open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jokajo

La **jokajoj** (妖怪, Yōkai) estas supernaturaj estaĵoj en la japana folkloro: monstroj, demonoj, sorĉistoj, oni nomas ankaŭ ilin *ajakashi* aŭ *mononoke*.[eta|La fantomo de Oiwa, venenita de sia edzo, revenas persekuti lin kun la formo de [lampiono]]

## Vidu ankaŭ 
* Princino Mononoke
* Toaru Majutsu no Index

Kategorio:Japana folkloro
Kategorio:Folkloraj estaĵoj
Vlky

eta|dekstra|330ra|Vlky troviĝas en la plej griza parto
**Vlky,** hungare **Vők** germane **Nickelsdorf** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Bratislavo, en Distrikto Senec.

## Bazaj informoj 
* Areo: 4 km²
* Supermara alteco: 126 m
* Loĝantaro: 400
* Poŝtkodo: 900 44
* Aŭtokodo: SC
* Telefonprefikso: 02

## Situo 
Vlky situas sur ebenaĵo, fine de sakovojo, laŭ maldekstra bordo de Danubo-branĉo. Bratislavo troviĝas 21 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo apartenis al la eklezio de Pozsony dum regado de Béla la 4-a en 1260. Ofte okazis inundoj, ekzemple en 1845, tiam la vilaĝo elektis alian lokon por la rekonstruo. En 1910 loĝis en Vők 218 homoj, (ĉiuj hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Somorja, poste al Ĉeĥoslovakio, ekde 1993 al Slovakio. En 1920 incendio okazis. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 1951 kolĥozo formiĝis. En 2001 loĝis en Vlky 399 homoj, (309 hungaroj, 84 slovakoj, 6 ĉeĥoj).

## Vidindaĵo 
* nobeldomo de Hideghéthy de 1920

## Fontoj 
* hungara kaj slovaka Vikipedioj
* http:adatbazis.mtaki.hungary.com

Kategorio:Municipoj en distrikto Senec
Hrubý Šúr

eta|dekstra|330px|Hrubý Šúr troviĝas en la plej griza parto
**Hrubý Šúr,** hungare **Hegysúr** [hedjŝUr] estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Bratislavo, en Distrikto Senec.

## Bazaj informoj 
* Areo: 6 km²
* Supermara alteco: 124 m
* Loĝantaro: 650
* Poŝtkodo: 925 05
* Aŭtokodo: SC
* Telefonprefikso: 02

## Situo 
Hrubý Šúr situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ maldekstra bordo de Danubo-branĉo. Senec troviĝas 5 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la paleolitiko. La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1245 laŭ la tiama hungara ortografio "*Swr*". En 1858 incendio okazis. En 1910 loĝis en Hegysúr 415 homoj, (405 hungaroj, 10 slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Szenc, poste al Ĉeĥoslovakio, ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Hrubý Šúr 634 homoj, (471 hungaroj, 154 slovakoj, po 2 ĉeĥoj kaj ciganoj).

## Vidindaĵo 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Triunuo de 1970

## Eksteraj ligiloj 
* Hrubý Šúr en la mapo

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http:adatbazis.mtaki.hungary.com

Kategorio:Municipoj en distrikto Senec
Sidama alaŭdo

La **sidama alaŭdo** (***Heteromirafra sidamoensis***) estas endemia afrotropisa birdo de la alaŭdedoj, vivanta en provinco Sidamo en suda parto de Etiopio, sur savana zono de la Liben-altebenaĵo.

La birdo estis malkovrita, priskribita en 1968 kaj oni vidis ĝin nur unufoje en la postaj 25 jaroj. Ĉar malaperis desur la savano la paŝtistoj kaj aliaj grandbestoj, la savano abundiĝis je arbustaro kaj tio iĝis malavantaĝa por la birdo. La nuna vivloko de la birdo malvastiĝis je areo de 35 km2. Kelkjarojn antaŭe, la birdoj vivis ankoraŭ sur 760 km2. Oni kalkulas je 358 paroj da birdoj (2009).

Oni taksas ĝin endanĝerigita birdo.

## Bibliografio 
* BirdLife International 2007a : 2006-2007 Red List status changes  
* BirdLife International 2007b : Sidamo Lark - BirdLife Species Factsheet. .

Kategorio:Endanĝeritaj specioj
Kategorio:Alaŭdedoj
Kategorio:Afrotropisa faŭno
Enki

**Enki** estas dio en la sumera mitaro. Estro de la nesala akvo, la saĝeco kaj la teknikaj eltrovoj, li estas ano de la koncilo de Anunnaki.
[200px|dekstra|eta|Kaprino-fiŝo (detalo de kulta baseno, trovita en [Suzo, mez-elamita periodo. Muzeo Luvro.]]

Liaj atributoj estas la kaprino kaj la fiŝo, kunfanditaj en unu estaĵo: *Suĥurmaŝu*, kiu iĝos la zodiaka kaprikorno.

Kategorio:Akvaj dioj
Kategorio:Dioj pri magio
Kategorio:Dioj pri metiarto
Kategorio:Dioj pri saĝeco
Kategorio:Historio de Irako
Kategorio:Kreintaj dioj
Kategorio:Maraj dioj
Kategorio:Mezopotamiaj dioj
Kategorio:Sumero
Kategorio:Teraj dioj
Tumbalá

**Tumbalá** estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Tumbalá. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07100.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 28884 loĝantojn. El tiuj estis 14190 viroj kaj 14694 virinoj. La komunumo havas surfacon de 706 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1500 metroj super la marnivelo.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 13652 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 7544 scipovis legi kaj skribi kaj 6079 personoj estis analfabetoj. Do 55% de la personoj scipovis legi kaj skribi kaj 45% estis analfabetoj.

26866 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 19915 personoj estis indiĝenoj. Tio signifas ke 74.13% de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
* Tumbalá  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Chiapas
Svetlahorska distrikto

**Svetlahorska distrikto** (beloruse - *Светлагорскі раён*; ruse - *Светлогорский район*). Administra subdivido en Homela regiono. Eksa Pariĉia distrikto estis en 1961 jaro alinomita en Svetlahorska distrikto. Areo estas 1800 da km2. Administra centro estas urbo Svetlahorsk. En la distrikto estas eldonata gazeto "Svetlahorskaj novaĵoj".

## Loĝlokoj kaj administra subdivido 
En la distrikto estas ĉirkaŭ 100 loĝlokoj, pli grandaj el kiaj estas Svetlahorsk kaj Pariĉi. La distrikto estas subdividita je 9 vilaĝaj sovetoj.

## Naturo 
Altaĵoj en la distrikto estas ĝis 150 metroj sur marnivelo. Arbaroj okupas 54 % de areo. Tra la distrikto fluas rivero Berezina kun flankriveroj.

## Agrokulturo 
En la distrikto estas disvastigitaj bovbredado, porkbredado, ŝafbredado, cerealplantado, terpomplantado, furaĝplantado.

## Industrio 
## Elfosaĵoj 
En la distrikto estas mintavoloj de salo, nafto, argilo.

## Komunikado 
Tra la distrikto trairas fervojo el Ĵlobin ĝis Kalinkaviĉi, aŭtovojoj: el Pariĉi tra Svetlahorsk ĝis Reĉica, el Svetlahorsk ĝis Ĵlobin.

Kategorio:Homela regiono
Kategorio:Distriktoj de Belorusio
Vetka distrikto

**Vetka distrikto** (beloruse – *Векаўскі раён*;  – *Ветковский район*) estas administra subdivido en Homela regiono (situanta en orienta parto de la regiono). La distrikto estis fondita en 1926, de 1938 en konsisto de Homela regiono. En 1962 estis likvidita, en 1965 estis refondita. Ĝia areo estas 1.600&nbsp;km2. Ĝia administra centro estas urbo Vetka.

## Loĝlokoj kaj administra subdivido 
En la distrikto estas ĉirkaŭ 140 loĝataj lokoj, la plej granda el kiuj estas Vetka, kaj la distrikto estas subdividita je 13 vilaĝaj sovetoj. Post la Ĉernobila katastrofo pro radioaktivaĵa malpurigado estis likviditaj 51 tiutempaj loĝlokoj kaj ilia loĝantaro elmigris.

## Naturo 
La altaĵoj de la tereno estas inter 140 kaj 190 metroj super marnivelo: en la orienta parto de la distrikto pli alte ol okcidente. Tra la distrikto fluas Soĵ, Besjadz kaj aliaj riveroj. Arbaroj okupas 29 % de la areo.

## Agrokulturo 
En la distrikto estis disvastigitaj bovbredado, ĉevalbredado, porkbredado, ŝafbredado, cerealplantado, terpomplantado, furaĝplantado. Ĉi-tio estas iagrade ŝrumpinta post la Ĉernobila katastrofo.

## Industrio 
En la distrikto situas mintavoloj de torfo, argilo, kreto.

## Komunikado 
Tra la distrikto trairas aŭtovojoj: el Homel tra Vetka ĝis Svjacilaviĉi, el Vetka ĝis Dobruŝ.

## Aliaj projektoj 
Kategorio:Homela regiono
Kategorio:Distriktoj de Belorusio
Nuklea testo

eta|dekstra|250px|Jen kvar tipoj de nuklea testo: 1. atmosfera, 2. subgrunda, 3. altatmosfera, 4. subakva.
Nukleaj armilaj testoj estas eksperimentoj por determini amplekson, efikecon kaj eksplodan forton de la nukleaj armiloj. Plejparto de la ŝtatoj, kiuj havas nukleajn armilojn, testis ilin. La testado provizas informon, kiel armiloj funkcias kaj agas en diversaj cirkonstancoj kaj kiel ili efikas sur konstruaĵojn. La testado povas montri eĉ militecan potencon. La testado estas ofte uzata ankaŭ kiel politika strategio.

La unua certa nuklea testo estis la Trinity-testo farita de Usono je la 16-a de julio 1945 kaj la plej nova estas farita de Nord-Koreio je la 25-a de majo de 2009, kio starigis akran polemikon kaj kontraŭstaron en la okcidentaj amaskomunikiloj je la flanko de Usono, kiu jam faris 1054 nukleajn testojn, dum Nordkoreio nur 2 ĝis nun (vidu suban tabelon).

La plej granda nuklea-testo estis soveta Car-bombo povume 57 megatunoj de TNT, kiun oni eksplodigis super nuklea poligono de Nova Zemlo la 30-an de oktobro 1961.

En la 1963-a jaro ĉiuj ŝtatoj havantaj nukleajn armilojn kaj kelkaj ne havantaj subskribis traktaton, kiu malpermesas la nuklean testadon en la atmosfero, sub akvo kaj en kosmo. Tamen subteraj testoj estis permesataj. Francio daŭrigis la atmosferan testadon ĝis la jaro 1974 kaj Ĉinio ĝis la jaro 1980. La lastajn subterajn testojn faradis Usono en 1992, Sovetunio en 1990, Anglio en 1991 kaj ambaŭ Francio kaj Ĉinio daŭrigis ĝis 1996.
eta|dekstra|150px|Testo de Trinity.
En la jaro 1996 nova traktato estis farita, kiu malpermesis ĉiajn nukleajn testojn. Barato kaj Pakistano, kiuj ne estas anoj, faris la lastajn testojn en 1998.

## Nukleaj testoj laŭ landoj 
eta|330px|Mapo de nukleaj poligonoj.|maldekstra
*  **Usono**: 1054 testoj.
*  **Sovetunio**: 715 testoj
*  **Francio**: 210 testoj
*  **Unuiĝinta Reĝlando**: 45 testoj
*  **Ĉinio**: 45 testoj
*  **Barato**: 5-6 testoj
*  **Pakistano**: 3-6 testoj
*  **Nord-Koreio**: 6 testoj

## Vidu ankaŭ 
* Bikini Atolo
* Moruroa, atolo en franca Polinezio
* Malmilitaj nukleaj eksplodoj en Sovetunio
* Projekto "Starfish Prime" estas sola nuklea testo en kosmo
* Traktato por parta malpermeso de nukleaj testoj
* Testejo Nevado
* Testejo Ronald Reagan
* Testejo Semipalatinsk
* Nevada-Semipalatinsk

## Aliaj projektoj 
## Notoj
Hurbanova Ves

eta|dekstra|330px|Hurbanova Ves troviĝas en la plej griza parto
**Hurbanova Ves,** hungare **Hurbanfalva,** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Bratislavo, en Distrikto Senec.

## Bazaj informoj 
* Areo: 5 km²
* Supermara alteco: 124 m
* Loĝantaro: 260
* Poŝtkodo: 903 01
* Aŭtokodo: SC
* Telefonprefikso: 02

## Situo 
Hurbanova Ves situas sur ebenaĵo, apud traira flankovojo, laŭ maldekstra bordo de Danubo-branĉo. Ponto estas en la alian bordon. Senec troviĝas 10 km-ojn.

## Historio 
Ĝis Traktato de Trianon la loko apartenis al hungara bienestro Pálffy [pAlfi]. De li la kampoj estis forprenita kaj alvenis slovakoj kaj ĉeĥoj, kiuj fondis komunumon en 1923. Inter 1938-1945 la setlejo redoniĝis al Hungario laŭ unua Arbitracio de Vieno. La vilaĝeto estis slovaka insulo inter la hungaraj vilaĝoj. En 1960 Hurbanova Ves iĝis municipo. En 2001 loĝis tie 228 homoj, (179 slovakoj, 35 hungaroj, 6 ĉeĥoj).

Vilaĝservoj estas kulturdomo, restoracio, vendejo, lernejo por rajdantoj, praktikado de akvosportoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Hurbanova Ves en la mapo

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http:adatbazis.mtaki.hungary.com

Kategorio:Municipoj en distrikto Senec
Hamuliakovo

eta|dekstra|330ra|Hamuliakovo troviĝas en la plej griza parto
eta|300ra|Preĝejo de Hamuliakovo
**Hamuliakovo,** hungare **Gutor,** germane **Gutern** estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Bratislavo, en Distrikto Senec. La historia slovaka nomo estis **Gútor**, ekde 1948 la vilaĝnomo ŝanĝiĝis honore al lingvisto kaj patrioto Martin Hamuliak.

## Bazaj informoj 
* Areo: 11 km²
* Supermara alteco: 128 m
* Loĝantaro: 1200
* Poŝtkodo: 900 43
* Aŭtokodo: SC
* Telefonprefikso: 02

## Situo 
Hamuliakovo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ maldekstra bordo de Danubo, kontraŭe finiĝas Bratislavo kaj komenciĝas Hungario. La ĉefurbo troviĝas 18 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1244, tiam apartenanta al familio "Gutori". La vilaĝo ofte suferis de inundoj. En 1910 loĝis en Gutor 603 homoj, (592 hungaroj, 10 germanoj, unusola slovako). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Somorja, poste al Ĉeĥoslovakio, ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Hamuliakovo 945 homoj, (525 hungaroj, 401 slovakoj, po 2 ĉeĥoj, germanoj kaj ukrainoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika romanika preĝejo omaĝe al Sankta Kruco el la 13-a jarcento
* statuo pri Sankta Floriano de 1770
* akvorezervujo
* 2 nobeldomoj

## Famuloj 
En la iama Gutor naskiĝis kuracisto Róbert Czilchert.

## Eksteraj ligiloj 
* Hamuliakovo en la mapo

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http:adatbazis.mtaki.hungary.com

Kategorio:Municipoj en distrikto Senec
Kráľová pri Senci

eta|dekstra|330px|Kráľová pri Senci troviĝas en la plej griza parto
**Kráľová pri Senci,** hungare **Királyfa** [kirAjfa], germane **Königs-Eiden** estas unuigita vilaĝo en Slovakio, en Regiono Bratislavo, en Distrikto Senec.

## Bazaj informoj 
* Areo: 20&nbsp;km²
* Supermara alteco: 124 m
* Loĝantaro: 1440
* Poŝtkodo: 900 50
* Aŭtokodo: SC
* Telefonprefikso: 02

## Situo 
Kráľová pri Senci situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, laŭ rojo. Senec troviĝas 4&nbsp;km-ojn.

## Historio 
Komence germanaj gentoj, en la 6-a jarcento slavoj vivis tie. Dum la Grandmoravia Regno la komunumo apartenis al la gravaj lokoj. Vilaĝo Körmösd estis unue menciita en la jaro 1245 laŭ tiama hungara ortografio *"Kermesd"*, Királyfa en 1335 en latina formo *"Villa Regia"*. La turkoj bruldetruis Királyfa-n en 1663. germanoj alvenis. En 1715 impona kastelo konstruiĝis fare de familio Pálffy [pAlfi]. Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Senc, poste al Ĉeĥoslovakio, ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 1945 la najbara vilaĝo aliĝis al Kráľová pri Senci.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika baroka preĝejo omaĝe al Johano Baptisto de 1738
* romkatolika preĝejo omaĝe al Koro de Jesuo de 1898 en iama vilaĝo Körmösd
* kapelo, ankaŭ pilgrimloko
* baroka ŝtona ponto el la 18-a jarcento, en 1904 trakonstruiĝis
* sonorilostablo de 1924 en vilaĝparto Királyfa
* muzeo pri vinkulturo de 1975
* termala fonto 52&nbsp;-a

## Eksteraj ligiloj 
* Kráľová pri Senci en la mapo

## Fonto 
* hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Senec
Sidamo

**Sidamo** (ankaŭ **Sidama**) povas esti
*etno en Etiopio, vidu ankaŭ Sidama (etno)
*ties lingvon, legu sidama lingvo
*Sidama (distrikto)
*iama provinco en Etiopio, legu Sidamo (provinco)
*kafotipon, vidu Sidamo (kafo)
*sidama alaŭdo, birdo en la sidama provinco
Bystrzyca (Distrikto Lwówecki)

----
**Bystrzyca** – [elparolu: *bistĵica*]; ( ĝis 1945); vilaĝo en Pollando en Malsupra Silezio en Distrikto Lwówecki en Komunumo Wleń, lime de la Kaczawskie-Montetaro kaj Kaczawskie-Montaro. 
Ĝi estas la unu el plej malnovaj vilaĝoj en Distrikto Lwówecki, pri kiu estis skribite en kronikoj el 1217. De la 14-a jarcento ĝis la 16-a jarcento Bystrzyca estis proprietaĵo de familio von Zedlitz. Lasta, antaŭ la dua mondmilito, proprietulo de la vilaĝo estis Magnus von Braun, patro de fama Wernher von Braun - konstruanto de raketaj armiloj. Ĝis hodiaŭ staras biendomo de familio von Braun el 1646. En Bystrzyca interesinda antikvaĵo estas baroka – klasika preĝejo patronata de Dipatrino el Lourdes, kiu estis konstruita en 1772. Ankaŭ oni povas ekvidi tutefigurajn tomboŝtonojn de kavaliroj el la 17-a jarcento. Ĉe vilaĝa vojo troviĝas grandioza, la 800 jara taksuso, kia stumpo havas 4 metrojn da cirkonferenco. Post la taksuso el vilaĝo Henryków Lubański (la 1300 da jaroj), ĝi estas la dua laŭ maljuneco arbo en Pollando.

Image:Bystrzyca kościół pw. MB z Lourdes 1.jpg |Preĝejo patronata de Dipatrino el Lourdes.
Image:Bystrzyca kościół pw. MB z Lourdes 5.jpg|Ĉepreĝeja sonorilejo.

## Bibliografio kaj fontaĵo 
* Mapa turystyczna: *Góry i Pogórze Kaczawskie*. Wrocław 1984 20ra (pole)
* http://www.wlen.pl 20ra (pole)
* http://pl.wikipedia.org/wiki/Bystrzyca_(powiat_lw%C3%B3wecki) 20ra (pole)
* 50 Wyjątkowych Atrakcji Powiatu Lwóweckiego - mapa. Wydawnictwo Poligrafia „AD REM” Jelenia Góra 2006 20ra (pole)

----
**Vilaĝoj de Komunumo Wleń**:
Bełczyna • **Bystrzyca** • Klecza • Łupki • Marczów • Modrzewie • Nielestno • Pilchowice • Przeździedza • Radomice • Strzyżowiec • Tarczyn
----

Kategorio:Vilaĝoj de Pollando
Kategorio:Komunumo Wleń
Tureň

eta|dekstra|330ra|Tureň troviĝas en la plej griza parto
**Tureň** [turenj], hungare **Zonctorony** [zonctoronj] estas malgranda unuigita vilaĝo en Slovakio, en Regiono Bratislavo, en Distrikto Senec.

## Bazaj informoj 
* Areo: 5 km²
* Supermara alteco: 126 m
* Loĝantaro: 910
* Poŝtkodo: 903 01
* Aŭtokodo: SC
* Telefonprefikso: 02

## Situo 
Tureň situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ rojo. Senec troviĝas nur 3 km-ojn.

## Historio 
Vilaĝo *Dunatorony* estis unue menciita en la jaro 1252. En 1910 loĝis en Dunatorony 202 homoj, en la najbara *Zonc* 240, (en ambaŭ plejparte hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon ili apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Senc, poste al Ĉeĥoslovakio, ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝoj rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Zonc kaj Dunatorony en 1943 unuiĝis. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Tureň 842 homoj, (648 hungaroj, 189 slovakoj kaj aliaj).

## Vidindaĵo 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino de 1958

== Komunumoj pri *torony* (= turo) (ankaŭ deklinacie) en Hungara reĝlando ==

## Eksteraj ligiloj 
* Tureň Szlovákia térképén

## Fontoj 
* slovaka, angla kaj hungara Vikipedioj

Kategorio:Municipoj en distrikto Senec
Eĉeverioj

**Eĉeverioj** (*Echeveria*) estas genro de sukulenta planto en la familio de krasulacoj. Ili originale aperas de Meksiko ĝis Sudameriko. La nomo de la genro devenas de Meksika botanika artisto, Atanasio Echeverría y Godoy, de la eǔska lingvo *Etxeberria*, de *etxe* (domo) kaj *berri* (nova), laŭlitere **La nova domo**. La folioj de eĉeverioj normale kreskas same kiel floro.

## Vidu ankaŭ 
Kategorio:Krasulacoj
125, rue Montmartre (filmo)

**125, rue Montmartre** estas franca filmo de Gilles Grangier, aperinta en 1959.

## Temo 
Didier estas senespera kaj ĵetas sin en Sejnon; Pascal, gazet-vendisto, elakvigas kaj savas lin. Naskiĝas amikeco inter ambaŭ viroj. Baldaŭ, tamen, volante helpi al Didier, Pascal troviĝas implikita en murdo. Nur la komisaro ŝarĝita enketi pri la krimo, dubas pri la kulpeco de Pascal...

## Teĥnikaĵoj 
* Titolo: *125, rue Montmartre*
* Reĝisoro: Gilles Grangier
* Scenaro: Jacques Robert, André Gillois, Gilles Grangier laŭ samnoma romano *125, rue Montmartre* de André Gillois (ĉe éditions Hachette, 1958), romano kiu ricevis premion "du Quai des Orfèvres".
* Dialogoj: Michel Audiard
* Foto-direktoro: Jacques Lemare, helpita de Claude Zidi
* Operatoro: Georges Pastier
* Sono: Antoine Archimbaud
* Muziko: Jean Yatove
* Dekoroj: Robert Bouladoux, helpita de James Allan
* Ŝminkado: Boris de Fast kaj Georges Bouban
* Help-reĝisoroj: Jacques Deray kaj Guy Blanc
* Muntado: Jacqueline Douarinou
* Platforma fotisto: Robert Joffres
* Skriptistino: Martine Guillou
* Inspektoro: Paulette Boréal
* Produkta firmao: Orex Films
* Produktoro: Lucien Viard
* Direktoro de produkto: Paul Joly
* Distribuo: Pathé Consortium Cinéma, produkto de Orex Films
* Filmita de la 25-a de majo ĝis la 12-a de julio 1959
* Daŭro: 85mn
* Formato: 35mm, nigra-blanka
* Ĝenro: Polica filmo
* Aperdato: 

## Rolularo 
* Lino Ventura: Pascal, gazet-vendisto
* Andréa Parisy: Catherine Barrachet
* Robert Hirsch: Didier Barrachet
* Dora Doll: Mémène, amikino de Pascal
* Jean Desailly: Komisaro Dodelot
* Alfred Adam: Philippe Barachet, direktoro de cirko
* Lucien Raimbourg: Victor
* Valérie Vivin: Paulette, kelnerino
* Christian Lude: ĉeval-vetanto
* Henri Crémieux: Instrukcia juĝisto
* Paul Mercey: Raymond, ŝoforo de ŝarĝaŭto
* Jacques Monod: Kuracisto
* Pierre Mirat: Brigadano Brossard
* Charles Lemontier: Sinjoro en aŭto
* Pierre Collet: Inspektoro
* Emile Genevois: Gazet-vendisto
* Marcel Bernier: Auguste, meĥanikisto
* Jean Juillard: Inspektoro Michel
* Marcel Gassouk: Gazet-vendisto
* Jacques Préboist: Gazet-vendisto
* Gilles Grangier: Aĉetanto de gazeto
* Georges Demas: Cirkano
* Marcelis: Klaŭno
* Loriot: Alia Klaŭno

## Eksteraj ligiloj 
* 125, rue Montmartre en IMDB

Kategorio:Francaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1959
Kategorio:Filmoj adaptitaj de libroj
Kategorio:Montmartre
Ernst Wilhelm Leberecht Tempel

**Ernst Wilhelm Leberecht TEMPEL** (naskiĝis la  en Niedercunnersdorf, Germanio, mortis la  en Arcetri, Italio) estis germana astronomo kaj litografisto. Li malkovris inter aliaj kvin asteroidojn kaj dek du kometojn.

## Vivo 
Ekde 1837 Tempel eklernis en Meißen la metion de litografisto. Liaj litografaĵoj kaj desegnaĵoj estimiĝis pro la detala ekzakteco kaj tial li laboris por botanikistoj kaj aliaj natursciencistoj. En la jaro 1858 li establis sin en Venecio kaj edziĝis.

Ĉar li ne studis ĉe universitato, li ne povis labori kiel astronomo en Germanio kaj tial li ne rajtis nomdoni siajn malkovrojn. Tamen, pro siaj sukcesoj, li ricevis la alvokon veni al la imperiestra stelobservejo de Marsejlo kaj la rajton nomdoni objektojn.

Post la komenco de la german-franca milito en la jaro 1870 li devis forlasi Francion kaj li reiris al Italio. En la jaro 1875 li estiĝis la ĉefo de la nova stelobservejo de Arcetri, sude de Florenco. Ties refraktoro estis la plej granda teleskopo de Italio. Per ĝi li esploris nebulajn objektojn kaj publikigis en la jaro 1885 sian verkon: „Pri nebuloj“.

## Premioj, honorigoj, filmo pri li 
eta|Tempel en Marsejlo
Pro siaj astronomiaj rezultoj li ricevis kelkajn premiojn. La kometo Tempel 1 estis en la jaro 2005 la celo de la NASA-misio "Deep Impact".

Peter Schamoni verkis kune kun Max Ernst mallongan filmon pri Ernst Wilhelm Leberecht Tempel: *MAX ERNST – La malpermesata ekzercado de la astronomio*. La filmo el la jaro 1966 daŭras 12 minutojn kaj gajnis premion.

En 1971 monumenta ŝtono je lia memoro stariĝis en lia naskiĝurbo Niedercunnersdorf.

## Objektoj nomitaj laŭ Tempel 
* 1898 – Luna kratero *Tempel* (malkovrinto: Johann Nepomuk Krieger)
* 1988 – Planetoido *3808 Tempel* (malkovrinto: Freimut Börngen)
* 1990 – *Wilhelm-Tempel-lernejo* en Niedercunnersdorf

## Malkovroj 
[eta|Desegnaĵo de Tempel de la nebulo *Merope* ([NGC 1435)]]

### Asteroidoj 
* 4-a de marto 1861 – 64 Angelina
* 8-a de marto 1861 – 65 Cybele
* 29-a de aŭgusto 1862 – 74 Galatea
* 30-a de septembro 1864 – 81 Terpsichore
* 17-a de februaro 1868 – 97 Klotho

### Kometoj 
#### Periodaj kometoj 
* 19-a de decembro 1865 – Tempel-Tuttle
* 3-a de aprilo 1867 – kometo Tempel 1
* 27-a de novembro 1869 – 11P/Tempel-Swift-LINEAR
* 4-a de julio 1873 – 10P/Tempel 2

#### Neperiodaj kometoj 
* 2-a de aprilo 1859 – C/1859 G1
* 24-a de oktobro 1860 – C/1860 U1 (1860 IV)
* 5-a de novembro 1863 – C/1863 V1 (1863 IV)
* 5-a de julio 1864 – C/1864 N1 (1864 II)
* 22-a de marto 1868 – 1868 I
* 12-a de oktobro 1869 – C/1869 T1 (1869 II)
* 29-a de majo 1870 – C/1870 K1 (1870 I, kun Friedrich August Theodor Winnecke)
* 14-a de junio 1871 – C/1871 L1 (1871 II)
* 3-a de novembro 1871 – C/1871 V1 (1871 IV)

## Vidu ankaŭ 
* Max Ernst-muzeo en Brühl, Germanio: en la malsupra etaĝo de la muzeo troviĝas multaj bildoj kaj informoj pri Tempel.
* :Kategorio:Malkovrita de Ernst Wilhelm Leberecht Tempel

## Eksteraj ligiloj 
* Pri la filmo de Schamoni (germanlingva)

Kategorio:Germanaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Kategorio:Malkovrintoj de kometoj
Kribrilo

eta|200px|Kribrilo
eta|200px|Kuireja kribrilo
eta|200px|Kribrilo
eta|200px|Mobila kribrila instalaĵo

**Kribrilo** estas instrumento uzata por kribri, tio estas apartigi miksaĵojn sur bazo de grajnograndeco, aŭ solido de likvo. Kio jes aŭ ne falas tra la kribrilo estas ordigita en pli granda ol la truoj de la kribrilo aŭ pli malgranda. 

## Uzoj
Ekzemple ĝi povas esti uzata en sabloludejo. Ĝi ankaŭ estas uzata en arkeologio, dum orserĉado aŭ dum ordigado de (konstru-)rubaĵo aŭ konstrumaterialoj, do en konstruado ĝenerale. Laŭ Francisko Azorín **kribrilo** estas *Multetrua instrumento por apartigi la dikajn partojn de solida materio for de la pli maldikaj aŭ subtilaj partoj.* Li indikas etimologion el la latina *cribrum* (kribri).

Ankaŭ en la kuirarto la kribrilo estas uzata; por preventi buletojn en la faruno, aŭ por pureigi molajn fruktojn por ekzemple fari marmeladon.

## Figurasence 
La vorto *kribri/kribrilo* eniris multajn aliajn fakojn en la senco: *traserĉi aron da objektoj, datenoj, faktoj kaj elekti tiujn, kiuj trafas certajn kriteriojn*. 
Tiusence ĝi estas uzata en 
* astronomio (serĉi ekz-e nur bluajn gigantojn, 
* medicino (detekti ekz-e homojn kun frua infektiĝo per tuberkulozo), 
* polico (detekti ekz-e suspektindulojn de certa aĝo, certa alteco, certa DNA-sekvenco) ktp.

## Vidu ankaŭ 
* Blutilo

## Notoj 
Kategorio:Kuiriloj
Kategorio:Iloj
Yajalón

**Yajalón** estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Yajalón. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07109.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 31457 loĝantojn. El tiuj estis 15493 viroj kaj 15964 virinoj. La komunumo havas surfacon de 162.3 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 820 metroj super la marnivelo.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 14972 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 9731 scipovis legi kaj skribi kaj 5223 personoj estis analfabetoj. Do 65% de la personoj scipovis legi kaj skribi kaj 35% estis analfabetoj.

26044 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 13798 personoj estis indiĝenoj. Tio signifas ke 52.98% de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
* Yajalón  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Chiapas
Cégénydányád

300px|eta|dekstra|Nobeldomo de Cégénydányád
**Cégénydányád** [cEgEnjdAnjAd] estas malgranda unuigita vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Ebenaĵo**, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg en subregiono de Fehérgyarmat.

## Bazaj informoj 
* Areo= 12 km²
* Loĝantaro 730
* Poŝtkodo 4732
* Telefonkodo 44

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, laŭ dekstra bordo de Somesul (kun ponto). Fehérgyarmat troviĝas 8, Csenger 18, Nyíregyháza 80 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko kaj bronzepoko. La unua mencio pri abatejo *"Czégény"* devenis el 1181. La kampoj longe apartenis al familio Kölcsey [kolĉei], en 1570 ĝi apartenis al fortikaĵo de Szatmár.

Najbara vilaĝo Dányád skribiĝis unuafoje en la 14-a jarcento en formo *"Danyan"*. La 2 vilaĝoj en la 20-a jarcento kontaktiĝis kaj en 1912 unuiĝis.

Vilaĝservoj estas lernejo, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 1797, turo alkonstruiĝis en 1863
* impona klasikisma teretaĝa nobeldomo de Kende (nun orfejo) kune kun parko

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* w.iranymagyarorszag.hu
* w.nagyvofely.hu
* w.gyaloglo.hu

Kategorio:Komunumoj de departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg
Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Listo de komunumoj en Yucatán

La meksika meksika federacia subŝtato **Yucatán** (Jukatanio) estas dividita en 106 komunumojn, kiuj estas organizitaj en 13 administraciaj distriktoj. La plej granda parto de la nomoj de la diversaj komunumoj venas el la jukatana majaa lingvo, kiun ankoraŭ parolas ĉirkaŭ 30 % de la loĝantaro.


Yucatán
Magdalena Środa

**Magdalena ŚRODA** (naskiĝis la  en Varsovio) estas pola etikisto, filozofo, publicisto kaj feministo. Ŝi okupiĝas pri historio de etikaj ideoj, praktikada etiko, politika filozofio kaj virinecaj demandoj. Środa estis pola vicministro en la registaro de Marek Belka. Ŝi estas konstanta felietonisto de Gazeta Wyborcza kaj preleganto de Varsovia Universitato.

Inter la 16-a de aŭgusto 2004 kaj la 4-a de novembro 2005 ŝi estis Rajtigito de Registaro pri Egala Statuso de Virinoj kaj Viroj.

En 2009 Środa, rekomendita de Verduloj 2004, kandidatiĝis en eŭropaj balotoj el listo de Interkonsento por Futuro. Ŝi ricevis 10 798 voĉojn (2,25% de ĉiuj voĉoj en ŝia distrikto).

## Interesaĵo 
Julie 2011 Apelacia Juĝejo en Varsovio ordonis pro misfamigo pardonpeti Telewizja Polska kun enpago de 10 mil zlotoj favore al Fondaĵo je la nomo Fratulo Albert, helpanta al mens-malkapabluloj.

## Piednotoj 
Kategorio:Polaj politikistoj
Kategorio:Polaj feministoj
Kategorio:Polaj filozofoj
Kategorio:Polaj publicistoj
Kategorio:Polaj etikistoj
Kategorio:Varsovianoj
Császló

**Császló** [ĉAslO] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg en Distrikto Fehérgyarmat.

## Bazaj informoj 
* Areo= 10 km²
* Loĝantaro 380
* Poŝtkodo 4973
* Telefonkodo 44

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, fervojo Fehérgyarmat-Zajta preteriras. Nyíregyháza troviĝas 93, Budapeŝto 321 km-ojn.

## Historio 
En nekonata tempo terfortikaĵo konstruiĝis tie. En la 12-a jarcento abatejo ekfunkciis. La vilaĝo mem aperis unuafoje en dokumento en 1231 en formo *"Chaslou"*. En 1761 departementa kunsido okazis. En 1944 la alveninta Ruĝa Armeo vilaĝanojn deportis al gulago. Vilaĝservoj estas lernejo, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 1798, turo baldaŭe alkonstruiĝis
* romkatolika preĝejo omaĝe al Emeriko de Hungario
* kornuso supozeble 400 jara, 7 m-ojn alta, pli ol 1 metron vasta
* restaĵo de terfortikaĵo

## Renomaj homoj 
* Péter Rátz (27-a de oktobro 1879 - Baia Mare, ?) pentristo
* György Filep, kemiisto pri grundoj
* László Filep, matematikisto

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* www.vendegvaro
* www.gyaloglo.hu

Kategorio:Komunumoj de departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg
Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Suluo

**Suluo** (skribita *Sulu* en la filipina lingvo) estas insula provinco en la Aŭtonoma Regiono de Islama Mindanao en la Filipinoj. Ĝia ĉefurbo estas Jolo.

Ĝi estas arkipelago formita de insuletoj koralaj, etendiĝanta dum 300 kilometroj en la Sulavesa Maro. La surfaco de la provinco estas ĉirkaŭ 1600 kvadrataj kilometroj, kaj la loĝantaro 824.731 en 2015. La ĉefa insulo estas Jolo.

## Popolanaro 
La ĉefa popolo de la insularo estas la *tausugoj*, el kiu parto estas islamana, kaj alia kristana. Inter ili troviĝis la unuaj muzulmanoj de la Filipinoj. La tradicia strukturo estas la sultanejo. La sultano estas la ĉefa aŭtoritato, elektita de konsilantaro.

## Ekonomio 
La agrikulturo kaj la fiŝkaptado estas la ĉefaj ekonomiaj fontoj de riĉeco. Ekzistas ankaŭ industrio de perloj.

## Lingvoj 
La sulua lingvo estas la ĉefa de la provinco.

## Historio 
De 1450 ĝis 1917 la provinco estis la centro de la **Sultanejo de Suluo** (arabe: سلطنة سولو; malaje/indonezie: *Kesultanan Sulu*).

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la provinco 
* Retejo de la vicguberniestro 

Kategorio:Insularoj en la Filipinoj
Kategorio:Provincoj de la Filipinoj
Internaciisma Iniciato - La Solidareco inter la Popoloj

eta|300px|dekstra|Unua ago de Iniciativa Internacionlista en Barcelono

**Internaciisma Iniciato - La Solidareco inter la Popoloj** (II-SP) (, ) estas ekstrem-maldekstra politika koalicio de Hispanio kandidatiĝinta en la elektoj por la Eŭropa Parlamento de junio 2009.

Ĝi estis malpermesita de la Supera Kortumo la 16-an de majo 2009, post kiam gazetaraj raportoj ligis kelkajn el siaj kandidatoj kun tiuj de la malpermesita eŭska separisma partio Batasuna. La 22-an de majo, la Konstitucia Kortumo nuligis la antaŭan decidon.

La proklamitaj celoj de la partio estas socia justeco, demokratiaj liberecoj, kontraŭstaro al seksa diskriminacio kaj la rajto de memdetermino de la nacioj de Hispanio.

Ĉekape de balotada listo por la Eŭropa Parlamento de 2009 estis Alfonso Sastre, fama hispanlingva dramisto. La dua kandidato en la listo estis Doris Benegas Haddad, fratino de politikisto Txiki Benegas el la Hispana Laborista Socialista Partio), kaj ĉe numero deka estis Alicia Herminda, fama hispana aktorino.

Kategorio:Politikaj partioj de Hispanio
Kategorio:Socialismaj partioj
Kategorio:Komunismaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 2009
Darnó

**Darnó** estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg en Distrikto Fehérgyarmat.
eta|Blazono de Darnó

## Bazaj informoj 
* Areo= 5 km²
* Loĝantaro 160
* Poŝtkodo 4737
* Telefonkodo 44

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, fervojo Zajta-Fehérgyarmat preteriras. La lasta urbo troviĝas 14, Csenger 17 km-ojn.

## Historio 
Laŭ la iama loknomo *"Szaksza Darnó"* saksoj vivis tie. En la 17-a jarcento la kampoj apartenis al historia familio Kölcsey [kolĉei]. En 1666 tie okazis la departementa kunsido.

En Darnó migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 1765, en 1824 pligrandiĝis kaj turo alkonstruiĝis
* romkatolika kapelo omaĝe al Sankta Bernardo

## Fontoj 
* https://hu.wikipedia.org/wiki/Darn%C3%B3
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu

Kategorio:Komunumoj de departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg
Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Döge

**Döge**estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Ebenaĵo**, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg en subregiono de Kisvárda.

## Bazaj informoj 
* Areo= 17 km²
* Loĝantaro 2230
* Poŝtkodo 4495
* Telefonkodo 45

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, ĉefvojo Nyíregyháza-Záhony preteriras, Tiso preterfluas. Kisvárda troviĝas nur 2, Dombrád 14, Záhony 21, Vásárosnamény 29 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1284 en formo *"Kysduge"*. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Döge 1725 homoj (escepte 4 ĉiuj hungaroj). Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo el la 16-a jarcento
* romkatolika kapelo omaĝe al Sankta Hedviga de 1883, en 1970 plene renoviĝis

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* w.iranymagyarorszag.hu
* w.nagyvofely.hu
* w.gyaloglo.hu

Kategorio:Komunumoj de departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg
Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Sahara leporhundo

|- align=center bgcolor=lime
!Lando de origino
|- align=center
|Saharo
|- align=center bgcolor=lime
| Alteco
|-
|

|- align=center bgcolor=lime
!Klasifiko
|-
|

|- align=center bgcolor=lime
!Rasaj normoj (FCI)
|- align=center
|(anglalingve)
|- align=center
|(francalingve)
|- align=center
|(germanalingve)
|- align=center
|(hispanalingve)
|}

La **Sahara leporhundo** estas raso de hundo, origino ,  kaj .

Ĝi apartenas al la grupo de leporhundoj.

Dosiero:Azawakh-Red male black mantle.jpg|Sahara leporhundo
Dosiero:Azawakh 12 big.jpg|Sahara leporhundo kuras
Dosiero:Azawakh head 3 bitch.jpg|kapo

## Vidu ankaŭ 
* Kanisedoj
* Hundo

Kategorio:Leporhundoj
Encsencs

**Encsencs** [enĉenĉ] estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Ebenaĵo**, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg en subregiono de Nyírbátor.

## Bazaj informoj 
* Areo= 32 km²
* Loĝantaro 2060
* Poŝtkodo 4374
* Telefonkodo 42

## Situo 
Encsencs situas sur ebenaĵo, fine de mallonga sakovojo. Nyírbátor troviĝas 9, Nyíradony 22, Mátészalka 28, Nagykálló 30 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1321 laŭ tiama hungara ortografio *"Enchenck"*, kiel ekleziejo. Post la mezepoko la kampoj apartenis al historiaj familioj Gabrielo Bethlen, Stefano Báthory kaj aliaj. En 1944 la alveninta Ruĝa Armeo deportis vilaĝanojn al gulago. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, biblioteko, kuracejo, bestkuracisto, poŝto, futbalejo, pafejo.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana mezepoka preĝejo, en 1829 plene trakonstruiĝis
* grekokatolika preĝejo omaĝe al episkopo Sankta Nikolao el la 18-a jarcento

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* w.nagyvofely.hu
* w.gyaloglo.hu

Kategorio:Komunumoj de departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg
Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Granda Kanalo de Ĉinio

eta|314x314ra|La moderna vojo de la kanalo
La **Granda Kanalo** aŭ **Imperiestra Kanalo** - ĉine 京杭大运河, pinjine Jīng Háng Dà Yùnhé - estas la plej longa de homoj kreita akvovojo de la mondo. Partoj de ĝi jam ekestis antaŭ pli ol 2400 jaroj, kaj jam dum la antikva epoko ĝi longis pli ol 1800 kilometrojn kaj larĝis ĝis 40 metrojn, ligante la nordon de Ĉinio ĉe la urbo Tjanĝino kun la fekunda marborda delto de la rivero Jangzio ĉe la ĉina urbo Hangzhou. Ĝi pasis altecodiferencon de 42 metroj, profundis 3 ĝis 9 metrojn kaj konsideriĝas majstroverko de la konstruarto de antikva Ĉinio. Dum la 13-a jarcento oni signife renovigis la akvovojon, kaj, post relativa malgraviĝo dum la 19-a jarcento, modernigis kaj grandparte restarigis ĝin en komunisma Ĉinio post la jaro 1949. Pro la akvomanko en norda Ĉinio, kiu malaltigas la kanalan akvonivelon tie, ĝi tamen nuntempe ne plu havas grandan interregionan trafikan gravon.

## Vojo 
### Moderna vojo 
* Jiangnan-Kanalo
* Li-Kanalo
* Zhong-Kanalo
* Lu-Kanalo
* Suda Kanalo
* Norda Kanalo kaj Tonghui-rivero

### Historia vojo 
* Jia-Kanalo
* Neuer Nanyang-Kanalo
* Huitong-Kanalo
* Jizhou-Kanalo
* Herzog Huans-Kanalo
* Yilou-Kanalo

## Eksteraj ligiloj 
* [skaligebla mapo de la Granda Kanalo (angle)](http://encarta.msn.com/map_701512661/Grand_Canal_(China).html) 
* leksikona artikolo pri la kanalo (germane)
* bilda galerio (same germane)

Kategorio:Kanaloj
Kategorio:Geografio de Ĉinio
Dielsdorf

**Dielsdorf** havas plurajn signifojn:

* **Dielsdorf ZH** estas komunumo en Kantono Zuriko en Svislando.
** **Dielsdorf (stacidomo)** estas fervoja stacio en Dielsdorf ZH.
* La **distrikto Dielsdorf** estas administra unuo en Kantono Zuriko en Svislando.
Arisdorf

**Arisdorf** estas komunumo en la distrikto Liestal en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 1533 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
Arisdorf situas oriente de la nacia aŭtoŝoseo A2 en valeto de *Arisdorferbach* norde de la Ĵurasa Montaro. Al la komunumo ankaŭ apartenas la bazel-kampara parto de la vilaĝo Olsberg, kies alia parto situas en Kantono Argovio.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Arisdorf limas en nordo kaj nordoriento al Olsberg (Kantono Argovio), en oriento al Magden (Kantono Argovio), en sudoriento al Hersberg, en sudokcidento al la kantonĉefurbo Liestal, kaj en okcidento al Füllinsdorf kaj Giebenach.

## Trafiko 
La komunumo Arisdorf estas konektita al la reto de la publika trafiko per la poŝtaŭtolinio numero 83 al Liestal.

La komunumo disponas pri propra aliro al la nacia aŭtoŝoseo A2 de Bazelo tra Lucerno al Tiĉino.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Arisdorf datiĝas el la jaro 1154 kiel *Arnolstorf*.

En mezepoko Arisdorf estis komunuma posedaĵo de la grafoj de *Frohburg* kaj de *Thierstein*, kiu lasta familio ĉirkaŭ en la jaro 1300 akiris la solan posedon pri la vilaĝo. La familio Thierstein vendis pro monmanko la vilaĝo parte en 1408 kaj la reston en 1446 al la bazela familio *Bärenfels*, de kiu ĝin akiris en la jaro 1532 la urbo Bazelo por 2000 guldenoj, kaj ĝin atribuis al la *voktejo Farnsburg*. En la jaro 1798 la vilaĝo estis atribuita al la helveta distrikto Liestal.

En la jaro 1832 la bazela revolucio, kiu kondukis al la Bazela Kantondisiĝo ekis en Arisdorf. Ek de 1833 la komunumo apartenas al la nove fondita Kantono Bazelo Kampara.

En la jaro 1882 la ĝis tiam sendependa komunumo Olsberg BL estis kunigita kun Arisdorf.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Arisdorf
* Arisdorf en la Historia Leksikono de Svislando
Cañaveral

200px|eta|Loko de la provinco de Cáceres en Hispanio 250px|eta|Loko de la municipa teritorio de Cañaveral en sia provinco
**Cañaveral** [kanjaverAl] (Kanejo) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.

La loĝantoj nomiĝas *cañaveraliegos*. La censita populacio en 2008 estis de 1.294 loĝantoj.

## Situo 
Cañaveral estas situa en la norda parto de Ekstremaduro en la centra parto de la provinco de Cáceres; je 40&nbsp;km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 30&nbsp;km de Plasencia, la plej proksima urbo. La areo de ĝia teritorio estas de 86,48&nbsp;km².

## Ekonomio 
Agrikulturo kaj brutobredado. Produktado de korko, tradicia industriado ĉe la fervoja stacio, nun nefunkciantaj. La vilaĝo bone situas ĉe la iama Nacia Ŝoseo, nun aŭtovojo de Cáceres al Plasencia, proksima al la Montopasejo de la Kaŝtanarboj. Tamen oni perdis la iaman fervojon.

## Demografio 
## Vidu ankaŭ 
* Cañaveral (stacidomo)


Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Municipoj de Cáceres
Zajta

**Zajta** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg en Distrikto Fehérgyarmat.

## Bazaj informoj 
* Areo: 9 km²
* Loĝantaro: 440
* Poŝtkodo: 4974
* Telefonkodo: 44

## Situo 
Zajta situas sur ebenaĵo, fine de mallonga sakovojo, fine de fervoja linio el Fehérgyarmat, laŭ la rumana landlimo sen limpasejo (kontraŭe Nagypeleske troviĝas). Csenger troviĝas 14, Satu Mare 20, Fehérgyarmat 28 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. La unua mencio devenis el 1461 laŭ tiama hungara ortografio *"Zaytha"*. En 1671 armeo de la Habsburgoj detruis kaj senhomigis la vilaĝon. Germanoj refondis ĝin en 1767. Ĝis 1920 la fervojo trafikis ĝis Szatmárnémeti. Post la 2-a mondmilito la germanoj deportiĝis al Germanio. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika gotika Kirko Sankta Georgo (Zajta) el la 14-a jarcento, en 1789 trakonstruiĝis, en 1819 la turo iĝis pli alta

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* www.vendegvaro.hu
* www.gyaloglo.hu
* www.iranymagyarorszag.hu

Kategorio:Komunumoj de departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg
Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Méhtelek

**Méhtelek** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Ebenaĵo**, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg en subregiono de Fehérgyarmat. La loknomo signifas: abelo-parcelo.

## Bazaj informoj 
* Areo: 9 km²
* Loĝantaro: 760
* Poŝtkodo: 4975
* Telefonkodo: 44

## Situo 
Méhtelek situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ la rumana landlimo sen limpasejo (kontraŭe Bercu troviĝas). Csenger troviĝas 20, Mátészalka 49, Vásárosnamény 56, Nyíregyháza 110 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. La unua mencio devenis el 1344 laŭ tiama hungara ortografio *"Melteluk"*. En 1620 Gabrielo Bethlen fordonacis la kampojn. En 1870 incendio okazis.  Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kulturdomo, biblioteko, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* iam gotika Kalvinana preĝejo (Méhtelek), en 1653 kaj 1777 trakonstruiĝis
* grekokatolika kapelo

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992 
* www.gyaloglo.hu
Komlódtótfalu

**Komlódtótfalu** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg en Distrikto Csenger. Tótfalu signifas: slovaka-vilaĝo.
300px|eta|Preĝejo de Komlódtótfalu

## Bazaj informoj 
* Areo: 7&nbsp;km²
* Loĝantaro: 110
* Poŝtkodo: 4765
* Telefonkodo: 44

## Situo 
Komlódtótfalu situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Somesul (ponto estas al la kontraŭa Csenger), laŭ traira flankovojo, laŭ la rumana landlimo sen limpasejo. Ĉefvojo Nyíregyháza-Satu Mare preteriras. Csenger troviĝas nur 3, Fehérgyarmat 26, Mátészalka 39&nbsp;kilometrojn.

## Historio 
300px|eta|Nobeldomo de Komlódtótfalu
Pri vilaĝo **Komlód** la unua mencio devenis el 1337, tiam la kampoj apartenis al familio *"Komlódi"*. Pri vilaĝo **Dombó** la unua mencio devenis el 1312, sed en 1430 aperis la nuna nomo Tótfalu. Iom poste la du vilaĝoj unuiĝis. Post Traktato de Trianon Komlódtótfalu perdis naturajn kontaktojn al Szatmárnémeti. En 1970 la inundo plene faris ruina la vilaĝon, poste ne okazis ŝtata rekonstruo pro la inundema situo. Vilaĝservoj estas la municipa administrado kaj migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 1855, la turo estas 25 m-ojn alta
* romkatolika sentura kapelo de 1835
* nobeldomo de Becsky [beĉki] el la 18-a jarcento

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* www.vendegvaro.hu
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu

Kategorio:Komunumoj de departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg
Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Ikneŭmono (mamulo)

La **Ikneŭmono** (***Herpestes ichneumon***) estas malgranda mamulo, membro de la familio de la Herpestedoj) kaj la ununura membro eŭropa de tiu familio, supozeble enmetita de la araboj en Iberio, ĉar ili uzis ilin kiel maskotojn kaj por protekti sin kontraŭ serpentoj. Ĝi loĝas en Iberio (kie ĝi etendiĝas), en la sudfranca regiono Akvitanio, ampleksaj zonoj de Afriko kaj Arabio, kaj estis enmetita en Madagaskaro.

Plenkreskuloj estas 2 al 3,5 k pezaj kaj ĉirkaŭ 1 m longaj. Ili estas sveltaj, kun relative **longa vosto**, tre okra harfelo videbla inter la haroj, nigra tufo ĉe la vostopinto, mallongaj gamboj, ĝenerale **hirta aspekto**, malhela hararo, sukcenkoloraj okuloj.

Ĝi estas **tiom noktema kiom tagema** besto, la Ikneŭmono dum la idozorga sezono moviĝas kun idoj per ege originala sistemo, ĉar ĉiu el la idoj **piediras sub la vosto de la antaŭa**, kvazaŭ formante serpentoformon, kio havigas al la besto la nomon de hararserpento kaj al iu ĉasisto teruran ektimegon ĉar tiu ŝajne vidis enorman serpenton kiu post la pafo disiĝis en multaj eroj. Tiuj bestoj povas venki venenajn serpentojn kiel viperojn, kiujn ili mortigas evitante ties venenajn mordojn.

Ili nutras sin per kunikloj, mikromamuloj kaj reptilioj, ĉefe serpentoj, kvankam foje ili manĝas ankaŭ birdojn, insektojn, kadavraĵojn ktp.

Ili loĝas en zonoj de makiso kaj abundaj kunikloj kaj serpentoj.

En Hispanio troviĝas la subspecio *Herpestes ichneumon widdringtoni* priskribita de Gray en 1842. En la insulo de Balearoj nome Cabrera, tiu subspecio estas bone markita ĉar ĝi distingiĝas klare de la populacioj de la nordo de Afriko pro iom plej granda grando, pli pufaj oreloj, koloro pli malhela en la hispanaj populacioj kaj ĉefe pro dentoj pli grandaj.

## Vidu ankaŭ 
* Zagros-montara arbarstepo

Kategorio:Mamuloj
Kategorio:Afrotropisa faŭno
Kategorio:Palearktisa faŭno
Kategorio:Bestoj de Hispanio
Robert Penn Warren

eta|dekstra|200ra|Robert Penn Warren
**Robert PENN WARREN** (n. la 24-an de aprilo 1905 - m. la 15-an de septembro 1989) estis usona verkisto kaj poeto. Li en 1947 ricevis la premion Pulitzer pri romano por ''All the King's Men''. Li ankaŭ ricevis la saman premion rilate al poezio en 1957 kaj 1979.

Li ĝis hodiaŭ restas la sola homo, kiu ricevis la premion Pulitzer kaj por romanoj kaj poezio.

## Verkaro 
* 1943 Heaven's Gate
* 1946 ''All the King's Men''
* 1954-1956 Promises: Poems
* Now and Then
* John Brown: The Making of a Martyr
* Thirty-six Poems
* Night Rider
* Eleven Poems on the Same Theme
* Selected Poems, 1923 – 1943
* Blackberry Winter
* The Circus in the Attic
* World Enough and Time
* Brother to Dragons: A Tale in Verse and Voices
* Band of Angels
* Segregation: The Inner Conflict in the South
* Selected Essays
* The Cave
* You, Emprerors, and Others: Poems 1957 – 1960
* The Legacy of the Civil War
* Wilderness
* Flood
* Who Speaks for the Negro?
* Selected Poems: New and Old 1923 – 1966
* Incarnations: Poems 1966 – 1968
* Christmas Gift 1938

Kategorio:Usonaj verkistoj
Kategorio:Usonaj poetoj