open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kunordiga konsilantaro de rusia opozicio

**Kunordiga konsilantaro de rusia opozicio**, KKRO () estis neŝtata politika kaj socia organo prezentita kiel "organo de unuiĝinta rusia opozicio". KKRO aperis dum portempa kresko de politikaj protestoj en Rusio, ĝiaj anoj estis tiam plej konataj gvidantoj de opozicia politika movado: tutcivitaj aktivuloj, liberaluloj, maldekstruloj kaj dekstruloj (rusaj naciistoj).

En oktobro 2012 okazis balotado kiam rusianoj povis voĉdoni por la kandidatoj de opozicio. Post unu jaro estis bezonataj novaj balotoj, tamen ili ne okazis kaj Kunordiga konsilantaro fakte malfondiĝis.

## Historio 
Pri kreado de KKRO oni deklaris dum dua "Marŝo de milionoj", okazinta .

### Balotoj 
Pli detale (ruslingve): Выборы в Координационный совет российской оппозиции.

### Agado 
## Konsisto 
La Kunorgiga Konsilantaro de rusia opozicio konsistis el 45 deputitoj, el ili:
* 30 tutcivitaj aktivuloj;
* 5 maldekstraj aktivuloj;
* 5 liberaluloj;
* 5 naciistoj.

**Listo de civitaj deputitoj:**

**Listo de maldekstraj deputitoj:**

**Listo de liberalaj deputitoj (ordigo laŭ kvanto da voĉoj):**

**Listo de naciismaj deputitoj:**

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo (ruse)
* Artikolo pri rezultoj de balotoj kun statistiko  

Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 2012
Kategorio:Organizaĵoj malfonditaj en 2013
Kategorio:Politiko en 2012
Kategorio:Politiko en 2013
Kategorio:2012 en Moskvo
Kategorio:Politikaj protestoj en Rusio
Listo de Grandprincoj de Kievo

Jen **listo de princoj kaj grandprincoj de la Kieva Regno** ekde 882 ĝis 1272.

## Princoj de Kievo 
# Höskuldr kaj Dyr
# Olego la 1-a, la Saĝa (882 - 912)
# Igoro la 1-a (912 - 945)
# Olga la Sankta (945 - 964)
# Svjatoslavo la 1-a (964 - 970)

## Grandprincoj de Kievo 
# Jaropolko la 1-a (970 - 980)
# Vladimiro la 1-a, la Granda (980 - 1015)
# Svjatopolko la 1-a (1015 - 1016), (1018 - 1019)
# Jaroslavo la Saĝa (1016 - 1018), (1019 - 1054)
# Izjaslavo la 1-a (1054 - 1068), (1069 - 1073), (1077 - 1078)
# Vseslavo la Saĝa (1068 - 1069)
# Svjatoslavo la 2-a (1073 - 1076)
# Vsevolod la 1-a (1076 - 1077), (1078 - 1093)
# Svjatopolko la 2-a (1093 - 1113)
# Vladimiro la 2-a Monomaĥo (1113 - 1125)
# Mstislav la 1-a de la Kieva Regno, la Granda (1125 - 1132)
# Jaropolko la 2-a (1132 - 1139)
# Vencslavo la 1-a (1139), (1150), (1151 - 1154)
# Vsevolod la 2-a, la Olegido (1139 - 1146)
# Igor la 2-a, la Olegido (1146)
# Izjaslavo la 2-a (1146 - 1149), (1150), (1151 - 1154)
# Georgo la 1-a, la Longbraka (1149 - 1150), (1150 - 1151), (1155 - 1157)
# Rostislavo la 1-a (1154), (1159 - 1161), (1161 - 1167)
# Izjaslavo la 3-a (1154 - 1155), (1157 - 1159), (1161)
# Vladimiro la 3-a (1167), (1171)
# Mstislavo la 2-a (1167 - 1169), (1170),
# Glebo la 1-a (1169 - 1170), (1170 - 1171)
# Romano la 1-a (1171 - 1173), (1174 - 1176)
# Mikaelo la 1-a (1174)
# Vsevolod la 3-a (1173)
# Rurik la 2-a (1173), (1181), (1194 - 1202), (1203 - 1204), (1205 - 1206), (1207 - 1210)
# Jaroslavo la 2-a (1173 - 1174), (1174)
# Svjatoslavo la 3-a (1174), (1176 - 1181), (1181 - 1194)
# Romano la 2-a (1202), (1204); nomita Caro de Rusio
# Igoro la 3-a (1202 - 1203), (1214)
# Rostislavo la 2-a (1204 - 1205)
# Vsevolod la 4-a (1206 - 1207), (1210 - 1214)
# Mstislavo la 3-a (1214 - 1223)
# Vladimiro la 4-a (1223 - 1235)
# Izjaslavo la 4-a (1235 - 1236)
# Jaroslavo la 3-a (1236 - 1238), (1243 - 1246)
# Mikaelo la 2-a (1238 - 1239), (1240 - 1243)
# Rostislavo la 3-a (1239 - 1240)
# Danielo la 1-a (1240); Reĝo de Rusio (1254 - 1264)
# Aleksandro Nevskij (1246 - 1263)
# *Jaroslavo la 4-a* (1263 - 1272)

!
Kievo
Kievo
11798 Davidsson

'*11798 *Davidsson'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la sveda astronomo Claes-Ingvar Lagerkvist elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Björn Davidsson'', kies la doktora laboro alportis novajn komprenojn pri la procezoj de gasa ellaso kaj de diseriĝo de la .

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Claes-Ingvar Lagerkvist
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
Titanosaŭro

***Titanosaŭro*** estis genro de saŭropodaj dinosaŭroj, unue priskribita de Lydekker en 1877 el fragmentoj, sed ne konfirmita de plipostaj esploroj. 

Titanosaŭro estis 9-12 metroj longa kaj pezis ĉirkaŭ 13 tunojn. Titanosaŭro tradicie oni traktis kiel "rubuja genro" pro malbone konservitaj saŭropodaj restaĵoj 

La plej konata specio de Titanosaŭro, "Titanosaurus" colberti, oni alinomis al *Isisaurus*. Ĝi estas el la supra kretaceo de Hindio.

Kategorio:Dinosaŭroj
Kategorio:Kretaceaj dinosaŭroj
Vladimiro la 3-a de Perejaslavl

**Vladimiro Demetrio Vsevolodoviĉ de Starodubo** (26-an de oktobro 1192 - 6-an de januaro 1227) estis princo de Perejaslavl (kiel Vladimiro la 3-a; 1213 - 1215), de Starodubo (kiel Vladimiro la 1-a; 1217 - 1227) kaj de Moskvo (kiel Vladimiro la 1-a; 1213 - 1227). Filo de grandprinco Vsevolod la 3-a.

## Vivo 
Kiam li havis 15, li agis kune kun sia patro dum milito kun Rjazan. Post morto de lia patro (1212) li militis dum interna milito inter liaj fratoj Konstantino kaj Georgo. Je 1213 li venis en Moskvo kaj komencis militon kontraŭ siaj fratoj ĝis 1218. Poste li regis en Starodubo ĝis sia morto. Li mortis je 1227. Lia princlando iĝis parto de Vladimirio.

Kategorio:Princoj de Rusio
Chaenomeles japonica

eta|maldekstre|Floroj de kenomelo
**Chaenomeles japonica**, **japania kenomelo** aŭ **florcidonio** estas specio el la genro *Chaenomeles* el la plantfamilio de la Rozacoj (Rosaceae).

## Priskribo 
Kenomelo estas ne tre alta arbedo kun dornoj kaj larĝe etendantaj branĉoj. La alteco estas de 0,6 ĝis 2,0 m. La junaj branĉoj estas peltaj, branĉoj de la lasta jaro verukaj. La folioj estas lancetaj ĝis inverse ovoformaj, malfajne dentaj kaj kalvaj. Ili estas kun la tigo 1&nbsp;cm longaj kaj 2 ĝis 3&nbsp;cm larĝaj. La kromfolioj estas 1&nbsp;cm longaj kaj 1,5 ĝis 2&nbsp;cm larĝaj, renformaj kaj dentaj. La floroj staras du- ĝis triope. Ili estas oranĝaj ĝis brikruĝaj. En malfermita stato la floroj estas 3 ĝis 4&nbsp;cm larĝaj. La fruktoj havas diametron de 4–7&nbsp;cm kaj estas flavaj.

## Origino 
La specio estas indiĝena en Japanio.

## Utiligado 
Kenomelo estas ofta ornamarbedo. Oni kultivas ĝin ekde 1874.

Krudaj fruktoj ne estas manĝeblaj. La fruktoj estas stokeblaj. Ili enhavas sukeron kaj askorbinan acidon. Per kuirado ili moliĝas kaj kaj oni povas gajni sukon. Ili taŭgas por fari ĵeleon kiel ĉe la parena cidonio.

## Literaturo 
* Herfried Kutzelnigg: *Maloideae*. In: Hans. J. Conert u.a. (Hrsg.): *Gustav Hegi. Illustrierte Flora von Mitteleuropa. Band 4 Teil 2B: Spermatophyta: Angiospermae: Dicotyledones 2 (3). Rosaceae 2*. Blackwell 1995. ISBN 3-8263-2533-8

## Vidu ankaŭ 
* Cidonio

## Eksteraj ligiloj 
* Japanische Zierquitte bei baumkunde.de

Kategorio:Ornamarbedo
Kategorio:Manĝeblaj sovaĝaj plantoj
11799 Lantz

'*11799 *Lantz'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Cateline Lantz'', postdoktoran esploristinon ĉe la Masaĉuseca Instituto de Teknologio, kies enketoj inkludas la procezojn de kosma veterdisfalo ĉe la karbonecaj asteroidoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
11796 Nirenberg

'*11796 *Nirenberg''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la ukraina astronomino Ljudmila Georgijevna Karaĉkina elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en tiama Sovetunio (nun en Rusio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la la kanadodevenan usonan matematikiston Louis Nirenberg, fakulon pri la teorio de la , matematika fiziko kaj funkcionala analitiko.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Georgijevna Karaĉkina
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
Fenestrozono

[eta|Fenestrozono ĉe la Nikolao-Preĝejo je [Stralsund]]
La **fenestrozono** aŭ **lumzono** (lat *claristorium* aŭ *clerestorium*, hisp. *claristorio*, an *overstorey* aŭ *clerestory*, fr *claire-voie*, it *cleristorio*), estas la supra murfaco de la ĉefnavo de baziliko.

La fenestrozono troviĝas super la tegmentoj de la flankaj navoj kaj estas trarompita per fenestroj. La fenestroj de lumzono ebligas rektan prilumadon de la ĉefnavo. Kompare kun tio la ĉefnavo de halopreĝejo ne havas supran fenestrozonon kaj estas prilumata de la fenestroj de la flankaj navoj.

Kategorio:Preĝeja arkitekturo
Kategorio:Luma arĥitekturo
Distrikto Békéscsaba

La **Distrikto Békéscsaba** (hungare *Békéscsabai járás*) estas distrikto en Hungario en departemento Békés. Ĝi situas sur ebenaĵo en la meza parto de la departemento (en la sudorienta parto de la lando).
eta|Distrikto  en Hungario

La distrikta ĉefurbo estas Békéscsaba, kiu estas urbo, krome estas 2 aliaj urboj kaj grandvilaĝo, la ceteraj 5 estas vilaĝoj.

La areo estas 636,16 km², kie loĝas 85 454 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturo kaj bestobredado.  Békéscsaba havas laborlokojn pri industrioj kaj diversaj servoj.
 
## Historio 
Békéscsaba havis distrikton jam inter 1886-1918. Ĝi ĉesis pro la novaj limoj. La refondiĝo okazis en 2013. 

## Komunumoj 
* distrikta kaj departementa ĉefurbo kaj urbo: **Békéscsaba**
* aliaj urboj:
** Csorvás
** Újkígyós
* grandvilaĝo: Doboz
* vilaĝoj:
** Csabaszabadi
** Gerendás
** Kétsoprony
** Szabadkígyós
** Telekgerendás

## Fontoj 
* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio

Kategorio:Distriktoj de Hungario
Distrikto Gyomaendrőd

La **Distrikto Gyomaendrőd** [djomaendrOd] (hungare *Gyomaendrődi járás*) estas distrikto en Hungario en departemento Békés. Ĝi situas sur ebenaĵo laŭ Körös en la nordokcidenta parto de la departemento.
eta|Distrikto Gyomaendrőd en Hungario
eta|Distrikta administrejo en Gyomaendrőd
La distrikta ĉefurbo estas Gyomaendrőd, kiu estas urbo, krome estas ankaŭ alia urbo, la ceteraj 3 estas vilaĝoj.

La areo estas 686,21 km², kie loĝas 23 529 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturo, (fruktoj, tritikoj, maizoj kaj ties prilaborado).

## Historio 
Tiu distrikto (laŭ la nomo) estis kreita en 2013, sed inter 1886-1966 funkciis jam „Distrikto Gyoma”. Menciindas, ke la distrikta sistemo ne funkciis inter 1983-2013 en Hungario.

## Komunumoj 
* distrikta ĉefurbo kaj urbo: **Gyomaendrőd**
* alia urbo: Dévaványa
* vilaĝoj:
** Csárdaszállás
** Ecsegfalva
** Hunya

## Fontoj 
* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio

Kategorio:Distriktoj de Hungario
Provinco Tajvano

**Provinco Tajvano** (ĉine: 臺灣省 aŭ 台灣省; pinjine: *Táiwān Shěng*) havas du signifojn sur la insulo Tajvano. 

## La starpunkto de RĈ 
"Provinco Tajvano" estas unu el la du administraj dividoj de la Respubliko Ĉinio, kiuj estas oficiale nomataj kiel "provincoj ". La provinco kovras proksimume 73 percentojn de la teritorio de la Respubliko Ĉinio, kun ĉirkaŭ 40 percentoj de la totala loĝantaro.

## La starpunkto de ĈPR 
"Provinco Tajvano" estas, laŭ la leĝo de la Ĉina Popola Respubliko, la korekta nomo de la teritorio, kiu estis unue proklamita kiel "Provinco Tajvano" en 1886.

## Vidu ankaŭ 
* Respubliko Ĉinio
* Ĉina Popola Respubliko

## Eksteraj ligiloj 
http://esperanto.china.org.cn/2012-11/12/content_27084134.htm 
'Estis prezentita la moderna teatraĵo Kvar generacioj sub la sama tegmento en Aomen' Ĉina Interreta Informa Centro

Kategorio:Tajvano
Kategorio:Ĉinio
Distrikto Gyula

La **Distrikto Gyula** [djula] (hungare *Gyulai járás*) estas distrikto en Hungario en departemento Békés. Ĝi situas sur ebenaĵo laŭ Rumanio en la sudorienta parto de la departemento (same en la sudorienta parto de la lando).
eta|Distrikto Gyula en Hungario

La distrikta ĉefurbo estas Gyula, kiu estas urbo (dum la historio eĉ ĉefurbo de la departemento), krome estas ankaŭ alia urbo kaj grandvilaĝo, la restinta komunumo estas vilaĝo.

La areo estas 413,22&nbsp;km², kie loĝas 42 264 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturo, (fruktoj, tritikoj, maizoj kaj bestobredadoj). La viandaĵo-prilaborado en Gyula estas tutlande konata, oni nomas specialan kolbason pri Gyula (gyulai).

## Historio 
Tiu distrikto funkciis jam inter 1883-1983, poste la distrikta sistemo ne funkciis en Hungario. La distrikto rekreiĝis en 2013.

## Komunumoj 
* distrikta ĉefurbo kaj urbo: **Gyula**
* alia urbo: Elek, kiu estas ankaŭ centro de rumana minoritato
*grandvilaĝo: Kétegyháza 
* vilaĝo: Lőkösháza, kiu estas grava fervoja limpasejo

## Fontoj 
* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio

Kategorio:Distriktoj de Hungario
Trelew

**Trelew** (kimre: Tre Lew(is)) estas urbego en sudorienta Argentino laŭ la Atlantiko en Patagonio en provinco Ĉubutio, en la samnoma departemento.

## Bazaj informoj 
* Areo: 249&nbsp;km²
* Loĝantaro: 182 419 en 2013
* Supermara alteco: 11 m
* Horzono: UTC-3h
* Poŝtkodo: U 9100
* Telefonkodo: +54 280
eta|maldekstre|Panoramo en Trelew

## Geografio 
Trelew situas sur la marborda ebenaĵo. Rawson troviĝas 17, Comodoro Rivadavia 390, Neuquén 531, Mar del Plata 876, Bonaero 1120, La Plata 1121, Rosario 1215, San Miguel de Tucumán 1828, Saltaurbo 2054 km.

## Historio 
Kimraj enmigrantoj fondis Trelew-on en 1886, tial la loknomo gardis la originan kimpran esprimon. Ĝi estis deirpunkto de la nova fervojo. La unuaj trajnoj trafikis post 2 jaroj (la lasta trajno kuris en 1961). 

La urbo estis la sceno de masakro en 1972. Politikaj kaptitoj parte sukcese fuĝis el la malliberejo.
eta|maldekstre|Urbomezo de Trelew

## Ekonomio 
Trelew estas grava komerca kaj industria centro por la regiono kaj estas la ĉefnabo por lanpretigo, respondecante pri 90% de agado en Argentino.

## Trafiko 
Trelew havas enlandan flughavenon, kies apudaĵon profitas la argentina armeo.
eta|Avenuo en Trelew

## Klimato 
Trelew situas en arida klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen. La averaĝa temperaturo en la plena jaro varias inter 7-21&nbsp;°C, sed iam en januaro oni mezuris rekordan varmon 41&nbsp;°C. Kelkfoje okazas forsto inter monatoj marto-novembro. Jare pluvas po 210&nbsp;mm, en ĉiuj monatoj pluvas (aŭ neĝas).

## Vidindaĵoj 
[eta|[Trelew (stacidomo)|Muzeo en Trelew]]
* muzeo pri paleontologio

## Ĝemelurboj 
*  Covilhã, Portugalio
*  Albidona, Italio.

## Vidu ankaŭ 
* Trelew (stacidomo)

## Fontoj 
* angla Vikipedio helpe de WikiTrans
* oficiala hompaĝo 
* mapo, distancoj 


Kategorio:Urboj de Argentino
11812 Dongqiao

'*11812* Dongqiao'''* estas malgranda meze hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Dong Qiao'', profesoron ĉe la Universitato de Teknologio de Pekino, kies laboro inkludas elekton de celoj kaj planado de trajektorioj por la misio preterpaso de Chang'e 2 al 4179 Toutatis.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
11809 Shinnaka

'*11809 *Shinnaka'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la japanan astronomon *Yoshiharu Shinnaka'', kiu studas la fizikokemian evoluon de la komenca suna nebulozo per mezuroj de la izotopa rilatumo de molekuloj en kometoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Kapraĵo

eta|Rostita kapraĵo.
eta|maldekstra|Hejma kapro.
**Kapraĵo** devena el la hejma kapro (*Capra aegagrus hircus*) estas uzata kiel homa manĝaĵo en diversaj partoj de la mondo. Tamen ĝi havas malsamajn nivelojn de akceptateco en diversaj kulturoj. La kapablo de kaproj digesti celulozon de plantoj faras el ĝi beston, kiu povas loĝi en la plej malriĉaj medioj. Kaproj produktas ĉefe kvar bazajn produktojn por la homaro, kiuj estas la jenaj: ĉefe viando, due lakto, kaj ankaŭ fibro kaj feloj.

## Notoj 
Kategorio:Bestobredado
Kategorio:Fromaĝoj
Kategorio:Viando
Kategorio:Bovedoj
11814 Schwamb

'*11814 *Schwamb''''' estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la astronomino Megan Schwamb, scientistino ĉe la Observatorio Gemini en Hilo (Havajo), kies esploroj inkludas la serĉo de .

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Wissensturm

maldekstre|eta|dekstra|La Wissensturm en 2009
**Wissensturm** (*VIsenzturm*. En Esperanto: „Turo de scio”) estas turdomo en Linco.
Malfermita en 2007, ĝi nun loĝigas Lincan popolan altlernejon kaj la urban bibliotekon.

## Konstruaĵo 
En 2004 la komunuma konsilantaro decidis konstrui la Wissensturm, kaj en Septembro de 2007 la 63 metrojn alta, kaj 16 etaĝ-havanta konstruaĵo estis malfermita.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo
11817 Oguri

'*11817 *Oguri'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

Ĝia rotaciperiodo aspektas sufiĉe longa (1,8 tago), kvankam ĝi estas konata kun precizo de nur 30%

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Junko Oguri', bibliotekistinon ĉe la Nacia Astronomia Observatorio de Japanio. Ŝi estas ankaŭ fama artistino en papertondado, kies temoj inkludas asteroidojn kaj kometojn

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Abatinejo Susteren

La **abatinejo Susteren** en la loko Susteren, troviĝanta inter Sittard kaj Roermond en la nuna nederlanda provinco Limburgo, estis fondata en la 8-a jarcento. El la abatinejaj domoj konserviĝis nur la baziliko.

## Historio de la abatejo 
[maldekstre|eta|La [okcidenta alkonstruaĵo (monaĥejo)|okcidenta alkonstruaĵo de la preĝejo, vidate ekde la apuda tombejo. Inter la ĝemelturoj estas ekkonebla la restaĵo de la origina okcidenta turo.]]
Printempon de 714 Pipino la Meza kaj lia edzino Plektrudis pretigis por la monaĥejo transdono- kaj protektoleteron al sankta Willibrord, kiu samtempe permesis la liberan abatan elekton. Tiel la monaĥejo fariĝis rifuĝo de la misiistoj en Frislando kaj Nederlando. La benediktana abatejo estis novfondata post detruo fare de la Vikingoj en la 9-a jarcento kiel nemonaĥa abatinejo. Unua abatino estis sankta Amalberga (mortinta proksimume 800).

La lotaringa reĝo Zendeboldo, protektanto de la monaĥejo kaj patro aŭ frato de la abatinoj Benedikta kaj Cecilia, estis laŭ malfrua raporto entombigita proksimume 900 en la abatinejo Susteren. Sankta Vastrada (mortinta meze de la 8-a jarcento) kaj sankta Gregoro (mortinta proksimume 775/777) de Pfalzel-Utrecht, komence akompananto de sankta Bonifaco dum ties lastaj misioj en Frislando, pli malfrue abato en Utreĥto, ankaŭ ricevis en abatejo Susteren siajn lastajn restadejojn.

Papo Benedikto la 16-a rangaltigis la preĝejon en 2007 al malgranda baziliko.

## Abatopreĝejo 
maldekstre|eta|La baziliko vidate ekde nordoriento. Antaŭ la duonronda absido troviĝas la ekstera kripto.
La ankoraŭ nun konserviĝinta abatopreĝejo, la baziliko sankta Amalberga, estis konstruata en la 11-a jarcento. La trinava baziliko, starigita sur krucoforma plano, estas kovrata de ebena lignotegmento, survolbataj estas nur a okcidenta alkonstruaĵo kaj la duonronda absido, kiu finas la ĉefnavon sen atingi ĉi tiun. La flankaj navoj havas rektajn finaĵojn. La arkadoj inter meza kaj flankaj navoj havas alterne rektangulajn pilastrojn kaj kolonojn kun kapiteloj laŭ korinta stilo. Al la ĥorejo limiĝas oriente kripto ekstera, do troviĝanta ne sub la fakta preĝeja halo. Kvadrataj pilastroj portas la krucovolbojn de la kripto.

maldekstre|eta|Rigardo en la laŭlongan navon
La abatopreĝejo, treege ŝanĝitaj inter 1885 ĝis 1890 pro riparlaboroj estrataj de la arĥitektoj Pierre Cuypers kaj Lambert von Fisenne, estas klare influita de la otida preĝejo de la abatinejo Essen. Okulfrapa alikonstruaĵo, fariĝanta dum la riparlaboroj, estas la ŝanĝo de la origina okcidenta alkonstruaĵo al ĝemeltura fasado. Origine la baziliko Amelberga havis unuopan masivan okcidentan turon, kiun dekstre kaj maldekstre flankis du pli malaltaj kaj pli maldikaj ŝtuparturoj sur kvadrata plano.

El la interna ekipaĵo de la preĝejo aparte rimarkinda estas la baptujo origina el la epoko proksimume 1200.

## Referencoj 
Kategorio:Benediktanaj monaĥejoj
Kategorio:Abatinejoj
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj en Nederlando
Genipa americana

eta|240ra|maldekstre|detalo de la floro
eta|240ra|maldekstre|Frukto
eta|240ra|maldekstre|Fruktoj

**Genipa americana** aŭ **genipo** (sin.: *Genipa americana* var. *caruto* (Kunth) K.Schum., *Genipa caruto* Kunth) estas specio el la familio de la Rubiacoj (Rubiaceae).
La **genipo-frukto** similas al Figo. Ĝi estas nur pli granda. La arbo vaste kreskas en la tropika Sudameriko.

## Priskribo 
Genitapo estas somerverda, mezgranda arbo, kiu atingas 6 ĝis 20 m kaj la diametro de la trunko estas 30 ĝis 80&nbsp;cm. La blaka-griza ligno estas dura kaj persista, tamen relative fleksebla. la grandaj, senharaj, ledaj, inverse ovoformaj folioj havas relative mallongajn tigojn. la folioj estas 10 ĝis 35&nbsp;cm longaj kaj 5,5 ĝis 19&nbsp;cm larĝaj.

La mallongaj fine starantaj, cimaj floraroj havas flavecajn florojn, kiuj longas 2 ĝis 4,5&nbsp;cm. La rondaj, brunecaj friktoj havas diametron de 6 ĝis 7&nbsp;cm. La fruktokarno havas multegajn semojn.

## Utiligado 
La maturaj fruktoj estas brunecaj, grandaj kiel pomo kaj sulkiĝintaj. Ili estas freŝe manĝeblaj. Ili ankaŭ estas prilaborata al kompoto, marmelado kaj trinkaĵojn.

[eta|folioj de genitapo en la tradicia medecino de la [Gvaranioj (popolo)|guaranioj]]
La indiĝenoj el Brazilo kaj Venezuelo gajnas el la verdaj fruktoj malhelbluan farbon por kolorigi la korpojn. *Genipa americana* estas uzata en la paragvaja tradicia medicino kiel seninfektiganco, laksiganco, senskoriiganco kaj kontraŭreŭmiganco.
En 1945 urologo raportis pri trinkaĵo kontraŭ malsano de la urinvezikon. Similan trinkaĵon uzas indiĝenoj en Amazonio kontraŭ urinvezika parazito.

La ligno estas uzata por fari meblojn kaj domojn.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Paul C. Standley: *The Rubiaceae of Ecuador*. Field Museum of History Botanical Series, Band VII, Nummer 2, Chicago, USA, 1931.
* Paul C. Standley: *The Rubiaceae of Venezuela*. Field Museum of History Botanical Series, Band VII, Nummer 4, Chicago, USA, 1931.

## Eksteraj ligiloj 
* Beschreibung der Art bei rain-tree.com - Tropical Plant Database. (engl.)
* Steckbrief zur Nutzung bei Rainforest Conservation Fund.  (engl.)
* Die Art bei Handelshölzer von DELTA.  (deutsch)
* Informationen zur Art. (span.; PDF; 166&nbsp;kB)

Kategorio:Manĝeblaj sovaĝaj plantoj
Ambachtalponto

eta|Vidaĵo el la valo
La Ambachtalponto estas ponto en la germana aŭtovojo A45 kaj situas inter la urboj Dillenburg kaj Herborn (Hesio) apud la vilaĝo Burgh.

Ĝi estis konstruita en 1968 fare de la firmao Dyckerhoff & Widmann AG kaj Wayss & Freytag el Frankfurto ĉe Majno. La konstruaĵo el ferbetono de la ponto estas 438 m longa ĉe kio la plej longa trabo estas 68 m. La korpo de la ponto estas formita per kava skatolo .
 
La ponto konatiĝis pro la liberigo de la kidnapita saltrajdisto Hendrik Snoek. Li estis kidnapita je la 3-a de novembro 1976 el sia domo en Munster kaj katenita en 52m alta kavaĵo de unu el la pilieroj de la ponto. Je la 5-a de novembro preterpasinto aŭdis helpokriojn kaj avertis la policon. En 1978 la tribunalo kondamnis kidnapinto Peter Graef al 13 jara prizonpuno.

Kategorio:Distrikto Lahn-Dill
Kategorio:Pontoj en Germanio
11858 Devinpoland

'*11858 *Devinpoland'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 14-an de septembro 1988 de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo en Ĉilio.

Ĝi estas en orbita resonanco 1:3 kun Marso.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Devin Patrick Poland*, kontribuinton de la NASA-a misio *Lucy'' al la  kiel Direktoro pri la Operacioj de la Misio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Savigny-en-Véron

''''* [] estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Indre-et-Loire*, prononco [], en la regiono Centro-Valo de Luaro, , prononco []. Fine de  en la komunumo vivis . Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Chinon* kaj al la samnoma kantono *''. 
__NOTOC__
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo
## Geografio 
La komunumo situas sur duoninsulo kunflue de la rivero Luaro kaj la rivero Vienne. Oni trovas heĝkamparojn kun kapoarboj.

## Historio 
La preĝejo Sankta Miĥaelo datiĝas el 1848.

## Famuloj 
François Rabelais ŝatis la ruĝan vinon de la vilaĝo.

## Esperanta vivo 
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 1 voĉon (0,21 % de voĉoj) en 2009 kaj 2 voĉojn (0,50 % de voĉoj) en 2014.

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Indre-et-Loire

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* Paĝaro por ĉiuj Savigny   (26 komunumoj nomiĝas Savigny en Francio kaj en Svisio).

Kategorio:Komunumoj de Indre-et-Loire
11859 Danngarcia

'*11859 *Danngarcia'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 16-an de septembro 1988 de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Dann Garcia*, kiu kontribuis al la NASA-a misio *Lucy* kiel adjunkta estro por la Studenta Kunlaboro al *Lucy'', L'SPACE. Dann provizis trejnon al la laborforto kaj metorado por miloj da kolegoj studentoj, aliformante la vivon de miloj da studentoj, parencoj kaj edukistoj dum sia kariero en rura Suda Teksaso.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Ĉe vilaĝo Krjukovo (kanto)

**Ĉe vilaĝo Krjukovo** () estas ruslingva kanto, populara en Sovetunio. Ĝi estis kreita en 1974 (versoj de Sergej Ostrovoj, muziko de Mark Fradkin) kaj temas pri batalo de la Dua Mondmilito, okazinta en 1941 ĉe la apudmoskva vilaĝo Krjukovo (sur teritorio de nuntempa Zelenograd).

Kategorio:Verkoj de 1974
Kategorio:Zelenograd
Kategorio:Sovetunio en la Dua Mondmilito
Kategorio:Sovetiaj kantoj
Kategorio:Kantoj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Ruslingvaj kantoj
Kategorio:Kantoj pri geografiaj lokoj
Kategorio:Kantoj pri Moskvo
Strato Ozjornaja (Moskvo)

eta|Strato Ozjornaja
**Ozjornaja** ("Laga") strato situas en sud-okcidenta parto de Moskvo (Okcidenta arondismento). Ĝi plejparte situas paralele al Miĉurin-avenuo kaj post la placo Ozjornaja estas fakte ĝia kontinuo.

Ĝia longo estas 3 km. Apud la strato estas kelkaj lagetoj.

## Transporto 
* **Aŭtobusoj:** 66, 630, 718, 720, 752, 785, 788, 793, 810, 810c, 830, 830c;
* **Trolebusoj:** 17.

## Vidu ankaŭ 
* Eksplodo de gasodukto en Moskvo (2009)

Kategorio:Stratoj de Moskvo
Kategorio:Distrikto Oĉakovo-Matvejevskoje (Moskvo)
Kategorio:Distrikto Troparjovo-Nikulino (Moskvo)
Vierzon

''''* [] estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Cher*, en la regiono Centro-Valo de Luaro (, prononco [). Fine de  en la komunumo vivis . Administre la komunumo estas la centro de samnoma arondismento *Vierzon* kaj de du kantonoj. 

## Geografio 
Vierzon situas ĉe la kunfluejo de la riveroj Cher kaj *Yèvre'',  nordokcidente de Bourges.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Cher
* Listo de urboj de Francio
* Vierzon-Ville (stacidomo)
* Vierzon-Forges (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo


Kategorio:Komunumoj de Cher
Kategorio:Subprefektejoj de Francio
Kategorio:Urboj de Francio
Kategorio:Etapaj urboj de Tour de France
Diastemo

[eta|Aktoro [Terry-Thomas estis konata pro sufiĉe ampleksa diastemo.]]
[eta|[Béatrice Dalle franca aktorino]]
**Diastemo** estas interdenta spaco. Por multaj specioj de mamuloj diastemo estas komuna trajto, plej ofte inter la incizivoj kaj vangodentoj.

En homoj, la vorto  estas pli ofte aplikata al libera areo inter supraj incizivoj (tranĉodentoj). Tio okazas kiam ekzistas neegala rilato inter la grandeco de la dentoj kaj la makzelo.

Diastemo foje estas kaŭzita aŭ pliseverigita de lipa ligaĵo (la histo liganta la lipon al la dentokarno) kaŭzanta altan mukozan alligitaĵon kaj malpli alkroĉitan keratinigitan histon kiu estas pli ema al langopuŝado, kiu povas puŝi la dentojn dise.

En Ganao, Namibio kaj Niĝerio, diastemo estas rigardata kiel allogaĵo kaj signo de fekundeco, kaj kelkaj homoj eĉ havas ilin kreitaj per kosmetika dentokuracado. En Francio, ili estas nomitaj "dents du bonheur" ("bonŝancaj dentoj"), kaj en Aŭstralio, malfermitaj tranĉodentojn en infanoj laŭdire estas prognozo de estonta riĉeco.

Kelkaj famuloj kiuj havis aŭ havas diastemon inkludas la kontreokantiston Charley Pride, modelojn Jessica Hart, Lindsey Wixson, Lauren Hutton kaj Lara Stone, usonan teleĵurnal-raportiston Michelle Charlesworth, usonan piedpilkiston Michael Strahan, aktorinojn Vanessa Paradis, Eve Myles, Béatrice Dalle, Jorja Fox kaj Anna Paquin, aktorojn Ernest Borgnine kaj Terry-Thomas, kantistojn Madonna kaj Laura Pausini, kantaŭtoron Elton John, rokmuzikiston Flea, repiston 50 Cendo, komikulon Paul F. Tompkins, la muzikiston Elvis Costello kaj iaman sekretariinon de la registaro de Usono, Condoleezza Rice.

eta|maldekstra|Kranio de ĉevalo

Kategorio:Dento
11821 Coleman

'*11821 *Coleman'''* estas malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de
*Paul Henry Ikaika Coleman* (1955–2018), unua Havaja indiĝeno, kiu ricevis doktorecon pri astrofiziko pro sia studo pri malproksimaj galaksioj. Li estis pasia advokato por astronomio kaj dediĉiĝis por pli granda partopreno de la Havajaj indiĝenoj en la sciencoj. *Me ou mau kῡpuna e Paul e ho‘okele aku ai i nā moana hōkῡ ākea.''

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Teofano (Essen)

**Teofano** (naskiĝis proksimume 997; mortis la 5-an de marto 1058 en Essen) estis ekde 1039 ĝis sia morto abatino de la abatinejo Essen kaj ankaŭ abatino de Abatinejo Gerresheim. Ŝi validas post Matilda la 2-a kiel plej grava abatino de la historio de Essen. Teofano aldonis al la trezoro de la abatinejo Essen plurajn gravajn artverkojn, igis pligrandigi la abatopreĝejon de Essen favorigis la evoluon de la monaĥeja kolonio al la urbo Essen per la foirprivilegio, kiun ŝi ricevis de imperiestro Henriko la 3-a.

## Eksteraj ligiloj 
* Portalo por rejnlanda historio pri abatino Teofano
* Retpaĝo de la katedrala trezorejo de Essen pri la krucnajlo-relikvujo

Kategorio:Abatinoj de Essen
Kategorio:Liudolfidoj
Kategorio:Naskiĝintoj en la 10-a aŭ 11-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en 1058
Kategorio:Virinoj
La Décroissance

***La Décroissance*** (malkresko) estas ĉiumonata gazeto (unu ĉiuj du monatoj ĝis decembro 2006/ januaro 2007) dissendita kioske kaj per abonoj en la tuta franca teritorio, same en Svislando, en Kanado kaj en Belgio. Ĝi estas eldonita de la asocio "Casseurs de pub" (Rompuloj de reklamo). Subtitolita "la ĵurnalo de la vivoĝojo", ĝi kritikas la konsuman ideologion kaj proponas vojon al socio de komuneco kaj abstinemo. Ĝi disvolvigas la ideon de daŭripova nekresko kontraŭ industria kaj ekonomia kreskado erarigita kun la ideo, ke la mondo entenas senlimajn resursojn.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* « "Aller chez Giordano ?", *La Décroissance* ouvre le débat sur ses rapports aux médias », Acrimed, 10a de aŭgusto 2009

Kategorio:Francaj gazetoj
Étienne Chouard

**Étienne Chouard** (naskiĝis la 21an de decembro 1956 en Parizo) estas franca instruisto, profesoro pri ekonomiko kaj juro en gimnazio en Marsejlo, Francio. Precipe konata kiel blogisto, li iĝis fama okaze de la 2005-a kampanjo pri la franca referendumo por la Traktato pri Estigo de Konstitucio por Eŭropo, argumentante por la "Ne".

De tiam Étienne Chouard, kiu deklaras " serĉi la ĉefan kaŭzon de la socialaj maljustaĵoj ", studas diversajn demokratiajn sistemojn kaj konstituciojn. Li defendas, inter alie, la sistemon de lotado kaj subtenas, ke nova konstitucifara asembleo devus esti bazata sur tia metodo. Li ankaŭ defendas la popoliniciaton kaj subtenas, ke la vera universala voĉdonrajto estas la rekta baloto de la leĝoj fare de la civitanoj. Li kvalifikas la Eŭropan Union terura kaptilo kiu devigas « instituciigan senlaborecon », kaj ofte diskonigas, kiel « mona dronigado », la forlason de la publika mona emisio al la privataj bankoj.

## Referencoj 
Chouard
Distrikto Sarkad

La **Distrikto Sarkad** [ŝarkad] (hungare *Sarkadi járás*) estas distrikto en Hungario en departemento Békés. Ĝi situas sur ebenaĵo laŭ landlimo de Rumanio en la orienta parto de la departemento (same en la orienta parto de la lando).
eta|Distrikto  en Hungario

La distrikta ĉefurbo estas Sarkad, kiu estas urbo, la ceteraj 10 estas vilaĝoj.
 
La areo estas 570,97 km², kie loĝas 22 363 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturo, (tritikoj, maizoj). Ĝis la 21-a jarcento en Sarkad uzino pri sukero funkciis, kiu prilaboris la sukerbetojn kultivitajn en la najbareco.

## Historio 
Tiu distrikto funkciis jam en la historio ĝis 1966, poste la komunumoj apartenis al alia distrikto. Menciindas, ke la distrikta sistemo ne funkciis inter 1983-2013 en Hungario.

## Komunumoj 
* distrikta ĉefurbo kaj urbo: **Sarkad**
* vilaĝoj:
** Biharugra
** Geszt
** Körösnagyharsány
** Kötegyán
** Méhkerék
** Mezőgyán
** Okány
** Sarkadkeresztúr
** Újszalonta
** Zsadány

## Fontoj 
* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio

Kategorio:Distriktoj de Hungario
Distrikto Orosháza

La **Distrikto Orosháza** (hungare * Orosházi járás*) estas distrikto en Hungario en departemento Békés. Ĝi situas sur ebenaĵo en la sudokcidenta parto de la departemento (en la sudorienta parto de la lando).
eta|Distrikto  en Hungario

La distrikta ĉefurbo estas Orosháza, kiu estas urbo, krome estas ankaŭ alia urbo kaj 2 grandvilaĝoj, la ceteraj 4 estas vilaĝoj.
 
La areo estas 717,18 km², kie loĝas 50 835 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturo, (fruktoj, tritikoj, maizoj kaj ties prilaborado).

## Historio 
Tiu distrikto funkciis jam en la historio. Orosháza kun sia ĉirkaŭaĵo dum la historio estis nesto de diversaj agraraj movadoj, strikoj. La distrikta sistemo ne funkciis  inter 1983-2013.

## Komunumoj 
* distrikta ĉefurbo kaj urbo: ** Orosháza**
* alia urbo: Tótkomlós
* grandvilaĝoj:
** Gádoros
** Nagyszénás
* vilaĝoj:
** Békéssámson
** Csanádapáca
** Kardoskút
** Pusztaföldvár

## Fontoj 
* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio

Kategorio:Distriktoj de Hungario
(11822) 1981 TK

**(11822) 1981 TK** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la ĉeĥa astronomino Zdeňka Vávrová elde la Observatorio Kleť apud České Budějovice en tiama Ĉeĥoslovakio (nun, en Ĉeĥa Respubliko).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Zdeňka Vávrová
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Camille Lepage

**Camille Lepage** (naskiĝis  en Angers (Maine-et-Loire), Francio, mortis  en Bouar, Centr-Afrika Respubliko) estis franca foto-ĵurnalistino, kiu estis mortigita dum la konflikto en Centr-Afrika Respubliko. Ŝia morto markas la unuan morton de okcidenta ĵurnalisto en tiu konflikto.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Camille Lepage foto-ĵurnalistino
11823 Christen

'*11823 *Christen'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Brian A. Skiff elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la optikiston *Roland W. Christen'', fabrikanton de malmultekostaj apokromataj refraktoroj de avangarda tekniko kaj fasonado.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Brian A. Skiff
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Voluto

eta|Iona kapitelo kun du volutoj.
**Voluto** (fr.: *volute*, de lat.: *volutum* „la envolvitaĵo“) estas en arto kaj aparte en la arĥitekturo helikoforma ornamaĵo (spiralo).

Laŭ Francisko Azorín **voluto** estas *Geometria, spirala figuro; korpo aŭ bildo spiralforma.* Li indikas etimologion el la latina *voluta* (envolvita).

## Priskribo
Volutoj troviĝas en la arĥitekturo ĉe konzoloj, gabloj kaj kapiteloj. La formo en antikva arĥitekturo estas karakteriza por la iona kaj eola kapiteloj same kiel por la kunmetita kapitelo. La interna helikece envolviĝa koridoro, la tiel nomata *kanalo*, povas esti profunda aŭ ebena. Jam pli frue aperis helikoj ĉe kapiteloj de la egipta arĥitekturo, kie ili estas deduktitaj el la natura formo de la malferma lotusa kaliko. Antikvaj vazoj ofte ankaŭ havas helikajn ansoformo.
 
Por la fasonado de preĝejofasadoj ekde la renesanco helikoj ludas grandan rolon. La angulo inter la larĝa malsupra fasadoparto kaj la pli mallarĝa fenestrozono, ekestanta pro la bazilika strukturo de la domo, ofte estas vualita per granda heliko. Heliko nomiĝas jen la S-formo kune kun la du envolvitaj finaĵoj. Unuafoje Leon Battista Alberti enkondukis ĉi tiun skemon ĉe la baziliko Santa Maria Novella en Florenco kaj kreis per tio la normotipon de preĝejofasado en la renesanca arĥitekturo. eta|Santa Maria Novella en Florenco, kun helikoj
Dum la malfrua renesanco helikoj apartenis al la bazaj elementoj de la arĥitektura ornamado. Ankaŭ la baroka arĥitekturo multmaniere uzis helikajn ornamaĵojn.

Sciencisto Nicolaus Goldmann (1611–1665) priskribis popularan geometrian metodon por la konstruado de volutoj.

## Bildaro

dosiero:Kompositt.kapitel.jpg|Kunmetita kapitelo de Claude Perrault el 1683
dosiero:Il_Gesu.jpg|Preĝejofasadoj kun helikoj: Il Gesu, Romo
dosiero:Hameln Leisthaus.jpg|Domo en Hameln laŭ stilo de la visurgorenesanco kun helika gablo (fino de la 16-a jarcento.)
dosiero:Volute_Krater_450BC_Battle_Amazons,_Painter_of_Bologna_279.jpg|Malnov-greka vinomiksujo kun helikornamaĵoj

## Vidu ankaŭ
* Kaŭliklo

## Notoj 
## Literaturo 
* *Volute.* En: *Lexikon der Kunst. Architektur, bildende Kunst, angewandte Kunst, Industrieformgestaltung, Kunsttheorie.* Band 7: *Stae – Z.* 2., unveränderte Auflage, Neuausgabe, Bearbeitung von 1994. E. A. Seemann, Lepsiko 2004, ISBN 3-363-00286-6, S. 667–668.

## Eksteraj ligiloj 
* Helikokonstruado de Goldmann

Kategorio:Arĥitekturaj ornamaĵoj
Kategorio:Arkitekturaj eroj
11827 Wasyuzan

'*11827 *Wasyuzan'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Hiroki Kosaj kaj Kiiĉiro Furukaŭa elde la Observatorio Kiso sur la Monto Ontake (gubernio Nagano, Japanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la monteto *Ŭasjuzan'' en Kuraŝiki (gubernio Okajama), kiu dominas belan vidpunkton sur la Enlanda Maro.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroki Kosaj
Kategorio:Malkovrita de Kiiĉiro Furukaŭa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
Savigny-sur-Orge

**Savigny-sur-Orge** []  estas franca komunumo en la departemento Essonne, en la regiono Francilio. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2011.

## Geografio 
eta|maldekstra|Situo de Savigny-sur-Orge en sia departemento
Savigny-sur-Orge situas ĉe la rivero Orge,  sude de la centro de Parizo.

## Transporto 
eta|maldekstra|La stacidomo de
Savigny-sur-Orge havas stacidomon, kiu estas haltejo de la regiona linio RER C.

La urbo situas ankaŭ proksime al la flughaveno Parizo-Orly.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Essonne
* Listo de urboj de Francio
* Metropolo Granda Parizo

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* Paĝaro por ĉio Savigny  (26 komunumoj nomiĝas Savigny en Francio kaj en Svislando).


Kategorio:Komunumoj de Essonne
Kategorio:Urboj de Francio
11828 Vargha

'*11828 *Vargha'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Magda Vargha'' (1931–2010), bibliotekistino ĉe la Konkoly Observatorio de Budapeŝto kaj aŭtorino de pluraj libroj pri la historio de la astronomio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1984
Nurenberga burgo

[eta|400px|Panoramo de la Nurenberga burgo en [2007…]]
[eta|400px|…kaj ĉirkaŭ la jaro [1900]]
La **Nurenberga burgo** - germane *Nürnberger Burg* - estas la simbolo de la historia urbo Nurenbergo en Germanio. Ĝi konsistas el la imperiestra burgo (*Kaiserburg*, en la du bildoj ĉi-dekstre la maldekstra parto, ĝis la plej maldekstra turo), kaj la burgografa burgo (*Burggrafenburg*, en la du bildoj ĉi-dekstre en la mezo). En la du panoramaj bildoj krome en la dekstra parto videblas la imperiestra bestogardejo (*Kaiserstallung*) kaj tutdekstre gardoturo nomata *Luginsland* (laŭ senco "ejo por superrigardi la ĉirkaŭaĵon"). Post fortaj damaĝoj de la konstruaĵoj pro bombadoj en la Dua Mondmilito, la burgo rekonstruiĝis en laŭeble historiaj formoj. La burgo kaj estis armea fortikaĵo kaj imperiestra rezidejo, kaj kunvenejo de la *Reichstage*, la periode kunvenantaj parlamentoj de la mezepoka germanlingva Sankta Romia Imperio kaj nobela vivloko de grafaj familioj el la dinastio de hohencolernoj. La konstruaĵo konsideriĝas el vidpunktoj de kultura historio kaj konstrua tekniko esti inter la plej signifaj mezepokaj fortikaĵoj de Eŭropo.

## Referencoj 
Kategorio:Nurenbergo
Kategorio:Kasteloj en Bavario
Alburno (fiŝo)

***Alburno*** estas genro de ciprinedoj kaj havas 29 speciojn.
Ili troviĝas de okcidenta Eŭropo ĝis la Volgo. Ili estas endemiaj en Irlando, Skotlando kaj Skandinavio kaj ankaŭ troviĝas en la saleta akvo de la Balta maro.

## Specioj 
* *Alburnus akili* - Battalgil, 1942
* *Alburnus albidus* - (Costa, 1838)
* *Alburnus alburnus* - Alburno - (Linnaeus, 1758)
* *Alburnus arborella* - (Bonaparte, 1841)
* *Alburnus atropatenae* - Berg, 1925
* *Alburnus attalus* - Özulug & Freyhof, 2007
* *Alburnus baliki* - Bogutskaya, Kucuk & Unlu, 2000
* *Alburnus battalgilae* - Özulug & Freyhof, 2007
* *Alburnus belvica* - Karaman, 1924
* *Alburnus caeruleus* - Heckel, 1843
* *Alburnus chalcoides* - (Güldenstädt, 1772)
* *Alburnus danubicus* - Antipa, 1909
* *Alburnus demiri* - Özulug & Freyhof, 2007
* *Alburnus doriae* - De Filippi, 1865
* *Alburnus escherichii* - Steindachner, 1897
* *Alburnus filippii* - Kessler, 1877
* *Alburnus heckeli* - Battalgil, 1943
* *Alburnus hohenackeri* - Kessler, 1877
* *Alburnus leobergi* - Freyhof & Kottelat, 2007
* *Alburnus mento* - (Heckel, 1836)
* *Alburnus mossulensis* - Heckel, 1843
* *Alburnus nasreddini* - Battalgil, 1943
* *Alburnus orontis* - Sauvage, 1882
* *Alburnus qalilus* - Krupp, 1992
* *Alburnus sarmaticus* - Freyhof & Kottelat, 2007
* *Alburnus sellal* - Heckel, 1843
* *Alburnus tarichi* - Darekh - (Güldenstädt, 1814)
* *Alburnus vistonicus* - Freyhof & Kottelat, 2007
* *Alburnus volviticus* - Freyhof & Kottelat, 2007

Dosiero:JongeAlver.JPG| Juna alburno
Dosiero:KopAlver.jpg|Kapo de alburno kun perlamotkoloroj
Dosiero:AlburnusAlburnus1.JPG|Alburnoj

Kategorio:Fiŝoj
Kategorio:Ciprinedoj
Katedralo Elizabeto de Hungario (Košice)

**Katedralo Elizabeto de Hungario** estas impona romkatolika konstruaĵo en Slovakio, en urbo Košice.

## Historio 
En la tiutempa hungara urbo Kassa estis konstruita simpla kirko en la 1250-aj jaroj, kiu estis pilgrimejo. En la 14-a jarcento ĝi ruiniĝis pro incendio, tial la kirko estis malkonstruita. Baldaŭe oni konstruis pli novan preĝejon, en 1420 jam estis preta baziliko kun 5 navoj. Dum la baldaŭa historio ĝi ofte suferis pro incendioj (ekzemple en 1566) kaj inundoj. En 1461 turo kun reĝa balkono, post 6 jaroj 2 flankokapeloj, en 1496 plia turo konstruiĝis.

Inter 1604-1687 anstataŭ la katolikoj luteranoj profitis la konstruaĵon. Inter 1857-1863 la kirko renoviĝis. En 1804 ĝi ricevis la rangon katedralo. Inter 1877-1896 Imre Steindl trakonstruis la katedralon. Tiam konstruiĝis kriptoj, kien oni metis restaĵojn de Francisko Rákóczi la 2-a, Helena Zrínyi, Antal Esterházy, Nikolao Bercsényi en 1906. Depost Traktato de Trianon la katedralo apartenis al Ĉeĥoslovakio, nun al Slovakio. La lasta renoviĝo okazis en 2013.

## Konstruaĵo 
eta|maldekstre|Suda parto de la katedralo
La katedralo situas sola en mezo de la urbo. La ĉefenirejo troviĝas en mezo de la fasado, kie ankaŭ 2 turoj altiĝas. Super la ĉefenirejo estas videbla skulptaĵo pri Elizabeto de Hungario kaj blazono de la urbo. Estas alia pordo en la norda flanko de la katedralo, kiu estas konata „ora pordo”. Ankaŭ tie estas videbla statuo pri Elizabeto de Hungario, krome pri Stefano la 1-a (Hungario), Ladislao la 1-a (Hungario), Emeriko de Hungario, fine diversaj reliefoj.
Dum la frua historio apud la kirko tombejo etendiĝis, tial en la suda parto de la konstruaĵo alia pordo funkciis. La fera pordo estis farita en 1904. Ankaŭ tie estas statuo pri Elizabeto de Hungario, krome Konstantino la 1-a de la Romia Imperio, Francisco Xavier, Aŭgusteno de Hipono, fine plej supre Matiaso la 1-a (Hungario).

Interne la bapta vazo devenis el la 13-a jarcento.

### Ĉefaltaro 
La ĉefaltaro estis farita inter 1474 kaj 1477 kun 48 bildoj. Ĝi estas 12,5 m alta, 8,1 m larĝa kun malfermitaj flankopartoj. La altara bildo pri Sankta Antonio de Padovo estis pentrita de Ferenc Klimkovics en 1860.

## Aliaj entombigitoj 
* episkopo József Csárszky

## Fontoj 
hungare kun fotoj

hungare

Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de Elizabeto de Hungario
Kategorio:Gotikaj katedraloj en Slovakio
Kategorio:Konstruaĵoj en Regiono Košice
Kategorio:Košice
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1500-1509
Kategorio:Aperis en 1508
11830 Jessenius

'*11830 *Jessenius''''' estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť apud České Budějovice, en tiama Ĉeĥoslovakio (nun en Ĉeĥa Respubliko).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la slovaka kuracisto kaj filozofo Ján Jesenský (1566–1621) konata sub la latinigita nomo de Jan Jessenius. Rektoro de la Universitato de Karolo de prago de 1618, li estis amiko de Tycho Brahe. Li estis ekzekutita je la komenco de la tridekjara milito.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Antonín Mrkos
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1984
Aegle marmelos

***Aegle marmelos*** aŭ **marmeloso**, ankaŭ nomata **mukpomo** estas specio el la familio de la Rutacoj (Rutaceae). La arbo portas aromajn fruktojn.

## Priskribo 
eta|maldekstre|arboŝelo
### Aspekto kaj folioj 
*Aegle marmelos* estas folifala, malgranda ĝis mezgranda arbo. Kultivataj ekzempleroj atingas altecon de pli ol 10 m. La krono estas mallarĝa.

## Eksteraj ligiloj 
* *Aegle marmelos* in *Wild Fruits*, Kalyani Publishers, New Delhi, India.

Kategorio:Manĝeblaj sovaĝaj plantoj
Kategorio:Kuracplantoj