Listo de bierspecoj

La listo volas doni superrigardon pri la plej diversaj bierspecoj. Ne temas pri listo de diversaj biermarkoj.
Por orientiĝi ene de la ĝangalo de diversaj markoj en la mondo rigardu:
**Listo de famaj bierfaristoj kaj -bazaroj**

## Kategoriigo de biero 
**Biero** oni povas kategoriigi laŭ diversaj manieroj:
* laŭ la fermentado (sinkfermenta, levfermenta kaj spontane fermenta)
* laŭ la grenspeco (ofte hordeo aŭ hordeo kun tritiko, sed ankaŭ spelto, sekalo, maizo aŭ rizo)
* laŭ la regiono de la origino (Kölsch, Alt, Lambiek, Pils)
* laŭ la bierfaristo (ekzemple trappisto)
* laŭ la koloro (blanka, blonda, sukcenkolora, bruna, nigra)
* laŭ la grado de la amareco . Oni povas mezuri laù la EBU Internacia Bier-amareca Unuo
* laŭ la alkoholenhavo
* laŭ la gusto (kombinaĵo de acideco,dolĉeco kaj amareco) 
* laŭ specialaĵoj (ekzemple fumo ĉe ’’Bamberger Rauchbier’’ aŭ la uzo de laktobaciloj)

[eta|250px|maldekstra|bieroj el la regiono ĉirkaŭ [Bruselo]]
eta|Kolektaĵo de bieroj

## Fermentado 
### Sinkfermenta, levfermenta kaj spontana fermentado 
Depende de la temperaturo dum la fermentado oni parolas pri sinkfermenado kaj levfermantado . Ankaŭ ekziastas la tradicia, *spontana fermentado*.
* *sinkfermentado* aŭ *funda fermentado* okazas, kiam la la temperaturo estas inter 6 kaj 8&nbsp;°C. La proceso okazas rapide kaj la gisto havas ŝancon sinki al la fundo de la kaldrono. La kompleta fermentado bezonas kelkajn semajnojn. En antaŭaj jaroj nur eblis fari sinkfermentaj bieroj en vintro aŭ en malvaramaj partoj de Eŭropo. Nur la evoluado de la fridigmaŝinoj en la 20a kaj 21a jc. ebligas fari sinkfermentaj biero tra la tuta jaro. La avantaĝo de la skfermentado estas, ke la bierfaristo havas pli da kontrolo super la fermentadproceso. Hodiaŭ ĉie en la mondo oni faras sinkfermentajn bierojn grandskale, ĉefe pilzenajn bierojn aŭ la malpli lupoligitajn eksportajn aŭ „Lager“-bierojn. Precipe en Ĉeĥio kaj Germanio tiu tipo de biero estas farata.
* *levfermentado*aŭ *supra fermentado* okazas je temperaturo de 15 ĝis 20 gradoj. tiu-ĉi proceso evoluiĝas malpli kontrolebla: la fermentado daŭras maksimume kelkajn tagojn kaj la gisto drivas je la surfaco.Antaŭ la evoluado de la sinkfermentada proceso la levfermentado estas la plej ofta proceso. Bierfaristoj en Belgio kaj Anglio ofte restis ĉ la malnova arto fari bieron.
* *Spontana fermentado* ne bezonas purajn gistojn. La en la aero ekzistantaj „sovaĝaj gistoj“ sufiĉas. Dum 24 horoj la majŝo povas infektiĝi kun mikroorganismoj el la aero kaj de kverkaj bareloj. En fruaj jaroj oni kutime uzas iun metodon, sed hodiaŭ nur bierfarejo ĉirkaŭ Bruselo kiu produktas lambikon uzas tiun metodon. EStas malfacile regi la proceson de la spontana fermentado. La germana Gose el la urbo Goslar estis ĝis la 19a jc. spontane fermentanta biero.

### Sinkfermentaj bieroj 
**Münchener:** aŭ Munkena biero nomo de malhelbruna biero kun, malta gusto. Ekestas ankaŭ ‚’’Munkena helbiero’’’. La biertipo evoluiĝis en la dua duono de la 20a jc. en Munkeno. Ĝi havas 4 ĝis 4,75 Vol.-% da alkoholo.

**Dortmunder:** Kun malpli da lupolo ol Pilsner-biero, sed pli seka maar droger ol Münchener. En Germanio „bonda biero“ estas ankaŭ konata kiel *Export*. Alkoholenhavo 5 ĝis 6 procento.

**Pilsner :** aŭ ‚’’’Pils’’’ estas la plej fama bierspeco de la mondo. Ĝi venas el Pilseno en Bohemio kie ĝi en 1842 ekestis. Ĝi avs heloran koloron kaj kiel rekonilo fortan lupolguston. Alkoholenhavo 4,5 ĝis 5,2 procento.

[eta|maldekstra|250px|[Stella Artois, la ordinara biero en Loveno]]

**Lager:** Origine bavara biertipo, malpli lupoligata kiel Pilsner. Ĝi ricevis la nomon de la longa malvarmigata postmaturiĝo kaj stokado. Ĉiu sinkfermenta biero nomiĝas en anglalingvaj landoj „lager“. Tiu biero estas verdire iu libera interpretado de la Pilsner-biero. Alkoholenhavo 3,5 ĝis 5 procento.

**Weens, Märzen aŭ Spezial:** sukcenkolora, relative forta bier. Alkoholenhavo 5,5 procento. la "Märzen" (germane por Marto) estas bieron, kiun onifaras en marto por konsumi gcin en aŭtuno. La bavara "Oktoberfestbier" (oktobrofesta biero) estas **marta biero**.

**Bock** aŭ bokbiero: Forta biero origine el la german urbo Einbeck en Malsupra Saksio. Plej ofte ruĝa aŭ bruna koloro; en Germanio ankaŭ pli hela. Bock estas sezona biero por la monato Majo kaj por aŭtuno. Alkoholenhavo minimume 6 procento.

**Doppelbock:** ekstra forta biero, unuafoje farita en Bavario . La biermarkoj finiĝas ĝenerale per -ator. Alkoholenhavo varias inter 7,5 kaj 13 procento.

### Levfermentaj bieroj 
**Saisons:** kolektiva nomo por nature maturiĝintaj bieroj el Valonio kaj la franca limregiono. Alkoholenhavo ĉrk. 5 procento, relative seka. Ĝi estas vintre farata por servi en somero kiel kontraŭsoifigilo.

**Trappist:** biero, kiu estas farata senescepte fare de monaĥoj el la ordeno de la cistercianoj, kun diversaj gustoj. Farata en 6 abstejoj en in Belgio kaj unu el Nederlando.

**Kloosterbier aŭ Abdijbier:** Ne klara kolektiva nomo por biero de ne ĉim puvebla deveno el monaĥejo aŭ abatejo. Ili ĉiam havas nomon de monaĥejo au abatejo.

**Alt:** kuprokolora biero, pli malhela ol Kölsch (kolona biero], de la germana regiono Niederrhein, inklude de la nederlanda Venlo. Alkoholenhavo minimume 4 procento.

**Kölsch:** unika tipo el germana Kolonjo kaj ĉirkaŭejo. La biero havas heloran koloron kaj alkoholenhavo de 4,8 procento.

**Wieß:** Biero de malnova stilo el Kolonjo, antaŭiranto de Kölsch. Kvankam ke „Wieß“ signifas „blanka“, ĝi ne estas „Witbier“ aŭ tritika biero sed nur farita el hordeo, sed ne filtrita. Alkoholenhavo 4–5 procento.

**Elo:** aŭ ’’’Ale’’’ signifas biero laŭ la angla stilo kaj ĝi estas kuprokolora

**Mild ale:** tipa malhelbruna kranbiero kun karamelgusto, aŭ kuprokolora kaj relarve malforta. Alkoholenhavo 2,5 ĝis 3 procento.
eta|dekstra|250px|“Duvel“-biero kun tipa glaso

**Bitter ale:** ‚aŭ ‚’’’amara elo’’’ kuprokolora barelbiero, ‚ ’’’la’’’ nacia trinkaĵo en Anglio. Forte lupolita, kelktempe tre amara, sed ankaŭ kun plena kaj malta gusto; Malmulte da karbonata acido kaj alkoholenhavo de 3 ĝis 5,5 procento.

[eta|dekstra|La hela [biero t.n. "viva" (nepasteŭrizita) el la bierfarejo (establita komence de la 14a jc) en Namysłów / Silezio en Pollando]]
**India Pale Ale:** aŭ ‚’’’hinda hela elo“ klasika hela biero kun malofta viva karaktero, kiu havas acidetan kaj fortan lupolan guston . La termino *India Pale ale* venas el las tempo de vigla kolonia komerco . Kun bona kvalito ĝi havas alkoholenhavon de ĉirk. 5 procento.

**Stout:** tre malhela biero kun rostita malto aŭ sekala malto.

**Bitter stout:** sufiĉe forta, ekstreme amara kaj kun tre malhela koloro. La plej fama estas la Irlanda *Guinness extra stout*, kiu fariĝis bierstilo de si mem. alkoholenhavo varias inter 4 (en la ’’hejmlandoj’’) ĝis 7 procento (en la tropiko).

**Milk stout:** pli dolĉa ‚’’’stout’’’ kun malalta alkoholenhavo .

**Rusan staŭto kaj Barley wines:** ekstra forta kaj frukta staŭto, kiu estis destinita por la rusa korto en Sankt-Peterburgo. Ĝi havas pli ol 10,5 procento da alkoholo. Komparebla fermentita trinkaĵo estas la t.n. ‘*Barley wines*’ (‘’’sekalaj vinoj’’’) ankaŭ nomata ‘’’Old ale’’’ (malnova elo). La alkoholenhavo varias inter 6 kaj 8 procento.

**Stoombier:** aŭ ’’’fumbiero’’’. La biero estas farita meze inter sinkfermenta kaj levfermenta proceso. Tio donas al la biero ‚vivan kapon’, t.e. forte eferveskan karakteron kaj alkoholenhavo de 5 procento.

**Spéciale belge:** estas plibonigo de precipe la brabanta barelbiero. Ĝi estas la rezulto de konkurso en la jaro 1904 por kontraŭbatali la ekesto de la relative novaj Pilsner-bieroj en Belgio. Sukcenkolara levfermenta biero kun frukta gusto kaj malforte lupolita. Eble la plej famaj estas la markoj ‚’’Palm’’’ en por esperantistoj, la antverpena biero ‚’’ De Koninck’’’. La alkoholenhavo estas 5 procento.

**Oud bruin:** aŭ ‚’’malnov bruna’’’ estas biero el okcidenta kaj orienta Flandrio. Estas miksitaj bieroj (pli malnovaj, milde acidigitaj bieroj miksitaj kun junaj ankoraŭ ne finfermenitaj dolĉaj bieroj), plej ofte matighanta en kverkaj bareloj. Tiuj de okcidenta Flandrio estas pli maldoĉaj (ekz. ‚’Rodenbach’’), tiuj de orienta Flandio pli „veluraj“ (ekz. ‚’Oudenaards Bruin’’). Ili estas lefermentaj kun laktobcila infekto.

**Bruin bier:** aŭ’’ bruna biero’’’. Ĝi estas dolĉa biero kun alkoholenhavo de 3,5 ĝis 6 procento..

### Tritikaj bieroj 
** Sudgermana tritika biero:** tritika biero kun 5 % alkoholo. Ekzistas multaj diversaj kaj interesaj variantoj de tiu tipo, kiu origine venas el Bavario. Kelktempe la biero estas servita kun citrontranĉaĵo.

dekstra|200px|Glaso da tritika biero (Germanio)|eta
**Bieren met melkzuurgisting Weisse:**

**Berliner Weisse:** aŭ ‘’’Berlina Blanka’’’. Ĝi estas klasika freŝa somerbiero kun alkoholenhavo de 2,5 ĝis 3 procento. Ĝi ankaŭ bone gustas kun iom da frambosiropo, aŭ asperula siropo.

**Lambiko:** estas biero de spontana fermentado kun maltita sekalo, nemaltita tritiko kaj lastjara lupolo el la Zennevalo en Pajottenland abud Bruselo.

**Belgisch witbier:** aŭ ‚’’Belga blankbiero’’’. Ĝi estas tradicia levfermenta biero. Hoegaarden kaj Blanche de Namur estas eble la plej famaj.

### Spontanfermentaj bieroj 
eta|maldekstra|250px|geŭzo kun boteleto

Origine ĉiuj bieoj estas spontanfermentantaj, sed dum la jarcentoj la bierfaristoj ŝanĝis al la aldono de puraj gistorasoj. Nur la bierfaristoj en Bruselo kaj en apuda regiono Pajottenland restas ĉe la tradicia metodo.

* *Juna Lambiko* estas la produkto de la unua fermentado. La biero estas acida kaj iomete amara. Malofte oni trinkas ĝin pure.

* *Maljuna Lambiko* – maturiĝis en kverkaj boteloj post dua fermentado. Ĝi havas plenan guston.

* *Faro* estas dolĉigita lambiko. En kelkaj kafejoj de Bruselo oni havas ĝin el la barelo. Famaj markoj estas „Boon“, „Lindemans“ kaj „Mort Subite“ (subita morto).

* *Geŭzo* – estas kombino de junaj kaj maljunaj lambikoj. En Belgio geŭzo estas la “ŝampano de la bieroj“

* *Fruktbiero* – estas varianto de „Faro“, ĉe kiu oni aldonas ne sukeron sed fruktoj aŭ fruktsuko. La plej konata estas biero kun griotoj aŭ acidaj ĉerizoj. La griotbieroj estas famaj en Belgio, sed oni intertempa uzas ankaŭ aliaj fruktoj kiel ekzemple framboj

==

ImageSize = width:650 height:400
PlotArea = left:30 bottom:20 top:20 right:20
TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy
AlignBars = justify
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:160.0
TimeAxis = orientation:horizontal
AlignBars = early
Colors =
 id:gray value:rgb(0.97,0.97,0.97)
 id:orange value:rgb(0.94, 0.59, 0.13)
 id:jaune value:rgb(1, 0.84314, 0)
 id:rouge value:rgb(0.80,0.33,0.02)
 id:jaune2 value:rgb(1, 1, 0.7)
 id:NA value:rgb(0,0.6667,0.6667)
 id:darkgray value:rgb(0.27,0.27,0.27)
 id:midgray value:rgb(0.57,0.57,0.57)
ScaleMajor = gridcolor:midgray increment:20 start:0
ScaleMinor = gridcolor:gray increment:5 start:0

BarData=
 barset:Candidates

PlotData=
 width:15 fontsize:S textcolor:black align:left anchor:from shift:(10,-4) color:red
 barset:Candidates
 from:0 till:157 color:rouge width:12 align:left fontsize:S text:"Ĉeĥio"
 from:0 till:141.2 color:rouge width:12 align:left fontsize:S text:"Irlando"
 from:0 till:117.5 color:rouge width:12 align:left fontsize:S text:"Germanio"
 from:0 till:110.6 color:rouge width:12 align:left fontsize:S text:"Austrio"
 from:0 till:101.6 color:orange width:12 align:left fontsize:S text:"Luksemburgio"
 from:0 till:101.5 color:orange width:12 align:left fontsize:S text:"Unuiĝinta Reĝlando"
 from:0 till:96.2 color:orange width:12 align:left fontsize:S text:"Danio"
 from:0 till:96.2 color:orange width:12 align:left fontsize:S text:"Belgio"
 from:0 till:91.5 color:orange width:12 align:left fontsize:S text:"Aŭstralio"
 from:0 till:88.4 color:orange width:12 align:left fontsize:S text:"Slovakio"
 from:0 till:82.1 color:orange width:12 align:left fontsize:S text:"Venezuelo"
 from:0 till:81.6 color:orange width:12 align:left fontsize:S text:"Usono"
 from:0 till:80.2 color:orange width:12 align:left fontsize:S text:"Finnlando"
 from:0 till:79 color:orange width:12 align:left fontsize:S text:"Pollando"
 from:0 till:78.7 color:orange width:12 align:left fontsize:S text:"Nederlando"
 from:0 till:75 color:orange width:12 align:left fontsize:S text:"Estonio"
 from:0 till:72.8 color:jaune width:12 align:left fontsize:S text:"Nov-Zelando"
 from:0 till:72.2 color:jaune width:12 align:left fontsize:S text:"Hungario"
 from:0 till:67.8 color:jaune width:12 align:left fontsize:S text:"Kanada"
 from:0 till:50.5 color:jaune width:12 align:left fontsize:S text:"Norvegio"
 from:0 till:49.7 color:jaune2 width:12 align:left fontsize:S text:"Brazil"
 from:0 till:35.4 color:jaune2 width:12 align:left fontsize:S text:"Franci"

TextData=
 pos:(250,190) fontsize:M text:bierkonsumo en diversaj landoj
 pos:(250,170) fontsize:S text:fonto: World Drink Trends 2005
 pos:(400,30) fontsize:S text:L/jr/inw.

## Alternativaj bierspecoj 
Alternativo por orinara iero ankaŭ estas senalkohola speco, kiu anta ĉio estas disvastigita en Germanio. Senalkohola biero estas izotona sporttrinkaĵo.

Biero oni povas fari ne nur surbaze de hordeo sed ankaŭ kun aliaj „grenfruktoj“ an pseŭogrenoj ekzemple:
* tritiko
* maizo
* rizo
* sorgo
* spelto
* fagopiro

La nomo “biero” estas ankaŭ uzata por nomi fermentintaj trinkaĵoj el manihoto aŭ bananoj.

## Vidu ankaŭ 
* Trinkejo
* Bierejo
* Bierĝardeno
* Michael Jackson (bierologo)
* Tostado
* Leĝo de pureco
* Listo de bierfarejoj
* Listo de famaj bierfaristoj kaj -bazaroj
* Bretona biero

## Eksteraj ligiloj 
* Kaart met Nederlandse Brouwerijen 
* BelgischeBieren.eu 

## Literaturo 
* *Bier! Geschiedenis van een volksdrank*, Kistemaker, R.E. en V.T. van Vilsteren (red.). Amsterdam: De Bataafsche eeuw, 1994.
* *Biergids voor België, Nederland en Luxemburg*, Tim Webb. ISBN 90-215-3898-9. (Vertaald uit het Engels)
* ''Michael Jackson's Grote Belgische Bieren*, Michael Jackson. ISBN 978-90-209-6591-9; ISBN 90-209-6591-3.
* *Het belang van hop, turf en kolen*, Frank Boekhorst. Doctoraalscriptie Universiteit Utrecht, 2008.
* ”Germanaj biero kaj bierkulturo”, Haral Schicke. MZ-Verlag., 1995
* *The Complete Guide to World Beer*, Roger Protz. ISBN 1-84442-865-6.
* *The Barbarian's Beverage: a history of beer in ancient Europe*, Max Nelson. ISBN 0-415-31121-7.
* *The World Guide to Beer*, Michael Jackson. ISBN 1-85076-000-4
* *The New World Guide to Beer*, Michael Jackson. ISBN 0-89471-884-3
* *Beer: The Story of the Pint*, Martyn Cornell. ISBN 0-7553-1165-5
* *Beer and Britannia: An Inebriated History of Britain*, Peter Haydon. ISBN 0-7509-2748-8
* *The Book of Beer Knowledge: Essential Wisdom for the Discerning Drinker, a Useful Miscellany*, Jeff Evans. ISBN 1-85249-198-1
* *Country House Brewing in England, 1500–1900*, Pamela Sambrook. ISBN 1-85285-127-9
* *Ale, Beer and Brewsters in England: Women's Work in a Changing World, 1300–1600 *, Judith M. Bennett. ISBN 0-19-512650-5
* *A History of Beer and Brewing*, I. Hornsey. ISBN 0-85404-630-5
* *Beer: an Illustrated History*, Brian Glover. ISBN 1-84038-597-9
* *Beer in America: The Early Years 1587–1840 — Beer's Role in the Settling of America and the Birth of a Nation*, Gregg Smith. ISBN 0-937381-65-9
* *Big Book of Beer*, Adrian Tierney-Jones. ISBN 1-85249-212-0
* *Gone for a Burton: Memories from a Great British Heritage*, Bob Ricketts. ISBN 1-905203-69-1
* *Farmhouse Ales: Culture and Craftsmanship in the Belgian Tradition*, Phil Marowski. ISBN 0-937381-84-5
* *The World Encyclopedia of Beer*, Brian Glover. ISBN 0-7548-0933-1
* *The Complete Joy of Homebrewing*, Charlie Papazian ISBN 0-380-77287-6 (This is the seminal work on home brewing that is almost universally suggested to new hobbyist)
* *The Brewmaster's Table*, Garrett Oliver. ISBN 0-06-000571-8
* *Bacchus and Civic Order: The Culture of Drink in Early Modern Germany'', Ann Tlusty. ISBN 0-8139-2045-0
*

## Referencoj 
## Fotogalerio 

dosiero:Brouwen_van_bier.jpg|Bierfarado de amatoro
dosiero:Keg1.jpg|Ŝtala bierbarelo
dosiero:Beer wuerzburger hofbraue v.jpg|Würzburger Hofbräu, germana biero
|Phoenix Bokbier, etikedo desegnita de N.P. de Koo. Fonto: familia arkivo de familo Koo.

Biero
(!)
Kategorio:Trinkaĵoj