Blankagorĝa apuso

La **Blankagorĝa apuso**  aŭ **Blankagorĝa apodo** (*Aeronautes saxatalis*) estas apuso en la subfamilio *Apodinae* (Apodenoj) de la apusa familio Apodedoj (*Apodidae*) kaj genro *Aeronautes*. Ĝi estas indiĝena de okcidenta Nordameriko, suden ĝis montara okcidenta Honduro. Ĝia marborda teritorio etendiĝas norden ĝis Norda Kalifornio, dum interne ĝi havas migrantajn populaciojn troveblajn tra la regionoj de la Granda Baseno kaj Rokmontaro, etendiĝante norden ĝis suda Brita Kolumbio. kaj ne estas diferenco en grandeco inter maskloj kaj inoj. Blankgorĝaj apusoj povas aspekti similaj al nigraj apusoj kaj Vauks-apusoj, kiuj ankaŭ troviĝas en okcidenta Nordameriko, sed ili distingiĝas per siaj blankaj subaj partoj, kiujn ambaŭ aliaj specioj ne havas. La malfacileco en taksonomia lokigo estas plejparte pro la morfologiaj similecoj inter apusoj, kiuj malfaciligas determini la historion de evolua diverĝo. *Aeronautes* inkluzivas nur du aliajn speciojn, nome la Andan apuson (*Aeronautes andeculus*) kaj la Montan apuson (*Aeronautes montivagus*). En la suda parto de ĝia migranta areo, birdoj alvenas meze de marto kaj foriras meze de oktobro, dum en la norda parto, ili ne alvenas ĝis meze de aprilo ĝis frua majo kaj foriras fine de aŭgusto ĝis meze de septembro. Estas du ĉefaj areoj en kiuj ne-reproduktaj travintrantaj populacioj troveblas: la unua inkluzivas sudokcidentan Kalifornion, orientan Arizonon, la Teksasan Patotenilon, dum la dua estas en Salvadoro, Gvatemalo, Honduro, kaj la meksika ŝtato Chiapas. Blankgorĝaj apusoj foje ripozas kaj nestas inter kolonioj de hirundoj, inkluzive de klifhirundoj, violverdaj hirundoj kaj nordaj malglatflugilaj hirundoj. Dum manĝado, blankgorĝaj apusoj troviĝas flugantaj super herbejoj, agrikulturaj kampoj kaj malfermaj areoj laŭlonge de la randoj de krestoj kaj montetoj. Dumfluge, oni foje povas observi apusojn banantajn per batado de la akvosurfaco per sia malsupra flanko, kio estas sekvata de aera plumpurigado. Analizo de stomaka enhavo trovis, ke skaraboj, muŝoj, abeloj kaj veraj cimoj (Hemipteroj) konsistigas plimulton de la dieto de la blankgorĝa apuso. Plenkreskaj apusoj nutras siajn idojn portante bolon da artikuloj en sia buŝa kavaĵo kaj nutrante ĝin al la idoj. Kiam predantoj estas detektitaj, apusoj rapide malaltigas sian altitudon kaj flugas ĝuste super la vegetaĵaro. Matene kaj vespere, "pepadaj" sonoj povas esti faritaj ĉe iliaj ripozejoj. Ĉi tiuj nestoj kutime estas 8-10 centimetrojn larĝaj kaj 2,5-2,8 centimetrojn profundaj, kaj povas esti uzataj dum pluraj jaroj sinsekve. Averaĝe 4-5 blankaj senbrilaj ovoj estas demetitaj dum 4-6 tagoj, kaj kovado ĝenerale komenciĝas nur post kiam la lasta ovo estas demetita. En sudaj partoj de ilia teritorio, ovdemetado okazas en aprilo, sed en pli nordaj areoj, ovaroj kutime estas demetitaj dum majo, kun mediana unuaova dato de la 13-a de majo. La kovoperiodo daŭras averaĝe 24 tagojn, kaj apusoj pezas ĉirkaŭ 2 gramojn post eloviĝo. Ambaŭ gepatroj nutras la idojn, kaj antaŭ elnestiĝo, apusoj povas pezi ĝis 46 gramojn. Ne ekzistas dokumentitaj kazoj de apusoj provantaj duan idaron se la unua nesto malsukcesas.

## Konservostatuso 
Tra Nordameriko, la populacioj de blankgorĝaj apusoj malkreskis je 2.8% de 1966–1998, kio estas konsiderata grava malkresko. Tiaj malkreskoj povus esti rilataj al perdo de ripozejoj kaj nestolokoj pro ŝtonminado, minado kaj malkonstruado de pli malnovaj konstruaĵoj, same kiel redukto de nutraĵprovizo pro pesticida uzo. Tamen, en kelkaj areoj la populacioj de apusoj ŝajnas havi kreskantajn tendencojn, kaj la plej multaj populacioj ŝajnas stabilaj. La neregula distribuado de ĉi tiu specio malfaciligas la interpretadon de ĉi tiuj datumoj, sed la ŝajna ĝenerala malkresko estas zorgiga konsiderante la samtempajn malkreskojn de aliaj aeraj insektomanĝantoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* White-throated Swift– Cornell Lab of Ornithology
* IUCN White-throated Swift– IUCN Red List
* White-throated Swift– Audubon Guide to North American Birds
* The White-throated Swift in British Columbia– British Columbia Breeding Bird Atlas
* White-throated Swift Status– Government of Canada Status of Birds in Canada
* 
* White-throated swift – *Aeronautes saxatalis*  – USGS Patuxent Bird Identification InfoCenter
* White-throated swift Species Account – Cornell Lab of Ornithology
* 
* White-throated swift at Bird of North America Online

Kategorio:Apusedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko