open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Strikapa serino

La **Strikapa serino** aŭ Strikapa kanario (*Serinus gularis*) estas malgranda paserina birdo de la familio de Fringedoj kaj genro de Serinoj kiu enhavas la faman specion de la Kanario kaj aliajn similajn speciojn. Ĝi estas komuna specio de loĝantaj birdoj en taŭga habitato en multo de Afriko sude de Saharo.

Ties habitato estas malfermaj arbaro kaj arbustaro, inklude savanon, fruktoĝardenojn kaj ĝardenojn. Ili konstruas kompaktan tasforman neston en arbusto.

La Strikapa serino estas 13–14 cm longa. Plenkreskulo havas brunajn suprajn partojn kun ioma svaga strieco kaj tutbrunan pugon. La kapo havas tre fajnan blankestriecan kronon, malhelan vizaĝon kaj blankajn superokulan strion kaj mentonon. La subaj partoj estas sablokoloraj. Ambaŭ seksoj estas similaj, sed kelkaj inoj montras iom da brusta strieco. Junulo havas malpli kapostriecon, sablokoloran superokulan strion, pli striecajn suprajn partojn kaj multe striecon en palgrizaj subaj partoj. 

Estas naŭ agnoskataj subspecioj, diferencaj ĉefe laŭ kolornuanco de supraj partoj kaj de subaj partoj. La subspecio *humilis* de sudokcidenta Kabprovinco havas preskaŭ nestriecajn suprajn partojn, kaj  *S. g. reichardi*, (suda Kongo al suda Tanzanio kaj norda Mozambiko) havas distingan striecan bruston eĉ en plenkreska plumaro.

La subspecio *canicapilla* de Okcidenta Afriko estas foje disigita kiel **Okcidentafrika serino**, *Serinus canicapilla* (Du Bus de Gisignies, 1855).

La Strikapa serino estas kutime vidata en paroj, sed povas esti gregema, formante grandajn arojn, sola aŭ kun aliaj kanarispecioj. Ili manĝas mildajn fruktojn, herbosemojn kaj burĝonojn, kaj foje manĝas insektojn. Grandaj aroj povas damaĝi rikoltojn de sunfloro, milio kaj aliaj cerealoj.

Tiu estas diskreta fringedo, ofte ripoze enarbuste. Ties alvoko estas milda *cii*, kaj la kanto estas *ŭit-ĉii-ĉii-ĉii-ĉa ĉa ĉa ĉa ĉip*, intersendata kun imitado de aliaj specioj. Estas ankaŭ *tŭju tŭju tirrirrit-tink* dumfluge.

## Referencoj 
* Ian Sinclair, Phil Hockey kaj Warwick Tarboton, *SASOL Birds of Southern Africa* (Struik 2002) ISBN 1-86872-721-1
* Clement, Harris kaj Davis, *Finches and Sparrows* de ISBN 0-7136-8017-2

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Willy Dirtl

**Willy DIRTL** (naskiĝis la 4-an de marto 1931 en Hennersdorf, Malsupra Aŭstrio kaj mortis la 17-a de julio 2019) estis aŭstra baletisto. Inter la 1950-aj kaj 1970-aj jaroj li estis la unua solodancisto en Wiener Staatsoper. Li estis ankaŭ dancisto en multaj filmoj kaj televidoproduktaĵoj kaj ĥoreografiisto. 

## Eksteraj ligiloj
* Filmografio
* biografio
* pri lia filino
* bildo: *Richard Adama et **Willy Dirtl** dans le « Maure de Venise »* france, Viena opero 

Kategorio:Aŭstraj dancistoj
Kategorio:Baletaj koreografoj
Zlonice

**Zlonice** estas kampurbo en Ĉeĥio, situanta en Mezbohemia regiono, distrikto Kladno, 6&nbsp;km norde de Slaný. La unua skriba mencio pri ĝi devenas el la jaro 1318.
En  ĝi havis .

Konatas precipe kiel restadloko de la komponisto de Antonín Dvořák (en la jaroj 1853-1856), kiu sian unuan simfonion nomis *“La sonoriloj de Zlonice”*.

## Loĝantaro 
## Partoj de kampurbo 
* **Zlonice**
* Břešťany
* Lisovice
* Tmáň
* Vyšínek

Ekde la 1-a de januaro 1980 ĝis la 31-a de decembro 1991 apartenis al la kampurbo ankaŭ Stradonice.

## Vidindaĵoj 
* baroka preĝejo de Ĉielenpreno de Virgulino Maria el 1744(de František Maxmilián Kaňka)
* baroka paroĥejo 1750 – 1753 (de Kilian Ignaz Dientzenhofer)
* Muzeo de Antonín Dvořák, en konstruaĵo de eksa malriĉulejo/malsanulejo el 1745, ĉiuaŭtune okaziganta muzikfestivalon de Dvořák
* Fervoja muzeo
* juda tombejo


Kategorio:Municipoj en distrikto Kladno
Kategorio:Kampurboj en distrikto Kladno
Kategorio:Kampurboj en Bohemio
Kategorio:Setlejoj en Malsupraohara tabulo
Charles Le Morvan

**Charles LE MORVAN** (1865 -1933) estis franca astronomo.

En la Observatorio de Parizo, li laboris kun Maurice Lœwy kaj Pierre Puiseux
al la fotografia maparo de Luno,
eldonita inter 1896 kaj 1910 de la Observatorio.

Li malkovris la asteroidon *774 Armor* la .

## Noto kaj referencoj 
Kategorio:Francaj astronomoj
Antikva Peruo

200px|dekstra|eta|Sunpordo
La **Antikva Peruo** estas historia regiono de Sudameriko kaj ampleksa periodo de la historio de Peruo, Bolivio kaj Argentino precipe, kie originis diversaj civilizoj, kiuj en la arkeologio de la 20-a jarcento estis konataj kiel **andaj civilizoj** aŭ **centro-andaj**.

La civilizoj de Antikva Peruo naskiĝis ĉe la nordocentra marbordo de Peruo en la 4-a jarmilo a.K. inter la setlejoj de fiŝkaptistoj kaj terkultivistoj per longa proceso iniciatita en la fino de la Vurma Glaciepoko. En ĉi tiu regiono disvolviĝis socioj el granda politika kaj kultura komplekso (kiel la inkaoj, moĉeoj, tiahuanakoj, hŭarioj aŭ nazkaoj) inter la tria jarmilo a.K kaj la jaro 1532, kiam ekiĝis la konkero de Peruo fare de la hispanoj.

Kategorio:Eksaj landoj de Sudameriko
Kategorio:Historio de Peruo
Prelego

**Prelego** laŭ la difino de PIV estas "instrua aŭ kleriga parolado, kies scienca nivelo estas malpli alta ol tiu de lekcio". Laŭ la iom alinuanca difino de Reta Vortaro temas pri "parolado forme simila al lekcio, kiu tamen povas esti adresita al pli vasta aŭ malpli konstanta publiko".

## Citaĵoj 
## Vidu ankaŭ 
* TED (konferencoj)

## Notoj 
Kategorio:Edukado
Vurma Glaciepoko

eta|320ra|dekstra|Tipoj de vegetado en la pinto de la lasta glaciepoko.
[eta|450ra|La [Vurma Glaciepoko en Eŭropo]]
[eta|300ra| Würm glaciation, shown in [ice core data from the Antarctica and Greenland]]
La glaciepoko konata kiel **Würm** (Vurma) en Eŭropo kaj **Wisconsin** (Viskonsina) en Ameriko estis la lasta kiun la tero travivis kaj per ĝi oni konsideras la finon de Plejstoceno kaj la nomataj "antropologiaj glaciepokoj" de la sciencistoj, ĉar ili estis uzataj de la homo por veni en Amerikon.

La antaŭaj "antropologiaj glaciepokoj" al tiu Vurma aŭ Viskonsina, estis la Danuba Glaciepoko, antaŭ 2.000.000 da jaroj; Gunza Glaciepoko, antaŭ 1.000.000 jarojn; la Mindela Glaciepoko antaŭ 400.000 jaroj kaj la Risa Glaciepoko antaŭ 150.000 jaroj. Oni supozas ke ili ĉiuj estis uzataj de la homo por atingi Amerikon, en pli malpli alta grado.

La sciencistoj asertas ke la Beringa Markolo, en kondiĉoj estis transirebla de homoj kaj bestoj daŭris mallongan geologian periodon je 4 mil jaroj en la unua etapo. En la dua etapo ĉirkaŭ 15.000 jaroj. Dum 19.000 jaroj, la praaj grupoj el Azio povis transiri la "ponton de Beringio". tiu tempo sufiĉis por ke la unuaj homamasoj el Azio estus atingintaj Nordamerikon.

Kategorio:Glaciepoko
Kategorio:Historio de Ameriko
Lekcio

[eta|lekcio en la teknologia [universitato Akeno (Germanio)]]
eta|Laurentius de Voltolina

**Lekcio** laŭ la difino de PIV estas leciono en formo de scienc-instrua parolado en universitato aŭ alia samranga instituto. Ĝin kutime prezentas universitata profesoro aŭ docento.

## Origino 
La nomo "lekcio" - de la latina vorto *legere* ("kolekti", "elekti", "legi") - ekestis en la frua epoko de universitatoj en la eŭropa mezepoko, kiam libroj ankoraŭ ne estis presitaj, sed manskribitaj originaloj. La lekcio ĉefe konsistis en tio ke la docento legis el propraj aŭ fremdaj verkaĵoj kaj komentis ilin.

## Nuntempo 
Ankaŭ nuntempe la docento ofte legas el skriba versio de la lekcio, aŭ el komputila prezentaĵo. Lekcio estas unudirekta edukado: Unu docento parolas al granda nombro - ofte centoj - da (kutime silentaj) aŭskultantaj studentoj.

Profesoroj por la lekcioj foje disdonas siajn skribajn versiojn aŭ vendigas ilin. Ekde la 1980-aj jaroj disvastiĝis la kutimo prezenti la skribajn versiojn en la koncerna universitata retejo. La kvalito de tiaj skribaj versioj estas tre malsama: foje la skribaj versioj nur estas kolekto de tabeloj kaj aliaj grafikaĵoj, inter kiuj la studentoj permane devas noti la kernajn informojn de la lekcio, sed foje ankaŭ temas pri la facile kompreneble prezentataj kompletaj informoj pri la koncerna temo, kiuj anstataŭigas sciencan libron.

## Diferenco inter lekcio kaj prelego 
Koncepto tre simila estas tiu de prelego: Laŭ la difino de Reta Vortaro temas pri "parolado forme simila al lekcio, kiu tamen povas esti adresita al pli vasta aŭ malpli konstanta publiko".

Kategorio:Edukado
Tutamerikismo

280ra|eta|dekstra|Ameriko
**Tutamerikismo** hispane Panamericanismo, angle Pan-Americanism, portugale Pan-americanismo kaj france Panaméricanisme; estas la diplomatia, politika, ekonomia kaj socia movado kiu celas krei, pliigi kaj ordigi la rilatojn, la asociadon kaj kunlaboradon inter la landoj de la tuta Ameriko en diversaj fakoj el komuna intereso.

## Vidu ankaŭ 
Doktrino de Monroe
Insulo Attu

**Attu** estas la plej granda kaj okcidenta insulo de la arkipelago de la insuloj Near, igante ĝin la plej okcidenta teritorio de la insuloj Aleutoj, de Alasko. La stacio de Attu, la sola loĝata areo de la insulo, troviĝas je 52°51' en norda latitudo, 173°11' orienta latitudo, unu el la plej okcidentaj punktoj de Alasko (kaj Usono).

La insulo troviĝas je 1.700&nbsp;km de la kontinenta Alasko, kaj je 1.200&nbsp;km nordoriente de la plej suda punkto de la Kurilaj insuloj, en Rusio. Attu mezuras 32&nbsp;km longe kaj 56&nbsp;km larĝe, entute 892,795&nbsp;km². La loĝantaro en 2000 estis 20 personoj, ĉiuj en la stacio de Attu.

Kategorio:Aleutaj insuloj
751 Faïna

'*751 *Faïna'''* estas granda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ĉefa ano de la Faina familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Grigorij Neujmin elde la Simeiza observatorio.

## Nomo 
Ĝi ricevis la antaŭnomon de *Faina Miĥajlovna Neujmina'', edzino kaj kunlaborantino de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Grigorij Neujmin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1913
Ďurďové

**Ďurďové,** hungare **Gergőfalva** estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
300ra|eta|Ďurďové situas en la plej griza parto

## Situo 
Ďurďové situas en valo inter montoj 836 kaj 694 m-ojn altaj, laŭ traira flankovojo. Považská Bystrica troviĝas je 17&nbsp;km-oj.

## Historio 
Ekde la 10-a jarcento slavoj vivis tie. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1393 en latina formo *"via Harohania sen de terra abbatis de Scala"*, en 1397 en hungara formo *"Gergew"*, en 1429 en slava formo *"Gywrdowo"*. En 1784 loĝis tie 169 vilaĝanoj (26 familioj) en 27 domoj, en 1828 239 vilaĝanoj en 25 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Gyurgyove,* poste ĝi rericevis la hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Gergőfalva 196 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Illava, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Ďurďové 195 homoj, (escepte unun ĉiuj slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika kapelo omaĝe al Dipatrino (Virga Maria) el la 18-a jarcento

## Eksteraj ligiloj 
* Ďurďové sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Považská Bystrica
Unuiĝinta Reĝlando de Portugalio, Brazilo kaj Algarvo

eta|Flago de la Unuiĝinta Reĝlando de Portugalio, Brazilo kaj Algarvo
La **Unuiĝinta Reĝlando de Portugalio, Brazilo kaj Algarvo** (en la portugala *Reino Unido de Portugal, Brasil e Algarves*), estas la nomo kiun ricevis la ŝtato regata de la Braganza dinastio inter 1815 kaj 1825.

En 1807 per la traktato de Fontainebleau la hispana reĝlando permesis la avancon tra sia teritorio de la napoleonaj trupoj en Portugalion, aliancito de Anglio. 

Tio motivigis la portugalan dinastion rifuĝiĝi en Rio de Janeiro kaj agnoski fakton: la graveco ekonomia kaj politika de Brazilo inter iliaj posedaĵoj. 

En 1634, Brazilo estis deklarita kiel princlando, kaj la titolo princo estus portita de la rekta heredanto al la portugala krono, en 1808 Johano la 6-a de Portugalio deklaris ĝin reĝlando, ĝis tiam princlando kaj vicreĝlando.  

## Vidu ankaŭ
* Algarvo
* Brazila Imperio
* Historio de Brazilo
* Reĝlando Portugalio

Kategorio:Eksaj landoj de Eŭropo
Kategorio:Eksaj landoj de Sudameriko
Kategorio:Historio de Portugalio
Kategorio:Historio de Brazilo
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1815
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1822
Dia Luca

**Dia LUCA** (*Dia Maria Luca*, naskiĝis la 13-an de aprilo 1912 en Karánsebes, Rumanio; mortis la 15-an de aŭgusto 1975 en Vieno, Austrio) estis koreografino en multaj filmoj. Krome ŝi intense instruis dancadon. Ekzemplo de lernantino de ŝi estas la aktorino Guggi Löwinger.

## Listo de filmoj 
Dia Luca faris la koreografion en multaj filmoj. Ekzemploj estas:

* 1959/1960  Gitarren klingen leise durch die Nacht
* 1957 Mit Rosen fängt die Liebe an
* 1954 Bei Dir war es immer so schön
* 1953 Hab' ich nur Deine Liebe
* 1950/1951 Frühling auf dem Eis
* 1949 Höllische Liebe

## Libro 
* ***Königinnen des Tanzes***, **(reĝinoj de danco)**, de **E. Probst** (2002) 

## Baletlernejo 
Estas ankaŭ ekde  1980 baletlernejo en St. Johann,  Pongau kun la nomo Dia Luca en Aŭstrio.	

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la Baletlernejo Dia-Luca en St. Johann, Pongau, Aŭstrio  
* listo de filmoj

Kategorio:Rumanaj dancistoj
Kategorio:Aŭstraj dancistoj
Kategorio:Koreografoj
Viena Ŝtata Operejo

eta|250ra|Viena Ŝtata Operejo, nokte

La **Viena Ŝtata Operejo** (, (prononco en la germana: ) estas la plej grava operejo de Vieno. La Viena Ŝtata Operejo estas mondfama. En 1869 ĥorestro ĝia estis Ernst Frank.

## Vidu ankaŭ 
* Popola Operejo Vieno
* Burgoteatrejo

## Kantistoj de la Operejo (elekto) 
* Anna Gonda

## Aliaj membroj de la Operejo (elekto) 
* Nicola Guerra, baletisto

## Eksteraj ligiloj 
* Viena Ŝtata Operejo, oficiala paĝo 
* oficiala paĝoj de ĉiuj ŝtataj teatroj kaj operejoj, germane 
* oficiala paĝoj de ĉiuj ŝtataj teatroj kaj operejoj, angle 
* http://www.artforart.at/Content.Node/content/produkte/kostueme/kostueme.de.php 
* Biletoj por grandaj vienaj operejoj kaj Burgoteatrejo: ticketinfo @ artforart.at

Kategorio:Operejoj en Aŭstrio
Kategorio:Konstruaĵoj en Interna urbo (Vieno)
Kategorio:Teatroj en Vieno
La Chaux-des-Breuleux

**La Chaux-des-Breuleux** estas komunumo en la distrikto Franches-Montagnes en Kantono Ĵuraso, Svislando. Ĝi havis 80 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
La vilaĝo, kiu laŭ loĝantaro apartenas al la plej malgrandaj de la kantono, situas ĉe la suda flanko de altebenaĵo de la Liberaj Montoj sur alteco de 1016 m s.m. En la oriento de la komunumo troviĝas la marco *La Tourbière*.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 4,1 km², de kiuj 23% estas kovritaj de arbaro, 72% servas por agrikulturo kaj 2% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo La Chaux-des-Breuleux limas en nordo al Saignelégier, en oriento al Tramelan (BE), en sudoriento al Mont-Tramelan (BE), en sudsudoriento al Courtelary, en sudokcidento al Les Breuleux, kaj en nordokcidento al Muriaux.

## Trafiko 
La komunumo La Chaux-des-Breuleux situas flanke de la gravaj aŭtomobilaj trafikvojoj, sed ĝi disponas pri stacidomo ĉe la mallarĝŝpura trajnlinio de la Ĵurasaj Fervojoj de Le Noirmont al Tramelan.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de La Chaux-des-Breuleux datiĝas el la jaro 1397 kiel *La Chaux*.

Dum mezepoko La Chaux-des-Breuleux apartenis al la Senjorejo Liberaj Montoj, kiu troviĝis sub la regado de la Princepiskopejo Bazelo. Post la Franca Revolucio de 1792 La Chaux-des-Breuleux apartenis dum unu jaro al la Raŭraka Respubliko kaj tiam de 1793 ĝis 1800 al la franca departemento *Mont-Terrible*, kiu tiam estis integrita al la departemento Haut-Rhin. En la jaro 1815 la Viena Kongreso atribuis la komunumon La Chaux-des-Breuleux al la distrikto Franches-Montagnes de la svisa Kantono Berno. Ekde la 1-a de januaro 1979 La Chaux-des-Breuleux apartenas al la nove fondita Kantono Ĵuraso.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* La Chaux-des-Breuleux (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* La Chaux-des-Breuleux en la Historia Leksikono de Svislando
Berna Ĵuraso (administra regiono)

eta|300x300ra|Mapo de la administra regiono Berna Ĵuraso
**La administra regiono Berna Ĵuraso** estas administra unuo de Kantono Berno, kiu kreiĝis kadre de la reformo de la malcentra administracio de la kantono kun efiko de la 1-a de januaro 2010. Ĝia teritorio kovras la tutan regionon de la Berna Ĵuraso kaj kongruas kun ĝia ununura administra distrikto, nome la administra distrikto Berna Ĵuraso.
Happy Feet 2

***Happy Feet Two*** (***Feliĉaj Piedoj 2***) estas usona-aŭstralia komputil-animacia familia filmo reĝisorita de George Miller, kiu jam kunreĝisoris la originalan filmon *Happy Feet*, kies daŭrigo estas *Happy Feet Two*. Kvankam la filmo prezentas fikciajn antarktiajn bestojn kiel ĉefaj roluloj (unuavice pingvenoj, kriloj kaj marelefantoj), en la anglalingva dublado partoprenas pluraj konataj anglalingvaj filmaj steluloj - inter ili Elijah Wood, Robin Williams, Hank Azaria, Brad Pitt, Matt Damon, Pink, Sofía Vergara, Common, Hugo Weaving, Richard Carter, Magda Szubanski kaj Anthony LaPaglia. La filmo estis produktita de *Dr. D Studios* en Sidnejo, Aŭstralio.

La filmo premiere prezentiĝis en nordamerikaj kinejoj la 18-a de novembro 2011 en la tridimensiaj kinfilmaj formatoj *Digital 3D* kaj *IMAX 3D*.
__NOTOC__

## Anglalingvaj voĉoj 
* Elijah Wood kiel *Mambo*
* Robin Williams kiel *Ramón/Lovelace*
* Pink kiel *Gloria*
* Hank Azaria kiel *The Mighty Sven* (La Potenca Sven)
* Brad Pitt kiel *Will* la Krilo
* Matt Damon kiel *Bill* la Krilo
* Ava Acres kiel *Erik*
* Meibh Campbell kiel *Boadica*
* Lil P-Nut kiel *Atticus*
* Carlos Alazraqui kiel *Nestor*
* Johnny A. Sanchez kiel *Lombardo*
* Lombardo Boyar kiel *Raul*
* Jeffrey Garcia kiel *Rinaldo*
* Magda Szubanski kiel *Miss Viola* (F-ino Viola)
* Sofía Vergara kiel *Carmen*
* Anthony LaPaglia kiel *Alpha Skua*
* Michael Cornacchia kiel *Frankie*
* Danny Mann kiel *Dino* (Brokebeak)
* Gabe Newell kiel Granda orcino
* Hugo Weaving kiel *Noah the Elder* (Noaĥo la Plejaĝulo)
* Richard Carter kiel *bryan The Beach Master* (Bryan La Plaĝa Mastro), marelefanto
* Common kiel *Seymour*
* Elizabeth Daily provizas la kantadajn voĉojn por *Erik* kaj *Boadica*

## Muziko 
La kantisto Pink komponis originalan kanzonon por la filmo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Usonaj animaciaj filmoj
Kategorio:Fikciaj pingvenoj
754 Malabaro

**754 Malabaro** estas sufiĉe granda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la germana astronomo August Kopff, la  elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la javaa urbo Malabaro.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de August Kopff
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1906
Mellieħa

**Mellieħa** estas granda vilaĝo kun tiel nomita loka konsilio (komunumo) en Malto.

## Loĝantaro 
En , sur la komunuma areo de 22,6 kvadrataj kilometroj vivis .

## Geografio 
Mellieħa (prononcu *Mliĥa*) situas en la nordo de la ĉefinsulo Malto. Al la komunumo apartenas la fama strando en la golfo de Mellieħa, kiu estas la plej bela sablostrando de la tuta insulo. La vilaĝo mem situas sur monteto inter la Golfo de Mellieħa kaj la Golfo de Sankt-Paŭlo. Ĉe la norda flanko de la vilaĝo sur la pinto de la monteto tronas sur teraso kvazaŭ kiel fortikaĵo la granda preĝejo, kiu dominas la tutan regionon. Norde de la golfo de Mellieħa sur pinto de alia monteto staras la fama Ruĝa Turo el la epoko de la kavaliroj. Tute en la nordo de la komunumo situas la haveno, de kie ekveturas la pramo al la insulo Gozo.

## Ekonomio 
Nuntempe la komunumo ĉefe vivas de turismo. Ĉirkaŭ la sablostrando de Mellieħa, kiu estas la plej bela plaĝo de la insulo, troviĝas diversaj grandaj hoteloj kaj multnombraj feriloĝejoj kaj ferio-kluboj.

## Trafiko 
La kvarŝpura ĉefvojo en grandaj kurboj kondukas okcidente preter la vilaĝocentro. La publika transporto funkcias per la flavaj busoj de Malto, kiuj tamen nur duonhore cirkulas kaj kies kapacito ofte ne sufiĉas. Post la naŭa vespere ne plu estas busoj, kio kaŭzas, ke la privataj aŭtomobiloj regule ŝtopas la centron de la vilaĝo. Grava estas la pramo-konekto al Gozo, kiu funkcias tage kaj nokte kaj estas la ĉefa ebleco por akiri la najbaran insulon. Ankaŭ la boatoj al la malgranda insulo Comino ekveturas de Mellieħa, ĉe la norda flanko de la komunumo apud la hotelo Riviera Ressort.

## Historio 
Kiel multaj trovitaj objektoj kaj iloj montras jam en la 3-a jarmilo antaŭ Kristo dum neolitiko en Mellieħa setlis homoj ĝis dum la bizanca epoko. Post la konkeroj fare de la araboj la regiono estis forlasita. Kiam la insulo en la jaro 1530 estis transdonita al la Kavaliroj de Malto, ili konstruis kiel en multaj aliaj lokoj sur la insulo ankaŭ en Mellieħa fortikaĵojn kaj la preĝejon de Nia Sinjorino de Mellieħa, kiu fariĝis unu el la plej gravaj pilgrimejoj sur la tuta arkipelo.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la loka konsilio de Mellieħa

## Bildoj 

Dosiero:Mellieha preghejo 056.JPG|Preĝejo de Nia Sinjorino de Mellieħa
Dosiero:2011-09-24 Malta (Foto Dietrich Michael Weidmann) 009.JPG|Preĝejo de Nia Sinjorino de Mellieħa kaj preĝeja monto
Dosiero:Mellieha preghejo 089.JPG|Vilaĝa centro kun rigardo al la preĝejo
Dosiero:Mellieha strando 021.JPG|La strando de Mellieħa
Dosiero:Mellieha 095.JPG|Ĉefstrato de Mellieħa
Dosiero:Filmset Popeye.JPG|La "vilaĝo de Popeye"
Dosiero:2011-09-24 Malta (Foto Dietrich Michael Weidmann) 015.JPG|Rigardo de la preĝeja teraso al la golfo
Dosiero:2011-09-24 Malta (Foto Dietrich Michael Weidmann) 016.JPG|Loĝkvartalo en la urbocentro
Dosiero:2011-09-24 Malta (Foto Dietrich Michael Weidmann) 024.JPG|Rigardo de la preĝejmonto al la okcidenta flanko
Dosiero:2011-09-24 Malta (Foto Dietrich Michael Weidmann) 031.JPG|La okcidenta marbordo de Mellieħa

## Vidu ankaŭ 
* Vilaĝo de Popeye
Vikinga koloniado en Ameriko

[eta|300ra|Vikinga loĝloko de [L'Anse aux Meadows (Novlando, Kanado), malkovrita en 1960 kaj deklarita kiel Monda Heredaĵo de Unesko.]]
La **vikinga koloniado en Ameriko** komenciĝis, kiam la vikingoj esploris kelkajn areojn de Norda Atlantiko, kiuj inkluzivis la insulon Gronlando kaj parton de la marbordo de Nordameriko, ekde la 10-a jarcento.
Kvankam la vikinga kolonio en la glacia insulo Gronlando eble daŭris 500 jarojn, la setlejoj en vera Nordameriko estas etaj kaj mallongdaŭraj pro kio ne ekzistis kolonioj en la amerika kontinenta teritorio.

La alveno de vikingoj en Amerikon kelkfoje estas konsiderata kiel provokema aserto kiu pridubigas la tradician atribuadon al Kristoforo Kolumbo esti la unua eŭropano kiu atingis Amerikon. Nuntempe oni konfirmas ke la vikingoj atingis la insulon Novlando per la malkovraĵoj en L'Anse aux Meadows, sed ne ke atingis la kontinentan mason. La etskala vikinga setlejo L'Anse aux Meadows en Novlando, deklarita Monda heredaĵo de UNESKO, estas la sola reala spuro kiun la nordianoj lasis en nordamerika teritorio.

La celo de la vikingoj alveninte en Amerikon estis ĉefe la regado sur la navig-vojoj kaj la enspez-rajtoj por vendado en Eŭropo de bestoj kaj aliaj bonhavaĵoj.

La nordiaj sagaoj, du vikingaj tekstoj el la 13-a jarcento, estas la unua eŭropa verkita fonto kiu parolas pri Ameriko. Tie ili mencias kvar amerikajn regionojn: *Groenland* (Verda Lando), *Helluland* (Rojlando), *Markland* (Arbarlando) kaj *Vinland* (Vinlando).

Kategorio:Historio de Ameriko
Kategorio:Vikingoj
Prečín

:*Eble vi serĉas Přečín.*

**Prečín,** hungare **Soltészperecsény** [ŝoltéspereĉEnj] estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. Ankaŭ vilaĝeto apartenas al la municipo.

## Situo 
Prečín situas inter montoj 635 kaj 704 m-ojn altaj, laŭ flankovojoj. Považská Bystrica troviĝas je 8&nbsp;km-oj.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la antaŭhistoriaj tempoj. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1385 en formo *"Prichen"*. En 1784 loĝis tie 334 vilaĝanoj (54 familioj) en 50 domoj, en 1828 437 vilaĝanoj en 45 domoj. En 1847 pro tifo 104 vilaĝanoj mortis. En 1884 granda inundo okazis. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Precsin,* poste ĝi ricevis novan nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Soltészperecsény 502 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Vágbeszterce, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Prečín 1340 homoj, (1329 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika gotika preĝejo, en la 16-a jarcento renesanciĝis, en 1798 barokiĝis
* baroka kapelo omaĝe al Sankta Antonio de 1758, en 1909 renoviĝis

## Eksteraj ligiloj 
* Prečín sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Považská Bystrica
Joanny-Philippe Lagrula

**Joanny-Philippe LAGRULA** (1870 -1941) estis franca astronomo. Li estras foje menciita sub la nomo "Philippe Lagrula".

En 1901 li prezentis sian doktorecan disertaĵon : *Studo pri la kaŝadoj de stelamasoj far de Luno kun norma katalogo de la Plejadoj* al la Universitato de Liono. Tiatempe, la kaŝadoj de la Plejadoj grave utilis por kontroli la kongruecon de la reala lokalizo de Luno kun tiu antaŭkalkulata.

Li laboris en la observatorio de Liono, ĝis la  kiam li iĝis direktoro de la observatorio de Kito dum kelkaj jaroj. Poste li laboris en la observatorio de Nico
ĝis 1924 ; li estis ties direktoro inter 1931 kaj 1938, kiel posteulo de François Gonnessiat, emerito.

Lia filo, Jean-Louis Lagrula, estis ankaŭ astronomo.

Li malkovris la asteroidon *775 Lumière* la .

La asteroido 1412 Lagrula estis tiel nomata en lia honoro.

## Noto kaj referencoj 
Lagrula
Lagrula
Lagrula
Lagrula
Pružina

**Pružina** [pruĵina], hungare **Barossháza** [baroŝhAza] estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. Ankaŭ vilaĝeto apartenas al la municipo.
300ra|eta|Pružina situas en la plej griza parto

## Situo 
Pružina situas sub monto 684 m-ojn alta en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Považská Bystrica troviĝas je 16&nbsp;km-oj.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1272 en formo *"Prusina"*. En 1784 loĝis tie 1503 vilaĝanoj (274 familioj) en 270 domoj, en 1828 1161 vilaĝanoj en 203 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Pruzsina,* poste ĝi ricevis novan nomon honore al Gábor Baross. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Barossháza 1498 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Illava, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Pružina 1907 homoj, (1886 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika gotika paroĥa preĝejo omaĝe al Sankta Sofia, en 1759 trakonstruiĝis, en 1870 turo alkonstruiĝis
* pilgrimloka kapelo omaĝe al Dipatrino (Reĝino de Rozario) de 1877, en la 19-a j.c. trakonstruiĝis
* akvofalo

## Famulo 
* tie naskiĝis ministro Gábor Baross en 1848

## Eksteraj ligiloj 
* Pružina sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Považská Bystrica
Sabla Printempo

eta|SP 2010 - komputila trejnado
eta|250ra|SP 2010 - komuna foto
**Sabla Printempo** estis Esperanto-aranĝo, ekde 2006 ĝis 2015 organizata kutime en aprilo de Esperanto-klubo "La Ponto" Písek (Ĉeĥio).
La vorto "Sabla" estas uzita ĉar nomo de la gastiganta urbo Písek signifas en la ĉeĥa lingvo ĝuste "sablo" (pro la en mezepoko orhava rivero Otava, ĉe kiu la urbo etendiĝas).

Ekde 2007 la renkontiĝo ekhavis la subtitolon *"Esperanto en Interreto"* kaj estas en Esperantujo ŝajne unika pro sia daŭra koncentriĝo pri intensa trejnado de esperantistoj rilate al uzado de komputilaj teknologioj.

En 2008 ĝis 2010 la aranĝo okazis kunlabore kun Ĉeĥa Esperanto-Junularo kaj E@I kaj al konstantaj lektoroj apartenas ekz. Peter Baláž, Marek Blahuš, Miroslav Malovec, Yves Nevelsteen kaj Vladimír Türk.

Krom "Esperantaj retpaĝaroj" kaj "Interretaj servoj" ĉiu jaro estis kutime dediĉita al specialaj temoj:

* 2007 Kreado de retpaĝaroj kaj tradukado de turismaj tekstoj
* 2008 Vikipedio
* 2009 Ciferecigo de E-dokumentoj kaj kreado de sondosieroj
* 2010 ĈEA-retpaĝaro, ciferecigo de fotaĵoj kaj kreado de E-filmetoj (subtekstigado kaj dublado)
* 2011 Tradukado de turismaj tekstoj, kreado de E-filmetoj. La aranĝo okazis en la urbo Milevsko.

* En 2012 ĝis 2015 la aranĝo okazis en sabloŝtona regiono de Bohemia Paradizo, kadre de la printempaj Lingvaj Seminarioj, organizataj de Jindřiška Drahotová en la pensiono ESPERO en Skokovy. La ĉefa temo (krom 2012) tiam fariĝis sonregistraĵoj.

En 2008-2010 la aranĝo sukcese okazis kun financa subteno de la urbo Písek el fondaĵo por evoluigo de la regiona turismo, t.e. esperantistoj ne estis subtenataj pro Esperanto mem, sed kiel partneroj kreantaj en Esperanto modernajn turismajn materialojn pri la Sudbohemia regiono.

Por bezonoj de la partoprenantoj estis trifoje eldonita kompaktdisko kun abundaj klerigaj materialoj pri komputilumado.

Idea patrino de la aranĝo kaj programestrino estis prezidantino de la loka klubo kaj en 2008-2016 ĈEA-estraranino, okupiĝinta i.a. pri ĈEA-projektoj Pavla Dvořáková, la organizan flankon ĝis 2011 prizorgis ŝia edzo Vladimír Dvořák.

Kontakto al la organizantoj: pisek ĉe esperanto.cz.

## Ligiloj 
### Referencoj 
* Dvořáková, Pavla. *La kvina Sabla Printempo*. En: Ondo de Esperanto, 2010, n-ro 6 (187)
* Dvořáková. Pavla. *Co mají společného esperanto, Písek a Internet?* En: Písecké postřehy, 21.4.2009 *ĉeĥlingve*
* Nevelsteen, Yves. *Raporto pri Sabla Printempo 2009*. En: Esperantisto slovaka, 2009. n-ro 2

### Eksteraj ligiloj 
* Raporto pri Sabla Printempo 2008 en *Starto* n-ro 2 p.&nbsp;38-39
* Gabalda Liba - Raporto pri SP 2009 en *Venezuela Stelo* n-ro 83, p.&nbsp;12

Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Ĉeĥio
Kategorio:Esperanto en 2006
Kategorio:Písek
Martin Waldseemüller

[eta|maldekstre|200px|Martin Waldseemüller (fantazia portreto el la [19-a jarcento)]]
**Martin WALDSEEMÜLLER**  (1470, Wolfenweiler ĉe Freiburg - ĉirkaŭ 1520, Saint-Dié, Loreno) estis kartografo kaj geografo el nuna Germanio.

Li naskiĝis en Wolfenweiler ĉe Freiburg. En 1507 Waldseemüller realigis grandan mondmapon kaj malgrandan terglobon kun geografia ŝlosilo nomata *"Cosmographiae Introductio"* (="Enkonduko en kosmografion"). Ĝi enhavis la rakontojn de la vojaĝoj de la naviganto el nuna Italio Amerigo Vespucci, kaj en la tri verkaĵoj unuafoje aperis la nomo Ameriko (originale: "AMERICA") por la tiamaj novesploritaj teritorioj. Lia Mara Ĉarto (1516) estas alia mondmapo kun gravaj korektoj kaj plibonigoj. Oni pensis ke la du mapoj estis perditaj ĝis 1901, kiam troviĝis po unu sola ekzemplero en kastelo en Virtembergo.

Kategorio:Germanaj kartografoj
Kategorio:Memoro de la Mondo
Stupné

:*Eble vi serĉas Stupná.*

**Stupné,** hungare **Osztopna** [ostopna] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Stupné situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Považská Bystrica troviĝas je 10&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1416 en formo *"Stupiczna"*. En 1784 loĝis tie 396 vilaĝanoj (75 familioj) en 80 domoj, en 1828 552 vilaĝanoj en 63 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Sztupna,* poste ĝi ricevis novan nomon. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Osztopna 502 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Vágbeszterce, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Stupné 691 homoj, (ĉiuj slovakoj).

## Vidindaĵoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Stupné sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Považská Bystrica
Róza Czukrász

**Róza Czukrász** [cukrAs], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Czukrász Róza** estis hungara pedagogino. Ŝia edzo estis János Tomcsányi.

 naskiĝis  en Kolozsvár (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Cluj en Rumanio), ŝi mortis  en Érd.

## Kariero
Czukrász finis porinstruistan lernejon en Koloĵvaro en 1880 kaj ŝi estis guvernantino por 4 jaroj en Páncélcseh. De 1884 ŝi estis lernejestrino-instruistino en Kolozs, Kolozsvár, de 1899 ĝis 1909 en Mátyásföld. En 1906 la MTA distingis ŝin kun Wodianer – premio.

## Verkoj
**Fonomimikai gyakorlatok az olvasás és írás tanításához* (Bp., 1901);
**A magyar gyermek első könyve* (Bp., 1903);
**Nyelvgyakorló vezérkönyv* (Bp., 1908);
**Az olvasás-tanítás módszerének fejlődése* (Léva, 1910).

## Fonto
* Magyar Életrajzi Lexikon 

Kategorio:Hungaraj instruistoj
Surtera moviĝo

dekstra|eta|250ra|Ekzemplo pri surtera moviĝo.
**Surtera moviĝo** evoluiĝis, de kiam bestoj adaptiĝis de akva al tera medio. La problemoj inter bestaj moviĝoj enakva kaj surtera malsamas, tiel surtere malgrandiĝis frotado, sed grandiĝis la efikoj de gravito.

## Vidu ankaŭ 
* Moviĝo de la vertebruloj
* Planta moviĝo

## Bibliografio 
* Charig, A.J. (1972) The evolution of the archosaur pelvis and hind-limb: an explanation in functional terms. In Studies in Vertebrate Evolution (eds K.A.Joysey and T.S.Kemp). Oliver & Boyd, Edinburgh, pp.&nbsp;121–55.
* Reilly, Stephen M. and Elias, Jason A. 1998, Locomotion in alligator mississippiensis: kinematic effects of speed and posture and their relevance to the sprawling-to-erect paradigm , J. exp. Biol 201,2559-2574.
* García-París, M. & Deban, S. M. 1995. A novel antipredator mechanism in salamanders: rolling escape in Hydromantes platycephalus. Journal of Herpetology 29, 149-151.
* Tenaza, R. R. 1975. Pangolins rolling away from predation risks. Journal of Mammalogy 56, 257.

## Eksteraj ligiloj 
* Adaptatiĝo de kurantaj bestoj 
* Moviĝo de krokodiloj
* Moviĝo de tetrapodoj 
* Prelego pri rampado ĉe Berkeley
* Moviĝo de vermo

Kategorio:Zoologio
Kategorio:Movo
Ignác Török

**TÖRÖK Ignác** (toeroek) estis hungara honvedgeneralo, unu el la 13 martiroj de Arad naskita en Gödöllő la 23-an de junio 1795 kaj ekzekutita en Arad la 6-an de oktobro 1849.

## Kariero 
Török studis en Vieno en la akademio de militinĝeniero. Mallongtempe li servis en la reĝa gardistaro. Dum la hungara revolucio de 1848 li estis majoro direktoro de fortigo de Károlyváros, poste vickolonelo, direktisto de la fortigaj laboroj de Komárom. De 29-a de januaro 1849 kiel generalo li estis komandanto de la fortikaĵo Komárom ĝis 10-a de marto. En junio li direktis la ruinigon de fortigaĵoj de Buda konstruitaj de Hentzi, poste laboris ĉe la fortigo de Segedo. Siajn lastajn tagojn li pasigis en la tendaro de Artúr Görgey en Arado.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon 

Torok, I.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Torok, I.
Mirat

**Mirat** (,  (, ) estas industria kaj universitata urbo apartenanta al la ĉefurba regiono en subŝtato Utar-Pradeŝo en federacia ŝtato Barato.

Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
eta|maldekstre|Skribita ŝtono de Aŝoko

## Bazaj informoj 
* Areo: 141&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 219 m
* Loĝantaro: 1&nbsp;074&nbsp;200 en 2001
* Horzono: UTC + 05:30
* Poŝtkodo: 2500xx
* Telefonkodo: (91)121
* Aŭtokodo: UP-15
* 

## Geografio 
Gaziabad troviĝas 43, ĉefurbo Delhio 61, Moradabad 105, Saharanpur 111, Aligarh 127, subŝtata ĉefurbo Laknaŭo 398, Mumbajo 1218, Kolkato 1284 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
Arkeologoj trovis restaĵon de urbo Alamgirpur iom for (23 mejlojn), kiu apartenis al la frua Induso-civilizacio. Mirat estis centro de budhismo dum regado de Aŝoko. En 1192 oni alikonstruis ĉiujn hindutemplojn al moskeoj. En 1398 Timur Lenk invadis la urbon. Dum dominado de britoj okazis ribelo en 1857. Post la sendependiĝo ribeletoj okazis en 1982 kaj en 1987. En 2006 pro incendio 50 homoj mortis.

## Trafiko 
La plej proksima flughaveno troviĝas je 80 km-oj, sed nun jam konstruiĝas la pli nova. La vojaj kaj fervojaj kontaktoj estas bonaj. Interne aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn.

## Klimato 
Mirat havas tre sekajn somerojn kun temperaturo pli ol 40 °C kaj malvarmajn vintrojn. La somero daŭras de aprilo ĝis julio. Inter novembro-januaro kelkfoje eĉ frostas. Inter novembro kaj februaro la la videbleco estas preskaŭ nulo pro la nebulo kun temperaturo iom pli, ol frostopunkto.

## Vidindaĵoj 
* diversaj preĝejoj
* universitato
* islama urboparto

## Vidu ankaŭ 
* Listo de milionurboj
eta|maldekstre|Templo nokte en Mirat

Kategorio:Urboj de Utar-Pradeŝo
Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Milionurboj
Kastiliaj reĝlandoj de Indioj

eta|280px
La kastiliaj reĝlandoj de Indioj estas la teritorioj (inkluzive de la insuloj en Karibio) jure aneksitaj al la Kastilia Krono post la malkovro kaj koloniado de Ameriko, kiuj ekde tiu tempo ĝis la sendependeco de iliaj teritorioj, estis parto de la reĝaj posedaĵoj de la Hispana Monarkio.
La jura bazo de tiu politika pozicio baziĝas sur pontifika donaco favore al la Katolikaj Gereĝoj, per peto de ili mem al la papo Aleksandro la 6-a. La Katolika Eklezio, reprezente de la kristanaro, cedis al la hispanaj gemonarkoj la malkovritajn kaj malkovrotajn teritoriojn en la Nova Mondo. La reĝlandoj de Indioj tiam fariĝis malsamaj reĝlandoj disde la reĝlando Kastilio, same kiel aliaj reĝlandoj ligitaj al la kastilia krono, kiel Aragono, Navaro, Granado kaj cetere; kvankam sen ilia reprezentado en la kortego.

Tiel la Kastiliaj Reĝlandoj de Indioj, estis apartaj reĝlandoj, sed dependaj de la Reĝlando Kastilio. Tial Kastilio konvertiĝis en supera administra hierarkio sen la kontrolo de Indioj. La reĝlandoj de Indioj troviĝis en meza situacio inter tuta egaleco kun Kastilio kaj tuta submetiĝo al ĝi.

Kategorio:Historio de Ameriko
Kategorio:Historio de Hispanio
755 Quintilla

'*755 *Quintilla'''* estas malgranda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Joel Hastings Metcalf elde Taunton (Masaĉuseco).

## Nomo 
Ĝi ricevis la virinan italan nomon "*Quintilla''" por la nura kialo, ke ĝis nun nenia planedo havis nomon komencatan per "Q".

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Joel Hastings Metcalf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1908
Malnova burgoteatrejo

La **Malnova burgoteatrejo**, , , estis ĝis 1888 al Miĥaelo-er placo, en Vieno, Austrio, fonetike *"Miĥaeler-platc, vien"*.

## Vidu ankaŭ 
* Burgoteatrejo
* pri malnova burgoteatrejo en germana vikipedio Burgtheater.

Kategorio:Teatroj en Vieno
Kategorio:Naciaj teatroj
Kategorio:Konstruaĵoj en Interna urbo (Vieno)
Carmen Cervera

**María del Carmen Rosario Soledad CERVERA Y FERNÁNDEZ DE LA GUERRA**, baronino vidvino de THYSSEN-BORNEMISZA, María del Carmen Rosario Soledad FREIFRAU VON THYSSEN-BORNEMISZA DE KÁSZON, popole Tita CERVERA aŭ Tita THYSSEN), (Sitges, 23-a de aprilo 1943) estas hispana entreprenistino kaj famulino.

Ŝi estis Miss Hispanio en 1961 kaj edzino de Lex Barker aktoro kiu famiĝis per roloj de Tarzan, Espartaco Santoni, ankaŭ aktoro, kaj Hans Heinrich von Thyssen-Bornemisza, riĉa aristokrato.

## Eksteraj ligiloj 
* IMDB 
* HOLA
* GENEALL.net

Kategorio:Artkolektistoj
Kategorio:Hispanaj nobeloj
Kategorio:Hungaraj nobeloj
Kategorio:Germanaj nobeloj
Kategorio:Hispanaj socialistoj
Irisberto Herrera

**Irisberto HERRERA** (Kubo, 7-a de decembro 1968) estas hispana-kuba ŝaka grandmajstro.

Li havis Elo-nombron de 2458 (FIDE rangolisto, januaro 2008), li venkis en la Konkurso Junula de Kubo de ŝako en 1986 kaj venkis en la Kuba Ŝaka Ĉampionumo kun *Julio Becerra* en 1996.

Ekde 1996, li pasigis pli da tempo en la hispana aŭtonoma komunumo Galegio ol en sia naskiĝa lando Kubo kaj decidis preni hispanan naciecon. Li estas registrita ĉe FIDE por la hispana asocio ekde 2007, sed post 2004 li nur ludis teamturnirojn sur hispanaj kaj regionaj niveloj. Li instruas ŝakon en pluraj lernejoj en Madrido ekde 2006 kaj estas la organizanto de ŝakturniroj.

Kategorio:Grandmajstroj
Kategorio:Hispanaj ŝakistoj
Kategorio:Kubaj ŝakistoj
Yuniesky Quezada

**Yuniesky QUEZADA PÉREZ** (Villa Clara, 31-a de julio 1984) estas hispana-kuba ŝaka grandmajstro ekde 2005. Quesada estis la kvara kubano kiu superis la 2600 Elo poentojn laŭ la FIDE rangolisto de julio 2010.

Li havis Elo-nombron de 2546 (laŭ la FIDE rangolisto, januaro 2008), li venkis en la Kuba Ŝaka Ĉampionumo de 2008 kaj 2011.

Li reprezentis Kubon en 5 ŝakolimpikoj, Calvia 2004, Turino 2006, Dresdeno 2008, Ĥanti-Mansijsko 2010 kaj Istanbulo 2012.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
*Artículo sobre su victoria en el Campeonato de Cuba, 2008

Kategorio:Hispanaj ŝakistoj
Kategorio:Kubaj ŝakistoj
Kategorio:Grandmajstroj
Marina Arrate

**Marina ARRATE Palma** (Osorno, 14-a de februaro 1957) estas Ĉilia verkistino kaj psikologino.

Ŝi studis psikologion en la Pontifika Katolika Universitato de Ĉilio kaj en la Universitato de Concepción.

Ŝi komencis eldoni en la revuo LAR en 1985. Ŝi estis direktorino de la eldonejo Libros de la Elipse kaj instruistino de pluraj centroj: Universidad Tecnológica Metropolitana, la *Centro de Género y Cultura de América Latina* (CEGECAL) de la Universidad de Chile…

## Listo de verkoj 
* *Este Lujo de Ser*, 1986, Editorial LAR, Concepción.
* *Máscara Negra*, 1990, Editorial LAR, Concepción.
* *Tatuaje*, 1992, Editorial LAR, Concepción.
* *Compilación de su Obra Publicada*, 1996, Editorial Tierra Firme, Buenos Aires, Argentina.
* *Uranio*, 1999, Editorial LOM, Santiago.
* *Trapecio*, 2002, Editorial LOM, Santiago.
* *El Libro del Componedor*, 2008, Sello Editorial Libros de la Elipse, Santiago.
* *Satén*, 2009, Editorial Pen Press , New York, EE.UU.
* *Carta a Don Alonso de Ercilla y Zúñiga*, Memoria Poética. Reescrituras de la Araucana, 2010

## Premioj 
* Premio Municipal de Poesía de Santiago 2003, *Trapecio*.

## Eksteraj ligiloj 
* Poemas de Marina Arrate
* Reseñas, presentaciones, artículos y otros 

Kategorio:Ĉiliaj psikologoj
Kategorio:Hispanlingvaj verkistoj
Kategorio:Ĉiliaj poetoj
Třibřichy

Municipo **Třibřichy** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Chrudim, en ebena pejzaĝo ĉe rivereto Bylanka, 5&nbsp;km okcidente de la urbo Chrudim kaj 6&nbsp;km oriente de la urbo Heřmanův Městec. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
### Vilaĝo 
Třibřichy kaj ĝia ĉirkaŭaĵo estis jam en prehistoria tempo prisetlitaj. Atestas pri tio multaj trovaĵoj, aparte ĉe estinta brikfarejo estis trovitaj prehistoriaj argilaj kaj bronzaj vazoj, ŝtonaj iloj, ostoj, cervaj, kapreolaj kaj boacaj kornaroj.

La unua historia skribaĵo pri Třibichy estas el la jaro 1415, kiam Kuneš el Třibřichy, krom aliuloj, subskribis peticion kontraŭ brulmortigo de magistro Jan Hus.

En la jaro 1896 en la vilaĝo ekestis brulego, per kiu estis detruitaj kelkaj domoj. Novaj domoj estis konstruitaj je lokoj laŭ reguliga plano kaj tiel aspekto de la vilaĝo tre ŝanĝiĝis. En la jaro 1899 estis al la vilaĝo konstruita nova ŝoseo.
Omaĝe de viktimoj de la unua mondmilito estis ankaŭ en Tibřichy konstruita monumento.

### Lernejo 
En la jaro 1715 estis en la vilaĝo fondita unuklasa lernejo, sed pli malfrue pro multo da infanoj ĝi nesufiĉis kaj la komunumo konstruigis en la jaro 1859 novan, duklasan lernejon kaj en la jaro 1895 al ĝi alkonstruis eĉ la trian klason.

### Brikfarejo 
En la jaro 1895 estis en Třibřichy konstruita ronda brikfarejo. Tiu bone prosperis, sed post la dua mondmilito ĝi tamen estis neniigita.

## Loĝantaro 
## Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro de mikroregiono Chrudim 
* Paĝaro de mikroregiono okcidente de Chrudim 
* Militista pietloko 

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Municipoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
Carmen Lomana

**María del Carmen FERNÁNDEZ DE LOMANA GUITIÉRREZ**, **Carmen LOMANA** (Leono, 1-a de aŭgusto 1948) estas hispana entreprenistino kaj famulino, vidvino de la industria dizajnisto Guillermo CAPDEVILA.

## Vivo 
Unua de la ok filoj de la vaska-franca bankiero Heliodoro Carmelo FERNÁNDEZ DE LOMANA Y PERELÉTEGUI kaj de María Josefa GUTIÉRREZ-GARCÍA Y FERNÁNDEZ-GETINO, asturleona kun kubaj radikoj. Ŝi studis filozofion en Londono kaj ŝi laboris en Banco de Bilbao kaj Banco de Santander.

## Televido 
* *Las joyas de la corona* (2010), Telecinco.
* *Sálvame* (2010), Telecinco.
* *¡Más que baile!* (2010), Telecinco.
* *Sálvame Deluxe* (2009 y 2010), Telecinco.
* *Paz en la tierra* (2009), Canal Sur.
* *DEC* (2009), Antena 3.
* *Ratones coloraos* (2009), Canal Sur.
* *Sé lo que hicisteis...* (2009), LaSexta.
* *Comando actualidad* (2009), TVE.
* *Punto DOC* (2008), Antena 3.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Hispanaj entreprenistoj
Kategorio:Hispanaj socialistoj
Afero

**Afero** laŭ PIV estas
# ĉio, kio estas en la mondo, konkreta aŭ abstrakta, montrata en nedifinita maniero,
# tio, pri kio oni okupiĝas, kion oni faras aŭ intencas fari,
# tio, kio koncernas la privatajn aŭ publikajn interesojn,
# tio, kio estas diskutata antaŭ juĝisto(j),
# tio, kio estas diskutata inter proponanto kaj postulanto,
# la Esperanto-movado.

## Kelkaj aferoj laŭ la tria aŭ kvara vortosignifo 
Kelkaj aferoj laŭ la tria aŭ/kaj kvara vortosignifo havas apartajn vikipediajn artikolojn. Inter ili, ekzemple, estas:

* La **Rjutin-afero** de 1932 estis la lasta klopodo oponi la sovetan gvidanton Josif Stalin en la Soveta Komunista Partio . 

* La **Beilis-afero** (ankaŭ Bejlis) baziĝis je murdproceso de 1911 ĝis 1913, okazinta en Kievo, Ukrainio. 

* La **Afero Sokal** estis ŝerca trompo pretigita de la fizikisto Alan Sokal, kiu prezentis artikolon por publikigo en la revuo pri postmodernaj kulturaj studoj *Social Text* (eldonita de la Universitato de Duke) en 1996.

* La **afero Robert Boulin** aŭ **afero Boulin** rilatas al la morto, la enketoj kaj la diskutoj, kiuj sekvis la morton de *Robert Boulin*, tiama laborministro de la franca registaro. Lia kadavro estis trovita la 30-an de oktobro 1979 en lago de la arbaro de *Rambouillet*.

## Vidu ankaŭ 
* Aĵo
* Objekto
* Amafero

Kategorio:Konduto
Kategorio:Vortoj
La Prohibida

**La Prohibida** (La Malpermesatino), antaŭe "La Perdida", artistnomo de **Amapola López** (Kadizo, 1971) estas hispana reĝinjo kaj kantisto.

De valencia patrino kaj eŭska patro, kun dek ses jaroj, li forlasis la domon de liaj gepatroj kaj li laboris kaj studis en diversaj urboj: Barcelono, Londono, Rio-de-Ĵanejro aŭ Romo. Li iniciatis kiel kantisto danke al lia ekskunulo, la artisto Luis MIGUÉLEZ en 1996.

## Filmaro 
* "Manuela, El Cinto" (de R. Robles Rafatal, 2001),

## Diskaro 
* 2001:***Alto Standing***
* 2005:***Flash***
* 2009:***Sr. Kubrick, ¿qué haría usted?***

## Eksteraj ligiloj 
* fonoteca.net
* MySpace

Kategorio:Hispanaj kantistoj
Kategorio:GLAT-muzikistoj
758 Mancunia

'*758 *Mancunia'''* estas mezgranda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Higia familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la sud-afrika astronomo Harry Edwin Wood, la  elde la Observatorio de la Unio en Johanesburgo.

## Nomo 
"*Mancunia*" estas "ina" formo de "*Mancunium''", latina nomo de Manchester, naskiĝurbo de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Harry Edwin Wood
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1912
Kategorio:Manĉestro