Movado English-only

[eta|250x250ra|[Glumarko vendita en Koloradio postulanta, ke enmigrintoj parolu la anglan]]
La '*Movado *English-only'''* (ankaŭ konata kiel la *Movado por la Oficiala Angla,* ) estas politika movado en Usono kiu promociias la uzon de la angla kiel la sola oficiala lingvo de la lando. Laŭlonge de sia historio, Usono neniam havis leĝon establantan oficialan nacian lingvon je la federacia nivelo. Kelkaj ŝtatoj faris paŝojn por uzi la anglan kiel oficialan lingvon, ekzemple en indiĝenaj loĝlernejoj, fonditaj en Usono en la malfrua 19-a kaj fruaj 20-a jarcento kun la celo alkutimiĝi indiĝenajn infanojn al la blankula kaj eŭropdevena vivmaniero. La plej malnova kaj plej granda organizaĵo en la lando pledanta por la angla kiel oficiala lingvo estas *U.S. English*.

Subteno por tiu movado komencis en 1907, sub Usona Prezidanto Theodore Roosevelt kaj daŭras ĝis nuntempe kiel studoj pruvas altan procenton en aprobaj taksoj. Respublikanaj kandidatoj subtenis ĉi tiun movadon dum balotadoj.

La movado *English-Only* ankaŭ alfrontas kritikon kaj malakcepton en usona socio kaj la eduka sistemo. La Usona Unio de Civilaj Liberecoj (ACLU) diras, ke leĝoj en la spirito de *English-Only* estas malkongruaj kun kaj la decida Unua Amendo al la Usona Konstitucio kaj la rajto je liberesprimo kaj egaleco ĉar ili malhelpas registarajn dungitojn provizi helpon kaj servojn en aliaj komunaj lingvoj de Usono.

## Historio 
Rezulte de la Meksik-usona milito (1846–1848), Usono akiris novajn teritoriojn kaj loĝantarojn, proksimume  hispanlingvanoj kaj krome pluraj parolantaroj de indiĝenaj lingvoj.

En marto 2012, Respublikana prezidenta kandidato Rick Santorum estis kritikita fare de kelkaj Respublikanaj delegitoj de Porto-Riko kiam li publike esprimis la pozicion ke Porto-Riko, hispanlingva teritorio, devus esti postulata por igi la anglan ĝia primara lingvo kiel kondiĉo de ŝtatiĝo. 

En 2015, tiama respublikana prezidenta kandidato Donald Trump diris dum debato, "Ĉi tio estas lando kie ni parolas la anglan, ne la hispanan." 

La 6-an de februaro 2019, la 116-a Kongreso prezentis leĝproponon en la Ĉambro de Reprezentantoj, kiu starigos la anglan kiel la oficialan lingvon de Usono. La Ĉambro de Reprezentantoj nomis ĝin la *Angla Lingva Unuec-Leĝo de 2019''. Tiu ĉi leĝoprojekto disponigas kadron por efektivigo. Ili provas devigi la anglan kiel la solan lingvon provante ĝin dum la asimiladprocezo.

En 2023 tiam Usona senatano kaj nuna Usona Vicprezidanto JD Vance enkondukis kalkulon kiu estus establinta la anglan kiel la oficiala lingvo de Usono .

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Dulingva edukado
* Konservativismo en Usono
* Lingvoj en Usono
* La hispana en Usono

## Eksteraj ligiloj 
* Usona anglo (rekomendantoj por Oficiala angla)
* Anatomio de la angla-Nura Movado, de James Crawford
* Instituto por Lingvo kaj Edukada Politiko
* Prilingva Leĝado en Usono
* Komunikaĵoj kaj laŭleĝaj agoj kontraŭ nur-la-angla leĝo de la Amerika Civila Libereca Unio
* La Angla kiel la Oficiala Lingvo de Usono: Laŭleĝa fono kaj Analizo de Leĝo en la 110a Kongreso
* Lingva Societo de Ameriko Komunikaĵo pri Lingvaj Rajtoj
Kategorio:Dekstrema politiko en Usono
Kategorio:Konservativismo en Usono
Kategorio:Angla lingvo