Ornamplanto

**Ornamplantoj** estas kulturplantoj, kiujn la homo kultivas por ornami sian ĉirkaŭon. La homoj jam ornamas sian vivmedion ekde la ŝtonepoko per diversaj floroj kaj plantoj. La ornamplantojn kultivas ĝardenistoj aŭ hortikulturistoj de la fakbranĉo ornamkulturo (florantaj potplantoj, foliplantoj, tranĉfloroj, bed- kaj balkonplantoj. En arbkultivejoj oni kultivas porornamajn arbojn, arbedojn kaj arbustojn. Ekzistas ankaŭ multaj staŭdoj por ornami la ĝardenon.

Ornamplantoj estas hobio de multaj homoj en industriaj landoj. Ofte ili okupiĝas pri unuopaj grupoj de plantoj, ekzemple: Kaktoj, orkideoj, bulboplantoj, fuksioj, insektivoroj aŭ kamelioj. Por la diversaj grupoj ekzistas pli aŭ malpli internacie kunlaborantaj regionaj aŭ naciaj asocioj, kies membroj povas interŝanĝi informojn aŭ plantidojn.

Ornamplantoj apartenas al jenaj kategorioj:

[eta|dekstra|300px|[Hortensio en ĝardeno, sed ĝi ankaŭ estas ŝatata ĉambroplanto]]

## Ĉambroplantoj 
Ĉambroplantoj estas plantospecioj kiuj pro ilia grandeco kaj pretendoj al la medio taŭgas por loĝejoj kaj endomaj salonoj. Oni distingas:

### Florantaj potplantoj 
Plantoj, kiuj estas kultivataj pro ilia florornamo.
* Rigardu ĉi tien: ĉambroplantoj:

* Ciklameno (*Cyclamen persicum*)
* Afrika violeto (*Saintpaulia ionantha*)
* Orkideoj (Orkidacoj) el tiuj nur kelkaj taŭgas por endoma kultivado.
* ...

### Verd- aŭ foliplantoj 
Foliplantoj estas plantospecioj, kiuj estas kultivataj pro iliaj ornamaj folioj.
Rigardu pli grandan sortimenton ĉi tie: ĉambroplantoj:

* fenestrofolio (*Monstera deliciosa*)
* ĉambro-palmoj (Arekacoj de diversaj genroj kaj specioj, kiuj taŭgas pro endoma kulturo)
* ĉambroabio (*Araucaria excelsia*)
* ....

eta|floranta petunio

## Bed- kaj balkonplantoj 
Ili ofte nur estas unujaraj aŭ dujaraj, sed ekzistas ankaŭ lignecaj specioj kaj duonarbustoj. Tiujn plantojn oni uzas en balkonkestoj, florbedoj, kuvoj aŭ aliaj ujoj.

* Pelargonioj, (*Pelargonium zonale*), (*Pelargonium peltatum*), (*Pelargonium grandiflorum*)
* Fuksio (*Fuchsia-Kultivaroj*)
* Petunio
* Skevolo (*Scaevola aemula*)
* ....

## tinplantoj 
[eta|Bukedo el [rozoj, frezioj, gerberoj, zantedeskio kaj folibranĉoj]]

## Tranĉfloroj 
Tranĉfloroj **aŭ tranĉeblaj floroj** estas ornamplantoj kiuj estas kultivataj por tranĉi kaj meti en vazon. Ofte floristoj verkas el ili florbukedojn kaj floraranĝojn.

* Krizantemoj (*Chrysanthemum*, *Dendranthema*)
* Diantoj (*Dianthus*)
* Rozoj (*Rosa *)
* Inkalilioj aŭ *Alstroemeria*
* ....

## bulbo- kaj tuberplantoj 
Ili estas ornamplantoj kiuj post la vintra paŭzo elkreskis el bulboj aŭ tuberoj kaj ofte floras nur printempe.

* Tulipo (*Tulipa *)
* Narciso (*Narcissus pseudonarcissus*)
* Hiacinto (*Hyacinthus orientalis*)
* Hipeastro (*Hippeastrum vitatum*)
* Klivio (*Clivia miniata*)
* ...

## Rimarko 
La esprimo cepo nur staras por la legomo, kies bulboj oni povas manĝi.

## Ornamstaŭdoj 
rigardu : staŭdo

rigardu: listo de ornamŝtaŭdoj

* Hostao,
* Miozoto au *Neforgesumino*
* Peonio
* ...

## Ornamgresoj 
rigardu la ĉefartikolon: gresoj

* Karekso (*Carex sp.*)
* Peniseto (*Pennisetum sp.*)
* Kortaderio (*Cortaderia selloana*)

## Ornamaj arboj kaj arbustoj 
[eta|Rozoj en [Nordsternpark en Gelsenkirchen]]
[eta|[Rododendro sur tombejo]]
Lignecaj plantoj troviĝas en parkoj, ĉiuspecaj ĝardenoj , tombejoj, sed ankaŭ en apudvojaj bedoj.

Rigardu: arbusto, arbedo kaj arbo.

### Ornamarbustoj 
* Weigelia
* Kolkwitzia
* forsitio (Forsythia)
* Prunuso laŭrofolia
* Rozo
* Rododendro
* ...

### Ornamarboj 
* Katalpo
* Magnolio
* Hipokastano aŭ ĉevalkastaneo

## Bildaro 

dosiero:Orangerie.jpg|Oranĝejo de la kastelo Versailles.
dosiero:Blumenteppich Ciechocinek.JPG|Flortapiŝo en la kastelparko de Ciechocinek.
dosiero:Agdemarkt.jpg|Vendo de bed- kaj balkonplantoj sur loka foiro.
dosiero:Esslingen am Neckar Berkheim Wappen Blumenbeet.jpg|Florbedo: la blazono de urboparto de Berkheim de Esslingen am Neckar.
dosiero:Wilhelma-blumen-2004.jpg|Wilhelma Ŝtutgarto, vitrodomoj kaj hindia kanao (*Canna indica*).
dosiero:Gewaechshaus Botanischer Garten Berlin.jpg|Vitrodomo de la Botanika Ĝardeno de Berlino en Berlin-Dahlem.
dosiero:Kew gardens greenhouse.JPG| En ekspozicia vitrodomo de Reĝa Botanika Ĝardeno de Londono en Londono.
dosiero:LannerUndStraussDenkmal.JPG|tapiŝbeda plantado en parko.
dosiero:Ogrody semiramidy.jpg|Unu el la sep mondmirakloj: la pendantaj ĝardenoj de Semiramis.
dosiero:InschriftLuftbruckendenkmal.JPG|„Bed- kaj balkonplantoj“ antaŭ la monumento por la aerponto en Berlino: vanilfloro, pelargonio, tagetoj ...
dosiero:Taglilie (Hemerocallis) 8 Juni 2003.JPG|Taglilio *Hemerocallis*
dosiero:Glockenblume 8 Juni 2003.JPG|Siningio
dosiero:Primeln 31 März 2007.JPG|Primolo
dosiero:Hyazinthe 21 März 2007 10h 2 grd C 300m ü. M.JPG|Hiacinto
dosiero:Frühlings-Knotenblume (Märzenbecher) 21 März 2007 10h 2 grd C 300m ü. M.JPG|Printempa leŭkojo
dosiero:Gemeine Pfingstrose 8 Juni 2003.JPG|Peonio
dosiero:Schwertlilie 8 Juni 2003.JPG|Irido
dosiero:Staudenmohn 8 Juni 2003.JPG|Papavo
dosiero:Staudenmohn Fruchtkapsel 8 Juni 2003.JPG|Papavo - fruktkapsulo
dosiero:Stängellose Schlüsselblume 13-3-2007 Sachsen 400m ü M.JPG|Printempa Primolo
dosiero:RoseRosa 8 Juni 2003.JPG|Rozo
dosiero:Pfeifenstrauch (Falscher Jasmin) 8 Juni 2003.JPG|Filadelfo
dosiero:Tulpe 21 März 2007 10h 2 grd C 300m ü. M.JPG|Tulipo
dosiero:Nelken 8 Juni 2003.JPG|Dianto
dosiero:Narzissen 21 März 2007 10h 2 grd C 300m ü. M.JPG|Narciso
dosiero:Geißbart als Zierpflanze 8 Juni 2003.JPG|Arunko

## Vidu ankaŭ 
* listo de potplantoj
* listo de ĉambroplantoj
* listo de bed -kaj balkonplantoj
* listo de tinplantoj
* listo de ornamŝtaŭdoj

## Eksteraj ligiloj 
* Bundesverband Zierpflanzen  
* Kleines Büropflanzenlexikon von Dirk Schwarze 
* FIBL – Beratung Zierpflanzen 
* Giftige Zierpflanzen