open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Friedrich Georg Weitsch

**Friedrich Georg WEITSCH**  (8a de aŭgusto 1758, Brunsvigo – 30a de majo 1828, Berlino) estis germana pentristo kaj akvafortisto.

## Kariero
Weitsch ekartistiĝis per trejnado ĉe sia patro, "Pascha" Johann Friedrich Weitsch (1723–1803). Poste li estudis en la "Kunstakademie Düsseldorf". Post veturi al Amsterdamo kaj Italio (kiel aliaj tieaj kaj tiamaj pentristoj) inter 1784 kaj 1787, li revenis hejmen kaj iĝis kortega pentristo de Karlo Vilhelmo Ferdinando, Duko de Brunsvigo. En 1794 li iĝis membro de la Berlina Akademio de Arto kaj ĝia direktoro en 1798 (sukcedante al Bernhard Rode). Li edziĝis en 1794 al Christiane Elisabeth Schröder kaj ili ne havis filon.

Lia verkaro konsistas el pejzaĝoj, historio kaj religia pentrartoj, kaj portretoj de reĝaj kaj civilaj aŭtoritatoj — tiuj lastaj montrantaj influon de Anton Graff. Kelkaj liaj verkoj estas en la Muzeo Herzog Anton Ulrich, la *Städtisches Museum*, kaj la *Braunschweigisches Landesmuseum*, ĉiuj en Brunsvigo. Li pentris faman portreton de Alexander von Humboldt kaj imagitan pejzaĝon kun Humboldt kaj Aimé Bonpland en Ekvadoro.

## Galerio 

Image:Alexander von Humboldt by Friedrich Georg Weitsch.jpg|Alexander von Humboldt (1806). Alte Nationalgalerie.
File:Humboldt-Bonpland Chimborazo.jpg|Humboldt kaj lia kolego sciencisto Aimé Bonpland ĉe la vulkano Ĉimborazo (1810)
Image:Fürst Hardenberg.jpg|Karl August von Hardenberg (ĉ. 1822)
File:AloysLudwigHirt.jpg|Arthistoriisto Aloys Hirt en Romo
File:Johann Wilhelm von Archenholz.jpg|Historiisto Johann Wilhelm von Archenholz (ĉ. 1790)
File:Schadow (Weitsch).jpg|Skulptisto Johann Gottfried Schadow dum laborpaŭzo (ĉ. 1795)
File:Schiller, Friedrich (Weitsch).jpg|Friedrich Schiller (1804)
File:Am Sarg Friedrichs II.jpg|Reĝo Frederiko Vilhelmo la 3-a kaj reĝino Luise de Prusio kaj caro Aleksandro la 1-a ĉe la sarkofago de Frederiko Vilhelmo la 2-a (1806)
File:Nikolay Kamensky.jpg|Rusa komandoro Nikolai Kamenski (1810)
File:Carl Friedrich Gebhard Graf von der Schulenburg-Wolfsburg.jpg|Carl Friedrich Gebhard Grafo de Schulenburg-Wolfsburg (ĉ. 1810)
File:Marcus Herz2.jpg|Marcus Herz
File:Carl Ritter2.jpg|Geografo Carl Ritter

## Bibliografio
* Reimar F. Lacher: Friedrich Georg Weitsch (1758-1828). Maler, Kenner, Akademiker, Berlino 2005, ISBN 3-7861-2321-7

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Germanaj pentristoj
Kategorio:Kortegaj pentristoj
Rifuĝo (budhismo)

[eta|La [budho Gotamo unue predikas ĉe la cervoparko en Sarnato, Varanasio, kun sia dekstra mano turniganta la instruradon (*Dharmacakra*), ripozanta sur la simbolo de la tri gemoj (*Triratna*).]]

**Rifuĝo** estas termino en budhismo, kiu signifas rifuĝi en la tri gemoj (la tri rifuĝoj). Laŭ la esperantista bikŝuo Yaniguti, rifuĝo al la tri gemoj faras la komunan devizon, bazon, kaj eniran pordon por la tuta budhanaro.

La tri gemoj estas:
*Budho: la budho Gotamo kaj la budhoj de pluraj eraoj, kiuj vervekiĝis.
*Darmo: la instruaro, kiu estis instruita de tiuj vervekintoj.
*Samgo: la komunumo de bikŝuoj, kiu memoras kaj praktikas tiun instruaron.

En Esperanto, la rifuĝado estas recitita jene: "Mi rifuĝas al budho; mi rifuĝas al darmo; mi rifuĝas al samgo." Tiel konfesante oni konscie submetas sin al budho, darmo, kaj samgo.

En Palio, la rifuĝado estas recitita jene:

*Buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmiDhammaṃ saraṇaṃ gacchāmiSaṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi*

Rifuĝo estas praktiko komuna al ĉiu skolo de budhismo. Tekstoj en Palio uzas la bramanan stilfiguron de triopo da rifuĝejoj, kiel oni trovas ilin en la *Rigvedo* kaj la *Ĉandogja upaniŝado*.

## Referencoj 
### Bibliografio 
#
#
#
#
#

Kategorio:Terminaro de Budhismo
Charles-Frédéric Reinhard

**Charles-Frédéric**, grafo **Reinhard** (denaske **Karl Friedrich Reinhard**; 2a de oktobro 1761 – 25a de decembro 1837) estis el Virtembergo franca diplomato, eseisto kaj politikisto kiu dum mallonge servis kiel Ministro pri Eksteraj Aferoj de la Konsularo en 1799. Li estis Ĝirondano dum la komencaj etapoj de la Franca Revolucio, kaj estis sendita al kelkaj landoj antaŭ kaj post sia ministeria tempo. En 1806–1807, li estis nomumita Konsulo kaj Rezidisto en Moldavio, kaj poste arestita de la Rusa Imperio dum unu jaro. Reinhard estis promociita dum la epoko de la registaroj de la Burbona Resurtronigo, kiujn li reprezentis antaŭ la Germana Federacio, kaj pluigis sian politikan karieron dum la Julia monarkio.

## Bibliografio 
* «Charles-Frédéric Reinhard», en Adolphe Robert kaj Gaston Cougny, *Dictionnaire des parlementaires français*, Edgar Bourloton, 1889-1891.

Kategorio:Unua Franca Imperio
Kategorio:Francaj diplomatoj
Kategorio:Ministroj pri eksterlandaj aferoj de Francio
Kategorio:Francaj eseistoj
Kategorio:Francaj protestantoj
Kategorio:Germandevenaj francoj
Kategorio:Homoj de la Franca revolucio
Marianne von Willemer

**Marianne von WILLEMER** (20a de novembro 1784, probable en Linz; 6a de decembro 1860 en Frankfurto ĉe Majno; denaske probablo Marianne Pirngruber; konata ankaŭ kiel Marianne Jung) estis aŭstra aktorino kaj dancistino plej bone konata pro sia rilato kun Johann Wolfgang von Goethe kaj sia apero en lia poezio. Estante 14-jaraĝa, ŝi translokiĝis al Frankfurto ĉe Majno, kie ŝi iĝis la tria edzino de la frankfurta bankisto Johann Jakob von Willemer. Li konatigis ŝin al Goethe, kiu renkontis Marianne en 1814 kaj en 1815. Goethe senmortigis ŝin el la libro "Suleika" de *West-östlicher Divan*.

Estis en Frankfurto en 1814 kie kaj kiam Goethe renkontis la bankiston von Willemer kaj ties tiam partnerinon Marianne Jung, kiuj kelkajn semajnojn poste, ankoraŭ dum la restado de Goethe kaj laŭ ties konsilo, geedziĝis. Goethe jam estis 65-jaraĝa, sed tamen ne sentis sin tro maljuna por enamiĝi en Marianne-n. Ŝi iĝis liaj muzo kaj partnerino pri poezio. Goethe vizitis la paron Willemer denove en la sekva jaro — tiam lastan fojon li vidis la patrujon. Al sekvaj invitoj de la Willemer-oj li ne plu respondis. Sed daŭre estiĝis versoj pri najtingalo kaj rozo, vino kaj amo, ĝis kiam li finis la verkon *West-östlicher Divan* (Okcident-orienta divano). Poste Marianne malkovrigis, ke granda parto de la ampoetoj de tiu kolekto estis fakte ŝia verko.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Constantin von Wurzbach: Willemer, Marianne von. In: Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich. 56. Theil. Kaiserlich-königliche Hof- und Staatsdruckerei, Wien 1888, S. 182–187 (ciferecigita).
* Kurt Andreae (Eld.): Das Stammbuch der Marianne von Willemer. Frankfurt/Leipzig 2006, ISBN 978-3-458-17323-6.
* Walter Laufenberg: Goethe und die Bajadere. Das Geheimnis des West-östlichen Diwans. München 1993, ISBN 3-7766-1802-7.
* Gustav Gugitz: Marianne Willemer: Berichtigungen zu ihrer Lebensgeschichte und ihren Beziehungen zu Linz. In: Oberösterreichische Heimatblätter. Heft 3/1959, S. 279–284, rete (PDF) en Forum OoeGeschichte.at.
* Hans-Joachim Weitz (Hrsg.): Briefwechsel mit Marianne und Johann Jakob Willemer / Johann Wolfgang Goethe. Frankfurt am Main 1986, ISBN 3-458-32600-6.
* Ruth Istock: Da du nun Suleika heißest. Marianne von Willemers Goethe-Jahre. Gollenstein, Blieskastel 1999, ISBN 3-930008-97-1.

Kategorio:Germanlingvaj verkistoj
Kategorio:Aŭstraj dancistoj
Kategorio:Aŭstraj aktoroj

Kategorio:Johann Wolfgang von Goethe
(94210) 2001 BK33

**(94210) 2001 BK33** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Lincoln Near-Earth Asteroid Research* elde observatorio de la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

Ĝia discentra orbito ekstere tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,0744564 AU, tie estas 11,139 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Carl Friedrich Ernst Frommann

**Carl Friedrich Ernst FROMMANN** (14a de septembro 1765, Züllichau - 12a de junio 1837, Jena) estis germana librovendisto kaj eldonisto en Jena, aktiva en la cirkloj de la Vajmara klasikismo kaj amiko kaj patrono de (inter aliaj) Goethe, Minna Herzlieb kaj Louise Seidler.

En la jaro 1798 li estis translokiginta la tutan eldonejon de Züllichau al Jena kaj lian domon regule frekventis Johann Wolfgang von Goethe kaj aliaj elstaruloj vajmaraj. Fakte en tiu etoso agadis gravaj figuroj kiel Friedrich Schiller, Johann Gottlieb Fichte, Friedrich Wilhelm Schelling, Georg Wilhelm Friedrich Hegel, la fratoj Alexander kaj Wilhelm von Humboldt, la fratoj August Wilhelm kaj Friedrich Schlegel, Johann Ludwig Tieck, Clemens Brentano, Johann Heinrich Voß, Friedrich Immanuel Niethammer, Zacharias Werner, Jean Paul, Ernst Moritz Arndt, August Friedrich Karl Ziegesar (1746–1813) kaj plej elstare Johann Wolfgang von Goethe.

Lia filo Friedrich Johannes Frommann (1797-1886) estis germana eldonisto, verkisto kaj politikisto. Minna Herzlieb (1789–1865) estis lia adoptita filino kaj amata de Goethe.

## Bibliografio 
* Friedrich Johannes Frommann: Frommann, C. F. E. In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 8, Duncker & Humblot, Leipzig 1878, S. 140–143.
* Hans Wahl, Anton Kippenberg (Eld.): Goethe und seine Welt. Insel-Verlag, Leipzig 1932, S. 178, 282.
* Hans Lülfing: Frommann, Carl Friedrich Ernst. In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 5, Duncker & Humblot, Berlin 1961, ISBN 3-428-00186-9, S. 658 f. (ciferecigita).
* Friedrich Beck, Eckart Henning (Eld.): Brandenburgisches Biographisches Lexikon. Herausgegeben in Verbindung mit Kurt Adamy, Peter Bahl und Detlef Kotsch. Verlag für Berlin-Brandenburg, Potsdam 2002, ISBN 3-935035-39-X (Einzelveröffentlichung der Brandenburgischen Historischen Kommission 5).

Kategorio:Germanaj eldonistoj
Kategorio:Johann Wolfgang von Goethe
Kategorio:Librovendistoj
Košařiska

:*Estas ankaŭ Košariská.*

**Košařiska** (, ) estas municipo en Ĉeĥio situanta sur rojo Kopytná en&nbsp;distrikto Frýdek-Místek en&nbsp;Moraviasilezia regiono. Vivas ĉi tie  (). Grandan parton de loĝantoj (preskaŭ 40 %) kreas pola minoritato.

En distanco 9&nbsp;km norde situas urbo Třinec, 17&nbsp;km norde urbo Český Těšín, 23&nbsp;km okcidente urbo Frýdlant nad Ostravicí kaj&nbsp;26&nbsp;km okcidente urbo Frýdek-Místek.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1643.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Košařiska - hospoda.JPG|Košařiska, gastejo
Košařiska - parkoviště a točna.JPG|Košařiska, parkumejo kaj turnigejo
Beskydy - Košařiska. r. 1967.jpg|Beskidoj -Košařiska, jaro 1967
Stavba milire4.jpg|Konstruado de karbigejo

Kategorio:Municipoj en distrikto Frýdek-Místek
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Frýdek-Místek
Kategorio:Setlejoj en Moraviasileziaj Beskidoj‎
Kategorio:Setlejoj en Jablunkova sulko‎
Kategorio:Setlejoj en Teŝinio
Ulrike von Levetzow

**Theodore Ulrike Sophie von LEVETZOW**, konata kiel Baronino **Ulrike von Levetzow** (4a de februaro 1804 – 13a de novembro 1899) estis amikino kaj la lasta amo de Johann Wolfgang von Goethe.

Ŝi naskiĝis en Löbnitz (nune parto de Groitzsch) en Saksio, filino de la ĉambelano de la duko de Meklenburgo-Schwerin kaj poste de *Hofmarschall* Joachim Otto Ulrich von Levetzow kaj de lia edzino Amalie. La dekses-jaraĝa junulino unuafoje renkontiĝis kun Goethe en 1821 en Marienbad kaj denove en Carlsbad en 1822 kaj 1823. La poeto, tiam 72-jaraĝa, estis tiom forportita de ŝiaj ingenio kaj belo ke li planis edziĝi al ŝi kaj petis al la Grandduko Karlo Aŭgusto, ke li petu ŝian manon je lia konto. Malakceptita, li iris al Turingio el kie li faris al ŝi la poemojn kiujn li poste nomos *Trilogie der Leidenschaft*. Tiuj poemoj inkludas la faman "Elegion de Marienbad".

Ulrike poste konfesis, ke ŝi ne estis preparita por edziĝi kaj kolerete neis amaferon kun Goethe. Ŝi restis needziĝinta sian tutan vivon kaj mortis 95-jaraĝa en la Kastelo de Trziblitz en Bohemio.

## Bibliografio 
* Suphan, Goethe Jahrbuch, volume xxi (Frankfort, 1900)
* Kirschoer, Erinnerungen an Goethes Ulrike und an die Familie von Levetzow-Rauch (Aussig, 1904)

Kategorio:Johann Wolfgang von Goethe
Kategorio:Germanaj nobeloj
Kategorio:Germanaj virinoj
Kaspar Maria von Sternberg

Grafo **Kaspar Maria von Sternberg** (ankaŭ: Caspar Maria, Grafo Sternberg, en germana: Kaspar Maria Graf Sternberg, en ĉeĥa: hrabě Kašpar Maria Šternberk), 1761, Prago – 1838, Březina, estis bohemia teologo, mineralogo, geognozo, entomologo kaj botanikisto. Li estas konata kiel la "Patro de Paleobotaniko". Liaj gepatroj estis la gegrafoj Johann Nepomuk von Sternberg kaj Anna Josefa Kolowrat-Krakowsky.

Li establis la Bohemian Nacian Muzeon en Prago — lia kolekto de mineraloj, fosilioj kaj plantospecimenoj formis la kernan kolekton de la muzeo, kaj li estis konsiderata fondinto de la moderna paleobotaniko. Ĉirkaŭ 1820 li estis amiko de Johann Wolfgang von Goethe.

## Vidu ankaŭ 
* Radnice

## Notoj 
Kategorio:Ĉeĥaj sciencistoj
Kategorio:Ĉeĥaj teologoj
Kategorio:Ĉeĥaj geologoj
Kategorio:Ĉeĥaj botanikistoj
Kategorio:Ĉeĥaj entomologoj
94228 Leesuikwan

'*94228 *Leesuikwan'''* estas tre malgranda sed tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la kanada amatora astronomo William Kwong Yu Yeung elde la Observatorio *Desert Beaver* en Eloy (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Lee Sui Kwan'', iama vicprezidanto de la Astronomia Societo de Honkongo. Li faras daŭrajn strebojn por la popularigo de astronomio kaj la eduko de la granda publiko en Honkongo, li donis plurajn centojn da prelegoj al junuloj por stimuli ties intereson pri astronomio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de William Kwong Yu Yeung
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Norma Horzono de Filipinoj

eta|dekstra|300px|Landoj kun UTC+08:00 estas flavaj.
La **Norma Horzono de Filipinoj**, , , mallonge **PST** aŭ **PhST**), ankaŭ nomata angle *Philippine Time* (PHT), estas la oficiala horzono en la Filipinoj. La horzono estas konstante UTC+08:00; la lando (nun) ne uzas someran tempon. Ĝi koincidas kun tiu de Okcidenta Aŭstralio, Centra Indonezio, Malajzio, Tajvano, Ĉinio kaj Mongolio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Official time of the Philippines according to the Philippine Standard Time
* World Time Zone Abbreviations, Description and UTC Offset
* Time zone in Manila, Philippines

Kategorio:Filipinoj
Kategorio:Horzonoj
Perikardiito

La **perikardiito** estas nekontaĝa malsano okazigita pro ŝveliĝo de la perikardio, nome la tavolo kiu kovras la koron.

## Infekta deveno 
La perikardiito estas kormalsano kiu kutime estas okazigita pro virusaj infektoj, ĉu gravaj ĉu malgravaj, ĝenerale produktitaj de eĥoviruso aŭ Coxsackie-viruso (laŭ studoj de mezo de la 20a jarcento). Infekto en la spirtuboj, por ekzemplo, pro normala kataro, povas esti la tialo de perikardiito. Ankaŭ la bakteriaj infektoj povas rezulti en bakteria perikardiito, kvankam tio maloftas. Simile, kelkaj tipoj de mikozaj infektoj kapablas okazigi kvankam rare perikardiiton; inter la plej oftaj en imunokompetenta malsanulo estas la histoplasmozo, dum ĉe pacentoj kun imunokompromito, la agentoj estas pli diversaj, inter kiuj *Candida*, *Aspergillus* kaj *Coccidioides*.

## Aliaj devenoj 
Aliflanke, la perikardiito povas esti asociita kun sistemaj malsanoj kiel kancero, uremio, leŭkemio, memimunaj malsanoj, tuberkulozo, reŭmatisma febro, hipotiroidismo kaj kor-operacioj. La korpatologioj kiuj povas okazigi perikardiitojn estas inter aliaj: korinfarkto kaj miokardiito. Ankaŭ la simptomaro de forta anksio kaj la atakoj de paniko povas okazigi mis- aŭ malordoj en la funkciado de la muskoloj kaj organoj de la koro kio povas siavice okazigi la aperon de la menciita malsano.

## Notoj 
## Bibliografio 
* LeWinter MM, Tischler MD. Pericardial diseases. In: Bonow RO, Mann DL, Zipes DP, Libby P, eds. Braunwald's Heart Disease: A Textbook of Cardiovascular Medicine. 9th ed. Philadelphia, Pa: Saunders Elsevier; 2011:chap 75.
* Doctor NS, Shah AB, Coplan N, Kronzon I. Acute pericarditis. Prog Cardiovasc Dis. 2017. January 1; 59(59): 349–59.
* Brook I. Pericarditis caused by anaerobic bacteria. Int J Antimicrob Agents 2009; 33:297–300
* Imazio M, Gaita F, LeWinter M. Evaluation and Treatment of Pericarditis: A Systematic Review. Clinical Review & Education 2015; 314 (14):1498-1506.

## Eksteraj ligiloj 
* Latidos. Filmeto de la National Geographic (hispanlingve)
* Perikardiito

Kategorio:Infektaj malsanoj
Kategorio:Medicina terminologio
Kategorio:Kormalsanoj
Pont-de-Flandre (stacidomo)

**Pont-de-Flandre** estis franca stacidomo de Fervojo Petite Ceinture, situinta en la 19-a arondismento de Parizo, 1 Avenuo Corentin-Cariou, en regiono Francilio. La stacidomo estas rehabilitota, kun projekto de ĵaz-klubo kaj kafejo-restoracio.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Fervojo Petite Ceinture
* Stacidomoj de Fervojo Petite Ceinture

## Eksteraj ligiloj 
* Association Sauvegarde Petite Ceinture - Station Pont de Flandre

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fervojo Petite Ceinture
Kategorio:Fervojaj stacioj en Parizo
Kategorio:19-a arondismento de Parizo
(94266) 2001 DO

**(94266) 2001 DO** estas malgranda, malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la  de la ĉeĥaj geastronomoj Lenka Kotková kaj Petr Pravec elde la Observatorio de Ondřejov (Ondřejov, distrikto Prago-oriento, Ĉeĥa Respubliko).

Ĝi estas membro de la Hilda grupo, tie estas en orbita resonanco 3:2 kun Jupitero.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de Lenka Kotková
Kategorio:Malkovrita de Petr Pravec
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Regiono Geita

dekstra|eta|Orminejo de Geita
**Regiono Geita** () estas unu el la 31 administraj regionoj de Tanzanio. Urbo Geita estas la ĉefurbo. La regiona komisaro de Regiono Geita estas Magalula Saidi Magalula.

La orminejo de Geita situas ene de Regiono Geita, 4 km okcidente de urbo Geita. La minejo estas nuntempe posedata kaj administrata de AngloGold Ashanti.

## Historio 
La regiono estis kreita en marto 2012 el partoj de regionoj Shinyanga, Mwanza, kaj Kagera.

## Distriktoj 
Ekde 2012, la regiono estas administre dividita en kvin distriktojn:

## Turismo 
Nacia Parko Insulo Rubondo situas sur insulo en Viktoria lago, kiu estas parto de Regiono Geita. Ĝi estas atingebla per pramo de Distriktoj Geita kaj Chato.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  (, )

## Tradukfonto 
Geita
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 2012
János Schulek

**János Schulek** [jAnoŝ ŝulek], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Schulek János** estis hungara arkitekto. Lia patro estis Frigyes Schulek, lia filo estis Tibor Schulek.
eta|Memortabulo pri János Schulek

János Schulek naskiĝis la  en Pest (urbo) (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
János Schulek akiris arkitekturan diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1894, poste li estis samloke asistanto. Inter 1899 kaj 1902 li gvidis la konstruadon de Fiŝista Bastiono. Ekde 1903 ĝismorte li estis privata arkitekto. En 1934 li ektrovis la reĝan palacon de Matiaso la 1-a (Hungario) en Visegrád, poste li gvidis la restaŭradon.

## Elektitaj planitaj konstruaĵoj 
* luterana gimnazio en Aszód
* lernejo en Angyalföld
* internulejo en Sárospatak
* brita internulejo en Sárospatak (1927-1930)
* kalvinana preĝejo en Szada (1928)
* Luterana preĝejo (Újbuda) (1926-1928)

Biserica evanghelica din Kelenfold.jpg|Luterana preĝejo (Újbuda)
Királyi palota maradványai (7594. számú műemlék) 6.jpg|Reĝa palaco en Visegrád
Fisher Bastion Budapest 198.jpg|Fiŝista Bastiono
Matthias Church, Budapest.JPG|Preĝejo Ĉieliro de Maria (Vár)

## Gvidanto de restaŭraj laboroj 
* Preĝejo Ĉieliro de Maria (Vár) (1933-1944)
* Fiŝista Bastiono (1947–1948)

## Elektitaj kontribuoj 
* *Kassa és a bányavárosok műemlékei* (1928)
* *Visegrád problémái és feladatai* (libro, 1936)
* *A visegrádi ásatások* (1941)
* *Visegrád Mátyás király palotája* (1941)

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto (2003)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo S, poste serĉu la nomon)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
(94275) 2001 DN34

**(94275) 2001 DN34** estas malgranda, malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

Ĝi estas membro de la Hilda grupo, tie estas en orbita resonanco 3:2 kun Jupitero.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Artúr Sebestyén

**Artúr Sebestyén** [ŝebeŝtjEn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sebestyén Artúr** estis hungara arkitekto. Lia origina familia nomo estis *Spitzer*.

Artúr Spitzer naskiĝis la  en Pest (urbo), li mortis la  en Budapeŝto (inter la fontoj ne estas konsento pri la datenoj!).

## Biografio 
Artúr Sebestyén devenis el juda familio. Li akiris arkitekturan diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József, poste li laboris en ateliero de Alajos Hauszmann. Inter 1894 kaj 1896 li studvojaĝis en okcidenta Eŭropo. En 1897 li malfermis propran atelieron, tamen inter 1897-1900 li laboris kune kun Albert Kálmán Kőrössy. Li edziĝis en 1899.

## Elektitaj planitaj konstruaĵoj 
* vilaoj Kőrössy, Székács kaj Spitz en Budapeŝto
* Nacia Banko (Budapeŝto), kunarkitekto
* hotelo, lernejoj, ludomoj en Budapeŝto
* Teatro Szigligeti (Szolnok)
* urbodomo de Mezőtúr (kunarkitekto)
* hotelo-kuracbanejo Gellért (1909-1918, kunarkitekto)
* banejo en Bukareŝto
* lernejo en Ráckeve (1932)

Budapest - Kőrössy-villa (24609985558).jpg|Vilao de Kőrössy (kunarkitekto)
GellertFront.jpg|Hotelo-banejo Gellért
Gellért Gyogyfurdo - Budapest.jpg|Banejo Gellért
Budapest, Gellért fürdő, hullámfürdő-medence, 6.jpg|Banejo Gellért
Mezőtúr - Városháza.jpg|Urbodomo de Mezőtúr
Facade, Kossuth street 9, 2018 Ráckeve.jpg|Lernejo en Ráckeve

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* http://pestbuda.hu/cikk/20181008_neobarokktol_a_szecesszioig_sebestyen_artur_epitomuveszete

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Alma von Goethe

**Alma von GOETHE** (29a de oktobro 1827 en Vajmaro; 29a de septembro 1844 en Vieno) estis nepino de la verkisto Johann Wolfgang von Goethe.
 
Ŝi estis la tria filo de August von Goethe (1789-1830), la filo de la fama verkisto, kaj de lia edzino Ottilie von Pogwisch (1796–1872). Ŝi mortis tre juna, estante nur 17-jaraĝa pro epidemio de tifoida febro. Franz Grillparzer dediĉis al ŝi emocian poemon. Ŝi entombigits en la 1.10.1844 en Währing (la nuna Schubert-parko) de kie ŝiaj ostoj translokigitis en 1885 Vajmaron. Johann Wolfgang von Goethe ankoraŭ vidis ŝin taksante ŝin aminda kaj ŝercema. Portreton de ŝi faris Louise Seidler; eble ŝi modelis por la Aŭstrio-puto ĉe Freyung (Vieno).
## Notoj 
## Bibliografio 
* Louis Bobé: Alma von Goethe und ihr Grabmal. Zu ihrem 100. Todestag, dem 29. September 1944. In: Goethe. Viermonatsschrift der Goethe-Gesellschaft. Nr. 9, 1944.
* Dagmar von Gersdorff: Goethes Enkel Walther, Wolfgang und Alma. Insel Verlag, Frankfurt und Leipzig 2009
* Karsten Hein: Ottilie von Goethe (1796–1872). Biographie und literarische Beziehungen der Schwiegertochter Goethes (= Europäische Hochschulschriften. Reihe 1: Deutsche Sprache und Literatur, Band 1782). Lang, Frankfurt am Main u. a. 2001, ISBN 3-631-37438-0 (Dissertation Universität Düsseldorf 2000, 398 pp.).

Kategorio:Germanoj
Kategorio:Johann Wolfgang von Goethe
Kategorio:Homoj rilataj al Weimar
Justus Christian Loder

**Justus Ferdinand Christian LODER** (12a de marto 1753 – 16a de aprilo 1832) estis germana anatomiisto kaj kirurgo kiu estis el Riga.

## Biografio 
En 1777 Loder doktoriĝis el la Universitato de Göttingen, kaj la venontan jaron li estis nomumita profesoro pri kirurgio kaj anatomio en la Universitato de Jena, kie li praktikis medicinon dum la venontaj 25 jaroj. En Jena li estis responsa pri la establado de anatomia spektejo kaj "Accouchierhaus" (akuŝejo). En 1780-81, je la kosto de la Duko de Weimar, li faris sciencan veturadon tra Francio, Anglio kaj Nederlando, dum kiu li konis kelkajn bone konatajn kuracistojn kaj sciencistojn — Louis-Jean-Marie Daubenton, Jean-Louis Baudelocque, Félix Vicq-d'Azyr kaj John Hunter, inter aliaj.

En 1803 li translokiĝis al la Universitato de Halle, kie li establis kliniko de obstetriko. Post la fermo de la Universitato de Halle fare de Napoleono en 1806, li iĝis persona kuracisto de la Prusia reĝa familio en Königsberg. Poste li relokiĝis en Rusio, kie en 1810 li iĝis persona kuracisto de la caro Aleksandro la 1-a. Inter 1814 kaj 1817 li zorgis la militistan hospitalon en Moskvo. Li mortis en Moskvo la 16an de aprilo 1832.

El 1794 ĝis 1803 li publikigis "Tabulae anatomicae", kiu estis majstroverko enhavanta kompletan kolekton de anatomiaj ilustraĵoj de la homa korpo. Tiu verko estis unu el la plej grandaj kaj plej kompletaj anatomiaj atlasoj en sia epoko. Dum sia kariero, Loder tenis pliiĝantajn amikecojn kun Christoph Wilhelm Hufeland kaj Johann Wolfgang von Goethe, ambaŭ sekvus anatomiajn klasojn ĉe Loder.

## Kun Goethe 
Goethe sukcesis en 1784 kune kun Loder la (supozitan) malkovron de la intermakzela osto ĉe la homa embrio (li ne vidis, ke en pasinteco oni jam plurfoje priskribis tiun oston). La intermakzela osto, kiun oni ĝis tiam konis nur ĉe mamuloj, kunkreskas ĉe homoj antaŭ la naskiĝo kun la najbaraj makzelaj ostoj. Lia malkovro estis konsiderata pruvo de la parenceco inter homoj kaj bestoj, kiu estis tiam ankoraŭ pridubata de multaj sciencistoj.

## Verkoj 
* Anatomisches Handbuch, vol. 1, 1788 (dua eldono - 1800).
* Anfangsgründe der chirurgischen Anthropologie und der Staatsarzneikunde, 1791 (tria eldono - 1800).
* Chirurgisch-medicinische Beobachtungen, mehrentheils in der herzogl. Saxon-Weimar Krankenanstalt zu Jena gesammelt, vol. 1- 1794.
* Tabulae anatomicae quas ad illustrandam humani corporis fabricam, (1794–1803).
* Grundriß der Anatomie des menschlichen Körpers. Zum Gebrauche bei Vorlesungen und Secir-Uebungen, vol. 1- 1806.
* Elementa anatomiae humani corporis, 1823.
* Index praeparatorum aliarumque rerum ad anatomen spectantium, quae in museo Caes. Universitatis Mosquensis servantur, 1823 (dua eldono - 1826).

## Notoj 
Kategorio:Germanaj kuracistoj
Kategorio:Germanaj anatomoj
Kategorio:Germanaj kirurgoj
János Sedlmayr

**János Sedlmayr** [jAnoŝ sedlmajr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sedlmayr János** estis hungara arkitekto. Lia patro estis Kurt Sedlmayer.
eta|Memortabulo pri János Sedlmayr
János Sedlmayr naskiĝis la  en Sopronhorpács, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
János Sedlmayr maturiĝis en benediktana gimnazio en Sopron, poste li akiris arkitekturan diplomon en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto en 1955. Li edziĝis en la sekva jaro kaj laboris de 1957 en arkitektura oficejo pri historiaj monumentoj. Li laboris tie eĉ depost la pensiuliĝo ĝismorte. Li uzis kun sukcesoj ferbetonojn por imitadi la jam malaperintajn partojn. Li ricevis signifan arkitekturan premion en 1964.

## Elektitaj planitaj restaŭroj, rekonstruoj 
* pluraj domoj en Sopron kaj Kőszeg
* Fortikaĵo de Kőszeg
* Fortikaĵo de Nagyvázsony
* malsupra fortikaĵo de Visegrád (konata ankaŭ turo de Salamon)
* monaĥeja restaĵo en Budapeŝto
* Fortikaĵo de Ozora

Kőszeg - Jurisics Castle.jpg|Fortikaĵo de Kőszeg
CivertanNagyvazsony2.jpg|Fortikaĵo de Nagyvázsony
Salamon-torony.jpg|Malsupra fortikaĵo de Visegrád
Sopron Szent Jakab kápolna.jpg|Tombeja kapelo de Sopron
Budapest wieza klasztoru sw Mikolaja.jpg|Monaĥeja restaĵo en Budapeŝto
Mihály Füredi memorial well (1974). - Vác.JPG|Monumento

## Elektitaj novaj konstruaĵoj 
* loĝdomoj en Eger kaj Budapeŝto
* monumento pri Mihály Füredi en Vác (1974)

## Elektitaj kontribuoj 
* *A műemlékvédelem Magyarországon* (libro, kunaŭtoro, 1983)

## Memorigiloj 
* memortabulo en Nagyvázsony

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Wolfgang Maximilian von Goethe

**Wolfgang Maximilian Freiherr von GOETHE** (18a de septembro 1820 en Vajmaro; 20a de januaro 1883 en Leipzig) estis nepo de la verkisto Johann Wolfgang von Goethe, juristo kaj diplomata funkciulo de Prusio. 

Li estis la dua filo de August von Goethe (1789-1830), la filo de la fama verkisto, kaj de lia edzino Ottilie von Pogwisch (1796–1872).

Goethe studis en la Universitato de Hajdelbergo kaj gradiĝis en 1845 per la disertacio "De Fragmento Vegoiae cuius sit momenti in Tractandis antiquitatibus iuris Romani" pri juro.

## Bibliografio
* Helge Dvorak: Biographisches Lexikon der Deutschen Burschenschaft. Band I: Politiker. Teilband 2: F–H. Winter, Heidelberg 1999, ISBN 3-8253-0809-X, S. 152–153.
* Dagmar von Gersdorff: Goethes Enkel Walther, Wolfgang und Alma. Insel Verlag, Frankfurt kaj Leipzig 2009
* Bernhard Gajek: Goethe, Maximilian Wolfgang Freiherr von. En: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 6, Duncker & Humblot, Berlin 1964, ISBN 3-428-00187-7, S. 576 f. (ciferecigita).
* Max Hecker: Goethe, Maximilian Wolfgang von. En: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 49, Duncker & Humblot, Leipzig 1904, pp. 479–490.
* Domietta Seeliger: Adele Schopenhauer. Nicht nur die Schwester des Philosophen. Analyse des Erzählwerks von Adele Schopenhauer und der dramatischen Dichtung „Erlinde“ von Wolfgang Maximilian von Goethe und Adele Schopenhauer (= Europäische Hochschulschriften Reihe 1, Deutsche Sprache und Literatur, Band 1901). Lang, Frankfurt am Main u. a., 2004, ISBN 3-631-53227-X (Disertacio en la Universitato de Peruĝo 2004, 223 pp.).

Kategorio:Germanoj
Kategorio:Johann Wolfgang von Goethe
Kategorio:Homoj rilataj al Weimar
Opština Valandovo

**Opština Valandovo** () estas unu el 80 komunumoj de norda Makedonio. Ĝi situas en la sudoriento de la ŝtato en la Sudorienta regiono. Laŭ la censo de septembro 2021 en la komunumo loĝis entute   10 508 homoj sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administra centro de la komunumo estas la urbeto Valandovo.

eta|maldekstra|300ra|
eta|maldekstra|300ra|
eta|maldekstra|300ra|
## Loko, priskribo 
eta|maldekstra|300ra|
Opština Valandovo etendiĝas laŭ la baseno Gevgelsko - Valandsko, maldekstre laŭ la rivero Vardar. Al la nordokcidento, tiam grimpas al la montoj Serta kaj orienten en la montojn Belasica. La alteco estas ĉirkaŭ 60-100 m laŭ la rivero Vardar. En la montoj eĉ pli ol 1300 m.

Opština konsistas el la urbo Valandovo kaj aliaj 28 vilaĝoj:

Ajranlija, Arazlija, Bajrambos, Balinci, Baraklija, Bašalija, Bašibos, Brajkovci, Buluntulija, Vejselija, Gradec, Grčište, Dedelija, Đulelija, Josifovo, Kazandol, Kočulija, Marvinci, Pirava, Plavuš, Prsten, Rabrovo, Sobrija, Tatarlija, Terzelija, Udovo, Čalaklija kaj Čestevo.

Najbaraj municipoj estas:

Opština Strumica en la nordo, Opština Dojran en la sudoriento, Opština Bogdanci en la sudo, Opština Gevgelija sudokcidento, Opština Demir Kapija okcidente, Opština Konče la nordokcidento. Oriente ĝi transiras la limon kun Grekio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Tradukfonto 
Kategorio:Komunumoj de Nord-Makedonio
Karl Cron

**Karl CRON** estis aŭstra Esperantisto kaj tradukisto.

Inter liaj tradukoj menciindas:
* Johann Wolfgang von Goethe, *Egmont: unua akto*, 1930.
* Franz Grillparzer, “Der arme Spielmann”, “La muzikisto-senhavulo”, 1930.
* Friedrich Schiller, *La viziulo*: el la memorskribaĵoj de la grafo O- [Vieno, 1930]. - [114] folioj; Originalo: Der Geisterseher
* Friedrich Schiller, *Don Carlos, Infanto de Hispanujo*: drameca poemo - Vieno: Cron, 1931. - [136] folioj, folioj [72]-[144]; Originalo: Don Carlos, Infant von Spanien.
* Friedrich Schiller, *La konspiro de Fiesco en Genova*: tragedio respublikana - [Vieno, 1931]. - [118] folioj; Originalo: Die Verschwörung des Fiesco zu Genua.

## Notoj 
Kategorio:Aŭstraj esperantistoj
Kategorio:Aŭstraj tradukistoj
Leopold von Plessen

**Leopold von PLESSEN**, (nome **Leopold Engelke Hartwig von Plessen**) (Röderaue, 21a de januaro 1769 – Schwerin, 25a de aprilo 1837), estis germana politikisto, ĉefministro de la Grandduklando Meklenburgo-Schwerin el 1836 ĝis 1837.

Li estis Ministro de Internaj Aferoj el 1807 ĝis 1808. Dum la Napoleonaj Militoj en Germanio, al Plessen venis diplomataj komisioj kaj preskaŭ ĉiu traktato kun Prusio, Rusio kaj la aliaj grandaj potencoj de Eŭropo. Dum la Viena kongreso de 1814 li defendis la konstitucion de la Germana Imperio kaj tiel li iĝis unu de la plej gravaj germanaj reprezentantoj kaj sukcesis ke la Kongreso respektu la aŭtonomian administracion de Meklenburgo-Schwerin ankaŭ dum la restaŭrado.

## Verkoj 
* Grundzüge zur Verbesserung des Kreditwesens, insbesondere auf ritterschaftlichen Gütern in Mecklenburg. 1804
* Über die Circulation des Papiergeldes. Regensburg, 1805
* Über das natürliche Verhältnis und die Beschränkung des Handels zwischen verschiedenen Staaten, in Beziehung auf die gegenwärtigen Zeitverhältnisse. Amburgo, 1806
* Über die reelle Grundlage notwendigen Papiergeldes. Amburgo, 1806
* Grundzüge zu einem teutschen Gesamtwesen und einer National-Einheit. Vienna, 1815

## Bibliografio 
* Albrecht Bartsch: Nekrolog L. E. H. von Plessen. En: Freimüthiges Abendblatt. Schwerin 20 (1838), Nr. 1008. S. 321-336. (ciferecigita) [Nachdr. in Julius von Maltzahn: Einige gute Mecklenburgische Männer : Lebensbilder. Wismar, 1882. S. 115-136.]
* Ludwig von Hirschfeld: Ein Staatsmann der alten Schule. In: Ders.: Von einem deutschen Fürstenhofe. Wismar: Hinstorff 1896, Bd. 2, S. 1-263
* Fritz Apian-Bennewitz: Leopold von Plessen und die Verfassungspolitik der deutschen Kleinstaaten auf dem Wiener Kongress 1814/15. Eutin: Ivens 1933; Hochschulschrift: Rostock, Univ., Diss., 1933
* Ulrike Palme: Leopold Hartwig Engelke von Plessen - ein europäischer Mecklenburger im 19. Jahrhundert. In: Kolloquium zum Gedenken an Prof. Dr. Phil. Habil. Ilona Buchsteiner. Rostock: Univ., Philosophische Fak., Inst. für Geschichtswiss. 2004, S. 87-97

Kategorio:Germanaj politikistoj
Hongerige Wolf

**Hongerige Wolf** (ˈɦɔŋərɪxə ʋɔlf; Malsata lupo) estas setlejo kun proksimume 30 loĝantoj en la municipo Oldambt en Nederlando.

Ekde 2011, ĉiujare oni organizas tie festivalon de artoj kaj kulturo kun la nomo Hongerige Wolf.

La setlejo dum iom da tempo estis populara inter artistoj, ankoraŭ nun diversaj artistoj tie havas lokon por inspiro kaj trankvilo.

eta|maldekstra|300px|Festivalo Hongerige wolf
eta|maldekstra|300px|Domo en Hongerige wolf

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Malnovaj fotoj de Ganzedijk kaj Hongerige Wolf
* Vikimedio

Kategorio:Vilaĝoj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Groningo
94291 Django

'*94291 *Django'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Ron Dyvig elde la Observatorio de Badlands en Quinn (Suda Dakoto, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la belga gitaristo Jean-Baptiste "Django" Reinhardt (1910–1953), legenda sinta ĵaza komponisto, iĝinte fama kiel ano de la "*Quintette du Hot Club de France''" en 1934. Spit'al malkapablo pro sia brulvundita mano, Reinhardt puŝis la gitaran teknikon al novaj virtuozaj altaĵoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ron Dyvig
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Sito (Ramajano)

**Sito** estas la edzino de Ramo kaj unu el la ĉefroluloj de la *Ramajano* kaj aliaj versioj de ĝi. Ŝi estas la filino de la diino de la tero, Bumio aŭ Pritvio, kaj adoptita de la raĝo Janako de Videho kaj de la raĝino Sunajno. Sito elektas Ramon, la raĝidon de Ajodjo en Kosalo, kiel sian edzon post tradicia konkuro inter kandidatoj por edziĝo (*svayaṃvara*). Sito estas konsiderata diino en hinduismo, avataro de la diino Lakŝmio, eterna edzino de la dio Viŝnuo (el kiu ŝia edzo Ramo estas la sepa avataro).

## Familio 
Ŝia juna fratino estas Urmilo, kaj ŝiaj kuzinoj estas Mandavio kaj Ŝrutakirtio.

## Referencoj 
Kategorio:Ramajano
Kategorio:Viŝnuismo
Barato (Ramajano)

**Barato** estas unu el la junaj duonfratoj de Ramo en la *Ramajano*. Li estas filo de la reĝo Daśaratha (kun la malica Kaikeji). Oni diras, ke — post Ramo — Barato estas simbolo de darmo kaj de idealismo.

Kategorio:Ramajano
(94299) 2001 DB108

**(94299) 2001 DB108** estas malgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, en orbita resonanco 2:3 kun Jupitero, tie estas ano de la Hilda grupo.

## Malkovro 
Ĝi estas malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, en Flagstaff (Arizono, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Tinga Tinga

alternative=Daudi E. S. TingaTinga|eta|Daudi E. S. TingaTinga
**Tingatinga** aŭ **Tinga Tinga** estas stilo de pentraĵo, kiu disvolviĝis en la dua mezo de la 20a jarcento sur la zono de Oyster Bay en Daresalamo (Tanzanio) kaj poste disvastiĝis al plej parto de Orientafriko. La ĝenro nomiĝas laŭ ĝia fondinto, la pentristo tanzania Edward Saidi Tingatinga.

La pentraĵoj estas tradicie faritaj sur lignaĵo, uzante plurajn tavolojn de farbo por bicikloj, kio faras tiajn, ke la koloroj estas brilaj kaj alte saturitaj. Temoj ĝenerale centras pri sovaĝa faŭno. La desegnoj kutime estas spritecoj kaj karikaturaĵoj, kaj la humuro kaj la sarkasmo, kiel mense eksplodemaj.

Krom Eduardo Saidi Tingatinga, aliaj famaj pentristoj apartenantaj al la stilo estas Omari Amonde, Mohamed Charinda, Maurus Malikita, Hashim Mruta, Damian Msagula, David Mzuguno aŭ Peter Martin.

## En Esperanto aperis 
* Frank van Hertrooij, *La Arto de Bestaj Desinoj* ĉe la blogo Scivolemo, 30-a de aprilo 2021

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Tanzania kulturo

## Eksteraj ligiloj 
* The tingatinga school of painting 
* TingaTinga African Art

Kategorio:Kulturo de Tanzanio
Roberto Zapperi

**Roberto ZAPPERI** (Katanio, 20a de januaro 1932) estis itala verkisto kaj historiisto.

## Biografio
Roberto Zapperi studis historion kaj antropologion en Romo. El 1980 li estis vizitprofesoro en la *École des Hautes Études en Sciences Sociales* de Parizo. En 1997/98 li instruis en la universitatoj de Berlino kaj Hamburgo.

Zapperi verkis nombrajn librojn kiuj estis tradukitaj en variaj lingvoj, inter kiuj germana, angla, hispana, franca, japana kaj korea. Li estas unu el plej gravaj fakuloj pri Annibale Carracci kaj pri la *Galleria Farnese*. Per siaj verkoj pri pentrarto li defendis la tezon ke la fama pentraĵo de Leonardo da Vinci nome La Gioconda estus komisio de portreto farita de Giuliano de' Medici (1478-1516) por sia filo Hipolito.

## Verkoj
**Annibale Carracci. Ritratto di artista da giovane* (Einaudi, 1989)
**Tiziano, Paolo III e i suoi nipoti* (Bollati Boringhieri, 1990)
**Eros e controriforma. Preistoria della galleria Farnese* (Bollati Boringhieri, 1994)
*''La leggenda del papa Paolo III. Arte e censura nell'Europa pontificia* (Bollati Boringhieri, 1998)
**Una vita in incognito. Goethe a Roma* (Bollati Boringhieri, 2000)
**Il selvaggio gentiluomo. L'incredibile storia di Pedro Gonzales e dei suoi figli* (Donzelli, 2005)
**Il ritratto dell'amata. Storie d'amore da Petrarca a Tiziano* (Donzelli, 2006)
**Monna Lisa Addio, La vera storia della Gioconda'' (Firenze 2012)

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de Roberto Zapperi

Kategorio:Italaj verkistoj
Kategorio:Italaj historiistoj
Isleworth

maldekstre|eta|240px|Mapo de Isleworth (pligrandigebla perklike).
**Isleworth** (/ˈaɪzəlwərθ/ EYE-zəl-wərth) estas malgranda urbo de saksa origino en la *borough* Hounslow de Okcidenta Londono, Anglio. Ĝi kuŝas tuj oriente de la urbo Hounslow kaj okcidente de la rivero Tamizo kaj ties alfluanto la rivero Crane. La origina areo de la setlejo Isleworth, laŭlonge de la rivero Tamizo, estas konata kiel 'Malmova Isleworth'. La nordokcidenta angulo de la urbo, borde al Osterley norde kaj Lampton okcidente, estas konata kiel 'Spring Grove'.

La iama bordo de Isleworth ĉe la Tamizo de proksimume unu mejlon, eksklude tiun de la areo Syon Park, estis limigita al ĉirkaŭ mejlduono en 1994 kiam oni faris relimigon de la sistemoj de "borough" por unuigi la distrikton de St Margaret tute ene de la "borough" Richmond upon Thames. Kiel rezulto, plej el la riverbordo de Isleworth estas parto al la 3.5 ha insuleto de Isleworth nome Ait: la mallonga rivero Crane fluas ene de Tamizo sude de Isleworth Ait, kaj ties artefarita alfluanto de la rivero, nome Duke of Northumberland, okcidente de Isleworth Ait, nome unu el du alfluantoj de la rivero Colne konstruitaj pro estetikaj tialoj en la epoko 1600–1750.

## Enhavo
* komunika konzerno Sky

Kategorio:Distriktoj de Londono
Vox

**Vox** (latine: *voĉo*) povas rilati al:
* Vox, hispana politika partio.
* Vox, usona novaĵretejo.
* VOX, kanalo de germana televido.
* Vox, firmao de telefonio en Paragvajo
Meritordeno de la bavara krono

eta|dekstre|160px|Meritordeno de la bavara krono.
La **Meritordeno de la bavara krono** () estis meritordeno de la Reĝlando Bavario establita de la reĝo Maksimiliano la 1-a la 19an de marto 1808. La moto de la ordeno estis *Virtus et Honos* (‘Kuraĝo kaj honoro'). La ordeno estis atribuita en variaj gradoj: Granda Komandoro, Granda Kruco, Komandoro, Kavaliro kaj medaloj el oro kaj arĝento.

## Bibliografio 
* "Beschreibung" en: *Die Orden, Wappen und Flaggen aller Regenten und Staaten*. Leipzig 1883–1887.
* Ludwig von Coulon: Die Ritterorden, Ehrenverdienstzeichen, sowie die Orden adeliger Damen im Königreiche Bayern. München 1838, S. 63 ff. (ciferecigita en Google Books).
* Maximilian Gritzner: Handbuch der Ritter- und Verdienstorden aller Kulturstaaten der Welt. Weber, Leipzig 1893, DNB 580026213, S. 27–29 (ciferecigita en Internet Archive).
* Waldemar von Hessenthal, Georg Schreiber: Die tragbaren Ehrenzeichen des Deutschen Reiches. Uniformen-Markt Dietrich, Berlin 1940, DNB 573784302, S. 63–65.
* Arnhard Graf Klenau: Orden in Deutschland und Österreich. Band II. Verlag Graf Klenau GmbH, Offenbach 2008, ISBN 3-937064-13-3.

Kategorio:Germanaj ŝtataj honorigoj
Kategorio:Reĝlando Bavario
Bavara Krono
Horní Tošanovice

**Horní Tošanovice** (, ) estas municipo en Ĉeĥio situanta en distrikto Frýdek-Místek en&nbsp;Moraviasilezia regiono. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1305.

## Loĝantaro
## Memorindaĵoj 
* Kastelo Horní Tošanovice el la 19-a jarcento
* Ceramika fabriko
* Sonorilejo

Kategorio:Municipoj en distrikto Frýdek-Místek
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Frýdek-Místek
Kategorio:Setlejoj en Teŝinio
Kategorio:Setlejoj en Subbeskida montetaro
Kaňovice

Nomon **Kaňovice** havas pluraj setlejoj:
* Kaňovice (distrikto Frýdek-Místek) – municipo en distrikto Frýdek-Místek
* Kaňovice (distrikto Zlín) – municipo en distrikto Zlín
Houston Astros

**Houston Astros** (*Hustonoj Kosmonaûtoj*) estas usona basbala teamo en la Grandaj Ligoj de Basbalo. Ĝi apartenas al la Amerika Ligo, kaj konkursas en ties Okcidenta Divido.

* Urbo: Hustono
* Kromnomo: Astros
* Koloroj: Malhela Bluo, Oranĝo, kaj Blanko
* Fondiĝo: 1962
* Stadiono: *Minute Maid Park* (maksimuma spektantaro: 41 168 - konstruiĝis en 2000)
* Ĉampionoj de la Mondserio: 2017

## Eksteraj ligiloj 
*   ()

 

Kategorio:Basbalaj teamoj en Usono
94356 Naruto

**94356 Naruto** estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la japana astronomo Akimasa Nakamura elde la Observatorio Kuma Kogen en Kuma (gubernio Ehime, Japanio).

Ĝi estas en orbita resonanco 5:9 kun Marso kaj 7:2 kun Jupitero.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Markolo Naruto (japane : 鳴門海峡, *Naruto Kaikyō*), markolo larĝa de 1,3&nbsp;km inter la insuloj Ŝikokuo kaj Aŭaĝi. La markolo estas precipe fama pro graņdega vortico ŝuldata al la tria plej rapida tajda fluo en la mondo. En 1985, longa pendoponto estis konstruita tra la markolo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Akimasa Nakamura
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Ksantoreacoj

La **ksantoreacoj** () estas planta familio el angiospermoj (unukotiledonoj). Tiu familio, kies tipa genro estas ksantoreo, apartenas al la ordo asparagaloj (*Asparagales*). Laŭ World Flora Online kaj The Plant List, ĝi enhavas 34 genrojn kaj 1236 speciojn, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

**Angiospermae* - angiospermoj
***Asparagales* Link - asparagaloj
****Xanthorrhoeaceae* Dumort. - ksantoreacoj
*****Agrostocrinum* - agrostokrino
*****Aloe* - aloo
*****Arnocrinum* - arnokrino
*****Asphodeline* - asfodelino
*****Asphodelus* - asfodelo
*****Astroloba* - astrolobo
*****Astroworthia* - astrovortio
*****Bulbine* - bulbino
*****Bulbinella* - bulbinelo
*****Caesia* - ceziao
*****Chortolirion* - kortolirio
*****Corynotheca* - korinoteko
*****Dianella* - dianelo
*****Eccremis* - ekremo
*****Eremurus* - eremuro
*****Gasteria* - gasterio
*****Geitonoplesium* - geitonoplezio
*****Haworthia* - havortio
*****Hemerocallis* - hemerokalido
*****Hensmania* - hensmanio
*****Herpolirion* - herpolirio
*****Hodgsoniola* - hoĝsoniolo
*****Jodrellia* - jodrelio
*****Johnsonia* - ĵonsonio
*****Kniphofia* - kniphofio
*****Pasithea* - pasiteo
*****Phormium* - formio
*****Simethis* - simeto
*****Stawellia* - stavelio
*****Stypandra* - stipandro
*****Thelionema* - telionemo
*****Trachyandra* - trakiandro
*****Tricoryne* - trikorino
*****Xanthorrhoea* - ksantoreo

## Referencoj 
Kategorio:Magnoliofitoj
Kategorio:Plantofamilioj
Anthon van Rappard

**Anthon Gerard Alexander van RAPPARD** (14a de majo, 1858, Zeist – 21a de marto, 1892, Santpoort) estis nederlanda pentristo kaj desegnisto. Li estis lernanto de Lawrence Alma-Tadema kaj dum ĉirkaŭ kvar jaroj estis amiko kaj mentoro de Vincent van Gogh, kiu ŝajne aprezis lin po sia socia engaĝiĝo, inter aliaj tialoj.

## Biografio 
eta|maldekstra|*Laboristoj en la brikejo de Ruimzicht*, ĉirkaŭ 1885.
Laŭ la RKD li laboris en Parizo, Bruselo, Utreĥto, Amsterdamo kaj Terschelling, antaŭ translokiĝi al Santpoort. Li studis en la Rijksakademie kaj estis membro de Utreĥtaj artistosocietoj kiel "Kunstliefde" kaj " Utrechtse Kunstkring" (kiun li fondis kun sia amiko Ludwig Willem Reymert Wenckebach), kaj "Arti et Amicitiae" en Amsterdamo.

La leteroj kiujn van Gogh sendis al van Rappard dum ilia korespondado en la jaroj 1881-1885 estas grava fonto por la kompreno de la biografio kaj verkaro de van Gogh. Nuntempe, la verkoj de van Rappard estas raraj pro sia mallongva vivo. Liaj pentraĵoj estas tre aprezataj.

## Notoj 
## Fontoj 
* Jaap W. Brouwer, Jan Laurens Siesling & Jacques Vis, *Anthon van Rappard, companion & correspondent of Vincent van Gogh; his life & all his works*, De Arbeiderspers, Amsterdam & Gary Schwartz, Maarssen 1974 

## Eksteraj ligiloj 
* Alexander Gerhard Anton van Rappard en Artnet

Kategorio:Nederlandaj pentristoj
Kategorio:Vincent van Gogh
Kseronemacoj

La **kseronemacoj** () estas planta familio el angiospermoj (unukotiledonoj). Tiu familio apartenas al la ordo asparagaloj (*Asparagales*). Ĝi enhavas ununuran genron (kseronemo) kaj 2 speciojn, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

**Angiospermae* - angiospermoj
***Asparagales* Link - asparagaloj
****Xeronemataceae* M.W.Chase, Rudall & M.F.Fay - kseronemacoj
*****Xeronema* Brongn. & Gris - kseronemo

## Referencoj 
Kategorio:Magnoliofitoj
Kategorio:Plantofamilioj
Komelinaloj

La **komelinaloj** () estas planta ordo el angiospermoj (unukotiledonoj). Tiu ordo enhavas 6 familiojn, preskaŭ 70 genrojn kaj ĉirkaŭ 900 speciojn.

## Taksonomio 
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (6 maj. 2020), jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj (ĝis familioj), kaj ties Esperantaj nomoj:

**Angiospermae* - angiospermoj
***Commelinales* Mirb. ex Bercht. & J.Presl - komelinaloj
****Commelinaceae* Mirb. - komelinacoj
****Dasypogonaceae* Dumort. - dazipogonacoj
****Haemodoraceae* R.Br. - hemodoracoj
****Hanguanaceae* Airy Shaw - hangvanacoj
****Philydraceae* Link - filidracoj
****Pontederiaceae* Kunth - pontederiacoj

## Referencoj 
Kategorio:Magnoliofitoj
Dazipogonacoj

La **dazipogonacoj** () estas planta familio el angiospermoj (unukotiledonoj). Tiu familio apartenas al la ordo komelinaloj (*Commelinales*). Ĝi enhavas 4 genrojn kaj 16 speciojn, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

**Angiospermae* - angiospermoj
***Commelinales* Mirb. ex Bercht. & J.Presl - komelinaloj
****Dasypogonaceae* Dumort. - dazipogonacoj
*****Baxteria* R. Br. ex Hook. - baksterio
*****Calectasia* R. Br. - kalektazio
*****Dasypogon* R. Br. - dazipogono
*****Kingia* R. Br. - kingio

## Referencoj 
Kategorio:Magnoliofitoj
Kategorio:Plantofamilioj