Bécherel

**Bécherel** estas franca komunumo, situanta en la departemento Ille-et-Vilaine kaj en la regiono Bretonio en Francio.

## Geografio 
Kastellando de 1123 ĝis 1790, Bécherel, konstruita sur monteto alta je 176m, estas malnova fortika urbo, de kiu estas kelkaj restaĵoj. Stratoj kun malnovaj granitaj domoj memorigas pri la pasinteco de la urbo : tie oni kultivis linon kaj ŝpinis la plej belan fadenon de Bretonio. De la ĝardeno Thabor la vido etendiĝas direkte al Dol-de-Bretagne, Dinan kaj Combourg.

## Historio 
En la romia epoko, la urbo situis proksime de la romia vojo Rennes-Dinan.

En 1124, Alano de Dinan ricevis kiel heredparton la regionon de Bécherel kaj starigis ŝtonan kastelon superantan la valon, kaj la urbo disvolviĝis ĉirkaŭ ĝi.

En 1168, Henriko la Dua Plantaĝeneto, reĝo de Anglio konkeris la urbon, tre avidata pro ties strategia pozicio, kaj fortikigis ĝin.

En la hereda milito de Bretonio, la angloj, aliancanoj de Johano de Montfort, okupis Bécherel. En 1363, Karolo de Blezo, akompanata de Bertrand Du Guesclin, sieĝis la urbon, sed Johano de Montfort arigis trupojn kaj venis por ĉesigi la sieĝon. La du partioj decidis solvi la malkonsenton sur la erikejoj de Évran, ne malproksime de Bécherel, sed la episkopoj intervenis kaj partigo de Bretonio estis decidita de la montfortanoj kaj de la blezanoj.

En Aprilo 1371, Olivero la 4-a de Clisson eksieĝis la urbon okupitan de la angloj. Li estis poste kunigita de Bertrand du Guesclin.

En 1419, Anna de Laval, barono de Bécherel, restaŭris la fortikaĵojn de la urbo. Sed en la 16-a jc, la loko ruiniĝis. Inter la 16-a kaj la 18-a jc, dank'al la kultivo kaj teksado de lino kaj kanabo, Bécherel prosperis. La kontinenta blokado trudita de Napoleono kaj la konkurenco de kotono kondukis al la malkresko de tiuj kultivoj.

La loĝantaro de la komunumo estis favora al la ŝanĝoj enkondukitaj de la franca revolucio, precipe post la fino de la Teroro. La ĉefa revolucia festo estis tiu memoriganta la datrevenon de la ekzekuto de la franca reĝo Ludoviko la Deksesa, akompanata de la ĵuro de malamo al la reĝeco kaj al la anarkio, festata ekde 1795.

En la 19-a jc, la kreado de tanejo, de fabriko de lignoŝuoj kaj de agrokulturaj maŝinoj relanĉis la lokan ekonomion. En 1914, industria laktejo malfermis sian pordon kaj funkciis ĝis en 1971. En 1978, la komunumo aliĝis al la asocio de la urbetoj kun karaktero de Bretonio.

Kreita en 1986, la asocio "Savenn Douar", ("la saltotabulo"), lanĉis la ideon krei urbon de la libroj. Ekde tiam, 13 librejoj, deko da artmetioj pri libro kaj pluraj metiistoj vivigas la malnovan centron kaj organizas kulturajn eventojn. Grava bazaro pri libroj okazas la unuan dimanĉon de ĉiu monato. Bécherel fariĝis la unua urbo de la libroj en Francio.

## Demografio 
**Demografia evoluo de Bécherel de 1793 ĝis 2006** 
Colors =
  id:grisclair value:gray(0.9)
  id:grisfonce value:gray(0.5)
  id:couleurcourbe value:rgb(0,0.6,0.4)

ImageSize = width:712 height:253
PlotArea = left:42 right:10 top:1 bottom:20
TimeAxis = orientation:horizontal
AlignBars = justify
DateFormat = yyyy
Period = from:1790 till:2010
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1790

BarData =
  bar:22 text:
  bar:21 text:1 000
  bar:20 text:
  bar:19 text:
  bar:18 text:
  bar:17 text:800
  bar:16 text:
  bar:15 text:
  bar:14 text:
  bar:13 text:600
  bar:12 text:
  bar:11 text:
  bar:10 text:
  bar:9 text:400
  bar:8 text:
  bar:7 text:
  bar:6 text:
  bar:5 text:200
  bar:4 text:
  bar:3 text:
  bar:2 text:
  bar:1 text:0

PlotData =
  color:grisclair width:0.5 # repères et légende axe vertical (population)
  bar:22 color:white from:start till:end
  bar:21 color:grisfonce from:start till:end
  bar:20 from:start till:end
  bar:19 from:start till:end
  bar:18 from:start till:end
  bar:17 color:grisfonce from:start till:end
  bar:16 from:start till:end
  bar:15 from:start till:end
  bar:14 from:start till:end
  bar:13 color:grisfonce from:start till:end
  bar:12 from:start till:end
  bar:11 from:start till:end
  bar:10 from:start till:end
  bar:9 color:grisfonce from:start till:end
  bar:8 from:start till:end
  bar:7 from:start till:end
  bar:6 from:start till:end
  bar:5 color:grisfonce from:start till:end
  bar:4 from:start till:end
  bar:3 from:start till:end
  bar:2 from:start till:end
  bar:1 color:grisfonce from:start till:end

LineData =
  layer:front color:couleurcourbe width:1 # courbe de population
  points:(51,213)(72,128) # 1793: 882 h. à 1800: 493 h.
  points:(72,128)(90,163) # 1800: 493 h. à 1806: 655 h.
  points:(90,163)(135,171) # 1806: 655 h. à 1821: 690 h.
  points:(135,171)(165,196) # 1821: 690 h. à 1831: 802 h.
  points:(165,196)(180,199) # 1831: 802 h. à 1836: 817 h.
  points:(180,199)(195,205) # 1836: 817 h. à 1841: 844 h.
  points:(195,205)(210,203) # 1841: 844 h. à 1846: 836 h.
  points:(210,203)(225,216) # 1846: 836 h. à 1851: 895 h.
  points:(225,216)(240,200) # 1851: 895 h. à 1856: 820 h.
  points:(240,200)(255,199) # 1856: 820 h. à 1861: 818 h.
  points:(255,199)(270,191) # 1861: 818 h. à 1866: 780 h.
  points:(270,191)(288,199) # 1866: 780 h. à 1872: 816 h.
  points:(288,199)(300,182) # 1872: 816 h. à 1876: 740 h.
  points:(300,182)(315,186) # 1876: 740 h. à 1881: 760 h.
  points:(315,186)(330,195) # 1881: 760 h. à 1886: 798 h.
  points:(330,195)(345,205) # 1886: 798 h. à 1891: 846 h.
  points:(345,205)(360,207) # 1891: 846 h. à 1896: 852 h.
  points:(360,207)(375,207) # 1896: 852 h. à 1901: 855 h.
  points:(375,207)(390,215) # 1901: 855 h. à 1906: 890 h.
  points:(390,215)(405,194) # 1906: 890 h. à 1911: 793 h.
  points:(405,194)(435,193) # 1911: 793 h. à 1921: 788 h.
  points:(435,193)(450,175) # 1921: 788 h. à 1926: 709 h.
  points:(450,175)(465,178) # 1926: 709 h. à 1931: 723 h.
  points:(465,178)(480,179) # 1931: 723 h. à 1936: 724 h.
  points:(480,179)(510,181) # 1936: 724 h. à 1946: 733 h.
  points:(510,181)(534,159) # 1946: 733 h. à 1954: 633 h.
  points:(534,159)(558,164) # 1954: 633 h. à 1962: 659 h.
  points:(558,164)(576,157) # 1962: 659 h. à 1968: 626 h.
  points:(576,157)(597,139) # 1968: 626 h. à 1975: 543 h.
  points:(597,139)(618,136) # 1975: 543 h. à 1982: 528 h.
  points:(618,136)(642,151) # 1982: 528 h. à 1990: 599 h.
  points:(642,151)(669,165) # 1990: 599 h. à 1999: 660 h.
  points:(669,165)(690,183) # 1999: 660 h. à 2006: 745 h.

  color:black width:3 # points de population
  points:(51,212)(51,214) # 1793: 882 h.
  points:(72,127)(72,129) # 1800: 493 h.
  points:(90,162)(90,164) # 1806: 655 h.
  points:(135,170)(135,172) # 1821: 690 h.
  points:(165,195)(165,197) # 1831: 802 h.
  points:(180,198)(180,200) # 1836: 817 h.
  points:(195,204)(195,206) # 1841: 844 h.
  points:(210,202)(210,204) # 1846: 836 h.
  points:(225,215)(225,217) # 1851: 895 h.
  points:(240,199)(240,201) # 1856: 820 h.
  points:(255,198)(255,200) # 1861: 818 h.
  points:(270,190)(270,192) # 1866: 780 h.
  points:(288,198)(288,200) # 1872: 816 h.
  points:(300,181)(300,183) # 1876: 740 h.
  points:(315,185)(315,187) # 1881: 760 h.
  points:(330,194)(330,196) # 1886: 798 h.
  points:(345,204)(345,206) # 1891: 846 h.
  points:(360,206)(360,208) # 1896: 852 h.
  points:(375,206)(375,208) # 1901: 855 h.
  points:(390,214)(390,216) # 1906: 890 h.
  points:(405,193)(405,195) # 1911: 793 h.
  points:(435,192)(435,194) # 1921: 788 h.
  points:(450,174)(450,176) # 1926: 709 h.
  points:(465,177)(465,179) # 1931: 723 h.
  points:(480,178)(480,180) # 1936: 724 h.
  points:(510,180)(510,182) # 1946: 733 h.
  points:(534,158)(534,160) # 1954: 633 h.
  points:(558,163)(558,165) # 1962: 659 h.
  points:(576,156)(576,158) # 1968: 626 h.
  points:(597,138)(597,140) # 1975: 543 h.
  points:(618,135)(618,137) # 1982: 528 h.
  points:(642,150)(642,152) # 1990: 599 h.
  points:(669,164)(669,166) # 1999: 660 h.
  points:(690,182)(690,184) # 2006: 745 h.

# échelle de temps: le graphe commence à 1790 = 42 px, ensuite chaque année fait 3 px jusqu'à 2010 = 42+3x220 = 702 px
# échelle de population: le graphe va de 20px à 250px, donc 0 hab. = 20px et 1 habitant fait 230/1050 = 0.219048 pixel
# et donc l'ordonnée (population) des points est y = 20 + nb(habitants) x 0.219048
# Courbe réalisée avec l'aide du modèle Modèle:Générateur de code de courbe démographique

## Lokoj kaj monumentoj 

dosiero:Bécherel Hostellerie de l'Écu de Laval.jpg|La gastejo de "Écu de Laval"
dosiero:Bécherel donjon.jpg|La malnova ĉefturo
dosiero:Bécherel église.jpg|Preĝejo Notre-Dame de Bécherel
dosiero:Jardin de Becherel.jpg|Ĝardeno de Bécherel

La komunumo ne havas monumenton klasitan historia, sed la malnova urbo havas belan grupon de malnovaj domoj de la 16-a, 17-a kaj 18-a jc :
* Domo de la guberniestro - 16-a jc
* Malnova gastejo de Écu de Laval - domo kun lignostrukturo - 16-a kaj 17-a jc
* Remparoj kaj ruinoj de la malnova ĉefturo - Mezepoko
* Preĝejo Notre-Dame de la 17-a jc
* Priorejo Notre-Dame de Bécherel, 12-a jc. Ĝi dependis de la abatejo de Marmoutiers, la prioreja preĝejo estis detruita kaj rekonstruita en 1866 kaj ĝi estas nun paroĥa preĝejo.

## Elstaraj personoj ligitaj al la komunumo 
* Charles d'Espinay, episkopo de Dol, kantoro de Rennes, abato de la abatejo de Saint-Gildas-des-Bois, abato komandanta de la Abatejo Notre-Dame du Tronchet, prioro de la priorejo Notre-Dame de Bécherel kaj de la Priorejo Saint-Exupère de Gahard, mortinta en la , entombigita en la katedralo de Dol
* Anne Nicolas Caradeuc de la Chalotais (1667-1752), konsilisto en la Parlamento de Bretagne, konstruis la kastelon de Caradeuc en Plouasne
* Louis-René Caradeuc de la Chalotais (1701-1785), ĝenerala prokuroro en la Parlamento de Bretonio, adepto de jansenismo, ekzilita en Saintes sekve de lia staro kontraŭ la monarkio de Ludoviko la Dekkvina - rerajtigita sub Ludoviko la Deksesa.
* Alfred de Falloux (Angers 1811 -1886) - Ministro pri publika edukado sub Napoleono Bonaparte de 1848 ĝis 1849 - Leĝo Falloux (libereco de la edukado)
* André Boutemy (1905-1959), franca politikisto, naskiĝinta en Bécherel.

## « Bécherel, cité du livre ® » 
Kreita de Colette Trublet en 1989, "Savenn Douar" asocio laŭ la leĝo de 1901, celas krei kulturan entreprenon en kamparo por estigi dinamismon favoran al la kreado de laboro por revivigi la malnovan centron de Bécherel, kiu senaktiviĝis ekde la 1960-aj jaroj.

Ĉiujare, la *Festo de libro* okazas en la semajnfino de Pasko, kaj aldone al la dekkvino de libristoj malfermitaj dum la tuta jaro, "bazaro de libroj" okazas ĉiun unuan dimanĉon ĉiumonate. Aliaj festaj rendevuoj : *Nuit du Livre* ("Nokto de libro") aŭguste, *Lire en Fête* ("Legi en festo") oktobre, *Trésors de Bécherel* ("Trezoroj de Bécherel") Decembre.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Ille-et-Vilaine
* Interkomunumo Rennes Métropole

## Bibliografio 
* Abraham (J.-P.). Bécherel,  "cité du livre", ArMen, n°36, 1991.
* Martin (C.), Trublet (C.). Bécherel,  "cité du livre : dix ans d'histoire, Le Pays de Dinan", n°19, 1999.
* Meyer (J.).  "Le pays de Bécherel", Eld. Ouest-France, Rennes, 1978, 32 p.
* Quinet (C.).  "Le pays de Bécherel", Eld. Alan Sutton, 1999, 126 p.
* Sparizo (F.).  "Bécherel. Un village à livre ouvert", Eld. Christel, Saint-Malo, 1999, 48 p.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Bécherel sur la retpaĝejo de la turismoficejo de la lando de Bécherel 
* Bécherel sur la retpaĝejo de la nacia geografia Instituto
* Bécherel sur la retpaĝejo de Insee

Kategorio:Rennes Métropole
Kategorio:Komunumoj de Ille-et-Vilaine
Kategorio:Librovilaĝoj
Kategorio:Urbetoj kun karaktero