open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Havali

**Havali,** angle **Hawalli,** arabe: ** حولي ‎** estas urbego en emirlando Kuvajto en la samnoma gubernio, eĉ ĉefurbo de la gubernio, unu el la 9 distriktoj de la gubernio. La grandurbo apartenas al urbaro de Kuvajturbo aŭ ĝi estas antaŭurbo de Kuvajturbo.

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Supermara alteco: 12 m
* Loĝantaro: 164,212 en 2007
* Horzono: UTC +3
* Telefonkodo:
* 

## Geografio 
Havali situas laŭ Persa Golfo. Salmija troviĝas 5, Kuvajturbo 6 kilometrojn.

## Historio 
En 1990 Irako okupis la urbon, sed la sekva jaro internacia armeo reokupis ĝin.

## Ekonomio 
Havali estas grava financa kaj komerca centroj.

## Menciindaĵoj 
Antaŭ la unua Golfa Milito en Havali loĝis multe da palestinanoj, sed multaj restis dum kaj post la milito. Nuntempe vivas en la urbego pluraj arabaj popoloj.

La futbala stadiono estas unu el la plej famaj en Kuvajto kaj estas populara loko por pluraj internaciaj matĉoj.

En Havali situas parko, proksime butikcentro estas kun multaj ekstravagancaj kaj diversaj butikoj.

La urbego havas usonan kaj pakistanan lernejojn.

## Klimato 
Havali situas en tropika dezerta klimato. Dum somero oni mezuras 38-46&nbsp;°C-ojn. En januaro la temperaturo falas proksimume al 20&nbsp;°C. Jare pluvas nur iom pli, ol 100 mm.

## Fontoj 
* mapo, distancoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Kuvajto
Sarya el Sawas

**Sarya el Sawas** (aŭ Sarja el Saŭas) estas kantistino naskiĝinta la  en Tal Kalaĥ (Homs, Sirio) kie ŝi komencis kanti ekde sia infanaĝo kiam ŝi kantis "Ne ludu kun fajro" ĉe dancfesteno organizita de sia lernejo. Ŝi estas fama pro la stiligo de popolaj kantoj kiel "Sed aŭskultu min." Ŝi specialiĝas en la levanta dabke stilo kaj tradicia araba muziko; dum ŝi integras iom pli modernajn elementojn en sia nova albumo 'El Haq 3aleik'.

## Ŝiaj albumoj 
* Senatano - 2008
* La kaptito - 2009
* Sed aŭskultu min - 2009
* La US - 2010
* Mi petegis vin - 2011
* Tordmomento - 2011

## Referencoj 
Kategorio:Siriaj kantistoj
Illampu

eta|Monto Illampú en Majo 2007.
**Illampu** [iJAMpu] estas la kvara plej alta monto en Bolivio. Ĝi situan en la norda parto de la Reĝa Kordilero, nome parto de Andoj, oriente de la Lago Titikaka. Ĝi kuŝas ĝuste norde de iome pli alta Janq'u Uma, ĉe la urbo Sorata. La Glaĉero Laguna, situa en la masivo de Illampu-Janq'u Uma, estas la 17a plej alta lago en la mondo.

Spite esti pli malalta ol Janq'u Uma, Illampu havas pli krutan montopinton, kun pli surloka reliefo, kaj ĝi estas iome pli forta grimpado. Fakte ĝi havas "la plej forta normala vojo inter ajnaj el la 6 000-uloj en Bolivio." La plej facila vojo, laŭ la Sudokcidenta Flanko, estas ja malfacila kun neĝokovritaj deklivoj ĝis 65 gradoj. Ĝi estas alirebla el alta kampadejo en la norda flanko de la masivo. La pinto estis unuafoje grimpita la 7an de Junio, 1928, laŭ tiu vojo, fare de Hans Pfann, Alfred Horeschowsky, Hugo Hörtnagel (Germanoj) kaj Erwin Hein (el Aŭstrio). Alia vojo estas la "Germana Vojo" ĉe la sudokcidenta flanko kaj la Sudflanka Vojo, ambaŭ alproksimigitaj el la okcidenta flanko de la masivo.

## Referencoj 
Kategorio:Glaĉeroj en Bolivio
Kategorio:Montoj en Bolivio
Elektantaro (Usono)

La usona **Elekta Kolegio** (angle: *United States Electoral College* ) estas la meĥanismo establita de la usona konstitucio por la nerekta elekto de la prezidanto de Usono kaj vicprezidanto de Usono. Civitanoj de Usono voĉdonas en ĉiu subŝtato en ĝenerala balotado por elekti aron de "elektantoj," kiuj ĵuris voĉdoni por la kandidato de iu partio.

Originale la oficon vicprezidentan plenumis la prezidanta kandidato kun la dua plej granda kvanto da voĉdonoj. En ĉiu subŝtato kaj la distrikto Kolumbio, elektantoj estas elektitaj ĉiujn kvarajn jarojn je la mardo post la unua lundo en Novembro, kaj poste kunveniĝas por baloti je la unua lundo post la dua merkredo en Decembro. La kandidatoj, kiuj ricevas absolutan plimulton de elektaj balotoj inter la subŝtatoj estas elektitaj kiel prezidanto kaj vicprezidanto de Usono kiam la decido de la Elekta Kolegio estas certigita de la usona kongreso en januaro.

Ĉiu subŝtato elektas elektantojn, kies kvanto estas la kombinita tuto de la senatanoj kaj reprezentantoj de tiu subŝtato. Estas entute 538 elektantoj, kiuj korespondas al la 435 reprezentantoj kaj 100 senatanoj, plus la tri elektantoj donitaj al la Distrikto Kolumbio per la dudektria amendo al la usona konstitucio. La konstitucio malpermesas ke iu ajn federacia oficulo, ĉu elektita aŭ alpostenigita, estu elektanto. La ofico de la federacia registro estas ŝarĝita per la administrado de la Elekta Kolegio. Ekde la mezo de la 19-a jarcento, kiam ĉiuj elektantoj iĝis popole elektitaj, la Elekta Kolegio elektis la kandidaton, kiu ricevis la plimulton da popolaj voĉdonoj, krom en kvar balotoj: 1876, 1888, 2000 kaj 2016. En 1824 estis ses subŝtatoj, kies elektantoj estis leĝistare alpostenigitaj anstataŭ popole, do la vera nacia popola elekto estas necerta; la Elekta Kolegio malsukcesis elekti kandidaton, do la afero estis decidita de la Domo de Reprezentantoj.

Ĉiuj subŝtatoj, krom Majno kaj Nebrasko, elektas elektantojn laŭ la regulo "ĉion al la venkinto" ekde la 1880-aj jaroj. Sub la sistemo "ĉion al la venkinto," ĉiuj elektantoj de la subŝtato voĉdonas por la kandidato kun la plimulto da voĉdonoj en tiu subŝtato. Majno kaj Nebrasko uzas la "kongresan distriktometodon," elektante unu elektanton en ĉiu kongresa distrikto per popola baloto kaj la ceterajn du per tutsubŝtata popola baloto. Kvankam neniu elektanto estas devigita per federacia juro honori sian ĵuron, praktike estis malmultaj fojoj kiam elektanto voĉdonis kontraŭ sia ĵuro.

Se neniu homo ricevus absolutan plimulton da elektaj voĉdonoj por prezidento, la dekdua amendo kaŭzus ke la Domo de Reprezentantoj elektus la prezidenton; ĉiu el la kvindek ŝtataj delegitaroj farus unu voĉdonon. Se neniu homo ricevus plimulton da elektaj voĉdonoj por vicprezidento, la Senato elektus la vicprezidenton; ĉiu el la 100 senatanoj farus unu voĉdonon.

## Referencoj 
## Tradukfonto 
Kategorio:Politiko de Usono
*
Ĥarasaveja minejo

**Ĥarasaveja minejo** estas la gasokondensata minejo kiu situas en Jamala-Neneca aŭtonoma distrikto (Tjumena provinco, Rusio), en la nord-okcidenta parto de duoninsulo Jamalo, 480 km norde de la urbo Saleĥardo, kaj estas parto de la Okcidentsiberia naftogasa provinco. Ĝi estis malkovrita en 1974 kaj ekspluatata ekde 1975.

## Geologio 
La minejo estas ligita al la norda finaĵo de la Nurmina megamuro. Sude ĝi juntas al la Kruzenŝterna minejo, nord-okcidente ĝi profundiĝas en akvarion de la Karaa maro. Ĝi estas formita de kenozoikaj, kretaceaj kaj ĵurasiaj sedimentaĵoj, kune dikaj 5-7 km. Laŭ tegmento de cenomanianaj sedimentaĵoj de supra kretaceo la minejo estas granda antiklinala faldo, grandeco 58 x 16 km, amplitudo 110 m.

Tergaso troviĝas en la grejso-aleŭrolitaj kretaceaj sedimentaĵoj de cenomaniano, albiano, aptiano, novkomo, meze kaj malsupra ĵurasio. Je la fundo 718-3335 m estas trovitaj 22 kuŝejoj, inkluzive 5 gasajn kaj 17 gasokondensatajn.

La cenomanianaj sedimentaĵoj kuŝas je la fundo 718-801 m. Ilia gasosaturita dikeco estas 35,7 m. Poreco de la kolektujoj 31,5%. Gasosatureco 0,75. La komenca tavolpremo 8,95 MPa. Oni elminigis en 2002 ĝis 522 mil m³ diurne. Gasakva kontakto estas registrita je la absoluta marko de -787 ĝis -791 m. La gaso estas ĉefe metana (98,6%). Produktohavaj sedimentaĵoj de la supra parto de la tanopĉa tavolaro de turoniano de la supra kretaceo troviĝas je la fundo 1398-1559 m. Gasohava dikeco estas 50,9 m, poreco 25,3%, la komenca tavolpremo 15,5 MPa. 

La malsupraj produktohavaj sedimentaĵoj de la sama tavolaro troviĝas je la fundo 1500-2735 m, gasosaturita dikeco estas 3,8 ĝis 17,6 m, poreco 14-23%, la komenca tavolpremo 16-49,7 MPa.

La ĵurasiaj sedimentaĵoj troviĝas je la fundo 3280-3335 m, gasosaturita dikeco estas 2-2,4 m, poreco 15%, gasosatureco 0,7, la komenca tavolpremo 63,3 MPa. Elminigado de gaso en la ĵurasiaj sedimentaĵoj okazas po 800-100 mil m³ diurne. Ju pli funde des pli grandas enhavo de homologoj de metano (kresko de 0,03 ĝis 8%) kaj kondensato (de 2,5 ĝis 203 gramoj/m³). La kuŝejoj estas tavolaj volbaj, masivaj kaj tavolaj. La volbaj kuŝejoj estas litologie ŝirmitaj. Gasakva kontakto estas registrita je la absoluta marko de -790 ĝis -2415 m.

En 2002 la komenca esplorita gaskapacito estis taksita je 1259 miliardoj da kubaj metroj, elminigado sumis je 1 miliardo da kubaj metroj. 

## Literaturo 
* 

Kategorio:Gasminejoj de Rusio
Kategorio:Ekonomio de Jamala-Neneca aŭtonoma distrikto
Kategorio:Geografio de Jamala-Neneca aŭtonoma distrikto
Kategorio:Okcidentsiberia naftogasa komplekso
Les Fauvelles (Tramtransporto en Parizo)

**Les Fauvelles** estas haltejo de Tramvojo T2 situanta en komunumo La Garenne-Colombes, departemento Hauts-de-Seine, regiono Francilio.

*Les Fauvelles* estas la nomo de strato en La Garenne-Colombes.

## Vidu ankaŭ 
* Tramtransporto en Parizo
* Tramtransporto en Parizo T2
* Haltejoj de Tramtransporto en Parizo
* La Garenne-Colombes

## Eksteraj ligiloj 
* T2 RATP

## Tradukfonto 
Kategorio:Tramtransporto en Parizo T2
Kategorio:La Garenne-Colombes
Hurdo (burgo)

).]]
, Francujo.]]

**Hurdo** estas surtegmentita kaj kantilevra defendkoridoro el ligno sur urbo- kaj burgmuro ekde la malfrua mezepoko. Ĝi servas al la defendado.

La kantilevra parto de la defendkoridoro estis apogita sur lignaj traboj, kiuj estis fiksitaj en murtruoj aŭ sidas sur ŝtonaj konzoloj. Hurdoj povas esti unuetaĝaj aŭ duetaĝaj (“duobla hurdo”). La al la ekstero direktantaj vandoj konsistas el lignaj tabuloj kaj havis paftruojn. Sur la kantilevra malsupra parto de la hurto estis aperturoj por elĵeti ŝtonojn aŭ ŝuti varmegajn fluidaĵojn. Tiuj truoj havis la samajn celojn kiel la maŝikuloj ĉe ŝtonaj defendkoridoroj, kiuj ofte estis en Francujo kaj Supra Italujo.

Simile al hurdo estas surkonstruaĵoj el ŝtono en formo de orielo, la t.n. „bataldometoj“ (defendorieloj).
Lige kun turoj, paftruoj, defendkoridoroj kaj defendorieloj la hurdoj ebligas pli bonan defendadon.

## Literaturo 
* Horst Wolfgang Böhme (Hrsg.): *Burgen in Mitteleuropa*. Wissenschaftliche  Buchgesellschaft, Darmstadt 1999, S. 230.
* Horst Wolfgang Böhme, Reinhard Friedrich, Barbara Schock-Werner (Hrsg.): *Wörterbuch der Burgen, Schlösser und Festungen*. Philipp Reclam jun. GmbH & Co., Stuttgart 2004, ISBN 3-15-010547-1, S. 159.

Kategorio:Fortikaĵoj
Kategorio:Konstruelementoj
Sankt-Peterburga Konservatorio

eta
**Sankt-Peterburga Rimskij-Korsakov Ŝtata Konservatorio** () estas plej malnova muzika akademio en Rusio.

En ĝi funkcias sep fakultatoj: Piana, Orkestra, Popolaj muzikiloj, Komponado kaj Direktado, Vokala, Reĝisora, Muzikologia. En 2016 tie studis ĉirkaŭ 1400 studentoj.

## Historio 
La Konservatorio aperis en 1861 surbaze de la muziklernejo, kiun establis kaj gvidis elstara rusia pianisto, komponisto kaj dirigento Anton Rubinŝtejn. Ĝia oficiala inaŭguro okazis la 20-an de septembro 1862.

Inter 1871 - 1908 katedron de teorioj pri komponado kaj direktado okupis elstara rusa muzikisto Nikolaj Rimskij-Korsakov, kies nomon la Konservatorio portas ekde 1944.

En 1896 la Konservatorio plu funkciis en la nova konstruaĵo, kiu havas du halojn: Granda kaj Malgranda (kun la orgeno). En ĝi estas pli komforaj kondiĉoj por studado kaj muzikado.

Inter 1905 - 1928 la Konservatorion gvidis eminenta rusa komponisto Aleksandr Glazunov. Li sukcesis arigi grandan nombron de spertaj instruistoj edukintaj multajn novajn muzikistojn, fortigi mondan famon de la rusia arto.

## Eksteraj ligiloj 
*  , , 
* Historio 

Kategorio:Aperis en 1862
Kategorio:Muziklernejoj en Rusio
Kategorio:Rusa muziko
Kategorio:Edukado en Sankt-Peterburgo
Tupungato

eta|Tupungato vidita el Punta de Vacas, Argentino.
**Tupungato**, unu el la plej altaj montoj en Ameriko, estas amasa Anda stratovulkano datita el Plejstoceno. Ĝi kuŝas ĉe la limo inter la Metropola Regiono de Ĉilio (ĉe grava internacia aŭtoŝoseo ĉirkaŭ 80 km oriente de Santiago) kaj la Argentina provinco Mendoza, ĉirkaŭ 100 km sude de Akonkagvo, la plej alta pinto kaj de la Suda kaj de la Okcidenta Hemisferoj. Tuj sudokcidente estas la aktiva vulkano Tupungatito, kiu lastatempe erupciis en 1987.

La vorto *Tupungato* signifas en la lingvo de Huarpes «stelrigardanto».

La granda alto de Tupungato faras el ĝi giganto de Andoj, inter la plej altaj de Sudameriko. Oni diskutas aktuale pri ĝia vera alteco kiu laŭ kelkaj atingus 6 800 m kaj laŭ aliaj nuu 6 500 m. Pro la grava neĝotavolo de ĝis pinto, estas malfacila pritaksi ĝuste ĝian altecon.

## Fonto 
* "Tupungatito". Global Volcanism Program. Smithsonian Institution.

## Eksteraj ligiloj 
* Andeshandbook: priskribo, historio, lokonomo kaj vojoj de Tupungato
* Fotoj de Monto Tupungato
* Teknika informaro 
* "Cerro Tupungato, Argentina/Chile" ĉe Peakbagger
* Star Dust Plane Crash Mystery
* Andoj (hispane) http://www.andesargentinos.com.ar/Tupungato.htm 

Kategorio:Vulkanoj en Ĉilio
Kategorio:Montoj en Argentino
Kategorio:Vulkanoj en Argentino
Kategorio:Landlimoj
Kategorio:Anda Vulkana Zono
Kategorio:Stratovulkanoj
Thomas de Cantimpré

**Tomaso de Kantimpreo** (1201-1272) (Latine: Thomas Cantipratensis) estis dominikana kleriko, predikisto, romkatolika mezepoka hagiografo, enciklopediisto kaj teologo. Li studis sub Alberto la Granda en Kolonjo kaj poste en Parizo.

Lia verko "Pri la naturo de la aĵoj" estis fonto por la estontaj enciklopedioj. Jacob van Maerlant laŭlitere tradukis la verkon en la nederlandan ("Der Naturen Bloeme") kaj Alberto la Granda uzis ĝin en sia "De animalibus" ("Pri la bestoj") fare de Bartolomeo la Angla. La verko estis ankaŭ tradukita en la germanan kaj francan.

## Verkaro 
* Opus de natura rerum ("Verko pri la naturo de la aĵoj") (1230-1245)
* Bonum universale de apibus ("La universala bono de la abeloj") (1256-1263)
* Vita Christinae virginis mirabilis dictae ("Vivo de la virga Kristina alnomita la mirinda")
* Vita B. Margaritae Iprensis ("Vivo de la beatino Margareta de Ipro")
* Vita Piae Lutgardiae ("Vivo de la pia Lutgarda de Lieĝo")
* Vita Joannis abbatis primi monasterii Cantimpratensis et ejus Ecclesiae fundatoris ("Vivo de Johano, unua abato de Kantimpreo kaj ties ekleziaj fondintoj") (1223-1228)
* Supplementum ad vitam B. Mariae d'Oignies a B. M. Jacobo de Vitriaco
* "Liber de monstruosis hominibus Orientis" ("Libro pri la monstraj homoj el la Oriento")
* De Disciplina scholarium [Cum commento] ("Pri la disciplino en la lernejoj")

## Pri la naturo de la aĵoj 
300ra|eta|maldekstre|"De quadrupedibus"("Pri la kvarpieduloj"),sekcio eltirita el la "Naturo de la Aĵoj".
Ekzemple de la "Libro pri la propreco de la aĵoj" far Bartolomeo la Angla, la verko de Kantimpreo dividiĝas en 20 sekcioj, nome:

* Libro 1 - La anatomio de la homa korpo
* Libro 2 - La koro
* Libro 3 - La monstraj homrasoj de la Oriento
* Libro 4 - Besto (Kvarpieduloj)
* Libro 5 - Birdoj
* Libro 6 - Marmonstroj
* Libro 7 - Fiŝoj
* Libro 8 - Serpentoj
* Libro 9 - Vermoj (k insektoj)
* Libro 10 - Ordinaraj arboj
* Libro 11 - Aromataj (spicaj) kaj medicinaj arboj
* Libro 12 - Proprecoj pri la aromataj kaj medicinaj plantoj (herboj)
* Libro 13 - Aŭtoritatuloj kaj fontoj
* Libro 14 - Altkostaj ŝtonoj (gemoj)
* Libro 15 - Sep metaloj
* Libro 16 - Sep ĉielaj areoj
* Libro 17 - La sferoj de la tero kaj la sep planedoj
* Libro 18 - La aer- (vento-, tempo-) moviĝo
* Libro 19 - La kvar elementoj
* Libro 20 - Eklipsoj kaj ĉielaj movoj

## Literaturo 
* Bestiary
* New Advent
* Catholic.org
* Bibliothèque Nationale de France
* Medieval Science, Technology, and Medicine: An Encyclopedia, Thomas F. Glick

## Vidu ankaŭ 
* Vincento de Bovajso (1184-1264)
* Bartolomeo la Angla (1203-1272)
* Sankta Hildegarda (1098-1179)
* Jacques de Vitry (1165-1240)
* Konrad von Megenberg (1309-1374)
* Simon de Tournai (1130-1201) franca kleriko kaj samtempulo de Kantimpreo
* Jacob van Maerlant (1230-1300) flandra kronikisto kaj historiisto

## Referencoj 
Kategorio:Historio de la mezepoka medicino
Kategorio:Belgaj verkistoj
Kategorio:Belgaj enciklopediistoj
Meudon-sur-Seine (Tramtransporto en Parizo)

maldekstra|eta|antaŭa stacidomo*Le Bas-Meudon*
**Meudon-sur-Seine** estas haltejo de Tramvojo T2 situanta en komunumo Meudon, departemento Hauts-de-Seine, regiono Francilio.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Puteaux - Issy-Plaine (972000).

__TOC__

## Proksime 
* Urbodomo de Meudon
* Observatorio

## Interkonektoj 
*  RATP 389 TIM

## Vidu ankaŭ 
* Tramtransporto en Parizo
* Tramtransporto en Parizo T2
* Haltejoj de Tramtransporto en Parizo
* Meudon

## Eksteraj ligiloj 
* T2 RATP

## Tradukfonto 
Kategorio:Tramtransporto en Parizo T2
Kategorio:Meudon
Boĵidar Leonov

**Boĵidar LEONOV** (cirile *Божидар Леонов*), estis prezidanto de Bulgara Esperanto-Asocio . En la oficperiodoj 1971-1974 kaj 1974-1977 li reprezentis sian landan asocion en la Komitato de UEA. Profesoro kaj habilitiĝinta doktoro, li poste interalie en 1981 kaj 2004 per prelegoj partoprenis en la Konferenco pri Aplikoj de Esperanto en Scienco kaj Tekniko (KAEST). Li estas rektoro de la privata "Internacia Universitato Karlovo", kiu instruas ankaŭ en Esperanto, pro kio la lingvo estas deviga studobjekto, kaj funkcias kiel prezidanto de la bulgaria sekcio de la politika movado Eŭropo - Demokratio - Esperanto (EDE). En la kongresa libro de la Konferenco pri Aplikoj de Esperanto en Scienco kaj Tekniko (KAEST) de 1981 publikiĝis lia eseo "Bazaj principoj de scienc-teknika kaj patent-teknika informado". Li ankaŭ aktivis en la kampoj de kristanismo, ortodoksio, patentoj kaj internacia juro, turismo, ekologio, kaj edukado.

Li estis iniciatinto kaj organizanto de ununuraj en la mondo Simpozioj por Apliko de Esperanto en Profesia Agado (AEPA), kiujn partoprenis tiel fakuloj esperantistoj, kiel same fakuloj neesperantistoj el multaj sciencaj fakoj kun samtempa tradukado de iliaj referaĵoj en kaj el Esperanto. Tuj post ili okazadis ankaŭ religiaj seminarioj “Religio kaj Esperanto”. La AEPA-simpozioj por unua fojo en la mondo enkondukis Esperanton en la sciencon por neesperantistoj kaj lia laboro estis rekonita de la Vicprezidento de la Respubliko Bulgarujo s-ino Margarita Popova, kaj li estis distingita per speciala diplomo de la Prezidentejo.  Li estis same refondinto de la Internaciaj Festivaloj de E-Parolo kaj Kanto, kiuj okazas ĉiuprintempe en la komenco de aprilo.

## Referencoj 
Kategorio:Bulgaraj esperantistoj
Alicja Lewanderska-Quednau

**Alicja Lewanderska-Quednau** (naskiĝis la ), havanta tiun nomon ekde edziniĝo al la germana esperantista universitata profesoro Hans-Dietrich Quednau, antaŭe *Alicja Krejĉi-Lewanderska*, estas aktiva pola esperantisto. Interalie, en 1995 ŝi kontribuis al la konferenco Stato kaj Estonteco de Esperanto kaj al ties konferenca libro, kaj en la sama jaro redaktis specialan numeron (#68) de la revuo *Amika Rondo* pri Reinhard Selten. En la oficperiodoj 2001-2004 kaj 2004-2007 ŝi reprezentis la landan asocion Germana Esperanto-Asocio en la Komitato de UEA, kaj en 2013 honoriĝis per la Premio Ada Fighiera-Sikorska.

## Referencoj 
Kategorio:Polaj esperantistoj
Hans-Dietrich Quednau

**Hans-Dietrich Quednau** (naskiĝinta la , mortinta la ) estis germana esperantisto kaj universitata profesoro de la Teknologia Universitato Munkeno en ties instituto pri arbaristiko en Freising. 

## Vivo
Ekde 1982 li estis profesoro pri biometrio, ekonometrio kaj datumprilaborado ĉe la forstistika fakultato de la Munkena universitato respektive ĉe Teknologia Universitato Munkeno ekde 1999. Munkeno li prezidantis Esperanto-klubon. Post doktoriĝo ĉe Bonna universitato en 1970 li estis asistanto en la kamproj de biometrio ĝenerale de biosciencoj. Ĉefaj okupiĝoj temis pri produktado de biometriaj analizmetodoj helpe de simbolprilaborantaj komputillingvoj, statistikaj esploroj pri biokemia konsisto de mutaciuloj, analizo de nelinearaj dozo-respondoj en la kampo de enzimkinetiko kaj mutaciiga kinetiko.

Li estis aktiva membro de la Akademio Internacia de la Sciencoj en San Marino. Ene de ĉi institucio li ŝatis prelegi kaj ĉeesti lingvo-ekzamenojn. La sciencisto estis la edzo de la pola esperantisto Alicja Lewanderska.

## Skribaĵoj (elekto)
*(1990). Baza statistika metodaro: Kurso prezentita dum SUS 6 en San Marino, aŭgusto/ septembro 1989, Acta Sanmarinensia de AIS San-Marino I.3. Jelena Góra: Eldonejo Libro, ISBN 3-88064-180-3.
*(1992a). Evoluigo de portebla programar-sistemo por statistikaj analizoj: Prelego prezentita dum SUS 8 en Bialystok (PL), septembro 1990, Acta Sanmarinensia de AIS San-Marino II.5. Jelena Góra: Eldonejo Libro, ISBN 83-85033-07-1.
*(1992b). Pri la testado de statistikaj hipotezaroj: Prelego prezentita dum SUS 5 en San Marino, aŭgusto 1988, Acta Sanmarinensia de AIS San-Marino II.5. Jelena Góra: Eldonejo Libro, ISBN 83-85033-07-1.
* (1999) kun Hans-Dieter kaj Michael Streckfuß: "Evoluigo de internet-bazitaj instrukaj lernprogramoj", ĉe: Modernaj rimedoj de komunikado. Prago: Kava-Pech: 40–49, ISBN 80-85853-46-9.
*(2007) kun Sebastian Paar kaj Olaf Strehl: "Plurlingvaj virtualaj kurdoj generitaj per la XML-lingvo WLMML", ĉe: Asociaţia internaţională de ştiinţe din România (2007): Comunicarea din perspektivă transdisciplinară / Transfaka komunikado, Sibiu: Psihomedia: 19–25, ISBN 978-973-1753-08-9.

## Eksteraj ligiloj 
* persona universitata retejo  ()
*nekrologo - ĉe: *Informilo por Interlingvistoj* 131/2025, p. 14
*ligiloj ĉe DDB

## Notoj 
Kategorio:Germanaj esperantistoj 
Kategorio:Arbara mastrumado
Stefan Mikolajski

**Stefan MIKOLAJSKI** estis pola esperantisto, kuracisto kaj ĵurnalisto. 

Li naskiĝis en 1861 en Krakovo, kaj mortis la 27-an de novembro 1929 en Lvovo (nun Lvivo en Ukrainio). En marto 1908, jam vivanta en Lvovo, li komencis aldoni al la pola medicina gazeto *Glos Lekarzy* Esperantlingvajn artikolojn, inter la jaroj 1908 kaj 1911 redaktis la esperantlingvan poetan revuon „Voĉo de Kuracistoj“, kaj krome verkis multajn profesiajn scienc-verkojn. Li estis kunprezidanto de la UK en Krakovo, 1912.

## Vivo
Stefan Mikolajski naskiĝis en Krakovo, kie li faris siajn studojn en gimnazio kaj la Jagielona Universitato. En 1901 li translokiĝis al Lvovo, Rusia Imperio, kie li ludis gravan rolon politikan, fariĝis senatano, estis kunredaktoro de tagĵurnalo *Kurjer Lwowski* - la "kuriero de Lvovo" - kaj eldonis socialmedicinan gazeton *Glos Lekarzy*, ambaŭ redaktataj en la pola.

## Esperanto
Ellerninte en 1908 Esperanton li sola eldonis 1909 la unuan medicinan ĵurnalon en Esperanto, „Voĉo de kuracistoj“, kiu tiam atingis preskaŭ 1000 abonantojn. Pro manko da mono en 1911 li devis ĉesi la pluan eldonadon. En 1912, li estis elektita prezidanto de 8-a Universala Esperanto-Kongreso en Krakovo.

## Referencoj 
Kategorio:Polaj esperantistoj
Akamaraĉi

eta|Akamaraĉi vidita el la nordo.
**Akamaraĉi** aŭ en hispana **Acamarachi** (konata ankaŭ kiel *Pili*) estas 6 046 m alta vulkano en norda Ĉilio. En tiu parto de Ĉilio, ĝi estas la plej alta vulkano. Ties nomo signifas "nigra luno". Ĝi estas vulkano de la Centra Vulkana Zono de Andoj, nome zono de forta vulkana aktiveco dum la lastaj milionoj de jaroj. Malnovaj vulkanoj en la areo estas bone konservitaj, pro la seka klimato.

Akamaraĉi mem estas konus-forma vulkano kun deklivaj supraj flankoj kaj lafokupolo en sia norda flanko. Kvankam ne estas indiko de historia aktiveco kaj la flankaj lafofluaĵoj estas malnovaj, kelkaj lavofluaĵoj ĉirkaŭ la pintokratero kaj aliaj lafofluejoj norde de Akamaraĉi sur la montselo inter Akamaraĉi kaj la vulkano Kolaĉi povas esti postglaciaj laŭ aĝo. Akamaraĉi estas formita de andezitaj kaj dacitaj rokoj.

Akamaraĉi montras Inkaan montosanktejon sur kiu oni trovis kelkajn statuetojn. Unu ina statueto estas farita el arĝento, alia maskla estas farita el molusko *Spondylus*. Ambaŭ el tiuj statuetoj troviĝis kun miniaturaj vestaĵoj.

## Referencoj 
## Fontoj 
* Agüero, Carolina P. (2000). "Fragmentos para armar un territorio. La textiler í a en Atacama durante los per í odos Intermedio Tardío y Tardío" (PDF). Estudios Atacameños (hispane) (20). http://www.estudios-atacamenos.ucn.cl/revista/pdf/numero20/art%201%20Aguero.pdf  Alirita la 4an de Aŭgusto 2016.
* Thomas Besom (15a de Aprilo 2013). Inka Human Sacrifice and Mountain Worship: Strategies for Empire Unification. UNM Press. ISBN 978-0-8263-5308-5. https://books.google.com/books?id=X6e24xXk7U4C&pg=PA11
* Penny Dransart (1995). Elemental Meanings: Symbolic Expression in Inka Miniature Figurines (PDF). Institute of Latin American Studies. ISBN 978-1-900039-00-0. http://sas-space.sas.ac.uk/4523/1/B22_-_Elemental_Meanings_Symbolic_Expression_in_Inka_Miniature_Figurines.pdf
* Biggar, John (2005). The Andes: A Guide for Climbers (3a eld.). Andes Publishing (Scotland). 304 pp. ISBN 0-9536087-2-7.
* González-Ferrán, Oscar (1995). Volcanes de Chile. Santiago, Chile: Instituto Geográfico Militar. 640 pp. ISBN 956-202-054-1.
* The Highest Lakes in the World, http://www.highestlake.com/highest-lake-world.html  Konsultita la 20an de Januaro 2017.

Kategorio:Andoj
Kategorio:Vulkanoj en Ĉilio
Kategorio:Montoj en Ĉilio
Kategorio:Krateraj lagoj
Kategorio:Stratovulkanoj
Teodorico de' Borgognoni

**Teodoriko de Lucca** (1205-1298) estis itala kirurgo, kuracisto, dominikana monaĥo, episkopo de Bitonto (1262-1266) kaj Cervia (1270-1298). Li estis filo kaj lernanto de Ugo de' Borgognoni, aktivis kiel privata kuracisto de la papo Inocento la 4-a (1240) kaj studis en la Universitato de Bolonjo, kie Henri de Mondeville estis lia lernanto. Teodoriko estis mezepoka itala kirurgo kiu antaŭis al Henri de Mondeville, Paracelsus kaj Joseph Lister (1827-1912) sugestante ke la pureco estis tre grava rilate al vundokuracado.

## Vivo 
Teodoriko de' Borgonjoni estis la lasta el kvin infanoj de la kirurgo el Lucca Ugo de' Borgognoni. Teodoriko translokiĝis al Bolonjo en 1214 kiam lia patro estis dungita kiel kuracisto de la urbo, probable ĉe instigo de la Grafo Rodolfo Borgognoni, prefekto de la urbo kaj ebla parenco. Li eniris en la Dominikana ordeno tre frue (1230) kaj eble en la monaĥejo de Bolonjo.

Sub la pontifikado de Inocento la 4-a li iĝis  (konfesprenanto) en la Apostola Penitencario, ia institucio dediĉita al absolvado de pekoj kaj cenzuroj rezervitaj al la papo. En 1262, la papo Urbano la 4-a nomumis lin episkopo de Bitonto, Apulio. Laŭŝajne li neniam loĝis tie, ĉar dokumentoj indikas lian ĉeeston dum tiu periodo en Lucca, kie li posedis domon (1262) kaj kie Klemento la 4-a sendis leteron al li postulante ke li konvinku la lukanojn pri partoprenado en la milito kontraŭ Manfredo el Sicilio (1265).

En 1266, Klemento la 4-a transigis lin al diocezo Cervia (Romagna) kie oni konfirmis lian ĉeeston en 1270. Tamen, li loĝis en la apuda universitata urbo de Bolonjo, kie li posedis ampleksan terhavaĵon. En 1290, Nikolao la 4-a plialtigis liajn episkopajn stipendiojn, donante al li la rajtojn sur la salminejoj de Cervia. Borgognoni diktis sian lastan volon kaj testamenton en la 17-a de oktobro 1298 kaj mortis en Bolonjo havante 93 jarojn en la 24-a de decembro de la sama jaro.

## Verkaro 
* *Praxis Chirurgica* ("Kirurgiaj praktikoj")
* *Cyrurgia seu Filia princips*, libro kiun li dediĉis al la episkopo de Valencio, en 1260
* *De sublimatione arsenici* ("Pri sublimado de arseno")
* *De aluminibus et salibus*
* *De aqua vite* ("Pri la virtoj de vivo-akvo")
* *Mulomedicina*

## Literaturo 
* História da Ciência
* [Dizionario biografico degli italiani](http://www.treccani.it/enciclopedia/teodorico-borgognoni_(Dizionario-Biografico)/)
* Military Medicine: From Ancient Times to the 21st Century, Jack Edward McCallum

## Vidu ankaŭ 
* al-Razio (854-925)
* Abulkasizo (936-1013)
* Ugo de' Borgognoni (1180-1258)
* Bruno da Longobucco (1200-1286)
* Guglielmo da Saliceto (1210-1270)
* Tadeo de Florenco (1210-1303)
* Honorio la 4-a (1210-1287)
* Nikolao la 4-a (1227-1292)
* Jean Pitard (1228-1315)
* Lanfranco da Milano (1245-1310)
* Henri de Mondeville (1260-1320)
* Bernardus Gordonius (1270-1330)
* Guy de Chauliac (1298-1368)
* Ignaz Semmelweis (1818-1865)
* Joseph Lister (1827-1912)

## Referencoj 
Kategorio:Kuracistoj de la 13-a jarcento
Kategorio:Italaj kuracistoj
Kategorio:Italaj kirurgoj
Kategorio:Italaj episkopoj
Tventa dialekto

La **tventa** (tvente: *Twents* aŭ *Tweants*, nederlande: *Twents*) estas dialekto de la malaltsaksa lingvo. Ĝi estas parolata ĉiutage de proksimume 62 % da loĝantoj de Twente, regiono en la nederlanda provinco Overiselo, apud la limo de Germanujo. Ne ekzistas norma tventa lingvo, ĉiu urbo kaj vilaĝo havas propran lokan varianton, sed homoj kiu parolas la tventan povas kompreni la aliajn variantojn. Tial homoj nomas la lingvon ne ĉiam la tventa, sed ofte uzas la nomon de la loka varianto. Multaj gepatroj nuntempe eduki iliajn gefilojn en la Nederlanda, tamen la aprecado de la lingvo kreskas dum la lastajn jarojn.

## Elparolo 
La tventa ne havas norman elparolon aŭ ortografion; ĉiuj vilaĝoj havas sian propran lokan variaĵon.

### Vokaloj 
## Gramatiko 
### Estanteco 
### Estinteco 
### Pluralo 
La formo de pluralaj substantivoj dependas de la genro de la vorto. La tventa havas 3 genrojn: *vira*, *ina* kaj *neŭtra*.

#### Vira genro 
La pluralo por viraj vortoj ĝenerale estas farita per aldono de umlaŭto kaj vortfina -e al la substantivo.

#### Ina genro 
La pluralo por inaj vortoj ĝenerale estas farita per aldono de vortfina -n al la substantivo.

#### Neŭtra genro 
La pluralo por neŭtraj vortoj ĝenerale estas farita per aldono de vortfina -er al la substantivo.

Se la neŭtra substantivo havas malantaŭan vokalon, ĝi ankaŭ ricevas umlaŭton kaj *-er*.

### Diminutivo kaj pluralo 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Fonetiko de la tventa 

Kategorio:Dialektoj
Kategorio:Platgermana lingvo
Kategorio:Lingvoj de Nederlando
Kategorio:Overiselo
Kategorio:Twente
Elizabeto Stuart

**Elizabeto STUART** (; naskiĝis  en Fife, Skotlando, mortis  en Londono) estis princino de Anglio kaj Skotlando kaj edzino de Frederiko la 5-a, la "vintra reĝo", princo-elektisto de Palatinato de 1613 ĝis 1623 kaj reĝo de Bohemio de 1619 ĝis 1620. Frederiko sukcesis resti reĝo nur dum unu vintro, tial Elizabeto devis foriri kun li al ekzilo en Nederlando, kie ŝi poste vivis 40 jarojn. Vidviniĝinta en 1632, ŝi klopodis por la redono de Palatinato al ŝia filo Karolo Ludoviko, ne antaŭ 1648 li ricevis ĝin, malpligrandigitan.

Post la resurtronigo de la Stuartoj Elizabeto povis en 1662 reveni en sian hejmlandon, kie ŝi mortis la postan jaron.

Elizabeto
Kategorio:Britaj kaj anglaj princinoj
⚭Elizabeto Stuart
⚭Elizabeto Stuart
⚭Elizabeto Stuart
Kategorio:Homoj de Palatinato
Z 50000

La **Z 50000**, nome **Francilien**, estas moderna franca trajno produktita de la kanada kompanio Bombardier por SNCF. Ĝi estis produktita ekde 2009. Depost la  funkcias 298 el la 360 trajnoj menditaj. Ĝi ekveturis sur linio H de Transilien.

Karakteriza trajto de la trajno estas ŝov-ŝtupoj uzataj kiel ramploj por handikapitaj homoj.

280ra|centra|eta|ŝov-ŝtupo

## Video 

Départ Z 50000 - Gare du Champ de courses d'Enghien 01.ogv|''''

## Vidu ankaŭ 
* Société nationale des chemins de fer français
* Bombardier
* Transilien
* Transilien H
* Veturanta materialo de la metroo de Parizo

## Eksteraj ligiloj 
* SPACIUM commuter train - Ile-de-France

## Tradukfonto 
Kategorio:Fervojaj veturiloj de Bombardier
Kategorio:Fervojaj veturiloj de Société Nationale des Chemins de fer Français (SNCF)
Kategorio:Transilien
Zsuzsa Csala

**Zsuzsa Csala** [ĵuĵa ĉala], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csala Zsuzsa** estis hungara aktoro, voĉoaktoro.
eta|Zsuzsa Csala
Zsuzsa Csala http://www.imdb.com/name/nm0190625/bio naskiĝis la  en Újpest, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Zsuzsa Csala frekventis Teatran kaj Filman Altlernejon 3 jarojn, poste ŝi estis forigita. En 1954 ŝi aliĝis al trupo provinca teatreto. Inter 1955 kaj 1960 ŝi estis membro de Teatro Gárdonyi Géza, poste ŝi pasis 4 jardekojn en kabareda teatro en Budapeŝto. Ŝi finis sian karieron en teatro de Budaörs. Ŝi estis dika, tial ŝi havis gajajn rolojn. Ŝi estis edzino, sed neniam naskis. Ŝi ricevis 3 premiojn inter 1974-2007.

## Elektitaj teatraj roloj 
* Molière: Georgo Dandin - Claudine
* Albert Szirmai: *Mágnás Miska* - Marcsa
* Honoré de Balzac: *Pajzán históriák* - vidvino; S-ino Amboise

## Elektitaj kinejaj filmaj roloj 
* Ombrelo de Sankta Petro (filmo de 1958) - S-ino Srankó
* Ambaŭ vivoj de onklino Mici (1962)
* *Lila ákác* (1973) - dikulino
* *Nyitott ablak* (1988) - virino en la gastejo
* *Holnap történt – A nagy bulvárfilm* (2009) - onklino

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* ‘‘Hagymácska’‘ (1962)
* ‘‘Palacsintás király’‘ (1973)
* ‘‘Frici, a vállalkozó szellem’‘ (1993) - poŝtejestro
* ‘‘Kabarémúzeum’‘ (2006)

## Dubladaj roloj 
* en eksterlandaj filmoj
* en desegnofilmoj

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografieto kun foto
* http://huppa.hu/csala-zsuzsa-1933-2014/ 

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Zoltán Csankó

**Zoltán Csankó** [ĉankO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csankó Zoltán** estis hungara aktoro, voĉoaktoro.
eta|Zoltán Csankó
Zoltán Csankó http://www.imdb.com/name/nm1160874/ naskiĝis la  en Szolnok.

## Biografio 
Zoltán Csankó akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1987. Post siaj studoj li aliĝis al trupo de malgranda teatro en Budapeŝto. Inter 2004 kaj 2009 li apartenis al Nacia Teatro (Budapeŝto), poste al Nacia Teatro (Győr). Li ricevis premiojn inter 2001-2016. Li havas edzinon.

## Elektitaj teatraj roloj 
* Edmond Rostand: Cyrano de Bergerac
* William Shakespeare:
** Hamleto - Claudius
** Rikardo la 3-a - 3-a burĝo
** La Gajaj Edzinoj de Vindsoro - Sir John Falstaff
* Dezső Szomory: *Hermelin* Szűcs Mihály
* István Örkény: *Tóték* - majoro

## Elektitaj kinejaj filmaj roloj 
* ‘‘Napló szerelmeimnek’‘ (1987)
* *Visszatérés* (1999)
* ‘‘Buhera mátrix’‘ (2007)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* ‘‘Dráma a vadászaton’‘ (1987)
* ‘‘Ábel az országban’‘ (1994)

## Dubladaj roloj 
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj ekzemple de Christopher Walken, John Travolta, Daniel Craig, Geoffrey Rush, Steven Seagal, Patrick Duffy, Christian Wolff, Sean Bean, Billy Zane, Sylvester Stallone, Garry Shandling, Jay Leno

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* datenoj kun foto
* http://port.hu/adatlap/szemely/csanko-zoltan/person-22939
* http://www.gyoriszinhaz.hu/a-t%C3%A1rsulat/sz%C3%ADnm%C5%B1v%C3%A9szek/item/1033-csank%C3%B3-zolt%C3%A1n 
* hungarlingva biografieto kun foto

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Jean Pitard

**Johano Pitardo** (1228-1315) estis franca poeto kaj kirurgo, reĝa kirurgo de Sankta Ludoviko, Filipo la 3-a kaj Filipo la Bela. Li estis lernanto de Henriko de Mondevilo kaj kreinto de la unua kolegio pri kirurgio de Sankta Kosmas kaj Damiano, en Parizo, ĝermo de la estonta Lernejo pri Kirurgio.

Johano Pitardo, kirurgo de la reĝo, estis konata pro sia probeco kaj pro sia kapableco rilate al kirurgio, kaj la kunfrataro de la kirurgoj, estis fondita kun du celoj, nome, la perfektiĝo de la kirurgia arto, kaj la kezercado de la karitaĵoj kaj piaĵoj. En 1311 Filipo la Bela ordonis ke la kirurgia praktiko nur devis permesiĝi al tiuj kiuj ricevas rajtigon de la Kunfrataro. En 1437, la kunfrataro estis ligita al la universitato.

## Vivo 
Johano Pitardo akompanis Sanktan Ludovikon en liaj vojaĝoj tra la Sankta Lando. En Parizo Johano konatiĝis kun Lanfranco da Milano kaj estis profesoro kaj amiko de Henri de Mondeville, kiu alnomis lin "magister peritissimus et expertissimus in arte cyrurgiae" ("La plej kapabla kaj lerta arto-majstro pri kirurgio").

Tiuepoke, la barbiroj, kiuj lerte sciis uzi la tranĉilrazilon kaj la skalpelon, ofte faris uzis de la sangeltiron, kiel parto de la kuracado. En la 16-a jarcento, la korporacio de barbiroj, establitaj en la urboj, uzurpis la plejparton de la funkcioj de la kirurgoj, kaj ili mem adoptis la nomon de barbiraj kirurgoj, sen ajna konado pri la medicina metodologio. La rektoro el Parizo eĉ ordonis al ili anstataŭi la nomon je tiu de kirurgaj barbiroj.

En la epoko de Pitardo la kirurgoj estis malmultnombraj kaj la progreso tre malrapida, ĉar la interdikto por dissekcado de kadavroj malrapidigis la avancojn pri la anatomia konado.

## Literaturo 
* Medarus
* Le Generaliste
* Université de Paris
* Great Ideas in the History of Surgery, Leo M. Zimmerman, Ilza Veith
* Military Medicine: From Ancient Times to the 21st Century, Jack Edward McCallum
* History of Medicine from the Earliest Ages to the ..., Parte 916,Volume 1872, Robley Dunglison
* Dictionaire des sciences médicales

## Vidu ankaŭ 
* Henriko de Mondevilo (1260-1320)
* Lanfranco da Milano (1245-1310)
* Vilhelmo de Saliĉeto (1210-1277)
* Ugo de' Borgognoni (1180-1258)
* Gi de Ŝoliako (1298-1368)
* Mondino dei Liuzzi (1275-1326)
* Ruggero Frugardi (1140-1195)

## Referencoj 
Kategorio:Kuracistoj de la 13-a jarcento
P
P
Judit Csanádi

**Judit Csanádi** [ĉanAdi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csanádi Judit** estis hungara dekoraciisto, arkitekto, universitata instruisto.

Judit Csanádi http://www.mke.hu/node/29191  naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Judit Csanádi frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris arkitektan diplomon en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto en 1976. Ŝi estis vicarkitekto kelkajn monatojn, en la sekva jaro ŝi laboris en Teatro Csiky Gergely (Kaposvár). Inter 1978 kaj 1980 ŝi okupiĝis pri pupoj en Pupteatro (Budapeŝto). En la jaro 1980 ŝi akiris plian diplomon en belarta altlernejo en Kanado, poste ŝi esploris en la menciita Teknika Universitato 2 jarojn. Tiutempe ŝi edziniĝis al  József Gyabronka, en 1983 ŝi naskis filon. Inter 1985-1991 ŝi projektis tetrajn dekoraciojn en sia naskiĝurbo, poste ŝi instruis en Kanado. Inter 1994-2002 ŝi estis dekoraciisto en Nacia Teatro (Győr), poste ŝi instruis en Scienca Universitato Loránd Eötvös. En 2002 ŝi akiris sciencan gradon DLA, poste ŝi iĝis docento en Hungara Belarta Universitato. La habilitiĝo okazis en 2006, en 2016 ŝi estis nomumita rektoro. Ŝi ricevis plurajn premiojn inter 1976-2010.

## Elektitaj dekoraciaj planoj 
* Gábor Presser: *A padlás* (1988, 1991-1992, 1994)
* William Shakespeare:
** Hamleto (1994, 2005)
** Makbeto (1996)
** *Multa bruo pri nenio* (1997-1998)
** Otelo (1999, 2001)
** Romeo kaj Julieta (2008)
** Henriko la 4-a (2012)
* Giuseppe Verdi: Rigoletto (1997)

## Elektitaj kontribuoj 
* *A magyar díszlet tíz éve* (Dek jaroj de la hungara dekoracio), , ,  (1999)
* *A Magyar Szcenográfia az ezredfordulón* (2003)

## Elektitaj ekspozicioj 
* 1987, 1995 • Prago
* 1990, 1994, 1998 • Novi Sad
* 1998 • Arthalo Budapeŝto

## Fontoj 
* http://artportal.hu/lexikon/muveszek/csanadi-judit-4192 
* oficiala paĝo
* http://mek.oszk.hu/02100/02139/html/sz04/17.html

Kategorio:Hungaraj dekoraciistoj
Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Éliane Jeannin-Garreau

**Éliane JEANNIN-GARREAU** (naskiĝis  en Bajono, mortis  en Issy-les-Moulineaux) servis dum la dua mondmilito en Francio kiel membro de Franca rezistado.

## Biografieto 
Ŝi estis asistanto al la ĉefo de Franca rezistado. Nazioj arestis kaj deportis ŝin al Ravensbrück. Dum ŝia restado tie, ŝi estis torturita por igi ŝin malkaŝi la nomon de la ĉefo (kiun ili ankaŭ senscie arestis) sed ŝi nenion malkaŝis. Kiam ŝi ne estis torturita aŭ laboranta, ŝi desegnis plurajn scenojn de tio kio estis okazanta en la porvirina koncentrejo.

Ŝi fine estis liberigita kaj ŝi edziniĝis kun Roger Garreau en 1948. Ŝi havis filinon, Anne. Ŝi verkis libron pri siaj spertoj, titolitan *Les Cris de la Mémoire* aŭ * Cries of Memory* (La krioj de memoro). Ŝi instigis sian fratinon, Nicole Jeannin Neilson, traduki ĝin por ŝi en la anglan (Nicole Jeannin Neilson ankaŭ servis dum la dua mondmilito kiel deĉifranto); ŝi renkontis sian usonan edzon dum la milito kaj transloĝiĝis al Kalifornio kie ŝi vivas kun siaj edzo kaj ok infanoj.

## Vidu ankaŭ 
* Franca rezistado
* Rezistado dum la Dua Mondmilito
* Koncentrejo Ravensbrück
* Porte d'Issy (Tramtransporto en Parizo)

## Eksteraj ligiloj 
* Eliane Jeannin Garreau (strato)  ()

## Tradukfonto 
Kategorio:Naskiĝintoj en Bajono
Kategorio:Francaj rezistantoj
Kategorio:Oficiroj de la Honora Legio
Turtrunko

[eta|betona trunko de la [CN Tower en Toronto, Kanado]]
La **turtrunko** estas la cilindra aŭ prisma ĉefa parto de turo inter la sokla etaĝo kaj la turkasko aŭ la turkorbo. Ĉe tre altaj turoj, speciale mezepokaj kirko- aŭ aliaj turoj, la muro estas tre dika por garantii la stabilecon.

La plej multaj turoj konsistas al turtrunko kaj tegmento. Turtrunko ankaŭ ekzistas ankaŭ ĉe aliaj specoj de turoj, ekzemple lumturoj aŭ radioturoj. Ĉe la radioturo la turtrunko estas maldika ĉefa parto de la turo.

dosiero:Kirche Ellichleben.JPG|klara diferenco inter turtrunko kaj turkasko, kirko en Ellichleben (Turingio)
Image:Westerheversand Leuchtturm 1.jpg| lumturo Westerhever kun alta turtrunko kaj surkonstruaĵoj
dosiero:Frauenkirche Munich - View from Peterskirche Tower.jpg|altaj turtrunkoj kun malgrandaj turkaskoj ĉe la preĝejo Frauenkirche (Munkeno)
dosiero:Prag Pulverturm.jpg|Turtrunko kaj turkasko ĉe la polvoturo en Prago

Kategorio:Turoj
Kategorio:Konstruelementoj
Ŝildmuro

[eta|ŝildmuro de la [Burgo Stahleck (Bacharach)|burgo Stahleck]]
**Ŝildmuro** estas faktermino de la mezepokaj burgoj. Ŝildmuro estas la la plej forta kaj plej alta el la burgmuroj, se ĝi estas separata de la cetero de la ĉirkaŭanta muro. La ŝildmuro utilas al la protekto de la ĉefa flanko de la atakoj. Se la ŝildmuro kovras du flankojn, tiam oni parolas pri *alta mantelo* aŭ mantelmuro.

## Priskribo 
Klara difino de la mantelmuro ofte ne eblas. La konstruo de la sildmuro kutimiĝis en la malfrua 12a jarcento kaj verŝajne estas reago al la uzo de pezaj sieĝaj maŝinoj, kiel la ĵetmaŝino. La dikeco de ŝildmuro povas esti ĝis 12 metrojn (burgo Neuscharfeneck). Sur la murkono ordinare estis defendkoridoro, krome la ŝildmuro povas havi du turojn. Kelkfoje la ŝildmuro anstataŭas la burgfridon, ekzemple ĉe la ruino Sporkenburg en la Westerwald aŭ la ruino Alt-Eberstein proksime de Baden-Baden. En aliaj burgoj, ekzemple la burgo Liebenzell la burgfrido estis konstruita en la mezo de la ŝildmuro.

## Ekzemploj 

Berneck 1.jpg|ŝildmuro de burgo Berneck en la Nigra Arbaro
Schoenburg-Hoher-Mantel-JR-G6-4185-2009-09-27.jpg|ŝildmuro de la Schönburg apud Oberwesel
Sporkenburg 04 2009 008.jpg|ŝildmuro de la Sporkenburg
Burg Liebenzell.jpg|ŝildmuro de la Burgo Liebenzell en kombinaĵo kun burgfrido
8. Хотин (38).JPG|ŝildmuro de la burgo Khotyn en la okcidenta Ukraino

## Literaturo 
* Horst Wolfgang Böhme, Reinhard Friedrich, Barbara Schock-Werner (Eld.): *Wörterbuch der Burgen, Schlösser und Festungen*. Philipp Reclam, Stuttgart 2004, ISBN 3-15-010547-1, S. 228–230;
* Alexander Antonow: *Burgen des südwestdeutschen Raums im 13. und 14. Jahrhundert – unter besonderer Berücksichtigung der Schildmauer*. Verlag Konkordia, Bühl/Baden 1977, ISBN 3-7826-0040-1;
* Friedrich-Wilhelm Krahe: *Burgen des deutschen Mittelalters – Grundriss-Lexikon*. Sonderausgabe, Flechsig Verlag, Würzburg 2000, ISBN 3-88189-360-1, S. 34−36;
* Friedrich-Wilhelm Krahe: *Burgen und Wohntürme des deutschen Mittelalters, Band 1: Burgen*. Jan Thorbecke Verlag, Stuttgart 2002, ISBN 3-7995-0104-5, S. 33−36;

Kategorio:Muroj
Kategorio:Fortikaĵoj laŭ tipoj
Defendprovizoturo

Agrikultura  **defendprovizoturo** estas  esprimo por agrikultura burgfrido en faktraba konstrustilo konstruita  defendtursimila konstruaĵo. Defendoprovizturo estas pluetaĝa konstruaĵo sur ortangula horizontala projekciaĵo kun masiva subkonstrukcio. La konstrutipo havas tre masivan unuan etaĝon, kiu protektas certagrade pri atakoj. La defendoprovizturo estis konstruita, se la bieno staras separate ekzemple sur kastela teramaso. Ofte oni protektas la provizon ankaŭ kun aldonaj akvofosaĵoj.

Tiaj konstruaĵoj oni konas preciipe en la regiono Niederrhein (malsupra Rejno). Sole en la urbo Kempen kaj ĉirkaŭaĵo oni havis  15 de tiuj konstruaĵoj.

## Konstruaĵoj 
* bieno Raveshof apud St. Hubert (Kempen), monumento n-ro 19
* bieno Gelleshof en Kehn, monumento n-ro 27
*defendprovizoturo en la LVR-liberaera muzeo en Kommern.

## Literaturo 
* Joachim Zeune – Theiss Burgenführer: Niederrhein, Konrad Theiss Verlag 2001, ISBN 3-8062-1612-6, S. 78–81.

## Eksteraj ligiloj 
* "Berfes in Kempen-St. Hubert" (Sehenswürdigkeit in Kempen)
* "Gelleshof im Kehn"  (Sehenswürdigkeiten in Tönisvorst)
* "LVR-Freilichtmuseum in Kommern" 

Kategorio:Turoj
Kategorio: Fortikaĵoj laŭ tipoj
Erica

eta|Domo en Erica
eta|La kanaalfosantoj
eta|Rom-Katolika tembejo Erica
**Erica** estas vilaĝo en la komunumo Emmen, provinco Drenthe (Nederlando). Ĝi situas ĉ. dek kilometroj sude de la centro de Emmen. La A37 situas flanke de la vilaĝo.

## Historio
Erica ekestis ĉ. 1863 kiel fagopirokolonio sur la pli altaj sablogrundoj, kaj pliposte elkreskis ĝis vera torfokolonio kiam  ĉ. 1863 la Hoogeveense Vaart finpretiĝis; la centro tiam eksituis ĉe la kanalo.

La unuaj loĝantoj estis kanalfosistoj kiuj post la finpretiĝo de la Bladderswijk, kio estas plilongigo de la Oranĝokanalo (1863), volis setli sude de la Oranĝokanalo apud Zuidbarge. Ili tamen estis forpelitaj fare de la terkultivistoj el Zuidbarger kun la komuniko ke ili devis setli pli malproksime. Oni sendis ilin al la flankmontetoj de la Hondsrug kelkajn kilometrojn pli sude. La plejmultaj tamen reiris al Slagharen. Du familioj tamen restis kaj setlis sur la loko kiu pliposte nomiĝos Erica. La nomoj de tiu familioj: Geert Tien kaj Anton Lipholt. Ili venis el Germanio kaj vojaĝis laŭ Slagharen al sudorienta Drenthe por fosi kanalojn. Tial multaj familioj ankoraŭ estas rom-katolikaj (44%).
La sama jaro ankoraŭ tri pliaj familioj el Slagharen setlis tie, ili estis fagopirokultivistoj kiuj devis translokiĝi ĉar en la ĉirkaŭaĵo de Slagharen ne plu estis torfomarĉo por kultivi la kreskaĵon, ili estis la familioj Geert Veltrop, Frans Fahrweg kaj Hendrikus Kotterink. Tiuj estis infanriĉaj familiojn.

Ili nomis la novan loĝlokon laŭ ilia devenloko "Nova-Slagharen", tamen la komunumestro de Emmen, mag. Lucas Oldenhuis Tonckens, definitive donis al la vilaĝo la nomon *Erica*, kio estas la latina nomo por eriko.

En 1902 Erica ekhavis ligon per vaportramo kiam la DSM konstruis la relvojon de Nieuw-Amsterdam al Erica. La linio finfine estis plilongigita al Ter Apel. En 1947 la trafiko per vaportramo finiĝis.

Reĝino Beatrikso vizitis Erica-n *kun kaŭĉukaj botoj* dum la inundo je la 30-a de oktobro 1998; ankaŭ ĉefministro Wim Kok faris viziton al Erica, unu tagon plifrue.

eta|maldekstra|Muelejo De Heidebloem (La Erikofloro)

## Konataj personoj el Erica 
* Daniël Lohues

Kategorio:Vilaĝoj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Drento
Les Milons (Tramtransporto en Parizo)

**Les Milons** estas haltejo de Tramvojo T2 situanta en komunumo Saint-Cloud, departemento Hauts-de-Seine, regiono Francilio.

## Vidu ankaŭ 
* Tramtransporto en Parizo
* Tramtransporto en Parizo T2
* Haltejoj de Tramtransporto en Parizo
* Saint-Cloud

## Eksteraj ligiloj 
* T2 RATP

## Tradukfonto 
Kategorio:Tramtransporto en Parizo T2
Kategorio:Saint-Cloud
Larancagua

eta|dekstra|270px|Mapo montranta Laram Q'awa *(Laram Kaua)* en la landlimo kun Ĉilio.
'''Laram Q'awa'* (el Ajmara *larama* blua, *q'awa* rivereto, fendo en la tero, "blua rojo" aŭ "blua ravino", hispanigita literumado *Laram Khaua, Larancagua'') estas 5 182 m alta monto en Andoj. Laŭ la Bolivia IGM mapo 1:50,000 'Nevados Payachata Hoja 5739-I' ĝi estas situa sur tereno de Bolivio en la Lapaza Departemento, Provinco Pacajes (Municipo Charaña), sur la landlimo kun Ĉilio. Ĝi kuŝas nordokcidente de la montoj Kunturiri kaj Pakokagua kaj de alia monto en la limo nome *Laramkagua*. Unu el la tri diferencaj riveroj de tiu areo nomita Kunturiri *(Condoriri)* originiĝas nordoriente de la monto ĉe Phaq'u Q'awa. Ĝi fluas laŭlonge de la nordaj deklivoj de Laram Q'awa al Ĉilio.

## Referencoj 
Kategorio:Andoj
Kategorio:Montoj en Bolivio
Kategorio:Landlimoj
Pacuni

**Pacuni** en la hispana, **Pakuni** en Esperanto kaj **Paquni** en ajmara *paqu* speco de manĝebla herbo, *-ni* sufikso, "tiu kun la herboj *paqu*", el kio hispanigo al *Pacuni*, estas 4 838 m alta monto en la Departemento Potosiio de Bolivio. Ĝi situas en la Provinco Antonio Quijarro, municipo Tomave, nordoriente de la vulkano Nova Mondo.

## Referencoj 
Kategorio:Andoj
Kategorio:Montoj en Bolivio