open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ofico

**Ofico** estas okupo aŭ profesio, plej ofte plenumanta administrajn servojn, ekz-e en registaro, organizaĵo aŭ entrepreno. Tiu kiu profesie havas oficon estas **oficisto** kaj ofte laboras en oficejo.

Tradicie, en industria entrepreno, oni strikte distingis la dungitojn inter oficistoj (farantaj intelektan laboron, en oficejo/kontoro, kutime el la meza klaso) kaj laboristoj (farantaj korpan laboron, en fabrikoj kaj simile, kutime el la laborista klaso). La du grupoj tre malsamis rilate socian statusn, pagon, laborkondiĉojn kaj eĉ laborvestojn – pro tio la anglaj esprimoj *white collar* ("blanka kolumo") resp. *blue collar* ("blua kolumo") *worker* pri respektive oficistoj kaj laboristoj. La distingo nun ne plu estas tiel akra, sed ankaŭ hodiaŭ profesioj konsiderataj "kaplaboristaj" respektive "manlaboristaj" havas malsamajn sociajn statuson kaj laborkondiĉojn.

## Proverboj 
Ekzistas pluraj (12) proverboj pri ofico en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:
* 
* 
* 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Funkcio, Funkciulo
* Komerca administrado
* Laborloko
* Oficejo
* :es:Oficio (profesión)
* Posteno, rolo, servo
* Profesio

Kategorio:Laboro
Kuŝado

eta|Du maniero de kuŝado (supino (dorsa) kaj prono (ventra) dekubitoj.
eta|Flanka dekubito.dekstra|eta|300x300ra|Pentraĵo de kuŝanta virino**Kuŝado** estas korpopozicio, kutime dum ripozo, ĉe homoj kaj bestoj, en kiu la korpo estas en plejparte aŭ iom horizontala pozicio.

Male al starado aŭ sidado, kuŝante la korpo ne apogiĝas sur iu ajn membro, sed estas subtenata laŭlonge de sia longo de la surfaco sub ĝi. Kuŝado estas la pozicio plej ofte trovata kiam la korpo estas senkonscia aŭ paralizita, ekzemple dum dormo, svenado aŭ post perdo de ekvilibro post fizika vundo kaj dum sekskuniĝo.

Meblo destinita por kuŝado kaj ripozado estas lito.

## Vidu ankaŭ 
*Dormo
*dormeto (Q5242962)
*dorsa dekubito (Q3267428)
*ventra dekubito (Q1064483)
*ripoza pozicio (Q29440876)

## Referencoj 
Kategorio:Homa konduto
Kategorio:Homa korpo
Paulin Lihán

**,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Lihán Paulin** estis hungara piarista monaĥo, instruisto. Lia familia nomvarianto estis *Lihan,* lia persona nomo slovake estis *Paulín*.

 naskiĝis  en Polomka (Hungara reĝlando, Habsburga imperio, nuntempe en Slovakio), li mortis  en Privigye (Hungara reĝlando, Aŭstra imperio, nuntempa Prievidza en Slovakio).

## Biografio 
 aliĝis al la piaristoj en 1743 en Nagykároly, post la necesa lernado li instruis en Debrecen (1746-1747). Inter 1748-1750 li studis filozofion en Vác, Debrecen kaj Nitro, inter 1750-1753 teologion en Nitro. Li pastriĝis en 1752, supozeble tiutempe li monaĥiĝis, poste li instruis en Nitro (1754-1759 kaj 1763-1766), Nagykároly (1760-1761), Debrecen (1762). Li estis vicmonaĥejestro en Nitro inter 1767-1769, monaĥejestro inter 1770-1774, poste same monaĥejestro laŭvice en Privigye,  Brezna, Nitro kaj Trencsén. Inter 1791-1796 li estis sekretario de la religia konsilio en Pest (urbo), poste novicmajstro en Privigye.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Oratio de laudibus excell. ill. ac rev. dni Emerici e comitibus Eszterhazy de Galantha, episcopi Nitriensis ...* (1763)

## Fontoj 
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj piaristaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Ruĝmentona vinio

**Ruĝmentona vinio** (*Vini rubrigularis*, laŭ kio konata ankaŭ kiel *Ruĝgorĝa vinio*, sed tiu nomo utilas por la Ruĝgorĝa vinio (*Vini amabilis*)) estas specio de papagaj birdoj, en la familio *Psittaculidae*. Ĝi estas unu el kelkaj specioj de lorioj de la genro *Vini* troveblaj en insuloj Nov-Britio, Nov-Irlando, Nov-Hanovero kaj Karkar en Papuo-Nov-Gvineo.

Iliaj naturaj habitatoj estas subtropikaj kaj tropikaj malsekaj arbaroj de malaltaj teroj kaj montararbaroj.

## Aspekto
Temas pri ĝenerale verda papago (pli hela malsupre) kun oranĝaj beko kaj piedoj, ruĝaj mentono kaj irisoj, kaj flavaj pintoj en vostoplumoj kaj bendo en malhela fono en flugilplumoj.

## Taksonomio
Tiun specion dekomence oni atribuis al la genro *Charmosyna*. Poste ĝi estis translokigita al la genron *Vini* baze sur studo pri molekula filogenetiko de lorienoj publikigita en 2020.

La specion origine priskribis kiel *Trichoglossus rubrigularis* Philip Sclater en 1881. La genronomo *Vini* devenas el tahitia nomo por tieaj lorioj. La specia epiteto *rubrigularis* devenas el la Latinaj *ruber*, kun la signifo "ruĝa", kaj *gularis*, kun la signifo "gorĝa". Alternativa nomo por la specio estas **ruĝmentona lorio**.

Tiu ĉi specio estas ĝenerale agnoskita kiel monotipa. Tamen, kelkaj fakuloj disigas la populacion de la insulo Karkar kiel aparta subspecio, *V. r. krakari*.

## Referencoj
* Juniper & Parr (1998) *Parrots: A Guide to Parrots of the World*; .
* Forshaw (2006) *Parrots of the World: An Identification Guide*; .
* Arndt, Thomas (2001): *Lexicon of Parrots*. Arndt Verlag
* 

## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Papagoformaj
Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo
Vinio de Stephen

**Vinio de Stephen** (*Vini stepheni*, laŭ kio konata ankaŭ kiel *Stifena vinio*, sed ankaŭ kiel *Hendersona vinio* aŭ *Hendersona lorio*) estas specio de papagaj birdoj, en la familio *Psittaculidae*. Ĝi estas unu el kelkaj specioj de lorioj de la genro *Vini* troveblaj kiel endemio nur en Insulo Henderson en Pitkarna Insularo, Suda Pacifiko.

Ilia natura habitato estas tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo kaj hazarda enmeto de predantoj en la insulo.

## Aspekto 
Tiuj lorioj longas 19 cm kaj pezas 42–55 g.

Plenkreskuloj estas verdaj sur la supraj partoj, kun verdaj okcipito kaj krono. La verda koloro fariĝas flaveca ĉe la bazo kaj vosto. Ili havas verdajn subflugilojn, kun verda bendo trans la brusto, kiu varias laŭ aspekto. Ilia brusto estas ruĝa, kaj fariĝas viola direkte al iliaj abdomeno kaj femuroj. Ili havas tre oranĝan bekon kun flavaj aŭ oranĝaj okuloj.

### Reproduktado 
Ilia reprodukta sezono supozeble estas ĉirkaŭ aprilo aŭ komence de majo.

## Distribuado kaj habitato 
The lorikeet is endemic to Henderson Island in the Pitcairn Islands. It inhabits coconut palms as well as the dense forest on the interior of the island.

## Referencoj
* Juniper & Parr (1998) *Parrots: A Guide to Parrots of the World*; .
* Forshaw (2006) *Parrots of the World: An Identification Guide*; .
* Arndt, Thomas (2001): *Lexicon of Parrots*. Arndt Verlag
* 

## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Papagoformaj
Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Fervoja inĝenierarto

**Fervoja inĝenierarto** estas branĉo de inĝenierarto, kiu studas fervojojn. Ĝi efektivigas la projektadon, planadon, konstruadon, funkciigon kaj prizorgadon de trajnoj, rulmaterialo, signalsistemoj kaj fervojaj trakoj. Ĝi ankaŭ okupiĝas pri la organizado kaj efektivigo de elektraj kaj helpcentraloj, kontrolsistemoj, fervojaj kaj prizorgadaj atelieroj kaj laboratorioj de ĉiuj specoj, krom konstrulaboroj. Alia laboro farata estas la studado kaj konsultado pri stacioj kaj manovrejoj, juraj, ekonomiaj kaj financaj inĝenierartaj aferoj, arbitracio, fakturaj raportoj kaj taksadoj, same kiel higieno, sekureco kaj media poluado rilataj al fervojoj.

*Fervoja inĝenierarto* povas esti dividita en lokomotivan inĝenierarton, ŝarĝ- kaj personaŭgon-inĝenierarton, kaj la produktadon de alia traka ekipaĵo. Teorie, fervoja transporto havas la plej malmultajn perdojn inter radaj transportoj, kaj pli grandan ŝarĝokapaciton, do la kreado de fervojaj retoj kaŭzis rapidan kreskon en ĉi tiu branĉo de inĝenierarto en multaj landoj, kio provizas al ili la konsiston. Aldone al la fabrikado de novaj unuoj de rulmaterialo, fervojaj inĝenierartaj entreprenoj organizas siajn gravajn riparojn.

Tiu kiu praktikas fervojan inĝenierarton estas nomita **fervoja inĝeniero**.

## Referencoj 
Kategorio:Studfakoj de inĝenierarto
Kategorio:Fervoja teknologio
Kategorio:Transporot inĝenierarto
Georg Adolf Suckow

**Georg Adolf SUCKOW** foje **Adolph** (28a de Januaro 1751, Jena – 13a de Marto 1813, Heidelberg) estis germana fizikisto, kemiisto, mineralogo, mininĝeniero kaj natursciencisto.

Suckow estis profesoro de fiziko, kemio kaj natura historio en la Universitato de Heidelberg. Li verkis multajn librojn kaj artikolojn pri kemio, botaniko, zoologio kaj mineralogio. El 1808 li estis Membro de la Bavara Akademio de Sciencoj. Ankaŭ lia filo Friedrich Wilhelm Ludwig Suckow (1770–1838) estis natursciencisto.

## Verkoj
, priskribita de Suckow, kiel la unua.]]
* *Von dem Nutzen der Chymie zum Behuf des bürgerlichen Lebens, und der Oekonomie. Nebst Ankündigung der Lesestunden des Sommers halben Jahres 1775 bei der kurfürstlichen oekonomischen Schule zu Lautern, von G.A. Suckow, der A.D. Professor der theoretischen Wissenschaften, und beständigen Sekretair der Kurfürstlichen oekonomischen Gesellschaft. Mannheim/Lautern* (1775)
* *Oekonomische Botanik*. (1777) 
* *Versuche über die Wirkungen verschiedener Luftarten auf die Vegetation*. (1782) 
* *Diagnose der Pflanzengattungen*. (1792)
* *Anfangsgrunde der theoretischen und angewandten Naturgeschichte der Thiere* Leipzig: Weissmann.

## Referencoj
* Allgemeine Deutsche Biographie

Kategorio:Germanaj natursciencistoj
Kategorio:Germanaj ornitologoj
Kantono Blaine (Idaho)

La **kantono Blaine** - angle *Blaine County* - estas kantono de Usono en la subŝtato Idaho. La administra centro estas la urbo ''*. La kantono estis fondita je la  per ago de la usona kongreso. Ĝi havas sian nomon memorige al la politikisto *James G. Blaine'' (1830-1893).

Laŭ la censo de aprilo [[]], kiu aktualiĝos nur post dek jaroj, en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun . 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Kantonoj de Idaho
Kantono Blaine

La nomo **kantono Blaine** aŭ angle *Blaine County* estas la nomo de la sekvaj kantonoj de Usono:

* kantono Blaine (Idaho)
* kantono Blaine (Montano)
* kantono Blaine (Nebrasko)
* kantono Blaine (Oklahomo)

Ĉiuj kvar havas sian nomon memorige al la politikisto *James G. Blaine* (1830-1893), membro de la respublikana partio, kiu oficis interalie kiel membro, sekve estro de la Usona Domo de Reprezentantoj, senatano de Majno kaj dufoje Usona ministro pri eksterlandaj aferoj.
Kantono Custer

La nomo **kantono Custer** aŭ angle *Custer County* estas la nomo de la sekvaj kantonoj de Usono:

* kantono Custer (Idaho)
* kantono Custer (Koloradio)
* kantono Custer (Montano)
* kantono Custer (Nebrasko)
* kantono Custer (Oklahomo)
* kantono Custer (Suda Dakoto)
Aŭtomekanikisto

**Aŭtomekanikisto (aŭtoriparisto)**  estas laboristo, kiu riparas kaj prizorgas motorveturilojn, kaj ankaŭ kontrolas la teknikan staton de veturiloj uzante diagnozajn ekipaĵojn kaj aparatojn, kiel ekzemple dinamometron, aŭtoskanilon, ktp. Antaŭe, la profesio nomiĝis *aŭtomekanikisto*. Ĉe grandaj aŭtoriparejoj, la taskoj de aŭtomekanikistoj estas diferencigitaj: ekzemple, aŭtomekanikistoj, mekanikaj inĝenieroj specialiĝas pri eksplodmotoroj (ICE) de veturiloj.

Spertaj aŭtoriparejoj komencas per cifereca inspektado por determini la staton de la veturilo. Surbaze de la inspektaj rezultoj kaj preventaj prizorgaj bezonoj, la mekanikisto/teknikisto redonas la trovojn al la servkonsilisto, kiu tiam akiras aprobon por iuj aŭ ĉiuj proponitaj laboroj. La aprobita laboro tiam estos asignita al la mekanikisto per laborordono. Ilia laboro povas impliki la riparon de specifa parto aŭ la anstataŭigon de unu aŭ pluraj partoj kiel asembleoj. Plenumi bazan veturilprizorgadon estas fundamenta parto de la laboro de mekanikisto en modernaj industriigitaj landoj, dum en aliaj, mekanikisto estas konsultata nur kiam la veturilo jam montras signojn de paneo.

Kategorio:Industriaj profesioj
Ninte

**Ninte,** per ĉina skribo **宁德市,** per pinjino *Níngdé* estas prefektura (triaranga) milionurbo, ankaŭ marhaveno en provinco Fuĝjano en Ĉinio.
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2020 la prefektura loĝantaro estis  homoj.

## Geografio 
La milionurbo kuŝas en montaro laŭ la Orientĉina Maro. sidejo de Fuĝjano Fuĝoŭo troviĝas 70, Nanping 134, Ŝanhajo 540, Pekino 1497 km laŭ https://www.thedistancenow.com/hu/ningde_china/nanping_china. La prefekteja urbo administras 1 distrikton, 2 urbojn, 6 guberniojn kaj ankaŭ 124 urbetojn. 

## Historio 
La konata historio de Ninte datiĝas jam ekde 282, sed pli frue arkeologoj trovis restaĵojn jam el la paleolitiko. Ekde la menciita 282 pluraj dinastioj regis ĉi tie. En la 20-a jarcento la areo apartenis al pluraj administraj unuoj.

## Ekonomio 
Ninte estas produktanto de multaj nemetalaj mineralaj rimedoj, kiel granito kaj bazalto, sed la riĉaj akvoenergiaj resursoj donas eblecojn al la metalurgiaj industrioj. Tio helpas la ŝipkonstruan industrion, krome estas ankaŭ produktoj de baterioj fare de CATL. Nuklea centralo nuntempe konstruiĝas proksime. La varma kaj humida klimato kun fekunda tero helpas la agrikulturon. La plej gravaj produktoj estas fungoj kaj teoj, krome oni kultivas pomojn, ĉinajn kaŝtanojn, prunojn, persikojn, liĉiojn kaj longanojn. En la montara parto estas forstado, ankaŭ bambuoj. La marborda industrio estas la fiŝkaptado.
eta|maldekstre|
eta|maldekstre|

## Eduko 
En 2008 oni establis universitaton surbaze al altlernejo.

## Trafiko 
La prefekturbo estas bone alirebla ĉefvoje kaj trajne. En 2020 la 379-kilometra fervojo ekfunkciis.

## Klimato 
La prefektejo situas en humida subtropika klimato (Cfa) laŭ la klimata klasifiko de Köppen, foje tifonoj okazas. La jara averaĝa temperaturo estas  kaj varias inter . Jare averaĝe pluvas 2 005 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, sed inter februaro-septembro pli multe.

## Vidindaĵoj 
* preĝejoj

## Ĝemelurboj 
*  Speyer, Germanio, Rejnlando-Palatinato
*  Worms, Germanio, Rejnlando-Palatinato

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Ĉinio
Kategorio:Milionurboj
Kantono Valo

La nomo **kantono Valo** aŭ angle *Valley County* estas la nomo de la sekvaj kantonoj de Usono:

* kantono Valo (Idaho)
* kantono Valo (Montano)
* kantono Valo  (Nebrasko)
Bottega Veneta

**Bottega Veneta** estas itala luksa primoda entrepreno. Ili havas sian sidejon en Milano, Italio. Ili produktas vestaĵojn, mansakojn, ŝuojn, akcesoraĵojn, juvelojn kaj parfumojn.

La marko estas posedata de Kering ekde februaro 2001. En 2023, la vendoj de Bottega Veneta atingis 1,6 miliardojn da eŭroj.

Bottega Veneta estis fondita en 1966 en Viĉenco fare de Michele Taddei kaj Renzo Zengiaro.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Luksaj varomarkoj
Kategorio:Kudristoj
Yves Saint Laurent (marko)

**Yves Saint Laurent** aŭ **YSL** estas luksa varfirmao fondita de Yves Saint Laurent kaj lia partnero Pierre Bergé. Hodiaŭ, la ĉefa dizajnisto estas Stefano Pilati. Yves Saint-Laurent, la fondinto de la marko, mortis en 2008.

## Historio 
Yves Saint Laurent estis fondita de Yves Saint Laurent kaj Pierre Bergé en 1962, kaj la nunajn logotipojn kreis Adolphe Mouron Cassandre.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Luksaj varomarkoj
Kategorio:Kudristoj
Ultramara vinio

**Ultramara vinio** (laŭ *Vini ultramarina*, sed ankaŭ *Transmara vinio*, kaj ankaŭ *Markizinsula vinio* aŭ *Markizinsula lorio*) estas specio de papagaj birdoj, en la familio *Psittaculidae*. Ĝi estas unu el kelkaj specioj de lorioj de la genro *Vini* troveblaj kiel endemio en Markizinsuloj. Ĝiaj naturaj vivejoj estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj malaltebenaĵaj arbaroj, subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montaraj arbaroj kaj plantejoj. Ĝi estas draste endanĝerigita, minacata ĉefe de la enkonduko de la nigra rato kaj de senarbarigo.

## Distribuado kaj populacio 
Dum la 1970-aj jaroj, tiu birdo estis ankaoraŭ vivanta en sia natura teritorio de Fatu Hiva, Ua Pou, Nuku Hiva, kaj Ua Huka en la Markizinsuloj. Tamen, pro peza senarbarigo kaj predado fare de la enpenetraj nigra rato kaj kato, la ultramara lorio formortis sur Fatu Hiva, Ua Pu, kaj Nuku Hiva antaŭ 2008. Nuntempe, la rara birdo restas nur sur Ua Huka. Sur Ua Huka, la populacio estas taksita je ĉirkaŭ 1 000-2 499 individuaj birdoj.

## Ekologio 
*Vini ultramarina* manĝas grandan varion de nektaro, poleno, kaj floroj de diversaj florantaj arboj. Ĝi ŝajnas preferi florojn de la kokospalmo kaj *Hibiscus tiliaceus*. La dieto de la birdo inkluzivas ankaŭ multajn fruktojn kaj insektojn. La ultramara lorio nestas en arbaj kavaĵoj, precipe en *Artocarpus altilis*, *Pometia pinnata*, *Pandanus tectorius*, kaj *Hibiscus tiliaceus*. Malmulte pli oni scias pri ĉi tiu malofta specio.

## Minacoj 
La ultramara lorio estas forte minacata de la predado fare de la nigra rato, kiu forte malpliigis ĝian populacion ekde ĝia enkonduko al Nuku Hiva en 1915. Ĉiuj insuloj estis detruitaj de ekstreme altaj niveloj de paŝtado kaj fajro. Plejparto de la originala seka arbaro reduktiĝis al herbejo, kaj terura damaĝo estis kaŭzita ankaŭ al altmontaraj arbaroj. Ankaŭ senarbarigo por fari lokon por bienoj, arbohakado kaj turismo havis grandan efikon sur la malkresko de ĝia populacio.

## Referencoj
* Juniper & Parr (1998) *Parrots: A Guide to Parrots of the World*; .
* Forshaw (2006) *Parrots of the World: An Identification Guide*; .
* Arndt, Thomas (2001): *Lexicon of Parrots*. Arndt Verlag
* 
* Forshaw, Joseph M. & Cooper, William T. (1978). *Parrots of the World* (2a eld.). Melbourne: Landsdowne Editions. ISBN 0-7018-0690-7.
* Low, Rosemary (1978). *Lories and Lorikeets*. Melbourne: Inkata Press. ISBN 0-909605-08-4.

## Eksteraj ligiloj
*Environment Canada Species Identification Sheet.

Kategorio:Papagoformaj
Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Franca Polinezio
Flora Nwapa

**Florence Nwanzuruahu Nkiru NWAPA** (n. la 13-an de januaro 1931 en Oguta, tiam brita Niĝerio, nun la niĝeria ŝtato Imo ; 16-a de oktobro 1993 en Enugu, Enugu Ŝtato) estis niĝeria verkistino konata sub la nomo *Flora Nwapa*, kiu estas konsiderata la "patrino de moderna afrika literaturo".  Ŝia debuta romano *Efuru,* publikigita en la angla en 1966, estis la unua literatura verko de okcidentafrika virino kiu gajnis internacian rekonon. Nwapa rifuzis nomi sin *feministino*, sed aludis al la termino *virinismo*, origine kreita de Alice Walker, koncepto kiu reflektas rilatojn de subpremo en afrik-usona kaj afrika kunteksto kaj inkluzivas koloniismon. Ŝi kombinis kritikan virinan perspektivon kun la kulturaj tradicioj de la igboj, al kiuj ŝi apartenis. Ŝi estis mem ĉefo de la tribo, tenanta la alie ekskluzive vira titolo *Ogbuefi.* 

Ŝi publikigis afrikan literaturon kaj antaŭenigis virinojn en la afrika socio.  Ŝi fariĝis unu el la unuaj afrikaj virinaj eldonistoj kiam ŝi fondis Tana Press en Niĝerio en 1970. Ŝi partoprenis en la rekonstruo de la lando post la fino de la civita milito, precipe laborante kun orfoj kaj rifuĝintoj, kiuj estis delokigitaj dum la milito. 

## Verkaro 
### Romanoj 
* *Efuru*, Heinemann Educational Books, 1966; Waveland Press, 2013, 
* *Idu*, Heinemann African Writers Series, No. 56, ; 1970
* *Never Again*, Enugu: Tana Press, 1975; Nwamife, 1976; Africa World Press, 1992, 
* *One Is Enough*, Enugu: Flora Nwapa Co., 1981; Tana Press, 1984; Africa World Press, 1992, 
* *Women are Different*, Enugu: Tana Press, 1986; Africa World Press, 1992, 
* *The Lake Goddess*, Lawrenceville, NJ: Africa World Press, 1995

### Mallongaj rakontaj/poemoj 
* *This Is Lagos and Other Stories*, Enugu: Nwamife, 1971; Africa World Press, 1992, 
* *Wives at War and Other Stories*, Enugu: Nwamife, 1980; Flora Nwapa Co./Tana Press, 1984; Africa World Press, 1992, 
* *Cassava Song and Rice Song*, Enugu: Tana Press, 1986

### Infanlibroj 
* ''Emeka, Driver's Guard*, London: University of London Press, 1972; Enugu: Flora Nwapa Company, 1987
* *Mammywater*, 1979; Enugu: Flora Nwapa Company, 1984
* *The Adventures of Deke*, Enugu: Flora Nwapa Co., 1980
* *The Miracle Kittens*, Enugu: Flora Nwapa Company, 1980
* *Journey to Space'', Enugu: Flora Nwapa Company, 1980

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* "Flora Nwapa (1931–1993)", la Kalendaro de Aŭtoroj.

Kategorio:Niĝeriaj politikistoj
Kategorio:Niĝeriaj verkistoj
Kategorio:Verkistinoj
Kategorio:Verkistoj de porinfana literaturo
Gábor Magyar (piaristo)

**Gábor Magyar** [madjar], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun plia persona nomo **Magyar Jenő Gábor** estis hungara piarista monaĥo,  instruisto, membro de Societo Dugonics.

Gábor Magyar naskiĝis  en Kiskunfélegyháza, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
Gábor Magyar aliĝis al la piaristoj en Vác en 1859, post la novicado li maturiĝis en piarista gimnazio en Pest (urbo). Inter 1861–1867 li instruis en piaristaj gimnazioj de Tata (Hungario), Nagykanizsa kaj Kecskemét, dum li studis teologion. En 1864 li monaĥiĝis, en la sekva jaro li pastriĝis en Veszprém (urbo). De 1867 ĝis sia morto li einstruis en Szeged, dum en 1869 li akiris diplomon en Reĝa Universitato de Pest. Ekde 1871 li estis gimnaziestro 27 jarojn, krome inter 1873-1875 li estis ankaŭ monaĥejestro, eĉ inter 1899-1912 estro de ĉiuj hungaraj piaristoj. Li ricevis reĝan premion en 1893.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A Dugonics-szobor története* (1876)
* *A szegedi főgymnasium legújabb története* (1896)
* *A kegyesrendi gyakorlati tanárképzés alapvonalai* (1905)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare
* katolika leksikono (legebla pli malsupre)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj piaristaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Marjorie Oludhe Macgoye

**Marjorie Phyllis Oludhe MACGOYE** (naskitala 21-an de oktobro 1928 en Southampton, Anglio; mortis la 1-an de decembro 2015 en Najrobio) estis kenja romanverkisto, eseisto kaj poetino de angla origino. Ŝi ofte estas nomata la "patrino de la kenja literaturo."  

Plej konata pro siaj verkoj *Coming to Birth* kaj *Homing In*. 

## Verkaro 
* *Growing Up at Lina School* (1971)
* *Murder in Majengo* (1972)
* *Coming to Birth* (1986)
* *The Present Moment* (1987)
* *Street Life* (1987)
* *Victoria and Murder in Majengo* (1993)
* *Homing In* (1994)
* *Chira* (1997)
* *The Black Hnad* Gang (1997)
* *Song of Nyarloka and Other Poems* (1997)
* *A Farm called Kishinev* (2005)
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Kenjaj verkistoj
Kategorio:Verkistinoj
Ali Mazrui

**Ali MAZRUI** (naskita la 24-an de februaro 1933 en Mombasa ; mortis la 12-an de oktobro  2014 en Binghamton, Nov-Jorkio) estis uson-kenja akademiulo, profesoro kaj verkisto pri afrikaj kaj islamaj studoj, kaj Nord-Sudaj rilatoj. Li estis la direktoro de la Instituto por Tutmondaj Kulturaj Studoj ĉe la Universitato de Binghamton en Binghamton, Novjorkio, kaj la direktoro de la Centro por Afro-usonaj kaj Afrikaj Studoj ĉe la Universitato de Miĉigano. Li produktis la televidan dokumentan serion *The Africans: A Triple Heritage*. 

Li estas aŭtoro de multaj verkoj. Li kontribuis la volumon *"Afriko ekde 1935" al la Ĝenerala Historio de Afriko* de UNESKO.  

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Historiistoj de islamo
Kategorio:Svahillingvaj verkistoj
Kategorio:Islamaj filozofoj
Kategorio:Historiistoj de Afriko
Kategorio:Geopolitikistoj
Kategorio:Filozofoj de la 21-a jarcento
Meja Mwangi

**Meja MWANGI** (naskita la 27-an de decembro 1948 en Nanyuki , Kenjo) estas kenja verkisto anglalingva.  Kune kun Ngũgĩ wa Thiong'o, li estas konsiderata unu el la plej gravaj aŭtoroj de sia lando. 

Lia fama frua verko inkluzivas la romanojn *Kill Me Quick* (1973), *Going Down River Road* (1976) kaj *The Cockroach Dance* (1979), kiu ilustras la urbajn pejzaĝojn de Kenjo, la lukto kontraŭ malriĉeco kaj la Aidoso epidemio. 

## Verkaro 
* 
* adaptita por filmo "Cry Freedom".https://www.imdb.com/title/tt0082218/?ref_=nv_sr_2?ref_=nv_sr_2
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Kenjaj verkistoj
Binyavanga Wainaina

**Kenneth Binyavanga WAINAINA** (n. la 18-an de januaro 1971 en Nakuru ; m. la 21-an de majo 2019 en Najrobo) estis kenja ĵurnalisto kaj verkisto. 

Post kompletigo de sia diplomo, Wainaina laboris dum pluraj jaroj en Kaburbo kiel sendependa verkisto kaj vojaĝverkisto. Li gajnis la premion por noveloj *"Discovering Home"* en julio 2002 kaj estas la fondinto kaj ĉefredaktoro de *"Kwani?",* unu el la plej sukcesaj kaj respektataj literaturaj revuoj de Orientafriko.

La satira eseo de Wainaina "Kiel verki pri Afriko?" altiris vastan atenton. 

En 2014, li malkaŝe deklaris sin samseksema. En 2016, okaze de la Internacia Tago de Aidoso, li publikigis sian HIV-pozitivan statuson per Twitter.

Li mortis la 21-an de majo 2019, en la aĝo de 48 jaroj, pro apopleksio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Kenjaj verkistoj
Kategorio:GLAT-verkistoj
Margaret Ogola

**Margaret Atieno OGOLA** (n. la 12-an de junio 1958 – m. la 21-an de septembro 2011) estis kenja verkisitno plej konata pro *The River and the Source* kaj ties daŭrigo, *I Swear by Apollo*. 

Ŝi verkis tri romanojn, biografion, kaj gepatran manlibron. Ŝia romano, *La Rivero kaj la Fonto*, kronikante la transformojn en la vivoj de kvar generacioj de kenjaj virinoj, fariĝis deviga legado en la instruplano de KCSE (Kenja Bakalaŭraĵo) dum multaj jaroj kaj gajnis la Literaturan Premion Jomo Kenyatta (1995) kaj la Ŝtatkomunuman Premion por Plej Bona Afrika Debuta Romano (1995). Ŝia romano, *Mi Ĵuras je Apolono,* esploras temojn de medicina etiko kaj identigo. *Loko de Destino*, pri virino mortanta pro kancero, ankaŭ traktas la temon de malriĉeco. Ŝi verkis biografion pri Kardinalo Maurice Michael Otunga (1923-2003), la unua kenja katolika episkopo. *Edukado en Homa Amo* estas gepatra manlibro, kiu helpas eduki infanojn pri sekseco. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Monda Kongreso de Familioj

Kategorio:Kenjaj verkistoj
Kategorio:Verkistinoj
Charity Waciuma

**Charity Wanjiku WACIUMA** (n. en 1936) estas kenja aŭtorino. Ŝi verkis plurajn infanlibrojn kaj aŭtobiografion, publikigitan en 1969 sub la titolo " Filino de *Mumbi"*. Ŝiaj verkoj estas ĉefe bazitaj sur legendoj kaj rakontoj pri la kikuja popolo.  En la 1960-aj jaroj, Waciuma kaj Grace Ogot fariĝis la unuaj kenjaj verkistinoj, kies verkoj estis publikigitaj en la angla. 

Ŝi estis unu el la unuaj aŭtoroj de infanlibroj en Kenjo kun la publikigo de sia libro *Mweru the Ostrich Girl* en 1966, sekvita de titoloj por junaj plenkreskuloj *The Golden Feather*, *Friendship*, kaj ''Who 's Calling''? 

Kontraŭe al la kijuka tradicio, Waciuma ne estis cirkumcidita. Ŝi estis unu el la unuaj afrikaj aŭtoroj, kiuj traktis ĉi tiun socie senteman temon, en tempo, kiam neniu en Kenjo diskutis pri virinaj rajtoj kaj la traŭmatigaj fizikaj kaj psikologiaj efikoj de ĉi tiuj praktikoj sur la virinoj estis ankoraŭ plejparte nekonataj. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* "ITN Roving Report: The New Kenyans", Charity Waciuma intervjuo. Getty Bildoj.

Kategorio:Aŭtobiografoj
Kategorio:Kenjaj verkistoj
Kategorio:Verkistinoj
Naiqama Lalabalavu

Ratu **Naiqama Tawakecolati LALABALAVU** (naskita la 23-an de decembro 1953) estas fiĝia estro kaj la nuna Prezidanto de Fiĝioj. Li funkciis kiel Gvidanto de la Opozicio kaj kiel Parolanto de la Parlamento de Fiĝioj.

La 31an de oktobro 2024, li estis elektita Prezidanto de Fiĝioj  kaj ekoficis la 12an de novembro 2024. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Konvertitoj al romkatolikismo
Kategorio:Fiĝiaj politikistoj
Kategorio:Prezidantoj de Fiĝioj
Nikenike Vurobaravu

**Nikenike VUROBARAVU** (naskita la 3-an de decembro 1951 en la Nov-Hebridoj) estas vanuatua diplomato kaj politikisto, kiu estas Prezidanto de Vanuatuo ekde la 23-a de julio 2022. Li estas membro de la partio Vanua'aku Pati (VP). 

Li antaŭe plenumis multajn diplomatiajn kaj registarajn postenojn, inkluzive de servado kiel estro de la diplomatia misio de Vanuatuo en Fiĝioj. Li estis elektita prezidanto en la oka raŭndo de la prezidantaj elektoj de Vanuatuo en julio 2022.  Li estas membro de la politika partio Vanuacu (vicprezidanto).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Prezidantoj de Vanuatuo
Prezidanto de Fiĝioj

**La Prezidanto de Fiĝioj**  estas la ŝtatestro kaj Supera Komandanto de la armetrupoj de la Respubliko Fiĝioj.

Fiĝioj estis deklarita respubliko la 7an de oktobro 1987, post la abdiko de Reĝino Elizabeto la 2-a de Britio el la Regno de Fiĝioj, post du militaj puĉoj en 1987 gvidataj de subkolonelo Sitiveni Rabuka. La 5an de decembro 1987, la lasta ĝenerala guberniestro de Fiĝioj, Ratu Sir Penaia Nganilau, fariĝis la unua Prezidanto de la Respubliko de Fiĝioj.

Laŭ la Konstitucioj de 1990 kaj 1997, la Prezidanto estis elektita de la Granda Konsilio de Ĉefoj por kvinjara oficperiodo. Laŭ la nova Konstitucio adoptita en 2013, li estas elektita de la Parlamento de Fiĝioj por trijara oficperiodo.  La rolo de la Prezidanto en la politika vivo de la lando estas plejparte ceremonia, sed li havas certajn povojn, kiujn oni povas uzi dum tempoj de nacia krizo. Laŭ la nova Konstitucio, li ankaŭ estas la Ĉefkomandanto de la Fiĝiaj Defendtrupoj.

La prezidanto formale nomumas la Ĉefministron, kiu devas havi la subtenon de plimulto en la Parlamento. En praktiko, tio signifas, ke la gvidanto de la plej granda politika partio aŭ koalicio kutime fariĝas Ĉefministro, igante la rolon de la prezidanto en la nomumo apenaŭ pli ol formalaĵo. Tamen, kelkfoje la parlamento ne kapablas atingi interkonsenton pro fragmentiĝo. En tiaj kazoj, la prezidanto alprenas la rolon de arbitracianto kaj, post konsultado kun ĉiuj politikaj frakcioj, devas nomumi kiel Ĉefministron la personon, kiun li kredas estos akceptita de parlamenta plimulto. Nomumante la Ĉefministron, la prezidanto formale nomumas kabineton de dek ĝis dudek kvin ministroj, kiuj reprezentas la ekzekutivon. Ekzistas ankaŭ Prezidenta Konsilio, kiu konsilas la prezidanton pri aferoj de nacia graveco, kaj ĝis marto 2012, ekzistis Granda Konsilio de Ĉefoj, konsistanta el la plej influaj tribestroj.

## Referencoj 

Kategorio:Prezidantoj laŭ landoj
Kategorio:Listo de arkivitaj paĝoj de Retarkivo
Prezidanto de Vanuatuo

La **Prezidanto de la Respubliko Vanuatuo** () estas la ŝtatestro de la sudpacifika nacio Vanuatuo. La aktuala prezidanto estas Nikenike Vurobaravu.  

La rolo de la prezidanto estas plejparte ceremonia, kaj inkluzivas la transdonon de ŝtataj honoroj kiel ekzemple la Ordeno de Vanuatuo. Laŭ la Konstitucio, la Prezidanto "simbolas la unuecon de la nacio".

La Konstitucio donas al la prezidanto la kapablon nomumi la Ĉefjuĝiston de la Supera Kortumo de Vanuatuo kaj tri aliajn juĝistojn, kaj povas, laŭ konsilo de la registaro, dissolvi la nunan parlamenton.  

En kazo de vakantaĵo, la Parolanto de la Parlamento estos la aganta Prezidanto de Vanuatuo.

Kandidato por la prezidanteco devas esti loĝanto de Vanuatuo dum almenaŭ 25 jaroj. La prezidanto estas elektita por kvinjara oficperiodo per sekreta baloto fare de elektistaro konsistanta el parlamentanoj kaj prezidantoj de regionaj konsilioj.

## Referencoj 

Kategorio:Prezidantoj laŭ landoj
Kategorio:Vanuatuaj politikistoj
Serdar Berdimuhamedow

**Serdar Berdimuĥamedov** (naskiĝis la 22-an de septembro 1981 en Aŝgabato, Turkmena SSR , Sovetunio) estas turkmena politikisto (Demokrata Partio de Turkmenio). 

Kiel la posteulo de sia patro, Gurbanguly Berdimuhamedow, li estas Prezidanto de Turkmenio ekde la 19-a de marto 2022. Li portas la titolon "Protector Serdar" (*Arkadag Serdar*).  

Li antaŭe servis kiel vicprezidanto de la Konsilio de Ministroj.

Li ofte estis priskribita de turkmenaj ŝtataj amaskomunikiloj kiel "la filo de la nacio".

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Prezidantoj de Turkmenio
Kategorio:Nuntempaj ŝtatestroj
Praŝtato

**Praŝtato** aŭ **kvazaŭŝtato** ( latine  *quasi* "kvazaŭ") estas jura kaj politika koncepto, termino kiu foje estas uzata por priskribi politikan enton kun multaj, sed ne ĉiuj, kriterioj (signoj, elementoj) de ŝtateco.

La preciza difino de kvazaŭŝtato en politika literaturo varias depende de la kunteksto en kiu ĝi estas uzata. Kelkaj modernaj akademiuloj uzis ĝin por priskribi memregistarajn britajn koloniojn kaj dependecojn, kiuj ekzercis formon de memregado sed restis gravaj partoj de la Brita Imperio kaj estis ĉefe submetitaj al metropola administrado. Simile, la respublikoj de Sovetunio, kiuj estis administraj unuoj kun siaj propraj respektivaj naciaj karakterizaĵoj, estis priskribitaj kiel kvazaŭŝtatoj.

Nuntempe, la termino kvazaŭŝtato plej ofte uziĝas por aludi al batalemaj separismaj grupoj, kiuj postulas specifan regionon kaj ekzercas ian formon de teritoria kontrolo super ĝi, sed al kiuj mankas iuj el la kriterioj de ŝtatiĝo.

## Vidu ankaŭ 
* Azavado
* Bantustano
* Islama Ŝtato
* Palestina Aŭtonomec-Aŭtoritato

Kategorio:Konceptoj de politikaj sciencoj
Kategorio:Politikaj neologismoj
Kategorio:Politikaj metaforoj
Kategorio:Politika geografio
Kategorio:Internacia juro
Kategorio:Tipoj de registaro
Kategorio:Eksaj landoj
Flavbeka lorio

**Flavbeka lorio** (*Neopsittacus musschenbroekii*) estas specio de papagaj birdoj, en la familio *Psittaculidae*. Ĝi troviĝas en Nov-Gvineo. Ilia natura habitato estas subtropikaj kaj tropikaj malsekaj montararbaroj.

La genronomo *Neopsittacus* devenas el la greka νεος (*neos*), kun la signifo "nova", kaj ψιττακος (*psittakos*), kun la signifo "papago". La specia epiteto estas aludo al la nederlanda medicinisto kaj natursciencisto Pieter van Musschenbroek. 

## Aspekto 
eta|maldekstre|210ra|
La flavbeka lorio havas verdan plumaron kun tre kontrastaj ruĝa brusto kaj helflava beko. La irisoj estas ruĝaj. La piedoj estas grizaj.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Papagoformaj
Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo
Klakanta lorio

**Klakanta lorio** (*Lorius garrulus*, laŭ kio ankaŭ *Babilema lorio*) estas specio de papagaj birdoj, en la familio *Psittaculidae*. Ĝi estas arbar-loĝanta papago endemia de Nordaj Molukoj, Indonezio. Ĝi estas konsiderata vundebla, kaj la ĉefa minaco estas kaptado por la komerco de birdaj dorlotbestoj.

La subspecio *L. g. flavopalliatus* estas konata kiel flavdorsa lorio.

## Taksonomio
La Klakanta lorio estis formale priskribita de la sveda natursciencisto Carl Linnaeus en 1758 en la 10a eldono de lia verko *Systema Naturae* kun la duvorta nomo *Psittacus garrulus*. La specia epiteto *garrulus* estas Latina kaj signifas "klakanta", "babilanta" aŭ "bruema". Linnaeus citis "The Scarlet Lory" kiu estis priskribita kaj bildigita en 1751 fare de la angla natursciencisto George Edwards en lia libro *A Natural History of Uncommon Birds*. La specimeno estis portita al Londono el Orientaj Hindioj kaj Edwards kapablis fari desegnon de la vivanta birdo hejme de la konservativa politikisto Robert Walpole. Linnaeus markis la tipan lokon de la soecio kiel "Azio", sed tio estas nun komprenata kiel la insulo Halmahera en la Molukoj. 

La Klakanta lorio estas nun metita en la genron *Lorius*, kiun enkondukis en 1825 la irlanda zoologo Nicholas Aylward Vigors.

Oni agnoskis la jenajn tri subspeciojn:

File:Yellow-backed Lorikeet (Lorius garrulus) -Kuala Lumpur Bird Park1.jpg|Ĉe Kuala Lumpur Birdoparko
File:Yellow-backed Lorikeet (Lorius garrulus) -Kuala Lumpur Bird Park2a.jpg|flavdorsaj lorioj
File:Chattering-Lory---Lorius-garrulus.jpg|Ĉe Juronga Birdoparko, Singapuro
File:Chattering lory (Lorius garrulus) (5).jpg|Ĉe Birdworld, Anglio
File:Chattering_Lory_(Lorius_garrulus)3.jpg
 

## Referencoj
* Forshaw, Joseph M. (2006). *Parrots of the World; an Identification Guide*. Bildoj de Frank Knight. Princeton University Press. ISBN 0-691-09251-6.

## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Papagoformaj
Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Indonezio
Ince Magyarász

'*** [madjarAs], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Magyarász Ince*' estis hungara piarista monaĥo, instruisto.

 naskiĝis  en Zalabér, li mortis  en Kaposvár.

## Biografio 
 aliĝis al la piaristoj en 1824 en Privigye, kie poste la dujara novicado okazis, pli poste li instruis en la piarista gimnazio en la sama urbo. Li studis filozofion en Vác kaj akiris filozofian diplomon en Reĝa Universitato de Pest en 1830. Li studis teologion en Nitro kaj Szentgyörgy, en 1831 li pastriĝis, supozeble tiutempe li monaĥiĝis. En la sekvaj jaroj li instruis en pluraj piaristaj gimnazioj en la lando, poste ekde 1864 li estis gimnaziestro kaj monaĥejestro jardekon en Veszprém (urbo), pli poste 9 jarojn en Nagykároly. En 1883 li finis la instruadon, tiam li ricevis reĝan premion. Li pasis la lastajn jarojn en monaĥejo en Máramarossziget.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Ode honoribus ... adm. rev. exim. ac clariss. patris Joannis Bapt. Grosser ...* (odo, 1842)
* *Óda főtiszt. s tudós Grosser János úrnak ...* (odo, 1844)
* *Örömdal, melyel méltóságos és főtiszt. Roskoványi Ágoston úrnak ...* (odo, 1851)

## Fontoj 
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj piaristaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Neopsittacus

***Neopsittacus*** estas genro de papagaj birdoj, en la familio *Psittaculidae*. La genro enhavas du speciojn, ambaŭ el kiuj estas indiĝenaj de Nov-Gvineo.

La genronomo *Neopsittacus* devenas el la greka νεος (*neos*), kun la signifo "nova", kaj ψιττακος (*psittakos*), kun la signifo "papago".

## Taksonomio
La genro *Neopsittacus* enhavas du speciojn kaj kelkajn subspeciojn:
* Flavbeka lorio, *Neopsittacus musschenbroekii* (Schlegel, 1871) Nov-Gvineo. LC. Du subspecioj:
** *Neopsittacus musschenbroekii major*, Neumann 1924
** *Neopsittacus musschenbroekii musschenbroekii* (Schlegel 1871) 
* Oranĝbeka lorio, *Neopsittacus pullicauda*, Hartert, 1896, Nov-Gvineo. LC. Tri subspecioj:
** *Neopsittacus pullicauda alpinus*, Ogilvie-Grant 1914
** *Neopsittacus pullicauda pullicauda*, Hartert 1896
** *Neopsittacus pullicauda socialis*, Mayr 1931 

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Papagoformaj
Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo
Kantono Oneida

La nomo **kantono Oneida** aŭ angle *Oneida County* estas la nomo de la sekvaj kantonoj de Usono:

* kantono Oneida (Idaho)
* kantono Oneida (Nov-Jorkio)
* kantono Oneida (Viskonsino)
Kantono Oneida (Idaho)

La **kantono Oneida** - angle *Oneida County* - estas kantono de Usono en la subŝtato Idaho. La administra centro estas la urbo '**. La kantono estis fondita je la  per ago de la usona kongreso. Ĝi havas sian nomon de **'.

Laŭ la censo de aprilo [[]], kiu aktualiĝos nur post dek jaroj, en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun . En la skemaj mapoj de la informkesto dekstre bone videblas, ke sude la kantono limas al la najbara subŝtato Utaho.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Kantonoj de Idaho
Rick Jolly

**Richard Tadeusz JOLLY** OBE (n. la 29an de oktobro 1946 en Honkongo - m/ la 13an de januaro 2018 en Torpoint) estis kuracisto en la Brita Reĝa Mararmeo, kiu atingis la rangon de Kirurgo-Kapitano, kaj partoprenis en la Falklanda Milito.  Dum la milito li kuracis ĉiujn vunditojn, kiuj venis al li, kaj britajn kaj argentinajn, kaj estis hnorita de kaj la brita kaj la argentina registaroj pro ekzempla konduto. Li estas la unusola persono honorita de ambaŭ flankoj pro siaj agoj en la Falklanda Milito.

Post la fino de la konflikto, li dediĉis sin al rakontado de siaj spertoj ĉe kunvenoj kaj verkado de memuaroj pri la milito,  precipe rilate al internacia humanitara juro.  Li estas kunfondinto, kun Denzil Connick, de la Sudatlantika Medalo-Asocio kreita en 1997, organizo, kiu kunigas britajn veteranojn de la Falklanda konflikto. 

## Verkaro 
* **For Campaign Service** (Por Kampanja Servo) - priskribas la spertojn de Reĝaj Marsoldatoj kaj aliaj soldatoj kiuj servis en Nord-Irlando
* **The Red and Green Life Machine** (La Ruĝa kaj Verda Vivmaŝino) - traktas liajn spertojn en la Falklanda Milito
* **Jackspeak: A Guide to British Naval Slang and Usage** (Jackspeak: Gvidilo al Brita Mararmea Slango kaj Uzado)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Jolly memoras dramecan aeron kaj maran savon el lia tempo en la Suda Atlantiko.

Kategorio:Britaj kuracistoj
Kategorio:Britaj kirurgoj
Kategorio:Militkuracistoj
Richard Osman

**Richard Thomas OSMAN** (naskita la 28-an de novembro 1970 en Billericay, Essex) estas brita televida prezentisto, produktoro,  komikisto kaj aŭtoro de krimaj kaj suspensromanoj. Li estas la kreinto kaj iama kunprezentanto de la kvizspektaklo Pointless ĉe BBC One*.* Li prezentist  kvizojn ĉe BBC Two. Li estas la aŭtoro de la mistera krima libroserio *Thursday Murder Club*. 

Li estis la kreinto kaj kunprezentanto de la sukcesa BBC-ludspektakloj *Pointless*, *Two Tribes* kaj ''Richard Osman's House of Games* kaj aperis en komediaj spektakloj *Insert Name Here*, *The Fake News Show* kaj *Would I Lie to You*?.

Li studis ĉe Trinity College, Universitato de Kembriĝo, kaj estis kreiva direktoro de televida produktadfirmao Endemol UK, kie li produktis programojn kiel *Prize Island* kaj *Deal or No Deal*.

Ekde 2022, li parte distancigis sin de sia televida laboro por koncentriĝi pri sia literatura verko.  Kiel verkisto, li estas la aŭtoro de internacie sukcesaj misterromanoj kiel ekzemple la serio *"Thursday Murder Club"*, kiu ĉefroligas kvar emeritojn loĝantajn en loĝkomplekso por maljunuloj, el kiu dek unu milionoj da ekzempleroj vendiĝis en kvindek landoj. La unua libro en ĉi tiu serio estis adaptita por filmo en 2025.

## Verkaro 
* Richard Osman, Alexander Armstrong: *A pointless history of the world.* Coronet, London 2016.
* *The world cup of every thing.* Coronet Books, London 2017.
* *Richard Osman's house of games: 1,054 questions to test your wits, wisdom and imagination.* BBC Books, London 2019.
* *Richard Osman's house of games: 101 new & classic games from the hit BBC series.* BBC Books, London 2020.
* *We Solve Murders*. romano. Viking, London 2024.

### Libroserio *Thursday Murder Club* 
* *The Thursday Murder Club.* romano. Viking, London 2020.
* *The Man Who Died Twice.* romano. Viking, London 2021.
* *The Bullet That Missed*. romano. Viking, London 2022.
* *The Last Devil To Die.'' romano. Viking, London 2023.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Lernantaro de Trinity College
Kategorio:Verkistoj de krimromanoj
Kategorio:Anglaj verkistoj
Flavbrusta lorio

**Flavbrusta lorio** (*Lorius chlorocercus*) estas specio de papagaj birdoj, en la familio *Psittaculidae*. Ĝi estas endemio de sudaj Salomonoj.

## Aspekto
La flavbrusta lorio estas 28 cm longa. Ĝi estas plejparte ruĝa kun nigra krono kaj verdaj flugiloj. Ĝi havas flavan transversan bendon sur la supra brusto kaj duonlunan nigran mallarĝan makulon ambaŭflanke de la kolo. Ĝi havas bluajn/verdajn femurojn kaj malhelgrizajn krurojn. Ĝi havas oranĝruĝan bekon, malhelgrizajn okulringojn kaj oranĝkolorajn irisojn. Sub siaj flugiloj la birdo havas bluajn plumojn. 

## Referencoj
* Forshaw, Joseph M. (2006). *Parrots of the World; an Identification Guide*. Bildoj de Frank Knight. Princeton University Press. ISBN 0-691-09251-6.

## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Papagoformaj
Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Melanezio
Henri Lopès

**Henri LOPÈS** (n. la 12-an de septembro 1937 en Léopoldville, Belga Kongo, nun la Demokratia Respubliko Kongo ; m. la 2-an de novembro 2023 en Suresnes, Francio) estis kongola verkisto, diplomato kaj politikisto. Li estis Ĉefministro de la Respubliko Kongo de 1973 ĝis 1975. 

## Politikisto 
Li apartenis al la *Konga Laborista* Partio (PCT) de prezidanto Marien Ngouabi, kiu estis en povo ekde 1968, kaj transprenis la Ministerion pri Edukado en 1969. En 1972, li fariĝis Ministro pri Eksterlandaj Aferoj kaj, la 28-an de julio 1973, Ĉefministro, kiam la posteno, kiu estis vaka ekde la fino de 1969, estis reenpostenigita. Lia oficperiodo finiĝis la 18-an de decembro 1975, kiam lin anstataŭigis Louis Sylvain Goma. Dum sia politika kariero, Lopès laste funkciis kiel Ministro pri Financoj de 1977 ĝis 1980. 

De 1981 li laboris por UNESKO kaj estis ĝia direktoro de 1982 ĝis 1998. En oktobro 1998 li fariĝis ambasadoro en Parizo kun respondeco pri Londono, Madrido, Lisbono kaj la Sankta Seĝo.

## Verkisto 
Aldone al sia laboro kiel politikisto kaj diplomato, li estis verkisto kaj estis konsiderata unu el la plej elstaraj reprezentantoj de moderna afrika literaturo. 

Li verkis realismajn romanojn kaj novelojn. Li estis la aŭtoro de Les *Trois Glorieuses*, la nacia himno de la Popola Respubliko Kongo de 1970 ĝis 1991.

## Verkaro (elekto) 
* *Il est déjà demain* (Paris: JC Lattès, 2018, )
* *Le Méridional* (Éditions Gallimard, 2015, )
* *Une enfant de Poto-Poto* (Éditions Gallimard, 2012, )
* *Ma grand-mère bantoue et mes ancêtres les Gaulois. Simples discours* (Paris: Éditions Gallimard, )
* *Le Lys et le Flamboyant* (Paris: Seuil, 1997, )
* *Le chercheur d’Afriques* (Paris: Seuil, 1990, )
* *Le Pleurer-rire* (Présence Africaine, 1982, )
* *Sans tam-tam* (Éditions CLE, 1977, )
* *La Nouvelle romance* (Yaoundé: CLE, 1975, )
* *Tribaliques* (Yaoundé: CLE, 1971, )

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Lydie Moudileno, "Henri Lopes – 'La kritiko n'est pas une agression'" (intervjuo), *Genesis*, 33, 2011, 93–100.
* Olivia Marsaud, "‘Kion mi lernis ' de Henri Lopes", *Afrique Revuo*, majo 2015.

Kategorio:Afrikaj verkistoj
Kategorio:Kavaliroj de la nacia Ordeno de Kebekio
Kategorio:Oficiroj de la Honora Legio
Kategorio:Studentaro de la Universitato de Parizo
Kreiva direktoro

**Kreiva direktoro** estas posteno ofta en tiaj kampoj kiel reklamado, amaskomunikiloj, distra industrio, modo, dezajno      kaj aliaj industrioj kie kreiva aliro gravas. 

La ĉefa tasko de kreiva direktoro estas disvolvi kaj efektivigi la kreivan strategion de kompanio aŭ projekto, administri teamon de dizajnistoj, tekstverkistoj kaj aliaj specialistoj, kaj certigi altan nivelon de kreiva kvalito de produktoj.

La specifa rolo en la hierarkio ĉe la laborejo varias depende de ĉiu kompanio.

Kategorio:Komunika dezajno
Kategorio:Dezajnaj profesioj
Kategorio:Artaj profesioj
Konsulta komisiono

**Konsula** (aŭ **Konsila**) **komitato** (foje **Konsilantaro**) estas organo, kiu provizas nedevigajn strategiajn konsilojn por la ĝusta administrado de korporacio, organizaĵo aŭ fondaĵo. La neformala naturo de konsila organo, kompare kun estraro, permesas pli grandan flekseblecon en strukturo kaj administrado. Male al estraro, konsila komitato ne havas la aŭtoritaton voĉdoni pri firmaaj aferoj aŭ porti laŭleĝajn fidindajn respondecojn.  Multaj novaj aŭ malgrandaj entreprenoj elektas uzi konsilajn komitatojn por profiti de la scio de aliaj, sen la elspezo aŭ formalaĵo de estraro. 

La funkcio de konsila komitato estas provizi helpon al entreprenoj, de merkatado ĝis dungitaro- administrado, por influi la direkton de reguligantoj. Konsilaj komitatoj konsistas el fakuloj, kiuj provizas novigajn konsilojn kaj dinamikajn perspektivojn.  Kunvenante ĉiukvaronjare aŭ ĉiuduonjare, komitatoj povas provizi strategian direkton, gvidi kvalitplibonigon kaj taksi la efikecon de programoj.  

Entreprenistoj, precipe tiuj en noventreprenoj aŭ malgrandaj entreprenoj, eble ne volas kundividi kontrolon de sia komerco per establado de estraro kun formalaj respondecoj kaj aŭtoritatoj. Tial, konsila komitato povas esti pli taŭga solvo por entreprenistoj , kiuj volas aliron al altkvalitaj industriaj konsiloj kaj retoj .

Konsilantaroj povas esti efektivigitaj en diversaj kampoj, inkluzive de scienco, medicino, teknologio, redakcia politiko, civitana partopreno kaj aliaj temoj.
Kategorio:Korporacia administrado