Muzeo Boerhaave

La **Muzeo Boerhaave** (, antaŭ 2017 ĵus **Museum Boerhaave**) estas muzeo de la historio de scienco en la plej malnova universitato de Nederlando en Leiden. La muzeo havas grandan kolekton de historiaj sciencaj instrumentoj el ĉiuj fakoj ĉefe de medicino, fiziko kaj astronomio. Anatomia teatro estas unu el la plej interesaj objektoj de la muzeo. La muzeo situas en la centro de Leiden, en konstruaĵo kiu estis origine monaĥejo. La muzeo estas nomita laŭ Herman Boerhaave, nederlanda kuracisto kaj botanikisto kiu estis konata ĉie en Eŭropo pro sia instruado. Li havis studentojn de tra Eŭropo, inkluzive de Petro la Granda, Voltaire kaj Linné.

Muzeo Boerhave laboras por dokumenti la kolektojn por povi prezenti ilin ciferece kun bildoj kaj priskriboj por ĉiu individua objekto.

Rijksmuseum Boerhaave estis elektita eŭropan Muzeon de la Jaro por 2019.

## Historio 
La historio de la muzeo komenciĝis en 1907, kiam Universitato de Lejdeno organizis provizoran ekspozicion pri naturscienco kaj medicino. La multaj objektoj en la ekspozicio venis el la tuta lando. Ĝi estis granda sukceso kaj tuj estis iniciatitaj mezuroj por krei konstantan ekspozicion pri la temo de la historio de scienco. En 1928, provizoraj statutoj estis desegnitaj por fondaĵo kiu komencus kolekti kaj registri objektojn por la kolektoj. La sciencaj fakoj devis esti centraj: Matematiko, Astronomio, Fiziko, Kemio, Botaniko, Zoologio, Apoteko kaj ankaŭ helpaj medicinaj sciencoj kiel Fiziologio kaj Anatomio. En 1931, la muzeo malfermiĝis al publiko. En 1947, la muzeo ricevis konsilion kun reprezentantoj de ĉiuj universitatoj en Nederlando. Tio substrekis la ambiciojn iĝi muzeo por la tuta Nederlando. La plano estis akiri kolektojn de ĉiuj sciencaj institutoj en unu muzeo, sed tio ne estas tute sukcesa. Por fari lokon por la kolektoj, iama monaĥinejo (sankta Cecilia) estis aĉetita. La konstruaĵo estas de la komenco de la 15-a jarcento kaj iĝis municipa posedaĵo post la reformacio. Baldaŭ antaŭ 1600, la domo estis utiligita kiel psikiatria kaj mensa hospitalo kaj la "Lejdena Akademia Hospitalo" estis fondita ĉi tie iam inter 1636 kaj 1639. La konstruaĵo povus esti utiligita kiel muzeo en 1991.

La Leiden Anatomia Teatro estas rekonstruo de la Theatrum Anatomicum (anatomia teatro) origine konstruita en 1596. La kirurgoj de Leiden, kiuj havis sian propran gildon, estis loĝigitaj ĉi tie.

## Nederlanda historio de scienco 
Granda parto de la ekspozicioj estas dediĉita al la sciencisto laŭ kiu la muzeo estas nomita: Doktoro, botanikisto kaj kemiisto Herman Boerhaave. La svedo Carl von Linné pasigis 3 jarojn en Nederlando kaj ĝuste tiam li publikigis sian verkon *Systema Naturae*. Dum lia restado, Linné ankaŭ prenis akademian gradon en medicino kaj laboris proksime kun Boerhave. La fratoj van Mussenbroeck : Pieter estis profesoro, kreditita je la invento de la unua kondensilo en 1746 : Jan estis fama instrumentfaristo kiu faris precizajn termometrojn, kiuj estis uzitaj en la tuta Eŭropo.

## Kolektoj 
La 25 ekspoziciejoj de la muzeo montras la ekspoziciaĵojn en loza kronologia sinsekvo, komencante kun la 16-a jarcento. La kolekto inkluzivas, ekzemple:  Instrumentoj desegnitaj de la nederlanda kirurgo kaj ŝipkuracisto Cornelis Solingen, kiuj estis faritaj ekskluzive funkcie kaj sen ornamado. Ekde 2008, la muzeo montras 72 modelojn de la homa korpo faritaj de la franca anatomo kaj modelfaristo Louis Auzoux en la 19-a jarcento. Speciala ĉambro reprezentas rekonstruitan anatomian teatron de 1596, kiu daŭre estas uzita hodiaŭ (2014) por manifestacioceloj. Aliaj ĉambroj montras, interalie: la aparato kutimis likvigi heliumon unuafoje en Leiden kaj kopion de la botelo de Leiden. La nederlandaj nobelpremiitoj ankaŭ estas rekonitaj, kiel ekzemple Jacobus Henricus van 't Hoff, la unua nobelpremiito en kemio, kaj la kvar premiitoj en fiziko Hendrik Lorentz (1902), Pieter Zeeman (1902), Johannes Diderik van der Waals (1910) kaj Heike Kamerlingh Onnes (1913).

## Galerio 

Dosiero:Anatomical_theatre_Leiden.jpg|Anatomia teatro (1610)
Dosiero:MuseumnachtLeiden2010.jpg|Anatomia teatro (2010)
Dosiero:Exterieur_VOORGEVEL_-_Leiden_-_20315180_-_RCE.jpg|Muzeo Boerhaave (Steenstraat (Leiden), 1931–1991)
Dosiero:BoerhaaveMuseum2.jpg|Muzeo Boerhaave, 2010
Dosiero:Rijksmuseum_Boerhaave_in_2019_foto_92.jpg|Enirejo de la muzeo
Dosiero:17th_century_science_in_Boerhaave_museum_Leiden_(5069450024).jpg|El la ekspozicioj
Dosiero:Auzoux_zwangerschapsmodel_papiermache_31932-b.JPG|Feto en la utero, papermaĉaĵo. El la kolekto
Dosiero:Museum_Boerhaave_Anatomical_Lesson.jpg|Dissekco de cervo en la Leiden anatomia teatro. La cervo estis mortigita en kolizio kun aŭto.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Museum Boerhaave, oficiala rete jo
*  Museum Boerhaave, oficiala retejo

Kategorio:Scienco kaj teknologio en Nederlando
Kategorio:Informkesto mapligilo sen OSM-rilata ID sur Vikidatumoj
Kategorio:Muzeoj en Nederlando
Kategorio:Leiden