open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Blankakola buteo

La **Blankakola buteo** (***Leucopternis lacernulatus***) estas specio de rabobirdo de la familio de Akcipitredoj kaj genro de *Leucopternis* kiuj estas ĝenerale blankaj aŭ blankecaj buteagloj.

## Distribuado kaj habitato 
Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj de atlantikaj regionoj, montararbaroj kaj plantejoj.

Ĝi estas endemia de Brazilo kaj minacata pro habitatoperdo.

## Aspekto 
Ĉe tiu specio la kapo kaj subaj partoj estas tutblankaj, dumfluge ĝi povas esti konfuzata eĉ kun kolomboj, la dorso estas nigreca. La flugiloj estas nigraj. La vosto estas mallonga kaj blanka, kun la bazo mallarĝa nigra antaŭfina bendo. Pro ties tutblankeco tiu specio rimarkindas de malproksime. Ĝi estas 43 al 52 cm longa, kun enverguro de 96 cm, flugilo de 295 mm, vosto de 157 mm, beko de 23 mm kaj tarso de 85 mm.

## Manĝo 
Tiu specio manĝas insektojn, araneojn kaj aliajn senvertebrulojn aŭ malgrandajn vertebrulojn kiaj serpentetoj, roduloj aŭ lacertetoj. Ĝi estas oportunema manĝanto kiu nutras sin el predoj elirigitaj de armeformikoj, simioj, koatioj aŭ eĉ homoj.

## Reproduktado 
Dum la reprodukta sezono ili konstruas neston el sekaj bastoneteroj en alta arbo.

La Blankakola buteo loĝas en la Atlantika Arbaro de Orienta Brazilo ĝis Santa Catarina. Ankaŭ ĉe Alagoas, Paraíba, Bahia, Rio de Janeiro, São Paulo, Paraná, Santa Catarina, Minas Gerais kaj Espírito Santo. En Paraná estas konsiderata rara specio kun ege malmultaj vidaĵoj, ĉiuj el ili en la atlantika arbaro, kie ŝajne ili preferas la praregionojn.

## Referencoj
* BirdLife International 2004. Leucopternis lacernulatus . 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 24an de julio 2007.

## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet. 

Kategorio:Buteoj
Kategorio:Akcipitredoj
Kategorio:Akcipitroformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Nigrokula buteo

La **Nigrokula buteo** (***Leucopternis melanops***) estas specio de rabobirdo de la familio de Akcipitredoj kaj genro de  *Leucopternis* kiuj estas ĝenerale blankaj aŭ blankecaj buteagloj.

Tiu malaltdenseca specio estis ŝajne tradicie limigita al la Amazona Baseno norde de Amazona Rivero, sed estas kelkaj vidaĵoj sude de tiu rivero, en, ekzemple, la subŝtatoj de Brazilo nome Pará kaj Akro, kaj orienta Peruo (Iquitos kaj Pucallpa), kaj eble en sudorienta Kolombio, nordorienta Ekvadoro, Gujanoj kaj suda Venezuelo. Ties naturaj habitatoj estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj.

Ĉefaj karakteroj estas blankaj kapo, kolo kaj subaj partoj ege kontraste kun bluecnigraj flugiloj (kun blankaj makuletoj) kaj vosto (kun blanka horizontala bendo). Estas nigra masko traokula, kio nomigas la specion laŭ la komuna nomo kaj laŭ la latina scienca nomo kie *melanops* pli precize signifas “kun nigra vizaĝo”, kio ne tute ĝustas, kvankam aperas en la komuna nomo de kelkaj lingvoj, kiaj la franca, portugala kaj hispana, nome la tri parolataj en la teritorioj de la specio. La kruroj kaj vaksaĵoj estas ruĝoranĝaj.

Ĝi estas tre proksima rilata al la Blankabrova buteo kaj kelkaj individuoj montras ian nivelon de intermezeco inter ambaŭ specioj, sugeste, ke ili almenaŭ rare hibridiĝas. Del Hoyo et al. (1994) sugestis, ke tiu specio estas tre proksime rilata al *L. lacernulatus*, sed la molekulaj rezultoj montras, ke ili estas en diferencaj kladoj (Amaral et al. op cit.. Lerner et al. op cit.). Plej fakuloj sugestas, ke la transanda (okcidente de Andoj) *L. semiplumbeus* formas fratan kladon kun la antaŭanda (oriente de Andoj) komplekso *L. melanops*/*L. kuhli*. En sia analizo, Amaral (op cit.) montris ke tiu klado estas ankaŭ frata de *Buteo buteo*, *B. albicaudatus*, *B. (Rupornis) magnirostris*, kaj *Parabuteo unicinctus*. Pinto (1979) konsideris tiun specion kiel samspecifa kun *L. kuhli*, kaj Stresemann kaj Amadon (1979) konsideris *L. kuhli* kaj *L. melanops* kiel frataj specioj. Tiu proksimeco estis konfirmata de ĵusaj molekulaj studoj, sed ne eblas ankoraŭ akcepti mankon de genofluo inter *L. melanops* kaj *L. kuhli*, ĉar ekzistas hibridaj individuoj kiel estas dirite (Amaral et al. op cit, Lerner et al. op cit.). 

Ili manĝas ĉefe reptiliojn, sed ankaŭ birdidojn kaj insektojn. Ĝi ĉasas silentece, moviĝante el ripozejo al ripozejo, post kelkminutaj haltoj (Hilty 2003). 

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Leucopternis melanops.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 24an de julio 2007.

## Eksteraj ligiloj 
*[Global Raptor Information Network. 2011. Species account: Nigrokula buteo, Leucopternis melanops. En http://www.globalraptors.org] Konsultita la 4an de oktobro 2011 
*Foto-Mez Rez; Artikolo birdtours.co.uk
*Foto-Mez Rez ; Artikolo  sunbirdtours–"Amazon-Junglaven Camp"

Kategorio:Buteoj
Kategorio:Akcipitredoj
Kategorio:Akcipitroformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Kolombio
Kategorio:Birdoj de Ekvadoro
Kategorio:Birdoj de Peruo
Senodorigilo

eta|hochkant|Rul-senodorigilo

eta|Senodorigilo kristals
**Senodorigilo** estas substanco aŭ aparato, kiu aŭ subpremas nedeziratajn odorojn per pli agrabla odoro aŭ malhelpas ties estiĝon aŭ disdonas bonodoron en neŭtral-odora loko. Ĝi estas uzata en ĉambro, necesejo, sur la korpo, vestoj.

Okaze de korpoflegado, oni uzas tiun plej ofte rekte ĉe la la akselo (subbrako).

La batalo kontraŭ la fiodoroj povas okazi per:
* subpremo de la fiodoroj (ekz. parfumo)
* malhelpo de la mikroorganismoj, kiuj kaŭzas la fiodoron (per kontraŭmikroba materialo)
* influo je la ŝvitglanda aktivado

Aliaj mekanismoj, kie la absorbo de la odoro, enzimblokado kaj kontrolo de la oksidiga procezo, havas malgravan signifon.

Oni povas vendi la deodorigilojn en formo de sprajilo, rul-senodorigilo (rul-stifto), kristalo, kremo, bonodorigitaj tukoj ktp.

Se oni uzas deodorigilojn, povas okazi alergio aŭ ekzantemo pro ties kemia enhavo.

Kategorio:Higieno
Regiono Riado

La **regiono Riado** aŭ kun difinita gramatika artikolo **ar-Rijad** (arabe الرياض) estas unu el la 13 administraj regionoj (arabe *manatik idarija*, singulare *mintaka idarija*) kiuj sume konsistigas la teritorion de Sauda Arabio. Ĝi situas en la centro de la lando.

La plej granda urbo de la regiono estas la ĉefurbo Riado, kiu ankaŭ estas la nacia ĉefurbo; alia grava urbo estas Ĥarĝ. La regiona areo ampleksas 404&nbsp;240 kvadratajn kilometrojn. Laŭ la censo de septembro 2004, en ĝi vivis 5&nbsp;455&nbsp;363 loĝantoj. La loĝdenso sekve estas po 13,5 loĝantoj laŭ kvadrata kilometro.

La regiona teritorio dividiĝas en 20 guberniojn (arabe plurale محافظات, *muhafazat*, singulare *muhafaza*). Tiu nombro ankaŭ inkluzivas la regionan ĉefurbon Riadon, kiu havas apartan statuson kiel memadministrata urbo (*amana*) kaj estas regata de urbestro (*amin*). La regionaj gubernioj pludividatas en po plurajn subguberniojn (*marakiz*, singulare *markaz*).

Riado
Grizdorsa buteo

La **Grizdorsa buteo** (***Leucopternis occidentalis***) estas specio de rabobirdo de la familio de Akcipitredoj kaj genro de  *Leucopternis* kiuj estas ĝenerale blankaj aŭ blankecaj buteagloj.

Ĝi troviĝas en Ekvadoro kaj Peruo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj kaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo.

Kiel ĉe aliaj rabobirdoj, ankaŭ la Grizdorsa buteo estas efika ĉasisto, kiu posedas dentecan bordon en sia supra beko, kiu estas uzata por rompi la vertebraron de ties predo. 

Tiu specio povas esti distingata pro sia larĝa, nigreca dorso (kio nomigas la specion laŭ la komuna nomo), kiu kontrastas kun la blankegaj gorĝo, brusto kaj subaj partoj. La kapo kaj nuko estas grizaj kun blankaj strioj, la kruroj estas flavaj, kaj la vosto estas blanka, escepte pro la nigra horizontala bendo ĝuste supra la vostopintoj. La junulo estas simila al plenkreskulo, escepte pro tio ke la dorso estas pli hela kaj brune strieca.

La **Grizdorsa buteo** elsendas distingan, raŭkan krion, *ŝriaa*, kiu estas ofte ripetata dumfluge. 

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Leucopternis occidentalis.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 24an de julio 2007.

## Eksteraj ligiloj 
*BirdLife Species Factsheet. 

Kategorio:Buteoj
Kategorio:Akcipitredoj
Kategorio:Akcipitroformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
3457 Arnenordheim

'*3457 *Arnenordheim''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo estas omaĝo al la norvega komponisto Arne Nordheim (1931–2010).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
Plumbobuteo

La **Plumbobuteo** (***Leucopternis plumbeus***) estas specio de rabobirdo de la familio de Akcipitredoj kaj genro de *Leucopternis* kiuj estas ĝenerale blankaj aŭ blankecaj buteagloj.

Ĝi troviĝas en Kolombio, Ekvadoro, Panamo, kaj Peruo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo.

Temas pri tre malhelgriza (plumbogriza) specio kio nomigas ĝin laŭ la komuna nomo kaj laŭ la latina scienca nomo. En la malhelgriza vosto kontrastas blanka bendo kaj en la vizaĝo tre helflavaj vaksaĵoj kaj komisuroj. La ventro estas blanka nigre strieca kaj la kruroj estas helflavaj kun nigraj ungoj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Leucopternis plumbeus.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 24an de julio 2007.

Kategorio:Buteoj
Kategorio:Akcipitredoj
Kategorio:Akcipitroformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Kolombio
László Hodos

**HODOS László** (hodoŝ) estas rumanihungara poeto naskita en Marosvásárhely la 24-an de julio 1943.
## Kariero
Hodos finis mezlernejon en sia naskiĝurbo.

## Poemvolumo
**Belső táj, világgal* (1969).
## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Hodos, L.
József Horváth

**József Horváth**

* József Horváth (aktoro)
* József Horváth (aktoro, 1924)
* József M. Horváth (aktoro)
* Jozefo Horváth, esperantisto
* József Horváth (inĝeniero)
* József Horváth (kemiisto)
* József Horváth (kuracisto)
* József Elek Horváth, poeto
* József Horváth (publicisto)
József Horváth (publicisto)

**HORVÁTH József** (horva:t) estis rumanihungara publicisto naskita en Marosvásárhely la 25-an de junio 1889 kaj mortinta en Târgu Mureș la 27-an de julio 1950.
## Kariero
József Horváth diplomiĝis en la Universitato de Koloĵvaro pri hungara-germana lingvoj kaj li instruis en sia naskiĝurbo en Reformita Kolegio, poste en la Ŝtata Komerca Lernejo. De 1929 li estis ano de KZST. Li publikigis artikolojn en Erdélyi Múzeum, Erdélyi Helikon, Keleti Újság kaj en periodaĵoj pri foraj landoj, politikaj movadoj. 
## Libro
*''Az angolok Indiában (klny. az Erdélyi Múzeum 1932/1–6.) 
## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Horvath, J.
Lajos Horváth

**HORVÁTH Lajos** (horva:t), plumnomo Szittya Horváth Lajos, estis rumanihungara/hungara komponisto, muzikverkisto naskita en Székelykeresztúr la 23-an de februaro 1883 kaj mortinta en Mosonmagyaróvár la 3-an de aprilo 1960.

## Kariero
Horváth Lajos finis en la porinstruista lernejo de sia naskiĝurbo en 1903 kaj li instruis en Székelyudvarhely kaj en Erzsébetváros. De 1941 li estis direktoro de la fraŭlinlernejo de Székelykeresztúr. En 1944 li translokiĝis Hungarion.

## Verkoj
**Röpirat* (Székelykeresztúr 1930); 
**Hozzászólás* (Székelyudvarhely 1930); 
**101 székely népdal* (Székelykeresztúr 1931); 
**Csűrdöngölők* (muziknoteldonaĵo, Székelykeresztúr 1942).

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Horvath, L.
Hovath, L.
Hovath, L.
Margit Horváth

**HORVÁTH Margit** (horva:t) estis rumanihungara koreografino, dancscienca fakverkistino naskita en Marosvásárhely la 3-an de majo 1910 kaj mortinta ?.
## Kariero
Horváth Margit laboris post mezlernejaj studoj de 1950 en Sportlernejo de Târgu Mureș, de 1955 en Arta Popollernejo, de 1957 en la centro de Popolkreaĵoj kaj Arta Masmovado de Regiono Mureș. De 1957 ŝi publikigis en Művelődés, Falvak Dolgozó Népe kaj Vörös Zászló.

## Verkoj
**Jobbágytelki táncok* (kun Lajos Lőrincz, Mv. 1965);
**Táncszvit Erdőszakál és Lövér táncaiból* (Mv. 1970); ĉi tiu ankaŭ rumane: *Suită de dansuri din Săcalu de Pădure şi Lueriu* (Mv. 1970).
## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Horvath, M.
Preĝejo Sankta Andreo (Fertőd)

**Preĝejo de Sankta Andreo** estas romkatolika preĝejo en Hungario, en urbo Fertőd.

## Historio 
Dum la mezepoko en tiu loko vilaĝo **Süttör** etendiĝis, kies preĝejo funkciis jam en la 12-a jarcento. En 1732 nova baroka preĝejo konstruiĝis, kiu malkonstruiĝis pro konstruo de la sekva preĝejo. La impona preĝejo konstruiĝis en 1889 por la tiutempa vilaĝo. Nuntempe pro la elstara orgeno (de 1935) oni aranĝas ankaŭ religiajn koncertojn.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola. La fasado havas meze altan turon, sed 2 malgrandaj turetoj situas ankaŭ ĉe la flankoj. Bildo de la ĉefaltaro prezentas Sanktan Andreon. Nomoj de la flankaltaroj estas Koro de Jesuo kaj Dipatrino.

Kermeso okazas en la 30-an de novembro.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
* hungare

Fertod
Fertod
Gigi Gryce

**"Gigi Gryce"**, oficiale **George General Grice jun.** (* 28-an de novembro 1925 en Pensacola (Florido); † 17-an de marto 1983 samloke) estis usona ĵaz-saksofonisto, komponisto kaj aranĝisto.

## Vivo kaj verkado 
Gigi Gryce apartenis al la furuaj malmolbopaj muzikistoj. Lia saksofonludo entenis influojn kaj de Charlie Parker kaj ankaŭ de Lee Konitz. Li estis membro de la *Jazz Messengers*.

Gryce studis muzikon (klarneton, aldosaksofonon, pianon, fluton) kaj kompozicion ĉe la konservatorio je Bostono kaj en 1952 kiel Fulbright-stipendiulo ĉe Arthur Honegger en Parizo. Li muzikis ekde 1946 profesie kaj tenis propran bandegon, i.a. kun Horace Silver. Post sia reveno el Parizo li laboris kun Howard McGhee kaj Max Roach. En 1953 li koncertvojaĝis kun la bando de Lionel Hampton – en ĝi Art Farmer – tra Eŭropo kaj laboris kun Tadd Dameron kaj Clifford Brown. Por ties registradkunsido aŭguston de 1953, aperinta sur la *Memorial Album*, li verkis ankaŭ komponaĵojn kaj aranĝaĵojn. Estis precipe liaj komponaĵoj, ekz. „Nica's Tempo“ kaj verkoj por pli grandaj ensembloj, per kiuj li akiris famon en la ĵazmondeto. Li verkis ankaŭ por Stan Getz, Dakota Staton kaj Ernestine Anderson.

Ekde 1955 ĝis 1957 li laboris ĉe Oscar Pettiford, por kiu li ankaŭ komponis. En 1957 li muzikis je la albumo ''Monk's Music* de Thelonious Monk ĉeflanke de Coleman Hawkins kaj John Coltrane. Ekde 1957 li direktis kune kun trumpetisto Donald Byrd la kvaropon *Jazz Lab Quartet* kun Pettiford kaj Tommy Flanagan, kun kiu li ankaŭ prezentis je la Newport Jazz Festival de 1957. Krome Gryce laboris kun Wynton Kelly, Jimmy Cleveland, Sahib Shihab, Art Taylor, Phil Woods kaj Kenny Clarke en kvinopoj. Ekde 1959 li denove direktis propran bandon, retiriĝis tamen post sia albumo *The Rat Race Blues* (1960) iom post iom el la ĵazmondeto, por labori kiel muzikinstruisto.

## Diskoj 
### Kiel bandestro 
* 1955 *Do It Yourself Jazz* (Signal, Savoy) kun Duke Jordan, Oscar Pettiford, Kenny Clarke
* 1955 *Nica’s Tempo* (Savoy Records)
* 1957 *Jazz Laboratory Series* 1+2 (Savoy Records)
* 1957 *Jazz Lab* (Columbia)
* 1957 *Modern Jazz Perpesktive* (Columbia)
* 1960 *Sayin´ Something* (Prestige)
* 1960 *The Hap´nin´s* (Prestige)
* 1960 *The Rat Race Blues* (Prestige)

### Kiel gastmuzikisto 
* Clifford Brown: *Memorial Album* (Blue Note, 1953)
* Art Farmer: *When Farmer Meets Gryce* (Prestige, 1954)
* Thelonious Monk: *Monk's Music* (Riverside Records)

## Literaturo 
* Noal Cohen, Michael Fitzgerald: *Rat Race Blues: The Musical Life of Gigi Gryce* (2002). Berkeley, California: Berkeley Hills Books.
* Ian Carr, Digby Fairweather & Brian Priestley: *Rough Guide Jazz*, Stutgarto, Metzler 2004 (2-a eldono), ISBN 978-3-476-01892-2
* Richard Cook & Brian Morton: *The Penguin Guide to Jazz on CD'' 6-a eldono. ISBN 0-14-051521-6

## Eksteraj ligiloj 
* Detalaj informoj 
* Biografio ĉe hardbop.com (anglalingva) 

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj ĵazsaksofonistoj
Kategorio:Usonaj ĵazkomponistoj
Preĝejo Sankta Adalberto (Hatvan)

**Preĝejo de Sankta Adalberto** estas romkatolika preĝejo en Hungario, en urbo Hatvan, en la ĉefplaco.

## Historio 
La malnova preĝejo detruiĝis en 1596. En 1696 oni faris el moskeo katolikan kirkon, kiu baldaŭe kadukiĝis. En 1755 nova baroka preĝejo konstruiĝis, kiu baldaŭe renoviĝis en 1913, 1928 kaj en 1956. La orgeno pretiĝis en 1926.

## Konstruaĵo 
La fasado estas simetria. La preĝejo havas po unu navon, turon, sakristion kaj 2 flankokapelojn. Bildo de la ĉefaltaro prezentas Sanktan Adalberton.

Kermeso okazas en la 23-an de aprilo.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
* hungare
eta|maldekstre|Interno de la preĝejo

Hatvan
Hatvan
Operaco Market Garden

**Operaco Market Garden** estis milita operaco de aliancaj fortoj okazinta en septembro 1944 dum la Dua Mondmilito en Nederlando. Ĝia celo estis kapti la ĉefajn pontojn sur Rejno, do havi aliron al Ruhr, industria regiono de Germanio, evitante la fortikaĵon de Siegfried-linio. Trupoj de Unuiĝinta Reĝlando, komanditaj de Bernard Montgomery kaj lanĉitaj per paraŝutoj, havis la ĉefan rolon. La batalojn ekde la 23-a de septembro partoprenis Memstara Paraŝutista Brigado de pola generalo Stanisław Maczek.

Ĉar en la fino ili ne povis konservi la lastan grandan ponton de Arnhem kaj perdis multajn paraŝutistojn, la malvenko estas ankaŭ konata kiel **Ponton tro for**.

## Bataloj 
* Batalo de Arnhemo

## Vidu ankaŭ 
* A Bridge Too Far
* A Bridge Too Far (filmo)
* Nederlanda rezistado

Market Garden
Market Garden
László Imets

**IMETS László** (imeĉ) estas rumanihungara ksiliografisto naskita en Miercurea Ciuc la 13-an de marto 1934. 
## Kariero
Imets László de 1966 priokupiĝas ksilografion kaj de 1967 li ekspozicias. Li partoprenis kun siaj ekslibrisoj ankaŭ en internaciaj ekspozicioj. Liaj ksilografaĵojn publikigis la gazetoj Utunk, Vörös Lobogó, Szabad Szó, Előre, Ifjúmunkás, Művelődés, Hargita, Vörös Zászló. 
## Libroilustraĵoj
*Imets Dénes "Repülj, madár, repülj..." (1970), 
*Kövesdi Kiss Ferenc: *Reménység-dajkálók* (1977), 
*Domokos Pál Péter: *Bartók Béla kapcsolata a moldvai csángó-magyarokkal* (Bp. 1981). 
## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Imets, L.
Lajos Imreh

**IMREH Lajos** (imre) estis rumanihungara pedagogo naskita en Sepsikőröspatak la 18-an de aprilo 1917 kaj mortinta ?. 
## Kariero
Imreh Lajos diplomitiĝis en la Universitato Bolyai pri hungara lingvo kaj literaturo, universala historio (1948). Li instruis en Kluĵo, poste en Turda, kie li estis ĝis 1954 lernejestro. Li publikigis en gazetoj Tanügyi Újság, Művelődés, Munkásélet, Falvak Dolgozó Népe, Igazság. Li kolektis la humurhistoriaĵojn de sia patro titolita *id. Imreh Lajos székely tréfamester 372 humoros története*. Li estis unu el gvidintoj de Literaturrondo Jósika Miklós de Turda.
## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Imreh, L.
Márton Imecs

**IMECS Márton** (imeĉ) estis rumanihungara inĝeniero pri konstruado, fakverkisto naskiĝinta en Segesvár la 20-an de majo 1909 kaj mortinta en Kluĵo la 22-an de aŭgusto 1984.
## Kariero
Imecs Márton diplomiĝis en la Universitato de Kluĵo pri matematiko-fiziko (1931), poste finis la Teknikan kaj Ekonomiksciencan Universitaton de Budapeŝto (1944). Li estis inĝeniero, instruisto pri matemetiko kaj de 1958 li estis ĝis sia pensiiĝo (1971) ĉefdizajnisto-prikonstruadinĝeniero de Maŝinfabriko Tehnofrig de Kluĵo.
## Projektaĵoj
*Konstruaĵo de Konfekcifabriko Flacăra de Kluĵo (1949);
*Ĉirkauĵo, laborejoj, laboratorioj ktp. de Maŝinfabriko Tehnofrig.
## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Imecs, M.
Preĝejo Vizito de Maria (Kiskunfélegyháza)

**Preĝejo de Vizito de Maria** estas romkatolika preĝejo en Hungario, en urbo Kiskunfélegyháza.

## Historio 
La malnova preĝejo detruiĝis en 1526. En 1753 oni faris pli novan katolikan kirkon. La turo konstruiĝis en 1770, ties horloĝo en 1773. En 1885 la preĝejo renoviĝis. En 1905 nova sakristio konstruiĝis. En 2001 oni kovris la tegmenton per kupro. Post 4 jaroj la preĝejo denove renoviĝis.

## Konstruaĵo 
La turo servis ankaŭ por fajrobrigada sentinelo. Ekstere oni vidas skulptaĵojn pri Jesuo kun 2 anĝeloj, Elizabeto de Hungario, Stefano la 1-a (Hungario).

Kermeso okazas en la 2-an de julio.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
* hungare

Kiskunfelegyhaza
Kiskunfeleĝhaza
Brita kosmoprogramo

La **brita kosmoprogramo** estas plano de la brita registaro kaj aliaj interesataj organizaĵoj por promocii britan partoprenon en la internacia merkato de satelita lanĉado, satelita konstruado kaj aliaj kosmaj klopodoj. Tamen neniam ekzistis registara politiko por krei korpon de britaj kosmonaŭtoj aŭ veturigi briton sur la lunon.
Anstataŭe oni fokusis je nehomaj satelitaj lanĉoj. La brita registaro ne subtenas la internacian kosmostacion.

Lastatempe la brita registaro ŝanĝis sian mankon de emfazo pri homaj lanĉoj.

## Vidu ankaŭ 
* Internacia Kosmostacio

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Hill, C.N., *A Vertical Empire: The History of the UK Rocket and Space Programme, 1950-1971*
* Millard, Douglas, *An Overview of United Kingdom Space Activity 1957-1987*, ESA Publications.

## Eksteraj ligiloj 
* Intervjuo de Tim Peake por la *Young Eagles (junaj agloj)* ĉe la muzeo de la aerarmeo 
* *British National Space Centre* 
* Historio de britaj kosmoflugoj
* Britujo en la kosmo
* Informoj pri *Blue Streak* 
* Historio de HOTOL
* *Virgin Galactic*
* UK made 'fundamental space mistake'
* BBC-raporto pri SST
* BBC, 24-an de marto 2011, artikolo pri lastatempa anonco de la brita registaro.

Kategorio:Britio
Kategorio:Kosmoesploro
Listo de plej grandaj vulkanaj erupcioj

[eta|300px|La erupcio de la [monto Pinatubo en 1991, la plej granda erupcio ekde 1912, estas nana rilate al la erupcioj de tiu ĉi listo]]

La **listo de plej grandaj vulkanaj erupcioj** entenas kaj eksplodajn kaj elfluajn erupciojn. Dum erupcio de vulkano estas elsputata lafo, piroklasto, vulkanaj bomboj, lapiloj, cindroj kaj multaj diversaj gasoj.
Multaj erupcioj reprezentas danĝeron nur al la tute ĉirkaŭa areo. Sed la plej grandaj erupcioj sur tero havis regionan aŭ eĉ tutmondan efikon, kelkaj el ili afektis la klimaton kaj kontribuis tiel al amasmalaperoj.
Vulkanaj erupcioj estas ĝenerale aŭ eksplodaj erupcioj, tio estas subitaj elsputoj de rokoj kaj cindroj, aŭ elfluaj erupcioj, tio estas elfluoj de lafo. Apartan liston estas donitan sube por ambaŭ tipoj.

## Eksplodaj erupcioj 
## Elfluaj erupcioj 
## Vidu ankaŭ 
* Vulkano
* Erupcio

## Referencoj 
## References 
Kategorio:Vulkanologio
Kategorio:Geologio
Tegmentisto

[eta|150ra|junaj tegmentistoj laborantaj en [GDR]]
**Tegmentisto** estas metiisto, kiu konstruas tegmentojn.

## Notoj 
Kategorio:Profesioj
Malheldorsa buteo

La **Malheldorsa buteo** (***Leucopternis polionotus***) estas specio de rabobirdo de la familio de Akcipitredoj kaj genro de  *Leucopternis* kiuj estas ĝenerale blankaj aŭ blankecaj buteagloj foje kun grizaj partoj.

## Distribuado 
Ĝi troviĝas en marborda orienta Brazilo, nordoriento de Argentino, Paragvajo, kaj Urugvajo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj. Ĝi iĝis rara pro habitatoperdo. La Malheldorsa buteo loĝas en kaj unuarangaj kaj duarangaj arbaroj, sed estas kelkaj vidaĵoj de indivíduoj en arbaroj ege ŝanĝitaj kaj plantejoj. Ili kutimas ŝvebi malalte super la arbaroj.

## Karakteroj 
La **Malheldorsa buteo** estas 48 al 53 cm longa, kun dorso kaj flugiloj cindrece malhelgrizaj, preskaŭ nigraj, kaj nur kelkaj flugilkovriloj kun blankaj bordoj. El tiuj malhelgrizaj supraj partoj devenas la komuna nomo kaj ankaŭ la latina scienca nomo *polionotus* aŭ *polionota*, kio rekte tradukeblus al “grizdorsa”, sed tiu elekto enkondukus al konfuzo kun la Grizdorsa buteo. La kapo, nuko kaj subaj partoj estas purblankaj, kaj la mallonga vosto estas nigra el bazo al mezo, blanka en la resto.

Nematuruloj estas striecaj en kapo kaj kolo.

Temas pri specio de stara sinteno. 

La voĉo estas serio de fajnaj fajfoj “bibibi…bibibi…”. 

## Manĝo 
Pri ties dieto Martuscelli (1996) parolas ĉefe pri predataj birdoj nome Blankakola turdo (*Turdus albicollis*), Ruĝvosta papago (*Amazona brasiliensis*) kaj Sciurkukolo (*Piaya cayana*). Ili kaptas ankaŭ reptiliojn kaj malgrandajn mamulojn (roduloj). 

## Reproduktado 
La Malheldorsa buteo konstruas neston el sekaj bastoneteroj en arboj.

## Referencoj
* BirdLife International 2004.  Leucopternis polionotus .   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 24an de julio 2007.

Kategorio:Buteoj
Kategorio:Akcipitredoj
Kategorio:Akcipitroformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Debut Records

**Debut Records** estis la unua usona sondisko-eldonejo en posedo de muzikistoj. En 1952 ĝin fondis basisto Charles Mingus kaj rapinstrumentisto Max Roach. Ĝi ekzistis ĝis 1957. La sonregistraĵoj de *Debut* nun aperas en la katalogo de *Fantasy Records*.

## Literaturo 
* Horst Weber, Gerd Filtgen: *Charles Mingus. Sein Leben, seine Musik, seine Schallplatten*. Oreos, Gauting-Buchendorf o.J., ISBN 3-923657-05-6
* Ira Gitler: *Bass-ically Speaking*. En: *The Complete Debut Recordings*. 1990
* Brian Priestley: *Mingus: A Critical Biography*. Palladin, Londono 1985, ISBN 0-586-08478-9
* Marcus Woelfle: Akompanteksto pri *Charles Mingus - 80th Birthday Celebration*
* Uwe Weiler: *The Debut Label. A Discography*. Norderstedt 1994.

## Eksteraj ligiloj 
* Debut Records (anglalingva) 
* Debut Records Catalog: Ten/Twelve Inch series
* Debut Records Catalog: 78 rpm, EP series

Kategorio:Sondisko-eldonejoj
Preĝejo Emeriko de Hungario (Pécs)

**Preĝejo de Emeriko de Hungario** estas romkatolika preĝejo en Hungario, en urbo Pécs.

## Historio 
Poloj alvenintaj en Hungarion komencis konstrui modernan 3-navan preĝejon en 1936, kiu pretiĝis post 1 jaro. En 1977 reliefo pri Jesuo pretiĝis.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo havas 3 partojn: preĝejon, turon kaj servan domon. La eksteraj muroj kovriĝis per dolomito. Interne ĉe la sanktejo estas baroka bildo pri Sankta Paŭlo. Tiu pentraĵo venis el alia preĝejo. Ankaŭ la skulptaĵoj venis el aliaj lokoj, kiuj estas Dipatrino paŝanta sur serpenton, la infana Jesuo, Sankta Antonio el Padovo. Kopia pentraĵo pri "Nigra Madono" venis el Pollando.

Kermeso okazas en la 5-an de novembro.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
* hungare

pecs
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Pécs
Kategorio:Paŭlanaj preĝejoj
Kategorio:Pécs
Aldworth

240px|eta|dekstra|Preĝejo de Sankta Maria Virgulino
**Aldworth** estas malgranda vilaĝo kaj paroĥo de Anglio en la angla kantono de Berkshire, ĉe la moderna norda kantona limo kun Oxfordshire. Ĝi estas en la rura areo inter Reading, Newbury kaj Streatley. La paroĥunuo inkludas la najbaran domaron de **Westridge Green**.

Estas historiaj restoj de la nobelaj familioj posedintaj la teritorion.

Kategorio:Geografio de Anglio
Betty Glamann

**Betty GLAMANN** (naskiĝis la 21-an de majo 1923 en Wellington, Kansaso) estas usona ĵaz-harpistino. Ŝi ludis kun Kenny Dorham, Duke Ellington kaj Oscar Pettiford.
## Vivo kaj verkado 
Betty Glamann ludis ekde sia deka vivojaro harpon, lernis ĉe konservatorio kaj laboris tri jarojn en la simfoniorkestro je Baltimore. Ŝi muzikis en 1948 je Spike Jones, fondis en 1954 la kvinopon *Smith-Glamann-Quintet*, ludis en 1955 dumtempe ĉe Duke Ellington kaj ĉe Marian McPartland kaj poste ekde 1957 ĝis 1958 kun Oscar Pettiford. Kun la bando de Kenny Dorham ŝi sonregistris la albumon *Jazz Contrasts*. 1958 ŝi kunlaboris je la sonregistraĵoj de Michel Legrand kun Miles Davis kaj John Coltrane, sed ankaŭ je disko de Eddie Costa, kaj ludis en 1960 kun la Modern Jazz Quartet. Krome ekestis albumo *Swinging on a Harp* je propra nomo.

## Diskoj 
* Duke Ellington: *A Drum Is A Woman* (Columbia, 1957)
* Bill Evans & Eddie Costa: *Complete Quartet Recordings* (Lone Hill Jazz, 1958) 
* Kenny Dorham: *Jazz Contrasts* (Prestige/OJC,1957)
* Michel Legrand: *Legrand Jazz* (Phillips, 1958) * Modern Jazz Quartet: *MJQ 40* (Atlantic, 1952-88)
* Oscar Pettiford: *Deep Passion* (Impulse!, 1956-57)

## Literaturo 
* Richard Cook, Brian Morton: *The Penguin Guide to Jazz on CD.* 6-a eldono. Penguin, Londono 2002, ISBN 0-14-017949-6.
* Martin Kunzler: *Jazz-Lexikon.* Rowohlt, Reinbek 1988.
* Peter Wießmüller: *Miles Davis – Sein Leben, seine Musik, seine Schallplatten.* Oreos, Schaftlach.
* *Bielefelder Katalog 1988 & 2002.*

## Referencoj 
Kategorio:Ĵazharpistoj
Kategorio:Usonaj muzikistoj
Preĝejo Stefano la 1-a (Nagybörzsöny)

**Preĝejo Stefano la 1-a (Hungario)** estas romkatolika preĝejo en Hungario, en vilaĝo Nagybörzsöny.

## Historio 
La preĝejo konstruiĝis en la 13-a jarcento, sed sur ŝtono trovita la dato estas 1005. Longe apude tombejo etendiĝis, tial tiu preĝejo longe servis la tombejajn ceremoniojn. Ĝis la 15-a jarcento ĝi estis paroĥa preĝejo. En la 17-a jarcento defenda muro ĉirkaŭ la kirko konstruiĝis. En la 1960-aj jaroj la preĝejo renoviĝis.

## Konstruaĵo 
Ekstere estas videblaj 19 lipharaj kapoj, iom mongolaj tipoj, sed estas ĝuste 20 lokoj por la kapoj. Laŭ la legendo 1 mongolo rifuĝis, tial oni ne povis fari skulptaĵon pri li.

Kermeso okazas en la 20-an de aŭgusto.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
* hungare
* *Aerfotoj

Dosiero:St.Stephen of Hungary church, aerial, Nagybörzsöny.jpg
Dosiero:Nagybörzsönytemplom1.jpeg
Dosiero:Nagybörzsönytemplom2.jpeg

Dosiero:Nagybörzsöny07.JPG
Dosiero:Nagybörzsöny08.JPG
Dosiero:Nagybörzsöny09.JPG
Dosiero:Szent István-templom (7140. számú műemlék) 8.jpg

Nagybörzsöny
Nagyborzsony
Caithness

**Caithness** estas kantono, municipa areo kaj historia loka administrento de Skotio. Tiu nomo estis uzata ankaŭ kiel unuo por la Parlamento de la Unuiĝinta Reĝlando (1708 al 1918). Ties limoj ne samas laŭ la diversaj kuntekstoj; dekomence de la 21a jarcento la zono de Caithness troviĝas komplete ene de Highlands fakte en ties plej nordorienta pinto.

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la komunumo de Caithness
* Dialekto de Caithness 
* Dialekto de Caithness

Kategorio:Geografio de Skotio
Scottish Natural Heritage

**Scottish Natural Heritage** (SNH, en gaela *Dualchas Nàdair na h-Alba*, en esperanto Skotia Naturheredo) estas skota oficiala instanco de la skota registaro. Ĝi respondecas pri la naturheredo de Skotio, ĉefe ĉe la diverseco en naturo, genetiko kaj kulturo. estas fakoj ĉe ties atribuoj la aferoj pri konservado, naciaj naturrezervejoj, lokaj naturrezervejoj, porpiedirantaj padoj, Naciaj Parkoj, kaj aliaj interesaj areoj de diversaj kategorioj.

La SNH havas ĉirkaŭ 800 dungitojn kaj oficejojn en diversaj lokojn de Skotio, inklude ĉefajn insulojn.

Kategorio:Skotlando
Adstringo

**Adstringa** (kuntira, el la latina *adstringere* „kuntiri“) karakterizas sangum-malpliigan substancon, kiu sur vundita haŭto aŭ mukomembrano koagulas proteinojn kaj formas per ili maldikan kovran membranon. Tia substanco helpas regeneradon de la haŭto kaj taŭgas por traktado de kronikaj inflamiĝoj kaj vundoj.

En kosmetiko, adstringaj materialoj estas uzataj por produktado de ŝvit-baraj deodorantoj.

Ekzemploj de adstringaj substancoj estas arĝenta nitrato (bismutaj, aluminiaj, plumbaj kaj zinkaj saloj), toluenaj kaj fenolsulfonataj polikondensatoj (Polikresulo) kaj natura tanino.

Oni tiun ĉi epiteton ankaŭ por manĝaĵoj kaj trinkaĵoj, kiuj havas same kuntiran efikon en la buŝo.

## Vidu ankaŭ
*Kameropso 
*Lebanona kverko
*Ordinara kastaneo

Kategorio:Gusto
Forrest Smithson

**Forrest Custer Smithson** (26-an de septembro 1884 en Portland, Oregono; mortis la 24-an de novembro 1962 en Contra Costa County, Kalifornio) estis usona atleto, barierkuristo.

Smithson studis teologion en la Oregona Ŝtata Universitato. Li gajnis en 1907 kaj 1908 majstran titolon en la Amateur Athletic Union en la 120-jarda barierkuro. Ĉe finalo de la 110-metra barierkuro de la olimpiaj ludoj de 1908 en Londono, staris kvar usonanoj ĉe la starto. La finalo okazis sur grasa vego, kaj eĉ la barieroj ne similis al tiuj de hodiaŭ. La barieraj piedoj troetendiĝis en ambaŭ direktoj, tiel la barieroj ne estis facile venkebaj kaj oni eĉ iĝis diskvalifikitaj se multajn barierojn renversis. Smithson venkis la konkurson en 15,0 sekundoj kaj subis la monderekordon de Alvin Kraenzlein je 0,2 sekundoj.

La dismonda legendo, ke Smithson venkis la ormedalon de kun biblio en la maldekstra mano, tiel protestante kontraŭ la dimanĉa konkurso, estas pruveble falsa. Unue, oni ne faris konkursojn en dimanĉo, due la afero tute ne estis menciita en la siatempaj ĵurnaloj, oficiala sciigo. La legendo estiĝis surbaze de foto, kiu aperis en la oficiala informilo. Do, tiu foto estiĝis post la konkurso kaj estas arta prezentado de kuro. La sola vero estas, ke Smithson estis forte kredulo.

Kategorio:Usonaj sportistoj
Discovery Records

**Discovery Records** estas usona ritmenblusa kaj ĵaza diskeldonejo, kiun fondis en 1948 Albert Marx.

## Sondiskoj (elekto) 
* 1949 - Mary Ann McCall/Phil Moore - You're My Thrill c/w Sunday (Discovery 509, 45-509)
* 1949 - Gil Fuller - Mean To Me c/w The Scene Changes (Discovery 115, 45-115)
* 1949 - Georgie Auld And His Orchestra (Discovery EP 7)
* 1949 - Mary Ann McCall/Phil Moore - I'm Yours c/w Nice Work (Discovery 512, 45-512)
* 1949 - George Shearing Quintet (Discovery EP 3)
* 1950 - Gerry Wiggins - All The Things You Are c/w Why Was I Born (Discovery 154, 45-154)
* 1950 - Zoot Sims - Night And Day c/w Slinglin' Hash (Discovery 148, 45-148)
* 1950 - Roy Eldridge/Zoot Sims - Roy And Zoot (Discovery DL 2009)
* 1950 - Helen Humes/Marshall Royal - Sad Feeling c/w Rock Me To Sleep (Discovery 519)
* 1950 - Barbara Carroll Trio (Discovery EP 4)
* 1950 - Dizzy Gillespie Plays - Johnny Richards Conducts (Discovery DL 3013)
* 1951 - Rolf Ericson - Swedish Pastry (Discovery DL 2008)
* 1951 - Red Norvo Trio (Discovery EP 18)
* 1951 - *Jazz from Sweden* (Discovery DL 2002)
* 1952 - Art Pepper Quartet (Discovery EP 19)
* 1952 . Eddie Bert Quintet (Discovery DL 3020)
* 1952 - *Melody Maker All-Stars* Panorama Of British Jazz (Discovery DL 2001)
* 1952 - Hans Koller/Jutta Hipp - Hans Is Hip (Discovery DL 2005)
* 1952 - Hampton Hawes Trio (Discovery EP 6)
* 1953 - Art Pepper (Discovery DL 3019)
* 1953 - Eddie Bert (Discovery DL 3024)
* 1954 - Hans Koller (Discovery DL 2011
* 1954 - Don Byas - With Beryl Booker (Discovery DL 3022)

## Eksteraj ligiloj 
* Indikoj pri la historio de la eldonejo ĉe Horace Silver
* Historio de la eldonejo earthlink
* Eldoneja antaŭhistorio ĉe Dizzy Gillespie
* Informoj ĉe jazzway pri Musicraft kaj Mel Torme/Archie Shaw

Kategorio:Sondisko-eldonejoj
Alex Dias Ribeiro

**Alex Dias Ribeiro** (7-an de novembro 1948 en Belo Horizonte, Brazilo) estas brazila aŭtomobila konkursisto.

Li konkursis en Furmulo unu en 1976 kaj 1977, lia plej bona lokumo estis la 8-a loko, kiun li povis ankoraŭfoje ripeti. Ribeiro-n rimarkis la Teamo Hesketh Racing, kiam en 1973 la brazilano iĝis majstro en Formulo Ford.

Post sia aktiva kariero, li estis ĝis 2008 gvidisto de ambulanco de Formulo Unu.

Ribeiro, kiu havis konstante la skribon „Jesus saves“ sur sia kasko kaj tio aperis sur lia aŭtomobilo, estis plej prominenta membro de unuiĝo „Christians In Motorsport“.

Kategorio:Pilotoj de F1
Hoĥoto

**Hoĥoto** ĉine **呼和浩特** estas prefektujnivela milionurbo, universitata urbo, ĉefurbo de Interna Mongolio en Ĉinio. La mongoloj nomumas la urbon **Blua urbo**.

Laŭ la stato de  en la urbo  vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝi havas komunan limon kun .
eta|maldekstre|Ĉefplaco de Hoĥoto

## Geografio 
Hoĥoto etendiĝas sur altebenaĵo en la norda parto de la lando.

## Historio 
Hoĥoto fondiĝis en la 1580-aj jaroj. Baldaŭ fortikaĵo konstruiĝis. Ankaŭ apude alia urbo konstruiĝis, la 2 urboj unuiĝis en 1913 sub nomo **Guisi**. La japanoj okupis ĝin en 1937 kaj la loknomo renomiĝis al Hoĥoto.

## Ekonomio 
Hoĥoto produktas precipe laktojn kaj laktaĵojn. Tio estas tre grava ankaŭ la tuta lando.

## Klimato 
En Hoĥoto la jara averaĝa temperaturo estas 7&nbsp;°C. La vintroj estas longaj, sekaj kaj malvarmaj kun oftaj frostoj. Jare pluvas aŭ neĝas po 400&nbsp;mm. En ĉiuj monatoj pluvetas, en julio kaj aŭgusto pluvas. Foje sabloŝtormoj okazas.

## Trafiko 
Hoĥoto havas internacian flughavenon kaj aŭtovojon. Fervojo trafikas ekzemple al Pekino kaj Mongolio. En la urbo aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn.

La Metroo de Hoĥoto malfermiĝis la .

## Vidindaĵoj 
* moskeoj
* templo Kvin pagodoj de 1732 kaj ankaŭ aliaj temploj
* murpentraĵoj
* monaĥejo de 1579
* muzeo

## Literaturo esperantlingva 
* Sabira Ståhlberg: "De Blua Urbo (Hoĥoto) al obo: kelkaj tagoj en Interna Mongolio", artikolo du-paĝa en la revuo Kontakto, n-ro 148, 1995:4, paĝoj 4 kaj 5. Tie la e-lingva artikola titolo cetere tiom ĉarme skribiĝas kvazaŭ en tradicia mongola skribo, ke apenaŭ diveneblas ke ĝi estas en la internacia lingvo kaj la titolo de la teksto.
* Sabira Ståhlberg: "Malantaŭ la muro - puzleroj pri Ĉinio", Tokio: Internacia Kultura Laborejo, 1991, 72 + 6 paĝoj.

## Ĝemelurboj 
*  Ulan-Batoro, Mongolio
*  Ulan-Ude, Rusia Federacio

## Referencoj 
eta|260ra|maldekstra|Kvartalo de muslimoj en Hohhot
eta|260ra|maldekstra|Templo Kvin pagodoj
eta|260ra|La malnova loĝkvartalo de Hoĥoto
eta|260ra|Vido en Hoĥoto

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Dave Amram

**David Werner „Dave“ Amram** (* 17-an de novembro 1930 en Filadelfio, Pensilvanio) estas usona ĵazmuzikistoj (kornisto) kaj komponisto.

## Vivo kaj verkado
Amram, kuzo de Otto Klemperer, ludis komence pianon kaj trumpeton, transiris tamen al korno jam kiel dekkelkjarulo, kiam la familio transloĝiĝis al Vaŝingtono. Ĝis 1948 li vizitis la konservatorion *Oberlin College*, por studi sekve je la Universitato George Washington. Dum sia studotempo li muzikis kiel kornisto en la *National Symphony Orchestra*. Ekde 1953 li estis kun la armea simfoniorkestro en Eŭropo, kie li restis post sia militservo por ludi en Frankfurto ĉe Majno kun Attila Zoller, Jutta Hipp kaj Albert Mangelsdorff kaj surdiskigi en Parizo kun Bobby Jaspar, Henri Renaud kaj Lionel Hampton. Reveninte en Usonon li prezentis kun Charles Mingus, Oscar Pettiford, Sonny Rollins kaj Thelonious Monk. Inter 1956 kaj 1960 li direktis propran ĵazbandeton, kiu en 1957 prezentis kun poeto Jack Kerouac. En 1977 li apartenis al tiuj ĵazmuzikistoj, kiuj same kiel Dizzy Gillespie, Earl Hines und Stan Getz malgraŭ interveno de la usona ministrejo por eksteraj aferoj prezentis en Havano. Albumoj kiel „Havanna/ New York“ (1977) aŭ „Latin Jazz Celebration“ (1983) montras lian intereson pri la renkonto de usonaj kaj kubaj muzikistoj kiel Paquito D'Rivera.

Ekde 1960 li koncentriĝis pri verkado kiel komponisto. Por la teatrejo ĉe Lincoln Center li verkis meze de la 1960-aj jaroj scenomuzikojn; en 1967 li estis helpisto de Leonard Bernstein. En siaj komponaĵoj li uzas ĵazan materialon en simfoniaj verkoj, riĉigas tamen ankaŭ ĵazkomponaĵojn per eroj el aliaj muzikkulturoj. Li verkis filmmuzikojn, sed ankaŭ flutkonĉerton por James Galway. Lia opero *The Final Ingredient* estis disradiataj en 1965 je televidelsendo kaj publikigita en 1996 kiel lumdisko. Dum la partitago de la Demokratoj en 2008 estis Dumtempe Loĝanta Artisto.

Krome Amram muzikas en sia ĵazkvaropo, en kiu ankaŭ aktivas lia filo Adam.

## Diskoj
*1992: *Havana/New York* (Flying Fish Records)
*1995: *Pull My Daisy* (Premier Recordings)
*1996: *At Home/Around the World* (Flying Fish Records)
*1997: *No More Walls* (Flying Fish Records)
*1998: *Triple Concerto* (Flying Fish Records) 
*1999: *Southern Stories* (Cedar Glen) 
*1997: *Manchurian Candidate* (Premier Recordings)
*2004: *David Amram* (Naxos)
*2005: *Pictures of the Gone World* (Synergy Ent)
 
## Fontoj
* Geza Gabor Simon, Immens gut. Attila Zoller. Sein Leben und seine Kunst. Budapeŝto 2003. ISBN 9632069285
* Martin Kunzler, Jazz-Enzyklopädie vol. 1. ISBN 3-499-16512-0

## Literaturo
*Douglas Brinkley. *Vibrations: The Adventures and Musical Times of David Amram* (Thunder's Mouth Press, 2001) ISBN 1-56025-308-8

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo
* Mike Zwerin pri la aktivecoj de Amram je la partiotago de la Demokratoj en 2008

Kategorio:Usonaj ĵazkornistoj
Kategorio:Ĵazkomponistoj
Kategorio:Usonaj komponistoj
3459 Bodil

'*3459 *Bodil'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la dana astronomo Poul Jensen elde la Observatorio Brorfelde en la dana municipo Holbæk.

## Nomo 
Ĝi ricevis la virinan antaŭnomon "*Bodil*" en omaĝo al *Bodil Jensen'', edzino de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Poul Jensen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1986
Julius Watkins

**Julius WATKINS** (* 10-an de oktobro 1921 en Short Hills]/Nov-Ĵerzejo; † 4-an de aprilo 1977 en Detrojto) estis usona kornisto de ĵazo.

Jam kiel naŭjarulo li specialiĝis pri la korno, ludis tamen ankaŭ trumpeton. Li ludis ekde 1943 ĝis 1946 ĉe Ernie Fields kaj vizitis dum tri jaroj la Muziklernejon je Manhatano, por ludi post tio en 1949 en la bandego de Milt Buckner. Poste li estis en la bandoj de Kenny Clarke, Oscar Pettiford kaj Pete Rugolo (1954). En 1955 li muzikis en la naŭopo de Gigi Gryce ''(Nica's Tempo)*. En 1956 li estris kune kun Charlie Rouse la bandon *Les Jazz Modes*, disko aperis je eldonejo Dawn. En 1958 li kunverkis je la produktado de la albumo *Porgy and Bess* de Miles Davis kaj Gil Evans kaj de la albumo *New Bottle, Old Wine* de Evans. Poste li ludis ĉe George Shearing, en la bandego de Quincy Jones (1959–1961) kaj ĉe Charles Mingus (1965, Let My Children Hear Music, 1971). Li surdiskigis ankaŭ kun aliaj steluloj de ĵazo, ekz. Thelonious Monk, Sonny Rollins, Milt Jackson, Miles Davis, John Coltrane (*Africa/Brass*, 1961), Art Farmer kaj Pharoah Sanders (*Karma*, 1969), sed ankaŭ kun la *Jazz Composer’s Orchestra]* kaj Gil Evans (*The Individualism of Gil Evans*, 1964).

Honore al la pioniro de la korno en ĵazo ekde 1994 en Novjorko okazas la *Julius Watkins Horn Festival''.

Kategorio:Ĵazkornistoj
Kategorio:Usonaj muzikistoj
Miles Davis Volume 1

**Miles Davis Volume 1** kaj  **Miles Davis Volume 2** estas du ĵaz-albumoj de Miles Davis. Estis la unuaj du 12-colaj sondiskoj de Blue Note Records. Ili estis publikigitaj en 1955. Laŭ opinio de Scott Yanow ili konsistigas komencon kaj fruan kulminon de la evoluo de malmolbopo.

## Graveco 
Scott Yanow rigardis la tri kunsidojn de Miles Davis por Blue Note el la jaroj 1952, 1953 kaj 1954 al la 17 plej gravaj diskoj de malmolbopo kaj kiel unuaj diskoj, sur kiuj – malgraŭ laŭgradaj transiroj – ĉi tiu stilo publikiĝis. Laŭ Thom Jurek ili donas perecizan bildon pri la „rapida glitado“ de Davis en la malmolbopon. Cook kaj Morton antagonismon de ĉi tiu albumo, rimarkis tamen ankaŭ, ke Davis jen forlasis la malvastajn limojn de *etbanda bibopo* kaj daŭrigis la esploron de vasta muzika lingvo, kion li komencis per la ensemblo de *Birth of the Cool*.

## Literaturo/fontoj 
* Erik Nisenson: *Round About Midnight – Ein Portrait über Miles Davis*. Hannibal, Vieno 1985
* Richard Cook, Brian Morton: *The Penguin Guide to Jazz on CD*. 6-a eldono, 2002. ISBN 0-14-051521-6

* Peter Wießmüller: *Miles Davis – Sein Leben, seine Musik, seine Schallplatten*. Oreos (Collection Jazz), Gauting 1985

* Vokita de jazzdisco.org la 7-an de septembro 2010

* Vokita de discogs.com la 7-an de septembro 2010

* Vokita de allmusic.com la 15-an de septembro 2010

## Eksteraj ligiloj 
* Blue Note  10" LP Diskokovriloj de la 5000-a serio, inter ili *Young Man With A Horn*, *Miles Davis, Vol. 2* kaj *Miles Davis, Vol. 3* ĉe birkajazz.com

Kategorio:Muzikalbumoj aperintaj en 1955
Kategorio:Ĵazaj muzikalbumoj
Kategorio:Miles Davis
Cindrogriza sciuro

La **Cindrogriza sciuro**, **Orienta cindrogriza sciuro**, aŭ foje eĉ simple **Griza sciuro** (depende de la regiono), (*Sciurus carolinensis*), estas arbosciuro de la genro *Sciurus* indiĝena de orienta kaj mezokcidenta Usono, kaj de sudaj partoj de la orientaj provincoj de Kanado. La indiĝena teritorio de tiu nearktisa specio koincidas kun tiu de la Nigra sciuro (*Sciurus niger*), kun kiu ĝi foje estas konfuzata, kvankam la kerno de la teritorio de la Nigra sciuro estas iomete pli okcidenta.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Centr-usonaj foliarbaroj
* Malaltebenaĵaj arbaroj oriente de Grandaj Lagoj

Kategorio:Sciuredoj
Kategorio:Nearktisa faŭno
3460 Ashkova

'*3460 *Ashkova''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la rusan astronominon Natalija Vladimirovna Aŝkova.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tamara Miĥajlovna Smirnova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1973
Géza Jakab

**JAKAB Géza** , Szentgericzei Jakab, estas rumanihungara poeto, ĵurnalisto naskita en Koloĵvaro la 13-an de februaro 1904 kaj mortinta en Budapeŝto la 2-an de januaro 1992. 

## Kariero
Géza Jakab studis en la ekonomika fakultato de la Universitato de Budapeŝto. Li debutis kiel ĵurnalisto en Újság, poste en la Keleti Újság, de 1935 li estis redaktoro de la *Rendkívüli Közlöny*, de 1938li estis interna kunlaboranto de la *Aradi Közlöny*.

## Poemvolumoj
**Erdélyi utakon* (Bp. 1925); 
**Álmodik a gyopár* (Kv. 1927). 

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Jakab, J.
Jakab, J.
Tomas Tranströmer

**Tomas Göran TRANSTRÖMER** (naskiĝis  en Stokholmo, mortis ) estis sveda lirikisto. En la jaro 2011 li ricevis la Nobel-premion pri literaturo.

## Karaktero de la literaturaĵoj 
Li taksitas esti unu el la plej gravaj svedaj lirikistoj. Lia liriko ofte aspektas sobra, indiferenteta kaj asketa koncerne la esprimadon. Tamen li uzas por tiu riĉan kaj densigitan bildlingvon, ne malofte kopiante antikvajn versmezurojn. Sed en pli novaj poemkolektoj oni rimarkas tendencon al socien orientitaj temoj.

Lia verko dependas kaj disvolvas la lingvon de modernismo kaj ekspresionismo / superrealismo de la dudeka-jarcenta poezio; Ĝi skizas brilan kaj simplan perspektivon pri ĉiutaga vivo kaj naturo kaj precipe malkaŝas misterajn komprenojn, kiuj estas nutritaj de la universalaj aspektoj de la homa menso.

## Verkoj (elekto) 
* *17 dikter.* Bonnier, Stockholm 1954
* *Hemligheter på vägen.* Bonnier, Stockholm 1958
* *Den halvfärdiga himlen.* Bonnier, Stockholm 1962
* *Klanger och spår.* Bonnier, Stockholm 1966
* *Mörkerseende.* Författarforlaget, Göteborg 1970
* *Stigar.* Författarforlaget, Göteborg 1973, ISBN 91-7054-110-8
* *Östersjöar.* Bonnier, Stockholm 1974, ISBN 91-0-039367-3
* *Sanningsbarriären.* Bonnier, Stockholm 1978, ISBN 91-0-043684-4
* *Det vilda torget.* Bonnier, Stockholm 1983, ISBN 91-0-046048-6
* *För levande och döda.* Bonnier, Stockholm 1989, 91-0-047672-2
* *Minnena ser mig.* Bonnier, Stockholm 1993, ISBN 91-0-055716-1
* *Sorgegondolen.* Bonnier, Stockholm 1996, ISBN 91-0-056232-7
* *Air Mail. Brev 1964–1990.* Brevväxling mellan Tomas Tranströmer och Robert Bly, Bonnier, Stockholm 2001, ISBN 91-0-057384-1
* *Den stora gåtan.* Bonnier, Stockholm 2004, ISBN 91-0-010310-1
* Jonas Ellerström (Hg.): *Tomas Tranströmers ungdomsdikter.* Ellerström, Lund 2011, ISBN 91-7247-261-8

## Eksteraj ligiloj 
### Ĝeneralaj 
* Hejmpaĝo de la eldonejo. 
* Tomas Tranströmer en la artikolaro de la *Insbruka gazetarkivo*.
* Recenza listo de *perlentaucher.de*.
* Biografio kun verkaro kaj listo de premioj.  

### En Esperanto 
* Ŝtormo trad. Pejno Simono en Libera Folio dediĉe al Franko Luin
* Nigraj Bildkartoj trad. Pejno Simono en Libera Folio dediĉe al Franko Luin
* La duonpreta ĉielo trad. Franko Luin trovebla en Libera Folio

Kategorio:Svedlingvaj verkistoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri literaturo
Jaklovszky Dénes

**JAKLOVSZKY Dénes** (jaklovski) estis rumanihungara pedagogo, tradukisto naskita en Kolozsvár la 28-an de oktobro 1884 kaj mortinta en Odorheiu Secuiesc la 5-an de junio 1968. 

## Kariero
Jaklovszky Dénes havigis diplomon pri latina-helena lingvoj kaj instruis en Nagyszombat, Gyula, Székelyudvarhely kaj Nagykároly. En 1923 diplomitiĝis ankaŭ pri rumana kaj franca lingvoj kaj literaturoj. Li pensiuliĝis en 1943, sed reveninte al Odorheiu Secuiesc li instruis ĝis la mezo de la 50-aj jaroj.

## Tradukaĵo
*Lakatos István: *Székelyudvarhely legrégibb leírása*, el latinlingva manuskripto de 1702 (Erdélyi Ritkaságok 6. Kv. 1942).

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Jaklovszky, D.
Jaklovszky, D.