open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Porvira pilolo

La **porvira pilolo** estas nomo por medikamenta kontraŭkoncipilo por viroj.

La produkto anoncita unue por 2005 kaj poste por 2009 estas fakte kombino el gestagen-implantato kaj regulaj testosteron-injektoj.

Clint Witchalls, brita ĵurnalisto, partoprenis 12-monatan sciencan teston, kiu finiĝis en aprilo 2007. En sia libro *La pilolo kaj mi*, li raportas pri siaj travivaĵoj kaj fortaj flankefikoj, kaj fizikaj kaj psikaj, ĉefe rilate al testosteroninjekcioj.

En junio 2007 la firmaoj  Bayer AG kaj Organon anoncis, ke ili ĉesis esplorojn rilate al tiu projekto.

## Eksteraj ligiloj 
* Schwanger-info.de - la porvira pilolo - kio nova?
* WELT-intervjuo kun Clint Witchalls
* Ĉeso pri esploro de porvira kontraŭkoncipa pilolo  
* SZ-artikolo pri ĉeso de la esploroj ĉe Schering 

Kategorio:Kontraŭkoncipiloj
Postpilolo

La **postpilolo** aŭ **sekvataga pilolo** estas hormona kontraŭkoncipilo, kiun oni uzas post neprotektita amorado, ekzemple kiam la kondomo rompiĝis, la pilolo estis vomita aŭ post seksatenco, por malhelpi nedeziratan gravediĝon. Ĝi estas postkoita kontraŭkoncipilo

La postpilolo devas esti glutita kiel eble plej rapide post la koito, ĉiukaze maksimume 72 horojn poste.

## Eksteraj ligiloj 
* WHO Fact Sheet: Levonorgestrel for emergency contraception (angle)
* Informationen zur Notfallverhütung (germane) 
* Notfallverhütung mit normalen Pillen (germane)
* netdoktor.de - demandoj kaj respondoj pri la postpilolo 
* Informoj de pro familia (germane, ruse, turke, angle kaj france)
* - Multaj informoj kaj diskutoj pri la postpilolo
* Informationsangebot der Bundeszentrale für gesundheitliche Aufklärung (BZgA)
* Chile: Regierungskrise um „Pille danach“ (kna/DÄ 07.09.2006) 
* Informationen zur Notfallverhütung mit „Pille danach“ und „Spirale danach“ von den staatlich anerkannten Schwangerenberatungsstellen an den Gesundheitsämtern in Bayern.

Kategorio:Kontraŭkoncipiloj
Csátalja

**Csátalja** (ĉAtalja) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono **Suda Ebenaĵo**, en departemento Bács-Kiskun, en subregiono de Baja.
eta|dekstra|300px|Monumento pri iama Hungario

## Bazaj informoj 
* Areo: 39&nbsp;km²
* Loĝantaro: 1650
* Poŝtkodo: 6523
* Telefonprefikso: 79

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, ĉefvojo Budapeŝto-Sombor preteriras. Baja troviĝas 21 km-ojn for.

## Historio 
Ŝajnas, antaŭ la turkoj estis en la proksimeco vilaĝoj, sed la nomo aperis unuafoje en 1543 en formo *Csátallya*. Tiutempe alvenis serboj, post la turka erao germanoj. Inter 1918-1920 la serboj okupis la vilaĝon kaj kun la regiono formiĝis respubliko. En 1946 la germanoj estis deportitaj al Germanio.

La vilaĝo apartenas al Hajós-Vaskút vinregiono.

Vilaĝservoj estas germana aŭtonomio, lernejo, infanĝardeno, kulturdomo, biblioteko, kuracejo, infankuracejo, dentokuracejo, klubo de maljunuloj, apoteko.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vinvilaĝoj
Anufoj

La **anufoj** (aliaj nomoj: *Chokosi*, *Chakosi*, *Kyokosi*, *Tchokossi* aŭ *Tiokossi*) estas etno en Ganao, Togolando kaj Benino. En Ganao vivas 66.000 - 70.000 anufoj, en Togolando 57.800 - 64.000 kaj en Benino, depende de la fontoj, 13.800 aŭ 17.000 anufoj.

Ili vivas plejparte en la savana regiono lime inter Togo kaj Ganao. La anufoj plejparte estas muslimoj, proksimume 10% estas kristanoj, plia parto estas anoj de tradiciaj religioj.

## Eksteraj ligiloj 
* Projekto Joshua
* Ethnologue.com Vidu Ganao

Kategorio:Etnoj
Kategorio:Etnoj en Afriko
Kategorio:Etnoj en Ganao
Kategorio:Etnoj en Togolando
Kategorio:Etnoj en Benino
Kategorio:Etnologio
Kategorio:Etnografio
Kategorio:Ganao
Kategorio:Togolando
Kategorio:Benino
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1700-1709
Kategorio:Aperis en 1700
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1960
Český Krumlov (kastelo)

eta|250ra|la kastelo en la 19a jc.
**Ŝtata burgo kaj kastelo Český Krumlov** troviĝas en Ĉeĥio, en samnoma urbo Český Krumlov, en la plej suda parto de Sudbohemia regiono, ĉelime kun Aŭstrio.

Origine gotika burgo, pliampleksigita en la 14-a jarcento kaj renesance rekonstruita en la 16-a jarcento. Adaptoj en stiloj de baroko kaj rokoko okazis en las 17-a kaj 18-a jarcentoj.
Ampleksa komplekso de konstruaĵoj, post Kastelo de Prago la plej granda en tuta Ĉeĥio kaj unu el plej grandaj en tuta Mezeŭropo.

Pro sia unika valoro ĝi estis proklamita kiel **Nacia kultura memorindaĵo de Ĉeĥio** kaj kune kun la tuta historia urbocentro kiel parto de monda kulturheredaĵo de UNESKO.
eta|200ra|maldekstra|la nokta panoramo

## Vidindaĵoj 
eta|200ra|mantelponto
baroka kastela teatro|eta|200ra|dekstra
La kastelo estas publike alirebla ekde aprilo ĝis oktobro en pluraj ĉiĉeronataj linioj:
# Historiaj reprezentaj salonoj kun valora meblaro kaj kolektoj (i.a. Maskobala salonego kaj salono de Eeggenberk kun ora kaleŝo)
# Loĝĉambroj de la nobela familio Schwarzenberg el la 19-a jarcento kaj renesancaj ĉambroj
# Kastela baroka teatro kun origina ekipo kaj sceneja tekniko

Krome viziteblas: lapidario, kastela turo, galerioj en buterfarejo kaj monfarejo, ceramikekspozicio en vinkelaro kaj galerio en kastela ĉevalejo.

La kastelo estas ĉirkaŭita de ampleksa parko kun unika **natura teatro kun tutmonde unika turniĝanta spektejo**.

## Literaturo 
### 1) esperantlingva 
* Papírníková, Irena - Kozel, Bohumil: *Albumo de sudbohemiaj memorindaĵoj. Burgoj kaj kasteloj*. České Budějovice: Esperanto-klubo "La Progreso", 1980. 40 p.

### 2) ĉeĥlingva 
* Kuklík, Karel: *Český Krumlov*. Praha : Pressfoto, 1992. nepaĝ. ISBN 80-7046-003-2

### 3) alilingva 
* *Cháteaux et palais de Bohéme du Sud*. České Budějovice : Atika, 1997. * france*
* Flašková, Zdena - Sváček, Libor: *Český Krumlov : historischer Teil der Stadt, Burg und Schloss*. České Budějovice : Unios, 2002. 64 p. ISBN 80-86141-37-3 *germane*
* Hans, Ingo (red.): *Die Stadt Krummau an der Moldau im Böhmerwald*. Waldkirchen : Verl. "Hoam", 1992. 590 p. *germane*

## Vidu ankaŭ 
* Keloj en kastelo en Český Krumlov

## Eksteraj ligiloj 
* Ampleksa fotogalerio
* virtual show

Kategorio:Konstruaĵoj en Český Krumlov
Kategorio:Kasteloj en Sudbohemia regiono
Kategorio:Burgoj en Sudbohemia regiono
Kategorio:Renesancaj burgoj en Ĉeĥio
Kategorio:Burgoj fonditaj en la 13-a jarcento
Kategorio:Naciaj kulturaj memorindaĵoj en distrikto Český Krumlov
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Ĉeĥio
Kategorio:Barokaj kasteloj en Ĉeĥio
Kategorio:Renesancaj konstruaĵoj en Ĉeĥio
Kategorio:Memorindaĵoj sur ĉeĥaj poŝtmarkoj
Kategorio:Burgoj en Šumava cismontaro
Bácsborsód

**Bácsborsód** (bAĉborŝOd) estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Suda Ebenaĵo**, en departemento Bács-Kiskun, en Distrikto Bácsalmás.

## Bazaj informoj 
* Areo: 78&nbsp;km²
* Loĝantaro: 1250
* Poŝtkodo: 6454
* Telefonprefikso: 78

## Situo 
Bácsborsód situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj. Baja troviĝas 19&nbsp;km-ojn for.

## Historio 
La komunumo estis loĝata dum la bronzepoko, poste sarmatoj kaj keltoj loĝis tie. La nomo aperis unuafoje en 1333 en formo *Bursous*. Dum la turkoj la vilaĝo restis viva, sed alvenis sudslavoj. Poste dum mallonga tempo la komunumo senhomiĝis. La kampoj longe apartenis al familio Latinovits, kiuj konstruis 3 kastelojn. En 1897 la vilaĝo ricevis la nomon Bácsborsód. Inter 1918-1921 la serboj okupis la vilaĝon kaj kun la regiono formiĝis respubliko. En 1945 la germanoj estis deportitaj al Germanio.

## Vidindaĵoj 
* postbaroka katolika preĝejo de 1781
* baroka nobeldomo de familio Latinovits (latinoviĉ) de 1767

## Famulo 
* pentristo László Moholy-Nagy naskiĝis en 1895

## Referencoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Adalaroj

[eta|300px|dekstra|Vidaĵo al la rokoj (maldekstre videblas la monto [Ajudago)]]**Adalaroj** (), foje nomataj ankaŭ *rokoj-ĝemeloj*, estas du negrandaj enakvaj rokoj en la Nigra maro apud la loĝloko Gurzufo.

La minimuma distanco inter la rokoj kaj la bordo estas ĉ. 250 metroj; la minimuma distanco inter ili estas proksimume 60 metroj. La diametro de la rokoj estas ĉ. 20-30 metroj, la alto — 35 kaj 48 metroj. La mar-profundo ĉe la bazoj de la rokoj estas inter 14 kaj 38 metroj.

Laŭ la deveno la rokoj estas "rokoj-forpelitoj": antaŭe ili estis parto de la Krimea montaro, sed iumomente apartiĝis de ĝi kaj malrapide moviĝis malsupren (same kiel la fama roko Ruĝa Ŝtono).

En la 19-a jarcento sur la pli proksima roko estis konstruita restoracio, kiu ekzistis ĝis la Granda Krimea Tertremo (1927).

La rokoj estas unu el la simboloj de Gurzufo kaj de la tuta Suda bordo de Krimeo. Kune kun ili kaj la fona monto Ajudago la Gurzufa kreko prezentas tre pentrindan vidaĵon.

Laŭ unu el la plej famaj krimeaj legendoj la rokoj estas du ŝtoniĝintaj fratoj, kiuj ne obeis sian instruiston-edukiston kaj uzis la magiajn ilojn (kiuj ebligis al ili veturi sur la mar-fundo kaj vidi la marajn trezorojn) por malnoblaj celoj.

Kategorio:Jalto
Kategorio:Rokoj de Krimeo
Kategorio:Vidindaĵoj de Krimeo
Rezső Soó

**SOÓ Rezső** (ŝo) estis hungara botanikisto. Li naskiĝis en Székelyudvarhely la 1-an de aŭgusto 1903 kaj mortis en Budapeŝto la 10-an de februaro 1980. Lia botanika nomo estas **Soó**.
eta|Memortabulo pri Rezső Soó

## Biografio 
La mezlernejon Rezső Soó finis en Kolozsvár, kaj 1925 en Scienca Universitato Péter Pázmány li akiris diplomon de instruisto kaj li doktoriĝis. Du jarojn li estis ano de *Collegium Hungaricum* de Berlino. Ekde 1929 li estis universitata profesoro de Universitato de Debrecen kaj gvidanto de katedro de botaniko. Inter 1940-44-ben li laboris en Universitato de Koloĵvaro. Post 1945 li denove laboris por unu jardeko en Debrecen. Inter 1952 kaj 1955 li instruis ankaŭ en Budapeŝto, en 1955 li vivis en ĉefurbo kaj estis profesoro ĝis 1969 de ELTE kaj direktoro de Botanika ĝardeno de Budapeŝto.

## Verkoj 
* *Geobotanische Monographie von Kolozsvár* (Debrecen, 1927);
* *Monographie und lconographie der Orchideen Europas…* (kunulaŭtoro, Berlin, 1930-1940) (Nachdr. 1972);
* *Floren und Vegetationskarte des historischen Ungarns* (Debrecen, 1933);
* *A Mátra hegység és környékének flórája* (Debrecen, 1937);
* *A Tiszántúl flórája* (Debrecen, 1938);
* *A Székelyföld flórájának előmunkálatai* (Kolozsvár, 1940);
* *A Székelyföld flórája* (Kolozsvár, 1943);
* *Magyar Flóraművek* (I-III., VI-VII., Debrecen és Kolozsvár, 1937-1949);
* *Kolozsvár és környékének flórája* (Kolozsvár, 1941-44);
* *Növényföldrajz* (Bp., 1945, 1965):
* *Az Erdélyi Mezőség flórája* (Debrecen, 1949);
* *Közép-Erdély erdei növényszövetkezetei és azok jellemző fajai* (Sopron, 1948);
* *A magyar növényvilág kézikönyve* (I-II., Jávorka Sándorral, Bp., 1951);
* *Fejlődéstörténeti növényrendszertan* (Bp., 1953);
* *A magyar flóra és vegetáció rendszertani-növényföldrajzi kézikönyve* (I-VI., Bp., 1964-80);
* *Magyar Flóra* (Növényhatározó, II. köt. 4. kiad. Bp., 1968);
* *Bibliographia synoecologica scientifica hungarica*, 1900-1972 (Bp., 1978).

## Bibliografio 
* Máthé Imre: S. R., 1903-1980 (Botan. Közl., 1980);
* Zólyomi Bálint: S. R., 1903-1980 (Magy. Tud., 1980);
* Priszter Szaniszló: S. R. botanikai munkásságának bibliográfiája (A magyar flóra… kézikönyve VII., Bp., 1985);
* Simon Tibor: S. R. 1903-1980 (Egy. L., 1980. 3. sz.);
* Simon Tibor: A magyar flóra kézikönyve (Tudomány, 1986)

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Soó R
Soó, R
soo, R.
Valglaĉero

[eta|300ra|dekstra|[Aleĉglaĉero|Granda Aleĉglaĉero estas tipa valglacero]]

**Valglaĉero** estas glaĉero kun relative limigita glacikolektoregiono respektive nutra regiono, kies ofte giganta glaĉerlango sin movas sub la influo de la gravito malsupren tra valo. Kaj la kvanto de la degelakvo kaj la flurapideco de la gaĉero varias dum la sezonoj. Maksimuman flurapidecon valglaĉeroj atingas somere. Kontrasto al valglaĉero estas ebenaĵglaĉero kaj enlanda glacio respektive glaĉerŝildo.

## Kvazaŭ prototipo de glaĉero 
Kvankam valglaĉeroj reprezentas nur proksimume 1 % de la glaĉerigita areo de la tero, ili estas pro sia impona aspekto por laiko kvazaŭ la prototipo de glaĉero. La proporcio de la valglaĉero estas relative alta en montaroj ekster la polusaj regionoj. Kiam la nutra regiono de valglaĉero estas sufiĉe granda kaj glaciprodukta, tiam la frunto de valglaĉera glaĉerlango povas troviĝi konsiderinde sub la klimata glaĉerlimo.

## Tipaj valglaĉeroj 
Tipaj valglaĉeroj estas ekzemple en Svislando Granda Aleĉglaĉero, Morteratsch-Glaĉero aŭ Unteraar-Glaĉero. Ankaŭ ekster la polusaj regionoj valglaĉeroj povas havi gigantajn dimensiojn, kiel ekzemple Fedĉenko-Glaĉero kun longeco de 78 km en Pamiro aŭ Kahiltna-Glaĉero sur Mount McKinley en Alasko kun longeco de 77 km aŭ Baltoro-Glaĉero sur Karakorumo kun longeco de proksimume 57 km.

Kategorio:Glaĉeroj
József Gaál

dekstra|eta
**GAÁL József** (ga:l) estis hungara verkisto naskiĝinta en Nagykároly la 12-an de decembro 1811 kaj mortinta en Pest (urbo) la 28-an de februaro 1866).

## Biografio 
József Gaál pristudis filozofion kaj juron. Liaj poemoj, historiaj kaj satirikaj verkoj aperis ekde 1830 en Koszorú kaj Auróra. En 1841 la Societo Kisfaludy elektis lin ĝia membro kaj same apartenis al Hungara Scienca Akademio.

## Verkoj 
* *Szirmay Ilona*, historia romano (1836),
* *A peleskei nótárius*, (farso) 1836. http://mek.oszk.hu/05800/05840/index.phtml
* *G. J. összes művei* (I–III. Badics Ferenc életrajzi bevezetésével Bp., 1881–82).

## Bibliografio 
* Antal Wéber: A magyar regény kezdetei (Bp., 1959).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Gaal J
Gaal
Brunŝultra petronio

[eta|350px| La birdo en [Nacia Parko Keoladeo, Bharatpur, Raĝasthano, Barato.]]

**Brunŝultra petronio** aŭ Flavgorĝa pasero (*Petronia xanthocollis*) estas paseroforma birdo de genro *Petronio*. Ĝi loĝas en Suda Azio. Por nestado la birdo uzas truojn en trunkoj de arboj, faritaj de pegoformaj birdoj.

## Aspekto 
Ĝi havas iom pli fajnan bekon ol la tipaj paseroj de la genro *Passer* kaj malkiel tiuj ĝi ne havas striecon en la plumaro, sed temas pri ĝenerale bruna pasero pli malhela en supraj partoj, brusto kaj traokula strio. La duobla **blanka flugilstrio** en ŝultro estas diferenciga en tiu krome ege grizbruna pasero. Maskloj havas **brunan ŝultromakulon** kiu foje ne facile videblas kaj kiu iom kontrastas kun la supra blanka flugilstrio. Ili havas ankaŭ palan flavan makulon en gorĝo videbla en freŝa plumaro kaj kio nomigas la specion en la latina scienca nomo, kiu kunigas du radikojn: la unua el la antikva greka "ksanzo" signife "flava" kaj la dua el la latina "collis" signife "en kolo", aŭ pli ĝuste ĉio kune "de flava kolo".

Inoj estas pli senkoloraj kaj ne havas brunan ŝultromakulon.

## Taksonomio 
Oni priskribis tri rasojn: la nomiga el Barato (tipa loko: Bengalo ĉe Gango); *transfuga* Hartert (tipa loko: Bagu Kelat, orienta Beluĉistano), pala dezerta formo el Sindh, Baluĉio kaj Afganio; kaj *occidentalis* Koelz (tipa loko, Abulhassan, ĉe Sar i Daŝt, Baĥtiario) el Irano okcidenten al Turkio. Tiu specio estas foje enmetita en la Flavmakula petronio (*Petronia pyrgita*) de Afriko.

## Kutimaro 
Tiu specio reproduktiĝas en arbotruoj el aprilo al julio, ofte uzante la truojn faritajn el trunestumantaj birdoj kiaj barbuloj kaj pegoj. Ili povas uzi ankaŭ truojn de konstruaĵoj. Nur la ino kovas la ovojn, foje eliranta el la nesto dum la plej varmaj partoj de la tago.

Ili ripozas komunume en malaltaj arbustoj. Kelkaj populacioj estas migrantaj. Kiam ili vizitas florojn kiaj tiuj de *Capparis*, *Salmalia*, *Erythrina* kaj *Bassia*, ties fruntoj estas kovritaj el poleno.

## Distribuado 
La Brunŝultra petronio troviĝas el Turkio al Irano, Afganio, Pakistano, Barato, Bangladeŝo kaj kiel vaganto en Sri-Lanko Ĝi troviĝas en arbaroj, ĝardenoj kaj malfermaj arbustaroj habitatoj.

## Inspiro 
Tiu specio estis enkondukita de Salim Ali (1896–1987) al ornitologio. Kiam li estis juna li mortigis paseron kiu aspektis diferenca, kaj estis identigita por li fare de W S Millard, tiama sekretario de la *Bombay Natural History Society* (BNHS), kiu ankaŭ enkondukis lin al la literaturo kaj kolektoj de la muzeo. Kiel rezulto, Salim Ali dediĉis sin al ornitologio kiel profesio. En 2003 la BNHS publikigis omaĝon al li subtitole *Petronia*.

## Bildgalerio 
## Referencoj
## Literaturo
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Internet Bird Collection

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paseredoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Ilona Karay

**KARAY Ilona** (karai) estis hungara poetino naskita en Arad la 18-an de decembro 1866 kaj mortinta en Pécs la 7-an de februaro 1881.

## Biografio
Oni konsideris Ilona Karay-n mirinfano. Pro eksedziĝo de siaj gepatroj ŝi sinmortigis. Postrestis 18 poemoj kaj ŝia aŭtobiografio.

## Verkoj
**Karay Ilona hagyatéka* (kun studoj de Sándor Weöres kaj Amy Károlyi, 1987, Pécs.

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon
Industriiĝo

eta|300px|dekstra|Estiĝas novaj fabrikoj (desegno el la jaro 1860)
**Industriiĝo** estas en la ekonomio ĝenerale la plimultiĝo kaj pligrandiĝo de industriaj entreprenoj en certa regiono aŭ ekonomia spaco. Specife en historio la **erao de industriiĝo** estas la tempo ekde la 2-a duono de la 18-a jarcento ĝis la komenco de la 20-a jarcento, kiam estis enkondukita la industriaj formoj de produktado kaj distribuado de varoj kaj servoj. En la tiel nomitaj evolulandoj la industriiĝo ankoraŭ ne finiĝis aŭ eĉ ne komenciĝis.

## Historio 
La industriiĝo komenciĝis unue en Anglio meze de la 18-a jarcento. Poste ĝi iom post iom disvastiĝis al aliaj landoj en Eŭropo kaj Nordameriko kaj al Japanio kaj Sudafriko. La industriiĝo atingis ekde la mezo de la 20-a ankaŭ la azian kontinenton kaj Latinamerikon. Subindustriigita daŭre restas Afriko, kie en multaj landoj la industriiĝo komenciĝis nur fine de la 20-a jarcento.

## Industria revolucio 
La ĉefan fazon de la industria progreso oni nomas la industrian revolucion. Paralele al la industriiĝo ankaŭ evoluis la klasa societo kaj estiĝis la historiaj kondiĉoj, en kiuj estiĝis la ideoj de Karl Marx, kiu volis lukti por pli bonaj vivokondiĉoj por la laboristaro.

## Sekvoj de la industriiĝo 
La industriiĝo portis grandan progreson al la homaro, ĉar nur dank al ĝi eblas nutri la ĉiam kreskantan homaron, longigi la vivodaŭron kaj altigi la averaĝan vivonivelon por ĉiuj. Aliflanke industriiĝo ankaŭ havas altan prezon. Ĝi kaŭzis poluadon de la medio kaj kondukis al la tutmonda varmiĝo.

## Vidu ankaŭ 
* Fordismo
* Industria revolucio
* *Modern Times*
* Organizaĵo de Unuiĝintaj Nacioj pri Industria Disvolviĝo

Kategorio:Historio
Kategorio:Tekniko
Kategorio:Industria revolucio
Kabijeoj

La **kabijeoj** estas etno en Togolando, Benino kaj Ganao. La kabijeoj vivas en Togolando disigitaj en la tuta centro de la lando. En Ganao kaj Benino ili loĝas en iom malgranda regiono po je la limo al Togolando.

En Togolando vivas proksimume 990.000 kabijeoj, en Benino proksimume 13.000, en Ganao proksimume 32.000.

La kabijea lingvo (*kabɩyɛ* [kàbijɛ̀] en kabiyè) estas lingvo kun ISO-639-3-kodo kbp.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Ethnologue.com
* Projekto Joshua

Kabijeoj
Kabijeoj
Kabijeoj
Kabijeoj
Kategorio:Etnologio
Kategorio:Etnografio
Kategorio:Ganao
Kategorio:Togolando
Kategorio:Benino
Kronkolonio

**Kronkolonio** (malnova vorto por: *britaj transmaraj teritorioj*) estas laŭ brita ŝtatleĝo far guberniestro estrita posedaĵo.

Nuntempe la plej multaj kronkolonioj posedas pli malpli grandan aŭtonomion. Nur ekstera politiko kaj defendo dependas de la Unuiĝinta Reĝlando.

## Famaj kronkololonioj
* :en:Straits Settlements (ĝis 1946), poste Singapuro (ĝis 1965)
* Kipro, ĝis 1960
* Hongkongo, ĝis 1997
* Ora Marbordo, ĝis 1957

Kategorio:Historio de Britio
Bedřich Havránek

**Bedřich Havránek** (naskiĝis la 4-an de januaro 1821 en Prago - mortis la 11-an de marto 1899) estis ĉeĥa romantisma pentristo.

Lia patrino estis Francino, filino de fervojinĝeniero, kiu elmirgis al Bohemio en la tempo de napoleonaj militoj .
Kiel dekkvinjaraĝa li komencas studi en la praga Akademio pejzaĝpentroarton ĉe Antonín Mánes. Post lia morto li daŭrigas ĉe Christian Ruben kaj poste ĉe Max Haushofer.

Li apartenis al favorataj pentristoj de aŭstra ĉefduko kaj vojaĝisto Ludvík Salvátor Toskánský, por kiu li prilaboris bildomaterialon por liaj libroj.

Bedřich Havránek – Pohled na zámek v Českém Krumlově (1882).jpg|Český Krumlov
Bedřich Havránek.jpg|Ponto en Alpoj

## Literaturo 
* *Bedřich Havránek* (1821-1899) Praha : Národní galerie, 1985 .78 p.,[98] p. bild.
* *Bedřich Havránek* . Praha : Odeon, 1994. 94 p.

## Eksteraj ligiloj 
* http://referaty-seminarky.cz/bedrich-havranek/

Kategorio:Ĉeĥaj pentristoj
Kategorio:Romantikaj pentristoj
Muzika industrio

[eta|220px|Sony Center en [Placo Potsdamer|Potsdamer Platz en Berlino.]]
[eta|upright|[Japana idolo|Japanidola muzikgrupo AKB48 koncertas en Parizo, Francio, 2009.]]
**Muzika industrio** estas la sektoro de la ekonomio kiu okupiĝas pri produktado, eldonado, distribuado, komercado kaj vendado de muzikproduktoj, kiuj povas esti diskoj, registraĵoj, muziklibroj, partituroj, ktp. Pro la populara akcepto de tiaj produktoj, la disvastigo de la industrio forte rilatas al amaskomunikiloj: nome radio (jam en la komenco de la 20a jarcento), televido (dum la dua duono de la 20a jarcento), interreto (komence de la 21a jarcento) ktp.

## Muzikeldonejo 
**Muzikeldonejo** estas la entrepreno de muzikeldonisto. Muzikeldonejoj disdonas verkojn de la muziko. Ili povas esti subdividitaj en eldonejoj de arta muziko (klasika muziko, ĵazo) kaj tiuj de distra muziko. Muzikeldonejoj de artmuziko mastrumas grandparton de siaj enspezoj el notopresaĵoj resp. paperaj varoj (muzikaĵoj). Kompare kun tio eldonejoj de la distra fako enspezas je pli granda parto per la utiligo de sia muzikoj per radio, televido, kinofilmo kaj scenejo (t.n. prezentorajtoj) aŭ per depagoj de la produktantoj de sonregistraĵoj (t.n. meĥanikaj rajtoj).

### Muzikeldonejoj 
* *Polydor*
* *Sony Music*
* *Warner Music*
* *Edel*
* *EMI*
* *Parlophone*
* * Tetragrammaton*

Aparte de tiaj grandaj industriaj muzikofabrikoj aparte ekde la fino de la 1990-aj jaroj ankaŭ aldoniĝis multaj etaj muzikeldonejoj, kiuj ofte nur publikigas pere de la interreto aŭ per elsendfluo, ekzemple per la programo *spotify* - ekzemploj de tiaj pli etaj muzikeldonejoj estas la esperantlingva Vinilkosmo, *ESP Disk, Believe Music* aŭ *Dunst Records*. Tiuj muzikeldonejetoj tendence listiĝu ĉi-tie per interna ligilo, se ili havas propran esperantlingvan vikipedian artikolon, ĉar al ili povas manki vikipediaj internaj ligiloj. Kompreneble tio limiĝu al komercaj instalaĵoj por kiu la disvastigo de muzikaj sondosieroj estas la ĉefa aŭ sola celo - en interreto oni fakte en ĉiu retpaĝo povas ligi iun dondosieron aŭ filmdosieron - sole tio ne jam igas la retpaĝon esti propra "muzikeldonejo".

## Vidu ankaŭ 
* Diskeldonejo
* Muziko

## Eksteraj ligiloj 
* Castro Music 
* Salon article on Courtney Love's criticism of record industry business practices 
* Federal Trade Commission press release regarding price fixing
* Antitrust settlement in Nevada price-fixing case


Kategorio:Ekonomio
Kategorio:Muziko
Lamaoj

**Lamaoj** (aliaj nomoj: *Lamba*, *Lima* oder *Namba*) estas etno en Benino, Togolando kaj Ganao. Ili estas parto de la aŭtoktona (frua), tiel nomata "paleonigrita" praloĝantaro de la norda kaj meza Togolando kaj de la apudlimaj ganaaj kaj beninaj teritorioj.

La lamaoj kulture estas parencaj kun la kabijeoj, kiuj loĝas nordoriente de ilia kernregiono ĉirkaŭ Lama-Kara.

## Literaturo 
* Pierre Alexandre, *Les Kotokoli et les Bassari* enthalten in: J.-C. Froelich, P. Alexandre, R. Cornevin, *Les populations du Nord-Togo*, Paris 1963
* Pierre Alexandre, *Organisation politique des Kotokoli du Nord-Togo*, Cahiers d’Etudes Africaines, 4 (14) (1963) 228-274

## Eksteraj ligiloj 
* Ethnologue.com
* Joshua Projekt

Kategorio:Etnoj
lamaoj
lamaoj
lamaoj
lamaoj
Kategorio:Etnologio
Kategorio:Etnografio
Kategorio:Ganao
Kategorio:Togolando
Kategorio:Benino
Sombaoj

eta|Sombaoj
La **sombaoj** estas etno en Benino kaj Togolando. Sed en Togolando ili estas konataj sub la nomo *Tamberma*.

Ili apartenas al la voltaja etnogrupo, kiuj parolas la tielnomatajn gur-lingvojn. En antaŭaj tempoj la sombaoj nutris sin parte per ĉasitaj bestoj, hodiaŭ la ĉefaj nutraĵoj estas maizo kaj milio.

Kategorio:Etnoj
sombaoj
sombaoj
sombaoj
Kategorio:Etnologio
Kategorio:Etnografio
Kategorio:Benino
Kategorio:Togolando
Pavel Šporcl

**Pavel Šporcl** (naskiĝis la 25-an de aprilo 1973) estas ĉeĥa violonvirtuozo de tutmonda renomo. Temas pri elstara kaj forta personeco, venkinto de multaj prestiĝaj internaciaj violonkonkursoj, nuntempe plej probable la plej populara ĉeĥa artisto en la fako de klasika muziko.
Post studoj en Prago en konservatorio kaj Akademio de muzikartoj li studis violonon en Usono. Siajn aŭskultantojn li kaptas per sia ofte tre neformala vestado kaj konduto - li ofte koncertas kun "pirata" tuko surkape, li mendis por si bluan violonon de nuntempa pintkvalita violonfaristo Jan Špindler ktp.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de la artisto
* Biografio sur retejo OSOBNOSTI 

Kategorio:Ĉeĥaj violonistoj
Gurmaoj

La **gurmaoj** estas etno en la sudoriento de Burkino - la iama reĝlando Gurmaio (alia nomo: *Gulmu*) respektive la hodiaŭaj provincoj Gnagno (Gnagna), Gurmaio (Gourma), Komanĝoario (Komandjoari), Kompiengo (Kompienga) kaj Tapoo (Tapoa) - samkiel en la nordaj Benino, Ganao kaj Togolando.

Multaj gurmaoj ankoraŭ flegas sian tradician religion, sed ankaŭ ekzistas kristanoj kaj muslimoj inter ili.

La gurmaa lingvo estas parenca kun la morea kaj mosia lingvoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Petite Academie 

Kategorio:Etnoj en Afriko
Kategorio:Etnoj en Burkino
Kategorio:Etnoj en Benino
Kategorio:Etnoj en Togolando
Kategorio:Etnoj en Ganao
Kategorio:Etnologio
Kategorio:Etnografio
Kategorio:Burkino
Kategorio:Benino
Kategorio:Togolando
Kategorio:Ganao
Ora Marbordo (kronkolonio)

**Ora Marbordo**, angle *Gold Coast*, estis brita kronkolonio, kies teritorio apartenas al la nuntempa ŝtato Ganao. La kolonio estis fondita en 1850 kiam la brita registaro aneksis la teritoriojn ĉe la maro de la antaŭa regno Dana Ora Marbordo, sed unuopaj britaj posedaĵoj ĉe la marbordo ekzistis jam en la antaŭaj jardekoj.

]]
Jam longe antaŭe la Ora Marbordo estis tiel nomata de eŭropanoj pro la granda kvanto de oro trovita en la regiono. En la 15-a jarcento tie jam estis portugala kolonio *Ora Marbordo*, al kiu aludas la biografio pri Diogo de Azambuja.

## Bibliografio 
* Wilhelm Bosmann, *Reyse nach Guinea oder ausführliche Beschreibung dasiger Gold-Gruben / Elephanten-Zähn und Sclaven-Handels / nebst derer Einwohner Sitten / Religion / Regiment / Kriegen / Heyrathen und Begräbnissen / auch allen hieselbst befindlichen Thieren / so bishero in Europa unbekannt gewesen,* Hamburg 1708
* Wilhelm Crecelius, *Josua Ulsheimers Reisen nach Guinea und Beschreibung des Lande*s, Allemannia (Bonn), 7 (1879) 97-120
* J.B. Webster, A.A. Boahen: *The Revolutionary Years. West Africa since 1800.* Longman 1984

## Vidu ankaŭ 
* Nederlanda Ora Marbordo (1598 ĝis 1872)
* Sveda Ora Marbordo (1650 ĝis 1663)
* Dana Ora Marbordo (1663 ĝis 1850)
* Granda Frederikurbo, kolonio de Brandenburgio-Prusio (1683 ĝis 1717)

Kategorio:Eksaj landoj de Afriko
Kategorio:Historio de Ganao
Kategorio:Eksaj britaj kolonioj kaj protektoratoj en Afriko
Kategorio:Ganao kaj la Komunumo de Nacioj
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1957
Tinkertoy

eta|dekstra|280ra|Tinkertoy aro.

La **Tinkertoy** (*TIN-ker-toj*) Konstrua Aro (el anglalingva **Tinkertoy Construction Set**) estis kreata en 1914—unu jaro post la Erector Set de la kompanio A. C. Gilbert Company—de Charles H. Pajeau kaj Robert Pettit en Evanston, Illinois. Pajeau, kreis la ludilon post tiam li vidis junulojn, kiuj ludis kun krajonoj kaj bobenoj. Li kaj Pettit volis krei ludilon, kiu igos junulojn imagemaj.

## Eksteraj ligiloj 
### Anglalingvaj 
* The Classic Tinkertoy Construction Set  (Oficiala retejo de Hasbro)
* Tinkertoj roboto
* Tinkertoj komputilo 

Kategorio:Ludiloj
Péter Bán

**BÁN Péter** (ba:n) estis rumania hungara tradukisto naskiĝinta la  en Mujna kaj mortinta la  en Mujna.

## Biografio 
La mezlernejon Péter Bán finis en Cristuru Secuiesc kaj la fakon de hungara lingvo kaj literaturo en Universitato Babeş-Bolyai. Li instruis en Vágás, Székelyvarság, Székelyderzs, Farkaslaka kaj en sia naskiĝvilaĝo. Li tradukis el la rumana, el la rusa, el la litova, el la latva, el la bulgara, el la ĉeĥa kaj el la slovaka. Liaj tradukaĵoj aperis en Napsugár, Korunk, Igaz Szó, Utunk, Dolgozó Nő, Ifjúmunkás, Brassói Lapok, Előre, Igazság, Hargita Népe, Vörös Lobogó, Új Élet, Művelődés, Echinox, Kárpáti Igaz Szó, Új Tükör, Napjaink. Liaj tradukaĵoj aperis ankaŭ en antologioj *Építő Amfion* (1969), *Égtájak* (Bp. 1976), *A végtelenség szomja* (Bp. 1977), *A lett irodalom kistükre* (Bp. 1977). La poemojn de Jenő Dsida kaj Sándor Kányádi li aperigis en litova revuo *Literatura ir Menas*. Li estis gasto de litova kaj latvia verkistligoj (1971, 1979). Li estis ano de E-MIL.

## Verkoj 
* *Az idő lovai*, 1979
* Mircea Sântimbreanu: *A nagyszünet*, 1980
* *Találkozások Jeszenyinnel*, 1981
* *Találkozásaim a költővel*, 1981
* *Tűzpiros szavak*, 1982
* *Miért nincsen semmim se*, 1996
* *A nyulak pásztora*, 1997
* *A huncut kakas*, 1999
* *Hetedhét nép meséi*, 1998
* *Találkozások Tamási Áronnal*, 2000
* *A mézeskalács házikó*, 2001
* *Pera vitéz*, 2001
* *Találkozásaim a költővel*, 2002
* *Öregapó kesztyűje*, 2002
* *A kígyóbűvölő*, 2002
* *Nagyapó mesefája*, 2003
* *Az erdész pipája*, 2004

## Fonto 
* Viharsarok 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Dunafalva

**Dunafalva** estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Suda Ebenaĵo**, en departemento Bács-Kiskun, en subregiono de Baja. La nomo signifas: vilaĝo de Danubo.
eta|dekstra|300ra|Vilaĝcentro de Dunafalva

## Bazaj informoj 
* Areo: 58&nbsp;km²
* Loĝantaro: 1000
* Poŝtkodo: 6513
* Telefonprefikso: 69

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ bordo de la maldekstra Danubo, fine de sakovojo, sed estas pramo al Dunaszekcső.

## Historio 
La romianoj havis tie fortikaĵon. Dum la historio la loko apartenis al Dunaszekcső. En 1945 ankaŭ tie okazis terdisdono por la malriĉaj kamparanoj, sed en 1948 jam kolĥozo formiĝis. La komunumo iĝis memstara municipo en 1954.

Vilaĝservoj estas cigana kaj germana aŭtonomioj, poŝto.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Avutuoj

La **avutuoj** (aliaj nomoj: *Efutu* aŭ *Senya*) estas etno en Ganao, al kiu apartenas proksimume 180.000 ĝis 191.000 homoj. Multaj avutuoj parolas krom sia avutua ankaŭ la fantean lingvon.

## Eksteraj ligiloj 
* Ethnologue.com
* projekto *Joshua*

Kategorio:Etnoj en Afriko
Kategorio:Etnoj en Ganao
Kategorio:Etnologio
Kategorio:Etnografio
Fatehpur Sikri

**Fatehpur Sikri** estas urbo en norda Barato, en subŝtato Utar-Pradeŝo, en distrikto de Agra.

## Priskribo 
Konstruis ĝin Jalaluddin Muhammad Akbar, tiama reganto de mogola imperio, kiu prepariĝis regi de ĉi tie. Ĉi tieaj arkitekturaj memorigaĵoj estas hodiaŭ unika montro de mogola arkitekturo. Pro sia historia valoro ili estis en la jaro 1986 akceptitaj en liston de la monda heredaĵo de Unesko.

## Geografio 
De Fatehpur Sikri Bharatpur (Barato) troviĝas 24, la distrikta sidejo Agra 37, Mathurā 43, Dholpur 50, tutlanda ĉefurbo Delhio 177, subŝtata ĉefurbo Laknaŭo 326, Mumbajo 1031, Kolkata 1191 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Urboj de Utar-Pradeŝo
Banafoj

eta|Loĝregionoj laŭ Lingvoj; la banafa lingvo (Nafaanra)
La **banafoj** (aliaj nomoj: *Banda*, *Dzama*,
*Nafana* aŭ *Senufo*) estas etno en Ganao. Ili mem nomas sin *Nafana* kaj sian lingvon *Nafaanra*. La banafoj loĝas en la okcidento de Ganao je la limo al Ebur-Bordo. Malmultaj banafoj loĝas ankaŭ en Ebur-Bordo.

La banafoj vivas kun membraro inter 61.000 kaj 65.000 sude de la Nigra Voltao oriente de la urbo Bondukuo (Bondoukou) en Ebur-Bordo.

## Eksteraj ligiloj 
* Projekto Joshua
* Ethnologue.com

Kategorio:Etnoj en Ganao
Kategorio:Etnoj en Ebur-Bordo
Prisma kombinaĵo de prismoj kun turna libereco

{{Pluredro
| nomo = Prisma kombinaĵo de *2n* *p/q*-lateraj prismoj kun turna libereco
| bildo = UC20-2k n-m-gonal prisms.png
| bildo-priskribo = (*n*=2, *p*=4, *q*=1)
| speco = Uniforma pluredra kombinaĵo
| nomo1 = UC20
| komponantoj = *2n* *p/q*-lateraj uniformaj prismoj
| edroj = *4n* *{p/q}*, *2np* kvadratoj
| lateroj = *6np*
| verticoj = *4np*
| grupo = *np*-obla prisma *D(np)h*
| kgrupo = *p*-obla turnado *Cph*
}}
En geometrio, **prisma kombinaĵo de prismoj kun turna libereco** estas uniforma pluredra kombinaĵo, simetria ordigo de uniformaj prismoj komunigantaj la akson de turna simetrio. Ĝi povas esti konstruita per kunmeto de du kopioj de la respektiva prisma kombinaĵo de prismoj (sen turna libereco), kaj turno de ĉiu kopio per egala kaj kontraŭa angulo.

Estas malfinia familio de prismaj kombinaĵoj de prismoj kun turna libereco.

Por ĉiu pozitiva entjero *n>0* kaj por ĉiu racionala nombro *p/q>2*, ekzistas la kombinaĵo de *2n* *p/q*-lateraj prismoj kun turna libereco, kun geometria simetria grupo *D(np)h*.

## Vidu ankaŭ 
* Prisma kombinaĵo de prismoj
* Prisma kombinaĵo de kontraŭprismoj kun turna libereco
* Prisma kombinaĵo de kontraŭprismoj

## Referencoj 
* John Skilling, *Uniform Compounds of Uniform Polyhedra* - *Uniformaj Kombinaĵoj de Uniformaj Pluredroj*, Mathematical Proceedings of the Cambridge Philosophical Society - Matematikaj Paperoj de la Kembriĝa Filozofia Socio, Volumo 79, pp. 447-457, 1976.

Kategorio:Pluredraj kombinaĵoj
Orient-Londono

**Orient-Londono** (;  ) estas urbo kun ĉirkaŭ 500.000 loĝantoj en la komunumo *Buffalo City*, distrikto Amatolo, provinco Orienta Kablando en Sudafriko. La urbo situas ĉe la marenfluoj de la *Buffalo River* kaj de la *Nahoon River*, tuj ĉe la Hinda Oceano.

Orient-Londono estis fondita en la jaro 1836 kiel militposteno de britoj (*Fort Glamorgan*) kaj estis fortikaĵo dum la Koso-militoj.

La plej grava dungisto en Orient-Londono estas Daimler-AG, kiu produktas tie veturilojn por la sudafrika merkato kaj aliaj landoj kun maldekstraflanka trafiko, kiel ekzemple Aŭstralio.

Antaŭurbo de Orient-Londono estas la township Mdantsane.

## Eksteraj ligiloj 
* TTT-ejo de Orient-Londono
* TTT-ejo de Mercedes Benz South Africa 
* Turisma ttt-ejo de la urbo

Kategorio:Urboj de Sud-Afriko
Kategorio:Hinda Oceano
Ferenc Rezső Haáz

**HAÁZ Ferenc Rezső** (ha:z) estis rumanuja hungara etnografo naskita en Szepesbéla la 12-an de aŭgusto 1883 kaj mortinta la 29-an de julio 1958 en Odorheiu Secuiesc. Li estis la patro de etnografo Ferenc Haáz, kaj artisto, koreografo Sándor Haáz, la avo de muzikisto Sándor Haáz.

## Biografio 
La mezlernejon Haáz finis en Késmárk kaj Igló. Li akiris diplomon de desegninstruisto en Budapeŝto (1906). Li instruis en Székelyudvarhely en *Református Kollégium* (1906–27), poste en *Református Tanítóképző Intézet* (1927–45) kaj estis direktoro de kolegio de knabgimnazio (1946–48). Li estis la organizanto en 1948 kaj la unua direktoro de Haáz Rezső Múzeum (1948–51).

## Verkoj 
* *Lövéte székely népviselete (Emlékkönyv a Székely Nemzeti Múzeum ötvenéves jubileumára. Sepsiszentgyörgy 1929),
* *A székely ványolókról, az udvarhelyi szekérről, a "lakodalmas prémes"-ről'' (kun Siklódi Pál), Néprajzi Értesítő (1931–32).

## Ekspozicioj 
* 1983 - Muzea memorekspozicio.

## Bibliografio 
* Méhes György: Udvarhelyi kincskereső. Utunk 1958/38.
* Ferenczy Géza: H. F. R. Ethnographia, Bp. 1958/4.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj etnografoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj etnografoj
Kategorio:Etnografio
Kombinaĵo de 6 kvinlateraj prismoj

En geometrio, **kombinaĵo de ses kvinlateraj prismoj** estas uniforma pluredra kombinaĵo, nememspegulsimetria simetria ordigo de 6 kvinlateraj prismoj, laŭliniigitaj laŭ la aksoj de kvinobla turna simetrio de dekduedro.

Ĉi tiu kombinaĵo havas la saman situon de verticoj kiel la uniforma granda rombo-dudek-dekduedro kaj la senpintigita granda dekduedro.

## Vidu ankaŭ 
## Referencoj 
* John Skilling, *Uniform Compounds of Uniform Polyhedra* - *Uniformaj Kombinaĵoj de Uniformaj Pluredroj*, Mathematical Proceedings of the Cambridge Philosophical Society - Matematikaj Paperoj de la Kembriĝa Filozofia Socio, Volumo 79, pp. 447-457, 1976.

Kategorio:Pluredraj kombinaĵoj
Nova Forto

**Nova Forto** () estas ekstreme dekstra politika partio kaj movado de Italio. Ĝi estis kreita en 1997 de **Roberto Fiore** kaj **Massimo Morsello**. La du fondintoj de la partio ambaŭ militis en ekstremaj dekstraj terorismaj grupoj en la 1970-aj jaroj, kaj estis devigataj fuĝi al Britio en 1980, ĉar en Italio la polico volis aresti ilin pro krimoj kunligitaj kun terorismo. Ili ambaŭ pasigis dudek jarojn en Britio, kie ili kreis sukcesan financan entreprenon.
eta|maldekstra|La logotipo de la **Nova Forto** ()
eta|dekstra|La demonstrantoj el la **Nova Forto** ()
La pozicioj de Forza Nuova estas tipaj de la ekstrema dekstro: la movado havas inter siaj celoj la malleĝigon de aborto, la blokadon de enmigrado al Italio kaj la defendon de la itala "nacia identeco". Forza Nuova neniam kaŝis sian nostalgion pri la faŝisma epoko kaj pri Benito Mussolini, kaj ĝi estas konsiderata ekstremisma, rasisma kaj faŝisma grupo de la plejmulto de la italaj politikaj partioj.

Komence Forza Nuova estis ekster-parlamenta politika movado, sed en la lastaj jaroj ĝi fariĝis vera politika partio kaj prezentiĝis en la elektoj. En la jaro 2004 en la Balotoj por Eŭropa Parlamento la partio **Nova Forto** ricevis 399.073 da apogvoĉojn akirante unu mandaton, t.e. en EP eksidis ilia Membro de Eŭropa Parlamento (MEP) **Roberto Fiore**. De 2003 ĝis 2006 Forza Nuova kaj aliaj grupoj de la ekstrema dekstro unuiĝis por krei Alternativa Sociale, movadon gvidatan de Alessandra Mussolini, la nepino de Benito Mussolini. *Alternativa Sociale* prezentiĝis plurfoje en la elektoj, kaj en la ĝeneralaj elektoj de 2006 ĝi alianciĝis kun la Casa delle Libertà, la centra-dekstra koalicio gvidata de Silvio Berlusconi. Pro tio, Berlusconi estis multe kritikata pro liaj rilatoj kun ekstremistoj. Tamen, la movado de Mussolini neniam atingis sufiĉe da voĉdonoj por eniri la parlamenton. En la ĝeneralaj elektoj de 2008, Forza Nuova prezentiĝis sola, sed ricevis ege malmulte da voĉdonoj kaj denove restis ekster la parlamento kaj la senato.

Kategorio:Novfaŝismo
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1997
Prisma kombinaĵo de kontraŭprismoj

{{Pluredro
| nomo = Prisma kombinaĵo de *n* *p/q*-lateraj kontraŭprismoj
| bildo = UC23-k n-m-gonal antiprisms.png
| bildo-priskribo = (*n*=2, *p*=5, *q*=3)
| bildo1 = UC25-k n-m-gonal antiprisms.png
| bildo1-priskribo = (*n*=2, *p*=5, *q*=2)
| speco = Uniforma pluredra kombinaĵo
| nomo1 = 
**q* nepara: UC23
**q* para: UC25
| komponantoj = *n* *p/q*-lateraj kontraŭprismoj
| edroj = 2*n* *{p/q}* (se ne *p/q*=2), 2*np* trianguloj
| lateroj = 4*np*
| verticoj = 2*np*
| grupo = 
*nq* nepara: *np*-obla kontraŭprisma *D(np)d* 
*nq* para: *np*-obla prisma *D(np)h*
| kgrupo = 
*q* nepara: *p*-obla kontraŭprisma *Dpd* 
*q* para: *p*-obla prisma *Dph*
}}
En geometrio, **prisma kombinaĵo de kontraŭprismoj** estas uniforma pluredra kombinaĵo, simetria ordigo de uniformaj kontraŭprismoj komunigantaj la akson de turna simetrio.

Estas malfinia familio de prismaj kombinaĵoj de kontraŭprismoj.

Por ĉiu pozitiva entjero *n>1* kaj por ĉiu racionala nombro *p/q>2*, ekzistas la kombinaĵo de *n* *p/q*-lateraj kontraŭprismoj, kun geometria simetria grupo:
**D(np)d* se *nq* estas nepara
**D(np)h* se *nq* estas para

Se *p=2* kaj *q=1*, ĉi tio estas la kombinaĵo de *n* kvaredroj konsiderataj kiel degeneraj kontraŭprismoj.

En la lasta okazo, la kombinaĵo kun *n*=2 estas la stelookangulopluredro kaj havas pli grandan okedran simetrion *Oh*.

## Vidu ankaŭ 
* Prisma kombinaĵo de prismoj kun turna libereco
* Prisma kombinaĵo de prismoj
* Prisma kombinaĵo de kontraŭprismoj kun turna libereco

## Referencoj 
* John Skilling, *Uniform Compounds of Uniform Polyhedra* - *Uniformaj Kombinaĵoj de Uniformaj Pluredroj*, Mathematical Proceedings of the Cambridge Philosophical Society - Matematikaj Paperoj de la Kembriĝa Filozofia Socio, Volumo 79, pp. 447-457, 1976.

Kategorio:Pluredraj kombinaĵoj
Rhenen

Dosiero:Loudspeaker.svg**Rhenen** estas urbo kun urborajtoj kaj municipo en la nederlanda provinco Utrecht. La municipo havis (je la 1-a de julio 2006) 18 441 loĝantojn kaj havas areon de 42,99 km² (de kiu 1,28 km² estas akvo).

## Historio 
Rhenen akiris en la 13-a jarcento urborajtojn post kiam la loko en 855 (kiel 'Villa Rheni' ĉe la Rejno) por la unua fojo estis menciata.

De la 11-a de majo ĝis la 13-a de majo 1940 okazis intensa batalo inter la germanoj kaj nederlandanoj dum la Batalo apud la Grebbeberg. La urbo Rhenen estis grandparte detruita pro tio. La rekonstruo okazis ankoraŭ dum la Dua Mondmilito.

eta|260ra|maldekstra|La Cunera-kirko en Rhenen
eta|260ra|maldekstra|Cunera-turo en Rhenen

Kategorio:Urboj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Utreĥto
Kategorio:Municipoj de Utreĥto
Kombinaĵo de 12 stelokvinlateraj krucigitaj kontraŭprismoj kun turna libereco

En geometrio, **kombinaĵo de dek du stelokvinlateraj krucigitaj kontraŭprismoj kun turna libereco** estas uniforma pluredra kombinaĵo, simetria ordigo de 12 stelokvinlateraj krucigitaj kontraŭprismoj. Ĝi povas esti konstruita per enskribo de unu paro de stelokvinlateraj krucigitaj kontraŭprismoj en granda dudekedro, en ĉiu el la ses eblaj vojoj, kaj tiam turno de ĉiu per egala kaj kontraŭa en paro angulo *θ*.

Kiam *θ* estas 36 gradoj, la kontraŭprismoj koincidas en paroj kaj rezultiĝas (du koincidantaj kopioj de) la kombinaĵo de 6 stelokvinlateraj krucigitaj kontraŭprismoj (sen turna libereco).

Ĉi tiu kombinaĵo havas la saman situon de verticoj kiel la kombinaĵo de 12 kvinlateraj kontraŭprismoj kun turna libereco.

## Vidu ankaŭ 
## Referencoj 
* John Skilling, *Uniform Compounds of Uniform Polyhedra* - *Uniformaj Kombinaĵoj de Uniformaj Pluredroj*, Mathematical Proceedings of the Cambridge Philosophical Society - Matematikaj Paperoj de la Kembriĝa Filozofia Socio, Volumo 79, pp.&nbsp;447–457, 1976.

Kategorio:Pluredraj kombinaĵoj
Akebuoj

La **akebuoj** estas etno, kiu vivas en la montaro de la suda mezo de Togolando. Ili apartenas samkiel la akposoj kaj la adeleoj al la tielnomataj togo-restetnoj.

## Literaturo 
* Angehörige des Akebou-Volks, insb. Simon (Kodzo Kpegbadza) Abbey, geb. 1952 in Badou/Togo; Autopsio de la aŭtorino
* Deutsches Kolonial-Lexikon (1920), Band II, p.&nbsp;258

Kategorio:Etnoj en Togolando
Kategorio:Togolando
Soundgarden

eta|Soundgarden 2010

**Soundgarden** estis usona rokmuzika grupo kiu komencis en 1984. Ilia kanto *Black Hole Sun* de la albumo *Superunknown* alportis por la muzikgrupo multan sukceson en la 1990-aj jaroj, vulgarigis iun ĝenron de roko nomita grunĝo.

## Albumoj 
* Ultramega OK (1988)
* Louder Than Love (1989)
* Badmotorfinger (1991)
* Superunknown (1994)
* Down on the Upside (1996)
* King Animal (2012)

Kategorio:Usonaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1984
Papilio (libro)

**Papilio** () estas franca duonaŭtobiografia romano verkita de Henri Charrière en (1968).

Henri Charrière de siaj amikoj en Montmartre ankaŭ nomata Papilion, estis malprave kondamnita pro murdo kaj ekhavis dumvivan prizonpunon en Franca Gujano; Saint-Laurent-du-Maroni kaj la fifama Diabloinsulo (Île du Diable). Li decidis eskapi sed la unuaj klopodoj malsukcesis. Kiel puno oni translokis lin al prizono el kiu ankoraŭ neniam iu eskapis. Finfine li klopodis naŭfoje eskapi dum kiuj la lasta klopodo sukcesis, li eskapis sur sako da kokosnuksoj. Dum unu el la eskapoj li loĝis dum kelkaj monatoj en indiana vilaĝo kie li generis du infanojn ĉe du indianaj fratinoj.200px|eta|dekstra

## Eksteraj ligiloj 
*  *(pri la filmo "Papilio", bazita sur la libro)*

Kategorio:Franclingvaj romanoj
Kategorio:Verkoj el la franclingva literaturo
Kategorio:Biografiaj libroj
Kategorio:Libroj aperintaj en 1968
Richards Bay

**Richards Bay** aŭ *Richards Baai* estas sudafrika grandurbo en la komunumo Uthungulu, provinco KwaZulu-Natal.
eta|300ra|Mapo de Sud-Afriko, kie  estas trovebla nordoriente laŭ la oceano

## Bazaj informoj 
* Areo: 142.78&nbsp;km²
* Loĝantaro: 57.387 (en 2012)
* Supermara alteco: 0–14 m
* Horzono: UTC +2 h
* Poŝtkodo: 3900
* Telefonkodo: 035

## Geografio 
 situas laŭ Hinda Oceano sur marborda ebenaĵo, pli precize ĉe laguno de rivero *Mhlatuze* en la nordorienta parto de la lando.

## Historio 
Ĝi estis fondita en 1879 kiel haveno dum al unua *bur*-milito de Frederick Richards. Komence ĝi estis nur fiŝkaptista haveno, sed fariĝis nun la plej granda haveno de Sudafriko. En 1969  ricevis statuson urbo.
maldekstre|eta|260ra|Parto de la haveno por ŝipetoj en

## Ekonomio 
En la urbo ekzistas grava mineralindustrio, ekzemple aluminio. Oni minadas ferercojn, titanioksidojn kaj zirkonojn apud la urbo. Richards Bay estas ankaŭ en la mondo la plej granda haveno por karbo. La senlaboreca procento en Richards Bay sole estas 19 procentoj.

Richards Bay estas unu el la turismaj centroj de Sudafriko.

## Klimato 
 havas subtropikan klimaton kun varmaj malsekaj someroj kaj senfrostaj vintroj. Jare pluvas po 1228&nbsp;mm, en ĉiuj monatoj pluvas. En januaro la pluvo kulminas. La meza ĉiujara temperaturo estas 21.5&nbsp;°C.

## Fontoj 
* Angla Vikipedio
* loĝantaro

Kategorio:Urboj de Sud-Afriko
Kategorio:Hinda Oceano
Kategorio:Marhavenaj urboj
Japana Imperio

La **Japana Imperio** aŭ en longa formo **Imperia Regno Grand-Japanio** (japane 大日本帝國) estis la ŝtata formo de Japanio inter la jaroj 1868 kaj 1945. Ĝi historie komenciĝis per la Mejĝi-reformo (aŭ *Mejĝi-restarigado*) ekde la jaro 1868, kaj formale fundamendiĝis per la Mejĝi-konstitucio de la Japana Imperio (大日本帝國憲法) valida ekde la 29-a de novembro 1890: Per tiu konstitucio interalie la lando ricevis duĉambran nacian parlamenton, konsistanta el la ĉambroj Ŝugiin kaj Sangiin.

La Japana Imperio montriĝis tre ekspansiema ŝtato, kaj aparte en la Dua Mondmilito armee forte konkeris grandajn partojn de orienta Azio kaj multajn el la insularoj en la Pacifika Oceano. Formale la imperio ĉesis ekzisti per la ŝtata kapitulaco la 2-an de septembro 1945, sed en konstitucia vidpunkto ĝi daŭris ĝis instalo de nova konstitucio la 2-an de majo 1947.

La japana imperiismo estis preskaŭ nepra neceso konsiderinte la malgrandon de la insulara japana teritorio kaj la potencon de ties homa, militista kaj ekonomia disvolviĝo.

Jam dum la Unua japana-ĉina milito en 1894, Japanio aligis Tajvanon. Kiel rezulto de la Rusa-japana milito en 1905, Japanio konkeris parton de la insulo Saĥaleno el Rusio. Koreio estis aligita en 1910. Dum la Unua Mondmilito Japanio prenis teritoriojn lasatajn de Germanio en la provinco de Ĉinio nome Ŝandongo, same kiel la Marianoj, Karolinoj, kaj Marŝaloj. En 1918, Japanio okupis partojn de Rusia Ĉemara Regiono kaj partojn de orienta Siberio kiel partoprenanto en la Siberia interveno. En 1931 Japanio konkeris Manĉurion. Dum la Dua japana-ĉina milito en 1937, ĝi invadis Ĉinion. Fine de la Pacifika Milito, Japanio estis konkerinta plej el Malproksima Oriento, inklude kio nun estas Hongkongo, Vjetnamo, Kamboĝo, Tajlando, Birmo, Filipinoj, Indonezio, Novgvineo kaj multajn insulojn de la Pacifika Oceano.

Laŭlonge de 1944 kaj ĉefe de 1945 Japanio estis perdinta ĉiujn tiujn teritoriojn kaj komence de septembre la akcepta subskribo de la Kapitulaco de Japanio markis ties perdon. La lastaj malvenkoj de la Japana Imperio estis la Soveta invado de Manĉurio kaj la Sovet–Japana Milito.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Japana imperia armeo
* Japana imperia epoko (kalendara sistemo de la imperio)
* Japanaj militkrimoj


Kategorio:Historio de Japanio
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1868
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1947