open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Principo de antaŭzorgo

**Principo de antaŭzorgo,** aŭ antaŭzorga principo, reeĥas la devon nedaŭrigi entreprenon kiam fundita dubo pri ebla, eĉ nur serioze suspektata sed ne ankoraŭ science montrata, danĝero sur homoj aŭ medio. Ĝi diferencas el la principo de antaŭevitendo (devo malhelpi aŭ kiel plej eble limigi la riskojn konitajn kaj pruvitajn) ĉar ĝi rilatas al riskoj hipotezaj kaj enŝovitaj pro indicoj. Tiuj potencialaj riskoj postulas, ke politikistoj, kuracistoj kaj sciencesploristoj ktp ŝanĝu aliron al la traktata objekto. Tial tiu principo, krom praktika, havas ankaŭ moralan valoron.

Se ĝis nun, tamen, ne ekzistas unika difino pri tiu principo, ĝi certe povas esti konsiderata kiel ekspansio de la principo de Hipokrato resumebla en *“Primum non nocere”* (Unue ne damaĝu). 
Kiel jam aludite, tia principo estas forta ĉevalo de mediistoj kaj moralistoj: tiuj lastaj, ekzemple katolikoj, vidas ĝian aplikendon precipe dum la cirkonstancoj de vivfino, ĉar la vivo estas bono nedisponebla kaj neniam oferebla por akiri sciojn utilajn por aliaj vivoj.
 

KONTRASTOJ pri LA PRINCIPO DE ANTAŬZORGO

Laŭ ĝiaj subtenantoj, sekvi tiun principon estas konduto plej racihava kiam la dubo estas pri ebla damaĝo por la sano aŭ medio. Se (oni ekzemplas) la principo estintus aplikita je la unuaj alarmoj pri la kancereco de la asbesto (komence de la deksesaj jaroj de la pasinta jarcento), ĝi evitigus sennombrajn kancertrafitojn kaj mortigitojn, kaj sekve grandajn elspezojn por la sanigo de la teritorio. Sed malgraŭ ekalarmoj ĉiam pli pruvaj, sed ne science dokumenteblaj, oni insistis provokante katastrofon kiel en Piemonto (Italio) kie mortis pro asbestozo pluercentoj da homoj. Bedaŭrinde, ankoraŭ hodiaŭ asbesto estas uzata en industrio kaj konstruaĵoj en diversaj landoj! 

Sed la mallaŭdantoj pri tiu principo, agantaj precipe en sciencaj medioj, kritikas kaj kontraŭas ĉar ili opinias ke ĝi agas kiel bremso en esplorkampoj kaj socia kaj scienca progreso, kies metodo ne rezignas la riskon de la falsebleco. Kaj plue ĝi malfermus la vojon al ekscesoj kaj ekzemplas per la persekuto de sorĉistinoj.

Sed, fine, kredindas kaj dezirendas, ke pragmatismo kapablas trovigi la ĝustan prudentan solvon, kiel okazas rilate la GMO ...

Pri principo de antaŭzorgo direktivis la Eŭropa Komisiono kaj Konferenco de Rio de Janeiro de junio  2001 http://www.un.org/documents/ga/conf151/aconf15126-1annex1.htm

INFORMAJ DOKUMENTOJ
## Vidu ankaŭ
* Eŭropunia juro
* Itallingve: http://www.fondazionebassetti.org/0due/threads/01precauzione.htm

Kategorio:Etiko
Eggert G. Þorsteinsson

**Eggert Þorsteinsson ** (Eggert Gíslason Þorsteinsson; —) estis islanda politikisto. Li estis parlamentano de la Popolpartio en 1953—1956 kaj 1957—1971 kaj ministro en 1965—1971.

## Familio 
Liaj gepatroj estis Þorsteinn Eggertsson (1905—1940) kaj Margrét Guðnadóttir (1906—1963). Lia unua edzino: Jóna Jónsdóttir (1922—1981), la dua: Helga Soffía Einarsdóttir (1924—1998). Gefiloj (de la unua edzino): Þorsteinn (1948), Jón Ágúst (1953), Eggert (1956), Guðbjörg (1958).

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo de la islanda parlamento

Kategorio:Islandaj ministroj pri sociaj aferoj
Kategorio:Islandaj ministroj pri sano
Kategorio:Islandaj ministroj pri fiŝkapto
Stefán Jóhann Stefánsson

**Stefán Jóhann Stefánsson** (Stefán Jóhann Stefánsson) (naskiĝis la , mortis la ) estis islanda juristo kaj politikisto. Li estis ministro, interalie ĉefministro. Li estis partiestro de la Popolpartio (1938-1952) kaj parlamentano (1934-1937 kaj 1942-1953).

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo de la islanda parlamento 

Kategorio:Ĉefministroj de Islando
Kategorio:Islandaj ministroj pri sociaj aferoj
Kategorio:Islandaj ministroj pri eksteraj rilatoj
Pétur Jónsson

**Pétur Jónsson ** (28-a de aŭgusto 1858 - 20-a de januaro 1922) estis islanda politikisto kaj ministro. Li estis parlamentano 1894-1922, plejparte de la Hejmrega partio.

Pétur estis unu de la iniciintoj de la Federacio de Islandaj Kooperativoj, kaj estis ĝia estro ekde la fondo en 1902 ĝis lia morto. Li kontraŭis politikiĝon de la Federacio kaj ne aniĝis en la Progrespartio, kiu baldaŭ forte ligiĝis al la Federacio.

Lia patro estis parlamentano, kaj ankaŭ liaj du fratoj, Steingrímur kaj Kristján Jónsson (Islandministro) estis politikistoj. Ĉefministro Steingrímur Steinþórsson kaj ministro Haraldur Guðmundsson estis nevoj de Kristján (filoj de liaj fratinoj).

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo de la islanda parlamento

Kategorio:Islandaj politikistoj
Galambok

eta|dekstra|300px|Katolika preĝejo de Galambok
eta|dekstra|300px|Lago de Galambok
eta|dekstra|300px|Kalvinana preĝejo de Galambok
**Galambok** estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono **Okcidenta** Transdanubio, en departemento Zala, en subregiono de Zalakaros. La vilaĝnomo signifas: kolomboj.

## Bazaj informoj 
* Areo: 26&nbsp;km²
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 46.522/17.1233
* Loĝantaro: 1270
* Poŝtkodo: 8754
* Telefonprefikso: 93

## Situo 
Galambok situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, ĉefvojo kaj aŭtoŝoseo M7 Budapeŝto-Zagrebo preteriras. Zalakaros troviĝas 5, Nagykanizsa 14, Balatonszentgyörgy 29 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. Antaŭ la hungaroj avaroj vivis tie. La unua mencio devenis el 1231 en formo *"Golombuk"*. En la 1550-aj jaroj la turkoj bruldetruis la vilaĝon. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, infanĝardeno, lernejo, kulturdomo, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Ĉieliro de Nia Sinjoro de 1801, apude ŝtonokruco de 1847
* katolika paroĥo el la 19-a jarcento
* kalvinana preĝejo de 1864
* loĝdomo de 1840, renovigita en 1997
* lago
eta|maldekstra|265px|Malnova loĝdomo de Galambok

image:Galambok_altalanos_iskola.jpg|Lernejo de Galambok
image:Galambok falu1.jpg|Galambok
image:Galambok falu2.jpg|Preĝejo el la aero en Galambok
image:Galambok falu3.jpg|Galambok

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Zala
Kategorio:Vinvilaĝoj
Maraj Respublikoj

eta|Je la 11-a jarcento. Venezia = Venecio; Genova = Ĝenovo; Pisa=Pizo; Ancona=Ankono
**Maraj Respublikoj** estas nomo kiun pluraj historiistoj uzas por aludi iujn mezepokajn ŝtatojn ĉefe de la itala duoninsulo kiuj karakteris pro sia mara potenco kaj pro sia aparta regsistemo. La plej gravaj estis Amalfi, Pizo, Ĝenovo kaj Venecio; aldonindaj estas Ankono, Gaeta, Noli kaj Ragusa (Dalmatio).

Kelkaj el ili uzis transmarajn havenojn foje kiel propraj aŭ eĉ konkeris teritoriojn en tute apartaj regionoj. Ĝenovo kaj Venecio estis veraj eŭropaj potencoj kaj politike kaj ĉefe ekonomie.

|}

Similan sperton, kvankam ne precize egalan, travivis ĉirkaŭ la Balta Maro la urboj de la Hansa Ligo.

## Vidu ankaŭ 
* Venecia respubliko
* Ĝenova Respubliko
* Respubliko Ragusa
* Hansa Ligo
* Komunuma epoko

Kategorio:Historio de Italio
Garabonc

**Garabonc** estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono **Okcidenta** Transdanubio, en departemento Zala, en subregiono de Zalakaros.

## Bazaj informoj 
* Areo: 19&nbsp;km²
* Loĝantaro: 790
* Poŝtkodo: 8747
* Telefonprefikso: 93

## Situo 
Garabonc situas sur ebenaĵo, laŭ bordo de Malgranda Balatono, laŭ traira flankovojo, kontaktiĝanta kun Kisrada. Zalakaros troviĝas 2, Pacsa 21, Nagykanizsa 22, Keszthely 28 km-ojn.

## Historio 
La loĝantoj okupiĝas precipe pri vinkulturo kaj turismo. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, infanĝardeno, lernejo, biblioteko, interretejo, poŝto, kuracejo, bestokuracejo, vinodrinkejo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Adalberto de 1755
* romkatolika kapelo omaĝe al (Granda) Dipatrino de 1938

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Zala
Kategorio:Vinvilaĝoj
Homokkomárom

**Homokkomárom** estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Nagykanizsa. Homok signifas: sablo.
eta|dekstra|Homokkomárom el la aero
eta|dekstra|Flanko de preĝejo en Homokkomárom

## Bazaj informoj 
* Areo: 17&nbsp;km²
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 46.5044/16.914
* Loĝantaro: 230
* Poŝtkodo: 8777
* Telefonprefikso: 93

## Situo 
Homokkomárom situas en Montetaro Zala, laŭ rojo, fine de sakovojo. Nagykanizsa troviĝas 12, Letenye 20, Zalakaros 21 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la kuprepoko kaj ferepoko. La unua mencio devenis el 1293 en formo *"Humukcamar"*. Post la mezepoko la turkoj faris senhoma la vilaĝon. En Homokkomárom migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika baroka Kirko Naskiĝo de Maria (Homokkomárom) kaj pilgrimloko de 1744
* pilgrimloka abatejo
* tutlanda turisma vojeto

## Famuloj 
En Homokkomárom naskiĝis komisaro Béla Szántó.

Kategorio:Vilaĝoj de departemento Zala
Kategorio:Vinvilaĝoj
Vaporcilindro

[eta|Vaporcilindro kiel monumento proksime de svisa [Lausanne]]
eta|Vaporcilindro, kiu estas videbla en urbeto Kisbéri, Hungario, kiel allogilo ĉe firmao Magyar Kozut
**Vaporcilindro** estas speciala ŝosea labormaŝino servanta al densigado de surfaco de ŝoseoj per ties laminatigado. Perkonstrue ĝi estas simila al lokomobilo. Ĝi konsistas el kuŝiga vaporkaldrono, al kiu estas alfiksita du movigataj larĝaj malantaŭaj radoj, antaŭe poste unu larĝa cilindro. Sur pinto de la kaldrono estas vapormaŝino kun girostato kaj transmisioj. Malantaŭe troviĝas plataĵo por priservo, plu poste rezervujo por akvo kaj por karbo.

En la dua duono de la 20-a jarcento la vaporcilindro estis el trafiko forŝovita fare de ŝosea cilindro kun dizela motoro kaj vibriga cilindro.

El vidpunkto de teknologio de densigado la vaporcilindro apartenas inter la tiel nomataj statikaj cilindroj, t.e. cilindroj, kiuj la subaĵon densigas sole per sia statika pezo.

Vaporcilindro en trafik-kapabla stato estas historie taksata unikaĵo - en Ĉeĥio ekzistas tipo ČKD MAMUT.

Kategorio:Vaporaj transportaj rimedoj
Kategorio:Motorveturiloj
Kategorio:Vetureblaj maŝinoj
Rezignacio

**Rezignacio** estas la stato de iu, kiu akceptas sen protesto tion, kio ne povas esti ŝanĝata kaj kiu submetas sin sen plua plendo al la neeviteblaĵo. La vorto venas de la latina vorto *re-signare*, kiu priskribis la agon mallevi la flagon (*signum*) de romia legio, kaj do signifis la kapitulacon de la legio.

## Vidu ankaŭ 
la artikolojn pri
* demisio kaj
* kapitulaco

Kategorio:Psikologio
Izomera trairo

En fiziko, **izomera trairo** estas radiaktiveca procezo kiu okazas en atomo kie la atomkerno estas en ekscitita stato (atomkerna izomero), ofte post eligo de alfa partiklo aŭ beta partiklo. La superflua energio en la kerno estas malpremita per la eligo de gama-radiado, kaj la kerno trairas al la plej suba stato. Ĉi tiu procezo estas pro tio simila al gama eligo sed diferencas en tio ke ĝi engaĝas ekscititan staton.

La gamo-radio povas tradoni sian energion rekte al unu el elektronoj de la atomo kaj tiam elektrono estas elĵetita el la atomo. Ĉi tio procezo estas nomata kiel ena konvertiĝo.

Kategorio:Partikla fiziko
Klemens Jónsson

**Klemens Jónsson ** (27-a de aŭgusto 1862 - 20-a de julio 1930) estis islanda oficisto kaj mallongtempa ministro. En la hejmrega tempo (1904-1918), kiam nur estis unu ministro en Islando li estis la plej alta oficisto de la ministrejo.

Post parlamentvoĉdonado en 1922 la registaro de Jón Magnússon perdis sian parlamentan plejparton. Sigurður Eggerz sukcese klopodis fondi registaron kun neŭtralaj oficistoj, kiujn devis akcepti la Progrespartio. Klemens elektiĝis, kune kun Magnús Jónsson. Ambaŭ ne aktivis politike, sed poste aniĝis en la Progrespartio.

Klemens estis bopatro de posta ĉefministro kaj partiestro de la Progrespartio, Tryggvi Þórhallsson.

Kategorio:Islandaj ministroj pri financoj
Kategorio:Islandaj ministroj pri laboro
Kvar asoj

**Kvar asoj** estas paciencludo. Ĝi ludiĝas per 52-ludkartaro.

## Ludreguloj
La ludo ekas per kvar kartoj disdonitaj sur la tablo. La ludanto serĉas por du aŭ pli kartoj kun la sama emblemspaco. Se du kartoj de la sama emblemspeco troviĝas, la plej eta karto uzofinu, kaj la plej granda karto postrestu. Se tri aŭ kvar de la sama emblemspeco troviĝas, ĉion sen la plej granda uzofinu. Asoj estas granda en la ludo, kaj nur la plej supra karto de ĉiu amaso estas enluda.

Malplenaj amasoj plenigas per iu ajn supra karto de la tri alia amasoj.

Se neniom da kartoj havas la saman emblemspecon, novan karton disdonu sur ĉiuj amasoj. Oni gajnas kiam nur la kvar asoj postrestas.

Kategorio:Paciencludoj
Akumuliĝa radiado

En fiziko, **akumuliĝa disfalo** estas speco de nuklea disfalo en kiu radioaktiva atomo disradias akumuliĝon de neŭtronoj kaj protonoj pli pezan ol alfa-partiklo (kerno de heliumo-4). Ĉi tiu speco de disfalo okazas nur ĉe izotopoj kiu disfalas plejparte per alfo-disfalo, kaj okazas nur en malgranda parto de la tuta kvanto de la disfaloj. Akumuliĝa disfalo okazas nur ĉe pezaj atomoj kiu povas gajni nuklean energion per forpeli porcio de atomkerno.

Kineta energio de relativa moviĝo de eligita akumuliĝo kaj restanta atomkerno *Q* estas inter 28 kaj 94 MeV kaj en ĉiuj okazoj ĝi estas pli malgranda ol alto *VB* de potencialo baro por eliĝo de la akumuliĝo. Tiel, akumuliĝa disfalo estas okazanta tra la tunela efiko same kiel la alfa-disfalo.

Akumuliĝa disfalo estas intera inter alfo-disfalo kaj spontanea fisio en kiu peza kerno fendas en du grandajn partojn kaj variantan kvanton de neŭtronoj. En akumuliĝa disfalo la disradiita partiklo estas malpeza kerno kaj en la disfalo ĉiam disradiatas la sama partiklo. Nun estas sciataj pli ol 20 kernoj kiuj iam disfalas per akumuliĝaj disfalo

Akumuliĝa disfalo estas permesita por multe pli multaj diversaj izotopoj ol sciataj je ĉi tio. Sed en plejparto de la okazoj probablo de kumuliĝa disfalo estas tiel malgranda ke la disfalo ne povas esti trovita eksperimente. Ĉi tio estas por eksponenta malpligrandiĝo de potencialo baro kun kresko de ĝi larĝo aŭ alto.

Tricia kerno kaj deŭteria kerno estas ankaŭ sciataj kiel produktoj de radiaktiveco. Heliumo-6 iam disfalas per eligo de deŭteria kerno kaj heliumo-8 iam disfalas per eligo de tricia kerno. La heliumo estas pli bone studita en partiklaj akceliloj, sed eblas ke ankaŭ la aliaj ekzotikaj izotopoj disfalas en ĉi tiuj manieroj.

Akumuliĝa disfalo estis esplorita en 1984 kiam esploristoj je Oksforda Universitato detektis ke 223Ra disradias averaĝe proksimume unu 14C kernon por ĉiuj 109 alfo-disfaloj.

Iuj sciataj akumuliĝaj disfaloj estas jenaj:

## Eksteraj ligiloj 
* Usona nacia nuklea datuma centro
* 

Kategorio:Partikla fiziko
Jón Þorláksson

**Jón Þorláksson** (3-a de marto 1877 - 20-a de marto 1935) estis islanda inĝeniero kaj politikisto, urbestro de Rejkjaviko (1932-1935) kaj ĉefministro. Li estis la dua kaj lasta partiestro de la Konservativa Partio kaj la unua partiestro de la Sendependecpartio.

Li estis parlamentano 1921-1934 por la Sendependecpartio kaj ĝiaj antaŭpartioj (La Hejmrega partio, la Malnova burĝpartio kaj la Konservativa Partio).

Antaŭ sia politika kariero li estis tre aktiva kiel inĝeniero, kaj kiel memstara entreprenisto kaj kiel oficisto (ŝtatinĝeniero).
* Oficiala paĝo de la islanda parlamento

Kategorio:Islandaj ministroj pri financoj
Orikso

**Orikso** (*Oryx*) estas genro de mamuloj bovedoj indiĝenaj de Afriko kaj Arabio, el la sama grupo kiel antilopoj. Tiuj bestoj estas tre fortaj kaj pezaj, kun mallonga kolhararo kaj longaj, rondaj kaj rektaj kornoj. Ĝi povas esti trovita bredita en zooj ĉirkaŭ la mondo, kiel ekzemple Bel-Horizonto (Minas-Ĝerajso - Brazilo).

## Specioj 
* *Oryx beisa* - Bejzo
* *Oryx dammah* - Sabrokorna rektkornulo
* *Oryx gazella* - Oriks-antilopo
* *Oryx leucoryx* - Arabia orikso

## Referencoj 
Kategorio:Genroj de mamuloj
Kategorio:Bovedoj
Eszteregnye

[eta|Eszteregnye en [Hungara runoskribo]]
**Eszteregnye** [esteregnje] estas malgranda banloko kaj vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono **Okcidenta** Transdanubio, en departemento Zala, en subregiono de Nagykanizsa.

## Bazaj informoj
* Areo: 20&nbsp;km²
* Loĝantaro: 740
* Poŝtkodo: 8882
* Telefonprefikso: 93

## Situo
Eszteregnye situas sur mildaj deklivoj, laŭ rojo, fine de mallonga sakovojo, ĉefvojo estas proksime. Nagykanizsa troviĝas 10, Letenye 16, Zalakaros 25 km-ojn. Setlejo Obornak apartenas al la municipo.

## Historio
La unua mencio devenis el 1390 en formo *"villa Esztregnye"*. En 1955 en Obornak dum naftoesplorado elŝprucis termala akvo 95 °C-a, havanta precipe jodon. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, poŝto, kuracejo.

## Vidindaĵoj
* romkatolika baroka preĝejo omaĝe al Ĉieliro de Maria proksimume de 1870

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Zala
Kategorio:Vinvilaĝoj
Jakob Möller

**Jakob Möller** (Jakob Ragnar Valdimar Möller) (12-a de julio 1880 - 5-a de novembro 1955) estis islanda politikisto kaj ministro.

Li estis parlamentano 1919-1927 (por la malnova Sendependecpartio, malnova burĝpartio kaj la malnova Liberala Partio) kaj 1931-1945 (por la Sendependecpartio).

Post sia politika kariero li estis ambasadoro en Danio ĝis 1951.
* Oficiala paĝo de la islanda parlamento

Kategorio:Islandaj ministroj pri sociaj aferoj
Kategorio:Islandaj ministroj pri financoj
Kategorio:Islandaj ministroj pri justico
Kategorio:Islandaj ministroj pri industrio
Spontanea fisio

En fiziko, **spontanea fisio** estas formo de radiaktiveco per fisio. Ĝi estas trajto de tre pezaj izotopoj, kaj estas teorie ebla por ĉiu atomkerno kies maso estas pli granda ol aŭ egala al 100 atommasaj unuoj *u* (proksime al rutenio). En praktiko, tamen, spontanea fisio estas nur energie farebla por atomaj masoj pli supre 230 *u* (proksime al torio). La izotopoaj plej emaj al spontanea fisio estas tiuj kun granda atoma nombro, la aktinoidoj, kiel mendelevio kaj laŭrencio, kaj la trans-aktinoidoj, kiel ruterfordio.

Por uranio kaj torio, la spontanea fisia reĝimo de disfalo okazas, sed estas relative malofta kaj tiel estas kutime neglektita krom en la akurataj konsideroj. La kriterio por tio ĉu spontanea fisio povas okazi estas proksimume:

: *Z2 / A ≥ 45*

kie *Z* estas la atomnumero (ekzemple, 92 por uranio-235),
:*A* estas la masnumero (ekzemple, 235 por uranio-235).

Kiel la nomo sugestas, spontanea fisio estas la sama procezo kiel fisio, escepte de tio ke ĝi okazas sen trafo de la atomo per ekstera neŭtrono aŭ alia partiklo. Spontaneaj fisioj liberigas neŭtronojn kiel ĉiuj fisioj, tiel se estas sojla maso de la substanco, spontanea fisio povas iniciati ĉena reakcio. Ankaŭ, izotopoj, por kiu spontanea fisio estas ofta disfala reĝimo, povas esti uzataj kiel neŭtronaj fontoj; kaliforniumo-252 (duoniĝtempo 2.645 jaroj, branĉa rilatumo de spontanea fisio 3,09%) estas ofte uzata por ĉi tiu celo.

Se dum iu tempodaŭro estas malatentebla malpligrandiĝo de la kvanto de kernoj kiuj povas spontanee fisii, do la fisiado estas procezo de Poisson: por tre mallongaj tempaj intervaloj la probablo de spontanea fisio estas proporcia kun la longo de tempodaŭro.

La spontanea fisio de uranio-238 lasas spurojn de damaĝo en mineraloj enhavantaj uranion ĉar la rezultoj de fisio disflugas tra la kristalsistemo. Ĉi tiuj spuras, aŭ *fisiaj trakoj* provizi la bazon por la radiomezura datigo: fisia traka datigo.

## Kurzoj de spontanea fisio
En praktiko 239Pu nepre enhavas iun kvanton de 240Pu pro la emo de 239Pu al absorbi aldonan neŭtronon dum produktado. Granda kvanto de spontaneaj fisiaj eventoj en 240Pu faras ĝin nedeziratan komponenton. Armiloj-grada plutonio enhavas ne pli ol 7% da 240Pu.

La malofte uzata pafilo-speca atoma bombo havas kritikan enmetan tempon de proksimume unu milisekundo, kaj la probablo de fisio dum ĉi tiu tempa intervalo devas esti malgranda. Pro tio nur 235U estas taŭga. Preskaŭ ĉiuj nukleaj bomboj uzas ian  manieron de enen direktita eksplodo.

Spontanea fisio povas okazi multe pli rapide kiam la kerno de atomo spertas supermalformigon, aŭ estas en stato de forma izomero (fisia izomero).

## Vidu ankaŭ 
* Spontanea eligo

Kategorio:Atoma fiziko
Unukolora makisgarolo

La **Unukolora makisgarolo** (***Aphelocoma unicolor***))
estas unu el la makisgaroloj de la genro Aphelocoma indiĝena de nubarbaroj de nordokcidenta Centrameriko kaj suda kaj sudorienta Meksiko, el centra Honduras okcidenten al centra Guerrero, suda Veracruz kaj plej suda San Luis Potosi. Ĝi estas ŝajne la baza membro de sia genro (Rice *et al.* 2003).

## Aspekto 
La nomo de la specio montras la plej karakteran econ de la specio nome la ĝenerala **tre blua koloro**, kion la aliaj membroj de la genro havas nur en supraj partoj dum ties subaj partoj estas blankecaj aŭ grizecaj. Tiu specio havas tre longan voston. La okuloj, ĉirkaŭokuloj kaj suba frunto al naztruoj estas nigraj. La beko estas helgriza.

## Referencoj 
*  Malplej zorgiga

* **Rice**, Nathan H.; Martínez-Meyer, Enrique & Peterson, A. Townsend (2003): Ecological niche differentiation in the *Aphelocoma* jays: a phylogenetic perspective. *Biological Journal of the Linnean Society* **80**(3): 369–383.  PDF plena teksto

### Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* CONABIO: Unicolored Jay drawing . Retrieved 2007-FEB-26.
* Artikolo pri Unukolora makisgarolo
* RangeMaps & synopsis  InfoNatura NatureServe
* bildo ; Artikolo
* Fotaro de Unukolora makisgarolo VIREO

Kategorio:Korvedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kerkateskánd

**Kerkateskánd** [kerkateŝkAnd] estas malgranda unuigita vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Lenti.
eta|Blazono de Kerkateskánd

## Bazaj informoj 
* Areo: 9&nbsp;km²
* Loĝantaro: 180
* Poŝtkodo: 8879
* Telefonprefikso: 92

## Situo 
Kerkateskánd situas sur mildaj deklivoj, laŭ flankovojoj. Lenti troviĝas 18, Letenye 24, Zalaegerszeg 44, Budapeŝto 247 kilometrojn http://www.tavolsag.hu/index.asp?go=tavolsag&i1=32647&i2=9566 .

## Historio 
Dum la historio 2 apudaj vilaĝoj formiĝis tie. *"Tuskand"* menciiĝis unuafoje en 1271, Tótfalu (=slavo-vilaĝo) en 1381. Ili unuiĝis en 1934. En 1945 oni disdonis parcelojn al la malriĉaj kamparanoj el la grandbieno. Vilaĝservoj estas vendejo kaj migra poŝto. Diservo okazas en la vilaĝdomo. La vilaĝanoj okupiĝas precipe pri vinkulturo. Kerkateskánd apartenas al vinregiono Zala.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Zala
Kategorio:Vinvilaĝoj
Gagyapáti

**Gagyapáti** [gadjapAti] estas tre malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Encs. Apát kaŝiĝanta en la loknomo signifas: abato.

## Bazaj informoj 
* Areo: 3 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 194 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.4093/21.00033
* Loĝantaro: 15
* Poŝtkodo: 3837
* Telefonprefikso: 46

## Situo 
Gagyapáti situas en valo de rojo, fine de sakovojo. Encs troviĝas 15, Abaújszántó 24, Szikszó 29, Miskolc 50 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1256. Dum la mezepoko la kampoj apartenis al familio "Gagy". En 1905 aldoniĝis al la vilaĝonomo Apáti *Gagy* por fari diferencon de la aliaj *Apáti*. En Gagyapáti migra poŝto servas.

## Vidindaĵo 
* preĝejo

== Komunumoj pri *apát* (= abato) en Hungara reĝlando ==

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Kortesoj

**Kortesoj** (***Cortes***) estas la tradicia nomo kiun en Hispanio kaj Portugalio ricevis la ŝtata Parlamento, la leĝofara asembleo.

La nomo estas plu uzata en Hispanio. Oni uzas la esprimon *Cortes Generales* por kune aludo al la du ĉambroj de la leĝdona povo en la ŝtata nivelo. Ĝi estas formita de la Congreso de los Diputados (Kongreso de la Deputitoj) kaj de la Senato.

Oni ankaŭ uzas la saman nomon por la leĝopovaj asembleoj de diversa Aŭtonomaj Komunumoj, en kiuj tiu nomo havis pli-malpli grandan tradicion. Oni do parolas pri la *Cortes de Aragón*, *Cortes de Castilla-La Mancha*, *Cortes valencianas*, *Cortes de Castilla y León*, kaj la *Cortes de Navarra*.

Kategorio:Hispanio
Kategorio:Politiko
Gagybátor

**Gagybátor** [gadjbAtor] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Szikszó. Bátor signifas: kuraĝa.

## Bazaj informoj 
* Areo: 19 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 221 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.4335/20.9492
* Poŝtkodo: 3817
* Telefonprefikso: 46

## Situo 
Gagybátor situas sur mildaj deklivoj, fine de sakovojo. Encs kaj Szendrő troviĝas po 22, Edelény 26, Miskolc 50 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1323 en formo *"Bathur"*. La kampoj longe apartenis al familio "Gagyi". Vilaĝservo estas migra poŝto.

## Vidindaĵo 
* novromanika kalvinana preĝejo

## Famulo 
En Gagybátor naskiĝis János Béres (bekflutisto).

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Gagyvendégi

**Gagyvendégi** [gadjvendEgi] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Szikszó. Vendég kaŝiĝanta en la loknomo signifas: gasto.

## Bazaj informoj 
* Areo: 12 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 232 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.4308/20.9778
* Poŝtkodo: 3816
* Telefonprefikso: 46

## Situo 
Gagyvendégi situas sur mildaj deklivoj, laŭ flankovojoj. Encs troviĝas 19, Szendrő 23, Miskolc 50&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1327. Ekde tiam la kampoj apartenis al familio "Gagyi". La vilaĝo detruiĝis kaj senhomiĝis dum militado de Emeriko Thököly. En la 19-a jarcento incendio okazis. Vilaĝservo estas poŝto.

## Vidindaĵo 
* nobeldomo de Vendéghy [vendEgi] kun parko de 1822

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Septimus Pretorius

**Septimus Pretorius** estas fikciulo aperinta en la Universal-hororfilmo *Bride of Frankenstein* (1935). La rolo estis ludita de la usona teatra kaj filma aktoro Ernest Thesiger. Laŭ kelkaj fontoj, la rolo estis unue konsiderita por Bela Lugosi aŭ Claude Rains.

D-ro Pretorius estas neobeema, freneza sciencisto, kiu konvinkas D-ron Henry Frankenstein rekomenci siajn kontraŭnaturajn eksperimentojn kaj revivigi mortintan karnon. Li estas prezentata kiel malmorala egoisto, kaj interesas nur pri sia propra prestiĝo kiel scientisto.

Kategorio:Frankenŝtejno
Kategorio:Fikciaj sciencistoj
Rouperroux

**Rouperroux** [ʁupɛʁu] estas franca komunumo. Ĝi situas en regiono Normandio en departemento Orne en la nord-okcidento de Francio. Ĝi havas areon de  kaj nombris  en 2012. Kodo laŭ INSEE estas 61357 kaj poŝta kodo 61320. Ĝi estas membro de komunumaro de komunumoj "Communauté de communes du Pays Fertois et du Bocage Carrougien".

## Geografio 
Rouperroux kun totala areo de 978 hektaroj, situas apud la arbaro de "Écouves". Da ĝi 370 hektaroj formas parton de la komunuma areo, trairata de la promena vojo "GR 22".

La plej proksima urbo kun servoj kaj vendejoj estas Carrouges, kaj la prefektejo troviĝas en Alençon. La poŝta kodo estas 61320.

Du alfluantoj de rivero Sarthon, "Le Brûlon" kaj "Le Gassel" havas siajn fontojn en Rouperroux.

Rouperroux ankaŭ situas en "Parc naturel régional Normandie-Maine" (Regiona naturparko Normandio-Mansio).

## Najbaraj komunumoj 
## Administrado 
* Antaŭa urbestro: Victor Maurice, por la periodo 1989-2008.
* Hodiaŭa urbestro: Roland Sellos, por la periodo 2008-2014-2020.

## Demografio 
Rouperroux kalkulis 602 enloĝantojn en 1806, kaj 162 en la jaro 2010.

## Ekonomio 
Krom agrikulturo, ĉefe bredado, Rouperroux ankaŭ disponas pri
* Ŝtonet-minejo kiu dungas ĉ. 13 homojn

## Vidindaĵoj 
* Preĝejo "Notre-Dame" (19-a jarcento)
* Malnova lavejo, rekonstruita kaj flor-ornamita
* Malnova pastra domo, ŝanĝita al loĝejo por feriantoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Orne

## Eksteraj ligiloj 
* Urbodomo de Rouperroux en Conseil-General.com
* Retejo de Parc naturel régional Normandie-Maine

Kategorio:Komunumoj de Orne
Kategorio:Urboj de Francio
Felsőgagy

**Felsőgagy** [felŝOgadj] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Encs. Felső signifas: supra.

## Bazaj informoj 
* Areo: 15 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 200 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.4268/21.015
* Loĝantaro: 160
* Poŝtkodo: 3837
* Telefonprefikso: 46

## Situo 
Felsőgagy situas sur malebenaĵo, laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Encs troviĝas 20, Gönc 25, Miskolc 46, Budapeŝto 218 km-ojn.

## Historio 
Dum la mezepoko la kampoj apartenis al familio "Gagy". Vilaĝservoj estas migra poŝto, kuracejo.

## Vidindaĵoj 
* preĝejo el la 18-a jarcento
* nobeldomo el la 20-a jarcento kun parko kaj longa kelo

## Fontoj 
* distancoj

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Sizifa laboro

[dekstra|eta|250ra|[Kerbero-trikapa hundo, gardisto de enirejo en submondejon]]
dekstra|eta|250ra|Sizifo, rulanta ŝtonegon supren
**Sizifa laboro** estas fiksita vortkunigo, kiu eniris en vortaron kiel diraĵo, komparo. Ĝi esprimas simbolon de sensenca, apartigiĝinta aŭ senelireja farado, tasko, laboro, el kiu povas esti nenia utilo, sed ankaŭ heroeca, kio postulas preskaŭ superhomaj forto aŭ energio; senbezone senĉesa ripetado de io kun rezulto nemezurebla aŭ nenia.

## Deveno de la diraĵo 
Pri korinta reĝo Sizifo oni asertas, ke li apartenis al la plej saĝaj el la homoj aŭ ankaŭ al la plej artifikaj kaj ankaŭ, ke li volis esti senmorta. Kiam venis por li Mortulo, li malliberigis ĝin. La ĉiopova Zeŭso ne suferis la estiĝintan ĥaoson en la situacio sen Mortulo kaj sendis Areson, la dion de milito, por fari rebonigon. Sizifo ankoraŭ havis tempon por interkonsenti kun sia edzino, ke ŝi ne faru al li sepulton. Post sia forkonduko en submondejon li asertis tie, ke kiel nesepultiton ili ne povas teni lin kaj li plendis ankaŭ pri sia malmulte funebranta edzino kaj estis permesite al li, por ke li iru puni ŝin. Tiel li atingis sian celon - esti denove inter la vivuloj - kaj li rifuzis reveni. Kun malfacilaĵoj, sed ja nur la potenca Zeŭso venigis Sizifon reen en la submondejon kaj juĝistoj de la mortintoj dure punis la artifikan "fuĝinton". Li ricevis ordonon suprenŝovi sur monton grandegan ŝtonegon kaj sur alia flanko ruligi ĝin suben. Sed peceton de la montopinto la ŝtonego ĉiam reglitos al li kaj per ŝvito verŝita kaj ankaŭ la elĉerpinta Sizifo komencas denove kaj denove. Li suferas pro tio, ke li volis fari ion, kio sukcesis iam al neniu... trompi Mortulon.

## Rilataj temoj 
* Sizifo

Kategorio:Diraĵoj
Kategorio:Interpretado de la greka mitologio
Magnús Jónsson (1878)

**Magnús Jónsson** (naskiĝis la , mortis la ) estis islanda juristo kaj profesoro kaj mallongtempa financministro. Magnús ne estis politikisto, sed elektiĝis kiel ministro de registaro de Sigurður Eggerz, kiun subtenis la Progrespartio. Magnús neniam estis parlamentano kaj elektiĝis kiel ministro kiel iomete neŭtrala oficisto (kvankam li poste aniĝis en la Progrespartio).

Kategorio:Islandaj ministroj pri financoj
Kokia

**KOKIA** (コキア) (naskiĝis la  en Tokio) estas produktema japana kantistino kaj komponistino de kantoj. Ŝia vera nomo estas Akiko Yoshida (吉田 亜紀子). Ŝi estas konata ĉefe pro siaj prezentoj en vidludoj kaj animeaj sonbendoj kaj aperis en ok malsamaj ludaj/animeaj sonbendoj ĝis nun.

## Diskografio 
### Unuopoj 
;Originalaj unuopoj
# [1998.04.29] Aishiteiru Kara (愛しているから)
# [1998.11.18] Tears in Love
# [1999.06.17] Arigatou... (ありがとう...)
# [2001.05.23] tomoni
# [2001.08.22] Say Hi!!
# [2001.11.21] Tenshi (天使)
# [2002.01.23] Ningentte Sonna Mono ne (人間ってそんなものね)
# [2003.05.21] Kawaranai Koto ~since 1976~ (かわらないこと)
# [2003.09.24] The Power of Smile / Remember the kiss
# [2004.04.21] so much love for you
# [2004.06.23] Yume ga Chikara (夢がチカラ)
# [2005.02.23] dandelion
# [2005.07.21] time to say goodbye
# [2006.01.01] Ai no Melody / Chouwa oto ~with reflection~ (愛のメロディー / 調和 oto)
# [2007.03.16] Arigatou... (ありがとう...)
# [2007.11.21] Follow the Nightingale
;Aliaj unuopoj
* [1998.05.21] Ai no Rinkaku (愛の輪郭)
* [2007.09.16] Watashi ni Dekiru Koto (私にできること)
* [2008.01.23] Tatta Hitotsu no Omoi (たった1つの想い)

### Albumoj 
* [1999.07.16] songbird
* [2002.01.23] trip trip
* [2003.11.12] Remember me
* [2004.07.21] Uta ga Chikara (歌がチカラ)
* [2006.02.01] pearl ~The Best Collection~
* [2006.11.29] aigakikoeru - French Release
* [2007.05.23] aigakikoeru - Japanese Release
* [2008.02.20] The VOICE
* [2008.09.24] Fairy Dance ~Kokia meets Ireland~
* [2008.11.12] Christmas gift
* [2009.03.18] KOKIA∞AKIKO〜balance〜
* [2009.03.18] AKIKO∞KOKIA〜balance〜 - Limited Release
;Aliaj Albumoj
* [2008.09.17] Kokia complete collection 1998-1999

## Filmoj 
* [2006.02.01] jewel ~The Best Video Collection~
* [2007.05.05] Kokia Live in Paris -les couleurs de Paris-
* [2008.07.16] The Voice 10th Anniversary Concert

Kategorio:Japanaj kantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Japanio
Habitato (ekologio)

[eta|Restantaj disigitaj habitatoj de la [Afriko|afrika elefanto]]
[eta|[Somero|Somera (ruĝa) kaj vintra arealo de la Nigramantela mevo]]
**Habitato** (el la latina *habitat*, "li/ŝi/ĝi loĝas";  **vivejo**) estas ekologia aŭ vivmedia areo, kie vivas aparta besto- aŭ planto-specio. Ĝi estas la natura medio, en kiu organismo restadas aŭ la fizika medio, kiu influas al populacio kaj kiun tiu uzas.

En tiu ĉi kunteksto, uzi la terminon "populacio de specio" preferindas al tiu de "organismo", ĉar, kvankam eblas priskribi la habitaton de unu sola bruna urso, oni fakte neniam trovas apartan aŭ individuan urson, sed grupon da brunaj ursoj, kiu entenas reproduktiĝantan populacion kaj okupas certan biogeografian areon. Plie, tiu ĉi habitato povus diferenci de tiu de alia grupo aŭ populacio de brunaj ursoj vivante aliloke. Do estas nek la specio nek la individuo por kioj oni tipe uzu la terminon "habitato".

Alia difino de habitato estas : la loko - ankaŭ nomata ekologia spaco kie (populacio) de specio vivas. Oni komparu kun la *adreso* kie oni trovus tiun ĉi populacion de specio kiam oni serĉus ĝin.  

Oni ne konfuzu la nociojn habitato kaj biotopo. Ekzemple : en la biotopo arbaro, la grundsurfaco estas la habitato de la onisko ; troglodito vivas en pluraj biotopoj kiel arbaro, duno, marĉo kaj urbĝardeno.

**Mikrohabitato** estas fizika situo kie vivas tre malgrandaj kreitaĵoj. Ekzemple : unu sola folio de arbo povas esti mikrohabitato de certa populacio de bestetoj. **Mikrovivmedio** estas la apudaj ĉirkaŭaĵoj kaj aliaj fizikaj faktoroj de individua planto aŭ besto en ĝia habitato.

## Homa habitato 
Homa habitato estas la medio en kiu homaj estaĵoj vivas, laboras, ludas kaj moviĝas. Ĝi ne sole estas restadejo - domo - sed la sumo de ĉiuj faktoroj kiuj konstituas la tutan vivmedion, kiel urboj, landoj, kaj lernejoj.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Clements, Frederic E., and Victor E. Shelford. 1939. *Bio-ecology*. John Wiley & Sons, New York. 425 pp. 

## Vidu ankaŭ 
* Arealo
* Biomo
* Biotopo
* Ekologia klasifiko de la tersupraĵoj
* Habito
* Planta komunumo

## Eksteraj ligiloj 
* Interactive Coastal Habitat Mural  from University of Deleware College of Marine and Earth Studies  


Kategorio:Biogeografio
Kategorio:Ekologio
Kategorio:Botanika terminaro
Kategorio:Zoologia terminaro
Herbotapiŝo

eta|altdekstre=1.5|Herbotapiŝo de proksime
**Herbotapiŝo**, **razeno** aŭ **gazono** estas speco de herbejo kun densa kovraĵo de herbo flegata tiel ke ĝi havu unuecan malgrandan altecon. Herbotapiŝoj troviĝas en lokoj kiel ĝardenoj, parkoj kaj sportejoj.
[eta|[Herbotapiŝo en la botanika ĝardeno de la Universitato de Berklio, Kalifornio]]
Kutime la herbo de herbotapiŝo havas altecon de kvin ĝis dek centimetroj, sed foje ankaŭ malpli (ekzemple tri ĝis kvar milimetroj ĉe la verdejoj de golfejoj).
[eta|maldekstre|[Kroketo|Kroketgazono en klubo de Edinburgo, Skotlando]]
[eta|maldekstre|Tipa [Anglio|angla razeno]]

## Vidu ankaŭ 
* Greso
* Herbejo
* Herbo

Kategorio:Herbejo
Kategorio:Ĝardenkulturo
Kategorio:Publika spaco
Colin Clive

**Colin CLIVE** (n. la 20-an de januaro 1900 - m. la 28-an de junio 1937) estis brita teatra kaj kina aktoro. Li plej famiĝis kiel D-ro Henry Frankenstein en la du filmoj de James Whale adaptitaj el *Frankenŝtejno*, nome *Frankenstein* (1931) kaj *Bride of Frankenstein* (1935).

Li naskiĝis en Saint-Malo (Francio), el brita kolonelo. Teatre, unu el liaj roloj estis Steve Baker, la blanka edzo de rasmiksa Julie LaVerne, en la unua londona produktado de *Show Boat*.

Kategorio:Britaj aktoroj
Izotopoj de tantalo

Natura **tantalo** (**Ta**) konsistas el du izotopoj: 180mTa (0,012%) kaj 181Ta (99,988%). La izotopo 181Ta estas stabila izotopo. La izotopo 180mTa estas efike stabila, pro tio ke ĉe ĝi neniam estas observita disfalo, kvankam ĝi estas malstabila en teorio.

La lasta izotopo 180mTa (*m* signifas metastabilan staton) estas antaŭdirita al disfalo en tri vojoj: izomera trairo al la tera stato de 180Ta, beto-disfalo al 180W, kaj elektrona kapto al 180Hf. Tamen, nenio radioaktiveco de iu disfala reĝimo de ĉi tiu nuklea izomero iam estas observita. Nur suba limigo por ĝia duoniĝtempo de super 1015 jaroj estas konkludita al observado. La tre nekutima naturo de 180mTa estas pli interesa pro tio ke la tera stato de ĉi tiu nuklea izomero, 180Ta, havas duoniĝtempon de nur 8 horoj. 180mTa estas la sola nature okazanta nuklea izomero (malinkluzivante aperantajn pro radioaktiveco kaj el kosmo mallongo-vivajn izotopojn). Ĝi estas ankaŭ la plej malofta denaska izotopo en la Universo observis por iu elemento kiu havas iujn stabilajn izotopojn.

Tantalo estas proponita kiel "salanta" materialo por atombombo (kobalto estas alia, pli bone konata salanta materialo). Ĵaketo de 181Ta, surradiita per la intensa alte energia neŭtrona fluo de eksplodanta fuzia armilo, devus konvertiĝi enen la radioaktivan izotopon 182Ta kun duoniĝtempo de 114,43 tagoj kaj produkti gama radiado de energio proksimume 1,12 MeV, grave pligrandiĝante la radioaktivecon de radioaktiva precipitaĵo de la armilo por kelkaj monatoj. Ne estas konate ke ĉi tia armilo estis iam konstruita, testita, aŭ uzita.

La norma atompezo estas 180,94788(2) *u*.

## Izotopoj 
### Notoj 
* Valoroj markitaj per # estas ne pure derivitaj de eksperimentaj datumoj, sed almenaŭ parte de sistemaj tendencoj. Spinoj kun malfortaj asignaj argumentoj estas enmetita en krampoj.
* Necertecoj estas donita en konciza formo en krampoj) post la respektivaj lastaj ciferoj. Necertaj valoroj signifas unu norman diferencon, escepte izotopan komponaĵon kaj norman atompezon de IUPAC kiuj uzas elvolvitajn necertecojn.
* Duoniĝtempaj mallongigoj estas *a*=jaro, *d*=diurno, *min*=minuto, *s*=sekundo, *ms*=milisekundo, *µs*=mikrosekundo, *ns*=nanosekundo.
* Suproindeksaj *m* (aŭ *m2*, kaj tiel plu) signifas nukleajn izomerojn de tiu aparta izotopo.

## Referencoj 
* Izotopaj masoj de Ame2003 Atoma Masa Pritakso  de G. Audi, A.H. Wapstra, C. Thibault kaj O. Bersillon en *Nuklea Fiziko* A729 (2003).
* Izotopaj komponaĵoj kaj normaj atomaj masoj de Atompezoj de la eroj. Recenzo 2000 (Teknika Raporto de IUPAC). *Pure Appl. Chem.* Volumo. 75, No. 6, pp. 683-800, (2003) kaj Atomaj pezoj peviziitaj (2005) .
* Duoniĝtempo, spino, kaj izomeraj datumoj elektitaj de ĉi tiuj fontoj.
** Audi, Bersillon, Blachot, Wapstra. La Nubase2003 pritakso de nukleaj kaj disfalaj propraĵoj , Nuc. Phys. 729, pp. 3-128 (2003).
** Nacia Nuklea Datuma Centro, Brookhaven Nacia Laboratorio. Informo ekstraktita de la NuDat 2.1 datumbazo (ekstraktita en septembro 2005).

Kategorio:Izotopoj
Valerie Hobson

[eta|dekstra|250ra|Valerie Hobson kiel Elizabeth Frankenstein en *[Bride of Frankenstein*.]]
**Valerie HOBSON** (n. la 14-an de aprilo 1917 - m. la 13-an de novembro 1998) estis brita aktorino, kiu aperis en multaj britaj filmoj inter la 1940-aj kaj 1950-aj jaroj. Ŝi naskiĝis kiel **Babette Valerie Louise Hobson** en Larne, graflando Antrim (Irlando).

Ŝi ludis la rolon de baronino Frankenstein en *Bride of Frankenstein* (1935), kune kun Boris Karloff kaj Colin Clive. Ŝi tiel anstataŭis Mae Clarke, kiu por la unua fojo ludis tiun rolon en la originala *Frankenstein* (1931).

Kategorio:Britaj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1917
Kategorio:Mortintoj en 1998
Kategorio:Naskiĝintoj la 14-an de aprilo
Kategorio:Mortintoj la 13-an de novembro
Catillon-sur-Sambre

**Catillon-sur-Sambre** estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 846 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

__TOC__

## Geografio 
Catillon-sur-Sambre situas en la natura regiono Cambrésis, de kiu Cambrai estas la historia ĉefurbeto. Tiu regiono ĉefe konsistas el malaltaj ebenaĵoj kaj vastaj agroj. La areo ĉirkaŭ la urbeto Le Cateau-Cambrésis restas tamen sufiĉe proksima al Avesnois: ankoraŭ videblas verdaj paŝtaĵoj kaj heĝoj kaj ne la agroj de Cambrésis.

Catillon-sur-Sambre etendiĝas sur 13,03 km².

## Historio 
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Philippe Ducroux, kiu do fariĝis la loka urbestro.

## Vidindaĵoj 
La loka preĝejo, nomita *Église de la Nativité de la Sainte Vierge*, estis rekonstruita inter 1841 kaj 1843 por anstataŭi malnovan, tro mallarĝan preĝejon de la 18-a jarcento. La fondaĵoj de la sonorilturo datiĝas de 1671.

## Administrado 
Catillon-sur-Sambre apartenas al la kantono de Le Cateau-Cambrésis, kies ĉefurbo estas Le Cateau-Cambrésis. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Cambrai, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Nord
* Kantono de Le Cateau-Cambrésis

Kategorio:Komunumoj de Nord
Kolora bruo

Bruo estas hazarda signalo, kun iu povuma spektra denseco. Konkrete, pri sona bruo ekzistas kelkaj klasoj, dependante de la spektra denseco:

## Blanka bruo 
Estas Blanka bruo, se la spektra denseco estas plata el la interesa regiono.

## Blua bruo 
Estas Blua bruo, se la spektra denseco pli altigas kiam la frekvenco altigas.

## Bruna bruo 
## Griza bruo 
## Rozkolora bruo 
Kategorio:Bruo
PayPal

**PayPal** (Pagamiko) estas pagsistemo en Interreto.

## Historio 
*PayPal* kun sia ĉefsidejo en San José (Kalifornio) estas kreita de Peter Thiel kaj Max Levchin. La maniero laŭ kiu *PayPal* funkcias laŭ la usona leĝo ne estas konsiderata "bankado", kaj pro tio la du povis sufiĉe facile krei la sistemon ne bezonante atenti pri la tre striktaj usonaj leĝoj. Origine *PayPal* estis ellaborita por poŝkomputiloj, sed nun la sistemo estas uzebla per kiu ajn foliumilo.

La populara aŭkciejo *eBay* aĉetis la firmaon *PayPal* en oktobro 2002 ĉar ili konstatis, ke 50 % de la uzantoj de *eBay* uzis la servojn de *PayPal*.

La  PayPal anoncis ĉesigon de ĝiroj ene de Rusio ekde aŭgusto, konsiderante ilin nesufiĉe profitaj kaj preferinte koncentriĝi je translandlimaj ĝiroj.

## Kostoj 
Pagoj de unu *PayPal*-konto al la alia estas senkostaj por la paganto, sed kostas al la pagito (en tiu senco la pagmaniero estas bone komparebla kun pagoj per kreditkarto). Se oni pagas al konto, kiu uzas alian valuton ol la propra konto, *PayPal* uzas la kurzon de la tago, sen ekstraj kostoj. Por pagoj de *PayPal*-konto al bankkonto ja povas ekzisti kostoj.

## En la praktiko 
Por fari pagojn per *PayPal* oni devas malfermi konton. Oni povas ĝiri monon al ĝi, ĉu per kreditkarto, ĉu per bankokonto, ĉu per la konto de alia *PayPal*-uzanto. Eblas ankaŭ ĝiri monon de sia *PayPal*-konto al sia bankkonto. Informoj pri la uzata pagokonto aŭ kreditkarto ne estas malkaŝitaj al la vendisto.

*PayPal*-kontoj ne havas numeron, kiel la plimulto de la bankkontoj, sed la identigilo de la konto egalas al la retpoŝta adreso de la persono al kiu oni pagas. Se oni scias, ke persono aŭ firmao havas *PayPal*-konton, kaj se oni konas ties retadreson, oni povas pagi al ĝi.

La avantaĝo por la paganto estas, ke oni ne devas sciigi siajn kreditkartajn donitaĵojn al la pagato (ricevanto de mono), kaj ke tiu do ne povas subtrahi pli da mono ol intencite de la paganto.

Pagi per PayPal estas senpaga por la paganto, sed la ricevanto pagas parton kiel provizo, sumiĝante al 3,4% de la transpagita sumo + 0,35 €.  La kostoj povas esti de *0,5% (multaj landoj en Eŭropo)* *ĝis 2% (inter alie Usono, Kanado) pli altaj kiam pagoj el* *eksterlando* estas akceptataj.

Sub certaj kondiĉoj (ekzemple plendo ene de 180 tagoj post pago al la pagato) la aĉetprotekto de PayPal ebligas repagon se estas problemo kun la aĉeto de iu varo. Se vi kaj la vendisto malsukcesas atingi interkonsenton ekzemple rilate la ne-ricevon de objekto, vi devas ĝisdatigi la disputon al postulo (angle: *claim*) ene de 20 tagoj de la malfermo de la disputo ĉe PayPal.

Konataj Esperanto-instancoj al kiuj eblas pagi per *PayPal* estas Universala Esperanto-Asocio, la retbutiko de Flandra Esperanto-Ligo kaj la magazino *Monato*.

## Vidu ankaŭ 
* Yandex Mono
* WebMoney

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo multlingva

## Referencoj 
Kategorio:Interretaj firmaoj
Kategorio:Pagsistemoj
Kategorio:Usonaj firmaoj
Kategorio:Firmaoj de Kalifornio
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1998
Mandata Palestino

**Mandata Palestino** - angle *mandatory Palestine* - estis mandata teritorio de Granda Britio, kiu estis komisiita de la Ligo de Nacioj dum pariza packonferenco el la jaro 1917. Tiu ĉi nova grupiĝo estiĝis post la unua mondmilito kiel sekvo de falo de Osmanida Imperio.eta|
eta

## Vidu ankaŭ 
* Balfour-deklaro
* Militkampanjo en Sinajo kaj Palestino
* Peel-komisiono
* Haavara Interkonsento
* Araba Ribelo (1936 - 1939)
* Juda Agentejo por Israelo
* Haganah
* Irguno
* Leĥi
* Palestina enlanda milito de 1947-1949


Palestino, Brita mandato
Kategorio:Historio de Israelo
Kategorio:Unuiĝintaj Nacioj
Kategorio:Araba-israela konflikto
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1920
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1948
Maurois

***Maurois (Nord)** estas franca komunumo en la departemento Nord.
***Maurois (stacidomo) estas fervoja stacio en Maurois (Nord).

***André Maurois''', franca verkisto. (1885-1967)
Klondiko

[eta|[GNOME-ludiloj|GNOME-versio de Klondiko sub Ubuntu 5.1]]
**Klondiko** estas paciencludo. Ĝi ludiĝas per 52-ludkartaro.

## Ludreguloj 
La ludanto aranĝis la karton kiel en la dekstra bildo. Sur la kvar *stakojn* la ludanto metu kartojn laŭ la ordo aso ĝis reĝo. Sur la sep tablamasoj la ludanto metu kartojn laŭ la ordo reĝo ĝis aso kaj laŭ la alterno ruĝa nigra. Oni rajtas meti reĝojn aŭ reĝ-suprajn amasojn sur malplenaj tablamasojn.

Oni malkaŝu kartojn de la ludkartaro per unu el multaj manieroj:
* Tri kartoj
* Unu karto

Kategorio:Paciencludoj
Leofric (Mercia)

**Leofric** (n. 968, m. la 31-an de aŭgusto aŭ la 1-an de septembro 1057) estis grafo de Mercia, Anglio, kaj edzo de Godiva.

Lia patro estis Leofwine (ĉ.950-c.1023), grafo de Mercia, kaj eble parenco de Aelfgifu de Northampton, la unua edzino de Kanuto. Lia pli aĝa frato Northman mortis dum batalo kontraŭ Kanuto la 1-a.

Kanuto dividis Anglion en kvar graflandojn: Wessex, East Anglia, Mercia kaj Northumberland. Unue li konfidis Mercia al Eadric Streona sed, suspektante perfidon, li mortigis lin dum kristnasko 1017. Leofric iĝis grafo de Mercia ne post la 1030-a jardeko, kaj eble tuj post la morto de Eadric Streona. Kiel reganto de Mercia, li estis inter la plej potencaj nobeloj de la regno.

Post la morto de Kanuto en 1035, Leofric helpis Harold Harefoot, filon de Aelfgifu kaj Kanuto, iĝi reĝo de Anglio kontraŭ la pretendo de Hardakanuto, filo de Kanuto kaj lia dua edzino Emma de Normandio. Post la morto de Harold en 1040, Hardakanuto iĝis reĝo sed ege malpopularis pro pezaj impostoj. Ĉe Worcester la loĝantaro mortigis du impostkolektistojn: en 1041 la kolera Hardakanuto ordonis al siaj grafoj disrabi kaj forbruligi la urbon kaj la ĉirkaŭan regionon.

En 1042 Hardakanuto subite mortis, kaj lin sekvis lia duonfrato Eduardo la Konfesanto. En 1051 Leofric kaj Siward, grafo de Northumbria, lojale subtenis Eduardon kontraŭ la minacojn de Godvino, grafo de Wessex. Rezulte Godvino estis portempe ekzilata. Leofric nun eĉ pli potencis.

Tamen en 1055 lia filo Aelfgar estis ekzilata - laŭ la Anglosaksa Kroniko, senkiale. Aelfgar iris al Irlando, kie li kunigis armeon. Kune kun kimraj alianculoj li invadis Anglion, kie post batalado Eduardo revokis lian ekzilon.

Leofric mortis en 1057 ĉe sia bieno Kings Bromley, Staffordshire. Li entombiĝis en Coventry. Aelfgar sekvis lin kiel grafo de Mercia.

Leofric kaj Godiva faris malavarajn donacojn al la eklezio. En 1043 li fondis benediktanan monaĥejon en Coventry, kaj li kaj sia edzino faris donacojn al aliaj monaĥejoj en Worcester, Much Wenlock, Chester kaj Evesham.

Kategorio:Anglaj nobeloj
Kategorio:Anglaj grafoj
Kategorio:Historio de Anglio
Kategorio:Anglosaksoj
Ernest Thesiger

**Ernest Frederic Graham THESIGER** (n. la 15-an de januaro 1879 - m. la 14-an de januaro 1961), kelkfoje **Ernst THESIGER** en filmaj prezentlistoj, estis angla teatra kaj filma aktoro. Li plej famiĝis kiel la duonfreneza D-ro Septimus Pretorius en la filmo *Bride of Frankenstein* (1935) de James Whale.

Lia kariero komencis en 1916 per la filmo *The Real Thing at Last*.

Kategorio:Britaj aktoroj