Yandex

**Yandex** () estas rusia teknologia korporacio, specialiĝanta pri programaro kaj Interret-teknologioj. Interalie ĝi estas posedanto de la retserĉilo Yandex, kiu estas la plej populara ĉe rusparolantoj. La kompanio estis fondita en 1997 de Arkadij Voloĵ kaj Ilja Segaloviĉ.

Laŭ komuna studo de TNS, FOM (Instituto de rusaj studoj) kaj Comcon, Yandex estas la plej granda kaj plej uzita serĉilo en la ruslingva interreto. La stud- institucioj bazas sin ĉefe sur la indico de aŭdienco kaj la nombro de serĉoj en la serĉilo (penetrado).

La kompanio fariĝis profita nur ekde 2002 kaj en 2004 ĝi estis vendita por prezo de 17 milionoj da usonaj dolaroj, kio reprezentas dekoble la spezon de 2002. La neta profito de la kompanio supreniris al 7 milionoj da usonaj dolaroj.

En Rusio, en decembro 2013, Yandex, per 62% da priserĉoj, estas preferita al Google (27%).

Sekvante interkonsentojn kun la Mozilla-Fondaĵo, Yandex estas la implicita serĉilo de Mozilla Firefox en Rusio kaj Turkio.

La , Microsoft subskribis interkonsenton kun Yandex por ke ĝi fariĝu la implicita serĉilo de Edge en Rusio kaj Turkio.

### 2000 
La  startis Narod.Ru, kunlabora projekto de la kompanioj CompTek kaj netBridge, ebliginta al la uzantoj rapide krei propran retejon, Yandex Paĝosignoj () ebliginta krei propran Interret-katalogon ne ligitan al konkreta komputilo, Yandex Bildkartoj () kunlabore kun usona kompanio Greetingsdepot Inc., Yandex Fotoj () ebliginta mendi en fotejoj Kodak Express ciferecigi siajn fotobendojn, ricevi ilin per Interreta ligilo kaj konservi je fotoalbumo en Narod.ru. En novembro 2000 ekfunkciis Yandex Varoj (), ebliganta serĉadon laŭ proponoj de retaj kaj eksterretaj vendejoj.

### 2001 
La  Yandex informis pri translokiĝo al propra oficejo en kalkula centro de la Akademio pri Sciencoj de Rusio, kie ĝi unuafoje aranĝis propran servilo-gastigejon. La  ekfunkciis servo Yandex Direct () ebliganta mendi kaj gvidi reklaman kampanjon surbaze de informpetoj de la uzantoj. La  aperis reta komunumo Yandex Biero (). La  ekfunkciis Yandex Enciklopedioj (), ebliganta serĉadon en retaj enciklopedioj kaj vortaroj.

### 2002 
La  estis lanĉita Yandex Ludiloj (), kunlabora projekto kun kompanio "Gorod-Interaktiv", prezentanta retajn ludojn. La  estis lanĉita serĉado laŭ bildoj Yandex Bildoj.

En 2002 ekfunkciis la elektronika pagsistemo Yandex Mono ().

### 2003 
Komenciĝis intertraktoj kun Google, kiu proponis aĉeti la firmaon, proponinte fine 130 milionojn da dolaroj. Sed poste evidentiĝis ke temas ne pri kunlaboro, sed pri englutado de Yandex fare de Google, kion Arkadij Voloĵ kaj Ilja Segaloviĉ rifuzis.

La  ekfunkciis Yandex Ferio (), akumulinta informojn pri ripozado, vojaĝado kaj turismo.

### 2004 
La  startis projekto Yandex WiFi, kadre de kiu estis kreataj alirejoj al sendrata retkonekto.

### 2005 
La  ekfunkciis Yandex Vortaroj (), ebliganta samtempe serĉi en enciklopedioj kaj vortaroj kaj anstataŭiginta Yandex Enciklopedioj kaj Yandex Lingvo. La  aperis Yandex Afiŝo (). La  ekfunkciis Yandex Novaĵaro (), ebliginta vidi novaĵojn el fontoj elektitaj de uzanto. La  Yandex anoncis ke ekde nun ĉiuj reklamaj kampanjoj okazos sole per Yandex Direct kaj la kompanio ne plu akceptos mendojn de teksta serĉoreklamo. Definitiva transiro okazis la  kaj la akcepto la paĝoj ĉesis ĝis la jarfino. La  aperis programo Persona serĉado de Yandex, kiu ebligis serĉi informojn en persona komputilo surbaze de la kodo, uzata en *www.yandex.ru*. La  aperis Reklama reto de Yandex, kies uzantoj povas meti reklamajn blokojn de Yandex Direct en siaj retejoj kaj tiel gajni monon kontraŭ ĉiu klako.

### 2006 
La  estis subskribita interkonsento pri strategia partnereco kun retejo Mail.ru, kadre de kiu ĝi uzos retserĉilon de Yandex kaj kuntekstan reklamon de Yandex Direct. Antaŭa partnero de la retejo estis Google.

La  ekfunkciis servo Yandex Referaĵoj ().

La  en Sankt-Peterburgo malfermiĝis la dua filio de Yandex.

### 2007 
La  en Jekaterinburgo malfermiĝis la tria filio de Yandex.

La  estis anoncita aĉeto de retejo МойКруг.ру, kiu estis la plej granda ruslingva socia reto por profesiuloj.

La  estis anoncita lanĉo de fotogastiga servo Yandex Fotoj kaj blogaro Ya.ru.

La  aperis *Pulso de blogosfero* (), ilo por analizi kaj mezuri humoron de la ruslingva blogaro.

La  por vasta publiko ekuzeblis servo Yandex Retmajstro (), montranta kiel la retejo interagas kun la retserĉilo Yandex.

### 2008 
La  ekfunkciis la servo Yandex Tempo (), kiu montras tempon en ĉiu urbo de la mondo kaj kalkulas tempodiferencon.

La  ekfunkciis la servo Yandex Aŭto (), akumulanta informojn pri preskaŭ ĉiuj aŭtoj vendataj en la ruslingva Interreto.

La  estis lanĉita Yandex Horaroj (), akumulanta informojn pri avia kaj fervoja transportoj.

La  estis malfermita Yandex Laboratories, subfirmao de Yandex en Silicia Valo subestre de Vish Makhijani, kiu antaŭe gvidis retserĉajn esplorojn en Inktomi kaj poste en Yahoo.

La  ekfunkciis beta-versio de Yandex Video, ebliganta serĉadon en videoj.

La  ekfunkciis la tujmesaĝilo Ya.Enrete (). Ĝi funkcias surbaze de la Jabber-teknologio kaj ebligas interagi kun kontoj, kreitaj ne nur en Yandex Poŝto, sed ankaŭ en aliaj Jabber-serviloj (QIP, GMail, LiveJournal ktp).

La  komenciĝis konstruado de datumcentro en la urbo Ivantejevka (Moskva provinco).

La  aperis aplikaĵo Yandex Metroo, funkcianta eĉ sen retkonekto, do ankaŭ subtere.

La  aperis ebleco serĉi en Yandex Bildoj nur portretojn, limigante la serĉadon per respektiva filtrilo.

### 2009 
La  por ĉiuj posedantoj de retejoj iĝis alirebla servo Yandex Metrica (), ebliganta mezuri kaj analizi vizitadon de la retejoj, konduton de la vizitantoj, efikecon de reklamaj kampanjoj ks.

La  kunlabore kun ICQ estis lanĉita tujmesaĝilo, uzanta retserĉilon de Yandex.

### 2010 
La  Yandex lanĉis propran kontraŭvirusan teknologion bazitan sur kondutanalizo. Ĝi imitas konduton de la uzanto vizitante retejojn kaj registrante ilian reagon. Se post malfermo de la retejo komenciĝas aŭtomata elŝutado de programo aŭ alia suspektinda ago, la retejo estas markata kiel eventuale kontaĝita.

La  ekfunkciis Popola Mapo (), ebliginta aldoni kaj redakti geografiajn objektojn surmape.

La  ekfunkciis la elsendoflua muzikservo Yandex Muziko ().

La  ekfunkciis servo Yandex Laboro (), kolektanta kaj prezentanta en oportuna formo laborproponojn de plej grandaj respektivaj retejoj.

La  estis anoncita kunlabora interkonsento kun Fejsbuko.

La  Yandex komencis montri en serĉorezultoj la ĉefajn malfermitajn datumojn el la profiloj de la uzantoj en socia reto VK.

La  estis lanĉita servo Yandex Nemoveblaĵoj (), akumulanta proponojn pri nemoveblaĵoj el la plej grandaj retejoj kaj datumbazoj.

### 2011 
La  aperis la maŝintraduka servo Yandex Tradukilo ().

La  estis anoncita kunlaboro kun Rambler.ru kadre de kiu Rambler.ru komencis uzi retserĉilon de Yandex kaj aliĝis al Reklama reto de Yandex.

La  aperis nova versio de la retumilo Firefox 6.0, kiu avertis pri kontaĝitaj paĝoj uzante kontraŭvirusan datumbazon de Yandex.

### 2012 
La  estis malfermita komerca oficejo en Lucerno (Svislando).

La  aperis Yandex Navigilo; tiutempe ĝi funkciis en Rusio kaj Ukrainio.

La  aperis Yandex Shell, tridimensia interfaco por saĝtelefonoj kaj tabulkomputiloj surbaze de Android. Ĝi estis alirebla en Rusio, Ukrainio, Belorusio kaj Kazaĥio.

La  ekfunkciis la retservo kaj nuba stokejo Yandex Disko ().

La  ekfunkciis retserĉilo, kreita de Yandex speciale por *Large Hadron Collider beauty experiment*, unu el kvar ĉefaj eksperimentoj de CERN — Large Hadron Collider beauty experiment (LHCb). LHCb esploras partiklojn kiuj enhavas b-kvarkojn, registrante informojn pri iliaj kolizioj kies kvanto estas enorme granda. La retserĉilo estis kreita por tiu ĉi informaro, ebligante trovi necesajn datumojn je unu sekundo.

La  Yandex aĉetis parton de la kompanio *Sejsmotek* (), transdoninte al ĝi siajn teknologiojn kaj servilojn por pritraktado de sismaj datumoj.

La  uzantoj de retumiloj Mozilla Firefox kaj Internet Explorer ricevis eblecon aldoni al ili surkonstruaĵon Yandex Elementoj, kiu unuigis serĉan kaj adresajn kampojn, informas pri ricevitaj mesaĝoj, vetero, trafikŝtopiĝoj.

La  ekfunkciis retvendejo de vestoj garderob.yandex.ru, en kiu eblis vidi, kompari kaj elekti vestojn kaj akcesoraĵojn — prototipo de Yandex Market.

La  aperis Yandex Retumilo.

La  Yandex kaj Sberbanko kreis kunlaboran entreprenon surbaze de Yandex Mono.

### 2013 
La  Yandex subskribis interkonsenton kun CERN kaj iĝis asociita membro de *CERN openlab*, liverante al la sciencistoj siajn resursojn kaj teknologiojn.

La  estis malfermita Yandex Store, vendejo de aplikaĵoj por movtelefonoj surbaze de Android.

La  estis finita la aĉeto de parto de Yandex Mono fare de Sberbanko. Ĝi pagis 60 milionojn da dolaroj kontraŭ 75% de la akcioj minus unu rublo.

La  Yandex aĉetis Kinopoisk, la plej grandan ruslingvan retejon pri kino.

### 2014 
La  estis prezentita Yandex Kit, movtelefona operaciumo surbaze de Android, kiu jam integris plurajn servojn de Yandex.

La  estis lanĉita internacia sekcio Yandex Data Factory kun oficejoj en Moskvo kaj Amsterdamo, proponanta servojn pri pritraktado de grandaj datumbazoj.

La  estis prezentita SpeechKit Cloud, nuba servo por parolrekonado kreita surbaze de teknologio Yandex SpeechKit.

En 2014 aperis la poŝtelefona aplikaĵo por spuri publikan transporton Yandex Transporto (). Samjare Yandex aĉetis aŭtomobilan retejon Auto.ru.

### 2015 
La  ekfunkciis dufaktora identigo de Yandex-kontoj.

La  ekfunkciis servo Yandex Liverado (), helpanta al vendejoj liveri iliajn varojn al klientoj.

En 2015 ekfunkciis la elsendoflua muzikservo Yandex Radio ().

La  estis anoncita strategia partnereco de korporacio Microsoft kaj Yandex, kadre de kiu interalie Yandex estis proponita kiel defaŭlta retserĉilo al la uzantoj de Microsoft Edge kaj Internet Explorer surbaze de Windows 10 dum Yandex promocios Windows 10 kaj universalajn aplikaĵojn de Windows.

La  aperis virtuala klavaro por iPhone.

### 2016 
La  ĉesis funkcii Yandex Vortaroj.

La  aperis Yandex Telefonio (), virtuala telefoncentralo por etaj kaj mezaj entreprenoj.

La  estis anoncita establo de laborgrupo pri normigo de programlingvo C++ usbestre de Yandex — ĝi okupiĝis pri kolektado kaj sistematigo de la proponoj de rusiaj programistoj kaj ilia prezentado en la Internacia Organizo por Normigado.

La  en Yandex Retumilo aperis Yandex Dzen (), personigita bendo de rekomendoj kreita de artefarita intelekto, analizanta interesojn de la uzanto. Krom Yandex Retumilo ĝi estis integrita ankaŭ en Yandex Lanĉilo.

La  estis lanĉita projekto Yandex Liceo (), kadre de kiu lernejanoj de oka kaj naŭa lernojaroj povos senpage lerni programadon surbaze de programlingvo Python.

### 2017 
La  aperis servo Yandex Busoj, per kiu eblas aĉeti biletojn je eksterurbaj busoj.

La  estis anoncita kreado de eduka platformo kunlabore kun grupo da kompanioj *Prosveŝĉenije* (Klerigado).

La  estis publikigita por ĉies ajn uzado nova metodo de maŝinlernado CatBoost, sekvinta la metodon MatrixNet.

La  Yandex kaj Sberbanko subskribis interkonsenton pri intenco establi kunlaboran entreprenon surbaze de Yandex Market. La deviga interkonsento kun konkretaj ciferoj kaj kondiĉoj estis subskribita la .

La  estis prezentita Yandex Aŭto, platformo por plurmediaj sistemoj de la aŭtoj.

La  estis prezentita Alisa, la unua en la mondo virtuala asistanto kiu ne limiĝas je aro de preparitaj respondoj.

La  la Federacia Kontraŭmonopola Servo aprobis interkonsenton kadre de kiu Yandex Taksio kaj Uber unuigas siajn komercojn de retaj taksimendoj en Rusio. Oni jam ricevis similan aprobon en Belorusio kaj atendis ĝin en Kazaĥio. La  la kontrakto estis definitivr subskribita.

La  estis anoncita aŭtopartuma servo Yandex Drive, lanĉota en Moskvo en februaro 2018.

### 2018 
La  en movtelefona aplikaĵo Yandex surbaze de Android aperis aŭtomata identigilo de telefonnumero, funkcianta surbaze de propra datumbazo kaj recenzoj de la uzantoj.

La  estis prezentita eduka platformo por lernejoj, kreita de kunlabora entrepreno Yandex Prosveŝĉenije ().

La  estis definitive subskribita kontrakto pri establo de kunlabora entrepreno de Sberbanko kaj Yandex surbaze de Yandex Market.

La  ekfunkciis aŭtopartuma servo Yandex Drive.

La  estis prezentita plurmedia platformo Yandex Stacio regebla per virtuala asistanto Alisa.

La  aperis abonservo Yandex Plus.

La  ekfunkciis servo Yandex Formoj (), ebliginta facile kaj senpage krei formojn por enketado, kolektado de recenzoj, mendoj kaj aliaj datumoj.

La  estis prezentita porinfana saĝhorloĝo Elari KidPhone 3G kun virtuala asistanto Alisa, kreita kunlabore kun kompanio Elari. La dezajnistoj konsideris specifaĵojn de la infana parolo. En la aparato funkcias filtrilo, kiu enlasas nur porinfanan enhavon. Danke al ena videokamerao KidPhone 3G eblos telefoni ne nur voĉe, sed ankaŭ kun bildoj. Haveblas ankaŭ bazaj funkcioj de la saĝhorloĝoj: GPS-spurilo, kiu ebligas al la gepatroj spuri trovlokon de la bebo, SOS-butono kaj reĝimo "Je lecionoj", kiu haltigas ĉiujn funkciojn krom SOS, GPS kaj horloĝo.

La  kadre de konflikto kun kompanio Gazprom-media, postulinta forigi el Yandex Video siajn televidseriojn. Por eviti blokadon de la serĉilo laŭ postulo de Roskomnadzor, Yandex forigis ĉiujn serĉorezultojn rilatajn al la koncernaj televidserioj, dirinte ke ĝi ne povas ĉiufoje kontroli ilian laŭleĝecon.

La  estis lanĉita publika nubservo Yandex Cloud.

La  ekfunkciis servo Yandex Servoj (), akumulanta proponojn de diversaj servoj.

La  aperis servo Yandex Repetitoro (), helpanta al lernantoj de superaj klasoj sin prepari al la Unueca Ŝtata Ekzameno (UŜE), solvante testajn taskojn; ĝi anstataŭis *Yandex UŜE* (), lanĉitan ok jarojn pli frue.

La  Sberbanko kaj Yandex lanĉis kunlaboran retvendejaron Beru (; Mi prenas).

La  aperis saĝtelefono Yandex Telefono kun defaŭltaj Yandex-servoj kaj virtuala asistanto Alisa.

En 2018 aperis la manĝolivera servo Yandex Manĝaĵoj (). Servoj Yandex Muziko, Yandex Afiŝo, Yandex Televidprogramo kaj Kinopoisk estis kunigitaj je aparta grupo.

### 2019 
La  estis prezentita aŭtomobila komputilo en de Yandex, uzanta plurmedian sistemon Yandex Aŭto, en kiu per voĉasistanto Alisa oni povas regi aplikaĵojn kiel Yandex Navigilo, Yandex Muziko, Yandex Vetero ks.

La  estis establita ĉiujara scienca premio de Ivan Segaloviĉ, unu el la fondintoj de Yandex kaj kreinto de la samnoma retserĉilo. Ĝi estas aljuĝata al studentoj, aspirantoj kaj sciencestroj pro atingoj en la komputilaj sciencoj.

La  estis lanĉita eduka servo Yandex Practicum (), per kiu iu ajn povas akiri teknologian profesion kiel programisto ks.

La  ekfunkciis Yandex Patentoj, ebliganta serĉadon de sovetiaj kaj rusiaj patentoj ekde 1924.

La  Yandex aĉetis servon de respondoj kaj demandoj TheQuestion, kiu post unuigo kun *Yandex Sciuloj* () iĝos Yandex Q ().

La  oni informis pri duonpublika lanĉo de socia reto Yandex Aura (), bazita sur teknologioj de artefarita intelekto kaj strikta cenzurado de la enhavo.

La  ekfunkciis servo Yandex Ĉefkuiristo (), ebliginta elekti en retejo pladon kaj mendi ĉiujn ingrediencojn por ĝia kuirado, liverotajn de kuriero.

La  estis prezentita inteligenta hejmo de Yandex regebla per virtuala asistanto Alisa.

La  komenciĝis testado de roboto-kuriero *Yandex Rover* () transportanta etajn kargojn.

La  estis prezentita serĉilo Vega (), kiu altigis rapidecon de la serĉado kaj plibonigis ĝian kvaliton.

La  publikaj akciuloj de Yandex aprobis ŝanĝojn en la strukturo de la korporacia administrado, proponitajn de la direktora konsilio la . Estis establita la nekomerca Fonduso de Sociaj Interesoj (; ), kiu rajtas proponi 2 el 12 direktorojn al la direktora konsilio kaj partopreni decidofaradon rilate akumuladon de 10% kaj pli da akcioj fare de unu posedanto, transdonadon de grava intelekta proprietaĵo, ŝanĝo de kompaniaj reguloj rilate protektadon de nesenpersonigitaj grandaj datumoj de la rusiaj uzantoj, eventualajn partnerecojn de la kompanio kun registaroj de la aliaj landoj. La fondaĵon eniris estroj de Yandex Arkadij Voloĵ, Tigran Ĥudaverdjan, Jelena Bunina, reprezentantoj de universitatoj kaj neregistaraj organizoj kunlaborantaj kun Yandex ks.

### 2020 
La  estis lanĉita plurmedia platformo surbaze de Android por saĝtelevidiloj en, ebligintan per unu interfaco spekti ĉiujn televidkanalojn, uzi Interreton ktp.

La  estis prezentita la 4-a generacio de la senŝoforaj aŭtoj de Yandex — la unua kreita kune kun Hyundai Mobis.

La  ekfunkciis servo de videorenkontiĝoj Yandex Teleponto ().

La  Yandex iĝis la sola posedanto de Yandex Market dum la sola posedanto de Yandex Mono iĝis Sberbanko.

La  ekfunkciis platformo kaj aplikaĵo Yandex Pro (), origine destinita por ĉiuj sendependaj profesiuloj, sed fine koncentriĝinta je kurieroj kaj taksiistoj.

La  aperis Yandex Go, unueca aplikaĵo por veturado kaj liverado de mendoj.

La  aŭtopartuma servo Yandex Drive iĝis parto de la grupo da kompanioj Yandex Taksio. Samtage laborgrupo pri senŝoforoj aŭtoj estis transformita je la aparta kompanio Yandex Self-Driving Group (Yandex SDG) ene de la grupo da kompanioj Yandex Taksio.

La  en Sankt-Peterburgo malfermiĝis muzeo kaj vendejo de Yandex. Samtage Yandex Market iĝis unueca servo por interreta aĉetumado kaj estis anoncite ke ekde la  servo Beru iĝos ĝia parto.

La  Yandex oficiale konfirmis ke okazas intertraktoj kun TCS Group Holding PLC pri aĉeto de 100% de la akcioj fare de Yandex. Oni interkonsentis ĝenerale ke Yandex pagos ĉirkaŭ 5,48 miliardojn da dolaroj forme de siaj akcioj kaj mono, sed plu diskutis pri detaloj. La  Yandex informis pri ĉesigo de la intertraktoj kaj dankis la Tinkoff-teamon pro la "produktiva kunlaboro".

La  laborgrupo de nuba servo Yandex.Cloud iĝis aparta komerca unuo.

La  estis unuafoje publikigita interna kondutkodo el 39 punktoj.

### 2021 
La  sistemo de unueca identigado Yandex Pasporto () trapasis atestadon je kongruo al la postuloj de la normo AICPA SOC 2 kaj 3 de la Usona Instituto de Atestitaj Publikaj Librotenistoj ().

La  Yandex Taksio aĉetis vokcentrojn kaj komercon pri mendo de kargotransportado ĉe la grupo da kompanioj *Vezjot* ().

La  la kompanio agnoskis internan likon de datumoj fare de unu el tri sistemaj administrantoj, pro kiu en Yandex Poŝto estis kompromititaj  poŝtokestoj.

La  ekfunkciis servo Yandex Pay.

La  Yandex afiŝis la novan logotipon, kiu inkluzivas ankaŭ novan signon forme de litero Я en ruĝa cirklo. Tio okazis ĉar la kompanio grave transformiĝis je sistemo de servoj ne rekte rilataj al serĉado en Interreto. La serĉokampo en la retserĉilo ankaŭ estis modifita tiel ke ĝi ne plu ripetas la formon de sago-montrilo.

La  ekvalidis leĝo, laŭ kiu en ĉiuj saĝtelefonoj kaj tabulkomputiloj vendataj en Rusio devas esti instalitaj certaj rusiaj programoj, inkluzive de Yandex Retumilo, Yandex Disko kaj Yandex Mapoj. Uzantoj plendis ke la aplikaĵoj estas neforigeblaj. Ĝenerala direktoro Tigran Ĥudaverdjan diris ke li kontraŭas tion kaj ke Yandex petis la vendantojn ne fari la aplikaĵojn neforigeblaj.

La  en la aplikaĵo Yandex ekfunkciis inteligenta kamerao, kuniginta teknologiojn de komputila vidado, maŝintradukado kaj retserĉado.

La  aperis servo Yandex Dokumentoj (), ebliginta krei kaj kunredakti en Interreto dokumentojn (tekstojn, tabelojn kaj prezentaĵojn).

La  malkoncentrita administra datumbaza sistemo (MADS) ClickHouse unuafoje eniris DB-Engines Ranking, tutmondan liston de la 50 plej popularaj MADS, okupinte la 49-an lokon.

La  Yandex aĉetis bankon Akropol, paginte 1,1 miliardojn da rubloj. Danke al tio la kompanio ricevis bankajn licencojn, do eblecon evoluigi proprajn financajn servojn. Antaŭe Yandex intertraktis kun Tinkoff Bank, sed lastmomente ĝia posedanto Oleg Tinkov publike nuligis ĉiujn interkonsentojn.

La  Yandex anoncis kompletan elaĉeton de parto de Uber en Yandex Manĝaĵoj, Yandex Butiko kaj Yandex Liverado kaj en komercoj ligitaj al senŝoforaj aŭtoj kaj liverrobotoj; kunlaborado en Yandex Taksio daŭros.

La  estis anoncita establo de la fonduso de Ilja Segaloviĉ, kiu kunigos nekomercajn projektojn de Yandex kaj subtenos organizojn kaj iniciatojn celantajn evoluigon de alirebla kaj kvalita edukado je matematiko kaj informadiko.

La  oni anoncis ke tri komputilegoj de Yandex estis agnoskitaj la plej povaj en Rusio, okupinte tri unuajn lokojn en la nacia rangolisto kaj la 19-an, 36-an kaj 40-an lokojn tutmonde.

La  oni raportis ke Yandex eniris internacian laborgrupon ellaborantan Matter, unuecan protokolon de inteligenta hejmo.

La  usona agentejo Fitch Ratings unuafoje taksis longdaŭran kreditan rangon de Yandex, difininte ĝin je nivelo BBB kun stabila prognozo. Tio signifas ke la kompanio havas bonan pagipovon, sed ĝin povus malbonigi malfavoraj ekonomiaj kaj komercaj kondiĉoj, precipe entrudiĝo de la ŝtato. La agentejo prognozis kreskon de la enspezoj po 30% jare en 2022-2024. Kiel la plej promesplenaj estis nomitaj elektronika komerco, liverado de manĝaĵoj, fincnaj teknologioj, nuba komputado kaj artefarita inteligenteco.

### 2022 
La  ĉesis funkcii la servo Yandex Afiŝoj ().

La  aperis movtelefona aplikaĵo "Hejmo kun Alisa", ebliginta regi la inteligentan hejmon voĉe helpe de virtuala asistanto Alisa.

La  Yandex subskribis interkonsenton pri la ĉefaj kondiĉoj de la vendo de Yandex Novaĵoj kaj Yandex Dzen. Bazaj dokumentoj estis subskribitaj la . La  la kontrakto estis plenumita: Yandex aĉetis Delivery Club kadre de korporacia interŝanĝo kun Mail.ru Group, kiu siavice aĉetis Yandex Dzen kaj Yandex Novaĵoj. Oni anoncis ke la servo transiros al la teknologia platformo Yandex Pro, kiun uzas ankaŭ Yandex Manĝaĵoj. Ekspertoj klarigis la kontrakton per plua malprofiteco de Yandex Dzen, kiu estis eksperimenta projekto kaj iĝis marĝena dum la kompanio ĉiam pli koncentriĝas je retserĉilo, loĝistiko kaj elektronika komerco. Yandex Novaĵoj ankaŭ estis ne tre interesa de komerca vidpunkto kaj post komenco de la milito en Ukrainio ĝi iĝis probleema, ĉar necesis strikte kontroli la enhavon laŭe al postuloj de la rusiaj aŭtoritatoj.

La  Yandex anoncis foriron de Arkadij Voloĵ de la postenoj de ĝenerala direktoro kaj membro de direktora konsilio, kaj de aliaj estraj postenoj. Tion kaŭzis personaj sankcioj kontraŭ li, enkondukitaj de Eŭropa Unio, kaj ne trafintaj Yandex aŭ ĝiajn dependajn organizaĵojn. Arkadij Voloĵ en tiu momento posedis per familia trusto 45,3% de la voĉdonaj kaj 8,6% de la ekonomiaj akcioj de Yandex N.V., do ne estis kontrolanta akciulo. La trusto plu partoprenas la estradon, sekvante rekomendojn de la direktora konsilio.

La  Yandex publikigis senpage uzeblan version de YaLM 100B, neŭroreto por generado kaj pritraktado de la tekstoj en la rusa kaj angla. Tio estis la plej granda Genera Anticipe-Instruita Transformilo-simila modelo en libere alirebla.

La  Yandex anoncis rezignon je plua evoluigo de novaĵagregilo kaj koncentriĝo je *ya.ru* kiel sia ĉefpaĝo.

La  estis prezentita la unua inteligenta televidilo kun integrita virtuala asistanto Alisa.

La  aperis ebleco aranĝi infanan konton.

La  en 10 servoj kaj aplikaĵoj ekfunkciis ekranlegiloj, kio ebligis al la blinduloj uzi ilin sen ies ajn helpo.

### 2023 
La  ekfunkciis movtelefona aplikaĵo de la servo Yandex Vojaĝoj.

La  borso NASDAQ decidis forigi la valorpaperojn de Yandex, same kiel de aliaj rusiaj kompanioj; Yandex kontestis tion.

La  estis anoncita transformo ekde la  de la servo Yandex Q je "muzeo de enhavo", kie provizore ne eblos ion ŝanĝi aŭ aldoni — ĝis estos farita decido pri ĝia estonta sorto.

## Sekureco 
Parolante pri transdono de datumoj de la uzantoj al polico ks en novembro 2021, Tigran Ĥudaverdjan, administra direktoro de la grupo da kompanioj Yandex, diris ke rilataj institucioj jam lernis korekte verki tiajn petojn, do Yandex rifuzas nur 13-17% de la petoj, kio kompareblas al statistiko de Google kaj Yahoo en iliaj hejmaj merkatoj. Likis  telefonnumeroj de uzantoj el Rusio kaj Kazaĥio kaj  el Belorusio, adresoj de liverado kaj komentoj de la klientoj, ĉio je periodo de la  ĝis la . La  2022 Yandex informis ke la likon kaŭzis atako al infrastrukturo de ekstera gastiga servilo kie estis instalitaj virtualaj serviloj FoodFox konektitaj per VPN al la reto de Yandex Manĝaĵoj.

## Internacia agado 
### Belorusio 
La  ekfunkciis portalo por Belorusio *yandex.by*. Ĝi konsideris morfologion de la belorusa lingvo kaj rangigis la serĉorezultojn surbaze de teknologio Matriksnet (), proponante al la belorusaj uzantoj preferindajn respondojn. La portalo ekde komence havis la rusan kaj belorusan interfacojn kaj proponis la ĉefajn Yandex-servojn. La  estis establita centro de priservado de la klientoj en Belorusio. Partnero de Yandex en tiu ĉi projekto iĝis loka kompanio, posedinta la plej popularan belorusan retejon Tut.by. Tio interalie ebligis al la belorusaj kompanioj uzi reklaman reton de Yandex.

### Germanio 
La  Yandex instalis proprajn servilojn en la Interreto-interŝanĝejo DE-CIX en Frankfurto ĉe Majno (Germanio), kio akcelis la retkonekton.

### Kazaĥio 
La  ekfunkciis portalo por Kazaĥio, per kiu eblis serĉi en la rusa kaj kazaĥa kaj uzi ĉefajn servojn de Yandex.

### Serbio 
La  en Beogrado estis malfermita reprezentejo de Yandex por 700 kunlaborantoj. Ĝis februaro 2023 nombro de ĝiaj kunlaborantoj en Serbio atingis  do oni planis larĝigi ĝin aŭ malfermi la duan.

### Turkio 
En 2011 en Turkio malfermiĝis oficejo de Yandex, sed fine de 2020 ĝi estis fermita. La  ĝi malfermiĝis denove en Istanbulo.

En 2014 la retserĉilo Yandex estis okupanta 5% de la merkato, Yandex Mapoj iĝis la plej alŝutata mapa aplikaĵo. Samjare en Ukrainio ekfunkciis Yandex WiFi.

Ekde la  ĉiuj uzantoj el Ukrainio vizitis la retserĉilon por kio Yandex instalis siajn servilojn en la Interreto-interŝanĝejo UA-IX en Kievo. Tio faris la retumadon pli rapida kaj malpli kosta.

La  malfermiĝis filio en Kievo. La  retejo *www.yandex.ua* ekhavis ukrainlingvan interfacon kaj ukrainaj retejoj ricevis prioritaton en rezultoj de la informpetoj de la ukrainaj uzantoj. La  estis anoncita kompleta subteno de la ukraina lingvo en Yandex Direct, kio ebligis publikigi ukrainlingvajn afiŝojn aperontajn reage al ukrainlingvaj informpetoj kaj uzante interfacon en la ukraina.

La  estis lanĉita servo *Trafikŝtopiĝoj en Kievo* () — la unua en la ukrainlingva Interreto. La  sur Yandex Mapoj aperis mapoj de la plej grandaj urboj de Ukrainio kaj skemoj de metroo. La  kapacito de retkanaloj, kunigantaj datumcentrojn de Yandex en Moskvo kun la Interreto-interŝanĝejo UA-IX en Kievo, estis vastigita kvinoble — de 30 ĝis 145 Mbitoj sekunde.

La  aperis ebleco elekti ukrainan interfacon kaj ĉiuj uzantoj el Ukrainio estis aŭtomate venigataj al *yandex.ua*, proponanta Yandex-servojn por Ukrainio. Estis lokalizita ankaŭ serĉado, proponanta prioritate rezultojn kongruajn al lokaj informpetoj.

La  la kompanio publikigis oficialan reagon al la malpermeso de ĉiuj siaj servoj en Ukrainio. Ĝi atentigis ke dum 12 jaroj Yandex grave kontribuis al evoluigo de interretaj projektoj en Ukrainio, strikte sekvante la ukrainan leĝaron kaj ke la malpermeso damaĝos ĉefe interesojn de la ukrainaj civitanoj.

La  en oficejoj de kompanio Yandex Ukrainio en Kievo kaj Odeso okazis priserĉado fare de ukraina sekurecservo, akuzinta Yandex pri transdonado de personaj datumoj de la ukrainaj uzantoj al la rusiaj sekurecservoj. Yandex rifuzis la akuzojn, dirinte ke la personaj datumoj estas stokataj en senpersonigita formo kaj ke estraro de Yandex Ukrainio ne havis aliron al ili. Ĝi memorigis ankaŭ ke por priserĉado necesas juĝeja ordono.

### Sankcioj 
La  borso NASDAQ decidis forigi la valorpaperojn de Yandex, same kiel de aliaj rusiaj kompanioj; Yandex kontestis tion.

## Rilatoj kun partneroj kaj konkurantoj 
### Google 
En 2003 la kunfondintoj de Google Sergey Brin kaj Larry Page venis al Moskvo kaj vizitis oficejon de Yandex, proponinte kunlaboron. Dum sekvinta korespondado ili proponis aĉeti Yandex. Arkadij Voloĵ kaj Ilja Segaloviĉ akceptis sed nur se ili iĝos partneroj kaj influos la administradon. Dum unu jaron longaj intertraktoj prezo proponita de Google kreskis de 30 ĝis 130 milionoj da dolaroj. Voloĵ kaj Segaloviĉ ŝatis la ideon labori en Google kiel teknologia giganto kaj la proponita sumo kontentigis ilin, ankaŭ personaj rilatoj kun la estroj de Google estis bonaj, fortiĝinte dum respondaj vizitoj al Usono. Sed poste vneis juristoj de Google, kiuj rigore klarigis ke temas ne pri kunlaboro, sed pri englutado. La propono estis rifuzita, la intertraktoj nuligitaj. En 2014 Google Chrome komencis marki la retserĉilon Yandex kiel viruson, do por elekti ĝin kiel defaŭltan uzanto devis kvarfoje konfirmi sian decidon malgraŭ ĉiuj sekurecaj avertoj. Produktantoj de movtelefonoj diris ke Google malpermesas al ili instali programojn de Yandex, eĉ se la telefonoj estas fabrikataj por rusia merkato. Fine Yandex gajnis.

### Sberbanko 
Rilatoj kun Sberbanko komenciĝis kiel kunlaboro, kadre de kiu estis kreitaj kelkaj kunlaboraj entreprenoj, sed post preskaŭ jardeko ĝi finiĝis per divido de la aktivoj kaj konkurado.

La  Yandex kaj Sberbanko kreis kunlaboran entreprenon surbaze de Yandex Mono. La  la Juĝejo pri Intelektaj Rajtoj nuligis decidon de Rospatent pri agnosko de la varomarko *Yandex Afiŝo* malvalida.

### Tinkoff 
En 2020 okazis intertraktoj kun TCS Group Holding PLC aĉeto de 100% de la akcioj fare de Yandex.

La  Yandex oficiale konfirmis tion. Oni interkonsentis ĝenerale ke Yandex pagos ĉirkaŭ 5,48 miliardojn da dolaroj forme de siaj akcioj kaj mono, sed plu diskutis pri detaloj.

## Komputilegoj 
En 2021 tri komputilegoj de Yandex estis agnoskitaj la plej povaj en Rusio, okupinte tri unuajn lokojn en la nacia rangolisto. La komputilego Ĉervonenkis okupis la 19-an lokon tutmonde kaj estis la plej pova en Rusio kaj Orienta Eŭropo. Ĝi inkluzivis 199 kalkulnodojn, montris produktivecon 21,53 petaflopoj, do 21,53 kvarilionoj da operacioj kun glitkomo sekunde. La duan lokon en Rusio kaj la 36-an tutmonde okupis komputilego Galuŝkin (16,02 petaflopoj) dum la tria en Rusio kaj la 40-a tutmonde estis Ljapunov (12,81 petaflopoj). Ljapunov estis lanĉita en decembro 2020, Ĉervonenkis kaj Galuŝkin en junio 2021. Ili estas uzataj por instrui neŭroretojn kaj konstruitaj surbaze de procesoroj AMD EPYC kaj vidkartoj NVIDIA A100, kaj interkonektitaj per alrapida reto Infiniband HDR. Ĉervonenkis kaj Ljapunov troviĝas en datumcentro en la urbo Sasovo, Galuŝkin — en Vladimiro.

## Serviloj 
En junio 2021 Yandex, grupo da kompanioj Lanit (Rusio), Gigabyte Technology (Tajvano) kaj banko VTB Banko subskribis kontrakton pri konstruado en Rjazano de fabriko produktonta servilojn. En majo 2023 ĝi estis finkonstruita. Ĝi produktos servilojn *OpenYard*, dezajnitajn de firmao kies egalaj kunposedantoj estas Yandex kaj Lanit.

## Personaro 
Komence de 2023 en Yandex laboris  homoj, el kiuj  laboris eksterlande. En 2022 nombro de kunlaborantoj kreskis je 16%. Nombro de eksterlandaj dungitoj kreskis je 300% kaj superis , kio estis proksimume 8% de la personaro. Tion kaŭzis interalie ekspansio de la kompanio al la eksteraj merkatoj.

Post komenco de la kronvirusa pandemio en 2020 la kompanio provizore permesis distancan laboron de iu ajn lando, sed en marto 2023 estis oficiale aprobita hibrida reĝimo: ĉiu eksterlanda kunlaboranto devas elekti lokan oficejon, en kiu li devos labori almenaŭ po tri tagoj semajne.

## Estraro 
### Arkadij Voloĵ 
Kunfondinto de la kompanio. En 2022 li estis listigita inter personoj trafitaj de la sesa fasko de sankcioj de Eŭropa Unio pro la milito en Ukrainio kaj la  forlasis postenon de ĝenerala direktoro de Yandex N.V. kaj ĉiujn aliajn postenojn en la kompanio. EU pravigis la sankciojn per engaĝo de Voloĵ je pravigado de rusiaj agoj en Ukrainio kaj partopreno.

En novembro 2022 domokupantoj okupis domon de Arkadij Voloĉ en Amsterdamo kaj juĝejo rifuzis elloĝigi ilin, referencante al komenciĝinta tie riparado, kiu altigos koston de la domo, do estos rompo de la sankcioj.

### Tigran Ĥudaverdjan 
Ĝenerala direktoro kaj membro de la direktora konsilio. Li laboris en Yandex ekde 2006 kaj iĝis la ĝenerala direktoro la , sed jam la  forlasis la postenojn post esti inkluzivita je sankciaj listoj de Eŭropa Unio.

### Artjom Savinovskij 
Ĝenerala direktoro ekde la , sed provizora plenumanto de ĝiaj devoj jam ekde la  kiam antaŭa direktoro Jelena Bunina elmigris al Israelo publike deklarinte sian oponon de la milito en Ukrainio.

En Yandex li laboras ekde 2008, okupiĝis ĉefe pri financaj aferoj.

## Posedantoj kaj strukturo 
Yandex estas grupo da kompanioj kies ĉefa kompanio *Yandex N.V.* estas registrita en Nederlando.

La  estis proponita leĝprojekto, malpermesanta al eksterlandanoj posedi pli ol 20% en novaĵagregiloj (kiel Yandex Novaĵoj), ekcirkulis onidiroj pri modifo de administra kaj poseda strukturoj de Yandex tiel ke la ŝtato aŭ ŝtataj kompanioj havu pli da influo sur ĝin. Tio kaŭzis falon de akcioj kaj akran reagon de ĝenerala direktoro Jelena Bunina. Sed post apero de informoj pri baldaŭa modifo de la poseda kaj administra strukturo de Yandex, proponinta ĝin deputito Anton Gorelkin nuligis sian proponon.

La  publikaj akciuloj de Yandex aprobis ŝanĝojn en la strukturo de la korporacia administrado, proponitajn de la direktora konsilio la . Estis establita la nekomerca Fonduso de Sociaj Interesoj (; ), kiu ricevis la tiel nomatan "oran akcion", kies tenanto ĝis tiam estis Sberbanko. Ekde tiam la fonduso rajtas proponi 2 el 12 direktorojn al la direktora konsilio kaj partopreni decidofaradon rilate akumuladon de 10% kaj pli da akcioj fare de unu posedanto, transdonadon de grava intelekta proprietaĵo, ŝanĝo de kompaniaj reguloj rilate protektadon de nesenpersonigitaj grandaj datumoj de la rusiaj uzantoj, eventualajn partnerecojn de la kompanio kun registaroj de la aliaj landoj. La fondaĵon eniris estroj de Yandex Arkadij Voloĵ, Tigran Ĥudaverdjan, Jelena Bunina, reprezentantoj de universitatoj kaj neregistaraj organizoj kunlaborantaj kun Yandex ks.

En decembro 2022 aperis informoj ke Yandex establis novan kompanion *Beyond ML*, registritan en Usono kaj Armenio. Ĝi koncentriĝos je maŝininstruado (, mallonge *ML*) kaj estas posedanto de deko da koncernaj firmaoj. Kiel fondintoj estas indikitaj altrangaj manaĝeroj de Yandex Maksim Zagrebin kaj Dmitrij Stepanov. Yandex nomis tion "interna eksperimento". Ekspertoj diras ke tiel Yandex penas minimumigi damaĝojn de la sankcioj.

La  novaĵagentejo Bloomberg informis ke Yandex NV ricevis du apartajn proponojn de rusiaj miliarduloj Vladimir Potanin kaj Vagit Alekperov pri aĉeto de kontrola fasko de la akcioj kontraŭ proksimume 7 ĝis 7,5 miliardoj da dolaroj. Laŭdire malantaŭ Potanin staras grupo da investantoj, inkluzive de Roman Abramoviĉ, VTB Banko, Aleksej Mordaŝov, ankaŭ Viktor Raŝnikov esprimis interesiĝon pri eta porcio.

## Etiko 
La  Yandex unuafoje publikigis sian internan kondutkodon el 39 punktoj, kie interalie estis jenaj principoj:
* fari servojn kiuj estos utilaj donos al la uzantoj novajn eblecojn — ne fari ilin sole por gajni monon;
* maksimumaj honesteco, malfermiteco kaj travidebleco;
* estimo de lokaj specifaĵoj — leĝaro, kulturo, lingvo;
* ne trakti sin tro serioze kaj moki sin mem;
* ne okupiĝi pri trompoj;
* ne okupiĝi pri kazinoj, vetludoj ks, nek reklami ilin;
* uzi datumojn de la uzantoj nur por plibonigo kaj kreado de la servoj, neniam vendi ilin;
* transdoni al polico ks datumojn nur post trapaso de ĉiuj laŭleĝaj proceduroj;
* ne krei servojn, kiuj apartigas homojn laŭ politikaj, rasaj, religiaj kaj aliaj kriterioj;
* interagi kun la ŝtato same kiel kun la aliaj mendantoj, ne krei por ĝi specialajn servojn;
* ne okupiĝi pri militaj teknologioj;
* estroj de la kompanio ne faras publikajn deklarojn pri politikaj aferoj;
* ne persekuti la konkurantojn, nek postuli privilegiojn por si — nur honesta konkurenco en egalaj kondiĉoj;
* ne kritiki publike la konkurantojn kaj iliajn produktojn;
* malakcepti defaŭltajn servojn — la uzanto mem devas fari elekton.

## Kritiko 
Oni ofte akuzas Yandex pri malhonesta konkurenco, precipe pri tio ke ĝi promocias siajn servojn danke al propra retserĉilo, kiu defaŭlte donas al ili grandajn avantaĝojn. Iuj asertas ke la retserĉilo estas same grava objekto de infrastrukturo kiel fervojo, do ĉiuj devas havi egalan aliron al ĝi dum la aliaj servoj de Yandex devas konkurenci egalrajte, sen uzi avantaĝon forme de retserĉilo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Mail.ru
* Google
* Sberbanko

## Eksteraj ligiloj 
* Portalo: www.yandex.ru aŭ Яндекс.рф
* Tradukilo: translate.yandex.ru
* Yandex Anglalingva interretaj serĉilo 
* Yandex today 


Kategorio:Rusiaj firmaoj