open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Iranstila danco

maldekstra|eta|120ra|Persastila danco
***Iranstila danco*** (perse: **رقص به سبک ایرانی**, 'Raghs esti Sabke Irani') el la jaro 2015 estas sendependa nederlanda-irana filmo en falsdokumenta stilo, pri neleĝa rifuĝinto en Amsterdamo (Nederlando), verkita kaj produktita de *Nafiss Nia* kaj reĝisorita de *Farshad Aria*.

## Intrigo 
La filmo malfermiĝas per mallonga intervjua sceno, aŭdanta rifuĝintojn el malsamaj landoj kiuj ne ricevis permeson por resti en Nederlando. Roja, juna knabino el Irano estas la nura inter ili kiu atendas ankoraŭ por la decido de la enmigrada servo. Post kiam ŝia rifuĝinta aserto estas neniigita de la nederlanda enmigrada servo, Roja eniras kontraŭleĝan vivon sur la stratoj de Amsterdamo. Provante kapti la spertojn de kontraŭleĝa rifuĝinto, la skipo de ĉi tiu dokumenta filmo sekvas Roja je iu distanco.  

## Rolantaro 
Sarah Montazeri - [Roja]

Sahand Sahebdivani - [rakontanto]

Edon Rizvanolli - [Strata dancanto]

## Skipo 
Reĝisoro: Farshad Aria

Scenaristo / Produktisto: Nafiss Nia

Produktora manaĝero: Noëmi Vilchez

Kunhelpa direktoro: Saskia Kamphuis

Kameraisto: Stefano Bertacchini / Zeb Ngobese

Kunhelpa filmisto : Diederik Hijmans

Eldonisto : Mohammad Shirvani / Farshad Aria

Sono: Gerben Kokmeijer

Re-registranta miksisto: Jaim Sahuleka

Kolorigado : Marco De Stefanis

Muziko: Farid Sheek / Pejman Zahedian

## Produktado 
Post la unuaj montradoj kaj bazite sur la reagoj de la spektantaro la direktoro skribas:"Unu el la plej oftaj demandoj kiujn homoj havis post rigardado de la filmo estis ĉu certaj partoj en la filmo estis fikcia rakonto aŭ dokumenta filmo. Sed mi ne havis alian elekton ol diri ke ĝi estas demando al kiu mi ne povas respondi, ĝuste ĉar ĝi estas io kio la spektantaro estas supozata ke ĝi pricerbumu mem. La dubo ĉirkaŭ la naturo de la filmo estas fakte integra parto de la spektosperto kiun ni provis krei en la filmo. Ĉu vero aŭ fikcio? Ĝi estas reflekto de la esencaj demandoj kiujn rifuĝintoj devas regule alfronti, pro la fakto ke iu ajn malfacile kredas iliajn rakontojn. Rifuĝinto estas ofte devigata diri la rakonton de lia aŭ ŝia pasinteco, ne nur al la aŭtoritatoj sed ankaŭ al ordinaraj homoj, eĉ jaroj post kiam ili akiris loĝejan permesilon kaj setlis. Sed ĉiufoje ke ili rakontas pri la pasinteco, ili vidas dubon en la vizaĝo de la aŭskultanto: ĉu tiu ĉi estas la vero aŭ fikcio? Lasante la decidon respondi al ĉi tiu demando al la spektantoj mem, ni fakte provas alfronti ilin kun iliaj antaŭjuĝoj."

## Eksteraj ligiloj 
(angla) 

(angla) 

(nederlanda) Blogo de Nafiss Nia

## Vidu ankaŭ 
* Eŭropa rifuĝinta krizo

## Referencoj 
Kategorio:Irano en filmoj
Kategorio:Amsterdamo
Kategorio:Filmoj pri rifuĝintoj
Kategorio:Kvazaŭdokumentaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2015
Pratt & Whitney

La **Pratt & Whitney (P&W)** estas Usona kompanio, kiu estas ĉefa fabrikanto de aviadilaj motoroj. Motoroj de Pratt & Whitney estas ofte uzataj en civila kaj milita aviadoj. Pratt & Whitney estas membro-kompanio de komuna entrepreno, International Aero Engines (IAE).

Kune kun General Electric (GE) kaj Rolls Royce (RR), Pratt & Whitney estas influa motorfabrikanto en la mondo. Nuntempe Pratt & Whitney havas fabrikojn en Columbus, Middletown, Dallas, West Palm Beach (Florido), North Berwick (Maine), kaj Bridgeport (Okcidenta Virginio). La aviadilaj fabrikantoj kiel Boeing, Airbus kaj aliaj kompanioj uzas motorojn de Pratt & Whitney.

## Historio 
300ra|eta|Pratt & Whitney F100
En aprilo 1925, Frederick Rentschler, kiu antaŭe laboris en kompanio Wright Internationals, kiu estis gvidita de Fratoj Wright, volis komenci sian firmaon por aviadilaj motoroj kun siaj iamaj kolegoj, inkluzive George J. Mead. Ili persvadis ĉefecon de Pratt & Whitney Machine Tool (P&WMT), kiu estis lokita en Hartford, por ricevi financan helpon por krei novan negocon de aviadila motoro.

Post la unua mondmilito, P&WMT sciiĝis pri malkresko de enspezo el laboriloj, la ĉefa agokampo de kompanio. P&WMT permesis uzadon de registrita marko "Pratt & Whitney" kaj sian oficejon al Rentschler kaj liaj kolegoj. Tio estis komenco de *Pratt & Whitney Aicraft Company*. La Pratt & Whitney rapide kreskis dum la 1920-jaroj, kiam aviadindustrio rapide kreskis. Unue Pratt & Whitney fabrikis reciprokajn motorojn. La unua motoro de Pratt & Whitney, R-1340 Wasp (Radia piŝtmotoro) sukcese debutis en aviadmerkato. La motoro R-1340 estis uzita en aviadilo de usona flugistino, Amelia Earhart.

En 1929, Rentschler kunfandis Pratt & Whitney kun Boeing, fondis United Aircraft and Transport Corporation, poste iĝos generinta kompanio de Pratt & Whitney. Nun Pratt & Whitney havas 11,000 klientojn en pli ol 180 landoj.

## Motoroj 
La Pratt & Whitney fabrikis reciprokajn motorojn kaj jetmotorojn por multaj aviadiloj. Ekzemple, dum la dua mondmilito, ĉasaviadiloj, kiuj uzis peraeran malvarmigan motoron kiel DC-3 (R-1830), P-47 (R-2800) uzis motorojn de Pratt & Whitney.

Nuntempe Pratt & Whitney fabrikas turboventumilajn motorojn, kiuj estas uzataj en pasaĝeraviadiloj kiel A320 (V2500), aŭ ĉasaviadiloj kiel F-22 (F119). Kun GE, Pratt & Whitney disvolvigas motoran teknikon sub la komuna entrepreno "Engine Alliance".

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* https://www.pw.utc.com/ 

## Vidu ankaŭ 
* Jetmotoro
* General Electric (GE)
* Rolls-Royce (RR)

Kategorio:Usonaj firmaoj
Kategorio:Aviado en Usono
28729 Moivre

'*28729 *Moivre''''' estas tre malgranda, malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la franca matematikisto Abraham de Moivre (1667–1754), kiu laboris en Anglio. Li verkis gravan traktaĵon pri probablokalkulo, kie li donis proksimumon de la binoma disdono kaj pruvis trigonometrian identecon, kiu ludas gravan rolon en la teorio pri .

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul G. Comba
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
28732 Rheakamat

'*28732 *Rheakamat'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  dum la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estas nomita en honoro de *Rhea G. Kamat*, finalistino de la *Broadcom MASTERS* 2013, konkurso pri matematiko kaj scienco por gestudentoj de meza lernejo, pro ŝia projekto pri besto- kaj plantosciencoj. Ŝi estis lernantino ĉe la *Jose M. Lopez Middle School'' de San Antonio (Teksaso).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Tribuno

eta|dekstra|250ra|
**Tribuno** estas termino historie por alta podio por Roma juĝisto, poste por episkopo en la absido de baziliko, poste por galerio, malfermiĝanta alte super navo, aŭ sur ĉambrego kaj rezervita al eminentaj ĉeestantoj, por ekzemplo la diplomataj tribunoj ĉe la parlamentejo, kaj por elstara podio, plejofte kun seĝo kaj pupitro, de kie parolas oratoro, precipe politika, Li indikas etimologion el la latina *tribunus* (tribuno).

En religia arkitekturo tribuno estas alta galerio, kutime sur unua etaĝo, super la flankaj navoj de temploj, kun ties samaj longo kaj larĝo kaj malfermita al la centra navo, kie situas la ĉeestantoj. Ĝi estis uzata ĉefe en la grandaj konstruaĵoj de bizanca, romanika kaj gotika arkitekturoj. En prakristanaj bazilikoj, tribuno estis la benkaro tuj apuda al la absido.

## Notoj 
Kategorio:Konstruado
Kategorio:Arkitekturo
Monumento al Viktimoj de la Ribelo de Poznań

eta|Monumento al Viktimoj de la Ribelo de Poznań
**Monumento al Viktimoj de la Ribelo de Poznań** (pole: *Pomnik Poznańskiego Czerwca 1956 (Poznańskie Krzyże)* – monumento sur la placo al Adam Mickiewicz en Imperiestra Kvartalo de Poznań, memoriganta eventojn de la Ribelo de Poznań, kaj de la postaj manifestacioj en Pola Popola Respubliko, kiu ekstaris la 19-an de junio, sed oficiale estis malkovrita la 28-an de junio 1981, en la 25-an datrevenon de la juniaj eventoj.

La monumento konsistas el du ŝtalaj krucoj: 19,5- kaj 21-metra (simboloj de morto kaj reviviĝo) kunligitaj kun si, kaj la monumento kun kapo de aglo. Sur la maldekstra kruco videblas la dato 1956, rilatanta al la Poznana Junio de 56, sur la dekstra troviĝas la datoj 1968, 1970, 1976, 1980 kaj 1981. Dekstre de la monumento troviĝas ĉefaj sloganoj de protestantaj laboristoj: "O Boga, Za wolność, prawo i chleb." (La Dion, Pro libereco, rajto kaj pano) kaj la subskribo: "Junio 1956".

Kategorio:Monumentoj en Pollando
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1981
Kategorio:Poznano
Episkopujo de Regensburgo

eta|blazono de la episkopujo Regensburgo
La **episkopujo de Regensburgo**, , , estas episkopujo de la Rom-katolika eklezio. Ĝi situas en la oriento de la germana federacia lando Bavario.

La episkopejo troviĝas en la bavaria urbo Regensburg (esperante: **Regensburgo** aŭ **Ratisbono**). La episkopujo Regensburgo estas sufragana episkopujo de la ĉefepiskopujo de Munkeno kaj Freising.

## Historio 
### Komencoj kaj evoluado 
Fondita en 739 de Sankta Bonifaco, komence subordigita al la ĉefepiskopujo Salcburgo.
En 1803/1805 levita al ĉefepiskopujo, sed jam en 1817 denove malaltigita al simpla episkopujo, subordigita al Munkeno kaj Freising.

### Princepiskopujo 
Ekde ĉirkaŭ la 13-a jarcento ĝis la sekularigo en 1802/1803, al la episkopo de Regensburgo ankaŭ apartenis la princepiskopujo Regensburgo (*Hochstift Regensburg*), kies sekulara reganto (princepiskopo) li estis.

### Famaj episkopoj de Regensburgo 
* Alberto la Granda
* Guidobaldo Thun
* Ignatius von Senestréy
* Karl Theodor von Dalberg
* Volfgango el Ratisbono (sanktulo)

## Vidu ankaŭ 
* Katedralo de Regensburgo
* :Kategorio:Episkopoj de Regensburgo

Regensburgo

Kategorio:Regensburgo
Kategorio:Bavario
StreetStrider

eta|Virino sur StreetStrider
**StreetStrider** estas la markonomo de movigila elipsa ekzercilo. La StreetStrider konsistas el T-forma subframo al kiu estas konektita du frontradoj kaj unu postrado kun propulsa mekanismo. Ĝi ankaŭ enhavas mekanismon por stirado, bremsado kaj rapidumŝanĝilo. La aparato estas disvolvita de David W. Kraus.  

## Vidu ankaŭ
* ElliptiGO

## Eksteraj ligiloj
* filmeto

Kategorio:Radveturiloj
Kategorio:Sportiloj
Kategorio:Korpekzercado
Teĥo (sporto)

210ra|eta|Korto de teĥo kun argilo. 1.Ŝirmtabulo 2.Kadro 3.Argilo 4.Celo 5.Fuzeo
**Teĥo** ()  estas sporto kiu konsistas en lanĉo de metala disko ĉirkaŭ 680 gramojn peza al kortoj de argilo (lokitaj en la randoj), ene de ludkampo  metrojn longa kaj  metrojn larĝa, por forblovi la fuzeojn (malgrandaj tubetoj kun polvo) kiuj troviĝas en la celo (metalo rondo kiu situas sur la korto) kaj tiel aldonante poentojn.

La teĥo estas difinita per leĝo 613 de 2000 kiel nacia sporto de Kolombio, ĝi estas agnoskata de Coldeportes kaj la Nacia Olimpika Komitato, kaj ĝi estas regata de la **Federación Colombiana de Tejo (Fedetejo)**.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Santiago de Cali#Sporta infrastrukturo

## Eksteraj ligiloj 
* Federación Colombiana de Tejo (Comité Olímpico Colombiano) 
* Página dedicada a noticias del Tejo competitivo 

## Tradukfonto 
Kategorio:Sporto en Kolombio
Ilona Vera

**Ilona Vera,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vera Ilona** estis hungara aktoro, voĉoaktoro. Ŝia origina plena nomo laŭ hungarlingve kutima nomordo estis *Verhás Veronika Ilona*. Ŝia edzo estis Gyula Harangozó.

Ilona Verhás http://www.imdb.com/name/nm1352206/ naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Ilona Verhás aĝis 6, kiam ŝi komencis lerni baleton en studio de Budapeŝta Ŝtata Operejo. Inter 1926 kaj 1932 ŝi apartenis al la baleta grupo, poste ŝi estis nomumita privata dancisto. En 1937 kun sia edzo helpe de stipendio aranĝis kurson en Londono en la danca akademio. En la sekva jaro ŝi estis nomumita individua baletisto.

## Elektitaj baletroloj 
* Ŝekspiro-Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij-Gyula Harangozó: Romeo kaj Julieta - ina titolrolo
* Franz Liszt-Gyula Harangozó: *Szerelmi álmok* - Psyché
* Béla Bartók-Gyula Harangozó: *A fából faragott királyfi* (=La reĝido skulptita el ligno) - reĝidino
* Aurél Milloss: *Karnevál* - Colombina

## Filmaj roloj 
* *Dankó Pista* (1940)
* *Életre ítéltek!* (1941)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj baletistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Episkopujo de Siono

La **episkopujo de Siono**, , , , estas episkopujo de la Rom-katolika eklezio. Ĝi situas en la kantono Valezo en sudokcidenta Svislando.

La episkopejo troviĝas en la svisa urbo Siono (, ).
La episkopujo Siono ne estas sufragana episkopujo de iu ĉefepiskopujo, sed estas senpere submetita sub la papo.

## Historio 
### Princepiskopujo 
Ekde ĉirkaŭ 999 ĝis la sekularigo pro Franca Revolucio en 1798, al la episkopo de Siono ankaŭ apartenis la princepiskopujo Siono, kies sekulara reganto (princepiskopo) li estis. El tiu princepiskopujo poste evoluis la hodiaŭa kantono.

Kategorio:Romkatolikaj episkopujoj en Eŭropo

Kategorio:Kristanismo en Svislando
Kategorio:Kantono Valezo
Ronald Ross

**Ronald ROSS** (naskiĝis ; mortis la ) estis sciencisto. Li ricevis la Nobel-premion pri fiziologio aŭ medicino (1902) pri studio de malario.

## Referencoj 
Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziologio aŭ medicino
Kategorio:Britaj matematikistoj
Kategorio:Britaj poetoj
Kategorio:Epidemiologoj
Kategorio:Malariologoj
Kategorio:Britaj kuracistoj
Kategorio:Britaj parazitologoj
Kategorio:Anoj de la Reĝa Societo de Londono
28737 Mohindra

'*28737 *Mohindra'''* estas tre malgranda, neordinare hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  dum la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Smita Mohindra*, finalistinon de la *Broadcom MASTERS'' 2013, konkurso pri matematiko kaj scienco por gestudentoj de meza lernejo, pro ŝia projekto pri inĝenierarto. Ŝi estis hejmintruita en Yorktown (Nov-Jorkio).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Béla Venczell

**Béla Venczell** [vencel], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Venczell Béla** estis hungara operkantisto, (baso), filmaktoro.

Béla Venczell http://www.imdb.com/name/nm0892915/ naskiĝis la  en Nyitra (Hungara reĝlando) (nuntempa Nitro en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto (Hungario).

## Biografio 
Béla Venczell akiris pedagogian diplometon, poste li aliĝis al koruso de Budapeŝta Ŝtata Operejo en 1900. Li lernis kantadon de Jozefa Maleczkyné Ellinger. Li debutis en 1905. Kelkajn monatojn li lernis kantadon helpe de stipendio en 1906, hejmenveninta li ricevis la statuson privata kantisto. En 1911 li edziĝis, en 1923 li estis nomumita "eterna membro de la Operejo". En 1930 li pensiuliĝis, poste tamen li kantadis en Germanio kaj Italio. Li kantadis ankaŭ oratoriojn. Kelkfoje li kantadis en Nacia Teatro (Pécs) kaj Teatro Városi.

## El lia repertuaro 
* Wolfgang Amadeus Mozart:
** Don Giovanni - Comthur (debuto)
** Die Zauberflöte - Sarastro
* Beethoven: Fidelio - Rocco
* Richard Wagner: Tristan und Isolde - Marke
* Gioachino Rossini: La barbiro de Sevilo - Basilio

## Elektitaj filmaj roloj 
* *A vén gazember* (1932, hungara-germana filmo) – kolonelo
* *Isten rabjai* (1942) – episkopo
* *Fiú vagy lány?* (1944) – konsilisto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Urbodomo de Tokaj

La **Urbodomo de Tokaj** estas baroka historia monumento en Tokaj.
eta|maldekstre|La urbodomo en Tokaj

## Historio 
Oni supozas, ke tiu ĉi domo estis konstruita ĉirkaŭ en 1790. Eble komence ĝi estis oficejo de la grekaj komercistoj. En la modernaj tempoj nova unuetaĝa alo kun mansardo estis konstruita.

## Konstruaĵo 
La unuetaĝa urbodomo kun mansardoj kaj keloj situas laŭ trotuaro inter aliaj domoj (ankaŭ la najbara domo estas posedaĵo de la urbodomo). Ĉe la konstruaĵo estas monumento pri Francisko Rákóczi la 2-a ekde 2003. La urbodomo formas Umajusklon, la fasado estas malsimetria, kie funkcias la granda enireja pordo. En la unua etaĝo malplena niĉo estas videbla. La aloj fermas korton, tie estas videbla ornamaĵo (forĝita krado).

## Fontoj 
* oficiala paĝo 
* hungare kun fotoj

Tokaj
Kategorio:Tokaj
Televido en Venezuelo

**Televido en Venezuelo** estas unu el la ĉefaj amaskomunikiloj de la lando, tial ke ĝi atingas  el la hejmoj de Venezuelo. Fine de 2006 la ondoj en VHF estis okupitaj je  de la privata sektoro kaj je  de la publika sektoro, dum en UHF  de la stacioj estis privataj kaj  estis publikaj. La nombro da horoj dediĉitaj de venezuelanoj al amaskomunikiloj estas ankaŭ favora al televido, la malfermita signalo okupas  de la horoj kaj televido per abono , dum la ceteraj  estas dediĉitaj al radio, gazetaro kaj Interreto.

## Kategorioj de TV en Venezuelo hodiaŭ 
### Privata televido 
Jen estas la listo de privataj kanaloj kiujn oni povas vidi tra la tuta lando per tradicia malfermita signalo.

### Nacia Publika Televido 
### Aliaj naciaj kanaloj kun malfermita signalo 
Kanaloj kiuj estas videblaj nur en kelkaj partoj de la lando per malfermita signalo. Iuj elsendas per Malfermita Cifereca Televido kaj per televida abono tutlande.

### TV Elsendfluo 
Kanaloj kiuj videblas nur per Interreto.

### Regionaj Kanaloj 
Ĉi tiu listo konsistas el regionaj televidaj stacioj. Ekde 2006, regionaj kanaloj serĉas formi strategiajn aliancojn por dividi programadon kaj informojn. En unu el ĉi tiuj aliancoj kreiĝis Televisión Regional (TVR), reto, kiu subtenas la staciojn Global TV, Promar TV, TAM, TRT, TVO, TeleAragua kaj TVS. Tamen ĝi estis fermita la 23an de majo 2016. Du kromaj retoj ankaŭ kreiĝis, kiuj estas la Grupo Nacional de Televisión kaj Circuito Venezolano de Televisión Nacional (CVTN). La unua konsistas el Canal 21 de Táchira, NTV Televisión, Órbita TV, Apure TV, ContacTV, Mira TV, Telellano, Total TV, Trujillo TV, TRP kaj Universal Televisión, dum la dua konsistas el Contac TV, Jerga Vision , Nautavisión, DAT TV, TV Familia, TV Proclamación, Somos TV, V + TV, Sol Televisión, Olímpica Televisión, Telesol, Atel TV kaj Telecolor. En la ŝtato Portuguesa kreiĝis la unua sendependa kanalo Portuguesa Televisión, en la ŝtato Anzoategui per abono kaj por la suda zono, TV SUR elsendas ekde malferma signalo ekde 1998, distra kanalo kun sendependaj produktadoj kaj kunproduktado.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Cifereca televido

## Tradukfonto
Albert Siklós

**Albert Siklós** [ŝiklOŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Siklós Albert** estis hungara komponisto, altlerneja instruisto, violonĉelisto. Lia origina familia nomo estis *Schönwald*.

Albert Siklós http://www.elib.hu/04000/04093/html/szocikk/14464.htm naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Albert Siklós devenis el juda familio. Li lernis ekde 1891 en Hungara Muzika Lernejo, krome li studis juron en sia naskiĝurbo. En 1896 li debutis kiel komponisto. Inter 1901-1904 li estis violonĉelisto. En la jaroj 1903, 1906 kaj 1907 li studvojaĝis al Francio, Germanio kaj Italio. Inter 1903-1907 kaj 1905-1919 li instruis en muziklernejo, ekde 1910 en Muzika Altlernejo. Li longe redaktis muzikan revuon, li multe kontribuis en libroj, eĉ en leksikono.

## Elektitaj komponaĵoj 
* konĉerto pri violonĉelo (1896)
* simfonio (1896)
* operoj:
** *Fulkó lovag* (1896)
** *A hónapok háza* (1927)
* suitoj
* aperturoj
* ĉambraj muzikoj

## Elektitaj kontribuoj 
* *Összhangzattan* (1907)
* *Ellenponttan* (1913)
* *A harmonizálás kézikönyve* (1923)
* *Hangszerek, hangszínek* (1941)

## Elektitaj disĉiploj 
* Kálmán Antos
* Árpád Fasang (pli aĝa)
* József Gát
* József Kozma
* Miklós Laurisin
* Gábor Lisznyay Szabó
* Károly Mathia
* Béla Reinitz
* Vilmos Rubányi
* Tibor Serly
* Dénes Zakál
* Kornél Zempléni

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj violonĉelistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Benzila duazo-acetato

**Benzila duazo-acetato** estas organika komponaĵo enhavanta du nitrogenatomojn apude ligitajn, unu grupon acetaton kaj alian grupon benzilan. Duazo-acetatoj estas toksaj kaj potence eksplodemaj substancoj. Ili devas zorge manipuliĝi kaj ĉiuj eksperimentoj devas fariĝi en bonventolita loko. 

## Sintezo
* Benzila duazo-acetato povas prepariĝi ekde la **benzila bromoacetato**, kiu siavice estas sintezata ekde la benzila klorido kun bromoacetata acido.

* La dua etapo rilatas al interagado de la benzila bromoacetato kun **tozila hidrazido**, estigante ankaŭ **tozilan kloridon** kiel subprodukton.

## Literaturo
* Organic Syntheses
* ACS Publications
* Wiley Online Library
* Progress in Heterocyclic Chemistry: A Critical Review of the 1996 Literature ..., Thomas L. Gilchrist, G.W. Gribble
* Organic Nanoreactors: From Molecular to Supramolecular Organic Compounds, Samahe Sadjadi
* Science of Synthesis: Houben-Weyl Methods of Molecular Transformations Vol ...

## Vidu ankaŭ
* Benzila bromoacetato
* Bromoacetata acido
* Benzila bromo-acetato
* Benzila alkoholo
* Benzila aldehido
* Benzilamino

## Referencoj
Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
duazo-acetato
Kategorio:Acetatoj
Natria bromo-acetato

**Natria bromo-acetato** estas organika derivaĵo el la bromoacetata acido kaj natria hidroksido. Ĝi estas natria salo derivita el la acetata acido kie unu hidrogenatomo estas anstataŭita de bromatomo. Saloj de la bromoacetata acido ordinare estas toksaj k iritaj, sed ĝenerale ili uzatas kiel peraĵoj en kemiaj sintezoj.

## Sintezo 
* Bromo-acetato de natrio estas preparata per interagado de la natria bikarbonato sur bromoacetata acido:

## Literaturo 
* Chemical Book
* Chemical Reagents for Protein Modification, Fourth Edition, Roger L. Lundblad
* Organic Chemistry of Sulfur, S. Oae
* Toxicology of the eye: Effects on the Eyes and Visual System from ..., Volume 1, W. Morton Grant, Joel S. Schuman
* Nuclear Magnetic Resonance, G. A. Webb
* The Chemical News and Journal of Industrial Science: With which ..., Volume 117

## Vidu ankaŭ 
* Bromoacetatoj
* Bromoacetata acido
* Etila bromo-acetato
* Metila bromo-acetato
* Benzila bromo-acetato
* Natria cinamato
* Natria acetato

## Referencoj 
Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Bromoacetatoj
Karnavalo de Barankilo

dekstra|eta|Karnavalo de Barankilo
La **Karnavalo de Barankilo** () estas la plej grava folklora kaj kultura festo de Barankilo kaj Kolombio. Tiu tradicio devenas de la 19-a jarcento. Ĉi tiu karnavalo estas la tria en la mondo post tiuj de Rio-de-Ĵanejro kaj Venecio.

La Karnavalo de Barankilo estis registrita, en 2008, kiel Nemateria kultura heredaĵo fare de Unesko.

## Historio 
La Karnavalo de Barankilo estas la plej granda folklora evento en la lando. Ĝi estas ankaŭ la plej malnova kolombia festivalo. Ĝi estis proklamita en novembro 2003 ĉefverko de Nemateria kultura heredaĵo kaj registrita en novembro 2008 fare de UNESKO. Ĝi ampleksas kulturajn okazaĵojn en pli ol kvindek urboj kaj vilaĝoj situantaj borde de la rivero Magdalena.

## Bildaro 

Congoespejo.jpg|Kongao de Karnavalo de Barankilo
Carnival de barranquilla colombia.jpg|Leono (2011)
Felfle2.JPG|Reĝino (2015)
Baranquilla 1901a.jpg|Belulino (2015)

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Karnavalo
* Barankilo
* Karnavalo en Rio-de-Ĵanejro
* Kongao (karnavala ritmo)
* Reĝo Momo

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* Karnavalo de Barankilo en retejo de UNESKO (//)
* Video: Canción del Carnaval de Barranquilla 2017 ‘Vacílatela con Fefi’  Caracol Televisión

## Tradukfonto 
Kategorio:Festoj en Kolombio
Kategorio:Kolombia muziko
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Kolombio
Benzila cinamato

**Cinamato de benzila** estas organika komponaĵo, estero derivita el la cinamata acido kaj benzila klorido trovata en multaj specimenoj de plantoj tiaj kiaj perua kaj tolua balzamoj, sumatra kaj penanga benzoinoj kaj estas la ĉefa konstituanto de la kopaiba balzamo. Benzila cinamato uzatas kiel gustiga kaj odoriga agento.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per agado de cinamata acido kaj benzila alkoholo:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *cinamata anhidrido* kaj benzila alkoholo:

### Sintezo 3 
* Preparado per reakcio de benzila klorido kaj cinamata acido:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de benzila klorido kaj natria cinamato:

### Sintezo 5 
* Preparado per transesterigo inter benzila fenilacetato kaj etila cinamato:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transesterigo inter *benzila cinamato* kaj cinamata acido:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola transesterigo inter alila cinamato kaj benzila alkoholo:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *benzila cinamato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *benzila cinamato*:

### Reakcio 3 
* Reakcio per acida transesterigo kun benzoata acido:

### Reakcio 4 
* Reakcio per alkohola transesterigo kun alila alkoholo:

### Reakcio 5 
* Reduktigo de la *benzila cinamato*:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun NH3:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun HCl:

## Literaturo 
* Chemical Book
* A Dictionary of Chemistry and the Allied Branches of Other Sciences. Supplement, Henry Watts
* Monographs on Fragrance Raw Materials: A Collection of Monographs Originally ..., D. L. J. Opdyke
* Encyclopedia of Food and Color Additives, Volume 1, George A. Burdock
* Odorographia a natural history of raw materials and drugs used in the ..., John Charles Sawer
* Food Chemicals Codex, United States Pharmacopeial Convention
* Fenaroli's Handbook of Flavor Ingredients, Sixth Edition, George A. Burdock
* Toxnet

## Vidu ankaŭ 
* Eŭgenolo
* Benzila alkoholo
* Cinamata acido
* Esteroj
* Benzila klorido
* Benzilamino

## Referencoj 
Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
cinamato
Kategorio:Cinamatoj
Kategorio:Parfumaj ingrediencoj
Kategorio:Gustigaĵoj
Antonio Maria Zaccaria

200px|eta|Antonio Maria Zaccaria
**Antonio Maria ZACCARIA** (naskiĝinta en 1502 en Kremono, mortinta la  samloke) estas katolika sanktulo, itala kuracisto kaj teologo kaj fondinto ordena. Lia festotago estas la 5-a de julio.

## Vivo 
Zaccaria jam de junaj jaroj estis modela homo koncerne morojn kaj preĝadon. Li studis en Pavio medicinon kaj laboris poste kiel kuracisto inter malriĉuloj de Kremono. Tie influis lin la ideoj de la dominikano Battista da Crema. En 1528 Zaccaria, post finitaj teologistudoj, ordinitis pastro. En 1530 li iĝis kapelano de grafino Ludovica Torelli en Milano. Ŝi helpis lin fondi la ordenon virinan de la Anĝelaninoj (latine: *Sancti Pauli Sorores Angelicae*, mallongigo: AS). En 1533 agnoskis lia papa moŝto Klemento la 7-a la viran ordenon de la Barnabasanoj (latine: *Clerici regulares Sancti Pauli decollati*, mallongigo: CRSP, branĉo ene de la Regulaj klerikoj).

Kiel predikisto Zaccaria vojaĝis tra tutan Nordan Italujon. Liaj novigoj sur la kampo liturgia (ekz. la apogo de 40 tagojn daŭranta publika adorado de la korpo de Kristo) ne nur inmpresis fidelulojn sed ankaŭ suspektigis lin ĉe diversaj ekleziuloj. Li entombigitis en la Kirko Sankta Barnabaso en Kremono. Pro venerado multa fare de la kristana popolo li sanktigitis en 1897. Liaj simboloj estas lilio, kaliko kun hostio, kruco.

## Literaturo 
* Marcello Landi: ''La presenza della Summa Theologiae di Tommaso d'Aquino nei primi due Sermoni di Antonio Maria Zaccaria* in *Barnabiti Studi* 20 (2003), pagg. 69-81
* Marcello Landi: *Sant'Antonio Maria Zaccaria. Contesto storico-culturale e presenza della Summa Theologiae di san Tommaso d'Aquino nei suoi primi tre sermoni*, in *Sacra Doctrina. Studi e ricerche'' n. 52 (3/2006), pp. 46-81
* Prie en ekumenisma leksikono pri sanktuloj

## Eksteraj ligiloj 
* Pri la ordenfondinto sur la retpaĝo de la Barnabasanoj 

Kategorio:Italaj kuracistoj
Kategorio:Italaj teologoj
Kategorio:Italaj sanktuloj
Kategorio:Fondintoj de katolikaj ordenoj
László Vajda (reĝisoro)

**László Vajda** [lAslO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vajda László** http://www.imdb.com/name/nm0883335/ estis hungara reĝisoro, scenaristo. Lia origina nomo estis *Weisz Lipót*. Lia filo estis la samnoma László Vajda.

László Vajda naskiĝis la  en Eger, li mortis la  en Berlino (Germanio).

## Biografio 
László Vajda devenis el juda familio. Li komence estis aktoro province, poste ĵurnalisto en la ĉefurbo en signifaj revuoj. Ekde 1908 li estis reĝisoro de Teatro Magyar, post 5 jaroj li estis nomumita ĉefreĝisoro. Ekde 1915 li sukcese kreis scenarlibrojn. Dum la Hungara Sovetrespubliko li estis membro de la filma politika konsilio. En 1922 li translokiĝis al Vieno, post 2 jaroj al Berlino, kie estis pli vigla la filma vivo.

Li edziĝis en 1904, post 2 jaroj li ekhavis filon.

## Elektitaj scenarlibroj 
* *A falu rossza* (1915)
* *Az aranyember* (1918)
* *Sodom und Gomorrha* (1922)
* *The Mistress of Atlantis* (1932)

## Elektitaj teatraĵoj 
* *Színészek – jelenetek a színészéletből* (1904)
* *Tiszavirág* – operett (1915, opereto)
* *Eső* – (1925, dramo)

## Elektitaj tradukaĵoj 
* Lev Tolstoj: *Az élő halott* – teatraĵo
* *Gabriella Zapolska*: *A cárevics* – dramo

## Fontoj 
* germanlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj scenaristoj
Kategorio:Hungaraj judoj
28726 Kailey-Steiner

'*28726 *Kailey-Steiner'''* estas tre malgranda tre hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Johann Rod Kailey-Steiner*, finaliston de la *Broadcom MASTERS* 2013, konkurso pri matematiko kaj scienco por gestudentoj de meza lernejo, pro lia projekto pri inĝenierarto. Li estis lernanto ĉe la *Grant Beacon Middle School'' de Denvero (Koloradio).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Natria cinamato

**Cinamato de natrio** estas organika salo rezultanta el la interagado de la cinamata acido sur natria bikarbonato. Ĝi estas blanka salo uzata en la traktado de tuberkulozo dank'al ĝiaj inhibaj proprecoj sur la bacilo kiu kaŭzas la malsanon. La benzoata acido kaj la cinamata acido, aparte sub la formo de pluraj esteroj, estas la ĉefaj konstituaĵoj de la **benzoino** kaj en kelkaj balzamoj kiuj enhavas esencajn oleojn kaj aliajn aromatajn substancojn.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per agado de cinamata acido kaj natria hidroksido:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *cinamata anhidrido* kaj natria hidroksido:

### Sintezo 3 
* Preparado per reakcio de cinamata acido kaj natria karbonato:

### Sintezo 4 
* Preparado per traktado de natria etoksido kaj etila cinamato:

### Sintezo 5 
* Preparado per interagado de alila cinamato kaj natria formiato:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transesterigo inter cinamata acido kaj natria benzoato:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola transesterigo inter alila cinamato kaj natria hidroksido:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *natria cinamato*:

### Reakcio 2 
* Reakcio kun sulfata acido:

### Reakcio 3 
* Reakcio per acida transesterigo kun formiata acido:

### Reakcio 4 
* Reakcio per alkohola transesterigo kun vinila alkoholo:

### Reakcio 5 
* Reduktigo de la *natria cinamato*:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun NH3:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun HCl:

## Literaturo 
* MP Biomedicals
* Chemical Book
* Science Direct
* Metals—Advances in Research and Application: 2013 Edition
* Safety in the Process Industries, Ralph King

## Vidu ankaŭ 
* Natria bromo-acetato
* Cinamata acido
* Natria kloro-acetato
* Natria jodo-acetato
* Amonia bromo-acetato
* Tuberkulozo

## Referencoj 
Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Organikaj saloj
Károly Vass

**Károly Vass** [kAroj vaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vass Károly** estis hungara kameraisto. Lia nomo en Germanio estis *Karl Vash* [vaŝ].

Károly Vass http://m.imdb.com/name/nm0890425/?ref_=m_nm_ov_ph naskiĝis la  en Budapeŝto (laŭ alia informo en Ropcsa?), li mortis la  en Budapeŝto (laŭ alia informo la mortotago estas la 27-a).

## Biografio 
Károly Vass post la mezlernejaj jaroj eklaboris en Germanio en filmproduktejo en 1913. Baldaŭ li laboris ankaŭ en sia naskiĝlando. Depost la 1-a mondmilito ĝis 1938 li denove laboris en Germanio. Hejmenveninta li apartenis al la plej konataj filmistoj. Komence de la nazia erao la germanoj trovis lin kaj devigis lin krei tre danĝeran militistan filmofotadon, tial li ŝokiĝis. La resaniĝo okazis en Svislando. Hejmenvojaĝinta post la 2-a mondmilito li trovis sian loĝejon bombardita. En 1950 li edziĝis, post 2 jaroj la hungara sekreta polico kaptis lin kaj laŭ la tiamaj kutimoj li estis kruele batita. Post la liberiĝo li mortis. Resume li filmis 80 filmojn.

## Elektitaj filmoj 
* *Lili* (1917)
* *Der Henker von Sankt Marien (germana, 1920)
* *Der Feldherrnhügel* (germana, 1932)
* *Süt a nap* (1938)
* *Sári bíró'' (1943)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj kameraistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Rozalia Lubomirska

**Rozalia LUBOMIRSKA** (naskiĝis la 16-an de septembro 1768 en Ĉernobilo, mortis la 30-an de junio 1794 en Parizo) – pola princino. Filino de grafo Jan Mikołaj Chodkiewicz, marŝalo kaj estro de Regno Ĵemajtio, kaj de Maria Ludwika Rzewuska, filino de hetman Wacław Piotr Rzewuski.

La 1-an de novembro 1785 nuptis princon Aleksander Lubomirski, kastelestro de Kievo. Post jaro naskis filinon Aleksandra. Kun la infano forveturis al Francio, kie baldaŭ estis akuzita pri kontraŭrevolucia komploto – daŭrigo de kontaktoj kun kortego de la franca reĝino Marie-Antoinette. Pro enhavo de riproĉoj, ĉarmo de la akuzitino kaj ŝia juna aĝo, tiutempa verdikto pri mortpuno per gilotino estis vaste komprenata kiel evidenta pruvo de la bestiigo de la Franca revolucio.

Ŝia filino, kiu poste alprenis la nomon de sia patrino, edziniĝis al Wacław Seweryn Rzewuski, vojaĝisto kaj ribelanto.

Laŭ konata en Lublinio legendo, animo de gilotinita Lubomirska aperas en palaco de la familio Lubomirski - kies gento devenas de la tempo de Mjeŝko la 1-a - en Opole Lubelskie. En parko troviĝanta malantaŭ la palaco ektimiĝis verkisto Adolf Dygasiński.

## Bibliografio 
* M. Jastrzębska, *Rokoko, dama i gilotyna. Historia księżnej Rozalii z Chodkiewiczów Lubomirskiej* (Rokoko, damo kaj gilotino. Historio de princino Rozalia el Chodkiewicz Lubimirska), Eldonejo Arkana, Varsovio 2005, ​ISBN 83-89243-22-9​

Kategorio:Polaj nobeloj
Kategorio:Viktimoj de Franca Revolucio
Kategorio:Virinoj
Alois Alzheimer

**Alois ALZHEIMER** (germane, prononco , naskiĝis la 14-an de junio 1864 en Marktbreit, Bavario, mortis la 19-an de decembro 1915 en Breslau, Prusio, Germana Regno) estis germana psikiatro kaj neŭropatologo. Li kiel unua priskribis malsanon de mensa konfuziĝo, kiu nuntempe nomatas Alzheimer-malsano.

[eta|maldekstra|naskiĝdomo en [Marktbreit (2011)]]

## Lernejaj kaj studaj jaroj 
Alois Alzheimer esis la plej aĝa filo el dua geedzeco de la notaro *Eduard Alzheimer* kaj lia edzino *Barbara Theresia*, fratino de la unua edzino *Eva-Maria*, kiu mortis en 1862. Li frekventis la elementan lernejon en Marktbreit kaj poste gimnazion en Aschaffenburg.

Li studis medicinon en la universitato de Würzburg, kaj studomeze ankaŭ en la universitato de Tübingen. En 1888 li finis la studon per tre bonaj rezultoj kaj doktoriĝis.

## Kuracistaj jaroj 
Post la finstudo, li en 1888 kandidatis kaj akceptiĝis kiel asista kuracisto en la psikiatria kliniko de Frankfurto ĉe Majno, kiun fondis la kuracisto Heinrich Hoffmann, konata kiel aŭtoro de la infanlibro Struvelpetro. Kun siaj kuracistaj kolegoj li sukcesis enkonduki novan terapian reĝimon por mensmalsanaj pacientoj, kiu baziĝis je evito de iloj pri kontraŭvola devigo. Malkutime por psikiatriaj klinikoj de tiu epoko, iuj pacientoj rajtis libere moviĝi en la klinika parko, aliaj en akompano de flegistoj rajtis ekskursi al la ĉirkaŭaĵo, kaj aparte maltrankvilaj pacientoj plitrankviliĝis per varmakvaj banoj, observataj por eviti dronon.

En 1894 li ricevis la peton veni al Alĝerio kaj ekzameni la pacienton *Otto Geisenheimer*, frankfurtan komerciston de diamantoj, kiu havis neŭrologiajn problemojn pro sifiliso kaj mortis pro ĝi. Li enamiĝis al la vidvino *Cecilie Geisenheimer*, kun ŝi revenis al Frankfurto kaj la paro geedziĝis. Sekvis nasko de filino en 1895, de filo en 1896 kaj de plia filino en 1900. La jaroj estis feliĉaj, ĝis kiam la edzino malsaniĝis kaj mortis en printempo 1901. Por distri sin de la forta malfeliĉo, li laboregis kiel kuracisto, kaj en novembro 1901 ekkonis la pacientinon, kies priskribo poste kaŭzis la nomigon de la Alzheimer-malsano. En 1902 li iĝis scienca asistanto en la psikiatria kliniko de la universitato de Heidelberg, kaj en 1903 kun sia ĉefo translokiĝis al Munkeno. Tie li habilitiĝis, lekciis, kuracistis, esploris kaj publikigis medicinajn eseojn. Kiam la frankfurta pacientino de 1901 mortis en 1906, li histologie ekzamenis ŝian cerbon, en 1911 ekzamenis la cerbon de plia mortinta ekspaciento, kaj trovis paralelaĵojn de tiuj kazoj de relative junaj pacientoj de demenco kaj aliaj kazoj de demencaj traaĝuloj.

En 1912 li iĝis profesoro de la universitato de Breslau, kaj direktoro de la "reĝa psikiatria kaj neŭrologia kliniko" de la urbo. En 1915 tamen li rapide malsaniĝis, kaj mortis la 19-an de decembro de tiu jaro. Li entombiĝis en Frankfurto ĉe Majno.

Kategorio:Germanaj kuracistoj
Kategorio:Mortintoj en Breslaŭo
Gyula Tapolczai

**Gyula Tapolczai** [djula tapolcai], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Tapolczai Gyula Sándor Jenő Dezső** estis hungara aktoro, voĉoaktoro. Liaj gepatroj estis Mariska Vízváry kaj Dezsö Tapolczai, lia familia nomvarianto estis **Tapolczay** [tapolcai].
eta|Geedza paro Tapolczai
eta|Gyula Tapolczai en filmo (meze)
Gyula Tapolczai http://www.imdb.com/name/nm0850048/ naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Gyula Tapolczai frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li soldatiĝis en 1919. Inter 1920 kaj 1923 li estis aktoro en Nacia Teatro (Pécs), poste en Teatro Belvárosi (1923–1924), Teatro Renaissance (1924-1926), Nacia Teatro (Budapeŝto) (1926-1941), Teatro Madách (1941-1944). Post la 2-a mondmilito li denove estis membro de Nacia Teatro en Budapeŝto ĝis sia morto. Li ricevis premion en 1954. Li edziĝis en 1932, eksedziĝis post 3 jaroj.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** La Venecia Komercisto - Lancelot, Gobbo
** La ventego - Trinculo
** *Epifanio: aŭ kiel vi volas* - Böffen Tóbiás
** La gajaj edzinoj de Windsor - Maszlag
* Zsigmond Móricz: *Lúdas Matyi* - Döbrögi (unu el la ĉefroloj)
* Rostand: Cyrano de Bergerac - Monfleury
* Molière: La malsanulo pro imago - titolrolo

## Elektitaj filmaj roloj 
* *Árnyék a sátoron* (1920)
* *Az új földesúr* (1935)
* *Beáta és az ördög* (1941)
* Subplando da tero (1948)
* *Kiskrajcár* (1953)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la dekstra kolumno)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Vuelta a Colombia

La **Vuelta a Colombia** estas etapa bicikla konkurso kurata en Kolombio. Ĝia unua eldono okazis en 1951. Ĝi formas parton de "UCI America Tour."

## Venkintoj 
## Rezultoj 
### Podioj 
### Multoblaj venkintoj 
### Laŭlandaj Venkoj 
## Vuelta de la Juventud (malpli ol 23-jaruloj) 
Kvardek naŭ eldonoj de la "Vuelta de la Juventud" jam okazis kaj kronis estontajn ĉampionojn de la Kolombia biciklado.

## Vidu ankaŭ 
* Biciklado
* Voja bicikla konkurso

## Eksteraj ligiloj 
* Vuelta a Colombia 
* Vuelta de la Juventud 

## Tradukfonto 
Kategorio:Biciklaj konkursoj
Kategorio:Sporto en Kolombio
Dumetil-benzilamino

**Dumetil-benzilamino** estas organika kombinaĵo enhavanta unu benzilan grupon ligitan al dumetilamina funkcia grupo. Ĝi uzatas kiel katalizilo por preparado de poliuretanaj ŝaŭmoj kaj epoksaj rezinoj. Dumetil-benzilamino povas sinteziĝi per metiligo de la benzilamino kun formiata acido kaj formaldehido laŭ reakcio de Eschweiler-Clarke. Tiaj kiaj aliaj benzilaj komponaĵoj, dumetil-benzilamino spertas rektan metaligon kun **butil-litio**, tiamaniere ke multaj o-derivaĵoj de tiu komponaĵo estas konataj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Dumetil-benzilamino estas preparata laŭ reakcio de Eschweiler-Clarke inter la benzilamino, formiata acido kaj formaldehido:

### Sintezo 2 
* Dumetil-benzilamino ankaŭ povas prepariĝi per interagado de la benzilamino kaj metanolo en ĉeesto de klorida acido sub premo kaj varmigo:

## Literaturo 
* Cameo Chemicals
* The Chemical Company
* Chemicalland21
* Chemical Book
* Wiley Guide to Chemical Incompatibilities, Richard P. Pohanish, Stanley A. Greene
* Antimicrobial Resistance in the Environment, Patricia L. Keen,Mark H. M. M. Montforts
* Organic Chemistry Portal

## Kunrilataj kemiaĵoj 

Cumylamine.svg|**Kumilamino**
2,3-Xylidin.svg|**2,3-Ksilidino**
2,4-Xylidin.svg|**2,4-Ksilidino**
2,5-Xylidin.svg|**2,5-Ksilidino**
2,6-xylidine.png|**2,6-Ksilidino**
3,4-Xylidin.svg|**3,4-Ksilidino**
3,5-xylidine.png|**3,5-Ksilidino**

## Vidu ankaŭ 
* Wilhelm Eschweiler (1860-1936)
* Hans Thacher Clarke (1887–1972)
* Benzilamino
* Metanolo
* Formaldehido
* Formiata acido
* Benzila klorido

## Referencoj 
Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
benzilamino
Ferenciek tere (metrostacio)

La **Ferenciek tere** (=placo de franciskanoj) estas grava metrostacio en Budapeŝto. Ĝi situas la plej proksime al la Danubo. La nomo venis de la samnoma placo, la placo de Preĝejo Sankta Petro (Belváros) laŭ la placo, kies posedantoj estis franciskanoj. Dum la socialismo la metrostacio kaj la placo havis la nomon *Felszabadulás tér* (=placo liberiĝo).

## Historio 
Inter 1970–1976 okazis konstruado de tiu ĉi stacio kun subirejo. En 1976 nur itinero ekfunkciis. La kajo havas solan elirejon kun 3 rulŝtuparoj, unu funkcias al malsupro, la dua al supro, la tria laŭ neceso. Post jaroj la linio estis plilongigita, sed tio ne tuŝis la stacion. Tiu metrostacio (eĉ metrolinio) ĝis 2017 neniam estis renovigita. Kelkaj asertas, ke la metrolinio jam estas vivdanĝera. En 2017 kelkaj vagonoj estis ŝanĝitaj al pli modernaj, la malnovaj estis faritaj en Sovetunio, la novaj en Rusio.

## Kontaktoj 
La Ferenciek tere estas trafika nodo, krom la metroo haltas sur la placo pluraj aŭtobusoj. Krom la menciita preĝejo en la proksimeco troviĝas Departementa domo (Pest), Literatura Muzeo Petőfi, Teatro Katona József, Universitata Biblioteko (ELTE), Teologia Monaĥa Altlernejo Sapientia.

## Vidu ankaŭ 
* Metroo de Budapeŝto
* Metrostacioj de Budapeŝto

## Fontoj 
* http://www.metros.hu/vonal/jellemzok_m3.html 
* http://www.metros.hu/mutargy/allomas.html 
* hungare kun fotoj 

Dosiero:Budapest M3 Ferenciek tere 2023 2.jpg|La kajo kaj la rulŝtuparoj (meze fone) supren
Dosiero:Budapest 2012 007.JPG|La placo Ferenciek
Dosiero:Budapest ferences templom.jpg|La franciskana preĝejo

Kategorio:Metrostacioj de Budapeŝto
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1976
Kategorio:1976 en Hungario
28765 Katherinewu

'*28765 *Katherinewu'''* estas tre malgranda meze hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Katherine Jean Wu*, finalistino de la *Broadcom MASTERS* 2013, konkurso pri matematiko kaj scienco por gestudentoj de meza lernejo, pro ŝia projekto pri inĝenierarto. Ŝi estis lernantino ĉe la *Takoma Park Middle School'' de Silver Spring (Marilando).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Jodoetano

**Etila jodido** estas senkolora, brulema kemia komponaĵo, kemia formulo C2H5I, preparata per varmigo de la etanolo kun jodo kaj fosforo. Ĉe kontakto kun la aero , ĉefe sub lumefiko, ĝi malkomponiĝas kaj iĝas flava aŭ ruĝeca pro la dissolvita jodo.

Ĝi same prepariĝas per reakcio inter la jodida acido kaj etanolo sekvata per distilado de la jodido de etilo. Ĉi-komponaĵo devas enstoriĝi meze de kupra pulvoro por eviti malkomponiĝon, kvankam eĉ per tiu metodo ĝiaj specimenoj daŭras malpli ol unu jaron.

Ĉar etila jodido estas bona volatila grupo, ĝi plenumas bonan rolon kiel etiligagenton kaj uzatas ankaŭ kiel promocianto de hidrogena radikalo. Ĉi-substanco malheliĝas kontakte kun la aero pro liberigo de jodo.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Jodido de etilo estas preparata per interagado de la etano sur **jodida acido**:

### Sintezo 2 
* Jodido de etilo estas preparata per interagado de la etanolo sur **fosfora trijodido**:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Etila jodido reakcias kun amoniako por doni **duetilaminon** sub alta temperaturo kaj premo:

### Reakcio 2 
* Trietilamino estiĝas se la supra reakcio daŭre agas inter la **duetilamino** kaj la **etila jodido**:

### Reakcio 3 
* Reakcio inter la **trietanolamino** kaj **etila jodido** estigas kvarternaran salon de amonio kaj jodo, konata kiel tetraetilaamonia jodido:

## Literaturo 
* Chemicalland21
* Purification of Laboratory Chemicals, W. L. F. Armarego, Christina Chai
* Introduction to Spectroscopy, Donald L. Pavia, Gary M. Lampman, George S. Kriz, James A. Vyvyan
* Macroscale and Microscale Organic Experiments, Kenneth L. Williamson, Katherine M. Masters
* Kinetic Investigation of Gas Phase Reactions Relevant to the Formation and ..., Binod Raj Giri

## Vidu ankaŭ 
* bromoetano
* bromometano
* Etila acetato
* fluoroetano
* fluorometano
* Jodida acido
* Jodo
* jodometano
* kloroetano
* klorometano
* Metila acetato
* Metila jodido

## Referencoj 
Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Esteroj
28766 Monge

'*28766 *Monge'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la italdevena usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la franca matematikisto Gaspard Monge (1746–1818). Dum li estis studento ĉe la *École Royale du Génie de Mézière'', li solvis problemon rilatan al la plano de fortikaĵo, kiu fariĝis la ĝermo de lia pli malfrua disvolvo de la desegna geometrio, tekniko por reprezenti tri-dimensiajn objektojn per ties projekcioj sur pluraj ebenoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul G. Comba
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Benzila jodido

**Benzila jodido** estas organika kemiaĵo kun formulo **C7H7I**, konsistante je unu benzena ringo ligita al jodo-metila grupo. La substanco estas alkila halogenido kaj konstitua izomero de la jodo-toluenoj. Ĝi estas senkolora kristalo kun malalta fandopunkto aŭ likvaĵo nesolvebla en akvo kaj pli densa ol ĝi. Do benzila jodido sinkas en la akvo. Ĝi estas toksa per ingestado, inhalado kaj haŭtokontakto. Tre irita al haŭto kaj okuloj. Ĝi ankaŭ estas malkomponebla per fotolizo kaj tiu ebleco estas tre utila fonto por provizado de benzilaj radikaloj.

Benzila jodido estis uzata kiel larmiga gaso far Francio kaj Anglio, kiuj kombinis benzilan kloridon kun kalia jodido por produkti benzilan jodidon, tre potencan kemian gason kun malalta volatileco. Tiamaniere ke ĝi estis uzata kiel kemia armilo miksita kun benzila klorido.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Benzila jodido estas preparata laŭ la reakcio de Finkelstein inter la benzila klorido, natria jodido kaj acetono:

### Sintezo 2 
* Jodido de benzilo ankaŭ sintezeblas per interagado de la benzila klorido kaj **butila jodido**:

## Literaturo 
* Chemical Book
* Organic Chemistry Portal
* Cameo Chemicals
* Phase-Transfer Catalysis: Fundamentals, Applications, and Industrial ..., C.M. Starks, M. Halper
* Chemical and Biological Warfare: A Comprehensive Survey for the Concerned ..., Eric Croddy
* Environment, Energy and Climate Change I: Environmental Chemistry of ..., Elena Jiménez, Beatriz Cabañas, Gilles Lefebvre

## Vidu ankaŭ 
* Hans Finkelstein (1885-1938)
* Benzila klorido
* Benzila fluorido
* Benzila bromido
* Etila jodido
* Metila jodido

## Referencoj 
Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
jodidoj
Kategorio:Organikaj jodidoj
Kategorio:Larmigaj gasoj