open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Robert Louis Stevenson

**Robert Louis** (Balfour) **STEVENSON** [RObet LUis STIvnsn] (naskiĝis la 13-an de novembro 1850 en Edinburgo, mortis la 3-an de decembro 1894 sur la insuloj Samoo) estis skota verkisto.

La filo de lumtur-konstruisto unue studis teknikon, poste juron, sed baldaŭ li plene dediĉis sin al la literaturo kaj aparte al aventuraj kaj vojaĝlibroj. Por mildigi sian pulmomalsanon li vojaĝis al sudaj landoj: ekz. al suda Francio, al Svislando, Kalifornio kaj al Samoo, kie li vivis ekde 1890 ĝis sia morto.

## Listo de verkoj 
* *An inland voyage* (navigacio enlanda)
* *Treasure Island* (Trezorinsulo, 1882)
* ''A Child's Garden of Verses* (Infana Ĝardeno de Versoj, 1885)
* *Kidnapped* (Forkaptita, 1886)
* *The Strange Case of Dr Jekyll and Mr Hyde* (La Stranga Kazo de D-ro Jekyll kaj S-ro Hyde, 1886)
* *The Master of Ballantrae* (Mastro de Ballantrae, 1888)
* *The Black Arrow* (Nigra Sago, 1888)
* *The bottle imp* (Botel-diableto, 1892)
* *The Beach of Falesá* (Marbordo de Falesá)
* *Catriona* (Katriona, 1893)
* *Weir of Hermiston* (Hermistona Vejro, eld. 1896)
* *The Suicide Club* (Klubo de Sinmortigantoj)

## En Esperanto aperis 
* *Doktoro Jekyll kaj Sinjoro Hyde*. Trad. William Morrison kaj William W. Mann. London, 1909. 
* *Diablet’ en la Botel’*. Trad. J. Seka. Eld. Esperanta Eldonejo Heinrich Harasin, Mainz, 1948. 
* *Trezorinsulo*. 1977. Trad. Grace Kirkwood.
* *D-ro Jekyll kaj s-ro Hyde*. Trad. Albert Goodheir. 1980. 
* *La insulo de voĉoj. La diableto en la botelo*. Trad. C.C. Vincent. 1982.
* *D-ro Jekyll kaj s-ro Hyde*. Trad. Fernando de Diego. 1985.
* *La botel-diableto* (nova traduko). Trad. E. de Bonaero. 1986.
* *Forkaptita*. Trad. Albert Goodheir. 1989.
* *Esperanto per iom malpli ol 500 vortoj*. A. Kerbel. 1999. (Tiu ĉi lernolibro rerakontas la romanon *Trezorinsulo* en facila stilo.)
### Recenzoj
Pri *'Doktoro Jekyll kaj Sinjoro Hyde* (1909)

----
Pri *Diablet’ en la Botel’* (1948)

## Filmoj laŭ R. L. Stevenson 
*Trezorinsulo* estis filmigita pli ol 20-foje, ekzemple en 1950 fare de Walt Disney, kaj plurajn film-versiojn havas ankaŭ *D-ro Jekyll kaj S-ro Hyde, Nigra Sago, Mastro de Balantrae, Klubo de Sinmortigantoj, Forkaptita''.

## Vidi ankaŭ
* Listo de skotaj literaturaj verkoj tradukitaj en Esperanton

## Eksteraj ligiloj 
* Plena verkaro de Robert Louis Stevenson (en la angla).
* 

Kategorio:Skotaj verkistoj
Reunio

**Reunio** () estas vulkana insulo situanta je la suda oriento de Afriko en la suda duonglobo. La klimato estas tropika. La loĝantaron konsistigas Eŭropanoj (precipe Francoj), Afrikanoj (ĉefe el Madagaskaro), Hindoj (Guĝaratanoj kaj Tamiloj) kaj homoj el suda Ĉinio. Reunio estas transmara departemento kaj regiono de Francio kaj ekster-Eŭropa teritorio de Eŭropa Unio.

La departemento entute havas 24 komunumojn.

## Geografio 
La insulo (apartenanta al la Maskarenoj) estas 50 km-ojn larĝa kaj 70 km-ojn longa. Ĝi troviĝas je 800 km-oj oriente-sud-oriente de Madagaskaro. La ĉefaj vulkanoj estas Piton de la Fournaise kun 2631 m-oj alto (ankoraŭ aktiva), dum Piton des Neiges (ne plu aktiva) estas la pinto de la insulo kun 3070 m-oj alto. Ili estas kovritaj de densa arbaro. Reunio estas parto de la ekologia regiono Sejŝelaj kaj maskarenaj humidaj arbaroj.

## Urboj 
* Saint-Denis
* Saint-Benoît
* Saint-Paul
* Saint-Pierre
* Le Tampon

La insulo havas grandan havenon (Le Port) kaj du flughavenojn (Gillot kaj Pierrefonds).

## Historio 
Longe la insulo ne estis loĝata. En la 10-a jarcento arabaj ŝipistoj trovis ĝin, sed ili ne profitis. La portugalo Diogo Dias malkovris ĝin en 1507, sed ankaŭ Portugalio ne profitis. En 1638 la francoj akiris ĝin. Onidire la unuaj loĝantoj estis 3 matrosoj punitaj je 3 jaroj. La revenintaj ŝipistoj konstatis, ke la matrosoj estas en bonaj kondiĉoj, do la insulo konvenas por koloniadi. La loknomo iĝis en 1640 *insulo Bourbon*. La unuaj veraj loĝantoj alvenis en 1642, poste alvenis ankaŭ sklavoj, kiuj kulturis kafon kaj sukerkanon. La insulo iĝis grava dumvoja haveno inter Hindio kaj Eŭropo. Ekde 1973 Reunio estas grava milita bazo de Francio. En 2007 oni traboris la monton, kie aŭtoj trafikas kaj kanalo liveras akvon al tiuj insulopartoj, kie mankas la akvo.

## Mapo 
## Transportoj 
* Flughaveno Reunio Roland Garros, antaŭe nomita Gillot (IATA-kodo:RUN, ICAO-kodo:FMEE) estas la ĉefa flughaveno de Reunio.
* Flughaveno Saint-Pierre Pierrefonds (IATA-kodo:ZSE, ICAO-kodo:FMEP) estas malgranda flughaveno.

## Bildgalerio 

Reunion 21.12S 55.51E.jpg|Reunio vidita el satelito
BlasonRéunion.svg|Blazono de Reunio

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Reunio
* Maskarenoj
* Reunia kreola lingvo
* Kreolaj lingvoj

## Eksteraj ligiloj 
* Portalo pri Reunio en la Franclingva Vikipedio
* http://www.la-reunion-tourisme.com  
* http://www.region-reunion.com  
* http://www.cg974.fr 
* http://www.odci.gov/cia/publications/factbook/geos/re.html  
* Registraĵo de la prelego de Maggy Combot pri la vivo en Reunio 2022-11-25 por la Londona Esperanto-klubo  (Jutubo)


Kategorio:Departementoj de Francio
Kategorio:Transmara Francio
Kategorio:Insuloj en Francio
Kategorio:Insuloj en la Hinda Oceano
Kategorio:Insuloj alfabete ordigataj
Kategorio:Vulkaninsuloj
Ruĝa maro

La **Ruĝa Maro** troviĝas inter Afriko kaj Araba Duoninsulo, kaj havas bordojn kun Eritreo, Sudano, Egiptio, Sauda Arabio kaj Jemeno. Ĝia longeco estas 2250 kilometroj, kaj ĝi havas maksimuman larĝecon de 355 kilometroj. Ĝia maksimuma profundo estas 2130 metroj.

Ĉe la nordo, la Ruĝa Maro konektas kun Sueza Golfo apud la Sinaja Duoninsulo, kaj kun la Akaba Golfo. Ĉe la sudo, ĝi konektiĝas kun la Adena Golfo, kiu estas parto de Araba maro (tra Bab al-Mandab).

La havenoj estas Ĝido en Sauda Arabio kaj Mukala de Jemeno; ankaŭ Suezo kaj Port Sudan estas gravaj kaj ankaŭ notindas la urbo El Gouna en Egiptio.

En 1869 estis malfermita la Sueza Kanalo, pro kio la Ruĝa Maro fariĝis grava komerca vojo por ŝipirado inter Azio kaj Eŭropo.

La insuloj de Ruĝa maro estas:
* Haniŝ-insuloj
* Perim
* Dahlak-Arkipelago
* Farasan-insuloj
* Zuqar-insulo

maldekstra|eta

Biogeografie, la Ruĝa Maro estas unu el la 43 maraj ekoregionoj de la tutmondaj 200, kiuj inkluzivigas ĉiujn ekoregionojn elektitajn de la Monda Natur-Fonduso (WWF) pro graveco rilate al naturprotekto. 

## Eksteraj ligiloj 
*  Tutmondaj 200; numero 231 : Ruĝa maro (WWF) 

*  Situo de la Ruĝa Maro: tajpu *Red Sea* 


Kategorio:Maroj en la Hinda Oceano
Rasalĥajmo

**Rasalĥajmo** () estas unu el la sep emirlandoj (princlandoj) de Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj (UAE). Ĝi havas loĝantaron ĉirkaŭ 155,000 (laŭ 1997 takso), kaj okupas 1,700 kv. km-ojn, kiu konsistas 2,2% de la teritorio de UAE. Ŝejĥo *Saqr Bin Muhammad al-Qasimi* estas la plej longe reganta ŝtatestro en sud-okcidenta Azio kaj estas en la ofico de 1948.

## Famuloj 
* Ahmad ibn Maĝid

Kategorio:Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj
Radio Esperanto

**Radio Esperanto** povas signifi:
***Radio Esperanto** - iama interreta radio
***Radio Esperanto** - nomo de la esperanta programero de la SAT-Amikaro ĉe la Pariza Radio Liberecana (*Radio Libertaire*)
***Radio Esperanto** - podkasto farata de la redakcio de *La Ondo de Esperanto*

## Vidu ankaŭ 
*Listo de radioj kaj podkastoj en Esperanto - radiostacio kaj podkastoj kiu elsendas en Esperanto
Rod-Insulo

**Rod-Insulo**, plene **Ŝtato Rod-Insulo** ( [rod AJ-lend]) estas subŝtato de Usono. Ĝi estas en la nord-orienta regiono Nov-Anglio. Ĝi estis unu el la 13 pra-usonaj kolonioj, kiu ribelis kontraŭ la brita rego dum la Usona Revolucio. Ĝi fariĝis la 13-a ŝtato de Usono je la 29-a de majo 1790. Ties loĝantaro estas 1.048.319 (en 2000) kaj ties ĉefurbo estas Providence, dum alia grava urbo estas Warwick, kiu estas la dua urbo (post Providenco) laŭ nombro de loĝantoj. Warwick havis 82 672 loĝantojn laŭ la censo de 2010.

Rod-Insulo limiĝas okcidente de Konektikuto, norde kaj oriente de Masaĉuseco kaj sude de la Atlantika Oceano. Ĝi estas la malplej granda usona ŝtato laŭ aero, sed ĝi estas la dua laŭ loĝantara denseco.

La pra-nomo, **Ŝtato Rod-Insulo kaj Providencaj Plantejoj,** rilatas al Rod-Insulo (la insulo Aquidneck) kaj la bienoj Providenco ĉe la kontinenta parto de la ŝtato, kie troviĝas la ĉefurbo, Providenco. Ĉi tio restis la oficiala nomo de la ŝtato ekde sia aliĝo al la Unio en 1790 ĝis balotantoj en la ŝtato aprobis amendon al la ŝtata konstitucio en novembro 2020, renomante ĝin Ŝtato Rod-Insulo. Ĉi tiu ŝanĝo ekvalidis, kiam la rezultoj estis atestitaj la 30-an de novembro 2020. La oficiala kromnomo de Rod-Insulo estas la "Oceana ŝtato", referenco al la grandaj golfetoj kaj enirejoj, kiuj ĉirkaŭ 14% de ĝia tuta areo.

## Historio 
La unuaj eŭropaj setlantoj estis sekvantoj de Roger Williams, kiuj foriris el Masaĉuseco pro la tro strikta religia socio de la puritanoj. En 1636 ili fondis Providencon. Providenco estas la loko de la unua baptista preĝejo en Usono. Kaj la urbo Newport estas la loko de la unua kvakera kunvendomo en Nordameriko (fondita en 1699) kaj la unua juda sinagogo.

## Geografio 
Plejparto de la teritorio de la ŝtato ne estas insuloj, sed la tuta sudorienta parto konsistas el la golfo Narragansett kaj insularo, inkludante la insulon Aquidneck.

La plej alta loko, Jerimoth, havas 247 metrojn kaj estas ankaŭ la plej alta loko de tuta Rod-Insulo.

## Setlejoj 
* Pawtucket

## Servoj 
* Universitato de Rod-Insulo

## Bildaro 

Dosiero:Seal of Rhode Island.svg|Sigelo de Rod-Insulo
Dosiero:National-atlas-rhode-island.png|Mapo
Dosiero:Newport beach.jpg|Marbordo en Newport
Dosiero:Ninigret Pond National Wildlife Refuge 2.JPG|Ninigret Pond (Nacia Sovaĝviva Rifuĝejo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala subŝtata retejo
* Turisma retejo, kun maŝina traduko


Kategorio:Subŝtatoj de Usono
Kategorio:Nov-Anglio
Rok-gazet'

eta|200ra|La kovrilo de la *ROK-gazet**, numero 9
La ***Rok-gazet’'''* estas esperanta muzik-magazino, eldonata ekde la 1990 ĝis la 2001. Ĝi raportis pri muzikaj eventoj, recenzis novajn eldonaĵojn de Esperantaj muzikistoj kaj ankaŭ pritraktis la muzikan terminologion. La revuo cetere ne nur dediĉis sin al rok-muziko: ankaŭ kanzonoj, klasikaĵoj, popolmuziko kaj aliaj trovis sian lokon en la rubriko “Malrokmuziko”. Ankaŭ ne-esperantista muziko estis traktita en la revuo. Speciale kiam temis pri artistoj kiuj kantas en malgrandskale disvastiĝinta lingvo.

La *Rok-gazet'* estis eldonata de EUROKKA ekde 1990 en Donneville, Francio. Ĝi havis neregulan aperritmon. La lasta numero aperis en 2001.

Konforme al sia juneca celgrupo, la redakcio de la *Rok-gazet'* ofte uzis slangecan lingvostilon. La vorto *kompaktdisko* en la rok-gazeta lingvaĵo ŝrumpis al *ko-disko*, el *Esperanto* fariĝis *espo* kaj *Esperanta rokmuziko* mallongiĝis al *esprokmuziko''.

## Vidu ankaŭ 
Vinilkosmo

## Eksteraj ligiloj 
Indekso pri numeroj 0 ĝis 7 (de Archive.org)

ROK-Gazet' ĉe BitArkivo 

Kategorio:Esperanto-gazetoj
Kategorio:Artaj gazetoj
Kategorio:Esperanto-muziko
Roko de Šemnice

**Roko de Šemnice** (ĉeĥe: *Šemnická skála*) (antaŭe naturmemorindaĵo *Olšová vrata*) estas naturmemorindaĵo en distrikto Karlovy Vary, proklamita en la jaro 1933. Ĝi troviĝas apud nordorienta rando de PPR Slavkova arbaro proksimume 1&nbsp;km sudokcidente de municipo Šemnice.

La roko estas vulkandevena, kovrita per natura miksita arbaro. Šemnic-roko estas fonolita koruso, kun krutaj rokaj deklivoj al la valo de rivero Ohře. Ĝi estas alta 641 m super marnivelo. La monto havas sian karakterizan floraron kaj belega estas promeno tra miksita arbaro. 

Amplekso de la nuntempa ŝtata rezervejo estas pli ol 7 hektaroj. Sur la pinto de Šemnic-roko staras tabulo, kiu parolas pri tiu rezervejo kaj anoncas, ke en la arbaro loĝas nia plej granda strigo: gufo (latine: bubo-bubo).
	 
El la pinto, kie estas eble ripozi, oni povas ankaŭ divers-direkten ĉirkaŭiradi - aŭ al la montareta ĉena de Doupov-montaro, aŭ al la valo de la rivero Ohře; kaj en la sama direkta malantaŭe estas videbla Ercmontaro.

## Pluaj fotoj 

PP Šemnická skála (2).jpg|Vido de oriento
PP Šemnická skála (1).jpg|La pinta parto
PP Šemnická skála (3).jpg|La pinta parto
Šemnická skála březen 2018 (9).jpg|La pinta parto
PP Šemnická skála (4).jpg|Vido suden al Andělská Hora
PP Šemnická skála (5).jpg|Vido orienten al Doupova montaro

Kategorio:Naturmemorindaĵoj en distrikto Karlovy Vary
Kategorio:PPR Slavkova arbaro
Kategorio:Rokformacioj en Slavkova arbaro
Kategorio:Geologiaj lokoj en Regiono Karlovy Vary
Kategorio:Geoparko Egerio
Kategorio:Šemnice
Kategorio:Rokformacioj en distrikto Karlovy Vary
Reĝinjo

[eta|[Miss Understood]]
**Reĝinjo** aŭ **dragreĝino** (proponita por la angla *drag queen*) en aktuala geja kulturo estas viro, kiu ŝatas vesti sin per stilo (reĝinjaĵo, *drag*) de ekstreme buntaj roboj, perukoj, ŝuoj, k.t.p., aŭ imiti famajn stelulinojn de kino kaj popmuziko, por kanti/lipsinkronizi, danci, defili, kaj/aŭ spektakli, en kabaretoj, diskotekoj, gej-fierec-defiloj, aŭ aliaj festoj.

Reĝinjoj antaŭe nomiĝis *transvestuloj*; sed la vorto transvestulo nun uziĝas plejparte por fetiĉo por aliseksaj vestaĵoj. Oni ne kutime reĝinjas pro kialoj de seksa plezuro. Ankaŭ, la plejparto de transvestuloj estas aliseksemaj, kvankam reĝinjoj kutime estas gejaj.

Ankaŭ, oni ofte traktas reĝinjeco kiel speco de transgenreco, kaj multaj reĝinjoj ja estas. Tamen, multaj (aparte ĉi-tiuepoke) estas cisgenraj gejoj en la cetero de siaj vivoj, dum transgenruloj estas, aŭ volas esti, tiel 24 horojn tage. Efektive, reĝinjado estas laboro aŭ hobio, ne seksa prefero aŭ orientado.
[eta|Reĝinja prezentaĵo en kafejo. [Tjumeno, Rusio.]]
Plue, la termino "virin-enpersoniganto" estas miskomprenigema. Kiel la famega usona reĝinjo RuPaul klarigis, "Mi ne enpersonigas virinojn! Kiom da virinoj, kiujn vi konas, portas sep-colajn pikkalkanumajn ŝuojn, du-futan perukon, kaj haŭtmalvastan robon?"

Reĝinjado estas parto de okcidenta geja kulturo - reĝinjoj helpis instigi la Stonewall tumultojn en 1969. En multaj lokoj "virin-enpersonigado" estis kontraŭleĝa, kiu instigis la faman reĝinjon Silvia Rivera al sugesti ke reĝinjoj portu butonon dirantan "Mi estas knabo" por ke oni ne povu akuzi ilin je enpersonigi virinojn.

Kelkaj lesboj estigadas inversan performadon - "reĝĉjoj", *drag kings* - kiuj uzas ege stereotipajn, satire virŝovinismajn mienojn kaj personecojn.

La estetiko de reĝinjado estas bazita je tre klaŭnecaj celoj kiel humuro, satiro, fiŝercoj, k.t.p.&nbsp;La ideo de camp estas ankaŭ treege grava en la reĝinja stilo.

## Bildaro 

Dosiero:Dragqueens.jpg|
Dosiero:Monetdupreetina.jpg|

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* RuPaul
* Aventuroj de Priscilla, Reĝino de Dezerto - aŭstralia filmo
* Varholaj Supersteluloj

Kategorio:GLAT
Rudyard Kipling

**Rudyard KIPLING**  (naskiĝis la 30-an de decembro 1865 en Bombajo, Barato; mortis la 18-an de januaro 1936 en London) estis brita aŭtoro de poezio kaj prozo, gajninto de la Premio Nobel de Literaturo en 1907.

Li verkis multe por infanoj, sed liaj verkoj estas poezie tiel fortaj, ke ilin legas ankaŭ plenkreskuloj. Lia plej fama figuro estas Moŭgli, knabo edukita de lupoj, do parenco de Tarzano edukita de goriloj (verkis Edgar Rice Burroughs).

## Stilo 
La rakontoj de Kipling akiris popularecon danke al lia eksterordinara kapablo kiel natura rakontanto. Karakteriza por liaj rakontoj estas la romantika aŭro de liaj ĉefroluloj kaj la aventuraj rakontoj, kiuj okazas en ekzotaj landoj por la okcidenta leganto. En siaj infanaj rakontoj, kiuj tre sukcesis kaj ankoraŭ sukcesas, Kipling montras simpation al la mondo de infanoj kaj samtempe satiran aliron al la mondo de plenkreskuloj. Kipling estis pioniro en portretado de bestoj kiel roluloj en porinfana literaturo.

La poezio de Kipling, kiu havis ordan rimon, eble perdis sian belecon en la okuloj de literaturrecenzistoj kaj poeziemuloj, sed restis tre populara ĝis hodiaŭ inter la ĝenerala publiko. La kanto "**Se**" (esperanta) estas aparte konata, kiun la ĝenerala angla publiko elektis en 1995 kiel la plej konata kaj plej amata kanto en la angla lingvo.

## Verkoj 
* *The Light that Failed* (1890)
* *The Barrackroom Ballads* (1892)
* *The Seven Seas* (1892)
* *The Jungle Book* (1894)
* *The Second Jungle Book* (1895)
* *Captains Courageous* (1897)
* *Kim* (1901)
* *Just So Stories for Little Children* (1902)
* *Puck of Pook Hill* (1906)
* *Rewards and Fairies* (1910)

## En Esperanto aperis 
* El *The Jungle Book*:
** *La fratoj de Maŭgli* ''(Mowgli's Brothers)* (novelo, tradukis Peter Clissold, antaŭparolo: William Auld. - Coatbridge: Eld. Kardo, 1987. - 10 p.)
** *Rikki-Tikki-Tavi* (novelo, tradukis Don Harlow)
* *La miraklo de Purun Bhagat* *(The Miracle of Purun Bhagat)* el *The Second Jungle Book* (novelo, tradukis Kabe, en , 1907)
*  *(Just So Stories for Little Children)* (tradukis Wouter Pilger, 1992)
**  *(How the Whale Got His Throat)* el *Tiel do* (tradukis Wouter Pilger)
** *La krabo kiu ludis kun la maro* (*The Crab That Played With The Sea*) el *Tiel do* (tradukis Amri Wandel, 1993)
* *La Zodiakidoj kaj aliaj rakontoj* (enhavas *La Aliulo; Apudvoja komedio; La Zodiakidoj; La papilio, kiu stamfas; Tiuj* - tradukis Katelina Halo, enkonduko: Marjorie Boulton, 1997)
* Poemoj:
***Se* *(If)* el *Rewards and Fairies* (tradukis Valentin Melnikov, en La Ondo de Esperanto 2000, kajero 10, p. 72)
***Se (If) el Rewards and Fairies (tradukis Adam Hrynkiewicz (Ergoto de Bonaero)*
***Mia Patrin-Loĝio*  *(The Mother-Lodge)* (tradukis Antoine Mechelynck)
***Kontrabandista kanto* *(A Smuggler's Song)* (en: Angla Antologio, vol. 2 - Londono, 1987)
***La vampiro* *(The Vampire)'' (tradukis Sergej Verŝinin)

## Eksteraj ligiloj 
* Verkoj de Rudyard Kipling ĉe la angla versio de Vikifontaro.

Kategorio:Nobel-premiitoj pri literaturo
Kategorio:Anglaj poetoj
Kategorio:Anglaj verkistoj
Radio Aino

**Radio Aino** (103,7 MHz, Helsinko) dissendis rokmuzikon kaj finnan babiladon el Helsinko, Finnlando per la
radio kaj la Interreto. Ĝi funkciis ekde Novembro 1999 kaj estis malfondita la 13-an de Januaro 2003. La kanalo dissendis dekomence per cifereca tekniko kaj poste ankaŭ interrete. Oni celis, ke ĝi estu la komenco de cifereca radiofonio en la lando. Ĝi ne sukcesis altiri sufiĉan nombron da aŭskultantoj kaj aĉetantoj de bezonata nova tipo de ricevilo kaj estis tial malfondita post iom pli ol 3-jara servado.

Radio Aino preferis, inter aliaj, la muzikon de Suzanne VEGA, Steely Dan, Randy NEWMAN, Dire Straits kaj Al GREEN.

Radio Aino estis malpli rasisma kaj cenzurema ol 
usona rokmuzika radio.  Ekzemple, en la kanzonoj en la
angla, la obscenaj vortoj ne estis
cenzuritaj.

Radio Aino *ne* dissendis en Esperanto. 

**Vidu ankaŭ:** rok-muziko

----
**Eksteraj ligiloj:**
* TTT-ejo: http://www.yle.fi/aino/
* Aŭskultu la stacion: http://www.yle.fi/aino/aino.ram

Kategorio:Radiostacioj
Kategorio:Aperis en 1999
Kategorio:Malaperis en 2003
Rio-de-Ĵanejrio

**Rio-de-Ĵanejrio**, do "ĉirkaŭaĵo de la urbo Rio-de-Ĵanejro" (portugallingve "*Rio de Janeiro*" laŭ la ĉefurbo Rio-de-Ĵanejro), estas ŝtato respektive subŝtato de la federacia respubliko Brazilo. En 2015 ĝi havis 16 550 024 loĝantojn kaj rilate al la nombro de loĝantoj havis la trian rangon inter la brazilaj ŝtatoj (pli multajn loĝantojn nur havis San-Paŭlio kaj Minas-Ĝerajso). La loĝantoj de la ŝtato estas nomataj *fluminenses* (de la latina vorto *flumen*, do rivero, portugale "rio"), kaj la vorto *fluminense* en la brazila portugala lingvo ankaŭ figurasence uzatas kvazaŭ adjektivo formo de la subŝtata nomo, do *"litoral fluminense"* estas la marbordo de Rio-de-Ĵanejrio, *"Serra Fluminense"* la subŝtata montaro, kaj unu el la federaciaj universitatoj de la ŝtato nomatas *Universidade Federal Fluminense*. La loĝantoj de la ***urbo*** Rio-de-Ĵanejro specife nomatas *cariocas*.

La plej grandaj urboj de la ŝtato estas Rio-de-Ĵanejro, Duque de Caxias, Maricá, Niterói, Nova-Iguaçu kaj Petrópolis.

## Geografio
* Guanabara Golfo

La Valo de Paraibao (portugale *Vale do Paraíba*) estas regiono en la orienta parto de San-Paŭlio kaj okcidenta parto de Rio-de-Ĵanejrio, en Brazilo. La regiono lokiĝas laŭlonge de la rivero Paraibao, inter la urboj Rio-de-Ĵanejro kaj San-Paŭlo. Ĝi estas kaj estis historie unu el la plej gravaj ekonomiaj regionoj de Brazilo ekde la komenco de kafo-produktado dum la 19-a jarcento.

## Servoj
* Universitato de la Subŝtato Rio-de-Ĵanejro

## Vidu ankaŭ 
* Esperanto-movado en Rio de Janeiro

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Leĝofara Asembleo de Rio-de-Ĵanejrio
* Estraro de Rio-de-Ĵaneirio 
* Tribunalo de Justeco de Rio-de-Ĵanejrio


Kategorio:Subŝtatoj de Brazilo
Rondonio

**Rondonio** () estas ŝtato respektive subŝtato en la nordo de Brazilo. Ĝia nomo estas omaĝo al marŝalo Cândido Mariano da Silva Rondon. Ĉefurbo de la teritorio estas Porto Velho. Laŭ la stato de  en la subŝtato vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la subŝtato apartenas al la Norda regiono de Brazilo. Limnajbaroj estas Bolivio (sude kaj oriente), Amazonio (norde), Mato-Groso (oriente) kaj Akro (mallarĝa limo okcidente).

## Vidu ankaŭ 
* Ĉikitaj sekaj arbaroj
* Listo de urboj de Brazilo

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Subŝtatoj de Brazilo
Rodrigo

[eta|maldekstre|400px|Don Rodrigo dum la [:en:Battle of Guadalete|Batalo de Guadalete, junio 711.]]
eta|200ra|Titolpaĝo de la kroniko pri reĝo Roderiko, 1549
**Don Rodrigo** aŭ **Roderiko**, estis la lasta reĝo de la visigotoj en la Iberia duoninsulo, antaŭ la konkero fare de la araboj.

Li estis elektita reĝo en 710, kun la apogo de la aristokrataro. Tamen, li trovis fortan oponon de la filoj de la antaŭa reĝo Vitizo (*Witiza*). Tiu divido helpis en la malfortiĝo de la regno, kio favoris la invadon de la muzulmanoj, laŭlegende helpitaj de la kontraŭuloj de la reĝo.

Rodrigo aliris kontraŭbatali la invadantojn, kaj mortis en 711 en la batalo de Guadalete, per kiuj la muzulmanoj komencis la konkeron de Iberio.

## Vidu ankaŭ 
* Islama invado de Iberio
* Rodrigo (opero) de Georg Friedrich Händel

Kategorio:Visigotaj reĝoj
Rorajmo

:Vidu ankaŭ la artikolon *Monto Rorajmo*.

**Rorajmo** () estas ŝtato respektive subŝtato de Brazilo. Ĝia ĉefurbo estas Boa Vista. La nomo "Roraima" signifas "verda monto" en indiĝena lingvo.

Laŭ la stato de  en la subŝtato vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Limnajbaroj estas . 

## Vidu ankaŭ 
* Listo de urboj de Brazilo

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* mapo de Rorajmo laŭ skalo 1:750 000 en formato PDF


Kategorio:Subŝtatoj de Brazilo
Rotondo Sankta Longeno

eta|Rotondo Sankta Longeno
La **Rotondo Sankta Longeno** (*rotunda sv. Longina*) estas historia konstruaĵo en la Nova Urbo de Prago. Temas pri notinda romanika konstruaĵo el la 12-a jarcento. La Rotondo Sankta Longeno estas unu el la tri konservitaj rotondoj en Prago.

Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Prago
Kategorio:Rotondoj
Kategorio:Konstruaĵoj en Nova Urbo (Prago)
Kategorio:Romanikaj preĝejoj en Ĉeĥio
Kategorio:Kulturaj memorindaĵoj en Prago
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en la 12-a jarcento
Rajdejo de Praga burgo

eta|Rajdejo de la Kastelo en Prago
**Rajdejo de Praga burgo** () estas frubaroka konstruaĵo el la fino de la 17-a jarcento, adaptita fare de arkitekto P. Janák por reprezentaj ekspozicioj de la ĉeĥa arto. Maldekstre troviĝas enirejo en la ĉarman terasĝardenon.

Kategorio:Konstruaĵoj en Prago
Kategorio:Praga burgo
Rosmareno

La **rosmareno** (*Rosmarinus*) estas palearktisa genro de arbustaj kreskaĵoj apartenanta al la lamiacoj. La plej konata el ĝiaj tri specioj estas la oficina rosmareno.

## Specioj
* Harkalika rosmareno, *Rosmarinus eriocalyx*
* Oficina rosmareno, *Rosmarinus officinalis*
* Haroza rosmareno, *Rosmarinus tomentosus*

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.drustvo-gurman.si/leksikon.php?S=7&Article=115 
* http://www.smgrowers.com/info/rosemary.asp 
* http://www.selfsufficientish.com/rosemary.htm 
* http://www.rolv.no/urtemedisin/artikler/rosm_off/art1.htm 

Kategorio:Lamiacoj
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Rudolf Diesel

[eta|dekstra|250ra|Rudolf Diesel en [1883]]

**Ruldolf Christian Karl DIESEL** Diesel  (naskiĝis la 18-an de marto 1858
, Parizo, Francilio, malaperis la 29-an de septembro 1913) estis germana inĝeniero, kiu inventis intern-brulan motoron. Li ankaŭ estis lingvosciencisto kaj virtuozo de artoj.

Lia plej granda merito estas la de li inventita kaj laŭ li nomita dizelo, motoro kun interna brulado, en kiu la karburaĵo, injektita en forte densigitan aeron, spontane ekbrulas. Ĝi ankoraŭ nuntempe estas uzata ekzemple por ŝipoj, aŭtoj, lokomotivoj kaj agrikulturaj maŝinoj. En la jaro 1897 li prezentis la unuan funkciantan modelon. Ankaŭ la peza benzino uzata por tiaj motoroj fojfoje erare estas nomata dizelo.

La venkon de sia invento Rudolf Diesel tamen nur parte travivis. Oftaj kvereloj pri patentoj, akraj atakoj far aliaj inĝenieroj kaj financaj malfacilaĵoj pro misinvestoj fine ruinigis lian sanon. En 1913 li mortis dum ŝipvojaĝo de Belgio al Britio. Oni supozas, ke li mem finis sian vivon.

## Diesel kaj Esperanto 
## Vidu ankaŭ 
* Historio de scienco kaj teknologio

## Informfontoj 
## Pliaj Informoj 
* 
* 
* 

Kategorio:Germanaj inĝenieroj
Kategorio:Pioniroj de la aŭtomobilindustrio
Raetia

[eta|300ra|la romiaj provincoj dum la jaro 116, sub imperiestro [Trajanus]]
eta|maldekstra|150ra|Raetia, jen malhelruĝe akcentita
**Raetia** (jen latine, en Esperanto *Retio*) estis romia provinco kiu estis en la Alpoj, norde de Italio, sude de la rivero Danubo kaj okcidente de Noricum. La provinco ne estis komerce grava, sed strategie grava: ĝi estis en la mezo de la reto de vojoj, kiuj kunigis la okcidentan kaj orientan limon de la imperio. Ĝia teritorio kovris la nunan orientan Svislandon, okcidentan Aŭstrion, Liĥtenŝtejnon kaj parte de suda Bavario.

La plej notinda urbo de Raetia estis *Augusta Vindelicorum*. La urbo nuntempe troviĝas en Germanio kaj nomiĝas germane *Augsburg* (Esperante *Aŭgsburgo*).

Romio konkeris la provincon dum la jaro -15. La gento, retoj, kiu estis keltoj aŭ eble ilirikoj aŭ eĉ iu ne-hindeŭropa (kiel la eŭskoj), (vidu raetia lingvo) romiiĝis. Post la falo de la romia imperio, la gento en iuj valoj de la Alpoj sendepende konservis sian romian kulturon. La parolantoj de la romanĉa lingvo en la svisa kantono Grizono estas la nunaj idoj de tiu kulturo.

Portempe, la norda limo de la provinco estis norde de la Danubo.

## Referencoj 
Kategorio:Historio de Aŭstrio
Kategorio:Historio de Germanio en antikvo
Kategorio:Historio de Svislando
Kategorio:Romiaj provincoj
RPC

'''** estas ĝenerala komputila paradigmo kiu permesas uzi servilon ĉe alia komputilo.

Programo en iu komputilo, kiu bezonas servo aŭ informo kontaktas alian servileron (**') kiel ĝi estus ene de la sama programo (aŭ malgraŭ ke ĝi estas fore ĉe alian komputilon).

RPC paradigmo oni povas realigi pere de pluraj realaj protokoloj. La plej uzata estas la klasika RPC protokolo, kreita de Sun Microsystems. Ankaŭ ekzistas RPC en XML sur HTTP kiu nomiĝas SOAP.

Objekta programado ofte uzas specifajn RPCajn protokolojn: IIOP (CORBA protokolo) aŭ RMI (Java protokolo).

## Referencoj
Kategorio:Komputilo
Richard Burton

[dekstra|280ra|eta|Richard Burton en la 1963-a filmo *[Cleopatra (filmo)|Cleopatra*.]]
**Richard BURTON**, realnome: **Richard Walter JENKINS** (naskiĝis la 10-an de novembro, 1925, mortis la 5-an de aŭgusto, 1984) estis brita aktoro.

Burton naskiĝis en Pontrhydyfen/ Kimrio. Post tre sukcesa teatra kariero Burton ekde la 1950-aj jaroj laboris kiel filmaktoro, brilante en multnombraj karakteraj roloj. Same fama kiel lia aktorado cetere ankaŭ estis lia privata vivo: Dufoje li edziĝis al sia kolegino Elizabeth Taylor kaj ambaŭfoje la paro kun granda bruo disiĝis.

Richard Burton mortis en Ĝenevo, Svislando.

## Listo de filmoj 
* *My Cousin Rachel* (Usono, 1952)
* *The Robe* (Usono, 1953)
* *Look Back in Anger* (Britio, 1959)
* *Cleopatra* (Usono, 1963)
* *The Night of the Iguana* (Usono, 1964)
* *Who’s Afraid of Virginia Woolf?* (Usono, 1966)
* *The Spy who Came from the Cold* (Britio, 1966)
* *The Medusa Touch* (Britio, 1977)
* *Wild Geese* (Britio, 1977)
* *1984* (Britio, 1984)

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.imdb.com/name/nm0000009 
* http://www.richardburton.com 
* http://www.thegoldenyears.org/burton.html  
* http://french.imdb.com/name/nm0000009 

Burton, Richard
River Phoenix

**River PHOENIX** [river finiks] (naskiĝis la 23-an de aŭgusto, 1970, mortis la 31-an de oktobro, 1993) estis usona aktoro kaj muzikisto.

River Phoenix naskiĝis en Madras, Oregono. La nekutima antaŭnomo *River* (= *Rivero*) supozeble reprezentis la hipiajn idealojn de liaj gepatroj - du fratinoj de li nomiĝis ekz. *Rainbow* (=Ĉielarko) kaj *Liberty Butterfly* (=*Libereco Papilio*).eta|270raJam kiel sep-jara knabo River publike kantis kaj gitaroludis, ĉefe en Centra kaj Suda Ameriko, kie la familio vagadis. Poste, ree en Usono, la 10-jarulo aperis en televidserioj kaj varbanoncoj. Lia kino-kariero komenciĝis en 1985 kun la filmo *Explorers* (Esploristoj). Sekvis filmo post filmo, grandaj kaj malgrandaj roloj. Sian lastan filmrolon (en *Dark blood*) li tamen ne plu povis fini: Je la 31-a de oktobro 1993 River Phoenix mortis pro trodozo de drogoj en West Hollywood.

Fenikso malamis esti vidita kiel sekssimbolo, kaj rifuzis rideti en fotoj. Li ankaŭ malamis flugi kaj preferis vojaĝi per aŭto aŭ trajno .

## Listo de filmoj 
* *Explorers* (1985)
* *Stand By Me* (1986)
* *The Mosquito Coast* (1986)
* *A Night in the Life of Jimmy Reardon* (1988)
* *Running on Empty* (1988)
* *Little Nikita* (1988)
* *Running on Empty* (1988)
* *Indiana Jones kaj la Lasta Krucmilito* (1989)
* *I Love You To Death* (1990)
* *Dogfight* (1991)
* *My Own Private Idaho* (1991)
* *Sneakers* (1992)
* *The Thing Called Love* (1993)
* *Dark Blood* (1993, ne finita)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* http://www.river-phoenix.org  
* http://www.myriverphoenixcollection.org 
* http://www.xfamily.org/index.php/River_Phoenix 
* http://www.allmovie.com/cg/avg.dll?p=avg&sql=B56631 

Phoenix, River
Ray Bradbury

eta|Ray Bradbury en 2008
**Ray Douglas BRADBURY** (naskiĝis la 22-an de aŭgusto 1920 en Waukegan, Ilinojo; translokiĝis plurfoje kaj ekde 1934 loĝis en Los Angeles; mortis la 5-an de junio 2012) estis usona verkisto. Famaj estas antaŭ ĉio liaj socikritikaj, pesimismaj sciencfikciaj romanoj kaj rakontoj. Krome li verkis dramojn, poemojn kaj filmscenarojn (ekzemple *Moby Dick* de John Huston en 1956 kaj *King of Kings* de Nicholas Ray en 1961), kaj eseojn pri arto kaj kulturo.

Bradbury vendis siajn unuajn rakontojn komence de la 1940-aj jaroj al tiel nomataj *pulp magazines*, gazetoj presigitaj sur malbonkvalita papero.

La nomo de Bradbury estis donita al la asteroido *(9766) Bradbury*, kaj la kratero "Dandelion Crater" sur la Luno ricevis sian nomon pro lia romano Dandelion Wine.

## Listo de verkoj 
### Romanoj 
* (1953) *Fahrenheit 451* (poste bazo de filmo, farita en 1966 de François Truffaut)
* (1957) *Dandelion Wine*
* (1962) *Something Wicked This Way Comes*
* (1972) *The Halloween Tree*
* (1985) *Death Is a Lonely Business*
* (1990) *A Graveyard for Lunatics*
* (1992) *Green Shadows, White Whale*
* (1998) *Ahmed and the Oblivion Machines*
* (2001) *From the Dust Returned*
* (2003) ''Let's All Kill Constance*
* (2003) *It Came From Outer Space*

### Rakontaroj 
* (1947) *Dark Carnival*
* (1950) *The Martian Chronicles*
* (1951) *The Illustrated Man*
* (1953) *The Golden Apples of the Sun*
* (1955) *The October Country*
* (1959) *A Medicine for Melancholy*
* (1960) *R is for Rocket*
* (1969) *I Sing The Body Electric!*
* (1988) *The Toynbee Convector*
* (1998) *Driving Blind*
* (2002) *One More for the Road*
* (2003) *Bradbury Stories*

## En Esperanto aperis 
*La sono de la tondro* / Ray Bradbury. Trad. Krys Ungar. -
En: Orbito nula 1: sciencfikcio kaj fantasto / Eld.: Miguel Gutiérrez
Adúriz, (*Liven Dek*); p.7 – 24

*Tuta somero dum unu tago* (orig.: *All Summer in a Day'') / Ray Bradbury. Trad. Frank Lappe. -
En: Esperanto-Informilo, eld. de Esperanto Societo Frankfurto, julio-aŭgusto 2020 kaj en: Turka Stelo, n-ro 56, aŭgusto 2020

## Citaĵoj 
Kategorio:Trotuaro de famo en Holivudo
Kategorio:Gajnintoj de Premio Pulitzer
Kategorio:Usonaj sciencfikciaj verkistoj
Kategorio:Usonaj verkistoj
Rejkjaviko

**Rejkjaviko** (, ) estas la ĉefurbo kaj la plej granda urbo de Islando. Ĝi situas en sudokcidenta Islando, en la suda marbordo de la golfo Faxaflói.

Rejkjaviko havas pli ol 123&nbsp;000 loĝantojn (en 2016), kaj pli ol 216&nbsp;000 en la urba regiono. La regiona loĝantaro kongruas je ĉirkaŭ 2/3 de ĉiuj loĝantoj en Islando, kaj la urbo estas la centro de la kulturaj, ekonomiaj kaj registaraj agadoj.

Fondita je la fino de la 9-a jarcento de la vikingoj, ĝi ekde 1786 havas la rangon de urbo. Nuntempe Rejkjaviko estas la industria, komerca, scienca kaj kultura centro de la lando, kaj la Universitato de Rejkjaviko situas en la urbo. Je la latitudo 64°08'&nbsp;N, ĝi estas la plej norda ĉefurbo de suverena ŝtato en la mondo, kaj estas populara celo por turistoj.

La nomo  signifas fumogolfeto, kiu venas de la varmaj vaporantaj fontoj en la ejo. Rejkjaviko estas unu de la plej puraj, ekologie amikaj, kaj sekuraj urboj en la mondo.

Rejkjaviko estas ĝemelurbo de Seatlo.

## Historio 
Laŭ kio oni scias, Rejkjavík estis fondita kiel loĝejo de la vikinga estro-viro Ingólfur Arnarson en la jaro 874, kaj minime estis un de la unua setlejoj en Islando – viro nomita Náttfari eble jam loĝis en Húsavík. La loĝejo iĝis urbu in 1786, kiel ofica komerco-urbo.

## Vidindaĵoj 
* Baziliko Kristo Reĝo, katolika
* Hallgrímskirkja, moderna
* Katedralo de Rejkjaviko, tradicia

## Servoj 
* Arta Muzeo de Rejkjaviko
* Muzeo de Vivanta Arto
* Nacia kaj Universitata Biblioteko de Islando
* Rejkjavika Gimnazio
* Universitato de Rejkjaviko

## Amaskomunikiloj 
* gazeto *Morgunblaðið*

## Okazigitaĵoj 
* Monda Ŝaka Ĉampionumo 1972

## Elstaruloj kun ligo al Rejkjaviko 
*Sigvaldi Kaldalóns, komponisto kaj kuracisto
*Zoltán Ésik, hungara matematikisto

## Esperanto en Rejkjaviko 
En 1889 Þorsteinn Þorsteinsson komencis tie la Esperanto-movadon. En 1925, la ŝtata ĉefkuracisto Vilmundur Jónsson, entuziasmigis sian amikon, la islanda verkisto Þórbergur Þórðarson por Esperanto. Aparte Þorssteinn, Þórbergur havis grandan signifon por la Esperanto-movado, kaj signife kontribuis al la konatigo de la internacia lingvo en Islando.

En 1977 okazis la 62-a Universala Kongreso de Esperanto kaj en 2013 okazis la 98-a Universala Kongreso de Esperanto en Rejkjaviko.

Aliaj gravaj urbaj esperantistoj, krom la jam menciita, inkludas:
* Árni Böðvarsson
* Baldur Ragnarsson
* Hallgrímur J. Jakobsson
* Karl Sigurðsson
* Kristján Eiríksson
* Kristófer Grímsson

## Bildoj 

2013-07-27 Sunsubiro Rejkjaviko (Foto Dietrich Michael Weidmann) 016.JPG|Rejkjaviko en vespera lumo post la fermo de la 98-a UK
2013-07-27 Sunsubiro Rejkjaviko (Foto Dietrich Michael Weidmann) 042.JPG|Sunsubiro en Rejkjaviko post la fermo de la 98-a UK
Pg107 Main street of Reykjavik and Governors house.jpg|Rejkjaviko en 1881

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* rvk.is
* reyjkavik.is
* tourist.reykjavik.is 
* Islands-myndir: Reykjavík
* Vojaĝraportoj pri Rejkjaviko 


Kategorio:Komunumoj de Islando
Kategorio:Ĉefurboj de Eŭropo
Ringo (algebro)

**Ringo** estas algebra strukturo (R, +, \cdot) tia, ke
:(R, +) estas abela grupo (adicia),
:(R, \cdot) estas duongrupo (multiplika)
kaj validas la aksiomoj de distribueco:
:(a + b) \cdot c = a\cdot c + b \cdot c
:a  \cdot  (b + c) = a \cdot b + a \cdot c

## Ecoj 
* La neŭtralan elementon de la grupo (R, +) oni nomas **nulo** (0).
* Se en la duongrupo (R, \cdot) ekzistas neŭtrala elemento, tiu nomiĝas **unuo** (1), kaj la ringo (R, +, \cdot) nomiĝas **unuohava ringo** aŭ **ringo kun unuo**.
* Se la duongrupo (R, \cdot) estas komuta, oni nomas (R, +, \cdot) komuta ringo (kaj tiam sufiĉas validigi nur unu el la du distribuecaj aksiomoj, ĉar ankaŭ la dua aŭtomate validas).
* Se (R\setminus \{0\}, \cdot) estas grupo, tiam (R, +, \cdot) estas jam korpo. Se la grupo (R\setminus \{0\}, \cdot) estas komuta, oni nomas la korpon kampo.

## Substrukturoj 
La substrukturoj de ringoj estas la idealoj kaj subringoj (tiuj ĉi estas subaroj, kiuj mem estas ringoj kun la samaj operacioj, kaj kun la sama unuo, se ringoj devas esti unuohavaj).

## Ekzemploj de ringoj 
* la aro \mathbb Z de entjeraj nombroj
* la aro \mathbb Z[i] de gaŭsaj entjeroj
* por ĉiu natura nombro *n* la aro \mathbb R ^{n \times n} de la *n*-dimensiaj reelaj matricoj kun matrica multipliko kaj laŭelementa adicio.

## Vidu ankaŭ 
* Korpo (algebro)
* Kampo (algebro)
* Idealo (algebro)
* Integreca ringo
* Komuta ringo

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.bibmath.net/dico/index.php3?action=affiche&quoi=./a/anneaupart.html 
* http://www.u-cergy.fr/rech/pages/delcourt/fc2002PDF.pdf 
* http://www.les-mathematiques.net 
* http://kvant.mccme.ru/1974/02/kolca.htm 

Kategorio:Algebraj strukturoj
Kategorio:Ringo-teorio
Robert Koch

**Robert KOCH** [robert koĥ] (naskita la 11-an de decembro 1843 en Clausthal; mortinta la 27-an de majo 1910 en Baden-Baden) estis germana kuracisto kaj bakteriologo.

En la jaro 1876 li eltrovis la malsanigan efikon de la antraksa bacilo. En 1882 li malkovris la tuberkulozan bacilon kaj unu jaron poste, en Hindio, la kaŭzanton de la ĥolero. Pro siaj meritoj li en la jaro 1905 estis honorita per la Premio Nobel de Fiziologio aŭ Medicino.

Li estis profesoro de la pola sciencisto kaj esperantisto Odo Bujwid.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.saunalahti.fi/arnoldus/koch.html  
* http://www.onmeda.de/lexika/persoenlichkeiten/koch.html 
* http://www.bad-bad.de/gesch/r_koch.htm  
* http://www.aerenlund.dk 

## Vidu ankaŭ 
* Mikrobiologio
* 10847 Koch

Kategorio:Germanaj kuracistoj
Kategorio:Bakteriologoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziologio aŭ medicino
Rumanlingvaj verkistoj

## Verkistoj 
* Emil Gîrleanu (1878–1914) 
* Nae Ionescu (1890-1940
* Ion Creangă (1839–1889) 
* Ioan Slavici (1848–1925)
* Mihai Eminescu (1850–1889)
* Panait Istrati (1884–1935) 
* Vasile Voiculescu (1884–1963)
* Liviu Rebreanu (1885–1944)
* Mihail Sadoveanu (1889–1961)
* Camil Petrescu (1894–1957)
* Mircea Eliade (1907–1986)
* Mihail Sebastian (1907–1945)
* Emile Cioran (1911–1995)
* Marin Preda (1922–1980)
* Constantin Zărnescu (1949)
* Mircea Cărtărescu (1956–)
* Horia Roman Patapievici (1957–)

## Poetoj 
* Gheorghe Asachi (1788-1869)
* Ion Heliade Rădulescu (1802-1872)
* Costache Negruzzi (1808-1868)
* Grigore Alexandrescu (1810-1885)
* Andrei Mureșanu (1816-1863
* Vasile Alecsandri (1821-1890) 
* Dimitrie Bolintineanu (1825-1872)
* Bogdan Petriceicu-Hașdeu (1836-1907)
* Mihai Eminescu (1850-1889) 
* Alexandru Macedonski (1854-1920)
* George Coșbuc (1866-1918) 
* Ștefan Octavian Iosif (1875-1913)
* Tudor Arghezi (1880-1967) 
* Octavian Goga (1881-1938)
* Ion Minulescu (1881-1944)
* George Bacovia (1881-1955) 
* Vasile Voiculescu (1884-1963)
* Mateiu Caragiale (1885-1936)
* Ion Barbu (1885-1961)
* George Topîrceanu (1886-1937)
* Ion Pillat (1891-1945)
* Lucian Blaga (1895-1961)
* Tristan Tzara (1896-1963)
* Geo Bogza (1908-1993)
* Gellu Naum (1915-2001)
* Ștefan Augustin Doinaș (1922-2002) 
* Nichita Stănescu (1933-1983)
* Nicolae Labiș (1935-1956)
* Marin Sorescu (1936-1997)
* Emil Brumaru (1939- )
* Franz Hodjak (1944- )
* Elena Liliana Popescu (1948- )

## Teatro-aŭtoroj 
* Ion Luca Caragiale (1852-1912)
* Eugène Ionesco (1909-1994)
* Mihail Sebastian (1907-1945) 
* Tudor Mușatescu (1903-1970)
* Marin Sorescu (1936-1997)

## Vidu ankaŭ
* Rumana literaturo
Rutherford B. Hayes

**Rutherford Birchard HAYES** [rot-a-ferd ber-ĉerd hejz] (naskiĝis la  en Delaware, Ohio; mortis pro kora ikto la  en Fremont, Ohio) estis la dek-naŭa prezidento de Usono.

Hayes estis libera kaj memfida. Lucy Ware Webb estis lia edzino, kaj ili havis ok gefilojn. Hayes estis presbiteriano.

Dum lia administrado (1877- 1881) okazis:
* 1877 - la Akto de Bland-Allison.

Dosiero:Rhayes.png|

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.yale.edu/lawweb/avalon/presiden/inaug/hayes.htm  
* http://www.rbhayes.org 
* http://www.whitehouse.gov/history/presidents/rh19.html  
* http://www.ohiohistory.org/onlinedoc/hayes/chapterxii.html

Kategorio:Prezidantoj de Usono
Kategorio:Guberniestroj de Ohio
Romy Schneider

**Romy SCHNEIDER**  (naskiĝis *Rosemarie Magdalena Albach* la 23-an de septembro 1938, mortis la 29-an de majo 1982) estis aŭstri-devena germana-franca aktorino.

## Biografio 
Ŝi naskiĝis kiel filino de la geaktoroj Magda Schneider kaj Wolf Albach-Retty en Vieno; avino ŝia estis la aktorino Rosa Albach-Retty. En 1945, post la divorco de ŝiaj gepatroj, kiam Romy estis sesjara, ŝia patrino elektis por ŝi sian familian naskiĝo-nomon Schneider. Inter 1949-53 ŝi lernantis ĉe instruadejo je Kastelo Goldenstein. La unuajn filmrolojn ŝi ludis kune kun sia patrino. Famon ŝi akiris per la *Sissi*-filmoj (1955-57) temantaj pri la bavara princino Elisabeth (mallonge: Sissi), sed post la tria tiuspeca filmo la juna aktorino ribelis kontraŭ la teda roloskemo de la *deca knabino*.

En la jaro 1958 Romy Schneider enamiĝis al sia franca kolego Alain Delon kaj transloĝiĝis al Parizo. Ŝi studis aktoradon, elprovis sin en teatro kaj baldaŭ ricevis proponojn al altnivelaj filmroloj, ekz. *Der Prozess*, filmigita fare de Orson Welles laŭ verko de Franz Kafka.

Profesie ŝi ekde tiam estis ege sukcesa, sed private ŝi suferis plurajn sortobatojn. Ŝia rilato kun Alain Delon fiaskis, same kiel ŝiaj du postaj edzinecoj. La plej granda katastrofo tamen estis la akcidenta morto de ŝia 14-jara filo en la jaro 1981. Ankaŭ ŝia sanstato malboniĝis, kaj kelkajn monatojn post sia lasta filmo Romy Schneider mortis en la aĝo de nur 43 jaroj en Parizo.

La aktorino Sarah Biasini estas ŝia filino.

## Listo de filmoj 
* 1953: *Wenn der weiße Flieder wieder blüht* (Germanio)
* 1955: *Sissi* (Aŭstrio)
* 1956: *Sissi, die junge Kaiserin* (Aŭstrio)
* 1957: *Sissi, Schicksalsjahre einer Kaiserin* (Aŭstrio)
* 1958: *Christine* (Francio/Italio)
* 1962: *Boccaccio 70* (Italio/Francio)
* 1962: *Der Prozess* (Germanio/Francio/Italio)
* 1965: *What’s new Pussicat?* (Usono)
* 1968: *La piscine* (Francio/Italio)
* 1969: *Les choses de la vie* (Francio/Italio)
* 1972: *Ludwig II* (Germanio/Italio/Francio)
* 1972: *César et Rosalie* (Germanio/Francio/Italio)
* 1974: *Le mouton enragé* (Francio/Italio)
* 1974: ''L'important c'est d'aimer*, de Andrzej Żuławski 	
* 1975: *Les innocents aux mains sales* de Claude Chabrol
* 1975: *Le Vieux Fusil* (Germanio/Francio)
* 1976: *Gruppenbild mit Dame* (Germanio/Francio)
* 1980: *La banquière* (Francio)
* 1981: *Fantasma d'amore* (Germanio/Italio/Francio)
* 1982: *La passante du Sans-Souci* (Francio/Germanio)
* 1981: *Garde à vue* (Francio)

## Literaturo 
* Hans-Jürgen Tast: *Romy Schneider - Ein Leben auf Titelseiten* Schellerten 2008, ISBN 978-3-88842-036-8.

## Eksteraj ligiloj 
* prezento en la retejo *the golden years'', arkivigita laŭ stato de junio 2006

Kategorio:Germanaj aktoroj
Kategorio:Francaj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj la 23-an de septembro
Kategorio:Mortintoj la 29-an de majo
Rodezo

**Rodezo** (france: , loke elparolata [], okcitane:  [rudes]) estas franca komunumo kaj la prefektejo de la departemento Aveyron, en la regiono Sudo-Pireneoj. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2012.

## Geografio 
eta|maldekstra|
Rodezo situas meze de grava agrokultura regiono, sude de la Centra Masivo.

Rodezo estas apud kalkoŝtonaj plataĵoj nomitaj france *causse* kaj estas sur monteto  super la rivero Averono.

## Vidindaĵoj 
eta|maldekstra|altdekstre|Katedralo de Rodezo.
La katedralo (14-a ĝis 16-a jarcento), kiu estas en la malnova urbokvartalo, estas la ĉefa vidindaĵo de Rodez. Ĝi longas  kaj la navo altas . La katedralo havas grandan sonorilturon, kiu altas , superantan la urbo. Estas pluraj stiloj pro la longa tempo de konstruo (preskaŭ 3 jarcentoj): ĉefe gotikstilo kaj barokstilo.

## Ĝemelurboj 
Rodezo havas du ĝemelurbojn:
* Pigüé (Argentino), fondita de Averonanoj
* Bamberg (Germanio)

## Esperanto-movado 
Estas gastiganto de Pasporta Servo tie.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Aveyron
* Listo de urboj de Francio
* Rodez (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo


Kategorio:Urboj de Francio
Kategorio:Komunumoj de Aveyron
Kategorio:Prefektejoj de Francio
Kategorio:Ruergo
Kategorio:Etapaj urboj de Tour de France
Robert F. Kennedy

dekstra|eta|Robert F. Kennedy
**Robert F. KENNEDY** (aŭ mallonge: RFK, angle, **Robert Francis Kennedy**; naskiĝis la 20-an de novembro 1925, mortis la 6-an de junio 1968) estis la pli juna frato de la usona prezidento John F. Kennedy (JFK, r. 1961–63). En 1968, RFK staris kontraŭ la milito en Vjet-Namo, kiun Usono tiam batalis, kaj tial en marto 1968, li staris kiel kandidato por prezidento kontraŭ la tiama prezidento kaj sampartiano, Lyndon B. Johnson (LBJ). La 5-an de junio, RFK mem estis pafmurdita de Sirhan Sirhan, kiel lia frato kvin jarojn antaŭe. Novembron, kvin monatoj post la morto de RFK, Richard Nixon gajnis la prezidentecon.

Pri RFK en decembro 1967 de la plumo de amiko Jack Newfield
(Village Voice, la 28-an de decembro 1967), kiam RFK
decidis ĉu li estos kandidato kontraŭ Jonsono:

Kennedy estas korŝirita pri tio, kion li faros. La parto de li, kiu
estas la senkora, cinika politikestro kun instinkto pri aritmetikaj
plimultoj, pensas ke li ne povas venki, ke eĉ se li prenus la kandidatecon
for de LBJ, la partio estos tiel fendita, ke li neniam venkus en
novembro. Tio estas la "Malbona Boĉjo", kiun Jules Feiffer brile satirigis
antaŭ kelkaj monatoj. Li estas kutimema, sekura, ambicia. Kaj, se li fine
dominos super la alia Kennedy, kaj formortigos la alian, subteran
Kennedy-on, niaj esperoj pri li cindriĝos.
	
Sed ekzistas alia Kennedy. Tio estas la Kennedy, kiu sonas kiel
Fidel Castro, kiam li estas kortuŝita de la vido de kamparanoj, kiuj travivas
manĝante krabojn, kiuj travivas manĝante ekskrementon en Brazilo. Tiu
estas la Kennedy, kiu emocie diris al la junulinoj de la Kolegio Marymount,
ke Usono faras al la vjet-namanoj tion, kion la germanoj faris al la
judoj. Tio estas la Kennedy, kiu povas legi je Camus kaj subite eltrovas,
ke li jam ne kredas je mortpuno.

Se Kennedy ne estas kandidato en 1968, la plej bona flanko de lia
karaktero mortos. Li mortigos ĝin ĉiufoje, kiam li buĉas sian konsciencon kaj parolas por Johnson venontan aŭtunon. Ĝi mortos ĉiufoje, kiam junulo demandas
lin, ke se li estas tiagrade kontraŭ la vjet-nama milito, kial li metas
partion super principon? Ĝi mortas ĉiufoje, kiam fremdulo citas al li liajn proprajn vortojn pri la valoro de kuraĝo kiel homa eco.
	
La plej bona eco de Kennedy estas, ke li povas esti li mem, esti
aŭtentika en ĉi tiu ekzistencialista senco. Tiu estas la eco, kiun la
plej bonaj de la junularo kunsentas tiel instinkte en Kennedy. Kaj tiu
estas la eco, kiun Kennedy perdos, se li ne staras nun kontraŭ Johnson. Li
fariĝos roboto buŝe dirante malhonestan retorikon, kiel la ceteraj
politikistoj.
	
Por ĉio estas sezono, kaj tempo difinita estas por ĉiu afero. Ĉi tiu
estas tempo difinita de plago kaj sezono por kuraĝo...

----
## Eksteraj ligiloj 
* http://www.rfkmemorial.org 
* http://www.americanrhetoric.com/speeches/robertkennedyonmartinlutherking.html  
* http://www.pbs.org/wgbh/amex/rfk/index.html  
* http://www.reopenrfkassassinationcase.com  

Kategorio:Usonaj politikistoj
Kategorio:Atencitoj