open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Frigyes Konek

**Frigyes KONEK** [fridjeŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Konek Frigyes** estis hungara kemiisto, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1918).

Frigyes Konek http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC07165/08329.htm naskiĝis la  1867 en Győr. Li mortis la  1945 en Budapeŝto.

## Biografio 
Frigyes Konek frekventis universitatojn en Budapeŝto kaj Munkeno, poste li 2 jarojn instruis en universitato de Graz. Hejmenveninta en 1895 li parte instruis en universitato en Budapeŝto, parte li havis postenon en reĝa kemia instituto. En 1908 li ricevis la universitatan rangon titulara profesoro. Li okupiĝis precipe pri la organika kemio kaj la alkaloidoj.

## Verkaro (elekto) 
**Kéntartalmú alkaloidok synthesiséről* (1907) 
**Chemiai configuratio – physiologiai hatás* (1922)
**Adatok a spartein és a vele rokon szerkezetű csillagfürt alkaloidok kémiájához* (1937) 
**Új helyi érzéstelenítő hatású vegyületek (kokainpótlók) szintézise oxy-, illetve halogénketonsavakból* (1943)

## Fontoj 
* biografio hungare
* hungarlingva biografio
* (la teksto estas legebla pli malsupren)

 
Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Blendioj

La **blendioj** estis kantabra tribo.

Laŭ la romiaj registro-dokumentoj, la blendioj vivis en la Valo de Besaya, inter la vilaĝoj Reinosa kaj Suances (kie la romianoj konstruis urbon Portus Blendium), la valoj de Reinosa, Olea kaj Valdeprado del Río, kaj la orienta areo de la Golfo de Santandero. Plej eble, ili ankaŭ establiĝis en la Valo de Pas. Ties nomo ankaŭ aperas en la romia Vojo de Blendioj, per kiu konektiĝis la romiaj urbo Juliobriga kaj la haveno Portus Blendium, en la marbordo de Kantabrio.

La blendioj estas konsideritaj samaj al gento plentusioj (menciita de Strabono), kiuj vivis ĉe la elfluejo de la rivero Ebro kaj alinomiĝis al *loĝantoj de Iuliobriga* dum Romia epoko. Proksime al ili vivis la tribo morekanoj.

La nomo *blendioj* devenas de hindeŭropa *(s)plend-, rilata al latina vorto *splendeo* (t. e. Esperanta *splend-*); do *blendioj* signifas *splenduloj* aŭ *splendantoj*.

La blendioj vivis en vilaĝoj sur montoj, kiel la aliaj kantabraj kaj keltaj gentoj. Verŝajne ties plej grava setlejo estis Aracillum, kiun la romianoj konkeris dum la Kantabraj militoj. La havenurbo Portus Blendium situis okcidente de Portus Victoriae Iulobrigensium (atribue, la nuna vilaĝo Suances). 

## Bibliografio 
* Peralta Labrador, Eduardo; *Los cántabros antes de Roma*. Ed. Real Academia de la Historia (2003). ISBN 978-84-89512597.
* VVAA; *Archivo español de arqueología*, vol. 29 y 30. Ed. Consejo Superior de Investigaciones Científicas e Instituto Español de Arqueología (1956)
* VVAA; *Primer encuentro de Historia de Cantabria*. Ed. Universidad de Cantabria (1999). ISBN 978-84-81022179.

Kategorio:Antaŭromiaj popoloj de Hispanio
Koniskoj

La **koniskoj** estis kantabra tribo.

Tiu ĝi tribo estis menciita de romia geografo Strabono en lia verkaĵo *Geographica*. Laŭ pluraj tiamaj historiistoj kaj geografoj, kiel Strabono aŭ Plinio la Maljuna, la koniskoj vivis en la plej orienta parto de Kantabrio, kaj ties teritorio enhavis la valojn de la rivero Sauga (oni kredas, ke ĝi estas la nuna rivero Asón).

En la vilaĝo Ogarrio (Kantabrio), oni trovis tri bronzajn glavojn kun nitumaĵoj el arĝento, kiujn oni atribuas al koniskoj kiel funebran donacon. Ili estas nun en la Muzeo de la Instituto Valencia de Don Juan, en Madrido.

Kategorio:Antaŭromiaj popoloj de Hispanio
Sándor Konek

**Sándor KONEK** [ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Konek Sándor** estis hungara statistikisto, juristo, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1867).

Sándor Konek http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC07165/08330.htm naskiĝis la  1819 en Pest (urbo). Li mortis la  1882 en Balatonfüred.

## Biografio 
Sándor Konek frekventis universitaton en urbo Pest inter 1834-1839, poste li eklaboris en Buda en la ŝtata administrejo. En 1841 li iĝis diplomita advokato. En 1845 li ekinstruis en akademio de Győr, baldaŭe en Pozsony. Ekde 1854 li ĝismorte instruis en Reĝa Universitato de Pest, kie li estis rektoro en 1869 kaj katedrestro dum jardeko. Li estis unu el la pioniroj de la hungara statistika scienco.

## Verkaro (elekto) 
* *A’ statistika elmélete* (Teorio de l' statistiko), (1847)
* *Egyházjogtan kézikönyve, különös tekintettel a Magyar Sz. Korona tartományaira* (1863) - ĉefverko pri la eklezia juro
* *A magyar korona országainak legújabb népesedési mozgalmai* (1868)
* *A magyar birodalom statisztikai kézikönyve folytonos tekintettel Ausztriára* (1875)
* *Bányászatunk jelen állapota s teendőink annak sikeresb kifejtésére* (Stato de nia minado kaj farendaĵoj por ties evoluo), (1882)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj statistikistoj
Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Virta pagano

[dekstra|eta|77ra|Poeto Virgilio. Fresko en la [Katedralo de la Anunciacio en Moskvo.]]

**Virta pagano** aŭ *virta paganismo* estas koncepto de la Kristana teologio simila al tiu judisma de Justuloj inter la popoloj, kaj alfrontas kaj solvas la problemon koncernantan paganoj kiuj ne povis ricevi la bapton kaj do akiri la savon liveritan de Kristo (iam oni kredis ke la unika vojo por la saviĝo estis la bapto), kaj tamen al kristanoj ŝajnis ke ilia justa kaj virta vivo meritus la savon kvazaŭ tiu virta viro estus akceptinta evangelizadon.

Ion de tiu spontana “mizerikorda” vidpunkto oni povas devenigi el principo de iuj Patroj de la Eklezio “anima humana naturaliter christiana” (animo homa nature kristana).
Ĉi-rilate teologoj elpensis Limbon kiel loko-situacio en kiu infanoj nebaptitaj kaj tiuj virtuloj povis eviti la inferon. Inter katolikoj la limba solvo trovis subtenon en la Roma Katekismo dirita ankaŭ *katekismo de la Trenta Koncilio*. Hodiaŭ la kristanaj teologioj solvas la problemon per la koncepto de la universala dia filiiĝo realigita per la enkarniĝo, de la Difilo, kiu, kvankam realiĝinta en determinita tempo, estis operacio por ĉiuj homoj de tiuj tempoj.

En la medio katolika Karl Rahner uzis por la fina savo de neevangelizitoj la koncepto de anonima kristano, nome tiu kiu ne konis sed meritis per la graco la finan savon.

Inter la savitoj neevangelizitaj sed virtaj, poeto Dante Alighieri, certe altirita de la kristana teologio, en la Dia Komedio lokas en la unua rondo de la Infero (simila al la Limbo) serion da virtaj paganoj inter kiuj Homero, Horacio, Ovidio kaj Lukano, kaj aparte ankaŭ Saladino islama generalo venkinto de krucmilitistaj armeoj. Aliaj "savis" ankaŭ Aristotelon kaj Platono...

"La virta paganismo" fariĝis grava objekto por Romantikismo kunlimanta kun la revivaloj de vikingoj kaj nordeŭropaj mitologioj aŭ kun la entuziasmo pro remalkovro de la pagana filozofio de la islandaj sagaoj. Aŭtoroj kiel Tom Shippey subtenas ke la elpensaĵo de la trilogio de la “Sinjoro de l’ Ringo” de John Ronald Reuel Tolkien, lokita en imagita antaŭkristana paseo, baziĝas signifkvante sur la koncepto pri virta paganismo.

## Vidu ankaŭ 
* Evangelizado
* Paganismo
* Postteismo
* Natura morala leĝo
* Naŭ Prodoj

## Notoj 
## Bibliografio 
* Cindy L. Vitto, *The virtuous pagan in Middle English literature*, DIANE Publishing, 1989, ISBN 978-0-87169-795-0.

Kategorio:Paganismo
Kategorio:Kristana teologio
Kategorio:Kristana universalismo
Arĝenta pino

La **arĝenta pino**, (*Pinus monticola*) estas specio de pino el la familio de la pinacoj. Ĝi troviĝas en la montaroj de okcidenta Usono kaj Kanado, specife Sierra Nevada, Kaskada Montaro, Pacifika Montaro, kaj norda Rokmontaro. La arbo etendas malsupren al marnivelo en multaj lokoj, precipe en Oregono kaj Vaŝingtonio. Ĝi estas la subŝtatarbo de Idaho, kaj foje estas konata kiel la "idaha pino" .

## Priskribo 
eta|220px|maldekstra|Foliaro kaj strobiloj.
La arĝenta pino estas granda arbo, regule kreskanta ĝis alto de 30–50 m kaj escepte ĝis 70 m. Ĝi estas membro de la grupo de la subgenro *Strobus*, kaj kiel ĉiuj membroj de tiu grupo, la folioj ("pingloj") estas en faskaj po kvin, kun decidua ingo. La pingloj estas fajne segildentaj, kaj 5–13&nbsp;cm longaj. La strobiloj estas longaj kaj maldikaj, 12–32&nbsp;cm longaj kaj 3–4&nbsp;cm larĝaj (fermitajn), malfermiĝante ĝis 5–8&nbsp;cm larĝaj; la skvamoj estas maldikaj kaj flekseblaj. La semoj estas malgrandaj, 4–7&nbsp;mm longaj, kaj havas longan sveltan flugilon 15–22&nbsp;mm longan.

Tiu nearktisa specio estas parenca al la vejmuta pino (*Pinus strobus*), diferenca de ĝi pro la posedo de pli grandaj konusoj, iomete pli long-daŭrantaj folioj (2-3 jaroj, anstataŭ 1,5-2 jaroj) kun pli elstarantaj stomaj strioj, kaj kun iom pli densa kaj pli mallarĝa habito.

La branĉoj estas enplantataj laŭ regulaj volvaĵoj, produktataj kun la rapideco de po unu ĉiu jaro; tio estas okulfrapa en mallarĝaj, arbarere kreskitaj arboj, dum malferme kreskitaj specimenoj povas havi pli rondetan formon kun larĝ-atingantaj branĉoj. La arĝenta pino estas vaste kreskigata kiel ornama arbo, sed estis tro ekspluatata ĉie en granda parto da sia arealo en la pasinteco.

## Minacoj 
eta|220px|maldekstra|Dika arĝenta pino.
La arĝenta pino estas grave trafita de *Cronartium ribicola* (rustofungoj), fungo kiu estis hazarde enmetita el Eŭropo en 1909. La Usona Arbaragentejo (*United States Forest Service*) taksas ke 90% el la arĝentaj pinoj estis mortigataj de tiu malsano okcidente de Kaskada Montaro. Grandaj arbareroj estis sukceditaj per aliaj pinoj aŭ ne-pinaj specioj. La rusto ankaŭ mortigis multajn *Pinus albicaulis* ekstere de Kalifornio. Atakoj de *Cronatium ribicola* estas malpli severaj en Kalifornio, kaj *P. monticola* kaj *P. albicaulis* pluvivis tie en grandaj nombroj.

Rezisto al la fungo estas genetika, kaj pro la genetika ŝanĝebleco de arĝenta pino iuj individuoj estas relative netuŝataj de la malsano. La Usona Arbaragentejo havas programon por lokalizado kaj bredado de fungo-rezistemaj arĝentaj pinoj kaj sukropinoj (*Pinus lambertiana*). Plantidoj de tiuj arboj estis enkondukataj en la arbaro.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Debazac E.F. 1964 : Manuel des conifères, *Ecole Nationale de Eaux et Forêts*, Nancy, 172 p., p.&nbsp;88.

## Vidu ankaŭ 
* Arbaroj de norda-centra Rokmontaro

## Eksteraj ligiloj 
*  Arĝenta pino (*Efloras*)
*  USDA: *Pinus monticola*
*  Jepson Manual treatment - *Pinus monticola*
*  *Pinus monticola* - U.C. Photos Gallery
*  Dorena Genetic Resource Center 

Kategorio:Pinacoj
Kategorio:Nearktisa flaŭro
Kategorio:Arboj de Nordameriko
Verda Tanko He Mo-su

**Verda Tanko He Mo-su** (: 녹색전차 해모수) estas Sud-Koreia animacio, konata en Japanio kiel **Ĉielarka Milita Historio Iris** (: 虹の戦記イリス).

Kategorio:Animacio
Gyula Konkoly-Thege

**Gyula Konkoly-Thege** [djula konkoli-tege], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Konkoly-Thege Gyula** estis hungara statistikisto, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1938). Lia onklo estis astronomo Miklós Konkoly-Thege.

Gyula Konkoly-Thege http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC07165/08331.htm naskiĝis la  1876 en Hungara reĝlando, en Aranyosmarót (nuntempa Zlaté Moravce en Slovakio). Li mortis la  1942 en Budapeŝto.

## Biografio 
Gyula Konkoly-Thege akiris diplomon en 1907 en universitato en Budapeŝto, baldaŭe li doktoriĝis el ekonomio en 1926. Pli frue jam en 1898 li komencis sian karieron en la statistika oficejo. Paŝo post paŝo li ricevis pli altajn postenojn, fine de 1936 ĝis la pensiuliĝo li estis prezidanto de la oficejo. Lia statistika metodo eĉ eksterlande etendiĝis. Li ekinstruis en la universitato en 1930. En 1939 li pensiuliĝis.

## Verkaro (elekto) 
* *Magyarország földbirtokviszonyai és a földreform* (1925)
* *Magyarország külkereskedelmi forgalma és a mezőgazdasági kivitel jelentősége* (1930)
* *La statistique agricole en Hongrie* (1932)

## Fontoj 
* biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj statistikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
LibreLogo

**LibreLogo** estas vektora grafika programlingvo, programa medio por Logo - Python, kun interaga testuda vektora grafiko por edukado kaj por perkomputila eldonado. Ĝi estas parto de LibreOffice. En versio 3, LibreLogo estis aldonaĵo al LibreOffice, kaj en versio 4 ĝi fariĝis integra parto de LibreOffice-Verkilo.

La ilobreto kaj interpretilo de LibreLogo estas programitaj de László Németh; helpis en la integrado András Tímár.

LibreLogo estas malpeza programo (1400 linioj da kodo en Python). Ĝi utiligas la programlingvon Python por liveri simplan programadan fasadon, kiun oni povas uzi por desegni bildojn kaj por instrui pri programado.

## Versioj 
## Aliro 
En LibreOffice Verkilo oni povas atingi al LibreLogo per ilobreto: (Vido → Ilobretoj → Logo).

## Simplaj ekzemploj 
Tiel nomata "Saluton, Mondo"-programo:

```
ripetu 4 [ etikedo 'Saluton, Mondo!' turnu_dekstren 30 ]
kaŝu_testudon
```

Programo por desegni tri samcentrajn cirklojn:

```
ek plenkoloro 'flava' cirklo 10cm
plenkoloro 'blua' plumkoloro 'ruĝa' plumlarĝo 2 cirklo 5cm
plenkoloro 'verda' plumkoloro 'ruĝa' plumlarĝo 2 cirklo 3cm
kaŝu_testudon
```

## Galerio 

Dosiero:LibreLogo Chess board.png|Ŝaktabulo
Dosiero:LibreLogo Logo posters.jpg|Afiŝo
Dosiero:LibreLogo_Turtle_graphics.png|Testuda grafikaĵo

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Logo
* LibreOffice

## Eksteraj ligiloj 
* 
*  LibreOffice
*  Tutorial on the official wiki
*  LibreLogo - leciono

Kategorio:Programlingvoj
Malsataj Hundinoj

**Malsataj Hundinoj** (: Hungry Bitches), neoficiala alnomo **2 Knabinoj 1 Pokalo** (: 2 Girls 1 Cup), estas en 2007 eldonita filmo pri pornografio de *MFX Media*.Hayaaaa mgil

Kategorio:Brazilaj filmoj
Roberto Pigro

**Roberto PIGRO** (naskiĝis la  en Polla, Salerno) estas itala instruisto, lingvosciencisto, muzikisto, direktoro de la revuo ''* kaj redaktoro pri lingvo kaj scienco de la internacia revuo *Monato*.

Ekde 2004 li loĝas en Kipro kune kun sia familio (greka edzino kaj filo) kaj tie, en la urbo Limasolo, li fondis en 2014 la Kipran Esperanto-Union (KEU). Li magistriĝis pri beletroj en 2002 kaj doktoriĝis pri tiel nomataj sciencoj de la antikveco en la itala universitato de Udine en la jaro 2007. En 2020 li specialiĝis, denove en Udine, pri la instruado de la itala kiel dua lingvo kaj interkulturo. Li instruas ekde 2005 en kipra liceo, organizas ĉiujare la internaciajn itallingvajn ekzamenojn CELI en la mezorienta insulo kaj, ekde 2014, li oficiale kunlaboras (kiel *honora membro*, angle* honorary fellow'') kun la universitato de Udine (fako pri klasikaj studoj kaj lingvoscienco). Li parolas la italan, Esperanton, la novgrekan, la anglan, la hispanan.

Por pli da informoj pri lia muzika agado, oni serĉu en la retejo Kantaro.

Kategorio:Italaj esperantistoj
Kategorio:Kipraj esperantistoj
Kategorio:Italaj lingvistoj
Muzeo pri la kradrostita kolbaso (Turingio)

eta|Ĉefa ejo de la eksa muzeo. eta|Rondira trafiko regulita per kradrostita kolbaso (ĝis printempo 2020)
eta|nova bonveno en Mühlhausen, 2023
La **Muzeo pri la kradrostita kolbaso** () estis tutmonde unika muzeo troviĝanta en Amt Wachsenburg-Holzhausen ĝis la fino de la 2019-a jaro. Ĝi estis samtempe la celo de la fina etapo de la kulinara-geologia aventurpado *Vom Bier zur Bratwurst*. Ekde 2020 estiĝis muzeo samnoma tre pligrandigita en Mühlhausen (Turingio), kies inaŭguro finfine sukcesis en la 16-a de aŭgusto 2023.

## Historio 
Ekde la 28-a de majo 2006, kiam okazis la inaŭguro de la kolbasmuzeo, la turingia kradrostita kolbaso trovis hejmon. Daŭra ekspozicio dokumentadas historion, tradiciojn kaj kulturan rolon de tiu regiontipa kaj laŭleĝe protektita manĝaĵo. Signifon apartan havas la fakto, ke la unua dokumenta mencio de la kolbaso estis farita en la klostro de la Benediktaninoj tre proksime, nome en Arnstadt en la 1404-a jaro.

## Honorigoj 
En novembro 2008 la muzeo ricevis, kunligite kun monsumo de 8000 eŭroj, la *Turingian marketadan premion por turismo* fare de la turingia ministerio pri ekonomio kaj laboro.

## Enhavo de la ekspozicioj 
Ĉio ajn konektita al la kolbaso tie ĉi prezentiĝas. Ekzemploj por la elmontritaj objektoj: informoj pri la bredado de porkoj, buĉiloj, maŝinoj por kolbasfarado, anekdotoj kaj kuriozaĵoj en kunteksto kun la kolbasfarado.

## Specialaĵoj kaj kuriozaĵoj 
Jen kelkaj aferoj kiuj alie apenaŭ ekzistas:
* Kolbasa trafikocirklo
* Kolbasa benko
* Kolbasa festego en la Tago de la germana unueco
* Kolbasa festo en la tago de la Internacia tago de muzeoj
* Kolbasa kantokonkurso
* Kolbasa reĝo
* Kolbasa teatro
* Kolbasa veturilo
* Kolbasaj diplomoj
* Kolbasaj fabeloj
* Kolbasaj premioj
* Kolbasaj seminarioj
* Kolbasaj skulptaĵoj
* Kolbasmuzea aŭtobuso

## Servoj 
* Organizado de diversaj aranĝoj por familioj, firmaoj kaj societoj en belaj salonoj
* Luendaj feriaj loĝejoj en la pensiono *Alte Schule*
* Distraj programoj por grupoj de busvojaĝoj
* Tradicia ekskurscelo en festotagoj kiel la Tago de la Laboro aŭ la festo de la Ĉieliro
* Klerigad- kaj pluklerigadejo
* Dancvesperoj
eta|afiŝo anonancta la translokigon norden al Mühlhausen; tie la tuto rekomenciĝis en somero 2023

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la nova muzeo en Mühlhausen
* Videofilmo pri la muzeo. 
* Kolbasteatro 
* Recenzo de la muzeaj ofertoj. En: *Der Umblätterer*, septembro 2008.

## Notoj 
Holzhausen
Kategorio:Turingia kuirarto
8912 Ohshimatake

'*8912 *Ohshimatake'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Takeshi Oshima* kiu helpis disvolvi la "*MIC*" (*Mars Imaging Camera'*) kaj "*SICPU*" (*CPU board for science instruments*) ŝarĝitaj sur Nozomi, la unua japana esplora kosmosondilo por Marso. Kiel mastrumanto de sistemoj de la firmao *NTSpace Ltd*, li ankaŭ helpis disvolvi la unuan japanan kosmosondilon, kiu alvenigis specimenojn : Hajabusa (tiam nomita *MUSE-C''),

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Albert Kónya

**Albert Kónya** [kOnja], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kónya Albert** estis hungara fizikisto, politikisto, ministro, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1976).

Albert Kónya http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC07165/08347.htm naskiĝis la  1917 en Szolnok. Li mortis la  1988 en Budapeŝto.

## Biografio 
Albert Kónya frekventis universitaton en Szeged, poste li eklaboris samloke en la universitata fizika instituto en 1939. Li soldatiĝis en 1942. Post la 2-a mondmilito li instruis en universitato en Budapeŝto, sed en 1950 li ricevis la taskon gvidi katedron en universitato de Miskolc. Post 2 jaroj li iĝis subministro, baldaŭe ministro. Li partoprenis en kabineto de Imre Nagy, tial li devis abdiki en 1957. Pli frue en 1955 li doktoriĝis. Spite tion li instruis en universitato en Budapeŝto, kie li estis baldaŭe katedrestro. Kiel fizikisto li okupiĝis pri kvantuma mekaniko, solid-stata fiziko, lasera mezurado. Li pensiuliĝis en 1982. Li ricevis premion en 1974.

## Verkaro (elekto) 
**A kálium-atom egyes termjeinek elméleti meghatározása* (1941)
**Kvantummechanika* (kvantuma mekaniko), (1975)
**Szilárdtestfizika I–II* (solid-stata fiziko 1-2), (1976–1977)

## Fontoj 
* biografio kun foto

 
Kategorio:Hungaraj fizikistoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj pri edukado
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Éva Kondorosi

**Éva Kondorosi** [kondoroŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kondorosi Éva** estas hungara biologo, membro (korespondanta (2010), ordinara (2016)) de Hungara Scienca Akademio, membro de Academia Europaea. Ŝia patro estis Andor Tarnai.

Éva Kondorosi http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=10926 naskiĝis la  1948 en Budapeŝto.

## Biografio 
Éva Kondorosi frekventis universitaton en Budapeŝto, poste ŝi plulernis ekzemple en Kolonjo kaj Harvard. Ekde 1989 kune kun ŝia edzo Ádám Kondorosi ili ekesploris en instituto en Gif-sur-Yvette. En 1996 ŝi doktoriĝis je biologio. Ŝi estas fondinto-direktoro de biologia instituto en Szeged inter 2007-2012. Ŝia ĉefa esplorokampo estas Rhizobium-leguminosa simbiozo kontrolita de bakterioj. Ŝi ricevis hungarajn kaj eksterlandajn premiojn inter 1985-2012.

## Verkaro (elekto) 
* *The molybdenum iron-protein Klebsiella pneumoniae nitrogenase. Evidence for nonidentical subunits from peptid "mapping"* (1976)
* *A Rhizobium meliloti esszenciális gümokötési génjei : közös (nod) és gazdaspecifitási (hsn) gének* (1987)
* *Rapid alkalinization in alfalfa root hairs in response to rhizobial lipochitooligosaccharide signals* (1996)
* *Aging in legume symbiosis. A molecular view on nodule senescence in Medicago truncatula* (2006)
* *Complementary and dose-dependent action of AtCCS52A isoforms in endoreduplication and plant size control* (2013)

## Fontoj 
* hungara biografio kun foto
* angla biografio kun foto
* angla biografio kun foto 
* hungare kun foto 
* biografio angle kun foto

Kategorio:Hungaraj biologoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
8915 Sawaishujiro

'*8915 *Sawaishujiro'''* estas asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la hilda grupo.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Shujiro Sawai*,
inĝeniero ŝarĝita de la kemia raketmovo de la unua japana kosmoŝipo specimen-revenigilo : Hajabusa (tiam nomita *MUSE-C''). Li estas ankaŭ patentulo de la sistemo de specimenprenado instalita en tiu kosmosondilo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
(8913) 1995 YB2

**(8913) 1995 YB2** estas asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo, pli precize de la Ŝubarta familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *Near Earth Asteroid Tracking* (NEAT) elde la stacio de Maui de la reto GEODSS de la *United States Air Force* sur la monto Haleakala (Havajo, Usono).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Ŝubarta familio
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Paŭlo la 1-a (papo)

**Sankta Paŭlo la 1-a** fariĝis papo la 2-a de junio 757 kaj mortis en Romo la 28-an de junio 767. En tiu funkcio antaŭis lin  kaj sekvis lin . Lia festotago estas la 28-a de junio.

## Kariero 
Paŭlo estis frato de Stefano la 2-a kaj servis la papon verŝajne jam dum la regado de Gregorio la 2-a. Post la morto de sia frato li estis elektita en aprilo kaj entronigita laŭ iuj fontoj la 29-an de majo laŭ aliaj la la 2-an de junio de la 757-a jaro.

## Politiko 
Koncerne la Papan ŝtaton, kiu ja nur mallonge antaŭe estis kreita, li daŭrigis la politikon de sia antaŭulo, tre konfidante al Pepino la juna kaj al la subtenado de la Franka imperio. Ili protektu lin kaj la Eklezion de Romo kontraŭ la Lombardoj kaj la Bizanca imperio.

## Novaĵoj 
*Li estis la unua papo kiu transdonis glavon al sekulara reganto, deklarante tiamaniere Pepinon la surtera garantiulo de la potenco de la Eklezio.
*Sian elekton li anoncis al la reĝo de la Frankoj, ne - kiel kutime - al la imperiestro en Konstantinoplo.
*Li adoptis la titolon de *vicarius Christi* t.e. *anstataŭanto de Kristo*: li konsideris la papon kiel ĉefan peranton inter la homoj kaj Dio.

## Literaturo 
*Hubert Stadler: *Päpste und Konzilien* (=Hermes Handlexikon), p. 242, eldonejo Econ, Düsseldorf 1983.

## Vidu ankaŭ 
* listo de papoj

## Eksteraj ligiloj 
*[Pri la papo en katolika leksikono de 1913.](http://en.wikisource.org/wiki/Catholic_Encyclopedia_(1913)/Pope_Paul_I) 

Kategorio:Papoj
Kategorio:Mortintoj en 767
Kategorio:Sanktuloj
Pado de Historioj – Strandbanejo

eta|5 Historiaj Tabuloj
Okaze de la 100-jariĝo de la Strandbanejo Klostronovburgo, Aŭstrio, estis la 23-an de julio 2013 inaŭgurita — antaŭ la enirejo de la banejo — la Pado de Historioj – Strandbanejo, de komunuma konsilanto Christoph KAUFMANN [Kristof KAŬFMAN], urbestro Stefan SCHMUCKENSCHLAGER [Ŝtefan ŜMUKENŜLAGER] kaj administreja ĉefo pri banejoj Andreas FUCHSHUBER [FUĤSHUBER]. 5 tabuloj konigas la historiojn de la Strandbanejo Klostronovburgo.

## 5 tabuloj montras 
1a Fondiĝo kaj Finkonstruo

2a Evoluo kaj Historio

3a Socia Vivo

4a Katastrofoj kaj Kuriozaĵoj

5a Per la okuloj de la Artistoj

Dosiero:1 fondiĝo.JPG|Fondiĝo kaj Finkonstruo
Dosiero:2 evoluo.JPG|Evoluo kaj Historio
Dosiero:3 socia vivo.JPG|Socia Vivo
Dosiero:4 katastrofoj.JPG|Katastrofoj kaj Kuriozaĵoj
Dosiero:5 artistoj.JPG|Per la okuloj de la Artistoj

## Vidu ankaŭ 
* Pado de Historioj de la Malsupra Urbo
* Pado de Historioj de la Supra Urbo
* Strandbanejo Klostronovburgo

Kategorio:Klosterneuburg
David J. Asher

**David J. ASHER** (naskiĝis en 1966 en Edinburgo) estas brita astronomo, lia ĉefa intereso estas la orbitoj kaj dinamikoj de la kometoj kaj meteoroidoj.

Li studis matematikon en la Universitato de Kembriĝo kaj ricevis doktorecon pri astrofiziko de la Universitato de Oksfordo en 1992. Li poste ricevis magistron de la departemento pri artefarita intelekto de la Universitato de Edinburgo (1993)

Li tiam iris en Aŭstralion por laboris dum du jaroj en la Angla-Aŭstralia Observatorio (1993 - 1995) kaj poste en la Nacia Observatorio de Japanio kaj en la Observatorio Kiso (1996-1997). Li daŭris labori en Japanio ĝis 1998.

De 1998 li laboras en la Observatorio de Armagh (IAU kodo 981) en Nord-Irlando.

Li estas konata pro sia esploro pri meteoroj, kiun li kondukis kun Robert H. McNaught . En 1999 kaj 2000, ili precize taksis la momenton, kiam la meteorfluo Leonidoj atingas sian maksimumon kaj la intenson de ĉi-tiu maksimumo.

Li malkovris 10 asteroidojn inter 1994 kaj 1995 laŭ Minor Planet Center, kaj la asteroido 6564 Asher estis nomita en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de David J. Asher

Kategorio:Britaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Paralelepipedo de Fresnel

eta|200px|eta|Paralelepipedo de Fresnel
eta|200px

**Paralelepipedo de Fresnel** estas prismo, kiu polarizadas lumon ĝis cirkla polarizado.

## Priskribo 
Kiam lumo respegulas, respegula radio konsistas el du ortaj komponantoj de la ondo: el la *s-* kaj el la *p-polarizada*. La franca fizikisto Fresnel trovis, ke ĉe respegulo de parieto de spegulo sub de angulo pli-malpli de sesdek gradoj (dependas de la refrakta indico de la paralelepipedo) la polarizado ŝanĝas. Se post la unua reflekto la ŝanĝo de fazo egalas al  \cfrac {1} {8} \lambda  (kie  \lambda  estas la ondolongo de la ondo), evidente, post la dua respegulo la radio estos havi ŝanĝon de fazo egalan al  \cfrac {1} {4} \lambda , tio signifas, ke tial la lumo polarizadas cirkle.

Kategorio:Optiko
Galango

**Galango** (*Alpinia galanga*) estas planto, parence al zingibro. Ĝi ankaŭ foje nomiĝas ***tajlanda zingibro***. Ĝi estas staŭda planto el la tropikoj.

Galango verŝajne venas el Indonezio sed nuntempe estas kultivata en Hindoĉinio, Tajlando, Malajzio kaj Indonezio. La spico tamen kun certeco estis uzata en la 12-a jarcento ankaŭ en Eŭropo: Hildegard de Bingen uzis ĝin en tiu tempo kiel kuracilo por ‘kordoloro’.

La radiko estas uzata kiel spico kaj havas mildan zingibroguston. Ĝi ankaŭ havas iom akran guston kiu inklinas al pipro kaj odoras kiel citruso kaj pino. Ĝi estas uzata freŝa, sekigita aŭ konservita. Galango povas, en receptoj, esti anstataŭata de zingibro kun iom da pipro.

Galangoradiko, en Indonezio, estas konsiderata kiel stimulilo kaj afrodiziigaĵo. Krome ĝi instigus menstruon.

Kategorio:Spicoj
Kategorio:Zingibracoj
Kategorio:Orientalisa flaŭro
Amt Wachsenburg

**Amt Wachsenburg**  estas komunumo de Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Ilm de la federacia lando Turingio, kaj en sia nuna formo ekzistas post unuiĝo de la antaŭaj komunumoj Ichtershausen kaj Wachsenburggemeinde ekde la 31-a de decembro 2012. Fine de la jaro [[]] la komunumo havis  loĝantojn.

La partoj de la komunumo estas:

*Bechstedt-Wagd
*Bittstädt
*Eischleben
*Haarhausen
*Holzhausen
*Ichtershausen (administra centro)
*Kirchheim
*Rehestädt
*Rockhausen
*Röhrensee
*Sülzenbrücken
*Thörey
*Werningsleben

## Elstaruloj
* Johann Andreas Buttstedt, teologo
*Martin Müller, pedagogo kaj kolektisto
*Sebastian Bodinus, komponisto

## Vidindaĵoj
*Kastelo Marienburg (Ichtershausen)
*Preĝejo Sankta Matiaso (Eischleben)
*Preĝejo Sankta Venceslao (Thörey)
*Preĝejo Sankta Wigbert (Sülzenbrücken)
*Muzeo pri la kradrostita kolbaso (Turingio), malfunkcio ekde 2019 pro translokiĝo
*La protestantisma **Kirko Sankta Egidio** (germane: *Kirche St. Ägidius*) en Bittstädt estas kerne ja romanika kirko kiu en la kuro de la jarcentoj tre ŝanĝitis. La altarejo kun surkalkita supera trabfakaĵo aldonitis nur en la 18-a jarcento. Ĉe tiu ĉi preĝejo unuiĝas diversaj konstrustiloj. Sed ankaŭ la interno brilas per tre artista kaj historie altvalora ambono donacita en la jaro 1658. Ankaŭ la baptopelvo furoras donacite en 1692 fare de lokano pia. Regionhistoriistoj malkovris ke baptitis surloke en la jaro 1700 la komponisto Sebastian Bodinus. Tio fondigis tuj amikaran societon kiu strebas flegi la memorojn je la komponisto kaj organizi prezentadojn regulajn de liaj kompozicioj.
*Preĝejo Triunuo (Holzhausen)

## Eksteraj ligiloj 
*Paĝaro de la komunumo ()

Kategorio:Distrikto Ilm
Kategorio:Urboj de Turingio
Agatono

**Sankta Agatono** fariĝis papo la 27-an de junio 678 kaj mortis la 10-an de januaro 681 en Romo. Lia festotago estas la 10-a de januaro en la okcidento; ĉe la ortodoksuloj kontraŭe estas la 20-a de februaro.

## Vivo 
Li estis grekdevena siciliano. Lia pontifikeco fokusiĝis ĉefe pri la kvereloj kun la monotelitismo. Ĝin malpermesis kaj kondamnis sinodo de papo kunvokita dum pasko en 680. Tuj poste li sendis legaton al la Tria koncilio de Konstantinopolo.

## Rolo en la historio 
Post la sukcesa haltigo de la Araboj fare de la bizanca imperiestro, Agatono estis varbita kiel aliancito. Kelkaj partiaj historiistoj interpretis tion kiel ateston por la akcepto de la aŭtoriteco de la papo fare la ortodoksuloj. Pri tio parolis multe pli malfrue la Unua Vatikana Koncilio.

## Eklezia politiko 
La subteno de Agatono por la jorka episkopo Wilfrid enkonduki la roman version de la meso en Anglio, ege alproksimigis tiun landon al la kontinento. Baldaŭ poste misiistoj de la Britaj insuloj venis por kristanigi grandajn partojn de Eŭropo laŭ invito de Karolo la granda. El kiuj la agado de Sankta Bonifaco, la t.n. misiisto de Germanio, estis deklarita eĉ modelo fare de Gregorio la 2-a.

## Literaturo 
*Hubert Stadler: *Päpste und Konzilien* (=Hermes Handlexikon), p. 14, eldonejo Econ, Düsseldorf 1983.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* listo de papoj

## Eksteraj ligiloj 
*[Pri la papo en katolika leksikono de 1913.](http://en.wikisource.org/wiki/Catholic_Encyclopedia_(1913)/Pope_St._Agatho) 

Kategorio:Papoj
Kategorio:Mortintoj en 681
Kategorio:Sanktuloj
(8916) 1996 CC

**(8916) 1996 CC** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Observatorio de Purpura Monto, en provinco Hebejo (Ĉinio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de SCAP
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Pseŭdoreĝa boleto

La **pseŭdoreĝa boleto** *(Boletus pseudoregius)* estas fungo el la ordo boletaloj *(Boletales)* kaj el la familio boletacoj *(Boletaceae)*. Ĝi apartenas al la grupo de *Boletus appendiculatus* kaj tre similas al la reĝa boleto, sed estas malpli ruĝa sur la ĉapelo, kaj male pli ruĝa baze de la stipo; ĝi estas multe pli bluiĝema (surfaco kaj karno) kiam oni ĝin tranĉas aŭ manipulas. Tiu ektomikoriza fungo, ligita al fagaloj (ĉefe kverko) en sufiĉe varmaj lokoj sur kalka grundo, estas same manĝebla kiel la aliaj boletoj de sia grupo - bone kuiru ĝin! Sed pro ĝia relativa malofteco oni konsilu ĝin ne abunde rikolti.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fungoj
Kategorio:Manĝeblaj fungoj
Pordego Hispanio (Madrido)

eta|Dispono de la Pordego Hispanio.
La **Pordego Hispanio** aŭ en la hispana **Puerta de España** estas unu el la ĉefaj aliroj al la Parko Retiro ekde la strato *Alfonso XII* nome Alfonso la 12-a. Planita fine de la 19a jarcento ĝi havigas aliron al la *paseo de Argentina* (promenejo Argentino) en la interno de la parko.

## Historio 
Kiam fine de la 19a jarcento oni studis fare de la Municipo Madrido la fermon de Retiro, oni dezajnis aron de ornampordegoj. Unu el tiuj havigas aliron el la strato *Alfonso XII*: Ĝi estis dezajnita en 1893 de la arkitekto José Urioste y Velada.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Parko Retiro

Kategorio:Pordegoj en Madrido
Reĝa Pordo (Madrido)

[eta|dekstra|Vido de la Reĝa Pordego ekde la [Avenuo Prado.]]
La **Reĝa Pordego** aŭ en hispana *Puerta Real*, nomata ankaŭ *Pordego de Karolo la 3-a*, estas monumenta aro de la lasta triono de la 18a jarcento, kiu troviĝas ĉe la Avenuo Prado, en la urbo hispana Madrido. Ĝi formas parton de la ferma aro de la Reĝa Botanika Ĝardeno.

## Historio 
La pordo estis dezajnita en 1773 de Francesco Sabatini, ene de la projekto de la Reĝa Botanika Ĝardeno, kiun la reĝo Karlo la 3-a mendis dekomence al la citita arkitekto. Ĝi inaŭguriĝis oficiale en 1781, kun la tuta ĝardenaro.

Ĝi estis planita kiel ĉefa enirejo de la ĝardenaro, sed ĝi perdis tiun funkcion jarojn post ties inaŭguro, favore al la Pordego Murillo [murIjo]. Tiu dua alirejo estas verko de Juan de Villanueva, al kiu oni ŝuldas la definitivan planon de la ĝardenaro (1785-1789).

La Reĝa Pordo estas fermita aktuale kaj ĝi utilas kiel monumento. La vizitojn al la Reĝa Botanika Ĝardeno oni realigas tra la Pordego Murillo, situanta ĉe la samnoma placo, ĉe unu el la fasadoj de la Muzeo Prado.

Kategorio:Pordegoj en Madrido
Bürchen

**Bürchen** estas komunumo en la distrikto Okcidenta Rarono en Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 725 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Bürchen situas en Supra Valezo sur la suda flanko de la valo de Rodano, sude de la distriktĉefurbo Rarono. La komunumo konsistas el la setlejoj Archu, Hochastler, Gärlich, Mauracker kaj Zenhäusern.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 13,45&nbsp;km², de kiuj 50,8% estas kovritaj de arbaro, 29,5% servas por agrikulturo kaj 5,3% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Bürchen limas en nordo al Rarono, en nordnordoriento al Vispo, en oriento al Zeneggen, en sudo al Törbel, kaj en okcidento al Unterbäch.

## Trafiko 
Bürchen situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra la komunumo kondukas flanka vojo de Turtmann al Vispo. Pere de la poŝtaŭtolinio de Vispo al Moosalp la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Bürchen datiĝas el la jaro 1307 kiel *ze Birke*. Ekde la 11-a jarcento la katedrala kapitolo de Siono posedis interezrajtojn en Bürchen. Dum mezepoko Bürchen apartenis al la vicregejo Rarono, kiu el la 15-a jarcento estis koncedita el la havaĵo de la familio de Rarono al la familio Chevro kaj en la jaro 1538 al la Paroĥo Rarono. Kun Unterbäch, Ausserberg kaj Rarono, Bürchen formis la grandparoĥon Rarono.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Bürchen

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Bürchen
Amuzparko de Madrido

eta|275px|Distriloj viditaj el la ekstero.
La **Distra Parko de Madrido**, **Amuzparko de Madrido** aŭ en la hispana ''* estas la ĉefa amuzparko de la urbo Madrido (Hispanio), situanta en la parko de la Parko Kampardomo, precize en la zono *Batán*. La parko havas du alirpordojn: nome la ĉefa kaj tiu de la infanareo. La aliroj al la parko realiĝeblas ĉu aŭte aŭ per Metroo ĉe la haltejo *Batán'', kiu permesas aliron al la parko ĉe la infanareo. Eblas ankaŭ veni per busoj pere de la linio 33 de la EMT.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la Amuzparko de Madrido
* Oficiala blogo de la Amuzparko de Madrido
* Mapo
* Fejsbuko
* Tŭitero

Kategorio:Distrejoj en Madrido
Kaprica Parko

eta|dekstre|250px|Placo de la Imperiestroj

La **Kaprica Parko** aŭ en hispana *Parque de El Capricho* [kaprIĉo] estas parko kaj ĝardena areo situanta en la kvartalo Aleo Osuna, en la distrikto Baraĥo, nordoriente de la urbo Madrido, Hispanio. Ĝi estis konstruigita de María Josefa de la Soledad, dukino de Osuna, inter 1787 kaj 1839. Ĝi enhavas areon de 14 hektaroj.

Ĝi estas konsiderata unu el la plej belaj parkoj de la urbo. Elstaras la placo El Capricho (la kaprico), la Palaco, la baseno, la placo de la Imperiestroj, aŭ la fontano de la Delfenoj kaj de la Ranoj.

Ĝi havas influojn anglajn, francajn kaj italajn, de la epoko kiam ĝi estis konstruita. Ĝi konstituas la unikan ĝardenon de la epoko de la Romantismo ekzistanta en Madrido. Montroj de tio estas la labirinto de arbustoj, la konstruaĵoj, kiaj la palaceto, la malgranda ermitejo, aŭ la bela dancejo, krom la rojoj kaj basenoj, kie estas cignoj kaj anasoj.

## Vidu ankaŭ 
* El Capricho (metroo de Madrido)

Kategorio:Parkoj de Madrido
8914 Nickjames

'*8914 *Nickjames'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la brita astronomo Brian G. W. Manning elde la observatorio de Stakenbridge, apud Stourbridge (West Midlands, Unuiĝinta Reĝlando).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Nick James*, bonega bildisto per CCD kaj fotometriisto, kiu produktis grandan nombron da precizaj  de kataklismaj variantaj steloj kaj bildoj de nekutimaj variantaj steloj kaj kometoj. Li estas sekretario de la *British Astronomical Association* kaj helpanta eldonisto de la revuo *The Astronomer''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Brian G. W. Manning
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Bestoĝardeno de Madrido

La **Bestoĝardeno de Madrido** ( kaj , estas bestoĝardeno de Madrido (Hispanio) kiu troviĝas ĉe la Kampardomo, nome granda arbara parko de la urbo Madrido. La parko apartenas al la entrepreno Parques Reunidos S.A.

## Historio 
La unua bestoĝardeno de Madrido datiĝas el 1770, nome la *Casa de Fieras del Retiro* fondita de Karlo la 3-a.

La iniciatinto de la aktuala bestoĝardeno de Madrido estis Antonio Lleó de la Viña, kiu konstruis la unuajn instalaĵojn en la Kampardomo. La komenca projekto estis je la respondeco de la kataluna arkitekto Jordi Mir Valls, venkinto en konkurso konvokita tiucele. La parko inaŭguriĝis en 1972.

Post dekkvin jaroj, nome en 1987, oni konstruis delfenejon, kiu estis inaŭgurita enhavanta sep delfenojn de la specio *Tursiops truncatus*. Poste oni konstruis ejon nome *Naturaleza Misteriosa* (Mistera Naturo) kie oni montras kolekton de reptilioj, amfibioj kaj senvertebruloj.

En 1995 oni konstruis *Aquarium*, kun formo de piramido el vitro, e 3.000 m².

En 1997, komencis montroj de flugoj de ekzotaj kaj rabaj birdoj.

En 2003, oni konstruis ejon por fokoj de la specio *Zalophus californianus* kaj pingvenoj (*Spheniscus demersus*).

En 2006, oni konstruis ejon por sudorientaziaj simioj (orangutanoj kaj specio *Hylobates lar*).

Ekde septembro de 2007 estas ejo por gigantaj pandoj (*Ailuropoda melanoleuca*). La du unuaj ekzempleroj estis donaco de la registaro de Ĉinio.

## Enhavo 
La **Bestoĝardeno de Madrido** enhavas kolekton de pli ol de 6000 animaloj de pli ol 500 specioj.

## Notoj 
Kategorio:Konstruaĵoj en Madrido
Kategorio:Bestoĝardenoj en Hispanio
Kategorio:Vizitindaĵoj en Madrido
József Kopácsy

**József Kopácsy** [jOĵef kopAĉi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kopácsy József** estis hungara pastro, episkopo, primaso, membro honora de Hungara Scienca Akademio (1831).

József Kopácsy http://lexikon.katolikus.hu/K/Kopácsy.html naskiĝis la  1775 en Veszprém (urbo). Li mortis la  1847 en Esztergom.

## Biografio 
József Kopácsy frekventis lernejon en sia naskiĝurbo, poste lernis teologion en Pozsony. Li pastriĝis en 1798 en Zirc. En la sekva jaro li ekinstruis en sia naskiĝurbo. En 1805 li iĝis eklezia juĝisto, poste li ricevis pli altajn pastrajn titolojn. En la jaroj 1811 kaj 1812 li ĉeestis en laboro de la parlamento. En 1817 li ricevis la rangon prelato, en 1822 jam episkopo de Székesfehérvár. Post 5 jaroj li iĝis episkopo de sia naskiĝurbo, fine en 1838 primaso en Esztergom. Li helpis la ekleziajn edukadojn kaj en tiu periodo oni komencis konstrui la Primasan Bazilikon de Sankta Adalberto kaj Dipatrino. Li (re)eldonis diversajn ekleziajn kaj mezepokajn eldonaĵojn.

## Fontoj 
* biografio hungare (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero K kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Ĉefepiskopoj de Esztergom
Kategorio:Hungaraj primasoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Calvin J. Konya

**Calvin J. Konya,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kónya Kálmán** [kOnja] estas usona hungardevena inĝeniero pri minado, membro ekstera de Hungara Scienca Akademio (1995).

Calvin J. Konya http://www.zoominfo.com/p/Calvin-Konya/43905703 naskiĝis en 1943 en Klivlando.

## Biografio 
Calvin J. Konya ricevis diplomon en *universitato Missouri* en 1966, poste li ekinstruis samloke en la universitato, baldaŭe en *universitato Morgantown*. En 1975 li studvojaĝis al Pollando kaj Hungario. Inter 1978-1987 li instruis en universitato en Columbus (Ohio), kie li ricevis rangojn ordinara profesoro kaj katedrestro, sed li samloke estis ankaŭ direktoro de instituto (*Ohio Mining and Mineral Resources Research Institute*). En 1987 li revenis al sia naskiĝurbo por instrui en universitato. Li okupiĝas ne nur pri minado, sed ankaŭ pri teknologio pri eksplodoj.

## Verkaro (elekto) 
**Rock blasting manual* (1985)
**Surface blast design* (1990)
**Diseño de voladuras* (1998)
**Proiectarea lucrărilor de împuşcare în cariere* (2001)

## Fontoj 
* angla biografio 
* [hungarlingva biografio](http://hu.wikipedia.org/wiki/K%C3%B3nya_K%C3%A1lm%C3%A1n_(b%C3%A1nyam%C3%A9rn%C3%B6k))
* angla biografio

 
Kategorio:Usonaj inĝenieroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Gizella Somlyói Eller

**Gizella SOMLYÓI ELLER** [ŝomjo:i] estis rumania hungara verkistino, ĵurnalistino. Ŝi naskiĝis en Hadad en 1903 kaj mortis en 1944. Ŝi estis la edzino de Ernő Győri.

## Biografio
Gizella Somlyói Eller de 1927 estis kunlabotantino de Brassói Lapok, sed ŝi publikigis ankaŭ en Temesvári Hírlap, Ellenzék, Keleti Újság. Ŝi jam vivis en Șimleu Silvaniei kaj ŝi estis ĉefkunlaborantino de gazeto Szilágy-Somlyó. 

## Kelkaj artikoloj
Az aranyszőke ördög (Ellenzék 1923. márc. 8.); Bolond tavaszi dal (Ellenzék 1923. ápr. 25.); A néma száj megszólal (Ellenzék1923. aug. 31.); A halott királynők meséje (Ellenzék 1923. nov. 1.); Car­cinolysin: a rákbetegség új gyógyszere (Temesvári Hírlap 1924. jan. 13.); Aki még ismerte Bem apót és jó pajtása volt Petőfinek (Ellenzék 1924. máj. 13.); Látogatás a régi szép kolozsvári színésznők varrónőjénél (Ellenzék 1924. máj. 26.); Egy régi bérház emlékezései (Ellenzék 1924. okt. 9.); Az embersugár (Temesvári Hírlap 1926. okt. 3.); Mesét mondok Miklóskának (Keleti Újság 1934. júl. 15.). 

## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Albert Somodi

**Albert SOMODI** [ŝomod:] estis rumania hungara aŭtoro de lernolibro, etnografia kolektanto. Li naskiĝis en Székelycsóka la 7-an de majo 1916 kaj mortis ?.

## Biografio 
Albert Somodi akiris diplomon pri latina-helena lingvoj en Universitato de Kluĵo. Li estruis en Târgu Mureș, Kluĵo kaj Deĵo. De 1952 li estis lernejinpektisto ĝis sia pensiuliĝo (1978) en Kluĵo. Li redaktis latinajn lingvolibrojn kune kun György Szabó.

## Libro 
* *Karácsonyi népszokások (kántálás, istvá­nozás, jánosozás) Székelycsókában* (Kv. 1939).

## Fonto 
* RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj lernolibroverkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj etnografoj
Pontifikeco

**Pontifikeco** estas faktermino por la reĝado de papo. En la historio de la Eklezio la longeco de pontifikecoj ege variis - averaĝe ĉ. 8 jaroj.

## Vidu ankaŭ 
*Pontifiko
*Listo de papoj

## Eksteraj ligiloj 
*Listo de ĉiuj papoj kun detala indiko de reĝadotagoj.  

Kategorio:Katolikismo
Kategorio:Historio de kristanismo
Kategorio:Papoj
Kategorio:Kristanismo kaj registaro
Kategorio:Teokratio
Redemptoristoj

[eta|La monaĥeja preĝejo en [Gars am Inn.]][eta|La redemptoristina monaĥinejo de Sankta Anna en [Ried im Innkreis.]] La **Redemptoristoj** (latine: *Congregatio Sanctissimi Redemptoris*, mallongigo: C.Ss.R.) estas katolika ordeno.

## Komencoj 
Post malsukceso en proceso la advokato Alfonso Maria de Liguori decidis iĝi pastro kaj ekprizorgis la malriĉulojn ĉe la rando de la socio, la t.n. *lazzaroni*. Por kuraciĝi li venis en 1730 al Scala, vilaĝeto apud Amalfi kie li rimarkis la spiritan neglekton de la loĝantaro. Kun tri aliaj pastroj kaj unu laikulo li decidis en novembro 1732 fari ion kontraŭ tion. Tiu jaro estas konsiderita la jaro de fondo.

Ĉar li estis tro postulema, kelkaj adeptoj forlasis lin, aliaj venis aliĝi hezitante. Alia problemo estis, ke la Reĝlando de Napolo intermiksiĝis en la precizan vortigon de la ordena regularo. Sekve ankoraŭ en 1790 ekzistis du versioj, unu por Napolo kaj la alia por la Papa ŝtato.

## Karaktero de la redemptorist(in)oj 
La ordeno ĉefe difiniĝis kiel societo de pastroj. La anoj ĉefe aktivas en la animzorgado kaj misio. La virina branĉo (fondita jam en 1731) kontraŭe estas pli kontempleca. Ĝia unua estrino estis Maria Celeste Crostarosa.

## Kelkaj faktoj 
* Papo Benedikto la 14-a aprobas la societon oficiale en la 25-a de februaro 1749.
* Post la Franca revolucio la kongregacio ekfloris en Pollando kaj Aŭstrio laŭ la instigo de Sankta Klemento Maria Hofbauer, poste en la resto de Eŭropo.
* Nuntempe la societo troviĝas en multaj partoj de la mondo.
* La apostolado hodiaŭa koncentriĝas je diversaj formoj de: misio en paroĥoj, pilgrimado, publikigo de religia literaturo.
* Ĉirkaŭ 6.000 membroj apartenas hodiaŭ al la kongregacio.
* En Pollando redemptoranoj estas vaste konataj pro la agado de pastro Tadeusz Rydzyk, Radio Maryja kaj Televido Trwam.

## Estroj 
Jen la estroj (latine: *rectores maiores*) ekde la fondo:
* 1743–1787 Alfonso Maria de Liguori
* 1787–1792 Andrea Villani
* 1780–1793 Francesco Antonio de Paola
* 1793–1817 Pietro Paolo Blasucci
* 1817–1823 Nikola Mansione
* 1824–1831 Celestino Cocle
* 1832–1850 Camillo Ripoli
* 1850–1853 Vincenzo Trapanese
* 1854–1854 Giuseppe Lordi
* 1854–1869 Celestino Maria Berruti
* 1869–1893 Nicolas Mauron
* 1894–1909 Matthias Raus
* 1909–1947 Patrick Murray
* 1947–1953 Leonardus Buys
* 1954–1967 William Gaudreau
* 1967–1973 Tarcisio Ariovaldo Amaral
* 1973–1985 Josef Georg Pfab
* 1985–1997 Juan Manuel Lasso de la Vega y Miranda
* 1997–2009 Joseph William Tobin
* 2009–nuntempo Michael Brehl

## Kelkaj ejoj 
* Redemptorista monaĥejo (Heiligenstadt)

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo internacia de la ordeno en pluraj lingvoj. 
* La redemptoristoj de la provinco de Sankta Klemento en Kolonjo  , 
* La ordeno ĉirkaŭ Munĥeno.
* Artikolo en leksiko pri sanktuloj.

## Referencoj 
Kategorio:Ordenoj

Kategorio:Institutoj de konsekrita vivo
György Kopits

**György Kopits** [djordj kopiĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kopits György,** angle **George Kopits** estas hungara-usona ekonomikisto, profesoro, membro ekstera de Hungara Scienca Akademio (2010).

György Kopits http://www.econ.ceu.hu/download/CV/CV_Kopits.pdf naskiĝis la  1943 en Budapeŝto.

## Biografio 
Familio de György Kopits rifuĝis el la 2-a mondmilito al Argentino, kie György Kopits frekventis lernejon, fine li translokiĝis al Usono. Tie li ricevis diplomon kaj li doktoriĝis en 1971. Jam en 1969 li ricevis postenon en ministerio pri financoj. En 1975 li eklaboris en IMF, kie li ricevis taskon pri Hungario en 1986. Krome li ofte instruis en diversaj universitatoj (ekzemple Siena, Vieno, Budapeŝto). En 1996 li havis taskojn en aliaj landoj, poste en 2004 li ricevis altan postenon en Hungario. En 2011 li abdikis, ĉar li ne konsentis pri fianca politiko de la nova kabineto. Li ricevis hungaran premion en 2004.

Li okupiĝas pri buĝetoj. Li eltrovis esprimon "fiska alkoholismo", kiu celas tiujn landojn, kiuj ne volas interrompi la buĝetajn superelspezojn. Li havas edzinon, kiu naskis 2 filojn.

## Verkaro (elekto) 
* *Fiscal Policy Rules* (1998) - lia ĉefverko

## Fontoj 
* biografio angle
* biografio angle 

Kategorio:Hungaraj ekonomikistoj
Kategorio:Usonaj ekonomikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj