open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pordo Sankta Vincento

La **Pordo Sankta Vincento** aŭ en la hispana origine **Puerta de San Vicente** estas monumenta pordego situanta en la trafik-cirklo Sankta Vincento en Madrido (Hispanio).). Tamen oni perdis la restaĵojn, kiuj restas perditaj (estas teorioj laŭ kiuj oni faris el ties ŝtonoj pavimojn; laŭ aliaj ili estis alportitaj al la municipaj magazenoj de la Casa de Campo kaj poste estis enterigitaj, sed neniam estis trovitaj spite serĉadon fine de la 20-a jarcento).

Tamen en la 1990-aj jaroj la municipo de Madrido prezidata de José María Álvarez del Manzano decidis remeti la pordon en la sama loko kie ĝi troviĝis iam. Por tio, oni faris kopion laŭ direkto de la inĝeniero Juan A. de las Heras Azcona, kaj la pordo estis situigita en mala sinteno al la originala. La 25-an de aprilo de 1995 ĝi estis reinaŭgurata.

## Karakteroj 
La kopio el betono kovrita per granito kaj kalkoŝtono, La resto de la aktuala pordo estas reprodukto, en kiu elstaras la ornamaĵoj realigataj de José Luis Parés Parra.

## Bildaro 

Image:Puerta-san-vicente.jpg|Suda flanko de la pordo
Image:Puerta de San Vicente - 01.jpg|Nokte
Image:Puerta de San Vicente (Madrid) 04.jpg|Norda flanko de la pordo
Image:Puerta de San Vicente.003 - Madrid.JPG|Profilo de la pordo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Puerta de San Vicente en Madrid Histórico.

## Vidu ankaŭ 
Kategorio:Monumentoj de Madrido
6824 Mallory

'*6824 *Mallory''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice (tiam en Ĉeĥoslovakio, nun en Ĉeĥa Respubliko).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la brita montogrimpisto George Mallory (1886–1924). Li malaperis sur la monto Ĉomolungmo kun sia kolego Andrew Irvine.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Antonín Mrkos
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Ardillières

**Ardillières** [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2009.

## Geografio 
Ardillières troviĝas  sudoriente de La Rochelle kaj  nordoriente de Rochefort,  for de la Atlantika Oceano. La najbaraj komunumoj estas Landrais nordoriente, Muron sudoriente kaj Ciré-d'Aunis okcidente.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente-Maritime

Kategorio:Komunumoj de Charente-Maritime
Delley-Portalban

**Delley-Portalban** estas komunumo en la distrikto Brojo en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 919 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

## Geografio 
Delley-Portalban situas ĉe la bordo de la Lago de Neŭŝatelo, proksimume 10 kilometrojn norde de Payerne kaj samdistance nordoriente de Estavayer-le-Lac. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Delley kaj Portalban, kies malnova germanlingva nomo estis *Portelbank* kaj al kiu apartenas la du setlejoj Portalban-Dessous kaj Portalban-Dessus.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 7,26 km², de kiuj 13,5% estas kovritaj de arbaro, 64,0% servas por agrikulturo kaj 12,0% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Delley-Portalban limas en nordo al la Lago de Neŭŝatelo, en nordoriento al Chabrey (VD), en oriento al Villars-le-Grand, en sudo al Saint-Aubin, en sudokcidento al Vallon, kaj en okcidento al Gletterens.

## Trafiko 
Delley-Portalban situas flanke de la gravaj trafikvojoj, atingebla pere de flankaj vojoj de Payerne kaj de Estavayer-le-Lac. Laŭlonge de la orienta komunumlimo kondukas la kantona ĉefvojo n-ro 153 de Payerne al Gampelen. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas proksimume 10 kilometrojn sudokcidente de la komunumo apud Estavayer-le-Lac. Pere de buslinio de la entrepreno Transporto Publika Friburga al Domdidier kaj la liniŝipoj sur la Lago de Neŭŝatelo la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La hodiaŭa komunumo Delley-Portalban estiĝis la 1-an de januaro 2005 per kunigo de la ĝis tiam aŭtonomaj komunumoj Delley kaj Portalban. La unua dokumenta mencio de Portalban datiĝas el la jaro 1342 kiel *Deler*. Portalban jam estis menciita en la jaro 1166 kiel *Portubanni*. Kiel diversaj trovoj pruvas, laŭlonge de la lagobordo en Portalban jam dum neolitiko ekzistis homaj setlejoj. Dum mezepoko la du vilaĝoj formis parton de la Senjorujo Delley, kiu post la akiro fare de la urba ŝtato Friburgo en la jaro 1536 estis atribuita al la Voktejo Estavajyer. Post la Helveta Revolucio de 1798 ĝis la fino de la Helveta Respubliko de 1803 Portalban apartenis al la distrikto Avenches, dum Delley formis parton de la distrikto Estavayer. Tiam de 1804 ĝis 1830 la du vilaĝoj apartenis al la distrikto Montagny kaj de 1831 ĝis 1848 al la distrikto Dompierre. Surbaze de la konstitucio de 1848 Delley kaj Portalban fariĝis parto de la nova distrikto Brojo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Delley-Portalban
Domdidier

**Domdidier** estas komunumo en la distrikto Brojo en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 2825 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

## Geografio 
Domdidier situas en la nordokcidenta Friburga Mezlando proksimume 5 kilometrojn norde de la urbo Payerne en la ebenaĵo de la rivero Brojo. La komunumo konsistas el la vilaĝo Domdidier kaj la vilaĝetoj Coppet, Pra Gaud, Eissy kaj Granges-Rothey.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 8,91 km², de kiuj 15,1% estas kovritaj de arbaro, 68,0% servas por agrikulturo kaj 15,8% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Domdidier limas en nordo al Saint-Aubin, en oriento al Avenches (VD), en sudsudoriento al Léchelles, en sudo al Russy, en okcidento al Dompierre, kaj en nordokcidento al Missy (VD).

## Trafiko 
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 1 de Zuriko al Ĝenevo. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas proksimume 5 kilometrojn sude de la komunumo apud Payerne. Per stacidomo ĉe la trajnlinio de Morato al Payerne la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Domdidier datiĝas el la jaro 1157 kiel *Donno Desiderio*. En la jaro 2000 en Domdidier estis trovitaj la restaĵoj de romia tompejkampo kaj maŭzoleo. Dum mezepoko Domdidier apartenis al la Grafoj de Neŭŝatelo. En la 13-a jarcento ĝi fariĝis havaĵo de la Senjoroj de Montagny kaj ek de 1405 de la Grafoj de Savojo. En la jaro 1478 ĝi estis vendita al la urba ŝtato Friburgo kaj integrita al ties Voktejo Montagny. Dum la tempo de la Helveta Respubliko de 1798 ĝis 1803 ĝi apartenis al la distrikto Avenches, poste ĝis 1830 al la distrikto Montagny kaj tiam al la distrikto Dompierre ĝis 1848, kiam ĝi surbaze de la nova friburga konstitucio estis integrita al la nuna distrikto Brojo.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Domdidier (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Domdidier
Tuso (Irano)

eta|Kupolo Harunije en Tuso, laŭ iuj ĝi enhavas la tombon de Algazelo
**Tuso** (perse: توس [Tūs] aŭ طوس [Ṭūs]) estas malnova urbo en la nordoriento de Irano, en la provinco centra Ĥorasano (Rezaa Ĥorasano). La urbo ekzistas jam de pli ol du jarmiloj; la antikvaj Grekoj nomis ĝin *Σούσια* [susja].

Aleksandro la Granda konkeris la urbon en −330. Dum la konkerado fare de Ĝingis-Ĥano (1220–1259) la urbo estis grandparte detruita.

La eble plej fama ano de la urbo estis la poeto Abol-Gasem Ferdousio, kiu verkis la persan ĉefverkon Ŝahnameo. Lia tombodomo, konstruita en 1934 okaze de la mila datreveno de lia morto, dominas la urbon.

Alia fama urbano estis la islama juristo kaj verkisto Algazelo.

## Trafiko 
La urbo situas 25 km nord-okcidente de Maŝhado, finpunkto de la nacia vojo 2 (venanta de sud-oriento); la aŭtovojo ĉirkaŭiranta Maŝhadon preterpasas Tuson je distanco de 1 km, sed ne estas proksima elirejo. La plej proksima flughaveno estas la internacia flughaveno Maŝhado (ankaŭ flughaveno *Ŝahid Haŝemi Neĝad*; IATA-kodo: MHD, ICAO-kodo: OIMM). Maŝhado estas ankaŭ fervoja finstacio.

## Eksteraj ligiloj 
*  (

Kategorio:Urboj de Irano
6826 Lavoisier

'*6826 *Lavoisier''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la franca kemiisto Antoine Laurent de Lavoisier (1743–1794), rigardita kiel "patro de la moderna kemio".

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
6836 Paranal

'*6836 *Paranal''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Cerro Paranal, ĉilia monto de 2600 metroj, sur kies kulmino situas la Observatorio de Cerro Paranal de la Eŭropa suda observatorio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Dompierre FR

**Dompierre** estas komunumo en la distrikto Brojo en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 807 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

## Geografio 
La komunumo Dompierre situas en la valo de la rivero Brojo proksimume 3 kilometrojn sudoriente de Payerne kaj 5 kilometrojn okcidente de Avenches. La komunumon senakvigas la rojoj *Ruisseau de la Baume* kaj ''L'Arbogne*, kiuj alfluas en nordo de la komunumo al Brojo. En nordokcidento la komunuma teritorio etendiĝas ĝis al la bordo de Brojo. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Dompierre la setlejoj La Baume kaj Le Donchire.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 4,45&nbsp;km², de kiuj 0,9% estas kovritaj de arbaro, 87,2% servas por agrikulturo kaj 10,1% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Dompierre limas en nordo al Missy (VD), en oriento al Dompierre, en sudo al Russy, kaj en okcidento al Corcelles-près-Payerne (VD).

## Trafiko 
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 1 de Zuriko al Ĝenevo. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas proksimume 2 kilometrojn sude de la komunumo apud Payerne. Per stacidomo ĉe la trajnlinio de Morato al Payerne la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Dompierre datiĝas el la jaro 587 kiel *Domnus Petri'' Dum mezepoko Dompierre apartenis al la Senjoroj de Montagny. En la jaro 1405 ĝi estis akirita de la Grafoj de Savojo kaj en la jaro 1478 aĉetita de Friburgo kaj atribuita al ties Voktejo Montagny. Dum la epoko de la Helveta Respubliko de 1798 ĝis 1803 ĝi apartenis al la Distrikto Avenches, poste ĝis 1830 al la Distrikto Montagny. De 1831 ĝis 1848 Dompierre estis ĉefloko de la samnoma distrikto, kiu en la jaro 1848 surbaze de la nova friburga konstitucio estis integrita al la nova Distrikto Brojo.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Dompierre
* Dompierre FR (stacidomo)

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Dompierre
Patrick Moore

**Sir Patrick Alfred Caldwell-Moore** (naskiĝis la 4-an de marto 1923, mortis la 9-an de decembro 2012) estis angla hobia astronomo kiu atingis elstaran rangon en tiu kampo kiel verkisto, esploristo, radiofonia kaj televida komentisto.

Moore estis iama prezidanto de la Brita Astronomia Asocio, kunfondinto kaj prezidinto de la *Societo por Populara Astronomio* (SPA), aŭtoro de pli ol 70 libroj pri astronomio kaj anoncisto de la monda plej longkura televida serio pri Astronomio - nomata *The Sky at Night*, do "La ĉielo dumnokte" - en la kanalo BBC. Kiel hobia astronomo, li iĝis konata kiel specialisto pri observo de la luno kaj kiel verkisto de la astronomia katalogo *Caldwell catalogue*. Pro sia iom nekutima parolado, vestado kaj gestado li fariĝis populara kaj tuj rekonebla figuro en la brita televido.

Moore estis ankaŭ mem-instruita ludanto de ksilofono kaj piano, kaj agis kiel muzika komponisto. Krom multaj popularaj libroj pri scienco, li skribis kelkajn sciencfikciajn verkojn. Moore estis kontraŭulo de vulpo-ĉasado, malkaŝa kritikanto de la Eŭropa Unio kaj servis kiel prezidanto de efemera politika partio kontraŭ enmigro de alilandanoj al Britio. Li servis en la Brita Aerarmeo (RAF) dum la Dua Mondmilito, lia fianĉino estis mortigita de bombo dum la milito kaj li neniam edziĝis.

## Vidu ankaŭ 
*2602 Moore

## Eksteraj ligiloj 
* lia persona retejo, laŭ stato de decembro 2012 nur funebra foto
* funebra retejo pri li okaze de la morto
* 
* 

Kategorio:Britaj astronomoj
Kategorio:Britaj verkistoj
Ludwig Reichenbach

**Heinrich Gottlieb Ludwig Reichenbach** (8an de januaro 1793 - 17an de marto 1879) estis germana botanikisto kaj ornitologo.

Li estis la filo de Johann Friedrich Jakob Reichenbach, la aŭtoro en 1818 de la unua Greka-Germana vortaro. Li estis la patro de Heinrich Gustav Reichenbach, same botanikisto kaj elstara fakulo pri orkideoj.

Reichenbach naskiĝis en Leipzig. El 1810 li studis medicinon kaj natursciencojn ĉe la Universitato Lepsiko. Li iĝis instruisto en 1818. En 1820 li engaĝiĝis kiel direktoro de la naturhistoria muzeo de Dresdeno kaj kiel profesoro ĉe la Kirurga-Medicina Akademio en Dresdeno, kie li restis ĝis 1862. Li estis poste la fondinto de la Dresdena botanikaj ĝardenoj kaj kunfondinto de la Dresdena Bestoĝardeno. La muzea zoologia kolekto estis preskaŭ komplete detruida de incendio en la palaco Zwinger dum la konstitucia krizo de 1849, sed Reichenbach kapablis anstataŭigi ĝin post nur kelkaj jaroj. Tiu kolekto estis la bazo de tio videbla nune en la muzeo.

Reichenbach estis fekunda aŭtoro kaj kapabla botanika artisto. Liaj verkoj inkludis *Iconographia Botanica seu Plantae criticae* (1823-32, 10 vol.) kaj *Handbuch der speciellen Ornithologie* (1851-54).

Li estis honorita per plantoj nome laŭ li: *Viola reichenbachiana* Jord. ex Bor. (sin. *V. sylvatica* (Hartm.) Fr. ex Hartm. kaj *V. sylvestris* Lam. p.p.). Ankaŭ la birdo *Anabathmis reichenbachii* ricevis lian nomon. Tiu botanikisto estas aludita en la Listo de botanikistoj per **Rchb.**.

## Publikaĵoj 
* *Conspectus Regni Vegetabilis* (1828)
* Flora germanica excursoria (1830–32, 2 volumoj)
* Flora exotica (1834–36)
* Flora germanica exsiccata (1830–45)
* Übersicht des Gewächsreichs und seiner natürlichen Entwickelungsstufen (1828)
* Handbuch des natürlichen Pflanzensystems (1837)
* Das Herbarienbuch (1841)
* Abbildung und Beschreibung der für Gartenkultur empfehlenswerten Gewächse (1821–26, kun 96 platoj)
* Monographia generis Aconiti (1820, kun 19 platoj)
* Illustratio specierum Aconiti generis (1823–27, kun 72 platoj)
* Iconographia botanica s. plantae criticae (1823-1832, kun 1,000 platoj)
* Iconographia botanica exotica (1827–30)
* Regnum animale (1834–36, kun 79 platoj)
* Deutschlands Fauna (1842, 2 volumoj)
* Vollständigste Naturgeschichte des In- und Auslandes (1845–54, 2 volumoj en 9 libroj kun pli ol 1,000 platoj)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Biografio (en germana)
* Verkoj de Reichenbach ĉe Open Library

Kategorio:Botanikistoj
Kategorio:Germanaj botanikistoj
Kategorio:Germanaj ornitologoj
Kategorio:Germanaj mikologikistoj
Pano kaj ludoj

**Pano kaj ludoj** (latine: ***panem et circenses***) estas metaforo por malprofunda rimedo de registaro plaĉi al la popolo de lando. La metaforon unue uzis Juvenalo en sia deka satiro, signifante la nursolaj zorgoj restantaj de la romianoj kontraŭ civitismo kaj heroeco. Tion profitis la regantaj klasoj, el kiuj kelkaj postenoj havis respondecon pri la organizado de ludoj kaj eĉ disdonado de pano dum krizaj epokoj.

Ekde politika vidpunkto oni povas konsideri, ke ĝi estas ŝtata ruzaĵo por devojigi la popolojn for el la veraj problemoj kiaj estus en romia epoko la sklaveco, malegaleco de klasoj, malsategoj ktp. En la aktuala okcidenta socio, oni povas konsideri, ke la favora traktado de sportoj ĉefe ekde amaskomunikiloj (futbalo, olimpiaj ludoj ktp.) ludas saman rolon por forkonduki homojn el eventuala luktado por plibonigo de siaj vivkondiĉoj, ŝanĝoj de reĝimo ktp. Tio plej evidentiĝis el diktatorecaj reĝimoj (Monda Ĉampioneco de Futbalo en Meksiko, Olimpiaj Ludoj en Pekino ktp.).

Kategorio:Latinaj esprimoj
Kategorio:Politiko
Afrikusona angla lingvo

La **afrikusona lingvo** (ankaŭ **afrikusona angla**, **afrikusona idioma angla**, **nigra angla** kaj **ebona lingvo**) estas lingvaĵo de afrikusonanoj.

Ĝia elparolo iel similas al la sudusona angla, kiun ankaŭ parolas multaj afrikusonanoj. Pluraj lingvosciencistoj argumentas, ke la afrikusona tiom similas al aliaj afrikaj kreoloj, ke ĝi mem estas kreola lingvo. Aliaj lingvosciencistoj kredas ke ĝi estas dialekto de la angla.

Kiel ĉiuj lingvoj, ĝian uzon influas la aĝo kaj klaso de la parolantoj plus la loko kaj temo de la konversacio.

## Vidu ankaŭ 
* Afrikusona muziko
* Lingvo estas dialekto kun armeo kaj floto

## Notoj kaj fontoj 
Kategorio:Afrik-usonanoj
Kategorio:Lingvoj de Usono
Victor Datu

**Victor Datu** [da:tu], estas rumania hungara pentristo, grafikisto. Li naskiĝis en Sângeorgiu de Pădure la 13-an de julio 1932. 
## Kariero
Victor Datu diplomitiĝis en 1959 Arta Altlernejo de Kluĵo. Li instruis en Reghin kaj en Târgu Mureș. De 1962 li ekspoziciis.
## Solaj ekspozicioj
*2007 - Retropestiva ekspozicio, Târgu Mureş, Galeriile UAPhttp://www.fotogalerie.ro/galeria_cu_poze_Expozi%C5%A3ie_retrospectiv%C4%83_de_pictur%C4%83_%27Victor_Datu%27.html?axBA2002xABdxBA227xABĉBA14xABbxBAgalleryDet 

## Fonto
*Kieselbach.hu

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Magor Elek Kádár

**KÁDÁR Magor Elek** [ka:da:r] estas rumania politika sciencisto. Li naskiĝis en Târgu Mureș la 2-an de aŭgusto 1978. 
## Kariero
Magor Elek Kádár diplomitiĝis en la fako pri regionevoluigo en 2002 en sekcio de Rumanio en la Universitato Szent István de Budapeŝto, poste pri  politologio en UBB de Kluĵo en 2003. Li doktoriĝis en UBB de Kluĵo en 2006. 
## Libroj
**A média, mint partner*, Kriterion Könyvkiadó, 2007, 
**Kampánykommunikáció*, manlibro por planado kaj analizado de komunikadaj kampanjoj, Kriterion Könyvkiadó, 2008.

## Fontoj
*Biografiaj indikoj 
*Civisuli.ro 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj sciencistoj
Kategorio:Rumanaj politologoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Rumanio
Killeen

**Killeen** estas grandurbo en Usono, en subŝtato Teksaso, en distrikto Bell. La urbego estas ankaŭ universitata urbo.     
eta|Situo de Killeen en Teksaso kaj en la distrikto
## Bazaj informoj 
* Areo: 274&nbsp;km²
* Loĝantaro: 141.752 (en 2011)
* Supermara alteco: 300 m
* Horzono: UTC-6h (en somero UTC-5h)
* Poŝtkodoj: 76540-76549 
* Telefonkodoj: 254

## Geografio 
eta|maldekstre|Ponto ĉe Killeen
Killeen situas sur malalta montetaro en la suda landparto de Usono, en la meza parto de Teksaso.

## Historio 
Dum konstruado de fervojo en 1872 naskiĝis deponejo kaj estis nomita pri funkciulo de fervojo *Frank P. Killeen*. La trajno allogis homojn el la ĉirkaŭaĵo. Komence de la 20-a jarcento ponto donis pluajn evoluojn. Ĝis la 1940-aj jaroj Killeen restis relative malgranda kaj izola farmocentro, sed tiu ŝanĝiĝis draste post 1942, kiam estis kreita soldata bazo. En la ĉirkaŭaĵo draste malpliiĝis la kultivado kaj prilaboro de kotonoj sed la komercado prosperis. Post la 2-a mondmilito la soldatoj restis, ekzemple tie deĵoris Elvis Presley. La soldata bazo daŭre partoprenas en militoj en Irako, Afganio, ktp.

## Trafiko 
Killeen havas malgrandan regionan flughavenon. Ĉefvojo kaj trajno trakuras la urbegon inter Temple kaj Lubbock.

## Ĝemelurboj 
*  San-Juano (Porto-Riko), Porto-Riko
eta|dekstre|Mapo pri Teksaso, kie estas trovebla Killeen en la meza parto de Teksaso

## Fontoj 
* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2
* Anglalingva Vikipedio

Kategorio:Urboj de Teksaso
Csaba Zoltán Novák

**NOVÁK Csaba Zoltán** [nova:k] estas rumania hungara historiisto. Li naskiĝis en Miercurea Nirajului la 27-an de oktobro 1975.

## Kariero
Csaba Zoltán Novák diplomitiĝis en UBB de Kluĵo en 2002 en la fako pri historio. Li doktoriĝis en 2011 en Instituto de Scienco Nicolae Iorga de Bukareŝto. De 2004 li estas esploristo de Instituto pri Socia-Umana Esplorado de la Rumana Akademio Gheorghe Şincai de Târgu Mureș.
## Libroj
**Az 1956-os forradalom és a romániai magyarság* (Revoluţia din 1956 şi maghiarii din România) kunulredaktoro, Editura Pro-Print, Miercurea Ciuc, 2006.
**Aranykorszak? A Ceauşescu-rendszer magyarságpolitikája I. (1965-1974)*, kunmetinto, Pro-Print Könyvkiadó, Csíkszereda, 2010.

**Az elnémult harang*. Egy megfigyelés története - Pálfi Géza élete a Securitate irataiban, kune kun Denisa Bodeanu, Pro-Print Könyvkiadó, Csíkszereda, 2011.
*László Márton kaj Novák Csaba Zoltán: *A szabadság terhe (La ŝarĝo de libereco), Marosvásárhely 1990. március 16-21*. Dr. Bernády György Közművelődési Alapítvány - Pro-Print Könyvkiadó, Csíkszereda, 2012.

## Fonto
*Presidency.ro

Kategorio:Rumanujaj hungaraj historiistoj
Lanterno

eta|220px|lanterno en pentraĵo de la 15-a jarcento
**Lanterno** estas la kombino de lumfonto kaj protekto de ĝi, fajrujo, kontraŭ vento aŭ pluvo. Esperantlingvaj vortaroj kiel PIV aŭ Reta vortaro klarigas ĝin "speco de skatolo kun travidaj flankoj, en kiun oni metas kandelon aŭ alian lumilon, por ĝin ŝirmi kontraŭ vento".

Laŭ Francisko Azorín **Lanterno** estas *Skatolo kun tralumeblaj partoj en kiu oni metas lumigilon. Prisma surtegmanta konstruaĵo kun ampleksaj aperturoj por faciligi la sunlumigon internan.* Li indikas etimologion el la greka *lampter* kaj de tie la latina *lanterna*.

## Tipoj 
Aparte pri la lumigo de vojoj aŭ aliaj publikaj lokoj gravas lanternoj fiksitaj sur fostoj. Sur grandaj velŝipoj de la antikvaj kulturoj ĝis la 18-a jarcento, la lanternoj kutime situis ĉe la plej malantaŭa ŝipa parto, la pobo.

[eta|maldekstra|210px|lanterno sur kanalo en [Venecio, Italio]]
Specifa formo de lanterno, malgranda kaj ne-portebla, kun fajra lumilo (kandelo aŭ olelampeto, ne elektra lumo) kaj ofte kun eksteraĵo papera kiu ne tolerus tro fortan venton ĉar ĝi mem povus ekbruli, estas lampiono.

## Historio 
Jam uzitaj en la antikvaj kulturoj ekzemple de egiptoj, helenoj, fenicianoj kaj romianoj, lanternoj disvastiĝis al pli diversaj vivsituacioj en la frua mezepoko: Lumilo, plej ofte kandelo, malpli ofte olea lampeto, metiĝis en metalan kadron, kies flankaj partoj konsistis el platoj de lumtralasema kerato, vitro, kristalo, pergameno aŭ papiruso. La lanternoj pendis en ĉambroj kaj salonoj, estis portataj dum nokta vojado kaj dum nokta gardostaro de soldatoj, kaj estis signaliloj sur ŝipoj. Antaŭ ekzistis nur metalaj lanternoj kun multaj truetoj en plej ofte cilindra lada eksteraĵo - la truetoj permesis eniron de aero kaj eliron de lumo, sed tamen signifis protekton kontraŭ vento aŭ pluvo. Pendantaj lanternoj el forĝata metalo en la eŭropaj ŝtatoj de la 16-a jarcento pli kaj pli fariĝis artaj objektoj.

## Aliaĵoj 
Lanterno estis la postulata rekvizito por aperi en ĉiuj partoprenintaj filmoj de la 5-a Usona Bona Filmfestivalo de 2023.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Lanterno (arkitekturo)
* Magia lanterno
* Ŝtormlanterno

Kategorio:Lumfontoj
Frigyes Riedl

**Frigyes RIEDL** [fridjeŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Riedl Frigyes** estis hungara literaturhistoriisto, instruisto, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio, membro de Societo Kisfaludy. Lia filo estis Szende Riedl.

Frigyes Riedl naskiĝis la  1856 en Hungara reĝlando, en vilaĝo Ladomér (nuntempa Ladomirov en Slovakio). Li mortis la  1921 en Budapeŝto.

## Biografio 
Frigyes Riedl frekventis universitaton en Budapeŝto, dume li jam tiam verkadis por gazetoj. Inter 1879-1881 li plulernis en Parizo, Berlino, Vieno. Inter 1881–1904 li edukis en mezlernejo, poste ĝismorte en la universitato en Budapeŝto.

## Verkaro (elekto) 
* *Kazinczy Ferenc és a német irodalom* (Ferenc Kazinczy kaj la germana literaturo) 1878
* *János Arany* 1887
* *Alphonse Daudet*
* *Magyarok Rómában* (Hungaroj en Romo) 1900
* *A magyar irodalom főirányai* (Ĉefaj direktoj de la hungara literaturo) 1896
* *Shakespeare és a magyar irodalom* (Ŝekspiro kaj la hungara literaturo) 1916
* *Sándor Petőfi* 1923
* *A magyar dráma története* (Historio de la hungara dramo) 1939

## Fontoj 
* Hungarlingva Vikipedio
* foto kun biografio

Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Géza Némethy

**Géza Némethy** [nEmeti], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Némethy Géza** estis hungara filologo, literaturhistoriisto, tradukisto, poeto, instruisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio, membro de Societo Kisfaludy.

Géza Némethy naskiĝis la  1865 en Tiszapolgár. Li mortis la  1937 en Budapeŝto.

## Biografio 
Géza Némethy frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1883-1887, poste li plulernis en Lejpcigo kaj Berlino. Inter 1888-1902 li instruis en gimnazio en Budapeŝto. Baldaŭe li edukis en universitatoj. Li okupiĝis pri la romia literaturo: Cicero, Vergilio, Ovidio, Tacito (verkisto), Horatio, Propertio, Tibulo, Lygdamus kaj aliaj.

## Verkaro (elekto) 
* poemaroj
** *Az ész tragédiája és egyéb versek* 1927
** *Ember és Isten* 1929
* tradukaĵoj
** *Xenophon emlékiratai Socratesről* 1885
** Cicero: *Laelius a barátságról* 1886
** *Cato bölcs mondásai latinul és magyarul* 1891
** Cicero: *A legfőbb jóról és rosszról* 1901
* aliaj
** *Aeneis mint nemzeti epos* 1887
** *Magyar és latin zsebszótár a gymnasiumok és reáliskolák számára* (Hungara kaj latina poŝvortaro) 1896
** *Vergilius epigrammái* 1911
** eldonoj de diversaj latinaj tekstoj

## Fontoj 
* Hungarlingva Vikipedio
* biografio hungare
* foto kun biografio

Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj klasikaj filologoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Abilene (Teksaso)

**Abilene** estas grandurbo en Usono, en subŝtato Teksaso, en distriktoj Taylor kaj Jones. La urbego estas ankaŭ universitata urbo.
eta|Situo de Abilene en Teksaso kaj en la distrikto

## Bazaj informoj 
* Areo: 287&nbsp;km²
* Loĝantaro: 117.063 (en 2010)
* Supermara alteco: 524 m
* Horzono: UTC-6h (en somero UTC-5h)
* Poŝtkodoj: 79600-79699
* Telefonkodoj: 325

## Geografio 
eta|maldekstre|Panoramo en Abilene
Abilene situas sur montetaro en la suda landparto de Usono, en la meza parto de Teksaso. Fort Worth troviĝas 257 km. 3 lagoj apartenas al la urbego.

## Historio 
Dum kunstruado de fervojo en 1881 naskiĝis tiu urbo kaj estis nomita pri urbo Abilene (Kansaso). En la sekva jaro ĝi oficiale deklariĝis urbo. La unua universitata ĝermo estis fondita en 1891. Baldaŭe la armeo trovis konvena fondi apud la urbo aerbazon, kiu nun estas la plej grava dunganto de Abilene.

## Trafiko 
Abilene havas flughavenon. Aŭtoŝoseoj kaj trajnoj kuras al El Paso kaj Dallas, ĉefvojoj kuras al nordo kaj sudo.

## Klimato 
eta|Interna urboparto en Abilene
eta|Preĝejo en Abilene
Abilene situas ĉe limoj de humida subtropika kaj senpluva stepa klimatoj. La temperaturo averaĝe estas 25 °C. La varmo kulminas en julio kun 35 °C, la malvarmo kulminas en januaro kun frostoj. Jare pluvas po 620 mm, en ĉiuj monatoj pluvas. Plej ofte pluvas en septembro, plej malofte decembre kaj januare.

## Vidindaĵoj 
* bestoĝardeno de 1966
* muzeo
* teatro Paramount
* preĝejo
* 29 parkoj

## Ĝemelurboj 
*  Korinto, Grekio
*  Río Cuarto, Argentino
eta|dekstre|Mapo pri Teksaso, kie estas trovebla Abilene en la meza parto de Teksaso

## Fontoj 
* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2
* Anglalingva Vikipedio

Kategorio:Urboj de Teksaso
Ferenc Szász (poeto)

**SZÁSZ Ferenc** [sa:s] estas rumania hungara poeto, unitariisma eklezia verkisto. Li naskiĝis en Braŝovo la 25-an de oktobro 1956.

## Kariero 
Ferenc Szász akiris diplomon en la Unitariisma Fakultato de la Protestanta Teologio de Kluĵo (1981). Li estis pastro ĝis 1983 en Târgu Mureș, poste en Kluĵo ĝis 1986, nuntempe en Braŝovo.

## Verkoj 
* *Gesta Unitariorum* (Csíkszereda 1996);
* *Transzexiturizmus* (Fiatfalva 2003).

## Fonto 
* Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj ekleziaj verkistoj
Antal Radó

**Antal RADÓ,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Radó Antal** estis hungara verkisto, poeto, tradukisto, literaturhistoriisto, membro de Societo Kisfaludy.

Antal Radó naskiĝis kiel *Roder Antal* la  1862 en Mór (urbo). Li mortis la  1944 en Budapeŝto.

## Biografio 
Antal Radó frekventis mezlernejon en Szombathely, kie jam liaj poemoj kaj tradukaĵoj aperis en lokaj gazetoj. Li lernis en universitato en Budapeŝto inter 1879-1883, dume li ankaŭ ĵurnaladis. En 1882 li ricevis premion per tradukaĵo de Societo Kisfaludy. Post lernado li daŭre ĵurnaladis kaj tradukadis en diversaj gazetoj. En 1887 li edziĝis.

## Verkaro (elekto) 
* *A magyar műfordítás története 1772-1831* (Historio de la hungara tradukarto 1772-1831) 1883
* *Az olasz irodalom története* (Historio de la itala literaturo) 1896
* *Vezércsillagok* 1901
* *A fordítás művészete* (Arto de la traduko) 1909
* *Idegen szavak szótára* (Vortaro de fremdaj vortoj) 1910

## Liaj tradukaĵoj (elekto) 
* Goldoni: *Karolo, la mensogulo* 1882
* Ŝekspiro: La Venecia Komercisto 1903
* Alfred de Musset: ''Pri kio sonĝas la fraŭlinoj 1904

## Fontoj 
* Hungarlingva Vikipedio
* foto kun biografio

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
6827 Vombato

**6827 Vombato** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takeŝi Urata elde la Observatorio de Nihondaira, en Ŝimizu (kvartalo de Ŝizuoka).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al familio de Marsupiuloj; la Vombatoj, kies tri specioj vivas en Aŭstralio: La kutima vombato, la suda hara-naza vombato kaj la norda hara-naza vombato. Tiu-ĉi lasta specio estas minacita de formorto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
6828 Elbsteel

'*6828 *Elbsteel'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la brit-aŭstralia astronomo Duncan I. Steel elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Elliot Lewis Barnaby Steel'', dua infano de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Duncan I. Steel
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
Mózes Rubinyi

**Mózes Rubinyi** [mOzeŝ rubinji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rubinyi Mózes** estis hungara lingvisto, literaturhistoriisto, instruisto, profesoro, membro de Hungara Scienca Akademio, membro de Societo Kisfaludy, membro de Societo Petőfi.
eta|Memortabulo en Budapeŝto pri Mózes Rubinyi
Mózes Rubinyi naskiĝis la  1881 en Debrecen. Li mortis la  1965 en Budapeŝto.

## Biografio 
Mózes Rubinyi frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, universitaton en Budapeŝto, fine li plulernis en Germanio. Inter 1903-1938 li instruis en Budapeŝto. Post la 2-a mondmilito li havis postenon pri kulturo, ekde 1947 li instruis en universitato en Szeged. En la sama jaro li profesoriĝis.

## Verkaro (elekto) 
* *A moldvai csángókról* (Pri ĉangohungaroj de Moldavio) 1900
* *Die Csángó-Magyaren in der Moldau* 1902
* *Általános nyelvtudomány* (Ĝenerala lingvoscio) 1906
* *A világnyelv kérdése* (Problemo pri mondolingvo) 1907, germane 1914
* *Mikszáth Kálmán stílusa és nyelve* (Stilo kaj lingvo de Kálmán Mikszáth) 1910
* *Mikszáth Kálmán élete és művei* (Vivo kaj verkoj de Kálmán Mikszáth) 1917
* *Emlékezések és tanulmányok* (Memoroj kaj studoj) 1962

## Fontoj 
* Hungarlingva Vikipedio
* biografio hungare
* foto kun biografio

Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj lingvistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
La Tranche-sur-Mer

**La Tranche-sur-Mer** [] estas franca komunumo en la departemento Vendée, en la regiono Luarlandoj. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2009.

## Geografio 
La Tranche-sur-Mer troviĝas ĉe la Atlantiko, fronte al la insulo Ré,  sudoriente de Les Sables-d'Olonne,  sude de La Roche-sur-Yon kaj  nordokcidente La Rochelle.

La najbaraj komunumoj estas Longeville-sur-Mer nordokcidente, Angles norde, Grues nordoriente kaj La Faute-sur-Mer oriente.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Vendée

### Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* Turisma oficejo de La Tranche-sur-Mer

Tranche sur Mer
(6831) 1991 UM1

**(6831) 1991 UM1** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroŝi Kaneda
Kategorio:Malkovrita de Sejĝi Ueda
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
Lajos Schedius

**Lajos Schedius** [lajoŝ ŝedius] aŭ **Ludwig Schedius** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Schedius lajos** estis hungara filologo, esteto, redaktoro, dramaturgo, geografiisto, profesoro, membro de Hungara Scienca Akademio, membro de Societo Kisfaludy.
eta|Lajos Schedius
Lajos Schedius naskiĝis kiel *Ludwig Schedius* la  1768 en Győr. Li mortis la  1847 en Pest (urbo).

## Biografio 
Lajos Schedius devenis el germana luterana familio. Li frekventis universitaton en Göttingen inter 1788-1791, poste li instruis en Reĝa Universitato de Pest dum 50 jaroj. Li estis dekano en 1809, rektoro en la studjaro 1834. Li verkadis precipe latine kaj germane, sed kiel germano, li apogis la hungaran kulturon. Li havis bonajn kontaktojn kun kremo de la hungara literatura vivo. Li redaktis diversajn periodaĵojn, ekzemple *Zeitschrift von und für Ungern*. En la 1790-aj jaroj li estis ankaŭ dramaturgo de hungara teatra trupo, baldaŭ li havis postenon en germanlingva teatro. Li apogis eldonon de *Mappa Generalis Regni Hungariae*, poste li partoprenis en la sekva eldono kun multe da aldonoj. En 1806 li strebis pri la luteranaj lernejoj. Li estis ankaŭ framasono.

## Verkaro (elekto) 
* *Principia Philocaliae seu doctrina pulcri* (1828)
* *Magyar ország’, Horvát, Tót, Dalmát és Erdély országok’, a Tengermellék és a Végőri vidékek, közönséges pósták és útak földabrosza az Ausztriai Tsászárság határos tartomány részeivel együtt a legjobb kútfőkből merített, a legbíztosabb előadások szerént ki adák Schedius Lajos k. tanácsos, Magy. Kir. Egyetemb. Professzor és Blaschnek Sámuel földmérő Pesten* (1833-1838)
* *Systema rei scholasticae evangelicorum* (1806)

## Fontoj 
* Hungarlingva Vikipedio
* hungare
* biografio hungare

Kategorio:Hungaraj filologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj estetikistoj
Kategorio:Germanaj redaktoroj
Kategorio:Hungaraj dramaturgoj
Kategorio:Hungaraj geografoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj framasonoj
Afrikusona muziko

[eta|250ra|Afrikusona muzikisto lekcias ĉe piano por juna afrikusona virino, inter 1899 kaj 1900, en [Georgio. Foto de kolekto de W.E.B. DuBois.]]
**Afrikusona muziko** estas la vasta aro de muzikaj ĝenroj plejparte kreitaj de Afrikusonanoj. Ĵazo, bluso, gospelo, soulo kaj hiphopo estas la principaj modernaj ĝenroj de afrikusona muziko.

Muziko de Afrikusonanoj povas esti en la afrikusona, la angla, la hispana aŭ alia lingvo.

## Referencoj 
* *The Music of Black Americans: A History*. Eileen Southern. W. W. Norton & Company; 3rd edition, (1997). ISBN 0-393-97141-4
* Stewart, Earl L. (1998). ''African American Music: An Introduction. ISBN 0-02-860294-3.

## Eksteraj ligiloj 
* Se ni kunvenos ĉe la rivero, afrikusona kolekto de religia muziko; disponebla ĉe la Arkivoj de la ŝtato Florido
* Afrikusona muziko  20 historiaj sukcesoj en la Afrikusona muziko.
* Reta gazeto dediĉita al la Afrikusona muziko: Soul, Urban, R&B, Jazz, Funk kaj Blues 

Kategorio:Afrik-usonanoj
Kategorio:Muziko
6832 Kawabata

'*6832 *Kawabata''''' estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio, Hokajdo.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la japana verkisto Kawabata Yasunari, (japane 川端 康成, 1899–1972), Nobel-premio pri literaturo en 1968.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Kin Endate
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Nissan

dekstra|eta|Logoo de Nissan
**Nissan** (: 日産自動車株式会社; Nissan Jidōsha Kabushikigaisha) estas aŭtomobila kompanio de Japanio. Ĝi antaŭe estis nomita Datsun.
dekstra|eta|Nissan Modelo Phaeton 70, 1938

## Vidu ankaŭ 
* Nissan B
* Nissan LEAF
* Renault Kwid

## Eksteraj ligiloj 
* Nissan Motor Company 

Kategorio:Nissan
Kategorio:Japanaj aŭtomobilfabrikoj
The Jewish Chronicle

***The Jewish Chronicle*** (en Esperanto "La juda kroniko", mallongigite *"The JC"*) estas juda ĵurnalo publikigita anglalingve en Londono. Fondita en 1841, ĝi estas la plej malnova daŭre eldonata juda gazeto en la mondo. Fine de la 19-a kaj komence de la 20-a jarcentoj, la aŭstra ĵurnalisto Theodor Herzl signife kontribuis al la gazeto (vidu ekzemple la ĵurnalan titolpaĝon en la informkesto dekstre), kaj la periodaĵo tiel fariĝis grava diskonigilo pri la ideoj de cionismo.

## Datumoj pri publikigo kaj legantaro 
*The Jewish Chronicle* aperas ĉiun vendredon, komence de la juda semajnfino (krom en tagoj, kiuj estas juda festotagoj, kiam ĝi aperas pli frue en la semajno). Ĝi provizas novaĵojn, opiniojn, raportojn pri socio, kulturo kaj sporto, ĵurnalismajn komentojn kaj vastan gamon da leteroj de legantoj. Ĝi estas sendependa kaj posedata fare de la fondaĵo "Kessler Foundation", komunutila organizaĵo kiu havas la plenan kontrolon de la ĵurnalo kaj ĝiaj financoj.

La tuta legantaro estas taksata je 90 000 po semajno - tio estas pli ol triono de la tuta brita juda loĝantaro. La ĵurnala retejo inkluzivas kotizan arkivan serĉon de de ĉiuj eldonoj de la unua publikigo ĝis la nuntempo. Pro tio ĝi estas grava informfonto de esploristoj de judaj genealogio kaj historio de la lastaj 150 jaroj.

## Intervjuoj 
La ĵurnalo realigis plurajn altprofilajn intervjuojn kun gvidaj konatuloj. En 1981, publikiĝis intervjuo kun la tiama ĉefministrino Margaret Thatcher. Thatcher estis pridemandita pri la stato de Israelo kaj kiel konservativa politiko influas la judan komunumon.
En septembro 1999, la ĵurnalo estis la unua ne-israela komunikilo kiu publikigis intervjuon kun Ehud Barak post lia elektiĝo kiel ĉefministro de Israelo. En decembro 2007, la ĵurnalo publikigis intervjuon kun David Abrahams, kies malklaraj mondonoj kaŭzis skandalon en Britio.

## Ĉefredaktistoj 
* Rabeno David Mendola kaj Moses Angel (kun-fundintoj kaj redaktoro 1841-1844)
* Joseph Mitchell (1844-1854) 
* Marcus Hyman Bresslau (1854-1855)
* Abraham Benisch (1855-1869)
* Michael Henry (1869-1875)
* Abraham Benisch (1875-1878)
* Asher Myers (1878-1902)
* Morris Duparc (1902-1907)
* Leopold Greenberg (1907–1931)
* Jack Rich (1931-1935)
* Ivan Greenberg (1935–1946)
* John Maurice Shaftesley (1946–1958)

* William Frankel (1958-1977)
* Geoffrey Paul (1977-1990)
* Ned Temko (1990-2007)
* David Rowan (2006-2008)
* Jeff Barak (manaĝera redaktisto) (2007-2008)
* Stefano Pollard (2008-2021)

* Jake Wallis Simons (ekde december 2021)

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* gazeta retejo

Kategorio:Britaj gazetoj
Kategorio:Judismo
Lozanĝo

eta|Lozanĝoj.
**Lozanĝo** (**◊**), ofte menciata kiel **diamanto**, estas formo de rombo. La difino de lozanĝo ne estas strikte fiksata, kaj ĝi estas foje uzata simple kiel sinonimo (el la franca *losange*) por rombo. Plej ofte, tamen, lozanĝo aludas al fajna rombo—nome rombo kun akutaj anguloj de 45°. La formo de lozanĝo estas ofte uzata en pargeto kaj kiel ornamaĵo en ceramiko, arĝentaĵoj kaj tekstilaĵoj. Ĝi estas uzata ankaŭ en heraldiko kaj ludkartoj.

## Simboloj 
## Kodoj 
## Aplikoj 
## Notoj 
Kategorio:Geometrio
Kategorio:Simboloj
Flugilŝarĝo

eta|250px|dekstra|Peza flugilŝarĝo.
eta|250px|dekstra|Malpeza flugilŝarĝo.
Ĉe aerodinamiko, **Flugilŝarĝo** estas la pezo de la aviadilo dividata per la areo de la flugilo. Ju pli rapida aviadilo flugas, des pli levoforto estas produktata de ĉiu areo de flugilo, kaj tiele pli malgranda flugilo povas porti la saman pezon en nivela flugo, operante je pli alta flugilŝarĝo. Koresponde la surteriga kaj ekfluga rapidecoj povas esti pli alta. La alta flugilŝarĝo povas ankaŭ malpliigi manovrecon. La samo aplikeblas al flugiluzantaj biologiaj organismoj.

## Notoj 
Kategorio:Aviado
Kategorio:Fiziko
Aerodinamika

[eta|dekstra|300px|Brita aerodinamika [lokomotivo *Duchess of Hamilton*, 6a Junio, 2009. Ĝi estis konstruita en 1938, kaj estis eksportita al Usono antaŭ reveni en 1942.]]

**Aerodinamika** estas vehiklo enhavanta aerodinamikon en formo haviganta reduktitan aerreziston. La termino estas aplikata al la rapidtrajnoj de la 1930-aj jaroj al la 1950-aj, kaj al ties sukcedanto "kuglotrajnoj". Malpli komune, la termino estas aplikata al similkonstruaj kuŝbicikloj. La termino estis aplikata al aŭtoj, sed nune aŭto-aerodinamiko estas tiom ofta ke ĝi ne estas elstara karaktero. Por altrapida aŭtokonkurenco ĝi estas termino aplikata al longaj, sveltaj, speciale konstruitaj, altrapidaj vehikloj kun enmetitaj radoj.

Kategorio:Veturiloj
Symbian

**Symbian** estas operaciumo por poŝtelefonoj. Prefere uzas ĉi tiun operaciumon poŝtelefonoj de la firmao Nokia.

Speco de poŝtelefonoj, posedantaj la operaciumon Symbian, nomatas S60, sed la telefonoj de la firmao Nokia, kiuj posedas simplan Ĝavon, nomatas S40.

Oni promesis, ke ĉiu nova versio de Symbian ne konfliktos kontraŭ programoj, verkitaj por pli malnovaj versioj, se la versio, por kiu verkitis la programo, ne estas pli malnova ol 9.1 (Nokia N71, Nokia N73, ktp.). Nune ekzistas versio 9.4 (Nokia 5228, Nokia 5230, ktp.)

Kategorio:Operaciumoj
6835 Molfino

**6835 Molfino** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la itala astronomo Antonio Vagnozzi elde la Observatorio Santa Lucia Stroncone (Umbrio, Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la itala luktisto *Alberto Molfino* (1906–1977).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Antonio Vagnozzi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
.post

**.post** estas ĝenerala domajno de plej alta nivelo por poŝtaj organizaĵoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Poŝto
Midland (Teksaso)

**Midland** estas grandurbo en Usono, en subŝtato Teksaso, grandparte en la same nomata kantono Midland. La loknomo signifas: meza lando.     
eta|Situo de Midland en Teksaso kaj en la same nomata distrikto
## Bazaj informoj 
* Areo: 185&nbsp;km²
* Loĝantaro: 111.147 (en 2010)
* Supermara alteco: 848 m
* Horzono: UTC-6h (en somero UTC-5h)
* Poŝtkodoj: 79701-79712 
* Telefonkodoj: 432
eta|maldekstre|Interna urboparto de Midland
eta|maldekstre|Panoramo en Midland

## Geografio 
Midland situas en la suda landparto de Usono, en la okcidenta parto de Teksaso.

## Historio 
Dum kunstruado de fervojo en 1881 oni konstruis stacidometon, kiu estis nomita pro ĝia centra loko inter Fort Worth kaj El Paso. En 1884 poŝto ekfunkciis kaj la loknomo oficialiĝis. En la sekva jaro Midland ricevis la taskon esti administrejo de distrikto. La stacidomo estis grava transporto-punkto por brutoj. En 1923 oni trovis nafton en la ĉirkaŭaĵo kaj la urbeto tuj iĝis administra centro de naftoesploro en la ĉirkaŭaĵo.  
 
## Trafiko 
Midland havas internacian flughavenon. Ĉefvojoj kaj trajnoj kuras al El Paso kaj Dallas.

## Klimato 
Midland situas en senpluva stepa klimato. La temperaturo averaĝe varias inter 10-25&nbsp;. La varmo kulminas en junio kun iama  mezurita rekordo 47&nbsp;, la malvarmo kulminas en januaro kun iama  mezurita rekordo -24&nbsp;. Jare pluvas po 371&nbsp;mm, en ĉiuj monatoj pluvas. Plej ofte pluvas en septembro, plej malofte januare.

## Vidindaĵoj 
eta|dekstre|Nubskrapulo por banko en Midland
* muzeo pri petrolo
* arta muzeo
* muzeo pri aviadiloj
* historia muzeo

## Famuloj 
* familio de eksprezidento George W. Bush

## Ĝemelurboj 
*  Chihuahua, Meksiko
*  Dōngyíng, Ĉinio)
*  Nov-Amsterdamo, Gujano
*  Saskatuno, Kanado
*  Wirral Britio

## Fontoj 
* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2
* Anglalingva Vikipedio
eta|dekstre|Mapo pri Teksaso, kie estas trovebla Midland en la okcidenta parto de Teksaso

Kategorio:Urboj de Teksaso
BorgWarner

**BorgWarner** estas usona entrepreno de meĥanika fabrikado fondita en 1880. Nun, ĝi estas aŭtomobila ekipisto kaj fabrikas transmisiajn sistemojn, kluĉilojn, turbo-kompresorojn...

## Historio 
Fondita sub la nomo *Morse Equalizing Spring Co.* en 1880, la entrepreno fariĝis *Borg-Warner Corporation* per kunfandado. Ĝi estas bazita en Auburn Hills en Miĉigano.

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala retejo ()

Kategorio:Usonaj firmaoj
Kategorio:Firmaoj de Miĉigano
Fera Pordo (Madrido)

200px|eta|Puerta de Hierro.
**Fera Pordo** aŭ en hispana origine kaj oficiale **Puerta de Hierro** estas monumento el la dua duono de la 18a jarcento, situanta en la nordokcidenta areo de Madrido (Hispanio), en la proksimeco de la Monto Pardo. Okupas ĝardenecan insuleton, markitan de diversaj branĉoj de la aŭtoŝoseoj A-6 kaj M-30, kiuj bordas lokon de malfacila aliro. Ĝi estas konstruita laŭ stilo baroka klasicisma. Ĝi nomigas samnomajn sportejon, hospitalon kaj rezidejan zonon.

## Historio 
## Priskribo 
## Bibliografio 
* Bonet Correa, Antonio, *Fiesta, poder y arquitectura. Aproximaciones al barroco español*, Madrid, Akal, 1990, ISBN 84-7600-446-6 http://books.google.es/books?id=yUTIe9WcET8C&pg=PA98&lpg=PA98&dq=Francisco+Moradillo&source=bl&ots=bHrmZBxfdD&sig=uqhqW0xppZKRbD3_wvapeD8k6LE&hl=es&ei=tVPMTLeHIIyU4gbDv73cDA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=5&ved=0CCYQ6AEwBDgK#v=onepage&q=Francisco%20Moradillo&f=false

## Referencoj 
Kategorio:Monumentoj en Madrido
Kategorio:Geografio de Madrido
Zsigmond Sebők

**Zsigmond SEBŐK** [ĵigmond ŝebOk], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sebők Zsigmond** estis hungara ĵurnalisto, verkisto, membro de Societo Kisfaludy, membro de Societo Petőfi.

Zsigmond Sebők naskiĝis la  1861 en Hungario, en Párkány (nuntempa Štúrovo en Slovakio). Li mortis la  1916 en Budapeŝto.

## Biografio 
Zsigmond Sebők devenis el juda familio. Li frekventis mezlernejojn en Esztergom kaj Pest (urbo). Li ne finlernis la universitaton, sed li komencis ĵurnaladi en Budapeŝto en 1882. Post 2 jaroj li iris al Szeged por redakti la lokan ĵurnalon, kie li renkontiĝis kun Lajos Pósa. En 1887 li revenis al Budapeŝto, kie li daŭris la ĵurnaladon. Baldaŭe li partoprenis ankaŭ en redaktadoj de diversaj porinfanaj periodaĵoj.

Li verkis pli, ol 30 porinfanajn librojn. Li kreis figurojn de *Dörmögő Dömötör*, *Róka Miska*, *Malac Misi*, kiuj vivas ankaŭ nuntempe en animoj de la nunaj geinfanoj.

## Verkaro (elekto) 
* *Alakok* 1887 - novelaro -
* *Elbeszélések* 1893 - novelaro -
* *Kossuth Lajos élete* (Vivo de Lajos Kossuth) 1902
* *A doktor úr* 1907 - novelaro -

## Porinfana verkaro (elekto) 
* *Mackó úr utazása és egyéb történetek* 1893
* *Tarka mesék* 1903 - fabelaro -
* *Dörmögő Dömötör az országban* 1912 - porinfana romano -

## Fontoj 
* Hungarlingva Vikipedio
* hungara biografio
* foto kun biografio

Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Sándor Somló

**Sándor SOMLÓ** [ŝAndor ŝomlO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Somló Sándor** estis hungara poeto, verkisto, aktoro, teatrestro, membro de Societo Petőfi, membro de Societo Kisfaludy. Lia filino estis Sári Somló.

Sándor Somló naskiĝis kiel **Hlavathy Ödön** la  1859 en Hungario, en tiama Kapos (nuntempa Veľké Kapušany en Slovakio). Li mortis la  1916 en Budapeŝto.

## Biografio 
Sándor Somló frekventis lernejojn en Ungvár kaj Pest (urbo). Li komencis aktoradi, tial la gepatroj ne plu financis lin, tial li vivis mizere. En 1878 li vivis 3 jarojn en Győr, kie oni prezentis lian debutan dramon sen sukcesoj. En 1893 li aliĝis al trupo de Nacia Teatro (Budapeŝto), kie li iĝis direktoro en 1902. Baldaŭe li edukis aktorojn.

## Verkaro (elekto) 
* *Költemények* (Poemoj) 1878
* *Éjszakák* (Noktoj) 1880 premiita poemaro
* *Bolyongás* 1893. - kolektita poemaro -
* *Fra Girolamo* 1896 - premiita tragedio -
* *Zsolt vezér ifjúsága* 1896 - teatraĵo -
* *A király leánya* (Filino de la reĝo) 1915 - tragedio -
* multe da prezentitaj teatraĵoj restintaj manuskripte

## Fontoj 
* Hungarlingva Vikipedio
* hungara biografio
* hungara biografio

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj aktoroj