open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mirza Mihdi

eta|Mírzá Mihdí in 1868

***Mírzá Mihdí*** estis dua filo de ''Bahá'u'lláh* (1817-1892), la profeto fondinta de la Bahaa Kredo, kaj de Lia unua edzino *Ásíyih Khánum* (*Navváb*, 1820-1886).

Li naskiĝis en 1848 kaj estis titolita de sia patro kiel la "Plej Pura Branĉo" (*Ghus&#803;n-i-Áthár*).

Li estis marŝanta tien kaj reen sur la teraso de la prizono de Akko je la krepusko, kantante poemon verkitan de *Bahá'u'lláh* en Kurdistano (*Qasídiy-i-Varqá'íyyih*) http://www.byouth.com/ppages/resourcesfilesMirzaMihdi.html , kiam dum siaj preĝado kaj meditado li senatente falis tra nebarita aperturo de tiu teraso. Li tiel frakasis al si ripojn kaj grave vundis pulmon. Sekve li mortis post 22 horoj je la 23-a de junio 1870.

Lia morto havas signifon por la bahaanoj, ĉar ili kredas, ke *Bahá'u'lláh* proponis al sia filo la eblecon resaniĝi. Tamen *Mírzá Mihdí* preferis oferi sian vivon, por ke malfermiĝu la pordoj de la prizono kaj por ke tie la pilgrimuloj vizitu *Bahá'u'lláh*-on. Tio okazis ne longe poste kaj *Bahá'u'lláh* eĉ ricevis la permeson transloĝiĝi ekster la prizono al domo de la urbo.
eta|250px|maldekstra|La Tomboj de *Navváb* kaj *Mirzá Mihdí'' en Monumento-Ĝardenoj sur Monto Karmel

Kategorio:Bahaismo
Kategorio:Bahaa Sankta Familio
Universitato Gallaudet

eta|Ĉefa halo de Universitato Gallaudet

**Universitato Gallaudet** () estas usona universitato en Vaŝingtono, la usona ĉefurbo. Ĝi estas la sola universitato kiu specifike ekzistas por la eduko de surduloj kaj surdetuloj. Eksa prezidanto de Gallaudet, I. King Jordan, estis la unua surda prezidanto de Gallaudet. Li servis ĝis 1-a de januaro 2007. La nuna prezidanto estas , ankaŭ surdulo.

Gallaudet estas dulingva universitato. La studantoj interkompreniĝas per kaj la angla lingvo kaj la usona signolingvo. En 2006, ĝi havis ĉirkaŭ 1800 studantojn.

## Historio 
Gallaudet estis fondata en 1864. Abraham Lincoln subskribis la fondodokumenton de la universitato.

La originala nomo de Gallaudet estis *Columbia Institution for the Instruction of the Deaf and Dumb* (esperante Kolumbia Institucio Por Klerigo de Surduloj kaj la Mutuloj). Ĉi tiu nomo estis insulta por multaj surduloj kaj mutuloj. En la angla lingvo la vorto *"dumb"* povas signifi kaj "mutulo" kaj "stultulo". Nesurduloj ofte rigardis homojn, kiuj ne povis paroli, kiel stultulojn.

Fine, en 1954 la Usona Kongreso renomis la lernejon *Gallaudet College* omaĝe al Thomas Hopkins Gallaudet, surdula instruisto kiu enkondukis signolingvon en Usonon.

En 1986 la Usona Kongreso donis universitatan rekonon kaj denove renomis la lernejon al *Gallaudet University*.

Du jarojn poste, Elisabeth Zinser, kiu ne estas surda, elektiĝis prezidanto de Gallaudet. La studantoj, la profesoroj, kaj eksstudantoj malakceptis alian nesurdan prezidanton. Ili formis la grupon *Deaf President Now* (esperante "Surdan Prezidanton Nun"). Zinser rezignis kaj I. King Jordan, kiu estas surda, iĝis la nova prezidanto.

## Interesaj faktoj 
* La devizo de Gallaudet estas *Etpateaĥ* (Aramea kaj hebrea por "mi malfermiĝu"), la vorto, kiun Jesuo diris kiam li kuracis surdulon, laŭ la Biblio.
* La nomo de la Gallaudetaj sportaj teamoj estas Bizono.
* La 'hudelo' [angle: *huddel*'] (grupo de futbalistoj kiuj ronde staras), kiu nun estas kutima eco de la ludo, komenciĝis ĉe Universitato Gallaudet, tiel ke la kontraŭa teamo ne povus legi la gestojn kaj diveni la ludplanon. Antaŭe, la teamanoj flustris la ludplanon.

## Vidu ankaŭ 
* *Deaf President Now*, filmo

## Eksteraj ligiloj 
* La TTT-ejo por Gallaudet Universitato (angle)

Gallaudet, Universitato
Adenio

La **adenio** () estas genro de la planta familio pasifloracoj. La specioj havas ĝenerale unuseksajn, unuplantajn florojn.

## Specioj 
* *Adenia aculeata*
* *Adenia digitata*
* *Adenia epigea* en Madagaskaro
* *Adenia glauca*
* *Adenia globosa* kreskas en la seka orienta Afriko, la diametro de la sukulenta, tubersimila tigo atingas eĉ 1-2 m. El tiu kreskas dornaj ŝosoj, vergosimilaj.
* *Adenia pechuelii* (elefanta piedo)
* *Adenia spinosa*
* *Adenia venenata* Ĝi altas ĉ. 2 m kaj kreskas sur la dika trunko skurĝosimilaj ŝosoj. Oni uzas lignon de la specio por flegi vundojn, dum ties diserigitaj folioj estas uzataj por froti haŭton de beboj.

## Eksteraj ligiloj 
* *Adenia* spp. 
* *Adenia* spp. 

## Referencoj 
Kategorio:Pasifloracoj
Bahiyyih Khanum

eta|maldekstra|Tombo de Bahíyyih Khánum
***Bahíyyih Khánum*** naskiĝis dum 1846 en Teherano kaj mortis la  en Ĥajfo. Ŝi estis la unua filino de ''Bahá'u'lláh,* la profeto fondinta de la Bahaa Kredo, kaj de lia unua edzino *Ásíyih Khánum* (*Navváb*).

La patro donis al ŝi la titolon "Plejgranda Folio Sankta". Ŝi estis aparte kara al sia patro kaj estis konsiderata ene de la Bahaa Kredo kiel unu el la plej grandiozaj virinoj de la homaro:

"Vere, Ni altigis vin al rango plej elstara inter la virinoj, kaj donaci al vi en Mia kortego tian staton kian neniu virino superis." (*Bahá'u'lláh*, citita en "The Bahá’í World", vol. V, p. 171)

Ŝi restis fidela je la Sankta Interligo de *Bahá'u'lláh*, dum la jaroj de konfliktoj ene de la familio de *Bahá'u'lláh*, kiuj okazigis la ekskomunikadon de multaj familianoj.

Ŝi aparte subtenis la Gardanton de la Bahaa Kredo *Shoghi Effendi* dum malfacilaj tempoj, kiel la forpaso de *`Abdu'l-Bahá* aŭ la vojaĝoj de la Gardanto for de la Bahaa Mondcentro.

Ŝi neniam edziniĝis.

Ŝia tombo troviĝas en la Bahaaj Ĝardenoj de la Monto Karmel, malsupre de la Bahaa Arko, ne for de la tomboj de sia patrino kaj de siaj du fratoj. Tiel estis la ŝoko por la Administra Ordo Bahaa, ke oni ne celebris la religiajn festivalojn dum naŭ monatoj. (*Shoghi Effendi'' en sia telegramo al la Nacia Spirita Asembleo de la bahaanoj de Usono kaj Kanado).

Kategorio:Bahaismo
Kategorio:Bahaa Sankta Familio
Ariodante

**Ariodante** (HWV 33) estas "opera seria" en tri aktoj de Georg Friedrich Händel.

La itala libreto baziĝis sur antaŭa verko de Antonio Salvi kiu nomiĝis *Ginevra, principessa di Scozia* (1708).

La temo estis kantoj 5 kaj 6 el la Orlando Furioso de Ludovico Ariosto

La premiero estis en la teatro Covent Garden de Londono je la 8-a de januaro 1735.

Poste la opero forgesiĝis por pli ol ducent jaroj, ĝis la jaroj 1970, kiam ĝi remalkovriĝis.
Hodiaŭ oni konsideras ĝin unu el la pli gravaj verkoj de la germana komponisto.

Estas multaj registraĵoj de tiu ĉi opero; la plej fama registriĝis en 1980 kun orkestrestro Raymond Leppard.

## Intrigo 
La intrigo estis koncentrita sur la trompo de Polinesso (duko de Albany) kiu volas malebligi la geedziĝon inter la princo Ariodante kaj Ginevro (filino de la reĝo de Skotlando kaj futura princino).

Polinesso, puŝita pro la ambicio kaj ĵaluzo, ne hezitas malpurigi la honoron de Ginevra: simulante reŝangi la amoron de Dalinda, de Ginevra akompana damo, konvinkas ŝin aperi sur la balkono surmetante la robo de la princino Ginevran, kaj inviti li (Polinesso) en la princa ĉambro, en la nokto antaua la geedziĝo.

Dalinda plenumis ĉion tion Polinesso petis; Ariodante (informita de Polinnesso mem) spektas kaŝita al la renkontiĝon; kaj senspera volus mortigi sin.

Morgaŭ la reĝo sciis de la konsilisto Odoardo ke Ariodante dronigis sin en la maro.
Ginevra estas tre taŭzita; sed ŝia despero kreskigas kiam ŝi repudigis de ŝia patro ĉar ŝi kaŭzigis la morton de Ariodante per ŝia malfideleco.

Sed Ariodante ne estas mortinta, li kaŝas sin en arbaro, li savas Dalinda de la sikarioj sendintaj de Polinesso kaj ekscias pri la trompo organizis de Polinesso.

En la reĝa palaco, malgraŭ la rifuzo de Ginevra, Lucranio ( la frato de Ariodante) defii pri duelo Polinesso por defendi la honoron de la princino, kaj Polinesso mortigis.

Poste ekvenas Ariodante, kaj Odoardo rivelas lin la mortigo de Polinesso.

La opera fermiĝis kun la geedziĝo de Dalinda kun Lucranio, kaj Ariodante kun Ginevra.

## Eksteraj ligiloj 
* Tie vi povas legi la libreton de la Opero
* Tie estas la intrigo kaj aliaj informoj pri la opera (itale) 

Kategorio:Verkoj de Georg Friedrich Händel
Kategorio:Operoj
Kategorio:Itallingvaj operoj
Alluaudia

La ***Alluaudia*** estas afrotropisa genro de ses specioj de endemiaj (indiĝenaj) florantaj madagaskaraj plantoj. Ili estas grava konsistigaĵo de la tiea dorna arbaro. La plantoj estas spinaj sukulentaj arboj, arbedoj aŭ arbustoj kun altecoj de 2 ĝis 20 m, kaj kun deciduaj (fal)folioj pro la longa seka periodo. La folioj estas duopaj, kaj longas 0,5-3,5 cm. Ili havas unu aŭ du dornojn kiuj longas 2-2,5 cm. La floroj estas malgrandaj, multaj konstituas umbelon.

Pluraj specioj servas ankaŭ kiel ornamplanto.

## Specioj 
eta|maldekstra|180px|*Alluaudia procera*
*Alluaudia ascendens*
*Alluaudia comosa*
*Alluaudia dumosa*
*Alluaudia humbertii*
*Alluaudia montagnacii*
*Alluaudia procera*

Kategorio:Afrotropisa flaŭro
Kategorio:Flaŭro de Afriko
Kategorio:Flaŭro de Madagaskaro
Kategorio:Kariofilaloj
Kategorio:Madagaskaro
Kategorio:Ornamaj plantoj
Sukulenta planto

eta
**Sukulenta planto** (el la latina *suculentus* = sukplena) estas tia planto, kies iu histoparto dikiĝis por rezervi akvon. Kelkaj sukulentaj plantoj - ekz. kaktacoj - rezervas la akvon nur en la tigo, ili ne havas foliojn (tiuj modifiĝis al dornoj) aŭ la folioj estas etaj kaj rapide defalas. Aliaj plantoj - ekz. agavoj - rezervas la akvon ĉefe en la folioj.

Plimulto de la sukulentaj plantoj kreskas en sekaj, dezertaj aŭ duondezertaj areoj de la Tero kaj havas profunde kaj larĝe etendiĝantan radikaron aŭ solan dikan tuberan aŭ palisan radikon.

Iliaj stomoj estas nur etaj fendoj sur la folioj aŭ tigo, estas fermitaj dumtage kaj malfermitaj nokte por minimumigi la vaporadan perdon dum la varmega, sekega dumtago (legu KAM-tipa fotosintezo).

## Plantfamilioj kaj Genroj 
## Vidu ankaŭ 
* Plantaj vivoformoj laŭ Raunkiær


Kategorio:Plantomorfologio
They Might Be Giants

**They Might Be Giants** estas usona alternativmuzika grupo. La grupo fondis en 1982, kaj ili productis 12 albumojn. La bando vendis pli ol kvarmilionon albumojn.
La bando estis la subjekto de la 2003 filmo "Gigantic (A Tale of Two Johns)".

## Membroj 
### John Flansburgh 
John Conant Flansburgh (naskiĝis je la 6a de majo, 1960) estas edzigita kun Robin "Goldie" Goldwasser.

### John Linnell 
John Sidney Linnell (naskiĝis je la 12a de junio, 1959) estas edzigita kun Karen Brown, kun kiu li havis filon, Henry.

## Albumaro 
* They Might Be Giants (1986)
* Lincoln (1988)
* Flood (1990)
* Apollo 18 (1992)
* John Henry (1994)
* Factory Showroom (1996)
* Long Tall Weekend (1999, eldonita nur interrete)
* Mink Car (2001)
* No! (2002)
* The Spine (2004)
* Here Come the ABCs (2005)
* The Else (2007)
* Here Come the 123s (2008)
* Here Comes Science (2009)
* Join Us (2011)
* Nanobots (2013)
* Glean (2015)
* Why? (2015)
* Phone Power (2016)
* I Like Fun (2018)
* My Murdered Remains (2018)
* The Escape Team (2018)
* BOOK (2021)

## Eksteraj ligiloj 
* TMBG.com - oficiala retpaĝaro
* This Might Be A Wiki - vikio pri la grupo

Kategorio:Usonaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1982
Hari Poter kaj la Ĉambro de Sekretoj

***Hari Poter kaj la Ĉambro de Sekretoj*** estas la dua epizodo de la fantasta romanoserio Hari Poter far J. K. Rowling.
eta|dekstra|200ra|Kovrilo de la angla versio

La anglalingva origina versio (*Harry Potter and the Chamber of Secrets*) aperis la 2-an de julio 1998. La libro estis cetere poste tradukita al pli ol 50 lingvoj.

## Komenco 
Post sia mirinda unua jaro en Hogvarto, Hari penas denove vivi en mugla medio, kun la familio de sia onklo, *Dursley*, kie li estas konsiderata kiel senutila trokostulo. La familio plu malagnoskas lin, kaj denove Hari-a naskiĝtago restas preterrimarkita. Dum onklo *Vernon* prepariĝas al manĝo kun gravaj gastoj, li malpermesas al Hari eliri el ties dormoĉambro dum la atendata manĝo.

Tiam el nenio aperas la hejm-elfo *Dobby*, malgranda kaj malbela kreitaĵo, kiu postulas ke Hari ne reiri al Hogvarto. Hari, kies plej kara deziro estas revidi siajn geamikojn kaj la malmuglan mondon, kompreneble, rifuzas. Sed Dobi ŝajnas atenti nenian rifuzon kaj por Hari ekobeu, kaŭzas katastrofon dum la Dursleja manĝo. Dum *Dobby* sin kaŝas, la furioza onklo enŝlosas Hari-on en lia dormoĉambro kaj alnajlas stangetojn al liaj dormoĉambraj fenestroj por malebligi lin eliri.

Feliĉe, la amiko de Hari, *Ron Weasley*, kiu prunteŝtelis la flugantan aŭton de sia patro, liberigas Hari-on kaj invitas lin al sia senmugla hejmo, kie Hari finpasos sian someran ferion. Hari retrankviliĝas: li povas kalkuli je siaj amikoj.

Ekde la ricevo de la bezonotaj libroj en Hogvarto, *Weasley* kaj Hari tuj iras al Diagona aleo, negoca strato kaŝita en la koro de Londono. Ili tien iras per la forfuma pulvoro, kaj pro malbona prononco dum la sorĉalvoko, Hari vojeraras kaj transiĝas al Nokturpa aleo, misfama strato kie troviĝas ĉiaspecaj fiuloj. Feliĉe, Hari renkontas Hagrid-on, kiu kondukas lin al pli sekura loko. Hari baldaŭ retrovas *Weasley* kaj renkontas Hermionon, sian grandan amikinon.

Okaze de sia butikumado, Hari, kune kun siaj amikoj, renkontas sian estontan instruiston, *Gilderoy Lokhart*, fanfaronulon, kies grandfaroj estas disfamaj. Kaj baldaŭ okazas renkontiĝo kun *Malfoy*, granda malamiko de Hari kaj de *Weasley* kaj baldaŭ la du patroj de la familioj ekinterbatalas.

Sed jam venas la tempo por entrajniĝi en la Hogvartan Ekspreson en la platformo 9¾. Kiam Hari kaj Ron restas finfine solaj, ili provas eniri la platformon inter la platformoj 9 kaj 10, sed surprizege malsukcesas. Desperita, Ron ekpensas pri la fluganta aŭto...

## Terminaro 
### Ĉapitroj 
### Uloj 
### Lokoj kaj aĵoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Mitologia strukturo de la verko (angle) 
* Inventaritaj eraroj de la libro (angle)

Kategorio:Harry Potter
Kategorio:Romanoj de 1998
Musmato

dekstra|250px|eta|Musmato kun kuseneto
**Musmato** estas negranda plasta mato sternata sub muson por ke ĝi ne misglitu dum la trenado.

Musmatoj estas uzataj por protekti la tablon je kiu vi uzas la muson kaj pligrandigas la komforton, ĉar la bazo estas glata kaj pura. Ankaŭ musmato helpas eviti la kolektadon de malpuraĵoj kaj polvo; ĉefe grava por la tradiciaj, ne-optikaj musoj.

La uzo de musmato estas nepra, se la tablo sur kiu la muso estas uzata estas maloportuna pro teksturo aŭ koloro; alikaze ĝi estas malnepra, ĉefe por modernaj musoj.

Ekzistas ankaŭ musmatoj kiuj havas specialan kuseneton je la antaŭa flanko por eviti la trouzan brakan malsanon.

## Fontindiko 
* Musmato en Komputada Leksikono

Kategorio:Komputila aparataro
Yomiuri Shimbun

La ***Yomiuri Shimbun*** ('''''*** [jomiuri ŝimbun]; en titolo sur papero ) estas japana taggazeto, eldonata de la AK **Yomiuri Shimbun Tokyo Honsha** (Tokio), la AK **Yomiuri Shimbun Osaka Honsha**(Osako) kaj la AK **Yomiuri Shimbun Seibu Honsha*' (Fukuoka).
Ĝi estas unu el la kvin tutlandaj tagĵurnaloj en Japanio; la aliaj kvar estas la *Asahi Shimbun*, la *Mainichi Shimbun*, la *Nihon Keizai Shimbun*, kaj la *Sankei Shimbun*.

Ĝi estis fondita en 1874. En 2002, Guinness-libro de rekordoj registris ĝin kiel *Highest Daily Newspaper Circulation* (la plejmultaeldonokvanta ĉiutaga taggazeto), la sumo de matenaj kaj vesperaj eldonoj estas 14 323 781. *Yomiuri Shimbun* speciale kontraktas kun brita taggazeto The Times.

## Eksteraj ligiloj 
* Yomiuri Online (Japanlingve, Anglalingve)

Kategorio:Japanaj gazetoj
Hela

**Hela** havas diversajn signifojn:

***Humura Esperantista Libera Aranĝo**
***Hela** estas germana nomo de urbo Hel en Pollando.
***Hela** ĝenerale estas adjektivo, senco de kiu estas ke estas granda kvanto de lumo, aŭ iu aĵo eligas aŭ povas eligi grandan kvanton de lumo. Vidu en hela nebulozo, malhela nebulozo.
* **Hela** aŭ Hel (mitologio) estas en la ĝermana mitologio la nomo kaj de malsupra mondo kaj ankaŭ de ĝia regantino.
Av

La literkombino **AV** havas plurajn signifojn:

***av** estas laŭ normo ISO 639 lingva kodo de la avara lingvo.
***AV** estas kodo de provinco Avellino de Italio.
Ab

La literkombino **AB** havas plurajn signifojn:
***ab** estas laŭ normo ISO 639 lingva kodo de la Abĥaza lingvo.
***AB** kiel deksesuma nombro (kutime ĝi estas skribita kiel **ab16**, **AB16**, **0xab**, **0xAB**, **0abh**, **0ABh**) egalas al dekuma nombro 171.
Cb

La literkombino **CB** havas plurajn signifojn:

* **CB** estas kodo de provinco Campobasso de Italio.
* **CB** kiel deksesuma nombro (kutime ĝi estas skribita kiel **cb16**, **CB16**, **0xcb**, **0xCB**, **0cbh**, **0CBh**) egalas al dekuma nombro 203.
Ct

La literkombino **CT** havas plurajn signifojn:

* **CT** estas Konetikuto - usona ŝtato.
* **CT** estas kodo de provinco Catania de Italio.
Di

La literkombino **DI** havas plurajn signifojn:

***Di** estas mallongigo de dimanĉo.
***Di** estas mallonga formo de persona nomo Diana.
***DI** estas unu el registroj de komputila procesoro 8086 kaj ĝiaj heredantoj.
***di-** estas radiko de vorto "dio" en Esperanto.
Bl

La literkombino **BL** havas plurajn signifojn:
* **BL** estas kodo de provinco Belluno de Italio.
* **BL** estas unu el registroj de komputila procesoro 8086 kaj ĝiaj heredantoj.
* **BL** estas la oficiala mallongigo kaj aŭtomobilsimbolo de Kantono Bazelo Kampara en Svislando.
* **BL** estas la mallongigo pri "bonalingvo.info" por elekti vortojn de la bona esperanta lingvo ansatataŭ ne utilaj neologismoj.
* **BL** estas mallongigo de *Boylover* (ankaŭ literumita *BoyLover* aŭ *Boy-Lover*) angle signifanta pederastion.
* **BL** estas mallongigo de ''Boys' Love* (ankaŭ konata *Yaoi* aŭ *Shōnen-ai'') japane signifanta pederastion. Vidu ankaŭ Samseksemo en Japanio.
* **BL** estas laŭ normo ISO 3166 landokodo de Saint-Barthélemy.
* **.bl** estas nacia domajno de la alta nivelo de Saint-Barthélemy.
Dx

La literkombino **DX** havas plurajn signifojn:
***DX** estas unu el registroj de komputila procesoro 8086 kaj ĝiaj heredantoj.
***DX** en amatora radio estas mallongigo de Longdistanca kontakto priskribanta malproksiman, maloftan aŭ interesan radiostacion.
Fe

La literkombino **FE** havas plurajn signifojn:
*En Esperanto **FE** estas mallongigo por «Fundamenta Ekzercaro».
***Fe** estas simbolo por fero en kemio.
***FE** kiel deksesuma nombro (kutime ĝi estas skribita kiel **fe16**, **FE16**, **0xfe**, **0xFE**, **0feh**, **0FEh**) egalas al la dekuma nombro 254.
***FE** estas kodo de provinco Ferrara de Italio.
Fg

La literkombino **FG** havas plurajn signifojn:

* **fg** estas komandlinia komando de komputila operaciumo UNIX.
* **FG** estas kodo de provinco Foggia de Italio.
Ot

La literkombino **OT** havas plurajn signifojn:
***-ot-** estas sufikso en Esperanto.
***OT** estas kodo de provinco Olbia-Tempio de Italio.
Ra

La literkombino **Ra** havas plurajn signifojn:
* **Ra** estas simbolo por radiumo je kemio.
* **RA** estas kodo de provinco Ravenna de Italio.
* **Ra** estas Egipta dio Reo.
* **Ra** estas provinco de Fiĝio.
* Vitamino A (ankaŭ konata kiel retinola acido)
* RA0 ĝis RA4 estas grandecoj de papero laŭ ISO 217.
* reŭmata artrito, malsano de la artikoj
* **Ra** estas duona tono sub Re laŭ Solfeĝo (muzika sistemo).
* Ra estas odia litero.
* Ra (araba litero)
* En redaktado de vikipedio, **ra** estas mallongigo por rastrumero, unu el la multaj punktetoj kiuj komponas rastruman bildon, kaj post nombro signas kiom granda la bildo finfine aperos sur la ekrano de spektanto - 20ra estas kompare eta simbolo, ekzemple flageto antaŭ landonomo, kaj 1000ra estas taŭga por vasta panorama foto. En la angla lingvo, la koresponda mallongigo estas "px", mallonge por *pixel* (kunmetita el *pix* por *picture*, bildo kaj *el* por elemento - la vorto do signifas bild-elemento aŭ bildero).
:Do: `` iĝos .
Rc

La literkombino **RC** havas plurajn signifojn:
* **RC** estas mallongigo kiu priskribas elektran cirkviton kiu konsistas el rezistancilo kaj kondensatoro; *RC* kiel produto de *R* kaj *C* estas formulo kiu priskribas la karakterizan tempon de ĉi tiu cirkvito.
* **.rc** estas finaĵo de dosiernomo de teksta dosiero kiu enhavas fontan kodon de rimedoj de programo por Vindozo.
* **RC** estas kodo de provinco Reggio Calabria de Italio.
Rg

La literkombino **RG** havas plurajn signifojn:

* **Rg** estas simbolo por rentgenio je kemio.
* **RG** estas kodo de provinco Ragusa de Italio.
* **Rg** estas simbolo de rango (matrico) en lineara algebro.
Rf

La literkombino **RF** havas plurajn signifojn:
***Rf** estas simbolo por ruterfordio je kemio.
***RF** estas mallongigo de radiofrekvenco pri radioondo.
***RF** estas mallongigo de Rusia Federacio.
****RF*** estas frança mallongigo de *République Française* (Franca Respubliko).
Rs

La literkombino **RS** havas plurajn signifojn:

***RS kodo** estas kodo kiu estas sendata dum la amatora radia komuniko kaj enhavas informon pri ricevata de la alia stacio signalo.
***RS** estas laŭ normo ISO 3166 landokodo de Serbio.
***.rs** estas nacia domajno de la alta nivelo de Serbio.
* **RS** estas brazila kodo por la subŝtato  (*Rio Grande do Sul*).

Krome,
***RS-232**, **RS-422**, **RS-485** estas sekvencaj interfacoj uzataj en elektroniko kaj komputiko.
Ludoviko Ariosto

**Ludoviko ARIOSTO** ([ludoVIko aRJOsto] ; naskiĝis la 8-an de septembro 1474 en Reggio nell'Emilia, mortis la 6-an de julio 1533 en Ferrara) estis grava itala poeto. Lia plej fama verko estis la oktavforma poemo *Orlando Furioso*, eldonita en la jaro 1516.

Ariosto estis kreditita ke li estis la kreinto de la esprimo "*humanismo*" (en la itala, *umanesimo*) por elekti fokusiĝi al la fortoj kaj potencialo de la homaro, anstataŭ nur al ĝia rolo kiel subulo al Dio. Ĉi tio nova aliro kaj pensmaniero kondukis al renesanca humanismo.

Lia patro Niccolò Ariosto estis Ĉefo de la urbo de Reggio Emilia, en la nuna Emilio-Romanjo.
Ludoviko estis tre interesata pri poezio ekde sia juneco, sed lia patro devigis lin studi juron.
Post kvin jaroj de juraj studoj, instigita de Gregorio el Spoleto, Ariosto komencis studi la klasikajn latinlingvajn aŭtorojn de renesanco, tamen, post nelonge Gregorio estis devigita iri al Francujo kiel instruisto de Francesco Sforza.

La patro de Ludoviko mortis post nelonge, tial la juna poeto devis okupiĝi pri la tuta familio.
Malgraŭ ĉio, li povis skribi iujn prozajn komediojn kaj poeziaĵojn.

Iuj de tiuj vere plezurigis la kardinalon Ippolito d'Este, kiu prenis la junan poeton sub sia protektado kaj gastigis lin en sia palaco.

En tiu periodo li verkis la plej faman el siaj verkoj: "Orlando Furioza", kiun li dediĉis al la kardinalo kaj lia familio; malgraŭ tio, la kardinalo estis vere avara kun li (Ariosto mem diris ke la familio d'Este ne aprezis lin multe) kaj li ricevis nesufiĉan pension pri ĉi tiu verko.

Tial kiam la kardinalo devis iri al Hungarujo en la jaro 1518 la poeto rifuzis sekvi lin, kaj pasis sub la protektado de Alfonso d'Este duko de Ferrara kaj frato de la kardinalo.

Alfonso sendis lin kiel reganto en la provinco de Garfagnana.

Tiu provinco estis vere sovaĝa kaj nesana, tie Ariosto restis, vere malkontenta, dum tri jaroj.

Li revenis al Ferrara, kaj tie mortis la 6-an de julio 1533.

Kategorio:Latinlingvaj verkistoj
Sp

La literkombino **SP** havas plurajn signifojn:
* **SP** estas brazila kodo por la subŝtato  (*São Paulo*). 
* **SP** estas kodo de provinco La Spezia de Italio.
* **SP** estas unu el registroj de komputila procesoro 8086 kaj ĝiaj heredantoj.
* **SP** estas la mallongigo de Socialista Partio, (inter aliaj, Socialisma Partio de Svislando).
* **S&P**, la usona financa firmao Standard & Poor's.
Listo de la municipoj de Alagoaso

Listo de la **102** municipoj en la subŝtato  de :
eta|dekstra|350px
eta|dekstra|350px|Flago de *Alagoaso*

## A 
* Água Branca
* Anadia
* Arapiraca
* Atalaia

## B 
* Barra de Santo Antônio
* Barra de São Miguel
* Batalha
* Belo Monte
* Belém
* Boca da Mata
* Branquinha

## C 
* Cacimbinhas
* Cajueiro
* Campestre
* Campo Alegre
* Campo Grande
* Canapi
* Capela
* Carneiros
* Chã Preta
* Coité do Noia
* Colônia Leopoldina
* Coqueiro Seco
* Coruripe
* Craíbas

## D 
* Delmiro Gouveia
* Dois Riachos

## E 
* Estrela de Alagoas

## F 
* Feira Grande
* Feliz Deserto
* Flexeiras

## G 
* Girau do Ponciano

## I 
* Ibateguara
* Igaci
* Igreja Nova
* Inhapi

## J 
* Jacaré dos Homens
* Jacuípe
* Japaratinga
* Jaramataia
* Jequiá da Praia
* Joaquim Gomes
* Jundiá
* Junqueiro

## L 
* Lagoa da Canoa

## M 
* Maceió
* Major Isidoro
* Mar Vermelho
* Maragogi
* Maravilha
* Marechal Deodoro
* Maribondo
* Mata Grande
* Matriz de Camaragibe
* Messias
* Minador do Negrão
* Monteirópolis
* Murici

## N 
* Novo Lino

## O 
* Olho d'Água Grande
* Olho d'Água das Flores
* Olho d'Água do Casado
* Olivença
* Ouro Branco

## P 
* Palestina
* Palmeira dos Índios
* Pão de Açúcar
* Pariconha
* Paripueira
* Passo de Camaragibe
* Paulo Jacinto
* Penedo
* Piaçabuçu
* Pilar
* Pindoba
* Piranhas
* Poço das Trincheiras
* Porto Calvo
* Porto de Pedras

## Q 
* Quebrangulo

## R 
* Rio Largo
* Roteiro

## S 
* Santa Luzia do Norte
* Santana do Ipanema
* Santana do Mundaú
* São Brás
* São José da Laje
* São José da Tapera
* São Luís do Quitunde
* São Miguel dos Campos
* São Miguel dos Milagres
* São Sebastião
* Satuba
* Senador Rui Palmeira

## T 
* Tanque d'Arca
* Taquarana
* Teotônio Vilela
* Traipu

## U 
* União dos Palmares

## V 
* Viçosa

Alagoaso
Oswald von Wolkenstein

**Oswald von Wolkenstein**  (naskiĝis en 1377 (?) en la Pustera valo en Tirolo (hodiaŭ Sudtirolo), mortis la 2-an de aŭgusto 1445 en Merano) estis vaganta kantisto kaj komponisto de malfrua mezepoko. Lia verko supozigas jam la komenciĝon de la renesanco. Li estis la plej grava poeto de la germanlingva literaturo en la 15-a jarcento.

Osvaldo devenas de tirola nobelaro. Li komencis aventuran migradon kiel kavaliro, kiu lin portis tra vastaj partoj de Eŭropo, verŝajne eĉ al Palestino kaj Egiptio. Kaŭze de la morto de sia patro, li reiris Tirolon. En 1421 li estis en prizono kaŭze de malpaco pri heredaĵo. Post tio li partoprenis sub reĝo Sigismundo en pluraj militiroj. Sekvis unu jaro de militkaptiteco. En maljuneco li havis diversajn postenojn en Tirolo.

La verkoj de Osvaldo konsistas entute de preskaŭ 130 kantoj kaj du rimaj paroladoj. La poezio pritraktas grandparte temojn pri amuzo kaj amo, sed ankaŭ politikajn kaj kortegajn temojn. La liriko de Osvaldo estas karakterizata unuflanke de la kortega amkanto (*Minnesang*), aliaflanke de subjektivaj, aŭtobiografiaj trajtoj. Liaj melodioj estas plene konservemaj. Ili estis parte jam polifonaj.

## Vidu ankaŭ 
* 8316 Wolkenstein, asteroido kun lia nomo
* Karl Kurt Klein
* Anton Schwob

Kategorio:Renesancaj komponistoj
Kategorio:Mezepokaj amkantistoj
Kategorio:Germanaj diplomatoj
Kategorio:Germanaj verkistoj de la 14-a jarcento
Kategorio:Germanaj verkistoj de la 15-a jarcento
Kategorio:Germanaj poetoj de la 14-a jarcento
Kategorio:Germanaj poetoj de la 15-a jarcento
Kategorio:Tirolanoj
Tp

La literkombino **TP** havas plurajn signifojn:
* **.tp** estas malnova nacia domajno de la alta nivelo de Orienta Timoro.
* **TP** antaŭ 2002 estis laŭ normo ISO 3166 landokodo de Orienta Timoro.
* **TP** estas kodo de provinco Trapani de Italio.
Ĉina lankrura krabo

La **ĉina lankrura krabo** aŭ ĉina lanpinĉila krabo (*Eriocheir sinensis*) estas krabo, kiu disvastiĝis sur la tuta mondo el Ĉinio.

Ĝi havas mallongan kaj tre fortan pinĉilon. Ĝi nutras sin ĉefe per moluskoj, helikoj, konkoj, sed kelkfoje kaptas eĉ fiŝojn, aliajn krustacojn.

La ĉina lanpinĉila krabo povas demeti unufoje eĉ unu milionon da ovoj. Ĝi povas migri eĉ 1.500 km en jaro, disvastiĝis per la balasta akvo de la transoceanaj ŝipoj.

La besto danĝerigas eĉ la homon, ĉar povas malsanigi homon je morta pulmomalsano, ĝi mem infektiĝas post manĝo de iu tropika heliko.

Kategorio:Kraboj
Kategorio:Palearktisa faŭno
UV

La literkombino **UV** havas plurajn signifojn:
*En la Esperanta literaturo **UV** estas mallongigo de «Universala Vortaro».
***UV** estas mallongigo de Ultraviola radiado.
***uV** estas surogata simbolo de mezurunuo mikrovolto, t.e. 10−6 voltoj — la ĝusta formo estas **μV**.
Ur

La literkombino **UR** havas plurajn signifojn:
***ur** estas laŭ normo ISO 639 lingva kodo de la Urdua lingvo.
***Ur (urbo)** estis antikva urbo de suda Mezopotamio.
***UR** estas la oficiala mallongigo por Kantono Urio en Svislando.
***Ur (Pyrénées-Orientales)** estas komunumo en departemento Pyrénées-Orientales, Francio.
Vb

La literkombino **vb** havas plurajn signifojn, inter aliaj:
***VB** estas kodo de provinco Verbano Cusio Ossola de Italio.
***VB** estas mallonga nomo de Visual Basic - sistemo de programado en lingvo Basic.
***VB** estas kodo de Distrikto Vogelsberg en Hesio, Germanio
***VB** estas Vordingborg, komunumo en Danio
Vt

La literkombino **VT** havas plurajn signifojn:
***VT** estas Vermonto - usona ŝtato.
***VT** estas kodo de provinco Viterbo de Italio.
***VT-52** estas klasika modelo de teksta konzolo, ĝia sistemo de komandoj estas bazo de tiu de operaciumo UNIX.
Vv

La literkombino **VV** havas plurajn signifojn:
***VV** - por duobla litero "V" en la latina alfabeto estas litero W ( w ).
***VV** estas kodo de provinco Vibo Valentia de Italio.
Fuengirola

eta|260px|dekstra|Marbordo en Fuengirola
**Fuengirola** [fweŋxiˈɾola] estas granda urbo kaj komunumo je la Costa del Sol (Suna Marbordo) en suda Hispanio en la provinco Málaga Andaluzio. Ĝi estas grava turistejo, kun pli ol 8 km da plaĝoj, kaj havas mezepokan maŭran fortikaĵon. Simile al la plej granda parto de ĉi tiu marbordo, ĝi havas konsiderindan urban disvolviĝon kun altaj apartementaroj.

La areo havas subtropikan mediteranean klimaton, kun jara averaĝa temperaturo de .

## Vidindaĵoj en Fuengirola 
* Sohail Kastelo (Araba kastelo)
* Haveno
* Bestoĝardeno

## Famuloj
* Julio Anguita

## Vidu ankaŭ 
* Fuengirola (stacidomo)
* Carvajal (stacidomo)
* Los Boliches (stacidomo)
* Torreblanca del Sol (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo


Kategorio:Hispanio
Kategorio:Urboj de Hispanio
Ds

La literkombino **DS** havas plurajn signifojn:

***Ds** estas simbolo por darmŝtatio je kemio.
***DS** estas unu el registroj de komputila procesoro 8086 kaj ĝiaj heredantoj.
Arecibo

**Arecibo**  estas municipo en Porto-Riko, situanta ĉe la norda marbordo de la insulo. Fine de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kvankam rekte ĉe la maro, la bordo kompreneble situas je la marnivelo, tamen mezume la tuta municipa teritorio situas  metrojn super la marnivelo. Borde de rivero, kiun la indianoj nomis Abakoa, situis indiĝena vilaĝo regata de kaciko (estro) nomata *Arasibo* aŭ *Aresibo*, de kiu deriviĝas la nuna nomo; iuj negas lian ekziston, sed certeco ne estas.

eta|maldekstra|300ra|

## Bazaj informoj 
* Latitudo: 18º 28' 27" N
* Longitudo: 66º 42' 57" U

Proksime de Arecibo troviĝis radioteleskopo, observejo por esplorado de la jonosfero kaj radia/radara observejo de NAIC (Nacia Astronomia kaj Jonosfera Centro). Ĝi esploras la kosmon per analizo de ricevataj radio-signalo, sed ankaŭ aktive radias al proksimaj planedoj (radara tekniko). En 1974 ĝi elsendis la Arecibo-mesaĝon.

## Eksteraj ligiloj 
* plej bazaj informoj (, , ,  kaj )

Kategorio:Urboj de Porto-Riko
Listo de 3-literaj kombinaĵoj

Ĉi tie estas listo de ĉiuj eblaj kombinaĵoj el 3 latinaj majusklaj literoj.

La kombinaĵoj entute estas 17576 (26 × 26 × 26).

Ĝenerale artikolo pri ĉiu kombinaĵo devas havi tute majusklan titolon.

* Listo de 3-literaj kombinaĵoj ekde AAA ĝis DZZ
* Listo de 3-literaj kombinaĵoj ekde EAA ĝis HZZ
* Listo de 3-literaj kombinaĵoj ekde IAA ĝis LZZ
* Listo de 3-literaj kombinaĵoj ekde MAA ĝis PZZ
* Listo de 3-literaj kombinaĵoj ekde QAA ĝis TZZ
* Listo de 3-literaj kombinaĵoj ekde UAA ĝis XZZ
* Listo de 3-literaj kombinaĵoj ekde YAA ĝis ZZZ

## Vidu ankaŭ 
* Listo de 2-literaj kombinaĵoj

3
Piergiorgio Welby

**Piergiorgio WELBY** ([pjer**ĝor**ĝo **ŭel**bi] ; naskiĝis la 26-an de decembro 1945 en Romo, mortis la 20-an de decembro 2006 en Romo) estis itala poeto, radikalulo kaj kiu luktis por rajto de eŭtanazio.

Li suferis je muskola malkonstruo, kaj vivtenis lin ekde 1997 nur spiriga aparato kaj nutrigaj maŝinoj. Li povis tiutempe komuniki nur per okulmovoj tra komputilo.

Li skribis leteron en septembro 2006 al la tiama itala prezidento, Giorgio Napolitano, en kiu li petis "pacon por la turmentata kaj kripligita korpo". Tiu letero ekigis en Italio akran diskuton pri eŭtanazio. La urba juĝistaro rifuzis lian peton la , ĉar la itala leĝaro ne agnoskas eŭtanazion kiel rajton. Kelkajn tagojn poste (la ) la anestezia kuracisto Mario Riccio deŝaltis la spirigan aparaton, kaj tiel Welby mortis.

## Vidu ankaŭ 
* Terri Schiavo
BitTorento

**BitTorrent** estas nomo de samtavola dosierdisŝuta protokolo, kaj libera bitvara realigo de tiu protokolo, kaj poste de alia nelibera realigo. La protokolo estis originale kreita de programisto *Bram Cohen* (d:Q318489), kaj nun zorgata de firmao *Bittorrent*. Bittorrent estis kreita por distribui grandajn kvantojn da datenoj tra la mondo, sen malŝpari multe da konekteco. *CableLabs* (d:Q5015618), esplora neprofitcela organizaĵo de la Nordamerika kabla industrio, kredas ke Bittorrent reprezentas 55 % de ĝia elsenda trafiko.

## Klientoj 
La unua Bittorrent-kliento estis verkita per Python. Ĝia fontkodo, ekde la versio 4.0, estas eldonita sub licenco *Bittorrent Open Source License*, kiu estas bazita sur la *Jabber Open Source License*.

Aliaj versioj estis sub permesilo de MIT aŭ GNU GPL.

La versio 6.0 estas mallibera kaj farita el la mallibera programo uTorrent.

### Aliaj 
Ekzistas pluraj kongruaj klientoj, skribitaj per pluraj programlingvoj, kiuj funkcias ĉe pluraj komputilplatformoj.

Jen kelkaj plene liberaj popularaj klientprogramoj:
* Aria2 (komandlinia)
* BitTornado
* Deluge
* KTorrent (por KDE)
* Transmission (nur por uniksecaj operaciumoj)

## Vidu ankaŭ 
* Individua repreno
* Samtavola ŝutado
* BitChute
* Jamendo disponigas elŝuteblan muzikon ankaŭ per BitTorrent

* Serĉilo de Google rifuzas dum tajpado aŭtomatan kompletigon de vortoj kiel «torrent», *Vikinovaĵoj*, la 28-a de januaro 2011.

Kategorio:Ret-komunikaj protokoloj
Eileen Agar

**Eileen Forrester Agar** (naskiĝinta en 1899 - mortinta en 1991) estis brita artistino kuniĝinta kun la superrealisma movado.

Ŝi naskiĝis en Bonaero al skota patro kaj usona patrino. La familio translokiĝis al Londono en 1911. Ŝi kunfondis la Brita Superrealista Grupo en 1936 kaj partoprenis la Londonan Internacia Superrealistan Ekspozicion de tiu jaro.

Ŝi geedziĝis kun la hungara verkisto Josef Bard en 1940.

Kategorio:Superrealismo
Justica Palaco de Parizo

300px|eta|Justica Palaco de Parizo
La **Justica Palaco de Parizo** (franclingve *Palais de Justice de Paris*) estas la ĉefa tribunalo de Parizo, la ĉefurbo de Francio. Ĝi troviĝas sur la insulo Cité kaj apud la katedralo Notre-Dame-de-Paris, en la historia centro de la urbo.

La tribunalo estis konstruita sur la loko de la eksa reĝa palaco de Ludoviko la 9-a (Sankta Ludoviko). El tio, nur la belega Sainte-Chapelle restas, meze de la interna korto de la tribunalo.

La sama konstruaĵo ankaŭ entenas la eksan prizonon Conciergerie, hodiaŭ muzeon. La prizono restas famkonata, precipe ĉar tie la reĝino Marie-Antoinette estis enkarcerigita antaŭ sia ekzekuto per gilotino.

## Eksteraj ligiloj 
* **(fr)** Vizitu la Justican Palacon  (oficiala TTT-ejo)

Kategorio:Juro en Francio
Kategorio:Monumentoj de Parizo
Hôtel-Dieu de Parizo

dekstra|eta|Hôtel-Dieu de Parizo
**Hôtel-Dieu** (esperante «hotelo de Dio») estas hospitalo en la 4-a arondismento de Parizo sur la insulo Cité.

Fondita en 651 de Sankta Landry, episkopo de Parizo, la Hôtel-Dieu de Parizo restas ĝis hodiaŭ simbolo de karitato kaj gastamo. Ĝi estis la sola malsanulejo de Parizo ĝis la Renesanco.

La malsanulejo estis konstruita sur la maldekstra bordo de la insulo Cité, ekde la 7-a jarcento ĝis la 17-a jarcento. Nova konstruaĵo anstataŭis la malnovan malsanulejon je la 19-a jarcento, okaze de la granda renovigo de Parizo far la barono Haussmann.

Inter la famaj kuracistoj aŭ serĉistoj, kiuj laboris en la malsanulejo, oni povas mencii Bichat, Dupuytren, Desault, Récamier, Cholmen, Dieulafoy aŭ Trousseau.

La Hôtel-Dieu estas hodiaŭ administrita de Assistance publique – Hôpitaux de Paris (AP-HP).

## Historio 
## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala TTT-ejo

Kategorio:Malsanulejoj de Parizo
Tuilerioj

**Tuileries** (esperante "Tuilerioj") estas la nomo de kvartalo en Parizo. Ĝi situas en la 1-a arondismento, inter la palaco Luvro, la placo de la Konkordo, la strato Rivoli kaj la Sejno. Ĝi estas nun vasta publika ĝardeno, sed antaŭe troviĝis tie reĝa palaco, hodiaŭ detruita.

## Ĝardeno 
eta|maldekstre|La granda akvujo de la ĝardeno.
[eta|maldekstre|La palaco kaj la ĝardeno Tuileries, je la [17-a jarcento.]]
La ĝardeno Tuileries () estas la plej malnova kaj la plej vasta francmaniera ĝardeno de Parizo. Ĝi entenas multajn akvujojn aŭ statuojn. La ĝardeno estis dekoraciita de André Le Nôtre en 1664, pro peto de Jean-Baptiste Colbert, la ministro de Ludoviko la 14-a.

La ĝardeno disponas multnombrajn senpagajn seĝojn por la turistoj aŭ la promenistoj.

## Vidu ankaŭ 
* Palaco Tuilerioj
* Tuileries (pariza metrostacio)
* Les Tuileries (stacidomo), svisa fervoja stacidomo

## Eksteraj ligiloj 
* **(fr)** Bildoj de la ĝardeno kaj de la statuoj

## Fontoj 
* Paul-Yves Sébillot, *Folklore et curiosités du vieux Paris*, Éd. Maisonneuve et Larose, 2002.
* *Guide de Paris mystérieux*, Éd. Tchou, 1985.
* Nathalie Tournillon, *Légendes et récits de Paris*, Éd. Ouest-France. 
* Imbert de Saint-Amand, *Les souveraines des Tuileries*, Éd. Marne. 
* *Histoire du Louvre et des Tuileries*, Éd. Jean de Bonnot.

Kategorio:Kvartaloj de Parizo
Kategorio:Parkoj aŭ ĝardenoj de Parizo
Kliper

eta|dekstra|240px|Grafiko pri Kliper
**Kliper** estas planita reuzebla kosmoŝipo de la rusa kosmofirmao RKK Energija. Oni komence planis ĝin kiel posteulon de kosmoŝipo Sojuz, sed la rusa registaro decidis ne apogi la esploron, evoluigojn de Kliper meze de 2006. La registaro volas pluevoluigi la Sujuz-ojn en kunlaboro kun ESA.

Oni taksas la necesan koston de Kliper ĉ. 1,1 miliardoj da usonaj dolaroj.

## Datenoj 
Kategorio:Kosmoŝipoj
Triumfa Arko de Parizo

La **Triumfa Arko** () estas monumento de Parizo lokita centre de la placo Charles de Gaulle, je la okcidenta fino de la avenuo de la Elizeaj Kampoj. Ĝi estas parto de la granda okcidenta-orienta akso de Parizo, ekde la palaco Luvro ĝis la kvartalo La Défense. La alto de la monumento estas proksimume 52 metroj, kaj la larĝeco estas 45 metroj. Ĝi estas la dua plej granda moderna triumfa arko de la mondo (la plej vasta troviĝas en Meksiko).

eta|Tombo de la Nekonata Soldato.

La Triumfa Arko estas unu el la plej famaj monumentoj de Parizo. Ĝi estis mendita en 1806, post la venko de Austerlitz fare de la imperiestro Napoléon Bonaparte. La monumento estis tiel grandega kaj kompleksa, ke ĝia konstruado ne finiĝis antaŭ la reĝado de Ludoviko-Filipo, en 1833-1836. La Monumento estas malfermita ĉiutage de 10:00 a.m. ĝis 10:30 p.m.

## La Triumfa Arko en Esperanto 
eta|Triumfa parado antaŭ la Triumfa Arko.

En la kvina kanto de la verko de Abel Montagut nome *Poemo de Utnoa* okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo Noa) pere de la drogo *anoŭdo*. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto Valmikio kiu montras al li la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, el Ĉina Murego al insulo Srilanko. Poste aperas la japana pentristo Hokusajo kiu siavice montras aliajn mirindaĵon el Azio. Kaj poste venas la vico de Fidiaso, kiu montras mirindaĵojn el suda kaj centra Eŭropo kaj la venonta ĉiĉerono estas Maria Sklodovska, kiu montros al Utnoa la mirindaĵojn de centra kaj orienta Eŭropo. Jen kiel ŝi prezentas Parizon kun kvar grandaj vidindaĵoj el kiuj nur aludoj al Luvro kaj al Versajlo, dum pli atentaj priskriboj al la Ejfelturo kaj al la Triumfa Arko:

## Notoj 
Kategorio:Monumentoj de Parizo
Kategorio:Triumfarkoj
Hotelo Crillon

La **hotelo Crillon** () estas unu el la plej malnovaj kaj luksaj hoteloj de la tuta mondo. Ĝi troviĝas en Parizo sur la placo de la Konkordo, iomete antaŭ la eko de la avenuo de la Elizeaj Kampoj.

La hotelo entenas 103 ĉambrojn, kaj konsistigas unu el la du samaspektaj konstruaĵoj lokitaj je la du flankoj de la *rue Royale*, starigitaj en 1758 de la arkitekto Louis-François Trouard (pro mendo de Ludoviko la 15-a).

La konstruaĵo devis origine esti oficiala loko, sed rapide fariĝis luksa hotelo. Ĝi estis akirita en 1788 de la grafo de Crillon, nur iomete antaŭ la franca revolucio de 1789. La familio de la grafo reakiris la hotelon post la revolucio kaj konservis ĝin ĝis 1907, kiam la konstruaĵo spertis grandan renovigon far la arkitekto Gabriel-Hippolyte Destailleur.

centra|eta|280px|La hotelo Crillon, maldekstre de la fontano

## Vidu ankaŭ 
* Premio Femina

## Eksteraj ligiloj 
* TTT-ejo de la hotelo

Crillon
Kategorio:Hoteloj en Francio
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1750-1759
Kategorio:Aperis en 1758
Crillon

* **Crillon** estas franca komunumo en la departemento Oise.
* La **hotelo Crillon** estas fama luksa hotelo de Parizo.

## Vidu ankaŭ 
***Crillon-le-Brave** estas franca komunumo en la departemento Vaucluse.
Krokuso

eta|180px|Krokusoj sur herbejo
alternative=Illustration Crocus vernus0.jpg|eta|Illustration Crocus vernus0
alternative=Ilustracja|eta|Morfologia (szafran uprawny)
**Krokuso** (*Crocus*) estas genro el la planta familio iridacoj (*Iridaceae*). La genro entenas ĉ. 75 speciojn, malaltajn herbojn kun bulbosimila tigotubero kaj elbazaj linioformaj folioj havantajn blankecan mezan strion. Ili havas ĝenerale unu (ĉe kulturformaj pluraj), mallonge pedunklajn florojn, kiuj havas longan koroltubon kaj ses ovalajn volbajn petallobojn, tri stamenojn kaj unu stiluson kun plurpartiĝinta stigmo.
eta|180px|maldekstra|Diverskoloraj krokusoj
eta|180px|Printempaj krokusoj
[250px|eta|La florantaj krokusoj ĉe monto [Turbacz (en montaro Gorce, Pollando]]
Ĝi estas hejme en la Alpoj, Suda Eŭropo kaj ĉe Mediteraneo. Oni ofte plantas ĝin kiel ornamplanton pro la koloraj fruprintempaj kaj aŭtunaj floroj.

Unu specio estas konata kiel (kutima, ordinara) safrano (*Crocus sativus*), kies oranĝflavajn stigmojn oni uzas por kolorigi, gustigi kaj kuraci. Ĝi venas el okcidenta Azio.

* Printempa krokuso (*C. vernus*) kreskas en la Alpoj kaj servis por multaj hibridplantoj.
* Ora aŭ flava krokuso (*C. flavus*) kreskas en sudorienta Eŭropo, sur ŝtonaj deklivoj.
* Duflora krokuso (*C. biflorus*) estas ŝatata printempa florplanto el la Mediteraneo.
* Diverskolora krokuso (*C. versicolor*)
* Blanka krokuso (*C. albiflorus*)
* Karpata krokuso (*C. heuffelianus*)
* Ilira krokuso (*C. tommasinianus*)
* Libia krokuso (*C. boulosii*), endemia el Al Ĝabal Al Aĥdar en Libio.

## Vidu ankaŭ 
* Mediteraneaj sekaj duonarbaroj kaj stepo
* 1220 Krokuso

Kategorio:Iridacoj
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Hotelo Ritz (Parizo)

[250px|eta|Hotelo Ritz sur [Placo Vendôme]]
[eta|250px|La hotelo je la ĝardena flanko, far [Pierre-Georges Jeanniot (1848-1934).]]
La **hotelo Ritz Paris** estas luksa hotelo de Parizo. Ĝi troviĝas sur la placo Vendôme, kaj estis inaŭgurita je la 1-a de junio 1898 far César Ritz. La konstruaĵo datiĝas de la eko de la 18-a jarcento, kaj estis origine privata domego.

La fasadon oni ŝuldas al Jules Hardouin-Mansart. Danke al César Ritz kaj al la ĉefkuiristo Auguste Escoffier, la hotelo rapide fariĝis simbolo de lukso, diligentita servico kaj prestiĝa kuirarto. Ĝi estas famkonita de la gravuloj el la tuta mondo, kaj kelkaj el la plej luksaj ĉambroj estis nomitaj laŭ famaj loĝintoj: inter tiuj ĉi, oni povas mencii Ernest Hemingway, Francis Scott Fitzgerald, Marcel Proust, Eduardo la 7-a de Britio, Rudolph Valentino, Charlie Chaplin, Greta Garbo kaj kompreneble la modistino Coco Chanel, kiu loĝis en la hotelo dum pli ol tridek jaroj.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala TTT-ejo

Kategorio:Konstruaĵoj en la 1-a arondismento de Parizo
Kategorio:Hoteloj en Francio
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1898
Hotelo Ritz

La **Hotelo Ritz** povas signifi unu el multaj hoteloj:

***Hotelo Ritz (Londono)**, hotelo apud Verda Parko en Londono, Britio
***Hotelo Ritz (Parizo)**, hotelo en Parizo, Francio
*Ritz-Carlton, ĉeno de luksaj hoteloj
Strato Faubourg-Saint-Honoré

La **strato Faubourg-Saint-Honoré** (aŭ franclingve ***rue du Faubourg-Saint-Honoré***) estas strato de Parizo. Ĝi situas en la 8-a arondismento.

Kvankam ĝi ŝajnas relative senkaraktera (precipe en komparo kun la proksima avenuo de la Elizeaj Kampoj), la strato estas ofte rigardita kiel unu el la plej laŭmodaj stratoj de la tuta mondo, danke al la ĉeesto de preskaŭ ĉiuj ĉefaj modaj firmoj.

## Gravaj konstruaĵoj de la strato 
* No. 31 - Dependaĵo de la japana ambasadejo.
* No. 35 - Ambasadejo de Britio.
* No. 41 - Hotelo Pontalba (la loĝejo de la usona ambasadoro)
* No. 55 - La Palaco Elizeo, la oficiala loĝejo de la Prezidento de la Respubliko.
* No. 96 - Ministrejo pri internaj aferoj (ĉe la eta placo Beauvau)
* No. 112 - Hotelo Le Bristol, luksa hotelo (http://www.hotel-bristol.com/default.htm )

eta|maldekstra|300ra|Rue du Faubourg-Saint-Honoré

Faubourg Saint-Honoré
Faubourg Saint-Honoré
Wii

**Wii** estas videoludilo de Nintendo. La videoludilo estis antaŭe konata de sia projekta kromnomo **Revolution**, kaj ĝi estas la postsistemo de la Nintendo GameCube. Unu distingaĵo de la videoludilo estas la senkabla forkontrolilo "Wii Remote", kiu povas sensi tridimensie movadon. La videoludilo ankaŭ povas esti konektata al Interreto por ricevi mesaĝojn kaj ĝisdatigojn, dume konsumante malgrande elektron.

La videoludilo povas ludi videoludojn faratajn por la Wii kaj GameCube. Plue, ĝi ankaŭ povas ludi ludojn faritajn por antaŭaj generacioj de videoludiloj. Ludoj de NES, Super NES, Nintendo 64, Mega Drive kaj TurboGrafx 16 estos haveblaj per elŝuto.

Ĝi ekvendiĝis 19-an de novembro 2006 en Nordameriko, 2-an de decembro 2006 en Japanio, kaj 8-an de decembro 2006 en Eŭropo.

Wii estas pli malmultekosta ol aliaj samgeneraciaj videoludiloj, Sony PlayStation 3 kaj Xbox 360.

## Regiloj 
La ĉefa regilo de la ludkonzolo estas la senkabla **Wii Remote**, ofte kromnomita "Wiimote". Ĝi formiĝas kiel televido-regilo, unike inter videoludilaj kontroliloj. Ĝi kunligas la ludkonzolo per Bludento. Enhavante akcelindikilon kaj transruĝan sentilon, ĝi povas senti kaj komuniki ĝian movadon, kaj almontradon al la ekrano, respektive.

La videoludilo havas kvar ingojn supraĵe, por konekti Gamecube-kontrolilojn. Oni povas uzi ilin por ludi Gamecube-ludojn, kaj ankaŭ kelkajn Wii-ludojn, ekz. Mario Kart Wii.

Kategorio:Wii
Kategorio:Sepa-generaciaj ludkonzoloj
Kategorio:Ludkonzoloj de Nintendo
Dewey

**Dewey** estas angladevena familia nomo. 

Vidu:

*John Dewey, usona filozofo, (1859-1952)
*Melvil Dewey, inventisto de la biblioteka Dewey dekuma klasifiko, (1851-1931)
Operejo Garnier

La **operejo Garnier**, aŭ **palaco Garnier** [prononcu garnie] () estas unu el la du operejoj de Parizo. Ĝi troviĝas je la norda fino de la avenuo de la Operejo, en la 9-a arondismento de la franca ĉefurbo.

Ĝi estis konstruita okaze de la granda pariza renovigo fare de la barono Haussmann dum la 19-a jarcento, kaj estas la dektria teatrejo, kiu gastigas la Operejon de Parizo depost la fondo de tiu ĉi fare de Ludoviko la 14-a en 1669. La operejo disponas preskaŭ du mil seĝojn.

La operejo estis ofte kromnomita « la Operejo de Parizo ». Sed depost la konstruado de la operejo Bastille sur la placo Bastille en 1989, oni plejofte nomigas ĝin « operejo Garnier ».

## Bildoj 

Image:Paris_Opera_Garnier_Grand_Escalier_02.jpg
Image:Paris_Opera_Garnier_Plafond_Escalier_01.jpg
Image:Paris_Opera_Garnier_Plafond_Escalier_02.jpg
Image:Paris_Opera_Garnier_Toit.jpg
Image:Opera Garnier Paris.jpg
Image:Palais garnier def.jpg

## Eksteraj ligiloj 
* **(fr)** Oficiala TTT-ejo
* **(an)** Pliaj informoj pri la operejo 

Garnier
Kategorio:Monumentoj de Parizo
Garnier