Blanknesta apuseto

La **Blanknesta apuseto** aŭ **Blanknesta salangano**, ankaŭ **Manĝeblnesta apuseto** aŭ **Manĝeblnesta salangano** (*Aerodramus fuciphagus*) estas mezgranda apuso de la genro *Aerodramus* kaj unu el 25 specioj de la genro. Ĝi troviĝas en Sudorienta Azio. Ĝia opaka kaj blankeca nesto estas farita ekskluzive el solidiĝinta salivo kaj estas la ĉefa ingredienco de birdonesta supo, bongustaĵo de ĉina kuirarto. La apuseto de Germain (*Aerodramus germani*) nun estas traktata kiel samspecia kun ĉi tiu specio.

## Taksonomio
La Blanknestan apuseton formale priskribis en 1812 la sveda natursciencisto Carl Peter Thunberg kun la dunoma nomo *Hirundo fuciphaga* baze sur specimeno kolektita en la insulo Javo. La specia epiteto *fuciphaga* kombinas la grekajn /*fukos* signife "algo" kun /*-fagos* signife "-manĝanta". 

La Blanknesta apuseto estas nun unu el 25 apusetoj metitaj en la genron *Aerodramus*, kiun enkondukis en 1906 la usona ornitologo Harry C. Oberholser.
 
Oni agnoskis jenajn ok subspeciojn:

## Aspekto 
La Blanknesta apuseto, ĝenerale kun korpolongo de 14 cm, estas mezgranda reprezentanto de la salanganoj. La supra parto de la svelta korpo estas nigrecbruna; la suba parto de la korpo varias en koloro de blanka ĝis nigrecbruna. La vosto estas mallonga kaj havas iometan noĉon. 

Ĝi pezas 15 ĝis 18 g kaj la flugiloj estas longaj kaj mallarĝaj. Dumfluge la malantaŭenaj flugiloj similas al lunarko.

## Kutimaro
La apuseto de manĝebla nesto manĝas en diversaj vivejoj, de marbordaj regionoj ĝis la montoj, kaj troviĝas ĝis 2 800 metroj super marnivelo en Sumatro kaj Borneo. Ĉi tiuj birdoj ĝenerale troviĝas super arbaroj, ĉe la arbara rando, sed ankaŭ en malferma kamparo. Ili ankaŭ trinkas dumfluge. La nesto estas blanka kaj travidebla kaj estas farita el tavoloj de malmoliĝinta salivo alkroĉita al la roko.

Nesto tipe estas ĉirkaŭ 6 cm larĝa kun profundo de 1.5 cm kaj pezo de ĉirkaŭ 14 gramoj. La ino demetas du blankajn, ovalajn, nebrilajn ovojn.

## Minacoj kaj konservado
La nesto uzata en birdonesta supo konsistas tute el salivo. La supo estas farata per trempado kaj vaporado de la nestoj en akvo. Oni diras, ke ĝi plibonigas la sanon de la renoj, reduktas mukon, kaj estas afrodiziigaĵo. La nestoj povas atingi altajn prezojn kaj multaj kolonioj estas komerce rikoltataj.

Kelkaj populacioj, kiel tiuj de la Andamanoj kaj Nikobaroj, estis vaste rikoltitaj, kio kondukis al tio, ke ili estas konsiderataj kritike minacataj laŭ la kriterioj de IUCN.

La uzo de artefaritaj birdokestoj kreskas. Detalan priskribon pri modernaj nestobredado kaj merkatigaj teknikoj donis David Jordan (2004).

En Indonezio kaj Malajzio, "rkultivado" de nestoj estas farata en speciale konstruitaj strukturoj aŭ malnovaj malplenaj domoj kun "laŭtparoliloj" ludantaj altfrekvencajn registraĵojn de birdaj krioj sur la tegmento por allogi apusetojn. En urbaj areoj, tiaj "birdejoj" povas esti konsiderataj ĝenaĵo fare de najbaroj pro la laŭtaj birdaj krioj kaj birdaj fekaĵoj.

## Referencoj 
* Chantler kaj Driessens, *Swifts* 
* Chantler, Phil & Driessens, Gerald (2000) *Swifts: a Guide to the Swifts and Treeswifts of the World*, 2a eld., Pica Press, East Sussex.
* MacKinnon, John & Phillipps, Karen (1993) *A Field Guide to the Birds of Borneo, Sumatra, Java and Bali*, Oxford University Press, Oxford.
* Manchi, Shirish S.; Sankaran, Ravi (2010). Foraging habits and habitat use by edible nest and glossy swiftlets in the Andsman Islands The Wilson Journal of Ornithology. 122 (2): 259–272. ISSN 1559-4491.
* Robson, Craig (2002) *A Field Guide to the Birds of South-East Asia*, New Holland Publishers (UK) Ltd., London.

## Eksteraj ligiloj
* 
**Review of Scientific Research* pri Manĝeblaj birdonestoj

Kategorio:Apusedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Indonezio