Unesko - asociiĝintaj lernejoj

**Unesko - Asociiĝintaj Lernejoj** (angle: ***Unesco Associated Schools***, france: '''''Ecoles associées de l'Unesco***) estas lernejoj partoprenantaj en la internacia projekto asociiĝintaj lernejoj de Unesko (angle: ***UNESCO Associated Schools Network***, mallonge **ASPnet**). Kun aliĝintaj lernejoj en Afriko, la Arabaj Ŝtatoj, Azio kaj Pacifiko, Eŭropo, Nordameriko kaj Latinameriko kaj Karibio la Unesko-lernejoj celas plifortigi la humanismajn, etikajn, kulturajn kaj internaciajn aspektojn de edukado kaj kiuj reflektu la valorojn de Unesko en la lernejaj profiloj kaj misiaj deklaroj same kiel en la ĉiutaga lerneja vivo kaj eduka laboro. Instruistoj, studentoj kaj gepatroj partoprenas en agadoj kaj projektoj. Por efike labori, multaj lernejoj kunlaboras inter si kaj kun partneraj institucioj kaj partoprenas naciajn kaj internaciajn seminariojn. Por multaj lernejoj, la kulminaĵo de ilia laboro estas la internacia Unesko-projekta tago, kiu okazas ĉiujn du jarojn. 

## Reto de Unesko-lernejoj 
Internacie, pli ol 12 000 lernejoj formas reton de diversaj edukaj institucioj el pli ol 180 landoj, kiu nomiĝas Reto de Asociiĝintaj Lernejoj de Unesko. Ĉiu el la lernejoj en tiu reto estas "Unesko-projektlernejo". La internacia lerneja reto de Unesko iam estis nomita la **Projekto de Asociitaj Lernejoj**. Ĉi tiu nomo estis konservita en la internacie uzata mallongigo por la tutmonda lerneja reto kiel **ASPnet*'. Internacie, ĉiuj tiuj lernejoj antaŭenigas la samajn celojn, laboras internacie kaj organizas renkontiĝojn, interŝanĝojn, seminariojn kaj laborrenkontiĝojn. La ASP-reto estis lanĉita en 1953, sep jarojn post la fondiĝo de Unesko.

### Gvidilo 
Sur la internacia nivelo, la "Gvidilo por membroj" estas decida por la Unesko-reto de asociiĝintaj lernejoj.  La lernejoj disvolvas siajn proprajn ideojn kaj ankaŭ kunlaboras en la reto kun aliaj Unesko-lernejoj, organizaĵoj kaj homoj. Por partopreni en la internacia reto, multaj lernejoj serĉas partnerecojn aŭ retan ideo-interŝanĝadon kun lernejoj ĉie en la mondo aŭ klopodas ebligi renkontiĝojn ekzemple interkulturajn seminariojn. Oni devas zorgi por certigi, ke la Unesko-filozofio *"pensi tutmonde - agu loke"* estu priantenta.  

## Celaro 
La celoj de la asociiĝintaj lernejoj de Unesko estas: 

* realigi homajn rajtojn por ĉiuj;
* lerni pri daŭripovo, protekti kaj konservi la vivmedion;
* akcepti (i.a. lingvajn kaj kulturajn) diferencojn, reciproke toleri unu la alian kaj lerni unu de la alia;
* batali kontraŭ malriĉeco kaj mizero;
* antaŭenigi tutmondan evoluigon.

### Edukado pri homaj rajtoj kaj edukado pri demokratio 
* Koni la homajn rajtojn kaj la principojn de demokratio, respekti ilin en la ĉiutaga vivo kaj strebi al ilia efektivigo
* Havi scion pri metodoj de individua kaj socia konfliktosolvado
* Esplori la kaŭzojn de naciaj kaj internaciaj konfliktoj kaj kompreni iniciatojn por konfliktsolvado
* Kompreni la aron de internaciaj interkonsentoj; kritike taksi la situacion de homaj rajtoj kaj evoluigi kritikan sintenon al malsamaj juraj sistemoj.

### Interkultura edukado 
* Evoluigi intereson pri fremdaj kulturoj, ekkoni kaj respekti aliajn kulturojn kaj vivmanierojn
* Lerni rekoni kaj adopti aliajn perspektivojn en kuntekstoj kaj disvolvi empation
* Kompreni la vastigitan koncepton de Unesko pri kulturo: kultura plurismo, kulturo kiel tradicio, komunikado kaj estontaj perspektivoj
* Disvolvi respekton, toleremon kaj aprezon kiel bazajn sintenojn kaj agi laŭ tiuj sintenoj.

### Edukado por daŭripova evoluigo 
* Komprenu vivmediajn problemojn - aeron, klimaton, akvon, grundon, biodiversecon, energion, forĵetaĵojn, rimedojn - kaj ligi ilin al niaj vivstiloj.
* Disvolvi ideojn por ekologie konscia agado kaj kontribui al ilia efektivigo
* Disvolvi ekologian komprenon
* Konduti en daŭrigebla, ekologie konscia maniero

### Tutmonda civitaneco 
* Estas nur unu mondo en kiu ni vidas kaj komprenas nin kiel individuoj en tutmondaj kuntekstoj
* Vidi kaj kompreni tutmondiĝon en ĉiuj aspektoj - pozitivaj kaj negativaj
* Rekoni la bezonon de internaciaj renkontiĝoj kaj akiri kapablojn por interkultura kunlaboro
* Rekoni kaj akcepti personan respondecon por homoj kaj la vivmedio kaj efektivigi ĝin sur socia, ekonomia kaj politika niveloj, konsiderante sociajn kaj etikajn aspektojn.

### Edukado pri la monda heredaĵo de Unesko 
* Koni kaj respekti mondheredaĵojn kaj komprenu ilin kiel la komunan heredaĵon de la homaro
* Aprezi la mondan heredaĵon en ĝia diverseco: natura heredaĵo, kultura heredaĵo, memorlokoj, nemateria heredaĵo
* Aktive partopreni en la konservado kaj prizorgado de ekzistantaj naturaj kaj kulturaj lokoj
* Ankri kaj uzi la mondan heredaĵon de Unesko en lecionoj kaj ĉiutaga lerneja vivo, sperti la mondan heredaĵon kiel eksterlernejaj lernebloj.

## Eksteraj ligiloj 
* (angla) Oficialo retejo de la reto de Asociiĝintaj Lernejoj de Unesko
* (angla) Informfilmeto okaze de la 70-a datreveno de la reto de Unesko-asociiĝintaj lernejoj

## Referencoj 
Kategorio:Unesko
Kategorio:Tutmonda civitaneco
Kategorio:Interkulturismo
Kategorio:Daŭripova disvolviĝo
Kategorio:Lernejoj