open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Preĝejo Elizabeto de Hungario (Palkonya)

**Preĝejo Elizabeto de Hungario** estas romkatolika historia monumento, impona rotondo en Hungario, en vilaĝo Palkonya.

## Historio 
En tiu loko la loĝantoj konstruis malgrandan kapelon en 1771, poste ĝi estis pligrandigita en 1816, samtempe la turo estis konstruita. Disvastiĝas alia informo, ke origine ĝi estis moskeo de turkoj. La rotondo renoviĝis en 1961, poste inter 1992-1996.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola kaj ĝi estas videbla jam el longa distanco. Ĝi havas unusolan altan kaj kvadratan turon malantaŭ la sanktejo. Kontraŭ la turo estas la ĉefenirejo, en supro de la enirejo malgranda timpano (arkitekturo) estas videbla. Ekstere estas pli malgranda enirejo por la turo. Apud la turo malgranda sakristio etendiĝas. Interne origine estis flankoaltaroj, sed en 1961 ili estis malkonstruitaj. La baroka ĉefaltaro origine estis videbla en la Baziliko-katedralo de Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo en Pécs. La ĉefaltara bildo prezentas Elizabeton disdonantan almozojn. Apud la ĉefaltaro staras 2 skulptaĵoj pri Madono kaj Jesuo. En supro de la kupolo granda fresko etendiĝas. Alia fresko super la altaro prezentas la Sanktan Triunuon. En meza strio de la kupolo estas pentritaj 5 simboloj pri la evangeliistoj. La preĝejo havas galerion por la orgeno kaj koruso.

La rotondo havas bonan akustikon, ofte estas aŭdeblaj korusaj koncertoj. Kermeso okazas en la 19-an de novembro.
eta|Turo de la preĝejo
## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto 
* hungare kun globpanorama foto
* hungare kun fotoj 
* hungare hungare kun fotoj

Palkonya
Palkonya
Palkonya
John Plessington

**John PLESSINGTON** (naskiĝis ĉ. la jaro 1637, mortis la 19-an de julio 1679), ankaŭ konata kiel *John Plesington William Scarisbrick* kaj *William Pleasington*, estis angla katolika pastro. Li estis ekzekutita laŭ ordono de la brita monarkio ĉar li malobeis la malpermeson pri ĉeesto de katolikaj pastroj en la brita regno. Li estas nun honorita kiel unu el la katolikaj kvardek martiroj de Anglujo kaj Kimrujo. Interalie, la mezlernejo *St John Plessington Catholic College* ricevis lian nomon.

Kategorio:Brita klerikaro
Kategorio:Britaj sanktuloj
Kategorio:Katolikaj martiroj
Kategorio:Viktimoj de protestantismo
Bebington

**Bebington** estas urbeto en metropola distrikto Wirral de Anglio, Britio. Historie parto de la graflando *Cheshire*, la loĝloko situas ok kilometrojn sudokcidente de Liverpool kaj iom sude de Birkenhead, borde de la rivero Mersey ĉe la orienta flanko de la duoninsulo *Wirral*. La loĝantaro inter la jaroj 2001 ĝis 2011 kreskis de  al .

En la urbeto situas interalie la katolika mezlernejo *St John Plessington Catholic College*.

## Bebington en kinarto 
La sporta stadiono de Bebington estis la kulisto de la prisporta kineja filmo *Chariots of Fire* de 1981, kies samnoma gvida muzikaĵo de la greka komponisto Vangelis multfoje uziĝis ankaŭ en aliaj kinejaj filmoj. La stadiono en la filmo bildigis la ĉefan stadionon de la Somera Olimpiko 1924 en Parizo. Strata lanterno en la korto de la kirko Sankta Andreo estis la inspiro de lanterno kiu havas signifon en la filmaro Kronikoj de Narnio de C. S. Lewis.

Kategorio:Urboj de Anglio
Mersey

La '*rivero *Mersey'''* (angle *River Mersey*, prononco laŭ sistemo IFA ) estas rivero en la nordokcidenta parto de Anglio. La nomo estas derivita de la anglosaksa lingvo kaj tradukiĝas kiel "lima rivero". La rivero eble estis la limo inter la malnovaj reĝlandoj *Mercia* kaj *Northumbria* kaj por jarcentoj ĝi formis parton de la limo inter la historiaj graflandoj *Lancashire* kaj *Cheshire*.

La rivero ekestas ĉe la kunfluejo de la riveroj *Tame* kaj *Goyt* en Stockport. Ĝi fluas okcidenten tra la antaŭurbaj areoj de suda Manĉestro, enfluas kanalon subtenante la kanalan akvonivelon, sed post ses kilometroj forlasas la kanalon fluante al Warrington kie la rivero plilarĝigas kaj remallarĝigas kiam ĝi pasas inter la urboj *Runcorn* kaj *Widnes*.

De *Runcorn* la rivero plilarĝigas en grandan estuaro, kiu vastas 5 kilometrojn je ĝia plej larĝa punkto proksime de la haveno *Ellesmere''. Tiam la rivero fluas norden kiam la estuaro mallarĝigas inter Liverpool oriente kaj Birkenhead sur la duoninsulo Wirral okcidente. Fine ĝi elfluas en la golfeton de Liverpool, parto de la Irlanda Maro. Entute la rivero longas 113 kilometrojn.

Kategorio:Riveroj en Anglio
Kategorio:Nordokcidenta Anglio
Descendskiado

[eta|Abfahrtslauf: Briefmarken-Jahrgang 1978 der Deutschen Bundespost|[Poŝtmarko de la *Deutsche Bundespost* (germana poŝto) de 1978]]

La **descendskiado** (aŭ **malsuprenira skiado** ne neologisme) estas fako de la alpa skisporto. Ĝi estas post la slalomo la plej malnova alpa skikonkurso. La reguloj unuafoje estis fiksitaj en 1921 de Sir *Arnold Lunn* por la brita skiĉampionado.

Malsuprenira skiado estas la plej rapida konkurso, ĉar sportistoj povas veturi eĉ 130 km/h, kaj sur plej fama malsuprenirejo Kitzbühel (AUT) eĉ 150 km/h. Diferenco inter supra kaj suba nivelo estas 800-1100m por viroj kaj 500-800m por virinoj. Sur trako estas nur 4 slalomaj golejoj kaj 2 flagaj golejoj.

Kategorio:Alpa skiado
Kategorio:Olimpia sportfako
Kategorio:Vintra sporto
Kategorio:Skiado
Birkenhead

**Birkenhead** - prononco laŭ sistemo IFA  - estas urbo en metropola distrikto Wirral de Anglio, Britio. Historie ĝi estis parto de la graflando *Cheshire*.

eta|maldekstra|la antaŭa urbodomo de Birkenhead, nun oficejaro kaj kunvenejo
La loĝloko situas ĉe la orienta flanko de la duoninsulo *Wirral* kaj ĉe la okcidenta bordo de la rivero Mersey, aliflanke de la urbo Liverpool ĉe la orienta bordo de la rivero. Laŭ la censo de 2011 en la urbo vivis  loĝantoj, kaj en la kompleta "urba areo Birkenhead" estis .

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Urboj de Anglio
St John's College (Kembriĝo)

400ra|eta|la "nova korto" de la kolegio

'''''St John's College'''*  estas kolegio de la Universitato de Kembriĝo. Sian nomon ĝi ricevis laŭ Johano la Baptisto. La kolegio fondiĝis pere de donaco de Damo Margaret Beaufort, la patrino de la reĝo Henriko la 7-a (Anglio), sed nur du jarojn post ŝia morto, en 1511, la konstruaĵoj kompletiĝis, la kolegio ricevis formalan ĉarton kaj oficiale ekfunkciis la instruado.

Inter la kolegiaj studentoj estas la gajnintoj de dek Nobel-premioj, sep ĉefministroj de Britio kaj dek du ĉefepiskopoj de diversaj landoj, almenaŭ du princoj, kaj tri sanktuloj. La romantikisma poeto William Wordsworth studis ĉe la altlernejo, kaj ankaŭ William Wilberforce kaj *Thomas Clarkson'', la du kontraŭsklavistoj kiuj gvidis la movadon kiu finigis sklavecon en la Brita Imperio.

[eta|maldekstra|250ra|la kolegia kapelo, planita de la arkitekto [George Gilbert Scott]]
La kolegio estas ankaŭ bone konata pro sia koruso, pro sukcesoj en larĝa vario de interkolegiaj sportaj konkuroj, kaj ĝia ĉiujara maja balo. En 2011 la kolegio festis sian 500-jaran jubileon, okazaĵo interalie markita per vizito de la brita reĝino Elizabeto kaj sia edzo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la kolegio ()

Kategorio:Universitato de Kembriĝo
Moto3

La **Moto3** estas klaso malsupera de MotoGP. Enkondukita anstataŭigante Klaso 125. La delokiĝo estas 250 cm³.

Kategorio:Moto3
Álvaro Bautista

**Álvaro BAUTISTA** (naskiĝis la 21-an de novembro 1984 en Talavera de la Reina) estas hispana motorciklisto, mondĉampiono.

Komencas en Klaso 125 en 2002 kiel *wildcard* per Aprilia. En 2003 kaj 2004 konkurencas per Aprilia, en 2005 per Honda, en 2006 per Aprilia kaj en tiu jaro estas mondĉampiono. En 2007 ŝaltilas en Klaso 250, konkurencante per Aprilia. En 2010 ŝaltilas en MotoGP, kontraktita el Suzuki. En 2012 kontraktita el Gresini Racing, konkurencante per Honda; en 2015 konkurencas per Aprilia en la sama team. En 2017 ŝaltilas al Aspar Team, konkurencante per Ducati.

## Rezultoj en MotoGP 
Kategorio:Hispanaj motorciklistoj
Kategorio:Pilotoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Hispanio
Internacia Viŝegrada Tago

**Internacia Viŝegrada Tago** (angle: *International Visegrad Day*) - festo celebrata ĉiujare la 15-an de februaro laŭ iniciato de Internacia Viŝegrada Fonduso kaj publikaj amaskomunikiloj de ŝtatoj el  Viŝegrada grupo (Telewizja Polska, Pola Radio, Ĉeĥa Televido, Ĉeĥa Radio, Slovaka Radio kaj Televido kaj la hungara MTVA). Fiksita laŭ interkonsento pri kunlaboro de organizaĵoj de publikaj amaskomunikiloj el la landoj de Viŝegrada Grupo enkadre de kunlaboro inter amaskomunikiloj el la 18-a de junio 2015.

La tago memorigas datrevenon de subskribo fare de prezidentoj de Pollando, Ĉeĥoslovakio kaj Hungario de la pakto pri fondo de Viŝegrada grupo la 15-an de februaro 1991 en kastelo de la hungara urbo Viŝegrado. Celo de la starigita festo estas substreko de historiaj ligoj inter la socioj kaj institucioj de Pollando, Ĉeĥio, Slovakio kaj Hungario, kaj ankaŭ de ilia nuna kunlaboro. Amaskomunikiloj de la viŝegradaj ŝtatoj festas la tagon helpe de forsendo de enhavoj ligitaj kun kunlaboro de ĉi tiuj kvar ŝtatoj.

La festo unuafoje estis celebrata la 15-an de februaro 2016, en la 25-an datrevenon de la renkontiĝo de ŝtatprezidantoj el Pollando, Ĉeĥoslovakio kaj Hungario en Viŝegrado.

## Eksteraj ligiloj
* Telewizja Polska SA - OMI, *TVP wśród sygnatariuszy porozumienia przedstawicieli mediów publicznych z krajów Grupy Wyszehradzkiej - Telewizja Polska S.A. - tvp.pl* centruminformacji.tvp.pl
* Telewizja Polska SA - OMI, *Międzynarodowy Dzień Wyszehradzki na antenach TVP - Telewizja Polska S.A. - tvp.pl* centruminformacji.tvp.pl

Kategorio:Historio de Pollando 
Kategorio:Historio de Slovakio 
Kategorio:Historio de Ĉeĥio 
Kategorio:Historio de Hungario 
Kategorio:Ekstera politiko de Hungario 
Kategorio:Ekstera politiko de Pollando 
Kategorio:Ekstera politiko de Ĉeĥio 
Kategorio:Ekstera politiko de Slovakio
Kategorio:Februaro
Kategorio:Tagoj
Berta de Bingen

La sankta **Berta de Bingen**, ofte ankaŭ *Bertha von Bingen* (naskiĝis en la 7-a jarcento; mortis en la 8-a jarcento) estas sanktulino de la katolika eklezio kaj patrino de la sanktulo Rupert de Bingen.

## Literaturo 
* Ernst Probst: *„Hildegard von Bingen - Die deutsche Prophetin“*, GRIN Verlag, 2010, ISBN 3640688694; Seite 20 Scan des Abschnittes über St. Berta und St. Rupert
* Christian von Stramberg: *„Denkwürdiger und Nützlicher rheinischer Antiquarius“*, Band 9, Teil 2, Koblenz 1860; Digitalscan der *„Vita Sancti Ruperti“*, übertragen von Hofrat A.J. Weidenbach
* Franz Hoffmann: *„Deutsche Sagen“*, 1862, Seiten 10 - 15; Digitalscan der volkstümlichen Lebensbeschreibung von St. Rupert und St. Berta, nach der Vita der Hl. Hildegard
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Zur Vita der Hl. Berta 

Kategorio:Germanaj romkatolikaj sanktuloj
Kategorio:Bingen am Rhein
Kategorio:Naskiĝintoj en la 7-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en la 8-a jarcento
Monaĥejo Jakobsberg

eta|monaĥeja preĝejo rigardata de la kolonaro.
eta|kleriga cento kaj junulardomo (dekstre) de la priorejo.
La **monaĥejo Jakobsberg** aŭ **priorejo Jakobsberg** estas monaĥejo de la Benediktanoj de la Misio sur la monto Jakobsberg apud Ockenheim en Rejnhesio.

## Historio 
La monaĥejo evoluiĝis el 1720 fondita pilgrimejo honore al la 14 helpantoj en mizero. Unue ekzistis nur malgranda kapelo kun ermitejo. En 1859 tiu unua kapelo estis malkonstruita kaj ĝis 1862 konstruiĝis la nova, hodiaŭa ekzistanta kapelo, kiu estis konsekrita de episkopo Emmanuel de Ketteler. La fratoj Fritz, Pedro kaj Heinz Muth el Worms pentris la internon inter 1864 kaj 1869 je nazareno-bildoj. La posta loĝdomo, la posta „domo Sankta Kristoforo“, estis konstruita nur malmultajn jarojn pli malfrue.
eta|maldekstre|interno de la monaĥeja preĝejo.

## Bildaro 

Priorat Jakobsberg Haus St Christoph.jpg|domo Sankta Kristoforo
Priorat Jakobsberg Jugendhaus St Georg.jpg|junulardomo St. Georg
Priorat Jakobsberg Kirche zu den 14 Nothelfern.jpg|preĝejo al la 14 helpantoj en mizero
Jakobsberg Blick auf Ockenheim.jpg|rigardo al Ockenheim de la monto Jakobsberg

## Literaturo 
* Benediktinermissionare Jakobsberg (Hrsg.): *Der Jakobsberg. Band 1. Berg - Wallfahrt - Kloster*. EOS-Verlag, St. Ottilien 1983, 2. Auflage 1992, ISBN 3-88096-660-5 (= Beiträge zur Geschichte des Gau-Algesheimer Raumes; Bd. 7)
* Benediktinermissionare Jakobsberg (Hrsg.): *Der Jakobsberg. Band 2. Berg - Wallfahrt - Kloster - Aus Ockenheim*. EOS-Verlag, St. Ottilien 1987 (= Beiträge zur Geschichte des Gau-Algesheimer Raumes; Bd. 21).
* Aegidius Müller: *Der Jakobsberg bei Ockenheim*, in: *Das heilige Deutschland. Geschichte und Beschreibung sämmtlicher im deutschen Reiche bestehender Wallfahrtsorte *. Bd. 1. 1887 S. 430 (Digitalisat)

## Eksteraj ligiloj 
* Homepage

## Referencoj 
Kategorio:Benediktanaj monaĥejoj en Germanio
Kategorio:Monaĥejoj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Monumentoj en Germanio
Kategorio:Ockenheim
Havelte

**Havelte** (drente: *Haovelte*) estas vilaĝo en la sudokcidenta parto de la provinco Drenthe en Nederlando. Ĝi estas la plej granda loĝloko de la municipo Westerveld.

Havelte estis ĝis la 1-a de januaro 1998 memstara municipo. En 2010 la vilaĝo havis 3 185 loĝantojn. Havelte havas tri vilaĝcentrajn placojn. La plej konata estas en la centro de la vilaĝo. Krom tio ankoraŭ estas Oosterbrink kaj Westerbrink. La vilaĝo havas la kromnomon *la perlo de Drenthe*.

## Historio 
En la aŭtuno de 1942 la germanaj okupintoj decidis norde de la malnova vilaĝo Darp konstrui novan armean flughavenon kun aneksaj instalaĵoj kaj konstruaĵoj. La celo estis por senŝarĝigi la flughavenon Schiphol kaj ankaŭ ke ĉiu aviadiltipo povus tie alteriĝi.

La konstruadon faris devigaj (pun)laboristoj kaj provizado de nova konstrumaterialoj okazis tra la kanalo Drentse Hoofdvaart. Pluan transporton faris la lokaj terkultivistoj kiuj devige estis disponeblaj kun ĉevalo kaj ĉaro.

La flughaveno, kontraŭe al oftaj asertoj, tamen mallongtempe funkciis. La Aliancanoj, pro spionado de i.a. Jan Poortman, estis bone informitaj pri la progresoj. La flughaveno estis bombardita je la 16-a kaj 17-a de septembro 1944 fare de britaj Avro Lancaster bombaviadiloj kaj la 24-an de marto 1945, je la 9-a horo en la mateno, de 114 usonaj Boeing B-17 bombaviadiloj. En la hodiaŭa naturareo Havelter startbaan (Kurejo de Havelte) kaj ankaŭ armea ekzerctereno kun la Johannes Postkazerno apude, ankoraŭ troveblas bombkraterojn kaj aliajn spurojn.

## Situo 
Ĝi situas laŭlonge la Drentse Hoofdvaart apud Wapserveen, Uffelte, Ruinen, Ruinerwold kaj Darp. Plej proksimaj grandaj loĝlokoj estas Meppel, Steenwijk kaj Hoogeveen.

Dosiero:Hunebed D53 Havelterberg.jpg|La plej granda dolmeno de Havelte la D53
Dosiero:P1020116Havelterberg.JPG|Havelterberg (Holmo de Havelte)
Dosiero:P1020337Korenmolen van Havelte.JPG|Grenmuelejo de Havelte
Dosiero:LocatieWesterveld.png|Situo de Westerveld en Drenthe
Dosiero:Map NL - Westerveld - Havelte.png|Situo de Havelte en Westerveld

Kategorio:Vilaĝoj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Drento
Kategorio:Eksaj municipoj de Drento
Stains-La Cerisaie (Tramtrajno en Francilio)

280ra|dekstra|eta|Nomplato *Stains La Cerisaie*
**Stains-La Cerisaie** estas haltejo de Eksprestramo 11 situanta en komunumo Stains, departemento Seine-Saint-Denis, regiono Francilio. Ĝi estis malfermita la .

## Interkonektoj 
*  RATP 250 253 270
*  CIF 11 Vitavil

## Vidu ankaŭ 
* Tramtransporto en Parizo
* Haltejoj de Tramtransporto en Parizo
* Tramtransporto en Parizo T11
* Haltejoj de Tramtransporto en Parizo
* Eksprestramo
* Transilien
* Stains

## Eksteraj ligiloj 
* 
*  SNCF Transilien T11 Express

## Tradukfonto 
Kategorio:Tramtransporto en Parizo T11
Kategorio:Stains
Rochus-kapelo (Bingen)

eta|Rochus-kapelo, okcidenta flanko.
eta|la Rochus-kapelo rigardata de la Rejna bordo.
eta|skulptaĵo „Kristo forprenita se la kruco*.
La **Sankta Rochus-kapelo** estas pilgrima preĝejo, kiu situas sudoriente de Bingen am Rhein sur la Rochusberg. Ĝi estas ekde 2002 parto de la UNESKO-monda heredaĵo de la supra meza rejnvalo. Bildon de la sanktulo pentris Louise Seidler.

## Historio 
La unua kapelo estis konstruita dum la krucmilitoj. Hejmenvenantaj krucmilitistoj konstruis la unuan preĝejon tie. En la jaro 1417 la Majenca ĉefepiskopo Johano la 2a de Nassau kunigas la kun la Betlehema kapelo ligitan fondaĵon kun la baziliko Sankta Martin (Bingen), kiu estis detruita de incendio. La kapelo kadukiĝis poste kaj estis forgesita.

La unua Rochus-kapelo estis konstruita post la pesto-jaro 1666.
eta|Sankta Rochus de Louise Seidler.
 eta|Rochus-kapelo.
eta|interna aspekto de la Rochus-kapelo.
La hodiaŭa konstruaĵo estis konstruata de la Freiburg-a katedrala konstrumajstro Max Meckel de 1893 ĝis 1895 en la novgotika stilo.

## La Rochus-kapelo kiel pilgrima loko 
eta|maldekstre|procesio al la festo de Hildegarde.
eta|Rochus-kapelo kun Betlehema kapelo.

## Literaturo 
* Helmut Mathy (Herausgeber): *Bingen - Geschichte einer Stadt am Mittelrhein''. Stadt Bingen, Bingen am Rhein 1989, S. 203, ISBN 3-920615-10-7.
* Sascha Muders, P. Josef Krasenbrink OMI: Ein Rundgang durch die Wallfahrtskapelle St. Rochus, Herausgeber: Basilikapfarramt St. Martin, Bingen am Rhein 2010 S. 20

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Rochuskapelle in Bildern und Texten, mit Goethes Beschreibung des Rochusfestes

Kategorio:Bingen am Rhein
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Rejnlando-Palatinato
Bingen
Kategorio:Novgotikaj konstruaĵoj en Rejnlando-Palatinato
Haltejoj de Tramtransporto en Parizo

## Vidu ankaŭ 
*  RER de Francilio + Kronologio de RER de Francilio + Stacidomoj de RER de Francilio
*  Transilien + Stacidomoj de Transilien
*  Metroo de Parizo + Kronologio de la Metroo de Parizo + Listo de metrostacioj de Parizo
*  Tramtransporto en Parizo + Kronologio de tramtransporto en Parizo
*  Busoj de RATP

## Eksteraj ligiloj 
* Open Data Île-de-France Mobilités 

## Tradukfonto 
Kategorio:Tramtransporto en Parizo
Tramtransporto en Parizo
Haltejoj
Kreozolo

**Kreozolo** estas kemia komponaĵo, enhavanta la grupon fenolon, uzata kiel desinfektilo kaj malpli toksa ol fenata acido. Ĝi estas produkto estigita per seka lignodistilado aŭ per malkomponado de la neŭtrala kreozota kalisalo diluita kun sulfata acido, post akvolavado, redistilado kaj kolektado de la porcio distilanta super .

Ĝi estas senkolora likvaĵo kiu flaviĝas kun la tempopaso, forte refraktas la lumon polarigitan kaj posedas aroman odoron tiel kiel la vanilo. Ĝi ne estas solvebla en akvo sed komplete solvebla en alkoholoj, eteroj, glacia acetata acido kaj alkalaj substancoj.

Kiam frostigita, ĝi fariĝas viskoza sed ne solida. Ĝi reduktas la arĝentan nitraton estigante spegulan restaĵon de la metalo.

## Historio 
En 1830, la industria kemiisto Karl von Reichenbach distilis kreozoton (miksaĵo da pluraj kreozoloj) el la fago. Pli malfrue, la fizika similareco kun la peza distilita oleo estigita el la karbogudro kondukis lin al ekzamenado pri ĝiaj antisepsaj proprecoj.

Dum la venontaj jaroj sennombraj artikoloj en medicinaj revuoj laŭdegis la virtojn de la kreozoto en la traktado de gangreno, kancervundoj, ekzemoj, impetigo kaj malbonodoraj vundoj. Kotonpecoj trempitaj en kreozoto ankaŭ estis aplikitaj en la dentokavaĵoj por havigi veran dolormalpezigon.

Malgraŭ ĝia irita naturo, kreozoto el fago eĉ estis interne uzata. Ĝi akiris nemerititan reputacion pro ĝiaj eksterordinaraj povoj kontraŭ vomemo. Respondeca medicina opinio dubis pri tio, sed samtempe asertis ke ĝi povas malpezigi diareon. Kreozoto estis ankaŭ inhalita, laŭŝajne por malpezigi bronkiajn sekreciojn. Pulma tuberkulozo estis traktita per inhalado de kreozoto kombinita kun buŝa administrado de 1 g ĉiutage.

## Reakcio 
* Preparado de la **p-metilkatekolo** per traktado de **4-metilgvajakolo** kun halogenido:

## Literaturo 
* Chemicalland21
* ChemSpider
* Flavor, Fragrance, and Odor Analysis, Second Edition, Ray Marsili
* Vanity, Vitality, and Virility: The Science Behind the Products You Love to Buy, John Milton
* Occupational, Industrial, and Environmental Toxicology, Michael I. Greenberg
* A Dictionary of Chemistry and the Allied Branches of Other Sciences, Volume 2, Henry Watts
* Lignin and Lignans: Advances in Chemistry, Cyril Heitner, Don Dimmel, John Schmidt
* Year Book of Pharmacy
* Manual of Elementary Chemistry, Theoretical and Practical, George Fownes
* Chest of books
* Encyclopedia of Pseudoscience: From Alien Abductions to Zone Therapy, William F. Williams

## Kunrilataj kemiaĵoj 

O-Kresol.svg|**Krezolo**
Vanillylalkohol.svg|**Vanilila alkoholo**
Brenzcatechin.svg|Katekolo
Gallic_acid.svg|Gajlata acido
Vanillin2.svg|Vanilino
Guaiacol.png|Gvajakolo

## Vidu ankaŭ 
* Gvajakolo
* Karl von Reichenbach (1788-1869)
* Joseph Lister (1827-1912)
* Joseph Priestley (1733-1804)

## Referencoj 
Kategorio:Aromataj kombinaĵoj
Kategorio:Oksigenaj kombinaĵoj
Pierrefitte - Stains (stacidomo)

**Pierrefitte - Stains** estas franca stacidomo sur linio D de RER, situanta en komunumo Pierrefitte-sur-Seine, apud Stains, en departemento Seine-Saint-Denis, en regiono Francilio.

Ĝi estis malfermita en 1859 fare de "Compagnie des chemins de fer du Nord".

Temas hodiaŭ pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Paris-Nord - Lille (272000).

La stacidomo situas apud branĉo al Fervojo Grande Ceinture de Parizo, uzata por frajto.

## Interkonektoj 
*   ''''
*  RATP 150 268 337 361
*  N44

## Vidu ankaŭ 
* RER de Francilio
* RER de Francilio D
* Stacidomoj de RER de Francilio
* Pierrefitte-sur-Seine
* Stains
* Pierrefitte - Stains (Tramtrajno en Francilio)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:RER de Francilio D
Kategorio:Fervojaj stacioj en Seine-Saint-Denis
Kategorio:Pierrefitte-sur-Seine
László Ablonczy

**László Ablonczy** [lAslO ablonci], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ablonczy László** estas hungara ĵurnalisto, kritikisto, teatrestro.

László Ablonczy http://mek.niif.hu/02100/02139/html/sz01/9.html naskiĝis la  en Bodroghalász (nuntempa urboparto de Sárospatak).

## Biografio 
László Ablonczy li akiris diplomon en Scienca Universitato Kossuth Lajos en 1970, sed en la lasta studenta jaro li estis jam ĵurnalisto en la urba ĵurnalo. Post la diplomo li daŭris la ĵurnaladon jam en Budapeŝto. Baldaŭ li estis kritikisto kaj li ofte kontribuis en signifaj revuoj. Li estis teatrestro de Nacia Teatro (Budapeŝto) inter 1991 kaj 1999, poste li vivis en Parizo. En 2005 li pensiuliĝis. Li ricevis 5 premiojn inter 1998-2016.
 
## Elektitaj verkoj 
* *Egy rövid életű színházi lap története. Debreceni Színház 1936–39* (1970)
* *Éva Ruttkai* (rememoroj, 1981)
* *Latinovits Zoltán tekintete* (dokumentoj, intervjuoj, 1987)
* *Nemzeti a magasban. Krónika dokumentumokban, 1963–1995* (1996)
* *Sütő András 75 éve* (2002)
* *Latinovits Zoltán élete, halála és feltámadásai* (2011)

## Aliaj laboraĵoj 
* *Hunok (a háztetőkön) Párizsban* (reĝisoro, 2004)

## Fontoj 
* datenoj
* hungarlingva biografio kun foto
* http://port.hu/adatlap/szemely/ablonczy-laszlo/person-234497

Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj kritikistoj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj
Sartrouville-Val Notre-Dame (Tramtransporto en Parizo)

**Sartrouville-Val Notre-Dame** estas estonta stacio de tramvojo T2 situanta en komunumo Sartrouville, en departemento Yvelines, regiono Francilio.

## Projekto 
*   ''''

## Vidu ankaŭ 
* Tramtransporto en Parizo
* Tramtransporto en Parizo T2
* Haltejoj de Tramtransporto en Parizo
* Sartrouville

## Eksteraj ligiloj 
*  T2 RATP
* RATP - Mapo T2

Kategorio:Tramtransporto en Parizo T2
Kategorio:Sartrouville
László Görög

**László Görög** [lAslo gorog], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Görög László** estas hungara aktoro, voĉoaktoro, reĝisoro.

László Görög http://www.imdb.com/name/nm0331222/ naskiĝis la  en Debrecen.

## Biografio 
László Görög akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1987, sed pli frue jam ekde 1985 li havis rolojn en Gaja Teatro. Post la diplomo li aliĝis al trupo de Nacia Teatro (Pécs). Liaj sekvantaj pli gravaj teatraj stacioj estis:
* Teatro Radnóti (1989)
* Teatro Gárdonyi Géza (2002-2011)
* Nacia Teatro (Pécs) (2012-).
Li estis ofte gastoaktoro en aliaj teatroj, se ne paroli pri la filmaj roloj. Li ricevis premiojn en 1994 kaj 2004. Li estis edzo inter 2010-2015, pli frue li kune vivis kun Judit Hernádi inter 1991-2003.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** Romeo kaj Julieta - vira titolrolo; Benvolio
** La Venecia Komercisto - Salerio
** Somermeznokta sonĝo - Oberon
** La Vintra Fabelo - Leontes
* Molière: La Avarulo - Jakab

## Elektitaj kinejaj filmaj roloj 
* ‘‘Akli Miklós’‘ (1986)
* ‘‘Szamba’‘ (1995)
* ‘‘Kútfejek’‘ (2006)
* ‘‘Szinglik éjszakája’‘ (2010)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* ‘‘Békestratégia’‘ (1985)
* ‘‘Edith és Marlene’‘ (1992)
* ‘‘Indián nyár’‘ (2006)

## Dubladaj roloj 
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Michael J. Fox, Heath Ledger kaj aliaj

## Elektitaj reĝisoraĵoj 
* Friedrich Schiller: *Kabale und Liebe* (2005)
* Zsigmond Móricz: *Sári bíró* (2012)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografieto kun datenoj kaj foto
* hungarlingva biografio kun foto
* datenoj kun foto

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Insulo Reĝo Vilhelmo

La **Insulo Reĝo Vilhelmo** ( (antaŭe: ; en )  estas insulo en la regiono Kikitmeot de Nunavuto, kiu estas parto de la Kanada Arkta Insularo. Laŭ areo ĝi estas inter 12 516&nbsp;km²2  kaj 13 111&nbsp;km² kio faras ĝin la 61-a plej granda insulo en la mondo kaj la 15-a plej granda insulo en Kanado. Ties loĝantaro, laŭ la kanada censo de 2011, estis 1,279, ĉiuj el kiuj loĝas en la nura komunumo de la insulo, nome Gjoa Haven.

La insulo estas konata pro siaj grandaj populacioj de karibuo, kiuj somerumas tie antaŭ migradi aŭtune irante suden sur la marglacio.

Dum la serĉado de la Nordokcidenta Pasejo, nombraj polusaj esploristoj vizitis, aŭ vintrumis sur, la Insulon Reĝo Vilhelmo.

## Referencoj 
Kategorio:Geografio de Kanado
Kategorio:Grandaj insuloj de la mondo
Kategorio:Roald Amundsen
Petrola geologio

**Petrola geologio** aŭ **naftogasa geologio** estas la aplika branĉo de geologio, esploranta formiĝon kaj amasiĝon de la hidrokarbonoj por prognozi troveblon de la hidrokarbonaj kuŝejoj, elekton de maniero de ilia prospektorado, kalkulado de ilia kapacito kaj ekspluatado.

Petrola geologio esploras konsiston de la hidrokarbonoj kaj enspacigantaj ilin rokaĵoj, de akompanaj akvoj, formojn de ilia kuŝado subtere, kondiĉojn de iliaj formiĝo kaj detruiĝo, ilian genezon. La ĉefa esplorata objekto estas formiĝoj kaj amasiĝoj de la hidrokarbonoj. Je la minerala nivelo temas pri bobeloj de hidrokarbonaj gasoj, gutoj de likvaj kaj insertaĵoj de malmolaj hidrokarbonoj en kristaloj, membranoj ĉirkaŭ mineralaj kaj polimineralaj grajnoj. Je la rokaĵa nivelo tio estas disaj hidrokarbonoj kaj iliaj koncentriĝintaj amasiĝoj en tavoloj. Je la superrokaĵa nivelo petrola geologio esploras kuŝejojn kaj minejojn. Je la litosfera nivelo ĝia esplorobjekto estas la naftogasaj zonoj, basenoj kaj nodoj de naftogasa amasiĝo.

Petrola geologio formiĝis en la du unuaj jardekoj de la 20a jarcento, instigita de apero de la eksplodmotoro, kaj komencis de la kolektado kaj analizado de la prospektoraj datumoj.

## Literaturo 
* Бакиров А. А., Бордовская М. В., Мальцева А. К., Табасаранский З. А., Геология и геохимия нефти и газа — Недра, Москва, 1982 г., 288 стр.

## Eksteraj ligiloj 
* Нефтяная геология (Горная энциклопедия)
János Gosztonyi

**János Gosztonyi** [jíanoŝ gostonji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gosztonyi János** estis hungara reĝisoro, aktoro, voĉoaktoro, dramisto, dramaturgo, universitata instruisto. Lia origina familia nomo estis *Geiringer*, lia edzino estis Viola Thirring.

János Gosztonyi http://www.imdb.com/name/nm0331742/ naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
János Gosztonyi frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Teatra Akademio en 1949. Post siaj studoj li aliĝis al trupo de Nacia Teatro (Budapeŝto), kie li restis ĝis 1960. Tiutempe ekde 1950 li ankaŭ instruis en la akademio (baldaŭ altlernejo), post jaroj li estis docento. Depost 1960 li estis dramaturgo 2 jarojn en malgranda teatro, inter 1962–1976 li estis reĝisoro de Teatro Thália (Budapeŝto), poste ĉefreĝisoro de Teatro Radnóti. Li pensiuliĝis en 1989. Li ricevis premiojn en 1972 kaj 1989. Lia edzino naskis filon.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** Romeo kaj Julieta - monaĥo Johano
** La Venecia Komercisto
** Otelo - titolrolo; 3-a nobelo
** Hamleto - Osrich
** Makbeto - 3-a murdisto
** Rikardo la 3-a - Dorset
** Somermeznokta sonĝo - Théseus
* Imre Madách: La tragedio de l' homo - Artúr
* Molière: La Avarulo - ĝendarmo

## Elektitaj kinejaj filmaj roloj 
* *Semmelweis* (1952)
* *Szemed a pályán!* (1959)
* *Szemüvegesek* (1969)
* *A magyar ugaron* (1973)
* *Szerencsés Dániel* (1985)
* *Ébredés* (1995)
* *The Porter* (2004)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* *Bors* (serio, 1968)
* *Bach Arnstadtban* (1975)
* *Három kövér* (1983)
* *Raszputin* (1996)
* *A Pál utcai fiúk* (2003)

## Dubladaj roloj 
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Jacques François kaj aliaj

## Elektitaj reĝisoraj taskoj 
* Mihály Csokonai Vitéz: *Tempefői* (1963)
* Friedrich Schiller: Maria Stuart (1973)
* Voltaire: Candide (1978)
* Ferenc Molnár: *Ibolyák* (1983)
* György Tábori: *Peep Show* (2008)

## Elektitaj dramoj kaj aliaj verkoj 
* *Columbus* (1956)
* *A sziget* (1966)
* *A festett király* (1985)
* *Bohócok* (1994)
* *És téged is láttalak, és téged is elmeséllek* (teatraj portretoj, 2006)
* *Európa elrablása* (muzikalo)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* datenoj kun foto
* http://mek.oszk.hu/00000/00019/html/g/i004605.htm
* http://archiv.magyar.film.hu/hmdb//szemelyek/100488/gosztonyi-janos.html
* http://port.hu/adatlap/szemely/gosztonyi-janos/person-100488

Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Hungaraj dramistoj
Kategorio:Hungaraj dramaturgoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Sinagogo de Abony

La **Sinagogo** de Abony estas historia monumento de la urbo, tamen nuntempe nur ruinoj.

## Historio 
La judoj konstruis sinagogon, apude loĝejon por la rabeno kaj lernejon en 1825 en Abony. La pentrado okazis inter 1873–1875, samtempe la sinagogo estis renovigita kaj trakonstruita. Dum la 2-a mondmilito la judeco grandparte pereis, poste la sinagogo ne plu estis uzata. La loka kolĥozo (baldaŭ agrikultura kooperativo profitis ĝin por grenejo. Tiutempe eĉ la galerio estis malkonstruita por havi pli grandan lokon. Depost la socialismo la grenejo estis superflua, sed eĉ senpage neniu aĉetis ĝin. En 2007 fondaĵo tamen akiris ĝin, post jaroj almenaŭ la tegmento estis riparita.

## Konstruaĵo 
La klasikisma konstruaĵo situas sola en korto. En mezo de la fasado 4 kolonoj reliefas. La kolonoj tenas grandan timpanon. Malantaŭ la kolonoj estas 3 pordoj, la meza por la viroj, la maldekstra por virinoj al la ŝtuparejo, la dekstra por la preĝoĉambro. Interne restis nenio, kelkloke la pentritaj muropartoj estas videblaj. La sakraĵoj kaj la ornamaĵoj plene malaperis.
eta|

## Interesaĵo 
Estas tutlande konata kanto "Sej, Nagy-Abonyban csak két torony látszik" (Hej, en Abony nur du turoj estas videblaj). Tiam estis 3 preĝejoj en Abony: la katolika (kies turo estis pli alta), la kalvinana, fine la sinagogo, kiu ne havis turon.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj

Abony
Kategorio:Abony
Viktoria Insulo (Kanado)

eta|dekstre|Topografia mapo de Viktoria Insulo.
**Viktoria Insulo** (aŭ en angla **Victoria Island** aŭ en inuita ***Kitlineq***) estas gran insulo en la Kanada Arkta Insularo kiu enhavas la limon inter Nunavuto kaj la Nordokcidentaj Teritorioj de Kanado. Ĝi estas la la oka plej granda insulo en la mondo, kaj kun 217 291&nbsp;km² de areo ĝi estas la dua plej granda insulo de Kanado. Ĝi estas preskaŭ duoble la grando de Novlando (111 390&nbsp;km²), kaj estas iome pli granda ol la insulo de Granda Britio (209 331&nbsp;km²). Ĝi enhavas la plej grandan insulon ene de insulo en la mondo. La okcidenta triono de la insulo apartenas al la regiono Inuvik de la Nordokcidentaj Teritorioj; dum la cetero estas parto de la regiono Kitikmeot de Nunavuto.

## Geografiaj elementoj 
* Golfo Amundsen (Arkto)

## Referencoj 
Kategorio:Insuloj en Kanado
Kategorio:Geografio de la Nordokcidentaj Teritorioj
Kategorio:Geografio de Nunavuto
Kategorio:Arkta Oceano
Kembriĝa Golfo

La **Kembriĝa Golfo** (, en inuinaktuna: *Iqaluktuuttiaq* en inuktituta: ᐃᖃᓗᒃᑑᑦᑎᐊᖅ; laŭ la kanada censo de 2016 loĝantaro de 1,766; kun urbarea loĝantaro de 1,375 (2011)) estas domaro situa en Viktoria Insulo en la regiono Kitikmeot de Nunavuto, Kanado. Ĝi estas tiel nomita laŭ la Princo Adolfo, Duko de Kembriĝo, dum la tradicia inuinaktuna nomo por la areo estas *Ikaluktuutiak* (malnova ortografio) aŭ *Iqaluktuttiaq* (nova ortografio) signife "bona fiŝkaptejo".

La tradicia lingvaro de la areo estas la inuinaktuna kaj estas verkita uzante la latinan alfabeton pli ol la kanada silabaron de la inuktituta skribsistemo. Kiel ĉe Kugluktuk, Bathurst kaj Umingmaktok, la silabaro estas rare vidata kaj uzata ĉefe de la Registaro de Nunavuto.

*Cambridge Bay* estas la plej granda haltejo por pasaĝeraj kaj esploraj ŝipoj kiuj trapasas la Nordokcidentan Pasejon de la Arkta Oceano, nome disputata areo kiun la Registaro de Kanado postulas kiel kanadaj internaj akvoj, dum aliaj ŝtatoj asertas ke ili estas ĉu teritoriaj akvoj aŭ internaciaj akvoj.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* 2007. "Mosaic – Snow Sprints in Cambridge Bay, Nunavut – Photography by Finn O'Hara". *Canadian Geographic*. 127, no. 2: 100.
* Barlishen, W. J., kaj T. N. Webber. *A History of the Development of Commercial Fishing in the Cambridge Bay Area of the Northwest Territories*. 1973.
* Canada. *Cambridge Bay*. Ottawa: Environment Canada, Atmospheric Environment Service, 1984. ISBN 0-660-52564-X
* Canada Centre for Mineral and Energy Technology, and Resource Ventures Incorporated. *Cambridge Bay Wind Farm*. [Ottawa]: The Branch, 1997.
* Gajda, Roman. *Terrain and Site Analysis of Cambridge Bay, N.W.T*. Ottawa: Dept. of Mines and Technical Surveys, Geographical Branch, 1962.
* Hill, Steven Grant. *Ethnography of Inuit Elderly in a Present Day Arctic Settlement, Cambridge Bay, N.W.T*. Ottawa: National Library of Canada, 1990. ISBN 0-315-51565-1.

## Eksteraj ligiloj 
* Official website
* Maps of the region including traditional names 
* Bringing our Past into the Future 
* Images of Cambridge Bay Youth 
* Cambridge Bay Streetview Gallery

Kategorio:Geografio de Nunavuto
Kategorio:Arkta Oceano
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1921
Katekolo

**Katekolo** estas organika komponaĵo ekzistanta sub la formo de tri izomeroj (orto-, meta- kaj para-katekolo) kie la hidroksiloj sidas respektive en la karbonaj pozicioj 1,2 aŭ 1,3 aŭ 1,4. Tiu senkolora kombinaĵo nature okazas en etaj kvantoj. Ĝi unue estis malkovrita per detruiga distilado de la planta ekstraktaĵo **katekino**. Nuntempe en la mondo 20 milionoj da kilogramoj estas sinteze produktitaj ĉiujare kiel komerca organika kemiaĵo, ĉefe kiel antaŭaĵo de pesticidoj, gustigiloj kaj aromaj substancoj.

## Historio 
Katekolo estis unue izolita en 1839 de Edgar Hugo Emil Reinsch (1809-1884) per distilado de solida tanino estigita en la preparado de la **katekino**, kiu estas restaĵo de la kateĉuo, siavice produktita el la suko de bolanta kaj koncentrita suko de Senegalia catechu.

Kiam hejtata la katekino super ĝia malkomponiĝa punkto, ia substanco kiu Reinsch unue nomis Brenz-Katechusäure (kiu signifas bruligita acida kateĉuo), sublimiĝis kiel blanka efloresko. Ĉi-tio estas produkto de termika malkomponiĝo de la **flavanoloj** en katekino. En 1841, kaj Heinrich Wackenroder (1798-1854) kaj Constantin Zwenger (1814-1885) sendepende remalkovris la katekolon.

Ĉe raportado de iliaj malkovroj, la "Filozofia Revuo" kojnis la vorton "pirokatekino". Ĉirkaŭ 1852, Otto Linné Erdmann (1804-1869) erare konstatis ke la katekolo estis benzeno kun du oksigenatomoj ligitaj al ĝi. En 1867, August Kekulé asertis ke katekolo estis diolo de benzeno, tiam, ĉirkaŭ 1868, katekolo estis listigita kiel "pirokatekolo".

## Sintezo de katekolo 
* Sintezo de la katekolo per oksidado de la benzeno:

## Sintezo de p-metil-katekolo 
400px|eta|center|Kreozolo reakcias kun hidrogenaj halogenidoj por estigi p-metil-katekolon.

## Sintezo de mukonata acido 
600px|eta|center|Sintezo de la mukonata acido ekde la katekolo.

## Literaturo 
* PubChem
* Organic Synthesis
* The crystal structure of cathecol
* Pseudomonas: Volume 4: Molecular Biology of Emerging Issues, Juan-Luis Ramos, Roger C. Levesque
* Degradation of Synthetic Organic Molecules in the Biosphere: Natural ...

## Kunrilataj kemiaĵoj 

Tert-butylcatechol_Structural_Formula_V1.svg|**4-terk-butil-katekolo**
4,5-Dinitrocatechol.svg|**4,5-dunitro-katekolo**
Azaleatin.png|**Azaleatino**
Brazilin.png|**Brazilino**
Calopin_B.svg|**Kalopino**
Luteolin.svg|**Luteolino**
3,5-dibromo-catechol.svg|**4,5-dubromo-katekolo**
Resorcin.svg|**Rezorcinolo**
Hydrochinon.svg|**Hidrokinono**
(%2B)-Catechin.png|**Katekino**
L-Tyrosin_-_L-Tyrosine.svg|Tirozino
2-Chlorphenol.svg|**2-Klorofenolo**
Flavan-3-ol.svg|**Flavanolo**

## Vidu ankaŭ 
* August Kekulé (1829-1896)
* Edgar Hugo Emil Reinsch (1809-1884)
* Otto Linné Erdmann (1804-1869)
* Heinrich Wackenroder (1798-1854)
* Constantin Zwenger (1814-1885)
* Katekino

## Referencoj
Gjøa

[eta|upright|*Gjøa* ĉe la *Norsk Sjøfartsmuseum* (Norvega Marmuzeo en [Oslo.]]
***Gjøa*** estis la unua ŝipo kiu veturis tra la Nordokcidenta Pasejo. La trovo de la pasejo estis longtempe grava celo de la esploraj ŝipistoj. La fina konkero de la pasejo estas ligita al norvega polusesploristo Roald Amundsen, kiu en 1906 sukcese traŝipis la pasejon. La veturo daŭris tri jarojn kun la ŝipo Gjöa (Gjøa) (47-tuna, trakonstruita haringĉasa ŝipo).

Kun nur ses ŝipanoj, Roald Amundsen trapasis la pasejon, finigante sian veturadon en 1906.

[dekstra|eta|*Gjøa*, la unua ŝipo kiu navigis tra la [Nordokcidenta Pasejo en tiama foto.]]

La 45-tuna ŝipo de fiŝkaptistoj nome Gjøa, elektita por havi pli facilan flekseblecon de manovro. La ŝipo havis relative malprofundan enhavejon. La de Amudsen tekniko estis uzi malgrandan ŝipeton kaj bordadi la marbordon. Amundsen movigis la ŝipeton per malgranda motoro de benzino. Krom Amundsen partoprenis ankaŭ Anton Lund, Helmer Hanssen, Peder Ristvedt, Godfred Hansen, Gustav Juel Wiik kaj Henrik Lindstrøm.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* The memorial bauta in San Francisco 
* Norsk Sjøfartsmuseum 
* Houghton Mifflin's *Ships of the World*
* Gjøa Model images
* Display Model Boat, Polar Explorer Roald Amundsens, Northwest Passage Sloop, Gjøa 

Kategorio:Famaj ŝipoj
Kategorio:Historio de Norvegio
Kategorio:Historio de Kanado
Kategorio:Roald Amundsen
Jamsoveja minejo

**Jamsoveja minejo** estas la naftogasokondensata minejo kiu situas en Jamala-Neneca aŭtonoma distrikto (Tjumena provinco, Rusio), 80 km nord-okcidente de la urbo Tarko-Sale kaj estas parto de la Okcidentsiberia naftogasa provinco. Ĝi estis malkovrita en 1970 kaj ekspluatata ekde 1997.
 
## Geologio 
La minejo estas formita de kvaternaraj, paleogenaj, kretaceaj kaj ĵurasiaj sedimentaĵoj. Ĝi troviĝas en Tanlova megamuro kaj estas ligita al la cenomanianaj sedimentaĵoj, kiuj formas Jamsovejan (40 x 60 km, amplitudo proksimume 180 m) kaj Sud-Jamsovejan (23 x 7,5 km, amplitudo proksimume 50 m) levaĵojn, konturitaj de nivellinio -960 m. Marko de montobreĉo inter la levaĵoj hipsometrie troviĝas super la gasakva kontakto, kio atestas unuecon de la kuŝejoj en la cenomaniana komplekso.

Industrie gravaj gaskuŝejoj estas registritaj en la cenomanianaj sedimentaĵoj de supra kretaceo (la tavolo PK1), formitaj de alterne kuŝantaj grejso-aleŭrolitaj kaj argilaj rokaĵoj, kuŝantaj je la fundo 877-1035 m. La kuŝejo estas masiva, akvoflosa. Averaĝa dikeco varias de 51,3 m (Jamsoveja areo) kaj 10,9 m (Sud-Jamsoveja areo) ĝis 5,5 m (la montobreĉo). poreco de la kolektujoj estas 28,4-39%, gasosatureco 0,64-0,72, la komenca tavolpremo 9,8-10,0 MPa.

En la malsuprekretaceaj sedimentaĵoj je la fundo 1650-2980 m estas registritaj etaj laŭ kapacito kaj dimensioj kuŝejoj de libera gaso en Sud-Jamsoveja areo (la tavolo PK16) kaj tiuj de gasokondensato en Jamsoveja areo (la aĉimovaj sedimentaĵoj, beriasiano-valanginiano de malsupra kretaceo) kaj la naftokuŝejo kun la gasĉapo en Sud-Jamsoveja areo (la tavolo BP8).

En 2002 la gaskapacito estis taksita je 476,6 miliardoj da kubaj metroj, la suma elminigado atingis 84,7 miliardoj da kubaj metroj.

## Literaturo 
* 

Kategorio:Gasminejoj de Rusio
Kategorio:Ekonomio de Jamala-Neneca aŭtonoma distrikto
Kategorio:Geografio de Jamala-Neneca aŭtonoma distrikto
Kategorio:Okcidentsiberia naftogasa komplekso
Helmer Hanssen

eta|upright|Sudpolusa Medalo atribuita al Helmer Hanssen.
**Helmer Julius HANSSEN** (24a de Septembro 1870 – 2a de Aŭgusto 1956) estis norvega polusesploristo, kaj unu el la unuaj kvin kiuj atingis la areon de la Suda Poluso en la ekspedicio de Roald Amundsen.

El 1903 al 1905 Helmer Hanssen partoprenis en la sukcesa esplorado fare de Roald Amundsen de la Nordokcidenta Pasejo, kiel dua estro sur la ŝipo *Gjøa*. Dum tiu ekspedicio li lernis el la Inuitoj kiel manovri per sledhundoj. En 1910 li iris suden kun Amundsen konkeri la punton de la Suda Poluso. Tiam li estis jam lerta hundestro. Li estis ankaŭ zorganto de navigado, kontrolante la ĉefan kompason en sia sledo.

Li estis unu el la unuaj kvin personoj kiuj atingis la Sudan Poluson en la 14a de Decembro 1911, kun Roald Amundsen, Olav Bjaaland, Oscar Wisting, kaj Sverre Hassel. Dum sia restado ĉe la Suda Poluso, oni supozas ke Hanssen pasis je 180 metroj de la matematika sudpolusa punkto. Tio okazis dum unu el lia skiirado kiun Amundsen estis ordoninta por komplete encirkligi aŭ "skatoligi" la poluson por certigi ke ne estas dubo ke la ekspedicio estis atinginta la poluson. Pro sia partopreno en la ekspedicio, li ricevis la honorn de la Sudpolusa Medalo (*Sydpolsmedaljen*), norvegpremio instituita de la reĝo Haakon la 7-a en 1912 por premii la partoprenantoj en la sudpolusa ekspedicio de Roald Amundsen.

Kategorio:Norvegaj esploristoj
Kategorio:Esploristoj de Antarkto
Kategorio:Suda Poluso
Kategorio:Norvegaj maristoj
Kategorio:Ekspedicio de Amundsen al la Suda Poluso
Kategorio:Norvegaj pilotoj
Jaro-Jaĥa minejo

**Jaro-Jaĥa minejo** estas la naftogasokondensata minejo kiu situas en Jamala-Neneca aŭtonoma distrikto (Tjumena provinco, Rusio), 30 km nord-oriente de la vilaĝo Urengojo kaj estas parto de la Okcidentsiberia naftogasa provinco. Ĝi estis malkovrita en 1985 kaj ekspluatata ekde 2015.
 
## Geologio 
La minejo estas ligita al Jaro-Jaĥa levaĵo ene de la nord-okcidenta depresio de Ĥadir-Jaĥa monoklinalo. Ĉeesto de nafto kaj tergaso estas registritaj en la terigenaj sedimentaĵoj de malsupra kretaceo je la fundo 3070-3398 m. Estas registritaj 5 kuŝejoj, inkluzive de 2 gasokondensataj kaj 3 naftogasokondensataj kuŝejoj en la tavoloj BT6/0, BT6, BT7-8, BT10 kaj BT11. La kuŝejoj estas tavolaj volbaj, litologie ekranitaj kaj havas komplikan geologian strukturon.

La naftogasokondensata tavola volba kuŝejo de la tavolo BT6 troviĝas je la fundo 3084-3152 m, ĝia grandeco estas 21,5 x 14,5 m, amplitudo 67,2 m. La gasosaturita dikeco estas 22,4-26,4 m, la naftosaturita dikeco varias de 2,0 ĝis 14,8 m, poreco 14%, gasosatureco 0,75, la komenca tavolpremo 30,77 MPa. Gasonafta kontakto estas registrita je la absoluta marko de -3076 ĝis -3085 m, akvonafta kontakto de -3084 ĝis -3102 m. Konsisto de la gaso: metano 88,4-86,9%, etano 7,6-9,6%, propano 2,96-3,33%, butanoj 1,06-1,19%. Enhavo de la gasokondensato estas 140 gramoj/m³.

La naftogasokondensata tavola volba kuŝejo de la tavolo BT7-8 troviĝas je la fundo 3126-3206 m, ĝia grandeco estas 22 x 15,5 m, amplitudo 72 m. Gasosaturita dikeco estas 0,6-35,8 m, poreco 14%, naftosaturita dikeco 3,2-22,4 m, gasosatureco 0,76, la komenca tavolpremo 31,05 MPa. Gasonafta kontakto estas registrita je la absoluta marko de -3126 ĝis -3128 m, akvonafta kontakto de -3130 ĝis -3160 m.

La naftogasokondensata kuŝejo de la tavolo BT10 troviĝas je la fundo 2553-3303 m, ĝia grandeco estas 19,5 x 12 km, alteco 40 m. Gasosaturita dikeco estas 10,6 m, poreco 18%, la komenca tavolpremo 32,37 MPa. Enhavo de gasokondensato estas 173 gramoj/m³.

La gasokondensata tavola volba kuŝejo de la tavolo BT11 troviĝas je la fundo 3351-3398 m, ĝia grandeco estas 12,5 x 3,5 m, alteco 42 m. Gasosaturita dikeco estas 4,5 m, poreco 15%, la komenca tavolpremo 33,86 MPa. Enhavo de gasokondensato estas 173 gramoj/m³.

En 2002 la gaskapacito estis taksita je 180,6 miliardoj da kubaj metroj, la ekspluatado fare de Arktikgaz komenciĝis en 2015.

## Literaturo 
* 

Kategorio:Gasminejoj de Rusio
Kategorio:Ekonomio de Jamala-Neneca aŭtonoma distrikto
Kategorio:Geografio de Jamala-Neneca aŭtonoma distrikto
Kategorio:Okcidentsiberia naftogasa komplekso
Maverick Viñales

eta|dekstra|Maverick Viñales
**Maverick VIÑALES** (naskiĝis la 12-an de januaro 1995 en Figueres) estas hispana motorciklisto, mondĉampiono, uzanta motorciklon Yamaha.

Komencas en Klaso 125 en 2011 per Aprilia. En 2012 konkurencas en nova klaso Moto3 per FTR Honda. En 2013 konkurencas per KTM, diplomiĝante mondĉampiono. En 2014 transiras en Moto2, konkurencante per Kalex. En 2015 transiras en MotoGP, kontraktita el Suzuki. En 2017 transiras al la Yamaha.

## Rezultoj en MotoGP 
Kategorio:Hispanaj motorciklistoj
Kategorio:Pilotoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Hispanio
Supra Mezrejna Valo

eta|mapo de la mezrejna valo

La **Supra Mezrejna Valo** estas naturregiono ĉe la meza Rejno. Ĝi etendiĝas Rejn-supren en la sudoriento ĝis ĉ. la linio, kiu ligas la Rochus-kapelo en Bingen kun la Niederwalddenkmal en Rüdesheim, kaj Rejn-malsupren en la nordokcidento ĝis la Lahn-enfluejo en Lahnstein, tuj supre de Koblenco.

La Supra Mezrejna Valo situas en Rejnlando-Palatinato, ĉe la sud-orienta riverbordo ankaŭ en Hesio, kaj separiĝas la Taunus en la oriento de Hunsruko en la okcidento.

Je la 27a de junio 2002 la Monda Heredaĵo Kulturpejzaĝo Supra Mezrejna Valo kun la en la nordo iom pli larĝigita arealo ĝis la enfluejo de la Mozelo en Koblenco estis akceptita en la listo de la Monda heredaĵo de UNESKO.
[eta|rigardo de Bingerbrück al la [Binger Loch kun la musturo kaj la ruino Ehrenfels. La bruna akvo de la malfono estas el la enfluejo de la Nahe.]]

## Pordego de Bingen 
eta|rigardo trans Kaub Rejno-supren al la sudo.

## Valo de Baĥaraĥ 
## Valo de Sankta Goar 
## Meandroj de Boppard 
## Pordego de Lahnstein 
## Regiono inter la enfluejo de la Lahn kaj Mozelo 
## Flankriveroj 
(*: la ŝoseo L335 sekvas al la maldekstra flankrivero *Dachshausener Mühlbach*)

Krom la riveroj Nahe, Lahn kaj Mozelo, Wisper estas la sola “vera rivero“ .

La kvanto de la defluakvo estas:
* Mosel 315 m³/s
* Lahn 54 m³/s
* Nahe 30,3 m³/s
* Wisper 1,271 m³/s

## Monda heredaĵo 
## Vidu ankaŭ 
* vinregiono Meza Rejno

## Referencoj 
* Landschaftssteckbrief Oberes Mittelrheintal

Kategorio:Naturregionoj
Kategorio:Pejzaĝoj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Rejno
Hierarkio de la morto

**Hierarkio de la morto** estas esprimo uzata fare de ĵurnalistoj, sociaj scientistoj kaj akademikuloj por priskribi malproporcian atenton al diversaj mortoj ĉirkaŭ la mondo.

Laŭ ĝenerala observado de prezento de mortoeventoj en la amaskomunikiloj, oni povas konstati kelkajn ĝeneralajn trajtojn de hierarkio de la morto: enlanda morto favoratas en la amaskomunikoloj al eksterlanda morto, morto en riĉaj landoj estas pli forte reprezentita ol morto en malriĉaj landoj, prezento de morto de blankuloj favoratas al morto de homoj kun malhela haŭtkoloro kaj morto en daŭra konflikto atingas etan amaskomunikilan atenton.
 
## Historio
La unua uzo de la esprimo estas ligita al brita amaskomunikila komentisto Roy Greenslade, kiu verkis pri ne-novaĵ-eco de tiuj, kiuj mortis dum la Nord-Irlanda konflikto. Greenslade daŭrigas sian kritikon pri tiu fenomeno, inklude la amaskomunikilajn reagojn al la bombeksplodoj dum la Bostona maratono.

## Simila fenomeno
La hierarkio de la morto estas simila al la sindromo de la malaperinta blanka virino.

Sciigoj pri "bus-plonĝo": mallonga evento pri busakcidento en fora lando, uzata por plenumi vakantajn spacojn en ĵurnalo.

Kategorio:Kritikismo de ĵurnalismo
Kategorio:Ĵurnalismo
Kategorio:Morto