open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Asti (stacidomo)

**Asti** estas fervoja stacio sur la linio Torino-Ĝenovo priservanta la samnoman urbon; de ĝi disbranĉiĝas la fervojoj Asti-Genoa tra Acqui Terme, Alba/Castagnole-Mortara kaj Chivasso-Asti, ĉi-lasta uzata nur kiel turisma fervojo.

## Bildgalerio 

Binari Asti 4.jpg|Trakoj
Treno della linea SFM4 ad Asti.jpg|Trajno
Carlo Bossoli - Vedute della Ferrovia Torino-Genova - 14 - Stazione di Asti.jpg|Carlo Bossoli:"Stazione di Asti", 1853

## Vidu ankaŭ 
* Asti

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Asti
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1850
László Szapáry (generalo)

Grafo **László Szapáry** [lAslO sapAri], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Szapáry László** estis hungara generalo, ĉambelano. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *szapári, muraszombathi kaj széchyszigeti* [sapAri, murasombati, sEĉisigeti], lia konata filo estis Frigyes Szapáry.

László Szapáry naskiĝis  en Pest (urbo), li mortis  en Pozono.

## Biografio 
László Szapáry komencis sian armean karieron en 1848 en rango leŭtenanto, li batalis precipe en Lombardio. Inter 1855–1862 li apartenis al la imperiestra armea stabo. En batalo de Solferino (1859) li estis majoro, poste li partoprenis en la milito kontraŭ Prusio en 1866. Li estis levita generalo dum okupado de Bosnio (1878). Li edziĝis en 1862, lia edzino naskis 4 gefilojn inter 1864-1877.

## Fontoj 
* biografio hungare kun bildo
* hungara leksikono

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Hungaraj ĉambelanoj
Kortumo de kontrolo (Grekio)

En Grekio la ***Ελεγκτικό Συνέδριο*** (Elenktikó Synédrio, laŭvorta traduko "Revizora kortumo aŭ kunveno") estas la nacia Kortumo de kontrolo respektive *Kortumo de kontoj* aŭ *Revizora kortumo*: supera kortumo de financa kontrolo kiu estas sendependa de la registaro de Grekio kaj submetata nur al la koncerna leĝaro. Ĝia tasko estas ekzameni la buĝetan kaj financan organizadon de la publika administrado por reguleco (t.e. plenumo de formalaj kaj substancaj juraj dispozicioj) kaj ekonomia efikeco. La ""Revizora kortumo" havas tradicion ekde 1829 kaj havas sian sidejon en la ĉefurbo Ateno.

## Vidu ankaŭ 
* listoj de Kortumoj de kontrolo aŭ Revizoraj kortumoj tutmonde
* Eŭropa Revizora Kortumo

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Kortumoj de kontrolo
László Szapáry (guberniestro)

Grafo **László Szapáry** [lAslO sapAri], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun ĉiuj personaj nomoj **Szapáry László János Alajos Antal Mária** estis hungara politikisto, diplomato, guberniestro. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *szapári, muraszombathi kaj széchyszigeti* [sapAri, murasombati, sEĉisigeti], lia patro estis Géza Szapáry.

 naskiĝis  en Perkáta, li mortis  en Vieno (nazia Germanio).

## Biografio 
 post siaj studoj li estis ataŝeo en Londono, poste inter 1892-1896 li estis parlamenta deputito, pli poste guberniestro de Fiume, sed en 1903 pro skandalo li rezignis. Intertempe en 1898 li ricevis la dignon interna sekreta konsilisto, krome li membriĝis en la senatano. En 1919 li ne apogis la Hungaran Sovetrespublikon, eĉ male li apogis la Respublikon Prekmurje. Inter 1922-1924 li estis ambasadoro.

## Elektitaj kontribuoj 
*

## Fontoj 
* biografio hungare
* katolika leksikono (legebla pli malsupre)
* politika leksikono (legebla en la 49-a paĝo)
* parlamenta paĝo

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ataŝeoj
Kategorio:Hungaraj ambasadoroj
Kategorio:Hungaraj guberniestroj
Verbania-Pallanza (stacidomo)

**Verbania-Pallanza** estas fervoja stacio sur la fervoja linio Domodossola-Milano, situanta proksime de Verbania, vilaĝeto de Fondotoce, proksimume 7&nbsp;km de la centro de Pallanza.

centra|280ra|eta|Relkomuta kajuto

## Vidu ankaŭ 
* Verbania

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Verbania
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1905
Preĝejo Sankta Jozefo (Hévízgyörk)

La **paroĥa preĝejo Sankta Jozefo** estas romkatolika konstruaĵo en vilaĝo Hévízgyörk (Hungario).

## Historio 
La vilaĝo havas mezepokan preĝejon Marteno de Tours en Hévízgyörk ankaŭ nun videbla, kies kapacito ne sufiĉis en la 20-a jarcento. Pli frue la paroĥo estis en Bag, sed en 1919 oni fondis paroĥon loke. Plia kirko konstruiĝis inter 1925-1934. Orgeno estis kreita en 1894 al Preĝejo Sankta Anna (Miskolc), sed ĝi estis portita tien en 1962. La sonoriloj estis faritaj en 1864, respektive en 1934.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas en korto, antaŭ la didomo estas krucifikso. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo iomete reliefas. La turo havas ankaŭ ŝtupajn pilerojn. La enirejo funkcias tra la turo. La fasado havas po unu fenestrojn, pli supre la turo duoblajn fenestrojn. Ĉiuj fenestroj, ankaŭ la enireja pordo estas arkaj. La navo havas same ŝtupajn pilierojn kaj arkajn fenestrojn. La absido estas pli malalta kaj mallarĝa, ol la navo, krome ambaŭflanke sakristioj aliĝas al la absido. 

Kermeso okazas en la 1-an de majo.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj 
* hungare kun foto 
* katolika leksikono
eta|maldekstre|Malantaŭa parto de la didomo

Hevízgyörk
Hevízgyörk
Taranto (stacidomo)

**Taranto** estas la ĉefa fervoja stacio por varoj kaj pasaĝeroj de la urbo Taranto. Situante en Viale Duca d'Aosta, proksime de la Ponto Porta Napoli, ĝi estas fervojnabo por regiona kaj longdistanca trafiko.

## Bildgalerio 

Piazzale binari stazione Taranto.jpg|Kajoj kaj trakoj
Etr700 Taranto.jpg|Nomŝildo
D.445.1136 a Taranto.jpg|Trajno

## Vidu ankaŭ 
* Taranto

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Taranto
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1868
Internacia Flughaveno “Ninoy Aquino”

**Ninoy Aquino Internacia Flughaveno** (, ) aŭ akronime **NAIA** (IPA: /ˈnæijɑ/), (IATA : **MNL**, ICAO : **RPLL**) estas la internacia flughaveno servanta Manilon kaj la plej grandan flughavenon en Filipinoj. Ĝi situas sude de la urbokerno kaj en Parañaque. La flughaveno estas nomita laŭ la filipina politikisto Benigno "Ninoy" Aquino, kiu estis pafita kaj mortigita en tiu flughaveno la 21-an de aŭgusto 1983.

Ĝi estus malfermita en 1948 en Manila Metropolo. Ĝi situas en la urba areo de Pasay City kaj Parañaque City kaj estas 7 km sude de la ĉefurbo Manilo. En 2024,  pasaĝeroj estis pritraktitaj.  Ninoy Aquino International Airport estas unu el la 50 plej grandaj komercaj flughavenoj en la mondo .

La flughavenfunkciigisto estas la '''*Manila International Airport* Authority (MIAA)''', kiu estas parto de la Department of Transportation (DOTr) . La internacia flughaveno ankaŭ estas la ĉefsidejo kaj nabo de la filipinaj aviadkompanioj Philippine Airlines kaj Cebu Pacific.

La flughaveno estas planita fermiĝi post kiam du novaj flughavenoj (New Manila International Airport kaj Sangley Point Airport) planitaj por esti konstruitaj sur la marbordoj de la Manila Golfo estas konstruitaj kaj funkciaj  .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Manilo Internacia Flughavena Aŭtoritato
* MNLa Flughaveno Foriroj
* MNLa Flughaveno Alvenoj

Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Manilo
Kategorio:Flughavenoj en Azio
Internacia Flughaveno Nursultan Nazarbajev

**Internacia Flughaveno Nursultan Nazarbayev** ( IATA :  **NQZ** , ICAO :  **UACC** ) (, ĝis junio 2017 : ), antaŭe konata kiel la **Internacia Flughaveno Astana** estas internacia flughaveno situanta en Provinco Akmola en Kazaĥio, proksime al la ĉefurbo de Astana, Kazaĥio. 

Ĝi situas preskaŭ ene de la urbolimoj en la distrikto Yesil, 16.7 km sudoriente de la komerca centro de la urbo, en la nordokcidento de la lago Maybalyk .

Kun 4,3 milionoj da pasaĝeroj en 2017, ĝi estas la dua plej granda flughaveno en Kazaĥio, post la flughaveno de la iama ĉefurbo Almato. Ĝi havas nacian (enlandan) kaj internacian terminalon .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Nursultan Nazarbayev Internacia Flughavena retejo (oficiala) (en la angla, kazaĥa kaj rusa)
* Nursultan Nazarbayev Internacia Flughaveno enviva fluga itinerio

Kategorio:Flughavenoj en Kazaĥio
Kategorio:Informkesto mapligilo sen OSM-rilata ID sur Vikidatumoj
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Astano
Kualalumpura Internacia Flughaveno

**Kualalumpura Internacia Flughaveno** (; , mallongigo: **KLIA**, IATA-kodo : **KUL**, ICAO-kodo : **WMKK**) estas la plej granda flughaveno en Malajzio. Ĝi estis malfermita la 27-an de junio 1998 kaj situas en la distrikto Sepang de la malajzia ŝtato Selangoro, 44 kilometrojn sude de la ĉefurbo Kualalumpuro. La flughaveno funkcias kiel nabo por la malajziaj aviadkompanioj Malaysia Airlines kaj AirAsia.

La flughavenkonstruaĵo estis dizajnita fare de Kisho Kurokawa, fama japana arkitekto kaj unu el la fondintoj de la Metabolist- movado . La du terminaloj estas ligitaj per aŭtomatigita pasaĝera transportsistemo.

Kualalumpura Internacia Flughaveno havas kapaciton de 35 milionoj da pasaĝeroj kaj 1.2 milionoj da tunoj da kargo jare. La flughaveno estas funkciigita fare de Malaysia Airports (MAHB) Sepang Sdn Bhd, kaj estas la hejmbazo por la aviadkompanioj Malaysia Airlines , MASkargo , AirAsia , AirAsia X .

La IATA flughavenkodo **KUL** estis heredita de la iama ĉefa flughaveno de Malajzio, Subang International Airport, kiu nun estas nur uzita per helicaviadiloj, privataj jetoj kaj armea bazo ..

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* @Gateway@klia2 retejo

Kategorio:Informkesto mapligilo sen OSM-rilata ID sur Vikidatumoj
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Konstruaĵoj en Malajzio
Kategorio:Transporto en Malajzio
Kategorio:Kualalumpuro
Goraontala lingvo

La **goraontala lingvo** - sialingve *Bahasa Hulontalo* - el la malajopolinezia lingvaro paroliĝas en Indonezio, plejparte en la insulo en indonezia nomata *Sulawesi*, en Esperanto tradicie nomata *Celebeso*, vorto kiu en la 1970-aj jaroj malpopulariĝis pro memorigo pri la kolonia epoko, tial estas novaj esperantaj proponoj *Sulaŭesio*, sed ankaŭ *Sulaveso* kaj *Sulavesio*. Ĝi estas parolata per miliono da homoj, konsiderante la datumojn de la Indonezia censo de 2000 - citita kaj konfirmita en la retejo  kaj presita lingvoraporto de la organizaĵo *Ethnologue* (18-a eldono de 2015). La lingvo estas inter tiuj kiuj havas propran projekton en Vikipedio (la unua nombro en la sekva listeto indikas, kiun rangon la saraiklingva vikipedio havas, ordigite laŭ nombroj de artikoloj, la lasta indiko ĝuste montras tiun nombron en tiu projekto, kalkulata laŭ la stato de hodiaŭ):

## Referencoj 
Kategorio:Malajopolinezia lingvaro
Kategorio:Lingvoj de Indonezio
Internacia Flughaveno Soekarno–Hatta

**Soekarno-Hatta Flughaveno** (, mallongigita **SHIA**, IATA-kodo : **CGK**, ICAO-kodo : **WIII**), ankaŭ nomita **Cengkareng** (la nomo de la distrikto Cengkareng  en nordokcidenta Ĝakarto, kiu estas ofte uzita fare de lokuloj), estas la pli granda internacia flughaveno de la indonezia ĉefurbo Ĝakarto, antaŭ Flughaveno Halim Perdanakusuma .

La nomo Sukarno-Hatta estas en honoro de la unua prezidanto de Indonezio Sukarno kaj unua vicprezidanto Mohammad Hatta.

Kun pasaĝera volumo de 66,9 milionoj en 2018 (+6,2% kompare kun la antaŭa jaro), ĝi estas unu el la plej grandaj flughavenoj en Azio kaj estas la 18-a en la mondo laŭ pasaĝera volumo . Ĝi estas la hejma flughaveno kaj nabo de la flugkompanio Garuda Indonezio .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Soekarno–Hatta Internacia Flughaveno 

Kategorio:Flughavenoj en Indonezio
Kategorio:Ĝakarto
Kategorio:Informkesto mapligilo sen OSM-rilata ID sur Vikidatumoj
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Konstruaĵoj en Indonezio
Internacia Flughaveno Halim Perdanakusuma

**Flughaveno Halim Perdanakusuma** (, IATA-kodo : **HLP** , ICAO-kodo : **WIHH**) estas la dua plej grava flughaveno en la indonezia ĉefurbo Ĝakarto post Flughaveno Soekarno-Hatta. Ĝi situas ĉirkaŭ 13 km sudoriente de la urbocentro .

La armea sekcio de la flughaveno estas uzita fare de la Indonezia Aera Forto .

Aldone al komercaj planitaj flugoj, ĝi ankaŭ estas uzata por armeaj, privataj kaj prezidentaj aviadiloj. La flughaveno estas uzita fare de komercaj aviadkompanioj por kaj hejmaj kaj internaciaj flugoj. En 2016, la flughaveno pritraktis ĉirkaŭ 5.6 milionojn da pasaĝeroj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* PT. Angkasa Pura II: Halim Perdanakusuma Airport 

Kategorio:Flughavenoj en Indonezio
Kategorio:Konstruaĵoj en Indonezio
Kategorio:Informkesto mapligilo sen OSM-rilata ID sur Vikidatumoj
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Internacia Flughaveno “Hazrat Ŝahĝalal”

**Daka Flughaveno** (, , IATA-kodo : **DAC**, ICAO-kodo : **VGHS**) estas internacia flughaveno en Bangladeŝo kaj la plej granda en la lando. Ĝi situas en Uttara, 20 km norde de la ĉefurbo Dako.

Ĉirkaŭ 52% de ĉiuj flugoj en la lando okazas ĉi tie. Plej lastatempe, 3.8 milionoj da pasaĝeroj estis pritraktitaj sur internaciaj flugoj (0.8 milionoj dum enlandaj flugoj). La kargo-traktadvolumeno estis lastatempe  tunoj  .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Civila Aviada Aŭtoritato, Bangladeŝo: Flughavenoj

Kategorio:Konstruaĵoj en Dako
Kategorio:Informkesto mapligilo sen OSM-rilata ID sur Vikidatumoj
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Transporto en Bangladeŝo
Kategorio:Flughavenoj en Azio
Saraika lingvo

La **Saraika lingvo** - sialingve *سرائیکی* - el la hindarja lingvaro paroliĝas en Pakistano, plejparte en suda Panĝabo, kun malplimultoj ankaŭ en norda Sindo kaj la regiono Seraĝat. Ĝi estas parolata per 28,84 milionoj da homoj, konsiderante la datumojn de la Pakistana censo de 2023 - laŭ iom pli modestaj taksoj de la retejo *Ethnologue* temas pri 20 009 000. La lingvo estas inter tiuj kiuj havas propran projekton en Vikipedio (la unua nombro en la sekva listeto indikas, kiun rangon la saraiklingva vikipedio havas, ordigite laŭ nombroj de artikoloj, la lasta indiko ĝuste montras tiun nombron en tiu projekto, kalkulata laŭ la stato de hodiaŭ):

Kategorio:Hindarja lingvaro
Kategorio:Lingvoj de Pakistano
Internacia Flughaveno Kempegowda

**Kempegowda Internacia Flughaveno Bengaluru**, ankaŭ **Bengaluru Flughaveno***,*   IATA- kodo : **BLR**, ICAO-kodo : **VOBL**) estas la internacia flughaveno de la suda barata grandurbo kaj ekonomia metropolo *de* Bengaluru (antaŭe Bengaluro) en la federacia lando Karnatako . 

Ĝi situas proksime de Devanahalli, proksimume 40 km norde de la urbocentro kaj proksimume 30 km de la ĉefstacidomo. Ĝi anstataŭas la malnovan HAL Bangalore Internacia Flughaveno. Rekta metrokonekto de Bengaluru Centra Stacio ĝis la flughaveno estas nuntempe konstruita.

Konstruado de la flughaveno komenciĝis en julio 2005, sed estis planita 10 jarojn pli frue. Ĝi malfermiĝis en 2008.  

En decembro 2013, la flughaveno estis renomita *Kempegowda Internacia Flughaveno Bengaluru* por festi la fondinton de la grandurbo (Kempe Gowda la 1-a).

La flughaveno estas la bazo por AirAsia India kaj Air Pegasus kaj malĉefa bazo por Jet Airways. Ĝi ankaŭ estas uzita regule fare de Air India, IndiGo kaj SpiceJet, Air Deccan kaj Kingfisher Airlines ankaŭ estis bazitaj en la flughaveno.

## Diversaĵoj 
* Laŭ pasaĝervolumeno kaj nombro da flugmovadoj, Bengaluru Flughaveno estas la tria plej granda en Barato post Delhio (Internacia Flughaveno Indira Gandhi) kaj Mumbajo (Internacia Flughaveno Chhatrapati Shivaji Maharaj) .
* La flughaveno havas du ĉirkaŭ 4,000 m longajn startlenojn ekipitajn per ILS . 
* La funkciigisto de la flughaveno estas *Bengaluru International Airport Limited* (BIAL).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Vayu Vajra Aŭtobusaj horaroj al kaj de BIAL

Kategorio:Informkesto mapligilo sen OSM-rilata ID sur Vikidatumoj
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Bengaluro
Kategorio:Flughavenoj en Barato
Internacia Flughaveno Ĉhatrapati Ŝivaĝi Maharaĝo

La **Internacia Flughaveno Chhatrapati Shivaji Maharaj** (, , ; IATA-kodo : **BOM** , ICAO-kodo : **VABB**) estas grava internacia flughaveno en Mumbajo (ĝis 1995 Bombajo) en Barato. La flughaveno situas proksimume 15 km norde de la tuja urbocentro je nur 11 m super la marnivelo.

La flughaveno havas du terminalojn kaj totalan areon de 5.9 km², igante ĝin la plej granda aviadcentro de Barato servanta la metropolon de Mumbajo. Antaŭe, la terminaloj estis nomitaj Sahar (internacia) kaj Santa Cruz (enlanda) antaŭ ol ĝi estis renomita honore al la 17-ajarcenta hindua Marata reĝo (Chhatrapati) Ŝivaĝi .

Ĉar la flughaveno malfacilas disetendiĝi pro la ĉirkaŭa urba evoluo, nova flughaveno nomita *Navi Mumbajo Internacia Flughaveno* estas nuntempe konstruita. La malfermo estas planita por 2025 . 

La 24-an de novembro 2017, 969 flugoj pasis tra la flughaveno tiun tagon, rompante la rekordon por "la plej multaj flugoj dum unu tago sur unu stratleno" . 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Flughavenoj en Barato
Kategorio:Mumbajo
Kategorio:Lokoj de la Dua Mondmilito en Barato
Kategorio:Listo de arkivitaj paĝoj de Retarkivo
Internacia Flughaveno Juanda

**Internacia Flughaveno Juanda** (, IATA kodo : **SUB**, ICAO kodo : **WARR**) estas la flughaveno de la indonezia urbo Surabajo, ĉefurbo de la provinco Orienta Javo.

Ĝi estas la tria plej okupata flughaveno en Indonezio (post Ĝakarta Flughaveno kaj Ngurah Rai Flughaveno en Balio).

La flughaveno estas oficiale nomita laŭ la iama Ĉefministro de Indonezio, Juanda Kartawijaya (Djuanda Kartawidjaja), kiu proponis la konstruadon de la instalaĵo.

En 2010, pli ol 11 milionoj da homoj uzis la servojn de *Juanda Internacia Flughaveno*, kaj en 2013, la averaĝa nombro da aviadilaj ekflugoj kaj surteriĝo tage estis proksimume kvarcent .

La flughaveno estas posedata fare de la ŝtato kaj funkciigita fare de la registar-kontrolita firmao PT Angkasa Pura I. Ĝi estas utiligita kiel grava nabo fare de Citilink, Garuda Indonesia, Indonesia AirAsia, Lion Air kaj Tigerair Mandala .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* PT. Angkasa Pura I: Juanda Flughaveno 
* Retejo de la Juanda Internacia Flughaveno

Kategorio:Flughavenoj en Indonezio
Kategorio:Javo
Kategorio:Informkesto mapligilo sen OSM-rilata ID sur Vikidatumoj
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Konstruaĵoj en Indonezio
Francesco da Buti

**Francesco da Buti** - alinome *Francesco di Bartolo* - estis historia itala humanisto, gramatikisto kaj literaturkritikisto, do filologo. Li naskiĝis probable dum 1324 en Pizo kaj mortis la 25-an de julio 1406 en la sama urbo. Tamen lia familio devenis el la urbeto Buti, 30 kilometrojn oriente de Pizo, tial la familio havis la devenlokon kiel familia nomo. Aparte lia nomo ligiĝas al la tradicia Universitato de Pizo, kreita en 1343, en kiu li do estis inter la pioniraj profesoroj.

Kategorio:Italaj filologoj
Bartolo da Sassoferrato

**Bartolo da Sassoferrato** - aŭ pli latinece *Bartolus de Saxoferrato* - estis historia itala juristo, filozofo kaj teologo. Li naskiĝis en 1313 en Sassoferrato kaj mortis la 21-an de julio 1357 en Peruĝo. Li mem edukiĝis en la Universitato de Bolonjo kaj la Universitato de Peruĝo, sed aparte lia nomo ligiĝas al la tradicia Universitato de Pizo, kreita en 1343 - do *Bartolus de Saxoferrato* estis pionira profesoro en la tute nova altlernejo.

eta|maldekstra|280ra|

Kategorio:Italaj juristoj
Giovanni Battista Amici

**Giovanni Battista Amici** estis historia itala inĝeniero, matematikisto kaj fizikisto, krome ankaŭ biologo, astronomo, inĝeniero, botanikisto kaj universitata instruisto. Li naskiĝis la 23-an de marto 1786
en Modeno (sekve li havis la ŝtatanecon de la historia ŝtato duklando Modena kaj Reggio, kiu ekzistis ĝis 1796, kiam la napoleonaj armeoj konkeris tutan Italion, kaj restariĝis en 1814) kaj mortis 77-jaraĝa la 10-an de aprilo 1863 en Florenco. Kvankam li mem edukiĝis en la Universitato de Bolonjo, aparte lia nomo ligiĝas al la tradicia Universitato de Pizo, kreita jam en 1343, kie li poste instruis.

Kategorio:Italaj inĝenieroj
Kategorio:Italaj matematikistoj
Kategorio:Italaj fizikistoj
Vittorio Fossombroni

'''''' estis historia itala matematikisto, ekonomikisto kaj inĝeniero. Li naskiĝis la 15-an de septembro 1754 en Areco kaj mortis 89-jaraĝa la 13-an de aprilo 1844. Aparte lia nomo ligiĝas al la tradicia Universitato de Pizo, kreita jam en 1343.

Kategorio:Italaj matematikistoj
Cassiano dal Pozzo

**Cassiano dal Pozzo** estis historia itala juristo, antikvisto, klasikisto kaj arta mecenato. Li naskiĝis la 21-an de februaro 1588 en Torino kaj mortis 69-jaraĝa la 22-an de oktobro 1657 en Romo. Aparte lia nomo ligiĝas al la tradicia Universitato de Pizo, kreita jam en 1343.

eta|maldekstra|280ra|

Kategorio:Italaj juristoj
Lorenzo Bellini

**Lorenzo Bellini** estis historia itala anatomo, kuracisto, poeto kaj universitata instruisto. Li naskiĝis la 3-an de septembro 1643 en Florenco kaj mortis 60-jaraĝa la 8-an de januaro 1704 en la sama urbo. Aparte lia nomo ligiĝas al la tradicia Universitato de Pizo, kreita jam en 1343.

## Vivo
En la aĝo de dudek jaroj, kiam li jam komencis siajn esplorojn pri la strukturo de la renoj kaj priskribis la papilajn duktojn (ankaŭ konatajn kiel la duktoj de Bellini; latine: ductus Bellini, tubulus Bellini, tubuli Belliniani, vidu duktokarcinomo de Bellini), kiel publikigita en lia libro Exercitatio Anatomica de Structura Usu Renum (1662), li estis elektita profesoro pri teoria medicino en Pizo, sed baldaŭ poste li estis translokigita al la katedro pri anatomio. Post tridek jaroj en Pizo, li estis invitita al Florenco kaj nomumita kuracisto de la grandduko Kozimo la 3-a, kaj ankaŭ fariĝis ĉefa konsulta kuracisto de Papo Klemento la 11-a. Liaj verkoj estis publikigitaj en kolektita formo en Venecio en 1708.

Kategorio:Italaj anatomoj
Carlo Matteucci

**Carlo Matteucci** estis historia itala fizikisto, neŭrosciencisto kaj politikisto. Li naskiĝis la 20-an de junio 1811 en Forlì kaj mortis 57-jaraĝa la 24-an de junio 1868 en en Livorno. Kvankam li mem edukiĝis interalie en la Universitato de Bolonjo kaj la Franca Politeknika Lernejo en Palaiseau ĉe Parizo, aparte lia nomo ligiĝas al la tradicia Universitato de Pizo, kreita jam en 1343, kie li poste instruis. En sia vivo li interalie aktivis kiel senatano de la reĝlando Sardio, kaj kiel sciencisto membris en la italia Akademio Nacia de Scienco de la Kvardeko (), la Akademio Nacia de Medicino de Francio kaj la Bavaria Akademio de Sciencoj.

eta|maldekstra|280ra|

Kategorio:Italaj fizikistoj
Eugenio Beltrami

**Eugenio Beltrami** estis historia itala matematikisto, fizikisto, topografo kaj geodeziisto. Li naskiĝis la 16-an de novembro 1835 en Kremono kaj mortis 64-jaraĝa la 18-an de februaro 1900 en Romo. Kvankam li mem edukiĝis en la Universitato de Pavio (inter 1853 kaj 1856), aparte lia nomo ligiĝas al la tradicia Universitato de Pizo, kreita jam en 1343, kie li instruis.

Kategorio:Italaj matematikistoj
Kategorio:Italaj fizikistoj
Kategorio: topografoj
Kategorio: geodeziistoj
Ugolino da Montecatini

''''* - aŭ pli latinece *Hugolinus de Monte Catino*, alinome *Ugolino Caccini'' - estis historia itala medicinisto kaj kuracisto. Li naskiĝis en 1345 en loĝloko nun nomata Montecatini Terme kaj mortis 80-jaraĝa la 10-an de oktobro 1425 en Florenco. Aparte lia nomo ligiĝas al la tradicia Universitato de Pizo, kreita jam en 1343.

Kategorio:italaj kuracistoj
Ulisse Dini

'''''' estis historia itala matematikisto. Li naskiĝis la 14-an de novembro 1845 en Pizo kaj mortis 72-jaraĝa la 28-an de oktobro 1918 en la sama urbo. Aparte lia nomo ligiĝas al la tradicia Universitato de Pizo, kreita jam en 1343.

Kategorio:Italaj matematikistoj
Paolo Emiliani Giudici

'''''' estis historia itala literaturkritikisto, verkisto kaj historiisto. Li naskiĝis la 13-an de junio 1812 en Mussomeli, Reĝlando Sicilio, inter 1805 kaj 1814 naŭ jarojn okupita per la napoleonaj armeoj, sed laŭ la Viena kongreso de 1815 ekde 1816 transformita al nova Reĝlando de la du Sicilioj, kaj mortis 60-jaraĝa la 8-an de septembro 1872 en Tonbridge, graflando Kent de Anglio. Aparte lia nomo ligiĝas al la tradicia Universitato de Pizo, kreita jam en 1343.

Kategorio:Italaj literaturkritikistoj
Kategorio:Italaj verkistoj
Kategorio:Italaj historiistoj
Lark

**Lark** (**Lark Suite**, "alaŭdo") estas entreprena kunlabora platformo evoluigita de ByteDance kaj unue eldonita al publiko en 2019.

Lark kaj ĝia Ĉinio-restriktita ekvivalento **Feishu** ("fluganta mesaĝo") funkcias sendepende unu de la alia kaj stokas uzantdatenojn aparte (Lark en Singapuro, Feishu en Pekino).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  (//)
*  (, plurlingva)

Kategorio:Negoca programaro
Brindisi (stacidomo)

**Brindisi** estas la ĉefa fervoja stacio de Brindizio, priservanta ĝian provincon. Ĝi situas en Piazza Francesco Crispi, en la urbocentro.

Ĝi estas administrata fare de Rete Ferroviaria Italiana (RFI).

## Bildgalerio 

Brindisi Centrale.JPG|Nomŝildo
Treno Pop Brindisi.jpg|Trajno
Brindisi stazione ferr 1870.jpg|Stacio, ĉirkaŭ 1870

## Vidu ankaŭ 
* Brindizio

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Brindizio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1864
Mykolas Alekna

**Mykolas ALEKNA** (naskiĝis la 28-an de septembro 2002 en Litovio) estas litova atleto, olimpika ĉampiono (Parizo 2024), monda ĉampiono (Eugene 2022), eŭropa ĉampiono (Munkeno 2022) kaj mondrekordulisto en diskoĵetado) .

En la aĝo de 19, li gajnis la arĝentan medalon ĉe la 2022 Mondĉampionecoj, iĝante la plej juna Monda Diskoĉampioneco-medalisto en historio . Monda rekordulo en diskoĵeto ekde la 14-a de aprilo 2024 (74,35 m). En April 2025 li atingis novan mondan plejbonecon de 75,56 m .

Li estas filo de Virgilius Alekna, olimpika ĉampiono (Sidnejo 2000 kaj Ateno 2004) kaj mondĉampiono (Parizo 2003 kaj Helsinko 2005) en diskoĵetado .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Atleta profilo

Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 2002
Kategorio:Litovoj
Kategorio:Diskoĵetistoj
Königsstuhl (Rügen)

La **Königsstuhl** - germane kun signifo "reĝa seĝo", do trono - estas la plej fama kreta rokformacio de la pejzaĝo *Stubbenkammer* en la Nacia Parko Jasmund sur la insulo Rügen (*Rugeno*). Ĝia alteco estas 118 metroj super la marnivelo.

## Geografio 
### Loko 
La Königsstuhl situas 7 km norde de Sassnitz kaj 4 km sudoriente de Lohme. La naciparka centro tutapude estas atingebla per navedbuso per altborda vojo de ĉirkaŭ 11 km, kiu kondukas de Sassnitz al Lohme, aŭ de la granda parkejo en Hagen (parto de la komunumo Lohme) 3 kilometrojn for. Enirejo al la centro kaj tiel aliro al la Königsstuhl mem estas kondiĉigitaj de pago. 

eta|maldekstra|250ra|
La impresa rokformacio *Königsstuhl* estas turisma magneto. Ĉirkaŭ 300 000 vizitantoj venas al la Königsstuhl ĉiujare por ĝui la vidon de la Balta Maro kaj la kretklifoj. Tamen, la aliro iĝas ĉiam pli mallarĝa pro ŝtonfaloj. La urbo Sassnitz do kreis novan rigardan platformon, nomatan *Königsweg* ("reĝa vojo"), kiu malfermiĝis en 2023.

La areo *Königsstuhl* ankaŭ estas facile atingebla per biciklo, ekz. per la longdistanca biciklada vojo EuroVelo 10, nomata Baltmara vojo.
### Geologio 
"Rugena kalkŝtono" estas la nomo donita al tre pura, tre fajngrajna, blanka kaj tre pora kalkŝtono de la malfrua kretaceo. Ĝi troviĝas interalie en la klifo sur la duoninsulo *Jasmund* en la nordoriento de la insulo Rügen, interalie en la areo ĉirkaŭ Sassnitz. Tiuj marbordaj formacioj estas parto de la Nacia Parko *Jasmund* kaj estas sub strikta naturprotekto.

## Naturo, nomo kaj historio 
La mallarĝaj sed masivaj granitaj ŝtupoj kiuj kondukas al la altebenaĵo de 200 kvarataj metroj kuŝas super bronzepoka tombotumulo (el la tempo de 2200 ĝis 800 a.K.). De la altebenaĵo estas larĝa vido de la Balta Maro. La rokformacio *Königsstuhl* mem estas pli bone vidita de la Viktoria belvidejo, kiu situas iom pli sude.

La nomo "reĝa seĝo" laŭdire devenas de okazaĵo en 1715, en kiu la sveda reĝo Karolo la 12-a laŭdire komandis marbatalon kontraŭ la dana mararmeo de ĉi tiu loko. La batalo supozeble lacigis la reganton tiel multe ke oni alportis seĝon al li. Tamen, la nomo "reĝa seĝo" jam estas uzata en vojaĝraporto de 1584 fare de la pastro *Johann Rhenan*, kiu estis komisiita fare de la duko de Pomerio por lokalizi mineralfontojn, tiel ke la nomo datiĝas de multe pli frue.

Laŭ alia legendo, la nomo devenas de tio, ke en antikvaj tempoj la persono, kiu estis la unua, kiu grimpis la kretajn klifojn de la marflanko kaj sidis sur la seĝo supre, estis elektita kiel "reĝo" de la insulanoj.

## Referencoj 
Kategorio:Rugeno
Barletta (stacidomo)

**Barletta**, situanta en Piazza Francesco Conteduca, estas la ĉefa fervoja stacio de la urbo Barleto, situanta sur la adriatika fervoja linio kaj estas la finstacio de la fervojoj Barletta-Spinazzola kaj Bari-Barletta, nuntempe anstataŭitaj per buso, sen trafiko.

## Bildgalerio 

Stazione di Barletta (neve).jpg|Neĝa vetero
Stazione-barletta-centrale-fnb.jpg|Stacio
Treno per Canosa a barletta.jpg|Trajno

## Vidu ankaŭ 
* Barleto

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Barleto
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1864
Lecce (stacidomo)

**Lecce** estas fervoja stacio priservanta la urbon Lecce, la finstacio de la Adriatika fervojo kaj de la Apuliaj regionaj linioj Martina Franca-Lecce kaj Lecce-Otranto de Ferrovie del Sud Est.

## Bildgalerio 

Lecce staz ferr.jpg|Stacio
Ad 33.jpg|Trajno
Lecce stazione ferr 1866.jpg|Stacio, 1866

## Vidu ankaŭ 
* Lecce

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Lecce
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1866
Foggia (stacidomo)

**Foggia** estas la ĉefa fervoja stacio de Foggia kaj unu el la plej okupataj sur la Apulia fervojreto. Ĝi estas grava nabo en Suda Italio laŭ volumoj de pasaĝer- kaj vartrafiko kaj estas servita per altrapida fervojo, kun ligoj al kaj de Romo, Milano kaj diversaj cellokoj sur la adriatika marbordo.

## Bildgalerio 

Interno stazione di Foggia.jpg|Trakoj
Facciata della Stazione di Foggia.jpg|Fasado
FG-ETR330-103Foggia1.JPG|Trajno

## Vidu ankaŭ 
* Foggia

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Foggia
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1864
Rene Thom

**René Frédéric THOM** (2 septembro 1923 - 25 oktobro 2002) estis franca matematikisto, kiu ricevis la Fields Medalon en 1958.

Li faris sian reputacion kiel topologo, pluirante al aspektoj de kio estus nomita singulareco-teorio; li iĝis mondfama inter la pli larĝa akademia komunumo kaj la klera ĝenerala publiko pro unu aspekto de tiu lasta intereso, lia laboro kiel fondinto de katastrofteorio (poste evoluigita fare de Christopher Zeeman).

En 1958 Thom ricevis la Medalon Fields ĉe la Internacia Kongreso de Matematikistoj en Edinburgo por la fundamentoj de la teorio de kobordismo, kiuj jam ĉeestis en lia tezo. Li estis invitita preleganto ĉe la Internacia Kongreso de Matematikistoj ankoraŭ du fojojn: en 1970 en Nico kaj 1983 en Varsovio (kiun li ne ĉeestis).

## Referencoj 
Kategorio:Francaj matematikistoj
Kategorio:Lernintoj de École Normale Supérieure (strato Ulm, Parizo)
Kategorio:Medalo Fields
Kategorio:Francaj semiotikistoj
Kategorio:Membroj de la franca Akademio de Sciencoj
Kategorio:Teoriaj biologoj
Kategorio:Topologoj
Kategorio:Studentaro de la Universitato de Parizo
Gyula Károlyi (maŝininĝeniero)

Grafo **Gyula Károlyi** [djula kAroji], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun ĉiuj personaj nomoj **Károlyi Gyula Lipót Imre Alajos György** estis hungara maŝininĝeniero, piloto. Lia nobela antaŭnomo estis *nagykárolyi* [nadjkAroji], lia patro estis Imre Károlyi, lia bopatro estis Miklós Horthy.

Gyula Károlyi naskiĝis  en Nagymágocs, li mortis  en Érd.
eta|Familio Horthy (Gyula Károlyi sidas en griza vesto)
## Biografio 
Gyula Károlyi akiris diplomon en Reĝa Teknikuniversitato palatino József en 1929. Intertempe li interesiĝis pri flugadoj, li estis glisilisto kaj motora sportflugisto. Li ankaŭ politikadis kaj subtenis la moderan politikon kontraŭ la naziismo. En 1942 li soldatiĝis ĉe la aerarmeo, kie dum trejnado lia flugmaŝino terenfalis kaj mortis. Li edziĝis jam en 1930. Li ricevis premion en 1940.

## Fontoj 
* biografio angle kun foto
* biografio hungare 
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Hungaraj glisilistoj
Kategorio:Hungaraj pilotoj
Internacia Flughaveno Ngurah Rai

**Internacia Flughaveno Ngurah Rai** (, IATA kodo : **DPS**, ICAO kodo : **WADD**) estas la flughaveno de Denpasar, la ĉefurbo de Balia Provinco. Ĝi estis malfermita en 1931 kaj situas sur istmo en la sudo de la insulo, 13 km sude de la urbo Denpasar kaj 2,5 km de Kuta (d:Q994499). 

Laŭ pasaĝernombroj, ĝi estas la due plej granda flughaveno en Indonezio post Ĝakarto/Soekarno-Hatta Flughaveno kaj Juanda Internacia Flughaveno de Surabajo. Parto de la startlenoj de la flughaveno estas utiligita fare de la Indonezia Aera Forto.

Ĉirkaŭ 40 internaciaj kaj 40 naciaj flugoj kaj 30,000 alvenantaj kaj forirantaj pasaĝeroj estas pritraktitaj ĉiutage .

Nomite laŭ indonezia nacia heroo I Gusti Ngurah Rai, kiu mortis la 20-an de novembro 1946, en batalo kun la nederlandanoj en suda Balio dum la sendependecmilito de la lando .

## Referencoj 
## Fontoj 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Ngurah Rai Flughaveno oficiala retejo - inkluzivas flugan informon
* Administreja Generalo de Civila Aviada Respubliko de Indonezio
* Historio de Ngurah Rai Internacia Flughaveno 1930–2010

Kategorio:Flughavenoj en Indonezio
Kategorio:Balio
Kategorio:Informkesto mapligilo sen OSM-rilata ID sur Vikidatumoj
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Frigyes Szapáry

Grafo **Frigyes Szapáry** [fridjeŝ sapAri], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Szapáry Frigyes** estis hungara ambasadoro, oficiro, terposedanto, ĉambelano. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *szapári, muraszombathi kaj széchyszigeti* [sapAri, murasombati, sEĉisigeti], lia patro estis László Szapáry (generalo).

 naskiĝis  en Pest (urbo), li mortis  en Vieno.
 
## Biografio 
 akiris juran kaj filozofian diplomojn, ekde 1889 li estis ataŝeo en Romo, ekde 1903 en Berlino. Inter 1909-1913 li laboris en la komuna aŭstrohungara ministerio en Vieno, poste li estis ambasadoro en Sankt-Peterburgo. Ekde la 1-a mondmilito li ne havis taskojn. Li estis eterna membro de la senato. Li edziĝis en 1908, lia edzino naskis 2 gefilojn.

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio politika leksikono (legebla en la 26-a paĝo)
* [parlamenta paĝo](https://library.hungaricana.hu/hu/view/OGYK_Almanach_1910-1918_1/?query=SZO%3D(Szap%C3%A1ry%20Frigyes)&pg=124&layout=s)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj ataŝeoj
Kategorio:Hungaraj ambasadoroj
Kategorio:Hungaraj grafoj
Kategorio:Hungaraj ĉambelanoj
Kategorio:Hungaraj terposedantoj
Arezzo (stacidomo)

**Arezzo** estas fervoja stacio priservanta la samnoman urbon, kiu situas sur la historia linio, kiu ligas Florencon kun Romo. La stacio ankaŭ havas du interligojn kun la Direttissima linio kaj ankaŭ funkcias kiel la finstacio por la fervojoj Arezzo-Stia kaj Arezzo-Sinalunga de Ferroviaria Italiana.

## Bildgalerio 

Arezzo railway station in 2024.06.jpg|Fasado
Arezzo railway station in 2024.03.jpg|Kajoj kaj trakoj
Arezzo - stazione ferroviaria - locomotiva LFI D.341.jpg|Lokomotivo

## Vidu ankaŭ 
* Areco

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Areco
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1866
Ralf Hütter

''''* estas membro de la germana muzika grupo *Kraftwerk*, kiu signife kontribuis al evoluo de elektronika muziko. Li naskiĝis la 20-an de aŭgusto 1946 en Krefeld, do nun estas -jaraĝa. En sia vivo li profesie okupiĝis kiel muzikisto, muzikproduktisto, klavaristo, komponisto, kantoverkisto, kantisto, eksperimenta muzikisto kaj reĝisoro.

## Eksteraj ligiloj 
* muzikgrupa retejo *kraftwerk.com* ()
* muzikgrupa retejo *kraftwerk.com'' ()

Kategorio:Germanaj muzikistoj
Kategorio:Elektronika muziko
Florian Schneider-Esleben

''''* estis germana elektronika muzikisto kaj komponisto. Li estis fondinto kaj membro de la germana muzika grupo *Kraftwerk*, kiu signife kontribuis al evoluo de elektronika muziko. Florian Schneider naskiĝis la 7-an de aprilo 1947 en Öhningen-Kattenhorn, France okupita zono de postmilita Germanio, kaj mortis 73-jaraĝa la 21-an de aprilo 2020 en Duseldorfo.

## Eksteraj ligiloj 
* muzikgrupa retejo *kraftwerk.com* ()
* muzikgrupa retejo *kraftwerk.com'' ()

Kategorio:Germanaj muzikistoj
Kategorio:Elektronika muziko
Malfrue novembre

**Malfrue novembre** () estas infanlibro verkita de la sveda - finna aŭtoro Tove Jansson kaj unue eldonita en 1970 de la eldonejo "Schildts Förlags Ab". Tio estas la naŭa kaj lasta libro en la Mumin-libroserio. La libro estis tradukita en Esperanton fare de Sten Johansson kaj eldonita de EAB en 2024.

Ĉi tiu estas la unusola libro en la serio kiu tute ne temigas la Mumin-familion. Anstataŭe, la intrigo de la libro temigas grupon de apogaj roluloj, kiuj atendas ke la Mumin-familio por revenus hejmen, kaj la intrigo temigas la diversajn interagojn inter la roluloj.

Tiu ĉi libro finas la Mumin-serion. Poste, Jansson publikigis du pliajn bildlibrojn pri la Muminoj.

## Resuma intrigo 
La rakonto okazas al la fino de aŭtuno. Sinjoro Hamulin, Snufkin kaj Sinjorino Pilyonk kaj du aliaj membroj de la Mumin-familio iras al la Mumin-Domo por viziti la Mumin-familion. Tamen, ili malkovras ke la Muminoj malaperis sen spuro (la rakonto okazas kronologie en la sama tempo kiel la intrigo de la libro *La patro kaj la maro*). Ili decidas atendi la Mumin-familion ĉe ilia hejmo.

La aĵo kiun la kvin centraj roluloj en la rakonto havas komune estas ke ili perdis ion - sian estontecon, sian identecon, sian liberecon, aŭ sian mondrigardon. Ĉar la Mumin-familio ne ĉeestas kaj ne helpas ilin, ili estas devigitaj trakti siajn problemojn kiel grupo kaj individue.

## Fono 
La libro estas multe pli malhela kaj melankolia ol la aliaj Mumin-libroj kaj temigas la psikologiajn procezojn kiuj okazas en la mondo de la kvin ĉeffiguroj en la rakonto.

La morto de la patrino de Jansson, Signe Hammarsten-Jansson, dum la jaro kiam la libro estis verkita (1970), havis grandan influon sur la skribstilo de Jansson, kaj diversaj literaturrecenzistoj tra la jaroj notis ke la malhela kaj melankolia stilo de la libro estis influita per la morto de ŝia patrino .

Post la lanĉo de la libro, Jansson deklaris ke ŝi jam ne povis reveni al la paca kaj feliĉa Mumin Valo, kaj tial decidis ĉesi skribi la Mumin-librojn . Tamen, Jansson daŭre skribis novelojn kaj romanojn por plenkreskuloj tra la jaroj de ŝia kariero.

## En Esperanto aperis 
* Tradukita de  Sten Johansson, eldonita de Esperanto-Asocio de Britio (2024), poŝlibro,**‎** 168 paĝoj, ISBN**‎** 0902756788

La malantaŭ kovrilo diras*Estas aŭtuno en Muminvalo. Por tiuj, kiuj alvenas tien, ĉio aspektas alia, ne tute kiel ili atendis. Kaj la Muminfamilio ŝajne ne estas hejme. La gastoj, kiuj kolektiĝas en la malplena Mumindomo, devas klopodi por laŭkapable loĝi kaj vivi unu kun la alia. Ili estas Filifjonkino kaj la Hemulo, Mimlino, Onkloskruto kaj la eta homso Toft. De fore ankaŭ Snufmumriko revenas en la valon, kie li perdis ion gravegan. En la ĝardeno kuŝas la blua vitroglobo sur sia kolono, spegulante grandajn ŝanĝojn, dum la novembra mallumo densiĝas ĉirkaŭ la ses gastoj.*Elŝuti specimenan tekston

## Referencoj 
Kategorio:Mumin
Kategorio:Libroj aperintaj en 1970
Kategorio:Libroj de Tove Jansson
Kategorio:Verkoj el la esperantigita svedlingva literaturo
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 2024
Kategorio:Eldonaĵoj de Esperanto-Asocio de Britio
Kalvinana preĝejo (Hévízgyörk)

La **kalvinana preĝejo** estas religia konstruaĵo en vilaĝo Hévízgyörk (Hungario).

## Historio 
La vilaĝo Hévízgyörk origine havis katolikan kirkon, sed en la 1530-aj jaroj pro atako de turkoj la vilaĝo senhomiĝis. La baldaŭaj revenintoj estis ofte kalvinanoj, kiuj profitis la konstruaĵon. La katolikoj reakiris ĝin en la 1660-aj jaroj. La kalvinanoj konstruis propran preĝdomon en 1704 (laŭ alia fonto en 1796). En 1904 ĝi estis trakonstruita, en la sekva jaro ankaŭ turo alkonstruiĝis.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola en mezo de korto. La fasado estas simetria, meze la turo iomete reliefas. La turpinto estas bulboforma. La enirejo funkcias tra la turo, pli supre pluvŝirmilo videblas, iomete pli supre duonronda fenestro, ĉe la tegmento ronda fenestro. La muroj laŭkutime estas blankaj kaj ekstere kaj interne. Menciindas kaliko farita en 1723.

## Fontoj 
* oficiala paĝo
* datenoj
eta|maldekstre|

Hevizgyörk
Isej Mijake

**Issey Miyake**, , en esperantlingva transliterigo **Isej Mijake**, estis japana vestodezajnisto, entreprenisto kaj parfumisto. Li naskiĝis la 22-an de aprilo 1938
en Hiroŝimo, gubernio Hiroŝima, Japana Imperio kaj mortis 84-jaraĝa la 5-an de aŭgusto 2022 en Tokio.

Kategorio:Japanaj vestodezajnistoj
Grosseto (stacidomo)

**Grosseto** estas fervoja stacio de la tirena fervojo priservanta la mareman ĉefurbon. La stacidomo situas en Piazza Marconi, en duoncentra areo de la urbo norde de la historia centro, kie estas la finstacio de multaj urbaj kaj interurbaj busoj. Ĝi ankaŭ funkcias kiel la finstacio por la fervojo Grosseto-Siena.

## Bildgalerio 

Grosseto FS 2.JPG|Kajo
Grosseto - stazione ferroviaria - treno Blues.jpg|Trajno
Grosseto FS 4.JPG|Insula kajo

## Vidu ankaŭ 
* Groseto

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Groseto
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1864
Pál Szapáry

Grafo **Pál Szapáry** [pAl sapAri], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun ĉiuj personaj nomoj **Szapáry Pál Antal László Ágoston Mária** estis hungara politikisto, ĉambelano, guberniestro. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *szapári, muraszombathi, széchyszigeti kaj letenyei* [sapAri, murasombati, sEĉisigeti, letenjei], lia patro estis Géza Szapáry, lia frato estis László Szapáry (guberniestro).
 
 naskiĝis  en ĝuste tiam establita Budapeŝto, li mortis  (laŭ alia informo en la antaŭa tago) en Vieno.
 
## Biografio 
 akiris juran diplomon en Reĝa Scienca Universitato de Budapeŝto, ekde 1897 li estis oficisto en la Ministerio pri agrikulturo (Hungario). Post 2 jaroj li membriĝis en la senato, en 1905 kelkajn monatojn li estis guberniestro de Fiume, en 1909 li estis partiestro de ĵus fondita partio, sed en la sekva jaro dum la parlamentaj elektoj li malsukcesis. Iam li ricevis la dignojn ĉambelano kaj "sekreta konsilisto". Lia pola edzino naskis 3 gefilojn inter 1899–1905.

## Fontoj 
* parlamenta paĝo
* katolika leksikono (la koncerna parto legeblas pli malsupre)

## Referencoj 
eta|maldekstre|

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ĉambelanoj
Kategorio:Hungaraj guberniestroj
Kategorio:Hungaraj grafoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Livorno Centrale (stacidomo)

**Livorno Centrale** estas la ĉefa fervoja stacio de la urbo, konstruita por anstataŭigi la pli malnovan stacion Livorno San Marco.

## Bildgalerio 

LivornoCentraleStationJune2015 (4).JPG|Interno
Stazione di Livorno Centrale - scala sottopassaggio.jpg|Ŝtuparo al subpasejo
Livorno Centrale - locomotiva E.414.107 in livrea IC sun.jpg|Trajno

## Vidu ankaŭ 
* Livorno

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Livorno
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1910
Shing-Tung Yau

**Shing-Tung YAU** (Ŝantoŭo, 4-a de aprilo 1949) estas ĉin-usona matematikisto. Li estas la direktoro de la Yau Mathematical Sciences Center en Ĉinghŭa Universitato kaj profesoro emerito en Universitato Harvard. Ĝis 2022, Yau estis la William Caspar Graustein Profesoro de Matematiko ĉe Harvard, ĉe kiu punkto li moviĝis al Tsinghua.

Yau estis naskita en Shantou en 1949, proponita al Brita Honkongo en juna aĝo, kaj tiam proponita al Usono en 1969. Li estis premiita per la Fields Medalo en 1982, en rekono de liaj kontribuoj al partaj diferencialaj ekvacioj, la Calabi-konjekto, la pozitiva energia teoremo, kaj la Monge-Ampère-equation. Yau estas konsiderita unu el la plej gravaj kontribuantoj al la evoluo de moderna diferenciala geometrio kaj geometria analizo. La efiko de la laboro de Yau ankaŭ vidiĝas en la matematikaj kaj fizikaj kampoj de konveksa geometrio, algebra geometrio, numera geometrio, spegula simetrio, ĝenerala relativeco, kaj kordoteorio, dum lia laboro ankaŭ tuŝis aplika matematiko, inĝenierarto, kaj cifereca analitiko.

Li ricevis la Wolf Premion en 2010 kaj la Nacian Medalon de Scienco en 1997.

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj matematikistoj
Kategorio:Ĉinaj usonanoj
Kategorio:Relativecoteoriistoj
Kategorio:Diferencialaj geometroj
Kategorio:Medalo Fields
Kategorio:Ĉinaj matematikistoj
Kategorio:Membroj de la Usona Nacia Akademio de Sciencoj
Kategorio:Sennaciuloj
Kategorio:Wolf-premiitoj pri matematiko
Prato Centrale (stacidomo)

**Prato Centrale** estas la ĉefa fervoja stacio priservanta la samnoman urbon; ĝi situas ĉe la kunfluejo de la linioj Bologna-Firenze (direttissima) kaj Maria Antonia.

## Bildgalerio 

Panorama di Prato Dal Cupolin degli Ori 3.jpg|Ĉirkaŭaĵo
Trenitalia 13 25 02 375000.jpeg|Interno
Prato train station-platform 09.jpg|Kajoj kaj trakoj

## Vidu ankaŭ 
* Prato (komunumo)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Prato
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1934
Degasado (astrofiziko)

**Degasado**, en astrofiziko,  estas procezo per kiu materio en solida formo sublimiĝas aŭ vaporiĝas en gason kaj eventuale eskapas el la medio en kiu ĝi estas enhavita. Tiu ĉi fenomeno povas okazi se la temperaturo konsiderinde pliiĝas aŭ se la premo signife malpliiĝas.

En astrofiziko, ĉi tiu fenomeno verŝajne klarigas la kreadon de la atmosferoj de terecaj planedoj aŭ iuj lunoj. Ĝi ankaŭ respondecas pri la formado de kometvostoj same kiel la elsendo de gasoj de vulkanoj, kiuj, sur la Tero, liberigas kemiajn elementojn de la mantelo.

## Referencoj 
Kategorio:Planeda scienco
Kategorio:Atmosfero
Okcident-Ukraina Popola Respubliko

La **Okcident-Ukraina Popola Respubliko** (, latinliterigite *Zaĥidno-ukrainska Narodna Respublika*) estis mallongdaŭra ŝtato kiu kontrolis la plej grandan parton de Orienta Galicio de novembro 1918 ĝis julio 1919. Ĝi inkludis la gravajn grandurbojn Lvivo, Ternopilo, Kolomeo, Drohobiĉ, Borislav, Stanislav, la nunan Ivano-Frankivsk kaj la dekstran riverbordon de la urbo Przemyśl.

Krom teroj de Orienta Galicio, ĝi ankaŭ postulis la nordan parton de Bukovino kaj de Karpata Rutenio. Politike, la Ukraina Nacia Demokrata Partio (la antaŭulo de la intermilita Ukraina Nacia Demokrata Alianco) regis la leĝdonan asembleon, gviditan per diversaj gradoj de liberala kaj socialista ideologio kaj grandparte subteno de la Ukraina Grek-Katolika Eklezio.

La Popola Respubliko aperis kiel disrompiĝanta ŝtato meze de la dissolvo de Aŭstrio-Hungario, kaj en januaro 1919 nominale unuiĝis kun la Ukraina Popola Respubliko kiel ĝia aŭtonoma Okcidenta Oblasto (regiono). La Dua Pola Respubliko ankaŭ postulis ĉi tiun teritorion, kaj antaŭ julio 1919 okupis la plej grandan parton de ĝi kaj devigis la okcident-ukrainan registaron al ekzilo. Kiam la Ukraina Popola Respubliko decidis malfrue de 1919 ke ĝi fordonos la teritorion interŝanĝe al alianco kun Pollando kontraŭ Sovetia Rusio, la ekzilita Okcident-Ukraina registaro rompis rilatojn kun la Ukraina Popola Respubliko. La ekzilita registaro daŭrigis sian aserton esti la laŭleĝa reprezentanto de la regiono ĝis ĝi dissolviĝis en 1923.

La blazono de la Okcident-Ukraina Popola Respubliko estis ora heraldika leono senbrida sur lazura fono. La koloroj de la flago estis bluo kaj flava, kun la bluo en multe pli hela nuanco ol en la moderna ukraina flago.

## Vidu ankaŭ 
* Historio de Ukrainio

Kategorio:Eksaj landoj de Eŭropo
Kategorio:Ukraina Popola Respubliko
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1918
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1919