open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Joseph Hodgson

**Joseph HODGSON** (naskiĝinta en 1788 - mortinta en 1869) estis Brita kuracisto, eksprezidento de la Medicina kaj Kirurgia Societo de Londono, kirurgiisto ĉe Ĝenerala Malsanulejo Birmingham kaj aŭtoro de traktaĵo *Pri Vundoj kaj Morboj de Arterioj kaj Vejnoj*. Li estis bone konata Kvakero.

Li estas plej bone konata pro sia priskribo de la morbo de Hodgson, aneŭrisma dilato de la proksima parto de la aorto, ofte akompanita per dilato aŭ trograndiĝo de la koro. Li enteriĝis ĉe Tombejo Highgate, Londono.

Kategorio:Anglaj kuracistoj
Kategorio:Anglaj kvakeroj
Jean Bodel

**Jean Bodel** (ankaŭ **Bodel Jehan, Bodiaus, Bordiaus**) (naskiĝis ĉirkaŭ 1165 - mortis 1210) estis franca burĝa poeto (menestrelo) el Araso.

En 1205 li estis trafita de lepro kaj verkis belan poemon **Li Congiées**, en kiu li adiaŭas kun siaj amikoj. Konserviĝis ankaŭ lia dramo pri Sankta Nikolao (*Jeu de Saint Nicolas*), unu el la plej malnovaj dramoj en la franca lingvo, kies scenoj proksimiĝas al la moderna naturalismo. Li estas aŭtoro ankaŭ de pluraj kantoj (*chansons de geste*).

Necerta estas lia aŭtoreco de la poemo **Saisnes**, priskribanta militiron de Karolo la Granda kontraŭ saksojn (oni dubas precipe pro la humura nuanco), same dubindaj estas 4 pastoreloj kaj 8 fabloj.

Kategorio:Francaj poetoj
Kategorio:Mezepokaj poetoj
Pektusan

**Pektusan** ( 白頭山 *Monto Pektu*),  *ĉiamblanka monto*) aŭ **Baitu** estas la plej alta monto de la Montaro Changbai. La alto varias inter de 2.744 ĝis 2.750 m, laŭ diversaj fontoj.

La monto situas ĉe la limo de Norda Koreio kaj Ĉinio. Ĝi estas la plej alta monto de Manĉurio kaj la Korea duoninsulo. Sur la monto fontas la riveroj Songhua, Tumen kaj Jalu.

La monto estas aktiva vulkano, kies lasta erupcio okazis en ĉirkaŭ 1000.

Koreaj sektanoj kunligis en la 20-a jarcento la monton kun mitologia fondo de Koreo kaj tiel igis lin simbolo de la naciismo. Ĉe Nord-Koreio atestas, ke ĝia ŝtatfondanto, la komunista Kim Il-sung organizis de tie la kontraŭstaron kaj eĉ lia filo Kim Jong-il naskiĝis tie.

Ĝi estas ŝatata turisma celo.

Image:River, Paektu Mountain.jpg|Defluo
Image:Changbai chute1.JPG|Akvofalo sur Baitoushan
Image:Changbai hotspring.JPG|varmaj fontoj
Image:Changbai-2005.JPG|Cairn-oj

## Eksteraj ligiloj 
* nordkoreia paĝo

Kategorio:Montoj en Ĉinio
Kategorio:Montoj en Nord-Koreio
Kategorio:Vulkanoj en Ĉinio
Kategorio:Vulkanoj en Nord-Koreio
Kategorio:Aktivaj vulkanoj
Kategorio:Stratovulkanoj
Kategorio:Supervulkanoj
Kombajno

center|775px
[eta|[Claas-kombajno rikoltas]]
eta|Virabelvidbendo de kombajno 2022
**Kombajno** aŭ (gren)**rikolta draŝmaŝino** estas kombinita agrikultura maŝinaro, kiu aŭtomate kaj sinsekve rikoltas, draŝas kaj purigas la grenon kaj aliajn grajnogravajn plantojn (ekz. sunfloro).

Oni povas nomi eĉ terpoma, sukerbeta, kotona ktp. kombajno, rikolta maŝino tiujn maŝinojn kiuj kolektas ne la grajnajn produktojn de la plantoj.

Oni prezentis la unuan ĉevaltiritan antaŭulon en 1836, en la usona federacia ŝtato Michigan. La unuaj traktor-tiritaj kombajnoj aperis en la 1930-aj jaroj, sed ili fakte disvastiĝis ekde fino de la 1940-aj jaroj kiel memmovaj kombajnoj. Tiuj kombajnoj povis jam rikolti en larĝo de 2,5–5,5 m. Oni komence planis, evoluigis la kombajnon por rikolti la tritikon, sed pli ĝi estis akomodita eĉ al ĉiu greno.

## Partoj de kombajno 
500px|maldekstra|Sekco de kombajno

### Laŭ Esperanta Bildvortaro 
* kulm-apartigilo, tig-apartigilo
* almet-haspelo
* almetilo
* tranĉ-mekanismo kaj spiklevilo (infloresko-levilo)
* spik-entirilo
* stir-mekanismo
* spik-movilo
* motoro
* draŝ-tamburo
* draŝ-trabeto
* draŝ-korbo
* korb-krado
* pajlo-movilo
* pajlo-skuilo
* gren-barilo
* transport-tabulo (movas grenerojn retroen)
* pajleret-kribrilo
* grener-kolektilo
* suĉ-rostro (unua purigo)
* transport-ŝraŭbo al la sen-aristigilo (dua purigo)
* transport-ŝraŭbo por repreno de spikoj
* pajlo-elĵetilo
* pajlo-premilo
* stirebla radakso
* transmisiilo

La grajnoj estas kolektitaj en grenkolektujo. La pajlo elfalas disŝute aŭ kiel pajlopremaĵo en cilindro- aŭ kvadroformo.

Oni adaptis la kombajnojn por rikolti rizon (raŭpa kombajno aŭ kun larĝaj pneŭoj) aŭ sur dekliva surfaco (per hidraŭlika sistemo).

Kategorio:Agrikulturo
Kategorio:Falĉado
Kategorio:Agrikulturaj maŝinoj
Fondumo Esperanto-säätiö

**Fondumo Esperanto,** oficiale registrita kiel ***Fondumo** **Esperanto-säätiö*** (*säätiö* estas la finna vorto por *Fondumo*), estas Finnlanda fondumo establita en 1955. Ĝian bazan kapitalon donacis la geedzoj Marke kaj Vilho Setälä. D-ro Vilho Setälä (1892–1985) estis unu el la plej gravaj finnaj esperantistoj de la pasinta jarcento.

Kvankam ĝi nuntempe ne plu eldonas librojn, dum la vivo de Setälä la Fondumo estis grava esperanta libro-eldonejo, kiu i.a. eldonis represojn de romanoj de Jean Forge, verkojn de Adolf Holzhaus pri Zamenhof kaj Esperanto, la esperantan tradukon de *Kalevala* (1964) kaj plurajn lernilojn, inter kiuj la plej disvastigita estas la tutmonde uzebla lernolibro *Privilegia Vojo al Lingvoscio: Esperanto* de Vilho Setälä (unua eldono 1958).

La Fondumo estas memstara jura persono, aganta sub la kontrolo de Registrejo de Fondumoj, kiun prizorgas Administracio de Patentoj kaj Registroj sub la Finnlanda Ministerio de Justico.

Laŭ sia nuna statuto ĝi unuavice subtenas Esperanto-agadon en Finnlando per subvencioj kaj stipendioj, okaze ankaŭ al eksterlandanoj kiel ekzemple por traduko de la romano *Sep fratoj* de Aleksis Kivi en la bengalan surbaze de la Esperanta traduko.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Fondaĵo
* Civita Banko

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Fondumo Esperanto
* (finna, angla) Administracio de Patentoj kaj Registroj

Esperanto-saatio
Kategorio:Eldonaĵoj de Fondumo Esperanto
Anthony Horowitz

**Anthony HOROWITZ** (naskiĝis la 5-an de aprilo 1956 en Stanmore, Middlesex) estas brita romanisto kaj scenaristo. Li verkis pli ol kvindek librojn, inkluzive de multaj romanoj por junaj plenkreskuloj, kiel ekzemple la serio *The Power of Five*, *Alex Rider*, kaj *The Diamond Brothers*. Li ankaŭ verkis plurajn televidajn scenarojn kaj adaptis plurajn el la romanoj Hercule Poirot de Agatha Christie por la ITV- serio ''Agatha Christie's Poirot*. Li estas la ĉefa scenaristo por la serioj *Foyle's War* kaj *Midsomer Murders*, kaj la kreinto de *Collision''

## La Alex Rider-serio 
* Stormbreaker
* Point Blanc
* Skelton Key
* Eagle Strike
* Scorpia
* Ark Angel
* Snakehead
* Crocodile Tears

## Vidu ankaŭ
* Horowitz

Kategorio:Britaj porinfanaj verkistoj
Kategorio:Britaj verkistoj
Kategorio:Britaj scenaristoj
Areo de Liberkomerco de Ameriko

dekstra|eta|150ra|Blazono de **Areo de Liberkomerco de Ameriko** (ALKA).

**Areo de Liberkomerco de Ameriko** - mallonge ALKA aŭ angle: *Free Trade Area of the Americas* (FTAA); hispane: *Área de Libre Comercio de las Américas* (ALCA), portugale: *Área de Livre Comércio das Américas* (ALCA) aŭ france: *Zone de libre-échange des Amériques* (ZLEA))- estas projekto kiun Usono celis por krei sur la tuta amerika kontinento unu solan unuecan liberkomercan merkaton.

La projekto fiaskis en 2006 dum la pintkunveno en Kordobo, Argentino, kie la plej gravaj latinamerikaj landoj, precipe Brazilo kaj Venezuelo, rifuzis ĝian starigon.

Vd pli detale la artikolon de Emir Sader, en *Le Monde diplomatique en Esperanto*.

Kategorio:Ameriko
Kategorio:Komerco
Ndrangheta

[eta|[Kalabrio sur la mapo de Italio]]
La '**Ndrangheta estas** mafia organizaĵo kies bazo estas en la itala regiono nomita Kalabrio. Ĝi estas tre aktiva en la sektoroj de vendado de drogoj (narkotaĵoj) kaj de recikligo de mono akirita kontraŭleĝe (krime) .
La Ndrangheta havas tre grandan influon sur la socio de Kalabrio.
Malgraǔ, ke ne estas tiel konata kompare kun la sicilia La Cosa Nostra kaj nomata kiel dua kategoria kompare kun la napola camorra aŭ apulia **Sacra Corona Unita** tamen en la 90-aj jaroj de la 20a jc kaj komence de la 21a jc ĝi fariĝis la plej potenca krima organizaĵo en Italio. La Ndrangheta agas sendepende de la sicilia mafio, sed de tempo al tempo ili kunlaboras pro la geografia proksimeco de Sicilio kaj Kalabrio.

## Etimologio de la termino 
La termino "Ndrangheta" devenas de la greka: ἀνδραγαθία (andragathia) t.e. heroeco, kuraĝo kaj virto.
[eta|maldekstra|700px|Panoramo de la ĉefurbo de [Kalabrio Reggio di Calabria]]
[eta|La situo de la ĉefurbo de [Kalabrio Reggio di Calabria en la itala regiono Kalabrio]]
[eta|maldekstra|La [kontrabando de kokaino estas la ĉefa fonto de profitoj de la Ndrangheta]]
[eta|dekstra|Pulvero da pli malpli pura [kokaino]]
[eta|maldekstra|La verda folio de la [kokao (planto)|kokao (kokao-planto)]]

Kategorio:Mafio
Kategorio:Krimorganizaĵoj
Alianco Bolivara por Ameriko

**Alianco Bolivara por Ameriko** (mallonge **ALBA** laŭ la hispana ***AL**ianza **B**olivariana para **A**mérica* aŭ plennome ***AL**ianza **B**olivariana para los Pueblos de Nuestra **A**mérica – Tratado de Comercio de los Pueblos*, "Alianco Bolivara por la popoloj de nia Ameriko - traktato de komerco de la popoloj") - ekde 2004 estas projekto de komuna merkato kiu, anstataŭ bazita sur merkata konkurenco, bazas sin sur solidareco kaj komplementeco. 

lang=eo|eta|maldekstra|300ra|
Ĝia slogano estas: Ĉiu lando donas al aliaj pri kio ĝi disponas kaj ricevas de la aliaj kion ĝi bezonas. Ĝi estas projekto klare kontraŭa al novliberalismo kaj alternativo al tiu de ALKA proponita de Usono aŭ de la duflankaj liberkomercaj traktatoj instigataj de Usono. La projekto komence estis subtenata de Bolivio, Kubo kaj Venezuelo. En 2007 sekvis Nikaragvo, en 2008 Dominiko kaj Honduro (malaliĝis en 2010), en 2009 Ekvadoro (malaliĝis en 2018), Antigvo kaj Barbudo kaj Sankta Vincento kaj la Grenadinoj, en 2012 Haitio kiel observanto, en 2013 Sankta Lucio kaj en 2014 Grenado kaj Sankta-Kito kaj Neviso. Rezulte la alianco en 2025 havas 10 membroŝtatojn.

## Eksteraj ligiloj 
*  ( kaj )

Kategorio:Internaciaj organizaĵoj
Kategorio:Ekstera politiko de Kubo
Nacia Alianco

[eta|La partiestro [Gianfranco Fini.]]
**Nacia Alianco** (aŭ itale '***, mallongigo **AN*') estas itala dekstra politika partio. Ĝi fondiĝis dum januaro 1995, kiam la plimulto de la membroj de tiutempe Itala Socia Movado - Nacia Dekstro (*Movimento Sociale Italiano*, aŭ *MSI*) decidos rekonsideri la idealojn de la movado, por la kreado de nova itala dekstro ideologie nacikonservativismo.

Ekde la fondado de la partio, la partiestro estas Gianfranco Fini; li unuflanke estas puŝanta la partion direkte al la moderaj kaj konservativaj europaj politikgrupoj, kaj aliflanke stebas movadistojn kaj popolsocialistojn politikprincipojn.

AN apartenas al itala centr-dekstra partia koalicio konata kiel Domo de la Liberecoj; eŭrope ĝi apartenas al Alianco por Eŭropo de Nacioj, kvankam ĝi jam anoncis la intencon adheri al la Eŭropa Popola Partio.

En 2009, Nacia Alianco, eniris en La Popolo de la Libereco, partio de Silvio Berlusconi.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* La Popolo de la Libereco
* Onto kaj Libereco por Italio
* Gianfranco Fini

Kategorio:Konservativaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1995
Kategorio:Politikaj partioj malfonditaj en 2009
Majstrokantista strofo

**Majstrokantista strofo**, (germ. *Meistersangstrophe/Stollenstrophe*) el la Minnesang transprenata strofo de la majstrokantistoj. La strofo havas normale ses versojn po ok silaboj kun kvar akcentoj (*Strenger Knittelvers*). 

Unu majstrokanto konsistas de nepara nombro de strofoj. Ĉi tiu estas dividata en dua enkondukajn seriojn (**Aufgesang** = *Gesätz* kaj *Gebäude*) kun tezo kaj antitezo, kaj mallongan konkludan serion (**Abgesang**) kun la sintezo. La enkondukaj serioj estas kantataj kun la sama melodio, dum la konkluda serio variigas.

Kategorio:Muzikaj formoj
Kategorio:Strofo
Kategorio:Mezepoka muziko
Majstrokantisto

eta|Majstrokantistoj antaŭ la ĵurio, el *Hagersches Liederbuch*, 1600

**Majstrokantisto** (germane *Meistersinger*), precipe en urboj loksidanta, burĝa poeto kiu ellernis metion. Majstrokantistoj vivis en la 15-a kaj 16-a jarcento. La antaŭkurantoj estis la vagantaj kantistoj de la 14-a jarcento kiuj nomumis sin *majstroj*. La unua majstrokanto-lernejo establis ĉirkaŭ 1310 en Majenco kun l’asistado de lastaj kortegaj amkantistoj. Sekvis pluraj lernejoj en suda Germanio kaj Prusio. La plej konata majstrokantisto estis la ŝuisto Hans Sachs de Nurenbergo, kiu verkis multnombrajn dramojn, lidojn kaj verkojn en prozo. Aliaj famaj majstrokantistoj estis Hans Folz kaj Hans Rosensplüt.

La majstrokantistoj konsideris sin kiel antagonistojn de kortegaj muzikistoj. Ili organizis sin en discipline hierarĥio: Al la plej malalta nivelo staris la *kantisto* (germ. *Singer*) kiu estis nur sperta en la normoj de verkado. La *poeto* (germ. *Dichter*) verkis proprajn versojn je fremdaj melodioj. Kiel *majstro*n (germ. *Meister*) validis la kreintoj de novaj verkoj. L’artisma cenzuristo (germ. „*Merker*”) staris al la plej alta pozicio de ĉi tiu hierarĥio. Li kontrolis la plenumadon de la formaĵaj kriterioj, interalie la plenumadon de la majstrokantista strofo.

La majstrokantistoj sukcesis en renesanco. Ili postlasis multajn kantlibrojn, interalie la Lochamer-kantlibron de 15-a jarcento, kantlibro enhavante multajn popularajn poeziojn kaj lidojn. Fine de la 16-a jarcento elmodiĝis la majstrokanto, tamen la lasta lernejo persistis kiel anakronismon ĝis 1770 en Nurenbergo.

Kategorio:Germanlingva literaturo
Kategorio:Germanlingvaj poetoj
Kategorio:Poezio
Aedo

La vorto **Aedo** havas kvar signifojn:

***Aedo (poeto)** (greke *aoidos* = kanti) estis helena pratempa poeto.
* Origine, en la helena mitologio, Aedo (Ἀοιδή, Aoidē) estis unu el la tri originaj muzoj.
* **Aedo (luno)** (Aoede) estas neregula satelito de Jupitero, nomata laŭ la helena mitologia muzo.

El tute alia etimologia fono venas la vorto
***Aedo (moskito)** (*Aedes*, greke *aēdēs* = malagrabla, ĝena) - genro de moskitoj.

## Referencoj
Apache Tomcat

eta|La norma startpaĝo de Tomcat
**Apache Tomcat** provizas medion por plenumi Java-kodon ĉe TTT-servilo. Ĝi estas programita en Java, kaj ofertas ujon por servletoj, kiu pere de JSP-kompililo "Jasper" povas kompili JavaServer Pages kiel servletojn kaj plenumi tiujn. Krome, ĝi enhavas kompletan HTTP-servilon por programi kaj testi servletojn. Post kiam la servletoj estas pretaj, oni povas instali tiujn ĉe Retservilo Apache pere de speciala krom-ilo (plugin) Mod_JK, kiu aŭtomate plusendas petojn pri dinamika enhavo de retpaĝo al Tomcat. Por tiu celo oni kutime uzas Apache JServ Protocol.

## Evolu-stato 
Antaŭ ol Tomcat-projekto estis fondita, Apache Software Foundation evoluigis alian servlet-ujon kun la nomo JServ. JServ en sia plej lasta versio subtenis la servlet-specifikaĵon 2.0 (1999). En 1999 tiu servlet-ujo estis kunfandita kun la referenca implementaĵo de Sun, kio kondukis al la nasko de Tomcat-projekto fine de 1999. Ĝuste pro tio la plej unua versio de Tomcat jam havis la numeron 3.0.
La plej lasta stabila versio de Tomcat estas 6.0.16, ĝi subtenas la normojn Servlet 2.5 kaj JSP 2.1.

Tomcat konsistas el la propra servlet-ujo Catalina kaj konektilo Coyote. La konektilo subtenas kun helpo de diversaj protokol-iloj prilaboron de ekzemple HTTP-petoj aŭ konekton de Tomcat al Apache pere de Apache-JServ-Protokolo.

## Eksteraj ligiloj 
* Tomcat-retejo
* Tomcat-kurseto 

Tomcat
Rapsodio

**Rapsodio** (greke *raptein* = komponi, *odie* = kanto) estis, ĉe la helenoj, epopeo, aŭ parto de ĝi, taŭga por esti recitata en unu fojo.

Rapsodoj ŝatis deklami la homerajn eposojn, tial rapsodio kutime egalis al unu kanto de la eposoj, ĉar tiujn ili povis deklami dum unu spektaklo.

En la muziko rapsodio estas komponaĵo, prilaboranta popolajn melodiojn (PIV). Ĝi estiĝis en la romantikismo, kiam oni entuziasmis por la popola epika muziko. Karakteriza estas interna ekscito, alternado de kontrastoj, precipe en la ritmo, kaj nacia nuancigo. Rapsodiojn komponis Franz Liszt, Johannes Brahms, Antonín Dvořák, Leoš Janáček k.a. La plej famaj estas **Rapsodio je Paganini-temo por piano kaj orkestro** de Sergej Rachmaninoff (1934), kiu havas 24 variaciojn kaj prezentiĝas ankaŭ kiel baleto, kaj **Rapsodio en bluo** de George Gershwin (1934) por piano kaj orkestro.

## Vidu ankaŭ 
* Literaturo
* Poezio
* Muziko
* Historio

Kategorio:Poezio
Kategorio:Muzikaj ĝenroj
Skaldo

eta|ilustraĵo "skaldo Berse en mallibereco ĉe Reĝo Olav" por la sagao "Olav la sanktulo", eldono de 1899
**Skaldo** estis antikva nordeŭropa poeto-kantisto (PIV) en la vikinga periodo (inter la 9-a jarcento kaj la 13-a jarcento).

Ili aktivis en la kortegoj de skandinavaj kaj islandaj princoj ĝis la 13-a jarcento kaj prikantis konkretajn okazojn.

Ekzemple **Eyvind "Skaldespiller" Finsson** (920-990) estis norvega skaldo, kies ĉefverko "Hákonarmál" prirakontas la morton de norvega reĝo.

Parencaj esprimoj estas aedo, rapsodo, bardo, menestrelo.


Kategorio:Kantistoj
Kategorio:Mezepoka literaturo
Kategorio:Mezepoka muziko
Servleto

Servleto estas Javo-programeto kiu obeas certan API-on: javax.servlet. Tiel ĝi povas *servilflanke* servi laŭ la http-protokolo. Por tio, oni bezonas Javo-kapablan servilon kiu kapablas ruligi servletojn, kiel ekz. Apache Tomcat.

## Deveno de la vorto 
La vorto **servleto** devenas de vorto **apleto**, eta programo skribita en Javo kiu ruliĝas en la retumilo kaj montriĝas en la retpaĝo mem (same kiel Flaŝ-programetoj). Kompare, **servleto** estas eta programo kiu ruliĝas en la *servilo*.

La plej komuna uzo de **servleto** estas por dinamike generi retpaĝojn, depende de la parametroj de la peto kiu sendas la retumilo al la retejo.

## Historio 
La originala postulspecifo por servletoj estis kreita de Sun Microsystems (versio 1.0 publikiĝis en junio 1997). Komence de versio 2.3, la postulspecifo de servletoj estis lasigita al Komunumo ĉirkaŭ Java (JCP - *Java Community Process*).

## Eksteraj ligiloj 
* Priskribo de la servletoj fare de Sun
* Instruilo pri servletoj fare de Sun
* JSR 154 (postulspecifoj por servletoj versioj 2.4 kaj 2.5)
* JSR 53 (postulspecifoj por servletoj versio 2.3)
* Dokumentado de la API por servletoj versio 2.3

Kategorio: Interreto
Clement Clark Moore

**Clement Clark Moore** ( – ) estis plej konata kiel la atribuata aŭtoro de la anglalingva poemo *A Visit From St. Nicholas* (Vizito de Sankta Nikolao) ofte konata de la unua linio de la poemo, *Twas the Night Before Christmas* ("Estis la nokto antaŭ Kristnasko"). Tiu poemo formis plejparton de la moderna mito ĉirkaŭ Santa Claus. Li originale publikigis la poemon anonime.

Moore estis pli fama ĉe tiam kiel profesoro de azia kaj greka literaturo ĉe *Columbia College* (nun Universitato Kolumbio) kaj ĉe Ĝenerala Teologia Seminario. Li kompilis du-voluma hebrea vortaro.

## Eksteraj ligiloj 
* *The Night Before Christmas* ĉe Vikifonto (angla, d:Q1704645)

Kategorio:Usonaj verkistoj
Bronzflugila jakanao

La **Bronzflugila jakanao** aŭ **Hinda jakanao**, laŭ la scienca nomo *Metopidius indicus*, estas specio de birdo, nome jakanao de la familio de jakanaedoj. Sed tiu specio ne estas membro de la genro *Jacana*, kiu estas la plej elstara genro de la familio, sed estas la ununura membro de la genro *Metopidius*.

## Grupo 
La jakanaoj estas grupo de birdoj propraj de humidejoj, kiuj estas facile rekoneblaj pro siaj grandaj piedoj kaj longegaj fingroj kiuj ebligas ilin piediri sur flosebla plantaro en neprofundaj lagoj kiuj estas ilia preferata medio. Ili estas troveblaj tutmonde en la tropika zono.

## Disvastiĝo 
La Bronzflugila jakanao reproduktiĝas en Barato kaj sudorienta Azio. Ĝi estas nemigranta specio escepte pro porsezona disiĝo.

## Aspekto 
Ili estas facile videblaj kaj nekonfuzeblaj birdoj. Ili estas ĉirkaŭ 29 cm longaj, sed la inoj estas iom pli grandaj ol la maskloj, kiel taŭgas ĉe specio kie la masklo estas kiu respondecas pri familio. Ili estas ĉefe nigraj kun dorso kaj flugiloj brunaj. Ĉe dorse kaj ĉe subaj kolo kaj brusto la specio montras metalajn brilojn kiuj nomigas la specion. La vosto estas ruĝa. Krom tio, tiu specio diferenciĝas facile de la jakanaoj de la genro *Jacana* pro ties blanka rimarkinda strio kiu iras de super la okulo ĝis la nuko. La flava beko iĝas eta ruĝa ŝildo ĉe la bazo kiel en aliaj jakanaoj kaj en galinoloj, sed estas multe pli larĝa ĉe bazo malkiel en la aliaj jakanaoj de genro *Jacana*. La kruroj kaj longegaj fingroj estas grizaj.

Junuloj havas brunajn suprajn partojn, sed la subaj estas blankaj kun pala tutkolo.

## Kutimoj 
La Bronzflugila jakanao manĝas insektojn kaj aliajn senvertebrulojn plukitajn el inter flosanta plantaro kaj el la akvosurfaco.

Ties voĉo estas fajfa pepado *sik-sik-sik* per alarma similaspekto.

Se tiuj birdoj estas ĝenataj, ili preferas kaŝi sin per mergado. La masklo povas porti idojn inter la flugiloj kaj la korpo.

## Reproduktado 
La ino demetas kvar nigromarkitajn brunajn ovojn en flosanta nesto. La maskloj kiel en aliaj vadbirdaj familioj kiel ĉe la falaropoj, respondecas pri kovado. La ino pariĝas antaŭ eloviĝo kun kelkaj maskloj, sed plie kun tiu kiu ricevos la demetadon en ties nesto; tiele la masklo certas, ke la idoj estos probable vere liaj kaj la ino certiĝas, ke la masklo bone zorgos la idojn ĉar foje la maskloj kiuj ne pariĝis sufiĉe detruas tiun demetadon.

## Datumoj 
Mezuroj (laŭ Rasmussen kaj Anderton, 2005) estas jenaj:

* Longo 280-310 mm
* Enverguro 150-197 mm (maskloj 150-180 mm, inoj 167-187 mm)
* Beko el pinto ĝis fino de frunta ŝildo 34-46 mm (plenkreskuloj), 32-38 (junuloj)
* Tarso 61-76 mm
* Vosto 40-52 mm

## Referencoj 
* 
* Oni vidu ankaŭ Cikonioformaj, ĉar influa Sibley-Ahlquist taksonomio konsideras jakanaedojn en tiu ordo.

Kategorio:Jakanaedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Mezosoprano

Kiel **mezosoprano** (el la Itala *mezzo soprano*; France: *bas-dessus*) nomas voĉregistron de inoj kaj knaboj situanta inter aldo kaj soprano kaj diferenca de la soprano per malhela tembro samkiel iom pli malalta voĉamplekso (ĉ. g ĝis f’’). Speciale karakteriza por la mezosoprano estas la korpulenteco de la tonoj en la mezregistro.

Kiel la baritono aperas en du diferencaj tembroj (kiel tenoro kaj kiel basbaritono), laŭ tio kiun voĉospecon li pli simias, ankaŭ la mezosoprano havas aŭ sopranan aŭ aldan tembron, kaj sia sonamplekso etendiĝas aŭ pli alten aŭ pli malalten.

Ofta tasko de mezosopranistinoj estas la t.n. pantalonrolo, do la prezentado de (plejparte juna) viro (vd. sub Cherubino, Octavian, Hänsel).

Tipaj mezosopranaj partioj estas:
* Georges Bizet, *Carmen*: Titolrolo
* W. A. Mozart, *Le nozze di Figaro*: Cherubino
* Giuseppe Verdi, *Il Trovatore*: Azucena
* Richard Strauss, *Der Rosenkavalier*: Octavian
* Engelbert Humperdinck, *Hänsel und Gretel*: Hänsel

Kategorio:Voĉkategorioj
Spektaklo

**Spektaklo** estas publika aŭ privata prezentaĵo, ekz. en teatro, kinejo, cirko, varieteo aŭ metafore ĉia vidaĵo, kiu altiras atenton kaj intereson.

Por vidi la publike aranĝatajn spektaklojn, kiuj okazas en specialaj **spektaklejoj**, oni aĉetas biletojn, sur kiuj estas kutime indikita preciza sidloko.

**Spektakloriĉaj** programoj enhavas multajn spektindaĵojn, kiuj kapablas teni la atenton de la spektantoj de la komenco ĝis la fino de la spektaklo.

**Solspektaklo** estas prezentata de unu sola kantisto, rakontisto, amuzisto, aktoro, muzikisto k.s.

Spektaklo povas okazi ankaŭ senintence, ekzemple ĉe karambolo de aŭtomobiloj surstrate aŭ ĉe interbatiĝo de kolerantaj homoj. Male belan spektaklon povas doni grupo de belaj knabinoj aŭ bone ludata futbalo.

## Vidu ankaŭ
* Amuzekonomio
* Distrindustrio
* Baleto
* Cirko
* Ĥoro
* Kabaredo
* Koncerto
* Opero
* Scenejo
* Stadiono

## Piednotoj
Kategorio:Libera tempo
Kategorio:Amuzo
Kategorio:Teatro
Kategorio:Kino
Sándor Radó

**RADÓ Sándor** (5-an de novembro 1899, Újpest - 20-an de aŭgusto 1981, Budapeŝto) estis hungara geografo, mapisto, akademiano, universitata instruisto kaj fama spiono dum la dua mondmilito. Li estis doktoro pri la geografiaj sciencoj, ricevis Kossuth- (1962) kaj Ŝtatan premion (1973).

Li studis juron en Budapeŝto, en decembro de 1918 iĝis ano de KMP (Komunista Partio de Hungario), en 1919 politika komisaro de la hungara Ruĝa Armeo. Post la malvenko de la Hungara Sovetrespubliko, li elmigris al Vieno.

Ekde 1920 li laboris kiel gvidanto de la viena buroo de la soveta telegrafa buroo (ROSTA), poste li estis gvidanto de kontraŭleĝa komunista organizaĵo en Leipzig. Post la sensukcesa hamburga ribelo, li veturis al Moskvo (1924), kie li agadis kiel sekretario kaj scienca ĉefkunlaboranto de la Mondekonomia kaj Mondpolitika Asocio. Li verkis libron pri Sovetunio, pretigis mapojn. Li organizis en 1926 en Berlino la eksterlandan buroon de la Soveta Informagentejo kaj fondis la unuan mapan informagentejon de la mondo. Tiu agentejo funkciis en Berlino kiel *Pressegeographie*, poste en Parizo kiel *Inpress* kaj dum la dua mondmilito en Ĝenevo kiel *Geopress* kaj informis la internaciajn ĵurnalojn pri aktualaj mapoj.

Lia ĝeneva buroo iĝis spiona centro kaj informis la sovetunian sekretan servon KGB per gravaj informoj. La sekretaj servoj de Nazia Germanio kategoriigis lin membro de la komunisma spiona movado *Ruĝa Kapelo*. Pri la spiona agado aperis la libro *Dóra jelenti*, tradukita al 20 lingvoj. Oni distingis lin per Lenin-ordeno kaj igis lin kolonelo (1942).

Post finiĝo de la dua mondmilito, li veturis al Moskvo (1945), kie oni arestis lin kaj sendis lin al gulago. Li estis rehabilitita nur en 1955, kiam li hejmenveturis al Hungario.

Inter la jaroj 1958 kaj 1966 li instruis geografion.

## Verkoj 
* Führer durch die Sowjetunion. Die fünf grössten Städte der Sowjetunion, Moskau, Leningrad, Charkow, Kijew, Odessa (Moskvo, 1925)
* Atlas für Politik, Wirtschaft, Arbeiterbewegung: volumo 1 Der Imperialismus (Vieno-Berlino, 1930)
* Dóra jelenti (Budapeŝto, 1971)

## Literaturo 
* Bernd-Rainer Barth: Egy térképész illegalitásban: tények és legendák nyugati és keleti titkosszolgálati archivumokból. In: Hegedüs, Ábel / Suba, János (ed.): Tanulmányok Radó Sándorról. A Budapesten 2009. nov. 4-5-én rendezet konferencia elöadásainak szerkesztett anyaga. Budapest 2010
* M. J. Wise: R. S. titokzatos élete (Földrajzi Közlemények, 1980. 1-2., 5-6.)
* Dr. R. S. (Geodézia és Kartográfia, 1981. 6.)
* Pécsi Márton: Búcsúbeszéd R. S. ravatalánál. (Földrajzi Közlemények, 1982. 3.)

Kategorio:Hungaraj spionoj
Kategorio:Hungaraj geografoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Rapsodo

**Rapsodo** (greke *raptein* = komponi, *odie* = kanto) estis migra deklamisto de eposoj en la komenco de la helena civilizo. 

Rapsodoj migris de urbo al urbo kaj deklamis ĉe la princaj kortegoj aŭ ĉe solenaj kunvenoj. Ili estis akompanataj de liro, vestitaj en solena vesto kaj ornamitaj per laŭrokrono kaj rapsoda bastono. Komence ili disvastigis proprajn poemojn, poste kantojn el la homeraj eposoj, t.n. rapsodioj. Rapsodio estis unu spektaklo de rapsodo, en kiu li deklamis kutime unu kanton de esposo. 

Parencaj esprimoj estas aedo, bardo, skaldo, menestrelo, liriko.

Kategorio:Antikvgreklingva literaturo
Kategorio:Teatro de Antikva Grekio 
Kategorio:Historiaj profesioj 
Kategorio:Distraj profesioj
Kategorio:Aedoj
Kategorio:Poetoj
Carrión de Calatrava

**Carrión de Calatrava** estas municipo en la provinco Ciudad Real en Hispanio. Ĝi situas nur 10 km el Reĝurbo, la ĉefurbo de la samnoma provinco, sudecentre en Hispanio.

Ĝian loĝantaron konsistas 2.636 loĝantoj.

Kategorio:Municipoj de Ciudad Real
Distrikto Saale

La **distrikto Saale** () situas en la federacia lando Saksio-Anhalto de Germanio. Ĝi ekestis dum julio 2007 sekve de fuzio de la antaŭaj distriktoj Merseburg-Querfurt kaj Saalkreis. La distrikto baptiĝis laŭ la rivero Saale, kiu ĝin trafluas, kaj komplete ĉirkaŭas la eksterdistriktan urbon Halle. La administra unuo havas areon de 1433&nbsp;km², kaj fine de  ĝi havis  loĝantojn.

## Urbaj kaj neurbaj komunumoj 
(stato fine de )

En 2007 ankoraŭ estis multe pli da komunumoj kaj komunumaroj. Ekde tiam la nombro per pluraj administraj reformoj reduktiĝis, por redukti la kompare grandajn administrajn kostojn de multaj malgrandaj unuoj. Jen por kompraro ankoraŭ la malnova stato de 2007 (nombroj de loĝantoj fine de 2006):

**Komunumaroj** kun siaj membraj komunumoj

administra sidejo de la komunumaro *


Saale
Saale
Rottenburg

**Rottenburg** estas la nomo por du urboj en Germanio:

* Rottenburg an der Laaber en la distrikto Landshut de Bavario kaj
* Rottenburg am Neckar en la distrikto Tübingen de Baden-Virtembergo.

Krome ĝi estas la nomo de nobela dinastio.

## Vidu ankaŭ 
...plurajn aliajn urbojn kun la iom diferenca literumo

* Rotenburg kaj 
* Rothenburg.
Henri Charrière

**Henri Charrière** (Ardèche, Francio, la 16-an de novembro 1906 — Madrido, Hispanio, la 29-an de julio 1973) estis krimulo, konata ĉefe kiel aŭtoro de la libro Papilio, kiu entenas rememorojn pri lia malliberigado en la punkolonio sur la Diabloinsulo en Franca Gujano.

## Eksteraj ligiloj 
*  *(pri la filmo "Papilio", bazita sur lia libro)*

Kategorio:Francaj krimuloj
Kategorio:Francaj verkistoj de la 20-a jarcento
Kategorio:Homoj de Ardèche
Kategorio:Deportitoj
Haspelo

eta|teksaĵa haspelo
**Haspelo** estas rotacia tamburo el ligno aŭ metalo, sur kiun oni volvas fadenon, kreante faskojn kaj samtempe mezurante la fadenon. Oni nomas haspelo ankaŭ la similfunkciajn partojn de aliaj maŝinoj tiel ĉe kombajno, fajroestinga maŝino ktp.

Haspelo estas alisence (elektronike) ŝafto aŭ pulio (haspelrado), sur kiu tirŝnuro volviĝas kaj kiu servas por surbobenigi kaj mezuri neforte torditajn fadenojn aŭ izolitajn dratojn.

Kategorio:Iloj
Rothenburg

**Rothenburg** estas la nomo por pluraj urboj kaj komunumoj en Germanio, Svislando kaj Pollando, por kastelruino kaj pluraj historiaj personoj:

* en Germanio:
** la urbo Rothenburg ob der Tauber en la distrikto Ansbach de Frankonio
** la urbo Rothenburg (Oberlausitz) en la distrikto Niederschlesischer Oberlausitzkreis de Saksio
** la komunumo Rothenburg (Saale) en la distrikto Saale de Saksio-Anhalto
** parto de la komunumo Krugsdorf en la distrikto Uecker-Randow de Meklenburgio-Antaŭpomerio
** parto de la urbo Warburg en la distrikto Höxter de Nordrejn-Vestfalio

* en Svislando
** la komunumo Rothenburg LU en la Kantono Lucerno
** Rothenburg Station (stacidomo), fervoja stacio en Rothenburg LU.

* en Pollando
** la ĝis 1945 germanlingva komunumo Rothenburg an der Oder, Malsupra Silezio, kiu hodiaŭ nomiĝas Czerwieńsk.

Krome ĝi signas
* la kastelruinon
** *Rothenburg (Kyffhäuser)* en la komunumo Steinthaleben en la distrikto Kyffhäuser de Turingio

* kaj (inter alie) la historiajn personojn
** *Friedrich Ernst Freiherr von Rothenburg* (1766-1833), Berlina socia mecenato
** *Heinz-Joachim Rothenburg* (* 1944), germania atleto
** *Meir von Rothenburg*, rabeno.

## Vidu ankaŭ 
...plurajn aliajn urbojn kun la iom diferenca literumo

* Rotenburg kaj
* Rottenburg.
Diabloinsulo

220px|eta|Diabloinsulo
220px|eta|Mapo
**Diabloinsulo** () estas la plej malgranda insulo de la Îles du Salut (Savinsuloj) en la Kariba Maro apud Franca Gujano. Ĝi estas rokeca insulo de 14 hektaroj. Ĝi havas la geografian pozicion .

## Historio 
De 1852 ĝis 1946 la insulo servis kiel punlaborejo de Francio. La cirkonstancoj en la punejo sur la insulo ne estis tiel malbonaj kiel sur la kontinento de Franca Gujano (apud Kuru), sed la insulo tamen estis simbolo por tio.

Unu el la plej konataj personoj, kiuj estis malliberigitaj sur Diabloinsulo, estis, kadre de la Dreyfus-skandalo, la franca kapitano Alfred Dreyfus, kiu en 1895 registris la terurajn cirkonstancojn kaj pro tio la publiko konatiĝis kun la insulo. En 1938 pere de la libro *Dry guillotine* (seka gilotino) la situacio estis montrata al la mondo, post kio en la sama jaro oni decidis ne plu sendi kaptitojn al la insulo. En 1946 la punlaborejo ĉesis ekzisti.

En 1973 la libro *Papilio* de la franco Henri Charrière, kiu ankaŭ estis kaptito sur la insulo, estis filmata.

La insulo nun estas uzata de la Eŭropa Spac-Agentejo (ESA) por radiokomunikado dum la lanĉado de satelitoj.

## Eksteraj ligiloj 
*  *(pri la filmo "Papilio", kies agado parto okazas en la insulo)*

Kategorio:Franca Gujano
Kategorio:Insuloj en Francio
Kategorio:Insuloj alfabete ordigataj
Monotropo

eta|240px|*Indiana pipo* (*Monotropa uniflora*)
La **monotropo** (*Monotropa*) estas holarktisa genro kun du specioj, kiun oni antaŭe konsideris la tip-genro de la familio de monotropacoj (*Monotropaceae*) sed nun klasas inter la erikacoj.

La du specioj, *Monotropa hypopitys* (pinasparago) kaj *Monotropa uniflora* (indiana pipo, spirita planto) kreskas en la norda hemisfero, en la modera klimata zono. La specio *M. uniflora* mankas en Eŭropo kaj havas unu floron kiel montras la scienca nomo.

La plantoj ne entenas klorofilon, sed parazitas arboradikajn fungojn (mikoheterotrofo, mikorizo).

## vidu ankaŭ 
monotropio

Kategorio:Erikacoj
Kategorio:Holarktisa flaŭro
Kategorio:Nearktisa flaŭro
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Pinasparago

[eta|maldekstra|La floroj de [pinasparago]]
[eta|240px|maldekstra|La alia specio de [monotropo - *Indiana pipo* (*Monotropa uniflora*)]]

[eta|250px|Morfologio de [pinasparago]]
La **pinasparago** (*Monotropa hypopitys*) estas planta specio el genro monotropo, familio de erikacoj.

La planto estas pala, vaksokolora, mankas en ĝi la klorofilo. La folioj estas rudimentaj, skvamaj, la stomoj estas sporadaj. La floroj kapjesas.

Ĝi estas parazita planto, kreskanta en ombrodonaj deciduaj kaj nedeciduaj arbaroj. La pinasparago kreskas grupe aŭ en sorĉistina cirklo (kresko en rondoformo).

Tiu holarktisa planto parazitas fungojn, kiuj parazitas arbarajn radikojn (epiparazitismo). La grajnoj de la pinasparago estas etaj, disvastiĝas per vento. La milgrajna maso estas 3mg. Dum ĝermado aperas radiketo, kiu fortiĝas, nur per kaj ĉeesto de fungo.

Kategorio:Erikacoj
Kategorio:Holarktisa flaŭro
Kategorio:Nearktisa flaŭro
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Saint Seiya

**Saint Seiya** (聖闘士星矢, *Sankta Seija*) estas origine japana mangao kaj animeo de Kurumada Masami. Ĝi aperis en Shōnen Jump ekde 1986 ĝis 1990.

La rakonto enhavas erojn el pluraj religioj kaj mitaroj, ĉefe el la greka, sed ankaŭ el kristanismo, budhismo, nord-ĝermana mitaro kaj aliaj.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala Paĝo de Kurumada Masami 
* Saint Seiya
* Saint Seiya Bio 

Kategorio:Mangao
Kategorio:Animeo
Vapnet

**Vapnet** estas sveda sendependa popgrupo de Östersund, subskribinta al rekord-etikedo Hybris. La ĉefkantisto estas Martin Abrahamsson, kiu ankaŭ aktivas en la sendependa popgrupo Sibiria. Ilia unukanta eldono "Kalla mig" estis granda furoraĵo en Svedio en la printempo kaj somero de 2005. Ilia albumo "Jag vet hur man väntar" ellasiĝis la 19-an de aprilo, 2006, kun, inter aliaj kantoj, refaro de "Kalla mig" per sveda soula muzikisto Kaah.

## Eldonaro
* *Ge Dom Våld* (KD)
* *Ge Dom Våld* (EP)
* *Thoméegränd* (EP)
* *Jag vet hur man väntar* (KD)

## Eksteraj ligiloj
* Oficiala blogo de Vapnet
* Record-Etikedo Hybris

Kategorio:Svedaj muzikaj grupoj
Pordego de Barato (Mumbajo)

*Noto: Ne konfuzu ĝin kun Pordego al Barato (Delhio)*
----

La ***Pordego al Barato*** (*Gateway of India* en la angla) estas impona konstruaĵo ĉe la marbordo tutsude de Mumbajo, Barato.

Starigita inter 1915 kaj 1934 por honori la viziton de la brita reĝo Georgo la 5-a kaj reĝino Maria de Teck en 1911, tiu arko el bazalto 26 metroj alta distingiĝas per sia arkitektura influo proksima de la guĝarata stilo de la 16-a jarcento.

Post sendependiĝo, la lastaj britaj trupoj forlasante Baraton pasis sub la pordego.

Nuntempe, la vidindaĵo allogas kvantojn da naciaj kaj internaciaj turistoj kaj amasoj da fotistoj proponas al turistoj fotojn pro memoraĵo. Fronte al la pordego staras la hotelon Taĝmahalo, unu el la plej fama kaj ŝika en la mondo.

Tuj post la pordego flosas multajn boatojn kiuj regule eknavigas al la Elefanta insulo.

maldekstre|eta|450px|Pordego al Barato

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Konstruaĵoj en Barato
Marcel Broodthaers

**Marcel BROODTHAERS** (28-a de januaro 1924 en Bruselo, Belgio - 28-a de januaro 1976 en Kolonjo, Germanio) estis belga poeto, filmisto kaj artisto kun altliteratura kaj ofte sprita maniero de krei artaĵojn. Li estis kuniĝinta kun la *Groupe Surréaliste-revolutionaire* en Bruselo ekde 1945 kaj diletantis en ĵurnalismo, filmo, kaj poezio. En 1964, li faris la simbolan agon de enmeti kvindek kopiaĵojn de libro de siaj poemoj en plastro, tiel kreinte sian unuan artaĵon. Li laboris principe kun muntoj de trovitaj objektoj kaj kolaĝo, ofte enhavantaj skribitajn tekstojn. Lia plej rimarkita artaĵo estis instalo en lia Brusela domo, kiun li nomis ''Musée d'Art Moderne, Départment des Aigles* (1968). Tiu instalo sekviĝis per aliaj dek-unuaj manifestaĵoj de la *muzeo*, inkluzive ĉe la Düsseldorf Kunsthalle por ekspozicio en 1970 kaj ĉe *documenta 5'' en Kaselo en 1972. Por tiaj klopodoj li ofte kuniĝis kun la malfrua dudeka jarcenta tuttera disvastiĝo de ambaŭ instala arto, kaj ankaŭ "institucia kritikado," en kiuj interrilatoj inter artaĵoj, la artisto, kaj la muzeo estas fokuso. Broodthaers mortis en Kolonjo, Germanio, je sia 52-a naskiĝtago.

Kategorio:Superrealismo
Harran

eta|maldekstre|Ruinoj de universitato en Harran
eta|maldekstre|Abeluj-formaj loĝejoj en Harran
**Harran** (latine ***Carrhae***) estas antikva urbo, nun vilaĝo en suda parto de Turkio, sur bordo de rivero Balíh, 38&nbsp;km sudoriente de Urfa. Nun ĝi havas ĉ. 13.000 loĝantojn (2004).

Oni povas vidi en la vilaĝo tradiciajn abeluj-formajn (aŭ bakfornajn) loĝejojn.

La antikva urbo situis inter Ninive kaj Karkemis, sur grava loko por la asiraj reĝoj. Dum la asira epoko floris tie adorado, kulto de la Lundio.

Je la falo de Harran (609 a.K.), la Babilonianoj kaj Medoj venkis super Asiri-Egipta alianco, post kio Asirio mem jam ne plu ekzistis kiel sendependa ŝtato. Malsukcesa klopodo rekonkeri Harran estis la fino de la Asiria Imperio.

Kiel Ĥaran, ĝi ofte aperas en la Biblio: tie setlis familio de Abrahamo, post kiam ili forlasis la Ĥaldean urbon Ur (Gen 11:31–32). Dum la romia epoko, Kraso kaj lia armeo estis neniigitaj tie fare de la partusoj en 53 a.K. (Batalo de Carrhae). La persa reĝo Narses tie evnkis en 297 p.K. imperiestron Galerius.

Al-Kamil estis filo de la sultano al-Adil ("Safadino"), frato de Saladino. La patro de Al-Kamil lasis al li la sieĝon al la urbo Mardin (ankaŭ en nuntempa Turkio) en 1199. Li estis venkita, sed malkonsento kaj malforteco inter liaj opoziciantoj ebligis, ke Al-Kamil starigis Ajubidan regadon en la Supra Mezopotamio pere de konkero de Harran.

## Notoj 
Kategorio:Antikvaj urboj
Kategorio:Historio de Turkio
Kategorio:Bibliaj lokoj
Subvencio

**Subvencio** estas oficiala ŝtata rekta aŭ nerekta monhelpo, donita al privataj entreprenoj, mastrumantoj, ŝtataj instancoj por efektivigi iun publikan, socian celon. 

Oni plej ofte subvencias la agrikulturon, trafikon, artojn, sciencajn esplorojn ktp. 

Agrikultura subvencio estas registara subvencio pagata al farmistoj kaj agrikulturistoj (negocistoj) por suplementi ties enspezojn, administri la liveron de agrikulturaj havaĵoj, kaj influi la koston kaj liveron de tiaj havaĵoj. Ekzemploj de tiaj havaĵoj estas: tritiko, nutrogrenoj (greno uzata kiel furaĝo, kiaj maizo, sorgo, hordeo, kaj aveno), kotono, lakto, rizo, arakidoj, sukero, tabako, olesemoj kiaj sojofaboj, kaj viando el bovo, porko, kaj ŝafo. 

## Metodoj de la subvencio 
* rekta helpo per mono aŭ naturaĵoj
* prezoapogo, la servoj, produktoj aperas sur la merkato sub la produktaj kostoj
* ŝtata aĉeto je supermerkata prezo
* impostaj avantaĝoj
* aliaj: per leĝaj preskriboj, doganpolitiko ktp.

## Vidu ankaŭ
* Gratifiko (mono)

Kategorio:Ekonomio
Loire

* ***Loire*** estas la franclingva nomo de la riverego **Luaro**.
* **Loire** estas franca departemento.

* **Loire-sur-Rhône** estas komunumo en franca departemento .
** **Loire-sur-Rhône (stacidomo)** estas fervoja stacio en Loire-sur-Rhône.

## Aliaj francaj departementoj kun la nomo "Loire" 
* Indre-et-Loire
* Haute-Loire
* Loire-Atlantique
* Maine-et-Loire
* Saône-et-Loire
Sovinec (burgo)

dekstra|eta|250ra|Suma vido
**Sovinec** estas burgo en Ĉeĥio, troviĝanta en vilaĝo Sovinec en distrikto Bruntál.

## Historio 
La unua skribmencio pri Sovinec devenas el la jaro 1348, kiam estas menciata Vok el Sovinec. En la periodo de husanaj militoj sinjoroj el Sovinec ŝanĝis siajn sintenojn. En tiu ĉi periodo okazis perfektigado de fortikigado de la burgo. Je la fino de la militoj ili subskribis packontrakton kun margrafo Albreĥto la 2-a de Habsburgo. Post la batalo sur Blanka Monto, tiun ĉi signifan fortikaĵon aĉetis en la jaro 1623 arkiduko Karolo utile al Ordeno de germanaj kavaliroj. El la rezidejo okazis sidejo de administrado de la sinjorujo kaj grava firmeco de la Ordeno. En la jaroj 1643 post gravaj bataloj la burgon ekokupis svedoj sub gvido de generalo Torstensson, la garnizono kapitulacis povante foriri eĉ kun sia persona posedaĵo. En 1650 la Ordeno de germanaj kavaliroj akiris denove Sovinec-on. En 1810 Sovinec ĉesas plenumi rolon de la administra centrejo kaj en sekvanta periodo ĝi estas disvendata. Nur Grandmajstro Maksimiliano la 3-a Jozefo ď Este eldonis en la jaro 1836 ordonon al rea elaĉeto de la disvenditaj partoj de la burgo haltigante tiel ties ruinigadon. En 1939 la posedaĵo de Germana ordeno estis konfiskita per Germana regno kaj ekde 1940 la burgo estis uzata de Wehrmacht kiel militkaptitejo por oficiroj. En 1945 la burgon konfiskis Ĉeĥoslovaka respubliko.

## Por vizitantoj 
Por vizitantoj de la burgo estas alirebligitaj la 1-a ĝis la 5-a kortegoj kaj plu la t.n. Supra burgo (la plej malnova parto de la burgo) kun belvedero kun panoramo en belegan pejzaĝon de naturparko de Sovinec. En eksaj ĉevalejoj estas instalitaj ekspozicioj de arbarista lernejo en Sovinec kaj ekspozicioj pri la historio de la burgo, en burggrafejo estas ekspozicioj de stano kaj armiloj, ordeno kaj honorigoj kaj suferiga rajto. En ceteraj partoj de la burgo eblas viziti lapidarion, burgan ĉambron kaj ekspozicion de Jaroslav Rón, antaŭa ĉeĥa pentristo, skulptisto, grafikisto kaj vitrofaristo.

Kategorio:Burgoj en Moraviasilezia regiono
Kategorio:Kulturaj memorindaĵoj en distrikto Bruntál
Kategorio:Jiříkov (distrikto Bruntál)
Kategorio:Burgoj en Nízký Jeseník
Batalo de Carrhae

eta|220px|Proksimuma ekspansio de la regno de la Partoj.
eta|Roma monero de Aŭgusto (19 a.K.) montranta partan soldaton redoninta la normojn (Aquila) kaptitajn ĉe Carrhae. Aŭgusto salutis la revenon de la normoj kiel politika venko super Parthio.
eta|Parta soldatrajdanto
La **batalo de Carrhae** (53 a.K.) estis batalo kiu okazis 30&nbsp;km sude de Carrhae, la hodiaŭa Harran, en la al Turkio apartenanta Mezopotamion. En tiu batalo la Partoj venkis kontraŭ la Romia Imperio, gvidata de la triumviro Kraso. La militon komencis Kraso, kiu volis balancigi per militaj sukcesoj la populariĝon de la aliaj du triumviroj, Pompeius kaj Julius Caesar.

La armeo de Kraso konsistis el sep legioj (ĉirkaŭ 44.000 soldatoj, sed nur malmultaj uzis ĉevalon). La armeo atakis Mezopotamion, kiun defendis Suren-familiano. Kraso forlasis la defendan riveron kaj sur malferma areo interbatalis kontraŭ la partoj.

La armeo de la Partoj konsistis el 1000 kirasitaj soldatoj kaj proksimume 10.000 ĉevalaj arkpafistoj. La Partoj komencis la atakon, kio surprizigis la romianojn, kiuj estis nek alkutimiĝintaj al la klimato, nek al la dezerta batalado.

Filo de Kraso nomata Publius ekis kavalieran sturmon, tamen sensukcese. La ĉefaj fortoj de la Romianoj fariĝis viktimoj de la sagopluvo de la Partoj (ili ne povis samtempe kovri la kapon kaj la korpon per la ŝildo).

Kraso provis packontrakti - sub premo de la soldatoj - sed li finfine estis mortigita. Nur 10.000 romiaj soldatoj sukcesis fuĝi, la aliaj mortis aŭ kaptiĝis.

La Partoj batis forte la reputacion de Romio en la Oriento, dum morto de Kraso grave influis politikan vivon de Romo.

Carrhae
Carrhae
Kategorio:Bataloj de la antikva epoko
Kategorio:-53
Kategorio:Konfliktoj en la 1-a jarcento a.K.
Rotenburg

**Rotenburg** estas la nomo por du urboj, du distriktoj kaj unu kastelo en Germanio:

* la urbo Rotenburg (Fulda) en Hesio, kie dum la jarŝanĝo de 1977 al 1978 okazis la 21-a Internacia Seminario de Germana Esperanto-Junularo
* la urbo Rotenburg (Wümme) en Malsupra Saksio, kie dum la jarŝanĝo de 2001 al 2002 okazis la 45-a Internacia Seminario de Germana Esperanto-Junularo
* la distrikto Rotenburg (Wümme) en Malsupra Saksio
* la eksa *distrikto Rotenburg (Fulda)* en Hesio, intertempe parto de la distrikto Hersfeld-Rotenburg
* la *kastelo Rotenburg* en Rotenburg (Fulda)

## Vidu ankaŭ 
...plurajn aliajn urbojn kun la iom diferenca literumo

* Rothenburg kaj
* Rottenburg
Bulgaroj

**Bulgaroj** () estas sudslava popolo, aperinta rezulte de miksiĝo de slavoj, trakoj en prabulgaroj.

[eta|maldekstra|280ra|finnugraj kaj ne-[varengoj|varengaj slavaj kulturoj fine de la 10-a jarcento]]
La bulgaroj loĝas en Bulgario, Nord-Makedonio, Ukrainio, Moldavio, Grekio kaj aliaj landoj. La totala kvanto estas ĉirkaŭ 9 milionoj (kun makedonoj). Ilia lingvo estas la bulgara. La plejmulto de bulgaroj estas ortodoksaj kristanoj, la malplimulto de pomakoj estas muzulmanoj.

## Literaturo 
(en) Tomasz Kamusella, *Ethnic Cleansing During the Cold War: The Forgotten 1989 Expulsion of Bulgaria’s Turks* (eld: Routledge Studies in Modern European History). 2018. Londono: eldonejo *Routledge*, 328 paĝoj, ISBN 978-1-138-48052-0.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Bulgario
* Bulgaria Imperio

*
Pruto

**Pruto** (; ) estas rivero longa 953 km, kiu fontas en Ukrainio, en la regiono Ivano-Frankivsk, en la Nordorientaj Karpatoj, proksime al Hoverla. Ĝi trafluas Rumanion kaj Moldavion kaj alfluas Danubon.

Ĝi estis konata en la antikvo kiel *Pyretus* kaj *Porata*. Inter 1918 kaj 1940 ĝi fluis preskaŭ tute en Rumanio. Nuntempe 711 km longa parto formas limon inter Rumanio kaj Moldavio.

La akvokolekta aero estas , el kiu  troviĝas en Rumanio. La plej granda apudborda urbo estas la ukraina Ĉernivco (rumane: Cernăuţi). La rivero alfluas Danubon inter la rumana urbo Galaţi kaj la ukraina urbo Reni.

Kategorio:Riveroj en Ukrainio
Kategorio:Alfluantoj de Danubo
Kategorio:Riveroj en Rumanio
Kategorio:Riveroj en Moldavio
Kategorio:Geografio de Ivano-Frankivska provinco
Kategorio:Geografio de Ĉernivca provinco
Siret (rivero)

**Siret** (, , ) estas alfluanta rivero de Danubo sur ties maldekstra flanko. Ĝi fontas en Karpatoj, en Ukrainio (iama norda Bukovino), poste fluas 470 km en Rumanio suden, kaj sude de la urbo Galați alfluas Danubon. Oni nomis ĝin en la antikvo *Hierasus*.

## Alfluantoj de Siret 
* Nagostina
* Cacaina
* Șomuzul Mare
* Moldova
* Bistrița
* Trotuș

Kategorio:Riveroj en Rumanio
Kategorio:Akvokolekta areo de Danubo
Kategorio:Alfluantoj de Danubo
Joyce Mansour

**Joyce MANSOUR** (naskiĝinta la 25-an de julio 1928 - mortinta la 27-an de aŭgusto 1986) estis franca poetino ligita al Superrealismo. Egipta sange, ŝi naskiĝis en Bowden, Anglio. Ŝi identiĝis kun la superrealista movado kaj adoptis multe da ĝiaj ideoj. Ŝia malgaja tono, kiel influita per la movado, estas evidenta en ŝia poemaro, "Dechirures" aŭ "Ploroj".

## Verkaro 
### Poezio 
* Cris ‏(1953)
* Les Éditions ‏(1955)
* Rapaces ‏(1960)
* Carré blanc ‏(1966)
* Les Damnations ‏(1967)
* Phallus et momies ‏(1969)
* Astres et désastres (‏1969)
* Anvil Flowers ‏(1970)
* Prédelle Alechinsky à la ligne ‏(1973)
* Pandemonium ‏(1976)
* Faire signe au machiniste ‏(1977)
* Sens interdits ‏(1979)
* Le Grand Jamais ‏(1981)
* Jasmin d'hiver ‏(1982)
* Flammes immobiles ‏(1985)
* Trous noirs ‏(1986)

### Prozo 
* Les Gisants satisfaits ‏ (1958)
* Jules César ‏(1966)
* Le Bleu des fonds ‏(1968)
* Ça ‏(1970)
* Histoires nocives ‏(1973)

Kategorio:Superrealismaj poetoj
Kategorio:Egiptaj verkistoj
Kategorio:Egiptaj poetoj
Kategorio:Britaj verkistoj
Kategorio:Franclingvaj poetoj
Kategorio:Franclingvaj verkistoj