Bulgara ekspresa lokomotivo 1D1

**Bulgara ekspresa lokomotivo 1D1** estas monta ekspresa vaporlokomotivo kun tendro de 1935.

## Datenoj de bulgara 1D1 vaporlokomotivo 
* tipo 1'D 1' h²
* jaro 1935
* maŝinoj 23
* grandaj radoj Ø 1650 mm
* antaŭ rado Ø 850 mm
* malantaŭ rado Ø 1250 mm
* fiksa distanco 3800 mm
* distanca 11 500 mm
* longeco Lokokomotivo 14 300 mm
* larĝeco (01.03.2005) 3120 mm
* alteco (01.03.2005) 4623 mm
* rapideco 90 km/h
* povo ĉirkaŭ ~2200 PS (ĉevalpovoj)
* radio de vojo 140 m
* premo 16 kg/cm2
* fajrorosto 4,86 m²
* fairokesto 17,4 m²
* tuboj longeco 5800 mm
* malgrandaj tuboj (127) 113,4 m²
* grandaj tuboj (38) 93,2 m²
* kaldrono (H) 224 m²
* survarmegoelementoj Hü 84 m²
* totala surfaco 308 m²
* kaldrono alteco 3300 mm
* cilindro 640 mm (malfrue 595 mm por pezaj pakaĵaj trenoj)
* cilindro distanco 700 mm
* aksopezo m. 17 t
* adhero ~68,0 t
* vidpezo 90,4 t
* serva pezo ~100 t

**Tendro**
* Radoj distanco 5150 mm
* longeco 8100 mm
* larĝeco 3050 mm
* alteco 4111 mm
* vidpezo 27,9 t
* pezo ~69 t
* radoj 1000 mm
* tendrostoko 30 m³ akvo; 11 t karbo
* **Lokomotivo kaj tendro** serva pezo 169,5 t
* longeco 22 400 mm
* Radoj distanco 18850 mm
------------------------------------

## Granda bulgara ekspresa 1-D-1 h2 vaporlokomotivo 
* (La datenoj estas parte de reta paĝo, vidu eksterajn ligilojn)
* La lokomotivoj estas konstruadoj de Hanomag (3maŝinoj), Fablok Chrzanow (10 maŝinoj), SLM (6 maŝinoj), Borsig (2 maŝinoj), Henschel (2 maŝinoj)
* La lokomotivo 1-D-1 havas 8 grandajn radojn.
* Oni uzas la maljunan m - kg - PS (ĉevalpovo) -sistemon de Robert Garbe, kaj la maljunan germanan sistemon, ankaŭ la amatoro povas kompreni la ekzemplon.
* Oni povas nur proksimume kalkuli la datenojn.
* La lokomotivo havas la datenojn: cilindro 64 cmx64 cm x0,7 m :1,65 m radoj = c1 = 1737 cm² tirforta modulo.
* La kaldrona premo estas ĉirkaŭ p = 16 at, la fajrorosto (R) havas 4,86 m².
* La fajrokesto havas 17,4m², la 38 grandaj tuboj havas 93,2 m² 127 malgrandaj tuboj havas 113,4 totala ĉirkaŭ 224 m², la (survarmegoelementoj) havas Hü 84 m².
* La pezo de lokomotivo estas ĉirkaŭ 90,4 tunoj, en servo 100t tunoj, adhera pezo estas Gr 68 t (2Q=17 t; Q=8,5 t).
* La pezo de lokomotivo kaj tirtendro estas 169,5 t.
* Oni bezonas ĉirkaŭ 6m² da (survarmegoelementoj) pro 1 tunoj da vaporo: Hü 84, m² : 6m²/t = 16 t vaporo.
* La lokomotivo povas produkti 16 tunojn da vaporo pro horo.
* La surfaco devas produkti ĉirkaŭ 71,4 kilogramojn / m² da vaporo en tuboj.
* La surfaco H estas 224 m²; 16 tunoj da vaporo : 224 m² = 71,43 kg/m² pro 1m² surfaco. (La kaldrona povas eble produkti 46 kilogramojn /m² da vaporo kaj 10304 kg da vaporo. La lokomotivo povas ankaŭ produkti 16 tunojn da vaporo). Kun la 46 kg/m² la kaldrona produktas vaporon sen problemoj.
* La vapormaŝino bezonas ĉirkaŭ 6,2 ĝis 7 kilogramojn pro PS (ĉevalpovo) da vaporo. Eble la maŝino bezonas ankaŭ 10kg/PSih kun granda plenigo. 16 t vaporo : 6,2 kg/PSih donas ĉirkaŭ teorian 2580 PS (ĉevalpovojn).
* 1 PS (ĉevalpovo) bezonas ĉirkaŭ 1,1 kilogramojn /PSih da bona karbo kun ĉirkaŭ (7000 kcal).
* 2580 PS (ĉevalpovoj) x 1,1 kg/PSih bezonas almenaŭ ĉirkaŭ 2838 kilogramojn da karbo aŭ 788 gramojn de karbo pro sekundo.
* 68 t x 195 kg/t = 13260 kg, la lokomotivo povas normale tiri trajnon (kun vaporlokomotivo) kun 13260 kilogramojn da tirforto kun adhera valoro de 195 kg/t. La adhera valoro estas ĉirkaŭ 180-330 kg/t.

* Laŭ gazeta artikolo la lokomotivo devis tiri trajnon de 376 t (ĉirkaŭ 8 vagonoj kun 47 t) en vojostreko da 17 km kun 25 0/00 kun radioj de ĉirkaŭ 300 m. La 376 t +169 t x 28,5 kg/ t bezonis 15533 kg teorian tirforton kaj adhera valoro de 228 kg/t. 15533 kg tirforto : 68 t adhera pezo estas 228 kg/t. La lokomotivo estas tre forta kaj tre speciala konstruado nur por tia vojostreko kun tre grandaj cilindroj pri granda tirforto kaj tre granda rapido sed malpeza trajno. Aliaj lokomotivoj ne povas transporti la trajnon kun ĉirkaŭ 40 km/h en monta vojostreko kun 25 0/00. Sed la lokomotivio estas tre malpeza konstruado kaj estas malbona lokomotivo por tre pezaj pakaĵaj trajnoj. La lokomotiva estas tre speciala monta ekspresa lokomotivo por la 17 km monta streko. La lokomotivo bezonas 26 minutoj por la 17 km monta streko kaj devis doni maksimuman povon dum 26 minutoj. Aliaj grandaj lokomotivoj kun eble 28 km/h bezonis ĉirkaŭ 36 minutojn, la tre pezaj pakaĵaj trajnoj kun 18 km/h bezonis ĉirkaŭ 57 minutojn.
* La media premo en cilindro kun c1 = 1737 kaj 15533 kg tirforto estas 8,94 at (kg/cm²) aŭ 8,94 at : 16 at = 55 % plenigo en cilindro. Kun la 55 % plenigo la lokomotivo laboris ankoraŭ bone.
* La maŝino bezonas multa da vaporon kun granda plenigo (65-75 %)kaj malmulte vaporon kun malgranda plenigo (30 - 35 %). (La malmulte 6,2 ĝis 7kg/PSih da vaporo estas kun la plenigo de 30-35 %, la ĉirkaŭ 7 kg/PSih estas kun 65-75 % plenigo.)
* La 2580 PS (ĉevalpovo) x 270 : 15533 kg = donas ĉirkaŭ 44,8 km/h rapidon. La lokomotivo povas tre longe veturi kun ĉirkaŭ 40 km/h aŭ 2301 cevalpovoj kun la 376 t trajno en inklino.
* La trajno havas ĉirkaŭ 28,5 kg/t rezistancon en inklino de 25 0/00, ĉirkaŭ 3,5 kg/t (trajno) + 25 kg/t (inklino) = 28,5 kg/t.
* 15533 kg tirforto : 28,5 kg/t = 545 t pezo de trajno. 545 tunoj - 169 t lokomotivopezo donas 376 tunojn da vagonoj.
* La lokomotivo povas tiri 8 vagonojn kun 4 aksoj kaj ĉirkaŭ 47 t pezo. 8 vagonoj x 47 t donas 376 t pezon de ekspresa trajno.
* La vaporlokomotivo povas longe tiri la vagonaron, D= 13440 kg, 224 m² x 60 kg/m²/h 7 kg/PSih 1920 PS, ekzemple 1 horo, sed kun ĉirkaŭ 33 km/h en inklino da 25 0/00 aŭ 25 mm/m, sed la lokomotivo eble ne povis transporti kun 40 km/h pli longa ol ĉirkaŭ 30-40 minutoj.
* En ebeno la trajno bezonas 6 kilogramojn / t da tirforto, 545 t x 6 kg donas ĉirkaŭ 3270 kilogramojn da tirforto.
* La 1090 PS(ĉevalpovoj) x 270 : 3270 kilogramojn da tirforto en ebeno donas la 90 km/h maksimuman rapidon.
* En ebeno la trajno povas veturi eble kun 75 aŭ 90 km/h.
* La rado havas diametron de 1,65 m. 1,65m x 3,14 (Pi (nombro)) x 60 donas 310,86 metrojn pro minuto. 75'000 m : 310,86 m/min donas 241 rivoluojn aŭ 289 kun 90 km/h.
* La malnova germana normo permesas ĉirkaŭ 240 (260) rivoluojn pro minuto pro la 1-D-1 vaporlokomotivo por la C-lokomotivo 360 rivoluojn.
* La trajno povas ekzemple veturi 26 minutojn en inklino 25 0/00 kaj monti 425 metrojn kun ĉirkaŭ 40 km/h kaj povas veturi en ebeno kun 75 -90 km/h. La monta ekspresa lokomotivo estas tre speciala kaj tre forta.

## Libro 
* Dimiter Dejanow **Die Lokomotiven der Bulgarischen Staatsbahnen** / Dimiter Dejanow Wien : Slezak, 1990; 176 paĝoj kun bildoj; La lokomotivoj de bulgaraj ŝtataj fervojoj *(Schriftenreihe Internationales Archiv für Lokomotivgeschichte ; Band 41)*; Internacia arĥivo por lokomotivo-historio, volumo 41) Dimiter Dejanow *Lokomotiven Bulgariens* alia titolo: *Lokomotiven Bulgariens*; *BDŽ*

## Eksteraj ligiloj 
* pri bulgara ekspresa lokomotivo 1D1
* pri bulgara ekspresa lokomotivo 1D1

Kategorio:Vaporlokomotivoj
Kategorio:Fervojaj veturiloj de Hanomag
Kategorio:Fervojaj veturiloj de Pierwsza Fabryka Lokomotyw w Polsce (FABLOK)
Kategorio:Fervojaj veturiloj de Schweizerische Lokomotiv- und Maschinenfabrik (SLM)
Kategorio:Fervojaj veturiloj de Borsig
Kategorio:Fervojaj veturiloj de Henschel
Kategorio:Fervojaj veturiloj en Bulgario