Jaime Garzón

**Jaime Hernando GARZÓN FORERO** (24-a de oktobro 1960 - 13-a de aŭgusto 1999) estis kolombia advokato, pedagogo kaj pac-luktanto. Li longatempe laboris en la televido kaj radio, li estis ankaŭ politikisto kaj urbestro de Sumapaz (1988-1990 kaj denove dum 1990-1994), eta vilaĝo proksime al Bogoto. Li ludis gravan rolon kiel paca negocanto inter la registaro kolombia kaj FARK.

Li fariĝis famulo danke al sia rolo en la naciaj komunikiloj (televido kaj radio), en kiuj li estas rekonata kiel pioniro de la politika humuro en la Kolombia televido. 

Plurfoje, Garzón diris en la komunikiloj ke oni minacadis lin per leteroj. La 13-a de aŭgusto li estis murdita de du murdistoj kiam li vojaĝis al sia laborejo. Dum la juĝa esplorado, la defendanto diris ke la nacia administra departemento pri sekureco (Hispane: Departamento Administrativo de Seguridad, DAS) deviigis la esploradon disde lia murdo . 

## Vivo 
Jaime Garzón estudis juron kaj politikajn sciencojn en la Nacia Universitato de Kolombio, sed pro lia laboro politika kaj televida li neniam finis sian studadon, tamen li ricevis postmortan diplomiĝon en 1999.

Je 1978, kiam li aĝis 18 kaj antaŭ esti akceptita en la universitato, Garzón aliĝis al grupo "José Solano Sepúlveda", urba reto de la gerila grupo ELN, lia kromnomo estis *Heidi*. Li estis membro de tiu grupo dum 3 monatoj, post tio li retiriĝis kaj fondis kun aliaj eks-gerilanoj la grupon por intelektuloj "El Rotundo Vagabundo".

Pri ĉi tiu epoko, la ĵurnalisto Álvaro García deklaras:

### Urbestro de Sumapaz 
Li urbestris etan urbon proksime al la ĉefurbo de Kolombio. Dum la Prezindenteco de Andrés Pastrana Arango, li estis elpostenigita en 1989 pro malkompreno de dokumento en kiu Garzón deklaris ke la nunaj putinoj en la urbeto estis la "putinaj FARK", la registaro komprenis ke Garzón starigis bordelon. 

Dum 1990 kaj 1994 li laboris en la Casa de Nariño kiel kunordiganto de la traduko de la nova konstitucio al indiĝenaj lingvoj.  La tiama Prezidanto diras pri tiu epoko:

### En la komunikiloj 
En 1987 la direktoro de "Novaĵoj el la 7-a", Antonio Morales Riveira, sciis pri la famo de la urbestro de Sumapaz kiel imitanto de politikistoj.  Ĉi tiel li aperis unuafoje en televido.

#### Zoociedad 
Kiam li laboris en Casa de Nariño, li ekis laboro en la komunikiloj, li neniam imagis kiom fama li estos pro tiu ĉi laboro. Lia unua televida programo estis Zoociedad (Vortludo inter la hispanaj vortoj "Zoo", prefikso kiun aludas al bestoj, kaj "sociedad" kiu signifas socion), produktata de "Cinevisión". La programo estis dissendita je la 21:00-a nokte. La temo de la programo estis nacia, socia kaj politika parodio, baldaŭ la programo fariĝis sukceso televida.

#### ¡Quac! El noticero 
Inter 1995 kaj 1997 li laboris en informa televido nomita ¡Quac! El noticero (Kŭak! la informa televido). En la programo Garzón rolis plurajn rolulojn, inter ili:

* Néstor Elí: Portgardisto de konstruaĵo nomata "Kolombio".
* Inti de la Hoz, serioza kaj moderna virino.
* "Kamarado" Jhon Lenin, universitata studento maldekstremula.
* William Garra, raportisto, inspirita de la fama raportisto de la 80-a jardeko William Parra.
* Godofredo Cínico Caspa, advokato kaj politikisto ultrakonservativa.

#### Lechuza kaj CM& 
Kiam la informa televido ¡Quac! fermiĝis en 1997, Garzón aliĝis al la programo televida "*Lechuza*" (Strigo)  Tie li kreis sian lastan kaj plej faman rolulon: Heriberto de la Calle (Heriberto el la Strato), Li estis bot-purigisto kiu intervjuis elstarajn kaj famajn personojn. Garzón interpretis al Heriberto ĝis sia mortigo en 1999.

#### Televidaj programoj kaj roluloj 
## Agoj por la paco 
Jaime Garzón ege agis pro la kolombia paco, li plurfoje agis kiel negocanto paca, li helpis al la liberado de kaptitaj personoj. En 1998 la FARK forkaptis 32 personojn, inter ili 5 eksterlandanoj, ili estis liberigitaj danke al la helpado kaj senlaca agado de Garzón.. 4 tagoj poste Garzón helpis al liberado de aliaj 9 personoj.

La 6-an de majo 1998 la Generalo Jorge Enrique Mora Rangel, komandanto de la kolombia armeo, petis esplori la agojn de Garzón dum la liberado de la kaptuloj,  La 4-an de junio la "zar antisecuestros" (La caro kontraŭforkaptoj), emfazis la laboron de Garzón kiel porpaca helpanto.

La 25-an de majo, la senatanino Piedad Córdoba estis forkaptita de la paramilitaroj, Carlos Castaño Gil, la tiama ĉefestro de la organizaĵo, akuzis ŝin helpi la gerilon.  Castaño mencias ankaŭ al Jaime Garzón. Laŭ Castaño, Garzón estis helpanto de la gerilo kaj gajnis monon per gerila forkaptado. Kiam ŝi estis liberigita, ŝi tuj sciigis al Garzón pri kion ili diris al ŝi.

## Murdo 
[eta|300px|Monumento al ĵurnalisto Jaime Garzón Forero ĉe [Bogotá, la statuo estas de unu el liaj plej elstaraj roluloj: "Heriberto de la Calle".]]

La semajnfino de la 7-a kaj 8-a de aŭgusto 1999, Garzón provis kunveni kun Carlos Castaño en Antjokio kaj kiam li ĝiris suden, en la kvartalo "Quinta Paredes", tre proksime al sia laborejo, li haltiĝis en trafik-lumo. Tiam li estis blokita de du uloj kiuj estis sur blanka motorciklo kaj sen identigilaj platoj,

La 5-an de februaro 2021 la kortumo konfirmis la 26-jaran punon kontraŭ eksa vicdirektoro de DAS (Administra Sekcio pri Sekureco) José Miguel Narváez pro la murdo de Jaime Garzón post pli ol 21 jaroj de la krimo.

## Referencoj 
* 

Kategorio:Murditoj
Kategorio:Kolombiaj politikistoj
Kategorio:Kolombiaj ĵurnalistoj