Forta pingveno

La **Forta pingveno** (laŭ la latina scienca nomo *Eudyptes robustus*) aŭ **Pingveno de la Snares**, konata ankaŭ kiel **Snara krestopingveno** kaj **Snarinsula pingveno**, estas pingveno el Novzelando. La specio reproduktiĝas sur la Insuloj Snares / Tini Heke, nome grupo de insuloj ĉe la suda marbordo de la Suda Insulo. Tiu estas mez-malgranda, flav-kresta pingveno, 50–70&nbsp;cm longa kaj peza 2.5–4&nbsp;kg. Ĝi havas malhelajn bluecnigrajn suprajn partojn kaj blankajn subajn partojn. Ĝi havas brilflavan brovbendon kiu etendas super la okulo por formi falantan, krispan kreston. Ĝi havas nudan rozkoloran haŭtaĵon baze de ties granda ruĝec-bruna beko.

Tiu pingveno nestumas en malgrandaj (10 nestoj) al grandaj (1200 nestoj) kolonioj sub arbara kovro aŭ eĉ malferme. Ĉefaj kolonioj estas situantaj en Nordorienta Insulo, aliaj kolonioj estas setlitaj en Insulo Broughton same kiel ĉe la roka Okcidenta Montoĉeno. La ĉefaj predoj de la Forta pingveno estas krilo, suplementata de kalmaroj kaj malgrandaj fiŝoj. Tiu specio estas nune taksita kiel 'vundebla' fare de IUCN ĉar ties reprodukta teritorio estas limigita al unu malgranda insularo. La nuna populacio estas ĉirkaŭkalkulita je 25,000 reproduktaj paroj.

## Nomenklaturo 
Forta pingveno estis origine kolektita en 1874 kaj nomigita *atrata* de Frederick Wollaston Hutton. Tamen, Hutton perdis sian ekzempleron mare, sed pentris la birdon kun helpo de la pingvenentuziasmulo Emile Campbell-Browne, antaŭ ol oni povus decidi speciigon. La priskribo verkita de Hutton kaj la ilustracio fare de Keulemans en la verko de Buller nome “A History of the Birds of New Zealand” estas pruvoj ke tiu estas la sama pingveno antaŭe identigita de Hutton. Tamen estas ioma polemiko pri la klasigo de tiu pingveno, kaj Oliver kapablis sukcesi proponi, ke ekzistas malgrandaj anatomiaj diferencoj inter la Fortaj pingvenoj kaj la komencaj priskribo kaj ilustracio, konduke al fakto, ke oni nomigu la Fortan pingvenon kiel *robustus* anstataŭ *atratus*.

## Priskribo 
La Forta pingveno estas ofte komparata al la Fjordlanda pingveno (*Eudyptes pachyrhynchus*), kiu estas same membro de la genro de Krestopingvenoj (*Eudyptes*). La Fortaj pingvenoj povas esti distingataj el la Fjordlandaj pingvenoj per makulo de haŭto ĉe la bazo de ties bekoj. La Forta pingveno estas similkolora al aliaj specioj de pingvenoj, kaj havas nigrajn kapon, dorson kaj naĝilojn kun blanka ventro. Brilflava kresto, komenca ĉe la bekobazo, trairas laŭlonge de la supra parto de la kapo ambaŭflanke kaj finas ĉe la malantaŭo de la kapo. Ĝi havas dikan ruĝec-brunan bekon, markita per hela rozkolora haŭtaĵo ĉe la bekobazo.

Tiu pingveno povas elsendi ampleksan varion de voĉaj bruoj. Malfacilas pervorte priskribi tiujn bruojn, sed ili gamas el fajfoj kaj eksplodaj krioj kaze de minaco al ritmaj azenblekaj kaj trumpetaj sonoj kiuj povas esti aŭdataj ellongdistance mare.

eta|235px|maldekstra|Plonĝantaj Fortaj pingvenoj
Fortaj pingvenoj nestumas en densaj kolonioj sub arbokovro de arbaroj de *Olearia* aŭ sur marbordaj rokoj. La novzelanda registaro entreprenis agadon por protekti la habitatojn kaj marajn manĝejojn de la Snares. Alia studo informis, ke la dieto konsistanta el ĉirkaŭ 55 % de krilo, 24 % el fiŝo, kaj 21 % el cefalopodoj, sugestis ankaŭ ke fiŝoj kaj cefalopodoj estas pli gravaj predotipoj ol la porcentaĵo el stomakenhava kompono indikis.

### Manĝekologio 
La manĝomodeloj de la reproduktaj Fortaj pingvenoj estas bone difinita. Dum kunrespondeco pri ovokovado, la maskloj foriras por dusemajna longa manĝoveturado, kiu koincidas kun printempa eksplodo de planktono, ĉar ili estas fidindaj antaŭsciantoj pri manĝofontoj. La Fortaj pingvenoj ekreproduktiĝas en la aĝa gamo de kvin al naŭ jaroj.

Ovokovado ne okazas ĝis ambaŭ ovoj estis demetitaj, kaj ili estas kutime kovataj unu antaŭ la alia. La pli malgranda, unue demetita estas ofte lokita en la antaŭ situacio por kovado, kio estas supozeble la plej malfavora loko ĉar ili havas pli malaltajn kaj pli variajn temperaturojn dum la kovado. Kvankam la plej malgranda, unua ovo ricevas malpli favoran kovadon, oni trovis, ke la ovogranda dimorfismo efikas al la eloviĝa modelo ĉe Fortaj pingvenoj anstataŭ la kovada lokigo. Ambaŭ gepatroj kunrespondecas ĉe ovokovado. Dum la unuaj dek tagoj, ili alternas. Poste la masklo foriras por longa periodo (ĉirkaŭ 12 tagojn) por manĝi, dum la patrino restas kun la ovoj. Kiam li revenas, la roloj invertiĝas. Ankaŭ, post lia reveno, la paro engaĝiĝas en memmontrado per kaposubigo kaj trumpetado, kio plue plifortigas ties ligon. Dum la unuaj tri semajnoj post eloviĝo, la masklo zorgas la idojn el predantoj dum la ino serĉas manĝon, revenante ĉiun tagon por nutri siajn idojn. La gepatroj havigas manĝon por siaj junuloj ĉiutage ĝis ido faris mudon kaj povas manĝi sian propran manĝon. La idoj sendependiĝas proksimume post 11 semajnoj.

## Referencoj 
* Wilson, David. "Causes and Benefits of Chick Aggregations in Penguins." The Auk 126.3 (2009): 688-93. JSTOR. Web. 16 Apr. 2011.

## Eksteraj ligiloj 
* Informaro pri Forta pingveno kaj ties biologio 
* Fortaj pingvenoj el retejo de "International Penguin Conservation"
* ARKive - Bildoj kaj filmetoj de Forta pingveno *(Eudyptes robustus)* 
* www.pinguins.info : informaro pri ĉiuj specioj de pingvenoj
* TerraNature - Forta pingveno, bildoj kaj informaro pri ses novzelandaj pingvenoj

Kategorio:Sfeniskedoj
Kategorio:Pingvenoj
Kategorio:Sfeniskoformaj
Kategorio:Birdoj de Oceanio