open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bondezirojn al vi

eta|
**Bondezirojn al vi** aŭ **Ni gratulas al vi** aŭ **Ĉion bonan al vi** estas la esperantigita titolo kaj unua verso de tradicia usona anglalingva kanto (*Happy Birthday to You*), per kiu oni gratulas personon okaze de ĉi ties naskiĝtago. Tiun kanton komponis du usonaj fratinoj instruistinoj en la jaro 1893 por uzi ĝin kiel ĉiutagan bonmatenan saluton en lernejo; ĝi estis registrita en 1935 kaj pro tio almenaŭ en Usono oni ne rajtas reprodukti la kanton publike senpage; en aliaj landoj tio eblas nur ekde 1985. Kutime tiun kanton akompanas ceremonia rito malŝalti lumojn kaj enmeti en la salonon torton kun lumigitaj kandeloj, dum la kantado la omaĝito blovos super la kandeloj kaj estingos ilin.

La tutan kanteton oni povas esperantigi, en formo kantebla laŭ la sama melodio, jene:

:Bondezirojn al vi,
:bondezirojn al vi,
:en la dato naskiĝa
:bondezirojn al vi.

\relative c' { \set Staff.midiInstrument = #"clarinet" \key f \major \time 3/4 \partial 4 c8. c16 | d4 c f | e2 c8. c16 | d4 c g' | f2 c8. c16 | c'4 a f | e( d\fermata) bes'8. bes16 | a4 f g | f2 \bar "|." } \addlyrics { Bon -- de -- zi -- rojn al vi, bon -- de -- zi -- rojn al vi, en la da -- to nas -- kiĝa, bon -- de -- zi -- rojn al vi. }

Aŭ, depende de la nomo de la gratulata persono:

:Bondezirojn al vi,
:bondezirojn al vi,
:bondezirojn (nomo),
:bondezirojn al vi.

:Bondezirojn al vi,
:bondezirojn al vi,
:bondezirojn (nomo),
:bondezirojn al vi.

ktp.

Ankaŭ eblas:

:Ĝojan naskiĝtagon,
:Ĝojan naskiĝtagon,
:Ĝojan naskiĝtagon (nomo),
:Ĝojan naskiĝtagon.

Alia versio:
:Ĉion bonan al vi!
:Ĉion bonan al vi!
:Ĉion bonan kara (nomo)!
:Ĉion bonan al vi!

## Alia traduko 
En la portugala la melodio ricevis malsimilan kaj pli malsimplan tekston, verkita de *Bertha Celeste Homem de Mello* kaj elektita inter kvin mil proponoj per ĵurio de la Brazila Beletristika Akademio. Pro tio esperantistoj el Brazilo kaj el Portugalio tradukas ofte la suban tekston de la portugala lingvo, kiu tamen en la dua kaj kvara linio havas silabon pli ol la originalo kaj tial ne vere trafas:

: Ni gratulas al vi,
: En la dato feliĉa,
: Vivu longe sur tero,
: Kun la sorto plej riĉa.

[Originale en la portugala: *Parabéns a você, nesta data querida, muita felicidade, muitos anos de vida.*]

## Melodio 
Tonsilabe, per tradicia eŭropa solfeĝo, ĝia melodio (kun akordoj en parentezoj) estas jena:

(#: /(Do maĵ)**SoSo** (Do maĵ)**La** (Do maĵ)**So** (Do maĵ)**do** (So 7)**Ti** (So 7);

/(Do maĵ)**SoSo** (Do maĵ)**La** (Do maĵ)**So** (Do maĵ)**re** (Do maĵ)**do** (Do maĵ);

/(Do maĵ)**SoSo** (Do maĵ)**so** (Do maĵ)**mi** /(Do maĵ)**do** (Re min)**Ti** (Re min)**La**;

/(Re min)**fafa** (So 7)**mi** (So 7)**do** (So 7)**re** (Do maĵ)**do** (Do maĵ)).

## Referencoj 
Kategorio:Esperantlingvaj kantoj
Kategorio:Usonaj kantoj
Kategorio:Naskiĝtagoj en fikcio
Kategorio:Verkoj de 1912
Terralingua

**Terralingua**, foje esperantigita *Teralingvo*, estas internacia ne-registara organizaĵo kiu laboras por savado de la lingva diverseco en la mondo kaj kiu esploras la ligojn inter lingva, kultura kaj biologia diversecoj. Dum jarmiloj, la diverseco de lingvoj kaj kulturaj tradicioj, forte interplektitaj kun diverseco en naturo, estigis tion, kion Terralingua nomas la biokulturan diversecon. Ĉar la lingva diverseco malpliiĝas, la kulturaj tradicioj enkorpigitaj en la lingvoj - ofte ekzistantaj nur en buŝa formo - ankaŭ estas metitaj en riskon. Kompreni kiel lingvoj influas kaj fasonas niajn pensojn helpas kompreni kion ni pensas kaj kiel homoj en aliaj, tre malsimilaj kulturoj pensas.

*Terralingua* postulas ke

* la diverseco de lingvoj kaj de iliaj variaj formoj estas nemalhavebla parto de la kultura diverseco de la mondo;
* la kultura kaj biologia diverseco ne nur ligitas sed ankaŭ ofte ne disigeblas;
* multaj lingvoj kaj iliaj variaj formoj tra la mondo, same kiel biologiaj specoj, nuntempe alfrontas formortiĝan krizon, kiu tre verŝajne montriĝos esti signife ampleksa.

## Mapo "La monda biokultura diverseco" 
La mapo "*The World’s Biocultural Diversity: People, Languages and Ecosystems*" (La monda biokultura diverseco: Homoj, lingvoj kaj ekosistemoj) estis preparita kiel kunlaboraĵo inter Unesko, Terralingua kaj la Monda Fonduso por Naturo (WWF). Ĝi montras la interkovran distribuon de la ĉ. 7000 lingvoj en la mondo kaj la ĉ. 866 ekoregionoj t.e. areoj de alta biologia diverseco (plantoj kaj bestaj specioj) kaj iliaj vivejoj kiuj tendencas koincidi kun alta nombro da popoloj parolantaj malsamajn lingvojn.

La plej multaj lingvoj en la mondo, el kiuj multaj riskas formorti, estas parolataj en la arbarkovritaj areoj de la tropikoj, kiuj estas mem minacataj.

En la 21-a jarcento oni devas fari komunajn agadojn por konservi kaj restarigi la integrecon kaj viglecon de la mondaj ekosistemoj, kulturoj kaj lingvoj, tio estas ilia biokultura diverseco. Ĉi tio inkluzivas certigi la daŭreblon kaj evoluon de tradicia ekologiaj scioj kaj la mediaj praktikoj de indiĝenaj, tribaj kaj aliaj lokaj komunumoj. Ĝi ankaŭ postulas kreskigi la daŭran uzadon kaj transdonon de la lingvoj per kiuj ĉi tiu scioj estas transdonata.

## *Langscape Magazine* 
Terralingua volas akceli justan, daŭrigeblan mondon ankaŭ per ĝia revuo *Landscape Magazine*. Tiu revuo uzas la potencon de rakontoj pri naturo, lingvo kaj kulturo por plifortigi klopodojn krei radikalan ŝanĝon en homaj valoroj, kiuj igos subteni la biologian kulturan diversecon kiel ĉefa socia celo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
Lingvaj rajtoj

Lera Borodickaja

Living Tongues Institute for Endangerd Languages: www.livingtongues.org/

## Eksteraj ligiloj 
Oficiala retejo de Terralingua: /www.terralingua.org/

Konto de Terralingua en Twitter

Kategorio:Internaciaj organizaĵoj
Kategorio:Unesko
Submarŝipo tipo XXIII

La **submarŝipo, tipo XXIII**, oficiale **Tipo XXIII** estis germana submarŝipa tipo ĉe fino de la dua mondmilito. Ĝi estis uzata kiel ĉeborda submarŝipo, ĉar ĝi estis tre malgranda.

Kiel la pli granda submarŝipo tipo XXI, ankaŭ tiu tipo estis „elektro-submarŝipo“ ukaj kapabla por longtempa subakva agado. Male al Tipo XXI, la tipo XXIII havis nur solan mantelon. Pro la pli malgranda grando, ĝi povis kunporti nur du torpedojn (kiujn oni enmetis de ekstere), sed estis pli simpla produkti ĝin kaj estis uzata ankoraŭ en la milito. Oni produktis el tiu tipo entute 61 submarŝipojn, post la milito restis nur du kaj tiuj ekservis ĉe aliaj mararmeoj.

## Teknikaj informoj 
* Akvoelpremo: 234 t surakve, 258 t subakve
* Longo: 34,7 m totala, 26 m premkorpo
* Larĝo: 3 m
* Profunda servo: 3,67 m
* Alto: 7,7 m
* Povumo: 630 ĈP/ 470 kW surakve, 580&nbsp;PS/433&nbsp;kW subakve
* Maksimuma rapido: 9,7 kn surakve, 12,5 kn subakve
* Atingopovo: 2600 marmejloj (4818&nbsp;km) ĉe 8 kn surakva veturo, 194&nbsp; mejloj (359&nbsp;km) ĉe subakva 4&nbsp;kn
* Torpedoj: 2 torpedotuboj, sen rezervaj torpedoj
* Skipo: 14 ĝis 18 viroj
* Maksimuma subakviĝo: 180 m

Kategorio:Submarŝipoj
Asembleo de Guáimaro

La **Konstitucia Asembleo de Guáimaro** okazis je la 10-a de aprilo 1869, en la samnoma loko de la provinco Camagüey, Kubo. Estis la unua Konstitucia Asembleo en la historio de Kubo, kaj ĝia ĉefa celo estis la redaktado de la unua Kuba Konstitucio, kiu estis balotita samtage, la 10-an de aprilo. Post tiu asembleo la Ĉe-Milita Respubliko estis agnoskita de kelkaj registaroj kaj estis decidiga por la evolua proceso de la kuba pensmaniero.

En la Asembleo, organizita sub la prezido de Carlos Manuel de Céspedes, estro de portempa registaro de Oriento, la ĉefa akordo de la redaktado de la Konstitucio, kiu devis esti obeata dum la daŭro de la milito por la sendependiĝo. La konstitucio estis vigla ekde ĝia aprobo (10-an de aprilo 1869), ĝis la 15-a de marto 1878.

## Partoprenantoj de la Asembleo 
[eta|dekstra|200px| Statuo de [Ignacio Agramonte, redaktinto de la Konstitucio de Guáimaro.]]

* Oriento: Carlos Manuel de Céspedes, Vicente Aguilera, Antonio Alcalá, Jesús Rodriguez kaj José Maria Izaguirre.
* Camagüey: Ignacio Agramonte, Salvador Cisneros Betancourt kaj Miguel Betancourt.
* Okcidento: Antonio Zambrana kaj Francisco Sánchez.
* Las Villas:Miguel Gerónimo Gutiérrez, Eduardo Machado, Antonio Lorda, Arcadio García, Honorato del Castillo kaj Tranquilino Valdés.

La 24-a artikolo de la konstitucio establiĝas ke ĉiuj loĝantoj de la Respubliko estas tute liberaj kaj pledis por la libereco de ĉiuj sklavoj.

la 12-an de aprilo finiĝis la Asembleo kaj estis nomumitaj: Carlos Manuel de Céspedes kiel prezidanto de la Ĉemilita Respubliko, Salvador Cisneros Betancourt kiel prezidanto de la Ĉambro de Reprezentantoj kaj Ignacio Agramonte kiel Sekretario pri Milito.

Kategorio:Historio de Kubo
Kategorio:1869
Paltalk

dekstra|150px|Emblemo
**Paltalk** estas programaro per kiu oni povas babili kaj amikiĝi pere de interreto. Ĝi disponigas al la uzantoj sonon, videon kaj tekston samtempe. Por ĝin uzi, oni minimume bezonas Vindozon 98, 300 MHZ kaj 50 megabajtoj da spaco sur diskaparato. Paltalk estas havaĵo de la usona entrepreno AVM Software.

## Fontindiko 
* Paltalk

Kategorio:Programaro
Norderoog

eta|200px|situo de la insuloj kaj haligoj en la nordfrisa vadomaro
**Norderoog** (dane *Nørreog*, nordfrise *Noorderuug*) estas neloĝata insuleto en norda Germanio. Ĝi apartenas al la komunumo Hooge kaj troviĝas en la distrikto Norda Frislando de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio, en la nordfrisa vadomaro ĉe la bordo de la Norda Maro.

Norderoog estas haligo, do eta insulo kiu inundiĝas dum ĉiu alta tajdo, kaj homaj loĝlokoj de po kelkaj domoj sur ĝi historie troviĝis sur pluraj artefaritaj montetoj, kiuj tiom altis, ke ilin la alta tajdo ne sukcesis subakvigi.

La insuleto unuafoje skribe menciiĝis dum la jaro 1597 sub la nomo „Norder Ough“. Dum la jaro 1630 sur la haligo troviĝis granda bieno, kiu detruiĝis dum la inundo de 1634. Pli poste familio resetlis sur la insuleto, sed ties domo dum la jaro 1825 ankaŭ forviŝiĝis per inundo. Ekde tiam Norderoog estas neloĝata. Kiel sola nordfrisa haligo Norderoog nuntempe ne plu havas monton super la akvonivelo de la altaj tajdoj, do dufoje ĉiutage komplete inundiĝas, kaj nur iuj birdonestoj sur altaj arbustoj restas sekaj. Ekde la
1909 la haligo estas propraĵo de mediprotekta asocio, kiu subtenas la konservon de protektaj zonoj por birdoj.

[eta|maldekstra|ĉiujare sur la insuleto nestas plurmil paroj de la [sandviĉa ŝterno]]
Norderoog servas al multaj parte raraj marbirdoj kiel ripozejo kaj kovejo. Ekologie grandan signifon havas la kolonio de sandviĉaj ŝternoj. Printempe kaj frusomere ĉi-tie nestas ĝis 4000 paroj de la relative raraj birdoj.
Sed ankaŭ aliaj birdoj kiel hirundaj kaj arktaj ŝternoj kaj hematopoj sur la insuleto oftas. Dumtempe sur la insuleto kaj apuda sablejo samtempe vivas pli ol 50.000 marbirdoj.

## Eksteraj ligiloj 
* informoj pri Norderoog (paĝoj germanaj)
* Norderoog sur la paĝaro de la birdoprotekta asocio Jordsand (same germanaj)
* paĝoj de la Nacia Parko Ŝlesvigo-Holstinia Vadomaro (ankaŭ germanaj) 

Kategorio:Distrikto Norda Frislando
Kategorio:Nordfrisaj insuloj
Géza Benedek

**BENEDEK Géza** estis rumanuja hungara kuracisto naskita en Kisbacon la 13-an de septembro 1916 kaj mortinta en ? la 2-an de decembro 2010.

## Biografio 
Géza Benedek finis la mezlernejon en Sfântu Gheorghe, la medicinon li studis en Kluĵo, Budapeŝto kaj en Halle an der Saale (Germanujo). Unue li laboris eksterlande, poste inter 1942 kaj 1950 en Herculian, pli poste en sia naskiĝvilaĝo, en Cristuru Secuiesc kaj Odorheiu Secuiesc kaj en Uzon. Ekde 1952 li estas interna ĉefkuracisto en Covasna en kormalsanulejo, kiun li fondis. Ekde 1961 li estas samloke korsaniga ĉefkuracisto. Li publikas ekde 1938 en Ifjú Erdély, pli poste en rumanaj, germanaj kaj amerikanaj fakrevuoj. Li partoprenis en ellaborado de projektoj por evoluigo de la urbo Covasna. Li pristudis la sanigan signifon kaj efikmanieron de mineralakvaj fontoj kaj gasfontoj de Sikullando al kor- kaj arterisistem-malsanoj.

## Studoj 
* *Kapillármikroszkópos viszgálatok* (Orvosi Szemle, 1967,2);
* *Angaben zum Wirkungmechnismus...*, Arch. für Physiotherap, 1968, 4);

## Volumo 
* *Efectele terapeutice ale staţiunilor balneo-climaterice din judeţul Covasna*. Red. Darkó Zsigmond kaj Petru Oprea, Sepsiszentgyörgy 1969).

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj kardiologoj
Lalicj

eta|dekstra|Lalicj situas en la mapo en la verda municipo
eta|dekstra|300px|Luterana preĝejo de Lalicj**Lalicj,** serbe **Лалић,** slave **Lalić,** slovake **Laliť,** hungare **Liliomos** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto **Okcidenta Baĉka** en municipo de Odĵaci.

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1640
* Poŝtkodo: 25234
* Telefonprefikso: 25
* Aŭtokodo: SO

## Situo 
Lalicj situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj.

## Historio 
Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao ekde 1760 slovakoj fondis vilaĝon. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, al distrikto de Hódság, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj iĝis parto de Hungario ĝis 1944. En 2002 loĝis en Lalicj 1646 da homoj, (slovakoj 796 (48 %), serboj 702 (43 %), rutenoj 27 (2 %) kaj aliaj).

## Vidindaĵoj 
* luterana preĝejo
* grekokatolika preĝejo

## Ĝemelkomunumo 
*  Mošovce, Slovakio

## Vidu ankaŭ 
* Strukturo de Vojvodino

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Ratkovo (Serbio)

eta|dekstra|Ratkovo situas en la mapo en la verda municipo
eta|dekstra|300ra|Katolika preĝejo de Ratkovo
eta|dekstra|300ra|Serba preĝejo de Ratkovo
**Ratkovo,** serbe **Ратково,** hungare **Paripás,** germane **Parabutsch** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto **Okcidenta Baĉka** en municipo de Odĵaci.

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 
* Poŝtkodo: 25253
* Telefonprefikso: 25
* Aŭtokodo: SO

## Situo 
Ratkovo situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Sombor-Novi Sad.

## Historio 
Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao diversaj popoloj alvenis al la senhomaj lokoj. En 1910 loĝis en Paripás 4073 da homoj, (3283 germanoj). Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, al distrikto de Hódság, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj iĝis parto de Hungario ĝis 1944. Poste la germanoj estis deportiaj. En 2002 loĝis en Ratkovo 4118 da homoj, (serboj 3760 (91 %), montenegranoj 62 (2 %), jugoslavianoj 43, slovakoj kaj hungaroj 39, kroatoj 27 po (1 %) kaj aliaj).

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al Johano Nepomuka
* serba preĝejo
* katolika tombeja kapelo omaĝe al Sankta Jozefo

## Famuloj 
* en la vilaĝo naskiĝis hungara komponisto Mihály Eisemann
eta|maldekstra|265ra|Tombeja kapelo de Ratkovo

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Südfall

eta|180ra|situo de la insuloj kaj hlaigoj en la nordfrisa vadomaro
**Südfall** (dane Sydfald) estas insuleto en norda Germanio. Ĝi apartenas al la komunumo Pellworm kaj troviĝas en la distrikto Norda Frislando de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio, en la nordfrisa vadomaro ĉe la bordo de la Norda Maro. La insuleto havas areon de 56 hektaroj.

Südfall estas haligo, do eta insulo kiu inundiĝas dum ĉiu alta tajdo, kaj homaj loĝlokoj de historie kelkaj domoj sur ĝi troviĝas sur artefarita monteto, kiu tiom altas, ke ĝin la alta tajdo ne sukcesas subakvigi. Post multaj inundoj, dronoj, reloĝigoj kaj foriroj nun unu familio tutjare vivas tie.

 dosiero:Luftaufnahmen Nordseekueste 2012-05-by-RaBoe-083.jpg|Südfall
 dosiero:Sudfall_P5232285jm.JPG|la loĝa monto, kiu ne inundiĝas dum altaj tajdoj
 dosiero:Hallig Südfall Strandflieder.jpg|Südfall
 Dosiero:Hallig Suedfall2.JPG|veturo al la haligo ĉe malalta tajdo
 dosiero:Krabbenkutter Ivonne Pellworm P5242390jm.JPG|boato por kaptado de salikoketoj ĉe Südfall

## Eksteraj ligiloj 
* paĝo pri Südfall de la fondaĵo nordfrisaj haligoj
* paĝo pri Südfall de la birdoprotekta asocio Jordsand
* raporto pri vadomara migrado al la haligo Südfall 

Kategorio:Distrikto Norda Frislando
Kategorio:Nordfrisaj insuloj
Evoluintaj klasoj (Bellato)

eta|dekstra|220px|Kovrilo
En la ludo RF Online ekzistas **kvar bazaj klasoj** elekteblaj por la ludantoj de la raso Bellato: Mallongdistanca soldato ("Warrior"), longdistanca soldato ("Ranger"), spiritualisto ("Spiritualist"), kaj specialisto ("Specialist").

Ĝis la nivelo 30a vi nur plibonigos la virtojn, povojn kaj ekzorcojn de via rolulo. Ĉe la nivelo 30a vi devos iri al la "estro" de via raso por specialigi vian klason. (Plej ofte vi elektos inter du evoluintaj klasoj). Rimarku ke la elekteblaj klasoj ĉe ĉi tiu nivelo dependos de vian elektita bazklaso.

Ĉe la nivelo 40-a vi devos elekti alian plievoluintan klason. La elekteblaj klasoj ĉe ĉi tiu nivelo dependos de kiun evoluintan klason vi elektis ĉe la nivelo 30a.

NOTO: En la subsekcio "Specialaj bonifikoj kaj donaĵoj" en ĉiu sekcio pri evoluinta klaso vi kutime legos la siglojn "PT". La "PT" estas la poentoj rilataj al la mallongdistanca ataka, longdistanca ataka aŭ defenda povo, kaj aliaj.

Ekzemple, kiam vi batas iun per mallongdistanca armilo, via mallongdistanca ataka PT pligrandiĝos, kio siavice permesos vin uzi mallongdistancajn armilojn pli forte ĉiu-foje. La samo okazos, kiam vi ricevos atakon, ĉi-kaze vi pligrandigos vian defendan PT kaj tiel vi povos uzi ŝildojn pli efike.

Sekve, vi povos legi pri la diversaj evoluintaj klasoj por ĉiu bazklaso de la raso Bellato.

## Mallongdistanca soldato ( "Warrior" ) 
Jen la skemo de la diversaj elekteblaj evoluintaj klasoj por la mallongdistanca soldato de la raso Bellato:

Commando (30) >> Berseker / Armsman (40)

Miller (30) >> Armsman / Shield Miller (40)

### Evoluintaj klasoj elekteblaj ĉe la nivelo 30 
#### "Commando" 
#### "Miller" 
### Evoluintaj klasoj elekteblaj ĉe la nivelo 40 
#### "Berseker" 
#### "Shield Miller" 
#### "Armsman" 
## Longdistanca soldato ( "Ranger" ) 
Jen la skemo de la diversaj elekteblaj evoluintaj klasoj por la longdistanca soldato de la raso Bellato:

Desperado (30) >> Hidden Soldier / Sentinel (40)

Sniper (30) >> Sentinel / Infiltrator (40)

### Evoluintaj klasoj elekteblaj ĉe la nivelo 30 
#### "Desperado" 
#### "Sniper" 
### Evoluintaj klasoj elekteblaj ĉe la nivelo 40 
#### "Sentinel" 
#### "Hidden Soldier" 
#### "Infiltrator" 
## Spiritualisto ( "Spiritualist" ) 
Jen la skemo de la diversaj elekteblaj evoluintaj klasoj por la spiritualisto de la raso Bellato:

Psyper (30) >> Wizard / Astralist (40)

Chandra (30) >> Astralist / Holy Chandra (40)

### Evoluintaj klasoj elekteblaj ĉe la nivelo 30 
#### "Psyper" 
#### "Chandra" 
### Evoluintaj klasoj elekteblaj ĉe la nivelo 40 
#### "Astralist" 
#### "Wizard" 
#### "Holy Chandra" 
## Specialisto ( "Specialist" ) 
Jen la skemo de la diversaj elekteblaj evoluintaj klasoj por la specialisto de la raso Bellato:

Craftsman (30) >> Mental Smith (40)

Driver (30) >> Armor Rider (40)

### Evoluintaj klasoj elekteblaj ĉe la nivelo 30 
#### "Craftsman" 
#### "Driver" 
### Evoluintaj klasoj elekteblaj ĉe la nivelo 40 
#### "Mental Smith" 
#### "Armor Rider" 
## Eksteraj ligiloj 
* Informo pri la diversaj klasoj en la oficiala ttt-ejo pri *RF Online* (angla)

Kategorio:RF Online
Jenő Simó

**SIMÓ Jenő** hungara kritikisto, literaturhistoriisto, universitata profesoro. Li naskiĝis en Feliceni la 1-an de marto 1925 kaj mortis en Budapeŝto la 12-an de februaro 1994.

## Biografio 
Jenő Simó havigis doktordiplomon de filologio en Universitato de Budapeŝto, poste li laboris ĉe libroeldonejoj. Inter 1967–1970 li estis ambasadoro de Hungarujo en Aŭstrio, inter 1970–1974 vicministro por kulturaj aferoj, ekde 1977 docento de aktorakademio, inter 1979–87 ĝia ĉefdirektoro, resp. rektoro. Apud la hungara literaturhistorio li precipe priokupiĝis italan literaturon kaj filmarton.

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon
Avareco

eta|250px|dekstra|*La avarulo* fare de Maria Feodorovna
**Avareco** estas nepra aŭ troa ŝparemo ligita kun la malemo dividi valorojn.
En la katolikismo avareco estas unu el la sep gravegaj pekoj. Avarulo estas homo kiu detenas sin de monelspezado, ankaŭ tiel malboniĝante sian propran vivnivelon.

## Konataj avaruloj en la literaturo 
* *Pantalone*, figuro en la itala Commedia dell’arte
* *Ebenezer Scrooge* el la *Kristnaska Sonorado* de Charles Dickens
* *Shylock*, figuro el *La Venecia Komercisto*
* *Harpagon* en *La Avarulo aŭ la Lernejo de la mensogo* de Molière
* Skruĝo MakAnaso (angle *Scrooge McDuck*)

## Vidu ankaŭ 
* Avaremo
* Avideco
* Sep gravegaj pekoj
* Ŝparemo

[eta|dekstra|250px|*La sep gravegaj pekoj - avareco* fare de [Pieter Bruegel la pliaĝa]]

## Proverbo 
Ekzistas pluraj proverboj pri avareco en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:
* 
* 
* 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Mamono

Kategorio:Malvirtoj
Kategorio:Gravegaj pekoj
Albin Haller

**Albin HALLER** (**Fellering**, 7-an de marto 1849 - 1-an de majo 1925) estas franca kemiisto.

Li unue frekventis la unuagradan superan lernejon de Wesserling, kaj fariĝis metilernanto pri lignaĵarto ĉe sia patro. Post kiam loka apotekisto atentis pri li, li estis sendita ĉe apotekisto de Munster, kie li lernis kemion kun Georges Jacquemin (1862-1925), estis lernanto de Gerhardt, kies nomo en la Lernejo de Farmacio de Strasburgo estas ligita al la historio de la salikatoj.

Abituriento pri sciencoj en Strasburgo en 1870, li, en 1872, sekvis kursojn de la Supera Lernejo de Farmacio nove fondita en Nancy. En Parizo, li prezentis disertacion pri kamforo por doktoriĝi pri sciencoj. Docento en 1879, profesoro en 1884, li fariĝis direktoro de la Kemia Instituto de Nancy, kreita en 1892, kaj poste profesoro, en 1899, en Sorbono kie li transprenis de Charles Friedel la katedron de organika kemio. Li estis direktoro de la supera Lernejo de industriaj fiziko kaj kemio de la urbo Parizo en 1905 kaj prezidanto de la Kemia Societo de Francio. En 1900, li estis elektita kiel membro de la Akademio de sciencoj, kies prezidanto li fariĝis en 1923. Li estis ankaŭ membro de la Akademio de medicino kaj de la Akademio de Agrikulturo de Francio. Li ricevis la Medalon Davy de la Reĝa Societo de Londono en 1917.

Lia edzino, Lucie Comon, estis rekta kuzino de Henri Poincaré.

Albin Haller apartenis al la patrona komitato de Internacia Scienca Asocio Esperanta, kies prezidanto estis generalo Hippolyte Sébert.

## Bibliografio 
* "**Haller et l’amidure de sodium : la naissance de la chimie des bases fortes**". G. Bram kaj X. Bataille, eld. Albin, Comptes rendus de l’Académie des Sciences IIb, vol. 324(10), 1997, p.&nbsp;653-657.

## Eksteraj ligiloj 
* Foto pri Albin Haller kun Henri Poincaré, iliaj edzinoj kaj ilia familio. 

Kategorio:Francaj esperantistoj
Kategorio:Francaj kemiistoj
Bierĝardeno

[350px|dekstra|[Max Liebermann*Münchner Biergarten*, 1884]]
eta|upright=1.5|bierĝardeno de la bierfarejo Hofbräukeller en Munkeno
**Bierĝardeno** () estas speciala tipo de subĉiela gastejo, kiu origine devenas el Bavario.

Karakteriza por bierĝardeno estas loko kun larĝaj lignaj tabloj kaj benkoj, kun grandaj arboj, kiuj donas ombron dum sunoplenaj someraj tagoj, kaj kun planko ne pavimita aŭ asfaltita, sed ekipita per kunpremita tera grundo aŭ per ŝtonetoj. En bierĝardeno kompreneble serviĝas biero, kutime ankaŭ limonadoj kaj akvo, foje ankaŭ vino, kaj aldone malgranda elekto de salozaj manĝaĵoj: Tipaj ekzemple estas duonaj rostitaj kokinoj kaj porkaĵoj, la fromaĝa miksaĵo *Obatzter* kaj la bulkospeco brecoj. Tradicia leĝo en Bavario atestas, ke en bierĝardeno permesatas kunporti siajn proprajn manĝaĵojn de hejme, tiom longe kiom oni ja aĉetas la trinkaĵojn ĉe la kelneroj.

Kategorio:Gastronomio
Kategorio:Biero
Kategorio:Kulturo de Bavario
Subprime

[eta|dekstra|Reklamo de hipoteka komercisto pro [kredito|kreditkceptanto kun malforta kreditkapableco]]
La **Subprime-merkato** estas parto de hipotekoprunta merkato kaj konsistas ĉefe el kreditakceptantoj kun malforta kreditkapableco.

Se kreskas nombro de nepagantoj, tio povas kaŭzi aĉ financan krizon ĉe la koncernita kreditoferta firmao. Pro tio tiu firmao pluvendas la financajn postulojn en fasko, tiel pluŝovante, malkreskante, dividante la riskon. Se okazas ĝenerala ekonomia malkresko, nepago de kreditoj, povas okazi ĝenerala financa krizo en la landa ekonomio.

## Vidu ankaŭ 
* Usona hipoteka krizo

Kategorio:Financado
Kategorio:Ekonomio de Usono
Melanerpoj

**Melanerpoj** estas la birdoj de la familio de pegedoj apartenantaj al genro *Melanerpes*, kiuj ĝenerale estas tre buntaj pegoj, kun klare limigitaj kolorpartoj, tre ofte kun dorsoj ĉu nigraj ĉu strinigraj, ruĝaj kapoj aŭ kronoj kaj blankaj subaj partoj. Temas pri mezgrandaj pegoj de 15 al 18 cm longaj. Ili disvastiĝas tra tuta Sudameriko kaj Centrameriko ekde suda Usono suben.

La **22 specioj** estas la jenaj:
** Blanka melanerpo, *Melanerpes candidus*
** Luiza melanerpo, *Melanerpes lewis*
** Gvadelupa melanerpo, *Melanerpes herminieri*
** Puertorika melanerpo, *Melanerpes portoricensis*
** Ruĝkapa melanerpo, *Melanerpes erythrocephalus*
** Glanpego, *Melanerpes formicivorus*
** Ornuka melanerpo, *Melanerpes chrysauchen*
** Nigrovanga melanerpo, *Melanerpes pucherani*
** Flavtufa melanerpo, *Melanerpes cruentatus*
** Flavfrunta melanerpo, *Melanerpes flavifrons*
** Blankfrunta melanerpo , *Melanerpes cactorum*
** Stria melanerpo, *Melanerpes striatus*
** Jamaika melanerpo, *Melanerpes radiolatus*
** Orvanga melanerpo, *Melanerpes chrysogenys*
** Grizbrusta melanerpo, *Melanerpes hypopolius*
** Jukatana melanerpo, *Melanerpes pygmaeus*
** Ruĝkrona melanerpo, *Melanerpes rubricapillus*
** Hofmana melanerpo, *Melanerpes hoffmannii*
** Sagvara melanerpo, *Melanerpes uropygialis*
** Orfrunta melanerpo, *Melanerpes aurifrons*
** Karolina melanerpo, *Melanerpes carolinus*
** Nigrobrova melanerpo, *Melanerpes superciliaris*

## Bildaro 

Dosiero:West Indian Woodpecker (Melanerpes superciliaris).jpg|Nigrobrova melanerpo
Dosiero:Lewis's Woodpecker.jpg|Luiza melanerpo
Dosiero:Red-bellied Woodpecker-27527.jpg|Karolina melanerpo
Dosiero:Acorn Woodpecker on black oak tree.jpg|Glanpego
Dosiero:Gila Woodpecker.jpeg|Sagvara melanerpo
Dosiero:Melanerpes aurifrons2.jpg|Orfrunta melanerpo
Dosiero:Melanerpes striatus001.jpg|Stria melanerpo
Dosiero:Hoffman's Woodpecker.jpg|Hofmana melanerpo
Dosiero:Melanerpes rubricapillus.jpeg|Ruĝkrona melanerpo
Dosiero:Melanerpes-erythrocephalus-003.jpg|Ruĝkapa melanerpo
Dosiero:Puerto Rican Woodpecker.jpg|Puertorika melanerpo
Dosiero:Black-cheeked Woodpecker.jpg|Nigrovanga melanerpo
Dosiero:Pica-pau PPreta 0605 7.JPG|Blanka melanerpo

## Referencoj 
* **BERNIS, F., DE JUANA, E., DEL HOYO, J., FERNÁNDEZ-CRUZ, M., FERRER, X., SÁEZ-ROYUELA, R. & SARGATAL, J.** *Nombres en castellano de las aves del mundo recomendados por la Sociedad Española de Ornitología (Sepa parto: Pegoformaj).* Ardeola 49(1), 2002, 121-125.

Kategorio:Pegedoj
Kategorio:Picinae
Louis Camille Maillard

**Louis-Camille MAILLARD** (Pont-à-Mousson, 1878 - Parizo, 1936) estis franca kemiisto. Lia nomo estis atribuita al la "Reago Maillard".

Li studis en la Universitato de Nancy. Lia instruanto estis profesoro Albin Haller.

Li estis sekretario de la esperantistaj prelegoj http://www.lc-maillard.org/biog08.htm#Esp%C3%A9ranto .

## Bibliografio 
* "''Louis Camille Maillard: De la médecine à l'alimentation*". ADRIAN Jean, POTUS Jacques, POIFFAIT Annie, DAUVILLIER Pierre. Paris : Lavoisier Librairie. 05-1999. 154 p.&nbsp;16x24 cm.

## Eksteraj ligiloj 
* *“Louis Camille Maillard, « bienfaiteur de l’humanité »“''http://www.academie-stanislas.org/Maillard.htm , communication de Jean-Louis Rivail à l'Académie de Stanislas, 15 avril 2005. (Louis Camille Maillard, « bonfaranto de la homaro »“, komunikaĵo de Jean-Louis Rivail al la Akademio de Stanislas, 15an de aprilo 2005.) La Akademio Stanislas estas scienca societo fondita en Nancy la 28an de decembro 1750 fare de Stanisław Leszczyński,reĝo de Polio, duko de Loreno kaj de Bar.
* Association LC Maillard http://www.lc-maillard.org/index.htm 

Kategorio:Francaj kemiistoj
Kategorio:Francaj esperantistoj
Pont-à-Mousson

**Pont-à-Mousson** estas urbo de nordorienta Francio, ĉefurbo de la departemento Meurthe-et-Moselle, en la regiono Loreno situas egaldistance de Nancio kaj Metz rande de la rivero Moselle (Mozelo).

## Historio 
Karolo la 4-a kreis la markizujo de Pont-à-Mousson en 1354. Li konstruigis ŝtonan ponton kiel en Prago.

## Ekonomio 
* Siderurgio
* Metalurgio
* Mekanikaj konstruaĵoj
* Bierproduktado
* Komerco
* Metiista aktivado.

## Esperanta vivo 
Tie naskiĝis i.a. fama sciencisto kaj esperantisto, Louis Camille Maillard.

Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 10 voĉdonojn (0,33% de voĉoj) en 2004, 5 voĉdonojn (0,17% de voĉoj) en 2009 kaj 9 voĉdonojn (0,28% de voĉoj)en 2014.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Meurthe-et-Moselle
* Pont-à-Mousson (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Meurthe-et-Moselle
Antal Orbán

**ORBÁN Antal** estis hungara skulptisto, altlerneja instruisto.

Antal Orbán naskiĝis en Pusztakalán (Hungara reĝlando, nuntempa Călan en Rumanio) la 24-an de aprilo 1887 kaj mortis en Budapeŝto la 2-an de novembro 1940.
eta|Memortabulo pri Antal Orbán

## Biografio 
Antal Orbán studis unue en Tutlanda Reĝa Industriarta Lernejo, poste en Munkeno, Parizo kaj Bruselo. Li laboris en laborejo de György Zala. Li kreis longtempe eksterlande kaj gajnis plurajn premiojn. Dum la 1-a mondmilito li estis milita skulptisto. Ekde 1919 li instruis en la Industriarta Lernejo. Inter 1929 kaj 1934 li skulptis kune kun György Zala la skulptaĵon de István Tisza.

## Elektitaj disĉiploj 
* Ilona Kiss Roóz

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto

## Fonto 
* netlexikon.hu 

Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Nonnenwerth

[eta|250px|la rejnaj insuloj Grafenwerth kaj dekstre Nonnenwerth vidataj de la monto [Drachenfels]]
**Nonnenwerth** estas riverinsulo en la rivero Rejno (rivera kilometro 642) apud la urbokvartalo Remagen-Rolandswerth kaj proksima al la urbo Bad Honnef. Sur ĝi troviĝas monaĥejo kun privata gimnazio. La insulo troviĝas proksime al la okcidenta riverbordo, najbare de la same rivera insulo Grafenwerth, kies plejgranda parto estas parko de 15 hektaroj, kiu interalie enkadrigas subĉielan naĝejon.

La ĉefa parto de la insulo Nonnenwerth kun la konstruaĵoj de la monaĥejo kaj privata gimnazio apartenas al la urbo Remagen en la federacia lando Rejnlando-Palatinato de Germanio, nur la plej norda parto - kiu larĝas nur 5 metrojn - sur la teritorio de la urbo Bonn de la federacia lando Nordrejn-Vestfalio.
eta|maldekstra|250px|la insulo vidata de la eksa burgo Rolandseck
La insulo havas longan historion. En dokumento el la jaro 1148 de la ĉefepiskopo de Kolonjo ĝi estas latine nomata „Insula Beatae Mariae Virginis“ (insulo de la beata virgulino Maria). De la jaro 1126 sur la insulo ekzistis benediktana monaĥinejo, kiu dum la jaro 1802 kadre de la malproprigo de ekleziaj posedaĵoj en la epoko de Napoleono estis perforte malfondata. Dum la jaro 1821 ĝi estis vendita en aŭkcio, kaj poste servis kiel gastejo. Inter la plej famaj gastoj de tiu tempo estis la komponisto Franz Liszt, kiu ne nur komponis muzikaĵon kun la titolo "La monaĥina ĉelo en Nonnenwerth", sed ankaŭ plantis arbon sur la insulo, kiu ĝis nun ekzistas. Dum la jaro 1854 la insulo kaj ĝiaj konstruaĵoj estis redonitaj al la katolika eklezio, kaj fondiĝis franciskana monaĥinejo.

eta|250px|la monaĥineja pramŝipo inter la insulo kaj la okcidenta bordo de la Rejno
La plej granda parto de la monaĥinejo ekde la jaro 1852 estas privata gimnazio. La insulo nur viziteblas pere de pramŝipo posedata de la monaĥinejo, kiu ligas la insulon al la okcidenta bordo de la Rejno, kaj dum la lernejaj semajnoj ankaŭ pere de privata pramŝipeto, kiu tiam ligas la du najbarajn insulojn Nonnen- kaj Grafenwerth. Principe ambaŭ pramŝipoj estas nur por la monaĥinoj, lernantoj kaj iliaj parencoj - aliaj personaj povas viziti la insulon nur post skriba peto kaj konfirmo fare de la monaĥinejo.

## Eksteraj ligiloj 
* paĝoj de la privata gimnazio Nonnenwerth
* historiaj informoj pri la insulo 

Kategorio:Rejno
Kategorio:Riverinsuloj
Kategorio:Distrikto Ahrweiler
Kategorio:Bonn
Kategorio:Insuloj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Insuloj en Nordrejn-Vestfalio
Rafio

[eta|180ra|Rafio estas ofte uzata por ligi [greftojn de arboj.]]
eta|180ra|
eta|180ra|
eta|180ra|
[eta|180ra|*Raphia taedigera* - [MHNT]]
**Rafio** estas genro (*Raphia*) el arekacoj de monoikaj arboj (palmoj) kun tre grandaj folioj (ĝis 3 m longaj kaj 0,2m larĝaj), kies fibroj estas uzataj por brosoj kaj por fari ligilojn. La tropika genro de 28 specioj hejmas en Afriko, Madagaskaro kaj Ameriko, interalie la konataj specioj *Raphia farinifera* (sin. R. ruffia), el Madagaskaro, kultivata por rafio, kaj Raphia hookeri, el Afriko, kultivata por vino ricevita per fermentigo de la suko de junaj infloreskoj.

La rafio estas komuna nomo por la bastfibro de la rafia aŭ basta palmo (*Raphia farinifera*). La fibroj estas tre streĉeblaj kaj solidaj. Aĵoj faritaj el rafio estas inter aliaj korboj, ĉapeloj kaj matoj.

La rafia palmo devenas de Madagaskaro, kie la rafia basto estis ekde la komenco de la 20-a jarcento la ĉefa eksportaĵo.

Kategorio:Fibroj
Kategorio:Arekacoj
Kategorio:Afrotropisa flaŭro
Kategorio:Neotropisa flaŭro
Kreditkapableco

**Kreditkapableco** (boniteto, kreditrangumo) estas ekonomia nocio pri propreco de natura aŭ jura persono por kapablo, sinteno al repago de la kredito. Tiu rangumo, kvalifiko helpas aliajn por decidi pri monpruntado. 

Bonajn kreditkapablojn havas tiu persono, kiu havas grandan propran kapitalon, bonan likvidecon, bonan imiĝon (konatecon ekz. ne sidi en prizono ks.).

Kategorio:Bazaj financaj konceptoj
Untismo

**Untismo** estas nenorma praktiko aldoni la kondicionalajn participojn **-unt** kaj **-ut** al Esperanto. Tio estas la logika kompletiĝo de la oficiala participa sistemo:

Praktikaj ekzemploj povus esti:
*« Ĝi imagis ĉion okazuntan kaj ekturnis. »
*« La murduta muso riaktis tuj kaj eskapis. »
*« Tiu murditunta muso sonĝis bone la postsekvan nokton. »
*« Ĝia netimiguteco estis mirinda. »
*« Se mi scius kiu kulpas, mi venĝus al tiu, kaj la alvenĝuta neniam forgesontus tion. »

## Problemoj
Novaj afiksoj ĉiam povas kaŭzi ambiguecojn, sed laŭ ĉi tiu kazo estas malmultaj. La plej grava estas verŝajne *saluti*: La frazo « La koko salutas. » haviĝus ankaŭ la signifon *« Iu aldonus salon al la koko. »* Aliaj ekzemploj estas *minuta* (minutdaŭranta / kiu haviĝus minojn), *priplenduta* (pri plenduto (muzike: du duondutoj) / pri kiu iu plendus), *refuta* (refutema / kiu estus refata (velo)), *servutulo* (sklavo / ulo kiu estus servata).

## Vidu ankaŭ
*Proponitaj reformoj de Esperanto

Kategorio:Ismoj
Kategorio:Reformoj en Esperanto
Lignoplanduma ŝuo

[eta|Tipa lignoplanduma ŝuo (la [kalkano|kalkana parto estas malferma)]]
eta|Lignoplanduma ŝuo kun kalkanrimeno
eta|Fermita lignoplanduma ŝuo (malofta)
**Lignoplanduma ŝuo** (en la angla *clog*, sveda *träskor*, dana *træsko*) estas pantofleca ŝuo kun ligna plandumo portita kaj de viroj kaj de virinoj.

Lignoplandumaj ŝuoj evoluis el apartaj laborlignoŝuoj. Ili devenas el Anglio kaj disvastiĝis tra Svedio en la tuta Eŭropo. En la komenco la antaŭa supera parto estis el ledo, lino aŭ rafio. Nuntempe ili ekzistas el ĉiaj materialoj, kiuj estas kiel ĉiam najlitaj flanke al la ligna plandumo. Tia facila kaj materialmalriĉa konstrumaniero igis lignoplandumajn ŝuojn malmultekostaj.

En la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj lignoplandumaj ŝuoj spertis veran bumon kaj estis portitaj kiel laborŝuo de kuracistaj dungitoj. Ankaŭ kuirejaj dungitoj mase portis tiajn ŝuojn.

Ekde la 1980-aj jaroj lignoplandumajn ŝuojn anstataŭis samtipaj sed tute plastaj ŝuoj, kiuj plej ofte estas truitaj por malhelpi ŝvitadon de la piedoj.

## Vidu ankaŭ 
* Lignoŝuo
* Platforma ŝuo

Kategorio:Piedvesto
Heĝfonduso

**Heĝfonduso** (angle *hedge fund*) aŭ **spekulfonduso** estas specifa tipo de investa fonduso, kiun karakterizas spekula investa strategio. La heĝfondusoj ofertas grandan profiton, sed kun granda risko.

Tipa estas la aĉeto de derivaĵoj kaj malplenaj vendoj.

eta|180ra|Investoj en heĝfondusoj dum 2000 ... 2007

## Vidu ankaŭ 
* Vultura fonduso
* Bernard Madoff
* Investobanko

Kategorio:Ekonomiko
Kategorio:Financa merkato
Baĉki Graĉac

eta|dekstra|Baĉki Graĉac situas en la mapo en la verda municipo
dekstra|eta|250px|Estonta ortodoksa preĝejo en Baĉki Graĉac
dekstra|eta|300px|Centro de Baĉki Graĉac

**Baĉki Graĉac,** serbe **Бачки Грачац,** slave **Bački Gračac,** germane **Filipsdorf,** hungare **Szentfülöp** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto **Okcidenta Baĉka** en municipo de Odĵaci.

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 2910
* Poŝtkodo: 25252
* Telefonprefikso: 25
* Aŭtokodo: SO

## Situo 
Baĉki Graĉac situas sur ebenaĵo.

## Historio 
Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Abatejo fondiĝis en 1113, apude vilaĝo formiĝis. Post la turka erao diversaj popoloj alvenis al la senhomaj lokoj. En 1910 vivis en Szépfülöp 3806 da homoj, (3650 germanoj). Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj iĝis parto de Hungario ĝis 1944. Poste la germanoj estis deportitaj, la germana preĝejo estis detruita. En 2002 loĝis en Baĉki Graĉac 2913 da homoj, (serboj 2810 (97 %), ciganoj 11 (0.5 %) kaj aliaj).

## Famuloj 
En la iama Szentfülöp naskiĝis hungara pastro Antal Lepold.

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
István Pap (agronomo)

**PAP István** estis rumanuja hungara agronomo, ekstera ano de la MTA naskita en Verespatak la 23-an de februaro 1915 kaj mortinta en Kluĵo la 5-an de februaro 1994. Li estis frato de Lajos Pap kaj Géza Pap.

## Biografio 
István Pap abiturientiĝis en Cristuru Secuiesc (1931). Li komencis studadi matematikon en Universitato Ferdinand la 1-a, poste li havigis diplomon de inĝeniero pri mastrumado en Agrikultura Altlernejo de Koloĵvaro (1944). Li komencis labori tie kaj tie daŭrigis post la dua mondmilito kaj militetkaptiteco ekde 1952 ĝis sia pensiiĝo kiel lekciisto (1975). Li estis doktoro pri agrikulturaj sciencoj. Post la ĉesigo de hungarlingva fakultato li lekciis en rumana lingvo. Post la falo de komunista diktaturo li estiĝis honora prezidanto de reestabligita Romániai Magyar Gazdák Egyesülete (estinta EMGE).

## Verkoj 
* *A gabonafélék ápolása* (1951);
* *A kapásnövények ápolása* (1951);
* *Búzatermesztők könyve* (kun András Szopos, 1953);
* *Az agronómus kézikönyve* (kunulaŭtoro, 1954);
* *Sertéshizlalás* (1956);
* *A háziállatok takarmányozása* (kun Miklós Nagy, 1956, 1961, 1972);
* *Bivalytenyésztés* (kun Nagy Miklós, 1957);
* *Állattenyésztési tanácsadó* (1959, 1964);
* *Házinyúl- és szárnyastenyésztés* (1960);
* *Hagyomány és korszerűség a gazdálkodásban* (Kv. 1985, 1995);
* *Háztáji állattartás* (1989).
* *Brüsszeli levelek*, Művelődés, 2013.

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Pap, I
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Géza Pap

**PAP Géza** rumanuja hungara agronomo: Verespatak, junio 1920. – marto 2002, Kluĵo, frato de István Pap (1915) kaj Lajos Pap (1922). 

## Biografio 
La bazlernejon li finis en Bodogaia kaj la mezlernejon en unitariisma gimnazio de Cristuru Secuiesc. La diplomon de agronomo li havigis en la Agrikultura Altlernejo de Koloĵvaro (1943). Li instruis en agrikultura metifaklernejo de Cristuru Secuiesc (1947-1948), poste ĝis sia pensiiĝo en sia iama altlernejo (1948-1982). Li havis plurflankan naturscian kulturon. Li aperigis 29 studojn.

## Verkoj ĉefaj 
**Tudod-e?* enciklopedieto, (kunulaŭtoro) (1960); 
**Mezőgazdasági meteorológia*, (kunulaŭtoro), 1960). 
## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj agronomoj
József László (inĝeniero pri minado)

**LÁSZLÓ József** (la:slo:) estis hungara inĝeniero pri minado, inventisto naskita en Verespatak ĉ. jaro 1834 kaj mortinta en Koloĵvaro la 15-an de aprilo 1908.

## Biografio 
József László komencis la akademion pri minejoj en 1857 en Selmecbánya kaj poste li laboris en orminejo de Kristyor. Tie li inventis la oramalgamigan muelejon, per kiu li gajnis pli da oro je 20 – 40%. Li vendis ĝin al germana fabriko Friedrich Krupp Grusonwerk, kiu disvastigis ĝin en la tuta mondo.

## Literaturo 
*ifj. Veress László: *Az erdélyrészi aranybányászat köréből* (Bány. és Koh. L. 1894);
* L. J. (Élet és Tud. 1957. 31. sz.).
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Laszlo, J
Laszlo, J
Laszlo, J
Laszlo, J
Laszlo, J.
András Bálint (ĵurnalisto)

**BÁLINT András** estis rumanuja hungara ĵurnalisto, redaktoro naskita en Kőrispatak la 21-an de majo 1943 kaj mortinta en Miercurea Ciuc la 27-an de decembro 1994.

## Biografio 
András Bálint la mezlernejon finis en Sovata en 1960 kaj li havigis al si diplomon de instruisto pri la hungaraj lingvo kaj literaturo en Universitato Babeș-Bolyai de Kluĵo en 1965. Li instruis en Atia, en 1966/1968 li estis lernejestro en Ocna de Sus. Ekde 1968 li estis redaktoro de ĵurnalo Hargita, resp. Hargita Népe. Oni establis je lia memoro ĉiujaran memorpremion por junaj ĵurnalistoj.

## Volumo 
**Menetközben*, raportaĵoj, publicistiko, Pro-Print Kiadó, Miercurea Ciuc, 1999.

## Fonto
*Ki kicsoda Aradtól Csíkszeredáig, 1997.

 
Balint, A
György Floznik

**FLOZNIK György** estis hungara germanisto, pastro naskita en Verespatak la 12-an de junio 1888 kaj mortinta en Alba Iulia la 5-an de aprilo 1954.

## Biografio 
Floznik abiturientiĝis en Gyulafehérvár kaj la 28-an de oktobro 1907 li iĝis studento en Romo, doktoro pri teologio. Li estis Dante-esploristo. Li revenis la 20-an de junio 1913 kaj la 15-an de oktobro lin ordinis pastro en Alba Iulia. Li estis helppastro en Ditró, en 1914-16 bivaka pastro en Serbio. En 1947 li estis parokestro de Borbánd, ĉefredaktoro de gazeto *Erdély* inter 22-a de decembro 1921 kaj 4-a de februaro 1923. Li estis gvidanto de episkopa oficejo, papa kameraisto.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj lingvistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj germanistoj
Antonio Maceo

**Antonio Maceo y Grajales** naskiĝis en Santiago de Cuba (Kubo), la 14-an de junio 1848 kaj forpasis en Punta Brava, la 7an de decembro 1896), estis la dua Militestro de la Kuba Liberiga Armeo. Konata kiel *La Kupra Titano* Maceo estis unu el la sendependistaj gvidantoj plej gravaj en la dua duono de la 19-a jarcento en Kubo kaj Latinameriko.

Lia militista kariero komenciĝis kun la Liberiga Kuba Armeo kune kun lia patro kaj aliaj fratoj, kiuj sekvis Carlos Manuel de Céspedes kiel soldatoj. Pro sia kuraĝeco dum la bataloj, lertaj strategioj kaj ekzempliga disciplino li rapide ascendis laŭ la militista skalo malgraŭ la rasismaj kaj klasismaj tendencoj inter la patriotoj, kiuj plejparte apartenis al la burĝa aŭ aristrokrata medioj. La malriĉa origino kaj malhela haŭtkoloro de Maceo prokrastis lian promocion kiel generalo, kvankam la gradoj koronelo kaj brigadgeneralo venis relative rapide. La homoj sub lia komando nomis lin *La Kupra Titano* pro lia eksterordinara forto kaj rezistado al la vundoj kaŭzitaj de la kugloj.

Sia estro kaj instruisto li konsideris dominikanon Máximo Gómez, kiu poste iĝis la ĉefgeneralo de la Liberiga Kuba Armeo. Antonio Maceo kaj liaj trupoj eĉ sekvis lian ekzemplon, uzante la maĉeton anstataŭ multekostaj hispanaj sabroj kaj deficitaj pafarmiloj.

Antonio Maceo energie malakceptis la militistajn ribelojn de Vicente García en Lagunas de Varona kaj Santa Rita, kiuj minacis la unuecon de la sendependisma armeo kaj favoris la regionismajn tendencojn de la regiono Las Villas. La disdividoj, regionismo kaj la manko de la disciplino kontribuis al la fiasko de la impeto al la okcidentaj regionoj la malvenko de la revolucio en ĝia una periodo. Tion uzis la hispana generalo Arsenio Martínez Campos, honora militisto kiu ofertis pacajn garantiojn, amnestion por la revoluciuloj kaj reformojn kaze de la ĉeso de la dekjara milito.

Antonio Maceo estis unu el la kubaj gvidantoj kiuj rifuzis subskribi la Pakton de Zanjón, kiu metis finon de la milito. Li kaj kelkaj soldatoj (nomataj "mambises" en la hispana) renkontiĝis kun Marŝalo Arsenio Martínez Campos la  por diskuti la packondiĉojn, sed Maceo protestis, ĉar proponitaj kondiĉoj malkongruis kun la celoj de la sendependistoj. Inter ili estis nek la abolicio de la sklaveco, nek la sendependiĝo de la lando. La sola avantaĝo estis la amnestio por la batalantoj kaj la sensklavigo de la nigruloj de la Liberiga Kuba Armeo. Maceo ne agnoskis la traktaton kaj rifuzis la amnestion. Lia elpaŝo, konsiderata unu el la plej dignaj paĝoj en la historio de Kubo, estas konata kiel Protesto de Baraguá.

Kategorio:Kubaj militistoj
Kategorio:Dekjara milito
Kategorio:Afrikdevenaj kubanoj
Kategorio:Venezueldevenaj kubanoj
Kategorio:Domingodevenaj kubanoj
Krozoŝipo (pasaĝera)

[eta|Kvar vaporŝipoj kun esperantistoj, krozado en [UK 1908]]
[eta|Esperantistoj enŝipiĝas por krozado en [Öresund, UK 1948]]
eta|La *Majesty of the Seas* (Majesto de la maroj)
eta|Rivera krozoŝipo sur la Nilo
Pasaĝera **krozoŝipo** (nomata ankaŭ **krozŝipo** aŭ **krozadŝipo**) estas granda pasaĝera ŝipo, speciale celata por transporti kaj amuzi turistajn pasaĝerojn dum krozado. Plej ofte la destino estas sunplenaj lokoj, kiel la landoj ĉirkaŭ la Mediteraneo kaj la Kariba Maro, sed ankaŭ pli malvarmaj regionoj, kiel Norvegio, Alasko aŭ Antarkto estas popularaj regionoj en la somero.

Krom surmaraj krozoŝipoj ankaŭ estas krozoŝipoj sur grandaj riveroj, kiel Rejno, Danubo kaj Nilo.

Por kelkaj pramservoj oni veturas per ŝipoj, kiuj oferas tiom da komforto, ke ili povas nomiĝi pramo kaj krozoŝipo.

## Vidu ankaŭ 
* Meyer Werft
* Oceanŝipo
* Krozoŝipo (armea)
* Krozado

Kategorio:Ŝipoj
Sicilia araba dialekto

**Sicilia araba** estis araba dialekto parolita en Sicilio, Suda Italio, kaj Malto inter la naŭa kaj la dekkvara jarcentoj.

## Malta lingvo 
La lingvo formis la bazon de la Malta lingvo, miksa kun Sicilia, Itala, kaj pli lastatempe, Angla.

## Vidu ankaŭ 
* Sicilia lingvo
* Malta lingvo

Kategorio: Araba lingvo
Kategorio: Lingvoj de Italio
Jacques Eugène Duclaux

**Jacques Eugène DUCLAUX** (14-an de majo 1877 - 13-an de julio 1978) estas franca fizikisto, biologo kaj kemiisto, profesoro en Kolegio de Francio, membro de la franca Akademio de sciencoj.

Jacques Duclaux estas filo de Émile Duclaux (1840-1904), fizikisto, biologo kaj kemiisto, direktoro de la Instituto Pasteur, fondinto-membro kaj vic-prezidanto de la Franca Ligo por la rajtoj de la homo kaj de la civitano.

Jacques Duclaux estis profesoro de ĝenerala biologio en Kolegio de Francio de 1931 ĝis 1948. Li estis elektita kiel membro de la Akademio de sciencoj, en la sekcio de liberaj akademianoj, en 1939, poste en la sekcio de kemiaj sciencoj en 1976. Li estas fondinto de la Societo de kemio-fiziko.

Li edziĝis kun Berthe Germaine Appell,  filino de la matematikisto Paul Appell kaj bofratino de la matematikisto Émile Borel.

## Ĉefaj verkoj
*"**La Chimie de la matière vivante**" (La kemio de la vivanta materio) , Félix Alcan, 1910
*"**Les Colloïdes**" (La Koloidoj), Gauthier-Villars, 1920
*"**Leçons de chimie physique appliquée à la biologie professées au Collège de France**" (Leciono de aplikata kemio-fiziko al biologio instruataj en Kolegio de Francio), de J. Duclaŭ, Hermann & Cie, Paris, 1934-1937
*"'''L'Homme devant l'univers**" (La Homo antaŭ la universo), Flammarion, 1949
*"**Chimie populaire à l'usage des curieux**"(Popola kemio por uzado fare de scivolemuloj), Gauthier Villars, Paris, 1952
*"**La Science de l'Incertitude**" (le scienco de necerteco), Flammarion, Paris, 1959
*"**Du chaos à l'homme'''" (De la ĥaoso al la homo), Albin Michel, Paris, 1969

## Fontoj
* Retejo de la Akademio de sciencoj http://www.academie-sciences.fr/ kun listo de ties membroj ekde ĝia fondiĝo http://www.academie-sciences.fr/membres/in_memoriam/in_memoriam_liste_alphabetique.htm  
* Retejo de la BNF (Nacia Biblioteko de Francio : http://www.bnf.fr/ por serĉado : http://catalogue.bnf.fr/jsp/recherche_simple_champ_unique.jsp?nouvelleRecherche=O&nouveaute=O&host=catalogue ).

Kategorio:Francaj fizikistoj
Kategorio:Francaj centjaruloj