Angolaj mopanearoj

eta|220px|Situo de la tropikaj kaj subtropikaj herbejoj, savanoj kaj arbedaroj en la mondo.
La **angolaj mopanearoj** estas tersupraĵa ekoregiono el la sudafrik-savana ekoprovinco de la afrotropisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome la ekoregiono apartenas al tropikaj kaj subtropikaj herbejoj, savanoj kaj arbedaroj de sudokcidenta Angolo kaj norda Namibio. La mopanearo aŭ duonarbaro de mopane-arbo konstituas la ĉefan tipon de vegetaĵaro .

## Priskribo 
En Angolo la regiono ĉefe ampleksas la sudan Provincon Cunene kaj en Namibio la regionojn de Omusati, Oŝana kaj la orientan landinternan brakon de Kunene kaj areojn de Oŝikoto ĉirkaŭ Etoŝa Salebeno. La ekoregiono enhavas Kunene-Riveron kiu apartigas la du landojn, kaj estas unu el la ĉefaj resurcoj de akvo en tiu seka regiono . Ankaŭ estas grava la akvokolekta areo de Kuvelajo, areo de 7000&nbsp;km2 en la nordo de Namibio formita de neregulaj kanaloj paralelaj kaj supraĵaj, nomataj *oŝanas*, kiuj dum inundadoj plenigas Oponono-Lagon, fonto de Ekuma-Rivero.

Tiu savana ekoregiono en la okcidenta ekstremo de la centrafrika altebenaĵo kovras 133 500 da kvadrataj kilometroj. Ĝi komplete ĉirkaŭas la halofitaron de la etoŝa depresio, en la nordo de Namibio. Norde ĝi limtuŝas la angolajn mjombarojn kaj la angolan montaran mozaikon de arbaro kaj herbejo, nordoriente la bajkiajajn arbajn savanoj de Zambezo, oriente la kalahariajn arbajn savanojn, sudoriente la kalahriajn kserofitajn savanojn kaj okcidente la namibiajn arbajn savanojn.

La tereno estas ebena, pli alta en la sudo, kie ĝi atingas altitudon de 1 857 metroj en la Montaro Vaterberg. La ekoregiono estas ĉirkaŭata en la nordo, la okcidento kaj la sudoriento de montaroj.

La jara precipitaĵo varias inter 400&nbsp;mm (okcidente) kaj 600&nbsp;mm (oriente), kaj okazas en la someraj monatoj, inter aŭgusto kaj aprilo, precipe tute en februaro. La averaĝaj temperaturoj ankaŭ plialtiĝas de la okcidento al la oriento, kun maksimumoj ekde 24 al  kaj minimumoj de 9 al .

## Flaŭro 
eta|220px|maldekstra|Elefanto en mopanearo, Olifantsbad, Etoŝa.
La arbo kiu nomas la ekoregionon estas la mopaneo (*Colophospermum mopane*), la plej karakteriza de tiu savano. Ĝi prezentiĝas en formo arbeda aŭ unutrunke arba depende de la lokaj cirkonstancoj. Ĝi havas papilionoformaj folioj kaj vegetas densaĵe. En Angola, superregas la vepreja mopane-savano asociata kun aliaj arbospecioj kiaj akacioj (*Acacia kirkii*, *Acacia nilotica*, *Acacia hebeclada* kaj *Acacia erubescens*, *Securinega virosa*, *Spirostachys africana*, la terminaliospecioj *Terminalia prunoides* kaj *Terminalia sericea*, *Ximenia americana*, *Jatropha campestris*, k.t.p. . En Namibio, kontraŭe, la mopaneo atingas alton de sep al dek metroj kaj konstituas arban savanan kun arbusta subarbaraĵo.

## Faŭno 
La diverseco de mamuloj estas granda: la burĉela zebro (*Equus quagga burchelli*), la blua gnuo (*Connochaetes taurinus*), la saltema antidorko (*Antidorcas marsupialis*), la afrika elefanto (*Loxodonta africana*), la ĝirafo (*Giraffa camelopardalis*), la Hartman-zebro (*Equus zebra hartmannae*), la nigra rinocero (*Diceros bicornis*), la gazela retkornulo (*Oryx gazelle gazella*), la elando (*Taurotragus oryx*), la granda kuduo (*Tragelaphus strepsiceros*), la ĉevala hipotrago (*Hippotragus equinus*), la kaprikorna raficero (*Raphicerus campestris*), la Kirk-antilopo (*Madoqua kirkii*), la impalo (*Aepyceros melampus*), la leono (*Panthera leo*), la leopardo (*Panthera pardus*), la gepardo (*Acinonyx jubatus*), la makulita hieno (*Crocuta crocuta*), la bruna hieno (*Hyaena brunnea*), la nigradorsa ŝakalo (*Canis mesomelas*) kaj la kurtorela otociono (*Otocyon megalotis*). La larĝlipa ceratoterio (*Ceratotherium simum*) estas reenmetita freŝdate.

Estas registrinta 375 specioj de birdoj. La diverseco de araneedoj (*Arachnida*) estas ankaŭ tre alta.

## Endemiismo 
eta|220px|Raŭpo de mopanea noktopapilio.
La mopaneo estas la biotopo de la mopanea noktopapilio (*Gonimbrasia belina*), kies raŭpoj nutras sin de la folioj kaj estas kolektataj de la regiona loĝantaro por nutraĵo.

Estas kvar mamuloj kiuj estas kvazaŭ endemiaj en la ekoregiono : *Aethomys thomasi* (musenoj), *Crocidura erica* (sorikedoj) kaj *Crocidura nigricans* (sorikedoj), kaj la nigrafrunta impalo.

Kvar reptiliospecioj estas endemiaj : *Afrogecko ansorgii* (gekedoj), *Coluber zebrina* (kolubredoj), *Pedioplanis rubens* (lacertedoj) kaj *Psammophylax ocellatus* (kolubredoj). Estas sciata unu endemia amfibio : *Ptychadena mapacha* (anuroj).

El la araneedoj estas sep araneoj, du kamelaraneoj kaj du skorpioj endemiaj.

## Minacoj kaj konservado 
La ekoregiono estas krize endanĝerigata. La duonarbaroj estas vundeblaj kaŭze de ĉasado, senarbarigo por agrikulturo, brulligno kaj konstruligno, dum la herbejoj inter la arboj estas tro paŝtigataj.

En Angolo troviĝas la Naciaj Parkoj de Bikuar kaj de Mupa, en Namibio la Nacia Parko Etoŝa. Sed la bestiaro de tiuj parkoj kaj de Provinco Cunene kiel tutaĵo estas severe damaĝita pro la angola interna milito. Estas estintaj ekaperoj de antrakso en Nacia Parko Etoŝa.

## Vizitado 
La urbo kiu estas la plej apuda al la Nacia Parko Etoŝa estas Cumebo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Ekologia klasifiko de la tersupraĵoj
* Konservada stato de ekoregiono
* Nacia parko Bicuar
* Nacia parko Iona

## Eksteraj ligiloj 
*  Ekoregiono AT0702 Angolaj mopanearoj (WWF)
*  Angolaj mopanearoj (*WWF-Wildworld*)
*  Angolaj mopanearoj (*Wildworld*) - Nacia Geografia Societo
*  Angolaj mopanearoj (*The Encyclopedia of Earth*)
*  Angolaj mopanearoj (*Globalspecies*) 
*  Situo de la ekoregiono : tajpu *Angolan Mopane woodlands*
*  La mopaneo (*Plantz Africa*) 
*  La mopaneo (*World Wildlife photo*)
*  Shorrocks, Bryan : The Biology of African Savannahs (*Google books*)

Kategorio:Afrotropisaj ekoregionoj
Kategorio:Tropikaj kaj subtropikaj herbejoj, savanoj kaj arbedaroj
Kategorio:Savanaj ekoregionoj
Kategorio:Geografio de Angolo
Kategorio:Geografio de Namibio