open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Googoosh

**Googoosh** estis artistino de Irano.

## Biografio 
En la 1970-aj jaroj, Googoosh estis konsiderita la plej populara artistino de Irano. Krom esti kantiisto, Googoosh estis ankaŭ aktorino en multaj iranaj filmoj de la 60-aj kaj 1970-aj jaroj.

Post la irana revolucio de 1979 ŝi restis en Irano ĝis 2000 sed ne rajtis plu registri diskojn aŭ fari spektaklojn pro la absoluta malpermeso por kantistoj ekzerci ilian profesion.

Ŝi laboris kun Ŝahram Ŝabpareh, alia irana artisto, kiu elmigris al Usono post la islama revolucio.

Ŝi nuntempe loĝas en Los-Anĝeleso, Kalifornio.

## Premioj 
* **1971**: Unua premio por ŝia franclingva kanto "*Retour de la ville*" / "''J'entends crier je t'aime*", ĉe la Midem festivalo de Cannes
* **1972**: Unua premio ĉe la Carthage Muzika Festivalo
* **1972**: Unua medalo de artoj de Tunizio
* **1973**: plej bona aktorino por Novaj filmoj en la Festo de la Irana Kino
* **1973**: la plej bona artisto de la jaro ĉe la Festivalo de San Remo

## Diskaro 
**Albumoj**
* *Mosabbeb*
* *Nimeh Gomshodeh Viro *
* *Behtarin Fasl-e-Taazeh *
* *Ĉu Mahi* 1974
* *Hamsafar *
* *Jadeh*
* *Mordab*
* *Ĉu Panjareh*
* *Kavir-dezerto*
* *Kooh*
* *Ageh Bemooni*
* *Yadam Basheh*
* *Pol*
* *Setaareh*
* *Mann Aŭ Gonjeshkayeh Khoneh*
* *Lahzeh Bidari*
* *Dar Emtedâde Šab''

**Albumoj post la reveno**
* 2000: Zartosht
* 2003: QQ Bang Bang
* 2004: Akharin Khabar
* 2005: Manifesto
* 2008: Shabe Sepid

## Filmaro 
## Vidu ankaŭ 
* Naser Ĉeŝmazar, komponisto
* Irana muziko

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Googoosh sur Discogs.com
* Googoosh sur Music Brainz.org

Kategorio:Iranaj aktoroj
Kategorio:Iranaj kantistoj
Kategorio:Popkantistoj
Chaharshanbe Suri

**Ĉaharŝanbe Suri** ( *Čahār-šanba(-e)-sūrī*, kutime prononcata *Čāršanba-sūrī*;), ankaŭ vaste konata kiel la persa **Fajrofestivalo,** estas irana festivalo festata sur la hieraŭo de la lasta merkredo antaŭ Noruzo (la Irana Nova Jaro).

## Nomo 
### Etimologio 
La nomo de la festivalo konsistas el la vortoj *Ĉaharŝanbe*, la persa vorto por merkredo, kaj *sur*, kiu estas varianto de *sorĥ* (; "ruĝa") kiu referenca ĉu al la fajro mem ĉu al la ruĝa koloro. Ĝi estas ofte tradukata kiel *merkreda lumo* aŭ la *ruĝa merkredo*. La ruĝa koloro estas simbolo por la bona sano kaj matureco en la persa tradicio.

### Aliaj lokaj nomoj 
Diversaj lokaj nomoj de la festivalo estas:
: , "Ruĝa Merkredo" (Sanandaj, Irana Kurdio)
:  "Ruĝa Merkredo" (Esfahano)
: , "Festivalo de merkredo" (Iranian Azerbaijan)
: , "Adiaŭa Merkredo" (Azerbajĝano (Irano)

## Rilato al Noruzo 
Ĉarŝanbe Suri estas preludo al Noruzo (la Irana Nova Jaro), kaj estas festata kun piroteknika artfajraĵo kaj saltoj super fajroj. Miksitaj nuksoj kaj beroj estas ankaŭ servataj dum la festo.

### Saltante super fajro 
La festado kutime komenciĝas en la vespero, kun homoj farantaj ĝojfajrojn kaj saltante super ili (animpurigaj praktikoj troviĝas ankaŭ en la kelta pagana festivalo Beltano).

La tradicia poezia citaĵo *zardi ye man az to, sorkhi ye to az man* estas ankaŭ kantata, kiu laŭvorte signifas "mia flaveco estas via, via ruĝeco estas mia." Tio signifas ke oni deziras ke la fajro prenu onian palecon, malsanon, kaj problemojn kaj anstataŭigu ilin per varmo kaj energio. Ĝi estas purigo-rito, kiu estas tradicie rigardita necesa antaŭ la alveno de printempo ĉe la printempa ekvinokso.

## Notoj 
: 1.*Chahar-shanbe*, kun la signifo "la kvara Shanbe," estas la kvara tago de la semajno en Irano, bazita sur la *dimanĉo-unua* konvencio.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Nowruz
* Yalda
* Trndez
* Jaanipäev

Kategorio:Festivaloj
Kategorio:Persaj vortoj kaj esprimoj
Kálvin tér (metrostacio)

La **Kálvin tér** (=Placo Kálvin) estas metrostacio, eĉ metronodo en Budapeŝto. Tie renkontiĝas 2 metrolinioj M3 kaj M4.

## Historio 
Inter 1970–1976 okazis konstruado de tiu ĉi stacio kun subirejo. En 1976 nur itinero ekfunkciis, tamen tio tuŝis ĉi tiun stacion. La M3 linio ĉi tie estas la plej profunda: 28 metrojn sub la placo. La kajo havas 2 apartajn elirejojn. Post jaroj la linio estis plilongigita, sed tio ne tuŝis la stacion.

Ekde 2014 estas atingebla ankaŭ la linio M4, pli frue oni konstruis la necesajn laborojn, ankaŭ la subteran tunelon inter ambaŭ linioj. La M4 linio krucas pli supre la alian linion, tial la profundeco estas nur 22 m. La kajo estas atingebla ankaŭ per liftoj, kiujn la handikapuloj uzas.

## Kontaktoj 
Estas kontaktoj en la placo al tramoj, aŭtobusoj, troleoj, la aŭtoj ne havas parkumejon. Laŭ la placo funkcias Ĉefurba Librejo Ervin Szabó, Hungara Nacia Muzeo, Kalvinana kirko (Ferencváros) kaj moderno hotelo.

## Vidu ankaŭ 
* Metroo de Budapeŝto
* Metrostacioj de Budapeŝto

## Fontoj 
* http://www.metro4.hu/hu/a-4-es-metro-nyomvonala/az-allomasok-bemutatasa/kalvin-ter
* http://www.futas.net/budapest/metro/4-es-metro-allomasai-utvonala.php
* http://varosban.blog.hu/2014/05/19/negyes_metro_kalvin_teri_megalloja

M4Kálvin5.jpg|Enirejo de la metrostacio
Budapest, metró 3, Kálvin tér, 13.jpg|Subirejo sub la placo
Budapest, metró 3, Kálvin tér, 4.jpg|Kajo por la linio M3
Metro 4, M4, Line 4 (Budapest Metro), Kálvin tér, Kodály kotta.jpg|Kontakto inter ambaŭ metrolinioj kun muziknotaj mozaikoj

Kategorio:Metrostacioj de Budapeŝto
Neobatrachus

alternative=Neobatrachus sudelli|eta|*Neobatrachus sudelli*
eta|Arealo de Neobatrachus
***Neobatrachus*** aŭ **Novbatrakoj** estas genro de grundonestumantaj ranoj indiĝenaj de Aŭstralio de la familio de Mjobatraĥedoj. Ili loĝas en ĉiuj subŝtatoj escepte en Tasmanio, tamen tiu genro forestas el la plej malproksima nordo de Aŭstralio kaj plej el Kvinslando. Plej el la specioj en tiu genro loĝas en sudokcidenta Okcidenta Aŭstralio. Ili estas ofte troviĝantaj en aridaj areoj kaj nestotruoj subgrunde por eviti senakvigon. Ili troviĝas tipe en portempaj argilecaj kaj inundoherbejaj habitatoj. Ĉiuj specioj havas similan korpoformon, ili estas rondoformaj kaj kaŭras montrante grandajn okulojn kaj la pupilojn kiel vertikalaj fendoj. La kruroj estas mallongaj kaj la manoj estas senmembranaj kvankam la piedoj estas parte membranaj. Maskloj ne havas voĉosakon. Proksimume 1000 ovoj estas demetataj laŭ ĉeno de trankvila akvo.

Kategorio:Anuroj
Kategorio:Mjobatraĥedoj
Prezidanto de Sudkoreio

La **Prezidanto de la Respubliko Koreio** () estas ŝtatestro de Sud-Koreio. Laŭ Konstitucio de Respubliko Koreio, Prezidanto estas ĉefekzekutivo de la registaro, ĉefkomandiro de la armitaj fortoj. La Konstitucio kaj la amendita Prezidantelekta Leĝfaraĵo de 1987 prizorgas la elekton de la prezidanto per rekta, sekreta baloto kaj finis dekses jarojn da nerekta prezidantelekto sub la du antaŭvenantaj registaroj.

## Historio 
La 25-an de februaro 2013, Bak Geun-Hje iĝis la Prezidanto de Sudkoreio. Ŝi ankaŭ estis la unua virino kiu havis ĉi-tiun postenon. Tamen, pro la skandaloj de korupcio, okazis tutnaciaj popolaj protestoj por elpostenigo de Bak Geun-Hje inter oktobro 2016 kaj aprilo 2017. La 9-an de decembro 2016, Koreia parlamento aprovis haltigon de prezidantado de Bak Geun-Hje, kaj la Konstitucia Kortumo de Respubliko Koreio ( 대한민국 헌법재판소) aprovis elpostenigon de Bak Gun-Hje la 10-an de marto 2017.

La 9-an de majo 2017, kandidato de Deomkrata Partio, Mun Ĝe-In elektiĝis en balotoj de 12-a prezidanto.

## Listo de Prezidantoj de Respubliko Koreio 
## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Historio de Koreio
* Vicprezidanto de Sudkoreio
Metalrubo

[eta|300px|metalruba transŝarĝado en la haveno de [Bremeno, Germanujo.]]
**Metalrubo** aŭ **ferrubo** estas metala valora materialo, kiu utilas kiel sekundara krudmaterialo. Ĝi ekestas je metalrubigado de aŭtoj kaj aliaj veturiloj kiaj ŝipoj. Metalrubo ankaŭ estiĝas en la metalprilaborada industrio, ekzemple metaleroj dum la prilaborado de metalaj aĵoj (nova rubo). La kolektado de metalrubo okazas por ricevi valoran krudmaterialon por ŝtalfabrikoj kaj ĝisejoj. La monda konsumado de fero-rubo en ŝtal- kaj metal-fabrikoj estas de ĉirkaŭ 650 milionoj da tunoj (stato: 2016).

## Ĝeneralaj informoj 
La por metaloj uzata separiga kaj reciklada procezado estas multe pli energiŝpara ol la novfarado de metaloj. Pli ol 60 % de la metaloj en privata mastrumado estas recikligita.

Malpezaj metaloj kiel aluminio aŭ malplenaj ladskatoloj estas kolektataj separate.

## Metalrubaj specoj 
[eta|rusa lasitaĵoj en la [naturpriotektejo Marienfließ|Retzower Heide]]
Oni distingas diversajn metalrubajn specojn depende de la posta uzado.
* ordinara metalrubo: la pecoj estu ne pli granda ol 150&nbsp;cm&nbsp;×&nbsp;50&nbsp;cm&nbsp;×&nbsp;50&nbsp;cm kaj devas havi materialdikecon de minimume 6&nbsp;mm.
* oni ankaŭ distingas ladan rubon, kuprorubon ktp.
Ekzistas tiel nomata „eŭropa metalruba indekso por Fer-rubo“, kiu difinas la kriteriojn por fera rubo.

## Prilabora ĉeno 
eta|miksita metalrubo
La prilabora ĉeno estas jeno: la metalrubo estas kolektita de la metalrubkolektistoj. Tiuj etaj entreprenoj vendas la metalrubon al la metalfabriko, kiu fandas la metalon kaj faras novajn produktojn el la fanditaj metaloj.

## Ŝtalrubo 
Kompare kun la uzado de metalrubo por ricevi ŝtalon pli ol la duobla energio estas bezonata se fer-erco estas uzata.

Pro la ekonomieco mondvaste 5430 milionoj da tunoj de metalrubo estas recikligata. La procentaĵo en la diversaj landoj estas jenaj:
eta|premita metalrubo
* Usono: 60 %
* EU: 56 %
* Sudkoreujo: 52 %
* Germanujo: 45 %
* Rusujo: 44 %
* Japanujo 42 %
* Ĉinujo: 20 %

La uzado en milionoj da tunoj:
Republic F-84|eta

## Referencoj 
## Literaturo 
* Martina Lauinger: *Alles Schrott? Ein Werkbuch zum Gestalten mit Altmetall*, Paul Haupt Verlag; 2008, ISBN 3258062935

## Vidu ankaŭ 
* Reciklado
* Ŝredatoro
* Gisado

## Eksteraj ligiloj 
* Schrottsortenliste 

Kategorio:Metaloj
Kategorio:Recikligo
Amerika bufo

alternative=Bufo americanus PJC1.jpg|eta|Bufo americanus PJC1
eta|Arealoj
La **Amerika bufo** (*Anaxyrus americanus*, iam *Bufo americanus*) estas ofta specio de bufo kiu troviĝas tra orientaj Usono kaj Kanado. Ĝi estas dividata en tri subspecioj — nome la orienta Amerika bufo (*A. a. americanus*), la nana Amerika bufo (*A. a. charlesmithi*), kaj la rara bufo de la Hudsona Golfo (*A. a. copei*). Ĵusaj taksonomiaj traktadoj lokigas tiun specion en la genron *Anaxyrus* anstataŭ en la genro *Bufo*.

## Bildaro 

File:smallamericantoad.JPG|Proksimume unusemajnulo, montranta kompare al ina plenkreskulo.
File:Top view of an American Toad found in Southeast Idaho.JPG|Tiu plenkreskulo estis trovita en sudorienta Idaho, malofta loko por tiu specio. La folioj montras la relativan grandon de la bufo.
File:Toadfells.jpg|Orienta Amerika bufo, vidata el malantaŭo, montras karakterajn markojn kaj "verukojn".
File:Bufo americanus Toad.JPG|Detalo de orienta Amerika bufo.
File:Red Bufo americanus.JPG|Juna Amerika bufo.
File:RedBa..JPG|Frontaĵo.
File:Eastern_american_toad.jpg|Fronta vido de orienta Amerika bufo.
File:Bufo_americanus_Side.JPG|Flanka vido de kamufla *A. americanus*
File:Eastern American toad (Sudden Tract).jpg|Orienta Amerika bufo. (*A. a. americanus*), Nordaj Dumfries, Ontario
File:American toad shedding skin.JPG|Amerika bufo manĝanta sian haŭton dum tiu eliĝas.

## Referencoj 
Kategorio:Anuroj
Kategorio:Bufoj
Kategorio:Bufonedoj
Bruŝirmilo

eta|240ra|Bruŝirmilo ĉe aŭtovojo.
eta|240ra|Bruŝirmilo kun antaŭtegmento.
**Bruŝirmilo** estas ekrano por redukti la ĝenon pro bruo en la libera aero (subĉiele). Kelkfoje oni ankaŭ uzas brulŝirmilon en oficejoj.

Bruŝirmiloj antaŭ ĉio estas uzataj por redukti la bruon de vojtrafiko aŭ reltrafiko. Ekzistas tiel nomataj reflektaj kaj absorbaj bruŝirmiloj. Ĉe reflektaj bruŝirmiloj oni parolas pri reflektado de la bruo. La bruabsorbaj ŝirmiloj estas de la plej alta kvalito. La bruo kion la ŝirmilo absorbas vere malaperas.

La funkciado de la ŝirmilo ankaŭ dependas de la amplekso de la brufonto. Tial oni bezonas laŭlonge de larĝa aŭtovojo ofte pli altan bruŝirmilon ol laŭlonge relative mallarĝa fervojo. La efiko estas plifortigita ĉar laŭlonge de aŭtovojo ankaŭ estas rifuĝa leno.

## Vidu ankaŭ 
* Brupoluado
* Sono
* Ŝoseo

Kategorio:Akustiko
Kategorio:Aŭtovojoj
Kategorio:Naturmedia inĝenierado
Kuba kuirarto

eta|Kuba manĝaĵo

La **kuba kuirarto** estas miksaĵo de influoj el la hispana, afrika kaj karibia kuirartoj. La receptoj enhavas multajn spicojn kaj teknikojn samkiel la hispana kaj afrika kuirarto. La spicoj kaj spicmanieroj el Karibio havas malpli grandan influon.
Stria truorano

eta|
alternative=Cyclorana alboguttata distrib.png|eta|Cyclorana alboguttata distrib
La **Stria truorano** (*Cyclorana alboguttata*) estas specio de truorano de la familio de Hiledoj. Ĝi loĝas tra multo de Aŭstralio, el norda Novsudkimrio, tra orienta kaj norda Kvinslando kaj en orienta Norda Teritorio. Tiu specio estis iam inkludita en la genro *Litoria*.

## Aspekto
La ino de tiu specio kreskas ĝis 85&nbsp;mm longe kaj la masklo povas atingi plenkreskan longon de 70&nbsp;mm. Ĝi estas bruna, olivece aŭ verde dorse, kun pli malhelaj makuloj. Estas kutime palflava aŭ flav-verda strio laŭlonge de la dorso, kaj malhela strio el la muzelo, tra la okulo kaj la timpano al la flankoj. Tiu strio havas flankan haŭtofaldon sur ĝi. Strieco nomigas la specion. La malantaŭaĵoj de femuroj estas malhelaj, preskaŭ nigraj, kaj estas grandaj blankaj aŭ brunaj makuloj ĉe gorĝo kaj brusto. La haŭto de la dorso havas disajn verukojn kaj elstaraĵojn. La ventro estas granula, sed gorĝo kaj brusto estas mildaj. La fingroj estas duonmembranecaj. La timpano estas klare videbla.

## Referencoj
## Literaturo 
*Frogs Australia Network - alvoko disponebla tie 
*Anstis, M. 2002. Tadpoles of South-eastern Australia. Reed New Holland: Sydney. 
*Barker, J.; Grigg, G.C.; Tyler,M.J. (1995). A Field Guide to Australian Frogs. Surrey Beatty & Sons. 
*Robinson, M. 2002. A Field Guide to Frogs of Australia. Australian Museum/Reed New Holland: Sydney.

Kategorio:Anuroj
Kategorio:Faŭno de Aŭstralio
Robert Monroe

**Robert Allan Monroe** (naskiĝis la 30-an de oktobro 1915, mortis la 17-an de marto 1995) – usona parapsikologo, aŭtoro de trilogio pri spertoj nomataj "ekster la korpo" (OBE – *out-of-body expeirence*), en kiu li priskribis siajn travivaĵojn en tiu ĉi alia stato de la konscio. Robert Monroe loĝis en Virginio, estis entreprenisto, proprietulo de radioricevilo. Li estis raciisto, kiu tamen radikale ŝanĝis sian mondkoncepton. En 1958 li spertis siajn unuajn vojaĝojn "ekster la korpo". La timo, kiun komence sentis, kun fluo de la tempo ŝanĝiĝis al interesiĝo, kiu puŝis lin al pluaj esploroj de tiu ĉi alia mondo. Poste Robert Monroe fondis sian esplorcentron Monroe-Instituton, en kiu prilaboris kunmetaĵojn de sonsurbendigoj nomataj Hemi-Sync (angle *Hemispheric Synchronisation* – sinkronigo de la cerbaj duonsferoj). La sonoj ebligas sinkronigon de la cerbo-ondoj permesante atingi aliajn statojn de la konscio, interalie de OBE. Li forpasis en la aĝo de 80 jaroj per natura morto.

## Publikaĵoj 
* *Journeys Out of the Body* (unua eldono). Garden City, Doubleday, Nov-Jorko 1971, p. 297. ISBN 0385008619. OCLC 207277.
* *Far Journeys* (unua eldono). Garden City, Doubleday, Nov-Jorko 1985, p. 290. ISBN 0385231822. OCLC 11755227.
* *Ultimate Journey* (unua eldono). Garden City, Doubleday, Nov-Jorko 1994, p. 303. ISBN 0385472080. OCLC 28721578.

## Vidu ankaŭ 
* lucida sonĝo

## Eksteraj ligiloj 
* paĝo de Monroe-Instituto angle

Kategorio:Usonaj verkistoj
Kategorio:Parapsikologoj
Kategorio:Spiriteco
Kategorio:Nova Epoko
Daniel François Malan

**Daniel François MALAN** (Afrikansa prononco: [ˈdɑːnijəl frɐnˈswɑː mɑːˈlɐn]; 22a de Majo 1874 – 7a de Februaro 1959), plej ofte konata kiel D. F. Malan, estis politikisto de Sudafriko kiu estis Ĉefministro de Sudafriko el 1948 al 1954. Li estis konsiderata kiel pioniro de la afrikanera naciismo. Lia registaro de la Nacia Partio enpoviĝis laŭ la programo de apartismo kaj ĝi ekis sian kompletan plibonigon.

Li estis fakulo pri Teologio kaj arda defendanto de la Afrikansa lingvo.

## Bibliografio 
* Les Français Qui Ont Fait L'Afrique Du Sud ("La francoj kiuj faris Sudafrikon"). Bernard Lugan. Januaro 1996. ISBN 2-84100-086-9

Kategorio:Afrikaneroj
Kategorio:Sudafrikaj politikistoj
Maldensa matrico

dekstra|eta|Maldensa matrico donita kiam oni solvis fini-elementan problemon du-dimensie. La nigraj punktoj estas nenulaj.
En cifereca analizo, **maldensa matrico** estas matrico kies plejmulto da elementoj estas nulo. Alie, ĝi estas **densa**. La nombro de nulaj elementoj dividita de la tuta nombro de elementoj (ekz, m × n por m × n-matrico) nomiĝas la **maldenso** de la matrico. Ĝia komplemento estas la **denso**.

Granda maldensa matrico ofte aperas en scienca kaj inĝeniera aplikado, kiam oni solvas partan diferencialan ekvacion.

## Memori maldensan matricon 
Tipe matrico memoriĝas kiel du-dimensia tabelo, kiun oni vizitas per indeksoj *i* kaj *j*. Konvencie, *i* estas la horizonta indekso kaj  *j* estas la vertikala. La memorkosto tiel por *m* × *n* matrico estas funkcio de *m* × *n*.

Por maldensa matrico, oni povas grande malmultigi la memorkoston per memori nur la nenulaĵojn. Variaj datumstrukturoj utiliĝus kondiĉe je la preciza denso kaj distribuo de la nenulaĵoj. La dilemo estas ke viziti elementojn en tiaj datumstrukturoj estos pli multekosta, kaj necesus kroma strukturo se oni volus rekonstrui la originan matricon precize.

Estas du klasoj de datumstrukturoj por memori maldensan matricon:
* Tiaj, kiuj subtenas rapidan ŝanĝon: *DOK* (Vortaro de klavoj), *LoL* (Listo de listoj), aŭ *COO* (Kunorda listo). Ili utilas por rekonstrui la originan matricon rapide.
* Tiaj, kiuj subtenas rapidan vizitadon kaj matrican operacion: *CSR* (Presita Maldensa Horizontalo) aŭ *CSC* (Presita Maldensa Vertikalo).

Kategorio:Lineara algebro
Kategorio:Cifereca analitiko
Nacia Partio de Sud-Afriko

La **Nacia Partio** (en Afrikansa: *Nasionale Party*) estis politika partio en Sudafriko fondita en 1915 kaj unuafoje alveninte kiel reganta partio de la lando en 1924. Ĝi estis en opozicio dum la Dua Mondmilito sed revenis al la povo kaj estis denove en regado el la 4a de Junio 1948 ĝis la 9a de Majo 1994. Dum tiu epoko, ĝi amplikis sian politikon de rasa apartismo, konata kiel 'apartheid'. Membroj de la Nacia Partio estis foje konataj kiel Naciistoj aŭ *Nats*. La politikoj de la partio inkludis la plenumadon de apartismo, la establadon de respubliko, kaj la helpon de Afrikanera kulturo (vidu artikolon pri la Afrikansa lingvo.

Dum la 1980-aj jaroj, grandaj frakcioj de la partia subtena bazo forlasis ĝin por iri al la Konservati a Partio, malfeliĉaj pro la partia laŭgrada malmuntado de la apartisma sistemo. Post 1990, la NP malfermis sian membrecon al ĉiuj rasgrupoj kaj rekonstruiĝis kiel ne-rasa, konservativa politika forto. Ĝi partoprenis en la Registaro de Nacia Unueco inter 1994 kaj 1996.

Kiel klopodo distancigi sin el sia pasinteco, la partio estis renomita kiel *Nova Nacia Partio* en 1997. Tiu klopodo estis ege malsukcesa kaj la nova partio estis malmultita en 2005.

## Vidu ankaŭ 
* Naciismo

Kategorio:Malaperintaj politikaj partioj de Sud-Afriko
Kategorio:Kontraŭkomunismo
Kategorio:Apartismo
Kategorio:Naciismaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1915
Kategorio:Politikaj partioj malfonditaj en 1997
Universitato de Kvinslando

eta|Jura Altlernejo.
La **Universitato de Kvinslando** aŭ en angla lingvo *University of Queensland* (UQ aŭ UK) estas publika esplor-universitato situa ĉefe en la ĉefurbo de Kvinslando nome Brisbano, Aŭstralio. La ĉefa kampuso okupas multon de la riverflanka interna ĉeurbo Sankta Lucia, sudokcidente de la centra negocdistrikto de Brisbane. Aliaj kampusoj kaj instalaĵoj de la UK estas tra la tuta Kvinslando, el kiuj la plej granda estas la Gatton kampuso kaj la medicina altlernejo Herston. Fondita en 1911, la UK estas populare konata kiel sabloŝtona universitato (*sandstone university*). La Universitato de Kvinslando estas kontribua ĉartomembro de reta altedukada koalicio edX, fondomembro de la *Grupo de la Ok* universitatoj de Aŭstralio por intensiva esplorado, kaj la tutmonda reto *Universitas 21*.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* The University of Queensland
* The University of Queensland Press

Kvinslando
Kategorio:Kvinslando
Kategorio:Brisbano
Faktora grafeo

**Faktora grafeo** estas dukolora grafeo, kiu reprezentas la faktoradon de funkcio. En probabloteorio, faktoran grafeon oni uzas por reprezenti faktoradon de probablodistribua funkcio, ebligante rapidan komputadon, ekzemple de marĝena distribuo tra la sum-produkta algoritmo. Unu el la gravaj sukcesoj de faktora grafeo kaj la sum-produkta algoritmo estis malkodigo de preskaŭ-perfekta eraro-korektada kodo kiel Maldensa Pareca Kodo kaj kodo turbo.

Faktora grafeo estas ĝeneraligo de limiga grafeo. Faktoro, kies valoro estas aŭ 0 aŭ 0, estas limigo. Limiga grafeo estas faktora grafeo kies faktoroj estas limigoj. 

## Difino 
Faktora grafeo estas dukolora grafeo reprezentanta faktoradon de funkcio. Por faktorafo de funkcio g(X_1,X_2,\dots,X_n),
: g(X_1,X_2,\dots,X_n) = \prod_{j=1}^m f_j(S_j),
kie  S_j \subseteq \{X_1,X_2,\dots,X_n\} estas la **argumentaro** de la funkcio. La rilata faktora grafeo  G=(X,F,E) havas variablo-verticojnX=\{X_1,X_2,\dots,X_n\}, faktoro-verticojn F=\{f_1,f_2,\dots,f_m\}, kaj eĝojn E. Ĉiu eĝo ligas variablo-verticon kaj faktoro-verticon, kaj dependas al faktorado jene: ekzistas sendirekta eĝo inter faktoro-vertico  f_j  kaj variablo-vertico  X_k  se kaj nur se  X_k \in S_j, alprene ke la funkcio estas reela:  g(X_1,X_2,\dots,X_n) \in \mathbb{R} .

Oni povas uzi faktoran grafeon kun mesaĝada algoritmo por rapide komputi propraĵon de funkcio g(X_1,X_2,\dots,X_n), ekzemple la marĝenan distribuon.

## Ekzemplo 
dekstra|eta|300x300ra|Ekzemplo de faktora grafeo
Konsideru funkcion kiu faktoriĝas jene
: g(X_1,X_2,X_3) = f_1(X_1)f_2(X_1,X_2)f_3(X_1,X_2)f_4(X_2,X_3),
Dekstre montriĝas la rilata faktora grafeo. Vidu ke la faktora grafeo havas ciklon. Se oni kunigus  f_2(X_1,X_2)f_3(X_1,X_2)  al unu faktoro, la rezultanta faktora grafeo iĝus arbo.  Tio ĉi gravas ĉar mesaĝadaj algoritmoj ĝenerale bezonas arbon por ekzakta kalkulado.

## Vidu ankaŭ 
* Kredo-elsendo
* Inferencio je Bejesa reto
* Kondiĉa probablo
* Markova reto
* Bejesa reto
* Teoremo de Hammersley–Clifford

Kategorio:Probabla grafea modelo
Kategorio:Grafeteorio
Mária Kovács

**Mária Kovács** [kovAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kovács Mária** estis hungara aktoro.

Mária Kovács http://www.imdb.com/name/nm0468499/ naskiĝis la  en Keszthely, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Mária Kovács komencis sian aktoran karieron en Internurba Teatro en 1946. En la jaroj 1948 kaj 1949 ŝi apartenis al teatra trupo de Hungara Radio. Ŝiaj sekvaj teatraj stacioj estis:
* Nacia Teatro (Budapeŝto) (1950–1951)
* Nacia Teatro (Szeged) (1951–1954)
* Teatro Jókai (Békéscsaba) (1955–1957)
* Teatro Gárdonyi Géza (1958–1965)
* Nacia Teatro (Miskolc) (1965–1978).
Ŝi finis la aktoradon en Teatro Kisfaludy en 1981. Ŝi ricevis 3 premiojn inter 1964-1994.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** Makbeto - Lady Macbeth
** Hamleto - Gertrud
* Imre Madách: La tragedio de l' homo - dua sorĉistino; dua burĝo
* József Katona: *Bánk bán* - Melinda; Gertrudis
* Molière: Tartufo - Dorina
* Imre Kálmán: *Csárdáskirálynő* - grafino Krisztina
* Schiller: Maria Stuart - titolrolo; Elizabeta

## Elektitaj kinaj filmaj roloj 
* ‘‘Díszmagyar’‘ (1949)
* Karuselo (filmo) (1956)
* ‘‘Havasi selyemfiú’‘ (1978)
* ‘‘Töredék az életről’‘ (1980)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* ‘‘A postaláda’‘ (1967)
* ‘‘Katonák’‘ (1977)
* ‘‘A tanítónő’‘ (1985)
* ‘‘Pisztácia’‘ (1997)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Tivadar Bertalan

**Tivadar Bertalan,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bertalan Tivadar** estas hungara dekoraciisto pri filmoj, grafikisto, ilustristo, altlerneja instruisto.

Tivadar Bertalan http://www.imdb.com/name/nm0077823/ naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Tivadar Bertalan frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li laboris jaron por havi ŝancon pri la plulerno. Li akiris diplomon en Industriarta Altlernejo en 1955. Post siaj studoj li aliĝis al la hungara produktejo pri filmoj, kie li restis ĝis 1991. Menciindas, ke dum la socialismo li havis eblecon labori en filmoj produktitaj en Okcidenta Germanio, Francio, Usono, ktp. Li instruas ankaŭ en la Hungara Belarta Universitato, krome li kontribuis en libroj, eĉ li ilustris librojn. Li partoprenas en ekspozicioj. Li ricevis premiojn ekde 2009, lastfoje premion Kossuth en 2017. Li havas edzinon kun filo.

## Elektitaj filmaj dekoraciaĵoj 
* *Terülj-terülj asztalkám* (1956)
* *Tüskevár* (1966)
* *Anna Karenina* (en Britio, 1977)
* *Mata Hari* (en Usono, 1984)
* *The Reunion* (en Usono, 1990)

## Elektitaj libroj 
* *A mindenség púpja. Hármaskönyv, a szerző képeivel* (1997)
* *Lipi. Élet-rajz-regény a szerző képeivel* (2006)
* *Félcédulák* (2016)

## Elektitaj ekspozicioj 
* Budapeŝto, 1965, 1972, 1976 
* Munkeno, 1972

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj dekoraciistoj
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Kategorio:Hungaraj ilustristoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Zsolt Kovács

**Zsolt Kovács** [ĵolt kovAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kovács Zsolt** estas hungara aktoro.

Zsolt Kovács http://www.imdb.com/name/nm0468514/ naskiĝis la  en Debrecen.

## Biografio 
Zsolt Kovács komencis sian aktoran karieron en Teatro Csokonai (Debrecen)n en 1972. En 1978 li aliĝis al trupo de Teatro Jókai (Békéscsaba). Liaj sekvaj teatraj stacioj estis:
* Teatro de Kecskemét (1979-1982)
* Nacia Teatro (Szeged) (1982-1992)
* Nacia Teatro (Győr) (1992-1995).
Ekde 1995 li apartenas al Teatro Csiky Gergely (Kaposvár). Li ricevis 4 premiojn inter 1995-2010. Li ekhavis edzinon en 1988, baldaŭ li havis filinon.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** Reĝo Lear - Oswald
** Romeo kaj Julieta - rakontanto
** Hamleto - Claudius; spirito de patro de Hamleto
** Makbeto - Banquo
** Tito Androniko - Saturninus
** La Vintra Fabelo
** Henriko la 4-a - grafo Westmoreland
** Rikardo la 3-a: - Catesby
* Endre Fejes: Bonan vesperon somero, bonan vesperon amo (teatra versio) - pluraj roloj
* Molière: Georgo Dandin - Monsieur de Sotenville
* Anton Ĉeĥov: Tri fratinoj - armea kuracisto

## Elektitaj kinejaj filmaj roloj 
* ‘‘Esti Kornél csodálatos utazása’‘ (1995)
* ‘‘Sorstalanság’‘ (2005)
* ‘‘Van valami furcsa és megmagyarázhatatlan’‘ (2014)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* ‘‘A párduc és a gödölye’‘ (1995)
* ‘‘Csaó bambinó’‘ (2005)
* ‘‘Aranyélet’‘ (2015)

## Fontoj 
* datenoj
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Gabriel Ruhumbika

**Gabriel RUHUMBIKA** (n. en Ukerewe, 1938) estas tanzania verkisto, tradukisto kaj akademiano. Li studis kaj nun prelegas en pluraj afrikaj, amerikaj kaj eŭropaj universitatoj.

## Verkaro 
* *Village in Uhuru*, 1969
* *Miradi Bubu ya Wazalendo*, 1991
* *Janga Sugu la Wazawa*, 2002

## Referencoj 
Kategorio:Tanzaniaj verkistoj
Kategorio:Anglalingvaj verkistoj
Kategorio:Svahillingvaj verkistoj
Kategorio:Studentaro de la Universitato de Parizo
Leila Forouhar

eta|Leila Forouhar
**Leila Forouhar** (persa ) estas irana kantistino kaj aktorino, naskita la  en Isfahano. *Leila* ĝuas la saman popularecon kiel Googoosh, la primadono de la irana pop-muziko.

Leila ofte donas koncertojn ĉie en la mondo, precipe ekde la 1990-aj jaroj. Dum sia vojaĝo al Taĝikio ŝi kantis kun la taĝika kantistino Maniĵa Davlatova. La populareco de Leila inter la taĝikoj kaj afganoj estas same granda aŭ eĉ pli granda ol tiuj de indiĝenaj kantistoj en ambaŭ landoj.

## Multlingva kantistino 
Leila Forouhar apartenas al tiuj artistoj kiuj uzas lingvan diversecon (vidu ankaŭ sub listo de multlingvaj muzikgrupoj kaj kantistoj).

Unu de ŝiaj plej bone venditaj albumoj ("Planedo de Harmonio"), konsistas el famaj kantoj en malsamaj lingvoj kiel la angla, itala, greka, araba, hebrea, daria, armena, turka kaj kurda.

Ŝiaj albumoj estas haveblaj ĉe Tower Records kaj iTunes

## Vidu ankaŭ 
* Naser Ĉeŝmazar, komponisto
* Irana muziko
* Listo de multlingvaj muzikgrupoj kaj kantistoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Leila Forouhar
* Leila Forouhar's Fanklubo & Novaĵoj 
* Leila Forouhar's oficiala Fanejo (Facebook)
* Videoj de Leila Forouhar
*  ĉe la Interreta Film Informtenejo (IMDb)

Kategorio:Iranaj kantistoj
Kategorio:Ĝermoj pri kantistoj
Vital Voranau

**Vital VORANAU** (naskiĝis la 18-an de marto 1983 en Minsko, Belorusa Soveta Socialisma Respubliko) estas belorusa verkisto, eldonisto, tradukisto kaj universitata lekciisto.

## Vivo 
Kunfondinto kaj prezidanto de Belorusa Kultur-Scienca Centro (Białoruskie Kulturalno-Naukowe Centrum) en Poznań kaj de eldonejo „Bieły Krumkacz”. Diplomito de Universitato Adam Mickiewicz en Poznań kaj Masaryk-Universitato en Brno. Li kunlaboras kun pola literatura revuo "Zeszyty Poetyckie" (Poeziaj Kajeroj), por kiuj pretigis antologion de la nuntempa belorusa poezio „Pocztówki z Atlantydy”. (Poŝtkartoj el Atlantido)

Doktoriĝis en Ĉeĥio. Nuntempe lekcias irlandan literaturon kaj historion de Belorusio en Southwestern Kolegio (Usono).

Li tradukis al la belorusa lingvo „Atendante Godot” de Samuel Beckett kaj „Winnie-la-Pu” de Alan Milne.

En 2013 pere de „Zeszyty Poetyckie” aperis lia kolekto de prozaĵoj titolita „Wielkie Księstwo Białoruś” (Granda Princlando Belorusio), tradukita de Monika Uranek.

En 2015 aperis lia libro „Szeptem” (Flustre).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficjalny dziennik pisarza  blogo pollingva
* Vital Voronau en Gorzów renkonto kun belorusa opoziciisto
* Vital Voronau - Szeptem Poranny.pl

Kategorio:Beloruslingvaj verkistoj
Kategorio:Belorusaj tradukistoj
Kategorio:Usonaj universitatanoj
Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Verkistoj de la 21-a jarcento
Kategorio:Tradukistoj al la pola lingvo
Kategorio:Belorusaj dramistoj
Kategorio:Pollingvaj verkistoj
Hólar en Hjaltadalur

**Hólar en Hjaltadalur** estas grandbieno kaj vilaĝo en Skagafjörður, Islando.

## Episkopa agado 
Tie estis fondita episkopejo por Norda Islando en la jaro 1106. La unua episkopo estis Jón Ögmundsson. De tiam ĝis ĉirkaŭ 1800 Hólar iĝis la ĉefa kulturcentro kaj plej potenca grandbieno en Norda Islando. La episkopejo iom post iom kolektis al si multajn posedaĵojn kaj en tempo de la reformacio, nome ĉirkaŭ 1550, ĝi posedis ĉirkaŭ kvaronon de ĉiuj bienoj en Norda Islando. Dum la katolikisma tempo en Hólar (1106–1550) tie servis 23 episkopoj. La plej famaj de ili krom la unua, Jón Ögmundsson, estis Guðmundur Arason (episkopo 1203–1237) kiun oni ankaŭ nomis Guðmundur la bona, kaj la lasta katolika episkopo, Jón Arason (episkopo 1524-1550).

La unua luterana episkopo en Hólar estis Ólafur Hjaltason (episkopo 1552 ĝis sia morto, la 9an de januaro 1569) sed tiu kiu estis la plej aktiva kaj servis kiel episkopo plej longe en Hólar estis Guðbrandur Þorláksson (episkopo 1571–1627). Li translokis la unuan presejon en Islando al Hólar kaj eldonis en ĝi multajn religiajn librojn, de kiuj la plej fama estas la Biblio en la islanda 1584. La lasta episkopo en Hólar estis Sigurður Stefánsson (episkopo 1789–ĝis sia morto 1798). Post lia morto la episkopejoj en Hólar kaj Skálholt estis unuigitaj kaj transloĝitaj ĝis Rejkjaviko en la jaro 1801. En la episkopejo en Hólar oni plej ofte funkciigis katedralan lernejon kaj seninterrompa dum la lutera tempo. En la jaro 1881 estis fondita lernejo por bienistoj en Hólar kiu en la jaro 2003 ricevis universitatan statuson.

Kategorio:Geografio de Islando
Andrew Ng

**Andrew Yan-Tak Ng** (; 1976) estas Ĉino-Usonano kaj komputosciencisto. Li estas la ĉefsciencisto ĉe Baidu, loke en Silicia Valo. Li ankaŭ estas profesoro (antaŭe vic-profesoro) ĉe Universitato Stanford. Ng ankaŭ kunfondis kaj prezidis edukan retejon Coursera.

Ng ĉefe studas pri maŝinlernado kaj profunda maŝinlernado. Liaj fruaj studoj inkluzivis la projekton Stanford-a Aŭtomata Helikoptero, kiu estis la plej pova aŭtomata helikoptero tutmonde portempe, kaj la projekton STAIR (STanford-a AI-Roboto), kiu eldonis ROS, populara malfermkoda robota mastrumsistemo.

Ng verkis aŭ vic-aŭtoris pli ol 100 publikaĵon pri maŝinlernado, robotoscienco, kaj rilataj kampoj. Kelkaj verkoj liaj pri komputila vido estis laŭditaj en recenzo. Dum 2008, lin laŭdis la MIT-a *Teknologia Revuo* kiel unu el la 35 plej gravaj inventistoj tutmonde pli junaj ol 35 jaroj. Dum 2007, Ng ricevis Sloan Fellowship. Li ankaŭ ricevis la Premion de Komputilo kaj Penso en 2009 pro sia laboro pri artefarita intelekto.

## Vivo 
Ng naskiĝis en Britio en 1976. Liaj gepatroj venis el Honkongo. Li vivis en Honkongo kaj Singapuro june kaj poste diplomiĝis ĉe la Instituto Raffles de Singapuro en 1992. En 1997, li ricevis universitatan diplomon de Universitato Carnegie Mellon en Pittsburgh, Pensilvanio. Ng magistriĝis en Masaĉuseca Instituto pri Teknologio en Kembriĝo, Masaĉuseco en 1998 kaj ricevis PhD-a diplomon de Universitato de Kalifornio en Berkeley en 2002. Lia mentoro estis Michael I. Jordan. Li eklaboris por Universitato Stanford tiujare kaj vivas en Palo Alto, Kalifornio. Li edziĝis kun Carol E. Reiley en 2014.

## Studo pri Maŝinlernado 
En 2011, Ng fondis projekton Google Brain en Google, kiu celis gradegan artefaritan neŭran reton per disa komputilaro de Google.
Unu el notindaĵo estis ĝia sukceso trejni neŭrreton per 16 000 kernoj por la takso rekoni altnivelan koncepton, ekzemple katon per spektado de JuTubaj videoj sen instruiĝi pri la koncepto de "kato".
La teknologio disvolvigita dum la projekto ankaŭ uziĝas en la elparol-rekonada sistemo en Operaciumo Android.

## Vidu ankaŭ 
* Coursera
* Google Brain

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Lia hejmpaĝo je Stanford
* Hejmpaĝo de STAIR 
* Publikaĵoj
* Akademia familiarbo
* Videolecionoj pri maŝinlernado (CS 229)
* Coursera-Leadership

Kategorio:Artefarita intelekto
Kategorio:Ĉinaj usonanoj
Kategorio:Usonaj komputikistoj
Izabella Działyńska

**Izabella Działyńska**, propre: **Izabella Elżbieta z Czartoryskich Działyńska** (naskiĝis la 14-an de decembro 1830 en Varsovio, mortis la 18-an de marto 1899 en Menton, Francio) – pola pentristino-amatorino, kolektistino de artaĵoj.

## Vivo 
Filino de princo Adam Jerzy Czartoryski kaj Anna Zofia Sapieżyńska. Ŝi edukiĝis en Parizo, en konservativa etoso (partiaro Hotelo Lambert). De juneco kolektis artaĵojn. En 1857 nuptis terposedanton Jan Działyński el Grandpolujo. La geedzoj restis sen infanoj.

Ŝi gvidis Polan Instituton ĉe Hotelo Lambert, multe vojaĝis tra Eŭropo, ankaŭ al Alĝerio, Egipto kaj la Sankta Tero. Dum plimulto de sia vivo loĝis en Parizo, kaj de la nuptiĝo parte ankaŭ en Gołuchów (distrikto Pleszewski), kiun en 1872 transprenis de sia edzo kontraŭ pruntedonita al li mono por celoj de la Januara Ribelo kontraŭ Rusa Imperio. Ŝi iniciatis interalie kolektaĵon de antikvaj vasoj, grafikoj, bildoj, artismaj mebloj. Ŝi trakonstruis Kastelon en Gołuchów – parte laŭ propra koncepto - por muzeo, helpe de kreita en 1893 goluĥova majorato certigis al la muzeo rimedojn por plutenado. Ŝi strebis al revivigo de la malnova brilo de la rezidejo, kiu iam estis sidejo de la gento de familio Leszczyński.

Post la morto ripozis en maŭzoleo - tomba kapelo en parko de Gołuchów.

## Bibliografio 
* Teresa Jakimowicz, *Elżbieta Działyńska*, en: Wielkopolski Słownik Biograficzny, Warszawa-Poznań 1981
* Róża Kąsinowska, *Gołuchów. Rezydencja magnacka w świetle źródeł* (Gołuchów. Magnata rezidejo lume de fontoj), Ośrodek Kultury Leśnej w Gołuchowie 2006, ISBN 83-922-141-1-0
* Danuta Marek, *Ordynacja gołuchowska Izabelli z Czartoryskich Działyńskiej (1830-1899)* (Gołuchów-Majorato de Izabella Działyńska), Muzeum Narodowe w Poznaniu 1994, ISBN 83-85296-20-4

## Eksteraj ligiloj 
* Biblioteka Kórnicka  Biblioteko de Kórnik

Kategorio:Czartoryski-familio
Kategorio:Polaj pentristoj
Kategorio:Polaj kolektistoj
Permalojo

eta|dekstra|strio de permalojo
La **permalojo** ( ) estas magneta alojo el fero kaj nikelo malkovrita en 1914 de Gustav Waldemar Elmen de Bell Laboratories.

## Priskribo 
Konsistanta el proksimume 80% da nikelo kaj 20% da fero, ĝi havas altan magnetan permeablon kaj signifan  neisotropan magnetoresistancon. La valoroj de piezomagnetismo estas proksimaj al nulo kaj la koercitiveco estas malalta.

Permalojo havas relativan magnetan permeablon inter 50.000 kaj 100.000.

## Uzo 
Permalojo estas uzata en la transformatoroj kaj en la skribo- kaj legokapoj de la magnetaj registriloj (durdisko, bendoregistrilo ktp).
Ĝi estas uzata ankaŭ en sensiloj por la mezuro de la magneta kampo.

## Historio 
[eta|dekstra|[Telekomunikado|telekomunika kablo de kupro envolvita en permaloja bendo]]
Permalojo estis evoluigita frue en la 20-a jarcento por kompensi por la induktanco de la kabloj de telegrafoj.
Kiam estis metita la unua transatlantika submara kablo en 1866, oni  trovis, ke ĝia longeco kaŭzis distordon kaj reduktis la dissendrapidon de elektraj signaloj kaj sekve de la vortoj transdonitaj. La unua teoria klarigo de la kialo de tiu distordo estis farita de Oliver Heaviside en 1885. La dana Carl Emil Krarup eltrovis ke ĉirkaŭvolvante la kablon per fera drato pliiĝis la induktanco, igante ĝin induktanco de ŝarĝo. La fero ne havis sufiĉe da magneta permeablo por kompensi la kablon. En 1914 Gustav Waldemar Elmen inventis permalojon kaj poste, en 1923, li malkovris, ke per termika traktado oni povas pliigi ĝian magnetan permeablon.

La nomo “permalojo” estas mallongigo de “permeabla alojo”.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Mu-metalo

Kategorio:Alojoj
Kategorio:Magnetismo
Stelgrafeo (grafeoteorio)

En grafeoteorio, **stelgrafeo** (mallonge **stelo**) *S*k estas plena dukolora grafeo *K*1,*k*, t.e., arbo kun unusola interna vertico kaj *k* folioj (aŭ 0 interna vertico kaj *k* + 1 folioj, kiam *k* ≤ 1).

## Ekzemploj 
centra|eta|600x600ra|Stelgrafeoj *S*3, *S*4, *S*5 kaj *S*6.

## Aliaj aplikadoj 
La stela reto estas komputila reto kun stela topologio, rolas grave por disa komputado.

Kategorio:Grafeteorio
Rabarbo-reumo

**Rabarbo** aŭ laŭ latina scienca nomo **Rabarbo-reumo** (**Rheum rhabarbarum**), kaj pli precize **ordinara rabarbo**, 
En la 16a jarcento rabarbo estis kultivata en Ruslando, de kie ĝi atingis en la 18a jarcento aliajn eŭropajn landojn. Ekde tiam ĝi estas kultivata en eŭropaj landoj. En la jaro 1937 rabarbo estis kultivata en Germanujo sur areo de 1700 hektaroj, en 1993 inter 350 kaj 400 hektaroj. 
eta|hochkant|freŝe rikoltitaj rabarbaj folioj kun folitigoj

### Kultivaroj 
Kultivaroj distingiĝas antaŭ ĉio pro la interna kaj ekstera koloro de la folitigoj, la dikeco kaj la longeco de la tigoj. Konataj kultivaroj estas:
* ‘Glaskin’s Perpetual’
* ‘Timperley Early’
* ’Holsteiner Blut’ (ruĝaj folitigoj)

eta|hochkant|en legomkesto
### Uzado 
La folitigoj estas senŝeligataj, tranĉataj kaj prilaborataj kiel frukto, kvankam temas pri legomo. Plej ofte oni faras el rabarbo konfitaĵojn kaj kompoton. Oni kovras per ĝi kukojn. Oni faras el rabarbo ankaŭ sukojn kaj fruktvinon. Rabarbo estas pro sia pikanta-acideca gusto kun malalta energienhavo relative ŝatata.

### Enhavosubstancoj 
La folitigoj enhavas averaĝe po 94,5 g da akvo por 100 g da manĝebla freŝa substanco. La 1,3 g karbonhidratoj konsistas el flukozo, fruktozo kaj amelo. Krome enestas 0,6 g da proteino, 0,1 g da graso kaj 3,2 g da fibroj. Jenaj mineraloj enestas en 100 g: 270&nbsp;mg da kalio, 50&nbsp;mg da kalcio, 25&nbsp;mg da fosforo, 13&nbsp;mg da magnezio kaj 0,5&nbsp;mg da fero. La folitigoj enhavas jenajn vitaminojn: Vitamino C 10&nbsp;mg, Vitamino A (karotinoj) 0,07&nbsp;mg, vitamino B1 0,025&nbsp;mg B2 0,030 kaj niacino 0,25&nbsp;mg. La energienhavo estas 54 kJ (13 kcal).

Decida por la gusto estas la fruktacidoj, antaŭ ĉio pom- kaj citronacido, en kombino kun sukero. Kultivaroj kun ruĝa interno enhavas malpli da fruktacidoj ol la verdaj kultivaroj. La kultivaro „Ras Versteeg“ enhavas ĉ. 1,5 g da pom- kaj 0,1 g da citron-acido por 100 g de manĝebla substanco. En la folitigoj estas averaĝe 460&nbsp;mg da okzalata acido por 100 g da freŝa substanco. Tiu relative alta enhavo kaŭzas ĉe homoj forkonsumadon de kalcio. Infanoj kaj homoj kun malsanoj de la reno kaj galo devas atenti tion.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Torkild Hinrichsen: *Rhabarber, Rhabarber!* Husum-Verlag, Husum 2003, ISBN 3-89876-102-9.
* Georg Vogel: *Handbuch des speziellen Gemüsebaues.* Ulmer, Stuttgart 1996, ISBN 3-8001-5285-1.

## Eksteraj ligiloj 
* privata retejo Warenkunde Rhabarber 
* 

Kategorio:Poligonacoj
Kategorio:Kuracplantoj
Kategorio:Legomoj
Geraldine Kemper

eta|Geraldine Kemper (2014)
**Geraldine Jane KEMPER** (Amsterdamo, 26-an de januaro 1990) estas nederlanda televidoprezentistino de la sendstacio BNN. Ŝi gajnis pro la tv-programo *Sterretje Gezocht* (Steluleto serĉata) la postenon kiel prezentistino ĉe tiu publika sendstacio. En 2015 kaj 2016 ŝi estis nomumita por la Arĝenta Televiziero-Stelulino".

## Biografio 
Kemper elkreskis en Volendam kaj loĝas en Amsterdamo. Ŝi studis sportgvidadon kaj havis kromposteneton ĉe ŝia geonkloj en fiŝvendejo.

Ŝi estas atletino ĉe la klubo AV Edam. Tio ankaŭ estis la kaŭzo por ŝia studo en la sportgvidado.

## Eksteraj ligiloj 
* Imdb
* Retejo

Kategorio:Nederlandanoj
Kategorio:Nederlandaj televidprezentistoj
Kriszta Kováts

**Kriszta Kováts** [krista kovAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kováts Kriszta** estas hungara aktoro, kantisto, reĝisoro. Ŝia familia nomo foje erare aperis kiel Kovács, ŝia persona nomo en pli longa formo *Krisztina*. Ŝia edzo estas Péter Fábri.
eta|Kriszta Kováts
Kriszta Kováts http://www.imdb.com/name/nm0468531/ naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Kriszta Kováts frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1979. Ŝia ĉefinstruisto estis István Horvai. Post siaj studoj ŝi aliĝis al trupo de Nacia Teatro (Pécs). Ŝiaj sekvaj teatraj stacioj estis:
* Teatro Kisfaludy (1980-1982)
* *Teatro Rock* en Budapeŝto (fondinta membro, 1982-1988)
* Teatro Madách (1988-1990)
* Teatro Petőfi (Veszprém) (1995-1999)
* Teatro Csokonai (Debrecen) (1999-2000).
Inter 1990 - 1995 kaj ekde 2000 ŝi ne ligiĝas al teatro. Ŝi ricevis 4 premiojn inter 1987-2006. Ŝi edziniĝis en 1986, ŝi naskis filinon en la sekva jaro.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** Hamleto - Gertrud
** Somermeznokta sonĝo - Hippolyta
** *Epifanio: aŭ kiel vi volas* - Olivia
* Andrew Lloyd Webber:
** *Evita* - Éva; Evita
** Jesus Christ Superstar - Maria Magdolna
* Leonard Bernstein: West Side Story - Maria

## Elektitaj reĝisoraĵoj 
* Lewis Carroll: Alico en Mirlando (teatraj versioj, 2002, 2004)
* Sándor Petőfi: *A helység kalapácsa* (2011)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* *A tenger* (1982)
* *Julianus barát* (1991)

## Fontoj 
* oficiala paĝo kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* datenoj
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj muzikalkantistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Salamon Kamp

**Salamon KAMP** [ŝalamon], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kamp Salamon** estas hungara dirigento, korusestro, altlerneja instruisto.

Salamon Kamp http://www.doktori.hu/index.php?menuid=192&lang=HU&sz_ID=10001 naskiĝis la  en Dunapataj.

## Biografio 
Salamon Kamp lernis muzikoteorion en 1978 en Kecskemét, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Janus Pannonius en 1983, plian diplomon en Muzikakademio Franz Liszt en 1987, fine li plulernis en muzika universitato en Vieno (1987-1988). En 1987 li estis korusestro (dirigento) de eklezia koruso de Luterana kirko (Belváros), samtempe li instruis en 2 muzikaj lernejoj. Baldaŭ li dirigentis plurajn korusojn. Inter 1993 kaj 1997 li instruis jam en muzika altlernejo de Debrecen, poste en la menciita Muzikakademio Franz Liszt ĝis 2005. En la muzikakademio li doktoriĝis en 2000, li akiris sciencan gradon post 3 jaroj. Li estis katedrestro en Universitato de Pécs inter 2006-2014, poste en la muzikakademio. Li ricevis plurajn premiojn ekde 1992, en 2017 eĉ premion Kossuth. Li havis edzinon, kiu naskis 2 filojn.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Bachakademie Budapest* (Lejpcigo, 1991)
* *Johann Sebastian Bach és a kereszt teológiája* (Szeged, 2001)
* *Retorika és szerkezet Johann Sebastian Bach Magnificatjában* (2012)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj dirigentoj
Kategorio:Hungaraj korusestroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Infarkto

[eta|Mikrografio de pulma histo infarktita (dekstro de la bildo) apud pulma histo relative normala (maldekstro de la bildo). [Tinkturado H/E.]]
Oni nomas** infarkto ** la nekrozon iskemian de organo (nome morto de histo pro manko de sango kaj sekve de oksigeno), ĝenerale pro obstrukco de arterioj, kiuj irigacias ĝin, ĉu pro elementoj en la lumo de la vaskulo, ekzemple ateromoj; aŭ pro eksteraj elementoj (tumoroj, kiuj premas la vaskulon; pro la tordo de organo; hernio de organo tra natura aŭ patologia truo; ktp). Korinfarkto okazas kiam ŝtopas arterio, kiu alportas sangon al la koro.

Infarktoj povas okazi en ĉiu ajn organo aŭ muskolo, sed la plej oftaj prezentiĝas:
* En koro (korinfarkto).
* En cerbo (apopleksio).
* En intesto (intestinfarkto).
* En reno (reninfarkto).
Kvankam la plimulto de infarktoj estiĝas pro obstrukco de arterio (brakoj, kruroj, intesto, ktp), pulmaj infarktoj povas havi originon vejnan ĉar la sango de la pulma arterio devenas rekte de la trafiko vejna tra la dekstraj kavoj de la koro kaj kapablas porti trombon de vejnoj de ekstremaĵoj aŭ abdomeno okluziante pulman arterian vaskulon.

En la konversacia lingvo, kiam oni mencias la vorton *infarkton *sen mencii kiun organon oni citas, oni komprenas ke oni parolas pri *korinfarkto*.
eta|Pulminfarkto kaŭzita de pulma embolio.

## Karakterizaĵoj elektrokardiografiaj 
Koncerne la manifestacio en la elektrokardiografio (EKG), infarkto karakteriziĝas per ILI-trisono, kvankam ĝi ne temas nepre pri linia procezo, kaj en iuj okazoj nur reprezentas kardiovaskulan problemon kaj ne genezon de infarkto:
* **Iskemio**: Ĝi difiniĝas kiel manko de irigacio sanga kaj, sekve, de oksigeno, kiu suferas la koron obstrukcinte koronariajn arteriojn, kaj manifestiĝas en EKG per inversado en la T-ondo . En okazoj, ĉi tiu inversado de T ne indikas nepre la ĉeeston de korinfarkto, sed nur deficito de sanga irigacio al la koro.

* **Lezo**: okazas lezo kiam la kora histo estis senigita de efektiva sanga irigacio; sekve la histo komencas nekroziĝi. En EKG manifestiĝas pro altigo de la ST-segmento, super la normalaj parametroj, kiu ankaŭ povas malaltiĝi en la infarkto subendokardia. Ĉi tiu altigo de la ST informas ke la paciento suferas akutan procezon.

* **Infarkto**: okazas kiam la kora histo estas senigita de kontribuo sanga pro ĉeesto de trombo kaj/aŭ rompo de plato ateroma kaj/aŭ kontrakturo de koronaria arterio (angino de Prinz Metalo). Oni devas diri ke korinfarktoj okazas en iu ajn parto sed estas plej oftaj en la maldekstra parto, ĉar ĝi estas plej granda laŭ dikeco miokardia kaj fizika laboro. En la EKG oni vidas, krom la altigo de la ST, la apero de Q-ondoj diagnozaj, kiuj superas en longeco je 1/3 ol la R-ondoj. En difinitaj derivadoj eblas trovi Q-ondojn ne diagnozaj, ĉi tio estas, malgrandaj ondoj kiuj ne implicas ekziston de ĉi tiu patologio.

Kategorio:Mortokaŭzoj
Kategorio:Sindromoj en angiologio