open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Iclănzel

**Iclănzel** [iklənzel] ( **Kisikland** [kiŝikland]) estas komunumo en Rumanio okcidente de Târgu Mureș. En 1910 ĝi havis 803 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 estis nur 625 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estis en 1501. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (departemento Torda-Aranyos). Apartenas al ĝi Căpușu de Câmpie, Chisălița, După Deal, Fânațe, Fânațele Căpușului, Ghidașteu, Iclandu Mare, Mădărășeni, Tăblășeni kaj Valea Iclandului. La komunumo estas parto de la distrikto Mureș / Maros.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Eksteraj ligiloj 
* Administracia mapo de la distrikto 
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 
* Enciklopedio de famaj civitanoj de Târgu Mureș 

Dosiero: Iclanzel jud Mures.png|Situo en la distrikto
Dosiero: RO_MS_Iclanzel_2.jpg|Preĝejo en Iclănzel

Kategorio:Komunumoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Lunca Bradului

**Lunca Bradului** [lunka braduluj] (hungare **Palotailva**) estas komunumo en Rumanio nordoriente de Târgu Mureș. En 1910 ĝi havis 1552 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 estis 2431 (rumanoj, 19&nbsp;% hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estis en 1854. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Maros-Torda vármegye*). Apartenas al ĝi la vilaĝoj Neagra kaj Sălard.

Lunca Bradului situas ambaŭflanke de rivero Mureș.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma retejo  ĉe e-primarii.ro
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Lunca Bradului jud Mures.png|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Lunca (Mureș)

**Lunca** [lunka] (hungare: **Tekeújfalu**, germane: **Traßten** [TRAStn]) estas komunumo en Rumanio nordoriente de Reghin. Apartenas al ĝi la vilaĝoj Băița, Frunzeni, Logig kaj Sântu.

Lunca okcidente limas al la distrikto Bistrița-Năsăud. Tra la vilaĝo pasas la nacia vojo DN15A, samtempe eŭropa vojo E578, inter Reghin kaj Bistrița.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 661 loĝantojn (rumanoj, hungaroj) kaj en 1992 334 (rumanoj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas el 1319 kiel *Barthaleuswyfalva*. En mezepoko ĝi estis saksa vilaĝo. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Kolozs*).

## Fontoj 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Kuriozaĵo 
Dum al Lunca apartenas vilaĝo nomita Băița, en distrikto Hunedoara ekzistas komunumo Băița, al kiu apartenas vilaĝo nomata Lunca.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Lunca jud Mures.png|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Ovoflavo

eta|Bovlo de ovoflavoj**Ovoflavo** (en la greka *Lecithos*, en la latina Vitellus) estas arigo de plasmaj substancoj en la ovoĉelo, kiu utilas kiel rezervo. Tiaj substancoj estas inter aliaj proteinoj, grasoj, vitaminoj kaj mineraloj, kiuj ekzistas en la ĉelplasmo. En la kokina ovo la ovoflava ekzistas kiel ovoflavglobo.

Pli ĝenerale, la ***vitelo** estas nutraj rezervoj de ovo* (PIV), sendepende de ties koloro. La ovoflavoj de la birda ovo estas flavaj por la grasosolveblaj karotinoidoj.

Oni povas dispartigi ovoĉelojn laŭ la ovoflavenhavo kaj laŭ ties distribuo.

Dispartigo laŭ la ovoflavenhavo:

* oligolecitala: malpli
* mezolecitala: meze
* polilecitala: multe

Distribumaniero de la ovoflavo en la ovo:

* izolecitala: egala
* malizolecitala: malegala
* centrolecitala: centra
* telolecitala: ovoflava ĉe je la vegetativa poluso

## Flavaĵoj 
En diversaj lokoj oni kuiras dolĉaĵojn kiuj ricevas ofte la nomon de *flavaĵoj* ĉar ovoflavo estas ĉefa ingredienco krom sukero. Famas ekzemple la la Flavaĵoj de Sankta Tereza el Avilo kaj la Flavaĵoj de la Tranĉo el Arundo, ambaŭ el Hispanio.

## Vidu ankaŭ 
* Ovoblanko
* Kalazo

Kategorio:Substancoj
Miheșu de Câmpie

**Miheșu de Câmpie** [miheŝu de kımpie] ( [MEzomeheŝ],  [BI:nendorf]) estas komunumo en Rumanio orient-sudoriente de Cluj-Napoca. En 1910 ĝi havis 1 300 loĝantojn (rumanoj, hungaroj) kaj en 1992 1 499 (rumanoj, 14&nbsp;% da hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estas el 1293. Ĝi estis hungara servutulvilaĝo. De la 15-a jarcento loĝis ĝin ankaŭ rumanoj. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Torda-Aranyos vármegye*). Apartenas al ĝi la vilaĝoj  Bujor, Cirhagău, Groapa Rădăii, Mogoaia, Răzoare, Șăulița kaj Ștefanca

## Situo 
Miheșu de Câmpie limas okcidente al la distrikto Cluj. La distrikta vojo DJ151 ligas ĝin al Sărmașu norde kaj al Luduș sude. Miheșu de Câmpie havas du haltejojn ĉe la fervojlinio Luduș – Măgheruș Șieu.

La nomparto "de Câmpie" rilatas al la Ebenaĵo de Transilvanio (rumane *Câmpia Transilvaniei*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Renomaj personoj 
* Zoltán Benedek (11-a de septembro 1927 – Carei, : geografia fakverkisto.

## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma paĝaro  ĉe e-primarii.ro
* Administracia mapo de la distrikto 
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 
* Enciklopedio de famaj civitanoj de Târgu Mureș 

Dosiero: Mihesu de Campie jud Mures.png|Situo en la distrikto
Dosiero: Biserica_de_lemn_din_Mihesu_de_Campie01.jpg|Preĝejo "Sankta Triunuo"

Kategorio:Komunumoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Transilvania Ebenaĵo
Kategorio:Distrikto Mureș
Ațintiș

**Ațintiș** [acintiŝ] (hungare *Cintos* [cintoŝ], germane *Zinzendorf* [CINcendorf]) estas komunumo en Rumanio apud Luduș. En 1910 ĝi havis 780 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 estis 723 (rumanoj, 4 % da hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estas el 1357, kiel *Acynthus*. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Alsó-Fehér vármegye*). Apartenas al ĝi la vilaĝoj Botez, Cecălaca, Iștihaza, Maldaoci kaj Sâniacob.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma retejo
* Administracia mapo de la distrikto 
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Atintis jud Mures.png|Situo en la distrikto
Dosiero: AtintisMS (2).JPG|Du preĝejoj en Ațintiș

Kategorio:Komunumoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Nomtago

eta|
eta|
**Nomtago** aŭ **nomfesto** estas kutimo festi la tagon dediĉitan al iu sanktulo aŭ beatulo en la katolika kalendaro aŭ alian tagon, al kiu estas iel asignita la persona nomo de la festanto. Dum la festado oni kutime gratulas al la festantoj, kaj eventuale pridonacas ilin per donaco.

## Populareco 
Tiu ĉi kutimo estas populara precipe en katolikaj landoj kaj foje ĝi povas havi eĉ pli grandan signifon ol la naskiĝtago (kelkaj regionoj de Pollando, de Bavario kaj aliaj regionoj tre influitaj de konservativa katolikismo). Ĝenerale validas, ke kontraste al naskiĝtagoj, nomtagoj estas rimarkataj en pli vasta amikaro de la festanto, ĉar la daton de nomtago de alia persono oni povas facile elserĉi en kalendaro. Male, la dato de naskiĝtago estas ofte konata nur de la familianoj kaj plej proksimaj amikoj de la festanto - tial ĝi kutime estas festata en pli fermita rondo.

## Origino 
La nomtaga kutimo originas en la katolika tradicio de adorado de sanktuloj. Ĉiu sanktulo (beatulo, estimindulo) estas rememorata dum unu tago en la jaro - plej ofte temas pri la tago de ties morto. Krome, ĉiu kredanto ricevas dum la bapto nomon (pro tio oni ofte nomas tian personan nomon "baptonomo"), kiu ne nur indikas kiel oni nomu la personon, sed samtempe estas elekto de ties persona patrono, gvidanto kaj vivmodelo. Tial, kiam la eklezio festas la rememoron de la koncerna sanktulo, festas ĝin same ankaŭ tiuj, kiuj portas tiun nomon, ĉar temas pri la tago de ilia patrono. En iuj landoj estas kutime doni dum bapto ankaŭ plurajn nomojn. Ie oni akceptas kroman nomon dum konfirmacio (ekzemple en Ĉeĥio; male en Italio).

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Persona nomo
* Naskiĝtago - simila kutimo

Kategorio:Festoj
Kategorio:Kalendaro
Kategorio:Nomoj
Grebenișu de Câmpie

**Grebenișu de Câmpie** [grebeniŝu de kımpie] (hungare: **Mezőgerebenes** [mezogrebeŝ], germane: **Gerbesch** [GERbeŝ]) estas komunumo en Rumanio orient-nordoriente de Luduș. En 1910 ĝi havis 1 245 loĝantojn (hungaroj, rumanoj, ciganoj) kaj en 1992 1 455 (rumanoj, 2&nbsp;% da hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estas el 1294. En mezepoko ĝi estis hungara servutulvilaĝo, sed de 15-a jarcento tie jam loĝis ankaŭ rumanoj. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Torda-Aranyos vármegye*). Apartenas al ĝi la vilaĝoj Leorința kaj Valea Sânpetrului.

## Situo 
Grebenișu de Câmpie situas ĉe la rivereto Hârtoape. La distrikta vojo DJ151A ligas ĝin al Band kaj al Bujor.

La nomparto "de Câmpie" rilatas al la Ebenaĵo de Transilvanio (rumane *Câmpia Transilvaniei*).

## Fonto 
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma retejo 
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Grebenisu de Campie jud Mures.png|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Mureș
Kategorio:Transilvania Ebenaĵo
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Ovoblanko

[eta|320px|Ovoblanko estas tio kio en [ovo ne estas flav/oranĝ-kolora.]]
eta|Kuiritaj ovoblankoj.

**Ovoblanko** estas la protektanta, gelateneca likvaĵo ĉirkaŭanta la ovoflavon en la ovoj de birdoj. Ĝi blankiĝas fakte nur post la kuiro. La ovoblanko enhavas malpli da proteino ol la ovoflavo, en la kokina ovo ekzemple nur 11% kontraŭ 16%.

Aliaj gravaj nutraj elementoj en la ovo estas: natrio (170&nbsp;mg), kalio (155&nbsp;mg), kalcio (11&nbsp;mg), fosforo (20&nbsp;mg) kaj fero (0,2&nbsp;mg), kaj la vitaminoj A, B1, B2, C kaj niacino. La ovoblanko enhavas kvazaŭ neniun ĥolesterolon.

## Vidu ankaŭ 
* Ovoflavo

Kategorio:Birdoj
Kategorio:Likvaĵoj
Notario

**Notario** (laŭ la latina *notarius*, rapidskribanto) estas oficialulo kiu povas administri ĵuron kaj laŭleĝajn deklarojn, atestojn, aŭtentikojn de dokumentoj kaj ekzekuti aliajn agojn kiuj varias de loko al loko.

En la plej multaj kontinenteŭropaj ŝtatoj troveblas la notaria profesio kun latinida karaktero, t.s. ke notarioj estas sendependaj, senpartiaj konsilantoj kiuj estas instalitaj en siajn postenojn de la ŝtato, kiel publika ofico. La latinida notariado, kies origino estas la romia leĝo, tradicie troveblas en Germanio, Belgio, Francio, Grekio, Italio, Luksemburgio, Nederlando, Aŭstrio, partoj de Svisio kaj Hispanio. Krome en la meza kaj orienta Eŭropo, ankaŭ la ŝtatoj de Albanio, Estonio, Kroatio, Litovio, Latvio, Makedonio, Moldavio, Pollando, Rumanio, Rusio, Slovakio, Slovenio, Ĉeĥio kaj Hungario adaptis la latinidan notariadon. Ankaŭ ekstere de Eŭropo la latinida notariado estas disvastiĝinta.

Kategorio:Juro
Kategorio:Profesioj
Kokina ovo

eta|350px|Skema sekco de kokina ovo: 1. kalkŝelo, 2. ŝelhaŭto, 3. ŝelhaŭto, 4. kalazo, 5. ekstera ovoblanko (maldikflueca), 6. meza ovoblanko (dikflueca), 7. ovoflavohaŭto, 8. krea ovoflavo, 9. ĝermo, 10. flava ovoflavo, 11. blanka ovoflavo, 12. ena ovoblanko (maldikflueca), 13. kalazo, 14. aerejo, 15. kutiklo
La **kokina ovo** estas produkto de la kokino por krei idaron. Homoj uzas ĝin kiel nutraĵon.

Ovo de kokino kiu ne vivas en kaĝo nomiĝas gratkokina ovo

## Ovokreado 
La tuta procezo de ovokreado daŭras ĉirkaŭ 24 horojn. Tial kokino ne povas eligi ovon pli ol unufoje tage. La ovoeligpovon de kokinoj oni kalkulas kiel nombro de ovoj (dum unu tago) por 100 kokinoj kaj esprimita kiel parto de 1. Legpovo de 0,9 signifas do 90 ovoj por 100 kokinoj kaj ne 90 ovoj por unu kokino dum 100 tagoj.

## Pri la koloro de kokinaj ovoj 
La koloro de la kalkŝelo de kokina ovo havas genan kaŭzon. Purrasaj kokinoj kun blankaj orelloboj eligas plej ofte blankajn ovojn, tiuj kun ruĝaj orelloboj plej ofte brunŝelajn. Elstaraj estas Araŭkan-kokinoj, kies orelloboj estas multkoloraj, kiuj ĉiam eligas verd-bluajn ovojn. Ne ekzistas ligo inter la koloro de la plumaro kaj de la ovoj. Se la kokinoj ne estas purrasaj, ne eblas antaŭscii la koloron de la ovoj. Ĉiuj kombinoj eblas.

La koloro de la ovoflavo dependas de la nutraĵo. Maizo kaj verdaĵoj igas la ovoflavon helflava, papriko kaj krustuloj igas ĝin pli ruĝa. Sed oni povas ankaŭ ruĝigi la ovoflavon per aldono de - multe malplikostaj - sintezaj farboj. Ekologiaj produktejoj produktas ĉefe flavajn ovoflavojn pro kostkialoj. Dum en Eŭropo ruĝaj ovoflavoj estas konsiderataj sanaj, en Usono, pro la samaj kialoj, konsumantoj petas palajn aŭ helflavajn ovoflavojn.

## Ovokodo
En la EU, la breda metodo povas esti determinita per la produktanto-kodo presita sur ĉiu ovo uzante la gvidan nombron:

 (0 = ekologia vivmedio, 1 = libera elirejo; 2 = gratkokinejo kaj 3 = kaĝo);

La sekvaj literoj indikas la membroŝtaton de EU. La aliaj donas informojn pri la preciza origino.

## Vidu ankaŭ 
* Paradokso de kokino kaj ovo
* Gratkokina ovo

## Eksteraj ligiloj 
En la germana:
* "Mirovo" ĉe Quarks & Co 
En la angla:
* La ovo-enciklopedio 

Kategorio:Reproduktado
Kategorio:Ovaĵoj
Kategorio:Nutraĵo
Dauphin

200px|dekstra
***Dauphin*** en la franca originale, kaj **Daŭfeno** aŭ **Kronprinco** en Esperanto estis la kromnomo de la oficiala heredanto de la reĝlando de Francio, precipe dum la reĝadoj de la Valois kaj de la Burbonoj. La vorto en la franca lingvo ankaŭ signifas "delfenon".

*Guy la 8-a*, grafo de Vienne, havis delfenon sur sia blazono kaj sekve ekhavis la kromnomon *le Dauphin*. La honora titolo *Dauphin de Viennois* tiam aperis, kaj restis en la sama familio ĝis 1349, kiam *Humbert la 2-a* vendis sian teritorion, la Dauphiné, al la franca reĝo Filipo la 6-a, sub la kondiĉo ke tiu lando apartenos ekde nun al la reĝa heredanto. Tial la heredanto ĉiam havis la nomon *Dauphin*, kaj la edzino de la heredanto estis nomita *Dauphine* (Kronprincino).

Karlo la 5-a estis la unua franca princo, kiu ricevis tiun titolon.

## Referencoj
Kategorio:Historio de Francio
Kategorio:Franca monarkio
*
*
Kategorio:Reĝaj titoloj
Gănești

**Gănești** [gəneŝtj] (hungare: **Vámosgálfalva** [vamoŝgalfalva], germane: **Gallendorf**, historie ankaŭ *Hahnendorf*, "koka vilaĝo") estas komunumo en Rumanio oriente de Târnăveni. Apartenas al ĝi Păucișoara, Seuca kaj Sub Pădure (Gănești).

## Loĝantaro 
En 1910 Vámosgálfalva havis 1 569 loĝantojn (hungaroj, rumanoj) kaj en 1992 3 585 (hungaroj, rumanoj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas el 1302. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, al Kis-Küküllő. En 1964 oni aligis al ĝi Seuca.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

== Komunumoj pri *vám* (= dogano) en Hungara reĝlando ==

## Renomaj personoj 
* Irma Bocz, *Irma Balogh* (n. 16-a de marto 1931): bazlerneja instruistino, lernolibroverkistino.
* Sámuel Fogarasi (Marosvásárhely, 19-a de junio 1770 – ? 1830) aŭtobiografia verkisto, reformita pastro tie ekde 1815

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Ganesti jud Mures.png|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Nadeș

**Nadeș** [nadeŝ] (hungare: **Szásznádas** [sasnadaŝ], germane: **Nadesch** [nadeŝ]) estas komunumo en distrikto Mureș en Rumanio, nordokcidente de Sighișoara. Apartenas al ĝi la vilaĝoj Măgheruș, Pipea kaj Țigmandru.

## Loĝantaro
En 1910 Szásznádas havis 1 519 loĝantojn (germanoj, rumanoj, hungaroj) kaj en 1992 1 119 (rumanoj, 25 % da hungaroj).

## Historio
Ĝia unua skriba mencio estis en 1301. En 1451 ĝi estis rumana vilaĝo. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, al Kis-Küküllő.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

----
La hungara nomo Szásznádas apartenas al la loknomoj pri saksoj; jen elekto:

## Gravaj personoj 
* Sámuel Jakab (n. 12-a de novembro 1931): geologo, humesploristo, universitata profesoro.
* Irma Keresztély (n. 29-a de oktobro 1954): instruistino pri fiziko, lerneja ĉefinspktorino de distrikto Covasna

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Nades jud Mures.png|Situo en la distrikto
Dosiero: Evangelische_Kirche_Nadesch.jpg|Evangelia preĝejo en Nadeș

Kategorio:Komunumoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Filipo de Francio (1640-1701)

eta|dekstra|260px|Filipo, duko de Orléans
**Filipo de Francio**, duko de Orléans, ankaŭ nomita **Filipo de Orléans** (naskiĝis la 21-an de septembro 1640, mortis la 8-an de junio 1701) estis filo de la franca reĝo Ludoviko la 13-a kaj de Anno de Aŭstrio. Li estis ankaŭ la pli juna frato de Ludoviko la 14-a.

Li naskiĝis en Saint-Germain-en-Laye. En tiu ĉi jarcento, plejmulto el la infanoj frue mortis, kaj havi almenaŭ du filojn ŝajnis prudenta por asekuri la ĉiamigon de la dinastio. Ĉar Ludoviko la 14-a ĉiam restis sana, la rolo de Filipo neniam fariĝis grava. Plie, li havis tre malharditan kaj virineskan personecon, kaj al li la politiko tute ne plaĉis. Tamen, li ŝatis militojn kaj sukcese batalis en Flandrio, precipe dum la batalo de Cassel (1677), kiu ebligis la okupon de Saint-Omer, en Nord. Ludoviko la 14-a verŝajne fariĝis ĵaluza pro tiuj militaj sukcesoj, kaj do ne plu donis armeon al sia frato poste.

Kiel plenkreskulo, Filipo estis plejofte alinomita *Monsieur* (« Sinjoro »). Li ankaŭ ŝatis kolekti artajn verkojn, kaj estis tiel babilema ke li estis ofte necesega por amuzi la korteganojn, dum la tre longaj tagoj ĉe la kastelo de Versailles.

Li estis konata samseksemulo.

Sed li edziĝis dufoje. Lia dua edzino estis la fama Palatinata princino.
Ili havis jenajn gefilojn:
# Aleksandro Ludoviko de Orléans, duko de Valois (1673–1676)
# Filipo de Orléans, Duko de Orléans, **Regento de Francio** (1674–1723), edziĝis kun Françoise Marie de Bourbon, *Mademoiselle de Blois*, (1677-1749) oficiale agnoskita ekstergeedzeca filino de Ludoviko la 14-a
# Elisabeth Charlotte (1676–1744), edziniĝis kun Leopoldo de Loreno; filo de ili estis imperiestro Francisko la 1-a Stefano, edzo de Maria Tereza de Aŭstrio de Habsburgo.

Lia morto en Saint-Cloud, en 1701, rezultis el apopleksio, post streĉa disputo kun la reĝo pri la edziĝo de iliaj gefiloj.

Kategorio:Naskiĝintoj en Saint-Germain-en-Laye
Kategorio:Francaj nobeloj
Kategorio:Francaj dukoj
Kategorio:Burbonoj
Margareto de Aŭstrio (1584-1611)

**Margareto de Aŭstrio** (naskiĝis la 25-an de decembro 1584; mortis la 3-an de oktobro 1611) estis arkidukino de Aŭstrio kaj pliposte (pro edziĝo, ne propratitole) reĝino de Hispanio, de Portugalio kaj de Sicilio. Ŝi estis la filino de Karlo la 2-a.

Ŝi havis dek tri gefratojn, kaj edziniĝis kun Filipo la 3-a, la reĝo de Hispanio, je la 18-a de aprilo 1599. Ŝi estis grava mecenatino por la artoj, kaj havis grandan influon sur la ĉiutago de la reĝa palaco.

Ŝi havis ok gefilojn, interalie:

* Anno de Aŭstrio, kiu edziĝis Ludoviko la 13-a kaj fariĝis reĝino de Francio.
* Filipo la 4-a, reĝo de Hispanio.

Kategorio:Habsburgoj
Kategorio:Arkidukoj
Kategorio:Hispanaj reĝedzinoj
Kategorio:Portugalaj reĝedzinoj
Kategorio:Italaj reĝedzinoj
Kategorio:Historio de Hispanio
Fischbachtal

**Fischbachtal** - prononco  - estas komunumo en centra Germanio. Ĝi situas en la distrikto Darmstadt-Dieburg, en federacia lando Hesio. Fine de  la komunumo havis  loĝantojn.

## Historio 
eta|maldekstra|290ra|
Dum 1971 la komunumo Fischbachtal kreiĝis per libera unuiĝo de la antaŭe sendependaj komunumoj:
* Steinau *(prononcu Ŝtajnaŭ)*,
* Billings kun Meßbach *(prononcu Mesbaĥ)* kaj Nonrod,
* Lichtenberg *(prononcu pli-malpli Liĥtnberg)* kun Obernhausen *(prononcu Obern-Haŭzn)*,
* Niedernhausen *(prononcu Nidern-Haŭzn)*.

Tiuj komunumoj jam antaŭ longe estis proksime interligitaj geografie, ekonomie kaj kulture. La komunumoparto *Billings* havas partnerecon kun la multe pli granda urbo Billings en Usono, kiu estas la ĉefurbo de la subŝtato Montano.

## Vizitindaĵoj 
La grafoj de Katzenelnbogen ĉirkaŭ la jaro 1200 konstruis kastelon, kaj dum 1228 menciiĝas nobelo Diether de Katzenelnbogen, kiu nomatas "grafo de Lichtenberg" . Sur la fundamentoj de tiu kastelo la grafo Georg la Unua de Hesio inter 1570 kaj 1581 konstruigis la kastelon Lichtenberg, kiu de tiam estas simbolo kaj kultura centro de la valo. La renesanca konstruaĵo nun hejmigas la muzeon pri pejzaĝo Odenwald sur tri kastelaj etaĝoj, kaj krome ofte gastigas koncertojn.

eta|maldekstre|190ra|
Vale, rekte apud la kastela monto, troviĝas kampadejo kun somere plaĉa natura naĝejo kun flugpilka, tablotenisa kaj ŝaka ludejoj plus herbejoj por kuŝado, piedpilko kaj pliaj ludoj. La naturan naĝejon de junio ĝis fino de aŭgusto malmultekoste (kontraŭ 1 € po tago por pli-ol-12-jaruloj, duono por pli junaj infanoj) eblas uzi ankaŭ ne tie kampadante.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* paĝoj de la kastelo Lichtenberg, germanlingvaj
* paĝoj de la kampadejo kaj natura naĝejo, germanlingvaj

Kategorio:Distrikto Darmstadt-Dieburg
Kategorio:Urboj de Hesio
Radhao

**Radhao** (râdhâ), alinome ankaŭ Radhika, Gandharvika, Vrindavaneŝvari (majstrino de vrindavan) ktp. estas la eterna amata de Kriŝno. Ŝi estis trovita en lageto kaj Vriŝabhanu Maharaĵ kaj lia edzino Kirtida akceptis ŝin kiel propran infanon. Estis dirita ke ŝi ne povis vidi denaske, sed kiam ŝi renkontis la unuan fojon kun Kriŝno mirege ŝi komencis vidi kaj Kriŝno estis la unua kion ŝi rigardis en ŝia vivo. Malgraŭ la granda amo la du disigis tro frue kaj ŝi devis edzigi kun alia viro kies nomo estis Abhimanju.

La vorto por fiero en la sanskrita estas abhiman. Lau vajŝnava doktrino ŝi estas multe pli sankta kaj deca ol Kriŝno mem kaj oni povas pardonigi insulton al Kriŝno - tiu praktike estas nenio hontinda kaj ne komparas kun aparadh (peko) kontraŭ Ŝrimati Radhika.

Lau gaudija vedanta filozofio Radhika estas la hladini ŝakti plezura energio de Kriŝno, tute bona kaj deca, kaj multe pli grava ol Kriŝno mem. Laŭ gaudija vedanta filozofio Kriŝno mem ne estas adorinda, sed sole ĉar lin Ŝrimati Radhika tiom multe amas oni adoras ilin ambau kun la mahamantra
kaj en la temploj sur la altaroj. Kriŝno mem diris en la ŝrimad bhagavatam(bhagavata purano) ke li ne estas iu ajn sen la amo de ŝri radhika.

Ŝrimati Radhika estas la Diino aŭ Majstrino de Vrindavan, kvankam oni ne pensas pri ŝi kiel diino, sed kun diversaj sentoj. La kutima saluto en Vrindavan estas "Radhe , Radhe". Radhe estas la vokativo de Radha.

Rimarkinda ankaŭ estas ke la papago de Ŝrimati Radhika estas Ŝukadev Gosvami, kiu rakontis nude la ŝrimat bhagavatam al la sanktuloj kiuj kunvenis en Najmiŝaranjo.

## Eksteraj ligiloj 
* Radhao Kriŝno de Vrindavan

Kategorio:Hinduaj dioj
Kategorio:Patrinaj dioj
Kategorio:Sanskritaj vortoj kaj esprimoj
Listo de slovakaj esperantistoj

**Listo de slovakaj esperantistoj**

## A 
* Ján Antošík

## B 
* Peter Baláž
* Rudolf Balejík
* Július Barč-Ivan
* Eva Benická
* Martin Benka

## C 
* Ladislav Karol Cibur
* Peter Cmarko

## Č 
* Augustín Čambál
* Magdaléna Černáková

## D 
* Anna Dobrotová

## F 
* Ľubomír Fajth
* Magdaléna Feifičová

## G 
* Ernesto Geleta
* Ján Göldrich
* Marika Grigušová

## H 
* J. Havas
* Ondrej Hoffmann
* Vlasta Horáková

## I 
* Ľudovít Izák

## J 
* Vlado Jukl

## K 
* Alojz Kremer

## L 
* Jan Lamačka
* Eva Lepišová
* Ľudmila Lukáčková

## M 
* Stano Marček
* Martin Minich
* Ján Mužlay

## N 
* Vlastimil Nekuda
* Milan Neubeler
* Vladimír Němec

## P 
* Daniel Papák
* Peter Piar
* Katka Pretschnerová

## R 
* František Révay
* Pavel Rosa
* Jozef Ruttkay
* Miloslav Rybín

## S 
* Edwin Sahlinger
* Miloslav Schmidt
* Štefan Schnircz
* Ivan Slávik
* Ján Slivka
* Vladimír Surovček 

## Š 
* František Šatura
* Magda Šaturová-Seppová
* Albert Škarvan

## T 
* Ján Tibenský
* Eduard V. Tvarožek

## V 
* Ján Vajs
* Ján Valašťan-Dolinský
* Arnošt Váňa
* Július Varinský

## Z 
* Anton Zachariáš
* Milan Zvara

## W 
* Emil Wanitsek

## Vidu ankaŭ 
* Ĝermolisto de slovakaj esperantistoj
* Slovakia Esperanta Federacio
* Slovakia Esperanta Junularo

Slovakaj
Lichtenberg (Hesio)

**Lichtenberg** *(prononcu pli-malpli Liĥtnberg)* estas parto de komunumo **Fischbachtal** ''(prononcu Fiŝbaĥ-Tal')'' en centra Germanio. Ĝi situas en la distrikto Darmstadt-Dieburg, en federacia lando Hesio.

eta|
La loko konatas precipe pro la renesanca kastelo Lichtenberg, kiun la grafo Georg la Unua de Hesio inter 1570 kaj 1581 konstruigis sur la fundamentoj de antaŭa kastelo konstruigita ĉirkaŭ la jaro 1200 fare de la grafoj de Katzenelnbogen. La kastelo estas simbolo kaj kultura centro de la valo, nun hejmigas la muzeon pri pejzaĝo Odenwald sur tri kastelaj etaĝoj, kaj krome ofte gastigas koncertojn.

eta|
Vale, rekte apud la kastela monto, troviĝas kampadejo kun somere plaĉa natura naĝejo kun flugpilka, tablotenisa kaj ŝaka ludejoj plus herbejoj por kuŝado, piedpilko kaj pliaj ludoj. La naturan naĝejon de junio ĝis fino de aŭgusto malmultekoste (kontraŭ 1 € po tago por pli-ol-12-jaruloj, duono por pli junaj infanoj) eblas uzi ankaŭ ne tie kampadante.

La nomon portas pluraj konataj homoj, interalie la germana aŭtoro, filozofo kaj unua profesoro pri eksperimenta fiziko **Georg Christoph Lichtenberg**, kiu naskiĝis dum 1742 en Ober-Ramstadt tutproksime de Lichtenberg kaj mortis dum 1799 in Göttingen).

## Eksteraj ligiloj 
* paĝoj de la kastelo Lichtenberg, germanlingvaj
* paĝoj de la kampadejo kaj natura naĝejo, germanlingvaj
* paĝoj de la komunumo Fischbachtal, germanlingvaj

Kategorio:Distrikto Darmstadt-Dieburg
Kategorio:Urboj de Hesio
Lichtenberg

**Lichtenberg** estas interalie la nomo de la sekvaj

**Personoj**:
* Bernd Lichtenberg, germana filmaŭtoro, kiu kreis la filmon *Good Bye Lenin* (2003)
* Bernhard Lichtenberg, germana teologo
* Georg Christoph Lichtenberg, germana, sciencisto, aŭtoro kaj filozofo
* Ludwig Christian Lichtenberg, frato de Georg Christoph, scienca sekretario ĉe la kortumo de la nobelo Ernst la Dua de Saksio, Gotha kaj Altenburg

**Komunumoj**:
* en **Germanio**
** urbo Lichtenberg (Supra Frankonio) en distrikto Hof, Bavario
** komunumo Lichtenberg (Ercmontaro) en distrikto Centra Saksio, Saksio
** komunumo Lichtenberg (Luzacio) en distrikto Bautzen, Saksio
** la urbodistrikto Lichtenberg de Berlino, Germanio
*** la kvartalo Lichtenberg, kiu estas nomon donanta loko por la antaŭe menciita urbodistrikto de Berlino
** parto de urbo Salzgitter en Malsupra Saksio
** parto de komunumo Morsbach en la distrikto Oberbergischer Kreis, Nordrejn-Vestfalio
** Lichtenberg (Hesio) - parto de komunumo Fischbachtal en distrikto Darmstadt-Dieburg, Hesio
** parto de urbo Hennef (Sieg) en distrikto Rhein-Sieg, Nordrejn-Vestfalio
** parto de komunumo Feldberger Seenlandschaft en la distrikto Mecklenburg-Strelitz en Meklenburgo-Antaŭpomerio

* en **Aŭstrio**
** komunumo Lichtenberg en Supra Aŭstrio

* en **Francio**
** komunumo Lichtenberg en Alzaco

* en **Pollando**
** parto (nun nomata *Jasna Góra*) de la komunumo Bogatynia

**Fortikaĵoj** (germanlingve *Burg*)
* fortikaĵo Lichtenberg apud la urbo Kusel en Rejnlando-Palatinato, Germanio
* fortikaĵo Lichtenberg apud la urbo Oberstenfeld en Baden-Virtembergio, Germanio
* fortikaĵo Lichtenberg apud la urbo Salzgitter en Malsupra Saksio, Germanio
* fortikaĵo Lichtenberg apud la bavara urbo Lichtenberg, Germanio

**Kasteloj** (germanlingve *Schloss*)
* kastelo Lichtenberg (Hesio) in der Gemeinde Fischbachtal en Hesio, Germanio
* kastelo Lichtenberg (Saalfelden) en komunumo Saalfelden, regiono "Salzburger Land", Aŭstrio
* kastelo de Lichtenberg, en la samnoma franca komunumo

*Geografiaj formaĵoj*:
* akvobaraĵo Lichtenberg apud komunumo Frauenstein en la saksia regiono Ercmontaro, Germanio

**Historia grafejo**:
* La efemera grafejo Lichtenberg ĉe la rivero Nahe, Germanio, kiu ekzistis malpli ol 20 jarojn, inter 1816 kaj 1834 (lime de la nuna Sarlando kaj Rejnlando-Palatinato, kaj baptita laŭ la supre menciita fortikaĵo Lichtenberg apud urbo Kusel)
Nomoj de Kriŝno

**Sanktaj nomoj de dio** estas tre grava parto de la kredosistemo en la diversaj viŝnuismaj au vajŝnavaj kredosistemoj. 

En la gaudija vajŝanavismo la nomoj por Kriŝno estas la plej gravaj. Grava esenco de tiu kredo estas jena fama eldiraĵo kiu devenas el unu de la hinduaj puranoj : 

En la moderna okcidenta ISKCON-a gaudija vajŝnavismo oni propagandis 

kun gluaĵoj kiuj havis la ridantan vizaĝon de Ĵagannath. 

La nomoj de Kriŝnoj estas multaj kaj mi pensas ke la plej
multe uzata estas pli ol cent. Oni faris Kirtan-on sole per ripetado de tiuj nomoj kaj ĉefe la nomoj indikas specialan ludon aŭ okazon en la vivo de Kriŝno. 

Kelkaj ekzemploj estas : 

* Kanha infaneca simpligado de Kriŝno;
* Giridhari...portanto de la monto ; ankaŭ nomo de fama bharatia esperantisto
* Radha Raman...plezuriganto de Ŝrimati Radhika;tiu indikas la Ram en la mahamantro;
* Nanda nandana ... filo aŭ ĝojo de lia patro Nanda ;
* Jadav ... ano de la jadu-a dinastio Madan Mohan...konfuziganto de la dio de amo;
* Navanita Ĉor...ŝtelanto de la butero;
* Ras Bihari... Ludanto en la Ras-Lila;Gopiĵana Vastra Hari...ŝtelanto de la vestaĵoj de la gopi-oj

Kategorio:Nomoj
Gaudija Vajŝnavismo

Gauda estas malnova vorto por Bengalio. Post la malapero 
de Mahaprabhu kaj liaj kunuloj aperis ankaŭ diversaj 
postsekvantoj grupoj kaj sektoj kun ankaŭ tre diversa 
filozofio. La plej fama estis la Gaudija Math fondita 
de Ŝrila Sarasvati Prabhupad kiu estis guruo de 
A.C. Bhaktivedanta Svami kiu estas la fondanto de la 
ISKCON kaj kiuj iĝis fama en la 1970-aj jaroj sub la nomo Hare Kriŝna.
Tre ofte la homoj rigardas ĉi tiun kiel unu nomo 
kvankam tiuj estas du, unue ina kaj poste vira. 
Ne rigardante stultecon kaj malagrablan, la vera vajŝnavismano
ĝojas ke sole la vortoj Hare Kriŝna restis en la 
memoro de la homoj, kredante ke la homoj tiel puriĝas
kaj reakiras veran formon en kiu ili faras ĉion bonan por 
ĉiuj aliaj. 

La gaudija filozofio au siddhanto estas kompleksa ĉar 
ĝi ankaŭ kunportas grandan parton de la hinduaj tradicioj 
kaj antaŭaj filozofioj. Tamen tiu kiu restas en la cerbo 
de kutimaj okcidentaj simpatizantoj kaj anoj sole estas 
pli malpli Hari bol, Hare Kriŝna kaj Praŝad. 
Nun tiu estas pli malpli ŝerca eldiraĵo, sed mi konas 
eĉ okcidentaj guru-oj kiuj ne kapablas pri la bengala
nek pri la sanskrita, nek scias kiel ĝuste prononci 
ĝin, sed tamen havas amasojn da anoj. 
Ŝrila Puri Gosvami kunfondanto de la 
Shree Krishna Chaitanya Mission diri en mia ĉeesto ke li ege bedaŭras ke la 
anoj de aliaj hinduaj grupoj kaj sektoj estas tiom edukata 
sed ke speciale la okcidentanaj anoj de nia kredo estas 
tiom maledukata kaj ne kapablas kompreni aŭ eĉ legi 
la propran siddhanton en la sanskrita.

## Vidu ankaŭ
* Viŝnuismo

Kategorio:Historio de Barato
Kategorio:Hinduismo
Kastelo Lichtenberg

Ekzistas almenaŭ tri **kasteloj Lichtenberg**, germanlingve *Schloss Lichtenberg*:
*kastelo Lichtenberg (Hesio) en komunumo Fischbachtal, federacia lando Hesio, Germanio.
*kastelo Lichtenberg (Saalfelden) en komunumo Saalfelden, regiono "Salzburger Land", Aŭstrio.
*Kastelo Lichtenberg (Maastricht) en komunumo Maastricht, Nederlando.
Krome ankoraŭ estas almenaŭ kvar fortikaĵoj Lichtenberg.

Lichtenberg, Kastelo
Fortikaĵo Lichtenberg

Ekzistas almenaŭ kvar **fortikaĵoj** kun la germanlingva nomo *Burg Lichtenberg*:
*fortikaĵo Lichtenberg apud la urbo Kusel en Rejnlando-Palatinato, Germanio
*fortikaĵo Lichtenberg apud la urbo Oberstenfeld en Baden-Virtembergio, Germanio
*fortikaĵo Lichtenberg apud la urbo Salzgitter en Malsupra Saksio, Germanio
*fortikaĵo Lichtenberg apud la bavara urbo Lichtenberg, Germanio

Krome ankoraŭ estas almenaŭ tri **kasteloj Lichtenberg**.
A.C. Bhaktivedanta Svami Prabhupada

eta

**A.C. Bhaktivedanta Swami Prabhupada** ( – ) naskiĝis je la tago Nandotsav laŭ la vajŝnava kalendaro en Kolkata, alinome Kalkata aŭ Kalkuta en Okcidenta Bengalio. Lia nomo estis Abhay Ĉaran De kaj li estis sukcesa vendisto de farmaciaĵoj.

Li prenis Harinam aŭ pli bone li iĝis disĉiplo de Ŝrila Bhaktisiddhanta Sarasvati Thakura, sed post tro maljuniĝi li decidis preni Sannyas kaj iri al Usono por disvastigi tie la filozofion de Ĉaitanja Mahaprabhu aŭ alivorte la filozofion kaj vivomanieron de la gaŭdijaj vajŝnavismanoj.

En Usono li fondis ISKCON — internacian socion por kriŝna konscio. Post lia morto la ISKCON disfalis en diversajn grupojn kaj sole ekstere konservis unuecan aspekton. Ankaŭ li fondis la Bhaktivedanta Book Trust (BBT), kiu produktas ĝis hodiaŭ la famajn ISKCON-ajn librojn kun la belaj bildoj.

Post lia morto la glorado de li ne ĉesis kaj eĉ aliaj vajŝnavaj grupoj kaj sektoj vidis en li novan enkorpiĝon de Nitjanando kiu estis la frato de Kriŝno kun la nomo Balaramo aŭ Baladevo.

Ankaŭ li iniciatis konstruadon de grandaj konstruaĵoj en Majapuro en Okcidenta Bengalio kaj de la nun tre fama Kriŝna-Balarama Templo, kiu estas unu el la plej riĉaj en Vrindavan.

Kategorio:Hinduistaj guruoj
Kategorio:Barataj filozofoj
Kategorio:Veda filozofio
Vaskút

**Vaskút** (vaŝkUt) () estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Bács-Kiskun, en subregiono de Baja. La loknomo signifas: fero-puto.
eta|maldekstre|

## Bazaj informoj 
* Areo: 72&nbsp;km²
* Loĝantaro: 3650
* Poŝtkodo: 6521
* Telefonprefikso: 79

## Situo 
Vaskút situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Troviĝas Baja 7, serba landlimo 20 km-ojn for. Ĝis 1971 estis fervojo el Baja al Gara.

## Historio 
La nomo aperis unuafoje en 1400 en formo *Bachuta*. La turkoj faris senhoma la vilaĝon. Post la turka erao germanoj alvenis helpe de familio Grassalkovich (graŝalkoviĉ). Inter 1918-1920 la serboj okupis la vilaĝon kaj kun la regiono formiĝis respubliko. En 1945 la germanoj - kiuj vivis tie en majoritato - estis deportitaj al Sovetunio kaj Germanio, fine alvenis hungaroj precipe el Ĉeĥoslovakio.

## Ĝemelkomunumoj 
*  Türkheim, Germanio (1992)
*  Mutlangen, Germanio (1992)
*  Lunca de Jos, Rumanio (1994)
*  Veľká Paka, Slovakio (1999)

## Vidindaĵoj 
* kapelo kaj golgoto
* katolika preĝejo omaĝe al Sankta Triunuo de 1781

## Famuloj 
En Vaskút naskiĝis:
* aktoro Mari Némedi
* jezuito Jakab Raile
* ministro Mária Kóródi.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vinvilaĝoj
Pogăceaua

**Pogăceaua** [pogəĉaŭa] (, ) estas komunumo en Rumanio nordokcidente de Târgu Mureș. En 1910 ĝi havis 1 997 loĝantojn (rumanoj, hungaroj) kaj en 1992 1 879 (rumanoj, 2&nbsp;% da hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estas el 1345 kiel *Pakachatelke*. En mezepoko ĝi estis hungara-rumana vilaĝo. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Maros-Torda vármegye). Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Bologaia, Ciulea, Deleni, Fântâna Babii, Pârâu Crucii, Scurta, Sicele, Valea Sânpetrului kaj Văleni

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Pogaceaua jud Mures.png|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Transilvania Ebenaĵo
Kategorio:Distrikto Mureș
Kastelo Lichtenberg (Hesio)

eta|maldekstra|280ra|
eta|maldekstra|280ra|
maldekstre|eta|210ra|
La renesanca **kastelo Lichtenberg** en Hesio, en la samnoma loĝloko Lichtenberg (prononco ), parto de la komunumo **Fischbachtal** (prononco ), distrikto Darmstadt-Dieburg, estis konstruigita fare de la grafo Georg la 1-a de Hesio inter 1570 kaj 1581 sur la fundamentoj de antaŭa burgo konstruigita ĉirkaŭ la jaro 1200 fare de la grafoj de Katzenelnbogen. La kastelo estas simbolo kaj kultura centro de la valo Fischbach, nun hejmigas la muzeon pri pejzaĝo Odenwald sur tri kastelaj etaĝoj, kaj krome ofte gastigas koncertojn.

En 1570, majstro masonisto Jakob Kesselhut de Kaselo komencis vastigi la antaŭan burgon en palacon nome de landgrafo Georgo la 1-a de Hesio-Darmstadt. De la antaŭa supra burgo restis nur la konstruaĵo *Katzenelnbogen* kaj la orienta ekstera muro. Ĉi-lasta estis retenita kiel la ekstera muro de la pli poste konstruita orienta alo. Restaĵoj de malnovaj fenestromalfermaĵoj daŭre estas videblaj en la kastela kapelo. Lichtenberg estis la unua renesanca kastelo en suda Hesio kaj tiel servis kiel modelo por aliaj konstruaĵoj en la regiono (ekzemple la kastelo en Darmstadt).

La familio de la landgrafo ŝatis resti en Lichtenberg pro la "sana aero". La kastelo iĝis la deirpunkto por ĉasado kaj foje ankaŭ la vidvina loĝejo de la landgrafinoj.

Dum la Tridekjara Milito (1618-1648), la landgrafa familio provizore alprenis permanentan loĝejon en Lichtenberg por protekti sin kontraŭ preterpasantaj armeoj kaj la senbrida pesto en Darmstadt. La kastelo kaj fortikaĵo Lichtenberg neniam estis konkeritaj dum la Tridekjara Milito, nur la provizoj devis esti "donitaj" al kontraŭuloj. Tamen, la plej multaj el la vilaĝoj en la Fischbachtal estis forlasitaj post la fino de la milito pro atakoj kaj epidemioj.

En la sekvaj jaroj post 1648, la Hesaj landgrafoj kaj iliaj familioj vivis en la palaca komplekso malpli kaj malpli ofte.

Vale, rekte apud la kastela monto, troviĝas kampadejo kun somere plaĉa natura naĝejo kun flugpilka, tablotenisa kaj ŝaka ludejoj plus herbejoj por kuŝado, piedpilko kaj pliaj ludoj. La naturan naĝejon de junio ĝis fino de aŭgusto malmultekoste (kontraŭ 1 € po tago por pli-ol-12-jaruloj, duono por pli junaj infanoj) eblas uzi ankaŭ ne tie kampadante.

La nomon portas pluraj konataj homoj, interalie la germana aŭtoro, filozofo kaj unua profesoro pri eksperimenta fiziko **Georg Christoph Lichtenberg**, kiu naskiĝis dum 1742 en Ober-Ramstadt tutproksime de Lichtenberg kaj mortis dum 1799 in Göttingen).

## Eksteraj ligiloj 
* [paĝoj de la kastelo Lichtenberg(https://eo.wikipedia.org/wiki/kastelo_Lichtenberg), germanlingvaj]
* paĝoj de la kampadejo kaj natura naĝejo, germanlingvaj
* paĝoj de la komunumo Fischbachtal, germanlingvaj

## Vidu ankaŭ 
* la apartigan paĝon pri la geografia kaj persona nomo "Lichtenberg".

Lichtenberg
Papiu Ilarian

**Papiu Ilarian**, iam *Budiul de Câmpie* (hungare: **Mezőbodon**, germane: **Boden**), estas komunumo en Rumanio ĉe Luduș. En 1910 ĝi havis 1 552 loĝantojn (hungaroj, rumanoj) kaj en 1992 1 024 (rumanoj, 60&nbsp;% da hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estas el 1332 kiel ekleziejo. En mezepoko ĝi estis hungara servutulvilaĝo. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Torda-Aranyos vármegye*). Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj  Dobra, Merișoru, Șandru kaj Ursoaia.

La loko alprenis la nomon de Alexandru Papiu Ilarian, rumana juristo kaj politikisto, kies patro tie naskiĝis.

## Fontoj 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Renomaj personoj 
* Alexandru Papiu Ilarian (1827–1877): politikisto, juristo, historiisto kaj lingvisto.

## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma retejo 
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Papiu Ilarian jud Mures.png|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Sânpaul (Mureș)

**Sânpaul** [sınpaŭl] (hungare: **Kerelőszentpál** [kerelosentpal],  **Palesdorf** aŭ **Palesdorf**, cigane **Sînpala**) estas komunumo en Rumanio sudokcidente de Târgu Mureș. Apartenas al ĝi la vilaĝoj Chirileu, Dileu Nou, Sânmărghita kaj Valea Izvoarelor.

## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 944 loĝantojn (hungaroj, ciganoj, rumanoj) kaj en 1992 1 514 (ciganoj, 25 % rumanoj, 31 % da hungaroj).

## Historio
Ĝia unua skriba mencio estas el 1332. Ĝi estis hungara servutul-vilaĝo. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, al la departemento Kis-Küküllő.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Komunumoj pri Sankta Paŭlo en Hungara reĝlando
## Gravaj personoj 
* László Egri (25-a de marto 1934 – Cluj-Napoca, ? 2006): pentristo.
* János Haller, *hallerkői* (verŝajne Kővár, ? 1626 – Kerelőszentpál, 28-a de februaro 1697): tradukisto.
* Albert Kovács (n. 1949): agronomo kaj publicisto
* Vasile Moldova] (24-a de junio 1824 – 1-a de januaro 1895, Boziaș): rumana revoluciulo en 1848.
* László Szabó (6-a de aŭgusto 1918 – Kluĵo, 3-a de februaro 1997): ĵurnalisto

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Komunumoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Stânceni

**Stânceni** [stınĉenj] (hungare: **Gödemesterháza** [G*E*demeŝterhaza], germane: **Meisterhausen** [MAJsterhaŭzn]) estas komunumo en Rumanio nordoriente de Târgu Mureș. En 1910 ĝi havis 2133 loĝantojn (rumanoj, hungaroj) kaj en 1992 1582 (rumanoj, 19&nbsp;% da hungaroj). Ĝi formiĝis per unuiĝo de Göde kaj Mesterháza en la 19-a jarcento. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Maros-Torda vármegye*). Apartenas al ĝi la vilaĝoj Ciobotani kaj Meștera.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Renomaaj homoj 
* Béla Barabás kemiisto

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Stanceni jud Mures.png|Situo en la distrikto
Dosiero: Gödemesterháza3.JPG|Enirejo de la vilaĝo
Dosiero: Gödemesterháza2.JPG|Ĉefstrato de la vilaĝo

Kategorio:Komunumoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Vertebra korpo

eta|Vertebro, supre ties korpo
**Vertebra korpo** estas la antaŭa parto de vertebro, en formo de cilindro kun dorsa flanko platigita. Ĝiaj supra kaj suba flankoj kavas en la centro. La flankoj ventra kaj aleksteraj ringe kavas en la mezo.

Ĉiu vertebra korpo artikiĝas kun la najbaraj vertebraj korpoj pere de intervertebra disko. 

Ventre de la vertebraj korpoj fiksiĝas la *komuna ventra vertebra ligamento*, dorse la *komuna dorsa vertebra ligamento*.

Dorse de la vertebra korpo troviĝas la mjelo ĉirkaŭita de la vertebra arko.

Kategorio:Anatomio
Saschiz

**Saschiz** [saskiz] (germane: **Keisd**, hungare: **Szászkézd** [saskezd]) estas komunumo en Rumanio oriente de Sighișoara. En 1910 Szászkézd havis 1 985 loĝantojn (precipe germanoj, malplimulte rumanoj kaj hungaroj) kaj en 1992 1 591 (rumanoj, 3&nbsp;% da hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estas el 1308. Ĝi estis fondita en la 11-a jarcento de sikuloj, kiuj forlasis ĝin kaj fondis Kézdiseĝon. En la 12-a kaj 13-a jarcentoj alvenis saksoj. Ĝi fariĝis unu el la plej gravaj saksaj centroj.

Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, al Nagy-Küküllő. Apartenas al ĝi administre Cloașterf kaj Mihaiu Viteazu.

## Situo 
Tra Saschiz pasas la nacia vojo DN13, samtempe eŭropa vojo E60, kiu iras al la sude limanta distrikto Brașov. Saschiz havas haltejon ĉe la fervoja linio inter Sighișoara kaj Braŝovo, sed ĝi teritorie situas en la norde kaj oriente najbara komunumo Vânători.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Vidindaĵo 
* Saksa fortresopreĝejo apartenanta al la Monda Kulturheredaĵo

== Komunumoj pri *szász* (= sakso) en Hungara reĝlando ==
La hungara nomo Szászkézd apartenas al la nomoj pri transilvaniaj saksoj, kiuj iam tie loĝadis. Je aliaj ekzemploj:

## Gravaj personoj 
* Ion Dacian (11-a de oktobro 1911 – 8-a de decembro 1981): rumana kantisto (tenoro).
* Dan Voiculescu (n. 20-a de julio 1940 – 29-a de aŭgusto 2009): rumana komponisto.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Szászkézdi vár.jpg|la mezepoka burgo
Dosiero: 2007_07260607.JPG|Saschiz
Dosiero: Keisd-Ortsschild 2016.JPG|indikilo rumane kaj germane

Kategorio:Komunumoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Duilio Magnani

[eta|300px|Papo [Johano Paŭlo la 2-a transprenas de Duilio Magnani la Esperantan Meslibron kaj Legaĵaron.]]
**Duilio MAGNANI** (naskiĝis la  en Misano Adriatico, 10 km sude de Rimini, en Italio; mortis la ) en Rimini. Li estis katolika pastro kaj iama prezidanto de Internacia Katolika Unuiĝo Esperantista (IKUE). Li estis honora prezidanto de IKUE kaj honora membro de UEA (ekde 2005).

## Biografio 
Kiel filo de malriĉaj gekamparanoj, li deziris studi, kaj tiucele li eĉ almozpetis. Dum la Dua mondmilito, li vizitis la mezgradajn lernejojn en Trento, kaj poste la gimnazion en Rimini. Li studis teologion ĉe la regiona Papa Seminario en Bolonjo, kaj sacerdotiĝis la 28-an de junio 1953 en Rimini. Post tri-jara helpopastrado, li iĝis paroĥestro en kampara vilaĝeto ĉe Rimini, kaj, samtempe, dioceza Asistanto de la Virina Junularo de Katolika Agado. Ekde 1964 li paroĥestris en Rimini (kvartalo San Giuliano Mare). En 2003, okaze de sia 75-jariĝo, laŭ la preskriboj de la kanona juro, li prezentis siajn demisiojn al la episkopo. Dum multaj jaroj li estis "spirita" filo de Pio el Pietrelcina, gvidante multajn pilgrimojn al San Giovanni Rotondo kaj havante personajn kontaktojn kun la estonta Sanktulo.

En 1969 Pastro Magnani trapasis la unuagradan ekzamenon de Esperanto. Lasinte la spiritan gvidadon de la episkopujaj Katolika Blinduloj, li dediĉis sian tutan liberan tempon al la Esperanto-movado. En 1976 li estis elektita ĝenerala sekretario de la itala sekcio de IKUE. En 1979 li iĝis prezidanto de IKUE, kaj dum la jaroj li estis plurfoje reelektita, ĝis 1995, kiam li rezignis pri tiu ĉi posteno. La jaroj de lia prezidanteco estis tiuj dum kiuj, danke al lia senlaca, insista agado, la ĝenerala kaj la katolika movado havis gravajn atingojn: oficiala agnosko de IKUE kiel privata internacia asocio de fideluloj fare de la Sankta Seĝo; oficiala aprobo de la roma Meslibro kaj Legaĵaro por dimanĉoj kaj festotagoj en Esperanto (kaj ĝia eldono); aĉeto de roma sidejo por IKUE; esperantlingvaj salutoj de la Papo je Kristnasko kaj Pasko (ekde 1994).

Por la movado lia agado estis impona: helpo kaj asisto al orienteŭropaj esperantistoj (interalie: alsendo de nutrovaroj kaj vestaĵoj al polaj esperantistoj dum la periodo de la sieĝostato) kaj bonfara agado favore al esperantistoj de la evoluontaj landoj; la realigo de la plej vasta ZEO: esperant- kaj ital-lingvaj artaj mozaikoj en la Preĝejo de Sanktaj Johano kaj Paŭlo en Rimini; gastigo de Ekumena Esperanto-Kongreso kaj de la Kongreso de IFEF, kunlaboro kun Akademio Internacia de la Sciencoj, kontaktoj kun multaj gravuloj de la civila kaj religia mondo.

UEA distingis lin en 2007 per la Premio Onisaburo Deguĉi.

Magnani mortis la 20-an de aprilo 2010 post batalo kontraŭ tumoro

eta|Preĝejo de Sanktaj Johano kaj Paŭlo, interna vido kun dulingvaj mozaikoj en la itala kaj en Esperanto

## Piednotoj 
Kategorio:Italaj pastroj
Kategorio:Italaj esperantistoj
Kategorio:Prezidantoj de IKUE
Distrikto Baja

La **Distrikto Baja** (hungare *Bajai járás*) estas hungara distrikto en subregiono de Baja en departemento Bács-Kiskun.
eta|Distrikto Baja en Hungario

La ĉefurbo estas Baja, kiu estas urbo, krome estas unusola grandvilaĝo, la ceteraj estas vilaĝoj. La distrikto etendiĝas sur ebenaĵo laŭ la Danubo.

La areo estas 1008,80&nbsp;km², kie loĝas 66 600 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturo.

## Historio 
Tiu distrikto funkciis jam en la historio, tamen ĝi ne funkciis inter 1983-2013. El la komunumoj 12 ne havas memstarajn administradojn. En tiuj lokoj komuna administrado funkcias.

## Komunumoj 
* distrikta ĉefurbo kaj urbo: Baja
* grandvilaĝo: Sükösd
* vilaĝoj kun memstara administrado: Dávod, Érsekcsanád, Felsőszentiván, Gara, Hercegszántó, Nagybaracska, Nemesnádudvar, Szeremle, Vaskút
* vilaĝoj sen memstara administrado: Bácsszentgyörgy, Bátmonostor, Csátalja, Csávoly, Dunafalva, Érsekhalma

## Fontoj 
* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio

Kategorio:Distriktoj de Hungario