open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Alan P. Peterson

**Alan P. PETERSON** estas ornitologo kiu eldonis elstaran datumbazon pri birdoj disponeblan ĉe Interreto (**www.zoonomen.net** nome Zoological Nomenclature Resource), fondita laŭ la Taksonomio de Sibley-Ahlquist rezulte de la laboro de Sibley kaj Monroe.

Li laboris kiel spertulo por ITIS.

## Eksteraj ligiloj 
*  **www.zoonomen.net** listo de Alan P. Peterson
*  Taksonoj de Alan P. Peterson ĉe ITIS
*  Les taxons utilisant zoonomen.net Referenco pri ITIS

Kategorio:Usonaj ornitologoj
3122 Florence

'*3122 *Florence'''* estas malgranda, hela triopa amora asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la inan antaŭnomon "*Florence*" en honoro de la brita flegistino Florence Nightingale (1820–1910).

## Orbito 
Ĝi estas en orbita resonanco 4:5 kun Marso.

Ĉar ĝia orbito proksimas tiun de Tero, ĝi estas klasifikita kiel terrenkonta asteroido kaj potence danĝera objekto. Ĝia tera MOID estas 0,0453705 AU, tio, kio signifas, ke ĝia orbito pasas je 6,787 milionoj da km de tiu Tero ĉe la punkto, kie ambaŭ orbitoj estas plej proksimaj. Ĝi trairas la orbiton de Marso sed pro ĝia orbita klineco, ne tre proksimiĝas al tiu planedo: ĝia marsa MOID estas 0,28353 AU tie estas 42,415 milionoj da km.

* La  ĝi pasis al 0,05239 AU (7,8379 milionoj da km) de Tero.
* La 1-an de septembro 2017 ĝi pasis al 0,04724 AU (7,0665 milionoj da km) de Tero. Tiam ĝia videbla magnitudo atingis 8,8.
* La 2-an de septembro 2057 ĝi pasos al 0,04996 AU (7,4736 milionoj da km) de nia planedo.

*'3122 *Florence*'* estas la tria triopa asteroido konata inter la terrekontaj asteroidoj post (153591) 2001 SN263 kaj (136617) 1994 CC.

## Satelitoj 
Okaze de la proksima paso de la , radaraj bildoj ricevitaj per la Komplekso de foraj kosmaj komunikoj de Goldstone inter la 29-a de aŭgusto kaj la  montris du satelitojn. La Observatorio de Arecibo konfirmis tiun observon.

Florence.aug29.collage.5runs.p5usec.7.7Hz.jpg|Mozaiko da radaraj bildo elde Goldstone 29-a de aŭgusto 2017
Triple asteroid 3122 Florence.gif|Radara bildo elde Arecibo 4-a de septembro 2017

La plej interna satelito havas diametron de 0,2&nbsp;km, orbitas kun duona grandakso taksata je 4,6&nbsp;km kaj orbita periodo de ĉirkaŭ 7,2 horoj (0,3 tago); tio, kiu estas la plej mallonga orbita periodo el tiuj de la konataj satelitoj de .

La ekstera satelito havas diametron de 0,3&nbsp;km, duonan grandakson de 9,8&nbsp;km kaj orbita periodo de 24,5 ± 2,4 horoj (1,02 ± 0,1 tago).

Ambaŭ satelitoj havas longigitan formon kaj estas en ligita rotacio. Eblas, ke tiuj satelitoj formiĝis el materialoj eljetitas pro la rapida rotacio de la ĉefa korpo, rotacio rapidigita pro la efiko YORP.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
*  (3122) Florence; el la paĝoj de Wm. Robert Johnston
*  Du lunoj por la asteroido Florence; el *Science et Avenir''

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Potence danĝeraj objektoj
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Jakobo la 2-a (Skotlando)

**Jakobo la 2-a** (naskiĝis la 16-an de oktobro 1430 en Palaco Holyrood en Edinburgo; mortis la 3-an de aŭgusto 1460) reĝis kiel Reĝo de Skotoj de 1437 ĝis sia morto.

Li estis la filo de Jakobo la 1-a reĝo de Skotoj kaj de Joan Beaufort (filino de John Beaufort, 1a grafo de Somerset kaj de Margaret Holland). Li havis pli aĝan ĝemelfraton, nome Alexander Stewart, Duko de Rothesay, kiu vivis sufiĉe por ricevi kavalerian titolon, sed mortis infanaĝe. Jakobo iĝis la patro de Jakobo la 3-a reĝo de Skotoj.

Jakobo, kies kromnomo *Fiery face* ("fiera vizaĝo") aludas al rimarkinda cinabroruĝa naskomarko de lia vizaĝo, havis ses fratinojn, kaj ĉiuj el ili edziniĝis en diversaj eŭropaj reĝaj dinastioj.

## Bibliografio 
* 'The Auchinleck Chronicle', printed in McGladdery, *James II*, Appendix 2, pp 160–73.
* M. Brown, *The Black Douglases* (East Linton, 1998).
* C. McGladdery, *James II* (Edinburgh, 1990).
* R Tanner, *The Late Medieval Scottish Parliament: Politics and the Three Estates, 1424-1488* (East Linton, 2001).

Kategorio:Skotaj princoj
Kategorio:Skotlandaj reĝoj
3123 Dunham

'*3123 *Dunham''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono), Usono.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan astronomon David Waring Dunham.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Zuoz

**Zuoz** estas komunumo de la komunumaro Supra Engadino kaj la distrikto Malojo en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 1323 loĝantojn la 31-an de decembro 2009.

## Geografio 
Zuoz situas en Supra Engadino ĉe la bordo de la rivero Eno. En okcidento apartenas al la komunumo eksklavo, kiu per Madulain estas disigita de la cetera komunuma teritorio.

## Najbaraj komunumoj 
Zuoz limas en nordo kaj nordoriento al S-chanf, en oriento al Livigno (Italio), en sudo al Pontresina, en sudsudokcidento al eksklavo de Madulain, en sudokcidento al La Punt Chamues-ch, en okcidentosudokcidento al Madulain, en okcidento al La Punt Chamues-ch, kaj en nordokcidento al Bergün/Bravuogn.

## Trafiko 
Tra Zuoz pasas la kantona ĉefvojo n-ro 27 de Samedan al Tirolo. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per la trajnlinio de Retia Fervojo de Sankta Maŭrico al Scuol-Tarasp.

## Lingvoj 
Dum malfrua mezepoko Zuoz estis la kultura centro de la putera dialekto de la romanĉa lingvo. Ankoraŭ en la jaro 1880 85% de la loĝantaro parolis la romanĉan. Ekde tiam kreskis la influo de la germana lingvo. Dum la popolnombrado de la jaro 1980 38,87% de la loĝantaro parolis la romanĉan, 38,53% la germanan kaj 15,43% la italan. Intertempe la romanĉa lingvo perdis la plimulton. En la jaro 2000 53,22% parolis la germanan, 25,79% la romanĉan kaj 9,83% la italan.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Zuoz datiĝas el la jaro 840 kiel *Zuzes*. Zuoz estis la historia ĉefloko de la Supera Tribunalo Supra Engadino. En la jaro 1244 la koira episkopo *Volkart* nomumis Andreas Planta kancelieron de Supra Engadino, kio estis la komenco de la ĉefrolo de familio de Planta en Supra Engadino. En la jaro 1438 diferencoj inter Zuoz kaj Samedan kondukis la divido de la tribunalkomunumo Supra Engadino al Sur Funtauna Merla kaj Suot Funtauna Merla. Ĉi-lasta kongruas kun la teritorio de la regiono *La Plaiv*, kies centro Zuoz estas. En la jaro 1492 la koira episkopo vendis siajn interezorajtojn al la komunumo Supra Engadino kaj en la jaro 1526 li perdis laŭ la traktato de Ilanz sian suverenecon. Dum la Ŝvaba Milito de 1499 la loĝantoj de Zuoz bruligis mem sian urbosimilan setlejon por devigi la malamikojn al retiriĝo. En la jaro 1518 S-chanf disiĝis de Zuoz kiaj fariĝis aparta vilaĝo. Sekvis en 1528 La Punt Chamues-ch kaj en 1534 Madulain, kiuj ankaŭ disiĝis de Zuoz. En la jaro 1554 Zuoz aliĝis al la reformacio. Pro la konkero de Valtelino Zuoz en la 16-a jarcento fariĝis grava regiona centro kiaj travivis sian florepokon. Fondiĝis latinlernejo kaj estiĝis unua romanĉa skribolingvo.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Zuoz (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Zuoz
Naskomarko

[eta|dekstre|[Portvino|Portvina makulo videbla ĉe la kapo de Miĥail Gorbaĉov, unu el plej famaj individuoj kun tia naskomarko]]

**Naskomarko** aŭ **denaska makulo** estas negrava marko, neregula en la haŭta surfaco, kiu estas jam dumnaske aŭ aperas tuj post la nasko, kutime en la unua monato. Ili povas esti ie ajn en la haŭto. Naskomarko estas kaŭzata pro superkresko de sanga vaskulo, melanocito, glata muskolo, graso, fibroblasto aŭ keratinocito. La pli komunaj estas la hemangiomoj.

## Tipoj 
Dermatologoj dividas naskomarkojn en du tipojn. Pigmentaj naskomarkoj kaŭzataj pro troaj ĉeloj de haŭta pigmento kio inkludas nevusojn, laktokafajn makulojn kaj mongolajn makulojn. Vaskulaj naskomarkoj (nomataj ankaŭ ruĝaj naskomarkoj) estas kaŭzataj de pliiĝantaj sangaj vaskuloj kaj inkludas okulharajn makulojn (salmomakuloj), hemangiomojn, kaj vejnomakulojn (portovinajn makulojn). Iom pli da 1 el 10 beboj havas vaskulan naskomarkon en la aĝo de 1. Kelkaj tipoj de naskomarkoj estas parto de la grupo de haŭtaj lezoj konataj kiel nevuso aŭ *naevi*, kio estas "naskomarko" en latina.

La preciza kaŭzo de plej naskomarkoj estas nekonata, sed vaskulaj naskomarkoj ne estas heredaj. Oni supozas, ke ili okazas kiel rezulto de loka malekvilibro de faktoroj kontrolantaj la disvolvigon kaj migradon de haŭtaj ĉeloj.

## En kulturo 
Naskomarkoj estas nomataj *voglie* en itala, *antojos* en hispana, kaj *wiham* en araba; ĉiuj el kiuj vortoj tradukeblas al "deziroj" ĉar, laŭ folkloro, ili estas kaŭzataj de neplenumataj deziroj de la patrino dum gravedo. Ekzemple, se graveda virino ne plenumas subitan deziron aŭ kapricon por fragoj, oni diras, ke la bebo povus porti fragoforman markon.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Naskomarkoj laŭ Cleveland Clinic
* Vascular Birthmark Foundation
* Naskomarkoj laŭ MedlinePlus

Kategorio:Besta anatomio
Kategorio:Homa anatomio
Kategorio:Haŭto
Kategorio:Dermatologio
Monofiletika

[eta|360px|[Monofiletiko.]]
Ĉe komuna uzado pri kladistiko, **monofiletika** grupo estas taksono (grupo de organismoj), kiuj formas kladon: t.e. enhavas *ĉiujn* posteulojn de la ebla hipoteza plej proksima praulo de la membroj de la grupo. La termino estas sinonimo de la nekomuna termino **holofiletika**. Monofiletikaj grupoj estas tipe karakterizataj de kunhavataj devenaj (sinapomorfiaj) trajtoj.

Kategorio:Filogenetiko
Kategorio:Taksonomio
Anna Świderkówna

**Anna Świderkówna** (naskiĝis la 5-an de decembro 1925 en Varsovio, ĝuste **Anna Świderek** (ĝis la 70-aj jaroj de la pasinta jarcento publikigis sub tiu ĉi nomo), mortis la 16-an de januaro 2008 en Varsovio) – pola historiistino pri literaturo, klasika filologino, papirusologino, bibliistino, tradukistino; profesoro de Varsovia Universitato, popularigantino de scio pri la antikva epoko kaj la Biblio. Pli ol 30 jaroj gvidis la Katedron de Papirusologio (posta Fako Papirusologia).

## Verkaro 
* *W "państwie" Apolloniosa* (En la "ŝtato" de Apolonio, 1959, habilitiĝo)
* *Kiedy piaski egipskie przemówiły po grecku* (Kiam egipta sablo alparolis greke, 1959)
* *Hellada królów* (Antikva Grekio, 1969, 1999 kaj 2008)
* *Hellenika. Wizerunek epoki od Aleksandra do Augusta* (Grekaĵoj. Bildo de la epoko ekde Aleksandro la Granda ĝis Aŭgusto Cezaro, 1974)
* *Siedem Kleopatr* (Sep Kleopatroj, 1978)
* *Życie codzienne w Egipcie greckich papirusów* (Ĉiutaga vivo en Antikva Egipto de la grekaj papirusoj, 1983)
* *Bogowie zeszli z Olimpu* (Dioj descendis de Olimpo, 1991)
* *Rozmowy o Biblii* (Konversacioj pri la Biblio, 1994)
* *Ewangelia według św. Mateusza* (Evangelio laŭ Sankta Mateo; traduko el la greka, 1995)
* *Rozmów o Biblii ciąg dalszy* (Konversacioj pri la Biblio ankoraŭfoje, 1996)
* *Ewangelia według św. Marka* (Evangelio laŭ Sankta Marko; traduko el la greka, 1997)
* *Rozmowy o Biblii: Nowy Testament* (Konversacioj pri la Biblio: Nova Testamento)
* *Koń, który trafił do historii* (Ĉevalo, kiu trafis al la historio,2004)
* *Rozmowy o Biblii: Opowieści i przypowieści* (Konversacioj pri la Biblio: Rakontoj kaj paraboloj, 2006)
* *Nie tylko o Biblii* (Ne nur pri la Biblio, 2006)

## Fontoj 
"Niedziela" (Dimanĉo), n-ro 35/2008, p. 10-11

Kategorio:Papirologoj
Kategorio:Polaj bibliologoj
Kategorio:Polaj filologoj
Kategorio:Polaj historiistoj
Kategorio:Partoprenantoj de la Varsovia ribelo
Pitkarna lingvo

La **pitkarna lingvo** (*„Pitkern“*) estas kreola lingvo parolata en la Pitkarna Insularo, aŭ fakte en la Pitkarna insulo, la sola loĝata insulo de la insularo. La lingvo baziĝas je dialekto de la angla lingvo el la 18-a jarcento, kaj la tahitia lingvo de tiu epoko.

La preskaŭ sama lingvo ankaŭ parolatas fare de la loĝintoj de la Pitkarna insulo, kiuj en 1856 estis translokigitaj al la Norfolkinsulo - tiu lingva variaĵo loke nomatas *„Norfuk“* aŭ *„Norfolk“* (vidu: Norfolka lingvo).

Kodo de la pitkarna lingvo laŭ la normo *ISO 639-3* estas *pih*.

## Historio de la lingvo 
La pitkarnanoj originas de grupo de anglaj viroj, ribelintoj de la ŝipo Bounty [Baŭnti] en 1789, kaj de ties tahitiaj virinoj. Post la ribelo, la maristoj unue velis al Tahitio, kie parto de ili forlasis la ŝipon kaj poste estis malliberigitaj. La resto, gvide de Fletcher Christian, kune kun la pariĝintaj tahitiaj virinoj pluvelis kaj fine setlis en la Pitkarna insulo en la suda parto de la Pacifika Oceano.

Ĉar la maristaro de la ŝipo Bounty ne parolis la tahitian, sed la loĝantaro de Tahitio ankaŭ preskaŭ ne parolis la anglan, ekestis la kreola lingvo *Pitkern*, kies evoluo ekde tiu momento evoluis fakte sendepende de la angla aŭ tahitia lingvoj.

## Ekzemploj 
**Noto:** La ortografio de la pitkarna lingvo ne estas normigita.

Kategorio:Pitkarna Insularo
Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Kategorio:Kreolaj lingvoj
3124 Kansaso

**3124 Kansaso** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo David James Tholen elde la stacio de Kitt Peak de la Observatorio Steward, apud Tucson (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la Usona ŝtato Kansaso, loĝloko de la malkovrinto kaj situejo de la Universitato de Kansaso, kie li lernis.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Kansaso
Kategorio:Malkovrita de David J. Tholen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Chilterns

dekstra|eta|Tipa pejzaĝo ĉe Ivinghoe Beacon norde el Ridgeway
La **Ĉilternoj** (angle: Chilterns), Ĉilternaj Montetoj aŭ angle origine *Chiltern Hills* formas kretan krutaĵon en Sud-orienta Anglio. Granda parto de la montetoj estis oficiale proklamata kiel *Area of Outstanding Natural Beauty* (Areo de Elstara Beleco) en 1965.

## Situo 
La Ĉilternoj etendas kiel diagonalo 76&nbsp;km longa sudokcidente al nordoriento el Goringo-sur-Tamizo en Oksfordŝiro, tra Bukinghamŝiro, kaj Dunstable Downs kaj Deacon Hill en Bedfordŝiro, al ĉe Hitchin en Hartfordŝiro.

La limaro de la montetoj estas klare difinita en la nordokcidenta flanko per dekliva krutaĵo. Simile la deklivo merĝas en la pejzaĝo sudoriente. Simile la rivero Tamizo havigas klaran finon sudokcidente, dum nordoriente de Lutono la montetoj malaltiĝas.

## Historio 
Jam estis homa setlejaro antaŭ la veno de la Romia Imperio. Fakte la nomo devenas el tribo kiu jam okupis la areon komence de la epoko de Anglo-Saksoj. Unu el la ĉefaj setlejoj de la Romia Imperio estis Verulamium (nuna Sankto-Albano) kaj estas gravaj romiaj kaj romi-britaj restaĵoj en la areo.

La Tudoroj havis ĉaspalacon en la areo de Hemel Hempstedo.

## Notoj 
Kategorio:Montoj en Anglio
Ruĝa renfazeolo

eta|200ra|Ruĝaj renfazeoloj
La **Ruĝa renfazeolo**, speco de ordinara fazeoluso, ankaŭ nomata ĉili-fazeolo, pro la malhelruĝa ŝelo tiel nomiĝas kaj pro sia formo kiu similas al reno. Ruĝaj renfazeoloj (*rājmā* en hindia kaj panĝaba lingvoj) estas integra parto de la kuirarto en la norda regiono de Barato. Ruĝaj renfazeoloj ankaŭ estas uzataj en Novorleano kaj plejparto de Luiziano por la klasika lundo-kreola manĝaĵo *ruĝaj fazeoloj kun rizo* (*red beans and rice*). Ili estas ingredienco en kapsiketa viandaĵo.

Malgrandaj ruĝaj renfazeoloj uzataj en La Rioja, Hispanio, nomiĝas *caparrones*.

Nekuiritaj renfazeoloj, kaj kelkaj aliaj fazeoloj, enhavas la venenon fitohemaglutineno, kiu estas detruita post bolado de minimume dek minutoj.

## Nutra valoro 
De nutra valoro de 100 gramoj da sekigitaj ruĝaj renfazeoloj estas:

Kategorio:Fabacoj
Kategorio:Legomoj
The Independent

*The Independent* (La Sendependulo) estas britia nacia matena ĵurnalo publikata en Londono de la entrepreno Independent Print Limited, posedata ekde 2010 de Aleksandr Lebedev kaj de ties filo Jevgenij Lebedev. Ĝi havas kromnomon la *Indy*, dum la dimanĉa eldono, *The Independent on Sunday*, estas la *Sindy*. Aperinta en 1986, ĝi estas unu el la plej junaj bitiaj naciaj tagĵurnaloj. La ĉiutaga eldono ricevis titolon *National Newspaper of the Year* (Nacia Ĵurnalo de la Jaro) de 2004 fare de la British Press Awards.

Laŭ sia titolo, tiu ĵurnalo reklamas sian sendependon el politikaj partioj, ĉefe e ldekstraj kaj maldekstraj (laborpartio) flankoj, kaj tiele ĝi estas plej proksima de la Liberal Democrat. Ĉiukaze la ĵurnalo estis ege kritika kontraŭ la britia interveno en la Milito de Irako.

Kategorio:Britaj gazetoj
Kategorio:Anglalingvaj gazetoj
Rowlands Gill

**Rowlands Gill** estas vilaĝo situanta laŭlonge de la ŝoseo A694, inter Winlaton Mill kaj Blackhall Mill, ĉe la norda bordo de la Rivero Derwent, Tyne and Wear, Anglio. Post la alveno de la fervojo de la Valo Derwent en 1867, Rowlands Gill iĝis kaj karba minvilaĝo, kaj dum la komenca parto de la 20a jarcento dorma ĉeurbo de la komerca kaj industria Tyneside. Estinte sendependa vilaĝo ene de la Urba Distrikto Blaydon, en County Durham, ĝi iĝis parto de Tyne and Wear en 1974 kaj poste de la *Metropolitan Borough of Gateshead* en 1986.

Kategorio:Tyne and Wear
Kategorio:Vilaĝoj de Anglio
Natural England

**Natural England** (Natura Anglio) estas la ne-departamenta publika servo de la Britia registaro responsa pri sekurigado ke la natura medio de Anglio, inklude ties teron, flaŭron kaj faŭnon, fluantan akvon kaj maran medion, geologion kaj grundojn, estas protektata kaj plibonigata. Ĝi havas ankaŭ respondecon por helpi homojn ĝui, kompreni kaj aliri al la natura medio.

*Natural England* fokuzigas sian agadon kaj resursojn al kvar strategiajn celojn:
* sana natura medio
* ĝuo de la natura medio
* eltenebla uzado de la natura medio
* sekura naturmedia futuro

## Eksteraj ligiloj 
*Natural England *oficiala retejo*
*Walking for Health, aŭ Piedirante al Sano
*Natural Environment and Rural Communities Act 2006

Kategorio:Mediprotektado en Anglio
Dick Roche

**Dick Roche** (n. 30an de marto 1947) estas iama politikisto irlanda de la partio Soldatoj de Irlando. Li estis deputito (Teachta Dála, TD) de la konstitua parlamento Wicklow aŭ Dáil Éireann, kaj servis ankaŭ ĉe la Seanad Éireann (alta ĉambro) el 1992 al 1997.

Li estis nepo de boks-ĉampiono de Irlando kiu kandidatiĝis sensukcese al la monda ĉampioneco.

Roche estas edzo de Eleanor Griffin, kaj ili havas tri filojn kaj unu filinon. Ili loĝas en Graflando Wicklow.

Li estis ankaŭ en diversaj postenoj kiel ministro.

## Notoj
Kategorio:Soldatoj de Irlando
Kategorio:Irlandaj politikistoj
Flughaveno Long Thanh

**Flughaveno Long Thanh** en Vietnamio estas negranda flughaveno por priservi lokajn flugojn, 40 kilometrojn oriente de Ho-Ĉi-Min-urbo. Situanta 70 kilometrojn for de Vung Tau, ĝi estas la plej ofta aviada ebleco de ties loĝantaro.

Oportuna publik-trafika ligo de la flughaveno kun Ho-Ĉi-Min-urbo aŭ Dong Nam Bo forestas, oni prenas taksion aŭ uzas propran aŭton.

Ĉiutagaj flugoj al malpli oftaj al aliaj direktoj.

## Notoj kaj referencoj 
Long Thanh
Kategorio:Ho-Chi-Minh-urbo
Rivero Derwent (Nordorienta Anglio)

La **Rivero Derwent** estas rivero ĉe la bordo inter County Durham kaj Northumberland nordoriente de Anglio. Ĝi larĝiĝas al la Akvorezervejo Derwent, okcidente de Consett. La Derwent estas alfluanto de la Rivero Tyne, kun kiu ĝi kuniĝas ĉe la grandega vendejaro MetroCentre. La rivero fluas 35 mejlojn el sia origino, kie du rojoj kuniĝas proksimume unu mejlon okcidente de Blanchland, al Derwenthaugh kie ĝi fluas en la Rivero Tyne. Dum tiu fluado, la riveru trapasas lokojn kiaj Allensford, Shotley Bridge, Blackhall Mill kaj Rowlands Gill. La rivero estas konata surloke kiel "The Divvy".

Estas permesata fiŝkaptado en la rivero kontraŭ pago de 3.00 pundoj por ĉiu kapto.

Kategorio:Riveroj en Britio
Kategorio:County Durham
Kategorio:Northumberland
Montoj Wicklow

La **Montoj Wicklow** aŭ origine en angla *Wicklow Mountains* (en irlanda **Sléibhte Chill Mhantáin**}, arkaike: *Cualu*) formas la plej grandan konstantan altan areon en la Irlando. Ili okupas la tutan centron de Graflando Wicklow kaj etendas for de ties limoj al graflandoj Carlow, Wexford kaj Dublino. Kie la montoj etendas al la Graflando Dublino, ili estas konataj surloke kiel *Dublin Mountains* (Dublinaj Montoj, irlande **Sléibhte Baile Átha Cliath**). La plej alta pinto estas Lugnaquilla je 925 m.

La Nacia Parko Montoj Wicklow situas en la koro de la montaro Wicklow kun la centro de la vizitantoj apud Glendalough, kiu tradukeblas per „valo de la du lagoj“. Temas pri kolekto de monaĥejaj ruinoj el la 6a jarcento ĉe la malsupra lago. Jam en la 6a jarcento estis pavimita vojo kiu ligas Glendalough (Wicklow - Glendalough - Dunlavin). Je tiu tiel nomata vojo de Sankta Kevino troviĝas multaj preĝejaj kaj monaĥejaj konstruaĵoj, respektive krucoj kaj preĝejoj.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Nacia Parko Montoj Wicklow
* Dublinaj Montoj
* Ŝafobredista Asocio Wicklow Cheviot 

Wicklow
Kategorio:Naciaj parkoj en la Respubliko de Irlando
Traduko de la Biblio de Joseph Smith

La **Traduko de la Biblio de Joseph Smith** (**TJS**), ankaŭ nomata la **Inspira Versio de la Biblio** (**I.V.**), estis revizio de la Biblio fare de Joseph Smith, Jr., la fondinto de la Movado de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj. Smith konsideris ĉi tiun laboron "filio de lia kriado" kiel profeto. Smith estis murdita antaŭ kiam li opiniis ĝin kompleta, kvankam plejparto de lia laboro estis elfarita unu jardekon antaŭe. La laboro estas la Versio Rajtigita de la Reĝo Jakobo kun kelkaj gravaj aldonoj kaj revizioj. Ĝi estas konsiderita sankta teksto kaj estas parto de la kanono de Komunumo de Kristo, antaŭe la Reorganizita Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagaj (REJKSLT) kaj aliaj eklezioj de la Movado de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj. Elektaĵoj de la traduko de Joseph Smith estas ankaŭ inkluzivita en la piednotoj kaj la aldonaĵo en la mormona eldonaĵo de la Versio Rajtigita de la Reĝo Jakobo, sed la Mormona Eklezio havas nur oficiale kelkajn eltiraĵojn kiu aperas en ĝia Multevalora Perlo.

Kategorio:Sanktaj Skriboj de la Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj
Sidney Rigdon

**Sidney ** (n. la 19-an de februaro 1793 – m. la 14-an de julio 1876) estis gvidanto dum la frua historio de la Movado de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj.

## Biografio 
Sidney Rigdon naskiĝis en St. Clair Township, Pensilvanio, ĉirkaŭ 10 mejloj sude de Pittsburgh. Li estis la plej juna de kvar infanoj de William kaj Nancy Rigdon. La patro de Rigdon estis kultivisto kaj indiĝeno de Marilando. William Rigdon mortis en 1810 kaj Sidney restis sur la bieno ĝis 1818, kiam li lernis li mem al baptista ministro nome Rev. Andrew Clark. Rigdon ricevis lian licencon por prediki de la Regula Baptistoj en marto, 1819. Li movis en majo al Ohio, kie li komune predikis kun Adamson Bentley de julio, 1819. Li geedziĝis la fratinon de Bentley Phoebe Rivereto en junio, 1820 kaj restis en Ohio ĝis februaro, 1822, kiam li revenis al Pittsburgh post akcepti la Unua Baptista Eklezio tie sub la rekomendo de Alexander Campbell.

Kategorio:Usonaj Sanktuloj de la Lastaj Tagoj
Dumfries kaj Galloway

**Dumfries** kaj **Galloway** (, ; , prononce ) estas unu el la 32 administraj konsiliaj regionoj de Skotlando.

Laŭ la stato de  en la regiono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Historio 
Ĝi estis unu el la naŭ administraj 'regionoj' de ĉeftera Skotlando kreataj en 1975 fare de la *Local Government ktp. (Scotland) Act 1973*. Ĝi rezultis el unuigo de la historia regiono de Galloway - konsista el la graflandoj de Wigtownshire kaj Kirkcudbrightshire - kaj la Graflando Dumfries (Dumfries-shire), de tiam "Dumfries kaj Galloway". La regionoj estis nuligitaj de la *Local Government etc. (Scotland) Act 1994* kaj Dumfries kaj Galloway iĝis unu el la novaj municipareoj en 1996.

Tiu regiono estas bone konata pro siaj multnombraj artistoj kaj verkistoj.

## Limoj 
Norde la komunumaj bordoj estas South Ayrshire, East Ayrshire kaj South Lanarkshire; oriente la Borders; kaj sude la graflando Cumbria en Anglio. Ĝi kuŝas norde de Solway Firth kaj oriente de la Irlanda Maro.

## Setlejoj 
* Langholm
* Stranraer

## Bildaro 

Dalveen Pass from Comb Head.jpg|Trapasejo Dalveen el montopinto Comb Head, ĉe Thornhill, Dumfries and Galloway, Skotlando.
Sweetheart Abbey 20061214.jpg|Abatejo Sweetheart, Dumfries and Galloway (Skotlando)
Orchardton tower 1.jpg|Turo Orchardton, Dumfries and Galloway, Skotlando
Caerlaverock SNH.jpg|Nacia Naturrezervejo Caerlaverock. Vido ĉe la estuaro de Nith, ĉe Solway Firth, Dumfries & Galloway.
Tongland Powerstation 05-08-31 63.jpeg|Tongland elektrostacio.
Mull of Galloway 05-09-03 33.jpeg|Mull of Galloway.
Mull of Galloway Lighthouse 05-09-03 14.jpeg|Lumturo de Mull of Galloway.
Torrs Warren Machars.jpg|Machars el Torrs Warren kaj intere Luce Bay.
The Devils Beef Tub.jpg|Devil's Beef Tub.
Port William Harbour 04-11-15 03.jpeg|Haveno de Port William.
Moffat from the hills.JPG|Moffat.
River Nith estuary.jpg|Estuaro de Rivero Nith.

Kategorio:Konsiliaj areoj de Skotlando
Ferenc Balogh (violonisto)

**BALOGH Ferenc** (pro. balog) estis rumania hungara violonisto, universitata profesoro naskita en Aszód la 6-an de majo 1920 kaj mortinta en Budapeŝto la 21-an de januaro 2005.
## Premio
*1939- 1-a premio en konkurso George Enescu.
## Biografio
La familio de Ferenc Balogh en 1921 translokiĝis en urbon Odorheiu Secuiesc. Li studis inter 1936 kaj 1939 en la konservatorio de Târgu Mureș. Inter 1940 kaj 1943 li studis en Muzikakademio Ferenc Liszt en Budapeŝto. De 1945 ĝis 1948 li instruis en Odorheiu Secuiesc. En 1949 oni invitis la al Magyar Művészeti Intézet de Kluĵo. De 1953 ĝis 1982 ĝis sia pensiuliĝo li estis profesoro de Muzilaltlernejo Gheorghe Dima de Kluĵo. Li havis 107 studentojn, inter ili violoniston, profesoron István Ruha. De 1988 li vivis en Budapeŝto kaj li denove instruis.

## Fontoj
*Udvarhelyi.info

Balogh, F.
Kategorio:Rumanaj violonistoj
Laskár

**Laskár** (hungare *Laszkár* [laskAr]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Laskár situas laŭ flankovojoj, sed ĉefvojo kaj fervojo estas proksime. Martin troviĝas je 17 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1277 en formo *"Lazkouch"*. Alia hungara loknomo *"Ewzpatak"* aperis en 1356. En 1557 19 familioj pagis impostojn, en 1715 oni komputis tie 10 domojn. En 1785 130 vilaĝanoj loĝis en 17 domoj, en 1828 146 vilaĝanoj loĝis en 21 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Laszkár 117 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Turóc, al distrikto de Martin, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Laskár 94 homoj, (ĉiuj slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Francisko
* malfrurenesanca kastelo el la 17-a jarcento

Kategorio:Municipoj en distrikto Martin
Grizedale Forest

**Grizedale Forest** aŭ Arbaro Grizedale estas areo de arbaro 24.47&nbsp;km² etenda en la Laga Distrikto de Nordokcidenta Anglio, situanta oriente de Coniston Water kaj sude de Hawkshead. Ĝi enhavas nombrajn montetojn, malgrandajn  kaj la setlejojn de Grizedale kaj Satterthwaite. Ĝi estas administrata de Forsta Komitato kaj estas populara turisma celo kun kolormarkataj padoj, monta biciklado, ekzercejo, 16-lita junulgastejo, kaj centro por vizitantoj kun porinfana ludejo, eduka centro, kafejo kaj vendejo. La arbaro estas uzata ankaŭ por du kurkonkurencoj jare, el kiuj la unua estas la Malcolm Wilson Rally, dum la dua estas la Grizedale Stages Rally, baze en Coniston

## Skulptaĵaro 
Dise tra la arbaro estas proksimume 90 skulptaĵoj, faritaj ĉefe el naturaj materialoj kiaj ŝtono kaj ligno. La projekto lokigi skulptaĵoj en la arbaro estis iniciato de la Grizedale Society en 1977 kaj ricevis la premion de 1990 nome *Prudential Award for the Arts*. Skulptistoj estas David Nash, Sally Matthews kaj Andy Goldsworthy inter aliaj.

## Nombroj 
Kvarono de 200,000 vixitantoj al Grizedale jare biciklas. Estas nova biciklopado de 9.7 mejloj kaj oni malfermis montan biciklopadon kontraŭ £167,000 nome *North Face Trail*, kiu malfermiĝis marte de 2006.

LA plej alta pinto ene de Grizedale Forest estas la 314&nbsp;m alte Carron Crag, super ligna panoptika skulptaĵo.

Historie Grizedale formis parton de Lancashire.

## Bildaro 

Image:Grizedale Tarn.jpg|Grizedale Tarn (glaĉera lago)
Image:Grizedale light column.JPG|"Light Column" de Charles Grey Bray
Image:Mea_Culpa.JPG|Mea Culpa de Robert Bryce Muir, 2006
Image:Mea Culpa2.JPG|Detalo el Mea Culpa
Image:Lady of the water1.JPG|Akvosinjorino
Image:Waymarker.JPG|Tipa markopado
Image:Grizedale woodsman sculpture.jpg|Ligna skulptaĵo el vizitejo Grizedale
Image:GrizedalePanorama.jpg|Panoramo de skulptaĵo

## Referencoj 
* Forestry Commission Grizedale Forest site 
* Grizedale Forest on visitcumbria.com 
* Grizedale Forest Park & Visitor Centre on UKattraction.com 
* BritishCycling article on the North Face Trail 

Kategorio:Geografio de Kumbrio
Kategorio:Arbaroj de Britio
Metronome All-Stars

**Metronome All-Stars** estis usona svingo- kaj bibopo-bando.

## Historio 
Revuo *Metronome* apartenis en la 1940-aj jaroj krom Down Beat kaj "Esquire" al la ĉefaj ĵazrevuoj en Usono. Inter 1939 kaj 1961 okazis ĉiujaraj legantaro-enketoj; la venkintaj muzikistoj rajtis ludi en ĉiustelularo (*All-Stars*), formita pokaze 1939-42, 1945-1950, 1953 kaj denove 1956, kiu dum registrad-kunsidoj priludis du diskofacojn. La fruaj venkintoj estis komence svingomuzikistoj; sekvis la plej famaj muzikistoj de bibopo kaj malpasia ĵazo kiel Dizzy Gillespie, Miles Davis kaj Charlie Parker same kiel Stan Getz kaj Lennie Tristano. Analoge al *Metronome All-Stars* ankaŭ ekzistis *Esquire All-American Award Winners*; en 1946 ĝi konsistis el Charlie Shavers, Buck Clayton, Jay Jay Johnson, Coleman Hawkins, Harry Carney, Teddy Wilson kaj aliaj.

## Instrumentistaroj 
* *The Metronome All-Stars Nine: All-Star Strut.* Sonregistraĵo de Harry James, Jack Teagarden, Benny Goodman, Benny Carter, Eddie Miller (ts), Jess Stacy, Charlie Christian, Bob Haggart, Gene Krupa.

* *Metronome All-Stars* 1941: *One O’Clock Jump/Bugle Call Rag.* Sonregistraĵo de Harry James, Ziggy Elman, Cootie Williams, Tommy Dorsey, J. C. Higginbotham, Benny Goodman, Benny Carter, Toots Mondello (as), Coleman Hawkins, Tex Beneke, Count Basie, Charlie Christian, Artie Bernstein, Buddy Rich.
* *Metronome All-Stars* 1949: *Overtime/Victory Ball.* Sonregistraĵo de Dizzy Gillespie, Miles Davis, Fats Navarro, Jay Jay Johnson, Kai Winding, Buddy DeFranco, Charlie Parker, Charlie Ventura, Ernie Caceres (bs), Lennie Tristano, Pete Rugolo (arr,dir),
* *Metronome All-Stars: Double Date* & *No Figs* (komponaĵoj de Lennie Tristano)
* *Metronome All-Stars* 1951/52: *Local 802 Blues/Early Spring.* Sonregistraĵo de George Shearing, Stan Getz, Miles Davis, Serge Chaloff, Lee Konitz, John LaPorta, Max Roach, Billy Bauer, Terry Gibbs, Eddie Safranski, Kai Winding samkiel plua titolo kun Billy Eckstine.

## Literaturo 
* *Bielefelder Katalog.* 1988 & 2002

## Referencoj 
Kategorio:Ĵazbandoj
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1939
Belá-Dulice

**Belá-Dulice,** (hungare **Bélagyulafalva** [bEladjulafalva]) estas unuigita vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Belá-Dulice situas laŭ traira flankovojo. Martin troviĝas je 12 km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko kaj bronzepoko. Dum la hungara dominado 2 apartaj vilaĝoj menciitaj sube evoluis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Turócbéla 912, en Gyulafalva 205 homoj, (en ambaŭ plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumoj apartenis al Hungara reĝlando, al Turóc, al distrikto de Turócszentmárton, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Ambaŭ vilaĝoj unuiĝis en 1971. En 2001 vivis en Belá-Dulice 1217 homoj, (1208 slovakoj).

### Belá 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1282 en latina formo *"Villa Bella"*. En 1557 38, en 1720 58 familioj pagis impostojn. En 1787 951 vilaĝanoj loĝis en 144 domoj, en 1828 1201 vilaĝanoj loĝis en 136 domoj. Fine de la 19-a jarcento multaj migris al Ameriko.

### Dulice 
Tiu vilaĝo menciiĝis unuafoje en 1357. Longe nur nobeloj vivis en tiu ĉi vilaĝo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Ŝafo de Dio el la 13-a jarcento, en la 17-a jarcento ĝi renesanciĝis
* luterana preĝejo de 1920
* kastelo el la 18-a jarcento, post jarcento ĝi renesanciĝis 

Kategorio:Municipoj en distrikto Martin
Kategorio:Municipoj en Slovakio kun kunmetita nomo
Socovce

**Socovce,** hungare **Szocóc** [socOc] estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Socovce situas laŭ flankovojo, laŭ fervojo Kremnica-Martin. La lasta urbo troviĝas je 18 km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1258 en formoj *"Zochowcz, Zoczowcz, Sochouch"*. En 1715 9, post 5 jaroj 18 familioj pagis impostojn. En 1785 210 vilaĝanoj loĝis en 28 domoj, en 1828 215 vilaĝanoj loĝis en 24 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Szocóc 123 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Turóc, al distrikto de Stubnyafürdő, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Socovce 251 homoj, (249 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino (Virga Maria) el la 13-a jarcento, dufoje pligrandigita
* sonorilostablo

Kategorio:Municipoj en distrikto Martin
Tibor Báder

**BÁDER Tibor** (pro. ba:der) estas rumania hungara arkeologo naskita en Ardud la 2-an de aprilo 1938.

## Biografio 
Tibor Báder akiris diplomon de instruisto pri historio en Bolyai Tudományegyetem. Li estis la unua direktoro de Historia Muzeo de Satmaro, (1958-71), poste ĝia ĉefesploristo.

## Verkoj 
* *A Szamos-völgyi éremleletekről*, Baia Mare (1967).
* ''Depôts de l'âge du bronze tardif du Nord-ouest de la Transylvanie* (1971).
* *Epoca bronzului în nord-vestul Transilvaniei, cultura pretracică şi tracică'' (1978).

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj arkeologoj
Béla Bakkay

**BAKKAY Béla** (pro. bakai) estis rumania hungara/hungara poeto naskita en Kőrösmező la 5-an de februaro 1886 kaj mortinta en ?.

## Biografio
Béla Bakkay estis instruisto de la ĉefgimnazio de 1919 de Satmaro. Li publikigis en *A Hírnök*, *Pásztortűz*. En 1930 li translokiĝis Hungarion.

## Verkoj
**Göncölszekér* (poemoj, Carei, 1922);
*''Bianca (versa romano, Satu Mare, 1925).

## Fontoj
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Bakkay, B.
Bakkay, B.
Tibor Bácsy

**BÁCSY Tibor** (pro. ba:ĉi) estis rumania hungara popolkutivinto, lernolibroverkisto naskita en Marosvásárhely la 10-an de novembro 1898 kaj mortinta en ?.
## Biografio
Tibor Bácsy akiris diplomon de instruisto en Zilah kaj li instruis de 1920 en Chibed. Li publikigis fabelojn en *Brassói Lapok* kaj *Cimbora*, li estis kunlaboranto de gazeto *Ellenőr* de Târgu Mureș. Liaj poemoj aperis en *Erdélyi Barázda*, liaj noveloj, unuaktaj teatraĵoj kaj ilustracioj en *Szövetkezés*. Li verkis bazlernejajn lernolibrojn kaj kune kun Piroska Barlabás mastrumlibron.
## Verkoj
**Göröngyök* poemoj (Dicsőszentmárton 1924), 
**Az elveszett ember*, teatraĵo (1931). 
## Fontoj
* Romániai magyar irodalmi lexikon
Bacsy, T.
Bacsy, T.
3126 Davydov

'*3126 *Davydov'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la rusan soldaton kaj poeton Denis Vasiljeviĉ Davidov (cirile *Денис Васильевич Давыдов'', 1784–1839).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1969
Mormona integrismo

**Mormona fundamentismo** (ankaŭ nomata **Mormona integrismo**) estas kredo je la valideco de elektitaj fundamentaj flankoj de mormonismo kiel instruita kaj praktikadita en la 19a jarcento, precipe dum la administro de Brigham Young, frua prezidanto de la Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj. Mormonaj integristoj serĉas konfirmi principarojn kaj praktikadas principojn ne plu tenitajn de ĉefa mormonoj (membroj de la mormona eklezio). La principo plej ofte asociita kun mormona integrismo estas plurala geedziĝo, formo de poligamio unue instruita de Joseph Smith, Jr., la fondinto de la Movado de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj.

Kategorio:Movado de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj
Benice (distrikto Martin)

**Benice** (hungare *Benefalva*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Benice situas laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Kremnica-Martin. La lasta urbo troviĝas je 13 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1267 en formo *"Bene"*, poste en 1291 laŭ tiama hungara ortografio *"Benefalua"*. En 1785 138 vilaĝanoj loĝis en 17 domoj, en 1828 189 vilaĝanoj loĝis en 20 domoj. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon duaklasa. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Benicz*, poste ĝi rericevis la mezepokan hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Benefalva 171 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Turóc, al distrikto de Martin, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Benice 292 homoj, (escepte unun ĉiuj slovakoj).

Kategorio:Municipoj en distrikto Martin
Barabás Bajkó

**BAJKÓ Barabás** (pro. baraba:ŝ) estis rumania hungara ginekologo naskita en Nagyvárad la 28-an de decembro 1916 - Miercurea Ciuc la 26-an de marto 1985.
## Biografio
Bajkó Barabás diplomitiĝis en 1942 en Kolozsvár. De 1945 ĝis 1947 li estis asistanto de la akuŝkliniko de Târgu Mureș, poste ĉefkuracisto de malsanulejo de Miercurea Ciuc. Li estis doktoro de medicinaj sciencoj (1970). Li publikigis en *Értesítő* de EME, en *Orvosi Szemle*,  *Revista Medicală* kaj *Obstetrică-Ginecologie*. 
## Verkoj
**Néhány tanács asszonyainknak*, Miercurea Ciuc, 1948.
**Szülészet*, 1955) en kvar eldonoj.
## Fontoj
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Bajko, B.
Kategorio:Hungaraj ginekologoj
Palmyra (Nov-Jorkio)

**Palmyra** estas urbo en Kantono Wayne, Nov-Jorkio, Usono. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La urbo estas nomita per la nomo de la antikva urbo Palmira en Sirio.

eta|maldekstra|300ra|
## Naskiĝo de la Movado de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj 
Palmyra estas la naskiĝloko de la Movado de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj kaj mormonismo. La fondinto Joseph Smith, Jr., kies familio vivis en bieno kiu markis la linion inter Palmyra kaj Manchester, asertis esti vizitita de Dio Patro kaj Jesuo Kristo en 1820, evento konata kiel la Unua Vizio. En 1830 la Libro de Mormon estis unue eldonita en la vilaĝo Palmyra de Egbert Bratt Grandin, en la nuna Historia Eldonloko de la Libro de Mormon. Komence de la frua 20-a jarcento, La Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj komencis aĉeti kaj restarigi multajn el la nemoveblaĵoj en la areo ligitaj al la frua eklezia historio. 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Nov-Jorkio
Kategorio:Gravaj lokoj rilate al mormonismo
Dubany (apartigilo)

Nomon **Dubany** havas pluraj sidejoj:

* Dubany – municipo en distrikto Pardubice
* Dubany (Libochovice) – parto de urbo Libochovice en distrikto Litoměřice
* Dubany (Vrbátky) – parto de municipo Vrbátky en distrikto Prostějov
Béla Bakó

**BAKÓ Béla** (pro. bako:) estis rumania hungara pedagogo naskita en Aranyosgyéres la 16-an de aŭgusto 1913 kaj mortinta en Kluĵo en 1990.
## Biografio
Bakó Béla studis en Aiud, Szeged kaj en la Universitato de Kluĵo. De 1945 li estis ĉeflernejinspektoro, en jaroj 1946-49 redaktoro de revuo *Népnevelés*, de 1949 universitata adjunkto, de 1951 docento. Poste li estis katedrestro pri pedagogio-difektologio de Instituto Pedagogia por Plukvalifigado (1954-73) de Kluĵo. Li publikigis en gazetoj *Tanügyi Újság*, *Korunk*, *A Hét*, en la serio *Studia* de Universitato Babeş-Bolyai kaj en *Revista de Pedagogie*.
## Verkoj
**A neveléstudomány kérdései* (kunulaŭtoro) (1957).
## Fontoj
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pedagogoj
Géza Bakó

**BAKÓ Géza** (pro. bako:) estis rumania hungara ĵurnalisto, arkeologo, historiisto naskiĝinta en Türkös la 25-an de septembro 1924.

## Biografio
Géza Bakó laboris ĉe la radio de Bukareŝto (1951-54), poste li estis industria rubrikestro ĉe la *Új Idő* de Braŝovo (1963-67). Li publikigis en gazetoj *Előre*, *Brassói Lapok*, *Astra*, *Volkszeitung*, *Karpaten Rundschau*. Liaj arkeologiaj, historiaj, paleoetnografiaj artikoloj aperis en rumana lingvo de 1957 en *Studii şi Cercetări de Istorie veche şi Arheologie*, *Studii şi Articole de Istorie, hungare en *Korunk kaj *Arhaeológiai Értesítő* de Budapeŝto. Li estis kunlaboranto de 16-a volumo de eldonaĵo * Bibliotheca Historica Romaniae* (1975).

## Fontoj
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Bako, G.
Bako, G.
Witold Urbanowicz

**Witold ** (naskiĝis la 30-an de marto 1908 en Olszanka (distrikto Augustów), mortis la 17-an de aŭgusto 1996 en Nov-Jorko) – pola armeestro, brigada generalo, piloto de la Pola Soldataro, flug-aso, memorlibristo, komandanto de "Dywizjon 303" (Skadro-303)

## Dua mondmilito 
Witold Urbanowicz ekfamis kiel komandanto de la plej bona ĉasista skadro de la batalo de Anglio dum ties decida fazo. Kiel unusola polo ektroviĝis en la unua deko de la plej efikaj aliancaj pilotoj de tiu ĉi batalo.
Li mem skribis pri tio:

*Oni min fojfoje demandis pri mia paf-rekordo dum la dua mondmilito. Diversaj fontoj donas diversajn cifrojn, mi do prezentas la faktan staton. Dum la Batalo de Anglio mi pafe alterigis 17 aviadilojn, en Fora Oriento 11, el kio 6 aviadilojn dum bataloj kaj 5 aviadilojn dum atako al japanaj aviadilejoj en Ĉinio kaj Tajvano, dum ilia ekflugo aŭ alteriĝado. Post reveno de Ĉinio en 1944 la dokumentojn mi redonis al Pola Aviada Inspektorejo en Londono.* (W. Urbanowicz, *Świt zwycięstwa*, p. 318).

*Li estis majstro pri aviado – neniam malamika kuglo trafis lian aviadilon. Li ankaŭ perfekte orientiĝis en la aero. Post batalo listigis tiom da detaloj, ke oni apenaŭ povis kredi. Li vidis ĉion, kio okazis kaj kion ĉiu el ni faris* (laŭ usona piloto de la 75-a skadro).

Witold Urbanowicz estis distingita per la Kruco de la Ordeno *Virtuti Militari*, kvarfoje per la Batal-Kruco, per la brita Distinguished Flying Cross kaj la usona Air Medal kaj aliaj militaj ordenoj, kiel de Kuomintango.

## Post la milito 
Kiam julie 1945 registaro de Usono ĉesis agnoski Polan Registaron en Ekzilo kolonelo Urbanowicz alflugis al okupaciita Germanio, kaj de tie al Pollando, kie baldaŭ estis arestita de komunista sekureca servo. Liberigita, tuj fuĝis okcidenten. Setlis kun la familio en Nov-Jorko, kie en sekvaj jaroj laboris i.a. en American Airlines.

## Verkoj 
Li publikigis kelke da libroj kun militrememoroj:
* *Początek jutra* (Komenco de morgaŭ), Kraków 1966,
* *Świt zwycięstwa* (Aŭroro de venko), Kraków 1971,
* *Ogień nad Chinami* (Fajro super Ĉinio)

## Vidu ankaŭ 
* Francis Gabreski
* Antoni Głowacki
* Josef František
* Stanisław Skalski
* Jan Zumbach

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio kaj paftrafoj de Witold Urbanowicz
* Polaj aviadistoj

Kategorio:Polaj militistoj
Kategorio:Polaj generaloj
Kategorio:Polaj flug-asoj
Kategorio:Poloj de la Dua Mondmilito

Kategorio:Naskiĝintoj la 30-an de marto
Kategorio:Mortintoj la 17-an de aŭgusto
András Balázs (ĵurnalisto)

**BALÁZS András** (pro. bala:ĵ) estis rumania hungara ĵurnalisto, poeto naskita en Székelyudvarhely la 10-an de julio 1943 kaj mortinta en Odorheiu Secuiesc la 28-an de aprilo 1978.

## Biografio 
András Balázs finis la fakon pri hungara lingvo kaj literaturo en 1966 en la UBB de Kluĵo. De 1968 li estis interna kunlaboranto de la gazeto *Hargita*. Liaj poemoj aperis de 1962 en *Utunk*, *Ifjúmunkás*, *Igaz Szó* kaj en poemantologioj *Vitorla-ének* (1967), *Megtalált világ* (Mv. 1968).

## Volumo 
Lia poemvolumo titolita *Cicoma nélkül* restis en manuskripto.

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Imre Balázs (humuristo)

**BALÁZS Imre** (pro. bala:ĵ) estis rumania hungara humuristo naskita en Székelyudvarhely la 25-an de februaro 1926 kaj mortinta la 24-an de septembro 2003. 
## Biografio
Imre Balázs estis oficisto en fabriko. Lian unuan skizon publikis la revuo *Igaz Szó* (1964). Liaj verkoj aperis ankaŭ en antologio *Megtalált világ* (Mv. 1968). Liaj humuraĵoj aperis en gazeto *Hargita* de Miercurea Ciuc. 
## Volumo
**Bocsánatot kérek*, kolekto kun propraj ilustracioj restis en manuskripto.
## Fontoj
* Romániai magyar irodalmi lexikon
Balazs, A.
Hubli

[eta|maldekstra|250px|[Templo Chandramouleshwara, Hubli, Norda Karnatako]]
**Hubli** (en loka lingvo **ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ**) (foje *Hubballi* aŭ *Hubali*) estas metropolo en Barato, en subŝtato Karnatako.

## Geografio 
 troviĝas en sudokcidenta parto de la lando. Bengaluro troviĝas 30 km-ojn.

## Historio 
 estis longe komerca loko pri kotono kaj fero. En la 17-a jarcento la britoj fondis uzinon. En 1817 la britoj stabile akiris la urbon kune kun la ĉirkaŭaĵo kaj ili evoluis la teksaĵo-industrion. En 1880 la fervojo atingis la urbon.

## Klimato 
 havas tropikan klimaton, kiun la musono influas. Jare pluvas 838&nbsp;mm, plej ofte inter junio-septembro. Inter decembro-februaro neniam pluvas. Poste la temperaturo estas pli, ol .

## Trafiko 
 havas bonajn vojajn, fervojajn kaj aerajn kontaktojn kun la lando.

## Vidindaĵoj 
* templo Bhavaniŝankar
* konstruaĵo Asar de 1646
* lago Uncal

Kategorio:Urboj de Karnatako
Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Metropoloj
László Balázs (lingvisto)

**BALÁZS László** (pro. bala:ĵ) estas rumania hungara lingvisto, universitata docento naskita en Székelyudvarhely la 23-an de septembro 1927 kaj mortinta en ? la 1990.

## Biografio
László Balázs diplomitiĝis pri rumana lingvo kaj literaturo en la Universitato Bolyai. De 1950 li laboris en la sama universitato, kie li studis. De 1972 li estis universitata docento. Li publikigis en *Korunk*, *Utunk*, *Igazság*, *A Hét*, *Tanügyi Újság*, *NyIrK*, *Cercetări de lingvistică és Studia Universitatis Babeş-Bolyai*. Lia esplorkampo estis la dulingvismo  kaj lingvoinstruado, la utiligo de gepatra lingvokono en la lernado de la rumana lingvo, la reciproka influo de la lingvoj.

## Verkoj
**Helyesen románul*, (1960. 3- eldonaĵo 1971), red. kune kun Zsigmond Ádám kaj János Balázs  
**Szovát Kolozs megyei község kétnyelvűségéről* doktoradisertacio (manuskripte, 1969).

## Fontoj
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Balasz, L
Balasz, L