open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fererco

[eta|250px|Hematito: ĉefa fererco de [Brazilo]]
La **feroerco** estas roko entenanta feron, ĝenerale sub formo de oksidoj, kiel la baŭksito.

La ĉefaj ferercoj estas sulfidoj, karbonatoj kaj oksidoj.
Sulfidoj (pirito, pirotito) ne estas uzataj por la produktado de fero ĉar la sulfuro fraĝiligas la ferajn alojojn. Ĝi prefere utiliĝas por la produkto de sulfura dioksido. Plej riĉaj en fero estas la oksidoj: magnetito kaj hematito. Hematito estas la plej grava fererco por la ferindustrio.

La fera enteno varias laŭ la mineralo. Estas scienda, ke la izomorfio, oftega ĉe la mineraloj, malpligrandigas la teorian entenon.

Ilmenito estas ĉefe erco de titano, fero estas sub-produktaĵo de la titana ekstraktado.

## Monda produkto 
La ferhavaj rokoj estas oftaj en la mondo (Fero konsistas 5% en maso el la terkrusto). 98% de la ekstrakta fererco utilas por la fabrikado de ŝtalo.

La tutaĵo de la *atingeblaj* mondaj rezervoj da fero estas estimataj al 150 miliardoj da tunoj (1,5 x 1014kg), kaj la monda konsumo da fero kreskas de po 10% ĉiuj jaroj: estas antaŭvideble, ke en la ĉirkaŭaĵo de la 2090-aj jaroj, la fero estos elĉerpita, aŭ almenaŭ nepriĝos ekspluati pli kaj pli malriĉajn ercojn.

## Bildaro 

Dosiero:Hematite.jpg|Hematito
Dosiero:Magnetite-ss-2007.jpg|Magnetito
Dosiero:Goethite3.jpg|Goetito
Dosiero:LimoniteUSGOV.jpg|Limonito
Dosiero:Siderite 3.jpg|Siderito
Dosiero:Pyrrhotite.jpg|Pirotito
Dosiero:Ilmenit, Włochy, Novara.jpg|Ilmenito
Dosiero:Lepidokrokit - Neue Haardt, Siegerland.jpg|Lepidocrocito
Dosiero:Black-band ironstone (aka).jpg|Roko 2,1 miliardoj da jaroj-aĝa kun rubandoj da fererco
Dosiero:LightningVolt Iron Ore Pellets.jpg|Amaso da fererco por ŝtala produktado

## Vidu ankaŭ 
* Karboferŝtono

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Ferreco. El Mineral Information Institute 
*  Kiam la fererco elĉerpiĝos (el "Terre sacrée") 


Kategorio:Ekonomia geologio
Leonardo da Cutri

**Giovanni LEONARDO Di Bona DA CUTRI** (Cutro, 1542 - Cutro, 1597) estis eminenta itala ŝakludisto, ankaŭ konata kiel ***Il Puttino*** (en la italia, "la malgranda knabo").
Kvankam titolo de grandmajstro ankoraŭ ne ekzistis, oni konsideras lin kiel unu el la du plej bonan ŝakiston en la tuta mondo, je ĉirkaŭ 1575, kune kun Paolo Boi

[300px|maldekstra|eta|Leonardo kaj [Ruy López de Segura|Ruy López, 1575]]
Je 1575, li estis la unua ŝakeuropĉampiono, kiam venkis Ruy López de Segura en la palaco de Filipo la 2-a, reĝo de Hispanio. La ŝakludo estas prezentata en la gravuro *"Sfida scacchistica alla corte del Re di Spagna"*, de Luigi Mussini.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Ŝakmondĉampiono

## Eksteraj ligiloj 
*  Partido: Leonardo da Cutri x Ruy López (1-0), Madrid, 1575
*   Internacia Ŝakfederacio (FIDE)

Kategorio:Italaj ŝakistoj
Kanalo Bega

**Kanalo Bega** estas navigebla kanalo inter Rumanio kaj Serbio en Banato.

La kanalo konstruiĝis dum regado de Habsburga Imperio, kies celo estis nuligi la marĉajn teritoriojn, havi akvovojon el Temeŝvaro al Danubo. La kanalo estas 114 km-ojn longa.

Ĝi konstruiĝis inter 1718-1723 inter Temeŝvaro kaj Bégafő (kie troviĝas la 4-a kluzo). La kanalo komenciĝas de Bega ĉe Temeŝvaro kaj denove enfluas al Bega ĉe Bégafő. Kun la kanalo ankaŭ la rivero restis, nur tiu serpentumas. La unua ŝipo en 1732 atingis Temeŝvaron el Pancsova.

Nun la plej grava haveno estas krom la supre menciitaj estas Zrenjanin. Pli gravaj lokoj: Utvin, Sânmihaiu Român (kun ponto kaj kluzo (la unua), Uivar (2-a kluzo), Otelec, Novi Itebej kun la 3-a kluzo, Begejci, Ĵitiŝte, Eĉka, Perlez kun la 5-a kluzo.

Bega
Bega
Nacia Instituto de Statistiko (Hispanio)

**Nacia Instituto pri Statistiko** () de Hispanio aŭ **INE** (NIS en esperanto) estas la oficiala organismo kiu opukiĝas pri la statistikaj servoj de la ĝenerala ŝtata administrado kaj la esplorado, kontrolado kaj helpado de la teĥnikaj proceduroj. Inter la laboroj kiujn ĝi faras, elstaras la statistikoj pri la demografio, ekonomio, kaj hispana socio. Per la oficiala retpaĝaro de tiu ĉi organismo eblas informiĝi kaj aktualiĝi pri la diversaj esplorkampoj.

## Sidejo 
La ĉefa sidejo troviĝas en la Promenejo de la Kastilia numero 183 Madrido. Kvankam la ejo konstruiĝis en la jaro 1973, ĝi estis profunde ŝanĝita inter 2006-2008, per verkaĵo de la arkitektoj César Ruiz-Larrea kaj Antonio Gómez, kiuj tute komplete transformis la originan aspekton.

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de NIS

Kategorio:Statistiko
Kategorio:Madrido
Hispanio
Torrevieja

eta|200ra|Torrevieja: monumento al la *Habaneras*, en la haveno
eta|200ra|Torrevieja: Marpromenejo Juan Aparicio
eta|200ra|Vido de la sportiva haveno
**Torrevieja** (katalune Torrevella, *malnova turo*) estas urbo de Valencilando, Hispanio. Ĝi apartenas al la provinco Alikanto, en la komarko Vega Baja del Segura, ĉe la mediteranea bordo. Kun 101.381 loĝantoj (NIS 2008), ĝi estas la tria urbo plej loĝata en la provinco post Alikanto kaj Elche kaj la kvina urbo de Valencilando post Castelló.

## Geografio 
La urbo okupas surfacon de 71 km2, inkluzive de stratoj, strandoj kaj lagoj. Ĝi havas 20&nbsp;km da marbordo, el kiuj elstaras la strandoj La Mata, Los Locos, El Cura, El Acequión aŭ Los Náufragos. La mezumaj temperaturoj estas inter 12° kaj 25&nbsp;°C.

La urbo havas submunicipon, Torrelamata (aŭ La Mata) norde de la urbo en direkto al Guardamar del Segura.

## Loĝantaro 
La oficiala nombro de la loĝantaro, laŭ datumoj de NIS 2008, estas 101.381 loĝantoj, el kiuj ĉirkaŭ 49,2% estas hispanoj kaj eksterlandanoj ĉirkaŭ 50,8%. La plimulto de la hispanaj loĝantoj, registritaj en la municipo, naskiĝis en la provincoj Alakanto, Madrida Regiono, Murcio, Biskajo kaj Asturio.

Inter la plej multnombraj eksterlandanoj estas la britoj, kiuj reprezentas ĉirkaŭ 12,4% de la tuta loĝantaro (NIS 2007), sekve de la germanoj, svedoj, rusoj, kolombianoj, ukrainoj marokanoj kaj norvegoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Urbodomo de Torrevieja

Kategorio:Urboj de Valencilando
Kategorio:Municipoj de provinco Alikanto
Alessandro Salvio

**Alessandro SALVIO** (Napolo, 1570 - 1640) estis eminenta itala ŝakludisto. Kvankam titolo de grandmajstro ankoraŭ ne ekzistis, oni konsideras lin kiel la plej bonan ŝakiston en la tuta mondo, je ĉirkaŭ 1600.

## Verkoj 
Salvio verkis ''Trattato dell'Inventione et Arte Liberale del Gioco Degli Scacchi* (1604), kaj *La Saccaide* (1612). En *Il Puttino'' (1634), li prezentis la biografiojn de Leonardo da Cutri kaj Paolo Boi, ŝakludistoj de 16-a jarcento.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Ŝakmondĉampiono

## Eksteraj ligiloj 
* Chess and Printing  ()
* Internacia Ŝakfederacio (FIDE) (, )

Kategorio:Italaj ŝakistoj
Gioacchino Greco

**Goacchino GRECO** (Celico, 1600 - Antiloj, 1634), ankaŭ konata kiel ***Il Calabrese*** estis eminenta itala ŝakludisto. Kvankam titolo de grandmajstro ankoraŭ ne ekzistis, oni konsideras lin kiel la plej bonan ŝakiston de la tuta 17-a jarcento. Miĥail Botvinnik konsideras lin ankaŭ la unua profesia ŝakludisto.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Ŝakmondĉampiono

## Eksteraj ligiloj 
* Ĉiuj partidoj de Greco (ChessLab.com)   ()
* Gioachino Greco sur ChessGames.com  ()
* Internacia Ŝakfederacio (FIDE) (, )

Kategorio:Italaj ŝakistoj
Klek

eta|dekstra|200px|Klek troviĝas en (verda) Municipo Zrenjanin en Serbio
eta|275px|Mapo pri municipo Zrenjanin
eta|250px|Estonta preĝejo de Klek
**Klek,** serbe **Клек,** rumane **Clec,** hungare **Bégafő** estas vilaĝo en Serbio, en provinco Vojvodino, en distrikto **Meza** Banato, en municipo de Zrenjanin.

## Bazaj informoj 
* Areo: 26 &nbsp;km²
* Koordinatoj: 45°25′11″N 20°28'29″E
* Alto super marnivelo: 74 m
* Loĝantaro: 2950
* Poŝtkodo: 23211
* Telefonprefikso: 23
* Aŭtokodo: ZR

## Situo 
Klek situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Zrenjanin-Rumanio, laŭ maldekstra bordo de Bega.

## Historio 
Inter 1718-1723 Kanalo Bega pretiĝis inter Temeŝvaro kaj *Klek*, kiu ebligis la loĝadon en la marĉa regiono. La malnova vilaĝo fondiĝis fare de germanoj en 1766. Pro la oftaj inundoj en 1818 la nova vilaĝo translokiĝis iom fore, kie 168 domoj konstruiĝis. En 1831 pro ĥolero 82 homoj mortis. En 1837 tertremo okazis. En 1910 Bégafő iĝis centro de liverado trajne kaj ŝipe. Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Torontál, al distrikto de Nagybecskerek, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la germana armeo okupis la komunumon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Klek 2959 homoj, (2683 serboj (91 %), 73 rumanoj, 47 hungaroj, 43 ciganoj, 25 jugoslavianoj kaj aliaj).

## Vidindaĵoj 
* ortodoksa preĝejo

## Vidu ankaŭ 
* Strukturo de Vojvodino
dekstra|eta|250px|Loko de iama katolika preĝejo de Klek

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Sofia de Grekio

**Sofia de Grekio** (n. *Sophía Margaríta Viktoría Frideríki*, Σοφία Μαργαρίτα Βικτωρία Φρειδερίκη), princino de Grekio kaj Danio, n. en Ateno, Grekio, la 2-a de novembro 1938, estas la **Reĝino Konsortulino de Hispanio** ekde 1975, per la geedziĝo kun la reĝo Johano Karlo la 1-a. Ŝi estas la unua filino de la reĝo Paŭlo la 1-a (Grekio) kaj la reĝino Federika de Hanovro, kiuj estis geprincoj kiam ŝi naskiĝis. Ekde ŝia naskiĝo ĝis la geedziĝo ricevis la titolon *Sia Reĝa Moŝto Princino Sofia de Grekio kaj Danio*.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝaro de la Hispana Reĝdomo
* Fondaĵo Reĝino Sofia  (hispane)
* Genealogia arbo de la Reĝino Sofia 

Kategorio:Hispanaj reĝedzinoj
Kategorio:Hispanio
Kategorio:Danaj princinoj
Kategorio:Grekaj princinoj
Kategorio:Dinastio Glücksburg
⚭
Kategorio:Konvertitoj al romkatolikismo
Pedro Damiano

**Pedro DAMIANO** (n. en 1480 en Odemira, urbeto en la nuna distrikto Beja, m. en 1544) estis portugala farmaciisto kaj eminenta ŝakludisto. Li verkis unu el la unuaj ŝakverkoj, *Questo libro e da imparare giocare a scachi et de le partite*, itale kaj hispane, eldonita en Romo, en 1512.

eta|150ra|La verko de Pedro Damiano, eldonita en 1512.

## Referencoj 
## Literaturo 
* ARAÚJO, Mário Silva. *Damiano, o Português e a sua Obra*.
* CHICCO, Adriano; PORRECA, Giorgio. *Dizionario Enciclopedico degli Scacchi*, Mursia, Milano, 1971.
* LE LIONNAIS, François; MAGET, Ernest. *Dictionaire des Échecs*, 1974.
* SUNNUCKS, Anne. *The Encyclopaedia os Chess*, 1976.

## Vidu ankaŭ 
* Ŝakmondĉampiono

## Eksteraj ligiloj 
* Internacia Ŝakfederacio (FIDE) (, )
* Damiano da Odemira: *Questo libro e da imparare giocare a scachi et de le partite* ()

Kategorio:Portugalaj ŝakistoj
Vihuelao

eta|Vihuelao kaj anĝela vihuelaisto
*Ne konfuzi kun Meksika vihuelao.*

**Vihuelao** aux **Vihŭelo** estas renesanca muzikilo simila al gitareto ĉefe ludita en Hispanujo kaj por kiu komponis precipe hispanaj komponistoj tiuepokaj. Ĝi estis ege populara dum la 16a jarcento en la iberia duoninsulo, ne nur inter popolaj ludistoj, sed ankaŭ de profesiaj muzikludistoj kiuj ludis ĉefe en nobelaj kortegoj.

Ĝi havis saman rolon kiun liuto plenumis en aliaj eŭropaj teritorioj. Dum la dua duono en la 20a jarcento oni denove ekludis vihuelaon post, almenaŭ, tri jarcentoj kiam ĝi entute malaperis. La muzikmovo "antikva muziko per originalaj muzikiloj", kiu saltis unue al scenejo en la tempo ĵus menciita, donis al tiu muzikilo novan vivon kaj novan gloron. La ĉefaj libroj kiuj ankoraŭ restas kaj kie oni prezentas komponaĵojn por ĝi, laŭ tempa kriterio, estas:

* "El Maestro" de Luis de Milán (Valencio, 1536) ,
* "Los seys libros del Delphin" de Luis de Narváez, (Valladolid, 1538) ,
* "Tres libros de música en cifra para vihuela" de Alonso Mudarra (Sevilo, 1546) ,
* "Silva de Sirenas" de Enríquez de Valderrábano (Valladolido, 1547) ,
* "Libro de música de vihuela" de Diego Pisador (Salamanko, 1552) ,
* "Orphénica Lyra, de Miguel de Fuenllana" (Sevilo, 1554) ,
* "El Parnaso, de Esteban Daza" (Valladolido, 1576) .

Inter aliaj elstaraj ludistoj nuntempaj estas:
* Hopkinson Smith,
* José Miguel Moreno,
* Paul O'Dette,
* Rolf Lislevand.

## Eksteraj ligiloj 
* Sociedad de la Vihuela
* :en:Hopkinson Smith
* :en:Paul O'Dette
* :es:Rolf Lislevand
* Iom pri la vihuelisto José Miguel Moreno  

Kategorio:Muzikaj instrumentoj
Anne Neville

**Anne NEVILLE** (naskiĝis la 11-an de junio 1456, mortis la 16-an de marto 1485) estis edzino de Rikardo la 3-a (Anglio).

## Naskiĝo kaj familio 
Ŝi naskiĝis en la kastelo de Warwick kaj estis la pli juna filino de Rikardo Neville (16-a grafo de Warwick) kaj ties edzino Anne Beauchamp. Ŝia fratino Isabel edziĝis al Georgo Plantaĝeneto (duko de Clarence), frato de Eduardo la 4-a.

## Princino de Kimrio 
Kiam ŝi atingis 14 jarojn, ŝi estis fianĉigata al Eduardo de Westminster (princo de Kimrio), filo de Henriko la 6-a (Anglio). La fianĉigo estis parto de akordo per kiu Rikardo Neville transdonis sian lojalecon de Eduardo la 4-a al Henriko la 6-a. La nupto okazis en la katedralo de Angers, Francio la 13-an de decembro 1470.

## Vidvino 
Post la morto de sia edzo dum la batalo de Tewkesbury, Anne kaj ŝia bopatrino Margareta de Anĵuo kaptiĝis. Unue ili estis kondukataj al Coventry, kaj poste al la Londona domego de la duko de Clarence, la bofrato de Anne. Laŭdire tiu deziris akiri la vastajn heredaĵojn de Anne, sed Rikardo duko de Gloucester - la estonta Rikardo la 3-a - forprenis ŝin al sanktejo en Londona preĝejo St Martin the Grand.

## Dukino de Gloucester 
La 12-an de julio 1472 Anne kaj Rikardo geedziĝis. Rikardo estis guberniestro de norda Anglio kaj ili pasis la plejparton de sia tempo ĉe Kastelo Middleham, Jorkŝiro. Tie en 1473 naskiĝis ilia filo Eduardo de Middleham.

## Reĝino de Anglio 
Anne iĝis reĝino de Anglio kiam Eduardon la 5-an detroniĝis la 25-an de junio 1483. Post la morto de ŝia filo en 1484, estis onidiroj ke Rikardo planis disiĝi de Anne por edziĝi al Elizabeta de York, sed mankas evidentaĵoj. Anne kaj Rikardo adoptis kiel heredonto de la trono Eduardon Plantaĝeneton, kiu estis la la naŭjara filo de Georgo Plantaĝeneto (duko de Clarence) kaj nevo de Rikardo.

## Morto 
La 16-an de marto 1485 Anne mortis pro ftizo ĉe Westminster. Poste estiĝis onidiroj ke Rikardo venenis ŝin, sed tio estis preskaŭ certe kalumnio. Rikardo malkaŝe ploris dum la funebra rito en Abatejo Westminster, kie ŝi entombiĝis en sennoma tombo. En 1960 stariĝis ŝildo proksime al la tombo.

Post ŝia morto Rikardo senheredis Eduardon Plantaĝeneton, kiu laŭdire estis "simplamensa", kaj proklamis John de la Pole (1-a grafo de Lincoln) kiel sia heredonto.

Kategorio:Britaj reĝedzinoj kaj reĝinedzoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1456
Kategorio:Mortintoj en 1485
Letizia Ortiz

eta|maldekstra|250px|La princino Letizia
**Letizia Ortiz Rocasolano** (n. en Oviedo, la 15-an de septembro 1972) estas reĝino de Hispanio.

Profesie ĵurnalistino, per geedziĝo kun la heredonto de la Hispana Krono, Princo de Asturio, Filipo de Burbono, ŝi konvertiĝis en la heredonta princino-konsortulino de la Reĝlando Hispanio. Ŝi ricevas la titolojn de Reĝa Moŝto kaj Princino de Asturio, Ĝirono kaj Viano, Dukino de Montblanko, Grafino de Cervero kaj Senjorino de Balagero. Ŝia unua filino, la Infantino Leonor, estas la dua en la sukcedo al la Krono. Ŝia dua filino, la Infantino Sofia, estas la tria en la sukcedlinio.

La geedzigo kun Filipo de Burbono estis ŝia dua geedziĝo, ĉar ŝi estis antaŭe edzino de sia instruisto de literaturo en mezlernejo, nome Alonso Guerrero Pérez.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de la geedziĝo de la Geprincoj de Asturio
* Biografio de Letizia en retpaĝo de la Reĝdomo

Letizia
Kategorio:Hispanaj reĝedzinoj
Kategorio:Hispanaj ĵurnalistoj
⚭
Zambaloj

**
**
**
**

**Zambaloj** - hispane *Zambales* - estas provinco de la Filipinoj. La provinca teritorio situas ĉe la okcidenta marbordo de la insulo Luzono, la plej granda insulo de la lando. La provinco estas parto de la administra regiono 3 de la Filipinoj - la regiono Centra Luzono.

Administra centro de la provinco estas la urbo Iba. Laŭ la censo de la jaro 2007 sur la provinca teritorio vivis 720 355 homoj. Ĝi kovras areon de 3 714 kvadrataj kilometroj, kaj la loĝdenso do estas po 193 loĝantoj laŭ kvadrata kilometro.

Olongapo - tagaloge *Lungsod ng Olongapo* - estas triaklasa urbego. Subic - tagaloge *Bayan ng Subic* - estas kvinaklasa urbego.

Kategorio:Provincoj de la Filipinoj
Kastelo Middleham

dekstra|eta|300px|Kastelo Middleham
**Kastelo Middleham** estas ruina kastelo en North Yorkshire, Anglio.

La konstruo de la kastelo komenciĝis en 1190. En 1270 ĝi akiriĝis de la potenca familio Neville, kaj en 1469 Rikardo Neville (16-a grafo de Warwick) mallonge malliberigis Eduardon la 4-an tie.

Post kiam Rikardo (duko de Gloucester), la estonta Rikardo la 3-a, edziĝis al Anne Neville, ili loĝis plejparte ĉe la kastelo. Post la morto de Rikardo en 1485 Henriko la 7-a akiris Kastelon Middleham, kiu restis reĝa posedaĵo ĝis la regado de Jakobo la 1-a, kiu forvendis ĝin. Dum la 17-a jarcento ĝi kadukiĝis.

La ruinoj viziteblas.

Kategorio:Kasteloj en Britio
Eduardo de Middleham

**Eduardo de Middleham** (n. ĉ. 1473, m. la aŭ la 31-an de marto aŭ la 9-an de aprilo 1484), ankaŭ konata kiel **Eduardo Plantaĝeneto**, estis la sola filo de Rikardo la 3-a (Anglio) kaj ties edzino Anne Neville.

Li naskiĝis ĉe Kastelo Middleham. Post la ekzekuto pro ŝtatperfido de sia onklo Georgo Plantaĝeneto (duko de Clarence) en 1478, li nomumiĝis grafo de Salisbury.

En 1483 lia patro iĝis reĝo de Anglio kaj Eduardo proklamiĝis kiel princo de Kimrio.

Eduardo entombiĝis en la preĝejo de Sheriff Hutton, vilaĝo de North Yorkshire. Li estas la sola princo de Kimrio kiu entombiĝis en ordinara paroĥa preĝejo.

Kategorio:Mortintoj en 1484
Kategorio:Plantaĝenetoj
Kategorio:Princoj de Kimrio
Svend Foyn

**Svend FOYN** (n. la 9-an de julio 1809 - m. la 29-an de novembro 1894) estis norvega balenĉasisto kaj ŝipestro. Li estis pioniro kaj inventis plurajn novajn metodojn rilate al la ĉasado de balenoj kaj rilate al la enŝipa traktado de la balena viando.

Foyn cetere inventis la modernan harpunkanonon.

Kategorio:Norvegaj esploristoj
Avenflokoj

**Avenflokoj** estas manĝaĵo farita el grio da aveno, pistita sub rulcilindroj, diserigita en flokoj, kuirita per vaporo kaj milde rostita.

Avenflokoj estas ĉefe manĝataj en Britio, Usono kaj angleparolantaj landoj kiel kaĉo (nomata *porridge* [poriĝ]) aŭ en Germanio kaj nord-eŭropaj landoj kiel muslio aŭ kiel aldona ingredienco por panoj.
Ĝi estas fonto de tiamino (konata ankaŭ kiel vitamino B1), fero kaj manĝofibroj.

Dosiero:Flockenstuhl BMK.jpg|Pistmaŝino por fari avenflokojn
Dosiero:Haferflocken.jpg|Avenflokoj
Dosiero:Rolled oats.jpg|Plenkulero da avenflokoj
Dosiero:Oatmealraisins2.jpg|Avengrio kun vinberoj
Dosiero:Mischbrot aus Mecklenburg-Vorpommern-2021-02-17 11-04-41.jpg|Miksa pano kun avenflokoj, kaj en la pasto kaj sur la supro

## Eksteraj ligiloj 
*  Pri avenflokoj, el "Everything2.com"
*  Grandaj kaj malgrandaj avenflokoj 

Kategorio:Manĝaĵoj
Kategorio:Cerealoj
Insularo Possession

eta|200px|Situo
La **insularo Possession** estas grupo da malgrandaj insuloj kaj rokoj, kiuj etendiĝas sur 10-kilometra areo en la okcidenta parto de la maro de Ross, sep kilometrojn sudoriente de la kabo McCormick, ĉe la lando de Viktoria. La insularo Possession ricevis sian nomon el la ŝipestro James Clark Ross de la brita Royal Navy, tiel aludante al la starigo de la brita flago tie la 12-an de januaro 1841.

## Insulo Possession 
La **insulo Possession** estas roka insulo, kiu longas proksimume tri kilometrojn. Ĝi estas la plej norda kaj plej granda insulo de la insularo Possession. Ĝi situas je la koordinatoj .

## Referencoj 
Possession
Possession
Ĉinĉono

**Ĉinĉono** (hispane Chinchón) estas hispana municipo kiu troviĝas en la sudoriento de la Madrida Regiono, je kvindek kilometroj de la ĉefurbo. Ĝi havas 115,9 km2 kun 5.191 loĝantoj en 2008.

## Situo 
Ĉinĉono troviĝas ĉe la Taĵo-Ĥaramo-baseno kaj parto de ĝia teritorio apartenas al la Regiona Parko de la Sudoriento. Ĝia naturo estas tre tuŝita de la homa agado, kiu laŭlonge de la jarcentoj modifis la pejzaĝon je sia profito. La ĉinĉonaj pejzaĝoj diferenciĝas en kvar bazaj unuoj, en kiuj abundas la flaŭro kaj faŭno. En 1974 Ĉinĉono estis deklarita Art-Historia Komplekso.

## Kulturo 
[eta|350ra|Panorama vidaĵo de la [toreejo de Ĉinĉono]]
La urbo Ĉinĉono, krom la allogaj art-historiaĵoj, konservas vivantaj la tradiciojn kaj ofertas al la vizitanto plurajn popolfestojn. Inter tiuj elstaras la celebrado okaze de la Sankta Semajno, 25-a de julio, Tago de Jakobo Apostolo, La patronaj festoj honore al Nia Sinjorino de Graco kaj Sankta Roĥo, kiuj okazas de la 12-a ĝis la 18-a de aŭgusto. Aliaj gravas festoj estas la Taŭra kaj Ajla Festivaloj.

Oni rilatas kulture la nomon de la urbo al tradicie produktata anizlikvoron.

## Eksteraj ligiloj 
* Ĉinĉona Haltejo **** (Madrido). Video, fotoj, priskribo
* Urbodomo de Ĉinĉono

Kategorio:Municipoj de Madrida Regiono
Kabo Adare

[eta|dekstra|250px|[Pingvenoj sur la kabo Adare.]]
La **kabo Adare** estas la plej norda, preskaŭ duoninsula kabo de la lando de Viktoria, en orienta Antarkto. Ĝi apartigas la maron de Ross oriente kaj la Sudan Oceanon okcidente. La kabo Adare estis grava surteriĝa loko komence de la esplorado de Antarkto. Ĝi estis malkovrita de la ŝipestro James Clark Ross en 1841.

Kategorio:Kaboj en Antarkto
Lando de Viktoria

[eta|250px|Sur tiu ĉi mapo de [Antarkto, la regiono de la lando de Viktoria situas sub la Ross-glacikampo.]]
La **lando de Viktoria** () estas regiono de Antarkto, limigita oriente de la maro de Ross kaj okcidente de la lando de Wilkes. Ĝi estis malkovrita de la esploristo James Clark Ross en januaro 1841 kaj nomita omaĝe al la brita reĝino Viktoria. Inter la plej fruaj esploristoj de tiu lando estis ankaŭ Douglas Mawson.

La Sekaj Valoj McMurdo () estas strio de senneĝaj valoj en Antarkto situa ene de Lando de Viktoria okcidente de McMurdo Sound.

## Vidu ankaŭ 
* Glaĉero Taylor
Chagny (Saône-et-Loire)

**Chagny** estas malgranda franca urbo situa en la departemento Saône-et-Loire kaj en la regiono Burgonjo.

## Geografio 
Chagny estas trafluata de la rivero Dheune kaj de la centra kanalo (france "canal du centre").

### Ĉirkaǔaj lokoj 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo

## Demografio 
## Ekonomio 
[eta|maldekstra|Restoracio [Jacques Lameloise|Lameloise en Chagny]]
La urbo enhavas fervojan stacidomon kaj kanalan havenon.

La Tegolejo de la grupo Terreal fabrikas tegolojn. En 2009, 150 uloj laboras por fabriki 35 milionoj de tegolojn kaj kromaĵojn.

La farunejo Joseph Nicot fabrikas farunon.

La firmao *J. Jeunehomme* fabrikas biciklojn.

La barelejo (Seguin Moreau) fabrikas barelojn.

La bierfarejo ''L'audacieuse* fabrikas bieron.

Frédéric Lamy (direktoro) kaj Éric Pras (kuirejestro) regas la je 3 steloj restoracion *Lameloise*.

## Lernejoj 
Tie estas lernejo (sankta Marteno), kiu uzas la metodo Montessori. Oni lernas francan kaj anglan lingvojn.

## Historio 
Antaŭ la homoj tie vivis *Mammuthus meridionalis*.

La unua dokumenta mencio de Chagny datiĝas el la jaro 840 kiel *Caliniacum''.
En la jaro 1224, Odo de Montaigu la filo de la duko Odo la 3-a donis al la urbo la rajton de komunumo. En 1369 Bertrand du Guesclin serĉis tie Grandajn Kompaniojn (grupo de maldungitaj soldatoj, kiuj prirabis urbojn kaj kamparon).

En 1793 unue ŝipo trairas tra la kanalo. En 1849 unue trajno haltis ĉe la stacidomo.

## Vidindaĵoj 
La sonorilturo de la preĝejo Sankta Marteno datiĝas de la 11-a jarcento. Sur la placo frontflanke la kirko estas la "boulon" (bolto) statuo de Richard Serra. La urbodomo enhavas haloj (1853 kaj 1863). Tie foirejo estas la dimanĉon.

## Famuloj 
Étienne-Jules Marey havis tie domon.

## Esperanta vivo 
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 3 voĉdonojn (0,25% de voĉoj) en 2004, 6 voĉdonojn (0,54% de voĉoj) en 2009 kaj 3 voĉdonojn (0,23% de voĉoj) en 2014.

## Partneraj urboj 
* 20px Wissen (Germanio)
* 20px Letchworth (Unuiĝinta Reĝlando)
* 20px Vila Nova de Cerveira (Portugalio)

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Saône-et-Loire
* Chagny (stacidomo)


Kategorio:Komunumoj de Saône-et-Loire
Kategorio:Urboj de Francio
Filipo la 6-a (Hispanio)

**Filipo la 6-a**, plennome hispane **Felipe Juan Pablo Alfonso de Todos los Santos de Borbón y Grecia** (n. en Madrido, la 30-an de januaro 1968) estas la tria filo de la antaŭa reĝo Johano Karlo la 1-a de Hispanio kaj de Sofia de Grekio kaj ekde la jaro 2014 estas la reĝo de Hispanio: Kiel sola maskla filo de la reganta monarko, li fariĝis la rekta heredanto de la Hispana Krono. La 2-an de junio 2014 reĝo Johano Karlo la 1-a anoncis sian abdikon, kaj nomumis la filon posteulo en la reĝa ofico. Filipo la 6-a ekoficis la .

Liaj baptonomoj estis Filipo (Felipe), de Filipo la 5-a, la unua Burbono kiu okupis la tronon de Hispanio; Johano (Juan), de Johano Burbono, grafo de Barcelono kaj Paŭlo (Pablo), de la reĝo Paŭlo de Grekio, liaj avoj; Alfonso, pro sia praavo, la reĝo Alfonso la 13-a kaj *Todos los Santos* (Ĉiuj Sanktuloj), kiel tradicio de la Hispana Reĝa Domo. Liaj baptopatroj estis la grafo de Barcelono Johano Burbono, kaj la reĝino-vidvino Viktoria Eugenia de Batenbergo.

La 1-a de novembro 2003 anoncis la venontan geedziĝon kun la asturia ĵurnalistino Letizia Ortiz Rocasolano. La geedziĝo okazis la 22-a de majo 2004 en la Katedralo de la Almudeno, Madrido. La 31-a de oktobro 2005 la princino konsortulino Letizia akuŝis infaninon, la infantino Leonor, unua filino de la tronheredonto kaj dua en la sukcedlinio al la Hispana Krono. La 29-an de aprilo 2007 naskiĝis la dua filino, Infantino Sofia, kiu fariĝis la tria en la sukcedlinio al la Krono.

Post la atakoj de la 11-a de marto 2004 en Madrido, la Princo de Asturio, kune kun la fratinoj Elena kaj Cristina, fariĝis la unuaj membroj de la hispana reĝa familio kiuj ĉeestis manifestacion.

Krom la kompromisoj kun la ŝtato, la princo ankaŭ prezidas multnombrajn bonfarajn organizojn, inter kiuj elstare rimarkindas la Fondaĵo Princo de Asturio.

## Bildoj 

Image: Felipe, Prince of Asturias.jpg|Filipo, Reĝo de Hispanio.
Image: Felipe and Letizia in Mauthausen 11 may 2025.jpg|Reĝo Filipo kaj Reĝino Letizia la 11-an de majo 2025, en Mauthausen, dum la celebrado de la 80-a datreveno de la liberigo de la ekstermejo.
   

## Vidu ankaŭ 
* Hispana reĝa familio
* Historio de Hispanio

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio de la Princo en la oficiala retpaĝo de la Hispana Reĝa Domo
* Fondaĵo Princo de Asturio
* Genealogia arbo de Filipo Burbono 

Kategorio:Hispanaj reĝoj
Kategorio:Burbonoj
Kategorio:Nuntempaj ŝtatestroj
Aŭroro (provinco)

**
**
**
**
situo de la provinco(ruĝe ĉe la orienta marbordo)

**Aŭroro** - hispane *Aurora* - estas provinco de la Filipinoj. La provinca teritorio situas ĉe la orienta marbordo de la insulo Luzono, la plej granda insulo de la lando, borde de la Filipina Maro. La provinco estas parto de la administra regiono 3 de la Filipinoj - la regiono Centra Luzono.

Administra centro de la provinco estas la urbo Baler. Laŭ la censo de la jaro 2007 sur la provinca teritorio vivis 187 802 homoj. Ĝi kovras areon de 3 147 kvadrataj kilometroj, kaj la loĝdenso do estas 59 loĝantoj po kvadrata kilometro.

Kategorio:Provincoj de la Filipinoj
Bulakano

situo de la insulara provinco(rozkolore, tuj norde de la verdemontrita metropola regiono de Manilo)

**Bulakano** (, ) estas provinco de Filipinoj. La provinca teritorio situas relative en la sudo de la insulo Luzono, la plej granda insulo de la lando, tuj norde de la metropola regiono de Manilo. La provinco estas parto de la administra regiono 3 de  la regiono Centra Luzono.

Administra centro de la provinco estas la urbo Malolos. Aliaj gravaj urboj estas Meycauayan, Marilao, Baliuag, Hagonoy, Bocaue, Plaridel, Calumpit, San Ildefonso.

Laŭ la censo de la jaro 2007 sur la provinca teritorio vivis  homoj. Ĝi kovras areon de  kvadrataj kilometroj, kaj la loĝdenso do estas 1018 loĝantoj por kvadrata kilometro.

Kategorio:Provincoj de la Filipinoj
Nueva Ecija

**
**
**
**

**Nueva Ecija** - filipine *Nueva Ecija*, origine hispane *Nueva Écija* - estas provinco de la Filipinoj. La provinca teritorio situas en la suda centro de la insulo Luzono, la plej granda insulo de la lando. La provinco estas parto de la administra regiono 3 de la Filipinoj - la regiono Centra Luzono.

Administra centro de la provinco estas la urbo *Palayan*. Laŭ la censo de la jaro 2015 sur la provinca teritorio vivis 2 151 461 homoj. Ĝi kovras areon de 5 751 kvadrataj kilometroj, kaj la loĝdenso do estas 374 loĝantoj po kvadrata kilometro.

Gravaj urboj estas Cabanatuan, San Jose, Talavera, Gapan, Guimba, Palayan kaj aliaj.

Kategorio:Provincoj de la Filipinoj
Louis Bernacchi

**Louis Charles BERNACCHI** (n. la 8-an de novembro 1876 - m. la 24-an de aprilo 1942) estis belga fizikisto kaj astronomo. Li plej famiĝis pro sia partopreno al pluraj ekspedicioj al Antarkto. Li naskiĝis en Belgio sed estis edukita en Hobarto (Tasmanio), post la elmigrado de sia familio.

Bernacchi unue aniĝis al la ekspedicio Southern Cross de Carsten Borchgrevink inter 1898 kaj 1900. Li denove estis la fizikisto de la ekspedicio Discovery de Robert Falcon Scott inter 1901 kaj 1904. La Reĝa Geografia Societo poste atribuis al li sian Antarktan Medalon.

Kategorio:Belgaj fizikistoj
Kategorio:Belgaj esploristoj
Kategorio:Belgaj astronomoj
Kategorio:Esploristoj de Antarkto
Norodom Sianuk

**NORODOM Sianuk** (aŭ *Norodom Sihanouk*) (naskiĝis  en Pnom-Peno, mortis ) estis kamboĝa politikisto, krome verkisto, aktoro kaj reĝisoro. Li dufoje estis reĝo kaj unufoje prezidanto de sia lando.

## Vidu ankaŭ 
* Patro de la Lando
* Sianukurbo

## Eksteraj ligiloj 
* www.norodomsihanouk.info, lia propra retejo 

Kategorio:Kamboĝaj politikistoj
Kategorio:Kamboĝaj reĝoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Kamboĝo
Oliver Lodge

**Sir Oliver Joseph LODGE** (FRS ; naskiĝis la 12-an de junio 1851 en Penkhull (kvartalo de Stoke-on-Trent), mortis la 22-an de aŭgusto 1940 en Lake, apud Salisbury) estis brita fizikisto kaj verkisto.

Li plibonigis la efikecon de la radio-elsendiloj kaj ricevilojn per uzo de resonancaj cirkvitoj agorditaj sur la sama frekvenco.
Li ankaŭ studis la efikojn de la fulmo, la elektrolizon, la fotoelektran efikon, kaj estis la unua kiu aperigis, en 1893, priskribon de la kuntiro de la longoj.

Li eltrovis ankaŭ la elektromagnetan laŭtparolilon kaj elektran rimedon por dispeli la nebulon.

Pro la morto de unu el siaj filoj en la unua mondmilito, en 1915, li interesiĝis pri postvivo, spiritismo kaj telepatio.

Li estis laŭreato de la Medalo Rumford en 1898. Li verkis pli ol 40 verkojn pri fizika relativeco, elektromagnetismo, lumporta etero kaj postvivo.

## Eksteraj ligiloj 
*  Oliver Joseph Lodge, el enciklopedio "Encarta" 

Kategorio:Radioinventistoj
Mostolo

eta|220px|Urbodomo de Mostolo
eta|220px|Ermitejo de la Sanktuloj en Mostolo (s. XVII)
**Mostolo** () estas hispana municipo de la provinco kaj Madrida Regiono. 

Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kun 206.275 loĝantoj (NIS-2008), ĝi estas la 25-a municipo de Hispanio laŭ kvanto da loĝantoj, la dua municipo plej loĝata de la Madrida Regiono kaj la tria, post Valadolido, de la centra regiono de Hispanio inkluzive de la aŭtonomaj regionoj Madrido, Kastilio-Manĉo, Kastilio-Leono, Ekstremaduro kaj Rioĥo.

La urbo, kiu estas en la listo Leĝo de Grandaj Urboj, situas nur je 18 kilometroj sudokcidente de la madrida urbocentro. Geografie ĝi troviĝas en la centro mem de Iberio kaj de la Centra Altebenaĵo, en la valo de rivero Gvadaramo, kiu apartenas al la Taĵo-baseno.

La proksimeco al la ĉefurbo de Hispanio okazigis akcelitan loĝantaran disvolviĝon tra de la lastaj jardekoj. Mostoles, dum 40 jaroj, de kampara 4000-persona vilaĝeto meze de la 1960-aj jaroj transformiĝis en grandan kaj modernan urbon kun pli ol 212.000 loĝantoj.

Tradicie oni ligas la konsideron de la iama vilaĝo al proklamo de la tiama urbestro de Mostolo en 1808 kontraŭ la okupado de Hispanio fare de la trupoj de Napoleono, kiu laŭdire okazigis la komencon de la eksplodo de la Hispana Milito de Sendependiĝo.

## Vidu ankaŭ 
* Hospital de Móstoles (metroo de Madrido)
* Manuela Malasaña (metroo de Madrido)
* Móstoles Central (metroo de Madrido)
* Móstoles-El Soto (stacidomo)
* Pradillo (metroo de Madrido)
* Universidad Rey Juan Carlos (metroo de Madrido)

## Eksteraj ligiloj 
* Urbodomo de Mostolo
* Statistikoj de Mostolo


Kategorio:Municipoj de Madrida Regiono
Montfalo

[eta|La montfalo de 1991 en [Randa VS|Randa en Svislando (Foto: 2008)]]

eta|Montfalo de Köfels

[eta|Rokfalo en la [Breitachklamm en 1995]]**Montfalo** estas moviĝo de rok(ar)o kaj ŝtonrompitaĵo el montoflanko. Dum montofaloj la rokaĵoj (petro) vastspace kondutas "akvosimile" kaj eĉ povas "alsurfi" je la vidalvida deklivo. La deponejo povas atingi areon de pli ol 0,1 km². Montofaloj estas granddimensiaj rokfaloj kun parte ruinigaj efikoj. Aldone en la postrestantaj rompitaĵamasoj povas formiĝi malgrandaj lagoj. Speciala kazo de rokfalo estas **glacifalo** kun eĉ pli granda damaĝareo, ĉar la glacio (kune kun ŝtonrompitaĵo) estas plutransportata.

## Vidu ankaŭ 
* Deklivglitado

## Literaturo 
* Katrin Hauer: *Der plötzliche Tod. Bergstürze in Salzburg und Plurs kulturhistorisch betrachtet*, LIT-Verlag, Wien 2009.

## Vidu ankaŭ 
* Montodisŝiro
* Terglito
* Glaciologio
* Permofrosto

## Eksteraj ligiloj 
* La retpaĝo pri la montfalo de Goldau en 1806 
* Montfaloj en la Alpoj
* Montfaloj en Aŭstrio 
* Granda Rokfalo en Sexten (elparolu seksten) 2007 


Kategorio:Erozio
Kategorio:Geomorfologio
Kategorio:Geodinamiko
Wartburg (apartigilo)

**Wartburg** estas:

* **Wartburg** estas germana mezepoka burgo, kie Martin Luther dumtempe vivis.
* **Wartburg (aŭto)** estas la nomo de marko de aŭtomobilo-marko, produktita siatempe en Germana Demokratia Respubliko.
* **Wartburg (Starrkirch-Wil)** estas setlejo de la komunumo Starrkirch-Wil de la distrikto Olten en Kantono Soloturno en Svislando.
Oberwil en Simme-Valo

**Oberwil en Simme-Valo** (germane: **Oberwil im Simmental**) estas komunumo en Kantono Berno, Svislando. Ĝis la 31-a de decembro 2009 ĝi apartenis al la malnova distrikto Suba Simme-Valo, kaj ekde la 1-a de januaro 2010 ĝi estas parto de la nova administra distrikto Frutigen-Suba Simme-Valo. Ĝi havis 804 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
Oberwil estas la plej supra komunumo de la distrikto Suba Simme-Valo en la Berna Oberlando. La ĉefvilaĝo de la komunumo situas en la valfundo ĉe la bordo de la rivero Simme je alteco de 836 m s.m. Al la komunumo apartenas krom la ĉefvilaĝo mem la vilaĝoj (kiuj alemane nomiĝas *Bäuerten*) Hintereggen, Pfaffenried, Bunschen kaj Waldried.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Oberwil limas en nordo al Guggisberg kaj Rüschegg, en oriento al Därstetten, en sudo al Diemtigen, en sudokcidento al Boltigen kaj en okcidento al Plaffeien (Kantono Friburgo).

## Trafiko 
La komunumo disponas pri bona trafiksituo. Ĝi havas du haltejojn ĉe la fervojlinio de Spiez al Zweisimmen, nome Oberwil kaj Enge, kaj tra ĝi pasas la kantona ĉefvojo tra la Simme-Valo.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Oberwil datiĝas el la jaro 1278 kiel *Oberwile*. Supozeble ekde la 12-a jarcento Oberwil apartenis al la Senjorujo Weissenburg kaj fariĝis kun ĝi en la jaro 1439 posedaĵo de Berno.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Oberwil
* Oberwil im Simmental (stacidomo)
* Enge im Simmental (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Oberwil im Simmental

Kategorio:Berna Oberlando
Abrogacio

La **abrogacio** estas la nuligo de regulo (leĝo, dekreto, internacia konvencio...), kiu ne plu estos valida.

La abrogacio povas esti *formala*, tie estas eldirata per nova teksto, aŭ
*implica* kiam aperas, en nova teksto, dispozicioj neakordigeblaj kun antaŭaj dispozicioj.

En la unua kazo, la kompetenta aŭtoritato (leĝisto, reglementa aŭtoritato) kiu diras la abrogacion, en la dua, diras ĝin la juĝisto.

Leĝoj kaj reglementoj, (dekreto, juĝista decido...) povas esti abrogaciataj nur per samvaloraj tekstoj: leĝo per alia leĝo, dekreto per alia dekreto, ktp.

La abrogacio povas koncerni nur unu aŭ kelkajn artikolojn de leĝo aŭ reglemento.

La abrogacio ne povas havi retroaktivan efikon, ĝi povas efiki nur pri estontaj rajtoj (problemo povas esti scii kiaj rajtoj estas jam ekzistantaj, kaj kiaj estas venontaj)

## Eksteraj ligiloj 
*  Abrogacio, en la Leksikono pri franca privata rajto, de Serge Braudo

Kategorio:Bazaj terminoj de juro
Ĉenbendo

eta|Ĉenbendo

**Ĉenbendo** aŭ **raŭpo** estas ŝlosita kontinua bendo aŭ ĉeno el artike kunigitaj ĉeneroj (raŭperoj), uzata en raŭpa movilo.

Sur la interna surfaco de la raŭpo estas kavoj aŭ elstaraĵoj, kun kiuj interagas pelradoj de veturilo. La ekstera surfaco de la raŭpo havas elstaraĵojn (grundokroĉiloj), kiuj garantias kunteniĝon kun grundo. La raŭpoj povas esti metalaj, kaŭĉuko-metalaj kaj kaŭĉukaj. Pli disvastiĝis metalaj raŭpoj kun malmunteblaj aŭ nemalmunteblaj ĉeneroj. Por plialtigi eluziĝrezistecon kaj daŭron de uzebleco de la raŭpo ties ĉenerojn kaj kunigajn elementojn (kamoj, mufoj) oni faras el speciala altmanganoza ŝtalo kaj hardas, oni ankaŭ uzas kaŭĉuko-metalajn artikojn, artikojn kun nadla lagro k.a.

## Vidu ankaŭ 
* Raŭpa movilo
* Movilo

Kategorio:Tekniko
Kategorio:Moviloj
Kategorio:Transportaj rimedoj
Knicjanin

eta|dekstra|200px|Knicjanin troviĝas en (verda) Municipo Zrenjanin en Serbio
eta|275px|Mapo pri municipo Zrenjanin
eta|290px|Ĉefstrato de Knicjanin
**Knicjanin,** serbe **Книћанин,** slave **Knićanin,** germane **Rudolfsgnad,** hungare **Rezsőháza** [reĵOhAza] estas vilaĝo en Serbio, en provinco Vojvodino, en distrikto **Meza** Banato, en municipo de Zrenjanin.

## Bazaj informoj 
* Areo: 49 &nbsp;km²
* Koordinatoj: 45°11′14″N 20°19'12″E
* Alto super marnivelo: 59 m
* Loĝantaro: 2030
* Poŝtkodo: 23256
* Telefonprefikso: 23
* Aŭtokodo: ZR

## Situo 
Knicjanin situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, laŭ maldekstra bordo de Tiso (kontraŭe Titel troviĝas), ĉe kunfluejo de Bega kaj Tiso, ankaŭ Danubo fluas proksime.

## Historio 
Germanoj fondis la vilaĝon en 1866. Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Torontál, al distrikto de Nagybecskerek, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la germana armeo okupis la komunumon ĝis 1944. Fine de la 2-a mondmilito la jugoslaviaj komunistoj tie aranĝis lageron precipe por germanoj. Oni deportis tien 20000 homojn, el ili mortis supozeble 11000. Post la deportiĝo serboj alvenis en la malplenajn domojn de la vilaĝo. En 2002 loĝis en Knicjanin 2034 homoj, (1981 serboj (97 %), 17 hungaroj, 9 jugoslavianoj, 4 slovakoj, 3 kroatoj kaj aliaj).

## Vidindaĵoj 
* monumento pri koncentrejo de 1998

## Vidu ankaŭ 
* Strukturo de Vojvodino
maldekstra|eta|265px|Loko de iama germana preĝejo de Knicjanin

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Lazarevo

eta|dekstra|200px|Lazarevo troviĝas en (verda) Municipo Zrenjanin en Serbio
eta|275px|Mapo pri municipo Zrenjanin
eta|290px|Lazarevo
**Lazarevo,** serbe **Лазарево,** germane **Lazarfeld,** hungare **Lázárföld** estas vilaĝo en Serbio, en provinco Vojvodino, en distrikto **Meza** Banato, en municipo de Zrenjanin.

## Bazaj informoj 
* Areo: 45 &nbsp;km²
* Koordinatoj: 45°23′11″N 20°32'12″E
* Alto super marnivelo: 76 m
* Loĝantaro: 3300
* Poŝtkodo: 23241
* Telefonprefikso: 23
* Aŭtokodo: ZR

## Situo 
Lazarevo situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj havanta ponton al Lukicjevo. Zrenjanin troviĝas 10&nbsp;km-ojn.

## Historio 
Precipe germanoj fondis la vilaĝon en 1809. Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Torontál, al distrikto de Nagybecskerek, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la germana armeo okupis la komunumon ĝis 1944. Fine de la 2-a mondmilito la germanoj deportiĝis, iliaj preĝejo malkonstruiĝis. En 2002 loĝis en Lazarevo 3308 homoj, (3135 serboj (95 %), 52 jugoslavianoj, 40 hungaroj, 16 kroatoj kaj aliaj).

## Vidindaĵoj 
* ortodoksa preĝejo

## Vidu ankaŭ 
* Strukturo de Vojvodino
eta|maldekstra|260px|Estonta ortodoksa preĝejo
eta|dekstra|280px|Loko de iama preĝejo por la germanoj

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Sougia

**Sougia** (greke *Σούγια*) estas vilaĝo en la regiono Ĥania sur la insulo Kreto, Grekio. Ĝi situas ĉe la suda marbordo de la insulo, 70&nbsp;km sude for Ĥania. Ĝi havis 109 loĝantojn en 2001, kaj estas parto de distrikto Orienta Selino (Anatoliko Selino). Sougia estas atingebla el Ĥania per aŭtomobilo (2 horoj) aŭ per ŝipoj el Paleochora, Agia Roumeli, Loutro kaj Hora Sfakion.

En Sougia videblas restaĵoj de antikva urbo, de malnova bizanca preĝejo. Sougia estis antikva urbo de Syia, haveno de Elyros.

## Eksteraj ligiloj 
* informoj

Kategorio:Loĝlokoj de Kreto
Kategorio:Vilaĝoj de Grekio
Lukicjevo

eta|dekstra|200px|Lukicjevo troviĝas en (verda) Municipo Zrenjanin en Serbio
eta|275px|Mapo pri municipo Zrenjanin
eta|300px|Ĉefstrato de Lukicjevo
**Lukicjevo,** serbe **Лукићевo,** slave **Lukićevo,** hungare **Zsigmondfalva** [ĵigmondfalva] estas vilaĝo en Serbio, en provinco Vojvodino, en distrikto **Meza** Banato, en municipo de Zrenjanin.

## Bazaj informoj 
* Areo: 20 &nbsp;km²
* Koordinatoj: 45°20′11″N 20°29'34″E
* Alto super marnivelo: 70 m
* Loĝantaro: 2070
* Poŝtkodo: 23261
* Telefonprefikso: 23
* Aŭtokodo: ZR

## Situo 
Lukicjevo situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj havanta ponton al Lazarevo.

## Historio 
Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Torontál, al distrikto de Nagybecskerek, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la germana armeo okupis la komunumon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Lukicjevo 2077 homoj, (1941 serboj (94 %), 23 jugoslavianoj, 20 ciganoj, 9 hungaroj kaj aliaj).

## Vidindaĵoj 
* ortodoksa preĝejo
* monumento pri iama katolika preĝejo

maldekstra|eta|250px|Nova ortodoksa preĝejo en Lukicjevo
dekstra|eta|290px|Loko de iama katolika preĝejo en Lukicjevo

## Vidu ankaŭ 
* Strukturo de Vojvodino

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Birdoringado

[eta|Ringhava [Regoledoj|Regoledo kaptita en reto]]
La **birdoringado** estas ornitologia tekniko, kiu konsistiĝas el almeti markon (praktike, ringon) ĉe la piedon de birdo, celante:
* Sekvi la sovaĝajn birdojn, studi iliajn migradojn kaj aliajn aspektojn de iliaj natura vivo.
* Identigi la domajn birdojn per ringo, kie estas skribita la nomo de la bredisto kaj la naskodato de la birdo. Tia rimedo celas malhelpi bestan kontrabandon, kaj sekvi leterkolombojn dum konkurso.

## Ringado de la sovaĝaj birdoj 
Ĉiu ringo almetita al birdo havas unikan alfanumeran kodon, kiu indikas, per
dosiero, diversajn informojn pri tia birdo (specio, sekso, aĝo, dato kaj loko de la ringado, biometraj informoj kiel la maso, grando, grasmaso ktp).

Kiam jam ringita birdo estas kaptita, la alfanumera kodo de ĝia ringo permesas ritrovi ĝin el la dosiero, kaj tial studi la movojn de la birdo kaj ĝiajn fizikajn evoluojn.

Image:Ringing 02 Bird in net.jpg | La ringota birdo estas kaptita pe speciala reto, tiel nomate japana reto
Image:Ringing 04 Ringing.jpg | Ĝi estas poste ringata kaj tiel identigita en dosiero.
Image:Ringing 05 Determining characteristics.jpg| Oni determinas ĝian aĝon, sekson, farton, kaj mezuras fizikajn karakterizilojn (longo de flugiloj, de vosto, de beko, de ĉefplumoj, pezo).
Image:Ringing 09 Releasing bird.jpg| Fine la birdo estas liberigata, kaj la mezuritaj dataoj estas sendataj al la organismo, kiu zorgas la birdoringadon je nacia nivelo.

## Aliaj teknikoj 
[eta|maldekstre|[Granda fregato|Granda fregatino, (Fregata minor) markita per flugil-glumarko por studo pri ĝia reprodukto]]
Aliaj teknikoj malvolviĝis, por sekvi la birdojn sen devi re-kapti ilin. Iuj ringoj enhavas kolorajn kodojn de malproksime videblajn.

Oni povas marki grandajn birdojn per glumarkoj gluataj sur la flugilon, kiu povas esti legata de malproksime. La glumarko falos kun la venonta mudo Oni foje enmetas falsan plumon (kun kolorkodo) en la plumaron.

Anasedojn (ekzemple la krekojn) oni povas marki per *nazaj markoj*. Tiaj markoj estas fiksataj ĉe la beko per nilona fadeno pasata tra la naztruoj (tio ne dolorigas, tiaj birdoj ne havas nazan septon).

## Vidu ankaŭ 
* Urohidrozo

## Eksteraj ligiloj 
* Euring: koordinado de la birdringado en tuta Eŭropo (*plurlingva*: klaku flagon)

### Pri la nazaj markoj 
* - Naza markado de krekoj 
*  Naza markado de anatidoj

Kategorio:Ornitologio
Kategorio:Zoologio
Plano Dalet

**Plano Dalet** aŭ **Plan D**, () estis plano ellaborita fare de Haganah - juda kaŝ-militista grupo kaj antaŭulo de la Israelaj Defendaj Fortoj - en Palestino de aŭtuno de 1947 ĝis printempo de 1948. Ĝia celo estas diskutita. Laŭ Yoav Gelber kaj Benny Morris, ĝi estis plano por defendi la naskiĝontan judan ŝtaton kontraŭ invado. Laŭ aliaj historiistoj kiel Ŭalid Ĥalidi kaj Ilan Pappe, ĝia celo estis la konkero de pli multe da Palestino kaj forpelo de tiom da palestinanoj, kiom eblas.

La 29-an de novembro 1947, la UN voĉdonis por dispartigo de Palestino, la Brita mandato, tiel estigante unu judan kaj unu araban landon. Post tio komenciĝis tumultoj, perforto inter la judoj kaj araboj. 

La plano antaŭvidis forpelon de malamikoj, malamikaj loĝantoj, kiuj estis la araboj.

Kategorio:1948 en Israelo
Kategorio:Historio de Palestino
George Newnes

**George NEWNES** (n. la 13-an de marto 1851 - m. la 9-an de junio 1910) estis brita entreprenisto kaj magazineldonisto. Li ĉefe famiĝis kiel eldonisto de la magazino *The Strand Magazine* ekde 1891, en kiu Arthur Conan Doyle publikigis la aventurojn de Sherlock Holmes. Li ankaŭ eldonis aliajn gazetojn kiel *The Westminster Gazette* (1873), *Tit-Bits* (1881), *The Wide World Magazine* (1888) kaj *Country Life* (1897).

Li estis membro de la brita parlamento kaj financis la antarktan ekspedicion Southern Cross de Carsten Borchgrevink.

Kategorio:Britaj entreprenistoj
Usona Geografia Societo

La **Usona Geografia Societo** (angle ***American Geographical Society***) estas organizaĵo de profesiaj geografoj fondita en Novjorko en 1851. Plejmultaj membroj estas usonaj, sed estas ankaŭ pluraj membroj, kiuj devenas de variaj partoj de la mondo. La societo celas kuraĝigi la studadon de geografio kaj tiel influi la ĝeneralan politikon de Usono. Ĝi eldonas la revuon *Geographical Review* ĉiutrimonate.

Inter la prezidantoj de la societo estis :
* George Bancroft (1852-1854)
* Francis L. Hawks (1854-1861)
* Henry Grinnell (1861-1864)
* Charles Patrick Daly (1864-1899)
* Seth Low (1900-1901)
* Robert Edwin Peary (1903-1907)
* Archer M. Huntington (1907-1911)
* John Greenough (1916-1925)
* John Huston Finley (1925-1934)
* Roland L. Redmond (1934-1947)
* Richard Upjohn Light (1947-195-)

## Biblioteko kaj maparo 
De 1978, la esplora biblioteko kaj granda maparo de la Societo ĉe-estas en la Biblioteko "Golda Meir" de la Universitato de Viskonsino-Milvokio. Ĝi enhavas pli ol 1,000,000 erojn.

## Fontindikoj 
## Eksteraj ligiloj 
* American Geographical Society hejmpaĝo *(Angla-lingva)*
* American Geographical Society Library hejmpaĝo *(Angla-lingva)* 

Kategorio:Esploraj institutoj
Kategorio:Milvokio
Kategorio:Novjorko
William Colbeck

**William COLBECK** (n. en 1871 - m. en 1930) estis brita maristo, kiu distingiĝis okaze de du ekspedicioj al Antarkto. Li estis edukita en la Hull Grammar School, kaj poste fariĝis lernoknabo sur komerca ŝipo inter 1886 kaj 1890.

Li estis invitita en 1898 de Carsten Borchgrevink partopreni la ekspedicion Southern Cross al la kabo Adare (lando de Viktoria). Post kiam li revenis al Anglio, Colbeck rapide reiris suden, tiufoje en la ŝipo *Morning*, kies celo estis la savo de la ekspedicio Discovery kaptita en la bankizo. Li sukcese liberigis la ŝipon.

Hodiaŭ ekzistas kabo Colbeck en Antarkto.

Kategorio:Britaj esploristoj
Kategorio:Esploristoj de Antarkto
Ordeno de Sankta Olavo

218px|eta|Frutempa aspekto de la ordena kolringo de Sankta Olavo.
220px|eta|Rubando de la ordeno.
La **Reĝa Norvega Ordeno de Sankta Olavo** (norvege *Den Kongelige Norske St. Olavs Orden*) estas norvega kavalira ordeno establita la 21-an de aŭgusto 1847 de la reĝo Oskaro la 1-a. Ĝi estis nomita omaĝe al la reĝo Olavo la 2-a de Norvegio, poste konita kiel Sankta Olavo.

La ordeno entenas kvin rangojn. Ĝi estis atribuita proksimume 5000 fojojn ekde sia kreado.

## Vidu ankaŭ 
* Reĝa Norvega Merito-Ordeno

Kategorio:Ŝtataj honorigoj
Olavo, Sankta
Kategorio:Norvegio
Kabo Vaŝingtono

La **kabo Vaŝingtono** estas elstara kabo de Antarkto. Ĝi altas 275 metrojn kaj formas la sudan pinton de la golfeto, kiu apartigas la golfon Wood kaj la golfon Terra Nova en la lando de Viktoria. Ĝi estis malkovrita en 1841 de la ŝipestro James Clark Ross, kaj nomita omaĝe al la ŝipestro Washington de la brita Royal Navy, kiu estis sekretario de la Reĝa Geografia Societo inter 1836 kaj 1840.

Vaŝingtono, Kabo
Kategorio:Kaboj en Antarkto