open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
La Falo de Ikaro (Picasso)

***La Falo de Ikaro*** (origine titolita ***La Fortoj de Vivo kaj la Spirito Triumfanta super Malbono*** aŭ simple ***La pentraĵo de UNESKO***) estas murpentraĵo de Pablo Picasso. Farita el 40 pentritaj mahagonaj paneloj kovrantaj , ĝi estas la plej granda verko de la artisto. Ĝi estis mendita de UNESKO por la ĉefa vestiblo de la organizo en Parizo kaj estis inaŭgurita la .

## Deveno 
La murpentraĵo estis mendita de UNESKO en 1957, kun la celo ornami la parizan ĉefsidejon. Picasso estis unu el dek unu artistoj elektitaj por entrepreni ĉi tiun taskon. Picasso komencis labori pri la mendo en decembro 1957 kaj bazis sian kunmetaĵon sur sia serio de "Banantoj" de 1956. Laŭskala modelo estis kompletigita la , antaŭ ol la murpentraĵo estis finfine prezentita du monatojn poste al Luther Evans, ĝenerala direktoro de Unesko kaj Georges Salles, la dua prezidanto de ICOM kaj vicprezidanto de la komitato de artaj konsilistoj. Origine la murpentraĵo titoliĝis *La Fortoj de Vivo kaj la Spirito Triumfanta super Malbono*, sed ĝi estis alinomita de Georges Salles en 1958, kiu donis al ĝi la titolon *La Falo de Ikaro*.

La murpentraĵo estis unue publike montrita en la vestiblo de Konstruaĵo de Konferencoj de Unesko la  kiam la konstruaĵo estis inaŭgurita.

## Priskribo 
La murpentraĵo estas grandega, mezuras preskaŭ 100 kvadratajn metrojn kaj konsistas el 40 lignaj paneloj pentritaj per akrilo. Ĝi prezentas plaĝan scenon, kiu prezentas plurajn figurojn. Ĉe la centra maldekstro, montriĝas figuro falanta de la ĉielo al la blua oceano. La murpentraĵo estis produktita en segmentoj kiuj dividis la verkon en kvar sekciojn. Picasso uzis abstraktajn formojn por portreti la figurojn en la murpentraĵo en simila stilo al la "Banantoj". Christopher E.M. Pearson rimarkis, ke la murpentraĵo "malklare eĥas la mitologian temon pri la falo de Ikaro" kaj ke la indiferenteco montrita de la ĉirkaŭaj figuroj al la falanta centra figuro referencas al *Pejzaĝo kun la Falo de Ikaro* de Pieter Bruegel la pliaĝa.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Sidejo de Unesko
* Pablo Picasso
* Ikaro

## Eksteraj ligiloj 
* *La Falo de Ikaro* ĉe Retejo de Arta Kolekto de Unesko
* Video: Pentraĵo de Picasso por Unesko 1958

## Tradukfonto 
Kategorio:Pentraĵoj de Pablo Picasso
Kategorio:Unesko
Kategorio:Murpentraĵoj
Kategorio:Kulturo en Parizo
György Balassa (psikologo)

**György Balassa** [djordj balaŝa], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Balassa György,** en Francio konata **Baal Georges** estis hungardevena franca psikologo, aktoro, reĝisoro.

György Balassa naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Saint-Mandé (Francio).
 
## Biografio 
György Balassa maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1956, post monatoj dum la Hungara revolucio de 1956 li disidis al Parizo. Li doktoriĝis el biologio en 1965, el psikologio en 1974. Intertempe en 1970 li fondis teatran trupon, kie li estis aktoro kaj reĝisoro. Ekde 1979 li ricevis postenon en *Centre National de Recherche Scientifique*, kie li esploris rilatojn inter teatro kaj psikologio, ankaŭ teatrohistorion. Li ankaŭ instruis en universitatoj de Francio kaj Usono. Li faris spektaklojn pri hungaraj dramoj en Centro Georges Pompidou. Li ricevis hungaran premion en 1985.
 
## Liaj reĝisoraĵoj (elekto) 
* Imre Madách: La tragedio de l' homo (1984)
* Tibor Déry: *Le Bébé Géant* (Óriáscsecsemő) (1987, ankaŭ tradukisto)
* Árpád Göncz: *Pesszimista komédia* (1992)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio-aprezo

## Referencoj 
Kategorio:Francaj psikologoj
Kategorio:Francaj aktoroj
Kategorio:Francaj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj en 1956
Kategorio:Hungardevenaj francoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
(131905) 2002 BQ9

**(131905) 2002 BQ9** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *LINEAR* elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝia discentra orbito ekstere tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,25946 AU, tie estas 38,815 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Étienne Flaubert Batangu Mpesa

**Étienne Flaubert Batangu Mpesa** (Yenne-Kilanda la 4-an de novembro 1942 - la 5-an de marto 2021) estis elstara esperantisto kaj prezidanto de la Konga E-asocio.

Li estis patro de 6 gefiloj, li esperantistiĝis en 2015 kaj de tiam elstare kontribuis al la Demokrata-Kongolanda Esperanto-Asocio (DKEA), per verkado kaj tradukado kaj per redaktora kaj eldonista laboroj.

Batangu multe tradukis kaj verkis en Esperanto. Kelkaj el liaj titoloj estas: *Esperanto mu Kikongo* (E-lernolibro per Kikongo); *Kontraŭ plasmodiaj plantoj* (rilate al plantoj kontraŭplasmodiaj); *Leksiko E-Klist* (Leksiko Esperanto-Kikongo-Lingala-Tshiluba); *El konga saĝumo* (rakontoj); *Sendependeco* (kompilo de diversaj nacilingvaj paroladoj kadre de la sendependiĝo de DR Kongo en 1960). Li estis ankaŭ la iniciatinto kaj ĉefredaktoro de la kvarmonata periodaĵo *Vekiĝo* de DKEA. Unu el liaj lastaj tradukitaj laboraĵoj kaj eldonaĵoj en Esperanto estas la libro *Historio de la Profeto Simon Kimbagu*, al kio li dediĉis preskaŭ jaron.

Malavare Batangu donacis finance al la nacia E-movado. Inter 2015 – 2020 li estis la precipa mecenato de la asocio, kies 6-a prezidanto li iĝis en 2018. Batangu i.a. oferis al DKEA sidejon en sia granda konstruaĵo sur la ĉefa strato By–Pass, kie estis organizitaj pluraj E-renkontiĝoj, nome klubkunvenoj, estrarkunvenoj, Ĝeneralaj Asembleoj, AMO-seminario, Zamenhof-Tagoj kaj eĉ la unua nacia kongreso en 2017. Li ankaŭ financis la tutan eldonon de *Vekiĝo*.

Liaj kontribuoj ekster la E-movado estis same riĉaj kaj kolose impresaj. Diplomito de la montreala universitato pri farmaciaj sciencoj, li estis esploristo, administranto 1990–2013 de la publika universitato de Kongo. Li fondis, kunfondis esplorcentrojn kaj membris en pluraj fakaj asocioj, i.a la nacia asocio de farmaciistoj, kaj 1976–1977 estis ĝia prezidanto, Nacia Konsilio de Ordo de Farmaciistoj, kies prezidanto li estis 2013–2018. Batangu Mpesa malkovris multajn rimedojn kontraŭ diversaj malsanoj, pri kio li ricevis plurajn premiojn. Multaj el liaj malkovraĵoj estas grandskale konataj i.a. Zengaver (vermifugo); Manadiar (kontraŭ diareo); Makindangolo (korfortigilo); Manalaria kaj lastatempe Manacovid, konga molekulo kontraŭ KOVIM-19, ĵus aprobita kaj ricevinta surmerkatan rajtigon de la Sanministerio, atendante la saman aliron de Monda Organizo pri Sano. Batangu estis ankaŭ deputito 1987–1997 kaj 2003–2006.

Entute Batangu valore kontribuis al la utilo de la homaro. Tion aparte ilustris pluvoj de kondolencaj kaj omaĝaj mesaĝoj de diversaj teranguloj, tuj post la anonco de lia morto. Lia forpaso estas tre grava perdo ne nur por la familianoj, sed ankaŭ por la konga Esperantujo kaj la tuta DR Kongo.

## Eksteraj ligiloj
* En Jutubo
* Retpaĝo de Centre de Recherche Pharmaceutique de Luozi, CRPL 

Kategorio:Kongaj esperantistoj
Kategorio:Politikistoj de Demokratia Respubliko Kongo
Kategorio:Farmaciistoj de Demokratia Respubliko Kongo
Kategorio:Verkistoj de Demokratia Respubliko Kongo
Kategorio:Tradukistoj de Demokratia Respubliko Kongo
132661 Carlbaeker

'*132661 *Carlbaeker'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la germana amatora astronomo Maik Meyer elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

Ĝi estas en orbita resonanco 1:4 kun la Tero kaj 3:1 kun Jupitero.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Carl Wilhelm Baeker'' (1819–1882), horloĝisto kaj amatora astronomo en Nauen, Germanio. Inter 1861 kaj 1867, li malkovris aù kunmalkovris ses kometojn, el kiuj unu, kiu portas lian nomon.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Nabunturan

**Nabunturan** -  - estas urbo (municipo) en Filipinoj, en insulo Mindanao, en la Davaa regiono, kie estas ĉefurbo de la provinco Davao de Oro. La urbo havas 28 distriktojn, kiuj enhavas protektitan naturareon. La loknomo devenas de indiĝena lingvo "buntod" signifanta "monto" aŭ "ĉirkaŭita de montoj". 
eta|maldekstre|

## Geografio 
Nabunturan kuŝas ene de la insulo https://www.google.com/maps/d/viewer?mid=1yNkuiTNDXgwrBmoQIdpifBRd5pk&ll=7.559567642532533%2C126.01005074999998&z=9. Tagum troviĝas 25, regiona ĉefurbo Davao 74, Cagayan de Oro 176, General Santos 187, Cebuurbo 376, Zamboanga 432, ĉefurbo Manilo 948, Kvezono 952, Tuguegarao 1205 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
Antaŭ konstruado de la nacia vojo trapasanta Nabunturan, la loko estis malmulte konata; sed malgraŭ la minaco de malario, pioniroj alvenis en la areon. La indiĝena vilaĝo situis laŭ la provinca vojo ĉirkaŭ 4 km de la nuna loko. La menciita vojo estis konstruita en 1938, poste amase venis novaj loĝantoj. Dum la japana erao (1942-1945) Nabunturan estis japana garnizono, poste ĝi estis pro la vojoj komerca centro. En 1957 Nabunturan estis deklarita komunumo. En 1998 aparta provinco naskiĝis kiel Kompostela Valo (nun nomata Davao de Oro) kun ties ĉefurbo Nabunturan.

## Trafiko 
Nabunturan voje estas alirebla laŭ traira ĉefvojo inter Davao-Butuano kaj estas 2 lokaj vojoj. 

## Klimato 
La klimato de Nabunturan estas klasifikita kiel ekvatora klimato. En ĉiuj monatoj pluvas. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de la Filipinoj
Heparino

eta|Heparina natrio por injekto.
**Heparino** estas antikoagula substanco, sulfata glukozamina polisaĥarido, produktata interalie en hepato, pulmoj kaj intestoj (PIV). Kiel medikamento ĝi estas uzata kiel antikoagulanto.

Specife ĝi estas uzata ankaŭ en la kuracado de koratakoj kaj malstabila angino. Ĝi estas aldonita per injekto en vejnon aŭ sub la haŭton. Aliaj uzoj okazas en provtuboj kaj renaj dializaj maŝinoj.

Oftaj kromefikoj inkluzivas sangadon, doloron ĉe la injekta loko kaj malaltan nombron de sangaj trombocitoj. Gravaj kromefikoj inkluzivas trombocitopenion induktitan de heparino. Okaze de malbona rena funkcio necesas pli granda zorgo en tiuj kazoj.

Heparino estas neproponita ĉe suspektataj kazoj de vakcin-induktita pro-trombota imuna trombocitopenio (VIPIT) aldone al SARS-CoV-2-vakcinado, ĉar heparino povas plue pliigi la riskon de sangado en anti-PF4/-heparina kompleksa aŭtoimuna maniero, favore al alternativaj kontraŭkoaguladaj kuraciloj (kiel argatrobano aŭ danaparoido).

Heparino ŝajnas esti relative sekura por uzo dum gravedeco kaj mamnutrado. Heparino estas produktita de bazofilaj granulocitoj kaj mastocitoj ĉe ĉiuj mamuloj.

Ĝi estis malkovrita de Jay McLean en 1916, kiu ekstraktis ĝin el la hepato.

Kategorio:Polisaĥaridoj
Kategorio:Hematologio
Kategorio:Esencaj medikamentoj
Miranda Kerr

**Miranda May Kerr** (naskiĝis je la 20-a de aprilo 1983) estas aŭstralia fotomodelo, plej konata kiel Victoria's Secret Anĝelo ekde 2006 kaj kiel la eksedzino de brita aktoro Orlando Bloom. Ŝi estis la unua aŭstraliano en la kampanjo de Victoria's Secret. Kerr komencis la modelan karieron en siaj adoleskojaroj kiam ŝi gajnis aŭstralian modelan konkurson en 1996.

Konata pro siaj vangokavetoj Kerr estas unu el la plej famaj modeloj de la komenco de la 21-a jarcento kaj posedas sian vaksan statuon ĉe Madame Tussauds en Sidnejo ekde 2012.

Kategorio:Aŭstraliaj fotomodeloj
Antikoagulanto

[eta|[Heparino|Heparina natrio por injekto.]]
**Antikoagulanto** estas kemia substanco, kiu malhelpas aŭ malpliigas la sangokoaguliĝon, plilongigante la koaguliĝan tempon. Ĝi estas konata komune ankaŭ kiel **sango-maldensigilo**.

Iuj el ili aperas nature ĉe sangosuĉantaj bestoj, kiel hirudoj kaj moskitoj, ĉe kiuj antikoagulanto helpas teni la mordan regionon sufiĉe longe sen-koagulado, por ke la besto akiru iom da sango. Kiel klaso de medikamentoj, antikoagulantoj estas uzataj en terapio por trombaj malsanoj. Trabuŝaj antikoagulantoj estas prenitaj de multaj homoj en formo de pilolo aŭ tablojdo, kaj diversaj intravejnaj antikoagulaj dozaj formoj estas uzataj en hospitaloj. Iuj antikoagulantoj estas uzataj en medicina ekipaĵo, kiel ekzemple provtuboj, sangotransfuzaj sakoj, kor-pulmaj maŝinoj kaj dializa ekipaĵo. Unu el la unuaj antikoagulantoj, *Warfarin* estis komence aprobita kiel rodenticido.

Antikoagulantoj estas proksime rilataj al kontraŭtrombaj drogoj kaj trombolizaj drogoj per manipulado de la diversaj vojoj de sanga koaguliĝo. Specife, kontraŭtrombaj drogoj malhelpas trombocitajn agregadojn (kuniĝon), dum antikoagulantoj malhelpas specifajn vojojn de la koagula obliĝo, kio okazas post la komenca trombocita agregado kaj finfine kaŭzas formadon de fibrino kaj stabilaj agregitaj trombocitaj produktoj.

Kategorio:Polisaĥaridoj
Kategorio:Hematologio
Kategorio:Esencaj medikamentoj
Sektoro

Ĝeneralsence, **sektoro** havas la jenan sencon: «parto de granda tutaĵo»; sed laŭ la fakoj, ĝi havas malsamajn signifojn.

## Geometrio kaj matematiko 
* Sektoro de ebeno aŭ angula sektoro rilatas al angulo ekde donita punkto de la ebeno. 
* Cirkla sektoro estas parto de disko inter du ĝiaj radiusoj kaj ĝia arko.  
* Sfera sektoro estas konusoforma parto de sfero naskita de radiuso rivoluanta laŭ donita cirklo de la sfero.
* Proporciilo (Sektoro) estis grava kalkulilo uzita ekde la fino de la 16a jarcento ĝis la 19a jarcento.

## Ekonomio kaj socio 
* Ekonomiaj sektoroj :
** unuaranga sektoro estas la ekonomiaj aktivecoj rilataj kun la transformo de la naturaj resursoj,
** duaranga sektoro estas la aro da aktivecoj, kiuj implicas la transformon de nutraĵoj kaj primaraj materioj,
** triaranga sektoro inkludas ĉiujn el tiuj ekonomiaj aktivecojn, kiuj ne produktas materiajn varojn de rekta formo, sed servojn.
* Privata sektoro estas komerca agado kreita de privata entrepreno por profito. 
* Publika sektoro estas infrastrukturo kaj institucioj administrataj de registaro. 

## Informadiko 
* Disksektoro estas subaro da trakoj de magneta disko  aŭ optika disko.
Membroŝtatoj de UNESKO

eta|dekstra|334px|
**Membroŝtatoj de UNESKO**: ĝis januaro 2020, membroj de Unesko inkluzivas 193 membroŝtatojn kaj 11 asociitajn membrojn. Iuj membroj havas pliajn Naciajn Organizajn Komitatojn (NOK) por iuj el siaj dependaj teritorioj. La asociitaj membroj estas ne sendependaj ŝtatoj.

Tri membroŝtatoj de Unesko ne estas Membroŝtatoj de Unuiĝintaj Nacioj: Kukinsuloj, Niuo, kaj Palestino (Palestino estas ne-membro observanta ŝtato de la Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj ekde la 29-a de novembro 2012), dum tri membroŝtatoj de UN (Israelo, Liĥtenŝtejno, Usono) ne estas membroj de Unesko. Usono kaj Israelo estis membroj, sed foriris la 31-an de decembro 2018 asertante, ke la organizo havas kontraŭ-israelan sintenon.

Kosovo estis aprobita por membriĝo de la plenuma estraro de Unesko en 2015, sed la propono ne ricevis la necesajn 2/3 favorajn voĉdonojn en la ĝenerala konferenco.

## Membroŝtatoj 
La 193 membroŝtatoj de Unesko, ĝis januaro 2019, kun la dato en kiu ili fariĝis membroj, estas:
*  (16 julio 1976)
*  (25 januaro 1978)
*  (23 januaro 1950)
*  (28 januaro 1949)
** inkluzive apartan NOK por 
*  (6 aprilo 1993)
*  (1 januaro 1949)
*  (6 marto 1962)
*  (5 junio 2003)
*  (17 novembro 1960)
*  (29 septembro 1980)
*  (2 novembro 1962)
*  (8 novembro 1956)
*  (4 novembro 1946)
*  (17 aŭgusto 1993)
*  (21 oktobro 1991)
*  (9 novembro 1962)
*  (12 majo 1954)
*  (20 aprilo 1972)
*  Unuiĝinta Reĝlando  (1 julio 1997)
** inkluzive apartan NOK por 
*  (8 novembro 1947)
*  (26 oktobro 1993)
*  (10 februaro 1994)
*  (25 novembro 1946)
*  (6 julio 1951)
*  (9 novembro 1964)
*  (22 septembro 1980)

Nuntempe  ne estas membro de Unesko, sed ili havas NOK sub la membreco de Svislando.

## Asociitaj membroj 
La 11 asociitaj membroj de Unesko kaj la dato en kiu ili fariĝis asociitaj membroj:
;Nemembraj Ŝtatoj 
*  Apostola Seĝo
;Unuoj

## Referencoj 
## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Membroŝtatoj de Unuiĝintaj Nacioj

## Tradukfonto 
Kategorio:Unesko
Unesko
Prahispanaj lingvoj

300px|eta|La prahispanaj lingvoj laŭ la restoj de trovitaj enskribaĵoj.
[eta|400px|Mapo de la popoloj loĝantaj en la [Ibera duoninsulo en la jaro 300 a.n.e.]]
La **prahispanaj lingvoj** aŭ **praiberiaj lingvoj** estis la lingvoj de la antaŭromiaj loĝantaroj de la ibera duoninsulo, ekskludante lingvojn de fremdaj kolonioj, kiel la greka en Emporion kaj fenica en Qart Hadast. Post la Romia konkero de Hispanio la prahispanaj lingvoj, kun la escepto de la Protovaska, estis anstataŭigitaj de latino, la prapatro de la modernaj iberaj latinidaj lingvoj.

## Lingvoj 
Kelkaj el ĉi tiuj lingvoj estis dokumentitaj rekte per skribaĵoj, plejparte en iberiaj skribsistemoj, kiuj datiĝas inter la 5a jarcento a.n.e., eble eĉ de la 7a jarcento en la opinio de kelkaj esploristoj, ĝis la fino de la 1a jarcento a.n.e. aŭ la komenco de la 1a jarcento n.e.

* **Vaskonaj lingvoj**
** **Proto-Vaska** — Sen spuroj, parte rekonstruita tra interna analizo de moderna eŭska (vaska) lingvo.
** **Akvitana** — Proksima parenco de moderna vaska/eŭska. Kelkaj scienculoj karakterizas la akvitanan kiel prapatron de la vaska, dum aliaj priskribas ambaŭ kiel parencaj lingvoj kun sama origino.
* Ibera lingvo: nehindeŭropa lingvo parolita de la iberoj, en la oriento. Ĝia rilato al la Proto-vaska kaj akvitana estas neklara, kaj tre debatata.
* Tarteza lingvo: parolata en la areo de Tartezo, en la sukokcidento de la duoninsulo. Klare nehindeŭropa, sed kun pruntaĵoj el la keltaj lingvoj. La rilato al la ibera kaj al la protovaska estas ankaŭ tre debatata.
* Keltaj lingvoj: parolitaj en la nordo, nordokcidento kaj centro de la duoninsulo. La plej konata estas la keltibera lingvo, el kiu restas enskribaĵoj en iberaj skribsistemoj.
* Luzitana lingvo: parolita en la teritorio de Luzitanio, okcidente de la okcidento (en la nuna centro de Portugalio). Klare hindeŭropa, sed la rilato al la keltaj lingvoj estas debatata.

Aliaj prahispanaj lingvoj nur povas esti identigitaj nerekte pere de loknomoj, antroponomoj aŭ dionomoj cititaj de romiaj kaj grekaj fontoj.

## Vidu ankaŭ 
* Iberaj lingvoj
* Iberia skribsistemo
* Lingvoj de Hispanio
* Lingvoj de Portugalio
* Paleo-eŭropaj lingvoj

Kategorio:Mortintaj lingvoj de Eŭropo
Kategorio:Lingvoj de Hispanio
György Balassa (klarnetisto)

**György Balassa** [djordj balaŝa], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Balassa György** estis hungara klarnetisto, altlerneja instruisto. Lia origina familia nomo estis *Bruszt* [brust] ĝis 1946.

György Balassa naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
György Balassa maturiĝis en muzika mezlernejo en sia naskiĝurbo en 1933, poste li akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo de Budapeŝto en 1936. Li komencis sian muzikistan karieron en Vinterturo (Svislando), sed en 1939 li hejmenvenis. Post la 2-a mondmilito li aliĝis la signifa ĉefurba orkestro, kie li estis klarnetisto ĝis la emeritiĝo en 1968. Li ankaŭ instruis en la altlernejo inter 1949-1983.  Li ricevis 3 premiojn inter 1954-1983. Li edziĝis en 1936.

## Liaj plej signifaj muzikaj roloj (elekto) 
* Béla Bartók: *Contrasts*
* Endre Szervánszky: *Klarinét szerenád*
* István Sárközy: *Klarinét szimfónia*
* Rezső Kókai: *Négy magyar tánc*
* Leó Weiner: *Peregi verbunk*

## Liaj verkoj (elekto) 
* *Klarinétiskola* (kunaŭtoro, 1950)
* *A klarinétjáték módszertana* (1973)
* *Tanulmányok klarinétra* (1974)
* *Az első bécsi klasszikus iskola klarinétversenyei* (1977)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj klarnetistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Regionhistoria muzeo de Meuselwitz

eta|Urba muzeo de Meuselwitz
**Regionhistoria muzeo** () troviĝas en Meuselwitz, Germanujo kaj malfermitis en la 6.12.1996 laŭ iniciato de la *Societo patruja* en du malnovaj trabfakaĵoj (de iama teksejo) de ĉe Neugasse nr. 1 kaj 3, proksime de la protestantisma Marteno-kirko. Ili nombriĝas nun inter la plej malnovaj konstruaĵoj de la urbo post malkonstruo de la Malnova muelejo en 1988 kaj la Kastelo Meuselwitz en 1950.

La ĉambroj estas separitaj laŭteme: de prahistorio, urba evoluo, minado, metioj ĝis industriigo.

## Historio 
En decembro 1994 ekis la alikonstruo de la en oktobro 1993 savrestaŭrita konstruaĵo. Ekde la kompletigo kaj la inaŭguro en decembro 1996 povas esti prezentataj la objektoj enmuzee: ili ĝis 1984 troviĝis ĉe Malnova muelejo post provizora intertempa deponiĝo kaj montrado malkompleta ekde 1993 en la Heinrich-Heine-strato.

## Divido 
# prahistorio kaj regionhistoriisto Heinrich Meyer
# urbohistorio en konekso kun la Seckendorff-oj (senjoroj)
# urbohistorio ĝis la militofino 1945
# metioj kaj societoj en Meuselwitz
# minado de la regiono kun kolekto de mineraloj kaj ŝtonoj
# industrio en Meuselwitz kaj la ĉirkaŭaĵo (maŝinkonstruo kaj tekstila prilaborado)
# kolekto de sigeloj (la plej ampleksa de Meza Germanio)
# la kvartaloj meuselwitz-aj
# pri Distrikto Altenburger Land

## Galerio 

museum.2.jpg|Regionhistoria muzeo
Pferd_1.jpg|Lignoskulptaĵo de Johannes Zuber
Muehle_1.jpg|Malkonstruo de Malnova muelejo en 1988
Scheibe_1.jpg|Pafista tavolo, 1928

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝeto

Meuselwitz
Meuselwitz
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1996
Kategorio:Distrikto Altenburger Land
Kategorio:Muzeoj fonditaj en 1990-1999
Premio de Paco de Félix Houphouët-Boigny

La **Premio de Paco de Félix Houphouët-Boigny** estis establita en 1990 de UNESKO:

: "por honori vivantajn individuojn kaj aktivajn publikajn aŭ privatajn korpojn aŭ instituciojn kiuj faris gravan kontribuon al la antaŭenigado, serĉado, sekurigado, aŭ daŭrigado de paco konforme kun la Ĉarto de la Unuiĝintaj Nacioj kaj la Konstitucio de Unesko."

La premio portas la nomon de Félix Houphouët-Boigny, la mortinta eksa diktatoro de Ebur-Bordo, kiu regis ekde sendependeco en 1960 ĝis la morto en 1993. Ĝi estas premiita ĉiujare. La premio inkluzivas USD 150,000, oran medalon, kaj diplomo de paco. Se estas pli ol unu ricevintoj, la mono dividiĝas egale.

## Ricevintoj 
## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la Premio de Paco de Félix Houphouët-Boigny.

Kategorio:Pacpremioj
Kategorio:Unesko
De figuris Veneris

[eta|[Gadmeso uzata de du virinoj: litografo el *De Figuris Veneris* (1906) de Édouard-Henri Avril]]
**De figuris Veneris** (*Pri figuroj de Venuso*) estas interesega antologio de antikvaj helenaj kaj romiaj skribitaĵoj pri erotikaĵoj. Ĝi tre objektive prisdiskutatas klasite kaj grupigite laŭ temoj.

## Librohistorio 
Ĝin unue publikigis la germana filologo Friedrich Karl Forberg en 1824 latine kaj helene kiel komenton pri la verko *Hermaphroditus* de Antonio Beccadelli, erotika poezia sekvenco de 1425 en renesanca latino; *De figuris Veneris* poste separite de la beccadelli-aĵoj eldonitis.

Poste oni tradukis la verkon de Forberg en la anglan en 1899 en eldono de Charles Carrington *De figuris Veneris, Manual of classical erotology*, kaj denove en 1907 de Charles Hirsch, kaj en la francan, germanan kaj hispanan lingvojn.

La franca eldono de Alcide Bonneau portis la titolon *Manuel d’érotologie classique*. Alia franca eldono de 1906 ilustritis de Édouard-Henri Avril, kun listo de 95 bildoj pri seksaj pozicioj. La plejparto de la eldonoj estis rezervataj nur por anoj de altaj klasoj aŭ cenzurataj: unu ekzemplero de la franca eldono tuj deponitis en se*eta librobretaro de la Nacia Biblioteko de Francio. La hispana eldono titoliĝis *Manual de erótica clásica.

## Populara uzo 
Robert A. Heinlein en la lasta novelo *(To Sail Beyond the Sunset)* de 1987 prenigis doktorinon Ira Johnson la libron por seksa edukado. Poste faris la samon Maureen Johnson.

## Notoj 
## Literaturo 
* Manuel d'erotologie classique; artandpopularculture.com
* *Antonii Panormitae Hermaphroditus* (eldonis Friedrich Forberg), Koburgo 1824, pp. 205 ss.
* *Manual of classical erotology (de figuris Veneris)*, Manchester, Julian Smithson M. A. and friends, 1884.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Erotika literaturo
Kategorio:Latinlingva literaturo
Stegmann-domo

eta|Stegmann-domo, norda flanko
En Vajmaro, Germanujo, en la Carl-August-aleo 9 proksime de la ĉefa stacidomo kaj de Buchenwald-placo kun la monumento por Ernst Thälmann troviĝas la t.n. **Stegmann-domo** (germane: *Stegmannsches Haus*).

## Priskribo 
Temas pri trialaĵo kiu malfermiĝas en la direkto de Carl-von Ossietzky-strato, duetaĝa loĝejo kun teretaĝa komerca zono. Ĉirkaŭas ĝin belega putta friso el bakita argilo rilatante kaj Vajmaron kaj Goeton kaj la Novan muzeon.

Eoste videblas maketo de la Nova muzeo sur ĉaro trenita de puttoj, krome monumentoj de Goeto kaj de Psiĥo (de la Templanejo) kaj puttoj aŭ estante aktivaj ŝtonskulptistoj aŭ kunportante partojn arĥitekturajn (ekz. de la arkitravo). Sume temas pri humura festoprocesio. Sude oni memorigas onin pri la elstaruloj de la Vajmara klasikismo, do pri Goeto, Friedrich Schiller, Christoph Martin Wieland kaj Johann Gottfried Herder. Krome montratas norde Heinrich Hoffmann von Fallersleben, Franz Liszt kaj la intendanto de la vajmara Kortega teatro Franz Dingelstedt kaj Wimaria mem, la alegorio urba. Planon por tiu ĉi friso kun sociaj scenoj vajmaraj faris Hermann Wislicenus.

Programe temas pri repaciĝo de la malnova kun la nova Vajmaroj, sciote ke la konstruo de la Nova muzeo kaj substreku la daŭranta kultura ĉefrolo de Vajmaro en Germanujo kaj finance fiaskis. Bakitis la frisoj ĉe *Tonwaren- und Ofenfabrik F.J. Schmidt.*

eta|Balkono kaj enirejo
La konstruo estiĝis inter 1864 kaj 1866 laŭ modeloj renesancaj kaj propraj ideoj. Sekve temas pri la unua konstruaĵo ĉe Carl-August-aleo. La nombro de la puttoj domosieĝemaj estas de 155. La uesta flanko kun nur komenciĝanta interna korto ne havas frisojn kun puttoj. Supre de la portalo ĉe la eosta flanko estas italstila balkono. La riĉe skulptita pordo havas simbolojn arĥitektistajn.

## Nomdonanto 
Ĝi nomiĝas por la arĥitekto Carl von Stegmann. Do estis Stegmann samtempe konstruiginto, arĥitekto, ĉefkonstruisto. Li mem ankaŭ figuritis enfrise.

La domo memkompreneble aperis sur la listo de la kulturaĵoj protektotaj vajmaraj.

## Notoj 
## Fonto 
Kategorio:Konstruaĵoj en Vajmaro
132792 Scottsmith

'*132792 *Scottsmith'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, en orbita resonanco 9:4 kun Jupitero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Robert L. Millis elde la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *P. Scott Smith'', kiu instruis pri fiziko ĉe la Universitato de Orienta Ilinojso de 1953 ĝis 1990. Escepta lekciisto kaj edukisto, li precipe inspiris la malkovrinton por sekvi altajn studojn pri astronomio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Robert L. Millis
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Alianco de Malgrandaj Insuloj-Ŝtatoj

[dekstra|eta|400x400ra| Usonaj membroŝtatoj en [2008 (landoj markitaj per helverda)]]**Alianco de Malgrandaj Insuloj-Ŝtatoj** (**,** mallongigite **AOSIS)** estas insterregistara organizaĵo, kiu kunigas malaltajn insulajn ŝtatojn kaj marbordajn ŝtatojn.

La celo de la organizaĵo, establita en 1990, estas kunlabori nome de ĉi tiuj landoj, kiuj estas tre minacataj de la fenomeno de leviĝo de la marnivelo kiel rezulto de tutmonda varmiĝo.

La organizaĵo aktivas ekde sia komenco, kiam ĝi prezentis la unuan projekton de la Protokolo de Kioto jam en 1994. Reprezentantoj de multaj el la membroŝtatoj de la organizaĵo partoprenis en la Konferenco de UN pri klimata ŝanĝo en 2009.

Multaj membroŝtatoj ĉeestis la Konferencon de Unuiĝintaj Nacioj pri Klimata Ŝanĝo en decembro 2009. *Democracy Now!* raportis, ke membroj de la insula nacio Tuvalo ĉesigis la Konferencon de UN pri Klimata Ŝanĝo de la 10-an de decembro 2009 por postuli ke la tutmonda temperaturaltiĝo estu limigita al 1,5°C anstataŭ la proponita 2°C. Oni kredas, ke Tuvalo, Kiribato kaj Maldivoj estas la landoj kun plej granda risko je sinkigo.

La organizaĵo havas 44 membroŝtatojn (el kiuj 39 estas membroŝtatoj de UN, kiuj konsistigas kvinonon de la membroŝtatoj), krom kvar membroŝtatoj kun statuso de observanto.

Unua prezidanto de la organizajso estis Robert Van Lierop de Vanuatuo. La nuna prezidanto estas Lois Michele Young el Belizo (aktuale en 2019).

## Membroŝtatoj 
## Referencoj 
## Ekstera ligilo 
Oficiala retejo de AOSIS

Kategorio:Interregistaraj organizaĵoj
Kategorio:Internaciaj mediprotektaj organizaĵoj
Kategorio:Insulaj landoj
Markenvadoj

La **Markenvadoj** (Marker Wadden) estas plurparta areo de insuloj en Nederlando, en la Lago de Marken (Markermeer), kiuj estis konstruitaj en 2016. Ĝi situas ĉirkaŭ kvar kilometrojn de la Houtribdijk (ankaŭ: 'Markerwaarddijk'), kiu ligas Enkhuizen kaj Lelystad. La insuloj estas konstruitaj per sablo, argilo kaj silto de la Markermeer. La projekto kontribuas al la natura restarigo de la malaltkvalita lago, kiu estis en malbona stato laŭ ekologia vidpunkto. Rezulte de la fermo de la Markermeer fare de la Houtribdijk, ŝlimo amasiĝis. Ĉi tiu silto, kune kun la turbuleco de la akvo, malklarigis la akvon en la Markermeer kaj sufokis la bentan biotopon, kaŭzante malbonigi la ekologian kvaliton de ĉi tiu natura rezervejo. Fiŝoj, akvoplantoj kaj moluskoj malfacile pluvivis, sekve de tio estis minaco de manĝaĵoj malabundaj por migrobirdoj.

La unua fazo implikis aron de kvin insuloj. La plej granda insulo havas havenon kaj kelkajn naturamikajn konstruaĵojn, kiuj kune formas la Setlejon *Op Marker Wadden* (Sur Markenvadoj). Nur ĉi tiu ĉefa insulo estas (laŭ limigita mezuro) alirebla por la publiko. La celo estas krei naturan kaj amuzan areon kun areo de 10 000 hektaroj (unu sepono de la Markermeer), el kiuj 4500 hektaroj estas super akva pejzaĝo kaj 5500 hektaroj subakve. Ĉi tio igas ĝin unu el la plej grandaj naturaj projektoj en Okcidenta Eŭropo. La projekto, en kiu *Natuurmonumenten* kaj *Rijkswaterstaat* kunlaboras, celas restarigi ekologie plibonigante grundan kaj akvan kvaliton. La areo estas parto de la Nacia Parko *Nieuw Land* (Nova Lando).

Geologie parolante, la Markenvadoj ne estas vado-areo; la vorto 'vado' rilatas al la latina vorto *vadum*, kiu signifas "vadejo". La nomo estas uzata ĉi tie metafore pro la formado de teroj, la insularo-karaktero kaj la ekologia valoro de ĉi tiu antaŭinsula areo (situanta ĉi tie ne antaŭ marbordo, sed antaŭ baraĵo).

eta|meza|Maksimuma estonta grandeco, kio estas en verdo jam atingis (situacio en 2021)

Kategorio:Insuloj
Áron Balázs (aktoro)

**Áron Balázs** [balAĵ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Balázs Áron** estas serbia hungara aktoro, altlerneja instruisto.

Áron Balázs naskiĝis la  en Muri AG.
 
## Biografio 
Áron Balázs naskiĝis en Svislando en hungara familio, sed li estis edukita en Bajmok (Vojvodino, Serbio), kie li apartenis al la hungara minoritato. Li maturiĝis en mezlernejo en Subotica, poste li akiris aktoran diplomon en Teatroarta Akademio en Novi Sad en 2004. Jam en 1998 li akiris aktoran statuson en Teatro Novi Sad. Ekde 2005 li estas ankaŭ asistanto en la akademio. Baldaŭe li havis rolojn ankaŭ en Hungario. Li ricevis kelkajn premiojn (precipe hungarajn).

## Liaj teatraj roloj (elekto) 
* Edmond Rostand: Cyrano de Bergerac - titolrolo
* Ernő Szép: *Lila ákác* - Pali
* Anton Ĉeĥov: La Mevo - Trigorin
* Molière: La Mizantropo - Alceste I
* Henrik Ibsen: *Rosmersholm* - Johannes Rosmer

## Liaj filmaj roloj 
* Aleksandar Davić: Žurka - Ferenc
* Ferenc Lavro: Dokumentarista - Alex

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Serbaj aktoroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Gyula Balázsi

**Gyula Balázsi** [djula balAĵi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Balázsi Gyula** estis hungara aktoro, voĉoaktoro.

Gyula Balázsi naskiĝis la , li mortis la .

## Biografio 
Gyula Balázsi akiris diplometon en aktora lernejo de filmoproduktejo en Budapeŝto en 1966. Post siaj studoj li ricevis rolojn en pluraj provincaj teatroj, inter 1980-1982 jam en Teatro József Attila en la ĉefurbo. En la sekvaj jaroj li plej ofte estis aktoro en filmoj, iom poste nur en filmoj. Kelkfoje li estis ankaŭ filmreĝisoro.

## Liaj teatraj roloj (elekto) 
* William Shakespeare:
** Somermeznokta sonĝo – Puck
** *Timono de Ateno* – Caphis
** Makbeto – Menteith
* Friedrich Schiller: *Kabale und Liebe* – Ferdinand
* Mihály Vörösmarty: *Csongor és Tünde* – Duzzog
* József Katona : *Bánk bán* – Ottó
* Károly Nóti: *Nyitott ablak* – Károly
* Ernő Szép: *Lila ákác* – Józsi

## Liaj filmaj roloj (elekto) 
* *Mentsük meg Bundert Boglárkától* (1984) – sukeristo
* *Szomszédok* (1990-1996, televizia serio) – pluraj roloj
* La tragedio de l' homo (2011, filma versio)
* hungaraj voĉoj ekzemple de Jeffrey Hunter, Karl Malden, Oskar Werner, Eli Wallach en nehungaraj filmoj
* hungaraj voĉoj en desegnofilmoj

## Fontoj 
* hungarlingva datenaro kun foto
* hungarlingva datenaro kun foto
* https://port.hu/adatlap/szemely/balazsi-gyula/person-205953

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
132719 Lambey

'*132719 *Lambey'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  elde la Observatorio de la Pises, en Nacia parko Cevenoj (Gard, Francio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Bernard Lambey'', vigliganto kaj popularigisto de astronomio, kunfondinto de la Astronomia Societo de Montpellier.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de la Pises
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Hermann Wislicenus

**Hermann WISLICENUS** (naskiĝinta la  en Eisenach, mortinta la  en Goslar) estis germana pentristo.

## Vivo 
Wislicenus frekventis la akademion en Dresdeno kaj iĝis poste disĉiplo de Eduard Bendemann, poste de Julius Schnorr von Carolsfeld. Lia unua bildo *Überfluß und Elend* aĉetitis fare de la dresdenaj galeriistoj. En 1853 li danke al stipendio permesis al si vojaĝon en Italujon kie li en Romo aparte aliĝis al la rondoj de Peter von Cornelius. Post reveno li eksetliĝis en Vajmaro kie li plenumis diversajn mendojn, ekz. *Götterbacchanal* (por plafona pentraĵo por domo en Lepsiko); la oleaĵojn *Die Nacht* (por la grandduko), *Die Phantasie, von den Träumen getragen* (por grafo Schack en Munkeno), *La kvar evangeliistoj* (por la funebra kapelo de granddukino Maria Pavlovna Romanova Vajmare); plurajn desegnaĵojn, ekz. *Ruhmeshalle deutscher Dichter* (enmuzee Vajmare), *Deukalionische Flut* (samloke), *Prometheussage* (enmuzee Lepsike). En Vajmaro li ankaŭ planis la ornamojn por la Stegmann-domo.

[eta|maldekstre|300ra|*La vekiĝo de [Frederiko la 1-a (Sankta Romia Imperio)|Barbarossa*, Imperia Palaco, Goslar.]]
En 1868 li sekvis vokon profesoran al Düsseldorf kie estiĝis grandaj pentraĵoj: *Die vier Jahreszeiten* (Berline), *Germania auf der Wacht am Rhein*, *Die Lurlei* ktp.

En 1877 oni aljuĝis al li la unuan premion en la konkurencado pri la pentrado de la imperiestra salonego de ĉe Kaiserpfalz en Goslar: pentritis diversaj aferoj el la historio de la germanaj imperiestroj kaj el la legendaro. Per tio li okupiĝis kune kun disĉiploj ĝis 1897.

## Fonto 
*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 20. Leipzig 1909, p. 691-692, (tie ĉi interrete)

Kategorio:Germanaj pentristoj
Kategorio:Akademianoj
Luigi Negri

**Luigi NEGRI** (naskiĝis  en Codogno, (LO) Lombardujo) estas itala politikisto, arkitekto kaj antikvaĵisto.

## Biografio 
Li naskiĝis en Codogno  kaj diplomiĝis pri arkitekturo ĉe la Politeknikejo de Milano. Lia pasio por la historio de arto igis lin profundigi ĉefe la studon de porcelano kaj kolekti ilin. Li partoprenas multajn naciajn kaj internaciajn ekspoziciojn inkluzive de la *Esposizione antiquari milanesi* en Milano, la *Mercateinfiera* en Parmo kaj la *Antikvaĵa Foiro* en Antibes.

Ĉiam pasia pri politiko, konvinkita federaciisto kaj por-eŭropa, en 1987 li aliĝis al la nova "Lombarda Ligo".

Komence de la 13a leĝdona periodo, la Ĉambra Prezidanto Luciano Violante invitis lin, kune kun grupo de aliaj arkitektaj deputitoj, ellabori projekton por la reorganizado de la placo Montecitorio.

## Bildoj 

Foto con porcellane (1).jpg|Luigi Negri kaj iom da porcelano

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Laboroj de Luigi Negri en Retejo de la Ĉambro
*  Luigi Negri en Open Polis

Kategorio:Italaj politikistoj
Kategorio:Italaj arkitektoj
Kategorio:Italaj antikvaĵistoj
Tutejszy

**Tutejszy** [tutejŝi] [tuˈtɛjʂɨ]  estas pola vorto signifanta "ĉi-tie-uloj", "lokuloj", kio estis memnomo de loĝantara grupo en plurlingva zono de orienta kaj norda Eŭropo, ene de regionoj en la hodiaŭa Pollando, Ukrainio, Belorusio, Litovio, Latvio, sed ĉefe en Polesio kaj Podlaĥio. Tio restis grava memdifino en la regiono de Vilniuso (Litovio) en la 20-a jarcento. Oni ekuzis la vorton en la scienca lingvo en Pollando en la 1920-30-aj jaroj. Ne estas interkonsento pri kialo, signifo, ekuzo de la vorto. Dum la pollanda popolnombrado de 1931 identigis sin  personoj "Tutejszy". En la pola censo de 1931, oni demandis pri la patrina lingvo:  respondis “Tutejszy”, kiel elekteblan patrinan lingvon.

Laŭ la latvia censo de 1930, *Tutejszy*-oj estis priskribataj, kiel katolikoj de orienta Latvio, kiuj parolis pole, latve, ruse samtempe kaj al kiuj mankis etna identeco (la latvia censo ne rekonis al tiuj personoj apartan etnan identecon). La raporto notas, ke ili facile ŝanĝas sian identecon, kiam onin persekutas naciaj organizoj, kondukante al rapidaj ŝanĝoj en etna konsisto de iu regiono. La plej grava ŝanĝo okazis en nombro de belorusoj, kies nombro duoniĝis dum 10 jaroj inter 1920 kaj 1930 el  al . La kresko de nombro de poloj dum la sama tempo superis la enmigradon, naturan kreskon, tiel oni sugestas, ke ĉ. 5000 "lokuloj" decidis elekti polan identecon. Aldone, kelkaj ĉi-tie-uloj elektis rusan aŭ ukrainian aŭ latvian identecon.

eta|Podlaĥio

La lingvo de grupo de tutejszy (pole "Język tutejszy**"**) estis en 2003 priskribata kiel "nekodifita kaj plejparte nepriskribita belorusa popollingvo".

## Eksteraj ligiloj 
* http://olszowka.free.ngo.pl/biortute.htm 

Kategorio:Etnoj en Belorusio
Kategorio:Etnoj en Ukrainio
Kategorio:Etnoj en Litovio
Kategorio:Etnoj en Pollando
Kategorio:Dua Pola Respubliko
132718 Kemény

'*132718 *Kemény'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la hungara astronomo Sárneczky Krisztián
sur bildoj prenitaj elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) en la kadro de la astronomia kampanjo NEAT.

Ĝi estas en orbita resonanco 8:1 kun Venuso.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la hungardevena usona matematikisto John George Kemény (1926–1992), bone konata kiel kun-disvolvinto de la programlingvo *BASIC'' en 1964 kun Thomas Eugene Kurtz. Li servis kiel la dek-tria prezidento de la Kolegio Dartmouth (1970-1981) kaj estis pioniro de la uzo de komputiloj en mezgrada eduko.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Krisztián Sárneczky
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Orchamps (stacidomo)

**Orchamps** estas franca stacidomo sur linio  - , situanta en  Orchamps, en departemento , regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  Burgonjo-Franĉkonteo.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Dole-Ville - Belfort (852000).

## Vidu ankaŭ 
* Orchamps

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Jura
Kategorio:Orchamps
Orchamps

**Orchamps** estas franca  situanta en departemento , regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Orchampois*.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Jura
* Orchamps (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Jura
Borongan

**Borongan** -  - estas komponenta, universitata kaj marhavena urbo, ankaŭ diocezo en Filipinoj, en insulo Lejteo, en regiono Orientaj Bisajoj, kie estas ĉefurbo de la provinco Orienta Samaro. La urbo apartenas al la plej orientaj urboj de la lando kaj havas 61 distriktojn. La loknomo estis prenita de la loka vorto " borong ", kiu signifas nebulo. 
eta|maldekstre|

## Geografio 
Borongan kuŝas laŭ orienta marbordo de la insulo https://www.google.com/maps/d/viewer?mid=1yNkuiTNDXgwrBmoQIdpifBRd5pk&ll=11.594353828273515%2C125.36413194999999&z=8. Catbalogan troviĝas 64, regiona ĉefurbo Taklobano 72, Calbayog 104, Cebuurbo 228, Dabao 514, Kezonurbo 581, ĉefurbo Manilo 583, General Santos 621, Baguio 743, Puerto Princesa 766 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.
eta|

## Historio 
En 1595 hispanaj jezuitoj komencis evangeliigi tiun areon tiam "Guiborongani". Baldaŭe ĝi estis nomita Borongan pro la peza nebulo, kiu kutime kovris la lokon. Borongan mem estis establita kiel indianvilaĝo en 1619. La filipina revolucio en 1898 forbalais la hispanan eraon, sed poste usona dominado, inter 1941-1945 japana dominado okazis. Aparta provinco Orienta Samaro estis establita en 1965, tiam Borongan estis levita ties ĉefurbo. La komponenta statuso alvenis nur post longa leĝa komplikaĵo.

## Ekonomio 
La ĉefa produkto de Borongan estas la koproj. Menciindas la fiŝkaptado. La loka merkato estas vigla.

## Religio kaj eduko 
Boronganon estas ĉefe katolika, sed ankaŭ estas malgrandaj kristanaj sektoj. La urbo havas multajn bazlernejojn, mezlernejojn, altlernejojn kaj solan universitaton.
eta|maldekstre|

## Trafiko 
Borongan voje estas alirebla laŭ la marborda ĉefvojo ambaŭflanke. Estas aŭtobusa kontakto al Manilo helpe de pramo. Statuso de la haveno estas "nacia". La urbo havas ankaŭ flughavenon, tamen nuntempe sen flugoj. En la urbo mem la publika transporto konsistas el motorizitaj tricikloj, motorcikloj, busetoj, multitaksioj kaj bicikloj.  

## Klimato 
La klimato de Borongan estas klasifikita kiel ekvatora klimato. Averaĝe jare pluvas po 4120 mm. En ĉiuj monatoj abunde pluvas. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj. La temperaturo varias inter 22-.
eta|

## Vidindaĵoj 
* apudaj netuŝitaj arbaroj
* plaĝoj
* katedralo
* monumento

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de la Filipinoj
Eŭropa Defenda Komunumo

eta|Membro-ŝtatoj laŭ la plano de René Pleven
La **Eŭropa Defenda Komunumo** (EDK) estis projekto por krei eŭropan armeon, kun supernaciaj institucioj, metitaj sub la superrigardon de la ĉefkomandanto de NATO, kiu mem estis nomumita de la prezidanto de Usono. En la kunteksto de la Malvarma Milito, la projekto, kiu estis skizita en septembro-oktobro 1950, ne fariĝis traktato, subskribita de 6 ŝtatoj, ĝis la 27a de majo 1952. Ratifita de la Federacia Respubliko Germanio, Belgio, Luksemburgio kaj Nederlando, la traktato stariganta la EDK estis malakceptita de la Franca Nacia Asembleo la 30-an de aŭgusto 1954 per 319 voĉdonoj kontraŭaj kontraŭ 264 poraj, kaj forlasita.

Kategorio:Internaciaj militaj organizaĵoj
Kategorio:Traktatoj de la Malvarma milito
Gjon's Tears

**Gjon Muharremaj** (albana elparolo [ɟɔn muharɛˈmaj]; naskita la 29-an de junio 1998 en Saanen), konata profesie kiel '''''Gjon's Tears''''', estas svis-albana kantisto kaj kantverkisto. Li estis planita reprezenti Svislandon en la Eŭrovido-Kantokonkurso 2020 per la kanto "Répondez-moi" antaŭ la nuligo de la konkurso. Li estis tamen interne elektita denove kiel la landa reprezentanto por la konkurso 2021 per la franclingva kanto "Tout l'Univers" ("la tuta universo"). Li finis en tria loko kun 432 poentoj, la plej bona lokado por Svislando ekde 1993. 
 

Kategorio:Pseŭdonimoj
Kategorio:Svisaj muzikistoj
132798 Kürti

'*132798 *Kürti''''' estas  malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo NEAT elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 5:11 kun Marso.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la slovaka amatora astronomo Stefan Kürti, kiu interesiĝas pri malgrandaj planedoj. Inter liaj malkovroj estas du .

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Fort-du-Plasne

''''* estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Jura*, nomita laŭ la montaro Ĵuraso, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (. Fine de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Saint-Claude* kaj al la kantono **. 

Ĝiaj loĝantoj en la franca nomiĝas *grandvalliers''.

## Eksteraj ligiloj 
* informa paĝeto en la departementa retejo ()

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Jura
* La Chaumusse - Fort-du-Plasne (stacidomo)

Kategorio:Komunumoj de Jura
Tavaux-Solvay (stacidomo)

**Tavaux-Solvay** estas franca varstacidomo sur linio  - , situanta en  Tavaux, en departemento , regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Chagny - Dole-Ville (865000).

## Vidu ankaŭ 
* Tavaux

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fret SNCF
Kategorio:Fervojaj stacioj en Jura
Kategorio:Tavaux
Vers-en-Montagne (stacidomo)

**Vers-en-Montagne** estas fermita franca stacidomo sur linio Andelot-en-Montagne - , situanta en  Vers-en-Montagne, en departemento , regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

Ĝi estis malfermita en 1867 kaj fermita de la Société nationale des chemins de fer français (SNCF) dum la 1980-aj jaroj.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Andelot-en-Montagne - La Cluse (878000).

## Vidu ankaŭ 
* Vers-en-Montagne

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Jura
Kategorio:Vers-en-Montagne
Centrifugado

]]
**Centrifugado** estas mekanika procezo, kiu uzas centrifugan forton por apartigi partiklojn de solvaĵo laŭ ilia grando, formo, denso, meza viskozo kaj rotora rapido. La pli densaj eroj de la miksaĵo moviĝas for de la akso de la centrifugilo, dum la malpli densaj eroj de la miksaĵo migras al la akso. Kemiistoj kaj biologoj povas pliigi la efikan gravitan forton de la provtubo tiel, ke la precipitaĵo rapide kaj plene moviĝas al la fundo de la tubo.

Estas korelacio inter la grando kaj denso de la partiklo kaj la rapideco, kiel la partiklo disiĝas el heterogena miksaĵo, kiam la sola efika forto estas la gravito. Ju pli granda estas la grando, la denso de la eroj, des pli rapide ili disiĝas el la miksaĵo. Aplikante pli grandan efikan gravitan forton al la miksaĵo, kiel faras centrifugilo, la disiĝo de la eroj akceliĝas. Ĉi tio estas ideala en industriaj kaj laboratoriaj agadoj, ĉar partikloj, kiuj nature disiĝus dum longa tempo, povas esti apartigitaj en multe malpli da tempo.

## Vidu ankaŭ 
* Rado
* Sedimento
* Rulpremilo
* Centrifugilo
Kategorio:Laboratoriaj teknikoj
Písečná (Česká Lípa)

**Písečná** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Česká Lípa en distrikto Česká Lípa. Ĝi troviĝas proksimume 3,5&nbsp;km nordoriente de Česká Lípa. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 29 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Písečná situas en katastra teritorio **Písečná u Dobranova** kun areo 5,28&nbsp;km².

## Loĝantaro 
## Interesaĵoj el la vilaĝo 
La vilaĝon trafluas en la tuta longeco rojo Dobranovský potok, pli poste alfluanto de Ploučnice. En la vilaĝo transvolbigas ĝin du ŝoseaj pontoj. Estas ĉi tie konstruaĵoj de popola arkitekturo, kelkaj kun nordbohemiaj arkozonaj domoj kaj havigitaj per ornamaj ŝildoj.

## Pluaj fotoj 

Písečná 5.jpg|Ponto trans rojo Dobranovský potok
Česká Lípa, Písečná, dům 02.jpg|Konstruaĵo
Cyklostezka Písečná 1.jpg|Markita komenco de biciklovojo en la vilaĝo

Kategorio:Česká Lípa
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Česká Lípa
Kategorio:Setlejoj en Zakupa montetaro