Matias Aires

**Matthias Aires Ramos da Silva Eça** estis brazila latinisto, hebreisto, filozofo kaj verkisto kiu vivis duma la Kolonia Brazilo. Lia verko "Reflexões sobre a Vaidade dos Homens", kaj publikigita en 1752, parolas pri la vanteco kaj rivelas unu el la plej negativaj filozofiaj perceptoj de la 18-a jarcento pri la mondo kaj la historio. Li skribis verkojn en la franca kaj la latina kaj ankaŭ estis tradukisto de latinaj klasikaĵoj. Li estas konsiderata de multaj kiel la plej grava portugallingva filozofo de la 18-a jarcento kaj la unua brazila filozofo.

[eta|maldekstre|300px|Bildo de la brazila filozofo Matias Aires de Eça, eltirata el la verko "Reflektadoj pri la Vanteco de la Homoj", [1777.]]
## Biografio
Matias Aires, la plej silentema el brazilaj verkistoj el la dekok-jarcento, naskiĝis en riĉa familio, la sola filo de komercisto el la Urbo San-Paŭlo, en Brazilo. Li havis feliĉan infanaĝon, en splenda abundo de amo kaj materialaj bonoj, kiujn li mem rememoros pli malfrue kiel perditan paradizon, plenan de la festa okupo, de universala amo Lia patro ekloĝis en Lisbono en 1717, aliĝante al la nobelaro, tra de la Ordeno de Kristo, kaj pliiĝis el luanto de la doganejo en Rio-de-Ĵanejro al la alta pozicio de provizanto ĉe la Casa da Moeda.

Tiu ĉi patra financa abundo permesis al juna Matias noblan edukadon, kun ĉiuj donacoj necesaj por vivo en socio: dancado, muziko, rajdado kaj skermado. Per ili li povis viziti palacojn, kie li estis bone akceptita danke al la grandaj sumoj, kiujn José Ramos da Silva (1646-1744), lia patro, pruntedonis al ruinigitaj nobeloj. Unu el ili estis la grafo de Ericeira, la arbitro de la tiama literatura eleganteco. Per tia bonega sponsorado, ne estas mirinde, ke en la aĝo de 18 jaroj Matias Aires jam estis membro de la "Academia dos Aplicados" ("Portugala Akademio de la Diligentaj").

En 1726 aŭ 1727 ĉi tiu aŭtoro kaŭzis skandalon, kiam li frapis la langon de sklavino, kio gajnis al li kvar jarojn da ekzilo en la tendaro de Castro Marim. Matias Aires studis en :pt:Colégio da Santo Antão kaj frekventis la Fakultaton de Juro de Koimbro, interrompante la kurson por vojaĝo al Madrido, Baiono kaj Parizo, kie li restis sufiĉe longe por diplomiĝi pri ambaŭ juroj kaj lerni Matematikon, Fizikon kaj Kemion eksperimentajn kun eminentaj sciencistoj.
[eta|maldekstre|300px|Bildo de la Kolegio de Sankta Antão, en [1836-a, desegnaĵo de Luís Gonzaga Pereira (1796-1868).]]]
Li revenis al Portugalio en 1733, kun la nostalgio pri pariza vivo kaj kulturo kaj la cikatroj de la vundo ricevita dum la sieĝo de Ĝibraltaro (1729), kie li funkciis kiel volontula inĝeniero. Okaze de la morto de sia patro, en 1743, li heredis grandajn aktivaĵojn kaj la pozicion de provizanto de la Monfarejo, el kiu li estis forigita en 1761, kio plimalbonigis lian profundan mizantropecon. Lia radikale malsocietema konduto ne ŝajnis ekscentra, sed prefere vekis respekteman intereson. La ŝajna seniluziiĝo de Matias Aires, vidita el malproksime de siaj samtempuloj, alprenis misteran, lumigitan konturon, perfekte taŭgan al la spirito de la tempo.

Li estis, malgraŭ sia egoisma kaj mizantropa naturo, analiza spirito favorigita per siaj vojaĝoj kaj la kunekzistado kuun rondo de eksterlandanoj, inkluzive de Alexandre de Gusmão, kies influo ankaŭ estis sentita sur lia fratino, :pt:Teresa Margarida da Silva e Orta (1711-1792). Li malkaŝis grandan intereson pri Natursciencoj, preskaŭ enciklopedian scivolemon kaj konscion pri la novaj direktoj de la kulturo, tamen ne kredante je la lumigado de la racio, ĉar li argumentis, ke saĝuloj, komprenante fizikajn fenomenojn pri leĝoj, ne atingas la kernon kaj kialon de la aferoj.

Pensoj de Matias Aires

* La reguloj ne regas homojn, la homoj estas tiuj, kiuj regas la regulojn.
* Iafoje la origino de la bono produktas malbonon, en la sama loko, kie naskiĝas la vivo, kreiĝas la morto; aferoj kiuj estas kontraŭaj en la fino estas foje la samaj en la komenco.
* Honoro malofte estas elmontrita pro amo al la vivo kaj vivo preskaŭ ĉiam estas oferita pro amo de la honoro.
* Kiu volas venĝon, tiu ankoraŭ amas, kaj kiu ofendiĝas, tiu ankoraŭ volas.
* Trompo vestita per elokventeco kaj arto allogas kaj la malbone polurita vero neniam persvadas. Ni fieras pri eraroj subtile kaj ni timas pravigi rustike.
* La homaj sciencoj, kiujn ni ordinare lernas, estas tiuj, kiujn malmulte gravas, ke ni konas, ni mem lernu, tio estas, koni nin mem; Kio estas la utila la kono, aŭ la scivolemo, kiel la mondo estas regata, dum samtempe ignori kiel ni devas regi nin mem? Pri ĉio ni estis saĝaj, nur al ni ni estu malkleraj.
* Ĉio, kion mi vidas, estas per seniluziigitaj okuloj. Eble tial mi vidas la aferojn kiel ili ja estas kaj ne kiel ili aperas. Ĉar seniluziiĝo havas la virton kaj forton forŝiri de la beleco la falantan kaj mensogantan vualon, el kiu konsistas la teatro de la vivo.

## Referencoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1705
Kategorio:Mortintoj en 1763
Kategorio:Naskiĝintoj en la 18-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en la 18-a jarcento

Kategorio:Naskiĝintoj la 27-an de marto
Kategorio:Mortintoj la 10-an de decembro
Kategorio:Brazilaj filozofoj
Kategorio:Brazilaj verkistoj
Kategorio:Brazilaj latinistoj
Kategorio:Brazilaj hebreistoj