open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Spato (mineralo)

[eta|[Kristalo|Kristaloj de kalcito kaj fluorito de la Elmwood Mine en Tennessee]]
**Spato** estas malnova minekspluata aŭ mineralogia termino kiu estas uzata por kristaloj, kiuj havas facile rimarkeblajn surfacojn. Spato facile rompiĝas aŭ fendiĝas en rombajn, kubajn aŭ lamenarajn fragmentojn kun glata brila surfaco.

La diversaj *spataj mineraloj* estis historia termino inter ministoj kaj alkemiistoj por ajna nemetala mineralo similaj kiel gipso.

Inter ministoj la termino "spato" nuntempe estas ofte uzata sole por esprimi ajnan brilan kristalan substancon. Plejofte, spato priskribas facile fendeblajn, iomete kolorajn nemetalajn mineralojn kiaj feldspato, kalcito aŭ barito. Barito (BaSO4) — la ĉefa fonto de bario — estas ankaŭ nomata "peza spato" (greke *barys* (*βαρύς*) signifas "peza"). Kalcito ofte formas "hundodentajn spatajn" (angle *dogtooth spar*) kristalojn kiuj estas trovitaj en druzoj kaj kavernoj.

## Formiĝo subakve 
Ĝenerale, spato formiĝas subakve, aŭ en freata zono, aŭ sube de nivelo de grunda akvo, la esenca loko kie plej kavernoj formiĝas, aŭ en starantaj akvotruoj. Se kaverno estas superakvata kaj akvotruoj formiĝas, superakvas stalaktitoj, formiĝo konata kiel "botelaj brosoj" (angle *bottlebrushes*) povas formiĝi. Mineralaj konsistantaj je jonoj en la akvo, plejmulte kalcito aŭ gipso, sed kelkfoje eĉ halito, kvarco kaj fluorito, estas sedimentataj laŭlonge de miloj de jaroj, konstruante unu sur la alian.

## Formiĝo en la aero 
Kelkfoje, spato formiĝas en la aero pro solvaĵoj elfluetintaj el la kavernaj muroj aŭ tra poraj sedimentoj. Se ĝi estas kreskinta en la aero, spato estas ofte farita de gipso aŭ selenito. Kelkfoje ĝi formiĝas kiel malgrandaj pingloj troviĝantaj en sedimentoj. Aliaj spatoj povus esti trovataj sur la pintoj de gipsa lustroj.

## Fontoj 
* Angla Vikipedio: *Spar (mineralogy)*

## Notoj 
Kategorio:Kristaloj
Kategorio:Speleologio
Internacia filmfestivalo de Toronto

La **Internacia filmfestivalo de Toronto** ; mallongigite **TIFF**) estas dektaga filmfestivalo sen konkurso, kiu ekde la jaro 1976 okazas en la kanada urbo Toronto. Ĝi aranĝiĝas ĉiujara en la unua duono de septembro kaj senpere sekvas la internacian filmfestivalon filmfestivalon de Venecio. Eventejo estas la "festivala turo", angle *Festival Tower*, nova konstruaĵo je la adreso *Adelaide Street West 299*, kiu ankaŭ konatas je la nomo *Bell Lightbox*.

Ekde la jaro 1984 ekzistas aparta programparto pri kanadaj filmoj, kiu en 2004 dividiĝis al parto *Canada First!* ("Kanado unue!) kun premieroj de kanadaj tutvesperaj filmoj, kaj *Short Cuts Canada* ("mallongigo Kanado") kun premieroj de kanadaj mallongaj filmoj.

La internacia filmfestivalo de Toronto kun la *World Film Festival* en Montrealo kaj la festivalo de la Usona Kininstituto (American Film Institute, AFI) en Los-Anĝeleso estas la solaj tri filmfestivalo en Nordameriko, oficiala rekonataj fare de la Federacio Internacia de Asocioj pri Produktado de Filmoj (FIAPF).

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo

Toronto
Kategorio:Toronto
Jan Liwacz

**Jan Liwacz** (naskiĝis la 4-an de oktobro 1898 en Dukla, mortis la 22-an de aprilo 1980 en Bystrzyca Kłodzka) – pola majstro de artisma forĝado, enprizonigito de koncentrejo Aŭŝvico, faristo de literoj por surskribo super la enira pordego – *Arbeit macht frei*, unu el simboloj de tiu ĉi koncentrejo.

Arestita la 16-an de oktobro 1939 en Bukowsko (distrikto Sanocki), prizonigata en Sanok, Krosno, Krakovo kaj Nowy Wiśnicz; en Auŝvico ektroviĝis la 20-an de junio 1940 ricevinte koncentrejan n-ron 1010. Kiel seruristo trafis en laboristaron de enprovizado de la koncentrejo (kradoj, balustradoj, lustroj ktp, kune kun figuroj de Dionizo sur enirejaj lampoj al barako, kie estis butiko). Li faris plurajn objektojn laŭ mendo de SS-oficiroj. Dum unu vizito lian forĝejon venis Heinrich Himmler. Speciala tasko estis preparo de "Tierkreis" – 12 signoj de zodiako. Kiel neanstataŭebla en sia laboro li profitis siajn influojn kaj helpis al aliaj malliberigitoj. Pro tio li pasigis sume kvin semajnojn en bunkro de la bloko n-ro 11 ("Morto-Bloko"), venigita tien dufoje: junie 1942 kaj marte 1943. La 6-an de decembro 1944 translokigita al koncentrejo Mauthausen-Gusen (subkoncentrejoj en Melk kaj Ebensee).

Post liberigo de la koncentrejo en Ebensee (distrikto Gmunden) la 6-an de majo 1945 li revenis kun kolego al Pollando kaj setlis en Regajnitaj Teritorioj en Bystrzyca Kłodzka. Eklaboris en forĝejo apartenanta tiutempe al familio de Paul Wolf. Post forveturo de la familio al Germanio en 1946 li tie plu laboris kiel artisma forĝisto. Interalie en 1953 li faris – senpage, donace al la urbo – barilon ĉirkaŭ la figuro de Sankta Triunuo kaj t.n. altigaĵojn en urboplaco. Post pensiiĝo instruis la arton de forĝado en la loka profesia lernejo. Entombigita en la urba tombejo.

En 2008, okaze de 110-a naskiĝdatreveno de Jan Liwacz, oni malfermis en Bystrzyca Kłodzka ekspozicion dediĉitan al lia vivo kaj agado. De tiu tempo oni provas revenigi al Placo de Libereco faritan de li balustradon.

## Bibliografio 
* Jerzy Rawicz, *Dzień powszedni ludobójcy* (Ĉiutageco de genocidisto), Czytelnik, 1973
* Zenon Jagoda, Stanisław Kłodziński, Jan Masłowski *Więźniowie Oświęcimia* (Malliberuloj de Aŭŝvico), Wydawnictwo Literackie, Kraków-Wrocław 1984

## Eksteraj ligiloj 
* Jan Liwacz. Człowiek z żelaza Jan Liwacz. La homo el fero.

Kategorio:Poloj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Postvivintoj en la koncentrejo Aŭŝvico
Kategorio:Forĝado
Fabrizio Bernardi

**Fabrizio BERNARDI** (naskiĝis la  en Pomezia) estas itala astronomo. *Oni ne konfuzu lin kun la sociologo Fabrizio Bernardi*.

Li estis diplomigita de la Universitato de Padovo en 1999. Li ricevis doktorecon ĉe la Universitato de Romo "Tor Vergata" en 2003. Li laboris ĉe la Universitato de Havajo en Usono, poste en la *Istituto nazionale di astrofisica* (INAF) kaj en la Departemento de Matematiko de la Universitato de Pizo. Li estas ano de la Internacia Astronomia Unio. kaj ano de la estraro de la projekto *CINEOS*.

Laŭ Minor Planet Center li malkovris aŭ kunmalkovris 22 asteroidojn inter 2002 kaj 2008, en kunlaboro kun Mario di Martino, Maura Tombelli, Andrea Boattini, Roy A. Tucker kaj David J. Tholen, notinde la  99942 Apophis. Li malkovris ankaŭ la  P/2005 V1 (Bernardi) elde la observatorio de la Universitato de Havajo.

Li estas edzo de la rumana astronomino *Ana Maria Teodorescu*, en kies honoro li nomis la asteroidon 65001 Teodorescu

La asteroido 27983 Bernardi estis nomita en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Fabrizio Bernardi

## Eksteraj ligiloj 
*  Fabrizio Bernardi, persona paĝaro 
*  Fabrizio Bernardi, el *SpaceDyS*, paĝaro de la Universitato de Pizo

Kategorio:Italaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Kategorio:Malkovrintoj de kometoj
Buriganga (rivero)

La **Buriganga** ( *Buŗigônga* "Malnova Gango") estas rivero kiu fluas pasinte la sudokcidentajn ĉirkaŭaĵojn de la urbo Dako, nome ĉefurbo de Bangladeŝo. Ties averaĝa profundo estas 7.6 metroj (25 ft) kaj ties maksimuma profundo estas 18 metroj (58 ft). Ties longo estas de 18 km.

## Historio 
Iam, la fluejo de la rivero Gango atingis la Golfon de Bengalo pere de la rivero Daleŝŭari. Kiam tiu fluejo laŭgrade ŝanĝis kaj finfine perdis sian ligon kun la ĉefa kanalo de Gango, ĝi estis renomita Buriganga.

eta|6000px|center|Vido de la rivero Buriganga el ponto en Dako.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Riveroj en Bangladeŝo
Gründelbach

La rivereto **Gründelbach** situas en la federacia lando Rejnlando-Palatinato de Germanio. Ĝi longas nur 9 kilometrojn kaj menciiĝas ĉi tie precipe pro sia situo proksime de la historia burgo Rheinfels, parto de la monda kultura heredaĵo Meza Rejna Valo. La rojo fontas en la mezalta montaro kaj pejzaĝa regiono Hunsrück [prononco *"**Huns**ryk"*], proksime de la germana aŭtovojo A61, kaj fluas proksimume orienten, ĝis enfluo en la riveron Rejno. La rivereta valo estas relative kruta kaj agrikulture malmulte uzata, grandkvante la bordo estas arbara, estas multaj salikoj kaj alnoj. Nur fine de la rivera valo, proksime de la ruino de la burgo Rheinfels, ekzistas pluraj valobordaj vitejoj.

250px|eta|maldekstra|

Kategorio:Riveroj en Germanio
Kategorio:Riveroj en Rejnlando-Palatinato
Vilmos Sóltz

**Vilmos Sóltz** [vilmoŝ ŝOlc], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sóltz Vilmos** estis hungara metalurgo, profesoro. Liaj nomvariantoj estis *Scholz, Scholcz, Scholtz, Solcz*.

Vilmos Sóltz http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC13280/13950.htm naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Svedlér (nuntempa Švedlár en Slovakio). Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Vilmos Sóltz frekventis gimnaziojn en Eperjes kaj Kassa, poste li akiris diplomon en Akademio de Selmec en 1858. Post siaj studoj li havis postenojn en diversaj fabrikoj aŭ minejoj. Inter 1859-1861 li plulernis en Bohemio en Příbram. En 1864 li estis altrangigita "majstro". Ĝis 1881 li havis spertojn, kiujn li akiris en fabrikoj kaj minejoj de la tuta lando, poste li transdonis la spertojn en la menciita akademio dum instruado. En la sama jaro li studvojaĝis al Saar kaj Ruhr-regionoj. En 1882 li estis nomumita katedrestro, en 1892 akademiestro. En la sama jaro li fondis tutlandan asocion pri hungara mino kaj metalurgio. Li havis ankaŭ patentojn pri la metalurgio. Li pensiuliĝis en 1901.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A Thomas és Gilchrist-féle eljárásnak jelen állása és ennek befolyása a vasiparra* (1882)
* *A Farbaky és Sóltz féle folytonosan működő vízgázfejlesztő készüléknek leírása és elmélete* (1885)
* *A vasgyártás története* (Historio de la ferprodukto), (1895)
* *A Sóltz féle adagoló* (1896) - priskribo de lia inventaĵo
* "A tégelyacélgyártás és a tégelyacél kereskedelmi gyártmánnyá való feldolgozása" (1897) - libro

## Memorigiloj 
* estis fondita memormedalo "Sóltz Vilmos" en 1967

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj metalurgoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Lipót Stark

**Lipót Stark** [ŝtark], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Stark Lipót** estis hungara inĝeniero, profesoro, framasono (membro de loĝio *Galilei*) http://www.galilei.hu/tortenet/tortenet.html .
eta|Lipót Stark
eta|Surskribo de Lipót Stark
Lipót Stark http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC13280/14103.htm naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Trencsén (nuntempa Trenčín en Slovakio). Li mortis la  en Ĉeĥoslovakio en Banská Štiavnica (nuntempe en Slovakio).

## Biografio 
Lipót Stark akiris diplomon en Reĝa Teknika Universitato palatino József en 1886. Post siaj studoj li laboris en signifa fabriko en Budapeŝto. Inter 1891 kaj 1893 la fabriko sendis lin al San-Paŭlo (urbo) por gvidi laboron de la fabriko. Hejmenveninta li estis altrangigita al ĉefinĝeniero, li ricevis taskojn ne nur en la lando, sed ankaŭ en Konstantinopolo. Inter 1911-1919 li estis ĉefo de la ĉefurba elektra servo, poste li estis privata inĝeniero. Li longe redaktis fakrevuon *Elektrotechnika*. Li ricevis premion en 1890.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Berechnung der elektrischen Leitungen* (1890)
* *Maschinenbau und Elektrotechnik* (1898)
* *Blitzableiter mit besonderer Berücksichtigmig landwirtschaftlicher Gebaude* (1903)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Hungaraj framasonoj
Nils Ferlin

**Nils Johan Einar FERLIN** (1898 - 1961) estis sveda poeto. Dum juneco li estis aktoro. Liaj poeziaĵoj miksis melankolion kun humoro; kelkaj el ili iĝis vortumoj de kantoj. Ĉefa temo estis la tradicia urba vivo de Stokholmo.

## Verkoj 
### Poezio 
* *1930* – *En döddansares visor*
* *1933* – *Barfotabarn*
* *1938* – *Goggles*
* *1944* – *Med många kulörta lyktor*
* *1951* – *Kejsarens papegoja*
* *1957* – *Från mitt ekorrhjul*
* *1962* – *En gammal cylinderhatt*

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Svedlingvaj poetoj
Kategorio:Svedaj poetoj
László Tóth (historiisto)

**László Tóth** [lAslO tOt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tóth László** estis hungara historiisto, profesoro, parlamentano.

László Tóth http://www.tortenelmitar.hu/index.php?option=com_content&view=article&id=6249&catid=88%3At&Itemid=67&lang=hu naskiĝis la  en Tápiószele. Li mortis la  en Szeged.
 
## Biografio 
László Tóth abiturientis en 1913, poste li studis en Reĝa Universitato de Budapeŝto. Interrompo okazis en 1915, ĉar li soldatiĝis, post 2 jaroj li falis en militkaptiteco. Li hejmenvenis en 1919, en la sama jaro li akiris diplomon en  la menciita universitato. Post siaj studoj li laboris en Tutlanda Biblioteko Széchényi. En 1925 li estis nomumita privata profesoro, sed li ne instruis, li ricevis diversajn taskojn en Romo. En 1930 li hejmenvenis, li laboris plu en la biblioteko kaj li ankaŭ instruis en la universitato. Post 5 jaroj li estis nomumita publika eksterordinara profesoro en Reĝa Scienca Universitato Erzsébet, en 1937 publika ordinara profesoro, en la studjaro 1940 dekano. Li instruis 2 jarojn en Kolozsvár (tiam parto de Hungario), poste en Universitato Miklós Horthy kiel katedrestro. Li estis dekano en la studjaro 1945, rektoro en la studjaro 1946, poste li estis redaktoro en la sama urbo Szeged. En 1947 li estis elektita parlamenta deputito, sed en la sekva jaro li devis rezigni pro politika subpremo de la komunistoj. Inter 1950-1955 li esploris en la universitata biblioteko de Szeged, poste li pensiuliĝis. Li multe esploris la eklezian historion.
 
## Elektitaj kontribuoj 
* *Fraknói Vilmos* (1925)
* *Verancsics Faustus csanádi püspök és emlékiratai V. Pál pápához a magyar katholikus. egyház állapotáról* (1933)
* *Ki és miért hamisította a Szilveszter-bullát?* (1941)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Alain (Émile-Auguste Chartier)

**Alain**, esperante **Alano** (naskiĝis kiel **Émile-Auguste Chartier** la 3-an de marto 1868 en Mortagne-au-Perche, mortis la 2-an de junio 1951 en Le Vésinet) estis franca filozofo, ĵurnalisto, eseisto kaj instruisto pri filozofio. 

La aŭtoro uzis malsamajn plumnomojn inter 1893 kaj 1914. Li subskribis per "Kritono" (*Criton*) sep "Dialogojn" adresitajn al tre universitateca *Revuo pri metafiziko kaj moralo* (en kiu li cetere subskribis plurajn artikolojn per sia vera nomo); li subskribis per "Kvaron-Okulo" aŭ ankaŭ per "Filiberto" siajn pamfletojn en *La Ruena Demokratio*, mallongdaŭra gazeto kiu celis subteni la kampanjon de la deputito Rikardo (*Ricard*) en Rueno; finfine per "Alano" por subskribi diversajn kronikojn en *La Lorienta Informilo* (ĝis 1903) kaj poste en *La Ruena kaj Normandia Informilo* de 1903 ĝis 1914.

Kategorio:Francaj filozofoj
Kategorio:Francaj verkistoj
Antònia Vicens

**Antònia Vicens i Picornell** (naskiĝis en 1941 en Santañy, Balearaj Insuloj) estas hispana verkistino en kataluna lingvo.

Ŝia unua libro eldonita, la kompilaĵo de rakontoj *Banc de fusta* (Benko el ligno), estis premiita en la malgranda loĝloko de Cantonigròs en 1965. Ŝia sekva romano, ''39a al l'ombra* (39° en la ombro), tamen, ricevis elstaran premion, Sant Jordi de romano en 1967. La majorka universo havigis la fonton de ĉefa inspiro por ĉi tiuj du volumoj kaj la posta verko. En 1977 ŝi formis parton de la estraro de la Asocio de Verkistoj en Kataluna Lingvo (AELC) kiel vicprezidantino por la Balearaj Insuloj. Distingita kun aliaj literaturaj premioj, suma rekono al ŝia kariero alvenis al ŝi kun la Kruco de Sant Jordi en 1999 kaj la medalo Ramon Llull en 2004, kiun ŝi rezignis en protesto kontraŭ la lingva politiko de la registaro de balearoj. Ŝiaj libroj estis tradukitaj al la germana kaj al la hispana.

## Verko 
### Rakontoj mallongaj 
* 1968 *Banc de fusta*
* 1980 *Primera comunió*
* 2005 *Tots els contes*

### Romanoj 
* 1968 *39a a l'ombra*
* 1971 *Material de fulletó*
* 1974 *La festa de tots els morts*
* 1980 *La Santa*
* 1982 *Quilòmetres de tul per a un petit cadàver*
* 1984 *Gelat de maduixa*
* 1987 *Terra seca*
* 1997 *L'àngel de la lluna* (infana)
* 1998 *Massa tímid per lligar* (juna)
* 1998 *Febre alta*
* 2002 *Lluny del tren*
* 2007 *Ungles perfectes*

### Memoroj 
* 1993 *Vocabulari privat* (kune kun Josep Maria Llompart de la Peña)

## Literaturaj premioj 
* 1967 Sant Jordi de romano por *39a graus a l'ombra*
* 1981 Premio Ciudad de Palma de romano por *Quilòmetres de tul per a un petit cadàver''

## Referencoj 
Kategorio:Hispanaj verkistoj
Retolatina lingvaro

eta|dekstra|300ra|Distribua mapo de la retolatinaj lingvoj
La **retlatina lingvaro** aŭ **alpromanĉa lingvaro** estas lingvofamilio apartenanta al la latinida lingvaro konsistanta el tri lingvo- aŭ dialektogrupoj parolataj en nordorienta Italio kaj sudorienta Svislando. Ĉu la retlatina lingvaro formas koheran grupon de lingvoj kun komuna retlatina pralingvo aŭ ĉu temas simple pri izolitaj latinidaj idiomoj ne apartenantaj al la ceteraj grandaj latinidaj lingvoj aŭ en la kazo de la ladina kaj friula eĉ nur pri apartaj italaj dialektoj, tio estas disputata jam dum jardekoj de la lingvistoj kaj politikistoj, kaj la diversaj teorioj kaj opinioj publikigitaj estas multe pli politike motivitaj ol lingvoscience. Fakto estas, ke la retlatinaj en Italio estas forte minacataj kaj rekonitaj nur en 1999 kiel minoritataj lingvoj, sed ankaŭ en Svislando la situacio de la retoromanĉa estas malgraŭ forta ŝtata subteno zorgiga.

## La ĉefaj lingvogrupoj de la retlatina lingvaro 
* Romanĉa lingvo parolata kaj oficiala en Grizono, nuntempe proksimume 60 000 parolantoj, ĉeflingvo por 35 000 homoj.
* Ladina lingvo parolata en Suda Tirolo, nuntempe proksimume 30 000 parolantoj.
* Friula lingvo parolata en Friulo-Venecio Julia, nuntempe 600 000 parolantoj.

## Vidu ankaŭ 
* Romanĉa lingvo

Kategorio:Latinida lingvaro
Trunko-laktuko

**Trunko-laktuko** aŭ **asparago-laktuko** (*Lactuca sativa* var. *asparagina*, *augustana*, aŭ *angustata*), estas kultivoformo de laktuko kultivata precipe por la dika tigo kaj uzata kiel legomo. Ĝi estas relative populara en Ĉinujo, kie ĝi nomiĝas ŭosun (***wōsǔn*** 莴笋), ŭoĝju (***wōjù*** 莴苣), ĉjanĝincaj (***qiānjīncài*** 千金菜), kaj en Tajvano, kie ĝi nomiĝas ŭocaisĵin (wōcàixīn 萵菜心) aŭ ejcaiŝjin (A菜心).

La tigo estas rikoltata je la longeco de ĉirkaŭ 15–20 cm kaj diametro de ĉirkaŭ 3–4 cm. Ĝia gusto estas milda. Ĝi estas kuirata kune kun aliaj manĝaĵoj

eta|maldekstre|ĉina trunkolaktuko
eta|maldekstre|ĉina trunkolakuko (2)

## Vidu ankaŭ 
* listo de legomoj

Kategorio:Tigolegomo
Kategorio:Asteracoj
Celia Suñol i Pla

eta|dekstra|Celia Suñol i Pla
**Celia Suñol i Pla** (naskiĝis , mortis  en Barcelono) estis hispana verkistino en kataluna lingvo.

## Biografio 
Filino de Antonia Pla i Manent kaj de la politikisto Antonio Suñol i Pla, post jaroj de infanaĝo kaj adolesko de formado kaj stabileco, la morto de ŝiaj gepatroj markis turnopunkton en ŝia vivo. En 1921 ŝi malsaniĝis de tuberkulozo kaj iris al Svislando por kuraci sin. Tie ŝi konis Kaj Hansen, kun kiu ŝi edziniĝis en Danio en 1922. Jaron poste ili revenis kune al Katalunio, kie ili havis sian filon Antoni. En 1929, Hansen mortis. Poste Celia Suñol edziniĝis kun Joaquim Figuerola, kun kiu ŝi havis, en 1931, sian filinon Rosa. En 1932 ŝi aliĝis kiel sekretariino al la Departemento de Kulturo de la kataluna registaro. En 1945 mortis Joaquim Figuerola. Du jarojn poste, ŝi gajnis la Premion Joanot Martorell, aktuala Premio Sant Jordi, kun sia *Primera part*. En 1950 ŝi eldonis ''L'home de les fires i altres contes*. En la aĝo de sesdek kvin jaroj ŝi perdis la vidon.

Celia Suñol mortis en 1986, en la aĝo de 87 jaroj.

## Verkoj eldonitaj 
* 1947 — *Primera part*, Barcelono, Aymà. Reeldonita de Adesiara en 2014 kun la fragmentoj cenzuritaj de la faŝismo.
* 1950 — *L'home de les fires i altres contes*, Barcelono, Unuaranga.

## Premioj kaj rekonoj 
* Premio Joanet Martorell de romano en 1947 por *Primera part''.

## Referencoj 
Kategorio:Hispanaj verkistoj
Meza Rejna Valo

La regiono **Meza Rejna Valo** aŭ per plena nomo *kultura pejzaĝo supra Meza Rejna Valo*, estas historia regiono borde de la rivero Rejno, kiu en 2002 estas listigata kiel monda kultura heredaĵo de Unesko. Ĝi kovras la valon de la rivero Rejno inter Bingen/Rüdesheim sude kaj Koblenz norde, je rivera longeco de 67 kilometroj. La rivero tie vojas tra la Rejnlanda Ardeza Montaro. La valaj deklivoj karakteriziĝas per granda kvanto de ruinoj de mezepokaj burgoj kaj multaj deklivaj vitejoj.

eta|maldekstra|300px|
eta|maldekstra|300px|

## Vidu ankaŭ
* Supra Mezrejna Valo

Meza Rejna Valo
Auburn

**Auburn** interalie povas rilati al
* Auburn, ĉefurbo de la kantono DeKalb (Indianio), al
* Auburn (Kalifornio),
* Auburn (Masaĉuseco) kaj al
* Auburn (Nov-Jorkio).
21966 Hamadori

'*21966 *Hamadori'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la programo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search'' (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, en Flagstaff (Arizono, Usono).

Pro ĝia perihelio de 1,666 astronomia unuo, ĝi foje estas rigardita kiel marsrenkonta asteroido.

## Nomo 
Ĝia nomo referas al la marborda regiono Hamadōri (japane 浜通り) en gubernio Fukuŝima. La regiono inter la altaj landoj de Abukuma kaj la pacifika bordo estis grave damaĝita pro la tertremo de Sendajo en 2011.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Tragopogo

**Tragopogo** (*Tragopogon porrifolius*), estas utilplanto el la familio de la Asteracoj (*Asteraceae*). La planto originas el la mediteranea regiono, kie ĝi estas uzata ekde la grek-romia antikvo kiel legomo. La sciencan nomon de la genro ''* enkondukis .

## Priskribo 
Tragopogo estas unu- ĝis dujara planto, kiu forma ĝis 30 cm longajn pivotradikojn. La planto altenkreskas 60 ĝis 120 cm. La tigo portas plurajn kapituloj. La pedunkloj estas tre dikiĝintaj direkte al la kapitulo. La involukrofolioj estas pli grandaj ol la langetfloroj. La langetfloroj estas obtuze purburaj ĝis lilaj. la planto flora de junio ĝis julio. La fruktoj longas ĝis 40 ĝis 55 mm.

## Disvastigo 
La tragofago hejmiĝas kun ĝia sovaĝa formo *Tragopogon porrifolius* subsp. *australis* en la mediteranea regiono. En Mezeŭropo oni kultivas la kulturformon *Tragopogon porrifolius* subsp. *porrifolius*.
eta|maldekstra|fruktaro de la tragopago

## Uzado 
La tragfago estas precipe uzata kiel radiklegomo, sed ankaŭ la folioj povas esti manĝataj kiel salato aŭ spinaco. La dolĉece gustumanta radiko, kies gusto similas al la gusto de ostroj kaj estas tre nutraĵhava. la pilvotradikoj estas rikoltataj aŭtune de la unua jaro. Ili povas esti stokeblaj dum la vintro.
eta|manĝebla pivatradiko

## Enhavosubstancoj 
La nutraĵenhavo de 100 gramoj de la freŝa radiko havas :

eta|tragopogo en Svislando
[eta|*Tragopogon porrifolius* - [MHNT]]

## Historio 
Albertus Magnus menciis la unuan fojon tiun planton en la 13a jarcento, Li identigis ĝin kun la bibla rozo de Ŝarono. la planto estis kultivata ekde la 16a jarcento en Mezeŭropo. Dum la tempo ĝi estas anstataŭigita de la simile gusta skorzonero.

## Vidu ankaŭ 
* listo de legomoj

## Referencoj 
## Literatur 
* M. A. Fischer, W. Adler, K. Oswald: *Exkursionsflora für Österreich, Liechtenstein und Südtirol''. Zweite Auflage, Land Oberösterreich, Biologiezentrum der OberÖsterreichischen Landesmuseen, Linz 2005, ISBN 3-85474-140-5

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Legomoj
Kategorio:Radiklegomoj
Kategorio:Asteracoj
Daka Distrikto

**Daka Distrikto** (, *Daka Jela* ankaŭ *Daka Zila*) estas distrikto situanta en centra Bangladeŝo, kaj estas la plej densa distrikto en la lando. Ĝi estas parto de la Daka regiono. Dako, nome la ĉefurbo de Bangladeŝo, kuŝas sur la orientaj bordoj de la rivero Buriganga kiu fluas el la Turago al la sudo de la distrikto. Kvankam la propra Dako (urba konglomeraĵo) okupas nur ĉirkaŭ kvinonon de la areo de la Daka Distrikto, ĝi estas la ekonomia, politika kaj kultura centro de la distrikto kaj de la lando kiel tuto. La Daka Distrikto estas ankaŭ administracia ento, kaj kiel multaj aliaj urboj, ĝi ne kovras la modernan kunurbaĵon kiu estas Granda Dako, kiu estis disiĝinta en najbaraj distriktoj, nek la kunurbaĵo mem kovras la tutan distrikton, ĉar estas ankaŭ ruraj areoj ene de la distrikto.

La distrikto havas totalan areon de 1,463.6 km² kaj loĝantaron en 2012 de 18,305,671 personoj.

## Notoj 
Kategorio:Geografio de Bangladeŝo
Bengala Delto

eta|dekstra|300px|La Bengala Delto.

La **Gango-Bramaputro Delto** (konata ankaŭ kiel **Bramaputra Delto**, la *Sunderbana Delto*, Ganga Delto aŭ la **Bengala Delto**) estas riverdelto en Suda Azio, nome en la regiono Bengalo, konsistantaj el Bangladeŝo kaj la subŝtato Okcidenta Bengalo, Barato. Ĝi estas la plej granda delto de la mondo, kaj elfluigas en la Golfo de Bengalo. Ĝi estas ankaŭ unu el la plej fekundaj regionoj en la mondo, kio havigas al ĝi la kromnomon **La Verda Delto**. Tiu delto etendas el la rivero Hooghly okcidente de la rivero Meghna oriente. Ĝi estas proksimume 354&nbsp;km (220&nbsp;mi) tra la Golfo de Bengalo. Kolkato (iam Kalkuto) kaj Holdia en Barato kaj Mongla kaj Ĉitagongo en Bangladeŝo estas la ĉefaj marhavenoj de la delto.

Nombraj grandaj riveroj fluas tra la Bramaputra Delto, kiaj la Padmo (ĉefa alfluanto de Gango) kaj la Jamuno (ĉefa alfluanto de Bramaputro), kiuj kuniĝas inter si kaj poste kuniĝas kun la Meghna antaŭ eniri en la maro.

## Referencoj
## Literaturo 
* 
* 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* The Golden Fibre Trade Centre: Ganges Delta: Most Fertile Land for Growing Raw Jute 
* 

Kategorio:Riverdeltoj
Kategorio:Geografio de Bangladeŝo
Kategorio:Geografio de Barato
Kategorio:Bengalio
Kategorio:Gango
Bengalaj islamanoj

**Bengalaj islamanoj** estas sekvantoj de Islamo inter Bengalanoj. La islamanoj de Bengalo estas la dua plej granda etna islama komunumo en la mondo, malantaŭ la Arabaj islamanoj. Ili parolas la bengalan lingvon kaj estas indiĝenaj de la nuntempa Bangladeŝo kaj de orientaj subŝtatoj de Barato, kiaj Okcidenta Bengalo kaj Asamo. Plej Bengalaj islamanoj estas membroj de la branĉo de Sunaismo ene de Islamo. Minoritato estas membroj de la branxoj de Ŝijaismo kaj de Ahmadismo.

La popolo de la Bengala Delto havas multrasajn originojn, inklude hibridan mikson de Hindarjaj, Dravidaj, Tibetbirmanaj kaj Aŭstroneziaj praularoj. La regiono estis historie separata el Barato fare de la povegaj riveroj Gango kaj Bramaputro, kio permesis al la Bengalanoj disvolvigi sendependajn lingvon kaj kulturon. La delto estis kerno de komercaj vojoj, kiaj la Golfo de Bengalo kaj la komerco en Hinda Oceano; la Silka Vojo; kaj la Grandtrunka Vojo nordokcidenten de la Maŭrja imperio. Islamo alvenis en la unua jarmilo kaj ege influis la bengalajn kulturon kaj civilizacion. La influo de Persaj, Turkaj, Arabaj kaj Mongolaj setlantoj poste aldoniĝis al la riĉa kultura fandopoto de Bengalo. La Sultanlando de Bengalo estis grava orienta landlima ŝtato en la mezepoka Islama mondo. La Mogola Imperio atestis la posta kristaligo de la bengala islama identeco. En la Brita Hindia Imperio, Bengalaj islamanoj ludis gravan rolon en la disvolvigo de modernaj politikaj kaj artaj esprimoj en Suda Azio. Ili estis respondecaj pri la demografia majoritato de Orienta Pakistano, kiu iĝis sendependa post revolucia liberiga milito en 1971.

Bengalaj islamanoj kunhavas fortajn kulturajn similaĵojn kun Bengalaj hinduoj, kristanoj kaj budhistoj. Ene de pli larĝa Bengala kulturo, ili havas distingajn sociajn, lingvajn kaj kuirartajn karakterojn. Bangladeŝo havas hegemonian bengalislaman majoritaton. Ili estas la dua plej granda komunumo en la barataj ŝtatoj de Okcidenta Bengalo kaj Asamo.

Bengalaj islamanoj estas en Bangladeŝo ĉirkaŭ 146,000,000 (2011) kaj en Barato 30,000,000 (2011), dum en Pakistano estas 2,200,000 (2011) kaj en Sauda Arabio ĉirkaŭ 1,200,000 (2010). Diasporo estas en multaj landoj ĝis ĉirkaŭ kvar aŭ kvin milionoj, kaj ĉefe en Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj, Malajzio, Unuiĝinta Reĝlando, Kuvajto, Omano, Kataro, Usono, Italio, Barejno ktp.

## Referencoj
## Literaturo
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Islamo en Bangladeŝo
Kategorio:Islamo en Barato
Kategorio:Bengalio
Baloto en Saravako (2016)

La **11a Saravaka ŝtata balotado** komenciĝos la  poste la nomis de la kandidatoj je lundo 25, aprilo.

Barisan Nasional, estis regi devone de la ŝtato ĉar ili gajnis pli voĉojn en la baleto.

## Rezultoj de politikaj partioj je majo 2016
Kategorio:Saravako
Kategorio:Politiko de Malajzio
Saravako
Bengalaj hinduoj

**Bengalaj hinduoj** () estas etnaj Bengalanoj kiuj estas sekvantoj de Hinduismo, kaj indiĝenaj de Bengalio nome regiono de la Hindia subkontinento. Bengalaj hinduoj parolas la bengalan lingvon, kiu estis klasita kiel parto de la Hindarja lingvaro kaj aliĝas al la tradicioj de Ŝakta kaj Vaiŝnava de sia indiĝena religio, nome Hinduismo.

**Bengalaj hinduoj** estas en Barato el 62 al 63 milionoj, dum en Bangladeŝo el 12 al 15 milionoj, depende de la fontoj kaj la censoj.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Ray, Nihar Ranjan (2009). *Bangalir Itihash (Adi Parva)*. Dey's Publishing.
* Bandyopadhyay, Rakhaldas (2008). *Bangalar Itihash*. Dey's Publishing. ISBN 81-7079-866-3.
* Sen, Dinesh Chandra. *Brihatbanga*.
* Mitra, Satish Chandra. *Jashor Khulnar Itihash*.
* Ghosh, Binoy. *Paschimbanger Sanskriti*.
* Inden, Ronald B., Nicholas, Ralph W. (2005). *Kinship in Bengali Culture*. DC Publishers. ISBN 81-8028-018-7.
* Bhattacharya, S.K. (1987). *Genocide in East Pakistan/Bangladesh*. A Ghosh. ISBN O961161434.
* Kamra, A. J. *Prolonged Partition and its Pogroms*. Voice of India.
* Roy, Tathagata. *My People, Uprooted*. Ratna Prakashan.
* Bando, Ramen (2004). *Ethnic Cleansing in Bangladesh*. CAAMB.
* Pramanik, Bimal (2005). *Endangered Demography*. G.C. Modak.
* Dastidar, Sachi G (2008). ''Empire's Last Casualty: Indian Subcontinent's vanishing Hindu and Other Minorities*. Firma KLM. ISBN 81-7102-151-4.
* Sengupta, Nitish (2002). *History of the Bengali-Speaking People*. UBS Publishers. ISBN 81-7476-355-4.
* Chatterji, Joya (1994). *Bengal Divided: Hindu Communalism and Partition''. Cambridge University Press. ISBN 0-521-41128-9.

Kategorio:Barato
Kategorio:Bangladeŝo
Kategorio:Hinduismo
Kategorio:Bengalio
Bengalaj budhistoj

[eta|dekstre|[Somapura Mahavihara el la Pala Dinastio, Monda heredaĵo de Unesko.]]
**Bengalaj budhistoj** estas Budhistoj de bengala etneco kaj lingva identeco. Tiu termino plej ofte aludas al la Barua komunumo de sudorienta Bangladeŝo ĉirkaŭ la Ĉitagonga regiono. Tie ili estas ĉirkaŭ 400,000.

Budhismo havas riĉan antikvan heredon en Bengalio. La regiono estis bastiono de la antikvaj buddhismaj imperioj Maŭrja kaj Pala. Sudorienta Bengalio estis regata de mezepoka budhisma Reĝlando de Mrauk U dum la 16a kaj 17a jarcentoj. La Brita Hindio influis la aperon de moderna komunumo.

Nuntempe, Bengalaj budhistoj estas sekvantoj de ortodoksa Teravada Budhismo.

Kategorio:Budhismo en Barato
Kategorio:Religio en Bangladeŝo
Bengalaj kristanoj

[eta|Katedralo de [Kolkato.]]
[eta|Katedralo de [Dako.]]
**Bengalaj kristanoj** estas sekvantoj de kristanismo inter Bengalanoj. Ili parolas la bengalan lingvon kaj estas insiĝenaj de Bangladeŝo kaj la subŝtato de Barato nome Okcidenta Bengalo. La majoritato de Bengalaj kristanoj estas Romkatolikoj.

Kristanismo enradikiĝis en Bengalio post la alveno de marveturantoj el Portugalio en la 16a jarcento. Ĝi poste profitis pliajn konvertojn inter elitoj de Bengalio dum la epoko de la 19a jarcento nome Bengalia Renesanco.

Bengalaj kristanoj faris gravajn kontribuojn al la Bengala kulturo, komerco kaj socio. La regiono estis hejmo de prestiĝaj kristanaj misiistaj institucioj, kiaj la Misiistinoj de Karitato fonditaj de Patrino Teresa.

Kategorio:Kristanismo en Bangladeŝo
Kategorio:Kristanismo en Barato
Kategorio:Bengalio
István Soós (kemiisto)

**István SOÓS** [iŝtvAn ŝOŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Soós István** estis hungara kemiisto, profesoro, mikrobiologo.

István Soós http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC13280/14028.htm naskiĝis la  en Kisújszállás. Li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
István Soós akiris diplomon en Reĝa Teknika Universitato palatino József en 1925. Post siaj studoj li laboris en instituto pri vitoj kaj vinoj. En la malfruaj 1940-aj jaroj li jam estis institutestro. En 1950 li kreis el la laborejo esploran instituton pri vinoj, poste li restis estro 5 jarojn. En 1952 li doktoriĝis el agrikulturaj sciencoj, en la sama jaro li ankaŭ ekinstruis en la ĝardenista altlernejo, eĉ li iĝis katedrestro post 2 jaroj. Li okupiĝis pri ekzamenado de vinoj.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A borok betegségei, hibái és azok javítási módja* (1938)
* *Borászati mikrobiológia* (1948)
* *A magyar borélesztők morfológiája és fiziológiája* (1951)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj mikrobiologoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
György Striker

**György Striker** [djordj ŝtriker], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Striker György** estis hungara fizikisto, profesoro, inventisto.

György Striker http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=striker naskiĝis la  en Vieno. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
György Striker devenis el juda familio. Li frekventis mezlernejon en Budapeŝto, poste pro la kontingento li ne povis plulerni, tial li studis en Berlino kaj Charlottenburg. En 1933 pro la nazioj li devis daŭri la lernadon en Vieno. Post 2 jaroj li edziĝis. En 1938 la geedza paro rifuĝis pro la nazioj al Usono. Komence li estis senlaborulo, iom poste li havis postenon en Ĉikago. Li kreis diversajn mezurilojn, porteblajn radioricevilojn kaj poligrafon. Tiu lasta aparato konstatis elektronike, ke la paciento mensogas aŭ ne. En 1948 li revenis al Budapeŝto, kie laŭvice li havis postenojn en fabriko, esplora instituto, ministeria laboratorio. En 1950 li establis fabrikon pri elektraj mezuriloj. Inter 1950 kaj 1975 li estis docento en Teknika Universitato de Budapeŝto.

## Fontoj 
* hungarlingva intervjuo kun bildoj
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj fizikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj inventistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Union Gap (Vaŝingtonio)

**Union Gap** estas urbo en Kantono Yakima, Vaŝingtonio, Usono. Ĝi havas multajn vendejojn, kiuj servas al la tuta Jakimaa Valo.

## Bildoj 

File:McAllister House Union Gap 90001603 NRHP Yakima County, WA.jpg|Historia domo (Alexander McAllister House) en Union Gap

## Fontoj 
Bazita sur la angla Vikipedio.

Kategorio:Kantono Yakima (Vaŝingtonio)
Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio
Saint-Germain-le-Rocheux

**Saint-Germain-le-Rocheux** estas franca komunumo en la departemento Côte-d'Or, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
maldekstra|100ra|Blazono

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo

Saint-Germain-le-Rocheux etendiĝas sur  kaj havis &#160;loĝantojn laŭ la lasta oficiala nombro de , tiel ke la loka loĝdenso estas po  homoj kilometre alt du.

## Historio kaj vidindaĵoj 
La preĝejo sankta Germain datiĝas el la 12-a jarcento kaj 14-a jarcento. Iliaj kolonoj estas kurioze ege klinataj.

## Naturo 
Oni trovas travertinajn marĉojn.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Interna ligilo 
* Komunumoj de Côte-d'Or

### Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro écho des communes

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
We Day

eta|Emblemo de "We Day" en 2016
**We Day** (esperantigebla kiel ***"Ni-Tago"***) estas ĉiujara mondskala (tamen ĉefe en anglalingvaj landoj) festotago, kiu instigas la junularon agi por ŝanĝi la mondon. Ĝi komenciĝis en 2007 en Kanado. Ĝi kunigas prelegistojn kaj muzikistojn kun inspiraj kaj instigaj mesaĝoj antaŭ miloj da junuloj en arenoj kaj haloj, kaj spektantaj per televido. La partoprenantoj ĵuras ke ili faros ion konkretan dum la venonta jaro por plibonigi la mondon. La movado de tiu ĉi tago (kiu okazas je diversaj datoj en diversaj urboj kaj jaroj) kreskis el la kanada karitata organizaĵo Free the Children.

File:Justice Murray Sinclair of Manitoba.jpg|Murray Sinclair parolas ĉe We Day en Vankuvero (2012)
File:Junuloj_atendas_aŭtobuson_post_We_Day_en_Seatlo_(2016).jpg|Junuloj atendas aŭtobuson post We Day en Seatlo (2016)

## Fonto 
Bazita sur la angla Vikipedio.

Kategorio:Junularo
Károly Schneller

**Károly Schneller** [kAroj ŝneler], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Schneller Károly** estis hungara juristo, profesoro, statistikisto.

Károly Schneller http://nori.gov.hu/nemzeti-sirkert/budapest/farkasreti-temeto/schneller-karoly/3635  naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Pozsony (nuntempa Bratislavo en Slovakio). Li mortis la  en Szeged.

## Biografio 
Post unu jaro de la naskiĝo de Károly la familio translokiĝis al Kolozsvár. La juna Károly frekventis ĉiujn lernejojn en tiu ĉi urbo. Li akiris diplomon en 1917, poste li plulernis en Vieno. Post siaj studoj li laboris 2 jarojn en Budapeŝto en la ĉefurba statistika oficejo. En 1920 li ekinstruis en la jura luterana akademio en Miskolc. Li instruis ankaŭ en Scienca Universitato Ferenc József en Szeged ekde 1922, en Scienca Universitato Péter Pázmány ekde 1933, en Scienca Universitato de Kolzsvár ekde 1940. En la lasta universitato li estis katedrestro. Post la 2-a mondmilito li revenis al Szeged, kie li establis la juran fakultaton, samtempe li estis dekano ĝis 1947, katedrestro ĝismorte. Li estis rektoro en 1949.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Népesedéspolitika-többtermelés* (1922)
* *Évaluation de la mortalité infantile* (1924)
* *Die demologischen Eigenthümlichkeiten der protestantischen Bevölkerung Ungars.* (1930)
* *Il bilancio del recente miglioramento della mortalita europea* (1937)
* *Időszerű gondolatok a népesedésről* (1940)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj statistikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Jambuo

**Ĵambuo** *(Acmella oleracea)* estas plantspecio el la familio de la Asteracoj (*Asteraceae*). Pro la doloranestezia efiko la planto nomiĝas en la angla *toothache plant* („dentdolora planto“), pro la formo de la florkapitulo ĝi ankaŭ nomiĝas *eyeball plant* („okulgloba planto“). Ankaŭ pro la formo de la florkapitulo ĝi nomiĝas en la germana „Husarenknopf“ (huzara butono).

Minimume du pliaj specioj de la genro *Acmella* (*A. ciliata*, *A. brachyglossa*) nomiĝas ankaŭ „ĵambuo“, sed ili ne havas grandan signifon.

## Priskribo 
*Acmella oleracea* estas unujara, herba planto. La folioj estas simplaj kaj havas noĉitan folirandon. La planto formas kapitulon. La fruktoj estas akenoj. La specio ne toleras froston.

## Uzado 
Kuiritaj folioj de ĵambuo estas uzataj por diversaj tradiciaj pladoj en la nordo de Brazilo, ekzemple *Pato no Tucupí* (anasaĵo stufita en la likvaĵo ekstraktita el maniokaj radikoj kaj spicita kun ĵambufolioj kaj aliaĵoj). Tio estas kulinara specialaĵo en la regiono Belém ĉefurbo de la ŝtato Parao.

La folioj efikas kontraŭinflame; la kontraŭbakteria efekto neniam povas esti pruvita. En la popola medicino la planto estas uzata kontraŭ reŭmatismo, artrito, gingivito kaj haŭtomikozoj. Post la maĉado de krudaj folioj sur la lango eksentiĝas eferveska sento.

## Bildoj 
Ĵambuo (jen la specio *Acmella ciliata* (KUNTH) CASS.) de foiro en Bragança, norda Brazilo:

Jambú.jpg|floraroj kaj folioj
Jambú_flowerhead.jpg|kapituloj
Acmella_oleracea_Grugapark.jpg|detala foto de kapitulo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Gernot Katzers Gewürzseiten, Artikel über „Parákresse“ mit Photos
* Synonymie von *Acmella*.
* Artikel über *Acmella* (= *Spilanthes oleracea*) 
* [ Die Art bei Grin.]

## Vidu ankaŭ 
* listo de legomoj

Kategorio:Legomoj
Kategorio:Asteracoj
Preĝejo Sankta Triunuo (Siklós)

**preĝejo Sankta Triunuo** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en Siklós apud la Fortikaĵo de Siklós.

## Historio 
La unua mencio pri la preĝejo (tiam Sankta Anna) devenis el 1333, tiam aŭgustenanoj havis ĝin kun la monaĥejo. Arkeologoj konstatis, ke en la 15-a jarcento la preĝejo estis trakonstruita, en la 1410-aj jaroj italaj pentristoj faris freskojn. Dum dominado de turkoj la preĝejo ne funkciis, poste en 1687 franciskanoj alvenis kaj ili faris la konstruaĵon uzebla, tiam oni konstruis la kriptojn. En 1689 ankaŭ la paroĥo estis refondita. En 1704 serboj atakis la monaĥejon kaj murdis la monaĥojn. Trakonstruoj kaj renoviĝo okazis ekde 1721. La turo kaj la flanka kapelo estis konstruita inter 1751–1755. La preĝejo mem estis dediĉita al Sankta Triunuo. La orgeno alvenis en 1891. En 1931, poste inter 1985-1995 renoviĝoj okazis, en la lasta tempo oni trovis la freskajn tavolojn, la restintaj freskoj ankaŭ nun estas videblaj. Pli frue en 1950 la franciskanoj estis forigitaj. En la 1970-aj jaroj ceramikistoj komencis uzi la monaĥejon.
 
## Konstruaĵo 
La preĝejo situas kune kun la monaĥejo apud muroj de la fortikaĵo, eĉ bastiono konstruita en 1540 kuŝas ĉe muro de la monaĥejo. En mezo de la fasado etendiĝas la navo, maldekstre la turo altiĝas, dekstre la unuetaĝa monaĥejo troviĝas. La navo kaj la trilatera monaĥejo formas kvadraton, kies mezo korto situas. Interne la altaro pri Sankta Antonio estis kreita en 1753, altaro pri Sankta Francisko en 1760, altaro en la kapelo pri la 14 helpaj sanktuloj en 1751. La predikejo estis kreita en 1755. Menciindas sida niĉo kun freskoj de 3 diakonoj.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* http://lexikon.katolikus.hu/S/Sikl%C3%B3s.html 

Siklos
Siklos
Triunuo (Siklós)
Triunuo (Siklós)
Arkeologia muzeo de Tesaloniko

La **Arkeologia Muzeo de Tesaloniko** estas unu el la plej gravaj arkeologiaj muzeoj grekaj. Ĝi situantas en Tesaloniko, en la *periferio* (administra regiono) Centra Makedonujo, kaj ĝin oni inaŭguris en 1962, dum la festoj de la kvindeka datreveno de la konkero de Tesaloniko dum la balkanaj militoj.

Ĝi ŝirmas kolektojn de greka arto, esence el la arkeologiaj lokoj de Makedonujo, ekde la arkaika kaj klasika epokoj ĝis la malfruromia epoko : rimarkinde la materialo de la nekropoloj de Derveni (malkovritaj en 1962) kaj de Sindos (malkovritaj en 1980), kies fama kratero de Derveni. La reĝ-tombajn aĵojn de Vergina (de la antikva Ajgeaj), kiujn malkovris en 1978 Manolis Andronikos, oni nun eksponas en la Muzeo de la reĝaj tomboj de Ajgeaj en Vergina.

## Enhavo 
La muzeo profitis de plena renovigo komence de la jaroj post 2000.

Ankaŭ la enhavon oni plene reorganizis. Ĉi-tempe, la ĉiama ekspozicio estas dividata laŭ kvin unuoj :
* « 5 000, 15 000, 200 000 jarojn antaŭ ĉi-tempe ». Vivo en antaŭhistoria Makedonujo.
* « Ĝis la naskiĝo de la urboj » (12-a ‑ 8-a jarcentoj a.K.)
* Makedonujo ekde la 7-a jarcento a.K. ĝis la malfrua antikvo.
* Tesaloniko, metropolo de Makedonujo (Roma imperia epoko).
* La oro de la Makedonoj (graveco de la oro en Makedonujo dum la arkaika kaj klasika epokoj).
* *Kampo hejmo ĝardeno sepultejo* estas parto de la kolektoj troveblaj ekstere, ĉirkaŭ la rilato kun la morto; kun sarkofagoj, la *muro de la mortintoj*, altaroj kaj la prezento de tipa Grek-Roma vilao.

Archaeological Museum, Thessaloniki, Greece (7457934344).jpg|Montro altarojn.
Archaeological Museum, Thessaloniki, Greece (7457926930).jpg|Sarkofago kun bildo de la Amazon-mortigo kaj apro-ĉaso.
Archaeological Museum, Thessaloniki, Greece (7457784612).jpg|Brakringo.
Archaeological Museum, Thessaloniki, Greece (7457724666).jpg|Krono.
Archaeological Museum, Thessaloniki, Greece (7457727770).jpg|Makedona krono.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Prezento de la muzeo  sur la retejo de la Greka Ministerio de la kulturo.
*  Oficiala retejo de la muzeo.
*  Arkeologia Muzeo de Tesaloniko - ĉiamaj ekspozicioj (parto de la oficiala retejo, ankaŭ alirebla en aliaj lingvoj per la ĉi-supra ligilo)

Tesaloniko
Kategorio:Tesaloniko
Christophe Demeautis

**Christophe DEMEAUTIS** estas franca amatora astronomo kaj subakvanto.

*Minor Planet Center* kreditas lin de la malkovro aŭ kunmalkovro de 9 asteroidoj inter 1997 kaj 2008, unu sola, la aliaj en kunlaboro kun Philippe Buttani, Robin Chassagne, Jean Marie Lopez kaj Daniel Matter.

La asteroido 14141 Demeautis
estis nomita en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  La persona paĝaro de Christophe Demeautis

Kategorio:Viroj
Kategorio:Francaj astronomoj
Unuaj Libroj por Esperantistoj

***Unuaj Libroj por Esperantistoj*** estas libro kompilita de Ito Kanzi. Tiu ĉi eldonis ĝin en 1973 en Kioto ĉe "Eldonejo Ludovikito". Temas pri la "Iam kompletigota plena verkaro de L.L. Zamenhof", kajero 1. 

## Recenzoj
## Vidu ankaŭ 
* *Ni Laboru kaj Esperu!*
* *Antaŭen al la Laboro!*
* *Tamen la Afero Progresas!*

## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de CDELI
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj.
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Universitato de Amsterdamo

Kategorio:Esperantologio
Kategorio:Verkoj de L. L. Zamenhof
Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Antverpena Lingvo-libraro
Kategorio:Katalogo de CDELI
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Universitato de Amsterdamo
Amazona Rifo

[eta|Mapo de la rifo, relativa al [Brazil kaj Franca Gujano]]
[eta|Buŝo de [Amazono (rivero)|Amazono montranta la situon de la plej populaciita parto de la rifo]]
La **Amazona Rifo** (aŭ eĉ **Amazona Rifego**) estas ampleksa korala kaj sponga rifa sistemo situanta en Atlantiko (proksimume ĉe ) nordoriente de la elfluejoj de la rivero Amazono, do frontante la marbordojn de Franca Gujano kaj norda Brazilo. Ĝi estas unu el la plej grandaj rifsistemoj en la mondo; sciencistoj taksas ĝin pli ol 970 kilometrojn longa, kovranta areon de ĉ. 9600 km². Dum multaj jaroj ekzistis sugestaj indikoj pri la ekzisto de tiu rifego, sed oni fakte nur en aprilo 2016 anoncis ĝin, surbaze de oceanografia studado farita en 2012.

## Spongoj kaj koraloj 
Jen estas du el la ĉefaj konsistigantaj bestoj de la rifa sistemo:

File:Reef3860_-_Flickr_-_NOAA_Photo_Library.jpg|Jen aparte briltinkturita specimeno de la spongulo *Xestospongia muta*, ofta en la norda sektoro de la sistemo
File:Montastraea_cavernosa.jpg|Unu el la koraloj troviĝantaj en la Amazona rifo, nome *Montastraea cavernosa*, la "granda stelkoralo"

## Fontoj 
Bazita sur la komenca alineo de la artikolo en la anglalingva Vikipedio, kun zoologiaj bildoj el la germana Vikipedio.

Kategorio:Rifoj
Kategorio:Amazono (rivero)
Kategorio:Atlantiko
Bangladeŝa Sendependeca Tago

[dekstra|eta|[Jatijo Smriti Soudho|Jatijo Sriti Shoudho ĉe Savar, omaĝo al la martiroj de Bangladeŝa Sendependiga Milito.]]
La **Bangladeŝa Sendependeca Tago** ( *Ŝadhinôta Dibôs*), nome la 26a de marto, estas nacia ferio. Ĝi rememoras la landan deklaron de sendependeco de Bangladeŝo el Pakistano en la finaj horoj de la 25a de marto 1971 fare de la "Patro de la Lando" nome Bongobondhu Ŝejĥo Mujibur Rahman antaŭ li estis arestita de fortoj de Pakistano.

## Celebroj 
eta|Celebrado kun Bangladeŝa Flago.
La Sendependeca Tago estas ofte asociata kun paradoj, politikaj paroladoj, foiroj, koncertoj, ceremonioj kaj variaj aliaj publikaj kaj privataj eventoj celebrante la historion kaj tradiciojn de Bangladeŝo. TV kaj radiaj stacioj elsendas specialajn programojn kaj patriotajn kantojn en honoro de la Sendependeca Tago. Ĝenerale, oni pafas 31 kanonpafojn matene. La ĉefaj stratoj estas ornamataj pere de naciaj flagoj. Diversaj politikaj partioj kaj sociekonomiaj organizoj entreprenas programojn por marki la tagon per taŭga maniero, inklude omaĝojn al la Jatijo Smriti Soudho, nome nacia memorejo en Savar ĉe Dako.

## Referencoj
Kategorio:Bangladeŝo
Aleksandro de Svedio

Princo **Aleksandro** de Svedio, plennome , duko de Sudermanio,  (naskiĝis la  en Danderyd ĉe Stokholmo) estas la unua infano de princo Karolo Filipo kaj lia edzino princino Sofia, duko kaj dukino de Vermlando.

Aleksandro havas nun la kvinan lokon en la svedia tronheredo, tuj post sia patro.

Kategorio:Bernadotte
Kategorio:Svedaj princoj
Kategorio:Svedaj dukoj
Kategorio:Sveda monarkio
Kategorio:Sudermanio
Kategorio:Naskiĝintoj en Svedio