open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Oberhünigen

**Oberhünigen** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Konolfingen kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Berno-Mezlando en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 332 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Oberhünigen situas ĉe la nordokcidenta deklivo de la montoĉeno *Kurzenberg*, en la monteta transiro de la Svisa Mezlando al la Svisaj Antaŭalpoj, proksimume 18 kilometrojn orientsudoriente de la federacia urbo Berno. La komunuman teritorion senakvigas nordokcidenten la rojo de Hünigen kaj nordoriente la rojo *Bärbach*, kiuj ambaŭ alfluas al Chise. La komunumo konsistas el la setlejoj Lochmatt (la ĉefa setlejo en nordo sur alteco de 797 m s.m.), Sangbode (en la centro de la komunumo sur alteco de 852 m s.m.), Obermoos (sur alteco de 898 m s.m. en okcidento ĉe la limo kun Niederhünigen), kaj Aebersold (sur alteco de 1107 m s.m. sur la dorso de la montoĉeno Kurzberg).

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 6,02 km², de kiuj 57,0% estas kovritaj de arbaro, 38,7% servas por agrikulturo kaj 3,5% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Oberhünigen limas en nordo al Mirchel, en nordoriento al Zäziwil, en oriento al Bowil, en sudo al Linden, kaj en okcidento al Niederhünigen.

## Trafiko 
Oberhünigen situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La komunumo atingeblas per la vojo 1253 de Zäziwil. Oberhünigen ne disponas pri konekto al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Oberhünigen datiĝas el la jaro 1148 kiel *Huningen superior*. La komunumo estis fondita en la jaro 1980 per disiĝo de la komunumo Schlosswil, kies eksklavo ĝi estis antaŭe kaj kun kiu ĝi historie estis forte ligita, kiel malalta tribunalejo de la Senjorujo Wil kaj ek de 1834 kiel municipo de la komunumo Schlosswil.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Oberhünigen
Varduloj

eta|dekstra|250ra
La **varduloj** estis antaŭromia tribo establita en la nordo de la Iberia duoninsulo en nuna Hispanio, en la oriento de Eŭskio.

Menciitaj de Strabono, kiu nomis ilin *Bardyétai* kaj situis ilin en la marbordo, inter kantabroj kaj vaskonoj, de Pomponio Mela kaj Plinio la Maljuna kiu ankaŭ situas ilin en la marbordo inter kantabroj kaj vaskonoj, dirante Plinio ke *Amanum Portus* (la romia *Flaviobriga*, la nuna Castro Urdiales, de kie venus la nuna nomo, derivita de *Castrum Vardulies*) estis unu el iliaj urboj, kaj menciitaj de Ptolomeo kiu situas ilin en la nuna Gipusko. Tiuj diferencoj povis estiĝi pro la perfortaj migradoj okazigitaj de la Kantabraj Militoj, aŭ pro misinterpretoj de la romiaj aŭtoroj.

En 114 a. K Gajo Mario (156 a. K. - 86 a. K.) havis personan gardistaron konsistanta el varduloj kun kiuj li iris al Romo, kaj oni nomis ilin sklavoj *Barduaioí*. Pomponio Mela, ĉirkaŭ la jaro 44 diris ke ili loĝis en la Pireneoj kaj klare specifigis ke ili estas unu sola nacio, t.e. ke ili ne estis dividitaj en triboj.

La malvenko de la kantabroj antaŭ Aŭgusto Cezaro ne havis malbonan konsekvencon por la varduloj, kiuj ne alianciĝis kun la kantabroj kontraŭ Romio. Oni diskutas ĉu ili estis parencoj de la kantabroj, keltoj, keltiberoj aŭ vaskonoj, kvankam la nomoj de iliaj urboj estas hindeŭropaj, tipe keltaj.

La lasta referenco pri la varduloj estas la kroniko de Hidacio, kiam li rakontas la damaĝojn okazigitajn de la heruloj en la jaro 400 en sep ŝipoj de la kantabra marbordo kaj de Vardulujo en 456.

La ŝildo de la provinco Gipusko havas la moton "FIDELISSIMA BARDULIA, NUNQUAM SUPERATA" ("Fidelega Vardulujo, neniam superata")

Kategorio:Etnoj en Hispanio
Kategorio:Antaŭromiaj popoloj de Hispanio
Kategorio:Historio de Eŭskio
Kategorio:Keltoj
Shoko Nakagawa

**Shoko Nakagawa** (naskiĝis la ) estas japana kantistino, aktorino, voĉoaktorino kaj bildliteraturisto, jutubisto.eta|Shoko Nakagawa en 2021Ankaŭ konata sub ŝia moknomo Shokotan (しょこたん), ŝi estas plej konata kiel la prezentisto de Pokémon Sunday, kaj kiel la prezentisto de la malfermaĵtemo de la animeo Gurren Lagann.

## Diskaro 
### Unuopaĵoj 
* 2006: Brilliant Dream

* 2007 : Strawberry Melody

* 2007: Sora-iro Days ( Tengen Toppa Gurren Lagann)

* 2008 : Snow tears (neĝolarmoj)

* 2008 : Shiny Gate (Brila Pordo)

* 2008: Tsuzuku Sekai (Tengen Toppa Gurren Lagann )

* 2008 : Kirei À La Mode

* 2010: Ray of Light (Fullmetal Alchemist: Brotherhood)

* 2010: Flying humanoide ( Seikimacu Kaŝita Gakuin)

* 2011: Sakurairo

* 2011: Tsuyogari

* 2012: Horoscope

* 2012: Pegasus Fantasy Ver.Ω

* 2013: Zoku Konton

* 2013: Sakasama Sekai / Once Upon a Time: Kibo no Uta

* 2014: Nuigulumar Z

* 2014: Kira-Kira-Go-Round

* 2015: Doridori

* 2015: PUNCHLINE!

* 2015: Mugen Blanc Noir

* 2017: Magical Circle

### Albumoj 
* 2008: Big Bang ☆!

* 2009: Magic Time (Magia Tempo)

* 2010: Cosmic ♬ Inflation

* 2014: 9Lives

## Eksteraj ligiloj 
* 中川翔子 Official Website / しょこたんねっと -　Oficiala retejo
* しょこたん☆ぶろぐ - Blogo

Kategorio:Japanaj kantistoj
Kategorio:Japanaj blogantoj
Kategorio:Voĉoaktorinoj
Kategorio:Bildliteraturistoj
Saint-Fons

**Saint-Fons** ( prononcu : "Sin Fon") estas franca komunumo lokita en kantono de Saint-Fons, en departemento Metropolo Liono kaj en regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj.

## Geografio 
La urbo situas sude de Liono, ĉe la riverego Rodano.

eta|maldekstra|300ra|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

### Demografio 
## Historio 
La komunumo ekzistas de 1888 post disiĝo dis Vénissieux.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Rhône
* Saint-Fons (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Metropolo Liono
Gerald Roemer

**Gerald ROEMER** (naskiĝis , do nun -jara) estas germana esperantisto kaj inĝeniero. Fine de la 1970-aj kaj komence de la 1980-aj jaroj li estis estrarano de Germana Esperanto-Junularo respondeca pri financoj kaj havigo de ŝtataj subvencioj aparte por la Internacia Seminario. Poste li plurajn jarojn ankaŭ funkciis kiel kasisto de Hamburga Esperanto-Societo. En pluraj IS-oj li estis altestimata preleganto kaj tema kontribuanto. Li daŭre loĝas en Hamburgo kaj ĝis la pensiiĝo estis fakulo pri urboplanado en la urba administradejo.

## Eksteraj rilatoj 
* persona paĝo en la retejo *Facebook*

Kategorio:Germanaj esperantistoj
Elisabeth Kuhl-Kruse

**Elisabeth KUHL-KRUSE** (naskiĝis , do nun -jara, denaska nomo *Elisabeth Kuhl*), estas germana esperantistino. Ŝi pasigis siajn lernejajn jarojn en Lohne, Malsupra Saksio, kie ŝi kun la posta edzo Franz Kruse kaj iuj amikoj en tute malurba regiono starigis reton da junularaj esperantistaj kursoj kaj renkontiĝoj ĝis nun antaŭe kaj poste ne ripetitan en Germanio. La loka aktivado daŭriĝis ankaŭ post kiam Elisabeth kaj Franz iris studi en Darmstadt kaj loĝis proksime de la studurbo en Roßdorf (Elisabeth studis socian pedagogion en la urba fakaltlernejo). Dum longa periodo de la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj ŝi estis la motoro de la organiza komitato de la Internaciaj Seminarioj, kaj servis kiel estrarano pri renkontiĝoj de GEJ. Post la studaj jaroj la paro retranslokiĝis al norda Germanio, al Bremeno, kaj poste al la apuda loĝloko Lemwerder, kie ili kreskigis filon kaj pli junajn filinajn ĝemelojn.

## Eksteraj ligiloj 
* jen ŝi videblas en tre pozitiva altgermana televida prezento de oktobro 2022 pri Esperanto de Radio Bremen ( kaj , jen arkive, ĉar en la programa retejo la prezento spekteblis nur ĝis oktobro 2024)

## Referencoj
Kategorio:Germanaj esperantistoj
36-a IS

eta|180px|titolpaĝo de la seminaria broŝuro
La **36-a Internacia Seminario** de la Esperanto-Junularo okazis inter la 27-a de decembro 1992 kaj la 3-a de januaro 1993 en la urbeto Bad Kleinen de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio en la nordoriento de Germanio. La kiel dum antaŭaj aranĝoj science altnivelajn prelegojn kaj laborgrupojn dumtage kaj la tutnoktan interkonatigan kaj festan programon partoprenis 240 lernantoj kaj studentoj (plus iuj lastmomentaj aliĝintoj) el 25 landoj. La organizan teamon de GEJ konsistigis *Christian Nitsche* (kunordigado), *Werner Breitung* (memzorgantoj), *Nicola Buskotte* (ejo, financoj), *Simone Fischer* (administrado, vespera  programo), *Matthias Funke* (tema programo), *Bianka Jacobsen* (distra programo kaj literature kafejo), *Marko Lins* (IS-broŝuro, diskoteko), *Thomas Pusch* (presaĵoj, ekstera informado) kaj *Heidi Schiller* (administrado, vespera programo).

Temis pri la unua IS en la teritorio de la eksa socialism ŝtato GDR: Origine la evento estis planita por la loko Borgwedel en Malsupra Saksio (kaj jam ekzistis aliĝiloj kaj afiŝoj kun tiu lokindiko), sed pro organizaj problemoj de la kunvenejo fine necesis elekti alian ejon: la kunvenejo en Bad Kleinen estis tre konvena somera junulara feriejo, sed la klimato en la seminaria semajno de malpli ol -15 celsiusaj gradoj estis nekutime frosta kaj la kunveneja hejtado apenaŭ sukcesis teni elteneblan endoman temperaturon, tial la unua "orientgermania" IS estis iom primokita aparte de la partoprenantoj el mediteraneaj landoj.

## Referencoj 
 
Kategorio:Internacia Seminario
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1992
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1993
Kategorio:1992 en Germanio
Kategorio:1993 en Germanio
Oberthal BE

**Oberthal** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Konolfingen kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Berno-Mezlando en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 786 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Oberthal situas en la montareta transirzono de la Svisa Mezlando al la Antaŭalpoj en la valo de la rojo Zäzibach, okcidenta alfluanto de Chise. Historie ĝi apartenas al la regiono de Emme-Valo, kvankam ĝi estas senakvigita okcidenten al la valo de Aro, politike al Berno-Mezlando. La plej alta punkto de la komunumo estas la monto *Blasenfluh* kun alteco de 1118 m s.m., kie dum la Unua Mondmilito staris observoturo de la Svisa Armeo. La komunumo ne havante efektivan centron konsistas el multnombraj malgrandaj vilaĝoj, nome Oberthal (la nomdona vilaĝeto sur alteco de 822 m s.m.), Möschberg (sur alteco de 856 m s.m. tute en okcidento ĉe la limo al Grosshöchstetten), Alterswil (sur alteco de 839 m s.m., meze inter Oberthal kaj Möschberg), Chäneltal (sur alteco de 885 m s.m., sudoriente de Alterswil), Buemersbuech (sur alteco de 917 m s.m. okcidente de Chäneltal), Hargarte (sur alteco de 984 m s.m. en nordoriento), kaj Blase (sur alteco de 974 m s.m. en nordo de la komunumo).

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 10,54 km², de kiuj 32,0% estas kovritaj de arbaro, 62,7% servas por agrikulturo kaj 5,3% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Oberthal limas en nordo al Arni, en nordoriento al Lauperswil, en oriento al Signau, en sudoriento al Bowil, en sudo al Zäziwil, kaj en okcidento al Grosshöchstetten.

## Trafiko 
Oberthal situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Plej bone la komunumo atingeblas per la vojo n-ro 1254 de Zäziwil. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per loka buslinio inter Zäziwil, Oberthal kaj Grosshöchstetten.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Oberthal datiĝas el la jaro 1275 kiel *mons Obertal*. Dum mezepoko la Grafoj de Kiburgo kaj la Baronoj de Signau estis bienposedantoj en Oberthal. Krom Möschberg, kiu apartenis al la urba tribunalo de Berno, Oberthal formis parton de la malalta tribunalo de Singau. En la jaro 1529 Oberthal fariĝis parto de la berna Kamparvoktejo Signau sub la alta jurisdikcio de Konolfingen. Post la fino de la Helveta Respubliko en la jaro 1803 Oberthal estis atribuita al la distrikto Konolfingen, kiu en la jaro 2010 estis integrita al la administra distrikto Berno-Mezlando.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj signifoj de Oberthal

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Oberthal
4541 Mizuno

**4541 Mizuno** estas malgranda, treege hela duopa asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Kenzo Suzuki kaj Toshimasa Furuta elde la observatorio de Tojota.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la japanan astronomon Yoshikane Mizuno (japane: 水野義兼).

## Orbito 
Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 2:1 kun Marso.

## Satelito 
Ĝia satelito estis malkovrita la  de D. Pray, P. Pravec, K. Hornoch, P. Kušnirák, J. Vrastil, H. Kucakova, Yu. N. Krugly, V. Ŝevĉenko, R. Inasaridze, V. Ayvazian, J. Oey, W. Cooney Jr., J. Gross, D. Terrell, I. Molotov, V. Reddy kaj D. Takir, uzinte observojn de  elde diversaj observatorioj, anoncita la .

Tiu satelito havas diametron de almenaŭ 1,47&nbsp;km,  de 1,237 ± 0,0004 tago (29,688 horoj) kaj orbitan  estimata je 16&nbsp;km. Ĝia rotacia periodo estas ankoraŭ nekonata.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (4541) Mizuno; el la paĝaro de Wm. Robert Johnston

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Toshimasa Furuta
Kategorio:Malkovrita de Kenzo Suzuki
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
32-a IS

[eta|240px|parto de la urbocentro ĉe la promenejo apud la rivero [Mozelo]]
La **32-a Internacia Seminario** de la Esperanto-Junularo okazis inter la 27-a de decembro 1988 kaj la 3-a de januaro 1989 en la urbo Traben-Trarbach de la federacia lando Rejnlando-Palatinato en la okcidento de Germanio,

## Referencoj 
Kategorio:Internacia Seminario
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1988
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1989
Kategorio:1988 en Germanio
Kategorio:1989 en Germanio
37-a IS

[eta|la urbodomo de [Neumünster]]
La **37-a Internacia Seminario** de la Esperanto-Junularo okazis inter la 27-a de decembro 1993 kaj la 3-a de januaro 1994 en la urbo Neumünster de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio en la nordo de Germanio.

## Referencoj 
Kategorio:Internacia Seminario
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1993
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1994
Kategorio:1993 en Germanio
Kategorio:1994 en Germanio
38-a IS

eta|180px|titolpaĝo de la seminaria broŝuro
La **38-a Internacia Seminario** de la Esperanto-Junularo okazis inter la 27-a de decembro 1994 kaj la 3-a de januaro 1995 en la universitata urbo Tübingen de la federacia lando Baden-Virtembergo en la sudokcidento de Germanio.

## Referencoj 
 
Kategorio:Internacia Seminario
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1994
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1995
Kategorio:1994 en Germanio
Kategorio:1995 en Germanio
Wacław Niżyński

**Wacław NIŻYŃSKI** (; *Vaclav Fomiĉ Niĵinskij*) (naskiĝis la 12-an de marto - la 28-an de februaro laŭ julia kalendaro - 1889 en Kievo, mortis la 8-an de aprilo 1950 en Londono) estis pola-rusa dancisto kaj koreografo, unu el la plej eminentaj dancistoj de la baleto de la 20-a jarcento. En internacia bibliografio estas konata ĉefe laŭ franclingva formo Vaslav Nijinsky.

## Infaneco kaj juneco
Wacław Niżyński naskiĝis en la familio de polaj dancistoj de migra teatro. La gepatroj - Tomasz Niżyński kaj Eleonora Bereda finis Varsovian Baletan Lernejon, kaj kiel junuloj ludis en Varsovia Opero. Laŭ leteroj li konsideris sin polo malgraŭ averaĝa konateco de la pola lingvo.

Tomasz Niżyński sufiĉe frue forlasis sian familion. Por certigi al infanoj pli bonajn kondiĉojn de edukado Eleonora Niżyńska decidis translokiĝi al Sankt-Peterburgo. Tie en 1900 Wacław enskribiĝis al la Teatra Imperiestra Lernejo, kie lernis ĉe Legat, Obuĥov kaj Cecchetti.

Li debutis sur la scenejo de Mariinskij-Teatro kiel 18-jarulo en *Don Giovanni* de Mozarto. Partneris al Matylda Krzesińska, Olga Preobrajska, Anna Pavlova kaj Tamara Karsavina. Tiuperiode grandan apogon en profesia kariero kaj financan helpon donis al la patrino ŝia amato, princo Paŭlo Lvov. Samtempe Vaclavo unuafoje komencis ludi en la baleto kun sia fratino Bronisława, kiu iĝis por li tre proksima persono kaj akompanis lin dum la tuta vivo.

## La geedziĝo
Wacław Niżyński en 1913 edziĝis al hungara Romola Pulszky dum turneo en Bonaero sen permeso de la baletestro. Reveninta al Eŭropo li estis forigita el la trupo. Niżyński freneziĝis, la edzino flegis lin en Budapeŝto. Tiutempe la edzino naskis 2 filinojn.

## Literaturo
* *Nijinsky* — biografia filmo de 1980 laŭ reĝisorado de Herbert Ross.

Kategorio:Rusiaj baletistoj
Kategorio:Francaj baletistoj
Kategorio:Baletaj koreografoj de Rusio
Kategorio:Rusiaj romkatolikoj
Kategorio:Rusiaj taglibristoj
Kategorio:Rusiaj fotomodeloj
Kategorio:Polaj fotomodeloj
Kategorio:Naskiĝintoj en Kievo
Kategorio:Mortintoj en Londono
Kategorio:Komandoroj de la Palmordeno de Francio
31-a IS

eta|180px|seminaria afiŝo
La **31-a Internacia Seminario** de la Esperanto-Junularo okazis inter la 27-a de decembro 1987 kaj la 3-a de januaro 1988 en Hanovro, la ĉefurbo de la federacia lando Malsupra Saksio en la centro de Germanio. La kiel dum antaŭaj aranĝoj science altnivelajn prelegojn kaj laborgrupojn dumtage kaj la tutnoktan interkonatigan kaj festan programon partoprenis 260 lernantoj kaj studentoj (plus iuj lastmomentaj aliĝintoj) el 16 eŭropaj landoj plus Usono. La organizan teamon de GEJ konsistigis *Dagmar Schütte* (kunordigado, ejo), *Eckhard Bick* (tema programo), *Nicola Buskotte* (grafiko), *Simone Fischer* (distra programo), *Edlyn Teske* (vespera programo) kaj *Martin Haase* (dua informilo, preparkomisiona subteno).

Estis la unua IS kie eblis (ankoraŭ private organizita) partopreni kiel memzorganto, ĉu en privata loĝejo (de Andi) aŭ en apuda gimnastikejo (organizis Lu). Poste la eblo esti memzorganto fariĝis grava por ebligi al partoprenantoj el malriĉaj landoj (kaj ankaŭ al iom-tro-aĝuloj, malriĉuloj, alternativuloj aŭ/kaj tia-etosemuloj el "riĉaj" landoj) viziti renkontiĝojn en alikaze nepageblaj, multekostaj, siatempe tiel nomataj okcidentaj landoj.

## Referencoj 

Kategorio:Internacia Seminario
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1987
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1988
Kategorio:1987 en Germanio
Kategorio:1988 en Germanio
Kategorio:Hanovro
Duoninsulo Tajmir

La **Duoninsulo Tajmiro** () estas duoninsulo en pleja nordo de Rusio, en la Siberia federacia distrikto, kiu formas la plej nordan parton de kontinenta Eŭrazio kaj Azio. Ĝi kuŝas inter la golfo de la estuaro de la rivero Jenisejo ĉe la Karaa Maro kaj la golfo de la estuaro de la rivero Ĥatanga de la Lapteva Maro en Krasnojarska regiono, Rusio. Fakte estas tri sinsekvaj duoninsuloj sude de la Karaa Maro, nome de okcidento orienten Duoninsulo Jamalo, Duoninsulo Gidano kaj Duoninsulo Tajmiro.

En la duoninsulo Tajmira estas la lago Tajmiro kaj la montoj Birranga.

Tajmir
Kategorio:Karaa maro
Kategorio:Lapteva maro
41-a IS

eta|180px|titolpaĝo de la seminaria broŝuro
La **41-a Internacia Seminario** de la Esperanto-Junularo okazis inter la 27-a de decembro 1997 kaj la 3-a de januaro 1998 en la urbo Traben-Trarbach de la federacia lando Rejnlando-Palatinato en la okcidento de Germanio, en kunvenejo inter pitoreskaj vitejoj kaj kun impona rigardo al la valo de la rivero Mozelo. En la sama ejo la evento jam okazis ankaŭ naŭ jarojn pli frue.

Kiel dum antaŭaj jaroj, la Federacia ministerio pri familioj, maljunuloj, virinoj kaj junuloj de Germanio subvenciis la aranĝon per plurdekmil germanaj markoj, tial ke ne nur la kotizoj estis parte pagitaj de la ŝtato, sed ĉiu partoprenanto rericevis procentaĵon de siaj vojaĝkostoj, kio do aparte kuraĝigis partoprenantojn el pli foraj landoj alvojaĝi kaj kundiskuti.

Ĉi-foje la temo de la semajno - kiu laŭ nombro de partoprenantoj kaj komparoj de aliaj Esperanto-aranĝoj estis pli "kongreso" ol "seminario" - estis
**"Socio kaj komunikado"**

 
Kategorio:Internacia Seminario
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1997
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1998
Kategorio:1997 en Germanio
Kategorio:1998 en Germanio
Paul Levi

eta|dekstra|250 px|Paul Levi ĉe la 2a Tutmonda Kongreso de Comintern, 1920.
**Paul Levi** [elparolu: paŭl lEvi] (1883 - 1930) estis kunfondinto (kun ekz-e Roza Luksemburgo kaj Karlo Libkneĥto) de la Komunista Partio de Germanio. Li iĝis ties estro post la murdo de tiuj en 1919. Li estis germano de juda deveno

## Bibliografio 
* Balabanoff, Angelica (1968). *Impressions of Lenin*.
* Broué, Pierre (1971). *The German Revolution 1917-1923*.
* [Hallas, Duncan(https://eo.wikipedia.org/wiki/Duncan_Hallas) (1985). "The Comintern". Marxist Internet Archive] - konsultita la 9an de aŭgusto 2009
* Jones, Mike (1985). "The Decline, Disorientation and Decomposition of a Leadership". *Revolutionary History*, Vol 2 No 3, Autumn 1989. On-line at Revolutionary History  - konsultita la 9an de aŭgusto 2009
* [Lenin, Vladimir(https://eo.wikipedia.org/wiki/Vladimir_Lenin) (1921). "A Letter to the German Communists". Marxist Internet Archive] - konsultita la 9an de aŭgusto 2009
* [Troksky, Leon(https://eo.wikipedia.org/wiki/Leon_Trotsky) (1922). "Paul Levi and Some 'Lefts'". *The First Five Years of the Communist International*. Marxist Internet Archive] - konsultita la 9an de aŭgusto 2009

## Eksteraj ligiloj 
* Paul Levi Archive ĉe marxists.org
* Paul Levi on Lenin in retrospect in 1927 tradukita de Mike Jones 
* Why the German Revolution Failed de Walter Held
* The German Revolution In the Leninist Period de Jean Van Heijenoort
* The Downfall of Levi de Karl Radek
* Pierre Broué's German Revolution 1917-1923 de Todd Chretien 

Kategorio:Germanaj judoj
Kategorio:Germanaj komunistoj
Kategorio:Membroj de la Komunista Partio de Germanio‎
4526 Konko

**4526 Konko** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Hiroki Kosaj kaj Kiiĉiro Furukaŭa (aŭ Kiichiro Hurukawa) elde la Stacio Kiso de la observatorio de Tokio sur la Monto Ontake (Gubernio Nagano, Japanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la urbo Konko, kie Hiroki Kosaj pasis sian junaĝon. En 2006, tiu ĉi urbo, Kamogata kaj Joriŝima estis kunfanditaj por formi la urbon Asakuĉi.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroki Kosaj
Kategorio:Malkovrita de Kiiĉiro Furukaŭa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
Duoninsulo Jamalo

La **Duoninsulo Jamalo** () estas duoninsulo en pleja nordo de Rusio, en la Jamala-Neneca aŭtonoma distrikto de nordokcidenta Siberio, kiu formas la plej nordan parton de kontinenta Eŭrazio.

Ĝi etendas ĉirkaŭ 700 km kaj kuŝas inter la Karaa Maro, la Golfo Bajdarackaja okcidente, kaj la golfo de la estuaro de la rivero Obo oriente.

Fakte estas tri sinsekvaj duoninsuloj sude de la Karaa Maro, nome de okcidento orienten Duoninsulo Jamalo, Duoninsulo Gidano kaj Duoninsulo Tajmir.

La Duoninsulo Jamalo konsistas ĉefe el ĉiamfrosta grundo kaj estas geologie tre juna loko — kelkaj areoj estas malpli ol dek mil jarojn aĝaj. Ĉi tie troviĝas la tre grava Jamala naftogasa distrikto, kie ekzemple situas la Ĥarasaveja minejo.

Ĝi estas tradicia teritorio de boacoj.

## Klimato 
Klimaton de la duoninsulo influas varmaj aermasoj, alvenantaj de la Atlantiko, kaj tiuj malvarmaj alvenantaj de la polusaj areoj. Tio kaŭzas grandan diferencon de temperaturoj kaj ventoj. Interpuŝiĝo de tiuj aermasoj kaŭzas grandan kvanton de precipitaĵoj, neĝaj buranojnen kaj glaciiĝo de ĉebordaj areoj.

La plej malvarmaj monatoj estas januaro, februaro kaj marto kun averaĝaj monataj temperaturoj -24 ĝis -26 °С, la plej varmaj estas julio kaj aŭgusto kun averaĝaj monataj temperaturoj +5 ĝis +6 °С. Por la meteostacio Tambejo averaĝa nombro de tagoj kun temperaturo sub 0 °С estas 258 tagoj. La plej alta temperaturo iam registrita estas 30 °С, la plej malalta -50 °С. Somero estas mallonga kaj malvarmeta, nokte temperaturo ofte falas sub 0 °С. La plej varma monato estas aŭgusto, kiam maksimuma aera temperaturo atingas +9 ĝis +11 °С.

Vintre dominas la sudaj kaj sud-orientaj ventoj, somere — la nordaj. La plej ventaa sezonoj estas aŭtuno kaj vintro. En tiuj periodoj estis registrita la maksimuma ventorapideco 110 km/hore. Somere ĝi povas atingi 70 km/hore, sed tio okazas unufoje je 50 jaroj. La maksimuma registrita ventorapideco super la Karaa maro estas 140 km/hore.

Neĝotavolo ĉe akvodislimoj estas malgranda (0,4 m), en malpli altaj partoj de reliefo superas 2-3 m. Daŭra neĝotavolo establiĝas en oktobro, degelo komenciĝas en junio.

Averaĝa kvanto de precipitaĵoj estas 320-350 mm jare. Plejparto de ili falas de junio ĝis septembro.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
Nenecoj

Jamala
Jenő Huszka

**Jenő HUSZKA** [huska], hungare **Huszka Jenő** estis hungara komponisto.
eta|Memortabulo pri Jenő Huszka
Jenő Huszka naskiĝis la 24-an de aprilo 1875 en Szeged. Li mortis la 2-an de februaro 1960 en Budapeŝto.

## Biografio 
Jenő Huszka frekventis  en Szeged, poste li studis samtempe en Reĝa Universitato de Budapeŝto kaj Tutlanda Hungara Rreĝa Muzikakademio, li iĝis samtempe juristo kaj muzikisto. Poste li vojaĝis al Parizo, kie li violonludis. En 1897 li hejmenvenis kaj eklaboris kaj komencis sian karieron en 1898. Li konatiĝis kun tiam nekonata aktorino Sári Fedák, al kiu li komponis opereton. Ĝi havis furoran sukceson, eĉ ĝi estis la unua opereto prezentita ankaŭ eksterlande. Baldaŭe li komponis daŭre sukcesajn operetojn.

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto

## Elektoj el liaj operetoj 
* *Tilos a bemenet* (Eniri malpermesita), debuta, 1899
* ***Bob herceg*** (Princo Bob), 1902
* *Aranyvirág* (Ora floro), 1903
* *Gül Baba* (=turka historia figuro), 1905
* ***Lili bárónő*** (Baronino Lili), 1919
* *Erzsébet* (Elizabeta), 1939
* *Mária főhadnagy* (Leŭtenanto Maria), 1942
* *Szép Juhászné* (Bela S-ino Juhász), 1954
* *Szabadság, szerelem* (Libero kaj amo), 1955

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Huszka
Huszka
Huszka
Konrad Gramelspacher

**Konrad GRAMELSPACHER**  estas germana esperantisto kaj ekonomikisto, loĝanta en Staufen, Baden-Virtembergo. Li ekde la 1980-aj jaroj aktivas en la regiona Esperanto-asocio BAVELO kaj estas engaĝita honorofica kunlaboranto de la sendependa regiona radia projekto *Radio Dreyecksland* ("triangula lando", aludanta al la limregiono de Germanio, Francio kaj Svislando inter la urboj Frajburgo kaj Bazelo). Kadre de la projekto *Rettet die Erinnerung - Sekurigu la rememoron* li intervjuis multajn veteranajn esperantistojn de la regiono kaj konservis aparte raportojn pri malfacilaj travivaĵoj en- kaj post-militaj. Li nome de la partieto Eŭropo - Demokratio - Esperanto (EDE) kandidatis en la eŭropaj balotoj 2009 kaj en la eŭropaj balotoj 2014, kaj (laŭ la stato de 2016) ekde pluraj jaroj funkcias kiel prezidanto de la germania sekcio de la partio.
Interalie li prelegis esperantlingve en la jubilea Germana Esperanto-Kongreso de 2023. Krome li ekde pluraj jaroj aktivas kiel redaktoro de la germanlingva regiona gazeto *Badische Zeitung*.

## Eksteraj ligiloj 
* 80-sekunda filmeto en la nacia germania televido ARD pri lia kandidatiĝo nome de la partieto EDE en la eŭropa baloto 2009 ( kaj )

## Fontoj 
Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Ekonomikistoj
Pongrác Kacsóh

**Pongrác KACSÓH** [kaĉO], hungare **Kacsóh Pongrác** estis hungara komponisto kaj muzikpedagogo.

Pongrác Kacsóh naskiĝis la 15-an de decembro 1873 en Budapeŝto. Li mortis la 16-an de decembro 1923 en Budapeŝto.

## Biografio 
Pongrác Kacsóh frekventis universitaton en tiutempa hungara urbo *Kolozsvár* (nuntempa Kluĵo en Rumanio). Li iĝis eminenta diplomita fizikisto. Poste li instruis en Budapeŝto fizikon kaj matematikon, dume li verkadis pri matematiko. Baldaŭe li interesiĝis pri muziko kaj redaktis muzikan periodaĵon. En 1904 li komponis ĉefverkon *Johano la Brava*, kiu estas poemo de Sándor Petőfi. En 1909 li ekhavis postenon estran en lernejo en Kecskemét. En 1912 li hejmenvenis por plenumi altan postenon.

## Memorigiloj 
* strato en Budapeŝto

## Verkoj (elekto) 
* *Liliom* (Lilio) de Ferenc Molnár, akompana muziko por la teatraĵo, 1909
* *Fehér felhő* (Blanka nubo) de Ferenc Molnár, akompana muziko por la teatraĵo, 1916
* *Kék madár* (Blua birdo) de Maurice Maeterlinck, akompana muziko por la teatraĵo
* ***János vitéz*** (Johano la Brava), ĉefverko, 1904
* *Rákóczi* (Francisko Rákóczi la 2-a), opereto, 1906
* *Mary-Anne* opereto, 1908
* *Dorottya* (Dorotea), opereto postmorte prezentita en 1929
* diversaj eseoj pri muziko, matematiko kaj pedagogio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj operetkomponistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Ferenc Farkas (komponisto)

**Ferenc FARKAS** [farkaŝ], hungare **Farkas Ferenc** estis hungara komponisto, mezlerneja kaj altlerneja instruisto.
Ferenc Farkas naskiĝis la 15-an de decembro 1905 en Nagykanizsa. Li mortis la 10-an de oktobro 2000 en Budapeŝto.

## Biografio 
Ferenc Farkas studis en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en Budapeŝto inter 1922–1927, poste 2 jarojn li studis muzikon en Romo. Baldaŭe li laboris en teatroj de Parizo kaj Vieno. Hejmenirinta en 1935 li instruis en la altlernejo, poste la samon faris en tiutempa hungara urbo *Kolozsvár* (nuntempa Kluĵo en Rumanio). Post la 2-a mondmilito li dirigentis en la Budapeŝta Ŝtata Operejo, poste li estris memfonditan muzikan lernejon en Székesfehérvár. Inter 1949-1975 li havis altan postenon en la ĉefurba muzikarta altlernejo. Li ricevis premion Kossuth en 1950 kaj 1991, pli frue kaj ankaŭ poste diversajn aliajn premiojn.

## Memorigiloj 
* muzikaj lernejoj en Hungario

## Verkoj (elekto) 
* *A bűvös szekrény* (La sorĉa ŝrano), etopero, 1942
* *Egy úr Velencéből* (Sinjoro el Venecio aŭ Giacomo Casanova), opero
* ***Csínom Palkó*** muzika teatraĵo, 1950
* diversaj aliaj muzikaj teatraĵoj kaj operetoj
* diversaj muzikaĵoj
* muzikaĵoj por korusoj
* diversaj akompanaj muzikaĵoj por filmoj
* 6 diskoj en pluraj eldonoj
* muzikaĵoj prezentitaj en Hungara Radio
[eta|400px|Ferenc Farkas en 1985 (staranta meze) inter disĉiploj (sidantaj [Emil Petrovics kaj Sándor Szokolay, starantaj György Kurtág, Zsolt Durkó, László Dalos, Miklós Kocsár, Árpád Balázs (1937) kaj László Kalmár (1985))]]

## Elektitaj disĉiploj 
* Árpád Balázs (1937)
* Zsolt Durkó
* Zsolt Gárdonyi
* József Karai
* Miklós Kocsár
* György Kurtág
* György Ligeti
* Emil Petrovics
* Sándor Szokolay
* Máté Victor
* Tihamér Vujicsics

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Hungario
Kategorio:Mortintoj en Hungario
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Palma valo

eta|upright|Brasikpalmoj en Palma valo en Nacia parko Finke Gorge
**Palma valo** estas valo en MacDonnell Ranges okcidente de Alice Springs en Norda Teritorio de Aŭstralio.

La valo troviĝas en la Nacia parko Finke Gorge kaj estas atingebla nur per ĉiugrunda aŭtomobilo aŭ perpiede tra 16 km longa tervojo sude de Hermannsburg, tie kreskas la lasta populacio de *Livistona mariae*. Por la travivo necesa akvo venas el la montokrestoj de poroza sabloŝtono, kiuj evoluis dum jarmila erodo al enorma akvorezervujoj.

Laŭ nuntempaj esploroj (marto de 2012), la palmospecio alvenis la valon antaŭ ĉ. 15.000 jaroj per eble helpo de la indiĝenoj.

Kategorio:Norda Teritorio
Kategorio:Valoj en Aŭstralio
Stanisław Rynduch

**Stanisław RYNDUCH**, en Esperantujo uzis la antaŭnomon **Stanislavo** aŭ mallonge **Stani** (n. la 6-a de majo 1940 en Sokolniki, la reĝa setlejo apud Sandomierz/Pollando; mortis la 11an de decembro 2025 en Polem, Wagrowiec) estis poldevena esperantisto.

Dum la 1960 jaro li fariĝis dumviva membro de Pola Esperanto Asocio (PEA). Dum liaj studoj en Bjalistoko li estis sekretario de PEA. Kunfondinto de filio en Przemyśl.
En la jaro 1965 li edziĝis al germana esperantistino kaj elmigris al Germanio, kie dum multaj jaroj estis prezidanto de distrikta Esperanto-asocio en Auerbach kaj tie gvidis Esperanto-kursojn. Lektoro de E-feriado en Międzygórze / Pollando kaj en Francio. Partopreninto de multaj internaciaj Esperanto-aranĝoj kaj Esperanto-kongresoj. Kunfondinto de Pola Asocio Eŭropo - Demokratio - Esperanto (EDE-Pollando) en Wągrowiec /Pollando (en la jaro 2011), de la jaro 2012 li estis sekretario de EDE-Federacio kaj dum la jaroj 2012-2013 li estis vicprezidanto de EDE-Pollando. De la aprilo 2015 li ne plu estis ano de EDE-Pollando. 

Li posedis du ŝtatanecojn: polan kaj germanan.

En 2019-2021, pro manko de intereso de la flanko de polaj muzeoj, li donacis sian riĉan kolekton de Esperantaĵoj, i.a. de poŝtmarkoj, moneroj, pingloj, signoj, stampoj, afiŝoj, anoncoj, broŝuroj, libroj ktp. al la Internacia Esperanto-Muzeo en Zaozhuang.

## Distingoj 
En januaro 2013 la pola prezidanto Bronisław Komorowski dekrete atribuis al li la altan ŝtatan ordenon: Kavaliran Krucon de Merito por Respubliko Pollando pro la popularigo de Esperanto kiu estas la akiraĵo de pola kulturo. La proponon por tiu grava distingo faris Pola Asocio Eŭropo - Demokratio - Esperanto (EDE-Pollando) okaze de la 125-jara Jubileo de Esperanto. La enmanigo de la kruco okazis en la Grandpolia Vojevodiejo en Poznano la 25-an de marto 2013 kien li estis invitita kiel honora gasto. La honorigon persone enmanigis la Vojevodo de Grandpolio Piotr Florek.

## Referencoj 
Kategorio:Polaj esperantistoj
Kategorio:Germanaj esperantistoj
Nacia parko West MacDonnell

La **Nacia parko West MacDonnell** () estas nacia parko sur areo de ĉ. 2.069&nbsp;km² en montoĉeno MacDonnell Ranges en aŭstralia Norda Teritorio, okcidente de urbo Alice Springs.

Ĝi estis fondita en 1992, post kiam la registaro de la Norda Teritorio aĉetis 170.000&nbsp;ha da lando de kvin forlasitaj bovobienoj.

La nacia parko estas atingebla el Alice Springs tra asfaltitaj vojoj (*Larapinta Drive* kaj *Namatjira Drive*). El Uluṟu ekzistas tervojo, kiu estas veturebla nur per ĉiurada ajnagrunda aŭtomobilo.

Turismaj allogaĵoj de la parko estas:

* *Larapinta-Trail*: parto de 223 km longa dista migra vojo tra la nacia parko.
* *Rungutjirpa* (''Simpson's Gap*): roka ravino el ruĝa sabloŝtono; se iu havas bonŝancon, povas vidi frumatene rokkenguruojn, same kelkajn maloftajn birdospeciojn; ĉe fino de la ravino troviĝas daxura akvejo.
* *Udepata* (*Ellery Gorge*) en *Ellery Creek Big Hole*: rojokonduka serpentina ravino kun riveraj eŭkaliptoj.
* *Ormiston Gorge*: ravino kun 300&nbsp;m altaj muroj el du kvarcaj tavoloj, kuŝantaj unu super la alia.
* *Redback Gorge*
* *Glen Helen Gorge''

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala paĝo de la nacia parko 

West MacDonnell
Kategorio:Norda Teritorio
Rivero Finke

La **Rivero Finke** estas rivero en sud-australia teritorio Norda Teritorio kaj en nordo de Suda Aŭstralio. Ĝi estas unu de la plej longaj riveroj en Centra Aŭstralio. Ĝi estas sezona rivero, ekster la pluvsezono, ĝi sekiĝas kaj konsistas nur el serio de akvotruoj.

La rivernomon donis John McDouall Stuart en 1860 post Wiliam Finke, kiu apogis lian ekspedicion.

## Geografio 
### Fluo 
La rivero Finke estiĝas ĉe la suda rando de MacDonnell Ranges en la Norda Teritorio, okcidente de Alice Springs per la kunfluo de *Davenport Creek* kaj *Ormiston Creek*, iomete norde de *Glen Helen Resort*. Tiu areo apartenas la Nacia parko West MacDonnell. Ĝi trairas la montaranb ĉenon ĉe *Glen Helen Resort* en ravino. Poste, ĝi fluas tra 600 km en sudorienton. Sude de Hermannsburg, ene de la Nacia parko Finke Gorge, ĝi trairas plian ravinon – la *Finke Gorge* (Finke-kanjono) zinter la *Krichauff Range* kaj al *James Range*. Tie troviĝas la *Boggy Hole*, tutjara akvejo.

En plia fluo, la Finke-rivero atingas sekan zono, kiu etendiĝas ĉe la okcidenta rando de Simpson-dezerto en norda parto de Suda Aŭstralio. En la Nacia parko Witjira, ĝi ĝenerale ĉesas flui, elsekiĝas. Maolfte la fluo de la rivero atingas Macumba-rivero, kiu estas same alkalkulita je *Finke River Bassin* kaj fine alfluas lagon Eyre. Tiokaze, la rivero fluas ĉ. 750 km.

### Alfluantoj kun alflua alto 
* Ormiston Creek – 652 m
* Davenport Creek – 652 m
* Rudalls Creek – 599 m
* Bagot Creek – 578 m
* Palm Creek – 553 m
* Little Palm Creek – 540 m
* Ellery Creek – 523 m
* Merrick Gully – 497 m
* Circle Gully – 496 m
* Phillip Creek – 495 m
* Norman Gully – 486 m
* McMinn Creek – 457 m
* Illawilla Creek – 441 m
* Maloney Creek – 415 m
* Five Mile Creek – 402 m
* Fifteen Mile Creek – 396 m
* Palmer River – 384 m
* Rivero Hugh – 316 m
* Fifteen Mile Creek – 300 m
* Lilla Creek – 280 m
* Goyder Creek – 233 m
* Rivero Hale – 189 m, la rivero plej ofte sekiĝas 75 km norde de la elfluejo, en la Simpson-dezerto. Ĝi atingas la Finke-riveron nur en tre pluvaj jaroj.
* Coglin Creek – 184 m

### Trafluataj lagoj 
La Finke-rivero trafluas akvotruojn, kiuj plej ofte estas plenaj je akvo post sekiĝo de la riverujo. La plej gravaj estas:
* *Glen Helen Gorge Water Hole*, daŭra akvotruo ĉ. 630 m
* *Boggy Hole*, daŭra akvotruo
* *Thamandilla Waterhole* – 145 m

Finke
Kategorio:Norda Teritorio
Kindia

'''''' estas grandurbo en Gvineo, kie armea ĉefbazo funkcias.

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 181.126 en 2008
* Supermara alteco: m
* Horzono: UTC

## Geografio 
 situas sur ebenaĵo kaj sur mildaj deklivoj. Konakrio troviĝas 135 km.

## Historio 
 evoluis, kiel agrikultura urbeto, la plej menciinda estas la bananoj. La fervojo (nun jam ne funkcias) helpis la evoluon. En la 1990-aj jaroj internaj militoj okazis en Liberio kaj Sieraleono, sekve alvenis rifuĝintoj.

## Klimato 
En  tropika klimato regas. 2 sezonoj estas: la seka inter decembro-februaro kaj la pluva inter marto-novembro.

## Trafiko 
 situas laŭ fervojo kaj ĉefvojo inter la maro kaj interna parto de la lando.

## Vidindaĵoj 
En la ĉirkaŭaĵo estas monto kun akvofalo

## Fontoj 
* Angla kaj franca Vikipedioj

Kategorio:Urboj de Gvineo
33-a IS

[eta|la urbodomo de [Neumünster]]
La **33-a Internacia Seminario** de la Esperanto-Junularo okazis inter la 27-a de decembro 1989 kaj la 3-a de januaro 1990 en la urbo Neumünster de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio en la nordo de Germanio. Kvar jarojn poste, cetere ankaŭ la 37-a IS de la jarŝanĝo 1993/1994 la evento la duan fojon okazis en la komforta urbocentra junulara kunvenejo de Neumünster: Tiam la temo estis "rilatoj inter ŝtatoj", kaj multaj partoprenantoj konsideris tiun seminarion kvazaŭ daŭrigo de la unua en Neumünster. 

## Vidu ankaŭ 
* Revolucioj de 1989
* la Kantanta Revolucio de 1989-90 en la baltaj respublikoj
* Dissolvo de Sovetunio
* Glasnost 
* Perestrojko
* Falo de la Berlina Muro

## Referencoj 
Kategorio:Internacia Seminario
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1989
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1990
Kategorio:1989 en Germanio
Kategorio:1990 en Germanio
4548 Wielen

'*4548 *Wielen'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 24-an de septembro 1960 de la usona astronomo Tom Gehrels kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden, en la kadro de la *Palomar–Leiden survey*.

Por tiu enketo, Tom Gehrels fotis la ĉielon en septembro kaj oktobro 1960, elde la Observatorio de la Monto Palomar (apud San-Diego). La , senditaj en Leiden (Nederlandon), estis ekzamenitaj de la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten dum la sekvantaj jaroj.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la germana astronomo Roland Wielen.

*Oni ne konfuzu ĝin kun 4514 Vilen.''

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Thatcham

'**Thatcham** estas urbo de Britio, situanta proksimume 90 kilometrojn okcidente de Londono. Thatcham apartenas al la nuna administra regiono Sud-orienta Anglio kaj la historia provinco Berkshire, borde de la rivero *Kennet* kaj de la *kanalo Kennet kaj Avon*. Iusence temas pri kunkreskinta orienta antaŭurbo de Newbury: inter la du urbocentroj estas apenaŭ 5 kilometroj. Historiistoj tamen elstarigas ke Thatcham estas la historie pli malnova loĝloko.

## la Naturmalkovra Centro 
eta|maldekstra|la lago Thatcham ĉe la Naturmalkovra Centro
Loka vidindaĵo estas interalie la la Naturmalkovra Centro (angle *The Nature Discovery Centre*), kiu situas ĉe la lago Thatcham, inundigita areo proksime de natura kaneja malsekejo nomata *Thatcham Reed Beds*. La Naturmalkovra Centro malfermiĝis en 1995 kaj nun ĉiujare altiras pli ol 75 000 vizitantojn. Sama aldona nombro da homoj uzas la ĉirkaŭan aron por libertempaj aktivecoj. Ekzistas pluraj "edukaj" padoj, vojo da lignaj skulptaĵoj kaj birdokaŝejo. La areo havas kafejon kaj ofertas vastan gamon da edukaj eventoj.

Kategorio:Urboj de Anglio
Cowsay

**cowsay** estas programo kiu generas Askio-bildojn de bovino kun mesaĝo. Ĝi povas ankaŭ generi bildojn uzante antaŭfaritajn bildojn de aliaj bestoj. Ekzistas rilatanta programo nomata **cowthink**, kiu elmontras bovinojn kun pensa veziko anstataŭ parola veziko.

  ______________________
 
  ----------------------
         \   ^__^
          \  (oo)\_______
             (__)\       )\/\
                 ||----w |
                 ||     ||

## Notoj kaj fontoj 
Kategorio:Arto ASCII
Kategorio:Perl
E17

eta|100px
La kombino **E17** aŭ **E-17** havas plurajn signifojn:

* En Eŭropo precipe temas pri mallongigo de la Eŭropa ŝoseo 10.
* Krome temas pri mallongigo de la nomo de la brita muzikgrupo **East 17** 
* kaj de la fenestradministrilo kaj grafika uzulinterfaco **Enlightenment E17**.
* Pri pliaj signifoj ekzemple en fiziko, matematiko, muziko, kaj pri koncernaj kodo de manĝa aldonaĵo tamen ankaŭ vidu la apartigan liston **E kun nombro**.
Newbury

**Newbury** estas urbo de Britio, situanta proksimume 95 kilometrojn okcidente de Londono. Newbury apartenas al la nuna administra regiono Sud-orienta Anglio kaj la historia provinco Berkshire, borde de la rivero *Kennet* kaj de la *kanalo Kennet kaj Avon*. En la urbo mem vivas iom malpli ol 30&nbsp;000 homoj, sed kune kun kunkreskintaj antaŭurboj kiel Thatcham oriente la suma urbeca teritorio havas pli-malpli 60&nbsp;000 loĝantojn. En la urbo vivas pluraj konatuloj, inter ili la verkisto *Richard Adams*, aŭtoro de la novelo "Watership Down" pri la sorto de kunikla familiego.

eta|maldekstra|unu el multaj pitoreskaj piediraj pontoj super la *kanalo Kennet kaj Avon* en Newbury
eta|maldekstra|la mezepoka kastelo *Donnington*

Kategorio:Urboj de Anglio
Pummerin

eta|Pummerin
La **Pummerin** estas sonorilo, pendanta ekde 1957 en malgranda norda turo de la Stefana Katedralo en Vieno. Ĝi estis gisita en 1951 en *Sankto Floriano ĉe Linz* kaj pezas 20.130&nbsp;kg (sen armaturoj) kaj havas diametron de 314&nbsp;cm, tiel ĝi estas la plej granda sonorilo de Aŭstrio, la dua plej granda en okcidenta kaj Mez-Eŭropo kaj dismonde la tria plej granda libera svinganta uzebla sonorilo en preĝeja turo. Ĝi estas sonorigita tradicie ĉe jarŝanĝo, gravaj eventoj.

La antaŭulo de la sonorilo estis gisota el turkaj kanonoj de la dua viena turka sieĝo de 1783, pendis de 1711 ĝis 1945 en la granda suda turo (*malnova Pummerin*), pezinte ĉ. 22.512&nbsp;kg, havinte diametron de 320&nbsp;cm. Ĝi grundofalis kaj disiĝis la 12-an de aprilo de 1945 dum la dua mondmilito, pro forbrulo de la ligna sonoril-tenilo. Oni uzis ankaŭ la disigitajn pecojn de la malnova sonorilo (16.592&nbsp;kg), partojn de aliaj sonoriloj de la Stefana katedralo (7.130&nbsp;kg) kaj materialon de la sonorila pretigejo (1.400&nbsp;kg, entute 25.122&nbsp;kg) por gisado de la nova sonorilo.

La nova sonmorilo havas la entenon 80,6 procento da kupro, 18,4 da stano kaj 1 procento da aliaj metaloj.

Kategorio:Sonoriloj
Emmanuel (sonorilo)

eta|*Emmanuel* estas la plej granda katedralo de Notre-Dame de Parizo.
eta|hochkant|Fronta aspekto de *Emmanuel*
**Emmanuel**, ankaŭ *le Bourdon Emmanuel* estas la plej granda sonorilo de katedralo Notre-Dame de Parizo. Ĝi estas konata kiel plej belson(or)a sonorilo de Francio. Ĝin gisis *Florentin le Guay* en 1682, trijarojn poste (1685) ĝin regisis tri lotaringaj migraj gisistoj (Chapelle, Gillot kaj Moreau), sed la enskribaĵo pri la antaŭa gisisto Le Guay estis transprenita. La sonorilo pezas ĉ. 10.000 kg, tiel ĝi apartenas akl plej grandaj sonoriloj de Eŭropo. Oni sonorigas ĝin nur ĉe gravaj okazoj, festoj.

## Eksteraj ligiloj 
* *Emmanuel* 
* Sonorigo al pasko, komenciĝante per *Emmanuel* (10:02)

Kategorio:Sonoriloj
Rokaj kanguruoj

[bélyegkép|eta|250ra|[Flavkrura rokkanguruo *(Petrogale xanthopus)*]]
La **rokaj kanguruoj** *(Petrogale)* estas genro en la klaso mamuloj *(Mammalia)*, subklaso marsupiuloj *(Marsupialia)*, ordo diprotodontia kaj familio kanguruedoj *(Macropodidae)*. Ĝi estas la plej granda genro kun 16 specioj en familio de kanguruedoj.

## Sistematiko 
La genro havas 16 speciojn:

* *Petrogale assimilis*
* kurtnaza rokkanguruo *(Petrogale brachyotis)*
* *Petrogale burbidgei*
* jork-duoninsula rokkanguruo *(Petrogale coenensis)*
* eta rokkanguruo *(Petrogale concinna)*
* rokkanguruo de Godman *(Petrogale godmani)*
* rokkanguruo de Herbert *(Petrogale herberti)*
* kvinslanda rokkanguruo *(Petrogale inornata)*
* nigrakrura rokkanguruo *(Petrogale lateralis)*
* rokkanguruo de Mareeba *(Petrogale mareeba)*
* kutima rokkanguruo *(Petrogale penicillata)* típusfaj
* rokkanguruo de Proserpine *(Petrogale persephone)*
* ruĝkola rokkanguruo *(Petrogale purpureicollis)*
* rokkanguruo de Rotschild *(Petrogale rothschildi)*
* rokkanguruo de Sharman *(Petrogale sharmani)*
* flavkrura rokkanguruo *(Petrogale xanthopus)*

## Vivejo 
La rokaj kanguruoj vivas en Aŭstralio en ties roka areo: de la marbordo ĝis la kontinenta montara interno.

## Aspekto 
La kapo-trunka longo de la rokkanguruoj estas 50-80 cm, vostolongo estas 40-70 cm kaj korpomaso estas 3-9 kilogramoj. Male al la gigantaj kanguruoj, la vosto de la rokaj kanguruoj estas maldika, mola kaj servas kiel direktilo sum sltado de roko al roko. Sur ilia posta kruro, piedo, ili havas akrajn ungegojn por la grimpado, la mezaj fingroj estas moviĝemaj; sur la larĝa, dika piedo, ili plando similas al tiu de montara grimpoboto.

## Vivmaniero 
La specioj de genro Petrogale ne estas grupemaj bestoj. Ilia nutraĵo estas la herbo, dum sekeco eĉ folioj, arbokrusto kaj radikoj. Ili vivas en kaptiteco ĝis 14 jaraĝoj.

## Generado 
Ili atingas la seksan maturecon en aĝo de 18 monatoj. Okaze de favoraj kondiĉoj okazas pariĝa periodo dum la tuta jaro. La gravedeco daŭras unu semajnon, en la marsupio la ido kreskas dum 8 monatoj.

Kategorio:Kanguruoj
Lebensraum

eta|Propaganda mapo (1940)
**Lebensraum** (germana por **vivada spaco**) estis la politiko de la Nazia Partio, ke Germanio invadu aliajn landojn, mortigu iliajn popolojn kaj plenigu ilin je germanoj.

## Historio 
La politiko de **Lebensraum** devenas de la Unua Mondmilito aŭ antaŭe. Ĝi ne nur estis la ideo de Adolf Hitler kaj diversaj germanaj inteligentuloj subtenis ĝin. Ekzemple Hans Grimm verkis romanon en 1926 kies titolo *Volk ohne Raum* (Popolo senspaca) iĝis politika slogano de la ekspansiisma naziisma koncepto *Lebensraum*.

23.08.1939: En Obersalzberg Hitler formulis kontraŭpolan instrukcion al altrangaj oficiroj de Wehrmacht: *detruo de Pollando estas nia plej proksima celo. Mi sendas orienten miajn taĉmentojn kun la kadavra kranio kun ordono mortigi sen kompato ĉiujn virinojn kaj infanojn de la raso kaj pola lingvo. Estu brutalaj kaj agu kun la plej granda krueleco. Tiamaniere ni akiros *lebensraum*, kio necesas al ni*

## Dua Mondmilito 
Dum la Dua Mondmilito, Germanio efektivigis la politikon de Lebensraum per invadado de Polio, Ĉeĥio kaj multaj aliaj landoj.

## Vidu ankaŭ 
* Nazia Germanio
* Naziismo

Kategorio:Nazia Germanio
Kategorio:Orienta Eŭropo
Kategorio:Politika geografio
Kategorio:Homa geografio
Kategorio:Kontraŭslavismo
Kategorio:Germanaj vortoj kaj esprimoj
4646 Kwee

'*4646 *Kwee'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 24-an de septembro 1960 de la usona astronomo Tom Gehrels kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden, en la kadro de la *Palomar–Leiden survey''.

Por tiu enketo, Tom Gehrels fotis la ĉielon en septembron kaj oktobron 1960, elde la Observatorio de la Monto Palomar nemalproksime de San-Diego, (Kalifornio, Usono). La , senditaj en Leiden (Nederlandon), estis ekzamenitaj de la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten dum la sekvantaj jaroj.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la nederlandan astronomon Kiem King Kwee, kun-malkovrinton de la perioda kometo 59P/Kearns-Kwee elde la observatorio de la Monto Palomar.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960