Kanelbeka kukolo

La **Kanalbeka kukolo** aŭ *tukankukolo* (*Scythrops novaehollandiae*) estas specio de la kukoledoj, familio de la ordo de birdoj, nome *Cuculiformes*, kiuj inkludas ankaŭ la vojkurulojn, la aniojn, la centropojn kaj la hoacinon. Ĝi estas unutipa ene de la genro *Scythrops*. Tiu ĉi specio estas la plej granda nestoparazito en la mondo kaj la plej granda kukolo.

## Disvastiĝo 
Ĝi troviĝas en Aŭstralio, Papuo-Nov-Gvineo kaj Indonezio; krome, ĝi estas vaganto en Novkaledonio kaj Novzelando. Tiu ĉi specio estas migranta en parto de sia teritorio. Estas tri subspecioj, unu migranta, kaj la aliaj du loĝantaj. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj subtropikaj aŭ tropikaj manglejoj. Tiu ĉi specio estas listita kiel malplej zorgiga de IUCN.

## Taksonomio 
La ununura membro de la genro *Scythrops*, la Kanelbeka kukolo estis unuafoje priskribita de ornitologo John Latham en 1790. La genra nomo devenas el Antikva greka *skuthro-*/σκυθρο- 'kolera' aŭ 'aspra', kaj *ops*/ωψ 'vizaĝo', 'okulo' aŭ 'mieno'. La specifa nomo *novaehollandiae* signifas Nova Holando, iam de Aŭstralio.

Estas tri subspecioj: la nomiga *Scythrops novaehollandiae novaehollandiae* de Aŭstralio, Nov-Gvineo kaj Molukoj, *Scythrops novaehollandiae fordi* en Sulaveso, kaj *Scythrops novaehollandiae schoddei* en la Bismarkoj.

## Aspekto 
eta|maldekstre
La Kanelbeka kukolo estas fortika kukolo, inter 58 kaj 66&nbsp;cm longa kaj peza inter 550 kaj 930 gramoj. La beko estas dukolora, kun griza bazo kiu iĝas pajlkolora ĉepinte. La beko estas granda, iome kurba kaj iom simila al bekoj de kornobekuloj; fakte tiu ĉi birdo estis foje erare rilatita al kornobekuloj. La plumaro de la plenkreskulo estas helgriza ĉekape, bruste, ventre kaj dorse, iĝante pli pala kaj strieca pli sube en la ventro. La flugiloj estas pli malhelgrizaj kun malhelaj plumopintoj. La vosto estas malhelgriza supre kaj strieca sube kun nigra bendo kaj blanka pinto fine. La piedoj kaj kruroj estas nigraj, kaj la okuloj estas ĉirkaŭitaj de rimarkinda ruĝa haŭtaĵo.

maldekstra|eta|Junulo, montranta la helpintajn plumojn de flugiloj. Ĉe plenkreskuloj la pintoj estas malhelaj.
Junuloj estas similaj al plenkreskuloj, sed ili havas palajn plumopintojn en flugiloj kaj la cetero de la plumaro estas sablokolora anstataŭ helgriza. La beko estas malpli fortika kaj la ĉirkauokula haŭtaĵo ne estas ruĝa.

## Distribuado kaj movoj 
La Kanelbeka kukolo havas ampleksan distribuadon tra norda kaj orienta Aŭstralio, Nov-Gvineo, la Bismarkoj, kaj la insuloj de orienta Indonezio tiom okcidenten kiom ĝis Sulaveso. La specio estas konstanta loĝanto en la Bismarkoj, Floreso (Indonezio) kaj Sulaveso. Aliloke ene de sia teritorio ĝi estas migranta. Birdoj kiuj reproduktiĝas en aŭstralia teritorio el nordorienta Okcidenta Aŭstralio tra la Norda Teritorio kaj Kvinslando suben ĝis orienta Novsudkimrio suben tiom malproksime kiom ĝis Sidnejo. Kelkaj malfruantoj atingas la orientan pinton de Viktorio, sed oni supozas, ke ili ne reproduktiĝas tie. Vagantaj birdoj atingis Novzelandon kaj Novkaledonion.

Post la reprodukta sezono, en marto kaj aprilo, birdoj reproduktintaj en Aŭstralio ekmigras norden al siaj vintraj teritorioj de Nov-Gvineo kaj Indonezio. Birdoj reproduktintaj en Novsdkimrio ekforiras pli frue, en februaro kaj marto. Tiuj manĝataj fruktoj inkludas tiujn de diversaj specioj de figoj, la semojn de la eŭkaliptoj, la fruktojn de arboj de la familio Lorantacoj kaj la fruktoj de la enmetita moruso. Kelkaj ovoj povas esti demetitaj en ununura nesto foje de diversaj inoj. Ofte kun simila aspekto al tiuj de la kuravongoj kaj pigoj (sed ne korvoj), la ovoj povas varii en koloro kaj bildo, mezurantaj 48 x 32&nbsp;mm. Ili povas esti ruĝec- aŭ flavec-brunaj al blankecaj, kun pli malhelbrunaj makuletoj. La kovoperiodo ĉe tiu ĉi specio estas nekonata. Post eloviĝo la idoj estas malfrumaturaj, blindaj kaj nudaj. Malkiel multaj aliaj kukoloj, la idoj de la Kanelbeka kukolo ne elnestigas la aliajn ovojn post eloviĝo nek mortigas la idojn de la gastigantoj, sed tiuj apenaŭ survivas ĉar la kukolido povas monopoli la manĝodisponeblon. La idoj estas plenplumaj post kvar semajnoj kaj elnestiĝas por ĉirkaŭvagi sur la branĉaro, kvankam la idoj estos manĝigataj plue dum kelkaj semajnoj pliaj de la gastigantaj gepatroj post elnestiĝo.

## Rilatoj kun homoj 
La Kanelbeka kukolo estas ofte timida kaj retirema kaj estas plej konata pro sia voĉo. En norda Aŭstralio ties migrado koincidas kun la komenco de la pluvsezono, kaj tio havigas al la specio multnombrajn popolajn nomojn kiel ŝtormobirdo, inundobirdo aŭ pluvobirdo. Fakte, ĝi profitis el homa agado; kune kun la Aŭstralia koelo la populacio pliiĝis en kelkaj partoj de sia teritorio pro la malpliigo de gastiguntaj specioj kaŭzata de la ekstensiva plantado de ĝardenoj ĉirkaŭ la urboj de Aŭstralio.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Aŭstralazia Birdobilda Datumbazo: **Kanalbeka kukolo** 

Kategorio:Nestoparazitoj
Kategorio:Kukoloformaj
Kategorio:Kukoledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Aŭstralio
Kategorio:Birdoj de Oceanio