open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Konstantin Halápy

**Konstantin Halápy** [konŝtantin halApi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun lia origina persona nomo **Halápy Konstantin Ferenc** estis hungara piarista monaĥo, instruisto. Konstantin estis lia prenita monaĥa nomo, liaj familiaj nomvariantoj estis *Halapy, halapi, Alapi*, lia persona nomo foje estis *Szilárd* [silArd].

 naskiĝis  en Ungvár (Hungara reĝlando, Habsburga imperio, nuntempa Uĵhorodo en Ukrainio), li mortis  en Privigye (Hungara reĝlando, Habsburga imperio, nuntempa Prievidza en Slovakio). (Wikidata uzas aliajn datumojn!)

## Biografio 
 frekventis lernejojn en sia naskiĝurbo, Léva, Nagyszombat, en 1718 li aliĝis al la piaristoj. Post 2 jaroj li jam instruis en Debrecen. En 1723 li studis filozofion, jaron poste li pastriĝis, supozeble tiutempe li monaĥiĝis, krome li studis en Szentgyörgy. En 1725 li instruis en Nitro, poste denove en Debrecen, kie li restartis la katolikan vivon. Pli poste li estis gimnaziestro en Kecskemét, same poste en Privigye. Inter 1739-1742 li estis gvidanto de la hungaraj piaristoj. Pro podagro li retiriĝis kaj vivis en Privigye ĝis sia morto.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Insontes Amarillidis erga Daphnidem furores.* (lerneja teatraĵo, 1726) 
* *Myrias versuum sine ellipsi et synaloephe editorum.* (1737)
* *Sine ellipsi et synaloephe odarum Leonino Sapphicarum libri tres.* (1741)
* *Epigrammatum moralium, aenigmatum ac tumulorum libri VII.* (1745)
* *Apologorum moralium libri VI. Elegiarum unicus.* (1747)

## Fontoj 
* biografio hungare
* katolika leksikono
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj piaristaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Latinlingvaj poetoj
Anthony Berkeley Cox

**Anthony BERKELEY** (n. la 5-a de julio 1893 en Watford ; m. la 9-a de marto 1971 ; fakte *Anthony Berkeley Cox*, publikaĵoj ankaŭ sub la pseŭdonimo **Francis Iles**) estis brita ĵurnalisto kaj krimverkisto. 

Konsiderata pivota figuro en la evoluo de la ĝenro de krimromano, Berkeley estis tre elstara inter la krimverkistoj de sia tempo (la Ora Epoko de Krimfikcio), kaj estis proksime asociita kun aliaj en la kampo, inkluzive de Agatha Christie, Dorothy L. Sayers, kaj G. K. Chesterton en La Klubo de Detektivoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Britaj verkistoj
Kategorio:Verkistoj de krimromanoj
Geoffrey Household

**Geoffrey Edward West HOUSEHOLD** (n. la 30-a de novembro 1900 en Bristolo ; m. la 4-a de oktobro 1988 en Banbury, Anglio) estis brita verkisto, kiu specialiĝis pri suspensromanoj kaj suspensromanoj. Lia plej konata romano estas *Rogue Male* (1939). 

*Rogue Male* estis nomita la definitiva spiona suspensromano el la ora epoko de brita krimfikcio. La libro estas numero 14 en la listo de la Asocio de Verkistoj de Krimoj de la 100 plej bonaj krimromanoj de ĉiuj tempoj, numero 55 en la koresponda listo de Mystery Writers of America. 

## Verkaro 
### Serioj 
**Raymond Ingelram**

* *Rogue Male* (1939) (filmita kiel *Man Hunt*, 1941, kaj kiel la samnoma televida filmo *Rogue Male*, 1976)
* *Rogue Justice* (1982) (daŭrigo al *Rogue Male*)

**Roger Taine**

* *A Rough Shoot* (1951) akk *Shoot First* (filmita kiel *Rough Shoot*, 1953)
* *A Time to Kill* (1951)

### Romanoj 
* *The Terror of Villadonga* (1936) akk *The Spanish Cave* (romano por junaj plenkreskuloj)
* *The Third Hour* (1937)
* *Arabesque* (1948)
* *The High Place* (1950)
* *The Exploits of Xenophon* (1955) akk ''Xenophon's Adventure* (romano por junaj plenkreskuloj)
* *Fellow Passenger* (1955) akk *Hang the Moon High*
* *Watcher in the Shadows* (1960) (filimita por televido kiel *Deadly Harvest*, 1972)
* *Thing to Love* (1963)
* *Olura* (1965)
* *The Courtesy of Death* (1967)
* *Prisoner of the Indies* (1967) (romano por junaj plenkreskuloj)
* *Dance of the Dwarfs* (1968) (filmita kiel *Dance of the Dwarfs*, 1983)
* *Doom's Caravan* (1971)
* *The Three Sentinels* (1972)
* *The Lives and Times of Bernardo Brown* (1973)
* *Red Anger* (1975)
* *The Cats to Come* (1975) (novelo)
* *Escape into Daylight* (1976) (romano por junaj plenkreskuloj)
* *Hostage London: The Diary of Julian Despard* (1977)
* *The Last Two Weeks of Georges Rivac* (1978)
* *The Sending* (1980)
* *Summon the Bright Water* (1981)
* *Arrows of Desire* (1985)
* *Face to the Sun* (1988)

### Kolektoj de Mallongaj rakontoj 
* *The Salvation of Pisco Gabar and Other Stories* (1938)
* *Tales of Adventurers* (1952) (rakonto *Brandy for the Parson* filmita en la sama jaro)
* *The Brides of Solomon and Other Stories* (1958)
* *Sabres on the Sand* (1966)
* *The Europe That Was* (1979)
* *Capricorn and Cancer* (1981)
* *The Days of Your Fathers* (1987)

### Aŭtobiografio 
* *Against the Wind'' (1958)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Britaj verkistoj
Kategorio:Verkistoj de krimromanoj
Eric Ambler

**Eric Clifford AMBLER** OBE (n. la 28 - a de junio 1909 - m. la 22-a de oktobro 1998) estis angla verkisto de politikaj krimromanoj, suspensromanoj, spionromanoj kaj scenaristo.

La bildigoj en liaj libroj pri la malagrabla flanko de spionado influis verkistojn de la sekva generacio, inkluzive de John le Carré, Julian Symons, Frederick Forsyth kaj Len Deighton.

Li ankaŭ verkis sub la pseŭdonimo **Eliot Reed** en partnereco kun Charles Rodda. En siaj verkoj li ofte metas la agadon kontraŭ la fono de la balkanaj - levantaj konfliktoj.

Li estas konsiderata unu el la fondintoj de la ĝenro de suspensromano. 

## Verkado 
Antaŭ la Dua Mondmilito, Ambler publikigis ses suspensromanojn, la unua el kiuj, *Dark Border*, estis publikigita en 1936. La romano *The Mask of Dimitrios* (usona titolo *A Coffin for Dimitrios*, 1939), konata pro sia brila komponado kaj pseŭdodokumenta stilo de prezentado, starigis novan normon por la agoplena romano.

Post paŭzo kaŭzita de la milito kaj retakso de antaŭaj valoroj, li revenis al literaturo en 1951 kun la politika romano *Juĝo pri Delĉev*, respondo al la komunista masakro de Nikola Petkov (d:Q1672913). Kvin postmilitaj suspensromanoj estis verkitaj kune kun Charles Rodda kaj publikigitaj sub la pseŭdonimo Eliot *Reed*.

Ambler igis la spionromanon pli realisma ol antaŭe. Ofte en la centro de liaj libroj estas ordinaraj homoj, kiuj, kontraŭvole, trovas sin inter harditaj krimuloj, spionoj aŭ revoluciuloj. Kutime, tiaj herooj evoluas dum la romanoj kaj, danke al sia persistemo, fine superas spertajn profesiulojn.

Li estas la aŭtoro de granda nombro da filmaj kaj televidaj scenaroj, unu el kiuj, *La Kruela Maro* (1953, bazita sur la romano de Nicholas Monsarrat), eĉ estis nomumita por Oskaro por Plej Bona Adaptita Scenaro. Pluraj el la romanoj de Ambler estis adaptitaj por la ekrano. Inter la plej famaj adaptoj estas *Vojaĝo en Timon* (1943), *La Masko de Dimitrios* (1944), kaj *Topkapi* (1964).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Britaj verkistoj
Kategorio:Verkistoj de krimromanoj
Nicholas Monsarrat

**Nicholas John Turney MONSARRAT** /ˈmɒnsəræt/ FRSL RNVR (n. la 22-a de marto 1910 en Liverpool ; m. la 8-a de aŭgusto 1979 en Londono) estis angla marista verkisto, ĵurnalisto kaj diplomato. Membro de la Reĝa Societo de Literaturo.

Monsarrat estis plej konata pro siaj ŝipromanoj, sed li verkis librojn en pluraj malsamaj ĝenroj.  

## Verkado 
En sia aŭtobiografio, Monsarrat agnoskis, ke la Ribelo de Invergordon (1931) fascinis lin kaj politikigis lin maldekstreme. Tamen, la aŭtobiografie nuancita kvara romano de Monsarrat, kiu traktas la seniluziiĝon de juna, idealisma aŭtoro, jam estas indiko de ia politika seniluziiĝo.

La romanoj de Monsarrat ofte devenas de aŭtobiografiaj spertoj. En lia plej konata romano, *Cruel Atlantic*, la juna mararmea oficiro Keith Lockhart fariĝas lia dua identeco. Li traktis la morton de sia frato Denys, kiu estis mortigita en Egiptujo, en sia romano *My Brother Denys*. Monsarrat esploris la temon de monkolektado kaj la merkatadon de tragediaj vivoj en sia romano *The Story of Esther Costello*. Post siaj mararme-fokusitaj romanoj, li publikigis *Smith and Jones* en 1963, verko en kiu li traktis la Kembriĝajn Kvin, specife Guy Burgess kaj Donald Maclean.

## Verkaro 
* *Think of Tomorrow* (1934)
* *At First Sight* (1935)
* *The Whipping Boy* (1937)
* *This is the Schoolroom* (1939)
* *The Visitor* – teatraĵo
* *HM Corvette* (1942)
* *East Coast Corvette* (1943)
* *Corvette Command* (1944)
* *Three Corvettes* (1945) (kolektigo de *HM Corvette*, *East Coast Corvette* kaj *Corvette Command*)
* *Leave Cancelled* (1945)
* *HM Frigate* (1946)
* *Depends on What You Mean by Love* (1947)
* *HMS Marlborough Will Enter Harbour* (1947)
* *My Brother Denys* (1948)
* *The Cruel Sea* (1951)
* *The Story of Esther Costello* (1952)
* ''The Boy's Book of the Sea* – as editor (1954)
* *Canada from Coast to Coast* (1955)
* *Castle Garac* (1955)
* *The Tribe That Lost Its Head* (1956)
* *The Boy's Book of the Commonwealth* – as editor (1957)
* *The Ship That Died of Shame, and Other Stories* (1959) (enhavanta: *The Ship That Died of Shame*; *Oh To Be in England!*; *The Reconciliation*; *The List*; *The Thousand Islands Snatch*; *Up The Garden Path*; *The Man Who Wanted a Mark IX*; *I Was There*; *The Dinner Party*; *Licensed To Kill*; *Postscript*)
* *The Nylon Pirates* (1960)
* *The White Rajah* (1961)
* *The Time Before This* (1962)
* *To Stratford with Love* (1963)
* *Smith and Jones* (1963)
* *A Fair Day's Work* (1964)
* *Something to Hide* (1965)
* *The Pillow Fight* (1965)
* *Life Is a Four-Letter Word (volume 1): Breaking In* (London, 1966) – aŭtobiografio
* *Richer Than All His Tribe* (1968)
* *Life Is a Four-Letter Word (volume 2): Breaking Out* (London, 1970) – aŭtobiografio
* *The Kappillan of Malta* (1973)
* *Monsarrat at Sea* (1975)
* *The Master Mariner, Book 1: Running Proud* (1978)
* *The Master Mariner, Book 2: Darken Ship'' – unfinished novel (1981)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Nikolao Monsarrat ĉe uboat.nett
* Nikolao Monsarrat ĉe unithistories
* 
* Nikolao Monsarrat sur la Interreta Arkivo

Kategorio:Anglaj maristoj
Kategorio:Lernantaro de Trinity College
Kategorio:Britaj verkistoj
Ngaio Marsh

Dame **Edith Ngaio MARSH** DBE /ˈnaɪoʊ/ *NY-oh*; (n. la 23-an de aprilo 1895 en Merivale, Christchurch ; m. la 18-an de februaro 1982 en samloke) estis novzelanda verkistino, aktorino kaj teatra reĝisoro.

Kune kun Agatha Christie, Dorothy Sayers, Gladys Mitchell kaj Margery Allingham, ŝi estas konsiderata unu el la "reĝinoj de brita krimfikcio" kaj unu el la plej eminentaj reprezentantoj de la Ora Epoko de krimfikcio. Kreinto de Roderick Alleyn.

Marsh estas konsiderata unu el la plej gravaj aŭtoroj de klasikaj krimromanoj, precipe tiuj verkitaj de britaj aŭtoroj en la periodo inter la du mondmilitoj. Marsh verkis 32  krimromanojn inter 1934 kaj 1982. Multaj el ili estas lokitaj en teatro, ofte ili rondiras ĉirkaŭ ŝekspiraj teatraĵoj. La seria heroo de Ngaio Marsh estas Roderick Alleyn, kiu, kiel la prototipo de multaj anglaj aŭtoroj, estas de aristokrata deveno, sed ankaŭ estas inspektisto ĉe Scotland Yard. La Mystery Writers of America (MWA) nomumis Marsh dufoje por la Premio Edgar. En 1978, Marsh ricevis la plej altan honoron de MWA, la *Premion Grand Master*, pro ŝia atingo en krimfikcio.

Por Marsh, ŝia laboro kiel teatra reĝisorino kaj mentoro por aktoroj estis pli grava ol ŝia verkista kariero. Ŝi laboris dum pluraj jardekoj por establi permanentan draman kompanion en Nov-Zelando. Unu el la unuaj permanentaj teatroj en Christchurch estis nomita laŭ ŝi, *la Teatro Dame Ngaio Marsh*.  En 1966, Marsh estis nobeligita de Reĝino Elizabeto la 2-a kiel *Damo Komandanto de la Ordeno de la Brita Imperio* "pro servoj al la teatro".

La literatura agento de la verkisto estis Dorothy Olding, kiu ankaŭ laboris kun Agatha Christie kaj Jerome Salinger. Ekde 2010, la Literatura Premio Ngaio Marsh estas aljuĝata ĉiujare. 

## Verkaro 
* *Light Thickens* (1982)
* *Photo Finish* (1980)
* *Grave Mistake* (1978)
* *Last Ditch* (1977)
* ''Black As He's Painted* (1974)
* *Tied Up in Tinsel* (1972)
* *When in Rome* (1970)
* *Clutch of Constables* (1968)
* *Death at the Dolphin* (1967)
* *Dead Water* (1964)
* *Hand in Glove* (1962)
* *False Scent* (1960)
* *Singing in the Shrouds* (1959)
* *Off With His Head* (1957)
* *Scales of Justice* (1955)
* the death of a clow (1980)
* *Spinsters in Jeopardy* (1954)
* *Opening Night* (1951)
* *Swing Brother Swing* (1949)
* *Final Curtain* (1947)
* *Died in the Wool* (1945)
* *Colour Scheme* (1943)
* *Death and the Dancing Footman* (1942)
* *Surfeit of Lampreys* (1941)
* *Death at the Bar* (1940)
* *Overture to Death* (1939)
* *Death in a White Tie* (1938)
* *Artists in Crime* (1938)
* *Vintage Murder* (1937)
* *Death in Ecstasy* (1936)
* *The Nursing Home Murder* (1935)
* *Enter a Murderer* (1935)
* *A Man Lay Dead* (1934)

### Rakontoj 
* *Chapter and Verse: The Little Copplestone Mystery* (1974)
* *My Poor Boy* (1959)
* *I Can Find My Way Out* (1946)
* *Moonshine* (1936)
* *Death on the Air* (1936)

### Nefikcio 
* *Singing Land* (1974)
* *New Zealand* (1968)
* *Black Beech and Honeydew'' (1965)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Novzelandaj aŭtobiografoj
Kategorio:Novzelandaj verkistoj
Kategorio:Verkistoj de krimromanoj
Kategorio:Verkistinoj
Michael Innes

**Michael INNES** (naskita kiel *John Innes Mackintosh Stewart* kaj poste ankaŭ konata kiel **J. I. M. STEWART**; la 30-an de septembro 1906, en Edinburgo, Skotlando ; la 12-an de novembro 1994, en Coulsdon, Surrey, Anglio) estis angla (skota) verkisto (krimverkisto), tradukisto kaj literaturhistoriisto. Li ankaŭ havis profesorecon pri anglaj kaj literaturaj studoj. 

La ĉefrolulo en liaj krimromanoj estas *detektivo-inspektoro John Appleby*, kiu, en la unua romano de Innes, *Too Much Light in the Dark (Tro da lumo en la mallumo),* devas trakti la malhelan flankon de la universitata vivo. Multaj el liaj romanoj okazas en Oksfordo kaj la ĉirkaŭa regiono. La dua publikigita krimromano de Innes, *Hamlet, Avenge!* (1937), estis recenzita de Jorge Luis Borges, kiu plurfoje inkluzivis la krimromanojn de la verkisto en siajn novelantologiojn.

Innes verkis proksimume tiom da romanoj dum 50 jaroj. Selekto de ĉi tiuj estis publikigita en la serio DuMont Crime Library.

## Verkaro 
* ''Death At the President's Lodging* (1936)
* *Hamlet, Revenge!* (1937
* *Lament for a Maker* (1938)
* *Stop Press* (1939)
* *The Secret Vanguard* (1940)
* *There Came Both Mist And Snow* (1940)
* *Appleby On Ararat* (1941)
* *The Daffodil Affair* (1942)
* *The Weight of the Evidence* (1943)
* *Appleby's End* (1945)
* *From London Far* (1946)
* *A Night of Errors* (1947)
* *The Journeying Boy* (1949)
* *Operation Pax* (1951
* *A Private View* (1952)
* *Christmas At Candleshoe* (1953) - filmita en 1977 kiel aventuro ĉe Candleshoe Castle kun Jodie Foster, Helen Hayes, David Niven, Leo McKern kaj aliaj.
* *The Man from the Sea* (1955)
* *Old Hall, New Hall* (1956)
* *Appleby Plays Chicken* (1957) 
* *The Long Farewell* (1958)
* *Hare Sitting Up* (1959)
* *The New Sonia Wayward* (1960)
* *Silence Observed* (1961)
* *A Connoisseur's Case* (1962)
* *The Bloody Wood* (1966)
* *A Change of Heir* (1966)
* *Appleby at Allington* (1968)
* *A Family Affair* (1969)
* *Death At the Chase* (1970)
* *An Awkward Lie* (1971)
* *The Open House* (1972)
* *Appleby's Answer* (1973)
* *Appleby's Other Story* (1974)
* *The Mysterious Commission* (1974)
* *The Gay Phoenix* (1976)
* *Honeybath's Haven* (1977)
* *The Ampersand Papers* (1978)
* *Going It Alone* (1980)
* *Lord Mullion's Secret* (1981) 
* *Sheiks and Adders* (1982)
* *Appleby And Honeybath* (1983) 
* *Carson's Conspiracy* (1984)
* *Appleby And the Ospreys* (1986)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Nekrologo, *New-York Times''
* Takso de ĉiu de lalibroj de Innes

Kategorio:Britaj verkistoj
Kategorio:Verkistoj de krimromanoj
Jack Higgins

**Jack HIGGINS** (naskita kiel **Harry PATTERSON** en Newcastle upon Tyne la 27-an de julio 1929 - mortis en Saint Aubin, Ĵerzejo la 9-an de aprilo 2022) estis brita verkisto. Lia preferata ĝenro estis la suspensromano.

Li estas unu el la plej vendataj aŭtoroj de suspensromanoj kaj spionromanoj . Lia furora romano *The Eagle Has Landed* (1975) vendis pli ol 50 milionojn da ekzempleroj  kaj estis filmita kun la sama nomo. Aliaj rimarkindaj romanoj inkluzivas *A Prayer for the Dying* (1987), *The Eagle Has Flown* (1991), *Thunder Point* (1993), *Angel of Death* (1995), *Flight of Eagles* (1998), kaj Day of Reckoning (2000). Liaj 84 romanoj estis tradukitaj en 55 lingvojn , kaj vendis pli ol 150 milionojn da ekzempleroj.

La tria fazo de la kariero de Patterson komenciĝis per la publikigo de *Okulo de la Ŝtormo* en 1992, fikciigita rerakonto pri malsukcesa atenco kontraŭ ĉefministro John Major, fare de senkompata juna irlanda pafanto-filozofo nomita Sean Dillon, dungita de iraka milionulo. Gisita kiel la ĉefrolulo por la sekva serio de romanoj (22 el 43 publikigitaj inter 1992 kaj 2017), estas evidente, ke Dillon estas laŭ multaj manieroj miksaĵo de la antaŭaj herooj de Patterson - Chavasse kun lia talento por lingvoj, la konateco de Nick Miller pri luktosportoj kaj ĵazaj klavarkapabloj, la irlandaj radikoj de Simon Vaughan, lia lerteco pri pafiloj kaj la cinikismo, kiu venas kun la respondeco administri justecon neatingeblan per civilizita jura sistemo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Jack Higgins ĉe Goodreads

Kategorio:Britaj verkistoj
Kategorio:Verkistoj de krimromanoj
Francologio

**Francaj studoj** (ankaŭ **franc-romanidaj studoj**, **Francistiko**) estas la studfako, kiu traktas la francan lingvon kaj literaturon . Ĝi ankaŭ estas konata kiel *franca filologio* kaj, kune kun hispanistiko (hispanaj studoj), italologio (italaj studoj) kaj luzitanistiko (luzitanaj studoj), formas centran branĉon de Romanistiko (latinidaj studoj). Gaŭlo-romanidaj studoj (pri la Gaŭlo-latinida lingvaro) ampleksas, krom francaj studoj, aliajn lingvojn el la areo de historia Gaŭlio, inkluzive de la okcitana kaj franc-provenca lingvoj.

Kategorio:Franca lingvo
Kategorio:Kultursciencoj
Kategorio:Filologio
Peter Lovesey

**Peter Harmer LOVESEY** (n. la 10-a de septembro 1936 en Whitton, Middlesex, Anglio ; m. la 10-a de aprilo 2025 en Shrewsbury) estis brita krimverkisto de historiaj krimromanoj, krimromanoj kaj noveloj lokigitaj en la moderna epoko. Li estas plej konata pro du roluloj: Serĝento Cribb, viktoria londona detektivo, kaj Peter Diamond, nuntempa enketisto de la Bath Police. 

Pluraj libroj de Lovesey baziĝis sur reala persono, Albert Edward, Princo de Kimrujo, kiu poste fariĝis Reĝo Eduardo la 7-a. En la romanoj, li estas nomata Bertie (same kiel lia hisotire reala karesnomo).

Laŭ ĝenro, la krimromanoj de Lovesey povas esti klasifikitaj kiel distraj enigmoj; ili estas skribitaj laŭ la plej bonaj tradicioj de la "ora epoko" de krimfikcio.

La debuta romano de Lovesey, *Wobble To Death (Ŝanĝiĝi al Morto),* estis verkita kiel parto de konkurso kun premio de 1 000 £, lanĉita de la gazeto The Times en 1969.

Peter Lovesey verkis kaj sub sia vera nomo kaj sub la pseŭdonimo Peter Lear. Peter Lovesey loĝis en Chichester. Lia filo, Phil Lovesey, ankaŭ verkis krimromanojn.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* SOHOa Gazetaro Aŭtora Paĝo
* Intervjuo kun Peter Lovesey, *Parolante pri televidserioj de mistero* (2001)

Kategorio:Britaj verkistoj
Kategorio:Verkistoj de krimromanoj
Mary Stewart (romanisto)

**Mary STEWART** (naskita kiel Mary *Florence Elinor Rainbow* la 12an de septembro 1916 en Sunderland, Norda Anglio; mortis la 9an de majo 2014 ĉe Loch Awe, Skotlando) estis brita verkistino, kiu evoluigis la ĝenron de romantika mistero, prezentante inteligentajn, aventuremajn heroinojn, kiuj kapablis sukcesi en danĝeraj situacioj. Ŝi ankaŭ verkis infanlibrojn kaj poezion, sed eble estas plej konata pro sia trilogio *Merlin*, en kiu ŝi kombinis historian fikcion kun fantazia fikcio. 

Ŝiaj rakontoj ofte okazas en Francio, Britio, Grekio (“ La Lunŝpiniloj ”) kaj ankaŭ Aŭstrio kaj estas ĉiam zorge esploritaj kaj priskribitaj. 

Origine el Anglio, ŝi loĝis en Skotlando dum multaj jaroj, navedante inter Edinburgo kaj la Okcidentaj Altlandoj. Ŝiaj ŝatokupoj inkluzivis naturhistorion, ĝardenlaboron, grekan kaj romian historion, muzikon kaj arton ĝenerale.

## Verkaro 
### Romantikaj streĉecaj romanoj 
* *Madam, Will You Talk?* (1955)
* *Wildfire at Midnight* (1956)
* *Thunder on the Right* (1957)
* *Nine Coaches Waiting* (1958)
* *My Brother Michael* (1959)
* *The Ivy Tree* (1961)
* *The Moon-Spinners* (1962), filmed as *The Moon-Spinners*
* *This Rough Magic* (1964)
* *Airs Above the Ground* (1965)
* *The Gabriel Hounds* (1967)
* *The Wind Off the Small Isles* (1968)
* *Touch Not the Cat* (1976)
* *Thornyhold* (1988)
* *Stormy Petrel* (1991)
* *Rose Cottage* (1997)

### Arturia Sagao 
# *The Crystal Cave* (1970)
# *The Hollow Hills* (1973)
# *The Last Enchantment* (1979)
# *The Wicked Day* (1983)
# *The Prince and the Pilgrim* (1995)

### Porinfanaj romanoj 
* *The Little Broomstick* (1971) (*adaptita kiel la animacia plenlonga filmo de 2017* ''Mary and the Witch's Flower*)
* *Ludo and the Star Horse* (1974)
* *A Walk in Wolf Wood* (1980)
* *The Castle of Danger* (1981) - porinfana versio de *Nine Coaches Waiting* (1958)

### Poezio 
*Frost on the Window: And other Poems'' (1990) (poezia kolekto)

## Referencoj 
Kategorio:Anglaj historiaj romanistoj
Kategorio:Verkistinoj
Minatitlán (urbo)

**Minatitlán,** (inter familianoj **Mina**) estas urbego en regiono Istmo de Tehuantepeko en la subŝtato Veracruz en Meksiko.
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2010 loĝantaro de la urbego estis ĉirkaŭ  homoj.

## Geografio 
La urbego situas laŭ la maldekstra bordo de :en:Coatzacoalcos River 20 m super la marnivelo. Granda parto de la urbego sidas sur reakiritaj malsekejoj (marĉoj), kie multaj novaj domoj estis konstruitaj. Marhavena urbo Coatzacoalcos troviĝas proksimume 30, Villahermosa, 180, Veracruz (urbo) estas 300 km.

## Historio 
Minatitlán estis fondita en 1826. En la sekva jarcento en 1902 oni komencis la naftoesploradon. En 2008 la inundo, post 2 jaroj granda ŝtormo faris damaĝojn.

## Ekonomio 
La ekonomio plejparte dependas de la naftoindustrio kaj komerco. La unua naftorafinejo en Latinameriko ĉi tie funkciis de 1906.

## Edukado 
En la urbego 5 universitatoj kaj 1 instituto funkcias.

## Religio 
La plimulto de la loĝantoj estas la katolikoj. 

## Trafiko 
Kabloponto funkcias ĉe la urbego ekde 1984. Rekta ĉefvojo kuras al Coatzacoalcos, krome aŭtovojo preteriras. Apud Minatitlán enlanda flughaveno funkcias, sed komune kun Coatzacoalcos.

## Klimato 
Minatitlán situas en tropika musona klimato (Am) laŭ la klimata klasifiko de Köppen. La jara averaĝa temperaturo estas  kaj varias inter . Jare averaĝe pluvas 2492 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, sed pli malofte inter februaro-aprilo.

## Vidindaĵoj 
* preĝejoj
* januare granda foiro

## Ĝemelurboj 
Sola ĝemelurbo estas la samnoma Minatitlán (Colima), aliflanke de la lando. 

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Meksiko
Susan Moody

**Susan MOODY** (naskita kiel **Susan Elizabeth HORWOOD** en 1940 en Oksfordo) estas brita verkistino. Aliaj pseŭdonimoj estas **Susannah James** kaj **Susan Madison**.

Moody famiĝis pro sia ĉefrolulino "Penny Wanamake", privata detektivo kaj filino de ambasadoro ĉe UN. Post sep libroj, ŝi forlasis ĉi tiun serion kaj kreis "Cassandra Swann", profesian briĝistinon. La serio Cassie Swann ampleksis ses volumojn inter 1993 kaj 1998. Aldone al ĉi tiuj du krimserioj, Moody sukcese publikigis aliajn romanojn kaj multajn novelojn en antologioj.

En 1983, Moody sukcese debutis per sia romano *A Distant Store*, publikigita sub la pseŭdonimo "Susannah James". Ŝi fariĝis membro de la Krimverkista Asocio (CWA) kaj funkciis kiel ĝia prezidanto dum kelka tempo. Ŝi poste reprezentis la CWA en la Internacia Asocio de Krimverkistoj kaj, laŭ rekomendo de HRF Keating, estis akceptita en la Detection Club.

## Verkaro 
Amatora detektivino Penny estas  bela 6-futalta nigrula fotistino, filino de UNa Ambasadoro.

### Serio Penny Wanamake 
* *Penny Black* (1984) (#56 among The Top 100 Crime Novels of All Time)
* *Penny Dreadful* (1984)
* *Penny Post* (1985)
* *Penny Royal* (1986)
* *Penny Wise* (1988)
* *Penny Pinching* (1989)
* *Penny Saving* (1993).

### Serio Cassie Swann 
* *Takeout Double* (Also published as: *Death Takes a Hand*) (1993)
* *Grand Slam*        (1994)
* *King of Hearts*    (1995)
* *Doubled in Spades* (1996)
* *Sacrifice Bid* 	(1997)
* *Dummy Hand*        (1998).

### Memstaraj 
* *Playing With Fire*; *(Mosaic*, USA).
* *Hush-a-bye*
* *House of Moons*
* *Misselthwaite* : a sequel to Frances Hodgson Burnett's novel *The Secret Garden*; *(Return to the Secret Garden*, USA).
* *Falling Angel*
* *The Italian Garden*
* *The Colour of Hope*
* *Touching The Sky*
* *Letters From Kirsten*
* *Losing Nicola*
* *Dancing in the Dark*.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Britaj verkistoj
Kategorio:Verkistoj de krimromanoj
Edmund Clerihew Bentley

**Edmund Clerihew BENTLEY** (n. la 10-an de julio 1875 en Londono ; m. la 30-an de marto 1956 samloke) estis brita verkisto, humuristo, krimverkisto, kaj inventinto de la *klerihew* -formo de poezio, humura poemo pri fama persono. 

Li estas memorata kiel la inventinto de la Clerihew, humura poemo, mallonga biografia kvarlinia strofo kun stranga karaktero pri konataj homoj. Li laboris kiel ĵurnalisto por pluraj gazetoj, inkluzive de la *Daily Telegraph*. Krom la Clerihew, ankaŭ liaj krimromanoj estis aprezataj, la plej fama estante ''Trent's Last Case* (1913). Inter liaj admirantoj estis Dorothy L. Sayers. Pluraj el liaj verkoj estis ĵus represitaj.

## Verkaro 
### Fikcio 
* *The Inoffensive Captain*. *The Strand Magazine*, marto de 1914. Kolektita en *Trent Intervenes* (1938).
* *The Clever Cockatoo*. *The Strand Magazine*, julio 1914. Kolektita en *Trent Intervenes* (1938).
* *The Ordinary Hair-Pins*. *The Strand Magazine*, oktobro de 1916. Kolektita en *Trent Intervenes* (1938).
* *The Sweet Shot*. *The Strand Magazine*, marto de 1937. Kolektita en *Trent Intervenes* (1938).
* *The Old-Fashioned Apache*. *The Strand Magazine*, majo de 1937. Kolektita en *Trent Intervenes* (1938).
* *Trent and the Vanishing Lawyer*. *The Strand Magazine*, aŭgusto de 1937. Kolektita en *Trent Intervenes* (1938) kiel *The Vanishing Lawyer*.
* *Trent and the Bad Dog*. *The Strand Magazine*, septembro de 1937. Kolektita en *Trent Intervenes* (1938).
* *Trent and the Genuine Tabard*. *The Strand Magazine*, januaro de 1938. Kolektita en *Trent Intervenes* (1938) kiel *The Genuine Tabard*.
* *Trent and the Unknown Peer*. *The Strand Magazine*, februaro de 1938. Kolektita en *Trent Intervenes* (1938) kiel *The Unknown Peer*.
* *Trent and the Ministering Angel*. *The Strand Magazine*, novembro de 1938. Kolektita en *Trent Intervenes* (HarperCollins Detective Story Club edition, 2017) kiel *The Ministering Angel*.
* *The Public Benefactor*. Nekonata dato de la revuo. Kolektita en *Trent Intervenes* (1938).
* *The Little Mystery*. Nekonata dato de la revuo. Kolektita en *Trent Intervenes* (1938).
* *The Fool-Proof Lift*. Nekonata dato de la revuo. Kolektita en *Trent Intervenes* (1938) kiel *Trent and the Fool-Proof Lift*.
* *Flying Visit*. *Evening Standard* (Londono) 1953.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Ilustrita Bibliografion de 1a Eldonoj
* retpaĝo pri Bentley, kun kelkaj *clerihews'' kaj biografia informo pri Bentley li mem

Kategorio:Anglaj humuristoj
Kategorio:Anglaj verkistoj
Kategorio:Verkistoj de krimromanoj
William Cobbett

**William COBBETT** (n. la 9-a de marto 1763 en Farnham, Surrey, Anglio - m. la 18-a de junio 1835 en Normandio, Surrey, Anglio) estis angla verkisto, ĵurnalisto, eldonisto kaj radikala, t.e., maldekstra-liberala politikisto. Li estis redaktoro de la semajna gazeto *Political Register* kaj tenis sidlokon en la Ĉambro de Komunuloj de 1832 ĝis sia morto. Kiel verkisto, li publikigis sub la pseŭdonimo **Peter Porcupine**.

Li kritikis multajn el la ekzistantaj ordoj en Britio, aparte, li postulis la reformon de la parlamento kaj la forigon de "putraj kvartaloj" ().

Lia ĉefa historia verko estas *The History of the Protestant Reformation in England* (1824–26), en kiu li nomis la ĉefan kialon de la Reformacio kiel la deziron de la reĝo kaj lia akompanantaro konfiski la riĉaĵon de la Katolika Eklezio. 

En lia plej bona konata verko *Rural Rides* (*Kamparaj Rajdoj*, 1830), li argumentis kontraŭ Maltusismo, dirante ke ekonomia kreso povus subteni tutmondan loĝantaran kreskon.

## Verkaro 
* *The Soldier’s Friend*, 1792.
* *Observations on the Emigration of Dr. Priestley*, 1794.
* *A Bone to Gnaw for the Democrats, Part 1*, 1795.
* *A Little Plain English*, 1795.
* *A New Year’s Gift for the Democrats*, 1796.
* *The Life of Thomas Paine*, 1796.
* *A Letter to the Infamous Thomas Paine*, 1797.
* *An Address to the People of England*, 1800.
* *Porcupine Work’s*, 1801.
* *Articles on war, the Treaty of Amiens and Napoleon*, 1802–1803.
* *Letters to Rt. Hon William Pitt*, 1804–1806.
* *Selected articles from the series Perish Commerce*, 1807–1808.
* *Articles on Parliamentary Reform*, 1809.
* *Articles on the flogging of soldiers at Ely*, 1809.
* *Cobbett’s trial for seditious libel*, 1810.
* *Cobbett’s first article, from jail*, 1810.
* *The English Grammar*, published by William Cobbett, London, 1810.
* *Paper Against Gold, or The History and Mystery of the Bank of England*, W. Molineux, London, 1817.
* *A History of the Protestant “Reformation” in England and Ireland*, Charles Clement, London, 1824.
* *Cottage Economy*, Published by William Cobbett, London, 1826.
* *Advice to Young Men*, Essay, published by William Cobbett, London, 1829.
* *Rural Rides in the Counties of …*, A. Cobbett, London, 1830.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* La William Cobbett Societo
* Biografio de Peter Landry
* Biografio ĉe la *Vortaro de kanada Biografio Enreta*
* Biografio de G. K. Chesterton
* Nelonga historio: donas suplementan referencon al *La Politika Registro*
* Historio de Hansard 
* Kamparaj Rajdoj de William Cobbett sur Vizio de Britio
* 

Kategorio:Anglaj eseistoj
Kategorio:Anglaj aktivuloj
Adam Gottlieb Lange

**Adam Gottlieb LANGE** (naskiĝinta la  en Steinheyde, mortinta la  en Meiningen) estis germana animzorganto kaj pedagogo. En septembro 1796 edzigis lin Lisette Bartsch (naskonta kvar infanojn).

Estante filo de paroĥestro li ekfrekventis en 1777 la gimnazion de Meiningen. Danke al hejme lernitaj aĵoj (ekz. de la hebrea lingvo) li rajtis anadi en pli supera klaso. Lerneje li konatiĝis kun Johannes Walch, kiu ankaŭ iĝis pastoro. En oktobro 1780, Lange enmatrikuliĝis kun Walch ĉe la universitato de Jena por studi teologion: tie li sekvis prelegojn de Ernst Jakob Danovius, Johann Jakob Griesbach, Johann Gottfried Eichhorn kaj Justus Christian Hennings. En 1783 li estis akceptita kiel kandidato. En aprilo 1784 li private ekinstruistis ĉe la Saul-oj en Altenstein (familio de financa ĉefadministranto) antaŭ iri al Kaltennordheim por alia hejminstrua deĵoro. Laŭ rekomendo de Walch, Lange fariĝis ankoraŭ en oktobro 1784 privata edukisto por infanoj de la administraduja ĉefo Georg Nicolaus Andreas Cronenbold je Kastelo Philippseich (nuna distrikto Offenbach. En 1788 oni deĵoris lin ĉe *Edukada institucio por estontaj komercistoj* kie rektoris la posta bopatro Friedrich Gottlieb Bartsch.

Komence de 1794 li iĝis vicrektoro ĉe la gimnazio de Meiningen ĉar Walch samloke estiĝis lernejestro. En aprilo 1797 li deklariĝis (kune kun Walch) kunlaboranto de la predikista ministerio (ĝis aŭgusto 1799). En 1806 li fariĝis arkidiakono de la Preĝejo Nia kara Sinjorino (Meiningen). En 1819 li postantis Johann Kaspar Buzer kiel superintendanto.  

## Literaturo 
* *Adam Gottlieb Lange*. Ĉe: *Neuer Nekrolog der Deutschen*, 4. Jahrgang, 1826, 1. Teil, Ilmenau 1828, p. 317–323
* *Adam Gottlieb Lange*. Ĉe: *Chronik der Stadt Meiningen von 1676 bis 1834*, 1. Teil. Meiningen 1834, p. 233
* *Adam Gottlieb Lange*. Ĉe: *Thüringer Pfarrerbuch*, Band 7: Herzogtum Sachsen-Meiningen, Leipzig, 2017, p. 398

## Notoj 
Kategorio:Superintendantoj
Kategorio:Germanaj instruistoj
Kategorio:Germanaj luteranaj pastroj
Kategorio:Homoj rilataj al Meiningen 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1762
Kategorio:Mortintoj en 1826
Hata Tsutomu

**Hata Tsutomu** (japane: 羽田 孜; 24 de aŭgusto 1935 – 28 de aŭgusto 2017) estis japana politikisto kiu nelonge funkciis kiel ĉefministro de Japanio en 1994.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Ĉefministroj de Japanio
Kim Cattrall

**Kim Victoria CATTRALL** (/kəˈtræl/; naskiĝis la 21-an de aŭgusto 1956 en Liverpool) estas kanad-brita aktorino, plej konata pro sia rolo kiel *Samantha Jones* en la televidserio *Sex and the City* (1998–2004) kaj pro sia ĉefrolo en la filmo el 1984 *Police Academy*. 

Ŝi ricevis Premion Oran Globon kaj du Premiojn de la Usona Gildo de Aktoroj pro sia rolo. Ŝi fariĝis usona civitano en 2020.

Ŝi ripetis la rolon en la plenlongaj filmoj *Sex and the City* (2008) kaj *Sex and the City 2* (2010), kaj ankaŭ en kameapero en la kromprodukta serio  *And Just Like That...* (2023–2025).  

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Anglodevenaj usonanoj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Kanadaj aktoroj
Kristin Davis

**Kristin Landen DAVIS** (ankaŭ konata kiel **Kristin Lee Davis**; naskita la 23-an de februaro 1965 en Boulder, Koloradio) estas usona aktorino kaj filmproduktanto, kiu akiris internacian famon per sia rolo kiel *Charlotte York* en la televida serio *Sex and the City*  kaj ĝiaj daŭrigfilmoj. Ŝi ricevis nomumojn por Emmy kaj Golden Globe en 2004 pro sia rolo kiel Charlotte, kaj ripetis la rolon en la filmoj *Sex and the City* (2008) kaj *Sex and the City 2* (2010), same kiel en la revivigo *de Just Like That...* (2021–2025) en Max. 

La granda sukceso de Davis venis en 1995, kiam ŝi estis elektita kiel la fiulino Brooke Armstrong en la pinttempa sapopero *Melrose Place* de Fox (1995–1996). Ŝiaj filmaj meritoj inkluzivas *The Shaggy Dog* (2006), *Deck the Halls* (2006), *Couples Retreat* (2009), *Journey 2: The Mysterious Island* (2012), kaj *Holiday in the Wild* (2019). Davis debutis en Broadway ludante Mabel Cantwell en la revivigo de *The Best Man* en 2012, kaj en Okcidenta Kvartalo ludante Beth Gallagher en la originala teatra produktado de *Fatal Attraction* en 2014. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Barnes and Noble biografio
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Germanaj usonanoj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Pola Laborista Partio

**Pola Laborista Partio** (, mallongigo *PPR*) estis komunisma partio kreita en dua duono de 1944 preme de la sovetuniaj okupantoj de la lando. La partio fariĝis kiel revivigo de la antaŭa Komunisma partio de Pollando, kiu inter 1918 kaj 1938 ekzistis, sed ne havis decidan rolon en la nacia politiko. En 1948 per kunfandiĝo kun la  Pola Partio Socialista post forigo de kontraŭstaraj agantoj kreiĝis la Pola Unuiĝinta Laborista Partio - Ĝi laŭ kutima sovetunua sistemo de unupartia ŝtato regis en Pollando (Pola Popola Respubliko) inter la jaroj 1948 kaj 1989 surbaze de la ideologio de marksismo-leninismo per diktatoreco de la proletaro. 

Kategorio:Malaperintaj politikaj partioj de Pollando
Kategorio:Komunismaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1944
Kategorio:Politikaj partioj malfonditaj en 1948
Cynthia Nixon

**Cynthia Ellen NIXON** (naskita la 9-an de aprilo 1966 en Novjorko) estas usona aktorino de kino, televido kaj teatro, politikisto  kaj teatra reĝisoro, gajninto de du premioj Emmy kaj Screen Actors Guild, Tony kaj Grammy, kaj kvinfoja kandidato por la Ora Globo.

Ŝi famiĝis internacian rolon kiel la advokatino Miranda Hobbes en la televida serio *Sex and the City* (1998 ĝis 2004), anstataŭigante la saman rolon por la daŭriga televidserio *And Just Like That...* (2021–2025).

En 2018, Nixon kandidatiĝis en la antaŭbaloto de la Demokrata Partio por guberniestro de Novjorkio, sed perdis kontraŭ la aktuala Andrew Cuomo. 

Aktuale en 20205, ŝi estas aktorino premiita per Emmy, Tony kaj Grammy.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Intervjuo kun Nixon pri eduka lobiado

Kategorio:Anglodevenaj usonanoj
Kategorio:Germanaj usonanoj
Kategorio:Tony-premiitoj
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Kategorio:Rakontantoj de sonlibroj
Kategorio:Usonaj GLAT-aktivuloj
Kategorio:Progresismo en Usono
Julie Bowen

**Julie BOWEN** (naskita kiel Julie *Bowen Luetkemeyer* la 3-an de marto 1970 en Baltimoro, Marilando) estas usona aktorino,  plej konata pro siaj roloj en la televidserioj Ed, *Boston Legal*, kaj *Modern Family*. Julie Bowen gajnis du Premiojn Emmy por Elstara Flankaktorino en Komediserio en 2011 kaj 2012 pro sia rolo en la situacia komedio Modern Family kiel Claire Dunphy, kaj *Lost*, kiel Sarah.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Usonaj protestantoj
Kategorio:Germanaj usonanoj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Dianna Agron

**Dianna Elise AGRON** /ˈeɪ.ɡrɒn/ *AY-gron* (naskita la 30-an de aprilo 1986 en Savannah, Georgio) estas usona kantistino kaj aktorino, konata pro sia rolo kiel *Quinn Fabray* en la usona televida serio *Glee* de FOX, kaj pro sia rolo kiel Sarah Hart en la sciencfikcia filmo *I Am Number Four*.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj GLAT-aktivuloj
Kategorio:Usonaj kontraldoj
Kategorio:Usonaj vegetaranoj
Kategorio:Vivantaj homoj
Kristana Cionismo

**Kristana cionismo** estas la kredo de iuj kristanoj, precipe disvastigitan en evangelia kristanismo, ke kristanoj devas subteni la Ŝtaton Israelo pro teologiaj kialoj, kaj ke la reveno de la juda popolo al la Sankta Lando kaj la reviviĝo de la juda ŝtato estas plenumiĝo de bibliaj profetaĵoj.

Kristanaj cionistoj kredas, ke Dio promesis al Abraham, ke Li benos tiujn, kiuj benas la Judojn, kaj malbenos tiujn, kiuj malbenas ilin (Gen. 12:3, Gen. 27:29, Nomb. 24:9). Tiel, la amo de Dio por iu ajn venas per Lia amo por la Judoj.

La teologio de kristana cionismo baziĝas sur la libroj de Danielo kaj Ezekielo, same kiel sur la aranĝisma interpreto de la Apokalipso. Ĝiaj fundamentoj estis formulitaj en la 19-a jarcento fare de pastro Cyrus Scofield (1843–1921). Kristana cionismo originis en Britio meze de la 19-a jarcento, kaj fariĝis signifa movado en Usono fine de la 20-a jarcento.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Christian Zionists – Pontoj por Paco
* Judaj kaj kristana cionistoj – SAZa – Subteno Asocio por Zionism
* Kristana Cionismo kaj ties religiaj argumentoj krei Konflikton, strategia perspektivo
* Kristanoj Starantaj kun Israelo: Subtenu Israelon, Kio estas Kristana Cionisto? Staru kontraŭ Anti-Semitismon
* Rabeno Eliezer Melamed, kristanoj kiuj amas Israelon ĉe Arutz Sheva.

*
Kategorio:Kristanaj terminoj
Kategorio:Kristana eskatologio
Kategorio:Listo de arkivitaj paĝoj de Retarkivo
Bill Knox

**Bill KNOX**, fakte **William Knox** (n. 1928 en Glasgovo ; m. marto 1999 samloke), estis skota verkisto, ĵurnalisto kaj televida redaktoro. 

## Verkado 
En 1944, en la aĝo de 16 jaroj, Knox fariĝis ĵurnalisto por ĉiutaga gazeto el Glasgovo. De la komenco, lia raportado fokusiĝis al *kriminologio* kaj *aŭtoj .*

Komence de la 1950-aj jaroj, Knox komencis verki sukcesajn krimromanojn . Li verkis pli ol 50 romanojn sub sia propra nomo, sed ankaŭ uzis pseŭdonimojn kiel ekzemple *Michael Kirk*, *Robert MacLeod* kaj *Noah Webster*.

Ekde 1972, Knox laboris por *la Skota Televido* ( STV ). Dum pli ol dek jaroj, li prezentis ĉiumonatan programon (similan al *Police 5* ), kiu petis la publikon helpi solvi krimojn en Skotlando. Ankaŭ por STV, Knox kreis *"Tales of Crime" (Rakontoj pri Krimo* ), en kiu li detale priskribis famajn krimojn el Skotlando.

Knox ne povis fini sian lastan romanon, *The Lazarus Widow* (*La Lazara Vidvino*); ĝin transprenis la verkisto Martin Edwards. 

## Verkaro 
* *Deadline For A Dream* (US: *In At The Kill*) (1957)
* *The Cockatoo Crime* (1958)
* *Death Department* (1959)
* *Leave It To The Hangman* (1960)
* *Death Calls The Shots* (1961)
* *Die For Big Betsy* (1961)
* *Little Drops Of Blood* (1962)
* *Sanctuary Isle* (US: *The Grey Sentinels*) (1962)
* *The Man In The Bottle* (US: *The Killing Game*) (1963)
* *The Scavengers* (1964)
* *The Taste of Proof* (1965)
* *The Deep Fall* (US: *The Ghost Car*) (1966)
* *Devilweed* (1966)
* *Justice On the Rocks* (1967)
* *Blacklight* (1967)
* *The Klondyker* (US: *The Figurehead*) (1968)
* *Court of murder: Famous trials at Glasgow High Court* (1968)
* *Blueback* (1969)
* *Children of the Mist* (US: *Who Shot the Bull?*) (1970)
* *Seafire* (1970)
* *To Kill a Witch* (1971)
* *Stormtide* (1972)
* *Draw Batons* (1973)
* *Whitewater* (1974)
* *View from Daniel Pike* (1974)
* *Children of the Water* (1974)
* *Rally to Kill* (1975)
* *Hellspout* (1976)
* *A Witchdance in Bavaria* (1976)
* *A Pay-off in Switzerland* (1977)
* *Witchrock* (1977)
* *Pilot Error* (1977)
* *Live Bait* (1978)
* *Bombship* (1980)
* *Killing in Antiques* (1981)
* *Storyland Wall Frieze* (1981)
* *Tales of Crime* (1982)
* *Bloodtide* (1982)
* *The Hanging Tree* (1983)
* *Wavecrest* (1985)
* *The Crossfire Killings* (1986)
* ''Dead Man's Mooring* (1987)
* *The Interface Man* (1989)
* *The Drowning Nets* (1991)
* *The Counterfeit Killers* (1996)
* *Lake of Fury* (1996)
* *An Incident in Iceland* (1996)
* *Place of Mists* (1996)
* *Salvage Job* (1997)
* *Blood Proof* (1997)
* *A Burial in Portugal* (1997)
* *Cargo Risk* (1997)
* *Isle of Dragons* (1997)
* *Nest of Vultures* (1997)
* *Country Club Wives* (1997)
* *A Cut in Diamonds* (1997)
* *Drum of Power* (1998)
* *Mayday from Malaga* (1998)
* *Death Bytes* (1998)
* *A Problem in Prague* (1998)
* *Cave of Bats* (1998)
* *Witchline* (1999)
* *The Lazarus Widow'' (with Martin Edwards) (1999)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Skotaj verkistoj
Kategorio:Verkistoj de krimromanoj
John Creasey

**John CREASEY** (n. la 17-a de septembro 1908 en Southfields ( Surrey ) - m. la 9-a de junio 1973 en New Hall, Bodenham ( Salisbury, Wiltshire )) estis brita verkisto, politikisto, publika figuro kaj ĉefredaktoro de krimromana revuo.  Li estis la aŭtoro de pli ol 500 romanoj en diversaj ĝenroj (ĉefe krimromanaj) kaj publikigitaj sub multaj malsamaj pseŭdonimoj. 

Literaturaj kritikistoj havis tre polarigitajn taksojn pri la verko de Creasey, intervalante de entuziasmaj ĝis akre negativaj.

Unu biografia studo pri li titoliĝis "John Creasy - Fakto aŭ Fikcio?". Britaj literaturaj akademiuloj kredis, ke malgraŭ tiom da verkado, Creasy restis simpla kaj supraĵa en sia verkaro, kvankam filozofiaj kaj sociaj aspektoj ofte ĉeestas en liaj verkoj.

En 1938, li kreis sian heroon Toff "La Tufo", kiu funkciis kiel la temo de 59 libroj skribitaj inter 1938 kaj 1978 . Tufo estas honora titolo donita al la plej aĝa filo (majoritatulo) de vicgrafo aŭ barono, kaj la heroo de la libroj estis altsocia viro nomita Richard Rollison, kiu ankaŭ servas kiel amatora detektivo. Dum la Dua Mondmilito, li kreis la rolon de D-ro Stanislaus Alexander Palfrey, brita spionagento, kiu helpas la Aliancanojn en ilia milito. La serio konsistis el 34 libroj kaj estis publikigita inter 1942 kaj 1979.

En 1953, li fondis la Asocion de Krimverkistoj en Britio. La asocio aljuĝas prestiĝajn literaturajn premiojn nomitajn la "Premio Ponardo", kaj ekde la jaro de la morto de Creasey, la "Sangoponardo" estas aljuĝita en la nomo de Creasey al verkisto kiu publikigis elstaran unuan suspensromanon.

En 1962 li gajnis la Premion Edgar por la plej bona romano, "Gideon's Fire", kiun li publikigis sub la plumnomo J. J. Marick. En 1969 li ricevis la premion "Grand Master" pro vivatingo de la Mystery Writers of America, kiu aljuĝas la Premion Edgar.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Biografio kaj bibliografio ĉe Creasey kopirajta posedanto Owatonna Amaskomunikilaro (owatonnamedia.co.uk)
* "John Creasey – Dek Aŭtoroj en Unu" ĉe La Gvidilo de la Hitchhiker al la Galaksio: Tera Eldono (h2g2.com)
* La John Creasey enreta rimedo (johncreasey.co.uk) – fervorula retejo

Kategorio:Britaj verkistoj
Kategorio:Verkistoj de krimromanoj
Johannes Walch

**Johannes WALCH** (naskiĝinta la  en Salzungen, mortinta la  en Schweina) estis germana protestantisma pastoro kaj pedagogo. Lia frato Ernst Julius Walch estis superintendanto en Salzungen. Edzigis lin en januaro 1794 Susaanna Meyer (naskonta du filojn kaj filinon).

Estante filo de gantfabrikisto li frekventis inter 1777 kaj 1780 la gimnazion de Meiningen: kiel eksterulo li vivis tie en hejmo. Liaj instruistoj estis Johann Adam Emmrich, Johann Christian Volkhart kaj Reinhard Jacob Christian Thilo. En 1780, Walch komencis studon de teologio ĉe la universitato de Jena aŭdante prelegojn de Ernst Jakob Danovius, Johann Jakob Griesbach, Johann Gottfried Eichhorn, Loder kaj Justus Christian Hennings. Post la morto de Danovius, Walch forlasis tuj la altlernejon kaj aŭtodidakte daŭrigis la studojn. En januaro 1783 li estis akceptita kiel teologia kandidato; en junio 1783 li fariĝis privata instruisto je Sulzbach (Taunus) kaj kiel helpa predikisto de monsinjoro Otto Kretzschmar. En februaro 1785 oni dungis lin por edukado en institucio por junaj angloj, francoj kaj germanoj en Frankfurto ĉe Majno, kie li restis ĝis julio 1789. Sekvis denove privata instruado plurloke en Frankfurto.

En marto 1791 li ekdeĵoris ĉe la gimnazio de Meiningen kies rektoro li iĝis en aŭgusto 1793. En aprilo 1797 li fariĝis, kune kun sia viculo rektora kaj amiko Adam Gottlieb Lange, konsilisto de la Religia municipa ministerio. Parlele li lernejestradis. En aprilo 1799 li iĝis adjunkto kaj paroĥestro en Schweina kaj Bad Liebenstein. Samtempe li iĝis asesoro ĉe la Malsekulara malsupera tribunalo. En majo 1828 li nomumiĝis superintendanto.  

## Skribaĵoj (elekto) 
* *Salzungens milde Stiftungen: eine Schrift, wodurch zur Anhörung der henflingischen Gedächtnisrede im Konvikt auf morgen Vormittag um 10 Uhr alle Beförderer, Gönner und Freunde der Schulen höflichst eingeladen werden,* Meiningen 1799.

## Notoj 
Kategorio:Homoj rilataj al Meiningen 
Kategorio:Lernejestroj
Kategorio:Germanaj pedagogoj
Kategorio:Germanaj luteranaj pastroj
Kategorio:Germanaj teologoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1760
Kategorio:Mortintoj en 1829
Francis Durbridge

**Francis Henry DURBRIDGE** (n. la 25-an de novembro 1912 en Hull, Yorkshire; m. la 10-an de aprilo 1998 en Londono) estis brita romanverkisto, dramisto, radia dramisto kaj scenaristo por televidaj krimserioj. Kreinto de la populara amatora detektivo *Paul Temple*. 

## Verkado 
La rolulo Paul Temple estas mem krimverkisto, edziĝinta al la ŝika edzino *Steve*. Ankaŭ rimarkindaj inter la revenantaj roluloj estas *Sir Graham Forbes* kaj *Inspektisto Vosper*, ambaŭ ligitaj al Scotland Yard.

La rakonta stilo de Durbridge estas neformala kaj aera. Li ŝatas surprizi legantojn kaj poste fari ĝin denove. Ĉiu ĉapitro aŭ radia epizodo finiĝas per io ekscita okazanta. Liaj manuskriptoj kaj libroj ne estas konsiderataj alta literaturo, eĉ inter krimkritikistoj. Sed ili estas facile digesteblaj kaj tial ankaŭ allogas grandajn grupojn de legantoj kaj aŭskultantoj.

Paul Temple ankaŭ estis transformita en bildstrion inter 1951 kaj 1971, desegnita de *Alfred Sindall*, *Bill Bailey* kaj *John Mcnamara*.

Durbridge ankaŭ verkis televidseriojn en la sama stilo kiel la radioserioj. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* La Francis Durbridge Hejmpaĝo  (germane)
* La Paul Temple Dosiero

Kategorio:Britaj dramistoj
Kategorio:Britaj verkistoj
Murayama Tomiichi

**Murayama Tomiichi** (japane: 村山 富市; naskiĝis la 3-an de marto 1924, mortis la 17-an de oktobro 2025) estis japana politikisto, kiu funkciis kiel ĉefministro de Japanio de 1994 ĝis 1996. Li estas plej bone memorata pro la Deklaro de Murayama okaze de la 50-a datreveno de la fino de la Dua Mondmilito, en kiu li oficiale petis pardonon pro la pasintaj koloniaj militoj kaj agreso de Japanio.

## Eksteraj ligiloj 
* Deklaro de Murayama (en la angla)

Kategorio:Ĉefministroj de Japanio