open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Akcidenta morto

**Akcidenta** aŭ **hazarda morto** estas nenatura morto kaŭzita de akcidento, kiel ekzemple falo, trafikakcidento, aŭ hazarda veneniĝo. Hazardaj mortoj distingiĝas de naturaj mortoj, pro malsano, aŭ de intencaj hommortigoj aŭ memmortigoj. Hazarda morto povas esti konsiderata hommortigo aŭ memmortigo se persono estis la neintencita kaŭzo.

En kriminala juro, intencaj hommortigoj kutime klasifikiĝas kiel murdoj. Esceptoj, kiel memdefendo, varias de jurisdikcio al jurisdikcio. En iuj kazoj, homoj akuzitaj pri murdo argumentis, ke la mortinto estis viktimo de hazarda morto prefere ol de intenca ago. Tamen, persono, kiu malatente kaŭzas la hazardan morton de alia persono, ankoraŭ povas esti respondeca pri krima respondeco pro mortigo kaj civila respondeco pro malatentema morto. Asekuro pri hazarda morto kaj diserigo de membro kaj similaj polisoj pagas kompensojn en kazo de hazarda morto.  Ĉi tiuj polisoj postulas pruvon, ke la morto estis hazarda kaj ne memmortigo aŭ intenca hommortigo (kio povus esti kazo de asekura fraŭdo).

Oni sugestis, ke "la vasta plimulto de akcidentoj ne estas hazardaj akcidentoj, sed akcidentoj kaŭzitaj de stulteco, neglekto kaj evidenta misjuĝo flanke de homoj".  Laŭ la Centroj por Malsankontrolo kaj Antaŭzorgo, okazis 146 571 "pretervolaj vundmortoj" en Usono en 2015, igante ĝin la kvara plej ofta mortokaŭzo. El tiuj mortoj, 47 478 estis pro neintencaj veneniĝoj, 37 757 pro trafikakcidentoj kaj 33 381 pro faloj.  Oni taksas, ke tutmonde okazas 500 000 dronmortoj ĉiujare. 

En iuj landoj, ĉiuj hazardaj (aŭ ŝajne hazardaj) mortoj estas esplorataj de la juraj instancoj, kaj kelkfoje la familio dungas privatan detektivon.  Ekzemple, en Anglio kaj Kimrio, mortenketoj okazas pri subitaj kaj neklarigitaj mortoj, dum en Skotlando, mortenketoj okazas pri hazardaj mortoj. En tiaj kazoj, la tribunalo eldonas verdikton pri "hazarda morto" kiam ne ekzistas kontribuanta faktoro pro ago aŭ preterlaso flanke de la viktimo (" hazarda morto ") aŭ tria partio (" kulpa hommortigo ").

Mortoj rilataj al eraroj en la akiro de celo dum milita tempo estas foje priskribitaj per la eŭfemismo *"kroma difekto"* aŭ konsiderataj la rezulto de " amikema fajro ".

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
Hazarda morto de anarkiisto
Kategorio:Mortokaŭzoj
Kategorio:Mortintoj en akcidentoj
Novnaskitaj dentoj

**Naskiĝaj dentoj** estas dentoj, kiuj ĉeestas super la gingivo ĉe naskiĝo kaj **novnaskitaj dentoj** estas dentoj, kiuj eliras tra la gingivo dum la unua vivmonato (la novnaskita periodo). La incidenco de novnaskitaj dentoj varias konsiderinde, inter 1:700 kaj 1:30 000 depende de la speco de studaĵo; la plej granda ofteco troviĝas en la sola studaĵo, kiu baziĝas nur je persona ekzameno de pacientoj. Naskiĝaj dentoj kaj novnaskitaj dentoj povas esti la normalaj laktodentoj de la bebo, kiuj eliĝas tro frue. Ĉi tiuj devus esti konservitaj, se eblas. Alternative, ili povus esti supernombraj dentoj, ekstraj dentoj, ne parto de la normala asigno de dentoj.

## Priskribo
La naskiĝaj dentoj plej ofte estas mandibulaj centraj incizivoj. Ili havas malmultan radikan strukturon kaj estas ligitaj al la fino de la gingivo per mola histo kaj ofte estas moveblaj.

## Kuracado
Neniu interveno estas kutime rekomendata, krom se ili kaŭzas malfacilaĵojn al la bebo aŭ patrino. Tamen iuj rekomendas, ke ili estu forigitaj, ĉar la dento povas tranĉi aŭ amputi pinton de la lango. Ili devus resti en la buŝo, kiel eble plej longe por malpliigi la probablecon forigi permanentajn dentoburĝonojn kun la naskiĝa dento. Ili ankaŭ ne devus esti forigitaj, se la bebo havas hipoprotrombinemion. Kaze de komplikaĵoj, kiam la naskiĝaj dentoj devas esti forigitaj, dentaj rentgenaj fotoj devus esti faritaj kiam ajn eblas kaj ili povas esti analizitaj kaj prizorgitaj kun pediatraj dentistoj.

## Socio kaj kulturo
Jam en la frua historio, niaj prapatroj atribuis grandan gravecon al la dentoj de novnaskitoj. Same kiel la pluaj fingroj super kvin, ankaŭ la dentoj, kiuj aperis frue, estis dotitaj per ia eksterordinara magia povo - ĝuste ĉar tiaj novnaskitoj malofte naskiĝis, kaj tial ili estis konsiderataj specialaj, malsamaj al la averaĝaj. Tiaj homoj estis konsiderataj ŝamanoj, kiuj kapablis je aferoj, kion neniu alia ordinara mortulo povis. Ĉi tion indikas ankaŭ la fakto, ke tiaj dentoj - analoge al la plusa "ŝamana fingro" - estas ankaŭ nomataj en parolo de kelkaj popoloj (ekz. hungara) kiel ŝamanaj dentoj.

Rimarkindaj kazoj:

*Napoleono Bonaparte
*Ludoviko la 14-a
*Rikardo la 3-a
*Ivano la Terura
*Kate Mulgrew
*Honoré-Gabriel Riqueti de Mirabeau
*Kardinalo Mazarin
*Kardinalo Richelieu
*Zoroastro
*Hanibalo
*Manius Curius Dentatus (la signifo de lia familia nomo)

Kategorio:Novnaskitologio
Kantono Kane (Utaho)

La **kantono Kane** - angle *Kane County* - estas kantono de Usono en la subŝtato Utaho. La administra centro estas la urbo '**. La kantono estis fondita en 1864. Ĝi havas sian nomon de **'.

Laŭ la censo de aprilo [[]], kiu aktualiĝos nur post dek jaroj, en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun . En la skema mapo de la informkesto dekstre oni bone vidas, ke la kantono estas rekte ĉe la suda limo de Utaho. Pli sude najbaras Arizono, aŭ pli precize, ĝiaj kantonoj Mohave kaj Coconino. 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Kantonoj de Utaho
Eldonejo Lemuro

eta|150ra|dekstra|Kiel herbo en vento, originala romano de Ranja Zafinifotsy
**Eldonejo Lemuro** estas esperanta eldonejo fondita de Ulrich Matthias en Wiesbaden en 2025. Ĝi eldonas verkojn el Malagasio en Esperanto. Ĝia emblemo estas ido de ringvosta lemuro.

Ĝiaj unuaj eldonaĵoj estis verkoj de Ranja Zafinifotsy: 
* Semoj de amikeco
* La vojaĝo de Ando
* La sorto de Aina
* Kiel herbo en vento
* La Mesaĝisto de la Tero

En oktobro 2025 sekvis originala rakonto de Navalona Lahatriniaina:
* Floroj en mizero

eta|150ra|dekstra|Floroj en mizero - originala rakonto de Navalona Lahatriniaina

Kategorio:Esperanto-eldonejoj
Peter Thiel

**Peter Andreas THIEL** (naskita la 11-an de oktobro 1967 en Frankfurto ĉe Majno) estas german-usona entreprenisto, investanto kaj heĝfondusa manaĝero kaj miliardulo. 

Li estas kun-fondinto de la surreta pagsistemon PayPal (kune kun Max Levchin) kaj de *Palantir Technologies*, kaj frua investanto en Facebook. 

Li subtenis Donald Trump dum la prezidanta elekto de 2016. Thiel subtenis esploradon celantan kuracon kontraŭ maljuniĝo. 

Thiel poste establis la Fondintan Fonduson, Mithril kaj Valar, ĉi-lastaj du el kiuj estas nomitaj laŭ la fantazimondo de J. R. R. Tolkien. Tolkien estas la plej ŝatata aŭtoro de Thiel.

Thiel estas malkaŝe gejo kaj faris historion kiam li malkaŝe deklaris sin gejo de la podio ĉe la Respublikana Nacia Konvencio de 2016.  Laŭ Forbes, li havas netvaloron de ĉirkaŭ 17 miliardoj da dolaroj, igante lin la 124-a plej riĉa homo en la mondo (en 2025). 

== https://youtube.com/@dolcemusic?si=p2E-X4PCSEqmCdyI ==

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Germanaj miliarduloj
Kategorio:Usonaj transhumanistoj
Kategorio:Usonaj libertarianoj
Kategorio:Usonaj investistoj
Kategorio:Usonaj miliarduloj
Kategorio:Usonaj entreprenistoj
Thomas Fuller

**Thomas FULLER** (baptita la 19-an de junio 1608, Aldwinkle, Orienta Northamptonshire, Anglio  - la 16-an de aŭgusto 1661, Covent Garden, Londono) estis angla historiisto, teologo, verkisto kaj Doktoro de Teologio en Kembriĝo (1660). 

Fuller servis kiel armea pastro en la reĝa armeo (1643-44) dum la milito de Karlo la 1-a kontraŭ la Parlamento kaj fariĝis kortega armea pastro en 1660.

Fuller posedis originalecon kaj admirindan memoron. Lia stilo estas vigla kaj plena de antitezoj, kaj li sciis kiel amuzigi la plej seriozajn temojn.

Liaj plej gravaj verkoj estas *The Holy State and the Profane State*  (1642), *Eklezia Historio de Britio*  (1656), kaj *The Worthies of England* (1662 : nova eldono 1840). 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Anglaj anglikanoj
Kategorio:Anglaj verkistoj de la 17-a jarcento
Vilmos Dékány

**Vilmos Dékány** [vilmoŝ dEkAnj], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Dékány Vilmos** estis hungara pastro, piarista monaĥo, vicepiskopo.

 naskiĝis  en Kecskemét, li mortis  en Esztergom.

## Biografio 
 post la novicado pastriĝis en 1953, en la sekva jaro li doktoriĝis el teologio, dum li estis ankaŭ piaristo. Li komencis sian pastran karieron en Esztergom, poste ekde 1957 li estis prefekto kaj instruisto de la seminario en la sama urbo. En 1966 li ricevis la titolon honora kanoniko. Inter 1971-1980 li estis pastro en Zebegény, poste en Ferencváros (distrikto). Li estis levita dekano en 1987, en la sekva jaro kanoniko, en 1989 vicepiskopo. Inter 1988-1999 li estis seminariestro en Esztergom.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Izr. társad. szerkezetének és államszervezetének fő tényezői a 8. sz. próf-k megítélésében.* (1954)
* *A kassai szent vértanúk* (kompilanto, 1995)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* katolika leksikono
* biografio angle

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj piaristaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Sinagogo de Meiningen

La **sinagogo de Meiningen** estis de la inaŭguro en 1883 ĝis la Kristala nokto (novembro 1938) la religia centro de la sudturingia urbo Meiningen (Germanujo). Ĝi ankaŭ estis la ĉefsinagogo ka sidejo de la landa ĉefrabeno de la dukujo Saksio-Meiningen.

## Arkitekturo 
Konstruo ĝia efektiviĝis de 1881-1883 laŭ orientalisma konstrustilo kaj povis konsekriĝi en aprilo 1883 fare de la supera rabeno Moritz Dessauer. Arĥiektis la duka ĉefkonstruisto Ernst Abesser. La riĉe ornamita ŝtonaĵo troviĝis ĉe la kruciĝo de la stratoj Maŭergasse / Synagogenweg en la sudokcidento de la urbokerno, rekte ĉe la fosaro *Mühlgraben,* flanka branĉo de la rivero Werra. Kostis la komplekso ne tute 80 miloj da markoj kiu ankaŭ havis orgenon el la ateliero *Schlimmbaĉ & Sohn* (Würzburg) ofertante 340 sidlokojn. 

## Historio 
Mezepoke en la Princepiskopujo Würzburg almenaŭ de 1242 setlis judoj kies sakrala unuiĝejo estis ĉe la nuna placo *Platz an der Kapelle*. Oni detruis ĝin dum pogromo den aprilo 1349, kune kun la mortigo de la fidelularo. De 1384 ilia sinagogeto estis uzata kiel pentofara kapelo fare de kristanaj anoj de Meiningen ĝis konstruaĵa forigo post Reformacio. Jam de la 15-a jarcento denove vivis judoj je Meiningen ĝis ilia forpelo en 1566: tiam la judoj ekloĝis en la najbaraj komunumoj de Dreißigacker kaj Walldorf. Depost 1840 judoj rerajtis loĝi en la grandurbo mem. Ili fondis en 1866 kultkomunumon *(kehillah)*. En 1871 Meiningen iĝis sidejo de landa rabeno kaj 316 uloj formis la kredantaron. Sed luprenita preĝada salonego jam ne sufiĉis por ekfloranta komunumo kaj pro tio konstruiĝis ĝis 1883 propra sinagogo je kies solena malfermiĝo ĉeestis lia duka moŝto Georgo la 2-a kun edzino Heleno de Heldburg, princino Mario, la ĉefurbestro kaj aliaj gravuloj. Ĉefrabenis ĝis 1895 Moritz Dessauer postote (inter 1896-1938) de Leo Fränkel.

La lasta diservo de la ne tute kvin centoj da judoj eblis en 1936. Malfruevespere en la 9-a de novembro 1938 sturmprenis taĉmenteroj de SA kaj SS la sakralejon por marodi kaj detrui la meblaron, inklude de la orgeno. Bruligo ne okazis pro danĝero por najbaraj domoj. Fine de 1938 estis perforta vendo de la grundo kaj en 1939 ĉiuj spuroj estis malaperigitaj. Surkonstruo tamen neniam okazis. Inter 1946-1948 kelkaj responsuloj estis kondamnitaj. Nur en 1988 estis farita memorejo plifajnigota fine de 1992 (ekz. per gazona strio). Tio pretas ankaŭ al la ĉiujaraj memorigoj novembraj.

## Eksteraj ligiloj 
**Alemannia Judaica*

## Notoj 
Kategorio:Meiningen
Meiningen
Meiningen
Háje (Prago)

**Háje** () estas urba parto kaj katastra teritorio oriente de la urba parto Prago 11, kiun ĝi kreas komune komune kun Chodov. Vivas ĉi tie  ().

## Karaktero de Háje
La antaŭa malgranda vilaĝeto estis al Prago allligita en la jaro 1968. Ekde tiu tempo ĝia nombro de loĝantoj, influe de konstruado de komplekso **loĝdomaro Jižní Město**, plialtiĝis el kelke da centoj al vice dekmiloj da loĝantoj.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Galaxie Theater.jpg|Eksa multikino Cinema City Galaxie en Háje – jaro 2006
Bajkonur.jpg|Terminalo de aŭtobusa transporto ĉe stacio de metroo Háje kaj alteca domo Bajkonur en strato Opatovská ulice – jaro 2006
Dům pro seniory.jpg|Domo por senioroj
Prague Haje houses.jpg|Devena vilaa konstruareo de Háje

Kategorio:Prago 11
Kategorio:Katastraj teritorioj en Prago
Elektristo

eta|301x301ra|Elektristo instalanta novan metran ingon sur la flanko de domo.
eta|Elektristo laboranta sur elektra stango
**Elektristo** estas persono, kies profesio estas **elektrotekniko** - la elektra kabligado de konstruaĵoj, maŝinaro kaj senmova ekipaĵo. Elektristo okupiĝas pri instalado de nova elektra ekipaĵo aŭ prizorgado de ekzistanta infrastrukturo. En elektriko, ekzistas specifaj specialiĝofakoj, kiel ekzemple aŭtomobila elektrotekniko aŭ aviada kabligado. La profesio de elektristo postulas trejnadon. 

**Elektristo** estas profesiulo, kiu specialiĝas pri elektraj instalaĵoj kaj riparoj, kun aparta fokuso sur maŝinaro kaj lumigado. Gravas ne konfuzi ilin kun linifaristo, kiu en iuj landoj ankaŭ povas esti nomata elektroteknikisto. 

Ene de ĉi tiu profesio, ekzistas diversaj specialaĵoj, ĉiu adaptita al la specifa tipo de laboro plenumota. Kelkaj ekzemploj inkluzivas la instaladon kaj prizorgadon de alttensiaj retoj, elektrajn laborojn por hejmoj aŭ komercaj regionoj (kiel oficejoj kaj metiejoj), stratlumigon, kaj riparadon de elektraj difektoj en maŝinaro kaj aparatoj.

Estas esence distingi inter elektristo specialiĝanta pri loĝdomaj instalaĵoj kaj unu fokusita pri industriaj instalaĵoj. Dum la unua specialiĝas pri laboro rilata al hejma elektrigado, la dua fokusiĝas pri la instalado kaj prizorgado de elektraj sistemoj kaj maŝinaro en komercaj medioj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Jeans, W. T., '''': Profesoroj Tyndall, Wheatstone kaj Morse. (1887, Whittaker & Co.) 

Kategorio:Teknikistoj
Kategorio:Industriaj profesioj
Kategorio:Elektro
Mininĝenierado

[dekstra|eta|250x250ra|[Subĉiela minado|Surfaco de ora mino kun tirkamionon en malfono, en Kalgoorlie, Aŭstralio]]**Mininĝenierado** (**Minsciencoj**, **mininĝenieristiko** aŭ **mininĝenierarto**) estas la studfako de minado. Tio inkluzivas minadon en la pli larĝa senco (inkluzive de tunel /galeriokonstruado, rok /ŝtoninĝenierarto), mingeozadon, metalurgion, prilaboradon kaj mineralogion  same kiel tiujn sciojn kaj teknikojn, kiuj traktas la malkovron de krudmaterialoj en la terkrusto, la efikan funkciigon de minejoj kaj la separadon de ercoj, same kiel bazan kaj aplikatan esploradon pri konstruagadoj subtere. Aspektoj de la prilabora industrio (vidu sekundaran sektoron) ankaŭ parte apartenas al la kampoj de minsciencoj. 

**Mininĝenierarto** estas la branĉo de inĝenierarto, kiu okupiĝas pri la ekstraktado de mineraloj. Konsiderante la kreskantan specialiĝon, kiun la socio postulas, mininĝenierarto enfokusigas siajn klopodojn al agadoj kiel:

* Ekstraktado de mineralaj rimedoj uzante minteknikojn kaj operaciojn. Scio kaj uzo en eksplodaĵinĝenierarto.
* Akiri licencojn kaj efektivigi laborplanojn same kiel planadon.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* SMEa (Societo por Minado, Metalurgio kaj Esplorado), eldonas la ĉiumonatan revuon *Minindustria Inĝenieristiko*
* Usona Departemento de Laboro:  *Minindustriaj kaj geologiaj inĝenieroj*
* Brita Geologia enketo pri minerala prilaborado
* Minerala esplorada mapado 
* Minindustria Scienco kaj Teknologioj en Rusio

Kategorio:Studfakoj de inĝenierarto
Dejvice

**Dejvice** (, en la jaroj 1939–45 *Dewitz*)) estas urba parto kaj katastra teritorio en praga urba parto Prago 6, etendiĝanta norde de Praga burgo. Vivas ĉi tie  ().

## Historio
La unuaj mencioj pri Dejvice estas el la jaro 1088, tiam temis pri vilaĝo situanta sur deklibvoj sub la hodiaŭa Horní Šárka.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Praha-Dejvice Arcibiskupský seminář 2.jpg|Ĉefepiskopa seminarejo  kaj Katolika teologia fakultato de Universitato de Karolo 
Dejvice Generální štáb.jpg|Konstruaĵo de Ĝenerala stabo de Armeo de Ĉeĥa respubliko
Hotel International Prague (IMG 0160).jpg|Hotelo International
CVUT FSv budova A novy plast 3.JPG|Konstruaĵo A de Konstrua fakultato
Technická knihovna celek 1.jpg|Nacia teknika biblioteko
Praha-Dejvice staniční budova (září 2024).jpg|Stacidomo Prago-Dejvice 
Rajniš Dóm chaosu (9769).jpg|Plastikaĵo de *Domo de ĥaoso*
Praha 6 - Dejvice, Hanspaulka.jpg|Vilaa kvartalo Hanspaulka
Praha, Baba 01.jpg|Ruino Baba

## Referencoj
Kategorio:Prago 6
Kategorio:Katastraj teritorioj en Prago
Kategorio:Setlejoj en Praga plataĵo
Mondaj Ludoj 2025

La **Mondaj Ludoj 2025** (), ofte konataj kiel **Ĉengduo 2025**, estas la dekdua versio de la Mondaj Ludoj, kiuj inkludas sportojn kaj sportdisciplinojn ne konkurencatajn ĉe la Olimpikoj. Ili okazis de la 7-a ĝis la 17-a de aŭgusto 2025 en Ĉengduo, Siĉuano, Ĉinio.

Ĉi tiu estis la unua versio okazanta laŭ la gvidlinioj difinitaj en la strategia dokumento "Kresko Preter Plejboneco", la tria versio okazanta en Azio, kaj la unua fojo, kiam Ĉinio gastigis la Mondajn Ludojn. 

Krome la evento markis la revenon al kvarjara ciklo post kiam la Mondaj Ludoj 2021 en Birmingham, Alabamo, Usono, estis prokrastitaj al 2022 pro la pandemio de KOVIM-19.

## Torĉa stafetado 
Por la unua fojo en la historio de Mondaj ludoj, torĉo-stafetado estis okazigita. La torĉo estis rivelita la 27-an de februaro 2025. Nomita "Ĵumeng", ĝia dezajno miksas artajn formojn, simbolajn kolorojn kaj kulturajn motivojn en stilo kiu reflektas la spiriton de la Mondaj Ludoj kaj la heredaĵon de la gastiganta nacio.

La 21-an de julio 2025, la organiza komitato anoncis, ke la torĉa stafetado komenciĝos la 26-an de julio ĉe etnografia heritaĵa muzeo en la urbo, kaj vojaĝos tra Ĉengduo, kaj najbaraj urboj *Deyang* kaj *Meishan*, kaj vizitos plurajn vidindaĵojn en la areo; la arkeologia ejo *Jīnshā*, la esplorbazo Ĉengduo pri bredado de grandaj pandoj, la historiaj sanktejoj *Wuhou* kaj *San Su* plus la Malsekregiona Parko de la lago *Xinglong* estis itineroj. Ĉirkaŭ 120 torĉportantoj partoprenis.

## Maskotoj 
La maskotoj por la ludoj estis rivelitaj la 6-an de aŭgusto 2024: *Ŝubaŭo*, grandega pando, kaj *Jinzai*, ora stumpnaza simio, estis kreitaj por levi konscion pri  raraj bestoj kaj biodiverseca protekto.

## Oficialaj konkuroj 
35 sportaj disciploinoj estis reprezentitaj en ĉi tiu eldono. Unuafoje, motorboatsporto kaj grupa kuraĝigado estis reprezentitaj. Male, bovlingo, akvoskiado, kaj rulŝuado jam ne estis reprezentitaj.

Unuafoje, eventoj rezervitaj por atletoj kun handikapoj estis en la programo en liberplonĝado kaj ĵuĵicuo.

Atentu: la terminaro ankoraŭ ne estas fiksa, kaj evidente multaj tekstoj ankoraŭ mankas...

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Mondaj ludoj
* Mondaj Ludoj 2013
* Internacia Olimpika Komitato

## Eksteraj ligiloj 
*  (jen )

2025
Kategorio:Ĉengduo
Kategorio:Sporto en 2025
Alajos Demeter

**Alajos Demeter** [alajoŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Demeter Alajos** estis hungara piarista monaĥo, instruisto.

 naskiĝis  en Kecskemét, li mortis  en Kecskemét.

## Biografio 
 en sia aĝo 17 aliĝis al la piaristoj en Trencsén, poste li pastriĝis an 1830, ĉirkaŭ tiutempe ankaŭ monaĥiĝis. Li instruis en gimnazioj de Sátoraljaújhely (1825) kaj Vác (1827), poste li studis teologion en Nitro kaj Szentgyörgy. Li denove instruis en Veszprém (urbo) (1831-1833), Kalocsa (1834-1838), Magyaróvár (1839-1840), Kecskemét (1840-1841 kaj 1847-1856), Kolozsvár (1842-1844), Szeged (1845-1847) kaj Tata (Hungario) (1856-1858). Intertempe li estis ankaŭ kelkfoje gimnaziestro. Li verkis kelkajn poemojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Öröm dal, melyel a magyar-óvári kegyes iskolák százados ünnepet…* (1839)
* *Üdvözlő dal, mellyel… Grosser Ker. János urat...* (1841)
* *Oda gr. Teleki Józsefnek gubernátorrá való beiktatása ünnepélyére.* (odo, 1843)
* *Nmélt. ifj. gr. Teleki József ő exc. Erdély kormányzójának, midőn...* (1844)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare (legebla pli malsupre)
* biografio hungare (legebla en la 3-a alineo)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj piaristaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Klánovice

**Klánovice** () estas urba parto kaj katastra teritorio en la urba distrikto Prago 9, ĉe la orienta limo de Prago, la eksa domaro (fondita en 1878), la eksa municipo (1920–1974), parto de Prago (ekde la jaro 1974).

**Prago-Klánovice** estas ekde la jaro 1990 nomo de mem-administra urba parto, kies katastra teritorio estas *Klánovice*. La transprenitan agadecon de ŝtaa administrado plenumas por ĝi ofico de urba parto Prago 21 (Újezd nad Lesy) enkadre de sia administra distrikto. Vivas ĉi tie  ().

En la 1920-aj jaroj ĝis la 1940-aj jaroj Klánovice estis signifa centro de ripozado de pragaj plej bonaj homoj. Apud Banloko Klánovice el la jaro 1926 ĉi tie en periodo de la postmunkena respubliko kaj en la milita protektorato elkreskis kvalita golfa ludejo. Hodiaŭ tiu ĉi urba parto estas loko de luksa rezideja loĝado. La konstruita areo de Klánovice estas oriente kaj okcidente limigita de la plej koneksa arbara areo sur la teritorio de Prago - de naturrezervejoj Klánovický les kaj Cyrilov (sume ili kreas naturparkon Klánovice-Čihadla). Norde apudas al la teritorio de Klánovice la mezbohemia municipo Šestajovice, la sudan limon kun Újezd nad Lesy kreas rapidtrajna fervojo.

## Loĝantaro 
## Signifaj konstruaĵoj
* Preĝejo de Ĉielpreno de Virgulino Maria
* Fervoja stacidomo - trafikata ekde la jaro 1883
* malnova ligna konstruaĵo de Golf Club Praha – lasta staranta rememoro de la intermilita golfo en Klánovice

## Pluaj fotoj

Klanovice u dasu.jpg|Restoracio U Dašů (antaŭe U Nádraží, ankoraŭ pli antaŭe U Daschů)
Praha-Klánovice,staniční budova.jpg|Stacidomo post rekonstruo
Klanovicka skola.jpg|Baza lernejo de Masaryk
Detsky domov Klanovice.jpg|Infana hejmo Klánovice kaj lerneja manĝejo
Klanovice puvodni dum.jpg|Unu el la plej malnovaj domoj en Klínovice
Praha Klánovice restaurant Smolik.jpg|Restoracio Smolik proksime de la stacidomo

Kategorio:Urbaj partoj de Prago
Kategorio:Katastraj teritorioj en Prago
Kategorio:Setlejoj en Mezelba tabulo
Interna alarmado

**Interna alarmanto**, **informanto** aŭ eĉ **denuncanto** (en multaj lingvoj  "blovante la fajfilon") estas persono, kiu publikigas gravajn informojn el sekreta aŭ protektita kunteksto por la publiko. 

Temas aktiva civitano, kiu diskonigas kontraŭleĝajn aŭ malmoralajn agojn, kiuj okazis aŭ estas suspektataj, faritaj *de* registara agentejo, publika, privata aŭ komerca organizo, de kiu li estas membro aŭ kun kiu li kunlaboras. 

Denuncantoj raportas malobservojn aŭ interne (ekz. al aliaj membroj aŭ rajtigitaj instancoj) aŭ ekstere (al inspektistoj, policaj instancoj, la amaskomunikiloj aŭ interesitaj partioj). Denuncantoj povas persone iniciati enketojn aŭ transdoni informojn al perantoj, kiuj havas la rimedojn por disvastigi (publikigi) la informojn. En iuj landoj, inkluzive de Usono, sub la koncepto de *qui tam*, interninformantoj povas mem enmeti procesojn pro defraŭdo de publikaj financoj nome de la ŝtato kaj, se sukcesaj, postuli parton de la financoj reakiritaj de la akuzito.

## Iuj famuloj tiaj 
* Mark Felt
* Daniel Ellsberg 
* Edward Snowden
* Chelsea Manning

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Politikaj esprimoj
Kategorio:Labora juro
Kategorio:Parollibereco
Kategorio:Esprimlibereco
Kategorio:Kontraŭkorporacia aktivismo
Kategorio:Koruptado
Unu-homa bando

eta|unu-homa bando; foto de Knox de Athol, Massachusetts, en 1865
eta|Jeff Masin, unu-homa bando en Nov-Jorka Urbo
eta|Chris Lejeune 2007**unu-homa** **bando** estas muzikisto, kiu ludas plurajn instrumentojn **samtempe**, uzante siajn manojn, piedojn kaj diversajn mekanikajn aŭ elektronikajn aparatojn. 

La muzikisto plenumas malsamajn funkciojn: il aŭ ŝi estas kaj la *melodiisto* kaj la *ritmisto*. Tio postulas plenan fizikan penon; manoj, brakoj, piedoj, kruroj, kapo kaj buŝo ĉiuj agas samtempe. La instrumentoj ofte estas konektitaj per specialaj konstruoj, permesante ludi plurajn instrumentojn samtempe per unu movado. 

*La termino "unu-vira orkestro"* ofte estas uzata. Temas kutime pri muzikistoj, kiuj portas bastamburon sur siaj dorsoj kaj samtempe ludas kordinstrumenton, buŝharmonikon kaj aliajn instrumentojn. Tio postulas altan gradon da koncentriĝo kaj muskola forto.

La unu-vira orkestro estas konsiderata formo de malpeza muziko. Ĝi troviĝas foje inter stratmuzikistoj, sed ankaŭ kiel scena allogaĵo.

En la plej simplaj kazoj, krom la ĉefa akompananta instrumento en la manoj de la prezentisto (ekzemple, akustika gitaro), malantaŭ lia dorso estas granda tamburo kun pedal-regata frapilo inter liaj kruroj, kaj cimbaloj estas fiksitaj inter liaj genuoj. La aro povas ankaŭ inkluzivi pliajn instrumentojn, inkluzive de blovinstrumentoj, tamburinoj kaj marakoj, kordinstrumentoj (banĝo, ukulelo aŭ gitaro) super la ŝultro, buŝharmoniko, kaj tiel plu.

La tradicio ludi plurajn muzikinstrumentojn samtempe ekzistis dum multaj jarcentoj. Eĉ mezepokaj muzikistoj ludis la trumpeton kaj tamburinon samtempe. Fine de la 19-a kaj komence de la 20-a jarcentoj, blusmuzikistoj vaste uzis kombinaĵon de gitaro kaj buŝharmoniko, kun variaĵoj: Thomas Henry, kromnomita "Texas Ragtime", uzis panfluton, kaj Samuel Jones, konata kiel "Stovepipe No. 1", ludis veran kamentubon, similan al kruĉo. La aldono de piedfunkciigataj frapinstrumentoj multe vastigis la gamon de eblecoj de la muzikisto. Unu el la plej famaj "unu-homaj bandoj", Jesse Fuller, inventis basan kordinstrumenton, *la fotdella,* komence de la 20-a jarcento, kiu povus esti ludata per la piedoj. Alia rimarkinda prezentisto de la dua duono de la 20-a jarcento estis Joe Barrick, kiu kreis kompleksan aron da instrumentoj nomataj *piatarbajo*, kiu inkluzivis basgitaron, tambureton, banĝon kaj dukolan mandolinon.

Ekde la disvolviĝo de cifereca interfaco al musikaj instrumentoj ( MIDI ) en la 1980-aj jaroj, ĉi tiuj muzikistoj ankaŭ integrigis MIDI-brustkusenetojn, elektronikajn pied-ligitajn ellasilojn, kaj elektronikajn pedalklavarojn.

La jenaj instrumentoj estas popularaj ĉe unu-viraj orkestroj:

* gitaro
* akordiono
* buŝharmoniko
* bastamburo​
* tambureto
* tintilringo
* zumilo
* cimbalo
* Raslilo
* (blov)kornoj

## Vidu ankaŭ 
* Orkestro
* multinstrumentisto

Kategorio:Aranĝado kaj instrumentado
Kategorio:Stratspektaklo
Multinstrumentisto

eta|Roy Ayers ludanta klavaron kaj alto saksofono (2011)**Multinstrumentisto** estas muzikisto, kiu ludas plurajn malsamajn instrumentojn. 

Multinstrumentistoj ne estas muzikistoj, kiuj ludas plurajn rilatajn instrumentojn kun tre similaj agordoj kaj teknikoj (kiel gitaro, basgitaro kaj ukulelo, aŭ violono kaj aldviolono), aŭ kiuj ludas nur kelkajn malsamajn instrumentojn. Kvankam ne ekzistas klara difino pri la nombro da instrumentoj, kiujn muzikisto devas scipovi ludi por esti konsiderata multinstrumentisto, tiaj muzikistoj tipe havas profesian teknikon por ludi plurajn specojn de instrumentoj el pluraj malsamaj familioj ( kordbuloj, klavaroj, latunaj blovinstrumentoj, ktp.). 

Multinstrumentistoj, kiam ili laboras en la studio pri siaj propraj projektoj, ofte preferas registri la partojn de diversaj instrumentoj mem uzante la metodon de superregistro anstataŭ inviti sesimuzikistojn. Samtempe, konataj multinstrumentistoj ofte laboras kiel sesimuzikistoj mem laŭ invito de aliaj artistoj.

En orkestro, pluraj muzikistoj povas ludi malsamajn instrumentojn dum unuopa prezentado. Orkestroj ofte, sed ne ĉiam, petas kelkajn blovinstrumentistojn esti multinstrumentistoj. Ĉi tio foje nomiĝas duobligo. Ekzemple, estas sufiĉe ofte, ke la sama flutisto ŝanĝas al ludado de fluteto aŭ aldofluto kiam la partituro postulas tion. Se orkestro ludas pecon postulantan "du flutojn kaj trian fluton duobligantan fluteton", tio signifas, ke la tria flutisto ankaŭ havas fluteton. Foje, li aŭ ŝi demetos la fluton kaj ludos la fluteton (se la partituro postulas tion), kaj poste ludos la fluton denove. Hobojisto foje povas duobligi la anglan kornon, aŭ eĉ uzi la anglan kornon kiel hobojon; klarnetisto  basklarneton, kaj fagotisto kontrafagoton. Alifoje, ĉi tiuj instrumentoj povas postuli apartan ludanton. Komence de la partituro devus esti listo de instrumentoj, klarigante la nombron da prezentistoj bezonataj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Unu-homa bando

## Eksteraj ligiloj 
* Pri esti plurinstrumentalisto
Kategorio:Muzikprofesioj
Kategorio:Populara muziko
Kategorio:Ĵazo
Kategorio:Muzikistoj laŭ instrumentoj
Moritz Dessauer

**Moritz DESSAUER** (hungare: *Dessauer Móric*, hebree: *מוריץ דסאואר*; naskiĝinta la  en Kajár, mortinta la  en Meiningen) estis verkisto hungara-juda kaj religifilozofo, predikisto je Köthen kaj landa ĉefrabeno de la Dukujo Saksio-Meiningen. En 1872 edzigis lin Pauline Rothenstein.

## Vivo 
Estante filo de rabeno kaj talmudisto ankaŭ Mortiz (kiel la frato Julius) samprofesii decidis. Li do studis la talmudon en Várpalota antaŭ frekventi gimnaziojn ĉe Székesfehérvár  kaj Peŝto. Post finekzameniĝo li disĉiplis inter 1861-1870 ĉe la Judisma Teologia Seminario je Vroclavo kie li de novembro 1864 ankaŭ universitate studis. Doktoriĝo pri filozofio sukcesis ĉe la universitato de Hajdelbergo. En 1871 li iris en la Provincon Saksujo por predikadi, al Köthen. Dek jarojn pli malfrue li nomumiĝis landa rabeno de Saksio-Meiningen kun sidejo je la sinagogo de Meiningen. Tombo lia estas sur la Parka Tombejo de Meiningen. 

## Skribaĵoj (elekto) 
* 1868 *Spinoza und Hobbes: Begründung Ihrer Staats- und Religionstheorien durch Ihre Philosophischen Systeme* Vroclavo (disertacio) 
* 1875 *Daniel, in Sieben Kanzelreden für das Neujahrs- und Versöhnungsfest*, Vroclavo 
* 1878 *Der Sokrates der Neuzeit und sein Gedankenschatz: sämtliche Schriften Spinozas gemeinverständlich und kurz gefaßt*, Köthen 
* 1879 *Der Deutsche Plato: Erinnerungsschrift zu Moses Mendelssohns 150jährigem Geburtstage*, Berlino 
* 1881 *Blüthen und Knospen der Humanität aus der Zeit von Reuchlin bis Lessing*, Zürich
* 1885 *Humanität und Judenthum*, Leipzig 

## Eksteraj ligiloj 
*Verko-listo ĉe *The National Library of Israel* 
* historio de la juda komunumo de Meiningen - ĉe: *Alemannia Judaica* (2005)

Kategorio:Germanaj rabenoj
Kategorio:Hungaraj rabenoj
Kategorio:Germanlingvaj verkistoj
Kategorio:Homoj rilataj al Meiningen 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1842
Kategorio:Mortintoj en 1895
Hpaan

**Hpaan,** (meritas: Hpaano) birme **ဘားအံမြို့ ,** en loka orienta dialekto **ဍုံထ်ုအင်,** en alia dialekto **ဖၣ်အၣ်ဝ့ၢ်** estas urbego, municipo, ĉefurbo de la subŝtato Kajino en Mjanmao (pli frue konata Birmo). Ĝi estas ankaŭ sidejo de katolika diocezo.
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2014 loĝantaro de Hpaan estis  homoj. Ili apartenas grandparte al Karen-etno.

## Geografio 
Hpaan situas sur ebenaĵo laŭ la orienta bordo de la rivero Salveno 18 m super la marnivelo.

## Historio 
Pri historio de la urbego estas legendo. Laŭ tio la loko estis kreita fare de granda rano. Iun tagon la ranego ekvidis grandan magian rubenon, kiun ĝi tuj manĝis. Pere de tio ĝi akiris grandajn povojn kaj povis rezisti sian malamikon, la drakon. La loko, kie la drako elvomis la ranegon, nomiĝas nun Hpaan (laŭvorte "vomi ranon"). La imponaj statuoj de ĉi tiuj figuroj videblas en la komplekso de la loka pagodo.
eta|maldekstre|

## Eduko 
3 universitatoj kaj ankaŭ altlernejoj funkcias en la urbego.

## Religio 
La plimulto de la loĝantoj estas budhanoj, sekvataj de baptistoj, anglikanoj kaj katolikoj.

## Trafiko 
eta|maldekstre|
En la urbego ne estas trajno, sed vojoj kuras el pluraj landpartoj. Aŭtobusoj respondecas pri la vojaĝado, krome boate la rivero estas uzebla. Estas ankaŭ flughaveno, kiu nuntempe ne funkcias.

## Klimato 
Hpaan situas en ekstrema tropika musona klimato (Am) laŭ la klimata klasifiko de Köppen. Jare pluvas averaĝe 4391 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed inter majo-oktobro tre ofte pro la musono, dum en februaro apenaŭ pluvas. La averaĝa jara temperaturo estas  kaj varias inter .

## Vidindaĵoj 
* budhismaj pagodoj, katedralo, pluraj aliaj preĝejoj, eĉ moskeo
* subŝtata muzeo
* kalkŝtonaj kavernoj, ene vespertoj
* matena merkato
* horloĝturo

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Birmo
Kantono Clark (Indianio)

La **kantono Clark** - angle *Clark County* - estas kantono de Usono en la subŝtato Indianio. La administra centro estas la urbo '**. La kantono estis fondita la 3-an de februaro 1801. Ĝi havas sian nomon de **'.

Laŭ la censo de aprilo [[]], kiu aktualiĝos nur post dek jaroj, en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun . 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Kantonoj de Indianio
Elia Barceló

**Elia Eisterer-BARCELÓ** (naskita la 29-an de januaro 1957 en Elda, provinco Alikanto) estas hispana verkistino kaj literatura fakulo. 

Ŝi estas konsiderata kiel unu el la tri verkistoj plej gravaj de la fantasta kaj sciencfikcia hispanlingva literaturo, kune kun Daína Chaviano (Kubo) kaj  Angélica Gorodischer (Argentino) kun kiuj ŝi formas parto de la tiel nomata "ina triunuo de sciencfikciuloj en Hispanameriko"

## Verkaro 
### Libroj por junaj plenkreskuloj 
* *El caso del artista cruel* (Periscopio; Vol. 64). Erdebé, Barcelono 1998,  .
* *La mano de Fatma* . Alba, Barcelono 2001,  .
* *El caso del crimen de la ópera* (Periscopio; Vol. 57). Erdebé, Barcelono 2002,  .
* *El almacén de las palabras terribles* . Edelvires, Zaragozo 2007,  (EA Zaragozo 2003).
* *Si un día vuelves a Brasil* (Alba joven; Vol. 35). Alba, Barcelono 2003,  .
* *La roca de Is* . Erdebé, Barcelono 2003,  .

### Noveloj 
* *Mil Eŭroj, Vivo* . En: Andreas Eschbach (red.): *A Trillion Euros* . Bastei-Lübbe, Bergisch Gladbach 2004 

### Romanoj 
* *Sankta* . Ediciones B, Barcelono 1989, 
* *El mundo de Yarek* . Lengua de Trapo, Madrido 2005  (EA 1994)
* *Consecuencias naturales.* (Futuropolis, 37) Miraguando, Madrido 1994 
* *El vuelo del Hipogrifo*. 2002
* *El secreto del orfebre* . 2003.
* *Disfraces terribles* . 2004
* *Corazon de tango*. 451 Eldonejo, Zaragozo 2011 
* *Las largas sombras* . Eldonejo Ámbar, Sant Cugat del Vallés 2009 

### Nefikciaj libroj 
* *La inquietante familiaridad. El terroe y sus arquetipos en las novelas fantásticas de Julio Cortázar* (Studia litteraria, 9). Egert, Wilhelmsfeld 1999, . Ankaŭ Disertaĵo Universitato de Innsbruck 1996

## Filmadaptiĝoj 
* Damir Lukačević , Reĝisoro: Transfer . Germanio 2011, filmadapto de la novelo *"Mil Eŭroj, Unu Vivo* " .

## En Esperanto aperis 
* *La Drako-Damo*, en Sferoj 5 (tradukis el la hispana Liven Dek)
* *Envenu gesinjoroj*, en Sferoj 7 (tradukis el la hispana Liven Dek)

## Referencoj 
Kategorio:Hispanaj verkistoj
Kategorio:Verkistinoj
Órganu de seguimiento i coordinación del estremeñu i la su coltura

La ***Órganu de seguimiento i coordinación del estremeñu i la su coltura*** (Organo de Monitorado kaj Kunordigo por la Ekstremadura kaj ĝia Kulturo, OSCEC), estas organizo kreita la 25-an de februaro 2011, kies celoj estas la studo kaj revivigo de la popolaj lingvoj de Ekstremaduro (ekstremadura, fala kaj la portugala) kaj la protekto de la kultura kaj natura heredaĵo de Ekstremaduro.

## Organizo 
La OSCEC estas organizita en tri temajn komitatojn: lingvo, literaturo kaj kulturo. La unua traktas la studon de la lingvoj de Ekstremaduro. Ĝi kreis unuigitan ortografian manlibron por Ekstremaduro.

La literatura komitato respondecas pri la disvastigo de literaturaj tekstoj skribitaj en unu el ĉi tiuj lingvoj, dum la kultura komitato okupiĝas pri la tradiciaj kulturaj aspektoj de Ekstremaduro. Ekde 2021, ĝi respondecas pri la kunordigo de la Tago de Ekstremadura Literaturo.

Ĝia nuna prezidanto estas Daniel Gordo.

## Vidu ankaŭ 
* Literaturo de Ekstremaduro

## Referencoj 
Kategorio:Ekstremadura lingvo
Kategorio:Lingvaj akademioj
Angélica Gorodischer

**Angélica Beatriz del Rosario Arcal de GORODISCHER** ( naskiĝis la 28-an de julio 1928 en Bonaero ; mortis la 5-an de februaro 2022 en Rosario) estis argentina verkistino, kies mallongaj rakontoj kaj romanoj apartenas al larĝa vario de ĝenro, inkluzive sciencfikcion, fantazion kaj krimon. Ŝia literaturo havas feministan perspektivon. 

Kiel eminenta argentina verkistino, ŝi estas konsiderata unu el la tri plej gravaj virinaj voĉoj en sciencfikcio en Latinameriko kune kun la hispanino Elia Barceló kaj la kuba Daína Chaviano, kun kiuj ŝi formas parto de la tiel nomata "ina triunuo de sciencfikciuloj en Hispanameriko".

En 2003, la angla traduko de *Kalpa Imperial* estis publikigita de Ursula K. Le Guin, la ĉefa figuro en anglalingva sciencfikcio. La rakonto pri la legenda imperio, kiu gajnis al ŝi aplaŭdon inter hispanlingvaj legantoj, ankaŭ gajnis ŝiajn admirantojn inter anglalingvaj legantoj kaj fakuloj.

## Verkaro 
Ŝia stilo ofte estas komparata kun tiu de Jorge Luis Borges.

Angélica Gorodischer famiĝis trans la limojn de sia lando, precipe pro siaj sciencfikciaj romanoj, krimromanoj kaj mirindaj rakontoj, kaj estas konsiderata unu el la plej gravaj verkistinoj de la ĝenro en Latinameriko.  Kelkaj el ŝiaj tekstoj estis tradukitaj en la germanan, anglan, francan, rusan kaj ĉeĥan lingvojn.

### Romanoj 
* *Opus dos*. Barcelono: Minotaŭro, 1966.
* *Kalpa Imperialo*. Barcelono: Minotauro, 1984. Pli nova eldono: Bonaero: Emece Editores, 2001. 
* *Floreros de alabastro, alfombras de bokhara*. Bonaero: Emecé, 1985. 
* *Jugo de mango*. Bonaero: Emecé, 1988. Pli nova eldono: Bonaero: Emecé Editores, 1995. 
* *Fabula de la virgen y el bombero*. Bonaero: Ediciones de la Flor, 1993. 
* *Prodigios*. Barcelono: Lumens, 1994.
* *La nokto de senkulpeco*. Bonaero: Emecé, 1996.
* *Doquier*. Bonaero: Emecé, 2002.
* *Tumba de jaguares*. Bonaero: Emecé, 2005.

### Rakontoj 
* *Fantoj kun soldatoj*. Santa Fe: Club del Orden, 1965.
* *Las Pelucas*. Bonaero: Sudamerika, 1969.
* *Bajo las jubeas en flor*. Bonaero: Ediciones de la Flor, 1973.
* *Casta luna electronica.* Bonaero: Andromeda, 1977.
* *Trafalgar*. Bonaero: El Cid, 1979.
* *Mala noche y parir hembra*. Bonaero: La Campana, 1983.
* *La Respublikoj*. Bonaero: Ediciones de la Flor, 1991.
* *Técnicas de supervivencia*. Rozario: Red. Municipo de Rosario, 1994.
* *Kiel triunfar en la vivo*. Bonaero: Emecé, 1998. 
* *Menta*. Bonaero: Emecé, 2000.
* *Kara amiko*. 2006.

### Antologio 
* *Cien islas* (artikoloj kaj rakontoj). Rosario: Fundación Ross, 2004.

### Eseoj 
* *A la tarde, cuando llueve*. 2007.

### Biografio 
* *Historio de mia patrino*. Bonaero: Emecé, 2003. 

### Publikigitaj verkoj 
* *Esas malditas mujeres: antología de cuentistas latinoamericanas*. Elektita kaj kun antaŭparolo de Angélica Gorodischer. Rosario [kaj a.]: Ameghino, 1998. 
* *Cuentos de luz y sombra: Obras seleccionadas de los Concursos Interamericanos de Cuentos 2003-2004*, Fundación Avon Para La Mujer. Vinciguerra, 2005. 

## Referencoj 
Kategorio:Argentinaj verkistoj
Kategorio:Verkistinoj
Fotoarto

Arta **fotografio**, **fotoarto**, aŭ **belarta fotografio** rilatas al la apliko de fotografiaj rimedoj celantaj esprimi teman aŭ formalan celon. Ĝia formala malo estas aplikita fotografio, sed la distingo estas malklara.

La **Fotografia arto** estas speco de belarto bazita sur la uzo de la esprimeblaj eblecoj de fotografio. Apartenas al la belartoj.

Historie, fotografio evoluis de teknika rimedo por registri la realecon al agnoskita formo de arto. Ekde la fino de la 19-a jarcento, artaj movadoj disvolviĝas, kiuj fokusiĝas al fotografiaj esprimrimedoj. Meze de la 20-a jarcento, fotografio ricevis institucian rekonon, kaj en la dua duono de la jarcento ĝi mem komencis influi aliajn formojn de arto.

En la 21-a jarcento, arta fotografio disvolviĝas en la kunteksto de cifereca kulturo, vida eksceso, kaj repripensado de la rolo de la bildo. Nuntempaj fotistoj uzas diversajn strategiojn — de surscenigo kaj rakontado ĝis laborado kun arkivoj, materialoj kaj algoritmoj — esplorante la limojn inter realeco, reprezentado kaj la amaskomunikila medio. Fotografio jam ne estas nur rimedo por registrado kaj pli kaj pli agas kiel formo de kritika esprimo, analizo kaj vida pensado.

Difinoj de fotografia arto en referenca kaj scienca literaturo varias signife. Kelkaj fontoj emfazas ĝian ligon kun persona percepto kaj kreiva intenco, dum aliaj rigardas ĝin kiel formon de arta esprimo, kiu kreskis el la tradicio de pentraĵaj kaj fotografiaj kluboj. En la akademia komunumo, fotografia arto estas pli kaj pli priskribita kiel sendependa kultura praktiko kun sia propra historio, esprimrimedoj kaj ideoj.

**Arta fotografio** kontrastas kun reprezenta fotografio, kiel ekzemple fotoĵurnalismo, kiu provizas dokumentan vidan bildigon de specifaj temoj kaj eventoj, laŭvorte prezentante objektivan realecon anstataŭ la subjektivan intencon de la fotisto; kaj komerca fotografio, kies ĉefa celo estas reklami produktojn aŭ servojn.

Kategorio:Fotografio laŭ ĝenroj
Funebraĵisto

La **funebraĵisto** provizas la servon transporti mortinton al la tombejo. La profesiaj agadoj de la funebraĵisto varias de transportado de la korpo de la mortoloko, inkluzive de resaniĝo se necese, ekzemple post akcidentoj, ĝis higiena prizorgo de la mortinto, kosmetika traktado kaj vestiĝo, kaj metado en ĉerkon, same kiel la tuta aranĝo de funebro kun preĝeja aŭ sekulara funebra ceremonio kaj la enterigo de la ĉerko aŭ urno. Krome, la funebrantoj estas konsilitaj kaj subtenataj en traktado kun la aŭtoritatoj, translokigo de la kadavro kaj aliaj formalaĵoj. 

El scienca perspektivo, tanatologio traktas la funebran industrion. En pli malgrandaj urbetoj kaj kamparaj regionoj, la funebraĵistan metion ankoraŭ plenumas lokaj ĉarpentistoj. En grandaj urboj, la funebraĵisto ofte fariĝis la unua kontaktopunkto  por parencoj trafitaj de morto.

## Referencoj 
Kategorio:Profesioj
Kategorio:Morto
Mortoscienco

]]
La termino **tanatologio** (malnovgreka θανατολογία, de θάνατος *thánatos*, 'morto' kaj -logio ) rilatas al la scienco pri morto, mortado (kiel **esplorado pri morto**) kaj entombigo.

Tanatologio estas interfaka kampo al kiu filozofio, etnologio, psikologio, sociologio, historio, arkeologio, biologio, medicino, flegado kaj aliaj sciencaj disciplinoj faras gravajn kontribuojn. Teologio ankaŭ konsideras ĉi tiun kampon kiel parton de sia fako. Tanatosociologio kaj tanatopsikologio estas subfakoj de ĉi tiu scienco. Antaŭuloj troveblas en edifiga literaturo ekde la malfrua Mezepoko (kp. *Ars moriendi*).

La nomo tanatologio devenas de Tanato, la greka mitologia figuro de morto. Laŭ la Asocio por Edukado kaj Konsilado pri Morto (Association for Death Education and Counseling, ADEC), temas pri la akademia kaj scienca studado pri la morto de homoj: ĝi traktas la cirkonstancojn de morto, la sperton de funebro kaj sociajn sintenojn rilate al morto, same kiel memorceremoniojn kaj diversajn aliajn temojn rilatajn al morto kaj konsciigon pri morto kiel natura etapo en la vivo de ĉiu homo. 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Tanato

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Medicinaj aspektoj de morto
Újezd nad Lesy

**Újezd nad Lesy** () estas urba kvartalo kaj katastra teritorio de Prago ĉe ĝia orienta limo. Ĝi kreas kiel ununura parto de la urbo la teritorion de mem-administra urba parto Prago 21.

## Historio 
Vilaĝo *Oujezd* (en kelkaj fontoj skribata *Viesd*) estas unuafoje menciata en la jaro 1309.

## Loĝantaro 
## Almembrigo al Prago 
La 1-an de julio 1974 Újezd estis, same kiel la najbaraj Běchovice, Klánovice kaj Koloděje, almembrigita al Prago kaj ĝi fariĝis konsisto de la administra distrikto Prago 9. La 1-an de julio 2001 estis kreita memstara administra distrikto Prago 21, kiu plenumas transprenitan agadecon de la ŝtata administrado por Klánovice, Běchovice kaj Koloděje. De komenco de la jaro 2002 okazis alinomigo de la urba parto **Prago-Újezd nad Lesy** al la nuntempa nomo **Prago 21**.

## Ĉirkaŭaĵo
* Úvaly

## Pluaj fotoj 

Druhá část Újezdu nad Lesy.jpg|Aviadila foto de alia parto de Újezd nad Lesy fotita el droneo
Image:Ratborska str, Prague Újezd n.Lesy.jpg|Vilao en strato Ratbořská ulice
Image:Starokolínská str, Prague Újezd n.Lesy.jpg|Strato Starokolínská ulice estas ĉefstrato en Újezd
Image:Novolhotská str, Prague Újezd n.Lesy.jpg|Vilaa konstruareo tipa por Újezd
Image:Villa Ziska 511.JPG|Vilao, strato Starokolínká 59

Kategorio:Prago 21
Kategorio:Katastraj teritorioj en Prago
Kategorio:Setlejoj en Praga plataĵo
Sporta direktisto

**Sporta manaĝero** aŭ **klubestro** (specife ankaŭ **administra direktoro de sportoj**, **sporta direktoro/direktisto**, ktp.) estas la termino por persono, kiu plenumas ŝlosilajn sportajn administradajn funkciojn en klubo, kutime sporta klubo.

La titolo estas donita al la posteno respondeca pri administrado de homa kapitalo, tio estas, atletoj kaj iliaj trejnistoj, kiuj estas parto de sporta klubo aŭ institucio kun sportteamoj, kiel ekzemple lernejo aŭ universitato.

Temas pri altranga estrarano en futbalaj kluboj, respondeca pri la profesiaj aferoj de la klubo. La naturo de la rolo de la sporta direktoro ofte estas neklara, kaj povas esti grandaj diferencoj inter la roloj de unu sporta direktoro kaj alia. 

La sporta direktoro estas fakte peranto inter la trejnisto kaj la kluba aŭ sportteama estraro, kaj lia scio pri futbalo permesas al li konsili la estraron kaj helpi fari decidojn kaj plani investojn ĝuste, dum aliflanke, li permesas al la trejnisto koncentriĝi pri trejnado kaj la agado de la teamo sur la kampo. La sporta direktoro, per difinado de politikoj kaj labormetodoj ĉe la klubo, ankaŭ povas permesi kontinuecon kaj stabilecon kiam trejnistoj ŝanĝiĝas. La sporta direktoro kutime ankaŭ partoprenas en ludantakiroj, en elektado de profesiaj dungitoj, kaj foje en la junularaj fakoj.

## Referencoj 
Kategorio:Futbala terminologio
Kategorio:Futbalestroj
Limigo de pafiloj

[dekstra|eta|300x300ra|Pripafila politikon de lando laŭ la [Universitato de Sidnejo (aprilo, 2022)

]]
**Pafilkontrolo** (ankaŭ **armilkontrolo**, **pafilpolitiko** kaj **pafilreguligo**) difinas la jurajn postulojn de lando rilate al la fabrikado, translokigo, akiro kaj posedo de pafiloj (kaj pli ĝenerale ĉiaspecaj armiloj). La interkonsento inter totala malpermeso kaj libera, senbrida aliro al armiloj dependas de la historio kaj ideologio de lando. Internaciaj traktatoj ankaŭ influas naciajn pafilleĝojn.

Efektive, temas pri la aro de leĝoj kaj politikoj, kiuj regas la fabrikadon, vendon, translokigon, posedon, stokadon, modifon kaj uzon de pafiloj fare de civiluloj.

Armilvendoj povas plifortigi la ofensivan aŭ defensivan potencon de la aĉetanto, malhelpi lokajn metiojn per importado aŭ faciligi kontraŭleĝan posedon, generi signifajn profitojn por fabrikantoj, kaj endanĝerigi la regantojn, pafilposedantojn aŭ publikan sekurecon de ŝtato. Kontrolleĝoj tial varias laŭ sia celo.

Kelkaj landoj permesas la posedon kaj portadon de pafiloj. Landoj, kiuj reguligas aliron al pafiloj, tipe limigas aliron al certaj kategorioj de pafiloj kaj ankaŭ determinas, kiu povas ricevi permesilon por aliri tiajn armilojn. Ekzistas apartaj permesiloj por ĉasado, celpafado, memdefendo , kolektado kaj kaŝita portado. Malsamaj specoj de permesiloj tipe havas malsamajn postulojn por akiri ilin, la kategoriojn de permesitaj armiloj, kaj la kondiĉojn por ilia stokado kaj uzo.

La rajto porti armilojn estas difinita en la konstitucioj de nur tri landoj: Gvatemalo, Meksiko kaj Usono. Samtempe, loĝantoj de Usono, kiuj konsistigas ĉirkaŭ 4% de la monda loĝantaro, posedas 46% de la civilaj pafiloj de la mondo. 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Dua Amendo al la Usona Konstitucio

## Eksteraj ligiloj 
* GunPolicy.org   

Kategorio:Pafiloj