open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Reĝlando Galicio kaj Lodomerio

La **Reĝlando Galicio kaj Lodomerio**, ankaŭ nomata **Aŭstra Galicio**, iĝis "kronlando" de la Habsburga Monarkio rezulte de la unua dispartigo de Pollando-Litovio en 1772, kiam ĝi iĝis reĝlando sub Habsburga regado. De 1804 ĝis 1918 ĝi estis kronlando de la Aŭstra Imperio. Post la reformoj de 1867, ĝi fariĝis etne pole administrata aŭtonoma unuo sub la Aŭstria krono. La lando estis skulptita el la tuta sudokcidenta parto de Pollando-Litovio. Inter la multaj ceremoniaj titoloj de la princoj de Hungario estis "reganto de Galicio kaj Lodomerio".

La nomo "Galicio" devenas per latinigo de la nomo Haliĉ, , urbo kaj iama mezepoka princlando en Ukrainio. "Lodomerio" estas alia nomo de la regiono Volinio kaj devenas per latinigo de "Volodymyr", , la hodiaŭa urbo Volodimir-Volinski, . Jam la mezepoka hungara reĝo Andreo la 2-a alprenis la titolon "reĝo de Galicio kaj Lodomerio". La Habsburgoj reprenis tiun nomon por la novkreita kronlando, kvankam tiu entute nur enhavis la regionon Galicio kaj neniom da "Lodomerio" (Volinio).

Tiu historia teritorio en Orienta Eŭropo estas hodiaŭ dividita inter Pollando kaj Ukrainio. La kerno de la historia Galicio respondas al la modernaj Lviva provinco, Ternopila provinco kaj Ivano-Frankivska provinco de okcidenta Ukrainio.

## Ceremonia nomo 
La plena ceremonia nomo de la reĝlando estis "Reĝlando de Galicio kaj Lodomerio kun la Grandduklando Krakovo kaj la Duklandoj Aŭŝvico kaj Zatoro", en la lokaj lingvoj:
* ;
* ;
* , kaj
* .

## Reĝlando Haliĉ-Volodimir 
(malnovruse *Галицко-Волинскоє князство*, latine: Regnum Galiciae et Lodomeriae) – politika unuo estiĝinta post disfalo de Kieva regno kun la ĉefaj centroj en Haliĉ kaj Volodimir Volinskij. Aliaj pli gravaj fortikaĵoj kaj samtempe administrejoj: Bełz, Brześć, Chełm, Czerwień, Drohobuż, Dźwinogród, Lwów, Łuck, Peresopnica, Przemyśl, Szumsk kaj Trembowla.

## Interesaĵo 
La latiniga nomo Galicio estis enkondukita de aŭstroj por forigi la slavan nomon, oni evitis germanigon por eventuala kontraŭstaro de poloj. Simile oni *[Kiu? La habsburgoj??]* nuntempe altrudas *Via Carpatia* anstataŭ la Karpata vojo.

## Vidu ankaŭ 
* Dispartigoj de Pollando-Litovio
* Landopartoj de Aŭstrio-Hungario
* Bukovino
* Mez-Orienta Eŭropo
* Kontraŭslavismo
* Tutslavismo

## Bibliografio 
* Zbigniew Fras, *Galicja* (Galicio), serio *A to Polska właśnie* (Jen Pollando ĝuste), Wydawnictwo Dolnośląskie, Vroclavo 2003, ​ISBN 83-7384-059-1​.
* Jan Lam, *Kroniki lwowskie* (Lvovaj kronikoj) (de 1868)

## Eksteraj ligiloj 
* Flago de Galicio

Kategorio:Eksaj reĝlandoj en Eŭropo
Kategorio:Galicio
Kategorio:Geografio de Aŭstrio-Hungario
Kategorio:Eksaj landoj de Eŭropo
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1770-1779
Kategorio:Aperis en 1772
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1918
Jaroslav Květoň

**Jaroslav KVĔTOŇ** estas ĉeĥa astronomo.

*Minor Planet Center* kreditas lin de la malkovro de 2 asteroidojn en 1979

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Viroj
Kategorio:Ĉeĥaj astronomoj
Edith Wirtanen

**Edith WIRTANEN** (naskiĝinta **RAND**) estis usona astronomino, edzino de la usona astronomo Carl Alvar Wirtanen.

Laŭ Minor Planet Center ŝi malkovris la asteroidon 6029 Edithrand  sur fota plato eksponita de sia edzo Carl Alvar Wirtanen.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Usonaj astronomoj
Universitato Erzsébet

La **Reĝa Scienca Universitato Erzsébet** () estis universitato funkcianta mallonge en Pozono (*Pozsony*, la nuna Bratislavo).

## Historio 
eta|maldekstra|220ra|
Depost la Aŭstra-hungara interkonsento en 1967 Hungario rericevis la memstarecon interalie en la eduko. Oni faris projektojn pri pliaj universitatoj, sed tio longe ne estis faritaj. En Pozsony estis plano en 1875 pri Universitato Ferenc Deák, poste okazis nenio. Tiutempe Scienca Universitato Ferenc József ekfunkciis, kiel la plej grava rivalo pri universitatofondo. En Pozono la menciita universitato estis fondita nur en 1912 sub nomo Reĝa Scienca Universitato Erzsébet, la projekto temis pri 4 fakultatoj. La instruado komenciĝis post 2 jaroj en la jura fakultato, ĉar Jura Akademio (Pozsony) estis integrita al la universitato. En 1917 la instruado komenciĝis en la filologia fakultato, en la sekva jaro ankaŭ en la medicina fakultato. En 1919 estis plano por integri Ekonomia Akademio (Magyaróvár) (kiel la kvara fakultato), sed alvenis la ĉeĥa armeo kaj prenis la plenan universitaton. La studentoj kaj profesoroj rifuĝis al Budapeŝto, kie okazis instruado inter la lernojaroj 1920 kaj 1923, poste en Pécs, kie ĝi funkcias ankaŭ nun sub nomo universitato de Pécs.

## Elektitaj studentoj 
* Jenő Kerpel

## Fontoj 
* en la retejo *niif.hu*
* en la reta hungara katolika leksikono

## Eksteraj ligiloj 
*  de la nuna universitato de Pécs ( kaj )
*  de la nuna medicina fakultato *AOK* (,  kaj )

Erzsebet
Manĝeto

[eta|Manĝetmuro, [Efteling.]]
eta|Hamburgero.
**Manĝeto** aŭ **hastmanĝaĵo** estas eta manĝaĵo plej ofte manĝata ekster la normalaj manĝotempoj. Ĉar ĝi estas manĝata kiel aldonaĵo al la normala nutraĵo kaj ĉar ĝi estas manĝata dum variaj tempopunktoj, ĝi estas grava kaŭzo de trodikeco.

Krom tio manĝetoj ofte enhavas multajn grasojn kaj karbonhidratojn, pro kio ili enhavas multajn kaloriojn (ĵulojn).

Ekzemploj de popularaj manĝetoj estas pomfritoj, (bulko kun) krokedo, hamburgero, hotdogo, ĉipsoj kaj tiel plu. Sed depende de la mondoregionoj manĝetoj povas esti ankaŭ pli sanaj manĝaĵoj kiaj fruktoj, naturaj legomoj, bonkvalitaj neindustriaj dolĉaĵoj aŭ ĉokoladaĵoj ktp.

## Vidu ankaŭ 
* Rapidmanĝejo
* Morgan Spurlock
* McDonald's
Ulisse Quadri

**Ulisse QUADRI** (naskiĝis en 1953) estas itala amatora astronomo, profesie instruisto.

Li estas unu la fondintoj de la Observatorio Bassano Bresciano elde kiu li kunmalkovris, laŭ *Minor Planet Center*, la asteroidon 6460 Bassano kun Luca Strabla la .

La asteroido 10200 Quadri estis nomita en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  *Museo didattico del computer* ; paĝaro mastrumita de Ulisse Quadri

Kategorio:Viroj
Kategorio:Italaj astronomoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1953
Luca Strabla

**Luca Pietro STRABLA** (naskiĝis en 1963) estas itala amatora astronomo, profesie inĝeniero.

Li estas unu la fondintoj de la Observatorio Bassano Bresciano elde kiu li kunmalkovris, laŭ *Minor Planet Center*, la asteroidon 6460 Bassano la  kun Ulisse Quadri.

La asteroido 35326 Lucastrabla estis nomita en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Luca Pietro Strabla, listo de publikaĵoj

Kategorio:Viroj
Kategorio:Italaj astronomoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1963
Karpoforo

**Karpoforo** (el la greka *karpoforos*, fruktoportado) aŭ **fruktoportanto** estas botanika esprimo. Karopoforo estas tiu parto de la planto, sur la tigo kiu enhavas la frukton.

La karpoforo estas depende de la specio pli aŭ malpli evolua. Ĉe kelkaj specioj ĝi ne ekzistas. Ekzemple ĉe duobla akeno de la Apiacoj la karpoforo havas tigeton inter pluraj partofruktoj. Ekzemple ĉe Apiacoj la karpoforo troviĝas meze inter la du akenoj. Ce diantoj la karpoforo apenaŭ ekzistas, kaj ĉe Astantio ĝi mankas.

## Estiĝo 
Ĉe duoblaj akenoj ĝi dividas la karpelojn en du fruktoj, kun ties mezo ĝi restas.

## Apiacoj 
[eta|duparta karpoforo ĉe *[Pimpinella anisum* (B)]]
La karpoforo estas tre ofta ĉe Apiacoj.

## Fungoj 
Ankaŭ ĉe fungoj oni parolas pri karpoforo. Ĝi estiĝas en dua fazo post la inkubacio, aŭ fruktigado.

## Eksteraj ligiloj 
* Datei der Uni Graz über Anis, Kümmel und Fenchel mit Erwähnung der Karpophoren (elŝutita je la 17a de decembro 2011; PDF; 841&nbsp;kB)

## Referencoj 
Kategorio:Plantomorfologio
Suzanne E. Smrekar

**Suzanne E. SMREKAR** estas usona astronomino, geologiistino kaj klimatsciencistino ĉe la Kalifornia Instituto de Teknologio.

Ŝi fariĝis bakalaŭrino pri terfiziko kaj matematiko ĉe la Universitato Brown (Providence, Rod-Insulo) en 1984 kaj doktorino pri terfiziko ĉe la Suda Metodista Universitato en 1990.

Ŝi estis anino de la teamoj de diversaj misioj de la NASA al la planedoj de la sunsistemo, kiel
*Mars Reconnaissance Orbiter* kaj *Magellan*. Ŝi laboris pri la *GEM*, instrumento de la misio *InSigh*, kiu estos lanĉita en 2018.

Laŭ Minor Planet Center ŝi malkovris la asteroidon 6819 McGarvey , kiun ŝi nomis en memoro de sia patrino.

Ŝi ricevis en 2012 la Medalon pro *"Exceptional Scientific Achievement"* de la NASA.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Suzanne E. Smrekar, listo de publikaĵoj
*  Suzanne E. Smrekar, Vivprotokolo ; el la paĝaro de la NASA 

Kategorio:Usonaj astronomoj
Kategorio:Usonaj geologoj
Marilyn vos Savant

**Marilyn vos Savant** (/ˌvɒs səˈvɑːnt/; naskiĝis la 11-an de
aŭgusto 1946) estas usonano kiu estas konata por havi la plej altan registritan intelektan kvocienton laŭ la Guinness-libro de rekordoj, nome konkurenca kategorio kiun la publikaĵo de tiam retiris. Savant estas gazeta kolumnisto, verkisto, preleganto, kaj dramisto. Ekde 1986, ŝi skribis "Ask Marilyn", nome dimanĉa kolumno en gazeto *Parade* kie ŝi solvas enigmojn kaj respondas demandojn pri diversaj temoj.

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj ĵurnalistoj
Kategorio:Usonaj verkistoj
Kategorio:Germanaj usonanoj
Kategorio:Italaj usonanoj
Kategorio:Rekordoj de Guinness
Antal Bejczy

**Antal Bejczy** [bejci], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bejczy Antal** estis hungara-usonana inĝeniero, fizikisto, kosmoesploristo, inventisto.

Antal Bejczy http://stoffangyorgy.blogspot.hu/2015/07/in-memoriam-prof-dr-bejczy-antal.html naskiĝis la  en ekstera parto de Ercsi, li mortis la  en Kalifornio en Arcadia.

## Biografio 
Antal Bejczy frekventis jezuitan gimnazion en Kalocsa, poste li ne havanta ŝancon al la universitato pro la tiama politiko li eklaboris en fabriko. Baldaŭ li studis laŭ vespera kurso en Teknikuniversitato de Budapeŝto. Post falo de la Hungara revolucio de 1956 li interrompis la lernadon kaj disidis al Norvegio. En 1963 li finis la lernadon, post la diplomo li estis asistanto en universitato en Oslo. En 1966 li ricevis stipendion en Kalifornio, kie li okupiĝis pri robotoj kaj spacoveturadoj. En 1971 li kreis gravan parton de spacveturiloj "Pathfinder" kaj "Sojourner". En 1983 li estis katedrestro en St. Louis. Li kreis resume 6 patentojn, en 1969 li pensiuliĝis. Li ricevis hungarajn kaj usonajn premiojn inter 1987-1991.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 67-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj elektroinĝenieroj
Kategorio:Hungaraj fizikistoj
Kategorio:Usonaj fizikistoj
Perikarpelo

. La perikarpelo estas bone videbla.]]
**Perikarpelo** estas la ujforma volvaĵo de la ovolujo, kiu konsistas el tiga histo kunkreskinta kun la ovolujo. Ĝi estas tipa por Kaktacoj. Ĝi servas por distingi la genron kaj specion rilate ĝia formo, grandeco kaj skvameco.

## Literaturo 
* Walther Haage: *Kakteen von A bis Z*. 3. Auflage, Quelle & Meyer Verlag: Heidelberg, 1986, S. 590. ISBN 3-494-01142-7.

Kategorio:Plantomorfologio
József Nagy (misiisto)

**József Nagy** [jOĵef nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nagy József** estis hungara elektroinĝeniero, monaĥo, misiisto, profesoro.

József Nagy naskiĝis la  en Nagyvarsány, li mortis la  en Japanio en Mijazaki (urbo).
 
## Biografio 
József Nagy akiris inĝenieran diplomon, poste li laboris en Budapeŝto. Li konatiĝis pri la monaĥa movado, poste li aliĝis en Péliföldszentkereszt al Salesianoj de Don Bosco. Li instruis elektroteknikon en la salesiana lernejo en Budapeŝto, krome en Rákospalota li interesiĝis pri la presado. La japanaj salesianoj petis fakulojn pri presado, tial József Nagy estis sendita al Japanio, kie li instruis presadon inter 1937 kaj 1967. Dum instruado li akiris 3 pliajn diplomojn. En 1957 li estis nomumita universitata profesoro. Li partoprenis en evoluo de diversaj literoj en la prestekniko. Li partoprenis ankaŭ en inventado de stereo bildkarto kaj li apartenis al evoluistoj de radioaparatoj. En 1967 li vizitis ĉiujn salesianajn institutojn en la mondo. Ekde la sekva jaro li estis lerneja bibliotekisto kaj sakrestiisto. Pri la tekniko li okupiĝis ĝismorte.

## Elektitaj kontribuoj 
* la unua japana presada faklibro (1952)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 63-a paĝo)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Kategorio:Hungaraj elektroinĝenieroj
Kategorio:Hungaraj salesianaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj misiistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kamerfrukto

eta|nematura kamerfrukto de *Cynoglossum creticum* (Boragacoj).

**Kamerfrukto** estas specifa formo de malferma frukto, kiu ekzistas precipe ĉe la plantofamilio de la Lamiacoj (*Lamiaceae*) kaj Boragacoj (*Boraginaceae*). Ĝi disiĝas dum la maturiĝo per divido de veraj kaj falsaj septoj en unusemaj fruktoj, nome la **kameroj**. La nombro de la kameroj egalas ĉiam oblo de la nombro de la karpeloj.
[eta|maldekstra|upright|[flordiagramo de *Lamium*, la falsaj septoj estas signitaj per sagoj.]]
La ovario, el kiu evoluiĝas la kamerfruktoj, estas hipogina kaj konsistas ĉe la eŭropaj reprezentantoj el du kenokarpe septigantaj karpeloj. Por karpelo ekzistas po du ovoloj. La karpeloj estas dividitaj per unu falsa septo en po unu ovolo. Tiel estiĝas kvar partoj. Maturiĝante la frukto disiĝas en kvar unusemaj partoj, nome la kameroj. Morfologie unu kamero egalas al duona karpelo.

## Fontoj 
* Peter Leins: *Blüte und Frucht. Morphologie, Entwicklungsgeschichte, Phylogenie, Funktion, Ökologie.* E. Schweizerbart'sche Verlagsbuchhandlung, Stuttgart 2000, ISBN 3-510-65194-4, S. 259.

Kategorio:Fruktoj
Greg Fisch

**Greg FISCH** estas usona astronomo.

*Minor Planet Center* kreditas lin de la kunmalkovro de la asteroidon 6525 Ocastron, la  kun Jack B. Child.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Usonaj astronomoj
Péter Gergely

**Péter Gergely** [gergej], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gergely Péter** estis hungara-usonana arkitekto.

Péter Gergely https://ecommons.cornell.edu/bitstream/handle/1813/18506/Gergely_Peter_1995.pdf?sequence=2&isAllowed=y naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Ithaca (Nov-Jorkio).

## Biografio 
Péter Gergely frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li studis en la Teknikuniveristato. Li batalis por la Hungara revolucio de 1956, post la falo li rifuĝis al Usono, kie li plulernis kaj akiris bakalaŭron en Universitato McGill en 1960. Li doktoriĝis en Universitato de Ilinojo en 1963. Li edziĝis en 1964, baldaŭ li havis 2 gefilojn. Inter 1975 kaj 2007 li estis universitata instruisto en Universitato Cornell. Li okupiĝis pri arkitektaj strukturoj ferbetonaj, kiuj rezistas la skismojn. Liaj malkovroj en tiu temo estis profititaj ĉefe en atomreaktoroj. Li ricevis 6 premiojn.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 69-a paĝo)
* http://hungaria.org/projects.php?projectid=4&menuid=209#477 , 
* hungarlingva biografieto (la koncerna teksto estas legebla en serĉilo de Guglo

 

Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Usonaj arkitektoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Jenő Barnóthy

**Jenő Barnóthy** [barnOti], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Barnóthy Jenő** estis hungara inĝeniero, astrofizikisto, astronomo, universitata profesoro. Lia kolegino, poste ankaŭ edzino estis Magdolna Forró.
 
Jenő Barnóthy http://fizikaiszemle.hu/archivum/fsz9701/barnoty9701.html  naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Kassa (nuntempa Košice en Slovakio), li mortis la  en Ilinojso en Evanston.

## Biografio 
### Hungara erao 
Jenő Barnóthy doktoriĝis en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1933, sed supozeble li havis pli frue inĝenieran diplomon. Inter 1935 kaj 1948 komence li estis samloke asistanto, poste privata profesoro, fine universitata profesoro. Pli frue jam en 1928 li aliĝis al esploroj de Magdolna Forró en fizika instituto. Ili geedziĝis en 1938 kaj ili kreis teleskopon por mezuri la diversajn radiadojn. Ili mezuradis ankaŭ en minejo de Dorog en alteco 325 m. Post la 2-a mondmilito ili partoprenis en rekonstruado de la detruita katedro por daŭrigi la eksperimentojn pri la kosma radiado. Li ricevis premiojn en 1939 kaj 1948. Ili disidis en 1948 al Usono.

### Usona erao 
Jenő Barnóthy instruis ĝis 1953 en universitato en Ilinojso, poste 2 jarojn li estis fizikisto en Ĉikago. Kun sia edzino li fondis firmaon kaj li interesiĝis pri la astrofiziko, pli precize pri kvazaroj.
 
## Elektitaj roloj 
* *Koinzidenzregistriermethode mit 10-5 sec Auflösungsvermögen* (1933)
* *Die durchdringende Strahlung hinter mehr als 300 m Wasseräquivalent* (1941)
* *Az elemi részek problémája és a földmágneses tér eredete* (1947)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 62-a paĝo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografieto 

Kategorio:Hungaraj inĝenieroj
Kategorio:Hungaraj astrofizikistoj
Kategorio:Usonaj fizikistoj
Fátima Jiménez García

**Fátima JIMÉNEZ GARCÍA** estas hispana esperantistino de Arundo, Provinco Malago, Andaluzio. Ŝi estas Supera Teknikistino pri Infana Edukado kaj Diplomita pri Sociala Laboro en la Universitato de Granado. Ŝi gvidis diversajn seminariojn en municipa informejo de la Urbodomo de Arundo pri virinaj aferoj. 

Ŝi ankaŭ instruis esperanton en pluraj kulturaj centroj en sia urbo. Ŝi estis membro de la LKK kiu organizis la 73-an Hispanan Kongreson de Esperanto okazinta en Arundo. Ŝi prelegis dum la Andaluzia Kongreso de Esperanto 2016 okazinta en Antekero pri dolmenoj kaj gvidis atelieron pri mikroliteraturo. 

Ŝi estis lernantino en la postdiplomaj Interlingvistikaj Studoj en la Universitato Adam Mickiewicz en Poznano (Pollando). Ŝi estas delegito de UEA en Arundo kaj vicprezidantino de Andaluzia Esperanto-Unuiĝo. 

Kategorio:Hispanaj esperantistoj
Torkalo

**La Torkalo**( [torKAL anteKEra] estas natura loko de 1.171 hektaroj, situa en la municipaj teritorioj de Antekero kaj Villanueva de la Concepción, en la provinco Malago ĉe la ŝoseo A-45 en Andaluzio (Hispanio). Ĝi estas konata ĉefe pro la kapricaj formoj kiujn la diversaj agentoj de erozio skulptis en ties kalkenhavaj rokoj. Tio konstituas elstaran ekzemplon de karsta pejzaĝo. En la jaro 1929 oni agnoskis la areon kiel unua Natura Loko Protektita Andaluzia de Nacia Intereso.. En 1978 oni deklaris ĝin Parko de Natura Rezervejo, en 1989 Natura Loko. En 2014 oni deklaris ĝin *Zona Especial de Conservación*. La montaro ĝuas deklaron de *Zona Especial para la Protección de las Aves* ZEPA, fare de la *Consejería de Medio Ambiente y Ordenación del Territorio* de la Junta de Andalucía.

## Bildaro 

TorkalodeAntekero.jpg|Torkalo de Antekero.
TorkalodeAntekero2.jpg|Karsta pejzaĝo de la Torkalo de Antekero.
InformejodeElTorcal.jpg|Informejo de El Torcal.
KaproenTorkalo.jpg|Ibekso en Torkalo.
ElTornillo.jpg|Karstaĵo nomata El Tornillo (la ŝraŭbo).
Torkalaŝraŭbo.jpg|Esperantistoj ĉe la Torkala ŝraŭbo.

## Referencoj 
Kategorio:Provinco de Málaga
Kategorio:Karstoj
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Kategorio:Protektitaj areoj en Hispanio
Villanueva de la Concepción

**Villanueva de la Concepción** [bijaNŬEba de la konzepZJON], foje nomata popole *El Pueblecillo* (la vilaĝeto), estas municipo de la provinco Malago, en la regiono Andaluzio. Ĝi troviĝas je 36 kilometroj de Malago kaj ĉe la montobazo de la natura loko El Torcal, inter 400 kaj 500 msm.

Ĝi havas 3 429 loĝantojn (INE 2014).

Ties historio estas ligata al proksima Antekero jam ekde prahistoriaj epokoj. Ĝi ĝuas strategian lokon hegemonie sur la pasejo de la malaga marbordo al la interno de Andaluzio.

Ties aktuala ekonomio dependas el agrikulturo kaj tekstila industrio.

## Eksteraj ligiloj 
* Villanueva de la Concepción
* Historio kaj fotoj de Villanueva de la Concepción

Kategorio:Hispanio
Kategorio:Urboj de Hispanio
Kategorio:Municipoj de Provinco Málaga
John-Derral Mulholland

Li fariĝis bakalaŭro pri kosmonaŭtika inĝenierarto en 1965 ĉe la Universitato Purdue kaj doktoro pri astronomio ĉe la Universitato de Cincinnati kaj poste ĉe la Universitato Yale. De 1971 li estis esploristo ĉe la Universitato de Teksaso ĉe Aŭstino kaj de 1986 profesoro pri astronomio ĉe la Universitato de Florido.

En siaj lastaj jaroj li instruis ĉe la Universitato de Nico - Sophia Antipolis kaj laboris ĉe la GERGA en Francio.

*Minor Planet Center* kreditas lin de la malkovro de la asteroido 6843 Heremon, la .

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Portreto de John Derral Mulholland ĉe la kongreso de IAU en Sydney - 24-a de aŭgusto 1973 
*  *In Memoriam* John Derral Mulholland
Skivego

eta|skivego en Turingia Arbaro
eta|Skata skivego
**Skivego** aŭ **kurskia vego** estas preparita vego (sporto) por praktiki kurskiadon.

## Preparado 
eta|skivega aparato ĉe skieja veturilo
eta|skivegilo

Ĝis meze de la 20a jarcento skivegoj estis preparitaj de kurskiistoj, kiuj kiel unuaj tra netuŝitaj neĝoj, iris lasante spuron. Ankaŭ hodiaŭ ekzistas tiaj skivegoj.

En vintrasportaj lokoj la skivegoj estas preparitaj per speciala maŝino.
La speciala maŝino (skivega spuratoro) estas muntita malantaŭ la skieja veturilo. Ĝi frezas la neĝon malantaŭ la veturilo kaj malkompaktigas ĝin.. Poste la neĝejo estas premita firme. La skivego estas poste formita per pliforta premo.

Ekzistas du specoj de skivegoj:
* la klasika ‘’norda skivego’’ kun du paralelaj spuroj
* la skata skivego, kiu nur konsistas el 3-5m larĝa strio.

Por la klasika stilo oni premas spurojn en la neĝo, kiuj evitas, ke la skioj flankenglitas; por la skata tekniko oni bezonas glatan neĝostrion. Sur skata skivego la skiistoj atingas pli grandan rapidecon. Tial tiu formo de skikurado hodiaŭ estas tre ŝatata. Klasikaj skivegoj estas nur ŝatataj de pli maljunaj personoj.

eta|350ra|tipa plano de skivegoj en malgranda skicentro

### Ŝildoj 
En Germanujo ekzistas nomigado laŭ DIN 32912 (*Klasifikado de bazaj simboloj kaj ŝildoj por informi la skikurantoj*) kaj DIN 32914 (*ŝildoj por montolenoj, skiejoj kaj skivegoj*). La normoj klasifikas la malfacileco-gradojn“:
* bluaj ŝildoj: facila skivego
* ruĝaj ŝildoj: mezfacila skivego
* nigraj ŝildoj: malfacila skivego

## Referencoj 
Kategorio:Skikurado
Kategorio:Nordia kombino
Kazuyuki Ito

**Kazuyuki ITO** (japane ( 伊藤和幸 ; *Itō Kazuyuki*) estas japana astronomo.
Laŭ *Minor Planet Center*, li malkovris la asteroidon 6879 Hyogo la .

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Viroj
Kategorio:Japanaj astronomoj
Fraeylemaborg

eta|Fraeylemaborg
eta|La burgo sur mapo de Theodorus Beckeringh (1781)
La **Fraeylemaborg** estas burgo en la vilaĝo Slochteren en la provinco Groningen Nederlando.

La burgo situas en bienego de proksimume 31 hektaroj, ĉefe konstruita dum la 19-a jarcento. La parkarbaron oni ŝanĝis en la komenco de la 19-a jarcento al romantika angla ĝardeno. La ĝardenkomplekso estas portata de la longa ĉefakso kiu pro la solena alveturaleo ricevas ekstran emfazon. Sur la antaŭtereno troviĝas la brutardomo (*schathuis*), en kiu estas restoracio kaj kafejo. Je la alia flanko troviĝas la kaleŝodomo (*koetshuis*) kun ĉevalejo kaj oranĝerio.

La burgo estas vizitebla kaj havas ejon kie oni ekspozicias arton el Groningen.

Malantaŭ la burgo troviĝas arbaro (*Slochterbos*), sovaĝiĝinta pejzaĝo-ĝardeno.

eta|maldekstra|300px|Malantaŭa flanko de la burgo

## Eksteraj ligiloj 
* Fraeylemaborg

Kategorio:Burgoj
Kategorio:Muzeoj en Nederlando
Kategorio:Kasteloj en Nederlando
Kategorio:Konstruaĵoj en Groningo (provinco)
Casarabonela

eta|maldekstre|200px|Vido de Casarabonela.
eta|maldekstre|200px|Vido de Sierra Prieta kaj Casarabonela fone dekstre.
**Casarabonela** [kasaraboNEla] estas municipo de la provinco Malago, Andaluzio, Hispanio. Ĝi estas situa en la centro de la provinco, en la komarko *Sierra de las Nieves* (Montaro de la Neĝoj).

Deklarita nun biosfera rezervejo fare de la Unesko kaj integrita en la Natura Parko *Sierra de las Nieves* kaj en tis etoso, la areo de Casarabonela jam estis loĝata ekde prahistoriaj tempoj. Estas pruvoj de tia setlado en diversaj kuŝejoj de ŝtonaj atelieroj, tombejoj kaj kavoj enhavintaj ĉiutagajn ilojn.

En la centro de la municipo, ĉirkaŭita de olivarbaroj kaj cerealkampoj, estas la montaro de La Robla (563 m), kiu elstaras inter pinaroj kaj la kampoj de Zalea, en la kerno de la valo de la rivero Guadalhorce. La tereno estas kalka. La ekonomio baziĝas sur agrikulturo sur terasoj kiuj produktas fruktojn kaj legomojn.

## Eksteraj ligiloj 
* municipa retejo
* Casarabonela en Pueblos-andaluces
* oficiala retejo de la *Reserva de la Biosfera Sierra de las Nieves* kreita de la municiparo *Mancomunidad de Municipios de la Sierra de las Nieves*

Kategorio:Municipoj de Provinco Málaga
Ingress

***Ingress*** estas multludista enreta ludo, disvolvita de usona programara firmao Niantic. En komenco, la ludo estis ellasita ekskluzive por Androjdo la 15-a de novembro 2012 kaj fariĝis havebla por iOS la 14-a de julio 2014. La ludo havas historion bazita en sciencfikcio, kaj ĝi enhavas senhaltan apertan rakonton.

## Ludmaniero 
En ĉi tiu ludo, la konkurado estas unuavice inter du teamoj (*Factions*). Ludantoj kaptas pordegojn (*Portals*) en lokoj, kiuj havas kulturan signifon. Pordegojn povas troviĝi, ekzemple, proksime al publikaj artaĵoj, monumentoj, preĝejoj, kaj tiel plu. Post kiam pordegoj estas kaptitaj, ludantoj povas kunligi ilin por krei kampojn de regado (*Control Fields*) sur geografiaj areoj. Kiam ludanto kreas kampon, lia teamo ricevas kvanton de unitoj de menso (*Mind Units* aŭ *MU*).

Ludantoj povas ankaŭ ricevi punktojn de ago (angle: *Action Points* aŭ *AP*), kiam ili faras diversajn agojn en la ludo (ekzemple, detrui/damaĝi pordegon de malamika teamo, kapti/kunligi/ŝargi pordegon, krei kampon de regado, ktp.) Kiam ludantoj ricevas kelkajn kvantojn de punktoj de ago, ilia nivelo povas pligrandiĝi. Estas 16 niveloj en la ludo, kaj ludantoj ĝenerale povas uzi pli fortegan ekipaĵon, kiam ilian nivelo pligrandiĝas. Tamen, kiam ludanto atingas 8an nivelon, li jam povas uzi plej fortegan ekipaĵon. Tial multe da ludantoj kredas, ke novaj ludantoj devas peni atingi 8an nivelon, ĉar ĉi tiu nivelo permesas ilin efektive kontribui al la teamo.

Krom niveloj, ludantoj povas ankaŭ ricevi insignojn, parencaj al diversaj atingoj. Ekzemple, se ludanto vizitas 100 diversajn pordegojn, li ricevas bronzan insignon de Esploristo (*Explorer*). Ĉiuj insignoj havas kvin nivelojn: bronza, arĝenta, ora, platena, kaj oniksa (aŭ nigra).

Por viziti pordegojn, ludantoj devas fizike movi el unu loko al alia. Oni povas ludi en aŭto, sed tio estas kelkfoje maloportuna kaŭze de rapidecaj limigoj. (Se ludanto movas tro rapide, li ne povas ricevi punktojn de ago aŭ ekipaĵon el pordegoj.

## Evoluado 
## Komerca modelo 
## Vidu ankaŭ 
* Geoka%C5%9Dado

## Eksteraj ligiloj 
*  Ingress – la ĉefa retejo de ludo *Ingress*

Kategorio:Videoludoj
Jean-Marc Petit

**Jean-Marc Petit** (naskiĝis en 1961) estas franca astronomo, kiu laboris ĉe la Universitato Cornell (Usono). Konata pro sia laboro pri la dinamiko de la , li esploris la koliziojn de asteroidoj en la kadro de la evoluo de la asteroida zono kaj studis la dinamikan sistemon 243 Ida-Daktilo.

Petit estis ano de la teamo, kiu malkovris la  tri neregulajn satelitojn de Urano: Stephano, Prospero kaj Setebos. Li ankaŭ kunmalkovris la lunojn de Saturno Paaliaq kaj Ymir, kaj la jupiteran sateliton Themisto.

Laŭ la *Minor Planet Center*, Petit kunmalkovris 8 asteroidojn kune kun Carlos Torres, John J. Kavelaars, Brett J. Gladman kaj Matthew J. Holman inter 1971 kaj 2009. Li estis ano ankaŭ de la teamo, kiu malkovris la  2001 QW322, 2004 XR190 kaj 2015 RR245.

La asteroido 7740 Petit estis nomita en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Jean-Marc Petit

## Eksteraj ligiloj 
*  Slipo de Jean-Marc Petit ĉe IAU
*  TTT-paĝo de Jean-Marc Petit

Kategorio:Francaj astronomoj
Ferenc Anisits

**Ferenc Anisits** [aniŝiĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Anisits Ferenc ** estas hungara-germana inĝeniero.

Ferenc Anisits http://www.gek.szie.hu/system/files/hirek/af_eletrajz-1.pdf naskiĝis la  en Szolnok.

## Biografio 
Ferenc Anisits abiturientis en Budapeŝto, poste li akiris diplomon en la sama urbo en la Teknikuniversitato en 1962. Post siaj studoj li laboris en diversaj laborejoj. En 1965 li disidis al Okcidenta Germanio, kie li ricevis postenon en MAN. En 1973 li doktoriĝis en Brunsviga Universitato de Teknologio, poste li laboris en Svislando, li planadis diversajn aŭtojn. Post jaroj li laboris en Mannheim, ekde 1981 en firmao BMW en Steyr. Li okupiĝis pri dizeloj kaj ties elektronikaĵoj. Liaj novaj motoroj en 1999 kaj 2000 akiris la premiojn "Motoro de la jaro". En 1999 li pensiuliĝis. Li ricevis hungaran kaj eksterlandajn premiojn.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 69-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Germanaj maŝininĝenieroj
Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj dum la socialismo
Reĝlando de la Unuiĝintaj Nederlandoj

eta|Situo de Reĝlando de la Unuiĝintaj Nederlandoj en Eŭropo
**Reĝlando de la Unuiĝintaj Nederlandoj** aŭ ** Unuiĝinta Reĝlando de la Nederlandoj** (ned: *Verenigd Koninkrijk der Nederlanden*, fr: *Royaume uni des Pays-Bas*, luksemburge: *Vereenegt Kinnekräich vun den Nidderlanden*) ekzistis de 1815 ĝis 1831 (1839) kiel kunigo de teritorioj kiuj nun estas en la aktualaj Nederlando, Belgio kaj Luksemburgo.

## Historio 
La nomo estis elektita, por signifi novan, unuiĝintan eŭropan ŝtaton, kiu estis fondata dum la Viena Kongreso de 1815. Tiu ĉi ŝtato, ofte ankaŭ simple nomata „Reĝlando de la Nederlandoj“, konsistis el la iamaj Aŭstraj Nederlandoj en la sudo kaj la antaŭa Respubliko de la Sep Unuiĝintaj Provincoj (1795–1806: Batava Respubliko, 1806–1810: Reĝlando Holando) en la nordo.

Oni intencis starigi vivopovan ŝtaton norde de Francujo kaj okcidente de Prusujo, kiu kiel kontraŭpezo rezistu eblajn novajn ambiciojn francajn ĉi-direkten, sed ankaŭ prusan-germanan entrudiĝon al la flandra marbordo. La lando ekzistis, ĝis la sudaj provincoj sin disigis dum la Belga Revolucio en 1830 por fondi la ŝtaton Belgujo. La nordo akceptis tamen nur en 1839 la sendependecon. Post tio la nordaj ŝtatoj jam nur nomiĝis Reĝlando de la Nederlandoj.

Luksemburgo ekzistis ekde 1815 kiel memstara grandduklando kaj estis per tio ne ero de la Reĝlando de la Unuiĝintaj Nederlandoj. Ĝi estis tamen regata de 1815 ĝis 1890 fare de la nederlanda reĝo, kiu en persona unio estis ankaŭ grandduko de suverena Luksemburgo. Per tio li estis ankaŭ princo de la Germana Ligo, same kiel la tiama brita reĝo por la ligoŝtato Hanovro (ĝis 1837).

La persona unio inter Nederlando kaj Luksemburgo estingiĝis en 1890: Post la morto de reĝo Vilhelmo la 3-a lin sekvis Vilhelmina sub la reganteco de sia patrino sur la nederlandan tronon. En Luksemburgo tamen pro la tie valida salfranka leĝo je apliko de la heredoreguloj de la dinastio Nassau la eksa duko de Nassau Adolfo la 1-a fariĝis nova grandduko.

Ekde 1839 ankaŭ la la nederlanda provinco Limburgo apartenis al la Germana Ligo kaj estis ligita per persona unio kun Luksemburgo.

## Provincoj 
eta|Nova Mapo de la Regno de Nederlando kaj la Granda Duklando de Luksemburgio, 1815
La 24-an de aŭgusto 1815 la reglando de la Unuiĝintaj Nederlandoj estis subdividata en 17 provincojn. La provincolimoj estis grandparte identaj kun la limoj de la iamaj departementoj de la napoleona Francujo:

## Vidu ankaŭ 
* Historio de Nederlando
* Historio de Belgujo

## Referencoj 
Kategorio:Eksaj landoj de Eŭropo
Kategorio:19-a jarcento en Nederlando
Unuiĝintaj Nederlandoj
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1815
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1839
György Apponyi (1898 - 1970)

**Grafo György Apponyi** [djordj aponji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Apponyi György** (aŭ por fari diferencon de la samnomulo *Apponyi II. György Alexander*) estis hungara aristokrato, politikisto, parlamentano, ĵurnalisto. Lia nobela antaŭnomo estis *nagyapponyi*, lia avo estis la samnoma György Apponyi, liaj gepatroj estis Albert Apponyi kaj Klotild Apponyi.
eta|Memortabulo pri György Apponyi
György Apponyi http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC00003/00393.htm naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Éberhárd (nuntempa Malinovo en Slovakio), li mortis la  en Okcidenta Germanio en Saarbrücken.

## Biografio 
György Apponyi studis juron en Reĝa Universitato de Budapeŝto, poste li akiris diplomon en Ekonomia Akademio (Magyaróvár). Li batalis dum la 1-a mondmilito inter 1916–1918, poste li aliĝis al armeeto de Miklós Horthy, do li ne partoprenis en ambaŭ revolucioj. En 1920 li longe vojaĝis eksterlande, poste li okupiĝis pri siaj bienoj. Inter 1931 kaj 1944 li estis elektita parlamenta deputito, tiutempe li konstante kontribuis en diversaj gazetoj. Li politikadis kontraŭ la diktaturoj. Komence de la nazia erao Gestapo tuj liveris lin al Koncentrejo Mauthausen-Gusen. Post la liberiĝo li ne hejmenvenis. Li edziĝis en 1923, Li eksedziĝis en 1934, intertempe 2 gefiloj naskiĝis.

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj grafoj
Sándor Bánvárth

**Sándor Bánvárth** [ŝAndor bAnvArt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bánvárth Sándor** estis hungara agronomo, parlamentano. Lia frato estis Aladár Bán.
Sándor Bánvárth http://www.ekmk.hu/lexikon/talalatok3.php?beture=B%C3%81NV%C3%81RTH%20S%C3%A1ndor  naskiĝis la  en Várpalota, li mortis la  en Magyaróvár.

## Biografio 
Sándor Bánvárth frekventis piaristan gimnazion en Veszprém (urbo), poste li akiris diplomon en Ekonomia Akademio (Magyaróvár) en 1899, sed li studis ankaŭ juron en Reĝa Universitato de Budapeŝto. Post siaj studoj li estis asistanto en la akademio. Inter 1920 kaj 1930 li estis direktoro de la menciita akademio, kie li establis kolegion en 1929. Li ricevis premion en 1917, li estis nomumita ekonomia ĉefkonsilisto en 1923. Li estis parlamenta deputito (1927–1930). Li multe okupiĝis pri bredado de ĉevaloj, bovoj, ŝafoj, porkoj.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Ausztria, Svájc és Dél-Németország állattenyésztéséről* (1910)
* *Bericht des Landwirtschaftlichen Vereines des Komitates Moson für das Jahr 1917* (1918)
* *Kurzer Auszug aus dem Jahrbuche der Königliche Ungarischen Landwirtschaftliche Akademie zu Magyaróvár, von ihrem 108* (1927)

## Memorigiloj 
* reliefa memortabulo en Mosonmagyaróvár de 1969 https://www.kozterkep.hu/~/22587/Banvarth_Sandor_portredombormuve_Mosonmagyarovar_1969.html

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj agronomoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
László Csíki (agronomo)

**László Csíki** [lAslO ĉIki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csíki László** estis hungara agronomo, akademia instruisto, bibliotekisto. Lia nobela antaŭnomo estis *nagyajtai* [nadjajtai].

László Csíki https://hu.wikipedia.org/wiki/Cs%C3%ADki_L%C3%A1szl%C3%B3_(mez%C5%91gazd%C3%A1sz) naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Magyarköblös (nuntempa Cubleșu Someșan en Rumanio), li mortis la  en Keszthely.

## Biografio 
László Csíki akiris diplomon en Ekonomia Akademio (Magyaróvár) en 1919. Inter 1921 kaj 1925 li estis asistanto en la akademio, poste lektoro. En 1928 li ekinstruis en Reĝa Agrikultura Akademio de Keszthely. Inter 1932-1944 li laboris en la agrikultura ministerio, poste li revenis al Magyaróvár. En 1946 li estis nomumita universitata profesoro (tiam la akademio funkciis kiel universitato). Post 2 jaroj li pensiuliĝis, sed inter 1954-1967 li estis samloke gvidanto de la biblioteko.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A takarmány helyes konzerválása, raktározása és előkészítése* (1936)
* *Mezőgazdasági szakoktatásunk kialakulása, fejlődése és mai helyzete* (1941)
* *Intézményünk története a Georgikontól napjainkig* (1971)
* *A keszthelyi agrár-felsőoktatás története* (1989)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj agronomoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj bibliotekistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Zentaj

**Zentaj,** ankaŭ literumata **Zentai** (de la japana ゼンタイ) estas termino por haŭto-streĉaj vestoj kiuj kovras la tutan korpon. La vorto estas kunfandiĝo de *zenŝin tajcu* (全身タイツ) litera traduko de "plenkorpaj streĉoj". Zentaj vestoj estas plej ofte fabrikataj el miksaĵo de nilono kaj elastano. Vestoj kiuj ne kovras la kapon nomiĝas *catsuit* (katkostumo).
alternative=Baletistino en 'catsuit' (katokostumo) el elastano (ankaŭ konata sub la nomoj lycra kaj spandex).|eta|Baletistino en 'catsuit' (katokostumo) el elastano (ankaŭ konata sub la nomoj *lycra* kaj *spandex*)
## Markoj 
Kelkaj firmaoj provis krei dominajn markojn de la vestokompletoj, ne plu uzante la tradician nomon : ekzemploj inkluzivas *RootSuit* aŭ *SuperfanSuit* en Usono, *Bodysocks* aŭ *Second Skins* (duaj haŭtoj*)* de Smiffy-a*, Morphsuits* en Britio kaj *Jyhmiskin* en Finnlando. *Morphsuits* atingis relative komercan sukceson internacie. Inter januaro kaj oktobro 2010, la firmao ekspedis 10 mil ekzemplerojn jam nur al Kanado. La marko Morphsuits aktive provis distancigi sin de la ekzistanta zentaj-komunumo, foje estanta enlistigita kiel kun-inventinto de la produkto. *SuperfanSuit*  agnoskas en intervjuoj ke la vestoj jam ekzistis antaŭe.

## Uzeblecoj 
Diversaj profesiaj stratdancaj kaj hiphopaj dancogrupoj uzas la korpovestojn, kiel *The Body Poets* (la korpaj poetoj) en Usono

Porti zentajn kostumojn reprezentas tabuon ĉar ĝi akcentas la korpajn formojn tro eksplicite. Ĝi estas uzata kiel fetiĉovestaĵo, en erotika arto kaj en vestfasonado.

Iuj uzas zentajn kostumojn en terapia maniero kaj fizike kaj mense. Fizike, zenta kostumo agas brakume, knufle sur la haŭto helpante ĉasi streĉitecon el la korpo. Mense ĝi povas helpi kontraŭbatali sociajn fobiojn, introvertitecon.  Ekzistas tra la mondo tradicioj de maskerado por adopti kvalitojn kiujn persono normale ne posedas, ĉar tia kostumo incitas senti in pli forta, kuraĝa.

eta|Zentaj vestokompleto; notu ke ĝi kovras la tutan korpon – manojn, piedoj, kaj vizaĝon.
## Referencoj 
## Literaturo
* Will Doig, "Men Who Love Lycra", *The Daily Beast*, la 3-an de marto 2010.

## Eksteraj ligiloj 
* Zentai Team, National Geographic Tabua serio

Kategorio:Vestoj
Kategorio:Modo
Karsten Kirsch

**Karsten Kirsch** estas germana astronomo.

Laŭ *JPL Small-Body Database*, li kunmalkovris 8 asteroidojn inter 1973 kaj 1982 kun Freimut Börngen kaj Reiner Ziener ; tamen *Minor Planet Center* atribuas al li nur 3 kunmalkovrojn : 2424 Tautenburg, 2861 Lambrecht kaj 3499 Hoppe.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Karsten Kirsch

## Eksteraj ligiloj 
*  Listo de sciencaj artikoloj de K. Kirsch

Kategorio:Germanaj astronomoj
Kategorio:Viroj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Kokluŝo (filmo)

**Kokluŝo,** origine hungare *Szamárköhögés* estas kolora filmo en Hungario.

## Historia fono 
Kio do okazis en 1956 en Hungario? Tiam tuj disvastiĝis: estas revolucio en Budapeŝto. Post la falo en la socialismo la oficiala nomo estis *kontraŭrevolucio*. Diri ion alian ne povis diri. Eĉ, post jaroj la okazintaĵo estis tabuo. Preskaŭ esceptaj romanoj aŭ filmoj havis la temon pri tio (*Dudek Horoj* (romano), Dudek horoj (filmo)). Oni diris nur: **kvindek ses** por eviti la oficialan nomon kontraŭrevolucio. Dum agonia periodo de la socialismo jam oni permesis filmojn pri la okazintaĵo. Jen ekzemplo pri tio estas la filmo Kokluŝo. Estis evidenta, ke en la agonia periodo la filmo la veron tutan ne povas prezenti, tial la filma stabo kreis absurdon: kion travivis la infanoj?

## Historio 
La filmo okazas precipe en loĝejo, kie loĝas gepatroj kaj avino kun 2 dekjaraĝaj gefiloj. Ne estas menciinda historio, estas impresoj, kion la gefiloj spertas. Feliĉaj tempoj. La infanoj ankoraŭ ne komprenas, kio okazas, sed ili estas feliĉaj ĉar oni ne povas frekventi lernejon. Ĉu la plenkreskuloj stultiĝis aŭ konfuziĝis? La avino aĉetis panon, hejmenveninta en la pano estas 2 truoj pro kugloj. Patro hejmenvenis kaj diris, ke li vangofrapis iun. Parencoj el Usono telefone interesiĝas: kio do okazas ĉe vi? La patrino volas disiĝi, tamen poste ŝi hejmenvenas. Eble la plena familio disiĝos, sed ne okazas tio, ĉar la fratino forte tusas, eble ŝi havas kokluŝon. En meza novembro la instruado denove komenciĝas. Estas interese, ke kelke da samklasanoj neniam frekventas la klason.

Kameraisto de la filmo estis Tibor Máthé.

## Filmaj sukcesoj 
* Bludenz, 1988 – ĉefpremio
* Frankfurto ĉe Majno, 1987 – la plej bona filmo 
* Ĉikago, 1987 – premio 
* Budapeŝto, 1987 – la plej bona ĉefrolanto 
* Montrealo, 1987 – premio 
* Troia, 1988 - la plej bona reĝisoro
* Vevey, 1988 – premio kaj alia premio al la pli gravaj rolantoj
La filmo estis prezentita precipe en diversaj televizioj, sed ne okazis granda sukceso.

## Rolantoj 
* Dezső Garas – patro
* Mari Törőcsik – avino
* Judit Hernádi – patrino
* Marcell Tóth – frato
* Eszter Kárász – fratino (kiu forte tusas)
* Károly Eperjes – disidanto-kandidato
* Zoltán Gera (aktoro) – najbaro
* aliaj duarangaj rolantoj: Lajos Kránitz, Gábor Reviczky, Péter Rudolf, Gyula Szersén, Dénes Ujlaki kaj aliaj

## Fontoj 
* http://www.imdb.com/title/tt0092040/ 
* http://port.hu/adatlap/film/tv/szamarkohoges-szamarkohoges/movie-2270 
* http://moovie.cc/online-filmek/szamarkohoges-online-1987 
* http://cultura.hu/aktualis/szamarkohoges/ 

Kategorio:Hungaraj komediaj filmoj
Kategorio:Historiaj filmoj
Kategorio:Hungara revolucio de 1956
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1986
Muhl

**Muhl** staras por:
* Muhl (Neuhütten), lokparto de la komunumo Neuhütten, distrikto Trier-Saarburg, Rejnlando-Palatinato

**Muhl**  estas la familia nomo de jenaj personoj:
* Karl Muhl (1826–1897), heslnda juĝisto kaj deputito en la dua ĉambro de la "Landstände" de la grandduklando Heslando
* Ulrich Muhl (* 1936), germana piedpilkisto
Dollberge

**Dollberge** estas montoj en la norda Sarlando kaj najbara Rejnlando-Palatinato. Il troviĝas en la sudorienta kaj ĝis 707,4 m alta parto de la Schwarzwälder Hochwald, kiu mem estas parto de las Hunsruko.

## Geografio 
### Situo 
La Dollberge estas al nordoriento etendiĝanta longa montoĉeno en la  Naturparko Saar-Hunsrück de ĉirkaŭ Nonnweiler (Sarlando) al Börfink (Rejnlando-Palatinato). La sudokcidenta pinto de la Dollberge situas en la norda Sarlando apud Nonnweiler; la plej granda parta de la montodorso troviĝas en Rejnlando-Palatinato.

### Montoj 
Al la Dollberge apartenas – ordigita laŭ la alteco en metroj (m) super marnivelo-:
* Friedrichskopf (alteco 707,4 m), sude de  Börfink sur la komunuma teritorio de Brücken, Rejnlando-Palatinato
* Dollberg (alteco 695,4 m), sudoriente de  Neuhütten, la plej alta monto de Sarlando
* Vorkastell (alteco 626,0 m) (montosprono kaj burgruino), sudoriente de Börfink, Rejnland-Palatinato

### Akvejoj 
Inter la Dollberge kaj la „Schwarzwälder Hochwald“ troviĝas la Primtalsperre, akvobaraĵo, trafluata de la rivereto Prims, en kiu la rivereto  Allbach enbuŝiĝas. La rivereto Allbach havas sian fonton ĉe la monto “Friedrichskopf”. Ĉe la nordorienta rando de la Dollberge fluas la rivereto Traunbach.

## ringremparo de  Otzenhausen 
En la regiono de la sudokcidenta pinto de la Dollberge troviĝas inter Nonnweiler kaj la Dollberg la ringramparo de Otzenhausen,  huna ringo, kelta fuĝburgo (opidumo).

## Eksteraj ligiloj 
* *Dollberge*, detala mapo de la r Dollberge ĉirkaŭ la monto  Dollberg

Kategorio:Mezaltaj montaroj
Kategorio:Montaroj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Geografio de Sarlando
Nord-germanaj Rakontoj

***Nord-germanaj Rakontoj***  pritraktas rakontojn el la nordo de  Germanujo verkitajn platgermane de Heinrich Bandlow kaj esperantigitajn de Ella Scheerpeltz. Möller & Borel el Berlino eldonis la 54-paĝan libreton ĉirkaŭ 1912. Reeldono aperis en 1924. La *Nord-germanaj Rakontoj* konstituas la numeron 22 en la serio "Esperanta Biblioteko Internacia". 

## Enhavo
*Ventega nokto
*Karaktera homo
*La senplumiĝistoj de anseroj
*La orakolo
*La bastono
## Recenzoj
## Bildaro 

Dosiero:1920 Nord-germanaj Rakontoj.jpeg|Eldono de 1924

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
* Skanaĵo de la libro en Vikimedia Komunejo
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Kategorio:Verkoj el la esperantigita germanlingva literaturo
Kategorio:Libroj de Esperanta Biblioteko Internacia
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Karl F. J. Cwach

**Karl F. J. CWACH** estas aŭstralia amatora astronomo.

Laŭ *Minor Planet Center*, li malkovris la asteroidon 4264 Karljosephine la .

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Aŭstraliaj astronomoj
Allbach

**Allbach** estas la nomo de akvejo:

* Allbach (Stegebach), maldekstra alfluanto de la rivereto Stegebach apud  Allendorf, kiu malsupre de  Friedensdorf, trans ties flankakvejo  *Hüttenbach* enbuŝiĝas en la riveron Lahn , ambaŭ komunumo Dautphetal, distrikto Marburg-Biedenkopf, Heslando
* Allbach (Prims) , maldekstra alfluanto de la rivero  Prims en la baraĵlago ”Primstalsperre” apud Neuhütten, distrikto Trier-Saarburg, Rejnlando-Palatinato
* Allbach (Reiche Ebrach) maldekstra alfluanto de la  Reiche Ebrach apud Simmersdorf, Markt Mühlhausen, distrikto Erlangen-Höchstadt, Bavario

**Vidu ankaŭ:**

* Ahlbach
* Albach
Per Rex Christensen

**Per Rex CHRISTENSEN** (naskiĝis la  en Koldingo) estas dana astronomo, emerita profesoro ĉe la Universitato de Kopenhago.

Li lernis en Universitato de Kopenhago, ricevis sian magistron en 1960 kaj sian doktorecon en 1970.

*Minor Planet Center* kreditas lin de la kunmalkovro de la asteroido 4444 Escher, la  kun Leif Hansen kaj Hans Ulrik Nørgaard-Nielsen.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Slipo de Per Rex Christensen ĉe la *Niels Bohr Institute* de la Universitato de Kopenhago
*  Per Rex Christensen astrofizikisto ; el *Praboqk*

Kategorio:Viroj
Kategorio:Danaj astronomoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1936
Hans Ulrik Nørgaard-Nielsen

**Hans Ulrik NØRGAARD-NIELSEN** (? - 03.09.2021) estas dana astronomo. Li estas esploristo ĉe la Teknika Universitato de Danio. Li kontribuis al la planado de la instrumentaro de la kosmosondilo Planck.

*Minor Planet Center* kreditas lin de la kunmalkovro de la asteroido 4444 Escher, la  kun Per Rex Christensen kaj Leif Hansen.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Viroj
Kategorio:Danaj astronomoj
Al-Kahir

**Al-Kahir**, **Al-Qahir** aŭ **Abu Mansur Muhammad al-Qahir bi-llah** (), ofte konata simple laŭ sia *lakab* aŭ regna titolo **al-Qāhir bi-llah** (, "Venka pro divolo"), estis la 19-a Abasida kalifo en Bagdado de 932 ĝis 934. Li naskiĝis en 286 (laŭ islama kalendaro kaj 899 n.e.) kaj mortis en 339 (950 n.e.).

Je la morto de la antaŭa kalifo, nome al-Muktadir, la korteganoj, kiuj timis ke lia filo povus revenĝi la morton de sia patro kontraŭ ili, elektis anstataŭe la plej junan fraton de la kalifo nome al-Kahir; sed li estis eĉ pli malbona senjoro ol al-Muktadir. Fiera pro supozata diprotekto, li iĝis ege kruela kaj subprema. Li eĉ torturis la patrinon de al-Muktadir kaj liajn filojn kaj favoritulinojn, por elpreni el tiuj la riĉon havitan tra la pasinta regado. Multaj fuĝis el lia atingokapablo.

Al-Kahir tiele falis en tia tiraneco, eĉ kontraŭ amikoj kaj parencoj, ke lia regado iĝis neeltenebla. Tuja konspiro formiĝis ĉirkaŭ la antaŭa veziro nome Ibn Mukla, kaj la kalifo, venkita de la nokto kaj la vino, estis elpostenigita en sia palaco.

Malakceptante abdiki, li estis blindigita, kaj metita en prizonon en 322 (934). Dek unu jarojn poste li estis liberigita, kaj estis foje vidata en vestoj de almozuloj kaj lignaj sandaloj.

## Referencoj 
* *Tiu teksto estis adaptita el la verko de William Muir en publika havaĵo nome "The Caliphate: Its Rise, Decline, and Fall".*

Kategorio:Abasidaj kalifoj
Kategorio:Homoj de la 10-a jarcento
Kategorio:Historio de Islamo