open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Subpremado (psikologio)

En psikologio **subpremado** ankaŭ nomata **repuŝado** estas la klopodo redirekti proprajn dezirojn kaj tendencojn al plezuraj instinktoj ekskludante ilin el la konscio kaj tenante ilin aŭ kaŝante ilin en la nekonscio. Laŭ la teorio de psikoanalizo, subpremado ludas gravan rolon en multaj mensomalsanoj, kaj eĉ en la psiko de la averaĝa persono.

Subpremado estas ŝlosila koncepto de psikoanalizo, kie ĝi estas komprenata kiel defendomekanismo kiu "sekurigas, ke tio kio estas neakceptebla por la konscia menso, kaj kio, se oni memorigas ĝin, vekas anksion, ne povu eniri en ĝi."

Estis debato ĉu (aŭ kiom ofte) la subpremado de la memoro reale okazas kaj ĉeftendenca psikologio asertas, ke la vera memorsubpremado okazas nur tre rare. Usonaj psikologoj ekklopodis studi subpremadon en eksperimenta laboratorio ĉirkaŭ 1930. Tamen, psikoanalizistoj estis dekomence neinteresataj en klopodoj studi subpremadon en laboratoria medio, kaj poste eĉ malakceptis ilin. Plej psikoanalizistoj konkludis, ke tiaj klopodoj misreprezentis la psikoanalizan koncepton de subpremado.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Boag, S. (2006). "Freudian repression, the common view, and pathological science". Review of General Psychology. 10 (1): 74–86. doi:10.1037/1089-2680.10.1.74.
* Boag, S. (2012). Freudian repression, the unconscious, and the dynamics of inhibition, London: Karnac.
* Jean Laplanche (1988). The language of psycho-analysis, Origine publikigita en franca kiel Vocabulaire de la psychanalyse [1967].
* Rofé, Y. (2008). "Does Repression Exist? Memory, Pathogenic, Unconscious and Clinical Evidence (2008)"  (PDF). Review of General Psychology. 12 (1): 63–85. CiteSeerX 10.1.1.406.764. doi:10.1037/1089-2680.12.1.63.
* Rofé, Y. (2010). "The Rational-Choice Theory of Neurosis". Journal of Psychotherapy Integration. 20 (2): 152–202. doi:10.1037/a0019767.

Kategorio:Psikoanaliza terminologio
Kategorio:Psikodinamiko
Kategorio:Defenda mekanismo
Norbert Pap

**Norbert Pap,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pap Norbert** estas hungara geografo, historiisto, altlerneja instruisto.

Norbert Pap naskiĝis la  en Tab.

## Biografio 
Norbert Pap frekventis parte gimnazion en Sárbogárd, parte gelogian mezlernejon en Tatabánya, poste li akiris geografian, poste historiistan diplomojn en Universitato Janus Pannonius, fine helpe de stipendio li studis en Florenco. Li faris ankaŭ specialajn studojn pri urboj, arkeologio, politologio kaj turismo. Pap komencis sian esploran laboron en 1995 en la universitato, kie li doktoriĝis post kvar jaroj. Ekde 1998 li estis universitata asistanto, samtempe li ricevis postenon en la geografia instituto. En 2001 li atingis la instruan rangon lektoro, post 3 jaroj docento, en la sekva jaro li estis nomumita katedrestro. La habilitiĝo okazis en 2007. Ekde 2008 li okupiĝis pri etendiĝo de islamo en Hungara reĝlando, ekde 2010 li laboris en Szigetvár, kie li estris la arkeologiajn elfosaĵojn. Li ricevis plurajn premiojn.

## Elektitaj libroj 
* *Törésvonalak Dél-Európában* (2001)
* *Az Atlantikum világa* (kunverkinto, 2004)
* *Kistérségfejlesztés* (2007)
* *Magyarország a Balkán és a Mediterráneum vonzásában* (2010)
* *Szigetvár, 1566* (kunverkinto, 2015)

## Elektitaj artikoloj 
* *Korridorok Köztes-Európában* (1999)
* ''L'Ungheria ed il Mediterraneo. Il carattere geografico dei rapporti fra l'Ungheria e gli stati del Europa meridionale* (2007)
* *Nagy Szulejmán szultán szigetvári türbéjének kutatása (1903-2015)'' (kunaŭtoro, 2015)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj geografoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Adolf Schmidl

**Adolf Schmidl** [ŝmidl], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Schmidl Adolf** estis aŭstra kaj hungarlandana geografo, altlerneja instruisto, la unua scienca speleologo en Hungara reĝlando.
eta|Kovrilpaĝo de libro de Adolf Schmidl
Adolf Schmidl naskiĝis la  en Königswart (Ĉeĥio, Habsburga Imperio), li mortis la  en Buda (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio).

## Biografio 
Adolf Schmidl vivis ekde 1805 en Vieno, kie li lernis en la necesaj lernejoj, poste li akiris diplomon en la Universitato de Vieno. Post siaj studoj li laboris en Muzeo de Arthistorio de Vieno, kie li respondecis pri la medaloj, iom poste li estis universitata asistanto. Inter 1833 kaj 1845 li estis edukisto ĉe familio Lobkovic, inter 1844-1848 li redaktis gazeton, poste li havis postenon en la akademio. En 1857 li ekinstruis geografion en Joseph Politechnicum en Buda, kie li lernis la hungaran lingvon. Li ankaŭ havis taskojn esplori kavojn, grotojn en plena Habsburga Imperio.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Der Schneeberg in Unterösterreich* (1831)
* *Wien, wie es ist* (1832, 1836, 1837, france: 1847)
* *Reisehandbuch durch dea Königreich Ungarn* (1834)
* *Das Kaiserthum Oesterreich* (1837-1843, du volumoj)
* *Handbuch für Reisende nach Tirol, Salzburg und Erzherzogthum Oesterreich* (1840)
* *Wegweiser in die Adelsberger Grotte und die benachbarten Höhlen des Karst* (1853)
* *Die Baradla-Höhle bei Aggtelek und die Lednica-Eishöhle bei Szilitze im Gömörer Comitate Ungarns.* (1857)
* *Die Abaligeter Höhle* (1863)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* slovaklingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj geografoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Aŭstraj geografoj
Kategorio:Aŭstraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj speleologoj
Baul

**Baul** aŭ **Bãul** (prononco *Baŭl*, esperantigo: **Baŭloj,** bengale: **বাউল,** hinde: **बाऊल)** estas itinerantaj muzikistoj el Bangladeŝo . Ili formas socie kaj religie izolitan grupon. Baul devenas el la sanskrito kaj signifas ion kiel *inspiran* aŭ *frenezan*, kio indikas inspiritajn homojn kun ekstaza fervoro por spirita vivo.

Baŭloj estas tre heterogena grupo, plejparte estas anoj de Vaishnava kaj Sufi-Islamanoj. Kvankam Baŭloj reprezentas nur malgrandan frakcion de la bengala loĝantaro, ilia influo sur la bengala kulturo estas konsiderinda.

## Muziko 
La muziko de la baŭloj (*baul sangeet*), estas aparta speco de popolkanto kies kantotekstoj portas influojn de la hinduaj *bhakti*-movadoj kaj la sufiismo. Tiu muziko reprezentas longan heredaĵon de mistikismo per kantoj en la bengala. Shariat Sarkar, kantisto Băul, estis arestita pro "insultado" de Islamo en 2019. Li malakceptas la postulaton, ke islamo malpermesas muzikon.

## Unesko 
Ekde 2005, la bangladeŝa mistika muziko de Baul estas menciita en la Reprezenta listo de la nemateria kultura heredaĵo de la homaro (Unesko).

## Bildgalerio 

Dosiero:394 baul-singers-sml.jpg|alt=Kantistoj Baul|Bãul-kantistoj
Dosiero:Bauls.jpg|alt=Baŭla geedza paro|Baŭla geedza paro
Dosiero:Baul musician Tharundas baul.jpg|Bãula muzikisto
Dosiero:Papia Das Baul (middle), Haradhan Das Baul (left), Biswanath Das Baul (right) photo by Aleš Lang.jpg|Papia Das Baul (meze), Haradhan Das Baul (maldekstre), Biswanath Das Baul (dekstre)

## Referencoj 
Kategorio:Mistikismo
Kategorio:Muziko de Bangladeŝo
Kategorio:Nemateria kultura heredaĵo de Unesko
Kategorio:Kulturo de Bengalio
Sándor Somogyi

**Sándor Somogyi** [ŝAndor ŝomodji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Somogyi Sándor** estis hungara geografo, altlerneja instruisto.

Sándor Somogyi naskiĝis la  en Kisújszállás, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Sándor Somogyi akiris diplomon en pedagogia altlernejo en Jászberény en 1948, poste en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1952. Post siaj studoj li eklaboris en geografia instituto, kie li restis ĝis la emeritiĝo. Li kandidatiĝis en 1961, doktoriĝis ĉe la Hungara Scienca Akademio en 1984, intertempe en 1971 li ricevis titolon en la universitato "titulara docento". Li ricevis 3 premiojn inter 1985-1994.

## Disertaĵoj 
* *Hazánk folyóhálózatának kialakulása* (1961)
* *A magyar nép vándorlásának és honfoglalásának földrajzi környezete* (1984)

## Elektitaj libroj 
* *Budapest természeti földrajza* (kunaŭtoro, 1959)
* *Néhány dunántúli geomorfológiai körzet jellemzése* (1962)
* *Magyar utazók, földrajzi felfedezők* (kunaŭtoro, 1973)
* *A XIX. századi folyószabályozások és ármerítések földrajzi és ökológiai hatásai Magyarországon* (2000)

## Elektitaj kontribuoj 
* *Magyarország természeti adottságainak idegenforgalmi szempontú értékelése* (1987)
* *Magyarország földrajzi áttekintése* (1988)
* *Magyarország kistájainak katasztere I-II.* (kunaŭtoro, 1990)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* http://www.mtafki.hu/konyvtar/kiadv/FE2002/FE20021-2_72.pdf

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj geografoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Tabernas

eta|maldekstre|Tabernas.
**Tabernas** (signife Trinkejaĉoj) estas hispana municipo lokanta en Andaluzio kaj en provinco Almerio. Ĝi estas 285 km2 ampleksa. Trimil sescent okdek ok personoj estis enregistritaj estantaj loĝantoj de la municipo en la jaro 2019. Ĝi estas en la komarko Filabres-Tabernas en la centro de la provinco.

## Historio 
eta|maldekstre|Kastelo de Tabernas.
La nomo de la urbo devenas de la grekaj legioj kiuj akompanis la romianojn, kiuj nomis la areon "Thabernax”, *Thabernae*, pro la granda nombro de gastejoj kiujn oni establis por gastigi kaj helpi la truparon.

En la epoko de Al Andalus temis pri prospera urbo. Poste oni suferis la ribelon de moriskoj (majoritato) kaj ties malvenko kun sekvaj forpelo kaj senhomigo; krome oni suferis agadon de nordafrikaj piratoj, kiuj rabadis kaj kunportis kristanajn prizonulojn kaj moriskajn fuĝintojn. En tiu kunteksto gravis la rolo de la kastelo.

## La Dezerto de Tabernas kaj kino 
La Dezerto de Tabernas estas situa je ĉirkaŭ 30 km norde de la provinca ĉefurbo, Almerio, en la municipaj teritorioj de Tabernas, Gádor, Santa Cruz, Alboloduy kaj Gérgal de la provinco de Almerio kaj protektita kiel Natura Loko en etendo de 280 km².
eta|maldekstre|"High Noon" en "Yucca City" ĉe Tabernas.
La Dezerto de Tabernas estis la ĉefa zono de filmofarado en Hispanio kiam la provinco de Almerio estis konata kiel «La eŭropa holivudo» en la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj kaj oni filmis ĝis 300 produktaĵojn ĉefe de Itala vakera filmo, kiel tiuj de la reĝisoro Sergio Leone, ekz. Il buono, il brutto, il cattivo.. Sed krom la ĝenro de la Vakera filmo ankaŭ oni faris filmojn kiel Lawrence of Arabia, Patton kaj Indiana Jones kaj la Lasta Krucmilito.

La ĉefaj reĝisoroj kaj aktoroj holivudaj laboris en la Dezerto de Tabernas, inter kiuj elstaras: Steven Spielberg, David Lean, Orson Welles, John Huston, George Lucas, Joseph L. Mankiewicz, John Sturges, Clint Eastwood, Henry Fonda, Burt Lancaster, Richard Burton, Harrison Ford, Sean Connery, Charlton Heston, Yul Brynner, Rex Harrison, Jack Nicholson, Gene Hackman, Charles Bronson, Peter O'Toole, Anthony Quinn, Faye Dunaway, Arnold Schwarzenegger, Rod Steiger, Michael Caine, James Coburn, Raquel Welch, Ursula Andress, kaj multaj pliaj.

Eĉ la mita kantanto de The Beatles, John Lennon, ĉefrolis filmon en la Dezerto de Tabernas: *Kiel mi venkis en milito* (1967), de Richard Lester.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de municipoj de provinco Almería

## Notoj 
Kategorio:Municipoj de Provinco Almería
Helena Kagan

**Helena Kagan** (hebree הלנה כגן; naskiĝis la 25-an de septembro 1889 en Taŝkento, Uzbekio, mortis la 22-an de aŭgusto 1978 en Jerusalemo) estis kuracistino kaj israela pioniro en pediatrio, aktiva en Jerusalemo. Ŝi respondecis pri la ekspansio de sanservo en Israelo. Laborante sub la aŭspicioj de la organizaĵo de usonaj cionismaj virinoj *Hadassah*, ŝi donis kuracadon al generacioj de lokaj infanoj sendepende de la religia aparteno de iliaj gepatroj.

## Biografio 
Helena Kagan naskiĝis en Taŝkento, Uzbekio, al Moŝe kaj Miriam Kagan, juda paro el Rigo. Ili ankaŭ havis filon nomitan Noaĥ. Kiam ŝia patro, inĝeniero, rifuzis konvertiĝi al kristanismo, li perdis sian laboron. Tamen, ŝiaj gepatroj sukcesis pagi la lernejan instruadon por Helena kaj ŝia pli aĝa frato, kaj ili diplomiĝis en 1905.

Kagan studis pianon ĉe la Konservatorio de Berno kaj medicinon ĉe la Universitato de Berno, diplomiĝante en 1910, kaj specialiĝante en Berno kiel infankuracisto.

En 1936, ŝi edziniĝis al Emil Hauser, violonisto, kiu estis membro de la Budapeŝta Kordinstrumenta Kvarteto kaj fondis la Palestinan Konservatorion en Jerusalemo. Helena Kagan mortis seninfana la 22-an de aŭgusto 1978.

Kategorio:Israelaj kuracistoj
Kategorio:Israelaj judoj
Kategorio:Uzbekaj judoj
Opština Veles

**Opština Veles** (makedone: Велес) estas unu el la 80 komunumoj en norda Makedonio. Laŭ la censo de septembro 2021 en la komunumo loĝis entute 48 463 homoj sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administra centro de la komunumo estas la urbo Veles.

eta|maldekstra|300ra|
## Loko, priskribo 
Ĝi situas en la centra parto de la lando kaj estas parto de la regiono Vardar. La areo estas 427,45 km². Ĝi kuŝas en la valo de la rivero Vardar, kiu fluas tra la vilaĝo proksimume de nordo al sudo. La rivero Topolka kaj la rivero Babuna fluas en la sudan parton de Vardar. La alteco de la areo estas de ĉirkaŭ 150 m en la sudo ĝis preskaŭ 1350 m en la okcidenta parto.

Preskaŭ paralela al la rivero, ĉi tiu estas la aŭtovojo A1 / E 75, kiu iras de Skopje al Grekio. En Veles, la ĉefa aŭtovojo A3, kiu kondukas al la urbo Štip, eliras oriente. Sudokcidente de Veles, la vojo R 1312 turniĝas al Prilep.

Ankaŭ la fervojaj linioj funkcias laŭ la vojoj. La ĉefa linio iras al Tesaloniko, Grekio.

eta|maldekstra|240ra|
La komunumo estas formita de la urbo Veles kaj 29 aliaj vilaĝoj. Ili estas:

Bašino Selo, Beleštevica, Buzalkovo, Gorno Kalaslari, Gorno Orizari, Dolno Kalaslari, Dolno Orizari, Ivankovci, Karabunjište, Krušje, Kumarino, Lugunci, Mamutčevo, Novačani, Novo Selo (Veles), Novo Selo, Oraovec, Otovica, Raštani, Rlevci, Rudnik, S'lp, Slivnik, Sojaklari, Sopot, Crkvino, Čaloševo kaj Đidimirci.

Najbaraj municipoj estas:

Opština Petrovec en la nordo, opština Sveti Nikole en la Nordoriento, opština Lozovo en la oriento, opština Gradsko en la sudoriento, opština Čaška en la sudo kaj opština Zelenikovo en la okcidento.

## Loĝantaro 
Laŭ la censo en 2002, estis makedonoj (46.767 aŭ 84.9%), bosnianoj (2.406 aŭ 4.4%), albanoj (2.299 aŭ 4.2%), turkoj (1.724 aŭ 3.1%) kaj aliaj naciecoj 3,4%.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Tradukfonto 
Kategorio:Komunumoj de Nord-Makedonio
Salikila alkoholo

**Salikila alkoholo**, **hidrokso-benzila alkoholo**, **saligenino**, aŭ ** C7H8O2** estas primara alkoholo, blanka kristala solidaĵo solvebla en akvo kaj etanolo. Ĝi estas antaŭaĵo de la salikata acido kaj formiĝas per enzima hidrolizo de la salikino. Aliaj derivaĵoj de la salikata acido ankaŭ produktatas de betuloj, mirtoj, fagoj, legomoj (pizoj, fazeoloj kaj trifolioj), sekaloj, tritikoj kaj sukerkano.

Ankaŭ ĝi ĉeestas en multaj fruktoj tiaj kiaj oranĝoj, pomoj, ĉerizoj, rubusoj, prunusoj, framboj kaj beroj. Multaj el la naturaj salikatoj posedas antiinflamajn, kontraŭdolorajn kaj antifebrajn proprecojn. Hermann Kolbe estis unu el la unuaj priskribi la sintezon de la salikata acido. En 1838, la itala kemiisto Raffaele Piria (1814-1865) konvertis salikilan alkoholon en salikatan acidon.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per hidrogenigo de la salikila aldehido:

### Sintezo 2 
* Preparado per hidratigo de la "salikila formiato":

### Sintezo 3 
* Preparado per agado de la "salikila klorido" kaj natria hidroksido:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de la "2-klorofenolo" kaj natria metoksido:

### Sintezo 5 
* Preparado per agado de la "salikilamino" kaj kalia hidroksido:

### Sintezo 6 
* Preparado per agado de la "salikila benzoato" kaj natria hidroksido en alkohola medio:

### Sintezo 7 
* Preparado ekde la "2-klorotolueno":

### Sintezo 8 
* Preparado per hidrolizo de la salikino:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Reakcio kun PCl3:

### Reakcio 2 
* Oksidigo de la *salikila alkoholo*:

### Reakcio 3 
* Acida esterigo de la formiata acido:

### Reakcio 4 
* Reakcio kun tionila klorido:

### Reakcio 5 
* Reakcio kun acetila klorido en acida medio:

### Reakcio 6 
* Intermolekula senhidratigo de la *salikila alkoholo*:

### Reakcio 7 
* Senhidratigo de la ''salikila alkoholo en ĉeesto de metanolo:

## Vidu ankaŭ 
* Salikatoj

## Literaturo 
* Stenutz
* Science Direct
* Prepchem
* Aspirin and Related Drugs
* Biosynthesis of Aromatic Compounds: Proceedings of the 2nd Meeting of the ...
* Plant Specialized Metabolism: Genomics, Biochemistry, and Biological Functions
* Introduction to Organic Chemistry
* Foye's Principles of Medicinal Chemistry

## Vidu ankaŭ 
* Salikatoj
* Johann Andreas Buchner
* Karl Ludwig Reimer
* Salikino
* Aspirino
* Salikilamido
* Kloroacetata acido

## Referencoj 
Kategorio:Fenoloj
82464 Jaroslavboček

'*82464 *Jaroslavboček'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la ĉeĥaj geastronomoj Lenka Kotková kaj Petr Pravec elde la Observatorio de Ondřejov (Prago-oriento, Ĉeĥa Respubliko).

## Nomo 
Ĝi estas nomita en honoro de *Jaroslav Boček'', kiu laboris ĉe la Astronomia Instituto de la Ĉeĥa Akademio de Sciencoj dum pluraj jardekoj. Li estis engaĝita en la Eŭropa Reto de fotografio de meteoroj kaj liaj teknikaj talentoj estis kernaj por funkciigi la tut-ĉielajn fotilojn de la ĉeĥaj stacioj de la reto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Lenka Kotková
Kategorio:Malkovrita de Petr Pravec
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
82463 Mluigiaborsi

'*82463 *Mluigiaborsi''''' estas malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, iom proksima de la orbita resonanco 1:3 kun Marso.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la italaj astronomoj Luciano Tesi kaj Giuseppe Forti elde la Observatorio de la Montoj Pistoiese (San Marcello Pistoiese, Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la itala opera kantistino Maria Luigia Borsi. Lirika sopranino, ŝi spektaklis en la plej grandaj operejoj tra la mondo kaj estas ĉefe konata pro sia interpretado de operoj de Puccini kaj Verdi.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Luciano Tesi
Kategorio:Malkovrita de Giuseppe Forti
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
82332 Lasvegaso

**82332 Lasvegaso** estas tre malgranda treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Near Earth Asteroid Tracking* (NEAT), elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita kiel ĉiela omaĝo al la komunumo de Lasvegaso, Nevado, kiu, en 100 jaroj, el polva stacidomo, aliformiĝis en metropolo, kiu distras po pli ol 35 milionojn da vizitantoj ĉiuj jaroj. La nomo estis sugestita de la urbo Lasvegaso en honoro de ties centa datreveno, 1905–2005.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Tirozila gajlato

**Tirozila gajlato** aŭ **C15H14O6** estas estero de la gajlata acido kun tirozolo, kristala solidaĵo nesolvebla en akvo, sed solvebla en kloroformo, etanolo, duetila etero, acetata acido kaj acetono. La sintezaj tirozilaj gajlatoj estas potencaj inhibaĵoj de melanino-formado. Ĝi posedas mildajn antioksidigajn kaj citotoksajn proprecojn. Tirozolaj derivaĵoj estas nature trovataj en plantoj kaj sennombraj fruktoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per agado de gajlata acido kaj "tirozila alkoholo":

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *gajlata anhidrido* kaj "tirozila alkoholo":

### Sintezo 3 
* Preparado per interagado de oktila gajlato kaj "tirozila acetato":

### Sintezo 4 
* Preparado per acida transesterigo inter gajlata acido kaj "tirozila formiato":

### Sintezo 5 
* Preparado per alkohola transesterigo inter propila gajlato kaj "tirozila alkoholo":

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *tirozila gajlato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la tirozila gajlato:

### Reakcio 3 
* Reakcio per acida transesterigo kun formiata acido:

### Reakcio 4 
* Reakcio per alkohola transesterigo kun metila alkoholo:

### Reakcio 5 
* Reduktigo de la tirozila gajlato:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun NH3:

## Literaturo 
* Research Gate
* Science Direct
* Studies in Natural Products Chemistry
* Cell and Tissue Destruction: Mechanisms, Protection, Disorders
* Processing and Impact on Antioxidants in Beverages
* Slideserve

## Vidu ankaŭ 
* Metila gajlato
* Etila gajlato
* Propila gajlato
* Oktila gajlato

## Referencoj 
Kategorio:Esteroj
Lexicón Sopena Esperanto-Español y Español-Esperanto

La **diccionario de bolsillo Esperanto-Español y Español-Esperanto**, konata sub la nomo de la kolekto **Lexicón Sopena**, estas dudirekta poŝvortaro verkita de J. Paluzie Borrell kaj eldonita en 1967 de Editorial Ramón Sopena en Barcelono. Ĝi estis tre uzata vortaro en la lastaj jardekoj de la 20a jarcento fare de hispanlingvanoj por praktiki Esperanton kaj eĉ de esperantistoj kiuj ekparolis la hispanan, danke al ties ampleksa distribuado fare de komerca eldonejo, neesperantista. Unu el ĉefaj valoroj estas granda kvanto de nomoj de bestoj kaj plantoj en tiom malgranda poŝlibreto. La vortareto jam ne plu estas en merkato kaj la eldonejo fermis negocon en 2004. Tamen kelkaj malmultaj distribuejoj ankoraŭ proponas ĝin per la reto.

## Eldonoj 
* 1-a eldono: 1967 Paluzie-Borrell, J. Lexicón Sopena diccionario de bolsillo Esperanto-Español y Español-Esperanto. Barcelona: Editorial Ramón Sopena, 1967. 383 p. — 14x8 cm. ISBN 8430301488. La dudirekta Sopena-poŝvortaro, multfoje represita kun ŝanĝiĝita eksteraĵo, sed enhave ĝis 1980 neŝanĝita, vaste uzata de hispan-lingvaj lernantoj. ĉ. 25.000 kapvortoj, 45.000 signifoj.
* 2-a eldono: 2a rev. eld. Barcelona: 1968.
* 3-a eldono: 3a rev. eld. Barcelona: 1980. 383 p. — 14x8 cm. eld. 1988. Rev. eld. Barcelona: Ramón Sopena, 1997. 383 p. — 14x8 cm.
* 4-a eldono: 4a rev. eld. Barcelona: Ramón Sopena, 1999. 383 p. — 14x8 cm. Inkl. de gramatiko.

## Recenzoj 
1967: Gumà, Salvador. En: Boletin 1967/28, p. 17-18. — 1967: Lingua, H.A. En: Esperanto (UEA) 1967:11, p. 162.— 1968: Diaz, A. En: Brita Esperantisto 742, p. 296 (1968).

## Bibliografio 
* **2015**: Pabst, Bernhard. Berlina Komentita Bibliografio de Vortaroj kaj Terminaroj en Esperanto 1887-2014 (**BKB**). Berliner Kommentierte Bibliographie der Wörterbücher und Terminologien des Esperanto 1887-2014. The Berlin Annotated Bibliography of Esperanto Dictionaries and Terminologies 1887-2014. [1a eld.] Berlin: Esperanto-Akademio 2015.

## Vidu ankaŭ 
* Esperanta-hispana kaj hispana-esperanta vortaroj
* Listo de Esperanto-vortaroj

## Notoj 
Kategorio:Esperanto-vortaroj
Garifuna lingvo

La **garifuna lingvo**, ankaŭ konata sub la nomoj ***kariba*** *aŭ **nigra kariba*** ( ISO 639-3 kab) estas aravaka lingvo parolata en Honduro, Gvatemalo kaj Belizo . La lingvo ankaŭ estas parolata en Nikaragvo, sur la Miskita Marbordo.

La lingvo estas parolata de la posteuloj de la aravakoj, kiuj en la 18-a jarcento devis fuĝi la insulon Sankta Vincento ( Karibio) kaj ekloĝis sur la marbordoj de Centra Ameriko. Garifuna estas sinonimo de zambo (mestizo de nigrulo).

La garifuna lingvo jam delonge devas suferi diskriminacion kaj superregadon de eŭropaj lingvoj kaj ankoraŭ estas minacata al formorto. Ĝi kutime ne ĉeestas en lernejaj sistemoj kaj estas instruata en nur unu vilaĝo.

## Vorttrezoro 
La vortotrezoro estas formita jene:
* 45% aravaka (igñeri)
* 25% kariba (kallínagu)
* 15% franca
* 10% angla
* 5% hispanaj aŭ anglaj teknikaj terminoj

Estas ankaŭ kelkaj vortoj el afrikaj lingvoj en la garifuna.

## Unesko-listo de nemateria heredaĵo 
La garifuna lingvo estis enskribita en la liston de parola kaj nemateria heredaĵo de la homaro kune kun sia muziko kaj danco. La lingvo riĉas je tradiciaj rakontoj (*úraga*) rakontitaj en sociaj renkontiĝoj. 

## Noto 
Tiu ĉi artikolo estas parta traduko de la artikolo *Lingua garifuna* en la itala vikipedio, listo de aŭtoroj.

## Referencoj 
Kategorio:Lingvoj de Nikaragvo
Kategorio:Lingvoj de Gvatemalo
Kategorio:Lingvoj de Honduro
Kategorio:Lingvoj de Belizo
Kategorio:Lingvoj Verbo-Subjekto-Objekto
Kategorio:Aravaka lingvaro
Kategorio:Nemateria kultura heredaĵo de Unesko
Mary Akrami

**Mary Akrami** (darie: ماری اکرمی‎; 1975/1976) estas la direktorino de la Centro de Disvolviĝo de la Kompetencoj de Virinoj en Afganio.

Ŝi reprezentis sian landon dum la Internacia Konferenco pri Afganio en Bonn, en 2001. En 2003, ŝia centro malfermis rifuĝejon por virinoj en Kabulo por provizi al ili jurajn konsilojn, kursojn de legoscio, psikologian apogon kaj bazan edukandon. Tiu loko, malfermita 24 horojn ĉiutage, akceptas virinojn kiuj estis viktimoj de hejmaj perfortoj aŭ de truditaj geedziĝoj.

En 2007 ŝi ricevis la Premion internacian de kuraĝa virino (*International Women of Courage Award, angle*) kaj en 2016 ŝi estis menciita en la listo *BBC 100 Women* kiel unu el la plej inspiraj virinoj en tiu jaro.

## Notoj kaj referencoj 
Tiu ĉi artikolo estas parte tradukita de la samnoma artikolo en la angla vikipedio, listo de aŭtoroj.

Kategorio:Afganaj virinrajtaj aktivuloj
Kategorio:Afganaj feministoj
Tíjola

eta|200ra|maldekstre|Situo de Tíjola.
**Tíjola** [TIĥola] estas hispana municipo apartenanta al Andaluzio kaj al provinco Almerio en la komarko Valo de Almanzora. Ĝi lokas en la nordo de la provinco kaj estas 67,34 km2 ampleksa.

eta|250ra|maldekstre|Tíjola.
Ĝiaj limoj estas ĉeaj de Lúcar en ĝiaj oriento kaj nordoriento, de Cúllar en ĝia nordokcidento, de Serón en ĝia okcidento, de Bayarque en ĝia sudo kaj de Suflí kaj Armuña de Almanzora en ĝia sudoriento. En la jaro 2019 trimil kvincent kvardek unu personoj rezidis en la municipo. 

Al Tíjola oni povas aliri tra la regiona ŝoseo A-334 kiu estas ligilo de Baza kun Huércal Overa. Ĝis 1985 Tíjola havis trajnstacion, sed tiun jaron ĝi ĉesis funkcii; tiu fervoja linio kunigis la lokojn de Murcio kaj Granado trapasante la valon de la rivero Almanzora.

En la municipa teritorio oni trovis idolon de la Neolitiko, de magia aŭ religia celo, ĉar oni trovis ĝin ene de la kranio de kadavro. En la areo estis setlado de kartaganoj kaj romianoj. En la epoko de Al Andalus (10a jarcento) jam ekzistis fortikaĵo; tiam oni uzis la nomojn "TAĉola", "TAĥela" kaj "TEĥora". Fine de la 15a jarcento, jam en epoko kristana oni uzis la nunan nomon.

Post la Hispana Enlanda Milito, Tíjola estis sidejo de frankisma koncentrejo en la preĝejo kaj apudaj stratoj, kie oni enprizonigis oficiale ĝis mil respublikanojn. Ĝi funkciis ĝis septembre 1939 fare de la venkintoj.
eta|600ra|maldekstre|Panoramo de Tíjola.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de municipoj de provinco Almería

## Notoj 
Kategorio:Municipoj de Provinco Almería
Premio internacia de kuraĝa virino

La **Premio internacia de kuraĝa virino** (angle: ***International Women of Courage Award - IWOC***) estas ĉiujara usona premio de la Usona Departemento de Ŝtato al virinoj de la tuta mondo kiuj montris gvidantecon, kuraĝon, eltrovemon kaj volon oferi sin por aliaj, precipe por antaŭenigi la rajtojn de virinoj.
alternative=IWOC premiitaj virinoj en 2012|eta|350x350ra|IWOC premiitaj virinoj en 2012

## Historio 
La premio estis establita en 2007 de Usona Sekretario de Ŝtato nome Condoleezza Rice dum la Internacia tago de virinoj, festo kiu estas ĉiujare celebrata ĉiun 8-an de marton en multaj landoj tutmonde. Ĉiu usona ambasado havas la rajton rekomendi unu virinon kiel kandidato.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
(en) *List of awards honoring women* (Listo de premioj honoranta virinojn)

## Eksteraj ligiloj 
* Internaciaj Virinoj de sekretario de Kuraĝa Premio
* 2010 Premioj internaciaj de kuraĝaj virinoj, Usona Ŝtata Departemento photostream sur Flickr
* 2011 Premioj internaciaj de kuraĝaj virinoj, Usona Ŝtata Departemento photostream sur Flickr

Kategorio:Eventoj en Usono
Kategorio:Virinaj eventoj
Kategorio:Virinoj
Kategorio:Aperis en 2007
Kategorio:Usona Departmento de Ŝtato
Kategorio:Usonaj premioj
82559 Emilbřezina

'*82559 *Emilbřezina'''* estas tre malgranda sed tre hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la  elde la Observatorio de Ondřejov (Prago-oriento, Ĉeĥio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la ĉeĥa amatora astronomo *Emil Březina'' (1975–2012), longtempe asociata al la Observatorio de Vsetín, al kiu li dediĉis plejparton el sia tempo kaj energio. Li estis engaĝita en la observo de kometoj, meteoroj kaj ekstremaj meteologiaj eventoj. Liaj aliaj interesoj inkludis la fotografion, la ĵazon kaj la montan marŝadon.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de Ondřejov
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
ISO 3166-2:MR

**ISO 3166-2:MR** estas subaro de la normo ISO 3166-2 rilate Maŭritanion. La kodojn havas dek kvin regionoj, tri el ili estas partoj de la ĉefurbo Nuakŝoto kaj ties ĉirkaŭaĵo. Ĉiu kodo konsistas el du partoj, apartigitaj per streketo. La unua estas MR, la ISO 3166-1 dulitera (alpha-2) kodo de Maŭritanio. La dua parto estas du ciferoj.

## Kodoj por Maŭritanio 
## Kodoj por najbaraj ŝtatoj 
* Okcidenta Saharo — ISO 3166-2:EH (nord-okcidente),
* Alĝerio — ISO 3166-2:DZ (nord-oriente),
* Malio — ISO 3166-2:ML (sude kaj oriente),
* Senegalo — ISO 3166-2:SN (sud-okcidente).

## Vidu ankaŭ 
* Regionoj de Maŭritanio
* .mr

## Referencoj 
MR
Los Gallardos

**Los Gallardos** estas hispana municipo apartenanta al Andaluzio kaj al provinco Almerio. Ĝi lokas en okcidento de tiu, en subkomarko *Bajo Almanzora* (Malsupra Almanzoro) en la komarko *Levante Almeriense*. La municipo limas al Antas, Vera, Turre kaj Bédar, je 79 km de la provinca ĉefurbo, Almerio.

Ĝia loĝantaro konsistis el 2794 personoj en la jaro 2019. La areo de la municipa teritorio estas de 35,1 km² kun loĝdenseco de 80,94 loĝ/km². Post Huércal de Almería, Arboleas kaj Roquetas de Mar, Los Gallardos estas la 4a inter la municipoj de plej granda demografia kresko de la provinco Almerio, inter 1996 kaj 2006, periodo en kiu la kreskindico estis de 78%.

## Historio 
La nomo de la municipo estas de familinomo, kiu aperas en dokumentoj jam en la 16a jarcento. La nuna setlejo estis formita pere de minekspluatado de Sierra Almagrera komence de la 19a jarcento kaj tuj tiu domaro iĝis la plej grava de la teritorio de Bédar, al kiu ĝi apartenis ĝis aŭgusto 1924, kiam ĝi sendependiĝis.

Kiam minado eniris en krizo, estis la agrikulturo ĉefa ekonomia rimedo. Dekomence ĝi estis por propra konsumo, sed ekde la 1970-aj jaroj kiam instaliĝis la multnacia entrepreno Pascual Hermanos, de Águilas, en la municipo, la kultivo de tomatoj iĝis la komenco de la nunaj grandaj plantejoj.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de municipoj de provinco Almería

## Eksteraj ligiloj 
* Los Gallardos - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
* Los Gallardos - Diputación Provincial de Almería
* Los Gallardos  - Municipo Los Gallardos
* Los Gallardos - Informo pri Los Gallardos
* Kulturo en Los Gallardos. Guía Digital del Patrimonio Cultural de Andalucía. Instituto Andaluz del Patrimonio Histórico

## Notoj 
Kategorio:Municipoj de Provinco Almería
Preĝejo Elizabeto de Hungario (Mátraszőlős)

La **preĝejo Elizabeto de Hungario** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en vilaĝo Mátraszőlős.

## Historio 
En eklezia fonto la unua mencio okazis en 1229, sed laŭ aliaj fontoj ĉi tiu kirko estis konstruita en la 14-a jarcento kaj pligrandigita en la sekva jarcento, en 1611, 1669 kaj 1778 renovigita. La baroka aspekto estas videbla ekde 1669. La turo estis konstruita en 1864 el ŝtonoj de la malkonstruita defenda muro. Aparta sonorilostablo funkciis apud la kirko inter 1715-1829. Oni malkonstruis la sakristion en 1905, sed oni konstruis pli novan en la alia flanko. En 1925 pluraj trakonstruoj okazis kaj inter 1969-1971 post arkeologia esploro plena restaŭro okazis. Ekde tiam estas videblaj kelkaj restintaj freskoj.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola sur monteto en interno de la vilaĝo. La navo finiĝas en oklatera absido kun pilieroj. La absido estas pli mallarĝa, ol la navo. Interne la altaroj estis faritaj en 1669. La du flankaj altaroj estas dediĉitaj al Senmakula Koncipiĝo kaj Sankta Nikolao. Sur la muroj estas videblaj freskoj el la 14-a jarcento.

Kermeso okazas en la 19-a de novembro.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* http://lexikon.katolikus.hu/M/M%C3%A1trasz%C5%91l%C5%91s.html
* https://flagmagazin.hu/rejtozkodo-magyarorszag/matraszolos-szent-erzsebet-templom

Matraszolos-templom01.JPG|Flanka ekstera parto
Mátraszőlős - római katolikus templom 2.jpg|Enirejo
Mátraszőlős - római katolikus templom 5.jpg|Fenestro
Matraszolos-templom04.JPG|Sanktejo
Mátraszőlős - római katolikus templom 10.jpg|Interna parto
Mátraszőlős - római katolikus templom 11.jpg|Enireja parto
Mátraszőlős - római katolikus templom 13.jpg|Predikejo
Mátraszőlős - római katolikus templom 15.jpg|Fresko

Matraszolős
Matraszolős
Kategorio:Mátraszőlős
Olešnice (Ústí nad Labem)

**Olešnice** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de statuta urbo Ústí nad Labem en distrikto Ústí nad Labem. Ĝi situas oriente de Ústí nad Labem. En la jaro 2009 ĉi tie estis registritaj 31 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Olešnice situas en katastra teritorio **Olešnice u Svádova** kun areo 0,82&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1626.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Naturmemorindaĵo Rabista kaverno

## Pluaj fotoj 

Olešnice 2017-05-27 Severní část.jpg|Norda parto
Olešnice 2017-05-27 Hrázděný dům.jpg|Trabfaka domo

Kategorio:Partoj de Ústí nad Labem
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Ústí nad Labem
Kategorio:Setlejoj en Bohemia mezmontaro
Játar

eta|maldekstre|Situo de **Játar** en la provinco.
**Játar** [ĤAtar] estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas en la sud-centra parto de la komarko de Alhama. Limas kun la municipoj Arenas del Rey kaj Alhama de Granada.

Játar estis ekde la 1970-aj jaroj parto de Arenas del Rey sed sendependiĝis en la 2010-aj jaroj.

Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
ISO 3166-2:MO

**ISO 3166-2:MO ** estas subaro de la normo ISO 3166-2 rilate Makaon. La subaro ISO 3166-2:MO estas malplena. La dulitera (alpha-2) kodo de Makao laŭ la normo ISO 3166-1 estas MO, kaj neniu sub-unuo de Makao havas kodon laŭ la normo ISO 3166-2.

Estante Speciala Administra Regiono de Ĉinio, la teritorio de Makao ankaŭ listiĝas sub la kodo CN-MO en la listo ISO 3166-2:CN por Ĉinio.

## Vidu ankaŭ 
* Administra divido de Ĉinio
* .mo

## Referencoj 
MO
Kategorio:Makao
Formiata anhidrido

**Formiata anhidrido**, ankaŭ konata kiel **formila formiato**, aŭ **C2H2O3** estas organika kombinaĵo, senkolora toksa gaso solvebla en akvo, kaj uzata en la produktado de esteroj kaj saloj de la formiata acido. En 1877, la franca kemiisto Charles Friedel (1832-1899) kaj la usona sciencisto James Crafts (1839-1917) disvolvis multajn eksperimentojn rilate al formiligo de kelkaj substancoj, kaj ili multe batalis ĉar formiila klorido kaj "formiata anhidrido" ne estas stabilaj substancoj. Albert Ladenburg (1842-1911), kiu estis disĉiplo de Robert Bunsen (1811-1899) ankaŭ produktis formiatan acidon en siaj laboratorioj en la Universitato de Hajdelbergo.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado ekde la formaldehido:

### Sintezo 2 
* Preparado per senhidratigo en ĉeesto de fosfora kvinoksido:

### Sintezo 3 
* Preparado per interagado de la formiila klorido kaj natria formiato:

### Sintezo 4 
* Preparado per traktado de la formiata acido kaj formiila klorido:

### Sintezo 5 
* Preparado per traktado de la karbona unuoksido kaj formiata acido:

### Sintezo 6 
* Preparado per traktado de la formaldehido kaj formiata acido:

### Sintezo 7 
* Preparado per kataliza traktado de karbona unuoksido en akva medio:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Konvertado al natria formiato:

### Reakcio 2 
* Konvertado al metila formiato:

### Reakcio 3 
* Konvertado al propila formiato:

### Reakcio 4 
* Konvertado al benzila formiato:

### Reakcio 5 
* Konvertado al "salikila formiato":

### Reakcio 6 
* Konvertado al formiata acetata anhidrido:

### Reakcio 7 
* Konvertado al formiata acido:

## Literaturo 
* Advances in Heterocyclic Chemistry
* Aliphatic Compounds: Monocarbonyl Derivatives of Aliphatic Hydrocarbons ...
* Advances in Catalysis
* The Roots of Organic Development
* Molecular Structure by Diffraction Methods
* Vibrations at Surfaces
* Organic Chemistry, Volume One: Part I: Aliphatic Compounds

## Referencoj 
Kategorio:Anhidridoj de karboksilataj acidoj
Szabolcs Szabó

**Szabolcs Szabó** [sabolĉ sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szabó Szabolcs** estis hungara geografo, altlerneja instruisto, parlamenta deputito.

Szabolcs Szabó naskiĝis la  en Gyula.
 
## Biografio 
Szabolcs Szabó maturiĝis en mezlernejo en Békéscsaba en 1997, poste li akiris geografian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 2002. Ekde la sekva jaro li vivis en Budapeŝto. Li estis samloke asistanto inter 2004-2010, poste lektoro. Intertempe li doktoriĝis (Ph.D.) en 2009. Li komencis politikadi en 2012 kaj li aliĝis al opozicia politika movado. En 2014 li estis elektita parlamentano kaj ekde tiam li tie politikadas, laŭ la leĝoj samtempe li ne instruas.

## Elektitaj geografiaj kontribuoj 
* *VIDÉKI TÉRSÉGEK MAGYARORSZÁGON, ÉS AZOK FŐBB TÁRSADALMI-GAZDASÁGI PROBLÉMÁI*
* *DINAMIKA NÉLKÜLI TENGELYEK - A TÁPIÓMENTE*

## Fontoj 
* https://www.parlament.hu/documents/static/kepv/eletrajz/hu/s771.pdf

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj geografoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kinga Székely

**Kinga Székely** [sEkej], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Székely Kinga** estas hungara speleologo.

Kinga Székely naskiĝis la  en Pécs.

## Biografio 
Kinga Székely maturiĝis en gimnazio en Budapeŝto en 1964, poste ŝi akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1976, sed en la studjaro 1973 ŝi studis en universitato en Krakovo. Jam en 1960 ŝi aliĝis al speleologoj, en 1968 ŝi havis postenon en la speleologia societo. En 1978 ŝi eklaboris en la speleologia instituto, kie ŝi estis institutestro inter 1990-2002. Krom la enlandaj grotoesploroj ŝi partoprenis en Azio en ekspedicioj en 1988, 1989 kaj 1990. Ŝi ricevis premiojn inter 1969-2018.

## Elektitaj libroj 
* *Aggtelek - Baradla-barlang* (kunaŭtoro, 1981, 1987, 1995)
* *Lillafüred - Anna- és István-barlang* (1981, 1987)
* *Budapest – Vár-barlang* (kunaŭtoro, 1985)
* *Abaliget - Abaligeti-barlang* (1991, 2000, 2002)
* *Baradla-barlang - Időutazás a cseppkövek birodalmában* (2005)
* *Lillafüred - Szent István- és Anna-barlang* (sen eldonjaro)

## Fontoj 
* http://www.termeszetvedelem.hu/_user/browser/File/barlangkutat%C3%A1si%20jelent%C3%A9sek/2001/kraus_sandor_2001.pdf

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj speleologoj
Győző Temesy

**Győző Temesy** [djOzO temeŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Temesy Győző** estis hungara geografo, instruisto, gimnaziestro, skolto, skoltestro. Lia origina familia nomo estis *Hermann* ĝis 1925, poste Temesi ĝis 1935.

Győző Hermann naskiĝis la  en Temesvár (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Timișoara en Rumanio), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Győző Temesy maturiĝis en piarista gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon kaj doktoriĝis en Reĝa Scienca Universitato de Budapeŝto en 1911. Post siaj studoj li instruis en Rákospalota, ekde 1913 li laboris en geografia instituto. Li batalis dum la 1-a mondmilito, poste li instruis en pluraj gimnazioj en Budapeŝto ĝis 1945. Li havis altajn postenojn en la hungara skolta movado, li partoprenis en tutmondaj skoltaj renkontiĝoj. En 1921 li iĝis estro de la lerneja skolta taĉmento. Lia kariero finiĝis en 1945, lia posta vivo dum la socialismo estas nekonata.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Zsebatlasz* (1914, kun Károly Kogutowicz)
* *Magyar cserkészvezetők könyve* (kunaŭtoro, 1922)
* *Magyarország története cserkészek számára* (1928)
* *Cserkészkönyv* (1931)
* *A visszacsatolás könyve – Magyarország területi épségének ügye kérdésekben és feleletekben* (1934)
* *A hazatérő Felvidék* (1938)
* *A Föld felfedezői és meghódítói I-V.* (kunaŭtoro, 1938)
* *A világrészek leíró földrajza* (gimnazia lernolibro, kunaŭtoro, 1939)
* *Földrajzi zsebkönyv* (1944)
* *Az ember harcol* (historia romano, 2008)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj geografoj
Kategorio:Hungaraj skoltoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Opština Petrovec

**Opština Petrovec**  estas unu el la 80 komunumoj en Norda Makedonio. Laŭ la censo de septembro 2021 en la komunumo loĝis entute 9 150 homoj sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La administra centro estas la vilaĝo Petrovec.

## Loko, priskribo 
eta|280x280ra|Opština Petrovec
Ĝi situas en la sudorienta parto de la regiono Skopjo. De nordo al sudo fluas la rivero Pčinja. Ĉe la suda rando ĝi fluas en la riveron Vardar. Öa teritorio tial etendiĝas ĉefe en la malaltebenaĵoj de tiuj riveroj en alteco de ĉirkaŭ 200 m en la sudo ĝis ĉirkaŭ 850 m en la nordoriento.

maldekstra|eta|Al vilaĝo en la Opština Petrovec

La komunumo konsistas el 17 vilaĝoj. Ili estas:

Petrovec, Badar, Blace, Breznica, Gornji Konjari, Gradmanci, Divlje, Donji Konjari, Katlanovo, Kožlje, Letevci, Ognjanci, Ržaničino, Srednji Konjari, Sušica, Ќојliја kaj Čiflik.

Najbaraj komunumoj estas:

Opština Ilinden kaj opština  Kumanovo en la nordo, opština Sveti Nikole en la oriento, opština  Veles en la sudo, opština Studeničani kaj opština Zelenikovo en la okcidento.

## Loĝantaro 
Laŭ la censo de 2002 loĝis tie makedonoj (4 246 aŭ 51,4%), albanoj (1 887, do 23.0%), bosnianoj (1 442, do 17,5%), serboj (416, do 5,0%) kaj aliaj (264, do 2,2%).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Tradukfonto 
Kategorio:Komunumoj de Nord-Makedonio
Sant Quirze del Vallès

**Sant Quirze del Vallès** estas hispana municipo lokanta en Katalunio, en sudo de provinco Barcelono kaj en komarko *Vallès Occidental*. Ĝia etendo konsistas el 14,27 km2. La municipo estas ĉea de Sabadell, Terrassa, Rubí, Sant Cugat del Vallés, Cerdanyola de Vallés, kaj Badia del Vallès. En la jaro 2019 dudek mil cent kvardek unu personoj estis enregistritaj estantaj loĝantoj de Sant Quirze del Vallès.

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de la Provinco Barcelono
Viladecavalls

**Viladecavalls** (signife Urbo de ĉevaloj, kio videblas en la blazono) estas hispana municipo kiu lokas en Katalunio en sudo de provinco Barcelono kaj en komarko *Vallès Occidental*. La municipo estas 20,12 km2 ampleksa. Ĝiaj limoj estas ĉeaj de Terrassa, Vacarisses, Olesa de Montserrat kaj Ullastrell. En la jaro 2019 sepmil kvincent dek du personoj rezidis en la municipo.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Viladecavalls (stacidomo)
* Sant Miquel de Gonteres-Viladecavalls (stacidomo)


Kategorio:Municipoj de la Provinco Barcelono
Kot Adu

**Kot Adu** ( estas urbego en provinco Panĝabo (Pakistano), en kantono de Muzafargaro, kie Kot Adu estas sidejo de la samnoma distrikto.
eta|maldekstre|Elektrejo ĉe Kot Adu
## Bazaj informoj 
* loĝantaro:  (2017, https://de.wikipedia.org/wiki/Liste_der_St%C3%A4dte_in_Pakistan)
* horzono: UTC+ 5
* poŝtkodo: 34050 
* telefonkodo: 
* Supermara alteco: 135 m

## Geografio 
Kot Adu situas sur ebenaĵo oriente de Induso preskaŭ ĉe la ekzakta centro de Pakistano. La akvobaraĵo (sur la Induso) troviĝas 16, Muzafargaro 60, Dera Gazi Ĥano 80, Multano 100, Islamabado 600, Karaĉio 866 km-ojn.

## Historio 
Post la sendependeco de Pakistano la minoritataj hinduoj kaj sikoj elmigris al Barato, dum islamaj rifuĝintoj el Barato ekloĝis en Kot Adu.
## Ekonomio 
eta|Bordo de la akvobaraĵo
eta|Stacidomo de Kot Adu
Kot Adu allogas multajn turistojn ĉiujare pro la rivero Induso kaj publikaj ĝardenoj inter aliaj aferoj. La areo ĉirkaŭ la urbo estas ideala por agrikulturo. Ĉefaj kultivaĵoj estas maizoj, kotonoj, rizoj, sukerkanoj, tabakoj, tritikoj, legomoj, fruktoj. Kot Adu estas ankaŭ komerca kaj industria urbo (ekzemple naftorafinado kaj sukerproduktejo).     
## Loĝantaro 
La populacio kreskis preskaŭ sesoble inter 1972 kaj 2017. Inter 1998 kaj 2017 la meza jara kresko estis 2,5%, simila al la nacia mezumo (2,4%).

## Trafiko 
Al Kot Adu kuras 3 vojoj (el Dera Ismail Ĥan, Muzafargaro kaj el ponto tra Induso https://www.google.com/maps/d/viewer?mid=1yNkuiTNDXgwrBmoQIdpifBRd5pk&ll=30.421926196389197%2C70.8800659697265&z=11). Kot Adu estas fervoja nodo kun ligoj al Multano, Ravalpindio kaj Ĝakobabad. La plej proksima (enlanda) flughaveno funkcias en Dera Gazi Ĥano, internacia flughaveno en Multano.
eta|450px|Fervojaj linioj en Pakistano, kie estas videbla ankaŭ Kot Adu

## Klimato 
Kot Adu havas aridan klimaton kun tre varmaj someroj kaj mildaj vintroj. La meza temperaturo estas 24 °C.  Averaĝa precipitaĵo estas 355 milimetroj jare. En ĉiuj monatoj pluvas (plej ofte nur simbole). La musono venas septembre kun 70 milimetroj da pluvoj. Polvoŝtormoj ofte okazas.

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Pakistano
ISO 3166-2:MM

**ISO 3166-2:MM** estas subaro de la normo ISO 3166-2 rilate Birmon (la oficiala nomo estas Mianmaro). La kodojn havas sep regionoj, sep subŝtatoj kaj la ĉefurba teritorio. Ĉiu kodo konsistas el du partoj, apartigitaj per streketo. La unua estas MM, la ISO 3166-1 dulitera (alpha-2) kodo de Birmo. La dua parto estas du ciferoj:
* 01–07: regionoj,
* 11–17: ŝtatoj,
* 18: ĉefurba teritorio.

## Kodoj por Birmo 
## Kodoj por najbaraj ŝtatoj 
* Bangladeŝo — ISO 3166-2:BD (okcidente),
* Barato — ISO 3166-2:IN (okcidente),
* Ĉinio — ISO 3166-2:CN (nord-oriente),
* Laoso — ISO 3166-2:LA (oriente),
* Tajlando — ISO 3166-2:TH (sud-oriente).

## Vidu ankaŭ 
* .mm

## Referencoj 
MM
(82474) 2001 OB23

**(82474) 2001 OB23** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Near Earth Asteroid Tracking* (NEAT) elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

Ĝi estas en orbita resonanco 2:7 kun la Tero.

Ĝia discentra orbito ekstere malproksime tanĝas tiun de Marso, kaj ĝia orbita klineco tenas ĝin malproksima de tiu planedo. Ĝia marsa MOID estas 0,333581 AU, tie estas 49,903 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
ISO 3166-2:ML

**ISO 3166-2:ML** estas subaro de la normo ISO 3166-2 rilate Malion. La kodojn havas dek regionoj kaj la ĉefurba distrikto. Ĉiu kodo konsistas el du partoj, apartigitaj per streketo. La unua estas ML, la ISO 3166-1 dulitera (alpha-2) kodo de Malio. La dua parto estas tri literoj por la distrikto kaj unu aŭ du ciferoj por regiono.

## Kodoj por Malio 
## Kodoj por najbaraj ŝtatoj 
* Maŭritanio — ISO 3166-2:MR (nord-okcidente),
* Alĝerio — ISO 3166-2:DZ (norde),
* Niĝero — ISO 3166-2:NE (oriente),
* Burkina Faso — ISO 3166-2:BF (sud-oriente),
* Kotdivuaro — ISO 3166-2:CI (sude),
* Gvineo — ISO 3166-2:GN (sud-okcidente),
* Senegalo — ISO 3166-2:SN (okcidente).

## Vidu ankaŭ 
* .ml

## Referencoj 
ML
Jakob Freud

**Jakob FREUD** aŭ **Jacob Koloman Freud** (1815–1896) estis la patro de Sigmund Freud, fondinto de psikoanalizo.

Naskiĝinta en la urbo de nuna Ukrainio Tysmenytsia, tiam en Reĝlando Galicio kaj Lodomerio de la Aŭstra Imperio, kaj el Ĥasidisma deveno kvankam li mem estis klerisma judo de Haskala, li vivtenis sin kiel lankomercisto. Fakte li estis malriĉiĝinta komercisto, estis jam preskaŭ kvardekjara kaj trian fojon edziĝinta, kiam naskiĝis Sigmund Freud, kiu havis du pli aĝajn duonfratojn kaj sep pli junajn gefratojn. Kiam Sigmund naskiĝis, lia plej aĝa duonfrato jam estis patro, kaj tiel Sigmund estis onklo denaske, kaj lia nevo Johano estis konstanta (kaj pli aĝa) kunludanto en liaj pli fruaj jaroj. Ernest Jones spekulacias ke la malkutima familia fono eble kondukos poste Sigmund al frua intereso en familidinamiko.

## Bibliografio 
* Marianne Krüll, Freud and his Father (1979)
* Leonard Shengold, 'Freud and Josef', en M. Kanzer eld, The Unconscious Today (1971)

## Notoj 
Jakob
Parvenuo

eta|La Parvenuoj, Karikaturo de J. Forain
**Parvenuo** (el la franca vorto *parvenir* „atingi ion“) estas persono de socie malalta origino, kiu subite atingis grandan riĉecon, altan rangon, sed ne la respondan kulturnivelon. Temas ofte pri membro de la unua generacio, kiu alvenis en la riĉan tavolon, sed lia/ŝia konduto, kono de konvencioj postrestis. Tiu persono estas ofte nomata pejorative kiel novriĉulo. 

*Socia grimpulo* estas malavantaĝa termino, kiu nomas iun, kiu serĉas socian eminentecon per agresema, feŭda aŭ obeema konduto. La esprimo foje estas uzata kiel sinonimo al parvenuo, kaj povas esti uzata kiel insulto, sugestante malbonan etikon aŭ mallojalecon al la radikoj.

Kategorio:Sociaj klasoj
Kategorio:Francaj vortoj kaj esprimoj