la *butila cinamato*:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun NH3:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun HCl:

## Literaturo 
* Human Metabolome Database
* NIST National Institute of Standards and Technology
* Alfa Aesar
* Parchem
* World Health Organization
* Patty's toxicology
* Encyclopedia of Food and Color Additives
* Compendium of Food Additive Specifications

## Referencoj 
Kategorio:Cinamatoj
Kategorio:Esteroj
cinamato
(57759) 2001 VW22

**(57759) 2001 VW22** estas malgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

Ĝi estas ano de la Hilda grupo, tie estas en orbita resonanco 3:2 kun Jupitero.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Paco Ŝako

**Paco Ŝako** estas abstrakta kaj strategia ŝaka variaĵo por du personoj de la jaro 2017 de la nederlandano Felix Albers (Hago), kiu esence uzas la bazajn regulojn de ŝako kaj nur iom ŝanĝas ilin. Male al ŝako, oni ne venkas pecojn en Paco Ŝako, sed oni unuigas ilin. Tiuj unuigitaj pecoj estas poste moveblaj de ambaŭ ludantoj. Ili nur povas disiĝi denove pro novaj unuigoj.

Oni ludas la ludon sur normala ŝaktabulo kun 32 ŝakpecoj. La celo de la ludo estas unuigi la reĝon de la kontraŭulo kun propra ŝakpeco.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  (baze )
* paĝo pri Paco Ŝako en la retejo *Facebook*
* kaj en la retejo *Instagram*
* paĝo de la aŭtoro nur pri Paco Ŝako, kun iuj klarigaj filmetoj en la angla en la retejo *Linkedin*
* instrukcioj en la angla, arkivigitaj laŭ la stato de aprilo 2019 ()

Kategorio:Tabulludoj
Kategorio:Ŝakaj variantoj
(57714) 2001 UY124

**(57714) 2001 UY124** estas malgranda malhela troja asteroido de Jupitero malkovrita la  dum la kampanjo *Near Earth Asteroid Tracking* (NEAT), elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

Ĝi orbitas en la najbaraĵo de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, tie estas, en la tiel nomata « Troja Tendaro ».

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Mongkut

**Mongkut**, konata ankaŭ kiel reĝo **Rama la 4-a**, kun reĝotitolo Fra Ĉom Klao Ĉao Ju Hua (naskiĝis la , mortis la ), estis la kvara monarko de Siamo (Tajlando) ene de la Dinastio Ĉakri, kiu regis de 1851 ĝis 1868.

Ekster Tajlando, li estas plie konata kiel la reĝo en la muzikalo de 1951 kaj en la filmo de 1956 samnome *The King and I*, bazitaj sur filmo de 1946 nome *Anna and the King of Siam* – siavice bazita sur romano de 1944 de la usona misiisto pri la jaroj de Anna Leonowens en lia kortego, de 1862 ĝis 1867, kiu inspiris la longan serion de fikcioj, inter kiuj ankaŭ la filmo Anna kaj la reĝo de 1999 kun Jodie Foster kiel Anna Leonowens kaj Chow Yun-Fat kiel la Reĝo Mongkut.

Dum lia regado, la premo de la okcidenta ekspansiismo tuŝis por la unua fojo Siamon. Mongkut akceptis la okcidentajn plinovigojn kaj iniciatis la modernigon de sia lando, kaj en teknologio kaj en kulturo — kio havigis al li la kromnomon "La patro de scienco kaj teknologio" en Siamo.

Mongkut estis konata ankaŭ pro sia nomumo de sia frato, Princo Ĉutamani, kiel Dua Reĝo (vicreĝo), kronita en 1851 kiel Reĝo Pinklao. Mongkut mem sekurigis, ke la lando respektos Pinklao kun sama honoro kiel li mem (same kiel faris la reĝo Naresuan kun sia frato Ekathotsarot en 1583). La regado de Mongkut estis ankaŭ la epoko kiam la povo de la Domo de Bunnag atingis sian pinton kaj iĝis la plej povohava nobela familio de Siamo.

## Notoj 
Kategorio:Tajlandaj budhanoj
Kategorio:Reĝoj de Siamo
Aĝuthaja

La **Aĝuthaja Regno** (/ɑːˈjuːtəjə/; en taja: อยุธยา, taja prononco: [ʔajúttʰajaː]; literumita ankaŭ Ayutthaya, Ayudhya aŭ Ayodhaya) estis regno en Siamo kiu ekzistis el 1350 ĝis 1767. Aĝuthaja estis amikema rilate al komercistoj, kiel ĉinoj, vjetnamanoj, portugaloj, hindoj, japanoj, koreoj, persoj kaj poste hispanoj, nederlandanoj, angloj kaj francoj, kaj permesis ilin setligi vilaĝojn ekster la muregoj de la ĉefurbo, nomita ankaŭ Aĝuthaja.eta|dekstre|Aĝuthaja (plej sudokcidente) kaj Sudorienta Azio ĉ. 1707-1767.En la 16a jarcento, ĝi estis priskribita de eksterlandaj komercistoj kiel unu el la plej grandaj kaj riĉaj urboj en Oriento. La kortego de la reĝo Narai (1656–1688) havis fortajn ligojn kun tiu de la reĝo Ludoviko la 14-a de Francio, kies ambasadoroj komparis la urbon laŭ grando kaj riĉo kun Parizo.

Ĉirkaŭ 1550, la vasaloj de la regno inkludis kelkajn urbo-ŝtatojn en la Malaja Duoninsulo, Suĥothai, Lan Na kaj partojn de Birmo kaj Kamboĝo. Tiu parto de la regna historio estas foje referencata kiel la "Aĝuthaja Imperio".

En fremdaj rakontoj, Aĝuthaja estis nomita Siamo, sed multaj fontoj diras ke la popolo de Aĝuthaja nomis sin mem Tai, kaj sian regnon Krung Tai (en taja: กรุงไท) signife 'Taja lando' (กรุงไท).

## Notoj 
Kategorio:Historio de Tajlando
Kategorio:Eksaj landoj en Sud-Orienta Azio
Kategorio:Eksaj reĝlandoj en Sud-Orienta Azio
Kategorio:Aperis en 1350
Kategorio:Malaperis en 1767
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1350-1359
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1760-1769
Siama revolucio de 1932

eta|altdekstre=1.35|Soldatoj atendantaj ordonojn en la Reĝa Placo, 24a de junio 1932.
La **Siama revolucio de 1932** aŭ **Siama puĉo de 1932** (en taja: การปฏิวัติสยาม พ.ศ. 2475 aŭ การเปลี่ยนแปลงการปกครองสยาม พ.ศ. 2475) estis ŝlosila mejloŝtono en la historio kaj politiko de Tajlando en la 20-a jarcento. Tiu revolucio, fakte puĉo, estis preskaŭ sensangoelverŝa transiro la 24an de junio 1932, kiu ŝanĝis la sistemon de regado en Siamo el absoluta monarkio al konstitucia monarkio. La "revolucio" estis organizita de kompare tre malgranda grupo de militistoj kaj civiluloj, kiuj formi la unuan politikan partion de Siamo, nome Ĥana Ratsadon (Popola Partio). Ĝi metis finon al 150 jaroj de absolutismo sub la Ĉakri Dinastio kaj preskaŭ 800 jaroj de absoluta regado de reĝoj super la historio de Tajlando. Ĝi estis rezulto de tutmonda historia ŝanĝo same kiel de enlandaj sociaj kaj politikaj ŝanĝoj. Ĝi ludis gravan rolon en la historio de Tajlando ankaŭ ĉar la popolo de Siamo ricevis sian unuan konstitucion.

Kategorio:Konfliktoj en 1932
Kategorio:Politika historio de Tajlando
Kategorio:Ribeloj en Tajlando
Kategorio:Revolucioj en la 20-a jarcento
Bombado de Bankoko en la Dua Mondmilito

dekstre|eta|Aviadiloj Consolidated B-24 Liberator en formacio.
dekstre|eta|Modelo de tajlanda Nakajima Ki-43.
Bankoko estis bombita de la Aliancanoj ofte dum la Dua Mondmilito. Ĝi estis celo ankaŭ de la unua batalmisio de la Boeing B-29 Superfortress en junio 1944.

Aliancanaj bombatakoj al la ĉefurbo de Tajlando ekis eĉ antaŭ la lando deklaris militon, ĉar la Japana Imperio estis uzanta la landon kiel baza areo por siaj invadoj kaj de Malajzio kaj de Birmo, kun netutvolonta konsento de la registaro de Tajlando post la sukcesa invado fare de Japanio de la sudorientazia lando la 8an de decembro 1941. La unua aeratako okzis la 7an de januaro 1942, Kiam aviadiloj de la Royal Air Force (RAF) flugantaj el Ranguno, atakis militajn celojn en la urbo.

Post Ranguno falis al la japanoj la 7an de marto, pezaj bombaviadiloj, kiel britaj kaj usonaj "Consolidated B-24 Liberator", kun bazo en Hindio kaj Ĉinio, atakis celojn en Tajlando. La aeratakoj estis faritaj ĉar Bankoko tiam estis jam komandocentro por la japanoj en la fronto de Sudorienta Azio. La bombaviadiloj de la RAF kaj de la USAAF faris la atakojn kiel parto de la Pacifikaj kampanjoj. La bomboj frapis instalaĵojn uzitajn de la okupaciantaj japanaj militistoj, sed la atakoj intencis ankaŭ premi la registaron de la tajlanda militista fortulo Plaek Pibulsongkram por ke tiu abandonu sian nepopularan aliancon kun Imperia Japanio. La ĉefaj celoj estis la ĵus finkompletigita Haveno de Bankoko kaj la Tajlanda fervoja sistemo. Atakoj fare de RAF, USAAF, kaj de aliaj Aliancanaj aerfortoj pluis pli intense el Hindio, kaj post la liberigo de Ranguno la 3an de majo 1945, el Ranguno ĝis la fino de la milito en aŭgusto tiun jaron. 

## Notoj 
Kategorio:Tajlando en la Dua Mondmilito
Kategorio:Bataloj kaj operacoj en la Pacifika militteatro de la Dua Mondmilito
Kategorio:Historio de Bankoko
Kategorio:Konfliktoj en 1944
Bankoko
Financa krizo de 1997 en Azio

eta|250px|La landoj plej tuŝitaj de la financa krizo de 1997 en Azio.
La **financa krizo de 1997 en Azio** estis periodo de financa krizo kiu frapis multon de Orienta kaj Sudorienta Azio kiu komencis en julio 1997 kaj okazigis panikon de tutmonda ekonomia kolapso pro la antaŭaj okazoj de financa kontaĝo.

La krizo startis en Tajlando (tie konata kiel la krizo Tom Ĝum Goong; en taja: วิกฤตต้มยำกุ้ง laŭ tipa supo) kun la financa falo de la Tajlanda bahto post la Tajlanda registaro estis devigita reflosigi la bahton pro manko de eksterlanda valuto por subteni la ekvilibron de sia valuto rilate al la Usona dolaro. Tiam, Tajlando estos akirinta grandan eksteran ŝuldon kio faris, ke fakte la lando bankrotis eĉ antaŭ la kolapso de sia valuto. Dum la krizo etendiĝis, en plej el Sudorienta Azio kaj Japanio falegis la valutoj, senvaloriĝis la borsoj kaj aliaj financaj valoroj, kaj eksplodis enorma privata ŝuldo.

Indonezio, Suda Koreio, kaj Tajlando estis la landoj plej tuŝitaj de la krizo. Ankaŭ Hongkongo, Laoso, Malajzio kaj Filipinoj estis frapitaj de la falo. Brunejo, Ĉinio, Singapuro, Tajvano, kaj Vjetnamio estis malpli tuŝitaj, kvankam ĉiuj suferis pro perdo de komercaj peto kaj fido tra la mondoregiono. Ankaŭ Japanio estis tuŝita, kvankam malplej grave.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Kaufman, GG., Krueger, TH., Hunter, WC. (1999) The Asian Financial Crisis: Origins, Implications and Solutions. Springer. ISBN 0-7923-8472-5

## Eksteraj ligiloj 
* Impact on Indonesia from the Dean Peter Krogh Foreign Affairs Digital Archives
* Congressional Research Service report for US Congress
* Asia's Financial Sector: 12 Things to Know Asian Development Bank

Kategorio:1997 en Azio
Kategorio:1997 en Japanio
Kategorio:1997 en Sud-Koreio
Kategorio:Historio de Tajlando
Kategorio:Historio de Malajzio
Kategorio:Historio de Ĉina Popola Respubliko
Kategorio:Historio de la Filipinoj
Kategorio:Ekonomia historio de Azio
Kategorio:Ekonomio de Indonezio
Kategorio:Ekonomio de Singapuro
Kategorio:Ekonomio de Sud-Koreio
Kategorio:Ekonomio de Tajlando
Kategorio:Ekonomiaj krizoj
Kategorio:Historio de Honkongo
Jane Wyatt

**Jane Waddington WYATT** (1910 – 2006) estis usona aktorino.

Ŝi naskiĝis en riĉa katolika familio kaj lernis ĉe multekosta lernejo Miss Chapin's School en Novjorko. Wyatt studis ĉe  Barnard College por virinoj sed ne diplomiĝis.

Jane komencis sian karieron per teatro ĉe Broadway, malgraŭ tio estis ioma skandala pro sia socia klaso, kaj baldaŭ estis dungita de Universal Pictures. Ŝi debutis en kino per One More River en 1934, kaj daŭre aktoris per Great Expectations, We're Only Human, The Luckiest Girl in the World kaj Lost Horizon.

Dum la 1940-aj jaroj kaj komenco de la 1950-aj ŝi partoprenis kinfilmojn Girl from God's Country, Weekend for Three, The Navy Comes Through, None But the Lonely Heart, The Bachelor's Daughters, Boomerang!, Gentleman's Agreement, Pitfall, No Minor Vices, Bad Boy, Canadian Pacific, Task Force, House by the River, Our Very Own, My Blue Heaven, The Man Who Cheated Himself inter aliaj.

Ŝi komencis sian televidan karieron per *Nash Airflyte Theatre* en 1951 kaj partoprenis multajn televidaĵojn ĉefe Father Knows Best, en kiu ŝi rolis * Margaret Anderson*, la ĉefan inan rolon de 1954 ĝis 1960. Jane Wyatt reaperis en kino per Interlude en 1957.

Jane Wyatt daŭrigis sian karieron en 1960-aj jaroj per televidserioj kiel ekzemple Wagon Train, Star Trek kaj Love, American Style kaj per kinfilmo The Two Little Bears. 

En 1970-aj jaroj ŝi aperis en televidaj programoj The Ghost & Mrs. Muir, Here Come the Brides, The Virginian, Alias Smith and Jones, The Father Knows Best Reunion kaj Quincy M.E. krom en kinfilmo Treasure of Matecumbe inter aliaj.

Dum 1980-a jardeko ŝi aktoris en televidaĵoj Missing Children: A Mother's Story, Starman, The Love Boat, St. Elsewhere kaj Amityville: The Evil Escapes, inter aliaj, kaj en kinfilmo Star Trek IV: The Voyage Home. Ŝia lasta laboro estis en televidserio The Young Indiana Jones Chronicles en 1992.

Kategorio:Aktoroj de Star Trek
Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj romkatolikoj
Kategorio:Schuyle-familio
Kategorio:Van Rensselaer-familio
Kategorio:Gracie-King-familio
Metila piruvato

**Metila piruvato** aŭ **C4H6O3** estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la piruvata acido kaj metanolo. Metila piruvato estas senkolora aŭ flava likvaĵo, uzata kiel gustigagento kaj odorigagento en la nutrondustrio kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Metila piruvato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Metila piruvato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per agado de piruvata acido kaj metila alkoholo:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *piruvata anhidrido* kaj metila alkoholo:

### Sintezo 3 
* Preparado per reakcio de metila klorido kaj piruvata acido:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de metila klorido kaj natria piruvato:

### Sintezo 5 
* Preparado per transesterigo inter metila acetato kaj benzila piruvato:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transesterigo inter metila benzoato kaj piruvata acido:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola transesterigo inter *etila piruvato* kaj metila alkoholo:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *metila piruvato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *metila piruvato*:

### Reakcio 3 
* Reakcio per acida transesterigo kun formiata acido:

### Reakcio 4 
* Reakcio per alkohola transesterigo kun etila alkoholo:

### Reakcio 5 
* Reduktigo de la *metila piruvato*:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun NH3:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun HCl:

## Literaturo 
* The Good Scents Company
* Fisher Scientific
* Human Metabolome Database
* Intensive Care Medicine
* Chiral Catalyst Immobilization and Recycling
* Fused Pyrimidines
* Keto Acids—Advances in Research and Application
* Chemical Society of Japan

## Referencoj 
Kategorio:Piruvatoj
piruvato
Kategorio:Karboksilataj esteroj
Propila ftalato

**Propila ftalato** aŭ **C14H18O4** estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la ftalata acido kaj propanolo. Propila ftalato estas blanka kaj toksa solidaĵo, uzata kiel analiza reakciaĵo en kemiaj sintezoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Propila ftalato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Propila ftalato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per agado de ftalata acido kaj propila alkoholo:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *ftalata anhidrido* kaj propila alkoholo:

### Sintezo 3 
* Preparado per reakcio de *propila klorido* kaj ftalata acido:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de *propila klorido* kaj natria ftalato:

### Sintezo 5 
* Preparado per transesterigo inter propila acetato kaj metila ftalato:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transesterigo inter propila benzoato kaj ftalata acido:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola transesterigo inter etila ftalato kaj propila alkoholo:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *propila ftalato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *propila ftalato*:

### Reakcio 3 
* Reakcio per acida transesterigo kun formiata acido:

### Reakcio 4 
* Reakcio per alkohola transesterigo kun metila alkoholo:

### Reakcio 5 
* Reduktigo de la *propila ftalato*:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun NH3:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun HCl:

## Vidu ankaŭ 
* Ftalatoj
* Tereftalatoj
* Izoftalatoj

## Literaturo 
* Alfa Aesar
* Cameo Chemicals
* ResearchGate
* Phthalate Esters
* Handbook of Physical-Chemical Properties and Environmental Fate for Organic Chemicals
* Analytical Artifacts
* Legis Concise Notes: Industrial Hygiene and Litigation Support
* Compatibility Guide for Adjacent Loading of Bulk Liquid Cargoes

## Referencoj 
Kategorio:Ftalatoj
Kategorio:Esteroj
ftalato
(57644) 2001 TV201

**(57644) 2001 TV201** estas malgranda, meze hela troja asteroido de Jupitero, malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

Ĝi estas ano de la tiel nomata « Troja Tendaro », tie estas de la grupo da korpoj kiuj orbitas en la ĉirkaŭaĵo de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Suĥumvit

**Suĥumvit**, en angla: *Sukhumvit Road*, en taja: ถนนสุขุมวิท, Thanon Suĥumvit, aŭ Tajlanda Vojo 3a (en taja: ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3), estas grava ŝoseo en Tajlando, kaj grava surfaca ŝoseo de Bankoko kaj de aliaj urboj. Ĝi sekvas marbordan vojon el Bankoko al la distrikto Ĥlong Ĝai, Trat bordo al Koh Kong, Kamboĝo. Tio estas la sudorienta marbordo de Tajlando.

La ŝoseo Suĥumvit estis tiele nomita laŭ la kvina estro de la Departemento de Aŭtoŝoseoj, nome Fra Bisal Suĥumvit. Ĝi estas unu el la kva ĉefaj aŭtoŝoseoj de Tajlando, kun la Aŭtoŝoseo Fahonjotin (Vojo 1a), Mittrafap (Vojo 2a) kaj Fetkasem (Vojo 4a).

Kategorio:Stratoj en Bankoko
Kategorio:Ŝoseoj en Tajlando
Gaspard Glanz

**Gaspard GLANZ**, naskiĝinta la 22an de aprilo 1987 en Strasburgo (Bas-Rhin) estas franca ĵurnalisto. Li estas la manaĝero de *Taranis News*, kiun li fondis en 2011.

## Biografio 
### Studadoj 
Studento en mezlernejo Kléber, li estas, en 2006, unu el la gvidantoj de la UNL-mezlernejo-sindikato en Strasburgo. Dum la manifestacioj kontraŭ la Unua laborkontrakto, li estas kondamnita pro koleregoj al membroj de la direkto kaj al la personaro de mezlernejo Strasburgo. Li akiris gradon en Kriminala Sociologio en la Universitato Rennes-II.

Li estas memlernanto pri ĵurnalismo.

## Notoj kaj referencoj 
## Fonto 
Kategorio:Francaj ĵurnalistoj
Réka Szilvay

*La informkesto donas elpensitan informon pri la naskiĝdato!*

**Réka Szilvay** [silvai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szilvay Réka** estis hungardevena finna klasika violonisto, altlerneja instruisto. Ŝia patro estis Géza Szilvay.

Réka Szilvay  naskiĝis en 1972 en Helsinko (Suomio).

## Biografio 
Réka Szilvay ekludis violonon en la aĝo de kvar sub la gvido de ŝia hungara patro Géza Szilvay. Kiel infanino ŝi violonadis en finna televido pli ol 50 fojojn kaj ludis kun Simfonia Orkestro de la Finna Radio en la aĝo de dek. Ŝi daŭrigis siajn studojn en la aĝo de 12 en la :en:Sibelius Academy, poste inter 1992-1998 en simila instituto en Vieno, fine ŝi diplomiĝis en la Sibelius Akademio en 2005. Ŝi debutis en Vieno en 1999, poste ŝi donis koncertojn tra Eŭropo, Ĉinio, Japanio, Tajvano, Sudameriko kaj Usono. Nature ŝi recitalis ankaŭ kun ĉiuj gravaj finnaj orkestroj. Ŝi estis nomumita instruisto pri muziko en la Akademio Sibelius en 2006. Ŝia violono estas irlanda Stradivarius de 1702.

## Fontoj 
* https://news.cision.com/fi/taideyliopiston-sibelius-akatemia/r/reka-szilvay--heikki-uimonen-ja-peter-peitsalo-sibelius-akatemian-professoreiksi,c9269907 
* https://www.bbc.co.uk/music/artists/46219d4b-10bb-4af6-af72-755e534426c8 
* https://www.revolvy.com/page/R%C3%A9ka-Szilvay 
* http://dictionnaire.sensagent.leparisien.fr/reka+szilvay/en-en/ 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj klasikaj violonistoj
Kategorio:Finnaj violonistoj
Kategorio:Hungardevenaj altlernejaj instruistoj
Malé Heraltice

:*Estas ankaŭ Heraltice.*

**Malé Heraltice** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Velké Heraltice, troviĝanta en distrikto Opava proksimume 3&nbsp;km okcidente de Velké Heraltice. Vivas ĉi tie  ().kaj estas ĉi tie registritaj 72 adresoj. Kondukas tra ĉi tie ŝoseo I/11.

Malé Heraltice estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 4,89&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1377.

## Loĝantaro 
## Fotogalerio 

 Church of Saint Bartholomew (Malé Heraltice) 7227.jpg| Preĝejo de sankta Bartolomeo
 Fire station (Malé Heraltice) 7224.jpg| Fajroestingista armilejo kun turo
 Velké Heraltice, Malé Heraltice, memorial.jpg| Monumento al viktimoj de la mondaj militoj

Kategorio:Velké Heraltice
Kategorio:Setlejoj en Nízký Jeseník
David Frankham

**David Frankham** (naskita 1926) estas angla aktoro.

Post militservado en Brita Hindio kaj Malajzio dum la Dua mondmilito, Frankham unue laboris kiel novaĵlegiSTo, kaj poste verkisto, intervjuanto kaj produktanto por la BBC de 1948 ĝis 1955.

En 1955, Frankham moviĝis al Holivudo por KLOPODi karieron kiel aktoro. Li debutis en televido per *Matinee Theatre* en 1956 kaj en kino per Johnny Tremain en 1957. Li daŭris sian karieron per multaj televidaĵoj kiel *Death Valley Days*, *77 Sunset Strip* kaj Maverick krom per kinfilmo Return of the Fly.

Dum 1960-aj jaroj li aktoris en kinaĵoj One Hundred and One Dalmatians (voĉe), Master of the World, Tales of Terror, The Spiral Road kaj King Rat, kaj en televidserioj Alfred Hitchcock Presents, The Outer Limits, Dr. Kildare, Gomer Pyle: USMC, The Beverly Hillbillies kaj Star Trek inter aliaj.

Frankham en la 1970-a kaj 1980-a jardekoj aktoris en televidaĵoj kiel ekzemple Cannon, The Six Million Dollar Man, The Waltons (voĉe), The Bold and the Beautiful, kaj en kinfilmoj The Great Santini kaj Wrong Is Right. 

Poste li laboris tre malofte: en The Substitute (1997), *Heat Lightning* (2010), *Ink: A Tale of Captivity* (2010) kaj *The House of the Seven Gables* (voĉe) en 2018.

Kategorio:Aktoroj de Star Trek
Kategorio:Anglaj aktoroj
57868 Pupin

'*57868 *Pupin'''* estas malgranda, malhela kaj malrapide rotacianta asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *Near Earth Asteroid Tracking* (NEAT), elde la Observatorio de la Monto Palomar (80 km norde de San-Diego, Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la serb-usona fizikisto kaj humanitaristo Mihajlo Pupin (1858–1935). Li grande plibonigis la long-distancan telefonan komunikadon kaj la sensivecon de la iksoradia detekto, kaj li laboris por la serbaj migrintoj. La nomo estis proponitaj de *V. Benishek* kaj *F. Pilcher'', kiuj akiris la unuajn rotaciajn  por tiu objekto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Etila piruvato

**Etila piruvato** aŭ **C5H8O3** estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la piruvata acido kaj etanolo. Etila piruvato estas senkolora likvaĵo kun agrabla odoro, uzata kiel gustigagento kaj odorigagento en la nutrondustrio kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Etila piruvato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Etila piruvato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per agado de piruvata acido kaj etila alkoholo:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *piruvata anhidrido* kaj etila alkoholo:

### Sintezo 3 
* Preparado per reakcio de etila klorido kaj piruvata acido:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de etila klorido kaj natria piruvato:

### Sintezo 5 
* Preparado per transesterigo inter etila acetato kaj benzila piruvato:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transesterigo inter etila benzoato kaj piruvata acido:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola transesterigo inter metila piruvato kaj etila alkoholo:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *etila piruvato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *etila piruvato*:

### Reakcio 3 
* Reakcio per acida transesterigo kun formiata acido:

### Reakcio 4 
* Reakcio per alkohola transesterigo kun benzila alkoholo:

### Reakcio 5 
* Reduktigo de la *etila piruvato*:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun NH3:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun HCl:

## Literaturo 
* DrugBank
* The Good Scents Company
* Organic Synthesis
* Nature
* Intensive Care Medicine
* Keto Acids: Advances in Research and Application
* Molecular Basis of Health and Disease
* Oxygenases: Advances in Research and Application

## Referencoj 
Kategorio:Piruvatoj
piruvato
Občina Piran

**Občina Piran**  estas unu el 212 municipoj en Slovenujo. Ĝi situas en la Regiono Marborda-Karsta. La municipo enhavas 11 komunumojn kaj ĝia areo estas 44,6 km². Komence de 2018 tie loĝis 17643  homoj. La administra centro estas la urbo Piran.
## Loko, priskribo 
eta|281x281ra|Občina Piran
Ĝi situas en la sudokcidento de Slovenio. Ĝi estas unu el la tri municipoj de Slovenio, situanta sur la Adriatika marbordo. La plej alta alteco de la areo - ĉirkaŭ 300 m - estas en la oriento.

En la komunumo estas la internacia flughaveno Portorož.

La municipo estas oficiale dulingva, kun malgranda itala komunumo loĝanta en ĝi.

La apudaj municipoj estas:

Občina Izola nordo, Urba municipo Koper en la oriento. Okcidente ĝi estas apud la Pirana Golfo, kaj sude al Kroatio.

## Komunumoj 
La municipo konsistas el la sekvaj 11 vilaĝoj:

Dragonja (Dragogna), Lucija (Lucia), Nova vas (Villanova di Pirano), Padna (Padena), Parecag (Parezzago), **Piran** (Pirano), Portorož (Portorose), Seča (Sezza), Sečovlje (Sicciole), Strunjan (Strugnano), Sveti Peter (San Pietro dell'Amata)

Noto: Italaj nomoj aperas inter krampoj.
## Tradukfonto 
Statistikoj:  http://www.citypopulation.de/php/slovenia-obalnokraska.php

Geografia loko: http://www.geopedia.si/#T13_F408:90_x396192.65599999996_y39774.8_s12_b4 

Piran
Piran
Parko Lumfini

eta|dekstre|Parko Lumfini.
**Parko Lumfini** aŭ **Lumphini** (ankaŭ Lumpini aŭ Lumpinee, ) estas -hektara parko en Bankoko, Tajlando. La parko proponas raran malferman publikan spacon, arbojn, kaj distrejojn en la ĉefurbo de Tajlando kaj enhavas artefaritan lagon kie vizitantoj povas lupreni boatojn. Vojoj ĉirkaŭ la parko totalas proksimume  en longo kaj estas populara areo por matenaj kaj vesperaj kurantoj. Oficiale, biciklado estas permesita nur dum la tago inter 10:00 kaj 15:00 horoj. Estas malpermeso por fumado tra la tuta parko. Hundoj ne estas akceptataj.

Lumfini
Kategorio:Aperis en 1920-1929