open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Péter Sebestyén

**Péter SEBESTYÉN** [ŝebeŝtje:n] estas rumania hungara romkatolika eklezia verkisto. Li naskiĝis en Mihăileni (Harghita) 28-an de februaro 1968. 
## Kariero
Péter Sebestyén finis teologion en Alba Iulia, oni ordinis lin pastro en 1992. Nuntempe li estas parokestro en Târgu Mureș. Li publikigis en Hargita Népe, Háromszék, Erdélyi Napló, Keresztény Szó, Vasárnap, Erdőszent­györgyi Figyelő, Udvarhelyi Híradó, en volumoj de jarlibro Vasárnap Évkönyv. Li organizis internacian helpkampanjon por la loĝantoj de Bezid translokitaj pro vilaĝdetruo.

## Libroj
*Szentek, egyházi ünnepek (Székelyudvarhely 2000); Agapétól Zsoltárig. Teológiai címszavak és kifejezések kisszótára (uo. 2001); Családi szentély. Emberi kérdések, keresztény válaszok (Csíkszereda 2004); Bözödújfalu – 275 év. Vencser László előszavával (Erdő­szentgyörgy 2004); Nézz az ég felé (Székelyudvarhely 2005); Örömhír (Kv. 2006); Kihívás és szolgálat (uo. 2008); Lukács, az ikonfestő evangélista (uo. 2008).

## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ekleziaj verkistoj
8736 Shigehisa

'*8736 *Shigehisa'''* estas malrapide rotacianta asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Osao Shigehisa'', aktiva observanto de  ekde 1952. Entuziasma kronikisto de la agadoj de la japanaj amatoraj astronomoj, li ludis gravan rolon, kompilinte "Historion de la Amatora Astronomio en Japanio" en 1987, kaj ties sekvon en 1994. Li estis ano de la Reĝa astronomia societo de Kanado.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* (8736) Shigehisa, de la Reĝa Astronomia Societo de Kanado 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Franca ministerio

En **Francio**, **ministerio** estas administra strukturo rekte submetita al la aŭtoritateco de la registaro. Ĝia estro estas ministro, ano de tiu registaro.

## Historio 
Sub la Malnova Reĝimo, ĉiu el la ŝtataj sekretarioj regis servon laŭ ties atribuoj.

Kun la franca revolucio, la vortoj *ministro* kaj *ministerio* fariĝis kutimaj kaj la *konstitucio de 1791* fiksis ses ministeriojn : justico, enlandaj aferoj, publikaj kontribuoj kaj enspezoj, ŝiparo, milito, eksteraj aferoj. La ministerioj estis forigitaj en aprilo 1794 kaj rekreitaj ekde 1795.

Se preskaŭ ĉiuj ministerioj jam ekzistis laŭ malgranda formo, kun la disvolviĝo de la providenca ŝtato, en la 20-a jc, vere elstaris la ministerioj, kiuj rapide fariĝis grandaj institucioj kun miloj da dungitoj (ministerioj pri socialaj aferoj, nacia edukado, industrio, poŝtoj kaj tekomunikoj, ktp.).

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de malnovaj francaj ministerioj
* :Kategorio:Listo de francaj ministroj
* Franca centra publika administracio
Goms (distrikto)

La **Distrikto Goms** (en la franca lingvo *District de Conches*) estas administra unuo de Kantono Valezo. Ĝi havis 4716 loĝantojn la 31-an de decembro 2012. Ĝia ĉefloko estas la komunumo Münster-Geschinen.

## Geografio 
La Distrikto Goms estas la plej supra parto de Valezo, kie de la Rodan-Glaĉero sub Furko-Pasejo fontas la rivero Rodano.

## Komunumoj de la distrikto Goms 
La distrikto Goms konsistas (stato en 2013) el 12 komunumoj, el kiuj Fiesch estas la plej granda. Jen la listo:

## Historio 
En la jaro 1361 la civitanoj de Ernen kaj Münster rifuzis pagi sian parton de la militŝuldoj de Savojo. La episkopo Taven venis al Goms por enkasigi la ŝulditan monon. En Ernen li estis kaptita kaj liberigita nur, kiam li promesis mem pagi la gomsajn militŝuldojn. En la jaro 1416 Lucerno, Urio kaj Untervaldo konkludis civitanan kaj landan kontrakton, al kiu la valezaj dekonoj kaj la episkopo kaj katedrala kapitolo de Siono aliĝis. Sekve al tio la bernanoj invadis Valezon, sed la gomsanoj venkis la bernanojn en la historia Batalo de Ulrichen en la jaro 1419. Goms estis ĝis la Helveta Revolucio de 1798 valeza dekono. De 1798 ĝis 1802 ĝi estis distrikto de la Helveta Respubliko poste ĝis 1810 distrikto de la Respubliko Valezo. De 1810 ĝis 1814 ĝi estis kantono de la franca Departemento Sempiono kaj ej de 1815 dekono kaj ek de 1848 distrikto de Kantono Valezo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 

!
Preĝejo Sankta Mikaelo (Kiskunlacháza)

**Preĝejo de Sankta Mikaelo** estas romkatolika konstruaĵo en Hungario, en Kiskunlacháza en la iama Pereg.

## Historio 
En la iama vilaĝo "Perek" en 1321 ligna kapelo funkciis. En 1347 jam estis videbla ŝtona kirko de Sankta Emeriko, kiun la turkoj detruis en la 16-a jarcento. Baldaŭe la loĝantoj iĝis kalvinanoj, la katolika paroĥo refondiĝis en 1738. En 1740 pli nova, romkatolika preĝejo estis konstruita, sed pro la granda inundo kiu plene oni konstruiĝis pli novan en 1772. Okazis renovigo-trakonstruo en la 20-a jarcento. La orgeno estas aŭdebla ekde 1930, sed oni renovigis ĝin en 1969.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en ĝardeno, maldekstre kruco estas videbla. En mezo de la fasado turo altiĝas, sube estas la enirejo, la plej supre estas bulbokupolo. Apud la turo 2 skulptaĵoj pri Elizabeto de Hungario kaj Sankta Margareta de Hungario estas videblaj en niĉoj. Flankokapeloj aliĝas al la navo, kies fino duonronda absido etendiĝas, fine sakristio aliĝas en la maldekstra flanko. Interne menciindas skulptaĵoj de Johano Nepomuko, Emeriko de Hungario kaj Sankta Vendelo.

Kermeso okazas en la sekva dimanĉo de la 29-a de septembro.

## Fontoj 
* hungare
* hungare kun bildoj
* hungare kun fotoj

Kiskunlacháza
Kiskunlacháza
Blazono de Ganao

La **blazono de Ganao** formale estis oficialigita la 4-an de marto 1957, du tagojn antaŭ la ŝtata sendependiĝo de la Respubliko de Ganao, fare de la brita reĝino Elizabeto la 2-a. Ekde tiam ĝi estas la oficiala blazono de Ganao.

Ĝi montras bluan blazonŝildon, kiun verda georga kruco per oro rando dividas al kvar partoj. En la centro de la kruco videblas ora kuranta leono, simbolo de la Unuiĝinta Reĝlando de Britio. Tiu bildigo simboligu la proksiman rilaton de Ganao al la Komunumo de Nacioj kaj al la Unuiĝinta Reĝlando. La unua blazonŝilda kampo, heraldike supre dekstre, el vidpunkto de la rigardanto fakte maldekstre, sur blua fono montras oran glavon, uzatan en tradiciaj ceremonioj. Krucigite kun ora bastono, kiu en la tradicia kulturo de Ganao nomatas *Okyeame* kaj estas signo de saĝo kaj kompreno de lingvoj, ĝi konsistigas andrean krucon. Tiu signo estu la simbolo de la regionaj registaroj de Ganao. La heraldike maldekstra supra panelo montras marbordan kastelon, la palacon de la ŝtata prezidanto, kiu situas ĉe la Golfo de Gvineo en Akro, kaj tiel simboligas la nacian registaron. En la tria blua kampo de la ŝildo, heraldike sube dekstre, el rigarda vidpunkto maldekstre, montratas kakaoarbo kun fruktoj, kiu simboligu la agrikulturan riĉon de la lando. La kvara kaj lasta kampo - heraldike sube maldekstre - montras orminejon en verda pejzaĝo sub blua ĉielo, por simboligi la landan riĉon de mineraloj.

Sur la ŝildo estas volvaĵo el ornamaj ŝnuroj de la tutafrikaj koloroj ruĝa-verda-oro, kiuj ankaŭ estas en la flago de Ganao. Sur ĝi videblas nigra kvinpinta stelo kun ora marĝeno, simbolo de la libereco de Afriko. Ĉi tiu simbolo same estas inkluzivigita en la nacia flago.

Kiel blazonposedantoj funkcias du oraj agloj, kiuj ambaŭ ĉe la kolo portas plian nigran stelon sur rubando en la naciaj koloroj. Ili staras sur ora bendo sur kiu legeblas la nacia devizo de Ganao en ruĝaj majuskloj: *FREEDOM AND JUSTICE* (angle, *"Libereco kaj justeco "*).

## Tradukfonto 
Kategorio:Ganao
Ganao
Kategorio:Naciaj simboloj de Ganao
8737 Takehiro

**8737 Takehiro** estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Takehiro Hayashi*, profesoro en la Universitato de Hiroŝimo, instruisto ĉefe pri astronomio kaj terscienco. Li donis al studentoj, kaj infanoj kaj plenkreskuloj, egale grandajn ŝancojn por observi ĉielajn objektojn per teleskopoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Gala

**Gala** estas:
* Gala (pomo), kulturvario de pomo
* Gala (terpomo), kulturvario de terpomo, frue matura
* Gala (gazeto), germana semajna ilustrita gazeto
* Gala (1961), franca kurtfilmo
* Gala Inc., japana firmao, kiu faras ciferecajn ludojn
* Gaia (Masilano), antikva numida regnestro, patro de reĝo Masiniso

**Gala** estas la nomo de jenaj lokoj:
* Gala (Orienta Timoro), loko en Suco Beco
* Gala (Svedio), loko en la komunumo Örnsköldsvik, Svedio
* Gala, ĝis 1948 nomo de la komunumo Holice en suda Slovakio
* Gålå, norvega vintra sportloko

**Gala** estas familia nomo de jenaj personoj:
* Gabe Gala (* 1989), kanada futbalisto
* Antonio Gala Velasco (*1936),  hispana verkisto.

**Gala** estas la antaŭnomo de jenaj personoj:
* Gala Dalí (1894–1982), muzo kaj edzino de Éluard kaj Salvador Dalí
* Gala Évora (* 1983), hispana kantistino
* Gala León García (* 1973), hispana tenisistino
* Gala Rizzatto (* 1975), itala kantistino

**GALA** kiel pseŭdonimo 
* *Rico Gala*, pseŭdonimo de la verkisto Werner Ackermann

## Vidu ankaŭ
* estas njo-formo de la ina antaŭnomo Galina
8738 Saji

'*8738 *Saji'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Observatorio de Saĵi.

la Observatorio de Saĵi staras sur monteto super la vilaĝo Saĵi (japane , *Saji-son'') en distrikto Jazu, gubernio Tottori. En 1994, 3200 loĝantoj de Saĵi konstruis sian observatorion kaj la vilaĝa asembleo adoptis leĝon kontraŭ la luma poluo. La  Saĵi, kune kun pluraj aliaj urboj kaj vilaĝoj, estis kunfandita en la pligrandigita urbo Tottori.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de Saĵi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Hugó Semlyén

**Hugó SEMLYÉN** [ŝemje:n] estis rumania hungara publicisto, rakontisto, tradukisto. Li naskiĝis en Szamosújvár en 1888 kaj mortis en Kluĵo en 1966. 
## Kariero
Hugó Semlyén pristudis juron inter 1906–10 en Universitato de Koloĵvaro. Li debutis kiel ĵurnalisto en Est, Pesti Hírlap, Pesti Napló. De 1909 li estis redaktoro de *Szamosújvári Közlöny*, poste kunlaboranto de *Szamosújvári Napló*. Li redaktis la Szamosújvári Almanach (Kv. 1910). Post la unua mondmilito li estis bankestro en Kluĵo. Li fondis kun aliaj en la mezo de 20-aj jaroj la bankon Unuigita Ekonomika Banko, kiu en 1928 bankrotis. En 1939 li gvidis sian propran entreprenon (Credit Informator), kaj li estis ĝeneraldirektoro de alkoholfabriko Agricola. Oni deportis lin 1944 en Dachaun. De 1952 li tradukis, maŝintajpis, estis kunlaboranto de gazetoj ÁIMK, Előre kaj
Igazság.
## Volumoj
*Rajzok (noveloj, Szamosújvár 1907). 
*I. L. Caragiale (I. L. Caragiale munkái. I–III. Buk. 1952 = Haladó Hagyományaink) tradukaĵoj .
## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Hérens (distrikto)

La **Distrikto Hérens** estas administra unuo de Kantono Valezo. Ĝi havis 10542 loĝantojn la 31-an de decembro 2008. Ĝia ĉefloko estas la komunumo Vex.

## Geografio 
La Distrikto Hérens situas en la centro de Valezo je la franca flanko de la lingvolimo. Ĝi estas la plej supra distrikto de la Suba Valezo.

## Komunumoj de la distrikto Hérens 
La distrikto Hérens konsistas (stato en 2011) el 7 komunumoj, el kiuj la komunumo Ayent estas la plej granda. Jen la listo:

## Historio 
En la regiono de Hérens setlis homoj ekde la 10-a jarcento, sed pro la peŝto la valo en la 15-a jarcento perdis grandan parton de la loĝantaro. En la jaro 1260 la grafo Petro la 2-a de Savojo ĝin koncesis al la episkopo Henriko de Raron. La valo tiam fariĝis setloteritroio de Zermatt kaj almigris multaj germanlingvaj familioj. En la jaro 1476 la Valezaj Dekonoj konkeris la Suban Valezon kaj integris kiel triono al la Dekono Siono kun escepto de la Valo de Hérménce, kiu fariĝis kolonio de la sep dekonoj. Post la Helveta Revolucio de 1798 el la du valoj estis formita la Distrikto Hérens, kiu ĝis 1802 apartenis al la Helveta Respubliko tiam dum 8 jaroj al la Respubliko Valezo kaj de 1810 ĝis 1814 estis kantono de la franca Departemento Sempiono. Poste en 1815 ĝi fariĝis dekono kaj en 1848 distrikto de Kantono Valezo. En 1848 estis aldonita al la distrikto la komunumo Ayent.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 

!
8739 Morihisa

'*8739 *Morihisa'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Morihisa Suzuki'', profesoro en Universitato de Hiroŝimo. Krom siaj propraj esploroj pri petrologio, li uzas por siaj kursoj pri terscienco, ŝtonojn kaj meteorŝtonojn, kiujn li mem kolektis en Antarkto. Tiu efika maniero uzi la rilaton inter kosmo kaj tero rezultis en la instruado de multaj kaj bonegaj instruistoj pri scienco

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Zygmunt Rumel

**Zygmunt Jan RUMEL**, pseŭdonomoj *Mały*, *Krzysztof Poręba* (naskiĝis la 22-an de februaro 1915 en Petroburgo, murdita nokte de la 10-a ĝis la 11-a de julio 1943 apud vilaĝo Kustycze (Volinio) estis pola militisto, komandanto de la 8-a Volinia Areo de Kamparanaj Batalionoj, oficiro de Pola Enlanda Armeo. Poeto, aŭtoro i.a. de la poemo "Rok 1863" (La jaro 1863) kaj versaĵo titolita "Dwie matki" (Du patrinoj).

## Vivo 
Komence de julio 1943 li ricevis ordonon interparoli kun loka komandantaro de Ukraina Ribela Armeo en Volinio. Rumel staris fronte de delegitaro celanta haltigon de la volinia masakro kaj interkonsenton pri komuna kun ukrainoj batalo kontraŭ germanoj. Rezigninte pri armita gardantaro en la gesto de bona volo Zygmunt Rumel iris la 10-an de julio 1943 al ĉefa loka komandejo de Sekureca Servo de Organizaĵo de Ukrainaj Naciistoj kune kun Krzysztof Markiewicz kaj Witold Dobrowolski. Ili tri estis tie arestitaj kaj mortigitaj. Laŭ familiaj rakontoj de pola poetino, verkistino kaj tradukistino Anna Kamieńska, la murdo estiĝis pere de disŝiro de ĉevaloj. Jarosław Iwaszkiewicz rememorigante morton de la juna poeto skribis: *Li estis unu el diamantoj, per kiu oni pafis kontraŭ malamiko. Tiu ĉi diamanto povus ekbrili per unuaranga brilo*.

Venontan tagon la 11-an de julio Ukraina Ribela Armeo komencis ĉefan fazon de la volinia masakro - planatan genocidon de la pola loĝantaro en Volinio.

## Literaturo 
* Janusz Gmitruk, *Zygmunt Rumel. Żołnierz nieznany* (Zygmunt Rumel. Soldato nekonata), ISBN 978-83-60093-92-4, Warszawa 2009
* Bożena Gorska, *Krzemieńczanin* (Loĝanto de Kremenec), Muzeum Niepodległości, Warszawa 2008

## Eksteraj ligiloj 
* Bohdan Pociej: http://www.rp.pl/artykul/242614.html?p=2 *Zygmunt Jan Rumel, poeta „źle obecny”*, Rzeczpospolita, 2009-01-02

Kategorio:Polaj militistoj
8740 Václav

'*8740 *Václav'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la ĉeĥaj astronomoj Miloš Tichý kaj Zdeněk Moravec elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice en Ĉeĥa Respubliko.

## Nomo 
*Václav'' estas la plej komuna slava nomo en la Ĉeĥa Respubliko.

Sub la formo "Venceslao", ĝi revivigas la memoron pri la ĉeĥa princo Venceslao, (ĉ. 908 – ĉ 929, pli malfrue sanktigita), pri la ĉeĥaj reĝoj Venceslao la 1-a (1205–1253), Venceslao la 2-a (1271–1305) kaj lia filo Venceslao la 3-a (1289–1306), ĉiuj el reĝa dinastio Premislidoj; kaj pri la ĉeĥa reĝo de la Sankta Romia Imperio Venceslao la 1-a (1361–1419).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Premislidoj
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Miloš Tichý
Kategorio:Malkovrita de Zdeněk Moravec
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Ursulaninoj

[eta|La fondinto de la ordeno sur portreto de [Bartolomeo Altomonte]]

La **Ursulinoj** (mallongigo: OSU = Ordo Sanctae Ursulae) estas katolika ordeno. La komunumojn de monaĥinoj fondis Sankta Angela Merici 1535 en Brescia je la honoro de sankta Ursulo de Kolonjo. Ĝi evoluis ĝis la plej konata eduka ordeno.

## Historio 
La Ursulinoj estas membroj de virina ordeno, kies unua tasko estas la edukado de knabinoj; fondis ĝin en la memortago de Sankta Katarino Angela Merici. Ŝi naskiĝis en 1470 en Desenanzo kaj mortis en la Sankta Vendredo de 1540. Ŝia sanktuliniĝo estis en 1807.

Ŝia ordeno disvastiĝis disde Brescia ene de Lombardio ankaŭ danke al helpo de Karlo Boromeo, ekde la 17-a jarcento en Franclando danke al Madeleine de Sainte-Beuve (kongregacioj en Toulouse, Bordeaux, Dijon kaj Lyon). Nun la ordeno adoptis la regulon de la Aŭgustenanoj kaj venis pere de Francisko de Sales al Chambery, en 1639 al Kebekio. En la 18-a jarcento ĝi havis pli ol 350 monakinejojn en Eŭropo kaj Ameriko. Eĉ la revolucioj ekde 1789 relative maldamaĝis tiun ĉi ordenon komparite al aliaj.

La plej malnova domo ordena en Germanio estis tiu en Kolonjo (1639), la domo en Prago de 1650/55 estis la plej malnova en la Aŭstria Imperio. En la jaro 1695 la ordenaninoj de Luzern transloĝiĝis al Freiburg im Breisgau kie ili faris modelan lernejon.

## Fonto 
"Ursulinerinen" -ĉe: *Herders Conversations-Lexikon,* Freiburg im Breisgau 1857, vol. 5, p. 569-570

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝaro internacia de la ordeno.
* La ordeno en Germanujo.
Evolène

**Evolène** estas komunumo en la Distrikto Hérens en Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 1712 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Evolène situas en la supra parto de la Valo de Hérens ĝis al la limo de Italio. Supre en la valo situas la Arolla-Glaĉero, el kiu fontas la vala rivero Borgne. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Evolène, Villa, La Sage, La Forclaz, Les Haudères kaj Arolla.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 209,94 km², de kiuj 11,0% estas kovritaj de arbaro, 19,6% servas por agrikulturo kaj 0,9% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Evolène limas en nordo al Saint-Martin, en oriento al Anniviers, en nordoriento al Zermatt, en sudo al Bionaz (AO, Italio), en nordokcidento al Hérémence, kaj en okcidento al Bagnes.

## Trafiko 
Al Evolène kondukas la kantona ĉefvojo n-ro 206 de Siono. Trans la montpasejoj suden kondukas nur piedopadoj. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A9 situas proksimume 30 kilometrojn sude de la komunumo apud Siono. Pere de poŝtaŭtolinio al Siono la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La komunumo Evolène estis kreita en la jaro 1882 pere de disigo de la malnova komunumo Hèrens al Evolène kaj Saint Martin.

La unua dokumenta mencio de Evolène datiĝas el la jaro 1250 kiel *Ewelina*. Dum mezepoko la teritorio de Evolène apartenis al la Senjoroj de Bex, kiuj estis vasaloj de la Grafoj de Savojo. En la 14-a kaj 15-a jarcentoj setlis en Evolène multaj familioj el Zermatt, kio kaŭzis, ke en la jaro 1498 du trionoj de la loĝantaro parolis la germanan lingvon. Surbaze de pluraj kontraktoj la komunumo posedis bovpaŝtejon en Aosta. En la jaro 1517 la kampara konsilio de Valezo decidis rezigni pri la Collon-Pasejo, ĉar ĝi konsideris ties defendon tro kosta. La loĝantaro de Hérens luktis kontraŭ tiu decido kaj postulis la konservon de la vojo promesante mem okupigix pri la defendo de la pasejo. En la jaro 1550 la episkopo Johano Jordan rekonis la tradiciajn rajtojn de Evolène kaj Saint-Martin. Ekde la 16-a jarcento la komunumo sin liberaĉetis de la feŭdaj devoj.

La 21-an de februaro 1999 parto de la vilaĝo Evolène estis kovrita de vala lavango, kiu mortigis 12 homojn. Du respondeculoj de la komunumo en la sekvo estis kondamnitaj pro gravaj neglektoj al malliberaj punoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Evolène
8741 Suzukisuzuko

**8741 Suzukisuzuko** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la amatora astronomino kaj poetino *Suzuko Suzuki*, (japane: 鈴木壽壽子, *Suzuki Suzuko*, 1927–1985), kiu eldonis kolekton da poeziaj eseoj pri sia amo por la belaĵoj kaj mirindaĵoj de la stelplena nokta ĉielo. Ŝi faris multajn precizajn kaj belkolorajn desegnojn de Marso per malgranda refraktoro en 1971 kaj 1973 kaj daŭris nombri mikrometeoritojn de 1972 al 1978.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
8742 Bonazzoli

'*8742 *Bonazzoli'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la itala astronomo Vincenzo Silvano Casulli elde la Observatorio Colleverde di Guidonia en Guidonia Montecelio (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Roberto Bonazzoli'' (1940–1996), amiko de la malkovrinto : adoranto de astronomio, li proponis teknikan subtenon, notinde pri elektroniko, al la Observatorio Colleverde.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Vincenzo Silvano Casulli
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Skalka (Praga metroo)

**Skalka** estas stacio de Metroo en Prago sur Linio A, malfermita en jaro 1990.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* https://metroweb.cz/metro/stanice/linka_a/SK/SK.htm 

Kategorio:Stacioj de Praga metroo
Kategorio:Linio A (Praga metroo)
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1990
Kategorio:1990 en Ĉeĥoslovakio
Orienta Rarono (distrikto)

La **Distrikto Orienta Rarono** (en la germana lingvo **Bezirk Östlich Raron**) estas administra unuo de Kantono Valezo. Ĝi havis 10842 loĝantojn la 31-an de decembro 2012. Ĝia cĥefloko estas la komunumo Mörel-Filet.

## Geografio 
La Distrikto Orienta Rarono situas inter la distriktoj Goms kaj Brigo kaj etendiĝas en nordo ĝis al la regiono de la granda Aleĉ-Glaĉero.

## Komunumoj de la distrikto Orienta Rarono 
La distrikto Orienta Rarono konsistas (stato en 2013) el 7 komunumoj, el kiuj la komunumo Bitsch estas la plej granda. Jen la listo:

## Historio 
Ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Rarono estis dekono de la Kamparo Valezo. En la jaro 1798 ĝi estis dissolvita kaj dividita al la helvetaj distriktoj Goms, Brigo, vispo kaj Leuk. En la jaro 1802 ĝi estis rekreita kaj estis ĝis 1810 distrikto de la Respubliko Valezo. En 1810 ĝi estis dividita al la du francaj kantonoj Rarono kaj Mörel de la Departamento Sempiono. De 1815 ĝis 1848 ĝi estis dekono de Kantono Valezo poste ĝis 1987 distrikto. En la jaro 1987 la malnova Distrikto Rarono estis dividita al la du sendependaj duondistrikitoj Orienta Rarono kaj Okcidenta Rarono. Tiu vortumo aperis unuan fojon jam en la kantona konstitucio de 1844.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 

!
Parlamento de Ganao

eta|300px|la ganaa parlamentejo
La **parlamento de Ganao** (angle *Parliament of Ghana*) estas la leĝdona organo de la prezidenta respubliko Ganao. Krom la prezidento de Ganao, kiu krom sia funkcio kiel ŝtatestro ankaŭ servas kiel estro de la registaro, la unuĉambra parlamento de Ganao estas la dua organo de la ŝtato, kiu ricevas sian legitimiĝon tra elektoj rekte de la ganaa civitanaro.

La laŭ la stato de la lasta elekto de decembro 2012 275 parlamentanoj rekte elektiĝas per majoritata balotsistemo en unuopaj voĉdonaj distriktoj. La politika partio *Nacia Demokratia Kongreso* de la partiestro kaj nuna ŝtata prezidanto John Dramani Mahama fine atingis 47,51 procentaĵojn de la voĉoj. Samtempe rekte okazis prezidanta baloto, kiun John Dramani Mahama gajnis per 50,70 procentaĵoj de la voĉoj.

La nuntempa parlamento de Ganao estas bazita sur la nun kvara konstitucio de Ganao, validiĝinta en 1992. En ties ĉapitro 10 estas fiksata la jura bazo de la parlamento, en alineoj 93-123 de la konstitucia teksto. La minimuman nombron de 140 parlamentanoj difinas paragrafo 93 de ĉapitro 10. En paragrafoj 42 ĝis 56 de ĉapitro 7 de la konstitucio estas reguligataj la balotsistemo kaj la formo de politikaj partioj.

Kategorio:Politiko de Ganao
Kategorio:Parlamento
Piramido de la niĉoj

eta|300px|Piramido de la niĉoj.

La **Piramido de la niĉoj** (hispane *Pirámide de los Nichos*) estas historia monumento en El Tajín, en meza Veracruz, Meksiko, konstruita fare de la totonakoj. La konstruaĵo havas 365 niĉojn, kiujn oni pentris ruĝa dum ties uzado kaj nur ties randoj estis blua. Estas sep platformoj.

Kategorio:Historio de Ameriko
Kategorio:Geografio de Meksiko
Chaser (hundo)

**Chaser** estas landlima ŝafhundo (*border collie*) kun la plej granda testita memoro inter bestoj. Ĝi (ŝi) povas identigi 1.022 objektojn laŭ ties nomo kaj trovi ilin. Ĝin trejnis psikologoj *Alliston Reid* kaj *John Pilley*, ambaŭ de Wofford College en Spartanburg (Suda Karolino). En 2013 ĝi povis kompreni uzon de angla prepozicio *to* (al). Ĝi ĝuste portis unu objekton al la alia (pilkon al la flugdisko aŭ flugdiskon al la pilko).

## Vidu ankaŭ
*Betsy, landlima ŝafhundo (*border collie*), komprenante 340 vortojn
*Koko, gorilo kiu lernis la signolingvon
*Alex, afrika griza papago konata pro ties inteligenta uzo de parolo

Kategorio:Animala psikologio
Distriktoj de Kantono Valezo

eta|dekstra|250px|La distrikta divido de Kantono Valezo
La **distriktoj de Kantono Valzeo** estas la administraj subunuoj de la kantono. La kantono konsistas el 14 distriktoj, kiuj estiĝis el la 13 malnovaj interezzonoj (alemane *Zehnden*), kiujn reprezentas la 13 steloj en la blazono kaj flago de la kantono. La du distriktoj Raron Orienta kaj Raron Okcidenta formis unu interrezono.

!
Erik Pontoppidan

**Erik PONTOPPIDAN** (24-an de aŭgusto 1698 en Aarhus, orienta bordo de Jutlando – 20an de decembro 1764 en Kopenhago), estis dana aŭtoro, episkopo, historiisto kaj antikvisto. Li edukiĝis en Fredericia (1716–18), post kio li iĝis privata instruisto en Norvegio, kaj poste studis en Nederlando, kaj en Londono kaj Oksfordo, Anglio. En 1721 li iĝis *informator* (informanto) de Frederiko Karlo de Carlstein (poste duko de Plön), kaj post du jaroj predikisto en la kastelo kaj en Nordborg. El 1726 al 1734 li iĝis pastro ĉe Hagenberg, el kie li protektis la pietistojn ĝis li ne povis defendi ties atakon kontraŭ la striktare luteristoj per verkoj de 1726 kaj 1727. Dum tiu sama periodo li preparis sciencajn verkojn kiaj *Memoria Hafniæ* (1729); *Theatrum Daniæ* (1736); kaj *Kurzgefasste Reformationshistorie der dänischen Kirche*. Pontoppidan iĝis poste pastro en Hillerød predikisto en la palaco Frederiksborg (1734), kaj en Kopenhago (1735), profesoro pri teologio ĉe la Universitato (1738), kaj verkisto por *Everriculum fermenti veteris* (1736) kaj *Böse Sprichwörter* (1739).

Kategorio:Danaj religiuloj
Kategorio:Danaj episkopoj
Kategorio:Luteranaj episkopoj
Kategorio:Danaj sciencistoj
Kálmán Sebestyén

**Kálmán SEBESTYÉN** [ŝebeŝtje:n] estas rumania hungara kulturhistoriisto. Li naskiĝis en Iara 8-an de decembro 1938, kaj mortis en Budapeŝto la 26-an de decembro 2018.

## Kariero
Kálmán Sebestyén diplomitiĝis pri historio-filozofio en 1963 en UBB de Kluĵo. Inter 1964–71 li instruis en Bicălatu, inter 1972–80 en Izvoru Crișului. Inter 1980–86 li estis instruisto pri historio en Kluĵo. En 1987 li translokiĝi en Hungarujon, kie li estas ĉefkunlaboranto historiisto de Poŝtmuzeo de Budapeŝto (1988–96). Li publikigis en Igazság, Korunk, A Hét, Művelődés, Honismeret, Kalotaszeg, Erdélyi Magyarság, Nyelvünk és Kultúránk. De 2000 li estis redakcikomitatano de revuo  Honismeret.

## Studaĵoj
*Kalotaszeg népoktatása a XV. századtól 1848-ig (in: Művelődéstörténeti tanulmányok, Buk. 1979); A kalotaszegi fafaragás története (in: Korunk Évkönyv 1979. Kv. 1979); A „kölcsönös tanítás” módjának elterjedése Erdélyben (Honismeret, Bp. 1992/4); A Vajda­hunyad–zarándi református egyházmegye népoktatása a XVIII. század második felétől 1848-ig (in: A Ráday Gyűjtemény Évkönyve, Bp. 1994); Az erdélyi református népoktatás reformja a 18. század végén (uo. 1997); Román iskolák Észak-Erdélyben. 1940–1944 (Limes 1998/4); A Romániai Magyar Népi Szövetség belső ellenzékének felszámolása. A Decsy-ügy (Világtörténet, Bp. 1996. máj.–jún.); Kalotaszeg népi építészete a 18. században. Ház és ember (in: A Szabadtéri Néprajzi Múzeum Évkönyve, Szentendre 1998); Gyarmathy Zsigáné Hóry Etelka élete és munkássága (in: A Néprajzi Múzeum Évkönyve 1997. Bp. 1997).
## Volumoj
*A Kolozs-Kalotai (Kalotaszegi) református egyházmegye népoktatásának adattára a XV. századtól 1900-ig (Bp. 1993); Magyar protestáns egyháztörténeti adattár (Ráday Gyűjtemény, 17. köt. Bp.); Erdély református népoktatása 1780–1848 (uo. 1995); Magyarbikal története (Magyar­bikal 1996); Vasas Samu példája. Nyelvünk és Kultúránk 1998 (101). 137–139. 

## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj historiistoj
Alfred Maleta

**Alfred Maleta** (naskiĝinta la 15-an de januaro 1906 en Mödling, mortinta la 16-an de januaro 1990 en Salcburgo) estis aŭstra juristo, politikisto kaj komercisto.

## Antaŭmilita kariero kaj internigo 
En 1934 li iĝis unua sekretario de la Porlaborista Ĉambro de Supra Aŭstrio. Dum la Dua Mondmilito li estis malliberigite en la koncentrejoj de Dachau kaj Flossenbürg (de 1938-1941). Poste li militservis.

## Postmilita kariero 
Post la granda buĉado de la popoloj li kunfondis la kristdemokratan partion ÖVP. De 1951 ĝis 1960 li estis ties unua sekretario kaj de 1960-1971 la vicprezidanto.

En la parlamento de Aŭstrio li deĵoris de 1945 ĝis 1975 en la sekvantaj funkcioj:
* 1953-62: estro de la parlamenta klubo
* 1961-62: Tria prezidanto
* 1962-70: Unua prezidanto
* 1970-75: Dua prezidanto

Li ege favoris la t.n. grandan koalicion inter ÖVP kaj SPÖ. Li estis aktiva membro de la Kolorportanta Studenta Klubaro *Österreichischer Cartellverband*.

## Verkoj 
* ’’Entscheidung für morgen. Christliche Demokratie im Herzen Europas’’, 1968.

## Eksteraj ligiloj 
* Artikolo en la taggazeto ‘’Die Presse’’ aperinta 20-jarojn post la morto, resumanta bone la vivon de la politikisto.
* Parlamenta retpaĝoro: informoj pri Maleta kun foto.

Kategorio:Aŭstraj politikistoj
Kategorio:Viktimoj de la naziismo
Károly Keleti

**Károly KELETI** [kAroj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Keleti Károly** estis hungara ekonomikisto, statistikisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1875). Lia frato estis pentristo Gusztáv Kelety.
eta|Busto de Károly Keleti
eta|Károly Keleti
Károly Keleti http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/k/k10681.htm naskiĝis la  1833 en Hungara reĝlando, en Pozsony (nuntempa Bratislavo en Slovakio). Li mortis la  1892 en Budapeŝto.

## Biografio 
Károly Keleti frekventis gimnazion en Pest (urbo), baldaŭe li batalis en hungara revolucio de 1848 en la hungara armeo. Komence li trovis laborejojn laŭvice en Alcsút, Buda, Szolnok. En 1861 li komencis redakti ekonomiajn kaj statistikajn artikolojn en gazeto en urbo Pest. En 1867 István Gorove invitis lin al la ministerio, kie li establis la unuan statistikan oficejon, kiun li estris dum 25 jaroj. En 1875 li iĝis profesoro en universitato en Budapeŝto. Li ricevis francan, rusan, portugalan premiojn.

## Verkaro (elekto) 
* *A politikai gazdaság kézikönyve* (Manlibro de la politika ekonomio), (1863)
* *A magyar mezőgazdaság* (La hungara agrikulturo), (1867)
* *Acktenstücke zur Organisation der Landesstatistik in Ungarn*, (1874)
* *A gyakorlati statisztika kézikönyve* (Manlibro de la praktika statistiko), (1875)
* ''Rapport sur l'état de l'agriculture en Hongrie* (1878)
* *Magyarország népességének élelmezési statisztikája phisiológiai alapon'' (1887)

## Memorigiloj 
* strato, busto, memortabulo kaj faklernejo en Budapeŝto

## Fontoj 
* biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero K kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio
eta|maldekstre|Károly Keleti

Kategorio:Hungaraj ekonomikistoj
Kategorio:Hungaraj statistikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ferenc Serényi-Sprenger

**Ferenc SERÉNYi-SPRENGER** [ŝre:nji-ŝpenger] estas rumania hungara poeto. Li naskiĝis en Satmaro la 1-an de aprilo 1931. 
## Kariero
Ferenc Serényi-Sprenger akiris diplomon pri medicino en OGYI Târgu Mureș (1957). Li publikigis poemojn de 1947. De 1961 li estis kuracisto de lernejo en Sighetu Marmației ĝis sia pensiuliĝo (1993).
## Poemvolumoj
**Máramarosi ősz* (sub nomo Ferenc Serényi , Buk. 1984); 
**Örök tűz* (Buk. 2003). 
## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Krizosztom Kelemen

**Krizosztom Kelemen** [krizostom], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kelemen Krizosztom** estis hungara pastro, instruisto, membro direktora de Hungara Scienca Akademio (1943).

Krizosztom Kelemen http://www.pannonhalma.hu/kelemen+krizosztom.html  naskiĝis kiel *Ferenc Kelemen* la  1884 en Hahót. Li mortis la  1950 en Pittsburgh (Pensilvanio).

## Biografio 
Krizosztom Kelemen frekventis mezlernejon en Keszthely. En 1903 li aliĝis al la benediktanoj, tial li studis teologion en Pannonhalma, krome li akiris instruistan diplomon en universitato en Budapeŝto. Inter 1910-1916 li instruis en Pápa, poste li estis pastro en Nyalka. En 1928 li iĝis gimnaziestro en Győr, poste inter 1933–1947 li estis ĉefabato en Pannonhalma. Dum la 2-a mondmilito la abatejo kaj la ĉirkaŭaĵo apartenis al la Internacia Ruĝa Kruco fare de Krizosztom Kelemen, tial la loĝantoj saviĝis. En 1947 li migris al Brazilo, post 2 jaroj li translokiĝis al Usono. Li estis reentombigita en 1984 en Pannonhalma.

## Verkaro (elekto) 
* *A Pannonhalmi Bencés Rend története* (Historio de Benediktana Ordeno de Pannonhalma)
* *Opus Dei imádságos és énekeskönyv* (1942)
* *Pázmány Péter élete és működése* (Agado kaj vivo de Péter Pázmány), (1937)

## Fontoj 
* biografio hungare
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio estas legebla pli malsupre

 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj abatoj
Kategorio:Hungaraj benediktanaj monaĥoj
Zsófia Seres

**Zsófia SERES** [ŝereŝ] estas rumania hungara literaturhistoriistino, redaktorino. Ŝi naskiĝis en Zalău la 5-an de septembro 1924. 
## Kariero
Zsófia Seres diplomitiĝis en la Universitato Bolyai de Kluĵo pri hungara lingvo-etnografio (1949). Ŝi instruis en Carei, Baia Mare kaj de 1953 en Kluĵo. Ŝi publikigis en Utunk, Igaz Szó, Tanügyi Újság, Művelődés, Szabadság, Hepehupa. Szi estis kunlaborantino de Romániai magyar irodalmi lexikon (I–V. Buk. 1981–2010), Erdélyi Magyar Szótörténeti Tár V- volumo (Buk.–Bp. 1993), a Ki kicsoda Aradtól Csíkszeredáig? (I–II. Csíkszereda 1996–97).

## Libroj
*Tóth Árpád: Versek, műfordítások, prizorgado, enkonduko (Buk. 1971 = Magyar Klasszikusok); 
*Radnóti Miklós: Válogatott versek és műfordítások, prizorgado, enkonduko (Kv. 1971 = Tanulók Könyvtára); 
*Irodalmi szöveggyűjtemény a líceumok IV. osztálya számára (Buk. 1976); 
*Irodalmi szöveggyűjtemény a XII. osztály számára (Buk. 1978).

## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj literaturhistoriistoj
Gyula Seres

**Gyula SEREs** [ŝereŝ] estis rumania hungara romkatolika eklezia verkisto. Li naskiĝis en Gyula la 22-an de aŭgusto 1898 kaj mortis en Baia de Criș la 29-an de aprilo 1975. 
## Kariero
Gyula Seress pristudis filozofion en seminario de franciskanoj (Szent Ferenc Rend) en Medgyes (1916–19), teologion en Hunedoara (1919–23). De 1951 li loĝis en devigloĝejo en Rodna, poste en Baia de Criș. Li estis la domestro de internigitaj monakoj. Liaj poemoj, artikoloj aperis de 1922 en Hírnök, Katolikus Világ, Medgyesi Lapok kaj en Futár Naptára.
## Libro
**A medgyesi plébánia* (Medgyes 1930). 
## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ekleziaj verkistoj
William Cleary Kerr

**William Cleary Kerr** ( naskiĝinta la 11-an de aŭgusto 1888 en Cantagalo, mortinta la 1-an de novembro 1956 en Campinas, pli malfrue konata kiel **Reverendo Guilherme Kerr**, estis pastro de la Presbiteriana Eklezio de Brazilo, prezidante ties ĉefan konsilantaron en la jaroj 1937 ĝis 1942.

Li estis aŭtoro de la "Gramática Elementar da Língua Hebraica," [Baza gramatiko de la hebrea lingvo]. Tiu ĉi estis la unua verko pri la hebrea gramatiko publikigita en la portugala, kiu ankoraŭ nun estas kiel elstara verko en uzo en Brazilo.

William C. Kerr estis katedra profesoro pri hebrea lingvo kaj literaturo de la Malnova Testamento ĉe la teologia fakejo de la seminario de la Presbiteriana Eklezio de Brazio en Campinas en la ŝtato San-Paŭlo).

## Fontoj 
* Kerr, Guilherme, "Gramática Elementar da Língua Hebraica," Jewish Publication Society, 1-a eldono, Filadelfio, Pensilvanio, Usono, 1948. Kongresa Biblioteko, Vaŝingtono, 48023271; 289 paĝoj, 24 cm.
* Kerr, Guilherme. "Gramática Elementar da Língua Hebraica," Junta de Educação Religiosa e Publicações da Convenção Batista Brasileira. Rio de Janeiro, 2-a reviziita eldono 1979

Kategorio:Brazilaj gramatikistoj
Kategorio:Brazilaj pastroj
Kategorio:Brazilaj presbiterianoj
Kategorio:Hebreistoj
Ministro sen fako

**Ministro sen fako** aŭ **senpostena ministro** (ankaŭ *senteka ministro* en kelkaj lingvoj, ĉefe latinidaj, iom tro metafore kaj ne tiom ĝuste, ekzemple , "ministro sen aktujo") estas termino pri politiko ekfarita inter fino de la 19-a jarcento kaj komenco de la 20-a jarcento por indiki tiujn membrojn de registaro kun konsidero de ministro kaj identaj funkcioj kaj privilegioj de tiuj, sed sen determinita posteno aŭ pli bone dirite propra ministerio, pro kio ili povas plenumi tiujn atribuitaj de la Prezidanto de la Registaro aŭ Ĉefministro por speciala afero, por ĝenerala afero, konsilisto ktp. La vorto "senpostena ministro" fakte estas maleleganta, ĉar la funkcio de ministro sen fako **jes** estas difinita posteno en la registaro, tial la vortumo "ministro sen fako" estu la kutime uzata.

Kaze de voĉdonado en la decidoj fare de la Kabineto ties voĉoj same valoras kiel tiu de Ministro kun propra ministerio. En kelkaj landoj la nombro de ministroj sen fakoj estas limigita per leĝo, por eviti favorajn nomumojn.

Kategorio:Ministroj laŭ fako
Tamás Keleti

**Tamás KELETI** [tamAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Keleti Tamás** estis hungara biokemiisto, biologo, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1987).

Tamás Keleti http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC07165/07652.htm naskiĝis la  1927 en Budapeŝto. Li mortis la  1989 en Budapeŝto.

## Biografio 
Tamás Keleti frekventis Sciencan Universitaton Péter Pázmány en Budapeŝto, kie li lernis ekzemple de Albert Szent-Györgyi. Li komencis sian karieron en 1948 en universitata instituto de Debrecen. Post jaroj li plulernis en universitato de Szeged, kie li daŭris la esploradon. En 1961 li instruis en universitato en Hanojo. En 1965 li doktoriĝis. Ekde 1985 li ĝismorte estris la instituton en Szeged, kie li okupiĝis precipe pri la enzimoj. Li ricevis premion en 1961.

## Verkaro (elekto) 
**Enzimkinetika* (1970)
**Mathematical models of metabolic regulation* (1976)
**Basic enzyme kinetics* (1986)

## Fontoj 
* biografio kun foto

 
Kategorio:Hungaraj biokemiistoj
Kategorio:Hungaraj biologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Sándor Sikó Barabási

**Sándor SIKÓ BARABÁSI** [ŝiko: baraba:ŝi] estas rumania hungara bestkuracisto. Li naskiĝis en Târgu Mureș la 19-an de julio 1956. 
## Kariero
Sándor Sikó Barabási diplomitiĝis en Kluĵo, pliperfetiĝis en 1991 en Agroscienca Akademio de Gödöllő. Li laboras en Distrikto Covasna. Nuntempe li estas ĉefkuracisto de la bestsanafera laboratorio. Liaj publikaĵoj aperis en Magyar Parazitológusok Lapja kaj Medicina Veterinară en Cimbora, Megyei Tükör, Háromszék, en konferencivolumoj (Erkrankung der Zootiere Verhandlungsbericht des 30. Int. Sympoz. Über die Erkrankungen der Zoo- und Wildtiere. Berlin 1988).
## Volumoj
**Micotoxine şi micotoxi­coze* (kunulaŭtoro, Buk. 1985); 
**Egészséges állattenyésztés* (Sepsiszentgyörgy 1995). 

## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj bestkuracistoj
Lajos Sike

**Lajos SIKE** [ŝike] rumania hungara ĵurnalisto. Li naskiĝis en Remetea Oaşului la 25-an de junio 1938 kaj mortis en Satu Mare la 23-an de septembro 2015 . 
## Kariero
Lajos Sike fariĝis en 1965 kunlaboranto de gazeto Előre, de 1981 ĝia ĉefkunlaboranto. Dume li diplomitiĝis pri historio en  1974 en Socipolitika Akademio Ştefan Gheorghiu de Bukareŝto. De 1990 li estis kunlaboranto de Romániai Magyar Szó, poste Új Magyar Szó, Erdélyi Riport kaj Szatmári Friss Újság.
## Volumoj
**Történelem mosóporral* (publicistiko, Szatmárnémeti, 1997); 
**Befürödünk* (Satm. 2002);
**A 70-kedő firkász, avagy ki tehene-borja vagyok én* (publicistikaj verkoj kun antaŭvorto de Hugó Ágoston, Satm. 2008).
## Volumoj kunmetitaj
*Kapaszkodjál az életszínvonalba (Szatmárnémeti 2000); Avasújváros: az Avasság anyavárosa (uo. 2003); Kis helytörténeti barangolás Pusztadaróctól Szamosdaráig (uo. 2003); Kóstolja meg Kőszegremetét (uo. 2003); Szatmárnémeti: várostörténet egy falevélen (uo. 2004); Szöktetés a bíróságról (szatmári anekdoták, uo. 2007). 
## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Siros

[eta|dekstre|250ra|[Ermupolis kaj Ano Siros]]
eta|dekstre|250ra|Vido de Anastasisa preĝejo en Vrodado
**Siros** (), aŭ **Siroso** estas Grekia insulo en la Cikladoj, en la Egea Maro. Ĝi situas je 144 km sudoriente de Ateno. La areo de la insulo estas 83.6 km² kaj havis 21,507 loĝantojn (en censo de 2011).

Plej grandaj urboj estas Ermupolis, Ano Siros, kaj Vari. Ermupoli estas la ĉefurbo kaj de la insulo kaj de Cikladoj. Ĝi estis deĉiame grava havenurbo, kaj dum la 19a jarcento estis eĉ pli grava ol Pireo. Aliaj vilaĝoj estas Galisas, Foinikas, Pagos, Manna, Kini kaj Poseidonia.

## Ermupolis 
**Ermupoli** (en greka Ερμούπολη), konata ankaŭ laŭ la formala pli aĝa nomo **Ermupolis** aŭ **Hermupolis** (en greka Ἑρμούπολις el Ἑρμοῦ πόλις nome "Urbo de Hermeso"), estas urbo kaj iama municipo de la insulo de Siros, en la insuloj Cikladoj, Grekio. Ekde la loka administra reformo de 2011, ĝi estas parto de la municipo Siros-Ermupoli, el kiu ĝi estas kaj sidejo kaj municipa unuo. Ĝi estas ankaŭ la ĉefurbo de la regiono Suda Egeo.

## Ano Siros 
## Historio 
## Administrado 
## Religio 
## Flughaveno 
## Gravuloj 
* la filozofo Ferekido el Siroso en la sesa jarcento antaŭ nia erao unuafoje en la antikva Grekio defendis la koncepton de reenkarniĝo

## Notoj 
Kategorio:Geografio de Grekio
Kategorio:Insuloj en Grekio
8743 Keneke

'*8743 *Keneke'''* estas asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la hilda grupo. Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

*Kèneke* estas la flandra vorto por "infaneto", kaj estas nur per fotoj de ŝi, ke la malkovrinto konas kaj memoras sian unuenaskitan fratinon, *Virginio Margaretha Anna Elst'' (1930–1935), kiu mortis pro meningito, antaŭ ke li naskiĝis.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Prata (Paraibo)

**Prata** estas municipo kaj urbo en la brazila subŝtato Paraibo, kiu havis 3.854 loĝantojn en 2010 .

*Prata* signifas en la portugala *Arĝento*.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Paraibo

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Paraibo
Preĝejo Ĉieliro de Maria (Ráckeve)

**Ortodoksa serba preĝejo de Ĉieliro de Maria** estas religia historia monumento en Hungario, en urbo Ráckeve, en la urbomezo, tamen inter teretaĝaj domoj. Mem al la historia monumento apartenas la preĝejo, kampanilo, paroĥo, domo por la preĝeja kantisto, ŝtonokruco kaj la ŝtonmuro. Ĝi estas la unusola serba-gotika preĝejo en Hungario.
eta|maldekstre|La kampanilo de Ráckeve

## Historio 
Laŭ arkeologoj monaĥejo kun preĝejo konstruiĝis en tiu loko en la 12-a jarcento. Post 3 jarcentoj jam ofte alvenis serbaj rifuĝintoj, ankaŭ ili uzis tie la katolikan preĝejon. Aparta gotika preĝejo (por la serboj) konstruiĝis en 1487. Dum dominado de turkoj ĝi ne estis detruita, laŭ onidiro miraklo okazis. Eĉ la incendioj evitis tiu ĉi preĝejon. En 1756 la kampanilo (apud la kirko) estis plialtigita kaj barokigita. Menciindas, ke ĉe la serbaj preĝejoj estas tre malofta la kampanilo. La ikonostazo estis farita en la 18-a jarcento.

## Konstruaĵo 
La kirko situas sola havanta unusolan navon. La absido situas en la orienta flanko kaj ĝi havas 8 angulojn. En la 16-a jarcento 2 flankokapeloj konstruiĝis al la navo en renesanca stilo. Unu el la enirejoj troviĝas en la okcidenta flanko, la alia ĉe la flankokapelo de Johano Baptisto. La alia same kvadrata kapelo estas dediĉita al Sanktaj Kosma kaj Damjano. En la sanktejo estas videbla bildo pri Kristo.

La navo laŭ la kutimoj konsistas el 2 partoj: por la viroj kaj por la virinoj. Inter la sanktejo kaj navo situas la ikonostazo, kiu konsistas el preskaŭ 50 ikonoj.

## Freskoj 
[eta|maldekstre|Fresko pri Sankta Maria kun la gepatroj - pentrita en [1765]]
La plena eno (eĉ la kolonoj) estas kovritaj per freskoj, la gotika preĝejo malhelpis la pentradon. La unua freskoj estis pentritaj en 1320, ili jam malaperis. La sekva pentrado okazis en 1514 (kelkloke videblaj), la nun videblaj freskoj estis pentritaj en 1765.

Kermeso okazas la 29-an de aŭgusto.

## Fontoj 
* hungare kun multe da fotoj
* hungare 
* http://kirandulastervezo.hu/celpont/rackeve/nagyboldogasszony-szerb-ortodox-templom

eta|maldekstre|Ortodoksa preĝejo en Ráckeve
eta|dekstre|Ortodoksa preĝejo kune kun la kampanilo en Ráckeve
eta|maldekstre|Meso en la ortodoksa preĝejo de Ráckeve
eta|centre|La reĝa pordo de ortodoksa preĝejo en Ráckeve

Rackeve
Rackeve
Mörel-Filet

**Mörel-Filet** estas komunumo en la distrikto Orienta Rarono en Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 679 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Mörel-Filet situas en Supra Valezo ĉe la bordo de la rivero Rodano, proksimume 10 kilometrojn nordoriente de Brigo. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Mörel situanta nordokcidente de la rivero kaj Filet sudoriente de la rivero, al kiu lasta apartenas la setlejoj Pfäwi, Breiten kaj Halte.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 8,44 km², de kiuj 43,7% estas kovritaj de arbaro, 24,9% servas por agrikulturo kaj 6,1% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Mörel-Filet limas en nordo al Betten, en nordnordoriento al Grengiols, en oriento al Bister, en sudo kaj sudokcidento al Termen, kaj en nordokcidento al Riederalp.

## Trafiko 
Tra Mörel-Filet pasas la kantona ĉefvojo n-ro 19 de Brigo trans Furko-Pasejo al Andermatt. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita pere de la mallarĝspura dentoradofervojo de Zermatt al Sankt-Maŭrico en Grizono. De Mörel du aertelferoj kondukas al Riederalp.

## Historio 
La komunumo Mörel-Filet estis fondita kun efiko de la 1-a de januaro 2009 per kunigo de la ĝis tiam aŭtonomaj komunumoj Mörel kaj Filet.

La unua dokumenta mencio de Mörel datiĝas el la jaro 1203 kiel *Morgi*. Dum mezepoko Mörel estis grafolando, kiu ekde la 11-a jarcento apartenis al Savojo. En la jaro 1224 la feŭdo fariĝis havaĵo de la episkopo de Siono. En 1798 post la Helveta Revolucio Mörel estis dividita, sed en 1802 ĝi estis restarigita kaj fariĝis en 1987 post la divido de la Distrikto Rarono ĉefloko de la Distrikto Orienta Rarono.

La unua dokumenta mencio de Filet datiĝas el la jaro 1374 kiel *Gifris*.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo **Mörel**
* Mörel (stacidomo)

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Mörel-Filet
8744 Cilla

'*8744 *Cilla'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  dum la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi ricevis la virinan nomon *Cilla * (karesa formo de *Priscilla*) en memoro de *Priscilla Annette* (1994–1998), nevino de *Colleen Cilley*, anino de la estraro de *Lincoln Laboratory''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
8745 Delaney

'*8745 *Delaney'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  dum la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde Socorro
(Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de de *William P. Delaney'', adjunkta direktoro de la Laboratorio Lincoln, spertulo pri radaro, estro de fruktodona programo de optika serĉo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998