open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Brasikacoj

alternative=Ilustracja|eta|Kapusta polna i gorczyca polna
eta|Ilustraĵo de *Barbarea stricta*.
La **brasikacoj**, estas planta familio el la dukotiledonaj angiospermoj. Tiu familio apartenas al la ordo brasikaloj (*Brassicales*). Ĝi enhavas ĉirkaŭ 350 genrojn kaj pli ol 4800 speciojn.

En tiu familio troviĝas, inter aliaj, brasiko, kardamino, kreno, rafano, sinapo kaj vasabio.
La floroj de tiuj plantoj havas kvar petalojn, kruce aranĝitajn, kaj ses stamenojn (kvar grandajn, du malgrandajn). La frukto estas silikvo.

Ne estas mikorizoj.

## Bildaro 

Dosiero:Alliaria petiolata 3 RF.jpg|*Alliaria petiolata*
Dosiero:Illustration Cheiranthus cheiri0.jpg|*Cheiranthus cheiri*
Dosiero:Aubretia x cultorum1.jpg|hibrida aŭbrieto (*Aubretia* x *cultorum*)
Dosiero:Arabis alpina.jpg|*Arabis alpina*
Dosiero:Broccoli bloem.jpg|brokolo
Dosiero:2010-06-29 (3) plant.JPG|umbela iberiso (*Iberis umbellata*)
Dosiero:LunariaAnnua1.jpg|unujara lunario (*Lunaria annua*)
Dosiero:Eruca February 2008-1.jpg|kultiva eruko (*Eruca sativa*)

## Taksonomio 
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (3 jun. 2020), jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

:*genro akceptita en TPL sed ne en WFO, kiu tamen akceptas ĝiajn speciojn.
:**genro akceptita en WFO sed ne en TPL. Tamen laŭ WFO, estas neniu akceptita specio en ĝi.

## Eksteraj ligiloj 
* Listo de brasikacaj genroj ( *ITIS* )

## Referencoj 
Kategorio:Magnoliofitoj
Kategorio:Brasikalaj familioj
Kategorio:Brasikacoj
Kategorio:Plantofamilioj
Kategorio:Manĝaĵoj
Gaston Hoessélo Eboe

**Gaston Hoessélo EBOE** (naskiĝis 1955 - mortis la 2-an de julio 1998) estis togolanda esperantisto. Lerninte Esperanton, li fariĝis membro de Universala Esperanto-Asocio UEA, ties vicdelegito en Anyronkopé kaj fakdelegito pri folkloro. Tie ĉi, en sia hejmurbo, li estis ankaŭ prezidanto de la loka klubo Espero.

Eboe Gaston Hoessélo
Eboe Gaston Hoessélo
Eboe Gaston Hoessélo
Ajlolea saŭco

eta|Ajlolea saŭco kun olivoj
**Ajlolea saŭco** () estas malvarma saŭco, farita el ajlo, ovoj, acido (citronsuko aŭ vinagro), kaj olivoleo. En Francio oni tradicie servas ajlolean saŭcon kun marfruktoj, bujabeso kaj krustetoj.

Ajlolea saŭco jam iĝis populara kondimento en Aŭstralio, ofte servata kun *potato wedges* (dikaj, spicitaj terpom-fritoj).

## Formoj de ajlolea saŭco 
### Aïoli 
En Provenco, *aïoli* (aŭ *alhòli* en la okcitana) ankaŭ signifas kompletan pladon, kiu enhavas boligitajn legomojn (karotojn, terpomojn..., fazeolojn), boligitan fiŝaĵon (precipe sensaligitan moruon), kaj boligitajn ovojn – la tuta plado servita kun ajlolea saŭco.

### Allioli 
**Allioli** (el *allioli*, katalane "ajlo kaj oleo", eldirita IPA ) estas tipa pasto de Valencio kaj Katalunio. Oni faras ĝin per pistado de ajlo kun olivoleo kaj salo en pistujo. Ĝi diferencas de provenca ajlolea saŭco pro tio, ke ĝi ne enhavas ovojn.

### Aillade 
Aillade estas la nomo, uzata en suda Francio por signifi du diferencajn kondimentojn. En Provenco, ĝi estas ajla vinagrosaŭco, dum en aliaj lokoj, ĝi estas speco de ajla majonezo.

## Vidu ankaŭ 
* Ajlo-kaj-papriko

Kategorio:Saŭcoj
Kategorio:Kuirarto de la Katalunaj Landoj
Kategorio:Kataluna kuirarto
Kategorio:Valencia kuirarto
Talanto

**Talanto** (aŭ talento en dua signifo) estas 
* antikva mezurunuo de pezo, teorie la metalkvanto portebla de unu homo. La aleksandria talanto pezis ĉirkaŭ 36 kilogramojn, poste 45 kilogramojn, la atika talanto ĉirkaŭ 26 kilogramojn, la biblia ĉirkaŭ 34 kilogramojn.
* antikva monunuo, de diversa valoro laŭ la responde kutima pezo: arĝenta talento aŭ ora talento kiu valoris 6000 drakmojn en Ateno.

## Etimologio 
**Talanto** devenas de la greka lingvo *talanton* (pezilo, pezo).

## Historio 
**Talanto** estis origine babilona mezurunuo de pezo. Poste, kiel multaj antikvaj mezurunuoj por pezoj, ĝi iĝis monunuo. En la antikvo pezoj kaj subdividoj variegis kaj regione kaj epoke (de ĉirkaŭ 20 ĝis 40 kilogramoj).
Tiel ekzistis:
* la atika talanto de ĉirkaŭ 27 kg subdividita je 60 minoj po 100 drakmoj je 6 oboloj
* la kartaga talanto de 27 kg subdividita je 60 minoj po 60 ŝekeloj.

:1 talanto = 60 minoj

:1 mino = 100 drakmoj

:1 stateroj = 2 drakmoj

:1 drakmo = 6 oboloj

La obolo estas la plej malgranda unuo, kiu kvankam de tempo al tempo estas subdividitaj je aliaj unuoj ĝis la okona obolo (ĉalko).

## Piednotoj 
Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Moneroj
Hunda Koro

***Hunda Koro*** ( ) estas novelo de Miĥail Bulgakov (1925) (). Ĉefrolas la profesoro Filip Filipoviĉ Preobraĵenskij (Филипп Филиппович Преображенский), kies nomo devenas de la rusa vorto por metamorfozo, kiu enplantas homajn testikojn kaj hipofizon (pituitarian glandon) en senhejman hundon Ŝarik.

## Intrigo 
Ŝarik tiam fariĝas pli kaj pli homsimila kaj post ioma tempo, elektas por si la nomon Poligrafo Poligrafoviĉ Ŝarikof (Полиграф Полиграфович Шариков), faras karieron en la "fako por purigi la urbon de katoj kaj aliaj naŭzigaj bestaĉoj", kaj faras la vivon en la domo de la profesoro koŝmaro ĝis finfine la profesoro faros la malan operacion.

## Inspiro de la novelo 
La novelon verŝajne inspiris *Dr. Faŭstus*, *Frankenŝtejno*, *La Insulo de d-ro Moreau*, kaj tiutempaj eksperimentoj pri interspecia bredado de Ilja Ivanov kaj aliaj sovetaj esploristoj.

## Eldona historio 
Ĝi oficiale eldoniĝis en Sovetunio nur en 1987, pli ol sesdek jarojn post ĝia finverko, sed antaŭe koniĝis inter rusaj legantoj per *samizdato.* En 1968, en la traduko de Michael Glenny ĝin eldonis en la angla Harvill Press.

## Interpretado 
La novelon oni interpretas aŭ kiel satiraĵon pri la ĝisradike utopiaj sovetaj klopodoj plibonigi la homan naturon, aŭ kiel moketan komenton pri sciencistaj provoj ŝanĝi naturon. Ĝenerale akceptata estas la interpreto ke Bulgakov klopodis montri ĉiujn malicajn sekvojn de la sistemo en kiu homo havanta la inteligenton de hundo povas fariĝi grava parto de socio (Ŝarikov); eble alia lia celo estis montri la homon kun forta personeco, kiu povas resti netuŝita de la sistemo kaj konservi sian sendependecon (Preobraĵenskij).

## Opero kaj filmo 
Amuza opero, *The Murder of Comrade Sharik* (La murdo de Kamarado Ŝarik) far William Bergsma (1973), baziĝas sur la intrigo de la rakonto.

Tre popularan sovetian filmon 1988 faris (en sepio) Vladimir Bortko. Gravajn epizodojn en la filmo oni filmigis de nekutime malalta hunda vidpunkto.

## Cito-fontoj 
* (angle) Bulgakov, Mikhail, *Heart of a Dog*, Grove Press; represita eldono (aŭgusto 1, 1987), (kun papera kovrilo)

## Eksteraj ligiloj 
* Plena teksto de *Hunda Koro* en la originala rusa
* Plena teksto de *Hunda Koro* tradukita en la anglan 
* Sobaĉje Serdce en la Interreta Datumbazo pri Kino

Kategorio:Ruslingvaj romanoj
Kategorio:Rusaj komedioj
Kategorio:Libroj aperintaj en 1925
Kategorio:Socia kritiko
Kategorio:Satiraj romanoj
Kategorio:Moskvo en beletro
Kategorio:Fikciaj hundoj
Kategorio:Transplantado de organoj en fikcio
Płońsk

eta|dekstra|250ra|
eta|dekstra|250ra|
eta|dekstra|250ra|
eta|dekstra|250ra|
**Płońsk** estas urbo en centra Pollando laŭ la rivero Płonka kun 22252 (2005) loĝantoj. Ĝi situas en la provinco (historie vojevodio) Mazovio de Pollando. La urbo apartenas al samnoma komunumo en la - ankaŭ samnoma - distrikto Płoński.

## Germanaj militkrimoj dum la Dua Mondmilito 
* 23.09.1943: proksime al la urbo, en vilaĝo Belin germanaj ĝendarmoj pafmortigis 9-personan polan familion
* 16.01.1945: amasa ekzekuto de 78 loĝantoj en la urbo kaj el distrikto Płońsk

## Notindaj naskiĝintoj 
* David Ben-Gurion

### Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de la urbo
* Interaktiva mapo de la urbo 

Kategorio:Urboj de Mazovia provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Pesto (kondimento)

[eta|250px|*Pesto alla genovese* estas farata el folioj de [bazilio...]]
[eta|250px|...kaj [pinikernoj...]]
eta|250px|... kiuj estas pistataj kun la aliaj ingrediencoj.

**Pesto** - prononcata en la ligura lingvo  - estas italdevena saŭco, kiu devenas de Ligurio, regiono en norda Italio, ĝuste en la urbo Ĝenovo (*pesto alla genovese*, pesto laŭ la ĝenova maniero, aŭ "ĝenova pistaĵo"), kvankam ekzistas almenaŭ unu alia bone konata speco: *pesto alla siciliana* (do "sicilia pistaĵo"), saŭco el Sicilio, kiu anstataŭigas la bazilion de ĝenova pesto per tomato. *Pesto* estas konata, laŭ variaj formoj, ekde la romia epoko, kaj verŝajne estis importita el Norda Afriko. *Pesto*, kutime vendata en malgrandaj bokaloj, ofte estas havebla en vendejoj en variaĵoj verdaj aŭ ruĝaj (kun sun-sekigitaj tomatoj aŭ ruĝaj kapsikoj), produktata de grandaj fabrikoj aŭ sub nekonata marko. 

*Pesto alla genovese* estas eŭropa protektata manĝaĵo, kio signifas, ke por povi uzi tiun nomon, produktantoj devas uzi la tradiciajn ingrediencojn: bazilion, ajlon, salon, pinikernojn, *ekstre virgan* olivoleon, bovinan fromaĝon *Parmigiano Reggiano* kaj (nedevige) ŝafan fromaĝon *Pecorino Sardo*. 

En komerca, pli malaltkvalita pesto, akaĵuoj aŭ juglandoj ofte estas uzataj anstataŭ pinikernoj, ĉar ili estas pli malmultekostaj kaj havas similan amplekson. Krome, la Parmigiano-n ofte anstataŭigas pli malmultekostaj fromaĝoj, kiel *Grana Padano*, kaj pli malmultekostaj oleoj estas uzataj.

Pesto kutime estas uzata sur pastaĵoj, supoj, krakenoj, kaj pano, kvankam ĝi estas tre diversutila. 

Iom diferenca varianto de la saŭco ekzistas en Provenco, konata kiel *pistou*. Kontraste al la itala *pesto*, *pistou* ĝenerale estas farata nur el olivoleo, bazilio kaj ajlo: dum oni povas aldoni fromaĝon, nuksoj ne estas inkluzivitaj. Pistou estas uzata en la tipa *soupe au pistou*, legomsupo kun gusto je pistou.
En la komenco, la saŭco ne enhavis bazilion; fromaĝo kaj olivoleo estis la ĉefaj ingrediencoj.

Aliaj variaĵoj enhavas:  (anstataŭ aŭ kune kun bazilio), nigrajn olivojn, citronŝelon, koriandron aŭ ĉampinjonojn http://www.foodnetwork.com/food/recipes/recipe/0,1977,FOOD_9936_27249,00.html. Iu germana variaĵo uzas foliojn de sovaĝa ajlo anstataŭ bazilio. Dum la 19-a jarcento, ĝenovaj enmigrantoj al Arĝentino kunportis siajn *pesto*-receptojn. Unu perua variaĵo, konata kiel *"Tallarin Verde"* (laŭlitere "Verdaj Nudeloj", el la itala *tagliarini*) estas iome pli kremeca, uzas spinacajn foliojn kaj estas surtabligata kun terpomoj kaj bifsteko.

## Eksteraj ligiloj
* Klasika recepto por ĝenova pesto (angle)
* Recepto de pesto (itale)

eta|maldekstra|250px|"Trenette al Pesto", (nudeletoj kun ĝenova pistaĵo), la plej tradicia liguria recepto
eta|250px|Alia pastaĵo kun pistaĵo, (ĉikaze 'korktiriloj' kun ĝenova pistaĵo)

Kategorio:Itala kuirarto
Kategorio:Kondimentoj
Kategorio:Saŭcoj
Kategorio:Vegetara kuirarto
Moskva Instituto de Esperanto

La  en Moskvo (adreso: Lubjanskij proezd, 3) estis oficiale malfermita kurso de Esperanto por plenaĝuloj, nomata **Instituto de Esperanto**. La permeso de la Rusia Ministerio pri popolklerigo No. 28144 estis ricevita la . La fondinto, tenanto kaj senŝanĝa direktoro de la Instituto estis rusia entreprenisto Aleksandr Andrejeviĉ Saĥarov (1865 — 1942) — posedanto de la librejo "Esperanto" kaj la ĉefredaktoro de la revuo *La Ondo de Esperanto*.   

## Esperanto-kursoj 
La Instituto efektivigis dunivelan instruadon kaj atestadon.   

*Elementa kurso* (16 - 24 lecionoj po 1,5 h) por personoj, ne konantaj fremdajn lingvojn kaj eĉ nebone konantaj la gramatikon de la rusa lingvo.  Ĉi tie oni precipe atentis la lingvan strukturon de Esperanto kompare kun la rusa lingvo kaj la praktikan aplikadon de Esperanto en komunikado kaj aferkorespondado. La kurso daŭris 2 - 3 monatojn.   

*Speciala kurso* celis preparadon de instruistoj. Ĝi havis 3 precipajn studobjektojn: *Teorio de Esperanto*, *Historio kaj disvastigo de Esperanto*, *Literaturo en Esperanto*.   

La Instituto ĉiam restis ne pli ol malgranda privata lernejo, ĉar nek la kvanto de la lernantoj (ĉ. 80 en la unua jaro, ĉ. 50 en sekvantaj jaroj), nek tiu de la instruistoj (maksimume 6 - 7,  inkluzive de A. Saharov mem), nek la skalo de la agado estis grandaj.   

*Pago*: 4 rubloj monate por 2 lecionoj semajne. Oni ekzamenis ankaŭ
aŭtodidaktojn laŭ la programo de la elementa kurso (5 rubloj) kaj laŭ la programo de la kurso speciala (10 rubloj). La instrurajta ekzameno (nur en Esperanto) konsistis el du partoj: skriba (aŭtobiografio kaj skizo pri unu el la proponitaj temoj) kaj buŝa (legado, traduko, rerakonto de eroj el la "Fundamenta Krestomatio"; etimologia kaj sintaksa analizo de apartaj frazoj; historio de Esperanto kaj de ties literaturo; planado kaj realigo
de tipa leciono).   

## Plua ekzistado de la Instituto 
Post la malfermo de la Instituto oni sendis sur la oficiala blank-folio de la Instituto jenan salutleteron al L.L. Zamenhof:

Responde estis ricevita poŝtkarto kun saluto de la "Majstro" mem.

Post la Oktobra revolucio de 1917 la Instituto apenaŭ povis normale
funkcii, precipe post kiam estis konfiskita la librejo (la financa bazo de la tuta entrepreno de Saĥarov) kaj la ejo de la Instituto. Fakte ĝi ĉesis funkcii en la periodo de la interna milito kaj ekonomia krizo en Rusio, kvankam ankoraŭ en 1921 okazis kelkaj kunvenoj de la pedagogia konsilio, estis organizitaj esperanto-rondetoj en Moskvo ktp. Ĉiuj provoj ricevi ŝtatan subtenon malsukcesis. La punkto estis metita en 1924, kiam incendio pereigis la ampleksajn arkivojn de la Instituto kaj de *La Ondo de Esperanto*.

## Vidu ankaŭ 
* Aleksandr Andrejeviĉ Saĥarov
* Librejo Esperanto (Moskvo)

## Eksteraj ligiloj 
*Instituto de Esperanto, NikSt, SPEKTRO, 1993
*Aleksandr Andrejeviĉ SAĤAROV, Nikolaj Stepanov, de kovrilo de la libreto A.A.Saĥarov "Superforta ambicio", SEZONOJ, 1992

Kategorio:Esperanto-Institutoj
Moskva Instituto de Esperanto
Kategorio:Esperanto en Sovetunio
Kategorio:Esperanto en Moskvo
Kategorio:Distrikto Basmannij (Moskvo)
Oreamno

La **oreamno** (***Oreamnos americanus***), ankaŭ konata kiel **monta kapro**, estas granda huf-hava mamulo trovebla nur en Nordameriko. Kvankam ĝi aspektas iom kiel kapro ĝi efektive estas pli parenca al antilopo. La oreamno vivas alte en la montoj kaj estas bona grimpanto, ofte ripozanta sur montaj kornicoj ne atingeblaj de rabobestoj.

## Klasado 
Oreamnoj estas *parhufuloj* de la *boveda* familio. Ili apartenas al la subfamilio de *kaprenoj* kune kun tridek du aliaj specioj kaj estas la sola specio de la genro *oreamno*. La nomo *oreamnos* venas de la greka vorto *"ore"* (monto) aŭ, alternative, de la grekaj vortoj *"oreas"* (monta nimfo) kaj *"amnos"* (ŝafido).

## Vidu ankaŭ 
*Arbaroj de norda-centra Rokmontaro
*Brit-kolumbiaj kontinent-marbordaj arbaroj
*Kaskad-montaraj leaj arbaroj

Kategorio:Kapredoj
Kategorio:Nearktisa faŭno
Kategorio:Faŭno de Kanado
Kategorio:Faŭno de Usono
Otidedoj

La **otidoj** estas grandaj surgrundemaj birdoj kiuj plej ofte loĝas en seka malferma kamparo -eĉ terkulturataj- kaj stepoj en la Malnova Mondo. Ili formas la familion de *Otidedoj* de ordo Otidoformaj. Tiu familio konsistas je 25 specioj el kiuj 21 ekzistas en Afriko, kie tutcerte naskiĝis tiu familio. Poste ili disvastiĝis al sekaj ebenaĵoj en Azio, Aŭstralazio kaj Eŭropo, sed ne al Ameriko aŭ Antarkto. Oni ne konfuziĝu kun la otidoj aŭ Kaŭkenoj de la Nova Mondo, kiuj apartenas al genro *Chloephaga*.

## Priskribo 
La otidoj estas ĉiomanĝantaj kaj nestas surgrunde. Ili piediras solene kaj fortike per fortaj kruroj kun grandaj fingroj kaj dume serĉas manĝaĵojn per bekofrapoj. Tamen ili estas timemaj kaj kaŭras aŭ kuras je la plej malgranda okazo de danĝero. Ili havas larĝajn flugilojn -per kiuj ili sekure forflugas fortike- kun fingraj flugilpintoj kaj allogaj bildoj dumfluge. Multaj bunte montregas plumaron dum seksa pariĝado. Otidoj estas sociaj bestoj escepte dum reproduktado, sed ne akceptas homan proksimecon.

Plej granda parto de tiuj specioj estas ĉu endanĝerigitaj ĉu malpliiĝintaj pro mediperdo aŭ eĉ ĉasado, ofte eĉ en lokoj kie ili estas protektataj.

## Taksonomio 
La familio *Otididae* estis enkondukita (kiel *Otidia*) fare de la franca polimato Constantine Samuel Rafinesque en 1815. *Otididae* kaj antaŭ tio *Otidae* venas el la genro *Otis* havigita por la Granda otido fare de la sveda natursciencisto Carl Linnaeus en la deka eldono de lia *Systema Naturae* en 1758, ĝi venas el la greka vorto  *ōtis*.

### Specioj 
**Familio Otidedoj**

## Referencoj
Brădet (Almașu Mare)

**Brădet** [brədet] (hungare: **Bregyét** házcsoport) estas vilaĝo en Rumanio administre apartenanta al Almașu Mare. Ĝi ekestis en 1954.

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Mapo de distrikto
* Administracia mapo de distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Alba
Cib

**Cib** [ĉib] (hungare: **Cseb**, germane: **Tropfbach**) estas vilaĝo en Rumanio sud-sudokcidente de Zlatna. En 1910 ĝi havis 873 loĝantojn (rumanoj); en 1992 458 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1407. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Hunyad vármegye). Administre ĝi apartenas al Almaşu Mare.
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Mapo de distrikto
* Administracia mapo de distrikto 
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Alba
Żyrardów

eta|
eta|250ra|
eta|
eta|585ra|
**Żyrardów** estas urbo en la provinco (historie vojevodio) Mazovio de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo en la distrikto Żyrardów.

Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝi situas 45&nbsp;km sudokcidente de la pola ĉefurbo Varsovio, ĉe grava trafikpunkto.

La urbo gravis en la 19-a jarcento-20-a jarcento pro la tiea teksaĵ-industrio de la fabriko *Karol Scholtz* ekde 1829. Tiu fabriko estis la plej granda kaj moderna linfabriko de la tiama Eŭropo. La nomo Żyrardów estas ligita al nomo de la francdevena teknika afergvidanto *Philippe de Girard*. Li estis ankaŭ elpensinto de linfaden-prilabora maŝino.

La urbo ricevis la urbajn rajtojn en 1916.

## Konataj personoj de la urbo 
* Paweł Hulka-Laskowski - verkisto
* Leszek Miller - politikisto, de 2001 ĝis 2004 ĉefministro de Pollando

## Partnerurboj 
* Lourmarin, Francio
* Hajdúszoboszló, Hungario

## Dua mondmilito 
- ekster kunteksto de ĉapitro pri la loka historio - 

16.09.1942: Operaco Reinhardt: germana polico murdis en Budy Mszczonowskie (proksime al Żyrardów) 14 personojn pro membreco en la Pola Enlanda Armeo

8.11.1943: Taĉmentoj de germana polico pafmortigis aŭ pendumis en Żyrardów 24 membrojn de Pola Laborista Partio.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.zyrardow.pl/

Kategorio:Urboj de Mazovia provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Glod (Almașu Mare)

**Glod** (hungare: **Glod**, germane: **Klod**) estas vilaĝo en Rumanio okcidente de Alba Iulia. En 1910 ĝi havis 441 loĝantojn (rumanoj); en 1992 271 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas el 1352 (laŭ aliaj: 1418). Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Hunyad vármegye). Administre ĝi apartenas al Almașu Mare.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Mapo de la distrikto
* Administracia mapo de la distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Alba
Almașu de Mijloc

**Almașu de Mijloc** - jen rumane, prononco ,  ,  aŭ *Mitter-Apfelfeld* - estas vilaĝo en Rumanio, sudokcidente de Zlatna. En 1910 la tiama vilaĝo Középalmás havis 483 loĝantojn (rumanoj), en 1992 238 (rumanoj), kaj laŭ la stato de  en la vilaĝo vivis . Ĝia unua mencio skriba estas el 1511. Ĝis 1919 ĝi apartenis al la Hungara reĝlando (*Hunyad vármegye*). Administre ĝi apartenas al la komunumo Almașu Mare.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapeŝto.

## Komunumoj pri *almás* en Hungara reĝlando 
*almás* = poma aŭ pomarbaro
* Vidu la liston de hungaraj loknomoj kun "almás".

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Alba
Bílčice

**Bílčice** estas vilaĝo en Ĉeĥio en distrikto Bruntál. En la jaro [[]] ĉi tie vivis . En katastro de la vilaĝo troviĝas ŝtonminejo proksime de akva rezervujo Slezská Harta.

## Historio 
La unua skribmencio pri Bílčice estas el la jaro 1379.

## Loĝantaro
## Partoj de municipo 
* **Bílčice** (katastra teritorio (k. t.) *Bílčice*)
* Májůvka (k. t. *Májůvka*)

## Pluaj fotoj 

Bílčice, kostel.jpg|Preĝejo de sankta Margareta
Bílčice, silnice II.jpg|Ŝoseo
Bílčice, park u kostela.jpg|Parko ĉe la preĝejo
Bílčice, motorest.jpg|Motoresto


Kategorio:Municipoj en distrikto Bruntál
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Bruntál
Bohušov

:*Tiu ĉi artikolo temas pri municipo en distrikto Bruntál. Pri parto de urbo Blovice temas artikolo Bohušov (Blovice).*

**Bohušov** () estas vilaĝo en distrikto Bruntál, en Moraviasilezia regiono, en Ĉeĥio. Ĝi havas  (). Ĝia teritorio estas 2 069 ha.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1255.

Naskiĝis kaj agadis ĉi tie Anton Seidel (1855-1925), ĉeĥogermana kaj aŭstra politikisto, en la 19-a kaj la 20-a jarcentŝanĝo deputito de Moravia landa ĉambro kaj Imperiestra konsilantaro.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* **Bohušov** (katastra teritorio *Bohušov* kaj *Kašnice u Bohušova*)
* Dolní Povelice (k. t. *Dolní Povelice*)
* Karlov (k. t. *Karlov u Bohušova* kaj *Nová Ves u Bohušova*)
* Ostrá Hora (k. t. *Bohušov*)

La vilaĝo kuŝas en la valo de rivereto Osoblaha. En vilaĝo estas lernejo, preĝejo, kulturdomo, informacia centro kaj ripozejo. Tra teritorio de vilaĝo kondukas la internacia bicikla vojo *Opavice* al kiu kuniĝas lokaj biciklaj vojoj. La vilaĝo havas ripozejon kun fiŝejo, futbalejo, ludkampo por teniso.

## Memorindaĵoj 
* Fervojlinio Třemešná ve Slezsku – Osoblaha - mallarĝtraka fervojo

## Referencoj 

Kategorio:Municipoj en distrikto Bruntál
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Bruntál
Kategorio:Setlejoj en Zlatohora montetaro
Kategorio:Setlejoj sur landlimo de Ĉeĥio kaj Pollando
Kategorio:Osoblahio
Obolo

[eta|[Basilikato|Lukanio, Metaponto. Proks. 425 a.K. - 350 a.K. Æ 21mm.]]
[eta|200px|[Atiko, Ateno. Post 449 a.K.]]
**Obolo** estas la plej malgranda antikva monero, ĝi valoras sesonon de drakmo, kiu mem valoras sescentonon de talento. Kelkfoje tamen ekzistis onoj de oboloj ĝis okono de obolo.

Laŭ Francisko Azorín **obolo** estas *Antikva bronza monereto greka, kies pezo k. valoro estis 1/0 de la drakmo.* Li indikas etimologion el la greka *obolos*, el *obelos* (pinglo, broĉo, monero) kaj de tie la latina *obolus*. Kaj li aldonas la terminojn (du, tri-, tetra-, hemi-, trihemi-).

## Obolo dum antikvo 
:1 talanto = 60 minoj

:1 mino = 100 drakmoj

:1 stateroj = 2 drakmoj

:1 drakmo = 6 oboloj

La obolo estas la plej malgranda unuo, kiu kvankam de tempo al tempo estas subdividitaj je aliaj unuoj ĝis la okona obolo (ĉalko).

## Obolo dum mezepoko 
Dum la mezepoko, la obolo (germane: *Scherf*) estis malaltvalora arĝenta monero, poste kupra monero, kiu valoris ĉirkaŭ duonan pfenigon. Oni nur malofte stampis obolojn, lastan fojon en 1777 en Lüneburg, ĉar se necese oni rajtis duonigi pfenigon. Tiu duonigita pfenigo nomiĝas en la germana ankaŭ *obolus*.

## Obolo nuntempe 
Obolo signifas ankaŭ etan mondonacon aŭ almozon.

## Notoj 
Kategorio:Moneroj
Sankta Filipo la apostolo

**Sankta Filipo** (naskiĝis en Betsaida / Galileo, martire mortis ĉirkaŭ 81 en Hierapoliso, greka urbo de la reĝlando Frigio en Malgrandazio) estis unu el la dek du apostoloj de Jesuo (Mateo 10,3). Li laŭ la kristana tradicio misiis ankaŭ en Skitio norde de la Nigra Maro, proksimume en la hodiaŭa Ukrainio, kaj antaŭaj teologiaj dokumentoj indikis alternativan mortolokon tie, sed post arkeologia retrovo de lia tombo en 2011 en Hierapoliso lia morto tie sendube klaras.

Jesuo rekte petis al Filipo, sekvi lin (Johano 1,43). Endas diferencigi lin de la samnoma Filipo la Diakono, kiu ankaŭ iĝis kristana sanktulo.

Festotago laŭ la katolika tradicio estas la 3-a de majo, kune kun la apostolo Jakobo la pli juna. Pro tiu koincido multaj katolikaj preĝejoj estas dediĉitaj kune al la patronoj Filipo kaj Jakobo la pli juna.

Kategorio:Bibliaj personoj
Kategorio:Apostoloj
Kategorio:Ekzekutitoj per ŝtonumado
Brantice

**Brantice** estas vilaĝo en distrikto Bruntál en Moraviasilezia regiono de Ĉeĥio. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1222.

## Loĝantaro
Kategorio:Brantice
Kategorio:Municipoj en distrikto Bruntál
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Bruntál
Kategorio:Setlejoj en Nízký Jeseník
Jiříkov (distrikto Bruntál)

**Jiříkov** - historie  - estas vilaĝo en Ĉeĥio situanta en distrikto Bruntál, regiono Moraviasilezia, proksimume 9&nbsp;km sude de Rýmařov kaj 20&nbsp;km okcidente de urbo Bruntál. En  ĉi tie vivis .

## Historio 
maldekstra|eta|Novaj konstruaĵoj en la nordo de la municipo
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1264. Jiříkov estiĝis evidente enkadre de koloniiga agado de olomouca episkopo Bruno el Schauenburg. En la jaro 1494 ĝi apartenis al sovineca senjorujo. El devena povica konstruloko restis post la jaro 1945 nur solecaj domoj, hodiaŭ estas ĉi tie precipe novkonstruaĵoj en la norda parto de la historia municipo.

## Loĝantaro 
## Kulturaj memorindaĵoj 
* Preĝejo de sankta Mikaelo - el la jaro 1787, kun kerno de turo el pli malnova konstruaĵo (el la jaro 1605)

## Jiříkov en kulturo 
Municipo Jiříkov kaj ties loĝantoj rolas ĉefrolon en filmo de Bohdan Sláma *Divoké včely* (*Sovaĝaj abeloj*).

## Divido de la municipo 
### Partoj de la municipo 
(indikoj el popolnombrado en 2001; sume do tiam 158 domoj kaj 304 loĝantoj)
* **Jiříkov** (38 domoj, 182 loĝantoj)
* Kněžpole (25 domoj, 18 loĝantoj)
* Křížov (24 domoj, 25 loĝantoj)
* Sovinec (40 domoj, 30 loĝantoj)
* Těchanov (31 domoj, 49 loĝantoj)

### Katastraj teritorioj 
* Jiříkov u Rýmařova (7,56&nbsp;km²)
* Kněžpole (3,55&nbsp;km²)
* Křížov u Sovince (3,44&nbsp;km²)
* Sovinec (5,05&nbsp;km²)
* Těchanov (15,67&nbsp;km²)


Kategorio:Municipoj en distrikto Bruntál
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Bruntál
Kategorio:Setlejoj en Nízký Jeseník
Hlinka

**Hlinka** (antaŭe ankaŭ Glynek, ; *hlinka* en traduko signifas *argileto*) estas agrikultura municipo situanta en fekunda ebenaĵa pejzaĝo en distrikto Bruntál en Ĉeĥio. Vivas ĉi tie  (). 

## Historio
Sur la teritorio de vilaĝo estis trovitaj restaĵoj el pli frua ŝtonepoko kaj bronzepoko, kiuj pruvas loĝigon de tiu ĉi teritorio. En la 9-a jarcento ĉi tie staris slava agrikultura vilaĝeto. La unua mencio pri la vilaĝo estas el la jaro 1267 en testamento de olomouca episkopo Bruno el Schaumburg, ĉar la vilaĝo apartenis al episkopa sinjorujo, pli poste al sinjorujo Dívčí Hrad. El la jaro 1512 estas la unuaj mencioj pri burgaro, kiu ĉi tie staris. En la burgaro loĝis posedantoj de la sinjorujo en la jaroj 1593 - 1594, en la tempo, kiam Dívčí Hrad estis riparata. La burgaro forbrulis en la jaro 1626 kaj en 1648 ĝi jam estis ruino. Ĝis la jaro 1867 estis ties parto vilaĝo Slezské Pavlovice (*Německé Pavlovice*). En la vilaĝo estis korto de grandbieno Dívčí Hrad, ekde la jaro 1862 sukerfarejo kaj muelejo. Dum la dua mondmilito okazis en la vilaĝo senpardonaj bataloj en la tagoj 18-a ĝis la 22-a de marto 1945, kiam batalfronto trairis tra ĉi tie trifoje.

La vilaĝo ricevis sian nomon en konekso kun minado de argilo ().

## Loĝantaro 
Kategorio:Municipoj en distrikto Bruntál
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Bruntál
Kategorio:Osoblahio
Kategorio:Setlejoj en Zlatohora montetaro
Zátor

**Zátor** estas municipo en Ĉeĥio situanta en sudokcidenta terlango de distrikto Bruntál. Norde ĝi najbaras kun Čaková, oriente kun Brantice kaj teritorio de Dubnice, sude kaj okcidente kun Lichnov kaj Milotice nad Opavou. Vivas ĉi tie  ().

La valo de Zátor estas mallarĝa. La okcidentaj montoj iom post iom leviĝas de oriento kaj nordoriento per malaltaj krutaj deklivoj ĝis la plej alta,proksimume 500 m alta montodorso. De sur deklivo de vilaĝo Čaková montriĝas belega vido al la tuta valo Loučky kaj ni vidas la supran parton de Zátor, al kiu dukas preĝejo de La plej sankta triopo. La vilaĝo estas ĉirkaŭita per arbaroj kaj montetoj. Tra la suba parto (Loučky) trafluas rivero Opava, tra la supra parto rojo Zátoráček.

La pentrinda pejzaĝo, preskaŭ netuŝita industrio, rekte allogas al longaj promenoj tra la ĉirkaŭaĵo kaj por ŝatantoj de naturo kaj turismo la promenado tra la naturo ĉirkaŭ Zátor estos neforgesebla sperto en ĉiu jarsezono.

## Konciza historio 
La vilaĝo kaj burgaro **Sator** estas unuafoje skribe menciata en 1377, kiam proprumis ĝin Štěpán z Varanova. Tiel ĝi estis notita en dokumento, kiam filoj de opava princo Mikuláš la 2-a dividis je patra heredaĵo. Tiam estiĝis krnova princlando, kiun ricevis Jan la 1-a.

En militoj inter reĝo Jiří z Poděbrad kaj Matiaŝo Korvino tiama krnova princo Jan aliĝis al flanko de reĝo Jiří, li estis militkaptita kaj lian sinjorujon ekprenis venkinto Matiaŝo. Zátor estis verŝajne en tiu ĉi milito rabita.

Poste estis la dezerta vilaĝo Zátor kelkfoje vendita.

Ekde la 1770 oni komencis uzi numerojn sur domoj. En 1798 Zátor havis 104 domajn numerojn kaj 613 germane parolantajn loĝantojn, kiuj vivtenis sin per agrikulturo, bredado de brutaro.

La 15-an de oktobro 1872 estis trafikigita fervojo Olomouc - Bruntál - Krnov - Opava. Fervojhaltejo en Zátor estis establita kaj malfermita nur la 1-an de aŭgusto 1892.

En 1919 la vilaĝo estis elektruzita.

La 7-an de oktobro 1938 la germana armeo enpaŝis en Zátor de Krnov ĝis la valo de rivero Opava. Samtempe Adolf Hitler traveturis kun ĝi sur distrikta ŝoseo tra Loučky ĝis Bruntál kaj li estis ĝoje bonvenigata de loĝantaro.

La 6-an de majo 1945 la rusaj taĉmentoj enpaŝis ĝis Zátor, la germanaj taĉmentoj, kiuj havis en paroĥejo lazareton, retiriĝis norden.

La ĉefa transporto de germanoj foriris el Zátor la 6-an de majo 1946. Plinombriĝis ĉeĥaj loĝintoj, dum kio plimulto de la loĝintoj devis esti el Silezio. Diservoj estis servataj ĉeĥe kaj germane.

En 1996 kaj 1997 trafis la tutan regionon ĉirkaŭ Zátor katastrofaj inundoj, kiuj tre difektis la vilaĝon.

## Loĝantaro 

Kategorio:Municipoj en distrikto Bruntál
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Bruntál
Kategorio:Setlejoj en Nízký Jeseník
Nădăștia

**Nădăştia** [nədəŝtia] (hungare: **Nádasdia**, germane: **Rohrfeld**) estas vilaĝo en Rumanio okcidente de Alba Iulia. En 1910 ĝi havis 270 loĝantojn (rumanoj); en 1992 227 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1321. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, departemento Hunyad. Administre ĝi apartenas al Almaşu Mare.
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
## Komunumoj *Nádasd* en Hungara Reĝlando 
En la nomo oni rekonas la vorto nád (=kano), pri kio oni nomumis komunumojn. Pro la tutlanda poŝta servo oni distingis ilin: Abaújnádasd, Árvanádasd, Csallóköznádasd, Egyházasnádas, Szepesnádasd, nun en Slovakio, Fraknónádasd nun en Aŭstrio, Borsodnádasd kaj Tornanádaska en Borsod-Abaúj-Zemplén, Mecseknádasd en Baranya, Nádasdladány en Fejér, Nádasd en Vas (Hungario), Alsónádasd, Felsőnádasd, Görgénynádas, Hadadnádasd, Nádasdia, Nádaspapfalva, Szilágynádasd nun en Rumanio.

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Mapo de distrikto
* Administracia mapo de distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Alba
Jekaterina Kuskova

**Jekaterina Dmitrijevna KUSKOVA** (1859 - 2-an de decembro, 1958) estis rusa marksista politikistino. Ŝi partoprenis en agado por la ukrainiaj malsategantoj (1921), kontraŭis agadojn de la bolŝevikoj, pro tiuj oni deportis ŝin en 1922. Ŝi aperigis multajn anti-sovetajn verkojn.

Ŝi estis vidvino de Prokopoviĉ S. N.

Kategorio:Rusiaj politikistoj
Karlovice (distrikto Bruntál)

**Karlovice** () estas municipo en Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Bruntál, regiono Moraviasilezia. En  ĉi tie vivis .

## Divido de municipo 
### Partoj de municipo 
* **Karlovice**
* Zadní Ves

### Katastraj teritorioj 
* Adamov u Karlovic
* Karlovice ve Slezsku
* Nové Purkartice

## Historio 
Municipo Karlovice situas en valo de rivero Opava, oriente de Vrbno pod Pradědem. Mezo de la municipo troviĝas en supermara alteco ĉirkaŭ 480 m kaj ĝi estas ĉirkaŭita de montetoj en dislimiĝo de 600 ĝis pli ol 730 m supermara alteco.

La plej malnova loĝigita loko en spaco de la hodiaŭa vilaĝo estis burgo Freudenštejn, fondita jam en la dua duono de la 13-a jarcento kaj forlasita en duno de la 14-a jarcento. Su loko de la municipo estas menciataj unue forĝistejoj, ĉirkaŭ ili poste estiĝis vilaĝo Hütten. Ĝi estas menciata en la jaroj 1558 kaj 1615. Ĝi pereis dum tridekjara milito. Komence de la 18-a jarc ento la municipo estis denove renovigita kaj konstruitaj novaj forĝistejoj por fero. Post la unua posedanto, krnova princo Karolo el Liĥtenŝtejno ĝi estis nomita Karlstahl. Feraj forĝistejoj estis funkciaj ĝis duono de la 19-a jarcento. En la municipo estis ankaŭ segiluzinoj, muelejoj, produktejo de papero kaj fabriko por meblaro. Komence de la 19-ajarcento oni cvxi tie produktis ankaŭ sukeron el acera foliaro. Sukcesis ankaŭ banlokaferoj. Ĝis la jaro 1848 la municipo apartenis al krnova kamerao. En la jaro 1918 la municipo por mallonga tempo fariĝis parto de germana provinco Sudetenland. En la jaroj 1937-38 en la ĉirkaŭaĵo estis konstruitaj malpezaj fortikaĵoj modelo 37, kiel parto de fortikigado de Ĉeĥoslovakio. Ĝis la dua mondmilito vivis en la municipo plejparte germane parolanta loĝantaro.

## Loĝantaro 

Kategorio:Municipoj en distrikto Bruntál
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Bruntál
Kategorio:Setlejoj en Zlatohora montetaro
Vysoká

**Vysoká** estas nomo por pluraj lokoj en Ĉeĥio kaj Slovakio.

- en Ĉeĥio: 
*Vysoká (distrikto Bruntál) - municipo situanta en distrikto Bruntál
*Vysoká (distrikto Havlíčkův Brod) - municipo situanta en distrikto Havlíčkův Brod
*Vysoká (distrikto Mělník) - municipo situanta en distrikto Mělník
*Vysoká (distrikto Svitavy) - municipo situanta en distrikto Svitavy

* Vysoká (Kosova Hora), parto de municipo Kosova Hora en distrikto Příbram
* Vysoká (Lešná) – parto de municipo Lešná en distrikto Vsetín
* Vysoká (Malá Morava), parto de municipo Malá Morava en distrikto Šumperk
* Vysoká (Málkov), parto de municipo Málkov en distrikto Chomutov
* Vysoká (Stará Voda), parto de municipo Stará Voda en distrikto Cheb

- en Slovakio: 
*vilaĝo en Slovakio, en distrikto Banská Štiavnica: vidu Vysoká (distrikto Banská Štiavnica),
*vilaĝo en Slovakio, en distrikto Sabinov: vidu Vysoká (distrikto Sabinov),
*monto en Altaj Tatroj, alta 2.560 m: vidu Vysoká (Altaj Tatroj).
*monto en montaro Malgrandaj Karpatoj: vidu Vysoká (Malé Karpaty).
*monto ĉe vilaĝo Ľubietová en montaro Slovenské rudohorie alta (993,6 m): vidu Vysoká (Ľubietová).

Nomoj de lokoj, kie Vysoká estas parto:
*Vysoká nad Labem

- **nomo de montoj**
* Vysoká (Novohrada montaro) (1034 m s. m.) – monto en Novohrada montaro
* Vysoká (Vsetínské vrchy), plej alta monto en Vsetínské vrchy (1024 m s. m.)
Dětřichov nad Bystřicí

**Dětřichov nad Bystřicí** estas municipo en Ĉeĥio situanta en distrikto Bruntál. Ĝi havas  () kaj ties katastra teritorio havas areon 2 831 ha.

Tra la municipo kondukas fervojlinio n-ro 310 el Olomouc ĝis Opava.

## Divido de la municipo 
### Partoj de la municipo 
* **Dětřichov nad Bystřicí**
* Krahulčí

### Katastraj teritorioj 
* Dětřichov nad Bystřicí
* Krahulčí

## Nomo 
* Ĉeĥe *Dětřichov nad Bystřicí*, germane *Dittersdorf* (*Dittersdorf a. d. Feistritz*)
* Ĉeĥe *Krahulčí*, germane *Sperbersdorf*.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1317. Dum la Dua Mondmilito estis inter Dětřichov nad Bystřicí kaj Lomnice militkaptitejo por sovetaj soldatoj.

## Loĝantaro 

Kategorio:Municipoj en distrikto Bruntál
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Bruntál
Kategorio:Setlejoj en Nízký Jeseník
Milotice nad Opavou

**Milotice nad Opavou** [milotice nad opavoŭ] () estas submontara vilaĝo en distrikto Bruntál, Ĉeĥio. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua mencio pri propra Milotice kun apuda parto Jelení, hodiaŭ loka parto de Milotice, estas el la jaro 1288, kiam ĝi apartenis al urbo Horní Benešov. En 1377, kiam estis dividita Opava princlando, ambaŭ vilaĝoj falis al krnova parto. Jam ekde la jaro 1453 Milotice estis indikata kiel dezerta, Jelení estis neniigita nur de hungaraj soldatoj de Matiaŝo Korvino dum ilia militmarŝo en Silezion en 1474. Milotice-n akiris komence de la 15-a jarcento posedanto de Lichnov, kaj jam en 1508 li renovigis ĝin. Post malvalidigo de sinjorujoj kaj superulara administrado en duono de la 19-a jarcento Milotice kaj Jelení estis enmembrigitaj en distrikton Bruntál, en 1959 ambaŭ vilaĝoj estis kunigitaj.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de Ĉielpreno de Virgulino Maria en Jelení
* objektoj de malpezaj fortikaĵoj

## Transporto
* Fervojlinio Olomouc – Opava
* Fervojlinio Milotice nad Opavou – Vrbno pod Pradědem

## Vidu ankaŭ
* Artileria fuortaro Milotický vrch
* Rivero Opava

## Pluaj fotoj 

Milotice nad Opavou, kříž.jpg|Kruco
Milotice nad Opavou, kostel II.jpg|Preĝejo de Ĉielpreno de Virgulino Maria
Milotice nad Opavou, hlavní silnice II.jpg|Ĉefa ŝoseo
Milotice nad Opavou, dům.jpg|Domo

## Referencoj

Kategorio:Municipoj en distrikto Bruntál
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Bruntál
Kategorio:Setlejoj en Nízký Jeseník
Karlovice

**Karlovice** estas nomo por pluraj vilaĝoj de Ĉeĥio.

*Karlovice (distrikto Bruntál) - municipo situanta en distrikto Bruntál
*Karlovice (distrikto Semily) - municipo situanta en distrikto Semily
*Karlovice (distrikto Zlín) - municipo situanta en distrikto Zlín

... aŭ partoj de municipoj:
* Karlovice (Kostelec u Holešova) – parto de municipo Kostelec u Holešova en distrikto Kroměříž
* Karlovice (Tísek) – parto de municipo Tísek en distrikto Nový Jičín
* Karlovice (Úžice) – parto de municipo Úžice en distrikto Kutná Hora

Vorto **Karlovice** aperas ankaŭ en nomoj de municipoj:
* Velké Karlovice – municipo en distrikto Vsetín

… aŭ partoj de municipoj:
* Malé Karlovice – parto de municipo Velké Karlovice en distrikto Vsetín
Úvalno

**Úvalno** estas vilaĝo en Ĉeĥio situanta en distrikto Bruntál, ses kilometroj de urbo Krnov. La plej proksima vilaĝo estas pola Branice, proksima tri kilometroj. Pluaj proksimaj vilaĝoj estas Býkov, Úblo, Brumovice, Skrochovice. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
Pri la estiĝo de vilaĝo troviĝas neniaj konservitaj informoj. La unua skribmencio en vilaĝa kroniko estas el la jaro 1415, kie oni parolas pri slava vilaĝo Chvalno.

Laŭ vilaĝa kroniko prehistoria sidejo troviĝis sudokcidente de ruino de burgo Úvalno sur altaĵo 423 metroj super maro. Post Jiří ze Šelenberka, lasta loĝanto de tiu ĉi burgo el komenco de la 16-a jarcento, ĝi estas ĝenerale nomata Šelenburk aŭ ankaŭ Cvilín. Sur tiu ĉi altaĵo kaj deklivo direkte al la nuna Úvalno troviĝis sidejo el pli frua bronzepoko kaj el la plej malfrua ferepoko.

## Loĝantaro 
## Burgo 
La burgo estis konstruita kiel unu el eroj de defenda landa sistemo iam en duono de la 13-a jarcento. Unuafoje ĝi estas menciata en fondiga dokumento de Horní Benešov. Ekde la jaro 1284 la burgo estis sub administrado de opava duko Mikuláš, eksteredzeca filo de Přemysl Otakar la 2-a. La burgo ŝanĝigis dum sia ekzistado tri posedantojn.

Definitive la burgo estis forlasita post la tridekjara milito kaj ekde tiu tempo ĝi nehaltigeble dezertiĝis. Plej multe la ruino suferis en 1861, kiam ties muroj estis malkonstruitaj por konstruado de ŝoseo ĝis Petrovice. Dum la jaroj 1817 ĝis 1825 ĉi tie estis dum amatoraj arkeologiaj laboroj trovita mezepoka ceramiko kaj vico da feraj aĵoj, precipe restaĵoj de armiloj.

## Dua Mondmilito 
En antaŭmilita tempo kaj dum la Dua Mondmilito vivis en Úvalno plejparte germana loĝantaro. El la suma nombro du mil loĝantoj estis en la jaro 1938 sole 45 ĉeĥoj, 20 poloj kaj la ceteraj estis germanoj. Post la fino de la Dua Mondmilito loĝigis la vilaĝon loĝantoj el beskida vilaĝo Čeladná, loĝantoj el Haná el regiono de Kroměříž kaj Holešov kaj silezia loĝantaro el regiono de Opava, pli poste loĝantoj el Volinio (hodiaŭ Ukrainio) kaj kelke da loĝantoj el diversaj anguloj de la postmilita Ĉeĥoslovakio.

## Gravuloj 
* aŭstra politikisto kaj juristo Hans Kudlich

## Pluaj fotoj 

Úvalno, bývalá fara.JPG|Eksa voktejo
Úvalno, boží muka (srpen 2023).jpg|Dia torturo
Úvalno, hrob H. Kudlicha.JPG|Tombo de familio Kudlichidoj
Rozhledna Úvalno (2022).jpg|Belvedero Strážiště
Úvalno železniční zastávka (2022).jpg|Fervoja haltejo
Uvalno-Bad.jpg|Naĝejo Výsluní
Úvalno, Hasičská zbrojnice.jpg|Fajroestingista armilejo
Úvalno obecní úřad.jpg|Municipa ofico
Úvalno kulturní dům.jpg|Kultura domo 
Úvalno, Budova železniční zastávky.jpg|Konstruaĵo de fervoja haltejo
Úvalno náves.jpg|Vilaĝplaco
Úvalno, panorama (1).jpg|Panorama vido al la municipo
Úvalno, Restaurace Strážiště.jpg|Restoracio Strážiště
Úvalno u Nádraží.jpg|Vido al la municipo de fervoja haltejo


Kategorio:Municipoj en distrikto Bruntál
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Bruntál
Kategorio:Setlejoj en Nízký Jeseník
Kategorio:Setlejoj en Opava montetaro
Křišťanovice

:*Tiu ĉi artikolo temas pri municipo en distrikto Bruntál. Pri parto de municipo Záblatí temas artikolo Křišťanovice (Záblatí).*

**Křišťanovice** estas vilaĝo troviĝanta en distrikto Bruntál en Ĉeĥio survoje el Dvorce. La vilaĝo troviĝas en supermara alteco 605 metroj. En teritorio de la vilaĝo vivas  (). La municipo etendiĝas proksimume 5,6 km sude de akva rezervujo Slezská Harta. Norde de la katastra teritorio de la municipo troviĝas pinto de estingiĝinta vulkano Malý Roudný.

## Historio 
La unua skribmencio pri Křišťanovice devenas el la jaro 1397.

## Loĝantaro
Kategorio:Municipoj en distrikto Bruntál
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Bruntál
Kategorio:Setlejoj en Nízký Jeseník
Osoblaha

:*Tiu ĉi artikolo temas pri vilaĝo. Pri rivero temas artikolo Osoblaha (rivero).*

eta|maldekstra|Juda tombejo en Osoblaha
**Osoblaha** estas vilaĝo troviĝanta en la plej norda terlango de distrikto Bruntál en Ĉeĥio. La germana nomo de Osoblaha estas **Hotzenplotz**. La ĉirkaŭaĵo estas parto de Silezia ebenaĵo. El tri flankoj ĝi estas ĉirkaŭita de teritorio de Pollando. La vilaĝo havas areon  kaj vivas ĉi tie  ().

Osoblaha estis devene historie valora remparita urbo, pli poste signifa industria kaj kultura centrejo de vasta ĉirkaŭaĵo. Sed fine de la Dua Mondmilito ĝi estis preskaŭ tute neniigita.

Sur la teritorio de la vilaĝo hodiaŭ troviĝas restaĵoj de urbaj remparoj. Al ili ligas juda tombejo kun tombŝtonoj el la 17-a jarcento.

## Historio
La vilaĝo estis konata jam en la jaro 1233 kiel centrejo de ampleksa senjorujo de la princepiskopujo Olomouc, en 1251 ĝi akiris urban rajton kun ampleksaj rajtoj. La urbo estis remparita kaj donita per multaj privilegioj, per kio estis metita bazo al estiĝo de pli pstaj la t.n. **Moraviaj enklavoj en Silezio**. La signifo de urbo ankoraŭ pli kreskis, kiam osoblaha hetmano fariĝis administranto de ĉiuj episkopaj bienoj en Regiono Opava. Dum la tempo de sia ekzistado Osoblaha estis kelkfoje rabita de invadintoj, neniigita de incendioj, pesto kaj inundoj, sed ĉiam ĝi leviĝis el tiuj ĉi batoj al plua kresko. Nur lasta katastrofo en similo de la Dua Mondmilito preskaŭ egaligis kun la tero la urbon. 90 % da konstruaĵoj jam ne plu eblis renovigi kaj okazis preskaŭ plena elloĝigo de la loĝantaro. Ĉion finis la jaro 1960, kiam Osoblaha perdis titolon de urbo.

En Osoblaha troviĝas fervoja finstacio de mallarĝtraka fervojo, kondukanta el Třemešná ve Slezsku.

La nomon de Osoblaha famigis germana verkisto Otfried Preußler, kiu baptis "sian" rabiston por filmaj kaj libraj fabeloj pri rabisto Hotzenplotz, kiam li donis al li la germanan nomon de Osoblaha - **Hotzenplotz**.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Fervojlinio Třemešná ve Slezsku – Osoblaha - mallarĝtraka fervojo


Kategorio:Municipoj en distrikto Bruntál
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Bruntál
Kategorio:Setlejoj sur landlimo de Ĉeĥio kaj Pollando
Kategorio:Osoblahio
Kategorio:Setlejoj en Opava montetaro
Hošťálkovy

**Hošťálkovy** estas vilaĝo en Ĉeĥio en distrikto Bruntál, kiu situas en cismontaro de Nízký Jeseník. La vilaĝo konsistas el kvar partoj: Hošťálkovy, Vraclávek, Staré Purkartice kaj Křížová. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
Hošťálkovy estis fondita en periodo de granda koloniigo en la 13-a jarcento kaj la unua skribmencio devenas el 1281. La nomo de vilaĝo havas germanan devenon, el vorto *Gotschalkesdorf*, kiu iompost iom evoluis ĝis ĉeĥigitaj formoj - *Hosczalkowicz, Hoschalkdorf, Hoschczalkov, Hoščalkovice* kaj fine ekde la jaro 1582 Hošťálkovy (iam ankaŭ Hošťálkov). Fondinto de la vilaĝo, kiu alkondukis la vilaĝanojn, estis evidente ia Gotschalk, en la ĉeĥa formo Hošťálek. Ne estas ankaŭ eliminite, ke la nomon al la nova sidejo donis lia unua posedanto, kiu restadis en burgaro Luginsland, kiu elstaris sur unu el lokaj montetoj. La posedantoj de Hošťálkovy estis de komence anoj de eta ĉeĥa nobelaro.

Fine de la 17-a jarcento lasis Jan Kryštof Skrbenský, tiama posedanto, deŝiri la dezertiĝintan burgaron kaj sur ties loko li lasis konstrui barokan kastelon, kiu en sia devena aspekto konserviĝis ĝis hodiaŭ. En 1751 - 1790, dum Karel Traugot Skrbenský, la kastelo estis signifa centrejo de socia vivo de silezia nobelaro. Ĉi tiea kastela kapelo apartenis al la plej bonaj muzikaj korpusoj en Silezio. Skrbenský-idoj proprumis la kastelon ĝis la jaro 1831, kiam ili pro grandaj ŝuldoj vendis ĝin kontraŭ 140.000 florenoj al grafo Henriko Arco kun edzino Antonio, naskita Strachwic. La grafoj el Arco proprumis la sinjorujon ĝis fino de la dua mondmilito. Post la jaro 1945 la kastelo estis naciigita. Hodiaŭ la kastelo servas kiel centrejo de socia zorgo por imbecilaj virinoj.

## Loĝantaro
## Partoj de municipo 
* **Hošťálkovy** (katastra teritorio (k. t.) *Hošťálkovy*)
* Křížová (k. t. *Křížová ve Slezsku*)
* Staré Purkartice (k. t. *Staré Purkartice*)
* Vraclávek (k. t. *Vraclávek*)

## Memorindaĵoj 
* Kastelo
* Preĝejo de sankta Ĉefanĝelo Mikaelo
* Luginsland
* Popola arkitekturo


Kategorio:Municipoj en distrikto Bruntál
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Bruntál
Kategorio:Setlejoj en Nízký Jeseník
Dolní Moravice

**Dolní Moravice** estas vilaĝo en distrikto Bruntál en Ĉeĥio. La vilaĝo konsistas el partoj Horní Moravice (ekde 1949) kaj el Nová Ves (ekde 1961). La vilaĝo havas  (). Dolní Moravice estas unu el enirpordegoj ĝis Hrubý Jeseník.

## Historio 
La unuaj skribmencioj pri la vilaĝo estas el la jaro 1258. Dolní Moravice apartenis al sinjorujo Sovinec. La loĝantoj de Dolní Moravice suferis en 1709 pro inundo, en la jaroj 1713 - 1715 ili suferis pro pesto kaj la 5-an de julio 1916 pro venta kirlo kun hajlado.

En la 17-a jarcento oni fabrikis en Dolní Moravice kanonojn.

## Loĝantaro 
## Kulturaj memorindaĵoj 
* filia preĝejo de sankta Jakobo el 1351
* statuo de Immaculata el 1764
* ŝtonponto de sveda tipo


Kategorio:Municipoj en distrikto Bruntál
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Bruntál
Kategorio:Setlejoj en Nízký Jeseník
Staré Heřminovy

**Staré Heřminovy** estas municipo troviĝanta en distrikto Bruntál en Ĉeĥio. Sur la teritorio de municipo vivas  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo estas el la jaro 1338.

## Loĝantaro 
## Fotogalerie 

Staré Heřminovy, zámek (2019-08-14; 01).jpg|Kastelo
Staré Heřminovy, kostel sv. Václava (2019-08-14; 03).jpg|Preĝejo de sankta Venceslao
Staré Heřminovy, pomník padlých (2019-08-14; 01).jpg|Monumento al falintoj
Staré Heřminovy, obecní úřad (2019-08-14; 02).jpg|Municipa oficejo kaj infanĝardeno
Staré Heřminovy, hasičská zbrojnice (2019-08-14; 01).jpg|Fajroestingista armilejo

Kategorio:Municipoj en distrikto Bruntál
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Bruntál
Kategorio:Setlejoj en Nízký Jeseník