open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kazimiro

**Kazimiro** estas vira persona nomo, kiu malofte ankaŭ uzatas kiel familia nomo. Ĝi havas slavan devenon kaj pli-malpli signifas „detruanto de paco“.

[dekstra|eta|200px|la sanktulo Kazimiro de [Pollando kaj Litovio]]
Kristana patrono estas la sankta Kazimiro, kiu naskiĝis dum la jaro 1458 kaj post la deklariĝo pri sankteco iĝis la patrono de Pollando kaj Litovio.

## Konatuloj kun la nomo 
### Mezepokaj nobeloj 
* Kazimiro, duko de *Brandenburg-Kulmbach* (1481–1527)
* Kazimiro la 1-a, duko (1314/15–1358)
* Kazimiro la 1-a, duko de Pomerio (1156–1180)
* Kazimiro la 1-a, duko de Pollando (1015–1058)
* Kazimiro la 1-a, duko de Opolio (1178/1179–1229/30)
* Kazimiro la 1-a, duko de Kujavio (1211–1267)
* Kazimiro la 1-a, duko de Mazovio (1233–1267)
* Kazimiro la 1-a, duko (1410–1434)
* Kazimiro la 2-a, duko (1468–1528)
* Kazimiro la 2-a, duko de Pollando (1138–1194)
* Kazimiro la 2-a, duko de Pomerio (1202–1219/1220)
* Kazimiro la 2-a, duko de *Beuthen*, la nuna Bytom (1281/82–1312)
* Kazimiro la 2-a, duko de Silezio (1452–1528)
* Kazimiro la 2-a, duko de Mazovio (1468–1490)
* Kazimiro la 3-a, duko de Kujavio (1280–1347)
* Kazimiro la 3-a, reĝo de Pollando (1310–1370)
* Kazimiro la 3-a, duko de Mazovio (1453–1480)
* Kazimiro la 3-a, duko de Pomerio
* Kazimiro la 4-a, duko de Pomerio (1368–1372)
* Kazimiro la 4-a, reĝo de Pollando (1427–1492)
* Kazimiro la 5-a, duko de Pomerio
* Johano la 2-a Kazimiro, reĝo de Pollando-Litovio (1609–172)
* Sankta Kazimiro, (1458–1484)

### Persona nomo 
* Casimir Ulrich Boehlendorff (1771–1825), germanlingva verkisto, poeto kaj historiisto en Kuronio
* Casimir Freiherr von Haeffelin (1737–1827), kath. Theologe, bayer. Kirchenpolitiker, Kardinal
* Johann Kasimir Kolbe von Wartenberg (1643–1712), prusia ministro
* Kasimir Pfyffer (1794–1875, svisa juristo, politikisto kaj publicisto
* Kasimir Felix Graf Badeni (1846–1909), ministroprezidento de la aŭstra parto de Aŭstrio-Hungario
* Friedrich Kasimir Kettler (1650–1698), germanlingva duko de Duklando Kuronio kaj Zemgalio
* Kasimir Christoph Schmidel (1718-1791), germana kuracisto kaj botanikisto
* Kasimir Graff (1878-1950), germana astronomo el Hamburgo
* Kasimir Edschmid (1890–1966), germana verkisto
* Kazimir Severinoviĉ Maleviĉ (1878–1935), rusia pentristo
* Kazimierz Deyna (1947–1989), pola futbalisto
* Kasimir Fajans (1887–1975), poldevena usona kemikisto
* Kazimierz Funk (1884–1967), pola biokemiisto

### Familia nomo 
* Luigi Kasimir (1881–1962), pentristo kaj grafikisto
* Hendrik Casimir (1909–2000), nederlanda fizikisto
* Jean Casimir-Périer (1847–1907), prezidento de la Tria Franca Respubliko

## Lokoj 
* Kazimierz, urboparto de Krakovo
* Kazimierz Dolny, konata turisma loko en Orienta Pollando

## Variaĵoj 
* Kazimir kaj Kazimierz (pole)
* Kazimieras (litove)
* Kasimir kaj historie Casimir 
* Kazimír (ĉeĥe, slovake)
* Kázmér (hungare)
* Casimiro, Casimiero, Cazimiro kaj Casmiro (hispane respektive itale)
* Казимир (ruse kaj ukraine)

Kategorio:Viraj personaj nomoj
Kategorio:Familiaj nomoj
Kategorio:Listoj de regantoj laŭ nomo
Károly Lechner

**Károly LECHNER** (leĥner) estis hungara psikiatro, universitata profesoro, ano de MTA. Li naskiĝis en Pest (urbo) la 21-an de marto 1850 kaj mortis en Budapeŝto la 19-an de januaro 1922. Liaj fratoj estis Gyula Lechner kaj Ödön Lechner.

## Biografio 
Károly Lechner estis ekde 1874 asistanto en universitata kliniko de Budapeŝto. Ekde 1877 li estis ĉefkuracisto de privat-psikiatria instituto Schwartzer. Ekde 1884 li estis direktoro de la landa psikiatria instituto de Angyalföld. Ekde 1889 li estis la unua neŭrologia kaj psikiatria profesoro, same de tribunala psikologio de Universitato de Koloĵvaro. En 1897 li estis rektoro de la universitato. Li sekvis la universitaton al Szeged en 1920.

## Verkoj 
* *Adatok az általános neurózisok alapján kifejlődő kóralakok ismeretéhez* (Magy. Orv. Arch. 1891);
* *Az izommunka szerepköre az értelmi képességek kifejlődésében* (Orv. Term. Tud. Ért. 1891);
* *A tudatosság ténye szellemi életünk eseményeiben* (Bp., 1892);
* *A psyché materialista alapjai…* (Orv. Hetil. 1892);
* *Psychomechanikai törekvések az elmegyógyászatban* (1900);
* *Lechner Károly*, verkoj elekt. kaj antaŭparolo Sándor Balázs kaj József Spielmann. Bukarest, 1956).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj psikiatroj
Kategorio:Hungaraj neŭrologoj
Islama Centro Hamburgo

**Islama Centro Hamburgo** (*Islamisches Zentrum Hamburg*) estas unu el la plej malnovaj iranaj ŝijaismaj moskeoj en Germanio kaj Eŭropo. Ĝi estis establita en Hamburgo, en norda Germanio, en lastaj 50-aj jaroj de iranaj elmigrintoj kaj komercistoj rapide evoluigis ĝin en gvidantan ŝijaisman centron en Okcidenta Mondo.

Inter la estroj de la centro estis multaj famaj iranaj politikistoj. De 1960 ĝis 1965 ĝin estris Mohammad Ĥosejni Beheŝti, kiu konatiĝis tie kun sia estonta edzino kaj Mohammad Ĥatami. La lasta ankaŭ estris ĝin en 1970-aj jaroj kaj restis tie ĝis la irana revolucio.

## Vidu ankaŭ 
* Islamo en Germanio
* Listo de moskeoj en Eŭropo

Kategorio:Historio de Irano
Kategorio:Moskeoj en Germanio
Kategorio:Ŝijaismo
Kategorio:Hamburgo
Kazimiro de Pollando

La sankta **Kazimiro de Pollando kaj Litovio** (naskiĝis la 3-an de oktobro 1458 en Krakovo, Pollando, mortis la 4-an de marto 1484 en Gardinas, tiam Litovio, la nuna belarusia urbo *Hrodno*) estis la dua filo de Kazimiro la 4-a el la dinastio de Jogajlidoj, kiu estis grandduko de Litovio kaj reĝo de Pollando, kaj de ties edzino Elizabeta.

## Vivo 
Dum la jaro 1471 la hungara nobelaro nomis Kazimiron reĝo de Hungario, sed li ne povis transpreni la oficon, ĉar lia rivalo Matthias Corvinus, kiu sekve iĝis la reĝo Matiaso la 1-a, malebligis tion. Dum restado de lia patro en Litovio Kazimiro dum la jaro 1479 transprenis la regadon de la pola regno. Provo de lia patro edzigi lin al filino de la imperiestro Frederiko la 3-a de la Sankta Romia Imperio, malsukcesis, ĉar Kazimiro tiam jam donis la kristanisman ĵuron resti ĉasta. Pro forta fastado li tiom malfortiĝis, ke li mortis dum vojaĝo al sia patro en Litovio la 4-an de marto 1484 en Grodno, la nuntempa urbo Hrodno en Belorusio.

Dum la jaro 1832 liaj ostoj el la liahonore komence de la 17-a jarcento konstruita Sankta-Kazimiro-preĝejo en Vilno translokiĝis al la Arkikatedralo Baziliko de Vilno, ĉar pro la intertempa okupiĝo de la urbo fare de la Rusia Imperio la Sankta-Kazimiro-preĝejo estis trakonstruita al rusie ortodoksa preĝejo. Post la Dua Mondmilito la nuna okupantoj de Sovetunio fermis Arkikatedralo Baziliko de Vilno kaj do liaj ostoj por mallonga tempo translokiĝis al la Petro-kaj-Paŭlo-preĝejo en Vilno. Ekde la resendependiĝo de Litovio dum 1990 ili denove estas en Arkikatedralo Baziliko de Vilno.

Memortago de li fare de la katolika eklezio estas la 4-a de marto. Kazimiro estis deklarita sanktulo dum la jaro 1602 kaj de tiam estas la kristana patrono de Litovio kaj Pollando.

## Verko en Esperanto 
Litova pastro Pranas Gavėnas en 1995 proprakoste eldonis esperantlingve kompletigan libreton pri litova sanktulo Sankta Kazimiro (1458-1484). El portugala lingvo tradukis Cleber Lemos kaj Leopoldo Knoedt. La tradukon reviziis Petras Čeliauskas.

Kategorio:Sanktuloj
Kategorio:Jogajlidoj
Kategorio:Historio de Pollando
Kategorio:Historio de Litovio
Kategorio:Naskiĝintoj en 1458
Kategorio:Mortintoj en 1484
Kategorio:Kristanaj reĝaj sanktuloj
Szakcs

**Szakcs** [sakĉ] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Tolna, en Distrikto Dombóvár.
eta|maldekstre|

## Bazaj informoj
* Areo: 56 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 46.55/18.1132
* Loĝantaro: 1020
* Poŝtkodo: 7213
* Telefonprefikso: 74

## Situo
La vilaĝo situas sur malebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Tamási troviĝas 21, Dombóvár 22, Szekszárd 75, Budapeŝto 158 km-ojn http://www.tavolsag.hu/index.asp?go=tavolsag&i1=10083&i2=9566.

## Historio
Apud la hodiaŭa vilaĝo la romianoj havis urbon :hu:Iovia. La unua mencio devenis el 1348. En 1453 Szakcs akiris la rangon kampurbo. Dum la turka erao la hungaroj rifuĝis, poste alvenis serboj.

Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, kulturdomo, poŝto. 

## Vidindaĵoj
* parte gotika katolika Preĝejo Sankta Kruco (Szakcs) en la 18-a jarcento el la restaĵoj baroka preĝejo konstruiĝis
* vinkultura dometo
* kapeloj

## Famuloj 
En Szakcs naskiĝis Gyula Mészáros (turkologo).

## Fontoj 
* oficiala paĝo
Szálka

**Szálka** [sAlka] estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Tolna, en Distrikto Szekszárd. La loknomo signifas: spliteto.
eta|Preĝejo
eta|Lago
## Bazaj informoj
* Areo: 17 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 46.2756/18.6382
* Loĝantaro: 580
* Poŝtkodo: 7121
* Telefonprefikso: 74

## Situo
Szálka situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Bonyhád kaj Szekszárd troviĝas po 12, Bátaszék 14&nbsp;km-ojn.

## Historio
La unua mencio devenis el 1015 en formo *Zaka*. Dum la turka erao la hungaroj rifuĝis, alvenis serboj, fine en 1776 germanoj. En 1946 parto de la germanoj estis deportitaj al Germanio. Dum la socialismo kolĥozo funkciis.

Vilaĝservoj estas aŭtonomio de germanoj, infanĝardeno, klubo de maljunuloj.

## Vidindaĵoj
* katolika Preĝejo Sankta Jozefo (Szálka)
* kapelo nomata Mausz aŭ Mayer el la 19-a jarcento
* artefarita lago


Kategorio:Vinvilaĝoj
Kalvaria Preĝejo en Kluĵo

**Kalvaria Preĝejo** (rumane: *Biserica Romano-Catolică Calvaria de la Cluj-Mănăștur*, hungare *Kolozsmonostori apátság*) estis konstruita en la malgranda vilaĝo Cluj-Mănăștur de Kluĵo.

## Galerio 

Dosiero:CJROCalvaria 1.jpg|Fronta vido al la preĝejo
Dosiero:CJROCalvaria 2.jpg|Flanka vido

Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Rumanio
Kategorio:Monaĥejoj en Rumanio
Kategorio:Konstruaĵoj en Kluĵo
Kategorio:Golgotaj preĝejoj
Pietro Bertani

**Pietro BERTANI** estis katolika itala kardinalo (naskiĝis la 4-an de novembro 1501 en la urbo Nonantola; † 8-an de marto 1558 en Romo, Italio). Li fariĝis ĉefepiskopo de Fano, la 28-an de novembro, 1537. La Papo Julio la 3-a nomigis lin kardinalo la 20-an de novembro, 1551.

Kategorio:Kardinaloj
Katedralo de Dia Patrino Anĝela en Los-Anĝeleso

eta|300px|dekstra|Interne de la katedralo
**Katedralo de Dia Patrino Anĝela**, ankoraŭ ankaŭ alie nomata **Katedralo de Los Angeles** estas katedrala preĝejo en Usono en Los Angeles. Konsekrita kaj dediĉita ĝi estis la 2-an de septembro 2002.

Kategorio:Maŭzoleoj
Dia Patrino Anĝela
Kategorio:Los-Anĝeleso
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 2002
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en 2000-2009
Botelvakuigilo

La **botelvakuigilo** estas aparato (pumpilo) por vakuigi botelon por pli longe konservi la enhavon (ekzemple vinon).

Ĝi estis inventita de la nederlandano Bernd Schneider kiu establis en 1986 la kompanion *Vacu Vin B.V.*.

Nuntempe la ilo estas uzata en pli ol 75 landoj. 

Ĝi ne taŭgas por ŝaŭmvino.

## Eksteraj ligiloj 
* Botelvakuigilo  (nederlande)

Kategorio:Iloj
Kategorio:Vino
Mehmet Cüneyt Tanman

**Mehmet Cüneyt Tanman** (naskita la 16-an de januaro 1956 en Istanbulo) estas turka futbalisto.

## Biografio
Li komencis sian piedpilkan metion en 1974 en la klubo de Galatasaray. Je 1975, li ŝanĝis al Giressunspor. Por la resto de sia metio (ĝis 1991), li revenis al Galatasaray. Li ludis 350 matĉojn de ligo turka kaj faris 33 golaĵojn. Inter 1985 kaj 1991, li estis kapitano de la piedpilka teamo de Galatasaray. Li ludis 13 jarojn en Galatasaray. En 1987, li gajnis la piedpilkan konkurson kaj la venontan jaron la kalikon.

Cüneyt Tanman ludis 17 fojojn sub la vesto de la teamo nacia turka kaj estis 9 fojoj teamĉefo.

Kategorio:Turkaj futbalistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1956
Muolen

**Muolen** estas komunumo en la elektodistrikto Sankt-Galo, Kantono Sankt-Galo, Svislando. Ĝi havis 1103 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Muolen situas proksimume 4&nbsp;km sude de Amriswil ĉe la ĉefvojo de Amriswil al Sankt-Galo sur la orienta parto de la montoĉeno Seerücken.

## Trafiko 
Muolen disponas pri stacidomo ĉe la trajnlinio de la Svisaj Sudorientaj Fervojoj de Romanshorn al Sankt-Galo.

## Historio 
Muolen estis alemana setlejo. En la jaro 1155 Muolen estis unuan fojon skribe menciita kiel *Mola* en dokumento de la imperiestro Frederiko Barbarossa, kies originalo troviĝas en muzeo en Konstanco. En la jaro 1200 Muolen fariĝis imperia voktejo. La princabato de Sankt-Galo, Beda Angehrn, permesis en la jaro 1784 la konstruadon de la Josef-Kapelo, la fondon de kaplanejo kaj de lernejo, kies realiĝo tamen daŭris.

Muolen estis post la fino de la Helveta Respubliko en la jaro 1803 kunigita kun la komunumo Häggenschwil, sed ankoraŭ samjare denove disigita al memstara politika komunumo. Ĝi apartenis ĝis la jaro 1831 la la distrikto Rohrschach, de 1831 ĝis 1918 al la distrikto Tablat kaj ĝis 2002 al la distrikto Sankt-Galo. Ek de 2002 ĝi estas parto de la nova elektodistrikto Sankt-Galo.

## Nomo 
Oni longe supozis ke Molen/Muolen signifas muelejo, sed la fakto, ke en la komunumo ne ekzistas rivereto estas indiko, ke tiu-ĉi hipotezo estas tre malverŝajna kaj ke la vorto devenas de la malnovgermana vorto *mûla* por buŝo.

## Vidu ankaŭ 
* Muolen (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*Oficiala retejo de Mouolen
*Muolen en la Historia leksiko de Svislando

## Bildoj 

Dosiero:Muolen Kirche2.jpg|Preĝejo de Muolen
Dosiero:2013-09-23-Orientsvislando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 264.JPG|Pentritaj fenestroj de la preĝejo
Dosiero:2013-09-23-Orientsvislando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 239.JPG|Vilaĝeniro
Dosiero:2013-09-23-Orientsvislando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 243.JPG|Gastejo Rössli
Dosiero:2013-09-23-Orientsvislando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 250.JPG|Faktrabdomo en la vilaĝocentro
Ruĝa nano

eta|Arta bildigo de ruĝa nano.

**Ruĝa nano** estas stelo, kiu estas malgranda kaj pli malvarma kompare al aliaj steloj. Laŭ la diagramo de Hertzsprung-Russell, tiaj steloj el la spektra klaso K malfrua aŭ M estas en la ĉefa sekvenco. Ili apartenas al la granda plimulto el la steloj kaj ilia diametro kaj maso estas malpli ol triono, ol la Suna diametro kaj maso. Ilia temperaturo surfaca estas sub 3.500 K.

Ili dissendas malfortan lumon kaj vivas dum longega tempo ĉar ili bruligas hidrogenon tre malrapide.

Oni kredas ke ruĝaj nanoj estas la plej kutima stela speco sed oni vidas ilin malofte pro ilia malalta luma dissendo. Proksima Centaŭro, la stelo plej proksima al Suno, estas ruĝa nano. Ankaŭ 20 el la 30 sekvaj steloj plej proksimaj al Suno estas ruĝaj nanoj.

## Ruĝaj nanoj 
* TRAPPIST-1

## Referencoj 
Kategorio:Specoj de steloj
Fernandina pego

La **Fernandina pego** (***Colaptes fernandinae***) estas specio de birdo de la familio de Pegedoj, genro “Colaptes” kaj subfamilio Picinae, kiu loĝas en Ameriko, nome nur en  Kubo, do temas pri endemismo kies eta tuta loĝantaro en Kubo estas nur **de 600 al 800 birdoj**, kio faras, ke tiu ĉi specio estas unu el la plej endanĝerigitaj specioj de pegedoj en la tuta mondo; Nuntempe, tamen, ĝi estas limigita al izolitaj lokoj nur en 9 el la 15 provincoj de la lando: Camagüey, Cienfuegos, Granma, Holguín, Las Tunas, Matanzas, Pinar del Río, Santiago de Cuba kaj Villa Clara. kiuj estas kovataj dum ĉirkaŭ 18 tagoj. La junuloj elnestiĝas post 22 tagoj. Farmado, lignorikotado, huragana damaĝo kaj komerco de enkaĝigitaj birdoj kaptitaj per interplektitaj palmofolioj kaptontaj psitakojn

## Fontoj
### Citaĵoj
### Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
*Fotoj de Fernandina pego  el Ornitologia Departamento de Philadelphia Academy of Natural Sciences
*Filmoj de Fernandina pego el Handbook of the Birds of the World ĉe Interreta Birdokolekto
*Fernandina pego en poŝtmarkoj 

Kategorio:Pegedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Tablosporto

[eta|300ra|[Tabloteniso]]
[eta|[Bilardo en Francio, kun du blankaj kaj unu ruĝaj globoj.]]
**Tablosporto** estas sporto ludata sur tablo. Inter ili la plej konata kaj agnoskata kiel sporto por la Olimpiaj Ludoj estas la Tabloteniso, jam sufiĉe disvastigata tutmonde kaj tradicia. La aliaj intermezas inter veraj sportoj aŭ distraĵoj, kiel la Bilardo, sufiĉe proksima de la simpla ludo, sed por multaj vera sporto. Aliaj estas ankoraŭ nur regionaj aktivaĵoj aŭ klopodoj por disvastigi novajn sportojn, kiel la Tablofutbalo, tre populara en latinidaj landoj aŭ la Aerhokeo aŭ Tablohokeo.

Kategorio:Sporto
Nak (Hungario)

**Nak** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Suda Transdanubio**, en departemento Tolna, en subregiono de Dombóvár.

## Bazaj informoj 
* Areo: 28 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 46.4897/18.0525
* Loĝantaro: 670
* Poŝtkodo: 7215
* Telefonprefikso: 74

## Situo 
La vilaĝo situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo.

## Vilaĝservoj 
* aŭtonomio de ciganoj
* poŝto

## Famulo 
Ludoviko Széles (sEleŝ) naskiĝis en Nak, poste veturis al Ameriko. Li iĝis hararisto. Reveninte el Peruo li inventis kuracilon kontraŭ brulvundoj helpe de indianoj, kies nomo iĝis "Naksol" laŭ la vilaĝo.

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo de 1758
* fiŝkaptista lago

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Sándor Ujfalvy

**UJFALVY Sándor** estis hungara bienulo, ĉasfakverkisto, memuaristo naskita en Kackó en ? 1792 kaj mortinta en Koloĵvaro la 16-an de julio 1866.

## Biografio 
Sándor Ujfalvy pristudis juron en Kolozsvár. Inter 1814 kaj 1819 li estis oficisto en la kortega kanceliero de Vieno, dume li vizitis universitaton. Ekde 1819 li mastrumadis en sia bieno en departemento Szolnok-Doboka. Li estis adepto de reformideoj. Ekde 1841 li loĝis pleje en Koloĵvaro. Al reĝa invito li partoprenis en 1841 en landkunveno de Koloĵvaro, en 1848 en la landkunveno de Peŝto. Dum la hungara revolucio de 1848 li agadis en Koloĵvaro. Liaj memoraĵoj verkitaj en 1854 kaj 1855 estas gravaj fontoj pri la hungara socia kaj literatura vivo de la tiama tempo. Post la morto de sia edzino li translokiĝis en 1858 al Pest, kie li estis kunlaboranto de revuo *Vadász és Verseny Lap*. Ekde 1862 li loĝis en Kolozsvár. En 1865 li partoprenis la landkunvenon. Li memmortigis. En sia testamento en 1865 li lasis sian havaĵon al la Kolozsvári Nemzeti Színház.

## Verkoj ĉefaj 
* *Emlékiratai* (red, por presejo Farkas Gyalui, Kolozsvár, 1941; II. eldono: red. por presejo Zoltán Jékely, Bp , 1955).
* *Az erdélyi régibb és közelebbi vadászatok és vadak*, red. Samu Benkő antaŭp., notoj, Bk., 1990;

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Ujfalvi, S
Brustomakula pego

La **Brustomakula pego** (*Colaptes chrysoides*) estas granda specio de birdo de la familio de Pegedoj, genro “Colaptes” kaj subfamilio Picinae, kiu loĝas en Ameriko, nome en partoj de Nordameriko kaj partoj de Centrameriko, nome en la dezertaj regionoj de Sonoro, Jumao kaj orienta Kolorado de sudokcidenta Usono kaj nordokcidenta Meksiko inkludante Kalifornia Duoninsulo escepte la plej nordokcidenta regiono.

## Priskribo 
Tiu ĉi nearktisa specio estas tre simila al la Brustornama pego, el kiu tiu ĉi diferenciĝas pro **orflavaj subflugiloj kaj subvostoj** distingaj el la ruĝecaj de la subspecio de Brustornama pego kiu troviĝas en la sama regiono. Ĉiukaze temas pri granda pego 29 cm longa kun bruneca supra kapo (ĝis okulo) kaj grizaj vizaĝo kaj kolo, ambaŭ partoj tre klare limigitaj. Grizbruna dorso kun horizontala nigra punktostriado kaj pli helgrizaj brusto kaj ventro kun vertikalaj linioj de nigraj klare markitaj punktoj. En supra brusto tiu ĉi specio montras la saman **nigregan antaŭan kolumon kun formo de duonluno** invertita, kiun montras ankaŭ la Brustornama pego, kaj pro tio ambaŭ specioj povus interŝanĝi siajn nomojn. La maskloj montras ruĝajn mustaĉajn bridojn.

## Vivejo 
La **Brustomakula pego** plej ofte konstruas sian neston en majesta kakto sagvaro. La Brustornama pego male nestumas en riverbordaj arboj kaj tre rare en sagvaroj. La **Brustomakula pego** foje hibridiĝas kun la Brustornama pego en la malgrandaj zonoj kie la teritorioj kaj habitatoj koincidas.

## Referencoj 
*  Ne minacata
* Corman, T. E., Wise-Gervais, C. *Arizona Breeding Bird Atlas*. Albuquerque: University of New Mexico Press. (2005) ISBN 0-8263-3379-6.
* National Geographic Society *Field Guide to the Birds of North America, Third Edition*. Washington, D.C.: National Geographic Society. (1999) ISBN 0-7922-7451-2.

## Eksteraj ligiloj 
* Fotaro de Brustomakula pego  VIREO
* Fotoj de Brustomakula pego  Suddakotaj Birdoj kaj Birdumo
* Foto; Artikolo  borderland-tours
* Foto ; Artikolo  tsuru-bird.net

Kategorio:Pegedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Nearktisa faŭno
Lisa (kantistino)

**Lisa** estas la sceneje uzata artista nomo de almenaŭ du kantistinoj, nome 
* *Lalisa Manobal* (n. en 1997)
* *Lisa Gautier* (n. same en 1997)

Krome kompreneble pluraj pliaj kantistinoj havas tiun personan nomon sen sia nomo, sed ne aparte akcentas ĝin kiel solan artistan nomon, ekzemple
* Lisa Gerrard (n. en 1961)

Sendepende de tio, multaj pliaj personoj de la publika vivo havas tiun personan nomon, aktoroj, artistoj, verkistoj, sportistoj kaj aliaj.
EuroparlTV

**EuroparlTV** estas interreta televidkanalo pri la Eŭropa Parlamento, kun ĉiuj
programoj tradukitaj al 23 lingvoj de Eŭropa Unio (foje voĉe, foje subtitole). Oni komencis elsendi ekde la 17-a de septembro 2008.

EuroparlTV havas kvar sub-kanalojn, nome:
* Via Parlamento
* Via Voĉo
* Juna Eŭropo
* Parlamento Nun

## Ligoj 
* EuroparlTV 

Kategorio:Eŭropa Unio
Kategorio:Televidkanaloj
Lajos Szádeczky-Kardoss

**SZÁDECZKY-KARDOSS Lajos** (sa:decki-kardoŝ) estis hungara historiisto, universitata profesoro, ano de MTA naskita en Pusztafalu la 5-an de aprilo 1859 kaj mortinta en Budapeŝto la 29-an de decembro 1935. Li estis la pli aĝa frato de Gyula Szádeczky-Kardoss.

## Biografio 
Lajos Szádeczky-Kardoss studis en Budapeŝto kaj Vieno kaj 1881 li havigis diplomon de instruisto kaj 1882 de filologia doktoro. Inter 1882 kaj 1891 li estis oficisto de Universitata Biblioteko de Budapeŝto. Ekde 1883 li estis privatprofesoro de budapeŝta universitato, ekde 1891 ĝis 1919 profesoro de la hungara historio de la Universitato de Koloĵvaro, en 1910-1911 rektoro de la universitato. En 1920 – 22 li estis parlamenta deputito. Li esploris en rumanaj, polaj, turkaj arkivejoj. Li partoprenis la ekspedicion de Kaŭkazo de Jenő Zichy en 1895 kaj ĝin priskribis en taglibro. Li priokupiĝis precipe historion de Transilvanujo en la 16 – 17-aj jarcentoj. Li redaktis la *Székely oklevéltár* (Sikula arkivaro) (V-VII. volumoj). Li eldonis la versajn verkojn kaj korespondadon de Péter Apor (1903), la korespondadon de Bethlen Gábor kaj Gáspár Illésházy (1914), memuarojn de Miklós Bethlen (1923).

## Verkoj ĉefaj 
* *Mihály havasalföldi vajda Erdélyben*, 1599 – 1601 (Bp., 1882);
* *Kornyáli Békés Gáspár* 1520 – 1579 (Magy. Tört. Életr. 7., Bp., 1887);
* *A czéhek történetéről Magyarországon* (Bp., 1889);
* *Konstantinápoly és magyar emlékei* (Bp., 1903);
* *A csíki székely krónika* (Bp., 1905);
* *II. Rákóczi Ferenc Erdélyben* (Kolozsvár, 1907);
* *Iparfejlődés és a céhek története Magyarországon* (Okirattárral, 1307 – 1848. Bp., 1913);
* *A székely nemzet története és alkotmánya* (Bp., 1927).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Szadeczky-Kardoss, L
Szadeczky-Kardoss, L
Szadeczky-kardoss, L.
Szadeczky-Kardoss, L
Elemér Szádeczky-Kardoss

**SZÁDECZKY-KARDOSS Elemér** (sa:decki-kardoŝ) estis hungara geologo, geokemiisto, universitata profesoro, ano de MTA, laŭreato de Kossuth-premio (1949, 1952) naskita en Koloĵvaro la 10-an de septembro 1903 kaj mortinta en Budapeŝto la 23-an de aŭgusto 1984. Li estis la filo de Gyula Szádeczky-Kardoss.

## Biografio 
Elemér Szádeczky-Kardoss havigis sian diplomon en Universitato de Budapeŝto (1926). Li komencis sian karieron kiel asistanto en la Universitato de Ŝoprono, en 1936. Li iĝis universitata profesoro, poste en 1948 dekano. Intertempe li iĝis privatprofesoro de budapeŝta universitato (1931). Li estis la unua rektoro de Pezindustria Teknika Universitato de Miskolc (1948-50), poste profesoro pri mineralogio-petrologia de Eötvös Loránd Tudományegyetem, (ELTE), kie en 1955 li organizis la Geokemian Esplorlaboratorion de MTA, kaj kiel ties direktoro li pensiuliĝis. Li organizis la Sekcion pri Geologiaj kaj Minejaj Sciencoj de MTA (1965), kies li estis sekretario kaj ĝis 1976 ĝia prezidanto. Li redaktis longtempe la revuon *Acta Geologica*. La nombro de liaj monografioj kaj studoj superas 200. Li estis landkunvena deputito. Li estis distingita de memormedalo Szabó József de la Hungarlanda Geologia Asocio. Li estis ano de korespondanta akademio de Aŭstrio, honora doktoro de ELTE (1981), posedanto de memormedalo Leopold von Buch (1983).

## Verkoj ĉefaj 
* *Rendszeres ásványtan* (Miskolc, 1950);
* *Szénkőzettan* (Bp., 1952);
* *Geokémia* (Bp., 1955);
* *A Föld szerkezete és fejlődése* (Bp., 1968);
* *Geonómia* (Bp., 1974).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj geologoj
Kategorio:Hungaraj geokemiistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Maciejowiec

**Maciejowiec** – [elparolu: *maciejoviec*]; ĉena vilaĝo en Pollando en Malsupra Silezio en Distrikto Lwówek Śląski en Komunumo Lubomierz en izera montetaro.

La unua priskribo pri la vilaĝo devenas el la jaro 1368. Maciejowiec ekstaris piede de Kastela Monto, sur kiu troviĝis frue mezepoka kasteleto de slava tribo Bobrzanie [elparolu: *bobĵanie*]. Postsignoj post la kasteleto probable estis videblaj ankoraŭ en la 19-a jarcento. Supra parto de la vilaĝo estis iam aparta setlejo nomita Drożna (Drossig) [elparolu: *droĵna*]. En la jaroj 1478-1669 Maciejowiec estis posedaĵo de familio von Spiller el Pasiecznik. Anoj de ĉi tiu familio konstruigis en norda parto de la vilaĝo en jaroj 1627-48 renesancan bienodomon. Grandaj ruinigoj kaŭzis tridekjara milito kaj napoleonaj militoj. En 1925 en la vilaĝo vivis 453 personoj (en tio 94% protestantojn). Ĝis la jaro 1945 la vilaĝo nomiĝis *Martiasdorf*. Mallonge post la dua mondmilito en jaroj 1945-47 la vilaĝo nomiĝis *Góra* [elparolu: *gura*].

## Vidindaĵoj 
* **Bienodomo en Maciejowiec** probable ekestis pro plukonstruo de la kasteleto, devenanta el la dua duono de la 16-a jarcento. Post incendio ĝi estis rekonstruita en 1652. La bienodomo estis alikonstruita komence de la 20-a jarcento. Oni remontis ĝin en 1958. Ĝi estas tri-ala konstruaĵo. En orienta alo restis bela, renesanca portalo, kaj en la unua etaĝo de tiu alo oni povas ekvidi fragmentojn de ligna, pentrita plafono. Tuto, kune kun najbaraj konstruaĵoj estas ekzemplo de renesanca arkitekturo.
* **Klasikisma palaco** – komence de la jaro 1830 familio de Dolan konstruis proksime de biendomo klasikisman, du etaĝan palacon, kun vasta loĝio kaj kun kolonaro de suda flanko. Proksime de la palaco, rande de parko troviĝas malgranda neorenesanca maŭzoleo, dediĉita al filino de lasta proprietulo de la palaco. En parko troviĝas raraj kaj valoraj en ĉi tiu tereno specioj de arboj (la 59 da specioj), ofte estantaj endemismoj, kaj la 20 da specioj de arbustoj.

Image:Maciejowiec 1.jpg|
Image:Maciejowiec Dwór.jpg|Bienodomo.
Image:Maciejowiec park pałacowy.jpg|Palaca parko.

## Bibliografio kaj fontaĵo 
* Janusz Czerwiński, Krzysztof R. Mazurski: *Sudety. Sudety zachodnie*. Warszawa 1983 (pole)
* http://www.lubomierz.pl/ (pole)
* Mapa turystyczna: *Góry i Pogórze Kaczawskie*. Vroclavo 1984 (pole)
* 50 Wyjątkowych Atrakcji Powiatu Lwóweckiego - mapa. Wydawnictwo Poligrafia “AD REM” Jelenia Góra 2006 20px (pole)

Kategorio:Vilaĝoj de Pollando
Kategorio:Komunumo Lubomierz
Károly Sükei

**SÜKEI Károly** (sykei), *Sükey* estis hungara ĵurnalisto, poeto, tradukisto naskita en Bukareŝto en 1824 kaj mortinta en Losonco la 18-an de januaro 1854. Li estis la filo de reformita pastro Imre Sükei.

## Biografio 
Károly Sükei studis en Nadjenjedo kaj Koloĵvaro, sed li interrompis ĝin en 1845 kaj li iĝis ĵurnalisto. En 1847 li aliĝis al junaj demokrataj verkistoj koncentriĝintaj ĉirkaŭ revuo Életképek. Li estis unu el partoprenintoj de la eventoj la 15-a de marto 1948 kaj pli poste. Li estis honvedo dum la liberecbatalo, pli poste adujutanto de Mór Perczel. Ekde 1850 li estis kunlaboranto de pluraj gazetoj en Pest. Ekde 1853 ĝis sia morto li estis la instruisto de la hungara lingvo kaj literaturo en gimnazio de Losonc. Li verkis ankaŭ poemojn kaj tradukis el verkoj de Victor Hugo, Percy Bysshe Shelley, Nikolaj Gogol, William Makepeace Thackeray. 

## Verkoj ĉefaj 
**Hulló csillagok* (poemoj, Pest, 1851).

## Literaturo 
*Gyulai Pál: *Bírálatok, cikkek, tanulmányok* (Bp., 1961).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Sukei, K.
Imre Sükei

**SÜKEI Imre** (sykei) estis hungara reformita pastro, fondinto de la reformita eklezio en Bukareŝto naskita en Szőkefalva, ĉirkaŭ 1780 kaj mortinta en Bukareŝto la 18-an de januaro 1848. Li estis la patro de Károly Sükei.

## Biografio 
Imre Sükei studis en Székelyudvarhely kaj Koloĵvaro. En 1815 li establis en Bukareŝto la reformitan eklezion, kies li estis pastro. Li konstruigis tie reformitan preĝejon, lernejon, loĝejojn por pastro kaj kantoro. Li klopodis kunteni la hungarojn de Valaĥio kaj de la eŭropa parto de Turkio. Li deziris organizi reformitan eklezion ankaŭ en Konstantinopolo. 

## Verkoj ĉefaj 
**A keresztyén vallás terjedése…* (Nagyszeben, 1831); 
**Hitvallása…a ref. ecclesiának…* (Pest, 1832); 
**Über die Verbreitung des christlichen Glaubens*(Pest, 1832); 
**Trauerrede bei der Todesfeier Weiland Sr. k. k. apost. Majestat Franz I...* (Brassó, 1835). 

## Fonto
*Magyar életrajzi lexikon

Sukei, I

Sukei, I.
Skeleta muskolo

**Skeletaj muskoloj**, aŭ **striaj muskoloj**, troviĝas en la homa korpo kaj estas ligitaj al skeletostoj. Tiaj muskoloj konsistas el striaj fibroj. Kompare kun la glata muskolo, ĝi kapablas pli forte kuntiriĝi, sed dum malpli longa tempo. La movoj de skeleta muskolaro estas per intenca volo.

## Aspekto kaj konstruo 
## Funkciado 
## Listo kaj ties roloj 
* (kapo kaj kolo:)
** frunta muskolo
** okula orbikulo
** buŝa orbikulo
** tempia muskolo
** maĉa muskolo
** sternoklavio-mastoida muskolo
** trapeza muskolo

* (dorso)
** angula de la skapolo
** rombaj muskoloj
** dorsa latisimo

* (brusto kaj abdomeno:)
** pektoralo
** serato
** rekta abdomena muskolo
** oblikva abdomena muskolo

* (brakoj:)
** deltoida muskolo
** bicepso
** profundaj fleksoroj de brako
** tricepso
** surfacaj fleksoroj de brako
** ekstensoroj de fingro
** brakialoj de polmo

* (kruroj:)
** ekstensoroj
** rotatoroj
** rekta femura muskolo
** femura ekstensoro
** aduktoroj
** sartorio
** ekstensoroj de kruro
** muskoloj de suro
** longaj ekstensoroj de falango
** fleksoro de halukso

## Referencoj 
Kategorio:Besta anatomio
Kategorio:Muskoloj
Thusis

**Thusis** (rumanĉe **Tusaun**) estas komunumo kaj ĉefloko de la samnoma komunumaro en la distrikto Hinterrhein, Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 2592 loĝantojn je la 31-a de decembro 2006.

## Geografio 
La komunumo situas ĉe la norda enirejo de la ravino Via-Mala. Okcidente la komunumo limas al la monto Heinzenberg kaj en oriento al la Malantaŭa Rejno kaj al Domleschg. Sur la komunuma teritorio la rivereto Nolla alfluas al Malantaŭa Rejno. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Thusis mem la setlejoj Übernolla sude de la rivereto Nolla kaj Componja en nordo de la komunumo, oriente de la kantona ĉefvojo.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Thusis limas en nordo al Cazis, en nordoriento al Fürstenau, en oriento al Sils en Domleschg, en sudo al Rongellen, en sudsudokcidento al Lohn, en sudokcidento al Urmein, kaj en okcidento al Masein.

## Lingvoj 
Thusis jam ek de malfrua mezepoko estas ĉefe alemanlingva komunumo. Oni parolas en Thusis apartan alemanan dialekton, la tiel nomitan *Thusnertüütsch*. La sutselva romanĉa lingvo en Thusis jam en la 16-a estis forpushita de la germana respektive alemana, dum na najbaraj komunumoj estis germanigitaj parte nur en la 19-a jarcento. Okaze de la lasta popolnombrado en la jaro 2000 la elcentaĵo de romanĉlingvanoj en Thusis estis nur ankoraŭ 3,94%, eĉ malpli ol tiu de la itallingvanoj kun 4,75%. Ankoraŭ en la jaro 1980 la proporcio de la romanĉlingvanoj estis 9,43%.

## Trafiko 
Thusis estas ligita per du aliroj al la svisa aŭtovojo A13, kaj ĝi situas ĉe la Albulalinio de la Retia Fervojo, kiu estis akceptitaj la 7-an de julio 2008 en la listo de la Monda Heredaĵo de UNESKO.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de la vilaĝo datiĝas el la jaro 1156 kiel *Tosana*. Post forbruliĝo en la jaro 1845 la komunumo estis grandparte novkonstruita.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Thusis (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Thusis 

Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Svislando
Kampefiloj

**Kampefiloj** aŭ ***Campephilus*** estas genro de grandaj amerikaj pegoj, tio estas birdoj de la familio de Pegedoj.

Tiu ĉi genro estis kreita de George Robert Gray, kiu sugestis preni *Campephilus principalis* kiel la tipon por la genro. La nomo *Campephilus* signifas "larvemo" – aludo al la dieto de tiuj birdoj, multaj el kiuj manĝas larvojn el lignoborantaj skaraboj. Kontraŭ populara opinio, ties plej proksimaj parencoj ne estas la grandaj nigraj pegoj *Dryocopus*: anstataŭe, ili estas rilataj al la fajrdorsuloj de la genro *Chrysocolaptes* el Sudorienta Azio (Benz *et al.*, 2006).

La komunaj nomoj de **eburbeka kampefilo**, eburbeka pego aŭ **eburbekulo** estas foje uzataj por membroj de tiu ĉi genro, kvankam pli ĝuste estu uzataj specife por la specio *Campephilus principalis*.

## Specioj 
* Genro *Campephilus* aŭ Kampefiloj (Amerikaj pegoj)
** Grandpova kampefilo, *Campephilus pollens*
** Ruĝventra kampefilo, *Campephilus haematogaster*
** Ruĝkola kampefilo, *Campephilus rubricollis*
** Fortika kampefilo, *Campephilus robustus*
** Ruĝkresta kampefilo, *Campephilus melanoleucos*
** Gvajakila kampefilo, *Campephilus gayaquilensis*
** Helbeka kampefilo, *Campephilus guatemalensis*
** Ruĝkapa kampefilo, *Campephilus leucopogon* 
** Magelana kampefilo, *Campephilus magellanicus*
** Eburbeka kampefilo, *Campephilus principalis* (eble formortinta) (malfrua 20-a jarcento)
** Imperia kampefilo , *Campephilus imperialis* (eble formortinta) (malfrua 20-a jarcento)

fosilia eburbeka specio, *Campephilus dalquesti*, estis priskribita el ostoj trovitaj en kuŝejoj de frua Pleistoceno en Distrikto Scurry, de Teksaso, Usono.

La specioj de tiu ĉi genro kutime havas ruĝajn kapojn (entute aŭ parte), nigrajn dorsojn (foje kun blankaj subdorsaj partoj) kaj iom pli helajn horizontalestriajn subajn partojn.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Benz, Brett W.; Robbins, Mark B. & Peterson, A. Townsend (2006): Evolutionary history of woodpeckers and allies (*Aves*: *Picidae*): Placing key taxa on the phylogenetic tree. *Molecular Phylogenetics and Evolution* **40**: 389–399. 

Kategorio:Pegedoj
Kategorio:Nearktisa faŭno
Kategorio:Neotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Tevel

**Tevel** estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono **Suda** Transdanubio, en departemento Tolna, en subregiono de Bonyhád.

## Bazaj informoj 
* Areo: 25 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 46.4077/18.4575
* Loĝantaro: 1700
* Poŝtkodo: 7181
* Telefonprefikso: 74

## Situo 
La vilaĝo situas sur malebenaĵo, laŭ flankovojoj. Bonyhád troviĝas 16, Szekszárd 25 km-ojn for.

## Historio 
La vilaĝo estis loĝata jam dum la neolitiko, en la bronzepoko keltoj vivis tie, poste romianoj alvenis. La unua mencio devenis el 1193. Fine de la turka erao la vilaĝo senhomiĝis. Komence serboj, poste germanoj alvenis. En 1841 Tevel ricevis la rangon kampurbo (ekde 1871 grandvilaĝo), sekve oni aranĝis foirojn jare po 3. Tevel ne ricevis fervojon, sekve haltis la evoluo. En 1928 la apuda vilaĝo Kovácsi (kovAĉi) aliĝis al Tevel. En 1944 la judoj post monatoj la germanoj estis deportitaj, dume alvenis rifuĝintaj hungaroj.

Vilaĝservoj estas aŭtonomio de germanoj, hotelo.

## Vidindaĵoj 
* baroka katolika preĝejo de 1797
* kapelo laŭ Lourdes
* statuo de Sankta Triunuo

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vinvilaĝoj
Ruĝkresta kampefilo

La **Ruĝkresta kampefilo** (*Campephilus melanoleucos*) estas granda specio de birdo de la familio de Pegedoj, genro “Campephilus” aŭ Kampefiloj kaj subfamilio Picinae, kiu estas loĝanta reproduktulo en Ameriko, nome el Panamo suden al la nordaj bordoregionoj de Argentina, krom en Trinidado. La habitato de tiu ĉi specio estas arbaroj kaj pli malferma arbarkampo.

## Priskribo 
La Ruĝkresta kampefilo estas 36 cm longa kaj pezas 250 g. Ĝi similaspektas kun la Blankvizaĝa nigropego de Nordameriko, sed ene de ties teritorio la konfuziga specio povas esti la Strivizaĝa nigropego.

Plenkreskuloj estas ĉefe **nigraj** supre, kun **ruĝa kresto** (kio nomigas la specion) kaj blankaj tre markitaj linioj kiuj subiras el la nigraj kolo kaj ŝultroj, kaj kuniĝas laŭ formo de litero V en la centra dorso. La subaj partoj estas blankaj sed tre striitaj horizontale de nigro. Tiu ĉi specio montras blankon en flugiloj dumfluge. La okuloj estas flavaj kaj la fortika beko kaj la kruroj estas helgrizaj. La vosto estas nigra kaj fortika, ĉar helpas la grimpadon.

Masklaj plenkreskuloj havas ruĝan linion el la beko super la gorĝo al la nuko kaj ankaŭ ruĝon en la frunto de la krono. Ĉe inoj, tiu plumaro estas nigra, kaj same ĉe maskloj en malgranda resto de vizaĝo ĉirkaŭ la okulo.

La Strivizaĝa nigropego estas la ununura birdospecio de similaj plumaro kaj grando. En tiu specio, la blanka vizaĝa linio estas pli mallarĝa, kaj la blankaj ŝultrolinioj ne kuniĝas en dorso.

## Kutimaro 
Ruĝkresta kampefilo elfosas truojn, ofte tre grandaj, dum serĉado de insektoj en arboj. Ili manĝas ĉefe insektojn, inkludante larvojn de skaraboj, kaj kelkaj beroj. La ino demetas du blankajn ovojn en nestotruo de morta arbo, kiujn kovas ambaŭ gepatroj.

La voĉo de tiu disvastigita sed timida birdo etas laŭta, sonora *ĉiiII-sik*. Ambaŭ seksoj tamburas.

## Referencoj 
*  Ne minacata

## Eksteraj ligiloj 
* Filmoj de Ruĝkresta kampefilo ĉe Interreta Birdokolekto
* Poŝtmarkoj  (de Surinamo) kun teritoria mapo
* Fotaro de Ruĝkresta kampefilo  VIREO
* Photo-High Res–(white-line V on shoulder); Article & synopsis; Foto n. 2 de 6 arthurgrosset–"South American Birds"

Kategorio:Pegedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Udvari

**Udvari** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Tolna, en Distrikto Tamási. La loknomo signifas: korta aŭ kortuma.

## Bazaj informoj 
* Areo: 28 &nbsp;km²
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 46.5964/18.5119
* Loĝantaro: 500
* Poŝtkodo: 7066
* Telefonprefikso: 74

## Situo 
Udvari situas sur malebenaĵo, en valo de rojo, fine de sakovojo. Simontornya kaj Tamási troviĝas po 22 km-ojn for.

## Historio 
Post la 2-a mondmilito parto de la germanoj estis deportitaj al Germanio, dume alvenis deportitaj hungaroj el Ĉeĥoslovakio. Dum la socialismo kolĥozo kaj ŝtata bieno formiĝis en Udvari. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, kulturdomo, movbiblioteko, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* baroka katolika preĝejo omaĝe al Dipatrino de 1807

== Komunumoj pri *udvar* (= korto) en Hungara reĝlando ==

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Hetmano

**Hetmano** povas havi pli da signifoj:
;armea
*  komandanta rango en kelkaj armeoj  
** Koneksi ĝi povas ankaŭ kun kozaka rango atamano

;civila
*Landa hetmano (germane: *Landeshauptmann*)

## Vidu ankaŭ 
* soldato

Kategorio:Apartigiloj
Ferdinand Maxmilian Brokoff

**Ferdinand Maxmilian BROKOFF** (naskiĝis la 12-an de septembro 1688 en Červený Hrádek ĉe Chomutov – mortis la 8-an de marto 1731 en Prago) - estis ĉeĥa skulptisto kaj lignogravuristo, unu el la plej ĉefaj reprezentantoj de ĉeĥa baroka skulptoarto.

Li plej famas pro 8 siaj statuoj sur Karola ponto en Prago.
Krome li estas aŭtoro de multaj aliaj valoraj skulptaĵoj en Prago, Vieno, Vroclavo, kastelo Duchcov (Norda Bohemio) kaj aliloke.
[eta|Detalo de statuaro de Sankta [Francisco Xavier sur Karola ponto en Prago - Juna viro laŭ pluraj supozoj prezentas la aŭtoron mem en la aĝo de 23 jaroj]]

## Pluaj fotoj 

Image:krzeszow100.jpg|Brokoff - Krzeszow

## Referencoj 
* Blažíček, O. J.: *Ferdinand Maxmilián Brokof*. Praha, 1957
* Blažíček, O. J.: *Ferdinand Brokof*. Praha, 1976

## Eksteraj ligiloj 
* F. M. Brokoff en Tiscali Pragensia
* foto-Krzeszow 
* Grussau
* Krzeszow

Kategorio:Ĉeĥaj skulptistoj
Arbara mastrumado

[eta|Decidua [Eŭropa fago|fagarbaro en Slovenio.]]
**Arbara mastrumado**, **arbarmastrumado**, **forsta mastrumado** aŭ **forstmastrumado** estas praktika apliko de la arbarscienco aŭ forstoscienco. Laŭ la nuntempe plej kompleta vortaro de forsta fako  ĝi estas "tiu parto de la nacia ekonomio, kiu ampleksas la mastrumadon de la arbaro, celante la disponebligon de materialaj kaj nematerialaj prestoj" . 

Ĝi konsistas en la tagaj taskoj farendaj de la profesiuloj de la forstumado, konataj kiel forstistoj, en la  
arbaroj, arboplantejoj aŭ forstoj, kaj rilataj . Silvikulturo aŭ arbarkultivo, kiu temas pri la kresko kaj zorgado pri arboj kaj arbaroj, estas nur parto de la forstmastrumado. Moderna forstumado estas multflanka : provizo de ligno kaj lignoproduktoj; naturaj biotopoj; natura regulado de la akvokvalito; distro; protektado de pejzaĝo kaj komunumo; dungado; estetike alloga pejzaĝo; mastrumado de la biodiverseco; mastrumado de akvokolekta areo; kaj stokejo de karbona dioksido por la atmosfera gaso. Ĉar arbaroj estas kompleksaj sistemoj, arbara mastrumado inkluzivas branĉojn el pluraj aliaj sciencoj (naturaj, sociaj kaj ekonomiaj). Ĝi povas esti studata ĉe specialaj universitatoj, ekzemple ĉe la *Agrikultura kaj arbaristika universitato de Mendel* en Brno.

## Vidu ankaŭ 
* Arbaro
* Senarbarigo
* Rearbarigo

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Charles H. Stoddard *Essentials of Forestry*. New York: Ronald Press, 1978.
* G. Tyler Miller. *Resource Conservation and Management*. Belmont: Wadsworth Publishing, 1990.
* Chris Maser. *Sustainable Forestry: Philosophy, Science, and Economics*. DelRay Beach: St. Lucie Press, 1994.
* Hammish Kimmins . *Balancing Act: Environmental Issues in Forestry*. Vancouver: University of British Columbia Press, 1992.
* Hart, C. 1994. *Practical Forestry for the Agent and Surveyor*. Stroud. Sutton Publishing. ISBN 0-86299-962-6
* Herb Hammond. *Seeing the Forest Among the Trees*. Winlaw/Vancouver: Polestar Press, 1991.
* Hibberd, B.G. (Ed). 1991. *Forestry Practice*. Forestry Commission Handbook 6. London. HMSO. ISBN 0-11-710281-4
* "Forestry" in the *Encyclopaedia Brtitannica* 16a eldono. New York: E.B., 1990.

## Eksteraj ligiloj 
*
Újireg

**Újireg** [Ujireg] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Tolna, en Distrikto Tamási. Új signifas nova. La historiaj nomoj estas Nagykónyi kaj Jásztelepszállás.

## Bazaj informoj 
* Areo: 11 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 46.6588/18.1775
* Loĝantaro: 370
* Poŝtkodo: 7095
* Telefonprefikso: 74

## Situo 
La vilaĝo situas sur malebenaĵo, fine de mallonga sakovojoj. Tamási troviĝas 14 kilometrojn for.

## Historio 
Pli frue romianoj loĝis tie. La unua mencio devenis el 1333 en formo *Muth*, kie estis eĉ abatejo. Fine de la turka erao la vilaĝo senhomiĝis. Ĝi estis longe nur farmo. En 1930 posteuloj de jasoj el Jászárokszállás refondis la forgesitan vilaĝon. Dum la socialismo kolĥozo pri "Paco" kaj ŝtata bieno funkciis. Tiutempe la vilaĝo apartenis al Iregszemcse.

Vilaĝservoj estas infanĝardeno, aŭtonomio de ciganoj, migra poŝto.

## Vidindaĵo 
* moderna katolika preĝejo omaĝe al Apoteozo de Sankta Kruco de 1993

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kamargo

350px|dekstra|eta|Geografia mapo de Kamargo
**Kamargo** (en franca lingvo *Camargue* kaj en okcitana provenca: *Camarga* [kaˈmaʀgɔ] laŭ la klasika normo aŭ *Camargo* [kaˈmaʀgɔ] laŭ la Mistrala normo) estas la marĉa regiono formita de la delto de la rivero Rodano en sudorienta Francio ĉe la Mediteraneo.

## Teritorio 
Temas pri teritorio de 145.300 ha sudoriente de Francio, situa geografie inter la du ĉefaj brakoj de la delto de la Rodano kaj la mare Mediteraneo. Por aliaj estas enhavataj en tiu nomigo ankaŭ apudaj zonoj, ekzemple oni povas ampleksigi ĝin orienten ĝis la ebenaĵo Crau, okcidenten ĝis Aigues-Mortes kaj norde ĝis Beaucaire. Tiele Kamargo etendiĝas tra la francaj departementoj de Bouches-du-Rhône kaj de Gard.

Estas la jenaj 3 partoj:
* la Malgranda Kamargo okcidente de la Malgranda Rodano,
* la Granda Kamargo, inter la du brakoj de la rivero (por kelkaj la vera Kamargo),
* la Ebenaĵo Bourg, oriente de la Granda Rodano.
250px|eta|dekstra|Baseno de Vaccarès en Kamargo

Centre troviĝas la laguno de Vaccarès, kies parto situa laŭlonge de la maro estas bordita de salaj lagunoj.

Kamargo troviĝas esence en la teritorio de la komunumoj de Arles, kiu estas fakte la plej granda komunumo de la metropola Francio, de Saintes-Maries-de-la-Mer kaj de Port Saint Louis du Rhône.

Tiu regiono estas komponita de du partoj: la nordo de terkulturejoj kaj la sudo de ĉemara marĉejo kaj de ebenaĵoj de sala kvo kiu formas specifan ekologian sistemon.

Tiu ĉi ekosistemo prezentas vegetalaron ĉefe komponita de salikornioj kaj de halofilaj plantoj (tio estas plantoj kiuj eltenas salan akvon).
250px|eta|dekstra|Rizkampo en Kamargo

Krome tiu estas same teritorio de bredado de kamargo-ĉevaloj kaj de taŭroj, de kultivo de rizo kaj de ekspluatado de salo.
Tiu ĉi faŭno kaj flaŭro specifaj faciligis la kreadon de nacia Naturrezervejo sur 13,117 hektaroj (1927) kaj de regiona natura parko sur 30,000 hektaroj (1970).
La ĉiujara vaporado estas pli granda ol la pluva kvanto, la rivero alportas la diferencon evitante tiele ke la regiono estu bruligita de salo.

200px|eta|maldekstra|taŭroj kaj ĉevaloj en Kamargo

Kategorio:Francio
Várong

**Várong** [vArong] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Tolna, en Distrikto Dombóvár.
eta|Blazono de Várong

## Bazaj informoj 
* Areo: 7 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 46.5281/18.0443
* Loĝantaro: 190
* Poŝtkodo: 7214
* Telefonprefikso: 74

## Situo 
La vilaĝo situas sur malebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Dombóvár troviĝas 22, Tamási 27, Tab 28, Kaposvár 34, Pécs 65, Budapeŝto 165 kilometrojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1138. Dum la turka erao Várong estis daŭre loĝata, sed dum liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a jam senhomiĝis. Poste la vilaĝo refondiĝis en 1734. En la 20-a jarcento la vilaĝo denove preskaŭ senhomiĝis, sed oni serĉis homojn en anoncetoj.

En Várong migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* baroka katolika preĝejo omaĝe al Johano Nepomuka de 1759
* kolektaĵo de kaktoj

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Varsád

**Varsád** [varŝAd] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Tolna, en Distrikto Tamási.

## Bazaj informoj 
* Areo: 22 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 46.5249/18.5185
* Loĝantaro: 430
* Poŝtkodo: 7067
* Telefonprefikso: 74

## Situo 
Varsád situas sur malebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Tamási troviĝas 26, Szekszárd 30, Pécs 78, Budapeŝto 143&nbsp;km-ojn for.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el la 13-a jarcento. Dum la turka erao la vilaĝo preskaŭ senhomiĝis. Poste en 1722 germanoj alvenis en Varsád. Iliaj posteuloj estis deportitaj post la 2-a mondmilito al Germanio, dume alvenis rifuĝintaj hungaroj.

Vilaĝservoj estas aŭtonomioj de germanoj kaj ciganoj, biblioteko, interretejo, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* luterana preĝejo de 1786

## Fontoj 
* oficiala paĝo

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Závod (Hungario)

**Závod** [zAvod] estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Tolna, en Distrikto Bonyhád.
eta|maldekstre|Preĝejo de Závod
eta|Panoramo de Závod

## Bazaj informoj 
* Areo: 13 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 46.3943/18.4171
* Loĝantaro: 350
* Poŝtkodo: 7181
* Telefonprefikso: 74

## Situo 
La vilaĝo situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Bonyhád troviĝas 17, Dombóvár 26, Szekszárd 28 km-ojn for.

## Historio 
Antaŭ la hungaroj avaroj loĝis tie. La unua mencio devenis el 1231. Dum la turka erao la vilaĝo senhomiĝis, poste unue serboj, baldaŭe germanoj en 1718 alvenis. Iliaj posteuloj estis deportitaj post la 2-a mondmilito al Germanio.

Vilaĝservoj estas aŭtonomio de germanoj, infanĝardeno, biblioteko, interretejo, migra poŝto, kuracejo, sportejo.

## Vidindaĵoj 
* baroka romkatolika Preĝejo de Johano Baptisto (Závod) de 1766
* golgoto

## Famuloj 
En Závod naskiĝis verkisto Antal Váradi.

## Famaj nompoertantoj 
* János Závodi

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vinvilaĝoj