open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jeannette Thurber

**Jeanette THURBER** (konata ankaŭ kiel **Jeannette Meyers Thurber**, 29a de januaro, 1850, en Delhi, Novjorkio – 2a de januaro, 1946 en Bronxville, Novjorkio) estis inter la unuaj gravaj patronoj de klasika muziko en Usono. Thurber establis la Nacian Konservatorion de Muziko de Ameriko (Usono) en 1885 — la unua siatipa kaj iniciato kiun kelkaj vidis kiel la unua orkestra muziko kun distinge usona sono. Sed iom radikale por la epoko, Thurber estis ĉampiono de la rajtoj de virinoj, afrik-usonanoj kaj handikapuloj aliris al sia lernejo, foje per plena stipendio. Tio okazis en 1885 — ne tro post la Usona Enlanda Milito — kaj ŝia lernejo estis laŭrase integrita, promociis virinojn, kaj havis inkludan aliron al la handikapuloj.

Thurber fondis la lernejon parte pro sia kredo ke nacio kultivu sian propran unikan muzikon — nekutiman sintenon kiam la hegemonia kompreno estas ke ĉiu kultura arto, speciale orkestra muziko, venis el Germanio aŭ Italio. Dum la estrado de la lernejo, ŝi sponsoris konkurencojn por usonaj muzikistoj por disvolvigi usonan muzikon.

## Bibliografio
* Rubin, Emanuel (Aŭtuno 1990). "Jeannette Meyers Thurber and the National Conservatory of Music". American Music. 8 (3): 294–325. doi:10.2307/3052098. JSTOR 3052098.

Kategorio:Usonaj filantropoj
Kategorio:Usona muziko
Kategorio:Impresarioj
William Arms Fisher

**William Arms FISHER** (27a de aprilo, 1861 – 18a de decembro, 1948) estis usona komponisto, muzik-historiisto kaj verkisto.

Li venis el Kalifornio en 1890 al Novjorko. Tie li studis kun Antonín Dvořák kaj Horatio Parker en la Nacia Konservatorio de Muziko de Ameriko. Li estis instruisto pri harmonio en la Konservatorio de Muziko dum kelkaj jaroj, kaj rezignis en 1895 por ekinstrui en Bostono.

## Verkoj 
* Sixty Irish Songs – (1915)
* Notes on Music in Old Boston – (1918)
* Goin' Home - (1922)
* One Hundred and Fifty Years of Music Publishing in the United States – (1934)
* Ye Olde New-England Psalm-tunes 1620–1820 – (1930)
* The Music that Washington Knew – (1931)

## Notoj 
Kategorio:Usonaj komponistoj
Kategorio:Usonaj muzikhistoriistoj
Kategorio:Usonaj verkistoj
Will Marion Cook

**William Mercer COOK** (27a de januaro, 1869 – 19a de julio, 1944), pli bone konata kiel **Will Marion Cook**, estis afrik-usona komponisto, violonisto kaj korusa dirigento. Cook estis studento de Antonín Dvořák. En 1919 li portis la *New York Syncopated Orchestra* al Anglio por komisia ludado por la Georgo la 5-a de Britio, kaj turneo. Cook estis probable plej bone konata pro siaj popularaj kantoj kaj mejloŝtonaj muzikaloj de Broadvejo, en kiuj aperas afrik-usonaj kreantoj, produktoroj kaj aktorelektistoj, kiel en *Clorindy, or The Origin of the Cake Walk* (1898) kaj *In Dahomey* (1903). Tiu laste menciita turneis dum kvar jaroj, kaj en Unuiĝinta Reĝlando kaj en Usono.

Cook estis muzika direktoro de la George Walker-Bert Williams Company, kaj laboris kun la komediaj partneroj en *Clorindy*, *In Dahomey*, kaj en kelkaj aliaj muzikaj sukcesoj.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Brooks, Tim, Lost Sounds: Blacks and the Birth of the Recording Industry, 1890-1919, 292-299. University of Illinois Press, 2004. Recordings.
* Carter, Marva Griffin (2008). Swing Along: The Musical Life of Will Marion Cook. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-510891-0
* Krasner, D. (2011). African American Review, 44(1/2), 285-286. Alirita el https://www.jstor.org/stable/41328740
* Jasen, David A.; Jones, Gene (1998). Spreadin' Rhythm Around: Black Popular Songwriters, 1880-1930. New York: Schirmer Books. ISBN 0028647424.
* Rye, H. (2009). The Southern Syncopated Orchestra. Black Music Research Journal, 29(2), 153-228. Alirita el https://www.jstor.org/stable/20640678
* Riis, Thomas L., eld. (1996). The Music and Scripts of In Dahomey. Music of the United States of America (MUSA) vol. 5. Madison, Wisconsin: A-R Editions.
* Southern, Eileen (1997). The Music of Black Americans: A History. W. W. Norton & Company; 3a eldono. ISBN 0-393-97141-4

Kategorio:Usonaj klasikaj komponistoj
Kategorio:Usonaj romantikaj komponistoj
Kategorio:Muzikhistoriistoj
Kategorio:Usonaj klasikaj violonistoj
Kategorio:Usonaj verkistoj
Bohinjska Bela

**Bohinjska Bela** estas unu el la 10 vilaĝoj kiuj konsistigas la Občino Bled. Komence de 2019 estis 547 loĝantoj.
## Loko, priskribo 
eta|Stacidomo Bohinjska Bela|alternative=|maldekstra
Bohinjska Bela estas vasta vilaĝo. Ĝi konsistas el lokaj partoj Zgornja vas, Spodnja vas kaj Podklanec. Ĝi kuŝas sur la maldekstra bordo de la rivero Sava Bohinjka. Ĝi estas ĉirkaŭ 3 km sudokcidente de Lago Bled.

Ĉe la vilaĝo pasas fervojo, kiu estis konstruita inter 1900 kaj 1906. Ĝi kombinas Jesenice, Bohinjska Bistrica kaj poste pli suden de la urbo.
eta|Kazernoj|alternative=|maldekstra
Estas granda kazerno en la vilaĝo, kiu estis konstruita en 1934. Nuntempe ĝi ankoraŭ servas la bezonojn de la slovena armeo.
## Tradukfonto 
Kategorio:Regiono de Gorenjska
Kategorio:Municipoj de Slovenio
Kategorio:Vilaĝoj de Slovenio
Alto del Arenal (metroo de Madrido)

**Alto del Arenal** () estas stacio sur  de la Metroo de Madrido, situanta sub Avenuo de la Albufera ĉe la interkruciĝo kun Avenuo de Pablo Neruda, en distrikto Puente de Vallecas. Ĝi situas apud kolonio Alto del Arenal, de kie devenas ĝia nomo.

La stacio estis malfermita la .

## Vidu ankaŭ 
* Linio 1 (metroo de Madrido)
* Stacioj de la metroo de Madrido

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacioj de la metroo de Madrido
Kategorio:Linio 1 de la metroo de Madrido
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1994
Kategorio:1994 en Hispanio
Congosto (metroo de Madrido)

**Congosto** () estas stacio sur  de la Metroo de Madrido, situanta sub Strato de Congosto (de kie devenas ĝia nomo), inter la interkruciĝoj kun Stratoj Peña Sorrapia kaj Sierra de Mira, sude de la historia centro de Villa de Vallecas.

La stacio estis malfermita la .

## Vidu ankaŭ 
* Linio 1 (metroo de Madrido)
* Stacioj de la metroo de Madrido

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacioj de la metroo de Madrido
Kategorio:Linio 1 de la metroo de Madrido
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1999
Kategorio:1999 en Hispanio
Attila Pacsay

**Attila Pacsay** [paĉai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pacsay Attila** estas hungara komponisto specialiĝanta al filmaj kaj teatraj muzikoj, altlerneja instruisto. Lia persona nomo foje estas eksterlande *Atti*.

Attila Pacsay  naskiĝis la  en Veszprém (urbo).
 
## Biografio 
Attila Pacsay komencis siajn muzikajn studojn en piano, trumpeto, kaj trombono en la aĝo de 7. Li frekventis konservatorion en Győr. Li akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1995 (inter 1993-1995 li havis stipendiojn). Lia ĉefinstruisto estis Emil Petrovics. Post la diplomo li komponis muzikojn por televido- kaj radioprogramoj. Ekde 1997 li specialiĝis al animacioj. En 2001 li ekinstruis en Arta Universitato Moholy-Nagy. Li (aŭ liaj komponaĵoj) ricevis premiojn inter 2000-2011.

## Elektitaj komponaĵoj 
* *Tól-ig* (filma muziko, 1998)
* *Soldat Pulcinella* (teatra muziko, 2004)
* *Maestro* (filma muziko, 2005)
* muzikdisko de Tibor Tátrai (komponisto kaj muzika reĝisoro, 2007)
* *The Carer* (filma muziko, 2015)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* anglalingva biografio kun foto
* oficiala paĝo

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Velázquez (metroo de Madrido)

**Velázquez** estas stacio sur  de la Metroo de Madrido, situanta sub Strato de Goya, pli precize sub la kruciĝo de tiu ĉi kun Strato de Núñez de Balboa, en kvartalo Recoletos, distrikto Salamanca.

La nomo de la stacio aludas al la fama pentristo Diego Velázquez.

La stacio estis malfermita la .

## Vidu ankaŭ 
* Linio 4 (metroo de Madrido)
* Stacioj de la metroo de Madrido

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacioj de la metroo de Madrido
Kategorio:Linio 4 de la metroo de Madrido
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1944
Kategorio:1944 en Hispanio
Kategorio:Diego Velázquez
(63279) 2001 DW34

**(63279) 2001 DW34** estas troja asteroido de Jupitero malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

Ĝi orbitas, kun neneglektinda discentreco en la ĉirkaŭaĵo de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, do en la tiel nomata « Greka Tendaro ».

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Lajos Papp (komponisto)

**Lajos Papp** [lajoŝ pap], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Papp Lajos** estis hungara komponisto, muzikinstruisto. (Supozeble li estis ankaŭ germano, sed fonto ne mencias ĝin.)

Lajos Papp  naskiĝis la  en Debrecen (Hungario), li mortis la  en Oldenburg (Germanio).

## Biografio 
Lajos Papp frekventis konservatorion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1960. Liaj plej gravaj instruistoj estis Ferenc Szabó (komponisto) kaj László Somogyi (dirigento). Ĝis 1968 li instruis en muziklernejo en Budapeŝto, poste li komponis. Stipendio ebligis al li studi en la majstraj klasoj de :de:Klaus Huber (Komponist) kaj Helmut Lachenmann en Bazelo de 1971 ĝis 1973, poste li vivis kun sia familio en Oldenburg kiel muzikinstruisto en la urbo. Li komencis verki lernolibron pri pianludo en 1965, li finis ĝin en 1971, kaj estis publikigita post plena revizio en 1995.

## Pedagogiaj laboroj (elekto) 
* Starting the Piano, 1969
* Drei Klavierstücke, 1970
* 22 kleine Klavierstücke, 1985
* Das Klavier-ABC, 1-2, 1994/1995

## Aliaj komponaĵoj 
* Dialogo per pianoforte e orchestra, 1965 
* Vier Stücke für Violoncello, 1973 (por violonĉelo)
* Ungarische Variationen für Violine und Klavier, 1985/1998 (por violono kaj piano)
* 44 leichte Stücke, 1990 (por akordiono)
* Ungarische Weihnachtslieder für zwei Violinen, 1995 (por 2 violonoj)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* aŭdebla komponaĵo

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Rubén Darío (metroo de Madrido)

**Rubén Darío** estas stacio sur  de la Metroo de Madrido, situanta sub Promenejo de Eduardo Dato, inter la Rondaĵo de Rubén Darío kaj la Promenejo de la Castellana.

La stacio estis malfermita la .

## Vidu ankaŭ 
* Linio 5 (metroo de Madrido)
* Stacioj de la metroo de Madrido
* Rubén Darío

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacioj de la metroo de Madrido
Kategorio:Linio 5 de la metroo de Madrido
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1970
Kategorio:1970 en Hispanio
Zoltán Papp (politikisto)

**Zoltán Papp,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Papp Zoltán** estis hungara politikisto, advokato, parlamentano, poeto, komponisto, tekstopoeto, redaktoro, membro de Societo Petőfi (1904). Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *tyuskai és bilkei* [tjuŝkai].

Zoltán Papp  naskiĝis la  en Pest (urbo) (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Zoltán Papp frekventis mezlernejojn en pluraj hungaraj urboj, poste li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto. Post siaj studoj li havis administracian postenon en Szeged, poste en Budapeŝto. En la fruaj 1890-aj jaroj li advokatiĝis kaj establis propran kontoron. Li estis parlamenta deputito inter 1901-1905 en Tiszalök. Li estis ĉefredaktoro de ĵurnalo inter 1904 – 1912. Dekomence li verkis poemojn kaj komponis artkantojn. Li mortigis sin.

## Elektitaj literaturaj verkoj 
* *Előre* (1883, poemaro, kunverkinto)
* *Papp Zoltán költeményei* (1886, poemlibro)
* *Muzsikaszó (1911, poemlibro)
* *Requiem* (1918, poemlibro)

## Elektitaj komponaĵoj 
* *Iszogatok, dalolgatok*
* *Rám se nézett, mikor én őt megláttam*
* *Nem fuj a szél, nem forog a dorozsmai szélmalom''

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj advokatoj
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj tekstopoetoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Harry Burleigh

**Henry Thacker "Harry" Burleigh** (2a de decembro, 1866 – 12a de septembro, 1949), estis afrik-usona komponisto, aranĝisto kaj profesia kantisto de klasika muziko konata pro sia voĉo de baritono. La unua nigra komponisto ŝlosila por disvolvigo de karaktera usona muziko, Burleigh faris nigran muzikan disponebla al klasike trejnitaj artistoj kaj enkondukante ilin al spiritualoj kaj aranĝante ilin laŭ pli klasika formo.

Burleigh estis akceptita, per stipendio, en la prestiĝa *National Conservatory of Music* en Novjorko kiam li estis 26-jaraĝa. Li atingis stipendion kun la helpo de Frances MacDowell, patrino de la komponisto Edward MacDowell, kaj finfine ludis kontrabason en la konservatoria orkestro. Kvankam dekomence la Konservatorio malakceptis la aliron de Burleigh, citante malaltajn gradojn, Srino. MacDowell insistis, ke li klopodu sian eniran ekzamenon denove. Tagojn poste, li ricevis la stipendion.

## Verkoj 
### Violono kaj piano 
* Six Plantation Melodies for Violin and Piano (1901)
* Southland Sketches (1916)

### Piano 
* From the Southland (1914)

### Artaj kantoj 
* "Just Awearyin' for You", w. Frank Lebby Stanton (1894) m. Burleigh
* "I Love My Jean" (poemo de Robert Burns, 1914)
* "Jean" (1914), w. Frank Lebby Stanton m. H. T. Burleigh
* "Saracen Songs" (1914)
* "The Prayer" (1915)
* "The Young Warrior" (poemo de James Weldon Johnson, 1916)
* "Ethiopia Saluting the Colors" (poemo de Walt Whitman, 1916)
* "Little Mother of Mine" (1917)
* "Sailor's Wife" (1917)[18]
* "Dear Old Pal of Mine" (1918)
* "Under a Blazing Star" (1918)
* "In the Great Somewhere" (1919)
* "Five Songs" (poemoj de Laurence Hope, 1919)
* "Lovely Dark and Lonely One" (poemo de Langston Hughes, 1935)

## Notoj 
Kategorio:Usonaj klasikaj komponistoj
Kategorio:Usonaj romantikaj komponistoj
Kategorio:Anglikanaj sanktuloj
Kategorio:Usonaj baritonoj
8-a simfonio (Dvořák)

eta|dekstre|Somerdomo de Dvorák, kie li komponis la simfonion.
La **8-a simfonio** en G-maĵoro, Op. 88, B. 163, estas simfonio de Antonín Dvořák, komponita en 1889 en Vysoká u Příbramě, Bohemio, okaze de lia elekto por la Bohemia Akademio de Scienco, Literaturo kaj Artoj. Dvořák dirigentis la premieron en Prago la 2an de februaro 1890. Kontraste kun aliaj simfonioj kaj de la komponisto kaj de la periodo, la muziko estas feliĉa kaj optimisma. Ĝi estis origine publikigita kiel 4-a simfonio.

La simfonio enhavas kvar movimentojn:
* *Allegro con brio* (G-minoro → G-maĵoro)
* *Adagio* (E♭-maĵoro → C-minoro → C-maĵoro)
* *Allegretto grazioso — Molto vivace* (G-minoro → G-maĵoro)
* *Allegro ma non troppo* (G-maĵoro)

Tipa ludado de la simfonio daŭras ĉirkaŭ 36 minutojn, kio faras ĝin unu el la plej mallongaj simfonioj de Dvořák.

## Bibliografio 
* Christoph Hahn, Siegmar Hohl (eds.), Bertelsmann Konzertführer. Bertelsmann Lexikon Verlag, Gütersloh/Munich 1993, ISBN 3-570-10519-9
* Annette Retinski, Alfred Beaujean, Harenberg Konzertführer: der Schlüssel zu 600 Werken von 200 Komponisten: mit 800 CD-Empfehlungen der "FonoForum"-Redaktion, fourth edition. Harenberg Kommunikation, Dortmund, 1998. ISBN 3-611-00535-5.
* Hansjürgen Schaefer: Konzertbuch Orchestermusik A-F. VEB Deutscher Verlag für Musik, Leipzig 1958.

Kategorio:Simfonioj de Antonín Dvořák
Kategorio:Verkoj de 1889
Izopropila sulfido

**Izopropila sulfido** aŭ **C6H14S** estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la sulfida acido kaj izopropila alkoholo. Izopropila sulfido estas senkolora, brulema, rapidbola kaj toksa likvaĵo kun penetranta odoro, analiza reakciaĵo uzata en kemiaj sintezoj kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Izopropila sulfido estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Izopropila sulfido reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj. Sulfidaj esteroj malkomponiĝas per varmigo aŭ kun la tempopaso en sulfuro aŭ sulfuraj derivaĵoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per agado de sulfida acido kaj izopropila alkoholo:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *natria sulfido* kaj izopropila alkoholo:

### Sintezo 3 
* Preparado per reakcio de sulfida acido kaj *izopropila klorido*:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de natria sulfido kaj *izopropila bromido*:

### Sintezo 5 
* Preparado per interagado de metila sulfido kaj izopropila formiato:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transesterigo inter sulfida acido kaj izopropila benzoato:

### Sintezo 7 
* Preparado per traktado de *duizopropil-sulfuroksido* kaj jodida acido:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *izopropila sulfido*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *izopropila sulfido*:

### Reakcio 3 
* Reakcio per acida transesterigo kun formiata acido:

### Reakcio 4 
* Reakcio per alkohola transesterigo kun metila alkoholo:

### Reakcio 5 
* Reakcio per acida transesterigo kun benzoata acido:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun NH3:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun HCl:

## Literaturo 
* The Good Scents Company
* NIST National Institute of Standards and Technology
* Specific Intermolecular Interactions of Element-Organic Compounds
* The Structure Dependent Energy of Organic Compounds
* CRC Handbook of Chemistry and Physics
* Dictionary of Food Compounds
* Journal of Research of the National Bureau of Standards: Physics and chemistry
* The Properties of Gases and Liquids

## Referencoj 
Kategorio:Sulfidoj
sulfido
Buenos Aires (metroo de Madrido)

**Buenos Aires** () estas stacio sur  de la Metroo de Madrido, situanta sub Avenuo de la Albufera en la interkruciĝo kun Avenuo Buenos Aires, de kie devenas ĝia nomo.

La stacio estis malfermita la .

## Vidu ankaŭ 
* Linio 1 (metroo de Madrido)
* Stacioj de la metroo de Madrido

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacioj de la metroo de Madrido
Kategorio:Linio 1 de la metroo de Madrido
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1994
Kategorio:1994 en Hispanio
Blanka sileno

**Blanka sileno**, latine *Silene latifolia*, *Silene pratensis* aǔ *Silene alba*, estas herbo el familio Kariofilacoj. Ĝi povas atingi altecon de 1 m; la floroj, kiuj estas unuseksaj - temas pri dioika planto -, havas blankajn petalojn.
Tiu sufiĉe ofta planto kreskas apud vojoj, heĝoj kaj kampoj en granda parto de Eŭropo kaj Azio, inkluzive de mediteraneaj regionoj.
eta|maldekstra|Floro de blanka sileno
eta|maldekstra|Blanka sileno apud kampo

Kategorio:Flaŭro de Nord-Afriko
Kategorio:Flaŭro de Okcidenta Azio
Kategorio:Plantoj de Eŭropo
Kategorio:Kuracplantoj
Getafe Central (metroo de Madrido)

**Getafe Central** estas interŝanĝejo inter  de la  Metroo de Madrido, linio  de Proksimaĵoj Madrido kaj multnombraj urbaj kaj interurbaj linioj de aŭtobusoj, situanta en Getafe (Madrida Regiono, Hispanio).

La metrostacio estis malfermita la .

## Vidu ankaŭ 
* Linio 12 (metroo de Madrido)
* Stacioj de la metroo de Madrido
* Getafe Centro (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Getafe
Kategorio:Stacioj de la metroo de Madrido
Kategorio:Linio 12 de la metroo de Madrido
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 2003
Kategorio:2003 en Hispanio
Concha Espina (metroo de Madrido)

**Concha Espina** estas stacio sur  de la Metroo de Madrido, situanta sub la Strato del Príncipe de Vergara inter la interkruciĝo kun Avenuo de Concha Espina kaj Placo de Cataluña, en distrikto Chamartín.

La stacio estis malfermita la .

La nomo de la stacio aludas al fama verkistino Concha Espina.

## Vidu ankaŭ 
* Linio 9 (metroo de Madrido)
* Stacioj de la metroo de Madrido

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacioj de la metroo de Madrido
Kategorio:Linio 9 de la metroo de Madrido
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1983
Kategorio:1983 en Hispanio
Kalvinana preĝejo (Nyírpazony)

La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en grandvilaĝo Nyírpazony.

## Historio 
Laŭ arkeologoj la (tiam katolika) malfrugotika kirko estis konstruita en la 15-a jarcento. En 1550 ankoraŭ la katolikoj uzis ĝin, sed ili rifuĝis pro atako de turkoj en 1556. En 1696 jam nur kalvinanoj vivis en la vilaĝo, ankaŭ la kirko apartenis al ili. La kalvinanoj komence helpe de lignoj faris uzebla la ruinan preĝejon. En 1790 kun vestiblo kaj 1806 kun krucnavo ĝi estis pligrandigita, la nuna formo estas videbla ekde 1923. En 1990 alvenis novaj benkoj anstataŭ la malnovaj.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en korto. En mezo de la fasado la ŝtona ornamriĉa bordo farita en la 1480-aj jaroj estas videbla. La plej supre la kvadrata turo altiĝas (sed ne reliefas). La turopinto estas bulboforma baroko el la 18-a jarcento. La duonronda absido estas apogita per 2 pilieroj. Estas ankaŭ alia enirejo en la krucnavo.
 
## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto

Nyirpazony
Kategorio:Nyírpazony
(63287) 2001 DT79

**(63287) 2001 DT79** estas malgranda malhela troja asteroido de Jupitero malkovrita la  dum la kampanjo *Near Earth Asteroid Tracking* (NEAT), elde la stacio de Maui de la reto GEODSS sur la monto Haleakalā (Havajo, Usono).

Ĝi orbitas, kun granda klinangulo, en la najbaraĵo de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, tie estas, en la tiel nomata « Greka Tendaro ».

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
TERF

**TERF** estas akronimo por «**t**ransulojn **e**kskluzivanta **r**adikala **f**eministo». Ĝi estas kreita en 2008. La termino estas uzata por la transfobia malplimulto de feministoj, kiu ekskluzivas transvirinojn de nurvirinaj spacoj aŭ ne konsideras transvirinojn virinoj. Tiuj feministoj konsideras la terminon pejorativa, sed tiun vidpunkton rifuzas ĉeffluaj feministoj, aliaj akademianoj kaj transuloj.

## Vidu ankaŭ 
* Feminisma teorio
* Kadrigo

Kategorio:Transfobio
Kategorio:Radikala feminismo
Kategorio:Neologismoj
Kategorio:Anglaj vortoj kaj esprimoj
Kategorio:Aperis en 2008
Fabienne Berthelot-Ertl

**Fabienne BERTHELOT-ERTL** (naskiĝis la 27-an de marto 1965 en Angers, mortis la 27-an de januaro 2018) estis franca kaj luksemburga esperantisto. Ŝi estis prezidanto de Junulara Esperantista Franca Organizo (1991-1992). Ŝi estis edzino de la esperantisto István Ertl ĝis sia morto.

## Verkoj 
* *Kancerkroniko*. Memrakonto de pacientino kiu suferas mamkanceron en stadio 4 el 4. Medicina kroniko kaj meditado pri la propraj sentoj pri la malsano kaj la ebla morto. Beletra Almanako (17), junio 2013. 
* *Ne legi estas rajto*, intervjuo fare de István Ertl, pri legemo kaj literaturemo de esperantistoj (en *TEJO Tutmonde*, 1993); kaj *Marĝene de "Fajron sentas mi interne"*, recenzo pri romano de Ulrich Matthias, kiu temas pri la malfacila epoko de junulo kiu klopodas la konstruon de sia propra personeco. Beletra Almanako (31), februaro 2018. paĝoj 10-13. (en *Kontakto* 1991:1.)

Kategorio:Francaj esperantistoj
Kategorio:Luksemburgaj esperantistoj
Thomas Hunt Morgan

**Thomas Hunt MORGAN** (naskiĝis la  en Lexington, Kentukio, mortis la  en Pasadena, Kalifornio) estis biologo kaj usona genetikisto. La teorioj de Gregor Mendel ĵus estis retrovitaj en 1900 kaj Morgan interesiĝis pri studado de ĝia apliko al bestoj. Tiel li komencis labori ĉe la Universitato Kolumbio en la embria evoluo de *Drosophila melanogaster*, ĝenerale nomata bananmuŝo, kie li interesiĝis pri la problemo de biologia heredaĵo. En 1933 li ricevis la Nobel-premion pri Medicino aŭ Fiziologio pro siaj eltrovoj pri la rolo de la kromosomoj en la heredo.

## Referencoj 
## Vidi ankau 
* Zoologio

## Eksteraj ligiloj 
* Thomas Hunt Morgan Biological Sciences Building at University of Kentucky
* 

Kategorio:Usonaj genetikistoj
Kategorio:Usonaj ateistoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziologio aŭ medicino
Kategorio:Premiitoj de Medalo Copley
Kategorio:Anoj de la Reĝa Societo de Londono
Kategorio:Membroj de la Akademio pri Sciencoj de Sovetunio
Kategorio:Membroj de la Papa Akademio de la Sciencoj
Kategorio:Usonaj Nobel-premiitoj
Izoamila sulfido

**Izoamila sulfido** aŭ **C10H22S** estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la sulfida acido kaj izoamila alkoholo. Izoamila sulfido estas flava, brulema, rapidbola kaj toksa likvaĵo kun penetranta odoro, analiza reakciaĵo uzata en kemiaj sintezoj kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Izoamila sulfido estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Izoamila sulfido reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj. Sulfidaj esteroj malkomponiĝas per varmigo aŭ kun la tempopaso en sulfuro aŭ sulfuraj derivaĵoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per agado de sulfida acido kaj izoamila alkoholo:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *natria sulfido* kaj izoamila alkoholo:

### Sintezo 3 
* Preparado per reakcio de sulfida acido kaj *izoamila klorido*:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de natria sulfido kaj *izoamila klorido*:

### Sintezo 5 
* Preparado per interagado de metila sulfido kaj izoamila formiato:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transesterigo inter sulfida acido kaj izoamila benzoato:

### Sintezo 7 
* Preparado per traktado de *duizoamil-sulfuroksido* kaj jodida acido:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *izoamila sulfido*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *izoamila sulfido*:

### Reakcio 3 
* Reakcio per acida transesterigo kun formiata acido:

### Reakcio 4 
* Reakcio per alkohola transesterigo kun metila alkoholo:

### Reakcio 5 
* Reakcio per acida transesterigo kun benzoata acido:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun NH3:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun HCl:

## Literaturo 
* Molbase
* Warmed-Over Flavor of Meat 
* Reprint and Circular Series of the National Research Council
* Toxic substances control act
* Chemistry of organic sulfur compounds in petroleum and petroleum products
* Chemistry and technology of synthetic liquid fuels
* Thermophysical properties research literature retrieval guide
* Soviet Electrochemistry

## Referencoj 
Kategorio:Sulfidoj
sulfido
(63290) 2001 DS87

**(63290) 2001 DS87** estas troja asteroido de Jupitero, malkovrita la  dum la astronomia kampanjo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, en Flagstaff (Arizono, Usono).

Ĝi estas ano de la tiel nomata « Greka Tendaro »: ĝi orbitas, kun nenglektinda febla ioma iometa granda klinangulo, ĉe en la najbaraĵo de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
(63284) 2001 DM46

**(63284) 2001 DM46** estas malgranda, ne tre hela troja asteroido de Jupitero malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

Ĝi orbitas, kun ioma discentreco, en la ĉirkaŭaĵo de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, do en la tiel nomata « Greka Tendaro ».

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Carl Spindler

eta|Spindler-vilao en Bad Tabarz
eta|Tombo (dekstre)
**Carl SPINDLER** (naskiĝinta la  en Berlino, mortinta la  en Köpenick) estis germana entreprenisto kaj komerca konsilisto.

## Vivo 
Carl Spindler transprenis de la patro Wilhelm Spindler la laventreprenojn *W. Spindler* en Berlino-Spindlersfeld, antaŭkomunumo de Köpenick nomita por la Spindler-oj. Li ludis gravegan rolon en industriigo, ĉefe en Spindlersfeld mem kaj la najbara zono de Köllnische Vorstadt ĉe la maldekstra riverbordo de Spree.

Spindler apartenis al la progresemaj entreprenistoj en kies fabrikoj bonis la laborkondiĉoj. Por la dungitoj faritis socialaj prizorgsistemoj kaj inter liaj fonditaĵoj kaj donacoj troviĝis ankaŭ la ligna turo *Müggelturm* sur la Müggel-montoj sudoriente de Köpenick, la *Spindler-fontano* ĉe la placo Spittelmarkt en la centro de Berlino aŭ la altvaloraj plumbaj vitraloj de la urbodomo de Köpenick. Eĉ la en 1892 inaŭgurita fervojlinio al Spindlersfeld kunfinancitis de Spindler pro publika monrimedmalabundo. Spindler ankaŭ fondis la remistan societon *Spindlersfelder Ruderverein* kiu estiĝis kiel entreprenaĵo en 1878 partoprenonte sukcesege la unuan regaton remboatan sur Spree-rivero.

## Publika engaĝiĝemo 
Spindler ankaŭ engaĝiĝis en la starigo de multaj publike uzeblaj ejoj kaj en Köpenick kaj en la turingia kuracloko Bad Tabarz, kie li estis transpreninta la ripozumsidejon someran de la patro. Kunfondinte la porfremdultrafikan societon *Fremdenkomitees* li gravege kaj pozitive evoluigis la turismon. Li ankaŭ kunfondis la societon Thüringerwald-Verein (por reklami ĉie por la feriumparadizo Turingia Arbaro) kaj la preĝejkonstruamikaran klubon *Tabarzer Kirchenbauvereins* (1892).

Pro siaj multaj engaĝiĝoj li iĝis en 1898 honora civitano de la urbo Köpenick. Postmorte liaj filoj transprenis la bonfaran entreprenon. Ĝi tiam havis kvazaŭ monopolon, antaŭ ĉio pro la jam en 1853 enkondukita kemia lavmetodo. Tiun ĉi teknikon la firmao plievoluigis ade.

Carl Spindler entombigitis en familia tombo instigita en 1896 fare de la bofrato Walter Kyllmann; ĝi troviĝas sur la tombejo * St.-Marien- und St.-Nicolai-Friedhof Pankow* (situo: aleo II–1a). Lia tombo estas honora tombo oficiale de lau urbo Berlino. Honorŝtono por li ankaŭ ekzistas en la kuracloko Bad Tabarz en la Distrikto Gotha.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Biografietoj pri la plej gravaj Spindler-oj
* Promenproponoj por malkovri la spurojn spindlerajn en Berlino

Kategorio:Mecenatoj
Kategorio:Germanaj entreprenistoj
Kategorio:Berlinanoj
Jud-usona organizita krimo

**Jud-usona organizita krimo** aperis ene de la uson-juda komunumo fine de la 19-a kaj komence de la 20-a jarcentoj. Ĝi estas referencata diversmaniere en la amaskomunikilaro kaj populara kulturo kiel la **Juda Mafio**, **Koŝera Mafio**, ***Koŝer Nostra*** aŭ ***Undzer Ŝtik*** (). La du ĉi-lastaj el tiuj terminoj estas rektaj referencoj al la itala *Cosa Nostra*; la unua estas vortludo je *koŝer*, referencante la judajn dietajn leĝojn; dum la dua estas rekta traduko de la itala frazo *Cosa Nostra* ("nia afero") en la jidan *אונדזער שטיק*, ĉar la jida estis la plimulta lingvo de la juda diasporo en Usono dum la komencaj tagoj de uson-juda organizita krimo.

La plejparte jud-usona kaj ital-usona krimbando konata kiel *Murder, Inc.*, kaj judaj gangsteroj kiel Meyer Lansky, Mickey Cohen, Harold "Hooky" Rothman, Dutch Schultz kaj Bugsy Siegel evoluigis proksimajn ligojn kun, kaj akiris gravan influon en, la ital-usona mafio, poste formanta malstrikte organizitan, plejparte judan kaj italan krimosindikaton, kiun la gazetaro nomis la "Nacia Krimosindikato." Judaj kaj italaj krimgrupoj fariĝis ĉiufoje pli interligitaj en la 1920-aj kaj 1930-aj jaroj, ĉar ili ofte okupis la samajn kvartalojn kaj sociajn statusojn de la tempo. La du etnaj krimgrupoj precipe egaliĝis en Nov-Jorko post la establo de la proksima interrilato inter la partneroj Lucky Luciano kaj Meyer Lansky kaj ilia posta elimino de multaj el la tiel nomataj "Mustache Petes," la Sicilio-devenaj gangsteroj, kiuj ofte rifuzis labori kun ne-italoj aŭ eĉ ne-sicilianoj. La krimofamilio Cohen de Los-Anĝeleso kaj Lasvegaso estis menciinde parto de la juda kaj ital-usonaj mafioj samtempe, kaj linioj inter la du etnaj krim-organizoj ofte nebuliĝis dum la 20-a jarcento. Dum jardekoj poste, jud-usonaj gangsteroj daŭros labori proksime kaj foje konkurenci kun ital-usona organizita krimo.

## Referencoj
Kategorio:Juda historio en Usono
Kategorio:Organizita krimo en Usono
Ciudad de los Ángeles (metroo de Madrido)

**Ciudad de los Ángeles** () estas stacio sur  de la Metroo de Madrido, situanta malsupre en la distrikto Villaverde, sub Avenuo de Andalucía, pli-malpli ĉe km 7 de la malnova N-IV, apud la periferia Aŭtoŝoseo M-40. La stacio priservas la kvartalojn Ciudad de los Ángeles kaj El Espinillo.

La stacio estis malfermita la .

## Vidu ankaŭ 
* Linio 3 (metroo de Madrido)
* Stacioj de la metroo de Madrido

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacioj de la metroo de Madrido
Kategorio:Linio 3 de la metroo de Madrido
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 2007
Kategorio:2007 en Hispanio
Jenő Pártos

**Jenő Pártos** [jenO pArtoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pártos Jenő** estis hungara tekstopoeto, komponisto pri artkantoj, kanzonoj.

Jenő Pártos  naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Jenő Pártos estis siatempe populara figuro de la hungara muzika vivo, tamen biografio ne postrestis. Li estis precipe tekstopoeto, pli malofte li komponadis, en diversaj distraj orkestroj li pianadis, violonadis, aŭ drumadis.

## Elektitaj tekstoj aŭ komponaĵoj 
* *Budapest, te csodás* (kanto en opereto)
* *Texasvölgyi aranyvirág* (kanzono)
* *Az a szép, akinek a szeme kék* (artkanto laŭ Pista Dankó)
* *Sej-haj, Rozi* (origine Škoda lásky)
* *Sonja* https://www.youtube.com/watch?v=jWi7kH_xgSI
* *Chattanooga–choo-choo* (filma melodio)

## Elektitaj aŭdeblaj verkoj 
* https://www.youtube.com/watch?v=7duuy9sObhE
* https://www.youtube.com/watch?v=_Vp5kRh42HI

## Fontoj 
* pollingva teksto 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj tekstopoetoj
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Palos de la Frontera (metroo de Madrido)

**Palos de la Frontera** estas stacio sur  de la Metroo de Madrido, situanta sub la samnoma strato, inter la Strato Batalla del Salado kaj la Promenejo de las Delicias, en distrikto Arganzuela.

La stacio estis malfermita la  kun la nomo *Palos de Moguer*. Poste tiu andaluzia urbo ŝanĝis sian nomon, kaj jarojn poste premis por ke ankaŭ la madrida metrostacio faru same.

## Vidu ankaŭ 
* Linio 3 (metroo de Madrido)
* Stacioj de la metroo de Madrido

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacioj de la metroo de Madrido
Kategorio:Linio 3 de la metroo de Madrido
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1949
Kategorio:1949 en Hispanio
Hospital 12 de Octubre (metroo de Madrido)

**Hospital 12 de Octubre** estas stacio sur  de la Metroo de Madrido, situanta en distrikto Usera, sub la Rondaĵo de Málaga, en Madrido. La stacio priservas la malsanulejon "Hospital 12 de Octubre" kaj la ĉirkaŭaĵojn de la areo, kiel ekzemple grandan parton de la kvartalo San Fermín.

La stacio estis malfermita la .

## Vidu ankaŭ 
* Linio 3 (metroo de Madrido)
* Stacioj de la metroo de Madrido
* Doce de Octubre (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacioj de la metroo de Madrido
Kategorio:Linio 3 de la metroo de Madrido
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 2007
Kategorio:2007 en Hispanio
(63293) 2001 DT89

**(63293) 2001 DT89** estas malgranda, malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo, tie estas en orbita resonanco 3:2 kun Jupitero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
András Payer

**András Payer** [andrAŝ pAjer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Payer András** estis hungara ŝlagrokomponisto, ŝlagrokantisto. Lia edzino estis Anna Safranek.

András Payer  naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
András Payer maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1959, poste li akiris apotekistan diplomon en Universitato Semmelweis. Dum la studentaj jaroj libertempe li estis memlernanto de gitarludo. Foje li renkontiĝis kun István S. Nagy, poste ili estis nedisigebla komponista paro. Payer estis renoma nomo inter la ŝlagromuzikistoj ekde 1961. Li neniam estis ano en ŝlagrorkestro, tamen kremo de la hungaraj muzikistoj kantis liajn ŝlagrojn. En 1991 li translokiĝis al Zsámbék, kie li havis vendejon pri loterio, sed li daŭre kreis la ŝlagrojn. Li ricevis kelkajn premiojn. Li havis edzinon, kiu naskis 2 filinojn.

## Elektitaj ŝlagroj 
* *Minden jót, Mónika!* (kantisto)

## Elektitaj ŝlagrokomponaĵoj 
* *Ó, egy Alfa Romeo*
* *Annyi arc ismerős*
* *Találkozás*
* *Gedeon bácsi*
* *Almát eszem*
* *Nincsen olyan ember*
* *Nem születtem grófnak*

## Aŭdebla 
* https://www.youtube.com/watch?v=ijSog3YDeVQ

## Fontoj 
* https://index.hu/kultur/2011/03/31/elhunyt_payer_ocsi/
* http://www.zeneszoveg.hu/egyuttes/1838/payer-andras-dalszovegei.html
* https://archivregiidokpopzeneje.blogspot.com/2012/10/payer-andras.html?zx=b8e5ec5542b5ab1

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Hungaraj ŝlagrokantistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Dubutila dusulfido

**Dubutila dusulfido** aŭ **C8H18S2** estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la *dusulfidoj* de la sulfida acido kaj *tiobutanolo*. Dubutila dusulfido estas senkolora aŭ blanka likvaĵo kun penetranta malagrabla odoro, analiza reakciaĵo uzata en kemiaj sintezoj kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Dubutila dusulfido estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Dubutila dusulfido reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj. Sulfidaj esteroj malkomponiĝas per varmigo aŭ kun la tempopaso en sulfuro aŭ sulfuraj derivaĵoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per agado de *tiobutanolo* kaj jodo:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *tiobutanolo * kaj *bromo*:

### Sintezo 3 
* Preparado per interagado de *tiobutanolo* kaj *sulfura dubromido**:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de *tiobutanolo* kaj *sulfura duklorido''*:

### Sintezo 5 
* Preparado per interagado de butano kaj *dusulfura dujodido*:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transesterigo inter butano kaj *dusulfura dubromido*:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Reduktigo de la *dubutila dusulfido*:

### Reakcio 2 
* Kataliza reakcio kun elementa natrio kaj karbona unuoksido:

### Reakcio 3 
* Reakcio kun hidrogena peroksido:

### Reakcio 4 
* Reakcio kun *klora unuoksido*:

### Reakcio 5 
* Reakcio kun *klora duoksido'':

## Literaturo 
* The Good Scents Company
* Stenutz
* Evaluation of Certain Food Additives and Contaminants
* Residue Reviews: Residues of Pesticides and Other Contaminants in ...
* Ultraviolet and Visible Absorption Spectra
* Quality of Fresh and Processed Foods
* CRC Handbook of Chemistry and Physics
* Journal of Organic Chemistry of the USSR.

## Referencoj 
Kategorio:Dusulfidoj
dusulfido
(63294) 2001 DQ90

**(63294) 2001 DQ90** estas troja asteroido de Jupitero, malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Spacewatch* elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak proksime de Tucson (Usono).

Ĝi estas ano de la tiel nomata « Greka Tendaro »: ĝi orbitas, kun granda klinangulo, en la ĉirkaŭaĵo de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
La juĝo de Oziris

***La Juĝo de Oziris : el egipta papiruso pole tradukis Henryk Sienkiewicz.*** () estas satira humuraĵo de Henryk Sienkiewicz el 1908, verkita en la formo de fabelo por plenkreskuloj. Unuafoje ĝi estas publikigita en la varsovia gazeto *Tygodnik Ilustrowany* en februaro 1908. En la sama jaro ĝi estas tradukita en Esperanton de Antoni Grabowski, publikigita en Pola Esperantisto jam en la marta numero de 1908 kaj eldonita libroforme de Jan Günther. La tekston ilustris Józef Holewiński.

## Intrigo 
En la parodio de mitologia juĝo de Oziriso, la aŭtoro humure priskribas la juĝon de la animo de la faraona ministro Tutnetaŭgis. Du spiritoj, Malsaĝeco kaj Malnobleco, kverelas por preni la animon. Ĉar ambaŭ spiritoj prezentas konvinkajn argumentojn, Oziriso alvokas Saĝecon, kiu devas arbitre resumi la faktojn rilatajn al la vivo de la prijuĝata burokrato. Kiam ankaŭ tio ne donas atendatan rezulton, la dio diras la verdikton: li revivigas la mortinton kaj per piedbato resendas lin surteren, por ke li estu *ĝis la fino de l’ mondo la ministro de la Faraonoj kaj diversaj popoloj* kaj plu ludu sian malnoblan rolon, por ke *kiam pleniĝos la jarcentoj* li fine montru, ĉu li *estas pli granda fripono, aŭ azeno*. Por fari la tekston interesa por la legantaro, li verkis ĝin en la ĝenro de humuraĵo, populara en la epoko de pozitivismo. La enhavon Sienkiewicz traplektis per multaj amuzaj elementoj: la nomo de la ministro (Tutnetaŭgis; pole Psunabudes), ŝercaj "malnovegiptaj" sorĉoj (*La ibiso min piedbatu*; *Pro l’ sankta vosto de-l’ Apis!*) kaj komparoj (*malpli da prudento, ol ĝin posedas la veziko de kamelo*).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Pola Esperantisto, marto 1908,* en kiu estis publikigita la teksto
*  recenzo en La Progreso
* *La Juĝo de Oziris*, rete legebla.
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*

Kategorio:Satiro
Kategorio:Antikva Egiptio en fikcio
Kategorio:Rakontoj
Kategorio:Verkoj el la esperantigita pollingva literaturo
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
63305 Bobkepple

'*63305 *Bobkepple'''* estas malgranda, malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo David Healy elde la Observatorio Junk Bond en Sierra Vista (Arizono, Usono).

Ĝia orbita duona grandakso de 3,204058  metas ĝin 607 000&nbsp;km trans la arbitra limo de 3,2 AU inter la meza kaj la ekstera asteroida zono.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Bob Kepple*, kreinton de la populara helpilo de observo *"Astro Cards"* kaj, kun la amatora astronomo *Glen Sanner*, kun-aŭtoro de la du-voluma *Night Sky Observer's Guide'', treege estimata de la observantoj de la profunda ĉielo

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de David Healy
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Universala Deklaracio de Unesko pri Kultura Diverseco

La **Universala Deklaracio de Unesko pri Kultura Diverseco** estas deklaro por protekti kulturan diversecon kiel homa heredaĵo kun la protekto de la diverseco de amaskomunikiloj, plurismo kaj plurlingvismo adoptita la 2-an de novembro, 2001.

Ĝi estas verkita en la ses oficialaj lingvoj de Unuiĝintaj Nacioj: angla,  araba, ĉina, franca, hispana kaj rusa. 

La Monda Tago por Kultura Diverseco, Dialogo kaj Evoluo, okazigita la 21-an de majo, estis kreita kiel rezulto de ĉi tiu deklaracio.

Kelkajn jarojn post ĉi tiu deklaracio, sekvis la Konvencio de Unesko pri la Protekto kaj Progresigo de la Diverseco de Kulturaj Esprimoj, kiu estis adoptita la 20-an de oktobro, 2005.

## Vidu ankaŭ 
* Kultura diverseco
* Kultura heredo
* Organizaĵo de Unuiĝintaj Nacioj por Edukado, Scienco kaj Kulturo
* Interkultura edukado

## Eksteraj ligiloj (plurlingve) 
* Teksto de la deklaracio
* Dokumentoj de Unesko pri kultura diverseco (humanrights.ch)

Kategorio:Unesko
Kategorio:Homrajtaj iloj
Kategorio:Aperis en 2001
Ĥomejniŝahr

**Ĥomejniŝahr,** aŭ **Ĥomejniurbo** persalingve **خمينی شهر** estas universitata urbego kaj ĉefurbo de la samnoma distrikto en la Provinco Isfahano, en meza Irano. La urbego apartenas al urbaro de Esfahano kaj portas nomon de Ruhollah Ĥomejni.
eta|maldekstre|240ra|Kampuso en Ĥomejniŝahr
eta|maldekstre|180ra|Historia konstruaĵo interne en Ĥomejniŝahr

## Bazaj informoj 
* Supermara alteco: 1591 m
* Loĝantaro: 247,128 en 2016
* Horzono: UTC+3:30; somere UTC + 4:30
* Telefonkodo: (+98) 31

## Geografio 
Ĥomejniŝahr situas sur altebenaĵo en mezo de la lando. Proksima milionurbo estas Esfahano.

## Historio 
La urbo estis originale konata kiel Sedeh, kiu signifas: 3 fortikaĵoj. Loke oni uzis longe la loknomon Sedeh depost la pli nova nomo. Tamen, ekzistas fakte kvin iamaj vilaĝoj formante identigeblajn partojn de la urbego, tio kontraŭdiras al ideo de 3 fortikaĵoj. La urba municipo estis kreita en 1932. Post la irana revolucio de 1979 la grandurbo prenis la nomon Ĥomejniurbo honore al ajatolo Ĥomejni.
eta|maldekstre|180ra|
eta|maldekstre|240ra|

## Eduko 
La Islama Universitato estas unu el la plej esperigaj iranaj universitatoj en diversaj kampoj, precipe en mekaniko kaj elektrotekniko.

## Klimato 
Ĥomejniŝahr situas en arida klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen. La jara averaĝa precipitaĵo estas iom pli, ol 110 mm. Inter junio-septembro neniam aŭ escepte apenaŭ pluvas. La averaĝa jara temperaturo estas 16, 2 °C. Inter decembro-februaro ofte frostas, dum la seka senpluva sezono estas averaĝe pli, ol 30 °C.

## Vidindaĵoj 
En Ĥomejniŝahr troviĝas multe de historiaj konstruaĵoj.

## Fontoj 
* interalie WikiTrans

## Eksteraj ligiloj 
*  (

Kategorio:Urboj de Irano
Kategorio:Setlejoj nomitaj laŭ personoj
Sava Dolinka

**Sava Dolinka** estas rivero en nordokcidenta Slovenio. Ĝi fontas en marĉo proksime de la Podkoren vilaĝo en la Občina Kranjska Gora, proksimume 2.5 km de la limo kun Italio. Mostlyi fluas plejparte orienten. eta|260x260px|Fonto Sava Dolinka proksime de la vilaĝo Podkoren|alternative=|maldekstraBaldaŭ la centro de Občina Kranjska Gora pasas. Sub ĝi estas la rojo Pišnica. Ĝi ankaŭ trapasas la vilaĝojn de Gozd Martuljek, Mojstrana kaj Hrušica. Sub la urbo Jesenice, ne malproksime de la vilaĝo Moste, digo por la hidraŭlika centralo de Moste (HE Moste) estas konstruita sur la rivero.

eta|261x261px|Sava Dolinka sub la digo HE Moste|alternative=|maldekstra
Sub la akvobaraĵo, la rivero turniĝas suden. De la maldekstra flanko la rojo Završnica fluas kaj poste la rivereto Radovna de la dekstra. La rivero tiam preterpasas la vilaĝojn de Breg, Zasip, Koritno kaj Bodešče. Proksime de la urbo Radovljica, la rivero Sava Dolinka konektas kun la rivero Sava Bohinjka. De tiu punkto la rivero nomiĝas Sava.
La longo de la rivero Sava Dolinka estas ĉirkaŭ 47 km, ĝi estas 834 m asl, ĉe la kunfluejo estas alteco de 412 m. La baseno havas areon de 521 km².

eta|260x260px|La kunfluo de la rivero Sava Dolinka (dekstra) kaj la rivero Sava Bohinjka (maldekstre) al Sava.|alternative=|maldekstra

## Tradukfonto 
Kategorio:Riveroj en Slovenio
(63341) 2001 FD77

**(63341) 2001 FD77** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝia discentra kaj tre klinata orbito ekstere tanĝas tiun de Marso, sed ĝia granda orbita klinangulo tenas ĝin malproksima de tiu planedo. Ĝia marsa MOID estas 0,542399 AU, tie estas 81,142 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
63387 Brazos Bend

'*63387 *Brazos Bend''''' estas asteroido de la asteroida zono en orbita resonanco 1:2 kun Marso, malkovrita la  elde la Observatorio George en Needville (Teksaso, Usono).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Ŝtata Parko Brazos Bend, de 4897 akreoj (1982 ha) en la Kantono Fort Bend (Teksaso), unu el dek ĉefaj usonaj , riĉa je sovaĝa vivo, inkude la . La parko estas la hejmo ankaŭ de la Observatorio George.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio George
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001