open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Villebichot

**Villebichot** estas franca komunumo situa en la departemento Côte-d'Or kaj en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Geografio 
[eta|maldekstra|Preĝejo [Ĉieliro de Maria]]

## Demografio 
## Najbaraj komunumoj 
## Historio 
La preĝejo datiĝis de la 12-a jarcento. En 1636, Matthias Gallas damaĝegis la vilaĝon.

## Floro 
*Marsilea quadrifolia* vivas en la lageto.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Vidu ankaŭ 
* Nuits-Saint-Georges

### Eksteraj ligiloj 
* Paĥoco 
* komunumaro 

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
2413 van de Hulst

'*2413 *van de Hulst''''' estas malgranda, meze hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 24-an de septembro 1960 de la kunlaborado inter la usona astronomo Tom Gehrels kaj la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando).

En septembron kaj oktobron 1960, Tom Gehrels eksponis 120 fotografiajn platojn per la Schmidt-teleskopo de 48 coloj (122&nbsp;cm) de la Observatorio de la Monto Palomar (apud San-Diego) kaj sendis ilin en Nederlandon, kie la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten ekzamenis tiujn.

## Nomo 
La nomo de tiu asteroido honoras la nederlandan astronomon Hendrik Christoffel van de Hulst.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Malkovrita de Palomar–Leiden survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Nigra karakaro

La **Nigra karakaro** aŭ Nigra karakarao (*Daptrius ater*) estas specio de rabobirdo de la familio de Falkedoj. Ties genro ***Daptrius*** estas plej ofte konsiderata monotipa nune, kvankam kelkaj inkludas tien ankaŭ la parencan specion de la Blankaventra karakaro alimaniere separata en *Ibycter*.

Ĝi troviĝas en plej parto de la Amazona Baseno nome en norda Bolivio, norda Brazilo, Kolombio, orienta Ekvadoro, Gujanoj, Peruo kaj Venezuelo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj tre degraditaj praarbaroj sub 1.400 m.

Oni ne konas subspeciojn de tiu specio.

## Aspekto 
La inoj pezas ĉirkaŭ inter 350 kaj 440 g dum maskloj estas iom pli malgrandaj, nome ĉirkaŭ 330 g. Ili estas de 43 al 48 cm longaj.

Temas pri tre nigra birdo kun rimarkindaj kontraste blankaj pugo kaj subpugo. Sub la nigra krono estas oranĝecaj nudaj vizaĝo. mentono kaj vango kie kontrastas tre malhela okulo kaj fortika beko hokoforma malhelgriza aŭ metalecgriza kun pli nigreca supra bordo; la supra makzelo estas multe pli dika. Ankaŭ la kruroj estas oranĝecaj kun nigraj akregaj ungoj.

## Ekologio 
Estas malnomada specio de loĝantaj birdoj. Ili vivas soleme aŭ en grupoj samspeciaj, de ĝis 8 individuoj. Ili loĝas ĉe arbarklarejoj de ĝangalo, savano kun disaj arboj kaj riverbordoj. Rare oni vidis ilin en la interno de la ĝangaloj, dumfluge alte super la kanopeo. Male ĝi estis vidata en herbejoj kaj kie la vegetaĵaro ne tre altas kiaj ĉe terkultivejoj kaj paŝtejoj.

Ili nestumas en arboj; la ino demetas 2 aŭ 3 ovojn.

Ili manĝas ĉefe kadavraĵojn, sed estas ĉiomanĝantaj kaj nutras sin ankaŭ el ĉiaj tipoj de malgrandaj animaloj (malgrandaj mamuloj, birdoj...) kaj eĉ ĝis fruktoj. Oni diras, ke ili manĝas iksodojn el tapiroj: kiam la tapiro alvokas, la birdo alvenas, la tapiro kuŝiĝas kaj la karakarao manĝas ties iksodojn.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Daptrius ater. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 24an de julio 2007.

Kategorio:Falkoformaj
Kategorio:Falkedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Kolombio
Seglias

**Seglias** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

***Seglias** estas la romanĉlingva nomo de la komunumo Sils en Domleschg de la komunumaro Domleschg en la distrikto Malantaŭa Rejno en Svislando.

***Seglias (Vignogn)** estas setlejo de la vilaĝo Vignogn de la komunumaro Lumnezia/Lugnez de la distrikto Surselva en Kantono Grizono en Svislando.
Hrabské

**Hrabské** (hungare *Geréb* germane *Grabau*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Hrabské situas laŭ la pola landlimo, fine de sakovojo. Bardejov troviĝas je 20&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1351 en formo *"Grabow"*. En 1600 13 familioj pagis impostojn. En 1787 312 vilaĝanoj loĝis, en 1828 588 vilaĝanoj en 77 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Hrábzke*. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Geréb 449 homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Bardejov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Hrabské 567 homoj, (527 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* grekokatolika klasikisma preĝejo omaĝe al Sankta Demetrio de 1822

Kategorio:Municipoj en distrikto Bardejov
Kochanovce (distrikto Bardejov)

**Kochanovce** (hungare *Kiskohány* [kiŝkohAnj], germane *Kochendorf*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Geografio 
Kochanovce situas laŭ flankovojoj. Bardejov troviĝas je 15&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1377 en latina formo *"villa Kohan"*. En 1600 6 familioj pagis impostojn. En 1787 176 vilaĝanoj loĝis en 25 domoj, en 1828 229 vilaĝanoj en 28 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kiskohány 189 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Giraltovce, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Kochanovce 257 homoj, (ĉiuj slovakoj).

Kategorio:Municipoj en distrikto Bardejov
Komárov (distrikto Bardejov)

**Komárov** (hungare *Felsőkomaróc* germane *Komorau*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Komárov situas laŭ rojo. Bardejov troviĝas je 7&nbsp;km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la frua bronzepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1355. En 1427 oni komputis tie 36 parcelojn. En la 15-a jarcento la vilaĝo senhomiĝis pro batalado kontraŭ poloj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Felsőkomaróc 210 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Bardejov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Komárov 409 homoj, (escepte unun ĉiuj slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Stefano la 1-a (Hungario) de 1856

Kategorio:Municipoj en distrikto Bardejov
Vračovice-Orlov

Municipo **Vračovice-Orlov** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Ústí nad Orlicí, en milde ondiĝinta pejzaĝo inter riveroj Loučná kaj Tichá Orlice, 8&nbsp;km oriente de urbo Vysoké Mýto. Vivas ĉi tie  ().

## Partoj de municipo 
* Vračovice
* Orlov

## Historio 
Vilaĝo Vračovice origine nomiĝis Vratišovice, t.e. vilaĝo de la homoj kiujn estris Vratiš. La vilaĝo estas plej frue menciata en la jaro 1349. Jam tiam ĉi tie troviĝis akvofortikaĵeto kaj preĝejo de Sankta Johano Baptisto.

Fine de la 17-a jarcento oni parceligis grundojn apartenantajn al la fortikaĵeto Vorlov kaj ekestis domaro Vorlov, nuntempe Orlov.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
### Preĝejo 
Preĝejo de Sankta Johano Baptisto, origine romanika, rekonstruita gotike, poste en 1692 post incendio kaj en la jaroj 1882-1883. La kirko estas ununava, oblonga kun giganta okcidenta turo same larĝa kiel la navo kaj kun oblonga trilatere fermita presbiterejo sen apogpilieroj. Oblonga sakristio estas sur norda flanko. La interno estas platplafona.

La ĉefaltaro estas el la dua duono de 18-a jarcento, kolona kun statuoj de Zeĥarja kaj de Elizabeto kaj bildo de Bapto de la Sinjoro, signita E. Neumann 1895. Flanka altaro de Sankta Jozefo el la lasta kvarono de 17-a jarcento estas frubaroka kolona kun bildo de Sankta Jozefo kaj statuoj de Sankta Venceslao kaj Sankta Ludmila. La predikejo estas rokoka. Tri barokaj bildoj de anĝeloj kaj pluaj bildoj estas el la 18-a jarcento.

### Ŝtona kruco 
Antaŭ tombejo ĉirkaŭanta la preĝejon troviĝas ŝtona kruco el la jaro 1857. Sur la soklo estas reliefoj de Sankta Maria Magdalena, de Resurekto kaj de Sankta Petro.

## Literaturo 
* Dr. E. Poche, DrSc. a kol. – *Umělecké památky Čech*. Eldonis Akademia en Prago en j. 1978.


Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Ústí nad Orlicí
Kategorio:Municipoj en distrikto Ústí nad Orlicí
Kategorio:Municipoj en Ĉeĥio kun kunmetita nomo
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
Kožany

**Kožany** [koĵani], (hungare *Kozsány* [koĵAnj], rutene *Кожаны* [koĵani], germane *Goschendorf*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Kožany situas laŭ traira flankovojo. Bardejov troviĝas je 20&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1460 (laŭ alia fonto jam en 1350. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kozsány 170 homoj, (rutenoj en majoritato, slovakoj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Giraltovce, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Kožany 131 homoj, (escepte unun ĉiuj slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* grekokatolika ligna preĝejo el la 18-a jarcento

Kategorio:Municipoj en distrikto Bardejov
Vignogn

**Vignogn** (malnova germanlingva kaj ĝis 1983 oficiala nomo estis **Vigens**) estas komunumo de la komunumaro Lumnezia/Lugnez kaj la distrikto Surselva en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 178 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Vignogn situas en la valo Lumnezia. La teritorio de la komunumo etendiĝas ambaŭflanke de la rivero Glogn (germanlingve *Glenner*). La teritorio de la komunumo havas areon de 7,91 km², de kiuj proksimume triono, nome 2,47 km² estas kovritaj de arbaro, 4,55 km² servas por agrikulturo kaj 0,21 km² por setlado, la resto estas dezerta nome en la altmontaro. Krom la vilaĝo Vignon al la komunumo apartenas la setlejoj Prau Veder, Sumaseras, Sogn Gudegn, Seglias kaj diversaj izolitaj bienoj. La teritorio oriente de la rivero Glogn estas la valo *Val Gronda*, arbara kaj montara teritorio neloĝata.

## Loĝantaro kaj lingvoj 
Laŭ enketo de la jaro 2004 ĉiuj de la tiam 187 loĝantoj estis svisaj civitanoj. 89% parolis denaske la sursilvanan dialekton de la romanĉa lingvo kaj 10% la germanan.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumoVignogn limas en nordo al Degen, en oriento al Suraua, en sudsudoriento al Sankt Martin, en sudo al Lumbrein, kaj en okcidento al Obersaxen.

## Trafiko 
Vignogn situas ĉe la vojo de Ilanz al Vrin, sur kiu kondukas poŝtaŭtolinio, per kiu la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Vignogn datiĝas el la jaro 1325 kiel *Vinanne*. Dum frua mezepoko Vignogn estis reĝa bieno kaj dum meza mezepoko la sidejo de la episkopaj vasaloj de Viggon. La feŭdo poste transiris al la Senjoroj de Belmont kaj en la jaro 1371 al la Senjoroj de Sax-Misox. En la jaro 1538 la loĝantoj de Vignogn sin liberaĉetis de la episkopa feŭdo. 

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Vignogn
Falkoboenoj

Falkoboenoj aŭ ***Phalcoboenus*** estas malgranda genro de rabobirdoj de la familio de Falkedoj. Ili troviĝas en nuda, malferma habitato de Andoj, Patagonio kaj Malvinoj. La kvar specioj estas preskaŭ entere alopatriaj, tio estas (geografie separataj).

Plenkreskuloj estas distingaj, kun nudaj, flavaj, oranĝaj aŭ ruĝaj vizaĝaj haŭtaĵoj kaj vaksaĵoj (mildaj haŭtaĵoj super la nastruoj), kaj nigra plumaro kun varia kvanto de blanko. Junuloj estas ĝenerale brunaj kun helaj rozecgrizaj vizaĝaj haŭtaĵoj kaj vaksaĵoj.

Ili estas tre oportunemaj kaj tipe vidataj piedire surgrunde, kie ili manĝas kadavraĵojn kaj foje malgrandajn animalojn kiujn ili kaptas.

## Specioj 
* Karunkla karakaro, *Phalcoboenus carunculatus*
* Anda karakaro, *Phalcoboenus megalopterus*
* Blankagorĝa karakaro, *Phalcoboenus albogularis*
* Aŭstrala karakaro, *Phalcoboenus australis*

## Referencoj 
* Jaramillo, Alvaro, Burke, Peter, & Beadle, David (2003). *Birds of Chile.* Christopher Helm, London. ISBN 0-7136-4688-8.

Kategorio:Falkoformaj
Kategorio:Falkedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Vaksaĵo

[eta|dekstra|La [Rokkolombo, *Columba livia*. La vaksaĵo situas super la beko, kaj estas distinge grizblanka.]]
La *ceraĵo* (el la latina *cera*: vakso) kaj de tie **vaksaĵo** aŭ *operculum* estas milda, karneca ŝvelaĵo troviĝanta ĉe la bekoj de iaj birdoj. Akcipitroj, psitakoj, turtoj, sterkorariedoj kaj papagoj estas inter la birdoj kiuj havas vaksaĵojn. La vaksaĵo ludas rolon por indiki la reproduktan situacion de iaj dimorfaj birdoj, kaj havas ankaŭ ŝlosilan funkcion por spirado.

## Karakteroj 
La vaksaĵo situas ĉe la supra bekobazo, kaj estas ofte fakte vakseca laŭ teksturo. La koloro kaj formo de la ceraĵo povas varii el specio al specio, kaj dependas ankaŭ de la sezono. La ceraĵo enhavas la nasotruojn. Ĉe falkoj, la eniro de nastruoj estas iom cirkla. Tiele la vaksaĵoj ludas gravan rolon ĉe spirado, kaj por protekto de nastruoj.

## Rolo ĉe indikado de reprodukta ciklo 
Psitakoj estas dimorfaj ĉar la masklaj vaksaĵoj brilbluiĝas ĉe matureco, dum tiun inaj flaveciĝas. La vaksaĵoj de la psitakinoj krome aperas iom faldecaj, je pli granda etendo dum periodoj de fekundeco. Nematuraj psitakoj havas helrozkolorecajn vaksaĵojn kiuj estas mildaj kaj brilaj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Beko

Kategorio:Birda terminaro
Kategorio:Birda anatomio
2414 Vibeke

'*2414 *Vibeke'''* estas malgranda, malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la inan antaŭnomon "*Vibeke*" en honoro de la filino de la astronomo *L. K. Kristensen''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1931
Chmeľová

**Chmeľová** (hungare *Komlóspatak* [komlOŝpatak], rutene *Хмелёва* [ĥmeljova], germane *Hainsbac*) estas  vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Chmeľová situas laŭ traira flankovojo. Bardejov troviĝas je 13&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1414. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Komlóspatak 677 homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Bardejov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Chmeľová 405 homoj, (po 166 slovakoj kaj rutenoj, 70 ukrainoj).

## Vidindaĵoj 
* preĝejo havanta 2 turojn omaĝe al Dipatrino (Virga Maria) de 1821

Kategorio:Municipoj en distrikto Bardejov
Herbert Engineering

eta|HE 14/20 hp (1921)
La kompanio **Herbert Engineering Co. Ltd.** estis brita fabrikanto de  aŭtomobiloj, kiu inter 1919 kaj 1931 produktis en Caversham proksime de Reading (Berkshire).

Produktitaj estis senproblemaj, sportecaj aŭtomobiloj kun la marko **HE**. Ili havis ĝis 1929 kvar-cilindrajn motorojn kun flanke stiritaj valvoj. 1928 aperis la unua modelo kun ses cilindroj. La aŭtoj similis al la tiamaj 3-litraj Bentley-modeloj kaj ankaŭ la prezoj similis.

1931 la vendokvantoj tiom malpliiĝis, ke profitdona produktado ne plu eblis.

## Modeloj
## Fonto 
David Culshaw & Peter Horrobin: *The Complete Catalogue of British Cars 1895–1975*. Veloce Publishing plc. Dorchester (1999).  ISBN 1-874105-93-6

Kategorio:Germanaj aŭtomobilfabrikoj
Akebu (lingvo)

**Akebu** (ankaŭ: *Akebou*, *Kebu*, *Kabu*, *Kegberike*, *Ekpeebhe*) estas la lingvo de la samnoma popolo Akebuoj. Ili vivas precipe en Togolando. La lingvo apartenas al la kvaa lingvaro.

Indikoj pri la nombro de parolantoj diferas laŭ fonto inter 56.400 (SIL 2002) ĝis 65.000.   Ili vivas precipe en la sudo de Togo en la prefekturo de Wawa ĝis al la landlimo de Ganao. Lokaj centroj estas Kougnohou, Veh-Nkougna kaj Kamina.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Ethnologue.com
* Sprachenkarte Togo

Kategorio: Kvaa lingvaro
Kategorio: Tonlingvoj
Kategorio: Lingvoj de Togolando
Kategorio: Lingvoj de Ganao
2416 Sharonov

'*2416 *Sharonov'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la rusan astronomon Vsevolod Vasiljeviĉ Ŝaronov (cirile *Всеволод Васильевич Шаронов'', 1901–1964).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
Krivé

**Krivé** (hungare *Sárosgörbény* [ŝAroŝgorbEnj], germane *Zipserhau*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Krivé situas laŭ traira flankovojo. Bardejov troviĝas je 16&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1454. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Krive*, poste ĝi ricevis parte hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Sárosgörbény 195 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Bardejov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Krivé 203 homoj, (185 slovakoj, 16 rutenoj).

## Vidindaĵoj 
* grekokatolika preĝejo omaĝe al Sankta Luko de 1826
 
## Eksteraj ligiloj 
* Slovaka teksto kun bildoj pri preĝejo de Krivé 

Kategorio:Municipoj en distrikto Bardejov
2415 Ganeso

**2415 Ganeso** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Henry Lee Giclas elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell en la Konteo Coconino, apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo aludas al la hiduisma elefant-kapa dio Ganeŝo, filo de Ŝivao kaj Parvatio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henry Lee Giclas
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Sankta Amando

**Saint Amand** estas la nomo de pluraj kristanaj sanktuloj , listigitaj sube laŭ kronologia ordo de supozata morto :

* Amando de Strasburgo (4-a jc), episkopo de Strasbourg kiu partoprenis en la koncilio de Sardique ; festata la 26-an de Oktobro .
* Amando de Bordozo († 431), tria episkopo de Bordeaux ; festata la 18-an de Junio .
* Amand de Rennes († 505), antaŭulo de sankta Meleno, episkopo de Rennes ; festata la 14-an de Novembro .
* Amand de Coly († ĉ. 550), kun *Junien* lia disĉiplo, origine de Limousin, monaĥo en Périgord, fondis monaĥejon ; festataj la 16-an de Oktobro.
* Amand de Maastricht († 679), aŭ ''Amand d'Elnone* aŭ *Amand d'Elnon'', origine de lando de Herbauges (respondanta pli malpli al la vendea kamparo) kie li estas kultata, aparte sur insulo Yeu, evangelizanto de la Belga Gaŭlujo, fondinto de Elnone ; festata la 6-an de Februaro en Belgio kaj en Oriento, la 7-a de februaro aliloke.
* Amand de Lérins († 708), abato de Lerino ; festata la 18-an de Novembro .

## Referencoj 
Kategorio:Kristanaj sanktuloj
Messerschmitt TG500

**Messerschmitt Tg 500** estas veturilo pluevoluita el la modelo KR200.
Ĝi estis prezentita kiel modelo Tiger. Sed tiu nomo ne estis permesita, ĉar la kompanio Krupp havis jam la rajtojn por tiu nomo por siaj ŝarĝaŭtomobiloj. Ankaŭ la nomo Messerschmitt ne povis esti uzata. Tial la mobilo estis vendata kiel Tg500. Tamen ĉiu nomigis ĝin Tiger.
eta|dekstra|FMR Tg 500 Vetkurado sur la Nürburgring
eta|Messerschmitt Kabinenroller TG 500
eta|Messerschmitt Kabinenroller TG 500

## Tekniko 
La Tg500 uzis motoron kun 490&nbsp;cm³ kun du cilindroj de la kompanio Fichtel & Sachs kun 19,5&nbsp;ĉevalpovumoj. Tio ebligis grandan rapidecon de ĉ. &nbsp;130&nbsp;km/h. Por komparo: la Porsche 356 kun motoro kun 1300-cm³ de 1957 atingis nur iom pli, nome 145&nbsp;km/h. Por ŝoforo de la tigro estis ege ŝatata sento preterpasi aliajn, pli grandajn aŭtojn.

La Tg 500 havis pli grandajn radojn ol la KR200. Pro la tre mallarĝa vojsulko rezultis grandaj flankenaj moviĝoj de la radoj dum risortado sur malbonaj stratoj. Tio produktus tre malkvietan kuradon. Similajn problemojn havis ankaŭ aliaj modeloj kun svingaksoj kiel VW kaj Mercedes. Tial Fend aplikis la oblikve moviĝantan akson, germane Schräglenkerachse por la malantaŭa akso de la Tg500, kiu rezultis en multe malpli granda ŝanĝado de la moviĝo flanken kaj multe pli bona stirado. La Tg500 estis inter la unuaj veturiloj, kiuj uzis tiun modernan akson, kiu nun estas uzata ĉe la plimulto de aŭtoj kun malantaŭ-aksa movigo. Tamen nur estas falsa famo, ke Fend mem inventis tiun akson por la Tg500, nur forgesis anonci ĝin kiel patento.

## Kvantoj 
La kvanto produktita ne estis tre granda. Indikoj estas inter 290 kaj 320. Kiel vetkur-veturilo ĝi ne ricevis la oficialan klasigon de la ONS, kiu postulis minimuman kvanton de 400. Tg500 tial vetkuris nur inter si. La grava ne estis la maksimuma rapideco, sed la eksterordinaraj eblecoj en kurvoj.

La vendoprezo estis 3650&nbsp;DM (1958-1960) oder 3725&nbsp;DM (1961), kio ne ebligis pli grandajn kvantojn.

Fine de 1961 la produktado ĉesis.

## Fend 2000 
skribenda

## Vidu ankaŭ 
* Messerschmitt Kabinenroller

## Referencoj 
* 
* 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* British club
* German club
* Messerschmitt Scale Models 

Kategorio:Aŭtomobiloj
2419 Moldavio

**2419 Moldavio** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 19-an de septembro 1974 de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la tiama Moldava Soveta Socialisma Respubliko (nun, Moldava Respubliko).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Moldavio
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1974
Hugó Maszák

**MASZÁK Hugó** (pro. masa:k), de 1895 Szegedy-Maszák estis hungara ĵurnalisto, grafikisto naskita en Nadjenjedo la 10-an de aŭgusto 1831 kaj mortinta en Budapeŝto la 28-an de aŭgusto 1916.

## Biografio
Hugó Maszák de 1857 studis ĉe Miklós Barabás en Peŝto (pli poste lia bofilo). Li pentris portretojn, litografaĵojn: multe da liaj ksilografaĵoj aperis en la gazeto *Vasárnapi Újság*. De 1861 li iĝis ĵurnalisto, unue li kunlaboris kun gazetoj *Magyarország*, poste *Pesti Napló* kaj *Ország*. En 1864 li redaktis la artgazetojn *Magyar Képzőművész*, en 1868 *Műcsarnok*. En 1884 kune kun Géza Egyesy fondis la gazetojn *Országgyűlési Tudósító*, en 1870  *Ungarische Post*. En 1880 li estigis same kun Egyesy la duonoficialan *Magyar Távirati Iroda* (MTI) (Hungara Telegrafoficejo). 

## Verko
* *Panaszok a nyelvrontás miatt* (Bp., 1910).

## Fonto
* Magyar Életrajzi Lexikon

Maszak, H.
Maszak, H.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Malij-Teatro (Moskvo)

eta|Malij Akademia Teatro de Rusio
**Malij Ŝtata Akademia Teatro de Rusio** () estas unu el plej malnovaj rusaj teatroj funkcianta en Moskvo ekde la 14-a de oktobro 1824. Ĝi ludas multjare elstaran rolon en evoluado de la rusa nacia kulturo.

Unu el plej grandaj placoj en la moskva urbocentro nomiĝas *Teatra*, kie estas tri teatroj: Boljŝoj (Granda), Malij (Malgranda) kaj Detskij (Porinfana). Tiuj faras kvazaŭ komunan arkitektan ensemblon ĉirkaŭigantan la placon de tri flankoj, en kies centro inter aranĝitaj florplena ĝardeno kaj arbustaro elĵetas akvon belegaj fontanoj.

Ekspliko de malaj nomoj de du apudaj teatroj Bolŝoj kaj Malij estas malfacila, ĉar nuntempe ties ampleksoj estas tre grandaj kaj preskaŭ egalaj. Verŝajne antaŭe dum ilia aperigo fine de la 18-a jarcento iu volis tielmaniere diferencigi ilin almenaŭ laŭ ties tiama alteco.

Malij teatron oni ofte nomas **Domo de Ostrovskij**, ĉar apud ĝi estas establita monumento honore al la granda rusa dramaturgo Aleksandr Ostrovskij, kies teatraĵojn nepre ĉiusezone oni povas spekti en ĝi. Li estis denaska moskvano kaj do bone konis vivmanieron de la loĝantaro el la 19-a jarcento. Kvankam liaj verkoj ĉefe lumigis problemojn el tiama epoko, sed ili estas aktualaj kaj por la nuneco do ĉiujn oni spektas kun granda intereso. Multaj generacioj de la teatraj geaktoroj uzadas korektan, klasikan rusan eldiradon kun ia emfazo kaj ne ŝatas ĉiujn neologismojn, ĉar volas konservi ĝian korektan prononcon por modernuloj. Tio permesas al spektantoj ĝui ne nur pro esenco de teatraĵoj kaj pro ties prezentado per la bela rusa lingvo.

En la moskva strato *Granda Ordinka* funkcias la filio de la teatro, kiun ankaŭ ŝatas viziti spektantoj.

Apud la teatro en *Neglinka* strato ekzistas ĝia **Alta Teatra Lernejo** (universitato) nome de Miĥail Ŝĉepkin, granda rusa aktoro longe servinta tie. En ĝi studas estontaj geaktoroj de la teatro mem kaj ceteraj teatroj de Rusio.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.maly.ru oficiala ttt-ejo , , 
* http://schepkin.maly.ru/  Alta Teatra Lernejo , 

File:Alexander Ostrovsky Maliy theater.jpg| Aleksandr Ostrovskij monumento
File:Moscow TsUM Petrovka asv2019-06.jpg|maldekstra alo de la teatro adheras al CUM bazaro
File:Maly Theatre - Enough Stupidity in Every Wise Man. Actors.jpg|sceno el la spektaklo
File:Moscow, Bolshaya Ordynka 67 69 June 2009 02.JPG|filio de la teatro
File:Shchepkin Theatre College in Moscow.jpg|Alta Teatra Lernejo

Kategorio:Teatroj en Moskvo
Kategorio:Distrikto Tverskoj (Moskvo)
Kategorio:Vizitindaĵoj en Moskvo
2418 Voskovec-Werich

'*2418 *Voskovec-Werich''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Luboš Kohoutek elde la Observatorio de Hamburgo (Germanio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la ĉeĥajn aktorojn Jiří Voskovec kaj Jan Werich.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Luboš Kohoutek
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1971
2420 Čiurlionis

'*2420 *Čiurlionis''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la litovan komponiston kaj pentriston Mikalojus Konstantinas Čiurlionis (1875—1911).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1975
2417 McVittie

'*2417 *McVittie''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la Indianaa Programo pri la Asteroidoj elde la Observatorio Goethe Link, apud Broklino en Indianao (Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan astronomon George C. McVittie (1904—1988).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Indiana Asteroid Program
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1964
2421 Nininger

'*2421 *Nininger''''' estas mezgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell en la Konteo Coconino, apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras Harvey Harlow Nininger (1887—1986), usonan fakulon pri la meteorŝtonoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
Unterseen

**Unterseen** estas urbo kaj ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Interlaken kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Interlaken-Oberhasli en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 5522 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Unterseen situas ĉe la orienta fino de la Lago de Thun ĉe la alfluo de Aro al ĉi-lasta, norde de Interlaken, kun kiu Unterseen komplete kunkreskis, tiel ke turistoj ofte kredas, ke la urbo Unterseen estas nur kvartalo de Interlaken, kvankam fakte Unterseen estas jure kaj historie urbo, dum Interlaken nur vilaĝo, kiu cetere ĝis 1891 nomiĝis modeste Aarmühle. De Unterseen oni havas bonegan kaj liberan rigardon al la tri famaj montoj Eiger, Mönch kaj Jungfrau de la Bernaj Alpoj. Unterseen estas fakte la unua urbo laŭlonge de la rivero Aro.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Unterseen limas en nordo al Habkern, en nordoriento al Ringgenberg, en oriento kaj sudo al Interlaken, en sudokcidento alliflanke de la Lago de Thun al Därligen, kaj en okcidento al Beatenberg.

## Trafiko 
Kvankam la trajlinio inter la okcidenta kaj la orienta stacidomoj de Interlaken pasas parte tra teritorio de la komunumo Unterseen, en Unterseen ne estas trajnhaltejo. Tamen la okcidenta stacidomo de Interlaken situas nur kelkcent metrojn de la urbocentro de Unterseen. Krome la komunumo ankaŭ estas servata de lokaj busoj de Interlaken. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A8 situas du kilometrojn sudokcidente de la urbo inter Matt kaj Interlaken.

## Historio 
La 13-an de julio 1279 la imperiestro Rudolfo la 1-a donis al la barono Berĥtoldo la 3-a de Eschenbach la permeson konstrui fortikaĵon inter la du lagoj kaj koncedis al tiu fortikaĵo ankaŭ la urborajton. En la jaro 1291 la unuan fojon aperis la nomo Unterseen por la urbeto per la vortoj "Inderlappen genannt Undersewen".

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Unterseen

## Bildoj 

Dosiero:Unterseen hotelo Central 296.JPG|Hotelo Central
Dosiero:Aroponto inter Interlaken kaj Unterseen 257.JPG|Piedira ponto trans Aro
Dosiero:Unterseen 277.JPG|Rigardo al la malnova urbo
Dosiero:Unterssen Aroinsulo 197.JPG|Aroinsulo vidita de Hotelo Central

Kategorio:Urboj de Svislando
Karunkla karakaro

La **Karunkla karakaro** aŭ Karunkla karakarao (***Phalcoboenus carunculatus***) estas specio de rabobirdo de la familio de Falkedoj. Ĝi troviĝas en paramo en nordaj Andoj de anda Ekvadoro kaj suda (sudokcidenta) Kolombio. Ĝi estas ĝenerale nekomuna al iom komuna. Ĝi estas tre oportunema specio ofte vidata piediranta surgrunde, kie ili manĝas kaj kadavraĵojn kaj se eble iun ajn malgrandan animalon kiun ili povas kapti.

Ĝi estis iam traktata kiel raso de *P. megalopterus*, kiel *P. albogularis*; tiuj tri formas superspecion, en kiun kelkaj fakuloj metas ankaŭ *P. australis*. Tiu genro estas tre rilata al *Polyborus*, kaj foje eĉ mergita kun ĝi.

## Aspekto 
Ili estas de 51 al 56 cm longaj kaj similas al tre proksime rilata Anda karakaro, tio estas de nigrablanka plumaro, sed malkiel tiu specio ties brusto kaj supra ventro estas nigra kun tre densa blanka strieco, dum la Anda karakaro havas tutnigran bruston. Estas nigraj la krono, nuko, resto de supraj partoj kaj meza zono en vosto, krom la menciata strieco de brusto; estas blankaj la suba ventro, pugo kaj vosto escepte la menciata zono. En flugiloj estas nigraj unuarangaj kaj duarangaj, dum triarangaj estas nigraj. La beko estas dika, hokoforma kaj helgriza. Estas flavoranĝaj nuda vizaĝo kaj kruroj, kun iom pli oranĝeca karunklo mustaĉa, kiu nomigas la specion. Super la bekobazo estas ankaŭ karunkla vaksaĵo kun naztruoj.

Junuloj estas malpli distingaj ol la oranĝavizaĝaj plenkreskuloj kaj estas tutbrunaj kun rozecgrizaj vizaĝaj haŭtaĵoj anstataŭ flavecaj.

## Subspecioj 
Oni ne konas subspeciojn de tiu specio, tio estas monotipa.

## Ekologio 
Ili loĝas en la tipaj tropikaj aŭ subtropikaj herbejoj de sia distribuado je altitudoj de 3.000 al 4.200 m super la marnivelo. Estas birdo kiu manĝas kadavraĵojn, kiel ĉe la resto de la karakaroj, kaj nutras sin ĉefe el vermoj, semoj, malgrandaj vertebruloj kaj artropodoj (insektoj kaj aliaj senvertebruloj). Plejparte de la tempo ĝi piedire surgrunde serĉas manĝaĵon.

Ĝi abundas en iaj partoj de sia distribuado. Estas malnomada birdospecio, kiu faras movetojn post la reprodukta sezono.

Ĝi estas vidata en grupoj de 7 al 40 individuoj. Eblas vidi unusolan individuon aŭ paron, sed tendencas grupiĝis en nombraj birdaroj de foje ĝis cento da individuoj. La nesto estas konstruita en fendo inter rokoj aŭ konstruita inter branĉoj de arboj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Phalcoboenus carunculatus. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 24an de julio 2007.

Kategorio:Falkoformaj
Kategorio:Falkedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kružlov

**Kružlov** (hungare *Kőtelep* germane *Krausenhau*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Kružlov situas laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Bardejov troviĝas je 24&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1460. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Kruzslyó*, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kőtelep 550 homoj, (rutenoj en majoritato, slovakoj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Bardejov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Kružlov 982 homoj, (922 slovakoj, 33 rutenoj, 10  ukrainoj).

## Vidindaĵoj 
* grekokatolika preĝejo omaĝe al Helpa Dipatrino de 1822

Kategorio:Municipoj en distrikto Bardejov
Kučín (distrikto Bardejov)

**Kučín** (hungare *Felsőköcsény* [felŝOkoĉEnj], germane *Kutschin* [kuĉin]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Kučín situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Bardejov troviĝas je 18&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1315. En 1787 311 vilaĝanoj loĝis en 43 domoj, en  1828 599 vilaĝanoj loĝis. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Kucsin*, poste ĝi ricevis pli longan nomon pro peto de poŝto. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Felsőköcsény 380 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Giraltovce, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Kučín 479 homoj, (412 slovakoj, 62 ciganoj).

Kategorio:Municipoj en distrikto Bardejov
Johanna Martzy

**MARTZY Johanna** (pro. marci) estis hungara violonistino naskita en Temeŝvaro la 26-an de oktobro 1924 kaj mortinta en Glarus la 13-an de aŭgusto 1979.

## Biografio
Johanna Martzy studis en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en Budapeŝto inter 1932-1942 ĉe Ferenc Gábriel. Kiel studento ŝi gajnis la premiojn Reményi kaj Hubay, poste en 1947 gajnis en la konkurso de Ĝenevo. De 1948 ŝi vivis en Svislando. Kiel rekonata soloisto ŝi ludis sub dirigentado de Jenő Ormándy, André Cluytens, Ernest Ansermet, Otto Klemperer, Paul Kletzky la klasikajn kaj romantikajn violonkonĉertojn en Eŭropo kaj Usono. De 1966 sub akompanado de István Hajdú entreprenis ĉambrokomponaĵojn. Li estis posedanto de fama violono Stradivarius de Hubermann.

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj violonistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Sándor Máté

**MÁTÉ Sándor** estis hungara bibliotekisto, bibliografo, literaturhistoriisto naskita en Kövend la 11-an de junio 1846 kaj mortinta en Budapeŝto la 20-an de aŭgusto 1926.

## Biografio 
Sándor Máté finis juron en la Koloĵvaro (1868 – 69) kaj en la Universitato de Budapeŝto (1873). De 1871 li staris en la servo de la Universitata Biblioteko, de 1899 li estis ĝia provizora direktoro.

## Verko 
* *Pauler Tivadar élete és művei* (Bp., 1887);
* *A budapesti m. kir. Tudomány-Egyetem Könyvtára 1174 – 1895* (Bp., 1896).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Mate, S.
Mate, S.
Mate, S.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
János Máthé (kemiisto)

**MÁTHÉ János** (pro. ma:te:) estis rumania hungara kemiisto naskita en Kluĵo la 21-an de junio 1932 kaj mortinta en Kluĵo la 12-an de majo 1982.

## Biografio
János Máthé diplomitiĝis en la Universitato Bolyai de Kluĵo en 1955 kaj li doktoriĝis en 1970. Li prelegis en jaroj 1955-57 en la Instituto pri Medicino kaj Farmacio de Kluĵo kaj inter 1957-1982 en la universitato Bolyai, poste Babeș-Bolyai.

## Verko
**Az anyag szerkezete. A modern kémiai fizika alapjai* (Kolozsvár, 1974, Bp., 1979); 
**Molekulaspektroszkópiai és kvantumkémiai számítások* (Bp., 1982).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj kemiistoj
János Mata

**MATA János** estis hungara poeto, grafikisto naskiĝinta en Hegyközkovácsi la 12-an de decembro 1907 kaj mortinta en Nyírmihálydi la 26-an de oktobro 1944.

## Biografio
János Mata estis ankoraŭ gimnaziamo en Zilah, kiam li jam publikis poemojn en revuo *Szilágyság* kaj *Pásztortűz*. En 1931 li translokiĝis en Debrecenon kaj li doktoriĝis. Li iĝis lekciisto de la universitato pri rumana lingvo kaj arkivisto. Estas gravaj krome liaj literaturaj verkoj ankaŭ liaj arkaiktonaj ksilografaĵoj (al Toldi de János Arany, al kroniko de István Nagy-Kállói Fényes, kiu aperis en 1943), libroornamaĵoj ktp..

## Verko
**Nyíladozó emberi elme. Thalestől Sokratesig* (filozofia disertacio, Debrecen, , 1941).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Mata, J.
Mata, J.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kurima

**Kurima** (ankaŭ hungare) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Kurima situas laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Bardejov troviĝas je 17&nbsp;km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam antaŭ jarmiloj. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1270. En 1427 102 familioj pagis impostojn. En la 15-a jarcento la poloj faris senhoma la vilaĝon. En la 16-a jarcento precipe judaj komercistoj alvenis. Tiutempe oni minadis oron. En 1707 vitrofarejo ekfunkciis. En 1787 944 vilaĝanoj loĝis en 142 domoj, en 1828 1390 vilaĝanoj en 161 domoj. En 1851 laŭ la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon unuaklasa (elstara). En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kurima 983 homoj, (slovakoj en majoritato, germanoj en minoritato). En 1914 duono de la vilaĝo cindriĝis pro incendio. Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Giraltovce, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Komence de la ĉeĥoslovaka erao oni forprenis la grandbienojn kaj - kiel parceloj - disdonis ilin al la vilaĝanoj. En 1937 kulturdomo konstruiĝis. En 1944 pro la bataladoj multe da domoj ruiniĝis. En 1956 la vilaĝo ricevis kurenton, post 3 jaroj kolĥozo formiĝis. En 2001 vivis en Kurima 1066 homoj, (967 slovakoj, 91 ciganoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika gotika preĝejo el la 14-a jarcento, proksimume en 1700 ĝi rekonstruiĝis post incendio, turo alkonstruiĝis en 1864, en 1907 renovigita
* baroka tombeja kapelo de 1703, dufoje renovigita
* kastelo de familio Szirmay [sirmai] el la 19-a jarcento
 

Kategorio:Municipoj en distrikto Bardejov
Záchlumí (distrikto Ústí nad Orlicí)

Municipo **Záchlumí** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Ústí nad Orlicí, en submontaro de Orlické hory, en valo de Divoká Orlice, 11&nbsp;km okcidente de la urbo Žamberk. En Litice nad Orlicí kaj Bohousová estas fervojaj haltejoj. Vivas ĉi tie  ().

## Partoj de municipo 
* **Záchlumí**
* Bohousová
* Litice nad Orlicí

### Historio 
La unua skriba mencio pri Záchlumí estas el la jaro 1365. Nomo de la vilaĝo devenas de proksima monto "Chlum" (603 m s.m.).

## Loĝantaro 
### Memorindaĵoj 
Pro manko de financaj rimedoj estis anstataŭ preĝejo konstruita nur komunuma ligna kampanileto ĉe la ŝoseo. Kiam ĝi estis konstruita oni ne scias, ne ekzistas iuj notoj pri tio, sed ekzisto de ĝi estas atestita jam en la jaro 1770.

## Literaturo 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en j. 2004.
* Dr. E. Poche, DrSc. a kol. – *Umělecké památky Čech*. Eldonis Akademia en Prago en j. 1978.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝaro de mikroregiono Podchlumí  


Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Ústí nad Orlicí
Kategorio:Municipoj en distrikto Ústí nad Orlicí
Kategorio:Setlejoj en Suborlica montetaro
Saint-Gengoux-le-National

**Saint-Gengoux-le-National** estas franca komunumo situa en la departemento Saône-et-Loire kaj en la regiono Burgonjo.

## Geografio 
eta|maldekstra|Preĝejo
La rivero la Grosne formas la sudestan landlimon de la komunumo.

## Demografio 
## Ekonomio 
Tie estas vino blanka (Chardonay) kaj ruĝa (Gamay).

## Historio 
Gengoux grava burgonja landsinjoro estis kokrito. Li iĝis sankta Gengoux patrono de la kokritoj. .

La preĝejo datiĝis de la 12-a jarcento.

En 1851, post la puĉo de Napoleono la 3-a, Stanislas Dismier formis armeon por defendi la duan respublikon sed li estis venkita kaj devis ekzili en Svisio.

## Esperanta vivo 
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 1 voĉdonon (0,28% de voĉoj) en 2004, kaj 2 voĉdonojn (0,57% de voĉoj) en 2009.

## Famuloj 
* Edouard Dougy pentristo (1912-1989)
* Nathalie Blanchet poetino (1833-1923)
* Victor Symiand skulptisto (1826-1886)

### Partnera urbo 
* 

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Saône-et-Loire
* Abatejo de Cluny

### Eksteraj ligiloj 
* *Histoire de Saint-Gengoux-le-National*, Marguerite Rebouillat, 1970

Kategorio:Komunumoj de Saône-et-Loire
Ferenc Matheovics

**MATHEOVICS Ferenc** (pro. mateoviĉ) estis hungara juristo naskita en Braŝovo la 9-an de marto 1886 kaj mortinta en Budapeŝto la 9-an de januaro 1957.
## Biografio
Ferenc Matheovics diplomitiĝis en la Universitato Koloĵvaro inter 1905-10, kie li doktoriĝis en 1910 pri jurscienco. En jaroj 1910-12 li estis advokatkandidato en Bp., Koloĵvaro kaj Braŝovo. En 1912 li faris advokatekzamenon en Marosvásárhely, dum jaroj 1912-14 li estis advokato en Braŝovo kaj li redaktis la katolikan politikan ĵurnalon *Brassói Újlap*. De 1919 li estis advokato en Szombathely, poste prokuroro, notario, de 1939 li prelegis en la universitato de Peĉo pri internacia socipolitiko ĝis 1948. kiam oni maldungis lin. 
## Verko
**A magyar-román birtokper* (Bp., 1929); 
**Nemzetközi szociálpolitika* (I-II., Szombathely, 1934).
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Matheovics, F.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Vrin

**Vrin** estas komunumo de la komunumaro Lumnezia/Lugnez kaj la distrikto Surselva en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 246 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Vrin situas en la sudo de la valo Lumnezia en la fontregiono de la rivero Glogn (germanlingve *Glenner*). La komunumo konsistas el la kvin vilaĝoj Vrin-Dado, Vrin-Dadens (ĉefloko), Cons, Ligiazun kaj Sogn Giusep. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 3149 m s.m. sur la kulmino de la monto Piz Terri.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Vrin limas en nordo kaj nordoriento al Lumbrein, en sudoriento kaj sudo al Valzo, en sudokcidento al Blenio (TI), en okcidentnordokcidento al Medel (Lukomagno), kaj en nordokcidento al Sumvitg.

## Trafiko 
Vrin estas la finpunkto de la kantona vojo tra Vallumnezia, kiu komenciĝas en Ilanz. Per la poŝtaŭtolinio, kiu cirkulas sur tiu vojo, la komunumo estas konektita al la publika transporteto.

## Lingvoj 
La oficiala lingvo de la komunumo estas la sursilvana dialekto de la romanĉa lingvo. Dum la popolnombrado de la jaro 2000 96% de la loĝantaro indikis kiel ĉeflingvo la romanĉan kaj 4% la germanan.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Vrin datiĝas el la jaro 1208 kiel *Varin*. Dum mezepoko la Monaĥejo Sankt Luzi en Koiro estis bienposedanto en Vrin. Vrin estis ĝis la liberaĉeto fare de la loĝantaro en la jaro 1538 feŭdo de la episkopo de Koiro. Episkopaj voktoj en Vrin estis sinsekve la senjoroj de Belmont, Muntalt kaj Sax-Misox. Ĝis la konstruo de la kantona vojo de Ilanz al Vrin en la jaro 1887 Vrin rilatis forte kun la loĝantoj de la tiĉina Belnio, kiu atingeblas tra la piedpado tra Diesrutpasejo. La blenianoj posedis la alpopaŝtejojn Blengias, Scharboden kaj Greina. Post fortaj disputoj en la jaro 1986 oni rezignis pri la realigo de planita baraĵlango kaj elektrejo en la Greinaebenajo. Ĉar la loĝantaro de la komunumo en la 20-a jarcento konstante malkreskis de la fondumo Pro Vrin en la 1980-aj jaroj en kunlaboro kun la Svisa Federacia Instituto pri Teknologio Zuriko kaj komunumaj aŭtoritatoj lanĉis projekton por fortigo de la vilaĝa infrastrukturo kaj la reloĝigo de la vilaĝo. En la jaro 1998 la vilaĝo por sia penado ricevis la Wakker-Premion.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Vrin

## Bildoj 

Dosiero:San Giusep.jpg|Kapelo en Sogn Giusep
Dosiero:Vrin Dorf.jpg|Centro de la vilaĝo Vrin-Dadens
Dosiero:Piz Terri.jpg|Monto Piz Terri
Patrick Roy

**Patrick Roy** estas la nomo de pluraj artikoloj.

***Patrick Roy** (1957-2008) estis franca politikisto.
***Patrick Roy** (n. en 1965) estas kanada glacihokeisto.
***Patrick Roy** (1952-1993) estis franca televidprezentisto.
Zádolí

**Zádolí** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Ústí nad Orlicí, ĉe nordorienta rando de Bohemia-Moravia montetaro, ĉe la ŝoseo n-ro 357 inter Vysoké Mýto kaj Leština, 7&nbsp;km sude de la urbo Vysoké Mýto. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1461.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* **Zádolí**
* Stříhanov

Ambaŭ vilaĝoj estas en senpera kontakto, kreas unu vilaĝan agromeraĵon, Zádolí estas en okcidenta parto kaj Stříhanov en orienta parto de ĝi. En Zádolí vivas proksimume 50 loĝantoj kaj en Stříhanov proksimume 40.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de municipoj en Ĉeĥio kun la plej malalta nombro de loĝantoj

## Pluaj fotoj 

Zádolí (UO), ulice.jpg|Ĉefa strato
Zádolí, OÚ.jpg|Municipa ofico
Zádolí (UO), kaple.jpg|Kapelo


Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Ústí nad Orlicí
Kategorio:Municipoj en distrikto Ústí nad Orlicí
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
Villahermosa

**Villahermosa** [bijaermOsa] estas metropolo kaj universitata urbo en Meksiko, kie estas ĉefurbo kaj episkopejo de subŝtato Tabasco. *Villahermosa* signifas en la hispana "Belega Urbeto". Estas samnomaj municipoj en Hispanio kaj Kolombio (Vidu Villahermosa (apartigilo)).

eta|300ra|Panoramo de Villahermosa
eta|dekstra|300ra|Panoramo de Villahermosa
eta|dekstra|300ra|Historia strato de Villahermosaeta|dekstra|220ra|Preĝejo de Villahermosa
eta|dekstra|300ra|Ornama domo en Villahermosa

## Bazaj informoj 
* Loĝantaro:  (en 2010)
* Supermara alteco: 
* Areo: km²
* Telefonkodo: +52 993
* Poŝtkodo: 86000
* Horzono: UTC -6
* 

## Geografio 
Villahermosa situas sur ebenaĵo laŭ rivero en suda parto de la lando.

## Historio 
Villahermosa fondiĝis en 1596 kiel *Villahermosa de San Juán Bautista*. Longe la urbeto estis simpla loĝloko. En la 1970-aj jaroj oni trovis nafton en la proksima Meksika Golfo. La urbo iĝis grava centro de la olea industrio.

## Ekonomio 
En la ĉirkaŭaĵo oni bredadas bovojn kaj oni rikoltas kakaojn, bananojn kaj sukerkanojn. La plej grava industriaĵo estas la oleo-petrolo. Ankaŭ la turismo estas menciinda, ĉar la maro estas proksime.

## Trafiko 
Villahermosa havas internacian flughavenon, sed la trajno evitas la urbon. La longdistanca veturado okazas helpe de aŭtobusoj.

## Klimato 
Villahermosa havas tropikan klimaton. La temperaturo inter majo-aŭgusto atingas foje -ojn. Jare pluvas po 2161&nbsp;mm, en ĉiuj monatoj pluvas.

## Vidindaĵoj 
* historia urboparto
* palaco prezidenta
* preĝejoj
* subĉiela muzeo pri arĥeologiaj trovaĵoj
* malgranda bestoĝardeno

## Ĝemelurboj 
*  San Bernardino, Usono
*  Coatzacoalcos, Meksiko
eta|300ra|maldekstra|Palaco prezidenta

Kategorio:Urboj de Meksiko
Kategorio:Tabasco
Kategorio:Metropoloj
Géza Mátéffy

**MÁTÉFFY Géza** (pro. ma:te:fi) estis hungara ŝtatsekretario naskita en Tövis la 29-an de aŭgusto 1900 kaj mortinta en Budapeŝto la 27-an de aprilo 1980.

## Biografio
Géza Mátéffy havigis doktoriĝon pri ŝtatscienco en 1923 en Segedo. Li estis de ĝia fondo (1930) ano de la gvidantaro de FKgP (partio de etbienularo), persona sekretario de 1932 de partiestro Tibor Eckhardt, ano de Provizora Naciasembleo de 1945, pli poste de la landkunveno. Li estis de 1-a de majo 1945 ŝtatsekretario pri administracio en la Ministerio pri Publikprovizo, de 31-a de decembro 1947 prezidanto de la Ofico pri Publikprovizo. De 6-a de junio 1947 ĝis 17-a de aprilo 1948 li estis ano de la Politika Komitato de FKgP. Je la fino de 1948 li retiriĝis el politika vivo. 

## Distingoj
*Meritordeno mez- kaj oficirkruco de la Hungara Respubliko (1947).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Mateffy, G.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj