open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Luther-preĝejo (Erfurto)

La **Luther-preĝejo** estas moderna preĝejo en la nordo de Erfurto, Germanujo (Magdeburger Allee nr. 48).

## Priskribo 
La elektita dezajno de la berlina arkitekto Jürgensen estis inspirata de novaj konstrustiloj (1925-stilo). La ronda konstruo sur ortangulo kun klara fasado kaj 50 metrojn alta sonorilturo ĉe la strato markas ĝis hodiaŭ la aspekton de la Magdeburga ŝoseo.

Kune kun la Preĝejo de Sankta Marteno en la urboparto Ilversgehofen ĝi apartenas al la unuiĝinta komunumo *Martini-Luther*

## Ĝenerala situacio antaŭ la konstruo 
La pligrandigo de Erfurto post 1873 alportis multajn ŝanĝojn al la paroĥaj komunumoj. Ili tuj devis prizorgi grandiĝintajn fidelularojn ankaŭ ekster la urbokerno. La preĝejo de Sankta Tomaso en la sudo estis novkonstruita 1902 por pli burĝa klientelo; preĝejo por la dense loĝata nordo (ĉefe laboristoj kaj etburĝoj) tamen ankoraŭ mankis.

## Historio de la konstruo 
Jam en la luterjaro 1883 estis unuaj planoj koncerne novan konstruaĵon en la nordo. Bazo financa estis la restintaj monrimedoj de la lutermonumento sur la centra Anger-placo en Erfurto. Ekde 1905 societo preĝejkonstrua de la Johano-antaŭurbo (*Kirchenbauverein der Johannesvorstad*) elanis, ĉar la nombro de la protestantoj pli ol kvinobliĝis ĝis la komenco de la 20-a jc (de 5.000 al 26.000).

La 1-an de aŭgusto estis planita prepara interkonsiliĝo en Berlino ĉe la ministerio pri religiaj aferoj de Prusio; ĝi nuliĝis pro la eksplodo de la Unua mondmilito.

Post la milito ekonomia krizo kaj inflacio ankoraŭ malrapidigis la tuton. Tamen insistis la de 1921 memstara komunumo pri la konstruo, gvidate de siaj pastoroj Otto Breithaupt kaj Friedrich Klapproth. Antaŭ kompleta devaluto oni ankoraŭ sukcese akiris la ekipaĵon de la forigita Garnizona preĝejo de Halle (Saale). Post la monreformo de 1923 la projekto pli kaj pli konkretiĝis. Problemo tamen restis: la granda monsumo de 400.000 markoj. Donacoj kaj ekleziaj monoj kovris almenaŭ dekon de la neceso. La solvo estis 14 kontraktoj (de po 25.000 markoj) pri ŝparado por la konstruo de propraj dometoj (germane: *Bausparverträge*). La 7-an de junio 1926 estis la unua tranĉo per la spato, jam la 10-an de decembro okazis la festa prediko okaze de la inaŭguro. La nomo Luter-preĝejo substreku la ligon intiman kun la Aŭgustenana monaĥejo de Erfurto, kies komunumo ja estis al la lulilo de la planado de kirkkonstruo nova.

## Rühlmann-orgeno 
La orgeno estis instalita en 1928 fare de Wilhelm Rühlmann la maljuna el Zörbig kaj havas 46 registrojn kaj 3 klavarojn. Dum 2004-07 iĝis ties renoviĝo, kiam oni ankaŭ re-igis la originan staton forigante intertempajn alikonstruitaĵetojn.

## Subnotoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Pri la preĝejo ĉe *erfurt-web*.
* Informoj sur la oficiala retpaĝaro de la urbo.
* La preĝejo ĉe la *Germana fondaĵo de monumentprotekdato*.
* Hejmpaĝo de la paroĥo.

Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Erfurto
Kategorio:Luteranaj preĝejoj en Germanio
Kategorio:Orgenoj en Germanio
Chermignon

**Chermignon** estas civitana kaj paroĥa komunumo en la distrikto Sierre en Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 2987 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012. La loĝloko apertenas al la luksa skiejo, turisma kaj kuracloka regiono Crans-Montana. Ĝis la fino de 2016 Chermignon ankaŭ estis politika komunumo. Tiam ĝi kun la ĝis tiam najbaraj komunumoj Montana, Mollens kaj Randogne ekde la 1-a de januaro 2017 kunfandiĝis al samnoma oficiala komunumo Crans-Montana.

## Geografio 
La komunumo Chermignon situas en la supra parto de Suba Valezo ĉe la norda flanko de la Valo de Rodano, norde de la distriktĉefurbo Sierre. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Chermignon d'en Haut, Chermignon d'en Bas, Champzabé, Ollon kaj Crans-sur-Sierre.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,38 km², de kiuj 19,7% estas kovritaj de arbaro, 48,3% servas por agrikulturo kaj 28,6% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Chermignon limas en okcidento kaj nordo al Lens, en oriento al Montana, en sudo al Sierre.

## Trafiko 
Tra Chermignon pasas la kurboriĉa kantona ĉefvojo de Sierre al Montana. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A9 situas unu kilometron sude de la komunumo en Sierre. Pere de la poŝtaŭtolinio de Sierre al Montana la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Chermignon datiĝas el la jaro 1228 kiel *Chermenon* kaj *Chirminon*. Chermignon estis konstituita kiel komunumo en la jaro 1905. Ĝis 1905 Chermignon formis kune kun Montana kaj Icone kvartalon de la iama grandkomunumo Lens en la Valeza Dekono Sierre. Eklezie Chermignon apartenis ankoraŭ ĝis 1948 al la Paroĥo Lens.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Chermignon

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Chermignon
Preĝejo Sankta Marteno (Ilversgehofen)

eta|La preĝejo de la erfurta urboparto Ilversgehofen.

La **Preĝejo de Sankta Marteno** () estas vilaĝa kirko en la erfurta urboparto Ilversgehofen. Ties loĝantaro poste konsistis, pro la industriigo, ĉefe el laboristoj.

## Historio 
En 1145 estis ĝia unua dokumenta mencio. En 1362 ĝi iĝis memstara paroĥa preĝejo.

La preĝejo estis konstruita inter 1456 kaj 1466 laŭ gotika stilo. Pro detruo dum la Tridekjara milito ĝi estis rekonstruita ĝis 1664. La sekvinta detruo estis en 1813 dum la militoj kontraŭ Napoleono Bonaparte. Tiel inter 1818-21 alkonstruiĝis al la ankoraŭ restinta turo klasicisma navo, kiu ekzistas ĝis hodiaŭ. Restaŭradlaboroj estis en 1927 kaj en la 1960-aj jaroj (interno).

Patronoj de la kirko estis la sanktaj Marko kaj Nikolao. Pro eraro de la Prusia administrato altribuitis en 1824 patroneco de Sankta Marteno al la preĝejo. Tion oni simple lasis.

En 2001 la komunumo kunfandiĝis kun la komunumo de la Luther-kirko.

## Orgeno 
La orgeno datumas de 1838 kaj estis instalita fare de la orgenkonstruistoj (gefratoj) Hesse. Ĝi estis restaŭrita en 2009.

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la paroĥo.

## Referencoj 
Kategorio:Orgenoj en Germanio
Marteno
Ilversgehofen
Kategorio:Klasikismaj konstruaĵoj en Erfurto‎
Preĝejo Sankta Nikolao (Melchendorf)

La **Preĝejo de Sankta Nikolao** estas katolika preĝejo paroĥa en la erfurta urboparto Melchendorf.

## Historio 
eta|Preĝejo en urboparto de Erfurto: vilaĝo ĉirkaŭita de loĝdomaj blokojJam ekde la 13-a jc. ekzistis surloke vilaĝa kirko, pri kio oni jam ne scias ion. Ne malantaŭe ol 1318 la vilaĝo estis memstara paroĥo.

Antaŭa kirko konstruitis ekde 1715, kiun oni pro sekurecaj kialoj malkonstruis je la fino de la 19-a jc. En 1899 ĝin anstataŭigis novbarokstila konstruo. Ĝi uzis la fundamentajn murojn de la antaŭa kirko kaj inkludis la restintan sonorilturon.

En 1945 la kirko estis damaĝita pro bombardo, tiel ke la malnova kampanilo devis esti malkonstruita. Ĝin oni anstataŭigis per simpla firstotureto. La renovigaj laboroj daŭris ĝis 1948.

Ekde 1980 estis konstruita ĉirkaŭ la vilaĝo multaj domoj loĝblokaj. Tio ŝanĝis ankaŭ la animzorgadajn defiojn.

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la paroĥo.
* Informoj detalaj sur *erfurt-web*.

Nikolao
Melchendorf
Kategorio:Novbarokaj konstruaĵoj en Erfurto
Melchendorf
Dale Russell

**Dale A. Russell** (27-a de Decembro, 1937, mortis 21-a de decembro 2019) estis kanada geologo/paleontologo, nune Profesoro ĉe Departmento de *Marine Earth and Atmospheric Sciences* (MEAS) nome sciencoj de Nordkarolina Ŝtata Universitaro. Dinosaŭrojn li priskribis kiaj *Daspletosaurus* kaj li estis inter la unuaj paleontologoj kiuj konsideris eksterteran tialon (supernovao, kometo, asteroido) por la formorto de dinosaŭroj
.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Parta bibliografio ĉe DinoData (notu ke estas kelkaj aliaj Russell; D.A. Russell estas la temo de tiu artikolo)
* Dinosaŭroj nomitaj de Russell , ĉe DinoData

Kategorio:Usonaj paleontologoj
Raso (biologio)

En biologio, **raso** estas distinga populacio ene de la sama specio. La tradicia apartigo de rasoj baziĝas ne sur genetikaj diferencoj, sed sur fenotipo.

## Hejmaj, ekologiaj, kaj geografiaj rasoj
Raso estas termino uzita preskaŭ nure por aldomigitaj specioj, kio ne celas ke naturaj specioj ne disvolvigas rasojn, sed botelkola okazo ĉe natura populacio rapide igos rason en naturo al subspecio. La populacioj povas esti priskribitaj kiel *ekologiaj rasoj* se ili leviĝas el adapto al diferencaj lokaj habitatoj aŭ *geografiaj rasoj* kiam ili estas geografie izolataj.

## Raso antaŭ subspecio
Se rasoj estas sufiĉe diferencaj aŭ se ili estis ekzamenitaj por montri malmultan genetikan konekton senkonsidere fenotipon, du aŭ pliaj grupoj/rasoj povas esti identigitaj kiel subspecioj, kio estas oficiala biologia taksonomia unuo subula al la specio. Se ne, ili estas difinitaj kiel *rasoj*, kio signifas ke oni ne donu taksonomian rangon al la grupo, aŭ almenaŭ taksonomistoj ne certas ĉu oni donu formalan taksonomian rangon.

Laŭ Ernst W. Mayr, "subspecio estas *geografia raso* kiu estas sufiĉe diferenca taksonomie por meriti aoartan nomon." Tamen, biologiaj rasoj ne estas taksonomiaj kategorioj.

## Referencoj
## Vidu ankaŭ
*Kulturvario
*Subspecio
*Genprovizo
*Genetika derivo

Kategorio:Biologio
Kategorio:Nomenklaturo
Kategorio:Taksonomio
Reĝinsulo

**Reĝinsulo**, **Kinginsulo** aŭ **insulo King**, el la angla **King Island**, **Kings Island** aŭ '''King's Island''' povas aludi al jeno:

;Aŭstralio
* Reĝinsulo (Kvinslando)
* Reĝinsulo (Tasmanio)
** Reĝinsula Flughaveno

;Kanado
* Reĝinsulo (Brita Kolumbio)
* Reĝinsulo (Nunavuto)
* Reĝinsulo (Saskaĉevano)

;Usono
* Reĝinsulo (Alasko)
* Reĝinsulo (Kalifornio)
* Reĝinsulo (Pensilvanio)

;Aliloke
* Kadan Kjun (Birmo)
* Reĝinsulo (Irlando)
* Reĝinsulo (Novzelando) aŭ Insuloj Tri Reĝoj
Reĝinsulo (Tasmanio)

eta|dekstre|250ra|Reĝinsulo nordokcidente de Tasmanio
**Reĝinsulo**, **Kinginsulo**, aŭ en angla **King Island**, tio estas *insulo King*, estas unu el la insuloj kiuj formas la ŝtaton Tasmanio, Aŭstralio. Ĝi situantas ĉe la blovventa kvardeko de Markolo Bass, ĉe la nordokcidenta pinto de la ĉefa insulo Tasmanio, ĉirkaŭ duonvoje el Tasmanio al la ĉefkontinenta ŝtato Viktorio. La plej suda punkto estas nomata Stokes Point kaj la plej norda Kabo Wickham. Estas tri malgrandaj insuloj ĉirkaŭ Reĝinsulo, nome Novjarinsulo kaj Kristnaskinsulo situantaj nordokcidente, kaj pli malgranda insulo nome Konsilantinsulo oriente.

Spite la nomon Reĝinsulo, la insulo King estis tiele nomita laŭ Philip Gidley King, Guberniestro de Novsudkimrio, kies teritorio tiame inkludis kio estas nune Tasmanio. La populacio en 2007 estis 1,723.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Municipo King Island
* Klimataj averaĝoj (Australian Bureau of Meteorology)
* Australian Places - King Island

Kategorio:Geografio de Aŭstralio
Kategorio:Tasmanio
Kadan Kjun (Birmo)

**Kadan Kjun** aŭ **Kadan Kyun** estas la plej granda insulo en la Mjeik-arkipelago, Birmo. Ties areo estas 450&nbsp;km². La plej alta punkto estas Franca Golfo (767 m), kiu estas ankaŭ la plej alta punkto en la arkipelago.

## Etimologio 
Dum la brita regado la insulo estis konata kiel **King Island**, '''King's Island**, kaj poste kiel **Kadan Island** aŭ **Kadan Kyun''', baze sur la loka prononcmaniero.

## Komunumoj 
Inter la komunumoj de Kadan Kjun estas la jenaj: Gjindaungĉaxung, Kabingjaŭng, Kapa, Kjataŭ, Majanĉaŭng, Taravuntaxungnge kaj Jemjitkji.

## Notoj 
Kategorio:Geografio de Birmo
Reĝinsulo (Kalifornio)

**Reĝinsulo**, **insulo King** aŭ en angla **King Island**, estas insulo en la nordo de la riverdelto de la riveroj Sakramento kaj San Joaquin en Kantono San Joaquin (Kalifornio), je 20 kilometrojn oriente de Antioch, kaj je 20 km okcidente de Stockton. La insulo havas areon de 1,300 ha kaj limas norde kun White Slough, oriente kun Bishop Cut, sude kun Disappointment Slough, kaj okcidente kun Honker Cut.

## Referencoj 
* gnis 226589

Kategorio:Geografio de Kalifornio
Reĝinsulo (Brita Kolumbio)

**Reĝinsulo**, **Kinginsulo** aŭ en angla origine **King Island**. estas insulo de la marbordo de kanada provinco Brita Kolumbio. Ĝi situantas sude de la Kanalo Dean kaj je ĉirkaŭ 20&nbsp;km oriente de Bella Bella. Kelkaj aliaj insuloj separas Kinginsulon el la malferma maro ĉe Queen Charlotte Sound.

Kinginsulo havas areon de 808&nbsp;km², kio faras ĝin la sepa plej granda insulo en Brita Kolumbio.

Kinginsulo ricevis sian nomon ne el reĝo sed en 1793 de George Vancouver, honore al ŝipkapitano James King ĉe kiu Vancouver estis servinta ĉe la ŝipo Discovery'' dum la lasta parto de la tria vojaĝo de James Cook.

## Referencoj
Kategorio:Geografio de Kanado
Denens

**Denens** estas komunumo en la distrikto Morges en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 672 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Denens situas tri kilometrojn okcidentnordokcidente de la distriktĉefurbo Morges sur altigita tavolo inter la valoj de la riveroj Morges kaj *Boiron de Morges* en la Vaŭda Mezlando proksimume 120 metrojn super la nivelo de la Lago Lemano, kiu bele videblas de la komunuma teritorio. Al la komunumo krom la vilaĝo Denens apartenas la du loĝokvartaloj Bonderex oriente kaj Ropre okcidente de la vilaĝo, kaj kelkaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,29 km², de kiuj 1,5% estas kovritaj de arbaro, 86,3% servas por agrikulturo kaj 11,6% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Denens limas en nordo al Bussy-Chardonney,en oriento al Vufflens-le-Château, en sudoriento al Lully, en sudo al Lussy-sur-Morges, en sudokcidento al Villars-sous-Yens, kaj en okcidento al Yens.

## Trafiko 
Tra Denens pasas la kantona ĉefvojo n-ro 128 de Morges al Bière, de la vilaĝocentro krome flanka konekta vojo kondukas al Villars-Sous-Yens. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas proksimume 2 kilometrojn sudokcidente de la komunumo apud Morges. Pere de la poŝtaŭtolinio de Denens al Lavigny la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Denens datiĝas el la jaro 1005 kiel *Disnens*. Ĝis 1300 Denens apartenis al la havaĵo de la Baronlando Vufflens-le-Château. Poste ĝiaj posedantoj plurfoje ŝanĝiĝis. Al ili apartenis inter aliaj la familioj de Compey, von Tavel kaj von Büren. La kastelo sub la berna regado de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 estis plurfoje renovigita kaj transformita. Tamen esencaj partoj de la malnova burgo estas konservitaj. Sub la berna epoko la komunumo apartenis al la Voktejo Morges.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Denens
Vitteaux

**Vitteaux** estas franca komunumo. Ĝi situas en regiono Burgonjo-Franĉkonteo en departemento Côte-d'Or en la nord-oriento de Francio.
maldekstra|100ra|Blazono

## Geografio 
La rivero Brenne trafluas tra la komunumo.

### Najbaraj komunumoj 
eta|maldekstra|Najbaraj komunumoj

## Historio 
eta|maldekstra|Monaĥejo
Oni trovis en la komunumo spurojn de fortikaĵo de la neolitika kaj bronza epoko.

La unua skriba mencio de Vitteaux datiĝas el 992 kiel *Vutellum*. Tiam la preĝejo de Vitteaux apartenis al la abatejo Sankta Petro de Flavigny.

En la jaro 1250, la duko Hugo la 4-a donis al la urbo la rajton de komunumo.

En 1654 la monaĥejo de minimuloj malfermis. Post la franca revolucio ĝi iĝis monaĥejo por fratinoj de providenco.

## Famuloj 
* François Sauvadet

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
### Internaj ligiloj 
* Komunumoj de Côte-d'Or

### Eksteraj ligiloj 
* Historia paĝaro 

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Ursulanina monaĥejo de Erfurto

La **Ursulanina monaĥejo** estas, krom la aŭgustena monaĥejo la sola ankoraŭ ekzistanta klostro en la urbocentro de Erfurto.

## Historio 
Estis fondita la klostro ĉ. en 1136, kun romanikstila kirko kaj fremdulejo, por kanonikinoj aŭgustenanaj. En 1183 imperiestro Frederiko la 1-a skribis protektan dokumenton por la Anger-klostro, kiu troviĝas hodiaŭ en la erfurta urboarkivo.

Ĉ. la jaro 1200-a Magdalenaninoj transprenis la klostron. Ekde 1667 ĝis nun posedas ĝin ursulaninoj, kies ĉefa tasko estis la instruo kaj eduko de knabinoj (poste ankaŭ de infanoj kaj plenkreskuloj). Ilia agado en tiu kampo estis restriktita respektive malpermesita dum la Kulturbatalo de 1879-87, dum la Tria regno kaj dum komunisma tempo.

## La kirko 
[eta|[Pietato (tipo de artaĵo)|Pietato el 1340, en la t.n. *ĥorejeto*]]
La hodiaŭa preĝejo estis konstruita laŭ gotika stilo dum la dua mezo de la 13-a jc., post kiam la antaŭa estis forbrulinta. De 1895 ĝis 1897 oni restaŭris ĝin kaj formetis la tomboslabojn de erfurtaj altranguloj de la planko por meti ilin en la *Malnovan Anger-tombejon*. Ili troviĝas nun en la interna korto de la monaĥejo. En 1935 fariĝis nova renovigo.

Pro bombardado la 20-an de julio 1944 la preĝejo komplete brulkonsumiĝis. Ĉe la rekonstruo oni intence faris ejon iom alian per nova meblarigo kaj forlasado de ĉiu ajn stukaĵo. Bildojn kaj plastikaĵojn oni ricevis de aliaj katolikaj domoj.

Ekde 1950 denove estis regulaj diservoj. La laboroj daŭris ĝis 1958 Post 1990 la preĝejo denove diligente restaŭriĝis.
La lastpasinta restaŭrado iĝis de 2004-08.

De la fondotempo originas ankoraŭ muro de la konventa ejo. Poste fariĝis multaj novaj kaj plilarĝigaj konstruoj. En 1672 kaj 1712/13 la ĉambroj de la monaĥejo estis barokstile refaritaj. Kiel ununura monaĥejo en Erfurto la ursulaninoj ne estis tuŝitaj per la prusia sekularigo en 1821. En oktobro 1978 legis sian unuan meson surloke la ĉeĥa religifilozofo Tomáš Halík.

## Gastoj famekonataj 
Sankta Elizabeto de Turingio skribis en ĉi tiu klostro leteron al papo Gregorio la 9-a petante konsilojn pri la ekirita vojo de malriĉeco. Friedrich Schiller estis tie ĉi la 2-an de aŭgusto 1787 por renkonti familianojn de Henriette von Arnim. Interesaj estis ankaŭ la kontaktoj de Auguste Dorothea von Braunschweig-Wolfenbüttel kun la erfurtaj monakinoj.

## Instruejoj 
En 1854 oni konstruis novan lernejan ejon. Ĝi gastigas hodiaŭ la Edith-Stein-lernejon. Apude estas ankaŭ la moderna Klerigejo Sankta Ursulo.

## Vidu ankaŭ 
* Ursulaninoj
* Sankta Ursulo de Kolonjo

## Literaturo 
* "Ursulinenkloster Erfurt". Kompilitaĵo fare de Sr. Clothilde Müller. Eldonis Ursulinenkloster Erfurt, Erfurto 1992
* Andrea Wittkampf: *„Wie außerdem bekannt ist, gehören verschiedene Jüdinnen der Schule an.“ Die Erfurter Ursulinenschule 1933 bis 1938 und Hanna Herzbergs Rückblick auf die Shoah*. Vopelius, Jena 2019, ISBN 978-3-947303-08-3.

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la monaĥejo.

## Referencoj 
Kategorio:Gotikaj konstruaĵoj en Erfurto
Kategorio:Episkopujo de Erfurto
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Erfurto
Kategorio:Monaĥejoj en Erfurto
Kategorio:Ursulinoj
Erfurto
Cottens VD

**Cottens** estas komunumo en la distrikto Morges en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 459 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Cottens situas en la Vaŭda Mezlando en la valo de la rivero Morges (rivero), ĉe la orienta riverbordo proksimume 8 kilometrojn nordnordokcidente de la distriktĉefurbo Morges. La komunumo konsistas el la vilaĝo Cottens, kaj la setlejoj La Caroline kaj La Niay, kaj kelkaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,36 km², de kiuj 12,5% estas kovritaj de arbaro, 74,2% servas por agrikulturo kaj 11,3% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Cottens limas en nordo al Grancy, en oriento al Vullierens, en sudo al Echichens, en okcidento al Sévery, kaj en nordokcidento al Pampigny.

## Trafiko 
Tra Cottens pasas la kantona ĉefvojo n-ro 124 de Morges al Cossonay. Krome tra la komunumo kondukas konekta vojo de Colombier al Sévery. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas proksimume 7 kilometrojn sude de la komunumo apud Morges. Pere de la poŝtaŭtolinio de Morges al Cossonay la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Cottens datiĝas el la jaro 1041 kiel *Chotens*. En la loko Praz de Mex estis trovitaj ŝpuroj de romia setlejo kaj en Chatez rekoneblas la fosoj de mezepoko burgo, kiu estis forlasita en la 17-a jarcento, kiam la nobela familio Crinsoz konstruis sian novan kastelon, kiu en la jaro 1841 estis detruita de incendio. Dum mezepoko Cottens estis malgranda senjorujo, kiu dependis de la Baronlando Cossonay. Sub la berna regado de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Cottens apartenis al la Voktejo Morges. Eklezie la vilaĝo Cottens apartenas al la Paroĥo Pampigny.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Cottens

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Cottens
Anger-fontano nova (Erfurto)

eta|La puto en 1987, estanta ankoraŭ tre giganta; dekstre estas la ĉefa poŝtoficejo.
[eta|300px|Situacio en 2011: fontano en plena harmonio kun la ĉirkaŭaĵo. La preĝejo en la fono apartenas al la [Ursulanina monaĥejo de Erfurto|ursulanina monaĥejo, maldekstre estas la Galerioj Anger 1.]]
La **Nova Anger-fontano** (germane: *Neuer Angerbrunnen*) estas unu el la multnombraj akvaj konstruaĵoj en la urbocentro de Erfurto (Anger-placo nr. 1)

## Pri la artisto 
La ĉefverko de Waldo Dörsch (1928-2012) estis inaŭgurita en 1982 antaŭ la Galerioj Anger 1. Ĝi estu orienta kontraŭo al la okcidente situanta Malnova Anger-fontano. Tio fariĝis en la kadro de la grandstila alikonstruo de Anger-placo kaj Anger-strato al piedira zono. Multaj verkoj de la artisto, filo de lignoskulptisto, estis fontanoj (ekz. la Diana-fontano antaŭ la iama *Centrum*-grandmagazeno en Suhl).

## Funkcio 
La unuan dezajnon li faris inter 1975-1980 komisie de la urba magistrato. Celo estis fari lokon por ripozumado sen bloki la promenadon de aliaj piedirantoj; fari artaĵon ĉiusezone imponan de longe kaj de mallonge; fari markilon identigadan por la placo. Malfacilege estis trovi formon kaj grandon kiu povus konkurenci kun la aliaj, 600 jarcentojn stile evoluintaj konstruitaĵoj sur la placo.

Rezulto estis verko kiu aspektis tre abstrakta por multaj kaj ne trovis nur admirantojn! Laŭ la artisto la konstruaĵo peras "socialisman vivoĝojon", "dinamikajn vivofortojn", "patoson de vitala moviĝo kaj senĉese renoviĝanta naturo" per la abstrakta bildigo de tri dancantaj knabinoj.

## La artaĵo kaj nova urba planado 
Du jardekojn poste la aspekto de Anger-placo denove ŝanĝiĝu. Kiam oni malkonstruis la samtempe novkonstruitan Anger-angulon (hodiaŭ tie troviĝas librovendejo en - ankaŭ - pridiskutita modernega konstruaĵo), la estonteco de la fontano same estis en danĝero. Kelkaj intencis forigi ĝin, kelkaj proponis forigon nur de la tro kolosaj randaj partoj. La dua solvo realiĝis. En konsento kun Dörsch oni malkonstruis la grandajn sidbenkojn kaj orientigis la fontanajn pelvojn en la direkto de la placo. Verŝajne nur tiam oni sukcesis feliĉe integrigi la puton en la ensemblo arkitektura de la placo.

## Vidu ankaŭ 
* Anger-fontano malnova

## Eksteraj ligiloj 
* Pri la fontano ĉe *erfurt-web*.

Kategorio:Fontanoj en Erfurto
Preĝejo Stefano la 1-a (Sátoraljaújhely)

**Preĝejo Stefano la 1-a (Hungario)** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en urbo Sátoraljaújhely, en la urbomezo.

## Historio 
En la mezepoko Sátoraljaújhely jam havis kirkon, kiu nun ne estas videbla. En la 18-a jarcento oni konstruis plurajn preĝejojn pro la oftaj incendioj. En tiu loko la ruina kirko estis malkonstruita, poste rekonstruita en 1795. Post incendio en 1860 denove oni rekonstruis la preĝejon. En 1909 oni alkonstruis krucnavon kaj sanktejon. La orgeno ekfunkciis en 1890, en 1931 oni trakonstruis ĝin.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en mezo de la ĉefplaco. En mezo de la fasado turo altiĝas, kies piedo enirejo funkcias. La absido estas duonronda. Apud la absido po 1 sakristioj troviĝas kun enirejoj. Ankaŭ ĉe la krucnavo funkcias enirejo. Interne menciindas la altaro kaj la freskoj.

## Fontoj 
* hungare kun bildoj
* hungare kun multe da fotoj
* hungare
* hungare 

eta|maldekstre|Malantaŭa parto de la preĝejo
eta|maldekstre|Interna parto de la preĝejo

Satoraljaújhely
Satoraljaujhely
Tasmania emuo

La **tasmania emuo** () estas formortinta subspecio de la ordinara emuo. Ĝi troviĝis en Tasmanio kie ĝi restis izolata dum la fina Pleistoceno. Male al aliaj insulaj emuaj taksonoj, nome la Reĝinsula kaj la Kanguruinsula emuoj, la populacio de Tasmanio estis grandebla, tio estas ke ne estis markita efiko de populacio de malgranda grando kiel ĉe la aliaj izolataj emuoj. Tiele la tasmania emuo ne estis progresinta al la punkto kie ĝi povus esti konsiderata distinga specio, kaj eĉ ties statuso kiel distinga subspecio ne estas ĝenerale akceptita ĉar ĝi koincidas kun la kontinentaj birdoj laŭ mezuroj kaj laŭ la eksteraj karakteroj uzitaj por distingi ĝin – blankecaj anstataŭ nigraj antaŭkoloj kaj gorĝo kaj senpluma kolo – ŝajne esta, kvankam rare, en kelkaj kontinentaj birdoj. Estas sugestoj, ke la birdo estis iomete pli malgranda ol la moderna emuo, sed konflikte, alia pruvaro (inklude priskribojn de restoj de la Pleistoceno) indikas, ke ambaŭ estis similaj laŭ grando. Nune, ĝi estas ŝajne konata nur el ostoj el subfosilioj, ĉar la haŭtaĵoj kiuj iam ekzistis perdiĝis.

## Formorto
La tasmania emuo estis, kiel la kontinentaj birdoj, ĉasataj kiel plago. Krome la praktiko incendii herbejojn kaj arbustarojn por helpi prepari teron por agrikulturo senigis la birdojn el habitato. En 1838, 2 haŭtaj specimenoj estis ricevitaj de la Brita Muzeo. La subspecio iĝis formortinta ĉirkaŭ 1850, sed tiu dato ne estas tre preciza: kontinentaj birdoj estis enmetitaj post la malapero de *diemenensis*' (kaj eble eĉ kiam la lastaj birdoj de la tasmania subspecio estis ankoraŭ vivantaj, okazigante hibridon kaj sekvan malaperon), sed la historio de emuaj enmetoj al Tasmanio ne estas sufiĉe dokumentita por permesi pli precizan datadon de la malapero de *diemenensis*. Ĉu vidaĵo de 1865 kaj ĉu kaptivaj specimenoj kiuj estis mortintaj en 1873 estis el tiu subspecio ne estas certa. La specimenoj de la Brita Muzeo apartenis al kolekto kiu suferis pro malbona preparado kaj/aŭ stokado jam en 1906, kaj ili ne povis esti trovitaj en 1959. Supozita tria specimeno de Frankfurto estas erare atribuita al tiu subspecio (Steinbacher, 1959).

## Referencoj
* Le Souef, William Henry Dudley (1907): [Description of *Dromaius novaehollandiae diemenensis*]. *Bull. Brit. Ornithol. Club* **21**: 13.
* Steinbacher, Joachim (1959): Weitere Angaben über ausgestorbene, aussterbende und seltene Vögel im Senckenberg-Museum. *Senckenbergiana Biologica* **40**(1/2): 1-14. [Artikolo en germana]

Kategorio:Kazuaredoj
Kategorio:Emuoj
Kategorio:Kazuaroformaj
Kategorio:Formortintaj birdoj
Kategorio:Neflugaj birdoj
Kategorio:Bestoj el la Aŭstralazia ekozono
Kategorio:Birdoj de Aŭstralio
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Faŭno de Tasmanio
Yutaka Ozaki

**Yutaka Ozaki**, en Esperanto **Jutaka Ozaki**, (naskiĝis la , mortis la ) estis japana kantisto.

Li kantis "Guruo de adoleskantoj" por japanaj junuloj.

## Diskaro 
### Albumoj 
* 1983: ''17sai no chizu - SEVENTEEN'S MAP* (mapo de 17 aĝo)
* 1985: *Kaikisen- TROPIC OF GRADUATION* (malprogresa linio)
* 1985: *Kowareta tobira kara- THROUGH THE BROKEN DOOR* (tra la rompita pordo)
* 1988: *Gairoju* (strata arbo)
* 1990: *Tanjou- BIRTH* (naskiĝo)
* 1992: *Hounetsu eno akashi- CONFESSION FOR EXIST* (konfeso por ekzisto)

### Unuopaĵoj 
* *15 no yoru - THE NIGHT* (nokto de 15)
* *17sai no chizu - SEVENTEEN'S MAP* (mapo de 17 aĝo)
* *Hajimari sae utaenai - CAN'T SING EVEN THE BEGINNING* (ne povas kanti eĉ la komencon)
* *Sotsugyou - GRADUATION* (la gradiĝo)
* *DRIVING ALL NIGHT*
* *Kaku (CORE)* (kerno)
* *Taiyo no hahen* (pecoj de suno)
* *LOVE WAY *
* *Tasogareyuku machide - 57TH STREET * (en la urbo kiu suno subiras)
* *Eien no mune- ETERNAL HEART* (la eterna koro)
* *I LOVE YOU *
* *Yogoreta kizuna- BOND'' (malpura interligo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Yutaka Ozaki

Kategorio:Japanaj kantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Japanio
Mercedo (Provinco Bonaero)

eta|310px|Municipa Urbodomo de Mercedo.
**Mercedo** (hispane, *Mercedes*) estas urbo, situanta proksimume 100 kilometrojn okcidente de la ĉefurbo de Argentino, Bonaero. Ĝi estas unu el la malmultaj urboj kiuj havas 3 fervojojn, kiuj kunigas ĝin al gravaj urboj. Pro ĉi tiu fakto, la urbon oni proponis kiel ĉefurbon de la provinco Bonaero, tamen finfine ĉi tio ne okazis. Hispane, ĝi estas konata kiel *La perla del Oeste*, kio signifas *La perlo de okcidento*.

Ĝi havas du etajn aerodromojn, sur kiuj povas alteriĝi aviadiloj ne tro grandaj.

La loĝantaro, laŭ la 2001-a censo, estas 59.870 loĝantoj. La averaĝa temperaturo estas 16 °C.

El Mercedo interalie devenas la futbalisto Lucas Biglia, kiu kiel membro de la argentina nacia teamo de futbalo interalie partoprenis en la matĉoj de la Futbala Mondpokalo 2014 en Brazilo.

## Vidu ankaŭ 
* Mercedes (stacidomo)
* Mercedes (Belgrano) (stacidomo)
* Mercedes P. (stacidomo)


Kategorio:Urboj de Argentino
Kategorio:Urboj de Provinco Bonaero
Nicolas Baudin

**Nicolas Thomas Baudin** [bodEn] (Saint-Martin-de-Ré, Insulo Ré, 17-a de februaro de 1754 - Port-Luiso, Maŭricio, 16-a de septembro de 1803) estis maristo, ŝipoficiro, esploristo, mapisto, hidrografo kaj naturalisto franca, memorita ĉar li realigis du gravajn sciencajn vojaĝojn — al Antiloj (1796-98) kaj al Aŭstralio (1800-03)— dum kiuj oni kolektis sècimenojn kaj informon aluda al plantoj, birdoj kaj insektoj.eta|dekstre|250px

## Biografio 
Nicolas Baudin naskiĝis en Saint-Martin-de-Ré, en la marborda Insulo Ré. Dekkvinjaraĝa li aliĝis al komerca ŝiparo kaj 20-jaraĝa al la Franca Kompanio de Orientaj Hindioj. Aliĝinta en la franca ŝiparo, servis en la Karibio dum la Usona Milito de Sendependeco.

Fininta la milito, estis kapitano de diversaj ŝipoj kiuj transportis botanikistojn el Aŭstrio al la Hinda Oceano kaj al la Pacifiko. Tiam Baudin lernis botanikon same kiel la sistemon pluteni animalojn kaj plantojn vive surŝipe.

En 1792, Francio deklaris militon kontraŭ Aŭstrio kaj Baudin klopodis malsukcese realiĝi al la franca ŝiparo. Revenis en Francion en 1795 kaj vizitis Antoine de Jussieu ĉe la Muzeo de Natura Historio por proponi al li botanikan ekspedicion al Karibio. La veturo estis sukcesa kaj Baudin revenis al Francio kun grava kolekto de plantoj, birdoj kaj insektoj.

Oktobre de 1800 li estis elektita por estrado de ekspedicio kiu devis mapigi la marbordon de Aŭstralio. Li disponis el du ŝipoj nome *Le Géographe* kaj *Le Naturaliste* kaj estis akompanata de naŭ naturalistoj kaj botanikistoj, inter ili Jean Baptiste Leschenault de la Tour.

Ili alvenis en Aŭstralion en majo de 1801 kaj en aprilo de 1802 ili trafis kun Matthew Flinders, kiu same estis mapiginta la marbordon, en Encounter Bay. Baudin haltiĝis en la brita kolonio Sidnejo por akiri manĝon kaj novan ŝipon dum li sendis *Le Naturaliste* revene hejmen kun la kolektitaj specioj. Li direktis sin al Tasmanio kaj pluis al Timoro. Revene hejmen, Baudin haltiĝis ĉe Port-Luiso, nuna insulo Maŭricio (tiam laŭnome Insulo de Francio), kie li mortiĝis pro tuberkulozo.

## Vidu ankaŭ 
* Ekspedicio Baudin
* Kakatuo de Baudin

Kategorio:Francaj esploristoj
Kategorio:Francaj sciencistoj
Kategorio:Esplorado de Aŭstralio
Kategorio:Francaj navigistoj
Mallarĝfolia erioforo

**Mallarĝfolia erioforo** (*Eriophorum angustifolium*) estas planto el la familio de la Ciperacoj (*Cyperaceae*). La planto kreskas sur humida, acida grundo, kiel erikejo kaj torfejo. Ĝi formas tie radikaĵojn per helpo de rizomoj. Okulfrapa estas la longa, blanka fruktofloko iom simila al kotono.

260px|eta|maldekstra|Maniero de florado
La floroj estas tre malgrandaj kaj tial ne frapas la okulojn. Ili estas monoikaj kaj anstataŭ kaliko kaj petalo estas florkrono el brosharoj (transformitaj brakteoj), kiu pliposte elkreskas ĝis longaj blankaj haroj.

La floretoj formas spikojn, kiuj floras de junio ĝis aŭgusto.

La folioj estas malhelverdaj. Iom post iom ili bruniĝas kaj ĉirkaŭ la flortempo ili mortas. Kiam la florsezono finiĝas je la fino de la somero, ekestas novaj folioj.

Mallarĝfolia erioforo enhavas triangulan nukseton, kiu estas ĉirkaŭita de longaj blankaj haroj (la flokoj).

eta|maldekstra|300px|Mallarĝfolia erioforo

## Eksteraj ligiloj 
 specio 

Kategorio:Ciperacoj
Kategorio:Holarktisa flaŭro
Kategorio:Nearktisa flaŭro
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Valida nomo (zoologio)

En zoologia nomenklaturo, la **valida nomo** de taksono estas la zoologia nomo kiu estas uzata por tiu taksono laŭ la regularo de la Internacia Kodo de Zoologia Nomenklaturo (ICZN). Alivorte: valida nomo estas la ĝusta zoologia nomo de taksono.

Kontraste, **nevalida nomo** estas nomo kiu kontraŭas la regulojn de la ICZN. Nevalida nomo ne estas konsiderata ĝusta scienca nomo por difinita taksono. Nevalidaj nomoj povas esti dividitaj en:

***Subjektive nevalidaj nomoj**
***Objektive nevalidaj nomoj**

## Referencoj
Kategorio:Nomenklaturo
Kategorio:Zoologio
Libourne

**Libourne** [] (okcitane respektive gaskone: *Liborna*) estas komunumo en sudokcidenta Francio. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france *Gironde* [] respektive okcitane kaj gaskone *Gironda*).en la administra regiono Nova Akvitanio (france *Nouvelle-Aquitaine* [], okcitane kaj gaskone *Nòva Aquitània*) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france *Aquitaine* [], okcitane kaj gaskone *Aquitània*). Ene de la departemento, la komunumo estas la subprefektejo, do la adiministra centro, de la samnoma arondismento Libourne kaj ankaŭ estas centro de kantono, do balota distrikto, nomata ''*. 

Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj .

Ĝiaj loĝantoj franclingve nomiĝas *libournais*.

## Geografio 
Libourne situas ĉe la kunfluejo de la riveroj *Isle'' kaj Dordogne,  oriente de Bordozo.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Gironde
* Listo de urboj de Francio
* Libourne (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Komunumoj de Gironde
Kategorio:Subprefektejoj de Francio
Kategorio:Urboj de Francio
Kategorio:Etapaj urboj de Tour de France
Samuel Barber

[eta|Samuel Barber, fotita de [Carl Van Vechten, 1944]]
**Samuel Osmond Barber** II (9-a de Marto, 1910 - 23-a de Januaro, 1981) estis usona komponisto de orkestra, opera, ĥora, kaj piana muziko. Li estis unu de la plej famaj komponistoj de la 20a jarcento. Lia *Adaĝo por ŝnuroj* (1936) gajnis konstantan lokon en la repertuaroj de orkestroj. Li gajnis dufoje la Premion Pulitzer por muziko, pro sia opero *Vanessa* (1956-57) kaj sia *Konĉerto por piano kaj orkestro* (1962). Ankaŭ vaste interpretita estas lia *Knoxville: Somero de 1915* (1947), verko por soprano kaj orkestro, kiu enmuzikigas tekston en prozo de James Agee. Nekutima inter nuntempaj komponistoj, preskaŭ ĉiuj el liaj komponaĵoj estis registritaj.

Kategorio:Usonaj operkomponistoj
Kategorio:Baletaj komponistoj
Kategorio:Gajnintoj de Premio Pulitzer
Kategorio:Usonaj klasikaj komponistoj
Walter Baldwin Spencer

Sir **Walter Baldwin Spencer** (23an de junio 1860 – 14an de julio 1929) estis angla-aŭstralia biologo kaj antropologo.

## Vivo kaj kariero 
Baldwin naskiĝis en Stretford, Lancashire. Baldwin edukiĝis ĉe lernejo de Old Trafford, Manchester, kaj poste eniris en la *Manchester School of Art* (manĉestera artlernejo). Li estis tie nur unu jaron sed neniam forgesos sian trenadon en pentrarto. Poste li iris al Owens College kaj, kiam Milnes Marshall gvidis lin en sia studo de biologio, li atingis stipendion ĉe *Exeter College*, Oksfordo. Antaŭe le estis premiita per la Premio Dalton pri natura historio.

Li studis kaj defendis la vivon de la indiĝenoj de Aŭstralio.

Kategorio:Britaj biologoj
Kategorio:Britaj antropologoj
Ekspedicio Baudin

La **Ekspedicio Baudin**  de 1800 al 1803 estis franca ekspedicio por mapigi la marbordon de Aŭstralio. Nicolas Baudin Oktobre de 1800 li estis elektita por estrado de la ekspedicio. Li disponis el du ŝipoj nome *Le Géographe*, kiun li mem kapitanis, kaj *Le Naturaliste*, kies kapitano estis Jacques Hamelin, kaj estis akompanata de naŭ naturalistoj kaj botanikistoj, inter ili Jean Baptiste Leschenault de la Tour, François Péron kaj Charles-Alexandre Lesueur.

eta|dekstra|*Le Géographe* kaj *Le Naturaliste*
En 1801 Nicolas Baudin atingis Aŭstralion. Li malkovris parton de la suda marbordo kaj estis la unua eŭropano kiu malkovris la okcidentan marbordon Pro tio ankoraŭ multaj lokoj de Okcidenta Aŭstralio havas francajn nomojn nune: Baudin Beach, Peron Peninsula, Faure Island, Gantheaume Point.

Aprile de 1802 ili trafis la britan ŝipon *Investigator* kies kapitano estis Matthew Flinders, ankaŭ engaĝiĝinta en mapigi la marbordon, en Encounter Bay kie nune estas Suda Aŭstralio. Baudin haltiĝis en la brita kolonio Sidnejo por akiri manĝon kaj novan ŝipon dum li sendis *Le Naturaliste* revene hejmen kun la kolektitaj specioj. Li direktis sin al Tasmanio kaj pluis norden al Timoro. Revene hejmen, Baudin haltiĝis ĉe Port-Luiso, nuna insulo Maŭricio (tiam laŭnome Insulo de Francio), kie li mortiĝis pro tuberkulozo. La ekspedicio fine revenis al Francio en 1804.

Tiuj francoj havis pacemajn rilatojn kun ĉiuj aboriginaj popoloj kiujn ili trafis. Ili fakte produktis valorajn etnologiajn studojn pri indiĝenoj de Tasmanio, kiuj estis onigitaj laŭ la britia koloniigo de Tasmanio komence de la 19a jarcento.

Laŭ reserĉistoj de la Universitato de Adelajdo, dum tiu ekspedicio Baudin preparis informon por Napoleono pri vojoj por invadi kaj konkeri la britan kolonion ĉe Sydney Cove.

## Notoj
Kategorio:Francaj esploristoj
Kategorio:19-a jarcento en Aŭstralio
William Vincent Legge

**William Vincent LEGGE** (2a Septembro 1841 – 25a Marto 1918) estis aŭstralia ornitologo.

## Biografio 
## Scienca kariero 
La kolonelo Legge havis fortan intereson pri ornitologio. Lia sperto en Srilanko kondukis al la verkado de *History of the Birds of Ceylon*, kun koloraj platoj fare de Keulemans, publikita en tri partoj inter 1878 kaj 1880 en Londono. La verko konsistis el ĉirkaŭ 1200 paĝoj kun 34 platoj koloraj. Parto el lia kolekto de srilankaj birdoj estis prezentita de li mem al la Naturhistoria Muzeo ĉe South Kensington, kaj la resto estis donata al muzeo ĉe Hobart.

Legge estis elektita kiel fondinta Prezidento de la RAOU en 1901 kaj servis je diversaj oficoj ene de ĝi, ĉefe ĉe la *Check-list Committee* (lista komitato), ĝis sia morto. Li estis ankaŭ kolonia membro de la British Ornithologists' Union, Honora Membro de la American Ornithologists' Union, membro de la Royal Geographical Society kaj membro de la Zoological Society of London, kaj de la Linnean Society. Li estis ankaŭ fondinto kaj prezidento de la Royal Australasian Ornithologists Union kaj vic-prezidento de la Royal Society of Tasmania.

## Referencoj 
* Anon. (1918). Obituary Notices: Legge. *Emu* 18: 77-79.
* Robin, Libby. (2001). *The Flight of the Emu: a hundred years of Australian ornithology 1901-2001*. Carlton, Vic. Melbourne University Press. ISBN 0-522-84987-3
* E. M. Dollery, 'Legge, William Vincent (1841 - 1918) ', Australian Dictionary of Biography, Volume 5, Melbourne University Press, 1974, p.&nbsp;78.
* Lord, Murray (2007). Pioneers of Asian Ornithology: Colonel W. Vincent Legge. BirdingASIA 8: 84-89.

## Eksteraj ligiloj 
* Ilustracioj el *A History of the Birds of Ceylon* 
* Aldonaj bildoj el *A History of the birds of Ceylon*

Kategorio:Aŭstraliaj ornitologoj
Kategorio:Aŭstraliaj militistoj
François Sauvadet

**François Sauvadet** (naskiĝis la  en Diĵono) estas franca politikisto.  Li estis urbestro de Vitteaux de 1995 ĝis 2008. Li estis franca ministro pri ŝtatoficistaro de 2011 ĝis 2012 en la 3-a registaro de François Fillon. Li estas prezidanto de la Ĝenerala Konsilio de Kostodorio ekde 2008 kaj  deputito  ekde 1993 en la Nacia Asembleo de Francio.  Li reprezentas la 4-an balotdistrikton de la departemento Kostodorio kaj  membras al la grupo pri Tibeto .

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
*Vitteaux
*Côte-d'Or

Kategorio:Francaj ministroj pri ŝtatoficistaro
Kálmán Laki

**Kálmán LAKI,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Laki Kálmán,** angle **Koloman Laki** estis hungara biokemiisto, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1946).

Kálmán Laki http://www.kosakaroly.hu/szolnokiak/sz_laki-k.html naskiĝis la  1909 en Szolnok. Li mortis la  1983 en Bethesda, Marilando.

## Biografio 
Kálmán Laki frekventis mezlernejojn en sia naskiĝurbo kaj Cegléd, universitaton en Szeged. Tie jam dum lernado li aliĝis al rondo de Albert Szent-Györgyi, tial li laboris inter 1933-1941 en la universitata instituto. Li estis la unua diplomita biokemiisto en Hungario. En 1938 helpe de stipendio li plulernis en Manchester. Li ekinstruis en universitato en Budapeŝto en 1944. Post 4 jaroj li migris al Usono, en Bethesda li havis direktoran postenon. Kelkfoje li havis la eblecon esplori en Francio, Izraelo. Li okupiĝis precipe pri sangokoagulaĵo kaj enzimoj. Li ricevis premion Kossuth en 1948 usonan premion en 1976.

## Verkaro (elekto) 
* *Contractile proteins and muscle* (1971)
* *The biological role of the clot-stabilizing enzymes* (1972)

## Memorigiloj 
* skulptaĵo en Abádszalók de 2000
* premio fondita en 2001
* memortabulo en sia naskiĝurbo de 2003

## Fontoj 
* biografio hungare
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj biokemiistoj
Kategorio:Usonaj biokemiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
János Lakos

**Barono János Lakos** [jAnoŝ lakoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lakos János** estis hungara kolonelo, tradukisto, membro honora de Hungara Scienca Akademio (1832).

János Lakos http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/l/l13368.htm naskiĝis en aprilo de 1776 en Ajka. Li mortis la  1843 en Habsburga Imperio, en Hungara reĝlando, en Kroatio, en urbo Eszék konata ankaŭ Essegg kaj Osijek kiel nuntempe.

## Biografio 
János Lakos lernis ĉefe en Sopron. En 1793 li membriĝis al la armeo. Li ricevis nobelecon en 1811. Post 3 jaroj li atingis la rangon majoro. Baldaŭe li estris fortikaĵon de Eszék. En 1819 li ricevis geografian taskon en Tirolo, sed li interesiĝis pri la literaturo. Lia amiko estis Ferenc Kazinczy. Li batalis en Francio kaj nuna Italio.

## Verkaro (elekto) 
* *Vándor szünórái* (1839)
* *Hunyady László* (Ladislao Hunyadi) - tragedio en manuskripto
* *Székfalvy Ágnes* teatraĵo tradukita de August von Kotzebue en manuskripto (ambaŭ teatraĵoj estis prezentitaj en la 1790-aj jaroj)

## Fontoj 
* biografio hungarlingva

Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj baronoj
Interkontinenta urbo

eta|225px|La Atiraŭ-ponto transiras la Ural-riveron.
[eta|225px|Unu el du [pendopontoj kiuj transiras la Bosporon en Turkio.]]
**Interkontinenta urbo** estas urbo, kiu okupas partojn de pli ol unu kontinento. Tia urbo povas esti interkontinenta ĉar kontinentlimo transiras sur tero, el pro enhavante insulojn asociitajn kun iu kontinento alia ol tiu, kie la urbo baziĝas. Pro la nebuleca naturo de la limo inter Eŭropo kaj Azio, Istanbulo en Turkio estas la sola nature okazanta interkontinenta urbo. Ĉar oni kutime konsideras la Ural-riveron kiel la limon inter Eŭropo kaj Azio, du urboj je tiu rivero estas interkontinentaj. Kvara urbo ambaŭflankas la Suezan Kanalon, la limo inter Afriko kaj Azio, sed tiu specifa limo estas homfarita.

## Ekzemploj de iuj interkontinentaj urboj 
* Atiraŭ (*Kazaĥe* Атырау) estas urbo en okcidenta Kazaĥio kiun dividas la buŝo de la Ural-rivero. Preskaŭ ĉiom el la urbo situas en Azio, sed malgranda porcio etendas en Eŭropon.
* Istanbul estas la plej granda urbo de Turkio kaj la plej konata ekzemplo. La Bosporo estas markolo kiu disigas ĝia eŭropaj kaj aziaj porcioj. Ekde 2004 la urbego de Istanbul kunhavas la samaj limoj kiel Provinco İstanbul. En la 19 distriktoj de la eŭropa parto loĝas 65% de la loĝantaro, kaj en la 12 distriktoj de la azia parto loĝas la cetera 35%.
* Orenburg (*ruse* Оренбург) estas rusa urbo sur la Ural-rivero. La plejparto de la urbo estas en Eŭropo, sed parto de la suda flanko, trans la Ural-rivero, estas en Azio. Simile, Magnitogorsk (*ruse* Магнитогорск) estas alia rusa urbo kiu transiras la Ural-riveron.
* Suezo, norde de la Sueza Golfo, estas egipta urbo kiu transiras la Suezan Kanalon kaj kunhavas la samaj limoj kiel Provinco Suezo. Preskaŭ ĉiuj de la urbo estas en Afriko, sed malgranda parto etendiĝas orienten en Azio.

Kategorio:Urbo
Kategorio:Urboj laŭ kontinentoj
Malferma sekvenco

eta|dekstra|200px|Malferma sekvenco de la filmo *En alia lando (1932)*
**Malferma sekvenco** (aŭ **antaŭ-sekvenco** aŭ **titola sekvenco** aŭ **antaŭtitola sekvenco**) estas sekvenco ĉe la komenco de filmo, kiu listigas la membrojn de la filmistaro komence de filmo.

## Historia disvolviĝo 
Jam ĉe la unuaj filmoj la filmistoj kaj reĝisoroj sentis la deziron kaj bezonon fiksi siajn nomojn en la filma materialo. Tial disvolviĝis la tradicio de malferma sekvenco aŭ antaŭtitola sekvenco. Ĉe la unuaj filmoj tiu antaŭ-sekvenco konsistis el simplaj tabuloj kun tekstoj. Iom post iom la antaŭsekvencoj disvolviĝis al aparta arto.

## Apartaj trajtoj 
La malferma sekvenco havas la taskon de enkonduko sen anticipi la konkludon de la filmo. Kutime la malferma sekvenco enhavas la nomon de la produktora firmao, la nomon de la reĝisoro kaj de la ĉefaktoroj, dum la nomoj de la ceteraj kunlaborantoj aperas en la ferma sekvenco.

## Vidu ankaŭ 
* Interteksto

Kategorio:Filmo
Majordomo

**Majordomo** laŭ esperantlingvaj vortaroj kiel PIV aŭ Reta Vortaro estas "ĉefservisto, gvidanta la internan funkciadon de nobela domo aŭ palaco". Ofte mem temis pri nobelo, kiu servis en la palaco aŭ kortumo de pli altranga nobelo, ekzemple reĝo aŭ imperiestro. Aparte en la mezepoka etno de frankoj la majordomoj havis gravan funkcion en la ŝtata administrado, estis konsilantoj forte aprezataj de siaj superulo, kaj en pluraj kazoj iĝis prapatroj de pli posta dinastio de reĝoj respektive imperiestroj. Historia ekzemplo de tio estas Pepino de Landen, kiu pere de sia filino *Begga* iĝis prapatro de la pli posta imperiestra dinastio de karolidoj.

## Citaĵo el la klasika esperantlingva literaturo 
## Fontoj 
* PIV: majordom/o. Intendanto de princa domo en Italio aŭ Hispanio.


Kategorio:Mezepoko
Kategorio:Frankoj
Kategorio:Titoloj
Sándor Lámfalussy

**Barono Sándor Lámfalussy** [ŝAndor lAmfaluŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lámfalussy Sándor** estis hungara-belga ekonomikisto, pedagogo, membro ekstera de Hungara Scienca Akademio (1998), skolto.

Sándor Lámfalussy http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19226 naskiĝis la  1929 en Kapuvár. Li mortis la  2015.

## Biografio 
Sándor Lámfalussy forlasis Hungarion en 1949 kaj li ricevis diplomon en Leuven en 1953. Baldaŭe li estis konsilanto de bankoj, post jaroj jam li estis bamlestro. En 1957 li doktoriĝis. Ekde 1961 li instruis en Yale, poste en Louvain. Li partoprenis en kreo de banko, kiu nun havas la nomon Eŭropa Centra Banko. Li tutmonde famiĝis kiel **patro de eŭro**. Li havas edzinon, kiu naskis 4 filojn. Li ricevis Honoran Legion en 1999, pli fue kaj poste diversnaciajn premiojn.

## Verkaro (elekto) 
## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio angle kun foto 
* biografio angle kun foto

Kategorio:Hungaraj ekonomikistoj
Kategorio:Belgaj ekonomikistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj baronoj
Kategorio:Hungaraj skoltoj
Vanda Lamm

**Vanda LAMM,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lamm Vanda** estas hungara juristo, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (2013).

Vanda Lamm http://www.jog.mta.hu/lamm.htm  naskiĝis la  1945 en Budapeŝto.

## Biografio 
Vanda Lamm frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1963-1967. Baldaŭe ŝi plulernis en 3 eksterlandaj universitatoj. En 1968 ŝi ekhavis postenon en jura instituto de MTA, kie ŝi estis elektita direktoro en 1991. Inter 1984-1989 ŝi instruis en universitato de Miskolc. Ŝi estas respondeca redaktoro de *Acta Juridica Hungarica*. Ŝi okupiĝas precipe pri la internacia juro. Ŝi ricevis premiojn en 1973 kaj 1995.

## Verkaro (elekto) 
* *A nukleáris energia hasznosításának nemzetközi kérdései* (1983)
* *Az államok közötti viták bírói rendezésének története* (1990)
* *Transformation in Hungarian Law 1989–2006* (2007)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj