open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Panoramo

**Panoramo** povas esti:

* pentraĵo sur la tuta interna longo de ronda muro, kiu donas (al rigardantoj en la centro) la iluzion de realaj objektoj, vidu Panorama pentraĵo
* vasta vidaĵo, rigardata ekzemple de alta loko, vidu Panorama bildo

Laŭ Francisko Azorín **Panoramo** estas *Granda pentraĵo sur ronda, konkava muro, lumigita de supre k. rigardebla de la malluma centro. Ejo, kie oni elmetas tian bildon. Kion oni elmetas plurajn bildojn oni nomas ĝin *Polioramo*.* Li indikas etimologion el la greka *pan + horama* (ĉia vido), kiel vorto elpensita de R. Barker en 1787ª j.

## Vidu ankaŭ 
* Esperanto-Panorama
* Panorama in Interlingua

## Notoj
Michael S. Trachtengerts

Nask. en 1937, ruso, Michael S. TRACHTENGERTS Vic-prezidanto de Rusa Societo pri kriptozoologio, estas unu el la plej gravaj vivantaj esploristoj pri Restaĵa homeculo.

*sinprezento (angle)
Ekskurso

Ekskurso estas

# ekskurso(promeno) longa plezura aŭ esplora promenado aŭ veturado
# ekskurso(parolo) provizora deturniĝo for de la temo (de prelego, eseo ktp.)

## Eksteraj ligiloj 
* Artikoloj pri ekskursoj 
* 

Kategorio:Esploro
Edena ĝardeno

eta
eta|Hieronymus Bosch
La unua libro de la Biblio, Genezo, priskribis la **Edenan ĝardenon** tiele:

200ra|dekstra

Tie, laŭ la Biblio, Dio kreis el la tero ĉiujn bestojn de la kampo kaj ĉiujn birdojn de la ĉielo. Tie, ankaŭ, Dio konstruis el la ripo, kiun Li prenis de Adam, la unuan virinon, Evan. En la Edena ĝardeno, la serpento tentis Adamon kaj Evan, kaj ili manĝis la frukton de la arbo de sciado pri bono kaj malbono. Unu el la punoj por malobei la vorton de Dio estis la elpelo de ili el la ĝardeno. "Kaj Dio la Eternulo diris : Jen Adam fariĝis kiel unu el Ni, sciante bonon kaj malbonon ; nun eble li etendos sian manon kaj prenos ankaŭ de la arbo de vivo kaj manĝos kaj vivos eterne. Kaj Dio la Eternulo eligis lin el la Edena ĝardeno, por ke li prilaboradu la teron, el kiu li estis prenita. Kaj Li elpelis Adamon, kaj lokis antaŭ la Edena ĝardeno la kerubon kaj la turniĝantan flaman glavon, por gardi la vojon al la arbo de vivo."

Oni supozas ke la rilato pri Edeno aperis en la 10-a jarcento a.K. post la konstruo de Jerusalema Templo sub forta influo de babilona mitaro.

Multaj provis trovi la Edenan ĝardenon, sed geologikaj ŝanĝoj dum jarmiloj, neebligis la identigon de la riveroj kaj la loko de la ĝardeno.

Biblio diras ke ĝi restis oriente de Palestino inter riveroj Piŝon, Ĝiĥon, Ĥidekel (kelkaj versioj diras Tigro) kaj Eŭfrato. Krom la nura certe konata rivero esti Eŭfrato, vorto "rivero" povas signifi ankaŭ ia ajn akva aro, ekzemple, Biblio diras ke Ĝiĥon ĉirkaŭas "tuta landon Etiopujo (kiu povus signifi Afriko)", tio povus indiki la Hinda Oceano, Mediteraneo aŭ rivero Nilo. Pro tio, la ekzaktan lokon de Edeno oni ne konas, plejparto supozas ĝin en Mezopotamio (Irako), sed, ekzemple, brazilaj poetoj metas ĝin oriente de Eŭfrato ĝis Irano kie antikva urbo Persepolo estus ĝia centro.

## Vidu ankaŭ 
* la idiotismon "Esti en la sepa ĉielo"
* tekston pri la Arbo de la sciado pri la bono kaj la malbono kaj ĝia malpermesita frukto (kiu eble estis etrogo)

Kategorio:Abrahama mitologio
Kategorio:Bibliaj esprimoj
Kategorio:Torao
Kategorio:Malnova Testamento
Kategorio:Mitaj lokoj
Kategorio:Utopioj
Aŭtoekologio

**Aŭtoekologio** estas branĉo de ekologio, kiu esploras kaj priskribas ekologion de unuopaj specioj, studante interrilatojn kun faktoroj de iliaj biotopoj.
Ĉi-tiuj faktoroj estas ekzemple nutrado, lumo aŭ temperaturo.

Kategorio:Ekologio
Arkpafado

eta|300ra|Arkosporto

**Arkpafado** aŭ malofte *arkopafado, arkopafo* estas branĉo de ĉasado, praktikata ankaŭ en la sporto kaj uzita en militoj ĝis la mezepoko. La arkpafisto provas pafi per la arko la sagon en la celtabulon. La tuta sistemo estas nomata pafarko kaj sago.

Moderna konkurenca arkpafado estas arkpafado al celo por montri akuratecon el distanco aŭ distancoj. Tiu estas la plej populara formo de konkurenca pafarkado tutmonde kaj ĝi estas nomata ankaŭ celarkado. Formo partikulare populara en Eŭropo kaj Ameriko estas kamparkado, nome pafarkado al celoj ĝenerale seriigitaj je variaj distancoj en ligna celaro.

## Celpafo 
La pafisto pafas al la ringa celtabulo.

La plej grava internacia organizo de arkpafado estas FITA, la **F**édération **I**nternational de **T**ir à l'**A**rc.

La arkpafado estas ekde 1972 - denove – olimpika ludo, post kiam tio estis jam sporto komence de la novepoko de Olimpikoj ekde 1896 ĝis 1920.

La plej konataj fakoj:

;**FITA-rondo** (ofte du tagojn) : 90m (virinoj 70m), 70m (virinoj 60m), 50m und 30m je 36 pafoj
;**eta FITA** (ĉe Ĉampionumoj kaj Olimpikoj): 2-foje 36 pafoj je 70m, poste denove K.O.-konkuro 1-a kontraŭ la 32-a (pafisto), 2-a kontraŭ. 31-a ktp. al la finalo.

;**900-a rondo** : je 30 pafoj je 60m, 50m kaj 40m

La celtabulo havas de interno al ekstero la kolorojn de oro, ruĝo, bluo, nigro kaj blanko, la ringoj nombras de 10 ĝis 1.

Ĉe **kampa arkpafado** oni starigas la celtabulojn preter rondlinio. La tabuloj estas nigraj kaj la interna ringo estas orfarba. La ringoj nombras de 5 ĝis 1. La diferenco al FITA-pafoj estas, ke tie ĉi ne estas ĉiukaze konata la distanco al la tabulo, tiel la bona arkpafisto devas bone taksi eĉ la distancon.

## Ĉasa arkpafado 
Ĉe ĉas-arkpafado oni devas **senti**. Oni pafas bildojn de bestoj aŭ ŝaŭmplastajn bestojn. Ĉe la plej multaj turniroj oni nekonas la distancon al la celo. La ĉasisto devas tra arbedoj, desupre, desube, kelkfioje eĉ kniante pafi la bestojn. La celo estas la sagon pafi en la ĉasaĵon, al areo de koro kaj pulmo.
Al unu ĉas-arkpafado nomata Parcours, apartenas tipe 28 celoj kaj je kiu oni devas pafi maksimume 3-foje. La taksado okazas ekzemple laŭ la sekva skemo (ekzistas ankaŭ aliaj pritaksaj sistemoj):

IFAA regularo por ĉasturniro

Tie oni taksas la unue pafanton.

## Ĉasado, fiŝado per arko 
La arkoĉasado aŭ arkofiŝado estas malpermesita aŭ strikte kontrolita en multaj landoj de Eŭropo (an Usono oni povas libere ĉasi per arko eĉ grizan urson).

Dosiero:WA archery target with arrows.jpg|
Dosiero:Doel in water.JPG|
Dosiero:Equipement.archer.png|

## Eksteraj ligiloj 
* https://web.archive.org/web/20080704140104/http://ar.geocities.com/archerymuseum 
* http://www.archerymuseum.blogspot.com 
* http://www.archery.org  
* http://www.arc3d.net
Aranĝo T4

**Aranĝo T4** (germane: **Tiergartenstraße 4**) estis kodnomo de la eŭtanazio-plano lanĉita de Adolf Hitler unue post intensa mens-pretiga propagando cele al la handikapenaskitaj infanoj sub 3 jaroj (8.000 mortigitis antaŭ 1939), poste en septembro 1939 ampleksigita je la plenkreskuloj, prove leĝigita, sed post publika protesto de Clemens August von Galen, la katolika episkopo de Münster, pluigita nur kaŝe. Oni neniam oficiale enketis pri la viktimoj de tiu plano, tial estas nur pritaksoj, inter 65 000 kaj 300 000 estis la viktimoj, psikaj malsanuloj, handikapuloj, maljunuloj. La aranĝo pli-malpli ĉesis en aŭgusto 1941. Plenumis ĝin, libere kaj memvole, kuracistoj kaj psikiatroj profesiaj.

La unuaj gasĉambroj, per unuoksido de karbono, estis establitaj por mortigo de psikmalsanuloj kadre de tiu aranĝo. Post la ĉeso de la aranĝo, ties kuracista laboristaro kaj gasĉambroj estis uzataj en la "Aranĝo 14f13" celanta "purigi" la koncentrejojn de ties "neutilaj" malliberuloj. Kaj la kuracistoj, ekspertoj kaj psikiatroj de "T4", kiel *Werner Heyde* kaj *Hermann Paul Nitsche*, plenumis la unuajn "selektojn" en la koncentrejoj.

La Aranĝo T4 estas konsiderata provo de la postaj, pli vastaj naziaj gentomurdoj kontraŭ judoj (Holokaŭsto), romaoj (Porajmos), kaj aliaj.

## Vidu ankaŭ 
* Holokaŭsto
* Heinrich Himmler
* Josef Mengele
* Kapablismo
* Persekutado de samseksemuloj en Nazia Germanio kaj la Holokaŭsto
* Porajmos

## Eksteraj ligiloj 
* Detala studo kun fotoj (/, unuopaj subpaĝoj ankaŭ  kaj )
* Parolado de Kardinalo Clemens August von Galen kontraŭ la nazia Eŭtanazio (angla traduko)
* Demandaro por Eŭtanazia Programo 

Dosiero:Serra, Berlin Curves, Stahl, 1986.jpg
Dosiero:Pirna Sonnenstein.jpg

Kategorio:Historio de Germanio
Kategorio:Holokaŭsto
Kategorio:Dua Mondmilito
Kategorio:Eŭgeniko
Apudbajkala Nacia Parko

eta
**Apudbajkala nacia parko** situas sur la norda bordo de la suda kaj centra parto de la lago Bajkalo, en Irkutska provinco de Rusio.

La oficejo de la parko lokas en Listvjanko, surborda vilaĝo apud la elfluo de la rivero Angara el Bajkalo, atingebla dum horo da aŭtobusa aŭ ŝipa veturado el la ĉefurbo de la regiono.

Kvankam sur la teritorioj de naciaj parkoj oni ne rajtas fari multajn turistejojn kaj similajn negocajn, forstajn kaj ekonomiajn entreprenojn, tamen ĉi tie foje leĝoj estas rompataj, kio tre bedaŭrigas homojn sentivajn kaj kunsentemajn je la naturo. Tial oni kelkfoje plenumis diversajn projektojn pri purigado de la bordoj kontraŭ rubaĵoj k.s. 

## Vidu ankaŭ 
* Naturprotekto

Kategorio:Geografio de Irkutska provinco
Kategorio:Naciaj parkoj en Rusio
Kategorio:Naciaj parkoj en Azio
Irkutska provinco

**Irkutska provinco** (enloĝata de ĉirkaŭ 3 milionoj da homoj) situas en la sud-orienta parto de Siberio. Per sia areo je 767.900 km2 la regiono kontribuas ĉirkaŭ 4,6% el la tuta teritorio de Rusio. La ĉefurbo de la regiono estas Irkutsk.

La regiono estas unu el la du rusiaj regionoj sur la bordoj de la lago Bajkal, kiu estas objekto de Monda Heredaĵo.

En Irkutska provinco, en la urbo Niĵneudinsk, naskiĝis fama tutmonde moderna poeto Jevgenij Jevtuŝenko.
dekstra|frame|Irkutska regiono sur mapo de Rusio

## Loĝantaro 
En la Irkutska provinco, laŭ la rezultoj de la censo de 2002, loĝas 2,581 milionoj da homoj, inter kiuj 1,209 mln viroj kaj 1,372 mln virinoj. Plejparto de la loĝantaro estas etnaj rusoj (89,88%), multas ukrainoj, burjatoj, tataroj. Provincanoj loĝas ĉefe en urboj (79,31%), inter kiuj plej grandas Irkutsk, Angarsk kaj Bratsk (vidu tabelon).

|}

|}

## Riveroj 
* Angara
** Irkut
** Kitoj
* Lena
** Kirenga

## Malgrandaj setlejoj 
* Listvjanka

## Referencoj
Bennebroek

**Bennebroek** estas antaŭa municipo en la sudo de la nederlanda provinco Nord-Holando kun 5.130 loĝantoj (stato: 1-a de januaro 2006). La komunuma tereno ampleksas 1,75 km². Bennebroek tiel laŭterene estas la plej malgranda municipo de Nederlando. Je la 1-a de januaro 2009 Bennebroek aliĝos al la municipo Bloemendaal (Noord-Holland).

Bennebroek estas la naskiĝurbo de la nederlanda Esperantisto kaj anarkisto Kees de Klerk.

Kategorio:Vilaĝoj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Norda Holando
Kategorio:Eksaj municipoj de Nord-Holando
Varnsdorf

**Varnsdorf** () estas industria urbo de Ĉeĥio situanta 6&nbsp;km de urbo Rumburk (*Rumburg*) kaj 32&nbsp;km de urbo Děčín. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Historio
Dum iompostioma mezepoka loĝigado elflanke de Luzacio ĉi tie estiĝadis vilaĝoj. El la jaro 1352 ekzistas la unua latina mencio pri vilaĝo Wernardi villa. La regiono estis okazejo de oftaj konfliktoj kaj interkvereloj inter bohemaj posedantoj kaj urboj de Luzacio, trairadis tra ĝi ankaŭ husanaj taĉmentoj. Ekde la jaro 1485 Varnsdorf apartenis al la saksa familio von Schleinitz. Submontara hejma prilaborado de lino ŝanĝiĝis en la 17-a jarcento en manufakturan produktadon kaj pli poste en teksindustrion (lino, lano, kotono). Per kuniĝo de kelkaj lokaj bienoj kaj vilaĝoj estiĝis en la jaro 1849 komuna vilaĝo Varnsdorf, kiu estis en la jaro 1868 proklamita post evoluo de industrio kiel urbo. Al la teksproduktado pli malfrue ankaŭ aliĝis industriaj uzinoj kaj al tiuj ĉi tradicioj ĝis nun ligas ekz. entreprenoj Elite (porvirinaj ŝtrumpoj), TOS (prilabormaŝinoj) kaj aliaj. La juna kaj neniam remparita urbo havas mezepokajn memorigaĵojn.

En la ĉirkaŭaĵo de la urbo oni povas trovi objektojn de linio de ĉeĥoslovakaj antaŭmilitaj fortikaĵoj, kiuj estis konstruataj dum la jaroj 1935–1938. Post 1945 la germana loĝantaro estis perforte elpelita.

## Loĝantaro 
## Esperanto en Varnsdorf 
En la urbo naskiĝis Willy Burgemeister.


Kategorio:Municipoj en distrikto Děčín
Kategorio:Urboj en distrikto Děčín
Kategorio:Setlejoj dividitaj pro ŝtatlimo
Kategorio:Setlejoj sur landlimo de Ĉeĥio kaj Germanio
Kategorio:Urboj en Bohemio
Kategorio:Setlejoj en Ŝluknova montetaro
Rikardo de Wallingford

eta|maldekstra|
**Rikardo de Wallingford** (*Richard of Wallingford*, 1292-1336) estis brita matematikisto, kiu tre kontribuis al astronomio kaj horloĝoj, farinte astronomian horloĝon de la abatejo Sankta Albano (Hertfordshire) en 1330, kiam li estis ties abato.

Kvankam filo nur de forĝisto, orfiĝinte Rikardo estis prenita en lernejon, poste eĉ studis universitaton de Oksfordo. Tie li restis 6 jarojn, poste fariĝis monaĥo en Sankta Albano kaj en 1326 ties abato.

En "Tractatus Horologii Astronomici", 1327 li priskribis astronomian horloĝon, kiun dudek jarojn post lia morto kompletigis Vilhelmo de Walsham (William of Walsham), sed la horloĝo estis tute detruita dum la regado de Henriko la 8-a en 1539.

Li ankaŭ desegnis kaj priskribis kalkulan aparaton por mezuri situon de astroj (kiun li nomin albiono), aŭtoris verkojn pri trigonometrio, astrologio kaj religio.

Li suferis malsanon, tiam nomatan lepro (sed povis esti ankaŭ sifiliso aŭ tuberkulozo) kaj mortis en sia abatejo.

## Eksteraj ligiloj 
* http://pcdsh01.on.br/histrelog1.htm
* http://www.alphatime.com.br/npage1.1.1.a.html 
* http://www.nicholaswhyte.info/row.htm
* http://surfin_dude.tripod.com/creative/clocks/wallingford/stalban.html
* http://www.berkshirehistory.com/bios/rwallingford.html
* https://web.archive.org/web/20060326160300/http://nhw.livejournal.com/tag/richard+of+wallingford
* http://sites.google.com/site/wallingfordhistorygateway/ 

Kategorio:Britaj astronomoj
Kategorio:Britaj matematikistoj
Pietro Cavallini

Belarto > Pentrado
----
**Pietro CAVALLINI** (naskiĝis en 1259; mortis en 1330) estis itala pentristo, mozaika desegnisto dum la renesanco.

CAVALLINI, Pietro
Cavallini, Pietro
Brazilanoj

alternative=Brasileiros.jpg|eta|251x251ra|Brasileiros
**Brazilanoj** estas ĉiuj homoj, kiuj naskiĝas en Brazilo laŭ landa rajto, ĉiuj filoj de brazilanoj kiuj naskiĝas ekster Brazilo, se iliaj gepatroj enskribas ilin en ia brazila ambasadejo, aŭ eksterlandanoj kiuj post 5 jaroj de enloĝado volas brazilaniĝi. Ĉiuj portugaloj kiuj enloĝas 5 jarojn en Brazilo, aŭtomate havas la samajn rajtojn kiel brazilanoj — inkluzive de la rajto prezidi la respublikon.[eta|250px|Kelkajn brazilanoj: [Petro la 2-a (imperiestro de Brazilo)|Petro la 2-a, Duko de Caxias, Machado de Assis, Alberto Santos-Dumont, Pelé, Ayrton Senna, Gisele Bündchen, Sérgio Vieira de Mello, Alice Braga.]]

Ofte okazas ĝeneralaj amasaj "brazilanigoj", kiam aperas leĝoj kiu donas brazilan civitanecon al ĉiuj loĝantoj de Brazilo kiu ne male manifestiĝas, eĉ se tiuj estas neleĝaj enmigrantoj. La lasta amasa "brazilanigado" okazis en 1988.

## Vidu ankaŭ 
* Brazilaj personaj nomoj
* Blankaj brazilanoj
* Afrikobrazilanoj

Brazilanoj
Dia Armistico

**Paco de Dio** kaj **Militĉeso de Dio** konsistigas dum eŭropa mezepoko klopodojn de la Eklezio cele per malpermesoj kun ekleziaj/spiritaj punoj malhelpi la senĉesajn militojn kaj perfortaĵojn en la feŭda socio (El moderna vidpunkto oni povas rigardi tiujn klopodojn kiel ian unuan strebadon reĝigi pacon pere de senperfortaj rimedoj). Tio ekis en jaro 989 kaj pluiris ĝis en la 13-a jarcento p.K.

Temis pri mezepoka moro laŭ kiu la militoj haltigu dum kelkaj monatoj en jaro por ebligi terkulturadon kaj religiajn festenojn.

Dum la eŭropa mezepoko diversaj provoj estis faritaj de la Eklezio cele se ne entute malhelpi la tiam oftaj feŭdajn militojn almenaŭ redukti ilin, aŭ almenaŭ provizi devigatajn tempojn da paco. 

Kategorio:Mezepoko
Konstanco

**Konstanco** povas esti:

* Konstanca de Arles
* Konstanco (Rumanio)
* Konstanco (Germanio)
* Konstanca Lago
Mongoloj

eta|Mongola viro sur la kovrilo de libro
**Mongoloj** estas etno de Mongolio kaj norda Ĉinio.
Pli ol 90% de la loĝantaro de Mongolio estas mongoloj, konsistante el ĉ.20 etnogrupoj: ĥalĥoj, ojratoj, burjatoj, bargoj, darĥatoj, uzemĉinoj, caĥaroj ktp.

## Vidu ankaŭ
* Barlas
* Mongolio
* Mongola faldo
Gubernio Saga

La **gubernio Saga** ( ; Hepburn/Kunrei: Saga-), ĝis 2008 en Esperanto ankaŭ **prefektejo** Nagano, estas gubernio de Japanio, sur la insulo Kiuŝuo.

Laŭ la stato de  en la gubernio vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La gubernia urbo estas Saga.

## Geografio 
### Urboj 
Atentu ke la nomoj de la guberniaj urboj ankoraŭ devos esti ŝanĝataj al transskribado Hepburn, se mankas ekstera referenco por esperantlitera latinigo.

* Imari
* Karacu
* Kanzaki
* Kaŝima
* Ogi
* Saga (gubernia urbo)
* Takeo
* Taku
* Tosu
* Ureŝino

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Gubernia retejo (, sed aŭtomate ankaŭ al pliaj lingvoj)

Kategorio:Gubernioj de Japanio
Gubernio Saitama

La '*gubernio *Saitama'''* (, Hepburn/Kunrej: *Saitama-ken''), ĝis 2008 en Esperanto ankaŭ **prefektejo**, estas gubernio de Japanio. Ĝi situas sur la ĉefa insulo Honŝuo, en la regiono Kantō kaj apartenas al la Grandtokia Areo.

Laŭ la stato de  en la gubernio vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la . Administra centro de la gubernio estas la samnoma urbo Saitama.

## Geografio 
### Urboj 
Atentu ke la nomoj de la guberniaj urboj ankoraŭ devos esti ŝanĝataj al transskribado Hepburn, se mankas ekstera referenco por esperantlitera latinigo.

* Ageo
* Asaka
* Ĉiĉibu
* Fuĝimi
* Fuĝimino
* Fukaja
* Gjoda
* Hanno
* Hanju
* Hasuda
* Hidaka
* Higaŝi-Macujama
* Honĝo
* Iruma
* Jono
* Kasukabe
* Kavagoe
* Kaŭaguĉi
* Kazo
* Kitamoto
* Koŝigaja
* Konosu
* Kuki
* Kumagaja
* Misato
* Niiza
* Okegaŭa
* Saitama (la gubernia ĉefurbo,urbo aldifinita de registara dekreto) kun la kvartaloj
** Ĉūō-ku
** Kita-ku
** Midori-ku
** Minami-ku
** Minuma-ku
** Niŝi-ku
** Ōmija-ku
** Sakura-ku
** Uraŭa-ku
* Sakado
* Satte
* Sajama
* Ŝiki
* Ŝiraoka
* Soka
* Toda
* Tokorozava
* Curugaŝima
* Ŭako
* Ŭarabi
* Jaŝio
* Joŝikaŭa

### Distriktoj, urbetoj kaj vilaĝoj 
* distrikto Ĉiĉibu
** Higaŝi-Ĉiĉibu
** Minano 
** Nagatoro 
** Ogano
** Jokoze

* distrikto Hiki
** Hatojama
** Kaŭaĝima
** Namegaŭa
** Ogaŭa 
** Ranzan
** Tokigaŭa 
** Joŝimi

* distrikto Iruma
** Mijoŝi
** Morojama
** Ogose

* distrikto Kita-Adaĉi
** Ina

* distrikto Kita-Kacuŝika
** Macubuŝi
** Sugito

* distrikto  Kodama
** Kamikaŭa
** Kamisato
** Misato

* distrikto Minami-Sajtama
** Mijaŝiro

* distrikto Osato
** Jorii 

&nbsp;

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  (, sed aŭtomate ankaŭ al pliaj lingvoj)

Kategorio:Gubernioj de Japanio
Roberto la 2-a (Francio)

eta|dekstra|Roberto la 2-a (Francio)
**Roberto la 2-a de Francio** (naskiĝis la 27-an de marto 972, mortis la 20-an de julio 1031), kromnomita **Roberto la Pia** (franclingve *Robert II le Pieux*) estis reĝo de Francio ekde 996 ĝis 1031

Roberto, la dua reĝo de la kapetida dinastio, estis la filo de Hugo Kapeto kaj de Adelajda de Akvitanio. Lia patro asociis lin al la trono ekde la kristnasko de la jaro 987 por garantii lian postan legitimecon. Pro la premo de sia patro, Roberto unue edziĝis en 988 kun Rozala de Italio, vidvino de Arnulfo la 2-a (grafo de Flandrio). Ŝi aĝis dudek jarojn pli ol li : ĉar ŝi ne sukcesis naski infanon, la geedzoj apartiĝis en 992.

Li sekve forte enamiĝis en Bertan de Burgonjo, vidvino de Eŭdo la 1-a de Blois kaj filino de Konrado la 3-a de Burgonjo. Li esperis, ke tia amedziĝo generus heredanton por la juna kapetida dinastio. Berta krome alportis al la franca monarkio heredrajton sur Burgonjo kaj sur la vastaj terenoj de la landsinjoroj de Blois. Malgraŭ malkonsento de la Katolika Eklezio (Roberto kaj Berta estis malproksimaj gekuzoj), la edziĝo okazis en novembro aŭ decembro 996, iom post la morto de Hugo Kapeto, kiu same reĵetis tian edziĝon.

Okaze de la koncilio de Pavia en 997, la papo Gregorio la 5-a puntrudis al Roberto sep jarojn da pento, se la reĝo ne apartiĝis el Berta. La papo cetere minacis sankcii la francan reĝlandon kaj ekskomuniki la geamantojn. Ĉiukaze, el la edziĝo rezultis nur unu mortnaskita infano. Roberto forlasis Bertan en 1003 kaj reedziĝis kun Konstanca de Arles, el la domo de Anĵuo. Ŝi naskis sep infanojn, inkluzive de Roberto la 1-a de Burgonjo, Hugo la 2-a de Francio (asociita al sia patro sed mortinta antaŭ li) kaj Henriko la 1-a de Francio, kiu heredis la kronon en 1031.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de monarkoj de Francio

Kategorio:Rektaj kapetidoj
Kategorio:Francaj reĝoj
Kategorio:Homoj ekskomunikitaj de romkatolika eklezio
Muflono

**Muflono** estas sovaĝa ŝafforma mamulo de subfamilio kaprenoj kaj vivas en gregoj de 50 ĝis 100 ŝafoj. Ĝia origina loĝloko estis la montaroj de Korsiko kaj Sardio. Ĝi estas la plej korpulenta el inter la kaprenoj. Ĝia lano estas kurta, kuŝanta unu sur la alia. La lano estas brunflava, sur la kolo, kapo duflanke tio estas nigreta; vintre kaŝtanbruna.

Kornon la ŝafino nur malofte portas, ankaŭ tiam longas 5–6&nbsp;cm. Ĝia korpo longas ĉ 1,15 m, vosto 10&nbsp;cm, ŝultroalto estas 70&nbsp;cm. Ĝi estas tre lerta, moviĝema, sovaĝa kaj singardema.

La besto ofte videblas en zoologiaj ĝardenoj.
maldekstra|200px
## Vidu ankaŭ 
* Alpa stepo de Karakorumo kaj okcidenta Tibeta Altebenaĵo
* Tirenaj-adriatikaj sklerofilaj kaj miksaj arbaroj

Kategorio:Kaprenoj
Kategorio:Ovio
Kategorio:Palearktisa faŭno
Kategorio:Faŭno de Italio
Kategorio:Mamuloj de Pollando
Listo de ĉeĥaj sportistoj

Jen kelkaj ĉeĥaj sportistoj.

## Atletiko 
*Roman Šebrle
*Emil Zátopek
* Tomáš Dvořák
* Jaroslav Bába

## Hokeo 
*Dominik Hašek
*Ivan Hlinka
*Jaromír Jágr
* David Pastrňák
* Jakub Voráček

## Futbalo 
*Milan Baroš
*Petr Čech
*Jan Koller
*Pavel Nedvěd
*Tomáš Rosický

## Kanuado 
*Martin Doktor

## Teniso 
*Ivan Lendl

Sporto
Kategorio:Sporto en Ĉeĥio
Ĉeĥio
Martin Doktor

**Martin DOKTOR** (naskiĝis la 21-an de majo 1974) estas eksa ĉeĥa kanuisto, kiu en 1996 akiris du olimpikajn orajn medalojn. En 2000 kaj 2004 li ankaŭ partoprenis en solopa kanuo, sed ne sukcesis gajni medalon. Dum mondaj ĉampionadoj li gajnis 14 medalojn inter 1995 kaj 2003.

## Kariero 
* 1992: ĈMJ, 1-a loko
* 1995: ĈM, Duisburg (Germanio), 1000 m, 2-a loko
* 1995: ĈM, Duisburg (Germanio), 500 m, 2-a loko
* 1996: OL, Atlanta (USA), 1000 m, 1-a loko
* 1996: OL, Atlanta (USA), 500 m, 1-a loko
* 1997: ĈM, Dortmund (Germanio), 500 m, 1-a loko
* 1997: ĈM, Dortmund (Germanio), 1000 m, 2-a loko
* 1997: ĈM, Dortmund (Germanio), *200 m, 2-a loko
* 1997: ĈE, Plovdiv (Bulgario), 1000 m, 1-a loko
* 1997: ĈE, Plovdiv (Bulgario), 500 m, 2-a loko
* 1998: ĈM, *200 m, 1-a loko
* 1998: ĈM, 1000 m, 2-a loko
* 1998: ĈM, kvarkanuo, 3-a loko
* 1999: ĈE, 1000 m, 2-a loko
* 1999: ĈE, *200 m, 2-a loko
* 1999: ĈE, 500 m, 2-a loko
* 1999: ĈM, *200 m, 2-a loko
* 1999: ĈM, 500 m, 2-a loko
* 1999: ĈM, 1000 m, 3-a loko
* 2000: OL, Sydney (Aŭstralio), 1000 m, 8-a loko
* 2000: OL, Sydney (Aŭstralio), 500 m, 8-a loko
* 2000: ĈE, 1000 m, 1-a loko
* 2000: ĈE, *200 m, 3-a loko
* 2001: ĈE, Milano (Itálie), 1000 m, 3-a loko
* 2001: ĈE, Milano (Italio), 500 m, 4-a loko
* 2001: ĈE, Milano (Italio), *200 m, 5-a loko
* 2001: ĈM, Poznań (Pollando), 1000 m, 2-a loko
* 2001: ĈM, Poznań (Pollando), *200 m, 4-a loko
* 2001: ĈM, Poznań (Pollando), 500 m, 4-a loko
* 2001: Ĉeĥio, 1000 m, 1-a loko
* 2001: Ĉeĥio, *200 m, 1-a loko
* 2001: Ĉeĥio, 500 m, 1-a loko
* 2001: Ĉeĥio, 5000 m, 1-a loko
* 2002: ĈE, 3-a loko
* 2002: ĈM, 4-a loko
* 2002: Ĉeĥio, 1000 m, 1-a loko
* 2002: Ĉeĥio, *200 m, 1-a loko
* 2002: Ĉeĥio, 500 m, 1-a loko
* 2002: Ĉeĥio, 5000 m, 1-a loko
* 2003: Ĉeĥio, *200 m, 1-a loko
* 2003: Ĉeĥio, 500 m, 1-a loko
* 2003: Ĉeĥio, 1000 m, 1-a loko
* 2003: ĈM, Gainesvill (USA), 1000 m, 4-a loko
* 2003: ĈM, Gainesvill (USA), 500 m, 3-a loko
* 2003: ĈM, Gainesvill (USA), *200 m, 2-a loko
* 2004: ĈE, Poznań (Pollando), 1000 m, 3-a loko
* 2004: ĈE, Poznań (Pollando), 500 m, 5-a loko
* 2004: Ĉeĥio, Račice, 1000 m, 1-a loko
* 2004: Ĉeĥio, Račice, 500 m, 1-a loko
* 2004: Ĉeĥio, Račice, *200 m, 1-a loko
* 2004: OL, Atenoj (Grekio), 1000 m, 4-a loko
* 2004: OL, Atenoj (Grekio), 500 m, 5-a loko

## Eksteraj ligiloj 
persona retpaĝo 

Kategorio:Ĉeĥaj sportistoj
Kategorio:Kanuistoj
UK (apartigilo)

Ĉi tiu mallongigo havas pli ol unu signifon:
***UK** - Universala Kongreso de Esperanto;
***UK** (angle United Kingdom) - Unuiĝinta Reĝlando de Britio kaj Nord-Irlando - lando  en Eŭropo;
***uk** - kodo de ukraina lingvo laŭ ISO 639-1, kiu estas uzata ankaŭ en Vikipedio.
***uK** estas simbolo de mezurunuo mikrokelvino kiu estas 10−6 kelvinoj, ĝi devus esti skribita kiel "μK".
***.uk** estas nacia domajno de la alta nivelo de Britio.
***UK** estas mallongigo de Universitato Kentukio
Willem Elsschot

**Willem ELSSCHOT**, pseŭdonimo de Alfons de Ridder (naskiĝis la 7-an de majo 1882 en Antverpeno, mortis la 31-an de majo 1960 samurbe) estis flandra verkisto (romanisto kaj poeto), unu el la plej gravaj en la nederlandlingva literaturo. Lia stilo renomas pro sia koncizeco kaj observemo. Sed tamen ĝi estas ofte emocia, kortuŝa aŭ cinika.

## Tradukoj al Esperanto 
* *De Leeuwentemmer*/La Leondresisto, en traduko de R. Vandenweghe, kaj V. Swartebroekx, Antwerpen, eld. FEL, 2024, , 
* Fragment uit *Villa des Roses*; Fragmento el *Villa des Roses*; 1910/1931; trad. A. Lodema Sr., aperis en Flandra Esperantisto, okt. 1931, p. 62/63
* *Het huwelijk*; La edziĝo; 1910/1957; tradukis Hector Vermuyten
* *Moeder*; Patrino; 1907/1957; tradukis Hector Vermuyten
* *Het huwelijk*; La geedziĝo; 1910/1965; tradukis Hendrik de Roover
* *De bedelaar*; La almozulo; 1909/1968; tradukis Hendrik de Roover
* *Bij het doodsbed van een kind*; Ĉe la mortlito de infano; 1908/1968; tradukis Hendrik de Roover
* *Tot den arme*; Al la malriĉulo; 1909/1968; tradukis Hendrik de Roover
* *De zee*; La maro; 1902/1968; tradukis Hendrik de Roover
* *Aan Fine*; Al Fine; 1903/1968; tradukis Hendrik de Roover
* *Moeder*; Patrino; 1907/1968; tradukis Hendrik de Roover
* *Aan mijn moeder*; Al mia patrino; 1902/1969; tradukis Hendrik de Roover
* *De baggerman*; La dragisto; 1908/1969; tradukis Hendrik de Roover
* *Moeder*; Patrino; 1908/1969; tradukis Hendrik de Roover
* *Kaas*; Fromaĝo; 1933/1998; tradukis Michiel Meeuwissen
* *Het huwelijk*; La edzeco; 1910/1996; tradukis Michiel Meeuwissen; https://meeuw.org/elsschot/edzeco.html
* *Het dwaallicht*; Kiel Vaglumo; 1947/2010; tradukis Bert Boon; eldonis Flandra Esperanto-Ligo

## Eksteraj ligiloj 
* Esperantlingva TTT-paĝo pri li
* Fromaĝo, traduko de la libro Kaas fare de Michiel Meeuwissen

Kategorio:Flandraj verkistoj
Kategorio:Nederlandlingvaj verkistoj
Nescio (verkisto)

**Jan Hendrik Frederik GRÖNLOH** (naskiĝis la  en Amsterdamo, mortis la  en Hilversum), pseŭdonime **Nescio** () estis nederlanda verkisto de novromantikismaj rakontoj, parte inspirite de la stilo de Multatuli. Liaj plej konataj rakontoj estas *De uitvreter* (1911; "La profitulo"), *Titaantjes* (1915; "Titanetoj") kaj *Dichtertje* (1918; "Poeteto").

## Verkoj 
* 1911 - *De uitvreter*, rakonto en: *De Gids*
* 1915 - *Titaantjes*, rakonto en: *Groot Nederland*
* 1918 - *Dichtertje*, *De uitvreter*, *Titaantjes* (kolekto)
* 1946 - *Mene tekel*, novelo
* 1956 - *De uitvreter*, *Titaantjes*, *Dichtertje*, *Mene Tekel* (kolekto)
* 1960 - *Insula Dei*, novelo en: *Tirade*
* 1961 - *De oester*, rakonto en: *Tirade*
* 1961 - *Boven het dal en andere verhalen*
* 1962 - *Heimwee, en andere fragmenten*
* 1971 - *De X geboden*, postmorte eldonata
* 1996 - *Natuurdagboek*, postmorte eldonata
* 2010 - *Nescio, Brieven uit Veere*

[eta|Statuo de Nescio en [Ubbergen]]

## Eksteraj ligiloj 
*  *La Profitulo*, unu el lia plej konataj rakontoj (mistera, ŝajne humura, sed profunde homa kaj metafizika), rete legebla.

Kategorio:Nederlandaj verkistoj
Kanuado

**Kanuado** estas akva sporto en kanuo origine indiana, mallarĝa kaj pintfina, en kiu la sportisto staras kaj pagajas per nefiksita pagajo.

Ekzistas kanuado trankvilakva, sovaĝakva kaj sovaĝakva kanu-slalomo.

## Famaj kanuistoj 
* Martin Doktor, 
* Birgit Fischer, 

## Bildaro 

Dosiero:Canoeing.JPG|
Dosiero:Wda Kajak 2005 Szumyk.jpg|
Dosiero:Wellington Dragon Boat Festival 2005 5.jpg|
Dosiero:Scouting -Big.jpg|

## Vidu ankaŭ 
* Kajakado-Kanuado
* Remado
Asistanto

**Asistanto** ĝenerale estas profesia helpanto, servanto aŭ subtenanto al superulo.

## Teĥniko 
* Babilrobotoj ofte nomiĝas **asistanto**. Vidu :Kategorio:Virtualaj asistantoj

## Medicino kaj Scienco 
**Asistanto** estas faka helpanto de sciencisto, kirurgo, profesoro k.s.

Asistanto ĉe universitato estas komencanta instruisto, kiu ankoraŭ ne rajtas memstare prelegi, sed akiras spertojn helpante al alia instruisto.

La sekva rango estas **lektoro**, kiun sekvas la docento. La plej alta instrua rango estas profesoro.

### Listo de medicinaj asistantoj 
*URA Ryozi

Kategorio:Sciencistoj
Kategorio:Medicina terminologio
Rektoro

**Rektoro** ( = reganto) laŭ esperantaj vortaroj kiel la Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto (PIV) estas estro de universitato aŭ de alia instrua institucio, diversa laŭ landoj: plej ofte kaj en plej multaj landoj temas pri estro de universitato, kiu kutime estas unu el la profesoroj, sed en Francio pri estro de la tuta instrua sistemo de regiono, kaj en iuj landoj la estro de mezlernejo havas tiun titolon.

Tamen, aldone ankaŭ ekzistas kristanisma eklezia signifo de la vorto: 

Ekzemple, en la hodiaŭa kanona uzokutimo de la katolika eklezio, la *rector ecclesiae* (latine, "eklezia rektoro") rilatas al la pastro kiu funkcias kiel la estro de kirko kiu ne estas preĝejo de kristana paroĥo aŭ monaĥejo. En la jezuita ordeno, ankaŭ la estroj de katolikaj gimnazioj aŭ pastraj seminarioj estas nomitaj rektoroj - kvankam katolikaj gimnazioj kalkuleblas inter la mezlernejoj kaj pastraj seminarioj estas speco de instrua institucio, do jam kovriĝas per la ĝenerala, ne-eklezia difino.

En la anglikana eklezio oni distingas inter "paroĥoj", kiuj estas finance sendependaj, kaj *misiejoj*, kiuj estas subvenciataj de la diocezo. En la *paroĥoj*, la plej alt-estra pastro estas nomumita fare de la paroĥa konsilio (kun la konsento de la episkopo) kaj estas kutime nomata "rektoro" (gvidanto); en misiejoj, la pastroj estas nomumitaj fare de la episkopo kaj funkcias kiel liaj reprezentantoj; ili estas tial nomitaj "vikario" ("anstataŭanto").

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Universitata kanceliero

Kategorio:Profesioj
Kategorio:Universitatestroj
Kategorio:Katolikismo
Kategorio:Anglikanismo
Brando

eta|Miniaturaj boteloj de brandoj
**Brando** estas alkohola trinkaĵo, farita per distilado de alkoholhava likvo (ekzemple vino) aŭ de fermentintaj greno, fruktoj k.a.:

* absinttrinkaĵo
* anizobrando
* amarbrando (el flava genciano)
* bagasbrando
* citronbrando
* ĉerizbrando
* ĝino
* juniperbrando
* kalvadoso (el cidro)
* karvi-brando
* kirŝo (germane *Kirsch*)
* konjako
* merizbrando (el dolĉa ĉerizo)
* paĉarano
* palinko
* pingo
* pisko
* prunbrando: cuiko (en Rumanio), slivovico
* rumo
* ŝnapso
* terpombrando
* tekilo
* meskalo
* vinbrando (angle *Brandy*)
* viskio
* vodko
ktp.

## Vidu ankaŭ 
* Likvoro

Kategorio:Alkoholaĵoj
Anizobrando

eta
**Anizobrando** estas speco de brando farata el anizo. Pluraj specoj de **anizobrandoj** ekzistas, ĉiu tipe populara en unu lando, kaj nomitaj:
:en Francio *Pastis*
:en Grekio kaj Libano *Ouzo*
:en Turkio kaj Balkanoj *Raki*
Historio kaj elfaradmaniero de ĉiu:

## *Pastis*
Pastiso nun tiom tipa franca aperitivo fakte ekzistas nur de ĉ. 1920, post kiam oni malpermesis la absintobrandon, pro ties malutilaj efektoj al sano (absintoekstrakto entenata povas konduki al frenezo) ktp.

## *Ouzo*
Oŭzo estas konsiderata kiel nacia trinkaĵo de Grekio. Ĝi multe similas al rako.

## *Raki*
Rako estas konsiderata kiel nacia trinkaĵo de Turkio. Ĝi estas ofte servata kun marfrukto aǔ/kaj mezeo.

Kategorio:Alkoholaĵoj
Profesoro

eta|Profesoroj en ceremonia vesto
[eta|Epizodo de [podkasto Kern.punkto pri profesora vivo. Spertoj de usona profesoro Dum la Germana Esperanto Kongreso en Freiburg. Ni parolis kun Orlando Raola, usona profesoro de kalifornio, nun faranta sabatan jaron en Eŭropo pri la profesora vivo en Usono kaj la sabata forpermeso.]]

**Profesoro** estas universitata instruisto de la plej alta grado. Do temas pri speco de altlerneja instruisto, pli altranga ol docento de universitato (altlernejo de ĉiuj fakoj) aŭ de alia altlernejo. Profesoreco estas scienca titolo, kiun atribuas ŝtatestro je propono de la universitato aŭ en landoj kie la universitatoj havas plenan aŭtonomion, de la universitato mem. Tamen en kelkaj kazoj universitatoj liberigas unuopajn profesorojn de instrutaskoj, por ke ili povu  dediĉi sin ekskluzive al scienca esplorado.

En kelkaj landoj, precipe latinidlingvaj, oni donas ankaŭ la titolon profesoro al la mezlernejaj instruistoj kaj en Francio, ekde kelkaj jaroj, eĉ al tiuj, kiuj laboras en elementaj lernejoj; sed estas atentinde, ke tiu maniero tute ne estas internacia kaj povas esti kaŭzo de gravaj miskomprenoj. Oni imagu mezlernejan instruiston akceptita en monduma kunveno en Anglio aŭ Germanio, prezentita kiel profesoro kaj demandita, en kiu universitato li instruas. Tial, por eviti ĉian konfuzon, instruisto ĉiam precizigu: «Mi estas instruisto».

Por individuaj profesoroj, rigardu la kategorion Profesoroj.

## Distingigita profesoro (de esplorado/instruado) 
Ofte specifaj por unu institucio, titoloj kiel "profesoro de prezidanto", "universitata profesoro", "distingigita profesoro", "distingigita esplorprofesoro", "distingigita docenta profesoro", aŭ "distingigita universitata profesoro" estas donitaj al malgranda procento de la plej alta oficistoj kiuj estas rigarditaj kiel precipe gravaj en siaj respektivaj esplorkampoj. Kelkaj institucioj donas pli universitatspecifajn titolojn, kiel ekzemple "Instituto-Profesoro" de MIT, "Sterling Professor" de Universitato Yale aŭ Universitato Duke.

Kelkaj akademiaj kaj/aŭ sciencaj organizoj ankaŭ povas doni la titolon "distingigita profesoro" en rekono de atingo dum la kurso de akademia kariero. Ekzemple, la Unuiĝo de Kolegiaj Lernejoj de Arkitekturo ĉiujare rekonas ĝis kvin fakultatojn en arkitekturlernejoj en Usono kaj Kanado kun la ACSA Distinguished Professor Award. 

## Vidi ankaŭ 
* Dekano
* Dojeno
* Doktoro
* Fakultato
* Masakro de Lvovaj Profesoroj


Kategorio:Profesioj
Kategorio:Universitato
Kategorio:Edukado
Kategorio:Akademiaj titoloj
Saint-Denis

**Saint-Denis** estas la nomo de la sekvantaj lokoj, originantaj de la sanktulo Denizo de Parizo:

## Belgio 
* **Saint-Denis (Belgio)** estas distrikto de la urbo Mons en Belgio.

## Italio 
* **Saint-Denis (Italio)** estas komunumo en Italio

## Francio 
* **Saint-Denis (Seine-Saint-Denis)** estas komunumo en la franca departemento Seine-Saint-Denis.
** **Baziliko de Saint-Denis** estas la katedralo de la komunumo Saint-Denis.
** **Saint-Denis (stacidomo)** estas stacidomo en komunumo Saint-Denis.
* **Saint-Denis (Aude)** estas komunumo en la franca departemento Aude.
* **Saint-Denis (Creuse)** estas komunumo en la franca departemento Creuse.
* **Saint-Denis (Deux-Sèvres)** estas komunumo en la franca departemento Deux-Sèvres.
* **Saint-Denis (Gard)** estas komunumo en la franca departemento Gard.
* **Saint-Denis (Lot)** estas komunumo en la franca departemento Lot.
* **Saint-Denis (Yonne)** estas komunumo en la franca departemento Yonne.
* **Saint-Denis (Reunio)** estas urbo sur la franca insulo Reunio.
* '''Saint-Denis-d'Anjou** estas komunumo en la franca departemento Sarthe.
* **Saint-Denis-d'Oléron** estas komunumo en la franca departemento Charente-Maritime.
* **Saint-Denis-de-l'Hôtel** estas komunumo en la franca departemento Loiret.
** **Saint-Denis - Jargeau (stacidomo)''' estas fervoja stacio en Saint-Denis-de-l'Hôtel.
* **Saint-Denis-des-Murs** estas komunumo en la franca departemento Haute-Vienne.
** **Saint-Denis-des-Murs (stacidomo)** estas fervoja stacio en Saint-Denis-des-Murs.
* **Saint-Denis-en-Val** estas komunumo en la franca departemento Loiret.
* **Saint-Denis-lès-Bourg** estas komunumo en la franca departemento Ain.
* **Saint-Denis-le-Vêtu** estas komunumo en la franca departemento Manche.
* **Saint-Denis-lès-Martel estas komunumo en la franca departemento Lot.
** **Saint-Denis-près-Martel (stacidomo)** estas fervoja stacio en Saint-Denis-lès-Martel.
* **Morey-Saint-Denis''' estas komunumo en la franca departemento Côte-d'Or.

kaj multe aliaj

## Svislando 
* **Châtel-Saint-Denis** estas komunumo de la Distrikto Vevejso en Kantono Friburgo en Svislando.

* **Saint-Denis VD** estas vilaĝo de la komunumo Chavannes-le-Veyron de la Distrikto Morges en Kantono Vaŭdo en Svislando.

* **Saint-Denis (Grancy)** estas la suda parto de la vilaĝo Saint-Denis VD, apartenanta al la komunumo Grancy de la Distrikto Morges en Kantono Vaŭdo en Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* **Denizo** (pri personaj nomoj)
Chartres

**Chartres** [] (proponitaj esperantigoj *Ŝartro, Ĉartro*) estas franca komunumo, kiu situas  sudokcidente de Parizo. Ĝi estas la plej granda urbo kaj la prefektejo de la departemento Eure-et-Loir, en la regiono Centro-Valo de Luaro. En la jaro 2010, ĝi havis  loĝantojn, kiuj nomiĝas en la franca lingvo *Chartrains*.

Chartres estas fama pro sia katedralo, elstara pro ĝiaj vitraloj. La turoj de la katedralo videblas de malproksime super la ebena pejzaĝo de la natura regiono Beauce.

## Geografio 
Chartres estas la tradicia ĉefurbo de la natura, intense agrokultura regiono Beauce.

## Monumentoj 
[eta|maldekstra|La [katedralo de Chartres]]
La plej fama monumento en Chartres estas la katedralo Notre-Dame, konstruita en la 12-a kaj 13-a jarcentoj. Ĝi estas rimarkinde bone konservita kaj elstara ekzemplo de gotika arkitekturo. Ĝi estis deklarita historia monumento en 1862 kaj, ekde 1979, ĝi apartenas al la monda heredaĵo de Unesko.

## Famuloj 
* Jacqueline de Romilly fakulino pri filologio kaj pri antikva Grekio.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Eure-et-Loir
* Listo de urboj de Francio
* Chartres (stacidomo)
* Beaulieu-Le Coudray (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
Wells

**Wells** estas urbeto en la distrikto *Mendip* en graflando Somerset en Anglio.
Kun nur 10.000 loĝantoj ĝi laŭdire estas la plej malgranda urbo de Anglio.
(Laŭ strikta konsidero la "urbo Londono" (urba centro) havas nur 7.000 loĝantojn kaj do povus pretendi tiun titolon.)
Wells kaj Bath en distrikto Bath and North East Somerset estas la solaj urboj en Somerset.

Wells estas ŝatata turismejo, parte pro propraj historiaj vidindaĵoj kaj parte pro sia proksimeco al Bath, Stonehenge kaj aliaj allogaĵoj.
Partoj de ĝia katedralo de Sankta Andreo, konsiderata unu el la plej belaj en Anglio, venas el la 10-a jarcento;
la strato "Vicars' Close" pretendas esti la plej malnova daŭre loĝata strato en Eŭropo.
La nomo de la urbo devenas de tri fontoj (angle: *wells*) ĉe la episkopa palaco.

Laŭdire William Penn trapasis la urbon survoje al Ameriko kaj tranoktis en la gastejo "La Krono".

## Eksteraj ligiloj 
* Urba retejo

Kategorio:Urboj de Anglio
Kategorio:Somerset
Amiens

eta|maldekstre|150px|Katedralo Nia Damo
'''** (aŭ esperante **Amieno**) estas urbo de Francio situa en la departemento Somme kaj en la regiono Hauts-de-France. Ĝi estis la ĉefurbo de la regiono Pikardio, kiam tiu regiono ekzistis, sed ekde komenco de 2016, ĝi estas la dua urbo, laŭ nombro de loĝantoj, en la pli vasta regiono, kies ĉefurbo estas Lillo. Ĝi estas la prefektejo de la departemento.

La loĝantojn de Amiens oni nomas la **'. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Historio 
Dum la gaŭla-romia periodo, la urbo jam ekzistis kaj nomiĝis ''''. Amiens estas la historia centro kaj ĉefurbo de Hauts-de-France ekde Mezepoko.

Dum mezepoko la kultivado kaj prilaborado de vajdo (planto por havigi bluan koloron) riĉigis la burĝaron. La riĉeco permesis la konstruon de la katedralo.

En 1477 post la morto de Karlo la brava la urbo iĝis definitive franca.

En 1802 la Traktato de Amiens estis subskribita en Amiens la 25an de Marto 1802(Germinal 4a, jaro X, laŭ la Franca Revolucia kalendaro), de Jozefo Bonaparte kaj Charles Cornwallis, 1a Markiso de Cornwallis, kiel "Definitiva Pactraktato".

En 1906 okazis tie aparte grava kunigo de la sindikata unuiĝo CGT, kie estis voĉdonita la Amiena Ĉarto.

## Ĝemelurboj 
Amiens estas ĝemelita kun :
* Dortmund en Germanio ekde 1960
* Görlitz en Germanio ekde 1971
* Darlington en Unuiĝinta Reĝlando ekde 1973
* Tulsa en Usono ekde 2005

## Heraldiko 
## Vidindaĵoj 
* La katedralo, kiu estas la plej vasta (plej longa navo, je 133,50 metroj) en Francio, kaj unu inter la plej belaj.
* La turo Perret, kiu estis la unua ĉielskrapulo konstruita en Francio, tuj post la Dua mondmilito.

## Servoj 
* Universitato de Pikardio Jules Verne

## Famuloj 
* Sankta Ansgar
* Julio Vern

## Eŭropa Junulara Ĉefurbo en 2020 
En Cascais, Portugalio, la 24-an de novembro 2017 la urbo de Amieno estis elektita Eŭropa Junulara Ĉefurbo en 2020 iĝante la unua franca urbo akiri tiun titolon.

En la ĉeesto de Brigitte Fouré, Urbestro de Amieno kaj Margaux Delétré, vicurbestro, kiu respondecas pri Juneco, delegacio de dek personoj el Amieno akceptis la titolon en Cascais.

Amieno, reprezentita de juna teknikisto, defendis sian kandidatecon en novembro 2017 en Bruselo antaŭ panelo de parlamentanoj kaj membroj de la Eŭropa Komisiono kaj ankaŭ aliaj elektitaj urboj: Chisinau (Moldavio), Klaipeda (Lutuanie) , Timisoara (Rumanio) kaj Villach (Aŭstrio).

Amieno postsekvas Novi Sad en Serbio, kiu estis elektita por la titolo en 2019. Jam, la urbo preparas sin por gastigi dum jaro junulojn el la tuta Eŭropo. Koncertoj, spektakloj, festivaloj, sportaj okazaĵoj, ekspozicioj, ritmos tiun jaron 2020 en Amieno.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Somme
* Listo de urboj de Francio
* Traktato de Amiens
* Amiens (stacidomo)
* Montières (stacidomo)
* Saint-Roch (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 

eta|maldekstre|250px|Kanalo en la kvartalo Saint-Leu.


Kategorio:Hauts-de-France
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Francio
Kategorio:Komunumoj de Somme
Kategorio:Etapaj urboj de Tour de France
Tomáš Štítný

dekstra|eta|Tomáš Štítný ze Štítného
**Tomáš ŠTÍTNÝ** (naskiĝis ĉirkaŭ 1333 - mortis inter 1401-1409) estas fondinto de la ĉeĥa teologia literaturo.

Li apartenis al la malalta malriĉa nobelaro (posedanto de vilaĝo Štítný), studis ĉe la Universitato de Karolo, sed revenis hejmen sen akademia titolo. Kiam liaj infanoj maturiĝis, li luis sian bienon kaj transloĝiĝis al Prago en 1381 kaj dediĉis sin al literaturo. Supozeble de li devenas ĉeĥlingva traduko de budhisma romano Baarlam kaj Josafat.

## Verkoj 
* **Kinhy šestery o obecných věcech křesťanských** (Ses libroj pri ĝeneralaj aferoj kristanaj)
* **Knihy naučení křesťanského** (Libroj de instruo kristana)
* **Řeči besední** (Paroloj diskutaj)
* **Řeči sváteční a nedělní** (Paroloj festaj kaj dimanĉaj)
* **Knížky o hře šachové** (Libroj pri ludo ŝaka)

Kategorio:Ĉeĥlingvaj verkistoj
Vimbodí

**Vimbodí** estas loko en Katalunio. La oficiala nomo de la municipo estas de 2006
**Vimbodí i Poblet**, ĉar en ĝi troviĝas la tre grava monaĥejo de Poblet. La loĝantaro en 2009 estis 1.077 homoj.

Ĝi estas la naskiĝloko de esperantisto Josep Albagés Ventura

## Demografio 
## Kulturo 
eta|180ra|maldekstra|Preĝejo de Vimbodí
La paroĥa preĝejo estas dediĉita al la Transfiguriĝo de Jesuo. Ĝi estas farita en gotika stilo, en la 12a-13a jarcentoj, kun postaj transformoj en 1714 kaj grava restaŭrado post la damaĝoj suferitaj dum la Hispana Enlanda Milito.

Je 2 kilometroj de la urbo troviĝas la kastelo de Milmanda.

La ĉefa heredaĵo de la municipo estas tamen la Monaĥejo de Poblet, situanta iom aparte de la urbo mem.

## Ekonomio 
Krom la turismo, la ĉefa okupo de la municipo estas la kultivado de la vito. Dum multaj jaroj funkciis industrio de vitro, sed la fabriko fermiĝis en la 1950-aj jaroj. Nun restas malgranda muzeo pri tiu arto.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Vimbodí i Poblet (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo  


Kategorio:Urboj de Katalunio
Kategorio:Municipoj de Hispanio
Kalungao

**Kalungao** estas antaŭa dio de Maroj de Kandombleo. Li loĝis en Madagaskaro, sed helpis Eŭropanojn forporti nigrajn sklavojn al Brazilo, pro tiu, fariĝis dio de Morto. Lia simbolo estas malgranda pupo.

Kategorio:Kandombleo
Kategorio:Afrika Kulto
Kategorio:Religio en Brazilo
Hinterhermsdorf

eta|400ra|panoramo de la kerna parto de Hinterhermsdorf
La vilaĝo **Hinterhermsdorf** situas ĉe la orienta rando de Saksa Svislando, la germana parto de Elba Grejsmontaro. Meze tra la vilaĝo tiriĝas la limo inter elba grejso kaj luzacia granito. Administre ĝi apartenas al la urbo **Sebnitz**.

## Turismo 
### Vidindaĵoj en la vilaĝo 
En Hinterhermsdorf staras 62 domoj de la tipo Umgebindehaus (germane, prononcu: *Umgebindehaŭs*), tio estas specifa trabfaka konstruaĵo karakteriza por multaj vilaĝoj de la orienta Ercmontaro, Elba Grejsmontaro kaj Supra Luzacio.

En unu el ili estas muzeo kun historia loĝoĉambro de arbara laboristo (germane: *Waldarbeiterstube*).

### Ĉirkaŭaĵo 
:Supra kaj malsupra kluzo (teknikaj monumentoj)
:valo de rojo Weißbach
:ravino de rivereto Kirnitzsch (prononcu: kir'niĉ)
:monto Königsplatz, 436 metroj, kun panorama vido
:monto Weifberg, 478 metroj, kun nova panoramoturo
:monto Wachberg, 496 metroj, kun panoramo

## Rilataj temoj 
* Zadní Doubice

Kategorio:Elba Grejsmontaro
Kategorio:Distrikto Saksa Svislando-Orienta Ercmontaro
Manresa

Manrezo aŭ **Manresa** (prononco en la kataluna: [mənˈrɛzə]) estas la ĉefurbo de la komarko Bages, en la Provinco Barcelono, Katalunio. Ĝi troviĝas ĉirkaŭ 60 km de la urbo Barcelono, en la koro de Katalunio, kie markas limon inter la industria suda regiono kaj la pli kampara norda regiono.

Manresa havas fabrikojn de teksaĵoj, ŝpinitaĵoj, kemiaĵoj kaj maŝinaro. En la lastaj jardekoj ĝi substituis la industrion al la komerco. Estas urbo kun interesa aro da mezepokaj konstruaĵoj, kun sia ponto super la rivero Cardener kaj sia gotika preĝejo (nomita *La Seu*, katalune). Krome oni povas ankaŭ trovi barokajn preĝejojn kaj interesajn modernismajn konstruaĵojn. La urbo estas membro de eŭropa ligo de mezgrandaj urboj, nomata *Eurotowns*.

Ĝi situas precize en la angulo kie 5 km distance kunfluiĝas de la riveroj Llobregat kaj Cardener. Ĝi estas grava nodo de komunikvojoj, aparte kun la Ŝoseo de la Llobregat, inter la montoj kaj la maro, kaj la Transversa Ŝoseo, inter la internaj valoj de Urgell kaj Segarra kaj la orientaj regionoj de la lando. Manresa ĉiam ludis tra la historio tre grava rolo en la organizado de centra Katalunio.

## Esperanto-movado 
En Manresa, je la komenco de 20-a jarcento, Josep Albagés Ventura fondis Esperanto-grupon kaj tie estis KEF-Kongreso en la jaro 1936. KEA-Kongreso estis en la jaro 1999.

## Demografio 
## Ekonomio 
Industrio en la urbo inkludas tekstil-farado, metalurgio, kaj vitro-fabrikado.

## Bildaro 

Dosiero: Seu Manresa vista general.JPG|*La Seu* el la turo Sankta Katerino
Dosiero:Manresa pont.jpg|La Malnova Ponto sur la rivero Cardener
Dosiero:Montserrat des de Manresa.JPG|La monto Montserrat vidita el Manresa

## Vidu ankaŭ 
* Manresa (stacidomo)
* Listo de urboj de Katalunio

## Eksteraj ligiloj 
* Manresa Esperanto-Grupo - Kun pliaj informoj pri Manresa
* Oficiala TTT-ejo de l' Urbodomo de Manresa ()
* Gvidilo de la urbo de Manresa ()


Kategorio:Urboj de Katalunio
Kategorio:Municipoj de la Provinco Barcelono
Cunnersdorf (Saksa Svislando)

**Cunnersdorf** estas idilia vilaĝo kiu situas meze de Saksa Svislando, la germana parto de la Elba Grejsmontaro.

## Turismo 
En la vilaĝo vidindas:
* Heimatstube (malgranda muzeo pri la vilaĝo)

En la proksima ĉirkaŭaĵo allogas:
* Katzensteingebiet
* Gohrisch
* Pfaffenstein
* Papststein
* Kohlbornstein 
* Fortreso Königstein

## Administra aparteno 
Cunnersdorf estas parto de la administra komunumo Gohrisch, kiu konsistas krome el *Kurort Gohrisch* situanta sur altebenaĵo, *Papstdorf* piede de la monto Papststein en 350 metroj de alteco kaj *Kleinhennersdorf*, kiu troviĝas sur altebenaĵo.

Kategorio:Elba Grejsmontaro
Badmintono ĉe la someraj Olimpikoj 2004

Dum la someraj Olimpikoj 2004 en Ateno okazis kvin badmintono-konkursoj. Oni ludis de la 14-a ĝis la 21-a de aŭgusto 2004.

Venkis kaj ricevis orajn medalojn:
* en vira unuopa ludo *Taufik Hidayat*, ;
* en vira duopa ludo *KIM Dong Moon* kaj *HA Tae Kwon*, ;
* en virina unuopa ludo *Zhang Ning*, ;
* en virina duopa ludo *Zhang Jiewen* kaj *YANG Wei*, ;
* en miksa ludo *Zhang Jun* kaj *GAO Ling*, .

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.athens2004.com/en/BadmintonQualifications 

Kategorio:Somera Olimpiko 2004