open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Okcidenta Bloko

dekstra|eta|400ra|Mapo de la politikaj blokoj en Eŭropo dum la Malvarma Milito
eta|Mapo de SEATO-membroj en 1959, montrita en blua
Post la Dua Mondmilito, kiam disrompiĝis la Alianco de ŝtatoj kontraŭ Nazia Germanio kaj la aliaj Aksaj Potencoj, formiĝis unu ŝtatogrupo de Sovetunio kaj pli-malpli dependaj orienteŭropaj ŝtatoj, la Orienta Bloko, unuflanke, kaj alia ŝtatogrupo sub pli-malpli gvido de Usono aliflanke - komenciĝis la Malvarma Milito, kiu inter la jaroj 1945 kaj 1989 dominis la mondan politikon.

**Okcidentaj Potencoj** - angle *Western Powers*, germane *Westmächte* - kontraste al la Orienta Bloko estis unue la ŝtatoj Usono kaj Britio, kiuj armee ekadministris la okcidentan parton de la disbatita eks-nazia Germanio (kaj Aŭstrio), poste akompanate de tria ŝtato, Francio, kiu "ricevis" okupan teritorion de Germanio (kaj Aŭstrio) fare de Usono kaj Britio.

Post la kreiĝo de la okcidenta ŝtato FRG kaj orienta ŝtato GDR el la ne de Sovetunio kaj Pollando aneksitaj partoj de Germanio, kaj de politike neŭtrala  unueca Respubliko Aŭstrio, la parlamente respublikaj ŝtatoj de okcidenta Eŭropo kaj norda Ameriko, plus iuj pliaj parlamente respublikaj kaj pli-malpli kapitalismaj ŝtatoj de aliaj mondopartoj pli kaj pli formis ŝtatan aliancon kontraŭpezan al la Orienta Bloko, kiu kontraste ricevis la nomon **Okcidenta Bloko** - angle *Western Bloc*.

[220ra|eta|maldekstra|La du blokoj dum la [Malvarma Milito, en 1975:

]]
La Orienta Bloko, do Sovetunio kaj siaj satelitaj ŝtatoj de ekstere ŝajnis kiel unueca bloko, kiu en ĉiuj decidaj temaroj havis unuecan politikon, baziĝanta sur la ideoj de la nacie reganta komunisma partio, respektive sur la malsame forta dependeco de la unuopaj naciaj komunismaj registaroj de la gvidado de la komunisma partio de la Sovetunio.

Kontraste al tio, la Okcidenta Bloko neniam estis tiom homogena, unueca. Usono havis rektan influon nur al la ekkreo de la germana parlamenta demokratio FRG, estante unu el la tri armee okupantaj nacioj de la teritorio; ĉiuj aliaj landoj, kaj ekde la 1950-aj jaroj ankaŭ FRG estis suverenaj ŝtatoj, nur nerekte influeblaj je certa grado per diplomatia kaj ekonomia interrilatado. Multaj de la "okcidentaj" ŝtatoj kune membriĝis en la armea ligo NATO, sed ne ĉiuj. Iuj el la eŭropaj ŝtatoj interligiĝis en la Eŭropa Komunumo, la nordeŭropaj landoj ĉiukaze interplektiĝis en la regiono "Nordio", kaj Britio plus iuj ekonomie fortaj britaj eks-kolonioj (Kanado, Aŭstralio, Nov-Zelando, Sud-Afriko...) interkunlaboris en la Komunumo de Nacioj. La vorto "Okcidenta Bloko" do ŝajnigas iun unuecon, kiu verdire ne ekzistis. Tamen la reciproka timo pri atakiĝo de la du ĉefaj ŝtatogrupoj dum la Malvarma Milito iusence kunfandis la "okcidentajn" parlamentajn demokratiojn. La ŝtataj registaroj de la "Okcidenta Bloko", aparte de Usono, ne ofte uzis tiun vorton, sed preferis nomi la okcidentan ŝtataron "la libera mondo", substrekante ke la orienta, malamika bloko laŭ ili estis la "mallibera".

## Vidu ankaŭ 
* Unua mondo
* NATO

Kategorio:Politiko
Kategorio:Malvarma milito
Kežmarok

**Kežmarok,** hungare **Késmárk** [kEŝmArk], germane **Käsmark** pole **Kiezmark** estas urbo en Slovakio.
maldekstra|eta|Pordego de la fortikaĵo en Kežmarok
## Situo 
Kežmarok situas ĉe bordo de rivero Poprad.

## Historio 
La urbo estis loĝata dum la neolitiko. Ŝajnas, estis tie 3 setlejoj: ĉe maldekstra riverbordo "Szentmihály" hungara limgardejo, ĉe preĝejo omaĝe al Sankta Kruco "Starý Trh" slovaka-pola fiŝista vilaĝo, ĉe preĝejo omaĝe al Sankta Elizabeta saksa komunumo. La unua mencio devenis el 1251, kiam la saksoj alvenis. Ĝi urbiĝis en 1269, en 1368 jam estis muroj ĉirkaŭ la urbo, en 1656 ricevis rangon libera reĝa urbo. La husanoj en 1431 kaj 1441 iom detruis, tiam nuliĝis la aliaj du komunumoj. En la 16-a jarcento okazis militeto kontraŭ Lőcse. Okazis incendioj en 1741 kaj 1787. En la 19-a jarcento oni okupiĝis pri teksaĵoj, drapo kaj lino. En 1910 loĝis en la urbo 6317 da homoj, (3242 germanoj, 1606 slovakoj kaj 1314 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la urbo apartenis al Szepes (reĝa departemento), kie estis distriktejo. Poste la regiono apartenis al Ĉeĥoslovakio. En 1946 la germanoj estis deportitaj.

## Vidindaĵoj 
* fortikaĵo el la 15-a jarcento
* gotika preĝejo omaĝe al Sankta Kruco el 1486
* gotika urbodomo el 1461
* katolika preĝejo el 1748 
* luterana gimnazio
* luterana ligna preĝejo el 1717, la plej granda ligna preĝejo de Slovakio 
* nova luterana preĝejo el 1898
eta|La nova luterana preĝejo

## Ĝemelurboj 
*  Bochnia, Pollando
*  Gliwice, Pollando
*  Hajdúszoboszló, Hungario
*  Kupiškis, Litovio
*  Lanškroun, Ĉeĥio
*  Lesneven, Francio
*  Nowy Targ, Pollando
*  Příbram, Ĉeĥio
*  Weilburg, Germanio
*  Zgierz, Pollando

## Famuloj 
* en tiama Késmárk naskiĝis:
** **Emeriko Thököly** en 1657
** hungara agronomo Árpád Hensch
** hungara-germana ataŝeo Arthur Weber
** hungaraj botanikistoj Nándor Filarszky kaj Frigyes Ákos Hazslinszky
** hungara-germana botanikisto Sámuel Genersich
** hungara entomologo Gusztáv Szelényi
** hungara geologo Jenő Noszky (1909)
** hungara instruisto Ödön Szelényi
** hungara ĵurnalisto Pál Mudrony
** hungaraj kemiistoj Győző Bruckner kaj Elemér Schulek
** hungaraj kuracistoj Béla Alexander, Imre Kéry kaj János Dániel Perliczy
** hungara luterana episkopo Károly Máday
** hungara militestro Pál Kray
** hungara ornitologo Jenő Greschik
** hungara parlamentano Soma Mudrony
** germana poeto Frigyes Lám
** hungara statistikisto Márton Schwartner
* en Kežmarok naskiĝis hungara dirigento Lajos Bolba
maldekstra|eta|Urbodomo de Kežmarok

Kategorio:Urboj de Slovakio
Kategorio:Distriktaj urboj en Slovakio
Ultimato

**Ultimato**  (latine *ultimatum*) - laŭ PIV estas "definitivaj kondiĉoj de interkonsento, kiujn regno prezentas al alia kun averto, ke alia malakcepto kaŭzus rompon de la traktado kaj komencon de batalo aŭ milito".

Temas do pri postulo, ligita al difinita (plej ofte mallonga) tempo por plenumo de la postulo, kaj ligita al la minaco de seriozaj konsekvencoj en kazo de neplenumo de la postulo.

Ultimato en tiu klasika difino estas rimedo de politiko kaj dum pasintaj epokoj ofte antaŭis deklaron pri ekmilito. Kelkfoje oni dum modernaj tempoj ankaŭ uzas la vorton en kunteksto de privata aŭ profesia vivo, kun komparebla signifo, kvankam la minacata "milito" en privata aŭ profesia kunteksto sendube aspektos malsimile ol interŝtata milito.

El vidpunkto de etiko ultimato ĝenerale konsideriĝas negativa ago, ligita al forta premo kaj iusence ĉantaĝo. Tamen foje ultimatoj en politiko evitis pli grandajn damaĝojn, do batalojn aŭ militojn, kaj ne en ĉiu kunteksto estas kondamnindaj el etika vidpunkto.


Kategorio:Politiko
Kategorio:Tempo
Saale-Unstrut

[eta|250ra|la merkata placo en [Freyburg (Unstrut)|Freyburg, la centro de la vinkultiva regiono - fone montaj vitejoj]]
**Saale-Unstrut** estas regiono de Germanio en la sudo de la federacia lando Saksio-Anhalto kaj la nordoriento de Turingio, kiu ampleksas la apudbordajn zonojn de la riveroj Saale kaj Unstrut. La regiono estas la plej norda vinkultiva regiono de Germanio, kun centro en la urbo Freyburg. Historie la teritorio estis la "Palatinata Grafejo Saksio" (*"Pfalzgrafschaft Sachsen"*).

La regiono ampleksas la areon borde de la rivero Unstrut de Laucha ĝis la enfluo en la riveron Saale ĉe Naumburg, kaj borde de la rivero Saale de Jena ĝis Burgwerben apud Weißenfels kun aparte grandaj aroj da vitejoj en Großheringen kaj Bad Kösen. Tra la regiono kondukas la 60 kilometrojn longa "Vinstrato Saale-Unstrut". Krom ĉe la apudriveraj deklivoj ekzistas vitejoj interalie en Bad Sulza, ĉe la lago *Süßer See* okcidente de Halle, apud Zeitz kaj en Werder (Havel) proksime de Potsdam en la federacia lando Brandenburgio, kiuj inkluziviĝas en la vinkultiva regiono Saale-Unstrut.

Neabunde fekundaj grundoj plene de konka kalko kaj sabloŝtono, nekonstantaj pluvokvantoj (pluva "ombro" de la mezaltaj montaroj Harco kaj Turingia Arbaro) kaj la por vinkultivado relative norda situo kaŭzas, ke ĉe la vitejoj kreskas aparte frue maturiĝantaj vitospecoj kiel *Müller-Thurgau*, *Pinot Blanc* kaj *Silvaner*, kiuj tamen en bonaj vinkultivaj jaroj iĝas premiataj sekaj (do nedolĉaj) vinoj. La kultivata areo de vitejoj dum la lastaj jaroj tre malkonstante alternis inter 600 kaj 900 hektaroj, ĉar dum iuj jaroj vinkultivistoj rikoltas de signife malpli, en aliaj de signife pli da teritorio.

La suda parto de la regiono pro sia milda klimato kaj sia tre varia pejzaĝo nomatas "Turingia Toskano". La lando ambaŭborde de la riveroj Saale kaj Unstrut konatas pro siaj mezepokaj fortikaĵoj, kasteloj kaj preĝejoj. La suda vojo de la "Strato de Romaniko" gvidas tra la regiono.

## Vidu ankaŭ 
Privina lernopado Saale-Unstrut

## Eksteraj ligiloj 
* turismaj informoj pri la regiono Saale-Unstrut
* paĝoj de la vinkultivista organizo Saale-Unstrut en la urbo Freyburg
* vinkultivistoj kaj vitejoj ĉe la riveroj Saale kaj Unstrut

Kategorio:Vinkultivado en Germanio
Kategorio:Regionoj en Eŭropo
Kategorio:Saksio-Anhalto
Kategorio:Turingio
Kategorio:Distrikto Burgenland
Februaro de 2008

Jen listo de okazaĵoj en **februaro 2008**

## 27-an de februaro 
* AFP kaj AP sciigas : *"Esperanto, kandidato por Nobel-Premio pri Paco"*. Fakte kandidato proponita de du svisaj parlamentaninoj estas UEA .

## 26-an de februaro 
* Novjorka Filharmonio estrita de Lorin Maazel koncertis en Granda Orienta Teatro de Pjongjango.

## 24-an de februaro 
* Marion Cotillard ricevis Oskaron por plej bona aktorino en la filmo La Môme (La Vie En Rose) de Olivier Dahan.
* Raúl Castro estis elektita kiel nova prezidento de Kubo.
* Balotoj en Kipro por prezidenteco, Demetris Kristofias - komunista ĉefsekretario - ricevis 53,53 %

## 23-an de februaro 
* Mortas Janez Drnovsek iama slovena prezidento, pro kancero

## 19-an de februaro 
* 04:07(JST) Atago de JMSDF kaj fiŝŝipo Seitokumaru koliziis sur maro 40 km-ojn fore de Minamiboso de Ĉiba en Pacifika Oceano. Seitokumaru sinkis, kaj malaperis du ŝipanoj de Seitokumaru.
* Toshiba deklaris ke ĝi retiriĝos el entrepreno de HD-DVD.

## 18-an de februaro 
* Fidel Castro abdikas pri ĉiu ŝtata pozicio.
* Opoziciaj partioj en Pakistano akiras plimulton (ĉ. 60 %) en la parlamentaj elektoj.

## 17-an de februaro 
* Kosovo deklaras sendependecon disde Serbio. Plejmulte da landoj de Eŭropa Unio kaj Usono antaŭe promesis aprobi ĝin. Plej gravaj kontraŭantoj de la sendependeco estas Serbio, Rusio, Hispanio kaj Ĉinio.

## 15-a de februaro 
* Grupo de polaj astronomoj de projekto OGLE (*The Optical Gravitational Lensing Experiment*) gvidata de Andrzej Udalski prezentis en usona magazino Science la konstatojn pri trovita de ili planeda sistemo. Laŭ tiuj konstatoj, la trovita sistemo *OGLE-2006-BLG-109* estas tre simila laŭ strukturo al la sunsistemo.

## 13-a de februaro 
* Kevin Rudd, ĉefministro de Aŭstralio, oficiale petas pardonon pro maljustaĵoj faritaj al aŭstraliaj indiĝenoj.

## 11-a de februaro 
* Fiaskas puĉo en Orienta Timoro, dum kiu estas grave vundita la prezidanto José Ramos-Horta.

## 9-a de februaro 
* Nebrasko forigas tute la elektran seĝon por la ekzekutado de mortpunoj.

## 3-a de februaro 
* Egiptaj policanoj kaj Hamas-membroj re-malfermas la limon inter la Gaza-strio kaj Egiptio.
* La teamo *New York Giants* venkas la 42-an Super Bowl, la plej eminentan matĉon de la usona piedpilko.

## 2-a de februaro 
* Franca prezidento Nicolas Sarkozy kaj iama manekeno Carla Bruni geedziĝas.

## 1-a de februaro 
* Prezidento Aleksandr Lukaŝenko subskribis dokumenton pri konstruado de nuklea elektrocentralo en Belorusio. La unua en la lando nuklea elektrocentralo ekfunkcios en la jaro 2016, laŭ la plano.

02
Kategorio:Februaro laŭ jaroj
József Kováts

**KOVÁTS József** (kovaĉ) estis rumanuja hungara verkisto, kritikisto naskita en Koloĵvaro la 16-an de majo 1906 kaj mortinta samloke la 23-an de decembro 1937.

## Biografio 
La mezlernejon József Kováts finis en sia naskiĝurbo, sed li abiturientiĝis en Székesfehérvár (1925), poste li akiris diplomon de instruisto pri la hungara-itala lingvoj en Pécs kaj doktoriĝis pri hungara literaturhistorio (1931). Inter januaro kaj julio de 1932 li studvojĝis Italujon. Li subtenis sin per ĵurnalismo. Dum lia vivo aperis nur lia disertacio (*Török Gyula élete*) (Kv. 1930). Postmorte aperis lia romano *Emberek útra kelnek* (Bp. 1938). Liaj rakontoj aperis en 1957 kun titolo *Útlevél* (Pasporto).

## Bibliografio 
* Szenczei László: K. J. Erdélyi Helikon 1938/2.
* Kovács Katona Jenő: Emberek útra kelnek. Korunk 1940/5.
* Sőni Pál: K. J. Igaz Szó 1957/5.
* Kemény János: Útlevél. Igaz Szó 1958/1.
* Láng Gusztáv: Értékes örökség. Korunk 1958/2.
* Szilágyi András: Halott barát üzenete. Utunk 1958/9.
* Talpassy Tibor: Kimért pályán. Jelenkor, Pécs 1964/12.
* Újraközölve: A holtak visszajárnak. Bp. 1971. 39-63.
* Jancsó Elemér: Emlékezés hazai magyar íróra. K. J. idézése. Utunk 1967/51.
* Kicsi Antal: K. J. Monográfia. 1969.
* Kozma Dezső: Pályakép K. J.-ről. Utunk 1969/38.
* Csákány Emese: K. J. élete és munkássága. Kv. 1959. (diplomlaboraĵo).

## Fonto 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kovats J
Kovats J
Nord-Vjetnamio

|-
| **oficiala lingvo** || vjetnama
|-
| **ĉefurbo** || Hanojo
|-
| **ŝtatestro** || Tôn Đức Thắng
|-
| **ĉefministro** || *Pham Van Dong*
|-
| **areo** || 158 750 km² 
|-
| **nombro de loĝantoj** || 22 480 000 (1973)
|-
| **loĝdenso** || 142 loĝantoj po km²
|-
| **malneta nacia produktopokape** || 100 USD
|-
| **ŝtata sendependeco**- deklarita- internacie rekonita- ŝtato malfondita
| de Francio2-an de septembro 19451954la 2-an de julio 1976
|-
| **valuto** || *Đồng*
|-
| **tempozono** || UTC +7
|-
| **nacia himno** || *Tiến Quân Ca*
|}
**Nord-Vjetnamio**, ankaŭ nomiĝis la **Vjetnama Demokratia Respubliko** (mallongigite **VDR**) ekestis pro la divido de Vjetnamio laŭlonge de la 17-a latitudo en nordan parton, la *Vjetnama Demokratia Respubliko* sub gvidado de Ho Chi Minh kaj sudan parton sub prezidento *Ngô Đình Diệm* laŭ la rezultoj de la Ĝeneva Konferenco de la 21-a de julio 1954. Nord-Vjetnamio estis parto de la Orienta Bloko - la tiel nomata "Dua mondo".

## Historio 
La dua mondmilito finiĝis la 2-an de septembro 1945 kaj la saman tagon Ho Chi Minh, la gvidanto de la vjetnamaj partizanaj taĉmentoj, proklamis memstaran ŝtaton – Vjetnaman demokratian respublikon (VDR).

Vjetnamio estis en la tempo de la dua mondmilito okupata per Japanio. Sed formale ĝi frunte de Vjetnamio staris imperiestro Bao Dai. Tiu estis la 20-an de septembro 1945 devigita rezigni. Kiam Ho Ĉi Min proklamis la sendependan ŝtaton, li apogis sin je subteno de sia movado, Vjetnama ligo por la sendependeco (Vietminh). Tiu estis fondita de Ho Chi Minh dum lia ekzilo en Ĉinio en la jaro 1941. Je du jaroj pli poste la movado transŝoviĝis en Vjetnamion. Ĝi estis subtenata de aliancanoj dum bataloj kontraŭ japanoj.

...

La 30-an de aprilo 1975 Sud-Vjetnamio senkondiĉe kapitulacis post 30-jara milito pri la lando kaj la 2-an de julio 1976 la norda kaj suda parto sub la nomo Socialisma Respubliko Vjetnamio reunuiĝis.

eta|maldekstra|mapo de Nord-Vjetnamio


Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1945
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1976
László Kovács (verkisto)

**KOVÁCS László** (kovaĉ) estis rumanuja hungara verkisto, redaktoro, kritikisto naskita en Gerendkeresztúr la 25-an de decembro 1892 kaj mortinta la 2-an de julio 1963 en Budapeŝto.

## Biografio 
László Kovács estis mezlernejano en Nagyenyed (1911), sed la universitaton komencitan li devis interrompi en 1916 pro milito. Ekde 1926 li estis lektoro de ESZC, redaktoro de Erdélyi Helikon, direktoro de ofico de *ESZC*. En aŭtuno de 1944 li ekprovis reaperigi la revuon *Erdélyi Helikon*, sed sensukcese. En 1950 li translokiĝis Hungarujon, kie unue li laboris en redakcio de *Az Út* (1952-56), poste *Reformátusok Lapja* (1956-63). Liaj unuaj verkoj aperis ekde 1919 *Erdélyi Szemle*, *Pásztortűz*, *Ellenzék*, *Erdélyi Helikon*, *Keleti Újság*.

## Verkoj 
* *Történet a férfiről* (rakontoj), 1930,
* *Gábor Áron* (Egy hős arcvonásai. Kv. 1943).

## Bibliografio 
* Reményik Sándor: Történet a férfiről. Erdélyi Helikon 1930/5.
* Kováts József: K. L.: Történet a férfiről. Pásztortűz 1930/7.
* Molter Károly: Történet a férfiről. Ellenzék 1930/128; uő. Az irodalom útján. Pásztortűz 1941/9.
* Balogh Edgár: Magyar demokrácia úttörői. Gábor Áron. Közli: Hármas kis tükör. Bp. 1945. 270-71.
* Dr. K. L. Reformátusok Lapja 1963/29.
* Ficzay Dénes: A befejezetlen arckép. Ceruzavonások K. L.-ról. Utunk 1970/36.
* HLev. II. 1979. 371-72.

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kovacs L
Kovacs L
Dezső Kováts

**KOVÁTS Dezső** (kovaĉ) estis rumanuja hungara dramverkisto naskiĝinta en Kövend 24-an de aŭgusto 1905 kaj mortinta la 5-an de novembro 1986 en Sfântu Gheorghe.

## Biografio 
Dezső Kováts finis la mezlernejon en Cristuru Secuiesc (1924), li akiris kvalifikon pri geodezio en Kluĵo (1930). Li iĝis aktoro en Târgu Mureş (1935), poste en Temeŝvaro kaj Satu Mare. Li estis fondinto de Székely Színház en Târgu Mureş (1946-56), poste li estis direktoro de teatro de Sfântu Gheorghe (1956-68) ĝis sia pensiuliĝo.

## Verkoj 
* *Egyiptomi legenda* (muzikdramo), 1947,
* *Vihar a havason* (dramo kun László Kiss (1952),
* *Tűzszerszám* (fabeldramo laŭ Hans Christian Andersen, 1972,
* Mihail Şorbul: *Szökevény* (dramtradukaĵo el rumana lingvo).

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Jarlo

**Jarlo** (alie **Earlo**) estas titolo, kiu signifis ĉe la anglosaksoj kaj en Skandinavio titolon de "estro" ("vic-"). Ties pozicio estis tuj post la reĝo. La titolo estis heredata el generacio al generacio. La jarlo proprumis kvanton de grundo, sian trupon, li povis havi proprajn ŝipojn kaj li havis ankaŭ aliajn posedaĵojn. Li diversspece validigis sian influon.

## La plej konataj jarloj 
* Birger Magnusson, naskita ĉ. 1211, mortinta en 1266, laŭ Erika Kroniko fondinto de Stokholmo, tiam nova ĉefurbo de Svedio, ĉirkaŭ la jaro 1252
* Jarl Toste
* Eirik Håkonsson, norvego, laŭ legendo aliancano kun reĝoj dana *Svendo Forkbarba* (Svend Tveskæg) kaj sveda *Olof Sinoreĝo* (Olof Skötkonung) kontraŭ norvega reĝo Olaf Tryggvason en batalo ĉe *Svolder* en la balta maro inter Skanio kaj la insulo Zelando en la jaro 1000, pri kiu rakontas ankaŭ feroa balado Ormurin Langi (Drako Longa).
* Skule Tostesson
* Erling Skakke, la patro de *Magnus Erlingsson*, kiu estis reĝo de Norvegio je la titolo *Magnus la 5-a* ekde la aĝo de 8 jaroj
* Hakon aŭ fakte Håkon Galen

Kategorio:Nobelaj titoloj
Kategorio:Skandinavio
Čierna

**Čierna** (hungare *Ágcsernyő* (AgĉernjO)) estas vilaĝo en Slovakio. La nomo signifas slave nigra.
Apude situas simila urbo Čierna nad Tisou (=nigra ĉe Tiso), kie estas stacidomo.

## Situo 
Čierna situas sur ebenaĵo, laŭ la slovaka-ukrainia-hungara triopa ŝtatlimo (la hungara limo estas nur proksime kaj ne apude), fine de la ĉefvojo el Košice. La plej proksimaj urboj estas Čierna nad Tisou, Ĉop kaj Záhony. La vilaĝo estas fervoje limotrapasejo kune kun Čierna nad Tisou.

## Historio 
Ĝia unua mencio skribe estas en 1214. Dum la historio la loĝantaro okupiĝis pri agrokultivo. En 1910 loĝis tie 485 da homoj, plejparte hungaroj. Ĝis 1920 la vilaĝo apartenis al Hungario, al Zemplén. Poste ĝi apartenis al Ĉeĥoslovaka respubliko, dume inter 1938-1944 rehungariĝis laŭ la Arbitracio de Vieno, kiu deklaris tion, ke tiuj komunumoj, kie hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. La vilaĝo en 1968 troviĝis en fokuso. Tie okazis lasta pritraktado inter hungaraj kaj ĉeĥaj-slovakaj komunistoj. Iom poste okazis invado de armeoj el Varsovia Pakto. Ekde 2008 Slovakio kaj Hungario apartenas al zono de Schengen, sekve la limoj malaperis. En 2001 loĝis tie 452 homoj (405 hungaroj, 32 slovakoj).

## Vidindaĵo 
*kalvinana preĝejo el 1838

## Ĝemelurbo 
* Záhony, Hungario

Kategorio:Municipoj en distrikto Trebišov
Čierna nad Tisou

**Čierna nad Tisou** (hungare *Tiszacsernyő* (tisaĉernjO)) estas urbo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Trebišov. La nomo signifas nigra ĉe Tiso.

## Situo 
La urbo situas sur ebenaĵo, laŭ la slovaka-ukrainia-hungara triopa ŝtatlimo (la hungara limo estas nur proksima kaj ne apuda), laŭ fervojo Košice-Ĉop. La plej proksimaj urboj estas Ĉop kaj Záhony. La urbo estas fervoja limotrapasejo kune kun Čierna.

## Historio 
Dum la historio la kampoj apartenis al Čierna. La loko disiĝis de Čierna en 1946, kiam pli frue tie estiĝis la nova ŝtatlimo inter Ĉeĥoslovakio kaj Sovetunio. La loko iĝis tre grava fervoja limotrapasejo. La vilaĝo urbiĝis en 1969, kiu pli frue 1 jaron troviĝis en fokuso. Tie okazis lasta pritraktado inter sovetiaj kaj ĉeĥaj-slovakaj komunistoj en fervoja vagono staranta ĉe la stacidomo. Iom poste okazis invado de armeoj el Varsovia Pakto. Ekde 2008 Slovakio kaj Hungario apartenas al zono de Schengen, sekve la limoj malaperis. En 2001 loĝis tie 4645 da homoj (2792 hungaroj, 1554 slovakoj, 249 ciganoj).

## Ĝemelurbo 
*  Ajak, Hungario

Kategorio:Urboj de Slovakio
Frankfurter Allgemeine Zeitung

***Frankfurter Allgemeine Zeitung*** (mallonge **FAZ**) estas germana nacia gazeto. Ĝi fondiĝis en Frankfurto ĉe Majno kaj havas sian centran redakcion tie. Gazetaj eldonoj ekde la 1-a de novembro 1949 aperas ĉiun lundon ĝis sabaton. La politika ideologio estas .

La gazeto estas aĉetebla en pli ol 148 landoj.

Frankfurter Allgemeine Zeitung ne aperas dimanĉe, sed tiam ja haveblas *Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung*, kiu iel anstataŭas dimanĉas eldonon.

## Eksteraj rilatoj 
*  ()
eta|maldekstra|290ra|

Kategorio:Germanaj gazetoj
Kategorio:Germanlingvaj gazetoj
Kategorio:Frankfurto ĉe Majno
Hüttikon

**Hüttikon** estas komunumo en la distrikto Dielsdorf, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 627 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Hüttikon situas en la Furtvalo ĉe la monto *Altberg* en okcidento kaj la montoĉeno Lägern en sudo. Hüttikon estas la komunumo kun la plej malgranda teritorio de la tuta kantono. Krom la kerna vilaĝo Hüttikon al la komunumo apartenas ankaŭ la vilaĝeto Hüttikerberg.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumoj Hüttikon limas al Würenlos en Kantono Argovio, kaj en Kantono Zuriko Otelfingen, Dänikon kaj en la Limatvalo la komunumo Oetwil ĉe Limato.

## Trafiko 
Per busoj Hüttikon estas konektita al la reto de la Zurika Trafik-Unio. Plej proksima stacidomo troviĝas en Otelfingen. Ankaŭ la norda ĉirkaŭiro de Zuriko (aŭtoŝoseoj A4 kaj A1) estas falice atingebla.

## Historio 
Unua skriba mencio de Hüttikon datiĝas de la 3-a de februaro 883 kiel *Huttinchova*. Per tiu-ĉi dokumente iu *Adalbert* interŝanĝis siajn havaĵojn en Hüttikon kun la Virina Abatejo en Zuriko kontraŭ tiaj en *Borsikon*, vilaĝo hodiaŭ ne plu ekzistanta ĉe la Lago de Türlen. En mezepoko Hüttikon apartenis al la Habsburgoj. Kiam en la jaro 1415 la Svisa Ĵurkomunumo konkeris Argovion, Hüttikon fariĝis parto de la komuna havaĵo de la membroj de la Ĵurkomunumo kaj estis atribuita al la kamparvoktejo Baden. Dum la tempo de la Helveta Respubliko ĝi apartenis al la tiama Kantono Baden. En la jaro 1803 Hüttikon estis atribuita al Kantono Zuriko.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Hüttikon
* Hüttikon en la Historia Leksikono de Svislando

## Bildoj 

Dosiero:Hüttikon 313.jpg|Malnova lernejo kaj fajrobrigadejo
Dosiero:Hüttikon03.jpg|Faktrabdomo en Hüttikon
Granda pesto de Londono

[eta|dekstra|200px|Dokumento datiĝanta de la granda pesto de [1665.]]
La **granda pesto de Londono** (anglalingve *Great Plague of London*) estis masiva epidemio en Londono en 1665 kaj 1666, kiu mortigis inter 75 000 kaj 100 000 homojn kaj proksimume unu kvinonon de la londona loĝantaro. La malsano estis historie identigita kiel pesto transdonita per ratoj. La granda pesto de Londono montriĝis multe malpli grava ol la "Nigra morto", kiu afliktis la tutan Eŭropon inter 1347 kaj 1353. Ĝi restas tamen konita kiel la "granda" pesto, ĉar ĝi estis unu el la lastaj pestepidemioj en Anglio.

La peston sekvis la granda incendio de Londono en 1666.

## Vidu ankaŭ 
* *Annus mirabilis*

Pesto
Kategorio:1665
Neerach

## Pri la komunumo 
**Neerach** estas komunumo en la distrikto Dielsdorf, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 2808 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
eta|maldekstra|150px|Centro de Riedt
Nerach situas en relative ebene kamparo. La komunumo konsistas el la du vilaĝoj Neerach kaj Riedt. La sudorientan parton de la komunuma teritorio kovras la marĉo de Neerach, belega naturprotektejo, kiu estas rifuĝejo de multaj minacataj plantoj bestoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 6,01 km², de kiuj 5,5% estas kovritaj de arbaro, 65,0% servas por agrikulturo kaj 11,1% por setlejoj.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Neerach limas en nordo al Stadel ĉe Niederglatt, en nordoriento al Hochfelden, en oriento al Höri, en sudoriento al Niederglatt, en sudokcidento al Steinmaur kaj en nordokcidento al Bachs.

## Trafiko 
Neerach estas per poŝtaŭtobusoj bone konektita kun la reto de la Zurika Trafik-Unio.

## Historio 
Unua dokumenta mencio de setlejo en Neerach estas de *Riedt*, kiu datiĝas el la jaro 1149. Tiam certa Berchtold transdonis bienon en Riet al la Monaĥejo Martin sur la Zurika Monto. La unua dokumenta mencio de Neerach mem datiĝas el la jaro 1169 kaj ankaŭ temas pri donaco al la sama monaĥejo; tiel estis menciitaj kiel atestantoj la fratoj *Ruodgerus* kaj *Otto* de *Nerracho*. En la jaro 1442 falis sub zurika regado kaj restis ĝis la jaro 1798 parto de la ĉefvoktejo Neuamt.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Neerach
Nekredanto

**Nekredanto** (la termino uzata precipe en religio) prezentas malon al termino **kredanto** kaj ĝi povas signifi la jenon:

#Malo al nocio kredanto kiel al membro de certa religia grupo; ĉiokaze la nekredanto markas kiun ajn, kiu ne estas membro de la donita religio (ekz. kristanismo aŭ islamo). En kelkaj difinitaj teokrataj socioj povas okazi identigo de la nekredanto (kvazaŭ iun, kiu ne estas membro de la grupo) kaj fremdulon aŭ malamikon. La nekredantoj tiel povas esti ekspoziciataj al diversa mezuro de pozitiva aŭ negativa diskriminacioj.
#La nekredanto povas priskribi ankaŭ tiun, kiu dubas pri la doktrino aŭ pri principoj de certa religio, ideologio aŭ sistemo aŭ rifuzas tiujn ĉi doktrinon aŭ principojn.
#En la islama medio la nocio nekredanto markas (arabe ) tiun, kiu ne kredas en Dio aŭ kiu malpreĝas al Li, do nemuslimon; sed la ĝusta uzo ensumigas membrojn de Popolo de libro, t.e. kristanojn, judojn kaj sabejojn.
#Tiu, kiu ne kredas (en ĝusta senco de tiu ĉi vorto), t.e. homo, kiu kredas en nenia supernaturaj fortoj aŭ dioj; ĉiokaze povas la nekredanto ateiston aŭ agnostikulon.
En Kristianismo, la apostolo Tomaso estas konsiderata la "nekredanto". En Johano 20 Jesuo, revenante de la morto, diras al siaj disciploj, kaj ĉefe al Tomaso “Kaj post ok tagoj la disĉiploj denove estis interne, kaj Tomaso kun ili. Kaj Jesuo venis, kiam la pordoj estis fermitaj, kaj staris en la mezo, kaj diris: Paco al vi. Tiam li diris al Tomaso: Etendu ĉi tien vian fingron kaj vidu miajn manojn; kaj etendu vian manon kaj enmetu ĝin en mian flankon; kaj ne estu nekredema, sed estu kredanta. Tomaso respondis al li kaj diris: Mia Sinjoro kaj mia Dio. Jesuo diris al li: Ĉar vi vidis min, vi kredas; Feliĉaj estas tiuj, kiuj ne vidis kaj tamen kredas.” 

## Vidu ankaŭ 
Thorkild Grosbøll, dana luterana pastro, kiu famiĝis pro tio, ke li deklaris nekredon je Dio kaj daŭre servis en sia komunumo. 
Kategorio:Religio
Kategorio:Kredo
Orielo

[dekstra|eta|250px|Orielo ĉe domo en [Turckheim (Alzaco).]]
[eta|maldekstra|La teŭtona kastelo en [Kętrzyn (Pollando), el la 14-16 jc., gotika korbelfenestro (orielo)]]
**Orielo** aŭ **korbelfenestro** estas fenestro, kiu elstaras sur la malpli supra etaĝo. Ĝi povas etendiĝi tra unu aŭ pluraj etaĝoj. Kontraŭe al balkono ĝi estas fermita kaj havas tegmenton.

Orielo kutime havas plur-angulan planon; ĝi havas almenaŭ du elstarajn flankojn, sed povas havi pli.

Iam la konstruantoj de kasteloj emis konstrui orielojn por al altarejoj de la kapelo. La kaŭzo estis, ke la kristana eklezio malpermesis, ke super altaro loĝu homoj. Orielo certigis tion sen perdigi spacon en la kastelo.

Povas esti ke orielo ludas domdividantan rolon kiel avankorpo.

Kategorio:Konstruaĵoj
Kategorio:Arkitekturaj eroj
Salkolekta muro

[eta|[Bad Dürrenberg]]
[eta|La [salkolekta muro Bad Kösen]]
[eta|[Bad Salzuflen: detala vidaĵo de la muraj branĉetoj]]
[eta|[Bad Orb, saloza akvo fluas tra la branĉetoj]]
[eta|La [salkolekta muro Bad Reichenhall]]
[eta|La [salkolekta muro en Gołdap, Pollando]]
**Salkolekta muro** - germane *Gradierwerk*, angle *graduation tower* - estas instalaĵo el granda ligna kadro, en kiun enplektiĝis multaj arbustaj branĉetoj (ĝenerale de pruneloj). De supre malsupren la branĉetojn trafluas sala akvo, kies saleco dum la trafluo altiĝas pro la forvaporiĝo de akvo. La koncentritan salakvon oni fine boligis por forvaporigi la restintan akvon kaj izoligi la salon, sed la unua paŝo de natura forvaporiĝo en la salkolekta muro estis pli energio-ŝpara ol dekomence boligi la nekoncentritan salakvon.

La aero proksime de tiaj salkolektaj muroj estas sanige saturita je saloza vaporo, aparte bona por pacientoj kun astmo kaj aliaj pulmaj malsanoj. Tial - aparte dum la 18-a kaj 19-a jarcento - multaj kuracaj urboj en lokoj kun naturaj fontoj de saloza, saniga akvo starigis tiajn salkolektajn murojn en urbocentraj parkoj kun duobla efiko kaj de kuracado kaj de salkolektado.

## Listo de urboj kun salkolektaj muroj 
Aparte multaj salkolektaj muroj por kuracaj celoj tradicie ekzistas en Germanio. La sekva, nekompleta listo de urboj kun salkolektaj muroj tial inter krampoj mencias la ŝtaton, kiam urbo **ne** troviĝas en Germanio.
* Artern
* Bad Dürkheim
* Bad Dürrenberg
* Bad Karlshafen
* Bad Kissingen
* Bad Kösen
* Bad Kreuzen (Aŭstrio)
* Bad Kreuznach (plej granda tiuspeca muro de Eŭropo)
* Bad Münder am Deister
* Bad Münster am Stein-Ebernburg
* Bad Nauheim
* Bad Oeynhausen
* Bad Orb
* Bad Rappenau
* Bad Reichenhall
* Bad Rothenfelde
* Bad Salzdetfurth
* Bad Salzuflen
* Bad Salzungen
* Bad Sassendorf
* Bad Sooden-Allendorf
* Bad Staffelstein
* Bad Sulza
* Bad Wilsnack
* Bad Windsheim
* Ciechocinek (Pollando)
* Duisburg, Revierpark Mattlerbusch
* Dillenburg-Eibach
* Erwitte-Bad Westernkotten
* Essen-Rüttenscheid, Grugapark
* Inowrocław (Pollando)
* Grudziądz (de la 10-a jarcento ĝis 1919 germane *Graudenz*, nun en Pollando)
* Hallstein-Bad Dürrnberg (Aŭstrio)
* Hall in Tirol (Aŭstrio)
* Konstancin-Jeziorna (Pollando)
* Lüneburg
* Merzig
* Nidda-Bad Salzhausen
* Ramsau bei Berchtesgaden
* Rheine
* Rheinfelden AG (Argovio, Svislando)
* Salzkotten
* Schönebeck-Bad Salzelmen
* Werl
* Werne

Kategorio:Minado
Kategorio:Saloproduktado
Ius ad bellum

**Ius ad bellum** esprimas la nocion pri rajto je milito. Per tiu ĉi esprimo estas esprimita la rajto de ŝtatoj gvidi la justan militon, aŭ jam atakeman aŭ jam defendeman. la milito estas ekstrema maniero, per kiu eblas solvi la disputojn inter la nacioj, sed iam ĝi estas ununura kaj necesa rimedo por atingi la rajton.

**Ius ad bellum** supozas, ke la milito okazas eksplicite por justa celo, per kiu estas renovigo de ordo inter la nacioj.

Kondiĉoj de la justa rajto por la milito:

# proklamo de laŭleĝa aŭtoritato
# justa kaj adekvata kaŭzo
# neceseco kaj neevitebleco (la milito estas la lasta rimedo) 
# verŝajna espero por sukceso (ne estas permesite gvidi la militon, kiu ne havas esperon pri sukceso)

El la donitaj kondiĉoj do rezultas, ke plenumas ilin kutime nur la defendemaj militoj. Sed ankaŭ estas necese malkonsenti kun radikala pacifismo, kiu rifuzas eĉ la justan militon.

## Kritikoj
Laŭ la supre menciitaj kondiĉoj por kelkaj kritikantoj estas facile pruvi, ke kelkaj militoj konsiderataj justaj laŭ diversaj institucioj povus ne esti tiaj, ĉar tre ofte ne estas ĝenerala interkonsento pri ĉefe unua kaj dua kondiĉoj. Ekzemple por plej parto de ŝtatoj, Unuiĝintaj Nacioj estas sufiĉe laŭleĝa aŭtoritato, sed por kelkaj fakuloj ne tiom, ĉar ĝi ekzistas nur ekde la fino de la Dua Mondmilito kaj el ties fino. Krome la "justa kaj adekvata kaŭzo" povas esti konsiderata tia aŭ maltia, ekzemple antaŭ kaj post la invado de Irako farita de Usono kaj aliaj landoj: dekomence la ekzistado de precizaj amasarmiloj (inter aliaj tiam menciitaj kaŭzoj) kaj la intencoj de la tiam iraka prezidento kialis tiun invadon; post ĝi la evidento de la ekzisto de tiuj armiloj malaperis.

Kategorio:Teologio
Kategorio:Milito
Niederhasli

## Pri la komunumo 
**Niederhasli** estas komunumo en la distrikto Dielsdorf, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 8067 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
eta|150px|maldekstra|Lago de Mettmenhasli
Niederhasli situas en la Glattvalo ĉe la eniro al la valo *Wehntal* inter Dielsdorf ZH kaj Rümlang. Ĝi apartenas al la regiono de la Zurika Unterlando. Al la komunumo apartenas ankaŭ al municipoj *Oberhasli ZH*, *Mettmenhasli*, *Nassenwil*, la setlejoj *Kastelhof*, *Steinacker* kaj pluraj izolitaj bienoj.

## Trafiko 
[eta|maldekstra|150px|[Niederhasli (stacidomo)|Stacidomo de Niederhasli]]
Niederhasli situas ĉe trajnlinio de la Svisaj Federaciaj Fervojoj de Zuriko al Dielsdorf ZH kaj estas per ĝi kaj diversaj buslinioj bone konektita al la reto de la Zurika Trafik-Unio.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Niederhasli datiĝas el la jaro 931 kiel *Hasila*.

Meze de la 15-a jarcento la urbo Zuriko transprenis la regadon en la Zurika Unterlando inkluzive pri Niederhasli. En la jaro 1798 okaze de la Helveta Revolucio estiĝis la administra distrikto Zuriko, al kiu tiam ankaŭ apartenis Niederhasli. En la restaŭracio la komunumo estis atribuita al la distrikto Regensberg, el kiu poste fariĝis la distrikto Dielsdorf. En la jaro 1940 la hodiaŭa komunumo Niederglatt per decido de la granda konsilio de la Kantono Zuriko estis apartigita de la komunumo Niederhasli kaj fariĝis sendependa.

## Bildoj 

Dosiero:Niederhasli trafikcirklo 024.jpg|Trafikcirklo en Niederhasli
Dosiero:Niederhasli preghejo 026.jpg|Reformita preĝejo de Niederhasli
Dosiero:Niederhasli 027.jpg|Faktrabdomo en la centro de Niederhasli
Dosiero:Niederhasli vilagheniro 014.jpg|Vilaĝeniro de Niederhasli venante de Oberglatt

## Vidu ankaŭ 
* Niederhasli (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Niederhasli
* Niederhasli en la Historia Leksikono de Svislando
Dunajská Streda

**Dunajská Streda,** hungare **Dunaszerdahely,** germane **Niedermarkt**, esperante **Danuba Merkredo** estas urbo en Slovakio. La loknomo signifas: Danubo-merkredo, ĉar iam okazis foiro merkrede.
eta|maldekstra|250px|Monumento al judaj viktimoj de holokaŭsto meze de la urbo.

## Situo 
La urbo situas sur ebenaĵo inter 2 riverobranĉoj de Danubo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Komárno-Bratislava. La ĉefurbo troviĝas 37 km.

## Historio 
La loko estis loĝata dum la neolitiko kaj bronzepoko. La unua mencio okazis en 1250 en formo *Zerda* (=hungare merkredo). La urbo naskiĝis en 1874 el unuiĝo de vilaĝoj Szerdahely, Újfalu, Nemeszseg, Előtejed kaj Sikabony. En 1910 loĝis tie 4762 da homoj, plejparte hungaroj. Ĝis Traktato de Trianon la urbo apartenis al Pozsony, kie estis distriktejo. Poste la regiono apartenis al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la urbo rehungariĝis, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Dum la 2-a mondmilito la judoj estis deportitaj. Post la 2-a mondomilito granda parto de la hungareco estis deportitaj, la restaĵo iĝis senrajtaj laŭ dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 23&nbsp;519 homoj (18&nbsp;756 hungaroj, 3588 slovakoj, 353 ciganoj, 147 ĉeĥoj kaj 24 germanoj.

## Ĝemelurboj 
*  Gödöllő, Hungario
*  Odorheiu Secuiesc, Rumanio
*  Subotica, Serbio

## Vidindaĵoj 
* romanika katolika preĝejo omaĝe al Dipatrino, poste gotikiĝis, fine barokiĝis
* luterana novromanika templo el 1883
* moderna kalvinana preĝejo el 1996
* iama loko de sinagogo (estis bombardita en 1945), nun monumento el 1991
* kastelo, nun muzeo
* biblioteko
* termala banejo

## Famuloj 
* en la iama Dunaszerdahely naskiĝis:
** la 19-an de marto 1832 hungara lingvisto Ármin Vámbéry
** la 15-an de aprilo 1905 ŝakisto Herman Steiner
** hungaraj piaristoj Benedek Csaplár kaj János Szaiff
** hungara juristo Károly Szladits
** hungara kanoniko Mihály Marczell
** hungara verkisto Gyula Csermely
* apud la iama Dunaszerdahely naskiĝis:
** hungara episkopo Miklós Kondé
* en Dunajská Streda naskiĝis:
** hungaraj aktoroj Tamás Gál kaj Viktor Varga
** hungara-usona biokemiisto György Ács
** slovakia hungara ekonomo Péter Rajkovics
** Gábor Lelkes (geografo)
** slovakia hungara politikisto József Nagy
** slovakia hungara skulptisto György Lipcsey
** hungara operkantisto Ágnes Molnár
* en Dunajská Streda mortis:
** hungara-slovakiana astronomo Zsigmond Bödők

Kategorio:Urboj de Slovakio
Kategorio:Municipoj en distrikto Dunajská Streda
Kategorio:Distriktaj urboj en Slovakio
Dolný Kubín

**Dolný Kubín,** hungare **Alsókubin,** germane **Unterkubin** estas urbo en Slovakio.
eta|maldekstra|Ĉefplaco de Dolný Kubín

## Geografio 
Dolný Kubín situas en valo en ambaŭ bordoj de Oravo.

## Historio 
La urbo estis loĝata dum la bronzepoko, poste la keltoj konstruis fortikaĵon. Antaŭ la hungaroj ĝi apartenis al Granda Moravio. La unua mencio devenis el 1235 en formo "Kolbin". En la 16-a j.c. germanoj alvenis. En 1632 Kubín urbiĝis, en 1633 ĝi ricevis foirorajton, en 1683 iĝis departementejo de Árva (reĝa departemento), sed ĝuste en tiu jaro la pola-litvana armeo detruis ĝin. Tamen fine de la 18-a j.c. ĝi estis grava kampurbo, havanta hospitalon. Okazis incendioj en 1834, 1893, 1895. Ĉirkaŭ la urbeto oni kultivis ankaŭ tritikon. 1849 la hungara armeo venkis la slovakajn taĉmentojn. En 1910 loĝis en Alsókubin 1821 homoj (1055 slovakoj, 471 hungaroj kaj 245 germanoj). Post Traktato de Trianon Dolný Kubín iĝis parto de Ĉeĥoslovakio.

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al Aleksandria Sankta Katalina el la 14-a j.c.
* luterana templo el 1894
* baroka departementa domo el la 17-a j.c., nun kulturdomo
* kolona ponto el 1795
* biblioteko

## Famuloj 
* ĉi tie estas entombigita slovaka poeto Pavol Országh Hviezdoslav
* en la tiama Alsókubin naskiĝis:
** hungara balneologo Miklós Szontagh (1843)
** hungara grafikisto József Tyroler
** hungaraj historiistoj Adorján Divéky kaj József Holub
** luterana episkopo György Ambrózy (predikisto)
** hungara-cigana pentristo kaj poeto János Balázs (pentristo, poeto)
** hungara instruisto István Dávid
** hungara kirurgo, rektoro Ferenc Eckstein
** hungaraj komponistoj Endre Zsasskovszky kaj Ferenc Zsasskovszky
** slovaka pastro Andrej Ľudovít Radlinský
** slovaka poeto Ján Matuška (1821)
eta|maldekstra|Vido al Dolný Kubín

Kategorio:Urboj de Slovakio
Kategorio:Municipoj en distrikto Dolný Kubín
Kategorio:Distriktaj urboj en Slovakio
Oberglatt

**Oberglatt** estas komunumo en la distrikto Dielsdorf, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 5313 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
eta|maldekstra|150px|Vilaĝa centro de Oberglatt
Oberglatt situas en la Glattvalo je ambaŭ flankoj de la rivero Glatt. La komunumo konsistas el la ĉefvilaĝo Oberglatt kaj la lokoj Hofstetten kaj Grafschaft. Oriente de la komunumo troviĝas la interkontinenta flughaveno Zuriko, pro kio la komunumo multe suferas pro la bruo de la aertrafiko unuflanke, sed aliflanke profitas kaj dependas ekonomie de ĝi.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 8,29&nbsp;km², de kiuj 19,6% estas kovritaj de arbaro, 51,5% servas por agrikulturo kaj 12.1% por setlejoj.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Oberglatt limas en nordo al Höri, en nordoriento al Bachenbülach,
en oriento al Winkel, en sudo al Rümlang, en sudokcidento al Niederglatt, kaj en nordokcidento al Niederhasli.

## Trafiko 
Oberglatt troviĝas ĉe la trajnlinio de la la Svisaj Federaciaj Fervojoj de Zuriko tra Bülach al Ŝafhaŭzo kaj estas ankaŭ la deflankiĝpunkto de la flanklinio tra Dielsdorf al Niederweningen. Ankaŭ per diversaj buslinioj la komunumo estas bone konektita kun la reto de la Zurika Trafik-Unio.

## Historio 
La plej frua dokumenta mencio de la komunumo Oberglatt datiĝas el la jaro 1153.

## Vidu ankaŭ 
* Oberglatt ZH (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Oberglatt ZH
Oberweningen

## Pri la komunumo 
**Oberweningen** (prononcu: *obərvenign*, en la alemana lingvo: **Oberwenigä**) estas komunumo en la distrikto Dielsdorf, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 1530 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007. Ĝi al 31-a de decembro 2008 la loĝantaro kreskis al 1611.

## Geografio 
eta|maldekstra|150px|Restoracio Metzg en Oberweningen
Oberweningen situas norde de la ĵurasa montoĉeno Lägern en la tiel nomita *Wehntal*, tra kiu fluas la rivero Surbo. La setlejzono de Oberweningen komplete kunkreskis kun tiu de Schöfflisdorf.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 4,86 km², de kiuj 55,6% estas kovritaj de arbaro, 35,4% servas por agrikulturo kaj 9% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Oberweningen limas en nordokcidento al Siglistorf (Kantono Argovio), en nordoriento al Bachs, en oriento al Schöfflisdorf, en sudoriento al Steinmaur, en sudo al Regensberg, en sudokcidento al Boppelsen, kaj en okcidento al Schleinikon.

## Trafiko 
eta|maldekstra|150px|La kantona ĉefvojo n-ro 17 en la centro de Oberweningen
Oberweningen troviĝas sur la tiel nomita Wehntallinio de la Svisaj Federaciaj Fervojoj kaj estas per ĝi kaj diversaj busoj bone konektita al la reto de la Zurika Trafik-Unio. La stacidomo situas sur la teritorio de la komunumo Schöfflisdorf kaj nomiĝas ''*.

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 17 de Zuriko al Döttingen.

## Historio 
Oni trovis sur la teritorio de la komunumo ceramikaĵojn el la ŝtonepoko. La unua skriba mencio de la komunumo datiĝas de la 25-a de majo 1291 el pergamentletero de la libersinjoro de Regensberg kiel *Oberenweningen''. La dokumento hodiaŭ troviĝas en la Svisa Nacia Muzeo en Zuriko. En la jaro 1409 Oberweningen estis kun la cetera regiono Wehntal metita sub la regado de la urbo Zuriko.

## Vidu ankaŭ 
* Schöfflisdorf-Oberweningen (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Oberweningen
* Oberweningen en la Historia Leksikono de Svislando
Hispana trumpeto

eta|Hispana barokorgeno (San Andrés, Valladolid, 1784) kun horizontalaj lamenfajfiloj
eta|Hispana trumpeto en moderna orgeno
La **hispana trumpeto ** estas orgenregistro, kiu estas horizontale aranĝita en la orgenfasado.

En tradiciaj hispanaj orgenoj, je kiuj la manualoj estas dividitaj inter c¹ kaj c diesa¹, oni trovas en plene elkonstruita „trompetería“ (trumpetaro; aŭ „lengüetería“ lamenfajfilaro) en la basduono (B) horizontaltrumpetoj je 8′, 4′ kaj 2′ kaj en la diskantoduono (D) horizontaltrompetojn je 16′, 8′ kaj 4′. La karakteriza sono de ĉi tiuj lamenfajfiloj, kiuj preskaŭ ĉiam havas surbatajn lamenojn, ekestas pro tio ke la sonondoj el ĉi tiuj fajfiloj preskaŭ senbare (de aliaj fajfiloj aŭ orgenkestoj) povas disvastiĝi en la spacon.

Kutimaj nomoj estas:
* *Trompeta de batalla* (8′ B/D)
* *Trompeta de campaña* (8′ B/D)
* *Bajoncillo* (4′ B)
* *Clarín claro* (8′ D)
* *Clarín de batalla* (8′ D)
* *Clarín de campaña* (8′ D)
* *Clarín en quincena* (2′ B)
* *Trompeta magna* (16′ D)
* *Trompeta imperial* (32′ D aŭ 16′ D)
* *Trompeta quinta* (5 1/3′ D, B/D aŭ sen divido, maloftas)
* *Chamade* (16′, 8′ aŭ 4′ kun aŭ sen divido)
* *Trompette en chamade* (16′, 8′ aŭ 4′, kun aŭ sen divido)
* *Spanische Trompete* (16′, 8′ aŭ 4′, kun aŭ sen divido)
* *Royal Trumpet* (16′, 8′ aŭ 4′, kun aŭ sen divido, en modernaj orgenoj ofte kiel altpremoregistro)

Foje ankaŭ ekzistas horizontaltrumpetoj 16′ en la baso kun duona tublongeco (*trompeta bastarda*). *Trompeta magna* ankaŭ povus esti ene staranta trumpeto 16′ (D aŭ B/D, tiam B kun duona tublongeco). *Trompeta imperial* ankaŭ povus esti ene staranta trumpeto 32′ D aŭ 16′ D. *Trompeta real* preskaŭ ĉiam estas ene staranta trumpeto, normale je 8′, kiu ekzistas en preskaŭ ĉiu orgeno kun horizontalaj lamenvoĉoj.

Al la Trompetería ofte ankaŭ apartenas rigalecaj lamenregistroj Lingualregister (Dulzaina, Orlos, Viejas, Viejos) kun mallongaj konusaj aŭ cilindraj kalikoj en la pozicioj 16′ B/D, 8′ B/D, 4′ B/D (D malofte) kaj 2′ B.

## Literaturo 
* Rudolf Reuter: *Orgeln in Spanien*. Bärenreiter, Kassel 1986

## Vidu ankaŭ 
* Listo de orgenregistroj
* Orgenfajfilo

Kategorio:Orgeno
Niederglatt

**Niederglatt** estas komunumo en la distrikto Dielsdorf, kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 4346 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro kreskis al 4547 personoj ĝis la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Niederglatt situas en la Glattvalo ambaŭflanke de la rivero en la Zurika Unterlando. Al Niederglatt apartenas krom la ĉefvilaĝo mem ankaŭ la du vilaĝoj Nöschlikon kaj Grafschaft. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,62 km², de kiuj 7,8% estas kovritaj de arbaro, 55,3% servas por agrikulturo kaj 26,1% por setlado; 6,9% estas trafiksurfaco kaj 1,9% akvejoj.

## Najbaraj komunumoj 
En nordo Niederglatt limas kun la urbo Bülach kaj la komunumo Höri, sudoriente troviĝas la komunumo Oberglatt. En nordokcidento la naturrezervejo de la marcho de Neerach formas la limon de la komunumo.

## Trafiko 
Niederglatt estas per la trajnlininoj de la Svisaj Federaciaj Fervojoj de Zuriko al Dielsdorf ZH kaj al Bülach kaj kun diversaj buslinioj bone konektita al la reto de la Zurika Trafik-Unio.

## Historio 
La plej malnova dokumenta mencio de la komunuma nomo datiĝas el la jaro 1141 kiel *Niderunglatto*. En la jaro 1442 fariĝis posedaĵo de Zuriko kaj estis ĝis la jaro 1798 parto de la supervoktejo *Neuamt*. La vilaĝparto dekstre de la rivero Glatt apartenis al la Grafejo Kiburgo kaj ankoraŭ hodiaŭ portas la nomon *Grafschaft* [=grafejo]. En la jaro 1840 la ĝisnuna municipo Niederglatt estis disigita de la komunumo Niederhasli kaj fariĝis memstara politika komunumo.

## Konataj lokuloj 
* Rudiger Hauger, esperantisto

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Niederglatt ZH (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Niederglatt

## Bildoj 

Dosiero:Niederglatt - ponto trans Glatt 078.JPG|Ponto trans Glatt
Dosiero:Niederglatt preghejo 085.JPG|Preĝejo
Dosiero:Niederglatt stacidomo 056.JPG|Stacidomo de Niederglatt
Dosiero:Niederglatt Avia benzinejo 072.JPG|Avia-Benzinejo
Dosiero:Niederglatt lernejo 090.JPG|Lernejo
Dosiero:Niederglatt Bezirkssparkasse Dielsdorf 061.JPG|Distrikta ŝparbanko Dielsdorf en Niederglatt
Dosiero:Niederglatt restoracio Loewen 071.JPG|Restoracio Löwen
Dosiero:Niederglatt 074.JPG|Komerca domo Sägereistrasse 3+4
Otelfingen

## Pri la komunumo 
**Otelfingen** estas komunumo en la distrikto Dielsdorf, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 2259 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Otelfingen situas en la Furtvalo, sude de la montoĉeno Lägern.

## Trafiko 
Otelfingen situas ĉe trajnlinio de la Svisaj Federaciaj Fervojoj de Zuriko al Vetingo kaj estas per ĝi kaj diversaj buslinioj bone konektita kun la reto de la Zurika Trafik-Unio.

## Historio 
Unua setlejo ekzistis ĉe la vilaĝa rivereto jam antaŭ pli ol 3000 jaroj. Unua dokumenta mencio datiĝas el la 11-a jarcento okaze de donatoj al la Monaĵejo Vetingo. En la jaro 1409 Otelfingen submetiĝis kun la regejo Regensberg al la urbo Zuriko kaj apartenis ĝis la Helveta Revolucio al la kamparvoktdistrikto Regensberg, kiu dum la epoko de la mediacio fariĝis la distrikto Regensberg kaj post la hodiaŭa distrikto Dielsdorf.

## Vidu ankaŭ 
* Otelfingen (stacidomo)
* Otelfingen Golfpark (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Otelfingen
Rümlang

**Rümlang** estas komunumo en la distrikto Dielsdorf, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 6046 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007. (Ne miksu kun Rümlingen)

## Geografio 
Rümlang situas ĉe la bordo de la rivero Glatt. Sur ĝia teritorio alfluas la rivereto Furt al Glatt. La komunumo troviĝas rekte okcidente de la Flughaveno Zuriko kaj la fino de ĝia kurejo 28 troviĝas sur la teritorio de la komunumo. Norde Rümlang limas al la urbo Zuriko, okcidente al Regensdorf.

## Trafiko 
Rümlang situas sur la trajnlinio de Zuriko al Bülach kaj Ŝafhaŭzo kaj ankaŭ per busoj estas bone konektita al la reto de la Zurika Trafik-Unio kaj per la rekta najbareco de la interkontinenta flughaveno, la komunumo estas ligita al la tuta mondo.

## Historio 
Estis trovitaj sur la teritorio de la komunumo restaĵoj de romiaj setlejoj. La unua dokumenta mencio de Rümlang datiĝas el la jaro 924.

## Vidu ankaŭ 
* Rümlang (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Rümlang