open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Die Walküre

[eta|maldekstra|190px|Brünnhilde, la [valkirio (ilustraĵo fare de *Arthur Rackham*, 1910)]]
**Die Walküre** (prononco [], "La Valkirio") estas la titolo de la dua opero el la ciklo La Ringo de la Nibelungo ("Der Ring des Nibelungen") de Richard Wagner, kiun li nomis "sceneja festivalo por tri tagoj kaj unu antaŭa vespero" ("Bühnenfestspiel für drei Tage kaj einen Vorabend"). Tiu-ĉi opero reprezentas la "unuan tagon". La "antaŭan vesperon" konsistigas la senpaŭza opero „Das Rheingold“ ("La Rejna Oro"), la dua kaj tria *tagoj* estas la operoj „Siegfried“ kaj „Götterdämmerung“ ("Dia Krepusko"). La premiero de la opero "Die Walküre" okazis la 26-an de julio 1870 en la nacia teatrejo de Munkeno. Komune la kvar operoj unuafoje prezentiĝis dum aŭgusto 1876 kadre de la Richard-Wagner-festivalo en la festivalejo de Bayreuth. Kiel ĉiuj kvar operoj el la ciklo, ankaŭ tiu ĉi verko ligas la heroan legendon kaj pliajn mitojn el la ĝermana mitologio al "monda dramo" de giganta amplekso.

La opera titolo referencas al la valkirioj, mitologiaj virinaj personaĵoj el la ĝermana mitologio, kiuj sur batalkampo decidis, kiuj militantoj estu dediĉitaj al morto kaj al translokiĝo al la ĝermana postmorta paradiza mondo Valhalo.

## Eksteraj ligiloj 
* opera tekstaro 
* tekstaro kun indikoj pri gvidaj motivoj kaj scenoj de la opero 
* poŝtkartoj kun motivoj el la opero "Die Walküre"

Kategorio:Operoj de Richard Wagner
Kategorio:Germanlingvaj operoj
Kategorio:Ĝermana mitologio
Kategorio:Verkoj de 1870
Kategorio:La ringo de la Nibelungo
Tannhäuser (opero)

eta|maldekstra|pentraĵo pri la opero fare de *John Collier*
**Tannhäuser und der Sängerkrieg auf Wartburg** ("Tannhäuser kaj la kantista milito sur la kastelo Wartburg") estas romantika opero en tri aktoj de Richard Wagner. Temas pri la kvina opero de la komponisto; ĝi ekestis inter la jaroj 1842 kaj 1845. La premiero okazis la 19-an de oktobro 1845 en la reĝa saksia operejo *Semperoper* en Dresdeno.

La opera tekstaro estis verkita fare de la komponisto mem kaj forte inspiriĝis per tri sendependaj legendoj publikigitaj en la germana legendaro "Deutsches Sagenbuch" fare de *Ludwig Bechstein*: „Die Mähr von dem Ritter Tannhäuser“ (la fabelo pri la kavaliro Tannhäuser"), „Der Sängerkrieg auf der Wartburg“ ("La kantista milito sur la kastelo Wartburg“) kaj „Die heilige Elisabeth“ ("la Sankta Elizabeto").

En la opero la komponisto interligas la mezepokan germanan legendon pri la kavaliro kaj trobadoro Tannhäuser, kiu serĉas senŝuldigon post restado sur la "Venusa Monto" dediĉita al eterna erotika ĝuo, kun legenda "kantista milito" sur la kastelo Wartburg, en kiu kanta konkurso transformiĝas al armila konflikto inter la nobelaj dinastioj Ŝtaŭfoj kaj Velfoj.

## Historio 
La verko pro pluraj kialoj havis ŝanĝiĝeman historion. La katolika eklezio ĝeniĝis pri la opera kritiko de la papo, kaj pro tio la opero ekzemple en la katolika ŝtato Aŭstrio nur plurajn jarojn post la monda premiero sursceniĝis. Richard Wagner mem verkis du versiojn de la opero: Post la origina versio verkita por la premiero en Dresdeno li por sursceniĝo en Parizo en la unua akto aldonis baletan scenon de senbrida diboĉado. En Parizo iuj formalismaj baletemuloj ĝeniĝis pro tio, ke laŭ la tiea tradicio baleta sceno rajtus aperi nur en la dua akto, kaj aliaj spektantoj ĝeniĝis pro la nemoraleco de la sceno. Richard Wagner mem restis malkontenta pro tio, ke post la enkonstruo de la baleta sceno la unua akto prenas tro grandan tempon kaj akcenton kompare al la dua kaj tria aktoj, kaj laŭdire li ankoraŭ dum siaj lastaj vivomonatoj pensis pri re-ekvilibriga nova konceptado de la opero, kiu tamen ne finiĝis.

## Vidu ankaŭ 
* Kantokonkurso je Wartburg
* Tannhäuser

## Eksteraj ligiloj 
* opera tekstaro
* poŝtkartoj kun motivoj pri la opero
* plia tekstaro kaj scena superrigardo pri la opero 
* artikolo pri la pariza Tannhäuser-skandalo (germane)
* libera sondosiero pri la opero en la eŭropa reta arkivo
* poemo "Al la vespera stelo" el la opero "Tannhäuser" esperantlingve

Kategorio:Operoj de Richard Wagner
Kategorio:Germanlingvaj operoj
Kategorio:Ĝermana mitologio
Kategorio:1845
Velfoj

La **Velfoj**, germane *Welfen*, origine frankona nobela dinastio konata ekde la 9-a jarcento, estis grava en la mezepoka eŭropa historio.

La origina dinastio, nomata "la pli maljunaj Velfoj", formortis 1055 per la morto de Welf la 3-a. Lia fratino Kunigunde edziniĝis en la italan nobelan familion d'Este kaj fariĝis la prapatrino de ĉiuj postaj dinastianoj, nomataj la "Pli junaj Velfoj".

La potenco de la Velfoj kulminis en la Sankta Romia Imperio en la 12-a jarcento kiel kontraŭuloj de la Ŝtaŭfoj, kaj plian fojon en la 18-a kaj 19-a jarcentoj kiel reĝoj de Britio (dinastio Hanovro).

La  mortis la tiam 63 jarojn aĝa reĝino Frederika de Grekio (el la velfa familio, edzino de reĝo Paŭlo de Grekio), la ĝis nun lasta Velfo sur monarĥia trono. Ŝia nevo Ernst August von Hannover (n. 1954), edzo de princino Karolina de Monako, estas nuna dinastiestro de la Velfoj.

## Kelkaj konataj Velfoj 
### Dum la tempo de la Sankta Romia Imperio 
* Henriko la Leono, 1142-1180 duko de Saksio, 1156-1180 duko de Bavario
* Otto la 4-a, 1198-1218 germana reĝo, ekde 1209 imperiestro

### Reganto de la lando Hanovro kaj de Britio en persona unio 
La **hanovra dinastio** ekde 1714 regis Brition post la Stuartoj. La unuaj britaj reĝoj el la hanovra dinastio regis en persona unio ankaŭ super la lando **Hanovro**, unue kiel princoj-elektistoj, poste kiel reĝoj.

En 1714 la princo-elektisto de Hanovro heredas la britan tronon kiel reĝo Georgo la 1-a.
Hanovro kaj Britio havis komunan monarĥon de 1714 ĝis 1837 (en Hanovro unue kiel *princo-elektisto*, ekde 1815 kiel *reĝo*):
* 1714-1727 Georgo la 1-a
* 1727-1760 Georgo la 2-a
* 1760-1820 Georgo la 3-a, *"la Freneza Reĝo Georgo"*
* 1820-1830 Georgo la 4-a
* 1830-1837 Vilhelmo la 4-a

### Britio post persona unio 
En 1837, Viktoria heredis la britan tronon.
* 1837-1901 Viktoria

### Lando Hanovro post la persona unio 
En la lando Hanovro, laŭ la salfranka leĝo nur viro rajtis heredi la tronon. Tiel la persona unio inter la du reĝlandoj finiĝis.

* 1837-1851 Ernesto Aŭgusto la 1-a de Hanovro
* 1851-1866 **Georgo la 5-a** de Hanovro
En 1866 la reĝlando estis konkerita kaj aneksita de Prusio kaj ĉesis ekzisti kiel memstara lando.

## Gelfoj 
En la mezepoka Italio laŭ la Velfoj estis nomataj la "gelfoj", kontraŭuloj de la "gibelinoj", de la Ŝtaŭfoj kaj de la germana imperiestro.

## Vidu ankaŭ 
* Gelfoj kaj Gibelinoj
* Guelph, urbo en Kanado, nomita laŭ la Velfoj
* Hanovro (dinastio)

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la Velfoj 
* Moneroj de la Velfoj


*
Kategorio:Dinastioj
Kategorio:Germana monarkio
Kategorio:Historio de Germanio
Kategorio:Sankta Romia Imperio
*Velfoj
Tannhäuser

**Tannhäuser**, mezaltgermane *Tanhûser* (mortis post la jaro 1265), estis germana trobadoro kaj poeto. Liaj ekzaktaj vivodatoj ne estas konataj, sed indikoj pri historie pruvitaj eventoj en liaj lirikaĵoj supozigas ke li verkis inter la jaroj 1245 kaj 1265.

## Vivo 
Pri lia biografio malmulto estas konata. Ekzistas historia kastelo *Tannhausen* apud la urbo Neumarkt in der Oberpfalz en Bavario, sed ligo al tiu kastelo ne estas pruvigebla. Kontraste ekzistas fortaj indikoj, ke li venis el la familio de la historia nobela dinastio *Thannhausen*, kies familia sidejo daŭre estas la komunumo Tannhausen proksime de Ellwangen, Dinkelsbühl kaj Nördlingen en sudokcidenta Germanio. Tannhäuser estis migranta profesia trobadoro kaj poeto. Dum iom da tempo li laboris ĉe la korto de duko Frederiko la 2-a de Aŭstrio. En la granda mezepoka kanta manuskripto *Codex Manesse* li estas bildigita en la vestaro de la ordeno de germanaj kavaliroj.

## Verkoj 
La poeziaj verkoj de la trobadoro estis romantikaj kantoj, sed ankaŭ danca muziko por kaj nobeloj kaj simplaj civitanoj. Iuj el liaj tekstoj parodias pri la tre serioza kavalira poezio, ironie parodias proprajn verkojn kaj enhavas intence provokajn strofojn de diboĉantaj junaj viroj, kiuj memorigas al germanlingvaj provokaj studentaj kantoj de la 19-a jarcento. La kantoj de Tannhäuser temas pri aventuroj, legendoj kaj herooj, enhavas multe da ŝajne klera sensencaĵo kaj fantazioplenaj neologismoj.

## Legendo 
Meze de la 15-a jarcento ekestis legendo pri la trobadoro, kiu inspiriĝis fare de unu el liaj kantoj, sed krome ne havis historian rilaton al lia vivo: Laŭ la legendo la kavaliro serĉas senŝuldigon post restado sur la "Venusa Monto" dediĉita al eterna erotika ĝuo, kaj pilgrimas al Romo por pentofaro ĉe la papo Urbano la 5-a. La papo tamen ne absolvas la pentanton: Samkiel la papa bastono ne povus rekreskigi foliojn, tiel la kavaliro ne povus esperi pri la pardono de la kristana dio. La kavaliro triste revenas al la *Venusa Monto* apud la urbo Eisenach en Turingio – la novaĵo, ke la papa bastono jes ja post lia forveturo el Romo mirinde komencas rekreskigi foliojn, ne plu atingas lin.

La legenda balado unuafoje dum la 1515 publikiĝas en presita libro kaj iĝas tre populara. Aparte dum la romantika 19-a jarcento pluraj verkistoj kreas verkojn surbaze de la historio. La legenda mito fine ankaŭ al la Richard Wagner liveris la materialon por la romantika opero *Tannhäuser kaj la kantista milito sur la kastelo Wartburg*, kiu premieris dum la jaro 1845.

## Rete alireblaj verkoj 
* poezio de Tannhäuser – komentita reta eldono 
* poemo Wol ime, der nu beizen sol (1228/29), aŭstria retlibrejo
* Gen disen wihennahten (Si XI Siebert) poemo "Gen disen wihennahten "

## Vidu ankaŭ 
* Hörselberg-muzeo

## Eksteraj ligiloj 
* 
* artikolo en la retejo de la universitato Karlsruhe 

Kategorio:Germanaj poetoj
Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Mezepoka literaturo
Kategorio:Mezepokaj legendoj
Kategorio:Mortintoj en la 13-a jarcento
William Wilson (naĝado)

**William WILSON** (naskiĝis la 13-an de novembro 1844 en Londono, Anglio; mortis la 1-an de junio 1912 en Glasgow, Skotlando) estis skota ĵurnalisto, naĝinstruisto kaj trejnisto. En 1883 Wilson publikigis unu el la unuaj libroj pri naĝado, *"The Swimming Instructor"* (La naĝinstruisto), kiu difinis modernajn konceptojn pri efikeco, trejnado kaj sekureco. Li konsideriĝas esti la iniciatinto de akvopilkado.

## Eksteraj ligiloj 
* Profile of William Wilson's Contributions to Swimming Techniques, by Cecil Colwin (1999) 
* William Wilson - Honora Pionira Kontribuanto, Internacia Naĝado-Halo de Famo ()

Kategorio:Skotoj
Kategorio:Naĝado
Kategorio:Akvaj sportoj
Kategorio:Akvopilkado
Kategorio:Trejnistoj
Kategorio:Britaj ĵurnalistoj
Cindrulino 2: Sonĝoj iĝas veraj

***Cindrulino 2: Sonĝoj iĝas veraj*** (, prononco laŭ sistemo IFA []) estas animacia filmo produktita de Disney kaj publikigita en 2002. Ĝi estas la dua ero de la konata historio *Cindrulino*.

## Scenaro 
La historio komenciĝas kiam Jaq kaj Gus Gus kuras al la palaco por aŭskulti la fabelon de La Cindrulino, tamen ili alvenas malfrue ĝuste kiam la Feina Baptopatrino legas la finon. Ŝi proponas al la musoj, ke ili faru sian propran libron, kaj Gus sugestas la unuan historion titolitan La unua tago en la kastelo.

## Ĉefrolantoj 
en la origina, anglalingva versio
* Jennifer Hale : Cindrulino
* Rob Paulsen : Ĵak / La Granda Duko / Baker / siro Hugh / Bert / flor-vendisto
* Corey Burton : Gus / Mert / ĉevaleja helpisto
* Andre Stojka : La Reĝo
* Russi Taylor : La Feina Baptopatrino / Drizella / Mary Mouse / Beatrice / dukino La Granda / Dafne
* Suzanne Blakeslee : damo Tremen' (*Tremaine*)
* Tress MacNeille : Anastazia
* Holland Taylor : Prudenc'
* Christopher Daniel Barnes : Princo
* Frank Welker : Lucifero / Pom Pom / Bruno

Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Cindrulino
Kategorio:Fantastaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2002
Kategorio:Filmoj de Disney
Kategorio:Filmoj laŭ fabeloj de fratoj Grimm
Kategorio:Usonaj animaciaj filmoj
Kategorio:Usonaj komediaj filmoj
Kategorio:Usonaj muzikaj filmoj
Cinderella III: A Twist in Time

**Cindrulino 3: Reen en la tempo** (, prononco laŭ sistemo IFA []) estas animacia filmo produktita de Disney kaj publikigita en 2007. Ĝi estas la tria ero de la konata historio *Cindrulino*.

## Intrigo 
En la kastelo de Cindrulino, la princino Cindrulino kaj la blua princo antaŭvidas la feston de unujara datreveno de la nupto, kiun en la arbaro organizas la feina baptopatrino, Ĵak kaj Gus.

## Ĉefrolantoj 
en la origina, anglalingva versio
* Jennifer Hale: Cindrulino 
* Tami Tappan: Cindrulino (kanto) 
* Christopher Daniel Barnes: Princo
* Susan Blakeslee: damo Tremen' (*Tremaine*)
* Tress MacNeille: Anastazia/la feina baptopatrino 
* Russi Taylor: Drizella 
* Andre Stojka: la reĝo 
* Rob Paulsen: Ĵak/la granda duko 
* Corey Burton: Gus 
* Frank Welker: Lucifero 
* Holland Taylor: Prudenc 
* Tara Platt: rakontantino

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* 

Kategorio:Angla literaturo
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Usonaj animaciaj filmoj
Kategorio:Disney-figuroj
Kategorio:Fantastaj filmoj
Kategorio:Filmoj de Disney
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2007
Kategorio:Usonaj komediaj filmoj
Kategorio:Usonaj muzikaj filmoj
Kategorio:Cindrulino
Kategorio:Filmoj pri tempovojaĝado
Matematika terminaro (Bean 1954)

**Matematika Terminaro,  1954**
* kurta skizo: Esperanta vort-listo kaj terminaro pri matematiko - sen nacilingvaj tradukoj
* aŭtoro: C. M. Bean, (verŝajne Brito)
* aŭspicio: Brita Esperantista Scienca Asocio
* eldonejo: UEA Roterdamo (Nederlando)
* jaro de la eldono: 1954
* paĝoj: 39
* 2 partoj:
** I: laŭalfabeta kaj laŭnumera listo de **1031** ĉef-terminoj (3 specoj: Plena-Vortar-aj, oficialaj, nov-proponaj)
** II: 5 sekcioj: terminoj kun ties difinoj laŭ Bean, okaze fontoj aŭ - se neniu fonto - neologismo; (ĉ. **250** ĉefaj eniroj)
*** (a) algebro - infinitezima kalkulo - trigonometrio (p.&nbsp;18-22)
*** (g) geometrio - analitiko (p.&nbsp;22-29)
*** (m) aplikata matematiko (p.&nbsp;29-32)
*** (n) aritmetiko - nombroteorio (p.&nbsp;32-36)
*** (s) statistiko (p.&nbsp;36-39)
* fontoj, i.a.:
** Raoul Bricard, 1905
** Olav Reiersøl,
** Plena Vortaro de Esperanto, 2-a eld. 1934
* ilustraĵoj: ne
* formato, longo: A6 , ĉirkaŭ 15.2&nbsp;cm

## Vidu ankaŭ
* Fakverko:Matematiko
* Jarlibro 1954 de Universala Esperanto-Asocio
## Recenzoj
## Eksteraj ligiloj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Kategorio:Esperanto-fakvortaroj
Kategorio:Matematikaj libroj
Kategorio:Eldonaĵoj de Brita Esperantista Scienca Asocio
Kategorio:Antverpena Lingvo-libraro
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Santa Tecla

eta|300ra|Prako San Martín en Santa Tecla

**Santa Tecla** (nomiĝis ĝis 2003 **Nova San Salvadoro**, respektive hispane **Nueva San Salvador**) estas la ĉefurbo de la departemento La Libertad en Salvadoro, Centra Ameriko. Ĝi havis 153698 loĝantojn je la fino de 2007. La urbo nomiĝas laŭ nomo de la antikva kristana martirino Sankta Tekla

## Geografio 
La urbo situas 14,5 kilometrojn oriente de la ĉefurbo San-Salvador sude de la vulkano San-Salvador. La urbo kovras areon de 112,2 km.

## Historio 
La urbo estis fondita la 8-an de aŭgusto 1854 kaj portis la nomon *Nova San-Salvadoro*. Ĝi estis unue koncipita kiel nova ĉefurbo anstataŭ la malnova San-Salvador, kiu estis pro tertremo grave damaĝita. Kvankam en la jaro 1858 oni oficiale rezignis pri tiuj-ĉi planoj, la registaro daŭre subtenis la evoluon de la nova urbo, kiu fariĝis grava centro de la kafokultivado. En la jaro 2003 la nomo de la urbo estis oficiale ŝanĝita al sia nuna formo Santa Tecla.

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo kun ĝeneralaj informoj pri la urbo en la hispana lingvo

Kategorio:Urboj de Salvadoro
Santa Ana (Salvadoro)

**Santa Ana** estas la ĉefurbo de la samnoma departemento en Salvadoro. Ĝi estas la dua plej granda urbo de la lando post San-Salvadoro.

## Geografio 
La urbo situas en la okcidento de la lando 64 kilometrojn okcidente de la ĉefurbo San-Salvadoro.

## Najbarja komunumoj 
La komunumo Santa Ana limas en nordo al Texistepeque kaj Nueva Concepción, en oriento al San Pablo Tacahico, Coatepeque kaj El Congo, en sudo al Izalco kaj en okcidento al Chalchuapa, San Sebastián Salitrillo, El Porvenir kaj Candelaria de la Frontera.

## Vidindaĵoj 
Ĝi posedas gravajn historiajn monumentojn de la kolonia epoko, kiel la katedralo; ankaŭ estas vidindaj la Nacia Teatro kaj la Urbestrejo.

## Eksteraj ligiloj 
eta|Mapo pri Salvadoro, kie estas trovebla Santa Ana maldekstre meze
* Oficiala retejo de la urbo Santa Ana

Kategorio:Urboj de Salvadoro
SAP SE

La **SAP SE** ( Systems, Applications, and Products in Data Processing) estas la plej granda en eŭropo, kaj la kvara plej granda en la mondo, datumbazestra sistemo de komputila programaĵo. La sidejo de SAP SE estas lokita en Walldorf, Germanio.

La kompanio estis fondita en 1972 en Weinheim de kvin programistoj, kiuj estis iamaj laboristoj de usona komputila kompanio, IBM. Tiuj laboristoj kreis frimaon sub la nomo *SAP (Systemanalyse und Programmentwicklung)*. Ĝia kerna produkto estas programoj por la organizo de la kompleta negoca procezaro de entreprenoj, inkluzive de librotenado, loĝistiko kaj dungitara administrado. Kune kun sistemo Oracle, La sistemo de SAP estas plimulte uzataj en la mondo.

En 2014, SAP AG ŝanĝis ĝian nomon el SAP AG (Aktiengesellschaft) al SAP SE (Societas Europaea), kiu regulas kaj aktivas en Eŭropunio.

## Notoj 
## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Oracle
* Loĝistiko
* Better Place

Kategorio:Germanaj firmaoj
Kategorio:Firmaoj pri programaro
Kategorio:Transnaciaj firmaoj
Traverŝilo

eta|250ra|dekstra|Kuireja traverŝilo
**Traverŝilo** estas tipo de kribrilo, uzata dum kuirado por apartigi likvon de solido. Kutime ĝi estas farita el malpeza metalo, kiel aluminio aŭ maldika rustimuna ŝtalo, sed ankaŭ el plasto. Traverŝilo havas multajn etajn truojn kiuj lasas pasi la likvon kaj retenas la solidaĵon. Ĝi ofte havas la formon de volbo kaj posedas piedo(j)n por stabile stari.

## Vidu ankaŭ 
* Kribrilo

Kategorio:Kuiriloj
Etŝpura fervojo

[eta|Etŝpura fervojo en [Srilanko, 2014]]
**Etŝpura fervojo** estas fervojo kun ŝpuro rimarkeble malpli larĝa ol la norma ŝpuro de .

Malgranda ŝpuro ebligas, ke la kurbiĝo de la fervojo havu malpli grandan radiuson; tiel ili ekzemple povas pli bone sekvi la kurbiĝojn de rivera valo aŭ de urba strato. Krome iliaj veturiloj ofte estas malpezaj kaj tial malmultekostaj.

Malavantaĝoj de etŝpuraj fervojoj estas, ke ili estas ne tre stabilaj ĉe alta rapido kaj ke kutime ili havas malgrandajn retojn. Kie ili interrilatas kun norm-ŝpuraj fervojoj, pasaĝeroj devas ŝanĝi la trajnon kaj varojn necesas transŝarĝi. Por eviti ĉi-lastan oni konstruis et-ŝpurajn port-vagonojn, kiuj povas porti norm-ŝpuran var-vagonon.

Estas multaj et-ŝpuraj mezuroj; jen kelkaj pli-malpli ofte uzataj:
* 500 mm, ĉe trajneto en Ĝardeno de alklimatiĝo (porinfana amuzparko en Parizo)
* 600 mm, ekz. ĉe la Trajneto de Universala Ekspozicio de Parizo de 1889, Trajneto de Saint-Trojan, Parka tramvojo de la Zoo de Gera aŭ Chemin de fer des Chanteraines
* 610 mm (2 futoj), ekz. la Fervojo Monteto Bow en Bow (Vaŝingtonio)
* 750 mm
* 760 mm (bosnia ŝpuro), ekz. la Fervojlinio Třemešná ve Slezsku – Osoblaha
* 762 mm ( futoj)
* 800 mm ekz. la Tramvojo de Riffelalp en Svislando
* 838 mm (2 futoj 9 coloj), ekz. la Tramo de Seaton
* 891 mm (Svedio)
* 900 mm (Tramtransporto en Linz, Tramtransporto en Lisbono)
* 914 mm (3 futoj), ekz. ĉe la Fervojo de Sóller, Disneyland Railroad (Paris)
* 950 mm Tramtransporto en Cagliari (Italio), Fervojoj en Eritreo
*  (**metra ŝpuro**), ekz. ĉe la Harcaj etŝpuraj fervojoj, Retia Fervojo, la Trajneto de La Rhune, linioj 600000, 669000 (Flava trajno), 896000 (Mont-Blanc Express), 995000 + 996000 (CFC), Nice-Digne de Fervojaj linioj en Francio kaj en Birmo, Kamboĝo, Singapuro, Tajlando, Tanzanio (krom TAZARA)
*  (**metra ŝpuro**), ekz. ĉe Tramtransporto en Sofio
*  ( futoj, **CAP-ŝpuro** laŭ Carl Abraham Pihl), ekzemple en Japanio, Sud-Afriko, TAZARA en Tanzanio, Metroo de Ĝakarto
*  (3 futoj 7+5⁄16 coloj), ekz. Tramtransporto en Braunschweig, Tramvojo de Santa Teresa (Rio-de-Ĵanejro)
*  (3 futoj 11 1⁄4 coloj), ekz. Funikularo de Kievo, Funikularo de Montjuïc
*  (4 futoj), Metroo de Glasgovo
*  Funikularo de Fourvière, Liono, Francio
*  (4 futoj 6 coloj, Skota ŝpuro), ekzemple en Japanio
*  (4 ft 7+3⁄4 coloj), ekzemple ĉe Tramtransporto en Glasgovo (pereinta)

La mencio de landoj en la ĉi-supra listo ne signifas, ke en la tuta lando oni uzas la koncernan ŝpuron. Fervojoj en Svedio kaj Italio estas plejparte norm-ŝpuraj. En Japanio nur la alt-rapida reto estas norm-ŝpura.

## Vidu ankaŭ 
* Ŝpuro
* Normala ŝpuro
* CAP-ŝpuro
* :Kategorio:Metra ŝpuro

Kategorio:Fervojo
Kategorio:Ŝpuro
Pinokjo (filmo de 1940)

***Pinokjo*** estas la 2-a desegnita filmo de Walt Disney de la jaro 1940. La filmo estas bazita sur la fabelo da Carlo Collodi.

## Intrigo 
La filmo klarigas la historion de Pinokjo, ligna marioneto farita de viro nomita Geppetto kaj vivigita de la blua feino, pro la deziro de Geppetto havi filon. La feino diras al Pinokjo, ke li povas iĝi vera knabo, se li pruviĝos "kuraĝa, verama kaj senpartia". Dum sia strebo iĝi vera knabo Pinokjon helpas amiko, grilo nomata *Jiminy Cricket*. Tiel komenciĝas la aventuroj de la marioneto iĝonta vera knabo, kiuj implicas multajn renkontojn kun pluraj malagrablaj personoj.

## Ĉefparolantoj 
* Cliff Edwards : Jiminy Cricket
* Dickie Jones : Pinocchio
* Christian Rub : Geppetto
* Mel Blanc : Figaro / Cleo / Gideon
* Walter Catlett : Honest John
* Charles Judels : Stromboli / Coachman
* Evelyn Venable : Blue Fairy (blua feino)
* Frankie Darro : Lampwick
* Don Brodie : Barker

## Titolo de la filmo tra la mondo 
* Araba : *بينوكيو*
* Ĉina : *木偶奇遇记*
* Greka : *Πινόκιο* (Pinókio)
* Hebrea : *פינוקיו* (*Pynoqyo*)
* Hindia : *पिनोक्कियो*
* Hungara : *Pinokkió*
* Islanda : *Gosi*
* Japana : *ピノキオ* (*Pinokio*)
* Kataluna : *Pinotxo*
* Kartvela : *პინოქიო*
* Korea : *피노키오*
* Korsika : *Pinochju*
* Kroata : *Pinokio*
* Litova: *Pinokis*
* Nederlanda: *Pinokkio*
* Pola : *Pinokio*
* Rusa : *Пиноккио* (*Pinokkio*)
* Serba : *Pinokio*
* Taja : *หุ่นไม้พินอคคิโอ*

Kategorio:Pinokjo
Kategorio:Literaturo de Italio
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Usonaj animaciaj filmoj
Kategorio:Disney-figuroj
Kategorio:Fantastaj filmoj
Kategorio:Filmoj de Disney
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1940
Kategorio:Usonaj komediaj filmoj
Kategorio:Usonaj muzikaj filmoj
Lapáncsa

**Lapáncsa** [lapAnĉa] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Siklós.
eta|maldekstre|Kirko de Lapáncsa

## Bazaj informoj 
* Areo: 4&nbsp;km²
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 45.8193/18.4985
* Loĝantaro: 200
* Poŝtkodo: 7775
* Telefonprefikso: 72

## Situo 
Lapáncsa situas sur ebenaĵo, fine de tre mallonga sakovojo, fervojo Pécs-Osijek preteriras. Beremend kaj Villány troviĝas po 8, Siklós 20, Harkány 25, Mohács 29 kilometrojn.

## Historio 
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1349 laŭ tiama ortografio *"Lappanch"*. Dum la turka erao la vilaĝo senhomiĝis. En 1760 germanoj refondis la komunumon. Inter 1918-1921 la serboj okupis la vilaĝon. Post la 2-a mondmilito la germanoj deportiĝis al Germanio. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, kulturdomo, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Senmakula Koncipiĝo de 1781
* 2 memorŝtonoj de 1993 kaj 1996 memore al la deporto
* vinkeloj

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu
* www.adatbazis.mtaki.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Illocska

**Illocska** [iloĉka] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Siklós.
eta|Kirko de Illocska

## Bazaj informoj 
* Areo: 15&nbsp;km²
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo:
* Loĝantaro: 230
* Poŝtkodo: 7775
* Telefonprefikso: 72

## Situo 
Illocska situas sur ebenaĵo, fine de sakovojo, laŭ la krata landlimo, fervojo Pécs-Osijek preteriras. Beremend troviĝas 9, Villány 12, Siklós 22, Harkány 28, Mohács 30 km-ojn.

## Historio 
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1496 laŭ tiama ortografio *"Wylakcza"*. Dum mezepoko la turka erao la vilaĝo senhomiĝis. Baldaŭe diversaj sudslavoj refondis ĝin. Inter 1918-1921 la serboj okupis la vilaĝon, fine de tio multe da serboj translogiĝis pli suden. Post la 2-a mondmilito iom da germanoj deportiĝis al Germanio. Vilaĝservoj estas kulturdomo, biblioteko, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al apostolo Sankta Marteno de 1892
* ortodoksa preĝejo de 1908
* 3 krucoj

## Fontoj 
* https://hu.wikipedia.org/wiki/Illocska
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Udvar

**Udvar** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Suda** Transdanubio, en departemento Baranya, en subregiono de Mohács. La nomo signifas: korto.
eta|300ra|Preĝejo de Udvar

## Bazaj informoj 
* Areo: 4&nbsp;km²
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 45.9003/18.6622
* Loĝantaro: 150
* Poŝtkodo: 7718
* Telefonprefikso: 69

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Budapeŝto-Osijek, laŭ la kroata landlimo. Udvar estas grava limpasejo. Mohács troviĝas 13, Villány 20, Beremend 26 km-ojn.

## Historio 
Dum la Romia Imperio tie estis grava vojo inter Aquincum kaj Mursa. La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1448 laŭ tiama ortografio *"Wdwarth"*. Dum la turka erao la vilaĝo senhomiĝis. En la 18-a jarcento germanoj refondis la komunumon. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis tie 408 homoj, (381 germanoj, 17 hungaroj, 9 serboj. Inter 1918-1921 la serboj okupis la vilaĝon. Vilaĝservo estas poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Prezento de (Virga) Dipatrino

== Komunumoj pri *udvar* (= korto) en Hungara reĝlando ==

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* w.iranymagyarorszag.hu
* w.vendegvaro.hu
* w.gyaloglo.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Marvirinstrato

***Marvirinstrato*** estas Esperantlingva novelaro de Tim Westover.  La novelaro aperis en 2009 kaj enhavas 18 novelojn, originale verkitajn en Esperanto, el kiuj tri gajnis premiojn en la branĉo “Prozo” de la Belartaj Konkursoj de UEA (3-a premio, 2005; 2-a premio, 2006; 1-a premio, 2007). Aliaj ricevis premiojn de LIRO- kaj MUZO-konkursoj, kaj kelkaj estas eldonitaj, i.a. en Beletra Almanako, Fonto, kaj Literatura Foiro.

## Enhavo de la novelaro 
*Orfiŝeto kaj la Glacia Monto
*Nia Bestoĝardeno *(Laŭda mencio, Liro-2006; *LOdE* 2007, No 7:153)*
*Tri Ruĝaj Knabinoj
*Kelkaj Vortoj de Nia Subtenanto
*Marvirinstrato
*Pigopago
*Enanimigo
*Ruĝvela Ŝipo *(Belartaj Konkursoj de UEA 2007, Prozo, 1-a premio; *Beletra Almanako* I)*
*La Kuko de la Sabla Maro, La Kuko de l’ Ploranta Ter’
*Spektaklo *(Belartaj Konkursoj de UEA 2005, Prozo, 3-a premio)*
*Parodibirdo
*Labirintoj
*Fiŝhepatoleo
*Meduzet’ *(Belartaj Konkursoj de UEA 2006, Prozo, 2-a premio)*
*El la Taglibro
*Akvoturo, Akvokruĉo
*Estimata Vi! *(MUZO-2007, 2-a premio)*
*Antaŭparolo al la Plena Verkaro de Yvette Swithmoor *(*Literatura Foiro* 224)*

## Publikigo sub permesilo de Creative Commons 
La novelaro estas notinda pro ĝia samtempa publikigo en papera formato kaj en senpaga elektronika formo, havebla sub la permesilo “Creative Commons Atribuo - Nekomerca - Neniuj derivaĵoj 3.0 Usono”.  Tio permesas al ĉiuj nekomerce uzi kaj represi la nemodifitajn novelojn el la novelaro en klubo, kurso, podkasto, radioelsendo, bulteno aŭ periodaĵo.  La tuta novelaro estas senpage elŝutebla de la retejo por la novelaro, http://www.timwestover.com/marvirinstrato/ .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*

Kategorio:Esperanto-novelaroj
Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Sárok

**Sárok** [ŝArok], kroate **Šarok** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Mohács.
eta|Blazono de Sárok

## Bazaj informoj 
* Areo: 5&nbsp;km²
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 45.8409/18.6135
* Loĝantaro: 130
* Poŝtkodo: 7781
* Telefonprefikso: 69

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, fine de sakovojo, laŭ la kroata landlimo (sen limpasejo). Villány troviĝas 16, Beremend 18, Bóly 19, Mohács 22, Siklós 29 km-ojn.

## Historio 
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1296 laŭ tiama ortografio *"Sarugh"*. Dum la turkoj la vilaĝo senhomiĝis, baldaŭe laŭvice hungaroj, sudslavoj kaj germanoj alvenis. Inter 1918-1921 la serboj okupis la vilaĝon. Vilaĝservoj estas kuracejo kaj migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* ortodoksa preĝejo
* lerneja kapelo

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* www.iranymagyarorszag.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Kásád

**Kásád** [kAŝAd], kroate **Kašad** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Siklós.
eta|maldekstre|Strato en Kásád
eta|Apudaj dometoj en Kásád
eta|Kulturdomo de Kásád
## Bazaj informoj 
* Areo: 13&nbsp;km²
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 45.7779/18.4012
* Loĝantaro: 320
* Poŝtkodo: 7827
* Telefonprefikso: 72

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, fine de sakovojo, laŭ la kroata landlimo, kontraŭe Torjanci troviĝas. Kroatio troviĝas 2, Beremend 3, Villány kaj Siklós po 14, Harkány 18, Bóly 28 km-ojn. Kásád estas la plej suda hungara vilaĝo.

## Historio 
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1294 laŭ tiama ortografio *"Kassat"*. En 1711 sudslavoj refondis la komunumon. Inter 1918-1921 la serboj okupis la vilaĝon. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de kroatoj, infanĝardeno kroata, migra poŝto.

## Vidindaĵo 
* romkatolika preĝejo omaĝe al (Granda) Dipatrino de 1976

## Fontoj 
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu
eta|maldekstre|Administra domo de Kásád
Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
El sisma zono

***El sisma zono*** estas la unua poemkolekto de Mikaelo Giŝpling en kiu li prikantas plej diversajn temojn de la postkomunisma Soveta Unio: naturo, famaj verkistoj aŭ literaturaĵoj, morto, homaj sentoj, milito, infanaĝo, amikeco, perdita amo, eĉ Esperanto. Li mem ilustras sian poemaron jene:

En enkonduka antaŭparolo William Auld komentis pri la poemaro per la jenaj vortoj:

La poemaro aperis kiel n-ro 19 en la Serio Stafeto kaj estas menciita de William Auld en lia Baza legolisto.

## Eksteraj ligiloj 
* Informoj pri la verko en la retejo de la eldonejo 
* Recenzo pri la verko de Don Harlow 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
*Katalogo de Libraro Ludovika

Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Libroserio Stafeto de FEL
Kategorio:Moskva skolo
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Libraro Ludovika
Eutrapelia

**Eutrapelia**, aŭ pliesperante *eŭstrapelio*. el la greka *εΰ/τροπή* (bone vivita, ĝoje sentita) estas vorto, certe ne uzata nune se ne en fakaj traktadoj, sed valorigata de la greka filozofo Aristotelo kaj reprenita de la postaj kristana kaj humanista kulturoj, kiuj pri ĝi multe konsideris; ĝia kompleksa signifo sinteze signiĝas tiel: agado en ĝojo, konstanta afableco en kutimaj rilatoj. Aristotelo ĝin priskribas en la Etiko al Nikomako, kaj ludas, laŭ li, per tiu sereniga kaj socialiga virto la Atenaj loĝantoj kiel privilegio de la libera homo karakterizata je ridemo, leĝereco en konversacioj, sento je modera malstreĉiĝo.

Kristanaj mezepokoj, kaj nunaj, filozofoj rekonis en tia aristotela virto naturan prerogativon kaj kutiman motivitan konduton de konscia kristano, kiu ne povas ne ĝoji, kaj do kolorigi je ĝojo ĉiujn sian kontaktitojn pro la anonco ke li estas ĉiam amata de Dio revelacianta en Kristo. En tia intima sinteno de la kristanaro, laŭ kulturaj antropoloj, trovis sian fonton la eksterordinaraj artverkoj de la kristana medio laŭjarcente. La kristana filozofo, kiu unue profitis de tiu aristotela nocio, estis Tomaso el Akvino, kiu ĝin pritraktis el sia komento pri la Etiko al Nikomako.

Tia estas la virto, kiu  mirigis Friedrich Nietzsche pro ĝia, laŭ li, manko sur la vizaĝo de la Dikredanoj; kaj kantigis Franciskon el Asizo: "Tiom estas la bono atendata, ke ĉiu peno estas jam tute rekompensata". 

## Eksteraj ligiloj 
*http://www.filosofico.net/eticaanicomaco.htm
*http://philo.pust.op.org/prof/busiello/ethnicom.HTML

Kategorio:Filozofio
Kategorio:Virtoj
Das Rheingold

eta|maldekstra|190px|la rejnaj filinoj lamentas pri la perdo de la rejna oro (ilustraĵo fare de *Arthur Rackham*, 1910)
**Das Rheingold** ("La Rejna Oro") estas la titolo de la unua opero el la kvar-opera ciklo La Ringo de la Nibelungo ("Der Ring des Nibelungen") de Richard Wagner, kiun li nomis "sceneja festivalo por tri tagoj kaj unu antaŭa vespero" *("Bühnenfestspiel für drei Tage und einen Vorabend")*. Tiu-ĉi opero daŭras ĉirkaŭ 2 ½ horojn, kaj estas la plej mallonga el la kvar verkoj. Ĝi reprezentas la "antaŭvesperon" de la sekva tritaga dramo. La sekvajn *tri tagojn* konsistigas la operoj „Die Walküre“ ("La Valkirio"), „ Siegfried“ kaj „Götterdämmerung“ ("Dia Krepusko"). La premiero de la opero *Das Rheingold* okazis la 22-an de aŭgusto 1869 en la nacia teatrejo de Munkeno. Komune la kvar operoj unuafoje prezentiĝis dum aŭgusto 1876 kadre de la Richard-Wagner-festivalo en la festivalejo de Bayreuth.

Kiel ĉiuj kvar operoj el la ciklo, ankaŭ tiu ĉi verko ligas la heroan legendon kaj pliajn mitojn el la ĝermana mitologio al "monda dramo" de giganta amplekso.
La mitologian mondon de la ĝermanaj dioj la komponisto prenas kiel modelon por kritika interpreto de la homa societo. "Ringo" kaj "oro" (kiuj ĉi tie simboligas potencon kaj riĉecon), traktatoj, la ribelo kaj la fiasko de heroo, la monda pereo en incendio - jen laŭ la komponisto la cikle ripetiĝantaj, ĉiuepokaj mitaj temoj.

## Eksteraj ligiloj 
* opera tekstaro 
* tekstaro kun indikoj pri gvidaj motivoj kaj scenoj de la opero 
* poŝtkartoj kun motivoj el la opero "Das Rheingold"

Kategorio:Operoj de Richard Wagner
Kategorio:Germanlingvaj operoj
Kategorio:Ĝermana mitologio
Kategorio:Aperis en 1869
Kategorio:La ringo de la Nibelungo
Lauperswil

**Lauperswil** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo en la distrikto Signau kaj ekde la 1-a de januaro 2001 de la administra distrikto Emme-Valo en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 2666 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio
Lauperswil situas en la Emme-Valo ambaŭflanke de la rivero Emme norde de la kunfluejo de Ilfis kaj Emme.

Al Lauperswil apartenas la vilaĝoj  Lauperswil, Emmenmatt, Wittenbach, Längenbach, Moosegg, Obermatt, Mungnau kaj parto de Zollbrück.

## Najbaraj komunumoj
La komunumo Lauperswil limas en nordo al Rüderswil, en nordoriento al Trachselwald, en oriento al Langnau en Emme-Valo, en sudo al Signau, kaj en okcidento al Landiswil, Arni ĉe Biglen kaj Oberthal.

## Trafiko
Lauperswil situas ĉe la trajnlinioj de Langnau en Emme-Valo al Berno kaj de Burgdorf al Konolfingen, kiuj estas servataj de regionaj trajnoj de la Berno-Lötschberg-Sempiono-Fervojo.

## Historio
La unua dokumenta mencio de Lauperswil datiĝas el la jaro 1275 kiel *Loperswile*.

La 17-an de majo 2009 la loĝantaro de la du komunumoj Lauperswil kaj Rüderswil voĉdonos pri kunigo de la du komunumoj al unu sola politika komunumo.

## Vidu ankaŭ 
* Emmenmatt (stacidomo)
* Neumühle (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj
*Oficiala retejo de la komunumo Lauperswil
*Lauperswil en la Historia Leksikono de Svislando
Signau (distrikto)

La **distrikto Signau** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 administra unuo de Kantono Berno. La distrikto havis 24222 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007. Ĝia ĉefloko estas Signau. Kvankam Signau estis oficiala la ĉefloko de la distrikto, la sidejo de la prefekto tamen troviĝis en la pli granda komunumo Langnau en Emme-Valo.

## Geografio 
La distrikto Signau konsistas el la supera parto de Emme-Valo kaj entenas ankaŭ la flankan valon de la rivero Ilfis. La regiono gardis sian kamparan karakteron kaj vivas hodiaŭ ĉefe de agrikulturo kaj turismo.

## Trafiko 
La ĉefaj trafikkonektoj estas la du fervojlinioj de Lucerno tra Langnau en Emme-Valo al Berno unuflanke kaj de Konolfingen tra Signau al Burgdorf aliflanke. La lokoj, kiuj ne atingeblas per la fervojo estas servataj de diversaj poŝtaŭtolinioj.

## Komunumoj de la distrikto Signau 
La distrikto Signau konsistas komence de 2009 en 9 komunumoj. Ĉar nuntempe okazas planado pri kunigo de la komunumoj Rüderswil kaj Lauperswil, la nombro de la komunumoj eble baldaŭ malgrandiĝos.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de la prefektejo de la distrikto Signau
Obermatt

**Obermatt** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Obermatt (Lauperswil)** estas vilaĝo de la komunumo Lauperswil de la administra distrikto Emme-Valo en Kantono Berno en Svislando.

* **Obermatt (Pohlern)** estas vilaĝo de la komunumo Pohlern de la administra distrikto Thun en Kantono Berno en Svislando.

* **Obermatt (Radelfingen)** estas vilaĝo de la komunumo Radelfingen de la administra distrikto Seeland en Kantono Berno en Svislando.
Röthenbach en Emme-Valo

**Röthenbach en Emmevalo** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo en la distrikto Signau kaj ekde la 1-a de januaro 2010 de la administra distrikto Emme-Valo en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 1288 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Röthenbach situas en okcidenta flankvalo de Emme-Valo ĉe la bordo de la rivereto *Röthenbach*, kiu donis al la komunumo sian nomon.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo limas en nordo al Bowil kaj Signau, en oriento al Eggiwil, en sudoriento al Schangnau kaj Eriz, en sudo al Oberlangenegg kaj Wachseldorn, en okcidento al Buchholterberg kaj Linden.

## Trafiko 
Röthenbach situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La komunumo estas per poŝtaŭtolinio konektita kun Signau.

## Vidindaĵoj 
eta|maldekstra|250ra|Preĝejo Würzbrunnen
eta|maldekstra|150ra|Belvidturo Chuderhüsiturm
En Röthenbach troviĝas la ligna belvidturo *Chuderhüsiturm*, kaj la preĝejo Würzbrunnen, kiu situanta sur monteto estas ŝatata loko geedziĝoj. La preĝejo aĝas pli ol mil jarojn kaj famiĝis pro la filmoj pri Jeremias Gotthelf de la svisa reĝisoro Franz Schnyder.

## Komunuma partnereco 
Röthenbach en Emme-Valo havas komunuman partnerecon kun la germana komunumo Röthenbach (Algovio).

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Röthenbach.

## Historio 
La unua skriba mencio de Röthenbach troveblas en dekreto de Papo Eŭgeno la 3-a de la 27-a de majo 1148 kiel *Rochebac*.

Laŭ dokumento verkita en la jaro 1357 la suvereneco pri Röthenbach apartenis en mezepoko al prioro, al kiu la la vilaĝanoj devis tributi.

Kiam en la jaro 1399 Berno akiris la baronejon Signau, ankaŭ Röthenbach fariĝis berna posedaĵo.

Dum la Kamparana Milito de la jaro 1653 la heroldo Hans Rüegsegger de Röthenbach estis unu el la gvidantoj de la ribeloj. En julio 1653 li estis post la malvenko de la kamparanoj en Berno mortkondamnita kaj senkapigita.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Röthenbach en Emme-Valo
Vekhorloĝo

[eta|Vekradio kun [KD]]
**Vekhorloĝo** estas horloĝo kiu, je antaŭe indikita momento, donas signalon kun la celo veki aŭ averti la uzanton. Kiam oni vekiĝis aŭ oni estas jam avertita oni povas elŝalti la signalon.

La klasika vekhorloĝo estas mekanika horloĝo, kiun oni ĉiutage devas streĉi. La franca inventinto Antoine Redier estis la unua kiu patentis alĝustigeblan mekanikan vekhorloĝon, en 1847. Ĉe la supro estas du sonoriloj, kun sonormartelo inter ili. Je la dorsoflanko oni povas alĝustigi la montrilojn de la tempo kaj vektempo.

Nuntempaj vekhorloĝoj havas prokrastilon por plu dormi kaj reaŭdigi la veksonon post kelkaj minutoj.

Kiam la aparato ankaŭ posedas radioricevilon, oni parolas pri vekradio. La radio ofte ankaŭ povas esti uzata kiel veksignalo. Modernaj vekhorloĝoj povas inkludi aliajn helpilojn kian lumon kiun oni povas ŝalti dumnokte por certigi pri la horo nuna.

Historie tiu aparato anstataŭas alian tre uzatan pli naturan vekilon kiu estis virkoko kiu pli malpli regule ekkantis je vekhoro.

En multaj verkoj, ĉu literaturaj, kinaj aŭ teatraj, ĉapitroj aŭ koncernaj eroj komencas per la fakto kiam vekhorloĝo vekas la rolulon kiu devas ellitiĝi por komenci taglaboron. Tiu fakto povas aperi kiel ĉiutagaĵo, peza tasko, tragedia, parodia aŭ bonhumora, kiam ekzemple la vekito frapas la vekhorloĝon kvazaŭ revenĝe.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Horloĝoj
Kategorio:Dormo
Kategorio:Aperis en 1847
Operejo de Erevano

eta|250px|Operejo de Erevano
La **Operejo de Erevano** estas la ĉefa spektaklejo de la armena ĉefurbo.
La Operejo de Erevano havas en unu flanko la koncertejon Aram Ĥaĉaturjan kaj aliflanke la operan nacian teatron kaj la baleton Aleksandr Spandarjan. Ĝi estis dezajnata en la 1920-aj jaroj de Aleksandro Tamanjan, la arkitekto kiuj transformis Erevanon en veran ĉefurbon de la respubliko.

## Situo 
La operejo situas en la urbocentro, ĉe granda parko plena de arboj kie ankaŭ troviĝas eta lago, dancejo kaj pluraj kafejoj.

Ĝi estas meze de avenuo, kiu ligas la placon de la Respubliko kun la monumento Kaskado tra la Norda Avenuo (ekde 2008) kaj la Placo Francio.

Dum printempo kaj somero, la plej varmaj kaj mildaj jarsezonoj, la erevanaj junuloj kaj turistoj ŝatas tie renkontiĝi kaj kelkfoje eĉ dum la tuta nokto.

La statuoj de la poeto Hovhannes Tumanjan (1869–1923) kaj la komponisto Aleksandro Spendiarov (1871–1928) ornamas la frontan parton de la parko; dume la statuo de Aram Ĥaĉaturjan situas antaŭ la enirejo al la koncertejo, aliflanke de la konstruaĵo.

## Galerio 

Dosiero:NightOpera.jpg|La operejo, nokte.
Dosiero:Parc-opera.jpg|La operejo, meze de sia parko.

Kategorio:Konstruaĵoj en Erevano
Erevano
Kategorio:Armena kulturo
Norda Avenuo (Erevano)

La **Norda Avenuo** (), estas avenuo elpensita de Aleksandro Tamanjan, la armena arkitekto de la unuaj urboplanoj dum la 30-aj jaroj, ĝi estas avenuo por piedirantoj kiu konektas la Operon de Erevano kun la  Placo de la Respubliko.

## Historio 
Ekde la komenco de la 20-a jarcento, la Norda Avenuo estis inter la konstruplanoj sed neniam estis inter la prioritataj konstruendaĵoj dum la soveta epoko. Sed dek jaroj post la falo de komunismo la urbodomo de Erevano anoncis la ekkonstruadon de la nova strato.

## La projekto 
La ideo de la konstruado de tiu ĉi avenuo rilatiĝas al la modernigado de la urbocentro de la ĉefurbo, per la detruado de la  malnovaj domoj el lada tegmento, sed ankaŭ la detruado de antikvaj valoraj konstruaĵoj, kun la celo anstataŭi ilin per modernaj konstruaĵoj destinataj al oficejoj kaj apartamentoj ĉe promenejo kiu rekte konektas la Placon de la Respubliko kun la Opero.

La projekto enhavas la konstruadon de dekkvino da pliaj konstruaĵoj por oficejoj kaj apartamentoj, pluraj subteraj parkejoj, vendejoj kaj restoracioj.

## Avancado de la projekto 
Unua sekcio, flanke de la Opero, estis finkonstruita kaj malfermita en majo 2006. La avenuo estis malfermata de unu ekstremo al alia fine de novembro 2007. Sed la plimulto de la projekto ankoraŭ konstruiĝas  aŭ baldaŭ elkonstruiĝos. 

## Eksteraj ligiloj 
* Norda Avenuo ĉe armeniandiaspora.com .
* Norda Avenuo ĉe armeniapedia.org.

Kategorio:Erevano
Kategorio:Stratoj
Avenuo Mesrop Maŝtoc

[eta|300px|dekstra|La avenuo Maŝtoc ekde la monteto [Matenadarano.]]
La **Avenuo Maŝtoc** estas unu el la ĉefaj stratoj de la armena ĉefurbo Erevano. Ĝi trairas la centran distrikton de la urbo, Kentrono, sude — ĉe la Ponto de la Venko — norde ĉe monteto Matenadarano.

## Historio 
La avenuo jam estis la plej grava en la soveta Armenio, sed ĝi estis nomata *Lenini prospekt* omaĝe al Lenino. Tial, granda nombro de erevananoj daŭre nomas ĝin *Prospekt* (*avenuo* en rusa lingvo).

Post la landa sendependeco en 1991, Armenio forigis la komunismaĵojn, kio kaŭzis la renomadon de pluraj stratoj kaj avenuoj. La avenuo Lenino estas rebaptita laŭ Mesrop Maŝtoc omaĝe al la monaĥo, kreinto de la armena alfabeto.

En septembro 2006, la placo kiu situas malantaŭ la operejo kaj kiun trairas la avenuo Maŝtoc estis nomita *Placo Francio* de la prezidentoj Chirac kaj Koĉarjan.

## Vidu ankaŭ 
* Erevano
* Opero de Erevano
* Placo Francio
* Matenadarano
* Ponto de la Venko
* Placo de la Respubliko

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala Hejmpaĝo de Erevana Urbodomo.

Kategorio:Erevano
Kategorio:Stratoj
Matty

**Matty** [matj] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Siklós.

## Bazaj informoj 
* Areo: 17&nbsp;km²
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 45.7962/18.2673
* Loĝantaro: 350
* Poŝtkodo: 7854
* Telefonprefikso: 72

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, Dravo preterfluas 4 km-ojn, kiu estas ankaŭ la kroata landlimo. Siklós kaj Harkány troviĝas po 8, Beremend 17, Villány 21 km-ojn.

## Historio 
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1221 laŭ tiama ortografio *"Moch"*. Post la mezepoko la loĝantaro rifuĝis pro la turkoj al la proksima insulo. Inter 1918-1921 la serboj okupis la vilaĝon. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, biblioteko, kulturdomo, migra poŝto, gastejo.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 1784
* apudaĵo, apartenanta al Nacia parko Danubo-Dravo
* fiŝkaptista lago http://racvarosihorgaszbolt.hu/horgaszvizeink/mattyi-to-hotedra
* monumento pri falintoj dum la 2-a mondmilito de 1996

## Fontoj 
* https://hu.wikipedia.org/wiki/Matty
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.vendegvaro.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Gordisa

**Gordisa** [gordiŝa], kroate **Grdiša** estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Siklós.
eta|maldekstre|Blazono de Gordisa
eta|Kirko de Gordisa

## Bazaj informoj 
* Areo: 11&nbsp;km²
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 45.7978/18.2397
* Loĝantaro: 300
* Poŝtkodo: 7853
* Telefonprefikso: 72

## Situo 
Gordisa situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, Dravo preterfluas 2 km-ojn, kiu estas ankaŭ la kroata landlimo. Harkány troviĝas 8, Siklós 10, Beremend 19, Villány 23, Pécs 35, Budapeŝto 233 km.

## Historio 
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1251 laŭ tiama ortografio *"Gradustan"*. Post la mezepoko la vilaĝo apartenis al Osmana Imperio. Inter 1918-1921 la serboj okupis la vilaĝon. Vilaĝservoj estas biblioteko, kulturdomo, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 1830
* katolika kapelo omaĝe al Stefano la 1-a (Hungario) de 1940

## Fontoj 
* https://hu.wikipedia.org/wiki/Gordisa
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Pécsudvard

**Pécsudvard** [pEĉudvard], kroate **Udvar** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Pécs.
eta|maldekstre|Strato en Pécsudvard

## Bazaj informoj 
* Areo: 8&nbsp;km²
* Loĝantaro: 680
* Poŝtkodo: 7762
* Telefonprefikso: 72

## Situo 
Pécsudvard situas sur tre mildaj deklivoj, fine de sakovojo, laŭ fervojo Pécs-Villány. Kozármisleny troviĝas 4, Pécs 11, Siklós 21, Harkány 22, Bóly 24, Villány kaj Pécsvárad po 25, Szentlőrinc 27 km-ojn.

## Historio 
La nuna Pécsudvard estis loĝata jam dum la kuprepoko kaj bronzepoko. Antaŭ la hungaroj romianoj vivis tie. La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1181 laŭ tiama ortografio *"Udwarch"*. Tiutempe la vilaĝo apartenis al fortikaĵo de Kozármisleny. Post la turka erao kroatoj kaj germanoj alvenis. Inter 1918-1921 la serboj okupis la vilaĝon. Vilaĝservo estas poŝto.
eta|Preĝejo de Pécsudvard

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al (Serpa) Dipatrino de 1999
* kapelo kun sonorilostablo

## Famuloj 
En Pécsudvard naskiĝis György Wéber (kirurgo).

== Komunumoj pri *udvar* (= korto) en Hungara reĝlando ==

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* w.iranymagyarorszag.hu
* w.gyaloglo.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya