open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gentiana acaulis

***Gentiana acaulis*** (**alpa genciano** aŭ **sentiga genciano**) estas specio de florplanto de la familio Gencianacoj *Gentianaceae*, indiĝena de centra kaj suda Eŭropo, el Hispanio oriente al la Balkanoj, kreskanta ĉefe en montaj regionoj, kiaj Alpoj, Cevennes kaj Pireneoj, je altoj de 800–3000 m.

eta|maldekstra|180px|Ilustracio de *G. acaulis*.
Ĝi estas staŭdo, kiu kreskas 2&nbsp;cm alte kaj 10&nbsp;cm aŭ plie larĝe. La folioj estas ĉiamverdaj, 2-3.5&nbsp;cm longaj, en baza grupo, formante arojn. La trumpet-formaj finaj floroj estas bluaj kun oliv-verde punktitaj laŭlongaj koloj. Ili kreskas tre mallongajn flortigojn, 3–6&nbsp;cm longajn. La flortigo estas ofte sen folioj, aŭ havas 1 aŭ 2 parojn de folioj. Ĝi preferas sunon, estas tre hareca kaj floras en la fino de printempo kaj somero.

Tiu planto, kiel aliaj de ties genro, valoras por kultivado pro malofta pure intensa bluo de ties floroj. Kaj ties kultivaĵojn akiris diversajn premiojn.

La latina specifa epiteto *acaulis* signifas "mallongtiga".

La tre rilata *Gentiana clusii*, ofte nomata laŭ la sama komuna nomo de tiu specio, diferencas pro sia kresko sur alkalaj grundoj. Ĝi havas pli mallongajn foliojn kaj la floroj ne havas oliv-verdajn striojn.

Bildo de genciana floro videblas sur flanko de moneroj de 0.01 eŭro de Aŭstrio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Flaŭro de la Alpoj
Kategorio:Gencianacoj
Rhododendron hirsutum

***Rhododendron hirsutum***, nome **hara alpa rozo** estas unu el la specioj de *Rhododendron* indiĝena de la montoj de Eŭropo. Ĝi vivas en la Orientaj Alpoj, kaj estis enmetita en partoj de Karpatoj. Ĝi kreskiĝas sur grundoj riĉaj je karbonato, dum ties proksima parenco *R.&nbsp;ferrugineum* kreskas sur acidaj grundoj; kie ambaŭ kunestas, ili ofte produktas hibridojn *Rhododendron* × *intermedium*.

## Referencoj 
Kategorio:Erikacoj
27596 Maldivo

**27596 Maldivo** estas tre malgranda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la kanada amatora astronomo William Kwong Yu Yeung elde la Observatorio *Desert Beaver* en Eloy (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la insulara ŝtato Maldivoj en la Hinda Oceano. Kun averaĝa altitudo super la marnivelo de 1,5 metro, Maldivoj estas la plej malalta lando de nia planedo kaj ties loĝantoj grave maltrankviliĝas pri estonta inundo pro la marnivela leviĝo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de William Kwong Yu Yeung
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
La Verrière (stacidomo)

**La Verrière** estas franca stacidomo sur linio N kaj linio U de Transilien, situanta en komunumo La Verrière, en departemento Yvelines, en regiono Francilio.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).

Ĝi estas fina stacio de linio U de Transilien.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Paris-Montparnasse - Brest (420000).

## Interkonektoj 
*   ↔ 
*  Sqybus 402 410 411 412 415 416 417 448 36.12
*  SAVAC 39.17
*  Transdev Rambouillet 12
*  Transdev Houdan 61
*  N145

## Vidu ankaŭ 
* Transilien
* Transilien N
* Transilien U
* La Verrière

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Transilien N
Kategorio:Transilien U
Kategorio:Fervojaj stacioj en Yvelines
Kategorio:La Verrière
Rhododendron ferrugineum

***Rhododendron ferrugineum*** aŭ **fera rododendro**, **alpa rozo**, **neĝo rozo**, aŭ **rustofolia alpa rozo** estas ĉiamverda arbusto kiu kreskas ĝuste super la arbolinio en la Alpoj, Pireneoj, Ĵurasa kaj nordaj Apeninoj, sur acidaj grundoj. Ĝi estas la tipospecio por la genro *Rhododendron*. Ĝi povas kreski ĝis 1 m alta kaj produktas arojn de roz-ruĝaj, sonorilformaj floroj tra la tuta somero. La subaj flankoj de la folioj estas kovrataj de rusto-brunaj punktoj, kiuj havigas al la specioj sian sciencan nomon. Tio estas kontraste al la *Rhododendron hirsutum*, kiu ne havas tian brunan koloraron, havas harecajn bordojn ĉe la folioj kaj kreskas super kalkoŝtono. Kie ambaŭ specioj kunestas (kutime sur grundoj de intermeza pH), povas ekzisti hibrido *Rhododendron × intermedium*; kiel ties nomo sugestas, ĝi estas intermeza en formo inter la du parencaj specioj.

*R. ferrugineum* estas modere toksa, enhavas arbutenon, arekolenon kaj rodoksantenon, kaj povas okazigi vomadon kaj malfacilaĵojn de digesta, nerva, spira kaj kardiovaskula sistemoj.

## Referencoj 
Kategorio:Erikacoj
Kategorio:Flaŭro de la Alpoj
27597 Varuniyer

'*27597 *Varuniyer'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Varun V. Iyer*, finalisto en 2012 de la *Broadcom MASTERS*, matematika kaj scienca konkurso por gestudentoj de mezlernejo, pro lia projekto pri fiziko. Li estis lernanto ĉe la *Benjamin Franklin Middle School'' de Springfield (Ilinojo).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Alpa herbejo

[eta|Alpa tundro en Nordokcidenta [Transbajkalo.]]
**Alpa herbejo** aŭ **alpa tundro** estas tipo de natura regiono aŭ biomo kiu ne enhavas arbojn ĉar ĝi estas je alta altitudo.

La alta altitudo okazigas akran klimaton, kiu estas tro malvarma kaj venteca por subteni arbokreskon. Alpa tundro transiras al ĉealpaj arbaroj sub la arbolinio; kriplaj arbaroj estantaj ĉe la arbar-tundra ekotono estas konata kiel *Krummholz* (kriplaj arboj). Kun pliiĝanta alto ĝi finas ĉe la neĝolinio kie neĝo kaj glacio pluestas tra somero.

Alpa tundro estas en montaroj tutmonde. La flaŭro de alpa tundro estas karakterizita de nanaj arbustoj tre proksimaj al la grundo. La malvarma klimato de alpa tundro estas kaŭzita de manko de forceja efiko je alta altitudo, kaj estas simila al la polusa klimato.

## Vidu ankaŭ 
* Montanaj ekosistemoj
* Tundro

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Klimato
Kategorio:Flaŭro de la Alpoj
Kategorio:Montaroj
Kategorio:Meteologio
Kategorio:Naturaj regionoj
Kategorio:Tundro
Gencio

**Gencio** aŭ **Gentius** (en greka Γένθιος, regis en 181–168 a.K.) estis la lasta reĝo de Ilirio de la Ardiea Ŝtato. La nomo ŝajne derivas el la Hindeŭropa ''*g'en-* "generi", parenca al la Latina *gens*, *gentis'' "parencaro, klano, raso". Li estis la filo de Pleuratus la 3a, reĝo kiu havis tre fortajn rilatojn kun Romo. La ĉefurbo de Gencio estis nune albana urbo Shkodër, ĉefurbo de la Ardiea Ŝtato tiame.

En 180 a.K., dum la komenco de lia regado la Dalmatoj kaj Daorson deklaris sin sendependaj el la regado de Gencio kaj la urbo Rizino abandonis lin antaŭ lia malvenko, ricevante imunecon de Romianoj. Li edziĝis al Etuta, nome filino de la reĝo de Dardani nome Monunio la 2a.

## Vidu ankaŭ 
* Genciano

## Referencoj 
## Fontoj 
* Berranger, Danièle; Cabanes, Pierre; Berranger-Auserve, Danièle (2007). Épire, Illyrie, Macédoine: Mélanges offerts au Professeur Pierre Cabanes. Presses Universitaire Blaise Pascal. ISBN 2-84516-351-7.
* Hammond, Nicholas Geoffrey Lemprière; Walbank, F. W. (1988). A History of Macedonia: Volume III: 336-167 B.C. Oxford University Press, USA. ISBN 0-19-814815-1.
* Jepson, Willis Linn (1975). A Manual of the Flowering Plants of California. University of California Press. ISBN 0-520-00606-2.
* May, J. M. F. (1946). "Macedonia and Illyria (217-167 B.C.)". The Journal of Roman Studies. 36: 48–56. doi:10.2307/298040.
* Wilkes, John (1995). The Illyrians. Wiley-Blackwell. ISBN 0-631-19807-5.

Kategorio:Iliroj
Kategorio:Antikvaj reĝoj
Ranunculus glacialis

***Ranunculus glacialis***, nome **glaĉera ranunkolo**, *glaĉera butertaso* aŭ *glaĉera korvopiedo*, estas planto de la familio Ranunkolacoj *Ranunculaceae*.

## Distribuado 
*Ranunculus glacialis* estas specio de Arkto aŭ Alpoj, troviĝanta en altaj montoj de suda Eŭropo (Alpoj, Pireneoj, Karpatoj, Sierra Nevada) same kiel ĉe la duoninsulo Skandinavio, Islando, la Ferooj, Janmajeno, Svalbardo kaj orienta Gronlando.

Ĝi estis priskribita kiel la plej alt-ascenda planto en la Alpoj, kie floras je ĉirkaŭ 4,000 m.

## Referencoj 
Kategorio:Ranunkoloj
The Revolution Will Not Be Televised

"**The Revolution Will Not Be Televised**" ("La revolucio ne estos televidigita") estas poemo kaj kanzono de Gil Scott-Heron. Scott-Heron unue registris ĝin por sia albumo el 1970, *Small Talk at 125th and Lenox*, en kiu li recitis la tekston akomponita per kongatamburoj kaj bongotamburoj. Reregistrita versio, kun plena bando, estis la B-flanko de la unua unuopaĵo de Scott-Heron, "Home Is Where the Hatred Is", el lia albumo *Pieces of a Man* (1971). Ĝi estis inkludita ankaŭ en lia kompilaĵo, *The Revolution Will Not Be Televised* (1974). Ĉiuj tiuj albumoj kaj albumetoj estis eldonitaj de la sondiska eldonejo Flying Dutchman Productions.

La titolo de la kanzono originale estis populara slogano en la negrapotencaj movadoj de la 1960-aj jaroj en Usono. Ĝia teksto aŭ mencias aŭ aludas diversajn televidajn seriojn, reklamajn devizojn kaj ikonojn de amuzado kaj aktualaĵoj, kiuj servas kiel ekzemploj pri kio "la revolucio ne" estos aŭ faros.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Teksto en la angla  ĉe MetroLyrics

Kategorio:Poemoj
27584 Barbaravelez

'*27584 *Barbaravelez'''* estas tre malgranda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Barbara Velez*, mentorino de unu finalist(in)o de la *Broadcom MASTERS* de 2011, matematika kaj scienca konkurso por gestudentoj de mezlernejo. Ŝi estis instruistino ĉe la *Academia del Perpetuo Socorro'' de San-Juano (Porto-Riko).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Landtag

La germanlingva vorto **Landtag** havas plurajn signifojn:
* Landa parlamento (Germanio) – parlamento de germania federacia lando
* Landa parlamento (Aŭstrujo) – parlamento de aŭstria federacia lando
* Landa parlamento (Liĥtenŝtejno) – parlamento de Princlando Liĥtenŝtejno

## Vidu ankaŭ
* Parlamento
 

Kategorio:Germanaj vortoj kaj esprimoj
Sándor Erkel

**Sándor Erkel** [ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Erkel Sándor** estis hungara dirigento, helpekzercisto, komponisto, operejestro, kvara filo de Ferenc Erkel.
eta|Sándor Erkel en 1900
Sándor Erkel http://www.huszadikszazad.hu/kultura/erkel-sandor-halalara  naskiĝis la  en Buda, li mortis la  en Békéscsaba.

## Biografio 
Sándor Erkel lernis muzikon ĉefe hejme. Komence li estis timbalisto kaj korusestro en Nacia Teatro (Budapeŝto). Baldaŭ li estis helpekzercisto, li debutis kiel dirigento en 1868. Li instruis la korusan teknikon en la Nacia Teatro ekde 1874. Inter 1876-1884 li estis direktoro de operoj en la menciita teatrejo (tiam oni prezentis ne nur dramojn, sed ankaŭ operojn), poste li estis 2 jarojn operejestro de Budapeŝta Ŝtata Operejo. En 1898 li ricevis apopleksion, kiu kaŭzis la fruan morton baldaŭ. Li estis nomumita eterna membro de la Budapeŝta Operejo.

## Elektitaj komponaĵoj 
* opero *Csobánc* (1865)
* korusaj komponaĵoj
* diversaj muzikaj komponaĵoj

## Elektitaj dirigentaĵoj 
* Ferenc Erkel: *Brankovics György*
* Giuseppe Verdi: Aida
* Gaetano Donizetti: *Lucia Lammermoor* — *Lucia*
* Wolfgang Amadeus Mozart: Die Zauberflöte

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj dirigentoj
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Hungaraj helpekzercistoj
Aliancoblazono

**Aliancoblazono** estas la prezentado de du blazonoj, kies portantoj (personoj same kiel princaj, episkopaj kaj aliaj landoj) estis ligitaj per alianco. Ili estas konataj ekde la fino de la 13a jarcento.

Ekzistas du formoj de la kombino de du ŝildoj, la alianco en fendita ŝildo ŝildo aŭ kiel du apudigitaj ŝildoj sub blazonsupro. La pli rangalta ŝildo (de la vira geedzopartnero, de la dinastio aŭ de la episkopo) troviĝas heraldike dekstraflanke, do ekde la rigardanto maldekstraflanke kaj prezentas la blazonsupron.

## Eksteraj ligiloj 
* Bernhard Peter: Einführung in die Heraldik

Kategorio:Heraldiko
Attila Csikós

**Attila Csikós** [atila ĉikOŝ] (laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csikós Attila**, naskiĝis la  en Hungario en Ungvár, nuntempa Uĵhorodo en Ukrainio, mortis la 8-an de februaro 2017 en Budapeŝto) estis hungara arkitekto, dekoraciisto, kostumisto. http://www.port.hu/csikos_attila/pls/w/person.person?i_pers_id=25438

## Biografio 
Attila Csikós jam inter 1958-1960 estis dekoraciisto en amatora trupo en Budapeŝto, poste en malgrandaj teatrejoj. Inter 1965-1975 li estis vicdekoraciisto de Festivalo de Bayreuth. Li akiris diplomon en Industriarta Artlernejo en 1967. Ekde la sekva jaro li estis dekoraciisto ĝis 1979 en Budapeŝta Ŝtata Operejo. Lia unua memstara dekoracia tasko estis Giuseppe Verdi: Il Trovatore. En la sekvaj jaroj li laboris en aliaj teatroj, ekzemple en Nacia Teatro (Budapeŝto), Teatro Madách, Teatro Erkel, krome li laboris ankaŭ eksterlande. Li ricevis premion Kossuth en 2001, pli frue ankaŭ aliajn premiojn. Li estis nomumita eterna membro de la Budapeŝta Operejo en 2013.

## Elektitaj dekoraciaj laboroj en teatroj 
* Ferenc Erkel: *Bánk bán* (Banuso Bánk; opera versio)
* Richard Wagner: Die Walküre
* Giuseppe Verdi: Rigoletto, Aida
* Gioacchino Rossini: La barbiro de Sevilo
* Ŝekspiro: Rikardo la 3-a

## Elektitaj dekoraciaj laboroj en filmoj 
* *Az úr a pokolban is úr* (1970) en Hungara Televizio
* *Bánk bán* (Banuso Bánk; televizia versio) (1986)
* *Bánk bán* (Banuso Bánk; filma versio) (2002)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* televizia intervjuo
* http://www.mma-tv.hu/teljes-filmek/-/person/1299814/Csik%C3%B3s+Attila?p_p_auth=7KN2O0qv 

Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Hungaraj dekoraciistoj
Kategorio:Hungaraj kostumistoj
Kenning

**Kenning** (de la norena vorto *kenna* "signi", parenca al la germana vorto „kennzeichnen“, plurale *kenningar*) en la ĝermana, ekzemple la malnovaltgermana kaj islanda aliteracia poezio (Edda, skaldoj) estas parolfiguro de poezia priskribo de simplaj nocioj. Kontraste al unupartaj adjektivaj metaforoj nomataj *heiti*, la *kenning* estas plurparta bilda priskribo el pluraj simplaj vortoj. 

Ĝenerale la parolfiguto divideblas je "baza vorto" (*Stofnorð*) kaj "signa vorto" (*Kenniorð*), kvankam ambaŭ partoj ankaŭ rajtas konsisti el pluraj vortoj, ne nepre nur el unu. La "baza vorto" anstataŭigas la priskribendan objekton por nur parte taŭga vorto (ekzemple "arbo" por "viro"). Nur la "signa vorto" (en Esperanto konvene en adjektiva formo, kvankam ne nepre, ekzemple "batala") plifortigas la aludon al la origine celata objekto kaj per tio plifortigas la substrekindan karakterizaĵon de la objekto. Tiel viro priskribiĝas per la parolfiguro "batala arbo" aŭ "batalanta arbo". 

La kenning-parolfiguroj de la norenaj kantoj kaj sagaoj en sia multeco kaj la lingva aŭdaco de iliaj poeziaj komparoj al nefakulo povas ŝajni kvazaŭ stile artefaritaj aŭ troigitaj. Sed en la literature klera, malnovaltgermana kaj islanda nobela publiko de la mezepoko ilia aŭdado vekis vivajn memorojn kaj enhavajn ligojn al temoj de la konataj mitoj kaj sagaoj. Epopeoj de la epoko ne uzis kenning-ojn. En la okcidentĝermana mezepoka poezio la norena parolfiguro transpreniĝis, kutime en kombino kun aliteracio, kaj rekoneblas ankoraŭ en iuj poeziaĵoj de la 20-a kaj 21-a jarcentoj. 

Jorge Luis Borges en eseo jene pravigis la parolfiguron *kenning*: „La [germanlingva] bildosigno *Schulterblatt* ("ŝultra folio" por la osto skapolo) estas stranga; sed ne malpli stranga estas la brako de homo. Se oni imagas ke temas pri tria kaj kvara kruro de la homa korpo, kiu elpuŝiĝas el la korpa trunko per la manikotruoj de veŝto kaj kiu partiĝas al kvin piedfingroj de embarasa longeco, oni subite konsciiĝas, kiom fundamente stranga estas tiu korpoparto. La *kenningar* al ni diktas tiun miron, ili igas nin surprize miri pri la mondo. Ili povas instrui veni al tiu hela surpriziĝo, kiu estas la sola honoro de la metafiziko, ĝia profito kaj ĝia fonto.“

## Ekzemploj
* „kunveno de armiloj“ por batalo
* „balena vojo“ por maro
* „onda ĉevalo“ por ŝipo
* „vundiga abelo“ por sago
* „ĉiela kandelo“ por suno
* „cigna vojo“ por rivero aŭ lago 
* „abela lupo“ ("Beowulf") por lupo

Kategorio:Ĝermana mitologio
Kategorio:Mezepoka literaturo
Kategorio:Verkoj el la islandlingva literaturo
Kategorio:Nordĝermana lingvaro
Kategorio:Okcidentĝermana lingvaro
Leighton Baines

**Leighton BAINES** aŭ je plena nomo *Leighton John Baines*, naskiĝis  en '''' en la metropola provinco Merseyside de Anglio, do nun -jara - estas eksa angla futbalisto. Li inter 2007 kaj 2020 partoprenis kun la angla teamo Everton FC. Li komencis ĉe Wigan Athletic FC. Internacie li precipe partoprenis en la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2012.

Kategorio:Anglaj futbalistoj
Antonio Valencia

**Antonio VALENCIA** estas ekvadora futballudisto. Nuntempe, li partoprenas kun la angla teamo Manchester United. Li devenas el Ekvadoro, en kies nacia teamo li ankaŭ ludas.

Kategorio:Ekvadoraj futbalistoj
Kategorio:Anglaj futbalistoj
Jura Akademio (Győr)

La **Jura Akademio en Győr** estis grava altlerneja edukejo de Hungara reĝlando.

eta|maldekstre|La iama jezuita gimnazio en Győr
## Historio 
### Gimnazia erao 
En Győr ĝermo de la jura edukado estis la jezuita gimnazio. En tiu urbo dominado de turkoj okazis nur inter 1594-1598. Mem Péter Pázmány faris fondaĵon por la jezuita instruado en Győr post la rehungariĝo. En 1624 jezuita kolegio ekfunkciis. En la jezuita gimnazio (nun benediktana gimnazio) ekde 1700 oni komencis instrui latine "casuistica"-n, en 1718 jam estis aparta "schola superior" aŭ "studia superiora" eĉ **Academia**. En 1745 en "Jezuita Akademio" oni fondis 3 katedrojn: teologio (dogmatica), polemiko (polemica, controversiae fidei) kaj eklezia juro (ius canonicum), post 2 jaroj oni instruis ankaŭ logikon. Oni akceptas la juran edukadon en Győr ekde 1754. En 1773 la jezuitoj estis forigitaj en la tuta lando, daŭris la instruadon la katolikaj pastroj.

### Reĝa Akademio 
En 1776 oni fondis interalie 5 Reĝajn Akademiojn en Győr, Kassa, Nagyszombat, Nagyvárad kaj Zagrebo. En Győr la unua akademiestro estis Kristóf Niczky, la ĉiama episkopo de Győr perdis tiu ĉi postenon. Niczky kreis 3 fakultatojn: prudencan, juran kaj teologian. La instruado okazis plej ofte en la seminaria domo. En 1780 la akademio ricevis preĝejon kaj bibliotekon.

En 1784 malevoluo okazis, la teologia fakultato translokiĝis al Pozono, la aliaj al Pécs. La denova akademia instruado okazis ekde 1802, la Jura Akademio (Pécs) revenis al Győr. Dum la Hungara revolucio de 1848 la studentoj kaj la instruistoj apogis la revolucion, tial en 1850 ĉesis la akademio. Baldaŭ la instruado denove daŭriĝis, sed en 1892 ĝi plene ĉesis, ĉar tio estis konkurenco al la akademio kaj universitato en Pozono.

Tamen Universitato István Széchenyi estas iomete posteulo de la Jura Akademio, ĉar ekde 1995 denove estas jura fakultato en Győr.

## Elektitaj instruistoj de la Akademio 
* Farkas Beke
* Mór Katona
* Gyula Kautz
* Imre Kelemen
* Virgil Koltai
* Bonifác János Maar
* Mátyás Antal Markovics
* Iván János Orsonics
* Mór Pisztóry
* Valerián József Ramóczy
* Gyula Sághy
* Zsigmond Antal Simon
* Ákos Timon
* Oszvald János Tury
* József Verney
* Vilmos Zorn

## Elektitaj akademiaj studentoj 
* Lajos Batthyány
* József Cherny
* László Csány
* Dániel Csapó
* Sándor Csertán
* Antal Deák
* Ferenc Deák
* Kálmán Dervarics
* János Érdy
* Boldizsár Horvát
* János Horváth (instruisto)
* Gyula Kautz
* Emil Kürthy
* Antal Mailáth
* János Mailáth
* Pál Markovics
* Kálmán Mikszáth
* Antal Reguly
* Elek Séllyey
* Zsigmond Antal Simon
* Ferenc Sümeghy
* Endre Szekrényessy
* László Szelestey
* József Széll (departementestro)
* Gábor János Szigly
* Márton Varga (instruisto)

## Fontoj 
* http://dfk.sze.hu/a-gyori-jezsuita-akademia-alapitasa
* http://dfk.sze.hu/a-gyori-kiralyi-jogakademia
* http://www.ajk.elte.hu/file/20_Horvath-Revesz-Szigeti-SzechenyiAJI.pdf

Kategorio:Altlernejoj en Hungario
Kategorio:Győr
La Sagrera (Metroo de Barcelono)

**La Sagrera** aŭ **La Sagrera - Meridiana** estas stacio sur linio 1, linio 5, linio 9 kaj linio 10 de la Metroo de Barcelono, situanta en Barcelono.

## Interkonektoj 
* Rodalia de Barcelona   ('**)
* Rodalies de Catalunya  (**')

## Vidu ankaŭ 
* Stacioj de la metroo de Barcelono
* La Sagrera-Meridiana (stacidomo)

Kategorio:Stacioj de la metroo de Barcelono
Kategorio:Linio 1 de la metroo de Barcelono
Kategorio:Linio 5 de la metroo de Barcelono
Kategorio:Linio 9 de la metroo de Barcelono
Kategorio:Linio 10 de la metroo de Barcelono
Kategorio:Stacioj de Rodalies de Catalunya
27606 Davidli

'*27606 *Davidli'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *David X. Li*, finalisto en 2012 de la *Broadcom MASTERS*, matematika kaj scienca konkurso por gestudentoj de mezlernejo, pro lia projekto pri fiziko. Li estis lernanto ĉe la *Commack Middle School'' de Commack (Nov-Jorkio)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Rózsi Delly

**Rózsi DELLy** [rOĵi deli], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Delly Rózsi** estis hungara operkantisto (soprano).
eta|Memortabulo pri Rózsi Delly
eta|Pentraĵo pri Rózsi Delly sur muro de Operejo
Rózsi Delly http://www.stuberandrea.hu/materials/HUN/Cikkek/2007/DellyRozsi.htm naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Rózsi Delly akiris diplomon en Muzikakademio de Budapeŝto en 1940, poste ŝi plulernis en Romo, Vieno kaj Salzburg. En 1947 ŝi aliĝis al trupo de Budapeŝta Ŝtata Operejo, sed ŝia debuto okazis jam en la antaŭlasta jaro: Pietro Mascagni: *Cavalleria Rusticana* (Santuzza). Ŝi estis longe ĉefkantisto de la Operejo. Ŝi kantis ekzemple ankaŭ en Festivalejo de Bayreuth, Moskvo, Parizo, Bruselo, Londono. Ŝi pensiuliĝis en 1974. Ŝi ricevis premiojn en 1959, 1973, 1993, krome ŝi estis nomumita eterna membro de la Budapeŝta Operejo.

## Elektitaj roloj 
* József Katona-Ferenc Erkel: *Bánk bán* (Banuso Bánk; opera versio) – Gertrudis
* Béla Bartók: *Burgo de la Blubarbulo* - Judit
* Richard Wagner:
** *Tristan und Isolde* - virina ĉefrolo
** *Lohengrin* - Ortrud
** *Die Walküre* - Brünnhilde
* Giuseppe Verdi: *Aida* - Amneris

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Espanya (Metroo de Barcelono)

**Espanya** aŭ '''Barcelona - Plaça d'Espanya''' estas stacio sur linio 1, linio 3 kaj linio 8 de la Metroo de Barcelono, situanta en Barcelono.

## Interkonektoj 
* Linio Llobregat-Anoia        

## Vidu ankaŭ 
* Stacioj de la metroo de Barcelono

Kategorio:Stacioj de la metroo de Barcelono
Kategorio:Linio 1 de la metroo de Barcelono
Kategorio:Linio 3 de la metroo de Barcelono
Kategorio:Linio 8 de la metroo de Barcelono
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1926
Kategorio:1926 en Hispanio
Trinitat Nova (Metroo de Barcelono)

**Trinitat Nova** estas stacio sur linio 3, linio 4 kaj linio 11 de la Metroo de Barcelono, situanta en Barcelono.

## Vidu ankaŭ 
* Stacioj de la metroo de Barcelono

Kategorio:Stacioj de la metroo de Barcelono
Kategorio:Linio 3 de la metroo de Barcelono
Kategorio:Linio 4 de la metroo de Barcelono
Kategorio:Linio 11 de la metroo de Barcelono
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1999
Kategorio:1999 en Hispanio
Jerzmanice-Zdrój

**Jerzmanice-Zdrój** (historie ) estas vilaĝo en Distrikto Złotoryja de Malsupra Silezio en Pollando. Ĝia loĝantaro estas de 770. Antaŭ 1945 ĝi estis en Germanio. Ĝi kuŝas proksimume je 4 kilometroj (2 mi) sudokcidente de Złotoryja kaj je 82 kilometroj (51 mi) okcidente de la regiona ĉefurbo Vroclavo ĉe la rivero Kaczawa.

Kategorio:Malsupra Silezio
Kategorio:Vilaĝoj de Pollando
IDEAL

**iDEAL** estas enreta pagsistemo uzata en Nederlando. Ĝi estis enkondukita en 2005. Ĝi estas la plej populara metodo por enretaj pagoj en Nederlando.

La Eŭropa Pago-Iniciato (EPI) anoncis, ke iDEAL estos anstaŭigita per Wero.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Ekonomio de Nederlando
Kategorio:Financoj
Imperia reformo (Sankta Romia Imperio)

]]
La **imperia reformo** estis la provo entreprenata ripetfoje en la 15-a kaj 16-a jarcentoj, adapti la strukturon kaj la konstitucian ordon de la Sankta Romia Imperio de Germana Nacieco al la necesoj de frumoderna ŝtato, doni al ĝi unuecan regadon aŭ sub stata aŭ imperiestra superregado kaj forigi la juran malsekurecon. Aldone la imperiaj statoj certigis al si kundecidorajton en imperiaj aferoj, krome ankaŭ la kompetencoj de la imperiestro devis estis limigataj.

En ĝenerale oni komprenas sub la tiel nomataj imperiaj reformoj klopodojn en la finiĝanta 15-a kaj komenciĝanta 16-a jarcentoj, kiuj rezultiĝis el la transformado de la romgermana imperio ekde la alta mezepoko kaj el la antagonismo de imperiestro kaj imperiaj statoj kaj celis novan imperian konstitucion. Tiuj ĉi klopodoj parte tempoparalelis ekleziajn renovigoprovojn (reformacio). Je la imperiaj reformoj krom la Habsburgoj kavaliraro, burĝaro kaj kamparanaro strebis al fortikigo, la landoprincoj tamen al malfortikigo de la imperiestra centra potenco.

Konstantaj rezultoj de la imperia reformo estis la Eterna Landopaco (1495), la imperia ĉefjuĝejo (1495) kaj la organizado de la imperio en imperiaj cirkloj (1500 kaj 1512). Princa imperia regado, kiu staru apud la imperiestro, restis tamen same epizoda (de 1500 ĝis 1502 kaj de 1521 ĝis 1530) kiel unueca imperia imposto (Komuna Pfenigo 1495–1499). 

Certan finon havis la klopodoj pri imperia reformo per la decidoj de la imperia dieto en Worms de 1555.

## Fontoj 
* Karl Zeumer: *Quellensammlung zur Geschichte der deutschen Reichsverfassung in Mittelalter und Neuzeit.* 2. vermehrte Auflage. Mohr, Tübingen 1913.
* Lorenz Weinrich (eld.): *Quellen zur Reichsreform im Spätmittelalter* = *De reformando regni Teutonici statu in medioaevo posteriore fontes selectae*. Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt 2001, ISBN 3-534-06877-7 (*Ausgewählte Quellen zur deutschen Geschichte des Mittelalters* 39).

Kategorio:Konstitucioj
Kategorio:15-a jarcento
Kategorio:16-a jarcento
Kategorio:Sankta Romia Imperio
Eritrichium nanum

[eta|dekstre|270px|Arktalpa [neforgesumino (*Eritrichium nanum* var. *aretioides*) ĉe Nacia Parko Denali, Alasko, Usono.]]
***Eritrichium nanum***, nome **arktalpa neforgesumino** aŭ **reĝo de Alpoj**, estas ĉirkaŭpolusa alpa kuseneca planto de la familio de Boragacoj kiu ekzistas en la Roka Montaro de Nordameriko same kiel en la Alpoj en Eŭropo. Ĝi kreskiĝas je altoj de pli ol 3,000 metroj en medio de acidaj rokoj, neĝoravinoj kaj fluantaj glaĉeroj.

## Referencoj 
Eritrichium nanum, King of the Alps

Kategorio:Flaŭro de la Alpoj
Kategorio:Flaŭro de Arkto
Kategorio:Boragacoj
Catalunya (Metroo de Barcelono)

**Catalunya** estas stacio sur linio 1 kaj linio 3 de la Metroo de Barcelono, situanta en Barcelono.

centra|413ra|eta|Mapo

## Interkonektoj 
* Metroo de Barcelono    ('**)
* Rodalia de Barcelona    (**')
* Rodalia de Girona 
* Rodalies de Catalunya 
* Linio Barcelona-Vallès      

## Vidu ankaŭ 
* Stacioj de la metroo de Barcelono
* Placo Katalunio (Barcelono)
* Plaça de Catalunya (Metroo de Barcelono)
* Plaça de Catalunya (stacidomo)

Kategorio:Stacioj de la metroo de Barcelono
Kategorio:Linio 1 de la metroo de Barcelono
Kategorio:Linio 3 de la metroo de Barcelono
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1924
Kategorio:1924 en Hispanio
Sparapeto

**Sparapeto** (*sparapet*, ) estis plej alta militista posteno (poste honora titolo) en antikva kaj mezepoka Armenio, la suprema komandanto de la armeo. Ĝi aperis en la 2-a jarcento a.K., dum regado de Artaŝes la 1-a, kaj estis uzata en la reĝlando Armenio kaj la armena reĝlando en Kilikio.

La posteno tradicie estis heredata en la naĥarara familio Mamikonjan dum regado de Arsakida Dinastio kaj poste, dum la marzpanata periodo (428—636). Ekde la lasta duono de la 8-a jarcento estis heredata en la familio Bagratuni.

## Referencoj 
Kategorio:Historio de Armenio
Kategorio:Armenaj militestroj
Kategorio:Armenaj vortoj kaj esprimoj
Kleine Scheidegg

La **Kleine Scheidegg** estas montopasejo je alto de 2061 m, situa sub kaj inter la montopintoj Eiger kaj Lauberhorn en la regiono Berna Oberlando de Svisio. La nomo signifas "minora akvodivido", kvankam ĝi estas fakte pli alta ol la najbara Grosse Scheidegg "granda akvodivido". Eble tio okazas ĉar Kleine Scheidegg estas akvodivido inter la du branĉoj de la rivero Lütschine, dum Grosse Scheidegg dividas la Lütschine el la rojo Reichenbach.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Kleine Scheidegg (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* *Kleine Scheidegg*  ĉe retejo Via Alpina
* *Kleine Scheidegg* ĉe retejo Hikr
* Webcam ĉe retejo Kleine Scheidegg

Scheidegg, Kleine
Scheidegg, Kleine
Kategorio:Berna Oberlando
Kategorio:Kantono Berno
Kategorio:Geografio de Svislando
Alpa salamandro

[eta|*Salamandra atra* - [MHNT]]
alternative=Salamandra atra dis.png|eta|Salamandra atra dis
La **alpa salamandro** aŭ **nigra salamandro** laŭ la latina scienca nomo (*Salamandra atra*) estas brilnigra salamandro trovebla en la Centraj, Orientaj kaj Dinaraj Alpoj, je altitudoj super 700 m. La Okcidentaj Alpoj estas loĝataj de simila specio, nome Lanzalpa salamandro (*Salamandra lanzai*), en nur unu malgranda areo. Nemiu diferenco estis konstatita laŭ longo inter seksoj (9–14&nbsp;cm) kaj la seksa proporcio estas 1:1. Ties vivodaŭro estas almenaŭ de 10 jaroj. Malkiel ĉe aliaj salamandroj, kies larvoj disvolviĝas en akvo, la alpa salamandro estas tuta surterema specio. Kapto-rekaptaj metodoj sugestas ke la specio estas tre laŭsezona; 12 m estis la maksimuma observita distanco veturita de unu individuo dum la somersezono. Ĉirkaŭ 120 individuoj por hektaro estis kalkulitaj en plej taŭgaj areoj kun observoj ankaŭ de >2000 individuoj/ha, sugestante ke tiu kaŝkamufla specio estas tre abunda.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Salamandroj
Kategorio:Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj
Kategorio:Amfibioj de Eŭropo
Androsace alpina

**Alpa rok-jasmeno** aŭ ***Androsace alpina*** estas planto-specio de la familio de Primolacoj, endemio de Alpoj.

## Distribuo 
En naturo, *Androsace alpina* kreskas sur siliciaj subtavoloj, ĉefe el granito, kaj ĝi estas unu el malmultaj plantoj en Alpoj kiuj kreskas super 4000 metroj, kiel sur la montopinto de Matterhorn (nur ankaŭ *Ranunculus glacialis* kaj eble *Saxifraga biflora* kreskas tiom alte). Tiu planto nutriĝas el la substanco kiu kreskas sub la rokoj sur kiu estas la *Androsace alpina*.

## Priskribo 
La floroj de *A. alpina* estas blankaj aŭ rozkoloraj (ofte ambaŭ en la sama planto), kaj en la mallonga florsezono povas esti tiom dense aranĝitaj ke ili komplete kaŝas la foliaron. Pro tio *A. alpina* iĝis tre populara inter hortikulturistoj.

## Kultivado 
*Androsace alpina* estas kultivata kiel ornamoplanto, amplekse kreskata en rokĝardenoj.

Kategorio:Primolacoj
Kategorio:Flaŭro de la Alpoj
27619 Ethanmessier

'*27619 *Ethanmessier'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Ethan Wyatt Messier*, finalisto en 2012 de la *Broadcom MASTERS*, matematika kaj scienca konkurso por gestudentoj de mezlernejo, pro lia projekto pri fiziko. Li estis lernanto ĉe la *New England Christian Academy'' de Swansea (Masaĉuseco).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Lago Emosson

La **Lago Emosson** aŭ en franca '''Lac d'Émosson'* estas akvorezervejo en la kantono de Valais, Svislando. Ĝi situas en la municipoj Salvan kaj Finhaut. La plej malgranda urbo en Svislando estas Martigny. La lago havas surfacan areon de 3.27 km² kaj alton de 1,930 m. La maksimuma profundo estas 161 m. La celo de la Akvobaraĵo de Émosson estas produktado de hidroelektra energio. Akvo el la rezervejo unue funkciigas la 189 MW *Vallorcine Power Station'', ĝuste super la limo en Vallorcine, Francio. La akvo estas poste sendata tra kanala tunelo al 162 MW **stacio La Bâtiaz**, 12 km oriente en Martigny, Svislando. La falo inter la akvobaraĵo kaj stacio La Bâtiaz estas 1400 m.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Cycling profile for climb to Émosson france
* Cable car and attraction park 
* www.emosson.ch 

Kategorio:Akvobaraĵoj
Emosson
Kategorio:Kantono Valezo
Kategorio:Turismo en Svislando
Kategorio:Akvoenergio
27657 Berkhey

'*27657 *Berkhey'''* estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la nederlanda kuracisto Joannes Le Francq van Berkhey (1729–1812), biologiisto kaj natursciencisto notinda pro lia *Natuurlyke historie van Holland''. Li estis rigardita kiel bonegan poeton por lia epoko.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1974
Luparaneo

alternative=Arctosa sp.jpg|eta|Luparaneo
alternative=Wolf spider white bg.jpg|eta|Luparaneo
eta|distribuo
**Luparaneoj** estas araneedoj membroj de la familio **Lycosidae** (Likosedoj), el la antikvgreka vorto "" signife "lupo". Ili estas fortikaj kaj viglaj ĉasistoj kun elstara vidkapablo. Ili vivas ĉefe solecaj kaj ĉasas solaj. Kelkaj estas oportunemaj ĉasistoj kiuj subite saltas sur predoj kiam ili trovas ilin aŭ eĉ ĉasante el mallongaj distancoj. Kelkaj atendas preterpasantan predon en aŭ ĉe la elirejo de nestotruo. Luparaneoj povas vivi ĝis 11 jaroj se ili havas la ĝustan habitaton.

## Literaturo
* (2008): The world spider catalog, version 8.5. *American Museum of Natural History*.

## Eksteraj ligiloj
*Wolf Spider Fact Sheet highlights prevention tips as well as information on habits, habitat and health threats
*Wolf Spider Website  Comprehensive site with info on a range of subject, from habitat, to life-cycle, to myths and facts about bites. Includes videos of Wolf Spiders in the wild and captivity (Alirita la 7an de Septembro, 2015)

Kategorio:Araneoj
27659 Dolsky

'*27659 *Dolsky'''* estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la ukraina astronomino Ljudmila Vasiljevna Ĵuravljova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (en tiama Sovetunio, nun en Rusio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la rusa sovetunia kantisto kaj komponisto Akleksandr Akleksandroviĉ Dolskij (cirile *Александр Александрович Дольский'') gajninto de la Ŝtata Literatura Premio Bulat Okuĝava. Virtuoza gitaristo, poeto, muzikisto kaj aŭtoro de multenombraj kolektoj da poeziaĵoj kaj sonetoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ĵuravljova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Listo de asteroidoj (36001–37000)

Jen la listo de la **asteroidoj kun numeroj 36001 al 37000**.
La asteroidoj ricevas numeron nur kiam ilia orbito estas konfirmita ; tio, kio povas okazi tre longtempe post ilia malkovro. Estas nenia kongruo inter la numero kaj la dato de la malkovro.

Krom numeron, malofte okazas, ke kelkaj raraj asteroidoj ricevas nomon. Plejparte el la aliaj asteroidoj havas nenian menciindecon.

## Plena listo (36001-37000) 
### 36001-36050 
### 36051-36100 
### 36101-36150 
### 36151-36200 
### 36201-36250 
### 36251-36300 
### 36301-36350 
### 36351-36400 
### 36401-36450 
### 36451-36500 
### 36501-36550 
### 36551-36600 
### 36601-36650 
### 36651-36700 
### 36701-36750 
### 36751-36800 
### 36801-36850 
### 36851-36900 
### 36901-36950 
### 36951-37000 
## Eksteraj ligiloj 
*  Cirkonstancoj de malkovro de la planedetoj 35 001 - 40 000
Reece James (futbalisto, n. en 1993)

**Reece James** naskiĝis  en  en la historia graflando *Lancashire* (Lankaŝiro) en la regiono nordokcidenta Anglio, do nun -jara - estas angla profesia futbalisto. Li ekkarieris ĉe la klubo *Manchester United*. Inter la jaroj 2015 kaj 2018 li partoprenas kun la angla teamo *Wigan Athletic FC*.

## Vidu ankaŭ
* Reece James (futbalisto, n. en 1999)

Kategorio:Anglaj futbalistoj
Saalbach-Hinterglemm

eta|190ra|Saalbach-Hinterglemm vidita el Bründlkopf.|dekstre
**Saalbach-Hinterglemm** estas municipo de la distrikto Zell am See (regiono Pinzgau), en la ŝtato de Aŭstrio nome Salcburgio. Ĝi estas tre bone konata pro sia skiado kaj aliaj vintrejoj. Reto de tri skivojoj konsista el Saalbach, Hinterglemm kaj Leogang situas en la municipo. Estas mallonga distanco el Flughaveno Salzburg.

## Vidindaĵoj 
* Paroĥa preĝejo de Saalbach
* Wart-turo kun regiona muzeo

## Referencoj 
## Literaturo 
* Weal, John (2003). Jagdgeschwader 27 'Afrika'. Oxford: Osprey. ISBN 1-84176-538-4.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* Oficiala retejo de turismo
* Retkameraoj

Kategorio:Komunumoj de Salcburgio
Jordan Flores

**Jordan FLORES** estas angla futballudisto. Nuntempe, li ludas en la angla teamo Wigan Athletic FC. Lia posteno estas de mezludejulo. Li sukcesis per unua golo la 19an de Septembro 2015 kontraŭ Fleetwood Town en la DW Stadium.

Kategorio:Anglaj futbalistoj
Kevin Langley

**Kevin LANGLEY** estas emerita futbalisto. Li ludis por Wigan Athletic FC kiel mezludejisto. Li faris 427 ludaperojn en la Angla Futballigo, inter kiuj kluba rekordo de 317 por Wigan Athletic.

## Referencoj 
Kategorio:Anglaj futbalistoj
Gitta Halász

**Gitta Halász** [halAs], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Halász Gitta** estis hungara operkantisto (koloratursoprano), subreto. Ŝia origina nomo laŭ hungara sistemo estis **Holzer Margit**, ŝia geedziĝa nomo estis *Révész Sándorné*.

Gitta Halász http://nori.gov.hu/nemzeti-sirkert/budapest/farkasreti-temeto/halasz-gitta-revesz-sandorne-halasz-margit/1375  naskiĝis la  en Kroata reĝlando en Lipik, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Gitta Halász devenis el juda familio. Ŝi lernis kantoteknikon en Vieno kaj Budapeŝto. Ŝi debutis en Reichenberg. En 1918 ŝi aliĝis al trupo de Budapeŝta Ŝtata Operejo. En 1928 ŝi edziniĝis en Budapeŝto. En 1938 ŝi katolikiĝis, tamen dum la nazia erao ŝi estis forigita el la Operejo. En 1948 ŝi pensiuliĝis, tiam ŝi ricevis la titolon eterna membro de la Operejo. Post la retiriĝo ŝi okupiĝis pri instruado de kantotekniko. En 1959 ŝi vidviniĝis.

## Elektitaj roloj 
* Wolfgang Amadeus Mozart:
** *Die Entführung aus dem Serail* – Blondchen
** *Don Giovanni* — Zerlina
** *Così fan tutte* — Despina
** *La geedziĝo de Figaro* - Susanna
* Giacomo Puccini:
** *La bohème* — Musette
** *Gianni Schicchi* — Lauretta
* Giuseppe Verdi:
** *Un balo in Maschera* — Oscar
** *Falstaff* — Alice Ford

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* http://hosting.operissimo.com/triboni/exec?method=com.operissimo.artist.webDisplay&id=ffcyoieagxaaaaaaymcd&xsl=webDisplay&searchStr=  

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Hungaraj subretoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kritikaj juraj studoj

**Kritikaj juraj studoj (KJS)** estas movado en jura teorio kaj reto de maldekstraj juraj erudiciuloj, kiu elmerĝiĝis en la 1970-aj jaroj en Usono. Konsideritaj "la unua movado en la jura teorio kaj jura enketado de Usono, kiu esprimis firme maldekstrajn politikajn starpunkton kaj vidpunkton," kritikaj juraj studoj sin devigis formadi la socion surbaze de rigardo pri la homa personeco sen la kaŝitaj interesoj kaj klasa dominado, argumentataj de ili kiel la radikoj de liberalaj juraj institucioj en la Okcidento. Laŭ kleruloj en KJS Duncan Kennedy kaj Karl Klare, kritikaj juraj studoj "zorgis pri la rilato de juraj enketado kaj praktiko al la lukto por krei pli homecan, egalecan, kaj demokratian socion." Dum sia periodo de plej forta influo, la movado por kritikaj juraj studoj kaŭzis konsiderindan polemikon en la jura akademio. Membroj kia Roberto Mangabeira Unger argumentis por la rekonstruo de tiuj institucioj kiel esprimoj de la homa kunekzistado anstataŭ portempaj milithaltoj en brutala lukto, kaj estis vidataj kiel la plej potencaj voĉoj kaj la nuraj vojoj antaŭen por la movado. Unger kaj aliaj membroj de la movado kontinuas peni evoluigi ĝin en novajn direktojn, ekz., por uzi juran analizadon kiel fundamenton de la evoluigado de instituciaj alternativoj.

En la angla, la mallongigoj "**CLS**" (critical legal studies) kaj "**Crit**" estas fojfoje uzataj por referenci la movadon kaj ĝiaj adeptoj.

## Vidu ankaŭ 
* Kritika ras-teorio

## Referencoj 
Kategorio:Filozofio de juro
Kategorio:Kritika teorio
27660 Waterwayuni

'*27660 *Waterwayuni'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la ukraina astronomino Ljudmila Vasiljevna Ĵuravljova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (en tiama Sovetunio, nun en Rusio).

## Nomo 
*Waterwayuni'' estas angla mallongigo de la nomo de la Universitato de Sankt-Peterburgo pri Komuniko per Akvovojo () fondita en 1809, la plej malnova eduka instituto pri transporto en Rusio. Tiu universitato provizas trejnadon en 26 fakoj de alta metia instruado en , natursciencoj kaj teknika inĝenierarto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ĵuravljova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Kritika ras-teorio

**Kritika ras-teorio** (**KRT**) estas teoria kadro en la sociaj sciencoj, kiu koncentras sin al la aplikado de kritika teorio, t.e. kritika ekzamenado de la socio kaj kulturo, al la intersekciĝo de raso, juro, kaj potenco.

Ĝi komenciĝis kiel teoria movado en la usonaj juraj lernejoj en la mezaj kaj malfruaj 1980-aj jaroj, kiel reago al kritikaj juraj studoj kaj estas malfirme unuiĝinta per du komunaj temoj. Unue, KRT asertas, ke blanka supereco kaj rasa potenco estas daŭrigataj tra tempo, kaj precipe, ke juro rolas en tiu procezo. Due, KRT-a erudicio enketas la eblon de transformo de la rilato inter juro kaj rasa potenco, kaj, pli vaste, projektas atingi rasan emancipiĝon kaj kontraŭsubigadon. Fakuloj kia Derrick Bell laŭdis la fokuson de civilrajta erudicio pri raso, sed profunde kritikis la sindevigon de civilrajtaj erudiciuloj al rasa senzorgeco kaj ilia fokuso pri intenca diskriminado, anstataŭ pli vasta fokuso pri la kondiĉoj de rasa neegaleco. Same, erudiciuloj kiaj Patricia Williams, Kimberlé Williams Crenshaw, kaj Mari Matsuda laŭdis kaj utiligis la fokuson pri la reproduktado de hierarkioj en kritikaj juraj studoj, sed kritikis la kritikajn jurajn fakulojn pro manko de fokuso pri rasa dominado kaj la specialaj fontoj de rasa subpremado.

En 2002, pli ol 20 usonaj juraj lernejoj kaj almenaŭ tri alilandaj juraj lernejoj ofertis kursojn pri kritika ras-teorio. Kritika ras-teorio estas instruata kaj antaŭenigata ankaŭ en la fakoj edukado, virinaj studoj, etnaj studoj, kaj usonaj studoj.

## Difino
Laŭ la Lernejo pri Publikaj Aferoj ĉe la Universitato de Kalifornio ĉe Los-Anĝeleso:

KRT rekonas, ke rasismo estas integrita en la strukturon kaj sistemon de la usona socio. La individua rasisto ne devas ekzisti por ke oni rimarku, ke la institucia rasismo ĉieestas en la dominanta kulturo. Tio estas la analiza "lenso," kiun KRT uzas por ekzameni ekzistajn strukturojn de potenco. KRT identas, ke tiuj strukturoj de potenco baziĝas sur blanka privilegio kaj blanka supereco, kio daŭrigas la almarĝenigadon de neblankaj homoj.

La juristo Roy L. Brooks difinis KRT-on kiel "aro de kritikaj starpunktoj kontraŭ la ekzista socia ordo el vidpunkto bazita sur raso," kaj diras, ke:

ĝi koncentras sin al la diversaj manieroj, kiel la ricevita tradicio en la juro adverse tuŝas neblankulojn, ne kiel individuojn, sed kiel grupon. Tiel, KRT klopodas analizi juron kaj jurajn tradiciojn tra la historio, samtempaj spertoj, kaj rasaj sentemoj de la rasaj malplimultoj en tiu ĉi lando. La demando, kiu ĉiam ŝtelatendas en la fono de KRT, estas jene: Kiel la hodiaŭa jura pejzaĝo aspektus hodiaŭ se neblankuloj estus la decidantoj?

## Referencoj 
## Tradukfonto 
## Bibliografio kaj plua legado 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Filozofio de juro
Kategorio:Kritika teorio
Kategorio:Postmodernismo
Kategorio:Raso kaj socio
Olga Haselbeck

**Olga Haselbeck,** laŭ hungarlingve kutima nomordo (kaj pli komplete) **Haselbeck Olga Mária** estis hungara operkantisto (mezosoprano, soprano). Ŝia edzo estis Géza László, ŝia geedziĝa nomo estis *László Gézáné*.
eta|Olga Haselbeck kiel Judit (Burgo de la Blubarbulo)
Olga Haselbeck http://www.bmlo.lmu.de/h1958 naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Olga Haselbeck lernis kantoteknikon en Budapeŝto, Milano kaj Bayreuth. Ŝi ricevis stipendion en 1908 en Budapeŝta Ŝtata Operejo. En la sekva jaro ŝi debutis en la Operejo kiel *Santuzza* (Pietro Mascagni: *Cavalleria rusticana*). En 1914 ŝi edziniĝis. En 1919 ŝi estis Judit en premiero de Béla Bartók: Burgo de la Blubarbulo. Ŝi ofte kantis ankaŭ en Berlino kaj en aliaj gravaj urboj. En 1932 ŝi retiriĝis, en 1948 ŝi estis nomumita eterna membro de la Operejo.

## Elektitaj roloj 
* Béla Bartók: *Burgo de la Blubarbulo* - Judit
* Pietro Mascagni: *Cavalleria rusticana* - Santuzza
* Giuseppe Verdi: *Aida* - Amneris
* Richard Wagner:
** Lohengrin – Ortrud
** Tristan und Isolde - virina ĉefrolo
** Der Ring des Nibelungen – Brünnhilda

## Memorigiloj 
* busto en Budapeŝto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun fotoj 
* http://hosting.operissimo.com/triboni/exec?method=com.operissimo.artist.webDisplay&xsl=webDisplay&id=ffcyoieagxaaaaaayged  

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
27709 Orenburgo

**27709 Orenburgo** estas malgranda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la rusa urbo Orenburgo establita en 1743 ĉe la rivero Uralo, kiu servis kiel landlima fortikaĵo inter Rusio kaj Kazaĥio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Ferenc Hegedűs (operkantisto)

**Ferenc Hegedűs** [hegedUŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hegedűs Ferenc** estis hungara operkantisto (baso).

Ferenc Hegedűs https://hu.wikipedia.org/wiki/Heged%C5%B1s_Ferenc_(opera%C3%A9nekes) naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Szabadka (nuntempa Subotica en Serbio), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Ferenc Hegedűs devenis el juda familio. Li komencis sian kantistan karieron en diversaj provincaj urboj (Kassa, Kolozsvár. Ekde 1886 li apartenis al trupo de Budapeŝta Ŝtata Operejo. En 1924 li pensiuliĝis, tamen li malofte kantadis plu en la Operejo. En 1925 li estis nomumita eterna membro de la Operejo.

## Elektitaj roloj 
* Wolfgang Amadeus Mozart:
** *Die Zauberflöte* – Papageno
** *Don Giovanni* – Masetto
* Puccini: *Tosca* – sakristiano
* Gioacchino Rossini: La barbiro de Sevilo *Dro Bartolo*
* Richard Wagner: Die Meistersinger von Nürnberg — Sixtus Beckmesser

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Basoj
António Guterres

**António Manuel de Oliveira GUTERRES**, (prononco en la portugala [ɐ̃ˈtɔnju ɡuˈtɛʁɨʃ]; naskiĝis la 30-an de aprilo 1949) estas politikisto el Portugalio kaj diplomato kiu estis nomumita Ĝenerala Sekretario de la Unuiĝintaj Nacioj. Guterres estis Ĉefministro de Portugalio de 1995 ĝis 2002, el la Socialista Partio. Li ankaŭ servis kiel Prezidanto de la Socialista Internacio de 1999 ĝis 2005. Li estis ankaŭ Alta Komisiito de la Unuiĝintaj Nacioj pri Rifuĝintoj de junio 2005 ĝis decembro 2015, kaj en oktobro 2016 la Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj elektis lin per aklamado por iĝi la venonta Ĝenerala Sekretario de la Unuiĝintaj Nacioj, sukcedanta la retiriĝantan Ban Ki-moon.

## Referencoj 
Kategorio:Personoj de Unuiĝintaj Nacioj
Kategorio:Ĉefministroj de Portugalio
Kategorio:Portugalaj politikistoj
Kategorio:Portugalaj socialistoj
Kategorio:Lisbono
Kategorio:Portugalaj inĝenieroj
Kategorio:Karolpremiitoj