open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Erzsébet Gáll

**Erzsébet GÁLL** [ga:l], Gállné Keresztes Erzsébet, estis rumania hungara tradukistino, lernolibroverkistino. Ŝi naskiĝis en Alba Iulia la 28-an de septembro 1928 kaj mortis la 14-a de julio 2019. Ŝi estis la edzino de János Gáll.

## Kariero
Erzsébet Gáll diplomitiĝis pri rusa lingvo kaj literaturo en Universitato Bolyai de Kluĵo (1952), kaj ŝi laboris en la katedro de slava filologio de la sama universitato. 

## Libroj
**Az orosz nyelvtan kézikönyve* universitata lernolibro, kunulaŭtorino (1956); 
*B. Tartakovszkij: *Felsőosztályosok*, tradukaĵo, (porjunulara romano, 1953); 
*Ivan Kratt: *Az útmutató*, tradukaĵo, (noveloj, kune kun Károly Kós, 1954).

## Fonto
*RMIL  

Kategorio:Rumanujaj hungaraj tradukistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj instruistoj
Kremjonki

**Kremjonki** () estas urbo en la distrikto Ĵukov de Kaluga provinco (Rusio). Ĝi situas ĉe la rivero Protva. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

Sur la teritorio de Kremjonki situas vilaĝo Troickoje, kie vivis Jekaterina Daŝkova, prezidantino de la *Sankpeterburga Scienca Akademio* kaj tiu de la *Rusa Akademio*; en Kremjonki ekzistas muzeo de Daŝkova (en la loka lernejo).

eta|maldekstra|la kirko de Troickoje

Kategorio:Urboj de Kaluga provinco
Kategorio:Distrikto Ĵukov
Ákos Gara

**Ákos GARA** [gara], plumnomo Gara Bonciás, estis rumania hungara verkisto, ĵurnalisto, tradukisto, redaktoro. Li naskiĝis en Nagyvárad la 4-an de februaro 1877 kaj mortis ?.

## Kariero 
Ákos Gara pristudis juron en sia naskiĝurbo kaj en Koloĵvaro. Li redaktis de 1919 kune kun Béla Zsolt la gazeton *Nagyváradi Munkásújság*, poste li estis kunlaboranto de gazeto *Keleti Újság*, de Kluĵo, de 1929 li estis respondecredaktoro de gazeto *Garabonciás*, artikolisto de ĵurnalo *Jóestét*.

## Operetoj 
* *Három a tánc*; *Vadgalamb* estis prezentitaj en Oradea kaj Kluĵo.

## Volumoj 
* *Gyöngyök gyöngye, ifjúság* (poemoj, Bp. 1919);
* *A jó Gorilla* (satira komedio, Nv. 1919);
* *A boldogtalan faun* (sinfonia poemo. Nv. 1919);
* *Kabaré* (Vidám Könyvek 2. Kv. 1920);
* *A csodálatos csokoládésziget* (porinfanaj fabeloj, Kv. 1921);
* *Napkelettől napnyugatig* (poemoj kaj tradukaĵoj, inter ili poemoj de Motoori Nasinaga, Kv. 1933).

## Fonto 
* RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Laughing Gas (filmo de 1914)

eta|thumbtime=2|upright=1.5|*Laughing Gas*
***Ridgaso*** aŭ **Laughing Gas** estas filmo de 1914 ĉefrolata de Charlie Chaplin. Ĝi ankaŭ estas konata kiel "Busy Little Dentist", "Down and Out", "Laffing Gas", "The Dentist" (*La dentisto*) kaj "Tuning His Ivories".

## Intrigo 
Oni rakontas al oni, ke Charlie estas dentista asistanto. Li alvenas en laboron, kie la pacientoj jam atendas. Li aliĝas al la malgrandega dua dentista asistanto en la malantaŭa ĉambro. Ili havas mallongan kverelon, tiam Charlie iras al la atendoĉambro por purigi la plankon per tapiŝbalailo. Li puŝas en pacienton kaj plia kverelo komenciĝas. Poste reen en la malantaŭan ĉambron por pli da kverelado.

La dentisto alvenas, kaj lia unua paciento iras enen, evidente en doloro. La dentisto preparas la nitrogenon anestezan (ankaŭ konatan ofte kiel "ridgaso" pro ĝiaj efikoj antaŭ kaj post senkonscieco). Kiam la viro estas senkonscia, li eltiras lian denton, sed poste li ne povas lin veki. Li vokas Charlie-n kaj kiam tiu alvenas, la dentisto forkuras. Charlie provas veki la viron kaj poste provas trafi lian kapon per maleo. La viro reviviĝas, sed komencas ridi. Charlie batas lin senkonscie per la maleo.

La dentisto tiam revenas kaj Charlie estas sendita al la medikamentejo por ricevi recepton. Post pli multaj bataloj kontraŭ la pacientoj, li iras de la kirurgio de D-ro Pain al la apoteko Sunsubiro. Li frapas viron starantan ekstere ĉe gazetbudo. Li rigardas virinon (la edzinon de la dentisto) kaj Charlie piedbatas lin en la stomakon antaŭ postkuri la virinon mem, kaj okazas incidento, ke ŝi perdas sian jupon kaj forkuras en embaraso. Li daŭrigas bataladon kun la viro, kiu ricevas baton per briko en la vizaĝo, tiel iĝante alia dentista paciento. Dua briko trafas preterpasanton same perdigante lian denton.

Dume la dentisto ricevas telefonvokon de sia domservistino, kiu anoncas, ke lia edzino havis "akcidenton" kaj ke li iru hejmen. Charlie revenas kaj trovas la ambulancon malplena. Li elektas la plej belan de la du inaj pacientoj en la atendoĉambro. La alia sinjorino foriras, lasante ilin solaj. Charlie flirtas kun ŝi kaj rigardas tre proksime en ŝian buŝon, ŝtelante kisojn. Dume la du viroj frapitaj per brikoj alvenas. La knabino foriras. Kiel sekva paciento eniras la alta viro. Charlie uzas grandegan tenajlon por forigi alian denton. Kun la granda bruo eniras la viktimo de ĉe la gazeta budo kaj fina batalo rezultiĝas.

## Rolantaro 
* Charles Chaplin - la asistanto de la dentisto
* Fritz Schade - D-ro Pain, la dentisto
* Alice Howell - la edzino de la dentisto
* Joseph Sutherland - eta asistanto
* Slim Summerville - paciento
* Josef Swickard - paciento
* Mack Swain - paciento
* Gene Marsh - paciento (nekonfirmita)

## Vidu ankaŭ 
* Listo de usonaj filmoj de 1914

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Filmoj aperintaj en 1914
Kategorio:Filmoj de Charlie Chaplin
Kategorio:Nigrablankaj filmoj
Kategorio:Usonaj mallongaj silentfilmoj
Kategorio:Usonaj komediaj filmoj
Kategorio:Finŝtonaj Studiofilmoj
Kategorio:Filmoj produktita fare de Mack Sennett
Stacio Hanzōmon

**Stacio Hanzōmon** (japane: 半蔵門駅 [hanzomon-eki]) estas metroa stacio en Linio Hanzōmon de la metroa reto Tokyo Metro. Ĝi situas en la kvartalo Ĉijoda en Tokio, Japanio.

## Kajoj 
Kategorio:Fervojaj stacioj en Tokio
Kategorio:Stacioj de Linio Hanzōmon
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1982
Kategorio:1982 en Japanio
Kategorio:Kvartalo Ĉijoda
8221 La Condamine

'*8221 *La Condamine'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la franca natursciencisto kaj matematikisto
Charles Marie de La Condamine (1701–1774). Li iris al Peruo de 1735 al 1743 por mezuri la longon de suda arko de unu grado. Revenante, li faris etnografiajn observojn, eldonitaj sub la nomo "*Journal du voyage fait par ordre du roi a l´équateur''" (Taglibro de la vojaĝo farita pro ordro de la reĝo al la ekvatoro).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
8205 Van Dijck

'*8205 *Van Dijck''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la flandra pentristo Antoon van Dyck (1599–1641), plej fruktodona pentristo de la 17-a jarcento post Rubens. Lia verko ampleksis portretojn de la eŭropa aristokratio, religiajn temojn kaj ilustrojn de mitologiaj miraj rakontoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
János Gáll

**János GÁLL** [ja:noŝ ga:l] estis rumania hungara studverkisto, redaktoro, membro de Erdélyi Múzeum-Egyesület. Li estis la edzo de Erzsébet Gáll.

János Gáll naskiĝis en Odorheiu Secuiesc la 23-an de julio 1930, li mortis en Cluj la 13-an de junio 2019.

## Kariero
János Gáll frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste li diplomitiĝis pri historio-filozofio en la Universitato Bolyai de Kluĵo (1953), fine li doktoriĝis en Leningrado laŭ la diserataĵo *A Nagy Októberi Forradalmat követő forradalmi fellendülés Erdélyben* (1958)*. De 1050 li instruis sciencan socialismon en la universitato de Kluĵo. Li estis redakcia komitatano de revuo *Korunk*.

## Libro
**Mică enciclopedie de politologie*, kunulaŭtoro, (1977).
**A kommunista párt politikájának ideológiai alapjai. Alapismeretek a tudományos szocializmus köréből.* kune kun Gábor Sztranyiczki (1979);
**A jelenkori polgári politikai doktrinák'' kune kun Gábor Sztranyiczki ?.

## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj filozofoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj instruistoj
8275 Inkao

**8275 Inkao** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

Ĝi ŝuldas sian nomon al la Inkaa imperio, tre civilizita kaj kompleksa imperio kun Kusko kiel ĉefurbo. Ĝi kovris la sudan parton de la nuna Ekvatoro, la tutajn Peruon kaj Bolivion, kaj la nordan parton de Ĉilio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
Stacio Nagatachō

**Stacio Nagataĉo** (japane:永田町駅 [Nagataĉō-eki], angle: *Nagatacho*) estas metroa stacio de la metroa reto Tokjo Metro en Tokio, Japanio. Ĝi servas 3 liniojn: Linion Jurakuĉo, Linion Hanzomon kaj Linion Namboku. La stacio situas en Kvartalo Ĉijoda.

## Historio 
* 30a de oktobro 1974: malfermiĝis la stacio de la linio Jurakuĉo.
* 21a de septembro 1979: malfermiĝis la stacio de la linio Hanzomon.
* 30a de septembro 1997: malfermiĝis la stacio de la linio Namboku.

## Kajoj 
## Apudaj stacioj 
* Stacio Akasaka-Micuke (subtera transirejo):
** 25ra|ligilo=Linio Ginza Linio Ginza (Tokjo Metro): **G-05**
** 25ra|ligilo=Linio Marunouĉi Linio Marunouĉi (Tokjo Metro): **M-13**

(Por transiri inter la stacioj ne necesas trairi tra bilet-pordo).

Kategorio:Fervojaj stacioj en Tokio
Kategorio:Stacioj de Linio Jurakuĉo
Kategorio:Stacioj de Linio Hanzōmon
Kategorio:Stacioj de Linio Namboku
Kategorio:Stacioj de Tokyo Metro
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1974
Kategorio:1974 en Japanio
Praha (trajno)

***Praha*** estas EuroCity (EC) internacia trajno. Ĝi estis lanĉita en 1993 kaj konektas Varsovion, la ĉefurbon de Pollando, kaj Pragon, la ĉefurbon de la Ĉeĥa Respubliko. La nomo de la trajno, *Praha*, estas la ĉeĥa vorto por Prago.

En la jaro 2013 la suden iranta trajno (EC 110) forveturas post la oka horo kaj la norden iranta trajno (EC 111) post la 11-a horo. Ambaŭ trajnoj alvenas en siajn cellokojn post ok horoj kaj 30 minutoj.

## Haltejoj de trajno Polonia (entute 710 km)
Praha hl.n. - Pardubice hl.n. - Olomouc - hl.n. - Ostrava-Svinov - Ostrava hl.n. - Bohumín - Zebrzydowice - Katowice - Sosnowiec Glowny - Warszawa Zachodnia - Warszawa Centralna - Warszawa Wschodnia

## Referencoj
## Vidu ankaŭ
* Historio de fervoja transporto en la Ĉeĥa Respubliko
* Historio de fervoja transporto en Pollando
* Listo de EuroCity trajnoj
* Listo de nomitaj persontrajnoj de Eŭropo

Kategorio:EuroCity
Kategorio:Internaciaj nomitaj persontrajnoj
Kategorio:Persontrajnoj kun nomoj de la Ĉeĥa Respubliko
Kategorio:Personaj trajnoj kun nomo de Pollando
Kategorio:Nomita laŭ Prago
István Gyarmati (fizikisto)

**István Gyarmati** [iŝtvAn djarmati], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gyarmati István** estis hungara fizikisto, kemiisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1990).

István Gyarmati http://hu.wikipedia.org/wiki/Gyarmati_Istv%C3%A1n_(fizikus) naskiĝis la  1929 en Szeged. Li mortis la  2002 en Budapeŝto.

## Biografio 
István Gyarmati frekventis gimnazion en Orosháza, poste universitatojn en Szeged kaj Debrecen. inter 1948-1953. Post lernado li ekinstruis en la universitato, ekde 1955 jam en Budapeŝto. Li doktoriĝis en 1968. Inter 1968-1975 li estis katedrestro en universitato en Gödöllő. Li okupiĝis precipe pri termodinamiko. En 1994 li pensiuliĝis. Li ricevis 3 premiojn inter 1970-1994.

## Verkaro (elekto) 
* *Bevezetés az irreverzibilis termodinamikába* (1960)
* *On the fundamentals of thermodynamics* (1962)
* *Fizika* (1967)

## Fontoj 
* hungara biografio kun foto
* hungara biografio kun foto 
* hungara biografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj fizikistoj
Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Pałuki

[eta|La turo de la urbodomo el la 15-a jc kaj urboplaco en [Żnin]]
[eta|250px|maldekstra|Ruinoj de la Sędziwój-kastelo en [Szubin]]
**Pałuki** [paŭuki] estas la historia kaj etnografia regiono en centra Pollando, parto de Grandpolio, Pomerio kaj Kujavio. En la regiono estas multe da lagoj kaj la turismaj vidindaĵoj.

La Pałuki-Tero estas nomata "regiono de 130 lagoj" kaj "Malgranda Mazurio". La "Itinero de Piastoj", kiu ligas la urbojn kie fakte havis la historian komencon la ŝtateco de Pollando t.e. (Gniezno, Kruszwica), kiuj estas sude de Pałuki-Tero. Żnin, Szubin, Kcynia kaj Barcin t.e. ĉefaj urgoj de la regiono. Biskupin, Wenecja kaj Gąsawa estas la vizitindaj turismaj lokoj.
La Pałuki-Tero jam estis menciita kiel *terra Palucacensis* en dokumentoj de Jan de Czarnków kaj, leteroj de Jan Długosz.

Sur la Pałuki-Tero estas dek urboj: Barcin, Gołańcz, Janowiec Wielkopolski, Kcynia, Łabiszyn, Margonin, Szamocin, Szubin, Wągrowiec, Żnin kaj du komunumaj vilaĝoj: Damasławek kaj Wapno kaj krome ĉirkaŭ 300 vilaĝoj. La plej granda urbo de la Pałuki-Tero estas Wągrowiec kun la 25 060 loĝantoj, la dua estas Żnin kun 14 121 loĝantoj kaj la tria Szubin kun 9328 loĝantoj. Sume loĝas ĉi tie 154 000 loĝantoj.

## Foto-galerio 

Dosiero:Polska-woj-paluki.png|La situo de Pałuki-Tero en Pollando
Dosiero:Biskupin.jpg|La pola Pompejo - Biskupin apud Żnin

## Vidu ankaŭ 
* Biskupin
* Wenecja
* Żnin

Kategorio:Geografio de Pollando
Gramática castellana

eta|Kovrilpaĝo de la *Grammatica Antonii Nebrissensis*.
La ***Gramática castellana*** (En Esperanto: Kastilia gramatiko), originala titolo en la latina: *Grammatica Antonii Nebrissensis*, estas gramatiko de la hispana lingvo skribita de Antonio de Nebrija kaj publikigita en 1492. Ĝi estis la unua verko dediĉita al studado de la hispana lingvo kaj siaj reguloj. Antaŭe, oni nur publikigis verkojn pri la latina lingvo, kiel tiu de "Lorenzo Valla" : "*Tratado sobre gramática latina*" (Traktato pri la latina gramatiko") en 1471. Tamen, la *Grammatica* de Nebrija estas la unua presita libro kiu studas la regulojn de ajna latinida lingvo.

## Graveco 
Post la publikado de la verko, la gramatiko estos konsiderata kiel la fako kiu studas la regulojn de lingvo, ĝis la alveno de la lingvistiko kiel la fako scienca en la 19-a jarcento.

La publikado de la gramatiko de Nebrija ankaŭ utilis kiel ilo por la diskonigado de la hispana lingvo, ĉar ekde 1492 la hispana Imperio etendiĝis per granda parto de la terglobo. Krome, la samtempaj aŭtoroj de novaj gramatikoj uzis la gramatikon de Nebrija kiel la bazo ortografia en siaj verkoj.

## Kritikoj 
La *Gramática* estis tre kritikata de kelkaj fakuloj, inter tiuj elstaras Juan de Valdés. Valdés kritikis la devenon andaluzan de kelkaj vortoj latinaj, kiujn li pensis kiel malpuraj kaj malĝustaj. Tamen, konsentis kun Nebrija en la principo reguliga de la hispana ortografio: La fonetika trajto de la hispana skribmaniero.

Kelkaj gramatikaj fakuloj poste apartiĝis de la prononcado kiel la ĉefa argumento por fiksi la ortografiajn regulojn. "Fray Miguel de Salinas", defendis en sia verko en 1563 (*Libro apologético [...]*) la graveco de la "uzado", aludante ke la ĉiutaga kutimo kaj la maniero pli akceptata skribi iun vorton devindus esti la ĉefan argumenton por fiksi la ortografion de la hispana lingvo.

## Strukturo de la libro 
Nebrija dividis la studadon de la lingvo je 4 areoj:

# **Ortografio**. Samkiel en aliaj klasikaj verkoj, la ortografio aperas en la unua loko. Nebrija elektas la korespondadon fonetikan inter la lingvo parolata kaj skribata, kaj deklaras ke: «*assi tenemos de escrivir como pronunciamos i pronunciar como escrivimos*» ("Tial ni devas skribi tiel kiel ni prononcas, kaj prononci tiel kiel ni skribas").

## Referencoj 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Digitala teksto. Asociación Cultural Antonio de Nebrija 
* Antonio Nebrija, *Gramática de la lengua castellana* , Red ediciones, 2012. ISBN 978-84-9816-893-8

Kategorio:Hispana lingvo
Kategorio:Gramatiko
Sumo de Riemann

La Sumo de Riemann estas modo de difino de difinita integralo, kreaĵo de Bernhard Riemann.  Pli precize, la sumo de Riemann estas ia proksimumaĵo de la integralo, kaj oni povas uzi ĝin ne nur por difini la integralon, kaj ankaŭ por trovi proksimumaĵon de ĝi.

## Difino 
Tiu ĉi sumo povas esti vidita kiel la proksimumaĵo de la areo sub funkcio per rektanguloj proksimume altaj kiel la funkcio. Se la rektanguloj estas pli mallarĝaj, tiam la proksimumaĵo estas pli bona. Pli precize, supozu ke f estas funkcio difinita sur la intervalo [a,b].  Unue oni dividas la intervalon, kreinte malgrandajn intervalojn, x_0 = a .  La j-a intervalo [x_{j-1},x_{j}], havas longon \Delta x_j = (x_{j}-x_{j-1}).  Poste oni ankaŭ elektas punkton x_j^* en ĉiu intervalo.  La sumo de Riemann estas\sum_{j=1}^n f(x_j^*) \Delta x_j.Tiam la integralo estas difinita kiel  {\int_{a}^{b}} {f(x)} dx = \lim_{n\to\infty} \sum_{j=1}^{n} {f(x_j^*)} \Delta x_j .  La n-a rektangulo havas larĝon \Delta x_j, kaj alton f(x_j^*).  Tiam n estas la nombro de rektanguloj.

La Sumo de Riemann estas uzata kiel la plej simpla proksimumaĵo de integralo.  Ofte, oni ne elektas tute hazardaj punktoj, sed ofte oni divides la intervalo egale, kaj tiam ĉiu intervaleto havas la saman longecon \Delta x = \frac{b - a}{n}, do tiam x_j = \frac{j(b-a)}{n} + a.  Ofte ankaŭ oni elektas kiel x_j^* la nombron x_j, x_{j-1}, aŭ eble \frac{x_j+x_{j-1}}{2}.  Eble se ni uzus la dekstran flankon de ĉiu intervaleto, tiam\sum_{j=1}^n f(x_j^*) \Delta x_j =
\sum_{j=1}^n f\left(\frac{j(b-a)}{n}+a\right) \frac{b-a}{n}Se la funkcio estas kontinua, tiuj sufiĉas, kaj ni nur devas preni la limeson n \to \infty.

## Vidu ankaŭ 
* Rimana integralo
* Integralo

Kategorio:Matematika analizo
Kategorio:Kalkulo
Gábor Gyáni

**Gábor GYÁNI** [djAni], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gyáni Gábor** estas hungara historiisto, profesoro, membro korespondanta (2010), ordinara (2016) de Hungara Scienca Akademio.

Gábor Gyáni http://mta.hu/mta_tagjai?PersonId=22352 naskiĝis la  1950 en Hódmezővásárhely.

## Biografio 
Gábor Gyáni frekventis universitaton en Debrecen, kie li ricevis diplomon en 1974. li eklaboris en Budapeŝto, en la ĉefurba arĥivejo. Ekde 1982 li laboras en historia filio de MTA, krome li instruas ankaŭ en Debrecen kaj Scienca Universitato Loránd Eötvös. En 1999 li doktoriĝis antaŭ la Hungara Scienca Akademio.

## Verkaro (elekto) 
* *Család, háztartás és a városi cselédség* (Familio, dommastrumo kaj la urba familiservistoj), (1983)
* *Hétköznapi Budapest. Nagyvárosi élet a századfordulón.* (Ĉiutaga Budapeŝto. Grandurba vivo dum la jarcentŝanĝo.) (1995)
* *Emlékezés, emlékezet és a történelem elbeszélése* (2000)

## Fontoj 
* biografio kun foto
* hungare
* hungare

Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj arkivistoj
Luterana preĝejo (Arnót)

La **Luterana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en vilaĝo Arnót.

## Historio 
Ekde 1687 alvenis luteranoj en la vilaĝon, ili fondis luteranan grupon en 1705. Post 3 jaroj ili konstruis jam sonorilostablon, la paroĥo ekfunkciis en 1710, dume ili vizitis mesojn en preĝdomo. La unua ligna luterana preĝejo konstruiĝis en 1721 en loko de la iama katolika preĝejo. Baldaŭe ili ne ricevis permeson konstrui pli novan preĝejon, nur en 1776. Konsekro de la nova preĝejo okazis en 1779, sed la turo estis preta nur en 1806. En 1859 incendio okazis. La pli nova orgeno funkcias ekde 1870. En la sama jaro oni faris galerion. En 2011 la preĝejo renoviĝis.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola laŭ la strato. En mezo de la fasado la turo altiĝas, sube meze estas la ĉefenirejo. La navo estas brikoforma, la sanktejo estas rektangula. Interne la pli nova ĉefaltaro fariĝis en 1910 kaj ĝi prezentas la Ĉieliron. Flanke estas po 1 anĝeloj, sube la vespermanĝo. La predikejo estis farita el ligno.

Baldaŭa episkopo Zoltán Túróczy estis ĉi tie pastro.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare 
* hungare

Arnót
Politikaj partioj en Svislando

**Politikaj partioj reprezentataj en la Federacia Asembleo**
(Sigloj germanlingvaj/franclingvaj. Fortoj de la partioj en %, 2011)

• Burĝ-Demokrata Partio (BDP/PBD 5,4 %) : burĝa, ekonomiliberala, konservativa, dekstre de la mezo
• Evangelia Popolpartio (EVP 2,0 %) : evangelia, valorkonservativa, ekologiema, mezo
• Kristandemokrata Popolpartio (CVP/PDC 12,3 %) : kristandemokrata, burĝa, vasta spektro de iom maldekstre de la mezo ĝis klare dekstra
• Kristansociala Partio (CSP 0,3 %) : kristandemokrata, mezo (Kantono Obwalden)
• La Liberaluloj (FDP/PLR 15,1 %) : burĝa, ekonomiliberala, sociliberala, dekstre de la mezo (iama Radikal-Demokrata Partio de Svislando)
• Ligo de la Tiĉinanoj (Lega 0,8 %) : izolisma, konservativa, forte dekstra (Kantono Tiĉino)
• Movado de Romandaj/Ĝenevaj Civitanoj (MCR/MCG 0,4 %) : protestpartio, populisma, kontraŭ limregionaj pendolantoj (signifa nur en la Kantono Ĝenevo)
• Socialisma Partio de Svislando (SPS/PSS 18,7 %) : socialdemokrata, por forta sociala ŝtato, ekologiema, sociliberala, maldekstra
• Svisa Popolpartio (SVP/UDC 26,6 %) : dekstre popolisma, nacikonservativa, parte ekonomiliberala, izolisma
• Verda Partio de Svislando (GPS/PES 8,4 %) : ekologia, pacisma, feminisma, sociliberala, maldekstra
• Verdliberala Partio de Svislando (GLP/PVL 5,4 %) : ekologia, ekonomiliberala, sociliberala, mezo

Kategorio:Politiko de Svislando
Kategorio:Politikaj partioj
Sándor Gárdos

**Sándor GÁRDOS** [ga:rdoŝ] estis rumania hungara, hungara eseisto, ĵurnalisto. Li naskiĝis en Sátoraljaújhely la 8-an de septembro 1892 kaj mortis en Szeged la 11-a de majo 1947.

## Kariero 
Sándor Gárdos finis juron en Budapeŝto kaj li estis ĵurnalisto de 1913. Li estis kunlaboranto de *Magyar Hírlap de Budapeŝto. En 1923 li loksidiĝis en Rumanio. Li estis raportisto, publicisto, novelisto de la *Aradi Közlöny*, redaktoro de la *Temesvári Hírlap*. De la 30-aj jaroj li laboris en la redakcio de *Brassói Lapok*. De 1940 li partoprenis en Hungario la kontraŭstara movado. De 1945 li estis ĉefredaktoro de *Délmagyarország* de Szeged.

## Volumo 
* *Makulatúra'' (satiraĵoj, humuraĵoj, poemoj, Máramarossziget 1925).

## Fonto 
* RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Novicado

[eta|250px| Novicoj de la [Ordeno de la Aŭgustenanoj Rekoletoj.]]
**Novicado** estas ĝenerale tiu periodo en kiu **novicoj**, do aspirantoj partoprene aliri monaĥan ordenon, engaĝiĝas provi en la praktiko la novan vivon kaj studi la spiritecon kaj celojn de la elektita religia instituto. Tiuj provo kaj studo kutime okazas sub la gvido de spirita spertulo aŭ majstro – aŭ respektive spirita spertulino aŭ majstrino por monaĥinoj aŭ fratinoj. La aspiranto samtempe spertas sian psikan kaj intencan taŭgecon al la nova komunuma vivo.
[eta|dekstra|200px|Novica sperto en [Budhismo|budhista novicejo.]]

La novicado en la Katolika Eklezio ne povas daŭri malpli ol unu jaro, sed povas plilongiĝis ĝis al du aŭ pli jaroj. Simile en la ortodoksaj kristanaj eklezioj.

Ĉe la finiĝo de la novicada periodo la kandidato eniras ordenon aŭ instituton per la pervotaj promesoj de malriĉeco, ĉasteco kaj obeo. La unua pervota ligiĝo validas unujaron kaj povas esti renovigita laŭpete de la kandidato kaj konsente de la ŝarĝitaj superuloj. Post la finiĝo de la periodo de la portempa votiĝo (de minimumo de tri jaroj al maksimumo de naŭ jaroj) la kandidato elmetas la *porĉiamajn* religiajn votojn (en la religiaj institutoj) aŭ tiun *solenan* (en religiaj ordenoj), kiu same engaĝas por ĉiam.

Kompreneble novicado distingiĝas el *noviceco*, kiu estas kvalito de la novico. kaj el *novicejo*. kiu estas la establo en kiu la kandidatoj erudicias pri si mem kaj pri la karakterizoj de la elektita institucio, La novicejo kutime stariĝas en lokoj simbolaj por la ordeno aŭ instituto kaj ankaŭ fore el la konfuzego de la ĉirkaŭa mondo. Tiu nomo “novicado” la respektiva praktiko kaj terminologio estas uzataj ankaŭ de asocioj de personoj nekonsekritaj kiel Skoltismo.

En la Katolika Eklezio la periodo de la novicado estas normata, krom de la statutoj de la instituto aŭ ordeno, de la kodo de la kanona juro.

## Origino 
Se plukonsideri la novicadan periodon ĉe la kristanaj eklezioj, ĝi komenciĝis, fakte, kun la naskiĝo de la konsekrita aŭ ermita vivo. Jam abato Sankta Pakomjo (292-348) kaj sankta Benedikto en 595,
praktike igis deviga la novicadan periodon kiel inicadon al nova sindediĉo al Dio kaj la bezonoj de la socio por ĉiuj kandidatoj.

## Bibliografio 
* Mirko Breitenstein: Das Noviziat im hohen Mittelalter. Zur Organisation des Eintritts bei den Cluniazensern, Cisterziensern und Franziskanern (Vita regularis. Ordnungen und Deutungen religiosen Lebens im Mittelalter 38). LIT Verlag, Berlin 2008. ISBN 978-3-8258-1259-1.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Instituto de konsekrita vivo
* Monaĥo
* Monaĥejo
* Kodo de kanona juro

Kategorio:Religio
Kategorio:Katolikismo
8208 Volta

'*8208 *Volta''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la italaj astronomoj Pierangelo Ghezzi kaj Piero Sicoli elde la Observatorio de Sormano en Lombardujo (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la itala fizikisto Alessandro Volta (1745–1827), kiu malkovris kiel diskoj da zinko kaj arĝento, disigitaj per disko da malseka kartono, fariĝis elektra pilo. Li ankaŭ faris gravajn esploroj en meteologio kaj pri la gasoj. Li malkovris notinde la metanon.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Piero Sicoli
Kategorio:Malkovrita de Pierangelo Ghezzi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Elizabeth (Nov-Ĵerzejo)

**Elizabeth** estas grandurbo en Usono, en subŝtato Nov-Ĵerzejo, en Kantono Union. Ĝi estas administra centro de la kantono. Laŭ la stato de  en la areo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
eta|Loko de Elizabeth en la kantono

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Supermara alteco: 5 m
* Horzono: UTC-5h (en somero UTC-4h)
* Poŝtkodoj: 07201-07202, 07206-07208
* Telefonkodo: 908

## Geografio 
eta|maldekstre|Urbodomo de Elizabeth
Elizabeth situas sur ebenaĵo en nordorientaj partoj de Usono, Nov-Ĵerzejo kaj kantono.

## Historio 
La tiama "Elizabethtown" fondiĝis en 1665. La urbo ne estis nomita pri la brita reĝino, kiam multaj homoj povas supozi, sed pri edzino de admiralo *George Carteret*. Tiam la urbo estis ĉefurbo de Nov-Ĵerzejo. Elizabeth urbiĝis en 1855 kaj tiutempe oni fondis diversajn fabrikojn. En 1897 oni produktis eĉ submarŝipojn. Tumultoj okazis en la 1960-aj jaroj.

## Trafiko 
dekstre|eta|Juĝejo de Elizabeth
eta|dekstre|Stacidomo de Elizabeth
El Elizabeth kuras aŭtoŝoseoj al Newark (Nov-Ĵerzejo) kaj suda parto de Nov-Ĵerzejo. La grandurbo havas du fervojajn stacidomojn. En la urbego aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn.
Internacia Flughaveno Libereco de Newark funkcias inter la urboj Newark kaj Elizabeth.

## Vidindaĵoj 
* muzeo

## Famuloj 
En Elizabeth naskiĝis:
* Sam Woodyard
* Shad Collins

## Ĝemelurboj 
*  Ribera, Italio
*  Kitami, Japanio de 1969

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

maldekstre|eta|Katedralo de Elizabeth

Kategorio:Urboj de Nov-Ĵerzejo
Tibor Gáspár

**Tibor GÁSPÁR** [ga:ŝpa:r] estas rumania hungara porjunulara verkisto. Li naskiĝis en Oradea la 20-an de februaro 1921. 

## Kariero
Tibor Gáspár estis tekstillaboristo, fotisto, de 1948 ĵurnalisto, redaktoro en Satmaro, Temeŝvaro, Târgu Mureș, kunlaboranto de *Előre*. 

## Libroj
* *A dákok kincse*(1967); *Pókháló*; *Árnyak a homályban*. 

## Fonto
* RMIL  

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
8209 Toscanelli

'*8209 *Toscanelli''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la italaj astronomoj Pierangelo Ghezzi kaj Piero Sicoli elde la Observatorio de Sormano en Lombardujo (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la itala fizikisto, astronomo, kuracisto kaj kartografo Paolo Toscanelli (1397–1482). Kristoforo Kolumbo estus uzinta unu el liajn mapojn por sia vojaĝo de 1492. Toscanelli estis la unua kiu notis observadojn de kometoj sur ĉiela mapo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Piero Sicoli
Kategorio:Malkovrita de Pierangelo Ghezzi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
8210 NANTEN

'*8210 *NANTEN'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

Ĝi ŝuldas sian nomon al la radioteleskopo "*NANTEN*" (de la japana : 南天 , *nan* = sudo, *ten'' = ĉielo) por milimetraj kaj sub-milimetraj ondolongoj, funkciigita de la Universitato de Nagojo. Tiu instrumento estis instalita en 1991 sur la universitata kampuso kaj movita en 1996 en Ĉilion por esplori la  en la suda parto de la lakta vojo kaj la .

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Neŭtraleco (internaciaj rilatoj)

[eta|400x400ra|Neŭtralaj landoj: Verde neŭtralaj landoj 

Flave kontestitaj neŭtralajn landojn 

[Indigo (farbo)|Indige iamajn neŭtralajn landojn]]
**Neŭtrala povo** dum preciza milito estas suverena ŝtato kiu deklariĝas neŭtrala rilate al la intermilitantoj. Povas okazi, ke ne partoprenanta ŝtato en la milito necese estu neŭtrala. La rajtoj kaj devoj de neŭtrala povo estas difinita en la Sekcij 5 kaj 13 de la Haga Konvencio de 1907. *Konstanta neŭtrala povo* estas suverena ŝtato kiu ligiĝas al internacia traktato por esti neŭtrala rilate al la intermilitantoj de ĉiuj futuraj militoj. 

Malsamaj landoj interpretas sian neŭtralecon alimaniere: iuj, kiel Kostariko, malmilitaris, dum Svislando servas kiel ekzemplo de konstanta neŭtrala povo, kiu tenas sin al "armita neŭtraleco" por malhelpi agreson kun ampleksa militistaro, krom malhelpi sin de eksterlanda deplojo. La koncepto de neŭtraleco en milito estas mallarĝe difinita kaj metas specifajn limigojn al la neŭtrala partio reage al la internacie agnoskata rajto resti neŭtrala. Tamen ne ĉiuj neŭtralaj landoj evitas ian eksterlandan deplojon aŭ aliancojn, ĉar Aŭstrio kaj Irlando havas aktivajn pacajn fortojn de UN kaj politikan aliancon ene de Eŭropa Unio. 

Dum la Malvarma Milito alia eŭropa lando, Jugoslavio, postulis militan kaj ideologian neŭtralecon, kaj tion daŭrigas ĝia posteulo, Serbio.

## Vidu ankaŭ 
* Deklaro de Neŭtraleco
* Internaciaj rilatoj
* Monda paco
* Pactraktato
* Monumento al Neŭtraleco

## Notoj 
Kategorio:Internaciaj rilatoj
Kategorio:Internacia politiko
Kategorio:Internacia juro
8232 Akiramizuno

**8232 Akiramizuno** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la japana radioastronomo *Akira Mizuno*, de la Universitato de Nagojo. Li estas fakigita pri la stela formiĝo en la  kaj en la malvolvo de la radioriceviloj. Li ludis gravan rolon en la establo de la radioteleskopo "*NANTEN*" en Ĉilion kaj faris notindan kontribuon al la studo de la molekulaj nuboj.
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Salles-sur-Mer

**Salles-sur-Mer** [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2010.

## Geografio 
Salles-sur-Mer troviĝas en la nordo de la departemento Charente-Maritime,  sudoriente de La Rochelle. Malgraŭ sia nomo (“Salles-ĉe-maro”), ĝi ne estas ĉe maro, kvankam Atlantiko estas proksima (apenaŭ  de la urbocentro). La najbaraj komunumoj estas La Jarne, La Jarrie, Croix-Chapeau, Thairé, Saint-Vivien, Châtelaillon-Plage kaj Angoulins.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente-Maritime

Kategorio:Komunumoj de Charente-Maritime
József Geml

**József GEML** estis hungara, rumania hungara memuaristo, lokhistoriisto. Li naskiĝis en Temesrékás la 28-an de marto 1858 kaj mortis en Temeŝvaro la 2-a de aprilo 1929.

## Kariero 
József Geml pristudis juron en Budapeŝto. Li estis inter 1914 kaj 1919 urbestro de sia naskiĝurbo. Li redaktis la gazeton *Városi Közlöny* (1898-1914).

## Libroj 
* *Emlékiratok polgármesteri működésem idejéből* (Tv. 1924);
* *Alt-Temesvár im letzten Halbjahrhundert 1870-1920* (Tv. 1927).

## Fonto 
* RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj lokhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
8233 Asada

'*8233 *Asada'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la japana komputadisto *Tadashi Asada'', de la Internacia Universitato de Kjuŝuo. Li estas fakulo en ciferecaj eksperimentoj pri la dinamiko de la jupitera atmosfero. Li estis sekretario de la Sekcio pri Marso kaj de la Sekcio pri Jupitero-Saturno de la Orienta Astronomia Asocio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Tamás Gergely

**Tamás GERGELY** [gergej] estas rumania hungara novelisto. Li naskiĝis en Braŝovo la 19-an de aŭgusto 1952. 

## Biografio
Tamás Gergely akiris diplomon pri hungara-franca lingvoj en UBB de Kluĵo (1975). De 1979 li estis redaktoro de kultura suplemento de gazeto *Ifjúmunkás*. De 1987 li vivas en Svedujo.

## Volumo
**Módosítás*(noveloj, rakontaĵoj, Forrás-kötet, 1981).
**Latorcza kontinens : a döbbenet egypercesei*. Marosvásárhely : Mentor, cop. 1998. 88 p.
**Torokcsavar : regény*. Ill. Maurits Ferenc. Csíkszereda : Bookart, 2010. 238 p.

## Fonto
*RMIL  

Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
András Goldberger

**András GOLDBERGER** estas rumania hungara kemiisto. Li naskiĝis en Kluĵo la 13-an de aŭgusto 1922.

## Biografio 
András Goldberger diplomitiĝis en Universitato Bolyai de Kluĵo (1950). De 1950 li estis esploristo de la teknikuniversitato de Kluĵo (1954-59). Li estis kunultradukisto kune kun Ödön Felszeghy kaj Ervin Dezső de la libro *A beton* (1956) de R. Zwiebel kaj S. Abramovici.

## Fonto 
* RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj kemiistoj
(8211) 1995 EB1

**(8211) 1995 EB1** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroŝi Kaneda
Kategorio:Malkovrita de Sejĝi Ueda
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
(8213) 1995 FE

**(8213) 1995 FE** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Yoshisada Shimizu kaj Takeŝi Urata elde Observatorio de Naĉikacura en gubernio Ŭakajama (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Malkovrita de Yoshisada Shimizu
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Uzbeklingva Vikipedio

La **hungarlingva Vikipedio** estas aŭtonomeca eldono de Vikipedio en la uzbeka lingvo. Sialingve ĝi havas la titolon *Oʻzbekcha Vikipediya*. Komencita en decembro 2003, la projekto atingis la 100&nbsp;000-an artikolon la 20-a de marto 2013. La -an de   ĝi enhavas  artikolojn. 

## Vidu ankaŭ 
* "Internacia Vikipedio", statistikaj informoj

## Eksteraj ligiloj 
* la uzbeklingva Vikipedio

Uzbeka
Vikipedio
Kategorio:Retejoj aperintaj en 2003
Vikipedio
Prato (Leventina)

**Prato (Leventina)** estas komunumo de la Komunumaro Quinto kaj la Distrikto Leventina en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 429 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

## Geografio 
Prato (Leventina) situas en la supra Leventina ĉe la okcidenta valflanko. La rivero Tiĉino formas la orientan komunumlimon. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Prato, Mascengo, Morasco, Rodi kaj Fiesso. Sur alteco de 1851 m s.m. situas en okcidento de la komunumo en valkaldrono la Lago Tremorgio.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 16,85 km², de kiuj 42,3% estas kovritaj de arbaro, 20,4% servas por agrikulturo kaj 3,4% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Prato (Leventina) limas en nordo al Quinto, en oriento al Faido, en sudo al Dalpe, kaj en okcidento al Lavizzara.

## Trafiko 
Tra Rodi kaj Fiesso pasas la kantona ĉefvojo n-ro 2 kaj inter la du vilaĝoj situas la stacidomo Rodi-Fiesso ĉe la gotarda linio de Svisaj Federaciaj Fervojoj. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A2, kiu en nordo ankaŭ pasas la komunuman teritorion, situas rekte norde de la komunumo en Varenzo. La vilaĝo Prato atingeblas pere de kurboriĉa montarvojo de Rodi. Al ĝi kondukas poŝtaŭtolinio. Aertelfero kondukad de Rodi al la Lago Tremorgio sur alteco de 1827 m s.m..

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Prato (Leventina) datiĝas el la jaro 1211 kiel *Prato*. Dum mezepoko Parto formis la centron de najbararo, al kiu ĝis 1866 ankaŭ apartenis Dalpe, kiu tiam sendependiĝis kaj fariĝis aparta komunumo.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj signifoj de Prato

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Prato (Leventina)
Galeglingva Vikipedio

La **galeglingva Vikipedio** estas aŭtonomeca eldono de Vikipedio en la galega lingvo. Sialingve ĝi havas la titolon *Wikipedia, A enciclopedia libre en galego*, mallonge *Galipedia*. Komencita la 8-an de marto 2003, la projekto atingis la 100&nbsp;000-an artikolon la 4-a de marto 2013, kvar tagojn antaŭ sia dekjariĝo. La -an de   ĝi enhavas  artikolojn. 

## Vidu ankaŭ 
* "Internacia Vikipedio", statistikaj informoj

## Eksteraj ligiloj 
* la galeglingva Vikipedio

Galega
Kategorio:Galega lingvo
Kategorio:Retejoj aperintaj en 2003
Prato (apartigilo)

**Prato** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

## Italio 
* **Prato** estas komunumo kaj ĉefurbo de la Provinco Prato en Toskanio en Italio.
* **Provinco Prato** estas provinco en Toskanio en Italio.
* **Prato Carnico** estas komunumo de la Provinco Udine en Friulo-Venecio Julia en Italio.
* **Prato Sesia** estas komunumo de la Provinco Novara en Piemonto en Italio.

## Svislando 
* **Prato (Leventina)** estas komunumo de la Distrikto Leventina en Kantono Tiĉino en Svislando.
Béla Gergely

**Béla GERGELY**, [gergej] origina familinomo Gertheisz, estis rumania hungara lingvisto. Li naskiĝis en Temeŝvaro la 15-an de aprilo 1921 kaj mortis en Koloĵvaro la 5-an de majo 1943.

## Biografio 
Béla Gergely diplomitiĝis en Kluĵo. Dum somero 1941 li kolektis la loknomojn de kvazaŭ 20 komunumoj de Kalotaszeg, el kiu aperis la publikaĵo *Kisbács helynevei* (Kv. 1942), la alia parto en *Kalotaszeg helynevei I.* (Kv. 1942) de Attila Szabó T.). La kolektadon li daŭrigis ankaŭ en aliaj partoj en 1942.

## Studaĵoj en subaj volumoj 
* *A szolnokdobokai Tőki völgy helynevei* (ETF 193. Kv. 1945),
* *A kolozsmegyei Borsavölgy helynevei* (Kv. 1945),
* *A Dobokai völgy helynevei* (ETI évkönyve 1944. Kv. 1946).

## Fonto 
* RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj lingvistoj
2132

**2132** estos superjaro komenciĝanta marde (vidu ĉi tie kalendaron).

Dum la jaro 2132 post Kristo okazos, inter alie:

## Eventoj 
* La 13-an de junio 2132, okazos rimarkinda suneklipso, kiu daŭros 6 minutojn kaj 55 sekundojn.
György Gáspár

**György GÁSPÁR** [ga:ŝpa:r] estas rumania hungara pedagogo. Li naskiĝis en Petrisat la 2-an de julio 1929. 
## Kariero
György Gáspár  akiris diplomon pri hungara lingvo kaj literaturo en Universitato Bolyai de Kluĵo  (1953). Li instruis en Aiud, poste en Târnăveni. 
## Libro
**A tanuló és a könyv* (Tanári Műhely, 1977). 
## Fonto
*RMIL  

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pedagogoj
Ferenc Gazda

**Ferenc GAZDA** [gazda] estas rumania hungara lingvisto. Li naskiĝis en Harale la 25-an de oktobro 1920 kaj mortis en 1996. 
## Kariero
Ferenc Gazda diplomitiĝis en Kluĵo kaj li estis kunlaboranto de la tiea Lingvistika Instituto. Li estis profesorasistanto en la Universitato Bolyai de Kluĵo, instruisto en lernejoj en Kluĵo. En 1957 li estis kondamnita al dekjara prizono laŭ eltrovitaj akuzoj. 
## Verkoj
**Gróf Kemény József és Mike Sándor levelezése* (ETF 156, Kv. 1943),
**Csomakőrös helynevei* (Kv. 1943);
**Elrabolt esztendők: 1956–1964*, Kolozsvár: Polis. 2006.http://adatbank.transindex.ro/cedula.php?kod=584  
## Fonto
*RMIL  
*adatbank.transindex.ro 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj lingvistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj politikaj malliberuloj
2168

**2168** estos superjaro komenciĝanta vendrede (vidu ĉi tie kalendaron).

Dum la jaro 2168 post Kristo okazos, inter alie:

## Eventoj 
* La 5-an de julio 2150, okazos rimarkinda suneklipso, kiu daŭros 7 minutojn kaj 26 sekundojn.
2101

**2101** estos normala jaro komenciĝanta sabate (vidu ĉi tie kalendaron). Ĝi komencigas la 22-an jarcenton.
2100

**2100** estos normala jaro komenciĝanta vendrede (vidu ĉi tie kalendaron). Ĝi estas la lasta jaro de la 21-a jarcento.
2117

**2117** estos normala jaro komenciĝanta vendrede (vidu ĉi tie kalendaron).

Dum la jaro 2117 post Kristo okazos, inter alie:

## Eventoj 
* La 11-an de decembro 2117 kaj same la , okazos paro da pasadoj de Venuso.
2186

**2186** estos normala jaro komenciĝanta dimanĉe (vidu ĉi tie kalendaron).

Dum la jaro 2186 post Kristo okazos, interalie:

## Eventoj 
* La 16-an de julio 2186, okazos rimarkinda suneklipso, kiu daŭros 7 minutojn kaj 29 sekundojn. Ĉi-tiu eklipso estos la plej longa en la periodo inter la jaroj 4000 a.K. kaj 6000 p.K..

## Notoj
2159

**2159** estos normala jaro komenciĝanta lunde (vidu ĉi tie kalendaron).

Dum la jaro 2159 post Kristo okazos, inter alie:

## Eventoj 
* La 12-an de decembro 2159, la apolona asteroido 5731 Zeŭso, kiu ricevis sian nomon de la helena dio Zeŭso, patro de Apolono, pasos je nur 0,06432 AU (9,622 milionoj da km) de nia planedo.
2181

**2181** estos normala jaro komenciĝanta lunde (vidu ĉi tie kalendaron).

Dum la jaro 2181 post Kristo okazos, inter alie:

## Eventoj 
* La 27-an de januaro 2181, la malgranda amora asteroido 5332 Davidaguilar, kiu - kvankam rigardita kiel terrenkonta asteroido - neniam proksimiĝas je malpli ol 45,6 milionoj da km de la tero, pasos je nur 0,312 AU (46,732 milionoj da km) de nia planedo.
2020-aj jaroj

[eta|346x346ra|**De la supro maldekstre, dekstrume:** komence de la jardeko, la tuta mondo alfrontis la [Pandemio de KOVIM-19|kronvirusan pandemion, kiu infektis pli ol miliardon da homoj kaj kaŭzis, interalie, la morton de milionoj da homoj tra la mondo, grandegan ŝarĝon por la mondaj sansistemoj, kaj havis vastajn sociekonomiajn efikojn; Foto de ukraina prezidento Volodimir Zelenskij en la urbo Ĥerson en suda Ukrainio post la rusa invado de Ukrainio en 2022; Sekvante eksterordinaran kaj senprecedencan progreson en la kampo de artefarita intelekto, kiu okazis komence de la jardeko, okazis ankaŭ teknologiaj progresoj en la kampo de naturlingva prilaborado por artaj bildoj kaj fotorealismaj bildoj kiel ĉi tiu bildo kreita per la aplikaĵo DALL-E 2. bazita nur sur teksto; Foto de aviadilo de la usona aerarmeo portanta rifuĝintojn el Afganio kiel rezulto de la falo de Kabulo en 2021 ĉe la fino de la afgana milito; Karlo la 3-a iĝis la Reĝo de Britio kaj 14 el la Komunumo de Nacioj post la morto de Reĝino Elizabeto la 2-a en 2022; La kosmoteleskopo James Webb estis lanĉita en kosmon dum 2021]]
La **2020-aj jaroj** ampleksas la jardekon inter la 1-a de januaro 2020 kaj la 31-a de decembro 2029.
Santiago (mikroregiono)

La mikroregiono de **Santiago** estas unu de la 35 mikroregionoj de la brazila subŝtato de Suda Rio-Grando. Ĝi enhavas **9** municipojn .

## Vidu ankaŭ 
* Mezoregionoj de Suda Rio-Grando
* Mikroregionoj de Suda Rio-Grando
* Municipoj de Suda Rio-Grando

## Referencoj 
Kategorio:Mikroregionoj de Suda Rio-Grando
Csaba Gyenge

**Csaba Gyenge** [ĉaba djenge], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gyenge Csaba** estis hungara inĝeniero, pedagogo, membro ekstera de Hungara Scienca Akademio (2004).

Csaba Gyenge http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19074 naskiĝis la  1940 en Hungario, en Székelykocsárd (nuntempa Lunca Mureșului (Alba) en Rumanio), li mortis la  2021 en Cluj (Rumanio).

## Biografio 
Csaba Gyenge frekventis mezlernejon en Simeria, poste li lernis en universitato Kolozsvár inter 1956-1961. Komence li laboris en fabriko, poste ekde 1971 li havis postenon en la universitato, kie li instruis ekde 1982. En 1979 li doktoriĝis. Li okupiĝas precipe pri produktado de dentradoj kaj artefarita intelekto. Li agadis ankaŭ en Transilvania Muzeo-Asocio.

## Verkaro (elekto) 
* *Proiectarea proceselor tehnologice pe strunguri revolver cu comandă program* rumane, (1978)
* *Gépgyártástechnológia* (hungare), (1981)
* *Magyar–román műszaki nagyszótár* (Hungara-rumana vortarego teknika), (1987)

## Fontoj 
* biografio kun foto
* (la teksto estas legebla serĉante ĝin laŭ alfabeto)

Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
2170

**2170** estos normala jaro komenciĝanta lunde (vidu ĉi tie kalendaron).

Dum la jaro 2170 post Kristo okazos, inter alie:

## Eventoj 
* La 23-an de marto 2170, la malgranda apolona, marsrenkonta kaj terrenkonta asteroido 5011 Ptaho, kiu ŝuldas sian nomon al la egipta dio Ptaho, pasos je nur 0,0195 AU (2,919 milionoj da km) de nia planedo.
Mátyás Gyóni

**Mátyás GYÓNI** [mAtjAŝ djOni], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gyóni Mátyás** estis hungara historiisto, profesoro, instruisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1948). Lia kuzo estis Géza Gyóni.

Mátyás Gyóni http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC04834/05612.htm naskiĝis la  1913 en Budapeŝto. Li mortis la  1955 en Budapeŝto.

## Biografio 
Mátyás Gyóni frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1935-1939, poste li ekinstruis en gimnazio de Aszód. Baldaŭe li instruis en historia instituto, ekde 1950 jam en la universitato.  En 1953 li iĝis katedrestro. Li okupiĝis precipe pri Bizanco, Hungarujo kaj Rumanio. Post 2 jaroj li sinmortis, ĉar li ne povis suferi la tiaman politikan etoson.

## Verkaro (elekto) 
* *Magyarország és a magyarság a bizánci források tükrében* (Hungarujo kaj la hungareco en speguloj de fontoj de Bizanco), (1938)
* *A legrégibb vélemény a román nép eredetéről* (La plej malnova opinio pri fondo de la ruman popolo), (1944)
* *A legkorábbi magyar-bizánci házassági kapcsolatok kérdéséhez* (Al la plej fruaj geedzaj rilatoj hungaraj-bizancaj) (1947)

## Fontoj 
* biografio kun foto

 
Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
8214 Mirellalilli

'*8214 *Mirellalilli'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la itala astronomo Stefano Mottola elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Mirella Lilli'', edzino de la malkovrinto je la okazo de ilia dudeka datreveno de geedziĝo la .

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Kalvinana preĝejo (Gyömrő)

La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en urbo Gyömrő.

## Historio 
Jam en la 1500-aj jaroj preĝejo funkciis en tiu loko. En 1806 ŝtormo detruis la turon kaj la tegmenton. Inter 1819-1824 pli nova preĝejo konstruiĝis, sed oni profitis materialojn el la malnova preĝejo. En 1928 ĝi estis trakonstruita, la turo estis plialtigita. La orgeno funkcias ekde 1946. En 1963 kaj 1990 la preĝejo renoviĝis.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola sur tre malalta monteto. En mezo de la fasado la turo altiĝas, sube meze estas la ĉefenirejo kun 4 kolonoj. Inter la turo kaj enirejo estas granda timpanono (triangulo). La navo estas brikoforma. La plej menciinda vidindaĵo estas reliefo fare de Antonio Canova.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj

Gyomrő
Gyomro
Paul Lebeau

**Paul LEBEAU** (naskiĝis en Borgerhout la , mortis en Bruselo la ) estis flandra verkisto. Li famiĝis precipe pro siaj profundaj problemromanoj (kiel *Mijn vriend Max* (Mia amiko Max), *Zomer te Zilverberg* (Somero en Zilverberg), *De kleine Karamasow* (La malgranda Karamasov) ...) kaj pro eseoj (kiel *Het Siegfriedmotief* ...).

Konata li iĝis ankaŭ pro sia historia romano *Xanthippe* (1959) en kiu la fifama edzino de Sokrato rakontas sian vivon.

Kategorio:Nederlandlingvaj verkistoj
Kategorio:Flandraj verkistoj
2100-aj jaroj

La **2100-aj jaroj** ampleksas la jardekon inter la 1-a de januaro 2100 kaj la 31-a de decembro 2109. La unua jaro estos la lasta de la 21-a jarcento, kaj sekve komenciĝos la 22-a jarcento.