open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fort Daniel Conservation Area

***Fort Daniel Conservation Area*** estas parko granda je 0,8&nbsp;km² lokita je 6,5&nbsp;km oriente de Mount Zion, Ilinojso, Usono. La konservejo protektas la lokon de fantomurbo, *Whistleville*. Hodiaŭ, la parko koncentriĝas je marŝado kaj piknikado en la akvodislimo de la rivereto Big Creek oriente de Dekaturo.

Kvin signitaj vojetoj konsistas el 7&nbsp;km de oportunoj por marŝado kiuj transpasas kaj retranspasas Big Creek. Ĉe la norda parto de la konservejo, distriĝejo inkluzivas piknikan ŝirmejon, ludejon kaj fajroringon. La parko taŭgas al arborigardistoj por trovi kaj indentigi la sukeraceron, la kverkon *Quercus muehlenbergii*, Triloban asiminon, *Ptelea trifoliata* kaj Kentukian kafarbon, kiuj kreskas en la konservejo.
 
La parkon bontenas la *Macon County Conservation District*.

La plej proksima grava ŝoseo estas Illinojsa Ŝtata Ŝoseo 121, sudoriente de Dekaturo.

## Whistleville
Kvankam la supra akvodislimo de Big Creek estas nun malferma spaco, ĝi estis unu el la unuaj lokoj setlitaj de Eŭrop-usonanoj en la 1820-aj jaroj en tiu, kiu fariĝis la kantono Macon. Serĉante arbarkovritan teron kaj brullignon sur la senarba prerio, la setlantoj trovis ĉi tie maturajn kverkojn kaj hikoriojn. La unuaj alvenantoj nomis sian vilaĝon *Whistleville*. Diliĝenca kurso baldaŭ faris el la setlejo gravan haltejon inter Indianao kaj centra Ilinojso. Fruaj setlantoj estis plejparte el la usona sudo kaj oni identigis la setlejon kiel loko havanta loĝantojn kiuj favoris la Konfederaciitajn Ŝtatojn de Usono dum la Usona Enlanda Milito. Post la milito, la loĝantaro de Whistleville malkreskis kaj finfine la vilaĝo fariĝis fantomurbo.

## Eksteraj ligiloj
*

Kategorio:Ilinojso
Kategorio:Fantomurboj
István Linzbauer

**István Linzbauer** [iŝtvAn lincbaŭer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Linzbauer István** estis hungara historiisma arkitekto. Liaj titoloj estis kavaliro kaj imperiestra kaj reĝa arkitekto.

István Linzbauer naskiĝis la  en Kassa (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio, nuntempa Košice en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
István Linzbauer studis en Vieno, poste li estis arkitekto en Pest (urbo), sed pli malofte li okupiĝis ankaŭ pri pentrado. Li projektis ankaŭ trakonstruojn, internajn placojn, ornamaĵojn por gravaj konstruaĵoj. Li edziĝis en 1870, lia edzino naskis 2 gefilojn.

## Elektitaj planitaj konstruaĵoj 
* palaco Haas, (1873, jam malkonstruita)
* hotelo Bristol (jam malkonstruita)
* palaco Andrássy (1872-1874)
* Kastelo de Nádasdladány (1873-1876)

Gizella tér 1902.jpg|Palaco Haas (jam malkonstruita)
Andrássy Palace (1880). Courtyard (S). - 6 Bem quay, Budapest.JPG|Palaco Andrássy (interna korto)
Budapest, Víziváros, Hungary - panoramio (6).jpg|palaco Andrássy
Nádasdy-kastély északi homlokzat.JPG|Kastelo de Nádasdladány

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* http://budapest100.hu/wp-content/uploads/2017/01/Bem-rakpart-6-Nagy-Szilvia.pdf
* http://www.kitervezte.hu/tervezok/linzbauer-istvan/

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
91275 Billsmith

'*91275 *Billsmith'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Roy A. Tucker elde ties Observatorio Goodricke-Pigott, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

Ĝi estas en orbita resonanco 1:2 kun Marso.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *William S. (Bill) Smith Jr.*, kiu estis dum 15 jaroj prezidento de la Asocio de la Universitatoj por la Esploro en Astronomio (AURA), kiu funkciigas la *NSO, NOAO, STScI, Gemini* kaj *LSST''. Bill estas forta advokato de la diverseco en la astronoma komunumo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Roy A. Tucker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Arganchy

''''*  estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Kalvadoso, france *Calvados*) kaj en la regiono Normandio. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Bayeux kaj al la kantono **. 

Ĝiaj loĝantoj en la franca nomiĝas *arganchois''.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Calvados

## Eksteraj ligiloj 
* Arganchy ĉe Bayeux intercom

Kategorio:Komunumoj de Calvados
Livarot-Pays-d'Auge

'''Livarot-Pays-d'Auge''' estas nova franca  situanta en departemento Calvados, regiono Normandio.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Konsisto 
* Livarot (sidejo)
* Auquainville
* Les Autels-Saint-Bazile
* Bellou
* Cerqueux
* Cheffreville-Tonnencourt
* La Croupte
* Familly
* Fervaques
* Heurtevent
* Le Mesnil-Bacley
* Le Mesnil-Durand
* Le Mesnil-Germain
* Meulles
* Les Moutiers-Hubert
* Notre-Dame-de-Courson
* Préaux-Saint-Sébastien
* Sainte-Marguerite-des-Loges
* Saint-Martin-du-Mesnil-Oury
* Saint-Michel-de-Livet
* Saint-Ouen-le-Houx
* Tortisambert

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Calvados

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Novaj komunumoj de Calvados
Preĝejo Johano Baptisto (Gyöngyös)

La **preĝejo Johano Baptisto** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en ekstera parto de Gyöngyös, nomata Mátrafüred (dum la mezepoko Bene).

## Historio 
En 1301 en tiu loko paŭlanoj konstruis monaĥejon kun kirko. Dum la kontraŭturkaj bataladoj ĝi ruiniĝis. Inter 1713 kaj 1948 ĉiujare oni aranĝis procesion el Gyöngyös al la preĝejo por rememori pri la granda epidemio de pesto. En la jaroj 1766 kaj 1767 oni konstruis la nun videblan barokan kirkon el la restaĵoj, sed la monaĥejo jam eterne perdiĝis. La turo estis preta nur en 1795. En 2009 la procesio estis denove aranĝita kaj en 2017 la preĝejo mem estis plene renovigita.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola inter multe de ordinaraj hipokastanoj apud parko. Antaŭ la kirko kruco staras ekde 1833. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo iomete reliefas. Meze estas la eniro tra la turo, sed estas ankaŭ alia pordo ĉe la navo. Super la tura enirejo estas granda fenestro, pli supre skulptaĵo Immaculata en niĉo, plej supre aperturo por la sonorado. Apogpilieroj tenas la navon. La absido estas duonronda. Sakristio aliĝas al la navofino. La internaj instalaĵoj estis faritaj en mezo de la 18-a jarcento. 

Kermeso okazas en la 24-an de junio.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* https://www.utazzitthon.hu/latnivalo/matrafured/szent-janos-kapolna-1345
* http://www.szentbertalan.hu/matrafured/
* https://www.kutyafogatturamatra.hu/matrafured-templom/

R. k. templom (Keresztelő Szent János) (5713. számú műemlék) 2.jpg
R. k. templom (Keresztelő Szent János) (5713. számú műemlék) 3.jpg
R. k. templom (Keresztelő Szent János) (5713. számú műemlék) 4.jpg

Gyongyos
Gyongyos
Hedvigialoj

La **hedvigialoj** () estas planta ordo el briofitoj. Tiu ordo enhavas 3 familiojn, 8 genrojn kaj ĉirkaŭ 110 speciojn, The Plant List kaj World Flora Online (22 apr. 2020), jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

**Bryophytae* - briofitoj
***Bryophyta* - muskoj
****Bryopsida* - briopsidoj
*****Bryidae* - briedoj
******Bryanae* - brianoj
*******Hedwigiales* Ochyra - hedvigialoj
********Hedwigiaceae* Schimp. - hedvigiacoj
*********Braunia* Bruch & Schimp. - braŭnio
*********Harrisonia* - harisonio
*********Hedwigia* P. Beauv. - hedvigio
*********Hedwigidium* Bruch & Schimp. - hedvigidio
*********Pararhacocarpus* J.-P. Frahm - pararakokarpo
*********Pseudobraunia* (Lesq. & James) Broth. - pseŭdobraŭnio
********Helicophyllaceae* Broth. - helikofilacoj
*********Helicophyllum* Brid. - helikofilo
********Rhacocarpaceae* Kindb. - rakokarpacoj
*********Rhacocarpus* Lindb. - rakokarpo

## Referencoj 
Kategorio:Briofitoj
Hector Guimard

**Hector GUIMARD** (naskiĝis  en Liono, mortis  en Novjorko), estis franca arkitekto kaj industria dezajnisto, kaj estas ofte konsiderata la plej reprezenta de la franca movado *Art Nouveau*. Guimard ne estas tiel konata pro siaj konstruaĵoj, sed li estas tre konata pro la stilo de la stacioj de la Metroo de Parizo, unu el la markiloj de ĉi tiu urbo (la plimulto estis produktita inter 1899 kaj 1900), kie li uzis gisferon kaj vitron en kreivaj ornamoj kun vegetaĵaj motivoj. Li ankaŭ elstaris en dezajno de mebloj kaj ornamaj objektoj de stilo *Art Nouveau*.

## Bildgalerio 

Van Buren Street station entrance.jpg|Metroo de Ĉikago: *Van Buren Street*
Picoas entrance.jpg|Metroo de Lisbono: *Picoas*
Metro Bellas Artes Mexico df.JPG|Metroo de Meksikurbo: *Bellas Artes*
Entourage Guimard de la station Square Victoria à Montréal.jpg|Metroo de Montrealo: '**
Kievskaya stations, Paris Metro style entry (Вход на станции Киевская в стиле Парижского метро) (4981719527).jpg|Metroo de Moskvo: **'
Metro entrance.jpg|Metroo de Parizo: ''''
An Entrance to the Paris Métropolitain by Hector Guimard 1902 - Stierch.jpg|National Gallery of Art Sculpture Garden

## Vidu ankaŭ 
* Secesio (stilo)
* Metroo de Montrealo
* Metroo de Parizo

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Francaj arkitektoj
Kategorio:Arkitektoj de moderno
Kategorio:Arkitektoj de secesio
Kategorio:Metroo de Parizo
Rioplata hispana

[eta|dekstra|Proksimuma areo de *Rioplatense* inkude la variaĵojn de [Patagonio.]]
**Rioplata hispana**, aŭ en hispana *español rioplatense*, konata ankaŭ kiel **Argentin-Urugvaja hispana**, estas variaĵo de hispana lingvo parolata ĉefe en la areoj de kaj ĉirkaŭ la Rioplata Baseno de Argentino kaj Urugvajo. Ĝi estas referencata ankaŭ kiel *Riverplata* aŭ *Platrivera* hispana aŭ *Argentina hispana*. Estante la plej elstara dialekto kiu faras uzadon de voseo kaj parole kaj skribe, multaj trajtoj de la *Rioplatense* estas kunhavataj en la variaĵo parolataj en Orienta Bolivio, Ĉilio kaj Peruo. Tiu dialekto estas ofte parolata per intonacio iom simila al tiu de la Napola lingvo de Suda Italio (klarigebla pro forta iama enmigrado el tie), sed estas esceptoj. La kutima vorto uzata por nomo la hispanan lingvon de tiu regiono estas "castellano" (kastilia) kaj iom pli rare "español" (hispana).

Ĉar *Rioplatense* estas konsiderata dialekto de la hispana kaj ne diferenca lingvo, ne estas fidindaj kalkuloj pri totala nombro de parolantoj. Ĝenerale, indiĝenaj parolantoj de hispana edukitaj en Urugvajo aŭ en la majoritato de Argentino estas supozataj parolantoj de *Rioplatense* (almenaŭ neformale) same kiel por ekzemplo usonaj estas supozataj parolantoj de la usona angla, pli ol de alia variaĵo de angla. La totala parolantaro de tiuj areoj estus ĉirkaŭkalkulita en 25–30 milionoj, depende de la difino kaj de la etendo.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Coloma, Germán (2018), "Argentine Spanish" (PDF), Journal of the International Phonetic Association, 48 (2): 243–250, doi:10.1017/S0025100317000275 Alirita la 23an de aprilo 2020.

Kategorio:Lingvoj de Argentino
Kategorio:Lingvoj de Urugvajo
Kategorio:Dialektoj de la hispana lingvo
Eŭropa portugala

eta|dekstra|220px|Areoj verde oni estas parolata la *Portugala de Portugalio*. Flave la insuloj en Atlantiko.
**Eŭropa portugala** (en portugala: *português europeu*, prononce [puɾtuˈɣez ewɾuˈpew]), konata ankaŭ kiel **Luzitana portugala** (*português lusitano*), **Iberia portugala** (*português ibérico*) kaj **Portugala de Portugalio** (*português de Portugal*) aŭ eĉ “norma portugala”, “normiga portugala” aŭ “malnovmonda portugala” referencas al la portugala lingvo parolata en Portugalio. La norma portugala prononcmaniero, la prestiĝa normo bazita sur la Eŭropa portugala, estas la referenco por Portugalio, la portugal-parolantaj landoj de Afriko, Orienta Timoro kaj Makao. La vorto “Eŭropa” estis elektita por eviti la ripeton “Portugala portugala” (“português português”) kontrasta al la Brazila portugala.

eta|250px|Eŭropa portugala
La lingvo estas la sama kun diferencaj akĉentoj en multaj landoj. Ĝi estas Latinida lingvo, kun influoj el gaelaj, ĝermanaj, greka kaj araba. Ĝi estis parolata en la Iberia Duoninsulo dekomence kiel Galeg-portugala. Pro la formado kaj disvolvigo de Portugalio kiel aparta lando ekde la 12a jarcento, la lingvo evoluis en la portugala. En la hispanaj provincoj de Galegio, nome en la norda limo de Portugalio, la indiĝena lingvo estas la galega. La portugala kaj la galega estas tre similaj kaj indiĝenaj parolantoj povas bone interkompreniĝi, ĉar ili kunhavas la saman ĵusan komunan praaĵon; pro tio lingvistoj disputas ĉu temas pri du apartaj lingvoj aŭ pri du dialektoj de la sama lingvo. Portugala kaj hispana ja estas diferencaj lingvoj, kvankam ili kunhavas 89% el la vortotrezoro, sed kun multaj falsaj amikoj kaj tre forta prononca diferenco.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Cunha, Celso e Cintra, Lindley. Nova Grámática do Português Contemporâneo. 12.ª edição. Lisboa. Edições João Sá da Costa. 1996. ISBN 972-9230-00-5
* Cintra, Luís Filipe Lindley. Estudos de Dialectología Portuguesa. 2.ª edição. Lisboa. Livraria Sá da Costa Editora. 1995. ISBN 972-562-327-4
* Teyssier, Paul. História da língua portuguesa. 6.ª edição. Lisboa. Livraria Sá da Costa Editora. 1994. ISBN 972-562-129-8

Kategorio:Portugala lingvo
Kategorio:Portugalio
Kategorio:Latinida lingvaro
Ortotrikacoj

La **ortotrikacoj** () estas planta familio el briofitoj. Tiu familio apartenas al la ordo ortotrikaloj (*Orthotrichales*). Ĝi enhavas ĉirkaŭ 1260 speciojn, The Plant List kaj World Flora Online (23 apr. 2020), jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

* *Bryophytae* - briofitoj
** *Bryophyta* - muskoj
*** *Bryopsida* - briopsidoj
**** *Bryidae* - briedoj
***** *Bryanae* - brianoj
****** *Orthotrichales* Dixon - ortotrikaloj
******* *Orthotrichaceae* Arn. - ortotrikacoj
******** *Amphidium* Schimp. - amfidio
******** *Amphoridium* - amforidio
******** *Anodontium* Brid. - anodontio*
******** *Brachytrichum* Röhl. - brakitriko*
******** *Bryodixonia* Sainsbury - briodiksonio*
******** *Bryomaltaea* Goffinet - briomalteo*
******** *Cardotiella* Vitt - kardotielo
******** *Ceuthotheca* Lewinsky - ceŭtoteko
******** *Codonoblepharon* Schwägr. - kodonoblefarono*
******** *Coleochaetium* - koleoketio
******** *Craspedophyllum* - kraspedofilo
******** *Cryptocarpon* Dozy & Molk. - kriptokarpono*
******** *Cylicocarpus* - cilikokarpo
******** *Dasymitrium* Lindb. - dazimitrio*
******** *Desmotheca* Lindb. - desmoteko
******** *Dorcadion* - dorkadio
******** *Drummondia* Hook. - drumondio
******** *Euzygodon* Jur. - eŭzigodonto*
******** *Florschuetziella* Vitt - florŝucielo
******** *Groutiella* Steere - grutielo
******** *Kleioweisiopsis* Dixon - klejovejsiopso
******** *Leiomitrium* Mitt. - leiomitrio
******** *Leiotheca* Brid. - leioteko*
******** *Leptodontiopsis* Broth. - leptodontiopso
******** *Leratia* Broth. & Paris - leratio
******** *Leratiella* - leratielo
******** *Macrocoma* (Hornsch. ex Müll. Hal.) Grout - makrokomo
******** *Macromitrium* Brid. - makromitrio
******** *Matteria* Goffinet - materiao
******** *Micromitrium* - mikromitrio
******** *Muelleriella* Dusén - mulerielo
******** *Orthomitrium* Lewinsky-Haapasaari & Crosby - ortomitrio
******** *Orthotrichum* Hedw. - ortotriko
******** *Pentastichella* Müll. Hal. - pentastikelo
******** *Pleurorthotrichum* Broth. - pleŭrortotriko
******** *Schlotheimia* Brid. - ŝlotejmio
******** *Sehnemobryum* Lewinsky-Haapasaari & Hedenäs - senemobrio
******** *Stoneobryum* D.H. Norris & H. Rob. - stoneobrio
******** *Stroemia* - stremio
******** *Teichodontium* Müll. Hal. - tejkodontio*
******** *Trigonodictyon* Dixon & P. de la Varde - trigonodiktio*
******** *Uleastrum* W.R. Buck - uleastro
******** *Ulota* D. Mohr - uloto
******** *Zygodon* Hook. & Taylor - zigodonto

:::::*genro akceptita en TPL sed ne en WFO, kiu tamen akceptas ĝiajn speciojn.

## Referencoj 
Kategorio:Briofitoj
Kategorio:Plantofamilioj
91287 Simon-Garfunkel

'*91287 *Simon-Garfunkel''''' estas tre malgranda, treege hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la brazila astronomo Cristóvão Jacques elde la Observatorio Wykrota, ĉe la limo inter Sabará kaj Caeté (Minas-Ĝerajso Brazilo).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usonaj popmuzikaj kantistoj Simon & Garfunkel, ambaŭ naskiĝintaj en 1941 kaj kreskiĝintaj en Kvinzo (Novjorko), kiuj fariĝi unu el plej sukcesaj duopo en la historio de la pop-muziko. La belega voĉo de Garfunkel magie ligiĝas kun la talento de Simon por kombini poeziajn parolojn kaj memorindajn melodiojn.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cristóvão Jacques
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Fronto

[250px|dekstra|eta|Mapo de la [Okcidenta Fronto (Unua Mondmilito)|Okcidenta Fronto en 1915–16, nome dum la Unua Mondmilito.]]
[eta|250px|Mapo kiu montras la strategian planon de la [Batalo de Waterloo. En la fronto de la batalkampo frontas sin unu la alian la frontoj de la du armeoj.]]
Fronto en PIV havas kvin signifojn, el kiuj ĉiuj rilatas inter si. Ili estas nome la jenaj:
* "La antaŭa linio aŭ parto de batalpreta armeo". Prie oni vidu artikolojn Okcidenta Fronto (Unua Mondmilito) kaj Orienta Fronto en la Unua kaj en la Dua mondmilitoj.
* "La direkto, al kiu rigardas formita soldatlinio". La mala termino estas ariergardo. La fronto povas gami el loka (nur kelkaj kilometroj) al tiom granda kiom enhavanta kelkajn landojn, kiel ĉe Francio, Belgio kaj Germanio en la Unua Mondmilito.

## Vidu ankaŭ 
* Orienta Fronto (Dua mondmilito)
* Okcidenta Fronto (Dua Mondmilito)
* Batalfronto de Mediteraneo, Proksima Oriento kaj Afriko (dua mondmilito)
* Batalfronto de Proksima Oriento (dua mondmilito)
* Pacifika Fronto
* Frunto

## Notoj 
Kategorio:Militoj
Kategorio:Armeoj
Kategorio:Milita scienco
Rizogonialoj

La **rizogonialoj** () estas planta ordo el briofitoj. Tiu ordo enhavas 3 familiojn kaj ĉirkaŭ 110 speciojn, The Plant List kaj World Flora Online (23 apr. 2020), jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

**Bryophytae* - briofitoj
***Bryophyta* - muskoj
****Bryopsida* - briopsidoj
*****Bryidae* - briedoj
******Bryanae* - brianoj
*******Rhizogoniales* (M.Fleisch.) Goffinet & W.R.Buck - rizogonialoj
********Aulacomniaceae* Schimp. - aŭlakomniacoj
*********Arrhenopterum* Hedw. - arenoptero
*********Aulacomnium* Schwägr. - aŭlakomnio
*********Fusiconia* - fuzikonio
*********Gymnocephalus* Schwägr. - gimnocefalo*
*********Orthopyxis* - ortopiksido
*********Sphaerocephalus* - sferocefalo
********Calomniaceae* Kindb. - kalomniacoj
*********Calomnion* Hook. f. & Wilson - kalomnio
********Rhizogoniaceae* Broth. - rizogoniacoj
*********Cryptopodium* Brid. - kriptopodio
*********Goniobryum* Lindb. - goniobrio
*********Hymenodon* Hook. f. & Wilson - himenodonto
*********Hymenodontopsis* Herzog - himenodontopso
*********Leptotheca* Schwägr. - leptoteko
*********Mesochaete* Lindb. - mezoketo
*********Photinophyllum* - fotinofilo
*********Pyrrhobryum* Mitt. - pirobrio
*********Rhizogonium* Brid. - rizogonio
*********Rhizopelma* Müll. Hal. - rizopelmo*
*********Vetiplanaxis* N.E. Bell - vetiplanakso

:::::*genro akceptita en TPL sed ne en WFO, kiu tamen akceptas ĝiajn speciojn.

## Referencoj 
Kategorio:Briofitoj
Mniacoj

La **mniacoj** () estas planta familio el briofitoj. Tiu familio apartenas al la ordo brialoj (*Bryales*). Ĝi enhavas ĉirkaŭ 220 speciojn, The Plant List kaj World Flora Online (23 apr. 2020), jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

**Bryophytae* - briofitoj
***Bryophyta* - muskoj
****Bryopsida* - briopsidoj
*****Bryidae* - briedoj
******Bryanae* - brianoj
*******Bryales* M.Fleisch. - brialoj
********Mniaceae* Schwägr. - mniacoj
*********Astrophyllum* - astrofilo
*********Cinclidium* Sw. - cinklidio
*********Cyrtomnium* Holmen - cirtomnio
*********Leucolepis* Lindb. - leŭkolepido
*********Mnium* Hedw. - mnio
*********Orthomnion* Wilson - ortomnio
*********Orthomniopsis* Broth. - ortomniopso
*********Plagiomnium* T.J. Kop. - plagiomnio
*********Polla* (Brid.) Loeske - polao*
*********Pseudobryum* (Kindb.) T.J. Kop. - pseŭdobrio
*********Rhizomnium* (Mitt. ex Broth.) T.J. Kop. - rizomnio
*********Stellariomnium* M.C. Bowers - stelariomnio
*********Trachycystis* Lindb. - trakicisto

:::::*genro akceptita en TPL sed ne en WFO, kiu tamen akceptas ĝiajn speciojn.

## Referencoj 
Kategorio:Briofitoj
Kategorio:Plantofamilioj
(91304) 1999 FU44

**(91304) 1999 FU44** estas asteroido de la ekstera asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

Ĝi estas membro de la Hilda grupo, tie estas en orbita resonanco 3:2 kun Jupitero.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Kaperisto

eta|Franca kaperletero.
**Kaperistoj** estis tiuj piratoj kiuj havis specon de kontrakto kun la establita registaro por alkroĉi kaj prirabi certajn ŝipojn, ofte de potenco kun kiu la registaro militis, por sinkigi la ŝipon kaj/aŭ kidnapi certajn personojn sur tiuj ŝipoj. Tiu kontrakto aŭ dokumento estis la **kaperletero**, kaj la koncerna ŝipo kiu rajtis navigi laŭ tiuj kondiĉoj estis nomita **kaperŝipo**.
La kaperaĵo estis la ŝipoj kaj varoj tiamaniere kaptitaj.

## Vidu ankaŭ 
* Korsaro
* Piratado

Kategorio:Piratoj
Kategorio:Piratado
Germán Garmendia

**Germán Alejandro Garmendia Aranis** (Copiapó, la 25-an de aprilo 1990) estas ĉilia jutubisto, Kantaŭtoro, komikulo kaj verkisto. Li famiĝis pro sia jutuba kanalo **HolaSoyGerman**, kie li alŝutis humurajn filmetojn pri ĉiutagaj situacioj. En 2013, li kreis sian videoludkanalon, **JuegaGerman**, kiu poste superus lian antaŭan kanalon en abonantoj.

En 2016, li iĝis la unua Jutubisto se temas pri ricevi du *Diamond Play Button*. Aldone al lia kariero sur Jutubo, li evoluigis muzikan karieron kun grupoj kiel ekzemple Zudex, Feeling Every Sunset kaj Ancud; Li ankaŭ publikigis plurajn solkantojn. En April 2016, li publikigis sian unuan libron, #ChupaElPerro. En 2018, li publikigis alian libron, Say Hello. Li ricevis laŭdon por siaj jutubaj kanaloj. Ĉe la MTV Millennial Awards, li gajnis la Digital Icon kaj Master Gamer kategoriojn en 2014 kaj 2015, respektive. Li estis rekonita kiel unu el la plej grandaj steloj de YouTube fare de The Washington Post, unu el la plej popularaj de la BBC kaj unu el la plej influaj de Time-revuo.

La 16-an de majo 2024, la JuegaGerman-kanalo iĝis la unua hispana kanalo se temas pri superi la ciferon de 50 Milionoj da abonantoj, estante, siavice, la unua jutuba kanalo en la hispana se temas pri ricevi la premion populare konatan kiel *Ruby Play Button*, kiu ricevas al kreintoj. por superi ĉi tiun nombron da abonantoj.

Nuntempe, lia kanalo JuegaGerman estas kanalo 72° en la mondo kaj havas 53,1 Milionojn da abonantoj, kaj li ankaŭ estas la kvina Jutubisto kun la plej multaj abonantoj en la hispana, malantaŭ la hispana kanalo Mikecrack. Nuntempe, li estas la Jutubisto kun la plej multaj abonantoj en Ĉilio.

## Notoj 
Kategorio:Jutubistoj
Kategorio:Ĉiliaj kantistoj
Kategorio:Vegetaranoj
Kategorio:Hispanlingvaj jutubistoj
Diĝesto

eta|dekstre|230px|*Digesta seu Pandectae*.
**Diĝesto** estas jeno:
* *Resuma mallongigo de libro, romano, leĝkolekto ktp.*
* Ĝi rilatas al la Diĝesta formato (13,65×21,27 cm ĝis 14×19 cm, simila al la grando de skatolo por KD) popularigita el la magazino *Reader’s Digest*.
* Titolo uzita por *Digesta seu Pandectae*, nome jura kompendio de Romia juro ordonita de la imperiestro Justiniano la 1-a.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Kompendio

Kategorio:Libroj
Kapriolo

upright|eta|*Kapriolo*.
**Kapriolo** estas "Kaprica, petola salto en kapra maniero", "Salto, dum kiu dancisto kunfrapas la piedojn" kaj "Salto, dum kiu ĉevalo, estante en la aero, kalcitras." Tiel la unua difino estas ĝenerala, dum la dua partikulara al klasika baleto kaj la tria al rajdado. Oni devas atenti ne konfuzi tiun terminon kun kapreolo. En rajdado oni uzas tiun praktikojn precize en determinitajn rajdoskolojn, kiel en la Hispana Rajdlernejo de Vieno, la *Cadre Noir* de Saumur, la Andaluza ĉevalo ktp.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Kaprico

Kategorio:Dresado
Kategorio:Ĉevalsportoj
Ĉeĉen-Aulo

**Ĉeĉen-Aulo** (ruse - *Чечен-Аул*, ĉeĉene - *Чечен*) estas vilaĝo en Ĉeĉenio (Rusio).

## Geografio 
La vilaĝo situas sur la  maldekstra bordo de la rivero Argun 8 km sudoriente de la urbo Grozno.

La plej proksimaj setlejoj: en la nordokcidento — la vilaĝoj Gikalo kaj Prigorodnoje, en la nordoriento — la vilaĝo Komsomolskoje, en oriento — la vilaĝo Belgatoj, en sudo — la vilaĝoj Novaj Atagoj kaj Malnovaj Atagoj, en sudokcidento — la vilaĝo Gojto.

## Historio 
En 1944, post la deporto de ĉeĉenoj kaj inguŝoj kaj la nuligo de la Ĉeĉena-Inguŝa ASSR, la vilaĝo estis renomita Kalinovka. En 1958, post la restarigo de la Ĉeĉena-Inguŝa ASSR, la antaŭa nomo estis redonita.

## Loĝantaro 
## Referencoj 
## Ligiloj 
* Подробности «зачистки» в селе Чечен-Аул
* Коды ОКАТО — село Чечен-Аул

Kategorio:Vilaĝoj de Ĉeĉenio
Malnovaj Atagoj

**Malnovaj Atagoj** (ruse - *Старые Атаги*, ĉeĉene - *Йоккха АтагIа*) estas vilaĝo en Ĉeĉenio (Rusio).

## Geografio 
La vilaĝo situas sur la maldekstra bordo de la rivero Argun, 15 km sude de la urbo Grozno kaj 14 km oriente de la vilaĝo Urus-Martan.

La plej proksima setlejoj: en la nordo - la vilaĝo Gikalo, en la nordoriento - la vilaĝo de Ĉeĉen-Aulo, en la oriento - la vilaĝo Novaj Atagoj, en la sudoriento - la vilaĝo Ĉiri-Jurto, en la sudokcidento - la vilaĝoj Gojskoe kaj Alkhazurovo, en la okcidento - la vilaĝo Gojto.

## Loĝantaro 
## Ligiloj 
* Oficiala paĝaro de la kampara setlejo Staro-Ataginsky

Kategorio:Vilaĝoj de Ĉeĉenio
Ortotrikaloj

La **ortotrikaloj** () estas planta ordo el briofitoj. Tiu ordo enhavas ununuran familion (ortotrikacoj) kaj ĉirkaŭ 1260 speciojn, The Plant List kaj World Flora Online (23 apr. 2020), jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

* *Bryophytae* - briofitoj
** *Bryophyta* - muskoj
*** *Bryopsida* - briopsidoj
**** *Bryidae* - briedoj
***** *Bryanae* - brianoj
****** *Orthotrichales* Dixon - ortotrikaloj
******* *Orthotrichaceae* Arn. - ortotrikacoj
******** *Amphidium* Schimp. - amfidio
******** *Amphoridium* - amforidio
******** *Anodontium* Brid. - anodontio*
******** *Brachytrichum* Röhl. - brakitriko*
******** *Bryodixonia* Sainsbury - briodiksonio*
******** *Bryomaltaea* Goffinet - briomalteo*
******** *Cardotiella* Vitt - kardotielo
******** *Ceuthotheca* Lewinsky - ceŭtoteko
******** *Codonoblepharon* Schwägr. - kodonoblefarono*
******** *Coleochaetium* - koleoketio
******** *Craspedophyllum* - kraspedofilo
******** *Cryptocarpon* Dozy & Molk. - kriptokarpono*
******** *Cylicocarpus* - cilikokarpo
******** *Dasymitrium* Lindb. - dazimitrio*
******** *Desmotheca* Lindb. - desmoteko
******** *Dorcadion* - dorkadio
******** *Drummondia* Hook. - drumondio
******** *Euzygodon* Jur. - eŭzigodonto*
******** *Florschuetziella* Vitt - florŝucielo
******** *Groutiella* Steere - grutielo
******** *Kleioweisiopsis* Dixon - klejovejsiopso
******** *Leiomitrium* Mitt. - leiomitrio
******** *Leiotheca* Brid. - leioteko*
******** *Leptodontiopsis* Broth. - leptodontiopso
******** *Leratia* Broth. & Paris - leratio
******** *Leratiella* - leratielo
******** *Macrocoma* (Hornsch. ex Müll. Hal.) Grout - makrokomo
******** *Macromitrium* Brid. - makromitrio
******** *Matteria* Goffinet - materiao
******** *Micromitrium* - mikromitrio
******** *Muelleriella* Dusén - mulerielo
******** *Orthomitrium* Lewinsky-Haapasaari & Crosby - ortomitrio
******** *Orthotrichum* Hedw. - ortotriko
******** *Pentastichella* Müll. Hal. - pentastikelo
******** *Pleurorthotrichum* Broth. - pleŭrortotriko
******** *Schlotheimia* Brid. - ŝlotejmio
******** *Sehnemobryum* Lewinsky-Haapasaari & Hedenäs - senemobrio
******** *Stoneobryum* D.H. Norris & H. Rob. - stoneobrio
******** *Stroemia* - stremio
******** *Teichodontium* Müll. Hal. - tejkodontio*
******** *Trigonodictyon* Dixon & P. de la Varde - trigonodiktio*
******** *Uleastrum* W.R. Buck - uleastro
******** *Ulota* D. Mohr - uloto
******** *Zygodon* Hook. & Taylor - zigodonto

:::::*genro akceptita en TPL sed ne en WFO, kiu tamen akceptas ĝiajn speciojn.

## Referencoj 
Kategorio:Briofitoj
Ŝerifo

eta|Ŝerifo.
**Ŝerifo** (kaj en la angla origine kaj oficiale *sheriff*) estas *Ĉefa regna administranto en Anglia distrikto* kaj *Ĉefa policoficisto en Usona distrikto*. *Sheriff* estas la nomo por politika policestro kaj de publika justico funkcianta en diversaj angloparolantaj landoj (Unuiĝinta Reĝlando, Usono, Kanado) kaj por la persono kiu tenas tiun postenon. Tiu figuro havis fortan gravon en la kulturo de Sovaĝa okcidento kaj partikulare aperas tre ofte kiel ĉefrolulo en vakeraj filmoj, nome kiel pozitiva protagonisto.

## Notoj 
Kategorio:Brita juro
Kategorio:Polico
Sukceso

[eta|Tiu markilo ([kontrolsigno) estas simbolo de sukceso.]]
**Sukceso** estas f*eliĉa, kontentiga rezulto de entrepreno*. Sukceso estas la stato aŭ kondiĉo atingi difinitan gamon de esperoj. Ĝi povas esti konsiderata la malo de malsukceso.

La procezo de lernado estas tute sendependa el sukceso. Ĝi inkludas la neceson de prognozo kaj atento al la rezulto de okazaĵo. Sukceso en fako aŭ industrio postulas normigon de esperoj.

## Notoj 
Kategorio:Sociologio
Kategorio:Konceptoj
Kategorio:Psikologio
Kategorio:Administrado
Kategorio:Neŭroscienco
Antropoceno

**Antropoceno** estas proponita geologia epoko de la tera historio, kiu komenciĝus ekde la komenco de grandaj homaj influoj al geologio kaj ekosistemoj de la Tero. Unu el la plej gravaj el tiuj homaj influoj estas interalie homkaŭzita tutmonda varmiĝo.

Diversaj datoj estas proponitaj por la komenco de la antropoceno, plej frue je la komenco de agrikulturo (t.e. antaŭ 10 ĝis 12 mil jaroj) kaj plej malfrue en la 1960-aj jaroj. Definitiva komencodato de la antropoceno estas ankoraŭ decidota, sed ĝis nun la alta kvanto de precipitado de radioaktivaj nuklidoj pro nuklebomba testado en la 1950-aj jaroj estas pli favorata ol aliaj alternativoj, kio metus la komenciĝon de la proponita epoko ekzemple je la unua nuklearmila testo en 1945, aŭ je la traktato por parta malpermeso de nukleaj testoj en 1963.

## Vidu ankaŭ 
* Geologia temposkalo
* Holocena amasa formorto (fojfoje nomata "antropocena amasa formorto")
* Kontraŭmedia efiko
Konkero

[eta|300px|[Vilhelmo la 1-a (Anglio)|Vilhelmo la Konkerinto estras siajn trupojn en la Batalo de Hastings, 1066, Tapiŝo de Bayeux.]]
**Konkero** estas la akiro per milito kaj perforta estriĝo de la akiraĵo, nome urbo, kastelo, lando ktp. Metafore konkero estas akiro de io per granda penado. Ekzemploj estas la Normana konkero de Anglio, la Konkero de Meksiko ktp. La Normana konkero de Anglio ekzemple kondukis al la subigo de la Reĝlando Anglio al la kontrolo fare de Normanoj kaj alportis la novan monarkon Vilhelmo la Konkerinto al la angla trono en 1066.

Fakte plej granda parto de la Milita historio konsistas el klopodoj al konkeroj.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Batalo
* *Conquista*
* Invado
* Konkistadoro
* Marodado
* Venko

Kategorio:Milita terminologio
Plombo

En dentokuracado, oni uzas la terminon aŭ esprimon "dentoŝtopado" por difini tion kio komune estas konata kiel **plombo** kaj kiu konsistas en purigo de la kavaĵo rezulta el kario por posta plenigo de la truo je ajna materialo. Tiu procezo rehabilitas tiel la dentaran anatomion por taŭga stetiko, funkcio, maĉado kaj okluzion de la dentoj kun ties antagonistoj kaj atingas bonan sigeladon kiu malhelpas la ripeton de la karia lezo. Kiam oni faras komplikajn ŝtopadojn, la procezo estas nomata "denta rekonstruado".

Dekomence la materialo uzita estas ĉefe metala, nome el oro kaj mikso de arĝento kaj hidrargo, jam ne plu uzata pro manko de estetiko kaj pro la iompostioma malpliigo de la uzado de hidrargo pro ĝia veneneco. Nuntempe oni uzas ĉefe komponitajn rezinojn.

## Vidu ankaŭ 
* Plumbo

Kategorio:Kuracoprocedoj en dentokuracado
Kategorio:Kuracado
91422 Giraudon

'*91422 *Giraudon'''* estas

malgranda, malhela asteroido de la asteroida zono malkovrita la  elde la Observatorio de la Pises, en Nacia parko Cevenoj (Gard, Francio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Edmond Giraudon'', profesoro pri mekanika inĝenierarto kaj popularigisto de astronomio, kiu iniciatis la konstruon de kvin observatoriojn en pluraj liceoj de la francaj regionoj Provenco-Alpoj-Bordo Lazura kaj Langvedoko-Rusiljono.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de la Pises
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Ekshibicio

[eta|La ekshibiciistoj altiras rapide la atenton de la publiko. En la foto ekshibiciistino en [Budapeŝto.]]
**Ekshibicio** (de la latina *exhibere*, "montri") aŭ neologisme *apodisofilio* estas la klino de persono al ekspono en publiko, spontane, rimarkinde kaj troe. La termino referencas, specife kaj pli konvencie, al la konduto aŭ perverseco montri la seksajn organojn aŭ aliajn organojn konsideritajn kiel intimaj partoj: nome generorganoj, pugo, torso kaj brusto, al aliaj personoj.

Psikiatrie, la ekshibicio estas konsiderata tipo de parafilio aŭ seksa konduto. La ekshibicio estas referencata kiel perversio, la termino estas malĝusta se ĝi referencas al la seksa vivo kutima de la individuo.

La publika nudeco estas regule konsiderata kiel ofenda aŭ helpanto de publika malordo kaj ĝi estas uzata foje en sociaj protestoj. Aliflanke nudismo estas kultura movado kiu klopodas, ke la socia nudismo iĝu vivostilo. La nudismo intencas la akcepton de la homa korpo kiel arta esprimo, kaj defendas la personan rajton esti komplete nuda.

## Kelkaj tipoj 
* Postaĵumado
* kacofoto

## Notoj 
Kategorio:Homa seksumado
Kategorio:Parafilio
Kategorio:Nudeco
Kategorio:Protestaj taktikoj
Malsukceso

[eta|Tiu markilo ([ruĝa x) estas simbolo de malsukceso.]]
**Malsukceso** estas la stato aŭ kondiĉo ne atingi dezirindan aŭ intencitan celon, kaj povas esti konsiderata kiel la malo de sukceso. En industrio malsukceso gamas el malsukceso vendi la produkton ĝis la rompo de la produkto, en plej malbonaj okazoj konduke al personaj vundoj, en la rando de esplora inĝenierado.

La kriterioj por konsideri malsukceson estas tre fore dependa el kunteksto de uzado, kaj povas esti relativa al partikulara observanto aŭ kredaro. Situacio konsiderata malsukceso de unu povas esti konsiderara sukceso de alia, partikulare en okazoj de rekta konkurenco.

La koncepto de *malsukcesantoj* havas fortan pezon en difinitaj kulturoj, kiel tiu de Usono. En usonaj filmoj la vorto "loser" (malvenkinto, malsukcesinto, perdinto) estas tre ofte uzata por diverstipaj roluloj.

## Vidu ankaŭ 
* Eraro
* Katastrofo

## Notoj 
## Bibliografio 
* Perrow, Charles. Normal Accidents: Living with High-Risk Technologies. New York: Basic Books, 1983. Paperback reprint, Princeton, N.J.: Princeton University Press, 1999. ISBN 0-691-00412-9
* Sandage, Scott A. Born Losers: A History of Failure in America. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press, 2005. ISBN 0-674-01510-X, ISBN 0-674-02107-X

Kategorio:Sociologio
Kategorio:Konceptoj
Kategorio:Psikologio
Kategorio:Administrado
Kategorio:Neŭroscienco
Amy B. Jordan (astronomo)

**Amy B. JORDAN** estas usona astronomino, kiu laboras ĉe la Universitato de Koloradio ĉe Boulder.

La , kun Marc W. Buie kaj James L. Elliot, ŝi kunmalkovris (95625) 2002 GX32, resonancan kujperzonan objekton, elde la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo (Ĉilio). Estas ŝia ununura malkovro de numerotita malgranda planedo.

En 2005, ŝi estis helpantino instruistino por la Somera Scienca Programo, kiu instruas astronomion al liceaj studentoj per programo bazita sur la observo kaj la kalkulo de orbitoj de asteroidoj.

## Notoj kaj referencoj 
----

Kategorio:Usonaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de astronomiaj objektoj
Germanaj dialektoj

**Germanaj dialektoj** estas dialektoj ofte konsiderataj lingvoj en sia propra rajto kaj estas klasitaj sub terminego "germanaj". Kvankam variaj laŭ regiono, tiuj de la suda duono de Germanio sub la linio de Benrath estas dominataj per la geografia disvastiĝo de la konsonanta ŝanĝo de la supra germana, kaj la dialekta komplekso kiu konektas la germanan al la najbaraj variaĵoj de la Malsupraj Frankoniaj (nederlanda) kaj de la frisa lingvaro.

La variaĵoj de la germana lingvo estas konvencie grupigitaj en supragermanaj dialektoj, centra germana kaj platgermanaj dialektoj; supra kaj centra germana formas la subgrupon de la supra germana. La normiga germana estas normigita formo de supra germana, disvolvigita en la komenco de la moderna periodo bazita sur kombino de centra germana kaj supragermanaj dialektoj.

## Bibliografio 
* Friedrich Maurer (1942), Nordgermanen und Alemannen: Studien zur germanischen und frühdeutschen Sprachgeschichte, Stammes- und Volkskunde, Bern: Francke Verlag.
* "German Dialects, Teenagers' Argot: Purists May Disapprove, but Multi-ethnic Dialects Are Spreading", The Economist, no. 8771 (11 Feb. 2012), p. 56. N.B.: Pri germana urba dialekto nomita "Kiezdeutsch".
* Sanhueza, Carlos (2011), "El debate sobre "el embrujamiento alemnán" y el papel de la ciencia alemana hacia fines del siglo XIX en Chile" (PDF), Ideas viajeras y sus objetos. El intercambio científico entre Alemania y América austral. Madrid–Frankfurt am Main: Iberoamericana–Vervuert, pp. 29–40

Kategorio:Dialektoj laŭ lingvoj
Kategorio:Germanaj dialektoj
Auquainville

**Auquainville** estas malaperinta franca  situanta en departemento Calvados, regiono Normandio.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Auquainvillais*.

Ĝi nun formas parton de Livarot-Pays-d'Auge.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Calvados

## Eksteraj ligiloj 
*  (Livarot-Pays-d'Auge/Auquainville)

Kategorio:Malaperintaj komunumoj de Calvados
Kategorio:Livarot-Pays-d'Auge
91395 Sakanouenokumo

'*91395 *Sakanouenokumo'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la japana astronomo Akimasa Nakamura elde la Observatorio Kuma Kogen en Kuma (gubernio Ehime, Japanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al *Saka no Ue no Kumo'', (japane : 坂の上の雲), japana romano verkita de Ryōtarō Shiba inter 1968 kaj 1972. Bazita sur la vera historio de tri junaj homoj kiuj vivas en Macujama en la Meiji-epoko, tiu romano eldiras la deziron pri la okcidenta kulturo en Japanio, kiu estas ĉe la vojo de la modernigo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Akimasa Nakamura
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
László Lux

**László Lux** [lAslO luks], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lux László** estis hungara arkitekto, subministro, altlerneja instruisto.

László Lux naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
[eta|Preseja sidejo (meze) laŭ [Placo Blaha Lujza fare de László Lux]]
eta|Planetario fare de László Lux

## Biografio 
László Lux akiris arkitekturan diplomon en teknikuniversitato, poste li laboris kaj enlande kaj eksterlande. En komenco de la socialismo la limoj fermiĝis, tial Lux aliĝis al "konstruo de komunismo". Inter 1949-1953 li estis entreprenestro, kie laboris 1300 homoj. Inter 1953 kaj 1961 li estis subministro. Tiutempe oni konstruis amase unuecajn loĝejojn por laboristoj. Lux favoris la pli variajn loĝejojn, tial li forlasis la ministerion kaj inter 1961-1980 li instruis en la Teknikuniversitato de Budapeŝto, kie li estis katedrestro inter 1961-1976, inter 1964-1967 vicrektoro. Intertempe en 1974 li kandidatiĝis ĉe la Hungara Scienca Akademio. Li retiriĝis en 1991. Li ricevis premion Kossuth en 1953, aliajn malpli valorajn premiojn inter 1950-1978.

## Elektitaj planitaj konstruaĵoj 
* fabrika infanĝardeno (1947, Budapeŝto)
* preseja sidejo (jam malkonstruita) (1950, kunarkitekto, Budapeŝto)
* planetario (1977, kunarkitekto, Budapeŝto)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Dezső Magos

**Dezső Magos** [deĵO magoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Magos Dezső** estis hungara arkitekto. Lia origina familia nomo estis *Munk*.
eta|Memortabulo pri Dezső Magos
Dezső Munk naskiĝis la  en Balassagyarmat, li mortis la  en Aszód.
 
## Biografio 
Dezső Magos devenis el juda familio. Li diplomiĝis kiel arkitekto en 1913. En la 1920-aj jaroj li kristaniĝis pro la kontraŭjudaj leĝoj. Li fariĝis membro de la Ĉambro de Inĝenieroj en 1930. Tiutempe Magos projektis plurajn armeajn objektojn, krome plej ofte plurajn konstruaĵojn en sia naskiĝurbo. De la fruaj 1940-aj jaroj li havis escepton el la kontraŭjudaj leĝoj pro bonaj personaj kontaktoj en la urbo. Dum la nazia erao tamen li estis deportita kaj dumvoje li mortigis sin.

## Elektitaj planitaj konstruaĵoj 
* propra familia domo en Balassagyarmat (ĉirkaŭ 1910)
* ekspoziciejo en Balassagyarmat (1913)
* ĝendarmejo de Balassagyarmat (1928)
* monumento en Romhány (1932)
* kazerno de Rétság (1937)
* armeaj objektoj dum la 2-a mondmilito

## Memorigiloj 
* memortabulo en Balassagyarmat (2014)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Rizogoniacoj

La **rizogoniacoj** () estas planta familio el briofitoj. Tiu familio apartenas al la ordo rizogonialoj (*Rhizogoniales*). Ĝi enhavas ĉirkaŭ 80 speciojn, The Plant List kaj World Flora Online (24 apr. 2020), jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

**Bryophytae* - briofitoj
***Bryophyta* - muskoj
****Bryopsida* - briopsidoj
*****Bryidae* - briedoj
******Bryanae* - brianoj
*******Rhizogoniales* (M.Fleisch.) Goffinet & W.R.Buck - rizogonialoj
********Rhizogoniaceae* Broth. - rizogoniacoj
*********Cryptopodium* Brid. - kriptopodio
*********Goniobryum* Lindb. - goniobrio
*********Hymenodon* Hook. f. & Wilson - himenodonto
*********Hymenodontopsis* Herzog - himenodontopso
*********Leptotheca* Schwägr. - leptoteko
*********Mesochaete* Lindb. - mezoketo
*********Photinophyllum* - fotinofilo
*********Pyrrhobryum* Mitt. - pirobrio
*********Rhizogonium* Brid. - rizogonio
*********Rhizopelma* Müll. Hal. - rizopelmo*
*********Vetiplanaxis* N.E. Bell - vetiplanakso

:::::*genro akceptita en TPL sed ne en WFO, kiu tamen akceptas ĝiajn speciojn.

## Referencoj 
Kategorio:Briofitoj
Kategorio:Plantofamilioj
Socinismo

eta|dekstre|Fausto Sozzini, fondinto de Socinismo
**Socinismo** aŭ **socinanismo** estas netriunuisma skolo de kristana teologio fondita de Lelio kaj Fausto Sozzini en la 16-a jarcento. Tiuj, kiuj kredas je socinismo, nomiĝas **socinanoj**.

## Doktrino 
La doktrinoj de socinismo diferencas de plejmulta kristanismo (Katolikismo, Protestantismo, Ortodoksismo) pri netriunuismo, kristologio, kaj savteologio.

### Kristologio 
Laŭ socinismo, Jesuo Kristo ne ekzistis antaŭ la kreo de la mondo, kaj kreiĝis, kiel homo, ene de la utero de Maria. La esprimo “komenco” en la unua versiklo de la Evangelio laŭ Johano, ke “En la komenco estis la Vorto, kaj la Vorto estis kun Dio, kaj la Vorto estis Dio”, signifas ne la originon de la mondo en Genezo], sed fakte la “novan komencon”, aŭ la novan kreon estiĝintan en kaj per Jesuo Kristo, menciitan en la epistoloj de Paŭlo (Gal. 6:15, 2 Kor. 5:17).

### Homa naturo 
La socinanoj kredas, ke homoj estis kreita kiel mortuloj, kaj mortus eĉ se Adamo kaj Evo ne ekpekis per frukto en Edeno; ili ne kredas je la doktrino de prapeko.

Laŭ socinismo, homa volo estas vere libera; eĉ Dio ne povas antaŭscii tion, kion homo libervola faras. Dio estas ĉioscia tiom, kiom estas necese vera, sed ne scias tion, kio eblas okazi aŭ ne.

## Historio 
Socinismo devenas de la verko de la italo Lelio Sozzini (Esperante *Socino*). Li partoprenis en la sekreta Koncilio de Venecio en 1550, kies koncilianoj aprobis netriunuisman kredkonfeson. Poste, Sozzini verkis la latinan traktaĵon *Mallonga Klarigo pri la Unua Ĉapitro de Johano* (), kiu estas komentario pri la Evangelio laŭ Johano, 1:1–15; tio estis eldonita en 1568, post la morto de sia aŭtoro en 1562.

Fausto Sozzini (Esperante *Faŭsto Socino*), nevo de Lelio, plu disvolvis la ideojn de sia onklo. Li eldonis samtitolan traktaĵon *Mallonga Klarigo* (), ankaŭ pri la unua ĉapitro de la Evangelio laŭ Johano, en 1562. Li transloĝiĝis al Bazelo, Svislando, kaj poste al Transilvanio, kaj postel al Pollando, kie lia doktrino (el kiu originis unitariismo) populariĝis.

## Referencoj 
Kategorio:Netrinitatanismo
Kategorio:Unitariismo
91428 Cortesi

'*91428 *Cortesi'''* estas tre malgranda, tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la svisa amatora astronomo Stefano Sposetti elde la Observatorio de Gnosca (Svislando).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Sergio Cortesi*, iama direktoro de la Observatorio *Specola Solare'' de Lokarno-Monti de 1957. Li estis unu el la kunfondintoj kaj longtempa prezidento de la Societo Astronomia de Tiĉino.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Stefano Sposetti
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Ortodoksa preĝejo Sankta Nikolao (Gyöngyös)

La **ortodoksa preĝejo Sankta Nikolao** estas historia monumento en Hungario, en urbo Gyöngyös.

## Historio 
Dum dominado de turkoj vivis en Gyöngyös komercistoj, fakte ili estis grekoj, armenoj, serboj kaj aliaj. Depost la dominado ili parte restis, ili fondis komercistan kompanion en 1740. Ili ricevis permeson konstrui preĝdomon nur en 1784. Ĝi tamen iĝis kirko en 1809 kaj post 2 jaroj okazis la unua liturgio. En la 19-a jarcento paŝo post paŝo vizitantoj de la kirko malpliiĝis, eĉ fine jam ne estis pastro. Pro incendio la turo bruldetruiĝis en 1908. La rekonstruo okazis en 1946. Depost la 2-a mondmilito sporade jam estis eklezia vivo ĉe la kirko, kelkfoje eĉ pastro alvenis. Inter 1999-2001 kaj en 2005 signifaj renovigaj laboroj okazis. Nuntempe liturgioj okazas monate po unu.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas en korto kaj kontaktiĝas kun la korta alo de la paroĥo. Nekutime la enirejo funkcias el korto de la paroĥo, la preĝeja pordo troviĝas en flanko de la navo. Tamen tra la turo estas trairo el la paroĥa korto al la kirka korto. La kutima enirejo tra la turo neniam ekzistis. La absido estas duonronda. Baldaŭ oni konstruis loĝdomojn en la najbareco. Interne ĉe la turo estas galerio. La ikonostazo estas tre mankhava, kelkaj el la ikonoj en muzeo estas videblaj.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* http://gyongyos.orthodoxia.org/templomunk/

Holiday icons.jpg|Ikono
Orthodox rectory. Listed ID 5709. - Vachott St., Gyöngyös, Hungary.JPG|Paroĥo
Orthodox church. Listed ID 5710. Gate. Zalár street side. - n. 12., Vachott Sándor st., Gyöngyös, Hungary.JPG|Strata enirejo

Gyongyos
Gyongyos
Gyongyos
Bessans

''''*  (jen france, arpitane *Bèssans*) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Savojo (france *Savoie*, arpitane *Savouè*), en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj (france *Auvergne-Rhône-Alpes''), kaj en la samnoma historia regiono Savojo. Fine de  en la komunumo vivis .

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Savoie

eta|maldekstra|300ra|la loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Kategorio:Komunumoj de Savoie
Livarot

**Livarot** estas malaperinta franca  situanta en departemento Calvados, regiono Normandio.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Livarotais*.

Ĝi nun formas parton de Livarot-Pays-d'Auge.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Calvados

## Eksteraj ligiloj 
*  (Livarot-Pays-d'Auge/Livarot)

Kategorio:Malaperintaj komunumoj de Calvados
Kategorio:Livarot-Pays-d'Auge