Mangualde

**Mangualde** estas urbo de Portugalio, situanta en la Distrikto Viseu, Centra regiono kaj la subregiono *Viseu Dão-Lafões*. Ĝi havas 7 300 loĝantojn (2021). Ĝi estas la tria plej loĝata urbo en la Distrikto Viseu, malantaŭ Viseu mem kaj Lamego.

Ĝi estas sidejo de la municipo Mangualde, kiu havas totalan areon de 219,26 km², kaj 18 303 loĝantojn (2021), subdividita en 12 fregezioj. La municipa teritorio limas norde kun Penalva do Castelo, oriente kun Fornos de Algodres, sudoriente kun Gouveia, sude kun Seia, sudokcidente kun Nelas kaj nordokcidente kun Viseu. La teritorio estas inter la riveroj Mondego kaj Dão, dum la sidejo estas inter la urboj Nelas sudokcidente kaj Penalva do Castelo nordoriente, dum tuj norde de Mangualde estas la aŭtoŝoseo A25 kiu ligas kun apuda Viseu. 

## Historio
eta|maldekstre|200px|Dolmeno de Cunha Baixa.
Prahistorian loĝadon atestas la monumentaj megalitoj troviĝantaj en la municipo. El la romia epoko estas ankaŭ disaj restaĵoj. Elstaras la arkitekturo de la 17-a kaj 18-a jarcentoj, videbla ĉefe en la senjordomegoj. 

Mangualde estis konkerita el islamanoj inter 1058 kaj 1064, kiuj estis respektive, la jaroj de la konkeroj de Viseu kaj de Koimbro. Post la fondo de la Reĝlando Portugalio (en 1143), ekis administracia organizado, per kreado de municipoj. En 1102 la municipo ricevis foruon el la grafo D. Henrique. Ĝis la 19-a jarcento la municipo nomiĝis Azurara da Beira. La 23an de Aŭgusto 1986 Mangualde estis altigita al la kategorio de *cidade* (urbo). 

En la unua duono de la 20-a jarcento la loĝantaro estis stabila kaj atingis eĉ 25 000 loĝantojn en 1950, sed poste malpliiĝis pro elmigrado ĝis nunaj 18 000 loĝantoj. Aktuale en Mangualde oni produktas jenon: vino, mielo, fromaĝo, fruktoj (pomoj, ĉerizoj, mirtilo), likvoroj, dolĉaĵoj, batatoj, cepoj, pizoj, faboj, brasikoj, fazeoloj, olivoj, ovoj, sekaj fruktoj, oleo, kolbasoj kaj metiartaĵoj.

## Submunicipoj 
Mangualde havas la jenajn fregeziojn:
thumb|maldekstre|Fregezioj de la municipo Mangualde.

* Abrunhosa-a-Velha
* Alcafache
* Cunha Baixa
* Espinho
* Fornos de Maceira Dão
* Freixiosa
* Mangualde, Mesquitela e Cunha Alta
* Moimenta de Maceira Dão e Lobelhe do Mato
* Quintela de Azurara
* Santiago de Cassurrães e Póvoa de Cervães
* São João da Fresta
* Tavares (Chãs, Várzea e Travanca)

## Vidindaĵoj
En pluraj loĝlokoj estas interesaj preĝejoj kaj kapeloj, kun gravaj pentraĵoj kaj valoraj liturgiaj juveloj; krome estas ankaŭ nobelaj domegoj ĉefe el la 18a jarcento.
* Domo de Santa Eufêmea en Alcafache
* Dolmeno de Cunha Baixa
* Monaĥejo de Santa Maria de Maceira Dão
* Kapelo de Nossa Senhora do Castelo
* Domo de Mesquitela
* Palaco de la grafoj de Anadia
* Pilorio de Abrunhosa-a-Velha

## Bildoj

Convento de Santa Maria de Maceira Dão - Vila Garcia - Portugal (6118468814).jpg|Monaĥejo de Santa Maria de Maceira Dão.
Senhora do Castelo (6751415645).jpg|Kapelo de Nossa Senhora do Castelo.
Torre de Gandufe - Portugal (4586400822).jpg|Turo de Gandufe en Espinho.
Freixiosa - Portugal (47538012772).jpg|Freixiosa.
Estalagem Casa d'Azurara - Mangualde - Portugal (8195230885).jpg|Palaco de la grafino de Mangualde. 
Cunha Alta - Portugal (11105823806).jpg|Cunha Alta.
Lobelhe do Mato - Portugal (7853469902).jpg|Lobelhe do Mato.
Quintela de Azurara - Portugal (2978645255).jpg|Quintela de Azurara.
Igreja Matriz de Santiago de Cassurrães - Portugal (1575572105).jpg|Preĝejo de Santiago de Cassurrães.
Igreja Paroquial de São João da Fresta - Portugal (50769715893).jpg|Preĝejo de São João da Fresta.
Solar Melo Cabral - Chãs de Tavares - Portugal (50771949281).jpg|Blazondomo de Melo Cabral - Chãs de Tavares.
Solar de Travanca de Tavares - Portugal (40624975033).jpg|Blazondomo en Travanca de Tavares.
Igreja Matriz de Travanca de Tavares - Portugal (47591005361).jpg|Preĝejo en Travanca de Tavares.

## Referencoj
## Vidu ankaŭ 
* Mangualde (stacidomo)
* Gouveia (stacidomo)
* Moimenta-Alcafache (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Urboj de Portugalio
Kategorio:Distrikto Viseu