open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jarmila Loukotková

**Jarmila LOUKOTKOVÁ** (ŝi naskiĝis la 14-an de aprilo 1923 en Prago - mortis la 29-an de oktobro 2007) estis ĉeĥa verkistino, precipe de historiaj romanoj el antikvaj kaj mezepokaj tempoj.

Ŝi estas filino de la ĉeĥa etnografo, lingvisto kaj vojaĝanto Čestmír Loukotka (1895-1966), kiu studis la vivon de indianoj en la Suda Ameriko.

Jarmila Loukotková studis gimnazion en Prago, dum la milito ŝi frekventis lingvolernejon kaj laboris ĉe la magistrato. Post la milito ŝi studis la francan lingvon kaj estetikon ĉe la filozofia fakultato, poste ŝi redaktis fremdlingvan gazeton.

Kiel verkistino ŝi dediĉis sian atenton precipe al historiaj romanoj. La francan mezepokon ŝi priskribis en la romanoj **Spite la poeto kantas** (pri Villon) kaj **Dio aŭ diablo** (pri marŝalo de Retz, amiko de Ĵan Dark), sed plej multe logis ŝin la romia antikveco. Romanoj **Spartakus** kaj **Por kiu la sango** bildigas ribelojn de sklavoj. **Ne ekzistas la romia popolo** estas romano pri poeto Petronius kaj imperiestro Nerono. **Rido sub masko** pri dramverkisto Terentius revenas al la epoko de militoj kontraŭ Kartago, same kiel **Krio de nevideblaj pavoj**. El la romia historio ĉerpas ankaŭ romano **Hejme mortas homoj**.

Kelkaj romanoj koncernas ankaŭ nian epokon (Donaco de la unua mateno, Meduzo, Rekompenco).

## Verkoj 
* Spartakus 1: Před námi boj, 1950 (Spartako 1: Antaŭ ni batalo)
* Spartakus 2: Smrtí boj nekončí, 1957 (Spartako 2: Per morto la batalo ne finiĝas)
* Pro koho krev, 1968 (Por kiu la sango)
* Není římského lidu, 1949 (Ne ekzistas romia popolo)
* Křik neviditelných pávů, 1997 (Krio de nevideblaj pavoj)
* Pod maskou smích, 1977 (Rido sub masko)
* Doma lidé umírají, 1981 (Hejme mortas homoj)
* Bůh či ďábel, 1957 (Dio aŭ diablo)
* Navzdory básník zpívá, 1957 (Spite la poeto kantas)
* Dar jitra prvního, 1971 (Donaco de la unua mateno)
* Lhůta prošla, 1992 (La limdato pasis)
* Liána smrti, 1968 (Liano de morto)
* Medúza, 1973 (Meduzo)
* Na život se jen čeká, 1961 (La vivon oni nur atendas)
* Odměna, 1975 (Rekompenco)
* Příběhy kaštanu, 1944 (La aventuroj de kaŝtano)
* Tajemství Černého lesa, 1965 (Sekreto de la Nigra Arbaro)
* Vstup do ráje zakázán, 1969 (Eniri la paradizon malpermesite)
* Žít jednou spolu, 1988 (Foje vivi kune)

Kategorio:Ĉeĥlingvaj verkistoj
Jean Tousseul

**Jean TOUSSEUL** (naskiĝis en Landenne-sur-Meuse, la , mortis en Seilles la ) estas la plumnomo de la belga valona verkisto Olivier Degée.

Unue manlaboristo, li poste iĝis ĵurnalisto inter 1923 kaj 1927, antaŭ ol dediĉi sin nur al verkado. Li publikigis ĉirkaŭ 50 librojn, el kiuj multaj estis tradukitaj en diversajn lingvojn.

## En Esperanto aperis 
* *La Morto de Blanjo* (trad. Léon Bergiers, eld. SAT, 1925.

Kategorio:Belgaj verkistoj
Kategorio:Valonaj verkistoj
Kategorio:Belgaj ĵurnalistoj
Kategorio:Franclingvaj verkistoj
Yumi, Yumi, Yumi

**Yumi, Yumi, Yumi** (pr: *Jumi, Jumi, Jumi*, esperante: *Ni, Ni, Ni*) estas la nacia himno de Vanuatuo, adoptita en 1980, post nacia konkurso kiun gajnis François Vincent AYSSAV (n. 1955).

## Eksteraj ligiloj 
* MIDI dosiero 
* Anglalingva retejo, kun angla traduko de la himno 

Vanuatuo
Kategorio:Naciaj simboloj de Vanuatuo
Ĉiba

La urbo **Ĉiba** (japane 千葉市 [ĉiba-ŝi]; Hepburn: Chiba-shi; Kunrei Tiba-si) estas urbo de Japanio, kiu situas en la meza parto de la gubernio Ĉiba. La urbo estas ĝia administra centro kaj havas la titolon urbo aldifinita de registara dekreto. Ĝi apartenas al la regiono Kantō, kaj geografie troveblas en la centro de la insulo Honŝuo, la plej granda el la insuloj de Japanio. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

La teritorio havas komunan limon kun .

* **Koordinatoj:** 

## Kvartaloj 
* Ĉuo-kvartalo
* Hanamigaŭa-kvartalo
* Inage-kvartalo
* Vakaba-kvartalo
* Midori-kvartalo
* Mihama-kvartalo

## Servoj 
* Malferma Universitato de Japanio

## Famuloj 
* Hiroshi Aoyama

## Partneraj urboj 
Inter la partneraj urboj de Ĉiba estas

* 20ra Asunciono en Paragvajo
* 20ra Houston en Usono
* 13ra Montreux VD en Svislando
* 20ra Nord-Vankuvero en Kanado
* 20ra Kesonurbo en la Filipinoj
* 20ra Suĝoŭo en Ĉinio
* 20ra Tjanĝino en Ĉinio

## Esperantistoj el Ĉiba 
* sinjorino Sasaki Macue (1886-1933)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Gubernio Ĉiba
Kategorio:Urboj de Japanio
Kategorio:Gubernio Ĉiba
Aspremont

''''* (jen france kaj okcitane) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Marbordaj Alpoj (france *Alpes-Maritimes*, okcitane *Aups Maritims*), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura ( ). Fine de  en la komunumo vivis . Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Nico* kaj al la kantono *''.  

## Notindaj loĝintoj
*Ĝi estas loko en Francio kie Ernest Edward Yelland propagandis Esperanton.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Alpes-Maritimes

eta|maldekstra|300px|la loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Kategorio:Komunumoj de Alpes-Maritimes
Devonport

**Devonport** - prononco [DEvenpo:t] - estis havenurbo en la historia graflando Devono de Anglio. Nun ĝi estas distrikto de Plymouth. En 1919 ĝi kuniĝis kun du aliaj urboj (Plymouth kaj *East Stonehouse*), fine de 1928 ekestante la moderna urbo Plymouth. Laŭ la censo de 2011 la urbodistrikto havis 14 788 loĝantojn.

## Esperantuje 
Ĝi estas konata Esperantuje kiel la loko en Anglio kie naskiĝis Ernest Edward Yelland.

Kategorio:Anglio
-469

En la jaro **469 antaŭ Kristo** okazis, interalie:

## Eventoj 
* T. Numicius Priscus kaj A. Verginius (Tricostus) Caeliomontanus iĝis konsuloj en Romo.
*Cimono venkis la persojn.

## Naskiĝoj 
*Sokrato

## Mortoj
Ardon (Nord-Osetio)

**Ardon** (, osete *Æрыдон*) estas urbo en Nord-Osetio, ĉefurbo de la Ardona distrikto de Nord-Osetio. Staras 39 kilometrojn for al okcidento de Vladikavkaz. Plejparto de loĝantaro estas etnaj osetoj, kvankam estas relative (por kampara regiono) multe da rusoj. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 90210501.

La urbo estis fondita en jaro 1824.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1964.

La interurba telefona kodo estas 86732, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 43°10' norde, longitudo 44°17' oriente.

La urbo estas ĉe rivero Ardon (Ардон).

En la urbo estas fervoja stacio.

Kategorio:Urboj de Nord-Osetio
Uljanovska provinco

**Uljanovska provinco** estas provinco de Rusio.

Laŭ la stato de  en la provinco vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝia ĉefurbo estas Uljanovsk.

## Bazaj informoj 
Horzono: UTC +0300. Areo: 37.300 kv. km. (62-a laŭ grandeco).
Loĝantaro: 1.382.811 (36-a laŭ loĝantaro, censo de 2002).
Denseco de loĝantaro: 37,1 por 1 kv. km.

## Geografio 
Rivero Volga dividas teritorion de la provinco je alta dekstra kaj plata maldekstra bordoj. Sur la dekstra bordo estas Ĉevolga Altaĵo (alteco ĝis 363 m). Svijaga (tatare: Зөя, ĉuvaŝe: Сӗве, marie Сӱйэ) estas rivero en Uljanovska provinco kaj Tatarstano, dekstra alfluanto de Volgo.

La Undora montaro (ruse Ундорские горы) estas altaĵo en Uljanovska provinco, sur la dekstra bordo de Volgo, kiu gravas por paleontologio.

Klimato estas modere kontinenta. Averaĝa temperaturo de januaro estas −13 °С, de julio +19 °С.

## Eksteraj ligiloj 
* Registaro de la provinco
* Fizika mapo de la provinco
Kimra terhundo

La **Kimra Terhundo** estas hunda raso, unu el multaj terhundaj rasoj. La Kimra terhundo originas el Kimrio ekekzistis de la 10-a jarcento. Ĝia origino estas en la Maljuna Anglia Nigra kaj Tana terhundo kiu ekekzistis en Anglio ekde la 13-a jarcento. Ĝi ankaŭ ekzistis en Kimrio kaj ĝi estis tiu tipo kiu fine registriĝis de la hundoklubo sub la nomo Kimra terhundo. Ĝis 1900 ĝi nomiĝis la "Maljuna Anglia Terhundo" aŭ "Nigra kaj Tana Malglata Harara Terhundo". La raso estis agnoskita ekde 1886 kaj estas pli komuna ol la Ajrvala terhundo aŭ la Vulpa terhundo.

## Karaktero 
La Kimra terhundo  havas tipe terhundan humoron. Ĝi ne taŭgas kiel unua hundo ĝenerale, ĉar ĝi bezonas posedanton neŝanĝiĝeman . En la ĝustaj manoj, ĝi estas feliĉa, viva kaj malofte sinĝena aŭ timema hundo. Hundoj de ĉi tiu raso povas esti sindediĉaj kaj obeemaj amikoj kaj povas esti aŭ urbaj aŭ kamparaj hundoj. Iuj Kimraj terhundoj montras tipan ĉasinstinkton. Kimra terhundo ne postulas multe da fizika ekzerco, sed ĝi malofte iĝas laca kaj estas vera kamarado por tiu, kiu ŝatas subĉielan agadon. Ĝi estas aktiva kaj aŭdaca sed ne batalema, tamen sindefendas kiam tio necesas. La Kimra terhundo bezonas multe da intelekta stimulado por resti agrabla. Pasigi tutan tagon en malgranda spaco ne sufiĉas. Ĝi devas fari ion interesan ĉiutage.

Kimraj terhundoj estas bonaj kun infanoj; ili ŝatas ludi kaj postiri infanon dum ĝi ludas, sed ofte la infano laciĝas antaŭ la hundo, do priatento de plenkreskulo necesas por eviti problemojn.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Hundorasoj
Kategorio:Terhundoj
Saitama (apartigilo)

***`Saitama`*** estas la latinliterigo en la angleca transliterigo Hepburn de urbo provizore ankaŭ en alternativa esperanta latinliterigo skribita Sajtama kun "j". Vera esperantliterigo kun o-finaĵo, kiu povus esti Saj'ta'mo kun tri silaboj aŭ Sa'i'ta'mo kun kvar, ankoraŭ ne oficiale decidiĝis.

Tamen: Laŭ nuna stato de la esperantlingvaj vortaroj, gazetaroj kaj literaturaj produktaĵoj ne estas valida pravigo de iu alia urba aŭ gubernia nomo krom la norma internacia vorto "Saitama". 

Do temas pri:

* gubernio Saitama 埼玉県
* Saitama さいたま市, plej granda kaj adminitre centra urbo en la gubernio

* sportejo Saitama Super Areno
* kaj universitato de Saitama, en la citita angleca transliterigo Hepburn *Saitama Daigaku*) plus pliaj institucioj en la urbo
Marcel Boubou

**Marcel BOUBOU** (Marcelo BUBU), naskiĝis en Beaugency (franca departemento Loiret) la 22-an de septembro 1892, mortis la 18-an de septembro 1942 en la koncentrejo Aŭŝvico, estis franca instruisto, aktiva en la laborista esperantista movado ĝis la dua mondmilito. Pro sia partumo al la kontraŭnazia rezistado li estis arestita jam en oktobro 1940. La 6-an de julio 1942, li estis sendita al la koncentrejo de Aŭŝvico, kie li pereis la 18-an de septembro.

## Vivo
Boubou naskiĝis la 22an de septembro 1892- en la urbo Beaugency. Li studis la instruistan seminarion de 1908 —1911 en Orleans. Li instruis en La Baule, poste en Saint-Jean-de-la-Ruelle, Orleans-Les Aydes ĉe la strato de la universitato kaj fine Dauphine-avenuo, sin dediĉante al sia eduka tasko. 

Apenaŭ elirinte el la instruista seminario, li aliĝis al la socialista partio. Post li aliĝis al la Komunista Partio. Kun aliaj kamaradoj, li kreis kaj vivigis la unuecan sindikaton en kiu li speciale zorgas pri la Internacio de la Instrulaboristoj, kun Georges Cogniot. Pro tio li estis persekutita per la Daladier-dekreto, kiu malpermesis la Komunistan Partion en Francio. 

Boubou estis unuafoje arestita en februaro 1940, li estis liberigitaj post 48 horoj, ĉar neniun pruvon oni povis trovi kontraŭ li.
Li estis denove arestita la 18-an de oktobro 1941 kaj kondukita al la malliberejo de la strato Eugene-Vignat. Li estis deportita al Germanio la 6-an de julio 1942. Li mortis en Auschwitz septembre de 1942.

## Esperanto
Ekde 1921 Boubou estis tre aktiva en SAT, kie li gvidis la pedagogian sekcion, kaj en Fédération Espérantiste Ouvrière (FEO). Li ankaŭ agadis kiel esperantisto kadre de la Freinet-movado.

En 1931 li forlasis SATon okaze de la komunista skismo por agadi en la kadro de la IPE-movado. Li gvidis Esperanto-kursojn en la Labor-Borso, kaj ankaŭ perkorespondajn senpagajn kursojn al multaj instruistoj; li eĉ foroferas siajn
feriojn al la somera Esperanta lernejo.

## Verkoj
*''Cours rationnel et complet d'espéranto'' (kun Jozefo Habert), 1921 

## Literaturo
* Historio de SAT 1921-1952. Paris: SAT 1953, 152&nbsp;p.
* Lins, Ulrich. La danĝera lingvo. Studo pri la persekutoj kontraŭ Esperanto. 1988, 568&nbsp;p. ISBN 5-01-003136-1
* Schwarz, Adolf. Survoje al Internacia de Proleta Esperantistaro. Faktoj, dokumentoj, rememoroj. Sofio 1992, 223&nbsp;p.
*Liberté. Eld. Nacia Sindikato de Francaj Instruistoj, Parizo, 1946(?)
*Marcel Boubou 1892-1942. Der Esperantist n116 jun 1982, p. 127-129.

## Eksteraj ligiloj 
*Slipo en arĥivoj pri franca rezistantoj 
*Biografio (en la franca), listo de politikaj malliberuloj en Aŭŝvico
*Biografia vortaro "Le Maitron" (en la franca) pri laborista movado

Kategorio:Membroj de SAT
Kategorio:Mortintoj en Aŭŝvico
Kavernoj en Praĥovaj rokoj

**Kavernoj en Praĥovaj rokoj** estas de pseŭdokarsta deveno kaj ili estiĝis en rokoj kaj rokturoj. Ili troviĝas okcidente de vilaĝo Prachov, 5 km de urbo Jičín.

La pseŭdokarstaj kavernoj en la grejsrokoj ne estas tro grandaj. La plej granda estas el ili **Frata preĝejloko**, tra kiu kondukas turisma vojo. Ĝi estas longa 31 m, ĝi estiĝis pro ruinigo de grejsaj blokoj, kiuj enkojniĝis kreante hodiaŭ kavernan plafonon. Malantaŭ mallarĝa enirejo estas ĉefa spaco larĝa 3 – 4 m. Flanken deflankiĝas du malgrandaj koridoretoj. Kaverno **Gardisto de valoj** situas ĉe rokmurpiedo sub unu el valoj de prachova burgejo. Tio estas kaverna niĉo profunda 3 m, larĝa 6 m kaj alta 1,5 m. En kaverno **Martelo** eblas tra kelkaj enirejoj malsupreniri inter enkojniĝintaj ŝtonegoj ĝis profundeco 9 m. La kaverno estas 29 m longa.

## Vidu ankaŭ 
*Praĥovaj rokoj

Kategorio:Naturo en distrikto Jičín
Kategorio:Kavernoj en Ĉeĥio
Kategorio:Bohemia paradizo
Kavernoj de rokaro en Adrŝpaĥ

En la **kavernoj de rokaro en Adrŝpaĥ** estas registritaj kelkaj dekoj da kavernoj, sed ne ĉiuj estas sekuraj aŭ alireblaj en la rezervejo. Tial turistoj povas viziti aŭ ekvidi nur kelkajn el ili. Ili troviĝas sude de la vilaĝo Dolní Adršpach, 3,5&nbsp;km nordokcidente de la urbo Teplice nad Metují.

La kaverno **Sub Granda akvofalo** estas „katedralo“, estiĝinta pro frostiga eroziiĝo de rokmuro kun multnombraj fendaĵoj. La kaverno **Mustruo** estas 20 m longa, maksimume 1 m larĝa krevaĵo en roko norde de la rokoturoj *Urbestro* kaj *Urbestrino*. La kaverno **En Kresa krutaĵo**, troviĝanta en la dekstra muro sub la formacio *Geamantoj*, estas 5 m longa kaj  en ĝi estas lokita „Tombejo de montogrimpistoj“. La kaverno **Ĉe sukerkonuso** estas nealirebla sed ties portalon eblas ekvidi de la turisma vojo.

## Vidu ankaŭ 
*Rokoj ĉe Adrŝpaĥ-Teplice

Kategorio:Adršpach
Kategorio:Geografio de distrikto Trutnov
Kategorio:Kavernoj en Ĉeĥio
Kavernoj de rokaro en Teplice

**Kavernoj de rokaro en Teplice** troviĝas en rokurbo 1 – 2&nbsp;km okcidente de urbo Teplice nad Metují kaj ili havas kelke da dekoj de pseŭdokarstaj kavernoj. Kelkaj situas rekte aŭ almenaŭ proksime de turisma vojo.

En nordokcidenta parto de Katedrala muro estas la plej granda subtera spaco de la rokurbo **Roka templo** – grandega krevaĵo kun kaverno en la fino. Rekta koridoro estas 45 m longa, maksimume 2,5 m larĝa kaj preskaŭ 50 m alta. Ĝi prezentas dumtempan formon inter rokfendaĵo kaj krevaĵkaverno. Grandaj krevaĵkavernoj estas ankaŭ la tn. **Malgranda kaj Granda templa placo**. Kaverno **Sub Hirundo** estas krevaĵkaverno 10 m longa, maksimume 1 m larĝa kaj 6 m alta. Kaverno **En Lupa ravino** estiĝis en roko inter lageto de Adršpach kaj vojkruciĝo de turismaj vojoj en Lupa ravino. Ties portalo estas 3,3 m larĝa kaj 8,5 m alta.

Multaj pluaj kavernoj ne estas alireblaj por publiko. Ankaŭ la plej longa ĉeĥa pseŭdokarsta kaverno apartenas inter ili. Ĝia nomo estas **Teplica**, ĝi estas longa nekredeblaj 1065 m kaj vico da ties enirejoj situas inter ŝtonegoj en la fundo de profunda kaj sovaĝa valo de Rokar-rojo. Ĝi estas tipa bloka kaverno, giganta kaj danĝera labirinto, kies ĉambregoj (preskaŭ 20 m altaj), koridoroj, fumtuboj kaj mallarĝaj trarampejoj kondukas sub grandegaj rokblokoj, detruiĝintaj foje el la ĉirkaŭaj rokoj kaj plenigantaj nun en grandega tavolo la fundon de la valo. Ankaŭ Rokar-rojo kaj ties alfluo hodiaŭ trafluas tra kaverna subterejo kaj vintre ili kreas ĉi tie fantaziajn glaciformaciojn, kiuj diversoke supervivas ĝis somero.

## Vidu ankaŭ 
*Rokoj ĉe Adrŝpaĥ-Teplice

Kategorio:Geografio de distrikto Trutnov
Kategorio:Kavernoj en Ĉeĥio
Israela Esperantisto

***Israela Esperantisto*** (hebree: האספרנטיסט הישראלי) estas la organo de Esperanto-Ligo en Israelo. Ĝi aperas regule ekde 1959.

## Enhavo 
Nuntempe ĝi estas kolora revuo, aperanta du fojojn jare. Malgraŭ modesta eldonkvanto de 300 ekzempleroj ĝi ĝuas intereson kaj kontribuojn, interalie de nunaj eminentuloj kiaj Claude Piron, Miĥael Giŝpling, Zofia Banet-Fornalova, Kalle Kniivilä, Ulrich Lins, Boris Kolker k.a. La spektro de temoj tuŝitaj estas tre vasta, inkluzive de historiaj skizoj, eseoj pri Esperantistoj, tutmondiĝo kaj homaranismo, lingvaj problemoj, gvidlinioj pri informado, informoj pri la israela E-movado.

Inter la menciindaj eroj estas:
* Persona atestado pri la lastaj tagoj de Lidja Zamenhof (n-ro 113);
* La influo de la jida sur Esperanton (n-roj 139 -140 );
* malkovrita polemika artikolo de Zamenhof (n-ro 140 ) kaj lia Letero al la Biluim (n-ro 70);
* artikolo pri Petr Ginz, “Esperantisto, kiu vojaĝis el la getto al la kosmo„ (n-ro 141 ).

Aldone, la revuo prezentas riĉan kolekton de literaturaj verkoj (prozo kaj poezio), tradukitaj samkiel originalaj.

## Redaktoroj 
Fondita de Josef Murĵan sub la nomo *Nia Ligilo*, ĝi estis plue redaktita de Aleksander Manor, Josef Ŝemer, Doron Modan, Amri Wandel kaj ekde 2018 de Mikaelo Lineckij.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de Israela Esperantisto, en kiu troveblas i.a. plene enretigitaj numeroj el la pasintaj jaroj.
* 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj  

Kategorio:Esperanto-movado en Israelo
Kategorio:Esperanto-gazetoj
Kategorio:Israelaj gazetoj
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Esperanto-Ligo en Israelo
Katakomboj en Jihlava

eta|Unu el multaj koridoroj de la katakomboj en Jihlava
eta|dekstra|La t.n. Lumanta koridoro
La **katakomboj en Jihlava** estas homfarita aro da koridoroj subteraj, kiuj ligas multajn kelojn de la urbocentro.

La katakomboj certe aĝas plurajn jarcentojn; perdiĝis ĉia informo pri iliaj origina celo.
Kvankam la urbo Jihlava estis fama pri minado de ercoj, estas preskaŭ certe, ke la katakomboj ne estis kreitaj pro ercminado.
Estas hipotezoj, ke temas simple pri subteraj proviz-tenejoj, sed tio ne klarigus la interligitecon.
Ankaŭ hipotezoj pri defendaj aŭ kanalizaciaj celoj ne estas pruveblaj, kvankam certas, ke parto de la koridoroj servis ankaŭ por forfluigi akvon.

La koridoroj havas suman longon de 25 km kaj areon de 50.000 m², el kio videblas, ke la mezuma larĝo estas du metroj; mankas vere larĝaj ejoj.
Ekzistas tri etaĝoj, el kiuj la unua (supra) konsistas el la domaj keloj kaj probable devenas el la 14-a jarcento.
Sub ĝi estas dua etaĝo, en profundo de 4 ĝis 8 metroj, kaj tria, en profundo de 8 ĝis 14 metroj, ambaŭ verŝajne konstruitaj en la 16-a jarcento.

La katakomboj estas somere viziteblaj por turistoj.
Oni montras interalie la "lumantan koridoron", kies muroj lumineskas post malŝalto de la lumo.
Pri la origino de tiu luminesko oni simile multe hipotezis kiel pri la katakomboj mem; estas teorioj pri natura radioaktiveco kaj eĉ pri fosforo venanta el la korpoj de monaĥoj tie entombigitaj.
Plej probable, tamen, oni pentris la murojn per lumineska farbo, kiam dum la Dua mondmilito oni uzis le ejon kiel bunkron.
Kemia analizo de la lumineskaĵo montris, ke temas pri zinka kaj baria sulfido.

Asocio de jihlavanoj, nomita *Jihlavský Netopýr* (jihlava vesperto) okupiĝas honorofice pri la esplorado kaj zorgado de la katakomboj, kiuj estas iusence unu el la simboloj de la urbo.
Ankaŭ diskodancejo en la urbocentro nomiĝas *Netopýr*.

Kategorio:Subteraj konstruaĵoj en Ĉeĥio
Kategorio:Jihlava
Kategorio:Konstruaĵoj en distrikto Jihlava
Imperiestra kaverno

**Imperiestra kaverno** situas 0,5 km norde de vilaĝo Ostrov u Macochy, proksimume 9 km nordoriente de urbo Blansko, en Ĉeĥio.

La kaverno, nomata devene **Ostrova akva kaverno**, mallongan tempon ankaŭ **Eniodis**, estis antaŭe alirebligita por publiko. Hodiaŭ ĝi estas unu el la ĉeĥaj subteraj sanatorioj por kuracado de pacientoj kun malsanoj de spirorganoj per metodo de la tn. speleoterapio, te. per restado en kaverna medio.

La kaverna sistemo havas suman longecon ĉirkaŭ 250 m kaj deniveligon 21 m. La subteraj akvoj kreis ĝin en ondiĝinta tavolaĵo de vilemaj kalkŝtonoj de devono de geologia unuo de moraviasilezia paleozoiko. Kreas ĝin koridoroj kaj katedraloj kun multnombraj subteraj lagoj: proksime de la enirejo estas Profunda lageto, paralele kun katedralo de travertinoj estas Nipharga lageto (laŭ rara kaverna krustulo de specaro Niphargus), malantaŭ Katedralo de ĥaoso troviĝas lagetoj Vasta, Kvara, de Trankvilo, Dua kaj de Nagel. Ekde Vasta lageto koridoro deflankiĝas kun Sesa, malantaŭ kiu situas Alta kaj Blanka katedraloj. La lagoj koneksas kun geologia eksterordinareco: estavelo. Tio estas naturkanalo, tra kiu la akvo dum pli altaj statoj forfluas el kaverno, alifoje ĝi denove alfluas en kavernon.

Johan Anton Nagel, kortega matematikisto kaj fizikisto, laŭ ordono de imperiestro Francisko la 1-a esploris Ostrovan akvan kavernon en la jaro 1748. Karel Beduzzi akompanis lin kaj li dokumentis tiun ĉi esploron per brilaj pentraĵoj. Por sia hodiaŭa nomo la kaverno estas dankema al vizito de imperiestro Franciso la II-a kun imperiestrino Maria Terezo en la jaro 1804, kiam ĝi estis reguligita kaj lumigita per fajroj kaj ankaŭ per torĉoj. La imperiestra geopo estis verŝajne inspirita al tiu ĉi vizito per brila bildo, kiun antaŭe pentris kortega pentristo kaj kuprogravuristo J. Fischer. Tiu ĉi bildo apartenas al la plej belaj dokumentoj de kavernoj el tiu tempo.

Sed la ĉefajn spacojn de la kaverno malkovris kun siaj kunlaboruloj nur en la jaroj 1900 – 1905 Karel Absolon. Por publiko ĝi estis alirebla en la jaroj 1931 – 1948, poste ruinigita ĝi fariĝis forgesita. En la jaro 1997 ĝi estis reguligita por Infana kuracejo kun speleoterapio en vilaĝo Ostrov u Macochy. Nun do en ties medio kun konstanta temperaturo, alta humideco, milda enhavo de filinaj produktoj de radono, foresto de polvaj eroj kaj alta koncentraĵo de iontoj de kalko oni sukcese ĉi tie kuracas malsanojn de spirorganoj, ĉefe de infanaj pacientoj.

En la ĉirkaŭaĵo de la kaverno troviĝas: kaverno Balcarka, Sloup-Šošůvka grotoj, abismo Macocha, Katarina kaverno kaj aliaj.

## Pluaj fotoj 

File:Císařská jeskyně.gif|La unua esploro de Imperiestra kaverno fare de J. Nagel en la jaro 1748
File:Císařská jeskyně.jpg|Enirejo en Imperiestran kavernon
File:CJ06.jpg|Stalaktita ornamaĵo
File:CJ03.jpg|Stalaktita ornamaĵo
File:CJ01.jpg|Virgulino Maria Lurda
File:CJ05.jpg|Meso sankta en la kaverno

Kategorio:Kavernoj en Moravia karsto
Kategorio:Ostrov u Macochy
Kategorio:Speleoterapio en Ĉeĥio
24-a SAT-Kongreso 1951

**La 24-a kongreso** de SAT okazis en Stokholmo inter la 28-a de julio kaj la 3-a de aŭgusto 1951. Ĝin partoprenis 584 homoj el 12 landoj (aliĝis 680 el 15 landoj).

## Prelegoj 
* Norberto Bartelmes: *Fluoj kaj refluoj en la Historio de SAT*
* Frits Faulhaber: *taskoj de la Literatura Komitato de SAT*
* Ferenc Szilágyi: *Moderna sveda literaturo*

## Debato 
* Sindikatoj en la batalo por la mondpaco

51
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1951
Kategorio:Esperanto-movado en Stokholmo
Kategorio:1951 en Svedio
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Svedio
23-a SAT-Kongreso 1950

dekstra|200px|emblemo de SAT
**La 23-a Kongreso** de Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT) okazis en Torino en 1950. Ĝin partoprenis 290 homoj el 11 landoj. La kongresejo estis la Madam-palaco en la urbocentro. Okazis oficiala akcepto de la kongresanoj fare de la urbo.

Estis akceptita *Regularo pri aliĝo al SAT-kongresoj*, kiuj celis malebligi, ke neesperantistoj profitu pri la avantaĝoj de la kongreskaravanoj.

50
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1950
Kategorio:Torino
Kategorio:1950 en Italio
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Italio
25-a SAT-Kongreso 1952

dekstra|200px|emblemo de SAT
**La 25-a Kongreso** de Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT) okazis en Duseldorfo dum aŭgusto 1952. Ĝin partoprenis 622 homoj el 11 landoj.
La Junulfako de SAT organizis postkongreson en Ratingeno.

## Prelegantoj 
### Oficialaj 
* Norbert Barthelmess
* s-o Jacobsen 
* Otto Maschl
* Mark Starr
* s-o Van den Starre 
* Gaston Waringhien

## Antaŭ elektita grupo 
* s-o Nölle 
* s-o Thimm 

52
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1952
Kategorio:Duseldorfo
Kategorio:1952 en Germanio
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Germanio
Saitama

**Urbo Saitama** (さいたま市 [saitama-ŝi]), situas en sud-orienta parto de gubernio Saitama kaj estas ĝia centra kaj plej loĝata urbo.
Ĝi estas urbo aldifinita de registara dekreto de 2003.
Multaj loĝantoj ĉiutage laborveturas al Tokio. La pacomuzeo de Saitama montras kiel la ordinaraj homoj spertis la sekvojn de la Dua Mondmilito en Azio, ankaŭ nomata 'pacifika milito'.

## Kvartaloj 
La urbo ekde la 1-a de aprilo 2005 (vidu sube) konsistas el la kvartaloj Chūō (Ĉuo), Ivacuki, Kita, Midori, Minami, Minuma, Nishi (Niŝi), Miya (Mija), Sakuro kaj Urava.

## Historio 
* La 1-an de majo 2001 la tri najbaraj urboj Urawa, Omiya kaj Yono fandiĝis en Sajtama-urbon.
* La 1-an de aprilo 2003 la urbo estis aldifinata urbo aldifinita de registara dekreto.
* La 1-an de aprilo 2005 la urbo aneksiĝas urbon Iwacuki, kaj Iwacuki-kvartalo ekoficis.

## Servoj 
* Saitama Super Areno
* Universitato de Saitama

## Urbanoj 
* Akira Nishino

## Vidu ankaŭ 
* Listo de urboj de Japanio
* Listo de milionurboj

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo, origine japane, aŭtomate tradukebla al la angla, ĉina kaj korea
* retejo de *Saitama Esperanto-Rondo* (tiel titolita), lasta arkivigo de oktobro 2012

Dosiero:Saitama city montage.jpg
Dosiero:Unagi_matsuri_01_Saitama.jpg
Dosiero:Unagi_matsuri_02_Saitama.jpg
Dosiero:Unagi_matsuri_03_Saitama.jpg


Kategorio:Urboj de Gubernio Sajtama
Kategorio:Gubernio Sajtama
Kategorio:Urboj de Japanio
Kategorio:Milionurboj
Saporo (Japanio)

**Saporo** (札幌市 [sapporo-ŝi]) estas ĉefurbo de Hokajdo kaj de subgubernio Iŝikari. Ĝi estas Granda Urbo kun Esceptoj. La nomo "Sapporo" devenas el "*sat poro pet*" en ajnua lingvo, laŭvorte: "*seka granda rivero*". Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun ''''. 

Internacie la urbo aparte konatiĝis, kiam tie okazis la Vintra Olimpiko 1972, la unua Vintra Olimpiko en Azio.

## Kvartaloj 
La unuopaj urbaj kvartaloj nomiĝas Acubecu, Ĉuo, Kiĵota, Kita-ku, Higaŝi-ku, Ŝiroiŝi, Toĵohira, Minami-ku, Niŝi-ku kaj Teine.

## Turismo 

SapporoNight2004-11.jpg|
Sapporo CityMap.png|

### Vizitindejoj 
* Hokajda Universitato
* parko Makomanai
* parko Odori
* Sapora Televida Turo
* Sapora Horloĝa Turo
* Susukino
* Monto Teine

### Festoj 
* Sapora Neĝa Festo

## Sportoj 
* Hokkaido Consadole Sapporo

## Esperanto-movado 
Estas gastiganto de Pasporta Servo tie.

## Vidu ankaŭ 
* Metroo de Saporo
* 3473 Sapporo (asteroido nomata honore al la urbo)

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.global.city.sapporo.jp  
* http://www.snowfes.com/english/place/makomanai.html  
* HOKKAJDA ESPERANTO-LIGO


Kategorio:Urboj de Japanio
Kategorio:Milionurboj
Kategorio:Vintrosportejoj
Kategorio:Vintrolimpikaj urboj
Tutmonda muziko

**Tutmonda muziko** estas popmuzika muzikgrupo el Germanio. Produktanto, komponisto, ludanto de ĉiuj instrumentoj: Rainer Conrad.

Kantistoj: Rainer Conrad, Karin Rossow, Enzo Picone.

La grupo estiĝis danke al la ideo de Gunter Koch, iama lernanto de Esperanto el la urbo Magstadt en suda Germanio, krei profesi-nivelan popmuzikon en Esperanto. Ĝi ekzistis nur en la jaroj 1991/1992 kaj neniam koncertis antaŭ esperantistoj. Ĝia sola publikaĵo, la albumo "Esperanto" eldonita en 1991 kiel kompaktdisko (la plej unua kompaktdisko en Esperantujo, 1.000 ekzempleroj) kaj muzikkasedo (5.000 ekzempleroj) vendiĝis nur malrapide, kio kaŭzis ioman seniluziiĝon ĉe la iniciatinto kaj la produktinto.

La kantojn verkis Rainer Conrad en la angla, sen publikigi ilin en tiu lingvo. Al Esperanto ilin tradukis Eckhard Bick, Adolf Burkhardt kaj Frank Stocker.

## Diskaro
**Esperanto* (1991)
#Kiam ni
#Mia muziko
#Ne paŝu for
#Esperanto
#Guitarano (instrumenta)
#Via nokto
#Tragedio
#Ne plu
#Ŝi klasikas, mi rokemas
#La rakonto de la amo
#Ho soleco
#Mia Ĝuo

## Eksteraj ligiloj
*Paĝo ĉe MusicExpress
*Radio 3ZZZ 2004-11-29 - En ĉi tiu elsendo troviĝas la kanto "Esperanto". (MP3-dosiero ĉe Esperanto Radio Arkivo)
*Radio Suda Kanalo 2004-12-13 - En ĉi tiu elsendo troviĝas la kanto "Ne plu". (MP3-dosiero ĉe Esperanto Radio Arkivo)
*Eventoj n-ro 0004, 2/aprilo - '92 - Enhavas anoncon pri la (tiutempe!) nova kompaktdisko "Esperanto"
*Kantaro-Vikio: Rainer Conrad - kantotekstaro

Kategorio:Esperantaj muzikaj grupoj
Kategorio:Germanaj muzikaj grupoj
Yves Peyraut

**Ivo PERO** (france: *Yves PEYRAUT*) (naskiĝinta la 14an de septembro 1934 en Rochefort-sur-Mer; mortinta la 5an de januaro 2002) estis laborista esperantisto aktiva en la SAT-movado.

## Vivo 
Li naskiĝis la 14an de septembro 1934 en Roŝforo ĉe Maro (Rochefort sur Mer), en Mara Ĉarento (Charente-Maritime). Li esperantiĝis en 1950 kaj, agante en la junulargasteja movado, tie renkontis SAT-anojn kaj SAT-amikojn. Post partopreno en la SAT-Kongreso en Duseldorfo en 1952, li aliĝis al SAT en januaro 1953.

Profesie inĝeniero kaj fakulo pri la mastrumado de la kvalito en entreprenoj, li verkis du librojn pri la temo en la franca.

En 1981 li estis unu el la fondintoj de la liberecana radio "Radio Libertaire" (fm 89.4), kiu plu funkcias en la pariza regiono kaj ĉiusemajne havas elsendon en Esperanto, kaj plene implikiĝis dum ĝiaj unuaj vivojaroj en batalo kontraŭ registaraj ĉikanaĵoj.

En 1984 li iĝis prezidanto de la plenumkomitato de SAT, kaj konservis tiun postenon ĝis grava malsaniĝo fine de 2001. Li tie laboris interalie pri reordigo de la arĥivoj, por liberigo de Sekojo kaj de PORTOS-anoj, kaj por organizado de esperantaj manifestacioj dum la unua de majo 2000 en Parizo kaj 2001 en Bruselo.

Li ankaŭ membris en pluraj asociecaj movadoj: La Libera Penso (La Libre Pensée), Racieca Unuiĝo, Ligo por la Homaj Rajtoj, Pacista Unuiĝo de Francio kaj Anarkiista Federacio.

Respondecojn li alprenis en la Nacia Konfederacio de la Laboro (CNT / Vignoles), kiel direktoro de ĝia organo La Laborsindikatista Batalado (Le Combat Syndicaliste / Vignoles). Tio kondukis lin antaŭ tribunalo en 1997, akuzite pri misfamigo, pro artikolo kontraŭ deputitino malfavora al Memvola Rompo de Gravedeco, publikigita en aprilo 1996, sed li ne estis kondamnita.
Spertinte gravajn sanproblemojn, kiuj trudis lin redukti siajn aktivaĵojn post dua koroperacio en 1992, li trian fojon grave malsaniĝis fine de 2001, kaj mortis la 5an de januaro 2002.

## Verkoj 
### Franclingvaj libroj 
* *Gestion rationnelle de la qualité*, E.M.E., Parizo, 1988
* *Gestion rationnelle de la logistique*, E.S.F., Parizo, 1990
* *Radio Libertaire, la voix sans maître*, eld. Le Monde Libertaire, Parizo, 1991, 170p.

### Ĉapitroj en franclingvaj kolektivaj verkoj 
* *Nicola et Bart* en *Sacco et Vanzetti*, Itinéraires, Chelles, 1987, 36p.
* *Propriété, Égalité, les deux "mamelles" de la Révolution française* en "Les anarchistes et la révolution française, eld. Le Monde Libertaire, Parizo, 1990, 314p.

## Rete legeblaj tekstoj 
* Historio de franca CNT 
* Recenzo pri "La Fremdulo" 
* Historio de CNT-Francio 

## Fontoj 
* La gasto de la blua ĉambro, nekrologo de Guy Cavalier en SAT-Amikaro, februaro 2002.
* Artikolo pri Ivo PERO en la SAT-gazeto *Sennaciulo*, februaro 2002.

PEYRAUT, Yves
Fukuoka

**Fukuoka** (  ) estas urbo de Japanio, administra centro de la samnoma gubernio Fukuoka, Granda Urbo kun Esceptoj kaj universitata urbo. Laŭ la stato de  en la urbego vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la . 

[300px|eta|Fukuoka en la [ĉina skribo]]

## Historio de Fukuoka 
En la loko de Fukuoka estis unu de la unuaj japanaj ŝtatoj (probable, ĝi estis Na lando). De la 5 jarcento, tie ekzistis haveno.

## Geografio 
Fukuoka lokas en 1100&nbsp;km for de Tokio.

## Kvartaloj 
La unuopaj urbaj kvartaloj nomiĝas Ĉuo, Hakata, Higaŝi, Ĵonan, Minami, Niŝi kaj Saŭara.

## Klimato 
## Edukado 
En la urbo lokas la Universitato de Kjuŝuo, Universitato de Fukuoka por virinoj kaj sep privataj universitatoj.

## Trafiko 
Fukuoka havas propran metroon, kio havas tri liniojn, kaj du liniojn de repidegaj fervojoj: Ŝinkansena linio Sanyō kaj Ŝinkansena linio de Kjuŝuo.

## Vidindaĵo 
En la urbo lokas la Turo de Fukuoka.

## Konataj fukuokanoj 
* *Ajako Kimura*, japana pianistino
* *Jumeno Kjūsaku,* japana verkisto
* Akira Oba, futbalisto

## Ĝemelurboj 
Vidu informkeste.

## Esperanto-movado 
Estas gastiganto de Pasporta Servo tie.

### Esperantistoj 
* Eguĉi Ren
* Kidosaki Masutosi

## Vidu ankaŭ 
* Avispa Fukuoka
* Ŝōfuku-ĝi
* Tajheja Megalopolo

## Bildaro 

Dosiero:Fukuoka Viewed From Minamiku Observation Deck.jpg|panoramo de Fukuoka, vidate de la observa platformo Minamiku
Dosiero:Fukuoka Acros.JPG|antaŭ la internacia halo Acros
Dosiero:Fukuoka Tower October 2004.JPG|la nubskrapulo *Fukuoka Tower*, vidate de la marbordo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  () 

Kategorio:Urboj de Japanio
Kategorio:Milionurboj
Araraquara

**Araraquara** (oficiale , prononco: /ararə'kwarə/ aŭ, laŭ Internacia Fonetika Alfabeto: /aˌɾa.ɾaˈkwa.ɾɐ/), en Esperanto: **Ararakvaro**, 646 m super marnivelo, klimato tropika (kategorio Aw laŭ la klimata klasifiko de Köppen) estas urbo kaj municipo en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Araraquara kaj en la samnoma mikroregiono Araraquara. Laŭ la stato de  en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun São Carlos, Américo Brasiliense, Matão, Ibaté, Boa Esperança do Sul, Motuca, Santa Lúcia, Rincão kaj Gavião Peixoto.

La loĝloko fondiĝis la . La subŝtata ĉefurbo San-Paŭlo situas en distanco de 270 kilometroj. En la urbo situas unu el la terenoj de la universitato de San-Paŭlio.

En Ararakvaro estas strato omaĝanta esperantiston João Masiero.

## Esperanto en Araraquara 
Oni diras, ke antaŭ longe la tajloro Francisco Banhatto gvidis bazan kurson de Esperanto en la urbo, tamen la movado tiutempe ne prosperis.

En 1987, okaze de la centjariĝo de Esperanto, Clélia Maria Adorna Fernandes kaj Nelson Orlando, cele la organizo de studgrupo de la lingvo, invitis samideanon Roberto Gomes de Freitas, el la urbo Jundiaí, kiu la 2-an de aŭgusto 1987 starigis bazan kurson per Cseh-metodo, por proksimume 30 personoj, 10 lecionoj je dimanĉoj vespere, kies rezulto estis malgranda grupo, kiu daure renkontigis sabate vespere.

Tuj poste, alia esperantisto, Laércio Olivatto, el São Carlos, gvidis novan bazan kurson al tiu malgranda grupo plifortigante ĝin.

La tempo pasis kaj la 27-an de aprilo 1996 la dekdu personoj kiuj restis de la grupo fondis grupon "Esperanto-Klubo de Araraquara". Ili estas: Adriano Góes, Ana Paula Broggio, Aparecida Ruiz Tagliari, Carlos Alberto dos Santos, Dagoberto Alcir Curti, João Baptista Olivi, Lídia de Jesus Pereira Sandrini, Maria Cristina Bergo, Maria José Martins da Silva, Nelson Orlando, Palmira Bernaschi kaj Palmira Serra Cunha. Ĝia unua prezidanto estis Palmira Serra Cunha. 

La klubo ankoraŭ ne posedas propran sidejon, ĝi funkcias en ĉambroj ceditaj de samideanoj, spiritismaj domoj aŭ kluboj kiuj malfermas siajn pordojn por la starigo de kursoj preskaŭ ĉiujare.

Pro leĝa projekto de la urba konsilanto,[José Carlos Porsani, la 16-an de Decembro 1996 la urbestro, inĝeniero Roberto Massafera, omaĝis la kreinton de Esperanto, D-ro Lazaro Ludoviko Zamenhof, per aprobo de Leĝo n-ro 4.795 kiu estu nomata strato D-ro Lázaro Luís Zamenhof, la publika vojo en tiu municipo inter la kvartaloj *Jardim Planalto* kaj *Jardim Imperial*.

eta|maldekstra|900px|
## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de San-Paŭlio	

## Eksteraj ligiloj 
*  () 
* Asocio de Municipoj de San-Paŭlio (same )
* Municipa Konsilantaro
* Portalo "Nia San-Paŭlio" 

Kategorio:Municipoj de San-Paŭlio
Vorto de la jaro

**Vorto de la jaro** estas vorto aŭ esprimo, kiu dum la koncerna jaro estis plej grava aŭ karakteriza en la publika diskuto de iu lando.

**Misvorto de la jaro** oni titolas aktualan nocion tre neadekvatan aŭ eĉ ofendan por la homa digno.

## Angla lingvo 
### Usono 
Ekde 1991 la American Dialect Society elektas vorton de la jaro.

## Germana lingvo 
### Germanio 
Ĉiun jaron Gesellschaft für deutsche Sprache elektas *vorton de la jaro*. Pri la *misvorto de la jaro* decidas ĵurio de la kampanjo *Aktion "Unwort des Jahres"*.

Germanlingva **misvorto de la 20-a jarcento: Menschenmaterial** (hom-materialo)

### Aŭstrio 
Post kiam montriĝis ke ĉe la elekto de la germana misvorto de la jaro, ĉiam pli dominas vortoj uzataj de germanaj politikistoj kaj amasinformiloj sen rilato al Aŭstrio, en 1999 lingvistoj de Karl-Franzens-Universität en Graz komencis elekti kaj vorton kaj misvorton de la jaro:

### Liĥtenŝtejno 
Ekde 2002 ankaŭ en Liĥtenŝtejno okazas tia elekto:

### Svislando 
En la germanlingva parto de Svislando oni elektas ekde 2003 vorton de la jaro, misvorton de la jaro kaj frazon de la jaro:

### Komparu kun 
Rindfleischetikettierungsüberwachungsaufgabenübertragungsgesetz

## Eksteraj ligiloj 
* American Dialect Society: Words of the Year 
* Gesellschaft für deutsche Sprache (germanlingve)

Kategorio:Lingvo
Kategorio:Vortoj
Kvartalo

**Kvartalo** estas administra teritoria unuo.
[eta|Distrikto Meatpacking de la kvartalo [Manhattan en Novjorko.]]
[eta|dekstre|250px|[Tokiaj specialaj kvartaloj.]]
Laŭ Francisko Azorín **kvartalo** estas *Parto de urbo karakterizata pro ia administra, topografa, etnografa, karaktero.* Li indikas etimologion el la latina *quartarius*, el *quartus* (kvarono).

## Formale 
En Japanio, oni uzas "kvartalo"n por administraj distriktoj (laŭ Esperanto-Japana Vortaro de JEI) vd. kvartaloj de Japanio, specialaj kvartaloj.

## Neformale 
Kvartalo estus parto de urbo, sed ĝi ne estas administra distrikto. Ĝi estas ia karakteriza parto de la urbo ekz.: komerca kvartalo; la latina (studenta) kvartalo; ĉina kvartalo.

Kutime, kaj laŭ ekdekomenca ideo de la vorto, kvartalo estas parto de urbo limigita per stratoj kaj ne havanta stratojn ene de si. Kaj ĝi estas *kvar*angula, ĉar stratoj ofte estas perpendikularaj unu al la alia. Pro tio la vorto komenciĝas de la samaj literoj "kvar".

## Vidu ankaŭ 
* Burĝigo
* Domaro
* Najbaro

## Notoj
Zurab Ĵvania

eta|Zurab Ĵvania
**Zurab ĴVANIA** (kartvele *ზურაბ ჟვანია*; naskiĝis la 9-an de decembro 1963 en Tbilisi; mortis la 3-an de februaro 2005 en Tbilisi) estis kartvelia politikisto, biologo. Li estis ekde novembro 2003 ĝis februaro 2004 komisiita ŝtatministro kaj ekde 17-a de februaro 2004 ĉefministro de Kartvelio.

## Biografio 
Ĵvania akiris en 1985 la titolon magistro en *Ŝtata Universitato Tbilisi* en la fako pri Biologio. De 1985 ĝis 1992 laboris li kiel gvidanta laborasistento ĉe la fakultato pri la homa kaj besta Fiziologio de la Ŝtata Universitato kaj poresplora dungito.

De 1988 ĝis 1993, Ĵvania estis prezidanto de Centra Komitato de *Kartveliaj Verduloj*, porparolanto de la *Verda Partio* kaj prezidanto de *Eŭropa Verda Unio*. Inter 1993 kaj 2001 li estis ano de *Kartvela Civita Unio*, kiun apogis la ŝtaprezidanto Ŝevardnadze. Post lia foriĝo de Ŝevardnadze, fondis Ĵvania en 2002 la Partion *Unuiĝinta Demokratoj*, kies prezidanto iĝis li. Dum la parlamentaj balotoj en 2003 tio formis elektan koalicion kun la parlamenta prezidantino Nino Burĝanadze kiel *Burĝanadze-Demokratoj*.

Ekde junio ĝis novembro de 1992 Ĵvania estis prezidanto de Ekologia Komisiono de la kartvelia ŝtata konsilo, de 1992 ĝis 1995 ano de la kartvelia parlamento, prezidanto de la Verda Frakcio kaj vic-prezidanto de la Ekster-afera Komisiono. De 1995 ĝis 1999 li estis denove parlamentano. La parlamento elektis lin porparolanto. Novembre de 2001 repaŝis el sia posteno (parlamenta prezidanto) pro la politikaj kvereloj, diferencoj kun prezidento Eduard Ŝevardnadze.

Li gvidis novembre de 2003 kun Miĥail Saakaŝvili kaj Nino Burĝanadze la *Rozan Revolucion* en Kartvelio.
Li transprenis taskon de la reganta ŝtatministro post la reĝimŝanĝo (23-a de novembro), realigis la unuajn reformojn kaj organizis prezident-elektan kampanjon de Saakaŝvili. Li estis gvidanta ano de la partio *Nacia movado - Demokratoj*, kiu kunigis la agantojn de la silka revolucio.

Ĵvania estis nomumita ĉefministro laŭ propono de parlamenta prezidanto kaj gvidis 15-anajn reformkabinetojn, kie la averaĝa aĝo estis 35 jaroj.

En 2002 Ĵvania ricevis la premion de kartvelia *Open Society* (Malfermita socio) pro la apogo de la liberalaj ideoj por malfermita socio.

Li mortis la 3-an de februaro en loĝejo de lia amiko Raul Jusupov je akcidenta gasveneno pro neperfekta gaskonvektoro.

Zurab Ĵvania havis 3 infanojn, parolis angle, germane, ruse.

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio de Ĵvania (angle)

Kategorio:Kartvelaj politikistoj
Denizo

**Denizo** estas vira persona nomo, derivante el la greka nomo Dionizo, la dio de vino kaj produktemo.

La disvastiĝon de la nomo helpis la historia kristano Denizo de Parizo, kiu vivis dum la 3-a jarcento kiel episkopo de Parizo kaj post sia morto kiel martiro iĝis nacia sanktulo de Francio kaj unu el la 14 kristanaj sanktulaj helpantoj kontraŭ katastrofoj. La memortago de la sanktulo Denizo de Parizo estas la 9-a de oktobro.

## alilingvaj variantoj 
* Dennis, Denis (angla, dana)
* Denis (franca)
* Dénes (hungara)
* Dinis (portugala)

Ankaŭ la kinofilmo "Denizo, la minaco" (originale *Dennis The Menace*) el 1993 popularigis la nomon tutmonde.

* Deniza estas la virina esperanta persona nomo.

## Famaj personoj 
* Denizo de Parizo, sanktulo, ĉirkaŭ jaro 250
* Dionysius Exiguus (ĉ. 500 – ĉirkaŭ 560)
* Denizo (Portugalio) (Dinis la 1-a), reĝo, ĉirkaŭ 1261 - 1325
* Denis Diderot (1713 - 1784)
* Dennis Gabor hungara-brita fizikisto de la 20-a jarcento
* Dennis Hopper usona aktoro kaj reĝisoro
* Dénes Kőnig, hungara matematikisto
* Dénes Lukács (1816-1868), hungara oficiro
* Dénes Berinkey (1871-1944), hungara ĉefministro
* Dénes Gulyás, hungara tenoro
* Dénes Mihály (1894-1953), hungara inventisto
* Dénes Györgyi (1886-1961), hungara arkitekto
* Dénes Andrássy (1835-1913), hungaro
* Dénes Berényi (fizikisto)
* Dénes Kovács (violonisto)

La multaj knaboj kaj viroj kun nomo *Dennis* kaj *Denis*, kiuj aparte multnombre fine de la 20-a jarcento ricevis sian personan nomon, vivtenas la nomon de Denizo de Parizo. La knaboj kaj viroj kun la persona nomo *Deniz* de la turka lingvo tamen ne rilatas al la historia kristano - *Deniz* en la turka lingvo signifas simple "maro".

## Vidu ankaŭ 
* Baziliko de Saint-Denis
* Dionizio (nomo)

Kategorio:Viraj personaj nomoj
Sapporo (apartigilo)

**Sapporo** povas signifi:
# Sapporo 札幌市 urbo en Hokkajdo, en Iŝikari-subprefektujo
# Sapporo (vilaĝo) 札幌村 estinta vilaĝo apud Sapporo-urbo, en 1955 aldoniĝis al Sapporo-urbo
# Sapporo-distrikto 札幌郡 estinta distrikto ĉirkaŭ Sapporo-urbo, malestiĝis en 1996
# Sapporo : biero
# 3473 Sapporo : asteroido malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth en 1942.
Grafitminejo en Český Krumlov

**Grafitminejo en Český Krumlov** () troviĝas en okcidenta rando de urbo Český Krumlov, en valdeklivo de rojo Polečnice.

La grafit-trovejoj en suda Bohemio estas ligataj al metamorfozaj mineraloj de ĉeĥkrumlova zono de la tn. bunta grupo de geologia unuo de moldanubiko. Grafito ĉi tie estiĝis verŝajne per interŝanĝo de krudnafto, estiĝinta antaŭ centoj da milionoj da jaroj per interŝanĝo de organika materialo, precipe de mar-algoj.

Administracio de la minejo ebligas al vizitontoj trarigardon de galeria horizonto de la minejo en vizitrondo kun longeco preskaŭ 1800 m, kiun ili efektivigos parte per minejtrajneto (proksimume 1 km), reston piede. Dum tiu ĉi vizito ili interkonatiĝos kun geologiaj interrilatoj de la grafit-trovejo, kun metodoj de ties minado, kun mineja ministtekniko kaj transporto.

Minejo Český Krumlov komune kun minejo Lazec minis trovejon, verkontrolita per esploro, farita ekde la 50-aj jaroj de la 20-a jarcento en masivo de Viŝenaj montetoj. Ili estis la lastaj el multe da minejoj en ĉirkaŭaĵo de Český Krumlov. La minitan grafitercon oni rafinadis en flotiga rafinejo en Netolice. En la j. 2003 la minado pro financaj kaŭzoj finiĝis. Antaŭ longe ĉi tie malaperis minado en multaj minejoj (ekz. Tereza, Barbora, Arnošt, Anna ka.). Sed kilometroj de iliaj koridoroj ĝis hodiaŭ kondukas tra deklivoj ĉe rivero Vultavo en Český Krumlov kaj ties ĉirkaŭaĵo.

## Vidu ankaŭ 
* Český Krumlov

Kategorio:Konstruaĵoj en Český Krumlov
Kategorio:Minejoj en Ĉeĥio
Kategorio:Karbono
Kategorio:Šumava cismontaro
Keloj en kastelo en Český Krumlov

**Keloj en kastelo en Český Krumlov** troviĝas en kastelo en urbo Český Krumlov (prononcu Ĉeski Krumlov = Ĉeĥa Krumlov).

**Kastela lapidario** estas lokigita en kelo sub okcidenta alo de malnova burggrafejo. La kelo estas unu el la plej grandaj spacoj de sia speco kaj en kastela arkitekturo, komune kun keloj de praga Praga burgo, ĝi ne havas en meza Eŭropo similecon.

La ĉefa kelspaco, devene unueca, longa 48 m kaj larĝa 8,5 m, konserviĝis sian renesancan karakteron. Ties volbo havas en pinto altecon 4,6 m. Renesancan devenon konfirmas ankaŭ kvinflankaj sektoroj de fenestroj. El orienta parto estas enirejo en pli malgrandajn spacojn, per kiuj ĝi estis kunigita kun keloj sub la orienta alo, en kiu estadis karcero. La enirejo ĝis granda spaco de la kelo estas hodiaŭ tra pordego rekte el la 1-a kortego de la kastelo.

En la 16-a jarcento la keloj servis kiel ĉevalejoj kaj laŭ dokumentoj ĉi tie estis enstaligita preskaŭ 100 ĉevaloj. Hodiaŭ ĝi servas kiel lapidario. Deponitaj estas ĉi tie ĉiuj originaloj de statuoj el la kastelo, kiuj estas iom post iom anstataŭigataj per kopiaĵoj, ĉi tie estas ankaŭ baroka statugrupo el kaskada fontano en kastela ĝardeno kaj statuoj de sanktuloj el ponto. Tiel akiris tiu ĉi belega spaco novan konvenan uzon.

Bedaŭrinde dum nealireblaj estas profundaj renesancaj keloj sub la 5-a kortego. Kondukas en ilin longa ŝtuparejkoridoro el la tn. Renesanca domo kaj ties spacoj estas jam ekster la objekto. Devena enirejo el deklivo estas surŝutita. Tiuj ĉi profundaj keloj (planko preskaŭ 8 m sub tereno) estis glaciejoj, ebligantaj deponadon de glacio, eĉ ne transportinte ĝin komplike tra la konstruaĵo. La kelo havas krucan bazplanon kaj evidente ĝi estis profundigita tunelmaniere.

**Venceslaaj keloj** estas ampleksaj kelspacoj sub la 4-a kortego de la kastelo Český Krumlov. Ili okupas la tutan bazplanon de la kortego kaj ankaŭ de la ĉirkaŭaj aloj de objekto Kastelo n-ro 59 – Supra Burgo. Ili estis konstruitaj en loko de eksa antaŭburgejo kiel necesa rektigo de abrupte subenkliniĝanta tereno kaj burga fosaĵo, kiu estadis en la loko de hodiaŭa granda volbita kelo sub la 4-a kortego. Tiel estiĝis monumentaj trietaĝaj keloj kun alta volbo, sed kiu rilate al la ĉirkaŭaĵo estas jam parte eĉ super nivelo de tereno de la kortego. Nur sur tiel ĉi artefarite reguligita konstruareo povis estiĝi aloj de nova palaco.

Laŭ tradicio estis dufoje (en la jaroj 1394 kaj 1402) en unu el la keloj arestita la ĉeĥa reĝo Venceslao la 4-a. Kaj tiel do la keloj akiris sian nomon. Nun estas ĉi tie regule aranĝataj internaciaj ekspozicioj de ceramika kreado.

## Rilataj temoj
* Český Krumlov (kastelo)

Kategorio:Konstruaĵoj en Český Krumlov
Kategorio:Subteraj konstruaĵoj en Ĉeĥio