open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
949 Hel

'*949 *Hel'''* estas mezgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Max Wolf elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la diino Hel de la nord-ĝermana mitologio (tiu-ĉi diino jam donis sian nomon al la asteroido *699 Hela'').

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Gigantoj de la nord-ĝermana mitologio
Kategorio:Malkovrita de Max Wolf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1921
Veľká Čausa

**Veľká Čausa,** hungare **Nagycsóta** [nadjĉOta], germane **Großtschauscha** estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio. Veľká, nagy kaj groß signifas: granda.
300ra|eta|Veľká Čausa situas en la plej griza parto

## Situo 
Veľká Čausa situas laŭ ĉefvojo kaj fervojo Handlová-Prievidza. La lasta urbo troviĝas je 5&nbsp;km-oj.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1358. En 1778 loĝis tie 274 vilaĝanoj en 25 domoj, en 1828 294 vilaĝanoj en 42 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Nagycsóta 399 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Privigye, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Veľká Čausa 402 homoj, (394 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika moderna preĝejo omaĝe de 1999

## Eksteraj ligiloj 
* Veľká Čausa sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Prievidza
Valaská Belá

**Valaská Belá,** hungare **Bélapataka** estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
300ra|eta|Valaská Belá situas en la plej griza parto

## Situo 
Valaská Belá situas laŭ flankovojoj. Prievidza troviĝas je 28&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1324 laŭ tiama nomo kaj ortografio *"Belafelde"*. En 1828 loĝis tie 3027 vilaĝanoj en 432 domoj, en 1828 vilaĝanoj en domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Bélapataka 4007 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Privigye, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1944 batalo okazis inter faŝistoj kaj partizanoj. En 1951 uzino pri teksaĵoj, en 1956 uzino pri vitroj ekfunkciis. En 2001 vivis en Valaská Belá 2427 homoj, (2404 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika klasikisma preĝejo de 1800, en 1945 pligrandiĝis
* skiejo

## Eksteraj ligiloj 
* Valaská Belá sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Prievidza
Trisono

**Trisono** en muziko estas trivoĉa akordo, kiu konsistas el tri tercio-intervaloj tavoligitaj unu super la alian. Trisono konsistas el toniko, terciotono kaj kvintotono.

## Specoj 
Ĉar oni distingas „grandajn“ kaj „malgrandajn“ terciojn, estas kvar eblecoj tavoligi du terciojn. La rezultajn trisonotipojn oni nomas laŭ siaj modaloj respektive laŭ la grando de siaj kadrointervaloj:

eta|dekstra|350ra|La kvar trisono-tipoj notitaj en notliniaro laŭ la ekzemploj en la tabelo: maĵora, minora diminuita kaj aŭgmentita trisonoj

## Invertado de trisonoj 
Se eksonas alia trisonero ol la toniko kiel basotono, oni diras invertado. Je la unua invertado, nomata sestakordo, la terciotono lokas en la baso, je la dua, nomita kvartsestakordo, la kvintotono lokas en la baso.

## Trisonoj super gamoj 
Super ĉiu tono de gamo formeblas per terciotavoligo el tonoj de ĉi tiu gamo (t.n. *engamaj* tonoj). La ŝtupoteorio kaj funkcioteorio okupiĝas detale pri tio.

*Vidu ankaŭ*: Akordsimbolo, Akordo (muziko), Kadenco (muziko)

Kategorio:Akordoj
Terézváros

**Terézváros** [terEzvAroŝ] estas la 6-a distrikto de Budapeŝto. La loknomo signifas: Tereza-urbo.
eta|maldekstra|170ra|Blazono de la 6-a distrikto
eta|dekstra|200ra|Loko de la 6-a distrikto
eta|dekstra|270ra|Preĝejo de Terézváros
eta|dekstra|270ra|Operdomo en Terézváros

## Bazaj informoj 
* poŝtkodoj: 1061-1068
* areo: 2 km²
* loĝantaro: 41 700
* koordinatoj: 

## Situo 
Distrikto Terézváros situas centre en la ĉefurbo sur ebenaĵo.

## Historio 
Ekde la 18-a jarcento urbomuro de Pest ne sufiĉis por la loĝantaro, komence ekster la muroj bienocentroj, poste sporadaj domoj formiĝis. En 1768 estis tie 366, en 1790 jam pli ol 500 domoj konstruiĝis. En 1751 Maria Terezia vizitis Peŝton kaj Buda-on. Memore al la vizito tiuj freŝaj domoj nomiĝis Terezia-urbo ekde 1777. En 1783 tie fondiĝis uzino pri teksaĵoj. Ekde 1846 fervojo trafikas al Vác. En 1870 oni komencis plani aleon nun nomata Andrássy kaj bulvardojn, kiu praktike ligis la domojn al Pest (ekde 1873 al Budapeŝto). Ekde 1887 tramoj trafikas laŭ Granda Bulvardo, en 1884 Budapeŝta Ŝtata Operejo ekfunkciis.

## Trafiko 
* metrooj, aŭtobusoj, tramoj

## Famuloj 
* tie naskiĝis László Bíró, inventisto de la globkrajono

## Vidindaĵoj 
* Budapeŝta Ŝtata Operejo, pri kio estas historio: la hungaroj petis permeson de Francisko Jozefo la 1-a (Aŭstrio) por la konstruaĵo. Li jesis, se la domo ne estos pli granda, ol tiu en Vieno. La imperiestro partoprenis la solenan malfermon, poste li diris: fakte la operdomo estas malpli granda, ol en Vieno, tamen ĝi estas pli bela.
* aliaj teatroj
* Muzikakademio Franz Liszt
* Preĝejo de Tereza el Avila (Terézváros)
* Palaco Anker
* Palaco Drechsler

Kategorio:Distriktoj de Budapeŝto
Dvorec

**Dvorec,** hungare **Bánudvard** estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
300px|eta|Dvorec situas en la plej griza parto

## Situo 
Dvorec situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Bánovce nad Bebravou troviĝas je 2&nbsp;km-oj.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko kaj bronzepoko. La Grandmoravia Regno havis tie etfortikaĵon. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1455 laŭ tiama hungara ortografio *"Odwarcz"*. En 1784 loĝis tie 144 vilaĝanoj (35 familioj) en 25 domoj, en 1828 205 vilaĝanoj en 32 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Bánudvard 227 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Bán, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Dvorec 423 homoj, (415 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* kastelo el la 18-a jarcento, post jarcento pligrandiĝis, en 1902 trakonstruiĝis

## Eksteraj ligiloj 
* Dvorec sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Bánovce nad Bebravou
Iraka dinaro

La **iraka dinaro** - (arabe دينار, kurde دینار - estas la nacia valuto de Irako. Unu dinaro estas teorie dividita je mil *filsoj* (فلس), kvankam pro inflacia malvaloriĝo de la valuto filsoj nuntempe ne plu havas praktikan signifon. La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas IQD. La valuta simbolo estas **د.ع**.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la centra banko de Irako

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ekonomio de Irako
Irana rialo

La **irana rialo** estas la nacia valuto de Irano. Unu rialo estas dividita je cent *dinaroj* (neoficiale ankaŭ je dek *tomanoj*), kvankam pro inflacia malvaloriĝo de la valuto la subunuoj nuntempe ne plu havas praktikan signifon. La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas IRR. Valuta simbolo estas ﷼.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la centra banko de Irano 

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ekonomio de Irano
Zemianske Kostoľany

eta|250ra|maldekstra|Vido al Zemianske Kostoľany
**Zemianske Kostoľany,** hungare **Nemeskosztolány** [nemeŝkostolAnj], germane **Edl-Kostolany** estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. Ankoraŭ vilaĝeto apartenas al la municipo.

## Situo 
Zemianske Kostoľany situas laŭ maldekstra bordo de Nitra (rivero), sub monto 616 m alta, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Nováky-Partizanske. Prievidza troviĝas je 13&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1331 en formo *"Coztulan"*. En 1828 loĝis tie 502 vilaĝanoj en 73 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Nemeskosztolány 524 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bars, al distrikto de Oszlány, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Zemianske Kostoľany 1633 homoj, (1605 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Johano Baptisto de 1701, en 1634
* luterana baroka templo de 1736
* renesanca duetaĝa kaj dutura kastelo de familio Kosztolányi [kostolAnji] proksimume de 1600
* renesanca kastelo nomata Karolin el la 19-a jarcento
* kastelo nomata "Fraŭlino" de 1727, en 1815 trakonstruiĝis, nun lernejo

## Famuloj 
En la iama Nemeskosztolány naskiĝis hungara jezuito György Raicsáni.

## Fama nomportanto 
* familio de Dezső Kosztolányi longe estis bienuloj en la vilaĝo

Kategorio:Municipoj en distrikto Prievidza
Jamajka dolaro

**Jamajka dolaro** estas nacia valuto de Jamajko. Unu dolaro estas dividita je cent *cendoj*. Internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas JMD.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la centra banko de Jamajko

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ekonomio de Jamajko
Jordania dinaro

La **jordania dinaro** - arabe دينار أردني - estas la nacia valuto de Jordanio. Unu dinaro estas dividita je 10 dirhamoj, 100 kirŝoj resp. 1000 filsoj. La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas JOD.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la centra banko de Jordanio 

[eta|maldekstra|300px|la urbocentro de [Jerusalemo kun la Kupolo de la Roko sur monbileto de 20 dinaroj]]

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ekonomio de Jordanio
Malgranda Sablodezerto

**Malgranda Sablodezerto** estas dezerto de Okcidenta Aŭstralio kaj troviĝas en la suda parto de Granda Sablodezerto kaj en la okcidenta parto de Gibson-Dezerto. Ĝi estas tiel nomata ĉar proksimas kaj similas al Granda Sablodezerto, sed estas multe pli malgranda ol ĝi.

## Vidu ankaŭ 
* Dezertoj de Aŭstralio

Dosiero:LittleSandyDesert_CanningStockRoute.jpg|
Dosiero:LittleSandyDesert_near_DurbaSpring.jpg|

Kategorio:Dezertoj en Aŭstralio
Mielo (filmo)

**Bal** - turke "mielo" - estas turkia-germania kineja filmo el la jaro 2010. Ĝin realigis la reĝisoro Semih Kaplanoğlu. Temas - tre resume - pri sesjara knabo el malurba parto de Anatolio, kies patro, kultivisto de abeloj, senspure malaperas en montara arbaro. Kiam la senespero pri la perdito pli kaj pli grandiĝas, la knabo mem ekserĉas sian patron.

La filmo en la Berlina Internacia Film-Festivalo Berlinale en 2010 gajnis la kino-premion Ora Urso.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Filmoj aperintaj en 2010
Kategorio:Turkaj filmoj
Kategorio:Germanaj filmoj
Kategorio:Turklingvaj filmoj
Kategorio:Dramaj filmoj
Kategorio:Ora Urso
Kenja ŝilingo

La **kenja ŝilingo** estas la nacia valuto de Kenjo. Unu ŝilingo estas dividita je cent *cendoj*. La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas KES. Sian nomon la valuto dividas kun la somalia ŝilingo, la tanzania ŝilingo, la uganda ŝilingo kaj la eksa aŭstra ŝilingo en Eŭropo, nun anstataŭigita per la Eŭro.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la centra banko de Kenjo

eta|maldekstra|180px|monero de dek ŝilingoj el 1997

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ekonomio de Kenjo
Uganda ŝilingo

La **Uganda ŝilingo** estas la nacia valuto de Ugando. Unu ŝilingo estas teorie dividita je cent *cendoj*, kvankam pro inflacia malvaloriĝo de la valuto cendoj ekde la jaro 1987 ne plu havas praktikan signifon. La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas UGX. Sian nomon la valuto dividas kun la kenja ŝilingo, la somalia ŝilingo, la tanzania ŝilingo kaj la eksa aŭstra ŝilingo en Eŭropo, nun anstataŭigita per la Eŭro.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la centra banko de Ugando

eta|maldekstra|240ra|monbileto de 50000 ŝilingoj

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ekonomio de Ugando
952 Caia

'*952 *Caia'''* estas meze granda, malhela, asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la rusa astronomo Grigorij Neujmin elde la Simeiza observatorio, la .

## Nomo 
Pro neebleco komuniki, ĉar estis dum la unua mondmilito, ĝi ricevis la provizoran nomon *Σ61* kun la grekan literon Σ, kiu estis ŝanĝita al S.

Ĝi poste ricevis la nomon de "*Caia''", unu rolulino de la romano Quo vadis? de Henryk Sienkiewicz.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Grigorij Neujmin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1916
953 Painleva

'*953 *Painleva''''' estas malgranda, meze hela, asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la rusa astronomo Benjamin Jekhowsky la  elde la observatorio de Alĝero.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la francan matematikiston kaj politikiston Paul Painlevé.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Benjamin Jekhowsky
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1921
Ornukulo

La **Ornukulo** kiel komuna nomo aŭ Piroplekto laŭ la genro (***Pyrrhoplectes epauletta***) estas specio de fringo de la familio de Fringedoj. Ties genro ***Pyrrhoplectes*** estas monotipa. La latina scienca nomo estas kunmetaĵo de du radikoj el kiuj la unua signifas en la antikva greka “fajro”, alude al la plej rimarkinda karaktero de tiu birdospecio.

Nome la masklo estas tutnigra kun tre rimarkinda orflava (flava kun oranĝeca nuanco) supra krono kaj nuko, kio aperas kaj en la komuna nomo kaj en la scienca genra. Krome havas iom da simila orkoloro en ŝultro. Ĝi havas blankan strion en triarangaj flugilplumoj, kiuj videblas eĉ ripoze kiel malgranda marko ĉepuge. La ino estas olivecverda supre kaj bruna sube. La okuloj estas nigrecaj kaj la kruroj malhelrozkolorecaj. La beko estas nigreca kaj tre larĝa ĉebaze.

Ĝi troviĝas en Himalajo, tio estas en Butano, suda Ĉinio, norda Barato, norda Birmo kaj Nepalo. Ties natura habitato estas moderklimataj arbaroj en densa subkreskaĵaro kaj arbustaro de rododendroj kaj bambuo inter 1,600 kaj 4,000 m.

## Referencoj
* BirdLife International 2004.  Pyrrhoplectes epauletta .   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 10an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Erotokritos

**Erotokritos** (helene: Ερωτόκριτος) estas poema romano skribita de Vicencos Kornaros komence de la 17a jarcento en Kreto. Ĝi konsistas el 10,012 dek-kvinsilabaj versoj. Ĝiaj temoj estas amo, honoro, amikeco kaj kuraĝo. Ĝi estas skribita en la Kreta dialekto de la Greka lingvo. Iu speco de ritmaj versoj uzitaj en la tradicia *mantinades* estis ankaŭ tio, kio uziĝis en *Erotokritos*.eta|dekstra|200px|Erotokritos kaj AretousaLa rekta modelo de la verko estas la Franca populara mezepoka romano *Paris et Vienne* verkita de *Pierre de la Cypède*, kio estis presita en 1487. Post tio ĝi estis ĝenerale disvastigita kaj tradukita en multajn Eŭropajn lingvojn.

Kategorio:Poemoj
Kategorio:Literaturo de Grekio
954 Li

'*954 *Li'''* estas mezgranda, malhela, asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Temisa familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝia nomo, "*Li*", estas la mallongigo de "*Lina*", antaŭnomo de "*Lina Alstede Reinmuth*", edzino de la malkovrinto. (Ĉar jam ekzistis la asteroido *468 Lina''.)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1921
Kalakanto

La **Kalakanto** aŭ Burtona kalakanto (***Callacanthis burtoni***) estas specio de fringo de la familio de Fringedoj. Ĝi troviĝas en Afganio, Barato, Nepalo kaj Pakistano. Ties natura habitato estas moderklimata arbaro kun superabunda pejzaĝo.

eta|maldekstra|
Temas pri birdo kiu iel rememoras aŭ similetas laŭ aspekte al Eŭropa kardelo, nome havas blankajn kaj ruĝajn kolorojn en vizaĝo ĉirkaŭata de nigra, sed anstataŭ laŭ vertikalaj zonoj laŭ horizontalaj zonoj; krome estas ĝenerala bruna koloro, sed multe pli malhela kaj nigraj flugiloj kun koloraj markoj sed nur blankaj anstataŭ la flavaj kardelecaj. Pli precize tiu specio estas ĝenerale malhelbruna, pli malhelbruna en dorso ol en subaj partoj kaj kolo; en vizaĝo estas **blankeca subokula strio el la beko kaj ruĝa superokula strio el la frunto**, ĉio ĉirkaŭata de nigra strizono el supraj krono kaj nuko, orelareo al la gorĝo. La beko esta hela kaj larĝa ĉebaze. La flugiloj estas nigraj kun blankaj markoj meze kaj pinte. La kruroj estas rozkolorecaj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Callacanthis burtoni. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 10an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Santomea dikbekulo

La **Santomea dikbekulo**, *Neospiza concolor*, estas granda (plej granda kanario aŭ kardelo el la mondo), fortika fringo kun grandega beko. Ĝi estas endemia de la insulo de Santomeo.

Ĝi ĵuse tiu birdo estis konata nur el tri specimenoj de la 19a jarcento el suda Santomeo. Ĝi estis remalkovrita en 1991 en la sudokcidento de la insulo ĉefe ĉe Xufexufe. La nuna populacio estas ĉirkaŭkalkulata je **malpli da 50**. La ĉefa minaco estas habitatodetruo.

Ĝi estas 18 cm longa, tre granda inter fringedoj, fortika fringo kun grandega grizeca beko per kiu ĝi senpene rompas semojn. Uniforme ruĝecbruna en supraj partoj kaj subaj partoj, iom pli malhela en kapo, flugiloj kaj vosto. Simila specio estas la Principea serino, *Serinus rufobrunneus*, sed tiu estas multe pli malgranda. La voĉo estas mallonga serio de 4-5 mallongaj, 2-notaj kanariecaj fajfoj, kun dua noto pli alta. Kio estas simila al tiu de la Principa serino, sed pli profunda, pli simpla kaj pli ripeteca.

Ili loĝas en malaltaj teroj, en densa kanopeo de praarbaroj. Ĝi estas probable kanopea specio kaj estas priskribita kiel tre silentema, kio parte povus klarigi kial ĝi estas tiom rare vidata, kvankam la alvoko estis registrita kaj kelkaj birdoj respondas al registro. Ŝajne moviĝas en paroj aŭ solaj kaj venas al arbara subkreskaĵaro por manĝi semojn kiujn ĝi rompas per sia povega beko. 

## Referencoj 
*  Endanĝerita

## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet  Konsultita la 31an de oktobro 2010.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Albert Váradi

**VÁRADI Albert** (va:radi) estis hungara pentristo naskita en Nagyvárad en 1896 kaj mortinta en Parizo en 1925.

## Kariero 
Albert Váradi studis skulptadon en Budapeŝto en Industriarta Lernejo kaj poste grafikon en Munkeno. Li ekspoziciis unue siajn ilustraciojn en la Kunstverein. Li loksidiĝis en Parizo en 1923, kie li organizis plurajn ekspoziciojn.

## Fonto 
* Kieselbach Galéria

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Incertae sedis

eta|La birdospecio *Amaurocichla bocagei* apartenas al nekonata familio
***Incertae sedis*** (estas latina vorto por "de necerta lokigo" aŭ laŭlitere "de necerta sidejo"), laŭ mallongigo "inc. sed.", estas teknika termino uzata por difini taksonomian grupon kies ampleksaj rilatoj estas ĉu nekonataj ĉu nedifinitaj.

Tiele se la genro Homo kiu enhavas specion *Homo sapiens* tuj estu enigma kaj malaperus la konitajn rilatojn kun parencaj taksonoj ĉe Homenoj aŭ aperus novaj tiu genro estu nomata kiel *Homo incertae sedis*.

Se ekzistas konfliktaj rezultoj aŭ se ne estas interkonsento inter fakuloj pri kiel iu taksono rilatas al aliaj organismoj, tiu esti listita kiel *incertae sedis* ĝis kiam la konflikto estu solvita.

## Notoj 

Kategorio:Taksonomio
Kategorio:Latinaj esprimoj
Kategorio:Naturscienco
Béla Székely

**SZÉKELY Béla** (se:kej) estis rumanuja hungara, hungara ĵurnalisto, verkisto, psikologo naskita en Bethlen la 1-an de junio 1891 kaj mortinta en Buenos Aires en 1955.

## Kariero 
Béla Székely studis en Nadjvarado kaj Budapeŝto kaj komence li estis ĵurnalisto en tiuj du urboj. Li estis redaktoro en Kluĵo de la gazetoj Új Kelet, Keleti Újság kaj 5 órai Újság. Li partoprenis en la laboro de *Erdélyi Zsidó Nemzeti Szövetség* (Transilvania Juda Nacia Unuiĝo) kaj li organizis la fraŭlin-mondmovadon „Aviva”. Li estis kunlaboranto de la revuoj de Lajos Kassák (Dokumentum, Munka). En 1934 – 1935 li redaktis la pedagogian kaj grafologian revuon *Emberismeret* (Homkono) (kune kun István Kulcsár). En 1938 li elmigris Sud-Amerikon, en Buenos Aires li ĉefredaktis la hungarlingvan semajnan gazeton *Jövő* . Liaj sciencaj verkoj aperis en Argentino en hispana lingvo.

## Verkoj 
* *Számvetések* (poemoj, Bp., 1912);
* *Vajúdó ország. Könyv az épülő Palesztináról (Kolozsvár, 1925);
* *Mittelmann, egy zsidó Justizmord leleplezése* (Marosvásárhely, 1925);
* A Te gyermeked…A modern gyermeknevelés kézikönyve* (Bp., 1925);
* *A „G” osztály. Szenny, vér, halál* (Kolozsvár, 1931);
* *A gyermekévek szexualitása* (Bp., 1935);
* *Az antiszemitizmus története* (Bp., 1936; Buenos Aires, 1940).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj psikologoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
956 Elisa

'*956 *Elisa'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la antaŭnomon de "*Elisa Reinmuth''", patrino de la malkovrinto.

## Ecoj 
Ĝi estas V-tipa asteroido. Laŭ ĝiaj orbitaj elementoj, ĝi estas proksima, sed ne en la Vesta familio, tamen ĝi estas verŝajne ero elŝirita de 4 Vesta pro forta alfrapo.

Aliaj ekzemploj de V-tipaj asteroidoj foraj de la Vesta familio estas konataj, ekzemple: 809 Lundia.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1921
Pfäffikon SZ

**Pfäffikon** estas setloloko kun karaktero de eta urbo kaj la ĉefloko de la komunumo Freienbach en la distrikto Höfe, Kantono Ŝvico, Svislando. Ĝi havis  loĝantojn je la 31-a de decembro 2008. Pfäffikon estas alterne kun la komunumo Wollerau ĉiam por po du jaroj ĉefloko de la distrikto Höfe.

## Geografio 
Pfäffikon situas ĉe la bordo de Lago de Zuriko sude de la duoninsulo de Hurden kaj ĉe la norda flanko de la monto Etzel. Al Pfäffikon apartenas ankaŭ la du insuloj Ufenau kaj Lützelau.

## Trafiko 
La stacidomo de  estas fervojnodo, kie kruciĝas la trajlinio de Svisaj Sudorientaj Fervojoj de Sankt-Galo al Lucerno kaj la linio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Zuriko al Koiro respektive al Buchs kaj Aŭstrio, sur kiuj cirkulas rapidtrajnoj, kiuj haltas en Pfäffikon. Krome tra Pfäffikon pasas lokaj trajnlinioj de la Zurika Trafik-Unio de Zuriko al Glaruso kaj de Pfäffikon tra Rapperswil, kaj Uster al Zuriko kaj Bülach. Sude de la vilaĝo pasas la svisa aŭtovojo A3 de Bazelo tra Zuriko al Koiro kaj pasas la vilaĝon la kantona ĉefvojo n-ro 8 de Rapperswil trans la lagodigo kaj Pfäffikon al Ŝvico.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Pfäffikon datiĝas el la jaro 965 kiel *Phaffinchova*.

En la jaro 1443 dum la Malnova Zurika Milito la zurikanoj devis koncedi Pfäffikon al la ŝvicanoj. La Ekstera Bieno, kiel nomiĝis la distrikto de Pfäffikon, tiam fariĝis parto de Ŝvico. Dum la tempo de la Helveta Respubliko la Ekstera Bieno apartenis de 1798 dum kvin jaroj al la distrikto Rapperswil de la helveta Kantono Linth. En la jaro 1803 Freienbach, Wollerau kaj Feusisberg estis kunigitaj al la distrikto Höfe kaj reatribuitaj Kantono Ŝvico. Dum la ŝvica kantonskismo inter 1831 kaj 1832 Pfäffikon aliĝis al la duonkantono Ekstera Ŝvico. 1848 per la nova konstitucio la distrikto Höfe estis reunuigita kaj la administra centro de la komunumo Freienbach, Pfäffikon, fariĝis alterne kun Wollerau endujara ritmo ĉefloko de la distrikto.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Pfäffikon
* Pfäffikon SZ (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Pfäffikon SZ
* Pfäffikon SZ en la Historia Leksikono de Svislando
Linares (Meksiko)

**Linares** estas unu el la 51 komunumoj de la meksika subŝtato Nuevo León, kiu situas en norda Meksiko, inter la subŝtatoj Coahuila kaj Tamaulipas. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Linares*. Al Linares apartenas entute 417 tiel nomataj loĝlokoj (statistike por urboj, vilaĝoj kaj domaroj). La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 19033.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 71061 loĝantojn. El tiuj estis 35057 viroj kaj 36004 virinoj. La komunumo havas surfacon de 2445,2&nbsp;km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 350 metroj super la marnivelo.

## Klimato 
En la komunumo jare falas averaĝe 749&nbsp;mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas .

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 61231 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 45 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,07 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

En Linares loĝis en la jaro 2000 44152 personoj, kiuj aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 44402 scipovis legi kaj skribi, sed 2053 personoj estis analfabetoj. Laŭ procentoj 4,42 % de la personoj pli aĝaj ol 15 ne scipovis legi kaj skribi. Inter la viroj 4,5 % ne scipovis legi kaj skribi kaj inter la virinoj estis 4,34 %.

El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 2000), 53236 personoj apartenis al la katolika religio kaj 3868 personoj al la protestantisma religio. 2 apartenis al la judisma religio kaj 4125 personoj statistike apartenis al neniu religio.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Famuloj 
* Cristóbal de Olid

## Eksteraj ligiloj 
*Linares  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Nuevo León
Listo de komunumoj en Coahuila

La meksika federacia subŝtato **Coahuila** situas en la nordo de Meksiko (kun limo al Usono) kaj en ĝi ekzistas 38 **komunumoj**.

## Vidu ankaŭ 
* Coahuila


Coahuila
Borčany

**Borčany,** hungare **Borcsány** [borĉAnj] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
300px|eta|Borčany situas en la plej griza parto

## Situo 
Borčany situas laŭ traira flankovojo. Bánovce nad Bebravou troviĝas je 9&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1113 en formo *"Borscan"*. En 1784 loĝis tie 103 vilaĝanoj (10 familioj) en 11 domoj, en 1828 102 vilaĝanoj en 10 domoj. En 1892 la 2 vilaĝpartoj (Granda kaj Malgranda Borcsány-oj) unuiĝis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Borcsány 205 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Bán, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Borčany 247 homoj, (escepte de unu, ĉiuj slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika frugotika preĝejo omaĝe al Sankta Galo el la 13-a jarcento, en 1850 kaj en la 20-a jarcento trakonstruiĝis

## Famuloj 
En la iama Borcsány naskiĝis hungara geologo Kálmán Adda.

## Eksteraj ligiloj 
* Borčany sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Bánovce nad Bebravou
Ilona Horváth (pedagogo)

**HORVÁTH Ilona** (horva:t), edzino de Endre Székely, estis hungara instruistino, kandidato de pedagogiaj sciencoj (1954) naskiĝinta en Nagyvárad la 18-an de aŭgusto 1912 kaj mortinta en Budapeŝto la 18-an de majo 1979.

## Kariero
Ilona Horváth havigis diplomon de instruisto, poste en 1937 en Budapeŝto diplomon de mezlerneja instruisto pri matematiko-fiziko kaj filozofio. De 1945 ŝi estis komunista partianino, inter 1945 kaj 1950 ŝi estis anino de la Centra Komitato de Hungara Komunista Partio. En 1948 ŝi estis aspirantino pri pedagogio en Herzen Instituto de Leningrado. En jaroj 1946-48 kaj 1954-56  ŝi estis kultura vicsekciestrino de komunista partio. Inter 1965-70 ŝi estis docentino katedrestro en la Teknika Universitato, en jaroj 1971-1975 ĉefkunlaborantino de la Filozofia Instituto de la MTA. 

## Verkoj
**Új tavaszi seregszemle* (Szakmunkásnevelés a Magyar Tanácsköztársaságban) (Bp., 1959); 
**Didaktika* (kun István Szokolszky , Bp., 1975).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj profesoroj
Lajos Székely

**SZÉKELY Lajos** (se:kej), plumnomo Béla Eörsi, estis hungara ĵurnalisto, ekonomikisto naskita en Szászrégen la 16-an de oktobro 1881 kaj mortinta en Budapeŝto la 18-an de decembro 1972.

## Kariero
Lajos Székely en la unua mondmilito estis rusa militkaptito. Post reveno li laboris kiel oficisto en bieno de la *Vacuum Oil Company* de Vámospuszta. Li publikis precipe sociografiajn studojn en la revuoj *100%*, *Társadalmi Szemle* kaj en aliaj sub plumnomo Eörsi Béla. Ankaŭ liaj libroj aperis sub tiu nomo. En 1940 li loksidiĝis en Usono. je la fino de la 60-aj jaroj relokiĝis Hungarujon. 

## Verkoj
**A magyar mezőgazdasági válság* (Bp., 1931); 
**A magyar kapitalizmus fejlődése* (Bp., 1934); 
**A tőke behatolása a mezőgazdaságba* (Bp., 1938); 
**A magyar földművesszegénység kialakulása* (Bp., 1938).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Szekely, L.
Szekely, L.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Čierna Lehota (distrikto Bánovce nad Bebravou)

**Čierna Lehota,** hungare **Csarnólak** [ĉarnOlak] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Čierna Lehota situas fine de longa sakovojo. Bánovce nad Bebravou troviĝas je 22&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1389 en formo *"Cherna Lehota"*. La fondintoj estis germanoj. En 1784 loĝis tie 441 vilaĝanoj (78 familioj) en 51 domoj, en 1828 322 vilaĝanoj en 38 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Cserno-Lehota,* poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Csarnólak 530 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Bán, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1945 la faŝistoj murdis 2 vilaĝanojn. En 2001 vivis en Čierna Lehota 163 homoj, (escepte unun ĉiuj slovakoj).

Kategorio:Municipoj en distrikto Bánovce nad Bebravou
Erzsébetváros (distrikto)

**Erzsébetváros** [erĵEbetvAroŝ] estas la 7-a distrikto de Budapeŝto. La loknomo signifas: Elizabeto-urbo.
eta|maldekstra|170px|Blazono de la 7-a distrikto
eta|dekstra|200px|Loko de la 7-a distrikto
eta|dekstra|270px|Luterana preĝejo de Erzsébetváros
eta|dekstra|270px|Impona sinagogo de Erzsébetváros

## Bazaj informoj 
* poŝtkodoj: 1071-1078
* areo: 2 km²
* loĝantaro: 62 000

## Situo 
Distrikto Erzsébetváros situas centre en la ĉefurbo sur ebenaĵo.

## Historio 
Dum regado de turkoj estis tie nur sporadaj domoj ekster la urbomuro de Pest. En 1734 estis tie 11, en 1792 jam pli ol 500 domoj konstruiĝis. Tiu distrikto naskiĝis en 1873 okaze de formiĝo de Budapeŝto, kies nomo iĝis ekde 1882 Erzsébetváros honore al la imperiestrino Elizabeto de Aŭstrio-Hungario (edzino de Francisko Jozefo la 1-a). Ekde 1887 tramoj trafikas laŭ Granda Bulvardo. En 1944 la faŝistoj tie formis getton.

## Trafiko 
* metrooj, aŭtobusoj, tramoj, troleoj

## Vidindaĵoj 
* teatroj
* romkatolika novgotika Preĝejo de Elizabeto de Hungario
* grekokatolika Preĝejo Egido de Dionaskanto (Budapeŝto)
* Luterana preĝejo (Budapeŝto-Erzsébetváros)
* Kalvinana alea kirko
* **Granda Sinagogo (Budapeŝto)**
* Malgranda Sinagogo (Budapeŝto)
* Domaro Gozsdu

## Famuloj 
* Julio Baghy
* verkisto Mór Jókai

## Ĝemelurboj 
*  Nevers, Francio
*  Siedlce, Pollando
*  Požega, Kroatio
*  Tesaloniko, Grekio
*  Sveti Vlas, Bulgario

Kategorio:Distriktoj de Budapeŝto
Kategorio:Elizabeto de Aŭstrio-Hungario
Brezolupy

**Brezolupy,** hungare **Bánnyíres** [bAnnjIreŝ] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
300px|eta|Brezolupy situas en la plej griza parto

## Situo 
Brezolupy situas apud ĉefvojo Nováky-Bánovce nad Bebravou. La lasta urbo troviĝas je 5&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1323, poste en 1471 en formo *"Brezolwpy"*. En 1784 loĝis tie 139 vilaĝanoj (25 familioj) en 21 domoj, en 1828 146 vilaĝanoj en 20 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Brezolub,* poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Bánnyíres 322 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Bán, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1921 pro incendio la tuta vilaĝo cindriĝis. En 2001 vivis en Brezolupy 437 homoj, (427 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
## Eksteraj ligiloj 
* sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Bánovce nad Bebravou
Béla Olajos

**OLAJOS Béla** (olajoŝ) estis hungara, rumania hungara pentristo naskita en Gödöllő la 12-an de decembro 1910 kaj mortinta en Miercurea Ciuc la 18-an de aprilo 1991. Li estis la edzo de ĵurnalistino Magda Olajos Váczy.

## Kariero 
Olajos finis la katolikan gimnazion en sia naskiĝurbo. Por kvar jaroj ekde 1931 li studis filozofion en Veszprém. Inter 1934 kaj 1939 li studis en arta altlernejo de Budapeŝto en la klaso de István Szőnyi. Li diplomitiĝis en 1939. En 1941 li instruis en Satmaro. Ekde 1942 ĝis 1944 li estis en fronto. Li estis 1-a klasa ŝakisto. Li loksidiĝis definitive en Satmaro, sed ne havis konstantan laboron de 1948. Pro sia malbona sanstato li ofte restadis ĉe sia filino en Miercurea Ciuc.

## Ekspozicioj 
* 1945 - Satmaro
* 2008 - Satmaro.
* 2010 - Miercurea Ciuc.

## Bibliografio 
* Banner Zoltán: *Olajos Béla*, Csíkszereda Kiadóhivatal, 2010.

## Fonto 
* Hungarlingva vikipedio

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj ŝakistoj
Nularba Ebenaĵo

eta|220px|Limigo de Nularba Ebenaĵo
eta|220px|Nularba Ebenaĵo vidata de la fervojo *Indian Pacific*
**Nularba Ebenaĵo** aŭ **Senarba Ebenaĵo** () estas arida aŭ duonarida regiono, preskaŭ manka je arboj, de Aŭstralio. La vorto *Nullarbor* devenas de la  ("nenio" aŭ "neniu") kaj *arbor* ("arbo") kaj prononciĝas // (proksimume NAlebor). Tradukeblus esperanten kiel "Senarba Ebenaĵo" aŭ "Nularba Ebenaĵo". Ĝi etendiĝas sur surfaco de proksimume 200.000&nbsp;km² . La regiono estas inter la ŝtatoj de Suda Aŭstralio kaj Okcidenta Aŭstralio.

Sub la nomo de **Senarb-ebenaĵaj kserofitaroj**, Nularba Ebenaĵa estas tersupraĵa ekoregiono el la aŭstralia-tasmania ekoprovinco de la aŭstralazia ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Samtempe ĝi estas IBRA-regiono en la Provizora Biogeografia Regiono-klasifiko por Aŭstralio.

## Vidu ankaŭ 
* Dezertoj de Aŭstralio

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Nullarbor Net
* Across The Nullarbor
* Informoj pri trapaso de Nullarbor 
* Eyre Bird Observatory 
* Klimataj mapoj
* History of the rail crossing 
* Mundrabilla meteorite information 
*  Ekoregiono AA1306 : Senarb-ebenaĵaj kserofitaroj (WWF)
* Caverns give up huge fossil haul
* aerial video footage of the Nullarbor Plain 
* Photo Essay on Driving Australia's Nullarbor Plain 
* Governmental Biodiversity Assessment of the Nullarbor Plain 

Kategorio:Suda Aŭstralio
Kategorio:Okcidenta Aŭstralio
Kategorio:Dezertoj en Aŭstralio
Kategorio:Dezertoj kaj kserofitaroj
Kategorio:Ekoregionoj de la Aŭstralazia ekozono
Kategorio:Ebenaĵoj
Winifred Sackville Stoner, patrino

**Winifed Sackville STONER** (ĉ. 1870-1931) estis edukistino, fondinto de tri lernejoj de "natura edukado" kaj esperantistino. Ŝi estis la patrino de Winifred Sackville Stoner, filino (1902-1983), mirinfano.

## Biografio 
Kvankam la jaro de ŝia naskiĝo ne estas konfirmita, oni scias, ke Winifred Sackville edziniĝis 1900-02-03 kun James Buchanan Stoner en Buffalo, Novjorkio (Usono). Ilia filino, ankaŭ nomita Winifred Sackville Stoner, naskiĝis en 1902 en Evansville, Indiana (Usono). La inteligenteco de la pli juna Stoner estis rekonita, kiam ŝi estis tre juna. Sesjara ŝi kapablis uzi skribmaŝinon, kaj dekjara ŝi povis paroli inter ses kaj 13 lingvoj. Naŭjara ŝi trapasis la enirekzamenojn de la Universitato Stanford kaj la Universitato de Wisconsin en Madison. Ŝi juna lernis ankaŭ ludi violonon kaj pianon, kaj krome venkis en pluraj ŝakturniroj.

La patrino Stoner kredis, ke lernado devas esti amuza, ekscita kaj stimula al ĉiuj sentumoj. Ŝi instigis uzadon de ludiloj kaj skribmaŝinoj, kiujn ŝi kredis "liberigaj" por junaj infanoj. En tiu tempo ŝi publikigis poemarojn kaj librojn pri lokaj historioj. Ŝi estis subtenanto de Esperanto; en 1910 la okjara filino produktis tradukon de *Mother Goose* [Patrino Anserino] en Esperanto. En la 1910-aj jaroj la patrino Stoner veturis kun la filino al diversaj kunvenoj de la kleriga movado *Chautauqua*. Kiam la filino estis pli aĝa, ambaŭ vojaĝis al Eŭropo, kie la filino publike prelegis pri Esperanto. En 1916, la Bobbs-Merrill Company en Indianapolis eldonis la *Manual of Natural Education* [Manlibro de Natura Edukado] de patrino Stoner.

Meze de la 1920-aj jaroj, la familio Stoner estis translokiĝinta al Nov-Jorko. La patrino kaj la filino daŭre publikigis verkojn dum la 1920-aj jaroj, inkluzive la monatan bultenon ''Mother Stoner's Bulletin*, kiu pritraktis ilian starpunkton pri edukado. En 1925, la patrino Stoner fondis la *League for Fostering Genius* [Ligo por Kulturado de Genieco].

La patrino Stoner oficiale petis almenaŭ du patentojn. Ŝi vendis sian patenton de 1920 por bombon-volvaĵo al la *Newark Paraffine & Parchement Paper Co*. En 1923 ŝi ricevis patenton por pulvoro destinita por purigado kaj moligado de la haŭto.

En 1927 la patrino kaj la filino entreprenis vojaĝon tra Usono kaj Okcidenta Eŭropo, kiun la New York Times nomis "ĉaso je geniuloj". Ŝi klopodis identigi aliajn talentajn infanojn por plua pristudado. Laŭ la New York Times, la patrino Stoner elpensis ses kategoriojn por klasi homojn. En ascenda ordo de valoro, ili estis: idiotoj, detruistoj, moronoj, hipermoronoj (la klaso, al kiu laŭ ŝi la plimulto de homoj apartenas), geniuloj (kiuj estas kreivaj) kaj progresistoj (kiuj kapablas atingi aferojn en komerco kaj parencaj kampoj). La lastaj du, laŭ ŝi, estas la solaj "konservindaj".

Winifred Sackville Stoner mortis je kronika nefrito 1931-11-23, 49-jara, laŭ la tombejo Woodlawn kaj laŭ *Time Magazine*, aŭ 58-jara, laŭ *Heritage Quest Online''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Stoner, W. S.: Manual of Natural Education (1916)

Kategorio:Usonaj esperantistoj
Kategorio:Usonaj pedagogoj
Goelae

**Goelae** estas svisa rokmuzikisto, la svisa dialekta "artista" nomo estas **Gölä**, fonetike ĉirkaŭ "Goele, aŭ goelae"; (n. 7-an de junio 1968 en Thun; lia oficiala nomo estas *Marco Pfeuti*).

## Biografio 
Goelae estas de Oppligen, proksime de Thun, kantono Berno en Svisujo.

Li vivis en Anglio kaj malfrue li faris la profesian edukadon por farbisto kaj li samtempe fondis la bandon *Joshua*. Li kantis en angla lingvo. Malfrue li kantis en svisa berna dialekto, kaj ankaŭ de nove en angla lingvo.

## Diskografio 
Vidu en eksteraj ligiloj.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala paĝo kun biografio kaj diskografio 
* libroj en germana nacia biblioteko 
* Diskografio de Goelae

Kategorio:Svisaj muzikistoj
Kategorio:Artistnomoj
Teritoriismo

**Teritoriismo** (angle *Territorialism*)  povas esti
* Feŭdismo
* Judoj Teritoriismo
* Terposedanto
* Teritorio (animaloj)
Pentrita Dezerto (Aŭstralio)

La **Pentrita Dezerto** en Suda Aŭstralio, ne konfuzenda kun la Pentrita Dezerto en Arizono, estas tre spektakla dezerto kun koloraj panoramoj. Tio okazas pro la efikoj de la erozio de tereno kaj mineraloj fare de antikva interna maro. Ĝi troviĝas en la nordorienta parto de Coober Pedy, ĉe malmultaj kilometroj de Arkaringa. En la zonoj ĉirkaŭ Oodnadatta ekzistas grandaj teritoriporcioj kovrataj de glimo. La regiono estas senviva kaj kunmetita el "roko" supla kaj fragila.

## Eksteraj ligiloj 
*  Wrights Air - official Painted Desert Scenic Flights 
*  Review of Painted Desert Scenic Flight  - on the Road Less Travelled Blog
*  Fotografia galerio de Neerav Bhatt pri lia Panorama Flugo super la Dezerto 
*  Bombs away as painted hills debut - Artikolo de "Sydney Morning Herald" (31-an de marto 2007)
*  Discovery of the Painted Hills - Artikolo de "Sydney Morning Herald" (15-an de oktobro 2006)

Kategorio:Dezertoj en Aŭstralio
István Olajos

**OLAJOS István** (olajoŝ) estis hungara, rumania hungara pentristo, grafikisto. Li estis naskita en Székelyudvarhely la 2-an de decembro 1915 kaj mortinta en Fejérd en oktobro 1944. 
## Kariero
Olajos inter 1934-40 (unu jara interrompo) finis la artan lernejon translokigitan al Temeŝvaro el Kluĵo. Inter 1940 kaj 1944 li instruis en Füzesszentpéter, respektive en Koloĵvaro. En aŭtuno de 1944 nekonataj Maniu-gardistoj mortigis lin en la arbaro de Fejérd.
## Ekspozicioj
*1939, 1941 Barabás Miklós Céh,
*1941 - Budapest Műbarát, 
*1943 - Koloĵvaro, Méhkas Diákszövetkezet,
*1993 - Memorekspozicio en Koloĵvaro.
## Fonto
*Romániai magyar irodalmi Lexikon 

Olajos, I.
Zambia kvaĉo

La **zambia kvaĉo** - nacie literumata *kwacha* laŭ sama vorto ("aŭroro") en la njanĝa kaj bemba lingvoj - estas la nacia valuto de Zambio. Unu kvaĉo estas dividita je cent *ngŭeoj* (*ngwee*, "brila" en la njanĝa lingvo). La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas ZMK.

La valuta nomo cetere ankaŭ uziĝas por la malavia kvaĉo, la nacia valuto de Malavio.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la centra banko de Zambio 

eta|maldekstra|240ra|monbileto de 50000 kvaĉoj

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ekonomio de Zambio
Kunerad

**Kunerad** (hungare *Kenyered* [kenjered]) estas municipo en Slovakio en distrikto Žilina. Kunerad situas ĉerande de Rajecká dolina, sur montopiedo de Luĉana Fatro, 5 km sudoriente de Rajecké Teplice kaj 20 km de sude de Žilina.

La municipon sub nomo Hunyarad oni mencias sufiĉe malfrue, nur en 1490. La municipo estiĝis en valo de rojo Bystrička kiel zemana municipo. Ĝi apartenis al zemanaj familioj de Práznovskidoj kaj Athalmiidoj. En la jaro 1990 ĉi tie estis konstruita Preĝejo de Avanco de sankta Kruco.

En Kunerad troviĝas ĉasista kastelo konstruita en la jaro 1916 en secesia stilo laŭ modelo de franca arkitekturo. La kastelo estas ornamita de turoj, arkadoj, terasoj kaj eksteraj ŝtuparejoj. En pasinteco ĝi servis kiel porokaza sidejo de grafa familio de Balestremidoj. Dum SNR havis en la kastelo sidejon stabo de la dua partizana brigado de Milan Rastislav Štefánik kaj germanaj faŝistoj la 25-an de septembro 1944 forbruligis la kastelon. La kastelo estis renovigita en la jaro 1974.

## Vidu ankaŭ 
*Kunerada kastelo


Kategorio:Municipoj en distrikto Žilina
Zimbabva dolaro

La **Zimbabva dolaro** estas la nacia valuto de Zimbabvo, valida ekde 1980 sed provizore maloficialigita je la 12-a de aprilo 2009 kaj reenkondukita je la 25-a de junio 2019. Unu dolaro estas dividita je cent *cendoj*, kiu tamen pro alta inflacio jam de jaroj ne plu praktike ludas rolon - la inflacian staton de la valuto ekzemple bildigas la sube montrata monbileto, kiu validis inter majo kaj decembro 2008 kaj valoris 25&nbsp;000&nbsp;000&nbsp;000 dolarojn. La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas ZWL.

eta|maldekstra|240ra|monbileto de 25&nbsp;000&nbsp;000&nbsp;000 dolaroj el 2008
Ekde aprilo 2009 la sudafrika rando, la bocvana pulao, la brita pundo kaj la usona dolaro estas la kutimaj valutoj uzataj en Zimbabvo. La zimbabva registaro anoncis ke la nacia valuto nur reoficialiĝos post kiam la nacia industria produktado signife plimultiĝos.

Je la 24-a de junio 2019 la registaro malpermesis pagojn en alilandaj valutoj kaj reenkondukis zimbabvan dolaron kiel la unusolan laŭleĝan valuton en Zimbabvo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la centra banko de Zimbabvo 

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ekonomio de Zimbabvo
ZWL

* La trilitera literokombino **ZWL** laŭ la kodo ISO 4217 estas mallongigo por la valuto  zimbabva dolaro.
* Krome temas pri la IATA-kodo por la flughaveno *Wollaston Lake Airport* en Kanado.
957 Kamelio

**957 Kamelio** estas meze granda, malhela kaj malrapide rotacianta asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la ĝardenplanto kamelio (genro de teacoj).

## Ecoj 
Ĝia rotacia periodo, malbone konata, ŝajnas esti pli longa ol 6 tagoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1921
958 Asplinda

'*958 *Asplinda'''* estas mezgranda malhela asteroido de la ĉefa zono, ano de la Hilda grupo.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la svedan astronomon *Bror Ansgar Asplind''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1921
László Székely (soldato)

**SZÉKELY László** (se:kej) estis hungara bienulo, ano de nobela gardistaro en Vieno naskiĝinta en Pókakeresztúr 1741 kaj mortinta en Pókakeresztúr en  1791. 

## Kariero
Székely studis en la reformita kolegio de Marosvásárhely. Ekde 1768 li estis ano de la nobela gardistaro de Vieno, en 1773 vickolonelo kaj kasisto de la gardistaro. Li estis pasiema alkemiisto kiel ano de framasoneca grupo *Rózsakeresztes Társaság* (Rozkruca Asocio). En 1785 li perdis sian rangon kaj oni kondamnis lin je sesjara prizono pro mankoj en kaŝejo. En 1787 imperiestro Jozefo la 2-a rezignis pri lia puno. Li vivis en sia naskiĝvilaĝo indikita kiel devigloĝejo por alkemiaj esploroj.

## Fonto
* Magyar Életrajzi Lexikon

Szekely, L.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
László Székely (taglibristo)

**SZÉKELY László** grafo *borosjenői*  (se:kej) estis hungara bienulo en Transilvanio, taglibristo, tradukisto naskita en Alamor la 4-an de septembro 1716 kaj mortinta en Alamor (aŭ aliaj fontoj en Sibio) la 28-an de januaro 1772.
## Kariero
László Székely studis en Nagyenyed kaj Sibio. En 1743 kaj 1744 li skribis taglibron pri sia ĉiutaga vivo kaj sia vojaĝo en Vienon. Liaj verkoj restis en manuskripto.
## Verkoj
**Bétsi utazásomról* eldonis Katalin Németh S. Adattár 24, 1989.
**Udvari szokások Mária Terézia idejében* (Vasárnapi Újság; 1887).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon
*Új magyar irodalmi lexikon, 1994.
## Eksteraj ligiloj
*Studaĵo pri la L. Sz.

Szekely, L.
Mihály Székely (juristo)

**SZÉKELY Mihály** (se:kej) estis hungara juĝistmajstro, poste prezidanto de la reĝa juĝejo de Transilvanio naskita en ? kaj mortinta en Marosvásárhely la 1-an de januaro 1832.

## Verko
**A nemes székely nemzetnek constitutioi, privilegiumai, a jószág leszállását tárgyazó némely törvényes ítéletei…*(Pest, 1818).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Szekely, M.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Jemena rialo

La **jemena rialo** - arabe ريال يمني - estas la nacia valuto de Jemeno. Unu rialo estas dividita je cent *filsoj*, kvankam filsaj moneroj ne produktatas ekde la unuiĝo de la antaŭe du jemenaj ŝtatoj en 1990. La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas YER.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la centra banko de Jemeno 

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ekonomio de Jemeno
Pál Székely (inĝeniero)

**SZÉKELY Pál** (se:kej) estis hungara inĝeniero pri minado, priminada juristo naskita en Kackó la 9-an de majo 1891 kaj mortinta en Budapeŝto la 9-an de aŭgusto 1974. 
## Kariero
Székely havigis jurdiplomon en Universitato de Koloĵvaro, poste studis ekde 1913 en la Mineja kaj Arbarista Altlernejo de Selmecbánya, kiun li finis en 1922 en Sopron. Li laboris en Tatabánya ekde 1924 en Salgótarján, Miskolc, poste en Budapeŝto. 
## Verkoj
**A bányajogi meghatalmazott és a bányaüzemvezető felelősségéről* (Miskolc, 1936); 
**Bánya- és kohóüzemi baleseteink szülőokai* (Miskolc, 1937).
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Szekely, P. 
Szekely, P.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj