open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Wish Dragon

***Wish Dragon*** (anglalingve por *Deziru Drakon*) estas ĉin-usona komputila animacia filmo eldonita en la jaro 2021 reĝisorita kaj scenarigita de Chris Appelhans kaj produktita de Sony Pictures Animation kaj Tencent Pictures. La ĉefaj voĉoj estas de Jimmy Wong, John Cho, Constance Wu, Natasha Liu Bordizzo, Jimmy O. Yang, Aaron Yoo, Will Yun Lee kaj Ronny Chieng.

## Ĉefrolantoj 
* Jimmy Wong kiel Din Song
** Ian Chen kiel Young Din
* John Cho kiel Long
** Max Charles kiel Young Long
* Constance Wu kiel Mrs. Song
* Natasha Liu Bordizzo kiel Li Na Wang
** Alyssa Abiera kiel Young Li Na
* Jimmy O. Yang kiel Short Goon
* Aaron Yoo kiel Pockets
* Will Yun Lee kiel Mr. Wang
* Ronny Chieng kiel Pipa God

## Ricevo 
Rotten Tomatoes raportis kritikan takson de 68%, kiu baziĝas sur 25 recenzoj. Metacritic atribuas rangigon el 100 bazite sur recenzoj el kritikistoj, en kiu la filmo atingas 59 bazite sur 6 recenzoj.

### Premioj 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* 
* Wish Dragon ĉe The Big Cartoon DataBase ()
* Wish Dragon ĉe Douban ()

Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Usonaj animaciaj filmoj
Kategorio:Ĉinaj animaciaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2021
Kategorio:Usonaj komediaj filmoj
Kategorio:Filmoj pri drakoj
Bory (distrikto Žďár nad Sázavou)

**Bory** () estas municipo de Ĉeĥio situanta en distrikto Žďár nad Sázavou. Ĝi situas 10 km norde de urbo Velké Meziříčí. Ĉi tie vivas  (). La vilaĝo estas ĉirkaŭita de ampleksaj herbejoj kaj arbaroj. Tra la municipo trafluas rojo Babačka enfluiĝanta en riveron Oslava. Ĉirkaŭaĵo de la municipo estas konata dank' al mineraloj, kiuj estas riĉe reprezentitaj en vico da muzeoj.

## Historio 
La municipo estiĝis la 1-a de januaro 1972 per kunigo de Dolní Bory kaj Horní Bory (inkluzive de ĝia loka parto Cyrilov). La unuaj ok monatoj de sia ekzistado la kunigita municipo portis nomon **Horní Bory**, ekde la 1-a de septembro 1972 poste estis destinita ĝia nuntempa ofica nomo – **Bory**.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* Cyrilov
* Dolní Bory
* Horní Bory

## Memorindaĵoj
* Preĝejo de sankta Marteno en Horní Bory
* Preĝejo de sankta Egidio en Dolní Bory
* Sonorilejo en Cyrilov

## Pluaj fotoj 

Analematické sluneční hodiny západně od Dolních Borů (Q67183276) 02.jpg|Analematika sunhorloĝo okcidente de Dolní Bory
Municipal office in Bory, Žďár nad Sázavou District.jpg|Municipa ofico en Bory


Kategorio:Municipoj en distrikto Žďár nad Sázavou
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Žďár nad Sázavou
Kategorio:Setlejoj en Křižanova montetaro
Sulfotep

**Tetraetila dutiopirofosfato** aŭ **sulfotepo** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la dutiopirofosfata acido kaj etanolo. Ĝi estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo. Tetraetila dutiopirofosfato posedas 8 karbonatomojn, 20 hidrogenatomojn, 2 sulfuratomojn, 2 fosforatomojn kaj 5 oksigenatomojn. Tetraetila dutiopirofosfato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de insekticidoj kaj pesticidoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **akvo** per traktado de **dutiopirofosfata acido** kaj **etanolo**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **tetraetila dutiopirofosfato** per traktado de **dutiopirofosfata anhidrido** kaj **etanolo**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **tetraetila dutiopirofosfato** per traktado de **dutiopirofosfata acido** kaj **etila klorido**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **natria klorido** per traktado de **natria O,O-dutiopirofosfato** kaj **etila klorido**:

## Vidu ankaŭ 
* Dutiofosfatoj

## Referencoj 
Kategorio:Tiofosfatoj
Mouni Roy

**Mouni ROY** (28a de septembro 1985) estas hinda aktorino kiu ĉefe laboras en hindaj filmoj kaj televido. Ŝi faris sian aktoran debuton en 2006 ĉe *Kyunki Saas Bhi Kabhi Bahu Thi*. Roy fariĝis unu el la plej alte pagitaj Hindiaj televidaj aktorinoj. Ŝi ricevis plurajn premiojn inkluzivanta IIFAan Premion kaj du ITA Premiojn kun kandidatigoj por du Filmfare Premioj.

Roy faris sian unuan filmdebuton kun la Panĝabia filmo *Heroo Hitler en Amo* (2011). kaj sian hindian filmdebuton per *Ora* (2018) pro kiu ŝi ricevis nomumon al premio Filmfare por la Plej Bona Nova Aktorino. Ŝi ankaŭ ricevis kritikan aklamon pro sia elfaro kiel Junoon en *Brahmāstra: Parto Unu – Shiva* (2022), kiu gajnis kandidatigon por la Filmfare Premio por Plej Bona Subtenanta Aktorino kaj gajnia IIFAan Premion por Plej Bona Subtenanta Aktorino.

## Referencoj 
Kategorio:Barataj aktoroj
Neptuna groto (Arnstadt)

[eta|[neptuno (dio)|Neptuna statuo de Meil en Arnstadt]]
eta|la tuta groto kun puto
**Neptuna groto** (germane: *Neptungrotte*) troviĝas je la strato *Ritterstraße* en Arnstadt, Germanujo.

Ĝin kreis en 1736 la kortega skulptisto Heinrich Christoph Meil; la unua situo estis kontraŭe al la ĉefa portalo de Nova Palaco en la direkto de la Princa bienaro (la posta Neideck-gimnazio). Informas ĉi prie eta ŝildo surloke. Temas pri baroka puta ensemblo. Barokas ankaŭ la rando de la akva ujo. Ekde 1910 ĝi troviĝas antaŭ la sidejo de la konsilantaro de Distrikto Ilm, la iama antaŭburgo de Kastelo Neideck.

En la el rompitaj ŝtonoj farita groto sidas, sur triobla ŝtuparo, la romana dio Neptuno elverŝante kruĉon. Temas pri tuba fontanosistemo. Supre troviĝas aglo, atributo de Jupitero. Tamen mankas alia grava atributo neptuna, nome la tridento. La tuto fariĝas el grejso de Seebergen.
(Alia?) skulptaĵo neptuna de Meil estis ekde 1719 ĉe la fonto antaŭ la Franciskana preĝejo.

Memkompreneble temas pri monumentprotektotaĵo.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Andrea Kirchschlager, Ulrich Lappe, Peter Unger (Hrsg.): *Chronik von Arnstadt. Zeittafel/Chronik. Festschrift zur 1300-Jahrfeier der Stadt Arnstadt* (=Veröffentlichungen des Historischen Vereins für Schwarzburg, Gleichen und Hohenlohe in Thüringen, 3), Verlag Kirchschlager, 1. Auflage, Arnstadt 2003, ISBN 3-934277-07-1

## Eksteraj ligiloj 
* porturistaj informoj
Kategorio:Konstruaĵoj en Arnstadt
Arnstadt
Kategorio:Grotoj
Adriana Ugarte

**Adriana Sofía UGARTE Pardal** (Madrido, 17a de januaro 1985) estas hispana aktorino, konata, kiel **Adriana Ugarte**, ĉefe pro sia ludado en televidserioj kiel *La Señora* (La Sinjorino) kaj *El tiempo entre costuras* (Tempo interkudre) kaj en filmoj kiel *Julieta* de Pedro Almodóvar.

## Biografio kaj kariero 
Ŝi samtempe studis aktoradon kaj dancon kun filozofio; ekkarieris en televidserioj kiel *Policías, en el corazón de la calle* (Antena 3) kaj *Hospital Central* (Telecinco). En 2006, estante 21-jaraĝa, estis kandidato al Goja-premio al la plej bona nova aktorino pro sia ludado kiel Consuelo en la filmo *Cabeza de perro* (Hundokapo), reĝisorita de Santi Amodeo.

En 2008, oni premieris la serion *La señora* (La 1) en kiu Ugarte ludis la ĉefrolon (Victoria Márquez) kaj tiukadre ŝi ege populariĝis. Samjare ŝi partoprenis en la filmo *El juego del ahorcado* (La ludo de la pendumito), kun Clara Lago kaj Álvaro Cervantes. Poste venis *Castillos de cartón* (Kartonaj kasteloj, 2010), reĝisorita de Salvador García Ruiz kaj protagonistigita kun Nilo Mur kaj Biel Durán, kaj *Lo contrario al amor* (Malo al amo, 2011), protagonistigita kun Hugo Silva.

En 2013 oni premieris *El tiempo entre costuras* (Antena 3), televidserio bazita sur la samnoma romano de María Dueñas, en kiu protagonistis Ugarte en la rolo de Sira Quiroga/Arish Agoriuq atingante grandan sukceson de publiko.

En 2015 ŝi estis unu de la steluloj de la filmo *Palmeras en la nieve* (Palmoj ĉe neĝo) kun Mario Casas, Emilio Gutiérrez Caba kaj Macarena García. En 2018 ŝi estis unu de la protagonistoj de la franca filmo *Amoureux de ma femme* (Enamiĝinta de mia edzino), reĝisorita de Daniel Auteuil kun geaktoroj Sandrine Kiberlain kaj Gérard Depardieu.

## Filmoj 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Adriana Ugarte   en seriesycine.com

* 

Kategorio:Hispanaj aktoroj
István Pálinkó

**István Pálinkó** [iŝtvAn], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Pálinkó István** estis hungara kemiisto, altlerneja instruisto. Li specialiĝis pri katalizo de la organika kemio. 

 naskiĝis la  en Kiskőrös, li mortis la  en Szeged.
 
## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en Kecskemét, li akiris kemian diplomon en Scienca Universitato Attila József en 1983. Post la diplomo li ekinstruis samloke, respektive en ties instituto kaj li ankaŭ esploris. Li kandidatiĝis en 1990, li doktoriĝis antaŭ la Hungara Scienca Akademio en 2007. Li habilitiĝis en 2013, post 2 jaroj li atingis la instruan rangon universitata instruisto. En 2019 li iĝis institutestro. Li mortis pro kronvirusa epidemio. Li ricevis ŝtatan premion en 3004, universitatan en 2020. 

## Elektitaj artikoloj 
* *Calculation of electrostatic potential maps and atomic charges for large molecules* (kunaŭtoro, 1993)
* *Intercalating amino acid guests into montmorillonite host* (kunaŭtoro, 2003)
* *As-prepared and intercalated layered double hydroxides of the hydrocalumite type as efficient catalysts in various reactions* (kunaŭtoro, 2018)
 
## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* aprezo kun foto
* aprezo legebla pli malsupre

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Blízkov

**Blízkov** () estas municipo de Ĉeĥio situanta en distrikto Žďár nad Sázavou. Ĉi tie vivas  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1298.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* **Blízkov**
* Dědkov

## Memorindaĵoj
* Kapelo de sankta Venceslao, konstruita en la jaroj 1969–1973
* Kapelo de sankta Johano Nepomuka

## Pluaj fotoj 

Blízkov - Horní rybník v centru obce.jpg|Supra fiŝlago meze de la municipo
Blízkov - kaple svatého Václava, hlavní průčelí obr01.jpg|Kapelo de sankta Venceslao
Blízkov - obecní úřad.jpg|Municipa ofico


Kategorio:Municipoj en distrikto Žďár nad Sázavou
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Žďár nad Sázavou
Kategorio:Setlejoj en Křižanova montetaro
St. Stephan (stacidomo)

**St. Stephan** estas fervoja stacidomo en Sankt-Stefano, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Sankt-Stefano BE
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Supra Simme-Valo-Saanen (administra distrikto)
Géza Requinyi

'*** [rekvinji], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Requinyi Géza*' estis hungara kemiisto, altlerneja instruisto. Lia familia nomvarianto estis *Requini*.

 naskiĝis la  en Pancsova (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Panĉevo en Serbio), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
 maturiĝis en Pécs, poste li akiris kemian diplomon en Reĝa Teknikuniversitato palatino József en 1903. Post la diplomo li eklaboris en vinkultura instituto, kie li esploris kemiajn cirkonstancojn de mosto kaj ties viniĝon. Dum jardekoj li kolektis ĉiuspecajn gistojn pri vinoj. Inter 1943-1952 li instruis en agrikultura altlernejo, poste li instruis plu en instituto. Li kandidatiĝis en 1952.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Borászati kémia* (1935)
* *A must erjedése és a bor bakteriológiája* (1942)
* *Vezérfonal az erjedéstani gyakorlatokhoz* (1948)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio legebla en la 54-a paĝo
* hungarlingva biografio
* aprezo

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Jim Hines

**James Ray "Jim" Hines** (la 10a‏ de septembro 1946 - la 3a de junio 2023) estis usona atleto, olimpika ĉampiono (Meksikurbo 1968) kaj mondrekordulo.

Li estis la unua, kiu kuris sub la tempolimo de 10-sekundoj (en mana mezurado kun rezulto de 9.9 sekundoj kaj en elektronika mezurado kun rezulto de 9.95 sekundoj) la 14-an de oktobro 1968 kiam li gajnis la 100-metran kuron ĉe la olimpikaj ludoj de 1968 kaj tiel starigis novan mondorekordon.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala Retejo
* Jim Hines ĉe World Athletics

Kategorio:Usonaj olimpianoj
Kategorio:Kuristoj
Gábor Tüskés

**Gábor Tüskés** [tuŝkEŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Tüskés Gábor** estas hungara literaturhistoriisto, etnografo, altlerneja instruisto. Lia patro estis Tibor Tüskés, lia edzino estis Éva Knapp, ilia filino estis Anna Tüskés.

 naskiĝis la  en Pécs.
 
## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1974, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1980. Inter 1980–1982 li faris etnografiajn esplorojn en akademia instituto, poste li havis plej ofte stipendiojn, ankaŭ eksterlande ĝis 2003. Intertempe en 1987 li kandidatiĝis (CSc), en 1997 li doktoriĝis (DSc) el etnografio antaŭ la Hungara Scienca Akademio. En 2004 li habilitiĝis kaj instruis en la menciita universitato, samtempe en Altlernejo Károly Eszterházy. Li ricevis premiojn inter 2004-2018. 

## Elektitaj kontribuoj 
* *Barokk kori kisgrafikai ábrázolások magyarországi búcsújáróhelyekről* (kunaŭtoro, 1987)
* *Volksfrömmigkeit in Ungarn. Beiträge zur vergleichenden Literatur- und Kulturgeschichte* (kunaŭtoro, 1996)
* *Germania Hungaria litterata. Deutsch-ungarische Literaturverbindungen in den frühen Neuzeit* (kunaŭtoro, 2008)
* *A Fortunatustól a Törökországi levelekig. Válogatott tanulmányok* (kunaŭtoro, 2015)
* *A textualizált II. Rákóczi Ferenc* (kunaŭtoro, 2023)

## Fontoj 
* hungarlingva biografieto kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj etnografoj
Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Michelle de Kretser

**Michelle de Kretser** (naskita en 1957) estas aŭstralia romanisto kiu naskiĝis en Srilanko (tiam Cejlon)  kaj enmigris en Aŭstralion en 1972 kiam ŝi estis 14-jaraĝa .

## Kariero 
Ŝi laboris kiel redaktisto por vojaĝgvidkompanio Lonely Planet, kaj dum ŝabatjaro en 1999, verkis kaj publikigis sian debutan romanon, *The Rose Grower*. Ŝia dua romano, publikigita en 2003, *The Hamilton Case* estis gajninto de la Tasmania Pacific Prize, la Encore Award (UK) kaj la Commonwealth Writers Prize (por Sudorienta Azio kaj Pacifiko). Ŝia tria romano, *La Perdita Hundo*, estis publikigita en 2007. Ĝi estis unu el 13 romanoj en la longa listo por la 2008 -datita Man Booker Prize por fikcio. De 1989 ĝis 1992 ŝi estis fondredaktisto de la ''Australian Women's Book Review*. Ŝia kvara romano, *Questions of Travel'', gajnis plurajn premiojn, inkluzive de la 2013 Miles Franklin Award, la Australian Literature Society Gold Medal ( ALS Ora Medalo), kaj la 2013-datita Prime Minister's Literary Awards por fikcio. Ĝi ankaŭ estis prioritatita por la 2014 -datita Dublin Impac Literary Award. Ŝia 2017 romano, *The Life to Come*, estis prioritatita por la Stella Prize de 2018, kaj gajnis kaj la Miles Franklin Award kaj la Christina Stead Prize por Fikcio. Ĉi tiu estas la trian fojon kiam Michelle de Kretser gajnis ĉi tiun premion kaj egalas la rekordon de venkoj de Peter Carey .

## Premioj 
* 2004 – Encore Prize por *The Hamilton Case*
* 2004 – Commonwealth Writers' Prize, South-East Asia kaj la Pacific por *The Hamilton Case*
* 2005 – Tasmania Pacific Award por *The Hamilton Case*
* 2007 – Liberatur Award por *The Hamilton Case*
* 2008 – New South Wales Premier's Literary Awards – Christina Stead Prize por fikcio kaj Book of the Year por *The Lost Dog*
* 2008 – ALS Gold Medal por *The Lost Dog*
* 2013 – Miles Franklin Award por *Questions of Travel*
* 2013 – ALS Gold Medal por *Questions of Travel*
* 2013 – Prime Minister's Literary Awards Fiction Prize por *Questions of Travel*
* 2013 – Western Australian Premier's Book Awards Fiction Prize kaj Premier's Prize por *Questions of Travel*
* 2014 – New South Wales Premier's Literary Awards – Christina Stead Prize por fikcio kaj Book of the Year por *Questions of Travel*
* 2018 – Miles Franklin Award por *The Life to Come*
* 2019 – New South Wales Premier's Literary Awards – Christina Stead Prize por fikcio por *The Life to Come *
* 2023 – Folio Prize por fikcio por *Scary Monsters *

## Verkaro 
* *The Rose Grower* (1999)
* *The Hamilton Case* (2003)
* *The Lost Dog* (2007)
* *Questions of Travel* (2012)
* *Springtime* (2014)
* *The Life to Come* (2017)
* *On Shirley Hazzard* (2019)
* *Scary* *Monsters* (2021)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Intervjuo
* Intervjuo
* Man Booker longlisto anoncita

Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Aŭstraliaj verkistoj
Preĝejo Naskiĝo de Maria (Sásd)

La **preĝejo Naskiĝo de Maria** estas monumento historia en urbo Sásd (Hungario).
eta|maldekstre|

## Historio 
La unua mencio pri paroĥa kirko de Sásd okazis en 1332. Dum dominado de turkoj la iama vilaĝo senhomiĝis, la kirko neniiĝis. Poste la alvenintoj eklezie apartenis al Vásárosdombó, pli poste al Vázsnok. En Sásd la katolika grupo formiĝis en 1750, ekde tiam ekzistas la matrikulaj datenoj. La preĝejo mem estis konstruita en 1796. La orgeno estis kreita en 1929, trakonstruita en 1986. La tri sonoriloj estis faritaj en 1926.
eta|

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en korto, sed en la korto statuo pri Johano Nepomuko estas videbla. La fasado estas simetria, meze la  enirejo funkcias, la plej supre la turo altiĝas. La absido estas malpli larĝa, ol la navo. Interne la predikejo, mebloj kaj altaroj estas barokaj instalaĵoj faritaj el la 18-a jarcento. La ĉefaltara bildo prezentas naskiĝon de Maria. István Dorfmeister pentris la bildon.

Kermeso okazas en la 8-an de septembro.

## Vidu, aŭdu ankaŭ 
* sonorado

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* datenoj

Sasd
Sasd
Jívoví

**Jívoví** () estas municipo de Ĉeĥio en distrikto Žďár nad Sázavou. En  vivis en la vilaĝo . 

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo estas el la jaro 1200.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Jívoví, kaple.jpg|Kapelo de sankta Anna
Jívoví, hasičská zbrojnice.jpg|Fajroestingista armilejo
Jívoví, OÚ.jpg|Municipa ofico
Jívoví - turistický přístřešek NS Šebeň obr01.jpg|Turisma tegmentejo 

Kategorio:Municipoj en distrikto Žďár nad Sázavou
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Žďár nad Sázavou
Kategorio:Setlejoj en Křižanova montetaro
Oud Ade

**Oud Ade** estas vilaĝo en Sud-Holando, en municipo Kaag en Braassem, en la Verda Koro. La nomo signifikas "malnova rivereto". Ĝi havas proksimume sep cent loĝantojn. La vilaĝo komencis kiel malgranda domaro en la 16a jarcento, sed komencis kreski nur ekde la komenco de la 19a jarcento, ĉirkaŭ romkatolika preĝejo de la sanktulo Bavo. Estas multaj muelejoj apud la vilaĝo, kiu troviĝas proksime al la turisma torfa lagaro de la Kagerplassen.

Kategorio:Loĝlokoj de Nederlando
Dutiopirofosfata acido

**Dutiopirofosfata acido** aŭ **dutiopirofosfato de hidroogeno** estas organika kombinaĵo rezultanta el hidrolizo de la **natria dutiopirofosfato**. Ĝi estas blanka solidaĵo, solvebla en akvo. Dutiopirofosfata acido posedas 4 hidrogenatomojn, 5 oksigenatomojn, 2 sulfuratomojn, kaj 2 fosforatomojn. Dutiopirofosfata acido uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de insekticidoj kaj pesticidoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **dutiopirofosfata acido** per traktado de **tiopirofosfata acido** kaj **sulfida acido**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **dutiopirofosfata acido** per traktado de **tetraetila dutiopirofosfato** kaj **klorida acido**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **dutiopirofosfata acido** per hidrolizo de **natria dutiopirofosfato**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **tetrapropila dutiopirofosfato** per traktado de **propanolo** kaj **dutiopirofosfata acido**:

### Sintezo 5 
* Preparado de la **dutiopirofosfata anhidrido** per senhidratigado de **dutiopirofosfata acido**:

## Vidu ankaŭ 
* Dutiofosfatoj

## Referencoj 
Kategorio:Pirofosfatoj
Kategorio:Acidoj
Kategorio:Tiofosfatoj
Szabolcs (virnomo)

La nomo **Szabolcs** [sabolĉ] estas malnova hungara persona nomo eble kun signifo "saĝa en sia vorto". Tamen ekzistas ankaŭ aliaj supozoj, eble ĝi estas huna vorto. Ekvivalentoj en aliaj lingvoj ne estas konataj. Karesnomo de Szabolcs estas Szabi.

Szabolcs laŭ la supozoj estis nomo de unu el la gvidantoj de la hungaroj (nevo de Arpado. Lia fortikaĵo estis la nun negrava Szabolcs (vilaĝo), kie argilaj remparoj estis elfositaj. Liaj homoj ekloĝis en la areo konata kiel Szabolcs.
## Ofteco 
En la 2000-aj jaroj ĝi estis la 16-a inter la viraj nomoj.

## Nomtagoj 
* 17-a de julio
* **28-a de julio**
* 19-a de septembro

## Personoj kun persona nomo Szabolcs 
* Szabolcs Balla
* Szabolcs Bede-Fazekas
* Szabolcs Borsos
* Szabolcs Cseh
* Szabolcs Fazekas
* Szabolcs Fényes
* Szabolcs Guttmann
* Szabolcs Hajdu
* Szabolcs Harangi
* Szabolcs Huszti
* Szabolcs KissPál
* Szabolcs Kókay
* Szabolcs Kulcsár
* Szabolcs Mátyássy
* Szabolcs Mészáros
* Szabolcs Molnár
* Szabolcs Nyiredy
* Szabolcs Pálmai
* Szabolcs Sándor
* Szabolcs Szabó
* Szabolcs Szilva
* Szabolcs Szonda
* Szabolcs Szörényi
* Szabolcs Szuromi
* Szabolcs Tóth
* Szabolcs Várady
* Szabolcs Veres (n. 1969)
* Szabolcs Veres (n. 1983)
* Szabolcs Zempléni

## Personoj kun familia nomo Szabolcs 
* Ernő Szabolcs
* István Szabolcs
* Péter Szabolcs

## Personoj kun familia nomo Szabolcsi 
* Anna Szabolcsi
* Bence Szabolcsi
* Miklós Szabolcsi

## Geografiaĵo 
* Pusztaszabolcs

## Fontoj 
La listo enhavas tiujn nomojn, pri kiuj estas legeblaj artikoloj.

Kategorio:Hungaraj familiaj nomoj
Kategorio:Viraj personaj nomoj
Dutiopirofosfata anhidrido

**Dutiopirofosfata anhidrido** aŭ **oksido de dutiopirofosfato** estas organika kombinaĵo rezultanta el senhidratigado de la dutiopirofosfata acido. Ĝi estas blanka aŭ flaveca solidaĵo, solvebla en akvo. Dutiopirofosfata anhidrido posedas 3 oksigenatomojn, 2 fosforatomojn kaj 2 sulfuratomojn. Dutiopirofosfata anhidrido uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de insekticidoj kaj pesticidoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **dutiopirofosfata acido** per senhidratigado de **dutiopirofosfata acido**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **dutiopirofosfata acido** per hidrolizo de **tetraetila dutiopirofosfato** :

### Sintezo 3 
* Preparado de la **natria dutiopirofosfato** per traktado de **dutiopirofosfata acido** kaj **natria hidroksido**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **tetrapropila dutiopirofosfato** per traktado de **propanolo** kaj **dutiopirofosfata acido**:

## Vidu ankaŭ 
* Dutiofosfatoj

Kategorio:Tiofosfatoj
Kategorio:Anhidridoj
Kategorio:Pirofosfatoj
Gloria Swanson

**Gloria May Josephine SWANSON** (27a de Marto, 1899 – 4a de Aprilo, 1983) estis usona aktorino kaj produktoro. Ŝi famiĝis per aktorado en dekoj de mutaj filmoj en la 1920-aj jaroj kaj estis nomumita trifoje por la Oskar-premio por Plej Bona Aktorino, fama ĉefe pro sia reveno en 1950 per la filmo de Billy Wilder *Sunset Boulevard*, kiu ankaŭ havigis al ŝi premion Ora Globo.

Swanson naskiĝis en Ĉikago kaj edukiĝis en militista familio kiu translokiĝis el bazo al bazo. Ŝia entuziasmo por la aktoro de Studioj Essanay nome Francis X. Bushman kondukis ŝian onklinon porti ŝin viziti la studion de la aktoro en Ĉikago. Tiukadre la 15-jaraĝa Swanson ricevis proponon por ekaperi en filmo, kaj tiel ŝi ekkarieris antaŭ kameraoj. Swanson tuj estis dungita por labori en Kalifornio por komediaj kurtoj de la Keystone Studios de Mack Sennett kun Bobby Vernon.

[eta|maldekstre|Swanson en la [1920-aj jaroj.]]
Ŝi estis finfine dungita de Famous Players-Lasky/Paramount Pictures, kie ŝi estis kontraktita por sep jaroj kaj iĝis tutmonda superstelulino. Ŝi stelulis en serio de filmoj pri socio, reĝisorita de Cecil B. DeMille, kiel *Male and Female* (1919). Ŝu pluis kiel sukcesa filmostelulo en *The Affairs of Anatol* (1921) kaj *Beyond the Rocks* (1922). Ŝi stelulis ankaŭ en kritike laŭditaj verkoj kiel *Zaza* (1923) kaj *Madame Sans-Gêne* (1925).

En 1925, Swanson aliĝis al United Artists kiel unu el pioniraj filmistaj virinoj de la kinindustrio. Ŝi produktoris kaj stelulis en 1928 en la filmo *Sadie Thompson*, kiu havigis al ŝi nomumon por Oskar-premio al la Plej Bona Aktorino en la unua jarceremonio. Ŝia sonkina filmodebuto en 1929 per *The Trespasser*, havigis al ŝi duan nomumon por Oskar-premio. *Queen Kelly* (1928–29) tamen estis katastrofa biletvenda malsukceso, sed ĝi estas memorita kiel silentfilma klasikaĵo. Post preskaŭ du jardekoj antaŭ la kameraoj, ŝia kinsukcesoj vanuis dum la 1930-aj jaroj. Swanson ricevis novajn laŭdojn pro sia reveno al kino en sia rolo kiel Norma Desmond en *Sunset Boulevard* (1950). Ŝi faris poste nur tri pliajn filmojn, sed aperis gaste stelule en kelkaj televidprogramoj, kaj aktoris en turneaj produktaĵoj de teatraĵoj.

Ŝi estis vegetarano kaj praktikis jogon. Ŝi apogis kandidatojn de la Respublikana Partio. Ŝi edziniĝis sesfoje, havis pliajn plurajn amantojn kaj suferis abortojn kaj nefeliĉajn amaferojn. Kariere ŝi partoprenis en dudeko da kurtoj kaj en kvindeko da filmoj. En televido ŝi aperis en ĉirkaŭ deko da programoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* Gloria Swanson  ĉe Women Film Pioneers Project
* Glorious Gloria Swanson – omaĝa retejo
* Gloria Swanson's papers  ĉe Harry Ransom Center de la University of Texas at Austin
* Gloria Swanson, fotoj kaj bibliografio

* 

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Aktoroj de mutaj filmoj
Schüpfen (stacidomo)

**Schüpfen** estas fervoja stacidomo en Schüpfen, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Schüpfen
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Seeland (administra distrikto)
Nicotiana tabacum

***Nicotiana tabacum***, aŭ kultivata tabako, estas unujara herboplanto de la genro *Nicotiana*. La planto estas devena el tropikoj, kaj estas ofte kultivata tra la tuta mondo. Ĝi kreskiĝas ĝis altecoj inter 1 kaj 2 metroj. Oni faras esploradon por serĉi inter ĝia praularo de naturaj specioj de *Nicotiana*, sed oni supozas, ke ĝi estas hibrido de *Nicotiana sylvestris*, *Nicotiana tomentosiformis*, kaj eble *Nicotiana otophora*. *Nicotiana tabacum* estas la plej ofte kultivata planto de la genro *Nicotiana*, kies folioj estas komerce procezitaj en konsumota tabako.

*N. tabacum* estas indiĝena de tropika kaj subtropika Ameriko, kie aperas ankaŭ kiel natura herbo.

*N. tabacum* ege dependas de taŭgaj temperaturo, aero, grunda malsekeco kaj grundotipo. Temperaturoj de 20–30 °C estas plej bonaj por atingi taŭgan kreskon; atmosfera humideco de 80 ĝis 85% kaj ankaŭ grundo sen alta nivelo de nitrogeno plej bonas.

## Uzoj 
La planton uzis en la indiĝena Karibio la Tainoj kiuj estis la unuaj registritaj popoloj kiuj uzis kaj kultivi ĝin.
En 1560, Jean Nicot de Villemain, tiam franca ambasadoro en Portugalio, alportis tabako-semojn kaj foliojn kiel "mirinda drogo" al la kortego de Francio. En 1586 la botanikisto Jaques Dalechamps donis al la planto la nomon *Herba nicotiana*, kio estis adoptita ankaŭ de Linneo. Ĝi estis konsiderata dekomence ornamplanto, poste kuracherbo, antaŭ iĝi ofta planto por flari kaj fumi tabakon.

Tabako alvenis en Afrikon komence de la 17-a jarcento. Foliesenco estis populara kontraŭplaga kontrolmetodo ĝis la komenco de la 20-a jarcento. En 1851, la belga kemiisto Jean Stas dokumentis la uzadon de tabakesenco kiel mortiga veneno. La belga grafo Hippolyte Visart de Bocarmé estis veneninta sian bofraton per tabakofolia esenco por akiri urĝe bezonatan monon. Tiu estis la unua preciza pruvo de alkaloidoj en jura medicino.

La planto estas nune komerce kultivata tutmonde. Ĉiuj partoj de la planto enhavas nikotinon, kiu povas esti elprenita kaj uzata kiel insekticido. Oni povas uzi ankaŭ la sekigitajn foliojn; ili restas efikaj dum sed 6 monatoj post sekigo. La sukon de la folioj oni povas ŝmiri surkorpe kiel insektoforigilo. Oni povas sekigi la foliojn kaj maĉi ilin kiel psikoaktiva drogo. Oni uzas ankaŭ la sekigitajn foliojn kiel flaraĵo au fumaĵo. Tiu estas la ĉefa specio kiu estas uzata por fari cigaredojn, cigarojn, kaj aliaj produktojn por fumantoj. Oni produktas ankaŭ sekigan oleon el la semoj.

Aliaj specioj kaj variaĵoj estas kultivata kiel ornamplantoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Nicotiana - Floroj el Ĉinio
* Reta vortaro
* 

* 

Kategorio:Solanacoj
Kategorio:Tabako
Mythos Weimar

[eta|kvartala enirejŝildo Vajmaro-[Buchenwald]]
***Mythos Weimar*** (laŭvorte: *Mito de Vajmaro*) estas la titolo de furorlibro de Peter Merseburger. La unua eldono aperis en 1998, antaŭ la fono de nomumiĝo de Vajmaro je eŭropa kultura ĉefurbo (1999), ĉe *Deutsche Verlags-Anstalt* en Stutgarto.

En ĝi pasigas la aŭtoro 150 jarojn da vajmara historio. Kerne temas pri la enscenigo de Vajmaro kiel nacia simbolo. Konatas ensocie la t.n. *spirito de Vajmaro* (Geist von Weimar). Temas pri fundamenta mito de la Vajmara Respubliko. Merseburger krome kreis filmon sub la titolo *Der Geist von Weimar* kiu ekspekteblis en 1998.

La merseburger-a kulturhistorio iĝis grandsukcesa libro kun pluraj eldonoj pri la altoj kaj malaltoj de Vajmaro: tioma diskordo nur ĉe malmultaj aliaj lokoj ekzistas. Ĉar Vajmaro vole nevole simbolas kaj por la brilo kaj la malbrilo kun la absoluta neimagebla nehumanismaĵo de la koncentrejo de Buchenwald. Vere temas pri tutgermania fenomeno de la 1930-aj kaj 1940-aj jaroj kio nur pli bone ol alie okulfrapegas Vajmare.

## Taksoj
Oni ja rajtas nomi ĝin referenca verko (de ĉ. 450 paĝoj). Eĉ la renomita kulturhistoriistino Annette Seemann, kiu mem verkis en 2012 gravan privajmaran historiaĵon *(Weimar. Eine Kulturgeschichte)*, ofte referencas al la verko de Merseburger.
La klapkovrilteksto de la eldono de 2013 jenas i.a.: 
*Merseburgers Kulturgeschichte Weimars darf man einen großen Wurf nennen. Der Band ist, in nuce, eine deutsche Geschichte, am Beispiel Weimars demonstriert.* Tial pensas Klaus Harpprecht, grava ĵurnalisto de la semajngazeto *Die Zeit*.

## Eksteraj ligiloj 
* Claudia Kemper: "Das intellektuelle Erbe der ersten deutschen Demokratie" (Hamburg 2010)
* recenzo ĉe Deutschlandfunk
* Detlef Jena: "Weimar. Kleine Stadtgeschichte." (etprezento; Ratisbono 2019)

## Referencoj
Kategorio:Germanaj verkoj
Kategorio:Vajmaro
Kategorio:Verkoj pri sociaj temoj
Kategorio:Verkoj pri historio
Nicotiana rustica

***Nicotiana rustica***, aŭ Azteka tabako kaj forta tabako, estas unujara pluvarbara herboplanto de la genro *Nicotiana* en la familio de Solanacoj. Ĝi estas tre forta variaĵo de tabako, enhavanta ĝis naŭ fojojn pli da nikotino ol pli oftaj specioj de la genro *Nicotiana* kiel *Nicotiana tabacum* (komuna tabako). Pli specife, la folioj de *N. rustica* havas nikotinenhavon tiom altan kiom ĝis 9%, dum la folioj de *N. tabacum* enhavas ĉirkaŭ 1 ĝis 3%. La alta koncentro de nikotino en ĝiaj folioj faras ĝin utila por produktado de pesticidoj, kaj ĝi havas ampleksan varion de uzoj specifaj al diversaj kulturoj tra la tuta mondo. Tamen, *N. rustica* ne estas plu kultivata en sia indiĝena Nordameriko, (escepte en malgrandaj kvantoj fare de iuj indiĝenaj usonaj triboj) ĉar *N. tabacum* estis anstataŭanta ĝin.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Nicotiana - Floroj el Ĉinio
* Reta vortaro
* 

* 

Kategorio:Solanacoj
Kategorio:Tabako
Kanono (kulturo)

**Kanono** en la senco de kanono de kulturo estas kolekto de tekstoj, bildoj, artaĵoj kaj okazaĵoj en la kampoj de literaturo, bildaj artoj, filmo, historio, kiuj estas la referenckadro de komuna kulturo La verkoj kolektitaj en la kanono estas konsiderataj kiel la plej bonaj kaj plej gravaj surbaze de specifaj kriterioj. Kanono povas inkludi artistoj aŭ individuaj verkoj, kaj estas formitaj de individuoj, redakciaj komisionoj aŭ per premioj. La intenco ofte estas provizi gvidilon por la publiko. 

## Etimologio 
Kanono venas de la greka (*κανών*) kaj signifas "gvidlinio", "rolmodelo", "regulo".

## Diversaj kanonoj de kulturo 
Kanono plejofte estas kreita nerekte tra mencio en verkoj de literaturo kaj arthistorio, aŭ tra la lerneja studplano. Tamen, estas la publikaj premioj kaj publikigitaj listoj kiuj vekas grandan publikan intereson. 

Ekzistas internaciaj kanonoj, naciaj kanonoj, kanonoj por grupoj/subĝenroj kaj subjektivaj kanonoj. 

Iuj kreas personajn kanonojn, kiujn ili volas vidi rekonataj kiel publikaj. Dependas de la individuo decidi pri tio kio apartenas al kanono kaj tio kio, laŭ iuj, devus esti en kanono. 

Certaj libro-serioj celas publikigi ĉiujn sanktigitajn aŭtorojn en iu lando, kiel ekzemple la serio *Pléiade* en Francio. En kelkaj kazoj, estas ĉi tiuj libroserio kaj eldonistoj kiuj certigas ke la verko de iu aŭtoro estas akceptata kiel genia kaj preter la tempoj. 

## Vidu ankaŭ 
* Kanono de Flandrio
* Kanono de Kuracao
* Kanono de Nederlando
* Kanono de Esperanta literaturo
Kategorio:Arto
Kategorio:Kulturo
Maĉotabako

eta|Historia reklamaĵo de maĉtabako Grimm & Triepel Kruse (1895).
**Maĉotabako** estas tipo de produkto de senfuma tabako uzita metante tabakaĵon inter la vango kaj la gingivo aŭ la dentoj kaj tie oni maĉas ĝin. Diference de la "malseka" tabako, ĝi ne estas dispecigita kaj tial ĝi devas esti maĉita helpe de la dentoj por liberigi ĝian guston kaj la nikotinon. La sukojn nedeziritajn oni forkraĉas.

La maĉtabakon oni fabrikas en diversaj variaĵoj - foje kiel disaj folioj, kiel tabakpecoj, kaj kiel "plug" (tipo de tabakfolioj kondensitaj kun helpo de dolĉa gluaĵo). Preskaŭ ĉiujn modernajn maĉtabakojn oni produktas pere de procezo de peklado, distranĉado, fermentado, kaj fina procezado aŭ dolĉigado. Historie, multajn markojn de maĉtabako de Usono (kiuj estis popularaj jam dum la epoko de la Usona Enlanda Milito) oni preparis el la eltranĉaĵoj de cigaroj.

La maĉado estas unu de la metodoj plej antikvaj por tabakkonsumado. La indiĝenoj kaj de Nordameriko kaj de Sudameriko maĉis la foliojn de la planto, ofte miksitaj kun iom da kalko. La tabakmaĉado estis la plej disvastigita formo uzi tabakon en Usono ĝis oni anstataŭis ĝin la fumado de cigaredoj komence de la 20-a jarcento.

* 

Kategorio:Tabako
Martti Putaala

**Martti PUTAALA** - naskiĝis la 27-an de septembro 1896 en Oulu kaj mortis la 13-an de decembro 1957 samurbe - estis finna ĵurnalisto kaj esperantlingva verkisto. Li dum sia vivo estis ĵurnalisto de la gazeto *Kaleva* en Oulu, kaj aldone esperantlingve verkis rakontojn kaj poemojn, dise aperintajn en esperantlingvaj gazetoj.

## Verkaĵoj (elekto) 
* *Mary kaj Sulo: koresponda rakonteto, verkita de Kamemoro*. Eldonita fare de Vilho Setälä en Helsinko 1947
* rakontoj *La frumatenaj kamemoroj. Humoraĵo* kaj *Memoraĵeto pri Laponio*, ambaŭ origine aperintaj en la revuo *Esperanta Finnlando* en 1920, kaj reeldonitaj en Beletra Almanako 39, aperinta en oktobro 2020

## Referencoj 
Kategorio:Finnaj ĵurnalistoj
Kategorio:Finnaj verkistoj
Martti Linkola

**Martti LINKOLA** (1936–2011) estis kuratoro de Muzea Agentejo de Finnlando, medikonservisto kaj instruisto. Li publikigis ekzemple la libron *Viimeiset erämaat*. Li esploris kolekton pri aferojn, kiuj temas pri samea kulturo kaj instruis samean lingvon en la universitato de Oulu. Li estis ĉefo de kultura historia muzeo de Kuopio kaj poste profesoro de la universitato de Oulu. Li laboris ankaŭ en la universitato de Jyväskylä. Lia patro estis Kaarlo Linkola kaj frato Pentti Linkola.

Kategorio:Finnaj etnologoj
Kategorio:Finnaj ĵurnalistoj
Metilbutila tetratiofosfato

**1-Metilbutila tetratiofosfato** aŭ **tris(1-metilbutila) tetratiofosfato** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la tetratiofosfata acido kaj **1-metil-1-butanolo**. Ĝi estas blanka solidaĵo, nesolvebla en akvo. 1-metilbutila tetratiofosfato posedas 15 karbonatomojn, 33 hidrogenatomojn, 4 sulfuratomojn, kaj 1 fosforatomon. 1-metilbutila tetratiofosfato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de insekticidoj kaj pesticidoj. 

## Sintezoj
### Sintezo 1
* Preparado de la **1-metilbutila tetratiofosfato** per traktado de **fosforo**, sulfuro kaj **sulfida acido**:

### Sintezo 2
* Preparado de la **1-metilbutila tetratiofosfato** per traktado de **tetratiofosfata acido** kaj **2-Pentanol 3D.png**:

### Sintezo 3
* Preparado de la **1-metilbutila tetratiofosfato** per traktado de **tetratiofosfata acido** kaj **1-Metila-1-butanotiolo**:

### Sintezo 4
* Preparado de la **1-metilbutila tetratiofosfato** per traktado de **trinatria tetratiofosfato** kaj **2-Pentanol 3D.png**:

## Vidu ankaŭ
* Dutiofosfatoj

## Referencoj 
Kategorio:Metilaj kombinaĵoj
Kategorio:Butilaj kombinaĵoj
Kategorio:Tiofosfatoj
Sonvilier (stacidomo)

**Sonvilier** estas fervoja stacidomo en Sonvilier, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Sonvilier
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Berna Ĵuraso (administra distrikto)
Open Assistant

[eta|Emblemo de Open Assistant kun la piedsigno de [LAION.]] eta|Ekrankopio de Open Assistant
**Open Assistant** (angle 'malferma asistanto') estis malfermitkoda babilroboto, kiu uzas artefaritan intelekton por komuniki kun uzantoj per tekstbazitaj mesaĝoj. Ĝi uzas modernan maŝinan lernadon por generi respondojn. La projekton evoluigas teamo de volontuloj kaj LAION. Pli ol 13 500 uzantoj kontribuis per pli ol 600 000 datumerojn ekde la publikigo por trejni liberajn lingvajn modelojn.

La datumaro de Open Assistant konsistas el pli ol 40 lingvoj, inkluzive de Esperanto.

## Vidu ankaŭ 
* Artefarita intelekto
* Artefarita neŭra reto
* Babilroboto

## Eksteraj ligiloj 
* https://open-assistant.io/(https://open-assistant.io/eo) 

## Referencoj 
Kategorio:Artefarita intelekto
Kategorio:Libera programaro
Le Sserafim

eta|Le Sserafim, del maldekstre dekstre: Kazuha, Chae-won, Sakura, Yun-jin kaj Eun-chae

**Le Sserafim** (hangule: 르세라핌; RLT, Reusrapim, stiligita kiel **LE SSERAFIM**) estas ina kpop-grupo formita de Source Music. Ĝi konsistas el Sakura, Chae-won, Yun-jin, Kazuha kaj Hong Eunchae. La grupo origine enhavis Kim Garam, antaŭ ŝia foriro en julio 2022. La grupo debutis la 2-an de majo 2022 kun la muzikalbumeto *Fearless.*

## Nomo 
eta|Le Sserafim logo
La nomo de la grupo, Le Sserafim, estas anagramo de la frazo «I'm Fearless» (esperante: Mi estas sentima)

## Membroj 
* Sakura (hangule: 사쿠라)
* Chae-won (hangule: 채원) - Gvidanto
* Yun-jin (hangule: 윤진)
* Kazuha (hangule: 카즈하)
* Eun-chae (hangule: 은채)

**Eks-Membroj**

* Garam (hangule: 가람)

## Diskaro 
### Studialbumoj 
* 2023: *Unforgiven*

### Diskalbumetoj 
* 2022: *Fearless*
* 2022: *Antifragile*

## Videografio 
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 2022
Kategorio:Sudkoreaj popmuzikaj grupoj
Miklós Szegő

**Miklós Szegő** [miklOŝ segO], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Szegő Miklós** estis hungara kemiisto, laboratoriestro.

 naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis en la jaro 2012.
 
## Biografio 
 akiris kemian diplomon en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto en 1944. Post la diplomo li eklaboris en la ĉefurba laktoproviza uzino, baldaŭ en ties laboratorio. Post jaroj li estis laboratoriestro. Li ellaboris plurajn desinfektilojn necesajn pri laktoproduktado kaj teknologion pri produkto de kazeino. Li ricevis premion en 1953, post du jaroj premion Kossuth.

## Fontoj 
* Hungarlingva Vikipedio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Anna Tüskés

'*** [tuŝkEŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Tüskés Anna*' estas hungara literaturhistoriisto, arthistoriisto, altlerneja instruisto. Ŝia geedziĝa nomo estis (laŭ la hungarlingve kutima nomordo) *Újváriné Tüskés Anna*, ŝia avo estis Tibor Tüskés, ŝiaj gepatroj estis Gábor Tüskés kaj Éva Knapp.

 naskiĝis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 2005, post 4 jaroj ŝi ricevis Ph.D. el arthistorio. Inter 2008–2018 ŝi laboris en akademia instituto, poste ŝi instruis en Universitato de Pécs en instrua rango lektoro. Ŝi habilitiĝis en 2022 en Katolika Universitato Péter Pázmány. 

## Elektitaj kontribuoj 
* *Magyarországi diákok a bécsi egyetemen 1365–1526. Students from Hungary at the University of Vienna 1365–1526* (2008)
* *Les Orphées du Danube: Jean Rousselot, Gyula Illyés et Ladislas Gara. Suivi de Lettres à Gyula Illyés, par Jean Rousselot* (kunaŭtoro, 2015)
* *Bocz Gyula* (2023)

## Fontoj 
* datenoj kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva intervjuo kun biografio kaj foto
* publikaĵoj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj arthistoriistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Osová Bítýška

**Osová Bítýška** () estas municipo de Ĉeĥio situanta en distrikto Žďár nad Sázavou. Ĉi tie vivas  (). Tra Osová Bítýška kondukas ŝoseo I/37 kaj fervojlinio Havlíčkův Brod - Křižanov - Brno, sur kiu estas establita fervoja haltejo *Osová Bítýška*.

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1264.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* **Osová Bítýška**
* Osová

## Memorindaĵoj
* Preĝejo de sankta Jakobo Pli Aĝa
* Statuo de Virgulino Maria kaj dia torturo en la placo
* Pentaj ŝtonoj ĉe bovinejo kaj ĉe stacidomo
* Baroka paroĥestrejo

## Pluaj fotoj 

Image:Osová Bitýška, kostel sv. Jakuba a zvonice.jpg|Preĝejo de sankta Jakobo kaj sonorilejo
Image:Osová Bitýška, fara.jpg|Paroĥestrejo
Image:Osová Bítýška, socha na návsi.jpg|Statuo en la vilaĝplaco
Image:Osová Bítýška, pomník padlým.jpg|Monumento al falintoj
image:Pole - pohled směr Skřinářov - panoramio.jpg|Pejzaĝo ĉirkaŭ la municipo


Kategorio:Municipoj en distrikto Žďár nad Sázavou
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Žďár nad Sázavou
Kategorio:Eksaj kampurboj en Ĉeĥio
Kategorio:Setlejoj en Křižanova montetaro
Sklené (distrikto Žďár nad Sázavou)

**Sklené** () estas municipo de Ĉeĥio situanta en distrikto Žďár nad Sázavou. Ĉi tie vivas  (). La tuta konstruareo de la municipo, samkiel ankaŭ la tuta ĝia katastro situas en Moravio, sed malgrandaj randaj partoj de la katastro situas jam sur la teritorio de Bohemio kaj antaŭe ili apartenis al katastro de la najbara municipo Světnov.

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1407.

## Loĝantaro 
## Naturaj memorindaĵoj
* Natura memorindaĵo Brožova skála
* naturrezervejo Olšina u Skleného
* naturmemorindaĵo Sklenské louky

## Pluaj fotoj 

Sklené (okres Žďár nad Sázavou) - obecní úřad obr02.jpg|Municipa ofico
Sklené požární zbrojnice.jpg|Fajroestingista armilejo
Sklené (okres Žďár nad Sázavou) - nádrž u čp. 19.jpg|Rezervujo ĉe domo n-ro 19
Sklené čp. 25.jpg|Sklené, n-ro 25
PP Brožova skála 5.jpg|NM Brožova skála

Kategorio:Municipoj en distrikto Žďár nad Sázavou
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Žďár nad Sázavou
Kategorio:Municipoj en dislimejo de Bohemio kaj Moravio
Kategorio:Setlejoj en Křižanova montetaro
Ive

eta|De maldekstre dekstren, Liz, Rei, Wonyoung, Yujin, Gaeul kaj Leeseo
**Ive** (hangule: 아이브; japane: アイヴ; stiligita kiel **IVE**, estas ina sud-korea knabingrupo formita de Starship Entertainment. La grupo konsistas el ses membroj: Gaeul, Yujin, Rei, Wonyoung, Liz kaj Leeseo. La grupo debutis la 1-an de decembro 2021, kun disketo titolita *Eleven* kaj ĝia mem-titolita plumbunuopaĵo.

## Nomo 
La nomo de la grupo estas akronimo de la anglalingva frazo «I've» (I have) (esperante: Mi havas) kaj tio reprezentas la intencon de la membroj de la grupo montri al la publiko ĉion, kion ili havas por proponi.

Kategorio:Knabinaj muzikaj grupoj
Kategorio:Sudkoreaj popmuzikaj grupoj
Kategorio:Korelingvaj kantistoj
Thomas Harriot

**Thomas HARRIOT** (ĉirkaŭ 1560 – 2a de Julio 1621), literumita ankaŭ **Harriott**, **Hariot** aŭ **Heriot**, estis angla astronomo, matematikisto, etnografo kaj tradukisto al kiu oni atribuas la teorion de refrakto. Thomas Harriot estas agnoskita ankaŭ pro siaj kontribuoj al navigaj teknikoj, laborinte kun kolono kaj artisto John White en la kreado de taŭgaj mapoj por navigado. nome nur *The Briefe and True Report of the New Found Land of Virginia* (1588). Harriot inventis binaran notacion kaj aritmetikon kelkajn jardekojn antaŭ Gottfried Wilhelm Leibniz, sed tio restis nekonata ĝis la 1920-aj jaroj. Li estis ankaŭ la unua persono kiu faris desegnon de la Luno pere de teleskopo, la 5an de Aŭgusto 1609, ĉirkaŭ kvar monatoj antaŭ Galileo Galilei.

Gradiĝinta el St Mary Hall, Oksfordo, Harriot veturis al Ameriko, akompananta en 1585 la ekspedicion al la insulo Roanoke financita de Sir Walter Raleigh kaj estrita de Sir Ralph Lane. Li lernis la Karolinan Algonkenan lingvon el du indiĝenoj, nome Wanchese kaj Manteo (Croatan), kaj povis traduki ĝin, pro kio li ludis gravan rolon en la ekspedicio. Reveninte al Anglio, li laboris por Henry Percy, 9a Grafo de Northumberland.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Thomas Harriot: Trumpeter of Roanoke*
* Thomas Harriot
* John Shirley pri Thomas Harriot, Special Collections, University of Delaware Library, Newark, Delaware.

### Verkoj de Thomas Harriot 
* 
* 
* *A Brief and True Report* reta pdf
* *A Briefe and True Report of the New Found Land of Virginia*  from American Studies at the University of Virginia.
* Annotated Translation of Harriot's *Praxis* de Ian Bruce

* 

Kategorio:Anglaj astronomoj
Kategorio:Anglaj matematikistoj
Kategorio:Anglaj esploristoj
Kategorio:Inventintoj de skribsistemoj
Tutmonda Asocio de Esperantistaj Nefumantoj

**Tutmonda Asocio de Esperantistaj Nefumantoj** (TADEN) estas asocio fondita en 1995 kiu agadas kontraŭ konsumado de tabako kaj por konsciigi pri nefumismo kaj protekti sanstaton de homoj, ĉefe pere de sia oficiala bulteno *Puraj Pulmoj* kaj tra agado pere de sociaj retoj. Tiukadre la asocio aliĝas al la konstantaj avertoj fare de sciencistoj kaj sanaŭtoritatoj, aparte de Monda Organizaĵo pri Sano (MOS), pri la nepra neceso redukti la konsumon de tabako, apartigi junularon el tia kutimo, kaj konsciigi pri la danĝeron kiun okazigas tia drogo. Tiucele precize oni eldonis gazetarnotojn profite de la Monda Tago sen Tabako, nome la 31-an de majo ĉiujare. Aliflanke la asocio alvokas aliajn esperantlingvajn organizojn, kiel Universala Medicina Esperanto-Asocio (UMEA) kaj Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj (ILEI) partopreni en tiucela agado, same kiel aliajn grupojn, kiuj eldonas revuojn kaj aliajn informilojn en Esperanto. Unu al aktivuloj de tia agadkampo estas Rob Moerbeek.

## Referencoj
Kategorio:Esperanto-asocioj
Kategorio:Esperanto-organizaĵoj pri medicino
Kategorio:Organizaĵoj pri medicino
Kategorio:Tabako
Trifenila tetratiofosfato

**Trifenila tetratiofosfato** aŭ **trifenila tetramerkaptofosfato** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la tetratiofosfata acido kaj fenolo. Ĝi estas blanka aŭ flaveca solidaĵo, nesolvebla en akvo. Trifenila tetratiofosfato posedas 18 karbonatomojn, 15 hidrogenatomojn, 4 sulfuratomojn, kaj 1 fosforatomon. Trifenila tetratiofosfato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de insekticidoj kaj pesticidoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **fenila tetratiofosfato** per traktado de **fosforo**, fenolo, sulfuro kaj **sulfida acido**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **fenila tetratiofosfato** per traktado de **tetratiofosfata acido** kaj **fenolo**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **fenila tetratiofosfato** per traktado de **tetrafosfata acido** kaj **fenolo**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **fenila tetratiofosfato** per traktado de **natria tetratiofosfato** kaj **fenolo**:

## Vidu ankaŭ 
* Tiofosfatoj

## Referencoj 
Kategorio:Fenilaj kombinaĵoj
Kategorio:Tiofosfatoj
Pound Puppies (televida serio, 1986)

***Pound Puppies*** estas usona animacia televidserio produktita de Hanna-Barbera kaj bazita sur ludillinio de Tonka. La serion ekelsendis la televida kanalo ABC en 13a de Septembro 1986 ĝis 19a de Decembro 1987.

## Roluloj 
* **Cooler** (voĉaktoro — Dan Gilvezan): blanka hundo kiu estas la gvidanto de la Pound Puppies.
* **Nose Marie** (voĉaktoro — Ruth Buzzi): bruna hundino kiu estas la plej maljuna ino de la Pound Puppies.
* **Howler** (voĉaktoro — Frank Welker): kakia hundo kiu estas la inventisto de la Pound Puppies.
* **Bright Eyes** (voĉaktoro — Nancy Cartwright): flava labradora ĉashundo kiu estas la plej juna ino de la Pound Puppies.
* **Whopper** (voĉaktoro — B. J. Ward): malgranda kremkolora terhundo de Jack Russell kiu estas la plej juna de la Pound Puppies.
* **Holly** (voĉaktoro — Ami Foster): afabla knabino kun la donaco de Puppy Power.
* **Katrina Stoneheart** (voĉaktoro — Pat Carroll): malbona virino.
* **Brattina** **Stoneheart** (voĉaktoro — Adrienne Alexander): malbona filino de Katrina.
* **Catgut** (voĉaktoro — Frank Welker): malbona siama kato.
* **Uncle J.R.** (voĉaktoro — John Stephenson): kakia hundo kiu estas la onklo de Whopper.
* **Biff Barker** (voĉaktoro — Brian Cummings): sunbruna basset hound kiu estas la heroo de Whopper.
* **Zazu, the Fairy Dogmother** (voĉaktoro — Joan Gardner): feo hundino kun *shamrock* verdaj oreloj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Aperis en 1986
Kategorio:Anglalingvaj televidaj programoj
Kategorio:Fikciaj hundoj
Kategorio:Usonaj animaciaj televidserioj
Kategorio:Usonaj infanaj televidaj serioj
Kategorio:Televidaj serioj pri familioj
Kategorio:Hundoj en populara kulturo
Kategorio:Televidaj serioj aperintaj en 1980-1989