open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kayano Shigeru

**KAYANO Shigeru** (萱野茂 [kajano ŝigeru]; 15-a de junio 1926 - 6-a de majo 2006) estas Ajno, li laboris konservi Ajnan kulturon kaj Ajnuan lingvon. Li estis la unua Ajnu-devena Konsilisto (1994-1998) kaj demandis en Ajnua lingvo kiel Konsilisto por ke "Oni sciu ke ne-Jamataj etnoj loĝas en Japanio".

Li naskiĝis en Nubudani en Biratori-urbeto en Saru-distrikto en Hokkajdo. Liaj gepatraj lingvoj estas Japana kaj Ajnua lingvoj ĉar lia avino parolis en Ajnua lingvo.

Li fondis Nibudani-Muzeon pri Ajnua Kulturo en 1972. En 1992 li kandidatiĝis por Konsilisto je Japana Socialista Partio, tamen malsukcesis, poste en 1994 li Konsilistiĝis kiel la unua Ajna parlamentano. En 1996 li ekapartenis al Demokrata Partio de Japanio pro la skismo Japana Socialista Partio. Li laboris por establi la juron pri promocio de Ajnua kulturo, ĝi establiĝis en 1997, li emeritiĝis en 1998.

Je 6-a de majo 2006 li mortis pro pneŭmonio kaŭzita de parkinsono.

## Eksteraj ligiloj 
* IIPN 
*  
* http://www.pref.hokkaido.jp/kseikatu/ks-ambkc/hacrc/hp/index.html 

Kategorio:Kulturo
Andor Lilienthal

eta|Tombo
**Andor LILIENTHAL** (naskiĝis  en Moskvo - mortis  en Budapeŝto) estis juddevena hungara ŝaka grandmajstro, en 2006 la vivanta plej aĝa grandmajstro.

Li komencis ludi la ŝakon en aĝo de 15 kaj post kelkaj jaroj jam ludis kun la plej bonaj ŝakmajstroj de la mondo.

Lia patrino estis kantisto, la patro laboris kie elektromekanikisto. En 1913 la familio disapartiĝis: la patrino decidis reveturi kun sia 3 infanoj al Hungario. Ĉar ŝi ne povis vivteni la infanojn, ŝi donis ilin al infanhejmo.

Lilienthal lernis metion sed kiel tajloro ne trovis laboron. Li komencis ŝakludi en aĝo de 15 kaj post tio iĝis sia vivtena okupado. Li vizitis kafejojn en Budapeŝto, Vieno, Berlino, Parizo kaj venkis la amatorojn. Post iom da tempo li konatiĝis kun Capablanca, Aleĥin.

Li plej sukcesaj tempoj estis en la 1930-40-aj jaroj, precipe en jaro 1934, kiam li estis la 6-a plej bona ŝakludisto de la mondo.

Li iris amindumi kun Capablanca al moskva restoracio. Sekvo de tio, li geedziĝis en 1935 kaj setlis en Moskvo, ricevis la sovetan ŝtatanecon en 1939. Li estis en 1940, ĉampiono de Moskvo kaj soveta majstro.

De 1951 ĝis 1960 li estis trejnisto de Tigran Petrosjan. Li retiriĝis de la ludo en 1965 kaj setlis en Hungario en 1976.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de Grandmajstroj

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* Gorodin, Dmitri (2002). Andor Lilienthal and His Contribution to the History of Modern Chess. Chesscafe.com.
* Adzic, Slobodan, He Has Beaten Lasker, Capablanca, Alekhine as well as Old Age!, ChessBase News (May 30, 2005)
* 20 Winning Combinations from His Games

Kategorio:Hungaraj ŝakistoj
Kategorio:Sovetiaj ŝakistoj
Kategorio:Grandmajstroj
Kategorio:Partoprenantoj en la Ŝak-Olimpikoj
Bârsău de Jos

**Bârsău de Jos** [bırsəu de ĵos] (hungare: **Alsóberekszó**) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Satu Mare. En 1910 ĝi havis 922 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1956 947 (rumanoj, hungaroj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1470. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szilágy vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Bârsău.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto
* Popolnombrado 2002 
* Administracia mapo de la distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Hunedoara
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Satu Mare
Supuru de Jos

**Supuru de Jos** [supuru de ĵos] (hungare: **Alsószopor** [ALŝosopor], germane **Untersupern** [UNtazupern], antaŭe ankaŭ **Kusendorf**) estas vilaĝo en Rumanio sude de Satu Mare. Ĝi estas la administra sidejo de la komunumo Supur (*Szopor, Supern*) kaj krome apartenas administre al la distrikto Satu Mare.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 1 455 loĝantojn (rumanoj, hungaroj, germanoj), en 1956 estis 1 804 (rumanoj, hungaroj), kaj laŭ la stato de  en la komunumo vivis .

## Historio 
Ĝia unua mencio skribe estas en 1215. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 Alsószopor apartenis al Hungario (*Szilágy*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Gravaj personoj 
* Jenő Kovács Katona (8-a de februaro 1910 – Koloĵvaro, 9-a de oktobro 1944): poeto, prozaisto, kritikisto.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Administra mapo de la distrikto  ( kaj )

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Certeze

**Certeze** [ĉerteze] (hungare: **Avasújfalu**, germane **Neudorf**) estas komunumo en Rumanio nordoriente de Satu Mare. Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Huta Certeze kaj Moișeni.

Certeze situas tri kilometron nord-oriente de Negrești-Oaș. Ĝi estas la plej orienta komunumo de distrikto Satu Mare. Norde ĝi limas al Ukrainio, oriente al distrikto Maramureș.

## Loĝantaro
En 1910 Certeze havis 1 684 loĝantojn (rumanoj, hungaroj kaj germanoj), en 1992 estis 3 343 (precipe rumanoj kaj hungaroj), kaj laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Historio
Ĝia unua mencio skriba estas el 1490. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Szatmár vármegye*).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon.

## Gravaj personoj 
*Viktor Mózes (Avasújfalu/Certeze, 8-a de julio 1895 – Budapeŝto, 16-a de decembro 1975): tajloro, fabrikestro.

## Eksteraj ligiloj 
* Komunumestra retejo ()
* Administra mapo de la distrikto  ( kaj )

Dosiero: Certeze jud Satu Mare.png|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Komunumoj de Rumanio
Orașu Nou

**Oraşu Nou** [oraŝu nou] (hungare: **Avasújváros** [avaŝu:jva:roŝ]) estas komunumo en Rumanio orient-nordoriente de Satu Mare. Administre apartenas al ĝi Orașu Nou-Vii, Prilog, Prilog-Vii kaj Remetea Oașului. Ĝis 2010 ankaŭ Racșa kaj Racșa-Vii apartenis al ĝi.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 2 062 loĝantojn (hungaroj), en 1992 2 470 (rumanoj, 76&nbsp;% da hungaroj).

Granda hungara plimulto estas en la komunuma sidejo kaj en Remetea Oașului. Male en Orașu Nou-Vii vivas precipe rumanoj.

## Historio 
Ĝia unua mencio skriba estas el 1270. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 Avasújváros apartenis al Hungario (*Szatmár*).

## Gravaj personoj 
* Gyula Kováts – teologo, instruisto, eklezia verkisto
* Ilona Kovátsné Perecz (16-a de junio 1901 – 23-a de marto 1985, Sfântu Gheorghe) – poetino, rakontistino.

## Fontoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Satu Mare
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Orasu Nou jud Satu Mare.svg|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Komunumoj de Rumanio
Botiz

**Botiz** (hungare **Batiz**) estas komunumo en Rumanio nordoriente de Satu Mare. En 1910 ĝi havis 1 712 loĝantojn (hungaroj), en 1992 3 760 (rumanoj, 40&nbsp;% da hungaroj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1512. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szatmár vármegye). En 1956 oni aligis al ĝi Batizvasvári (Oșvarău) kiel kvartalon.

Administre ĝis 2004 apartenis al ĝi Agriș kaj Ciuperceni, kiuj nun konsistigas la komunumon Agriș. Kun tiuj du vilaĝoj Botiz perdis grandan parton de sia hungar-etna loĝantaro.

Botiz havas fervojan ligon al Satu Mare kaj Baia Mare. La nacia vojo DN19 ligas ĝin al Satu Mare kaj al la nacia vojo DN1C.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapeŝto.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto
* Popolnombrado 2002 
* Administracia mapo de la distrikto 

Dosiero: Botiz jud Satu Mare.png|Situo en la distrikto (2002)

Kategorio:Komunumoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Komunumoj de Rumanio
Kategorio:Unuvilaĝaj komunumoj de Rumanio
Bixad (Satu Mare)

**Bixad** [biksad] (hungare: **Bikszád**) estas komunumo en Rumanio nordoriente de Satu Mare. Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Boinești kaj Trip.

Bixad kaj Trip kvazaŭ kunkreskis; Trip havas iom pli da loĝantoj. Boinești situas ĉirkaŭ tri kilometrojn okcidente. 

## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1 702 loĝantojn (rumanoj, germanoj); en 1956 2 424, en 1992 4 710.

## Historio
Ĝia unua mencio skriba estas el 1478. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szatmár).
Proksime de ĝi estiĝis banejo.  Bixad estas romkatolika pilgrimloko.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Renomaj homoj
*Géza Krizsán: ĵurnalisto

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Bixad jud Satu Mare.png|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Satu Mare
Bogdand

**Bogdand** (hungare: **Bogdánd**, germane: **Bodendorf**, foje ankaŭ *Bogendorf*) estas komunumo en Rumanio sude de Satu Mare. Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Babța (*Bábca*), Corund (*Szilágykorond*) kaj Ser (*Szér*).

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 974 loĝantojn (hungaroj), en 1992 estis 1 272 (rumanoj, 99&nbsp;% da hungaroj), kaj laŭ la stato de  en la vilaĝo vivis .

Laŭ la censo de 2002, 1.057 el la 1.067 vilaĝaj loĝantoj (99,1&nbsp;%) deklaris sin etnaj hungaroj; en Ser estis 95,8&nbsp;%. Kontraŭe en Babța kaj Corund loĝis preskaŭ nur rumanoj.

## Historio 
La unua mencio skriba de Bogdánd estas el 1383. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szilágy).

## Fontoj 
## Gravaj homoj 
* László Sipos (14-a de junio 1948 – 9-a de decembro 1999): instruisto, lokhistoriisto

## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma retejo ()
* Administra mapo de la distrikto  ( kaj )

Dosiero: Bogdand jud Satu Mare.svg|Situo en la distrikto
Dosiero: Biserica reformata calvina din Bogdand.JPG|Kalvinana preĝejo en Bogdand
Dosiero: Biserica_de_lemn_din_Corund.jpg|Ligna preĝejo en Corund

Kategorio:Komunumoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Komunumoj de Rumanio
Crucișor

**Crucișor** [kruĉiŝor], hungare **Borválaszút**, [BORvalasut] estas komunumo en Rumanio oriente de la urbo Satu Mare. En 1910 ĝi havis 715 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 726 (rumanoj, hungaroj), kaj laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝia unua mencio skriba estas el 1331. En 1424 ĝi estis rumana vilaĝo. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szatmár vármegye). Krom la centra vilaĝo Crucișor, administre apartenas al ĝi Iegheriște (*Alsóhuta*) kaj Poiana Codrului (*Szelestyehuta, Glashütte*).

Malpli ol kvarono de la komunuma loĝantaro loĝas en la vilaĝo Crucișor mem; pli ol 55&nbsp;% loĝas en Poiana Codrului. La tri partojn de la komunumo ligas la distrikta vojo DJ193B.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapeŝto.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Eksteraj ligiloj 
* Komunumestra retejo
* Komunuma retejo

Dosiero: Crucisor jud Satu Mare.svg|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Komunumoj de Rumanio
Berveni

**Berveni** [bervenj] (hungare: **Börvely** [boervej]) estas komunumo en Rumanio okcidente de Satu Mare. Administre apartenas al ĝi la vilaĝo Lucăceni.

Berveni situas ĉe rivero Crasna. Okcidente kaj norde ĝi limas al Hungario. La plej proksima limtransirejo estas en Urziceni.

## Loĝantaro
En 1910 la vilaĝo havis 1455 loĝantojn (hungaroj); en 1992 2652 (rumanoj, 90&nbsp;% da hungaroj).

Dum en Berveni estas plimulto de hungaroj, en Lucăceni estas forta plimulto de rumanoj. Inter la censoj de 2002 kaj 2011 Berveni perdis 317 loĝantojn, Lucăceni gajnis 426.

## Historio
Ĝia unua mencio skriba estas el 1216. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Szatmár vármegye*).

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Gravaj personoj 
*Irma Balogh (n. la 6-an de oktobro 1930 en Börvely): ĵurnalistino, verkistino.
*Sándor Demján, n.  en Börvely, m.  en Budapeŝto, hungara negocisto
* József Attila Sándor (n. la 20-an de marto 1958 en Börvely) pentristo
*Lajos Varga (n. en Börvely la 11-an de junio 1926 – m. en Bukareŝto la 5-an de aprilo 2007): radio- kaj libroredaktoro, tradukisto
*Balázs Béla Végh (n. la 3-an de marto 1953 en Börvely): literaturhistoriisto
* Magdolna Vég, popolpoetino, n. en Börvely, edzino de József Steinbinder naskita en 1932.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto
* Popolnombrado 2002 
* Administracia mapo de la distrikto 

Dosiero: Berveni jud Satu Mare.png|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Komunumoj de Rumanio
Căpleni

**Căpleni** - jen rumane, [kəplenj] (hungare: **Kaplony** [kaplonj], germane: **Kaplau**, historie ankaŭ **Kappelan**) estas komunumo en Rumanio nordoriente de Carei. Administre ĝis 2002 apartenis al ĝi Cămin.

La komunuma vojo DC49 ligas Căpleni al Carei, kie estas la plej proksima fervoja stacio. Nord-oriente de la vilaĝo fluas la rivero Crasna.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 1 937 loĝantojn (hungaroj); en 1992 3 129 (rumanoj, 86&nbsp;% da hungaroj, 9&nbsp;% da germanoj), kaj laŭ la stato de  en la komunumo vivis .

## Historio 
Ĝia unua mencio skriba estas el 1300. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Szatmár*).

## Renomaj personoj 
* István Fazakas (n. 16-a de septembro 1944): instruisto, lernejhistoriisto.
* István Fényi (10-a de januaro 1919 – 26-a de novembro 1994), poeto, tradukisto.
* István Károlyi, grafo (18-a de novembro 1797 – Fót, 12-a de junio 1881): prefekto, akademiano (1853).
* Dömjén Szabó P. (Zetelaka, 4-a de majo 1901 – Căpleni 5-a de februaro 1998) franciskano, romkatolika eklezia verkisto.
* Imre Tempfli (3-a de decembro 1954): romkatolika eklezia verkisto.

## Fontoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto

Dosiero: Capleni jud Satu Mare.png|Situo en la distrikto
Dosiero: Kaplony%2C_Templom.JPG|Katolika preĝejo en Căpleni

Kategorio:Komunumoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Komunumoj de Rumanio
Kategorio:Unuvilaĝaj komunumoj de Rumanio
Distrikto Fürth

La **distrikto Fürth** situas en la distriktaro Meza Frankonio *(Mittelfranken)* de la germana federacia lando Bavario. La distrikto havas areon de 307 km², kaj fine de  ĝi havis  loĝantojn.

Najbaras norde la distrikto Erlangen-Höchstadt, oriente la eksterdistriktaj grandurboj Nürnberg kaj Fürth, sude la distrikto Roth, sudokcidente la distrikto Ansbach kaj nordokcidente la distrikto Neustadt an der Aisch-Bad Windsheim.

Administra centro de la distrikto estas la urbo Zirndorf. Ekster la regiono la urbo konatas aparte pro tio, ke ĉi tie estas la centralo de la firmao Playmobil, kiu produktas karakterizan serion de infanludiloj. Krom la produktejo en la urbo ankaŭ situas granda porinfana amuzoparko dediĉita al la Playmobil-ludiloj.

eta|240px|maldekstra|la urba muzeo de Zirndorf

## Urbaj kaj neurbaj komunumoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala reta paĝo de la distrikto, germanlingva 


F
F
Distrikto (Pollando)

[eta|400px|Mapo de distriktoj en [Pollando]]
**Distrikto** (, en Esperanto iam *poviato*) estas administra divido en Pollando.

En la jaro 2005 estis 379 distriktoj, inkluzive de 65 urboj kun rajto de distrikto (eksterdistrikta urbo), neformale nomataj *powiat grodzki (urba distrikto kaj landa distrikto estis en la Dua Pola Respubliko)*. Precipe temas pri urboj kun pli ol 100 000 loĝantoj.

Distrikto estas parto de provinco kaj konsistas el pluraj komunumoj ().

En distrikto la leĝdonan povon estas parlamenteto de distrikto (*sejmik powiatowy),* kaj la plenuman povon estas estraro de distrikto kun distrikta starosto.

## Vidu ankaŭ 
* Provinco (Pollando)
* Komunumo (Pollando)
Călinești-Oaș

**Călinești-Oaș** [kəlineŝtj oaŝ] (hungare: **Kányaháza**) estas komunumo en Rumanio nord-nordoriente de Satu Mare. En 1910 ĝi havis 1 948 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 estis 3 794 (rumanoj, hungaroj), kaj laŭ la stato de  en la komunumo vivis . Ĝia unua mencio skriba estas el 1490. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szatmár vármegye). Administre apartenas al ĝi Coca, Lechința kaj Pășunea Mare.

Iom sudorfiente de la centra loĝloko kaj oriente de la vilaĝo Coca situas akvobaraĵo, nomata *Lacul Călinești* aŭ *Baraj Călinești*, kiu somere estas ŝatata libertempejo.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapeŝto.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Eksteraj ligiloj 
*  de la komunumo ()
* La Oaș-landa muzeo ()
* Administra mapo de la distrikto  ()

Dosiero: Calinesti-Oas jud Satu Mare.svg|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Komunumoj de Rumanio
Gherța Mică

**Gherța Mică** [gerca mikə] (hungare *Kisgérce*, germane *Kleingirtze*) estas komunumo (kaj ankaŭ la centra vilaĝo, la komunuma sidejo) en Rumanio orient-nordoriente de la urbo Satu Mare (Sathmár). En 1910 ĝi havis 3 253 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 14 635 (rumanoj, hungaroj), kaj laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝia unua mencio skribe estas en 1490. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario (*Szatmár vármegye*).

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Renomaj personoj 
* Rodion Markovits (15-a de julio 1884 – Timișoara, 27-a de aŭgusto 1948), verkisto, ĵurnalisto

## Eksteraj ligiloj 
* Administra mapo de la distrikto  ( kaj )

Dosiero: Gherta Mica jud Satu Mare.png|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Komunumoj de Rumanio
Kategorio:Unuvilaĝaj komunumoj de Rumanio
Moftinu Mic

**Moftinu Mic** [moftinu mik] (hungare *Kismajtény*) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Satu Mare. En 1910 ĝi havis 1674 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 estis nur 1226 (rumanoj, 34&nbsp;% da hungaroj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1330. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szatmár vármegye).

Moftinu Mic estas la administra sidejo de la komunumo Moftin.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Satu Mare
* Popolnombrado 2002 
* Administracia mapo de la distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Satu Mare
Janez Drnovšek

eta|160px|dekstra|*Janez Drnovšek*
**Janez DRNOVŠEK**  [ˈjàːnɛz dəɾˈnɔ́ːwʃək] (naskiĝis la , mortis la  en Zaplana) estis slovena ŝtatprezidanto.

Drnovšek prezidis Jugoslavion en 1989 kaj 1990 kaj inter 1992 kaj 2002 la slovenan registaron kaj en 2004 fariĝis ŝtatprezidanto.

Li uzis sian pozicion por diversaj humanismaj entreprenoj. Li iniciatis intertraktojn inter la serba registaro kaj kosovanoj; li engaĝiĝis por helpi la endanĝerigitan popolon de Darfur en Sudano starigi tendaron por rifuĝintoj; kaj li klopodis venigi al intertraktoj en Slovenio la sudanan registaron kaj reprezentantojn de la ribelantoj.

En Slovenio li fondis movadon por justeco kaj evoluo kiel neregistaran organizaĵon. Li vizitis Israelon, kie li renkontiĝis kaj kun judaj kaj kun palestinaj gvidantoj kaj klopodis persvadi ilin plu intertrakti por trovi pacan interkonsenton.

Li estas vegano kaj engaĝiĝas por bestaj rajtoj.

Drnovšek diris: „La vivo estas momentoj de la nuno. Se ni helpas al aliaj homoj, ni sentas, ke nia vivo havas sencon. Se ni ne ŝarĝas nin per tro da zorgoj kaj postuloj, ni estos kvietaj kaj ni ne malsanos. Se ni komence ordigos nin kaj nur poste klopodos ordigi aliajn, ni eble estos sukcesaj. Se ni ne mensogos al ni mem kaj al aliaj, la mondo estos multe pli simpla. Kaj en tia mondo ni povos esti feliĉaj.”

Lin sekvis en 2007 – kiel ŝtatprezidanto – Danilo Türk.

Kategorio:Slovenaj politikistoj
Kategorio:Prezidantoj de Slovenio
Homorodu de Mijloc

**Homorodu de Mijloc** [homorodu de miĵlok] (hungare: **Középhomoród**) estas komunumo en Rumanio sudoriente de Satu Mare. En 1910 ĝi havis 692 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 658 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1394. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario (*Szatmár vármegye*). Administre ĝi apartenas al la komunumo Homoroade, kies sidejo ĝi estas.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Gravaj personoj 
*Sándor Kémeri, vira plumnomo de la verkistino *Bölöni Györgyné Ottilia Márkus* (Közép-Homoród, 8-a de oktobro 1873 – Budapest, 26-a de aŭgusto 1951).

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto Satu Mare
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Satu Mare
Cămărzana

**Cămărzana** [kəmərzana] (hungare: **Komorzán**) estas komunumo en Rumanio nordoriente de Satu Mare. En 1910 ĝi havis 1 983 loĝantojn (rumanoj); en 1992 2 860 (rumanoj, hungaroj), kaj laŭ la stato de  en la komunumo vivis . Ĝia unua mencio skriba estas el 1387. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szatmár vármegye).

Cămărzana situas rande de la distrikto Satu Mare ĉe la landlimo al Ukrainio; ĝi estas voje atingebla nur tra Boinești per la distrikta vojo DJ109K.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto
* Administra mapo de la distrikto 

Dosiero: Camarzana jud Satu Mare.png|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Komunumoj de Rumanio
Kategorio:Unuvilaĝaj komunumoj de Rumanio
Craidorolț

**Craidorolț** [krajdorolc] (hungare: **Királydaróc**) estas komunumo en Rumanio sudokcidente de Satu Mare. En 1910 ĝi havis 2 633 loĝantojn (hungaroj, rumanoj); en 1992 1 334 (rumanoj, 31 % da hungaroj, 3 % da germanoj), kaj laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝia unua mencio skriba estas el 1319. Ĝis la Trianona traktato de 1919 ĝi apartenis al la Hungara reĝlando kadre de la habsburga imperio Aŭstrio-Hungario kaj inter la Dua Viena Arbitracio de 1940 kaj la Ŝtatrenverso en Rumanio de 1944 apartenis al la tiutempa respubliko Hungario - en ambaŭ epokoj ĝi estis parto de la tiutempa departemento Szatmár. Apartenas al ĝi Crişeni, Eriu-Sâncrai, Satu Mic, Țeghea.

## Famuloj 
En la iama Királydaróc naskiĝis hungara juristo János Vinkler.

## Fontoj 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Administra mapo de la distrikto  ( kaj )

Dosiero: Craidorolt jud Satu Mare.svg|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Komunumoj de Rumanio
Beltiug

**Beltiug** [beltjug] (hungare: *Krasznabéltek*, germane: *Bildegg*) estas komunumo en Rumanio sude de Satu Mare. Administre apartenas al Beltiug la vilaĝoj Bolda, Ghirișa, Giungi, Rătești kaj Șandra.

## Loĝantaro 
En 1910 Krasznabéltek havis 2 245 loĝantojn (hungaroj), en 1992 1 552 (germanoj, rumanoj, 19 % da hungaroj), kaj laŭ la stato de  en la vilaĝo vivis .

## Historio 
Ĝia unua mencio skriba estas el 1394. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 Krasznabéltek apartenis al Hungario, al la departemento Szatmár.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapeŝto.

## Ĝemelkomunumo 
*  Rátka, Hungario

## Gravaj personoj 
* Ottó Bálintfi (n. 22-a de oktobro 1948): filozofia instruisto, kritikisto.
* Béla Nagy (Krasznabéltek, 5-a de aŭgusto 1886 – Budapest, 17-a de julio 1940): hungara farmaciisto, ĵurnalisto, fakverkisto.

## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma retejo 
* Interaga mapo de distrikto Satu Mare
* Administracia mapo de la distrikto 

Dosiero: Beltiug jud Satu Mare.png|Situo en la distrikto
Dosiero: Biserica de lemn din Bolda.jpg|Ligna preĝejo en Bolda

Kategorio:Komunumoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Komunumoj de Rumanio
Terebești

**Terebești** [terebeŝtj] (hungare: **Krasznaterebes**) estas komunumo en Rumanio sudokcidente de Satu Mare. En 1910 ĝi havis 1 531 loĝantojn (rumanoj, hungaroj, germanoj); en 1992 1 192 (rumanoj, 13&nbsp;% da germanoj, 4&nbsp;% da hungaroj), kaj laŭ la stato de  en la komunumo vivis . Ĝia unua mencio skriba estas el 1215. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szatmár vármegye). Krom la centra vilaĝo Terebești, administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Aliza, Gelu kaj Pișcari.

En la censo de 2002 la 637 loĝantoj de la vilaĝo deklaris jenajn etnecojn kaj preferatajn lingvojn:

## Fonto 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Administra mapo de la distrikto 

Dosiero: Terebesti jud Satu Mare.svg|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Satu Mare
Căuaș

**Căuaș** [kəŭaŝ] (hungare: **Érkávás** (erkavaŝ), germane: **Kawesch**) estas komunumo en Rumanio sudokcidente de Carei. En 1910 ĝi havis 905 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 1 029 (rumanoj, 6&nbsp;% da hungaroj), kaj laŭ la stato de  en la komunumo vivis . Ĝia unua mencio skriba estas el 1215. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Szilágy vármegye*). Administre apartenas al ĝi Ady Endre, Ghenci, Ghilești, Hotoan kaj Rădulești.

Tra Căuaș pasas la nacia vojo DN1F inter Carei kaj Tășnad. En Hotoan estas fervoja stacio; ĝi estas atingebla de la komunuma sidejo per la distrikta vojo DJ195C (4&nbsp;km). Stacioj por neregionaj trajnoj estas en Carei kaj Tășnad.

En la censo de 2002, 1 389 el la 2 539 loĝantoj (54,7&nbsp;%) deklaris sin etnaj rumanoj, 1 033 (40,7&nbsp;%) hungaroj. Tamen 1.257 (49,5&nbsp;%) deklaris la hungaran sia precipa lingvo. En Ghenci, la plej granda vilaĝo, hungaroj estas plimulto; en la sidejo Căuaș rumanoj (82,1&nbsp;%). Rimarkinde estas, ke tie 28,3&nbsp;% preferis la hungaran lingvon, kvankam nur 9,1&nbsp;% deklaris sin hungaroj.

## Fontoj 
## Renomaj personoj 
* Aurél Papp, *Pop*, *Popp* (1-a de aŭgusto 1879 – Satu Mare, 8-a de aŭgusto 1960): pentristo, memuaristo.

## Eksteraj ligiloj 
* Ĉiuj vilaĝoj inter 1850–1992 , evoluo de la loĝantaro.
* Administracia mapo de la distrikto 

Dosiero: Cauas jud Satu Mare.png|Situo en la distrikto
Dosiero: Érmindszent,_Ady_Endre_szülôháza.jpg|Muzeo en Ady Endre

Kategorio:Komunumoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Komunumoj de Rumanio
Medieșu Aurit

**Medieșu Aurit** [medieŝu aŭrit] (hungare: **Aranyosmeggyes** aranjoŝmedjeŝ) estas komunumo en Rumanio oriente de Satu Mare. Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Băbășești, Iojib, Medieș-Râturi, Medieș-Vii, Potău kaj Românești (Româneștii Noi).

## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 3 236 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 3 313 (rumanoj, 6&nbsp;% da hungaroj).

## Historio
La unua mencio skriba de la vilaĝo, sub la nomo **Megyes**, estas el 1271. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Szatmár*).

Arĥeologiaj trovaĵoj pruvas, ke jam en la bronzepoko la regiono estis loĝata.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Gravaj personoj 
*Gyula Ferencz: reformita pastro, universitata profesoro.
*Pál Medgyesi (1604 – Sárospatak, 1663): reformita pastro, verkisto.
*Béla Visky S. (n. 16-a de julio 1961): fakverkisto pri teologio, tradukisto, poeto

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Satu Mare
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Mediesu Aurit jud Satu Mare.png|Situo en la distrikto
Dosiero: Aranyosmeggyes_lonyai_kastely.jpg|Kastelo Lonyai

Kategorio:Komunumoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Satu Mare
Săcășeni

**Săcășeni** - jen rumane, prononco , hungare: **Érszakácsi** - estas komunumo en Rumanio sudoriente de Carei. Administre apartenas al ĝi Chegea.

Tra Săcășeni iras la nacia vojo DN1F inter Zalău kaj Carei. La plej proksima fervoja stacio estas en Tășnad, 10 kilometrojn okcidente.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 1762 loĝantojn (hungaroj, rumanoj), en 1992 estis 1405 (rumanoj, hungaroj), kaj laŭ la stato de  en la vilaĝo vivis .

En la censo de 2002 la 1.337 loĝantoj de la komunumo deklaris jenajn etnecojn kaj preferatajn lingvojn:

En la vilaĝo Săcășeni estis preskaŭ 60&nbsp;% da hungaroj; kontraŭe en Chegea loĝis preskaŭ nur rumanoj.

## Historio 
Ĝia unua mencio skriba estas el 1300. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Szilágy vármegye*).

## Fontoj 
## Renomaj personoj 
* Antal Farkas (23-a de oktobro 1956): poeto, reformita pastro.
* Miklós Szakáts (Érszakácsi, 30-a de aprilo 1920 – Bad Reichenhall, 22-a de oktobro 1984): aktoro.

## Eksteraj ligiloj 
* La komunumestra retejo
* Administra mapo de la distrikto  ( kaj )

Dosiero: Sacaseni jud Satu Mare.svg|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Komunumoj de Rumanio
Borborema Altebenaĵo

La **Borborema Altebenaĵo** estas altebenaĵo en nordoriento de Brazilo, ĝia mezalteco estas , kaj la plej altaj partoj atingas  metrojn. Ĝi etendiĝas tra subŝtatoj Paraíba, Pernambuco, Rio Grande do Norte kaj Alagoas.

La altebenaĵo estas natura limo inter la marbordaj ebenaĵoj kaj la depresio de Sertão. Ĝia flaŭro estas riĉa kaj enhavas subflaŭrajn regionojn. La temperaturo varias inter 35ºC (tage) kaj 18ºC/20ºC (nokte), en la somero kaj 20ºC/25ºC (tage) e 12ºC/15ºC (nokte), dum la vintro.

## Vidu ankaŭ 
* Pernambukaj landinternaj arbaroj
* Brazila Altebenaĵo

Kategorio:Geografio de Brazilo
Streka vari-skala grafikaĵo

**Streka vari-skala grafikaĵo** (SVG, , "skalebla vektora grafikaĵo") estas kvazaŭnorma datenaranĝo (formala lingvo) por komputile prezenti bildojn el liniaj aŭ areaj elementoj, ekz. strekoj, arkoj, ortanguloj, cirkloj ktp. La kodado de strekaraj bildoj ne dependas de la skalo de prezentado, tial tiaj bildoj estas ekzakte prezenteblaj en ajna grandeco.

La lingvo SVG estas el la familio XML, t.&nbsp;e. ĝi estas apliko de la meta-lingvo XML. Ĝia celo estas priskribi dudimensiajn figurojn, senmovajn kaj moviĝantajn. Ĝi en septembro 2001 iĝis rekomendo (kvazaŭ-normo) de  (W3C) laŭ sufiĉe disputa vojo: Firmaoj Macromedia kaj Microsoft enkondukis lingvon nomatan VML (*Vector Markup Language*), sed Adobe kaj Sun Microsystems proponis rivalan aranĝon nomatan PGML (*Precision Graphics Markup Language*). Kompromiso kondukis al SVG.

SVG-bildoj estas prezenteblaj rekte de la TTT-legiloj Mozilla Firefox (ekde versio 1.5), Amaya kaj Opera (ekde 8.5), kaj parte de Konqueror (KDE). Aliaj grafikaj kroziloj uzas aldonajn programetojn aŭ prezentas la bildojn en ekstera programo.

La aktuala rekomendo de W3C estas SVG 1.1 de aŭgusto 2011. Oni laboras pri SVG 2.

eta|Diferenco inter matricaj kaj strekaraj ciferbildoj. Strekaraj bildoj estas ekzakte prezenteblaj en ajna grandeco.

eta|240ra|Ekzemplo de strekara bildo.

SVG-bildoj estas rekte uzeblaj en Vikipedio, kiel pruvas la ĉi-apuda ekzemplo. Ĝi konsistas el pluraj elementoj, jen priskribitaj en iom simpligita formo:

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
SVG
SVG
SVG
Kategorio:W3C-normoj
Hel (terlango)

La **terlango Hel** (, ) estas 35-km-longa, netipa terlango (sabla plilongiĝo de marbordo, kiu apartigas golfon aŭ lagunon de maro) kun formo simila al falĉilo, en nordo de Pollando. Ĝi situas en la Pomeria provinco.

Pro vintraj ŝtormoj, la duoninsulo regule transformiĝas al vera insulo. 

Ekzistas vojo kaj fervojo sur la duoninsulo ĝis la urbo Hel. Ĝi estas populara turisma destino. Aliaj urbetoj, havenetoj kaj turismaj lokoj estas Jurata, Jastarnia, Kuźnica, Chałupy kaj Władysławowo.

Kategorio:Pollando
Kategorio:Duoninsuloj en Eŭropo
Kategorio:Duoninsuloj en Pollando
Lingva Kritiko (periodaĵo)

***Lingva Kritiko*** estis la unua esperanto-periodaĵo, speciale kreita por interlingvistikaj kaj esperantologiaj studoj. 

Inter februaro 1932 kaj marto 1935 aperis dum iom pli ol tri jaroj en Kolonjo 28 numeroj de "Lingva Kritiko - Studoj kaj notoj pri gramatiko, vortaro kaj stilo" kiel memstara monata "aldono al Heroldo de Esperanto” en la gazetara formato 32,5 × 24 cm (la presita teksto preskaŭ komplete plenigas paĝon A4). Ĉiuj 28 numeroj kune formas volumon I kaj havas po 4 (neindikitajn) paĝojn, la duoblaj numeroj (ekz. n-ro 18/19, julio/aŭgusto 1933) po 8 paĝojn, la serio do entute 112 paĝojn kun entute 162 kontribuaĵoj.

Kontribuis i.a. famuloj kiel Waringhien, Kalocsay, Wüster, Drezen, Baghy, Grosjean-Maupin, Rollet de l’Isle, Lippmann, Migliorini, Butin, Collinson, Jung, E. de Wahl (la aŭtoro de Occidental),
kaj multaj aliaj, kaj hodiaŭ apenaŭ plu konataj aŭtoroj kiel Gerber, Hartog, Penndorf, Schattat k.a. Kelkajn nomojn oni postmilite retrovos sur la paĝoj de la periodaĵo *Esperantologio*, ekzemple Waringhien kaj Collinson.

## Bibliografio 
* Bernhard Pabst. Lingva Kritiko (1932–1935) - La unua esperantologia periodaĵo. En: https://web.archive.org/web/20120304074844/http://www.math.uu.se/esperanto/ees3.pdf Esperantologio / Esperanto Studies n-ro 3 (2005), p. 55-68.

Kategorio:Esperanto-gazetoj
Lagoa Salgada

**Lagoa Salgada**, nomo kiu signifas "sala lageto" portugallingve, estas tre eta lageto (ĉirkaŭ 300 m de diametro) inter la municipoj Montadas, Areial kaj Pocinhos. Ĝi estas rimarkinda ĉefe ĉar en ĝi naskiĝas la rivero Mamanguape. En ĝi estas akvo nur dum kelkaj tagoj dum jaro, neniam pli ol unu metro funde, post la jaraj pluvoj, ĉar en regiono pluvas nur dum kelkaj tagoj en jaro. Ĝiaj akvoj estas tre salaj, kaj post kiam ili vaporadas, restas granda kvanto da salo. Dum plejparto de jaro ĝi estas nur sala makulo sur la tero. Nuntempe oni trovis en ĝi fosilioj de plejstocena
faŭno.

Kategorio:Geografio de Brazilo
Mamanguape (rivero)

**Rivero Mamanguape** estas brazila rivero en subŝtato Paraibo, ĝi estas la dua plej grava rivero de Paraibo. Ĝi naskiĝas en Lagoa Salgada, Pocinhos kaj finas en Atlantiko apud municipo Mamanguape. Antaŭe oni povis navegi tra ĝi ĝis urbo Mamamguape, sed pro detruo de ĝiaj bordaj arbaroj la tero invadis ĝin kaj hodiaŭ ĝi estas tro malfonda por permesi irado de grandaj barkoj.200px|eta|Rivero Mamanguape proksime al elirejo al Atlantiko

Kategorio:Riveroj en Brazilo
Stará Boleslav

**Stará Boleslav** () estas eksa urbo kaj historie signifa loko en Ĉeĥio, kiu estas parto de urbo Brandýs nad Labem-Stará Boleslav en distrikto Prago-oriento. Boleslav fariĝis ankaŭ la plej malnova pilgrima loko kunigita kun sanktvenceslaa tradicio kaj Mariana honoro. Vivas ĉi tie  ().

**Stará Boleslav** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 9,85&nbsp;km².

## Historio 
En la 10-a jarcento ĉi tie situis minimume unu preĝejo inicita al sanktaj Kosmaso kaj Damiano. Apud ĝia pordo estis matene post datreveno de la soleno de patronoj de la preĝejo, te. la 28-a de septembro en la jaro 935 (fontoj indikas ankaŭ jaron 929) fare de sia frato Boleslao murdita ĉeĥa sankta Venceslao. Lia korpo ĉi tie poste kelke da jaroj (legendoj indikas tri jaroj) ripozis, antaŭ ol ĝi estis transportita en katedralon de sankta Vito, kie ĝi troviĝas en sanktvenceslaa kapelo ĝis hodiaŭ.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Radnice, Mariánské nám., Stará Boleslav, okr. Praha-východ, Středočeský kraj 01.jpg|Urbodomo en Stará Boleslav
Lebka vaclavova.JPG|Kranio de sankta Venceslao
Měšťanský dům čp. 151, Lázeňská 3, Stará Boleslav, okr. Praha-východ, Středočeský kraj.jpg|Urbana domo
Stará Boleslav, gamekeeper's lodge.jpg|Domo en Stará Boleslav
Pohled od baziliky sv. Václava ke kostelu Nanebevzetí Panny Marie ve Staré Boleslavi.jpg|Vido el baziliko de sankta Venceslao

Kategorio:Eksaj urboj de Ĉeĥio
Kategorio:Brandýs nad Labem-Stará Boleslav
Kategorio:Setlejoj nomitaj laŭ personoj
Kategorio:Jakobaj vojoj en Ĉeĥio
Ulĉjo Okzal

La **Ulĉjo Okzal** estas franca popolkanto, kiu temas pri anarkiismo. Ĝi estas ofte kantita dum la manifestacioj por montri kiel la anarkiismo estas bonespera, kaj forte kredas je la revolucio.

## Paroloj 
Kategorio:Anarkiismaj himnoj
Foieni

**Foieni** [foienj] (hungare: **Mezőfény** [mezoe:fe:nj]) estas vilaĝo kaj komunumo en Rumanio okcidente de Carei.

La komunumo nord-okcidente limas al Hungario.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 1 770 loĝantojn (hungaroj), en 1992 2 503 (germanoj, 46&nbsp;% da hungaroj).

En la censo de 2002 la 1.882 loĝantoj deklaris jenajn etnecojn kaj preferatajn lingvojn:

## Historio 
Ĝia unua mencio skriba estas el 1381. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 Mezőfény apartenis al Hungario (Szatmár).

## Renomaj homoj 
* Pál Teiszler, 30-a de septembro 1932 – Pharkirchen (Pfarrkirchen?), (Germanio) 8-a de junio 1988): lingvisto

## Fontoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Konsilia retejo
* Interaga mapo de la distrikto Satu Mare
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Foieni jud Satu Mare.png|Situo en la distrikto
Dosiero: Mezofeny.jpg|Foieni

Kategorio:Komunumoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Satu Mare
Kategorio:Unuvilaĝaj komunumoj de Rumanio
Brandýs nad Labem-Stará Boleslav

**Brandýs nad Labem-Stará Boleslav** estas urbo en la Mezbohemia regiono kaj la distrikto Prago-oriento de Ĉeĥio. Ĝi situas 20&nbsp;km nord-oriente de Prago, ambaŭflanke de la rivero Elbo, kaj en  havis .

La urbo ekestis en 1960 per kuniĝo de **Brandýs**, maldekstre (sude) de Elbo, kaj **Stará Boleslav** aliflanke, kiuj jam antaŭe karakteriziĝis kiel "duobla urbo". En 1998 referendumo decidis, ke la kunigo ne estu malfarita.

La du urbopartoj havas apartajn evoluon kaj historion. Ligas ilin ŝtona ponto de 1603 kun statuo de Johano Nepomuka.

## Loĝantaro
## Brandýs 
Brandýs (la aldono "nad Labem" signifas "super Elbo") ekestis kiel bazarejo ĉirkaŭ la jaro 1300, ĉe komerca vojo inter Prago kaj Saksio.

En Brandýs estas universitata instituto de la Universitato de Karolo de Prago; tie en 1992 okazis prova Sanmarineca Universitata Sesio (SUS) de la Akademio Internacia de la Sciencoj (AIS) San-Marino.

## Stará Boleslav 
Stará Boleslav ("stará" signifas "malnova") ekestis jam ĉirkaŭ 900, kiel kastelo de Premislidoj. Tie princo Venceslao estis murdita la 28-an de septembro 935 kaj poste sanktigita kiel patrono de Ĉeĥio. Stará Boleslav dum longa tempo restis pure katolika kaj malpermesis la ekloĝon de alireligianoj.

## Famuloj 
* Sankta Venceslao (908 – 929/935), nacia sanktulo de Bohemio kaj Ĉeĥio
* Ondřej Synek (* 1982), kvinfoja rema monda ĉampiono


Kategorio:AIS
Kategorio:Municipoj en distrikto Prago-oriento
Kategorio:Urboj en distrikto Prago-oriento
Kategorio:Municipoj en Ĉeĥio kun kunmetita nomo
Kategorio:Urboj en Bohemio
Kategorio:Setlejoj sur Elbo
Culciu Mare

**Culciu Mare** [kulĉu mare] (hungare: **Nagykolcs**) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Satu Mare. Ĝi estas la sidejo de la komunumo Culciu.

## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 808 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 773 (rumanoj, 37&nbsp;% hungaroj).

## Historio
Ĝia unua mencio skriba estas el 1267. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Szatmár vármegye*).

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
## Gravaj personoj 
*Józsa Oroszhegyi, *József Szabó* (24-a de majo 1822 - Buda, 19-a de februaro 1870): verkisto, ĵurnalisto.

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Satu Mare
Petrești (Satu Mare)

**Petrești** [petreŝtj] () estas komunumo en Rumanio sudokcidente de Carei. Administre apartenas al ĝi Dindeștiu Mic.

Petrești situas ĉe la nacia vojo DN19, kiu ligas ĝin al Carei kaj Valea lui Mihai. La plej proksima fervoja stacio estas en Sanislău, kvar kilometrojn nord-okcidente.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 1 455 loĝantojn (hungaroj), en 1992 1 929 (germanoj, 32&nbsp;% da hungaroj).

En la censo de 2002 la 1.683 loĝantoj de la komunumo deklaris jenajn etnecojn kaj preferatajn lingvojn:

## Historio 
Ĝia unua mencio skriba estas el 1316. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Szatmár*).

## Fonto 
## Gravaj personoj 
* István Haller (Mezőpetri, 18-a de novembro 1880 – Budapest, 5-a de februaro 1964): ĵurnalisto, politikisto, ministro.
* István Merly (Mezőpetri, 28-a de junio 1914 – Budapest, 27-a de novembro 1969): ĵurnalisto, raportisto.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Satu Mare
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Petresti jud Satu Mare.png|Situo en la distrikto
Dosiero: Petresti_SM_church.JPG|Preĝejo je Elizabeto en Petrești

Kategorio:Komunumoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Satu Mare
Socond

**Socond** - jen rumane, prononco [sokond], hungare **Nagyszokond** aŭ *Alsószokond*, germane **Sukunden**, *Großsukunden* aŭ *Gross-Sokond* - estas komunumo en Rumanio sudoriente de Satu Mare. En 1910 ĝi havis 677 loĝantojn (plejparte germanoj, hungaroj, rumanoj); en 1992 428 (rumanoj, germanoj, ciganoj, 10&nbsp;% da hungaroj), kaj laŭ la stato de  en la vilaĝo vivis . Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Cuța (Laphegy), Hodișa (Béltekhodos, Hodischa), Soconzel (Kisszokond, Kleinsukunden) kaj Stâna (Felsőboldád).

Socond estas ligita per la distrikta vojo DJ193A al Rătești, kie pasas la nacia vojo DN19A. Oriente la komunumo limas al distrikto Maramureș.

## Historio 
Ĝia unua mencio skriba estas el 1424. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario (*Szatmár vármegye*). 

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapeŝto.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Gravaj personoj 
* Iosif Engel (n. 4-a de novembro 1938): pentristo.

## Eksteraj ligiloj 
* Administra mapo de la distrikto  ( kaj )

Dosiero: Socond jud Satu Mare.png|Situo en la distrikto
Dosiero: Biserica_de_lemn_din_Stana01.jpg|Preĝejo en Stâna

Kategorio:Komunumoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Komunumoj de Rumanio
Tarna Mare

**Tarna Mare** (hungare: **Nagytarna**) estas komunumo en Rumanio nordoriente de Satu Mare. En 1910 ĝi havis 1 931 loĝantojn (rumanoj, hungaroj, rusinoj); en 1992 2 967 (rumanoj, 8&nbsp;% da hungaroj). Administre apartenas al ĝi  Bocicău, Valea Seacă kaj Văgaș.

Tarna Mare estas la plej norda komunumo de distrikto Satu Mare, ĝi estas triflanke ĉirkaŭata de Ukrainio. Du kilometrojn norde situas la ukrainia vilaĝo Ĥiĵa, atingebla por loka trafiko.

Tarna Mare estas atingebla de Rumanio nur per la distrikta vojo DJ109M de Halmeu kaj Bătarci. La plej proksima fervoja stacio (se ne kalkuli ukrainajn staciojn) estas en Halmeu, 25 km for.

## Loĝantaro
Ĝia unua mencio skriba estas el 1430. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 Nagytarna apartenis al Hungario (Ugocsa).

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Renomaj homoj
*Béla Balogh, historiisto

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Satu Mare
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Tarna Mare jud Satu Mare.png|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Satu Mare
Tiream

**Tiream** (hungare **Mezőterem**, germane **Wiesenfeld** kaj *Terem*) estas komunumo en Rumanio sudokcidente de Carei. Kroma la centra vilaĝo Tiream/Mezőterem/Terem/Wiesenfeld, administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Portița kaj Vezendiu.

Ĉiuj tri partoj de la komunumo situas ĉe la distrikta vojo DJ108M. En Tiream estas stacio de la fervoja linio inter Carei kaj Tășnad.
__NOTOC__
## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 2339 loĝantojn (germanoj, hungaroj, rumanoj); en 1992 1706 (germanoj, rumanoj, 17&nbsp;% da hungaroj).

En la censo de 2002 la 1.615 loĝantoj de la vilaĝo deklaris jenajn etnecojn kaj preferatajn lingvojn:

## Historio 
Ĝia unua mencio skriba estas el 1215. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Szatmár*).

## Fonto 
## Gravaj personoj 
* György Haller (pentristo)
* Kálmán Oszóczki (n. 5-a de decembro 1931): arkivisto, historiisto.
* Ferenc Sipos (8-a de oktobro 1918 – 6-a de julio 1995) romkatolika eklezia verkisto
* István Valdman (8-a de aŭgusto 1951): geologo

## Eksteraj ligiloj 
* 

Dosiero: Tiream jud Satu Mare.svg|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Satu Mare
Spongo

**Spongo** povas esti:
* Ano de animala grupo (sponguloj)
** precipe Spongia officinalis
* Sorbema substanco farita el la skeleto de spongulo aŭ similuza objekto el alia, plej ofte plasta, materialo: Spongo (ilo)
Acâș

**Acâș** , hungare **Ákos** , germane **Fürstendorf** , estas komunumo en Rumanio sude de Satu Mare. Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Ganaș, Mihăieni kaj Unimăt.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 1 718 loĝantojn (hungaroj, rumanoj), en 1992 2 009 (rumanoj, hungaroj), kaj laŭ la stato de  en la komunumo vivis .

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas el 1370. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario kaj estis parto de la reĝa departemento *Szilágy*.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapeŝto.

## Gravaj personoj 
* Béla Pásztor (Ákos/Acâș, 1-a de januaro 1894– Novjorko, 24-a de decembro 1966): teatro-organizinto, reĝisoro, aktoro, fakvekisto
* Gábor Barra (Ákos/Acâș, 1799 – Cluj, 19-a de decembro 1837): ŝtondesegnisto.
* Sándor Szénássy (Ákos/Acâș, 24-a de aprilo 1828 – Pest, 29-a de novembro 1872): instruisto, ano korespondanta de la Hungara Scienca Akademio (1871).

## Eksteraj ligiloj 
Komunuma retejo (en 2015 ne tre informriĉa, en 2024 kutima komunuma retejo)

Dosiero: Acas jud Satu Mare.svg|Situo en la distrikto
Dosiero: Ákos, Árpád-kori templom 1175-ből - panoramio.jpg|la portalo kaj
Dosiero: Acas.jpg|krajona desegnaĵo de la 
Dosiero: Ákosi református templom 1175-ből.jpg|reformita kirko de 1175

Kategorio:Komunumoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Komunumoj de Rumanio
Akvodislimo

[eta|Ĉefaj akvodislimoj de la [Tero: La malhelgrizaj areoj estas endorheaj.]]
**Akvodislimo**, nomata ankaŭ **akvolimo** aŭ latine *divortium aquarum*, estas limo inter la **basenoj** de du riveroj, lagoj aŭ maroj.

Multaj akvodislimoj koincidas kun montoĉenoj, de kies du flankoj akvo fluas kontraŭdirekte; ekzemple Karpatoj estas dislimo por multaj riveroj. Sed ankaŭ en ebenaĵoj kaj ĉe montaj pasejoj ekzistas akvodislimoj. Ili povas ankaŭ esti subteraj, tiel surface nerimarkeblaj.

Ekzistas lokoj, kie renkontiĝas tri akvodislimoj, tiel ke la akvo de tie fluas al tri direktoj. Tia loko estas en la svisaj Alpoj, ĉe Maloja, de kie akvo fluas al Atlantiko, Nigra Maro kaj Mediteraneo.

Eblas klasi akvodislimojn jene:
* *Kontinenta akvodislimo*: Akvo de tie fluas al du maroj.
* *Granda akvodislimo*: Akvo fluas al du riveroj, kiuj fluas en la saman maron.
* *Malgranda akvodislimo*: Akvo fluas al du riveroj, kiuj poste fluas en unu saman riveron.

## Ekologia signifo 
Por ekologio kaj vivmedio la akvodividiloj havas gravan signifon, ĉar ili montras la limon, de kie povas okazi alfluo de diversaj materialoj, poluakvoj, poluaĵoj. Tio povas kaŭzi politikan problemon, se la poluaĵo ŝarĝas precipe la vivmedion de aliaj landoj en la sama akvokolekta areo. Tiel ekz. Hungario ofte suferas pro cianida minado en Rumanio, ĉar okazas, ke cianida poluaĵo trarompas digojn kaj enfluas riverojn (precipe Tison). Tio kaŭzas amasmorton de fiŝoj en Hungario. Ofte okazas, ke – post inundoj – rivero liveras neleĝe lokitajn hejmajn rubaĵojn, plastaĵojn el Ukrainio al Hungario.

## Signifo por ŝiptrafiko 
Akvodislimoj estas bariloj por ŝiptrafiko. Historie oni uzis malaltajn akvodislimojn por porti aŭ treni ŝipojn de unu baseno al alia. Poste oni konstruis kanalojn por transiri akvodislimojn. Fama ekzemplo estas la Rejn-Majn-Danuba Kanalo, kiu transiras la Eŭropan Kontinentan Akvodislimon inter Atlantiko kaj Nigra Maro.

## Politikaj limoj 
Ĉar montkrestlinioj foje estas facile videblaj kaj pri kiuj oni povas konsenti, drenaddislimoj povas formi  difinantajn politikajn limojn, kiel ĉe la Reĝa Proklamo de 1763 (d:Q209573) en Brita Nordameriko, kiu koincidis kun la krestlinio de la Apalaĉaj Montoj, kiu formis la Orientan Kontinentan Dislimon, kiu apartigis loĝatajn koloniajn terojn oriente de Indiana Teritorio okcidente.  Alia ekzemplo de limo kongruanta kun akvodislimo en modernaj tempoj implikas la okcidentan limon inter Labradoro kaj Kebekio, kiel arbitraciita de la privata konsilio en 1927.

## Bildaro 

Dosiero:Europäische_Wasserscheiden.png|Akvodislimoj de Eŭropo
Dosiero:APDW-en.png|Basenoj en Norda kaj Centra Amerikoj

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Palatinata ĉefa akvodislimo

Kategorio:Hidrologio