André Citroën

**André Gustave CITROËN** (naskiĝinta  en Parizo, 9a distrikto, ĉe numero 44 de la strato Laffitte, mortinta  en Parizo&nbsp;16a distrikto) estIs inĝeniero politeknika franca, pioniro de la aŭtomobila industrio, fondinto de la aŭtomobila industria imperio Citroën en 1919.

Estas unu el la plej gravaj figuroj de la aŭta industrio. Lia verko superas la francajn limojn tial ke la metodoj de produktado kaj de merkatiko grandskalaj kiujn li enkondukis, revoluciigis la fakon. Usono, kie inventiĝis la moderna produktado de la aŭtomobilo, fariĝis la referenco de André Citroën. Li deziris esti la « eŭropa Henry Ford », aplikante la metodojn de "fordismo" aldonitaj al la postulo kaj la teknika novigo, kaj konstrui popularan aŭton por disponigi la aŭtomobilon je la atingo de la plej granda kvanto de personoj.

André Citroën ne elstariĝis kiel aŭta inĝeniero, sed kiel industriulo. Lia mastrumado de la entreprenarto kaj lia karismo pli ol lia « genio de la inventado » permesis al li ĉirkaŭi sin de grandaj homoj kaj de talentoj de la epoko. Li sciis kiel motivigi ilin danke al rilatulemo senkompara. Li estas la kvina kaj lasta infano de Lévie Citroën, diamantisto juda nederlanda, elmigrinta en Parizo en 1873, kaj de Masza Kleinman, poldevena judino el Varsovio.

La nomo Citroën posedas grandan historion. La praavo de André, baptita Roelof, estas komercisto de agrumoj en Nederlando. En 1810, kiam Napoleono 1a aneksis la Reĝlandon de Holando, la nederlandaj judoj estas submetitaj al la kodo de Napoleono kaj devas elekti nomon por ilia identigo. Roelof elektis tiam esti nomita *Limoenman* («&nbsp;viro-citrono&nbsp;»), kromnomo kiun ties klientoj donis al li. Lia filo, Barend, ne daŭrigis la negocojn de Roelof kaj turnas sin al la negoco de juveloj, kiuj konas gravan impulson en la 19a&nbsp;jarcento. Sekve de tiu nova socia statuso, Barend francigas iom post iom lian nomon, unue en Limoenman-Citrono poste en Citroën.

La geedzoj Citroën loĝis en apartamento de la 9a distrikto de Parizo, je la 44 de la strato Laffitte, kaj post la naskiĝo de iliaj infanoj kaj post atingo de pli alta vivnivelo, translokiĝis al la strato Châteaudun. Post tiu tragedio, la familio Citroën, instaliĝas ĉe la 62 de la strato La Fayette, kie la infanoj ricevas tute francan edukadon, tiel ke ili sentas sin plene francaj civitanoj.

André eniras al la gimnazio Condorcet, sub la nomo Citroën. Estas la unua fojo ke dierezo aperas sur la e, André skribis tiun novan grafismon ĉar li ne ŝatas aŭdi prononcon de la sonon /ɑ̃/ je la fino de lia nomo. Li rapide ŝajnas esti brila lernanto, aparte lerta pri sciencoj kaj teknikoj. Je la aĝo de 9 jaroj, li malkovras la verkaĵojn de la viziulo antaŭ-garda Jules Verne kiu inspiros lin dum lia tuta vivo. La konstruo de la turo Eiffel por la universala ekspozicio de 1889 instigas lin al fariĝi inĝeniero kaj industriulo kaj partopreni en la grandajn estontajn industriajn defiojn de la dudeka jarcento. Li eniras, en oktobro 1898, la Politeknikan Lernejon, je la 62a rango sur la 201 akceptitaj. Lia rango de eliro (160a) ne permesas al li antaŭvidi karieron je la servo de la ŝtato sed tio tamen taŭgas al li.

## Komencoj de alvokiĝo 
### Dentradoj kun duoblaj ĉevronoj en V 
maldekstra|eta|Dentradoj kun ĉevronoj en V fariĝintaj emblemo kaj logotipo de Citroën
En 1900, por la ferioj de Pasko, André Citroën vizitas la familion en Pollando André Citroën vidas en tiu malkovro la eblecon komenci sian sendependan karieron de industriisto kaj proponas aĉeti la licencon de la procedo de fabrikado tiam posedita de la rusoj.

Tiu nova teknika koncepto permesis transdoni gravajn potencojn havante fortan reduktan raporton ĉe la arbo de eliro.
La dentradoj kun ŝraŭbforma dentaro kontribuas al daŭrigita kontakto de la dentoj en la dentrado kaj, grava kvalito por la epoko, certigas pli grandan silenton dum la funkciado kompare kun la dentradoj kun rekta tajlo, danke al pli malforta froto. Revene en Francio, helpita finance de la bankestro Bronislaus Goldfeder, li transponas la ideon al ŝtalaj ĉevronoj kaj konceptas, aliflanke, frezmaŝino ekipita de tranĉilo kapabla trairi la pecon de ŝtalo je reĝimo de 2&nbsp;000&nbsp;tr/min, atingante tiel la precizecon de fabrikado postulitan.

eta|Reklamado Citroën sur la turo Eiffel kun 250&nbsp;000 ampoloj.
Estas la komenco de unu el la plej grandaj industriaj aventuroj de la modernaj tempoj. Antaŭ ol vere havi eblecon zorgi pri lia trovaĵo kaj komenci la produktadon de la nova sistemo, Citroën devas fini lian lastan jaron de studo al la Politeknika lernejo kaj liaj deĵoraj jaroj kiel militisto, deviga al tiu epoko. Li pasas tiel du jarojn en la 31an regimenton de artilerio de Le Mans, je la rango de subleŭtenanto.

eta|Citroën Antaŭa Tiro.

## Referencoj 
Kategorio:Mortintoj pro kancero
Kategorio:Pioniroj de la aŭtomobilindustrio
Kategorio:Francaj aŭtomobilaj dezajnistoj
Kategorio:Francaj judoj
Kategorio:Francaj inĝenieroj
Kategorio:Entombigitoj en la tombejo de Montparnasse
Kategorio:Francaj entreprenistoj
Kategorio:Francaj framasonoj