open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Henggart

## Pri la komunumo 
**Henggart** estas komunumo en la distrikto Andelfingen, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 1932 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Henngart situas inter Ŝafhaŭzo kaj Zuriko en la Zurika Vinlando. Antaŭ la malfermo de la svisa aŭtovojo A4, la komunumo multe suferis pro la granda transirtrafiko.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Henggart limas en nordo al Humlikon, en oriento al Dägerlen, en sudoriento al Hettlingen, kaj en sudokcidento al Neftenbach.

## Trafiko 
En Henggart troviĝas stacidomo de la linio de Vinterturo al Ŝafhaŭzo de la Svisaj Federaciaj Fervojoj. La komunumo tiel estas bone ligita al la Zurika Trafik-Unio kaj ankaŭ havas aliron al la svisa aŭtovojo A4.

## Historio 
Unuajn spurojn de setlejoj el la romia epoko oni trovis ĉe la loko de la preĝejo. Unua dokumenta mencio de la komunumo Henggart datiĝas el la jaro 1228 kiel *Hengart*. Henggart apartenis al la grafejo Andelfingen kiu en la jaro 1434 respektive 1452 estis aligita al la Grafejo Kiburgo kaj tiel al Zuriko. La 25-an de majo 1798 okazis en Henggart batalo inter la aŭstra armeo kaj la alvenantaj trupoj de Napoléon Bonaparte.

Dum mezepoko en Henggart oni praktikis la trikampan ekonomion, kio daŭris ĝis la frua novepoko (menciita en la jaro 1471). Krome ĝis hodiaŭ oni paŝtadis kaj ankaŭ kultivis vinon. En Turpenloch oni ekspluatis ĝis en la 20-a jarcento torfon. En la 1960-aj jaroj la agrikulturo perdis signifon. Komenciĝis konstruado de loĝdomoj, kaj Henggart fariĝis ŝatata loĝloko ĉefe de personoj, kiuj laboras en Vinterturo.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Henggart (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Henggart
* Henggart en la Historia Leksikono de Svislando

## Bildoj 

Dosiero:2011-09-10-Vinlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 017.JPG|Preĝejo
Dosiero:Henggart stacidomo 175.jpg|Stacidomo de Henggart vespere
Dosiero:Henggart stacidomo 225.jpg|Stacidomo de Henggart
Dosiero:Henggart 184.jpg|Vilaĝocentro vespere
Dosiero:2011-09-10-Vinlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 018.JPG|Faktrabdomo
Dosiero:2011-09-10-Vinlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 061.JPG|Ponto trans la svisa aŭtovojo A4
Dosiero:2011-09-10-Vinlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 038.JPG|Historia Terbaraĵo Schlossbuck
Charente

**Ĉarento** (france: **Charente** []) estas unu el la departementoj de la franca regiono Nova Akvitanio . La nomo “Charente” devenas de la rivero Charente, kiu fluas trans la teritorio: Ĝia areo estas  granda, kaj la departemento havas  loĝantojn. Charente prezentas pejzaĝojn de larĝaj valoj kaj ebenaĵoj kaj kelkaj malaltaj montetoj. La ĉefurbo de la departemento estas Angoulême. Aliaj urboj: Cognac kaj Confolens. La departemento tute enhavas 394 komunumojn.

Agrikulturo ludas la plej gravan rolon en la departementa ekonomio, kaj okupas 36% de la laboranta populacio. Oni trovas ĉefe kultivadon de tritiko, maizo, sunfloroj, kaj vinberoj (famas la vinoj de Cognac kaj Pineau des Charentes). Bredado restas tamen grava aktiveco en kelkaj partoj de Charente (bovedoj). Industrio ne estas tre dinamika, sed konas grandan diversecon: fabrikado kaj transformigado de nutraĵoj, fabrikado de ŝuoj, tradicia fabrikado de porcelanaĵoj, teksaĵoj, ...).

La kultura patrimonio de la departemento estas riĉega : multaj kasteloj (Cognac, Villebois-Lavalette, La Rochefoucauld, Barbezieux, Aigre), romanikaj preĝejoj (Angoulême, Bassac, Saint-Amant-de-Boixe), mezepokaj urboj (Confolens). La mildaj pejzaĝoj de Charente ankaŭ estas allogaĵoj por la turistoj, samkiel la vinoj, la gastronomio aŭ la nun fama internacia festivalo pri bildstrio-arto.

## Arondismentoj 
La departemento dividiĝas al tri arondismentoj:
* arondismento Angoulême
* arondismento Cognac
* arondismento Confolens

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente
* Charente-Maritime


Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1790
Kategorio:Departementoj de Francio
Flurlingen

**Flurlingen** estas komunumo en la distrikto Andelfingen, kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 1406 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Flurlingen situas sude de la monto Cholfirst ĉe la bordo de la rivero Rejno ĵus supre de la Rejn-Akvofalo. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,40 km², de kiuj 55,8% estas kovritaj de arbaro, 18,3% servas por agrikulturo, 4,2% por trafiko kaj 17,9% por setlado, 3,8% estas akvejoj.

## Najbaraj komunumoj 
La najbaraj komunumoj de Flurlingen estas en oriento Feuerthalen en sudo Laufen-Uhwiesen, kaj aliflanke de la rivero Rejno en okcidento Neuhausen ĉe Rejn-Akvofalo kaj en nordo la urbo Ŝafhaŭzo.

## Trafiko 
Flurlingen apartenas kaj al la Zurika Trafik-Unio kaj al la Ŝafhaŭza Tarif-Unio Flextax. En Flurlingen mem ne troviĝas stacidomo, de oni per buso aŭ eĉ piede rapide povas atingi la stacidomon de Feuerthalen, de Kastelo Laufen aŭ de Dachsen. Tra Flurlingen kondukas ankaŭ la svisa aŭtovojo A4, kiu pasas oriente de la vilaĝo per impresa nova ponto la Rejnon.

## Historio 
Unua dokumenta mencio de Flurlingen datiĝas de la jaro 876 kiel *Flurlingin*. En mezepoko jurisdikcio pri Flurlingen apartenis al la Grafejo Kiburgo kaj falis kun tiu en la 15-a jarcento al la urbo Zuriko. La voktorajtojn pri Flurlingen posedis ankoraŭ ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798 la episkopoj de Konstanco. En la jaro 1814 Flurlingen estis kunigita kun Dachsen al komunuma unio, kiu tamen en la jaro 1841 estis denove dissolvita.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Flurlingen
* Flurlingen en la Historia Leksikono de Svislando

## Bildoj 

Dosiero:Flurlingen - Rhein - Neuhausen am Rheinfall 2010-06-24 18-15-52.JPG|Flurlingen vidita de Neuhausen
Dosiero:Flurlingen 2010-06-24 18-04-08 ShiftN.jpg|Malnova lernejo kun horloĝturo
Oranĝbrusta verda kolombo

La **Oranĝbrusta verda kolombo** (*Treron bicincta*) estas birdo de la familio de Kolombedoj kiu estas disvastigita loĝanto kaj reproduktanto en tropika suda Azio en Himalajo kaj la montetoj de Barato, Bangladeŝo kaj Srilanko.

## Aspekto 
eta|maldekstre|230ra|Masklo de *T. b. leggei* en la Nacia Parko Yala, sudorienta Srilanko.
La Oranĝbrusta verda kolombo estas fortika, mezgranda kolombo, averaĝe 29&nbsp;cm longa. La vizaĝo, dorso, flugiloj kaj ventro estas brilverdaj', kun griza nuko. La flugilplumoj estas nigrecaj kaj la vosto estas griza. La masklo havas brustan makulon, bordita supre de viola koloro kaj malsupre pri flaveca bordo. La ino havas flavecverdajn malsuprajn partojn.

## Kutimoj 
La Oranĝbrusta verda kolombo kutime estas sola aŭ en etaj grupoj. Ili manĝas semojn kaj fruktojn de ampleksa vario de vegetaloj. Tiu estas specio de arbaroj kaj similaj medioj. Ĝi konstruas neston el bastonetoj kaj branĉetoj en arbo, kie la ino demetas du blankajn ovojn. La flugo estas rapida kaj rekta, kun la regula flugilfrapado kaj eventuala vipado, kio estas karaktera de kolomboj ĝenerale.

## Subspecioj 
**Treron bicincta bicinctus*
**Treron bicincta domvilii*
**Treron bicincta javanus*
**Treron bicincta leggei*

## Referencoj 
* Grimmett, Inskipp kaj Inskipp; *Birds of India*. ISBN 0-691-04910-6

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Barato
Hotelo Koryo

**Hotelo Koryo** [korjo] () estas la tria plej alta kaj la dua plej granda laŭ kvanto de ĉambroj hotelo de Pjongjango, ĉefurbo de Nord-Koreio. La konstruaĵo konsistas el du turegoj po 143 metrojn altaj. Supre de ambaŭ turoj estas rotaciantaj rondaj restoracioj.

Koryo
Kategorio:Konstruaĵoj en Pjongjango
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1985
La kanto de la samideanoj

La **kanto de la partizanoj** () estis kvazaŭ himno de francaj rezistuloj kontraŭ la germana okupo dum la dua mondmilito.

Kategorio:Politika rezisto
Kategorio:Historio de Francio
Kategorio:Dua Mondmilito
Monda Biodiverseca Tago

eta|200px|
La **Internacia Tago por Biodiverseco** (aŭ **Monda Biodiverseca Tago**) estas UN-proklamita internacia feritago por propagandi biodiversecajn temojn apud Interkonsento pri Biologia Diverseco. Nuntempe ĝi okazis je 22-a de majo.

## Vidu ankaŭ 
* Monda Tago de Medio

Kategorio:Festoj
Ekranoplano

[eta|250px|Sovetia ekranoplano [A-90 Orlonok (Aglido) en muzeo]]
**Ekranoplano** (el la rusa lingvo экранопла́н) estas rapida transportilo, simila al aviadilo aspekte, sed dependa de "grundefiko", tio estas kapabla flugi nur je relative malgranda alteco de glata surfaco (akvo, tero, glacio). Kompare al aviadiloj, ekranoplanoj havas rimarkeble malpli longajn flugilojn.

Ekranoplanoj povas esti uzataj en multaj itineroj, speciale super la akva surfaco, ankaŭ tie, kie ŝipoj ne povus trairi (ekzemple, pro malgranda profundeco de akvo).

Inter la avantaĝoj de ekranoplanoj estas:
* alta ŝpar-efiko kaj pli bona ŝarĝeblo kompare al aviadiloj;
* relative alta rapideco (pli rapida ol ŝipo aŭ aŭto);
* ekranoplano, pro la malgranda alteco de moviĝo, estas nevidebla por kontraŭaviadilaj radaroj; nek ĝin efikas kontraŭŝipaj minoj;
* ekranoplanoj ne bezonas specialan flughavenon por ekflugi: por ili sufiĉas iom longa akvoareo aŭ plata terpeco;
* por ekranoplano ne gravas, kion ĝi uzas kiel ekranon: povas esti glaciiĝinta rivero, marĉo, maro ktp.; ekranoplanoj povas moviĝi laŭ rektaj itineroj, ne dependante de infrastrukturo (pontoj, vojoj ktp.);
* modernaj ekranoplanoj estas multe pli sekuraj ol aviadiloj: okaze de iu misfunkcio ekranoplano povas tuj surakviĝi kaj resti flosanta.

Ekranoplanoj havas ankaŭ malavantaĝojn:
* uzataj super riveroj, ekranpolanoj povas maltrankviligi kaj eĉ mortigi flosantajn birdojn, kiuj pomulte kolektiĝas en riveroj;
* ekranoplanoj estas tre specife stirataj, pilotoj bezonas specialan instruadon;
* ekranoplano ne povas flugi super neplata surfaco (tre ŝtorma maro, montaro ktp.).

La sola ŝtato, kie ekranoplanoj de kelkaj modeloj estis konstruataj kaj uzataj, estas Sovetunio. La unua ekranoplano, konstruita fare de la grupo de Rostislav Aleksejev en 1962, tre impresis sovetajn altrangulojn, kaj la grupo ricevis bonan financadon. En 1966 estis finkonstruita kaj sendita al Kaspia maro por testado la ekranoplano KM (konata kiel "Kaspia Monstro", kvankam KM estis fakte rusa mallongigo de Корабль-Макет "ŝipo-modelo"). Longeco de Kaspia Monstro estis ĉ. 100 metroj, ĝi povis pezi maksimume 544 tunojn ĉe ekflugo. Ĝis konstruo de ŝarĝaviadilo An-225, Kaspia Monstro estis la plej peza flug-aparato en la mondo.

En 1972 estis konstruita la unua ekranoplano A-20 Orlonok. Estis konstruitaj entute kvin (el planitaj 24) tiaj ekranoplanoj, ilin uzis milita ŝiparo. Post morto de defendoministro Dmitrij Ustinov en 1984 ekranoplanoj (kaj kelkaj aliaj science novatingitaj teknikaĵoj) ne plu estis produktataj kaj esplorataj.

En moderna Rusio kelkaj relative malgrandaj ekranoplanoj estas ellaboritaj kaj produktataj, kiel Ivolga EK-12P produktata en Omsko. Ĝia maksimuma ekfluga pezo estas 3,7 tunoj, ĝi povas preni ĝis 12 homojn kaj estas destinita por diverstipa gardista uzado.

Aliaj du ŝtatoj, kie daŭras esplorado de ekranoplanoj, estas Sud-Koreio kaj Usono. En Usono kompanio Boeing estas ellaboranta grandegan ekranoplanon, kiu povos porti samtempe ĝis 17 tankoj M-1. Tia ekranoplano povus esti multe malpli kosta rimedo por transporti militistajn teknikaĵojn al konfliktozonoj.

Kategorio:Aviadilaj tipoj
Kategorio:Akvoveturiloj
Bogojevo

**Bogojevo,** serbe **Богојево,** hungare **Gombos** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Okcidenta Baĉka** en municipo de Odĵaci. Ĝis 1899 la hungara nomo estis **Bogojeva**.
eta|maldekstre|Nova ortodoksa preĝejo de Bogojevo
eta|dekstra|Bogojevo situas en la mapo en la verda municipo
eta|dekstra|Katolika preĝejo de Bogojevo

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 2120
* Poŝtkodo: 25245
* Telefonprefikso: +381 25

## Situo 
Bogojevo situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Danubo, kontraŭe troviĝas Kroatio, al kiu gvidas 2 pontoj. Apatin troviĝas 15 km-ojn for.

## Historio 
La komunumo estis loĝata dum la neolitiko, poste avaroj postlasis terfortikaĵon. La hungaroj okupis la Karpatan basenon en 895, ankaŭ ili konstruis fortikaĵon, pri kio okazis la unua mencio en la 13-a j.c. Tiutempe la vilaĝo nomiĝis *Boldogasszonyfalva* (=vilaĝo de Beata Damo). La nomo devenis de la patrono. La vilaĝo urbiĝis en 1494. Iom poste okazis parlamento. La turkoj detruis la urbon en 1526 kaj ĝi perdis la rangon kaj la gravecon. Ekde 1677 ĝi apartenis al la Habsburga Imperio. En 1703 armeo de Francisko Rákóczi la 2-a okupis kaj detruis ĝin. La loĝantaro rifuĝis, serboj refondis ĝin, sed inundo neniigis la komunumon en 1770. Post 3 jaroj hungaroj refondis la urbeton, en 1866 incendio, en 1876 inundo okazis. En 1910 loĝis 3225 da homoj en la urbeto (hungaroj 3008, ktp). La komunumo apartenis al Bács-Bodrog, al distrikto de Apatin ĝis 1920. En 1918 taĉmentoj de SHS (=Serba-Kroata-Slovena Reĝlando) okupis la regionon kaj kun okupitaj regionoj de Pécs, Baja kaj aliaj ili proklamis respublikon. Ekde 1920 ĝi apartenis al SHS, ekde 1929 kiel Jugoslavio. Inundo detruis la bordan parton en 1926. Inter 1941-1944 la hungara armeo okupis la regionon.

En 2001 loĝis 2120 da homoj (hungaroj 1154, ciganoj 374, serboj 287, ktp). Ĉe la riverobordo feriejaj dometoj troviĝas. Vidindaĵoj estas preĝejoj ortodoksa kaj katolika omaĝe al Ladislao la 1-a (Hungario), fine ĉardo (gastejo) el 1860.

## Famuloj 
En la iama Gombos mortis (martiriĝis) hungara geografo Lajos Glaser.

## Ĝemelkomunumo 
*  Őcsény, Hungario

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Kelly Lynch

**Kelly LYNCH** (* kiel *Kelly Colleen Lynch* la 31-an de januaro 1959 en Golden Valley ĉe Minneapolis) estas usona aktorino.

Lynch laboris komence kiel aviada akompanistino ĉe flugkompanio Northwest Airlines. Poste ŝi vizitis *Guthrie Theater Drama School* en Minneapolis kaj debutis en malgrandaj ludoj en *Guthrie Theater*. Ŝi translokiĝis pli poste al Novjorko kaj studis aktoradon ĉe Sanford Meisner. Ŝi iĝis fotomodelo kaj laboris por la agentejo Elite Model Management.

Lynch estas geedziĝinta ekde 1992 kun *Mitch Glazer* kaj havas unu filinon.

## Filmografio 
* 1988: Cocktail
* 1988: Roadhouse kun Patrick Swayze
* 1989: *Drugstore Cowboy*
* 1990: *Desperate Hours*
* 1991: *Curly Sue*
* 1994: *The Beans of Egypt, Maine*
* 1994: *Imaginary Crimes*
* 1995: *Virtuosity* kun Denzel Washington kaj Russell Crowe
* 1996: ''Heaven's Prisoners* kun Alec Baldwin
* 1996: *Persons Unknown*
* 1997: Mr. Magoo
* 1997: *Cold Around the Heart*
* 2000: *Charlie's Angels* 2000) kun Cameron Diaz, (Drew Barrymore kaj Lucy Liu.
* 2001: *Joe Somebody*
* 2003: Dallas 362
* 2005: The Jacket*

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kovin

dekstra|eta|300px|Katolika preĝejo de Kovin
dekstra|eta|300px|Rumana preĝejo de Kovin
eta|300px|Serba preĝejo de Kovin
**Kovin** (, , , ) estas urbo kaj samtempe municipo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Suda** Banato. Ĝis 1899 la oficiala hungara nomo estis **Temeskubin**. Ankoraŭ 9 vilaĝoj apartenas al la municipo.

## Bazaj informoj 
* Areo: 85 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 
* Poŝtkodo: 26220,26221
* Telefonprefikso: +381 13

## Situo 
La urbo situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, la Danubo fluas proksime. Kontraŭe troviĝas enfluejo de Granda Morava kaj urbo Smederevo.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1071 laŭ latina formo *"Urbs Keue"*. Tiu regiono iĝis departemento *Keve*, kies departementejo estis la fortikaĵo, tiam nomata Keve. La komunumo ricevis la titolon kampurbo en 1405, ekde 1428 havanta bazaradan rajton semajne po 1 kaj liberan rajton por fiŝkaptado. La turkoj okupis ĝin en mezo de la 16-a jarcento. La loĝantaro rifuĝis, alvenis dum la turka erao serboj. En 1739 la fortikaĵo malkonstruiĝis. En la 18-a jarcento la Habsburga Imperio formis limgardan zonon el la regiono, dume alvenis ankaŭ rumanoj kaj germanoj. En 1848 batalo okazis, kie la hungaroj venkis la serbojn. En 1871 ĉesis la zono kaj la urbeto apartenis al Hungara reĝlando, al Temes (reĝa departemento), al distrikto de Kevevára, kies distriktejo estis ĝis 1918. En 1910 loĝis 7345 da homoj en la urbo (germanoj 2650, serboj 2200, rumanoj 1726, hungaroj 711). En 1918 la serboj kaj rumanoj komencis okupi la regionon. Inter ili okazis preskaŭ milito, ĉar Anglio kaj Francio sekrete promesis al ambaŭ landoj la regionon. Fine la urbo apartenis al Jugoslavio. Inter 1941-1944 la germana armeo okupis la urbon, dume la usonanoj kaj angloj ofte bombardis.

En 2002 loĝis 21250;250 da homoj (serboj 17819;513, hungaroj 786, rumanoj 418, ciganoj 286, 22 germanoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Terezo el Avila de 1828
* grekokatolika rumana de 1905
* ortodoksa serba preĝejo

Kategorio:Urboj de Serbio
Rejna Federacio

maldekstra|eta|Medalo de la Rejna Konfederacio de 1808
La **Rejna Federacio** (germane *Rheinbund*, france *Confédération du Rhin*) estis alianco de pluraj germanaj princlandoj fondita en julio 1806 sub influo de Napoleono en Parizo. Per tiu ago la membro-ŝtatoj forlasis la Sankta Romian Imperion de Germana Nacio kaj tiel kaŭzis ĝian disrompiĝon. La imperiestro demetis la kronon je la 

La Rejna Federacio subtenis Napoleonon. Ĝi finiĝis post la malvenko de Napoleono en la Batalo de Leipzig 1813.

Membroj de la Rejna Federacio estis:
* 4 reĝlandoj: Bavario, Saksio, Vestfalio, Virtembergo
* 4 grandduklandoj
* 13 duklandoj
* 18 princlandoj

Posteulo de la Rejna Federacio fariĝis post la Viena kongreso en 1815 la Germana Federacio.

Kategorio:19-a jarcento en Germanio
*
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1806
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1813
Marcelo Antonio Casartelli

**Marcelo Antonio CASARTELLI** (naskiĝinta en 1930, mortinta la  en Kordobo (Argentino)) estis argentina esperantisto.

En urbo Posadas li fondis Esperanto-asocion de la provinco Misiones. Li estis komitatano de UEA de 2004 ĝis 2007.

## Fonto 
* *Esperanto,* februaro 2008, paĝo 35.

Kategorio:Argentinaj esperantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1930
Kategorio:Mortintoj en 2007
Cindrujo

eta|180px|Bone plenigita cindrujo
eta|180px|Cindrujo kiel cigaredingo
**Cindrujoj** estas, kiel la nomo jam diras, ujoj por cindro, plej ofte de fumantoj, sed ankaŭ ties cigaredoj. Ili funkcias ankaŭ kiel cigaredingoj kaj povas ofte troviĝi en manĝejoj en kiuj la fumado estas permesita.

Kategorio:Fumado
Kategorio:Tabako
Junulara Hotelo

**Junulara Hotelo** () situas en Man'gyŏngdae-guyŏk, Pjongjango, ĉefurbo de Nord-Koreio. Ĝi estas hotelo konstruinta en 1989. La hotelo estas unuaklasa hotelo. En la hotelo estas 30 etaĝoj kun 520 ĉambroj.

Kategorio:Hoteloj en Nord-Koreio
Kategorio:Konstruaĵoj en Pjongjango
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1989
Novi Kneĵevac

**Novi Kneĵevac** (, ) estas urbo kaj samtempe municipo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Norda** Banato. Ankoraŭ 8 vilaĝoj apartenas al la municipo.
eta|dekstra|Novi Kneĵevac situas en la verda municipo
eta|dekstra|Katolika preĝejo de Novi Kneĵevac
eta|dekstra|Ortodoksa preĝejo de Novi Kneĵevac
## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 7580
* Poŝtkodo: 23330
* Telefonprefikso: +381 230

## Situo 
Novi Kneĵevac situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Tiso, laŭ ĉefvojo Kikinda-Kanjiĵa. Kontraŭe troviĝas tra la ponto Kanjiĵa.

## Historio 
La hungaroj okupis la Karpatan basenon en 895. La turkoj okupis la regionon en la 16-a j.c. kaj tenis ĝin preskaŭ 200 jarojn. Poste ĝi apartenis al la Habsburga Imperio. En 1832 Törökkanizsa iĝis kampurbo. Ĝis fine de la 2-a mondmilito la urbo apartenis al Torontál, kie estis distriktejo. En 1918 taĉmentoj de SHS (=Serba-Kroata-Slovena Reĝlando) okupis la urbon kaj kun okupitaj regionoj de Pécs, Baja kaj aliaj ili proklamis respublikon. Ekde 1920 ĝi apartenis al SHS, ekde 1929 kiel Jugoslavio. Inter 1941-1944 la germana armeo okupis la urbon.

## Vidindaĵoj 
* preĝejoj ortodoksa kaj katolika omaĝe al Martiro Sankta Georgo

## Famuloj 
En la iama Törökkanizsa naskiĝis:
* hungara advokato Vilmos Wolf
* hungara sociologo György Schulpe.

Kategorio:Urboj de Serbio
Kategorio:Urboj ĉe Tiso
Kanjiĵa

**Kanjiĵa** (, ) estas urbo kaj samtempe municipo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Norda** Banato (tamen en regiono Baĉka). La hungaroj ŝatas uzi la formon **Kanizsa** (kaniĵa). Ankoraŭ 12 vilaĝoj apartenas al la municipo.
eta|dekstra|Kanjiĵa situas en la mapo en la verda municipo

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 
* Poŝtkodo: 24420
* Telefonprefikso: +381 24

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Tiso, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Szeged-Senta, la lasta estas proksime. Kontraŭe troviĝas tra la ponto Novi Kneĵevac.

## Historio 
La komunumo estis loĝata dum la bronzepoko. La hungaroj okupis la Karpatan basenon en 895, kiuj trovis tie terfortikaĵon. La unua mencio devenis latine el 1093 en formo *Cnesa* (knesa). La tataroj, poste la turkoj faris senhoma la vilaĝon en 1241 kaj en la 16-a j.c. La kristana armeo venkis la turkojn en 1686, la regiono iĝis limgarda zono apartenanta al la Habsburga Imperio ĝis 1751, poste krona regiono *Tiso*. En 1773 la komunumo iĝis kampurbo havanta ankaŭ rajton pri pramo kaj apartenis al Bács-Bodrog. La urbeto prosperis el la agrikulturo. Dum la bataloj en 1849 la urbeto forbruliĝis. Post la rekonstruo ankaŭ la industrio trovis lokon (muelejoj, fajencouzino).
300px|eta|dekstra|Preĝejo de Kanjiĵa
En 1912 kuracbanejo kaj nova urbodomo konstruiĝis, ĉar la urbo havis jam rangon pri konsilantrajto. En 1918 taĉmentoj de SHS (=Serba-Kroata-Slovena Reĝlando) okupis la urbon kaj kun okupitaj regionoj de Pécs, Baja kaj aliaj ili proklamis respublikon. Ekde 1920 ĝi apartenis al SHS, ekde 1929 kiel Jugoslavio. Apud la urbo oni fondis vilaĝojn kun serboj por malgrandigi la hungaran plimulton. Inter 1941-1944 la hungara armeo okupis la urbon. Post 1960 oni minis nafton. Inundo okazis en 1970.

## Vidindaĵoj 
* ortodoksa preĝejo
* katolika preĝejo omaĝe al Sankta Paŭlo

## Famuloj 
* Aladár Fenyő, Emil Fenyő kaj József Sziklay, hungaraj aktoroj
* Ferenc Baráth, hungara grafikisto
* József Beszédes 1787-1852 hungara inĝeniero, hidrologo
* Tibor Harsányi, hungara-franca komponisto
* József Nagy (pantomimisto)
* Péter Lékó, hungara ŝakisto
* Ottó Tolnai, hungara poeto

## Ĝemelurboj 
* 20px| Budaörs, Hungario
* 20px| Ferencváros, Hungario
* 20px| Kiskunhalas, Hungario
* 20px| Kráľovský Chlmec, Slovakio
* 20px| Röszke, Hungario
* 20px| Sepsiszentgyörgy, Rumanio

Kategorio:Urboj de Serbio
Kategorio:Urboj ĉe Tiso
Skribotablo

**Skribotablo** estas tablo kun oblikva aŭ horizontala supra tabulo, kiun oni uzas por skribado aŭ legado. Ĝi ofte entenas tirkestojn aŭ diversajn kestetojn. 

La unuaj skribotabloj estis pretigitaj plej verŝajne por eklezia uzo. La komencaj anglaj skribotabloj plej verŝajne devenis el preĝeja pupitro kaj estis malpezaj kaj masivaj. 

Post malkovro de la libropresado, oni pretigis pli malgrandajn kaj malpezajn, facile moveblajn ŝrankajn (komodajn) skribotablojn kun oblikva kovrilo. Oni nomumis tion skribokesto. 

La skribotabloj kun piedoj aperis fine de la 16-a jarcento. Ekde la 18-a jarcento aperis skribotabloj en diversa stilo, komence de la jarcento aperis la t.n. genutrua skribotablo, kies kovrilan surfacon tenis kolono el tirkestoj, ŝranketoj. 

La modernaj skribotabloj havas ekipaĵon konvene al elektraj aparatoj, klavaro k.t.p. Ili konsistas plej ofte el tabulo kaj piedoj, al kiu oni povas aldoni (subŝovi) la ruleblan tirkestan ŝranketon.

## Vidu ankaŭ
* Bargeno
* Studejo

Kategorio:Mebloj
Sezama pasto

eta|dekstra|altdekstre=0.6|Sezama pasto
**Sezama pasto** ( [] aǔ ĝenerale nomita **tahini**) estas pasto el fajne farunigitaj sezamgrajnoj. Sezama pasto venas el la araba kuirarto, kaj estas baza aldonaĵo de la kikerkaĉo. Ĝi estas ofte aldonita al tremposaŭco.

Oni distingas sezaman paston el senŝela aŭ ŝelhava sezamo. Sezama pasto en ŝelhava sezamo estas pli malhela kaj amara, sed entenas pli da vitaminoj kaj nutraĵoj. Oni ofte pretigas sezaman paston el miksaĵo de ambaŭ. Sezama pasto el senescepte senŝela sezamo nomiĝas *blanka sezama pasto*.

Sezama pasto estas tre vitaminriĉa (precipe B1, B2 kaj B6) kaj entenas multan kalcion (783&nbsp;mg je 100&nbsp;g ; ĉ. 5-oblan ol bovina lakto). Tial ĝi estas tre ŝatata ĉe veganoj.

Sezama pasto povas servi ankaŭ por pretigo de aliaj manĝaĵoj (ekz. halvao).

[eta|maldekstre|Telero da [kikerkaĉo kaj ful, kovrita per tahini, olivoleo, kaj ornamita per krispa petroselo.]]

Kategorio:Kuirarto
Kategorio:Araba kuirarto
Kategorio:Israela kuirarto
Kategorio:Mezorienta kuirarto
Humlikon

**Humlikon** estas komunumo en la distrikto Andelfingen, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 437 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
eta|maldekstra|150px|Vilaĝa puto en Humlikon
La komunumo Humlikon situas en la Zurika Vinlando inter Ŝafhaŭzo kaj Zuriko. De la areo de la komunumo 63.5% estas utiligataj por la agrikulturo, 28.4% kovritaj per arbaro, 2.7% utiligitaj por trafiko kaj 5.4% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Humlikon limas en nordo al la distriktĉefloko Andelfingen, en nordoriento al Adlikon, en oriento al Dägerlen, en sudoriento al Henggart, en sudo al Neftenbach kaj en okcidento al Dorf.

## Trafiko 
Humlikon situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La komunumo estas per poŝtaŭtobuslinio konektita al la Zurika Trafik-Unio. La plej proksima alveturejo al la nacia svisa aŭtovojo A4 troviĝas en distanco de proksimume 2 kilometroj en Henggart.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Humlikon datas la 12-an de julio 1228 kiam la monaĥo Konrado de Humlicon aŭtentikigis vendon. Ĝis la 6-an de majo 1872, kiam Humlikon post 20-jara strebado sendependiĝis, ĝi estis municipo de la komunumo Andelfingen.

## Aviadilkatastrofo de Dürrenäsch 
Kiam la 4-a de septembro 1963 akcidentiĝis aviadilo de la modelo Caravelle kun registronumero HB-ICV de Swissair en Dürrenäsch, Kantono Argovio. 74 pasaĝeroj mortis; 43 el inter ili devenis de Humlikon, tio estis kvinono de la tiama loĝantaro. Estis 19 geedzaj paroj kaj 5 unuopuloj el inter ili la tuta komunuma registaro. Pli ol 40 infanoj fariĝis orfoj kaj la komunumo devis dumtempe esti administrata komisarie de la kantono.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Humlikon 
* Humlikon en la Historia Leksikono de Svislando
Kleinandelfingen

**Kleinandelfingen** estas komunumo en la distrikto Andelfingen, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 2035 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007. La komunumo konsistas el la tri municipoj *Kleinandelfingen*, *Alten* kaj *Oerlingen*.

## Geografio 
La komunumo Kleinandelfingen situas en la Zurika Vinlando ĉe la bordo de la Turo inter Vinterturo kaj Ŝafhaŭzo. Die Gemeindefläche dient zu 51% der Landwirtschaft, 34% ist bewaldet.

## Trafiko 
Kvankam Kleinandelfingen situas ĉe la trajnlinio de Vinterturo al Ŝafhaŭzo la komunumo ne posedas propran stacidomon. Ĝi tamen estas ligita al la reto de la Zurika Trafik-Unio per postaustobuslinioj al Vinterturo kaj Andelfingen. La komunumo havas propran aliron al la nacia aŭtoŝoseo A4.

## Historio 
Unua dokumenta mencio de Kleinandelfingen datiĝas de la 14-a jarcento. Ĝis la epoko de la Helveta Respubliko Kleinandelfingen estis parto de Andelfingen. Sendependa komunumo fariĝis Kleinandelfingen nur en la jaro 1804 kaj estis aligita al ĝi tiam ankaŭ la municipoj Alten kaj Oerlingen.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Kleinandelfingen
* Andelfingen en la Historia Leksikono de Svislando
Kastelo Laufen

eta|300px|dekstra|Kastelo Laufen
[eta|300px|dekstra|[Rejn-Akvofalo kun Kastelo Laufen]]
La **Kastelo Laufen** estas kastelo en la komunumo Laufen-Uhwiesen en la distrikto Andelfingen en la nordo de la Kantono Zuriko, Svislando.

## Situo 
La kastelo situas sur roko rekte super la fama Rejn-Akvofalo je la koordinatoj 47° 40' 36" N kaj 8° 36' 54" E. De ĝi oni havas mirindan vidon al la rivero Rejno kaj la akvofalo. De la Kastelo piedvojo kondukas al la podieto, de kie la vizitanto povas rigardi la Rejn-Akvofalon de tute proksime. Rekte sub la kastelo troviĝas haltejo de la Svisaj Federaciaj Fervojoj, kie haltas la linio S33 de la Zurika Trafik-Unio de Vinterturo al Ŝafhaŭzo.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de la Kastelo Laufen datiĝas de la jaro 858 post Kristo. Ĝi estis la hejmsidejo de la Libersinjoroj de Laufen. La voktadon de la najbaraj komunumoj havis la kastelestro aŭ ties vokto, la bienposedo apartenis al la episkopo de Konstanco. En la jaro 1544 la urbo Zuriko aĉetis la kastelon kaj faris grandajn konstruajn modifojn inter la jaroj 1544 ĝis 1547. Post la helveta revolucio kaj la franca okupado la feŭdismo abrupte ĉesis. La kastelo estis luita kaj privatiĝis en la jaro 1845. Ekde la jaro 1941 la kastelo estas propraĵo de la Kantono Zuriko. Hodiaŭ en la kastelo troviĝas restoracio kaj junulargastejo.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumo Laufen-Uhwiesen
* Rejn-Akvofalo
* Schloss Laufen am Rheinfall (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la restoracio Kastelo Laufen

Laufen
Kategorio:Kantono Zuriko
Laufen-Uhwiesen

**Laufen-Uhwiesen** estas komunumo en la distrikto Andelfingen, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 1509 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007. La komunumo konsistas el la tri municipoj *Uhwiesen*, *Laufen* kaj *Nohl*.

## Geografio 
Laufen-Uhwiesen situas ĉe la bordo de la rivero Rejno, kies fama akvofalo troviĝas je duona sur la teritorio de la komunumo en la municipo Laufen. La komunumo konsistas el la municipoj Uhwiesen, Laufen kaj Nohl.

## Najbaraj komunumoj 
La najbaraj komunumoj de Laufen-Uhwiesen estas Benken, Dachsen, Feuerthalen, Flurlingen, Jestetten (Baden-Virtembergo, Germanio), Neuhausen ĉe Rejn-Akvofalo (Kantono Ŝafhaŭzo), Schlatt (Kantono Turgovio) kaj Trüllikon.

## Trafiko 
Sub la Kastelo Laufen ĉe la Rejn-Akvofalo la komunumo disponas pri haltejo sur la trajnlinio de la Svisaj Federaciaj Fervojoj de Ŝafhaŭzo al Vinterturo kaj estas per ĝi kaj per poŝtaŭtobuslinoj bone konektita al la Zurika Trafik-Unio. La komunumo ankaŭ havas aliron al la nacia aŭtoŝoseo A4.

## Historio 
Unua dokumenta mencio de la municipo Laufen datiĝas el la jaro 858 kiel *Laufin* kaj de Uhwiesen el la jaro 1290. Kiel posedaĵo de la Episkopejo Konstanco la komunumo Laufen-Uhwiesen estis en la jaro 1452 subigita al la regado de la urbo Zuriko. Malfacila epoko estis la okupado far francaj, aŭstraj kaj rusaj trupoj en la militjaro 1799 dum la helveta revolucio.

## Vidu ankaŭ 
* Rejn-Akvofalo
* Kastelo Laufen
* Schloss Laufen am Rheinfall (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Laufen-Uhwiesen
* Laufen-Uhwiesen en la Historia Leksikono de Svislando
Dorf ZH

**Dorf ZH** estas komunumo en la distrikto Andelfingen, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 645 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
**Dorf** situas en la Zurika Vinlando ĉe la strato de Henggart al Flaach en la valo de Flach. Sur monteto staras la Kastelo Goldenberg. 53,2% de la komunuma areo servas al la agrikulturo, 40,2% estas arbaro, 5.0% estas setaltaj kaj 1.6% servas por la trafiko.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Dorf limas en nordo al Andelfingen, en oriento al Humlikon, en sudoriento al Neftenbach, en sudokcidento al Buch ĉe Irchel, kaj en okcidento al Volken.

## Trafiko 
La komunumo estas per poŝtaŭto konektita kun la Zurika Trafik-Unio kaj en Henggart eblas ankaŭ aliri la trajnon kaj la svisan aŭtovojon A4.

## Historio 
eta|maldekstra|150ra|Vitropentraĵoj en la preĝejo de Dorf
Unua dokumenta mencio de la komunumo datiĝas de la jaro 1044. En la jaro 1248 estis unuan fojon menciita la Kastelo Goldenberg, kiu kontrolis dum jarcentoj la sorton de la loko. Ĝis la mezeo de la 14-a jarcento en la kastelo residencis la familio Goldenberg, kiu tiam ĝin vendis al la familio Gachnang. La Gachnang-oj regis ĝis la jaro 1576 en la kastelo, kiam ili devis ĝin pro monomanko vendi la la pastro Gumprecht. Jam unu jaron poste la kastelo denove ricevis novan posedanton, ĝi foje sinjoro Jakob Holzhalb el Zuriko kaj tiel la komunumo transiris al zurikaj manoj.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Dorf

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Dorf ZH
* Dorf en la Historia Leksikono de Svislando
Ĵabalj

**Ĵabalj** (, , ) estas urbo kaj samtempe municipo en Serbio, en Vojvodino. La hungaroj (kaj germanoj) uzas ankaŭ la nomon *Józseffalva* (=vilaĝo de Jozefo). La slava esprimo signifas: *žleb* (=kluzo). Ankoraŭ 2 vilaĝoj apartenas al la municipo.
eta|maldekstre|Preĝejo en Ĵabalj

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 9500
* Poŝtkodo: 21230
* Telefonprefikso: +381 21

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Zrenjanin-Novi Sad.

## Historio 
La hungaroj okupis la Karpatan basenon en 895. La unua mencio devenis el 1272 en formo *Seble*. La turkoj okupis la regionon en la 16-a j.c. La kristana armeo venkis la turkojn en 1686, la regiono iĝis limgarda zono apartenanta al la Habsburga Imperio. En 1784 pro la oftaj inundoj de Tiso la komunumo translokiĝis iom for de la rivero. En 1910 loĝis 7993 da homoj ˙(5090 serboj, 1722 hungaroj kaj 1074 germanoj). Ĝis 1920 la loko apartenis al Bács-Bodrog, kie estis distriktejo. En 1918 taĉmentoj de SHS (=Serba-Kroata-Slovena Reĝlando) okupis la urbon kaj kun okupitaj regionoj de Pécs, Baja kaj aliaj ili proklamis respublikon. Ekde 1920 ĝi apartenis al SHS, ekde 1929 kiel Jugoslavio. Inter 1941-1944 la hungara armeo okupis la urbon. En 1942 la serbaj partizanoj suferigis la loĝantaron. Responde la hungara armeo faris regionan razion, kie murdis 400 precipe da serboj. La ĉefaj raziantoj estis tuj enkarcerigitaj. La serbaj partizanoj venĝis tion kaj en 1944 ili murdis 2000 da hungaroj kaj germanoj.

En 2002 loĝis 9598 da homoj (8672 serboj, 202 ciganoj, 119 jugoslavianoj, 88 kroatoj, 85 hungaroj, kaj 31 rutenoj ktp).

## Vidindaĵoj 
* preĝejoj ortodoksa, luterana kaj katolika (tiu lasta omaĝe al Neĝa Beata Dipatrino de 1901)
eta|Monumento pri razio en Ĵabalj

## Famuloj 
En la iama Zsablya naskiĝis hungara-germana pentristo Péter Kálmán.
eta|maldekstra|Katolika preĝejo de Ĵabalj

Kategorio:Urboj de Serbio
Ferma fajfilo (orgeno)

eta|350px|Flutregistro el fermaj fajfilo lignaj. Je la supraj finaĵoj de la fajfiloj oni ekvidas la tenilojn por la ŝtopiloj
**Fermaj fajfiloj** estas orgenfajfiloj, kies supra finaĵo estas fermita.

Tipa estas la konstrumaniero kun labiofajfiloj, kies supra finaĵo estas fermita. Tio sekvigas, ke la tono produktita de tia fajfilo, sonas oktavon pli malalta ol atendendus. Tion kaŭzas la fakto, ke la staranta ondo en la fajfilkorpo pro la reflektado ĉe la tubofino tie ne havas osciloventron, sed devige oscilonodon. Ene de la fajfilo do estas anstataŭ la duono, kiel je la malferma fajfilo, kvarono de la oscilado. la ondolongeco do estas duoble granda.

Fermaj fajfiloj en oktavpozicio estas konstruataj en la futpozicioj 32′ (en la pedalverko, en *orgenegoj* malofte ankaŭ en la manualo), 16′, 8′ kaj 4′. Ferma 2-futo trans la tuta manualamplekso maloftas, ĉar ĝi estas malfacile produktebla. En kelkaj orgenegoj staras en la pedalverko ankaŭ fermita 64′-registro. Plene elkonstruita, do etendiĝanta ĝis la subsubkontra-C, 64′-fermregistro tamen ĝis nun ne konatas. La kvintoj 211/3′ (en la pedalverko, malofte kaj nur en grandaj orgenoj), 102/3′ (en la pedalverko) kaj 51/3′ preskaŭ ĉiam aperas kiel fermitaj registroj. Fermita 8-futo oftege troveblas kaj estas en la plej multaj etorgenoj la ununura labia 8′-registro.

Fermaj registroj estas ege pli mallaŭtaj kiel malfermaj registroj kaj krome pli malhelaj laŭ sonkoloro. En la supratonospektro enestas nur la malparaj supratonoj, mankas la paraj supratonoj, inter ili la oktavoj. Mallarĝe mezurita ferma registro povas esti konstruita tiel, ke la tria supratono, la duodecimo, en la orgenkonstruo nomata „kvinto“, elstaras, kiu estigis en la germana faklingvo la nomojn *Quintatön* aŭ *Quintadena* (kvintotono) por tiaj registroj. Je ankoraŭ pli mallarĝa mezuro elpaŝas la 5-a supratono, kiu situas du oktavojn kaj perfektan tercion super la baztono kaj nomiĝas en la orgenkonstruo „tercio“. Tiu ĉi registron nomiĝas *tiercino* kaj maloftas.

Fermaj registroj estas konstruataj kun cirkla laŭlarĝa sekcaĵo el metalo kaj kun rektangula laŭlarĝa sekcaĵo el ligno. Kelkfoje ankaŭ la plej malaltaj fajfiloj de malferma registro (ekz. *mirlitono*, *Hohlflöte*, *principalo*) estas konstruataj fermaj, por ŝpari spacon, pezon, materialon aŭ kostojn.
eta|250px|maldekstra|ĉamkorno

## Aliaj instrumentoj 
Ankaŭ kelkaj flutospecoj estas fermaj konstruitaj. Dum kiam je la plej multaj flutoj kiel ekz. la bekfluto kaj transversa fluto la tubofinaĵo estas malferma, ekz. la fluto de Pan aŭ la ĉamkorno havas fermajn finaĵojn. La sona diferenco inter malferma kaj ferma fluto estas bone klarigebla per bekfluta kapo, kiun oni unuafoje ekblovas fermita kaj poste dum la blovado kovras la malsupran fermaĵon per la manplato.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de orgenregistroj

Kategorio:Orgeno
Kategorio:Aerosoniloj
Kula

**Kula** (, , ) estas urbo kaj samtempe municipo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto *Okcidenta* Baĉka. Ankoraŭ 6 vilaĝoj apartenas al la municipo.
eta|dekstra|Kula situas en la mapo en la verda municipo
eta|Ortodoksa preĝejo de Kula
eta|Katolika preĝejo de Kula

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 
* Poŝtkodo: 25230
* Telefonprefikso: +381 25

## Situo 
Kula situas sur ebenaĵo, laŭ ambaŭ bordoj de kanalo Danubo-Tiso-Danubo, laŭ ĉefvojo Senta-Bečej.

## Historio 
La komunumo estis fondita de turkoj, kiuj okupis la regionon en la 16-a jarcento. Ili konstruis burgon, kiu signifas turke *kula*. Iom poste serboj setlis apude. La kristana armeo venkis la turkojn en 1686, la regiono iĝis limgarda zono apartenanta al la Habsburga Imperio. Tiutempe alvenis ankaŭ hungaroj, germanoj, slovakoj kaj aliaj. Fine de la 18-a j.c. la kanalo ekfunkciis, sekve la marĉoj malaperis. post jarcento la fervojo atingis la urbon. En 1910 loĝis 9125 da homoj (3679 hungaroj, 2510 serboj, 2425 germanoj, 456 ukrainanoj). Ĝis 1920 la loko apartenis al Bács-Bodrog, kie estis distriktejo. En 1918 taĉmentoj de SHS (=Serba-Kroata-Slovena Reĝlando) okupis la urbon kaj kun okupitaj regionoj de Pécs, Baja kaj aliaj ili proklamis respublikon. Ekde 1920 ĝi apartenis al SHS, ekde 1929 kiel Jugoslavio. Inter 1941-1944 la hungara armeo okupis la urbon. En 1942 la serbaj partizanoj suferigis la loĝantaron. Responde la hungara armeo faris regionan razion, kie murdis serbojn. La ĉefaj raziantoj estis tuj enkarcerigitaj. La serbaj partizanoj venĝis tion kaj en 1944 ili murdis 500 da hungaroj kaj germanoj.

En 2002 loĝis 19&nbsp;304 da homoj (9623 serboj, 2738 hungaroj, 1125 ukrainanoj, 725 rutenoj, 322 kroatoj).

## Vidindaĵoj 
Vidindaĵoj estas preĝejoj ortodoksa kaj katolika omaĝe al martiro Sankta Georgo.

## Famuloj 
En Kula naskiĝis hungara pentristo Károly Jakobey.

Kategorio:Urboj de Serbio
Bajót

**Bajót** [bajOt] estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Komárom-Esztergom, en Distrikto Esztergom apud Nyergesújfalu, Mogyorósbánya, Bajna kaj Lábatlan.
eta|maldekstre|Aerfoto pri la preĝejo

## Bazaj informoj
* Areo: 16 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1450
* Poŝtkodo: 2533
* Telefonprefikso: 33 

## Situo 
La vilaĝo kuŝas inter la nord-orienta montetoj de montaro Gerecse, en la valo de samnoma rivereto. Oni povas alproksimigi ĝin de la landvojo 10 enkurbiĝante aŭ ĉe Nyergesújfalu aŭ ĉe Lábatlan en sudan direkton. Sed oni povas alveturi ankaŭ de la direkto de Bajna sur la pitoreska arbara vojo, kiu ofte estas parto de rali-itineroj.

## Historio 
La teritorio de vilaĝo estas loĝita loko de pratempoj, kiun pruvas la ĉi tie trovitaj arĥeologiaj trovaĵoj. Sur la teritorio de vilaĝo, en rokmuro de la okcidenta flanko de monto Öregkő (aĝa aŭ granda ŝtono) en la grotoj „Jankovits” kaj „Baits” oni trovis praepokajn restaĵojn, inter ili nombrajn, rarajn kaj famajn memoraĵojn de kulturoj *solutrea* kaj *magdalena* de prahomo. Ili estis subtile laboritaj ŝtonaj kaj ostaj utilaĵoj.

En la romia epoko estis setlejo ĉi tie, sur kies loko malkovriĝis skulptitaj ŝtonobjektoj kaj ankaŭ reliefa tomboŝtono, kiu estas konstruita en la muron de parokejo.

## Ekonomio 
La vinkultivejoj de la vilaĝo apartenas al  la vinberregiono „Ászár-Neszmély”.

Vilaĝservoj estas infanĝardeno, 2 lernejoj, muzeeto, kulturdomo.

## Vidindaĵoj
* monaĥejo
* golgoto
* baroka katolika Preĝejo Sanktaj Simono kaj Judaso (Bajót) de 1735 kun gotika deveno
* pilgrimloka Preĝejo Sankta Kruco (Bajót) en ekstra parto **Péliföldszentkereszt**

## Famuloj 
En Bajót naskiĝis jezuita monaĥo István Muzslay.

## Fontoj 
* WikiTrans


Kategorio:Vinvilaĝoj
Bajna

**Bajna** estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Komárom-Esztergom, en Distrikto Esztergom apud Nyergesújfalu, Bajót, Nagysáp, Epől, Szomor kaj Gyermely.
eta|maldekstre|Kastelo de Bajna
## Bazaj informoj 
* Areo: 37 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 2000
* Poŝtkodo: 2525
* Telefonprefikso: 33

## Geografio 
Bajna situas sur malebenaĵo ĉe montaro Gerecse, laŭ flankovojoj. La plej proksima urbeto estas Tokod.

## Historio 
eta|Preĝejo de Bajna
La skribita historio de vilaĝo Bajna, kiu nun havas du mil loĝantojn, estas kondukebla reen ĝis la 11-a jarcento, ja, en 1087 ĝi estis jam loko kun domoj. La preĝejo estis konstruita en 1484 kun unu navo en gotika stilo, kaj en 1880 estis plilarĝigita kun kvernavo kaj du flankonavoj dank’ al János Simor la primaso de Esztergom. Ankaŭ la lernejon konstruigis Simor al siaj amataj kredantoj. La golgoto de Csimar, proksime al la vilaĝo, staras sur la loko de preĝejo de detruita vilaĝo en la turkaj tempoj, kun praa kruco el ruĝa marmoro. La famon de Bajna tamen ne donis ĝi, sed la tiel nomita kastelo de Sándor-Metternich. La grafo Móric Sándor, kiu vivis en la 19-a jarcento, kaj estis obstina, necedema, flamiĝema homo. Li vetinte saltigis malsupren de la balkono de la kastelo per sia ĉevalo. La ĉevalo pereis pro atrakcio, sed la grafo estas menciata eĉ hodiaŭ en la vilaĝo la diablorajdisto. La grafo transkonstruigis la kastelon por sia amatino, Leontina la filino de kanceliero Metternich laŭ la planoj de fama hungara arĥitekto József Hild.

## Vidindaĵoj 
* Kastelo de Bajna
* Preĝejo Sankta Adalberto (Bajna)

## Famuloj 
En Bajna naskiĝis monaĥo Mihály Medárd Juhász.

## Famaj nomportantoj 
* ĉefministro Gordon Bajnai
Odĵaci

**Odĵaci** (, , ) estas urbo kaj samtempe municipo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Okcidenta** Baĉka. Ankoraŭ 8 vilaĝoj apartenas al la municipo.
## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 9940
* Poŝtkodo: 25250
* Telefonprefikso: +381 25

## Historio 
La hungaroj okupis la Karpatan basenon en 895 kaj fondis ŝtaton en 1000. La turkoj okupis la regionon en la 16-a j.c. La kristana armeo venkis la turkojn en 1686, la regiono iĝis limgarda zono apartenanta al la Habsburga Imperio. Ĝis 1920 la urbo apartenis al Bács-Bodrog, kie estis distriktejo. En 1918 taĉmentoj de SHS (=Serba-Kroata-Slovena Reĝlando) okupis la urbon kaj kun okupitaj regionoj de Pécs, Baja kaj aliaj ili proklamis respublikon. Ekde 1920 ĝi apartenis al SHS, ekde 1929 kiel Jugoslavio. Inter 1941-1944 la hungara armeo okupis la urbon.

En 2002 loĝis en la urbo serboj 83%, hungaroj 4%, slovakoj 3%, ciganoj 2%.

Vidindaĵoj estas preĝejoj ortodoksa kaj katolika omaĝe al Sankta Miĥaelo el 1767.

## Famuloj 
En la tiama Hódság naskiĝis:
* serbia hungara kardinalo László Német
* hungara kuracisto Ede Flórián Birly
* hungara verkisto Endre Grandpierre K..

## Galerio 

Saint_Michael_the_Archangel_Catholic_Church_in_Odžaci,_Vojvodina,_Serbia_-_20060602.jpg|Katholika preĝejo de Odĵaci
Odzaci Orthodox Church.jpg|Ortodoksa preĝejo de Odĵaci

Kategorio:Urboj de Serbio
Pompadora verda kolombo

La **Pompadora verda kolombo**, konata ankaŭ kiel **Srilanka verda kolombo** (*Treron pompadora*), estas birdo de la familio de Kolombedoj kiu estas disvastigata loĝanto kaj reproduktanto en tropika suda Azio el Barato kaj Srilanko orienten ĝis Filipinoj. En Barato, ili troviĝas kiel disaj loĝantaroj en la Okcidentaj Ghatoj, kaj en kelkaj partoj de Orientaj Ghatoj, nordorienta Barato kaj ĉe insuloj Andamanoj. Estas kelkaj subspecioj kun etaj diferencoj de grando kaj plumaro.

## Aspekto 
La Pompadora verda kolombo estas fortika, mezgranda kolombo, 28 centimetrojn longa. La kapo, vosto kaj supraj partoj estas brilverdaj, kun griza krono. La kruroj estas ruĝaj kaj la beko estas maldika kaj grizeca. La flugilplumoj kaj vosto estas nigrecaj.

Las masklo havas avelkoloran dorson, kutime unuforman, sed kun verda makulo en la pli granda raso de Andamanoj kaj oranĝan makulon en brusto (malesta en la srilanka formo). La ino havas brilverdan dorson kaj malhavas oranĝon en brusto.

## Kutimoj 
La Pompadora verda kolombo estas kutime sola aŭ en etaj grupoj. Ili manĝas semojn kaj fruktojn de ampleksa vario de plantoj. Tiu ĉi estas komuna specio de pluvarbaroj kaj similaj densaj humidaj arbaroj. Ĝi konstruas neston el bastonetoj en arbo, kie la ino demetas du blankajn ovojn. La flugo estas rapida kaj rekta, kun la regula flugilfrapado kaj eventuala vipado, kio estas karaktera de kolomboj ĝenerale.

## Referencoj 
*  Ne minacata
* *Birds of India* de Grimmett, Inskipp kaj Inskipp, ISBN 0-691-04910-6

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Sud-Orienta Azio
Kategorio:Birdoj de Barato
Hyves

**Hyves** estas retejo kie homoj povas rete kontakti kun amikoj. Ĝi estas tre populara en Nederlando. La vorto hyves estas derivita de la angla *hives* (abelujoj) sed ĉar la retejo *www.hives.nl* jam ekzistis oni ŝanĝis la nomon en Hyves. La vorto hives signifas ankaŭ urtikarion en la angla lingvo.

En decembro 2009, ĝi havis pli ol 9,5 milionojn da uzantoj.

Je la 2-a de decembro 2013 Hyves ĉesiĝis kiel interkona retejo kaj pluiris kiel la ludplatformo Hyves Games.

## Ligilo 
* http://www.hyves.nl

## Referencoj 
Kategorio:Interreto
Kategorio:Retejoj aperintaj en 2004
Smederevo

**Smederevo** (, , ) estas urbo en Serbio, en departemento Danuba, kies centro ĝi estas.
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 77800
* Poŝtkodo: 11300
* Telefonprefikso: +381 26
La urbo situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Danubo.

## Historio 
eta|maldekstra|200ra|Urbodomo de Smederevo
eta|maldekstra|200ra|Fortikaĵo de Smederevo
eta|maldekstra|200ra|Preĝejo de Smederevo
La romianoj fondis tie komunumon *Vinceium*. La turkoj okupis ĝin en 1413, sed ili ne povis longe teni. Serba despoto Georgo Brankoviĉ konstruis fortikaĵon en 1433, kaj tie mortis en 1457. En 1437 la turkoj ne povis okupi ĝin, ĉar alvenis la hungara armeo, sed la turkoj post 2 jaroj jam havis Smederevon. En 1448 Brankoviĉ tie tenis János Hunyadi en malliberejo, sed alvenis hungara armeo kaj Hunyadi liberiĝis. En 1454 mem Hunyadi forpelis la turkajn sieĝintojn. Dum la batalo en 1494 mortis hungara militestro Paŭlo Kinizsi. En 1512 hungara reĝo Johano Szapolyai (sapojai) ne povis okupi la fortikaĵon, sed en 1688 la turkoj forfuĝis. En 1690 la turkoj longe akiris la fortikaĵon. La Habsburgoj reokupis ĝin en 1789. La serboj okupis ĝin en 1805, fine inter 1941-1944 la germanoj havis ĝin.

## Ĝemelurboj 
* 20ra| Herceg Novi, Montenegro
* Pale, Bosnio
* 20ra| Volos, Grekio

## Famuloj 
* hungara militestro Paŭlo Kinizsi tie mortis

Kategorio:Urboj de Serbio
Lotus Software

**Lotus Software** estis firmao, produktanto de komputilaj programoj, nun parto de IBM. Ĝia plej sukcesa produkto estis la tabelkalkulilo Lotus 1-2-3.

Lotus Software estis fondita en 1982 de Mitch Kapor kaj Jonathan Sachs. Ĝia plena nomo antaŭ la transpreno flanke de IBM estis **Lotus Development Corporation**. Ĝia unua produkto estis *Lotus Executive Briefing System*, programo por Apple II por subteni prelegojn per vidaj prezentaĵoj. Lotus 1-2-3 aperis en januaro 1983. Ankoraŭ uzata, precipe en iom grandaj entreprenoj kaj publikaj aŭtoritatoj, estas la kunlabor-programaro Lotus Notes, kies unua versio aperis en 1991.

En la 1990-aj jaroj oni asertis, ke la usona sekreta servo National Security Agency (NRA) devigis Lotus malfortigi la ĉifran algoritmon en Lotus Notes. Efektive en 1996 montriĝis, ke Lotus Notes kunsendas parton de la ŝlosilo (24 el 64 bitoj) kun la mesaĝo, sed ĉifritan per ŝlosilo, kiun konas nur NRA. Tiel NRA bezonas "krakigi" nur 40 bitojn, kio ne estas problemo.

## Vidu ankaŭ 
* Lotus 1-2-3
* Lotus Notes

Kategorio:Usonaj firmaoj
Ajvaro

dekstra|eta|300px|Ajvaro

**Ajvaro** estas gustigaĵo kiu ĉefe konsistas el ruĝaj kapsikoj, melongenoj, salo, planta oleo kaj spicoj. Ĝi ĉefe estas populara en la balkana regiono.

Ajvaro povas esti manĝata sur pano, kiel aldonaĵo sur sandviĉoj, kiel gustigaĵo por la rostado de viando, aŭ kiel ingredienco por salatoj.

Kategorio:Saŭcoj
Kategorio:Manĝaĵoj