open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mirosław Filipowicz

**Mirosław Filipowicz** (naskiĝis la 13-an de junio 1963 en Tarnowskie Góry) estas pola historiisto.

## Vivo
Diplomito de Katolika Universitato en Lublin (1987). Dum la studoj kunredaktis "Materiały Dyskusyjne" (Pridiskutataj Materialoj), revuon de la Rondo de Historiistoj-Studentoj de KUL. Laboranto de la universitato ekde 1990, kie doktoriĝis kaj habilitiĝis. En la jaroj 2008-2010 direktoro de Instituto pri Historio de KUL. De 2009 eksterordinara profesoro en la Instituto, gvidanto de la Katedro pri Historio de Historiografio kaj Metodologio de Historio ĉe la Instituto pri Historio de KUL. De 2013 direktoro de la Instituto de Mez-Orienta Eŭropo.

Novembre 2016 estis alvokita de ministro pri eksteraj aferoj por Aferoj de Pola-Rusa Grupo pri Malfacilaj Problemoj kaj kiel la pola Vicprezidanto de Grupo. Inaŭguro de laboraĵoj de pola parto de la Grupo en renovigita konsisto okazis la 9-an de marto 2017.

Li okupiĝas pri historio de historiografio de la 19-a kaj 20-a jarcentoj esplorante historion de la 20-jarcenta usona historiografio, intelektan vivon de la rusa elmigrantaro. En siaj laboraĵoj okupiĝis pri historiistoj kiel Szymon Askenazy kaj liaj disĉiploj.

Membro de Pola Historia Societo, Societo de Instituto de Mez-Orienta Eŭropo, Pola-Rusa Komisiono de Pola Scienca Akademio, li kunsidas en konsilio de la Instituto de Mez-Orienta Eŭropo en Lublin.

## Elektitaj publikaĵoj
**Libroj**
* (redaktoro) *Historycy wobec problemów tożsamości narodowej i europejskiej - między nacjonalizmem a uniwersalizmem XVIII-XX wiek* (Historiistoj kaj la problemoj de nacia identeco - inter naciismo kaj universalismo de la 18-a-20-a jarcentoj), Instituto de Mez-Orienta Eŭropo, Lublin 1992, ISBN 83-85854-00-2
* (redaktoro) *Między Wschodem i Zachodem* (Inter Oriento kaj Okcidento), IMOE, Lublin 1994, ISBN 83-85854-11-8
* (redaktoro) *Churches – States – Nations in the Enlightenment and in the Nineteenth Century*, IMOE, Lublin 2000, ISBN 83-85854-48-7
* *Wobec Rosji. Studia z dziejów historiografii polskiej od końca XIX wieku po II wojnę światową* (Rilate al Rusio. Studoj pri historio de la pola historiografio de fino de la 19-a jarcento ĝis la dua mondmilito), IMOE, Lublin 2000, ISBN 83-85854-47-9
* *Emigranci i jankesi. O amerykańskich historykach Rosji* (Emigrantoj kaj Jankioj. Pri usonaj historiistoj de Rusio) , Eldonejo KUL, Lublin 2007
* (redaktoro) Marian Kukiel, *Czartoryski a jedność Europy. 1770-1861* Czartoryski kaj unueco de Eŭropo. 1770-1861), IMOE, Lublin 2008, ISBN 978-83-60695-13-5

## Bibliografio
* *Księga pamiątkowa w 75-lecie Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Wkład w kulturę polską w latach 1968-1993* (Memor-libro en 75-jariĝo de Katolika Universitato en Lublin. Kontribuo al la pola kulturo en la jaroj 1968-1993), redaktoro Marian Rusecki, Lublin 1994, p. 379.

## Eksteraj ligiloj
* http://www.kul.pl/art_972.html en bazo „Ludzie nauki” de la portalo Nauka Polska (OPI).
* http://www.aal.edu.pl/node/100 "Artes Liberales" Academy
* http://www.iesw.lublin.pl/struktura.php  Instituto de Mez-Orienta Eŭropo

Kategorio:Polaj historiistoj
Puka-Puka

250ra|eta|maldekstra|La nura vilaĝo sur Puka-Puka

**Puka-Puka** estas eta korala atolo en la nordorienta parto de la Tuamotua Arkipelago, kelkfoje inkludata kiel membro de la Îles du Désappointement (Seniluziigaj insuloj). La atolo estas sufiĉe izolata, La plej proksima insulo estas Fakahina, kiu situas 182&nbsp;km sudokcidenten.

Puka-Puka havas elipsan formon. Ĝi longas 6&nbsp;km kaj maksimume larĝas 3,3&nbsp;km. La laguno estas pleniĝinta per silto kaj fariĝis tre malgranda.

La malaltaj koraloj insuloj estas sekaj kaj tre maldense loĝataj. Laŭ la censo de 2012, la tuta populacio nombras 166. La ĉefvilaĝo estas Te One Mahina, kun proksimume 110 loĝantoj.

Malsame ol la ceteraj Tuamotuoj, la enlanda lingvo, pukapukaa, estas markiza.

## Historio 
Puka-Puka estis la unua insulo de la Tuamotuoj viditaj de la hispana ekspedicio de Ferdinand Magellan je la 21-a de januaro 1521, kaj enmapigita kiel *San Pablo* ĉar oni malkovris ĝin je la tago de la konvertiĝo de Sankta Paŭlo. Kune kun Flint Insulo (nomita *Tiburones*) oni nomis ilin *Islas Infortunadas* (hispane: Nefortunaj Insuloj).

Nederlandaj esploristoj Jacob le Maire kaj Willem Schouten venis al Puka-Puka je la 10-a de aprilo 1616 dum ilia Pacifika vojaĝo. Ili donis al la atolo la nomon "Honden Eylandt" ("Hunda insulo").

Je la 30-a de julio 1947, Thor Heyerdahl kun la sesvira ekspedicio sur la floso Kon Tiki por la unua fojo vidis insulon ekde la foriro de Callao, Peruo kiam ili pasis la atolon Puka-Puka.

La insuloj estis trafitaj de tajfuno en 1996. Kvankam kun franca helpo, Te One Mahina estas rekonstruita.

Puka-Puka flughaveno inaŭguriĝis en 1979.

## Administracio 
Puka-Puka estas komunumo kiu konsistas nur el la insulo Puka-Puka.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Puka-Puka flughaveno 
* le Maire & Schouten
* Listo de atoloj (france) 
* Klasifiko de la Francaj Polineziaj atoloj de Salvat (1985) 

Kategorio:Insuloj en Franca Polinezio
Éva Pap

**Éva PAP,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pap Éva** estas hungara aktoro, voĉoaktoro, deklamisto. Ŝia familia nomvarianto estas *Papp*, ŝia edzo estas János Koltai.

Éva Pap http://www.imdb.com/name/nm0660117/ naskiĝis la  en Pápa kaj mortis la 23-an de julio 2023.

## Biografio 
Éva Pap frekventis ekonomian mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1961. Ŝiaj ĉefaj instruistoj estis Zsuzsa Simon és József Gáti. Post siaj studoj ŝi aliĝis al trupo de Nacia Teatro (Szeged). Pli frue jam en 1959 ŝi debutis en filmo. Inter 1963 kaj 1966 ŝi apartenis al Nacia Teatro (Budapeŝto), poste al la Gaja Teatro. Ŝiaj sekvaj teatraj stacioj estis:
* denove en Nacia Teatro (Szeged) (1982–1983)
* Teatro Hevesi Sándor (1983–1985)
* Teatro de Kecskemét (1985–1987)
* Teatro de Nyíregyháza (1987–1988).
En la sekvaj jaroj ŝi ne ligiĝis al teatra trupo, poste inter 1994 kaj 2003 ŝi estis membro de Teatro Madách. En 2003 ŝia maleolo rompiĝis, poste ŝi havas rolojn en teatretoj. Ŝi ricevis premiojn inter 1972-1994. Ŝi edziniĝis en 1964, ŝi naskis filon en 1975.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** *Sok hűhó semmiért* - Beatrice
** Romeo kaj Julieta - ina titolrolo
* Anton Ĉeĥov: Tri fratinoj - Irina
* Agatha Christie: *Az egérfogó* - Miss Casewell

## Elektitaj kinaj filmaj roloj 
* *Égrenyíló ablak* (1959)
* *Egy magyar nábob* (1966)
* *Szikrázó lányok* (1974)
* *Laura* (1986)
* *A játékos* (1997)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* *A pékinas lámpása* (1961)
* *Ida regénye* (1974)
* *Mint oldott kéve* (1983)

## Dubladaj roloj 
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Liselotte Pulver, Claudia Cardinale, Rita Pavone kaj aliaj http://iszdb.hu/?szemely=7840
* hungaraj voĉoj en desegnofilmoj http://iszdb.hu/?szemely=7840

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* http://port.hu/adatlap/szemely/pap-eva/person-5816
* hungarlingva biografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Hungaraj deklamistoj
Araneus angulatus

***Araneus angulatus*** estas specio de rondoret-teksista araneo kiu troviĝas en Palearkto. Ĝi similas al la Eŭropa ĝardena araneo, *Araneus diadematus*, sed havas distingajn tuberklojn en sia abdomeno. La specio estis unuafoje priskribita en *Aranei Svecici* en 1757, kie ĝi estis la unua specio priskribita, kio faris *Araneus angulatus* la unua scienca nomo de animalo kiu estas ankoraŭ uzata.

## Priskribo 
*Araneus angulatus* ege similas al la pli ofte trovata Eŭropa ĝardena araneo, *Araneus diadematus*, sed ĝi povas estis distingata pro angulaj tuberkloj en la abdomeno.

## Subspecioj 
* *Araneus angulatus afolius* (Franganillo, 1909) — Portugalio
* *Araneus angulatus atricolor* Simon, 1929 — Francio
* *Araneus angulatus castaneus* (Franganillo, 1909) — Portugalio
* *Araneus angulatus crucinceptus* (Franganillo, 1909) — Portugalio
* *Araneus angulatus fuscus* (Franganillo, 1909) — Portugalio
* *Araneus angulatus iberoi* (Franganillo, 1909) — Portugalio
* *Araneus angulatus levifolius* (Franganillo, 1909) — Portugalio
* *Araneus angulatus niger* (Franganillo, 1918) — Hispanio
* *Araneus angulatus nitidifolius* (Franganillo, 1909) — Portugalio
* *Araneus angulatus pallidus* (Franganillo, 1909) — Portugalio
* *Araneus angulatus personatus* Simon, 1929 — Belgio, Francio
* *Araneus angulatus serifolius* (Franganillo, 1909) — Portugalio

## Referencoj 
Kategorio:Araneuloj
Imre Pataky (pupteatristo)

**Imre Pataky** [pataki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pataky Imre** estis hungara pupteatristo, voĉoaktoro. Lia familia nomvarianto estis **Pataki**.

Imre Pataky http://www.imdb.com/name/nm6947047/ naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Imre Pataky aliĝis al la Pupteatro (Budapeŝto) en 1960. Post 2 jaroj li finis la  studion samloke. Li estis membro de la Pupteatro ĝismorte. Li ricevis premion Kossuth en 1999, pli frue aliajn 2 premiojn.

## Elektitaj pupteatraj roloj 
* William Shakespeare:
** La ventego - Caliban
** La dresado de la megero - Nathániel
* Imre Madách: La tragedio de l' homo
* Béla Bartók: *A csodálatos mandarin - titolrolo
* Wolfgang Amadeus Mozart: Die Zauberflöte

## Elektitaj pupteatraj filmaj roloj 
* *A csodálatos nyúlcipő* (1987)
* *Árgyílus királyfi és Tündér Ilona''

## Dubladaj roloj 
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Rance Howard kaj aliaj http://iszdb.hu/?szemely=7870

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* http://port.hu/adatlap/szemely/pataky-imre/person-19485

Kategorio:Hungaraj pupteatristoj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
1944 (kanto)

dekstra|eta|Ĝamala en Eŭrovido-Kantokonkurso 2016 (Stokholmo)
"**1944**" estas kanto verkita kaj kantita fare de Ukraina kantistino Ĝamala (, ). Ĝi reprezentis Ukrainion en la Eŭrovido-Kantokonkurso 2016 kaj venkis kun totalo de 534 poentoj.

Muzikvideo de la kanto estis publikigita la .

## Kunteksto kaj kantoteksto 
La kantoteksto de "1944" koncernas la deporton de Krime-tataroj, en la 1940-aj jaroj, fare de Sovetunio estrata de Josif Stalin pro ilia laŭdira kunlaborado kun Nazioj. Ĝamala estis aparte inspirita de la historio de sia praavino Nazylkhan, kiu estis en siaj mezaj 20-aj jaroj kiam ŝi kaj ŝiaj kvin infanoj estis deportitaj al dezerta Centra Azio. Unu el la filinoj ne postvivis la vojaĝon. La praavo de Ĝamala estis batalanta dum la dua mondmilito en la Ruĝa Armeo tiutempe kaj tial ne povis protekti sian familion. La kanto ankaŭ estis publikigita dum la renovigita subpremo de Krimeaj tataroj sekvante la rusan aneksadon de Krimeo, ĉar la plimulto de Krimeaj tataroj rifuzis akcepti la aneksadon.

La rekantaĵo, en la Krime-tatara lingvo, konsistas el vortoj el krime-tatara popola muziko titolita "Ey, güzel Qırım" kiun Ĝamala aŭdis de sia praavino, respegulanta la perdon de juneco kiu ne povas esti trapasita en sia hejmlando. La kanto aŭdigas la dudukon luditan de Aram Kostanyan kaj la uzon de mugama voĉa stilo.

## Nacia selektado kaj Eŭrovido-Kantokonkurso 
Ukrainio retiriĝis el la Eŭrovido-Kantokonkurso 2015, citante kostojn. Post decido reveni al la konkurso en 2016, procezo de selektado por determini la reprezentanton de Ukrainio estis malfermita, kombinante rimedojn de la ŝtata televido "Natsionalna Suspilna Teleradiokompaniya Ukrayiny" kaj de la privata "STB". Ĝamala estis deklarita kiel unu el la dek ok konkurantoj en la ukraina nacia selektado por la konkurso. Ŝi kantis en la unua duon-finalo la , kie ŝi gajnis ambaŭ de ĵurio kaj televoĉdono, alirante al la ukraina finalo. En la finalo, la , ŝi estis rangita dua de la ĵurio kaj unua de la televoĉdono, rezultante en remiso kun The Hardkiss kaj ilia kanto "Helpless". Ĝamala estis deklarita kiel la gajninto, tamen, ĉar la televoĉdonado fariĝis decidiga.

Ĝamala reprezentis Ukrainion en la Eŭrovido-Kantokonkurso 2016, kantante en la dua duono de la dua duon-finalo... "1944" estas la unua Eŭrovida kanto kiu enhavis tekston en la Krime-tatara lingvo. Ŝi gajnis la finalon ricevante la duan plej altan televoĉdonon kaj duan plej altan voĉdonon de la ĵurio.

## Notoj 
## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* "N'oubliez pas" de Lisa Angell, 2015

## Eksteraj ligiloj 
* "1944" - kantoteksto en eurovision.tv

## Tradukfonto 
Kategorio:Krime-tatara lingvo
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 2016
Tibor Patassy

**Tibor Patassy** [pataŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Patassy Tibor** estis hungara aktoro.

Tibor Patassy http://www.imdb.com/name/nm0665272/ naskiĝis la  en Balassagyarmat, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Tibor Patassy akiris diplomon en Teatra Akademio en 1947. Post la diplomo li havis rolojn en Teatro Kisfaludy, Teatro de Szombathely kaj Teatro Petőfi (Sopron). Inter 1949 kaj 1952 li apartenis al Nacia Teatro (Pécs), poste al Nacia Teatro (Miskolc). En la sekvaj jaroj li same ofte ŝanĝis teatrojn, ekzemple li havis membrecon en Teatro Petőfi (Budapeŝto), Teatro Kisfaludy (1968-1971, 1972-1991), fine en Teatro de Kecskemét. Li ricevis 3 premiojn inter 1962-1984.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** Reĝo Lear - grafo de Gloucester
** Romeo kaj Julieta
** Hamleto - titolrolo
** Somermeznokta sonĝo - Puck
** Kiel plaĉas al vi - Jacques
** La dresado de la megero - Petrucchio; Hortensio; Biondello
* Imre Madách: La tragedio de l' homo - Ádám (ĉefrolo); Kepler
* József Katona: *Bánk bán* - Tiborc
* Friedrich Schiller: *Kabale und Liebe* - Ferdinand
* Zsigmond Móricz: *Rokonok* - urbestro

## Elektitaj filmaj roloj 
* ‘‘Föltámadott a tenger’‘ (1953)
* ‘‘Pokolrév’‘ (1969)
* *Hajdúk* (1975)
* ‘‘Valahol Magyarországon’‘ (1987)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Béla Paudits

**Béla Paudits** [paŭdiĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Paudits Béla** estis hungara aktoro, muzikalkantisto.
eta|
Béla Paudits http://www.imdb.com/name/nm0666712/ naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la .

## Biografio 
Béla Paudits akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1971. Post siaj studoj li aliĝis al trupo de Teatro József Attila. Inter 1974 kaj 1984 li apartenis al Teatro Madách, poste li ne ligiĝis al trupo 5 jarojn. En 1986 li akiris plian diplomon en Komerca Altlernejo. En 1989 li denove havis rolojn en Teatro Madách. Li vivis ankaŭ en Usono. Hejmenveninta lia malsano baras la aktoradon. Li ricevis premion en 1993.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** Hamleto - Osrick
** *Lóvátett lovagok* - Longaville
* Molière: La Avarulo - Fecske
* Eliot - Webber: *Katoj* - Quaxo

## Elektitaj kinaj filmaj roloj 
* *Csak egy telefon* (1970)
* *Hamvadó cigarettavég* (2001)
* *Sorstalanság* (2005)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* *Az ajtó* (1971)
* *Harminchárom névtelen levél* (1985)
* *Régimódi történet* (2006)

## Dubladaj roloj 
* en kelkaj eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Edgar Givry kaj aliaj http://iszdb.hu/?szemely=7930

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* http://port.hu/adatlap/szemely/paudits-bela/person-15432
* http://www.koncert.hu/eloado/paudits-bela
* http://www.streamloadforum.com/index.php?topic=62443.0 

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj muzikalkantistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Lenín Moreno

**Lenín Boltaire MORENO Garcés** (Nuevo Rocafuerte, 19-a de marto de 1953) estas ekvadora politikisto, prezidento de la respubliko ekde 2017 ĝis 2021. Li iĝis vicprezidento inter 2007 kaj 2013, dum la regotempo de Rafael Correa.

Moreno prezentiĝis kiel prezidenta kandidato en la prezidenta balotado de Ekvadoro de 2017 per la oficialisma movado Alianza PAIS kaj li venkis en dua baloto per la 51.14% de la voĉdonoj kontraŭ Guillermo Lasso, kandidato de la alianco inter la Movado CREO kaj la Movado SUMA, kiu akiris la 48.86%.

## En prezidanta ofico 
En 2019 li subskribis kontrakton kun Internacia Monunua Fonduso (IMF), kiu pruntedonis al la lando 4,2 miliardojn da dolaroj, sed devigis la registaron akcepti ŝparprogramon, kiu nuligis fuelajn subvenciojn, kaŭzinte abruptan altiĝon de fuelprezoj. Tio estigis en oktobro 2019 amasajn perfortajn protestojn tiom fortajn, ke la  la prezidanto anoncis translokadon de la registaro en Guajakilo.

## Verkoj 
* “Filosofía para la vida y el trabajo”
* “Teoría y práctica del humor”
* “Ser feliz es fácil y divertido”
* “Los mejores chistes del mundo”
* “Humor de los famosos”
* “Trompabulario”
* “Ríase, no sea enfermo”
* “Cuentos no ecológicos”

## Referencoj
Kategorio:Ekvadoraj politikistoj
Kategorio:Ekvadoraj entreprenistoj
Kategorio:Ekvadoraj humuristoj
Kategorio:Vicprezidantoj de Ekvadoro
Kategorio:Prezidantoj de Ekvadoro
28444 Alexrabii

'*28444 *Alexrabii'''* estas tre malgranda, neordinare hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Alexander Jahan Rabii *, kiu gajnis la unuan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2011 pro sia projekto en teamo pri materiala kaj biologia inĝenierarto. Li estis lernanto ĉe la *L. C. Anderson High School'' en Aŭstino (Teksaso, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Nyugati pályaudvar (metrostacio)

La **Nyugati pályaudvar** [njugati pAjaudvar] (=Stacidomo Nyugati) estas grava metrostacio en Budapeŝto. La nomo venis de la stacidomo, kiu tra subirejo aliĝas al la metrostacio.

## Historio 
Jam en 1970 oni komencis konstrui la 3-an metrolinion. En 1976 la unua itinero ekfunkciis, sed tiu ĉi linioparto funkcias ekde 1981. Samtempe oni konstruis subirejon sub la placo. La metrostacio havas grandan trafikon, tial en ambaŭ finoj de la kajo 3 rulŝtuparoj funkcias. Post la ekfunkcio neniam okazis renovigaj laboroj, tial en 2017 la linion minacas jam katastrofo. Tamen ekde 2017 komenciĝos renovigaj laboroj. Ekde la ekfunkcio vagonoj el Sovetunio trafikas. Rusio komencis renovigi la vagonojn ekde 2017.

## Kontaktoj 
El la stacio estas atingeblaj Stacidomo Nyugati, vendejegoj kaj Gaja Teatro. Tra la subirejo estas atingeblaj tramoj, troleoj kaj aŭtobusoj.

## Vidu ankaŭ 
* Metroo de Budapeŝto
* Metrostacioj de Budapeŝto
* Stacidomo Nyugati

## Galerio 

Budapest, metró 3, Nyugati pályaudvar, 10.jpg|3 rulŝtuparoj en la supra parto
Budapest, metró 3, Nyugati pályaudvar, 18.jpg|Sovetia vagono ĉe la kajo

## Fontoj 
* http://bkv-jaratok.altalanos.info/jarat.php?r=5300&d=0
* ĉefe fotoj 

Kategorio:Metrostacioj de Budapeŝto
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1981
Kategorio:1981 en Hungario
Kadavroforigisto

eta|morta ĉevalo sur la ĉaro de kadavroforigisto, desegno sen dato de Thomas Rowlandson (1756–1827)
**Kadavroforigisto** aŭ **kadavraĵisto** , estis dum jarcentoj la profesia esprimo por personoj, kiuj forigis bestokadavrojn kaj estis respondecaj pri bestokadavra utiligado. El la utiligado oni faris produktojn kiel grasoj, gluaĵo, ostofaruno, amonia klorido, sapo, blankigaj rimedoj kaj bestnutraĵo.
eta|maldekstre|kadavraĵejo, oleopentraĵo (1909) de William Orpen

## Referencoj 
## Literaturo 
* Rudi Palla: *Verschwundene Arbeit*, Von Barometermachern, Drahtziehern, Eichmeistern, Lustfeuerwerkern, Nachtwächtern, Planetenverkäufern, Roßtäuschern, Seifensiedern, Sesselträgern, Wäschermädeln und vielen anderen untergegangenen Berufen, Bildauswahl Christian Brandstätter, mit 335 Abbildungen, 3. Aufl. (komplett illustrierte, aktualisierte Neuausgabe), Christian Brandstätter Verlag, Wien 2010, S. 11, ISBN 978-3-85033-327-6
* Eike Pies: *Zünftige und andere alte Berufe*, mit 222 zeitgenössischen Illustrationen und Zunftwappen, 3. Aufl., Verlag E. und U. Brockhaus, Wuppertal 2005, S. 10, ISBN 3-930132-07-9

Kategorio:Manaj profesioj
Kategorio:Bestobredado
Kategorio:Historiaj profesioj
Kategorio:Servaj profesioj
Slackware

**Slackware** (*parolate* "slakvaro") estas plej maljuna kaj vivanta Linux-distribuaĵo, kreita de Patrick Volkerding je 17-a de julio 1993. Denaske estas bazita sur Softlanding Linux System.

Slackware celas esti stabila, simpla kaj plej Uniksa Linux-sistemo. Slackware emas ne deponi flikaĵojn (nur se necese) kaj celas ne esti plisaĝa ol uzanto kiel Vindozo. La oficia deponejo de Slackware ne registras dependaĵojn de pakaĵoj. Ankaŭ, Slackware ne deponas grafikan instalilon. Ĉar Slackware estas konservativa kaj simplema distribuo, ĝi ne estas rekomendata al novuloj.

## Nomo 
Nomo **Slackware** devenas el vorto **slack** tradukebla (el angla) kiel *pigra*, *malpena*, *malvigla*. Vidu ankaŭ Church of the SubGenius.

## Historio 
Unua versio de Slackware estas aperita per Patrick Volkerding je 17-a de julio 1993, bazita sur SLS kaj estis kopio de 3,5" disketo. Ĉiu povis elŝuti ĝin el FTP-servilo.

Je 1999 Slackware traiĝis el versio 4 al 7. Ĉar multaj da aliaj distribuaĵoj havis version 6 kaj pli, Patrick opiniis ke tio estos bona merkatika paŝo por montri al ĉiuj ke Slackware ankaŭ estas progresiva distribuo.

Patrick ekinteresiĝis Linukson post li ekbezonis LISP interpretilon por lerneja projekto. Li trovis CLISP por Linukso kaj elŝutis distribuaĵon SLS. Lia profesoro pri Artefarita intelekto petis montri kiel instali Linukson. Patrick multe flikigis la sistemon.

Patrick ne volis publikigi ĝin, sed estis multe petata fari tion. Sed Patrick ne faris tion, ĉar la sistemo devis esti plibonigata. Post iom da semajnoj li demandis SLS uzantojn per interreto "Ĉu iu volas novan SLS-similan 0.99pl11A sistemon?" kaj ekhavis jesrespondojn. Poste Slackware 1.00 estis alŝutita al FTP servilo de universitato. La servilo falis ĉar estis tre multe da elŝutantoj. Poste Walnut Creek CDROM donis plimulte da spaco por Slackware.

## Subtenado de procesoraj arĥitekturoj 
Estantece Slackware subtenas kvar da arĥitekturoj: x86 (i486, sed lastaversie i586), x86_64, ARM kaj S/390. En x86 redakcio de Slackware 14.2 duono da pakaĵoj havas prefikson *i586*.

Por ARM, ĉe oficia paĝo de Slackware ARM vi povas vidi subtenantajn procesorojn kaj versiojn de ARM-a redakcio de Slackware, Estonteca versio 15.0 estos ĉe ARMv7.

Malgraŭ oficia subtenado, praktike S/390 ne estas ĝisdatigata multe da jaroj.

## Subtenado de Esperanto 
En Slackware 14.2 Esperanto ne estas subtenata oficiale.

En ellaborita versio 15.0 ekdeponiĝis GLibc 2.25 kun subteno de Esperanto, sed ne ĉiuj programoj en oficiala deponejo estas tradukitaj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Discord

Kategorio:Linuksaj distribuaĵoj
Kategorio:Slackware
György Pethes

**György Pethes** [djordj peteŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pethes György** estis hungara reĝisoro, altlerneja instruisto. Lia patro estis Ferenc Pethes.

György Pethes http://www.imdb.com/name/nm0677494/ naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
György Pethes frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1958. Post siaj studoj li aliĝis al Teatro Csokonai (Debrecen). Inter 1962 kaj 1965 li reĝisoradis en Nacia Teatro (Budapeŝto), poste en Teatro József Attila. Liaj sekvaj teatraj stacioj estis:
* Teatro de Kecskemét (1967-1969)
* Teatro Petőfi (Veszprém) (1969-1984)
* Nacia Teatro (Szeged) (1984-1986).
Ekde 1976 li ankaŭ instruis en la menciita altlernejo, en la sama jaro li ricevis premion. Li edziĝis en 1963.

## Elektitaj teatraj reĝisoraĵoj 
* Ede Szigligeti: *Liliomfi* (1962, 1977, 1996)
* Imre Madách: La tragedio de l' homo (1964)
* Molière: Georgo Dandin (1964)
* William Shakespeare:
** Hamleto (1970)
** Makbeto (1979)
** *Epifanio: aŭ kiel vi volas* (1980)
** Romeo kaj Julieta
** La Venecia Komercisto
* József Katona: *Bánk bán* (1976)

## Elektitaj filmaj reĝisoraĵoj 
* *Fáklyaláng* (1963)
* *A végzet asszony* (1983)

## Elektitaj disĉiploj 
* Dóra Jancsó

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto 
* http://port.hu/adatlap/szemely/pethes-gyorgy/person-9277

Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Sib (urbo)

**Sib,** laŭ aliaj literumoj *As-Sīb*, *As Sib*, arabe: **السيب‎‎** estas urbego, havenurbo kaj provinco (vilaja) en Omano. Ĝi situas proksime de Maskato (en distanco de 35 kilometroj okcidente) kaj apartenas al la gubernio Maskato.
eta|maldekstre|250ra|
eta|maldekstre|250ra|
eta|maldekstre|250ra|
La sultana palaco en Maskato
## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Supermara alteco: 0- m
* Loĝantaro: 313 000 (takso en 2010), 470 878 (en 2020)
* Horzono: UTC +4
* Telefonkodo: 2442 kaj 4 individuaj ciferoj 

## Geografio 
Sib situas en norda parto de la lando laŭ la marbordo. Maskato troviĝas 35 km.

## Historio 
Sib estis longe nur fiŝkaptista vilaĝo. En la 1970-aj jaroj moderniga politiko komenciĝis kaj Sib iĝis centro de merkato kun industriaj areoj.

## Trafiko 
Sib havas internacian flughavenon (la plej grandan en Omano). Estas menciinda trafiko de la haveno. Sib estas ligita al Maskato per ŝoseo.

## Klimato 
La klimato de Sib estas varma kaj dezerta. La averaĝa temperaturo estas 29 °C. Jare pluvas po 100 mm. Inter junio kaj oktobro ne pluvas aŭ apenaŭ pluvas.

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Omano
Kategorio:Marhavenaj urboj
Palmofestoprocesio en Heiligenstadt

eta|Palmofesto-procesio en Heiligenstadt en 1978
La **Palmofesto-procesio** (germane: *Palmsonntagsprozession*) estas grandega romkatolika procesio en Heilbad Heiligenstadt, Germanio. Ĉiujare venas miloj da homoj; pro sia transregiona graveco la procesio agnoskitis en 2016 fare de UNESKO "nemateria kulturheredaĵo". En la tradicie katolika regiono Eichsfeld ĝi estas la kulmino en la kuro de la eklezia jaro.

## Historio 
Ĉiun palmofeston videblas granda procesio da fideluloj irante tra la urbo Heiligenstadt. La origino estas verŝajne jam en la frua mezepoko. Dum Reformacio, kiam multaj heiligenstadt-anoj jam estis protestantaj, ĉiuj tiaj procesioj ĉesis. Verŝajne okazis je la komenco la procesio ne dum Palmofesto sed dum Granda vendredo. En 1734 ĝi transmetiĝis disde Granda vendredo al la dimanĉa Palmofesto. Kiam la jezuitoj sendiĝis fare de ĉefepiskopo Daniel Brendel von Homburg disde Homburg al Eichsfeld en la jaro 1575 por antaŭenigi la necesan kontraŭreformacion, ili reenkondukis malnovajn misteriajn teatraĵojn kaj procesiojn. En 1581 estis kunportitaj la unuan fojon iloj de la tormentado de Jesuo Kristo. Krome la jezuitoj faris scenajn procesiojn, dum kiuj pere de figuroj de super natura grandeco, tre konkrete bildiĝu la Pasiono. La nuntempe portataj statuoj estas la samaj kiel antaŭ 450 jaroj.

## La ses kunportataj stacioj 
* La unua bildo reprezentas la Lastan vespermanĝon. Kristo benas per la leviĝinta dekstra mano la kalikon en sia maldekstra mano.
* La dua bildo memorigas al oni la Angoron en la Ĝardeno. Kristo surgenue kuŝas kaj ŝvitas dum li pensas pri la venontaj doloroj. Anĝelo fortigas lin kaj decidigis lin akcepti la pasionon.
* La tria bildo montras la insulton de Jesuo: kun kaŝitaj okuloj kaj ligitaj manoj la Savinto ĉirkaŭatas de siaj tormentiloj.
* La kvara bildo estas granda krucifikso: simbolo de savo, vivo, espero.
* La kvina bildo estas pietato, Mario kiu ŝokite tenas en siaj manoj la mortintan filon.
* La sesa bildo estas Sankta Tombo ege ornamita. La floroj kaj la venkinto-krono sur la tombo simbolas la reviviĝon, la venkon de Kristo kontraŭ la morto.

## Akcepto 
Miloj da kristanoj sekvas ĉiujare la procesion, pluse multaj flanke de la stratoj gapas kaj preĝas kaj kantas. En la jaro 1992 ĉeestis rekorda nombro da vizitantoj. Je la fino de la procesio estas beno per ero de la Sankta Kruco. Por ĉiu, kiu la unuan fojon partoprenas la procesion, temas pri tre impona travivaĵo spirituala. Ankaŭ la konata verkisto Theodor Storm, kiu laboris en Heiligenstadt inter 1856 kaj 1864 kiel juĝisto ĉe tribunalo de unua instanco, estis impresita per la procesio. Tio relegeblas en lia novelo *Veronika*. Sen troigo konstateblas ke la heiligenstadt-a procesio estas vivega atesto de viva katolika sento en Eichsfeld. Alia tre grava eichsfeld-a pilgrimadloko estis kaj estas sendube Klüschen Hagis.

## Eksteraj ligiloj 
* historiaj detaloj priprocesiaj de Torsten W. Müller
* bildoj

Kategorio:Katolikismo en Germanio
Kategorio:Distrikto Eichsfeld
Kategorio:Kulturaj heredaĵoj
Kategorio:Heilbad Heiligenstadt
Franz Rehrl

eta|Monumento por Rehrl en Salzburg sur Max-Reinhardt-placo
**Franz REHRL** (naskiĝinta la  en Salcburgo, mortinta samloke la ) estis aŭstra politikisto. Lia frato estis Josef Rehrl kiu ministroprezidantis mallonge post la Dua Mondmilito.

## Vivo 
Estante filo de ĉarpentisto de la Arkiabatejo Sankta Petro li studis inter 1910-14 jursciencon en la Universitato de Vieno. Li doktoriĝis en 1915 kaj iĝis oficisto salcburgia en 1915. En 1918 li nombriĝis jam inter la gvidantaj personoj de CSI, la kristana-sociala partio en Salcburgio. Li iĝis konsilano kaj en 1919 vicministroprezidento. La ministroprezidenteco sekvis en 1922. Jam antaŭe li partoprenis la prilaboron de la landa konstitucio estinte montrinta ke li estis kaj potencemo kaj cedemo persono taŭgega por intertraktoj. Ankaŭ kiel ministroprezidento li volis paciĝon kun politikaj malamikoj. Li sukcese faris fruktodonan laborkondiĉaron demokratian inter ĉiuj partioj.

Eĉ post 1934, la enkondukojaro de Aŭstrofaŝismo, Rehrl engaĝiĝis por malliberiĝintaj socialdemokratoj. Fantazieme kaj kreive li realigis multajn ideojn por plibonigi la situacion ekonomian de Salcburgio; li ekz. instigis la konstruon de hidroelektraj centraloj (Bärenwerk apud Fusch, Tauernkraftwerk), konstruigis la montajn stratojn Gaisbergstraße kaj Großglocknerhochalpenstraße kaj sekurigis la okazigon de la Festivalo de Salcburgo. Ankaŭ la konstruo de la unua festivalejo estis farita pro la instigo de Rehrl. Tre frue li vidis la forton kaj la gravecon de turismo por la regiono kaj serĉis apogi ĝin per subteno de infrastrukturprogramoj. La grandajn financajn malfacilaĵojn li superis per sia inteligenta kaj lerta prunteprentaktiko - ne malofte ankaŭ kontraŭ rezisto fare de sampartianoj. En 1927 kaj 1932 Rehrl reelektitis landestro. En 1938, post Anschluss, li demisiigitis fare de la nazioj kaj arestitis plurfoje. Post la Dua Mondmilito li revenis, malsaniĝinte pro prizona fitraktado.

## Graveco 
La graveco de Rehrl, kiu senteblis ankaŭ ekster la landlimoj de Salcburgio, estis lia tiutempe netipa konsentemo kaj sukcesa ekonomia politiko.

## Literaturo 
* Josef Brettenthaler: *Salzburg Synchronik*, Verlag Alfred Winter, Salzburg 2005, ISBN 3-85380-055-6
* Wolfgang Huber (eld.): *Franz Rehrl. Landeshauptmann in Salzburg 1922–1938*, SN-Verlag, Salzburg 1975

Kategorio:Viktimoj de la naziismo
Kategorio:Konservativistoj
Kategorio:Ministroprezidantoj de Salcburgio
Frederiko la 4-a (Tirolo)

Duko **Frederiko la 4-a (Tirolo)**, kromnomita *Frederiko kun malplenaj monujoj* (germane: *Friedrich mit der leeren Tasche*; naskiĝinta en 1382, mortinta la  en Insbruko) estis politikisto tirola. Li estis filo de la aŭstria duko Leopoldo la 3-a (Habsburgo).

## Vivo 
Jam en 1402 Frederiko ricevis nedaŭre, ekde 1407 definitive la regadon pri Tirolo kaj Antaŭa Aŭstrio. Li faris en 1405 militon kontraŭ la Apencelanoj, kie li venkitis dum la Batalo de Stoß proksime de Gais AR. Ankaŭ la tirola nobelaro, sub la gvido de Wolkenstein kaj Meinrich von Rottenburg, ĉagrenigis lin ege. Ĉar li helpis en 1415 post la Koncilio de Konstanco ke la kontraŭpapo Johano la 23-a fuĝu, la imperiestro persekutis kaj proskribis lin. Samtempe ŝtelis diversaj nobeloj, urboj, episkopoj kaj antaŭ ĉiuj la Svisoj liajn posedaĵojn. Post lia malvenko li arestitis en Kontanco sed sukcesis fuĝi en Tirolon kie ĉefe la kamparanoj ŝatante apogis lin. En 1417 li denove proskribitis. Sed nun li siavice alianciĝis kun aliaj dukoj kaj repaciĝis kun la frato duko Ernesto la Fera. Sekve la imperiestro redonis al Frederiko la plejmulton de liaj apartenaĵoj - krom Argovion kaj kelkajn svisajn urbojn (i.a. Schaffhausen, Diessenhofen, kiuj kontinue restis memstaraj kaj sendependaj de la Habsburgoj.

La moknomo *senmonulo* ne tre veras, ĉar lia ŝpareme gvidata registaro ege profitis de minejaj ekspluatoj. La legendoj erare kombinas kun tio la konstruo de Goldenes Dachl en Insbruko. Inter 1424-36 Frederiko estis kuratoro de la filoj de sia frato Ernesto la Fera. Kun reĝo Sigismondo li repaciĝis komplete en 1425.

## Literaturo 
* Brandis, *Tirol unter Friedrich von Österreich*, Wien 1823
* Beda Weber, *Oswald von Wolkenstein und Friedrich mit der leeren Tasche*, Innsbruck 1850

## Fonto 
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 7. Leipzig 1907, p. 128, kio legeblas tie chi interrete.

Kategorio:Aŭstriaj nobeloj
Kategorio:Dukoj de Aŭstrio
Kategorio:Habsburgoj
Kategorio:Tirolo
Francesco Imberti

**Francesco IMBERTI** (naskiĝis la 25-an de decembro 1882 en Racconigi, mortis la 27-an de januaro 1967 en Vercelli) estis itala ĉefepiskopo.

Li estis episkopo de Aosto, li sukcedis MS-ron Claudio Angelo Giuseppe Calabrese; kaj estis ĉefepiskopo de Verĉelo;  ekde 1945 ĝis la .

Li ĉeestis ĉiujn kunsidojn de la dua Vatikana Koncilio.

Li gvidis la ĉefdiocezon ĝis la , kaj mortis la .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Paĝo pri MS-ro Imberti en Catholic Hierarchy
*  Retejo de la Diocezo de Aosto

Kategorio:Episkopoj de Aosto
Kategorio:Episkopoj de Vercelli
Kategorio:Italaj ĉefepiskopoj
28450 Saravolz

'*28450 *Saravolz'''* estas malgranda, treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Sara Ellen Volz*, kiu gajnis la unuan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2011 pro sia projekto pri energio kaj transporto. Ŝi estis lernantino ĉe la *Cheyenne Mountain High School'' en Colorado Springs (Koloradio, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Fakahina

**Fakahina**, aŭ **Kaīna**, estas eta atolo en la okcidento de la Tuamotuoj en Franca Polinezio. La plej proksima insulo estas la atolo Fangatau kiu situas 72&nbsp;km al la okcident-nord-okcidento.

Fakahina longas 9&nbsp;km kaj ĝi maksimume larĝas 6,3&nbsp;km . Ĝi havas terareon de 8 km2 kaj laguno de 20 km2. Ne estas konekto inter la laguno kaj la oceano.

Fakahina havis en 2012 155 loĝantojn. La ĉefvilaĝo estas Tarione.

## Historio 
La antikva Ma'ohi popolo uzis la atolon kiel loko por oferadoj.

La unua registrita eŭropano kiu venis al Fakahina estis Otto von Kotzebue, velveturinte en servo de la rusaj caroj, en 1824. La atolo aperas kiel "Predpriati" en kelkaj mapoj.

Parto de la populacio de Fakahina estis translokita al Puka-Puka por labori en la produktado de kopro.

Estas regiona flughaveno en Fakahina inaŭgurita en 1985.

## Administracio 
Fakahina apartenas al la komunumo **Fangatau**, kiu konsistas el Fangatau kaj **Fakahina**.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Listo de atoloj (france)
* Oceanpunktoj
* Historio 
* Ma'ohi popolo
* Fakahina flughaveno

Kategorio:Insuloj en Franca Polinezio
Aranepiko

[eta|Brazilano 31 horojn post esti pikita vizaĝe de [araneo de la genro *Loxosceles*.]]
**Aranepiko**, konata ankaŭ kiel *araneismo*, estas vundo rezulta el la piko de araneo. La efikoj de plej el la aranepikoj ne estas gravaj. Plej pikoj rezultas en mildaj simptomoj ĉirkaŭ la areo kie okazis la piko. Rare ili povas produkti nekropzian haŭtan vundon aŭ fortan doloron.

Kvankam araneoj estas amplekse timataj, nur kelkaj specioj estas danĝeraj al la personoj. Araneoj pikas personojn nur okaze de mem-defendo, kaj kelkaj produktas efikojn pli danĝerajn ol tiuj de moskitopiko aŭ abel-piko. Plej el tiuj povas okazigi medicine danĝerajn pikaĵojn, kiaj la angularaenoj kaj la vidvinaraneoj, kiuj preferas fuĝi kaj pikas nur okaze de kaptitaĵo, kvankam tio povas okazi facile hazarde. La defendaj taktikoj de funelretaj araneoj inkludas dentomontron kaj ties veneno, kvankam ili rare injektas multon, rezultis en 13 konataj homaj mortigoj dum ĉirkaŭ 50 jaroj. Ili estis konsiderataj la plej danĝeraj araneoj en la mondo laŭ klinika kaj veneneca vidpunktoj,

Estas ĉirkaŭ 100 fidindaj registritaj mortigoj pro aranepikoj en la 20a jarcento, kompare al ĉirkaŭ 1 500 el pikiloj de meduzoj. Multaj aluditaj okazoj de aranepikoj povas eeti malĝustaj diagnozoj, kio povas malfaciligi la ekzamenojn de la efiko de traktado de veraj aranepikoj.

## Referencoj 
Kategorio:Araneuloj
Kategorio:Malsanoj
Réka Pelsőczy

**Réka Pelsőczy** [pelŝOci], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pelsőczy Réka** estas hungara aktoro, voĉoaktoro, reĝisoro, fotisto, altlerneja instruisto. Ŝia patro estis László Pelsőczy.
eta|Réka Pelsőczy
Réka Pelsőczy http://www.imdb.com/name/nm0671303/ naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Réka Pelsőczy frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, sed jam pli frue ŝi lernis ankaŭ pantomimon kaj baleton. Dum la gimnaziaj jaroj ŝi apartenis al amatora teatra trupo. En 1985 ŝi jam havis signifan rolon. En 1991 ŝi abiturientis, poste edziniĝis kaj naskis filon. Ŝi akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1998. Ŝiaj signifaj instruistoj estis Gábor Zsámbéki, László Gálffi, István Iglódi, Piroska Molnár, Tamás Ascher, Gábor Székely (reĝisoro). Post la diplomo ŝi aliĝis al trupo de Teatro Katona József. Ŝi debutis kiel reĝisoro en 2004. En 2007 ŝi debutis kiel fotisto en memstara ekspozicio. Ekde 2011 ŝi estas asistanto en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto). Ŝi ricevis teatrajn premiojn inter 1997-2017.

## Elektitaj teatraj roloj 
* Zoltán Egressy (verkisto): *Portugál* - Masni (jam 300-foje en 2010)
* William Shakespeare: *Szeget szeggel* - sekretariino
* István Örkény: *Kulcskeresők* - Katinka
* Oscar Wilde: *Bunbury* - Gwendolen (en Teatro József Attila)
* Ferenc Molnár: *Liliom* - Marika (en Nova Teatro (Budapeŝto))

## Elektitaj filmaj roloj 
* *Portugál* (filma versio) (1999)
* *Víkend* (2013)

## Elektitaj reĝisoraĵoj 
* Lajos Parti Nagy: *Ibusár*
* Niel Simon - Cy Coleman - Dorothy Fields: *Sweet Charity* (muzikalo)

## Elektitaj disĉiploj 
* Béla Dóra
* Zsombor Jéger
* Tünde Kókai
* Máté Novkov
* Márton Patkós
* Lili Varga

## Dubladaj roloj 
* en kelkaj eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Susan Tyrrell kaj aliaj http://iszdb.hu/?szemely=78936&lap=munkassag

## Fontoj 
* hungarlingva biografieto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva membiografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj fotistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Brazila vagaraneo

eta|Femalo de *P. cf nigriventer*. Tiu kaj aliaj specioj de genro *Phoneutria* havas medicine gravan venenon kiu povas esti danĝera se oni tuŝas araneon.
***Phoneutria***, komune konata kiel **Brazilaj vagaraneoj**, **armitaj araneoj** (*armadeiras*, kiel ili estas konataj en brazila portugala), aŭ *bananaraneoj* (nomo kunhavata kun kelkaj aliaj), estas genro de agresemaj kaj venenaj araneoj de ebla medicina gravo por homoj. Ili troviĝas ĉefe en tropika Sudameriko, kaj unu specio en Centrameriko. Tiuj araneoj estas membroj de la familio Ktenedoj de vagantaj araenoj.

La Brazilaj vagaraneoj aperas en Guinness-libro de rekordoj el 2010 kiel la plej venena araneo de la mondo. La Guinness-libro de rekordoj asertas ke kvankam la veneno de la Brazilaj vagaraneoj estas la plej venena, efika kontraŭveneno estas disponebla kaj okazas malmultaj mortoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Venomous South American spider found in Manitoba grocery store CBC News
* Spider gives pupils the creeps BBC News Online
* Deadly spider found in banana box BBC News Online
* Spider found between bananas in Dutch supermarket
* Pub chef bitten by deadly spider BBC News Online
* Web used to trace deadly spider BBC News Online

Kategorio:Araneuloj
Kategorio:Venenoj
Francisco Torres

**Francisco TORRES** (latine: *Turrianus*; naskiĝinta en 1509 en Herrera de Pisuerga/Provinco Palencio, mortinta la  en Romo) estis ano de la jezuitoj kaj hispana teologo.
## Vivo
Estante nevo de la episkopo de Kanarioj li studis en Salamanko kaj vivis en Romo kun kardinalo Bernardo Salviati kaj ĉefepiskopo Girolamo Seripando. En la jaro 1562 sendis lin lia papa moŝto Pio la 4-a al la Koncilio de Trento; en la 8.1.1567 Torres iĝis jezuito. Li estis profesoro ĉe la Roma kolegio partoprenante la kontrolkomisionon pri nova eldono de Vulgato. Stanislaus Hosius kaj Cesare Baronio estis liaj helpantoj.

Liam samtempuloj nomis lin latine "helluo librorum" (diboĉemulo de libroj) pro la rapideco per kiu li trarigardis ĉiujn ĉefajn bibliotekojn. Li defendis senkondiĉe la doktrinon pri la senmakula koncipiĝo, la aŭtoritaton de la papo superonta la aŭtoritaton de la koncilianoj, la dia elekto de episkopoj. Krome li propagandis la komunion por la laikuloj sub ununura speco (pano), la aŭtentikecon de la Apostolaj kanonoj kaj la veron de la *Falsa dekretaro*. Li estis en favoro de la reenkonduko de la festo de la entempligo de la Virgulino kiun Pio la 5-a aboliciis. Blondes akuzis lin pro manko de kritika juĝo kaj Jerónimo Nadal pro akrega malamo kontraŭ protestantismo.

Torres verkis pli ol 70 verkojn, el kiuj la plejmulto estis polemika kontraŭ protestantoj. Li krome tradukis multajn skribaĵojn de la orientekleziaj greklingvaj patroj de la Eklezio en la latinan lingvon sciante la grekan lingvon.

## Fonto
A. Pérez Goyena, (1912): "Francisco Torres", en: *The Catholic Encyclopedia*, New York: Robert Appleton Company, kio legeblas tie ĉi interrete.
Béla Pintér (reĝisoro)

**Béla Pintér,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pintér Béla** estis hungara reĝisoro, aktoro, dramisto, teatrestro. Li estas signifa figuro de la alternativa teatro de Hungario en la frua 21-a jarcento.
eta|Béla Pintér (dekstre)
Béla Pintér http://www.imdb.com/name/nm3872152/ naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Béla Pintér frekventis faklernejon pri ledoj, poste li ne plulernis, sciojn pri la teatro li akiris instinkte aŭ dum laboro li spertiĝis. Dum 17 jaroj resume li verkis kaj reĝisoris 21 teatraĵojn. Li jam frue konatiĝis pri la popola muziko kaj li estis ankaŭ dancisto pri popolaj kantoj. Li aĝis 16, kiam li aliĝis al amatora teatra trupo. En 1998 li fondis propran teatran trupon. Tiu trupo faris turneojn eĉ en Usono, Germanio, Rusio, Aŭstrio. En 2016 li reĝisoris en Teatro Katona József. Li ricevis teatrajn premiojn inter 1996-2016. Li vivas kune kun virino, kiu naskis filinon.

## Elektitaj dramoj 
* *Öl, butít* (teatraĵo pri la alkoholismo, ankaŭ aktoro kaj reĝisoro, 2001)
* *A sütemények királynője* (membiografiaj motivoj pri la gepatroj, ankaŭ aktoro kaj reĝisoro, 2004)
* *Titkainkkal* (pri la sekretaj informistoj dum la socialismo, ankaŭ aktoro kaj reĝisoro, 2013)

## Elektitaj reĝisoraĵoj 
* *A bajnok* (2016)
* *Parasztopera* (ankaŭ aktoro) (2002)

## Lia libro 
* *Drámák* (2013)

## Fontoj 
* oficiala paĝo
* hungarlingva biografio kun foto
* http://port.hu/adatlap/szemely/pinter-bela/person-25530
* http://kozonseg.hu/adatlap/pinter-bela/3217/ 

Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj dramistoj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Insuloj en Rusio

Tio estas listo de **Insuloj en Rusio**. Ĝi inkludas ĉiujn insulojn en Rusio kun areo pli granda ol  kaj kelkajn el la plej signifaj malgrandaj insuloj.
eta|Atlasov-insulo vidita el spaco, septembro 1992
[eta|Kunaŝir fotita de [Dmitrij Medvedev en novembro 2010]]

* Ajon (insulo) ()
* Atlasov-insulo, Kurilaj insuloj ()
* Belij (insulo, Karaa Maro), en la Karaa Maro ()
* Belkovskij, Novsiberiaj Insuloj ()
* Bennett-Insulo, De-Longaj Insuloj ()
* Bolotnij-insulo, Moskva (rivero), urbo Moskvo ()
* Bolŝeviko (insulo), Norda Lando ()
* De-Longaj Insuloj, Novsiberiaj Insuloj ()
* Dikson, en la Karaa Maro ()
* Graham Bell (insulo), Lando de Francisko Jozefo ()
* Granda Diomedo (Ratmanov-insulo) ()
* Granda Ljaĥovskij ()
* Henrietta-Insulo, De-Longaj Insuloj ()
* Iturup (Etorofu), Kurilaj insuloj, postulita de Japanio ()
* Jeannette-Insulo, De-Longaj Insuloj ()
* Joni-insulo, Oĥotska Maro ()
* Juĵnij (insulo, Nova Zemlo), Nova Zemlo ()
* Junosti-Insulo, Angara, urbo Irkutsk ()
* Ĵoĥov-Insulo, De-Longaj Insuloj ()
* Kolgujev ()
* Komsomolano (insulo), Norda Lando ()
* Kotelnij, Novsiberiaj Insuloj ()
* Kunaŝir, Kurilaj insuloj ()
* Lando Georgo, Lando de Francisko Jozefo ()
* Lisij (insulo), Naĥodka (golfo) (, )
* Malgranda Tajmir ()
* Meĵduŝarskij Insulo, Nova Zemlo ()
* Nova Zemlo ()
* Novsiberia Insulo ()
* Oktobra Revolucio (insulo), Norda Lando ()
* Olĥon, lago Bajkalo ()
* Onekotan, Kurilaj insuloj ()
* Paramuŝir, Kurilaj insuloj ()
* Pioniro (insulo), Norda Lando ()
* Popov-Insulo, Arkipelago Eugenia (, )
* Putjatin-Insulo ()
* Rejneke (insulo), Arkipelago Eugenia ()
* Rudolf-insulo, Lando de Francisko Jozefo ()
* Russkij (insulo, Ĉemara Regiono), Arkipelago Eugenia ()
* Russkij (insulo, Karaa Maro), Arkipelago Nordenskiöld (, )
* Saĥaleno ()
* Severnij (insulo, Nova Zemlo), Nova Zemlo ()
* Sibirjakov-Insulo ()
* Simuŝir, Kurilaj insuloj ()
* Solovecaj insuloj ()
* Granda Ŝantar-insulo ()
* Ŝiaŝkotan, Kurilaj insuloj ()
* Ŝmidt-Insulo, Norda Lando ()
* Ŝumŝu, Kurilaj insuloj ()
* Tajmir (insulo) ()
* Tero de Aleksandra, Lando de Francisko Jozefo ()
* Ujedinenija-Insulo, norda rando de la Karaa Maro ()
* Urup, Kurilaj insuloj ()
* Uŝakov-Insulo, norda rando de la Karaa Maro ()
* Uŝkanji-Insulo, lago Bajkalo ()
* Vajgaĉ ()
* Vasilievski Insulo, Sankt-Peterburgo ()
* Vilĉek-insulo, Lando de Francisko Jozefo ()
* Vize-Insulo, norda rando de la Karaa Maro ()
* Vrangela Insulo de Siberio ()

## Tradukfonto
Ekstremaj punktoj de Rusio

dekstra|Ekstremaj punktoj de Rusio
Tio estas listo de **Ekstremaj punktoj de Rusio**.

La plej nordaj kaj plej orientaj punktoj de Rusio koincidas kun tiuj de Eŭrazio (ambaŭ por la kontinento kaj inkluzive de la insuloj).

La ekstremaj punktoj de Sovetunio estis identaj, krom tio ke la plej suda punkto de Sovetunio estis Serĥetabad en Turkmenio, kaj la plej alta pinto estis Montopinto Ismail Samani (Montopinto de komunismo) en Taĝikio, je .

De 1799 ĝis 1867 la plej orienta punkto de la Rusia Imperio situis en Nordameriko, ĉe la limo inter rusa Alasko kaj Brita Nordameriko, kiu koincidis kun al la tiama internacia datlinio. La plej okcidenta punkto de la Imperio estis lokita en Pyzdry en Kongresa Pollando de 1815 ĝis la okupacio fare de germanaj kaj aŭstro-hungaraj soldatoj en 1915. Serĥetabad en la hodiaŭa Turkmenio estis la plej suda punkto de la Imperio ekde 1885. Denove, ĝis la Vendo de Alasko, la pinto Denali (Mount McKinley) estis la plej alta pinto en la Imperio, je  super la marnivelo.

La ceteraj ekstremaj punktoj estas la samaj kiel la ekstremaj punktoj de la Sovetunio.

## Ekstremaj koordinatoj 
***Inkluzive de insuloj kaj eksklavoj***
* Plej norda punkto — Fligeli-kabo, Lando de Francisko Jozefo, Nenecio ()
* Plej suda punkto — apud Monto Bazardüzü, Dagestano ()
* Plej okcidenta punkto — Narmeln, Vistula terlango, Kaliningrada provinco ()
* Plej orienta punkto1 — Granda Diomedo, Ĉukotka aŭtonoma distrikto ()

***Nur kontinua kontinento***
* Plej norda punkto — Kabo Ĉeljuskin, Krasnojarska regiono (77°43'N)
* Plej suda punkto — Monto Bazarduzu, Dagestano (41°12'N)
* Plej okcidenta punkto — apud Lavri, Pskova provinco (27°19'E)
* Plej orienta punkto1 — Kabo Deĵnjov (Orienta Kabo), Ĉukotka aŭtonoma distrikto (169°40'W)

***Vilaĝoj kaj urboj***
eta|Urbo Pevek
* Plej norda punkto — Pevek, Ĉukotka aŭtonoma distrikto (69°42′N)
* Plej suda punkto — Derbent, Dagestano (42°04′N)
* Plej okcidenta punkto — Baltijsk, Kaliningrada provinco (19°55′E)
* Plej orienta punkto — Anadir, Ĉukotka aŭtonoma distrikto (177°30′E)

***Konstantaj loĝpunktoj***
* Plej norda punkto — Dikson (73°30′N)
* Plej suda punkto — Kuruŝ, Dagestano (41°16′N)
* Plej okcidenta punkto — Baltijsk, Kaliningrada provinco (19°55′E)
* Plej orienta punkto1 — Uelen, Ĉukotka aŭtonoma distrikto (169°48′W)

1laŭ la limo de la internacia datlinio.

## Ekstremaj altecoj 
eta|Elbruso
* Plej malalta punkto: Kaspio profundo: −28 m
* Plej alta pinto: okcidenta pinto de Elbruso: 5642 m
* Plej alta pinto en Azio: Kluĉevskaja Sopka: 4750 m

## Tradukfonto 

Rusio