open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Meisterschwanden

## Pri la komunumo 
** Meisterschwanden** (prononcu: *majstəŝvandn*) estas komunumo en la distrikto Lencburgo de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 2470 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
eta|maldekstra|150px|Preĝejo de Meisterschwanden
Meisterschwanden situas sur teraso ĉe la okcidenta deklivo de la plej norda parto de la montoĉeno Lindenberg, ĉe la orienta bordo de la Lago de Hallwil. Al la komunumo Meisterschwanden apartenas ankaŭ la vilaĝo Tennwil, kiu estis integrita al la komunumo en la jaro 1900.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 6,86 km², de kiuj 0,80 km² estas kovritaj de arbaro kaj 1,02 km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 565 m s.m. en la arbaro *Fluerenwald*, dum la plej malalta punkto troviĝas sur alteco de 449 m s.m. ĉe la bordo de la Lago de Hallwil.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Meisterschwanden limas en nordo al Seengen, en oriento kaj sudo al Fahrwangen, aliflanke de la lago en sudokcidento al Beinwil ĉe la lago, en okcidento al Birrwil, kaj en nordokcidento al Boniswil.

## Trafiko 
eta|150px|maldekstra|Meisterschwanden kaj lago de Hallwil viditaj de la montoĉeno Lindenberg
Meisterschwanden estas konektita al la publika trafikreto per buslinio al Wohlen, kiu anstataŭis iaman fervojlinion, kaj per buslinio de Bettwil tra Meisterschwanden al Seon kaj Lencburgo.

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo, kiu sekvas la orientan bordon de la Lago de Hallwil. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas en distanco de proksimume 15 kilometroj norde en Lencburgo.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Meisterschwanden datiĝas el la jaro 1173 kiel *Meistersvanc*.

En mezepoko en Meisterschwanden une regis la Grafoj de Lencburgo, ek de 1173 la Kiburgoj, kaj fine ek de 1264 ties heredantoj, la Habsburgoj. La malalta jurisdikcio apartenis unue al la Senjoroj de Meisterschwanden kaj ek de 1361 al la Senjoroj de Hallwyl.

Kiam en la jaro 1415 la Svisa Ĵurkomunumo konkeris Argovion, Meisterschwanden fariĝis parto de tribunala distrikto Seengen de la voktejo Lencburgo en la Berna Argovio. La hodiaŭa komunuma parto Tennwil dum la berna epoko apartenis al la tribunala distrikto Fahrwangen.

Kiam en la jaro 1798 okaze de la Helveta Revolucio francaj trupoj liberigis Argovion, Meisterschwanden fariĝis komunumo de la distrikto Lencburgo en la nove fondita Kantono Argovio.

En la jaro 1900 estis integrita la ĝis tiam aŭtonoma komunumo Tennwil al Meisterschwanden.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Meisterschwanden
* Meisterschwanden en la Historia Leksikono de Svislando
D-minoro

**D-Moll** estas tonalo de la modalo minoro, baziĝanta sur la toniko d. La tonalo d-minoro estas indikata en la notacio per unu bemolo ♭. Ankaŭ la respektivan gamon kaj la bazan akordon de ĉi tiu tonalo (la toniko d-f-a), oni nomas d-minoro.

d-minoro al multaj laŭtradicie validas kiel serioza tonalo teniĝa al la transmondo.

## Verkoj 
* Johann Sebastian Bach: Partita n-o 2 por violono sola kun la fama ĉakono; La arto de la fugo; tokato kaj fugo d-minora BWV 565 (aŭtoreco ne certa); konĉerto por du violonoj; klavicenkonĉerto BWV 1052
* Ludwig van Beethoven: 9-a simfonio, pianosonato n-o 17 (*„Der Sturm“*)
* Johannes Brahms: 1-a pianokonĉerto; Tragische Ouvertüre (op. 81)
* Richard Wagner: Eine Faust-Ouvertüre
* Max Bruch: 2-a violonkonĉerto
* Anton Bruckner: nula simfonio; 3-a simfonio; 9-a simfonio
* Luigi Cherubini: rekviemo en d-minoro por virĥoro kaj orkestro
* César Franck: simfonio en d-minoro
* Joseph Haydn: 26-a simfonio; Missa in angustiis (Nelson-Meso)
* Gustav Mahler: 3-a simfonio
* Felix Mendelssohn Bartholdy: pianotrio n-o op. 49
* Wolfgang Amadeus Mozart: prezentado de la „ŝtona gasto“ en la opero *Don Giovanni*; rekviemo (KV 626), 20-a pianokonĉerto (KV 466), pianotrio (KV 442), arĉkvartetoj n-o 13 (KV 173) kaj 15 (KV6 417b)
* Sergej Prokofjev: 2.-a simfonio
* Sergej Rachmaninoff: 1-a simfonio, 3-a pianokonĉerto
* Dmitrij Ŝostakoviĉ: 5-a simfonio
* Franz Schubert: arĉkvarteto *Der Tod und das Mädchen*
* Robert Schumann: 4-a simfonio
* Jean Sibelius: violonkonĉerto
* Antonín Dvořák: 7-a simfonio; 4-a simfonio

## Vidu ankaŭ 
* C♭-maĵoro, G♭-maĵoro, D♭-maĵoro, A♭-maĵoro, E♭-maĵoro, B♭-maĵoro, F-maĵoro, C-maĵoro, G-maĵoro, D-maĵoro, A-maĵoro, E-maĵoro, B-maĵoro, F♯-maĵoro, C♯-maĵoro
* a♭-minoro, e♭-minoro, b♭-minoro, f-minoro, c-minoro, g-minoro, d-minoro, a-minoro, e-minoro, b-minoro, f♯-minoro, c♯-minoro, g♯-minoro, d♯-minoro, a♯-minoro

Kategorio:Tonaloj
Kirgiza Soveta Socialisma Respubliko

La **Kirgiza Soveta Socialisma Respubliko**, mallongigite kiel **SSR Kirgizio** () estis la oficiala nomo de Kirgizio kiam ĝi estis unu el la 15 respublikoj de Sovetunio dum pluraj jardekoj.

## Historio 
La kirgiza popolo apartenis al la Rusa Imperio, ekde ĝia konkero far la rusoj en la 19-a jarcento. Post la Rusa Revolucio de 1917, ĝi restis sub la soveta kontrolo ekde 1918. La 14-an de oktobro 1924 establiĝas la *Aŭtonoma Oblasto Kara-Kirgizio* ene de la Rusia Soveta Federacia Socialisma Respubliko. La vorto *Kara-Kirgizo* estis uzata por distingi ilin de la kazaĥoj, kiuj ĝis 1925, ankaŭ estis nomataj *kirgizoj*. En 1925, ĝi konvertiĝas en la *Kirgiza Aŭtonoma Soveta Socialisma Respubliko* ankoraŭ ene de la RSFSR de Rusio. La 5-an de decembro 1936 ĝi disiĝis de Rusio, kiam ĝi akiris la rangon je Soveta Socialisma Respubliko ene de Sovetunio. En decembro 1990 oni renomis ĝin *Respublik Kirgizio*, kaj la 31-a de aŭgusto 1991, ĝi proklamis la sendependon disde Sovetunio.

Kategorio:Historio de Kirgizio
Kategorio:Respublikoj de Sovetunio
G-maĵoro

**G-maĵoro** estas tonalo de la modalo maĵoro, baziĝanta sur la toniko g. La tonalon G-maĵoro oni indikas en la notacio per unu dieso (f♯). Ankaŭ la respektivan gamon kaj la bazan akordon de ĉi tiu tonalo (la toniko g-b-d), oni nomas G-maĵoro. 

G-maĵoro ofte estas sentata festa, klara kaj hela.

## Verkoj 
*Johann Sebastian Bach: Goldberg-variacioj; Brandenburgaj konĉertoj n-o 3 kaj 4
*Joseph Haydn: simfonioj Nr. 94 („kun la timbalofrapo“), Nr. 100 („Militärsinfonie“)
*Ludwig van Beethoven: -a arĉkvarteto Nr. 2 Op. 18 Nr. 2, 4-a pianokonĉerto
*Felix Draeseke: 1-a simfonio; 4-a simfonio („Symphonia Comica“)
*Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij: 2-a pianokonĉerto
*Antonín Dvořák: 8-a simfonio
*Gustav Mahler: 4-a simfonio
*Wolfgang Amadeus Mozart: *Eine kleine Nachtmusik*

## Vidu ankaŭ 
* C♭-maĵoro, G♭-maĵoro, D♭-maĵoro, A♭-maĵoro, E♭-maĵoro, B♭-maĵoro, F-maĵoro, C-maĵoro, G-maĵoro, D-maĵoro, A-maĵoro, E-maĵoro, B-maĵoro, F♯-maĵoro, C♯-maĵoro
* a♭-minoro, e♭-minoro, b♭-minoro, f-minoro, c-minoro, g-minoro, d-minoro, a-minoro, e-minoro, b-minoro, f♯-minoro, c♯-minoro, g♯-minoro, d♯-minoro, a♯-minoro

Kategorio:Tonaloj
Fahrwangen

** Fahrwangen** estas komunumo en la distrikto Lencburgo de Kantono Argovio, Svislando. Najbaraj komunumoj estas en nordo Sarmenstorf, en oriento Bettwil, en sudoriento Aesch (Kantono Lucerno), en sudo Schongau (Kantono Lucerno), kaj en okcidento Meisterschwanden. Ĝi havis 1830 loĝantojn en 2008, kaj 2136 en 2018.

## Geografio 
eta|maldekstra|Fahrwangen
Fahrwangen situas en kaldrono ĉe la okcidenta deklivo de la montoĉeno Lindenberg super la Lago de Hallwil. En sudokcidento la komunumo disponas pri proksimume 500&nbsp;metrojn longa peco rekte ĉe la lagobordo. La vilaĝo de Fahrwangen komplete kunkreskis kun la najbara komunumo Meisterschwanden.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,00&nbsp;km², de kiuj 0,99&nbsp;km² estas kovritaj de arbaro kaj 0,69&nbsp;km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 660&nbsp;msm, dum la plej malalta punkto troviĝas sur alteco de 449&nbsp;msm ĉe la bordo de la Lago de Hallwil.

## Trafiko 
Fahrwangen estas konektita al la publika trafikreto per buslinio al Wohlen, kiu anstataŭis iaman fervojlinion, kaj per buslinio de Bettwil tra Fahrwangen al Seon kaj Lencburgo.

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo, kiu sekvas la orientan bordon de la Lago de Hallwil. Tra la komunumoj ankaŭ pasas la kantona ĉefvojo, kiu ligas la valon de la rivero Bünz kun la valo Seetal. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas en distanco de proksimume 17&nbsp;km norde en Lencburgo.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Fahrwangen datiĝas el la jaro 831 kiel *Farnowanch.* En mezepoko en Fahrwangen une regis la Grafoj de Lencburgo, ekde 1173 la Kiburgoj, kaj fine ekde 1264 ties heredantoj, la Habsburgoj. La malaltan jurisdikcion la Habsburgoj inter 1354 kaj 1380 koncedis al la Senjoroj de Hallwyl.

Kiam en 1415 la Svisa Ĵurkomunumo konkeris Argovion, Fahrwangen fariĝis aparta tribunala distrikto sub kontrolo de la Senjoroj de Hallwyl en la voktejo Lencburgo de Berna Argovio.

Kiam en 1798, okaze de la Helveta Revolucio, francaj trupoj liberigis Argovion, Fahrwangen fariĝis komunumo de la distrikto Lencburgo en la nove fondita Kantono Argovio.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Fahrwangen
* Fahrwangen en la Historia Leksikono de Svislando
Taĝika Soveta Socialisma Respubliko

La **Taĝika Soveta Socialisma Respubliko**, aŭ **SSR Taĝikio** (en la taĝika: Республикаи Советии Социалистии Тоҷикистон *Respiblikai Sovetii Sotsialistii Toçikiston*) estis la nomo de la nuna *Respubliko Taĝikio* kiam ĝi apartenis al Sovetio kiel unu el la 15 respublikoj de Sovetunio.

## Historio 
Konkerata de la Rusa Imperio en la 19-a jarcento, ĝi restis sub la soveta kontrolo post la Rusa Revolucio de 1917 kaj la enlanda milito. La 14-an de oktobro 1924 fondiĝis la *Taĝika Aŭtonoma Soveta Socialisma Respubliko* ene de la ĵus kreata Uzbeka Soveta Socialisma Respubliko (kiu oficiale ekvalidis nur la 27-an de oktobro 2024). La 5-an de decembro 1929 ĝi disiĝis de la *Uzbeka SSR* kaj konvertiĝis en la samranga *Taĝika SSR* ene de Sovetunio. La 9-a de septembro 1991 ĝi ŝanĝis la nomon al *Respubliko Taĝikio*, kaj proklamis la sendependon la 26-an de decembro samjare.

Kategorio:Historio de Taĝikio
Kategorio:Respublikoj de Sovetunio
Temisto (luno)

**Temisto** estas neregula satelito de Jupitero.

## Malkovro 
Ĝi estis unue malkovrita la  de Charles T. Kowal kaj Elizabeth Roemer en la Observatorio Palomar en Usono. Ĝi ricevis maldaŭran nomon S/1975 J 1, sed ĝian orbiton oni ne povis determini, kaj la satelito perdiĝis.

La , objekto, kiu kongruis kun Temisto estis observata de Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Yanga R. Fernández kaj Eugene A. Magnier, kiuj maldaure nomis ĝin **S/2000&nbsp;J&nbsp;1**. Rapide montriĝis, ke estis la sama objekto observita en 1975.

Al tiu retrovo respondis observo de la , far de Brett J. Gladman, John J. Kavelaars, Jean-Marc Petit, Hans Scholl, Matthew J. Holman, Brian G. Marsden, Philip D. Nicholson kaj Joseph A. Burns.

## Ecoj 
Temisto estas malgranda objekto. Hipotezinte ĝian albedon al 0,04 kaj ĝian denson al 2,6 g/cm3 (per komparo kun aliaj satelitoj) oni ĉirkaŭkalkulas ĝian grandon al 8&nbsp;km kaj ĝian mason al 7 × 1014 kg.

Ĝi havas discentran kaj klinitan orbiton, meze inter tiuj de la galilejaj satelitoj kaj de la lunoj de la himalia grupo. Tiu unika orbito faras ke Temisto aniĝas al nenia grupo. Ĝi formas grupon por si sole.

## Nomo 
Ĝi ricevis en 2002 la nomon de **Temisto**, unu el la kvindek nereidinoj de la helena mitologio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  La dekunu novaj satelitoj de Jupitero: S/2000 J 1 al J 11, el la paĝaro de Jean-Michel
*  Novaj lunoj, Jupitero XVII, XVIII. (el "La Société d'astronomie de Montréal") 
*  2000 J1, aŭ S/1975 J1
*  Temisto, el "Solar System Exploration" 
*  Temisto (el *"Projekto Luno"*)

Kategorio:Lunoj de Jupitero
Timora arbustobirdo

La **Timora arbustobirdo** (***Buettikoferella bivittata***) estas specio de la familio de Megaluredoj iam inkludita en la familio de Silviedoj. Ĝi estas la ununura specio de la genro *Buettikoferella*. Ĝi troviĝas kiel endemio en la insulo de Timoro nome en ties partoj de la landoj Indonezio kaj Orienta Timoro.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Buettikoferella bivittata .   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 10an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Megaluredoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Brida herbobirdo

La **Brida herbobirdo**, ***Chaetornis striata*** aŭ *Megalurus striatus*, estas paserina birdo kiu formas la monotipan genron ***Chaetornis***. *Chaetornis striata* estas endemia de la Hindia subkontinento, kie ĝi estas en areoj kaj surloke distribuata en norda Barato, Nepalo kaj nordorienta Pakistano kaj vintre en suda Barato. Iam priskribita kiel komuna en almenaŭ Guĝarato, Andhra Pradeŝo kaj Okcidenta Bengalo (Barato) kaj partoj de Bangladeŝo, nuntempe ĝi malpliiĝis.

Iam lokata en la familio de Silviedoj, ties veraj rilatoj estas ankoraŭ restudataj. Laŭ ekstera morfologio, ĝi povus aparteni al nova kreita silvieca familio nome Megaluredoj.

Ĝi estas bruneca birdo kun tre helaj sablokoloraj partoj, kun helbruna nuanco en ventroflankoj. La kruroj estas ruĝecaj. La beko nigreca, mallonga, tre fortika ĉe la bekobazo kaj pintakra.

Tiu birdo havas kuriozan kutimon dum la reprodukta sezono, tio estas supreniras subite en aero kaj flugetadas, ofte el konsiderinda distanco, kriante laŭtan noton kiaj "ĉirap, ĉirap, ĉirap," ripetataj dum la birdo estas enaere kaj poste subite descendas malrapide surherben per malfermegitaj flugiloj multe kiel la stilo de la *Mirafra erythtroptera*. Tiuj birdoj estas tiom similaj laŭ aspekto dumfluge kaj saltetante en altaj herbejoj al *C. caudata* ke oni povas facile konfuziĝi inter ambaŭ specioj. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*BirdLife Species Factsheet. 

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Megaluredoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Filikobirdo

La **Filikobirdo** (*Bowdleria punctata*) estas insektovora birdo endemia de Novzelando. La nomoj de Maorioj estas **Kōtātā** aŭ **Mātātā**. 

Ĝi estas tre ruĝecbruna supre kaj blankeca sube, kun multe da brunaj punktoj kaj en gorĝo kaj brusto (ĉefe en brustoflankoj) kio nomigas la specion en la latina scienca nomo kie *punctata* estas facile komprenata eĉ el Esperanto; dume la suba ventro estas senmarka. En vizaĝo videblas tre markata hela superokula strio kaj ne tiom markata malhela traokula strio. Fruaj setlantoj nomis ĝin kiel "Marĉopasero" sendube pro ties koloro.

La Filikobirdo estas grundema birdo, kaj ne flugema, moviĝanta ĉefe perpiede aŭ laŭ eventualaj mallongaj flugoj de malpli da 15 metroj. En la 19a jarcento Buller priskribis ĝin kiel "unu el niaj plej komunaj" (birdoj) sed ĝi poste suferis la sekvan kaj disvastigan detruadon de ties natura (humideja) habitato pro la eŭropa setligado kaj nune estas rara

Estas ses tute protektitaj subspecioj de Filikobirdo:
**Bowdleria punctata punctata* (Sudinsula filikobirdo)
**Bowdleria punctata vealeae* (Nordinsula filikobirdo)
**Bowdleria punctata stewartiana* (Stevartinsula filikobirdo)
**Bowdleria punctata wilsoni* (Moruinsula filikobirdo)
**Bowdleria punctata caudata* (Snaresa Filikobirdo)
**Bowdleria punctata insularis*.

Oni supozas ke la *Bowdleria (punctata) rufescens* (la Ĉathaminsula filikobirdo) iĝis formortinta ĉirkaŭ 1900.

Tiuj birdoj nestumas inter herbo ĉegrunde, farante profundan tasformon de sekigitaj junkoj kovritaj el plumoj. Reproduktado okazas el septembro al februaro (sudhemisfera somero), produktante ovodemetadojn de 2-3 rozblankecaj ovoj kun brunaj aŭ purpuraj punktetoj.

## Ĉe kulturo de Maorioj 
Maorioj adoras la Filikobirdon kiel "oraklo" aŭ "saĝa birdo" (Manu tohu). La alvokoj de tiu birdo estas interpretataj kiel antaŭanonco de sukcesoj aŭ malsukcesoj en ĉiutaga agado kiel fiŝkaptado sed je pli serioza nivelo povus ankaŭ averti pri prospero kaj sano aŭ katastrofo kaj morto.

## Referencoj 
*  Malplej zorgiga
* Falla, R.A., Sibson, R.B., and Turbott, E.G. (1970). *A Field Guide to the Birds of New Zealand.* London: Collins. ISBN 0-00-212022-4
* Marshall, J., Kinsky, F.C., and Robinson, C.J.R. (1982). *The Fiat Book of Common birds in New Zealand.* Wellington: A.H. and A.W. Reed. ISBN 0589007599

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Megaluredoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Emuvostuloj

**Emuvostuloj** aŭ ***Dromaeocercus*** estas genro de la familio de Megaluredoj, iam enmetitaj en la familio de Silviedoj.

Ĝi enhavas la jenajn speciojn:
* Bruna emuvostulo (*Dromaeocercus brunneus*) kiel propra specio de la genro
* Griza emuvostulo, foje konsiderata membro de tiu genro kaj foje konsiderata kiel *Amphilais seebohmi*.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Megaluredoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Spinifekso

La **Spinifekso** aŭ Eremiorno (*Eremiornis carteri*) estas birdo de la familio de la Megaluredoj iam enmetita en la familio de Silviedoj. Ĝi loĝas kiel endemio nur en la norda duono de Aŭstralio.

eta|maldekstra|EremiornisCarteriKeulemans|alt=EremiornisCarteriKeulemans.jpg
Ĝi havas tre brunan kronon, flavbrune striecajn flugilojn kaj longan voston. La subaj partoj estas sablokoloraj al blankecaj kun pli blanka gorĝo kaj helbruneca nuanco en flankoj. En vizaĝo videblas hela ĉirkaŭokula ringo kaj ĉefe tre markata hela superokula strio. Ambaŭ seksoj estas similaj.

Ties dieto enhavas varion de insektoj kaj semoj kolektataj en herbejoj. Tiu specio flugas malmulte kaj malforte, havante sian voston pendantan. Ili tendence estas solemaj, kaj por tio, ĝi ne estas migranta. La reprodukta sezono de la Spinifekso etendas el aŭgusto al novembro dum la sudhemisfera somero. La nesto estas neprofunda taso konstruita el herbotigoj proksime de la grundo. La ino demetas plej ofte du ovojn. La specio ne estas minacata, ĉar povas esti komuna en taŭgaj habitatoj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Eremiornis carteri. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 10an de julio 2007.
* Bird; the Definitive Visual Guide.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Megaluredoj
Kategorio:Bestoj el la Aŭstralazia ekozono
Kategorio:Birdoj de Aŭstralio
Bruna emuvostulo

La **Bruna emuvostulo** (***Dromaeocercus brunneus***) estas specio de la Megaluredoj iam enmetita en la familio de Silviedoj. Ĝi estas foje konsiderata kiel ununura membro de la genro *Dromaeocercus* aŭ de Emuvostuloj kaj foje unu el la du unikaj, se oni aldonas duan specion. Ĝi troviĝas kiel endemio nur en Madagaskaro. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montararbaroj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo.

Tiu specio troviĝas en montaraj pluvarbaroj, kie ĝi manĝas malgrandajn insektojn proksime de la grundo inter densa marĉa herbeca kreskaĵaro, kaj plej ofte kuras anstataŭ flugi (Morris kaj Hawkins 1998). Kvankam ĝi estas tre timida kaj kaŝema specio malfacile detektebla, ĝi estas tre komuna en taŭga habitato en la altituda gamo inter 800-2,500 m (Morris kaj Hawkins 1998). Senarbarigo, ĉefe pro vivtena agrikulturo kaj komerca lignoproduktado, povas kaŭzi la rapidan malpliigon de la populacio estontece.

Ĝi estas malgranda kaj kun **ruĝecaj supraj partoj, pli pala gorĝo, kun grizaj orelkovriloj kaj rimarkinda longega barbeca vosto**, kiu estas ofte subtenata tre fermita. El la Madagaskara nesilo, *Nesillas typica*, ĝi diferenciĝas pro pli ruĝeca koloro, preskaŭ senbarba vosto, grizaj orelkovriloj kaj malgrando. La Griza emuvostulo, *Dromaeocercus seebohmi*, ne ĉeestas en arbaroj sed en apudaj marĉoj, estas pli strieca, ĉefe surdorse, kaj malpli ruĝeca.

Tiu specio troviĝas en densa humida subkreskaĵaro de montararbaroj, ofte en valoj de akvorezervejoj, kie ĝi rampas surgrunde kiel muso; tiu impreso estas tre plifortigita de la tre fermita vosto. La kanto, laŭta "tuuuu-ĉŭiŭiŭiŭi" aŭ "ŭi-ĉeĉeĉeĉeĉe", estas tre distinga.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Dromaeocercus brunneus. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 10an de julio 2007.

Kategorio:Megaluredoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Makisbirdoj

**Makisbirdoj**, Megaluruloj aŭ ***Megalurulus***, estas genro de kantobirdoj. Iam lokataj en la familio de Silviedoj, ili ŝajne ne estas proksime rilataj al la silvioj. Pli probable, ili apartenas al la ĵus agnoskata familio de Megaluredoj.

Tiu genro enhavas la jenajn speciojn:
* Novkaledonia megalurulo, *Megalurulus mariei*
* Bismarka megalurulo, *Megalurulus grosvenori*
* Buganvila megalurulo, *Megalurulus llaneae*
* Gvadalkanala megalurulo, *Megalurulus whitneyi*
* Ruĝeca megalurulo, *Megalurulus rubiginosus*

Temas pri **brunecaj birdoj kun longaj aŭ larĝaj vostoj**, kio aperas en la latina scienca nomo kie *Megalurulus* devenas el du radikoj el la antikva greka nome “mega” (granda) kaj “uros” (vosto).

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Megaluredoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Buĥara Popola Soveta Respubliko

La **Buĥara Popola Soveta Respubliko** () estis la ŝtato estiĝinta post la okupado de Buĥaro flanke de la Ruĝa Armeo de Rusio la 2-an de septembro 1920, kaj la respubliko proklamiĝis la 14-an de septembro samjare. Ĝi ekzistis nur kelkajn jarojn; en 1924 ĝi estis aligita al la Uzbeka SSR.

La areo de la Buĥara Respubliko estis 182,193 kvadrataj kilometroj, kun pli ol 2,2 milionoj da loĝantoj. Ĝi estis loĝata de diversaj etnoj kiel taĝikoj, uzbekoj kaj turkmenoj. Ĝi havis limojn kun la SSR de Turkestano, la Ĥorezma SSR kaj Afganio. Ĝia ĉefurbo estis Buĥaro.

## Referencoj 
Kategorio:Respublikoj de Sovetunio
Kategorio:Historio de Uzbekio
Buĥara Popola Soveta Respubliko
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1920
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1924
Ĥorezma Popola Soveta Respubliko

La **Ĥorezma Popola Soveta Respubliko** (), heredanto de la Ĥanlando Ĥivo, estis fondita en februaro 1920 kaj oficiale deklarita la 26-an de aprilo 1920. La 20-an de oktobro 1923 ĝi fariĝis **Ĥorezma Soveta Socialisma Respubliko** (Ĥorezma SSR, ruse Хорезмская Социалистическая Советская Республика).
La Ĥorezma SSR ekzistis dum nur unu jaro: la 10-an de oktobro 1925 ĝi estis dividita inter Uzbeka Soveta Socialisma Respubliko, Turkmena Soveta Socialisma Respubliko kaj Karakalpakio kiel plano de reordigado Centra Azio fare de Moskvo.

## Referencoj 
Kategorio:Ĥorezmo
Kategorio:Respublikoj de Sovetunio
Kategorio:Historio de Uzbekio
Kategorio:Historio de Turkmenio
Kategorio:Eksaj landoj de Azio
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1920
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1924
Azerbajĝana Soveta Socialisma Respubliko

La **Azerbajĝana Soveta Socialisma Respubliko** aŭ **SSR Azerbajĝano** estis la nomo de Azerbajĝano kiam ĝi estis membro de Sovetio de 1936 ĝis 1991 kaj de la Transkaŭkaza Federacia Soveta Socialisma Respubliko kune kun la SSR Armenio kaj la SSR Kartvelio, de 1922 ĝis 1936. Ĝi sendependiĝis post la malapero de Sovetunio en 1991.

La Naĥichevana Aŭtonoma Soveta Socialisma Respubliko aŭ pli mallonge Naĥiĉevana ASSR (, ekde la 1940-aj jaroj per cirila alfabeto ) estis aŭtonoma respubliko ene de la Azerbajĝana Soveta Socialisma Respubliko (Azerbajĝana SSR), unu el la respublikoj de Sovetunio.

## Historio 
## Regorganoj 
## Administradaj subdividoj 
## Ekonomio 
### Azerbajĝana rublo 
## Armeo 
En la unuaj du jaroj la respubliko havis la Azerbajĝanan Ruĝan Armeon.

## Loĝantaro 
### Lingvoj 
## Vidu ankaŭ 
## Referencoj 
## Ligiloj 

Kategorio:Respublikoj de Sovetunio
Kategorio:Azeraj ŝtatoj
Kategorio:Politika historio de Azerbajĝano
Kategorio:Historio de Azerbajĝano
Kategorio:Eksaj landoj en Azerbajĝano
Kategorio:Komunismo en Azerbajĝano
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1920
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1991
Ĥorezma Imperio

La **Ĥorezma Imperio** aŭ laŭ la pli persa prononco **Ĥarazma/Ĥarazmŝahida Imperio** () estis la nomo de la imperio fondita de la ĥorezma/ĥarazmŝahida dinastio (perse خوارزمشاهیان , "Reĝoj de Ĥorezmo") islama (sunaismo) dinastio el mamluka kaj tjurka deveno, kiu regis super la Granda Irano, unue kiel vasaloj de la selĝukoj kaj pli malfrue kiel sendependaj regantoj en la 12-a jarcento. La imperio ekzistis ĝis la mongola invado de 1220.

## Referencoj 
Kategorio:Ĥorezmo
Kategorio:Eksaj landoj de Azio
Kategorio:Historio de Uzbekio
Kategorio:Historio de Irano
Kategorio:Eksaj imperioj
Kategorio:Dinastioj
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1090-1099
Kategorio:Aperis en 1097
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1230-1239
Kategorio:1231
Internacia Paralimpika Komitato

[eta|250px|centra oficejo de la Internacia Paralimpika Komitato en [Bonno, Germanio]]

La **Internacia Paralimpika Komitato** estas internacia senprofitdona organizaĵo, kiu celas kunordigi kaj organizi la Paralimpikan Movadon. La komitato preparas la Paralimpikojn (aŭ Paralimpiajn Ludojn) kaj funkcias kiel la internacia federacio de naŭ sportoj. Ĝi estis fondita la 22-an de septembro 1989 en Düsseldorf (Germanio), kaj nun havas sian centran oficejon en Bonno (Germanio). Laŭ la stato de februaro 2010, en la internacia komitato membras 162 Naciaj Paralimpikaj Komitatoj, kaj aldone kvar internaciaj paralimpikaj organizaĵoj.

Prezidanto de la komitato ĝis la jaro 2001 estis la kanadano d-ro *Robert Steadward*. Lian postenon transprenis Sir *Phil Craven*, eksa partoprenanto de la Paralimpikoj kaj prezidanto de la internacia federacio de rulseĝa korbopilko. Inter la IPK kaj la Internacia Olimpia Komitato (IOK) estas intensaj kontaktoj.

## Vidu ankaŭ 
* Someraj Paraolimpikoj

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo

Paralimpikoj
Kategorio:Bonn
Nawal El Moutawakel

**Nawal EL MOUTAWAKEL** (n. la 15-an de aprilo 1962) estas maroka atletistino. Ŝi gajnis la 400-metran virinan hurdokuradon de la Somera Olimpiko 1984. Ŝi tiel fariĝis la unua olimpika islama ĉampionino naskiĝinta en Afriko. El Moutawakel estis nomumita en 2007 kiel ministro pri sportoj en la nova registarkabineto de Maroko.

Ŝi en 1998 fariĝis membro de la Internacia Olimpika Komitato.

Kategorio:Marokaj sportistoj
Stadiono West Side

La **stadiono West Side** (angle ***West Side Stadium***, ankaŭ konata kiel ***New York Sports and Convention Center***) estis projektita futbala stadiono, kies konstruado estis planita sur platformo de la okcidenta bordo de Manhattan en Novjorko. Ĝi estis fundamenta argumento por la kandidatiĝo de Novjorko al la Somera Olimpiko 2012, sed la projekto estis nuligita post multaj debatoj pro ekscesa kosto, nur unu monaton antaŭ la fina decido de la Internacia Olimpika Komitato.

eta|maldekstra|300ra|Arta bildigo de la projektita aspekto de la stadiono West Side.

West Side
Kategorio:Konstruaĵoj en Novjorko
Kategorio:Sporto en Novjorko
Kategorio:Futbalaj stadionoj
Jacques Camescasse

[eta|maldekstra|200px|Karikaturo pri Jacques Camescasse en bildkarto de ĉ. [1913.]] 
**Léon Victor Jacques Camescasse** (Parizo, la 28-an de Junio 1869 - la 19-an de Junio 1941) estis franca kontisto kaj esperantisto.

Idealisto kaj humanisto, li dediĉis sian tutan vivon al la aliaj, kio kaŭzis al li gravajn financajn problemojn.  Li interesiĝis pri por li gravaj aferoj, kiuj povus alporti plibonigon de la vivo kaj egalecon inter la homoj: unue Esperanto, sed ankaŭ frua socialismo, nekredado, framasonismo. Li estis tamen konata pro sia respekto al la opinioj de aliuloj.
Li ŝategis la francan literaturon kaj matematikon, sed li konsideris sin unue kiel pedagogo pri diversaj aferoj: Esperanto, matematiko kaj librotenado. Influega parolanto, li pasiigis la aŭskultantojn.

En 1906 li kunfondis kun Alfred Mittey la framasonan loĝion "Esperanto", kiu en 1913 aliĝis al la Granda Loĝio de Francio.

Li estis tre aktiva en la LKK por okazigo de 10-a Universala Kongreso en Parizo (1914), kiu ne okazis pro eksplodo de la Unua Mondmilito kaj tio kaŭzis al li financajn perdojn. Dummilite li kaŝis kaj nutris minacitojn.

Delegito de UEA en Parizo, li animis la lokan E-movadon i.a. per la okazigo de ĉiuĵaŭda tagmanĝo por esperantistoj (1924). En Januaro 1931 li kreis kun loĝianoj la ĉiulundan tagmanĝon "Agapo" en Parizo, kiu poste fariĝis kunvenejo de multaj E-istoj, kiel Jacques Mahé (Lorjak), lia edzino Germaine Faucher-Mahé kaj lia fratino Émilienne Mahé kaj Huguette Royer.

Je la komenco de la Dua Mondmilito, la loĝio "Esperanto" devis disiĝi kaj Camescasse kunprenis la arkivojn hejme.  Nelonge post lia forpaso, la germana Gestapo venis aresti lin kiel framasonon, sed ĝi foriris kun nur la arkivoj.

[eta|dekstra|200px|Bildkarto kun presita reklamo de librejo kaj papervendejo starigita de Camescasse en Parizo, [1914. Li atentigas, ke tio troviĝas tute proksime de Gaumont-Palace, la kongresejo de la 10-UK, kiu fine estis nuligita pro la Unua Mondmilito.]]

## Verkoj 
Li kreis novan logikan librotenadan metodon sed ne financpovis eldoni ĝin.  Unu el liaj lernantoj elmigris al Usono kaj poste tiu metodo reaperis en Francio kiel "amerika metodo".

Surbaze de la verko *Initiation Mathematique* (de Charles Laisant), kiun li esperantigis, Camescasse elpensis sian *Inicilon Matematikan*. Tio estas aro da kubetoj por didaktikaj matematikaj ludoj. Laisant raportis per letero al Camescasse pri sia propra sukceso en la pedagogia elprovo de la ludilo.

* Charles Laisant. ''L'initiation mathématique''. Ouvrage étranger à tout programme dédié aux amis de l'enfance. 11me éd. Avec une note sur "L'initiateur mathématique" de J. Camescasse. 103 bildoj. Eldonita en Parizo, 1911
### En Esperanto
**Noto pri la inicilo matematika, ludo de kubetoj kunigeblaj, metodo prezentita en la verko « Inicado Matematika » de C. A. Laisant*.  (10X22) 32 paĝoj. Eld. Librairie Hachette, Parizo, 1910?,  (10X22), 32 paĝoj.

## Notoj 
Kategorio:Francaj esperantistoj
Sebastian Coe

eta|dekstra|200ra|Sebastien Coe
**Sebastian NEWBOLD COE**, barono Coe, (n. en 1956) estas eksa brita atleto, nun politikisto. Li gajnis la oran medalon de la 1500-metra kuro de la Someraj Olimpikoj 1980 kaj 1984. Li estas ofte rigardata kiel unu el la plej talentaj atletoj en la tuta historio de Britio.

Li estris la kandidatiĝon de Londono al la Somera Olimpiko 2012. Post la venko de Londono, li fariĝis la estro de la Organizo-Komitato por la venonta olimpiko.

Kategorio:Britaj sportistoj
Kategorio:Britaj politikistoj
Esplanade – Theatres on the Bay

***Esplanado - Teatroj ĉe la Golfeto*** (***La Esplanado***; ) estas ĉemara konstruaĵo lokita laŭlonge de la golfo Marina en Singapuro, apud la elfluejo de la rivero Singapuro. 

[maldekstre|eta|La Esplanado en [Singapuro.]]
Ĝi estis konstruita por fariĝi la ĉefa spektaklejo de Singapuro. Ĝi entenas koncertejon kun 1&#160;600 seĝoj kaj teatrejon kun 2&#160;000 seĝoj.

Kategorio:Teatroj en Singapuro
Kategorio:Teatrejoj
Bob Ctvrtlik

**Robert Jan CTVRTLIK** (n. la 8-an de julio 1963) estas usona volejbalisto, olimpika ĉampiono, entreprenisto kaj membro de la Internacia Olimpika Komitato. Li diplomitiĝis en 1985 en la universitato Pepperdine.

Ctvrtlik emeritiĝis kiel volejbalisto post la Somera Olimpiko 1996, kaj nun loĝas kun sia familio en suda Kalifornio.

Kategorio:Usonaj volejbalistoj
Kategorio:Membroj de la Internacia Olimpika Komitato
Olimpika Parko de Londono

eta|350px|elaera bildo de la Olimpika Parko en junio 2011
La **Olimpika Parko** de Londono estas nova sportejo en la orienta kvartalo Stratford. Ĝi konstruiĝis inter la jaroj 2008 kaj 2011 por gastigi la someran Olimpikon 2012 kaj la someran Paralimpikon 2012. La parko estis desegnita de la firmao EDAW Consortium kunlabore kun Arup kaj WS Atkins. Centro de la parko estas la same nova Olimpika Stadiono de Londono.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo 

Kategorio:Konstruaĵoj en Londono
Kategorio:Somera Olimpiko 2012
Kategorio:Sporto en Londono
Brita Olimpika Asocio

La **Brita Olimpika Asocio** (BOA, angle *British Olympic Association*, kimre *Cymdeithas Olympaidd Prydain*, skotgaele *Comann Oiliompaics Bhreatainn*) respondecas pri la partopreno de la Unuiĝinta Reĝlando en Olimpikaj Ludoj. Ĝi estis fondita la 24-an de majo 1905 de la brita Parlamento. La unua prezidanto de la BOA estis *William Grenfell, Lord Desborough*. Ĝi unue entenis reprezentantojn de sep sportfakoj, sed nun ĉiuj 35 olimpikaj sportoj disponas pri membreco. La asocio inkluzivas la sportistojn de Anglio Kimrio kaj Skotio, kaj ankaŭ tiujn sportistojn de Norda Irlando, kiuj laŭ la Interkonsento de Sankta Vendredo elektis britan ŝtatanecon. Krome la asocio ankaŭ ampleksas la krondependaĵojn Manksinsulo, voktujo Ĵerzejo kaj voktujo Gernezejo, kaj la dependajn teritoriojn Angvilo, Ĝibraltaro, Moncerato, Pitkarna Insularo, Sankta Heleno, Ascension kaj Tristan da Cunha plus la Turkoj kaj Kajkoj.

Noto - La regularoj de la IOK nuntempe ne permesas al dependaj teritorioj akiri rekonon kiel Naciaj Olimpikaj Komitatoj (NOK). Tri Britaj Transmaraj Teritorioj havas siajn proprajn NOK-ojn de antaŭ tiu regulo kaj estas tial ne ligitaj kun la BOA: Bermudo, la Britaj Virgulininsuloj kaj la Kajmana Insularo. Dum la teritorioj de Brita Antarkta Teritorio, Brita Hinda Oceana Teritorio kaj Suda Georgio kaj la Sudaj Sandviĉinsuloj estas nominale reprezentitaj de la BOA, tiuj teritorioj havas neniun permanentan loĝanton kaj ne sendas atletojn.

## Vidu ankaŭ 
* *The Football Association*

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo

Kategorio:Naciaj Olimpikaj Komitatoj
Olimpika Asocio
Michael Beloff

**Michael Jacob BELOFF** (n. en 1942) estas eminenta brita juristo. Li precipe fakuliĝis pri homaj rajtoj kaj administra juro. Li estis prezidento de Trinity College en Oksfordo inter 1996 kaj 2006.

Beloff verkis en 1970 libron titolitan *The Plateglass Universities*.

Kategorio:Britaj juristoj
Johanna Izsó

**IZSÓ Johanna** [pr. iĵo:] (naskiĝis la  en Kluĵo; mortis en 1987 en Temeŝvaro) estis rumanuja hungara aktorino.

## Kariero
Ŝi debutis kiel infanaktorino en Kluĵo, sub direkto de sia patro Miklós Izsó. Ŝi ludis en la trupoj de Miklós Hevessy kaj Károly Jódy. Inter 1946 kaj 1957 ŝi ludis en la Székely Színház de Târgu Mureş, poste ĝis sia morto ŝi estis ano de la Temesvári Állami Magyar Színház

## El ŝiaj roloj
*Julika, Muskátné (Ferenc Molnár: Liliom);
*Rhédey Eszter (Zsigmond Móricz: Úri muri);
*Dulszka (Zapolska: Dulszka asszony erkölcse).
*Musatescu: Szélkakas.

## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Miklós Izsó

**IZSÓ Miklós** [pr. iĵo:] (naskiĝis la  en Debrecen; mortis en 1943) estis hungara aktoro kaj reĝisoro.

## Kariero 
Li debutis 17-jaraĝa kaj aperis en Debrecen, Pozsony, Temesvár, Buda, Miskolc. La Aktorligo la 8-an de novembro 1912 donis al li studstipendion. En 1917 li dungiĝis al Szeged. Ekde 1919 ĝis 1928 li estis konstanta ano de la teatro de Kluĵo. En sezono 1827–28 li elpaŝis 202-foje en en tiu urbo. En la tridekaj jaroj li ankaŭ reĝisoris kaj gvidis aktorlernejon en Oradea kaj Kluĵo. Li estis la patro de aktorino Johanna Izsó.

## El liaj roloj 
* Imre Madách: Az ember tragédiája;
* ferenc Molnár: Liliom, Játék a kastélyban;
* Imre Kálmán: A csárdáskirálynő;
* Menyhért Lengyel: Tájfun;
* Ede Szigligeti: Liliomfi;
* Ibsen: Kísértetek;
* Ferenc Herczeg: Bizánc.

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
László Inke

**INKE László** estis hungara aktoro naskiĝinta en Arad la 16-an de januaro 1925 kaj mortinta en Budapeŝto la 19-an de aŭgusto 1992.

## Kariero 
En 1947 li dungiĝis al teatro de Debrecen, en 1948 Miskolc, 1949 al Vidám Színpad, en 1950 Szeged. Ekde 1956 li estis ano de la teatroj József Attila, ekde 1958 de la Petőfi kaj de la Jókai, ekde 1961 de la Thália Színház. Li ludis ankaŭ en pluraj filmoj.

## El liaj roloj 
* Ádám (Imre Madách: Az ember tragédiája);
* Kancellár (Schiller: Ármány és szerelem);
* Polgármester (Gogol: A revizor);
* Nevo (Racine: Britannicus);
* Czifra (Csurka I.: Ki lesz a bálanya?);
* Zentay György (Endre Fejes: Rozsdatemető);
* Pilátus (Bulgakov–Elbert J.–Kazimir K.: A Mester és Margarita);
* Csermlényi (István Örkény: Macskajáték).

## Premioj, distingoj 
* Jászai Mari-premio (1956), meritartisto (1976) eminenta artisto (1893).

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Inke, L.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
C-maĵoro

**C-maĵoro** estas tonalo de la modalo maĵoro, baziĝanta sur la toniko c. La tonalo C-maĵoro en la notacio ne havas antaŭsignojn (nek diesojn, nek bemolojn). Ankaŭ la respektivan gamon kaj la bazan akordon de ĉi tiu tonalo (la toniko c-e-g-), oni nomas C-maĵoro.

\new Staff {
  \relative c' {
    \key c \major
    \override Staff.TimeSignature #'stencil = ##f
    \override Staff.BarLine #'stencil = ##f
     c1 d e f g a b c b a g f e d c
  }
}
\midi {
  \context {
    \Score
    tempoWholesPerMinute = #(ly:make-moment 120 1)
  }
}

La skalo pri C-maĵoro estas: *do, re, mi, fa, sol, la, si, do* kun

* toniko : *do*
* medianto : *mi*
* dominanto : *sol*
* strebotono : *si*

kaj alteracioj : neniu .

C-maĵoron ofte estas sentata kiel hela, klara, festa, kvankam malpli brila ol la diesaj tonaloj. Ĉar ne atentendas antaŭsignoj, multaj facilaj muzikpecoj por komencantoj estas metataj en c-maĵoro. Kelkaj komponistoj karakterizis per ĉi tiu tonalo ofte simplulojn de aliaj ol mentaj kapabloj. Ekzemple la figuro de Osmin en "Die Entführung aus dem Serail" de Wolfgang Amadeus Mozart kantas prefere en C-maĵoro.

## Verkoj 
* Johann Sebastian Bach: orkestrosuito n-o 1; kanonaj variaĵoj pri kristnaska kanto
* Joseph Haydn: Simfonioj n-o 30, 60, 82, 90, hobojokonĉerto
* Wolfgang Amadeus Mozart: simfonioj n-o 36, 41 („Jupiter-Simfonio“)
* Ludwig van Beethoven: Klaviersonate n-o 3; 1-a simfonio; 1-a pianokonĉerto; pianosonato n-o 21; trioblokonĉerto; 9-a arĉkvarteto, op. 56,3; meso C-maĵora op. 86
* Franz Schubert: granda simfonio
* Robert Schumann: 2-a simfonio
* Richard Wagner: Die Meistersinger von Nürnberg (plejparte)
* Felix Draeseke: 3-a simfonio („Symphonia Tragica“)
* Hans Pfitzner: simfonio op. 46
* Sergej Prokofjev: 4-a simfonio
* Jean Sibelius: 7-a simfonio

## Vidu ankaŭ 
* C♭-maĵoro, G♭-maĵoro, D♭-maĵoro, A♭-maĵoro, E♭-maĵoro, B♭-maĵoro, F-maĵoro, C-maĵoro, G-maĵoro, D-maĵoro, A-maĵoro, E-maĵoro, B-maĵoro, F♯-maĵoro, C♯-maĵoro
* a♭-minoro, e♭-minoro, b♭-minoro, f-minoro, c-minoro, g-minoro, d-minoro, a-minoro, e-minoro, b-minoro, f♯-minoro, c♯-minoro, g♯-minoro, d♯-minoro, a♯-minoro

Kategorio:Tonaloj
A-maĵoro

**A-maĵoro** estas tonalo de la modalo maĵoro, baziĝanta sur la toniko a. La tonalon A-maĵoro oni indikas en la notacio per tri diesoj (f♯, c♯, g♯). Ankaŭ la respektivan gamon kaj la bazan akordon de ĉi tiu tonalo (la toniko a-c♯-e), oni nomas A-maĵoro. 

A-maĵoro ofte estas sentata festa, hela kaj brila. A-maĵoro estas aparte taŭga tonalo por kantoakompanado sur gitaro, ĉar la bas-tonoj de la A-maĵora kadenco (d, e, a) egalas al la tri plej malaltaj, sen fingrometado plukendaj kordoj de la gitaro.

## Verkoj 
* Johann Sebastian Bach: klavicenkonĉerto A-maĵora (ankaŭ kiel konĉerto por hobojo de amoro)
* Ludwig van Beethoven: 7-a simfonio
* Franz Schubert: Forellenquintett
* Felix Mendelssohn Bartholdy: 4-a simfonio
* Franz Liszt: 2-a pianokonĉerto
* Anton Bruckner: 6-a simfonio
* Richard Wetz: 2-a simfonio

## Vidu ankaŭ 
* C♭-maĵoro, G♭-maĵoro, D♭-maĵoro, A♭-maĵoro, E♭-maĵoro, B♭-maĵoro, F-maĵoro, C-maĵoro, G-maĵoro, D-maĵoro, A-maĵoro, E-maĵoro, B-maĵoro, F♯-maĵoro, C♯-maĵoro
* a♭-minoro, e♭-minoro, b♭-minoro, f-minoro, c-minoro, g-minoro, d-minoro, a-minoro, e-minoro, b-minoro, f♯-minoro, c♯-minoro, g♯-minoro, d♯-minoro, a♯-minoro

Kategorio:Tonaloj
Sándor Incze

**INCZE Sándor** [pr. ince] estis hungara ĵurnalisto, redaktoro naskiĝinta en Koloĵvaro la 10-an de aŭgusto 1889 kaj mortinta en Novjorko la 24-an de januaro 1966.

## Kariero 
Sándor Incze en sia naskiĝurbo kune kun Zsolt Harsányi en 1908 aperigis la gazeton teatran titolitan *Színházi Újság*. En 1910 li translokiĝis Budapeŝton kaj fariĝis la posedanto kaj redaktoro de la ilustrita teatra kaj arta semajngazeto titolita *Színházi Hét*. Ekde 1912 ĝis 1938 li estis redaktoro de la gazeto titolita *Színházi Élet*. En 1938 li elmigris Usonon kaj aperigis la gazetojn titolitajn *Stage*, poste *Theater Arts*, sed li malsukcesis. Inter 1915 kaj 1920 li verkis tri scenarlibrojn al la filmfabriko de Koloĵvaro.

## Lia libro 
* *Színházi életeim* (Rememoraĵo, 1987).

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
E-maĵoro

**E-maĵoro** estas tonalo de la modalo maĵoro, baziĝanta sur la toniko e. La tonalon E-maĵoro oni indikas en la notacio per kvar diesoj (f♯, c♯, g♯, d♯). Ankaŭ la respektivan gamon kaj la bazan akordon de ĉi tiu tonalo (la toniko e-g♯-b), oni nomas E-maĵoro. 

E-maĵoro ofte estas sentata hela kaj brila. Por gitaristoj ĉi tiu tonalo estas pro la baza agordo de la kordoj tre simpla. Pro tio oni uzas ĉi tiun tonalon ofte en gitaromuziko.

## Verkoj 
* Johann Sebastian Bach: violonkonĉerto E-maĵoro
* Anton Bruckner: 7-a simfonio
* Miĥail Ippolitov-Ivanov: Kaŭkazaj skizoj
* Franz Liszt: Sposalizio el *Années de pèlerinage*
* Arnold Schönberg: 1-a ĉambrosimfonio
* Richard Wagner: uverturo al Tannhäuser

## Vidu ankaŭ 
* C♭-maĵoro, G♭-maĵoro, D♭-maĵoro, A♭-maĵoro, E♭-maĵoro, B♭-maĵoro, F-maĵoro, C-maĵoro, G-maĵoro, D-maĵoro, A-maĵoro, E-maĵoro, B-maĵoro, F♯-maĵoro, C♯-maĵoro
* a♭-minoro, e♭-minoro, b♭-minoro, f-minoro, c-minoro, g-minoro, d-minoro, a-minoro, e-minoro, b-minoro, f♯-minoro, c♯-minoro, g♯-minoro, d♯-minoro, a♯-minoro

Kategorio:Tonaloj
Ildikó Incze

**INCZE Ildikó** [pr. ince] estas hungara aktorino naskiĝinta en Ghindari la 3-an de decembro 1959. 
## Kariero
Ekde 1982 ĝis 1985 ŝi ludis en la teatro Sepsiszentgyörgyi Tamási Áron Színház de Sfântu Gheorghe kaj poste li translokiĝis Hungarujon. Ŝi dungiĝis al la Népszínház kaj post unu jaro al Teatro József Attila.
## El ŝiaj roloj
*Tóth Manci (Ernő Szép: Lila ákác); 
*Karácsony Nagy Zsuzsanna (Fejes E.–Presser G.: Jó estét nyár, jó estét szerelem); 
*Sára (Gáspár M.: A császár messze van). 
## Eksteraj ligiloj
*Spektakloj pluajhttp://theater.hu/index.php?mode=portre&szemely_id=730
## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Incze, I.
B-maĵoro

**B-maĵoro** estas tonalo de la modalo maĵoro, baziĝanta sur la toniko b. La tonalon B-maĵoro oni indikas en la notacio per kvin diesoj (f♯, c♯, g♯, d♯, a♯). Ankaŭ la respektivan gamon kaj la bazan akordon de ĉi tiu tonalo (la toniko b-d♯-f♯), oni nomas B-maĵoro. 

B-maĵoro estas ofte sentata kiel hela kaj brila.

## Verkoj 
* Franz Schubert: pianosonato n-o 9 D575
* Frédéric Chopin: 
** mazurkoj: op. 41.3, op. 56.1, op. 63.1
** nokturnoj: n-o 3 op. 9.3, n-o 9 op. 32.1
** Prélude op. 28.11
* Johannes Brahms: pianotrio n-o 1 op. 8
* Gabriel Fauré: nokturno n-o 2 op. 33.2
* Dmitrij Ŝostakoviĉ: 2-a simfonio op. 14 („al la oktobro“)
* Charles-Marie Widor: orgensimfonio n-o 8 op. 42.2

## Vidu ankaŭ 
* C♭-maĵoro, G♭-maĵoro, D♭-maĵoro, A♭-maĵoro, E♭-maĵoro, B♭-maĵoro, F-maĵoro, C-maĵoro, G-maĵoro, D-maĵoro, A-maĵoro, E-maĵoro, B-maĵoro, F♯-maĵoro, C♯-maĵoro
* a♭-minoro, e♭-minoro, b♭-minoro, f-minoro, c-minoro, g-minoro, d-minoro, a-minoro, e-minoro, b-minoro, f♯-minoro, c♯-minoro, g♯-minoro, d♯-minoro, a♯-minoro
* Notoj B♭, B kaj H

Kategorio:Tonaloj
F♯-maĵoro

**F♯-maĵoro** aŭ **F-diesa maĵoro** estas tonalo de la modalo maĵoro, baziĝanta sur la toniko f♯. La tonalon F♯-maĵoro oni indikas en la notacio per ses diesoj (f♯, c♯, g♯, d♯, a♯, e♯). Ankaŭ la respektivan gamon kaj la bazan akordon de ĉi tiu tonalo (la toniko f♯-a♯-c♯), oni nomas F♯-maĵoro.

F♯-maĵoro ofte estas sentata kiel delikata, hela kaj luma. Verkoj en F♯-maĵoro ekzistas relative malmultaj

## Verkoj 
* Domenico Scarlatti: Sonatoj K318 kaj K319
* Ludwig van Beethoven: pianosonato n-o 24 op. 78
* Frédéric Chopin: preludo n-o 13 op. 28, Barcarolle op. 60
* Aleksandr Skrjabin: pianosonato n-o 4 op. 30
* Gustav Mahler: 10-a simfonio (nefinita)
* Gabriel Fauré: balado op. 19, nokturno n-o 11 op. 104.1

## Vidu ankaŭ 
* C♭-maĵoro, G♭-maĵoro, D♭-maĵoro, A♭-maĵoro, E♭-maĵoro, B♭-maĵoro, F-maĵoro, C-maĵoro, G-maĵoro, D-maĵoro, A-maĵoro, E-maĵoro, B-maĵoro, F♯-maĵoro, C♯-maĵoro
* a♭-minoro, e♭-minoro, b♭-minoro, f-minoro, c-minoro, g-minoro, d-minoro, a-minoro, e-minoro, b-minoro, f♯-minoro, c♯-minoro, g♯-minoro, d♯-minoro, a♯-minoro

Kategorio:Tonaloj
Teletekso

[dekstra|eta|Terminalo [SAGEM TCX2000]]
dekstra|eta|Terminalo kaj adaptilo TTX11
**Teletekso** (oficiala nomo: ***Teletex***, deponita en 1978) estis ITU-T specifikaĵo por komunikila servo de tekstoj kaj dokumentoj kiu povis esti provizita per telefonaj lineoj. Teletekso ebligis la transsendon kaj plusendon de faks-dokumentoj de grupo 4. Ĝi rapide estis anstataŭita de retpoŝto sed la nomo *Teletex* plu restas en pluraj el la X.500 standartaj atribuaĵoj uzataj en LDAP.

## Superrigardo 
Teletekso estis destinita kiel ĝisdatigo de la tradicia teleksa servo. La terminalo-al-terminala komunika servo de telekso devis fariĝi oficejo-al-oficeja dokumenta transsenda sistemo de teletekso. Teletekso antaŭvidis rektan komunikadon inter elektronaj tajpiloj, dokumentoredaktiloj kaj personaj komputiloj. La uzo de tia ekipaĵo konsiderinde pligrandigis la haveblan karaktraron por pretigo de dokumentoj.

## Karakterizaĵoj 
### Karaktraroj 
Krom la standarta karaktraro, tuta aro de grafikaj simboloj kaj plena reg-signaro estis haveblaj en teletekso. La reg-signaro helpis al pretigo kaj reprodukto de dokumentoj. Interalie, ĝi ebligis la lokiĝon de la printkapo, specifikaĵon de paĝ-orientiĝo, maldekstran kaj dekstran marĝenojn, vertikalan spacon kaj uzon de substrekado. La paĝ-regan karakterizon ebligis la uzon de standartaj paperoj en A4 (dimensio) por ricevi mesaĝojn anstataŭ la kontinua paper-rulaĵo uzata en tradiciaj teleksaj sistemoj.

### Transsendo kaj ricevo 
Malantaŭa/antaŭa procezo estas antaŭvidata en teletekso. Transsendo/ricevo de mesaĝoj devas okazi en la malantaŭo sen ĝeni la laboron, kiun uzanto estas faranta en la antaŭo per la ekipaĵo. Alidirite, uzanto povas pretigi novan dokumenton, dum alia dokumento estas transmisiata aŭ ricevata. Teletekso devas ankaŭ kongrui kun aktuala teleksa sistemo kaj interkomuniki kun ĝi. Teleksaj proceduroj alvokis interŝanĝon de kapvorta informo antaŭ ol la dokumento mem estis transsendata. La kapvorta informo konsistis el kvar partoj:

* Parto 1: Ricevanto id,
* Parto 2: Sendanto id,
* Parto 3: Dat- kaj hor-stampo,
* Parto 4: Dokument-referenco.

24 karaktroj estis uzataj por sendanto/ricevanto id, 14 karaktroj por dat- kaj hor-stampo, kaj 7 karaktroj por dokument-referenco kiu ankaŭ indikis la nombron de paĝoj en la dokumento. Sendanto/ricevanto id konsistis el 4 kampoj:

* Kampo 1: Land-kodo,
* Kampo 2: Nacia abonant-numero,
* Kampo 3: Rezervita al estonta uzo,
* Kampo 4: Terminal-/Posedant-kodo.

La nombro de karaktroj atribuitaj al ĉiu el la supraj kampoj estis varia, kondiĉe de maksimumo por ĉiu kampo, la totalo estante 24 karaktroj.

## Vidu ankaŭ 
* Telekso

## Eksteraj ligiloj 
* Connected Earth website 

Kategorio:Telekomunikado
Kategorio:Komunikiloj
Henrik Incze

**INCZE Henrik d-ro**  [pr. ince] estis hungara verkisto, redaktoro naskiĝinta en Nagyvárad la 27-an de aprilo 1871 kaj mortinta en Budapeŝto la 30-an de oktobro 1913.
## Kariero
Henrik Incze devenis el juda familio. En 1897 oni nomumis lin instruisto al la aktorlernejo de la Gaja Teatro. Li instruis ankaŭ en la aktorlernejo de la Priaktora Lernejo de la Tutlanda Societo Aktora. Li estis muzika kaj teatra kunlaboranto de la Pallas Lexikon. En jaroj 1901–04 li publikis en gazetoj *Magyarország*, 1904–07 en *Egyetértés*. Ekde 1901 ĝis sia morto li redaktis kaj eldonis la gazetojn *Magyar Színészeti Almanach*, poste *Művészeti Almanach*.

## Lia libro
**Operai kalauz* (1897).
## Lia dramverko
**Az új földesúr* (1902).
## Lia tradukaĵo
* Strindberg: *Hitelezők* (1898).

## Lia disĉiplo
* Jenő Erődi

## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Incze, H.
Kategorio:Hungaraj judoj
C♯-maĵoro

**C♯-maĵoro** aŭ **C-diesa maĵoro** estas tonalo de la modalo maĵoro, baziĝanta sur la toniko c♯. La tonalon C♯-maĵoro oni indikas en la notacio per sep diesoj (f♯, c♯, g♯, d♯, a♯, e♯, b♯). Ankaŭ la respektivan gamon kaj la bazan akordon de ĉi tiu tonalo (la toniko c♯-e♯-g♯), oni nomas C♯-maĵoro.

C♯-maĵoro ofte estas sentata kiel delikata, hela kaj luma.

Verkoj en C♯-maĵoro estas relative maloftaj en la literaturo. Pli ofte oni uzas la enharmonie identan D♭-maĵoron.
Plej famaj estas de Johann Sebastian Bach la preludoj kaj fugoj el la Bontemperita klavarinstrumento, precipe la preludo el la unua parto.

## Vidu ankaŭ 
* C♭-maĵoro, G♭-maĵoro, D♭-maĵoro, A♭-maĵoro, E♭-maĵoro, B♭-maĵoro, F-maĵoro, C-maĵoro, G-maĵoro, D-maĵoro, A-maĵoro, E-maĵoro, B-maĵoro, F♯-maĵoro, C♯-maĵoro
* a♭-minoro, e♭-minoro, b♭-minoro, f-minoro, c-minoro, g-minoro, d-minoro, a-minoro, e-minoro, b-minoro, f♯-minoro, c♯-minoro, g♯-minoro, d♯-minoro, a♯-minoro

Kategorio:Tonaloj