Funebra kakatuo

La **Funebra kakatuo** (*Zanda funerea*) aŭ **Flavvosta nigra kakatuo** estas granda kakatuo indiĝena de sudorienta Aŭstralio kiu estas 55–65 cm longa. 

## Aspekto
Ĝi havas mallongan kreston sur la supro de sia kapo. Ĝia plumaro estas plejparte brunnigra kaj ĝi havas elstarajn flavajn vangomakulojn kaj flavan vostobendon. La korpoplumoj estas borditaj per flava koloro, donante al ili skvamecan aspekton. La plenkreska masklo havas nigran bekon kaj rozecruĝajn okulringojn, kaj la ino havas ostkoloran bekon kaj grizajn okulringojn. Dumfluge, flavvostaj nigraj kakatuoj flugetas profunde kaj malrapide, kun stranga peza fluida movo. Iliaj laŭtaj, ĝemaj krioj estas portataj longajn distancojn.

## Distribuo
La flavvosta nigra kakatuo troviĝas en moderklimataj arbaroj kaj arbarkovritaj areoj tra suda kaj centrorienta Kvinslando ĝis sudorienta Suda Aŭstralio, inkluzive de tre malgranda populacio rezistanta en la Eyre Duoninsulo. oni agnoskis du subspeciojn, kvankam tasmaniaj kaj sudkontinentaj populacioj de la suda subspecio *xanthanotus* eble estas sufiĉe malsamaj unu de la alia por suprenigi la totalon al tri. Birdoj de subspecio *funereus* (Kvinslando ĝis orienta Viktorio) havas pli longajn flugilojn kaj vostojn kaj pli malhelan plumaron ĝenerale, dum tiuj de *xanthanotus* (okcidenta Viktorio, Sudaŭstralio kaj Tasmanio) havas pli elstaran skvamecon. La subspecio *whiteae* troviĝas sude de Viktorio ĝis la oriento de Sudaŭstralio kaj estas pli malgranda.

La dieto de la flavvosta nigra kakatuo ĉefe inkluzivas semojn de indiĝenaj kaj enkondukitaj plantoj, dum ili manĝas ankaŭ ligno-borantajn larvojn. ĝenerale *Eucalyptus regnans*. Kvankam ili restas ofte troveblaj tra granda parto de sia teritorio, fragmentiĝo de vivejo kaj perdo de grandaj arboj taŭgaj por nestado kaŭzis populacian malkreskon en Viktorio kaj Sudaŭstralio. Krome, la specio povus perdi plejparton de sia kontinenta teritorio pro klimata ŝanĝo. La franca zoologo Anselme Gaëtan Desmarest reklasigis ĝin en la novan genron *Calyptorhynchus* en 1826.

La ornitologo John Gould konis la birdon kiel la *funebra kakatuo*. "Flavvosta nigra kakatuo" estis nomumita la oficiala nomo fare de la Internacia Unio de Ornitologoj (IOC). Aliaj ordinaraj nomoj uzataj estas flavorela nigra kakatuo kaj *wylah*. Sciencisto kaj fakulo pri kakatuaj Matt Cameron proponis forlasi la vorton "nigra" kaj mallongigi la nomon al "flavvosta kakatuo", klarigante ke pli mallongaj nomoj estas pli vaste akceptitaj.

Inter la nigraj kakatuoj, la du okcident-aŭstraliaj blankvostaj specioj (nigraj kakatuoj de Carnaby kaj Baudin), kune kun la funebra kakatuo (*Z. funerea*) de orienta Aŭstralio, formas la genron *Zanda*. La du ruĝvostaj specioj, nome Kaliptorinko de Banks (*C. banksii*) kaj Kaliptorinko de Latham (*C. lathami*), formas la genron *Calyptorhynchus*. La tri specioj de *Zanda* antaŭe estis inkluditaj en *Calyptorhynchus* (kaj ankoraŭ estas tiaj laŭ iuj aŭtoritatoj), sed nun estas vaste lokigitaj en propran genron pro profunda genetika diverĝo inter la du grupoj. La du genroj malsamas laŭ vostokoloro, kapbildo, manĝpetokrioj fare de junuloj kaj la grado de seksa dimorfismo. Maskloj kaj inoj de *Calyptorhynchus* *sensu stricto* diferencas rimarkeble laŭ aspekto, dum tiuj de *Zanda* havas similan plumaron.

La tri specioj de la genro *Zanda* estis diverse konsiderataj kiel du, poste kiel ununura specio dum multaj jaroj. En artikolo de 1979, la aŭstralia ornitologo Denis Saunders elstarigis la similecon inter la mallongbeka kaj la suda raso *xanthanota* de la flavvosta kaj traktis ilin kiel ununuran specion, kun la longbeka kiel aparta specio. Li proponis, ke Okcidenta Aŭstralio estis koloniigita du apartajn okazojn, unufoje de komuna praulo de ĉiuj tri formoj (kiu fariĝis la longbeka nigra kakatuo), kaj poste de tio, kio fariĝis la mallongbeka nigra kakatuo. Tamen, analizo de proteinaj aloenzimoj publikigita en 1984 rivelis, ke la du okcident-aŭstraliaj formoj estas pli proksime parencaj unu al la alia ol al la flavvosta, kaj la konsento de tiam estis trakti ilin kiel tri apartajn speciojn. Saunders raportis en 1979, ke masklaj birdoj el Tasmanio havis pli larĝajn bekojn ol iliaj kontinentaj parencoj, kaj ke tasmaniaj inaj birdoj estis pli grandaj ol maskloj.

## Bildoj 

Yellow-tailed black cockatoo02.jpg|Masklo senŝeligante arbon en Swifts Creek, Viktorio, Aŭstralio.
Calyptorhynchus funereus Bruny.jpg|Nematura masklo (malpli ol dujaraĝa) de raso *xanthanota* en Insulo Bruny, Tasmanio, Aŭstralio.
Calyptorhynchus funereus -Flinders, Victoria, Australia -male-8.jpg|Plenkreska masklo de raso *funereus* en Viktorio, Aŭstralio.
Calyptorhynchus funereus -Australia -female-8.jpg|Ino manĝanta *Banksia integrifolia*.

## Referencoj
## Cititaj tekstoj 
* Forshaw, Joseph M.; William T. Cooper (2002). *Australian Parrots* (3a eld.). Robina: Alexander Editions. ISBN 978-0-9581212-0-0.
* Flegg, Jim (2002). *Birds of Australia: Photographic Field Guide*. Sydney: Reed New Holland. ISBN 978-1-876334-78-9.
* Lendon, Alan H. (1973). *Australian Parrots in Field and Aviary*. Angus & Robertson. ISBN 978-0-207-12424-2.
* Garnett, S. (1993) *Threatened and Extinct Birds of Australia*. RAOU. National Library, Canberra. ISSN 0812-8014

## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Birdoj de Aŭstralio
Kategorio:Kakatuedoj