Giacomo Puccini

**Giacomo Puccini** , plennome: Giacomo Antonio Domenico Michele Secondo Maria Puccini (naskiĝis la  en Luko, Toskanio; mortis la  en Bruselo) estis itala komponisto kies operoj estas konsiderataj standarde inter la plej gravaj en la historio.

Puccini estis nomita "la plej granda komponisto de itala opero post Verdi". Dum lia komenca verkaro enradikiĝis en tradicia romantikisma opero de la fino de la 19a jarcento, li sukcese disvolvigis sian postan verkaron en la realisma stilo verismo, el kiu li iĝis unu el plej elstaraj reprezentantoj.

Kiel filo de muzikista familio li jam kiel knabo kantis en ĥoro kaj de 1880 ĝis 1883 li studis en la konservatorio de Milano. Lia unua opero *Le Villi* unuafoje prezentiĝis en la jaro 1884. Internacian famon li gajnis per la opero *Manon Lescaut* (1893). La fama dirigento Arturo Toscanini gvidis la premieron de *La Bohème* en 1896. La opero *Madame Butterfly* (unuafoje prezentita en 1900) komence ne entuziasmigis la publikon, ĝi iĝis plena sukceso nur ekde 1904.

Giacomo Puccini mortis en Bruselo. Sian lastan operon *Turandot*, li ne finfaris. Franco Alfano kompletigis lian laboron.

## Familio kaj edukado 
eta|altdekstre|Naskoloko de Puccini, en 1984

Puccini naskiĝis kiel Giacomo Antonio Domenico Michele Secondo Maria Puccini en Lucca en Toskanio, en 1858. Li estis unu el naŭ gefiloj de Michele Puccini kaj Albina Magi. La familio Puccini estis setliĝinta en Lucca kiel loka muzikista dinastio fare de praavo de Puccini – same nomita Giacomo (1712–1781). La unua Giacomo Puccini estis *maestro di cappella* de la Katedralo de Sankta Marteno en Lucca. Li estis sukcedita en tiu posteno de sia filo, Antonio Puccini,

Ĉar la familio Puccini estis okupinta la postenon de *maestro di cappella* dum 124 jaroj (1740–1864) je la tempo de la morto de Michele, oni antaŭsupozis ke la filo de Michele nome Giacomo okupos tiun postenon kiam li estos sufiĉe aĝa.

## Ekkariero kaj unuaj operoj 
Puccini verkis orkestran pecon nome la *Capriccio sinfonica* kiel tezkomponaĵo por la Milana Konservatorio. La instruistoj de Puccini nome Ponchielli kaj Bazzini estis impresitaj de la verko, kaj ĝi estis prezentita je studenta koncerto en la konservatorio. La verko de Puccini estis favore recenzita en la milana publikaĵo *Perseveranza*, *Edgar* premieriĝis ĉe La Scala en la 21a de Aprilo 1889 nur meze sukcese.

La intrigo de *Edgar* temas pri ĉefrolulo nome Edgar, kiu estas eksa diboĉulo kiu amas Fidelia-n. Tigrana, eksa amantino, klopodas malhelpi. Li ĉiukaze foriras kun soldataro kaj mortas batale. La lokanoj malbenas lin sed Fidelia ankoraŭ amas lin. Kiam la soldataro klopodas traserĉi la ĉerkon, oni malkovras ke tiu estas malplena kaj monaĥo konfesas ke li estas Edgar kaj iras kun Fidelia nura kiu amis kaj defendis lin. Tigrana mortigas ŝin kaj Edgar ploras.

### *Manon Lescaut* 
dekstre|250ra|eta|Poŝtkarto rememora de la premiero de *Manon Lescaut* la 1an de Februaro 1893 (lasta akto).
Komencante sian venontan operon, *Manon Lescaut*, Puccini anoncis ke li verkos sian propran libreton por ke "neniu filibretisto" povu ruinigi ĝin. Ricordi persvadis lin akcepti Ruggero Leoncavallo kiel sia libretisto, sed Puccini tuj petis al Ricordi forigi lin el la projekto. Kvar aliaj libretistoj estis poste engaĝigitaj ĉe la opero, sed Puccini konstante ŝanĝis sian opinion pri la strukturo de la verko. Nur preskaŭ hazarde la finaj du, Luigi Illica kaj Giuseppe Giacosa, kunvenis por kompletigi la operon.

La intrigo temas pri studento kiu enamiĝas de virino monaĥiniĝonta kaj fuĝas kun ŝi al Parizo. Manon, abandoninta lin pro malriĉo, estas celo de la lukto inter ŝia nuna amanto Geronte kaj la iama Des Grieux. Ŝi estas enprizonigita kaj Des Grieux iras al Havro. Poste li sekvas ŝin, deportita al Luiziano. En la lasta akto ili vagadas tra dezerto sen akvo; ŝi mortas kaj li svenas.

*Manon Lescaut* premieris ĉe la Teatro Regio de Torino en la 2a de Februaro 1893. Koincide, la unua longdaŭre populara opero de Puccini aperis unu semajnon antaŭ la premiero de la lasta opero de Giuseppe Verdi nome *Falstaff*, kiu premieris la 9an de Februaro 1893. Ĉiukaze "*Manon Lescaut* estis la unua kaj nura nedisputebla sukceso de Puccini, laŭdata kaj de kritikistoj kaj de publiko same." Post la londona premiero en 1894, George Bernard Shaw diris: "Puccini ŝajnas al mi kiel la heredanto de Verdi pli ol iu ajn el siaj rivaloj."

Illica kaj Giacosa revenis kiel libretistoj por Puccini por liaj venontaj tri operoj, probable liaj plej grandaj sukcesoj: nome *La bohème*, *Tosca* kaj *Madama Butterfly*. *Manon Lescaut* estis granda sukceso kaj establis la reputacion de Puccini kiel plej promesanta elstara komponisto de sia generacio, kaj la plej verŝajna "sukcedanto" de Verdi kiel elstara reprezentanto de la itala opera tradicio.

## Pinta kariero 
### *La bohème* 
[maldekstre|eta|250ra|Sceno de la dua akto de "La Bohème" en la [Teatro Colón de Bonaero, Argentino, komence de la 1970-aj jaroj.]]
La venonta verko de Puccini post *Manon Lescaut* estis *La bohème*, kvar-akta opero bazita sur la libro de 1851 de Henri Murger, nome *La Vie de Bohème*. *La bohème* premieris en Torino en 1896, dirigentita de Arturo Toscanini. Post kelkaj jaroj, ĝi esti ludita tra multaj el la ĉefaj operejoj de Eŭropo, inklude Brition, same kiel Usonon. Ĝi estis populara sukceso, kaj ankoraŭ estas unu el la plej ofte luditaj operoj iam verkitaj.

La libreto de la opero, libere adaptita el la epizoda novelo de Murger kombinas komediajn elementojn de la povreca vivo de junaj ĉefroluloj kun tragediaj aspektoj, kiaj la morto de la juna kudristino Mimí. La propra vivo de Puccini kiel junulo en Milano utilis kiel fonto de inspiro por elementoj de la libreto. Dum siaj jaroj kiel konservatoria studento kaj en la jaroj antaŭ *Manon Lescaut*, li spertis similan malriĉon al tiu de la bohemanoj en *La bohème*, inklude drastan mankon de necesaĵoj kiaj manĝo, vestaĵaro kaj mono por pagi ĉambroluon. Kvankam Puccini ricevis malgrandan ĉiumonatan stipendion de la Kongregacio de Karitato en Romo (nome *Congregazione di caritá*), li ofte devis lombardi siajn posedaĵojn por kovri bazajn elspezojn. Komencaj biografiistoj kiaj Wakeling Dry kaj Eugenio Checchi, kiuj estis samtempuloj de Puccini, montris paralelojn inter tiuj aferoj kaj partikularaj okazaĵoj de la opero.

Tosca [TOSka] estas virino kiu helpas revoluciulon spite endanĝerigon kaj postan morton de sia amanto, pentristo Mario Cavaradossi. La tirano Scarpia perfidas ŝin kaj okazigas la morton de Mario.
eta|altdekstre|dekstre|Puccini fotita en 1908

La muziko de *Tosca* uzas muzikajn registrojn por partikularaj roluloj kaj emocioj, kiu estis komparita al vagneraj motivoj, kaj kelkaj samtempuloj vidis ke Puccini adoptis novan muzikan stilon influite de Wagner. Aliaj vidis la verkon diference. Malakceptinte la aserton ke *Tosca* montras vagnerajn influojn, unu kritikisto informante pri la premiero de la 20a de februaro 1900 en Torino verkis: "Mi ne kredas ke oni povas trovi pli Pucciniecan verkon ol tiun."

### Aŭtomobila akcidento kaj preskaŭ morto 
La 25an de Februaro 1903, Puccini estis akre vundita en aŭtakcidento dum dumnokta veturado surŝosee el Lucca al Torre del Lago. La aŭto estis ŝoforita de la ŝoforo de Puccini kaj estis portinta Puccini, lian edzinon Elvira, kaj ilian filon Antonio. Ĝi eliris el la ŝoseo, falis kelkajn metrojn, kaj turniĝis. Elvira kaj Antonio estis elpelitaj el la aŭto kaj rezultis nur kun minoraj vundoj. La ŝoforo de Puccini, ankaŭ elpelita el la aŭto, suferis akran rompon de femuro. Puccini estis kaptita sub la veturilo, kun akra rompo de dekstra kruro kaj kun parto de la aŭto subpremanta lian bruston. Doktoro loĝanta proksime, kun alia persono kiu venis esplori la aferon, savis Puccini el la vrako. La vundo ne tuj saniĝis, kaj Puccini restis sub traktado dum monatoj. Dum la medicinaj ekzamenoj kiujn li devis trapasi oni trovis ankaŭ ke li suferas ian formon de diabeto. La akcidento kaj ties konsekvencoj bremsis la kompletigon fare de Puccini de lia venonta verko, *Madama Butterfly*.

### *Madama Butterfly* 
[eta|maldekstre|200ra|[Geraldine Farrar kiel Madama Butterfly, 1907]]
La origina versio de *Madama Butterfly*, premierita ĉe La Scala la 17an de Februaro 1904, estis dekomence ricevita kun granda malamikeco (probable pro maltaŭgaj provludoj). Tiu versio estis en du aktoj; post la katastrofa premiero, Puccini retiris la operon, reviziis ĝin por fakta dua premiero en Brescia en Majo 1904 kaj por ludoj en Bonaero, Londono, Usono kaj Parizo. En 1907, Puccini faris siajn finajn reviziojn al la opero en kvina versio, kiu iĝis konata kiel la "standarda versio". Nuntempe la standarda versio de la opero estas la versio plej ofte ludita tra la tuta mondo. Tamen, ankaŭ la origina versio de 1904 estas foje ludita, kaj estis registrita.

La intrigo temas pri malfacila rilato inter japanino kaj usonano. en la akto 1 en 1904 en Nagasako, Japanio, usona ŝipoficiro nome Pinkerton luas domon por ŝi kaj estonta edzino nome "Butterfly". Ŝi estas 15-jaraĝa japanino kiun li edziĝos nur konvene, ĉar li intencas abandoni ŝin kiam li trovos taŭgan usonan edzinon. En la akto 2 tri jarojn poste, Butterfly ankoraŭ atendas la revenon de Pinkerton, kiu foriris post la nupto. Usona konsulo, Sharpless, alportas novaĵon pri baldaŭa alveno de Pinkerton. Butterfly anoncas ke ŝi naskis filon de Pinkerton. El la monteta domo Butterfly vidas la alvenon de la ŝipo de Pinkerton al la haveno kaj restas atendante lian revenon. En la akto 3 Sharpless kaj Pinkerton alvenas matene, kun la nova usona edzino de Pinkerton, Kate. Ili venis ĉar Kate akceptis zorgi la infanon. Sed Pinkerton konstatas ke li eraris kaj malkuraĝas revidi sian japanan eksedzinon. Akceptinte fordoni sian filon se Pinkerton venas vidi ŝin, ŝi harakiras. Pinkerton venas, sed malfrue, kaj Butterfly mortiĝas.

## Lastaj verkoj 
[eta|Giacomo Puccini kun dirigento [Arturo Toscanini]]
Post 1904, la komponaĵoj de Puccini iĝis malplej oftaj. En 1906 Giacosa mortiĝis kaj, en 1909, estis skandalo post la edzino de Puccini, Elvira, false akuzis sian servistinon Doria Manfredi havi amaferon kun Puccini. Fine, en 1912, la morto de Giulio Ricordi, nome eldonisto kaj publikigisto de Puccini, finigis la produktivan periodon de lia kariero.

### *La fanciulla del West* 
Puccini kompletigis la *La fanciulla del West*, bazite sur teatraĵo de David Belasco, en 1910. Tiu estis antaŭmendita de, kaj unue ludita ĉe, la Metropola Operejo (Met) en Novjorko en la 10a de Decembro 1910 kun steluloj de Met nome Enrico Caruso kaj Emmy Destinn por kiuj Puccini kreis la ĉefajn rolojn de Dick Johnson kaj Minnie. Toscanini, tiam la muzika direktor de Met, dirigentis. Tiu estis la unua monda premiero de opero ĉe Met. La premiero estis granda sukceso. Tamen, la kompona stilo uzita en la opero, kun malmultaj soloaj arioj, estis kritikita tiame kaj restas barilo por la kompleta akceptado de la opero en la standarda repertorio. Kelkaj samtempuloj kritikis ankaŭ la operon pro manko de atingo de vere "amerika" etoso. Tamen, la opero estis plaŭdita laŭde pro sia aligo de progresinta harmonia lingvaĵo kaj ritma komplekseco en la italan operan formon. Aldone, unu ario el la opero, nome ''Ch'ella mi creda*, iĝis baza ero de kompilaĵoj de albumoj por opertenoroj. Oni diris ke dum la Unua Mondmilito, italaj soldatoj kantis tiun arion por pluhavi batalmoralon. La itala filmo de 2008 nome *Puccini e la fanciulla* (*Puccini kaj la junulino*), estis bazita sur la periodo de lia vivo kiam li estis komponante tiun operon.

La intrigo okazas ĉirkaŭ 1850 en minkampadejo ĉe la Nubaj Montoj, Kalifornio. Sceno en drinkejo *saloon* fare de orministoj kaj virino Minnie kiu amiĝas al Johnson. En akto 2a en loĝejo de Minnie Johnson riveliĝas kiel bandito, ŝi forpelas lin kaj li estis pafita; reveninta vundite, li kaŝiĝas, dum policano Rance serĉas lin. Minnie planas ludkarton: se ŝi venkos, Johnson restos libera; se ŝi malvenkos, ŝi iĝos de Rance. Ŝi venkas pro trompo. En akto 3a Johnson estas linĉota, kiam Minnie denove savas lin konvinkinte la ministoj ke ili multe ŝuldas al ŝi kaj ambaŭ foriras libere.

### *La rondine* 
maldekstre|eta|200ra
Puccini kompletigis la muzikon de *La rondine*, por libreto de Giuseppe Adami, en 1916 post du jaroj de laboro, kaj ĝi estis premierita en la Granda Teatro de Montekarlo la 27an de Marto 1917. La opero estis dekomence mendita por la Carltheater de Vieno; Tamen, la eksplodo de la Unua Mondmilito malhelpis la premieron tie. Plie, la firmao Ricordi estis malakceptinte la muzikon de la opero - la filo de Giulio Ricordi nome Tito estis tiam zorge kaj priskribis la operon kiel "malbona Lehár". Ĝi estis tenita de ties rivalo, Lorenzo Sonzogno, kiu aranĝis la unuan ludon en neŭtrala Monako. Ĝi estas la malplej konata el la maturaj operoj de Puccini, kaj la komponisto plulaboris reviziante ĝin ĝis sia morto.

*La rondine* estis dekomence planita kiel opereto, sed Puccini nuligis parolan dialogon, metante la verkon pli proksime de la formo de opero. Moderna revizianto priskribis *La rondine'' kiel "kontinua fabriko de kantecaj valsaj muzikoj, kaptilaj pop-stilaj melodioj, kaj nostalgia ammuziko," dum karakterigis la intrigon kiel reciklado de roluloj kaj okazaĵoj el verkoj kiaj 'La traviata' kaj 'Die Fledermaus'.

La intrigo temas pri diboĉula etoso. Ĉe Magda, la poeto Prunier esprimas siajn teoriojn pri amo. Estas festeto kun amikinoj. Prunier verkas unuan verson kaj Magda duan pri historio de Doretta. Partoprenas ankaŭ servistino Lisette, kiu enkondukas vizitanton Ruggero. Prunier kiu scias kiromancion profetas por Magda hirundan historion: ŝi elmigros al amo. En akto 2a maskita Magda renkontiĝas kun Ruggero en pariza trinkejo. Lisette kaj Prunier formas alian paron. En akto 3a Magda kaj Ruggero estis kunvivintaj dum kelkaj monatoj, kaj ŝi planas geedziĝi, sed ŝi scias ke ŝia fia pasinteco malhelpus tion. Lisette kaj Prunier havas malfacilaĵojn. Kiam Ruggero anoncas ke lia patrino akceptus Magda kondiĉe ke ŝi estas tiom akceptebla kiel diras li, Magda komprenas ke ŝi ne povos edziniĝi al li, rezignas kaj revenas kun sia malnova *protektanto*, Rimbaldo.

### *Il trittico: Il tabarro, Suor Angelica*, kaj *Gianni Schicchi* 
eta|alt=A tall stage set depicting a large room with medieval pictures, patterns and motifs on the upper parts of the walls. On the left, there is an alcove and two sets of doors. At the back is a tall screen and an elaborate curtained four-poster bed containing a man in sleeping garments and a nightcap. To the right is a tall wooden desk with a religious picture in a Gothic frame sideways, near a short staircase leading up to a balcony door. Seven men (two of them tradesmen), three women and a child, all in medieval garments, are standing or sitting around the room listening to an important-looking man who is reading a document out loud.|dekstre|300ra|La parencoj aŭskultas la legadon de la testamento ĉe *Gianni Schicchi*. El la originala produktaĵo de Metropola Operejo.
En 1918, *Il trittico* premieris en Novjorko. Tiu verko estis komponita el tri unuaktaj operoj: terura epizodo (*Il tabarro*) en la stilo de la pariza Grand Guignol, sentimentala tragedio (*Suor Angelica*), kaj komedio (*Gianni Schicchi*). El la tri, *Gianni Schicchi*, enhavanta la popularan arion *O mio babbino caro*, restis populara. *Il tabarro* temas pri ŝarĝistoj de barĝo, amafero de unu kun la edzino de alia, lukto kaj murdo: la murdito estis kaŝita sub mantelo, kio titoligas la operon. Pro realismaj etosoj la verko alproksimiĝas al stilo de verismo.

*Suor Angelica* temas pri misteroj en monaĥinejo, el kiu unu monaĥino havas nekonfeseblan pasinton, nome eksterleĝeca filo; kiam ŝi scias per vizito de onklino ke li estis mortinta, ŝi memmortigas sed pentas por esti ĉe sia filo. *Gianni Schicchi* temas pri friponaĵoj por ŝanĝo de testamento favore de unu parto aŭ alia. Krome ekzistas malamikeco inter du partoj, nome familioj, al kiuj apartenas respektive ambaŭ amantoj de la ĉefrolula paro.

### *Turandot* 
eta|maldekstre|Origina afiŝo de 1926 de Turandot.
*Turandot*, nome la fina opero de Puccini, restis nefinita, kaj la lastaj du scenoj estis kompletigitaj de Franco Alfano baze sur la skizoj de la komponisto. La libreto por *Turandot* estis bazita sur teatraĵo samnoma de Carlo Gozzi. La muziko de la opero estas tre plena je kvintonaj motivoj, intence produkti azian etoson al la muziko. Malkiel ĉe *La fanciulla*, *Turandot* enhavas nombrojn de memorindajn soloajn ariojn, inter ili *Nessun dorma*. La intrigo de la opero okazas en Ĉinio kaj temas pri Princo Calaf, kiu enamiĝas al la malarda Princino Turandot. Por akiri permeson edziĝis al ŝi, aspiranto devas solvi tri enigmojn; ajn malprava respondo rezultus en morto. Calaf pasas la teston, sed Turandot ankoraŭ malakceptas edziniĝi al li. Li proponas solvon: se ŝi kapablos ekscii lian nomon antaŭ la venonta mateniĝo, tiam li mortiĝos.

## Puccini kaj liaj libretistoj 
La libreto de *Edgar* estis grava faktoro en la malsukceso de tiu opero. Tiele, ĉefe tra la mezo kaj fino de sia kariero, Puccini estis tre selektema, kaj foje maldecidema, en sia elektado de materialo por novaj verkoj.

Puccini esploris multajn eblajn temojn kiujn ili poste malakceptis nur post grava kvanto de klopodoj - kia la kreado de libreto — estis metita en ili. Inter temoj kiujn Puccini serioze konsideris, sed abandonis, estis: *Cristoforo Sly*, *Anima Allegra* (baze sur teatraĵo *El genio alegre* de Serafín kaj Joaquín Álvarez Quintero), *I due zoccoletti* (mallonga historio de Maria Louise Ramé, alinome Ouida), la vivo de Marie Antoinette, Margherita da Cortona, kaj *Conchita* (baze sur la novelo *La Femme et le pantin*, de Pierre Louÿs).

Ĉirkaŭ 1900, li estis akirinta teron kaj konstruita vilaon ĉe la lago, nune konata kiel "Vilao Muzeo Puccini." Li loĝis tie ĝis 1921, kiam poluado produktita de torfejoj en la lago devigis lin translokiĝi al Viareggio, kelkajn kilometrojn norde. Post lia morto, oni kreis maŭzoleon en la Vilao Puccini kaj la komponisto estis entombigita tie en la kapelo, kun sia edzino kaj filo kiuj mortiĝis poste.

La Vilao Muzeo estas nune posedo de sia pranepino, Simonetta Puccini, kaj estas malferma al la publiko. Ĉiujare okazas Festivalo Puccini ĉe Torre del Lago.

## Edziĝo kaj amaferoj 
Aŭtune de 1884, Puccini ekis rilaton kun edziniĝinta virino nome Elvira Gemignani (naske Bonturi, 1860–1930) en Lucca. La edzo de Elvira, nome Narciso Gemignani, estis "nepenta virinemulo", kaj la geedziĝo de Elvira ne estis feliĉa.

Laŭ dokumentoj troviĝintaj ĉe posedo de descendanto de la familio Manfredi, nome Nadia Manfredi, en 2007, Puccini estis vere havante amaferon kun Giulia Manfredi, kuzino de Doria. Gazetinformo de la tempo kiam tiuj dokumentoj estis malkovritoj pruvus ke Nadia Manfredi estas nepino de Puccini, el filo, Antonio Manfredi, naskiĝinta al Giulia.

## Politiko 
Malkiel ĉe Verdi, Puccini ne estis aktiva en politiko. La biografiistino de Puccini nome Mary Jane Phillips-Matz verkis: "La intereso de Puccini en politiko estis proksime la nulo... sian tutan vivon. Li ŝajnis indiferenta al ĉio el municipaj balotoj en Viareggio al kabinetaj nomumoj en Romo."

La indiferento de Puccini rilate al politiko okazigis al li problemojn dum la Unua Mondmilito. La longdaŭra kaj proksima amikeco de Puccini kun Toscanini estis interrompita dum preskaŭ unu jardeko pro disputo somere de 1914 (en la komencaj monatoj de la milito) dum kiuj Puccini notis ke Italio povus profiti el la germana organizado. Kvankam ne verkita por faŝistoj, la *Inno a Roma* estis amplekse ludita dum la faŝismaj stratparadoj kaj publikaj ceremonioj.

Puccini havis iome da kontaktoj kun Benito Mussolini kaj la itala faŝisma partio en la jaro antaŭ sia morto. En 1923 la faŝisma partio en Viareggio faris Puccini honoran membro kaj sendis al li membrecan karton. La Itala Senato tradicie estis inkludante malgrandan nombron de membroj nomumitaj kiel agnosko de ties kulturaj kontribuoj por la nacio. Puccini esperis atingi tiun honoron, kiun jam estis ricevinta Verdi, kaj entreprenis uzi siajn konektojn por ricevi la nomumon. Kvankam honoraj senatanoj povis voĉdoni, ne estas indiko ke Puccini serĉis la nomumon por tiu celo. Puccini ankaŭ deziris establi nacian teatron en Viareggio, projekto kiu postulus registaran apogon. Puccini renkontiĝis kun Mussolini dufoje, en Novembro kaj Decembro 1923, serĉe de apogo por la teatra projekto. Kvankam la teatra projekto neniam venis al plenumado, Puccini estis nomita Senatoro (*senatore a vita*) kelkajn monatojn antaŭ sia morto.

## Morto 
Puccini estis ege fumema kaj suferis kronikajn gorĝomalsanojn ĉirkaŭ la fino de 1923. Diagnozo de gorĝa kancero kondukis la doktorojn rekomendi novajn kaj eksperimentan traktadon per radioterapio, kiu estis ebla en Bruselo. Puccini kaj lia edzino neniam sciis pri la atingo de la kancero, ĉar tiujn informojn ricevis nur lia filo.

Puccini mortis en Bruselo la 29an de Novembro 1924, pro komplikaĵoj post la traktado; nekontrolita sangoverŝo kondukis al korinfarkto la tagon post kirurgio. Informo pri lia morto atingis Romon dum ludado de *La bohème*. La opero estis tuje haltigita, kaj la orkestro ludis anstataŭe la verkon de Chopin nome *Funebra Marŝo* por la kortuŝita aŭskultantaro. Li estis enterigita en Milano, en la familia tombaro de Toscanini, sed tio intencis ĉiam esti provizora faro. En 1926 lia filo aranĝis la translokigon de la restoj de sia patro al speciale kreita kapelo ene de la vilao de Puccini ĉe Torre del Lago.

## Operoj 
* *Le Villi* (31-a de majo, 1884; Teatro dal Verme, Milano)
* *Le Villi* [reviziita] (26-a de decembro, 1884; Teatro Regio, Torino)
* *Edgar* (21-a de aprilo, 1889; Teatro alla Scala, Milano)
* *Edgar* [reviziita] (28-a de januaro, 1892; Teatro Comunale, Ferrara)
* *Manon Lescaut* (1-a de februaro, 1893, Teatro Regio, Torino)
* *La Bohème* (1-a de februaro, 1896; Teatro Regio, Turin)
* *Tosca* (14-a de januaro, 1900; Teatro Costanzi, Romo)
* *Madama Butterfly* (17-a de februaro, 1904; Teatro alla Scala, Milano)
* *Madama Butterfly* [reviziita] (28-a de majo, 1904; Teatro Grande, Brescia)
* *Edgar* [2-a revizio] (8-a de julio, 1905; Teatro Colón, Buenos Aires)
* *Madama Butterfly* [2-a revizio] (10-a de julio, 1905; Covent Garden Operejo, Londono)
* *Madama Butterfly* [32-a revizio] (28-a de decembro, 1905; Opéra Comique, Parizo)
* *La fanciulla del West* (10-a de decembro, 1910; Metropola Operejo, Novjorko)
* *La rondine* (27-a de marto, 1917; Opéra Monte Carlo)
* *Il trittico* (14-a de decembro, 1918; Metropola Operejo, Novjorko)
* *Il tabarro*
* *Suor Angelica*
* *Gianni Schicchi*
* *Turandot* (25-a de aprilo, 1926; Teatro alla Scala, Milano)

## Notoj 
## Bibliografio 
* Ashbrook, William & Powers H. Puccini's Turandot: The End of the Great Tradition, Princeton Univ. Press, 1991.
* Aŭtoro nekonata, Hampton's Magazine Vol. 26 No. 3, March 1911.
* Aŭtoro nekonata, "The Stage," Munsey's Magazine Vol. 44 p.&nbsp;6., 1911.
* Aŭtoro nekonata, "New York Acclaims Puccini's New Opera," Theatre Magazine, Vol. 13 No. 119, Januaro 1911.
* Berger, William, Puccini Without Excuses: A Refreshing Reassessment of the World's Most Popular Composer, Random House Digital, 2005, ISBN 1-4000-7778-8.
* Budden, Julian, Puccini: His Life and Works, Oxford University Press, 2002 ISBN 978-0-19-816468-5
* Carner, Mosco, Puccini: A Critical Biography, Alfred Knopf, 1959.
* Centro di Studi Giacomo Puccini, "Catedrale di S. Martino", Puccini.it, Konsultita la 3an de Novembro 2012.
* Checchi, Eugenio, in Nuova Antologia, Francisco Protonotari. eld (en itala), Decembro 1897, pp.&nbsp;470–481.
* Dry, Wakeling Giacomo Puccini, London & New York: John Lane, 1905.
* Eaton, W.P., "Where We Stand in Opera," American Magazine, Vol. 71 No. 5, Marto 1911.
* Espinoza, Javier, "Revealed: the identity of Puccini's secret lover", The Guardian (London), 29a de Septembro 2007.
* Fisher, Burton D., Puccini's IL TRITTICO, Miami: Opera Journeys Pub., 2003, ISBN 0-9771455-6-5.
* Kendell, Colin (2012), The Complete Puccini: The Story of the World's Most Popular Operatic Composer, Stroud, Gloucestershire: Amberley Publishing, 2012. ISBN 978-1-4456-0445-9 ISBN 1-4456-0445-0
* Keolker, James, "Last Acts, The Operas of Puccini and His Italian Contemporaries", 2001.
* Gervasoni, Carlo, Nuova teoria di musica ricavata dall'odierna pratica (Nova teorio de muziko ellaborita el nuntempa praktiko) Milano: Blanchon, 1812.
* Phillips-Matz, Mary Jane (2002). Puccini: A Biography. Boston: Northeastern University Press. ISBN 1-55553-530-5.
* Montgomery, Alan, Opera Coaching: Professional Techniques And Considerations, New York: Routledge Taylor kaj Francis Group, 2006, ISBN 978-0-415-97601-5.
* Mourby, Adriano, "Scandalissimo! Puccini's sex life exposed," The Independent, 6a de Julio 2008.
* "Giacomo Puccini, luoghi e suggestioni", fotoj de Romano Cagnoni, Maria Pacini Fazzi eldonisto, ISBN 978-88-7246-918-7
* Osborne, Charles, The Complete Operas of Puccini: A Critical Guide, De Capo Press, (1982).
* Randall, Annie J. kaj David, Rosalind G., Puccini & the Girl, Chicago: University of Chicago Press ISBN 0-226-70389-4
* Ravenni, Gabriella Biagi kaj Michele Girardi, Giacomo (Antonio Domenico Michele Secondo Maria) Puccini (ii) in Grove Music Online, alirita la 9an de Aŭgusto 2012.
* Siff, Ira, "Puccini: La Fanciulla del West," Opera News, Vol. 77 No. 1, Julio 2012.
* Sadie, Stanley; Laura Williams Macy, The Grove Book of Operas.
* Sadie, Stanley (eld.), The New Grove Dictionary of Music and Musicians, London: Macmillan/New York: Grove, 1980, ISBN 1-56159-174-2.
* Smith, Peter Fox. A Passion for Opera. Trafalgar Square Books, 2004. ISBN 1-57076-280-5.
* Streatfield, Richard Alexander, Masters of Italian music, C. Scribner's Sons, 1895.
* Weaver, William, kaj Simonetta Puccini, eld. The Puccini Companion, W.W. Norton & Co., 1994 ISBN 978-0-393-02930-7
* Wilson, Alexandra, The Puccini Problem: Opera, Nationalism, and Modernity, Cambridge University Press (2007)

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la studcentro Giacomo Puccini ()
* germanlingva retejo pri li 
* verkaĵoj de li en la retejo cylinders.library.ucsb.edu

 


Kategorio:Italaj operkomponistoj
Kategorio:Italaj komponistoj
Kategorio:Romantikaj komponistoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 22-an de decembro
Kategorio:Mortintoj la 29-an de novembro