Friedrich von Schlichtegroll

**Adolf Heinrich Friedrich SCHLICHTEGROLL** (naskiĝinta la  en Waltershausen, mortinta la  en Munkeno) estis germana arĥeologo, akademiano, numismatikisto, filologo kaj verkisto de la unua biografio de Wolfgang Amadeus Mozart. En la munkena kvartalo Englschalking estis nomita strato laŭ li. Verkis li ankaŭ multajn nekrologojn.

En la aĝo de 13 jaro li ekfrekventis la gimnazion Ernestinum je Gotao; en 1783 li ekstudentis ĉe la universitato de Jena jursciencoj. Sed baldaŭ li aliorientiĝis pri teologio, danke al instigo de la Ernestinum-rektoro Friedrich Andreas Stroth. Ege interesas lin la biblia arĥeologio kaj filologiaro: kiel ekzemple docentis Johann Jakob Griesbach, Johann Gottfried Eichhorn kaj Christian Gottfried Schütz. Poste Schlichtegroll iris al Göttingen, kie li estadis er bis 1787 dediĉante sin tute al filologiaĵoj. Apogata estis li fare de Christian Gottlob Heyne kaj amikaj relatoj estis kun Karl Gotthold Lenz, Ludwig Wachler kaj la fratoj  August Heinrich Matthiä kaj Friedrich Christian Matthiä.

En 1787, Schlichtegroll iĝis instruisto Gotae, ĉefe pri religio, la hebrea lingvo, germanistiko kaj la latina lingvo. Tiutempe li aniĝis al la framasonisma loĝio *Ernst zum Compaß*; tiel li estis akceptita ankaŭ ĉe la iluminatoj de Gotao, sub la aliaso *Gronovius* (laŭ la renomiĝinta nederlanda filologo Johann Friedrich Gronovius), en oktobro 1783. De 1788 li laboris en la Duka biblioteko sur Kastelo Friedenstein, sub la direktoro Johann Gottfried Geißler. Tasko lia estis la katalogio de presitaĵoj kaj kreo de nova ĝenerala laŭtema katalogo. En 1797 li publikigis laboraĵon pri la gema kolekto de Philipp von Stosch, en la lingvoj franca kaj germana. En 1798 li iĝis asistanto de la bopatro kaj baldaŭ poste transprenis la inspektado de la duka monera kolekto. Ĉar tiaj laboroj tute okupis lin, li ĉesis la lernejan laboron. Ĝis dungiĝo de nova profesoro li ankoraŭ senpage en la lernejo laboretis. En 1802 li nomumiĝis duka bibliotekisto kunlaboronte kun la klasika filologo Friedrich Jacobs kaj la bibliotekisto Hamberger

Ege li okupiĝis pri numismatikaĵoj eldononte la verkon *Annalen der gesammten Numismatik* en 1804, kiu trovis la ŝatiĝon ĉe multaj fakuloj. Nemire ke li iĝis ekspertizfaranto okaze de akiro de la kolekto de grafo Wilhelm von Knobelsdorff kiu estis estinta prusuja sendito en Konstantinopolo. Post persona transpreno en 1803 en Berlino, Schlichtegroll enmanigis la tuton tuj poste al duko Ernesto la 2-a en Gotao. En 1806, pro militeksplodo, li estis komisiita alvenigi la kolekton en la sekura urbo Altona. La sekvintan jarojn li zorgis pri la moner-kolekta revenigo al Gotao.

Inter 1790 kaj 1806 estiĝis lia ĉefverko ĝis hodiaŭ ŝatata, *Nekrolog der Teutschen*. En 1807 Schlichtegroll fariĝis ĝenerala sekretario de la Bavara Akademio de Sciencoj. La sekvantan jarojn postvenis la edzino, dum du filoj restis lernejanoj en Gotao.  En 1815 li fondis la *Politeknikan societon en Bavarujo* (PTV), kiu malestiĝis en 1938. Temis pri teknika helpa kaj kontrola komisio. Krome li engaĝiĝis en la eldono de la frankfurta projekto (de 1819) *Monumenta Germaniae Historica*. Posteulo lia ĝeneraldirektorecen iĝis en oktobro 1823 Cajetan Weiller. Schlichtegroll ankaŭ Munkene interesiĝis pri la publika instruado kaj ĉeestis ekz. finekzameniĝojn de lernantoj, ekspoziciojn de laboraĵoj de lernantoj aŭ disdonojn de premioj al la lernema junularo. Eksterordan instereson ĉe livekis la litografio; ĉi-kuntekste li subtenis la artiston Alois Senefelder. Reĝo Max Joseph aljuĝis al li kavaliran krucon de la meritordeno de la bavara krono. De tiam li rajtis porti nobelan nomon. En 1812 li ankaŭ fariĝis akademia prezidanto kaj la saman jaron akceptis lin kiel korespondan mebron la prusaj akademianoj de Berlino. Sekvis la sama honoro en 1815 fare de la akademianoj de Göttingen.

En somero 1792 edzigis Schlichtegroll en Gotao  Auguste Angelica Rousseau (1770–1832)., Li naskis kvar filojn kaj unu filinon. En ilia domo munkena okazis multaj renkontoj de intelektuloj kiel Johann Andreas Schmeller, Jean Paul kaj Friedrich Heinrich Jacobi. La verkisto Carl Felix von Schhlichtegroll-Volzrade estis lia pranepo.

## Skribaĵoj 
* *Musiker-Nekrologe*, datante de 1791 al 1806, reimpreso eldonita de Richard Schaal, Bärenreiter-Verlag, Kaselo 1954.
* *Wolfgang Amadeus Mozart*.
* *Johannes Chrysostomus Wolfgang Gottlieb Mozart*. Perthes, Gotha 1793.
* *Mozarts Leben*, Joseph Georg Hubeck, Grätz 1794.
* *Annalen der gesammten Numismatik*. Leipzig 1804.
* *Turnier Buch Herzogs Wilhelm IV. von Bayern von 1510 bis 1545*. München 1817.
* *Nekrolog* auf das Jahr 1790, 1. Band, Perthes, Gotha, 1791, (surrete, Bayerische Staatsbibliothek, ff. BSB)
* *Nekrolog* auf das Jahr 1790, 2. Band, Perthes, Gotha, 1791, (surrete, BSB).
* *Nekrolog* auf das Jahr 1791, 1. Band, Perthes, Gotha, 1792, (surrete, BSB).
* *Nekrolog* auf das Jahr 1791, 2. Band, Perthes, Gotha, 1793, (surrete, BSB).
* *Nekrolog* auf das Jahr 1792, 1. Band, Perthes, Gotha, 1793, (surrete, BSB).
* *Nekrolog* auf das Jahr 1792, 2. Band, Perthes, Gotha, 1794, (surrete, BSB).
* *Nekrolog* auf das Jahr 1793, 1. Band, Perthes, Gotha, 1794, (surrete, BSB).
* *Nekrolog* auf das Jahr 1793, 2. Band, Perthes, Gotha, 1795, (surrete, BSB).
* *Supplement-Band* (Nachträge und Register für die Jahre 1790–1793), Perthes, Gotha, 1798, (surrete, BSB). 
* *Nekrolog* auf das Jahr 1794, 1. Band, Perthes, Gotha, 1796, (surrete, BSB).
* *Nekrolog* auf das Jahr 1794, 2. Band, Perthes, Gotha, 1796, (surrete, BSB).
* *Nekrolog* auf das Jahr 1795, 1. Band, Perthes, Gotha, 1797, (surrete, BSB).
* *Nekrolog* auf das Jahr 1795, 2. Band, Perthes, Gotha, 1798, (surrete, BSB).
* *Nekrolog* auf das Jahr 1796, 1. Band, Perthes, Gotha, 1799, (surrete, BSB).
* *Nekrolog* auf das Jahr 1796, 2. Band, Perthes, Gotha, 1800, (surrete, BSB).
* *Nekrolog* auf das Jahr 1797, 1. Band, Perthes, Gotha, 1801, (surrete, BSB).
* *Nekrolog* auf das Jahr 1797, 2. Band, Perthes, Gotha, 1801, (surrete, BSB).
* *Nekrolog* auf das Jahr 1798, 1. Band, Perthes, Gotha, 1802, (surrete, BSB).
* *Nekrolog* auf das Jahr 1798, 2. Band, Perthes, Gotha, 1803, (surrete, BSB).
* *Nekrolog* auf das Jahr 1799, 1. Band, Perthes, Gotha, 1804, (surrete, BSB).
* *Nekrolog* auf das Jahr 1799, 2. Band, Perthes, Gotha, 1805, (surrete, BSB).
* *Nekrolog* auf das Jahr 1800, 1. Band, Perthes, Gotha, 1805, (surrete, BSB).
* *Nekrolog* auf das Jahr 1800, 2. Band, Perthes, Gotha, 1806, (surrete, BSB).
* *Nekrolog der Teutschen für das neunzehnte Jahrhundert*, 1. Band, Perthes, Gotha, 1802, (surrete, BSB).
* *Nekrolog der Teutschen für das neunzehnte Jahrhundert*, 2. Band, Perthes, Gotha, 1803, (surrete, BSB).
* *Nekrolog der Teutschen für das neunzehnte Jahrhundert*, 3. Band, Perthes, Gotha, 1805, (surrete, BSB).
* *Nekrolog der Teutschen für das neunzehnte Jahrhundert*, 4. Band, Perthes, Gotha, 1805, (surrete, BSB).
* *Nekrolog der Teutschen für das neunzehnte Jahrhundert*, 5. Band, Perthes, Gotha, 1806, (surrete, BSB).
* *Annalen der gesammten Numismatik*, 1. Bd., Baumgärtner, Leipzig, 1804, (surrete, BSB).
* *Annalen der gesammten Numismatik*, 2. Bd. 1. Heft, Steudel u. Keil, Gotha, 1806, (surrete, BSB).
* ''Notice d'une collection de medailles antiques Grecques et Romaines*, Michael Lindauer, München, 1815. (surrete, BSB).

## Literaturo 
* Monika Stoermer: "Friedrich von Schhlichtegroll – ein Nordlicht in Bayern"] - je: *Akademie Aktuell* 1/2008, p. 46–50 (teksto PDF) 
* Helmut Roob, Günter Scheffler: "Schlichtegroll, Adolf Heinrich Friedrich von" - je*Gothaer Persönlichkeiten. Taschenlexikon,* dua eldono, RhinoVerlag, Ilmenau 2006, ISBN 3-932081-37-4, p. 109-110
* Anne Dreesbach: "Friedrich Adolf Heinrich von Schlichtegroll" - je: Jürgen Wurst und Alexander Langheiter (eld.): *Monachia,* Städtische Galerie im Lenbachhaus, München 2005, ISBN 3-88645-156-9, p. 145
* Art. "Schlichtegroll, Adolf Heinrich Friedrich" - fare de: Richard Hoche je: *Allgemeine Deutsche Biographie,* volumo 31 (1890), p. 484–487 
* Kajetan von Weiller: *Zum Andenken an Adolph Heinrich Friedrich von Schlichtegroll, Königlich-Baierischen Director und General-Sekretär der Akademie der Wissenschaften.* München 1823.

## Eksteraj ligiloj 
*biografiaj leksikono (listo kun foliuma eblo)
* 
* Arnulf Schlüter: "Der Grabstein von Friedrich von Schlichtegroll auf dem Alten Südfriedhof" - ĉe: *Munich art to go''

## Notoj 
Kategorio:Germanaj klasikaj filologoj
Kategorio:Germanistoj
Kategorio:Numismatikistoj 
Kategorio:Instruistoj
Kategorio:Germanaj teologoj
Kategorio:Hebreistoj
Kategorio:Germanaj bibliotekistoj
Kategorio:Akademianoj 
Kategorio:Germanaj framasonoj
Kategorio:Iluminatoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1765
Kategorio:Mortintoj en 1822
Kategorio:Waltershausen