Kálmán Kalocsay

eta|Kovrilpaĝo de la faksimila eldono de 1978 de *Streĉita Kordo*, ĉefverko de Kalocsay*.*|477x477ra

**Kálmán KALOCSAY** (; Esperantigite, kvankam malofte uzate **Kolomano KALOĈAJO**) (naskiĝis la  en Abaújszántó, mortis la  en Budapeŝto) estis hungara Esperanta poeto, tradukisto kaj redaktoro, kiu multe influis la evoluon de la Esperanto-literaturo kaj de la lingvo mem. Liaj pseŭdonimoj: *C. E. R. Bumy, Kopar, -y, Alex Kay, K. Stelov, Malice Pik, eble Peter Peneter*.

Kalocsay studis medicinon kaj poste fariĝis la ĉefa infektologo ĉe grava Budapeŝta hospitalo. Onidire li lernis kaj Esperanton kaj Idon adoleske sed ekkliniĝis al la unua kiam li vidis pli grandan potencialon literaturan. En 1921, oni eldonis lian unuan originalan volumon poezian, *Mondo kaj Koro*. Plia jardeko pasis antaŭ la apero de lia kolekto *Streĉita Kordo*, kiun oni konsideras unu el la plej elstaraj kolektoj de originala poezio en Esperanto. Ankaŭ aperis *Rimportretoj* – spritaj rondelformaj poemoj pri pluraj tiamaj movadaj gravuloj.

Plejmultaj pensas, ke li ankaŭ estis la verkinto de *Sekretaj Sonetoj* (erotika sonetaro) sub pseŭdonimo Peter Peneter.

Kalocsay gvidis la literaturan mondon de Esperanto pere de la revuo kaj eldonejo nomitaj Literatura Mondo. Kaj tiu grupo de verkistoj, kiuj formiĝis ĉirkaŭ la revuo dum la dudekaj kaj tridekaj jaroj, nomiĝis la Budapeŝta skolo.

La verkoj de Kalocsay pri literatura kaj lingvisma teorio inkludas la ampleksan verkon *Plena Gramatiko de Esperanto*, kaj *Parnasa Gvidlibro*, ellaboritajn kun Gastono Varingjeno, kaj la pristilan gvidlibron *Lingvo Stilo Formo*.

Kalocsay kunverkis la du-voluman *Enciklopedion de Esperanto*.

Pri Kalocsay multe verkis kaj prizorgis lian postlasaĵon Ada Csiszár, post kies morto la postlasaĵo transiris al la Esperantomuzeo de la Aŭstria Nacia Biblioteko.

## Ido 
Kalocsay skribis: "En 1912 mi funde trastudis la gramatikon kaj vortaron de Ido. Tiam mi sciis Idon same bone kiel Esperanton. Sed mi neniam partoprenis en la Ido-movado, nek verkis ion en Ido: mia interesiĝo estis pure lingva kaj ĉesis post la ellerno de mia Ido-libro."

## Verkaro 
### Poemaro 
* *Dek Elektitaj Poemoj* (el *Streĉita Kordo*), 1976
* *Dissemitaj Floroj*, 2005
* *Izolo*, 1977
* *La Dekdu Noktoj de Satano*, 1990
* *La Kremo de Kalocsay*, 1971
* *Libro de Amo* (kun pseŭdonimo Peter Peneter), 1969
* *Mondo kaj Koro*, 1921, 1981
* *Postrikolto*, 2004
* *Rimportretoj*, 1934
* *Sekretaj Sonetoj*, 1932, 1989
* *Streĉita Kordo*, 1931, 1978
* *Versojn Oni Ne Aĉetas*, 1992

### Redaktitaj libroj 
* *Dekdu Poetoj* (1934)
* *Naŭ Poetoj* (1938, reeldono 1989)

### Novelo 
*Mia penso* http://literaturo.org/HARLOW-Don/Esperanto/Literaturo/Revuoj/np/np5704/pensou.html, aperis en *Norda Prismo* 1957/4 p.&nbsp;182-185. (samtitola kun la poemo Mia penso de Zamenhof)

### Prilingvaj, prozaj kaj miksitaj verkoj 
* *DOMFABRIKO: 6000 frazeologiaj esprimoj hungaraj-Esperantaj* (komuna verko kun Ada Csiszár, 1975
* *8000 frazeologiaj esprimoj* (kune kun Ada Csiszár, unulingva frazaro), 2003
* *Arĝenta Duopo* (Jubilea volumo kun Julio Baghy), 1937
* *Dek Prelegoj*, eld. Fonto, Chapecó, 2023, 155 paĝoj (pli frua eldono estis en 1985)
* *Diino Hertha* 1992
* *Eszperantó nyelvtan* – hungare, 1948
* *Kiel verki kaj traduki* *poemojn*, 1979
* *La Gramatika Karaktero de la Esperantaj Radikoj*, 1938, 1980
* *Lingvo Stilo Formo*, studoj 1931, 1963, 1970
* *Ora Duopo* (Jubilea volumo kun Julio Baghy), 1966
* *Parnasa Gvidlibro*, kun Waringhien, 1932, 1968, 1984
* *Plena Analiza Gramatiko* kun Waringhien, 1980
* *Plena Gramatiko*, partoj sintakso kaj vortfarado, 1935, 1938, 1958–1964
* *Rendszeres eszperantó nyelvan* – hungare 1966, 1968, 2004
* *Sendemandaj Respondoj* Sezonoj 1992
* *Vojaĝo inter la Tempoj*, Stafeto 1966;

eta|440x440px|Kovrilpaĝo de Rendszeres eszperantó, 1966
## Tradukoj 
### Tradukoj en Esperanton
* „Al la espero” (kanto de Mihály Csokonai Vitéz)
* *Arthistorio* (de Antal Hekler), prozo 1934
* *Du Kokcineloj* (de Géza Gárdonyi), prozo, 1923
* *Eterna Bukedo* – poezi-antologio tirita el 22 lingvoj en 1931
* *Vivo de Arnaldo* (de Benito Mussolini), prozo en 1934 
* *Ezopa Saĝo* (rekreo laŭ *EZOPO*) 1956, 1978
* *Fabelarbo* (el infanpoemoj de Zsigmond Móricz), 2003
* *Hungara Antologio*, 1933, 1983;
* *Infero* (de Dante), 1933, 1979
* *Johano la Brava* (de Petőfi), 1923, 1948, 1984, bildrakonto 2001
* *Kantanta Kamparo* (popolkantoj), 1922
* *Kantoj kaj Romancoj* (de Heine) kune kun Waringhien, 1969
* ''La Floroj de l' Malbono* (de Baudelaire) (kolektive tradukita), 1957
* *La Paĝio de l' Reĝino* (teatraĵo de Jenő Heltai-Emil Makai), 1922
* *La Tempesto* (de Shakespeare), 1970
* *La Taglibro* (de Goethe), 1984
[eta|469x469px|Titolpaĝo de [La Brita Esperantisto 2-1987 kun bildigo de busto pri Kálmán Kalocsay.]]

* *La Tragedio de l'Homo* (de Madách), 1924 (reeldonita en 1965), en KD: 1999
* *Libero kaj Amo* (de Sándor Petőfi), 1970
* *Morgaŭ matene* (de Frigyes Karinthy), prozo, 1923
* *Ni Kantu!* 1928, 2000
* *Reĝo Lear* (de Ŝekspiro), 1966
* *Romaj Elegioj*, *La Taglibro* (de Goethe), 1932;
* *Rozinjo* (de Gyula Török, 1888-1918) – teatraĵo 1938, 1977
* *Somermeznokta sonĝo* (de Ŝekspiro), …
* *Tutmonda Sonoro* – poezi-antologio tradukita el 30 lingvoj en du volumoj, 1981

#### Recenzoj
Pri *Rozinjo*

### Tradukoj el Esperanto
* *Ezopa Saĝo* – ĉine 1980
* En nacia vesto – en 19 lingvoj, Budapest 2004
* *Johano la brava* en la ĉina kaj E. dua eld: 1997

### Aliaj 
* *Kalendaro*. Kálmán Kalocsay. Chapecó: Fonto, 2021. 37+25p. 20&nbsp;cm. Kvarversaĵoj prenitaj el la nica literatura revuo.

### Kopirajtoj 
Ŝajnas, ke Ada Csiszár administris la kopirajtojn de Kalocsay post lia morto, kvankam mankas publikaj informoj pri la jura bazo por tio. Oni ne scias, kio okazis pri la kopirajtoj post la morto de Csiszár en 2007, do reeldoni verkojn de Kalocsay nun estas malfacile.

## Bildgalerio 

Dosiero:1971 La Kremo de Kalocsay 1.jpeg|*La Kremo de Kalocsay*, 1971
Dosiero:1979 Kiel Verki kaj Traduki Poemojn.jpeg|*Kiel Verki kaj Traduki Poemojn*, 1979
Dosiero:Dek prelegoj.jpg|Kovrilpaĝo de *Dek Prelegoj*, 1985
Dosiero:1992 Versojn Oni Ne Aĉetas.jpeg|*Versojn Oni Ne Aĉetas*, 1992

## Vidu ankaŭ 
* Degenkamp G.J. 1947 : *Esperanto 60-Jara. Skizo pri la Evoluo de la Lingvo Literatura*, p.&nbsp;36-37
* Mayer, Herbert 1987 : *La Eterna Neologisma Diskuto : Kalocsay kaj la Sekvo*

## Eksteraj ligiloj 
* Internacia Amika Societo Kalocsay Kálmán  – en Budapeŝto
*  (aŭ 1 ) de Kálmán KALOCSAY, Tajpitaj de Hèctor Alòs i Font, TTTeksitaj de Don Harlow
* Kelkaj Poemoj de Kalocsay tradukitaj anglen sur *Poems Found in Translation*
* *Al K. Kalocsay * de Reto Rossetti, originale aperis en la nica literatura revuo, 1/4 p.&nbsp;121
* *RENKONTO AL LA LUNO*
* *Sendemandaj respondoj* de Kálmán Kalocsay
* *In a bitter hour* angle kaj loĵbane
*  kaj **
* *Kálmán Kalocsay, le traducteur littéraire*, Ada Csiszár: In memoriam Dr. Kalocsay Kálmán (1891–1976). pp.&nbsp;34–35. Tradukita francen de István Ertl.
* K. Kalocsay kaj G. Waringhien Korespondaĵoj Marc van Oostendorp *(eo en)*
*  *(eo fr hu)*
* *La poemoj de'' Eterna bukedo, Ezopa saĝo, Izolo, Libero kaj amo, Libro de amo, Rimportretoj, Romaj elegioj, Sekretaj sonetoj, Streĉita kordo, Tutmonda sonoro
* [Verkoj de kaj pri Kálmán Kalocsay](http://search.obvsg.at/primo_library/libweb/action/search.do?dscnt=0&scp.scps=scope%3A(ONB_aleph_esperanto)&tab=onb_sondersammlungen&mode=Basic&vl(freeText0)=kalocsay&vid=ONB&fn=search) en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo 
* Jes ja, poeziaĵo el poemciklo “Tra la Ŝtormo”, en Ora Duopo: Jubilea Libro pri Julio Baghy kaj Kolomano Kalocsay, red. Lájós Kökény (Budapest: Hungara Esperanto-Asocio, 1966)
* Kaloĉajaj literaturaj verkoj enretigitaj
* Rimportretoj, GALERIO DE ESPERANTAJ STELOJ,Literatura Mondo, Budapest, 1934
* 

Kategorio:Hungaraj esperantistoj
Kategorio:Esperanto-verkistoj
Kategorio:Esperantlingvaj poetoj
Kategorio:Hungaraj kuracistoj

Kategorio:Hungaraj infektologoj