Konstancio la 2-a

**Konstancio la 2-a** aŭ **Flavius Julius Constantius** estis dua filo de Konstanteno la Granda (regis 306–337) kun sia dua edzino, Flavia Maksima Faŭsta (289-326), regis la Orientan Romian Imperion el Konstantinopolo ekde la 9-a de septembro 337 ĝis 3-a de novembro 361. Post la morto de Konstanteno la 1-a, la Romia Imperio estis dividita en tri malsamajn administrajn regionojn kaj regata de liaj tri filoj.

La plej aĝa, Konstanteno la 2-a, regis la okcidentan parton, kiu ampleksis Hispanion kaj Gaŭlion, kun ĉefurbo en Augusta Treverorum. Konstanto la 1-a (320-350), la tria filo, regis la centran parton (Italio kaj Ilirio), kun ĉefurbo en Mediolanum.

## Biografio
eta|maldekstre|400px|Triumfa enirado de la Imperiestro Konstancio la 2-a en Romo.

eta|dekstre|400px|Romia ĉaro.

[eta|maldekstre|300px|Imperiestro Konstancio la 2-a kun protektanta Korpogardisto de la Imperia Gvardio kaj [:en:Equites cataphractarii|kavalira katafrakto.]]

[eta|dekstre|400px|Triumfa arko de Konstancio la 2-a en [:en:Carnuntum|Karnunto, Panonio.]]

[eta|dekstre|400px|La Ateneo aŭ [Forumo de Trajano, Romo.]]

### Juneco
Konstancio la 2-a naskiĝis la 7-an de aŭgusto 317 en Sirmium, en Panonio, nuna Serbio, la dua filo de la romia imperiestro Konstanteno la 1-a kaj Faŭsta, kaj estis nomita laŭ sia patroflanka avo, la tetrarĥa imperiestro Konstancio Kloro. Konstanteno kaj Faŭsta havis du aliajn filojn, Konstanteno la 2-a (316-340) kaj Konstanto la 1-a (323-350), kaj du filinojn, Konstanca (358-393) kaj Helena.

La 13-an de novembro 324, en Nikomedio, Konstancio estis levita al la rango de Cezaro kun la aĝo de sep jaroj; du jarojn poste, li havis sian unuan konsulecon, kune kun sia patro.

Kiam Konstanteno la 2-a estis sendita de sia patro por batali ĉe la Danuba limo en 332, Konstancio estis sendita por regi Gaŭlion. La pli aĝa frato atingis venkon sur la Gotoj, kiu ankaŭ permesis al Konstancio postuli la titolon "Germanicus Maximus" ("La plej granda inter la Ĝermanoj") (la praktiko alpreni titolojn akiritajn de kunregantoj de tetrarĥa origino permesis al li akiri la titolon "Sarmaticus Maximus" post la venko de Konstancio super la Sarmatoj en 338).

En 335, kun la leviĝo al Cezaro de lia nepo Flavio Dalmacio (318-337) (filo de lia duonfrato Dalmacio la Cenzuristo) (293-337), Konstanteno la 1-a skizis tio kio devus esti la divido de la Romia Imperio post lia propra morto: kvar partoj de la imperio estis asignitaj al la kvar imperiestroj - Konstanteno la 2-a (316-340), Konstanto la 1-a (323-350), Dalmacio (318-337) kaj Konstancio la 2-a - respektive, la provinco korespondante al la prefektujo de Gaŭlio, Italio kaj Afriko, Grekio, kaj fine, al Konstancio, la Oriento.

En 336, dum la celebrado de la "tricennalia" festo de Konstanteno, Konstancio edziĝis en Konstantinopolo kun la filino de :en:Julio Konstancio (293-337), duonfrato de Konstanteno, kaj Gala, tiel plifortigante la legitimecon per parenceco, same kiel la transprenon de la Imperio fare de la Konstantena dinastio.

## Situacio de la imperio komence de la regado de Konstanteno
La regado de Konstancio la 2-a devas esti komprenata ene de la procezo de transformado de la Imperio, kiu estis iniciatita de la Tetrarkio, revigligita kaj daŭrigita de Konstanteno la 1-a, kaj kiu finiĝis kun la fino de la Konstantena dinastio en 363.

Aparte, la regado de Konstanteno estis grava pro du kialoj: la unua estis la ŝanĝo de la centro de la imperia potenco de Okcidento al Oriento, kies graveco jam kreskis, precipe kun la fondo de la nova ĉefurbo, Konstantinopolo. La dua kialo estas la subteno, kiun li donis al la kristanismo, kiu post kelkaj jardekoj fariĝis la ŝtata religio.

Ambaŭ ĉi tiuj aspektoj de imperia politiko tamen restis ĝis la morto de Konstanteno, kaj el li transiriĝis al liaj filoj kaj posteuloj, precipe al Konstancio, kiu respondecis pri la administrado de la orienta parto de la imperio.

La elekto meti la ĉefurbon en Konstantinopolo ŝuldiĝis al la deziro meti la centron de la imperia potenco je certa distanco de la du ĉefaj limoj de la imperio, la Danubo kaj la suda Eŭfrato. Tamen, Konstanteno ne povis unuigi ilin ambaŭ, tiom ke, antaŭ sia morto, li preparis kampanjon kontraŭ malamikoj en la Oriento, la Sasanidoj.

Ambaŭ ĉi tiuj problemoj kompromitis la regadon de Konstanteno.

## Ascendo al la trono
Konstanteno mortis la 22-an de majo 337, dum li preparis militan kampanjon kontraŭ la Sasanidoj: li ne nomis sian posteulon, sed la situacio vidis la potencon dividitan inter liaj Cezaroj.

Konstancio, kiu estis engaĝita en norda Mezopotamio kontrolante la konstruadon de limfortikaĵoj, rapidis reveni al Konstantinopolo, kie li organizis kaj ĉeestis la funebran ceremonion de sia patro: per ĉi tiu gesto li plifortigis sian rajton kiel posteulon kaj akiris la subtenon de la armeo, fundamenta komponanto de la politiko de Konstanteno.

Dum la somero de 337, masakro okazis pere de la armeo kontraŭ viraj membroj de la Konstantena dinastio kaj aliaj elstaraj ŝtataj oficistoj: nur la tri filoj de Konstanteno kaj du el liaj nepoj (Galo (326-354) kaj Juliano, filoj de lia duonfrato Julio Konstancio (2293-337)) estis savitaj. La kialoj malantaŭ ĉi tiu masakro estas neklaraj: laŭ Eŭtropio, Konstancio ne estis inter ĝiaj instigantoj, sed li ne estis tiel certa, ke li kontraŭus ĝin kaj pardonus la murdintojn. Zosimo asertas, ke Konstancio estis la organizanto de la masakro.

En septembro de la sama jaro, la ceteraj tri Cezaroj (Dalmacio estis viktimo de la elpurigo) renkontiĝis en Sirmium en Panonio, kie la 9-an de septembro ili estis aklamitaj imperiestroj fare de la armeo, kaj dividis la imperion: Konstancio vidis la suverenecon de la Oriento agnoskita.

La divido de potenco inter la tri fratoj ne daŭris longe: Konstanteno la 2-a mortis en 340 provante renversi Konstancion, kaj Konstancio akiris Balkanojn. Konstancio estis renversita en 350 de la uzurpanto Magnencio (303-353), kaj Konstancio fariĝis la sola imperiestro.

## Konflikto kun la Sasanidoj (338–350)
Post esti proklamita imperiestro, Konstancio iris al Antioĥio, en Sirio, la urbo kiu estis la ĉefurbo dum liaj lastaj jaroj kiel Cezaro, kie li povis pli bone administri la decidan orientan limon ol se li restus en la imperia ĉefurbo Konstantinopolo. Tie li restis de 338 ĝis 350.

Dum sia regado, Konstancio la 2-a partoprenis en roman-persaj militoj kontraŭ ŝaho Ŝapuro la 2-a. Se antaŭ sia morto Konstanteno intencis solvi la problemon de la orienta limo unufoje por ĉiam, Konstancio devis solvi ĉi tiun problemon, atingante diversajn rezultojn.

Estis du ĉefaj koliziaj punktoj inter la du grandaj imperioj: la orienta limo, kun la limigo de la mezopotamia provinco, kaj la kontrolo de la regno de Armenio, kiu kuŝis inter la orbitoj de la du najbaraj potencoj.

Konstancio unue alfrontis la armenan problemon. Post la morto de Tiridato la 4-a, lojala aliancano de la romianoj dum sia longa regado, liaj posteuloj estis influitaj de la por-persa partio, kaj la lando eniris la influosferon de la Sasanidoj.

Konstancio sukcesis gajni la lojalecon de la reganto Arsaco la 2-a kaj la armena aristokrataro per diplomatiaj kanaloj jam en 341, danke al la malavaraj donacoj donitaj al la reganta klaso de la lando, kiu restis sub romia influo dum la tuta jaro 340.

La konflikto en Mezopotamio estis tute milita, sed Konstancio faris originalan elekton en ĉi tiu kazo, almenaŭ laŭ la establita romia strategio: anstataŭ elekti la opcion de amasa milita kampanjo celanta ataki la koron de la malamika ŝtato, kiel Konstanteno planis fari kaj kiel Juliano poste faris, Konstancio preferis fidi je linio de profundaj limfortikaĵoj, turnante sin kontraŭ ili por deteni sasanidajn atakojn. Tial, tio estis defenda milito, en kiu manovroj en malfermaj kampoj kun la armeo por fini estis evitataj kiel eble plej multe.

Ĉi tiu elekto, kvankam tre efika kaj malmultekosta rilate al trupmobilizado, ne certe plenumis la atendon de decidaj venkoj, kiuj ekzistis en la romia mondo. Inter la ĉefaj epizodoj de la milito estis pluraj venkoj akiritaj de lia generalo, kiuj permesis al li fanfaroni en 338 pri la titolo de "Persicus Maximus" ("La plej granda el la persoj") kaj en 343 kiel "Adiabaenicus Maximus" ("La plej granda el la Regno de Adiabeno"), la du sieĝoj suferitaj de la fortikaĵo Nizibo (346 kaj 350, post la sieĝo de la somero de 337) kaj la sola grandskala milita konflikto, la Batalo de Singara (344), kiu okazis proksime de alia limfortikaĵo, kie la venko de Konstancio estis malpliigita pro la manko de disciplino de la trupoj.

Kiam la ribelo de Magnencio okazis en la Okcidento en 350, Konstancio estis en Antioĥio, sed liaj fortoj estis okupitaj defendante Nizibon de la tria Sasanida sieĝo. Malgraŭ la minaco prezentita de Magnencio, Konstancio donis prioritatecon al la orienta limo kaj atendis, ke Ŝapuro retiriĝu, post kvar monatoj, antaŭ ol reveni al la Okcidento por alfronti la uzurpanton. Tamen, la proponita sasanida atako por 351 ne okazis, ĉar Ŝapuro estis okupita subpremante la ribelon de la afgana popolo.

## Uzurpo de Magnencio (350–353)
La 18-an de januaro 350, la Aŭgusto de la Okcidento, Konstanto la 1-a, estis renversita kaj mortigita de unu el siaj generaloj, Flavio Magnencio, kiu proklamis sin imperiestro ĉe Autuno kaj estis agnoskita en Britanio, Gaŭlio kaj Hispanio.

Konstancio tiutempe estis okupita ĉe la orienta limo, batalante kontraŭ la sasanida ofensivo sur Nizibo, kaj decidis ne tuj eliri por rekte alfronti la uzurpinton.

La 1-an de marto de la sama jaro, la Soldatestro Vetranio proklamis sin imperiestro, siavice, laŭ instigo de Flavia Valeria Konstantina (fratino de Konstanto la 1-a kaj Konstancio). Ĉi-lasta estis agnoskita kiel imperiestro fare de la trupoj de la Danubo.

Konstancio rekonis Vetranion kiel sian kolegon, sendante al li la imperian diademon kaj monon, dum verŝajne provante kompromiti Magnencion kontraŭstarigante lin kun alia uzurpanto. La ludo estis tre danĝera, anticipante plian ludanton. Vetranio, fakte, ŝanceliĝis en sia lojaleco al Konstancio kiam Magnencio proponis aliancon.

Por ripari la aferojn en la Oriento, Konstancio marŝis kun la armeo de la Okcidento. Ĉe Heraclea Sintica en Trakio, li kunvenigis la ambasadorojn de Magnencio, kiuj ofertis al li rekonon kiel kolegon kaj la sigelon de alianco kun duobla geedzeco, de Magnencio kun Konstantina kaj de Konstancio kun la filino de Magnencio. La alternativo estis civita milito.

Konstancio arestis ĉiujn ambasadorojn kiel ribelantojn, krom unu, kiun li sendis al Magnencio indignigita kun sia negativa respondo. Li poste iris al Serdiko (Bulgario), kie li renkontis Vetranion kaj lian armeon. La renkontiĝo supozeble estis la rekono de la ekzisto de du legitimaj imperiestroj, sed ĝi fariĝis la eltronigo de la antaŭa uzurpanto.

Konstancio konstruis platformon sur la ebenaĵo, sur kiun li supreniris kun Vetranio kaj, antaŭ la aliancitaj armeoj, komencis paroladon en kiu li diris, ke filo de la granda Konstanteno estas inda regi la imperion sola: kun la aklamkrioj de la soldatoj, Vetranio komprenis, ke li estis trompita, deprenis la kronon de sia kapo, surgenuiĝis kaj rekonis Konstancion kiel la solan imperiestron (25-a de decembro, 350).

La eltronigo de Vetranio okazis en la nomo de la proklamo de la dinastiaj rajtoj de Konstancio: kiel filo de Konstanteno la 1-a, Konstancio postulis rajton al la regno. Kiel parto de tiu dinastia politiko, oni devas ankaŭ konsideri la elekton de alia membro de la Konstantena dinastio, la kuzo kaj bofrato de Konstancio, Galo, kiel Cezaro de la Oriento la 15-an de marto 351 en Sirmium.

Atendante kompromison en la Okcidento kontraŭ Magnencio, Konstancio volis lasi fortan ĉeeston en la Oriento, kaj tial li turnis sin al la sola restanta plenkreska parenco por aserti sian intereson pri la lima situacio kun la Sasanidoj. Volante emfazi familiajn kaj dinastiajn ligojn kun Galo, la Cezaro ricevis la nomon Konstancio, estis nomumita konsulo ĉe la imperiestro en la jaroj 352, 353 kaj 354, kaj edziĝis al Konstantina (312-354), la fratino de Konstancio.

La konflikto eĉ fariĝis propagando: la interna milito fariĝis "sankta milito" kontraŭ la murdinto de Konstancio, kaj diaj signoj (kruco en la ĉielo de Jerusalemo la 7-an de majo 351) aperis favore al Konstancio.

La kampanjo de la jaro 351 kontraŭ Magnencio ne komenciĝis bone por Konstancio: liaj trupoj provis penetri Italion tra la Juliaj Alpoj, sed estis venkitaj ĉe Atrans (Slovenio) kaj devigitaj retiriĝi. Magnencio ordonis al parto de sia armeo antaŭeniri laŭlonge de la rivero Sava, penetrante Panonion.

Tie lin akompanis sendito de Konstancio, la pretora prefekto Filipo, kiu portis la proponon de Konstancio: Magnencio devis retiriĝi en Gaŭlion, rezignante pri plua antaŭeniro, kaj Konstancio donus al li pacon. La vera intenco de la prefekto de Konstancio, tamen, estis esplori la staton de la trupoj de la uzurpanto. En la sama okazo, Filipo sukcesis dungi soldatojn al Magnencio, provokante lian maldankemon al la Konstantena dinastio.

Magnencio, responde, antaŭeniris al Siskio kaj konkeris ĝin. Fine, li marŝis al Mursa. Konstancio reagis antaŭenigante siajn fortojn al la sama celo, kie okazis la decida batalo.

En la posta Batalo de Mursa Major (28-a de septembro, 351), Konstancio estis la venkinto, malgraŭ la grandegaj perdoj suferitaj de ambaŭ armeoj, eĥo kiu restis en nuntempa literaturo. La tago estis decidita per la perfido de la kavalerio de Magnencio, komandata de Klaŭdio Silvano, kiu transfuĝis al Konstancio, eble pro la argumento prezentita de Filipo en la tendaro de Magnencio.

La propagando, kiun Konstancio deziris, batalanto kun dia subteno, estis pliigita per la fakto, ke la imperiestro forlasis la batalon por preĝi ĉe la tombo de martiro en la ĉirkaŭaĵoj, kaj per la deklaro de la episkopo de Mursa, Valento, kiu diris, ke li ricevis novaĵojn pri la venko de Konstancio rekte de anĝelo.

Konstancio pasigis la vintron de 351/352 en Sirmium, poste rekomencis sian kampanjon, forpelante Magnencion el Akvileja kaj devigante lin reveni al Gaŭlio.

En Mediolanum, li per dekreto nuligis la decidojn de la "tirano", dum la nova urba prefekto, Neratjo Cerealo (al kiu li estis parenca per la patrino de Galo), dediĉis statuon al li en Romo, festante lin kiel "restaŭrigiston de la urbo Romo kaj de la mondo kaj detruanton de pesta tiraneco". La novaĵo pri la akuzo kontraŭ Klodjo Celsino Adelfjo, ke la urbestro de Magnencio konspiris kontraŭ la uzurpanto, kaj ke lia edzino Faltonia Beticia Proba poste verkis poemon festantan la venkon de Konstancio sur Magnencio, estas indiko pri la alianco inter Konstancio kaj la romia senatana aristokrataro.

La dua indico estas la premio donita al la senatana reprezentanto Vitrazio Orfito (270-369) pri komando de la floto de Miseno kaj Raveno, kiun Konstancio povis kontroli nur post la konkero de Italio, per kiu la imperiestro reakiris posedon de la afrikaj provincoj.

La jaro 353 vidis la finon de la aventuro de Magnencio. La dinastia propagando de Konstancio atingis sian kulminon kiam la cezaro de Magnencio, Desencio (303-353), revenante kun sia armeo de malvenko kontraŭ la Alemanoj, estis rifuzinta aliron al Treviro, urbo kiu ŝuldis sian prosperon kiam ĝi estis elektita kiel ĉefurbo fare de la Konstantenoj, kaj kiu ĉi-okaze forlasis la uzurpanton.

Magnencio estis devigita batali ĉe la Batalo Monto de Seleŭko, kie li estis venkita. Desencio sinmortigis en Lugdunum la 10-an de aŭgusto 353, kaj lia kapo estis portata tra la urbo por memorfesti lian malvenkon. Konstancio pasigis la vintron en Arles, samtempe festante la malvenkon de la uzurpanto kaj la tridekan datrevenon de sia elekto kiel Cezaro.

## Falo kaj morto de Galo (353–354)
En 354, Konstancio ordonis la morton de la Cezaro de la Oriento, :en:Konstancio Galo (326-354), kies konduto estis malhonora parte pro lia regado kaj parte pro la intrigoj de iu alta oficisto en la kortego de Konstancio.

Kelkaj oficistoj, kiuj volis renversi Galon pro persona profito — Dinamio, Picentio, Gajo Ceonjo Rufjo Voluziano Lampadjo, la kavaleria estro Arbicio, kaj la kontrolisto de la sankta ĉambro Eŭzebio — estis konvinkitaj, ke Ursicino (la majstro pri kavalerio) volis inciti ribelon kontraŭ Galo por meti sian filon sur la tronon. Ili konsilis al la imperiestro dividi Cezaron inter lia kavaleria majstro antaŭ ol interveni kontraŭ Galo.

Printempe de 354, dum li estis kazernigita en Milano post sukcesa kampanjo kontraŭ la Alemanoj, Konstancio alvokis Ursicino al la kortego, sub la preteksto organizi kampanjon kontraŭ la Sasanidoj, kaj anstataŭigis lin per fidinda viro.

Samtempe, konscia pri la procesoj ordonitaj de Galo, li decidis maldungi la pretoran prefekton de la Okcidento, Vulcacio Rufino, kiu estis la onklo de Galo kaj duonfrato de lia patrino Neracia Gala, kaj anstataŭigis lin per iu pli fidinda, unu el la konspirantoj kontraŭ Galo.

Konstancio tiam alvokis sian kuzon kaj la fratinon al Mediolanum: Galo sendis sian edzinon antaŭen, esperante ke ŝi povus propeti por li ĉe ŝia frato, sed Konstantina mortis pro febro dum la vojaĝo, en Caeni Gallicani en Bitinio.

Galo, timante pri sia sekureco, volis resti en Antioĥio, sed estis persvadita vojaĝi al Mediolanum fare de la tribuno de la skutariorum (tribunus scutariorum) ("Tribuno de la palatinaj ŝildoj"), Skudilo, kiu malkaŝis, ke Konstancio intencis levi lin al la rango de Aŭgusto anticipe al estontaj kampanjoj en la nordaj provincoj.

La Cezaro tiam iris al Konstantinopolo, kie li eniris dum adventus (la ceremonia eniro de la reganto en la provincon aŭ urbon). Tie li organizas ĉarajn konkursojn kaj estas kronita ĉampiono, ago ŝajne apartenanta al imperiaj prerogativoj, ĉar Konstancio estis ŝokita de la novaĵo.

Galo efektive havis la subtenon de la trupoj: kelkaj legioj el Tebo, kazernigitaj en Trakio por la vintro, konsilis lin resti sub ilia protekto kaj ne moviĝi el la regiono. Konstancio zorgis sendi kelkajn oficirojn al sia kuzo, kiu fakte havis la taskon kontroli la movojn, kaj ordonis al li retiri la garnizonojn de la vojo, kiun Galo prenus, por malebligi al Galo apelacii al la soldatoj.

Galo estis devigita lasi sian armeon en Adrianopolo kaj marŝi al Poetovium, kie kelkaj elitaj trupoj gvidataj de Barbatjo, unu el la konspirantoj kontraŭ li, kaj Apodemjo ĉirkaŭis la domon, kie li loĝis. Barbatjo arestis lin, senigis lin de lia imperia insigno, vestis lin kiel simplan soldaton, kaj, certigante lian sekurecon, sendis lin sub la gardon de Pula, Kroatio.

La akuzoj kontraŭ Galo - faritaj de la Granda Ĉambelano Eŭzebio, la notario Pentadjo, kaj la tribuno de la gvardio Malobaldo - pro la ŝtatperfidaj procesoj okazigitaj en Antioĥio kaj la mortojn de Domiciano kaj Montjo Magno.

Galo pensis kulpigi sian mortintan edzinon, Konstantina, pri la mortkondamno, sed Konstancio estis kolerigita de la proceso kaj ordonis la ekzekuton de sia kuzo, sendante Sereniano por informi lin, kune kun Pentadjo kaj Apodemjo, pri la mortkondamno.

## Kampanjo kontraŭ la Alemanoj kaj uzurpo de Silvano (354–355)
La jaro 354 estis karakterizita per la kampanjo de Konstancio kontraŭ la Alemanoj, kiuj prirabis romiajn teritoriojn sen ke Magnencio aŭ Decencio povu batali kontraŭ ili. Konstancio antaŭeniris norden por batali kontraŭ la Brizigavoj, la plej suda el la Alemanaj triboj.

La imperiestro sukcesis submeti la barbarajn tribojn kaj, post subskribo de traktato kun reĝo Gundomado kaj Vadomarjo, revenis al Mediolanum por la vintro. La sekvan jaron, en 355, estis la Lentiensoj, kiuj ĝenis la subulojn de la imperio: ĉi-foje Konstancio ne eniris en batalon persone, sed sendis sian propran kavalerian mastron (magister equitum), Flavjo Arbitjo (354-366), por ekstermi ĉi tiun minacon, kion la generalo faris, venkante la ĝermanajn tribojn ĉe Bodenlago kaj gajnante la titolon de Alamannicus maximus ("La plej granda el la alamanoj").
Silvanus (magister peditum)|Klaŭdio Silvano (355)
Alia minaco dum la regado de Konstancio estis la uzurpo de Klaŭdio Silvano (310-355), la generalo de Magnencio, kiu estis aprobita de la imperiestro kaj kiun Konstancio rekompencis per la titolo de soldatmajstro (magister militum) kaj sendis al Gaŭlio.

Gaŭlio ĉiam havis, ekde la tempo de Konstancio Kloro (la avo de Konstancio la 2-a), loĝantan Cezaron aŭ Aŭguston en ĝia teritorio: ĝi permesis al la romia ŝtato tujan reagon al la oftaj barbaraj invadoj, donante al la Gaŭloj pli grandan senton de sekureco.

En ĉi tiu kunteksto, oni devas vidi ĝin kiel subteninto de la uzurpo de Magnencio (post la morto de Konstanteno la 2-a, la reganto estis Konstanto la 1-a, kiu vivis ĉefe en Italio) kaj poste forlasis lin favore al la legitima imperiestro Konstancio. La imperiestro, tamen, establis sian ĉefurbon en Mediolanum, malproksime de Gaŭlio, kreante malkontenton inter la gaŭlaj ​​trupoj, kiuj permesis la ribelon de sia soldatestro.

Silvano fakte estis viktimo de intrigoj ĉe la kortego de Konstancio: laŭ Amiano, la pretora prefekto Voluziano Lampadjo kaj la kontrolisto de la sankta ĉambro Eŭzebio uzis spongon por ŝanĝi leteron senditan de Silvano al kelkaj el liaj amikoj en Romo, tiel ke la korupta letero sugestis, ke Silvano provis akiri subtenon en la urbo per puĉo.

Silvano kontraŭstaris ĉiujn oficistojn de Konstancio, krom la frankajn generalojn Malariko kaj Malobaldo: la korteganoj Apodemjo kaj Dinamjo eĉ fabrikis novajn falsajn leterojn. Konstancio procesis Silvanon, sed liaj aliancanoj sukcesis defendi lin kontraŭ senbazaj akuzoj.

Silvano, tamen, nekonscia pri la sukceso de siaj amikoj, pensis defendi sin kontraŭ la danĝero esti kondamnita akceptante aklamon kiel imperiestro fare de la gaŭlaj ​​trupoj la 11-an de aŭgusto 355 en Colonia Agrippina, Germanio.

Konstancio tuj reagis al la novaĵoj pri la ribelo kunvokante noktan konsistorion en sia palaco en Mediolanum. Lia plano estis, denove, diplomatia ago prefere ol milita: grupo da oficistoj vojaĝus al Kolonjo kun letero de la imperiestro, informante Silvanon pri lia promocio al alia posteno kaj pri lia kunvoko al Mediolanum.

Inter la oficistoj en la grupo estis kelkaj lojalaj al Konstancio, inkluzive de Apodemjo, dum Ursicino tiutempe ankoraŭ estis malliberigita pro suspekto pri implikiĝo en la renverso de Konstancio Galo, por gvidi la mision kaj ankaŭ ricevi la komisionon anstataŭigi Silvanon en la komando de la gaŭlaj ​​trupoj.

Amiano, kiu partoprenis la mision kiel asistanto de Ursicino, diris, ke lia komandanto ricevis ordonojn de Konstancio ŝajnigi, ke la imperiestro ankoraŭ ne sciis pri la uzurpo, kaj, se li malsukcesus en tiu intenco, Konstancio ordonis al li aranĝi la kapton de Silvano: Ursicino trompis Silvanon kaj subaĉetis la gardistojn, kiuj prenis lin el la preĝejo, kie li preĝis, kaj mortigis lin.

Malgraŭ du panegiroj laŭdantaj la grandanimecon de Konstancio rilate al la kunlaborantoj de Silvano kaj la fakton, ke la imperiestro perdis la filon de la uzurpanto, Amiano rakontas kiel Konstancio kondamnis multajn el la subtenantoj de la soldatarmajstro al morto.

## Cezaro Juliano kaj Vicenalia (355–357)
La ribelo de Klaŭdio Silvano, kvankam mallongdaŭra, estis signo de malkontento inter la Gaŭloj, kion Konstancio bone komprenis: ĉiam en la perspektivo de sia dinastia politiko, ne havante infanojn el siaj du geedziĝoj, Konstancio tiam konsideris levi sian kuzon Julianon, fraton de Galo, al la pozicio de Okcidenta Cezaro.

La ceremonio okazis en la okcidenta ĉefurbo de Konstancio, Mediolanum, la 6-an de novembro 355: krom ricevi la simbolojn de sia ofico, Juliano edziĝis al la dua fratino de Konstancio, Flavia Helena. Li estis nomumita konsulo en 356, kune kun la Imperiestro.

Kaŭterizita de sia sperto kun Galo, Konstancio limigis la amplekson de la agoj de sia kolego, kiu neniam fakte montris intereson pri politiko aŭ milito, donante al li kortegon kaj limigitan militistan kontingenton, poste konfidante la efikan kontrolon de la ĝeneralaj trupoj laŭ lia elekto kaj la civilan administradon al sia pretora prefekto.

Tamen, kunlaboro kun Juliano sukcesis, kaj la du organizis duoblan atakon celantan rekapti partojn de Gaŭlio, kiuj falis en malamikajn manojn (356): Juliano gvidis la ĉefan atakon, dum Konstancio ordonis atakon kontraŭ la Alemanoj, poste detronigante ilian generalon Marcelo, kiu subtenis Julianon (julio-aŭgusto 357).

Ankaŭ en 356, Konstancio la 2-a establis oficejon en Konstantinopolo, kie la klasikaĵoj de literaturo estis kopiitaj; la biblioteko estis rekte financita de la imperiestro.

En 357, Konstancio festis siajn [vicenalia](https://www.treccani.it/enciclopedia/vicennalia_(Enciclopedia-Italiana)/) (festo celebranta dudekan jaron de regado) per sia unua kaj sola vizito al la antikva ĉefurbo de sia imperio, Romo. La imperiestro alvenis en la urbon en aprilo 357, kun sia tuta kortego, inkluzive de sia edzino Eŭzebja kaj fratino Flavia Helena. Li faris triumfan eniron en la urbon, inter la flugiloj de katafrakto, senmova en sia ora ĉaro.

La Eterna Urbo havis signifan efikon sur lin, kiu admiris la konstruaĵojn de la antikva ĉefurbo, de la temploj ĝis la Flavia Amfiteatro, de la Panteono ĝis la Forumo de Trajano, restante mirigita de sia rajdanta statuo.

Lia miro transformis en ĉi tiu vizito la sinteno de absoluta reganto, kiu en la provincoj nomis sin Dominus Noster ("Nia Sinjoro") kaj vivis aparte de siaj subuloj, kiel princo: la tributo estis fakte por la senatanoj, kiuj ĉeestis la aŭdiencon en la Kurio. Li spektis la ludojn organizitajn por kontentigi la romian popolon, kies liberecon kaj diversecon de devenoj li admiris, konsentante ne trudi sian volon al la rasoj, sed lasi ilin sekvi siajn proprajn vojojn.

El politika vidpunkto, la vizito al Romo permesis al la imperiestro plifortigi ligojn kun la romia senatana aristokrataro, kiu konscie subtenis, kvankam limigite, al Magnencio: la memoro pri lia vizito, kiu finiĝis la 29-an de majo - la imperiestro estis devigita foriri pro novaĵoj pri ribeloj de la Kvadoj, Sueboj kaj Sarmatoj ĉe la Suda Danubo - Konstancio transportigis el Aleksandrio en Egiptujo kaj starigis ĝin en la Cirko Maksimo la obelisko de la Baziliko Sankta Johano de Laterano, kies bazo denove festis lian venkon super la tirano Magnencio.

## Eksteraj kaj internaj malamikoj: Morto de Konstancio (357–361)
Por trakti la minacon de la barbaraj triboj loĝantaj trans la Danubo, Konstancio devis resti surtere kun sia armeo: post forlaso de Romo fine de majo 357, li retiriĝis al Mediolanum, poste al Ilirio (kie li anstataŭigis Marcelon je Severo, laŭ deziro de Juliano, kiu dume retiris sian dungiton Salustio, poste reen al Mediolanum komence de decembro kaj fine al Sirmium, kie li establis kortegon.

Dum la tuta jaro, la provincoj de Danubo suferis atakojn kaj rabaĵojn fare de la barbaroj: la Sueboj detruis Retion, la Kvadoj penetris [Valerian](https://www.treccani.it/enciclopedia/valeria_(Enciclopedia-Italiana)/), dum la Sarmatoj invadis Moezion kaj Panonion. La elekto de Konstancio ne estis eviti grandskalan atakon, sed balanci la militan opcion kun la diplomatia.

Post la printempa ekvinokso de 358, la imperiestro transiris la Danubon kun sia armeo, alfrontante la Sarmatojn kaj Kvadojn en malgrandaj grupoj kaj devigante ilin, per forto kaj diplomatio, akcepti packontraktojn, certigante ilin per sendado de ostaĝoj kaj akirante kontraŭe la redonon de romiaj kaptitoj.

Por mildigi la danĝerojn prezentitajn de la Sarmatoj, Konstancio forpelis la Limigantojn, tribon formitan de iamaj Sarmataj sklavoj, kiuj ribelis kontraŭ siaj iamaj mastroj, sendante ilin malproksimen de la Danubo, samtempe metante Zizais, junan princon lojalan al li, sur la tronon de la Sarmato, restante proksime al la rivera limo.

Poste li revenis al sia vintra loĝejo en Sirmium, kie li estis aklamita de la armeo kaj akceptis por la dua fojo la titolon de "Sarmaticus Maximus" ("La plej granda el la Sarmatoj"). La sekvan jaron, Konstancio ricevis novaĵon, ke en Oriento Ŝapuro la 2-a rekomencis malamikaĵojn, en kampanjo kiu kondukis al la sasanida konkero de la limfortikaĵo Amida en oktobro. Tamen, la imperiestro povis forlasi la Danuban regionon nur post la falo de la urbo, kie li batalis kontraŭ la Limigantoj.

Ĉi tiu loĝantaro, fakte, ne respektis la interkonsentojn faritajn la antaŭan jaron, kiuj inkluzivis ilian translokiĝon al distanco for de la romia teritorio.

En 360, Ŝapuro konkeris la orientajn fortikaĵojn Singara kaj Bezabde. Konstancio, devigita rekomenci malamikaĵojn kun la Sasanidoj, postulis ankaŭ iujn el la trupoj de la Cezaro Juliano, por certigi, ke li ne povus plani la uzurpon, sed la gaŭlaj ​​trupoj ribelis kontraŭ la ideo esti senditaj orienten kaj proklamis Julianon aŭgustan, kiu donis fortajn pruvojn pri militaj kapabloj defendante Gaŭlion kontraŭ pluraj invadaj provoj: tio estis la komenco de nova civila milito.

Konstancio decidis, ke la milito kontraŭ la Sasanidoj estis prioritata super la ribelo de Juliano, kaj printempe de 360 ​​li komencis sian orientan kampanjon, okupante Edesan kaj sieĝante Bezabde, sed la atako malsukcesis kaj Konstancio decidis retiriĝi dum la vintro al Antioĥio en Sirio.

En 361, en Antioĥio, Konstancio edziĝis kun Faŭstina, kiun li tiam nomis Aŭgusta, kun kiu li havis la deziratan filinon,  Maxima Faŭstina Konstancia (361-393), naskita postmorte.

En tiu jaro, la imperiestro komence lanĉis la Sasanidan kampanjon, moviĝante al Edesa kaj de tie al Hierapoliso, sed poste prenis la vojon al Antioĥio, moviĝante por renkonti Julianon, kiu kun sia armeo antaŭeniris orienten.

La fraticida konflikto inter la lastaj du membroj de la dinastio de Konstanteno tamen ne okazis: foririnta el Tarso aŭtune, la 3-an de novembro, Konstancio mortis pro febro dum ankoraŭ en Azio, en Mopsukreno.

## Referencoj 
Kategorio:Naskiĝintoj la 7-an de aŭgusto
Kategorio:Mortintoj la 3-an de novembro
Kategorio:Naskiĝintoj en 317
Kategorio:Mortintoj en 361
Kategorio:Naskiĝintoj en la 4-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en la 4-a jarcento
Kategorio:Naskiĝintoj en Romo
Kategorio:Mortintoj en Romo
Kategorio:Romiaj regantoj
Kategorio:Romiaj militistoj
Kategorio:Romiaj imperiestroj
Kategorio:Historio de Romo

Kategorio:Imperiestroj de la Bizanca Imperio