open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Brétigny (stacidomo)

**Brétigny**, plennome **Brétigny-sur-Orge** estas franca stacidomo sur linio C de RER, situanta en komunumo Brétigny-sur-Orge, en departemento Essonne kaj en regiono Francilio.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Paris-Austerlitz - Bordeaux-St-Jean (570000).

## Interkonektoj 
*  CEAT 105A 105B 227.01 227.02 227.03 227.04 227.06
*  Essonne Sud Est 202
*  Keolis Meyer DM13 DM16 DM19
*  Albatrans 91.04
*  Cœur d'Essonne 1
*  N131

## Akcidento 
La  trajno parte elreliĝis trapasante la stacidomon, el kio rezultis pluraj mortintoj kaj vunditoj.

## Vidu ankaŭ 
* RER de Francilio
* RER de Francilio C
* Stacidomoj de RER de Francilio
* Brétigny-sur-Orge

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:RER de Francilio C
Kategorio:Fervojaj stacioj en Essonne
Kategorio:Brétigny-sur-Orge
Reichstag (Germana Imperio)

La ***Reichstag*** (Germana prononco: [ˈʁaɪçstaːk], **Dieto de la Regno** aŭ **Imperia Dieto**) estis la Parlamento de Germanio el 1871 al 1918. La leĝofarado estis kunhavata inter la *Reichstag* kaj la *Bundesrat*, kiu estis la Imperia Konsilantaro de la regantaj princoj de la Germanaj Ŝtatoj.

La *Reichstag* ne havis formalan rajton nomumi aŭ elpostenigi registarojn, sed laŭ tiutempaj normoj ĝi estis konsiderata tre moderna kaj progresema parlamento. Ĉiuj germanaj viroj super 25 jaroj de aĝo estis elekteblaj por voĉdoni, kaj la membroj de la *Reichstag* estis elektitaj laŭ ĝenerala, universala kaj sekreta voĉdonado. Membroj estis elektitaj en unu-membraj voĉdonantejoj pere de majoritata voĉdonado. Se neniu kandidato ricevis majoritaton de voĉoj, dua elekto okazis. En 1871, la *Reichstag* konsistis el 382 membroj, sed el 1874 ĝi estis pliampleksigita al 397 membroj.

La regotempo estis dekomence por tri jaroj, kaj en 1888 tio estis etendita al kvin jaroj. La *Reichstag* estis malfermita unufoje jare fare de la Imperiestro. Por dissolvi la parlamenton, estis postulita aprobo de la Imperia Konsilantaro kaj de la Imperiestro. Membroj de la parlamento ĝuis juran senpunecon kaj kompenson.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Höfe und Residenzen im spätmittelalterlichen Reich. Ein Handbuch  germane
* Verhandlungen des Reichstags des Norddeutschen Bundes und des Deutschen Reiches – Stenographische Berichte 1867–1895 germane

Kategorio:Parlamentoj
Kategorio:Politiko de la Germana Imperiestra Regno
János Háy

**János Háy** [jAnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Háy János** estas hungara poeto, verkisto, redaktoro, instruisto.
eta|János Háy (foto de Szilágyi Lenke)
eta|Murpentraĵo, maldekstre János Háy
János Háy https://port.hu/adatlap/szemely/hay-janos/person-148555 naskiĝis la  en Vámosmikola.

## Biografio 
János Háy frekventis bazlernejon en sia naskiĝvilaĝo, gimnazion jam en Budapeŝto, fine li akiris pedagogian diplomon en Pedagogia Altlernejo Gyula Juhász en Szeged en 1985. Post la diplomo li instruis en bazlernejo en Budapeŝto kaj li okupiĝis ankaŭ pri literaturo. Inter 1989 kaj 2004 li estis redaktoro en diversaj eldonejoj, sed en 1989 li ankaŭ debutis kiel poeto. Pli malofte li kreis pentraĵojn kaj ilustris librojn. Li ricevis stipendiojn plurfoje inter 1990-1996. Tiutempe li studis estetikon en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Li ricevis 15 premiojn inter 1993-2013. Li havas edzinon, kiu naskis dufoje.

## Elektitaj poemlibroj 
* *Vigyázat, humanisták. A növények hazája* (1990)
* *Valami nehezék* (1998)
* *Kotródom el* (2002)
* *Meleg kilincs. Válogatott versek* (elektitaj poemoj, 2008)
* *Az öregtó felé* (2017)

## Aliaj libroj (elekto) 
* *Gyalog megyek hozzád a sétálóúton* (poemlibro kun ilustraĵoj, 1989)
* *Holdak és napok* (poemoj, noveloj, desegnaĵoj, 1995)
* *Jézus bölcsessége. Szeretetről, igazságról, boldogságról, gazdagságról, jóról és gonoszról* (kompilado, 2011)

## Elektitaj dramoj 
* *A Gézagyerek* (4 dramoj, 2004)
* *A Pityu bácsi fia* (2005)

## Elektitaj prozaj libroj 
* *Dzsigerdilen (a szív gyönyörűsége)*(romano, 1996)
* *A bogyósgyümölcskertész fia* (novelaro, 2003)
* *A mélygarázs* (romano, 2013)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Akvoŝoso

**Akvoŝoso** aŭ **sevoŝoso** estas ŝoso, kiu post vundiĝo aŭ post la ŝanĝo de la lumo el dormanta burĝono elkreskas. Sevoŝosoj havas ofte pli grandajn kaj aŭ aliformajn foliojn. Ili aperas ofte ne en faskoj. Ilia apero kaŭzas ekzemple ĉe kverko malaltigon de la kvalito. Ankaŭ aliaj foliarboj inklinas al formado de sevoŝosoj, ekzemple poploj, ulmoj, aceroj kaj fraksinoj, sed ankaŭ larikoj kaj abioj. La el sevoŝosoj kreskantaj pli dikaj branĉoj estas nomataj “slevobranĉoj”.

En la fruktkultivado oni nomas fortajn, preskaŭ vertikalajn ŝosojn „akvoŝosoj“ sur kiuj kreskas horizontalaj branĉoj. Tiuj ŝosoj estas depende de la pozicio lasataj por formi novan akson aŭ estas fortranĉita, se ili kreskas tiel, ke ĝi donas tro da ombro al la interno de la arbo. El tiuj ŝosoj povas fariĝi valoraj fruktbranĉoj.

## Fonto 
* Schütt, Schuck, Stimm: Lexikon der Baum- und Straucharten. Eldonejo Nikol. Hamburg. 2002 ISBN 3-933203-53-8, paĝo 565

Kategorio:Plantomorfologio
Kategorio:Forstado
Warcino

**Warcino** [varˈt͡ɕinɔ] (germane: Varzin) estas vilaĝo en la administracia distrikto Gmina Kępice, ene de distrikto Slupsko, Pomeria provinco, en norda Pollando.

Tiu komunumo kuŝas en Interna Pomerio en la maldekstra bordo de la rivero Wieprza (ĝis 1945 germane *Wipper*), proksimume je 3 kilometroj sudokcidente de Kępice (ĝis 1945 germane *WiHammermühlepper*), 30 km sudokcidente de Słupsk (ĝis 1945 germane *Stolp*), kaj 117 km okcidente de la regiona ĉefurbo Gdansko (ĝis 1945 esperante *Dancigo*). La vilaĝo havas 450 loĝantojn.

Tie aĉetis kamparan bienon Otto von Bismarck.

## Historio 
Ekde plej laste la mezo de la 13-a jarcento, la vilaĝo apartenis al la duklando Pomerio kadre de la Sankta Romia Imperio de Germana Nacieco. Post la formorto de la Grifa dinastio la duklandon kadre de la Tridekjara Milito akiris la reĝlando Svedio en 1630, kaj ekde tiam ĝi estis konata kiel Sveda Pomerio - tamen ĝi daŭre apartenis al la Sankta Romia Imperio de Germana Nacieco ĝis tiu malfondiĝis en 1803. Inter la jaroj 1807 kaj 1815 ŝanĝiĝis la posedoj inter la Reĝlandoj Svedio, Danio, Prusio kaj la Franca Imperio kadre de la Napoleonaj militoj - ekde la Viena Kongreso la areo firme apartenis al la Reĝlando Prusio, sendepende de la dispartigoj de Pollando-Litovio, kiuj al la reĝlando aldonis pliajn areojn pli oriente. Post la Dua Mondmilito la vilaĝo kiel la ĉirkaŭaj areoj doniĝis al la komunisma Pola Popola Respubliko, la germanlingvaj loĝantoj estis forpelitaj ĝis 1946.

## Notoj 
Kategorio:Otto von Bismarck
Kategorio:Vilaĝoj de Pomeria provinco
Kategorio:Distrikto Słupsko
20139 Marianeschi

'*20139 *Marianeschi'''* estas tre malgranda, hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de itala astronomo Antonio Vagnozzi elde la Observatorio Santa Lucia Stroncone (Stroncone, Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Edmondo Marianeschi'' (1922–2010), unu el plej gravaj italaj metalurgiistoj. Li verkis gravajn librojn kaj ricevis plurajn internaciajn patentojn pri produkto de ŝtalo. Amatora astronomo, li planis inter aliaj la sunhorloĝon de la Placo de Monte Citorio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Antonio Vagnozzi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
25906 Morrell

'*25906 *Morrell'''* estas malgranda, malhela asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, en Flagstaff (Arizono, Usono).

Ĝia orbita periodo de 2060,630 tagoj metas ĝin en orbita resonanco 1:3 kun Marso.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Nidia I. Morrell'', astronomino ĉe la Observatorio Las Campanas, konata pro ŝia laboro pri la steloj de klaso O kaj de Wolf-Rayet, kaj la mashavaj duopaj steloj. Kiel anino de la Supernovaa Projekto de la Carnegie Institucio, ŝi ankaŭ studis la spektindajn eksplodojn de la steloj en la fino de iliaj vivoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Sámuel Havadtőy

**Sámuel Havadtőy** [ŝAmuel havadtOi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Havadtőy Sámuel,** tutmonde konata kiel **Sam Havadtoy** estas hungara-brita-usona pentristo, internofasonisto http://www.eszperanto-szotar.hu/, galeriposedanto.

Sámuel Havadtőy http://galeria56.hu/?page_id=49  naskiĝis la  en Londono.

## Biografio 
Parencoj de Havadtőy migris el Hungario al Britio depost la 2-a mondmilito. Sámuel jam naskiĝis en Londono, sed la familio Havadtőy hejmenvenis antaŭ la Hungara revolucio de 1956. Ili opiniis, ke post la stalinismo demokratiiĝo okazos. Tio fiaskis, tial la familio povis rifuĝi al Londono nur en 1971. En la sekva jaro Havadtőy iris al Novjorko, kie li vivis ĝis 2000. Post la alveno li komencis krei pentraĵojn kaj grafikaĵojn. Li aliĝis al la usona arta vivo, li vivis kune kun Yoko Ono 2 jardekoin. En 1978 li establis propran firmaon pri internofasonado, en 1992 propran galerion. Li dizajnis hejmojn de famaj artistoj kiel ekzemple tiu de John Lennon kaj Keith Haring. Inter 1986 kaj 1990 li ofte loĝis en Svislando kaj li ofte revizitis Hungarion. En 2000 li reprenis la hungaran ŝtatanecon, sed li vivas en Budapeŝto kaj Szentendre, ankaŭ en Ligurio.

## Elektitaj ekspozicioj (nuntempaj) 
* Bukareŝto (2006)
* Moskvo (2007)
* Romo (2010)
* Budapeŝto (2010, 2014)
* Prago (2012)

## Elektitaj artaĵoj 
* Sibui-sorozat lapja (serigrafiaĵo)
* Shileni 2 (serigrafiaĵo)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kaj intervjuo kun bildo
* https://fidelio.hu/vizual/2016/05/13/sam_havadtoy_a_tortenetek_nem_fogynak_el/
* http://www.kozpont.ro/hirek/kultura/amit-az-eletben-elertem-yoko-ononak-koszonhetem/

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Usonaj pentristoj
Kategorio:Hungaraj internofasonistoj
Kategorio:Hungardevenaj britoj
Kategorio:Hungardevenaj usonanoj
Alloa

**Alloa** (jen angle, en la skotgaela: *Alamhagh*) estas historia urbo (loke nomata *burgh*) kaj la nuna ĉefurbo de la administra regiono *Stirling* de Skotlando. Laŭ la takso de 2012 la urbo havis 20 390 loĝantojn. Historie la loĝloko apartenis al la piktoj kaj ekde la 9-a jarenco al la Reĝlando Skotlando. Tradicie la urbo ekonomie tre dependis de la haveno, tra kiu transportiĝis multaj varoj el kaj al la urbo Glasgovo. Ĉar en la 2-a duono de la 20-a jarcento la pli marproksima haveno Grangemouth transprenis tiun funkcion, oni en 1970 malfunkciigis la kargohavenon de Alloa.

## Vidu ankău 
* William Auld kiu laboris en skolo de Alloa.
* George William Wight

Kategorio:Urboj de Skotlando
Leonhard von Blumenthal

Grafo **Karl Konstantin Albrecht Leonhard (Leonhardt) von BLUMENTHAL** (30a de Julio 1810 – 21a de Decembro 1900) estis prusia kampomarŝalo, ĉefe memorita pro sia decidiga interveno ĉe la Batalo de Königgrätz en 1866, siaj venkoj en Wörth kaj Weissenburg, kaj ĉefe pro sia malakcepto bombardi Parizon en 1870 dum la sieĝo, kiun li estris.

En la Prusia-Aŭstria milito de 1866, von Blumenthal estis ĉefo de la generala stabanaro de la Kronprinco de Prusio, komandante la 2an armeon. Estis sur tiu armeo kien venis la frapfrapo de la lukto, kaj ties alveno al Königgrätz savis la tagon. La propra parto de Von Blumenthal en tiuj bataloj kaj en la kampanjo ĝenerale estis plej rimarkinda. Je Königgrätz la kronprinco diris al li, "Mi scias al kiu mi donu la estrecon de mia armeo", kaj von Blumenthal tuj ricevis promocion al la rango de leŭtenanta-generalo kaj la kverk-folian ordenon *Pour le Mérite* kaj estis farita kavaliro de la Ordeno Hohenzollern.

Kategorio:Germanaj feldmarŝaloj
Kategorio:Homoj de la Francia-Prusia milito
Kategorio:Homoj de la Prusia-Aŭstria milito
Kategorio:Blumenthal-familio
Grangemouth

**Grangemouth** (jen angle, en la skotgaela: *Inbhir Ghrainnse*) estas marhavena urbo en la historia graflando *Stirlingshire* kaj la nuna administra regiono *Falkirk* de Skotlando. Laŭ la censo de 2011 la urbo havis 17 373 loĝantojn. La loĝloko fondiĝis en 1768. La haveno en la 2-a duono de la 20-a jarcento pli kaj pli transprenis la funkcion de la pli marmalproksima haveno de Alloa, tra kiu historie transportiĝis multaj varoj el kaj al la urbo Glasgovo.

Kategorio:Urboj de Skotlando
Falkirk (administra areo)

**Falkirk** (jen angle, en la skota: *The Fawkirk*, en la skotgaela: *An Eaglais Bhreac*) estas unu el la 32 lokaj administraj regionoj ("konsiliaj areoj") de Skotlando. Antaŭ 1975 la plejparto de la regiono apartenis al la historia brita graflando (en Skotlando nomata *ŝiro*) *Stirlingshire*. Administra centro estas la samnoma urbo Falkirk. Laŭ takso meze de 2016 en la regiono vivis 159 400 loĝantoj.

La konsilia regiono bordas la regionojn Stirling, North Lanarkshire kaj West Lothian, kaj - dividite per la fjordo Firth of Forth nordoriente, la regionojn Clackmannanshire kaj Fife.

Kategorio:Ŝiroj de Skotlando
Kategorio:Konsiliaj areoj de Skotlando
Stirling (administra areo)

**Stirling** (jen angle, en la skota: *Stirlin*, en la skotgaela: *Sruighlea*) estas unu el la 32 lokaj administraj regionoj ("konsiliaj areoj") de Skotlando. Administra centro estas la samnoma urbo Stirling. 

Laŭ la stato de  en la regiono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

La konsilia regiono kovras la plejmulton de la historia brita graflando (en Skotlando nomata *ŝiro*) *Stirlingshire* (krom la urbgegon Falkirk), kaj ankaŭ parton de la eksa graflando *Perthshire*. Ĝi bordas la regionojn Clackmannanshire (oriente), North Lanarkshire (sude), Falkirk (sudoriente), Perth kaj Kinross (norde kaj nordoriente), Argyll kaj Bute (norde kaj nordokcidente), East Dunbartonshire kaj West Dunbartonshire.

eta|maldekstra|300ra|la historia kastelo de *Stirling*

Kategorio:Ŝiroj de Skotlando
Kategorio:Konsiliaj areoj de Skotlando
Primus inter pares

***Primus inter pares*** (en antikva greka: Πρῶτος μεταξὺ ἴσων, prōtos metaxỳ ísōn) estas latinlingva esprimo kiu signifas ion kia *la unua inter egaluloj*. Ĝi estas tipe uzata kiel honora titolo por tiuj kiuj estas formale egalaj al aliaj membroj de sia grupo sed ricevas interkonsentitan neoficialan respekton, tradicie pro antikveco en la posteno. Historie, la *princeps senatus* de la Romia senato estis tia figuro kaj dekomence portis nur la distingon ke li rajtis paroli la unua dum la debato. Ankaŭ, Konstantino la Granda ricevis la rolon de *primus inter pares*. Tamen, la termino estas ankaŭ ofte uzata ironie aŭ mem-pejorative fare de estroj kun multe pli alta statuso kiel formo de respekto, kamaradeco, aŭ propagando. Post la falo de la Respubliko, Romiaj imperiestroj dekomence referencis sin mem nur kiel *princeps* spite havi povon sur la vivo kaj morto de siaj "samcivitanoj".

En la epoko de la feŭdismo en la Mezepoko, foje oni uzis tiun esprimon *primus inter pares* por aludi al plej alta nobelulo (teorie reĝo) al kiuj aliaj montris omaĝon sed kiu ne havis realan povon sur la teritorioj de la aliaj *egaluloj*.

Variaj modernaj figuroj kiaj la Prezidanto de la usona centra banko, la ĉefministro de parlamentaj reĝimoj, la Federacia Prezidento de Svisio, la Prezidanto de la Supera Kortumo de Usono, kaj la Patriarko de la Ortodoksa Kristana Eklezio kongruas kun ambaŭ sencoj: porti pli altan statuson kaj variajn aldonajn povojn dum oni restas ankoraŭ simple egala al siaj egaluloj en gravaj aferoj.

## Notoj 
Kategorio:Latinlingvaj politikaj frazoj
Kategorio:Primasoj
Kategorio:Kristanaj terminoj
József Király (internofasonisto)

**József Király** [jOĵef kirAj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Király József** estis hungara internofasonisto, altlerneja instruisto.

József Király http://www.szeplak.hu/design-kortars-klasszikusok/52/kiraly-jozsef  naskiĝis la  en Turda (Rumanio), li mortis la  en Budapeŝto (Hungario).

## Biografio 
József Király abiturientis en Budapeŝto, poste li frekventis pedagogian liceon, fine li akiris diplomon en Industriarta Altlernejo en 1954. Liaj plej gravaj instruistoj estis Gyula Kaesz kaj László Hornicsek. Post siaj studoj li komencis sian industriartan karieron en kooperativo, poste en aliaj ŝtataj firmaoj. Li ankaŭ instruis en Konstrua kaj Trafika Teknikuniversitato (1957-1959). Li havis stipendion en 1963 en Belgio kaj Danio. Inter 1983 kaj 1990 li laboris en firmao gvidata de József Finta. Ekde 1973 li instruis en la Industriarta Altlernejo aŭ en ties instituto 3 jardekojn. En 1980 li ricevis la instruan rangon docento. Li planadis plej ofte meblojn, **li estis konata, kiel seĝoreĝo**. Li ricevis premion Kossuth en 1996, precipe pli frue ankaŭ aliajn premiojn.
 
## Elektitaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (2000, 2008, 2009)

## Elektitaj laboroj 
* mebloj en la dua etaĝo de hotelo Gellért (1957)
* hotelo de Kecskemét (1968)
* librovendejo Rózsavölgyi (1982)
* lignaĵoj en kongresa halo en Budapeŝto (1983)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj internofasonistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kobe-Esperanto-Societo

**Kobe-Esperanto-Societo** (mallonge **KES**, ) estas Esperantista Grupo en la havena urbo Kobeo en Japanio. Ĝi havas proksimume 30 membrojn. Ĝi eldonas dumonatan organon ***Senlimo*** kaj monatan informilon.

Ĝi havas tri kunsidojn semajne, kiuj okazas marde, vendrede kaj sabate.

## Eksteraj ligiloj 
*Retejo de Kobe-Esperanto-Societo

Kategorio:Japanaj Esperanto-asocioj
Esperanto-Societo
31862 Garfinkle

'*31862 *Garﬁnkle''''' estas tre malgranda sed treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  far'de la teamo de la astronomia kampanjo *Catalina Sky Survey* elde la Stacio *Catalina* de la Observatorio Steward, nord-oriente de Tucson (Arizono, Usono), kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Robert A. Garfinkle*, anon de la Reĝa Astronomia Societo kaj aŭtoron de furorlibroj pri observa astronomio kaj de multenombraj artikoloj. Li estas ankaŭ la historiisto de la Luna sekcio de la Brita Astronomia Asocio kaj la eldonisto de la Revuo de la Asocio de la Lunaj kaj Planedaj Observantoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Catalina Sky Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Princeps

***Princeps*** (plurale: *principes*) estas latinlingva esprimo kiu signifas "unua laŭ vico aŭ ordo; la unua, estro, ĉefo, plej elstara, distinga, aŭ nobela; la unua homo, unua persono." Kiel titolo, "princeps" originiĝis en la Roma Respubliko kie la ĉefa membro de la Senato estis nomumita *princeps senatus* (unua en la senato). Ĝi estas unuarange asocia kun la Romiaj imperiestroj kiel neoficiala titolo unuafoje adoptita de Aŭgusto en la jaro 23 a.n.e. Ties uzo en tiu kunteksto pluis ĝis la regado de Diokleciano fine de la tria jarcento. Li preferis la titolon *dominus*, signife "senjoro" aŭ "mastro". Kiel rezulto, la Romia Imperio el Aŭgusto al Diokleciano uzis la terminon "princlando" (*principatus*) kaj el Diokleciano antaŭen "dominlando" (*dominatus*). La mezepoka titolo "princo" estas derivata el *princeps*.

## Unua Civitano 
**Unua Civitano** () estis oficiala titolo de roma imperiestro kiel la ĉefe komence de la Romia Imperio. Ĝi unue estis uzita kiel titolo de Aŭgusto Cezaro en 27 aK, kiu pensis ke uzo de la titoloj *rex* (reĝo) aŭ diktatoro kreus indignon inter senatanoj kaj aliaj influaj viroj, kiuj pli frue pruvis sian malaprobon apogante la murdo de Julio Cezaro. Malgraŭ Aŭgusto havis politikan kaj armean superecon, li bezonis la helpon de siaj samranganoj por administri.

## Heredo laŭ pliaĝeco 
En la Mezepoko, kelkaj landoj en orienta Eŭropo aplikis la principon de heredo laŭ pliaĝeco. (En pluraj lingvoj nomata *seniorat* aŭ simile, laŭ la latina por "pliaĝeco".) Pluraj parencoj regis apartajn princlandojn; unu el ili, kutime la plej aĝa, regis aparte povan kaj prestiĝan princlandon, kaj havis gvidan rolon super siaj kunprincoj, kaj apartan titolon. En mezepokaj Pollando, Hungario kaj Bohemio, tiu ĉefa princo nomiĝis  ("pli aĝa") aŭ  ("princo").

## Notoj 
Kategorio:Latinlingvaj politikaj frazoj
Kategorio:Romiaj titoloj
Kategorio:Romiaj imperiestroj
Kategorio:Romiaj militistoj‎
Kategorio:Nobelaj titoloj
Kategorio:Reĝaj titoloj
Qu Yuan

**Qu Yuan** (屈原, Wade-Giles: Ch'ü Yüan, Esperante: Ĉju Jŭan), (ĉ. 340 - 278 a. K.) estis ĉina poeto kaj ministro. Li vivis en la Ĉu-regno dum la Militŝtata periodo de antikva Ĉinio. Li konatiĝas pro sia patriotismo, kaj pro siaj kontribuoj al klasika poezio. La poemoj en la fama antologio *Ĉu Ci* (*Kantoj de la Sudo* aŭ *Kantoj de Ĉu*) estis inspiritaj de liaj verkoj. Oni supozas, ke li verkis la plej faman poemon el tiu kolekto, *Li Saŭ*.

Laŭlegende, la Drakboata Festivalo memorigas pri lia morto. Li loĝis en la tiama regno de Ĉu. Post kiam li aŭdis, ke la Ĉjin-regno kaptis la kapitalon de la Ĉu-regno, li saltis en riveron por sin droni. La lokaj homoj ege admiris lin. Ili rapidis en iliaj boatoj por provi savi lin. Ili ne povis trovi lian korpon, do ili faligis rizbulojn en la akvo. Ili deziris, ke la fiŝoj manĝu la rizon, anstataŭ ol manĝi la korpon de Qu Yuan.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Ĉina tradicia religio

Kategorio:Ĉinaj poetoj
Kategorio:Ĉinaj politikistoj
Kategorio:Ĉinaj muzikistoj
Kategorio:Ĉinaj dioj
Kategorio:Akvaj dioj
Kategorio:Guĉino-ludistoj
Kategorio:Diigitaj ĉinoj
Respekto

**Respekto** (el latina *respectus*, ‘atento’ aŭ ‘konsidero’) estas la konsidero kaj speciala valoro kiun oni havas al iu aŭ al io, al kio oni agnoskas socian valoron aŭ specialan distingon. Multaj formoj de respekto baziĝas sur la rilato de reciprokeco (reciproka respekto, reciproka agnosko ktp.), tamen, rilate al la respekto de la personoj al objektoj, kutimoj kaj sociaj institucioj, ili metas fundamenton en aliaj konsideroj diferencaj disde la reciprokeco.

Tradicie oni konsideras ke la montro de respekto estas rilata kun moralaj kaj etikaj konsideroj, kvankam foje ili rilatas al juraj kaj kulturaj aferoj. La termino kaj koncepto *respekto* aperas en diversaj fakoj kiel la politika filozofio kaj aliaj sociaj sciencoj kiel la antropologio, la sociologio y la psikologio.

En diversaj kulturoj, epokoj, civilizacioj oni montras respekton al maljunuloj, infanoj, malsanuloj, gravuloj ktp.

## Vidu ankaŭ
* Afableco
* Aŭtoritato
* Amo
* Digno
* Fidelo
* Honoro

Kategorio:Filozofia terminologio
Kategorio:Interpersona rilatado
Kategorio:Homa konduto
Kategorio:Virtoj
33621 Sathish

'*33621 *Sathish'''* estas tre malgranda treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Sanjeev-Kumar Mamalapuram Sathish*, kiu gajnis la unuan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2016 pro sia projekto pri ĉela kaj molekula biologio. Li estis lernanto ĉe la *Greenwich High School'' de Greenwich (Konektikuto, Usono).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Sieĝo de Parizo (1870–71)

[eta|dekstre|200ra|"La milito: Defendo de Parizo — Studentoj irantaj plifortigi la Fortifikaĵojn". El la *Illustrated London News* de 1a de Oktobro 1870; eble unu el la plej simbolaj scenoj el la [Francia-Prusia Milito.]]
La **Sieĝo de Parizo**, daŭra el la 19a de Septembro 1870 al la 28a de Januaro 1871, kaj la posta kapto de la urbo fare de Prusiaj fortoj, kondukis al la malvenko de Francio en la Francia-Prusia Milito kaj al la establo de la Germana Imperio same kiel de la Pariza Komunumo.

La Prusiaj armeoj rapide atingis Parizon, kaj la 15an de Septembro Moltke dissendis ordonojn por la ĉirkaŭigo de la urbo. La armeo de Kronprinco Albert fermiĝis al Parizo el la nordo sen trafi kontraŭon, dum la Kronprinco Frederiko venis el la sudo. La 17an de Septembro forto estrita de Vinoy atakis la armeon de Frederiko ĉe Villeneuve-Saint-Georges kiel klopodo savi provizejon tie, sed ĝi esti reenirigita fare de artilerio. La fervojo al Orleano estis eltranĉita, kaj la 18an estis kaptita Versajlo, kio poste utilis kiel sidejo de la 3a Armeo kaj finde de Vilhelmo. Ĉirkaŭ la 19a de Septembro la ĉirkaŭo estis kompleta, kaj la sieĝo oficiale komencis. Responsa pri la direktorado de la sieĝo estis la Generalo (poste kampomarŝalo) von Blumenthal.

La Prusia kanceliero Otto von Bismarck sugestis bombardadi Parizon por certigi la rapidan kapitulacon de la urbo kaj elĉerpi ĉiujn Franciajn klopodojn por liberigi la urbon sensukcese, sed la Germana alta stabanaro, estrita de la reĝo de Prusio, malakceptis la proponon antaŭ la insisto de Generalo von Blumenthal, sur la bazo ke bombardado tuŝus civilulojn, perfortus la militregulojn kaj turnus la opinion de triaj partioj kontraŭ la Germanoj, sen nepre rapidigi ĝis la fina venko. Oni subkomprenis ankaŭ ke rapida Franca kapitulaco lasus la novajn Franciajn armeojn nevenkitaj kaj tio permesus Francion renovigi la militon tuj poste. La novaj Francaj armeoj devis esti nuligitaj unue, kaj Parizo estu malsategigita ĝis la kapitulaco.

## Bibliografio 
* Chandler, David G. (1980). Atlas of Military Strategy. New York: Free Press. ISBN 978-0-02-905750-6.
* Cobban, Alfred (1961). A History of Modern France: From the First Empire to the Fourth Republic 1799–1945. Pelican Book. II. London: Penguin. OCLC 38210316.
* Fisher, John (1965). Airlift 1870: The Balloon and Pigeon Post in the Siege of Paris. London: Parrish. OCLC 730010076.
* Holmes, Richard (2013). Falling Upwards. London: Collins. ISBN 978-0-00-738692-5.
* Horne, Alistair (2002) [1965]. The Fall of Paris: The Siege and the Commune 1870–71 (repr. Pan ed.). London: Macmillan. ISBN 978-0-330-49036-8.
* Howard, Michael (2001). The Franco Prussian War. New York: Routledge. ISBN 978-0-415-26671-0.
* Levi, Wendell (1977). The Pigeon. Sumter, SC: Levi. ISBN 978-0-85390-013-9.
* McCullough, D. (2011). The Greater Journey: Americans in Paris. New York: Simon & Schuster. ISBN 978-1-4165-7176-6.

Parizo
Parizo
Parizo
Parizo
Kategorio:Pariza komunumo
Kategorio:Milita historio de Francio
Parizo
Parizo
Melun (stacidomo)

**Melun** estas grava franca stacidomo situanta en  Melun en departemento Seine-et-Marne, regiono Francilio.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), samtempe finstacio de linio D de RER kaj trapasa stacio de linio R de Transilien kaj  Burgonjo-Franĉkonteo.

* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Corbeil-Essonnes - Montereau (746000).
* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Paris-Lyon - Marseille-St-Charles (830000).

## Interkonektoj 
*  Grand Melun A C Cd D E F Fd G K L M N V S4 S5 S8 S12
*  Brie et 2 Morin 01
*  Meaux et Ourcq 18
*  SME 34 46 47
*  Canton de Perthes 09 14
*  Yerres - Brie Centrale 24 37A
*  Arlequin 30A 30B 30C
*  Vulaines 41
*  Melun Nord
*  N132

## Vidu ankaŭ 
* RER de Francilio
* RER de Francilio D
* Stacidomoj de RER de Francilio
* Transilien
* Transilien R
* Stacidomoj de Transilien
* Melun

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:RER de Francilio D
Kategorio:Transilien R
Kategorio:Fervojaj stacioj en Seine-et-Marne
Kategorio:Melun
Kategorio:Fret SNCF
Puto goeta (Ilmenau)

eta|Goeta puto en la Malnova tombejo de Ilmenau
**Goeta puto** (en la germana: *Goethebrunnen*) nomiĝas monumento starigita je honoro de Johann Wolfgang von Goethe. Ĝi troviĝas en la Malnova tombejo de Ilmenau, Germanio, apud la ŝatata migradopado *Von Bach zu Goethe* kondukanta de Arnstadt al Ilmenau. Aliaj goetaj putoj troviĝas interalie en Bensheim, Vajmaro kaj Bad Berka. Vera Goeto-monumento en Ilmenau admireblas antaŭ la Admininistradejo.

## Priskribo 
Inaŭguro okazis en la 28-a de aŭgusto 1932 en la naskiĝtago de Goeto, en internacia Goeto-jaro. Sed la konstruo komenciĝis jam en 1931, ĝuste unu jarcenton post la lasta naskiĝtago de la poeto. Goeto festenis ĝin en Ilmenau, kie multaj lokanoj gratulis lin. Tiamaniere la urbo igis simplan puton belega duonoficiala monumento por granda Ilmenau-ŝatinto. La verko estis farita laŭ planoj de Eberhard Stachura, tiama urba ĉefarkitekto. Oni intence uzis lokajn materialojn: la porfiraĵoj venis el la t.n. Konsilantara ŝtonrompejo de Ilmenau.

Wilhelm Löber, intertempe surloka ceramikisto kaj skulptisto kaj disĉiplo de la Bauhaus-movado, faris reliefon admirindan kun la supre skribitaj vortoj *Stirb und Werde — Mortu kaj reestiĝu*. Tiuj ĉi vortoj prenitis el la verko *West-östlicher Divan* de Goeto. La nazioj deklaris tiaĵojn degenerita arto. La puto saviĝis nur ĉar oni kaŝis ĝin dum jaroj malantaŭ bretoj.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Postflaro de goetaj spuroj en Ilmenau

Ilmenau
Ilmenau
Kategorio:Ilmenau
Kategorio:Bauhaus
József Király (episkopo)

**József Király** [jOĵef kirAj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Király József** estis hungara katolika pastro, kanoniko, episkopo. Lia nobela antaŭnomo estis *ó-gyallai* [Odjalai].

József Király http://www.ekmk.hu/lexikon/talalatok3.php?beture=KIR%C3%81LY%20J%C3%B3zsef  naskiĝis la  en Komárom (Hungara reĝlando, nuntempa Komárno en Slovakio), li mortis la  en Balatonfüred (Hungara reĝlando).
 
## Biografio 
József Király frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li studis teologion en Nagyszombat. Li pastriĝis en 1761, poste li estis familia edukisto 3 jarojn. Ekde 1764 li estis longe pastro en Dunamocs, baldaŭ en alia vilaĝo. Li estis ankaŭ juĝisto ekde 1790. Li estis nomumita kanoniko kaj seminariestro en 1805, en la sekva jaro titulara abato, en 1807 episkopo de Pécs.

## El solaj ekspozicioj 
* *Dicsőséges szent István Magyarország első királyának és apostolának tiszteletére intéztetett beszéd* (1803)
* *Ondo officii divini peragendi juxta ritum breviarii* (1818)

## Memorigiloj 
* strato (promenejo) en Pécs

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kazimierz Gostyński

**Kazimierz Gostyński** (naskiĝis la 8-an de aprilo 1884 en Varsovio, mortis la 6-an de majo 1942 en koncentrejo Dachau) estis beatigito de la katolika eklezio, pola katolika kleriko, pedagogo, prizorganto de skoltoj kaj fondinto de la 3-a Ĝeneralkleriga Liceo je la nomo al Lublina Unio en Lublin kaj de la 2-a Ĝeneralkleriga Liceo je la nomo al Jan Zamoyski en Lublin, martiro pro la kredo.

## Vivo
**Juneco kaj studoj**

En Varsovio li finis mezlernejon en 1904. Lia patro Władysław batalis en la januara ribelo kontraŭ la Rusia Imperio, estis fondinto de Varsovia Politekniko kaj konata industriisto. Post translokiĝo al Lublin, al la tiea animzorga seminario la 14-an de junio 1908 li ordiniĝis kaj plu ekstudis en la Universitato en Innsbruck, en la fakultato de morala teologio.

**Agado en Lublin**

En 1912 estis nomumita rektoro de la preĝejo al Sankta Petro kaj plenumis funkcion de prefekto en Gimnazio je la nomo al Stanisław Staszic en Lublin (ĝis 1914). En 1915 kreis Viran Gimnazion je la nomo al Hetmano Jan Zamoyski kaj fondis Asocion de Instruistoj. Ankaŭ lekciis en Dioceza Animzorga Seminario.

En 1922 ricevis dignon de la papa ĉambelano de papo Pio la 11-a, kaj en 1925 estis nomumita kanoniko ĉe la Lublina Ĉefkatedralo.

De 1933, post nomumo fare de episkopo Fulman gvidis unue kiel vicdirektoro, kaj poste direktoro Eiskopan Gimnazion, kaj de 1935 iĝis rektoro de la preĝejo al Venka Dipatrino (konstruita de la pola reĝo post la batalo de Grunwald).

Lia socia kaj pedagogia agado alportis al la loka socio ekeston de la skolta taĉmento kaj de orkestro. Li apogis Societon de Amikoj de Lernanta Junularo kaj helpante al malriĉaj lernantoj fondis stipendion por abiturientoj. En 1918 gastis apostolan vizitanton Achilles Ratti, la posta papo Pio la 11-a. Danke al streboj de la pastro Gostyński la lernejo de Zamoyski akiris statuson de ŝtata gimnazio.

**Okupado kaj mallibero**

Post eksplodo de la dua mondmilito li gvidis patriotan agadon celebrante interalie la sanktan meson pro la Patrio okaze de la Festo de Sendependeco. La 11-an de januaro 1940 estis arestita kaj enprizonigita en severan malliberon en la Kastelo de Lublin.

**Morto**

Post unu kaj duono de jara restado en la malliberejo oni transportis la pastron Kazimierz al koncentrejo Sachsenhausen, kaj poste al koncentrejo Dachau. Torturata kaj devigata al superhoma korpa streĉo, kiel nekapabla labori estis de germanoj murdita en gasĉambro en tielnomata transporto de invalidoj.

## Beatigo
La 13-an de junio 1999 papo Johano Paŭlo la 2-a beatigis lin kiel martiron pro la kredo en la grupo de 108 beatigitaj martiroj de la viktimoj de la dua mondmilito.

## Vidu ankaŭ
* Muzeo de Martireco "Sub la Horloĝo"

## Eksteraj ligiloj
* Martyrs killed in odium fidei by the nazis during the second world war

Kategorio:Polaj romkatolikaj pastroj 
Kategorio:Polaj romkatolikaj sanktuloj 
Kategorio:Katolikaj martiroj
Kategorio:Mortintoj en koncentrejo Dachau
Kategorio:Poloj de la Dua Mondmilito
Fürst

:*Tiu ĉi artikolo temas pri nobela titolo. Ĉar Esperanto ne havas tradukon por ĝi, estas ĉi tien alidirektita ĉeĥa esprimo kníže.*

[eta|160px|dekstra|[Regna deputacia fina akto|Deputacia krono de '** uzita en heraldiko.]]
eta|Solena enveturo de barata fürst en la urbon (bildo de lordo Edwin Weeks)
***Fürst*'* (ĉeĥe: *kníže*) (Germanlingva prononco: [ˈfʏʁst], ina formo *Fürstin*, plurale *Fürsten*; el malnovaltgermana lingvo *furisto*, "la unua", traduko de la Latina *princeps*) estas Germana vorto por reganto kaj estas ankaŭ princlanda titolo, tio estas princo. *Fürsten* estis, ekde la Mezepoko, membroj de la plej alta nobelaro kiu regis super ŝtatoj de la Sankta Romia Imperio kaj poste de ties iamaj teritorioj, sub la reganta *Kaiser* (imperiestro) aŭ *König* (reĝo).

La princo de la Sankta Romia Imperio estis la reganta suverena reganto de Imperia stato kiu tenis Imperian senperecon ene de la limoj de la Sankta Romia Imperio. La teritorio regata estas referencata en Germana lingvo kiel *Fürstentum* (*princlando*), la familia dinastio referencata kiel *Fürstenhaus* (princlanda domo), kaj la (ne-regantaj) posteuloj de *Fürst* estas titolitaj kaj referencataj en Germana kiel *Prinz* (princo) aŭ *Prinzessin* (princino).

Ĝermanaj (angla, germana, nederlanda) kaj slavaj lingvoj (belorusa, kroata, pola, rusa, serba, ukraina ktp.) uzas diferencajn terminojn por *princo* kaj *Fürst''. Dume latinidaj lingvoj (franca, hispana, itala, portugala, rumana) uzas nur unusolan terminon por ambaŭ konceptoj.

Ekde la eŭropa mezepoko, la germana nomumo kaj titolo '** referencas al:

* la plej altaj membroj de la nobelaro kiu regis super la Sankta Romia Imperio, sub la reganta **' (imperiestro) aŭ '** (reĝo);
* membroj de la nobelaro sur la rango de **' (grafo) sed sub '''' (duko);
* reganto aŭ monarko (ĝenerale).

## Notoj 
*Furst
Kategorio:Regnestroj
Kategorio:Sankta Romia Imperio
*
*
Kategorio:Germanaj vortoj kaj esprimoj
Kategorio:Nobelaj titoloj
Kategorio:Reĝaj titoloj
Kaiser

[eta|Kaiser de la [Aŭstria Imperio, Francisko la 1-a (1804–1835).]]
***Kaiser*** estas la germanlingva vorto por "imperiestro". Same kiel la bulgara, serba kaj rusa Caroj, ĝi rekte derivas el la titolo de la romiaj imperiestroj *Caesar*, kiu siavice estas derivita el persona nomo de branĉo de la *gens* (klano) *Julia*, al kiu apartenis Julio Cezaro, nome praulo de la unua imperia familio.

En la unua jarcento p.K. la alnomo estis transformita en imperian kvalifikaĵon. En tiu epoko jam estiĝis la ĝermana pruntvorto “keisar”, kiu prenis malsamajn, sed similajn formojn en diversaj ĝermanaj lingvoj. Multe pli malfrue, dum la Mezepoko, la slavoj pruntis la romian vorton, kiu poste iĝis en la rusa “царь” (carj), kiu estas “caro” en Esperanto.

En aliaj eŭropaj lingvoj (specife la romanaj kaj la angla) la vortoj kiuj signifas “imperiestro” devenas de la latina vorto “imperator” (kiu estis la titolo de la plej grava generalo, aŭ militestro). “Post la fino de la romia respubliko, la romia ĉefulo uzis tiun kromnomon, kaj dum la jaroj ĝi perdis sian armean signifon kaj fariĝis titolo de politika potenco.”

Kvankam la Britaj monarkoj kiel "Imperiestroj de Hindio" estis nomataj ankaŭ "Kaisar-i-Hind" en Hindia kaj Urdua, tiu vorto, kvankam finfine kunhavanta la saman Latinan originon, derivis el la Greka lingvo: Καῖσαρ (kaisar), ne de la Germana *Kaiser*.

En Angla lingvo, la termino 'the Kaiser' estas kutime rezervita por la imperiestroj de la Germana Imperio kaj de la imperiestroj de la Aŭstria Imperio. Dum la Unua Mondmilito, kontraŭ-germana sento estis pinta; tiele la termino *the Kaiser* — speciale aplikita al Vilhelmo la 2-a de Germanio — akiris konsiderinde negativajn konotaciojn, ĉefe en angle parolantaj landoj.

## Notoj 
*Kaiser
Kategorio:Regnestroj
Kategorio:Sankta Romia Imperio
*
*
Kategorio:Germanaj vortoj kaj esprimoj
Kategorio:Nobelaj titoloj
László Hornicsek

**László Hornicsek** [lAslO horniĉek], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hornicsek László** estis hungara arkitekto, arkitekto pri internaj spacoj, fasonisto, altlerneja instruisto.

László Hornicsek http://hg.hu/cikkek/varos/12013-hornicsek-eletmu-egy-eltuno-kor-memoarja  naskiĝis la  en Spišská Nová Ves (Ĉeĥoslovakio), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
László Hornicsek apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio. Li akiris diplomon en Industriarta Altlernejo de Budapeŝto en 1946, poste plian diplomon en arkitekta majstrolernejo en 1955. Liaj plej gravaj instruistoj estis Gyula Kaesz, Károly Weichinger, Dénes Györgyi. Inter 1945 kaj 1985 li ankaŭ laboris en kelkaj ŝtataj arkitektaj firmaoj, inter 1946-1958 li estis komence asistanto, poste docento en la Industriarta Altlernejo, fine inter 1958-1962 li instruis en Teknikuniversitato de Budapeŝto. Li ricevis premion Kossuth en 1980, pli frue ankaŭ aliajn premiojn.

## El kolektivaj ekspozicioj 
* Prago (1947)
* Budapeŝto (1949, 1956)
* Arthalo Budapeŝto (1950, 1953, 1955)
* Bruselo (1958, mondekspozicio)
* Rigo (1971)

## Elektitaj internofasonaĵoj 
* loĝejo de György Kádár (1952)
* interno de pola ŝipo (1957)
* restaŭrado de Teatro Vörösmarty (Székesfehérvár) (1958–1962) 
* restaŭrado de Klubo Fészek (1963–1965)
* interno de hotelo en Székesfehérvár (1969–1973)
* interno de hotelo en Pécs (1974–1975)
* interno de flughavena domego de Budapeŝto (1978–1985)

## Elektitaj disĉiploj 
* László Heczendorfer
* József Király (internofasonisto)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj arkitektoj pri internaj spacoj
Kategorio:Hungaraj fasonistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Ĉeĥoslovakiaj hungaroj
Enportaĵo

La **enportaĵo** estas la tuto de la nektaro, poleno kaj  mielroso, kiun la  mielabelo en la hejma abelujo enportas. Tie la substancoj fariĝas mielon. La mielo, kiun la abeloj ne konsumas povas esti rikoltata de la abelisto.

## Enportaĵplanto 
La tuto de la planto, kiuj liveras enportaĵon estas nomata abelpaŝtejo aŭ enportaĵplantoj. 
Kroma enportaĵfonto estas la kokcoideoj kaj aliaj laŭsoj, kiuj kolektas la mielroson de la foli- aŭ pinglo-arboj.

La kapablo de plantoj kiel abelpaŝtejo oni povas taksi laŭ 5-ŝtupa skalo de 0 (neniu enportaĵo) ĝis 4 (tre alta enportaĵo). Oni distingas inter nektaro kaj polenoj (ekzemple: blanka trifolio (*Trifolium repens*) = *N&nbsp;4,* *P&nbsp;3*).

La grandeco de la enportaĵo dependas de multaj faktoroj, ekzemple alteco, grundokvalito kaj klimato. Ju pli granda la enportaĵo des pli granda fariĝas la rikolto de la abelo.

## Vidu ankaŭ 
* somera enportaĵo

## Literaturo 
* Enoch Zander: *Handbuch der Bienenkunde: Die Bienenweide*. 4., von Bodo Schick und Armin Spürgin neu bearbeitete Auflage. Ulmer-Verlag, Stuttgart 1997, ISBN 3-8001-7418-9 (enhavo).
* Anna Maurizio, Friedgard Schaper: *Das Trachtpflanzenbuch*. 4. Auflage. Ehrenwirth, München 1994, ISBN 3-431-03207-9.

## Eksteraj ligiloj 
* TrachtNet: Deutschlandweites automatisches Messnetz zum Nahrungseintrag von Bienenvölkern 
* Virtuelles Trachtpflanzenherbarium mit 289 Bienenweidepflanzen  (Angaben zu Nektar- und Pollenwert, -höschenfarbe, Blütezeit etc.)
* Was sind Trachtpflanzen?

Kategorio:Abelkulturo
György Hegyi

**György Hegyi** [djordj hedji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hegyi György** estis hungara pentristo, mozaikisto, vitralisto. Lia origina familia nomo estis *Schönberger*, lia onklo estis Armand Schönberger.

György Schönberger http://www.kieselbach.hu/muvesz/hegyi-gyorgy-_schonberger-gyorgy__9104 naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
György Hegyi devenis el juda familio. Li frekventis judan gimnazion en sia naskiĝurbo, dum li ŝatis desegnadi. Post la abituriento li ne povis plulerni pro la kontraŭjudaj leĝoj, tial li vizitis privatan pentristan lernejon kaj li aliĝis al Artistkolonio (Szentendre). Ekde 1943 li estis trudlaboristo, sed en la sekva jaro li rifuĝis kaj kaŝiĝis. Li akiris mozaikistan diplomon en Hungara Belarta Altlernejo en 1950. Liaj plej gravaj instruistoj estis Róbert Berény, Jenő Barcsay kaj Géza Fónyi. Post la diplomo li edziĝis. Li studvojaĝis al pluraj landoj. En 1964 li denove aliĝis al artistkolonio en Szentendre.

## El solaj ekspozicioj 
* Cluj (1945)
* Budapeŝto (1954, 1962, 1967, 1981, 1990, 1999)
* Tel-Avivo (1964)
* Szentendre (1972, 1982, 1992)
* Orienta Berlino (1976)
* Okcidenta Berlino (1977)

## El kolektivaj ekspozicioj 
* Prago (1947)
* Budapeŝto (1948-1988)
* Arthalo Budapeŝto (1949-1989)
* Szolnok (1998)

## Elektitaj pentraĵoj 
* Hullámok
* Kettesben
* Hóember
* Dés
* Párizs

## Elektitaj artaĵoj 
* Hajdúk (Hajdúnánás, 1952, mozaiko) https://www.kozterkep.hu/a/619/hegyi-gyorgy.html
* Padlódísz (Budapeŝto, 1956, plankomozaiko)
* A 12 zsidó törzs (Budapeŝto, vitraloj, 1998)
* Napos tengerpart (malgranda mozaiko en kadro)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun bildoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj mozaikistoj
Kategorio:Hungaraj vitralistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Horloĝa direkto

La termino **horloĝa direkto** (aŭ **dekstrumo** respektive unuvorte **horloĝodirekto**, priskribebla ankaŭ per la vortoj "laŭ horloĝa nadlo") signifas, ke punkto moviĝanta sur cirklo moviĝas en tiu direkto, en kiu moviĝas la indikiloj de horloĝo: do supre de la cirklo ĝi moviĝas deks, malsupre al maldekstra direkto, kaj de vidpunkto centre de la cirklo ĝi ĉiam moviĝas dekstren.

Kontraste, la termino **malhorloĝa direkto** (aŭ **maldekstrumo** respektive unuvorte **malhorloĝodirekto**, priskribebla ankaŭ per la vortoj "kontraŭ horloĝa nadlo") signifas, ke punkto moviĝanta sur cirklo moviĝas en alia direkto: do supre de la cirklo, ĝi moviĝas al maldekstra direkto, malsupre al dekstra direkto, kaj de vidpunkto centre de la cirklo ĝi ĉiam moviĝas maldekstren. 

Krom esceptoj, ĝenerale oni ŝraŭbas ŝraŭbojn turnante horloĝodirekten kaj malŝraŭbas turnante malhorloĝodirekten.

 en la vertico B laŭ la trigonometria difino, t.e. malhorloĝodirekte.]]

Kategorio:Orientiĝo
Kategorio:Simetrio
Kategorio:Kinematiko
Kategorio:Geometrio
West Lothian

**West Lothian** (jen angle, , ) estas unu el la 32 lokaj administraj regionoj ("konsiliaj areoj") de Skotlando. Antaŭ 1975 la plejparto de la regiono apartenis al la historia brita graflando (en Skotlando nomata *ŝiro*) *Stirlingshire*. Administra centro estas la urbo Livingston. 

Laŭ la stato de  en la regiono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

La konsilia regiono horloĝodirekte bordas la urbon Edinburgo kaj la regionojn Skotaj Limoj, Suda kaj Norda Lanarkshire, kaj Falkirk.

eta|maldekstra|300ra|

## Vidu ankaŭ 
* Lothian

Kategorio:Ŝiroj de Skotlando
Kategorio:Konsiliaj areoj de Skotlando
33626 Jasonsmith

'*33626 *Jasonsmith''''' estas tre malgranda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  far'de la teamo de la astronomia kampanjo « LINEAR » (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Jason Tanner Smith*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2016 pro sia projekto en teamo pri bestoscienco. Li estis lernanto ĉe la *Jasper High School* de Plano (Teksaso, Usono).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Insultvorto

[eta|150px|[Grawlix, maniero en kiu insultvortoj en komiksoj ofte estas montrataj.]]
**Insultvorto** aŭ **insultnomo** estas  vorto per kiu oni celas insulti aŭ ofendi iun. 

## Specoj de insultvortoj
**Insultvortoj** oni povas formi per kombino de la sekvaj subjektoj: etnoj kaj/aŭ naciecoj (jankio, geŭzo), profesioj (putino), malsanoj (kancero-, tifo-, ftizo-, ĥolero-), seksorganoj (piĉo-, kojono-), bestoj (hundo, rato), inteligenteco (stultulo), aspekto (dikulo, strabulo), ideologio (nazio) aŭ seksa orientiĝo (gejo). Tio ankaŭ eblas per kunmetado, ekzemple kancergejo kaj piĉhundo. Ankaŭ eblas uzi proprajn nomojn kiel parto de la insultvorto, kiel ekzemple: "malsukcesinta Elviso" kaj "pseŭdo-Hitlero".

La uzo de insultvortoj kelkfoje estas cenzurata en la gazetaro. En la etiketo de la plej multaj landoj kaj kulturoj la uzado de insultvortoj estas konsiderata kiel malkonvena.

**Fiulaĉo** verŝajne estas la plej akra insultvorto en Esperanto kompilita el nuraj afiksoj.


Kategorio:Konfliktoj
Kategorio:Sociolingvistiko
Kapelo Dolora Sankta Maria (Mohács)

**Kapelo Dolorplena Sankta Maria** aŭ *Batalkampa Memorkapelo* estas romkatolika historia monumento en Hungario, en urbo Mohács.
 
## Historio 
La memorkapelo estis konstruita en 1816. Ĝi memorigas pri bataloj en 1526 kaj 1687. La plata tegmento estis elvidejo, sed oni metis tien ankaŭ 3 ŝtonajn krucojn. La krucoj estis tro granda pezo por la konstruaĵo, tial trakonstruado okazis inter 1856-1860, samtempe la krucoj estis metitaj surteren apud la kapelon. En 1862 kripto estis konstruita, eĉ la kapelo mem pligrandiĝis. En 1908 turo estis konstruita. Memorŝtono estis metita en 1926 fare de ĉefepiskopo Gyula Zichy. La kapelo estis renovigita en 1998. 

## Konstruaĵo 
La kapelo situas sola ĉe tombejo de Mohács. Interne estas videblaj 2 pentraĵoj de István Dorfmeister (1729) kaj vitralo pri Dorottya Kanizsai fare de Jenő Haranghy en 1928. En niĉo estas videbla kanono, kiu restis el la batalo en 1687.

## Fontoj 
* hungare 
* hungare kun fotoj
eta|maldekstre|La 3 ŝtonkrucoj

Dolora
Mohács
Mohacs