open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ludovikina turo (Kleinkochberg)

eta|Ludovikina turo en Kleinkochberg
**Ludovikina turo** () estas masonita belvidoturo en Germanujo ĉe la Goeto-migradopado (Vajmaro-Großkochberg) starante sur la 515 metrojn alta Hummelsberg-monto ĉe Kleinkochberg (kvartalo de Uhlstädt-Kirchhasel), ĉe la suda deklivo de la Ilm-Saale-tavolo. Ĝi estas 16 kilometrojn for suden de Blankenhain starigite en 1864. Belvido de ĝi atingas eĉ la Saale-valon, la Saale-Ilm-tavolon ĝis Frankonia Arbaro kaj Turingia Arbaro. Ĉe bonaj veterkondiĉoj videblas eĉ Brocken. Alteco ĝia estas de 18 metroj kaj ĝi havas 78 ŝtupojn. Temas pri la plej alta loko de la menciita aventurpado, kaj samtempe ankaŭ de la komunumo Uhlstädt-Kirchhasel.

## Historio 
Starigitis la turo je honoro de la nepino de Charlotte von Stein, Luise von Stein (1804-1864) fare de la edzo, riĉa brito nome James Patrick von Parry kiu financis ankaŭ Kastelon Hirschhügel. Memortabulo memorigas onin je la donacinto. La turo mem havas stilajn elementojn de malfrua romantiko kiuj ankoraŭ pligrandiĝis per la granda krenela muro ĉirkaŭanta la turon kaj ŝajniganta karakteron de burgo mezepoka. Supre de la enirejo videblas la blazono de Parry, kiu nobeliĝis en Vajmaro. Laŭdire estis tiu ĉi loko la de Luise plej ŝatata ĝenerale. Nerekte la turo ankaŭ servas je la memoro kaj de Charlotte von Stein kaj de Goeto, kun kiu Parry flegis oftajn kontaktojn.

Intertempe minacis kaduko tura. Por malhelpi tion kolektiĝis en 1979 amikoj de Ludovikina turo *Freundeskreis Luisenturm* el Kleinkochberg kaj la najbaraj komunumoj. En 2006 eblis restaŭro de la tuta muraro sen iu subvencio publika.

## Literaturo 
* Hartmut Stabe: *Türme im Großherzogtum Sachsen-Weimar-Eisenach. Entdecken – Besuchen – Erwandern.* Weimardruck, Weimar 2005, ISBN 3-930687-47-X, p. 45–62.

## Eksteraj ligiloj 
* https://www.komoot.de/smarttour/3414181
* http://www.luisenturm.de/
* Luisenturm ĉe Jutubo

## Notoj 
Kategorio:Turoj en Turingio
Kategorio:Belvederoj en Germanio
Kleinkochberg
Kategorio:Johann Wolfgang von Goethe
Heřmánky (Dubá)

:*Tiu ĉi artikolo temas pri vilaĝo. Pri municipo temas artikolo Heřmánky.*

**Heřmánky** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Dubá. Ĝi troviĝas proksimume 6,5&nbsp;km nordokcidente de Dubá. Estas ĉi tie registritaj 19 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Heřmánky** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,76&nbsp;km².

## Loĝantaro
## Dolní kaj Horní 
La konservita Heřmánky havas du partojn, Dolní kaj Horní. Dolní Heřmánky estas laŭlonge laŭ ŝoseo ĝis Dlouhý důl. Horní Heřmánky estas je 1&nbsp;km pli malproksimen al nordo sur plataĵo direkte al vilaĝo Loubí. Ĝi estas pli malnova kaj pli malgranda. En la jaro 1542 estis farita enskribaĵo, ke ĝi apartenis al burgeto Chudý hrádek kaj kun ĝi al Vartnenberkidoj. Post morto de Wallenstein Isabela Kateřina naskita Harrachová Heřmánky enmebrigis sub sia senjorujo Nový Zámek (la hodiaŭa Zahrádky). Post ŝi la senjorujon ekprenis Kounicové.

## Alia Heřmánky 
En iama distrikto Dubá estis ankoraŭ unu Heřmánky, kreitas de ses disigitaj konstruaĵoj inter Dubá kaj Dražejov. Post la jaro 1960 kvin el ili estis detruitaj, la lasta konservita, iama gastejo, estis administre enmembrigita en vilaĝon Rozprechtice.

## Naturmemorindaĵo 
Sur katastroj de vilaĝoj Heřmánky, Hvězda kaj Litice estis en la jaro 1998 proklamita naturrezervejo Vlhošť. La katastra teritorio Heřmánky estas samtempe konsisto de zono de speciala konservado Roverské skály.

## Pluaj fotoj 

Heřmánky, usedlost čp.48.jpg|Domo n-ro 48
Heřmánky 3.JPG|Heřmánky
Heřmánky 4.JPG|Dolní Heřmánky

Kategorio:Partoj de Dubá
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Česká Lípa
Kategorio:Setlejoj en Doksa montetaro
Kategorio:Setlejoj en PPR Kokořínsko – Regiono de Mácha
Alex Adányi

**Alex Adányi** [aleks adAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Adányi Alex** estas hungara aktoro.
eta|
Alex Adányi naskiĝis la  en Szeged.

## Biografio 
Alex Adányi lernis en *Pesti Magyar Színiakadémia* (apartenaĵo de Teatro Magyar) inter 2010-2013. Li ricevas rolojn ekzemple en Nacia Teatro (Szeged) kaj la jam menciita Teatro Magyar, tamen li estis tutlande konata pro rolo de televizia serio. En 2016 li ricevis ankaŭ voĉoaktoran rolon, krome li estas videbla ankaŭ en reklamaj filmoj http://iszdb.hu/?szemely=108375&lap=munkassag.

## Liaj filmaj roloj (elekto) 
* *Kémek küldetése* (televizia serio, 2016) - German Soldier
* *Potyafuvar* (mallonga filmo, 2018) - Boldi
* *Rejtőzködők* (televizia serio, 2019) - Arek
* *Jóban rosszban* (televizia serio, 2021) - Milán Révész

## Lia scenarlibro 
* *Potyafuvar* (mallonga filmo, 2018)

## Fontoj 
* https://port.hu/adatlap/szemely/adanyi-alex/person-363851
* https://starity.hu/sztarok/adanyi-alex/eletrajz/
* https://www.filmifeed.com/celebrity/alex-adanyi/ 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Dracy-Saint-Loup (stacidomo)

**Dracy-Saint-Loup** estas fermita franca stacidomo sur linioj  - Dracy-Saint-Loup kaj Étang - Santenay, situanta en  Dracy-Saint-Loup, en departemento Saône-et-Loire, regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de aŭtoĉaroj  Burgonjo-Franĉkonteo.

* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Cravant-Bazarnes - Dracy-St-Loup (755000).
* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Étang - Santenay (via Autun) (761000).

## Vidu ankaŭ 
* Dracy-Saint-Loup

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* Train des Rêves - Bed and Breakfast - Gare de Dracy-Saint-Loup (/)

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Saône-et-Loire
Kategorio:Dracy-Saint-Loup
Ekvadora Nacia Asembleo

La **Nacia Asembleo** de la Respubliko de la Ekvadoro (hispane: *Asamblea Nacional del Ecuador*) estas la organo kiu praktikas la leĝdonan povon de la Respubliko Ekvadoro. Estas unuĉambra parlamento formata de 151 asembleanoj distribuitaj en dek du konstantaj komisionoj.

La sidejo situas en la urbo Kito en la Leĝdona Palaco. La nuna asemblea prezidanto estas Niels Olsen ekde la 15-a de majo 2025, post ol efektiviĝi internaj elektoj en kiu estis nomumita kiel nova Prezidanto de la Leĝdona Funkcio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

Ekvadoro
Kategorio:Registaro de Ekvadoro
(130453) 2000 QT59

**(130453) 2000 QT59** estas malgranda, ne tre hela asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo, tie estas en orbita resonanco 3:2 kun Jupitero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Zoltán Ádok

**Zoltán Ádok,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ádok Zoltán** estis hungara aktoro, kantisto, baletisto. Lia persona nomo eksterlande estas *Zoli*, kiu estas la hungara karesnomo de Zoltán.

Zoltán Ádok naskiĝis la  en Szeged.

## Biografio 
Zoltán Ádok maturiĝis en arta mezlernejo en Pécs en 1997, dum lernado li ricevis malgrandajn rolojn en Nacia Teatro (Szeged) kaj Nacia Teatro (Pécs), same en ties baletaj grupoj. Post la abituriento li ricevis baletajn rolojn, en la sekva jaro aktorajn rolojn en Operetoteatro (Budapeŝto), post kelkaj jaroj jam ankaŭ en eksterlando (Aŭstrio, Svislando, Germanio). Inter 2002-2007 li laboris nur eksterlande. En 2008 li aliĝis al Teatro Madách, krome li estis videbla en konata televizia programo. En la sekva jaro li ricevis jam filman rolon. En 2009 Ádok reprezentis lian nacion ĉe la Eŭrovido-Kantokonkurso. Li ricevis premion en 2010.

## Liaj teatraj roloj (elekto) 
* Jesus Christ Superstar (muzikalo) - Heródes
* A Csodálatos Mandarin (baleto) - Az ifjú
* Csárdáskirálynő (opereto) - dancisto

## Fontoj 
* oficiala paĝo
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* http://dictionary.sensagent.com/zoli%20adok/en-en/
* https://volt.eschungary.hu/2009_/

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj ŝlagrokantistoj
Kategorio:Hungaraj muzikalkantistoj
Kategorio:Hungaraj baletistoj
Opta kruciĝo

eta|Optaj nervoj kaj la kruciĝo (ruĝa).
eta|Vida sistemo de homo. Tiu montras ke aksonoj (purpura) de ambaŭ okuloj unuiĝas post la opta kruciĝo.
La **opta kruciĝo** aŭ **opta kiasmo** estas tie en cerbo kie la du optaj nervoj kruciĝas. Ĝi troviĝas ĉe fundo de cerbo, sub la hipotalamo. Ĝi ekzistas en ĉiuj vertebruloj.

En multaj bestoj, la du optaj nervoj kruciĝas kaj iras al la kontraŭa flanko de cerbo sen unuiĝi; rezulte, la dekstra parto de cerbo traktas vidan informon de la maldekstra okulo, kaj la maldekstra cerbo traktas informon de la dekstra okulo. Kvankam, en bestoj en kiu la okuloj direktas al la sama direkto kaj la vidkampoj de la okuloj multe interkovras (ekzemple homoj), ono de la aksonoj de ĉiu okuloj ne krucas al kontraŭa flanko, sed restas samflanke; do, post la opta kruciĝo, ĉiu fasko enhavas aksonojn de ambaŭ okuloj.

## Nomo 
En Esperanto, en la Esperanta Medicina Vortaro aperas la vorto "kiasmo", kiu venas de la greka lingvo (χίασμα "kruciĝo", de χιάζω "marki per X", de la litero ĥio χ) kaj estas uzata en multaj eŭropaj lingvoj (ekz. angla "chiasm"). Tamen, ĉar "kiasmo" havas neniun signifon pli ol "kruciĝo", ĉi tiu artikolo anstataŭe proponas la nomon "opta kruciĝo".

## Referencoj 
Kategorio:Cerbo
Kategorio:Vida sistemo
Kategorio:Homa anatomio
Kategorio:Besta anatomio
(130391) 2000 JG81

**(130391) 2000 JG81** estas granda transneptuna objekto malkovrita la  elde la Observatorio La Silla (Ĉilio).

Ĝi estas en orbita resonanco 1:2 kun Neptuno ; ĝi do estas tvotino.

Por Michael E. Brown, ĝi verŝajne ne estas nanplanedo kun taksata diametro de 155 km.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
*  Listo de la Konataj Transneptunaj Objektoj ; el la paĝaroj de Wm. Robert Johnston
*  Listo de Centaŭroj kaj Disdiskanoj, de *Minor Planet Center*

Kategorio:Transneptunaj objektoj
Kategorio:Tvotinoj
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Montceau-les-Mines (stacidomo)

**Montceau-les-Mines** estas franca stacidomo sur linio  - , situanta en  Montceau-les-Mines, en departemento Saône-et-Loire, regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  Burgonjo-Franĉkonteo.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Le Coteau - Montchanin (769000).

## Vidu ankaŭ 
* Montceau-les-Mines
* Le Creusot TGV (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fret SNCF
Kategorio:Fervojaj stacioj en Saône-et-Loire
Kategorio:Montceau-les-Mines
Vlhošť (Ralska montetaro)

**Vlhošť** (germane: *Wilschtberg*) estas karakteriza neovulkanita monto en distrikto Česká Lípa. Naturrezervejo Vlhošť etendiĝas sur montopintoj kaj sur partoj de deklivoj, ĝi estas plej alta monto de Polomené hory kaj ĝi estas en administrado de PPR Kokořínsko.

## Informoj pri la monto 
La monton kreas fonolito, kiu trapenetris antaŭ 31 milionnoj da jaroj tra ĉirkaŭa grejso. La indikata alteco estas 614,1 m s. m. Ĝi situas en Doksa montetaro (konsisto de Ralska montetaro), sudokcidente de la distrikta urbo Česká Lípa, proksimume 1 km oriente de domaro Hvězda. Pluaj grejsaj montetoj ligas al Vlhošť, proksime estas Malý Vlhošť kaj Stříbrný vrch, ambaŭ 439 m s. m. La teritorio estas arbarkovrita inkluzive de la montopinto, belvidejo en la ĉirkaŭaĵon tiel estas limigita.

Vlhošť estas la plej alta punkto de PPR Kokořínsko. La montopinto apartenas al katastro de Litice.

## Naturrezervejo 
La rezervejo Vlhošť estis proklamita en la jaro 1998. Ĝi rilatas al la montopinto kaj la deklivoj de Vlhošť kaj Malý Vlhošť sur la katastraj teritorioj de vilaĝoj Heřmánky, Hvězda kaj Litice en distrikto Česká Lípa. La protektita areo havas areon 81,81 ha, ĝi estas el alteco 380 – 614,1 m s. m.
eta|maldekstra|Deklivoj de Vlhošť de proksime
maldekstra|eta|Pado sur Vlhošť
Protektitaj estas floremaj fagaĵoj, pinaj arbaroj, kalunoj kaj likenoj. Estas ĉi tie krom aliaj multe da specioj de moluskoj kaj araneoj, vivas ĉi tie lokustoj, nestas ĉi tie migra falko kaj trukolombo.

## Aliro 
Proksimume 200 m okcidente de la montopinto estas Vlhošťský důl (*Minejo Vlhošť*), en kies parto estas ŝoseeto kuniganta domaron Hvězda kun vilaĝo Litice. En la minejo kruciĝas blua  turisma marko de Zahrádky kaj Holany kun la verda  el municipo Kravaře, kondukas ĉi tie ankaŭ biciklovojo 0059. El la blua kondukas flava  ĉirkaŭ la montopinto, sed ne al ĝi. La markita vojo ĝis la montopinto neniam kondukis. La plej proksima fervoja stacio estas ĉirkaŭ 5 km malproksima stacidomo en Blíževedly sur fervojlinio n-ro 087 Lovosice - Česká Lípa.

## Montogrimpado 
La grandegaj grejsaj rokterasoj sur la okcidenta kaj la sudokcidenta deklivo de Vlhošť donas konvenajn kondiĉojn por montogrimpista agado. La montogripado estas ĉi tie tempe limigita por sezono de julio ĝis decembro.

## Referencoj 
Kategorio:Montoj en Doksa montetaro
Kategorio:Montoj en distrikto Česká Lípa
Kategorio:Blíževedly
Kategorio:PPR Kokořínsko – Regiono de Mácha
Kategorio:Montoj kun alteco inter 0 kaj 999 m
Kategorio:Montogrimpistaj lokoj en Regiono Liberec
La Chapelle-de-Guinchay

**La Chapelle-de-Guinchay** estas franca  situanta en departemento Saône-et-Loire, regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Capelins* aŭ *Chapellois*.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Saône-et-Loire
* Pontanevaux (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Saône-et-Loire
Péter Ágoston (aktoro)

**Péter Ágoston** [Agoŝton], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ágoston Péter** estis hungara aktoro, infanaktoro, voĉoaktoro. Lia fratino estas Katalin Ágoston.

Péter Ágoston naskiĝis la  en Eger.

## Biografio 
Péter Ágoston maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, sed ekde 2002 li estis infanaktoro en Teatro Gárdonyi Géza. Li akiris aktoran diplomon en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto) en 2013. Liaj plej gravaj instruistoj estis Eszter Novák kaj György Selmeczi. En la teatra jaro 2013 li apartenis al Teatro Csokonai (Debrecen), poste kvar jarojn al Teatro Magyar. Inter 2018-2020 li ne apartenas al teatroj, sed kiel gasto li havas rolojn en diversaj lokoj, pli poste li ricevis membrecon en Nacia Teatro (Szeged). Li ricevis premion en 2018.

## Liaj teatraj roloj (elekto) 
* En Eŭropo ie (subĉiela teatro en Szeged, 2011) - Szeplős
* *Lovakat lelövik, ugye?* (Gaja Teatro) - Bodor Feri
* *Csókos asszony* (Teatro Attila József) - Ibolya Ede
* *Mágnás Miska* (Nacia Teatro (Szeged)) - Baracs István

## Liaj filmaj roloj (elekto) 
* *Aranyélet* (2016)
* *Egynyári kaland* (2017)
* *Drága örökösök* (2019)

Li estis hungaraj voĉoj de Garrett Hedlund, Andy Samberg, Taron Egerton, Joseph Cross ktp http://iszdb.hu/?szemely=89334&lap=munkassag.

## Fontoj 
* hungarlingva membiografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj infanaj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
(130588) 2000 RD83

**(130588) 2000 RD83** estas malgranda, malhela troja asteroido de Jupitero malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

Ĝi orbitas, kun granda inklinacio, en la ĉirkaŭaĵo de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, ĝi estas do ano de la tiel nomata «Troja Tendaro».

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Doksiciklino

La **doksiciklino** estas antibiotiko de la grupo de la tetraciklinoj kiu evitas la kreskon kaj propagadon de la bakterioj kaj Gram-pozitivaj (+) kaj Gram-negativaj (-).
Ĝi estas uzata en la trajtado kontraŭ pneŭmonio kaj aliaj infektoj kiel la Boreliozo Lyme, la akneo, la rozazo, la periodonta malsano kaj la malario. Ĝi estis komercigita en prezentaĵoj de 40, 50, 100 kaj 200 mg sub la markoj Oracea, Vibradoxil kaj Vibramicina.

Oftaj duarangaj efikoj estas diareo, naŭzo, vomado, iritiĝo, alta risko de sunbrulaĵoj. Se oni uzas dum la gravedo aŭ en beboj ĝi povas rezulti en problemoj permanentaj ĉe la dentoj inklude kolorŝanĝojn. Ties uzado dum la mamnutrado estas probable sekura. La doksiciklino estas antibiotiko de ampleksa gamo de la klaso de tetraciklinoj.

La doksiciklino estis patentita en 1957 kaj estis lanĉita por komerca uzado en 1967. Ĝi estas en la listo de esencaj medikamentoj de la Monda Organizaĵo pri Sano, nome la plej gravaj medikamentoj de baza neceso en sansistemo. La doksiciklino estas disponebla kiel ĝenerala rimedo kaj ĝenerale ĝi estas malmultekosta. La kosto pogranda en la disvolvigita mondo estas inter 0,01 kaj 0,04 usonaj dolaroj por dozunuo.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Guía de terapéutica antimicrobiana 2008. Mensa J, Gatell J Mª, Azanza J R, et al. Elsevier Doyma. 2008. ISBN 978-84-458-1813-8.
* Goodman & Gilman. Las bases farmacológicas de la Terapéutica . Brunton L, Parker K. 2006. ISBN 970-10-5739-2.
* Antibiotic essentials. Cunha BA. Physicians´Press 2007.

Kategorio:Medikamentoj
Kategorio:Esencaj medikamentoj
Alĝeria Nacia Teatro Mahieddine Bachtarzi

*Por la nova operdomo en Alĝero, vidu Alĝeran Operdomon.*

eta|Fasado de la Nacia Teatro
**La Alĝeria Nacia Teatro Mahieddine Bachtarzi** (, antaŭe konita kiel la **Alĝera Operdomo**) estas historia konstruaĵo en Alĝero, Alĝerio. Ĝi estis konstruita inter 1850 kaj 1853. Ĝi estis desegnita de la arkitektoj Charles Frédéric Chassériau kaj Justin Ponsard en la Novbaroka stilo.

La 10-an de majo 1865, imperiestro Napoleono la 3-a ĉeestis prezentadon de *Rigoletto*, prezentita de itala kompanio.

En 1936 la renovigado de la teatro estis temo de nacia konkurso kaj gajnis la arkitektoj Raymond Taphoureau kaj Emmanuel Guermonprez.

La teatro ricevis novan nomon omaĝe al la elstara alĝeria artisto Mahieddine Bachtarzi, kiu mortis en 1986.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

Kategorio:Alĝero
Kategorio:Konstruaĵoj en Alĝerio
Kategorio:Operejoj
Meflokino

**Mefloquina** estas medikamento uzata por la tratakdo kaj evito de malario, kaj estas inkludita en la listo de esencaj medikamentoj de la Monda Organizaĵo pri Sano. Kiam ĝi estas uzata kiel preventilo, estas rekomendata la uzo unufoje semajne englute, dekomence 2 semajnojn antaŭ la antaŭvidita ekspono al la riskozono kaj ĝis 4 semajnoj post la foriro el la riskozono. Ĝi estas uzebla ankaŭ por la traktado de la malario milda aŭ modera, sed ne por la akraj formoj de la malsano.

## Duarangaj efikoj 
Same kiel ĉe ĉiuj medikamentoj, la *meflokino* povas okazigi duarangajn efikojn, inter kiuj plej oftaj estas jenaj: kapturniĝo, sendormeco, naŭzo kaj vomemo. Malpli ofte oni registris kazojn de deprimo, kondutoŝanĝoj, reagoj psikozaj kaj konvulsioj, pro kio la personoj kun antaŭaĵoj psikotaj procezoj devas konsulti la kuraciston antaŭ uzi tiun traktadon.

## Vidu ankaŭ 
* Hidroksiklorokino
* Klorokino

## Notoj 
Kategorio:Medikamentoj
Kategorio:Esencaj medikamentoj
Balanga (Filipinoj)

**Balanga** -  - estas komponenta urbo kaj diocezo en Filipinoj, en la insulo Luzono, en regiono Centra Luzono, kie estas ĉefurbo de la provinco Bataano. La urbo havas 25 distriktojn. La loknomo devenas el indiĝena lingvo "balañga" (argila poto, kiun en la urbo oni produktas altnivele).
eta|maldekstre|

## Geografio 
Balanga etendiĝas preskaŭ ĉe la marbordo de golfo laŭ rivero https://www.google.com/maps/d/viewer?mid=1yNkuiTNDXgwrBmoQIdpifBRd5pk&ll=14.663493356472955%2C120.4967702&z=10. Mariveles troviĝas 29, Olongapo 32, regiona ĉefurbo San Fernando (Pampango) 43, ĉefurbo Manilo 49, Kezonurbo kaj Paranjako po 58, Tuguegarao 349, Cebuurbo 610, Dabao 1013, General Santos 1080 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.
eta|

## Historio 
Balanga antaŭe estis vilaĝo antaŭ ol dominikanoj establis komunumon en 1714. Post fondo de Bataano kiel aparta provinco en 1754, Balanga fariĝis ĉefurbo pro sia favora loko. Post dominado de hispanoj Usono havis la areon inter 1898-1946, sed inter 1942-1945 japana dominado okazis. En 2000 la statuso estis levita al komponenta urbo.

## Trafiko 
Balanga voje estas alirebla laŭ la marborda ĉefvojo ambaŭflanke. La plej proksima flughaveno funkcias en Olongapo.

## Eduko 
Balanga estas la eduka centro de la provinco. La urbo nuntempe havas publikan (ŝtatan) universitaton kaj plurajn privatajn altlernejojn.

## Religio 
eta|maldekstre|
En Balanga vivas plej ofte katolikoj, iomete baptistoj, metodistoj kaj aliaj.

## Klimato 
La klimato de Balanga estas klasifikita kiel tropika klimato kun musono. Jare pluvas averaĝe po 1326 mm, en ĉiuj monatoj pluvas. La averaĝa jara temperaturo varias inter 23-. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.

## Vidindaĵoj 
* festivalo
* katedralo kaj aliaj preĝejoj

## Fontoj 
* WikiTrans

1908th Ibong Dayo Festival COB Wetland Nature Park Tortugas, Balanga City 10.jpg|Riverbordo
BalangaBataanjf2836 01.JPG|Kampuso
08459jfSan Jose Poblacion Colleges Capitol Drive Balanga City Bataanfvf 13.JPG|Metodista preĝejo
Ocampos Megastore Inc. Balanga Branch.jpg|Vendejego

Kategorio:Urboj de la Filipinoj
Progvanilo

**Progvanilo** aŭ *Proguanil*, konata ankaŭ kiel *klorgvanido* kaj *kloroguanido*, estas medikamento uzata por trakti kaj eviti malarion.

Progvanilo estis studita almenaŭ ekde 1945. Ĝi estas en la listo de esencaj medikamentoj de la Monda Organizaĵo pri Sano. En Usono kaj Kanado ĝi estas disponebla nur kombinata kiel atovakvono/progvanilo.

## Referencoj 
Kategorio:Organikaj kloridoj
Kategorio:Parazitologio
Kategorio:Kontraŭmalariaj kuraciloj
Atovakvono

La **atovakvono** estas medikamento kontraŭprotozoa, aktiva se englutita. La atovakvono estas aktiva kontraŭ la *Toxoplasma gondii* kaj kontraŭ la *Pneumocystis jirovecii*.​ La atovakvono estas strukture kaj farmakologie parenca al la lapinono kaj la parvakvono, medikamentoj kiuj estas uzitaj kontraŭ la malario. En la traktado de la pneŭmonio pro *Pneumocystis carinii*, la atovakvono estas iom malpli efektiva ol la kombinaĵoj trimetoprim/sulfametoksazol kaj estas ekvivalenta al la pentamidino. La atovakvono malpliigas la riskon reeksuferi encefalitojn pro *T. gondii* kaj estas konsiderata kiel alternativo al la konvencia traktado (pirimetamino + sulfadiazino aŭ klindamicino).

## Notoj 
Kategorio:Organikaj kloridoj
Kategorio:Parazitologio
Kategorio:Kontraŭmalariaj kuraciloj
Digoin (stacidomo)

**Digoin** estas franca stacidomo sur linio Moulins - Mâcon, situanta en  Digoin, en departemento Saône-et-Loire, regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  Burgonjo-Franĉkonteo.

* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Moulins - Mâcon (770000).

## Vidu ankaŭ 
* Digoin

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fret SNCF
Kategorio:Fervojaj stacioj en Saône-et-Loire
Kategorio:Digoin
Digoin

**Digoin** estas franca  situanta en departemento Saône-et-Loire, regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Digoinais*.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Saône-et-Loire
* Digoin (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Saône-et-Loire
Zdzisław Krasnodębski

**Zdzisław Marek KRASNODĘBSKI**, naskiĝis  en Choszczno, estas pollanda sociologo kaj politikisto. Li estis elektita eŭropdeputito en 2014 kaj 2019. Li estis vicprezidanto de la Eŭropa Parlamento de la 1-a de marto 2018 ĝis la 1-a de julio 2019.

Kategorio:Polaj sociologoj
Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento elektitaj en Pollando 2014-2019
Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento elektitaj en Pollando 2019-2024
Kategorio:Vicprezidantoj de la Eŭropa Parlamento
Kategorio:Polaj politikistoj
Vlhošť

**Vlhošť** estas nomo de kelke da lokoj en suda parto de distrikto Česká Lípa:

* Vlhošť (Ralska montetaro) (614 m) – monto (ankaŭ velký Vlhošť) en Polomené hory
* Malý Vlhošť (439 m) – najbara monteto de la granda Vlhošť
* Vlhošť (naturrezzervejo) – ĝi ensumigas la malgrandan kaj la grandan Vlhošť
* Vlhošť (Litice) – domaro sub la granda Vlhošť, loka parto de municipo Blíževedly
* Vlhošť (Žeretice) – loka parto de municipo Žeretice en distrikto Jičín
Bosilovo

**Bosilovo** (makedone *Босилово*) estas vilaĝo situanta en la Sudorienta Regiono de Norda Makedonio. Ĝi estas la administra centro de la Opština Bosilovo. En 2021 loĝis ĉi tie 1 273 loĝantoj.

## Loko, priskribo 
La vilaĝo situas en la sudokcidenta parto de la komunumo. Ĝi situas en la valo inter la riveroj Strumica kaj Turija en alteco de 210 - 220 m. La areo de la vilaĝo estas 8,1 km2. El tio 708,6 ha estas kultivebla tero.

La ĉefa vojo A4 de Strumica al la limo kun Bulgario trairas la vilaĝon. La distanco al Strumica estas ĉirkaŭ 7 km kaj ĉe la limo ĝi estas 22 km.
### Loĝantaro, ekonomio 
Laŭ la censo de 2002 loĝis ĉi tie entute 1698 homoj.

Ekzistis 1697 makedonoj (99,98 %), kaj aliaj.

Bosilovo estas plejparte agrikultura.
## Tradukfonto 
## Pluaj fotoj 

Босилово во Општина Босилово.svg|eta|Bosilovo - situo en municipo
Primary school Goce Delčev (Bosilovo) (2).jpg|eta|Bosilovo - elementa lernejo
St. Athanasius Church (Bosilovo) (2).jpg|eta|Bosilovo - Preĝejo "Sankta Atanasio"
Post office - Bosilovo.jpg|eta|Bosilovo - poŝtejo
House of Culture - Bosilovo.jpg|eta|Bosilovo - kulturdomo

Kategorio:Loĝlokoj de Nord-Makedonio
Gustav Eduard Benseler

**Gustav Eduard BENSELER** (naskiĝinta la  en Freiberg, mortinta la  en Lepsiko) estis germana filologo klasika kaj leksikografo kaj politikisto.

## Vivo 
Benseler financis sian gimnazian frekventon en Freiberg per privataj horoj. En 1824 li matrikuliĝis ĉe la Universitato de Lepsiko kie li studis ĉe Gottfried Hermann klasikan filologion. Post la fina ekzameniĝo en 1831 li iris helpinstruonte al sia naskiĝurbo. Dum la Revolucio de 1848 Benserler engaĝiĝis por liberalismo. Danke al retorika talentego li gvidis la frajbergan porpatrian klubon *(Freiberger Vaterlandsverein)* kaj iĝis deputito en la Dua ĉambro de la parlamento de Saksio. Tie li kune kun la amiko Otto Leonhard Heubner klopodis ekfunkciigon de la provizora registaro en Dresdeno. Post la repuŝo de la revoluciemoj li jam planis fuĝon al Ameriko kion neniigis arestiĝo en Freiberg. Post du jarojn daŭranta priesplora malliberiĝo li kondamnitis je 15 jaroj da prizonorestado. Lia edzino atingis la malplialtigon de la puno je nur ses jaroj da punlaborado. En 1853 Benseler estis prizonulo en Zwickau kie li tradukis la paroladoj de Isokrato krom fari aliajn literaturajn studojn. En 1855 sukcesis lia pli frua liberiĝo. Vane li kandidatis eksterlande por diversaj postenoj kaj transloĝigis finfine Lepsikon. Ĝismorte li ne plu aktivis politiki dediĉante sin komplete je studoj filologiaj. Danke al publicitaĵoj kaj donado de privataj lecionoj li perlaboris la vivon familian.

Benseler anis ĉe la t.n. *Lepsika krimultablo* (Leipziger Verbrechertisch) kie li nomo videblas incizita. Temis pri renkontiĝloko de progresemaj lepsikanoj antaŭ 1848.

## Verkoj 
Ĉefis tri fokusoj ĉe la verkaro benseler-a: helenaj oratoroj, helena leksikografio kaj saksia minadohistorio. Li tradukis la paroladojn de Isokrato (parte en 1832, komplete en 1851, denove inter 1854–55), de Esĥino kaj de Demosteno (1854–61). Lia kune kun Karl Schenkl kreita lerneja vortaro helena-germana *Griechisch-deutsches und deutsch-griechisches Schulwörterbuch* prilaboritis ankoraŭ dum la 20-a jarcento plurfoje kaj ĝuis multajn eldonojn. Unu prilaboranto de ĝi estis la sviso Adolf Kaegi. Gravegas ankaŭ la speciala leksikono pri propraj nomoj helenaj *Wörterbuch der griechischen Eigennamen* (2 volumoj, 1863–70) kiun kontinuigis lia filo Gustav Benseler.

Pri minado, sia privata pasio, li verkis *Berggeschichten vom Aufkommen des sächsischen Bergbaus* kaj la dum malliberiĝo verkitan historiaĵon *Geschichte Freibergs und seines Bergbaus* (2 volumoj, 1853).

## Literaturo 
* "Benseler, Gustav Eduard", fare de malkonatulo, ĉe: Allgemeine Deutsche Biographie, herausgegeben von der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften, volumo 2 (1875), p.&nbsp;341, (tie ĉi interrete)
* Konstantin Hermann, "Eduard Benseler", ĉe: *Sächsische Biografie*, eldonis Institut für Sächsische Geschichte und Volkskunde e.V., (tie ĉi interrete)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Germanaj filologoj
Kategorio:Germanaj leksikografoj
Kategorio:Germanaj klasikaj filologoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1806
Kategorio:Mortintoj en 1868
Kategorio:Germanaj pedagogoj
Kategorio:Liberaluloj
Gunnar Beck

**Gunnar BECK**, naskiĝis en 1966 en Duseldorfo, estas germana politikisto, ano de la ekstremdekstra partio Alternativo por Germanio. Eŭropa deputito de 2019 ĝis 2024, li tiam estis ano de la - fakte decidite kontraŭeŭropa - eŭropa partio Identeco kaj Demokratio.

## Biografio 
Beck studis politikan sciencon, filozofion, juron kaj ekonomion en Oksfordo, Monastero, Hajdelbergo kaj Londono kaj doktoriĝis pri filozofio en 1996 ĉe Nuffield College, Oksfordo, sub la superrigardo de *Isaiah Berlin*. En la 2000-aj jaroj, Beck laboris kiel apelaciadvokato ĉe la internacia advokatfirmao *Herbert Smith* (2000-2002, nuntempe *Herbert Smith Freehills*) en Londono kaj ankaŭ estis eŭropa jura konsilisto en la Ĉambro de komunuloj. Li instruis en la Universitato de Oksfordo kaj en la *London School of Economics*. Ekde 2005, li instruis juron de Eŭropa Unio kaj juran teorion ĉe la Jura Lernejo de la *School of Oriental and African Studies* (SOAS), kolegio ĉe la Universitato de Londono. Reage al lia laboro kiel AfD-kandidato, liaj kolegoj de la jura fakultato SOAS distanciĝis de li. Tie li estas *Reader*, oficejo por universitataj profesoroj en UK-universitatoj, situanta inter *Senior Reader* kaj la relative malofta statuso de *Profesoro*. Beck ankaŭ laboras kiel sendependa advokato por Londona advokatfirmao. Lia praktiko fokusiĝas al eŭropunia juro.

Beck aliĝis al Alternativo por Germanio en 2014. Li estas la deka AfD-kandidato elektita al la Eŭropa Parlamento en 2019.

Li parolas la germanan, la anglan kaj la francan.

Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento elektitaj en Germanio 2019-2024
Kategorio:Alternativo por Germanio
(130592) 2000 RT87

**(130592) 2000 RT87** estas malgranda, malhela troja asteroido de Jupitero, malkovrita la 2-an de septembro 2000 en la kadro de la astronomia kampanjo LONEOS elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, en Flagstaff (Arizono, Usono).

Ĝi orbitas, kun granda orbita klineco, en la najbaraĵo de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero : ĝi estas ano de la tiel nomata « Troja Tendaro ».

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Flugo 4978 de Ryanair

eta|dekstra|Itinero de FR4978
**Flugo 4978 de Ryanair** (numero FR4978, radiokodo RYR1TZ) estis internacia linia flugo de Ateno (Grekio) al Vilno (Litovio). Je la  belorusaj aŭtoritatoj perforte transdirektis ĝin al Minsko (Belorusio), mallonge antaŭ transiro de la belorusa al la litovia aero-spaco.

Post surteriĝo en Minsko la belorusa ĵurnalisto Roman Protaseviĉ kaj lia rusa kunulino Sofia Sapega, kiuj pasaĝeris en la flugo, estis arestitaj. Protaseviĉ, eksa ĉefredaktisto de la belorusa opozicia reto *Neĥta*, estas konata kritikanto de la belorusa registaro. Li estis vivinta en ekzilo.

Nur post ok kaj duona horoj la aviadilo ricevis permeson pluiri al Vilno. La incidenton sekvis akraj protestoj, interalie de Eŭropa Unio kaj Usono.

## La flugo 
La aviadilo de la tipo Boeing 737-800 ekiris de Ateno je la 10:29 cele al alveno en Vilno je la 13:00. Ĝi portis 126 pasaĝerojn kaj 6 aviadilanojn. Je la 12:30 ĝi atingis la belorusan aerspacon.

Tie belorusaj surgrundaj aŭtoritatoj informis la stiristojn, ke alvenis minaco pri bombo en la aviadilo. Estas indikoj, ke la stiristoj tamen provis atingi la flughavenon de Vilno, sed belorusa ĉas-aviadilo de la tipo MiG-29 devigis ilin turniĝi orienten antaŭ atingo de la landlimo.
Flugdatenoj montras, ke la stiristoj, kontraŭ kutimoj, ne komencis malaltiĝon super belorusa teritorio. Tio povus indiki, ke ili provis laŭeble rapide atingi la litovian aerspacon. La regula flugdistanco super Belorusio estas 260&nbsp;km, kaj eblas traflugi ĝin proksimume en kvaronhoro.

Eksplodaĵoj ne estis trovitaj en la aviadilo. La belorusaj aŭtoritatoj arestis la registar-kritikan ĵurnaliston Roman Protaseviĉ kaj lian kunulinon Sofia Sapega. Tri pliaj pasaĝeroj, du belorusoj kaj unu greko, same restis en Minsko kaj ne daŭrigis la vojaĝon al Vilno.

Porparolisto de la ŝtata Litovia Flugkompanio, Lina Beisine, deklaris al AFP, ke laŭ la minska flughaveno la flugo estis alidirektita „pro batalo inter aviadilano kaj pasaĝeroj“

## Politika konflikto 
Kritikantoj riproĉas, ke la belorusia prezidento Aljaksandr Lukaŝenko igis forkonduki eksterlandan flugon kaj tiel faris atencon al la internacia aertrafiko. Lukaŝenko defendis sin dirante ke li devis protekti la atomcentralon de la lando.
Kiel montras la mapo kaj la sendependaj flugdatenoj de Flightradar24, la (unusola) atomcentralo de Belorusio situas nord-oriente de la planata flug-itinero, de kiu la aviadilo ne deviis ĝis la perforta forkonduko.

## Sankcioj 
La litovia registaro nuligis, ekde la 2021-05-21, ĉiujn flugojn de Litovio irontajn tra Belorusio.
La Brita Civila Aviada Aŭtoritato, laŭ ministra ordono, petis la britajn flugkompaniojn eviti Belorusion.
Laŭ ordono de la ukrainia prezidento Volodimir Zelenskij la aviadiltrafiko kun la najbara Belorusio estis nuligita.

## Juraj sekvoj 
Je la  Sofia Sapega, kiu intencis flugi de Ateno rekte al Vilno, estis en Belorusio kondamnita al ses-jara mallibero, interalie pro "instigo al socia malamo".

## Referencoj 
Kategorio:2021
Kategorio:Ekstera politiko de Belorusio
Kategorio:Aviado en Eŭropo
Naturalismo (teatro)

**Naturalismo** estas fluo en eŭropa teatro, kiu regis la teatron de 1880 ĝis 1920. Subfluo de realismo, kiu emfazas la socian flankon, la roluloj kutime devenas de la laborista klaso, eksterlandanoj, etnaj malplimultoj, handikapuloj, ktp.

Naturalismaj verkistoj estis influitaj de la teorio de evoluo de Charles Darwin. Ili kredis, ke la heredo kaj socia medio determinas la homan karakteron. Dum realismo celas nur priskribi subjektojn kiaj ili vere estas, naturalismo ankaŭ provas determini "science" la subajn fortojn (t.e. la ĉirkaŭaĵon aŭ heredon) influantajn la agojn de siaj regatoj. Naturalismaj verkoj kontraŭas romantikismon, en kiu subjektoj povas ricevi tre simbolan, idealisman aŭ eĉ supernaturan traktadon. Ili ofte traktas malglatan aŭ malpuran temon; ekzemple, la verkoj de Émile Zola havis malkaŝemon pri sekso kune kun penetra pesimismo. Naturalismaj verkoj elmontris la malhelan severecon de la vivo, inkluzive de malriĉeco, rasismo, seksismo, antaŭjuĝo, malsano, prostituo kaj malpureco. Rezultante ke naturalismaj verkistoj estis ofte kritikitaj kiel tro akraj.
[eta|300x300ra| Foto de la unua produktado en Stokholmo de la naturalisma teatraĵo *Sinjorino Julia* de 1888 de [August Strindberg en novembro 1906, ĉe La Popola Teatro]]

## Ecoj de la teatraĵoj 
* La vera realo devenas de la naturo kaj la tuta mondo de materiaj aferoj en ĝi.
* Ĉiuj fenomenoj de spirito kaj socio estas nur konsekvenco de la naturo, kies leĝoj determinas la mondon.
* La roluloj estas prezentitaj ene de sia socia kunteksto kaj suferanta ĝin.
* Kopiante realecon kaj minimumigante artan prilaboradon.
* Neniuj supernaturaj roluloj kaj fenomenoj, neniuj noblaj herooj.
* La roluloj kaj la socia ĉirkaŭaĵo kutime apartenas al la malsupro de la socia ŝtupetaro.
* Estas tendenco al determinismo kaj pritraktado de heredeco.
* Kontraŭante bone faritan teatraĵon, ĉar realeco ne estas "bone farita".
* La lingvo parolata sur scenejo estas malprofunda kaj foje eĉ fragmenta kiel la ĉiutaga parolado de ĉiutagaj homoj.
* La intrigo estas negrava kaj ofte mankas.

## Ŝlosilaj verkistoj kaj dramaturgoj reprezentantaj 
* Gerhart Hauptmann
* Maksim Gorkij
* Émile Zola
* Henri Beck
* Eugene O'Neill

## Teatraĵoj 
* *Woyzeck* (1837) de Georg Büchner
* *Amara fato* (1859) de Aleksej Pisemskij
* *La povo de malhelo* (1886) de Lev Tolstoj
* *La patro* (1887) de August Strindberg
* *Sinjorino Julie* (1888) de August Strindberg
* *Ŝuldantoj* (1889) de August Strindberg
* *La teksistoj* (1892) de Gerhart Hauptmann
* *Drayman Henschel* (1898) de Gerhart Hauptmann
* *Onklo Vanja* (1898) de Anton Ĉeĥov
* *La ĉeriza ĝardeno* (1904) de Anton Ĉeĥov
* *Pupdomo* (1879) de Henrik Ibsen

Kategorio:Teatro
Kategorio:Realismo
Kategorio:20-a jarcento
Kategorio:Literaturo laŭ skoloj
Dominga sukceno

[Laborista [termito en Dominga sukceno.|250px|eta]]
**Dominga sukceno** estas sukceno el Domingo derivita el rezino de formortinta arbo *Hymenaea protera*.

Dominga sukceno diferenciĝas el la Balta sukceno je tio ke ĝi estas preskaŭ ĉiam travidebla, kaj ĝi havas pli altan nombron de fosiliaj inkludaĵoj. Tio ebligis la detalan rekonstruadon de la ekosistemo de delonge formortinta tropika arbaro.

Studo de komenco de la 1990-aj jaroj havigis daton de ĝis antaŭ 40 milionoj da jaroj. Tamen, laŭ Poinar, Dominga sukceno datas el Oligoceno ĝis Mioceno, tiel el antaŭ 25 milionoj da jaroj. La plej malnova, kaj plej dura el tiu sukceno venas el la montara regiono norde de Santiago.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Ambercollector.info: Dominican Amber 
* Ambarazul.com: The Definitive List of Dominican Blue Amber Mines
* Palaeo.uk: "Geological setting and age of the Dominican Republic" — de Christine Lipkin.
* PBS NOVA: "Amber: Jewel of the Earth"
* ISEM Research: Anolis lizard in amber
* American Museum of Natural History: "Amber: Window to the Past" (1998)
* Emporia.edu: Life in Amber 

Kategorio:Rezinoj
Kategorio:Formortintaj specioj
Kategorio:Mioceno
Kategorio:Oligoceno
Kategorio:Kulturo de Domingo
Esĥino

eta|Statuo kopia de Esĥino en Wrest Park/Bedfordshire

**Esĥino** (helene: Αἰσχίνης / Ajsĥines; naskiĝinta ĉ. 389 a.n.e. en Ateno, mortinta en 314 a.n.e.) estis helena oratoro. Li nombriĝis je la dek atikaj oratoroj.

## Vivo 
Origine de malalta socia klaso li estis unue helpinstruisto ĉe la bazlernejo de sia patro, poste sekretario kaj aktoro por flankaj roloj. Estante ege talenta je retoriko, havante belegen voĉon kaj perfekte plaĉan sinprezentadon li aperis unue en 356 kiel oratoro kaj iĝis baldaŭ persono profesie ŝatata. Li partoprenis la en 347 a.n.e. al Filipo la 2-a (Makedonio) sendita legataron porpacan kaj li ekinteresiĝis por la tirano makedoni: sekve li poris ties planojn por Ateno malfavoraj. Pro tio li akuzitis en 34 fare de Demosteno kaj Timarĥo pro ŝtatperfido; sed Esĥino ne kondamnitis pro sukcesa propra proceso kontraŭ Timarĥo.

Eĉ kiam Demosteno, kiu malamis Esĥinon pro lia partianeco pormakedonia, refaris akuzon en 342 a.n.e. per splenda parolado li per same brila parolado defendis sin. Havante nur la interesojn filipajn antaŭokule Esĥino reklamis en 339 a.n.e. la duan sanktan militon kontraŭ Lokris kaj la transigo de la komando al la reĝo. Sekvis milito kiu kondukis al la pereo de Ateno kaj la beotia Tebo ĉe la Batalo de Keroneo kaj la finfina pozitiva realiĝo de ĉiuj intencoj makedoniaj.

Lia ega malamo de Demosteno kaŭzis tamen sian falon. Kiam li akuzis en 330 Ktesifonon - kiu publike postulis por Demosteno pro ties meritojn aljuĝo de ora krono - li superitis pro la brilega kaj majstra kontraŭparolado demostena *Pri la krono*. Necesis ekzilenirado al Rodoso kie li fondis retorikan lernejon. Esĥino mortis sur la insulo Samoso.

Post Demosteno li korekte taksitis la plej granda oratoro danke al la fare de la antikvaj filologoj kromnomitaj *tri gracioj*, t.e. la paroladoj kontraŭ Timarĥo, pri la fraŭda legataro kaj tiu kontraŭ Ktesifono.

Fakulo pri Esĥino estis la germana filologo Gustav Eduard Benseler.

## Fonto 
*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 1. Leipzig 1905, p. 848 (tie ĉi interrete)

## Eksteraj ligiloj 
* [Vikifontaro](https://de.wikisource.org/wiki/Aischines_(Athen))
* Ligiloj ĉe DDB
* Paroladoj en la helena kun angla traduko

Kategorio:Retorikistoj
Kategorio:Grekaj aktoroj
Kategorio:Antikva Grekio
Koibala dialekto

**Koibala dialekto** estas dialekto de la Kamasa lingvo aŭ eble alia sendependa Sajan-Samojeda lingvo. Oni konas proksimume 600 vortojn de la Koibala dialekto sed ne estas gramatikaj priskriboj de Koibala. La vortprovizo de Koibala estas tre simila al Kamasa lingvo. La Koibala dialekto mortis ĉirkaŭ la 19a jarcento. La Koibala asimilis en tjurkaj triboj Estas Koibal-rusa vortaro eldonita en 1806.

## vortprovizo 
## Referencoj 
## Ekstera ligilo kaj noto 
* Koibala vortaro
* 

Kategorio:Lingvoj de Rusio
Kategorio:Mortintaj lingvoj de Azio
Kategorio: Samojeda lingvaro
Kategorio: Lingvoj laŭ alfabeto
Alphonse Laveran

**Charles Louis Alphonse LAVERAN** (18-a de Junio 1845 – 18-a de Majo 1922) estis franca kuracisto kiu ricevis la Nobel-premion pri fiziologio aŭ medicino en 1907 pro siaj malkovroj de parazitaj protozooj kiel kaŭzaj agentoj de infektaj malsanoj kiel malario kaj tripanozomiazo. Sekvante sian patron, Louis Théodore Laveran, li praktikis militmedicinon kiel profesion. Li akiris sian medicinan gradon el la Universitato de Strasburgo en 1867.

[eta|maldekstre|Desegnoj de Laveran en sia notlibroj de 1880 montrantaj diferencajn stadiojn de *[Plasmodium falciparum* el freŝa sango.]]
Je la eksplodo de la Franci-Prusia Milito en 1870, li aliĝis al la Franca Terarmeo. Estante 29-jaraĝa li iĝis Profesoro de Militaj Malsanoj kaj Epidemioj en la *École* (malsanuleja lernejo) de Val-de-Grâce. Fine de sia posteno en 1878 li laboris en Alĝerio, kie li faris siajn ĉefajn atingojn. Li malkovris, ke la protozoa parazito "Plasmodium" estas responsa pri malario, kaj ke "Trypanosoma" okazigas tripanosomiazon aŭ Afrikan dormomalsanon. En 1894 li revenis en Francion por servi en variaj militaj sansistemaj servoj. En 1896 li aliĝis al la Institut Pasteur kiel Ĉefo de la Honora Servo, el kiu li ricevis la Nobel-premion. Li donacis duonon de la mono de sia Nobel-premio por establi la Laboratorion de Tropika Medicino en la Pasteur Institute. En 1908, li fondis la *Société de Pathologie Exotique*.

Laveran estis elektita membro de la Akademio de Sciencoj de Francio en 1893, kaj komandoro de la Nacia Ordo de la Honora legio en 1912.

Laveran estis solema sed laborema esploristo kaj verkis pli ol 600 sciencajn komunikaĵojn. Kelkaj el liaj ĉefaj verkoj estas la jenaj:
* ''Nature parasitaire des accidents de l'impaludisme, description d'un nouveau parasite trouvé dans le sang des malades atteints de fièvre palustre*. Paris 1881
* *Traité des fièvres palustres avec la description des microbes du paludisme*. Paris 1884
* *Traité des maladies et épidémies des armées*. Paris 1875
* *Trypanosomes et Trypanosomiases''. Masson, Paris 1904 cifereca eldono de la Universitäts- und Landesbibliothek Düsseldorf

## Referencoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziologio aŭ medicino
Kategorio:Francaj ateistoj
Kategorio:Francaj kuracistoj
Kategorio:Membroj de la franca Akademio de Sciencoj
Kategorio:Anoj de la Reĝa Societo de Londono
Kategorio:Parazitologoj
Kategorio:Oficiroj de la franca armeo
Preĝejo Mario reĝino de la apostoloj (Oberweimar)

eta|Katolika Mario-kirko en Oberweimar, *Regina Apostolorum*
**Preĝejo Mario reĝino de la apostoloj** (germane: *Maria, Königin der Apostel*; ankaŭ: *Maria Regina Apostolorum*) estas moderna kirko en Oberweimar, Germanujo, ĉe Taubacher-strato nr 9.

## Historio 
En Oberweimar, kiu ekde la 19-a jarcento ĉiam apartenis al vajmara paroĥujo, necesis post la Dua mondmilito pro la alveno de forpelitaj germanoj estigi novan organizon - kio fariĝis en la 1.3.1947. Kiel renkontiĝan kaj liturgian lokon oni elektis la iaman dancsalonon de la gastejo kaj viandejo Lemser. Konsekriĝo de la kapelo okazis en la 21.11.1950 sub la patroneco de Mario, la reĝino de la apostoloj (kiun flegas aparte anoj de la Pallotti-societoj).

Post Turniĝo estis la arda volo havi propran kirketon, kies realigon plirapidigis la neplua lukontraktplilongigo de la salono. En la festotago de la ĉieliro 1996 metitis la fundamenta ŝtono kaj jam en la 27.10.1996 la preĝejo konsekritis fare de lia episkopa moŝto Joachim Wanke.

Konstruinto de ĝi estis la vajmarano Ulrich Junk: temas pri moderna betonaĵo kun hela interno. La tegmento kuŝas sur dek kolonoj dume la vandoj estas libere starantaj. Lumejo lukarna supre de la dekstra kirkonava muro kaj maldekstra flanka muro malfermas kvazaŭ la internon en la direkto de la malinterno. Altaro, tabernaklosoklo kaj predikejo estas el itala travertino sur metalaj fundamentoj. La nova tabernaklo estas el la atelieroj Lindner el Erfurto.

## Eksteraj ligiloj 
* Christiane Weber: "Lichtvoller Ort der Begegnung mit Gott und für die Gemeinde", Thüringer Allgemeine (Apolda), 25.10.2016; okaze de la 20-a datreveno kapelkonsekriĝa
* Ethistorio sur la paroĥa retpaĝo
* "Neue Heimat für Oberweimarer Katholiken." Ĉe: *Tag des Herrn* (45/1996)

Oberweimar
Kategorio:Preĝejoj en Vajmaro
Oberweimar
Tikkakoski

**Tikkakoski** estas loĝcentro en norda parto de Jyväskylä. Ĝi estas grava loĝcentro – el Tikkakoski en centron de Jyväskylä estas proksimume 20 km, kaj inter estas rura. Tikkakoski povus esti malgranda urbo. Antaŭ la jaro 2009 ĝi estis unu de tri ĉefaj loĝareoj de Jyväskylän maalaiskunta.
eta|maldekstre

En Tikkakoski estas flughaveno de Jyväskylä, aerarmea muzeo de Finnlando kaj ĉefaj partoj de garnizono de Jyväskylä.

En Tikkakoski estas ankaŭ, elementa lernejo, sportodomo, hokejdomo kaj sancentro. Privataj servoj en Tikkakoski estas kun aliaj varbutikoj, picejo kaj apoteko.

Kategorio:Jyväskylä
Ilkka Kanerva

**Ilkka Kanerva** (n. 1948 - 14-a de aprilo 2022) estis finna politikisto. Lia partio estis Nacia Koalicio. Kanerva estis membro de finna parlamento ekde la jaro 1975. Li estis ministro pri trafiko 28.8.1990–26.4.1991, ministro pri laboro 26.4.1991–13.4.1995 kaj ministro pri eksteraj rilatoj 19.4.2007–4.4.2008.

Kategorio:Finnaj politikistoj
Sirkka-Liisa Anttila

**Sirkka-Liisa Anttila** (denaska nomo *Ojala*, n. 20-a de decembro 1943 en Marttila) estas finna politikisto. Ŝia partio estas Finnlanda Centro. Ŝi estis membro de finna parlamento 1983–1996 kaj denove 1999–2019 kaj ministro pri agrikulturo kaj arbarindustrio en 2007-2011.

En 1996–1999 Anttila estis membro de Eŭropa parlamento. Ŝi estis la unua vicprezidanto de finna parlamento en 1995–1996, 1999–2003 kaj 2006–2007. En 1994–2000 ŝi estis vicprezidanto de Finnlanda Centro.

Kategorio:Finnaj politikistoj
Eva Biaudet

**Eva Biaudet** estas finna politikisto, kiu estas membro de Sveda Popola Partio. Ŝi estis membro de Finnlanda parlamento 22.3.1991–31.12.2006 kaj denove 22.4.2015–15.4.1999–14.4.2000 kaj 19.4.2002–17.4.2003 ŝi estis ministro.

Kategorio:Finnaj politikistoj
Liisa Hyssälä

**Liisa HYSSÄLÄ** (naskiĝinta 18-a de decembro 1948, en Ii, Finnlando) estas finna politikisto. Ŝia partio estas Finnlanda Centro. Ŝi estis membro de finna parlamento 24.3.1995–31.7.2010. Ŝi estis ankaŭ ministro pri socialaj aferoj en 2000-aj jaroj.

Kategorio:Finnaj politikistoj
Esko Seppänen

**Esko Olavi Seppänen** (n. 1946) estas finna politikisto de Maldekstra Ligo. Li estis membro de finna parlamento 21.3.1987–18.11.1996 kaj de Eŭropa parlamento 1996–2009. Li estis kandidato ankaŭ de finna parlamentelekto 2019 sed ne estis elektita ree en la parlamento. Pli june Seppänen estis redaktoro.

Kategorio:Finnaj politikistoj
Alĝera Operdomo

: *Por la antikva operdomo en Alĝero, vidu Alĝerian Nacian Teatron Mahieddine Bachtarzi.*

**Alĝera Operdomo** aŭ **Alĝera Operdomo Boualem-Bessaïh** estas operejo en Alĝero, Alĝerio. Ĝi estis konstruita en 2016.

## Historio 
Post interkonsento en 2010, la projekto estis financita de Ĉinio. La konstruado komencis en 2012 kaj la operejo estis inaŭgurita en 2016. La konstruaĵo ricevis la nomon de la diplomato kaj verkisto Boualem Bessaïh.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

Kategorio:Alĝero
Kategorio:Konstruaĵoj en Alĝerio
Kategorio:Arkitekturo
Kategorio:Operejoj
Pont-Érambourg (stacidomo)

**Pont-Érambourg** estas fermita franca stacidomo sur linio  - , situanta en  Saint-Pierre-du-Regard, en departemento Orne, regiono Normandio.

Ĝi estis malfermita en 1868 fare de "Compagnie des chemins de fer de l'Ouest".

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de linio Caen - Cerisy-Belle-Étoile (412000).

## Vidu ankaŭ 
* Saint-Pierre-du-Regard

## Eksteraj ligiloj 
* Vélorails des Collines Normandes 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Stacidomoj en Normandio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Orne
Kategorio:Saint-Pierre-du-Regard