open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jalta altebenaĵo

**Jalta altebenaĵo** (, , ) estas monta masivo (altebenaĵo), parto de la ĉefa montoĉeno de la Krimea montaro. La altebenaĵo ĉirkaŭas la ĉemaran valon, en kiu troviĝas la urbo Jalto. La plej facile videbla pinto de la altebenaĵo estas la monto Lapata (1406,1 m.), tamen, ekzistas ankaŭ la sennomaj pintoj, altaj je ĉirkaŭ 1430 m. La pinton Kemalegereko, kiu situas sur la kresto, iom deflankiĝanta de la altebenaĵo al nordo, oni povas konsideri la plej alta punkto de la Jalta altebenaĵo.

La altebenaĵo prezentas iom malglatan surfacon, kovritan de herbejoj kaj negrandaj arbaretoj (pinaj kaj juniperaj). La ĉefa konsistiga petro de la ebenaĵo estas kalkoŝtono, sur la ebenaĵo multas karstaj reliefaĵoj (kavernoj). Okcidente la Jalta altebenaĵo najbaras la Ajpetran altebenaĵon, oriente ĝi najbaras la Nikitan altebenaĵon. Ĉe la nordaj randoj de la ebenaĵo troviĝas la monto-kresto Kemalegereko (la kvara plej alta punkto de Krimeo). La altebenaĵo longas ĉirkaŭ 14 kilometrojn kaj larĝas 0,5-1,5 kilometrojn.

eta|maldekstra|Tipa vidaĵo de la Jalta altebenaĵo
La sudaj deklivoj de la altebenaĵo apartenas al la Jalta mont-arbara naturrezervejo.

Kategorio:Montoj de Krimea montaro
Surplacen venu vi

***Surplacen venu vi*** estas la tria muzikalbumo de Kaj Tiel Plu.

## Traklisto 
# Nun oni povas scii kaj pruvi
# La violonisto
# Tajlorino el Balaguer
# La aĉetoj de l’ rabeno
# Skotiŝo el aŭvernjo
# Joan de La Reula
# Ho, Marijana
# UIAE
# Pluf’ tizen’ tizen’
# Turto havas naŭ plumetojn
# Ĉampanjo
# Granda cirklo
# Bruna oni nomas min
# Edziniĝu al mi roseta
# Kanto pri la defendo de Madrido
Lajos Bálint (pastro)

**Lajos BÁLINT**, hungare **BÁLINT Lajos**  (naskiĝis en Delniţa la 6-an de julio 1929, mortis en Odorheiu Secuiesc la 4-a de aprilo 2010) estis rumanuja hungara romkatolika episkopo kaj ĉefepiskopo. Li estas entombigita en sia naskiĝvilaĝo.

## Kariero 
Lajos Bálint studis teologion en Alba Iulia kaj oni ordinis pastro lin la 28-an de aprilo 1957. Unue li estis helppastro en Sfântu Gheorghe, poste paroĥestro en Alungeni, Sândominic kaj Odorheiu Secuiesc, kie li estis ankaŭ ĉefdekano de la distrikto. La 29-an de septembro 1981 oni ordinis lin episkopo de la romkatolika diocezo Alba Iulia. Li estis dum naŭ jaroj helpepiskopo. La episkopan postenon li transprenis la 29-an de aprilo 1990. La Sankta Patro nomumis Lajos Bálint kiel la unua ĉefepiskopo de la sama romia katolika diocezo la 5-an de aŭgusto 1991. Ĝis la fino de la jaro 1993 li okupis tiun postenon kaj tiam li retiriĝis pro malsano. Li vivis kiel pensiulo en Izvoru Mureşului kaj en Odorheiu Secuiesc.

## Fonto 
* Retejohttp://magnificat.ro/

## Eksteraj ligiloj 
* Diocezo de Alba Iuliahttp://www.gcatholic.com/dioceses/diocese/alba1.htm

Kategorio:Episkopoj de Alba Iulia
Kategorio:Ĉefepiskopoj de Alba Iulia
János Antos

**ANTOS János** [pr. antoŝ] estis hungara honvedvickolonelo, bienulo naskiĝinta en Réty, la 22-an de decembro 1819 kaj mortinta en Abony la 20-an de novembro 1906.
## Kariero
Antos studis juron en Nagyenyed. Dum la hungara revolucio de 1848 li estis komandanto de la gardistaroj de la ordo en Zalatna, poste li luktis ĉe Szenttamás, Manswörth, Kápolna, Isaszeg. Li iĝis vickolonelo ĉe la sieĝo de la fortikaĵo Buda. Li partoprenis en la batalo de Debreceno la 2-an de aŭgusto 1849. Li senarmiĝis ĉe Világos. Oni kondamnis lin por sesjara fortikaĵmalliberejo. En 1851 li estis amnestiita. Poste li edziĝis kaj mastrumadis en Abony.  
## Verko
**Naplójegyzetek* (Századok, 1907).
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj soldatoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Cnicus benedictus

eta
[thumb|*Centaurea benedicta*  [Muzeo de Tuluzo]]
La **benedikta herbo** (aŭ *benita herbo*) *(Cnicus benedictus)* estas kuracplanto el la familio asteracoj *(Asteraceae)* aŭ *(Compositae)*, sola specio de la genro ***Cnicus***. Oni uzas ties florajn kreskaĵojn kiel kuracaĵojn, kiu plibonigas la apetiton kaj digestadon. Ĝi estas amargusta planto, uzata ankaŭ en likvoroj.

## Disvastiĝo, kreskejo 
Ĝi disvastiĝis el la orienta baseno de la Mediteraneo. En multajn partojn de Eŭropo, ĝin enportis, diskonigis la benediktanoj, oni longtempe kultivis ĝin en monaĥejoj.

## Priskribo 
Ĝi estas unujara planto, kiu kreskas libere en la Mediteranea regiono. Se oni kultivas ĝin, oni devas semi en marto-aprilo kaj ĝi floras jam en junio-julio.

La planto altas 30-80 cm, havas kvineĝan tigon. La tigo estas sube malglata, kovras ĝin haroj. La folioj estas longaj, iom entranĉitaj, lancoformaj kaj pikaj. Ĝiaj floroj estas flavaj, la frukto estas akeno, kiu entenas grasajn oleojn konvenajn por sapoproduktado.

Kategorio:Asteracoj
Kategorio:Kuracplantoj
Apafi la 2-a

**APAFI la 2-a** *Mihály Apafi* estis reganto de Transilvanujo naskiĝinta la 13-an de oktobro 1676 kaj mortinta en Vieno la 1-an de februaro 1713. Li estis la edzo de Katalin Bethlen.

## Kariero 
Oni elektis Apafi la 2-an reganto en 1681 jam dum la vivo de lia patro Apafi la 1-a. Post la morto de lia patro anstataŭ li regis registara konsilantaro. Leopoldo la 1-a ne firmigis lian regantecon, male en 1693 oni portigis lin en Vienon. Li ricevis titolon de princo kaj 10,000 florinojn pojare. Li neniam revenis en Transilvanujon.

## Verko 
* I. II. Apafi Mihály naplója (eldonis Ernő Tóth, Kolozsvár, 1900);
* *A magános könyörgései* (eldonis György Kristóf, Kolozsvár, 1931).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Princoj de Transilvanio
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Gábor Apor

Barono **APOR Gábor** estis hungara diplomato naskiĝinta en Sepsikőröspatak la 7-an de novembro 1889 kaj mortinta en Romo la 12-an de februaro 1969.

## Kariero 
Barono Apor en 1918 enpaŝis eksteraferan servon kiel ataŝeo de la ambasado de Aŭstrio-Hungario en Berlino. Ekde 1921 li estis sekretario, poste konsilanto en la ambasado de Varsovio, en 1925 konsilanto en Parizo. Ekde 1927 li estis sekciestro politika de la ministerio por eksterlandaj aferoj en Budapeŝto. Ekde 1934 li estis ambasadoro en Vieno, poste ekde 1935 konstanta anstataŭanto de la ministro por eksterlandaj aferoj kaj fine poste inter januaro 1939 kaj marto 1944 ambasadoro en la Vatikano. Okaze la germana okupado de Hungarujo li abdikis kaj restis en Romo. La Suverena Kavalirordeno de Malto invitis lin inter siajn membrojn kaj en 1952 oni nomumis lin grandkanceliero. Li abdikis de tiu ofico en 1958 pro sia sanstato.

## Fonto 
Kategorio:Hungaraj diplomatoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj baronoj
Kategorio:Hungaraj ataŝeoj
Baubigny

**Baubigny** estas franca komunumo situa en la departemento Côte-d'Or kaj en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

maldekstra|100px|Blazono

## Geografio 
La komunumo enhavas la vilaĝetojn Baubigny, Bel-air, Dracy, Evelle kaj Orches.
Dracy estas detruita ekde la 15-a jarcento.

### Demografio 
## Vidindaĵoj 
eta|maldekstra|Evelle
eta|maldekstra|Dracy
eta|maldekstra|Orches

## Famuloj 
* Théodore Monod (1902-2000). Tie li havis domon.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Vidu ankaŭ 
* Beaune
* Communauté d'agglomération de Beaune Côte et Sud

### Eksteraj ligiloj 
* Turista vojo 

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Sao (luno)

**Sao** estas neregula satelito de Neptuno.

## Malkovro 
La , Matthew J. Holman kaj teamo da astronomoj malkovris tri novajn lunojn de Neptuno per kombinataj bildoj faritaj de la observoj de la observatorioj de Cerro Tololo kaj de Mauna Kea. La dua malkovrita ricevis la maldauran nomon **S/2002 N 2**.

## Nomo 
Ĝi ricevis en 2007 la nomon de **Sao** (greke: Σαώ), unu el la kvindek nereidinoj, filinoj de Nereo kaj Doriso en la helena mitologio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Sao, el "*Księżyce planet Układu Słonecznego*"
*  Sao (angla versio)
*  Sao, el "*Solar System Exploration*" 
*  Malkovro de tri neregulaj neptunaj lunoj 
*  Novaj lunoj trovitaj ĉirkaŭ Neptuno 
*  La malgrandaj satelitoj de Neptuno 
*  Halimedo, Sao kaj Laomedeo, el la paĝaro de Jean-Michel
*  La eksteraj neptunlunoj (el *"Projekto Luno"*)

Kategorio:Lunoj de Neptuno
Cornelis Jetses

**Cornelis JETSES** (Groningen, 23-an de junio 1873 - Wassenaar, 9-an de junio 1955) estis nederlanda ilustristo. Jetses antaŭ ĉio konatiĝis pro siaj detalaj ilustraĵoj en lernejaj libroj, lernejaj bildoj kaj historiaj desegnaĵoj. Li ankaŭ laboris kiel desegnisto de bindaĵoj.

Li naskiĝis en malriĉula kvartalo en Groningen kaj jam en juna aĝo montriĝis ke li havis talenton por desegni. Ekde aĝo de dektri li vespere sekvis lecionojn pri desegnado, dumtage li laboris en litografiejo.

Cornelis Jetses en 1899 edziĝis de Albertina Holkamp. Ilia filino Everdina naskiĝis en 1900. Ili loĝis en Bremen, Zeist, Scheveningen kaj Wassenaar. Albertina mortis en 1939. Jetses mortis en 1955 kaj estis entombigita en la vilaĝa kirko de Wassenaar.

## Eksteraj ligiloj 
*  Cornelis Jetses
*  retejo

Kategorio:Nederlandaj ilustristoj
Anuslekado

eta|Anuslekado
eta|Anuslekado ĉe lesbanina paro
**Anuslekado** (angle *rimming*, aŭ latine *anilingus*) estas seksa praktiko konsistanta en kontentigado de anusa tereno per lango. Tio estas formo de seksuma antaŭludo uzata de samseksemaj, aliseksemaj aŭ ambaŭseksemaj paroj. Tiu ĉi praktiko ensumigas diversajn specojn de teknikoj, inkluzive de kisado, lekado kaj enŝovigado de lango en rektumon. Volupto estiĝas danke al nervaj finigoj en tereno de anusa kontraktoro. Kelkaj paroj praktikas ĝin ankaŭ kiel formon de purigado de anuso. Se ili trovas en tio kontentigon eĉ dum tiuj ĉi cirkonstancoj (purigado), temas verŝajne pri aperaĵo, kiun psikopatologio markas kiel parafilion (seksa devio), koprofilio (sinonimo *koprolagnio*) (kontentigo per manipulado de ekskrementoj), eventuale koprofagio (kontentigado el manĝado de ekskrementoj).

## Ligiloj 
### Referencoj 
### Eksteraj ligiloj 
* 004.cz - Rimming

Kategorio:Seksaj praktikoj
Emil Arató

**ARATÓ Emil** [pr. arato:], *Grünberger*, estis hungara kuracisto, sportkuracisto naskiĝinta en Lugos la 17-an de novembro 1885 kaj mortinta en Budapeŝto la 30-a de aprilo 1978.

## Premioj, distingoj 
* 1967- Dalmady Zoltán-memormedalo

## Kariero 
Arató havigis diplomon de kuracisto en 1918. Ekde 1902 li estis ano de la socialdemokrata partio. Li estis kuracisto de la Laborista Korptrejniga Acocio (MTE), prezidanto de la naĝa faksekcio, ekde 1924 la fondantprezidanto de Kontraŭalkohola Laborista Ligo. Li estis same unu el kuracistoj de Ruĝa Helpo en Hungarujo. Post 1945 li agadis en la komunista partio, li estis ekde 1947 la direktoro de la Tutlanda Sportkuracista Instituto, poste direktoro-ĉefkuracisto de la Instituto pri Korpkulturo kaj Sportsanafero de Budapeŝto ĝis 1961. Li redaktis la revuojn *Munkás Sport- és Egészségügy*, poste *Munkáskultúra*.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj sportkuracistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Nigra sturno

[eta|* Sturnus unicolor* - [MHNT]]

La **Nigra sturno**, ***Sturnus unicolor***, estas paserina birdo de la genro de sturnoj plej tipa en familio de Sturnedoj. Ĝi estas proksime rilata al la ĉiea Eŭropa sturno, sed havas multe pli limigitan teritorion. La genro *Sturnus* ŝajne estas tre parafiletika kaj ŝajne estu disigita baldaŭ (Zuccon *et al.* 2006); tiu specio, kiel ties proksima parenco (kiu estas la tipa specio de *Sturnus*), retenus sian nunan klasadon tamen.

Tiu sturno estas loĝanta en Iberio, nordokcidenta Afriko, Sicilio, Sardinio kaj Korsiko. Ili ne migras.

Konfuzo kun aliaj specioj eblas nur vintre, kiam ankaŭ la migrantaj Eŭropaj sturnoj povas ĉeesti. Plenkreskaj maskloj de Eŭropa merlo estas facile distingeblaj per pli svelta korpoformo, pli longa vosto, kaj kutimaro (ili saltetas anstataŭ piediri kaj ne sondadas por manĝi per malfermaj bekoj). Plenkreskuloj de Nigra sturno havas pli malhelan, oleecan plumaron, kiu estas entute senpunkta printempe kaj somere. Temas pri tutnigra brile birdo. Ties kruroj estas brilrozecaj al brilflavecaj. La beko estas flava. Junuloj estas pli senkolore brunaj, kaj pli malhelaj ol junuloj de Eŭropa sturno.

Kiel la Eŭropa sturno, tiuj sturnoj piediras pli ol saltas kaj havas fortan rektan flugmanieron, kiam aspektas de triangulaj flugiloj kaj mallongaj vostoj. Temas pri bruema birdo, kaj bona imitanto; ties alvokoj estas similaj al la pli komunaj specioj, sed estas pli klaraj kaj altatonaj.

La Nigra sturno estas diversa kaj tolerema por elekto de habitatoj, kaj povas troviĝi en ĉiu ajn malferma medio el farmoj kaj arbaroj de olivarboj al homa loĝejo.

Kiel sia plej komuna parenco, ankaŭ tiuj birdoj estas ĉiomanĝantaj, kaj manĝas insektojn, rubaĵojn, berojn kaj malgrandajn amfibiojn. Tiu estas gregema specio, formante grandajn arojn vintre, kvankam ne de la enormaj grandoj de tiuj de la Eŭropa sturno.

Tiu estas trunestumanta specio kiel plej parto de sturnoj, kiu reproduktiĝas en arbotruoj, konstruaĵoj kaj en kliffendoj. La ino demetas kutime kvar ovojn.

## Referencoj 
* IUCN2006, BirdLife International, 2004, 51910, Sturnus unicolor, 12a Majo 2006. Malplej zorgiga.
* Zuccon, Dario; Cibois, Anne; Pasquet, Eric & Ericson, Per G.P. (2006): Nuclear and mitochondrial sequence data reveal the major lineages of starlings, mynas and related taxa. *Molecular Phylogenetics and Evolution* **41**(2): 333-344.  (HTML resumo)

## Eksteraj ligiloj 
* Diferencoj laŭ aĝo kaj sekso (PDF) fare de Javier Blasco-Zumeta

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Sturnedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Mandach

## Pri la komunumo 
**Mandach** (prononcu *mandaĥ*, en Esperanto ankaŭ **Mandaĥo**) estas komunumo en la distrikto Brugg de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 310 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
Mandach situas meze en la Tavola Ĵuraso kaj estas ĉirkaŭita komplete de montetoj. Ĝin senakvigas rivereto, kiu fluas suden al la rivero Aro.

La tereno de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,54 km², de kiuj 1,47 km² estas kovritaj de arbaro kaj 0,35 km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 638 m s.m. sur la kresto de *Rotberg*, dum la plej malalta punkto situas sur alteco de 430 m s.m. ĉe la norda komunumlimo.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Mandach limas en nordo al Leuggern, en oriento al Böttstein, en sudo al Villigen, kaj en okcidento al Mettauertal.

## Trafiko 
Mandach estas konektita al la publika transportreto per poŝtaŭtolinio de Döttingen al Leuggern. La komunumo situas komplete flanke de la gravaj trafikvojoj, kaj atingeblas nur per malgrandaj flankaj vojoj.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Mandach datiĝas el la jaro 1218 kiel *Mandacho*.

Dum mezepoko la senjoroj de Mandach estis la nobeloj de *Wessenberg*, kies kastelo situis sur la limo al Hottwil. La landaj regantoj estis la Habsburgoj.

En la jaro 1316 la Habsburgoj pro monmanko pandigis la vilaĝojn Mandach kaj Hottwil al la Senjoroj de Wessenberg, kiuj akiris tiam ankaŭ la altan jurisdikcion kaj tiel disponis pri praktike aŭtonoma kaj suverena regneto. Dum la Milito de Waldshut en la jaro 1468 la bernanoj okupis la Senjorejon Wessenberg kaj atribuis ĝin al ilia servuta regiono Berna Argovio. Mandach nun apartenis al la tribunaldistrikto Wessenberg de la voktejo Schenkenberg.

En aprilo 1798 eksplodis la Helveta Revolucio kaj kun helpo de francaj trupoj Argovio estis liberigita de la ĵurkomunuma servuteco. Mandach fariĝis nun komunumo de la nove fondita Kantono Argovio.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Mandach
* Mandach en la Historia Leksikono de Svislando
Eva Benická

**Eva Benická** naskiĝis la  en Budapeŝto. Ŝi estis instruistino kaj verkistino. Ŝi ricevis bronzan (1981) kaj arĝentan (1987) insignojn de Slovakia Esperanto-Asocio. Ŝi multe kontribuis en Esperanto-periodaĵoj kaj hungaraj gazetoj. Esperantistino ekde 1977, kiam ŝi vizitadis Esperanto-kurson gvidata de Lorenco Bodenlos . Aŭtorino de la lernolibro por infanoj *Esperanto Esperante* kaj dramigis la fabelon pri *Neĝulino kaj sep nanoj* . Ŝi gvidis Esperanto-kursojn en CSEMADOK , fervojista klubo kaj en bazlernejoj en Košice kaj etuloj dum SELKO . Ŝia patro dum la 1-a mondmilito estis kaptita en Vladivostok (Rusio) , kie Julio Baghy instruis Esperanton.

## Fonto 
* Ján Vajs: 100 gravaj personoj (de slovaka E-movado), II-a eldono, por LEK eldonis Espero 2009.

Kategorio:Slovakaj esperantistoj
Kategorio:Slovakaj verkistoj
Kategorio:Slovakaj instruistoj
Károly Apor

Grafo **Károly APOR** estis hungara reĝa supertribunala prezidanto naskiĝinta en Altorja la 11-an de decembro 1815 kaj mortinta en Marosvásárhely la 31-an de oktobro 1885.

## Kariero 
Grafo Apor studis juron en Bratislavo kaj en Vieno. Li estis ekde 1861 reĝa supertribunala prezidanto. Li havis gravan rolon apud verkisto Lajos Tolnai en la fondado de la Kemény Zsigmond Társaság, kies li estis la unua prezidanto. Li estis tutlandfama modelbienmastro. Li estis fama librokolektisto. Lian bibliotekon enhavantan plurmilajn volumojn li donacis al Erdélyi Múzeum.

## Libro 
* *A székely örökség történelmi és jogi szempontból (Marosvásárhely*, 1868);
* *A zöldtakarmány elvermeléséről és eltartásáról* (Marosvásárhely, 1883).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj grafoj
István Apor

Grafo **APOR István** estis hungara grandbienulo kaj magnato en Transilvanujo naskiĝinta en Altorja 1638 kaj mortinta en Sibio la 10-an de novembro 1704.

## Kariero 
Grafo István Apor en 1679 estis sendito de Apafi la 1-a al la turka kortego. En 1685 li estis ĉefreĝa juĝisto en Csík, Gyergyó kaj Kászonszék. En 1690 li apogis kontraŭ Emeriko Thököly la imperiestran partion, pro tio de Leopoldo la 1-a li ricevis en 1693 rangon de barono, en 1696 de tiu de grafo. Inter 1693–1703 li estis fiskisto, en 1697 prefekto de departemento Torda. Ekde 1703 li estis generalo, ĉefkomandanto de Transilvanujo. Dum la liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a li restis ĉe la flanko de la imperiestro. Li kolektis grandan bienon. Li subtenis la lernejojn. Li havis rolojn ankaŭ en la estigo de la greka katolika eklezio de Transilvanujo. Lian taglibron pri sia vojaĝo de Vieno en jaroj 1697–98 eldonis Vencel Bíró (Erdélyi Múzeum, 1930).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj diplomatoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Veliki Hejivci

eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Uĵhorodo en Transkarpatio
**Veliki Hejivci,** ukraine **Великі Геївці,** hungare **Nagygejőc** estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Uĵhorodo. Veliki kaj nagy signifas: granda. Ankoraŭ 2 vilaĝoj apartenas al la municipo.

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 1060
* Poŝtkodo: 89434
* Telefonprefikso:
* Aŭtokodo: AO

## Situo 
Veliki Hejivci situas de Uĵhorodo 17 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1338. Post la mezepoko ĝi foje apartenis al Habsburga Imperio, foje al Transilvanio. En la 1720-aj jaroj incendio okazis. En 1910 loĝis en Nagygejőc 542 homoj, plejparte hungaroj. Ĝis Traktato de Trianon Nagygejőc apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, poste al Ĉeĥoslovakio. Nagygejőc rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. En 1944 la Ruĝa Armeo deportis 103 homojn. Ekde 1945 Veliki Gejivci apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. En 2001 loĝis en Veliki Hejivci 1062 homoj, (824 hungaroj).

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 1864
* romkatolika preĝejo
* kastelo

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Viktor Aradi

**ARADI Viktor** *Erdélyi* estis hungara geologo, verkisto, redaktoro kaj sociologo naskiĝinta en Pankota la 22-an de februaro 1883 kaj mortinta en Sovetunio en 1937. 

## Kariero
Aradi studis geologion en Budapeŝto kaj aliĝis al la agado de *Társadalomtudományi Társaság* (1902–1905). Li publikis geologitemajn verkojn ekde 1905 en la *Bányászati és Kohászati Lapok*. Li esploris la geologian strukturon de la valo Prahova (Rumanujo). En 1909 li translokiĝis en Budapeŝton kaj publikis en la revuo Huszadik Század. Lin interesis ĉefe la pasinteco kaj la prezento de la nacia problemo. Kiel ĵurnalisto li ĉeestis en la rutena skismoproceso (1913) kaj verkis multe da artikoloj favore al la akuzitoj. En aŭtuno 1919 li venis en Kluĵon kaj esploris la problemon de nacimalplimultoj en Rumanujo. En 1925 li aperigis socisciencan kaj socipolitikan revuon titolitan *A Jövő Társadalma* (La socio de estonteco), kiu aperis ĝis majo 1930. En 1933 li elmigris en Sovetunion, kie en 1937 perdiĝis ĉia signo pri li.

## Verkoj
**Caterina, doamna noastră* (Bp., 1913); 
**A rutén skizmapör* (Bp., 1914); 
**A nemzeti kisebbségek kérdése Nagyromániában* (Torda, 1922); 
**A Nagy Pör* (Kolozsvár, 1928); 
**Mócok földjén* (elektitaj verkoj, bibliografio, Bukarest, 1974).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj geologoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj sociologoj
Stasys Gaidamavičius

**Stasys GAIDAMAVIČIUS**  (en Esperanto-rondo konata ankaŭ kiel **Staseo**, naskiĝis la   en  Bajorai, distrikto Ukmergė, mortis la  en Vilnius, enterigita en tombejo de Karveliškės) estis inĝeniero kaj esperantisto el Litovio.

## Vivo 
En 1967 S. Gaidamavičius finis Vilnan Politeknikan Mezlernejon, laboris en diversaj institucioj kiel inĝeniero-mekanikisto. Li memlernis metion de forna masonisto, verkis kaj eldonis kelkajn libretojn pri masonado de fornoj kaj kamenoj.En 1975 S. Gaidamavičius estis edziĝinta al aktiva esperantistino Marytė Urbanavičiūtė.

## Esperantista agado 
En 1967 S. Gaidamavičius vizitis kaj finis E-kurson gviditan de Vytautas Šilas. Post la kurso li aliĝis al Vilna klubo *Juneco*, aktive partoprenis en ĝiaj aranĝoj, baldaŭ akiris bonan lingvokonon kaj kontribuis al litova E-eldonado.
eta|300px|*Litovaj-Esperantaj Konversacioj* (2003)
S. Gaidamavičius verkis kaj mem eldonis broŝuron *100 demandoj kaj respondoj pri Esperanto* (1977, 1979), libreton *Litovaj – esperantaj konversacioj* (1994, 2003).Dum soveta tempo li helpis en multobligado de ekstercenzuraj eldonaĵoj *Amikeco*, *Muzo*, lernolibro de Boris Kolker, bultenoj *KKK* kaj  *Kurte*. Ĉi lastan S. Gaidamavičius ankaŭ dissendadis. Dank’ al li *Kurte* fariĝis abonebla (vere, neoficiale) eldonaĵo.Ekde 58a numero S. Gaidamavičius transprenis ankaŭ redaktadon de *Kurte* kaj ĝin redaktis ĝis la lasta 136a numero en 1982. Pro eldonado de la bulteno S. Gaidamavičius en 1982 estis invitita en Prokurorejon de Litova SSR. Poste li estis devigita foriĝi de sia ofico.Dum 20 jaroj S. Gaidamavičius surbendigadis diversajn E-prelegojn, E-koncertojn, E-lecionojn, E-kantojn. Pli ol 60 kasedojn da surbendigaĵoj li transdonis al Litova Esperanto-Asocio.Li estis fakestro de magnetofona servo de SEJM.La 4-5 de oktobro 1997 S. Gaidamavičius organizis 29-an  artkonkurson *Muzo*.Li partoprenis en 90a Universala Kongreso (2005, Vilnius), multaj BEToj.

## Verkoj 
* *100 demandoj kaj respondoj pri Esperanto* (1977, 1979)
* *Lietuviški-esperantiški pasikalbėjimai = Litovaj-esperantaj konversacioj* (1994)
* *Lietuviški-esperantiški pasikalbėjimai = Litovaj-esperantaj konversacioj* (2003) 
* *Mūriju židinį* (1997)
* *Mūriju krosnį* (1997)
* *Krosnys ir kaminai* (2002) 
* *Židiniai* (2002) 
* *Pasigaląsk pats* (2003) 

## Fontoj 
Kategorio:Litovaj esperantistoj
Kategorio:Litovaj inĝenieroj
József Vofkori

**VOFKORI József** estis rumanuja hungara kuracisto, universitata profesoro, Bolyai-esploristo naskiĝinta en Braŝovo la 28-an de marto 1936 kaj mortinta en Odorheiu Secuiesc la 24-an de decembro 1998. Li estis la pli aĝa frato de lokhistoriisto György Vofkori kaj de geografo László Vofkori.
## Kariero
Vofkori instruis kaj esploris ekde 1960 en pluraj universitatoj medicinaj en Rumanujo kaj li publikis en fakrevuoj de Rumanujo. Li verkis sanaferajn librojn (*Az ember bonctana és élettana*, Székelyudvarhely, 1991), kunmetis vortaron anatomian de latino—hungaro.

## Verko
*Oláh A., Volfkori J.: *Apa és fiú küzdelme a kórokkal* (Lukto kontraŭ malsanoj de Farkas Bolyai kaj János Bolyai. (En volumo Oláh Anna: Bolyai Farkas gyógyászati munkássága.) Mentor, Marosvásárhely, 2005.
## Fonto
In memoriamhttp://members.iif.hu/visontay/ponticulus/rovatok/limes/vofkori.html 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj kuracistoj
Pomparippu

**Pomparippu** (Sinhala: පොම්පරිප්පු,Tamila: பொன்பரப்பி poṉparappi) estas eta vilaĝo en la Puttalam-a Distrikto de la okcidenta Srilanko. Tiu ĉi loko estas historie grava. Oni kredas ke la funebraj urnoj, kiuj estis elfositaj ĉe la situo, povas esti datitaj je la jaro 200 a.K.E.

## Referencoj
Kategorio:Vilaĝoj de Srilanko
Eva-Britt Svensson

**Eva-Britt SVENSSON** (naskiĝis la ) estas sveda feministo, politikisto de Vänsterpartiet (Maldekstra Partio), ekde 2004 membro de la Eŭropa Parlamento.

En EP ŝi apartenas al Konfederacia Frakcio de la Unuiĝintaj Eŭropaj Maldekstruloj. Dum la oficperiodo 2004 ĝis 2009, ŝi estis vicprezidanto, kaj dum la oficepriodo 2009 ĝis 2010 estas prezidanto de la Komitato pri Rajtoj de Virinoj kaj Egalrajteco.

Antaŭ 2004 ŝi laboris kiel librotenisto en prokurora oficejo (1967-1974) kaj kiel sekretario en komunuma administracio (1974-2004).

## Eksteraj ligiloj 
* Blogo (sveda)

Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento elektitaj en Svedio 2009-2014
Kategorio:Svedaj politikistoj
Kategorio:Svedaj feministoj
Kategorio:Parlamentanoj
György Vofkori

**VOFKORI György** estas rumanuja hungara instruisto kaj loka historiisto naskiĝinta en Braŝovo la 20-an de januaro 1938. Li estas la patro de verkistino Tímea Tamás, pli juna frato de kuracisto József Vofkori kaj pli aĝa frato de geografo László Vofkori.

## Kariero 
Vofkori instruis historion inter 1960 kaj 1972 en Zetea kaj poste en Odorheiu Secuiesc.

## Libroj 
* *Székelyudvarhely* (Urbohistorio en bildoj), 1995.
* *Székelykeresztúr képestörténete* (Historio en bildoj de Cristuru Secuiesc), 2002.
* *Gyergyószentmiklós*, Gyilkos-tó + Békás-szoros (Urbhistorio en bildoj), 2004.
* *Csíkszereda és Csíksomlyó története képekben* (Historio en bildoj). Békéscsaba, 2007.

## Fonto 
* Erdélyi Magyar Ki Kicsoda 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj lokhistoriistoj
Vasilij Smislov

**Vasilij SMISLOV** (), (24-a de marto 1921 - 27-a de marto 2010) estis rusa ŝaka grandmajstro kaj la mondĉampiono pri ŝako ekde 1957 ĝis 1958 je Sovetunio. Li estis kandidato por majstro de la mondo en 1948, 1950, 1953, 1956, 1959, 1965, 1983 kaj 1985.

Lia ludo estis fama pro gloraj poziciaj dueloj kaj preciza finigo.

## Vidu ankaŭ 
* Ŝako

Kategorio:Rusiaj ŝakistoj
Kategorio:Sovetiaj ŝakistoj
Kategorio:Rusiaj operkantistoj
Kategorio:Sovetiaj operkantistoj
Kategorio:Mondĉampionoj pri ŝako
Kategorio:Ŝakaj teoriistoj
Fekado

[eta|dekstra|250ra|Fekanta viro sur mezepoka bildigo. Notu la naturan pozicion de la korpo, ne uzante [Necesejo|necesejon.]]
eta|Video de bovino fekanta
**Fekado** estas faro de eliminigo de densa aŭ duondensa forfalaĵa materialo el digesta sistemo. Ĝia frekvenco ĉe homo estas alta dum lakso, dum kutimaj cirkonstancoj 3-foje tage ĝis preskaŭ 3-foje semajne. Kiel ofte oni iradas feki estas individua. Ondoj de muskolaj kontrakcoj en muroj de la dika intesto, kiuj nomiĝas peristaltikoj, ŝovas ekskrementojn tra digesta vojo al rektumo. Per tiu ĉi maniero povas esti ankaŭ eliminita ankaŭ nedigestita nutraĵo.

Kutime homoj kontrolas la momenton de fekado, sed diversaj simptomoj de diversaj malsanoj povas kompliki aŭ malhelpi tiun kontrolon. Same infanoj lernas kontroli kaj regi tiun agadon el la 1-a aŭ 2-a jaro de la vivo, sed ankaŭ iom poste, depende de la kulturoj, klimato, familiaj kutimoj, individuoj ktp.

Socie temas pri agado kiu en plej parto de kulturo realigiĝas tute private for de la rigardo, aŭdo kaj ĉefe flarado de aliuloj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Purigado de anuso
* Furzo

Kategorio:Fiziologio
Kategorio:Digesta sistemo
Kategorio:Higieno
Kategorio:Proktologio
Kategorio:Klinikaj simptomoj
Paul Graham

**Paul GRAHAM** (naskiĝis en 1965 en Weymouth) estas brita kaj usona programisto, riska investanto kaj eseisto.

Li estas fama pro sia laboro pri Lisp kaj kiel kun-fondinto de Viaweb. Li ankaŭ estas aŭtoro de la libroj 'On Lisp' (1993), 'ANSI Common Lisp' (1995) kaj 'Hackers & Painters' (2004).

Graham naskiĝis en Anglujo, kie li kaj lia familio daŭre loĝas de 2016. Li estas civitano ankaŭ de Usono, kie li faris ĉiujn siajn studojn kaj loĝis dum 48 jaroj antaŭ ol reveni al Anglujo.

## Viaweb 
En 1995, Graham kaj Robert Morris fondis Viaweb. La programaro de Viaweb verkiĝis per Common Lisp programlingvo. Viaweb estis la unua retpaĝaro kiu permesas uzantojn krei siajn proprajn Interretajn vendejojn. Dum la somero de 1998 ili vendis Viaweb al Yahoo! kontraŭ 455,000 akcioj de Yahoo!, kostantaj 49.6 millionoj da dolaroj. Nun Viaweb nomiĝas 'Yahoo! Store'.

## Eseoj 
Li poste komencis verki eseojn por lia populara retpaĝaro www.paulgraham.com. Ili inkludas "Beating the Average" ('Superigi la Mezumon'), kiu komparas Lisp kun aliaj programlingvoj, kaj 'Why Nerds are Unpopular' ('Kial Nerdoj estas Malpopularaj'), meditado pri vivo de nerdoj dum superaj klasoj. Kolekto de liaj eseoj estis publikiga kiel 'Hackers and Painters' de O'Reilly. Multe da liaj eseoj estas tradukitaj en diversajn lingvojn, inklude Esperanton.

* Skribado, Koncize (Writing, Briefly)
* Farita en Usono (Made in USA)
* Kopiu Tion Kion Vi Ŝatas (Copy What You Like)
* La Insula Testo (The Island Test)
* Tenu vian identecon malgranda (Keep Your Identity Small)
* Kion Programlingvoj Solvas(What Languages Fix)
* Verku kiel vi parolas(Write Like You Talk)
* La centjara lingvo(The Hundred-Year Language)
* Superigi la mezumon(Beating the Averages)

## Y Combinator 
En 2005, post prezentaĵo por la Harvard Computing Society kiu poste li publikigis kiel How to Start a Startup ('Kiel komenci ekfirmaon'), li kun Trevor Blackwell, Jessica Livingston and Robert Morris fondis 'Y Combinator' por havigi startan kapitalon al grandaj grupoj de ekfirmaoj, specialaj tiaj kun maljunaj, teknike pensaj junuloj. Ĝis nun 'Y Combinator' investis en 400 ekfirmaojn, inklude reddit, Dropbox, Airbnb, Stripe, Justin.tv, loopt kaj Xobni.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

## Referencoj 
Kategorio:Yahoo!
Laomedeo (luno)

**Laomedeo** estas neregula satelito de Neptuno.

## Malkovro 
La , Matthew J. Holman kaj teamo da astronomoj malkovris tri novajn lunojn de Neptuno sur informadike kombinataj bildoj el kliŝaĵoj faritaj de la Cerro Tololo kaj de Mauna Kea. La tria malkovrita ricevis la maldaŭran nomon **S/2002 N 3**

## Nomo 
Ĝi ricevis en 2007 la nomon de **Laomedeo** (greke: Λαομέδεια, *Laomedeja*), unu el la kvindek nereidinoj, filinoj de Nereo kaj
Doriso en la helena mitologio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Laomedeo, el "*Księżyce planet Układu Słonecznego*"
*  Laomedeo (angla versio) 
*  Laomedeo, el "*Solar System Exploration*" 
*  Malkovro de tri neregulaj neptunaj lunoj
*  Novaj lunoj trovitaj ĉirkaŭ Neptuno
*  La malgrandaj satelitoj de Neptuno 
*  Halimedo, Sao kaj Laomedeo, el la paĝaro de Jean-Michel
*  La eksteraj neptunlunoj (el *"Projekto Luno"*)

Kategorio:Lunoj de Neptuno
Mönthal

**Mönthal** estas komunumo en la distrikto Brugg de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 412 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
Mönthal situas en la transirzono de la Falda Ĵuraso al la Tavola Ĵuraso proksimume en la mezo inter Brugg kaj Laŭfenburgo. Al la komunumo Mönthal apartenas krom la ĉefvilaĝo mem ankaŭ la vilaĝeto Ampferen kaj diversaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,94 km², de kiuj 1,81 km² estas kovritaj de arbaro kaj 0,34 km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 674 m s.m. sur la kulmino de la monto *Hommel*, dum la plej malalta punkto situas sur alteco de 440 m s.m. ĉe la sudorienta komunumlimo borde de la vilaĝa rojo, kiu alfluas al la rivereto *Schmittenbach*, kiu siavice en Villigen alfluas al Aro.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Mönthal limas en nordo al Gansingen, en oriento al Remigen, en sudo al Oberbözberg, en sudokcidento al Effingen, en okcidento al Elfingen kaj en nordokcidento al Laufenburg.

## Trafiko 
Mönthal estas konektita al la publika transportreto per poŝtaŭtolinio al Brugg. La komunumo situas flanke de la gravaj trafikvojoj, ĉe malmulte uzata ĵurasa montpasejo trans *Ampfernhöhe*, kies pasejkulmino situas sur alteco de 579 m s.m.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Mönthal respektive de ties preĝejo datiĝas el la jaro 1273 kiel *Muenuntal*.

Dum mezepoko Mönthal apartenis al la habsburga tribunaldistrikto Bötzberg. Post plurfoja posedantoŝanĝo en la jaro 1377 la tribunaldistikto kaj kun ĝi Mönthal estis integrita al la voktejo Schenkenberg.

En la jaro 1460 la voktejo Schenkenberg estis konkerita de la urbo Berno kaj fariĝis nun parto de Berna Argovio. En la jaro 1566 Mönthal estis apartigita de la tribunaldistrikto Bötzberg, kaj atribuita al la tribunaldistrikto Stilli.

En aprilo 1798 eksplodis la Helveta Revolucio kaj kun helpo de francaj trupoj Argovio estis liberigita de la ĵurkomunuma servuteco. Mönthal fariĝis nun komunumo de la nove fondita Kantono Argovio.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Mönthal
* Mönthal en la Historia Leksikono de Svislando
Stjepan Ĉuiĉ

**Stjepan ĈUIĈ** (kroate *ČUIĆ;* naskita la  en Bukovica, komunumo Tomislavgrad, Bosnio kaj Hercegovino) estas kroata verkisto. Li studis la serbokroatan kaj rusan lingvojn en la Universitato de Zagrebo. De 1988 ĝis 1992 li instruis la kroatan lingvon en la Universitato de Bamberg en Germanio. De 2005 ĝis 2008 li estis prezidanto de Kroata Verkista Asocio *(Društvo hrvatskih književnika).* Lia romano *Orden* priskribas la komunisman teroron kaj estas tradukita en plurajn lingvojn.

## En Esperanto aperis 
* *Noktaj ĉemizoj de Jelena.* Tradukis Jovan Zarkoviĉ. En: *Antologio de la moderna bosnia-hercegovina novelo,* Sarajevo 1989, paĝoj 156–158.
* *Leteroj de Jelena. (Pisma Jeleni.)* Tradukis Slavica Babinka. En: *Barkoj el akvo,* Zagrebo 1998, paĝoj 61–68.

Kategorio:Kroataj verkistoj
Listo de ŝtatoj laŭ procento de homoj, kiuj kapablas legi

eta|dekstre|300px|Monda mapo kiu montras la nivelon de legoscio por ĉiuj ŝtatoj (2007/2008, Esplorado pri Homa Pliboniĝo). Griza = nenia informo
[eta|dekstre|300px|Monda mapo kiu montras la nivelon de [edukado por ĉiuj ŝtatoj (2007/2008, Esplorado pri Homa Pliboniĝo).]]
Tio estas la **Listo de ŝtatoj laŭ nivelo de kompreno de skribo**, kiu troveblas en la 2009a eldono de la Programo por Pliboniĝado fare de Unuiĝintaj Nacioj.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Legoscio

Kategorio:Edukado laŭ landoj
Kategorio:Listoj
Kategorio:Legoscio
Baŝliko

eta|Kozako kun baŝliko
Baŝliko estas rusa ĉapo simila al kapuĉo, kiu havas du longajn pintojn, kiujn oni volvas ĉirkaŭ la kolo. Ĝi estas tradicia vestaĵo de iranaj popoloj, turkoj kaj kozakoj kaj estis farita el ledo, lano aŭ felo. Ekzistas variaĵoj, laŭ kiuj baŝlikoj estas vintraj aŭ someraj, popola vestaĵo, militista vestaĵo, riĉe ornamitaj ktp. 

En modernaj tempoj baŝlikoj fariĝis laŭmodaj en Rusujo post la 1830-aj jaroj post la partopreno de la baŝkira kavalerio en la milito kontraŭ Napoleono Bonaparto. Ek de 1862 ili estis parto de la uniformo de la kozakoj kaj pli poste de aliaj partoj de la rusa armeo. La milita baŝliko estis farita el flava kamela lano. Baŝlikoj de oficiroj surhavis oran aŭ arĝentan strion. En la rusa armeo oni uzis ĝin ĝis 1917, kiam ĝi estiĝis signo de la uniformo de la Blanka Armeo.

## Bildaro

Dosiero:Казаки_оренбургского_войска.jpg|Baŝliko de la rusa armeo en la 19-a jarcento.

Kategorio:Kapvestoj
Kategorio:Vestoj
Kategorio:Rusaj vestoj
Kategorio:Turkaj vestoj
Károly Baintner

**BAINTNER Károly** [baintner] estis hungara agronomo, bestokuracisto naskiĝinta en Koloĵvaro la 1-an de novembro 1905 kaj mortinta en Budapeŝto la 12-an de julio 1989. Lia patro estis Ferenc Baintner.

## Kariero
Baintner akiris diplomojn en akademio en Debrecen en 1926 kaj Veterinara Altlernejo de Budapeŝto en 1933, poste li estis asistanto en la Ekonomia Akademio (Magyaróvár), poste katedrestro. En 1951 li iĝis universitata profesoro, katedrestro en la Agroscienca Universitato de Gödöllő, poste dekano de la Fakultato pri Bestbredado ĝis sia pensiuliĝo en 1971.

## Verkoj
**Részletes állattenyésztés* (Bp., 1953); 
*'Tejgazdaságtan* (Bp., 1954); 
**Gazdasági állatok takarmányozása* (1–3., Bp., 1958); 
**Állattenyésztési Enciklopédia* (Bp., 1961); 
**Válogatott fejezetek a takarmányozástan köréből* (Bp., 1970); 
**Az állathigiéniai szakállatorvos képzés* (Bp., 1975); 
**Takarmány kiegészítők és agrobiológiai készítmények* (kun Gábor Vass, Bp., 198i); 
**Laboratóriumi állatok és tartásuk'' (Béla Tőzsér, Gödöllő, 1986).

## Fontoj
*Magyar Életrajzi Lexikon
* Névpont

Kategorio:Hungaraj bestokuracistoj
Kategorio:Hungaraj agronomoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Mihály Baja

**BAJA Mihály** estis hungara reformita pastro kaj verkisto naskiĝinta Végvár la 11-an de decembro 1879 kaj mortinta en Debreceno la 5-an de julio 1957.

## Kariero 
Baja pristudis teologion en Debreceno. Li estis pastro ĝis 1914 en Usono, poste en Túrkeve kaj ekde 1921 en Debreceno. Li publikis plurajn poemvolumojn krome siaj ekleziaj verkoj. Li estis membro ekde 1931 de la Societo Petőfi. Liaj poemoj aperis ankaŭ en antologio *Bokréta*.

## Libroj 
* *Babiloni vizek mellett* (Debrecen, 1918);
* *Óh, szép ifjúságom* (Békéscsaba, 1926);
* *Szól a harang* (Bp., 1930);
* *Debreceni öreg kollégium* (Debrecen, 1940).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj kalvinanaj pastroj
Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Július Varinský

**Július Varinský**,  naskiĝis la  en Liptovský Trnovec - mortis la  en Hlohovec . Li estis instruisto, organizanto. Li gvidis E-kursojn en Prešov (1982, 1983), Nitra kaj Poprad. Li tradukis lernolibron *Zagreba metodo*. Li estis kunorganizanto de la 8-a kongreso de AE SSR; en E-klubo Prešov funkciis kiel sekretario. Li estis honorigita per bronza kaj en la
jaro 1983 per arĝenta insignoj de SEA.

## Fonto 
Esperantisto Slovaka 2/93, p.&nbsp;18

Ján Vajs: 100 gravaj personoj (de slovaka E-movado), II-a eldono, por LEK eldonis Espero 2009.

Varinský, Július
Varinský, Július
Varinský, Július
Varinský, Július
Mali Hejivci

eta|dekstra|180px|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180px|Distrikto de Uĵhorodo en Transkarpatio
**Mali Hejivci,** ukraine **Малі Геївці,** hungare **Kisgejőc** estas malgranda vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Uĵhorodo, en municipo de Veliki Hejivci. Mali kaj kis signifas: malgranda.

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 760
* Poŝtkodo: 89432
* Telefonprefikso: +380-31-22
* Aŭtokodo: AO

## Situo 
Mali Hejivci situas de Uĵhorodo 18 km-ojn laŭ bordo de Latorica.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1394 laŭ tiama hungara ortografio *"Geyeuch"*. Post la mezepoko la vilaĝo foje apartenis al Habsburga Imperio, foje al Transilvanio. En 1910 loĝis en Kisgejőc 937 homoj, plejparte hungaroj. Ĝis 1920 ĝi apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, poste al Ĉeĥoslovakio, dume rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Ekde 1945 Mali Hejivci apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. En 2005 loĝis en Mali Hejivci 736 homoj, (704 hungaroj).

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 1806, en 1844 trakonstruita, la turo estas 30 m-ojn alta.

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Andrea Lovász

**LOVÁSZ Andrea** [pr. lova:s] estas hungara kritikistino, fabelesploristino naskiĝinta en Săcueni (Rumanujo) la 20-an de aŭgusto 1869.

## Kariero 
Lovász vivas en Segedo kaj publikas en Élet és irodalom (ÉS), Tiszatáj, Forrás kaj Jelenkor.

## Libro 
* *Jelen idejű holnemvolt*, Krónika Nova, 2007.

## Fonto 
* Retejohttp://www.szepiroktarsasaga.hu/index.php?pageid=299

Kategorio:Hungaraj kritikistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Előretolt Helyőrség

**Előretolt Helyőrség** (Antaŭenŝovita Lokgardistaro) estis beletristika revuo eldonita de Erdélyi Híradó Kiadó inter 1995-2000. Pro materialaj kaŭzoj la revuo ekde novembro 2006 kiel interneta portalo. 
## Radakcio kaj eldonejo
*Ĉefredaktoro:Zita Páll;
*Respondecredaktoro: Attila Gáll; 
*Redaktoroj: Endre Farkas Wellmann
*Profilo: Zágon Szentes
*Respondeceldonejo: János Dénes Orbán  
## Fonto
*Rerpaĝo http://www.irodalom.org/eloretolthelyorseg/ 

Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
Kategorio:Retaj gazetoj
Kategorio:Literaturaj gazetoj
Tamás Bálint

**BÁLINT Tamás** [pr. ba:lint] estas rumanuja hungara poeto, redaktoro naskiĝinta en Odorheiu Secuiesc la 29-an de junio 1985. 
## Kariero
Bálint finis fakon pri banko-financo en 2008 en Kluĵo en la Universitato Babeş-Bolyai kaj samloke majstras pri entreprena financo. Li aperigis poemojn ekde 2003 en literaturaj revuoj en Transsilvanujo kaj Hungarujo. Li estas redaktoro de reteja revuo http://www.eirodalom.ro/ 

## Poemvolumo
**A pap leánya, birtokostul*, Erdélyi Híradó Kiadó, 2007. 
**Visszaút a fekete folyón*,  Erdélyi Híradó – Előretolt Helyőrség, Kolozsvár, 2011. 
## Fontoj
*Biografio 
*

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Rumanio
Sándor Olivér Murányi

**MURÁNYI Sándor Olivér** [pr. mura:nji] estas rumanuja hungara verkisto kaj luktoartisto naskiĝinta Odorheiu Secuiesc la 13-an de oktobro 1974. 
## Volumoj
**Üres és Teli* - luktoeseo, Erdély Magyar Irodalmáért Alapítvány, 2007;
**Felnyomták szentnek*, Erdélyi Híradó Kiadó-Előretolt Helyőrség Szépirodalmi Páholy. 2007. 
* *Zordok, a székely szamuráj*, Eldonejo Kalligram, Budapeŝto, 2012.
## Premioj, distingoj
*E-MIL Avantgarderobe - premio, 2007.
*Irodalmi Jelen, prozpremio, 2012.

## Fonto
*Retejohttp://nagykarolyinaplo.ro/index.php?option=com_content&task=blogcategory&id=29&Itemid=78
## Eksteraj ligiloj
*Persona retejo de la aŭtoro

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Nagykárolyi Napló

**Nagykárolyi Napló** [pr. nadjka:roji naplo:] (Taglibro de Nagykároly) estas hungarlingva novaĵportalo en Rumanujo redaktita ekde aprilo 2008 en Carei. Ĝi havas ĉiumonate belestritikan rubrikon titolita *Az Értől az Óceánig* redaktite de Lóránd Ármos.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo  ()

Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
Kategorio:Retaj gazetoj
Kategorio:Retejoj en Rumanio
Balázs Sepsiszéki Nagy

**SEPSISZÉKI NAGY Balázs** [pr. ŝepŝise:ki nadj] originala nomo *Nagy Balázs* estas rumanuja hungara etnografia esploristo naskiĝinta la 25-an de januaro 1969 en Sfântu Gheorghe  - jen rumane, prononco ,  ,  , , do "snt dĵardĵ". Li estas la patro de dekunujara aŭtoro Gergő Csinódi Nagy. 

## Premioj, distingoj
*1993 - premio Ikvai Nándor, Bp.-Sopron.

## Kariero
Sepsiszéki Nagy finis en 1995 etnografion en ELTE (Budapeŝto). Li vivas en sia naskiĝurbo ekde 1995. Dum dekdu jaroj li verkis sian monumentan libron en kvar volumoj titolitan *La vilaĝoj de Sikullando en la fino de la 20-a jarcento*. Post la verko de Balázs Orbán ne naskiĝis simila verko pri la Sikullando.

## Verko
**Székelyföld falvai a XX. század végén* 1-4. Nap Kiadó, Budapest, 1998, 2000, 2003, 2007. 

## Fonto
* Erdélyi Magyar Ki Kicsoda 2010. 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj etnografoj
Jenson Button

Li estas F1-a mondĉampiono de 2009 kun la teamo Brawn GP kaj ekde 2010 stiras en McLaren.

Okjare, Jenson komencis stiri gokartojn kaj en 1991 li venkis tutajn konkursojn kaj la ĉampionadon.

Li debutis en Formulo 1 en 2000 en la ĉefkuro de Aŭstralio kun la teamo Williams. Poste, li kuris en Benetono, Renault, BAR kaj Hondo. En 2009 li kuris en Brawn GP kaj venkis eĉ ses ĉefkurojn kaj la ĉampionadon. Nun li kuras en McLaren kun Lewis Hamilton kaj venkis la ĉefkurojn de Aŭstralio kaj de Ĉinio.

Kategorio:Pilotoj de F1
Kategorio:Britaj aŭtosportistoj
Gábor Talmácsi

Li debutis en 125kcm en 2000 en la ĉefkuro de Ĉeĥio ĉe Brno. Je la fino de la ĉampionado, li estis 20-a.

Je la fino de la ĉampionado de 2001, li estis 18-a.

En 2002 li estis 22-a.

En 2003 li estis 14-a kaj lia plej bona klasifiko estis 6-a en la ĉefkuro de Germanio.

Ankaŭ en 2004 li gajnas malmultajn poentojn kaj estis 17-a.

En 2005 male, li gajnis tri ĉefkurojn. Je la fino de la ĉampionado li estis 3-a.

En 2006 lia motorciklo ne estis konkurenca kaj estis 7-a.

En 2007 fine li venkis la sian unuan ĉampionadon.

En 2008 li kuris ankoraŭ en 125 cm³ kaj estis 3-a.

En 2009 li ekkuris en 250 cm³ kaj estis 18-a.

Kategorio:Hungaraj motorciklistoj
Kategorio:Viroj
Kategorio:Naskiĝintoj en Hungario
Francis Wurtz

**Francis WURTZ** (naskiĝis la  en Strasburgo) estas franca politikisto, membro de Franca Komunista Partio, de 1979 ĝis 2009 senĉese membro de la Eŭropa Parlamento. Prezidanto de la Konfederacia Frakcio de la Unuiĝintaj Eŭropaj Maldekstruloj en jaroj 1999-2009.

Membro de estraro de la pensfabriko *Institut de relations internationales et stratégiques*.

## Eksteraj ligiloj 
* Francis Wurtz  je la retpaĝo de Eŭropa Parlamento (oficialaj lingvoj de EU)

Kategorio:Francaj politikistoj
Kategorio:Francaj komunistoj
Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento
Börek

eta|300px|Börek kun viandhaketaĵo
eta|300px|Sigara Börek
**Börek** aŭ **burek** estas nedolĉa pastomanĝaĵo kaj estas farata en multaj landoj kiuj iam estis parto de la otomana imperio. Ofte oni uzas foliigitan paston kaj la farĉo povas esti fromaĝo (plejofte feta-fromaĝo), viandhaketaĵo aŭ legomo (plejofte spinaco)

## Nomo 
Börek originas el la turka kuirarto. En la turka la vorto börek estas uzata por diversaj pastaĵoj, dum en lingvoj kiuj prunteprenis la vorton ĝi estas pli specife uzata.

## Börek (Turkio)
En Turkio *su böreği* ("akva börek") estas lasanjeca speco, plejofte farĉita kun feta-fromaĝo. *Sigara böreği* ("sigara börek") estas etaj rulaĵoj, ankaŭ kun fromaĝo. *Kürt böreği* ("kurda börek") estas senfarĉa börek, kiu ofte estas manĝata kun surŝutita pulvorsukero.

Börek ofte estas vendata en bakejoj kaj hastmanĝejoj de turkaj enmigrantoj en okcidenta Eŭropo.

## Balkanoj 
Börek estas populara inter la balkana landon. Ĝi estas manĝita en Albanio, kiu estas nomas byrek kaj en Bosnio kaj Hercegovino nomas burek.

## Vidu ankaŭ 
* Galaktobureko

Kategorio:Turka kuirarto
Kategorio:Tortoj
Mülligen

**Mülligen** estas komunumo en la distrikto Brugg de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 932 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
Mülligen situas en la nordoriento de la ebenaĵo Birrfeld, sude de la rivero Reuss. Al la vilaĝo apartenas krom la ĉefvilaĝo, kiu situas en la ebenaĵo, la vilaĝeto Trotte, kiu situas sur la suda deklivo de la monto *Eiteberg*.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,16&nbsp;km², de kiuj 1,01&nbsp;km² estas kovritaj de arbaro kaj 0,89 de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 500 m s.m. sur la kulmino de la monto *Eiteberg*, dum la plej malalta punkto situas sur alteco de 335 m s.m. ĉe la bordo de la rivero Reuss.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Mülligen limas en nordo al Windisch, en nordoriento al Birmenstorf, en sudo al Birrhard, en okcidento al Lupfig, kaj en nordokcidento al Hausen.

## Trafiko 
Tra Mülligen pasas la kantona ĉefvojo de Brugg al Mellingen. Sur tiu vojo cirkulas poŝtaŭtolinio, per kiu la komunumo estas konektita al la publika transportreto. Sur la komunuma teritorio en la nordo troviĝas la aŭtvojtriangulo Birrfeld, kie la svisa aŭtovojo A3 disbranĉiĝas de la svisa aŭtovojo A1. La plej proksima alvetrurejo al la svisa aŭtovojo A3 situas en Lupfig en distanco de proksimume 2 kilometroj de la vilaĝokerno kaj al la svisa aŭtovojo A1 en Birr en distanco de proksimume 4 kilometroj.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Mülligen datiĝas el la jaro 1273 kiel *Mulinon*.

En mezepoko Mülligen apartenis al la propra voktejo de la Habsburgoj kaj do al ilia unua posedaĵo. En la jaro 1397 la Habsburgoj koncedis la posedorajtojn kaj la malaltan jurisdikcion al la Monaĥejo Königsfelden.
En la jaro 1415 la trupoj de la Svisa Ĵurkomunumo konkeris Argovion, kaj Mülligen fariĝis nun parto de la Berna Argovio. En la jaro 1528 la Monaĥejo Königsfelden kadre de la reformacio estis mondigita, kaj la iama propra voktejo de la Habsburgo nun fariĝis la berna voktodistrikto Königsfelden.

En aprilo 1798 eksplodis la Helveta Revolucio kaj kun helpo de francaj trupoj Argovio estis liberigita de la ĵurkomunuma servuteco. Mülligen fariĝis nun komunumo de la nove fondita Kantono Argovio.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Mülligen
* Mülligen en la Historia Leksikono de Svislando