Mazara del Vallo

**Mazara del Vallo**  */maˈdzdzaːra delˈvallo/* (*Mazzara*  en la sicila lingvo) estas itala komunumo de ĉ.50mil loĝantoj en la provinco de Trapanio en okcidenta Sicilio. Ĝi havas la renomon esti la urbo de ruĝaj salikokoj, de la Kasbah (arabe: **قصبة**) kaj de multetna kulturo.

Ĝi laŭas la mediteranean marbordon, ĉe la enmarejo de la riveroj Mazaro  kaj Arena, kaj distancas malpli ol 200&nbsp;km de la tuniziaj marbordoj de Norda Afriko.

En ĝia antikva *historia urbocentro*, kiun iam normanaj muregoj ĉirkaŭis, videblas multnombraj imponaj preĝejoj, kelkaj el kiuj datiĝas el la 11-a jarcento. La urbocentro estas tipa kasbaho, islameca fortikaĵa kvartalo riĉa je etaj stratoj.

## Historio 
Mazara del Vallo posedas longan historion. Arkeologiaj elfosaĵoj montris ke la loko jam estis loĝita ekde 12.000 antaŭ Kristo. Post la regado de respektive la grekoj, kartaganoj, romianoj kaj bizancanoj, la urbo konis ĝian plej grandan periodon de florado dum la redagado de la la Emirato Sicilio (arabe : إمارة صقلية), emirato fondita sur la insulo kies ĉefurbo estis Palermo kaj kiu ekzistis de 831 ĝis 1061.

## Geografio 
eta|alternative=|Loko de Mazara del Vallo en okcidenta Sicilio.
eta|Situa mapo de Mazara del Vallo. Estas du pliaj, de la urba parto kaj de la urba centro (malnova urbo).
La komunuma teritorio etendiĝas inter la komunumoj de Campobello di Mazara, Castelvetrano, Marsala, Petrosino kaj Salemi, en la provinco de Trapanio. Ĝi klasiĝis en la 2-a tertrema areo (meza-alta tertremeco), kaj ĝi inkluziviĝas en la sisma distrikto *Val di Mazara*.

### Akvovojoj 
Du riveroj transiras la teritorion de Mazara: Mazaro kaj Arena, la lasta el tiuj ekiras de la Lago Trinità, nenatura lago kreata de la samnoma akvobaraĵo, kiu estas ĉe la komunumbordo kun Castelvetrano.

Krome estas multnombraj torentoj (*Iudeo* , *Bucari* ), kaj nenaturaj kanaloj kreitaj pro agrikulturo.

Ekzistas ankaŭ naturrezervejoj, vidu la sekcion naturaj areoj.

### Klimato 
La klimato de Mazara estas speciale agrabla en la sicilia kunteksto.

Vintroj estas mildaj kaj mallongaj, kaj malofte la temperaturo subiras sub 12° gradoj dum pli ol 15 tagoj.

Ĝenerale, someroj karakteriziĝas je regula nordokcidenta ventado: ĝi estas vento kiu regule ekas je la 11:00, kaj finas je la 19:00. Ĉi tiu vento agrable sekigas la klimaton eĉ kun altaj temperaturoj, kiuj ne oftas.

Kontraŭe Siroko, sudorienta vento, portas apreceblan kvanton da humideco kiu malvarmigas la klimaton. Ĉiuokaze, sirokaj kondiĉoj ĝenerale ne daŭras pli ol tri tagojn.

La regula ventado igas la urbon ideala loko por ĉiuj veladaj sportoj: fakte ĝia maro estas alvenloko por pasiuloj pri kajta surfado kaj breta velado el la tuta mondo, ĉar Mazara inkluziviĝas en la listo de *ideaj lokoj* por tiuj sportoj.

## Ekonomio 
La ĉefaj branĉoj de la loka ekonomio estas nuntempe turismo, fiŝkaptado, terkultivado, ŝipkonstruado kaj prilaborado de manĝaĵoj (ĉefe fiŝoj). La urbo estas unu el la ĉefaj fiŝkaptadaj havenoj en Italio, kaj la loka ŝipanaro ampleksas proksimume 400 grandajn fiŝkaptadajn motorŝipojn, kiuj pasigas en la maro 50-60 tagojn kaj entute dungas proksimume kvar mil fiŝkaptistojn.

## Transporto 
### Fervojlinioj 
Tra  pasas regiona cirkla fervoja linio de Alcamo tra Castelvetrano kaj Trapani al Alcamo.

### Bustransporto 
Mazara del Vallo estas buse konektita al Trapani , Marsala , Palermo kaj Agrigento. Ekde aŭgusto 2011 ankaŭ ekzistas bus-konekto al la Flughaveno Trapani-Birgi.

### Flughaveno 
Ekzistas nur ejo por helikoptero (itale : eliporto) uzata en la kadro de urĝaj sanzorgaj servoj.

La plej proksima aviadilejo troviĝas en Birgi/Trapani (Aeroporto Vincenzo Florio Trapani Birgi).

### Ŝiphaveno 
La haveno de Mazara del Vallo havas komercajn funkciojn, sed estas ankaŭ pasaĝera haveno .

## Monumentoj kaj interesaj lokoj 
Mazara del Vallo havas multnombrajn lokojn de historia intereso, kiuj memoras la diferencajn kulturojn kiuj karakterizis la urban historion.

Inter la 23 kaj 28 majo 2011 okazis la *Semajno de Paco kaj Solidareco* , organizita kunlabore kun la *Prem Rawat Foundation* kaj la *Associazione Percorsi*  . Okaze de la vizito de Prem Rawat, la *Stela della Pace*  estis inaŭgurita la *Stelo de la Paco*, situanta en Piazza Mokarta , kun gravurita frazo en itala, franca, angla kaj Esperanto.maldekstra|eta|Pacoŝtono kvarlingva (interalie en Esperanto) en formo de kapo dirante "Paco originas en la koro de ĉiuj homoj" - Prem Rawat, la 27-an de majo 2017.|alternative=|maldekstra

### Religiaj konstruaĵoj 
La ĉefaj preĝejoj estas:

* La Baziliko Katedralo de la Plej Sankta Savanto, kiu konstruiĝis en normana epoko, anstataŭiĝis antaŭan moskeon pro volo de Roĝero I de Sicilio, post la kreo, en 1093, de la episkopujo. Ĝi tute rekonstruiĝis fine de la 17-a jarcento, laŭ barokaj principoj, pro laboro de Don Pietro Castro. En la preĝejo oni konservas statuojn de Antonello Gagini, kiuj bildigas la transfiguriĝon.
* La Preĝejo de Sankta Reĝa Nikolao, konstruita en 1124, kaj la Preĝejo de la Madono de la Nanaj Palmoj (sicile *Madonna delle Giummare*, ankaŭ *Alta Madono*), konstruita en la 11-a jarcento, ambaŭ konstruitaj laŭ araba-normanaj principoj.
* La Preĝejo de Sankta Mikaelo, de la 12-a jarcento, kun proksima benedikta abatinejo, rekonstruiĝis en la 17-a jarcento laŭ la baroka stilo.
* La Preĝejo de Sankta Katerino, de la 1318, ankaŭ rekonstruiĝis laŭ la baroka stilo.
* La Preĝejo de Sankta Francisko estas ekzemplo de sicila baroko, riĉa je polikromio kaj dekoracioj.
* La Preĝejo de Sankta Ignaco, de kiu nur la fasado restas, post la kolapso en 1933.

### Civilaj konstruaĵoj 
* La Episkopa palaco de la 16-a jarcento.
* La Episkopa seminario de la 1710.
* Cetero de akvedukto de la 16-a jarcento en Contrada Archi.

eta|dekstra|200px|Normana arko

### Militaj konstruaĵoj 
La Normana arko, cetero de la antikva normana kastelo, kiu estis en urbocentro. La arko dominas Mokarta-n placon.

### Diversaj 
* Republika placo, la ĉefa urba placo
* Mokarta placo
* La Itinero de Stratetoj, vojo tra la stratetoj kaj placetoj de la historia urbocentro.

### Arkeologiaj lokoj 
* Roccazzo estas arkeologia loko ekster la urbocentro, proksima de la frakcio de Borgata Costiera;
* La restaĵoj de du romanaj vilaoj : unu antaŭ la Preĝejo de Sankta Reĝa Nikolao, alia en Contrada Mirabile.

### Naturrezervejoj 
La Sicila Regiono rekonis du naturrezervojn sur la teritorio de Mazara del Vallo :

* La Integra naturrezervejo de Lago Preola kaj Rondaj Gorgoj, oazo mastrumata de WWF
* La naturrezervejo de Kabo Feto, marborda marĉo kiu en 2000 enlistiĝis kiel protektita birda areo.

## Edukado 
En la urbo estas:

* 6 elementaj lernejoj;
* 4 bazaj mezlernejoj;
* 4 antaŭ-universitataj lernejoj, kiuj ofertas 6 diferencajn fakojn :
** teknikumo pri industria kaj metiista produktado;
** teknikumo pri industrio kaj aferoj de la maro;
** komerca teknikumo;
** industria teknikumo;
** humanista liceo;
** scienca liceo.

### Scienca esploro 
En Mazaradelvalo estas la Instituto por la borda mara medio (''Istituto per l'ambiente marino costiero* ), *operacia trupo* de Consiglio Nazionale delle Ricerche (*Sciencesplora Nacia Koncilio''), kiu okupiĝas pri la studo de maraj biologiaj kapabloj.

### Universitato 
Consorzio Universitario della Valle del Belice e del Mediterraneo (CUBEM)

## Enmigrado 
La urbo ankaŭ ĝuas la ĉeeston de rimarkinda kvanto de enmigrintoj, proksimume tri mil, ĉefe el Magrebo, uzataj dum pli ol 25 jaroj en la fiŝkaptado, terkulturaj kaj metiaj agadoj de la urbo. Ili plejparte loĝas la arabdevena urbocentro.

Malgraŭ la transformiĝo realigita de la normandoj, la urbo de Mazara del Valo ankoraŭ konservas multajn distingajn trajtojn de la araba-berbera kulturo. La plej evidenta signo de la islama influo videblas survoje al la antikva araba kvartalo, ankoraŭ hodiaŭ nomata "Kasbah" : stratetoj kiuj meandras de centra akso kaj kondukas al multaj kortoj, kiuj donas alirojn al la hejmoj.

### Demografia evoluo 
### Etnoj kaj alinaciaj malplimultoj 
## Religio 
eta|Moskeo Ettakwa
La plej granda parto de la urbaj loĝantoj estas kristanoj, kaj ĉirkaŭ la 15% el tuta loĝantaro estas islamanoj. Ĉi tiuj renkontiĝas en ilia sola preĝejo, la moskeo Ettakwa (مسجد التقوى ). Longtempe ekzistis propono konstrui moskeon, sed ĝi neniam konkretiĝis.

## Kulturo 
### Muzeoj 
Krom kelkaj muzeoj la urbo estas riĉa je tradicioj kaj folkloro. Kelkaj festoj estas L'Aurora (la Aŭroro) kaj la festeto de Sankta Vito.

### Bibliotekoj 
Estas du bibliotekoj:

* Komunuma biblioteko "*Leonardo Bonanno*", kiu havas pli ol 65000 libroj;
* Biblioteko de la Episkopa Seminario, kiu havas pli ol 34000 libroj.

### Amaskomunikiloj 
Radiostacio : Azimut Network : *radioazimut.net*

Televidostacioj : Televallo (antaŭe *RTM Radio Televisione Meridionale)* kaj Tele8 (antaŭe *Tele City)*

## Famaj urbanoj 
Nicolò Cristaldi estas (2019) la urbestro. Mazara del Vallo gastigas la *ASD Mazara Scherma*, kie komencis la ĉampionino de skermo Loreta Gulotta.

* Abele Ajello, pioniro pri korĥirurgio, laŭ lia nomo titoliĝas la malsanulejo.
* Abū ʿAbd Allāh, nomata Imam al-Māzarī, sanktulo, teologo kaj araba jurospertulo, kiu vivis inter la 11-a kaj la 12-a jarcento.
* Emanuele Catarinicchia, Domenico Mogavero, Calogero La Piana, episkopoj de Mazara.
* Federica Cudia, tablotenisistino.
* Gian Giacomo Adria, kuracisto, humanisto kaj historiografo.
* Giovanni Graffeo, episkopo de Lipari en la jaro 1358 kaj de Patti en la jaro 1360.
* Giovanni Matteo Adami, jezuito.
* Giuseppe Pernice, itala parlamentano kaj inĝeniero.
* Nicola Cristaldi, parlamentano, prezidanto de la Sicila Regiona Asembleo.
* Pietro Consagra, skulptisto.
* Sankta Vito
* Tommaso Lipari, seinhemulo kiu mortiĝis en Mazara la 9-a de julio 1973, kiun multaj pensas estis la fizikisto Ettore Majorana.
* Ugone Talach, soldato kaj ekzekutisto de la Valo de Mazara

## Esperanto en Mazara del Vallo 
eta|300px|Ŝildo de la Esperanto-strato en Mazara del Vallo
En Mazara del Vallo okazis, de la 18-a aŭgusto ĝis la 25-a aŭgusto 2012, la 79-a Itala Kongreso de Esperanto.

Dum ties planado kaj preparado la itala esperantistaro kontaktis la urbestraron kaj renkontis plenan apogon de sia iniciato kaj eĉ pli — ekestis propono de la urbestro, Nicola Cristaldi, ke Mazara del Vallo estu Esperanto-centro de Italio aŭ eĉ tuta Mediteraneo. Pro tio komenciĝis granda laboro kiel okazigi kulturajn aranĝojn, instrui Esperanton en mezgrandaj lernejoj, ktp.

En januaro 2012 estis establita *Centro por Esperanto kaj Interkulturo*, en domego nomita "*Palazzo della Legalità*" (Palaco de la Leĝeco). Tiu centro funkciis du plenajn jarojn (ekde januaro 2012 ĝis fino de 2013). 

Okaze de la 79-a Itala Kongreso de Esperanto, la loknomoj de la historia centro estis tradukitaj al Esperanto.

## Ĝemelurboj 
*  Voloso, Grekio.
*  Santa Pola, Hispanio.
*  Mahdia, Tunizio.
Kvankam la pola Białystok, plia urbo kiu subtenas Esperanton, ne estas ĝemelurbo, tamen Mazara del Vallo jam subskribis interkonsenton pri kunlaboro   .

## Fotogalerio 

Dosiero:Cattedrale mazara.jpg|Flanko de la Katedralo el Republika Placo
Dosiero:Church of Madonna dell'Alto stairway - Mazara.jpg|Madono de la Nanaj Palmoj
Dosiero:Church of San Nicolò Regale front - Mazara.jpg|Sankta Reĝa Nikolao
Dosiero:Church of Santa Caterina - Mazara.jpg|Sankta Katerino
Dosiero:Church of Saint Ignatius - Mazara.jpg|Sankta Ignaco
Dosiero:Kasbah district (Mazara del Vallo) 07.jpg|Kasbah distrikto.
Dosiero:Lago Murana.jpg|alt=Lago Murana|Lago Murana
Dosiero:Mazara del Vallo - Railway station.jpg|alt=Fervoja stacidomo de Mazara del Valo.|Fervoja stacidomo Mazara del Vallo.
alternative=Interna vido de la preĝejo Sankta Ignacio.|775ra|eta|Interna vido de la preĝejo Sankta Ignaco.|centra

## Bibliografio 
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Mazara del Vallo (stacidomo)
* Bjalistoko
* Herzberg am Harz - la Esperanto-urbo

## Eksteraj ligiloj 
* Proloco di Mazara del Valo 
* Historio de la urbo Mazara del Vallo  
* Historio de la loka Episkopujo  
* Centro por Esperanto kaj Interkulturo en Facebook 


Kategorio:Esperanto-movado en Italio
Kategorio:Komunumoj de Provinco Trapani