open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tujfotilo

dekstra|eta|Unu Polaroid kaj du Fujifilm tujaj fotiloj kun filmaĵo
[dekstra|eta|300x300ra|Moderna [Fujifilm tujfotilo kun evoluinta (rivelita?) foto.]]
**Tujfotilo** aŭ **Tuja fotilo** (ankaŭ konata kiel **Polaroid**-fotilo) estas fotilo kiu ellaboras paperan filmaĵon, fiksas ĝin kaj elĵetas ĝin kiel pretan foton tuj post kiam la obturatoro estas liberigita.

Polaroid estis la pioniro en la kampo kaj la unua (kun proprieto de la produkta patento ) kiu provizis tujfotilojn same kiel kongruajn fotografiajn filmojn, kiuj estis konsumant-amikaj. Poste, aliaj fabrikantoj komencis produkti tujrevelajn fotilojn.

La inventinto de la tujfotilo, kiu taŭgis por komerca distribuado kaj estis simple uzebla, estis la usona sciencisto Edwin Land, kiu prezentis sian unuan komercan modelon, la " **Land Camera Model 95** " en 1948 - ĉirkaŭ jaron post la prezento de tuja filmaĵo en Novjorko.  Kompare kun tiu komerca modelo, la unua tujrevela fotilo estis inventita jam en 1923 fare de Samuel Slaprock, kiu inkluzivis, krom la fotilo mem, porteblan senlumejon .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Polaroid Oficiala Retejo
* Retejo Kodak: Tuja presfotado retpaĝo

Kategorio:Usonaj inventoj
Kategorio:Fotiloj
Kategorio:Fotado
Chippenham

''''* - prononco laŭ sistemo IFA [] - estas  en Britio. Ĝi apartenas al la landoparto Anglio, la regiono sudokcidenta Anglio kaj al la historia graflando *Wiltshire''. Laŭ la censo de  en la  vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Rilatoj al Esperanto 
De 1975 ĝis 1992 en Chippenham vivis kaj laboris en la urbeta mezlernejo la lingvoinstruisto Malcolm Jones. Li jam eklernis Esperanton memstare kiel 11-jarulo en 1961, poste deflankiĝis, sed en 1984 en kurso finlernis Esperanton kaj tuj en la sama jaro starigis urbetan Esperanto-grupon, en kiu ankaŭ aktivis pluraj lernejanoj, ĝis en 1992 li ricevis instruistan postenon en sia naskiĝurbo Skipton, 320 kilometrojn aŭ 200 mejlojn pli norde, kaj do forlasis la gimnazion kaj urbeton Chippenham. Ĉar li estis la motoro de la Esperanto-grupo, tio estis ĝia fino, sed almenaŭ la urbeto havis preskaŭ jardekon da Esperanto-historio.

## Partneraj komunumoj 
*  Friedberg, Bavario, Germanio	
*  La Flèche, Luarlandoj, Francio

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:j de Wiltshire
Baú de Votu (libro)

***Baú de Votu***, laŭ la kovrilo '*"*Baú de Votu – Uma coleção de histórias de quem fez nossa cidade"***, aŭ laŭ la katalografia slipo **"*Baú de Votu: famílias que participaram do desenvolvimento de Votuporanga"'''*, estas brazila libro verkita de José Carlos Pontes kaj eldonita en 2025 de Editora Ponto Z.

## Enhavo 
La verko celas dokumenti la lokan historion de Votuporango, bazita sur samnoma televida intervju-serio elsendita de UNIFEV-TV, eduktelevido de la Fondaĵo de Eduka Radio de Votuporanga (FREV). La libro prezentas rakontojn, memorojn kaj historiajn eventojn pri la urbo.

## Strukturo 
La libro enhavas temajn ĉapitrojn kun enkondukaj tekstoj kaj komentoj de la aŭtoro. Ĝi baziĝas sur 94 intervjuoj faritaj por la TV-serio *Baú de Votu'', kiuj fokusas pri la familiaj vojoj de pioniroj kaj iliaj posteuloj ekde la 1940-aj jaroj. Ĉiu rakonto inkluzivas QR-kodon por spekti la kompletan intervjuon, tiel integriĝante la skriban kaj aŭd-vidan enhavon. Laŭ la aŭtoro:

## Vidu ankaŭ 
Votuporango

UNIFEV-TV

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
La programo "Baú de Votu" de UNIFEV-TV iĝas libro (portugale)

Ludlisto "Baú de Votu" sur la jutub-kanalo de UNIFEV-TV (portugale)

Kategorio:Libroj aperintaj en 2025
Kategorio:Votuporango
Oblajovice

**Oblajovice** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Dolní Hořice en distrikto Tábor. Ĝi troviĝas proksimume 3&nbsp;km oriente de Dolní Hořice. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

**Oblajovice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,71&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1529.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Kastelo Oblajovice

## Pluaj fotoj 

Oblajovice, autobusová zastávka.jpg|Aŭtobusa haltejo
Oblajovice, chalupa.jpg|Domo
Oblajovice, stavení.jpg|Domo kun ĝardeno
Oblajovice, křížek.jpg|Kruco
Zámek Oblajovice, vegetace.jpg|Kastelo
Oblajovice 2.jpg|Garbejo

Kategorio:Dolní Hořice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Tábor
Kategorio:Setlejoj en Montetaro Křemešník
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Querelle

***Querelle*** estas germana filmo de 1982 reĝisorita de Rainer Werner Fassbinder; temas pri adaptaĵo de la romano de la franca verkisto Jean Genet nome *Querelle de Brest* (1947). Ĝi estas la lasta filmo de Fassbinder, kiu fakte mortis tiun saman jaron. 

## Intrigo
La filmo fokusas al bela maristo, Georges Querelle (Brad Davis), kiu estas ankaŭ ŝtelisto kaj murdisto kaj trairis kun la ŝipanaro la tutan mondon. Alveninte al Brest, Querelle vizitas la brodelon Feria, regita de Lysiane (Jeanne Moreau), enamiĝinta de Robert, frato de Querelle. Tiu estis farinta trafikon de opio kun la posedanto de Feria kaj policano de Brest —ambaŭ samseksemuloj—, kaj nun li murdas sian komplicon kaj samŝipano Vic mikse pro deziro kaj perfortemo, tiom ofta afero en la verkoj de Genet, li mem samseksema kaj farinto de kelkaj deliktoj en sia junaĝo.

Konstrulaborestro de Brest nome Theo estas murdita de unu de siaj laboristoj, nome Gil, kiu tiel venĝas la oftajn humiligojn fare de la laborestro. Gil kaŝiĝas el la polico, kaj junulo, Roger, enamiĝinta de Gil, kontaktas kun Querelle, kiu promesas helpi Gil. La rilaro inter Querelle kaj Gil iĝas amrilato. Querelle sentas specialan altiron por Gil, ĉar konsideris lin samranga: murdisto. Sed Querelle avertas anonime la policon pri la fuĝoplano kiun li mem estis preparinta por Gil.

Laŭlonge de la filmo, aliaj scenoj, paralele, montras la ŝipestron — leŭtenanto Seblon (Franco Nero) — enamiĝinta de Querelle pro lia perfekteco kaj murdinstinto; Seblon protektas Querelle disde la justico. 

## Geaktoraro kaj roluloj
* Brad Davis, Querelle
* Franco Nero, Lieutenant Seblon
* Jeanne Moreau, Lysiane
* Laurent Malet, Roger Bataille
* Hanno Pöschl, Robert/Gil
* Günther Kaufmann, Nono
* Burkhard Driest, Mario
* Roger Fritz, Marcellin
* Dieter Schidor, Vic Rivette
* Natja Brunckhorst, Paulette
* Robert van Ackeren, Betrunkener Legionär
* Werner Asam, Laboristo
* Isolde Barth, Mädchen

## Eksteraj ligiloj
* en imdb

Kategorio:Germanaj dramaj filmoj
Kategorio:GLAT-filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1982
Kategorio:Erotikaj filmoj
Kategorio:Filmoj adaptitaj de libroj
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Harris Manchester College

***Harris Manchester College*** - prononco laŭ sistemo IFA [] -  fakte formale konsistanta el du partoj, *Manchester Academy* kaj *Harris College* - estas unu el la kolegioj, do unu el la 39 konsistigaj altlernejoj, de la universitato de Oksfordo en Britio, situanta en la urbocentro de Oksfordo. Ĝi fondiĝis en 1757 en la urbo Warrington en nordokcidenta Anglio kiel altlernejo por unitariaj studentoj kaj translokiĝis al Oksfordo en 1893. En 1996, ĝi fariĝis plena altlernejo de la universitato. Ĝia nuna nomo memorigas pri sia antaŭulo, la* Manchester Academy*, kaj ĝia fondinto, *Philip Harris, barono *Harris de Peckham''.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Universitato de Oksfordo
Blackfriars

***Blackfriars*** aŭ ***Blackfriar College*** - prononco laŭ sistemo IFA [] resp. ***Blackfriar  Hall*** -  estas unu el la faktaj kolegioj, oficiale nomata "permanenta privata halo", «daŭra privata edukejo», de la universitato de Oksfordo en Britio, situanta en la norda centro de Oksfordo. Ĝi fondiĝis en la nuna formo en 1994. La nomo "Blackfriars" signifas "nigraj monaĥoj" kaj aludas al la nigraj monaĥaj roboj de la katolika monaĥa ordeno de la dominikanoj, kiuj fondis la kolegion. La nomo cetere kontrastas kun la "Greyfriars" - laŭ sistemo IFA [] - "grizaj monaĥoj", kio aludas al la grizaj monaĥaj roboj de la katolika monaĥa ordeno de la franciskanoj, kiuj fondis alian kolegion aŭ edukejon de la universitato de Oksfordo.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Universitato de Oksfordo
Kozmice (Radenín)

**Kozmice** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Radenín en distrikto Tábor. Ĝi troviĝas proksimume 3,5&nbsp;km nordoriente de Radenín. Estas ĉi tie registritaj 58 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

Kozmice situas en katastra teritorio **Kozmice u Chýnova** kun areo 5,39&nbsp;km². En la katastra teritorio Kozmice u Chýnova estas naturmemorindaĵo kaj eŭrope signifa loko Hroby.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1365.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Dia torturo

## Pluaj fotoj 

Radenín, Kozmice, common 2.jpg|Vilaĝplaco
Radenín, Kozmice, firehouse.jpg|Fajroestingista armilejo
Radenín, Kozmice, chapel.jpg|Kapelo en vilaĝplaco
Radenín, Kozmice, road No 409.jpg|Ŝoseo de la II-a klaso 409 super la vilaĝo

Kategorio:Radenín
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Tábor
Kategorio:Setlejoj en Montetaro Křemešník
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Merton College

***Merton College*** - prononco laŭ sistemo IFA [] -  aŭ **kolegio Merton** estas unu el la kolegioj de la universitato de Oksfordo en Britio, situanta iom sudoriente de la urbocentro de Oksfordo. Ĝi fondiĝis en [[]]. Fondinto estis '''' (1205-1277), episkopo de Rochester kaj lordokanceliero de Anglio.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Universitato de Oksfordo
Kolegio Green Templeton

***Green Templeton College*** - prononco laŭ sistemo IFA [] -  aŭ **kolegio Green Templeton** estas unu el la kolegioj de la universitato de Oksfordo en Britio, situanta en la urbocentro de Oksfordo. Ĝi estis fondita la 1-an de oktobro 2008 kaj konsistas el la membroj de la antaŭaj kolegioj *Green College* kaj *Templeton College*. La kolegio situas sur la antaŭa loko de *Green College* en norda Oksfordo. En ĝia centro estas arkitekture alloga kaj grandioza 18-jarcenta konstruaĵo, la *Radcliffe Observatory*, kiu estis modelita laŭ la antikva Turo de la ventoj en Ateno. La konstruaĵo de 1773 ĝis 1934 estis astronomia observejo, tiam la astronomia observado pludaŭris en Pretorio, Sudafriko, sed en 1972 ankaŭ tie finiĝis.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Universitato de Oksfordo
Dávid Somfai Kara

'*** [ŝomfai], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Somfai Kara Dávid*' estis hungara mongolisto, altlerneja instruisto.

 naskiĝis  en Budapeŝto.
eta|

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1987, poste li akiris bakalaŭron en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 2000, dum en la studjaro 1989 li studis kiel kuristo en Usono per stipendio. En Usono li ricevis emon pri Centra Azio kaj ekde 1991 li migris tie, same en Siberio kaj Meza Azio, eĉ en Ĉinio. Inter 1993–1995 li studis en Kazaĥio la kazaĥan lingvon, dum li kolektis etnografiaĵojn. Ekde 1996 li plustudis en la Universitato Loránd Eötvös kaj akiris magistron en 2000, Ph.D. en 2007. Intertempe ekde 2003 li laboris en akademia etnografia instituto. En la studjaro 2009 li esploris en Indiania Universitato, iam li instruis en la Universitato Loránd Eötvös. Lia edzino naskis 2 filojn. Li ricevis hungaran premion en 2024.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A Xöwsgöl-i tibák* (1998)
* *Mongóliai kazakok.* (2008)
* *Lakóhelyek, települések - A nemezház.* (2017)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio angle
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj mongolistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kolegio Corpus Christi

La titolo '*kolegio *Corpus Christi***, en plena Esperanto **kolegio Korpo de Kristo*' aŭ en plena angla *Corpus Christi College* unuavice celas la edukejojn

* kolegio Corpus Christi, kolegio de la universitato de Kembriĝo kaj
* kolegio Corpus Christi, kolegio de la universitato de Oksfordo, ambaŭ en Britio.

Tio, kvankam ankaŭ ekzistas aliaj kolegioj samnomaj ekzemple en Perto, Vankuvero aŭ Melburno, tamen ĝis nun sen esperantaj artikoloj.
Borbála Obrusánszky

**Borbála Obrusánszky** [obruŝAnski], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun plia persona nomo **Obrusánszky Borbála Anna** estas hungara mongolisto, ambasadoro.

 naskiĝis  en Ózd.

## Biografio 
 maturiĝis en mezlernejo en Salgótarján, poste ŝi akiris mongolistan diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1997, pli poste ŝi doktoriĝis (Ph.D.) en Nacia Universitato de Mongolio en 2000 (en 2006 Universitato de Debrecen akceptis la doktoriĝon). Post la doktoriĝo ŝi estis konsultisto 2 jarojn en la Universitato de Pécs kaj organizis la mongolajn programojn en Tibeta Centro en Budapeŝto, poste ŝi laboris en instituta arkivejo, fine ŝi instruis en neoficiala universitato. Ekde 2000 ŝi partoprenis en ekspedicioj al Mongolio 15-foje kaj al norda Ĉinio kvinfoje, al Tibeto dufoje. Ekde 2020 ŝi estis ambasadoro en Ulanbatoro. Ŝia scienca laboro ligiĝis al historio de hunoj. Ŝi ricevis premiojn en 2015 kaj 2019.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A nesztoriánus vallás elterjedése és jelentősége Belső-Ázsiában.* (la titolo estas hungara traduko, disertaĵo, 2000)
* *A mongol népek története*. (2005)
* *Hunok Hungárok Magyarok* (2013)
* *Törvények és tanítások – A sztyeppei lovas birodalmak szellemi öröksége*. (2024)  

## Fontoj 
* membiografio hungare
* biografio hungare
* biografieto hungare ene

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj mongolistoj
Kategorio:Hungaraj ambasadoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Radcliffe Camera

La ***Radcliffe Camera*** (slange "**Rad Cam**" aŭ "**The Camera**"; de la , signifante 'ĉambro') estas 18-jarcenta konstruaĵo en Oksfordo, Anglio. La rotondo en placo Radcliffe (), proksime al la urbocentro, origine gastigis bibliotekon kaj nun estas uzata kiel legejo de la Biblioteko Bodleian. 

Aliro al la legejo estas rezervita por studentoj de la Universitato de Oksfordo. La pli malalta el la du etaĝoj nomiĝas *la Malsupra Ĉambro*, kaj la supra etaĝo, kun sia rimarkinda arka galerio, nomiĝas *la Supra Ĉambro* . La konstruaĵo, ĉirkaŭita de la Biblioteko Bodleian kaj la Universitata Preĝejo de Sankta Maria la Virgulino, estas unu el la ĉefaj allogaĵoj de Oksfordo kaj plej fotitaj konstruaĵoj.

La konstruaĵo estas nomita laŭ la kuracisto John Radcliffe, kiu testamentis sian posedaĵon al la sianoma fondaĵo, kiu financis la konstruadon de la biblioteka konstruaĵo. 

La monumenta rotonda efiko estas atingita per plano kun du samcentraj cilindroj kaj rustikigita soklo. La interna cilindro havas kupolon. Ĝi origine estis malferma antaŭĉambro, sed la malfermaĵoj nun estas vitrigitaj aŭ plenigitaj por provizi plian legejon.

## Galerio 

Dosiero:Radcliffe_Camera_Oxford_2018_03.jpg|alternative=Photo of the Radcliffe Camera from street level showing the Rotunda shaped library with grey top and cream bricks. The railings around the outside have bicycles against them.|Radcliffe Camera de strata nivelo en placo Radcliffe
Dosiero:The_Radcliffe_Camera_from_the_Bodleian_end_of_Catte_Street.jpg|La Camera, kiel vidita de ekstere de la Biblioteko Bodleian sur Catte Strato, kun la preĝejo St Mary kaŝita malantaŭ maldekstre.
Dosiero:1_radcliffe_camera_night_2012.jpg|Dumnokta vido
Dosiero:Oxford_Palestine_solidarity_encampment_-_second_encampment_at_Radcliffe_Square_-_20_May_2024_07.jpg|palestina solidareco enkampadejo sur la gazono de la Radcliffe Camera , 2024
Dosiero:Radcliffe2ndlevel.jpg|Ene la supra Camera
Dosiero:Radcliffe_Camera,_Oxford;_panoramic_view_with_All_Soul's_Col_Wellcome_V0014214.jpg|Radcliffe Camera (linia gravuraĵo)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Photograph and short history from OxfordCityGuide.com
* Britain Express information
* Photos of Radcliffe Camera through different seasons
* Images of Radcliffe Camera
* 360° Panorama showing Radcliffe Camera and University Church at dusk

Kategorio:Biblioteko Bodleian
Kategorio:Barokaj konstruaĵoj en Anglio
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Zsuzsa Thury

**Zsuzsa Thury** [ĵuĵa turi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Thury Zsuzsa** estis hungara verkisto. Ŝia nomo estis ĝis 1909 *Zsuzsanna Köpe *, ŝiaj familiaj nomvariantoj estis *Thúry* kaj *T. Thury*. Ŝia patro estis Zoltán Thury, ŝia frato estis Lajos Thury, ŝia dua edzo estis Kálmán Sándor.

 naskiĝis  en Budapeŝto, ŝi mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en Debrecen en 1918, post 3 jaroj ŝiaj noveloj aperis en gazeto en Budapeŝto. Ŝia novela volumo aperis en Debrecen en 1927, poste ŝi vivis 2 jarojn en Parizo, kie ŝi sendis hejmen raportojn. Hejmenveninta ŝi estis ĵurnalisto de hungara gazeto Ellenzék en Cluj (1930-1936), poste ŝi estis romanisto en Budapeŝto. Ŝi edziniĝis dufoje. Ŝi ricevis premiojn inter 1953-1986.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Schmitt Terka* (debuta novelaro, 1927, 1937)
* *A Szentpétery gyerekek* (1931)
* *Szerelmes idegenek* (1947)
* *A francia kislány* (1953)
* *Ördögtánc* (1958)
* *Apollónia kisasszony vendégei* (1968)
* *Barátok és ellenségek* (rememoroj pri periodo en Cluj, 1979)
* *Amerikából jöttem* (1983)
* *Az öreg hölgy történetei* (postmorta kompilaĵo, 1990)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* aprezo hungare
* datenoj hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Lai Ching-te

**Lai Ching-te** (, W.-G. *Lai Chʻing-tê* , Pe̍h-ōe-jī *Loā Chheng-tek* ; naskiĝis la 6-an de oktobro 1959 en Wanli), ankaŭ konata kiel **William Lai** , estas politikisto de la Demokrata Progresema Partio kaj ekde majo 2024, la aktuala Prezidanto de Respubliko Ĉinio (Tajvano) .

Lai servis kiel Vicprezidanto de Tajvano ekde la 20-a de majo 2020. Antaŭe, li servis kiel Urbestro de la urbo Tainan kaj Prezidanto de la Leĝdona Juano kaj tiel Ĉefministro de Respubliko Ĉinio (Tajvano) de fino de 2017 ĝis komenco de 2019. Lai Ching-te venkis en la prezidanta baloto en Tajvano la 13-an de januaro 2024, kiel la prezidenta kandidato de partio (DPP).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Nuntempaj ŝtatestroj
Kategorio:Prezidantoj de Tajvano
Kategorio:Tajvanaj politikistoj
Kategorio:Studentoj de universitato Harvard
Mikio Sato

**Mikio SATŌ** (japane 佐藤 幹夫, *Satō Mikio*; naskiĝis la 18-an de aprilo 1928) estas elstara japana matematikisto, kreinto de la teorio de hiperfunkcioj kaj pioniro en algebra analitiko. Li ricevis la Premion Wolf en 2003 pro siaj fundamentaj kontribuoj al matematiko.

## Vivo kaj kariero 
Satō diplomiĝis ĉe la Universitato de Tokio en 1952 kaj doktoriĝis en 1963. Li laboris ĉe la Universitato de Kioto kaj fondis la Esplorinstituto pri Matematikaj Sciencoj en Kioto.

## Gravaj kontribuoj 
* Kreado de la teorio de hiperfunkcioj (1958-1960)
* Disvolvo de algebra analitiko
* Koncepto de spacoj de Sato kaj D-moduloj
* Teorio de solitonaj ekvacioj kaj KP-ekvacio

## Premioj kaj honoroj 
En 2003, Satō ricevis la Premion Wolf pri matematiko "por siaj kreemaj kaj fundamentaj kontribuoj al algebra analitiko kaj teorio de solitonoj".

Aliaj gravaj premioj:
* Premio Asahi (1976)
* Premio Kyoto (1997) - unua premiito en la kategorio de Matematikaj Sciencoj
* Membro de la Japana Akademio de Sciencoj

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Theory of Hyperfunctions* (1958-1960)
* *Soliton Equations and Infinite Dimensional Lie Algebras* (1983)
* *Algebraic Analysis* (kun aliaj aŭtoroj, 1988)

## Vidu ankaŭ 
* Hiperfunkcioj
* Algebra analitiko
* Solitonoj
* Spacoj de Sato

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* MathGenealogy 50726
* Profila paĝo ĉe RIMS

Kategorio:Japanaj matematikistoj
Kategorio:Wolf-premiitoj pri matematiko
Jürgen Moser

**Jürgen Kurt MOSER** (naskiĝis la 4-an de julio 1928 en Königsberg, mortis la 17-an de decembro 1999) estis germana-svisa matematikisto kiu faris fundamentajn kontribuojn al ĥaosoteorio kaj diferencialaj ekvacioj. Li ricevis la Premion Wolf en 1995 pro siaj elstaraj atingoj en matematiko.

## Vivo kaj kariero 
Moser doktoriĝis en 1952 ĉe la Universitato de Göttingen sub gvido de Carl Ludwig Siegel. Li laboris ĉe MIT, la Universitato de Novjorko, kaj fine ĉe ETH Zuriko en Svislando.

## Gravaj kontribuoj 
* Teoremo de Kolmogorov-Arnold-Moser (KAM-teorio)
* Moser-tordado en geometrio
* Fundamentaj rezultoj pri stabileco en dinamikaj sistemoj
* Kontribuoj al Ĉiela mekaniko

## Premioj kaj honoroj 
En 1995, Moser ricevis la Premion Wolf "por siaj fundamentaj laboroj pri stabileco en ĥaosomeĥaniko kaj pro liaj profundaj kontribuoj al nelineara diferenciala analitiko".

Aliaj gravaj premioj:
* Premio James Craig Watson (1969)
* Premio Georg Cantor (1992)
* Membro de la Usona Nacia Akademio de Sciencoj kaj Reĝa Societo de Londono

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Stable and Random Motions in Dynamical Systems* (1973)
* *Lectures on Hamiltonian Systems* (1968)
* *Integrable Hamiltonian Systems and Spectral Theory* (1983)

## Vidu ankaŭ 
* KAM-teorio
* Ĥaosoteorio
* Dinamika sistemo
* Ĉiela mekaniko

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* MathGenealogy 24651
* Biografio ĉe ETH Zuriko

Kategorio:Germanaj matematikistoj
Kategorio:Svisaj matematikistoj
Kategorio:Wolf-premiitoj pri matematiko
Kategorio:Analitikistoj
Kategorio:Membroj de la Reĝa Sveda Akademio de Sciencoj
Kategorio:Membroj de la franca Akademio de Sciencoj
Kategorio:Membroj de la Usona Nacia Akademio de Sciencoj
Kategorio:Teoriistoj de dinamikaj sistemoj
Memkompato

**Memkompato**, do la ago kompati sin mem, rilatas al la homa konduto senti animan doloron pro ŝajne aŭ efektive maljuste suferita malbono kaj lamenti pri tio, kelkfoje per grandaj gestoj. Povas, ekzemple, temi pri aflikto pri la percepto de la propra korpo. Memkompato kutime esprimiĝas per ĝemado, lamentado, kaj ofte rezultigas rezignacion, do depresian ne-agadon. Laŭ nacilingvaj psikologiaj vortaroj, memkompato estas tipa simptomo de alkoholismo. En sia modelo de malsano, la usona sociologo Talcott Parsons (1902-1979) vidis troan memkompaton kiel unu el du eblaj reagoj de fizike malfavorataj homoj al sia stato.

## Referencoj 

Kategorio:Psikologio
Nové Dvory (Dolní Hořice)

**Nové Dvory** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Dolní Hořice en distrikto Tábor. Ĝi troviĝas proksimume 5&nbsp;km sudoriente de Dolní Hořice. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

Nové Dvory situas en katastra teritorio **Nové Dvory u Pořína** kun areo 4,35&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1654.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Kamparana bienento n-ro 10
* Akva muelejo – n-ro 6

## Pluaj fotoj 

Down part of Nové Dvory, Dolní Hořice, Tábor District.jpg|Nové Dvory
Nové Dvory, usedlost čp. 10.jpg|Bieneto n-ro 10

Kategorio:Dolní Hořice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Tábor
Kategorio:Setlejoj en Montetaro Křemešník
Kanuma

**Kanuma,**  estas urbo en Japanio,  sur la ĉefa insulo Honŝuo, en regiono Kanto, en Gubernio Toĉigi. 
eta|maldekstre|

## Demografio 
En la 1-a de aŭgusto 2020 Kanuma havis populacion de . Ĉirkaŭ 1985-2015 laŭ la internacia kvalifiko ĝi estis urbego (pli granda, ol cent mil), poste ĝi malleviĝis al statuso urbo.

## Geografio 
Kanuma situas en montaro. Gubernia sidejo Ucunomija troviĝas 14, Toĉigi (urbo) 18, Nikko 25, Sano (Toĉigi) 29, Aŝikaga 35, Kirju 40, Isesaki 54, Fukaja 56, ĉefurbo Tokio 105 kilometrojn aere laŭ https://www.thedistancenow.com/kanuma_japan/tokyo_japan.

## Historio 
Dum la Edo-periodo Kanuma havis fortikaĵon. Baldaŭ la areo daŭre prosperis pro  kelkaj poŝtaj stacioj. La urbo Kanuma estis kreita la 1-an de aprilo 1889 kun la establado de la tiama moderna municipa sistemo kaj oficiale estis levita al urbostatuso la 10-an de oktobro 1948. La 1-an de januaro 2006 proksoma urbo estis kunfandita kun Kanuma. 
 
## Ekonomio 
La ekonomio de Kanuma estas ĉefe agrikultura. Kanabo iam estis grava kultivaĵo, sed ĝi estis anstataŭigita per fragoj kaj fagopiroj kun ties prilaboradoj.

## Edukado 
Kanuma havas 24 bazlernejojn kaj dek mezlernejojn funkciigatajn de la urba registaro, krome la gubernio havas kvar publikajn mezlernejojn. Altlernejo ne ekzistas.
eta|

## Trafiko 
Spite la montaran areon Kanuma estas atingebla fervoje kaj ĉefvoje.

## Klimato 
Kanuma situas en humida subtropika klimato (Cfa) laŭ la klimata klasifiko de Köppen kun varmaj someroj kaj malvarmaj vintroj kun forta neĝado. La meza jara temperaturo estas  kaj varias inter . La jarpluvo averaĝas 1677 milimetrojn, en ĉiuj monatoj pluvas, sed pli ofte pluvas inter aprilo-oktobro.

## Vidindaĵoj 
* preĝejoj, eĉ ortodoksa kirko
* pluraj festivaloj
* muzeo

## Ĝemelurboj 
*  :en:Tieling, Ĉinio
*  Grand Forks, Usono, Norda Dakoto

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Japanio
Kampa knaŭtio

**Kampa knaŭtio** (*Knautia arvensis*) estas plurjara herba planto el la genro Knaŭtio. Ĝi altas de 30 ĝis 100 cm.

La tigo simplas aŭ povas dividiĝi, ĝiaj haretoj rigidas.

La folioj iom raspe harozas kaj grizverdas; la bazaj, lancformaj aŭ ovalaj, havas petiolon kaj ne dividiĝas, ili foje havas dentojn; la tigaj, paraj, ne havas petiolojn kaj plume kvazaŭdividiĝas.
eta|maldekstra|Tiga folio plume kvazaŭdividita

La kapitulo platas kaj larĝas je 2 ĝis 4 cm. La eksteraj brakteoj pli mallongas ol la floroj. La korolo violbluas aŭ lilakkoloras, ĝi estas baze tubforma kaj finiĝas per 4 petaloj ne egalaj inter si; la eksteraj floroj pli grandas ol la internaj. 
eta|maldekstra|Kapitulo
eta|centra|Fruktaro
eta|maldekstra|Unuopaj floroj: kaliko kun 8-10 pintoj, kvarpetala korolo

## Kreska medio
Temas pri specio disvastiĝinta en tuta Eŭropo, ĝi kreskas en herbejo riĉgrunda, laŭ vojoj aŭ rande de arbaro. 

## Uzo
En la pasinteco oni uzis ĝin kontraŭ haŭtaj kaj diversaj aliaj malsanoj. En kuirarto oni povas uzi etkvante la junajn foliojn, amarajn kaj iom spicajn, en salatoj aŭ por spici supojn, buljonojn aŭ blankan fromaĝon. Ankaŭ la floroj manĝeblas kaj povas ornami legompladojn, salatojn kaj desertojn.

Kategorio:Dipsakacoj
Lejčkov

**Lejčkov** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Dolní Hořice en distrikto Tábor. Ĝi troviĝas proksimume 3&nbsp;km oriente de Dolní Hořice. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

**Lejčkov** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 1,2&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1540. Fine de la dua mondmilito, la 9-an de majo 1945, ĉi tie germanaj soldatoj murdis 24&nbsp;loĝantojn de la municipo kaj el dek naŭ domoj ili forbruligis ok.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Lejčkov, dům.jpg|Lejčkov
Lejčkov, ruina II.jpg|Lejčkov
Lejčkov, silnice IV.jpg|Lejčkov

## Referencoj
Kategorio:Dolní Hořice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Tábor
Kategorio:Setlejoj en Montetaro Křemešník
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Kozmice (Strážiště)

**Kozmice** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Strážiště en distrikto Mladá Boleslav. Ĝi troviĝas proksimume 2&nbsp;km norde de Strážiště. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Kozmice situas en katastra teritorio **Kozmice u Jiviny** kun areo 1,59&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1400.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Krucifikso apud n-ro 17

## Ĉirkaŭaĵo
* Vápno

## Pluaj fotoj 

File:Kozmice (Strážiště), kaplička.jpg|Kapeleto
File:Kozmice (Strážiště), křížek.jpg|Kruco
File:Kozmice (Strážiště), dětské hřiště.jpg|Infana ludejo
File:Kozmice (Strážiště), koupaliště.jpg|Rezervujo/Baniĝejo

Kategorio:Strážiště (distrikto Mladá Boleslav)
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Mladá Boleslav
Kategorio:Setlejoj en Jiĉina montetaro
Terezín (Radenín)

**Terezín** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Radenín en distrikto Tábor. Ĝi troviĝas proksimume 1,5&nbsp;km sudoriente de Radenín. Estas ĉi tie registritaj 36 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

Terezín situas en katastra teritorio **Radenín** kun areo 9,22&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1830.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Kapelo

## Pluaj fotoj 

Terezín (Radenín) čp5.jpg|Terezín
Terezín (Radenín), cedule.jpg|Terezín
Terezín (Radenín) čp31.jpg|Terezín
Terezín (Radenín), kaple.jpg|náhled|Kapelo en Terezín

Kategorio:Radenín
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Tábor
Kategorio:Setlejoj en Montetaro Křemešník
Bítov (Radenín)

**Bítov** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Radenín en distrikto Tábor. Ĝi situas 1,9 kilometro nordokcidente de Radenín; 2,2 kilometro sudokcidente de municipo Hroby; 3,3 kilometro sude de urbo Chýnov; dek unu kilometro oriente de Tábor; dek sep kilometro sudokcidente de Pacov. Estas ĉi tie registritaj 23 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

Bítov situas en katastra teritorio **Bítov u Radenína** kun areo 5,46&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1379.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Kapelo de sankta Johano 
* Puto en la vilaĝplaco

## Pluaj fotoj 

Radenín, Bítov, chapel.jpg|Kapelo en vilaĝplaco
Radenín, Bítov, old bridge.jpg|Restaĵoj de ponto oriente de la vilaĝo
Radenín, Bítov, Bítovský Mlýn.jpg|Eksa muelejo ĉe rojo Turovecký potok

Kategorio:Radenín
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Tábor
Kategorio:Setlejoj en Montetaro Křemešník
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Júlia Bartha

'*** [barta], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Bartha Júlia*' estas hungara turkologo, muzeologo, etnografo.

 naskiĝis  en Karcag.

## Biografio 
 maturiĝis en Kisújszállás, poste ŝi akiris etnografian diplomon en Scienca Universitato Lajos Kossuth en 1979, dum ŝi studis ankaŭ turkologion en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Ekde 1984 ŝi estis muzeologo preskaŭ 2 jardekojn en muzeo en sia naskiĝurbo, poste ŝi havis postenon en muzeo de Szolnok, dum ŝi akiris sciencan gradon Ph.D. en 2001 en Debrecen. Ekde 1998 ŝi pasis monaton en Turkio, krome ŝi okupiĝis pri la hungara folkloro. Ŝi ricevis premiojn inter 2000-2023.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Az anatóliai törökök temetkezési szokásai* (monografio, 1976)
* *Fogyó hold. Tanulmányok a török népi kultúráról* (1997)
* *Nagykunsági néprajzi tanulmányok.* (2007)
* *Keleti örökség a Nagykunság népi kultúrájában.* (2018)
* *Kelet kapuja. Tanulmányok a török népi kultúra köréből.* (2023)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto (legebla en la 11-a paĝo)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj turkologoj
Kategorio:Hungaraj muzeologoj
Kategorio:Hungaraj etnografoj
Hroby

:*Eble vi serĉas urbon Hrob.*

**Hroby** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Radenín en distrikto Tábor. Ĝi situas en senpera proksimeco de vilaĝo Nuzbely, 3,5 kilometro sudoriente de Chýnov kaj 1,7&nbsp;kilometro norde de Radenín sur ŝoseo II/409 proksimume dek du kilometroj oriente de Tábor, 27&nbsp;kilometroj okcidente de Pelhřimov kaj dek sep kilometrojn nordoriente de Soběslav. Estas ĉi tie registritaj 25 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

**Hroby** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,3&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1379.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de Ĉielpreno Virgulino Maria
* Kastelo Hroby

## Pluaj fotoj 

Hroby, bývalá škola.jpg|Eksa lernejo en Hroby
Hroby, kostel 03.jpg|Preĝejo
Small cross on the road near the village Hroby in summer 2011.JPG|Kruco en Hroby

Kategorio:Radenín
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Tábor
Kategorio:Setlejoj en Montetaro Křemešník
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Svatbín

**Svatbín** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, en distrikto Prago-oriento (ekde la 1-a de januaro 2007, ĝis la jaro 2006 en&nbsp;distrikto Kolín), ĝi estas parto de urbo Kostelec nad Černými lesy. Vivas ĉi tie  ().

**Svatbín** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,44 km².

## Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1415.

Ĝis la jaro 1924 la municipo nomiĝis **Svrabov** (ĝis nuntempo la nomon Svrabov konservis municipo en&nbsp;distrikto Tábor).

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Svatbín-náves2.jpg|Vilaĝplaco en Svatbín
Uvoz Svatbin.jpg|Kava vojo

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Prago-oriento
Kategorio:Kostelec nad Černými lesy
Kategorio:Setlejoj en Mezelba tabulo
Greyfriars

***Greyfriars*** aŭ ***Greyfriar College*** - prononco laŭ sistemo IFA [] resp. ***Greyfriar Hall*** -  estas katolika monaĥa komunumo kaj inter 1910 kaj 2008 estis ankaŭ unu el la kolegioj, oficiale nomata "permanenta privata halo", «daŭra privata edukejo», de la universitato de Oksfordo en Britio, situanta en la oriento de Oksfordo. Ĝi baziĝas sur teologia altlernejo jam fondita en [[]]. La nomo "Greyfriars" signifas "grizaj monaĥoj" kaj aludas al la grizaj monaĥaj roboj de la katolika monaĥa ordeno de la franciskanoj, kiuj fondis la kolegion kaj nun ankoraŭ konsistigas la monaĥan komunumon. La nomo cetere kontrastas kun la "Blackfriars" - laŭ sistemo IFA [] - "nigraj monaĥoj", kio aludas al la nigraj monaĥaj roboj de la katolika monaĥa ordeno de la dominikanoj, kies teologia altlernejo iĝis alia kolegio aŭ edukejo de la universitato de Oksfordo.

## Eksteraj ligiloj 
* , arkivigita laŭ la stato de aprilo 2007 ()

Kategorio:Universitato de Oksfordo
Kazo Koldo

La **kazo Koldo**, ankaŭ konata kiel la **kazo Ábalos**, estas kazo de politika korupto en Hispanio, kiu implikas la politikan konsiliston Koldo García Izaguirre, kaj la politikistojn José Luis Ábalos Meco, Ministro pri Publikaj Konstrulaboroj en la unuaj du registaroj de Pedro Sánchez kaj sekretario pri organizado de la PSOE (2017-2021), kaj Santos Cerdán León, sekretario pri organizado de la PSOE (2021-2025).

Koldo, kune kun dek aliaj homoj, estas esplorata en la Operacio Delorme kiel parto de supozebla "krima organizo" formita por profiti el naŭ publikaj kontraktoj por la aĉeto de vizaĝmaskoj, taksitaj je 54 milionoj da eŭroj. La nomo de la operacio rilatas al la familia nomo de la franca kuracisto Charles de Lorme, pioniro en la uzo de vizaĝmaskoj inter medicina personaro por preventi la transdonon de malsanoj.

Plue, post la faritaj esploroj, la Civila Gvardio konsideras en la raporto de la 8a de oktobro 2024, ke la kazo havus konsekvencojn siavice en la kazo Begoña Gómez aŭ la Delcygate-skandalo.

## Referencoj 
Kategorio:2025 en Hispanio
Kategorio:Politika korupto
Grandlago de interna Finnlando

**Grandlago de interna Finnlando** (finne *Sisä-Suomen suurjärvi*) estis granda lago en interna Finnlando ŝtonepoke. Ĝi inkludis ekzemple la du plej grandajn lagojn de Finnlando: nome Saimaa kaj Päijänne. La grandlago estis vere mallongtempe, proksimume 200 jaroj. Grandlago de interna Finnlando estis pri sia aspekto kiel lago: kvankam ĝi estis vere granda, ĝi ne estis marsimila lago kiel ekzemple Ladogo kaj Vänern.

Saimaa elfluis al Päijänne laŭ rivero en nuna Pielavesi. La tero estis levita pli rapide nordokcidente ol sudoriente. Akvo parte eskapis suden kaj multaj pli etaj lagoj fariĝis partoj de Saimaa aŭ Päijänne. Poste la supermara surfaco estis levita ankaŭ en nordaj partoj de Päijänne. Ankaŭ tie iuj pli etaj lagoj estis ligita al Päijänne. Rivero, laŭ kiu Päijänne elfluis al Botnia Golfo, iĝis pli malprofunda. Proksimume 5100 antaŭ nia erao la surfaco de Päijänne estis proksimume do alta kiel surfaco de Saimaa. Tiel la rivero inter ili iĝis markolo kaj do la lagoj unuiĝis. Tiu granda lago iom plu vastigis, ĉar plu la surfaco estis levita, sed la grandlaga epoko estis nur proksimume 200 jaroj, ĉar proksimume 4900 jaroj antaŭ nia erao la lago estis jam do granda, ke ĝi rompis la terspinon Heinolanharju. Iĝis rivero Kymijoki, kiu fluas al Finna Golfo. Surfaco de la okcidenta parto de la grandega lago rapide estis malaltigita. Tia la markolo, kiu antaŭe estis rivero, iĝis denove rivero. Päijänne kaj multaj pli malgrandaj eksaj lagoj, iĝis denove apartaj lagoj. Proksimume 4000 jaroj antaŭ nia erao Saimaa rompis Salpausselkän, iĝis Imatrankoski kaj la rivero Vuoksi, la rivero inter Saimaa kaj Päijänne estis sekigita, Saimaa etiĝis same kiel antaŭe Päijänne kaj ankaŭ partoj el Saimaa fariĝis apartaj lagoj.

## Fonto 
Traduka el la finna Wikipedio el la artikolo *Sisä-Suomen suurjärvi*, kaj tie estas markitaj fontoj.

Kategorio:Lagoj en Finnlando
Gusztáv Bayerle

'*** [gustAv bejerle], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Bayerle Gusztáv*' estis hungardevena usonana turkologo, altlerneja instruisto.

 naskiĝis  en Budapeŝto, li mortis  en San-Joseo (Kalifornio) (Usono).

## Biografio 
 studis en Scienca Universitato Loránd Eötvös, sed li estis aktiva batalanto en hungara revolucio de 1956, tial poste li disidis al Usono. Li akiris arthistorian bakalaŭron en Universitato de Roĉestro en 1960, Post 3 jaroj li doktoriĝis pri turkologio en Universitato Kolumbio. De 1966 ĝis la pensiuliĝo en 1999 li instruis la hungaran kaj turkan literaturojn kaj historiojn en Indiania Universitato Bloomington. Inter 1981-1991 li estis katedrestro. En tiu periodo li revizitis Hungarion. Lia edzino naskis 2 filojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Ottoman records in the Hungarian archives* (1972)
* *The Compromise at Zsitvatorok. Archivum Ottomanicum VI.* (1980)
* *The Hungarian letters of Ali Pasha of Buda 1604-1616.* (1991)
* *A hatvani szandzsák adóösszeírása 1570-ből.* (1998)

## Fontoj 
* biografio angle
* biografio hungare (legebla en la 153-a paĝo)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj turkologoj
Kategorio:Usonaj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj en 1956
Kategorio:Hungardevenaj usonanoj
Jokote

**Jokote,**  estas urbo en Japanio,  sur la ĉefa insulo Honŝuo, en regiono Tohoku, en Gubernio Akita. 
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2024 Jokote havis populacion de . Jam meze de la 20-a jarcento laŭ la internacia kvalifiko ĝi estis urbego (pli granda, ol cent mil), poste ĝi daŭre malpliiĝis al statuso urbo, kiu okazis en la 2000-aj jaroj.

## Geografio 
Jokote situas en granda baseno laŭ samnoma (Jokote) rivero. Gubernia sidejo Akita (urbo) troviĝas 61, Iĉinoseki 65, Morioka 67, Sakata 75, ĉefurbo Tokio 418 kilometrojn aere laŭ https://www.thedistancenow.com/yokote_japan/tokyo_japan.

## Historio 
Dum la fina Sengoku-epoko tiu areo estis kontrolita de la kastelo Jokote, sed poste pro malvenko en batalo la kastelo estis nur sekundara. La moderna urbo Jokote estis kreita la 1-an de aprilo 1951. La 1-an de oktobro 2005 la plena proksima areo kun urboj kaj vilaĝoj estis kunfanditaj kun Jokote. 

## Ekonomio 
La ekonomio de Jokote estas ĉefe agrikultura.

## Edukado 
En Jokote la plej altnivela eduko okazas en akademio por flegistoj.

## Trafiko 
Jokote situas for de la ĉefa insula trafiklinio, tamen la fervojaj kaj vojaj ligoj estas akcepteblaj.

## Klimato 
Jokote situas en humida kontinenta klimato (Dfa/Cfa) laŭ la klimata klasifiko de Köppen kun varmaj someroj kaj malvarmaj vintroj. La meza jara temperaturo estas  kaj varias inter . La jarpluvo averaĝas 1737 milimetrojn, en ĉiuj monatoj pluvas.

## Vidindaĵoj 
* kastelo
* preĝejoj
* festivaloj
* muzeoj
eta|

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Japanio
Brandlín (Tučapy)

**Brandlín** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Tučapy en distrikto Tábor. Ĝi troviĝas proksimume 2&nbsp;km nordokcidente de Tučapy. Estas ĉi tie registritaj 49 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

Brandlín situas en katastra teritorio **Brandlín u Tučap** kun areo 5,49&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1364.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Renesanca kastelo Brandlín, devene burgodomo

## Pluaj fotoj 

Brandlín JZ.jpg|Vido al sudokcidento de la vilaĝo
Brandlín - zámek.jpg|Kastelo
Brandlín čp25.jpg|Domo n-ro&nbsp;25
Brandlín - knihovna.jpg|Biblioteko
Brandlín, výklenková kaplička svatého Jana Nepomuckého.jpg|Niĉa kapeleto
Brandlín čp2+5+4.jpg|Vido al domoj n-ro&nbsp;4, 5, 2

Kategorio:Tučapy (distrikto Tábor)
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Tábor
Kategorio:Setlejoj en Montetaro Křemešník
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Dvorce (Tučapy)

**Dvorce** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Tučapy en distrikto Tábor. Ĝi troviĝas proksimume 1,5&nbsp;km sudokcidente de Tučapy. Estas ĉi tie registritaj 67 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

Dvorce situas en katastra teritorio **Dvorce u Tučap** kun areo 4,17&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1350.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Kapelo de sankta Adalberto
* Niĉa kapeleto
* Kruco starigita por memoro de falintaj soldatoj kun dato 1915

## Pluaj fotoj 

Sýpka Dvorce.jpg|Grenejo Dvorce
Dvorce u Tučap čp22.jpg|Dvorce
Dvorce u Tučap - hasičská zbrojnice.jpg|Fajroestingista armilejo

Kategorio:Tučapy (distrikto Tábor)
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Tábor
Kategorio:Setlejoj en Montetaro Křemešník
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Hejlov

**Hejlov** (iam ankaŭ en la pasinteco "Hýlov" aŭ "Hýlow") estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Svrabov en distrikto Tábor. Ĝi troviĝas sudoriente de Svrabov. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

Hejlov situas en katastra teritorio **Svrabov** kun areo 3,73&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1542.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Hejlov (03).jpg|Hejlov
Hejlov (05).jpg|Herbokonstruaĵo
Hejlov (08).jpg|Kaleŝo

Kategorio:Svrabov
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Tábor
Kategorio:Setlejoj en Tabora montetaro
Bidento

**Bidento** estas florplanta genro el la familio asteracoj. Tiu kosmopolita genro entenas ĉirkaŭ 340 speciojn. Temas plejofte pri herboj, foje arbustoj, kun paraj folioj (trajto sufiĉe malofta ĉe asteracoj); ĉiu kapitulo enhavas centre tubetajn florojn kaj ĉirkaŭe langetajn florojn, plejofte flavajn. La frukto estas kunpremita akeno, kiu portas supre plejofte du pintojn, el kio la nomo de la genro.

Multaj specioj vivas ĉu en malsekaj lokoj, ĉu en forlasitaj ejoj.

Oni uzas plurajn speciojn kiel ornamajn plantojn. 

## Kelkaj specioj
* *Bidens aurea*
* *Bidens cernua*
* *Bidens connata*
* *Bidens ferulifolia*
* *Bidens frondosa*
* *Bidens pilosa*
* *Bidens radiata*
* *Bidens tripartita*
eta|maldekstra|Kapitulo de *Bidens aristosa*

Kategorio:Asteracoj
Géza Dávid

**,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Dávid Géza** estis hungara turkologo, altlerneja instruisto. Lia patro estis Zoltán Dávid.

 naskiĝis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1968, poste li akiris turkologian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1973, post du jaroj li doktoriĝis. Jam en la studjaro 1972 li instruis en Scienca Universitato Attila József, poste daŭre en la origina Universitato Loránd Eötvös kiel asistanto. Li estis levita lektoro en 1980, docento en 1987, profesoro en 2000, krome li estis ankaŭ katedrestro kaj institutestro. Intertempe li kandidatiĝis (CSc) en 1985, li doktoriĝis en 1997 antaŭ la Hungara Scienca Akademio, lia habilitiĝo okazis en 1998. Lia esploro fokusiĝis al  loĝantaro, administra kaj ekonomia historioj de la turka okupado de Hungario. Li edziĝis en 1988, lia edzino naskis 4 filinojn inter 1990-1995. Li ricevis turkan kaj 3 hungarajn premiojn inter 1995-2019.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A Simontornyai szandzsák a 16. században.* (1982)
* *Hungarian–Ottoman Military and Diplomatic Relations in the Age of Süleyman the Magnificent*. (1994)
* *Török közigazgatás Magyarországon* (disertaĵo, 1997) 
* *Pasák és bégek uralma alatt. Népesedés- és közigaz­gatás-történeti tanulmányok.* (2005) 
* *Kasım voyvoda, bey ve paşa.* (2016)
* *Pozsega 16. századi szandzsákbégjei – kitekintés a 17. századra.* (2020)

## Fontoj 
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj turkologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Denis A. Saunders

Dro. **Denis Allan SAUNDERS**, AM, (1947) estas aŭstralia ornitologo kaj naturkonservisto. 

## Atingoj
La tri kakatuaj specioj de la genro *Zanda* estis diverse konsiderataj kiel du, poste kiel ununura specio dum multaj jaroj. Dum la 1970-aj jaroj, Denis Saunders analizis la du blankvostajn taksonojn kaj trovis, ke la kakatuo de Baudin havas pli longajn flugilojn, kaj pli larĝan kaj altan kranion ol la kakatuo de Carnaby. Krome, ne estis koincido en la gamo de bekolongoj. En artikolo de 1979, Denis Saunders elstarigis la similecon inter la mallongbeka kaj la suda raso *xanthanota* de la flavvosta kaj traktis ilin kiel ununuran specion, kun la longbeka kiel aparta specio. Li proponis, ke Okcidenta Aŭstralio estis koloniigita du apartajn okazojn, unufoje de komuna praulo de ĉiuj tri formoj (kiu fariĝis la longbeka nigra kakatuo), kaj poste de tio, kio fariĝis la mallongbeka nigra kakatuo. 

## Premioj
* 1998 – *Individual* en *Government Award* de International Society for Conservation Biology
* 1999 – IALE Distinguished Scholarship Award de International Association of Landscape Ecology
* 2005 – membreco ĉe General Division de Order of Australia (AM)
* 2006 – D.L. Serventy Medal de Royal Australasian Ornithologists Union (RAOU) 

## Referencoj
Kategorio:Aŭstraliaj ornitologoj
Ordinara brunelo

**Ordinara brunelo**, (*Prunella vulgaris* L.) estas specio el la genro Brunelo (latine *Prunella*) kaj el la familio Lamiacoj. Temas pri plurjara planto, 5-20 ĝis 30 cm alta.

La tigo estas kvadrata, stara kun malmultaj haretoj.

La folioj estas ovalaj aŭ lancformaj; ili paras, apenaŭ harozas kaj dentas; ili ligiĝas al la tigo per petiolo. Ju pli ili bazas, des pli longas la petiolo. La du superaj, senpetiolaj, ĉirkaŭas la infloreskon.
eta|maldekstra|folio de ordinara brunelo

La infloresko estas cilindra spiko tutsupre de la tigo.
eta|maldekstra|spika infloresko de ordinara brunelo

La floroj estas violbluaj, ilia tuba korolo finiĝas per du lipoj: la superaj rondas kaj pli grandas ol la malsuperaj kun tri loboj: la florojn disigas larĝaj brakteoj. La kaliko ankaŭ tubforma finiĝas per du lipoj, la supera posedas tri dentojn apenaŭ videblajn, kies meza tre larĝas. La malsupra lipo fendiĝas ĝis la mezo, formante du lobojn forte ciliajn.
eta|maldekstra|kaliko de ordinara brunelo sen la korolo
eta|centra|floro de brunelo ordinara

## Kreskejo
Tiun planton oni trovas en la tuta mondo, ĝi ŝatas sunon kaj oni trovas ĝin rande de vojoj, de arbaroj kaj en herbejoj.

## Uzado
Ĝi manĝeblas kaj la florojn oni povas uzi kontraŭ ŝveloj, virusoj, gorĝdoloroj, tusado kaj kataroj; ili povas malkreskigi febron kaj, laŭ studoj sur laboratoriaj ratoj, ili eĉ povus lukti kontraŭ iuj memorproblemoj. Ankaŭ kontraŭ stomakaj problemoj ili povas helpi.

Kategorio:Lamiacoj
Fereydoun Moshiri

**Ferejdun MOŜIRI** (), (n. je aŭgusto 1926 en Teherano, Irano; m. la 24-an de oktobro 2000, samloke) estis unu el la plej eminentaj persaj poetoj, kiu verkis persajn poemojn en kaj modernaj kaj klasikaj stiloj. 

## Vivo 
Lia praavo patrinflanka, Mirza Javid al-Mamalik, estis unu el la gravaj poetoj de la Kaĝara dinastio. Post kompletigo de sia bazlernejo en Maŝhado kaj Teherano, li enskribiĝis en la Teherana Komunikada Faklernejo. Dum ankoraŭ en lernejo, Moschiri verkis poemojn, el kiuj kelkaj estis publikigitaj en revuoj. Li studis ĵurnalismon kaj fariĝis ŝtatoficisto. Aldone al sia pli posta laboro kiel literatura ĵurnalisto, li daŭre verkis poemojn, kiuj estis kolektitaj en lia unua volumo de poemaro, *Teshne-ye Tufan*, en 1955. Jaron antaŭe, li edziĝis al artstudento Eghbal Akhawan, kun kiu li havis du infanojn. Aliaj gravaj verkoj aperis en 1962 kaj 1967, ĉefe temigante socian justecon kaj humanitarajn aferojn.

Liaj poemoj estas inter la plej popularaj en moderna literaturo en la perslingva mondo hodiaŭ.

## Verkado 
Lia unua poemo estis publikigita en la gazeto *Iran-i Ma* (*Nia Irano*) en 1944. Ekde 1954, li kontribuis al la revuo *Malferma Menso*(*Roshanfikr Teşne-yi Tûfân* (*Soifa je la Ŝtormo*), estis publikigita en 1955 kun antaŭparoloj de Şehriyâr kaj Deshti (la libro, kiu unue estis publikigita kiel *Nâyafte* (*Netrovita*), ricevis ĉi tiun nomon nur en pli postaj eldonoj). *Gonâh-i Deryâ* (*La Peko de la Maro*) sekvis jaron poste. Per ĉi tiuj du libroj, en kiuj li sintezis la poezion de Nima kun klasika persa poezio, li altiris la atenton de gravaj junaj poetoj de la periodo, kiel ekzemple Furûğ-i Farrokhzad. Unu el la plej konataj poemoj de nuntempa irana literaturo, *Kûçe* (*La Strato*), estis publikigita en 1960 kaj ĉi tiu poemo estis inkludita en lia tria poemaro, *Ebr u Kûçe* (*La Nubo kaj la Strato*), kiun li publikigis post paŭzo de ses jaroj. Alia grava poemaro, *Behâr Râ Bâver Kon* (*La Unua Kredanto*), estis publikigita en 1967. 

Publikiginte dek unu poemarojn dum sia literatura vivo, Mushiri mortis en Teherano la 25-an de oktobro 2000.

## Verkaro 
* 1955: *Gonah-e Darya* (La Peko de la Maro)
* 1958: *Najafteh* (Nemalkovrita)
* 1960: *Abr-o Kutscheh* (La Nubo kaj la Strato)

* 1970: *Parvaz Ba Khorshid* (Fluganta kun la Suno)
* 1978: *Bahar ra Bavar Kon* (La Unua Kredanto)
* 1988: *Ah Baran* (O, la Pluvo)
* 2001: ''Ta Sobh-e Tabnak-e Ahura'ii* (Ĝis la malhela Ahurika krepusko)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Fereydoon Moshiri ĉe Irana Ĉambro Socio
* La vivo de Fereydoon Moshiri
* Kooche de Darya Dadvar  
* *Koucheh* (aleo, aŭ vojeto), poemo verkita kaj legita de Fereydoon Moshiri,    (4 min 6 sek). Teksto: *Koucheh''.

Kategorio:Iranaj poetoj
Kategorio:Iranaj verkistoj