open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Magazeno

eta|245px|Varmagazeno.
**Magazeno** aŭ **stokejo** estas loko aŭ fizika spaco por stoki varojn kaj, okaze, por ties pogranda komerco aŭ vendo. La magazenoj estas infrastrukturo nepra por la aktivado de ĉia tipo de ekonomiaj agentoj (agrikulturistoj, brutobredistoj, ministoj, industriistoj, transportistoj, importistoj, eksportistoj, komercistoj, peristoj, konsumantoj finaj ktp.). Ili konstituas kutiman parton de la agrikulturaj kaj brutobredaj instalaĵoj (ofte formante parton de la tradicia kampardomo aŭ de apartaj konstruaĵoj, same kiel de fabrikoj, industriaj zonoj kaj industriaj instalaĵoj ĉiatipaj, kaj de la spacoj dediĉataj al transporto (havenoj, flughavenoj, fervojoj) kaj komerco (vendejaroj, ĉiovendejoj).

Laŭ Francisko Azorín **magazeno** estas *Ejo por konservi komercaĵojn; granda provizejo; granda butiko.* Li indikas etimologion el la araba *al-magazen* (la magazeno, provizujo).

## Magazeneblaj varoj 
[eta|India House, [Manĉestero.]]
Plej klara kaj grava diferenco estas inter produktoj kiuj povas esti tuŝitaj aŭ damaĝitaj pro la tempopaso, ekzemple ĵusaj nutraĵoj, fruktoj, legomoj, ovoj ktp., kaj disde produktoj kiuj supraĵe ne estos tuŝita de la tempopaso kiel vestaĵoj, hejmpurigaj produktoj, libroj, artaĵoj ktp. La unuaj postulas precizajn teknikajn kondiĉojn, ekzemple malvarmo, kiuj estas havigitaj pere de teknikaj rimedoj.

## Infrastrukturo 
Stokejoj bezonas diversajn ejojn kaj aparatojn kiuj faciligu la propran stokadon de varoj, sed ankaŭ la manipuladon, eniron kaj eliron, kalkuladon ktp. Plej stokejoj disponas el grandaj bretaroj sur kiuj meti la varojn. Lastatempe tiuj bretaroj estas tiom altaj kiom tre altaj konstruaĵoj kaj oni atingas la varojn pere de specialaj gruoj aŭ veturiloj. Aliaj varoj postulas facilan videblon, ekzemple forpaseblaj produktoj, kiel manĝaĵoj. Tiuokaze ili estas metitaj sur malgrandaj platformoj surplanke, tie kie facile oni povu kontrolu ties maturecon, aspekton ktp.

La varoj venas kaj foriras per kamionoj. La el- kaj en-kamionigo oni faras per specialaj kajoj, tiele ke la pordo de la kamiono kiu ĉiam estas pli alta ol la planko mem havu similan nivelon kiel la komenca planko de la stokejo, por eviti supren- kaj malsupren-igi pene la varojn. Post tiu komenca momento, en la okazo de pereigeblaj aŭ polueblaj (malpurigeblaj) produktoj, kiel manĝaĵoj, estas laŭ juraj postuloj, kurtenaj pordoj kiuj malpermesu la fitraktadon de la varoj, eniron de insektoj kaj aliaj bestetoj ktp.

En preciza angulo, plej ofte, tre apartigite de la ĝenerala navo de la stokejo, devas esti oficejo, el kiu kalkulu kaj administru la tuton.

## Notoj 

Kategorio:Loĝistiko
Kategorio:Infrastrukturoj
Diessbach ĉe Büren

**Diessbach ĉe Büren** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Büren kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Seeland en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 891 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Diessbach ĉe Büren situas 10 kilometrojn okcidentsudokcidente de la urbo Bielo en la Berna Lagolando. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Diessbach, la setlejoj Angel, Eichi , Hübeli, Schwerzi kaj Wart.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 6,31 km², de kiuj 32,2% estas kovritaj de arbaro, 59,6% servas por agrikulturo kaj 7,8% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Diessbach ĉe Büren limas en nordo al Dotzigen, en nordnordoriento al Büren ĉe Aro, en oriento al Schnottwil (SO), en nordoriento al Wengi, en sudo al Grossaffoltern, en nordokcidento al Lyss, kaj en okcidento al Büetigen.

## Trafiko 
En nordokcidento tra la komunuma teritorio pasas la kantona ĉefvojo n-ro 22 de Lyss al Soloturno. La setlejo Angel situas ĉe la kantona ĉefvojo. La vilaĝon Diessbach pasas la vojo n-ro 1310 de Büetigen al Schnottwil. Per la buslinio de Lyss al Schnottwil la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Diessbach datiĝas el la jaro 1244 kiel *Diespah*. Kiel parto de la Senjorujo Strassberg Diessbach ĉe Büren en la jaro 1393 fariĝis havaĵo de la urba ŝtato Berno kaj estis atribuita al ties Voktejo Büren.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj signifoj de Diessbach

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Diessbach ĉe Büren
Mehemed Malmîsanij

**Mehmet MALMÎSANIJ** *alinome* **Malmîsanij** (Diyarbakır, 1952) estas kurda verkisto en zazaa.

Li studis en la Universitato de Ankara kaj estis arestita trifoje pro siaj politikaj aktivecoj inter 1975 kaj 1981. En 1982 translokiĝis al Svedio kaj poste daŭrigis siajn studojn en la Sorbono, la Universitato de Upsalo, la  Universitato de Linköping kaj la Universitato de Gotenburgo. Li skribis por eldonejoj kiaj "Tirej", " Hevi", " Armanc", "Car cira", "Cira", "Wan"...

## Libroj
* Yüzyılımızın Başlarında Kürt Milliyetçiliği ve Dr. Abdullah Cevdet, Uppsala, 1986
* Ferhengê Dimilkî-Tirkî, Uppsala, 1987; İstanbul, 1992(Zazaki)
* Herakleîtos, Uppsala, 1988, (Zazaki)
* Li Kurdistana Bakur û Li Tirkiyê Rojnamegeriya Kurdî (1908-1992), Ankara, 1992 (Malmîsanij & Mahmûd Lewendî)
* Folklorê Ma ra Çend Numûney, Uppsala, 1991; Îstanbul, 2000(Zazaki)
* Said-i Nursi ve Kürt Sorunu, Stockholm, 1991; İstanbul, 1991
* Abdurrahman Bedirhan Ve İlk Kürt Gazetesi Kürdistan sayı: 17 ve 18, Stockholm, 1992
* Bitlisli Kemal Fevzi ve Kürt Örgütleri İçindeki Yeri, Stockholm, 1993; Îstanbul, 1993
* Cızira Botanlı Bedirhaniler ve Bedirhani Ailesi Derneği’nin Tutanakları, Stockholm, 1994; İstanbul, 2000
* Kırd, Kırmanc, Dımıli veya Zaza Kürtleri, İstanbul, 1996
* Ferhengekê Kirdkî-Pehlevkî-Kurmanckî, Stockholm, 1997(Zazaki)
* Kürt Teavün ve Terakki Cemiyeti ve Gazetesi, Stockholm, 1998; İstanbul, 1999
* Kurdiskt författarskap och kurdisk bokutgivning: bakgrund, villkor, betydelse, Stockholm, 1998
## Ligoj 
* Biografi, Mehmet Tayfun 

Kategorio:Turkaj verkistoj
Kategorio:Sirianoj
Kategorio:Kurdoj
5212 Celiacruz

'*5212 *Celiacruz'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 29-an de septembro 1989 de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de Celia Cruz (1925–2003), kuba-usona salsa kantistino kaj prezentistino, kies kariero etendiĝis sur 7 jardekoj, kaj kiu estis tutmonde fama kiel la "Reĝino de Salso". Ŝi gajnis 23 , 7 *Grammy Award*, kaj estis ricevinto de la usona *National Medal of Arts''. Ŝi ankaŭ ĉefrolis en 13 filmoj kaj .

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroŝi Kaneda
Kategorio:Malkovrita de Sejĝi Ueda
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Dotzigen

## Pri la komunumo 
**Dotzigen** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Büren kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Seeland en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 1332 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Dotzigen situas en la Berna Lagolando proksimume 10 kilometrojn okcidente de la urbo Bielo. La nordan limon de la komunumo formas la malnova fluejo de la rivero Aro.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 4,22 km², de kiuj 26,1% estas kovritaj de arbaro, 55,7% servas por agrikulturo kaj 14,9% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Dotzigen limas en nordo al Büren ĉe Aro, en sudoriento al Diessbach ĉe Büren, en sudokcidento al Büetigen, en okcidento al Schwadernau, en okcidentonordokcidento al Scheuren, kaj en nordokcidento al Meienried.

## Trafiko 
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 22 de Lyss al Soloturno. La vojo n-ro 1321 kondukas de Dotzigen al Scheuren. Per stacidomo ĉe la trajnlinio de Büren ĉe Aro al Kerzers la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Dotzigen datiĝas el la jaro 1182 kiel *Tocingen*. Sur la monto de Dotzigen estis trovitaj ses tombomontetoj el la Hallstatt-epoko kaj en la vilaĝa centro restaĵoj de romiaj setlejoj. Kiel parto de la Senjorujo Strassberg Dotzigen en la jaro 1393 fariĝis havaĵo de la urba ŝtato Berno kaj estis atribuita al ties Voktejo Büren. Per la ĵurasa akvejokorekto de la fina 19-a jarcento la komunumo povis disvolviĝi en la ebenaĵo, kiu antaŭ estis regule inundita marĉolando.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Dotzigen (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Dotzigen

## Bildoj 

Dosiero:Muehle Dotzigen.jpg|Muelejo Dotzigen
Dosiero:Dotzigen Bauernhaus.jpg|Kampara domo en Dotzigen
Subtera arkitekturo

[250ra|eta|Kavodomoj en la valo [Luaro en Francio.]]
[250ra|eta|Kavodomoj en [Guadix en Andaluzio kun sunkamenoj.]]
La **subtera arkitekturo** ankaŭ konita kiel enterigita arkitekturo, elfosita arkitekturo aŭ troglodita arkitekturo estas subtipo de la suna arkiĥekturo bioklimata kiu utiligas teknologion por redukti la median necertecon por homoj en la subtero pli apude al la surfaco, kie ĝi pretendas konstrui rifuĝon allogan kaj daŭran.

Ĉi tiu arkitekturo utiligas la naturajn rimedojn en la ĉirkaŭaĵoj de la loko elektita por la konstruo: la propra grundo kiel ĝi estas. Ĝi utiligas la termikan inercion de la tereno por akiri termikan komforton interne en la loĝejo. Ĉi tiu tipo de arkitekturo estas tre ofte rilatigita kun la memkonstruado. Ekzemploj de malnova subtera arkitekturo troviĝas en Hispanio, speciale en Andaluzio, en Tunizio, en Kapadokio, en Francujo, en Aŭstralio kaj en la Altebenaĵo Loesa en Ĉinujo. Rimarkinda ekzemplo en arta vidpunkto estas la subtera templo Damanhur.

## Konstruado 
## Interna klimato 
## Vidu ankaŭ 
Troglodita arkitekturo

Troglodita turismo

## Notoj 
Kategorio:Eltenebla arkitekturo
Kategorio:Bioklimata arkitekturo
Kategorio:Populara arkitekturo
Kategorio:Subtera arkitekturo
Kategorio:Biokonstruado
Gregovojo

eta|Ĉefaj gregovojoj de Hispanio.
**Gregovojo** estas vojo por Transmigra brutobredado kiu kunigas la tradiciajn lokojn de paŝtado de Hispanio por ke la paŝtistoj kaj brutobredistoj povu porti la brutaron de kaproj, ŝafoj kaj bovoj al pli bonaj bestnutraĵoj utiligante la favoran klimaton: al montoj aŭ zonoj de bestnutraĵoj de alta monto en somero aŭ al zonoj pli ebenaj kaj de klimato pli modera en ekstremaj vintroj. La gregovojoj diferencas inter si kaj ili akiras sian nomon laŭ ties larĝo.

Krome, la gregovojoj estas grandaj biologiaj fontoj ĉar en ili kreskas diversaj tipoj de vegetaĵaro kaj estas la vivmedio de multaj specioj de bestoj. Aliflanke, estas kanaloj de konekto, rektaj kaj ebenaj itineroj kiu situantas inter montoj havigante facilan paŝadon inter lokoj ĉar tiuj estas la plej mallongaj kaj facilaj vojoj por veturi.

La gregovojoj enhavas 125.000 kilometrojn de itineroj por la transmigranta brutaro en Hispanio, la 1% de ties teritorio, ĉirkaŭ 450.000 hektaroj. Jure, en Hispanio, la gregovojoj estas publikaj havaĵoj kies posedon praktikas la Aŭtonomaj Komunumoj estante ĉi tiu jura protekto kiu ilin faras unikaj en Eŭropo.

## Tipoj 
## Celoj 
## Grandoj 
## Ekzemploj 
## Referencoj 
## Literaturo 
* Mangas, J.M. (1992). Cuaderno de la Trashumancia –Nº 0,-22 Vías Pecuarias. Madrid: Ministerio de Agricultura, Pesca y Alimentación.
* Alenza, J.F. (2001). Vías pecuarias. Madrid: Editorial Civitas kaj Gobierno de Navarra.

Kategorio:Bestobredado
Kategorio:Vojoj
Frigia modalo

[eta|72px|Bildigo de la frigia gamo. ([:dosiero:Tonleiter_bildlich_schema.png|Klarigo)]]
La **frigia modalo** estas unu el la kvar antikvaj aŭtentaj modaloj. Ĉar ĝia tria ŝtupo formas etan triton kun la bazotono, ĝi similas al minoro. Ĝia gamo enhavas duontonojn inter la unua kaj dua samkiel inter la kvina kaj sepa ŝtupoj, la aliaj intervaloj estas plentonaj paŝoj. Per ĝi oni formas la andaluzian kadencon.

## Historio 
La frigia modalo ekestis en antikva Grekujo, nomiĝis tie tamen komence *doria*. Nur en la frua mezepoko okazis pro miskompreno erara interŝanĝo kun la doria modalo. La frigia modalo pli malfrue estis uzata en la kristana eklezia muziko de la mezepoko kaj povis sin defendi pro siaj sonaj apartaĵoj relative longe apud la novaj modaloj maĵoro kaj minoro.

Pro sia duontona paŝo inter al la dua ŝtupo ĝi havas „orientlandan“ sonon. Gamo lige parenca kun ĝi estas la frigia-dominanta gamo. En la popularmuzik la frigia gamo aperis precipe en psikedela roko, kie la ekzota karaktero ligiĝis kun la emo al ekzotismo ene de hipiokulturo. Frigiaj intervaloj estas uzataj en „Set The Controls For The Heart Of The Sun“ de Pink Floyd, en „So Cold The Night“ de la bando *The Communards*, en „Wanna be starting something“ de Michael Jackson kaj en „White Rabbit“ de *Jefferson Airplane*.

La frigia modalo konformas kun la barata rago *Bhairavi*. En araba muziko modalo estas konata kiel als *kurda modalo* kaj estas ankaŭ uzata en araba popularmuziko, kvankam tie la dua tetrakordo estas iomete ŝanĝebla.

Por la muziko de la ibera duoninsulo (precipe flamenko kaj fado) la modalo estas stilforma (span. *modo dórico*). Kaj tie kaj ankaŭ en la muziko de partoj el la ciganoj Ĝi estas ofte ankaŭ aliinterpretita kiel funkciharmonie dominanta (ega trito), vidu frigia-dominanta gamo. Ofte la metalroka bando Metallica uzas la frigian modalon.

La frigia modalo sur e enhavas la samajn tonojn kiel C-maĵoro kaj laŭas al la tonoj de la blankaj klavoj de piano.

## Aŭdekzemplo 
## Eksteraj ligiloj 
* La frigia turno kiel muzika demando (germanlingva)

Kategorio:Gregoria ĉanto
Kategorio:Gamoj
5250 Jas

'*5250 *Jas'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice, tiam en Ĉeĥoslovakio (nun en Ĉeĥa Respubliko).

## Nomo 
Ĝi estis nomita per la vorto "*Jas*" ("heleco" en ĉeĥa lingvo) en aludo al la "*Jihočeská Astronomická Společnost''": Sudbohemia astronomia societo, kreita en 1928. La konstruo de observatorio sur la Monto Kleť estis sugestita de anoj de "JAS".

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Antonín Mrkos
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1984
5202 Charleseliot

'*5202 *Charleseliot''''' estas malgranda, malhela kaj malrapide rotacianta asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice, tiam en Ĉeĥoslovakio (nun en Ĉeĥa Respubliko).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la usona kemiisto Charles William Eliot (1834–1926), 21-a prezidento de Universitato Harvard (1869–1909). Li superrigardis la kreskon de la lernejo en mondfama esplora institucio, kaj ludis ŝlosilan rolon por reformi la usonan altan edukadon per pioniraj normigitaj ekzamenoj de einro kaj nedevigaj kursoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Antonín Mrkos
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1983
Rodrigo Jiménez de Rada

[eta|dekstre|250ra|Rodrigo Jiménez de Rada, portretata de [Johano de Burgonjo, ĉ. 1510.]]
[eta|Fuero Viejo extendido de [Alcalá de Henares (Rodrigo Jiménez de Rada, 1235).]]
**Rodrigo Jiménez de Rada** aŭ **La Toledano** (Puente la Reina, ĉ. 1170 - Vienne, 10-a de junio de 1247) estis ekleziulo, militisto, historiisto kaj ŝtatisto de la Regno de Navaro kaj de la Regno de Kastilio.

Arkiepiskopo de Toledo dum preskaŭ kvardek jaroj, li akiris la Unuarangecon de la Diocezon de Toledo kaj fondis ties nunan katedralon sur la antikva moskeo; funkciulis kiel konsilisto kaj diplomato de la reĝo de Navaro Sanĉo la 7-a kaj de la kastiliaj Alfonso la 8-a kaj Ferdinando la 3-a, el kiu li estis kanceliero; organizis la kristanan krucmiliton kontraŭ la almohadoj de Al-Andalus, kaj estris persone diversajn kampanjojn de la milito Reconquista, inter ili tiu de Las Navas de Tolosa; gajnis, pro donacio aŭ milita konkero, nombrajn senjorlandojn en Kastilio; elstaris en la koncilioj de Laterano kaj Liono.

Saĝulo kaj multlingva, li estis aŭtoro de kroniko titolita *De rebus Hispaniae*, konata ankaŭ kiel *Gota Historio* aŭ *Kroniko de la Toledano*, kie li priskribas la historion de Hispanio ekde la predeveno al 1243.

## Biografio 
## Verko 
## Notoj 
Kategorio:Episkopoj
Kategorio:Hispanaj militistoj
Kategorio:Mezepoko
Kategorio:Historio de Hispanio
Kategorio:Toledo (Hispanio)
Antaŭaltaro

eta|dekstre|325px|Skiza reprezento de la plano de katedrao kie markiĝas la Antaŭaltaro.
[eta|dekstra|325px|Antaŭaltaro en la preĝejo de Sankta Aleksandro en [Milano (Italio).]]
La **Antaŭaltaro** estas la spaco kiu en katolikaj templo aŭ katedralo, antaŭas la ĉefa altaro. Estis, ĝis la Dua Vatikana Koncilio, rezervita al la pastraro kaj povas esti separata de la centra navo pere de ŝtupoj aŭ balustrado nome komuniejo. Kutime estas loko dediĉata al ĥoro, kvankam ne necese.

En la stiloj romaniko kaj gotiko, estas la ero de navo kiu ligas la kapelon absidan kun la navo aŭ la navokruciĝo, kio kutime koincidas kun la antaŭa difino. La arko kiu separas la antaŭaltaron de la navo aŭ de la navokruciĝo, ĉefe ĉe la unua stilo, estas konata kiel triumfa arko kaj kutime prezentas la kapitelojn kun ornamo pli zorgita.

## Vidu ankaŭ 
* Absido
* Altaro
* Ĥorejo

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Mezepoko
Kategorio:Romanika arkitekturo
Kupolbazo

[eta|Kupolbazo de la [Katedralo de Burgos.]]

[eta|dekstra|210px|Kupolbazo de la navokruciĝo (16a jarcento) de la [Katedralo de Burgos]]

En arkitekturo, oni uzas la terminon **Kupolbazo** aŭ **cimborio** (foje ankaŭ lanterna turo) por konstruaĵo kun formo de turo, ĝenerale de kvadrata plano aŭ okangula, kiu utilas por elstarigo de volbo. Ne temas pri elemento ekskluziva de la religia arkitekturo, kvankam estas en temploj kie plej elstare la cimborio kuŝas sur pendentivoj aŭ sur trumpoj. La cimborio kutime malpeziĝas pere de truoj aŭ lukoj kiuj helpas la supran lumigon.

## Notoj 
Kategorio:Arkitekturaj eroj
Pendentivo

eta|Pendentivo
eta|Kupolo sur **Pendentivoj**
**Pendentivo**, en arkitekturo, estas ĉiu el la strukturaj kaj konstruaj elementoj kiuj solvas la ligon inter la cirkla bazo de kupolo kaj suba spaco kvadrata aŭ poligona. Ĝi povas permesi ankaŭ pasi el kupolo kun elipso al plano ortangula.

Laŭ Francisko Azorín **pendentivo** estas *Kurblinia triangulaĵo de ĉiu pilastro al kupolo.* Li indikas etimologion el la latina *pendens, pendentis*, el *pendere* (pendi).

## Historio 
La unuaj klopodoj uzi **pendentivojn** estis realigataj de romianoj sed la plej profita uzado de tiu arkitektura rimedo okazis dum la epoko bizanca en la 6-a jarcento. La plej elstara konstruaĵo kiu uzas tiun tipon de tenilon por sia kupolo estas la Preĝejo de Sankta Sofio en Konstantinopolo.

## Vidu ankaŭ 
* Spandrelo

## Notoj 
Kategorio:Konstruado
Kategorio:Arkitekturaj eroj
Ife

**,** jorube **Ifè** aŭ **Ilé-Ifẹ̀** estas metropolo, ĉefurbo de subŝtato kaj universitata urbo en Niĝerio. La loknomo signifas: "vastiĝo", fakte, la metropolo estas origino de la jorubo-kulturo. Ĝi estis nomita **"Ateno de Afriko"**.

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 708.937 en 2012
* Supermara alteco: 280 m
* Horzono: UTC +1

## Geografio 
 situas sur altebenaĵo en la okcidenta sekcio de la lando. Ibadano situas 75, Lagoso 218 km.

## Historio 
Arkeologiaj trovoj pruvas la ĉeeston de homoj el la 6-a jarcento antaŭ Kristo. Laŭ joruba legendo Ife estas la loko, kie la diaĵoj komencis krei la mondon. En la 8-a kaj 9-a a oka jarcentoj Ife iĝis ĉefa arta centro kaj restis grava urbo ĝis la 12-a jarcento. La urbo estas mondfama pro la antikvaj skulptaĵoj.

## Ekonomio 
 estas ekonomia kaj komerca centroj de terkultura regiono. En la ĉirkaŭaĵo oni kultivas maniokojn, maizojn, kotonojn, kakaojn kaj tabakojn.

## Klimato 
 situas en tropika klimato. La temperaturo varias inter 10 kaj 40&nbsp;°C. Jare pluvas ĉ. 1000 mm.

## Trafiko 
El  kuras 4 gravaj vojoj, ekzemple al Ibadano.

## Vidindaĵoj 
* historia muzeo
* stadiono kun 9000 sidlokoj
* festivalo de tradiciaj religioj

## Fontoj 
* Angla Vikipedio
* https://archive.is/20121204183538/http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-153&srt=pabn&col=abcdefghinoq&msz=1500&geo=-158

Kategorio:Urboj de Niĝerio
Kategorio:Metropoloj
Andaluzia kadenco

eta|320px|dekstra|Andaluzia kadenco en la frigia modalo sur e
**Andaluzia kadenco**, ankaŭ *hispana kadenco*, estas la ordinarlingva nomo por harmonia progreso, uzata en andaluzia popolmuziko kaj en flamenko. Kiel kliŝa turno, aparte por prezentado de ekzota resp. hispana koloraĵo, ĝi ofte aperas ankaŭ en klasika muziko, ĵazo, rokmuziko kaj popularmuziko.

## Prezento 
### Ŝtupoteorie kiel frigia duonfinaĵo en minoro 
La andaluzia kadenco prezentas laŭ la notado de la ŝtupoteorio jenan progreson en minoro:

:1 – 7 – 6 – 5(3♯)

### Ŝtupoteorie kiel frigia plenfinaĵo 
:4 – 3 – 2 – 1(3♯)

### Funkciharmonie 
Laŭ la funkciteorio la sinsekvo je interpretado kiel "frigia duonfinaĵo" en minoro estas prezentebla jene:

:toniko(t) – dominantparalelo(dP) – subdominanta paralelo(sP) – dominanto(D).

Kiel modala kadenco en la harmoniiga praktiko de la andaluzia *mi*-modalo (do modalo sur e, alivorte frigia modalo) la funkcio-vico estas interpretenda kiel
**s-tG-D-T**.

## Ekzemploj de uzado 
### Klasika muziko 
En kelkaj verkoj de klasika muziko troviĝas frigiaj kadencoj super la lamentobaso, kies harmoniigo eble estis modela por la historie pli malfrue datigenda "andaluzia kadenco", interalie en:

* Étienne Moulinié: *Jalouse envie*, *Air de Cour* (publikigita en 1637)
* Claudio Monteverdi: *Lamento della Ninfa* (publikigita en 1638)
* Luigi Pozzi: *Cantata Sopra il Passacaglio. Diatonica* (publikigita en 1654)
* Johann Sebastian Bach: *Ciaconna* el la partito d-minora por soloviolono BWV 1004 (1720)
* Anselm Viola: *Quoniam* el la *Gloria* de la meso *Alma Redemptoris Mater* por ĥoro solistoj kaj orkestro (proks. 1780)
* Carl Orff: *Fortune plango vulnera* el *Carmina Burana* (1935-36)

### Andaluzia kadenco en popular- kaj rokmuziko 
* „Sultans of Swing“ de Dire Straits
* „Ice Cream Man“ de Tom Waits
* „One More Cup of Coffee (Valley Below)“ de Bob Dylan
* "Innuendo" de Queen (hispana gitarinterludo kaj poste elektrogitara solaĵo)

Kategorio:Harmoniscienco
Kategorio:Flamenko
Printempo de morto (filmo)

**Printempo de morto,** origine hungare *Halálos tavasz* estas grava nigra-blanka filmo en Hungario.

## Rolantoj 
* Pál Jávor, la amanto 
* Katalin Karády, fraŭlino Edit
* Éva Szörényi 
* Artúr Somlay, patro de Edit
* Tivadar Bilicsi
* György Kürthy, parlamentano
* Gyula Kamarás, grafo, kiu amindumas al Edit
* Paula Bacsányi, Károly Hajagos, László Misoga, Éva Szaplonczay, Ilona Tasnádi kaj aliaj figurantoj

## Historio 
Soleca viro (Pál Jávor) promenadas sur bordo de Danubo, poste hejmenvenas, skribas adiaŭan leteron kaj mortigas sin. Dum la skribado venas mozaikoj, kiuj kaŭzis la sinmorton.

Grafo amindumas al fraŭlino Edit, sed ankaŭ Pál Jávor ekvidas Edit-on kaj tuj ekamas ŝin. Poste Edit havas 2 amantojn. Fine Pál Jávor forvojaĝas, kie li konatiĝas kun alia fraŭlino (Éva Szörényi). Ili planas la geedziĝon, sed en la lasta minuto aperas Edit, ĉar ŝi tiel decidas, ke Jávor pli bone konvenas. Jávor ne povas decidi.

Kaj la romano, kaj la filmo estis malpermesita, tamen ambaŭ portis sukcesojn. En la filmo debutis Katalin Karády, kiu post la filmo iĝis el nekonato al famulo. En la filmo estas parto, kiu iom ŝokis la publikon: ombro de Karádi sur la muro senvestiĝas. 

## Fontoj 
* hungare
* hungare

Kategorio:Hungaraj filmoj
Kategorio:Filmoj adaptitaj de libroj
Lamento

**Lamento** (ital./eo: *longa plendo kun vekrioj kaj ĝemoj, plendokanto*) estas en muziko funebrokanto. La plej frua dokumentita lamentokompoaĵo estas »Lamento di Tristano« el la 13-a jarcento. La termino »lamento« kiel ĝenronomo por komponaĵoj kun tipaj karakterizaĵoj estas uzata kutime por muziko de la 17-a kaj 18-a jarcentoj (ekzemple por lamentoj en operoj). Ofte citita ekzemplo estas ''Lamento d'Arianna* de Claudio Monteverdi (1608), klasikaĵo de la ĝenro estas ankaŭ lia *Lamento della Ninfa* (1638). Tipa muzika rekonilo de lamento-komponaĵo estas la diatone aŭ kromate desupra kvarta tonvico inter baza kaj kvinta tono de la tonalo (ekzemple »a–g–f–e« aŭ »a–g♯–g–f♯–f–e« en a-minoro). Lamentobasoj ne malofte estas bazo de ostinato-komponaĵoj (ekzemple Henry Purcell, Dido and Aeneas, ario de Dido »When I am laid«; Johann Sebastian Bach, meso en b-minoro BWV 232, »Crucifixus«; Wolfgang Amadeus Mozart, meso en c-minoro KV 427, »Qui tollis peccata mundi« ktp.). Komponaĵoj, kiuj plivastasence estas nomeblaj kiel lamentoj, aŭ ankaŭ tiaj, kiuj nur baziĝas sur muzika materialo el la lamentotradicio, ekestis ĝis eĉ en la nuntempo.

## Literaturo 
* Ulrich Kaiser: *Lamentobass, Ein musikalischer Topos von Monteverdi bis zu den Eagles*. Applaus 24. Lepsiko 2006, ISBN 3-12-177822-6

## Vidu ankaŭ 
* Elegio
* Funebromarŝo
* *Libro de la Plorkanto''

## Eksteraj ligiloj 
* Kurso pri lamentobaso

Kategorio:Muzikaj ĝenroj
Judit Hernádi

**Judit HERNÁDI,** () estas hungara aktorino kaj kantisto.

Judit Hernádi naskiĝis la  1956 en Budapeŝto.

## Biografio 
Judit Hernádi frekventis aktoran ĉeflernejon inter 1974-1978 en Budapeŝto, poste ŝi komencis sian aktoran karieron en diversaj teatroj. Ankaŭ nun ofte ŝi ricevas rolojn en porokazaj teatraĵoj. Ŝi havis edzon ne tro longe, baldaŭ ŝi havis kunulon, al kiu ŝi naskis filon. Hazarde ŝi kantis ŝlagron *Sohase mondd* (Vi neniam diru), kiu poste furoris kaj tutlande staris en fokuso. Ŝi ofte estas vidata en distraj televiziaj programoj kaj ŝi havas 6 kantodiskojn. Ŝi ricevis ĝis tiam diversajn premiojn inter 1983-2007.

## Ŝiaj roloj (elekto) 
* 35 kinejaj filmoj inter 1974-2008, ekzemple Mephisto, 1981
* 27 televiziaj filmoj (ankaŭ serioj) ĝis 2008
* diversaj teatraj roloj, ekzemple Ŝekspiro: Somermeznokta sonĝo - Titania; Bernard Slade: *Same Time, Next Year* - Doris; Imre Kálmán: *Csárdáskirálynő* (Reĝino de ĉardaŝo) - Cecilia

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj ŝlagrokantistoj
Vinbarelo

[eta|300ra|dekstra|Vinbarelo el [Francio|franca kverko en la vinkelo Viña Sastre, en Hispanio.]]
eta|150ra|maldekstra|Tabuloj el kverko preparataj por fari vinbarelojn
eta|150ra|dekstra|Preparado de vinbarelo, formante ringojn ĉirkaŭ la tabuloj.
**Vinbarelo**, **bariko**, simple **barelo** aŭ **bareleto** (se ĝi estas malgranda) estas barelforma ujo el ligno uzata por vinproduktado. La vinbarelo malrapide (dum periodoj ĝis 21 monatoj) enlasas oksigenon en la vinon kaj havigas al ĝi teksturon kaj aromon por mildigi ties guston. Tipa vinbarelo havas volumenon de 220 litroj. Vinbarelo 225-litraj nomiĝas "bordoza barelo".

## Prilaborado 
Oni selektas kaj sekigas la lignon atente sub la libera ĉielo aŭ per varmigiloj, tranĉante ĝin por fari la tabulojn kiuj kunformas la vinbarelon kun dikecoj de inter 19 kaj 29 mm, kiuj poste estos rostetitaj en la subaj partoj interne por kurbigi ilin kaj adapti ilin al la formo de la vinbarelo. Post esti preparintaj ĉiujn tabulojn, oni ringas la vinbarelon per metalaj ringobendoj, iom post iom, por havi la vinbarelon ankoraŭ sen fundo kaj sen ŝtopilo, kiuj estos almuntitaj fine.

Estas pluraj niveloj de rostado, kiuj donos malsamajn gustojn al la vino.

## La ligno 
## Vivo de la vinbarelo 
## Notoj 
Kategorio:Vinproduktado
Kategorio:Ujoj
Teri Horváth

**Teri HORVÁTH** [horvAt], hungare **Horváth Teri** estis hungara aktorino. Ŝia edzo estis Gyula Konfár (pentristo).

Teri Horváth naskiĝis la  1929 en Rábatamási - mortis la  2009 en Budapeŝto.

## Biografio 
Teri Horváth akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en Budapeŝto, poste ŝi komencis sian aktoran karieron en la sama urbo en 1952. Ŝi apartenis al diversaj teatroj, ekzemple en Teatro Madách kaj en Teatro Thália (Budapeŝto). Ŝi ricevis premion Kossuth en 1973, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn. Ŝi verkis 2 librojn.

## Ŝiaj roloj (elekto) 
* 30 kinejaj filmoj inter 1948-1971, ekzemple Subplando da tero, 1948; *Csempészek* (Kontrabandistoj), 1958; Dudek horoj (filmo), 1965; Malvarmaj tagoj, 1966; *Egri csillagok* (Steloj de Eger), 1968
* 14 televiziaj filmoj (ankaŭ serioj) inter 1958-1989, ekzemple *Rózsa Sándor* Sándor Rózsa, 1972
* diversaj teatraj roloj

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Vinkelo

[eta|Vinbareloj en vinkelo de [Provinco Rioĥo|Rioĥo.]]
[eta|Vinkelo en Jesus College, [Oksfordo.]]

**Vinkelo** en vinkultivado, estas konstruaĵo aŭ subtera loko kies celo estas la produktado kaj magazenado de vino.

## Produkta strukturo 
[eta|maldekstra|Vinkelo de [ŝereo.]]

La grandaj vinkeloj kutime posedas grandajn magazenojn, kie oni magazenas kaj aĝigas la produkton en vinbareloj kaj alispecaj ujoj. La karaktero de tiuj ujoj (materialoj kaj sistemoj, laŭ kiuj estas regataj aerumado, humideco ktp) grave influas sur la kvaliton de la rezulta vino.

Krome, la grandaj vinkeloj kutime disponas el laboratorioj ŝarĝataj de inspekti la kvaliton de la vino, kaj bendoj por boteligo kaj etikedigo.

La plej aktualaj vinkeloj konstruiĝas laŭ kriterioj de gravito, tiele ke la vinbero eniras en la vinkelo en la plej alta parto kaj la produkto de la sinsekvaj fazoj de prilaborado descendas, ĝis la enmeto en botelojn, kiu situas en la plej malalta parto de la vinkelo.

Estas enorma riĉo en la arkitekturo de vinkelo, kiu estas respegulo de diversaj grundaj formoj, sed ankaŭ de modoj, manieroj kompreni vinon, aŭ eĉ riĉo aplikata al konstruaĵo. Tio formas ampleksegan gamon, ekde la plej malgrandaj privataj kaj familiaj aŭ hejmaj vinkeloj, al la plej enormaj kaj riĉegaj vinkeloj, kiuj ofte estas pli investomaniero ol vera neceso produkti vinon.

## Zorgo al kliento 
Multaj havas krome, salonojn de gustumado por ebligi ke la kliento provu la produkton kiun deziras akiri. Kaj kiam tiu provas ĝin el sia hejmo aŭ en la restoracio, la keloj komencas uzi la sociajn rimedojn (interreto, sociaj retoj ktp.) kiel elemento de rilato kun ĝiaj klientoj.

Ĵus prenas apogeon la enologia turismo, kiu elstaras pro nombro de faktoroj kiaj kulturo, kuirarto, distro kaj la vino.

## Vitejoj 
La vinberoj kiujn oni uzas kiel unua materio, devenas de vitejoj posedataj de la kelo mem aŭ ili estas aĉetitaj el aliaj posedoj. Ne estas necese ke la vinkeloj estas en apuda loko al la plantejoj de vitoj, ĉar la fruktoj povas esti translokigitaj de loko al alia.

## Notoj 
Kategorio:Vino
Kategorio:Vinproduktado
Barbara Hegyi

**Barbara HEGYI** [hedji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hegyi Barbara** estas hungara aktorino, voĉoaktoro. Ŝia patro estis fama kameraisto Barnabás Hegyi.
Barbara Hegyi naskiĝis la  1966 en Budapeŝto.

## Biografio 
Barbara Hegyi frekventis Teatran kaj Filman Altlernejon inter 1985-1989 en Budapeŝto, poste ŝi komencis sian aktoran karieron en Teatro József Attila, kie ŝi restis ĝis 1996. Ŝiaj edzoj laŭvice estis Tamás Balikó, Zorán Sztevanovity kaj István Bozóky. Ŝia voĉo estas aŭdebla en informilaj tekstoj de la ĉefurbaj publikaj veturiloj. Ŝi ricevis ĝis tiam premiojn en 2001, 2005, 2010.

## Ŝiaj roloj (elekto) 
* 17 kinejaj filmoj inter 1985-2005
* 11 televiziaj filmoj (ankaŭ serioj) inter 1986-1997, ekzemple *Kisváros* (Urbeto), 1994
* diversaj teatraj roloj, ekzemple La perdita honoro de iu Katarino Blum
* hungaraj voĉoj de Pamela Anderson Natasha Henstridge, ktp en eksterlandaj filmoj
* hungaraj voĉoj ekzemple de Pamela Anderson

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj aktoroj
5207 Hearnshaw

'*5207 *Hearnshaw'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la nov-zelandaj geastronomoj Pamela M. Kilmartin kaj Alan C. Gilmore elde la Universitata Observatorio de Monto John, en Suda Insulo (Nov-Zelando).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *John Bernard Hearnshaw'', profesoro en la Universitato de Canterbury. Li gvidis la Observatorion de Monto John tra ties malvolviĝo dum 30 jaroj kaj verkis tri librojn pri la historio de la spektrometrio kaj de la fotometrio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Pamela M. Kilmartin
Kategorio:Malkovrita de Alan C. Gilmore
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Villasequilla

[eta|250ra|Situo de la [provinco Toledo en Hispanio]]
[eta|250ra|Situo de Villasequilla en la [provinco Toledo kaj en Hispanio]]
**Villasequilla** [bijasekIja] (Seka Vilaĝeto) estas municipo de Hispanio, en la Provinco Toledo, regiono de Kastilio-Manĉo.

## Toponimio 
"Villasequilla" nomiĝis iam "Villaseca de Valdecarábanos" kaj poste "Villasequilla de Yepes" pro la dependo kiu ligis ĝin al tiuj vilaĝoj. Nomiĝis *Villasequilla de Yepes* nur dum mallonga periodo. Aktuale nomiĝas nur Villasequilla ĉar ekde multaj jaroj sukcesis "sendependiĝi". La signifo de la nomo estus *Seka Vilaĝeto*, eble rilate al malabundo de akvo ĉefe somere.

## Loĝantoj 
La loĝanto nomiĝas *Villasequillero*. La censita populacio en 2011 estis de 2.664 loĝantoj kaj la denseco estas de 34,6 loĝ/km².

## Situo 
Villasequilla estas situanta en la centra parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Mesa de Ocaña en la nordorienta parto de la Provinco Toledo, je altitudo de 525 m; je 28 km el Toledo, provinca kaj regiona ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 77 km². La geografiaj koordinatoj estas 39°52′38″ N 3°43′46″ Ok.

Limas kun la lokoj Yepes, Huerta de Valdecarábanos kaj la separita teritorio de La Guardia, ĉiuj de la provinco Toledo.

## Historio 
La deveno de Villasequilla eble estas en la arabdevenaj domaroj de "Artal" kaj "La Mezquita" (la moskeo). Unuiĝis ambaŭ domaroj kaj jam en 1154 oni menciis ĝin kiel Villaseca en Valdecarábanos, ene de la komarketo nome Sisla. La influo de mozaraboj ĉefe ĉe la ravinaro de Valderábanos estas rimarkinda, tra koloniigo de tiu gento devena el Malago. Tiuj domaroj de Melgar, Mezquita, Artal kaj Villasequilla estis loĝataj de kastilianoj, mozaraboj kaj moriskoj. Villaseca apartenis al la Arkiepiskopo de Toledo.

En 1466, laŭ peto de la Municipo de La Guardia, la Arkiepiskopo Carrillo de Acuña transdonis la heredon aŭ fruktoĝardenon de Villasequilla. Yepes aĉetis en 1573 la jurisdikcion super Villasequilla, kaj oni dependis tiel de tiu vilaĝo ĝis 1817, kiam pro reĝa dekreto tiu vilaĝo emancipiĝis. Kaj Yepes kaj Villasequilla apartenis al la Arkiepiskopo de Toledo, pro dono fare de Alfonso la 6-a (Kastilio) favore de tiu ekleziulo post la rekonkero de Toledo.

Post la Hispana Enlanda Milito la populacio falis el pinto de 2,289 loĝantoj al 1,940, tio estis oni perdis pli da 300 loĝantoj pro diversaj tialoj: nome bataloj, prizono, politika persekutado, malsato ktp. Meze de la 20a jarcento la populacio de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la populacio, tamen ĉe Villasequilla ne oni falis, male oni rekuperiĝis iome kaj malrapide oni kreskis al la nunaj 2.664, eble pro proksimeco al la provinca ĉefurbo.

Ekde la Hispana transiro al la demokratio la urbestro, escepte la unua kaj la lasta, estis ĉiam el socialisma partio PSOE, nome dum 28 jaroj sinsekve.

## Ekonomio 
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Servoj kaj loĝejoj.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Provinco Toledo
* Villasequilla (stacidomo)


Kategorio:Kastilio-Manĉo
Kategorio:Municipoj de Toledo
Kategorio:Provinco Toledo
Almonacid

Kiel **Almonacid** oni konas diversajn lokojn kaj municipojn de Hispanio:

***Algimia de Almonacid**, municipo de la provinco Kasteljono.
***Almonacid de la Cuba**, municipo de la provinco Zaragozo.
***Almonacid de la Sierra**, municipo de la provinco Zaragozo.
***Almonacid del Marquesado**, municipo de la provinco Kvenko.
***Almonacid de los Oteros**, antikva nomo de **Valdesaz de los Oteros**, loko de la provinco Leono.
***Almonacid de Toledo**, municipo de la provinco Toledo.
***Almonacid de Zorita**, municipo de la provinco Gvadalaĥaro.
***Vall de Almonacid**, municipo de la provinco Kasteljono.
5251 Bradwood

'*5251 *Bradwood'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la novzelandaj geastronomoj Pamela M. Kilmartin kaj Alan C. Gilmore elde la Universitata Observatorio de Monto John, en Suda Insulo (Nov-Zelando).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona astronomo *Frank Bradshaw Wood'', (1915–1997) pioniro de la fotoelektra fotometrio kaj fakulo pri la striktaj duopaj steloj.

## Orbito 
Ĝia perihelio de 248,934 milionoj da km estas malpli granda ol la afelio de Marso: 249, 228 milionoj da km, tio, kiu klasifikas ĝin kiel marsrenkonta asteroido. Tamen, ĝia granda orbita klinangulo tenas ĝin malproksima de Marso.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Pamela M. Kilmartin
Kategorio:Malkovrita de Alan C. Gilmore
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
5311 Rutherford

**5311 Rutherford** estas malgranda, malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la novzelandaj geastronomoj Pamela M. Kilmartin kaj Alan C. Gilmore elde la Universitata Observatorio de Monto John, en Lake Tekapo, Suda Insulo (Nov-Zelando).

## Nomo 
Ĝi estis nomata en memoro de la novzeland-devena brita fizikisto. Ernest Rutherford (1871–1937), edukita en Nov-Zelando, kiu
ricevis la Nobel-premion pri kemio 1908 pro sia laboro pri la radioaktiva malintegriĝo de la elementoj. Li estis la unua, kiu disvolvis la  de la Tero, establis la atoman kernon kaj antaŭdiris la ekziston de la neŭtrono.

## Orbito 
Ĝi estas en orbita resonanco 9:4 kun Jupitero.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Pamela M. Kilmartin
Kategorio:Malkovrita de Alan C. Gilmore
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Koribantoj

eta|*Dictionary of Antiquities* de Smith: Koribanta danco

**Koribantoj** - (helene **Κορύβαντες**, latine *Corybantes*) estis en la helena mitologio malaltaj diaj estaĵoj vivantaj en montoj, arbaroj aŭ ravinoj.

Koribantoj estis pastroj kaj adorantoj de la malgrandazia diino Cibelo. Ili estis nomataj "trikaskaj", ĉar ili portis apartajn kaskojn kun triobla rando, kio ŝajnis esti tri kaskoj aranĝitaj unu sur la alia.

Ili praktikis sovaĝajn bruajn tumultojn kaj ĉe surdiga muziko sovaĝe skermis.

Kategorio:Estaĵoj de la helena mitologio
Batalo de Batoh

**Batalo de Batoh** – la batalo inter pola armeo komandata de kampa hetmano Marcin Kalinowski kaj la kozaka armeo gvidata de Bohdan Ĥmelnickij kun helpo de la tatara, kiu okazis la 1-2-an de junio 1652 en Batoh (kvazaŭnomo). La batalon malgajnis polaj soldatoj. La militkaptitoj grandparte devenantaj de pola riĉa nobelaro en la nombro de 3,5 miloj laŭ ordono de Ĥmelnickij estis murditaj de tataroj. Dum la dutaga, okaziĝinta post la batalo, masakrado pereis ĉ. 8,5 mil polojn, gvidantojn kun eminentaj soldatoj. Pro tio Batoh estas nomata sarmata Katin.

## Masakro de militkaptitoj 
Post la batalo Ĥmelnickij, pagante riĉegan reaĉetpagon al Nuradin, ordonis en la tagoj 3-4 de junio murdon de polaj militkaptitoj. Tio estus ŝajna revenĝo de Ĥmelnickij pro malvenko en la batalo de Beresteĉko junie 1651. Tamen la kozaka hetmano volis regajni prestiĝon inter kozakoj kaj haltigi armeon de tataroj, kiuj kun valoraj militkaptitoj militirus al Krimeo.

Sendepende de la kaŭzoj apud Batoh okazis masakro de senarmitaj dum kiu oni murdis verŝajne 3500 distingitajn militistojn. Nombron de savitaj de la pogromo oni taksas je ĉ. 1500-2000. Inter la viktimoj ektroviĝis Samuel Kalinowski – filo de la pola hetmano, Zygmunt Przyjemski – artileria generalo kaj kampa krona verkisto, Jan Odrzywolski – kastelestro de Ĉernihivo, Marek Sobieski – frato de venonta reĝo Jan, Niepokojczycki, Górka kaj multaj aliaj. La korpon de la olda hetmano oni trovis post la batalo en arbaro. Lian kapon enmetitan en lancon oni ĉirkaŭmontris en la tendaro. Nur kelkiuj saviĝis, en tio Krzysztof Korycki, Krzysztof Grodzicki kaj Stanisław Druszkiewicz, kiujn tataroj kaŝis en siaj tendaroj.

La batalo de Batoh estis turnopunkto. Detruo de la plej bonaj taĉmentoj de la krona armeo permesis al Ĥmelnickij deŝiri parton de Ukrainio de la Respubliko de Ambaŭ Nacioj. Malvenko de poloj kontribuis al milito kun Rusio kaj la sveda diluvo.

Batoh
Kategorio:1652
San Clemente

**San Clemente** povus aludi al:

## Personoj 
* Klemento la 1-a, papo de la Katolika Eklezio.
* Klemento de Aleksandrio.

## Lokoj 
**En **
* San Clemente, komunumo de la Kordoba Provinco.
* San Clemente del Tuyú, urbo de la Bonaera Provinco
* Chacras de San Clemente, loko de la Bonaera Provinco.

** En **
* San Clemente, loko de Guatica Risaraldo, Kolombio.

**En **
* San Clemente, komunumo de la provinco Talca.

**En **
* San Clemente, municipio de la provinco Kvenko.
* Sant Climent Sescebes, municipo de la provinco Ĝirono.
* Sant Climent de Llobregat, municipo de la provinco Barcelono.
* Cuevas de San Clemente, municipo de la provinco Burgoso

**En **
* San Clemente, urbo de Kalifornio.

**En **
* San Clemente, komunumo de la provinco Rimini.

**En **
* San Clemente, distrikto de la provinco Pisco.
Kuretoj

**Kuretoj** (, ) estis en la helena mitologio montaraj daimonoj el Kreto.eta|Kuretoj dancas ĉirkaŭ malgranda Zeŭso
Kuretoj estis gardistoj de la plej alta dio Zeŭso post lia naskiĝo kaj dum lia infanaĝo. Lia patrino Reo nome sekrete naskis lin en la groto Dikto kaj Adrastejo kune kun sia fratino Idaia edukis lin, por ke ili lin savu de lia patro Krono, kiu ĝis tiam ĉiujn siajn gefilojn englutis. Per tio Krono volis antaŭigi danĝeron, ke liaj posteuloj senigos lin pri potenco super la mondo. Kuretoj zorgis, ke ploradon de malgranda Zeŭso Krono ne aŭdu kaj tumultis por superbrui ĝin.

Kuretoj estis konsiderataj la unuaj homoj, kiuj elkreskis kiel arboj post pluvo.

Kategorio:Estaĵoj de la helena mitologio
Archaeplastida

***Archaeplastida***, verda lineo aŭ *Plantae*, estas klado. Verŝajne ĝi aperis antaŭ 1,6 miliardo de jaroj de la simbiozo de tri vivuloj : unu eukarioto, unu cianobakterio kaj unu parazita bakterio .

## Sistematiko 
## Notoj kaj referencoj
Marianópolis do Tocantins

**Marianópolis do Tocantins** estas municipo en la brazila subŝtato Tokantinso, kiu havis 4.352 loĝantojn en 2010 .

## Vidu ankaŭ  
* Municipoj de Tokantinso

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Tokantinso
5210 Saint-Saëns

'*5210 *Saint-Saëns''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild, en Tautenburg (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la franca komponisto Camille Saint-Saëns (1835–1921).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Tarancón

[eta|250ra|Situo de la [Provinco Kvenko en Hispanio]]
**Tarancón** estas municipo de Hispanio, en la Provinco Kvenko, regiono de Kastilio-Manĉo.

## Loĝantoj 
La loĝanto nomiĝas *taranconero*. La censita populacio en 2011 estis de 15.841 loĝantoj kaj la denseco estas de 148,27 loĝ/km².

## Situo 
Tarancón estas situanta en la orienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Kvenka Manĉo en la sudokcidenta parto de la Provinco Kvenko, je altitudo de 802 m; je 85 km el Kvenko, provinca ĉefurbo, je 78 km el Madrido, ŝtata ĉefurbo, kaj je 284 km el Valencio, alia grava urbo. La areo de ties teritorio estas de 106.84 km². La geografiaj koordinatoj estas 40°00′ N 3°00′ Ok.

Limas norde kun Belinchón, nordoriente kun Huelves, oriente kun Tribaldos kaj Villarrubio, sude kun Fuente de Pedro Naharro, ĉiuj de la provinco Kvenko; kaj okcidente kun Santa Cruz de la Zarza, de la provinco Toledo.

## Historio 
eta|Ĉefa retablo de la Preĝejo Ĉieliro.
La unuaj setlantoj de la loko estis keltiberoj, kiuj setlis en la nuna kvartalo *El Castillejo*. Poste venis romianoj, el kiuj troviĝis restoj ege signifaj kiaj la romia ponto super la rivero Riánsares, ĉe la herbejo de la ermitejo.

La municipo apartenis al la provinco Toledo ĝis la reformo fare de Javier de Burgos en 1833, laŭ kiu ĝi aliĝis al la provinco Kvenko.

## Ekonomio 
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Servoj kaj loĝejoj.

## Monumentoj 
* Preĝejo Ĉieliro, kun impresa retablo de stilo plateresko.
* Aliaj preĝejoj kaj ermitejoj, du palacoj ktp.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Provinco Kvenko
* Tarancón (stacidomo)


Kategorio:Kastilio-Manĉo
Kategorio:Municipoj de Provinco Kvenko
Kategorio:Provinco Kvenko
Municipoj de Provinco Kvenko

Jen listo de **municipoj de la provinco Kvenko** (), provinco de la centra Hispanio, en la orienta parto de la regiono de Kastilio-Manĉo, kun nombro da loĝantoj.

__NOTOC__

eta|500px|Municipa mapo.

## Eksteraj ligiloj 
* Mapo de la municipaj teritorioj de Kvenko kun ties nomoj 

* Lista de todos los alcaldes de los pueblos de la provincia de Cuenca 

## Vidu ankaŭ 
* Provinco Kvenko

Kategorio:Kastilio-Manĉo
Kategorio:Municipoj de Provinco Kvenko
Kategorio:Provinco Kvenko
Hinda junipero

La **hinda junipero** (latine kaj science : *Juniperus indica*) estas specio de junipero indiĝena en la altaj altitudoj de Himalajo, troviĝanta ekde norda Induso-Valo en Kaŝmiro oriente al okcidenta Junano en Ĉinujo.
Ĝi estas interesa kiel la ligneca planto kiu monde vegetas ĝis la plej alta altitudo, tie ĉi ĝis 5 200 m en suda Tibeto; ĝia plej malalta limo estas 2 600 m.

Angle oni nomas ĝin *black juniper* rilate al nigraj fruktoj. 

## Priskribo 
Tiu orientalisa arbedo atingas alton de 50 ĝis 200 cm, kun larĝe horizontale etendiĝantaj branĉoj. La folioj estas malhele griz-verdaj, duformaj, kun plenkreskaj plantoj havantaj plejofte skvamecajn foliojn kiuj longas 1-3 mm, dum junaj plantoj havas plejofte pinglecajn  kiuj longas 5-8 mm, sed pingloj ankaŭ troviĝas ĉe ombrokovritaj ŝosoj de plenkreskaj plantoj. La folioj estas triope verticile arigitaj sur fortikaj ĉeftigaj ŝosoj, kaj kontraŭstarante duope sur pli maldikaj malrapid-kreskantaj ŝosoj.

Ĝi estas dioika, kun masklaj (poleno) kaj femalaj (semo) strobiloj sur izolaj plantoj. La maturaj semostrobiloj estas ovoidaj, berecaj, brile nigraj, longas 6-10 mm, kaj enhavas unusolan semon. La semoj estas dissemitaj per birdoj kiuj manĝas la strobilojn, digestas la karnecan strobilpulpon, kaj ekskrecias la semojn kun siaj ekskrementoj. 

## Vidu ankaŭ 
*Orient-himalajaj subalpaj koniferaroj

## Eksteraj ligiloj 
* Hinda junipero (IUCN)

Kategorio:Cipresacoj
Kategorio:Arbedoj
Kategorio:Orientalisa flaŭro
Vestmanna

**Vestmanna** (dane *Vestmannahavn*) estas vilaĝo sur insulo Streymoy, Ferooj. Ĝi estas sola vilaĝo kaj administra centro de la *Komunumo Vestmanna*. Ĝi havas la loĝantaron de ĉ. 1200 homoj.

## Geografio 
[eta|Akvocentralo de Vestmanna, [Fossáverkið]]
eta|Birdorokoj de Vestmanna
Ĝi situas sur nordokcidenta bordo de la insulo. De tie estas bela panoramo je Vágar.

## Historio 
La nomo de la vilaĝo signifas "okcidentaj homoj", kiuj estis verŝajne irlandaj monaĥoj. Ĝia mencio en dokumento okazis en ĉ. 1400.

En la lastaj jaroj oni elfosis vikingajn konstruaĵojn, kio pruvas, ke ĝi estas unu el la plej malnove loĝataj lokoj de Ferooj.

Komence de la 17-a jarcento, piratoj ĉikanis la loĝantojn. En 1615 danaj militŝipoj venkis tri irlandajn piratŝipojn.

## Ekonomio 
La loĝantoj vivtenas sin ĉefe el fiŝkaptado; krom tio okazas fiŝbredado, fiŝ-prilaboro. Gravas ankaŭ la turismo.

Pliaj branĉoj estas la produkto de pret-domoj. Ekde 1953 funkcias la akvocentralo, *Fossáverkið*. Ĝi estas plej malnova akvocentralo de Ferooj kaj provizas kurenton al la insulo.

## Trafiko 
Pli frue pramo regule vizitis la vilaĝon survoje al Vágar, sed post konstruo Vágatunnilin, la amaso de veturiloj ne trairas la lokon. El la sakvilaĝo kondukas vojo nur al sudo, al Kvívík. Oni povas atingi per aŭtomobilo dum duonhoro Tórshavn kaj la flughavenon de Vágar. Tie estas la finstacio de la 100-a buslinio de kaj al Tórshavn.

## Turismo 
Vestmanna estas populara turisma celo sur Ferooj, ĉefe pro la birdorokoj de Vestmanna (*Vestmannabjørgini*). Oni organizas ŝipveturon por prezenti la birdorokojn kaj kavernojn, sed eĉ por fiŝkaptado.

Tie viziteblas la sola panoptiko de Ferooj, la *SagaMuseum*, kie 17 vaksaj figuroj prezentas historion de Ferooj de la komenco ĝis hodiaŭ.

Kategorio:Ferooj
László Benedek

**László Benedek**

* László Benedek (biokemiisto)
* László Benedek (kuracisto)
* László Benedek (reĝisoro)
* László Benedek (violonisto)