open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mezorienta kuirarto

[eta|[Humuso, estas levantena kaj egipta plado farita el kikeroj, sezampasto kun spicoj]]
[eta|Manĝaĵoj el Jerusalemo kiuj konsustas el [falafelo, humuso, kaj salato]]
[eta|[Tahĉin, en Irana kuirarto: *rizkuko*]]
**Mezorienta kuirarto ** estas la kuirarto de diversaj landoj kaj popoloj de Mezoriento. La kuirarto de la regiono estas diversa ene de homogena grado. Ĝi inkluzivas arabajn, iranajn/persajn, israelajn/judajn, asiriajn, kurdajn, kiprajn kaj turkajn kuirartojn. En 2017, multaj mezorientaj kuirartoj estis asertitaj de multaj fontoj kiel unu el la plej popularaj kaj plej rapide kreskantaj etnaj kuirartoj en Usono. Iuj kutime uzataj ingrediencoj estas olivoj kaj olivoleo, pita pano, mielo, sezamaj semoj, daktiloj, sumako, kikeroj, mento, rizo kaj petroselo. Kelkaj popularaj pladoj estas kebabo, dolmo, falafelo, baklavo, jogurto, doner kebab, ŝaŭarmo kaj muluĥijo.

Mezoriento inkluzivas la regionon antaŭe nomatan "Fekunda duonluno" (tero inter la riveroj Tigriso kaj Eŭfrato - Sumero, Akada Imperio, Asirio kaj Babilonio), kie tritiko unue estis kultivita, sekvita de hordeo, pistakoj, figoj, granatoj, daktiloj kaj aliaj regionaj bazmanĝaĵoj. Fermentado ankaŭ malkovriĝis ĉi tie por fermenta pano kaj biero en Mezopotamio, kaj la plej fruaj skribitaj receptoj ankaŭ venas de tiu regiono.

Kiel vojkruciĝo inter Eŭropo, Azio, Kaŭkazio kaj Nordafriko, ĉi tiu areo estis delonge centro de kuirarto kaj recepta interŝanĝejo. Dum la unua Persa Imperio (proksimume 550-330 a.K), la fundamento estis metita por moderna Mezorienta kuirarto kiam rizo, kortobirdoj kaj diversaj fruktoj estis integritaj en la lokaj dietoj. Figoj, daktiloj kaj nuksoj estis alportitaj de komercistoj al konkeritaj landoj, kaj spicoj estis alportitaj reen de la Oriento.

La areo ankaŭ estis influita de ravioloj de mongolaj invadantoj; kurkumo, kumino, ajlo kaj aliaj spicoj el Barato; kariofilo, pipro kaj pinsemoj el Moluko; okro el Afriko; kaj tomatoj el la Nova Mondo. Religio ankaŭ influis la kuirarton; nek judoj nek islamanoj manĝas porkaĵon, iĝante ŝafidaĵo primara viando. Kvankam la Korano malpermesas alkoholon, vinon kaj aliajn trinkaĵojn, ili estas tamen, produktataj de landoj kiaj Libano, kie vinberujoj kaj ties vinoj gajnis internacian famon. Antaŭ ĝia islama reĝimo, Irano ankaŭ estis konata pro la vino. Alia fama mezorienta trinkaĵo estas arako. Al-Maza estas la ĉefa bierfarejo de Libano, kiu iam estis ankaŭ la sola fabriko de biero de Mezoriento. Libano ĉiam estis bone konata en la regiono pro la vinoj kaj arako, tial ĝi estas escepto kiam temas pri manko de alkoholo en la regiono.

Sub la Otomana Imperio, dolĉaj bakaĵoj el maldika tavolo kaj densa kafo estis alportitaj al la areo.

## Vidu ankaŭ 
* Israela kuirarto
* Turka kuirarto
* Irana kuirarto
* Libana kuirarto
* Iraka kuirarto
* Kipra kuirarto
* Araba kuirarto
* Asiria kuirarto
* Kurda kuirarto
Gustav Leutelt

**Gustav LEUTELT**  (naskiĝis la  en Josefův Důl, mortis forpelite la  en Seebergen) estis germanlingva poeto kaj verkisto de Bohemio.

## Vivo 
Gustav Leutelt naskiĝis en la Jizera montaro kiel filo de instruisto. Li estis pranepo de la t.n. mirakla doktoro Johann Josef Kittel. Li ricevis trejniĝon instruistan ĉe la porinstruista seminario de Litoměřice kaj deĵoris ĉe la bazlernejo kiun estris la patro. Lernejestro li mem estis pli malfrue en la proksima vilaĝo (Dolní Maxov); unue elementarlerneje kaj poste en pluklerigejo. Tie li ekkontaktis vitrometiistojn kies laboron Leutelt ege ekŝatis. Krome li decidis okupiĝi prie multe pli profunde. Samloke li fondis en 1906 muzeon, por kiu li sindone kolektis dokumentojn, bildojn kaj aliajn aferojn pri la ekonomia evoluo kaj la historio de la Supra Kamenice-valo. Post 1922 Leutelt translokiĝis retiriĝinte al Jablonec nad Nisou.

Pro la nehomaj Dekretoj de Beneš li forpelitis en 1946 kiam li havis 85 jarojn el la patrujo kaj mortis en Seebergen apud Gotao unu jaron poste. Lia tombo troviĝas sur la tombejo de Seebergen.

## Agado kreiva 
Rekte en la tradicio de la granda Adalbert Stifter estis multaj verkoj de Leutelt. Pro ke liaj prozaĵoj estis en konekto kun la naturo de Jizera montaro Leutelt ankaŭ nomitis *poeto de Jizera montaro*. Kontraŭe al aliaj tiutempaj artistoj tute ne senteblis ĉe Leutelt problemoj inter la diversaj nacioj de Bohemio. Li ade rakontas pri ĝeneralaj homaj sortoj dum laboro aŭ komuna ĉiutaga vivo.

## Honoroj 
* 1935: Premio *Joseph von Eichendorff*
* Nomo de bazlernejo en Kaufbeuren-Neugablonz por li
* Nomo de strato den Seebergen por li

## Verkoj 
eta|Manskribo de Leutelt
* *Schilderungen aus dem Isergebirge*, 1899
* *Die Könighäuser*, 1906
* *Das zweite Gesicht*, 1911
* *Hüttenheimat*, 1919
* *Aus den Iserbergen. Erzählungen*, 1920
* *Der Glaswald*, 1925
* *Das Buch vom Walde*, 1928
* *Bilder aus dem Leben der Glasarbeiter*, 1929
* *Siebzig Jahre meines Lebens*, 1930
* *Johannisnacht. Sudetendeutsche Geschichten*, 1930
* *Doktor Kittel*, 1943
* *Glasmacher*, 1944
* *Schicksal*, 1944

### Eldonoj verkaraj 
* *Gesammelte Werke in drei Bänden*, Karlsbad: Adam Kraft Verlag 1934–1936 (2. Aufl. 1941–1943)
* *Gustav Leutelt. Gesamtausgabe in zwei Bänden*, hrsg. v. Adalbert Schmidt. Augsburg: Adam Kraft Verlag 1953–1955
* *Gesamtausgabe in fünf Bänden*, Schwäbisch Gmünd: Leutelt-Gesellschaft 1986–1990

## Literaturo 
* Josef Mühlberger: *Ex corde lux. Vier Dichterporträts.* Kessler, Mannheim 1962. (= Schriftenreihe der Künstlergilde; 3).
* Wilhelm Pleyer: *Gustav Leutelt. Der Dichter des Isergebirges.* Schwäbisch Gmünd: Leutelt-Ges. 1957. (= Gablonzer Bücher; 3)

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la Leutelt-societo 
* Bibliografio ĉe NDB
* Prie en Aŭstria bibliografia leksikono
* 

Kategorio:Aŭstraj verkistoj
Kategorio:Germanlingvaj verkistoj
Kategorio:Kulturo de Ĉeĥoslovakio
Kategorio:Germanaj bohemianoj
Megatherium

alternative=שחזור של המגתריום|eta
eta|Arealo de *Megatherium*
***Megatherium*** (el la greka mega [μέγας], signife "granda", kaj therion [θηρίον], "besto", el kio en Esperanto **megaterio**) estis genro de elefant-grandaj surgrundaj bradipuloj endemiaj de Sudameriko, foje nomitaj la giganta grundobradipo, kiu vivis el komenca Plioceno tra la fino de la Pleistoceno. Tiu specimeno estas konservita en la Muzeo de Naturaj Sciencoj de Madrido. Ĝi estis remuntita de la muzea laboristo Juan Bautista Bru, kiu ankaŭ desegnis la skeleton kaj kelkajn unuopajn ostojn.

[eta|dekstre|Tiu specimeno de *M. americanum* en [Nacia Muzeo de Naturaj Sciencoj (Hispanio)|Madrido, la unua malkovrita (en 1788), estis ankaŭ la unua prahistoria animala skeleto muntita (en 1795).|294x294ra]]
Post la origina malkovro, nombraj aliaj fosilioj de *Megatherium* estis malkovrita tra Sudameriko, en Argentino, Bolivio, Brazilo, Ĉilio, Kolombio (Quipile, Kundinamarko), Gujano, Paragvajo, Peruo kaj Urugvajo. Novaj specioj en la genro *Megatherium*, *M. urbinai* kaj *M. celendinense*, estis priskribitaj en 2004 kaj 2006 respektive. *M. celedinense* estis nomita laŭ Celendin, Departemento Kaĥamarkio en la Peruaj Andoj.

## Notoj 
Kategorio:Plioceno
Kategorio:Plejstoceno
Kategorio:1796
Kategorio:Holoceno
Kategorio:Formortintaj mamuloj
Zita Gereben

**Zita Gereben,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gereben Zita** estas hungara ŝlagrokantisto, komponisto.

Zita Gereben  naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Zita Gereben frekventis muziklernejon, kie ŝi violonadis. Ŝi aĝis 12, kiam ŝi komencis kanti en infana koruso de Hungara Radio. Inter 1996-2000 ŝi lernis en muzikarta mezlernejo, poste same 4 jarojn en muzika studio, fine ŝi akiris diplomon pri ĵazkanto en Muzikarta Universitato Ferenc Liszt en 2008. Post siaj studoj ŝi fondis ĵazorkestron, krome laŭ la eblecoj ŝi aliĝis al aliaj similaj orkestroj. Same en 2008 ŝi ekinstruis en muzika mezlernejo. Iom poste ŝi ankaŭ komponadis. Ekde 2011 ŝi kantas ankaŭ en ŝlagrorkestroj.

## Elektitaj filmaj roloj 
* *Boldog születésnapot!* (2003)
* *Magyar vándor* (2004)
* *Majdnem szűz* (2008)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* oficiala paĝo 
* video-intervjuo

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Hungaraj ŝlagrokantistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj ĵazokantistoj‎
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Péter Gerendás

**Péter Gerendás** [gerendAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gerendás Péter** estis hungara komponisto, gitaristo, tekstopoeto. Unu el liaj filoj estas Dániel Gerendás.
eta|Péter Gerendás
Péter Gerendás  naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Péter Gerendás devenis el juda familio. Li maturiĝis en lignoindustria mezlernejo, poste li studis muzikon en muzikarta mezlernejo, kiun li finis en 1979. Jam en 1976 li fondis orkestron, ili muzikadis popolkantojn de Sud-Ameriko. Li estis ano ankaŭ en ŝlagrorkerstroj. Inter 1983-1987 li muzikadis en Norvegio. Hejmenveninta li estis sola gitaristo, en 1987 li estis la unua en kantokonkurso de Hungara Televizio. Tiutempe li konstante komponadis kaj verkis tekstojn por ŝlagroj. Li kunlaboris kun kremo de la hungaraj ŝlagromuzikistoj. Li havas edzinon, kiu naskis 9 gefilojn. Li ricevis premiojn inter 1994-2008.

## Elektitaj koncertoj 
* Budapeŝto (2003)

## Elektitaj komponaĵoj por teatraĵoj 
* *A tenger szerelmesei* (ankaŭ aktoro, Teatro Petőfi (Sopron), 1997)
* *Legyetek jók, ha tudtok* (Teatro Gárdonyi Géza, 2000)
* *Aranyborjú* (ankaŭ aktoro, Teatro Madách, 2014)

## Elektitaj libroj 
* *Gerendás Péter – Faludy* (2006)
* *Bartók országában* (2008)
* *Családregény* (2010)
* *Gitáromba kapaszkodva. Egy új CD és gondolatok* (2013)

## Fontoj 
* hungarlingva membiografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* muziko de Gerendás

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Hungaraj ŝlagrogitaristoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj tekstopoetoj
Vajŝako

**Vajŝako** (; ,  *Vaiśākha*;  *Vaiśākh*;  *Boiśākh*;  *Vaikāci*;  *Baisākh*; , odie ବୈଶାଖ *Baiśākh*, asame ব’হাগ *Bohag*) estas monato en la hindua kalendaro, kiu ekvivalentas al Aprilo kaj Majo en la Gregoria kalendaro. 

En la Barata nacia kalendaro, Vajŝako estas la dua monato de la jaro. Ĝi estas la unua monato de la kalendaro Bikram Samvat, de la Nepala kalendaro, de la Odia kalendaro, de la Panĝaba kalendaro, de la Asama kalendaro kaj de la Bengala kalendaro.

## Referencoj
Kategorio:Monatoj en la hindua kalendaro
Večerníček

:*Tiu ĉi artikolo temas pri televida programo. Pri asteroido kun la sama nomo temas artikolo 33377 Večerníček.*

***Večerníček*** estas proksimume dekminuta vespera televida programo kun fabela aŭ kun alia okazintaĵo destinita por infanoj, elsendata ĉiuvespere devene de Ĉeĥoslovaka televido kaj hodiaŭ de  Slovaka televido kaj Ĉeĥa televido en supozata tempo de ilia enlitiĝado kaj dormado.

Simbolo de la programo estas pentrita knabo Večerníček en papera ĉapo en titolsekvenco, kiu antaŭkuras al fabela epizodo; aŭtoro de la figureto estas pentristo Radek Pilař.

## Historio 
Antaŭulo de *Večerníček-oj* estis programo *Stříbrné zrcátko* (esperante: *Arĝenta speguleto*), kiu komencis sian elsendadon en la jaro 1963, en dimanĉa subvespera tempo. Ekde la 2-a de januaro 1965 Večerníček estis tutigita formo kun regula elsendado. Belartisto Milan Nápravník estas fondanta kreinto kaj la unua dramaturgo de *Večerníček*. Animeo de titolsekvenco de Večerníček estas la plej malnova televida titolsekvenco en Ĉeĥio. Aŭtoro de la pentrita figuro de "knabo - večerníček" en kurta animea prezento, enkondukota la fabelon, estas belartisto Radek Pilař. Kreinto de muziko estis Ladislav Simon. Salutojn "Dobrý večer" ("Bonan vesperon") kaj "Dobrou noc" ("Bonan nokton") paroligis la tiam sesjara Michal Citavý (* 1958). La titolsekvencon filmis en aŭgusto de 1964 reĝisoro Václav Bedřich. La unua kolora elsendado komenciĝis en la jaro 1973, ekde la sama jaro la programo estas elsendata ĉiutage.

Al la plej konataj fabeloj de *Večerníček-oj* apartenas *Pri talpĉjo*, *Pri rabisto Rumcajs*, *Pri Mikŝo*, *Fabeloj el musko kaj veraj filikoj*, *Pri papava pupinjo*, *Karkonoŝaj fabeloj*, *Rakontadoj pri feino Amalinjo*, *Maxipes Fík*, *Pat kaj Mat*, *Bob kaj Bobek*, *Mach kaj Šebestová*. El eksterlandaj fabeloj tio estis ekz. Pes Filipes, Tip kaj Tap, Nu, pogodi! aŭ okazintaĵoj de Bolek kaj Lolek, sed en lastaj jaroj Večerníček elsendas eksplicite hejman kreadon.

## Interesaĵoj 
*Večerníček* estas la plej rigardata infana programo en Ĉeĥio kaj ankaŭ la plej longe elsendata infana programo. En la jaro 2015 ĝi solenis 50 jarojn.

La 2-an de januaro 2011 estis *Večerníček* kaj motivo de fono el la animea titolsekvenco parto de reguligita logoo de Google (la tn. Google Doodle), por rememorigi la 46-an datrevenon de la unua elsendado.

Laŭ la animea figuro estis nomita asteroido 33377 Večerníček, malkovrita la 12-an de februaro 1999 fare de Petr Pravec en Observatorio de Ondřejov.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Stránky ČT  – listo de elsendado de Večerníček-oj
* Evoluo de Večerníček kaj ĝia influo al nuntempaj antaŭlernejaj infanoj Zdeňka Hochmanová (bakalářská práce)
* Portrét Večerníčka – Večerníček: Stelo ne nur en Ĉeĥio


Kategorio:Ĉeĥaj infanaj televidaj serioj
Kategorio:Aperis en 1965
Kategorio:Televidaj programoj de Ĉeĥoslovaka televido
Kategorio:Televidaj programoj de Ĉeĥa televido
Tulua lingvo

alternative=|eta|maldekstra
La **tulua** lingvo (aliliterita ankaŭ Tulu) estas dravidiana lingvo parolata en Barato fare de la tuluva popolo. Ĝi estas parolata de ĉirkaŭ du milionoj da homoj, de kiuj la plimulto loĝas en Karnatako, en la distriktoj Dakshina kaj Kannada, en la marborda urbo Mangaloro. En pli fruaj temoj la tulua estis multe pli granda lingvo kun klasika literaturo, filozofiaj verkoj de antaŭ du mil jaroj. Ĝi havas propran alfabeton, kiu preskaŭ tute perdiĝis. Depost proksimume cent kvindek jaroj la tulua kutime estis skribita per la kanara skribo. La plej fama nuntempa oratoro de la tulua estas la aktorino Aishwarya Rai, kiu naskiĝis en Mangaloro. 

## Referencoj 

Kategorio:Karnatako
Kategorio:Lingvoj de Barato
Kategorio:Dravida lingvaro
Kategorio:Aglutinaj lingvoj
Kategorio:Vokalharmoniaj lingvoj
Večerníček (figuro kaj titolsekvenco)

**Večerníček** estas pentrita figureto de malgranda knabo en papera ĉapo, prezentanta sin en titolsekvenco kaj prezentanta la samnomatan infanan televidan programon. Ĝia aŭtoro estas belartisto Radek Pilař, reĝisoro Václav Bedřich, animaciisto Antonín Bureš, aŭtoro de akompanata muziko Ladislav Simon kaj la voĉon donis al ĝi la tiam sesjara Michal Citavý.

## Aspekto de titolsekvenco 
En la sekvenco Večerníček unue 7× turniĝos tra la tuta bildekrano (spiralforme), demetinte la ĉapon kaj kliniĝinte li salutas „Dobrý večer!“ ("Bonan vesperon!"), poste li suprenkuros sur 20 ŝtupoj, de kie li saltos suben, li veturigos sin sur baskula ĉevaleto, la ĉevaleto poste ŝanĝiĝos en malfermitan personaŭton kaj sekve en unuciklon. Dum la tuta tempo de la sekvenco la knabo dum tio libere estas disĵetanta foliojn de papero (sume 21), dum kio la lastan folion li poste montros al la spektantoj kaj sur ĝi estas markemblemo de Ĉeĥa televido. La finanta parto enhavas la enkondukan parton de la bildo prezentita retroe, adiaŭo sonas „Dobrou noc!“ ("Bonan nokton!").

La animea titolsekvenco de Večerníček-oj pase de la tempo ekde ties uzado ekde la jaro 1965 ĝis nuntempo fariĝis la plej malnova titolsekvenco en Ĉeĥio. Uzata ĝi estas de somero de 1965, kolore poste ekde la jaro 1973.

## Asteroido 
Laŭ figureto estis nomita asteroido 33377 Večerníček, malkovrita la 12-an de februaro 1999 fare de Petr Pravec en Ondřejov.

## Vidu ankaŭ 
* Večerníček

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Jak vznikala znělka Večerníčka na stránkách České televize
* Titolsekvencoj de Večerníček en Youtube

Kategorio:Fikciaj infanoj

Kategorio:Fikciaj ĉeĥoj
Pampa del Tamarugal

250px|eta|Geoglifoj de la montetoj Pintados.
La **Pampa del Tamarugal** estas ebenaĵo en la Regiono Tarapakio (Ĉilio), inter la paraleloj 19°30’ Sude kaj 22°15’ Sude. En ĝi troviĝas cento da vilaĝetoj kaj salejoj dise, kaj ties centro estas La Tirana. Tiu ebenaĵo havas, krome, rezervojn el akvo en la subgrnudo; tiuj rezervoj havigas trinkakvon al Iquique kaj aliaj proksimaj urboj. Lastatempe ekis agrikulturo sur bonkvalit agrundo taŭga por legomoj kaj fruktoj, elstare la kultivo de folibetoj, ajlo, luzerno, laktukoj, melonoj, tomatoj kaj opuntioj.

En la zono de la Pampa del Tamarugal, kiu korespondas al Huara kaj Pozo Almonte, troviĝas la Nacia Rezervejo Pampa del Tamarugal kun areo de 102 264 ha. En ĝi troviĝas impresa arbaro de *tamarugo* en la plej seka dezerto de la mondo.

La temperaturo fluktuas inter absolutaj minimumoj de –5 a  kaj absolutaj maksimumoj de 36 kaj , kun averaĝo de 250 sunaj tagoj jare.

La ĉefa allogaĵo de tiu urbo estas la fakto ke spite temi pri areo klasita klimate kiel absoluta dezerto, oni povas trovi arbarojn korespondajn al specioj de la genro *Prosopis*. Fakte temas pri la plej nordaj arbaroj de la lando. Tiuj karakteroj, plus la malabunda humideco, kiu generas tre klaran atmosferon, la estado de salejoj kaj la enormeco de la dezerto estas ties ĉefaj naturaj beloj.

Ĉar estas zono tre seka, preskaŭ ĉiuj ties surfacaj fluoj fluas nur sur portempaj fluejoj, sed ili reaktivas dum sporadaj pluvegoj; tamen estas ankaŭ rivero kiu elfluas el Andoj kaj alfluas en la Pacifiko, nome la rivero Loa.

## Arkeologio 
Elstaras la arkeologia loko de la geoglifoj de Pintados. Impresas la paneloj de geoglifoj kun figuroj de homoj, de animaloj kaj ankaŭ geometriajn, kiuj estas sur la deklivoj laŭlonge de 4&nbsp;km, totale per 964 figuroj.

## Notoj 
Kategorio:Ebenaĵoj en Ĉilio
Kategorio:Atakamo
Kategorio:Tarapakio
Al-Hasa

eta|209x209px|La oazo de palmoj.
**Al-Hasa**, **Al-Ahsa**, **Al-Aḥsāʾ** (, surloke al-Ahasā), al-Ḥasāʾ (, aŭ 'Haĝar' estas tradicia oaza historia regiono en orienta Saudarabio kies nomo estas uzata ankaŭ de la Al-Ahsa Gubernio, kiu formas multon de la Orienta Provinco de tiu lando. La oazo situas je ĉirkaŭ 60&nbsp;km interne el la marbordo de la Persa Golfo.

Al-Ahsa estas parto de regiono konata historie pro la bonkvalito de tajloroj, speciale kiuj faras biŝt-ojn, nome tradicia mantelo de viroj. La geografia provinco Al-Bahrain estas en la Orienta Provinco, kio inkludas la orientan marbordon de la Arabia Duoninsulo ĝis la bordoj de Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj, Omano, kaj inkludas ankaŭ la insulon Aŭal (nuntempa Barejno). Historie, Al-Ahsa estis la ĉefa urbo en Al-Bahrain provinco, kio enhavis plej el la loĝantaro kaj havigis plej el ties agrikultura produktaro.

La loko iĝis parto de la Monda heredaĵo de Unesko en 2018. Ĝi iĝis ankaŭ parto de la reto de Kreivaj Urboj de Unesko ekde decembro 2015. Oni diris, ke la oazoj Al-Hasa kaj Al Ain (en la UAE, sur la limo kun Omano) estas la plej gravaj en la Arabia Duoninsulo.

## Referencoj
Kategorio:Oazoj en Sauda Arabio
Kategorio:Arabio
Kategorio:Historio de Mezoriento
Kategorio:Historiaj regionoj de Sauda Arabio
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Sauda Arabio
Zoltán Gáty

**Zoltán Gáty** [gAti], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gáty Zoltán** estis hungara komponisto, korusestro, instruisto. Liaj personaj nomvariantoj estis *Gáti, Gáthy aŭ Gáthi*, lia avo estis István Gáthy.

Zoltán Gáty  naskiĝis la  en Ajka, li mortis la  en Pápa.

## Biografio 
Zoltán Gáty frekventis bazlernejon en sia naskiĝurbo, dum li violonadis. Li daŭris la lernadon en kalvinana gimnazio de Pápa. Ekde 1874 li studis filozofion en Budapeŝto, kiun interrompis la soldatjaroj (1877-1879). Li frekventis poste jaron en muziklernejo, poste li akiris diplomon en Tutlanda Hungara Reĝa Muzikakademio en 1884. Liaj plej gravaj instruistoj estis Sándor Nikolits kaj Ferenc Erkel. Post la diplomo li instruis en muziklernejo, ekde 1990 en la kalvinana kolegio de Pápa, ekde 1909 en kalvinana instituto. Li estis ankaŭ korusestro en ĉiuj lernejoj, krome li estis la ĉefa figuro de muzika vivo de Pápa. Li pensiuliĝis en 1926. Li havis edzinon, kiu naskis plurfoje.

## Elektitaj koncertoj 
* Palaco Vigadó (1884, prezentita *Magyar dalok*)
* Nagykanizsa (1884)
* Pápa (1918)

## Elektitaj komponaĵoj 
* *Magyar nyitány* (1884, por plena simfonia orkestro)
* *Álmaimban gyakran* (1884, por poemo de Sándor Petőfi)
* *Magyar ünnepi nyitány* (1900, por 2 pianoj)
* *Csonka honvéd* (1903, por poemo de János Arany)
* *Psalmo* (1915, por virina koruso)
* *Andante* (1918, por violonoj)
* *Preĝo* (1922, por virina koruso, 3 violonoj, piano)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre) 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Hungaraj korusestroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Tulua skribo

eta|250x250ra| Bazaj karakteroj de la tulua skribo/alfabeto. |alternative=|maldekstra
La **tulua skribo** aŭ **tigilara skribo** (*Tuḷu lipi*) estas la alfabeto en kiu la tulua lingvo estis originale verkita. Ĝi estis uzita de la bramanoj ĉefe por skribi la vedojn. La plej malnova konservita teksto estas *Tulu Mahabarato* de la dekkvina jarcento - traduko en la tuluan lingvon de la sanskrita *Mahabarato*. Nuntempe, la tulua estas kutime skribita per la kannada alfabeto. 
 

Dosiero:Tulu Script.jpg|alt=Tulua aŭ tigilara skribo.|Tulua aŭ tigilara skribo.
Dosiero:Grantha Tulu Malayalam1.png|alt=Komparo de karakteroj " granta", "tulua" kaj " malaalama"|Komparo de karakteroj " granta", "tulua" kaj " malaalama"
Dosiero:Tulu Kannada Malayalam1.jpg|alt=Komparo de la karakteroj de la alfabetoj tulu, kannada kaj malajalam|Komparo de la karakteroj de la alfabetoj tulu, kannada kaj malajalam

## Eksteraj ligiloj 
Lingvo kaj lingvo 

Dr. K Padmanabha Kekunnaya: la tulua lingvo  

Kategorio:Tulua lingvo
Kategorio:Sanskrito
Kategorio:Bramaj skribsistemoj
Dana kuirarto

[eta|250ra|*[Gravlakso* ĉe kraka pano kun nigra pipro kaj citron-pecoj.]]
La **kuirarto de Danio** estis tradicia kaj forte influita de la franca kuirarto, ĉar la francaj lingvo kaj kulturo havis profundan influon sur la danan reĝan dinastion kaj la superan klason de Danio. Ĝi ankaŭ influis aliajn eŭropajn landojn kiel Italio. La malnova landa kuirarto similas al tiu de aliaj skandinavaj landoj (sveda kaj norvega kuirartoj) kaj Germanio.

La ĝeneralaj ecoj de iliaj pladoj estas, ke ili konsistas ĉefe el fiŝoj, marfruktoj, viando kaj diversaj manĝeblaj radikoj, legomoj kaj herboj. Ĉi tiu kutimo devenas de la terkultura pasinteco de la lando, kaj ankaŭ de la geografia influo. La gastronomiaj tradicioj multe varias inter insuloj kaj regionoj de la lando.

La ĝeneralaj karakterizaĵoj asociitaj kun la tradiciaj pladoj de la kamparo estas, ke ili estas pezaj kaj grasaj, konsistantaj ĉefe el karbonhidratoj, viando, fiŝo kaj terpomoj.

La dana restoracio Noma, situanta en Kopenhago, fariĝis fama internacie kiam ĝi gajnis la titolon kiel la plej bona restoracio en la mondo en 2010 kaj 2011. Ĝi ankaŭ gajnis 2 stelojn en la Miĉelin-Gvidilo en 2008 kaj 2009. La nomo Noma estas formita de la dana frazo *nordisk mad*, kiu signifas "Nordia manĝaĵo" kaj la menuo konsistas el manĝaĵoj faritaj el lokaj ingrediencoj. Ĝi reprezentas modernan danan kuirarton kun tradiciaj ingrediencoj.


Kategorio:Kulturo de Danio
Amrito

**Amrito** (, *amṛta*) estas nektaro en antikvaj barataj tekstoj, kies nomo signifas *senmorteco*. La vorto *amṛta* havas etimologian rilaton kun la greka vorto *ambrosia*  kaj havas la saman sencon.

## Referencoj
Kategorio:Terminaro de Budhismo
Kategorio:Hindua mitologio
Kategorio:Sikismo
Kategorio:Mitaj substancoj
Kategorio:Virinaj personaj nomoj
Kategorio:Barataj personaj nomoj
Kategorio:Senmorteco
Registana Dezerto

eta|Karavano en la Registana Dezerto (Afganio) en aŭgusto 1969.

La **Registana Dezerto** (en persa: ریگستان), konata ankaŭ kiel *Rigestana Dezerto*, estas tre arida altebena regiono inter la provincoj Helmando kaj Kandaharo en sudokcidenta Afganio. Ĝi estas sabla dezerto konsista el malgrandaj, ruĝaj sablaj montetoj ĉirkaŭ 30 m altaj, sablokovritaj ebenaĵoj, kaj malfermaj rok- kaj argil-kovritaj areoj. La suba bazo de la montetoj konsistas el parte stabiligitaj transversaj antikvaj dunoj, kio montras okcident-orientenajn ventojn kaj preskaŭ senliman sablodisponon. La dezerto estas tre dise loĝata de nomadaj Baluĉoj kaj Paŝtunoj. La dezerto estas iompostiome eniranta en najbaraj agrikulturaj areoj.

Forta sekego en 1998 okazigis translokigon de proksimume 100,000 nomadoj el la Registandezerta regiono. Plej el ili estas nun loĝantaj en provizoraj setlejoj inter la riveroj Argandabo kaj Helmando kaj Registano. La organizo de Unuiĝintaj Nacioj estas nune klopodante strategiojn por revenigi la nomadojn al ties tradicia vivmaniero por brutobredado en Registano. La Registana Dezerto estas migranta okcidenten, invadante iamajn agrikulturajn areojn. Unuiĝintaj Nacioj informis, ke "ĝis 100 vilaĝoj estis kaŝsita de la ventoblovitaj polvo kaj sablo". Nordokcidente de la lando, sablaj dunoj estas movante al agrikulturaj teroj. Oni observis sablajn dunojn de 15 metroj de alto blokante ŝoseojn, kio devigis loĝantojn establi novajn ŝoseojn.

## Notoj 
Kategorio:Dezertoj en Afganio
Horní Fořt

:*Eble vi serĉas: Fořt*

**Horní Fořt** (, *Ober-Forst*, *Ober Forst*) estas malgranda vilaĝo (domaro), kiu estas parto de municipo Uhelná en Ĉeĥio. La vilaĝo situas 1,5&nbsp;km norde de Uhelná survoje ĝis Javorník. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
Domaron Horní Fořt fondis en la 17-a jarcento vroclava episkopo per forhakado de parto de samnomata Supra arbaro (germane: "Forst" estas ĉi tie en senco "ŝirmata, defendata arbaro"). Ĝi estas menciata unuafoje en la jaro 1669, kiam ĉi tie Johann Tümling (Timling) von Löwenberg, hetmano de la episkopa senjorujo Jánský Vrch establis kortumon kun kasteleto kaj muelejo, kiu estis pli poste avancita je memstara kavalira arbargardujo. Tiu pli poste apartenis al familioj Schubert-idoj kaj Schenkenbach-idoj.

En la jaro 1836 ĉi tie estis 15 domoj. Ekde la dua duono de la 19-a jarcento la posedantoj de la arbargardujan bienon klopodis fari industrian agadon kun prefere mallongtempaj rezultoj - estis ĉi tie ekde la jaro 1855 gisejo por prilabori arsenon el javorníka minejo, pli poste kreskas osta faruno kaj produktado de artefaritaj sterkoj. En la jaro 1913 estis ĉe la kortumo konstruitaj distilfarejo (ĝi funkciis ĝis 1961), sekigejo de terpomoj kaj ĝis nun funkcianta segejo. La bienon transprenis en la jaro 1949 Ŝtata bieno Javorník.

Horní Fořt estas dekomence de municipa establo en la jaro 1850 domaro de municipo Uhelná.

## Loĝantaro 
En Horní Fořt estas registritaj 21 adresoj : 20 daŭraj objektoj kaj 1 dumtepa aŭ refreŝigeja objekto. Dum popolnombrado en la jaro 2001 ĉi tie estis kalkulitaj 18 domoj, el tio 15 daŭre loĝigataj.

## Turismo 
El Horní Fořt eblas iri al Kankra valo kaj al Dancejo en Kankra valo.

## Fotogalerio 

Horní_Fořt_A._Dům_čp._2.jpg|Domo n-ro 2
Horní_Fořt_B._Velký_dům.jpg|Granda domo
Horní_Fořt_E._Dům.jpg|Domo kun viva barilo
Horní Fořt J. Ukazatel Račí údolí.jpg|Montrilo al Račí údolí
Horní_Fořt_G._Dětské_hřiště.jpg|Infana ludejo
Horní_Fořt_I._Kaplička.jpg|Kapeleto

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Jeseník
Kategorio:Uhelná
Kategorio:Setlejoj en Vidnava malaltebenaĵo
Dolní Fořt

:*Eble vi serĉas: Fořt*

**Dolní Fořt** (, *Nieder-Forst*, *Nieder Forst*) estas malgranda vilaĝo (domaro), kiu estas parto de municipo Uhelná en Ĉeĥio. Vivas ĉi tie  (). Ĝi konsistas el du grupoj de domoj - Dolní Fořt Mlatci-Zahradníci () () kaj Dolní Fořt Domkáři () () – norde kaj nordoriente de Uhelná.

En la katastra teritorio de *Dolní Fořt* situas ankaŭ domaro kaj loka parto Horní Fořt.

## Historio 
Nomo "Fořt" estas derivita de la germana "Forst" en senco de gardata arbaro. En loko de tiu ĉi "Suba arbaro" jam ekde la jaro 1372 estas menciata kortumo apartenanta al vroclava episkopo. Parton de tiu ĉi kortumo estis en la jaro 1557 disparceligita inter novajn ekloĝintojn kaj laŭ tiama posedanto de la kortumo Pribner ĝi estis nomita kiel *homoj de Pribner* - *Pribnerleute(n)*, ĉeĥe pli poste *Dometuloj*. La alia parto de Dolní Fořt estis per forhakado kaj divido de parto episkopa arbaro en la jaro 1569 inter draŝistoj-Ĝardenistoj (*Dreschgärtner*), laŭ kiuj ĝi estis nomita.

Ambaŭ partoj de Dolní Fořt, Dometuloj kaj Draŝistoj-Ĝardenistoj, estis eksplicite agrikulturaj, iliaj loĝantoj laboris kampetojn de malpli granda amplekso. Ĝis fino de patrimonia administrado en 1850 ili restis en posedaĵo de vroclava episkopo enkadre de lia senjorujo Jánský Vrch. Poste ili estis enmembrigitaj kiel du memstaraj domaroj al municipo Uhelná, al kiu ili konstrue rekte ligas kaj kun kiu ili havis pluajn sortojn. Domaron Dolní Fořt Domkáři post la jaro 1950 ofice oni ne indikas kaj oni kalkulis ĝin kiel parton de domaro Dolní Fořt Mlatci-Zahradníci, ekde la 23-a de novembro 1990 nomita simple *Dolní Fořt*.

En la jaro 1836 estis en la parto Dometuloj 36 domoj kaj en la parto Draŝistoj-Ĝardenistoj 15, proksimume same ankaŭ je cent jaroj pli poste. En la jaro 2001 estis en ambaŭ partoj kalkulitaj sume 22 domoj.

## Loĝantaro 
En Dolní Fořt estas registritaj 33 adresoj: 30 daŭraj objektoj kaj 3 dumtepa aŭ refreŝigeja objekto. Dum popolnombrado en la jaro 2001 ĉi tie estis kalkulitaj 22 domoj, el tio 14 daŭre loĝigataj.

## Fotogalerio 

Dolní_Fořt_A._Dům.jpg|Domo
Dolní_Fořt_B._Rodinny_dům.jpg|Familia domo
Dolní_Fořt_C._Usedlost.jpg|Mastruma domo
Dolní_Fořt_D._Domek.jpg|Ĝardena dometo
Dolní_Fořt_G._Lánský_potok.jpg|Rojo Lánský potok

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Jeseník
Kategorio:Uhelná
Kategorio:Setlejoj en Vidnava malaltebenaĵo
26312 Ciardi

'*26312 *Ciardi''''' estas tre malgranda sed neordinare hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo LONEOS elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, en Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona astronomo David Ciardi de la Kalifornia Instituto de Teknologio. Lia esploraj interesoj inkludas la detekton, la validigon kaj la karakterizigon de  kaj ankaŭ la karakterizigon de junaj stelaj objektoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Daŝti-Kivir

eta|300px|Sablaj dunoj en Rig-e Jenn en Daŝti-Kivir.
**Daŝti-Kivir** aŭ **Dasht-e Kavir** (en persa: دشت كوير, laŭvorte tradukita 'Malaltebenaĵoj' en klasika persa, el *ĥŭar* (malalta), kaj *daŝt* (ebeno), ebenaĵo), konata ankaŭ kiel *Kavir-e Namak* (laŭvorte tradukita 'salaj malaltaĵoj') kaj la Granda Sala Dezerto, estas granda dezerto kuŝa meze de la Irana Altebenaĵo. Ĝi estas ĉirkaŭ 800-kilometrojn longa por 320 kilometrojn larĝa kun totala areo de ĉirkaŭ 77,600 km², kio faras ĝin la 26a plej granda dezerto de la Tero aŭ 15a, depende de la kriterio kaj la fonto. La areo de tiu dezerto etendas el la Elborz-Montaro nordokcidente al Daŝti-Lut sudoriente. Ĝi okupas teritorion de la provincoj de Irano nome Ĥorasano, Semnano, Teherano, Isfahano kaj Jazdo.

## Notoj 
Kategorio:Dezertoj en Irano
Kategorio:Provinco Jazdo
Kategorio:Provinco Teherano
Kategorio:Provinco Semnano
Kategorio:Provinco Isfahano
Kategorio:Ĥorasano
Kategorio:Irana Altebenaĵo
Nové Vilémovice

**Nové Vilémovice** (, ) estas vilaĝo en Ĉeĥio, kiu estas parto de municipo Uhelná. Vivas ĉi tie  (). Ĝi situas en Riĥleba montaro, 5&nbsp;km sudokcidente de Uhelná. Konstru-lokoj estas lokigitaj laŭlonge laŭ loka ŝoseo kaj supra fluo de rojo Lánský potok (antaŭe Hlučný potok, germane: Tossbach) en supermara alteco 550 – 650 m sub montoj Stážiště (813 m) kaj Roveň (778 m). La montoriĉa katastro estas proksimume el duono kovrita de arbaro kaj la alian duonon kreas malmulte fekundaj kampoj kaj paŝtejoj. Temas pri refreŝigeja kabana regiono kun malgranda nombro de daŭre vivantaj loĝantoj. Sur la katastra teritorio *Nové Vilémovice* situas ankaŭ domaroj kaj lokaj partoj Hraničky kaj Červený Důl.

## Historio 
eta|maldekstra
La vilaĝo verŝajne estiĝis ĉirkaŭ la jaro 1250, sed la unua skribmencio estas dokumentita el la jaro 1290 sub nomo Wylemoviczi, kiam ĝi havis 12 lanojn kaj ĝi apartenis al Jindřich z Waldova, posedanto de Travná.

## Loĝantaro 
## Turismo 
**Tra katastro de Nové Vilémovice kondukas du turismaj markoj:**

 ruĝa turisma markita vojo n-ro 0601 - el Bílá Voda kaj Javorník tra **Červený Důl**, **Nové Vilémovice** kaj **Hraničky** kaj tra Jeseník al Rejvíz

 flava turisma markita vojo n-ro 7897 - ĝi kunigas bluan turisman markigon de disvojiĝo U Buku al **Roveň**

**Tra katastro de Nové Vilémovice kondukas du bicikloturismaj markoj:**

 blua bicikloturisma vojo n-ro 6044 - el Bílá Voda tra **Hraničky** ĝis Horní Lipová

 blanka bicikloturisma vojo n-ro 6045 - el Buková tra **Hraničky** kaj **Nové Vilémovice** ĝis Dolní Fořt

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Jeseník
Kategorio:Setlejoj en Riĥleba montaro
Kategorio:Uhelná
Gemiler Insulo

**Gemiler Insulo** (turke: *Gemiler Adası*) estas insulo situanta de la marbordo de Turkio proksime de la grandurbo de Fethiye. Sur la insulo estas la restaĵoj de pluraj preĝejoj konstruitaj inter la 4a kaj 6a jarcentoj p.K., kune kun diversaj asociaj konstruaĵoj. Arkeologoj kredas ke ĝi estis la loko de la origina tombo de Sankta Nikolao.

## Historio 
La bizancaj ruinoj de kvin preĝejoj konstruis inter la kvaraj kaj sesaj jarcentoj p.K. restas sur la insulo, kune kun 350 metroj procesihimnopiedvojo. Aliaj restaĵoj de la sama periodo inkludas proksimume kvardek aliaj ekleziaj konstruaĵoj kaj pli ol kvindek kristanaj tomboj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Gemiler Island | Fethiye, Turkey

Kategorio:Fethiye
Kategorio:Neloĝataj insuloj en Turkio
Kategorio:Provinco Muğla
Polvosekego

[eta|300px|Farmisto kaj liaj du filoj dum polvoŝtormo en Kantono Cimarron, [Oklahomo, Aprilo 1936. Ikona foto de Arthur Rothstein.]]
La **Polvosekego**, aŭ en angla *Dust Bowl*, estis periodo de akraj polvoŝtormoj kiuj ege damaĝis la ekologion kaj agrikulturon de prerioj el Usono kaj Kanado dum la 1930-aj jaroj; forta sekego kaj malsukceso apliki sekfarmajn metodojn por eviti la ventajn procezojn (venterozio) kaŭzis la fenomenon. Tiu sekego venis en tri tajdoj, 1934, 1936, kaj 1939–1940, sed kelkaj regionoj de altebenaĵoj suferis sekegajn kondiĉojn dum ĉirkaŭ ok jaroj. Kun nesufiĉa kompreno de la ekologio de la ebenaĵoj, farmistoj estis kondukintaj etendan profundplugadon de la praa grundopinto en la Grandaj Ebenaĵoj dum la antaŭa jardeko; tio forigis la indiĝenajn, profund-radikajn herbojn kiuj normale estis retenintaj grundon kaj humidecon eĉ dum periodoj de sekegoj kaj fortaj ventoj. La rapida mekanizado de farmekipaĵaro, speciale per malgrandaj benzin-traktoroj, kaj disvastigita uzado de kombajna rikoltilo kontribuis al decidoj fare de farmistoj konverti aridajn herbejojn (multo el kio ricevis ne pli ol 10 250 mm da precipitaĵo jare) por kultivi.

## Notoj 
Kategorio:Agrikulturo en Usono
Kategorio:Agrikulturo en Kanado
Kategorio:Polvo
Kategorio:Trosekecoj
Kategorio:Naturaj katastrofoj en Nordameriko
Kategorio:1930-1939 en Usono
Kategorio:Katastrofoj en 1930-1939
Kategorio:Nordamerikaj Grandaj Ebenaĵoj
Kategorio:Naturaj katastrofoj en la 20-a jarcento
Kategorio:1930-1939 en Kanado
26382 Charlieduke

'*26382 *Charlieduke''''' estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono nemalproksima de la orbita resonanco 1:3 kun Marso.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo LONEOS elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, en Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona emeritiĝinta kosmonaŭto kaj provpiloto Charles Moss “Charlie” Duke, Jr., oficiro de la Usona Aerarmeo. En 1972 li fariĝis la 10-a kaj plej juna homo marŝinta sur la Luno, servinte kiel piloto de la lunoveturilo de la misio Apollo 16.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Pál Gergely (dirigento)

**Pál Gergely** [gergej], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj plennome **Gergely Béla Pál** estis hungara dirigento, ĵurnalisto, tradukisto.

Pál Gergely  naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la .

## Biografio 
Pál Gergely maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li studis en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt. La 2-a mondmilito rompis la lernadon. En 1946 li apartenis al Nacia Teatro (Budapeŝto) kelkajn monatojn, poste li studis en Parizo. Lia majstrino estis Nadia Boulanger. En 1948 li rearanĝis la poŝtistan simfonian orkestron kun 80 anoj, kies dirigento li estis. Ekde 1952 li dirigentis en la armea orkestro kaj muzika gvidanto de la Teatro de Hungara Armeo. En tiuj jaroj li finis la studojn en la Altlernejo, liaj plej gavaj instruistoj estis  Jenő Ádám kaj Zoltán Kodály, dume multe helpis ankaŭ János Ferencsik. En la jaroj de 1959 kaj 1960 li estis estro de hungara instituto en Parizo, poste en Budapeŝto li ricevis diversajn muzikajn postenojn, sed li ne havis eblecon dirigenti. Ekde 1964 li estis ĵurnalisto pri muziko en revuoj, krome li tradukis resume 17 librojn. Li ricevis 4 ŝtatajn premiojn.

## Fontoj 
* [hungarlingva biografio kun foto](https://hu.wikipedia.org/wiki/Gergely_P%C3%A1l_(karmester))

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj dirigentoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
János Goll

**János Goll** [jAnoŝ gol], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Goll János** estis hungara muzikinstruisto, komponisto, redaktoro.

János Goll  naskiĝis la  en Bátaszék, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
János Goll studis en pedagogia lernejo, poste en muziklernejo (nuna konservatorio) en Pest (urbo). Liaj plej gravaj muzikinstruistoj estis Károly Thern kaj Viktor Feigler. Ekde 1865 li instruis en lernejoj. Li ankaŭ komponis kaj verkis muziklibrojn. Ekde 1874 li ankaŭ estis redaktoro de revuo. Li partoprenis en fondo de sportklubo de Újpest, krome li havis plurajn oficojn en muzikaj asocioj.

## Elektitaj libroj 
* *Elemi énektan I-II* (1884/1886)
* *Énektan és Polyhymnia* (12 eldonoj)
* *Általános zenetan* 1906
* *Zenészeti műszótár zeneelméleti bevezetéssel* (1910)

## Elektitaj komponaĵoj 
* akompanaj muzikoj por teatraĵoj
* 200 popolkantoj por vira koruso

## Fontoj 
* hungarlingva biografieto (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografieto (la koncerna teksto estas legebla en la 17-a paĝo)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Občina Puconci

**Občina Puconci**  estas unu el 212 municipoj de Slovenujo, lokita en la nordorienta stato de regiono Pomurska. La municipo enhavas 23 komunumojn kaj ĝia areo estas 107,7 km². Komence de 2018 tie loĝis 5938 homoj. La administra centro estas la vilaĝo Puconci.

## Loko, priskribo 
La apudaj municipoj estas:

Občina Gornji Petrovci norde, Občina Moravske Toplice en la oriento, Urba municipo Murska Sobota kaj Občina Tišina la sudo, Občina Cankova kaj Občina Rogašovci okcidente kaj Občina Grad nordokcidento .

## Komunumoj 
La municipo konsistas el la sekvaj 23 vilaĝoj:

Beznovci, Bodonci, Bokrači, Brezovci, Dankovci, Dolina, Gorica, Kuštanovci, Lemerje, Mačkovci, Moščanci, Otovci, Pečarovci, Poznanovci, Predanovci, Prosečka vas, **Puconci**, Puževci, Strukovci, Šalamenci, Vadarci, Vaneča, Zenkovci

## Tradukfonto 
Statistikoj:  http://www.citypopulation.de/php/slovenia-pomurska.php

Geografia loko:  http://www.geopedia.si/#T1257_F408:97_x586128.8125_y178231.20299999998_s12_b4 

Puconci
Puconci
Zsolt Gömöry

**Zsolt Gömöry** [Ĵolt gomori], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gömöry Zsolt** estas hungara sintezilisto, komponisto, membro de Edda (rokgrupo). Lia vaste konata karesnomo estas *Göme*.

Zsolt Gömöry  naskiĝis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Zsolt Gömöry dum la bazlernejo frekventis ankaŭ muziklernejon por lerni pianludon, poste li frekventis piaristan gimnazion, fine li estis produktisto de muzikinstrumentoj. Tamen li ŝatis muzikadi, li aliĝis al pluraj ŝlagrorkestroj, en 1982 jam al la tutlande fama "Piramis", post monatoj al *Edda Művek*. Post 3 jaroj li ricevis membran statuson en Edda Művek, li estis sintezilisto kaj komponisto. Ekde 1999 li ofte estis gastomuzikisto de Omega (rokgrupo), krome de Ildikó Keresztes. En la 2000-aj jaroj li komponas programsignalojn de televizioj, sed daŭre li estas gasto en pluraj ŝlagrorkestroj. Li havas edzinon, kiu naskis gefilojn en 1993, 2010 kaj 2012.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva membiografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj sintezilistoj
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Konstitucio de Armenio

La **konstitucio de Armenio** estis adoptita per nacia armena referendumo la 5-an de julio 1995. Ĉi tiu konstitucio establis Armenion kiel demokratian, suverenan, socian kaj konstitucian ŝtaton. Erevano estas difinita kiel la ŝtata ĉefurbo. Potenco estas donita al ĝiaj civitanoj, kiuj praktikas ĝin rekte per la elekto de registaraj reprezentantoj. Decidoj rilate al ŝanĝoj en konstitucia statuso aŭ al ŝanĝo de limoj estas submetataj al voĉdono de la civitanoj de Armenio ekzercitaj dum referendumo. Estas 117 artikoloj en la konstitucio de 1995. La 27-an de novembro 2005 okazis tutlanda konstitucia referendumo kaj amendita konstitucio estis adoptita. La konstitucio denove estis ŝanĝita per nacia referendumo la 6-an de decembro 2015, kiu ŝanĝis la politikan strukturon de duone prezidanta sistemo al parlamenta respubliko.

Laŭ la Konstitucio de novembro 2005, la Prezidanto de la Respubliko nomumas la Ĉefministron surbaze de la disdonado de la sidlokoj en la Nacia Asembleo kaj konsultojn kun la parlamentaj frakcioj. La prezidanto ankaŭ nomumas (aŭ forpelas de oficejo) la membrojn de la registaro laŭ rekomendo de la ĉefministro. Donitaj la konstituciaj potencoj de la prezidanto, Armenio povas esti konsiderata duon-prezidanta respubliko.

La Konstitucio donas kvar parlamentajn benkojn por : rusoj, jezidoj, asirianoj kaj kurdoj.
 

Kategorio:Verkoj de 1995
Kategorio:Politiko en 1995
Doriforo

[eta|250px|Bone konservita kopio el romia epoko ĉe la [Nacia Napola Arkeologia Muzeo.]]
**Doriforo **(greke Δορυφόρος doriforos) el Polikleto estas unu el la plej konataj grekaj skulptaĵoj de klasika antikvaĵo, prezentante solide konstruitan, muskolan, starantan batalanton, origine portanta lancon ekvilibrigita sur lia maldekstra ŝultro. La perdita bronza originalo de la verko estus fandita ĉirkaŭ 440 a.K. sed ĝi estas hodiaŭ konata nur de pli postaj marmoraj kopioj (ĉefe romiaj periodoj). La laboro tamen formas gravan fruan ekzemplon de klasika greka kontraposto kaj klasika realismo; kiel tia, la ikoneca Doriforo montriĝis tre influa ĉie en antikva arto.

## Referencoj 
Kategorio:Skulptaĵoj de Polikleto
Kategorio:Nudeco
Daŝti-Lut

eta|400ra|Tiel nomitaj "sablokasteloj" en Daŝti-Lut, Kermano, Irano.

**Daŝti-Lut**, **Lut Dezerto**, aŭ *Dasht-e Lut* (en persa: دشت لوت, "malplena ebenaĵo"), estas granda sal-dezerto en la provincoj Kermano kaj Sistano kaj Baluĉistano, Irano. Ĝi estas la 26a plej granda dezerto de la Tero, kaj estis alirita al la listo de la Monda heredaĵo de Unesko la 17an de julio, 2016. La areo de ties sablo estis mezurita je temperaturoj tiom altaj kiom ĝis 70&nbsp;°C, kio faras ĝin unu el la plej sekaj kaj varmaj lokoj de la mondo.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Sykes, Percy. *A History of Persia*. Macmillan and Company: London (1921). pp.&nbsp;60–62.

## Eksteraj ligiloj 
* NASA bildo kaj info 
* NASA esploro pri temperaturoj tutmonde 

Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Irano
Kategorio:Dezertoj en Irano
Kategorio:Baluĉistano
Kategorio:Kermano
Kuroso

[eta|200px|[Kroiso Kuroso, c. 530 BC]]
**Kuroso ** (malnova greka lingvo: κοῦρος, plurale kouroi) estas la moderna termino donita al memstaraj malnovgravaj skulptaĵoj kiuj unue aperas en la Arkaika periodo en Grekio kaj reprezentas nudajn virajn junulojn. En antikva greka lingvo, la vorto *kouros* signifas "junulo, knabo, precipe el nobla rango". Kvankam * Kouroi* estis eltrovita en multaj antikvaj grekaj teritorioj, ili estis speciale eminentaj en Atiko kaj Beotio. La esprimo kuroso unue estis proponita por tio, kio estis supozeble proskribita de Apolono en 1895 rilate al la junulo de Keratea, kaj adoptita de Henri Lechat kiel ĝenerala termino por la staranta vira figuro en 1904. Tiaj statuoj troviĝas tra la greka kulturo; la supereco de ĉi tiuj estis trovitaj en sanktejoj Apolono kun pli ol cent nur en la templo dediĉita al Apolono Poiiono, Beotio. Ĉi tiuj memstaraj skulptaĵoj estis tipe marmoraj, sed la formo ankaŭ estas farita el kalkŝtono, ligno, bronzo, eburo kaj terakoto. Ili estas tipe grandaj, kvankam fruaj kolosaj ekzemploj estas ĝis 3 metroj altaj.

## Referencoj 

Kategorio:Skulptarto en Antikva Grekio
WARC bendoj

La **WARC bendoj** estas pecoj de la radia spektro uzita de radioamatoroj. Entute estas 3 bendoj: 30 metra bendo (10.100–10.150 MHz), 17 metra bendo (18.068–18.168 MHz) kaj la 12 metra bendo (24.890–24.990 MHz). La nomo venas de la konferenco kiu aprobis ĝian uzon por radioamatoroj *World Administrative Radio Conference* en 1979. Pro la mallarĝeco de la bendoj estas malpermesite uzi ilin por radioamatoraj konkursoj. En multaj landoj radioamatoroj ne rajtas uzi fonion en tiuj bendoj aŭ eblas nur en specialaj okazoj.

## 12 metra bendo
### IARU Regiono 1 
Europo, Afriko kaj Norda Azio.

### IARU Regiono 2 
Ameriko

### IARU Regiono 3 
Azio kaj Pacifiko.

## 17 metra bendo
### IARU Regiono 1 
Europo, Afriko kaj Norda Azio.

### IARU Regiono 2 
Ameriko

### IARU Regiono 3 
Azio kaj Pacifiko.

## 30 metra bendo
### IARU Regiono 1 
Europo, Afriko kaj Norda Azio.

### IARU Regiono 2 
Ameriko

### IARU Regiono 3 
Azio kaj Pacifiko.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* IARU
* Internacia Telekomunika Unio

Kategorio:Radioamatoraj bendoj
Gamma Ray

**Gamma Ray** (la angla por "gama-radio") estas germana potencmetala grupo, fondita de Kai Hansen kaj Ralf Scheepers en 1989, post kiam li forlasis Helloween. Hansen estas gitaristo kaj la nuna kantisto de la muzikgrupo. La basisto (estinte gitaristo) estas Dirk Schlächter kaj Henjo Richter estas alia gitaristo. Michael Ehré estas la nuna frapinstrumentisto kaj Frank Beck estas kantisto de 2015. Frue la kantisto estis Ralf Scheepers, kiu nun kantas por Primal Fear.

Gamma Ray ludas rapidan stilon de potenca metalo, ofte per draŝaj elementoj.

## Historio 
Hansen kaj Scheepers fondis la grupon en 1989, post Hansen forlasis Helloween dum la fino de 1988. Baldaŭ la aliaj anoj estos basgitaristo Uwe Wessel kaj frapisto Mathias Burchardt. La unua albumo de Gamma Ray estas *Heading for Tomorrow*, aperinte en 1990. Post tio la grupo ekhavis la novajn membrojn gitaristo Dirk Schlächter kaj frapinstrumentisto Uli Kusch.

La dua albumo estis *Sigh No More*, eldonita en 1991. Wessel kaj Kusch forlasis Gamma Ray en 1992. Jan Rubach estis la nova basgitaristo kaj Thomas Nack estis la nova frapinstrumentisto, ili ambaŭ venis de la potencmetal-grupo Anesthesia. Gamma Ray eldonis en 1993 sian trian albumon *Insanity and Genius*. Scheepers forlasis Gamma Ray post tiu albumo pro sia distanco de Hamburgo, kie la aliaj anoj loĝis. De tiam Hansen estos la ĉefkantisto.

Oni kreis *Land of the Free* en 1995, la kvara albumo, tre populara kaj sukcesa eldonaĵo kaj bone akceptita de kritikistoj. Michael Kiske kaj Hansi Kürsch estis gastkantistoj sur la albumo.

## Vidu ankaŭ 
* Freedom Call
* Helloween
* Iron Savior
* Primal Fear
* Unisonic

Kategorio:Potencmetalrokaj muzikaj grupoj
Kategorio:Germanaj rokmuzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1989
Kalvinana preĝejo (Méhtelek)

La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en vilaĝo Méhtelek.

## Historio 
Supozeble la gotika, katolika kirko estis konstruita en la 15-a jarcento. Inter 1570-1629 jam la kalvinanoj havis la kirkon, poste ekde 1653. En la menciita 1653 la kirko renoviĝis laŭ la kalvinanaj gustoj, poste denove en 1777. La preĝejo estis signife pligrandigita en 1929, tiam oni konstruis pli novan, nun videblan turon.  

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola ĉe renkontiĝo de 2 stratoj. La kvadrata turo plene reliefas, sed la plej alte la turo transformiĝas al multlatero. Resume 10 pilieroj apogas la preĝejon. Interne la galerio estis farita el ligno.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto 

Mehtelek
Kategorio:Méhtelek