open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Logo (programlingvo)

**Logo** estas programlingvo bazita de Lisp. Estis kreata en la 1960aj jaroj en la Massachusetts Institute of Technology de Wally Feurzeig kaj Seymour Papert, kaj, pli facile legebla ol Lisp, estis nomata « senkrampa Lisp ». Logo, ĉefe konata pro la fama grafika testudo, estas kapabla administri listojn, dosierojn, eniroj/eliroj, ktp, do aparte adaptita al la instruado de la algoritmaj konceptoj .

Bona inica lingvo, Logo paradokse estis misjuĝata, kiel infaneca, pro sia testudo, dum siaj bazaj funkcioj superis la diversajn BASIC de la 1980aj jaroj. Ĝi estis, tiuepoke, bona saltotabulo al la struktura aŭ modula programado, kaj al la artefarita intelekto.

## Historio 
Logo estis konceptita en 1966 en privata laboratorio en Kambriĝo, la BBN, de Wally Feurzeig et Seymour Papert. Siaj teoriaj bazoj estas la artefarita intelekto, la matematika logiko kaj la evolua psikologio.

Post kvar-jara laboro, la BBN laboristoj sukcesis koncepti la unuan version de Logo, sur PDP-1 komputilo, en Lisp. Tiam estis nomata *Ghost*, kaj estis celanta al la solvado de bazaj problemoj: la cimoj estis tuje montritaj per la testudo. La lingvo ne estis vere potenca. La konceptado ĉefe celis la uzadan simplecon por komencantaj komputikistoj aŭ la eblecon doni detalan komenton pri la eraroj.

Plurajn interfacojn ĝi ricevis, aparte la grafikan testudon, kiu tamen iom tarde aperis. La unua testudo estis telestirata testudo nomita Irving, kiu povis antaŭen aŭ malantaŭen moviĝi, dekstren aŭ maldekstren direktiĝi, kaj elsendi sonon.

La unuaj uzantoj en lerneja medio provis ĝin en Muzzy Jr High, Lexington, Massachusetts.

## Versioj 
Ekzistas pli ol 130 programaraj versioj de Logo, kun diversaj karakteroj.
* UCBLogo aperas kiel la plej uzata plurplatforma versio.
* MSWLogo, senpaga Vindoza versio de UCBLogo, estas ofte uzata en la Britaj lernejoj.
* Comenius Logo, alia bona versio, estas disponebla en Holanda, Germana, Ĉeĥa, ktp.
* SOLI Logo estis franca versio larĝe uzata en la lernejoj en la 1980-aj jaroj.
* Lego/Logo estis kontrol-sistemo por Lego motoroj kaj sentiloj, multe uzata en la lernejoj en la 1990-aj jaroj.

Aliaj gravaj versioj, bazitaj en interpretiloj skribitaj en Ĝavo :
* P_Logo, de la Profil eldono (ne plu ekzistanta).
* jLogo.
* XLogo, disponebla en dek lingvoj, aparte en Esperanto.
* JFLogo montris siajn kapablojn.
* Logo3d, de la sama aŭtoro, permesanta krei virtualajn pejzaĝojn.
* Logo.Net.

Finfine, MicroWorlds (kreita de LCSI, Logo Computer Systems Inc), tute grafika versio de la programlingvo.

Kategorio:Programlingvoj
Adolf Daens

**Adolf DAENS** [dans] (naskiĝis en Aalst la  kaj mortis samurbe la ) estis belga sacerdoto kaj politikisto.

Daens rimarkis la humiligajn cirkonstancojn en kiuj laboristoj, sed ankaŭ junaj infanoj, devis labori en la fabrikoj de Aalst. Li provis persvadi la fabrikestrojn doni pli bonajn vivcirkonstancojn kaj normalan salajron, sed li tute fiaskis. Pro tio li komencis protestkampanjojn kune kun sia frato Pieter Daens en gazeto eldonita de tiu ĉi, li sendigis ŝtatajn kontrolistojn al la fabrikoj, sed ĉio tio ne sukcesis ŝanĝi la situacion. Pro tio li eniris la politikon kaj fondis en 1893 *Christene Volkspartij* (Kristana popolpartio), inspirita de la papa encikliko *Rerum Novarum* de papo Leono la 13-a. La nova Kristana Popolpartio provis demokratiigi kaj radikaligi la ekzistantan katolikan partion. Daens estis elektita parlamentano, sed ricevis fortan kontraŭstaron de la katolika partio, de la riĉa burĝaro kaj de la eklezia superularo. Vizito al la papo, en kiu li volis klarigi, ke la tiel nomata katolika partio kunlaboris kun la riĉa burĝaro kaj volis konservi infanlaboron en Belgio, estis rifuzita al li. Anstataŭe li estis eksigita el la funkcio de pastro, sed tamen li plu laboris kontraŭ la maljusteco.

Adolf Daens estas konsiderata unu el la plej famaj loĝantoj de Belgio kaj li atingis la 5-an lokon en la konkurso La plej grava belgo.

## Literaturo, filmo kaj muzikteatraĵo 
Louis Paul Boon publikigis en la jaro 1971 sian romanon *Daens* (plena titolo: *Pieter Daens of hoe in de negentiende eeuw de arbeiders van Aalst vochten tegen armoede en onrecht*, Pieter Daens aŭ kiel en la 19-a jarcento la laboristoj de Aalst batalis kontraŭ malriĉeco kaj maljusteco) en kiu Pieter Daens rakontas pri siaj travivaĵoj kun sia frato Adolf.

Tiu ĉi libro estis je la bazo de la populara filmo *Daens* fare de reĝisoro Stijn Coninx en 1992 (kun Jan Decleir kiel ĉefrolulo Adolf Daens).

Fine de 2008 aperis en Antverpeno la muzikteatraĵo *Daens*, bazita sur la libro kaj la filmo.

## Eksteraj ligiloj 
*  Biografio en la paĝaro de la urbo Aalst

Kategorio:Belgaj politikistoj
Kategorio:Flandraj politikistoj
Kategorio:Religiuloj
Drumlino

[eta|Drumlino ĉe [Markdorf, Konstanca Lago]]
eta|Skemo de Drumlin-kampo
eta|Skemo
**Drumlinoj** (de la gaela lingvo *droim*), kiu signifas dorso estas longecaj montetoj kun formo de guto. La akso estas al la direkto de la glacio dum la glaciepoko. La Drumlinoj estas parto de fundmorena pejzaĝo.

## Estiĝo 
En kelkaj partoj de glaĉero la sedimentiĝo de materialo estas pli alta ol la forigo. Sub specialaj kondiĉoj (kiuj ne estas tute klaraj ĝis hodiaŭ estiĝas regulaj ondoformaj korpoj, la drumlinoj.

## Formo 
Drumlinoj havas altecon de ĉirkaŭ 10 metroj kaj longecon de ĉirkaŭ 100 metroj. Ili ĉefe konsistas el materialo de la morenoj.

## Disvastigo 
En meza Eŭropo oni konas la drumlinojn ĉefe el la alpa glaĉera zono, speciale el la regiono de la konstanca lago (ĉirkaŭ Konstanco). En norda Germanio kaj Eŭropo drumlinoj ne estas ofta fenomento. Estas kelkaj konataj drumlinregionoj en norda irlando, pollando kaj la baltaj ŝtatoj. Tre oftaj estas la drumlinoj en norda ameriko.

Kategorio:Geomorfologio
Orechová

eta|dekstra|330px|Orechová situas en la plej griza distrikto
**Orechová,** hungare **Dióska** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Sobrance. Ĝis 1899 la oficiala hungara nomo estis **Orehova**, poste pro la hungariga politiko la vilaĝo ricevis novan nomon.

* Areo: 3&nbsp;km²
* Supermara alteco: 135 m
* Loĝantaro: 240
* Poŝtkodo: 072 51 
* Aŭtokodo: SO
* Telefonprefikso: 56
  
## Situo 
Orechová situas laŭ ĉefvojo Michalovce-Uĵhorodo. Sobrance troviĝas 5&nbsp;km-ojn.
  
## Historio 
La loko estis loĝata dum la neolitiko. La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1299. En 1910 loĝis en Dióska 340 da homoj, (296 slovakoj, 15 germanoj, 8 rutenoj, 6 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Dióska apartenis al Hungara Reĝlando, al Ung, al distrikto de Szobránc, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Dum disfalo de Ĉeĥoslovakio en 1939 la hungara armeo okupis tiean zonon loĝatan de ankaŭ rutenoj. Tiu loko estis parto de aŭtonomio rutena kune kun iama Karpata Ukrainio. Tio apartenis al Hungario ĝis apero de Ruĝa Armeo fine de 1944. Iom pli frue la judoj estis deportitaj. En 2001 loĝis en Orechová 255 da homoj, (247 slovakoj, 6 ciganoj, 2 ĉeĥoj).

## Eksteraj ligiloj 
* Orechová en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Sobrance
Demokratiigo

**Demokratiigo** estas la transiro al pli demokratia politika reĝimo. Ĝi povas esti transiro el aŭtoritatema reĝimo al plena demokratio, transiro el aŭtoritatema politika sistemo al duon-demokrata aŭ transiro el duon-aŭtoritatema politika sistemo al demokrata politika sistemo. La rezulto povas esti plifirmigo (kiel ĉe la ekzemplo en Unuiĝinta Reĝlando) aŭ demokratiigo povas fronti oftajn renversojn (kiel ekzemple en Argentino). Diferencaj modeloj de demokratiigo estas ofte uzataj por klarigi aliajn politikajn fenomenojn, kiaj ĉu lando iras al milito aŭ ĉu ties ekonomio kreskas aŭ ebligas pli justan kaj egalecan distribuon de la riĉo. Demokratiigo mem estas influita de variaj faktoroj, kiaj la ekonomia disvolvigo, historio, kaj civila socio. La ideala rezulto el demokratiigo estas certigi ke la popolo havu la rajton voĉdoni kaj havu decidrajton en sia politika sistemo.

Tre ofte okazas en longa procezo al demokratiigo la malo, tio estas puĉo ofte farita de militistoj kiuj pro diversaj kialoj povas haltigi aŭ bremsi la aliron al tute demokratia reĝimo.

Aliajn fojojn epoko de demokratiigo estas grava etapo en la historio de multaj landoj, ekzemple en Hispanio en la epoko de la Hispana Transiro en la dua duono de la 1970-aj jaroj aŭ en kelkaj afrikaj landoj kiam malfortiĝis diversaj komunismemaj politikaj reĝimoj fine de la 20a jarcento. Evidente la evoluo ne samas en landoj kun demokratia tradicio (Germanio, Italio aŭ Aŭstrio post la Dua Mondmilito) kiel en landoj kie demokratio aŭ ne estis tradicia aŭ eĉ ne necesis laŭ la moderntempaj manieroj de demokratio (balotaj kampanjoj, politikaj partioj ktp.) kiel en kelkaj arabaj aŭ afrikaj landoj, ĵus sendependiĝintaj kolonioj ktp.

Kiam falis la komunismaj reĝimoj en Orienta Eŭropo post la epoko de la Perestrojko kaj de la Revolucioj de 1989, oni konstatis ke la demokratiigo ofte estas konektita kun la malfermo al sistemoj de libera merkato kaj ekonomio regata de kapitalismo, nome al la interesoj de la ĉefaj ekonomiaj kaj militaj superpotencoj, nome Usono, Eŭropa Unio, NATO ktp.

## Bibliografio 
* Thomas Carothers. *Aiding Democracy Abroad: The Learning Curve*. 1999. Washington, DC: Carnegie Endowment for International Peace.
* Josep M. Colomer. Strategic Transitions. 2000. Baltimore, Md: The Johns Hopkins University Press.
* Daniele Conversi. 'Demo-skepticism and genocide', *Political Science Review*, September 2006, Vol 4, issue 3, pp.&nbsp;247–262
* .
* .
* Muno, Wolfgang. "Democratization" (2012). University Bielefeld - Center for InterAmerican Studies.
* Frederic C. Schaffer. *Democracy in Translation: Understanding Politics in an Unfamiliar Culture*. 1998. Ithaca, NY: Cornell University Press.
* Fareed Zakaria. *The Future of Freedom: Illiberal Democracy at Home and Abroad*. 2003. New York: W.W. Norton.
* Christian Welzel. *Freedom Rising: Human Empowerment and the Quest for Emancipation*. 2013. New York: Cambridge University Press. ISBN 978-1-107-66483-8.
* Tatu Vanhanen. *Democratization: A Comparative Analysis of 170 Countries*. 2003. Routledge. ISBN 0415318602

Kategorio:Demokratio
Kategorio:Politiko
Kategorio:Historio de Afriko
Kategorio:Historio de Eŭropo
Fekišovce

eta|dekstra|330ra|Fekišovce situas en la plej griza distrikto

**Fekišovce,** hungare **Fekésháza** (fekEŝhAza) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Sobrance.

## Bazaj informoj 
* Areo: 5 km²
* Supermara alteco: 118 m
* Loĝantaro: 300
* Poŝtkodo: 072 33
* Aŭtokodo: SO
* Telefonprefikso: 56

## Situo 
Fekišovce situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Michalovce-Uĵhorodo. Sobrance troviĝas 7 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1391. En 1910 loĝis en Fekésháza 415 da homoj, (382 slovakoj, 21 hungaroj, 8 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon Fekésháza apartenis al Hungara Reĝlando, al Ung, al distrikto de Szobránc, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Dum unua disfalo de Ĉeĥoslovakio en 1939 la hungara armeo okupis tiean zonon loĝatan de ankaŭ rutenoj. Tiu loko estis parto de aŭtonomio rutena kune kun iama Karpata Ukrainio. Tio apartenis al Hungario ĝis apero de Ruĝa Armeo fine de 1944. Iom pli antaŭe la judoj estis deportitaj. En 2001 loĝis en Fekišovce 312 da homoj, (309 slovakoj, po 1 ruteno, ukraino kaj polo).

## Vidindaĵo 
* katolika preĝejo omaĝe al Naskiĝo de Dipatrino de 1895

## Eksteraj ligiloj 
* Fekišovce en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Sobrance
Lekárovce

eta|dekstra|330px|Lekárovce situas en la plej griza distrikto
eta|dekstra|200px|Blazono de Lekárovce

**Lekárovce,** hungare **Lakárd** estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Sobrance.

## Bazaj informoj 
* Areo: 12 km²
* Supermara alteco: 108 m
* Loĝantaro: 1020
* Poŝtkodo: 072 54
* Aŭtokodo: SO
* Telefonprefikso: 56

## Situo 
Lekárovce situas sur ebenaĵo, laŭ ambaŭ bordoj de Uĵ (kun ponto; Vidu la blazonon!), laŭ la ukraina landlimo, laŭ traira flankovojo, krome estas vojeto al Ukrainio. Veľké Kapušany troviĝas 12 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata dum la neolitiko, bronzepoko kaj ferepoko. La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1401 en formo *"Lekardhaza"*. Dum la mezepoko la kampoj apartenis al fortikaĵo de Ungvár. En 1834 tertremo, en 1901 incendio okazis. En 1910 loĝis en Lakárd 1490 da homoj, (1419 slovakoj, 44 hungaroj, 19 germanoj, 2 rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon Lakárd apartenis al Hungara Reĝlando, al Ung, al distrikto de Ungvár, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Dum unua disfalo de Ĉeĥoslovakio en 1939 la hungara armeo okupis tiean zonon loĝatan de ankaŭ rutenoj. Tiu loko estis parto de aŭtonomio rutena kune kun iama Karpata Ukrainio. Tio apartenis al Hungario ĝis apero de Ruĝa Armeo fine de 1944. Iom pli frue la judoj estis deportitaj. En 2001 loĝis en Lekárovce 1047 da homoj, (1036 slovakoj, 4 ukrainoj, 3 hungaroj, 2 ĉeĥoj).

## Vidindaĵoj 
* greko-katolika preĝejo de 1784, en 1901 renovigita
* paroĥo de 1863

## Eksteraj ligiloj 
* Lekárovce en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Sobrance
Randen

**Randen** estas montaro en Kantono Ŝafhaŭzo en la nordo de Svislando kaj en Baden-Virtembergo en la sudo de Germanio.

## Geografio 
Randen situas inter la Rejno kaj la fontregiono de Danubo. Ĝia plej alta punkto estas la monto *Hoher Randen* en Blumberg en Baden-Virtembergo. Ĝia plej alta punkto en Svislando estas la *Monto Hagen* en Merishausen. En pli vasta kunteksto la montaro de Randen apartenas kune kun la Svaba Albo al la ĵurasaj montarĉenoj.

## Geologio 
Randen konsistas el ĵurasia tavolkalko el tiel nomita malmio-kalko. Karakteriza por Randen estas diversduraj tavoloj de ĉi-tiu kalko. Dum la duraj tavoloj estas plej parte deklivaj kaj kovritaj per arbaro la pli molaj tavoloj formas ebenajn terasojn, kiuj taŭgas por agrikulturo.

## Geologia historio 
Antaŭ 190 milionoj da jaroj la regiono de la hodiaŭa Randen formis la fundon de la Jurasa Maro. La montaro estiĝis kiel sekundara faldiĝo reage al la estiĝo de la Alpoj pro la kolizio de la eurazia kaj afrika kontinentaj platoj.

## Klimato 
Randen situas en la pluvombro de Nigra Arbaro en nordo kaj de la Alpoj en sudo. Tial ĝi estas unu el la plej sekaj regionoj de Svislando kaj suda Germanio.

## Homa historio 
Jam en la junŝtonepoko en la regiono de Randen ekzistis homaj setlejoj. Arkeologiaj trovaĵoj en Gächlingen montris, ke en Randen fakte ekzistis la unuaj agrikulturaj setlejoj en Svislando. Dum la romia epoko la regiono de Randen formis parton de la romia limfortikaĵo Limeso. Inter la 4-a kaj 7-a jarcento la alemanoj invadis la regionon. En mezepoko iom post iom la plej granda parto de la regiono venis sub la regado de la kreskanta urboŝtato Ŝafhaŭzo.

## Turismo 
[eta|maldekstra|150ra|Randenturo de [Siblingen]]
Randen estas ŝatata regiono por migrado. En diversaj lokoj troviĝas belvidturoj, kiuj ofertas dum bela vetero vastan panoramon al la Alpoj en sudo kaj Nigra Arbaro en nordo.

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la Laborkomunumo Kulturpejzaĝo Randen (en germana lingvo)

Kategorio:Montaroj en Svislando
Kategorio:Montaroj en Germanio
Kategorio:Kantono Ŝafhaŭzo
Kategorio:Baden-Virtembergo
Kategorio:Montoj kun alteco inter 0 kaj 999 m
Kategorio:Montoj de Ĵuraso
Kategorio:Montoj en Svislando
Kategorio:Montoj en Germanio
Vyšné Nemecké

**Vyšné Nemecké** (hungare *Felsőnémeti*, ukraine *Вишнє Німецьке*, rusine *Вышнє Нїмецьке*) estas malgranda municipo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Sobrance.

## Situo 
Vyšné Nemecké situas laŭ la ukraina landlimo kun limotrapasejo, laŭ ĉefvojo Uĵhorodo-Michalovce. La lasta troviĝas 30 km.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1372. En 1910 loĝis en Felsőnémeti 379 da homoj, (357 slovakoj, 12 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Felsőnémeti apartenis al Hungara Reĝlando, al Ung, al distrikto de Ungvár, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Dum unua disfalo de Ĉeĥoslovakio en 1939 la hungara armeo okupis tiean zonon loĝatan de ankaŭ rutenoj. Tiu loko estis parto de aŭtonomio rutena kune kun iama Karpata Ukrainio. Tio apartenis al Hungario ĝis apero de Ruĝa Armeo fine de 1944. En 2001 loĝis en Vyšné Nemecké 249 da homoj, (233 slovakoj kaj aliaj).

## Eksteraj ligiloj 
* Vyšné Nemecké en la mapo

## Fonto 
* http://adatbazis.mtaki.hungary.com/?mtaki_id=103733&settlement_name=

Kategorio:Municipoj en distrikto Sobrance
Arman Ĵetpisbajev

**Armán Ŝaripbájuli Ĵetpisbájev** — akimo (urbestro) de urbo Ŝimkento dum periodo 2008-2012 jaroj.

## Biografio 
Arman Ĵetpisbajev naskiĝis la 24-an de aprilo 1971 en vilaĝo Kujbiŝevo de Ĝambila regiono de Provinco Ĵambilo de Kazaĥa SSR.

En jaro 1993 finis fakultaton "La industria kaj civila konstruado" de Kazaĥa Kemia-Teknika Instituto, ricevite kvalifikon de inĝeniero-konstruisto.

En jaro 2002 finis Kazaĥan Ekonomian Universitaton nome de Turar Riskulov en fakultato "Financoj kaj kredito", ricevite kvalifikon de ekonomisto.

Sian laborvojon komencis ekde jaro 1992 kiel masonisto en malgranda entrepreno "Strojinvest", ekde jaro 1994 ĝis jaro 1998 laboris en diversaj komercaj organizoj: kiel direktoro de firmao «Mister D kaj K», direktoro de Kazaĥa-Korea koopera entrepreno «Ŝimkento-Telbone», direktoro de scienca-produktada entrepreno «Energoteĥservis», direktoro de «Interservis» Ltd., ekde jaro 1998 - vic-prezidanto de Akcia Societo «Aǔtoservis kaj komerco», vic-prezidanto de Akcia Societo «Alaugaz», poste kiel direktoro de «Alautransgaz» Ltd., ekde jaro 1999 – direktoro de Akcia Societo «Juĵgaz», direktoro de «Ŝimkentgaz» Ltd..

Ekde julio je 1999 jaro ĝis aprilo je 2000 jato — vic-direktoro de Ŝimkenta filio de Aperta Akcia Societo "Kazkommertsbank".

Dum jaroj 2002-2003 — direktoro de Kizilorda filio de Aperta Akcia Societo "Kazkommertsbank", unua vic-prezidanto de estraro de Akcia Societo "Kazkommertsbank".

Dum jaroj 2003-2005 — ekzekutivo direktoro de Akcia Societo «Korporacio ARNA», poste kiel prezidanto de Konsilo de Direktoroj de Akcia Societo «Korporacio ARNA».

Dum jaroj 2005-2006 — direktoro de ŝtata institucio «La Direkcio de Specia Ekonomia Zono «Ontustik».

Dum jaroj 2006-2008 — vic-akimo de Sud-Kazaĥstana regiono.

Ekde februaro de jaro 2008 ĝis 2012 — Akimo (urbestro) de Ŝimkento. En lia naskiĝtago, la 24-an de aprilo de 2012, rezignis sian postenon de urbestro. Laŭ nekonfirmita versio la kialo por la rezigno estis la malsukcesa provo ekpafi de lia aŭto el aŭtomata armilo per neidentigitaj personoj.

## Referencoj 
* Oficia retpaĝo de Ŝimkenta Akimejo 

Kategorio:Kazaĥiaj politikistoj
Eksperimento de Hershey kaj Chase

eta|Skemo de la Hershey-Chase-eksperimento
La **eksperimento de Hershey kaj Chase** aŭ **Hershey-Chase-eksperimento** estis serio de eksperimentoj enkondukitaj en la jaro 1952 de Alfred Hershey kaj Martha Chase, kiu konfirmis, ke la DNA estis la genetika materialo, kiu evidentiĝis en la Avery-MacLeod-McCarty-eksperimento en la jaro 1944.

## Bibliografio 
* Hershey, A.D. and Chase, M. (1952) *Independent functions of viral protein and nucleic acid in growth of bacteriophage*. J Gen Physiol. 36:39-56.

Kategorio:Genetikaj eksperimentoj
Kategorio:Mikrobiologio
Kategorio:1950-1959
Katarzyna Tempczyk

**Katarzyna TEMPCZYK** estas pola esperantistino, magistro pri matematiko kaj doktoro pri teologio.

Ŝi vivas en Varsovio. Krom Esperanto ŝi esploras la movadojn de aliaj planlingvoj, precipe volapuko, ido kaj interlingvao. En siaj teologiaj studoj ŝi traktas ankaŭ la rilatojn inter kristanismo kaj Esperanto kaj la kristanan Esperanto-Movadon. Inter 2008 kaj 2009 ŝi studis kadre de sia doktora studo pri teologio per la programo Erasmus en la Katolika universitato de Loveno.

## Verkoj 
### Interlingvistikaj 
* *Czy święci mówią w esperanto?* (*Ĉu sanktuloj parolas Esperanton?*) Katarzyna Tempczyk [red. Eduardo Kozyra]. Malbork. 2005. 124 paĝoj, 21&nbsp;cm.
* *Krótka Historia Volapüku* (*Mallonga historio de Volapuko*)
* Kiamaniere mi venkis en beleckonkurso aŭ, kiujn sukcesojn ofertas la malsukcesaj planlingvoj. En *La Ondo de Esperanto* No. 149. Olsztyn. 2007. Laŭreato de Liro-2006 en la branĉo Originala prozo. Rete legebla
** *Como io ha vincite in un concurso de beltate o, qual successos offere le insuccessose linguas planificate*. Traduko en interlingvao. Rete legebla
* *Mariawityzm a esperanto* (*Mariavitismo kaj Esperanto*). En *Praca nad sobą* (malperiodaĵo mariavita), numero 28, Kraków marto 2003
* *Esperantyzm: od ruchu społecznego do diaspory językowej*. En "Kultura i Historia", numero 22, 2012 rete legebla: http://www.kulturaihistoria.umcs.lublin.pl/archives/4207
* Autoidentyfikacja  grupy użytkowników języka esperanto: od ruchu społecznego do diaspory językowej. En: Tożsamość wobec wielojęzyczności, red. E. Golachowska i A. Zielińska, Warszawa 2012, p.&nbsp;193-209.
* *Od syjonizmu do homaranizmu*. Rola tożsamości żydowskiej w działalności Ludwika Zamenhofa w świetle pism twórcy esperanta. En: Żydzi i judaizm we współczesnych badaniach polskich - t. V, Kraków 2010, p.&nbsp;231-246. 
* *Bahaizm a esperanto*. En: “Ex Nihilo” numero 4, 2010, p.&nbsp;86-108.

### Ceteraj 
* “*Nowe przymierze uczynił Pan z nami...*” Teologia Kościoła Katolickiego Mariawitów, Wydawnictwo Naukowe Semper, Warszawa  2011.

Kategorio:Polaj esperantistoj
Kategorio:Polaj teologoj
Kategorio:Polaj matematikistoj
Kategorio:Varsovianoj
Ostrožská Lhota

**Ostrožská Lhota** estas municipo en Ĉeĥio, en Regiono Zlín, en distrikto Uherské Hradiště. Ĝi havas  (). Ĝi estas la plej granda el multaj vilaĝoj en Ĉeĥio kies nomo enhavas la vorton *Lhota*.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1371.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Ostrožská Lhota, střed (1).jpg|Vido supren tra strato Kostelní
Ostrožská Lhota - panoramio.jpg|Ostrožská Lhota, rikolto
OklukyInOstrozskaLhota.JPG|Rivereto Okluky en Ostrožská Lhota

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Uherské Hradiště
Kategorio:Municipoj en distrikto Uherské Hradiště
Kategorio:Setlejoj en Vizovica montetaro
Kategorio:Setlejoj en Ĉeĥio kun nomo Lhota
Neunkirch

**Neunkirch** estas historia urbeto kaj komunumo en Kantono Ŝafhaŭzo, Svislando. Ĝi havis 1828 loĝantojn je la 30-a de junio 2008.

## Geografio 
Neunkirch situas en la sudo de la regiono Klettgau ĉe la norda flanko de la montaro Randen. En la sudo de la komunumo sur Randen troviĝas vasta arbaro, kiu invitas al migrado.

## Najbaraj komunumoj 
Neunkirch limas en nordo al Oberhallau, Gächlingen kaj Siblingen, en oriento al Löhningen kaj Guntmadingen, en sudoriento al Jestetten (Baden-Virtembergo, Germanio), en sudokcidento al Wilchingen kaj en nordokcidento al Hallau.

## Vidindaĵoj 
La urbeto estas aparte vidinda pro sia bone konservita mezepoko urbocentro, kiu estas monumento de nacia signifo. Pri la malsupra urbopordego estas dirata, ke se oni pasas tra la malgranda pordo apud la ĉefpordego oni akiras longan vivon, dum se oni paŝas tra la granda pordo oni faras sian lastan iron. Vidindaj estas ankaŭ la multnombraj faktrabdomoj, la du preĝejoj kaj la loka muzeo. Ĉe la loko de iama ferminejo en la arbaro la sudo de la komunumo situas sur alteco de 616 m s.m. la arbara kabano Wasenhütte, kiu lueblas pro festoj de grupoj kaj privatuloj.

## Trafiko 
 situas ĉe la fervojlinio Hochrheinbahn de Deutsche Bahn de Ŝafhaŭzo al Bazelo. Per lokaj trajnoj Ŝafhaŭzo atingeblas en 14 minutoj.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Neunkirch datiĝas el la jaro 850 kiel *Niuchilchun*. Per tiu dokumento iu Landfrith por la bonfarto de sia animo heredigis siajn bienojn al la Monaĥejo Rejnaŭo.

En la jaro 1525 la episkopo de Konstanco vendis la urbeton Neunkirch al la urbo Ŝafhaŭzo. La urbeto nun formis kune kun Hallau kaj Grafenhausen voktejon de la urbo Ŝafhaŭzo. La kreskanta urbo Ŝafhaŭzo ne toleris alian prosperan urbon en sia proksimeco, kial ĝi rifuzis al Neunkirch la kutime kun la urbeco ligitajn specialrajtojn. Tial Neunkirch formale restis ordinara vilaĝo kvankam kun urba kerno.

## Vidu ankaŭ 
* Neunkirch (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Neunkirch
* La voktejo Neunkirch en la Historia Leksikono de Svislando

## Bildoj 

Dosiero:Neunkirch montara preghejo 185.JPG|Montara preĝejo
Dosiero:Neunkirch tombejo 183.JPG|Tombejo
Dosiero:Neunkirch suba urbopordego 210.JPG|Suba urbopordego
Dosiero:Neunkirch suba urbopordego 202.JPG|Suba urbopordego, malgranda pordo trairenda por akiri longan vivon
Dosiero:Neunkirch loka muzeo 243.JPG|Loka muzeo
Dosiero:Neunkirch faktrabdomo 275.JPG|Faktrabdomo en la malnova urbocentro
Dosiero:Neunkirch restoracio Weinstube Klettgauerhof 232.JPG|Gastejo Weinstube Klettgauerhof
Dosiero:Neunkirch 229.JPG|Urba muro
Dosiero:Neunkirch suba urbopordego 223.JPG|Rigardo el la suba urbopordego
Dosiero:Neunkirch stacidomo 190.jpg|Stacidomo
Dosiero:Neunkirch Wasenhütte 036.JPG|Migradvojindikilo apud Wasenhütte
Dosiero:Neunkirch Wasenhütte 040.JPG|Arbarkabana Wasenhütte

Kategorio:Urboj de Svislando
Diabolik

**Diabolik** estas bildstria heroo kreita de la italaj Angela kaj Luciana Giussani en 1962, kaj eldonita en Italio de Astorina.

## Antaŭ Diabolik 
Kun la unua parto de *La vieille fille* de Honoré de Balzac, aperinta en la *feuilleton* (la suba parto de la unua paĝo) de la ĉiutaga franca ĵurnalo *La Presse*, la literaturo – ĝis tiam rezervita nur al tiuj, kiuj povis permesi al si la lukson aĉeti librojn – povis finfine eniri en ĉiujn hejmojn je la malalta kosto de ĵurnalo. Tre frue *roman feuilleton* atingis sian idealan sistemon per historioj, kiuj rakontis la sociajn plagojn kaj la kontraŭdirojn de la realaĵo, en kiu kunvivis riĉuloj kaj mizeruloj, ĝentilhomoj kaj "uloj abomenaj, teruraj, kiuj svarmas en tristaj kloakoj same kiel reptilioj en kotejoj". Novaj herooj baldaŭ aperis, preferataj de la legantoj malgraŭ, kaj verŝajne dank’ al, iliaj malbonagoj: *Sir William de Kergaz*, lia favorato *Rocambole*, *Zigomar* kaj fine *Fantômas*, majstro de la krimo kaj sinjoro de la tenebro.
Fantômas, kun sia kruela kaj imagriĉa fantazio, havis sensacian sukceson; kaj estis ĝuste unu el liaj rakontoj, kiun Angela Giussani trovis forgesitan en trajno.

## Itallingva versio 
Angela Giussani ĝin kreis observante ĉiutage laboristojn kaj oficistojn, kaj pensante ke komikso en poŝa formato estus facile legebla atendante trajnon kaj dum la vojaĝo, por poste esti reponita en la poŝo. Por pli bone koni gustojn de eblaj legontoj, ŝi starigis enketon inter ili kaj malkovris ke plejparto ŝatis krimrakontojn; laŭ la tradicio, tamen, la vera inspiro al ŝi venis trovante en trajno libron pri la franca Fantomas.

Naskiĝis tiel la "Diabolika formato" (12 x 17&nbsp;cm), kiu poste estis uzita de multaj aliaj samtipaj eldonitaĵoj. La poŝa formato helpos al la neantaŭvidebla sukceso de la rolulo Diabolik.

La unua numero, publikigita la 1an de novembro 1962, titoliĝis "Il Re del Terrore" (= *La Reĝo de la Teroro*). Ĉe sia debuto, Diabolik estis fascina tenebrulo, kun la aspekto de la fama aktoro Robert Taylor, malbona kaj senskrupula, risk-ŝatanto, tute aŭtentika krim-geniulo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala retejo
*  Ĉiuj bildkartoj de Diabolik
*  Diabolik FanClub
*   Oficiala retejo de la tradukista projekto RoMEo
*   Paĝaro de IEJ (Itala Esperantista Junularo) pri la esperantlingva Diabolik
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj

Kategorio:Bildliteraturo
Kategorio:Bildliteraturo en Esperanto
Kategorio:Bildstriaj fikciuloj
Kategorio:Fikciaj ŝtelistoj
Kategorio:Verkoj el la esperantigita itallingva literaturo
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Eugeen Paesmans

**Eugeen Paesmans** [pasmans] estis flandra esperantisto, kiu specialistiĝis en la tradukado de flandra literaturo al Esperanto. Li tradukis i.a. verkojn de Willem Elsschot, Guido Gezelle, Marnix Gijsen, Alice Nahon, Albrecht Rodenbach, Maurits Sabbe, Karel Van de Woestijne kaj Paul Van Ostaijen. Li estis multjara estrarano de la Antverpena Esperanto-grupo La Verda Stelo, pli ol 50-jara membro de Internacia Katolika Unuiĝo Esperantista kaj faka ĉiĉerono pri la urbo Antverpeno.

## Tradukoj 
Eugeen Paesmans faris i.a. la jenajn tradukojn:

* *Driekoningen Triptiek* de Felix Timmermans, tradukita al "Kristnaska Triptiko", 1938. Ĝi servis kiel bazo por la teatraĵo "Kie haltis la stelo".
* Kristnasko-rakonteto el *Ons volk ontwaakt* de Felix Timmermans, 1933
* La maldekstra flanko, el *Driekoningentryptiek* de Felix Timmermans, 1934
* Kristnasko-rakonteto de Felix Timmermans, 1946
* Parto el "Kulero da rememoroj" de Felix Timmermans, 1947
* Malgranda aŭtobiografio de Felix Timmermans, 1947
* Fratulino Beatrico de Felix Timmermans, 1947
* Kvar poemoj de Felix Timmermans el *Adagio*, 1961

## Bildaro 

Dosiero:1982 Konciza Katalogo Paesmans.jpg|Katalogo kompilita de Eugeen Paesmans.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Alparolado en la klubo "La Verda Stelo", FelixArchief, Antverpeno, dokumento 2233-169, 2 paĝoj

Kategorio:Flandraj esperantistoj
Kategorio:Esperanto-verkistoj
Desireless

**Desireless** (prononcu deziʀˈlɛs) (en Esperanto "sen deziro") naskiĝis kiel **Claudie Fritsch-Mentrop**, la 25-an de decembro 1952, en Parizo, Francio) estas franca kantistino. Inter la jaroj 1986 kaj 1988 ŝia granda furorkanto estis *Voyage, Voyage*, kiu fariĝis numero unu en multaj landoj de Eŭropo kaj Azio.

Ŝia frizuro estis eble inspiro por frizuro de Bart Simpson.

Kategorio:Francaj kantistoj
Nanchital

**Nanchital de Lázaro Cárdenas del Río** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Nanchital de Lázaro Cárdenas del Río. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 206.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 26804 loĝantojn. El tiuj estis 12933 viroj kaj 13871 virinoj. La komunumo havas surfacon de 64 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 10 metroj super la marnivelo.

## Sociogeografio 
En la jaro 1995 en la komunumo vivis 27183 personoj. En la jaro 2000 temis pri 27218, do temis pri kresko / malkresko je 0.03 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 24459 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 919 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al 3.76 % de la loĝantoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

## Eksteraj ligiloj 
* Nanchital de Lázaro Cárdenas del Río  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Veracruz
Bestokuracistoj sen limoj

**Bestokuracistoj sen limoj** estas asocio en pluraj ŝtatoj de la mondo, kiu kolektas bestokuracistojn por kunlabori en bestokuracista katastrofa helpo kaj en humaneca helpo. Centro de la laboro de la organizaĵo estas la homoj, kies vivobazo dependas de bestobredado kaj parte ankaŭ de bestoĉasado, kaj la celo plibonigi ilian vivosituacion. Sanaj bestoj por ili ne nur havas altan kulturan signifon, sed praktike sekurigas la nutradon, do la eviton de malsatmorto, kaj la eblecon havi enspezon.

## Bazoj 
La asocio kun siaj naciaj branĉoj laboras sen ligo al ŝtato aŭ politika partio. La laboro ne influiĝas de ideologiaj aŭ religiaj influoj, kaj profitigas homojn dependajn de bestobredado aŭ ĉasado sendepende de ilia deveno, aĝo aŭ sekso. La trakto de kulturaj tradicioj de la homoj estas respekta, ĉar ilia sperto kaj iliaj vivostrategioj valore influas kaj enplektiĝas en la evoluhelpajn projektojn de la asocio. Por fortigi la lokan socian reton, la koncernitaj homoj enplektiĝas en la projektan planadon, plenumon kaj evaluadon, kiom ajn tio eblas. Celo de la asocio estas krei stabilajn strukturojn kaj kapabligi la koncernatojn, plu vivteni la agadon post fino de la evoluhelpa projekto.

## Bestokuracistoj sen limoj Eŭropo 
Dum la jaro 1989, la franca asocio Veterinaroj sen limoj prenis la iniciaton krei eŭropan asocion por kunordigi kaj ampleksigi la projektojn sur kontinenta nivelo. La kreita internacia organizaĵo Veterinaroj sen limoj Eŭropo laŭ la stato de 2008 havas naŭ naciajn membroasociojn:

* Agronomes et Vétérinaires sans frontières : www.avsf.org;
* DIO (*fondaĵo* Diergeneeskunde in Ontwikkelingssamenwerking), : www.dio.nl ;
* Tierärzte ohne Grenzen, : www.togev.org;
* Vetaid,  www.vetaid.org;
* Vétérinaires sans frontières, : www.vsf-belgium.org;
* Tierärzte ohne Grenzen Österreich, : www.vsf.at;
* Tierärzte ohne Grenzen • Vétérinaires sans frontières • Veterinari senza frontiere, : www.vsf-suisse.ch;
* Veterinari senza frontiere, : www.veterinarisenzafrontiere.it ;
* Veterinarios sin fronteras, : vetsf .

Aldone ekzistas "studenta reto Bestokuracistoj sen limoj"

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de la organizaĵo Bestokuracistoj sen limoj Eŭropo 

Kategorio:Veterinara medicino
Kategorio:Humaneca helpo
Kategorio:Ne-registaraj organizaĵoj
Hlivištia

eta|dekstra|330px|Hlivištia situas en la plej griza distrikto

**Hlivištia,** hungare **Hegygombás** (hedjgombAŝ) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Sobrance. Ĝis 1899 la oficiala hungara nomo estis **Hliviscse**, poste pro la hungariga politiko ricevis la vilaĝo hungarecan nomon.

## Bazaj informoj 
* Areo: 20 km²
* Supermara alteco: 265 m
* Loĝantaro: 370
* Poŝtkodo: 073 01
* Aŭtokodo: SO
* Telefonprefikso: 56

## Situo 
Hlivištia situas sur malebenaĵo, laŭ rojo, fine de sakovojo. Sobrance troviĝas 7 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1418. En 1910 loĝis en Hegygombás 444 da homoj, (375 rutenoj, 32 hungaroj, 5 germanoj, unusola kroato). Ĝis Traktato de Trianon Hegygombás apartenis al Hungara Reĝlando, al Ung, al distrikto de Szobránc, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Dum unua disfalo de Ĉeĥoslovakio en 1939 la hungara armeo okupis tiean zonon loĝatan de ankaŭ rutenoj. Tiu loko estis parto de aŭtonomio rutena kune kun iama Karpata Ukrainio. Tio apartenis al Hungario ĝis apero de Ruĝa Armeo fine de 1944. En 2001 loĝis en Hlivištia 378 da homoj, (373 slovakoj).

## Eksteraj ligiloj 
* Hlivištia en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Sobrance
Munot

eta|dekstra|300px|Fortikaĵo Munot en Ŝafhaŭzo
**Munot** estas rondfortikaĵo en la urbo Ŝafhaŭzo en Svislando. Ĝi estas la reknonilo de la urbo. Ĝi estis konstruita en la 16-a jarcento, sed jam tuj post ĝia finkonstruo estiĝis fortaj duboj, ĉu la fortikaĵo korespondas al la tiama stato de la militarto. La fortikaĵo efektive nur unu fojon en ĝia historio en la jaro 1799 dum la milito inter Napoleono kaj Aŭstrio estis uzita dum milita batalo.

## Historio 
La instalaĵo estis konstruita inter 1563 kaj 1585 laŭ la planoj de la rondfortikaĵo de Albrecht Dürer. La konstruado okazis parte per servutlaboro. Kun ĝia gardoturo ĝi estas unu el la tre malmultaj ekzemploj de transiro inter mezepoka kastelo al moderna fortikaĵo. Munot estis parto de la urba defendfortikaĵo.

Post la ununuara sieĝo de la frotikaĵo en la jaro 1799 ĝi perdis ĝian signifon kaj servis kiel ŝtonrezervo por la kreskanta urbo. Ek de 1826 *Johann Jakob Beck* (1786-1868), desegnoinstruisto de la kantona lernejo de Ŝafhaŭzo, engaĝiĝis por la konservado de Munot. Pro lia iniciativo la fortikaĵo ĝis 1839 estis renovigita kaj sekurigita kontraŭ disfalo. La 30-an de oktobro 1839 oni reinaŭguris la renovigitan fortikaĵon per granda festo. La saman tagon estis fondita la Munot-Asocio kies unua prezidanto fariĝis Johann Jakob Beck.

## Priskribo de la konstruaĵo 
La fortikaĵo Munot prezentiĝas hodiaŭ kiel cilindroforma konstruaĵo kun diametro de 50 m. La alteco de la murigita cilindro de la planko ĝis la plej supera kanonplatformo mezuras proksimume 25 metrojn, ĉe averaĝa murdikeco de 4 m. La turo, kiu estas kovrita per pinta tegmento, estas ankoraŭ 15 metrojn pli alta. En la turo troviĝas ankaŭ la loĝejo de la munotgardisto, kies tasko estas la flegado de la damaaro, kiu vivas en la Munotfoso ĉirkaŭante la fortikaĵon, kaj sonorigi ĉiun vesperon je la 21-a horo mane la Munotsonorileton. Ĉe la suda kaj okcidenta deklivo de la Munotmonteto situas vitejoj.

## Plia utiligado de la nomo Munot 
La loka radiostacio de Ŝafhaŭzo nomas sin Radio Munot.
Samle la plejmalnova asocio de mezlernejanoj de Ŝafhaŭzo sin nomas Munot, kaj liniŝipo, kiu trafikas sur la suba parto de Bodenlago portas la nomon de la fortikaĵo.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la Munot-Asocio
* Munot en la Historia Leksikono de Svislando

Kategorio:Kantono Ŝafhaŭzo
Kategorio:Kasteloj en Svislando
Vyšné Remety

eta|dekstra|330ra|Vyšné Remety situas en la plej griza distrikto

**Vyšné Remety** (viŝnE remeti), hungare **Jeszenőremete** (jesenOremete) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Sobrance. Ĝis 1899 la oficiala hungara nomo estis **Felső-Remete** (=supra Remete).

## Bazaj informoj 
* Areo: 5&nbsp;km²
* Supermara alteco: 208 m
* Loĝantaro: 400
* Poŝtkodo: 072 41
* Aŭtokodo: SO
* Telefonprefikso: 56

## Situo 
Vyšné Remety situas inter montoj, laŭ traira flankovojo. Sobrance troviĝas 10&nbsp;km-ojn.

## Historio 
Germanoj fondis la vilaĝon en la 14-a jarcento. La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1412 en formo *"Remethe al. nom. Jezenew"*. Apud la vilaĝo ferofandejo longe funkciis. Dum la historio alvenis ankaŭ rutenoj kaj rumanoj. En 1910 loĝis en Jeszenőremete 442 da homoj, (370 slovakoj, 49 hungaroj, 22 germanoj, unusola kroato). Ĝis Traktato de Trianon Jeszenőremete apartenis al Hungara Reĝlando, al Ung, al distrikto de Szobránc, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Dum unua disfalo de Ĉeĥoslovakio en 1939 la hungara armeo okupis tiean zonon loĝatan de ankaŭ rutenoj. Tiu loko estis parto de aŭtonomio rutena kune kun iama Karpata Ukrainio. Tio apartenis al Hungario ĝis apero de Ruĝa Armeo fine de 1944. Komence de 1944 la judoj deportiĝis. En 2001 loĝis en Vyšné Remety 420 da homoj, (411 slovakoj, 5 ukrainoj, 2 ĉeĥoj, unusola polo).

## Eksteraj ligiloj 
* Vyšné Remety en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Sobrance
Jenkovce

**Jenkovce,** hungare **Jenke** estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Sobrance.
eta|dekstra|330px|Jenkovce situas en la plej griza distrikto

## Bazaj informoj 
* Areo: 15 km²
* Supermara alteco: 107 m
* Loĝantaro: 440
* Poŝtkodo: 072 52
* Aŭtokodo: SO
* Telefonprefikso: 56

## Situo 
Jenkovce situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ flankovojoj, aŭtoŝoseo preteriras. Uĵhorodo troviĝas 8, Michalovce 32 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1288. En 1910 loĝis en Jenke 724 da homoj, (640 slovakoj, 56 germanoj, 27 hungaroj, unusola ruteno). Ĝis Traktato de Trianon Jenke apartenis al Hungara Reĝlando, al Ung, al distrikto de Ungvár, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Dum unua disfalo de Ĉeĥoslovakio en 1939 la hungara armeo okupis tiean zonon loĝatan de ankaŭ rutenoj. Tiu loko estis parto de aŭtonomio rutena kune kun iama Karpata Ukrainio. Tio apartenis al Hungario ĝis apero de Ruĝa Armeo fine de 1944. Antaŭ apero de rusoj la judoj deportiĝis. En 2001 loĝis en Jenkovce 449 da homoj, (444 slovakoj kaj aliaj).

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al Reĝo Stefano la 1-a (Hungario) de 1770
* novklasikisma kalvinana preĝejo de 1903
* klasikisma nobeldomo el la 19-a jarcento

## Famuloj 
En Jenke naskiĝis hungara pentristo Tihamér Margitay.

## Eksteraj ligiloj 
* Jenkovce en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Sobrance
Joseph-Ignace Guillotin

**Joseph-Ignace GUILLOTIN** (28-an de majo 1738 – 26-an de marto 1814) estas konata kiel inventisto de gilotino. Li fakte ne inventis, sed ja propagis uzadon de tiu ĉi maŝino por fari mortpunojn en Francio dum la franca revolucio de 1789.

## Studoj 
Komence de siaj studoj Guillotin tre interesiĝis pri arto. Li baldaŭ fariĝis profesoro de literaturo en Irisnah College en Bordozo (Bordeaux), kie li decidis daŭrigi siajn studojn por fariĝi kuracisto. Li studis medicinon en Reims kaj en pariza universitato. Li finstudis en 1770 kaj atingis la akademian gradon de "doktoro".

En 1784 la franca registaro difinis komune kun Benjamin Franklin esploron de animala magnetismo, kio estis termino uzata por konjektita etera forto, kaŭzanta allogemon inter la seksoj kaj karismo.

## Rolo en la franca revolucio de 1789 
En 1789 li fariĝis reprezentanto de Parizo en la konstitucia asembleo. Tiu ĉi asembleo estiĝis komence de la revolucio kaj ĝia tasko estis krei konstitucion. Danke al tio li povis provi forhakadon de gorĝoj per mekanika ekipaĵo ankaŭ en pli posta parlamento.

Malgraŭ tio ke li propagis la estontan gilotinon, Guillotin estis kontraŭ mortpuno. Li esperis, ke pli humana kaj malpli doloriga metodo de plenumo de la mortpuno estas unua paŝo al nuligo de la mortpuno. Li ankaŭ klopodis, ke iradu malpli da homoj kaj familioj kun infanoj al ekzekuto. Laŭ lia opinio la ekzekutoj devis esti privata kaj individua afero. Laŭ legendo li mortis sub gilotino eĉ li mem, sed fakte kaŭzo de lia morto estis ŝultro trafita de furunkoj.

## Rilataj temoj 
* Gilotino

Kategorio:Francaj kuracistoj
Kategorio:Franca Revolucio
Krčava

eta|dekstra|330px|Krčava situas en la plej griza distrikto

**Krčava,** hungare **Karcsava** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Sobrance.

## Bazaj informoj 
* Areo: 9 km²
* Supermara alteco: 129 m
* Loĝantaro: 430
* Poŝtkodo: 072 51
* Aŭtokodo: SO
* Telefonprefikso: 56

## Situo 
Krčava situas sur ebenaĵo kaj sur mildaj deklivoj, laŭ ĉefvojo Uĵhorodo-Michalovce. La lasta troviĝas 27 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata dum la Grandmoravia Regno. La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1302. En 1910 loĝis en Karcsava 384 da homoj, (324 slovakoj, 29 hungaroj, 27 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon Karcsava apartenis al Hungara Reĝlando, al Ung, al distrikto de Ungvár, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Dum unua disfalo de Ĉeĥoslovakio en 1939 la hungara armeo okupis tiean zonon loĝatan de ankaŭ rutenoj. Tiu loko estis parto de aŭtonomio rutena kune kun iama Karpata Ukrainio. Tio apartenis al Hungario ĝis apero de Ruĝa Armeo fine de 1944. Komence de 1944 la judoj deportiĝis. En 2001 loĝis en Krčava 426 da homoj, (417 slovakoj, 6 ukrainoj, 3 ĉeĥoj).

## Vidindaĵo 
* klasikisma greko-katolika preĝejo omaĝe al Apostoloj Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo de 1829

## Eksteraj ligiloj 
* Krčava en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Sobrance
Vytautas Martinkus

**Vytautas MARTINKUS** estas litova verkisto. Li naskiĝis la 28-an de majo 1943. Lia naskiĝloko estas Jurbarkas subdistrikto, Jerubiškiai vilaĝo.

Kategorio:Litovaj verkistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1943
Veľké Revištia

**Veľké Revištia,** hungare **Felsőrőcse** [felŝOrOĉe] estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Sobrance. Ĝis 1899 la oficiala hungara nomo estis *Felső-Reviscse* https://www.arcanum.hu/hu/online-kiadvanyok/Lexikonok-magyarorszag-geografiai-szotara-fenyes-elek-BABC3/r-BCCE4/reviscse-also-vagy-saros-BCDDB/.
eta|dekstra|330ra|Veľké Revištia situas en la plej griza distrikto

## Bazaj informoj 
* Areo: 10&nbsp;km²
* Supermara alteco: 110 m
* Loĝantaro: 540
* Poŝtkodo: 072 43
* Aŭtokodo: SO
* Telefonprefikso: 56

## Situo 
Veľké Revištia situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, aŭtoŝoseo preteriras. Sobrance troviĝas 8&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1335. En 1910 loĝis en Felsőrőcse 552 da homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj kaj ciganoj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon Felsőrőcse apartenis al Hungara Reĝlando, al Ung, al distrikto de Szobránc, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Dum unua disfalo de Ĉeĥoslovakio en 1939 la hungara armeo okupis tiean zonon loĝatan de ankaŭ rutenoj. Tiu loko estis parto de aŭtonomio rutena kune kun iama Karpata Ukrainio. Tio apartenis al Hungario ĝis apero de Ruĝa Armeo fine de 1944.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 1772, turo alkonstruiĝis en 1839

## Famuloj 
En la iama Felső-Reviscse naskiĝis hungara politikisto László Tomcsányi.

## Eksteraj ligiloj 
* Veľké Revištia en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Sobrance
Rennes-le-Château

**Rennes-le-Château** (prononco []; okcitane: *Rènnas del Castèl*) estas franca komunumo situanta en la departemento Aude, en la regiono Langvedoko-Rusiljono.

eta|maldekstra|400ra|Panorama vido ĉirkaŭ Rennes-le-Château

## Signifo 
La malgranda vilaĝo estas mondkonata pro la sekreto de la pastro Bérenger Saunière, kiu laŭdire malkovris fine de la 19-a jarcento kaŝitan tresoron kaj elmontris mirindan riĉecon. Li interalie financis la necesajn riparojn de la malnova preĝejo kaj konstruis novan domon Villa Bethania kun parko, vintra ĝardeno kaj biblioteka turo.

Sauniere mortis kaj laŭdire konfesis sian sekreton kaj tutan havaĵon al sia domprizorgantino Marie Desnardeau, kiu vivis ĝis 1952. Ŝi vendis la tutan posedaĵon al ĵurnalisto kaj aŭtoro Noël Corbu. Li transformis la vilaon al hotelo kaj restoracio kaj komencis, supozeble varbcele, informi per la regiona gazetaro, pri la sekreto.

Li supozigis, ke troviĝas ie trezoro de la merovidaj reĝoj, kiun Sauniere trovis kaj parte utiligis. Multaj trezorŝerĉantoj invadis la vilaĝon kaj komencis kontraŭleĝe fosi. Certe la mencio de la loko kaj la rakonto en libro de Robert Charroux pri kaŝitaj trezoroj en francio instigis multajn homojn.

Aparte fama iĝis la vilaĝo kaj la sekreto post la publikigo de la libro La Da Vinci Kodo, kiu ne rekte mencias la ejon, sed rilatas al la mito. Ekzemple Jacques **Saunière** estas la nomo de konservisto de la Luvro, kiu estas murdita komence de la rakonto.

## Vidindaĵoj 
La plej multaj vidindaĵoj estas ligitaj kun la misteraj rakontoj pri Bérenger Saunière. Li aĉetis grundon apud la preĝejo Sainte Marie-Madeleine el la jaro 1059, renovigita 1891 de Saunière, kaj la iama pastra loĝdomo. Saunière konstruis imponan novan loĝdomon, konata kiel Villa Bethania, kun vasta parko. Je la rando de la parko troviĝas turo, la Tour Magdala, kaj aliflanke de rempara muro vitra domo.

La tereno apartenas al la komunumo kaj estas vizitebla kontraŭ enirpago. En la pastra loĝdomo nun troviĝas muzeo, kiu ankaŭ informas pri la historio de la loko.

Historia monumento estas la kastelo Chateau d´Hautpoul, kiu ne estas malfermita al la publiko.

## Aliro 
Rennes-le-Château troviĝas 60 km sude de Carcassonne.

Ekzistas regulaj ĉiutagaj trajnoj **TER** tra  al  ĝis stacidomo . La vojaĝo daŭras proksimume 1 horon. De tie oni povas preni taksion aŭ piede iri (4 km).

Per aŭtomobilo Carcassonne estas atingebla per aŭtoŝoseo A 61. La elirejo estas **Carcassonne-Ouest)**, de kie oni sekvu la straton D 118 al Limoux kaj daŭrigos en la direkto de Alet-les-Bains ĝis Couiza. La strato al Rennes-le-Château havas la numeron D 52 kaj komencas maldekstre proksime al la fino de la urbeto.

## Vidu ankaŭ 
* Rennes (apartigilo)
* Komunumoj de Aude
* Katarismo
* Langvedoka

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala retpaĝo de la komunumo kun bazaj informoj
*  Filmo pri la vilaĝo kaj la enigmo
*  Turismaj informoj 
*  Pri la enigmo 
*  Tre persona raporto de Svisanino Nicole Wellinger el la jaro 2001 kun multaj fotoj.
*  Belaj fotoj
*  [filmo de *ARTE(https://eo.wikipedia.org/wiki/ARTE)*] pri la historio (ne tro serioza)

Kategorio:Komunumoj de Aude
Horňa

eta|dekstra|330px|Horňa situas en la plej griza distrikto

**Horňa,** hungare **Katlanos** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Sobrance. Ĝis 1899 la oficiala hungra nomo estis *Hornya*, poste pro la hungariga politiko la vilaĝo ricevis hungarecan nomon.

## Bazaj informoj 
* Areo: 7 km²
* Supermara alteco: 141 m
* Loĝantaro: 380
* Poŝtkodo: 073 01
* Aŭtokodo: SO
* Telefonprefikso: 56

## Situo 
Horňa situas laŭ traira flankovojo. Sobrance troviĝas 2 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1282. En 1910 loĝis en Katlanos 569 da homoj, (534 slovakoj, 17 hungaroj, 11 germanoj, 7 rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon Katlanos apartenis al Hungara Reĝlando, al Ung, al distrikto de Szobránc, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Dum unua disfalo de Ĉeĥoslovakio en 1939 la hungara armeo okupis tiean zonon loĝatan de ankaŭ rutenoj. Tiu loko estis parto de aŭtonomio rutena kune kun iama Karpata Ukrainio. Tio apartenis al Hungario ĝis apero de Ruĝa Armeo fine de 1944. En 2001 loĝis en Horňa 380 da homoj, (368 slovakoj, ciganoj, 2 ĉeĥoj, unusola ukraino).

## Eksteraj ligiloj 
* Horňa en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Sobrance