open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lajos Vékás

**Lajos VÉKÁS** rumania hungara ekonomikisto. Li naskiĝis en Brateș la 5-an de oktobro 1880 kaj li mortis en 1962 en Kluĵo. 
## Kariero
Lajos Vékás akiris diplomon de advokato kaj jurdoktortitolon. Ĝi 1905 li estis konsilantara notario ĉe la Reĝa Juĝejo, poste tribunala juĝisto. Li fondis en 1920 la presejon de akcia societo Minerva Nyomda Rt., kies de 1933 li estis ĝenerala direktoro. Li publikigis politikajn kaj fakartikolojn en gazetoj Keleti Újság, Magyar Újság, Magyar Nép, Pásztortűz, Református Szemle.

## Fonto
*Románia Magyar Irodalmi Lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ekonomikistoj
Kategorio:Hungaraj notarioj
Júlia Veith

**Júlia VEITH** estis rumania hungara redaktorino. Ŝi naskiĝis en Deĵo la 28-an de septembro 1928 kaj mortis en  Bukaresto la 3-an de decembro de 1996. 

## Kariero
Júlia Veith akiris diplomon en 1964 pri historio-geografio en la Universitato de Bukareŝto. De 1950 ŝi estis redaktoro de Politika Libroeldonejo (ĝis 1981). Ŝi tradukis el rumana lingvo kaj al rumana lingvo.

## Tradukaĵoj
*V. Gheţău: A világ népessége (kun Ödön Bitay, Buk. 1975); Al. Savu: Románia (mallonga geografio, kun Ödön Bitay, samloke, 1976). 

## Fonto
*Románia Magyar Irodalmi Lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Torrent

**Torrent** havas diversajn signifojn:

***Torrent (Valencio)**, estas municipo de Hispanio, en la provinco de Valencio, regiono de Valencia Komunumo.
***Torrent (Ĝirono)**, estas municipo de Hispanio, en la provinco de Ĝirono, regiono de Katalunio.
*BitTorento - teknika protokolo
*Torento estas rapidega, daŭra akvofluo
Germana nacia ŝoseo B235

dekstra|150px|la ŝosea vojo en Germanio
La **germana nacia ŝoseo 235** (ger: **Bundesstraße 235**, mallonge **B 235**) komenciĝas je la disforkiĝo Senden de la germana aŭtovojo A43 kaj kondukas suden trans Lüdinghausen kaj Castrop-Rauxel ĝis la surveturejo Witten-Centro ĉe la A 44, tie ĝi transiras en la sudan sekcion de la nacia strato 226.

Ĝi ekestis je la nomo *Provinca Strato* ekde Witten al Castrop-Rauxel en 1838 kiel unua nordsuda ligo en la orienta Ruhr-Regiono kaj estis regule trafikata de poŝtkaleŝoj. En 1855 ĉi tiu strato estis plilongigita ĝis Senden.

Kategorio:Stratoj en Germanio
Kategorio:Stratoj en la Ruhr-Regiono
Kategorio:Bochum
Kategorio:Dortmund
Hemerokalido

[eta|maldekstra|*Hemerocallis citrina* el la [Ĝardeno de la Plantoj (Parizo)]]
eta|maldekstra|*Hemerocallis esculenta*
tmumb|eta|maldekstra|La hemerokalido vulgara aŭ hemerokalido rustkolora aŭ taglilio rustkolora aŭ taglilio vulgara
[eta|maldekstra|*Hemerocallis fulva* var. *kwanso*, [esperante hemerokalido vulgara var. *kwanso* aŭ hemerokalido rustkolora var. *kwanso* aŭ taglilio rustkolora var. *kwanso* aŭ taglilio vulgara var. *kwanso*]]
[eta|dekstra|*Hemerocallis lilioasphodelus*, [Venezuelo]]
eta|maldekstra|*Hemerocallis littorea*
tmumb|eta|dekstra|La hemerokalido middendorffa aŭ taglilio middendorfa
eta|maldekstra|150ra|*Hemerocallis minor*.
[eta|dekstra|*Hemerocallis fulva* ([esperante: hemerokalido rustkolora aŭ taglilio rustkolora aŭ taglilio vulgara aŭ hemerokalido vulgara), ilustraĵo (desegnaĵo) el la jaro 1885]]
**Hemerokalido**, **hemerokalo** aŭ **taglilio** estas genro (*Hemerocallis*) el la familio Asfodelacoj (*Asphodelaceae*) . La floroj de la planto estas sufiĉe diversaj de koloro kaj formo, plejofte kultuvita de amantoj de ĉi tiuj plantoj. Pro tio la nombro da kultivaĵoj nuntempe estas kelkmiloj.

La botanika nomo *Hemerocallis* estas derivita el la greka: ἡμέρα (hēmera) (signifo *tago*) kaj καλός (kalos) (signifo *bela*). La plejmultaj floroj malfermiĝas ĉe sunleviĝo.

La plantoj origine venas el Eŭropo, Ĉinio, Koreio kaj Japanio, sed nun estas disvastigitaj tra la tuta mondo.

La floroj de kelkaj hemerokalidoj estas manĝeblaj kaj uzataj en la Ĉina kuirarto.

## Kelkaj specioj 
* *Hemerocallis altissima*
* *Hemerocallis aurantiaca*
* *Hemerocallis citrina*, vidu la supran foton
* *Hemerocallis cordata*
* *Hemerocallis coreana*
* *Hemerocallis darrowiana*
* *Hemerocallis dumortierii*
* *Hemerocallis esculenta*, vidu la supran foton
* *Hemerocallis exaltata*
* *Hemerocallis forrestii*
* *Hemerocallis fulva* esperante: hemerokalido rustkolora aŭ taglilio rustkolora aŭ taglilio vulgara aŭ hemerokalido vulgara, vidu la apudan foton
* *Hemerocallis fulva* var. *kwanso*, esperante: hemerokalido vulgara var. *kwanso* aŭ hemerokalido rustkolora var. *kwanso* aŭ taglilio rustkolora var. *kwanso* aŭ taglilio vulgara var. *kwanso*, vidu la foton
* *Hemerocallis hakuunensis*
* *Hemerocallis hongdoensis*
* *Hemerocallis japonica*
* *Hemerocallis lilioasphodelus*, vidu la foton
* *Hemerocallis littorea*, vidu la foton
* *Hemerocallis micrantha*
* *Hemerocallis middendorffii* esperante: hemerokalido middendorffa aŭ taglilio middendorffa, vidu la foton
* *Hemerocallis minor*, vidu la foton
* *Hemerocallis multiflora*
* *Hemerocallis nana*
* *Hemerocallis pedicellata*
* *Hemerocallis plicata*
* *Hemerocallis sempervirens*
* *Hemerocallis sendaica*
* *Hemerocallis serotina*
* *Hemerocallis sulphurea*
* *Hemerocallis taeanensis*
* *Hemerocallis thunbergii*
* *Hemerocallis vespertina*
* *Hemerocallis washingtonia*
* *Hemerocallis yezoensis*

## Eksteraj ligiloj 
*  Nederlanda paĝo kun multaj elŝuteblaj fotoj kaj informoj 

Kategorio:Asfodelacoj
Robinson Stévenin

**Robinson STÉVENIN** (naskiĝis la 1-an de marto 1981 en Lons-le-Saunier) estas franca aktoro. Li estas filo de reĝisoro kaj aktoro Jean-François Stévenin, kaj frato de Sagamore Stévenin, Salomé Stévenin kaj Pierre Stévenin.

Li ricevis César du Meilleur jeune espoir masculin en 2002.

## Eksteraj ligiloj 
*  : fotoj, ĵurnaleroj 

Kategorio:Francaj aktoroj
9275 Persson

'*9275 *Persson''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la sveda astronomo Claes-Ingvar Lagerkvist elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de Jöran Persson (aŭ Göran Persson, 1530–1568), konsilanto kaj prokuroro de la sveda reĝo Eriko la 14-a.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Claes-Ingvar Lagerkvist
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
9269 Peterolufemi

'*9269 *Peterolufemi'''* estas tre malgranda, tre hela, asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usonaj geastronomoj Eleanor Francis Helin kaj Schelte J. Bus elde la Observatorio de la Monto Palomar en kantono San Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Peter Ajiboye Olufemi*, kontribuinto de la NASA-a misio *Lucy'' al la  kiel Estro pri Sekureco kaj Oficisto pri Asekuro de Misio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Malkovrita de Eleanor Francis Helin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Sévery

**Sévery** estas komunumo en la distrikto Morges en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 211 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Sévery situas en la Vaŭda Mezlando proksimume 8 kilometrojn nordnordokcidente de la distriktĉefurbo Morges. La komunumo konsistas el la vilaĝo Sévery kaj la kvartalo Château de Sévery sude de la rojo *Combagnou* konsistanta el la domoj ĉirkaŭ la kastelo kaj la kastelo mem.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,38 km², de kiuj 7,1% estas kovritaj de arbaro, 85,4% servas por agrikulturo kaj 5,8% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Sévery limas en nordoriento, oriento kaj sudoriento al Cottens, en sudsudoriento al Echichens, en sudo al Apples, en okcidento kaj nordokcidento al Pampigny.

## Trafiko 
Sévery situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra la komunumo pasas konekta vojo de Cottens al Pampigny. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas proksimume 8 kilometrojn sudsudoriente apud Morges. La komunumo ne disponas pri propra konekto al la publika transportreto sur la komunuma teritorio. Tamen 500 metrojn okcidente de la komunumlimo situas la haltejo  ĉe la mallarĝspura trajnlinio de Morges al Bière.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Sévery datiĝas el la jaro 979 kiel *Siuiriaco*. En la vilaĝo estis trovita restaĵoj de romia bieno, kies ĉefa parto supozeble troviĝas sub la hondiaŭa preĝejo. Ankaŭ ekzistas tombokampo el la frua mezepoko. Dum mezepoko Sévery apartenis al Baronejo Cossony. Ekzistis en Sévery malnova kastelo, kiu estis malkonstruita en la jaro 1885. De alia kastelo el la 13-a jarcento estas konservita ankoraŭ ronda turo. Proksime de ĝi ekzistas plezura kastelo, kiun konstruis la familio de Charrière en la jaro 1768. Sub la berna regado ek de 1539 Sévery estis administrita de kvinpersona konsilio kaj submetita al la Voktejo Morges. Post la Helveta Revolucio de 1798 la komunumo apartenis al la distrikto Cossonay, kiu en la jaro 2008 surbaze de la administra reformo de 2006 estis integrita al la grandigita Distrikto Morges.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Pampigny-Sévery (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  Le château de Sévery (Kastelo Sévery)
*  Schloss Sévery (Kastelo Sévery)
*  Hautemorges, la komunumo Hautemorges (la distriktĉefurbo) 
*  Oficiala retejo de la komunumo Sévery
Vaux

**Vaux** havas en la franca lingvo la signifon de  valoj. Ĝi estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Vaux (Allier)** estas komunumo en departemento Allier, Francio.

* **Vaux (Moselle)** estas komunumo en departemento Moselle, Francio.

* **Vaux (Yonne)** estas komunumo en departemento Yonne, Francio.

* **Vaux-en-Bugey** estas komunumo en departemento Ain, Francio.

** **Vaux-en-Bugey (stacidomo)** estas fervoja stacio en Vaux-en-Bugey.

* La **kastelo de Vaux-le-Vicomte** estas kastelo en la komunumo Maincy apud Melun en la departemento Seine-et-Marne en Francio.

* **Vaux-sous-Aubigny** estas komunumo en la departemento Haute-Marne,
** **Vaux-sous-Aubigny (stacidomo)** estas fervoja stacio en Vaux-sous-Aubigny.

* **Vaux-sur-Morges** estas komunumo de la Distrikto Morges en Kantono Vaŭdo en Svislando.

* **Vaux-sur-Aure** estas komunumo de la departemento Calvados en la regiono Normandio de Francio.

* **Vaux-sur-Poligny** estas komunumo de la Jura en la regiono Franĉkonteo en Francio.

* **Vaux-sur-Mer** estas komunumo de la Departemento Charente-Maritime en la regiono Puatuo-Ĉarentoj en Francio.

* **Vaux-sur-Seulles** estas komunumo de la departemento Calvados en la regiono Normandio de Francio.

* **Vaux-sur-Sûre** estas municipio de la Provinco Luksemburgo en Belgio.

* **Vaux-devant-Damloup** estas vilaĝo de la departemeent Meuse apud batalkampoj de la 1-a Mondmilito en Francio.

* **Pont-de-Vaux** estas komunumo en la departemento Ain de Francio.
Chantemerle

**Chantemerle** en la franca lingvo havas la signifon de merlokanto. Ĝi estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
* **Chantemerle (Vaux)** estas vilaĝo de la komunumo Vaux-sur-Morges de la Distrikto Morges en Kantono Vaŭdo en Svislando.
* **Chantemerle (Yens)** estas vilaĝo de la komunumo Yens de la Distrikto Morges en Kantono Vaŭdo en Svislando.

* **Chantemerle-près-Blonay (stacidomo)** estas fervoja stacio en Blonay, Kantono Vaŭdo en Svislando.
Vaux-sur-Morges

**Vaux-sur-Morges** estas komunumo en la distrikto Morges en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 175 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Vaux-sur-Morges situas en la Vaŭda Mezlando proksimume 3,5 kilometrojn nordokcidente de la distriktĉefurbo Morges sur monteta tavolo super la valo de la rivero Morges, kiu formas la sudokcidentan komunumlolimon. La komunumo konsistas el la setlejoj Chantemerle, Grand Vaux, La Vuachère, Maison Rouge, Petit Vaux, kaj diversaj izolitaj bienoj kaj domgrupoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,10 km², de kiuj 9,5% estas kovritaj de arbaro, 77,6% servas por agrikulturo kaj 10,5% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Vaux-sur-Morges limas en nordo kaj oriento al Echichens, en sudo al Vufflens-le-Château, en sudokcidento al Bussy-Chardonney, en okcidento al Reverolle, kaj en nordokcidento al Clarmont.

## Trafiko 
Vaux-sur-Morges situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra la komunumo pasas konekta vojo de Monnaz al Clarmont. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas proksimume 4 kilometrojn sude de la komunumo apud Morges. Pere de la poŝtaŭtolinio de Morges al Apples la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Vaux-sur-Morges datiĝas el la jaro 1202 kiel *terra de Vallibus*. La komunumo estis fondita en la jaro 1798 post la Helveta Revolucio per kunigo de la vilaĝoj Grand-Vaux kaj Petit-Vaux al la komunumo Vaux, kiu en la jaro 1920 por distingi ĝis de aliaj samnomoj lokoj al Vaux-sur-Morges. Vaux apartenis dum mezepoko al la Senjorujo Monnaz kaj apartenis sub la berna regado de 1539 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 al la Voktejo Morges kaj poste al la samnoma distrikto.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Vaux

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Vaux-sur-Morges
Trudovo (Simferopola distrikto)

**Trudovo** (, , ) estas vilaĝo en la Simferopola distrikto de Aŭtonoma Respubliko Krimeo, administra centro de la Trudova komunumo. Laŭ la censo de la jaro 2001 en la vilaĝo loĝis 2767 homoj. La vilaĝo estas relative nova kaj aperis nur en la jaro 1928.

## Geografio 
La vilaĝo situas en la laŭlonga valo inter la interna kaj ekstera montoĉenoj de la Krimea montaro, ĉirkaŭ 1 kilometron for de la orienta ekstremaĵo de Simferopolo. Ĉirkau kilometron norde de la vilaĝo pasas la aŭtoŝoseo Simferopolo-Teodozio.

La plej proksima loĝloko (krom Simferopolo mem) estas la vilaĝo Mazanko, kiu situas ĉirkaŭ 3 kilometrojn oriente.

## Historio 
La vilaĝo aperis en la jaro 1928 kiel bazo por la sovĥozo *La Simferopola Unua*. En la jaro 1958 Trudovo ricevis la statuson de loĝloketo. Tiam ĝi apartenis al la Kamenka komunumo.

En la jaro 1977 Trudovo ricevis la statuson de vilaĝo kaj iĝis centro de la novkreita Trudova komunumo.

### Dinamiko de la loĝantaro 
* 1989 — 2164 homoj
* 2001 — 2767 homoj

## Nuntempo 
Laŭ la rezultoj de la tutukrainia censo de la jaro 2001 en la vilaĝo loĝis 2767 homoj (la pli ĝisdataj pritaksoj de la jaro 2009 mencias 2409 loĝantojn). La areo de la vilaĝo estas 29,7 hektaroj, la kvanto de kortoj estas 900. La ĉefa ekonomia branĉo de la vilaĝo estas agrikulturo.

En la vilaĝo estas mezlernejo, kulturdomo. Per la busa transporto la vilaĝo estas ligita al Simferopolo.

## Referencoj 
## Ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Vilaĝoj de Krimeo
Kategorio:Loĝlokoj de la Simferopola distrikto
9272 Liseleje

'*9272 *Liseleje''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la dana astronomo Richard Martin West elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la dana urbeto Liseleje ĉe la norda bordo de Sjælland, apud belegaj protektataj areoj. La urbeto ankaŭ estas konata pro siaj strandoj kaj dunoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Richard Martin West
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
Trudova komunumo (Krimeo)

**Trudova komunumo** (, , ) estas unu el la komunumoj de la Simferopola distrikto de Aŭtonoma Respubliko Krimeo (Ukrainio). La administra centro de la komunumo estas la vilaĝo Trudovo.

La Trudova komunumo kovras la areon de 7,7 mil hektaroj. Ĝia loĝantaro laŭ la censo de la jaro 2001 estis 8363 homoj. La kvanto de deputitoj en la komunuma konsilio estas 36 homoj.

La komunumo troviĝas en la orienta parto de la Simferopola distrikto en la antaŭmontaro de la Interna montoĉeno de la Krimea montaro, okupante, ĉefe, la valon de la rivero Malgranda Salgiro kaj parte kovrante la nordan parton de la Dolgorukova altebenaĵo. Okcidente la komunumo najbaras la urbon Simferopolo, norde ĝi limas la Uroĵajnan kaj Donskan komunumojn, oriente — la Mazankan komunumon, sude — la Dobran komunumon.

Tra la komunumo pasas la aŭtoŝoseo Simferopolo-Teodozio-Kerĉo.

## Konsisto de la komunumo 
maldekstra|eta|250ra|La administrejo de la Trudova komunumo
Al la komunumo apartenas 8 vilaĝoj kaj 1 loĝloketo. En la suba listo de la vilaĝoj parenteze estas menciitaj la historiaj krime-tataraj nomoj, kiuj estis ŝanĝitaj en la jaroj 1945-1948.

* Trudovo
* Ajkavano (*loĝloketo*)
* Akropolo
* Anajurto
* Denisovko (*Suin-Acı*)
* Druĵno (*Cafer Berdi*)
* Ivanovko (*Cañatay*)
* Lazarevko (*Bura*)
* Strogonovko (*Mamaq*)

La oficiala adreso de la komunuma konsilio estas: *97533, Krimeo, Simferopolskij rajon, s. Trudovoje, ul. Obŝĉestvennaja 1a*. Per busa trafiko la vilaĝoj de la komunumo estas ligitaj al Simferopolo.

Iuj popularaj vidindaĵoj en la komunumo mankas, kvankam konserviĝis kelkaj malnovepokaj historiaj monumentoj. Ekde la jaro 2009 en la ravino *Tubaj* oni ĉiujare organizas internacian konkurson pri traktor-stirado, kiu altiras multajn spektantojn el Simferopolo kaj apudaj komunumoj.

## Referencoj 
## Ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Simferopola distrikto
János Kristóf Nyíri

**János Kristóf Nyíri** [jAnoŝ kriŝtOf njIri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nyíri János Kristóf** (ofte pli mallonge *Nyíri Kristóf*) estas hungara filozofo, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (2001).

János Kristóf Nyíri http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19334 naskiĝis la  1944 en Rákoskeresztúr.

## Biografio 
János Kristóf Nyíri ricevis diplomon en 1968 en Universitato de Budapeŝto. Komence li okupiĝis pri Aŭstrio-Hungario, poste pri sociaj efikoj de interreto kaj poŝtelefonoj. Inter 1971-2004 li instruis en la universitato en Budapeŝto, kie li iĝis katedrestro en 1984. Ekde la 1980-aj jaroj li ofte instruas ankaŭ en Germanio, Aŭstrio, Usono.
 
## Verkaro (elekto) 
* *Kant and the New Way of Words* (1970)
* *Szabadpiac és tekintélyelvű társadalom: Angolszász liberális-konzervatív elméletek* (1981)
* *Thinking with a Word Processor* (1993)
* *Bilder als Wissensvermittler in der Informationsgesellschaft* (2001)
* *Zeit und Bild: Philosophische Studien zur Wirklichkeit des Werdens* (2012)
* http://www.enc.hu/enc.htm (interreta enciklopedio)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hompaĝo 
 
Kategorio:Hungaraj filozofoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
István Nyiry

**István Nyiry** [iŝtvAn njiri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nyiry István** estis hungara sciencisto, matematikisto, filozofo, profesoro, membro ordinara de Hungara Sciencula Societo (1832). Malofte lia nomo aperis ankaŭ en formoj *Nyíry István* kaj *Nyiri István*.

István Nyiry http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC10888/11361.htm naskiĝis la  1776 en Átány. Li mortis la  1838 en Sárospatak.

## Biografio 
István Nyiry lernis en Sárospatak. En 1797 li samloke ekinstruis, ekde 1806 kiel ordinara profesoro. Li ĝismorte instruis diversajn studojn, ekzemple matematikon, geografion, filozofion. Li okupiĝis praktike pri ĉiuj branĉoj de la sciencoj, krome li poemadis kaj pentradis.

## Verkaro (elekto) 
* *Az időszámlálásnak az ember teremtésétől való öszveszedése* (1819)
* *Conspectus philosophiae empiricae Lockii, scepticae Humii, criticae Kantii, transcendentalis Fichtii et Schellingii, ad suas categorias relati* (1824)
* *A tudományok öszvessége I–III* (Sumo de la sciencoj 1-3), (1829–1831)

## Fontoj 
* hungarlingva biografieto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 
 
Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj filozofoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Luther-ŝtono (Erfurto)

eta|La monumento sur la loko, kie laŭlegende Lutero inspiritis per fulmotondro.

En Stotternheim, nordorienta urboparto de Erfurto, troviĝas la t.n. **Luther-ŝtono**. Tie ĉi la studento Martin Luther decidis fariĝi monaĥo.

## Luterurbo kun fokusoj pri la junulo 
La ĉiujara Reformaciotago en la 31-a de oktobro memorigas la fiksadon de 95 tezoj de teologo al la pordo de la eklezio de Kastelo Wittenberg. Ankaŭ la luterurbo Erfurto festas tiu tagon, sed tamen ĝi koncentriĝas pri la juna Lutero, ja ankaŭ pri Lutero kiel studento de juro kaj serĉanta persono.

## La monumentostarigo 
La 4-an de novembro 1917, dimanĉe post la 400-a datreveno de la wittenbergaj eventoj, inaŭguritis proksime de Stotternheim memorigŝtono. Ĝi rakontas la travivaĵon de Luther dum fulmotondrego en la 2-a de julio 1505, kio igis lin frokiĝi kaj peti aliron al la Aŭgustenana monaĥejo.

Laŭ la ŝovinisma etoso de la Unua mondmilito oni taksis Luteron eĉ esperiganto de la germana popolo. La gimnaziestro Johannes Biereye alvokis la samtempulojn "kontinue vivi kun la firma kredopovo de Lutero kaj batali en la ĉirkaŭantaj mizeroj kaj danĝeroj". La neskulptita memorigŝtono el sveda granito dorsflanke nomis la lokon laŭ la patoso tiutempa "konsekrita tero".

Sendube ne eblas historiscience konstati ĉu vere tie ĉi Lutero spontanee ĵuris "Helpu vi, Sankta Anno, kaj mi iĝos monaĥo!". La erfurta teologo Andreas Lindner pli kredebla taksas pli longan internan procezon, kiu interesigis la junan Luteron pri religiaĵoj. Sed sendube klaras, ke post la eniro de la monaĥejo en la 17-a de julio 1505 komenciĝis la intensiva studado de Lutero havigi indulgan dion de mizerikordo. Kaj tio kondukis al la divido de la Eklezio.

## Subnotoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Informoj pri la monumento 

Kategorio:Monumentoj en Erfurto
Erfurt
9277 Togashi

'*9277 *Togashi'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usonaj geastronomoj kaj geedzoj Carolyn S. Shoemaker kaj Eugene M. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San Diego, Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la televida reĝisoro *Tom Togashi* (1937–2000), kies belegaj  inkludi la serion *"Galactic Odyssey''" (Gakaksia Odiseado) kaj specialaj programoj pri ,  kaj la serĉado pri ekstertera vivo. Lia celo por la 21-a jarcento estis inspiri al infanoj sian fervoron por la mirindaĵoj de la ekstera kosmo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Carolyn S. Shoemaker
Kategorio:Malkovrita de Eugene M. Shoemaker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
9276 Timgrove

'*9276 *Timgrove'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de la Monto Palomar en kantono San Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Timothy L. Grove'', profesoron pri geologio en la Masaĉuseca Instituto de Teknologio, kiuj plenumis vastajn studojn pri la magmaj procezoj okazantaj en  de meteorŝtonoj. Li estis prezidanto de la Usona Geofizika Unio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
9279 Seager

'*9279 *Seager'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Sara Seager'' instruistinon pri fiziko kaj planedoscienco ĉe la Masaĉuseca Instituto de Teknologio. Spertulino kaj eldonistino de lernolibro en la kampo de la , ŝi dediĉas sin ankaŭ al la teknikoj de malgrandaj satelitoj por observi pasadojn de  kaj malkovri asteroidojn.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Szabolcs Nyiredy

**Szabolcs Nyiredy** [sabolĉ mjiredi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nyiredy Szabolcs** estis hungara biokemiisto, farmakologo, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (2004).

Szabolcs Nyiredy http://www.matud.iif.hu/07mar/21.html  naskiĝis la  1950 en Budapeŝto. Li mortis la  2006 en ?.

## Biografio 
Szabolcs Nyiredy frekventis 2 universitatojn en Budapeŝto inter 1968-1975, poste li eklaboris en medikamenta instituto ĝis 1983. Baldaŭe li instruis en ĉeflernejo en Zuriko. Hejmenveninta en 1991 li doktoriĝis pri kemio, krome li gvidis instituton pri kuracplantoj. En 1992 li iĝis titulara profesoro en kuracista universitato, poste en 1996 la samo okazis en Universitato de Budapeŝto. Li okupiĝis konstante pri esploroj pri kuracplantoj. Li ricevis premion en 2005.

## Verkaro (elekto) 
* *Gyógynövények a gyógyászatban* (1984)
* *Gyógynövények korszerű terápiás alkalmazása* (Modernaj terapiaj uzoj de la kuracplantoj), (1989) 

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio
 
Kategorio:Hungaraj biokemiistoj
Kategorio:Hungaraj farmaciistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ŝavantoj

250ra|dekstra
La **ŝavantoj** (ankaŭ nomataj ''Xavante, Shavante, Chavante, Akuen, A'uwe, Akwe, Awen* aŭ *Akwen'') estas indiĝena popolo en Brazilo. Laŭ takso el la jaro 2000 la etno tiutempe inkluzivis proksimume 9&nbsp;600 individuojn ene de la teritorio de orienta parto de la brazila subŝtato Mato-Groso. La etnanoj parolas la ŝavantan lingvon, parto de la ĵea lingvaro. Unu el la unuaj eŭropanoj, kiuj eniris la vivoteritorion de la Ŝavantoj, en 1946-1947 estis la esperantlingva etnologo, mondvojaĝisto kaj verkisto Tibor Sekelj, kun 30-membra esplora teamo. Tiam la ŝavantoj ankoraŭ rilatis kompare agreseme al iuj fremduloj kaj oni aparte elstarigis ke ĉiuj 30 membroj de la esplora teamo el la renkonto kun la ŝavantoj revenis vivaj.

Kategorio:Indianaj etnoj en Brazilo
9281 Weryk

'*9281 *Weryk'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Robert J. Weryk* esploriston ĉe la Universitato Mount Allison en Sackville, Nov-Brunsviko, kiuj plenumis fundamenta laboro per radaraj kaj optikaj mezuradojn de meteoroj. Precipe, liaj teknikoj por aŭtomataj realtempaj videomalkovroj de meteoroj estas vaste uzataj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  Asteroido (9281) Weryk, el la paĝaro de *The Royal Astronomical Society of Canada'' 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
István Nyomárkay

**István Nyomárkay** [iŝtvAn njomArkai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nyomárkay István** estis hungara lingvisto, filologo, instruisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (2010), membro de Kroata Scienca kaj Arta Akademio (1997).

István Nyomárkay http://szlavintezet.elte.hu/szlavtsz/horvat/munkatarsak/nyomarkay/nyomarkay.shtml  naskiĝis la  1937 en Budapeŝto kaj mortis la 5-an de aŭgusto 2020.

## Biografio 
István Nyomárkay frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1956-1961, poste li instruis en mezlernejo 12 jarojn. Ekde 1975 li instruas en Universitato de Budapeŝto, kie li iĝis katedrestro en 1987, en la sama jaro li doktoriĝis antaŭ la akademio. Post 2 jaroj li profesoriĝis. En 2007 li pensiuliĝis, sed li instruas plu. Li okupiĝas pri la slavaj lingvoj. Ekde 2000 li redaktas fakrevuon *Studia Slavica*. Li ricevis 3 premiojn inter 2000-2007.

## Verkaro (elekto) 
**Ungarische Vorbilder der kroatischen Spracherneuerung* (1989)
**Horvát-magyar szótár* (Kroata-hungara vortaro), 1996)
**Rövid szerb és horvát nyelvtörténet* (Mallongaj serba kaj kroata lingvohistorioj), (2008)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto (la teksto estas legebla pli malsupre) 
 

Kategorio:Hungaraj lingvistoj
Kategorio:Hungaraj filologoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
9280 Stevenjoy

'*9280 *Stevenjoy'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Steven P. Joy'', sciencan mastrumanton de la misio Dawn en la Universitato de Kalifornio ĉe Los-Anĝeleso. Li disvolvis strategiojn de observo kaj novigajn solvojn por akiro de datumoj kiu ebligis atingi la ĉefajn sciencajn celojn de la misio al 4 Vesta.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Kluzoparko Waltrop

eta|Modelo de la kluzoparko
eta|La kluzoparko de-aere
**Kluzoparko Waltrop** (laŭ la germana nomo **Schleusenpark Waltrop**) estas tereno kun kvar ŝip(mal)suprigaj konstruaĵoj je la forkiĝo de la Rejn-Herne-Kanalo disde la Dortmund-Ems-Kanalo. La kluzaro troviĝas ĉe la kanala kilometro 45,6 de la Rejn-Herne-Kanalo respektive ĉe kanala kilometro 14,7 de la Dortmund-Ems-Kanalo en Waltrop/ Ruhr-Regiono, limiĝe kun la nomdona urboparto Henrichenburg de la urbo Castrop-Rauxel.

Partoj de la tereno apartenas al la LWL-Industriemuseum, kiu ekspozicias tie interalie historiajn kanalŝipojn, ŝipmaŝinojn kaj modelojn. Krome la Akva kaj Ŝiptrafika Administrejo je Duisburg-Meiderich tie tenas ekspoziciejon.

La plej malnova konstruaĵo estas la malnova Ŝiplifto Henrichenburg. Ĝi estis konstruata inter 1894 kaj 1899 por alligo de la Haveno Dortmundo kaj estis la unua siaspeca en Germanujo. Kun la konstruo de la Rejn-Herne-Kanalo oni planis ŝparkluzon kaj finkonstruis ĝin en 1914. Post kiam en 1962 ekfunkciis la nova ŝiplifto, oni eksfunkciigis en 1969 la malnovan ŝiplifton. En 1989 ekestis nova kluzego. En la jaro 2005 oni ankaŭ eksfunkciigis la novan ŝiplifton pro teĥnikaj difektoj. Nun la tuta ŝiptrafiko pasas tra la nova kluzo.

Ĉiuj historiaj ŝipmallevaj konstruaĵoj staras sub monumentprotekto kaj estas viziteblaj.

## Galerio 

  dosiero:DEK Datteln Hebewerk und Schleuse.jpg|Nova ŝiplifto, maldekstre, kaj nova kluzo
  dosiero:DEK Schachtschleuse Datteln 1.jpg|La malnova ŝaktokluzo
  dosiero:Boat lift at Henrichenburg.jpg|La malnova ŝipliffto kaj la antaŭhaveno
  dosiero:Rhine-Herne Canal meets DEK.jpg|Disbranĉiĝo de la Rejn-Herne-Kanalo

## Eksteraj ligiloj 
* Kluzoparko Waltrop

Kategorio:Muzeoj en la Ruhr-Regiono
Kategorio:Kluzoj en Germanio
Kategorio:Akva transporto en Germanio
Kategorio:Itinero de la industrikulturo
Kategorio:Waltrop
Kategorio:Dortmund-Ems-Kanalo
Võ Nguyên Giáp

**Võ Nguyên Giáp** (naskiĝis , mortis ) estis generalo de la Vjetnama Popola Armeo kaj politikisto. Giáp estis la ĉefa komandanto en du militoj: la Unua Hindoĉina Milito (1946–1954) kaj la Vjetnama milito (1960–1975). Li partoprenis en la sekvaj historie signifaj bataloj: RC4 (1950); Hòa Bình (1951–1952); Dien Bien Phu (1954); la ofensivo de Tet (1968); la ofensivo de Pasko (1972); kaj la fina ofensivo de Printempo 1975 (1975).

Giáp estis ankaŭ ĵurnalisto, ministro pri internaj aferoj en la registaro Việt Minh de la prezidanto Ho Chi Minh, la militista komandanto de Việt Minh, la komandanto de la Vjetnama Popola Armeo (APV) kaj ministro pri defendo. Li ankaŭ servis kiel membro de la politburoo de la Vjetnama Laborista Partio, kiu en 1976 fariĝis la Vjetnama Komunista Partio.

Li estis la plej elstara militista komandanto, apud Ho Chi Minh, dum la Vjetnama milito, kaj estis respondeca pri la plej gravaj operacoj kaj gvidantaro ĝis la fino de la milito.

Kategorio:Vjetnamaj militistoj
Kategorio:Ministroj pri internaj aferoj
Kategorio:Ministroj pri defendo
9283 Martinelvis

'*9283 *Martinelvis'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Martin S. Elvis'', astrofizikiston kaj fakulon pri kvazaroj en la Centro de Astrofiziko Harvard-Smithsonian. Liaj lastaj esploroj koncernas la ecojn de atingeblaj , ambaŭ por ties sciencaj kaj resursaj interesoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
9286 Patricktaylor

'*9286 *Patricktaylor'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Patrick Alan Taylor'', sciencan esploriston ĉe la Arecibo-radio-observatorio, kiu studas la . Liaj esploroj inkludas la efikojn de la ne-gravitaj fortoj sur la rotacio de la asteroidoj kaj la procezojn kiuj influas ties formojn

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
9287 Klima

'*9287 *Klima'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Rachel L. Klima'', planedan geologinon ĉe la Laboratorio de Aplikata Fiziko de la Universitato Johns Hopkins. Ŝia laboro de spektroskopio pri sinteza pirokseno permesis determini la historion de la malvarmiĝo de similaj asteroidoj per la la forto de ties karakterizoj en absorbo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
9285 Le Corre

'*9285 *Le Corre'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Lucille Le Corre''
asociita esploristino ĉe la Instituto de Plenedoscienco de Tucson. Ŝia laboro inkludas la kreon de kombinataj geologiajn kaj komponiĝaj mapojn de la surfaco de
asteroidoj kaj satelitoj de planedoj per radaraj, spektroskopaj kaj bildigaj datumoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
9288 Santos-Sanz

'*9288 *Santos-Sanz'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Pablo Santos-Sanz'' postdoktora scienca esploristo ĉe la Instituto de Astrofísica de Andalucía en Granado. Liaj esploroj inkludas fotometrion en multaj ondolongoj kaj spektroskopiaj observoj de asteroidoj kaj kometoj uzante ambaŭ surgrundajn kaj kosmajn teleskopojn.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
9282 Lucylim

'*9282 *Lucylim'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Lucy F. Lim'', planedan sciencistinon ĉe la
Centro de Kosmoflugo Goddard. Ŝia estas sperta pri analizo de la asteroida komponiĝo ambaŭe per X-radia spektroskopio kaj per  de mezaj ondolongoj. Ŝiaj kontribuoj inkludas determini la abundecojn je  de 433 Eroso.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Villars-sous-Yens

**Villars-sous-Yens** estas komunumo en la distrikto Morges en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 552 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Villars-sous-Yens situas ĉe la suda flanko de la Ĵurasa Montaro kvin kilometrojn okcidente de la distriktĉefurbo Morges. Tra Yillars-sous-Yens fluas la rojoj *Boiron* kaj *Irence*. Sur la deklivoj okcidente kaj oriente de la vilaĝo troviĝas vastaj vitejoj. La komunumo konsistas el la vilaĝo Villars kaj la setlejoj Le Moulin kaj Moulin de Villars.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,04&nbsp;km², de kiuj 13,5% estas kovritaj de arbaro, 78,3% servas por agrikulturo kaj 5,9% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Villars-sous-Yens limas en nordo al Yens, en nordoriento al Denens, en sudoriento al Lussy-sur-Morges, en sudsudoriento al Saint-Prex, en sudo al Etoy, kaj en okcidento al Lavigny.

## Trafiko 
Villars-sous-Yens situas flanke de la gravaj trafikvojoj. En okcidento la komunuma limo tuŝas la kantonan ĉefvojojn n-ro 124 de Cossonay al Nyon. De la komunumo kondukas konektaj vojoj al la najbaraj komunumoj. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas kvar kilometrojn sudsudokcidente de la komunumo apud Aubonne.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Villars-sous-Yens datiĝas el la jaro 1177 kiel *Vilars*. El la jaro 1349 datiĝas mencio *Villar subtus Yens*. El la jaro 1356 datiĝas mencio pri unua komunuma reprezentiĝo. En la jaro 1823 estis trovita en Villars-sous-Yens trezoro kun 100 romiaj moneroj el la 3-a jarcento. Dum mezepoko la kapelo de Villars-sous-Yens estis filio de la Rifuĝejo Granda Sankta Bernardo. En la 15-a jarcento la Kapelo Sankta Bernardo fariĝis filio de la Paroĥo Denens. Post la reformacio ĝi estis atribuita al la Paroĥo Lussy-sur-Morges. Ekde la jaro 1349 estas dokumentita la Frataro de la Sankta Spirito. Sub la berna regado de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 la komunumo apartenis al la Voktejo Morges, el kiu poste fariĝis la Distrikto Morges.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Villars

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Villars-sous-Yens
Plorec-sur-Arguenon

''''* (jen france, prononco , bretone *Ploareg*) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Côtes-d'Armor* (jen france, ), “marbordoj de la lando ĉe la maro”, en la regiono Bretonio (, ). Fine de  en la komunumo vivis .

## Geografio 
Plorec-sur-Arguenon estas malgranda vilaĝo situanta sur la bordo de la pitoreska valo de rivero Arguenon.

Krom ties centro, Plorec konsistas el multaj etaj domaroj : la Ville hatte, Tréhemneuc, la Villebriand, le Temple, ktp.

Borde de Arguenon, je la limo kun la najbara komunumo Plédéliac, troviĝas akva bazo.

## Heraldiko 
## Ekstaruloj ligitaj al la komunumo 
Jean Aillet, urbestro de Plorec-sur-Arguenon en 1837

## Galerio 

Dosiero:Tumulus Plorec sur Arguenon 2.png|Tumulo
Dosiero:Tumulus Plorec sur Arguenon 3.png|Tumulo

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala paĝo en la retejo *facebook'' ()

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Côtes-d'Armor

Plorec-sur-Arguenon
Plorec-sur-Arguenon
Plorec-sur-Arguenon
Plénée-Jugon

''''* (jen france, prononco , bretone *Lanreunan*) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Côtes-d'Armor* (jen france, ), “marbordoj de la lando ĉe la maro”, en la regiono Bretonio (, ). Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Lannion, al la kantono ** kaj ekde decembro 2016 al la komunumaro *Lamballe Terre et Mer''. 

La teritorio havas komunan limon kun . 

## Lokoj kaj monumentoj 
* Abatejo Notre-Dame de Boquen, cistercia abatejo de virinoj, fondita en ĉirkaŭ 1137 de Olivier la Dua de Dinan, senjoro de Jugon. En 1450, Ĝilo de Bretonio estis entombigita en la abateja preĝejo. En la franca Revolucio, estis kvar religiulinoj en la abatejo. La abatejo estis restarigita en 1936 de Dom Alexis Presse, venanta de Abatejo Notre-Dame de Tamié. De 1976, la fratinoj de Bet-Leĥem sukcedis al la monaĥoj kaj fondis la monaĥinejon Notre-Dame-de-la-Croix-Vivifiante. Ili foriris en 2011 forlasante la abatejon al la Komunaĵo de Chemin Neuf. La abatejo estas klasita Monumento Historia.
* Kastelo de Moussaye
* Megalita loko de Saint-Mirel
* Megalita loko dirata de la Roche aŭ Fées de la Brousse, klasita en 1970 Monumento Historia 
* Menhiro de Closset de l'Amas kaj menhiro de Pierre Longue, klasitaj Monumentoj Historiaj

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côtes-d'Armor
* Plénée-Jugon (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Plénée-Jugon sur retpaĝo de la Nacia Geografia Instituto
* Retpaĝo de la sukurcentro de Plénée-Jugon, arkivigita


Kategorio:Komunumoj de Côtes-d'Armor
Kategorio:Komunumoj de Komunumaro Arguenon - Hunaudaye
Dictionarium Museologicum

dekstra|150px
**Dictionarium Museologicum** (latine, en Esperanto "muzeologia vortaro", alilingve ekzemple , ,  kaj ) estis la unua projekto de internacia, plurlingva terminaro de muzeologio, pli ekzakte 20-lingva terminaro por 1623 muzeologiaj nocioj, presata en formato 18 oble 25 centimetroj, kun fortika kovrilo, sur 829 paĝoj. Ĝi aperis en 1986 en Budapeŝto, eldonata de Hungaria Esperanto-Asocio kaj de terminologia laborgrupo de la Internacia Konsilio de Muzeoj (ICOM), en la angla, franca, hispana, rusa, germana, bulgara, ĉeĥa, dana, finna, hungara, itala, nederlanda, norvega, pola, portugala, rumana, serba, slovaka, sveda kaj en Esperanto. Ĉefredaktoroj estis la hungaraj muzeologoj István Éri kaj Béla Végh, kaj kunlaboris pluraj pliaj esperantlingvaj fakuloj, inter ili la etnologo kaj muzea direktoro Tibor Sekelj.

## Eksteraj ligiloj 
* konciza prezento de la libro en la retejo "guglo-libroj"
* anglalingva artikolo "The Dictionarium Museologicum: building bridges of words" fare de István Éri en la periodaĵo "Museum International", volumo 25, numero 2, paĝoj 110-113, januaro-decembro 1983 ()
* anglalingva resumo de doktoriga tezo de Peter van Mensch, Universitato de Zagrebo 1992, pri muzeologia terminologio kun detala kaj kritika studo de la projekto *Dictionarium Museologicum*

## Referencoj 
Kategorio:Vortaroj
Ĵavaeoj

[eta|250ra|vira kaj ina [karaĵaoj, proksime parencaj al la ĵavaeoj]]
La **ĵavaeoj** - portugale *javaés*, foje ankaŭ *xavajés* - estas indiĝena popolo en Brazilo, vivanta en Amazonio, pli ekzakte en la inter-rivera insulo *Ilha do Bananal* ("banana insulo", laŭ difino aŭ la plej granda aŭ la dua plej granda tutmonda malmara insulo) de la brazila subŝtato Tokantinso. Granda parto de la ĵavaeoj vivas borde de la rivero *Rio Javaés*, kiu videble havas sian nomon de la etno. Ilia lingvo, la ĵavaea, apartenas al la makro-ĵea lingvaro. Relative proksime parencas la etno de karaĵaoj.

Unu el la unuaj eŭropanoj, kiuj eniris la vivoteritorion de la ĵavaeoj, en 1946-1947 estis la esperantlingva etnologo, mondvojaĝisto kaj verkisto Tibor Sekelj, kun 30-membra esplora teamo.

Kategorio:Indianaj etnoj en Brazilo
9293 Kamogata

'*9293 *Kamogata''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Hiroki Kosaj kaj Kiiĉiro Furukaŭa elde la Observatorio Kiso sur la Monto Ontake (gubernio Nagano, Japanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la urbo Kamogata en gubernio Okajama, kiu, kun Jakage, estas najbara de la Astrofizika Observatorio de Okajama, filio de la Nacia Observatorio de Japanio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroki Kosaj
Kategorio:Malkovrita de Kiiĉiro Furukaŭa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
Verbigenoj

La **Verbigenoj** - latine *verbigeni* - estis unu el la kvar subgrupoj (*pagi*) de la kelta tribo helvetoj.

Ili menciiĝas nur fare de Gajo Julio Cezaro en sia verko *De bello Gallico*.

En la jaro 58 a.K. , la verbigenoj partoprenis en la konkera vagado de la helvetoj al suda Gaŭlio, sed post kiam ili estis venkitaj fare de la trupoj de Gajo Julio Cezaro en la batalo de Bibracte en la valo de la rivero Saône, ili estis devigitaj fuĝi al la Rejno por atingi la malnovan hejmon - parto de ili ne sukcesis en tio, sed estis kaptitaj fare de la armeo de Cezaro.

## Fontoj 
* Cezaro: *De bello Gallico*. 1.27 .

Kategorio:Keltoj
(9292) 1982 UE2

**(9292) 1982 UE2** estas marsrenkonta asteroido, malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice, tiam en Ĉeĥoslovakio (nun en Ĉeĥa Respubliko).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Antonín Mrkos
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
Tigurinoj

La **Tigurinoj** (latine *Tigurini*, greke *Τιγουρίνοι* ) estis unu el la kvar subgrupoj (*pagi*) de la kelta tribo helvetoj.

eta|la helvetoj en la jaro 107 a.K. venkas la romian armeon apud Agen kaj devigas romiajn ostaĝojn "sub la jugon". Historieca pentraĵo el la 19-a jarcento de Charles Gleyre.
eta|keltaj kaj raetaj setlejoj dum la 1-a jarcento antaŭ Kristo en la teritorio de nuna Svislando

## Historio 
La setla teritorio de la tigurinoj estis en la areo ĉirkaŭ Aventicum en la nuntempe franclingva okcidenta Svislando. La etna nomo venas de la gaŭla lingvo kaj signifas "la homoj" (komparu irlande* tigern*, "sinjoroj" respektive kimre *teyrn*, "sinjoro").

Historie signifan rolon la tigurinoj kaj la tojgenoj ekhavis kun la cimbroj, kiun kiuj ili fine de la 2-a jarcento antaŭ nia erao kadre de la "cimbraj militoj" kontraŭ la romia armeo detruis multajn setlejojn en suda Gaŭlio. En la jaro 107 a.K. ili atingis la teritorion de la etno *volcae* en la sudo de nuntempa Francio kaj sub la ĉefeco de *Divico* venkis la romian armeon de konsulo Lucius Cassius Longinus kaj lia legato ("sendito") Lucius Calpurnius Piso Caesoninus. Lucius Cassius estis mortigita kune kun la plejparto de la romiaj soldatoj fare de la cimbroj, kiuj krome prenis romiajn ostaĝojn kaj devigis la malliberulojn sub la jugon, kiel dokumentigis Cezaro. En la kroniko *Periochae* de Tito Livio tiu epizodo ne menciiĝas. La ekzakta loko de la batalo ne plu estas konata, sed ĝi plej probable okazis en la valo de la rivero Garonne apud Agen, tial ke oni komune nomas ĝin la "batalo de Agen". En Orange la tigurinoj kune kun la aliaj triboj en 105 aK denove venkis alian romian armeon.

Ĝis la jaroj 102/ 101 a.K., la tigurinoj sekvis la cimbrojn en ties vagado tra la Alpoj, sed ne penetris en Italion, sed restis en la regiono de la montpasejo de Brenero. Post kiam la cimbroj en 101 a.K. apud Vercellae estis venkitaj de la romiaj trupoj de *Gajus Marius* kaj *Lutatius Quintus Catulus*, la tigurinoj revenis al siaj hejmoj. La tigurinoj povis eskapi la detruon kaj transloĝiĝis kun sia predo reen al la nordo. En la kolektiva memoro de Romio la tigurinoj aŭ la helvetoj poste restis kiel forta kaj minaca kelta tribo.

En la jaro 58 a.K. , la tigurinoj partoprenis en la konkera vagado de la helvetoj al suda Gaŭlio, sed post kiam ili estis venkitaj fare de la trupoj de Gajo Julio Cezaro en la batalo de Bibracte en la valo de la rivero Saône, ili estis devigitaj reveni al la teritorio de hodiaŭa Svislando.

## Notoj 
Kategorio:Keltoj
Lucio Kasio Longeno (konsulo en 107 a.K.)

**Lucio Kasio Longeno** (latine ''*; mortis en 107 antaŭ nia erao) estis romia senatano en la fina fazo de la Romia Respubliko kaj en la jaro 107 antaŭ nia erao estis konsulo.

## Vivo 
Pri la frua kariero de Lucio Kasio Longeno nenio konatas. En 111 antaŭ nia erao li estis pretoro kaj havis en tiu ofico la taskon, sekure gvidi la numidian reĝon *Jugurtha* de Nordafriko al Romo, por ke tiu povu gvidi intertraktadojn kun la roma Imperio.

En 107 antaŭ nia erao li estis elektita konsulo kune kun *Gajus Marius''. En ĉi tiu ofico li provis forturni la minacon de la Roma Imperio per atakoj de la cimbroj, kaj kun armeo instaliĝis en la provinco de Gallia Narbonensis, por batali kontraŭ la cimbroj. Tamen, li falis en la sama jaro en la batalo de Agen kontraŭ la tigurinoj, aliancanoj de la cimbroj.

## Notoj 
Kategorio:Romiaj respublikaj konsuloj
Kategorio:Naskiĝintoj en la 2-a jarcento a.K.
Kategorio:Mortintoj en la 2-a jarcento a.K.
Lucio Kalpurnio Pizono Cezoneno (konsulo en 112 a.K.)

**Lucio Kalpurnio Pizono Cezoneno** (latine ''*; mortis en 107 aK) venis el la romia familio  *Calpurnius* kaj en 112 antaŭ nia erao estis konsulo de la Romia Respubliko.

## Vivo 
Lucio Kalpurnio Pizono Cezoneno estis probable filo de la samnoma romia politikisto Lucio Kalpurnio Pizono Cezoneno (latine *Lucius Calpurnius Piso Caesoninus*), kiu estis konsulo en 148 antaŭ nia erao. Pri la fruaj oficoj de sia politika kariero (latine nomata *cursus honorum*, "vojo de honoroj") malmulto estas konata. En 112 antaŭ nia erao li kune kun Marko Livio Druzo (latine *Marcus Livius Drusus*) la Maljuna iĝis konsulo.
 
Pizono en 107 antaŭ nia erao prenis la pozicion de legato ("sendito") en milita kampanjo de la konsulo Lucio Kasio Longeno en la provinco *Gallia Narbonensis'' batali kontraŭ la invadintaj popoloj de cimbroj kaj siaj aliancanoj. Tamen, la romia armeo en la batalo de Agen suferis pezan malvenkon kontraŭ la helveta tribo de tigurinoj, kaj la konsulo Pizono falis en ĉi tiu batalo.

Kategorio:Romiaj respublikaj konsuloj
Kategorio:Naskiĝintoj en la 2-a jarcento a.K.
Kategorio:Mortintoj en la 2-a jarcento a.K.
Vufflens

**Vufflens** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
* **Vufflens-le-Château** estas komunumo de la Distrikto Morges en Kantono Vaŭdo en Svislando.
* **Vufflens-la-Ville** estas komunumo de la Distrikto Gros-de-Vaud en Kantono Vaŭdo en Svislando.
** **Vufflens-la-Ville (stacidomo)** estas fervoja stacio en Vufflens-la-Ville.