open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Folke Fridell

eta|Busto de Folke Fridell ekster Ljungby-biblioteko

**Folke Ivar Valter FRIDELL** (naskiĝis la 1-an de oktobro 1904 en la paroĥo Berga, distrikto Kronoberg, kaj mortis la 12-an de aŭgusto 1985 samloke) estis sveda verkisto. Li estas konsiderata unu el la .

Fridell verkis plurajn romanojn, kiuj ofte prezentis fabriklaboristojn, iliajn vivojn kaj iliajn luktojn kontraŭ la diversaj meritbazitaj sistemoj de la 20-a jarcento (vidu Taylorismo).

Fridell laboris kiel junulo ĉe teksfabriko en Lagan, kie li ankaŭ aktivis en la sindikatisma laborista movado. Liaj unuaj skribaĵoj estis politikaj pamfletoj, sed li debutis kiel verkisto de fikcio per la romano *Tack för mig – grottekvarn* . En la romanoj, li priskribis, interalie, la malkontenton de la laboristoj en la mekanizita industrio. 

Politike kaj ekonomie, Fridell estis sindikatisto kaj vojaĝis kiel agitisto kaj preleganto por la Sveda Centra Organizo de Laboristoj (*Sveriges Arbetares Centralorganisation*, SAC). Tamen, li forlasis SAC por iom da tempo por aliĝi, kune kun ĉefe aliaj teksaĵlaboristoj, al la pli radikala Sindikatista Laborista Federacio (*Syndikalistiska arbetarefederationen*, SAF). Kune kun Karl Gerhard kaj Moa Martinson, li turneis, sub la aŭspicioj de la *La laborista eduka asocio* (*Arbetarnas bildningsförbund*, ABF) kaj Folkets Hus, kiel "literatur-populariganto" kaj multe faris por veki intereson pri laborista literaturo.

Granda parto de la politikaj skribaĵoj de Fridell troveblas en la retejo www.rebeller.se.

## En Esperanto aperis 
* ''Portu la ŝarĝon unu por la ali'a'', novelo. trad. Ferenc Szilágyi en Vespera ruĝo anoncas ventegon, Sveda Novelaro.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Svedaj anarkiistoj
Kategorio:Anarkiistaj verkistoj
Marie Cardinal

**Marie CARDINAL**, plennomo **Simone Odette Marie-Thérèse Cardinal** (naskita la 9-an de marto 1928 en franca Alĝerio; mortis la 9-an de majo 2001 en Valréas, departemento Vaucluse, Francio), estis franca verkistino, ĵurnalistino, scenaristo kaj aktorino. 

Ŝi kreskis kun sia patrino en Alĝero, Alĝerio, kaj loĝis longe en Kanado, antaŭ ol veni al Francio en 1975.

Kardinalo naskiĝis en riĉa franca familio de la familio Pied-Noir, kiu ekloĝis en la kolonio de Alĝerio ekde 1836. Ŝiaj gepatroj divorcis baldaŭ post ŝia naskiĝo, kaj ŝi venis sub la zorgon de sia patrino. Post finado de sia lernado en katolikaj lernejoj, ŝi iris al Parizo por studi filozofion ĉe la Sorbonne. Ŝia diplomtezo traktis Filonon de Aleksandrio.

Ekde ŝia unua romano, publikigita en 1962, Cardinal verkis pluajn verkojn, kiuj tamen ne plaĉis al la intelektuloj de ŝia tempo. Ili tamen estis bone ricevitaj kaj vaste legitaj de la ĝenerala publiko.

Ŝia verkado, nutrata de ŝiaj memoroj kiel francino naskita en Alĝerio, estas emblema por la pied-noir kulturo, por la duobla kultura aparteno inter Alĝerio kaj Francio.

Ŝi iniciatis la kreadon de la franclingva verkista unio (*Syndicat des écrivains de langue française*, d:Q16678449) kaj estis ĝia dumviva honora prezidanto.

## Verkaro 
* *Écoutez la mer* (1962)
* *La mule de corbillard* (1963)
* *La souricière* (1965)
* *Cet été-là* (1967)
* *La clé sur la porte* (1972)
* *Les Mots pour le dire* (1975)
* *Autrement dit* (1977)
* *Une vie pour deux* (1979)
* *Au Pays de mes racines* (1980)
* *Le passé empiété* (1983)
* *Les grands désordres* (1987)
* *Les Pieds-Noirs* (1988)
* ''Comme si de rien n'était* (1990)
* *Peer Gynt d'Henrik Ibsen* (teatraĵo) (1991) 
* *Les Troyennes d'Euripide* (teatraĵo) (1993) 
* *Les jeudis de Charles et Lula* (1994)
* *Amour... Amours...* (1998)
* *Oedipe à Colone de Sophocle'' (teatraĵo) (2003) 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Alĝeriaj romanistoj
Kategorio:Verkistinoj
Kategorio:Francaj aktoroj
Terrence Malick

**Terrence Frederick MALICK** (naskita la 30-an de novembro 1943, en Otavo, Ilinojso) estas usona scenaristo, reĝisoro kaj filmproduktanto. Li unue gajnis rekonon en la 1970-aj jaroj per la filmoj *Badlands* kaj *Days of Heaven*. Kun *The Thin Red Line*, li sukcese revenis al filmkreado en 1998 post 20-jara paŭzo. Lia filmo *The Tree of Life* (2011) gajnis la Palme d'Or ĉe la 64-a Festivalo de Cannes. 

La filmoj de Malick estas konataj pro esplorado de temoj kiel individua transcendeco, naturo, kaj la konflikto inter racio kaj instinkto. Ili estas tipe karakterizitaj per larĝaj filozofiaj kaj spiritaj nuancoj, same kiel la uzo de meditaj voĉoj de individuaj roluloj. La stilaj elementoj de la verkado de la reĝisoro elvokis miksitajn opiniojn inter filmakademiuloj kaj publiko. Liaj filmoj ofte estis laŭditaj pro sia kinematografio, estetiko kaj filozofiaj ambicioj, sed ankaŭ foje kritikitaj kiel mankantaj distingivo kaj estante malfortaj rilate al intrigo kaj roluloj. Tamen, liaj unuaj kvin filmoj konstante rangis alte en retrospektivaj enketoj pri filmhistorio.

La verko de ĉi tiu reĝisoro fokusiĝas al prezentado de la beleco de la naturo en akra kontrasto kun homa ambicio kaj krueleco. Li kronikis kelkajn el la plej malhelaj epizodoj en la historio de sia lando, kiel ekzemple la Dua Mondmilito kaj la detruo de la indiana kulturo. Li ankaŭ estas konata pro siaj ekstreme maloftaj publikaj aperoj, sia uzo de la "magia horo", kaj la malfacileco trovi iujn ajn fotojn de li. Klaŭzo en liaj reĝisoraj kontraktoj sendevigas lin de apero en iu ajn varba materialo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* , kompilo de filmtranĉetoj, 3 minutoj. 

Kategorio:Membroj de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj
Kategorio:Studentoj de universitato Harvard
Kategorio:Anglodevenaj usonanoj
Kategorio:Libandevenaj usonanoj
Kategorio:Usonaj reĝisoroj
Kategorio:Usonaj filozofoj
Kategorio:Usonaj ĵurnalistoj
Kategorio:Usonaj kinproduktoroj
Lívia Mohás

'*** [mohAŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Mohás Lívia*' estis hungara verkisto, instruisto, psikologo. Ŝia edzo estis István Kiss (arkitekto, 1924).

 naskiĝis  en Bogács, ŝi mortis .

## Biografio 
 maturiĝis en monaĥa mezlernejo en Eger en 1948, poste ŝi akiris sportpedagogian diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto en 1952. Post la diplomo ŝi instruis gimnastikon en pluraj lernejoj ĝis 1969, dum en 1968 ŝi akiris psikologian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Inter 1969–1973 ŝi estis redaktoro en eldonejo, poste ĝis 1981 ŝi havis postenon en Hungara Scienca Akademio, pli poste 2 jarojn en pedagogia instituto. Ekde 1972 ŝi verkis romanojn. Ekde 1983 ŝi estis liberprofesie verkisto kaj psikologo. Ŝi edziniĝis en 1952, jaron poste ŝi naskis filon, ŝi vidviniĝis en 2011. Ŝi ricevis premiojn inter 1987-2013.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Peremvárosi diákok* (debuta romano, 1972)
* *Gimnazisták énképe önjellemzéseikben* (psikologia studo, 1978)
* *Rókavadászat* (romano, 1985)
* *Theodora* (romano, 1995)
* *Egészséges egyén, beteg társadalom? A hamis illúziók biztonsága* (kunaŭtoro, 2009)
* *Hová, merre, lányok, fiúk? Értékrend fiataloknak* (2014)
* *Kislányoknak a szerelemről* (2021)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* intervjuo kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj psikologoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Errol Morris

**Errol MORRIS** (naskita la 5-an de februaro 1948, en Hewlett, Novjorkio, Usono) estas usona filmreĝisoro, dokumentfilmisto kaj aŭtoro, unu el la ĉefaj kreintoj de usona dokumenta kino.

Lia verkado distingiĝas per lia persista serĉado de vero per diversaj rimedoj, inkluzive de intervjuoj, resurscenigoj, animacio kaj nekonataj arkivaj materialoj. Aldone al filmoj kaj televidserioj, Morris ankaŭ kreis pli ol mil televidajn reklamojn.

Lia plej granda sukceso ĝis nun estis *The Fog of War*, pro kiu li ricevis la Akademian Premion por Plej Bona Dokumenta Filmo en 2004, inter multaj aliaj premioj.

En 2003, *The Guardian* vicigis lin inter la 40 plej bonaj filmistoj en la mondo. 

Li estis MacArthur-ulo en 1989. En 2007, li estis elektita al la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj. Li gajnis la Grandan Ĵurian Premion ĉe la Sundance Filmfestivalo en 1992 pro *A Brief History of Time*.

Morris estas konata pro farado de filmoj pri nekutimaj temoj; *Fast, Cheap & Out of Control* interplektas la rakontojn de bestotrejnisto, ĝardenisto de plantskulptaĵoj, robotsciencisto kaj specialisto pri nudaj talpratoj.

Lia filo, Hamilton Morris, ankaŭ estas konata kiel dokumenta filmisto.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* Errol Morris discusses his career on the 7th Avenue Project radio show
* 
* Errol Morris (Jonathan Crow, Allmovie)
* Errol Morris (Nina Rehfeld, GreenCine)
* *Voices on Antisemitism* Interview with Errol Morris de la United States Holocaust Memorial Museum
* Werner Herzog in conversation with Errol Morris (*The Believer*)
* The Unknown Known: Errol Morris's New Doc Tackles Unrepentant Iraq War Architect Donald Rumsfeld, a videa intervjuo *Democracy Now!*
* Bannon & The F You Presidency (with Errol Morris) (Stay Tuned with Preet)

Kategorio:Membroj de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj
Kategorio:Usonaj reĝisoroj
Terence Davies

**Terence DAVIES** (naskiĝis la 10-an de novembro 1945 en Liverpool; mortis la 7-an de oktobro 2023 en Mistley, Essex) estis brita filmreĝisoro, scenaristo kaj aktoro. Li estis la sola scenaristo de ĉiuj siaj filmoj.

Kvankam lia parte aŭtobiografia verkaro ekde la 1970-aj jaroj konsistas el nur ĉirkaŭ dekduo da filmoj, multaj kritikistoj konsideris lin unu el la plej grandaj britaj filmistoj de sia tempo. 

Li uzas modestan kaj realisman filmstilon. Li kreas originalajn filmojn bazitajn sur personaj spertoj kaj adaptoj de usona prozo. Davies ankaŭ verkas la scenarojn por ĉiuj filmoj, kiujn li reĝisoras.

Liaj unuaj du plenlongaj filmoj estis la aŭtobiografia *Distant Voices, Still Lives* el 1988 kaj *The Long Day Closes* el 1992, kiujn li kaj verkis kaj reĝisoris kaj baziĝis sur la edukado de Davies en Liverpool. Li ricevis plurajn premiojn pro siaj filmoj, inkluzive de la filmo *Distant Voices, Still Lives, kiu* ricevis plurajn premiojn kaj nomumojn kiel ekzemple la FIPRESCI- Premio ĉe la Festivalo de Cannes en 1998, la Oran Leopardon ĉe la Internacia Filmfestivalo de Locarno en 1988, la Kritikistan Premion ĉe la Toronto-Filmfestivalo en 1988 kaj "Fremda Filmo de la Jaro" ĉe la Amanda-Premioj en 1990. 

Pro financaj malfacilaĵoj kaj la rifuzo de Davies kompromisi, nur ok plenlongaj filmoj estis publikigitaj. Malgraŭ ĉi tiu modesta produktado, la reputacio de Davies inter kritikistoj kaj filmakademiuloj konstante kreskis, kaj li estis konsiderata "la plej granda vivanta reĝisoro de Britio".

## Filmaro 
* 1976: *Children* - mallonga filmo
* 1980: *Madonna and Child* - mallonga filmo
* 1983: *Death and Transfiguration* - mallonga filmo
* 1988: *Distant Voices, Still Lives*
* 1992: *The Long Day Closes*
* 1995: *The Neon Bible*
* 2000: *The House of Mirth*
* 2008: *Of Time and the City* - dokumentario
* 2011: *The Deep Blue Sea*
* 2015: *Sunset Song*
* 2016: *A Quiet Passion*
* 2021: *Benediction*

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Terence Davies entry en la datumbazo "They Shoot Pictures, Don't They?"
* 
* Article on the collapse of "Sunset Song" project de timesonline.co.uk
* Terence Davies ĉe Virtuala historio

Kategorio:Eksaj katolikoj
Kategorio:Anglaj reĝisoroj
Kategorio:Anglaj ateistoj
Kategorio:GLAT-verkistoj
Yasta

**Yasta** estas bolivia poŝtelefona pag-aplikaĵo kreita en 2024 de Banco Unión. Ĝi konsistas el financa teknologia servo, kiu postulas telefonnumeron por funkcii, permesante transakciojn al aliaj uzantoj per telefonnumero aŭ QR-kodo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Ekonomio de Bolivio
Lynne Ramsay

**Lynne RAMSAY** (naskiĝis la 5-a de decembro 1969 en Glasgovo) estas plurpremiita skota kinoreĝisoro kaj scenaristo.

## Kariero 
Ŝi studis fotarton en Edinburgo. En 1995, ŝi diplomiĝis ĉe la Nacia Filmo kaj Televida Lernejo en Beaconsfield, specialiĝante pri reĝisorado kaj kinematografio. Ŝi akiris atenton kiel kreinto de premiitaj mallongaj filmoj - ŝiaj *Small Deaths* (1996) kaj *Gasman* (1998) gajnis la Ĵurian Premion ĉe la 49-a kaj 51-a Internaciaj Filmfestivaloj de Cannes, respektive. 

Ŝi famiĝis pro siaj kvar plenlongaj filmoj, realigitaj en la konvencio de socia dramo aŭ suspensfilmo: *Call It a Dream* (1999), *Morvern Callar* (2002) kun Samantha Morton, *We Need to Talk About Kevin* (2011) kun Tilda Swinton kaj *You Were Never Really Here* (2017) kun Joaquin Phoenix.

La ĉefroluloj de ŝiaj filmoj, kiuj tipe havas tre malmulte da dialogo, ofte estas infanoj aŭ adoleskantoj. Revenantaj temoj en la filmoj de Ramsay inkluzivas tristecon, funebron, kulposenton kaj morton.

Ŝi estis membro de la ĵurio de la sekcio "Cinéfondation" ĉe la 54-a Internacia Filmfestivalo de Cannes (2001), kaj ankaŭ de la ĉefa konkursa ĵurio ĉe la 66-a Internacia Filmfestivalo de Cannes (2013) kaj la 72-a Internacia Filmfestivalo de Venecio (2015).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Skotaj kinproduktoroj
Kategorio:Britaj reĝisoroj
Kategorio:Britaj scenaristoj
Todd Haynes

**Todd HAYNES** (naskiĝis la 2-a de januaro 1961 en Los-Anĝeleso) estas usona sendependa reĝisoro, scenaristo kaj produktoro, konsiderata unu el la pioniroj de la movado Nova kvira kino (d:Q2724311), unu el la tendencoj en samseksema kino, kiu aperis en la 1990-aj jaroj. Preskaŭ ĉiu el liaj produktaĵoj vekis polemikon, sed ankaŭ intereson.

Li verkaro plej konata pro reĝisorado de la filmoj *Poison*, *Far from Heaven* kaj ''I'm Not There*. Li estis nomumita por Oskaro por Plej Bona Origina Scenaro en 2003 pro sia scenaro por *Far from Heaven*.

Dum sia filmkariero, li ricevis 107 nomumojn, inkluzive de Akademia Premio por Plej Bona Origina Scenaro kaj du Premioj Ora Globo, kaj gajnis 63 premiojn ĉe festivaloj kiel Berlino, Cannes, Sitges, Lokarno, Sundance, kaj Venecio. Kelkaj el liaj plej kritike aklamitaj filmoj *inkluzivas Poison* (1991), *Far from Heaven* (2002), *Carol* (2015), *Dark Waters* (2019), kaj *May December* (2023).

## Filmaro 
### Plenlongaj filmoj 
* *Poison* (1991)
* *Safe* (1995)
* *Velvet Goldmine* (1998)
* *Far from Heaven* (2002)
* *I'm Not There* (2007)

### Mallongaj filmoj 
* *Assassins: A Film Concerning Rimbaud* (1985)
* *Superstar: The Karen Carpenter Story* (1987)

### TV 
* *Dottie Gets Spanked* (1993), mallonga filmo

### Muzikvideoj 
* *Disappearer'' by Sonic Youth (1990)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Todd Haynes interviews M Blash on "Lying" ĉe The Doomed Planet (arkivo)
* Todd Haynes: I'm Not There videa intervjuo ĉe CNETTV UK (arkivo)
* Career interview with filmmaker Todd Haynes ĉe British Film Institute (BFI)
* Todd Haynes ĉe Senses of Cinema: Great Directors Critical Database
* Todd Haynes ĉe Virtual History

Kategorio:Usonaj reĝisoroj
Kategorio:GLAT-reĝisoroj
Kategorio:Usonaj judoj
Ridle Baku

**Ridle BAKU** - naskiĝis  en Majenco, do nun -jara - estas germana-konga profesia futbalisto en la pozicio de defendulo kaj mezkampulo. 

Liaj gepatroj rn 1992 translokiĝis de la tiutempa Zairio (nuna Demokratia Respubliko Kongo) al Germanio. Ridle naskiĝis en Majenco, kie li pasigis la tuta infanecon, estis lernejano kaj ekde 2007 ĝis 2017, 8- ĝis 18-jara, ludis en junularaj teamoj de la futbalklubo Mainz 05, ĝis 2020 daŭriĝis en la 2-a kaj 1-a viraj teamoj de la klubo, tiam transiris al la klubo VfL Wolfsburg kaj en 2025 ŝanĝis al la klubo RB Leipzig. 

Ekde la jaro 2020 li estas membro de la vira germana nacia teamo de futbalo, post kiam antaŭe jam de la jaroj 2015 (fakte ĝis 2021) li partoprenis en la germanaj naciaj teamoj de sub-18-, sub-19-, sub-20- kaj sub-21-jaruloj. La ĝemela frato *Makana Baku* estas same profesia futbalisto.

 

Kategorio:Germanaj futbalistoj
Kategorio:Kongaj futbalistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Germanio
Denise Levertov

**Denise LEVERTOV** (naskita Priscilla Denise Levertoff, la 24-an de oktobro 1923 en Ilford, Essex, Anglio ; mortinta la 20-an de decembro 1997 en Seatlo, Usono) estis usona poetino de rusa - kimra deveno. 

Forte influita de la poetoj de la Beat-generacio, ŝi estis politika kaj feminisma aktivulino kaj publikigis, interalie, protestpoemojn kontraŭ la Vjetnama milito. Ŝi gajnis multajn literaturajn premiojn.

Post publikigo de sia unua poemaro, *The Double Image* (*La* *duobla bildo*,  1946), ŝi elmigris al Usono en 1948 kaj regule publikigis pluajn poemarojn tie. Ŝia afineco kun la poetoj de la tiel nomata movado *de la Nigra Monto*, kiel ekzemple Charles Olson kaj William Carlos Williams, estis evidenta, dum ŝia propra verkstilo restis nedubebla.

Post la publikigo de *Kun Okuloj ĉe la Malantaŭo de Niaj Kapoj* (1959), ŝi fariĝis poezia redaktorino de la revuo *The Nation* en 1961.

Ekde la dua duono de la 1960-aj jaroj, ŝi aktive partoprenis en civilaj kaj kontraŭmilitaj movadoj, precipe parolante kontraŭ la Vjetnama milito , kiu forte influis la verkaron de la poetino. De 1981 ĝis 1994 ŝi instruis ĉe Universitato Stanford.

Inter ŝiaj pli konataj pli postaj poemaroj estis *Relearning the Alphabet* (1970), *Footprints* (1972), kaj *Evening Train* (1992). Ŝi ankaŭ publikigis *New and Selected Essays,* kolekton de eseoj pri diversaj temoj, en 1992. Ŝi korespondis kun la poeto Robert Duncan dum pluraj jaroj.

En 1980 ŝi estis elektita al la Usona Akademio de Artoj kaj Literaturo. En 1990 ŝi ricevis la Frost-Medalon de la Poezio-Societo de Usono.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Profilo kaj poemoj ĉe la Akademio de Amerikaj Poetoj
* Profilo kaj poemoj ĉe la Poezio-Fonduso
* Profilo ĉe Modern American Poetry 
* Kronologio de Denise Levertov
* Paĝo de Denise Levertov ĉe New Directions Publishing

Kategorio:Konvertitoj de ateismo aŭ agnostikismo al romkatolikismo
Kategorio:Usonaj kontraŭimpostistoj
Kategorio:Britaj poetoj
Kategorio:Usonaj poetoj
Kategorio:Britaj verkistoj
Kategorio:Verkistinoj
Famadihano

**Famadihano** (malagase **famadihana**) estas tradicia malagasa funebra rito.

La ceremonio okazas ĉefe inter la gentoj sur la altebenaĵo de centra Malagasio (ekz. Merina kaj Betsileo).

Ĝi okazas kutime ĉiun 5-an ĝis 7-an jaron, depende de la familio.

Dum la ceremonio, familianoj elprenas la restaĵojn de siaj prapatroj el la tombo, envolvas ilin per novaj tukoj, kaj poste reentombigas ilin.

Kategorio:Kulturo de Madagaskaro
Tunljao

**Tunljao,** per simpligita ĉina skribo **通辽,** per tradicia ĉina skribo **通遼,** per pinjino *Tōngliáo,* per mongola cirilo **Тонляо** estas milionurbo je prefektuja nivelo en provinco Interna Mongolio en Ĉina Popola Respubliko. La origina nomo estis Jirem.
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2020 la prefektujnivela loĝantaro estis  homoj.

## Geografio 
La prefektujnivela urbego kuŝas plejparte sur ebenaĵo, la norda parto en montaro sur areo  km² averaĝe 179 m super la marnivelo. La teritorio havas 8 administrajn dividojn. Ŝenjango troviĝas 221, Ĉangĉuno 248, Ĉifen 309, Pekino 637, Ŝanhajo 1381 km aere laŭ https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
Dum la Dinastio Ming ĉi tiuj teroj estis limregionoj. Fine de la 16-a jarcento ili estis sorbitaj de la manĉura ŝtato. Post oftaj ŝanĝoj en la administraj areoj en 1999 estis kreita la prefektujnivela urbego.

## Ekonomio 
La industrio havas karbominejojn, krome grandaj ventaj kaj sunaj energicentraloj donas energion. La ĉefa agrikultura produkto estas pomo.

## Edukado 
Iam universitato kaj altlernejo funkciis, sed ili estis kuntiritaj kiel Universitato de Interna Mongolio por Naciecoj.

## Trafiko 
eta|maldekstre|
Tunljao estas fervoja kaj ĉefvoja nodo, krome enlanda flughaveno funkcias.

## Klimato 
La klimato estas kontinenta stepa klimato kun musonaj influoj laŭ la klimata klasifiko de Köppen: BSk kun longaj, malvarmaj, ventaj, sed sekaj vintroj kaj varmaj, humidaj someroj. La jara averaĝa temperaturo estas  kaj varias inter . Jare averaĝe pluvas aŭ neĝas nur 382 mm, en ĉiuj monatoj pluvetas, sed la precipitaĵo koncentriĝas en julio kaj aŭgusto, inter novembro-marto praktike precipitaĵo malestas. La sunbrilo estas abunda tutjare, kun 3 054 horoj ĉiujare. 

## Vidindaĵoj 
* preĝejoj
* somera festivalo

## Ĝemelurboj 
*  (2008)
*  (2018)

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Alfie Lambe

**Alphonsus „Alfie“ LAMBE** (naskiĝinta la  en Tulach Mhór, mortinta la  en Bonaero) estis irlanda misiisto en Suda Ameriko kaj ano de la Maria Legio.

Originante el kamparana familio li tuj post la fina lerneja ekzameniĝaro eniris konventon de la Kristanaj Fratoj (*Congregatio Fratrum Christianorum*). Sed pro sanecaj kialoj li devis malekigi la novicadon. Post ekkontakti Frank Duff li baldaŭ pretis esti oficiala legato en Kolombio, Ekvadoro, Urugvajo, Brazilo kaj Arĝentino. En la 1953-a jaro li tie alvenis; ses jarojn poste li mortis pro kancero. Tombo lia troviĝas sur la tombejo *La Recoleta* en Bonaero. 

Li rapide ellernis la lingvojn hispanan kaj portugalan. Talenton elstaran li havis krome koncerne la entuziasmigon de aliaj. Li laŭdire kreis ĉirkaŭ du milojn da lokaj *prezidiojn*. La bonaera ĉefepiskopujo komencis en 1978 proceson pri beatigo. 
## Literaturo 
* Hilde Firtel: *Apostel ohne Stola: Laien-Apostel Alfons Lambe, Legionsgesandter,* Kanisius-Verlag, Friburgo 1961 
**kiel sonlibro ene de la serio *Persönlichkeiten des Glaubens: Alfie Lambe*, ISBN 978-3-9031-1852-2

## Eksteraj ligiloj
*"Excerpts of a talk by Noel Lynch" - ĉe: *legion-of-mary-ny.org* (memoroj pri Lambe)
## Notoj 
Kategorio:Katolikaj misiistoj
Kategorio:Maria Legio
Kategorio:Irlandanoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1932
Kategorio:Mortintoj en 1959
Kategorio:Bonaero
Péter István Nagy

**Péter István Nagy** [iŝtvAn nadj], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Nagy Péter István** estis hungara aktoro, reĝisoro.

 naskiĝis  en Sárvár.

## Biografio 
 maturiĝis en premonstrata gimnazio en Szombathely en 2009, dum inter 2006-2009 li partoprenis en laboro de teatreto en Celldömölk, poste li akiris psikologian bakalaŭron en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 2013. En Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto) li akiris aktoran licencon en 2011, reĝisoran diplomon en 2020. Inter 2013-2015 li praktikadis reĝisoradon en Nacia Teatro (Budapeŝto). Ekde 2021 li instruis en la menciita drama-filma universitato, krome li estis reĝisoro en Teatro Radnóti. Ekde 2009 li ricevis laŭdojn, premiojn.

## Elektitaj roloj 
* Aristofano: Lisistrata – migranta muzikisto
* Niccolò Machiavelli:
** *A fráter* – Alberigo
** *Mandragóra* – Buddy
* Mihály Vörösmarty: *Csongor és Tünde* – vira titolrolo
* Albert Camus: *Az igazak* – Alekszej Vojnov

## Elektitaj reĝisoraĵoj 
* *Don Carlos* (2021)
* *451 Fahrenheit* (2022)
* *Istentelen ifjúság* (2023) 
* *Gyévuska* (2024) 

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Ĉina Kultura Universitato

La **Ĉina Kultura Universitato** aŭ **Universitato de Ĉina Kulturo** () estas privata universitato en Tajvano, situanta proksime de la Nacia Parko Yangmingshan en la distrikto Shilin, urbo Tajpeo, Tajvano.  

La Ĉina Kultura Universitato estis fondita en 1962 kaj estas unu el la plej grandaj universitatoj en Tajvano. Ĝi nuntempe enskribas ĉirkaŭ 32 000 studentojn. Pliaj kampusoj situas en diversaj distriktoj de Tajpeo: Jianguo, Ximending kaj Zhongxiao. Ĝi kunlaboras kun ĉefaj universitatoj tra la mondo. 

## Priskribo 
[maldekstra|eta|100ra|Tradicia ĉina [Huabiao ĉe la Ĉefa Pordego]]
La lernejo estis fondita kiel **Universitato de la Malproksima Oriento** en 1962 fare de Chang Ch'i-yun, kaj ĝi estis renomita **Kolegio de Ĉina Kulturo** fare de Prezidanto Ĉiang Kai-ŝek en 1963. Ĝi ricevis ĝian nunan nomon en 1980. 

La ĉefa kampuso situas sur la monto Yang Ming, preteratentas la distrikton Tienmu, kaj estas ĉirkaŭ 45-minutan veturon de la ĉefa stacidomo de Tajpeo. La areo estas konata pro siaj ampleksaj migrovojoj kaj termofontoj. La universitato situas tuj apud la ĉefa vojo, kiu serpentumas supren laŭ la monto, kie oni povas trovi servojn. Multaj studentoj luas apartamentojn en ĉi tiu malgranda vilaĝa areo, kaj la urbaj busoj haltas laŭlonge de la ĉefa vojo. 

La Universitato de Ĉina Kulturo estis reorganizita multfoje. La Ministerio pri Edukado donis al la universitato permeson establi studojn pri filozofio, la ĉina, orientaj lingvoj, la angla, la franca, la germana, historio, geografio, novaĵo, arto, muziko, dramo, sporteduko, hejmscienco kaj arkitekturo.

## Organizo 
* Kolegio de Natursciencoj
* Kolegio de Fremdaj Lingvoj
* Kolegio de Natursciencoj
* Jura Fakultato
* Kolegio de Sociaj Sciencoj
* Industria Kolegio
* Agrikultura Altlernejo
* Komerca Kolegio
* Kolegio de Ĵurnalismo kaj Amaskomunikado
* Kolegio de Artoj
* Kolegio de Media Dezajno
* Pedagogia Altlernejo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Universitatoj en Tajvano
Madeline Gleason

**Madeline GLEASON** (naskita la 26-an de januaro 1903 en Fargo, Norda Dakoto; mortis la 22-an de aprilo 1979 en San-Francisko, Kalifornio) estis usona poetino, dramistino kaj fondinto de la San Francisco Poetry Guild. En 1947, ŝi fariĝis la direktoro de la unua poeziofestivalo en Usono, metante la fundamenton (kune kun aliaj figuroj kiel Kenneth Rethrox, Robert Duncan, William Everson, Jack Spicer, James Broughton, ktp.) por tio, kio fariĝis konata kiel la Sanfranciska Renesanco (angle San Francisco Renaissance).

Ŝi estis, kun Helen Adam, Barbara Guest kaj Denise Levertov, unu el nur kvar virinoj, kies verko estis inkludita en la grava antologio de Donald Allen, *The New American Poetry 1945-1960* (1960).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Ron Silliman pri post-jetsa poezio de Madeline Gleason's 

Kategorio:Usonaj poetoj
Kategorio:Usonaj verkistoj
Kategorio:Verkistinoj
Lívia Nemes

'*** [nemeŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Nemes Lívia*' estis hungara psikologo pri infanoj, altlerneja instruisto, psikoanalizisto, psikoterapeŭto. Ŝia onklino estis Lili Hajdú Gimesné.

 naskiĝis  en Budapeŝto, ŝi mortis .

## Biografio 
 devenis el juda familio. Pro la kontraŭjudaj leĝoj ŝi ne povis maturiĝi, sed ŝi finis industrian lernejon, poste ŝi finis kurson kun la intenco malfermi privatan infanĝardenon. En 1941 ŝi komencis psikanalizon kun Róbert Bak, iom poste kun István Székács-Schönberger, en 1942 kun Ferenc Mérei. Dum la nazia erao (1944) ŝi pluvivis per falsaj dokumentoj. Post la milito ŝi maturiĝis kaj en 1948 ŝi akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány, sed ŝi studis ankaŭ psikologion. Post la diplomo ŝi laboris apud Ferenc Mérei en instituto, eĉ ŝi instruis en gimnazio kaj altlernejo. Iom poste la instituto fermis, ĉar ĝi ne kongruis kun principoj de la socialismo. Dum la sekvaj ses jaroj ŝi laboris kiel simpla teksaĵlaboristino. Depost la Hungara revolucio de 1956 li instruis 2 jarojn en pedagogia instituto, sed en 1959 - same kiel Mérei - ŝi estis arestita pro kontraŭŝtataj akuzoj kaj pasigis tri jarojn en malliberejo. Nur en 1963 ŝi povis rekomenci sian psikanalizan trejnadon de Imre Hermann. Jam de 1962 ĝis 1967 ŝi laboris kiel klinika psikologo en  tuberkuloza instituto, poste ĝis 1980 kiel ĉefa psikanalizisto kaj psikoterapiisto en kliniko por infanoj. Intertempe ŝi doktoriĝis en 1971. Ŝi ricevis premion en 2004.

## Ŝiaj libroj 
* *Pszichogén tünetképződés a kisiskolás korban.* (1974)
* *A szervlibidó.* (1987)
* *Alkotó és alkotás.* (1994; 2-a eldono: 1998)
* *A bennünk élő gyermek*. (2000)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio germane kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj psikologoj
Kategorio:Hungaraj psikoanalizistoj
Kategorio:Hungaraj psikoterapiistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Yamaha Motor Company

**Yamaha Motor Co., Ltd.** (Yamaha Hatsudoki), estas transporta ekipaĵfabrikisto kun sidejo en Iwata, Ŝizuoka. La multnacia korporacio funkcias en proksimume 180 landoj kaj regionoj, kaj estas la dua plej granda motorcikloproduktanto de la mondo kaj la plej granda ŝipproduktanto de la mondo .

La kompanio estas tute aparta ento de la muzikinstrumenta fabrikanto Yamaha (Hamamatsu, Shizuoka).

## Marko 
dekstra|eta|250x250ra|YAMAHA SR
Konata kiel "Yamaha de Dezajno", Yamaha estas alte estimata pro siaj elegantaj formoj kaj atento al detaloj. Yamaha ankaŭ estas konata pro sia iniciatema adopto de pintnivela teknologio en siaj produktoj. La kompanio ricevis multajn dezajnajn premiojn kaj en Japanio kaj eksterlande, inkluzive de la Premio por Bona Dezajno en Japanio kaj la Premio por Ruĝa Punkto de Dezajno en Germanio. 

## Komerca areo 
### Tera moviĝeblo 
* motorciklo
* Elektraj veturiloj (ĉaroj kaj rulseĝoj )
** Elektre helpata biciklo " PAS "
** elektra rulseĝo
* Aŭtomobilaj motoroj ( Volvo, Toyota Motor Corporation )
* Elektra veturilo elektra unuo 
* Efikeco Dampilo

### Marmovado 
* eksterborda motoro
* motorboato
* fiŝkaptista boato
* Akvoskoteroj 
* Mara motoro

### Subĉiela terveturilo 
* Kaledo (ATV)/ Flank-al-flanke Veturilo (SSV, ROV)
* Pasaĝeraj golfĉaroj / teraŭtoj (LSM, PTV)

### Robotiko 
* Ĉipmuntilo
* Ekipaĵo por fabrikado de duonkonduktaĵoj
* industriaj robotoj
* Industriaj senpilotaj helikopteroj 
* agrikultura senpilota aerveturilo

### Financaj servoj 
* Podetala kaj pogranda financo
* Liza komerco
* Asekura komerco

## Motorsportoj 
Ekde sia fondo, Yamaha Motor atingis sukceson en multaj vetkuroj, kaj motorsporto estas parto de ĝia identeco.
[eta|250x250ra|MotoGP-ĉampiono [Valentino Rossi (2014)]]

## Referencoj 
Kategorio:Ekonomio de Japanio
Kategorio:Motorcikloj
Michael Winterbottom

**Michael WINTERBOTTOM** (naskita la 29-an de marto 1961 en Blackburn, Lancashire) estas brita filmreĝisoro, kun pli ol 70 filmoj. Li komencis sian karieron en Brita Televido, de kie li povis antaŭenigi sian karieron. Tri el liaj filmoj estis nomumitaj por la Ora Palmo ĉe la Festivalo de Cannes, *Welcome to Sarajevo*, *Wonderland* kaj *24 Hour Party People*.

Kune kun Guy Ritchie, Ken Loach, Danny Boyle kaj Mike Leigh, li estas konsiderata unu el la plej gravaj figuroj de la Nova Brita Kino.

Diplomiĝinto de Anglaj Studoj ĉe la Universitato de Oksfordo, li studis filmreĝisoradon en Bristolo kaj Londono. Li gajnis la Arĝentan Premion ĉe la Novjorka Televida Festivalo pro *Love Lies Bleeding* (1993). Li ankaŭ estas kunposedanto de la filmprodukta kompanio Revolution Films. 

Li estis membro de la ĉefa konkursa ĵurio ĉe la 51-a Internacia Filmfestivalo de Cannes (1998).

## Filmaro 
* *Rosie the Great* (1989, TV)
* *Forget About Me* (1990, TV)
* *Under the Sun* (1992, TV)
* *Love Lies Bleeding* (1993, TV)
* *Family* (1994, TV)
* *:en:Butterfly Kiss* (1995)
* *Go Now* (1995)
* *Jude* (1996)
* *:en:Welcome to Sarajevo* (1997)
* *I Want You* (1998)
* *Wonderland* (1999)
* *With or Without You* (1999)
* *The Claim* (2000)
* *:en:24 Hour Party People* (2002)
* *:en:In This World* (2002)
* *:en:Code 46* (2003)
* *:en:9 Songs* (2004)
* *:en:A Cock and Bull Story* (2005)
* *:en:The Road to Guantanamo* (2006)
* *A Mighty Heart* (2007)
* *Genova* (2008)
* *The Shock Doctrine* (2009)
* *The Killer Inside Me* (2010)
* *The Trip* (2010, TV)
* *Trishna* (2011)
* *Everyday* (2012)
* *The Look of Love* (2013)
* *:en:The Trip to Italy* (2014, TV)
* *:en:The Face of an Angel* (2014)
* ''The Emperor's New Clothes* (2015)
* *On the Road* (2016)
* *:en:The Trip to Spain* (2017)
* *The Wedding Guest* (2018)
* *Greed* (2019)
* *:en:The Trip to Greece* (2020)
* *Isolation* (2021)
* *:en:Eleven Days in May* (2022)
* *This England* (2022, TV)
* *Shoshana* (2023)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Critical essay by Deborah Allison *SensesOfCinema.com''

Kategorio:Anglaj reĝisoroj
László Nagy (inspektoro)

**László Nagy** [lAslO nadj], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Nagy László** estis hungara inspektoro, instruisto. Lia nobela antaŭnomo estis *bokszegi* [boksegi], lia filo estis László Nagy (psikologo).

 naskiĝis  en Kunhegyes, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en Debrecen, poste li studis filozofion en Nagykőrös, pli poste juron kaj teologion en Debrecen. Post siaj studoj inter 1838-1841 li estis lernejestro en Érmihályfalva, poste li estis ĉefamilia edukisto. Inter 1852-1858 li instruis en lernejo en Nagykőrös (laŭ alia informo en Kisújszállás), poste li estis altlernejestro en Nagykőrös. Li estis levita inspektoro en Tolna en 1868, 4 jarojn poste en Pest. Li verkis ankaŭ lernolibrojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Beszéd és értelemgyakorlatok a helv. hitv. népiskolákbani használatra. Tanítóknak vezérkönyvül, tanmódszeres modorban*. (premiita lernolibro, 1863)
* *Magyarország története kapcsolatban az általános történet legfőbb vonásaival*. (kunaŭtoro, 1863; 27-a eldono: 1894)
* *Nyelvtani gyakorlókönyv a népiskolák I-IV. osztálya számára*. (1870; denove: 1889.; ankaŭ germane, slovake kaj slovene)
* *Vezérkönyv a magyar nyelvtan tanításában a népiskolák I.-IV. osztályai számára*. (1870; ankaŭ germane, slovake kaj slovene)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare (legebla en la 22-a punkto)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj inspektoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Alexander Payne

**Constantine Alexander PAYNE** (naskita la 10-an de februaro 1961 en Omaho, Nebrasko) estas grek -usona filmreĝisoro kaj scenaristo. Li gajnis du Akademiajn Premiojn kaj du Orajn Globojn. Liaj filmoj estas konataj pro sia nigra humuro kaj satiraj bildigoj de nuntempa usona socio. Per siaj ofte satiraj kaj tragikomikaj filmoj, li establis sin kiel grava aŭtoro de usona kino.

Li estis nomumita por Oskaro en 1999 pro la adapto de *Election*. Li gajnis kaj la Akademian Premion kaj la Oran Globon en 2005 pro la scenaro de *Sideways*.

Kiel reĝisoro, lia filmografio konsistas el ok filmoj, preskaŭ ĉiuj verkitaj en kunlaboro kun scenaristo Jim Taylor. 

## Filmaro 
**Reĝisoro/scenaristo**

* *Citizen Ruth* (1996)
* *Election* (1999)
* *About* *Schmidt* (2002)
* *Sideways* (2004)
* *The Descendants* (La posteuloj, 2011)

**Reĝisoro**

* *Nebraska* (2013)

**Scenaristo**

* *Jurassic Park III* (2001)
* *I Now Pronounce You Chuck and Larry* (unua skizo nur) (2007)

**Produktoro**

* *The Assassination of Richard Nixon* (2004)
* *King of California* (2007)
* *The Savages* (2007)
* *Cedar Rapids* (2011)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
*  

Kategorio:Germanaj usonanoj
Kategorio:Usonaj reĝisoroj
Kategorio:Usonaj kinproduktoroj
Walter Salles

**Walter Moreira** **SALLES Júnior** (naskiĝis la 12-a de aprilo 1956 en Rio-de-Ĵanejro, Brazilo) estas brazila kinoreĝisoro, scenaristo kaj filmproduktoro.

Walter Salles estas la filo de Walter Moreira Salles, brazila bankisto kaj ambasadoro. Lia frato, João Moreira Salles, estas ankaŭ filmreĝisoro.

Li estas konata pro esplorado de temoj kiel ekzilo kaj la serĉado de identeco en siaj filmoj. Li akiris eminentecon post sia filmo *Terra Estrangeira* (1995), kiu gajnis la premion por Plej Bona Filmo de la Jaro en Brazilo. Poste, li komencis rikolti internaciajn nomumojn kaj premiojn. Interalie, li ricevis Akademian Premion por Plej Bona Internacia Plenlonga Filmo kaj gajnis la Oran Urson ĉe la Internacia Filmfestivalo de Berlino, la Premion Oran Globon, la Arĝentan Premion Arielon en Meksiko, la Arĝentan Premion Kondoro en Argentino, la Premion BAFTA en Britio, kaj la Premion de la Publiko ĉe la Internacia Filmfestivalo de San Sebastián en Hispanio. *Centra Stacio* ankaŭ estis nomumita por la Akademia Premio por Plej Bona Fremdlingva Filmo en 1998.

## Filmaro 
### reĝisoro 
* 1991: *Grande Arte*
* 1995: *Terra Estrandeira* - kunreĝisoro: Daniela Thomas
* 1998: *Central do Brasil*  - gajnis 55 internaciajn premiojn kaj estis nomumita por Akademia Premio
* 1998: *O Primeiro Dia* - kunreĝisoro: Daniela Thomas
* 2002: *Abril Despedaçado*
* 2004: *Diarios de motocicleta*
* 2005: *Dark Water* 
* 2006: Paris, je t'aime Episode *Loin du 16e*
* 2008: Linha de passe - kunreĝisoro: Daniela Thomas
* 2012: *On the Road*
* 2014: Jia Zhangke, al homem de Fenyang (dokumentario)
* 2024: *Ainda estou aqui*

### scenaristo 
* 1998: Centra Stacio (*Central do Brasil*), kunaŭtoro
* 2001: Malantaŭ la suno (*Abril Despedaçado*), surbaze de la romano *Torn April* fare de Ismail Kadaré
* 2002: Frida
* 2023: La Contadora de Películas

### produktoro 
* 2002: Madama Sata de Karim Aïnouz
* 2002: Urbo de Dio (*Cidade de Deus*) de Fernando Meirelles kaj Kátia Lund
* 2004: Cidade Baixa de Sergio Machado

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Brazilaj miliarduloj
Kategorio:Brazilaj reĝisoroj
Edel Mary Quinn

**Edel Mary QUINN** (naskiĝinta la  en Ceann Toirc, Graflando Cork, mortinta la  en Najrobio) estis irlanda misiistino kaj aktivega membro de la Maria Legio.

Ĉar monaĥiĝo ĉe la Klaraninaj monaĥinoj pro sanecaj kialoj ne eblis, ŝi aliĝis en la aĝo de 20 jaroj al la laika movado *Maria Legio*. Tion malpostis restado en sanatorio dum ok monatoj. Je Dublino ŝi laboris en ladurboj. En 1936 ŝi iĝis oficiala legia sendato en Eosta kaj Centra Afrikoj. En la nunaj ŝtatoj Tanzanio, Kenio, Ugando, Malavio kaj Maŭricio ŝi fondis centojn da lokaj prezidioj. Ŝi forpasis pro tuberkulozo kaj estis entombigita Najrobie sur la Tombejo de la Misiistoj. Proceso pri kanonizado ekis en 1956; en decembro 1994 papo Johano Paŭlo la 2-a atribuis al ŝi gradon de heroeco.

## Literaturo 
* Hilde Firtel: *Ein Mädchen erobert Afrika. Edel Quinn, Gesandtin der Legion Mariens.* Kanisius Verlag, Friburgo 1955.
* Léon-Joseph Suenens: *Eine Heldin des Apostolates, Edel-Mary Quinn. Gesandtin der Legion Mariens in Afrika*. Kanisius, Friburgo k.a. 1955.
* Anni Cech: *Edel Mary Quinn. Ein Leben in der verzehrenden Liebe zu Jesus und Maria*. Salterrae, Maria Roggendorf Jahr ?
* Veronika Margesin: *Edel Mary Quinn. Aus der Kraft der Liebe*. YOU, Maria Roggendorf 2006
## Eksteraj ligiloj
*Henry Peel: "The last days of Edel Quinn" - je *catholicireland.net*
*Quinn laŭdata - paĝoj de la uganda filio de la Legio

Kategorio:Servistoj de Dio
Kategorio:Irlandanoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1907
Kategorio:Mortintoj en 1944
Kategorio:Virinoj
Hindia gufo

**Hindia gufo**, *Ketupa coromanda* laŭ kio *Koromandela gufo*, kaj ankaŭ *Malhela gufo*, estas specio de azia gufo en la familio Strigedoj. Ĝi estas granda rabobirdo kun timiga aspekto. Ĝi estas arbarloĝanta specio trovebla en la Hinda subkontinento kaj ĝis Sudorienta Azio. La tipa specimeno uzita por priskribi la specion estis kolektita en la Koromandela Marbordo, kiu estis uzita por la specia epiteto. Ĝi estis listita kiel Malplej Zorgiga en la IUCN Ruĝa Listo. La teritorio de tiu ĉi specio estis kalkulita je 9 250 000 km². Tamen, datumbazoj generitaj de volontuloj kiel ekzemple eBird.org sugestas, ke la disponebla amplekso de okazo estas troa supertakso.

## Taksonomio
Tiun ĉi specion la unua priskribis anglo John Latham en 1790 kiel *Strix coromanda*. Tiu estis la nomiga subspecio kiu vivas en Suda Azio. En la 20-a jarcento, oni priskribis ankaŭ la jenan subspecion:

## Aspekto
La Hindia gufo estas granda grizbruna gufo kun elstaraj oreltufoj. Ĝiaj subpartoj estas grizblankaj kun kelkaj malhelbrunaj strioj, kaj ĝiaj malhelbrunaj flugiloj havas kelkajn blankecajn striojn. *K. c. klossii* estas simila al la nomiga subspecio sed multe pli malhela kaj sen evidentaj blankecaj markoj sur flugiloj kaj skapularoj. Flugiloj estas 380–435 mm, kaj vosto estas 187–224 mm. Tre malmultaj paroj de Hindiaj gufoj uzis nestojn faritajn ankaŭ de aliaj birdospecioj, kiel ruĝnuka ibiso, *Pseudibis papillosa*, kaj hinda makulaglo, *Clanga hastata*. Cikonioj montris preferon por indiĝenaj *Dalbergia sissoo* kaj *Ficus religiosa* kune kun la ekzotaj eŭkaliptoj. Tiuj ĉi gufoj ekzercis duan nivelon de prefero de arbospecioj, kiuj havis cikoniajn nestojn, kaj preferate reuzis nestojn sur *Eucalyptus* sp. Plej multaj Hindiaj gufoj reuzis cikoniajn nestojn en areoj, kiuj havis altajn densecojn de cikoniaj nestoj, sugestante, ke tiuj gufoj spuris la reproduktan progreson de lankolaj cikonioj. La studo en Harjano substrekis la gravecon de multfunkcia agrikulturo - agroforstado meze de grenrikoltoj - por konservi sanajn reproduktajn populaciojn de Hindiaj gufoj.

La specio Hindia gufo estas unu el la malplej studitaj strigoj en la mondo, kaj la plimulto de informoj pri ĝia biologio devenas de anekdotaj observaĵoj.

## Referencoj 
* Mlíkovský, Jiří (2002): *Cenozoic Birds of the World, Part 1: Europe*. Ninox Press, Prague. ISBN 80-901105-3-8 PDF plena teksto
* Mourer-Chauviré, Cécile (2004): [Review of *Cenozoic Birds of the World, Part 1: Europe*]. *Auk* **121** (2): 623–627.  HTML plena teksto

## Eksteraj ligiloj 
*
*

Kategorio:Strigoformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Uĝun

**Uĝun,** per simpligita ĉina skribo **吴忠,** per tradicia ĉina skribo **吳忠,** per pinjino *Wúzhōng,* per araba skrib-sistemo **وُجْو شِ,** estas milionurbo je prefektuja nivelo en aŭtonoma regiono Ningŝjao en Ĉina Popola Respubliko. 
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2024 en la prefektujnivela areo vivis  homoj.

## Geografio 
Uĝun situas laŭ la Flava Rivero sur areo  km² kaj administras 5 dividojn. Provinca sidejo Jinĉŭano troviĝas 54, Gujan 76, Ŝjiano 480, ĉefurbo Pekino 906, Ŝanhajo 1582 km laŭ https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
eta|maldekstre|
Tiu teritorio estis konata kiel la prefektujo Jinnan (银南地区) antaŭ ol ĝi estis promociita al prefektujnivela urbego en 1998. En la 18-a jarcento la loĝantoj profitis el la trairintaj komercaj karavanoj. Centjaron poste tiu teritorio fariĝis fortikejo, krome religia centro.

## Ekonomio 
La agrikulturo produktas tritikojn, rizojn, fruktojn kaj legomojn, ja Uĝun estas la ĉefa grenproduktadbazo de la provinco. La industrio havas rezervojn de naftoj, gasoj, karboj kaj kalkŝtonoj, dum ĝi produktas energion, konstrumaterialojn kaj paperojn. La agrikultura prilaborado aldonas laktaĵojn, vinojn kaj felojn.

## Eduko 
En la prefektujnivela areo la nacia teknika altlernejo prezentas la altnivelan edukon.

## Trafiko 
eta|maldekstre|
Uĝun estas ligita per ĉefvojaj kaj fervojaj linioj, pri flughaveno informo ne estis trovita.

## Klimato 
La klimato estas parte malvarmeta arida klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen: BWk; parte malvarmeta duonarida klimato laŭ Köppen: BSk; parte musona humida kontinenta klimato laŭ Köppen: Dwb. La someroj estas tre varmaj depende de la alteco, dum la vintroj estas frostaj kun tre malforta neĝado. La jara averaĝa temperaturo estas  kaj varias inter . Jare averaĝe pluvas nur 192 mm, en ĉiuj monatoj estas precipitaĵo, precipe julie kaj aŭguste, sed inter novembro-marto apenaŭ pluvas aŭ neĝas.
eta|

## Vidindaĵoj 
* pluraj preĝejoj (moskeoj, stupaoj)

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Scotopelia

***Scotopelia*** (aŭ **fiŝostrigoj**) estas genro de gufaj strigoj en la familio Strigedoj. Temas pri birdoj de sub-Sahara Afriko en la grupo de veraj gufoj. La genro estas tre proksime rilata al la genro *Ketupa*, kaj povus esti kunigita kun ĝi.

La genro enhavas jenajn tri speciojn:
* Marmora fiŝostrigo, *Scotopelia bouvieri*, Sharpe, 1875. Angolo, Kameruno, Centrafrika Respubliko, Respubliko Kongo, Demokratia Respubliko Kongo, Gabono, kaj Niĝerio. LC
* Strieca fiŝostrigo, *Scotopelia peli*, Bonaparte, 1850. Niĝerio, Senegalo, Gambio, Gvineo, Sieraleono, Kongo, Suda Sudano, Somalio, Kenjo kaj Tanzanio kaj suden al Zambio, Zimbabvo, Bocvano kaj orienta Sudafriko. LC
* Rufa fiŝostrigo, *Scotopelia ussheri*, Sharpe, 1871. Eburbordo, Ganao, Gvineo, Liberio kaj Sieraleono. VU

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Strigoformaj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Spike Jonze

**Spike JONZE** (naskita la 22-an de oktobro 1969 en Rockville, Marilando; vera nomo *Adam Spiegel*) estas usona film- kaj muzikfilmet- reĝisoro, filmproduktanto, aktoro, kaj scenaristo premiita per Orpalmo kaj Oskaro.

## Kariero 
Lia verko inkluzivas reklamojn, filmojn, muzikfilmetojn, rultabulajn filmetojn kaj televidajn programojn. 

Jonze komencis sian karieron kiel adoleskanto, fotante BMX-rajdantojn kaj rultabulistojn por ''Freestylin' Magazine* kaj *Transworld Skateboarding*, kaj kunfondante la junularan kulturan revuon *Dirt*. Transirante al filmkreado, li komencis fari filmojn pri strata rultabulado, inkluzive de la influa Video Days (1991). En 1993, Jonze fondis Girl Skateboards kun la rajdantoj Rick Howard kaj Mike Carroll. Kun sia kinematografia stilo, Jonze fariĝis tre dezirata muzikfilmet-reĝisoro dum granda parto de la 1990-aj jaroj, kunlaborante kun Sonic Youth, R.E.M., Beastie Boys, Ween, Fatboy Slim, Daft Punk, Weezer, Björk, Kanye West, kaj Arcade Fire.

Jonze komencis sian reĝisoran karieron per *Being John Malkovich* (1999) kaj *Adaptation* (2002), ambaŭ verkitaj de Charlie Kaufman. La unua gajnis al Jonze Oskar-nomumon por Plej Bona Reĝisoro. Li kunkreis kaj funkciis kiel administra produktanto por la MTV-realeca serio *Jackass*. Li poste komencis reĝisori filmojn laŭ siaj propraj scenaroj, inkluzive de *Where the Wild Things Are* (2009) kaj *Her* (2013); por ĉi-lasta filmo, Jonze gajnis Oskaron, Oran Globon, kaj Premion de la Verkista Gildo de Ameriko por Plej Bona Origina Scenaro, same kiel Oskar-nomumojn por Plej Bona Filmo kaj Plej Bona Origina Kanto.

Li laboris intermite kiel aktoro dum sia kariero, aperante en la militkomedio *Three Kings* ( 1999) de David O. Russell kaj en subtenaj roloj en *Moneyball* ( 2011) de Bennett Miller kaj *The Wolf of Wall Street'' (2013) de Martin Scorsese. Li nuntempe estas la kreiva direktoro de Vice Media.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Skotaj usonanoj
Kategorio:Anglodevenaj usonanoj
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Kategorio:Usonaj verkistoj
Kategorio:Usonaj reĝisoroj
Marmora fiŝostrigo

**Marmora fiŝostrigo** (*Scotopelia bouvieri*) estas specio de gufaj strigoj en la familio Strigedoj. Ĝi troviĝas ene de ĉeriveraj arbaroj en Angolo, Kameruno, Centrafrika Respubliko, Respubliko Kongo, Demokratia Respubliko Kongo, Gabono, kaj Niĝerio. Tiun ĉi specion unue priskribis la brita zoologo Richard Bowdler Sharpe en 1875 kaj li nomis ĝin honore al franca natursciencisto Eugène Louis Bouvier.

## Aspekto
La Marmora fiŝostrigo estas granda, senorela strigo kun totala longo de 46 ĝis 51 cm. La vizaĝa disko estas pale ruĝecbruna kun diskreta pli malhelbruna rando. La okuloj estas malhelbrunaj kaj la beko flavecbruna kun pli malhela pinto. La krono estas strieca per malhelbruna koloro. La supraj partoj estas cinamobrunaj, fajne markitaj per malhelbrunaj vermikuloj. Trans la ŝultroj, la eksteraj plumretoj estas blankecaj, kreante palan horizontalan strion. La flugplumoj kaj la vostoplumoj estas striecaj. La subaj partoj estas blankecaj, forte markitaj per malhelaj strioj. La subflugiloj kaj subvostaj kovriloj kaj la femuroj estas blankecaj kaj senstriaj. La kruroj kaj piedoj estas flavaj kaj senplumaj.

## Distribuado kaj habitato
La Marmora fiŝostrigoestas endemia de granda areo de tropika okcident-centra Afriko etendiĝanta de suda Niĝerio okcidente ĝis Suda Sudano oriente kaj norda Angolo sude. Ĉi tiu birdo ne estas migranta. Ĝia vivejo estas ĉeriveraj arbaroj laŭlonge de riveroj, kiuj estas almenaŭ 10 m larĝaj, kaj lagetoj kaj inunditaj areoj en arbaroj; ĝi foje troviĝas for de akvo.

Ĝia voĉo estas malalta, raŭka huado, sekvata de kvar ĝis ok stakataj notoj. Paro da strigoj ofte kantas duete, kaj ĉar ĝi estas sufiĉe ofta specio, pluraj paroj da strigoj foje povas esti aŭditaj el la sama loko.

Reproduktado okazas de majo ĝis almenaŭ oktobro kaj eble pli poste. La pariĝado implikas multan voĉan duetadon kaj la nesta loko povas esti antaŭekzistanta granda nesto el bastonetoj. Malmulte oni scias pri la reprodukta biologio de la birdo, sed ĝi verŝajne similas al tiu de la samgenra Strieca fiŝostrigo (*Scotopelia peli*). La idoj malrapide maturiĝas.

## Statuso
La Marmora fiŝostrigo havas tre larĝan teritorion en tropika okcident-centra Afriko, kun totala areo de ĉirkaŭ 3 333 000 km². Ene de ĉi tiu teritorio, la birdo ŝajne estas relative ofta kaj la populacia tendenco stabila, do la Internacia Unio por la Konservado de Naturo listigas ĝian konservan statuson kiel "malplej zorgiga".

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Strigoformaj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Open Library

***Open Library*** (, ) estas reta projekto intencanta krei "unu retpaĝon por ĉiu libro iam ajn eldonita". Kreita de Aaron Swartz, Brewster Kahle, Alexis Rossi, Anand Chitipothu, kaj Rebecca Hargrave Malamud, Open Library estas projekto de la Interreta Arkivo, neprofitcela organizaĵo. Ĝi estis financita parte per subvencioj de la Kalifornia Ŝtata Biblioteko kaj la Fondaĵo de Kahle/Austin. Open Library provizas retajn ciferecajn kopiojn en multaj formatoj, kreitajn el fotoj de multaj libroj je publika havaĵo, ĉu presataj aŭ nepresataj.

## Tradukfonto 
Kategorio:Retejoj aperintaj en 2006