open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
San Miguel Chicahua

** San Miguel Chicahua** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *San Miguel Chicahua*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 264.

## Geografio 
San Miguel Chicahua apartenas al la distrikto Nochixtlán al kiuj apartenas entute 32 komunumoj. Ĝi situas en la Miŝteka regiono de Oaĥako (regiono *Mixteca*), kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 2035 loĝantojn. El tiuj estis 925 viroj kaj 1110 virinoj. La komunumo havas surfacon de 94,41 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 2300 metroj super la marnivelo. maldekstra|eta|300ra|Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1577 indiĝenoj. El tiuj 1235 aĝis pli ol 5 jaroj kaj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI pri la censo de 2005 (hispane: *Conteo de Población y Vivienda* de 2005).

## Eksteraj ligiloj 
* informoj pri la komunumo en retpaĝo de la ministerio pri socia evoluigo SEDESOL ()

Kategorio:Komunumoj de Oaxaca
Kategorio:Miŝteka regiono de Oaĥako
Sudokcidenta Eŭropo

**Sudokcidenta Eŭropo** estas la plej sudokcidenta parto de Eŭropo, nome la teritorio kiun okupas pli malpli la aktualaj ŝtatoj de Portugalio (la plej sudokcidenta), Hispanio, Francio kaj Italio. Por aliaj, ĉar temas pri diskutebla koncepto, temus nur pri tiuj teritorioj komprenataj en la koncepto Iberio. Ĉiukaze temus pri landoj kiuj estis parto de la Romia Imperio kaj nun parolas latinida latinidajn lingvojn.

## Vidu ankaŭ
* Okcidenta Eŭropo

Kategorio:Geografio de Eŭropo
Kategorio:Regionoj en Eŭropo
Bercel

**Bercel** estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Nógrád, en subregiono de Balassagyarmat.
300px|eta|dekstra|Kastelo de Bercel
300px|eta|dekstra|Panoramo de Bercel

## Bazaj informoj 
* Areo: 36 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.8742/19.4044
* Loĝantaro: 2010
* Poŝtkodo: 2687
* Telefonprefikso: 35

## Situo 
Bercel situas sub monto 476 m-ojn alta, laŭ flankovojoj, fervojo Aszód-Balassagyarmat preteriras. La lasta urbo troviĝas 28, Vác 32, Budapeŝto kaj Salgótarján po 80 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1271. Post la mezepoko Bercel apartenis al la Osmana Imperio, sed ĝi ne senhomiĝis. Ekde la 19-a jarcento la loĝantaro okupiĝis precipe pri vinoproduktado.

Vilaĝservoj estas lernejo, biblioteko, kulturdomo, kuracejo, dentokuracejo, futbalejo, muzeeto, restoracio, drinkejo, bierejo, kafejeto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika baroka preĝejo de 1767, la turo estas 36 m-ojn alta
* kastelo de Bene-Teichmann

## Famuloj 
* en Bercel naskiĝis hungara-usono historiisto Béla Várdy

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Becske

**Becske** (beĉke) estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Nógrád, en subregiono de Balassagyarmat.

## Bazaj informoj 
* Areo: 16 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.9112/19.3778
* Loĝantaro: 620
* Poŝtkodo: 2693
* Telefonprefikso: 35

## Situo 
Becske situas en valo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Aszód-Balassagyarmat. La lasta kaj Rétság troviĝas po 22, Szécsény 26, Pásztó 29&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1272 en formo *"Bechke"*, sed proksime abatejo fondiĝis jam en la 12-a jarcento. La fervojo atingis Becske en 1896. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, infanĝardeno, biblioteko, poŝto, kuracejo, futbalejo.

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo de 1800
* klasikisma nobeldomo de Balás de 1820
* stupao de 2008

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Joseph Franklin Rutherford

**Joseph Franklin RUTHERFORD** (naskiĝis la 8-an de novembro 1869 en Morgan County, Missouri, Usono; mortis la 8-an de januaro 1942) estis posteulo de Charles Taze Russell kiel prezidanto de la religia societo *Watch Tower Bible And Tract Society of Pennsylvania*.

Rutherford devenis el baptista familio.

Dum kongreso en 1931 li prezentis la novan nomon de sia religia komunumo. Ĝis tiam ĝi estis konata kiel "Bibliaj esploristoj" aŭ "Biblio-studantoj". De nun ĝi fariĝis konata kiel "Atestantoj de Jehovo".

En Esperanto-traduko aperis du el liaj libroj, i.a. "Milionoj, kiuj nun vivas, neniam mortos" (angla originalo 1920, Esperanto-traduko 1922).

Kategorio:Kristanismo
Kategorio:Atestantoj de Jehovo
Aerkastelo

[eta|Aerkastelo en brita karikaturo de [1740]]
**Aerkastelo**, aera kastelo, ĥimerkastelo, nubkastelo (ĉiuj en PIV) estas esprimo por vanta, ĥimera (nerealigebla) produkto, proceso ks., kiun oni volas kaj revas realigi, sed kiu fakte ne estas realigebla kaj restos fantaziaĵo.

La esprimo aperis unuafoje en la germana lingvo, en la 16-a jarcento. La esprimon uzis Zamenhof kiel '*"konstrui kastelojn en aero, sur glacio"* (PIV).

Similsignife oni uzas en la angla ankaŭ la esprimon *pipe dream* t.e. "pipa revo" (revo, kiun oni havas fumante pipon, eble opian).

## Vidu ankaŭ 
* tagsonĝo
* sonĝo
* imago

Kategorio:Psikologio
Kategorio:Idiomaĵoj
Kategorio:Fikciaj kasteloj
Kontraŭcionismo

**Kontraŭcionismo** estas opozicio al cionismo, la internacia politika movado subtena al iama rekreo kaj subteno de pluekzisto de la nacia juda ŝtato (Israelo) en la loko de historia patrujo de la hebrea popolo. Kontraŭcionismo povas sin manifesti politike, religie, antisemitisme kaj/aŭ milite/perforte; tial la metodoj de aplikado de tiu tendenco estas jen pli, jen malpli (kontraŭ)leĝaj, pli humanaj kaj pli malhumanaj.

Kutime oni supozas, ke *Kontraŭcionismo* estas kontraŭjuda politika sinteno, havata de nejudoj, sed male ĝi povas esti sinteno de juda movado, kiu ne akceptas la modernan kreadon de la israela ŝtato aŭ eĉ konsideras ĝin kiel agado kontraŭ la deziroj de Dio.

## Vidu ankaŭ 
*Bojkoto, Malinvesto, kaj Sankciumoj
*Duŝtata solvo
*Norman Finkelstein

Kategorio:Politikaj movadoj
Kategorio:Judoj
Kategorio:Ismoj
Nógrádkövesd

**Nógrádkövesd** (nOgrAdkoveŝd) estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Nógrád, en subregiono de Balassagyarmat.

## Bazaj informoj 
* Areo: 9 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 
* Loĝantaro: 750
* Poŝtkodo: 2691
* Telefonprefikso: 35

## Situo 
Nógrádkövesd situas en valo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Aszód-Balassagyarmat. La lasta kaj Vác troviĝas po 25, Rétság 22 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata dum la neolitiko. La unua mencio devenis el 1271. Post la mezepoko la turkoj faris senhoma la vilaĝon. La fervojo atingis Nógrádkövesd en 1896. En la 20-a jarcento ŝtonominejo ekfunkciis. Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, biblioteko, kulturdomo, kuracejo, apoteko.

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo de 1941
* nobeldomo de Barcza (barca) kun parko
* fortikaĵo nomata Szanda 7 km-ojn for
* la ĉirkaŭaj arbaroj estas ŝatataj ekskursejoj

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Magneta kuntena fuzio

La **magneta kuntena fuzio** estas la hodiaŭ plej forte kaj malnove evoluigita proceso por akiro de la fuzia energio. Ĉe-foje oni uzas magnetan kampon por kunteni la fuzian bruligaĵon, plasmon el deŭterio kaj tricio. Plej granda projekto por tio estas la internacia ITER, komenciĝinta en 2006. Alia grava esplora vojo estas la inercia kuntena fuzio, dum esplora tipo estas la magneta celfuzio.

Oni celas atingi dum tiu proceso kinetan energion de kelkaj kilo-elektronvoltoj, temperaturon de kelkaj 10 milionaj gradoj. Inter tiuj kondiĉoj, la atomoj atingas fazon de plasmo kaj je certa denso povas kuniĝi. Tio okazas dum sekundoj kaj bone reguleble.

Oni komence volis kunteni la plasmon per t.n. spegul-maŝinoj, sed tio ne sufiĉis por la varmega plasmo. Pli sukcesa estas la torusformaj (ringformaj) kuntenejoj, kiuj produktas elektran kampon per uzo de suprakonduktiloj.

Rusaj sciencistoj prezentis en 1968 siajn esplorajn rezultojn pri ringformaj kuntenejoj (Tokamak). Tiuj rezultoj donis gravan impulson por la esploroj tiudirekte. En la Tokamako, oni pelas kurenton periode tra la plasmo, tiel estiĝas polusa kampo, kiu sukcese kuntenas la plasmon kun la torusa kampo.

## vidu ankaŭ 
* Lawson-kriterio

Kategorio:Nuklea fuzio
Gota alfabeto

La **gota alfabeto** estas alfabeta skribsistemo iam uzata por skribi la gotan lingvon. Filostorgio atribuas ĝian kreadon al Ulfilo, kiu uzis ĝin por skribi sian gotan tradukon de la Biblio.

Antaŭ la ekuzo de la gota alfabeto oni kredeble uzis runojn por skribi la gotan lingvon. La nomoj de la gotaj literoj (konataj el la manuskripto *Codex Vindobonensis 795*) estas derivitaj de la nomoj de runoj.

La sekva tabelo montras la formon de la literoj, ilian transliteraĵon, kompareblecon al latinaj aŭ grekaj literoj, nomon, prononcon, nombran valoron (la literoj servis ankaŭ kiel nombroj) kaj reprezentaĵon en XML (tio esence estas la unikoda numero).

Oni ne konfuzu la literojn gotajn kun la gotikaj literoj (tipara stilo de literoj latinaj).

## Referencoj 
Kategorio:Alfabeto
San Miguel Yotao

** San Miguel Yotao** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *San Miguel Yotao*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 288.

## Geografio 
**San Miguel Yotao** apartenas al la distrikto Ixtlán de Juárez al kiuj apartenas entute 26 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Norda montaro de Oaĥako (regiono *Sierra Norte*), kiu apartenas al la nordorienta parto de la subŝtato Oaxaca (vd. la mapon). La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 632 loĝantojn. El tiuj estis 313 viroj kaj 319 virinoj. La komunumo havas surfacon de 58,69 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1400 metroj super la marnivelo.
maldekstra|eta|300ra|Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 494 indiĝenoj. El tiuj 404 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 404 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
* San Miguel Yotao  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Oaxaca
Kategorio:Norda montaro de Oaĥako
Mohora

eta|dekstra|300px|Panoramo Mohora
eta|dekstra|300px|Katolika preĝejo de Mohora
eta|dekstra|300px|Kastelo de Mohora

**Mohora** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Nógrád, en subregiono de Balassagyarmat.

## Bazaj informoj 
* Areo: 16 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 980
* Poŝtkodo: 2698
* Telefonprefikso: 35

## Situo 
Magyarnándor situas en valo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Aszód-Balassagyarmat. La lasta troviĝas 10, Szécsény 20, Rétság 21 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata dum la neolitiko kaj bronzepoko, poste alvenis keltoj. La unua mencio devenis el 1286 en la formo *Muhura*. En la 14-a jarcento estis tie preĝejo. En 1686 pro la militado la vilaĝo tute detruiĝis. La fervojo atingis la vilaĝon en 1896. En 1946 oni disdonis parcelojn al la malriĉaj kamparanoj el la grandbieno. Iom poste kolĥozoj formiĝis. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, biblioteko, interretejo, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika Preĝejo de Naskiĝo de Maria (Mohora) de 1903
* luterana preĝejo
* kastelo de Zichy-Vay (ziĉi-vaj)
* nobeldomo de Mauks, nun apoteko
* protektata kaŝtano de Kálmán Mikszáth
* memorĉambro kaj skulptaĵo pri aktorino Klári Tolnay

## Famuloj 
En Mohora naskiĝis juristo Lajos Kacskovics.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Lady Margaret Hall

[290px|dekstra|eta|**Lady Margaret Hall** la kolegio de la [Universitato de Oksfordo]]
**Lady Margaret HALL** estas kolegio de la Universitato de Oksfordo.

Elizabeth Wordsworth, pra-nepino de la poeto William Wordsworth kaj filino de Christopher Wordsworth (episkopo de Lincoln), fondis la kolegion en 1878. Ĝi estis la unua Oksforda kolegio por virinoj, kaj komence la studentoj devis estis anglikanoj. La sekvantan jaron fondiĝis *Somerville College*, alia kolegio por virinoj kiu akceptis ne-anglikanojn. En 1979 la kolegio decidis akcepti ankaŭ virajn studentojn.

Lady Margaret Hall nomiĝas laŭ Damo Margaret Beaufort, la patrino de Henriko la 7-a (Anglio).

Kategorio:Universitato de Oksfordo
Szécsénke

**Szécsénke** [sEĉEnke] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Balassagyarmat.
eta|Aerfoto pri ruinaĵo en Szécsénke

## Bazaj informoj 
* Areo: 10 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.384/18.3176
* Loĝantaro: 270
* Poŝtkodo: 2692
* Telefonprefikso: 35

## Situo 
Szécsénke situas en valo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Aszód-Balassagyarmat. Rétság troviĝas 19, Balassagyarmat 21, Vác 25, Szécsény 29 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el la mezepoko en formo *"Zerdahely"*. En la 14-a jarcento familio Szécsényi ricevis la kampojn. En 1770 menciiĝis 2 Szécsénke: Suba kaj Supra. La fervojo atingis Szécsénke en 1896. Vilaĝservoj estas biblioteko, kulturdomo, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* baroka katolika preĝejo omaĝe al Sankta Marteno de 1895
* ŝtonokruco de 1797

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Campion Hall

[eta|dekstra|Campion Hall unu el la edukejoj de la [Universitato de Oksfordo]]
**Campion Hall** estas edukejo kiu apartenas al la Universitato de Oksfordo.

Ĝi estas Jezuita establaĵo fondita 1896 por ebligi anojn de la romkatolikaj ekleziaj ordenoj studi ĉe Oksfordo. Hodiaŭ ĝi enhavas ĉ. 35 virojn, el kiuj du trionoj estas Jezuitoj. Ĝi estas inter la plej etaj elementoj de la Universitato de Oksfordo.

Ĝi nomiĝis laŭ la angla jezuita martiro '''' (1540-1581).

Kategorio:Universitato de Oksfordo
Somerville College

[290ra|eta|dekstra|Somerville College unu el la kolegioj de la [Universitato de Oksfordo]]
**Somerville College** estas kolegio de la Universitato de Oksfordo. La kolegio havas bonegan reputacion kaj la plej bonan studentan kontentigon inter la kolegioj de Oksfordo. Somerville College ludis gravan rolon en la feminismo kaj la edukado por virinoj. Multaj famuloj studis ĉe Somerville College, inkl. Margaret Thatcher, Indira Gandhi, Marjorie Boulton, Dorothy Hodgkin, Svava Jakobsdóttir, Raja Zarith Sofia kaj Iris Murdoch. La kolegio havas grandajn ĝardenojn, la plej grandan bibliotekon kaj la plej bonan manĝaĵon en la manĝoĉambro de la kolegioj de Oksfordo.

En 1878 fondiĝis Lady Margaret Hall, la unua Oksforda kolegio por virinoj, tamen komkence ĝi akceptis nur anglikanojn. Pro tio la sekvantan jaron fondiĝis Somerville Hall, dua kolegio por virinoj kie ne-anglikanoj rajtis esti studentoj, kies nomo ŝanĝiĝis al Somerville Kolegio en 1894.

Dum la unua mondmilito la kolegio iĝis hospitalo, kie Robert Graves kaj Siegfried Sassoon estis pacientoj.

En 1992 la kolegio decidis akcepti ankaŭ virojn.

La kolegio nomiĝis laŭ Mary Somerville (1780-1872), skota matematikisto kaj sciencisto kiu vivis en epoko kiam virinoj malofte esploris tiujn fakojn.

Kategorio:Universitato de Oksfordo
Kategorio:Feminismo
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1879
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1879
St Benet's Hall

'''St Benet's Hall'* ("La Halo de Sankta Benedikto") estas edukejo kiu apartenas al la Universitato de Oksfordo.

Ĝi fondiĝis en 1897 por ebligi romkatolikajn monaĥojn (aparte benediktanojn) studi en Oksfordo. La estro de *St Benet's Hall'' estas ankoraŭ benediktano, tamen nun ĝi akceptas laikojn, inkluzive ne-romkatolikojn, kondiĉe ke ili subtenas la valorojn de la monaĥa vivo. Hodiaŭ ĝi estas la sola edukejo en la universitato kiu ne akceptas virinojn.

Kategorio:Universitato de Oksfordo
Wycliffe Hall

**Wycliffe Hall** estas anglikana teologia kolegio (t.e. fakultato) kiu apartenas al la Universitato de Oksfordo.

Ĝi fondiĝis en 1877 por eduki pastrojn ktp. kaj havas evangelian etoson. En 1996 ĝi aliĝis al la Universitato de Oksfordo, por ke studentoj rajtus diplomiĝi. Ĝi akceptas kaj anglikanojn kaj ne-anglikanojn.

En 2007 estiĝis granda disputo pri *Wycliffe Hall*, kun asertoj ke la estro de la kolegio, Doktoro Turnbull, tiranis kaj klopodis ŝanĝi la etoson de la kolegio al pli konservativa interpreto de evangeliismo. Pluraj anoj de la stabo forlasis siajn postenojn kaj multaj artikoloj aperis en ĵurnaloj kaj anglaj kristanaj gazetoj.

La kolegio nomiĝas laŭ la angla pra-protestanto John Wycliffe.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Universitato de Oksfordo
Pjongjanga Sketejo

**Pjongjanga Sketejo** aŭ **Pingsanggwan** () situas en Pot'onggang-guyŏk, Pjongjango. Ĝi estas plej granda sketejo de Nord-Koreio. Ĝi estis finkonstruita en Decembro 1981 por celebri la 70-an naskiĝtagon de Kim Il-sung (15-a de aprilo 1984).

Ĝi havas 3 etaĝojn kaj la alteco estas 63.5 m.

La areo de la domo estas 25,000 m². La sketejo povas akcepti 6.000 personojn.

## Bilda galerio 

Laika ac Ice Rink (7984784859).jpg
Laika ac Pyongyang Ice Rink (12144855535).jpg
Pyongyang Open Ice Rink (14305840956).jpg
Вид на Ледовый дворец - panoramio.jpg

Kategorio:Konstruaĵoj en Pjongjango
St Hugh's College

'''St Hugh's College''' estas kolegio de la universitato de Oksfordo.

En 1886 Elizabeth Wordsworth, pra-nepino de la poeto William Wordsworth kaj filino de Christopher Wordsworth (episkopo de Lincoln), fondis la kolegion por ebligi al virinoj el malriĉaj familioj studi en Oksfordo. Ŝi nomis la kolegion laŭ Sankta Hugo de Lincoln, grava angla episkopo de Lincoln dum la 12-a jarcento.

Ĝis 1986 la kolegio akceptis nur virinojn. Tiun jaron ĝi ekakceptis ankaŭ virojn.

## Famaj diplomitoj 
* Aung San Suu Kyi
* Theresa May
* Ghil'ad Zuckermann

360ra|eta|maldekstra|St Hugh's College
360ra|eta|maldekstra|

Kategorio:Universitato de Oksfordo
St Hilda's College

[290ra|eta|dekstra|Suda konstruaĵo de la [St Hilda's College unu el la kolegioj de la Universitato de Oksfordo]]
'''St Hilda's College'* estas kolegio de la Universitato de Oksfordo.

En 1893 Dorothea Beale, lernejestrino de la privata knabina lernejo *Cheltenham Ladies' College*, fondis *St Hilda's College'' por ebligi al pli da virinoj studi en Oksfordo. Ĝis 2006 la instituto akceptis nur virinojn. Tiun jaron (plurajn jarojn post la aliaj Oksfordaj virinaj superaj lernejoj), estis decidata akcepti ankaŭ virojn, kaj kiel studentoj kaj kiel stabanoj. La unuaj viraj studentoj eniris en 2008.

La kolegio nomiĝas laŭ la angla sanktulino Hilda de Whitby, kiu ludis gravan rolon en la anglosaksa eklezio dum la 7-a jarcento.

Kategorio:Universitato de Oksfordo
Junularo Esperanta Svislanda

**Junularo Esperanta Svislanda**, JES (ĝis la 1990-aj jaroj la asocio nomiĝis **Junularo Esperantista Svislanda**) estis junulara esperanto-organizo de Svislando kaj la landa sekcio de TEJO por tiu lando. Ĝi estis fondita en oktobro 1981 de Dietrich Michael Weidmann, Chantal Gacond, Stefano Keller, *Ueli Haenni* kaj aliaj en Kultura Centro Esperantista en La Chaux-de-Fonds, kiel sekvoorganizaĵo de la antaŭa en somero 1981 leĝe ne korekte malfondita Svisa Esperanto-Junularo (SEJ). JES estis jure memstara asocio, kiu estis ekde 1982 landa sekcio de TEJO kaj ekde sia fondiĝo kolektiva membro de Svisa Esperanto-Societo, sen tamen dependi jure de ĉi-lasta. 

La 18-an de majo 2014 dum la Ĝenerala Kunveno de Svisa Esperanto-Societo estis anoncite, ke JES formale malfondiĝis kaj ke ĝia mono estis ĝirita al SES.

## Vidu ankaŭ  
* Svisa Nacia Junulara Konsilio

## Referencoj 
!
Svislando
Kategorio:Svisa Esperanto-Societo
JES

La mallongigo **JES** havas plurajn signifojn:
* Junulara E-Semajno, novjara esperanto-aranĝo organizata de PEJ kaj GEJ.
* Junularo Esperanta Svislanda, junulara esperanto-organizo en Svislando.
* Junulara Esperantista Semajnfino, esperanto-renkontiĝo organizata de USEJ en Usono.
* Junaj Esperantistoj en Slovakio, iama junulara esperanto-organizo en Slovakio (ĉirkaŭ 1981 sub gvido de Stanislav Marček).
* "Jes", la vorto per kiu oni esprimas konsenton.

## Vidu ankaŭ 
* YES
Magyarnándor

**Magyarnándor** (madjarnAndor) estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Nógrád, en subregiono de Balassagyarmat. La oficiala nomo ĝis 1906 estis **Nándor**.

## Bazaj informoj 
* Areo: 19 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.9618/19.3525
* Loĝantaro: 1200
* Poŝtkodo: 2694
* Telefonprefikso: 35

## Situo 
Magyarnándor situas en valo, laŭ rojo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Aszód-Balassagyarmat. La lasta urbo troviĝas 15, Rétság 20 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1287. En la 16-a jarcento la vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio. Tiam ĝi nomiĝis *Landor*. La fervojo atingis Nándor-on en 1896.

## Vidindaĵoj 
* klasikisma romkatolika preĝejo de Sankta Nikolao de 1858, la turo estas 33 metrojn alta
* klasikisma kastelo de Buttler de 1822 kun parko
* akvorezervujo

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
San Pablo Coatlán

**San Pablo Coatlán** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *San Pablo Coatlán*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 291.

## Geografio 
**San Pablo Coatlán** apartenas al la distrikto Miahuatlán al kiuj apartenas entute 32 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Sierra Sur, kiu apartenas al la sudokcidenta parto de la subŝtato Oaxaca. La plej granda parto de tiu regiono apartenas al la montara ĉeno Sierra Madre del Sur. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 3876 loĝantojn. El tiuj estis 1872 viroj kaj 2004 virinoj. La komunumo havas surfacon de 95,20 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1480 metroj super la marnivelo. maldekstra|eta|300ra|Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 52 indiĝenoj. El tiuj 43 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 43 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
*San Pablo Coatlán  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Oaxaca
Jes

**Jes** laŭ PIV estas morfemo, kiu rolas kiel frazo kaj asertas vera la tuton de la demanda frazo. Ekzemple "Ĉu vi estas en Vikipedio?", "Jes, mi estas ĉi tie".

Kiel alternativo ĝi estas unu el la du kutimaj kaj logikaj respondaĵoj al "ĉu"; la alia estus "ne". Ekzemple "Ĉu vi venos?", "Jes, mi venos", "Ne, mi ne venos".

Tiu morfemo estas uzata kiel citaĵo en frazoj, kiel "Li diris jes", kie la uzo de "jes" oni devas klare distingi el "ja" kiel ĉe "Li ja venis".

Spite ties mallongaj daŭro kaj signifo la vorto "jes" kialas aliajn vortojn kiel "jesa", "jese", "jeso" "jesi", "jesigi", "kapjesi" kpt.

## Vidu ankaŭ 
* La jeso de la knabinoj

## Eksteraj ligiloj 
* Sergio Pokrovskij: Ĉu jes aŭ ne?.

Kategorio:Gramatiko
Kategorio:Esperanto
WIR-Banko-Kooperativo

La **WIR-Banko-Kooperativo** (, ) estas svisa mezklasbanko konsistanta el sep filioj, kiu estiĝis el la memhelpa organizaĵo WIR-Kooperativo.[eta|dekstra|[Paul Enz, fondinto de la WIR-Kooperativo]]

## Historio 
La WIR-Kooperativo estis fondita en Zuriko en la jaro 1934 de Paul Enz (honora membro de Svisa Esperanto-Societo kaj Esperanto-Societo Zuriko kaj UEA-delegito de Zuriko), Werner Zimmermann kaj aliaj.
En la jaro 1936 la WIR-Kooperativo ricevis la statuson de banko.

Dum la monda ekonomia krizo en la 1930-aj jaroj kaj la kun ĝi ligita malgranda likvideco entreprenoj retenis sian monon anstataŭ reinvesti ĝin, kio ankoraŭ plifortigis la malsufiĉon de la monkvanto. Per la fondo de la **Ekonomiringo-Kooperativo** (germane *Wirtschaftsring-Genossenschaft*, mallonge **WIR**) memstaraj laboristoj kaj etentreprenoj reagis al tiu krizo per memhelporganizaĵo. Por agi kontraŭ la monmanko oni kreis la komplementan valuton WIR, kiu baziĝas sur la libermona teorio de Silvio Gesell. La valoro de WIR (oficiala mallongigo laŭ ISO 4217 = CHW) estas ligita al la svisa franko (1 CHW = 1 CHF). Ĉefa eco estas la seninterezeco. La bonhavoj en CHW ne ricevas interezon. Tio estas por instigo de pli rapida reinvesto de la mono kaj krei ekonomian aktivecon inter la partoprenantoj de la sistemo, kio estas etaj kaj mezgrandaj entreprenoj plej parte en Svislando. Dum la unuaj 14 jaroj oni ne nur ne pagis interezon sed oni al la WIR-bonhavoj ŝarĝis negativan interezon en la senco de negativa mono. Per tiu cirkuligcertigo oni volis ankoraŭ fortigi la instigon al rapida reinvesto de la WIR-bonhavoj. La cirkuligcertigo estis nuligita en la jaro 1948, sed ankoraŭ hodiaŭ WIR-bonhavoj ne donas interezojn.

1998 la WIR-Kooperativo ŝanĝis sian nomon al WIR-Banko-Kooperativo. Krom ordinara bankaktiveco la banko plufunkciigas la WIR-sistemon, kies celo estas la prosperigo de etaj kaj mezgrandaj entreprenoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la WIR-Banko-Kooperativo

Kategorio:Svisaj firmaoj
Kategorio:Kooperativoj
Kategorio:Bankoj
Kategorio:Mono
Hohentannen

**Hohentannen** estas komunumo de la distrikto Weinfelden (ĝis la 31-a de decembro 2010 de la distrikto Bischofszell) en Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis 607 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio
Hohentannen situas sur monteto super la Turvalo ĉe la norda bordo de la rivero Turo, je kies alia flanko troviĝas la komunumo Bischofszell. La komunumo konsistas el la municipoj Hohentannen kaj Heldswil kaj la vilaĝeto Bernhausen.

## Najbaraj komunumoj
Hohentannen limas en nordo al Sulgen kaj Erlen, en oriento al Zihlschlacht-Sitterdorf, en sudo al Bischofszell, kaj en okcidento al Kradolf-Schönenberg.

## Trafiko
Hohentannen mem ne disponas pri publika trafikilo, sed la stacidomoj Kradolf kaj Bischofszell-Nord de la fervojlinio de Sankt-Galo situas tre proksime de la komunumlimo de Hohentannen, tiel ke la komunumo estas tamen bone atingebla.

## Historio
La unua dokumenta mencio de Heldswil datiĝas el la jaro 759 kiel *Heidolviswilare*, tiu de Hohentannen el la jaro 1256 kiel *Hontannon*.

La hodiaŭa politika komunumo Hohentannen estiĝis en la jaro 1999 per la kunigo de la antaŭaj municipkomunumoj Heldswil kaj Hohentannen.

## Eksteraj ligiloj
*Oficiala retejo de la komunumo Hohentannen
*Hohentannen en la Historia Leksikono de Svislando
*Heldswil en la Historia Leksikono de Svislando
Hilda de Whitby

**Hilda de Whitby** aŭ **Hild de Whitby** (naskiĝis ĉ. 614, mortis la 17-an de novembro 680) estas kristana sanktulino agnoskita de la katolika kaj anglikana eklezioj, kiuj festas ŝin la 17-an respektive la 19-an de novembro.

Hilda naskiĝis kiel pranevino de la reĝo Edwin de Northumbria. Ŝi estis baptata en 627, kiam la reĝo kaj sia familio fariĝis kristanoj. En la aĝo de 33 jaroj ŝi fariĝis monaĥino. Ekde 649 ŝi estris la monaĥejon Hartlepool. En la jaro 657 ŝi fondis la duoblan monaĥejon Streaneshalch, la hodiaŭan abatejon Whitby (*Whitby Abbey*).

Hilda estas patronino de l’edukado, de la kulturo kaj de la poezio. Kiel tia oni elektis ŝin protektino de multaj porvirinaj lernejoj ekestintaj fine de la 19-a jarcento kiel ekzemple la "College of St Hild and St Bede" de la universitato de Durham aŭ la St Hilda's College de la universitato de Oxford.

## Literaturo 
* Bede; (1996). *The Ecclesiastical History of the English Church and People*, Oxford University Press, World classics series.
* Bradley, Ian; (1999). *Celtic Christianity*, Edinburgh University Press.
* Cavill, Paul; (1999). *Anglo-Saxon Christianity: exploring the earliest roots of Christian spirituality in England*, Fount paperback.
* Hume, Basil (1996). *Footprints of the Northern Saints*, Darton, Longman & Todd.
* Warin, Anne (1989). *Hilda*, Lamp Press.

Kategorio:Sanktuloj
Kategorio:Naskiĝintoj en 614
Kategorio:Mortintoj en 680
Inercia kuntena fuzio

La **inercia kuntena fuzio** estas procezo por establi ĉenreakcio-similan atomfuzion de deŭterio kaj tricio.

Male al la *magneta kuntena fuzio*, ĉe inercia kuntena fuzio okazas la kunteno de la fuziaj plasmoj per laseroj. La laseroj dum nanosekundoj alportas tiom da energio, ke la bruligaĵoj ekstreme densiĝas kaj varmegiĝas. La hidrogenbombo funkcias ekz. laŭ simila principo.

La fokus-celata bruliĝaĵo troviĝas en kapsulo, en maso da kelkaj miligramoj kaj en frostiĝinta stato (deŭteria-tricia miksaĵo). Pro la varmegiĝo, formiĝas en la kava kapsulo rentgenradia kampo, kiu vaporigas eksteran tavolon de la bruligaĵo, pro kio la restanta materialo kunpremiĝas al plasma stato kaj ekas la fuzia ĉenreakcio.

Oni celas per la eksperimentoj anstataŭigon de la malpermesitaj nukleaj eksplodigoj kaj oni eble povas uzi la akiritajn rezultojn por civila energia produktado.

Du ĉefaj esploraj institutoj estas la usona NIF (National Ignition Facility) kaj la franca LMJ (Laser Mégajoule). Dum konstruo estas HiPER.

Kategorio:Nuklea fuzio
San Pedro Nopala

** San Pedro Nopala** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako *(Oaxaca)*. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *San Pedro Nopala*. Ambaŭ evidente havas sian nomon de la kristana sanktulo Petro. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la nacia geografia instituto INEGI estas 20 321.

## Geografio 
San Pedro Nopala apartenas al la distrikto Teposcolula al kiuj apartenas entute 21 komunumoj. Ĝi situas en la Miŝteka regiono de Oaĥako, kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 834 loĝantojn. El tiuj estis 382 viroj kaj 452 virinoj. La komunumo havas surfacon de 20,41 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 2180 metroj super la marnivelo.
maldekstra|eta|300ra|Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo ne vivis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI pri la censo de 2005 (hispane: *Conteo de Población y Vivienda* de 2005).

## Eksteraj ligiloj 
* informoj pri la komunumo en retpaĝo de la ministerio pri socia evoluigo SEDESOL ()

Kategorio:Komunumoj de Oaxaca
Kategorio:Miŝteka regiono de Oaĥako
Szügy

eta|dekstra|300ra|Szügy
eta|dekstra|300ra|Szügy
eta|dekstra|300ra|Szügy

**Szügy** (sudj), slovake **Sludice** estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Nógrád, en subregiono de Balassagyarmat.

## Bazaj informoj 
* Areo: 20 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.0357/19.3278
* Loĝantaro: 1460
* Poŝtkodo: 2699
* Telefonprefikso: 35

## Situo 
La vilaĝo situas sur malebenaĵo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Aszód-Balassagyarmat (la lasta estas proksime). Szécsény troviĝas 19, Rétság 23 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis loĝata dum la neolitiko. Dum la tatara invado en 1241 la kampoj apartenis al familio Szügyi. En 1625 armeo de Gabrielo Bethlen detruis la vilaĝon. Inter 1763-1790 tie okazis la departementaj kunsidoj. En 1795, 1823 kaj en 1844 incendioj okazis. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj kaj slovakoj, infanĝardeno, lernejo, kulturdomo, biblioteko, kuracejo.

## Vidindaĵoj 
* luterana baroka preĝejo de 1781
* klasikisma luterana paroĥo
* kastelo de Simonyi (ŝimonji), iama departementa kunsidejo
* nobeldomo de 1755
* muzeeto

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Nemti

**Nemti** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Bátonyterenye.

## Bazaj informoj 
* Areo: 11 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.0078/19.8995
* Loĝantaro: 800
* Poŝtkodo: 3152
* Telefonprefikso: 32
eta|maldekstre|Nemti kun preĝejturo

## Situo 
Nemti situas sur malebenaĵo, en valo, laŭ ĉefvojo Bátonyterenye-Ózd, laŭ fervojo Kál-Bátonyterenye. La lasta troviĝas 7, Salgótarján 15, Parád 17, Budapeŝto 110 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio okazis en 1227. Dum dominado de turkoj la vilaĝo ne senhomiĝis. En 1867 karbominado komenciĝis dum jarcento. En 1873 ĥolera epidemio okazis. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, kuracejo, poŝto.
eta|Katolika preĝejo de Nemti

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo de 1920
* popola loĝdomo de 1867

## Famuloj 
En Nemti naskiĝis patologo István Budavári.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
San Sebastián Abasolo

**San Sebastián Abasolo** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *San Sebastián Abasolo*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 343.

## Geografio 
**San Sebastián Abasolo** apartenas al la distrikto Tlacolula al kiuj apartenas entute 25 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Centraj valoj de Oaĥako, en la centro de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1514 loĝantojn. El tiuj estis 715 viroj kaj 799 virinoj. La komunumo havas surfacon de 16,58 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1550 metroj super la marnivelo. maldekstra|eta|300ra|Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 700 indiĝenoj. El tiuj 599 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 599 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
* San Sebastián Abasolo  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Oaxaca
Kategorio:Centraj valoj de Oaĥako
Nógrád (vilaĝo)

**Nógrád,** germane **Neuburg** estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en subregiono de Rétság. La slava vorto Novigrad signifas: nova fortikaĵo.
eta|dekstra|300px|Fortikaĵo de Nógrád

## Bazaj informoj 
* Areo: 30 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.9062/19.0498
* Loĝantaro: 1580
* Poŝtkodo: 2642
* Telefonprefikso: 35

## Situo 
Nógrád situas sur malebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Vác-Balassagyarmat. La lasta troviĝas 29, Vác 19, Rétság 9 km-ojn.

## Historio 
eta|maldekstre|Vido en la fortikaĵo
Stefano la 1-a (Hungario) nomumis la lokon urbo kaj departementejo. Dum Matiaso la 1-a la fortikaĵo havis gloran epokon. La fortikaĵo sur iama vulkano 286 m-ojn alta havis tiam imponajn konstruaĵojn. La turkoj en 1544 sen sieĝo okupis Nógrád, sed en 1594 ĝi reokupiĝis. En 1605 Stefano Bocskai akiris la fortikaĵon, sed pos 1 jaro li devis redoni ĝin al la Habsburgoj. En 1619 Gabrielo Bethlen sukcese sieĝis ĝin, poste laŭ paco en 1622 la Habsburga Imperio rericevis ĝin. En 1663 la turkoj denove akiris ĝin sen batalo. En 1685 fulmo detruis la fortikaĵon, kiu iĝis eterne forlasita. Pro la oftaj sieĝoj la komunumo senhomiĝis, dum la pacaj tempoj precipe slovakoj alvenis.

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al Dipatrino de 1757
* luterana preĝejo de 1865
* fortikaĵo
* golgoto

## Famuloj 
* En Nógrád naskiĝis Mihály Hesz.
* En Nógrád mortis Imre Balassa.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kolegio de Francio

eta|maldekstra|300ra|
eta|maldekstra|300ra|
eta|150px|maldekstra|
La **Kolegio de Francio** (france, Collège de France) estas grava centro de supera instruado kaj esploroj en Parizo.

Francisko la 1-a (Francio) fondis la Kolegion en 1530 kiel alternativo al la universitato Sorbono, por stimuli la studon de fakoj kiel matematiko kaj la antikva greka kaj hebrea lingvoj. Ĝi akiris sian nunan nomon en 1870. Antaŭaj nomoj estis *Collège Royal* (*Reĝa Kolegio*), *Collège des Trois Langues* (*Kolegio de tri lingvoj*), *Collège National* (*Nacia Kolegio*) kaj *Collège Impérial* (*Imperia Kolegio*).

La Kolegio famas pro la instruo kaj la esploro de la sciencoj kaj ĝia celo estas "instrui la sciencon dum ĝi evoluas". Pro tio, la profesoroj estas inter la plej eminentaj esploristoj de Francio. Ĝi unikas pro du kialoj: ĝi ne donas diplomojn; kaj ĉiu ajn rajtas ĉeesti la plejparton de la kursoj kaj prelegoj.

La profesora personaro de la Kolegio konsistas el 52 homoj, elektitaj de la profesoroj mem.
Inter la fakoj instruataj estas matematiko, fiziko, kemio, biologio, historio, arkeologio, lingvistiko, orientaj studoj, filozofio kaj societaj sciencoj. Estas du katedroj por alilandaj profesoroj invitataj por prelegi. La Kolegio posedas gravan bibliotekon por esploristoj.

## Universitataj instruistoj de la Kolegio de Francio 
* universitataj instruistoj de homa scienco:
pola poeto Adam Mickiewicz, Ernest Renan, Lucien Febvre, Paul Valéry, Raymond Aron, Alfred Loisy, Henri Bergson (franco kun pol-irland-juda deveno), Jean-François Champollion, Claude Lévi-Strauss (franco kun jud-alzaca deveno), Michel Foucault, Jerzy Grotowski (pola reĝisoro, teoriulo pri teatro)
* universitataj instruistoj de ekzaktaj kaj naturaj sciencoj:
Frédéric Joliot-Curie, Claude Cohen-Tannoudji, Jean Dausset, Jean Baptiste Joseph Delambre, Pierre-Gilles de Gennes, François Jacob, Pierre-Louis Lions, Jean-Marie Lehn, Jacques Monod, Alain Connes, Marcellin Berthelot (franca kemiisto, eseisto, historiisto de sciencoj, politikisto kaj esperantisto. Li estis ministro de publika instruado (1886-1887) kaj ministro de eksterlandaj aferoj (1895-1896). Li apartenis al la patrona komitato de Internacia Scienca Asocio Esperanta (ISAE), kies prezidanto estis generalo Hippolyte Sebert. Li estis membro de Hungara Scienca Akademio).

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Universitatoj kaj altlernejoj de Parizo
Kategorio:Institucioj de Francio
Guido & Maurizio De Angelis

**Guido** kaj **Maurizio de Angelis** estas italaj muzikistoj. La duo komponis kaj kantis muzikon por multaj filmoj sub la nomo **Oliver Onions**. Ili estas plej multe famaj pro sia sonspuro al filmoj kun Terence Hill kaj Bud Spencer. Kvankam la kantoj estis kantataj angle por pligrandigi internacian allogon, ilia akĉento ofte faris la tekstojn nekompreneblaj por denaskaj parolantoj.

Kategorio:Italaj muzikistoj
Kategorio:Italaj komponistoj de filmomuziko
Kategorio:Filmmuziko
St John's College (Oksfordo)

eta|maldekstra|200ra|pordego de la kolegia korto *Canterbury*
'''St John's College'* - *Kolegio Sankta Johano'', angla prononco  - estas kolegio de la Universitato de Oksfordo. Laŭdire la kolegio estas la plej riĉa el la Oksfordaj kolegioj.

Lo kolegio estis fondata en 1555 de kavaliro Thomas White, riĉa komercisto kies koro entombiĝis en la kolegia kapelo. Tiu deziris krei fonton de romkatolikaj ekleziuloj por subteni la klopodojn de Reĝino Maria la 1-a restaŭri la romkatolokismon en Anglio. Li akiris konstruaĵojn posedintajn de la antaŭa cistercia Kolegio de Sankta Bernardo. Li ankaŭ fondis gravan privatan lernejon, Merchant Taylor's School, kun kiu ĝis la malfrua dudeka jarcento la kolegio havis fortajn ligojn.

Dum la regno de Elizabeto la 1-a (Anglio) estis prelegoj en retoriko, dialektiko kaj la antikva greka lingvo, sed (pro politikaj kialoj) ne en teologio. Tamen dum pluraj jarcentoj, multaj el la studentoj iĝis anglikanaj pastroj.

Inter la personoj kiuj studis aŭ instruis en la kolegio estas Ĉefepiskopo William Laud kaj la patro kaj fratoj de la romanistino Jane Austen.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|centra|320ra|la fasado de la kolegia ĉefenirejo

Kategorio:Universitato de Oksfordo
Verma transmisiilo

eta|200ra|Verma transmisiilo por malfermi pordegon
eta|200ra|Verma transmisiilo kun plurela vermo kaj kun dentrada akso
eta|200ra|Desegno pri verma transmisiilo
eta|200ra|modelo de globoida verma transmisiilo
La **verma transmisiilo** estas speco de dentita transmisiilo inter du aksoj rektaj unu al la alia. La elemento muntita al moviga akso (aŭ farita kun si el unu peco) estas la **vermo**, kiu plej ofte estas cilindra, kaj limas ĝin unu- aŭ pli-rela helica surfaco. La elemento muntita sur la movigita akso estas la **vermorado**. La frontsekcaĵo de la vermo (en tranĉebeno perpendikla al la akso) estas plej ofte maŝa evolvento, en tiu kazo ĝi nomiĝas *konvoluta vermo*, en unua ekstrema kazo ĝi estas arkimedesa spiralo kaj nomiĝas * arkhimedesa vermo*, en la alia ekstrema kazo ĝi estas pinta evolvento kaj nomiĝas *involuta vermo*.

## Karakteriziloj 
La redukto i  de verma transmisiilo estas kalkulebla laŭ la nombroj de reloj z_1  kaj laŭ la dentnombro de vermrado z_2  :
:i = \frac {z_2}{z_1} 
La vermaj transmisiiloj estas uzataj ĝenerale por granadj reduktadoj (*i* ≤ 150). Ofte sufiĉas unu ŝtupo, sed oni aplikas ankaŭ vermajn transmisiilojn kunmetitajn kun interaĵo kun dentradoj . La vermaj transmisiiloj ebligas relative malgrandajn mezurojn eĉ por granda ŝarĝo. La vermaj transmisiiloj multkaze estas memfermaj, kio signifas, ke post halto de moviga motoro kaj la movita akso restas ŝarĝita, la movita akso ne povas peli reen pro la rilatoj de froto. Ĉi tiu estas avantaĝa eco ĉe levmaŝinoj, ĉe levumiloj kaj ĉe aliaj aplikaĵoj

La ŝarĝeblecon de verma transmissilo ĝenerale ne barilas la rezistecaj, sed varmiĝaj rilatoj. Ĉar inter la vermo kaj vermorado estas kontinua la glito, la froto inter ambaŭ surfacoj kaŭzas signifan energioperdon, kiu aperas en formo de varmo. La efikgrado de verma transmisiilo dependas de la redukto, de geometria formo de vermo kaj la dentaro de rado, la materialkvalito kaj glateco de frotaj surfacoj, de la lubrikado kaj de ceteraj faktoroj, kaj estas inter  \eta = 40..80 \% . La produktantan varmon de vermaj transmissiloj alterne funkciantaj povas sekure forkonduki la sufiĉe granda oleokuvo kaj malvarmiga riparo, sed je kontinua funkciado malofte necesas ekstera aera aŭ akva malvarmigado.

Kategorio:Teknologio
Woubrugge

**Woubrugge** () estas vilaĝo en la nederlanda provinco Zuid-Holland kun ĉ. 5 000 loĝantoj. Ĝi situas proksimume 10 km oriente de la urbo Leiden, en la municipo Jacobswoude.

Woubrugge estis memstara municipo ĝis 1991, kiam ĝi fariĝis parto de Jacobswoude.

En Woubrugge naskiĝis kaj loĝas Henk Angenent gajninto de la Elfstedentocht en 1997

## Eksteraj ligiloj 
* Mapo de la antaŭ municipo el 1868

Kategorio:Vilaĝoj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Suda Holando
Kategorio:Eksaj municipoj de Sud-Holando
Saint-Gilles-du-Gard

eta|maldekstra|180ra|Eniro al la abatejo
eta|maldekstra|180ra|Enirejo al la abatejo
eta|maldekstra|180ra|abatejo: detalo sur la ĉefenirejo
**Saint-Gilles-du-Gard** aŭ pli mallonge **Saint-Gilles** (jen france, ) estas komunumo de suda Francio. La komunumo havas sian nomon laŭ la historia ermito kaj kristana sanktulo Egidio, france nomata *Gilles*. Ĝi situas en la departemento *Gard*, en la regiono Okcitanio ( [ɔksitaˈni],  [utsiˈtanjɔ],  [uksiˈtanjə]). Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Nîmes kaj al la kantono '**.

La teritorio havas komunan limon kun .

## Nomigo 
La oficiala nomo Saint-Gilles-du-Gard estas kutime uzata en la mallonga formo **Saint-Gilles'* (en la okcitana lingvo Sant Gèli). Ĝis la jaro 1837 la nomo estis *Saint-Gilles-les-Boucheries*. Ekzistas alia komunumo Saint Gilles en la proksimeco de Rennes (Normandie. Saint-Gilles ricevis sian nomon de la abato kaj sanktulo Egidio (Gilles), kies tombejo estis unu el la plej gravaj celoj por pilgrimado de kristanoj.

La sanktulo estis la atena komercisto Egidio, kiu naskiĝis en la jaro 721 kaj kiu decidis vivi tie kiel ermito. Li fondis la monaĥejon. Poste li ricevis la nomon Saint Gilles kaj iĝis unu el la 14 helpantoj en mizero.

## Historio 
Dum la komenco de la konstruado de la abatejo en la jaro 1116 la urbo ekfloris. En la 13-a jarcento estis 40&nbsp;000 loĝantoj. Saint-Gille troviĝas apud la vojo *Regordane'', kiu iras la la Centra Masivo (centra montaro de Francio) kaj la montaro Cevenoj. Ĝi tre gravis por komercistoj, por pilgrimoj kaj krucmilitistoj. La urbo kreskis ĉirkaŭ la abatejo, kie kolektiĝis la pilgrimo survoje al Santiago de Compostela kaj pro tio estas franca parto de la Jakoba vojo (Via Compostelana).

La graflando Saint-Gilles apartenis al la graflando de Toulouse.

## Vidindaĵoj 
* La abatejo el la 12-a jarcento, kiu estas monda heredaĵo de Unesco
* Muzeo de la romia domo.
* Malgrandaj stratoj kun historiaj domoj
* Kapelo Sainte-Colombe el la la 12-a jarcento
* Kastelo d'Espeyran el la 19-a jarcento

## Personoj ligitaj al la urbo 
* Naskiĝurbo de Guy Foulques, poste papo Klemento la 4-a (mortis en 1268). Lia naskodomo estas nun muzeo pri arkeologio, etnologio kaj ornitologio.
* Pierre de Castelnau, delegito de la papo Inocento la 3-a estis murdita en la jaro 1208. Tio estis la kialo por komenci militon kontraŭ la kataroj.
* Pierre Subleyras, (1699-1749), pentristo, kiu ricevis la *Prix de Rome* en 1727.
* Naskiĝurbo de Georges-Jean Arnaud, aŭtoro, ("La Compagnie des glaces",...) en 1928.

## Aliro 
Saint Gille ne havas stacidomon. La plej proksimaj stacidomoj estas en Nimes kaj Arles (20 minutoj per aŭtomobilo) aŭ kvinfoje tage per buso.

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Gard

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* Bildoj pri la abatejo 
* Regordane Info - La sendependa portalo de la pilgrima vojo *Regordane* ( kaj )

eta|centre|300ra|

Kategorio:Komunumoj de Gard
Pontida

**Pontida** (*Püntìda* en bergama dialekto) estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la provinco Bergamo de la regiono Lombardio, je 16&nbsp;km de Bergamo. Fine de  en la komunumo vivis . Najbaras la komunumoj Ambivere, Brivio (LC), Calco (LC), Caprino Bergamasco, Carvico, Cisano Bergamasco, Palazzago, Sotto il Monte Giovanni XXIII kaj Villa d'Adda. 

Kristanisma patrono de la komunumo estas la sanktulo Jakobo la pli aĝa, kies religia memortago sekve estas la komunuma festotago.

## Geografio 
La komunumo havas surfacon de 10,14&nbsp;km², kaj alton de 313 m super la marnivelo. Ĝi estas en la plej mallarĝa parto de la valo *Sankta Marteno*, ĉe la deklivoj de Monto Kanto. La nomo rilatas al ponto kiu utilis por trapasi la valon.

## Historio 
Jam estis romia setlejo ĉe la ŝoseo de Bergamo al Como. Poste estis longobarda setlejo. Fine de la 11-a jarcento oni fondis tie abatejon de benediktanoj.

La 7-an de aprilo de 1167 okazis la ĵuro de Pontida kiun faris la Lega Lombarda por lukti kontraŭ la reĝo Frederiko la 1-a, Imperiestro de la Sankta Romia Imperio.

La monaĥejo estis detruita en 1373 de la familio Visconti. En 1798 denove estis detruita de la franca armeo de Napoléon Bonaparte, sed en 1911 la benediktanoj rekonstruis ĝin.

El 1990, ĉe herbejo proksima de la historia abatejo kie okazis la ĵuro de la historia Lega Lombarda, okazas jaraj kunvenoj de la politika movado de la Norda Ligo estrita de Umberto Bossi.

## Vidindaĵoj 
* Abateja kirko Jakobo la pli aĝa, gotika, 13-a jarcento.
* Abateja muzeo.
* Sanktejo de *Beata Vergine Addolorata*.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

[eta|maldekstra|300px|la abateja kirko [Jakobo la pli aĝa]]

Kategorio:Komunumoj de Italio
Kategorio:Komunumoj de Lombardio
Kategorio:Komunumoj de Provinco Bergamo