open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ĝerf el Ahmar

**Ĝerf el Ahmar** (), *ruĝaj rifoj*, estas jun-ŝtonepoka arkeologiejo en Sirio; ĝi situas sur la maldekstra bordo de la meza Eŭfrato, estis loĝata inter 9.600 kaj 8.500 a. K. kaj estas same aĝa kiel la Göbekli Tepe kaj tiel apartenas al la plej malnovaj setlejoj de la neolitiko.

Ĝerf el Ahmar situas sur du terholmoj, kiuj disigas malgranda uedo. Unue setlis homoj sur la „orienta altaĵo“, kie troviĝas naŭ konstrutavoloj unu sur la alia. Dum la kvina setliĝo sur la  „Orienta altaĵo“, komenciĝis ankaŭ sur la „Okcidenta altaĵo“ kvin konstrutavoloj. Ĝerf el Ahmar estis dum kvin jarcentoj karakterizata de Murejbet-kulturo. La lasta setliĝo de ambaŭ montetoj montras transiran periodon al kulturo de antaŭkeramia neolitiko B. Oni trovis tie armilojn el fajroŝtono, piktogramojn, mesaĝojn en bildoskribo sur malgrandaj ŝtonoj.

Ĝerf el Ahmar montras tipajn karakterizaĵojn de la Murejbet-kulturo: arkitekturo, laboriloj, armiloj el fajroŝtono same kelkaj el rokaĵo. Post detruo de la vilaĝo, ĝi estis ĉiam rekonstruita. Ĉiu elfosa tavolo montras memstaran evoluon, kiuj do montras ekde la 8-a jarmilo a.K. Unuecan strukturon. Unuaj transiroj al agrokulturo estas rimarkeblaj, kion montras restaĵoj de sovaĝa hordeo kaj unugrajno.

## Literaturo 
*J. Cauvin: *The birth of the Gods and the origins of agriculture*, Cambridge 2000.
*Daniel Stordeur: *Organisation de l’espace construit et organisation sociale dans le Néolithique de Jerf el Ahmar (Syrie, Xe-IXe millénaire avant J.-C.)* in: Frank Braemer: ''Habitat et société - actes des rencontres 22/23/24 octobre 1998 - (XIXe Rencontres Internationales d'Archéologie et d'Histoire d'Antibes)'', APDCA, Antibes 1999, ISBN 2-904110-28-3

Kategorio:Neolitiko
Nacia Patriotisma Partio Alaŝ

La **Nacia Patriotisma Partio Alaŝ** aŭ **Alaŝ - Partio de Nacia Sendependeco** estis politika partio, kiu ekzistis inter la jaroj 1990 kaj 1994, post la disfalo de Sovetunio, kaj agis kaj en Kazaĥio kaj en Kirgizio. Ĝi estis radikale naciisma, islamema, kaj estas konsiderata faŝisma.

## Historio 
Sekve de la kolapso de Sovetunio en 1990 en Kazaĥio kaj Kirgizio naciismaj kazaĥoj kaj kirgizoj kunligiĝis al islama-naciisma partio, kiu mem deklaris esti "posteulo de la partio Alaŝ" de inter la jaroj 1917 ĝis 1920. La nova partio fondiĝis precipe reage al la naciismaj rusemaj partioj de Kazaĥio kaj Kirgizio. Prezidanto estis la kazaĥo Sarkitbek Imaŝev.

La partio havis kvar precipajn celojn:
# novigo de la islama kredo en Centra Azio kaj lige al tio interalie la forigo de la cirila alfabeto kaj reenkonduko de la araba alfabeto por ĉiuj lingvoj de Centra Azio.
# Restarigo de la Kazaĥa Ĥanlando respektive de la "Alaŝa Aŭtonomio" de 1917-1920
# Forpelo respektive fortranslokigo de la anoj de ĉiuj etnoj kiuj ne havas tjurkan devenon. Aparte rusoj, ukrainoj kaj la anoj de pli grandaj  estus celataj per tiu postulo. La anojn de tre malmultmembraj malplimultoj oni celis iom post iom asimiligi.
# Kreo de „Unuiĝintaj Ŝtatoj de Turkestano, kiu inkluzivigintus laŭeble ĉiujn tjurklingvajn ŝtatojn kaj teritoriojn inkluzive de Taĝikio.

La Partio Alaŝ proksime kunlaboris kun la en 1991 fondita dekstre ekstremisma islamisma *Turkestana Partio*. Tiu partio samkiel la partio Alaŝ celis panturkisman kaj islaman reorientiĝon de ĉiuj tjurkaj popoloj de Centra Azio kaj al "reelgvidon" de ĉiuj neislamanoj el la de tjurkaj etnoj loĝataj ŝtatoj de Centra Azio.

## Partia malpermeso 
En 1994 la partio Alaŝ malpermesiĝis pere de la kazaĥia registaro kaj estis nomata "faŝista". La eksmembroj de la nun malpermesita partio membriĝis en aliaj partioj de Kazaĥio, kie ili nun konsistigas ties "militeman dekstran alon". En Kirgizio la partio respektive ties eksmembroj politike ne plu havas influon.

## Notoj 
## Literaturo 
* Roland Götz kaj Uwe Halbach: *Politisches Lexikon GUS* [germane: "politika leksikono KSŜ"], Beck'sche Reihe, Verlag C. H. Beck Munkeno (1992), ISBN 3-406-35173-5
* *Zentrum für Türkeistudien (Hrsg.)* [Centro pri tjurkaj studoj (eld.)]: *Aktuelle Situation in den Turkrepubliken - Innenpolitik, Sicherheitspolitik, Wirtschaft, Umwelt kaj Bevölkerung* [same germane: "aktuala situaxio en la tjurkaj respublikoj - interna politiko, sekureca politiko, ekonomio, ekologio kaj loĝantaro"], Working Paper 14, Önel-Verlag Essen, junio 1994

Kategorio:Faŝismaj partioj
Kategorio:Historio de Kazaĥio
Kategorio:Politikaj partioj de Kazaĥio
Kategorio:Historio de Kirgizio
Kategorio:Politikaj partioj de Kirgizio
Sly Stone

**Sylvester Stewart**, nomata **Sly Stone**, (n. la 15-an de marto 1943 en Dallas, Teksaso; m. la 9-an de junio 2025 en Los-Anĝeleso) estis usona funkkantisto kaj estro de la bando *Sly & the Family Stone* (fondado en 1967).

## Kariero 
Sly Stone apartenas krom James Brown al la kunfondintoj de funko kaj psikedelo en la 1960-aj jaroj. Por sia bando li priverkis influojn el rokmuziko, soŭlo, popularmuziko kaj ĵazo. Lia bando famiĝis per ĝia prezentado dum la Vudstoka Festivalo kaj restis ne sen influo sur la hipian generacion, perdis tamen meze de la 1970-aj jaroj sian publikon kaj disiris. Pro daŭraj drogoproblemoj, kiuj ankaŭ ofte enkondukis lin en konfliktojn kun la leĝoj, Sly Stone malaperis ekde fine de la 1970 pli kaj pli de la ekrano. Kun aliaj bandoj li ne povis ekligi al sia sukceso kun Sly & the Family Stone. Septembron de 2011 aperis nova albumo de Sly Stone Album nome "I´m Back". Ĝi enhavas krom novregistraĵoj ankaŭ tri ĝis nun nepublikigitajn titolojn el la jaroj 1988 kaj 1989.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.slystone.com/
* http://www.there1.com/sly.html
* http://www.laut.de/wortlaut/artists/s/sly_and_the_family_stone/biographie/index.htm
* http://www.slystonemusic.com/

Kategorio:Usonaj muzikistoj
Kategorio:Funkkantistoj
Kategorio:Rokkantistoj
Magda Kalmár

*Magda KALMÁR,** hungare **Kalmár Magda*' estas hungara operkantistino (soprano).

Magda Kalmár naskiĝis la  1944 en Budapeŝto.

## Biografio 
Magda Kalmár frekventis  en Budapeŝto. Ŝi komencis sian karieron en 1967 en Budapeŝta Ŝtata Operejo. En 1972 ŝi atingis la unuan lokon en konkurso en Bratislavo. Ŝi ricevis premion Kossuth en 2003, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn. Ankaŭ diversaj diskoj gardas ŝiajn kantadojn.

## Ŝia repertuaro (elekto) 
* Gaetano Donizetti: *L’elisir d’amore* — *Adina*; *Don Pasquale* - *Norina*
* Georges Bizet: *Carmen* – *Micaela*
* Wolfgang Amadeus Mozart: Die Zauberflöte – *Papagena,* *Pamina*; *Così fan tutte* - *Despina*; *Don Giovanni* - *Zerlina*
* Gioacchino Rossini: La barbiro de Sevilo – *Rosina,* *Berta*
* Giuseppe Verdi: Rigoletto – *Gilda*

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj operkantistoj
5090 Wyeth

'*5090 *Wyeth'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la Observatorio Oak Ridge en Harvard (Masaĉuseco, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Stuart Wyeth*, de la usona farmacia firmao Wyeth, kiu monhelpis la Universitaton Harvard por la konstruo de la teleskopo de 1,5 metroj de diametro (tiel nomata "*Wyeth Reflector''") per kiu la asteroido estis malkovrita.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio Oak Ridge
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
Schwadernau

**Schwadernau** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Nidau kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Bielo en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 657 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
La komunumo Schwadernau situas sudoriente de la urbo Bielo inter la Nidau-Büren-Kanalo en nordokcidento kaj la malnova fluejo de Aro en sudoriento.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 4,14 km², de kiuj 14,5% estas kovritaj de arbaro, 73,9% servas por agrikulturo kaj 10,1% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Schwadernau limas en sudo al Scheuren, en oriento al Meienried, en sudoriento al Dotzigen, en sudo al Büetigen, en sudokcidento al Studen BE, en okcidento al Aegerten, en nordokcidento al Brügg, kaj en nordnordokcidento al Orpund.

## Trafiko 
Scheuren situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra la komunumo pasas la vojo n-ro 1314 de Büren ĉe Aro al Brügg. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A5 troviĝas apud Lengnau en distanco de proksimume 2 kilometroj norde de la komunumo en oriento de Bielo ĉe la vojnodo kun la svisa aŭtovojo A16. Alveturejo al la svisa aŭtovojo A6 situas kvar kilometrojn okcidente ĉe la limo de Bielo kaj Brügg. Per la loka buslinio n-ro 75 de la stacidomo de Bielo al Orpund la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Schwadernau datiĝas el la jaro 1269 kiel *Swadernouwa*. En la fluejo de la malnova Zihl estis trovitaj multnombraj objektoj de la paleolitiko ĝis la bronzepoko kaj frua mezepoko. Dum mezepoko la jurisdikcio pri Schwadernau apartenis al la Grafoj de Nidau, kiuj transdonis en la jaro 1281 la duonon de sia havaĵo en Schwadernau al la princepiskopo de Bazelo. Aliaj partoj de ili havaĵo estis donacita al la Monaĥejo Gottstatt. Dum la disputo pri la heredaĵo de la Grafoj de Niedau, la episkopo de Bazelo estis venkita en la jaro 1376 de la Grafoj de Kiburgo kaj la Grafoj de Thierstein en la *Batalo de Schwadernau*. En la jaro 1398 Schwadernau kiel parto de la Insulgovio fariĝis havaĵo de Berno kaj estis kune kun Studen kiel la Kvartalo de Schwadernau atribuita al la Voktejo de Nidau. Tiu voktejo fariĝis en la jaro 1803 la distrikto Nidau kaj en la jaro 2010 Schwadernau estis atribuita al la administra distrikto Bielo.

## Personecoj 
* Rudolf Gnägi, 1917-1985, membro de la Federacia Konsilio naskiĝis en Schwadernau kaj estis civitano de la komunumo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Schwadernau
5304 Bazhenov

'*5304 *Bazhenov'''* estas malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ukraina astronomino Ljudmila Vasilievna Ĵuravljova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (tiam en Sovetunio, poste en Aŭtonoma Respubliko Krimeo, Ukrainio, nun en Respubliko Krimeo, *de facto* en Rusio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la rusa novklasika arkitekto Vasilij Ivanoviĉ Baĵenov (cirile: *Василий Иванович Баженов'', 1738–1799).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ĵuravljova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Sinoptiko

Per **sinoptiko** (el la greka **syn** (kune) kaj **òpsis** (okulo)) oni intencas kompendion (resumon) de verko kiu ebligas teni preskaŭ subokule, aŭ kompreni per ekrigardo, la plej gravajn ĝiajn erojn. 

Laŭ la signifo de “prezentado tabelforme”, sinoptiko estas la termino uzata por la prezentado flank-ĉe-flanke de la Evangelioj de la apostolo kaj evangeliisto Mateo, evangeliisto Marko kaj evangeliisto Luko kiuj rakontas multajn evangeliajn eventojn vidatajn preskaŭ per unu komuna okulo: pro tio ilia Evangelioj estas dirataj ”Sinoptikaj”.

Inter la homoj de la spektaklo, aŭ similkazoj, sinoptiko sinonimas "minimuman resumon de la verko aŭ de la interesita ero ludota". http://www.latelanera.com/scritturacreativa/lezioni/lezione.asp?id=31

Laŭ ĝenerala senco, sinoptiko aludas, kvankam kun signifoj variaj, al kolekto de tekstoj de specifa enhavo kaj por aparta celo. Ĉi-kaze sinoptiko alproksimiĝas al *kuniĝo, amasiĝo* de tekstoj. 

Ĝi povas ankaŭ aludi al “sinoptikaj tabeloj” (greke *συναξάριον* = sinasarion) de la orienta kristana liturgio aŭ al la latinaj liturgiaj “capitularia”. (http://it.cathopedia.org/wiki/Sinassari

Antikvajn epokojn la vorto (vidu la grekan *syn-òpsis)* sinoptiko povis ankaŭ signifi “sin vidi kune” do popolkuniĝo, asembleo.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.assodipro.org/NoteCaratteristiche/CRITERI%20INFORMATIVI%20E%20NORMATIVI%20SULLA%20VALUTAZIONE%20NOTE%20CARATTERISTICHE%20AM.pdf Resumo de normoj por la armea instruado
* http://it.cathopedia.org/wiki/Sinassario Sinoptiko laŭ la Reta Katolika Enciklopedio

Kategorio:Terminologio
Michel Sapin

eta|dekstra|250px|Michel Sapin dum la parlamenta baloto de 2007.
**Michel SAPIN** (naskiĝis la 9-an de aprilo 1952 en Boulogne-Billancourt) estas franca socialista politikisto.

Li cetere estis asemblea deputito de Indre kaj Hauts-de-Seine, subministro ĉe la ministro pri justico (majo 1991 - aprilo 1992 en la ministraro de Édith Cresson), ministro pri ekonomio kaj financoj (aprilo 1992 - marto 1993 en la ministraro de Pierre Bérégovoy) kaj ministro pri civila servo kaj ŝtatreformado (ministraro de Lionel Jospin).

Michel Sapin oficis kiel urbestro de Argenton-sur-Creuse (departemento Indre) de 1995 ĝis 2001 kaj de 2007 ĝis 2012.

Li estis ministro pri laboro, dungado, profesia formado kaj sociala dialogo en la 1-a kaj la 2-a registaro de Jean-Marc Ayrault de la majo 2012 ĝis marto 2014. Li estas la ministro pri financoj kaj publikaj kontoj en la registaro de Manuel Valls ekde la 2-a de aprilo 2014.

Kategorio:Francaj politikistoj
Kategorio:Francaj ministroj pri laboro (aŭ pri socialaj aferoj)
Kategorio:Francaj ministroj pri ŝtatoficistaro
Kategorio:Francaj ministroj pri ŝtata reformo
Kategorio:Francaj ministroj pri financoj
Jean-Yves Le Drian

**Jean-Yves LE DRIAN** (naskiĝis la 30-an de junio 1947 en Lorient) estas franca socialista politikisto kaj la nuna ministro pri defendo en la ministraro unua de Jean-Marc Ayrault ekde la 16-a de majo 2012.

Li cetere estas la prezidanto de la Ĝenerala Konsilio de Bretonio de post 2004.

Kategorio:Francaj politikistoj
Kategorio:Ministroj pri eksterlandaj aferoj de Francio
Kategorio:Francaj ministroj pri defendo
Kategorio:Homoj de PS (Francio)
Kategorio:Grandaj Krucoj de la Ordeno de Izabela la Katolikino
Kategorio:Homoj de Bretonio en la 20-a jarcento
Kategorio:Homoj de Bretonio en la 21-a jarcento
Kategorio:Deputitoj de la 7-a parlamenta periodo de la kvina Franca Respubliko
Kategorio:Deputitoj de la 8-a parlamenta periodo de la kvina Franca Respubliko
Kategorio:Deputitoj de la 9-a parlamenta periodo de la kvina Franca Respubliko
Kategorio:Deputitoj de la 11-a parlamenta periodo de la kvina Franca Respubliko
Kategorio:Deputitoj de la 12-a parlamenta periodo de la kvina Franca Respubliko
Burntisland

**Burntisland** estas urbo en skota unuara instanco Fife. Ĝi situas ĉirkaŭ 7&nbsp;km sudokcidente de Kirkcaldy kaj 14&nbsp;km oriente de Dunfermline ĉe norda bordo de Firth of Forth. Sur la kontraŭa bordo – en distanco de ĉirkaŭ 7 km -, troviĝas Edinburgh. En 2001,  Burntisland havis  5677 loĝantojn. 

## Historio 
Verŝajne uzis la romianoj sub Agricola en ĉirkaŭ 83 la  de  Burntisland kiel bazon. En la 12-a jarcento, oni konstruis tie fortikaĵon kaj preĝejojn, proksime al la haveno. Jakobo la 5-a de Skotlando rangigis la urbon *Royal Burgh* (Reĝa Burgo) kaj plikonstruis la havenon por militistaj kaj komercaj celoj. Pli poste oni tie transŝarĝis fiŝojn, pli poste karbon. Inter 1786 kaj 1927, tie funkciis transregione grava brandfarejo „The Grange” en Burntisland kaj produktis viskion. Ĉe fino de la Unua Mondmilito, tie eksidis aluminia fandejo, same ŝipfarejoj.

## Trafiko 
Burntisland situas kelkajn kilometrojn sude de la apudborda vojo A9, kiu interligas  Edinburgh kun Aberdeen. 

En 1850, oni inaŭguris la unuan fervojan linion de la mondo de Granton (hodiaŭ urboparto de Edinburgh) al Burntisland. 

dosiero:Burntisland Station 1950667 87bd317a.jpg|Stacidomo en 1974

Kategorio:Urboj de Skotlando
Geneviève Fioraso

**Geneviève FIORASO** (naskiĝis la 10-an de oktobro 1954 en Amiens) estas franca politikistino kaj la nuna ministro pri supera instruado kaj esploro en la ministraro unua de Jean-Marc Ayrault ekde la 16-a de majo 2012.eta|dekstra|250px|Geneviève Fioraso en julio 2011. Ŝi estas asemblea deputito de Isère ekde junio 2007.

En 2013, ŝi ricevis la premion de la angla mato ĉar ŝi permesis la anglan lingvon en universitato.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Francaj politikistoj
Kategorio:Francaj ministroj pri esplorado
Kategorio:Francaj ministroj pri supera instruado
Kategorio:Deputitoj de Isère
Najat Vallaud-Belkacem

**Najat VALLAUD-BELKACEM**, denaske Najat Belkacem (naskiĝis la 4-an de oktobro 1977 en Beni Chiker, Maroko) estis franca-maroka politikistino kaj franca ministro pri virinaj rajtoj kaj ministrara parolisto en la ministraro unua de Jean-Marc Ayrault ekde la 16-a de majo 2012.
De la 26-a de aŭgusto 2014, ŝi estis ministrino pri nacia edukado. Ŝi estas membro de la Socialista Partio.

## Vidu ankaŭ 
Cité internationale universitaire de Paris

Kategorio:Francaj politikistoj
Kategorio:Francaj ministroj
Kategorio:Naskiĝintoj en Maroko
Aurélie Filippetti

eta|dekstra|250px|Aurélie Filippetti
**Aurélie FILIPPETTI** (naskiĝis la 17-an de junio 1973 en Villerupt) estas franca politikistino, romanverkistino kaj ministro pri kulturo en la ministraro unua de Jean-Marc Ayrault ekde la 16-a de majo 2012.

Ŝi estas membro de la Socialisma Partio kaj asemblea deputito de la departemento Moselle ekde junio 2007.

Kategorio:Francaj politikistoj
Kategorio:Francaj verkistoj de la 21-a jarcento
Kategorio:Francaj ministroj pri kulturo
Stéphane Le Foll

eta|Stéphane Le Foll (2014)
**Stéphane LE FOLL** (naskiĝis la 3-an de februaro 1960 en Le Mans) estas franca politikisto kaj estis ministro pri agrokulturo kaj agronutra sektoro en la ministraro unua de Jean-Marc Ayrault ekde la 16-a de majo 2012 ĝis la 17-a de majo 2017.

Li estas membro de la Socialista Partio.

Kategorio:Francaj politikistoj
Kategorio:Francaj ministroj
Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento elektitaj en Francio 2009-2014
5106 Mortensen

'*5106 *Mortensen'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la dana astronomo Poul Jensen elde la Observatorio Brorfelde en la dana municipo Holbæk.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Inger Mortensen'', onklinon de la dana astronomo Karl Augustesen, kolego de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Poul Jensen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987
Victorin Lurel

eta|dekstra|200ra|Victorin Lurel
**Victorin LUREL** (naskiĝis la 20-an de aŭgusto 1951 en Vieux-Habitants, Gvadelupo) estas franca politikisto, membro de la Socialista Partio kaj la nuna ministro pri transmaraj teritorioj en la 1-a registaro de Jean-Marc Ayrault ekde la 16-a de majo 2012.

Li estas prezidanto de la Regiona Konsilio de Gvadelupo de post 2004.

Kategorio:Francaj politikistoj
Kategorio:Francaj ministroj
Marylise Lebranchu

**Marylise LEBRANCHU**, denaske Marylise Perrault, (naskiĝis la 25-an de aprilo 1947 en Loudéac) estas franca socialista politikistino kaj la nuna ministro pri ŝtata reformo, malcentralizo kaj publika oficistaro en la ministraro unua de Jean-Marc Ayrault.

Ŝi jam antaŭe oficis kiel ministro pri justico en la ministraro de Lionel Jospin.

Kategorio:Francaj politikistoj
Kategorio:Francaj ministroj pri ŝtatoficistaro
Kategorio:Francaj ministroj pri justico
Kategorio:Francaj ministroj pri ŝtata reformo
Alain Vidalies

**Alain VIDALIES** (naskiĝis la 17-an de marto 1951 en Grenade-sur-l'Adour) estas franca politikisto kaj la nuna subministro pri rilato kun la parlamento en la ministraro unua de Jean-Marc Ayrault ekde la 16-a de majo 2012.

Li estas asemblea deputito de la departemento Landes, kaj precipe laboris pri la statuto de Tibeto.

Kategorio:Francaj politikistoj
Kategorio:Francaj ministroj pri rilatoj kun la Parlamento
Valérie Fourneyron

**Valérie FOURNEYRON** (naskiĝis la 4-an de oktobro 1959 en Le Petit-Quevilly) estas franca politikistino, membro de la Socialista Partio kaj la nuna ministro pri sporto, junularo, popola edukado kaj asocia vivo en la ministraro unua de Jean-Marc Ayrault ekde la 16-a de majo 2012.[eta|dekstra|250ra|Valérie Fourneyron dum hokeja turniro en [Rouen (2012).]]Ŝi cetere estas asemblea deputito kaj urbestro de Rouen.

Kategorio:Naskiĝintoj en Seine-Maritime
Kategorio:Francaj politikistoj
Kategorio:Francaj ministroj
5119 Imbrio

**5119 Imbrio** estas mezgranda, malhela troja asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 8-an de septembro 1988 de la dana astronomo Poul Jensen elde la Observatorio Brorfelde en la dana municipo Holbæk.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al Imbrio, filo de Mentoro kaj edzo de Medesikasto, filino de Priamo. Li batalis por defendi Trojon kaj estis mortigita de Teŭkro.

## Orbito 
Ĝi estas troja asteroido de Jupitero, orbitanta ĉe la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, en la « Troja Tendaro ».

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Poul Jensen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Nacia Muzeo en Varsovio

**Nacia Muzeo en Varsovio** () estas muzeo pri arto en Varsovio, fondita en 1862 kiel Muzeo de Belartoj en Varsovio, nacia kultura institucio; unu el la plej grandaj muzeoj en Pollando kaj la plej granda en Varsovio.
eta|Nacia Muzeo en Varsovio
La Nacia Muzeo en Varsovio kunigas kolektojn de antikva arto (egipta, greka, romia) kaj pola pentroarto de la 18-a jarcento. En artgalerio de fremda pentroarto troviĝas la franca, itala nederlanda, germana kaj rusa, krome numismatikaĵoj kaj metiartaĵoj.

Pro germana rabado de la pola kultura heredaĵo dum la dua mondmilito la muzeo perdis grandegan parton de siaj kolektaĵoj, i.a. 99% de numismatikaĵoj, 100% de horloĝoj, 80% de orumitaĵoj kaj juvelaĵoj, 63% de teksaĵoj, 60% de mebloj, 70% de librobindaĵoj, libroj kaj reĝaj ekslibrisoj.

La Nacian Muzeon en Varsovio oni ŝtatigis en 1945.

## Vidu ankaŭ 
* Kazimierz Michałowski
* Maciej Popko

## Eksteraj ligiloj 
* Witryna internetowa Muzeum Narodowego w Warszawie reta paĝo de la Nacia Muzeo

Kategorio:Muzeoj en Varsovio
Kategorio:Artmuzeoj en Pollando
Kategorio:Pola arto
Kategorio:Aperis en 1862
La Guardia

**La Guardia** estas hispana esprimo kiu devenas el gota *wardja* 'gvardio', kaj povas aludi al:

## Administraj dividoj 
### En *Argentino* 
* **La Guardia**, loko de la provinco Katamarkio;
* **La Guardia**, loko de la provinco Santa Fe;

### En *Bolivio* 
* **La Guardia**,  ĉefurbo de la samnoma municipo en la provinco Andres Ibáñez en la departamento Santa-Kruzio;

### En *Hispanio* 
* **La Guardia**, municipo de la provinco Toledo;
* **La Guardia de Jaén**, municipo de la provinco Ĥaeno;
* **Laguardia**, municipo de la provinco Alavo;
* **La Guardia**, strando de Salobreña, en la provinco Granado;

### En *Venezuelo* 
* **La Guardia**, setlejo de fiŝkaptistoj en la paroĥo Zabala de la Municipo Antonio Díaz en la regiono Nueva Esparta;

## Grupoj de muziko 
* **La Guardia**, hispana muzikgrupo;
* **La Guardia**, meksika muzikgrupo norda/teksana.

## Mikso 
* **Flughaveno LaGuardia**, Flughaveno en Novjorko (Usono);
* '''Fiorello La Guardia, urbestro de Novjorko.
La Guardia (Toledo)

[eta|dekstra|250px|Situo de la [provinco Toledo en Hispanio]]
[eta|dekstra|250px|Situo de La Guardia en la [provinco Toledo kaj en Hispanio]]
**La Guardia** (La Gvardio) estas municipo de Hispanio, en la Provinco Toledo, regiono de Kastilio-Manĉo.

## Toponimio 
La termino "La Guardia" devenas el gota *wardja* 'gvardio'
. La toponimo devenas el tempo de la reconquista. Laŭ Madoz, estis nomata Guardia «desde que vino a serlo de los cristianos contra las algaradas sarracenas» (ekde kiam ĝi iĝis tio por kristanoj kontraŭ ekinvadoj de islamanoj).

## Loĝantoj 
La loĝanto nomiĝas *Guardiolo*. La censita populacio en 2011 estis de 2.422 loĝantoj kaj la denseco estas de 3,4 loĝ/km².

## Situo 
La Guardia estas situanta en la centra parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Mesa de Ocaña en la nordorienta parto de la provinco de Toledo, je altitudo de 730 m; je 55 km el Toledo, provinca kaj regiona ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 196 km². La geografiaj koordinatoj estas 39°47′9″ N 3°28′38″ Ok.

## Geografio 
La municipo troviĝas «en lo alto de un cerro» (sur pinto de monteto). Ĝi apartenas al la komarko Mesa de Ocaña kaj limas kun la municipaj teritorioj de Dosbarrios kaj Villatobas norde, Corral de Almaguer oriente, Lillo, El Romeral kaj Tembleque sude, kaj Villanueva de Bogas kaj Huerta de Valdecarábanos okcidente, ĉiuj de la provinco Toledo. «Comprende los despoblados de Casar de Redondeo, Daucos, San Cebrián o Cuartos de la Hoz, Santa María y Villapalomas» (Enhavas senhomejojn Casar de Redondeo, Daucos, San Cebrián o Cuartos de la Hoz, Santa María kaj Villapalomas).

Trafluas la teritorion diversaj rojoj, sekaj plejparte de la jaro, kiaj Cedrón, Vadeláguila kaj Fuente del Madero.

## Historio 
La arkeologiaj restoj de tiu municipo kaj ĉirkaŭaĵoj indikas praekziston el epoko prehistoria, okupita de diversaj popoloj ĝis la romia konkero. Ties alta situo ŝlosila ĉe la vojo al Andaluzio estis tialo por grava rolo laŭlonge de la historio.

Post la reconquista, Alfonso la 6-a ordonis la konkeron de tiu vilaĝo fare de la Kavaliroj de Sankta Johano, al kies Ordeno ĝi apartenis. En 1212 lokanoj elstaris en la batalo de Las Navas de Tolosa, kaj pro tio Alfonso la 8-a distingis ilin per titolo *Muy Leal* (ege lojala). Post jaroj, Ferdinando la 3-a donid ĝin al la ekleziuloj de Toledo.

Poste ĝi estis donata de Filipo la 2-a favore al la senjoroj Guardiolas kaj Bazanes.

Ekde la Hispana transiro al la demokratio la urbestro estis ĉiam maldekstrulo, nome dufoje komunisto, dum sepfoje socialisto.

## Ekonomio 
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Servoj kaj loĝejoj.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco de Toledo

Kategorio:Kastilio-Manĉo
Kategorio:Municipoj de Toledo
Kategorio:Provinco Toledo
5171 Augustesen

'*5171 *Augustesen*** (aŭ **5171 Aŭgusteseno*') estas malrapide rotacianta asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la dana astronomo Poul Jensen elde la Observatorio Brorfelde en la dana municipo Holbæk.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la dana astronomo Karl Augustesen, kiu dum pluraj jardekoj, observis per la Schmidt-teleskopo de Brorfelde.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Poul Jensen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Jakobo la 5-a (Skotlando)

[eta|200px|Jakobo kaj reĝino Maria de [Loreno (nekonata pentristo, samepoka pentraĵo)]]
**Jakobo la 5-a** (naskiĝis en Linlithgow, Skotlando, la 10-an de aprilo 1512 – mortis en Falkland, Fife, la 14-an de decembro 1542) estis reĝo de Skotlando de la Stuart-domo, de 1513 ĝis sia morto.

Lia patro estis Jakobo la 4-a (Skotlando), lia patrino estis fratino de Henriko la 8-a (Anglio), skota reĝino Margaret Tudor, tiel Jakobo la 5-a estis nepo de la Henriko la 7-a (Anglio) laŭ patrina branĉo.

Li estis infano, kiam lia patro mortis en la Batalo de Flodden, tiel komencon de lia regado karakterizis rivalado de la franc- kaj anglo-amikaj ĉefnobeloj. Kiam li vere enpotenciĝis, li iĝis aliancano de Francio kaj patrono de la romkatolika eklezio.

Li subskribis traktaton en 1534 kun sia onklo, Henriko la 8-a (Anglio), sed post kiam li geedziĝis en 1538 kun Maria de Lotaringio (Marie de Guise), li iĝis natura aliancano de Francio, kontraŭ Anglio. Henriko la 8-a atakis Skotlandon en 1542 kaj la 24-an de novembro malvenkigis Jakobon. La skotan reĝon trafis nerva kolapso kaj li mortis unu semajnon post naskiĝo de lia filino, la pli posta Maria Stuart.

Liaj ekster-geedzecaj infanoj (Robert Stewart, John Stewart of Darnley kaj James Stewart) iĝis influhavaj ĉefnobeloj de Skotlando.

Kategorio:Stuartoj
Kategorio:Skotlandaj reĝoj
Roland Girtler

**Rolando GIRTLER** (naskiĝinta la 31-an de majo 1941 en Vieno) estas aŭstra sociologio kaj kulturantropologo. La universitata profesoro tute dediĉis sin al la t.n. kvalita aŭskultema soci-esplorado laŭ la modelo de Alfred Schütz.

## Verkoj (elekto) 
* *Abenteuer Grenze.* Von Schmugglern und Schmugglerinnen, Ritualen und "heiligen" Räumen, (=Pocket Bd. 7), LIT eldonejo, Vieno u.a. 2006, ISBN 3-8258-9575-0
* *Kulturanthropologie. Eine Einführung*, (= Pocket Bd. 8), LIT eldonejo, Vieno u.a. 2006, ISBN 3-8258-9576-9
* *Der Adler und die drei Punkte. Die gescheiterte, kriminelle Karriere des ehemaligen Ganoven Pepi Taschner*, Böhlau eldonejo, Vieno 1983, ISBN 3-205-07207-3; nova eldono en 2007, ISBN 978-3-205-77610-9.
* *Verbannt und vergessen - der Untergang der Landler in Siebenbürgen.* Linco 1992. ISBN 3-85329-978-4
* *Der Strich. Soziologie eines Milieus.*, (= Pocket, Bd. 1), LIT eldonejo, Vieno 1994, ISBN 3-82587-699-3
* *Randkulturen: Theorie der Unanständigkeit.* Vieno 1995, ISBN 3-20598-559-1
* *Wilderer – Soziale Rebellen in den Bergen.* Vieno 1998, ISBN 3-20598-823-X
* *Rotwelsch: Die alte Sprache der Diebe, Dirnen und Gauner*. Böhlau, Vieno 1998, ISBN 3-205-98902-3
* *Die alte Klosterschule. Eine Welt der Strenge und der kleinen Rebellen*. Vieno-Kolonjo-Vajmaro 2000.
* *Methoden der Feldforschung.* LIT Verlag, Vieno 2001, ISBN 3-82522-257-8
* *Die feinen Leute.* Campus-Verlag, Frankfurto 1989; nova eldono ĉe eldonejo Böhlau, Vieno 2002. ISBN 3-59334-133-6
* *Franz Boas. Burschenschafter und Schwiegersohn eines österreichischen Revolutionärs von 1848.* (Online, PDF, 2003).
* *10 Gebote der Feldforschung.* (= Pocket Bd. 2), 2-a eldono,Vieno u.a.: LIT Verlag 2009, ISBN 978-3-8258-7700-2
* *Vom Fahrrad aus.* (= Pocket Bd. 3), 2-a eldono, Vieno, LIT eldonejo 2011, ISBN 978-3-8258-7826-9
* *Irrweg Jakobsweg. Die Narbe in den Seelen von Muslimen, Juden und Ketzern.* Vieno 2005 ISBN 3-900323-85-2
* *Das letzte Lied vor Hermannstadt.* Böhlau, Vieno 2007 ISBN 978-3-205-77662-8
* *"Herrschaften wünschen zahlen". Die bunte Welt der Kellnerinnen und Kellner.* Böhlau Verlag, Vieno 2008, ISBN 978-3-205-77764-9

## Literaturo 
* Hubert Christian Ehalt (eld.): *Die Wahrheit liegt im Feld*. Roland Girtler zum 65. Geburtstag. LIT eldonejo, Vieno 2006, ISBN 3-7000-0508-3.

## Eksteraj ligiloj 
* 10 Al kio atentiĝu dum esplorado.
* Verkaro de Alfred Schütz.
* [Intervjuo koncernanta lia libron pri Transilvanio(https://eo.wikipedia.org/wiki/Transilvanio).]
* Piedpilkmatĉoj.
* Pri ĉasantoj kaj ĉasbestoj.

## Pruvoj 
Kategorio:Sociologio
Kategorio:Akademianoj
Kategorio:Vienanoj
Kategorio:Aŭstraj sciencistoj
5108 Lübeck

'*5108 *Lübeck''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana orgenisto kaj komponisto Vincent Lübeck (1654–1740).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987
5173 Stjerneborg

'*5173 *Stjerneborg''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la dana astronomo Poul Jensen elde la Observatorio Brorfelde en la municipo Holbæk (Danio).

## Nomo 
Stjerneborg ("la Kastelo de la Steloj" en dana lingvo) estis la parte subtera observatorio, kiun la dana astronomo Tycho Brahe establis en 1584 sur la insulo Ven, nemalproksime de la ĉefa observatorio Uraniborg.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Brahe
Kategorio:Malkovrita de Poul Jensen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Kvaropo Sinkopo

Kvaropo *Sinkopo* konsistas el la kuniĝo de kvar madridaj ĥor-kantistoj, kun du komunaj hobioj: muziko kaj Esperanto. Ĝi premieris en la madrida Zamenhof-tago la 12an de decembro 2010 kaj ludis ankaŭ en la 70a Hispana Kongreso de Esperanto okazinta en El Escorial kaj en la 71a Hispana Kongreso de Esperanto okazinta en Almagro. Ĝia repertuaro konsistas el seninstrumentaj ĥor-kantoj -popularaj, klasikaj kaj religiaj- kaj aliaj kantoj kun 4-voĉaj aranĝoj, ĉiuj kun esperanta traduko aŭ originala e-teksto.

**Kvaroko Sinkopo** konsistas el:
* Laura Carballo (soprano), gvidanto de la madrida ĥoro "Verda Stelo", kiu ankaŭ kantas en Esperanto.
* Paloma Gil (aldo), kantisto de "Verda Stelo".
* Manuel Pancorbo (tenoro), aktivulo de HEF, kanto-tradukisto.
* Pedro Vilarroig (baso), komponisto, iama ĥorestro de "Verda Stelo". Li komponis la unuan kantaton por ĥoro kaj orkestro, "La Profil' de viaj spuroj", en lingvo Esperanto.

Kategorio:Ĥoroj
Kategorio:Hispanaj esperantistoj
Frohnau

**Frohnau** ["Fro**naŭ**"] estas kvartalo de la urbodistrikto Reinickendorf de la urboŝtato Berlino, en la pleja nordokcidento de la germania ĉefurbo. Temas pri la plej norda parto de Okcidenta Berlino. La kvartalo ekestis en 1910 el projekto de ĝardena urbo. La teritorio sude limas je la kvartaloj Heiligensee, Tegel kaj Hermsdorf de la urbodistrikto Reinickendorf, dum okcidente, norde kaj oriente ĝi limas al la nuna federacia lando Brandenburgio, ĝis oktobro 1990 parto de GDR: tio signifas ke ekde la jaro 1961 la kvartalo okcidente, norde kaj oriente estis ĉirkaŭita de la Berlina Muro kaj nur atingebla el suda direkto. Ĉar la nordon de la kvartaloj Heiligensse kaj Tegel kovras vasta arbaro, de tie nur malmultaj stratoj atingas la kvartalon, tiel ke Frohnau nur en la limregiono al la sudoriente najbara kvartalo Hermsdorf estis ligita al la domara areo de la urbego Berlino, kaj en tiu relative izolita pozicio sukcesis teni sian parkurban strukturon, kun multaj pinoj en grandaj ĝardenoj ĉirkaŭ parte imponaj vilaoj.

Laŭ la stato de  en la kvartalo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

Inter la kvartalaj vidindaĵoj estas la "budhisma domo" konstruita inter la jaroj 1923 kaj 1926, la plej malnova signifa budhisma templo en Eŭropo. Konata kvartalano estas la germanlingva kanzonisto Reinhard Mey.

## Eksteraj ligiloj 
*  de la urbodistrikto Reinickendorf ()

Kategorio:Kvartaloj de Berlino
Kategorio:Reinickendorf
Ana Manero

**Ana Manero** (Madrido, 28a de marto 1963) estas aktiva hispana esperantisto.

Ŝi lernis Esperanton en 1989 kaj laboras kiel bibliotekisto en la Nacia Biblioteko de Hispanio.

## Bibliotekista agado 
Komence de la naŭdekaj jaroj ŝi komencis prizorgi la Bibliotekon Juan Régulo Pérez  de Hispana Esperanto-Federacio. Tiam la ĉefaj taskoj
estis kreskigi kaj katalogi la kolekton kaj mastrumi la stakejon. En 2008 ŝi
ekuzis la liberan bibliotekan programon Openbiblio por enretigi la bibliotekan katalogon. Tiel HEF pioniris prizorgadon de
E-biblioteko per profesiecaj rimedoj. Tiun programon ŝi tradukis esperanten kaj
disponigis en la biblioteka retejo en kunlaboro kun la informadikista skipo de la Federacio. Tio permesis al aliaj E-bibliotekoj ankaŭ enretigi ties katalogojn.
En 2016 ŝi entreprenis la migradon de la katalogo al la pli potenca kaj profesieca mastrumsistemo Koha, kiu permesas kontrolon de aŭtoritatoj kaj dividon de bibliografiaj kaj aŭtoritataj rikordoj per la protokolo Z39-50. Tio faciligas multe la interbibliotekan kunlaboron.

Krome, ŝi redaktas dulingve la bibliotekan retejon kaj prizorgas la ceterajn servojn de la biblioteko. 

Kadre de ŝia biblioteka agado, ŝi, kune kun Miguel Ángel Sancho, kunordigas la projekton Bitoteko, kiu celas kunigi, organizi, konservi kaj diskonigi ĉiaspecajn bitdokumentojn rilatajn al la internacia lingvo.
Ĉi-rilate, ŝi demarŝis ĉe la Ministerio pri Kulturo de Hispanio por ke la Bitoteko de HEF iĝu parto de la
bitdeponejoj Hispana kaj Europeana.

En 2015 al ŝi estis aljuĝita Diplomo pri Elstara Agado fare de la estraro de UEA kaj  en 2017, la Premio Ada Figuiera Sikorska.

## Verkado 
Ana Manero ofte artikolas, ĉefe por Boletín sed ankaŭ por aliaj revuoj kiel Beletra Almanako, Esperanto, ktp.

En 2003 ŝi kunordigis la verkadon de la bitlibro “La deka logo”, en omaĝo al Liven Dek, kaj kontribuis al ĝi per la mikronovelo “Tro maldare”.

En Beletra Almanako n. 14 aperis ŝia eseo "La glora parentezo (Virinoj de la Respubliko)", pri gravaj hispanaj virinoj en la unua duono de la 20a jarcento.

En Beletra Almanako n. 19 (februaro 2014) aperis ŝia traduko de la novelo “Blinda amo” (*Amor ciego*) de Rosa Montero.

En 2005 aperis ŝia libro "Maruja Mallo. Multe pli ol avangarda artistino", eldonita de SAT-en-Hispanio pri la hispana pentristo Maruja Mallo.

## Aliaj agadoj 
Kiel esperantisto ŝi kunordigis aŭ partoprenis diversajn agadojn organizitajn de Hispana Esperanto-Federacio (HEF). Inter ili, partoprenon en lingvofoiro Expolingua, Madrido, inter 1999 kaj 2005, kunorganizadon de Hispanaj Esperanto-Kongresoj en la madrida regiono, kaj speciale la organizadon de diversaj ekspozicioj pri la esperantaj movado kaj kulturo.

En pluraj okazoj, ŝi kunlaboris kun Miguel Fernández per kunprezentado de la lirikaj spektakloj de li organizitaj.

## Notoj 
Kategorio:Hispanaj esperantistoj
Emil Schulthess (fotisto)

**Emil SCHULTHESS** (naskiĝinta la 29-an de oktobro 1913 en Zuriko, mortinta la 22-an de januaro 1996 en Maur) estis svisa fotografisto.

En 1957/58 li partoprenis la usonan operacion "Deep Freeze IV" en la Antarktiko. En 1962 la usona "Board on Geographical Names" (institucio por geografia nomenklaturo) nomis la lokon 84°47' en suda latitudo "Schulthess Buttress" (laŭvorte: ŝulthesa pilastro).

## Verkoj (elekto) 
* *Eternal Landscape*, 1988, ISBN 978-0394571447
* *Swiss Panorama*, 1983, ISBN 978-0394535814
* *Afrika*, eldonejo Artemis, Zuriko 1964
* *China*, eldonejo Artemis, 1966
* *Landschaft der Urzeit*, 1988

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo kun fotoarkivo. 

## Notoj 
Kategorio:Svisaj fotistoj
Kategorio:Fotoĵurnalistoj
Minorparalelo

**Minorparalelo** povas esti

* Minortonalo, kies gamnoto lokas etan triton pli malalta ol donita maĵortonalo, vidu paraleltonalo
* Minortrisono, kies baza tono lokas triton pli malalta ol donita maĵortrisono, vidu paralelakordo
Emil Schulthess

Emil Schulthess estas la nomo de:
*svisa pejzaĝpentristo Emil Schulthess, kiu vivis inter 1805-1855, ĝemelfrato de la inĝeniero Ludwig Schulthess (1805-1844)
*la svisa fotoĵurnalisto Emil Schulthess (1913-1996)
Maĵorparalelo

**Maĵorparalelo** povas esti

* Maĵortonalo, kies gamnoto lokas etan triton pli alta ol donita minortonalo, vidu paraleltonalo
* Maĵortrisono, kies baza tono lokas triton pli alta ol donita minortrisono, vidu paralelakordo
Paralelakordo

**Paralelakordo** estas en la muzika funkciteorio (et-)tritoparencaj trisonoj en flankaj funkcioj. Ili estas pokaze akordoj de la paraleltonalo al la baza tonalo.

La skribmaniero de la funkciteorio distingas je tio maĵorakordojn ĉiam per majuskloj, minorakordojn per minuskloj.
Je „vera“ terciparenceco en maĵora-minora tonaleco la paralelakordoj de maĵorakordoj estas minoraj kaj inverse:
* ***Tp***: minorparalelo de la maĵora toniko (je toniko C-maĵoro do a-minoro)
* ***tP***: maĵorparalelo de la minortoniko (je toniko a-minoro do C-maĵoro)

* ***Sp***: minorparalelo de la maĵora subdominanto (je subdominanto F- maĵoro, do d-minoro)
* ***sP***: maĵorparalelo de la minora subdominanto (je subdominanto d-minoro, do F-maĵoro)

* ***Dp***: minorparalelo der maĵora dominanto (je dominanto G- maĵoro, do e-minoro)
* ***dP***: maĵorparalelo de la minora dominanto ( je dominanto e- minoro, do G-maĵoro)

Kiam oni uzas kromate ŝanĝitajn (aliigitajn) tritojn, ankaŭ  samgenraj paralelsonoj povas aperi kiel variantaj akordoj; tiam oni diras „pliampleksigita“ tonalo. Ekzemploj:
* ***TP***: maĵorparalelo de la maĵortoniko (je toniko C-maĵora do A-maĵoro; „maĵorigita“ paralelo)
* ***tp***: minorparalelo de la minortoniko ( je toniko a-minora do c-minoro; „minorigita“ paralelo)

Alia speco de tritoparencaj flankaj trisonoj estas la kontraŭparaleloj.

Kategorio:Harmoniscienco
70-a Hispana Kongreso de Esperanto

eta|dekstre|350px|Kongresanoj dum grupa foto
eta|dekstre|250px|Kongresanoj dum ekskurso ĉe la muregoj de Avilo
La **70-a Hispana Kongreso de Esperanto** okazis en San Lorenzo de El Escorial, Provinco Madrido, Hispanio, de la 28-a de junio ĝis la 2-a de julio 2011, kun kongresejo en la Kulturdomo de San Lorenzo, ege proksima al la Monaĥejo Eskorialo. Evidente unu el la ĉefaj vizitoj estis al la monaĥejo, dum aliaj estis al Avilo (tuttaga) kaj al la montaro. Laŭ la kongreslibro aliĝis ĝis 80 kongresanoj, sed poste partoprenis kelkaj pliaj.

## Programo 
Ĉefaj programeroj temis pri poezio (Jorge Camacho kaj Miguel Fernández) pri tradukado (Antonio Valén), Esperanto Muziko (Kim), Socia Ekonomio (Félix Lobo), Mongolio (Pedro Hernández). Atelieroj temis pri peĉakuĉo, masaĝado, Vikipedio aŭ filmoj. Unu el ĉefaj programeroj kiu estis sekvata eĉ demalproksime danke al perreta konekto estis Debato pri lingvo kaj movado, nome defendo aŭ ne de novigo de la lingvo aŭ pluteno de la fundamentoj, nome inter Jorge Camacho kaj Renato Corsetti, regata de Tonyo del Barrio kaj spektebla en la reto.

Por la distra areo zorgis Kim, Kvaropo Sinkopo kaj Georgo Handzlik kiu kantis kaj prezentis teatraĵon Ludoviko-Lazaro, pri la figuro de la kreinto de la lingvo Esperanto.

## Bibliografio 
* Miguel Fernández, *Tiel mi travivis la 70an HEF-kongreson*, Beletra Almanako (numero 12), oktobro 2011. pp. 35-67.
* Listo de videoj registritaj dum la kongreso: https://www.youtube.com/watch?v=iWG6GAP50MI&list=PLA3B80D939844B5C5

## Notoj 
Kategorio:Hispana Kongreso de Esperanto
Hispana Kongreso
Kategorio:Madrida Regiono
Kategorio:2011 en Hispanio
Kvintparenceco

**Kvintparenceco** ekzistas inter najbaraj tonaloj en la kvintociklo. Kvintparenceco ankaŭ ekzistas inter toniko, subdominanto kaj dominanto de maĵora gamo.

Kategorio:Harmoniscienco
Ĝardena urbo

[eta|Diagramo de la Ĝardenurbo de [Ebenezer Howard]]
[eta|strato en la ĝardena urbo de [Ludwigshafen]]
[eta|Epizodo de [podkasto Kern.punkto pri verdigo de urboj.]]
**Ĝardena urbo** estas modelo de laŭplana urboevoluigo kun aparte multaj parkaj elementoj, origine prezentita fare de la arkitekto Ebenezer Howard en la jaro 1898 en Anglio. Temis pri reago al la malbona vivkvalito kaj la eksterproporcie multekostiĝantaj luprezoj en la tiutempaj urbegoj de la industriaj nacioj de Eŭropo. En la 20-a jarcento ne nur en Eŭropo, sed ankaŭ en aliaj kontinentoj ekestis multaj tiaj "ĝardenaj urboj", kutime ne kiel administre memstaraj urboj, sed kiel kvartaloj aŭ administraj urbodistriktoj aldonaj al ekzistantaj urbegoj.

Nerealiĝinta ĝardena urbo estis la plano de Parkurbo Esperanto, kiu en 1912 estis anoncita ekesti proksime de Munkeno.

## Vidu ankaŭ 
* Am schmalen Rain, Gotao
* Ĝardena urbo Heinrichsgrün
* Ĝardena urbo Letchworth
* Parkurbo Esperanto
* Margarethenhöhe en Essen
Preĝejo Naskiĝo de Maria (Csepel)

**Preĝejo de Naskiĝo de Maria** estas romkatolika preĝejo en Hungario, en urbo Budapeŝto, en Csepel (distrikto), en la ĉefplaco.

## Historio 
Vilaĝo Csepel estis loĝata jam dum la mezepoko kaj oni konjektas, ke jam tiam ĝi havis kirkon. La unua pruvita preĝejo estis konstruita en 1740. En 1838 la inundo forviŝis la vilaĝon, tial la pli nova vilaĝo trovis novan lokon iomete for de la Danubo. La nun videbla preĝejo estis konstruita en 1862, sed diversaj aĵoj venis el la malnova preĝejo. En 1918 oni pentris novajn bildojn. Dum la 2-a mondmilito bombo trafis la konstruaĵon. La orgeno estas aŭdebla ekde 1947. En 1956 pafoj atingis la preĝejon. En 1970 ekstere oni renovigis la preĝejon kaj en 1983 oni alkonstruis ĉambrojn. Post 5 jaroj la tuta interna parto renoviĝis.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas en mezo de placo en granda parko. Ĝi havas unusolan turon en mezo de la fasado. Interne la plej gravaj lignaj skulptaĵoj prezentas Koron de Jesuo, Sanktan Jozefon kaj Dipatrinon. Interne ĉe la ĉefaltara bildo prezentas Sanktan Marian, kiel knabinon.

Kermeso okazas en la 8-an de septembro aŭ en la proksima dimanĉo.

## Fontoj 
* hungare
* hungare
* hungare 

Budapeŝto
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Budapeŝto
Madrida Kodekso

La **Madrida Kodekso** (*Codex Tro-Cortesianus*) estas fama manuskripto en maja-skribo, kiu estas rezervata en Madrido. La kodekso estas faldolibro kun 112 paĝoj kaj unu el la tri aŭtentaj maja-manuskriptoj, kiuj postrestis spite al detruoj fare de la hispana konkero. La aliaj tri manuskriptoj estas la Dresdena kodekso (*Codex Dresdensis*) kaj la Pariza kodekso (*Codex Peresianus*) same plia, kiu estas rezervata en Meksiko.eta|300px|Paĝoj de *Codex Tro-Cortesianus*

La Madrida Kodekso konsistas el du originalaj dokumentoj, el la *Codex Tro* kaj la *Codex Cortesianus*.

La manuskripto permesas rigardon je religia vivo de la majaoj. Ĝi entenas Venusajn tabulojn kaj sekcon el 11 paĝoj, kiu okupiĝas pri abelbredado. La Dioj estas prezentitaj en tiu sorĉolibro per groteskaj desegnaĵoj. Verŝajne, la libro estis uzata por astrologiaj aŭguroj kaj certigis difinon de la plej bonaj semaj kaj rikoltaj tagoj kaj datojn por la oferta rito.

## Eksteraj ligiloj 
* La kompleta Madrida kodekso en bildoj

## Vidu ankaŭ 
* Maja-kodeksoj
* Codex Dresdensis
* Codex Peresianus

Kategorio:Manuskriptoj
Quelimane

'''''' [kelimani] estas grandurbo, provinca ĉefurbo, diocezo (ekde 1954) kaj havenurbo en Mozambiko.

## Bazaj informoj 
* Areo: 117&nbsp;km²
* Loĝantaro: 212.519 en 2012
* Supermara alteco: 0- m
* Horzono: UTC + 2
* Telefonkodo: +258 24

## Geografio 
 situas sur ebenaĵo en la orienta sekcio de la lando laŭ Hinda Oceano.

## Historio 
 estis fondita fare de islamaj komercistoj, kiuj komercadis ankaŭ per sklavoj. Ĝi estas unu el la plej maljunaj urboj en la regiono. En 1498 Vasco da Gama estis la unua eŭropano ĉi tie. En 1530 la portugaloj fondis komercejon. En 1761  ricevis urban statuson. En la 18-a jarcento la urbo estis grava centro de sklavokomercado. Ĝi estis finpunkto de vojaĝado de David Livingstone en 1856. En la frua 20-a jarcento germanoj plantis multe da sisaloj. Baldaŭe oni plantis ankaŭ kokosojn. En 2007 inundo okazis.

## Ekonomio 
 estas grava industria centro. Oni okupiĝas pri fiŝkaptado, produktadoj de teo kaj palmoleo.

## Trafiko 
 havas flughavenon. La ĉefvojo disbranĉiĝas al Chimoio kaj Nampula. Tie finiĝas la fervojo el Mocuba.

## Klimato 
En  la averaĝa temperaturo varias inter 17-31 °C. Jare pluvas po 1370 mm. Inter aŭgusto-oktobro apenaŭ pluvas.

## Vidindaĵoj 
* 2 katedraloj
* moskeo
* diversaj konstruaĵoj el la 18-a jarcento

## Ĝemelurboj 
*  Setúbal, Portugalio

## Fontoj 
* Angla, franca kaj rusa Vikipedioj
* https://web.archive.org/web/20110522122528/http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&geo=-153
* mapo

Kategorio:Urboj de Mozambiko
Kategorio:Marhavenaj urboj
Kategorio:Banlokoj
5127 Bruhns

'*5127 *Bruhns''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana komponisto Nicolaus Bruhns (1665–1697).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Veronika Kincses

**Veronika KINCSES** [kinĉeŝ], hungare **Kincses Veronika** estas hungara operkantistino (soprano). Ŝia filo estas Gergely Vajda.

Veronika Kincses naskiĝis la  1948 en Budapeŝto.

## Biografio 
Veronika Kincses frekventis muzikan akademion inter 1968-1973 en Budapeŝto kaj dume ankaŭ en Romo ŝi lernis. Ŝi komencis sian karieron en Budapeŝta Ŝtata Operejo en 1973. Baldaŭe ŝi gastroladis ekzemple en Vieno, Berlino, Romo, Barcelono, Bonaero, Ateno, Novjorko. Ŝi ricevis rolojn en 4 filmoj. Ŝi ricevis premion Kossuth en 1980, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.

## Ŝiaj roloj (elekto) 
* Béla Bartók: Burgo de la duko Blubarbo — *Judit*
* Georges Bizet: *Carmen* – *Micaela*
* Wolfgang Amadeus Mozart: Die Zauberflöte – *Evo*
* Giacomo Puccini: *La Bohème* – *Mimi*; *Madama Butterfly* - ĉefrolo
* Giuseppe Verdi: *Ernani* – *Elvira*; *Norma* - titolrolo; *Simon Boccanegra* - *Amelia Grimaldi*

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Erzsébet Komlóssy

**Erzsébet KOMLÓSSY** [erĵEbet komlOŝi], hungare **Komlóssy Erzsébet,** Esperante **Elizabeto Komlóssy** estas hungara operkantistino mezosoprano.

Erzsébet Komlóssy naskiĝis la  1933 en Salgótarján.

## Biografio 
Erzsébet Komlóssy frekventis muzikan mezlernejon en Budapeŝto. Ŝi komencis sian karieron en Nacia Teatro (Szeged) en 1955. Post 3 jaroj ŝi aliĝis al Budapeŝta Ŝtata Operejo. Ŝi ricevis premion Kossuth en 1973, pli frue kaj precipe poste ankaŭ aliajn premiojn.

## Ŝiaj roloj (elekto) 
* Ferenc Erkel: *Bánk bán* (Banuso Bánk) — *Gertrúd*
* Zoltán Kodály: *Háry János* (Johano Háry) – *Örzse*
* Georges Bizet: *Carmen* – *Micaela*
* Richard Wagner: Das Rheingold – *Erda*
* Musorgskij: *Hovanŝĉina* – *Marfa*
* Giuseppe Verdi: *Aida* – *Amneris*; *Il Trovatore* - *Azucena*; *Un balo in Maschera* - *Ulrica*; La Forto de la Destino - *Preziosilla*; Falstaff – *Quickly*

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Hungaraj oratorikantistoj