open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ramosch (komunumaro)

La **komunumaro Ramosch ** estas administra unuo de Kantono Grizono kaj parto de la distrikto Inn/En. Ĝi havis 1769 loĝantojn la 31-an de decembro 2009. Ĝia ĉefloko estas Ramosch.

## Geografio 
La komunumaro Ramosch situas en la suba kaj orienta parto de Suba Engadino ĉe la limo al Aŭstrio. Aparta estas la situa de la eksterdogana komunumo Samnaun, kiu de svisa teritorio atingeblas nur tra tre mallarĝa vojo, kiu ne vetureblas por pezaj veturiloj.

## Trafiko 
Tra la komunumaro Ramosch pasas la kantona ĉefvojo nr-o 27 de Malojo-Pasejo al Tirolo. La vojo al la komunumo Samnaun kondukas tra aŭstria teritorio. La komunumoj en Ramosch estas konektitaj al la publika transportreto per diversaj poŝtaŭtolinioj.

## Komunumoj de la komunumaro Ramosch 
La komunumaro Ramosch konsistas (stato en 2009) el 3 komunumoj, el kiuj Samnaun estas la plej granda. Jen la listo:

## Historio 
La komunumaro Ramosch estis kreita kadre de la nova administracia ordo de Kantono Grizono de la jaro 1851 el la malnova tribunalkomunumo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 

!
3038 Bernes

'*3038 *Bernes'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la rusan kantiston kaj kinaktoron Mark Naumoviĉ Bernes (cirile *Марк Нау́мович Берне́с'', 1911–1969).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Centrifuga forto

[eta|300px|Fcp [centripeta forto (reala) kaj Fcf centrifuga forto ( fikcia).]]
En klasika mekaniko la **centrifuga forto** aŭ **decentra forto** estas fikcia forto, pseŭdoforto, kiu aperas, kiam la movo de korpo estas priskribebla en rotacianta kadro de referenco. Do ĝi estas la forto, kiun perceptas observanto, kiu troviĝas en rotacianta kadro de referenco. La origino de tiu "forto" sur moviĝanta maso estas fakte la korpo-inercio, kiu ekzakte kontraŭstaras (kun sama absoluta valoro) la rotaciigantan centripetan forton, estas la kialo por konsideri ĝin "fikcia".

La apudnomo "centrifuga" signifas "fuĝi for de la centro". Fakte, observanto (en ne inercia kadro), kiu staras sur rotacianta platformo, perceptas forton, kiu tiras lin for de la centro de la platformo. Ankaŭ pasaĝero, kiu staras sur veturilo moviĝanta laŭ kurba vojo, perceptas forton, kiu tiras ŝin/lin for de la kurbocentro.

Ĝenerale, la centrifuga forto, kiu agas sur objekton de maso m\, en rotacianta kadro de referenco kun angula rapido \vec \mathbf\omega\, kaj kies gravitocentro estas je distanco \vec \mathbf r\, de la centro de la rotacio, estas:

\vec \mathbf F_\text{cf}=
-m \vec \boldsymbol\omega \times (\vec \boldsymbol\omega \times \vec \mathbf r)
\ ,

kaj la valoro de tiu ĉi forto estas:

\mid \vec \mathbf F_\text{cf} \mid= m\boldsymbol\omega^2 \mathbf r
 \ .

## Vidu ankaŭ 
* Centripeta forto
* Centrifugado
* Inercio
* Gravito
* Koriolisforto

Kategorio:Forto
Kategorio:Mekaniko
Kategorio:Dinamiko
Kategorio:Fiziko
Ridanta suno

dekstra|150ra
La **ridanta suno**, **ruĝa suno** aŭ ** kontraŭatomenergia suno** estas la simbolo de la kontraŭatomenergia movado. Origine el Danio, ĝi komence de la 1980-aj jaroj disvastiĝis en multaj lingvoj, ankaŭ en Esperanto.

## Ekesto 
La ideon pri la simbolo en marto 1975 havis la tiam 22-jara studentino pri ekonomiko Anne Lund el Danio. Post interparoloj kun Søren Lisberg, alia dana kontraŭatomenergia aktivisto, ŝi en aprilo 1975 unuafoje per oranĝkolora krajonego pentris la emblemon kun la origina slogano *„Atomkraft? Nej tak.“* - do "Atomenergio? Ne dankon.". La unuaj 500 insignoj kun la emblemo kaj slogano estis disdonitaj kaj entuziasme akceptitaj dum la demonstracio de la 1-a de majo 1975 en Aarhus.

[eta|memorŝtono en [Hanovro, Germanio, memore al demonstracio al la nuklea deponejo Gorleben en 1979]]
Celoj de la nova signo estis tiutempe,
* en la arda diskuto por aŭ kontraŭ atomenergio alvoki al afableco kaj bonvolemo. La slogano ne prezentas agresan postulon, sed demandon - "[Ĉu] Atomenergio?" - kaj afablan respondon - "Ne dankon."
* monti alternativon al atomenergio (la sunon), kaj
* krei simplan, facile rekoneblan emblemon.

## Disvastiĝo 
Jam ĝis la jaro 1977 de la insignoj estis venditaj proksimume milioino da ekzempleroj en 16 ŝtatoj. Aldoniĝis glumarkoj, sakoj, ombreloj kaj aliaj objektoj dekoritaj per la emblemo. La kopirajton tiutempe havis la dana kontraŭatomenergia organizaĵo *Organisationen til Oplysning om Atomkraft* (OOA) en Kopenhago. En la sekvaj jaroj la signo iĝis unu el la plej konataj emblemoj tutmonde.

La slogano tradukiĝis al pli ol 45 lingvoj inkluzive de Esperanto kaj la plurmiliona eldonkvanto de la insigno intertempe ne plu estas ekzakte mezurebla. Laŭ la dana kontraŭatomenergia organizaĵo la originaj skizoj ekde la jaro 2000 troveblas en la Dana Nacia Muzeo. Kiel simbolo pri la historio de la 20-a jarcento la insignoj ankaŭ montreblas en multaj pliaj muzeoj, ekzemple germanlingve en la Germana Historia Muzeo de Berlino aŭ esperantlingve en la Internacia Esperanto-Muzeo de Vieno.

Konata, plurajn metrojn alta ekzemplero de la "ridanta suno" ekde la jaro 1975 troviĝas en la domo Vestergade 7 en Aarhus, Danio, kaj tie estas ŝatata poŝtkarta motivo.

Kontraŭatomenergiaj organizaĵoj, kiuj volas utiligi la emblemon, devas pagi simbolan kotizon al la dania fondaĵo kontraŭ atomenergio. La enspezoj el tiu investiĝas en projektojn de la kontraŭatomenergia movado.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la dania fondaĵo kontraŭ atomenergio "La Ridanta Suno" (angle)
* ampleksaj markoj pri la marka registriĝo 004193091 en la Eŭropa Unio (same angle) 
* vendejo de bildbutonoj kaj glumarkoj pri la kontraŭatomenergia simbolo en 39 lingvoj inkluzive de Esperanto 
* foto de la domo Vestergade 17 en Aarhus el februaro 2009 en la retejo *flickr*

Kategorio:Emblemoj
Kategorio:Nuklea energio
Kategorio:Politikaj movadoj
São Caetano do Sul

eta|450ra|centre|Larĝa foto pri kampuso de São Caetano do Sul
**São Caetano do Sul** (loke sufiĉas *São Caetano*) estas municipo kaj universitata urbego de la brazila subŝtato San-Paŭlio. Ĝi apartenas al urbaro de San-Paŭlo (urbo), same al São Paulo (mikroregiono).
eta|dekstra|420ra|São Caetano en la subŝtato (ruĝe, tamen apenaŭ videbla).

## Bazaj informoj 
* Loĝantaro: 158,024 (en 2015)
* Supermara alteco: 744 m
* Areo: 15&nbsp;km²
* Telefonkodo:
* Poŝtkodo:
* Horzono: UTC -3 (somere UTC -2)
* 

## Geografio 
São Caetano do Sul situas sur altebenaĵo en sudorienta parto de la lando. La najbaraj municipoj estas Santo André, São Bernardo do Campo kaj *San-Paŭlo (urbo)*. Tiu ĉ lasta urbo troviĝas 9, la ĵus menciita São Bernardo do Campo 11, Guarulhos 15, Atlantiko 70, Campinas 94, Nova Iguaçu 332, Curitiba 338, **Rio-de-Ĵanejro** 349, Belo Horizonte 492, Goiânia 821, Porto Alegre 850, **Braziljo** 881, Campo Grande 901, Salvador de Bahio 1454, Maceió 1931, Teresina 2098, Recife 2130, Natalo (Brazilo) 2325, São Luís 2358, Belém 2472, Manaus 2699 km.
eta|maldekstre|Panoramo en São Caetano do Sul
eta|maldekstre|Rivero en São Caetano do Sul

## Historio 
São Caetano do Sul estis fondita en 1631 fare de benediktanoj. La iama vilaĝo fariĝis sidejo de la komunumo en 1948. Dum la longa historio precipe alvenis italoj, hispanoj, portugaloj, germanoj kaj japanoj.

## Ekonomio 
São Caetano do Sul formas kun la najbaraj municipoj Santo **A**ndré kaj São **B**ernardo do Campo industrian zonon "ABC" (aŭtoj, kamionoj, teksaĵoj, aparatoj, kemiaĵoj, farmaciaĵoj).

## Klimato 
São Caetano situas en humida subtropika klimato. Jare pluvas 1361&nbsp;mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed inter oktobro kaj marto pli ofte, ol en la ceteraj monatoj. La averaĝa jara temperaturo estas , en januaro kaj februaro estas , en junio kaj julio nur .

## Trafiko 
En São Caetano aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn, sed funkcias ankaŭ navedotrajno. La plej proksima flughaveno funkcias en San-Paŭlo.
eta|Kirko en São Caetano do Sul
eta|Avenuo en São Caetano do Sul

## Ĝemelurboj 
*  Vittorio Veneto, Italio
*  Thiene, Italio
*  Iglesias, Italio

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de San-Paŭlio

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo
*  Asocio de Municipoj de San-Paŭlio
*  mapo, distancoj 
*  https://www.britannica.com/place/Sao-Caetano-do-Sul

Kategorio:Municipoj de San-Paŭlo
Kategorio:Urboj de Brazilo
São Francisco (San-Paŭlio)

**São Francisco** estas municipo de la brazila subŝtato San-Paŭlio, kiu taksis 2.793 loĝantojn en 2010 .

eta|dekstra|400ra|En la subŝtato (ruĝe).

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de San-Paŭlio

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo 
*  Asocio de Municipoj de San-Paŭlio

Kategorio:Municipoj de San-Paŭlo
Prezidanto de Irako

120ra|dekstra|la ŝtata blazono

La **prezidento** respektive **ŝtata prezidanto de Irako** estas la ŝtatestro kaj armeestro de Irako. La posteno havas oficperiodon de kvar jaroj kaj prezidanto unufoje reelekteblas. Ekde la 7-a de aprilo 2005, la aktuala prezidanto estas Ĝalal Talabani.

La ŝtata prezidanto estas elektata fare de la Konsilio de Reprezentantoj per du-triona plimulto. Inter la taskoj de la prezidanto estas ratifi leĝojn kaj traktatojn kiuj sukcese pasis tra la Konsilio de Reprezentantoj, rajtas nuligi verdiktojn laŭ la rekomendo de la ĉefministro de Irako, kaj plenumas la "taskon de supera komando de la armitaj fortoj por ceremoniaj kaj honoraj celoj" (artikolo 70 de la ŝtata konstitucio).


Kategorio:Registaro de Irako
Kategorio:Politiko de Irako
São Luiz do Paraitinga

'''''' (oficiale ) estas municipo en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Vale do Paraíba Paulista kaj en la mikroregiono Paraibuna/Paraitinga. Laŭ la stato de  en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun .

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de San-Paŭlio	

## Eksteraj ligiloj 
*  () 
* Asocio de Municipoj de San-Paŭlio (same )

Kategorio:Municipoj de San-Paŭlio
Aromonesto

eta|250px|Aromonesto.
**Aromonesto** estas polipropena vazo, kiu utilas por finkuiri parte kuiritan manĝaĵon. Ekzemple kaĉo, kiu estas parte kuirita kaj varmega, finkuiriĝas pro sia propra varmego. Tio ankaŭ utilas por konservi la manĝaĵon aroma kaj varma. En Finnlando estis aromonesto reklamata en TV en 1990-aj jaroj.

Kategorio:Kuirarto
Willie Smith (saksofonisto)

**William MCLEISH SMITH**, mallonge **Willie Smith** (* 25-an de novembro 1910 en Charleston, Suda Karolino; † 7-an de marto 1967 en Los-Anĝeleso) estis aldosaksofonisto.

## Kariero 
Willie Smith estris ekde 1929 ĝis 1942 la multadmirata saksofonsekcion de la orkestro de Jimmie Lunceford, la perfektan saksofonsekcion de la grandaj svingbandegoj de la 1930-aj ĝis 194o-aj jaroj. En 1944 li sonregistris por ŝelakdisko sub propra nomo ĉe diskeldonejo Black & White Records („Bugle Call Rag“). Famaj ankaŭ estas liaj prezentadoj en 1945 ĉe la koncertoj de „Jazz at the Philharmonic“ en 1945/46, je kiuj li interalie kune kun Gene Krupa kaj Hank Jones fervorigis la publikon per furiozaj solooj. Dum la kvindekaj jaroj lie pretertempe anstataŭis Johnny Hodges ĉe la orkestro de Duke Ellington kaj ludis iom longan tempon en la bandego de Harry James. Smith apartenas kun Hodges kaj Benny Carter al la „grandaj tri“ de la svingaj aldosaksofonistoj kaj estis fama por siaj baladoj kaj sia bluso (ekz. *Blues in the Night* kun Jimmie Lunceford) same kiel por sia sovaĝe svingantaj pecoj rapidegaj (ekz. *I Found a New Baby*, 1945, kun André Previn, piano). Meze de la kvardekaj jaroj (kaj denove en la sesdekaj je la mallonga reveno de King al ĵazo) li registroludis kun Nat King Cole ĉe piano (ekz. *Airiness à la Nat*, *The Way You Look Tonight*, 1946), kiujn ŝatantoj de tradicia ĵazo taksas kiel ekstertempe belaj. Kelkajn el la sonekzemploj karakterizaj por lia stilo de la pli malfrua kariero prezentas la sonregistraĵoj por Capitol el 1955 *(Session at Midnight)* kun Harry Edison kaj Benny Carter. En sentoplenaj baladoj same kiel en rapidaj pecoj fervorulo kaj recenzistoj (ekz. J.E. Behrendt) sentis ĉiam denove la abunde viglan temperamenton de Smith kaj lian muzikan forton, foje senpacience efika. Iometo de tio reflektas ankaŭ en lia ludo sur klarneto, je kio li tamen ne tute atingis la fluan senpezecon de siaj pli rapidaj aldosaksofon-solooj. La tipa aldosaksofona sono de Willie Smith validas inter ĵazŝatantoj kiel neintermiksebla kaj encerbigebla kaj laŭdire estus eĉ distingebla en fermita saksofosekcia ludo.

## Disko 
Bird and Pres - The '46 Concerts Jazz at the Philharmonic

## Eksteraj ligiloj 
* Vivhistorio de Willie Smith sur answers.com

Kategorio:Usonaj ĵazaldsaksofonistoj
Kenesaw Mountain Landis

eta|dekstra|200px|Kenneth Mountain Landis
**Kenesaw Mountain LANDIS** (n. la 20-an de novembro 1866 - m. la 25-an de novembro 1944) estis usona juĝisto de 1905 ĝis 1922. En 1920 li fariĝis la unua Komisiito pri la usona profesia basbalo, restante en tiu posteno ĝis la morto.

Kategorio:Usonaj advokatoj
Kategorio:Basbalo en Usono
Kategorio:Usonaj juĝistoj
São José dos Pinhais

**São José dos Pinhais** estas municipo, urbego kaj diocezo de la brazila subŝtato Paranao. Ĝia apartenas al urbaro de Curitiba.
eta|maldekstre|150ra|Flago de São José dos Pinhais
eta|dekstra|150ra|Blazono de São José dos Pinhais

## Bazaj informoj 
eta|dekstra|En la subŝtato (ruĝe).
* Loĝantaro: 292.934 en 2013
* Supermara alteco: 906 m
* Areo: 946&nbsp;km²
* Telefonkodo:
* Poŝtkodo:
* Horzono: UTC -3
* 

## Geografio 
eta|maldekstre|Panoramo en São José dos Pinhais kun la katedralo
eta|maldekstre|Vido al vojo en São José dos Pinhais
São José dos Pinhais situas sur altebenaĵo en suda parto de la lando. Curitiba troviĝas 7 km.

## Historio 
São José dos Pinhais estis fondita en 1853, ĝi urbiĝis en 1897.

## Ekonomio 
São José dos Pinhais estas signifa centro de aŭtoproduktantaj firmaoj Volkswagen, Audi, Nissan kaj Renault. La urbego estas ankaŭ hejmo de reto pri parfumoj kaj kosmetikaĵoj.

## Klimato 
São José dos Pinhais situas en subtropika klimato kun mildaj aŭ varmaj someroj. Averaĝe pluvas jare po 1442&nbsp;mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed pli ofte inter septembro kaj marto.

## Trafiko 
São José dos Pinhais havas internacian flughavenon, kiu estas la ĉefa flughaveno en Paranao.
eta|Katedralo en São José dos Pinhais
eta|Muzeo en São José dos Pinhais

## Vidindaĵoj 
* katedralo
* muzeo

## Ĝemelurboj 
*  Montemor-o-Velho, Portugalio
*  Poznań, Pollando
*  Los Ángeles (Ĉilio), Ĉilio
*  Zibo, Ĉinio

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Paranao

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo
*  Asocio de Municipoj de Paranao
*  mapo 

Kategorio:Municipoj de Paranao
Kategorio:Urboj de Brazilo
Vyšná Boca

**Vyšná Boca** (hungare *Királyboca* [kirAjboca] (foje *Bóczabánya*), germane *Oberbotza*) estas  vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Vyšná Boca situas en valo inter montoj 1288 kaj 1366 m altaj, laŭ ĉefvojo Liptovský Hrádok-Brezno. Liptovský Mikuláš troviĝas je 17 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la loko en 1263, sed jam pli frue germanoj minadis en la ĉirkaŭaĵo oron. En 1470 vilaĝo formiĝis el la ministaj domoj. Poste la oro preskaŭ elĉerpiĝis, tial oni minadis ankaŭ feron kaj antimonon. La loko apartenis al Nižná Boca, municipo formiĝis nur en la 19-a jarcento. En 1785 373 vilaĝanoj (73 familioj) loĝis en 61 domoj. Tiutempe ferofandejo funkciis en la vilaĝo. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon triaklasa. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Királyboca 363 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Liptó, al distrikto de Liptovský Hrádok, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. La iamaj ministaj domoj iĝis feriaj domoj kaj ankaŭ hotelo konstruiĝis, ĉar la deklivoj estas bonaj skiejoj. En 2001 vivis en Vyšná Boca 102 homoj, (99 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika klasikisma preĝejo de 1785
 
## Eksteraj ligiloj 
* Hungara teksto kun mapoj kaj fotoj pri Vyšná Boca

Kategorio:Municipoj en distrikto Liptovský Mikuláš
Kategorio:Liptov
Esquire

***Esquire*** estas revuo por viroj, kiu apartenas al firmao Hearst Corporation kaj estis fondita en 1933. Ĝi famiĝis pro siaj kontribuaĵoj de verkistoj kiel Ernest Hemingway kaj F. Scott Fitzgerald.

Hugh Hefner, posta kreanto de Playboy, laboris en *Esquire*.

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo de la usona eldono
* Retpaĝo de la brita eldono
* Retpaĝo de la nederlanda eldono
* Artikolo pri la eksperimento Esquire-Vikipedio

Kategorio:Usonaj gazetoj‎
Jubilee Records

**Jubilee Records** estis sendependa usona ĵaza kaj ritmenblusa diskeldonejo, kiun Herb Abramson kaj Jerry Blaine fondis majon de 1946 en Novjorko. La eldonejo estis specialiĝinta pri ritmenbluso kaj modkantoj. Krome ĝi aperigis diskojn de ĵazmuzikistoj kiel Charles Mingus ("Trio"), Jackie McLean, Ray Draper, Joe Puma, Herb Geller, Lou Levy, Eddie Costa kaj Vinnie Burke samkiel de der kantistino Ethel Ennis. *Jubilee Records* estis la unua eldonejo, kiu atingis la merkaton de la blankulaj disk-aĉetantoj per modkanto de la nigrula kantgrupo *The Orioles*.

## Eksteraj ligiloj 
* www.rockabilly.nl
* The Jubilee/Josie Records Story from BSN Pubs

## Literaturo 
* Bielefelder Katalog Jazz 1988 & 2001

Kategorio:Sondisko-eldonejoj
Žiar (distrikto Liptovský Mikuláš)

**Žiar** [ĵiar], (hungare *Zsár* [ĵAr]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Žiar situas en valo, fine de sakovojo el Smrečany, kun kiu Žiar kontaktiĝas. Liptovský Mikuláš troviĝas je 10 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1349 en formo *"Zar"*. En 1715 11 familioj pagis impostojn. En 1784 251 vilaĝanoj loĝis en 24 domoj, en 1828 400 vilaĝanoj loĝis en 42 domoj, en 1890 413 vilaĝanoj loĝis en 50 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Zsár 492 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Liptó, al distrikto de Liptovský Mikuláš, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1944 la faŝistoj bruldetruis la vilaĝon pro agadoj de la partizanoj. En 2001 vivis en Žiar 421 homoj, (419 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* turista domo
* monumento de Slovaka Nacia Ribelo

Kategorio:Municipoj en distrikto Liptovský Mikuláš
Kategorio:Liptov
Metronome (revuo)

***Metronome*** estas usona ĵaz-revuo, kiu unuafoje aperis en januaro 1885 en Novjorko. Komence fondita kiel ĝenerala muzikrevuo, ĝin ŝanĝis ekde 1935 George T. Simon en ĉefan svingan kaj ĵazan revuon. Dum la ĵazbandega areo por la revuo verkis i.a Leonard Feather, Amy Lee, Barbara Hodgkins, Peter Dean, Bob Bach, Inez Cavanaugh, Timme Rosenkrantz kaj Doron K. Antrim, kiu en 1935 estis eldonisto, kiam Simon eniris en la eldonejon. Simon poste estis eldonisto de 1939 ĝis 1955 kaj raportis regule pri la enmodaj bandegoj. Li uzis je tio rangigosistemo, kiu etendiĝis ekde A ĝis D, inkluzive plus kaj minus. Grave estis ankaŭ la antaŭenigo de la bibopo-movado en la revuo per Barry Ulanov. Fine de la 1950-aj jaroj komencis la malleviĝo, kaj en 1961 la revuo ĉesiĝis (lasta jarkolekto vol. 78, 1961).

Ekde 1939 ĝis 1961 Metronome okazigis ĉiujarajn leganto-enketojn kaj surdiskigis regule la venkintojn (1939 ĝis 1942, 1945 ĝis 1950, 1953, 1956) kiel Metronome All-Stars, ekz. kun Charlie Parker kaj Dizzy Gillespie 1949.

## Literaturo 
* George T. Simon: *Die Goldene Ära der Big Bands.* Hannibal, Höfen 2004, ISBN 3-854-45243-8

## Eksteraj ligiloj 
* Prezentado de la Metronome All Stars de Scott Yanow

## Referencoj 
Kategorio:Muzikaj gazetoj
Kategorio:Usonaj gazetoj
Melody Maker

La brita ***Melody Maker*** estis la tutmonde plej malnova muzika revuo, aperanta ĉiusemajne. La gazeto fondita en 1926 komence estis planita kiel revuo por muzikistoj, koncentriĝis poste tamen sur ĵazo, poste ekde la 1950-aj jaroj pli kaj pli sur rokenrolo kaj ĉiuj aliaj stiloj, kiu evoluis el tiu. En la jaro 2000 Melody Maker kunfandiĝis kun *New Musical Express*.

Kategorio:Britaj gazetoj
Kategorio:Muzikaj gazetoj
Ivachnová

**Ivachnová** (hungare *Ivachnófalu*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Ivachnová situas laŭ maldekstra bordo de Váh (estas ponto), laŭ ĉefvojoj kaj fervojo Poprad-Ružomberok. La lasta urbo troviĝas je 10, Liptovský Mikuláš je 16 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo fine de la 13-a jarcento en hungara formo *"Ivánka"*. En 1536 7, en 1715 16 familioj pagis impostojn. En 1784 301 vilaĝanoj loĝis en 39 domoj, en 1828 311 vilaĝanoj loĝis en 32 domoj. En 1813 inundo okazis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Ivachnófalu 296 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Liptó, al distrikto de Partizánska Ľupča, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Ivachnová 481 homoj, (478 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika kapelo omaĝe al Johano Nepomuko el la 19-a jarcento

Kategorio:Municipoj en distrikto Ružomberok
Kategorio:Liptov
Shah Alam

**Shah Alam** estas metropolo kaj universitata urbo en Malajzio, en subŝtato Selangoro. Ĝi estis la unua laŭplana grandurbo en Malajzio post la sendependeco en 1957.
eta|dekstra|300ra|Moskeo de Shah Alam
eta|dekstra|300ra|Muzeo de Shah Alam
eta|dekstra|300ra|Vendejego en Shah Alam

## Bazaj informoj 
* Loĝantaro:  en 2007
* Areo: 
* Horzono: UTC + 8
* Koordinatoj: 

## Geografio 
Shah Alam situas en Malaja duoninsulo inter Kuala-Lumpuro kaj Klang. La ĉefurbo troviĝas 25 km-ojn.

## Historio 
La loko estis longe konata pri kaŭĉuko kaj palmoleo. Shah Alam fondiĝis en 1963. La urbo estas antaŭurbo de Kuala-Lumpuro, sekve precipe loĝkvartaloj kaj vendejoj konstruiĝis, sed tie produktiĝas aŭtoj. En la urbo funkcias universitato, 22 mezlernejoj, 1 faklernejo kaj 37 bazlernejoj.

## Trafiko 
Shah Alam havas bonajn vojkontaktojn kun la ĉefurbo kaj kun la marbordo. La ĉefurba internacia flughaveno troviĝas 35 km.

## Klimato 
Shah Alam havas tropikan klimaton. Jare pluvas po 2400 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, sed precipe inter novembro-januaro. La temperaturo estas tre konstanta kaj varias inter 25-30 °C.

## Vidindaĵoj 
* moskeo Blua kun 4 minaretoj de 1988
* muzeo, apude biblioteko
* botanika ĝardeno
* parko kun 7 artefaritaj lagoj

## Ĝemelurboj 
*  Bekasi, Indonezio

Kategorio:Urboj de Malajzio
Kategorio:Metropoloj
3039 Yangel

'*3039 *Yangel'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 26-a de septembro 1978 de la ukraina astronomino Ljudmila Vasilievna Ĵuravljova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la sovetan inĝenieron Miĥail Kuzmiĉ Jangel (cirile *Михаи́л Кузьми́ч Я́нгель'', 1911–1971), konceptinton de raketoj kaj misiloj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ĵuravljova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Iwaki

eta|la urbocentra stacidomo de la orientjapana fervojo
***Iwaki*** (per la el esperanta perspektivo fremdlingva transliterigo Hepburn, plene *Iwaki-shi*, , prononco ), estas marborda havenurbo de Japanio, situanta en la sudokcidenta parto de la gubernio Fukuŝimo. Ĝi estas parto de la regiono Tohoku, la norda parto de la insulo Honŝuo. Ekde marto 2011 la urbo en internaciaj amaskomunikiloj aparte ofte menciiĝas pro la tragika havario de la Nuklea centralo Fukuŝima 1 sekve de la tertremo de Sendajo en 2011, kaj situas rande de la evakua zono ĉirkaŭ la nuklea centralo. Dum en februaro 2011 la urbo ankoraŭ havis 341 711 loĝantojn, de marto multaj el ili forloĝiĝis pro timo de nuklea radiado. Pro la tertremo kaj cunamo mem laŭ kalkulo de la 20-a de majo mortis 303 kaj malaperis pliaj 82 urbanoj. La 31-an de julio 2011 okazis nova tertremo forta je 6,4 gradoj laŭ la skalo de Richter, kies epicentro troviĝis je 18 km sud-oriente de la urbo.

## Famuloj 
* Ken-Iĉiro Kobajaŝi, dirigento

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|maldekstra|

Kategorio:Honŝuo
Kategorio:Urboj de Gubernio Fukuŝima
Iván Rőder

**RŐDER Iván** (roe:der) estis hungara inĝeniero pri mekaniko naskita en Kluĵo la 3-an de majo 1924 kaj mortinta en Budapeŝto la 10-an de junio 1988.
 
## Biografio
Iván Rőder en 1951 alvenis en Esplorinstituton de Tekstilindustrio de Bp., li diplomiĝis en 1969. Li redaktis la fakrevuon *Pamutipar*, li estis ano de redakcikomisio de *Magyar Textiltechnika*.

## Distingo
*1977- Premio Loránd Eötvös.

## Verkoj
**A pamutipari gyűrűsfonó munkaszervezési szabályzata* (kun Turi István kaj Solti Pál, Bp., 1952);
**Rövidített fonási eljárások alkalmazása pamutfonodákban* (kun Teschler Ferenc kaj Rónai Endre, Bp., 1954); 
**A pamutfonás kézikönyve* (kun Tóth Béla, Bp., 1954); 
**Műszálfeldolgozás a pamutfonó és szövőiparban* (kun Fontos Kálmán kaj Márk Ferenc, Bp., 1956);
**Mezőgazdasági, könnyűipari és vegyipari külkereskedelmi alapismeretek* (kun Szanyi Jenő kaj Miklóssy Gábor, Bp., 1959); 
**Fonástechnológia* (kun Bangha Jenő kaj Hahner Lajos, Bp., 1961); 
**A pamutfonás technológiája*, I-II (Bp., 1973-76).

## Fontoj
*Magyar Életrajzi Lexikon
*hungarlingva biografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Orbán Rőthy

**RŐTHY Orbán** (roe:ti), Reőthy estis hungara bienula meznobelo, soldato naskita ? kaj mortinta en ? la 1647.
## Biografio
Orbán Rőthy estis dum la regantoj de Transilvanio Gabrielo Bethlen kaj Georgo Rákóczi la 1-a en 1620-aj jaroj kapitano de fortikaĵo Ónod, ĉirkaŭ 1630 kapitano de Sárospatak, inter 1634-1644 ĉefkapitano de Kővár. Li administris ankaŭ la ekonomiajn aferojn de bienego Kővár. Post la sukcesa militmarŝo en 1643 – 44 li estis ĉefkapiano de 1644 de la sep departementoj de Supra Hungarujo kaj Kassa.
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Rothy, O.
Kolizia familio

En astronomio, **kolizia familio** estas grupo da ĉielaj korpoj devenanta de unu korpo frakasita de kolizio. La anoj de kolizia familio
havas najbarajn orbitajn elementojn kaj (pli malpli) saman komponiĝon.

La konataj aŭ suspektitaj koliziaj familioj estas la plejparto el la asteroidaj familioj, kaj la grupoj da neregulaj 
satelitoj de Jupitero kaj de Saturno.

La Haŭmea familio estas la unua konata kolizia familio en la Kujper-zono.

## Eksteraj ligiloj
*  [Origine Collisionnelle des Familles d'Astéroïdes et des Systèmes Binaires : Etude Spectroscopique et Modélisation Numérique. (*Kolizia deveno de la asteroidaj familioj kaj duopaj sistemoj: Spektroskopa studo kaj numera modeligo*) Doktora disertaĵo de Alain DORESSOUNDIRAM (Université Pierre et Marie Curie(https://eo.wikipedia.org/wiki/Universit%C3%A9_Pierre_et_Marie_Curie))]

Kategorio:Ĉiela mekaniko
Kategorio:Grupoj kaj familioj de asteroidoj
3040 Kozai

'*3040 *Kozai''''' estas marsrenkonta asteroido de la interna asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo William Liller elde la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la japanan astronomon Yoshihide Kozai (japane 古在由秀).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
Fukuŝimo

eta|la urbocentro kun la centra stacidomo
**Fukuŝimo**,  , laŭ transliterigo Hepburn *Fukushima-shi*, estas urbo de Japanio, situanta en la norda parto de la gubernio Fukuŝima, estante ĝia administra centro. Ĝi estas parto de la regiono Tohoku, la norda parto de la insulo Honŝuo. La urbo ricevis urbajn rajtojn nur en 1907, sed estas loĝloko ĉirkaŭ la samnoma kastelo de Fukuŝima jam de la 12-a jarcento. Ekde marto 2011 la urbo en internaciaj amaskomunikiloj aparte ofte menciiĝas pro la tragika detruo de la Nuklea centralo Fukuŝima 1 sekve de la tertremo de Sendajo en 2011.

## Sporto 
* Fukushima United FC

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* Vojaĝo al malpermesitaj urboj  (pdf)

Kategorio:Honŝuo
Kategorio:Urboj de Gubernio Fukuŝima
Hotelo Negresco

La **Hotelo Negresco** estas palaco de la Promenejo de la Angloj en Nico. La hotelo akiris sian kvinan stelon en aŭgusto 2009. Ĝi estas unu el la raraj postvivantoj de la hotelaro de la komenco de la 20a jarcento. Ĝiaj fasadoj estas bazitaj sur nov-klasika stilo, kun dekoracio preskaŭ-baroka. Ĝi viciĝas, kiel la Hotelo Sacher de Vieno, la Ritz de Parizo aŭ la Hotelo Astoria de Bruselo, inter la mitaj lokoj de la hotelaro de lukso.

La nomo Negresco venas de la rumanidevena hotelisto Henri Negresco (naske Alexandru Negrescu).

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Nico
Negresco
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1912
Promenejo de la Angloj

eta|dekstra|300ra|La Promenejo de la Angloj
eta|dekstra|300ra|Nokta rigardo al la Promenejo de la Angloj, de sur la apuda monteto *Château*

La **Promenejo de la Angloj** (france: *Promenade des Anglais*; nice: *Camin deis Anglés*) estas fama apudplaĝa trotuaro laŭ Mediteraneo ĉe Nico, Francio. La trotuaro komence konstruiĝis, antaŭ jarcentoj, kiel projekto por utile dungi almozpetantojn, kiuj ĝenis la feriantajn riĉajn anglojn.

## Vidu ankaŭ 
* Atako en Nico en 2016

Kategorio:Nico
Benny Morton

**Benny MORTON** (* 31-an de januaro 1907 en Novjorko, Novjorkio; † 28-an de decembro 1985 samloke) estis (bandega) ĵaz-trombonisto de svingo.

## Vivo 
Morton havis unuan dungitecon je 1923 en la bando de Clarence Holiday (patro de Billie Holiday) en Harlemo, dum kiam li dumtage vizitis la lernejo. Li ludis ekde 1927 ĝis 1929 samkiel ekde 1931 ĝis 1932 ĉe Fletcher Henderson, de 1932 ĝis 1937 ĉe Don Redman kaj poste ĝis 1939 ĉe Count Basie. Dum ĉi tiu tempo li akompanis kun aliaj muzikistoj de Basie ankaŭ kelkajn sonregistradojn de Billie Holiday. Plue Morton ludis en la bandoj de Chick Webb kaj Raymond Scott. En la 1940-aj jaroj li ludis en bandetoj kun Teddy Wilson (ekde 1940), Joe Sullivan kaj Edmond Hall (ekde 1943), kun ĉiuj en la klubejo Café Society (la bandego ĉesis dum la Dua Mondmilito siajn koncertvojaĝojn). Ekde 1946 li havis propran bandon. Li ludis en orkestroj ĉe Broadway-Teatrejo (ekz. 2 jarojn en la muzikalo *Jamaica* kun Lena Horne) kaj ekde 1959 en la orkestro de la koncertejo *Radio City Music Hall* en Novjorko. Krome li tamen ankaŭ estis aŭdebla je ĵazaj sonregistraĵoj ekz. Buck Clayton kaj Ruby Braff. En la 1960-aj jaroj li koncertis i.a. kun Bobby Hackett kaj Wild Bill Davison kaj en la 1970-aj jaroj kun *The World’s Greatest Jazz Band*, koncertvojaĝis kun *The Top Brass* (kun Bob Brookmeyer, Maynard Ferguson, Clark Terry, Doc Cheatham) kaj la *Saints and Sinners* kune kun Bud Freeman, Bob Wilber kaj Yank Lawson.

## Eksteraj ligiloj 
* Intervjuo el 1975 ĉe www.jazzprofessional.com

Kategorio:Ĵaztrombonistoj
Kategorio:Usonaj muzikistoj
Serge Chaloff

[eta|dekstra|290ra|Serge Chaloff, [Georgie Auld, Red Rodney, Tiny Kahn k.a., proks. aŭguston de 1947. Foto de William P. Gottlieb.]]
**Serge CHALOFF** (* 24-an de novembro 1923 en Bostono/Masaĉuseco; † 16-an de julio 1957 samloke) estis usona ĵaz-baritonsaksofonisto.

## Diskoj 
* *We The People Bop: Serge Chaloff Memorial* (Cool & Blue, 1946-49) kun Miles Davis, Red Rodney, Sonny Stitt, Woody Herman
* *The Fable of Mabel* (1201 Records, 1954) kun Buzzy Drootin, Russ Freeman, Charlie Mariano, Herb Pomeroy, Richard Twardzik, Jimmy Woode
* *Serge Chaloff and Boots Mussulli* (19549 kun Buzzy Drootin, Russ Freeman, Boots Mussulli, Jimmy Woode
* *Boston Blow-Up!* (1955) kun Everett Evans, Boots Mussulli, Herb Pomeroy, Ray Santisi, Jimmy Zitano
* *Blue Serge* (Capitol, 1956) kun Sonny Clark, Philly Joe Jones, Leroy Vinnegar

Kategorio:Usonaj ĵazsaksofonistoj
3041 Webb

'*3041 *Webb''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono) en Usono.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la britan  Thomas William Webb (1807–1885).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
Al Casey (ĵazmuzikisto)

[eta|dekstra|260px|Al Casey (meze) kun [Denzil Best (maldekstre) kaj Billy Bauer dekstre, Novjorko, proks. 1947. Foto de William P. Gottlieb.]]
**Albert Aloysius CASEY**, nomita *Al Casey*, (n. 15-an de septembro 1915 en Louisville, Kentukio; m. 11-an de septembro 2005) estis usona ĵaza gitaristo.

Casey sin devigis al svingo kaj svinga bluso. Li ludis kun plektro, ludis komence sur plengitaroj kaj – ekde la malfruaj 1980-aj jaroj – duonresonancajn gitarojn de la firmao Gibson. Kiel multaj gitaristoj siatempaj ankaŭ li staris sub influo de Charlie Christian. Kiel multdemandata studiomuzikistoj li ludis ne nur svingon, sed kiel membro de la bando de King Curtis, en kiu li muzikis ekde 1957 ĝis 1961, ankaŭ ritmenbluson. Kiam ĉi tiu orientiĝis je soulo, li povis ankaŭ kontentigi pri ĉi tiu stilo.

## Eksteraj ligiloj 
* Al Casey auf Jazzpoint Records 
* Peter Vacher: Nachruf, The Guardian, 23. September 2005 

Kategorio:Ĵazgitaristoj
Kategorio:Blusaj muzikistoj
Kategorio:Usonaj muzikistoj
Monda ĉampionado pri akvosporto 2011

La **Monda ĉampionado pri akvosporto 2011** okazis inter la 16-a kaj la 31-a de julio 2011 en la ĉina urbo Ŝanhajo. 

La internacia federacio de naĝado neprofesia (france *Fédération Internationale de Natation Amateur*, FINA) la 23-an de marto 2007 decidis okazigi la ĉampionadon en Ĉinio. La kandidatiĝo de Ŝanhajo venkis en la decida voĉdono kontraŭ konkurenca propono el Doho (Kataro). Antaŭ tio ankaŭ Durban (Sud-Afriko), Madrido (Hispanio), San-Francisko (Usono), Seulo (Sud-Koreio) kaj la japana federacio de naĝado - sen nomi konkretan urbon por la ĉampionado - montris sian intereson okazigi la eventon. Ĉinio tiel unuafoje iĝis gastiganta nacio de la monda ĉampionado pri akvosporto.

Kategorio:Naĝado
Kategorio:Sporto en 2011
Kategorio:Ŝanhajo
Kategorio:Sporto en Ĉinio
Leo Parker

**Leo PARKER** (* 18-an de aprilo 1925 en Vaŝingtono; † 11-an de februaro 1962 en Novjorko, Novjorkio) estis usona ĵazsaksofonisto.

Parker komencis sian muzikan karieron per aldosaksofono kaj faris kelkajn studioregistradojn kun Coleman Hawkins. Parker transiris en 1944 al baritonsaksofono, kiam li koncertvojaĝis kun la bibop-orientita bandego de Billy Eckstine. La sekvan jaroj li membris en la bando "Unholy Four". La aliaj membroj de la saksofonsekcio estis Dexter Gordon, Sonny Stitt kaj Gene Ammons, sed je kelkaj okazoj Eckstine dungis ankaŭ samnomulon Charlie Parker, kiu verŝajne plej grave influis la ludon de Leo Parker. Leo Parker transmetis la bibop-frazigojn sur la baritonsaksofonon kaj establis per tio la instrumenton en moderna ĵazo.

## Eksteraj ligiloj 
* Informoj de www.answers.com

Kategorio:Usonaj ĵazsaksofonistoj
São José do Vale do Rio Preto

**São José do Vale do Rio Preto** estas municipo de la brazila subŝtato Rio-de-Ĵanejrio, kiu taksis 20.252 loĝantojn en 2010 .

eta|dekstra|150ra|Blazono
eta|dekstra|400ra|En la subŝtato (ruĝe).

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Rio-de-Ĵanejrio

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo
*  Asocio de Municipoj de Rio-de-Ĵanejrio

Kategorio:Municipoj de Rio-de-Ĵanejrio
Johnny Otis

**Johnny OTIS** (naskiĝis la 28-an de decembro 1921 en Vallejo, Kalifornio, mortis la 17-an de januaro 2012 en Los-Anĝeleso; realnome *John Veliotes*) estas usona kantisto-kantoverkisto, bandestro, produktisto kaj talentserĉisto, kiu populariĝis precipe en la 1950-aj jaroj.

Jam kiel dekkelkjarulo la duongreko lermis ludi frapinstrumentaron kaj unuafoje prezentis kun la lernantobando Count Matthews & his West Coast House Rockers. Poste li ludis interalie en la orkestroj de Count Basie kaj Harlan Leonard, antaŭ ol li en 1945 fondis propran ĵaz-orkestron. Am baldaŭ ekestis je tio eĉ nurinstrumenta furoraĵeto: *Harlem Nocturne*. Alikaze li akompanis kun sia orkestro ĉefe tiamajn stelulojn kiel Lester Young aŭ Charles Brown.

## Eksteraj ligiloj 
* Informoj pri Johnny Otis 
* Arĥivigitaj radioelsendoj kun Johnny Otis 

Kategorio:Usonaj blusaj pianistoj
Kategorio:Usonaj rokkantistoj
Kategorio:Usonaj drumistoj
Kategorio:Grekdevenaj usonanoj
Ipoh

**Ipoh** estas metropolo kaj universitata urbo de Malajzio, kie estas ĉefurbo de Perako.

## Bazaj informoj 
* Loĝantaro:  en 2009
* Areo: 
* Horzono: UTC + 8
* Koordinatoj: 
* Supermara alteco: 22 m

## Geografio 
Ipoh situas en Malaja duoninsulo. Kuala-Lumpuro troviĝas 200 km-ojn.

## Historio 
Ipoh estis vilaĝo en la 1820-aj jaroj. Ĝi furore evoluis pro minado de stano ekde la 1880-aj jaroj. La japanoj invadis la urbon en 1941. Ekde la 1970-aj jaroj la urbo stagnas pro kolapso de la minado, tamen ĝi oficiale iĝis grandurbo en 1988.

## Etnoj 
## Trafiko 
Ipoh havas flughavenon kaj bonajn vojan kaj fervojan kontaktojn kun la ĉefurbo.

## Klimato 
Ipoh havas tropikan klimaton. Jare pluvas po 2340&nbsp;mm. En ĉiuj monatoj pluvas, la plej ofte en novembro (320&nbsp;mm), la plej malofte en februaro (70&nbsp;mm). La temperaturo estas tre konstanta: .

## Vidindaĵoj 
* ornama stacidomo
* urbodomo
* historia muzeo
* temploj
* parko

## Ĝemelurboj 
*  Yogyakarta, Indonezio
*  Fukuoka, Japanio
*  Nanning, Ĉinio
*  Guangzhou, Ĉinio

## Bildaro 

Dosiero:Ipoh 62.jpg|Malnova kvartalo en Ipoh
Dosiero:ACS Ipoh main building.jpg|Konstruaĵo en Ipoh
Dosiero:R STATION LOKE 621.jpg|Stacidomo de Ipoh
Dosiero:Gunung Lang.jpg|Rivero ĉe Ipoh
Dosiero:Kellie's Castle.jpg|Kastelo de Ipoh
Dosiero:Ipoh5.JPG|Vido de Ipoh

Kategorio:Urboj de Malajzio
Kategorio:Metropoloj
São Gonçalo (Rio-de-Ĵanejrio)

**São Gonçalo** estas municipo de la brazila ŝtato Rio-de-Ĵanejro. Ĝi situas je latitudo 22º49'37" sude kaj je longitudo 43º03'14" okcidente kaj estas 19 metrojn alta. São Gonçalo taksis 999.901 loĝantojn, estas la dua plej homplena urbo en la ŝtato, post la ĉefurbo, kaj partoprenas la Metropolan Regionon de Rio-de-Ĵanejro.

## Bildaro 

Dosiero:Praia_das_Pedrinhas.jpg|Fiŝkaptisto en la marbordo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* (**pt**) Oficiala paĝo de São Gonçalo
* (**pt**) Turismo en São Gonçalo 
* (**pt**) [Mapo de São Gonçalo en OpenStreetMap(https://eo.wikipedia.org/wiki/OpenStreetMap)]
* (**pt**) Komerca portalo pri la urbo São Gonçalo

Kategorio:Rio-de-Ĵanejrio
Kategorio:Municipoj de Rio-de-Ĵanejrio
Zoran Knežević (astronomo)

**Zoran KNEŽEVIĆ** (serbe Зоран Кнежевић), naskiĝis la  en Osijek) estas serba astronomo. Lia ĉefa esploro temas pri la movo de la malgrandaj planedoj.

Li malkovris la asteroidon 3176 Paolicchi la  elde la Stacio de Piszkéstető de la Konkoly Observatorio.

De 2002 li estas direktoro de la Astronomia Observatorio de Beogrado kaj prezidento de la Serbia Nacia Komitato pri Astronomio.

La asteroido 3900 Knežević malkovrita de Edward Bowell estis tiel nomita en lia honoro.

## Eksteraj ligiloj 
* **serbe** Zoran Knežević : mallonga biografio
*  Dr Zoran Knežević, en la Astronomia Observatorio de Beogrado

Knežević, Zoran
Knežević, Zoran
Knežević, Zoran
São João de Meriti

**São João de Meriti** (antaŭe *Freguesia de Meriti*; loke sufiĉas nur *Meriti*) estas metropolo kaj municipo de la brazila subŝtato Rio-de-Ĵanejrio. La metropolo apartenas al urbaro de Rio-de-Ĵanejro kiel navedanturbo aŭ antaŭurbo. En Meriti la loĝdenso estas unu el la plej alta en la kontinento.

## Bazaj informoj 
eta|En la subŝtato (ruĝe).
* Loĝantaro: 598,456 (en 2013)
* Supermara alteco: 19 m
* Areo: 35 km²
* Telefonkodo:
* Poŝtkodo:
* Horzono: UTC -3 (somere UTC -2)
* 

## Geografio 
eta|maldekstre|Urbomezo de São João de Meriti
São João de Meriti situas en suda parto de Brazilo sur la marborda ebenaĵo laŭ rivero inter Rio-de-Ĵanejro kaj Nova Iguaçu. Tiu lasta urbego troviĝas 10, **Rio-de-Ĵanejro** 17, São Gonçalo 35, Belo Horizonte 326, Guarulhos 333, San-Paŭlo (urbo) 343, Campinas 381, Curitiba 665, **Braziljo** 915, Goiânia 920, Porto Alegre 1120, Salvador de Bahio 1206, Maceió 1673, Recife 1873, Natalo (Brazilo) 2085, São Luís 2258, Belém 2438, Manaus 2832 km.

## Historio 
eta|Municipa domo en São João de Meriti
São João de Meriti estis fondita en 1647. Multe da bienoj estis fonditaj, kapeloj estis konstruitaj. En 1833 la komunumo unuiĝis al la proksima municipo. En 1947 São João de Meriti estis levita al la statuso de municipo.

## Ekonomio 
São João de Meriti estas "dormoĉambro" de Rio-de-Ĵanejro, tamen en la apudaĵo oni produktas maizojn, maniokojn, fabojn, sukerkanojn, brutojn. En la metropolo mem oni prilaboras plastojn kaj kaŭĉukojn.
eta|maldekstre|Vido en São João de Meriti

## Klimato 
São João de Meriti situas en tropika zono. En la urbo pluvas jare pli ol 1000 mm. La averaĝa jara temperaturo estas 26&nbsp;°C. Neniam frostas.

## Trafiko 
Moderna ŝoseo kaj elektra trajno kuras al Rio-de-Ĵanejro. En São João de Meriti aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn.
eta|Kirko en São João de Meriti

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Rio-de-Ĵanejrio

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo
*  Asocio de Municipoj de Rio-de-Ĵanejrio
*  Mapo, distancoj 
*  São João de Meriti  Rio de Janeiro, Suburban City, Favelas  Britannica

maldekstre|eta|Vido al vojo en São João de Meriti
eta|Vojo en São João de Meriti

Kategorio:Municipoj de Rio-de-Ĵanejrio
Kategorio:Urboj de Brazilo
Kategorio:Metropoloj
Zoran Knežević

Pluraj homoj havas la nomon ***Zoran Knežević*** :

*Zoran Knežević (politikisto)  (1948 - ), serba ministro pri justico kaj parlamentano,
*Zoran Knežević (astronomo) (1949 - ), serba astronomo,
*Zoran Knežević (futbalisto)  (1986 - ), serba futbalisto,
Ramosch

**Ramosch** estas komunumo de la komunumaro Ramosch kaj la distrikto Inn/En en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 497 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Ramosch situas en Suba Engadino ĉe la bordo de la rivero Eno. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Ramosch ankaŭ la vilaĝo Vnà kaj la setlejoj Raschvella kaj Seraplana. Kiel eksklavo al Ramosch apartenas ankaŭ la supra parto de la *Fimba-Valo*.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Ramosch limas en nordo al Ischgl (Tirolo, Aŭstrio), en nordoriento al Samnaun, en oriento al Tschlin, en sudoriento al Venosta (Italio), kaj en okcidento al Sent. La eksklavo Supra Fimba-Valo krome limas en nordo kaj okcidento al Galtür (Tirolo, Aŭstrio), en oriento al Sent kaj en sudo al Ftan.

## Trafiko 
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 27 de Malojo-Pasejo al Tirolo. Per poŝtaŭtolinio al Scuol la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Lingvoj 
La ĉefa lingvo de Ramosch estas Vallader, tio estas dialekto de la romanĉa lingvo. Okaze de la popolnombrado de 2000 84,09% de la loĝantaro parolis la romanĉan, dum 13,86% estis germanlingvanoj.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Ramosch datiĝas el la jaro 930 kiel *in vico Remuscie*. En la jaroj 1956 ĝis 1958 oni malkovris sur la monteto *Mottata* 1,5 kilometrojn nordoriente de la vilaĝo Ramosch prahistoriajn restaĵojn de tri epokoj de la bronzepoko ĝis la ferepoko. En frua mezepoko Ramosch estis la verŝajne la plej grava setlejo de la Suba Engadino. En la 6-a jarcento en Ramosch estis konstruita la unua kristana preĝejo en Engadino, kie en la 7-a jarcento predikis Sankta Florino. Ĝis la reformacio en la jaro 1530 la tombejo de Sankta Florino estis grava pilgrimejo. La Kastelo Ramosch, kiu ek de 16-a jarcento nomiĝis Kastelo Tschanüff, dum mezepoko estis grava administra centro. En la jaro 1652 Ramosch kun la cetera Suba Engadino sin liberaĉetis de Aŭstrio. Ĝis la administracio reformo de 1851 ĝi estis la administra centro de la tribunalkomunumo Ramosch, kiu tiam estis transformita al la komunumaro Ramosch konsistanta el la tri komunumoj Ramosch, Tschlin kaj Samnaun. 

## Vidu ankaŭ 
* Komunumaro Ramosch

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Ramosch
Zliten

**Zliten** (arabe زليتن‎, latinliterigo laŭ DMG Zlīţan) estas urbo de iom pli ol 100 000 loĝantoj (takso de 2010) en la nordokcidento de Libio. Ĝi estas havenurbo borde de la Mediteranea Maro, ĉe okcidenta rando de la Golfo de Sirto. La urbo apartenas al la historia regionego Tripolio.

En la libia revolucio de 2011, la urbo estas forte pribatalata inter kontraŭantoj kaj subtenantoj de Muamar Kadafi. La 1-an de aŭgusto, ribeluloj helpe de NATO-unuoj eniris la urbon.

Kategorio:Urboj de Libio
Abadano (Turkmenio)

**Abadano** estas urbo en la provinco Ahal en la sudokcidento de Turkmenio. La urbo situas proksimume 20 kilometrojn nordokcidente de la nacia ĉefurbo Aŝgabato kaj 30 kilometrojn norde de la limo al  Irano. Abadano fondiĝis en la jaro 1963 kaj havas pli-malpli 5000 loĝantojn. La origina, rusa, nomo estis *Бюзмейн*, turkmene *Büzmeýin*, ĝis kiam la tiutempa prezidanto de Turkmenio, Saparmurat Niyazov, en oktobro 2002 donis al la urbo la novan nomon "Abadan". 

## Tragika akcidento pro eksplodo 
La 7-an de julio 2011 laŭ raporto de urbanoj granda parto de la urbo detruiĝis pro eksplodoj en municia deponejo de la turkmena armeo. Laŭ tiuj raportoj pli ol 1000 urbanoj mortis pro tio. Ŝtataj instancoj tamen ne konfirmis tiujn raportojn, sed indikis eksplodon de piroteknikaĵoj en granda vendejo, per kiu mortis 13 urbanoj. La 1-an de aŭgusto turkmenaj aŭtoritatoj deklaris, ke la urbo estas plene restarigita post la eksplodoj.
 
Kategorio:Urboj de Turkmenio
Kristapor Mikaeljan

**Kristapor Mikaeljan** (), ankaŭ konata per la militnomoj **Hellen** (), **Topal** () kaj **Edŭard** () (—) estis unu el la tri fondintoj de la Armena Revolucia Federacio kune kun Stepan Zorjan kaj Simon Zavarjan, ankaŭ parto de la Armena Nacia Liberiga Movado. Li naskiĝis en la vilaĝo Agulis en Goghtn (Orienta Armenio), nun parto de Naĥiĉevano, Azerbajĝano. Li diplomiĝis en Tbiliso kaj ankaŭ studis en la Universitato de Moskvo, kie li konas Simon Zavarjan, alia kunfondinto de la Armena Revolucia Federacio.

## Vidu ankaŭ 
* Armena Revolucia Federacio
* Stepan Zorjan
* Simon Zavarjan

Kategorio:Armenaj revoluciuloj
Gubernio Tartus

La gubernio **Tartus** (, latinliterigo laŭ DMG ) estas unu el la 14 gubernioj de Sirio kaj situas en la okcidento de la lando, okcidente borde de la Mediteranea Maro kaj sude lime de Libano. La gubernia areo ampleksas  kvadratajn kilometrojn. Laŭ la stato de 2005, en la gubernio vivis  loĝantoj. Administra centro estas la urbo Tartus.

## Distriktoj 
La distriktoj de la gubernio estas:
* aŝ-Ŝejĥ Badr
* Banijas
* Duraikiŝ
* Safita
* Tartus

Tartus
Gubernio Halepo

La gubernio **Halepo** (, latinliterigo laŭ DMG '''') estas unu el la 14 gubernioj de Sirio kaj situas en la nordokcidento de la lando, lime al Turkio. La nordorienton de la gubernio trafluas la rivero Eŭfrato.

La plej granda urbo de la gubernio estas la ĉefurbo Halepo. Pliaj gravaj urboj estas Al-Bab, Ĝarabulus, Afrin, Azaz, Ain al-Arab kaj Manbiŝ. La gubernia areo ampleksas  kvadratajn kilometrojn. Laŭ la stato de 2005, en la gubernio vivis  loĝantoj - plejparte araboj kaj kurdoj (la kurdoj grandparte lime al Turkio). 

## Distriktoj 
La distriktoj de la gubernioj estas:
* El-Bab 
* Afrin
* Ain al-Arab
* As-Safirah
* A'zaz
* Ĝabal Sam'an
* Ĝarabulus
* Manbiŝ

Halepo
Gubernio Dair az-Zaŭr

La gubernio **Dair az-Zaŭr** (, latinliterigo laŭ DMG '**, foje ankaŭ latinliterigata **') estas unu el la 14 gubernioj de Sirio kaj situas en la oriento de la lando, en dezerta regiono lime al Irako. La nordorienton de la gubernio trafluas la rivero Eŭfrato.

La plej granda urbo de la gubernio estas la ĉefurbo Dair az-Zaŭr. Pliaj gravaj urboj estas Abu Kamal, al-Majadin kaj Haĝin. La gubernia areo ampleksas  kvadratajn kilometrojn. Laŭ takso de 2010, en la gubernio vivis proksimume  milionoj da loĝantoj - grandparte araboj, kaj inter ili relative granda nombro da beduenoj.

## Distriktoj 
La distriktoj de la gubernioj estas:
* Abu Kamal
* Dair az-Zaŭr
* al-Majadin

Dair az-Zaŭr
São Francisco de Itabapoana

**São Francisco de Itabapoana** estas municipo de la brazila subŝtato Rio-de-Ĵanejrio, kiu taksis 41.357 loĝantojn en 2010 .

eta|dekstra|400ra|En la subŝtato (ruĝe).

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Rio-de-Ĵanejrio

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo
*  Asocio de Municipoj de Rio-de-Ĵanejrio

Kategorio:Municipoj de Rio-de-Ĵanejrio