Malgranda cigno

**Malgranda cigno** (*Cygnus bewickii*) estas birdo el la familio anasedoj, kaj genro de cignoj. Temas fakte pri du taksonoj kiuj estas kutime konsiderataj kiel samspeciaj, sed estas foje ankaŭ disigitaj en du specioj, nome ***Cygnus bewickii*** (**Bevikka cigno**) de la zono de Palearkto kaj la **Fajfocigno**, nome propra *C. columbianus*, de Nearkto. Birdoj el orienta Rusio (iom oriente de la Duoninsulo Tajmir) estas foje separata kiel subspecio *C. c. jankowskii*, sed tio ne estas amplekse akceptata kiel distinga, ĉar plej fakuloj inkludas ilin en *C. c. bewickii*. Malgrandaj cignoj estas foje separataj en la genro *Olor* kun la aliaj cignospecioj de Arkto.

La Bevikka cigno ricevas sian nomon laŭ la gravuristo Thomas Bewick, kiu specialiĝis en ilustraĵoj de birdoj kaj aliaj animaloj.

## Aspekto 
maldekstra|eta|250ra|Amerika malgranda cigno kun flava makulo ĉe bekobazo.
[eta|250ra|Plenkreskulo (antaŭe) kaj duonjara nematurulo de Bevikka cigno (*C. c. bewickii*) vintre en [gubernio Sajtama (Japanio)]]
Temas pri malgranda cigno kun grando de ĉ. 120&nbsp;cm. Ĝia korpo estas pli malgranda ol tiuj de la muta cigno kaj kantocigno. La tuta aspekto memorigas al la Kantocigno, de kiu diferenciĝas – krom la grando – laŭ la sekvaj karakteroj: la Malgranda cigno havas pli mallongan bekon kaj sur tiu la flava makulo finiĝas ronde; la kapo estas pli ronda, la voĉo estas pli mallaŭta. La junbirdoj similas al junbirdoj de la kantocigno, sed pli malgrandaj.

La *C. columbianus* estas la plej malgranda el la cignoj de Holarkto, nome 115–150&nbsp;cm longaj, 168–211&nbsp;cm de enverguro kaj pezogamo de 3.4-9.6&nbsp;kg. Ĉe plenkreskuloj, la plumaro de ambaŭ subspecioj estas tutblanka, kun nigraj piedoj, kaj beko kiu estas ĉefe nigra, kun salmo-rozkolora strieto laŭlonge de la buŝlinio kaj – depende el la subspecio – pli malpli da flavo ĉe la bekobaza parto. La iriso estas malhelbruna. Ĉe birdoj vivantan en akvoj kiuj enhavas grandajn kvantojn el fero (ekz. torfejaj lagoj), la plumaro de kapo kaj kolo akiras orkoloran aŭ rustecan nuancojn. Inoj estas iomete pli malgrandaj ol maskloj, sed ne diferencas laŭ aspekto.

Dosiero:bewicks.head.arp.jpg|Kapo de Bevikka cigno, *C. c. bewickii*
Dosiero:Whooper1.jpg|Kapo de Kantocigno, *C. cygnus*
Dosiero:tundra.swan.750pix.jpg|Fajfocigno, *C. c. columbianus*
Dosiero:Whistling Swan RWD3.jpg|Fajfocigno, *C. c. columbianus*
Dosiero:Trumpeter Swan - natures pics 2.jpg|Trumpetocigno, *C. buccinator*

### Diferencoj inter eŭropaj cignoj 
eta|maldekstre|260ra|Malgranda cigno
Temas pri tre similaj specioj, jam separataj pro la geografia distribuado: nome, la Muta cigno estas la plej suda, kun reproduktejoj el suda Skandinavio tra Baltio, Pollando kaj Ukrainio al suda Rusio kaj Centra Azio (vintrejoj tra Germanio, Francio kaj Brita Insularo), dum la Kantocigno reproduktiĝas en Islando, Svedio, Finnlando kaj norda Rusio (vintrejoj en Britio, Danio kaj laŭ la Danubo al Nigra Maro) kaj la Malgranda cigno reproduktiĝas eĉ pli norde nur en pleja norda Rusio ĉe la Arkto (kun disaj vintrejoj foje koincidaj kun tiuj de la Kantocigno).

Laŭ aspekto, la unua diferenco separas la Malgrandan cignon el la aliaj du, pli grandaj, nome maksimuma longo de 127&nbsp;cm kontraŭ 160&nbsp;cm respektive. Tamen la Kantocigno kaj la Malgranda cigno havas flavan bekobazon anstataŭ oranĝeca (kiel la Muta cigno) kaj nigran bekobordon, dum ili diferenciĝas inter si pro pli granda flava areo de la Kantocigno. Krome la Kantocigno kaj la Malgranda cigno koincidas ankaŭ en pli rekta kolsinteno, dum la Muta cigno plej ofte tenas ĝin kurbece kiel formo de litero so. Eĉ plej rimarkinde la Muta cigno montras kontrastan nigran karunklon super la bekobazo, tute foresta el la aliaj du specioj; klare ankaŭ studoj pri evoluo kaj speciparenceco separas la Mutan cignon el la aliaj du.

Ankaŭ junuloj montras ke la du flavbekaj specioj parencas dise el la Muta cigno, kies junulo montras unuavintre pli markatan kontraston inter grizaj kaj blankecaj areoj, dum la flavbekaj specioj montras pli svagan aŭ mildan bildon.

## Distribuado 
eta|260ra|Aro de junuloj kaj plenkreskuloj de Fajfocignoj
Kiel ties komuna nomo (angle) sugestas, la Tundra cigno reproduktiĝas en tundro de Arkto kaj ĉearkto, kie ili loĝas ĉe neprofundaj flakegoj, lagoj kaj riveroj. Tiuj birdoj, malkiel la Muta cigno (*C. olor*) sed kiel la aliaj arktaj cignoj, estas migrantaj birdoj. La vintra habitato de ambaŭ subspecioj estas herbejoj kaj marĉoj, ofte ĉe marbordo; ili emas viziti kampojn post rikoltado por manĝi la disrestintan grenon kaj dum migrado ili povas halti ĉe lagoj de montoj. Laŭ National Geographic, dum migrado tiuj birdoj povas flugi je altitudoj de 8&nbsp;km. Ties aroj flugas kutime laŭ V formado.

*C. c. columbianus* reproduktiĝas en marbordaj ebenaĵoj de Alasko kaj Kanado, kaj eliras al vintrejoj ĉirkaŭ oktobro. Ili alvenas en vintrejojn ĉirkaŭ novembro kaj decembro. Birdoj reproduktiĝantaj en okcidenta Alasko vintrumas laŭlonge de la marbordo de Pacifiko el suda Alasko al Kalifornio; ili ofte moviĝas internen – ĉefe al la riĉaj manĝejoj de la Kalifornia Centra Valo – kaj kelkaj trapasas la dividon de la Roka Montaro denove kaj vintrumas tiom oriente kiom ĝis Utaho kaj sude ĝis Teksaso kaj norda Meksiko. Birdoj reproduktiĝantaj en la marbordoj de la Arkta Oceano migras tra Kanado kaj la regiono de la Grandaj Lagoj por vintrumi ĉe la marbordoj de Atlantiko de Usono, ĉefe el Marilando al Suda Karolino, sed kelkaj moviĝas tiom for sude kiom ĝis Florido. Fajfocignoj komencas eliri al la reproduktaj teritorioj denove meze de marto, kaj alvenas fine de majo. Oni registris vagantojn en Bermudoj, Kubo, Havajo, Puerto Rico, kaj en Anglio, Irlando, Japanio, nordorienta Siberio kaj Svedio.

### Reproduktado 
eta|300ra|Malgranda cigno (*Cygnus columbianus*).
La Malgrandaj cignoj pariĝas fine de printempo, kutime post kiam ili estas reveninte al la reproduktaj teritorioj; kiel kutime ĉe cignoj, ili pariĝas monoganie ĝis morto de unu partnero. Kiam partnero mortas longe antaŭ la alia, la survivinta birdo ofte ne pariĝas denove dum kelkaj jaroj, aŭ eĉ dum sia tuta vivo. La reprodukta sezono komencas fine de majo. La paro konstruas la amasforman neston el planta materialo je alta loko ĉe malferma akvo, kaj defendas grandan teritorion ĉirkaŭ ĝi. La ino demetas kaj kovas ovaron de 2-7 (plej kutime 3-5) ovoj, atende danĝeron per sidado surneste. La masklo vigle kontrolas eventualan alproksimiĝon de ebla predanto. Kiam unu el ili vidas minacon, tiu elsendas avertan sonon por sciigi la partneron pri tiu danĝero alproksimiĝinta. Foje la masklo uzas siajn flugilojn por kuri pli rapide kaj ŝajni pli granda por fortimigi la predanton.

### Konservostatuso 
eta|maldekstre|250ra|Malgranda cigno (*Cygnus columbianus*).
La Fajfocigno estas la plej komuna cignospecio de Nordameriko, ĉirkaŭkalkule je preskaŭ 170,000 individuoj ĉirkaŭ 1990. Ties nombroj ŝajne malrapide malpliiĝis okcidente de sia teritorio ekde fino de la 19a jarcento, koincide kun la etendo de la homa setlado kaj habitatoŝanĝo en la areoj de vintrejoj por birdoj; la orientaj populacioj de Fajfocignoj aliflanke ŝajne iome pliiĝis, kaj kune ties totalaj nombroj ŝajne iome kreskis fine de la 20a jarcento (la populacio estis ĉirkaŭkalkulata je ĉirkaŭ 146,000 en 1972). La Bevikkaj cignoj restas malmulte konataj; la eŭropa vintra populacio estis ĉirkaŭkalkulata je 16,000-17,000 ĉirkaŭ 1990, kun ĉirkaŭ 20,000 birdoj vintrantaj en Orientazio. La irana vintranta populacio estas malgranda – 1,000 birdoj maksimume – sed ili kutime disiĝas al diversaj lokoj, kelkaj el kiuj estas ankoraŭ nekonataj al sciencistoj.

La Bevikka cigno estas specio al kiu estas aplikata la *Agreement on the Conservation of African-Eurasian Migratory Waterbirds* (AEWA).

Venenaj minrubaĵoj ĉe Arĝentovalo (Idaho) en Usono estas responsa pro morto de migrantaj Malgrandaj cignoj.

## Referencoj 
## Literaturo 
* AnAge [2009]: *Cygnus columbianus* life history data. Retrieved 2009-JAN-05.
* 
* Carboneras, Carles (1992): 16. Tundra Swan. *In*: del Hoyo, Josep; Elliott, Andrew & Sargatal, Jordi (eds.): *Handbook of Birds of the World* (Volume 1: Ostrich to Ducks): 579, plate 40. Lynx Edicions, Barcelona. ISBN 84-87334-10-5
* Littlejohn, Chase (1916): Some unusual records for San Mateo County, California. Resumo en: Cooper Club: Minutes of Cooper Club Meetings. *Condor* **18**(1): 38-40. PDF fulltext  DjVu plena teksto 
* Madge, Steve & Burn, Hilary (1987): *Wildfowl: an identification guide to the ducks, geese and swans of the world*. Christopher Helm, London. ISBN 0-7470-2201-1
* Rasmussen, Pamela C. & Anderton, John C. (2005): *Birds of South Asia – The Ripley Guide*. Lynx Edicions, Barcelona. ISBN 84-87334-67-9
* Wiles, Gary J.; Johnson, Nathan C.; de Cruz, Justine B.; Dutson, Guy; Camacho, Vicente A.; Kepler, Angela Kay; Vice, Daniel S.; Garrett, Kimball L.; Kessler, Curt C. & Pratt, H. Douglas (2004): New and Noteworthy Bird Records for Micronesia, 1986–2003. *Micronesica* **37**(1): 69-96. HTML abstract 

### Plia legado 
* Collinson, M. (2006): Splitting headaches? Recent taxonomic changes affecting the British and Western Palaearctic lists. *British Birds* **99**(6): 306-323. HTML abstract 
* Jonathan Alderfer (Hrsg): *Complete Birds of North America*, National Geographic, Washington D.C. 2006, ISBN 0-7922-4175-4
* T. Bartlett: *Ducks And Geese - A Guide To Management.* The Crowood Press, 2002, ISBN 1-85223-650-7
* Hartmut Kolbe: *Die Entenvögel der Welt.* Ulmer Verlag 1999, ISBN 3-8001-7442-1
* Richard Sale: *A Complete Guide to Arctic Wildlife*, Verlag Christopher Helm, London 2006, ISBN 0-7136-7039-8

## Eksteraj ligiloj 
* Malgranda cigno, Speciinformaro - Laboratorio Cornell de Ornitologio
* Malgranda cigno - *Cygnus columbianus* - USGS Patuxent Birdidentigejo
* Malgranda cigno, Informaro kaj fotoj - Suddakotaj Birdoj kaj Birdumo
* RSPB Retejo de Bevikka cigno
* WWT Slimbridge 
* Malgranda cigno 
* Stamps-*Cygnus columbianus* (worldwide-9) - Circum-Polar Range-map
* Malgranda cigno, filmetoj, fotoj & sonoj  ĉe Internet Bird Collection

Kategorio:Cignenoj
Kategorio:Anasedoj
Kategorio:Anseroformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Eŭropo