open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Szczecin Załom

**Szczecin Załom** (ĝis 1945 ) estas fervoja haltejo en la urbo Szczecin en Pollando. Ĝi estas lokita sur teritorio de la urba setlejo Załom-Kasztanowe en kvartalo Prawobrzeże), ĉe la strato Produkcyjna. 

Distanco de stacidomo al ĉefaj fervojaj stacioj:

* Szczecin Dąbie: 6,6 km
* Goleniów: 16,3 km
* Szczecin Główny: 21,6 km

Proksimaj stacioj (uzataj):
* Kliniska: 4,6 km

## Priskribo 
La fervojhaltejo troviĝas sur la uzata fervojlinio Szczecin Dąbie – Świnoujście Port.

## Interkonektoj 
Proksime de la stacidomo situas la bushaltejo "Kablowa".

### Aŭtobusoj 
**Tagaj linioj**
* 77 Osiedle Kasztanowe ↔ Osiedle Bukowe
* 96 Osiedle Kasztanowe ↔ Basen Górniczy
* C Osiedle Kasztanowe ↔ Plac Rodła

**Noktaj linioj**
* 522 Osiedle Kasztanowe ↔ Kormoranów

## Fervojlinioj 
## Bibliografio 
* 

## Vidu ankaŭ 
* Fervoja transporto en Szczecin
* Fervojlinio Szczecin Dąbie – Świnoujście Port
* Szczecin

Z
Ra (odia litero)

eta|150ra

**Ra** (ର) estas litero de odia lingvo, reprezentas la sonon de la alveolara trilo /r/.

Kategorio:Odiaj literoj
Centra Komitato de la Komunista Partio de Sovetunio

La **Centra Komitato de la Komunista Partio de Sovetunio** () estas la gvidanta organo de la Komunista partio de Sovetunio. La Politburoo (Ekde 1952 ĝis 1966 nomiĝas *Prezidio*) estas gvindanta organo de Centra Komitato. (En Hungario, ties nomo estis Centra Gvidantaro (1948–56) en la Partio de la Hungaraj Laboristoj).

La Centra Komitato en KPSU estis fondita de la bolŝevika frakcio, sub Vladimir Lenin. La Komitato formis la ĉefan politikan direkton de la partio. La Komitato formis en oktobro de 1917 kvinmembran Politikan Komitaton por gvidi revolucion. La multnombra Centra Komitato neniam kapablis fari rapidajn decidojn, do la ĉefa potenco jam dekomence estis en la manoj de la Politika Komitato kaj de la pli poste kreita Sekretareco kaj similaj partiaj organoj.

Post la morto de Lenin, Josif Stalin plenigis la Centran Komitaton per siaj fideluloj, sed ĝi funkciis ĝis la mezo de la 1930-aj jaroj kiel parlamentsimila organizo, en kiu eblis diskutoj. Poste Stalin — kadre de la Granda purigo — ekzekutigis plimulton de la CK, kies rolo malgraviĝis. Ĝi denove gravis nur dum gvidaj krizoj de 1957 kaj 1964.

La membroj de CK elektiĝis en la partia kongreso, sed tio signifis nur tiom, ke ili kapjesis al delegitpropona listo de la Politika Komitato. La membraro de la CK kreskis ekde 1921 (25) ĝis 1986 je 307 membroj. La Komitato kunsidis dufoje en jaro, unu-du tagojn.

La membroj de la CK estis la plej gravaj funkciuloj en la soveta registaro, tiel la komitato estis la plej supera registara organo de la partio. La Politburoo kaj Sekretareco kaj aliaj partiaj organoj eldonis siajn leĝojn en nomo de la CK (ĝis Dissolvo de Sovetunio en 1991).

## Historio 
La 5-an de marto 1940 Politburoo de la Centra Komitato de Komunista Partio de Sovetunio decidis ekzekuti 14 700 milojn de polaj militkaptitaj oficiroj el Kozelsk, Ostaŝkov kaj Starobilsk kaj 11 000 polajn civilulojn malliberigitaj sur orientaj teritorioj de la Dua Pola Respubliko - la akton de mortokondamno subskribis la plej gravaj gvidantoj de Sovetunio: Josif Stalin, Vjaĉeslav Molotov, Miĥail Kalinin, Kliment Voroŝilov, Lavrentij Berija (iniciatinto de la pafmortigo), Anastas Mikojan kaj Lazar Kaganoviĉ. Ĉefo de la operaco, komencita la 4-an de aprilo, estis nomumita generalo Vasilij Bloĥin, ĉefa ekzekutisto de NKVD.

## Vidu ankaŭ 
* Komunista Partio de Sovetunio
* Centra Komitato

Kategorio:Komunista Partio de Sovetunio
Kategorio:Organizaĵoj en la Rusia revolucio
Juliska Ligeti

**Juliska Ligeti** [juliŝka], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ligeti Juliska** estis hungara aktoro, subreto. Ŝia origina nomo estis *Weichand Júlia*, ŝia geedziĝa nomo estis *Dezső Józsefné* (ambaŭ laŭ hungarlingve kutima nomordo), ŝia persona nomo estas karesnomo de Juliino.
eta|Juliska Ligeti en 1901
eta|Juliska Ligeti en 1903
Júlia Weichand http://mek.oszk.hu/08700/08756/html/III/szin_III.0146.pdf naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Juliska Ligeti akiris diplomon en Reĝa Teatra Lernejo en 1895. Post siaj studoj ŝi aliĝis al trupo de Nacia Teatro (Budapeŝto). Ŝi estis tie membro ĝis sia morto. Komence ŝi havis subretajn rolojn, paŝo post paŝo - kiel ŝi aĝis - ŝi havis patrinajn rolojn. En 1897 ŝi ricevis premion, en 1924 oran ringon de la teatro. En 1921 ŝi estis nomumita eterna membro de la Nacia Teatro.

Ŝi edziniĝis en 1903, en la sekva jaro ŝi naskis filinon. En 1915 ŝi vidviniĝis.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare: Somermeznokta sonĝo - Puck
* Ibsen:
** *A vadkacsa* - Gina
** *Nora* S-ino Linde
* Géza Gárdonyi:
** *A bor* (1901, kun grandaj sukcesoj) - Szunyog Rozi, Eszter
** *Annuska* - titolrolo (Gárdonyi dediĉis tiu ĉi teatraĵon al Ligeti)
* Lajos Zilahy: *Süt a nap* - poŝtejestrino
* Mihály Vörösmarty: *Csongor és Tünde* - Ilma

## Elektitaj filmaj roloj 
* *Vasárnap délután* (1929, escepte germana filmo)
* *Elcserélt ember* (1938) - patrino
* *Balkezes angyal* (1940-41) - patrino
* *Szerető fia, Péter* (1942) - Zsófi

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj subretoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Árpád Latabár (1878 - 1951)

**Árpád Latabár,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **id. Latabár Árpád** estis hungara aktoro, infana aktoro. Li estis nepo de Endre Latabár (patro), filo de Kálmán Árpád Latabár, liaj filoj estis Kálmán Latabár kaj Árpád Latabár (1903).
eta|Familio Latabár (Árpád Latabár maldekstre)
eta|Árpád Latabár sidas maldekstre
Árpád Latabár http://www.imdb.com/name/nm0489988/ naskiĝis la  en Miskolc, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Árpád Latabár havis jam rolojn dum sia infanaĝo en teatro de Zsigmond Feld. Li lernis en privata aktorlernejo de Zoltán Horváth (aktoro), poste li akiris diplomon en Reĝa Teatra Lernejo. Li komencis sian veran aktoran karieron en 1896 en teatra trupo en Szolnok, en la sekva jaro en trupo de András Leszkay en Arad (urbo). Inter 1898 kaj 1908 li apartenis al trupo de Albert Kövessy, poste al Ignác Krecsányi. Ekde 1911 li havis rolojn en Budapeŝto (*Teatro Király* (1911-1934), Teatro Magyar (1923, 1925, 1929), Teatro Városi (1935–1938), Operetoteatro (Budapeŝto) (1942–1948)).

## Elektitaj teatraj roloj 
* Imre Kálmán:
** *A csárdáskirálynő* - Ferkó
** *Marica grófnő* - princo Populescu
** *A cirkuszhercegnő* - Sergius Wladimir
* Béla Zerkovitz: *A legkisebbik Horváth lány* - Dorner
* Viktor Jacobi: *Sybill* - duko
* Zeller: *A madarász* - Csörsz

## Elektitaj filmaj roloj 
* *Doktor úr* (1916) - policano
* *Vörösbegy* (1921) - Dobonthy
* *A varieté csillagai* (1939) - teatrestro
* *Álomkeringő* (1943)
* *Mágnás Miska* (1949)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj infanaj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
North American P-51 Mustang

La **North American P-51 Mustang (P-51)** estas usona piŝtmotora ĉasaviadilo.

P-51 estas ĉefa usona ĉasaviadilo dum la dua mondmilito, kiu batalis en Eŭropo kaj Pacifiko. P-51 estas ofte rekonata la plej supera usona piŝtmotora ĉasaviadilo en dua mondmilito.

## Historio 
eta|300px|P-51 Mustang
En aprilo 1940, La delegatoj de Reĝa Aerarmeo venis al Usono por aĉeti novajn ĉasaviadilojn kontraŭ germanaj militaviadiloj. Reĝa Aerarmeo interesis pri Curtiss P-40, usona ĉasaviadilo, sed fabriko de Curtiss-Wright ne eblis plenumi produktadon laŭ Reĝa aerarmeo deziris. North American proponis novan ĉasaviadilon kun Alison V-1710 motoro. La prototipo NX-73A estis prilaborita en septembro 1940. Ĉasaviadilo ricevis nomon **"Mustang"** el Reĝa Aerarmeo kaj komencis servon en 1942. Reĝa aerarmeo operaciis P-51 en skoltoperaciado kaj grundatakaj misioj.

La usonaj armeaj aerkorpusoj unue operaciis P-51 en Nordafrika operaciado. P-51A de USAAF partoprenis en grundatakaj misioj. En oktobro 1942, la testa piloto de Rolls-Royce proponis uzi Rolls-Royce Merlin motoron de Spitfire Mk IX. Post la testa flugo, la rendimento de P-51 estis pliboniĝita danke al motora rendimento.

En 1943, USAAF mendis P-51 por eskorti bombaviadilojn. Tiutempe Usonaj armeaj aerkorpoj bezonis novan ĉasaviadilon por eskorti bombaviadilojn kiel B-17. Antaŭe la apero de P-51, usonaj bombaviadiloj flugis en eŭropo sen eskorto de ĉasaviadiloj, do germanaj ĉasaviadiloj kiel Bf 109, Fw 190 eblis interkapti bombaviadilojn. Inter 1943 kaj 1944, la perdo de bombaviadiloj estis pligrandiĝita de nova strategio de germana aerarmeo. La apero de P-51 solvis tiun problemon, eĉ gajnis suprecon sur germanaj ĉasaviadiloj kiel Bf 109. En fino de 1944, aliancanaj aerarmeoj gajnis superecon en Eŭropo.

Post la dua mondmilito, multaj aerarmeoj operaciis P-51. La Lasta batalo de P-51 okazis dum la Operaciado *Power Pack* en Dominika Respubliko. Lasta P-51 retiriĝis en 1984.

## Variantoj 
(Usona / Brita nomo)

* **NA-73X, XP-51** : Prototipo.
* **P-51 / Mustang Mk I** : Unua versio kun Alison V-1710 motoro.
* **A-36 Apache** : Grundataka versio de P-51. Operaciis en Nord-Afriko.
* **P-51A / Mustang Mk II** : Produkta versio kun Alison V-1710 motoro.
* **P-51B, C / Mustang Mk III** : Versio kun Rolls-Royce motoro.
* **P-51D / Mustang Mk IV** : Modifita versio. La plej konata versio de P-51 en dua mondmilito.
* **P-51K / Mustang MK IVa** : Plibonigita versio.

## Specifaĵo 
eta|P-51D Mustang

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Lockheed P-38 Lightning
* Curtiss P-40 Warhawk
* Republic P-47 Thunderbolt

P-51
Domokos Moldován

**Domokos MOLDOVÁN**, laŭ hungarlingve kutima nomordo **Moldován Domokos** estis rumania hungara etnografo, reĝisoro. Li havis armenajn radikojn https://hu.wikipedia.org/wiki/Magyarorsz%C3%A1gi_%C3%B6rm%C3%A9nyek. Lia edzino estis Adrienne Csengery.

Domokos Moldován https://hu.wikipedia.org/wiki/Moldov%C3%A1n_Domokos naskiĝis la  en Hungario en Sajóudvarhely (nuntempa Șieu-Odorhei en Rumanio) kaj mortis la 26-an de marto 2021.

## Biografio 
Domokos Moldován okupiĝis amatore pri filmoj kaj etnografio ekde 1965. En la sekva jaro li akiris etnografian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös, poste pli novan diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo. Jam en 1966 li faris filmserion por la Hungara Televizio pri la hungaraj kamparanaj pentristoj kaj li faris reĝisorajn laborojn en la universitata amatora teatro. Ekde la sekvaj jaroj li faris plurajn etnografiajn filmojn en la hungara filmoproduktejo.

## Elektitaj teatraj reĝisoraĵoj 
* Monteverdi: *Poppea megkoronázása* (1993, 1996)
* Monteverdi: *A könyörtelen lelkek tánca* (1997, 2008)
* Vivaldi: *Il Tigrane - Nagy Tigran, örmény király* (2004)
* Monteverdi: *Arianna panasza* (2008)

## Elektitaj filmaj reĝisoraĵoj 
* ‘‘Magyar parasztfestők nyomában’‘ (1966-1968)
* ‘‘Halálnak halálával halsz’‘ (1970, 2003)
* ‘‘A halottlátó’‘ (1977)
* ‘‘Rontás és reménység’‘ (1981)

## Elektitaj libroj 
* *Illyés Gyula élete képekben* (1982)
* *Magyar naiv művészek nyomában* (1987)
* *Tisztelet Kurtág Györgynek* (2006)

## Fontoj 
* http://port.hu/adatlap/szemely/moldovan-domonkos/person-131262

Kategorio:Hungaraj etnografoj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungariaj armenoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
V signo

La **V signo** estas permana gesto kun la signifo venko aŭ paco. Ĝi estas farata per etendo de la montra kaj la meza fingro de la mano, kaj kunfaldo de la aliaj fingroj.

Winston Churchill ofte faris la geston dum la dua mondmilito.

Dum la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj tiu gesto estis disvastige uzata kiel simbolo de la protestado kontraŭ militoj kaj pli precize kontraŭ la Milito de Vjetnamio. En la 21a jarcento populariĝis la uzado de tiu signo por neformale kaj familiare fotataj personoj, kaj ĉefe junuloj el Azio.

## Bildaro 

LSQ 2.jpg|La V signo.
Churchill V sign HU 55521.jpg|Winston Churchill faras la V signon.
Iraqi boys giving peace sign.jpg|Irakaj knaboj faras la V signon en Bagdado.
Girl in Muyuan in Jiangxi.jpg|Ĉina knabino faras la V signon.
Manalfabeto.png|eta|240ra|*Mana alfabeto por Esperanto (Signuno ABCĈ...XYZ per unu mano)*

Kategorio:Gestoj
Kategorio:Venko
Kategorio:Paco
Anneke Schouten-Buys

**Anneke Schouten-Buys** estas nederlanda esperantisto. Ŝi loĝas kun sia edzo Klaas Schouten, en Apeldoorn, Nederlando. Ŝi bone parolas Esperanton, la nederlandan, anglan kaj germanan, kaj tradukas al aŭ el tiuj lingvoj. Ŝi kunlaboras en diversaj gazetoj, inkluzive de Beletra Almanako.

Ŝi estas poeto kaj membro de BEL, Bahaa Esperanto Ligo. Ŝi verkis kvar librojn de poezio en la nederlanda, kaj kelkaj poeziaĵoj estis tradukitaj al la ĉina, japana, ĉeĥa, hispana, angla kaj Esperanto.

Ekde 1989 ŝi partoprenas SEFT kun sia edzo, en nordorienta Germanio.

## Verkoj
* Anneke Schouten-Buys: *Poemoj* (prezidanto; Traduki; Malkonkorda; Transformiĝi; prokraste; La ardeo). Beletra Almanako (26), junio 2016. pp. 55-57.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Por la tuto http://bahai-library.com/bafa/esp/whoannek.htm Alirita la 27an de Aŭgusto 2017. Bahaa Asocio por Artoj.

Kategorio:Nederlandaj esperantistoj
Kategorio:Esperantlingvaj poetoj
Árpád Latabár (1903 - 1961)

**Árpád Latabár,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **ifj. Latabár Árpád** estis hungara aktoro, operetkantisto, voĉoaktoro, komikisto. Lia patro estis Árpád Latabár (1878), lia frato estis Kálmán Latabár. Pro la alta statuo li estis vaste konata "longa Latyi" (Latyi estis karesnomo de lia frato Kálmán).

Árpád Latabár http://www.imdb.com/name/nm0489990/ naskiĝis la  en Sátoraljaújhely, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Árpád Latabár ne lernis aktoradon, li aĝis 16, kiam li komencis esti aktoro. Li apartenis al *Várszínház* inter 1921-1924, sed en la lasta jaro li havis rolojn ankaŭ en Operetoteatro (Budapeŝto), poste li estis migranta aktoro en Ĉeĥoslovakio, kie vivis multe da hungaroj. Inter 1927–1931 li faris turneojn kun sia frato Kálmán en Eŭropo kaj Afriko. En 1931 ili havis rolojn en Vieno, en la sekva jaro en Berlino. Ili staris antaŭ internacia kariero pro alta nivelo de komikeco kaj danco, tamen ili revenis al Hungario. Árpád individue havis rolojn kaj Eŭrope kaj naskiĝlande (Hago (1934), Genova (1937), Parizo (1940), Budapeŝto en 11 teatroj (Teatro Magyar, Teatro Belvárosi, ktp). Post la 2-a mondmilito li apartenis ekzemple el Operetoteatro (1945, 1947–1949, 1953-1954, 1957-), Gaja Teatro (1951–1954).

En 1934 li edziĝis, filino naskiĝis en 1942.

## Elektitaj teatraj roloj 
* Albert Szirmai: *Mágnás Miska* - grafo Mixi (la plej furora rolo)
* Imre Kálmán: *A csárdáskirálynő* - Ferkó
* Béla Zerkovitz: *A legkisebbik Horváth lány* - Dorner
* Viktor Jacobi: *Leányvásár* - grafo Rottenberg
* Mihály Eisemann:
** *Meseáruház* - Vili
** *Bástyasétány 77* - Sasek
* Jacques Offenbach: *Szép Heléna* - Ajay
* Jenő Huszka: *Erzsébet* - Flórián

## Elektitaj filmaj roloj 
* *Borcsa Amerikában* (1938) - dancisto
* *Ismeretlen ellenfél* (1940) - drinkejestro
* *Mágnás Miska* (1948) - grafo Mixi
* *Gábor diák* (1955) - turka pilgrimanto

## Dubladaj roloj 
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Peppino De Filippo, Fernand Ledoux kaj aliaj http://iszdb.hu/?szemely=20083&lap=munkassag

## Lia tradukaĵo 
* Verneuil: *Mamám, a kisasszony* - (komikaĵo)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj komikistoj
Kategorio:Hungaraj operetkantistoj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Újpest-központ (metrostacio)

La **Újpest-központ** [Ujpeŝt-kospont] (=Újpest-centro) estas la norda finstacio en Budapeŝto en distrikto Újpest. Tiu loko estas centro, ĉar proksime situas Urbodomo de Újpest.
eta|maldekstre|Ŝtupoj al la subirejo

## Historio 
Jam en 1970 oni komencis konstrui la 3-an metrolinion, sed tiu etapo estis inaŭgurita nur post 2 jardekoj. Ĝuste tiam finiĝis la socialismo kaj la novaj kabinetoj jam ne okupiĝis pri plukonstruo de la linio spite tion, ke planoj jam pretas. Post la ekfunkcio neniam okazis renovigaj laboroj, tial en 2017 la linion minacas jam katastrofo. Ŝajnas, ekde 2017 komenciĝos renovigaj laboroj. En 2017 kelkaj vagonoj estis ŝanĝitaj al pli modernaj, la malnovaj estis faritaj en Sovetunio, la novaj en Rusio.

## Stacio 
La stacio estas atingebla tra subirejo. La stacio mem kuŝas sub la tersurfaco 8,3 metrojn. La peronoj havas po unu en/elirejojn ambaŭflanke al la subirejo. La trakoj pluiras por daŭrigi la linion, sed la pluirantaj trakoj servas por redirekti al la alia trako la vagonojn.

## Kontaktoj 
El la metrostacio estas atingeblaj tramoj kaj aŭtobusoj, krome estas la menciita urbodomo kaj vendejego.

## Vidu ankaŭ 
* Metroo de Budapeŝto
* Metrostacioj de Budapeŝto

## Fontoj 
* http://www.metros.hu/vonal/jellemzok_m3.html 
* http://www.metros.hu/mutargy/allomas.html 
* http://hg.hu/cikkek/varos/13443-35-eves-a-3-as-metro 
* http://hg.hu/cikkek/design/10870-husz-eve-kesz-a-harmas-metro 

Budapest, metró 3, Újpest-Központ, 10.jpg|Ŝtuparejo al la perono (estas ankaŭ rulŝtuparo supren)
Budapest, metró 3, Újpest-Központ, 14.jpg|La subirejo
Budapest, metró 3, Újpest-Központ, 18.jpg|Ĝemelaj en/elirejoj al la metroo en la subirejo
Budapest, metró 3, Újpest-Központ, 2.jpg|Unu el la peronoj, meze la ŝtuparejo videblas
Budapest, metró 3, Újpest-Központ, 30.jpg|Jen la nova vagono (2017)

Kategorio:Metrostacioj de Budapeŝto
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1990
Kategorio:1990 en Hungario
Quercus glauca

La **japana blua kverko** (*Quercus glauca* aŭ *Cyclobalanopsis glauca*) estas kverko indiĝena el orienta kaj suda Azio, ĉefe en Ĉinio.

Ĝiaj glanoj estas manĝeblaj. Sekigitaj kaj muelitaj ĝis pulvoro la glanoj povas esti miksataj kun cerealoj kaj uzata kiel faruno.

## Referencoj 
Kategorio:Kverkoj
Kategorio:Arboj de Azio
Márton Voith

**Márton Voith** [vojt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Voith Márton** estis hungara inĝeniero pri metalurgio. Li havis armenajn radikojn.

Márton Voith https://hu.wikipedia.org/wiki/Voith_M%C3%A1rton naskiĝis la  en Komádi, li mortis la  en Miskolc.

## Biografio 
Márton Voith abiturientis en Miskolc en 1952, poste li estis ferlaboristo, pli poste li akiris diplomojn en Pezindustria Universitato (1957) kaj Teknika Universitato de Budapeŝto (1963). Intertempe en 1957 li iĝis asistanto de Universitato de Miskolc, poste li estis docento. En 1967 li doktoriĝis en la universitato, li kandidatiĝis en 1977, li doktoriĝis en 1984 antaŭ Hungara Scienca Akademio. Li estis dekano inter 1986-1989 kaj 1991-1995, katedrestro inter 1987-1999. En 2006 li pensiuliĝis. Li ricevis diversajn premiojn inter 1969-1996.

## Elektitaj sciencaj publikaĵoj 
* *A pilgerhengerlés teljesítményszükségletének pontosabb meghatározása* (1967)
* *A sík szalagfekvést biztosító hidegszalaghengerlési technológia optimalizálása* (1977)
* *A hőmérsékleti hatások figyelembe vétele a képlékenyalakító technológiák optimalizálásakor* (1984)
* *A képlékenyalakítás elmélete. Nagy alakváltozások tana.* (1998, studenta lernolibro)
* *Az acélbuga melegítés modellje léptetőgerendás kemencében* (2002, kun aliaj)

## Fontoj 
* http://www.matsci.uni-miskolc.hu/new/index.php?option=com_content&view=article&id=98&Itemid=15 
* https://doktori.hu/index.php?menuid=192&lang=HU&sz_ID=3147
* http://acorp70.freeweb.hu/drvoithmarton.html 

Kategorio:Hungaraj inĝenieroj pri metalurgio
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungariaj armenoj
Árpád Latabár (1963)

**Árpád Latabár,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **legifj. Latabár Árpád** estas hungara aktoro, operetkantisto. Lia patro estis Kálmán Latabár (1938).

Árpád Latabár https://hu.wikipedia.org/wiki/Latab%C3%A1r_%C3%81rp%C3%A1d_(sz%C3%ADnm%C5%B1v%C3%A9sz,_1963) naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Árpád Latabár faris abiturienton en 1982, poste li aliĝis al trupo Teatro Hevesi Sándor. Liaj sekvaj teatraj stacioj estis:
* Nacia Teatro (Pécs) (1985-1987)
* Teatro de Kecskemét (1987-1999) 
* Nacia Teatro (Miskolc) (1999-).
Li estas daŭranto de la familia aktora tradicio, tial li havas precipe komikajn kaj operetajn rolojn.

## Elektitaj teatraj roloj 
* Albert Szirmai: *Mágnás Miska* - grafo Mixi
* Imre Kálmán:
** *Cirkuszhercegnő* - Slukk Tóni
** *A bajadér* - Napoleono
* Pál Ábrahám:
** *Hawaii rózsája* - Jim
** *Viktória* - Miki
* Ferenc Lehár: *Luxemburg grófja* - Brissard
* William Shakespeare: Romeo kaj Julieta - Péter
* Alan Alexander Milne: Winnie-La-Pu - titolrolo

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj operetkantistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kalvinana preĝejo (Túrony)

La **Kalvinana preĝejo** estas religia monumento historia en vilaĝo Túrony (Hungario).
eta|maldekstre|Aerfoto pri kalvinana preĝejo de Túrony
## Historio 
La iama katolika kirko de Túrony estis konstruita en la 13-a jarcento, en la sama jarcento la navo estis plilongigita. La plurlatera absido en la sekva jarcento konstruiĝis anstataŭ la pli malnova. En la sekvaj jarcentoj oni faris trakonstruojn, dum dominado de turkoj la kalvinanoj akiris la konstruaĵon. En 1706 la vilaĝo estis detruita, la kalvinanoj revenis nur en 1726 kaj faris la renovigajn laborojn. En la 18-a jarcento la kirko parte barokiĝis, la baroka turo estis konstruita en 1827. En 2000 arkeologoj komencis esplori la preĝejon, poste ĝi renoviĝis. En 2004 *World Monuments Fund* deklaris ĝin unu el la historiaj monumentoj de la mondo. 

## Konstruaĵo 
eta|Malantaŭa parto de la kirko
La kirko situas sola sur malalta montetopinto. La kvadrata turo reliefas en mezo de la fasado. Meze funkcias la enirejo, sed estas alia historia enirejo en flanko de la navo. Pilieroj apogas la absidon ekde 1726. Interne en la malplena sanktejo sidniĉo estas videbla, apude ankaŭ diversaj niĉoj troviĝas. La kasona plafono estis farita en 1744, el tio retis nur fragmento. Estas interese, ke la galerio havas bluan koloron (ekde la 21-a jarcento).

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj

## Galerio 

Ref. templom (1995. számú műemlék) 3.jpg|Absido
Ref. templom (1995. számú műemlék) 4.jpg|Sidniĉo
Ref. templom (1995. számú műemlék) 5.jpg|Sanktejo kun niĉoj

Turony
Okcidenta Legio

**Okcidenta Legio** (pole: *Legion Zachodni*) – militista formiĝo fondita en Krakovo la 27-an de aŭgusto 1914 de Fusilista Asocio (Związek Strzelecki), Polaj Fusilistaj Taĉmentoj (Polskie Drużyny Strzeleckie) de la krakova areo kaj Asocio de Podhale-Taĉmentoj (Związek Drużyn Podhalańskich).

Komandanto de la Legio estis nomumita generalo Rajmund Baczyński, ĉefo de la stabo kapitano Włodzimierz Ostoja-Zagórski.

La 19-an de decembro 1914 estis aliformita al Unua Brigado de Polaj Legioj.

## Konindaj soldatoj
* Bronisław Pieracki

## Vidu ankaŭ
* Unua Kadra Kompanio
* Orienta Legio

## Bibliografio
* *Mała Encyklopedia Wojskowa* (Malgranda Militista Enciklopedio), 2-a volumo, MON, Warszawa 1970

Kategorio:Milita historio de Pollando
Kategorio:Pollando en la unua mondmilito
Kategorio:Militaj unuoj
Kategorio:Aperis en 1914
Uretrito

**Uretrito** estas inflamo de la uretro. La plej ofta simptomo estas dolora aŭ malfacila urinado. Ĝi estas ofte kaŭzita de bakteria infekto. La infekto ofte estas seksume transdonebla infekto (STI), sed kelkaj ne estas kaj estas nur urinsistemaj infektoj. Uretrito povas esti idiopatia, sed ĝi ofte ne estas.

## Referencoj 
Kategorio:Infektaj malsanoj
Kategorio:Urina sistemo
Smegmo

**Smegmo** ( *smēgma*) estas kombinaĵo de delasitaj haŭtaj ĉeloj, haŭtaj oleoj kaj likvoj. Ĝi okazas al eksteraj seksorganoj de viraj kaj inaj mamuloj. Ĉe inoj, ĝi kolektiĝas ĉirkaŭ la klitoro kaj en la faldoj de la internaj vulvaj lipoj; ĉe virseksuloj, smegmo kolektiĝas sub la prepucio.

## Inoj 
eta|Homa vulvo kun iom da bone videbla smegmo inter la vulvaj lipoj.
La akumulo de sebumo kombinita kun mortintaj haŭtaj ĉeloj povas formi smegmon. Klitora smegmo estas difinita kiel la sekreciaĵo de la apokrinaj glandoj de la klitoro, kombine kun delasitaj epiteliaj ĉeloj. Glandoj ĉirkaŭ la klitoro kaj la eksteraj vulvaj lipoj sekrecias sebumon.

## Virseksuloj 
eta|Homa peniso kun iom da videbla smegmo.
Smegmo helpas lasi la glanon malseka kaj faciligas seksumadon agente kiel lubrikaĵo. Smegmo estas "tute benigna".

Oni origine pensis, ke smegmon faras la sebumaj glandoj apud la frenulo, la tiel nomataj glandoj de Tyson; tamen postaj studoj malsukcesis trovi tiujn glandojn. Wright asertas, ke smegmo estas farata de mikroskopaj prutrudoj de la mukoza surfaco de la prepucio, kaj ke vivantaj ĉeloj daŭre constantly kreskas al la surfaco, spertas steatozon, defalas, kaj formas smegmon. kaj enhavas prostatajn kaj spermajn sekreciaĵojn, defalitajn haŭtaj ĉeloj, kaj la mukinan enhavon de la uretraj glandoj de Littré. ĥimotripsinon, neŭtrofilan elastason kaj citokinojn, kio helpas la imunsistemon.

Laŭ Wright, oni faras malmulte da smegmo dum infaneco, kvankam la prepucio povas enhavi sebumajn glandojn. Ŝi ankaŭ diras, ke la produktado de smegmo plialtiĝas de adoleskeco ĝis seksmatureco kiam la funkcio de smegmo por lubrikado plene funkcias, kaj de meza aĝo la produktado komencas malaltiĝi kaj je maljuna aĝo oni apenaŭ faras smegmon.

Ne estas pruvo, ke smegmo kaŭzas penisan kanceron,

## Bestoj 
Ĉe sanaj bestoj, smegmo povas helpi purigi kaj lubriki la seksorganojn. En bestkuraca medicino, analizo de tiu smegmo estas kelkfoje uzata por detekti patogenojn de la seksaj kaj urinaj organoj, kiel ekzemple *Tritrichomonas foetus*. Akumulo de smegmo en la ĉevalaj prepuciaj faldoj kaj apud la uretra truo povas formi grandajn "fazeolformajn objektojn" kaj povas plialtigi la ŝancon je la bakterio *Taylorella equigenitalis*, la kaŭzanto de kontaĝa ĉevala uterito. Kelkaj ĉevalaj bestkuracistoj rekomendas periodan purigadon de virseksaj seksorganoj por plibonigi la sanon de la besto.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Ekzokrina sistemo
Kategorio:Produktoj de organismo
Kategorio:Reprodukta sistemo
Traktato de Fontainebleau (1807)

eta|dekstra|250ra|La dispartigo de Portugalio, proponita de Napoleono laŭ la Traktato de Fontainebleau de 1807.
La **Traktato de Fontainebleau** estis sekreta interkonsento subskribita la 27an de Oktobro 1807 en Fontainebleau, Francio, inter la reĝo Karlo la 4-a de Hispanio kaj la Franca Imperiestro Napoleono Bonaparte. Laŭ tiu traktato, la Dinastio de Bragança estus forigita el la Reĝlando Portugalio dum la lando estus sekve dividita en tri regionoj.

Negocita kaj interkonsentita inter Don Eugenio Izquierdo plenrajta de Karlo la 4-a kaj la marŝalo Géraud Duroc kiel reprezentanto de Napoleono, la interkonsento enhavis 14 artikolojn kun la suplementaj artikolaroj rilataj al la trupejoj por la planita invado de Portugalio.

Laŭ historiisto Charles Oman, eble Napoleono neniam havis intencon plenumi la konsentojn de la traktato. Krom lia deziro okupi Portugalion, lia reala celo povus esti ŝtelmeti grandan Francan forton en Hispanion por faciligi ties postan kapton.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Napier, William Francis (1867). History of the War in the Peninsula and the South of France from the Year 1807 to the Year 1814. 1. London: T & W Boone. https://archive.org/stream/historywarinpen22napigoog#page/n38/mode/2up Alirita la 28an de Aŭgusto 2017.
* Oman, Charles (1902). A History of the Peninsular War. 1. Oxford: Clarendon Press. https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.278497 Alirita la 28an de Aŭgusto 2017.

Fontainebleau
Fontainebleau
Fontainebleau
Fontainebleau
Fontainebleau
Kategorio:Fontainebleau
Kategorio:Aperis en 1807
Kategorio:Politiko en 1807
Ciudadanos

alternative=Simbolo de Ciudadanos|eta
**Ciudadanos-Partido de la Ciudadanía** (Cs), aŭ pli simple **Ciudadanos** (Civitanoj), estas hispana politika partio estrita de Albert Rivera.

Ĝi estis fondita en 2006 en Barcelono, baze sur la civitana platformo *Ciutadans de Catalunya* oponzicianta al katalunisma naciismo. Ĝi etendiĝis tra la tuta Hispanio, kaj atingis reprezentadon en la Eŭropa Parlamento, la Hispana Senato, la Congreso de los Diputados, diversaj regionaj parlamentoj kaj en kelkaj municipoj. En la 2010-aj jaroj ĝi estis la kvara politika forto malantaŭ PSOE, Popola Partio (PP) kaj Podemos kaj tiamaniere ĝi havis la povon koalicii kun aliaj partioj por akiri majoritaton. Plej ofte ĝi apogis lokajn aŭ regionajn registarojn de dekstraj fortoj, kio ebligis la potencprenon fare de la Popola Partio, kio donis al ĝi klaran bildon de dekstrema partio.

Ĝi akiris tre malbonajn rezultojn en la ĝeneralaj balotoj de la jaro 2019, post kio ĝi eniris fortan krizon. Post la sekva demisio de la ĝis tiam gvidanto Albert Rivera, la nuna prezidanto estas Inés Arrimadas.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Politikaj partioj de Hispanio
Kategorio:Politikaj partioj de Katalunio
Kategorio:Liberalaj partioj en Eŭropo
Kategorio:Centrismaj politikaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 2006
Salomono (nomo)

**Salomono** estas hebrea vira nomo kun la signifo "pacema, milda". La ina formo estas *Salome* (esperante: Salomeo).
[eta|Salomono, reĝo de [Izraelo]]
## Nomtagoj 
* 8-a de februaro 
* 13-a de marto 
* 28-a de septembro 
* 17-a de oktobro 
* **24-a de oktobro**

## En aliaj lingvoj 
* angle, germane, france: Solomon
* arabe: Sulejmane, Sulajman, Soliman, Slimane
* hebree: שלמה (Ŝelomo)
* hungare, nederlande: Salamon
* perse: سلیمان (Solejman)
* turke: Süleyman

## Famaj Salomonoj 
### Sanktuloj 
* Salomono de Kordovo
* Salomono de Bretonio
* Salaün Ar Fol

### Regantoj 
* **Salomono,** reĝo de Izraelo
* Salomono la 1-a (Hungario) (1052-1087) reĝo de Hungario
* Sulejmano la 1-a sultano de Otomana Regno

### Aliaj famuloj 
* Avicebron, filozofo
* Salomon Müller, germana naturalisto
* Salomon Maimon, germana filozofo
* Salomon August Andrée, sveda inĝeniero
* Salomon Mayer Rothschild, aŭstra bankisto
* Johann Peter Salomon, germana violonisto
* Salomon Ettinger, juda kuracisto
* Salomon Drejer, dana botanikisto
* Salomon Luria, rabeno
* Hermann Mayer Salomon Goldschmidt, germana astronomo
* Ernst Salomon Cyprian, germana teologo
* Ephraim Salomon Unger, germana matematikisto
* Salamon Gajzágó, hungara juristo
* Ferenc Salamon, hungara historiisto
* Salamon János Petényi, hungara zoologo

### Esperantistoj 
* Thierry Salomon, franco

## Familia nomo 
* Béla Salamon, hungara aktoro
* János Salamon, ciganhungara violonisto

## Aliaj Salomonoj 
* Templo de Salomono
* Salomonoj

## Vidu ankaŭ 
* Esperantaj personaj nomoj

## Fontoj 
* http://nevnaplap.hu/salamon-nevnap-eredete-es-jelentese/
* http://nevnap.org/Salamon/nevnap

Kategorio:Viraj personaj nomoj
Kálmán Árpád Latabár

**Kálmán Árpád Latabár,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Latabár Kálmán Árpád** aŭ *Latabár Kálmán, id.* estis hungara aktoro, reĝisoro. Lia patro estis Endre Latabár (patro), lia patrino estis Mária Török, lia frato estis Endre Latabár (filo), lia filo estis Árpád Latabár (1878).
eta|Kálmán Árpád Latabár kun siaj gepatroj
Kálmán Árpád Latabár http://wc.rootsweb.ancestry.com/cgi-bin/igm.cgi?op=GET&db=szepesi&id=I40813 naskiĝis la  (laŭ alia informo en 1851) en Hungara reĝlando en Szabadka (nuntempa Subotica en Serbio), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Kálmán Árpád Latabár kiel infano li havis rolojn en trupo de sia patro ekzemple en Kassa, Buda, Arad (urbo), Pécs, Kolozsvár, Szeged, Balatonfüred. Ekde 1873 li apartenis al pluraj trupoj, ekzemple de Károly Mosonyi (1874), Gerő Aradi (1876), Béla Mándoky (1878-1883). En 1883 li aliĝis al Nacia Teatro (Budapeŝto). En 1905 li estis nomumita zorganto de *Várszínház*, eĉ en la teatro loĝis ĝismorte. Inter 1898–1924 li estis sekretario de la Reĝa Teatra Akademio. Li ricevis premion en 1894. Pro vidviniĝo li edziĝis dufoje.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare: *Epifanio: aŭ kiel vi volas* - Keszeg András
* Jacques Offenbach: *Dunanan apó* - Patroclus
* Ede Szigligeti: *Liliomfi* - titolrolo
* Pierre-Augustin Caron de Beaumarchais: *Geedziĝo de Figaro* - titolrolo
* Mór Jókai: *Az arany ember* - kontrabandisto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo L, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj infanaj aktoroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kálmán Latabár (1938 - 2000)

**Kálmán Latabár,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **ifj. Latabár Kálmán** estis hungara aktoro. Lia avo estis Árpád Latabár (1878), lia patro estis Kálmán Latabár, lia filo estis Árpád Latabár (1963) (ĉiuj aktoroj).

Kálmán Latabár http://www.imdb.com/name/nm0489987/?ref_=nm_dyk_trv3 naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Kálmán Latabár frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1962. Post siaj studoj li aliĝis al trupo de Nacia Teatro (Pécs). En 1964 li estis membro de Operetoteatro (Budapeŝto), kie li daŭris la familiajn tradiciojn. Li similis al sia patro, ili ofte ludis kune. Li ricevis premion en 1988.

## Elektitaj teatraj roloj 
* Imre Kálmán: *Csárdáskirálynő* Miska (kelnero)
* Johann Strauss: *Die Fledermaus* - Frosch
* Joseph Stein - Jerry Bock - Sheldon Harnick: *Hegedűs a háztetőn* - rabeno

## Elektitaj kinaj filmaj roloj 
* *Eszpresszóban* (1959, mallonga filmo)
* *Alfa Rómeó és Júlia* (1968)
* *Az élet muzsikája* (1984)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* *Hagymácska* (1962)
* *Második otthonunk: Az áruház* (1978)
* *Zenés TV színház* (serio, 1980-1983)

## Fontoj 
* hungarlingva biografieto
* http://port.hu/adatlap/szemely/ifj-latabar-kalman/person-166594

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj operetkantistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj humuristoj
Eucalyptus deglupta

[eta|maldekstra|Vido de la buntaj [ritidomoj.]]
***Eucalyptus deglupta*** estas granda arbo indiĝena al Papuo-Nov-Gvineo, en Nova Britio kaj Nov-Gvineo, la Filipinoj, en Mindanao kaj al Indonezio, en Seram kaj Sulaveso. Ĝi nomiĝas **la ĉielarka eŭkalipto**, ĉar ĝia arboŝelo estas bunta.

## Referencoj 
"Phylogeography of Eucalyptus deglupta". Royal Botanic Gardens Victoria. Alirita la 28an Aŭgusto 2017.

Kategorio:Eŭkaliptoj
Kategorio:Arboj de Azio
Kategorio:Arboj de Nov-Gvineo
John Moore (Brita militisto)

[eta|Monumento en [Glasgovo.]]
Generalleŭtenanto **Sir John Moore** (13a de Novembro 1761 - 16a de Januaro 1809) estis Brita militisto, soldato kaj Generalo, konata ankaŭ kiel **Moore de Korunjo**. Li estis plej bone konata pro sia milit-trejnaj reformoj kaj pro sia morto ĉe la Batalo de Korunjo, en kiu li venkis  super Franca armeo estrita de la Marŝalo Soult dum la Duoninsula Milito.

Li militservis kaj batalis ankaŭ en la Usona Milito de Sendependeco, en Mediteraneo (Menorko kaj Korsiko), en Irlando (1798), en Nederlando (1799), en Egiptio (1801), kaj kontraŭ Francio ĉefe en la Duoninsula Milito.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Sarrazin, General Jean (1815), History of the War in Spain and Portugal from 1807 to 1814, Henry Colburn, p.&nbsp;358–359

Kategorio:Britaj generaloj
Kategorio:Britaj militistoj de la Usona Milito de Sendependeco
Kategorio:Homoj de la Napoleonaj militoj
Zoltán Kollonay

**Zoltán Kollonay** [kolonai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kollonay Zoltán** estas hungara pianisto, orgenisto, komponisto, dirigento, instruisto. Lia patrino estis greko.

Zoltán Kollonay http://www.mek.oszk.hu/02100/02139/html/sz13/445.html naskiĝis la  en Nyíregyháza (Hungario).

## Biografio 
Zoltán Kollonay akiris pianistan diplomon en Konservatorio de Debrecen en 1988, plian diplomon en Muzikakademio de Budapeŝto en 1994, 2 pliajn diplomojn en Konservatorio de Vieno kaj Muzikakademio de Vieno en 1996, fine la lastan diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Inter 1989 kaj 1993 li estis muzika gvidanto de Teatro de Nyíregyháza, kie li ne nur dirigentis, sed ankaŭ komponadis. Inter 1993-1997 li instruis en muzika mezlernejo en Nyíregyháza. En 1999 li translokiĝis al Nagykanizsa, ekde 2010 li instruas en la loka muziklernejo. Li ricevis 2 premiojn en 2006. Liaj komponaĵoj havas ankaŭ grekajn devenojn.

## Elektitaj pianistaj koncertoj 
* ekde 1993 en Vieno koncerto de hungaraj muzikistoj
* 1998: sola koncerto en Palaco Vigadó
* 1999: greka pianokonĉerto en Budapeŝto

## Elektitaj orgenistaj koncertoj 
* 1996: en luterana preĝejo de Nyíregyháza
* 2000: en Preĝejo de Sankta Jozefo (Nagykanizsa)
* 2003: subĉiela koncerto

## Elektitaj dirigentaĵoj 
* 1998: Schubert: G-dúr Mise - preĝejo en Nagykanizsa
* 2000 novjara koncerto en Nagykanizsa

## Fontoj 
* oficiala paĝo
* hungarlingva intervjuo kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj pianistoj
Kategorio:Hungaraj orgenistoj
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Hungaraj dirigentoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungariaj grekoj
Batalo de Korunjo

eta|dekstre|230px|Sir John Moore, Brita komandanto.
La **Batalo de Korunjo** (aŭ *A Coruña*, *La Coruña*, *Koruno*, *Elviña*, *La Corunna* en angla aŭ *La Corogne* en franca) okazis la 16an de Januaro 1809, kiam Franca korpuso sub Marŝalo de la Imperio Nicolas Jean de Dieu Soult atakis Britan armeon estrita de Generalleŭtenanto Sir John Moore. La batalo okazis en la kunteksto de la Duoninsula Milito, kiu estis parto de pli ampleksa serio de Napoleonaj Militoj. Ĝi estis rezulto de Franca kampanjo, estrita de Napoleono Bonaparte, kiu estis venkinta super la Hispanaj armeoj kaj okazigis ke la Brita armeo retiriĝu al la marbordo sekve de malsukcesa klopodo fare de Moore por ataki la korpuson de Soult kaj distroforigi la Francan armeon.

Akre persekutita de la Francoj de Soult, la Britoj retiriĝis tra norda Hispanio dum ilia ariergardo luktis kontraŭ ripetitaj Francaj atakoj. Ambaŭ armeoj ege suferis pro la aĉaj vintrokondiĉoj. Multo de la Brita armeo, ekskludinte la eliton de la Malpeza Infanteria Brigado de Robert Craufurd, suferis pro perdo de ordo kaj disciplino dum la retiriĝo. Kiam la Britoj finfine atingis la havenon de Korunjo en la nordokcidenta marbordo de Galegio en Hispanio kelkajn tagojn antaŭ la Francoj ili ekkonis ke ilia transportaj ŝipoj ne estis alvenintaj. La ŝiparo alvenis post paro de tagoj kaj la Britoj estis en la mezo de la enŝipigo kiam la Francaj fortoj venis kaj devigis la Britojn lukti batale antaŭ ili povus eliri al Anglio. 

En la rezulta agado, la Britoj forpelis la Francan atakon kaj kompletigis sian enŝipiĝon, savante sian armeon el detruo sed lasante la havenurbojn Korunjo kaj Ferrol, same kiel la nordan Hispanion, kiu estis kaptita kaj okupita de la Francoj. Dum la batalo, Sir John Moore, nome la Brita komandanto, estis pormorte vundita, kaj mortiĝis post aŭdi ke ĉiuj Francaj atakoj estis forpelitaj.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Napier, William (1873), History of the war in the Peninsula and the south of France, from the year 1807 to the year 1814, New York: D. & J. Sadlier https://archive.org/details/historyofwarinpe00napi Alirita la 28an de Aŭgusto 2017.

Korunjo
Kategorio:Milito de Hispana Sendependiĝo
Kategorio:Korunjo
Korunjo
Korunjo
Korunjo
Jean-Louis Thouard

**Jean-Louis THOUARD** (naskiĝis la 19-an de aprilo 1971 en Toulouse) estas franca scenaristo, bildliteraturisto kaj desegnisto.

Li infanaĝe vivis en Jura (departemento). Li estas diplomita de Faculté d'art de Strasbourg. Li kunlaboras kun multaj eldonistoj. Li publikigis en Francio, Anglio, Turkio kaj Hong Kong.

## Libraro en la franca lingvo 
* Kun Pierre Bottero (scenaristo) li desegnis la serion "La Quête d'Ewilan" en 2003, "Les Mondes d'Ewilan" en 2004-2005, "Le Pacte des Marchombres" en 2006-2008.
Li ankaŭ desegnis ĉiujn romankovriloj de "La Quête d'Ewilan", "Les Mondes d'Ewilan" kaj " Le Pacte des Marchombres" de Pierre Bottero (eldonitaj ĉe Rageot).

* Kun Roger Seiter(scenaristo) de 2008 ĝis 2010 li desegnis serion el la malordinaraj historioj de Edgar Poe ĉe Casterman : "Le Scarabée d'Or", "Usher", "La Mort Rouge"

* "Le voyage extraordinaire du Baron de Münchhausen" (Gründ)
* "Barbe-Bleue" (Gründ)
* "Isayama" (eldonejo Milan) kun Pierre Bottero.
* "La bataille des marionnettes" ĉe Folio Gallimard
* "Gargantua, le géant espiègle" ĉe Sun-Ya publishing Hong Kong
* "Le bestaire fantastique du Pays de Comté" (DmoDmo)
* "Contes et légendes de la mythologie celtique" (Nathan)
* "La somnambule", bildstria adaptigo de la usona romano "La Somnambule" de Helen McCloy, kun Stéphane Michaka (scenaristo) en "collection Rivages" ĉe Casterman Noir

## Bildstrioj kaj ekspozicioj 
Junie 2012, laŭ peto de la urbo Dijon, li kreis ekspozicion: "Dijon vu par / archipel 2.012", kun Hervé Arnoul. Tiu ekspozicio imagis Dijon en steampunk-universo, kaj estis granda sukceso (30 000 vizitintoj).

E n 2017, li kreis bildstrion pri Dole : "Il était une fois Dole, de Jacques Duhamel à nos jours (1967-2017) por festi la 50-jariĝo de la leĝo kiu protektas la urban heredaĵon de Dole, kiu protektas la centrakvartalon kaj monumentojn (en la franca "secteur sauvegardé").

## Eksteraj ligiloj 
* Site officiel
* Blog

Kategorio:Francaj scenaristoj
Universitato Hankuk pri fremdaj studoj

La **Universitato Hankuk pri fremdaj studoj** (koree : 한국외국어대학교, angle : *Hankuk University of Foreign Studies*, ***HUFS***) estas privata esplora universitato bazita en Seulo, Respubliko Koreio. La universitato estis fondita en 1954 por antaŭenigi fremdan lingvan edukadon post la Korea milito. La universitato situas en Seulo kaj Jongin. La nomo de la universitato estas derivita de la traduko de la korea vorto *Hankuk* (koree: 한국; ĉine: 韓國), kio signifas Koreio-n.
eta|240ra|Seula kampuso

## Historio 
La Universitato Hankuk pri fremdaj studoj fondita kiel altnivelo edukejo por studi fremdajn lingvojn en aprilo 1954, fare de Kim Heung-bae kun liaj unuaj studentoj studantaj la anglan, francan, ĉinan, germanan, hispanan kaj rusan lingvojn. Dum la 1960-aj jaroj kaj 1970-aj jaroj, la edukejo vastiĝis siajn programojn kaj iĝis universitato en 1980.

En 1981, ĝi malfermis sian duan kampuson en Jongin, ne fore de Seulo.

En 2012, la usona prezidanto Barack Obama, dum sia vizito al Koreio, parolis ĉe la Universitato Hankuk pri fremdaj studo por la tutmonda progreso al nuklea ne-proliferado

## La Tutmonda kampuso 
eta|240ra|Tutmonda kampuso
La universitato konsistas el du kampusoj, la "Seula kampuso" situanta en la orienta regiono de Seulo, kaj la antaŭurba kampuso de Jongin, kiu estas la "Tutmonda kampuso". Ambaŭ enhavas entute 27 351 studentojn (2015).

La Tutmonda kampuso instruas pliajn lingvojn ne provizitajn en Seulo, nome la pola, rumana, ĉeĥa, slovaka, serba, kroata, rusa, bulgara, hungara, centra aziaj lingvoj (kazaĥa kaj uzbeka) ktp.

## Esperanto 
La seula universitato estis la sidejo de la 102-a Universala Kongreso de Esperanto (UK 2017) de la 22-a ĝis la 29-a de julio 2017 en Seulo en Sud-Koreio, organizata de Korea Esperanto-Asocio. Temis pri la dua Universala Kongreso en Sud-Koreio, post la 79-a UK okazinta en 1994 same en Seulo. Aliĝis ĝis 1173 kongresanoj. La kongresa temo estis “Turismo kaj evoluo: vojoj al daŭripovo”.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de universitatoj en Sud-Koreio

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Hankuk
Kategorio:Lernejoj fonditaj en 1954
Margilan

**Margilan,** (, ) estas urbego en orienta Uzbekio, en la regiono aŭ regiono Fergano. Ĝi estas silka centro de la lando.

## Bazaj informoj 
eta|Strato en Margilan
* Areo: 40&nbsp;km²
* Supermara alteco: 487 m
* Loĝantaro: 215,400 (2014)  
* Horzono: UTC+5
* Telefonkodo: +998 73
* Poŝtkodoj: 151100
* Aŭtokodo: 40
* 

## Geografio 
eta|maldekstre|Subĉiela bazarejo en Margilan
Margilan situas en la orienta parto de la lando. Fergano troviĝas 10, Andiĝono 57, Namangano 58, Taŝkento 228, Samarkando 416, Termezo 528, Karŝio 538, Navojo 540, Buĥaro 625, Urgenĉo 938, Nukus 1033 kilometrojn.

## Loĝantaro 
* uzbekoj (91,9 %)
* rusoj (3,1 %)
* tataroj (1,4 %)

## Historio 
Laŭ eŭropa legendo Margilan estis fondita fare de Aleksandro la Granda. Estas fakto, ke la loko estis grava haltejo laŭ la Silkvojo de la 9-a jarcento. Margilan estis grava komerca urbo inter la 10-a kaj 12-a jarcentoj. Dokumento en la frua 16-a jarcento menciis, ke "la granatoj kaj abrikotoj estas elstaraj, blankaj cervoj povas esti trovitaj proksime. La urbo apartenis al ĥanlando de Kokando en la 18-a jarcento, en 1876 la rusoj okupis ĝin. Margilan hodiaŭ estas grava loko de Islamo.

## Ekonomio 
Margilan estas loko de la plej granda tradicia silka uzino de Uzbekio kun pli ol 2,000 laboristoj. Jare oni produktas po 250,000 kvadratajn metrojn de altagrade altkvalita silkŝtofo laŭ la tradicia maniero. La najbara Margilan uzino laborigas 15,000 laboristojn uzanta modernan maŝinaron kaj produktas jare po 22 milionoj laŭ kvadrataj metroj.

## Trafiko 
El Margilan forkuras 4 vojoj.

## Klimato 
Jare pluvas/naĝas en Margilan preskaŭ 200&nbsp;mm. En ĉiuj monatoj estas precipitaĵoj, tamen inter junio-septembro iom malpli. La averaĝa temperaturo estas 14&nbsp;, ĝi varias laŭ la monatoj inter 9-20&nbsp;. Inter julio-aŭgusto foje oni mezuras pli ol 40&nbsp;, inter oktobro-aprilo ofte frostas, eĉ inter novembro-februaro la temperaturo foje falas sub -20&nbsp;.

## Vidindaĵoj 
* moskeoj

## Fontoj 
* WikiTrans
* mapo, distancoj 
* https://www.britannica.com/place/Margilon 

Kategorio:Urboj de Uzbekio
Kategorio:Lokoj de la Silka Vojo
Kategorio:Regiono Fergano
Batalo de Aspern-Essling

eta|300px|Pentraĵo de Johann Peter Krafft.
En la **Batalo de Aspern-Essling** (21a–22a de Majo 1809), Napoleono klopodis urĝan trapasadon de la rivero Danubo ĉe Vieno, sed la Francoj kaj ties aliancanoj estis forpelitaj de la Aŭstrianoj estre de la Arkiduko Karlo. La batalo estis la unua fojo ke Napoleono estis persone venkita en ĉirkaŭ unu jardeko de militoj. Tamen, la Arkiduko Karlo malsukcesis certigi decidan venkon ĉar Napoleono kapablis sukcese retiri plej el siaj fortoj.

Ĉirkaŭ la 17a de Majo, la ĉefa Aŭstria armeo estrita de Karlo estis alveninta en Marchfeld. Karlo tenis la kernon de siaj trupoj kelkajn mejlojn for el la riverbordo espere koncentradi ilin al la punkto kie Napoleono decidedos trapasi. La 21an de Majo, la Francoj faris sian unuan ĉefan klopodon por trapasi la Danubon, kio rezultis en la Batalo de Aspern-Essling. La Aŭstroj ĝuis la komfortan laŭnombran superecon super la Francoj laŭlonge de la batalo; la unuan tagon Karlo disponis el 110,000 soldatoj kontraŭ nur 31,000 komanditaj de Napoleono. Ĉirkaŭ la duan tagon, plifortigoj plialtigis la Francajn nombrojn ĝis 70,000. La batalo estis karakterizita de forta tien kaj reen luktado por la du vilaĝoj Aspern kaj Essling, nome la kernaj punktoj de la Franca pontokapo. Ĉirkaŭ la fino de la luktado, la Francoj estis perdintaj Aspern sed ankoraŭ kontrolis Essling. Konstanta Aŭstriaj artileria bombardado finfine konvinkis Napoleonon retiri siajn fortojn reen al la insulo Lobau. Ambaŭ flankoj okazigis ĉirkaŭ 23,000 perdojn al la mala flanko. Ĝi estis la unua malvenko kiun Napoleono suferis en grava batalo, kaj ĝi okazigis ekscitigon tra multaj partoj de Eŭropo ĉar ĝi montris, ke li povas estis venkita en la batalkampo.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Chandler, David (2002). Napoleon. Leo Cooper. ISBN 0-85052-750-3.

Aspern-Essling
Kategorio:Donaustadt
Aspern-Essling
Aspern-Essling
Aspern-Essling
Aldeneik

**Aldeneik**, fondiĝis en 730, estas antaŭurbo de la belga urbo Maaseik. Ĝi situas ĉe la bordo de la rivero Mozo, proksime al la limo kun Nederlando. La rojo Bosbeek ĉi tie elfluas en la Mozon en la ripozamuza areo Heerenlaak.

## Legendo
Ekzistas diversaj legendoj pri la maniero de ekesto de Aldeneik. Sube unu el la plej konataj.

### La diablo blovestingis la kandelon 
Antaŭ longa tempo du nobelaj fratinoj Herlindis kaj Relindis, de franka deveno, fondis monaĥinejon en Aldeneik. Tie ili verkis la evangeliolibron Kodekso Eyckensis. La diablo povis fari nenion ol observi. Ĝis li ekhavis la ideon blovestingi la kandelojn. Sed anĝelo venis por denove eklumigi ilin. La evangelio ankoraŭ estas konservata kaj uzata en Maaseik.

[eta|150px|maldekstra|7-a jarcenta baptistejo konstruite de [Willibrord sur la loko de relikvujo je Odino]].
eta|150px|meza|La kapelo en Aldeneik, konsekrita de Herlindis kaj Relindis

Kategorio:Urboj de Belgio
Kategorio:Limburgo (Belgio)
Marcus Zuerius van Boxhorn

**Marcus Zuerius van Boxhorn** (naskiĝis la  en Bergen op Zoom, mortis la ) estis nederlanda lingvisto, profesoro de la Universitato de Lejdeno. Kiel unua li rimarkis similecon inter hindeŭropa lingvaro (tiutempe la termino ankoraŭ ne estis uzata). Van Boxhorn sugestis ekziston de pralingvo, al kiu li donis la nomon skita, de kiu estus devenantaj la nederlanda, greka, latina, persa kaj germana. Poste al la grupo li aldonis: la slavan, baltan kaj keltan lingvarojn.

## Bibliografio 
* Biografio en la paĝo Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren

Kategorio:Nederlandaj lingvistoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 28-an de aŭgusto
Kategorio:Nederlandaj erudiciuloj