Kronika obstrukca pneŭmonopatio

eta|Pulma histo kun emfizemo
**Kronika obstrukca pneŭmonopatio** (KOP) estas kronika malsano de la pulmo, karakterizata de ŝtopiĝo (obstrukco) de la bronkoj limiganta la spiran aerfluon. En Eŭropo kaj Usono ĝi estas konsiderata kiel la kvara plej ofta mortokaŭzo. En 2005 pro ĝi monde mortis 3 milionoj da homoj, tio estas 5&nbsp;% el ĉiuj mortoj tiujaraj

Kronikan obstrukcan pneŭmonopation kaŭzas kronika inflamo de la spirvojoj kaj de la pulma parenkimo; precipaj formoj estas la kronika obstrukca bronkito kaj la emfizemo. Ĝi estas apenaŭ aŭ ne plibonigebla kaj iom post iom pligraviĝas. Precipaj simptomoj estas tuso, ekspektorado kaj dispneo. La pliparto de la homoj suferantaj pro bronkito havas kronikan obstrukcan pneŭmonopation.

Signifaj kaŭzoj de la malsano estas precipe tabakfumado, krome malpurigo de aero; kontribuas ankaŭ genetika dispozicio. En evolulandoj al aermalpurigo kontribuas fajroj uzataj por kuiri kaj hejti, ĉar homoj pasigas multe da tempo proksime al ili.

## Epidemiologio 
La tutmonda prevalenco de la KOP gamas inter 5 kaj 10&nbsp;% de la plenkreska loĝantaro inter 40 kaj 80 jaroj. Se konsideri la totalon de la tutmonda loĝantaro, la prevalenco estas de proksimume 1 % en ĉiuj aĝoj. La KOP pliigis sian prevalencon en la lastaj jardekoj kaj estas 3-4 fojojn pli ofta ĉe viroj ol ĉe virinoj (15&nbsp;% ĉe fumantoj, 12,8&nbsp;% ĉe eksfumantoj kaj 4,1&nbsp;% ĉe nefumantoj) logike konsiderante la pli granda prevalenco de tabakismo ĉe viroj, kvankam oni esperas, ke tio ŝanĝiĝos en la venontaj jardekoj, ĉar la konsumo de tabako ĉe junaj virinoj estas klare pli granda ol ĉe la junaj viroj. Kvankam la prevalenco fakte dependas grandparte de la fiziologia difino uzata, la valoro kaj plej simpla kaj kun plej granda diagnozoprobablo konsistas en la uzado de la rilato FEV1/FVC 10]) estas asociata al simpla kronika bronkito kaj al la KOP. Povas okazi interagado inter la media poluado kaj la konsumo de tabako. Datoj de la studo BOLD ne subtenas la asocion inter PM2.5 kaj kronika obstrukco de la spiraj vojoj karaktera de la KOP.
* **Polvo kaj kemiaj produktoj en labora medio**: La laboreja ekspono al la polvo (karbo, siliko, kvarco), al vaporoj de izocianatoj kaj dissolviloj povas estis faktoro asociita al la apero de KOP, ĉefe agante kun la konsumo de tabako. Oni studis, ke la ekspono al kadmio kaj la ekspono al lutovaporoj povus esti asociata al la apero de emfizemo.
* **Infekto**: La spiraj infektoj dum la unuaj etapoj de la vivo estas asociataj al la KOP en postaj etapoj de la vivo. Oni vidis, ke infektoj virusaj kaj latentaj (kiel tiu de adenoviruso) povas okazigi ampleksigon de la inflama reago en la emfizemo kaj antaŭdisponi la disvolvigon de KOP.
* **Fumo de ligno kaj karbo**: la personoj kiuj kuiras aŭ varmigas la hejmon per brulaĵoj de biomaso havas grandan riskon disvolvigi KOP.

## Diferenc-diagnozo 
Simptomojn de kronika obstrukca pneŭmonopatio povas kaŭzi ankaŭ aliaj malsanoj, ekzemple kora malsufiĉo, pulma embolio, pulmito kaj pneŭmotorako. Multaj suferantoj de kronika obstrukca pneŭmonopatio supozas ke ili havas astmon; por distingi utilas, sed ne ĉiam sufiĉas spirmezurado.

Depende de la medio necesas konsideri ankaŭ la eblon de tuberkulozo.

## Terapio 
Ne ekzistas konata terapio kiu kuracus kronikan obstrukcan pneŭmonopation, sed ja eblas mildigi ĝiajn simptomojn kaj malrapidigi ĝian evoluon. Utilas ĉesigo de fumado kaj aplikado de oksigeno; ĉesigo de fumado reduktas la mortoriskon je 18&nbsp;%.

Povas utili ankaŭ spir-ekzercoj kaj normaligo de la korpopezo, se ĝi estas tro aŭ maltro alta.

## Referencoj 
* 

Kategorio:Sindromoj en pneŭmonologio
Kategorio:Aĝulaj malsanoj
Kategorio:Profesiaj malsanoj
Kategorio:Fumado