open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Andrzej Zawada

**Andrzej Maria Zawada** (naskiĝis la 16-an de julio 1928 en Olsztyn, mortis la 21-an de aŭgusto 2000 en Varsovio) – pola himalajisto, laŭ edukiteco inĝeniero tertremosciencisto, unu el pioniroj de la pola himalajismo kaj vintra grimpado, aŭtoro de filmoj kaj fotoj de altgrimpaj ekspedicioj, kunaŭtoro de libroj pri montogrimpado kiel *Ostatni atak na Kunyang Chhish* (La lasta atako al Kunyang Ĉhiŝ, 1973). Honora membro de la brita Alpine Club, franca Groupe de Haute Montagne kaj de *The Explorers Club*.

## Vivo 
Li naskiĝis en Orienta Prusio, kie lia patro estis pola konsulo. En 1959 gvidis la unuan vintran trapason de la tuta montareĝo de Tatroj. Organizanto kaj gvidanto de multaj ekspedicioj altmontaj. En 1971 kiel la unua grimpis Kunyang Chhish (7852 metroj) en Karakorumo, en 1973 kiel la unua grimpis vintre kun Tadeusz Piotrowski la montopinton Noŝak (7485 metroj) en Hindukuŝo, en 1974 la unua trapasis nordan deklivon de Koh-i Mandaras (6628 metroj).
Li gvidis vintran ekspedicion, kiu kiel la unua eniris Ĉomolungmon en 1980 (Krzysztof Wielicki kun Leszek Cichy ekstaris sur la pinto la 17-an de februaro) kaj la printempan de la sama jaro, dum kiu Andrzej Czok kun Jerzy Kukuczka trapasis novan vojon al la pinto de la plej alta montopinto de la Tero.

Li ankaŭ gvidis vintran ekspedicion al Ĉo Oju en la jaroj 1984/1985, dum kiu la pinton eniris la 12-an de februaro (laŭ nova vojo ĝis hodiaŭ ne ripetita) – Maciej Berbeka kun Maciej Pawlikowski kaj tri tagojn poste Zygmunt Andrzej Heinrich kun Jerzy Kukuczka, por kiu tio estis la dua grimpo al okmilmetra pinto dum unu vintra sezono (la atingon neniu ĝis nun ripetis).

En la jaroj 1987/1988 li gvidis la unuan vintran, polan-kanadan ekspedicion al K2. La ekspedicio ne atingis la pinton, sed dum ĝi Maciej Berbeka kiel la unua homo trapasis vintre la limon de 8000 metroj en Karakorumo, atingante la 6-an de marto antaŭpinton de Broad Peak – Rocky Summit (8030 metroj).

Li mortis pro kancero. Entombigita en la Tombejo Powązki en Varsovio.

Kategorio:Polaj sciencistoj
István Iglódi

**István Iglódi** [iŝtvAn], hungare **Iglódi István,** Esperante **Stefano Iglódi** estis hungara aktoro, teatrestro kaj reĝisoro.

István Iglódi naskiĝis la  1944 en Magyarbóly - mortis la  2009 en Budapeŝto.

## Biografio 
István Iglódi frekventis gimnazion en Budapeŝto inter 1958-1962, poste aktoran ĉeflernejon pri reĝisorado. Li komencis sian karieron en Nacia Teatro (Budapeŝto) inter 1966–1973. Li apartenis al trupo de Teatro József Attila inter 1982-1990, kie li estis ĉefreĝisoro. Li aktoradis ekzemple en Teatro Thália (Budapeŝto). Ekde 1981 li instruis en la aktora ĉeflernejo. Li ricevis premion Kossuth en 1998, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.

## Elektitaj disĉiploj 
* Ágnes Balázs
* Szabolcs Bede-Fazekas
* Sebastián Cortés (koreografo)
* András Gáspár (aktoro)
* Péter Kálloy Molnár
* Ádám Lux
* Áron Őze
* Miklós Rázga

## Liaj roloj (elekto) 
* 38 kinejaj filmoj inter 1965-2007, inter ili La kaporalo kaj la aliaj, 1965
* 29 televiziaj filmoj (ankaŭ serioj) inter 1966-1995, ekzemple *Az ember tragédiája* (La tragedio de l' homo), 1969; *Petőfi Mezőberényben* (Petőfi en Mezőberény)
* diversaj teatraĵoj, aparte menciinda Ŝekspiro: Epifanio - Sir Andrew

## Liaj reĝisoraĵoj (elekto) 
* *A gyertyák csonkig égnek*, kineja filmo, 2005
* diversaj televiziaj filmoj
* diversaj teatraĵoj, aparte menciindaj Ede Szigligeti: Liliomfi; József Katona: *Bánk bán* (Bánk (banuso)); Gergely Csiky: *A nagymama* (La avino); Imre Madách: *Az ember tragédiája* (La tragedio de l' homo)

## Fontoj 
Iglódi
Iglódi
Iglodi
Taft Jordan

**James Taft JORDAN** (naskiĝis la 15-an de februaro 1915 je Florence en Suda Karolino; mortis la 1-an de decembro 1981 en Novjorko) estis usona ĵaza trumpetisto de svingo.

## Kariero 
[eta|dekstre|250ra|Taft Jordan en Aquarium je Novjorko proks. novembron de 1946. Foto de [William P. Gottlieb.]]
Jordan, kiu en sia komenco estis ege influita de Louis Armstrong, muzikis unue en la bando *Washboard Rhythm Kings* kaj ekde 1933 ĝis 1942 en la bandego de Chick Webb, kie li estis solotrumpetisto krom Bobby Stark kaj ankaŭ en la tempo, kiam ĝin direktis Ella Fitzgerald. En 1942 li estris propran bandon. Ekde 1943 ĝis 1947 li laboris en la Orkestro Duke Ellington. Ekde 1949 ĝis 1953 li estis en la dombando, direktata de kontrabasistino Lucille Dixon, de Klubejo Savannah je Greenwich Village. En 1958/59 li koncertvojaĝis kun Benny Goodman. Post tio li laboris liberprofesie en Novjorko. Li estas aŭdebla sur *Sketches of Spain* de Miles Davis el la jaroj 1959/60. Li muzikis en brodvejaj spektakloj kaj kunmuzikis en 1963 la koncerton je Town Hall de Duke Ellington. En la 1970-aj jaroj li muzikis kun la bando *New York Jazz Repertory Company*.

En 1935 li surdiskigis por Banner (*„If The Moon Turns Green“* sub la bandonomo *Taft Jordan and The Mob*) kaj kiel estro de propra bando en 1960/61 je propra nomo (inter alie omaĝan albumon por Ellington, *Mood Indigo*, ĉe Prestige 1961). Dumpase de sia kariero li krome kunverkis sonregistraĵojn de Benny Carter, Al Hibbler/Harry Carney, Johnny Hodges, Al Sears, Rex Stewart kaj Sarah Vaughan.

## Diskoj 
* *The Moods of Taft Jordan* (Mercury, 1958) kun Everett Barksdale kaj Joe Benjamin
* *Plays Duke Ellington* (Prestige/Moodville, 1961)
* *Al Sears/Taft Jordan – Swingville* (Prestige, 1961)

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio ĉe answers.com

Kategorio:Ĵaztrumpetistoj
Kategorio:Usonaj muzikistoj
5569 Colby

'*5569 *Colby'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉilia astronomo Carlos Torres elde la observatorio de Cerro el Roble en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Michael John Colby*, responsulo pri la NASA-a misio *New Horizons'', pri aliaj gravaj esploraj misioj al planedoj kaj pri kosma astronomio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Carlos Torres
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1974
Britt Woodman

**Britt WOODMAN** (naskiĝis la 4-an de junio 1920 en Los-Anĝeleso; mortis la 13-an de oktobro 2000 je Hawthorne en Kalifornio) estis usona trombonisto de ĵazo.

## Vivo kaj verkado 
Woodman alkreskis en muzikema medio: Lia patro William O. Woodman ankaŭ estis ĵaztrombonisto (sonregistraĵoj kun Sonny Clay kaj Teddy Buckner); Britt muzikis komence ĉe familiobando *Woodman Brothers*. Post unua ĵazbando kun siaj amikoj el la junaĝo, Buddy Collette kaj Charles Mingus, li koncertvojaĝis en 1938 kun Phil Moore kaj en 1939/40 kun Floyd Turnham, por poste ĝis 1942 muziki ĉe Les White. Post la militservo li laboris en 1946 ĉe Boyd Raeburn kaj ekde 1946 ĝis 1947 ĉe Lionel Hampton. Post sia studo ekde 1948 ĝis 1950 ĉe Altlernejo Westlake kaj studiolaboroj Woodman estis ekde 1951 ĝis 1960 en la Orkestro Duke Ellington. Dum la 1960-aj jaroj li vivis en Novjorko kaj laboris komence en brodvejaj orkestroj, surdiskigis tamen ankaŭ kun John Coltrane/Eric Dolphy (*Africa/Brass*), Quincy Jones kaj Charles Mingus, laboris ankaŭ ĉe Toshiko Akiyoshi, k.a. en ties bandego kun Lew Tabackin (*Insights*, 1976), por post reiri al Los-Anĝeleso kaj direkti propran okopon. Ekde la 1980-aj jaroj li denove estis en Novjorko; li estis membro de la bando *Lincoln Center Jazz Orchestra*, kunverkis tamen ankaŭ la sonregistraĵon *Epitaph* de Mingus el 1989.

## Diskoj 
* Miles Davis: *Blue Moods* (Debut/OJC, 1955)
* Duke Ellington: ''The Cosmic Scene: Duke Ellington's Spacemen* (1958)
* Charles Mingus: *Mingus Mingus Mingus Mingus Mingus'' (Impulse! Records, 1963)

## Eksteraj ligiloj 
* Nekrologo en The New York Times
* Nekrologo ĉe jazzinchicago.org 
* Nekrologo ĉe telegraph.co.uk

Kategorio:Ĵaztrombonistoj
Kategorio:Usonaj muzikistoj
Levente Bodó

**BODÓ Levente** estas rumania hungara grafikisto, skulptisto naskita en Vlăhița la 20-an de januaro 1949.

## Kariero
Levente Bodó diplomitiĝis en 1973 en Kluĵo, li ekspoziciis de 1973. Li instruas en sia naskiĝurbo.

## Fonto
* Erdélyi magyar ki kicsoda, 2010.
Győző Máthé

**MÁTHÉ Győző** (ma:te:) estas hungara aldviolonisto. Li estis naskita en Vlăhița (Rumanio) la  13-an de junio 1963.

## Kariero
Győző Máthé diplomitiĝis en Bukareŝto kaj li vivas en Budapeŝto. Li estas solisto de Sinfonia Orkestro de Hungara Radio kaj de Kvarteto Danubius.

## Fonto
*Retpaĝo pri la aldisto

## Eksteraj ligiloj
*Portreto kaj surbendaĵoj 

Kategorio:Hungaraj aldviolonistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Herveiras

**Herveiras** estas municipo en la brazila subŝtato Suda Rio-Grando, kiu havis 2.954 loĝantojn en 2010 . 

## Vidu ankaŭ  
* Municipoj de Suda Rio-Grando

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Suda Rio-Grando
Cat Anderson

**William Alonzo „Cat“ Anderson** (naskiĝis la 12-an de septembro 1916 je Greenville en Suda Karolino; mortis la 29-an de aprilo 1981 je Norwalk en Kalifornio) estis usona trumpetisto de ĵazo. Cat Anderson estis precipe diskonata pro sia ludo trans kvin oktavoj, aparte en la supraj tonregistroj.

## Vivo kaj verkado 
Anderson perdis en la aĝo de kvar jaroj la du gepatrojn kaj alkreskis en orfejo je Ĉarlestono en Suda Karolino. Tie li lernis trumpetludon en la *Jenkins Orphanage Band*. Lia kromnomo *Cat* onidire devenas de lia luktostilo je interbataletadoj dum lia lerneja tempo, kaj li mem uzis ĝin dumvive.
[eta|maldekstre|De maldekstre: [Louie Bellson, Cat Anderson, Clark Terry en klubejo Palomar Supper kun Orkestro Duke Ellington la 19-an de aprilo 1952.]]
Komence de sia kariero li koncertvojaĝis kun *Carolina Cotton Pickers*, bando el iamaj membroj de la orfejo, kaj verkis unuajn diskojn. Post tio li muzikis kun gitaristo Hartley Toots kaj en la bandego de Claude Hopkins, en la orkestro de Doc Wheeler, kun Lucky Millinder, kun la orkestroj de Erskine Hawkins kaj Sabby Lewis same kiel kun Lionel Hampton, kun kiu li surdiskigis la klasikaĵon *Flying Home*.

Novan ŝtupon de la karieroŝtuparo li surgrimpis en 1944, kiam li membriĝis en la Orkestro Duke Ellington. Li rapide fariĝis ĉefa ero de la elingtona sono. Anderson sciis ludi aron da diversaj jazstiloj, sed lia ludo en altegaj registroj estis lia rekonilo. Laŭ liaj propraj vortoj ĝi ekestis el tio, ke alia trumpetisto per sia ludo en altaj registroj delogis de li la junulinojn, kion Anderson esperis ĉesigi per tio, ke li mem ĉiam ludis tiel. Ekzistas filmdokumentoj, kiuj vidigas , kiel Anderson ludas solaĵon bone aŭdeblan sen mikrofonO, dum kiam la aliaj bandanoj ludas antaŭ unuopaj mikrofonoj. Li muzikis inter 1944 kaj 1949, ekde 1950 ĝis 1959 kaj inter 1961 ĝis 1971 ĉe Ellington, interrompite de periodoj, en kiuj li provis estri propran orkestron. En 1972 li prezentis je la ĵazfesto je Berlino kun la kvinopo de Charles Mingus („Perdido“).
Post la morto de Ellington Anderson ekloĝis en Los-Anĝeleso, kie li daurigis verki studioregistraĵojn kun lokaj bandoj, ekzemple kun la bendegoj de Louie Bellson kaj Bill Berry, kaj foje koncertvojaĝis tra Eŭropo. En 1981 li mortis pro cerbtumoro.

## Fontoj 
* *Jazz: the Rough Guide* (2-a eldono). The Rough Guides, 2000. ISBN 1-85828-528-3
* "Cat Anderson" 

## Referenco 
Kategorio:Ĵaztrumpetistoj
Kategorio:Usonaj muzikistoj
Willie Cook

**Willie COOK** (naskiĝis la 11-an de novembro 1923 je Tangipahoa en Luiziano; mortis la 22-an de septembro 2000 je Stokholmo) estis usona ĵaza trumpetisto de svingo kaj ludis en la Orkestro Duke Ellington.
## Vivo kaj verkado 
Willie Cook alkreskis en Ĉikago kaj lernis komence violonludon, antaŭ ol li junaĝe transiris al trumpeto. Fine de la 1930-aj jaroj li muzikis en la bando de King Perry,  poste komence de la 1940-aj jaroj en tiu de Jay McShann. En 1942 li tenis pretertempe propran ensemblon, sed reiris al McShann; ekde 1943 ĝis 1948 li laboris en la bando de Earl Hines, en 1948 ĉe Eddie Wilcox kaj en 1948/50 en la orkestro de Dizzy Gillespie. Krom tio li muzikis kun Jimmie Lunceford en 1949, kun Ella Fitzgerald, Johnny Hodges kaj unuafoje en 1951 kun Duke Ellington. Kiel regula bandano li kunmuzikis en ties mita koncerto je Newport en 1956 kaj je albumoj kiel Such Sweet Thunder; en 1959 li koncertvojaĝis kun la Orkestro Duke Ellington tra Eŭropo, en 1960 li prezentis je la Monterey Jazz Festival, krom tio li muzikis kun B.B. King kaj en 1957 kun pianisto Billy Taylor (*Taylor Made Jazz*). Fine de la 1960-aj jaroj Cook ankoraŭfoje laboris en la orkestro de Duke Ellington (aŭdeble je *The Intimacy of the Blues* kaj *Studio Sessions*). Post sia parta retiriĝo el la ĵazmondeto dum la jaroj 1974 ĝis 1978 li foje muzikis ĉe Count Basie kaj Clark Terry; li estas aŭdebla sur la albumoj *Kansas City Six* kaj *Warm Breeze* de Basie el la jaro 1981, sur ĉi-lasta albumo kiel ununura solisto en la peco *Cookie*. En la jaro 1982 li transloĝiĝis al Svedujo. Tie li laboris kun Alice Babs kaj Ernie Wilkins (aŭdeble sur ties albumo *Montreux* ĉe *Steeplechase*)

## Literaturo 
* John Jörgensen, Erik Wiedemann: *Jazzlexikon*. Munkeno, Mosaik, 1967

Kategorio:Ĵaztrumpetistoj
Kategorio:Usonaj muzikistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Usono
Kategorio:Mortintoj en Svedio
Koŭhai

eta|Floroj de Koŭhai.

**Koŭhai** estas malgrandaj, lignecaj legumaj arboj de la genro soforo (*Sophora*) indiĝena de Novzelando. Estas ok specioj, el kiuj *Sophora microphylla* estas la plej komuna. La arboj Koŭhai kreskas tra la tuta lando kaj estas komuna karaktero en la novzelandaj ĝardenoj. For de Novzelando, Koŭhai tendencas limiĝi al mildaj moderaj maraj klimatoj.

La nomo *Koŭhai* devenas el la maoria vorto por flava — aludo al la koloro de la floro. Ĝi estas nomata ankaŭ kōwhai en kelkaj areoj.

Spite manko de oficiala statuso kiel tio, la burĝonoj de Koŭhai estas amplekse konsiderataj kiel novzelanda nacia floro.

## Specio 
## Priskribo kaj ekologio 
## Kultivo 
## Notoj 
Kategorio:Flaŭro de Novzelando
Kategorio:Plantoj el la Aŭstralazia ekozono
5571 Lesliegreen

'*5571 *Lesliegreen'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Karl W. Kamper elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Leslie Green*, trezoriston dum 40 jaroj ekde 1967 de la brita "*Junior Astronomical Society*", (nun *Society for Popular Astronomy'': Societo por Populara Astronomio).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Symphyta

eta|maldekstra|Ovodemeta simfito.
**Simfitoj** aŭ **segilmuŝoj** estas la komuna nomo de insektoj apartenantaj al la subordo **Symphyta** de la ordo Himenopteroj. Simfitoj estas distingeblaj disde aliaj Himenopteroj pro la larĝa konekto inter la abdomeno kaj la torako, kaj pro ties raŭpecaj larvoj. La komuna nomo **segilmuŝoj** devenas el la segileca aspekto de la ovodemetilo, kiun inoj uzas por tranĉi en plantojn por ovodemeti. Grandaj populacioj de kelkaj specioj de **segilmuŝoj** povas kaŭzi ekonomian damaĝon ĉe arbaroj kaj terkultivejoj.

Kategorio:Insektoj
UEFA-superpokalo

La **UEFA-superpokalo** aŭ **Eŭropa Superpokalo** estis ĉampioneco de futbalo, kiu estas okazigita ekde 1972 kaj oficiale organizita de la eŭropa federacio UEFA ekde la jaro 1973. Ĝi konsistas ĉiujare nur el unu matĉo: inter la venkintaj teamoj de la Ligo de Ĉampionoj de UEFA kaj de la Eŭropa Ligo de UEFA. Kvankam ĉi tie konfrontiĝas la venkintoj de la du plej gravaj ĉiujaraj konkursoj de la eŭropa vira kluba futbalo, la superpokalo laŭ sia renomo multe malpli prestiĝas ol la Ligo de Ĉampionoj de UEFA kaj de la Eŭropa Ligo de UEFA.

## Historio 
Signifa iniciatinto de la konkurso estis *Anton Witkamp*, ĵurnalisto de la nederlanda gazeto *De Telegraaf*. En epoko en kiu nederlandaj futbalteamoj havis aparte gravan rolon en la eŭropa vira kluba futbalo (inter la jaroj 1969 kaj 1972 kvarfoje sinsekve nederlandaj teamoj partoprenis la finalon de la Ligo de Ĉampionoj de UEFA, tiam ankoraŭ nomita "Eŭropa Pokalo de Landaj Ĉampionoj", trifoje ili gajnis la finalon) li per aldona konkuro volis substreki la gvidan rolon de nederlandaj futbalteamoj.

Kiel taŭga kontraŭa teamo de la gajnintoj de la "Eŭropa Pokalo de Landaj Ĉampionoj" de 1972, la teamo de la klubo Ajax Amsterdam, konsideriĝis la gajnintoj de la Eŭropa Pokalo de Pokalvenkintoj tiujara, la teamo de la klubo Glasgow Rangers. Peton de *Anton Witkamp* kaj *Jaap van Praag*, la tiutempa prezidanto de la klubo Ajax, pri okazigo de tia konkurso tamen malakceptis la federacio UEFA, ĉar la teamo el Glasgow por agresaj agoj de klubaj subtenantoj estis punita per unujara malpermeso partopreni matĉojn de la Eŭropa Pokalo. Tial la unua eldono de la konkurso organiziĝis baze de privataj konsentoj inter ambaŭ kluboj en januaro 1973, okaze de la centjara jubileo de la klubo Glasgow Rangers.

Poste la federacio UEFA transprenis la organizadon de la konkurso, sed ĝi agnoskis la unuan okazigon (kaj la venkon fare de la klubo Ajax Amsterdam).

## La konkursoj kaj venkintoj 
Pokalo
Kategorio:Futbalaj konkursoj
5659 Vergara

**(5659) 1968 OA1** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉiliaj geastronomoj Carlos Torres kaj S. Cofré elde la observatorio de Cerro el Roble en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la urugvaja astronomino *Gladys Vergara Gavagnin* (1928–2016), iama direktorino de la Observatorio de Montevideo, kun-fondinto de la Asocio de la Amantoj de la Astronomio kaj de la Nacia Komitato pri Astronomio. Ŝi estas ankaŭ kun-fondinto kaj sekretariino de la Urugvaja Antarkta Komitato.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Carlos Torres
Kategorio:Malkovrita de S. Cofré
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1968
Bas-Vully

**Bas-Vully** estas komunumo en la Lagodistrikto en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 1963 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Bas-Vully situas ĉe la norda bordo de la Lago de Morato, kie la Brojo-Kanalo elfluas el la lago. La komunumo konsistas el la tri vilaĝoj Sugiez, Nant kaj Praz.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 9,95km², de kiuj 12,6% estas kovritaj de arbaro, 70,2% servas por agrikulturo kaj 13,8% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Bas-Vully limas en nordo al Ins (BE), en nordnordoriento al Müntschemier (BE), en nordoriento al eksklavo de Morato, en sudoriento al Galmiz, en sudo al la Lago de Morato, kaj en okcidento al Haut-Vully.

## Trafiko 
Tra la komunumo kondukas la kantona ĉefvojo n-ro 182 de Morato al Ins. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 troviĝas proksimume 3 kilometrojn sudoriente de la komunumo apud Morato kaj al la svisa rapidvojo H10 3 kilometrojn norde apud Ins. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita pere de stacidomo en Sugiez ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Morato al Neŭŝatelo. La ceteraj lokoj de la komunumo estas dum lundo ĝis vendredo konektitaj pere de poŝtaŭtolinio. Krome en Praz kaj Sugiez ekzistas ŝiphaltejoj de la ŝipoj, kiuj cirkulas sur la lagoj de Morato, Neŭŝatelo kaj Bielo.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Bas-Vully datiĝas el la jaro 968 kiel *Williacense*. La politika komunumo Bas-Vully estis fondita en la jaro 1831 per kuniĝo de la tri vilaĝoj Sugizer, Praz kan Nant.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Sugiez (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Bas-Vully
Neonlampo

[thumb |right |Neonsignalo de 1937 por teatro en [Auburn (Kalifornio), rekonstruita en 2006. La grandaj literoj de la turo estas lumigitaj laŭ temposekvenco kiu ripetas, "S", "ST", ..., "STATE", kaj for. ]]
**Neonsignaloj** aŭ **Neonlampoj** estas farataj uzante elektrajn, lumigajn tubolampojn kiuj enhavas rarigitan Neonon aŭ aliajn gasojn. Ili estas plej komuna uzataj por neonlumo, kio estis unuafoje demonstrita en moderna formo decembre de 1910 fare de Georges Claude ĉe la ekspozicio Mondial de l'automobile de Paris. Ili estas uzataj tutmonde, kaj estis tre popularaj en Usono el ĉirkaŭ 1920 al 1960. Ĉefe la instalaĵoj de Times Square estis famaj, kaj estis preskaŭ 2000 malgrandaj vendejoj produktantaj neonlampojn ĉirkaŭ 1940. Aldone al signaloj, neonlampoj estas nune uzataj ofte de artistoj kaj arkitektoj, kaj (laŭ modifita formo) en plasmaj paneloj kaj televidoj. La signalara industrio malpliiĝis en la pasintaj kelkaj jardekoj, kaj la urboj nune prizorgas konservadon kaj restaŭradon de siaj antikvaj neonlampoj.

eta|dekstra|Neonlampo

## Bildoj de neonsignoj 

Image:HeTube.jpg|Heliumo
Image:NeTube.jpg|Neono
Image:ArTube.jpg|Argono (kun hidrargo)
Image:KrTube.jpg|Kriptono
Image:XeTube.jpg|ksenono
Image:Ships coffee.jpg |Deteriorita, signalo de la 1950-aj jaroj tipa de arkitekturo Googie; "Ships" estis kafejaro de Los Angeles. 
File:Neon_sign_Eat.jpg|Origina signalo de Restoracio Whitey: "EAT" (manĝu) en Arlington, VA

## Bibliografio 
* 
* 
*   Article about neon signage's flowering and decline in Warsaw and Poland.
* 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Collection of photographs of Swedish neon signs; text in Swedish.
* Website of an organization devoted to preserving Polish neon signs; in English.

Signaloj
Kategorio:Signaloj
Kuma (Ehime)

**Kuma** (japane : 久万町 *Kuma-ĉō*, ) estis urbeto situanta en la Kamiukena-distrikto de la Gubernio Ehime, Japanio.

La  **Kuma** estis kunfandita kun la vilaĝoj Mikaŭa, Omogo kaj Janadani, ĉiuj de Kamiukena-distrikto, por formi la novan urbon Kumakogen kaj ne plu ekzistas kiel sendependa municipo.

En 2003, la urbo havis ĉirkaŭ 7&nbsp;043 loĝantojn kun denso de 42,71 homoj/ km². 
Ĝia surfaco estis 164,92&nbsp;km².

Kuma
Kuma
Guévaux

**Guévaux** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Guévaux (Vully)** estas vilaĝo de la komunumo Haut-Vully de la Lagodistrikto en Kantono Friburgo en Svislando.
* **Guévaux VD** estas vilaĝo de la komunumo Vully-les-Lacs de la distrikto Brojo-Vully en Kantono Vaŭdo en Svislando.
Feluko

[eta|dekstra|Felukoj en [Asuano]]

**Feluko** (de la araba lingvo فلوكة *faluka*, kiu signifas malgrandan ŝipon) estas velŝipo longa je 8 ĝis 13 metroj sur la riverego Nilo, sur la Ruĝa Maro kaj sur la mediteranea oriento.

Ĝi povas havi unu aŭ du velojn kaj unu aŭ du mastojn kliniĝantajn al la ŝipopruo. La formo de ĝiaj veloj estas trapeza, kio distingas ĝin de la triangula latina velo. La ŝipanaro ĝenerale konsistas el du aŭ tri ŝipanoj kaj la ŝipo povas akcepti dekon da pasaĝeroj.

Nuntempe, la felukoj estas uzataj por krozigi turistojn sur la riverego Nilo inter Luksoro kaj Asuano, kio estas alternativo malpli brua ol la motorŝipoj.
[maldekstra|eta|Feluko en [Luksoro]]

Kategorio:Egiptaj ŝipoj
Kategorio:Velŝipoj
Ovoŝelo

[eta|240px|Netuŝita ovoŝelo de blanka ovo de [kokino.]]
[eta|240px|Ovoŝelo de bruna ovo de [kokino.]]

**Ovoŝelo**, aŭ **ovokonko**, estas la ekstera durkovro de ovo kaj de kelkaj formoj de ovoj kun mildaj eksteraj kovroj. Ĝi estas formata el karbonato kaj fosfato de kalcio kaj magnezio.

## Diverseco 
[eta|240px|Kelkaj aliaj koloroj de [kokina ovo|kokinovoj.]]

### Insektovoj 
Insektoj kaj aliaj artropodoj demetas (ellasas) varion de stiloj kaj formoj de ovoj. Iuj ovoj havas gelatena aŭ haŭto-simila kovraĵoj, aliaj havas malmolajn ovoŝelojn. Molaj ovoŝeloj enhavas plejparte proteinon.

### Fiŝoj, amfibioj kaj reptiliaj ovoj 
Fiŝoj kaj amfibioj ĝenerale demetas ovojn, kiuj estas ĉirkaŭataj de eksterembrionaj membranoj, sed disvolvigas ŝelojn, nek molajn nek durajn, ĉirkaŭ tiuj membranoj.

### Birdovoj 
[eta|240px|Bruna kokinovo kun neregula [kalciiĝo]]
La birdovo havas fekundigitan (aŭ, en la kazo de kelkaj birdoj [kiaj kokinoj] eble nefekundigitaj) ovoĉelon (gameton, foje nomata ĝermo) situanta ĉe la ovoflava surfaco, ĉirkaŭata de la albumeno (aŭ ovoblanko). La albumeno siavice estas ĉirkaŭata de du ŝelmembranoj (interna kaj ekstera membranoj) kaj poste la ovoŝelo.

### Ovodento 
Eloviĝantaj birdoj, amfibioj kaj ovodemetaj reptilioj havas ovodenton uzatan por malfermi elirejon en la malmola ovoŝelo.

## Notoj 
## Bibliografio 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Fosiliaj ovoŝeloj

Kategorio:Zoologio
Kategorio:Reprodukta sistemo
Kategorio:Ovaĵoj
Strukturformiĝo

**Strukturformiĝo** estas pedologia aŭ grundformiĝa procezo, kiu koncernas de pli malpli ĉiuj grundotipoj. Rezulto de ĉi-procezo estas kreado de strukturaj agregaĵoj, kiuj havas diversan grandecon kaj formon. Krome, la bazaj, malpli grandaj strukturaj agregaĵoj povas esti kunigitaj en pli grandaj agregaĵoj de dua (tria) vico. Tiu ĉi procezo estas influita per diversaj faktoroj. Ĝenerale, pozitive influas al strukturformiĝo enhavo de karbonatoj, pli granda enhavo de humo, pli granda enhavo de fajngrundo, ĉefe de argilo. Sed, ekstreme alta enhavo de argilo ankaŭ ne estas akurata por bona strukturformiĝo, grava estas proporcio de unuopaj frakcionoj. Pozitiva faktoro estas ankaŭ agado de edafo. Ĝenerale, pli granda profundeco signifas malpli disvolvitan strukturon. Do plej strukturaj estas ĝenerale surfacaj humaj A-horizontoj. Ofte unuopaj horizontoj de ia grundotipo havas malsimilajn strukturajn agregaĵojn (laŭ formo, aŭ grandeco). Do karaktero de strukturaj agregaĵoj povas esti indikilo por diagnozi grundotipon. Iuj grundoj ekestas en tiel malfavoraj kondiĉoj, ke unuopaj grundhorizontoj estas sen disvolvita strukturo, do ili havas tiel nomatan elementaran strukturon. Tia ĉi strukturo estas tipa por grundoj evoluiĝitaj sur sabloj, por organikaj grundoj de marĉoj, por iuj horizontoj de ekstreme salaj grundoj, kiel soloneco. Ofte tia ĉi strukturo ligas kun G-horizontoj influitaj per ofta alta nivelo de subsurfaca akvo.

Kategorio:Pedologio
Kontrolnumero de la Kongresa Biblioteko de Usono

La **Kontrolnumero de la Kongresa Biblioteko** - angle *Library of Congress Control Number* (LCCN) - estas identiga kodo atribuata de la Kongresa Biblioteko en Usono. La kodo, origine mallongigata LCCN laŭ plena nomo „Library of Congress *Catalog* Card Number“, estas la datumbanka kodo de biblioteka ero en la usona nacia bibliografio inkluzive de la norma datumaro.

La sistemo uzatas ekde la jaro 1898. Ĝi sendependas de la libra enhavo kaj tial ne konfuziĝu kun la Klasifiko de la Kongresa Biblioteko, angle *Library of Congress Classification* (LCC).

En sia nuna formo, ekde la jaro 2001, la kodo konsistas el dulitera prefikso, nur uzata por certaj normaj datumoj, post tio kvarcifera indiko pri eldonjaro de la publikaĵo, kaj poste sescifera ordiga nombro. La lasta nombro por pli bona legeblo ofte estas dividita de la jarindiko per horizontala streketo.

Ankaŭ la *Library of Congress Name Authority File* (LCNAF), ekvivalento al la germanlingva Komuna Norma Datumaro (GND), uzas la strukturon de la Kontrolnumero de la Kongresa Biblioteko.

## Eksteraj ligiloj 
* strukturo de la Kontrolnumero de la Kongresa Biblioteko 
* retserĉo en la Kongresa Biblioteko 

Kategorio:Kongresa Librejo de Usono
Kategorio:Bibliotekscienco
Kategorio:Komunikado
Artropodaj virusoj

**Artropodaj virusoj** estas termino uzata por aludi al grupo de virusoj kiuj estas transmisiitaj pere de artropodaj vektoroj. Internacia vorto *arboviruso* estas akronimo (**AR**tropodo-**BO**rne (naskitaj) virusoj). Kelkaj arbovirusoj kapablas kaŭzi emerĝajn malsanojn.

## Referencoj
Kategorio:Virusoj
Haut-Vully

**Haut-Vully** (malnova germanlingva nomo **Oberwistenlach**) estas komunumo en la Lagodistrikto en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 1369 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Haut-Vully situas ĉe la norda flanko de la Lago de Morato. En nordo de la komunumo pasas la Kanalo de la Broye, kiu konektas la lagon de Morato kun la Lago de Neŭŝatelo. La komunumo konsistas el la kvin vilaĝoj Môtier (la ĉefloko de la komunumo sur alteco de 434 m s.m. ĉe la lagobordo), Mur (sur alteco de 485 m s.m. apud la okcidenta komunumlimo, kiu estas ankaŭ la kantonlimo, la okcidenta parto de Mur apartenas al la vaŭda komunumo Vully-les-Lacs), Lugnorre (sur alteco de 507 m s.m., sur teraso ĉe la sudokcidenta deklivo de la Monto Vully), Joressens (sur alteco de 465 m s.m., ĉe la nordokcidenta deklivo de Monto Vully super la ebenaĵo de Cudrefin), kaj Guévaux (sur alteco de 439 s.m. tute en okcidento ĉe la bordo de la lago kaj apud la komunum- kaj kantonlimo, la okcidenta parto de Guévaux apartenas al la vaŭda komunumo Vully-les-Lacs).

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 7,58 km², de kiuj 13,2% estas kovritaj de arbaro, 70,4% servas por agrikulturo kaj 13,1% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Haut-Vully limas en nordo al Ins (BE), en oriento al Bas-Vully, en sudo al la Lago de Morato, en okcidento al Vully-les-Lacs (VD), kaj en nordokcidento al Coudrefin (VD).

## Trafiko 
Tra Haut-Vully pasas laŭlonge de la lagobordo la vojo n-ro 3410 de Sugiez al Salvaux. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas 8 kilometrojn oriente de la komunumo apud Kerzers. Per poŝtaŭtolinio de Sugiez al Lugnorre la komunumo estas konektita al la publika transportreto. En Môtier troviĝas krome ŝiphaltejo, per kiu la komunumo estas konektita al la ŝipreto sur la lagoj de Morato, Neŭŝatelo kaj Bielo.

## Lingvoj 
La oficiala lingvo de la komunumo estas la franca, kiun parolas 58,3 de la loĝantaro. Ekzistas tamen granda germanlingva malplimulto, kiu nombris okaze de la popolnombrado de la jaro 2000 36,5 % de la loĝantaro.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Haut-Vully datiĝas el la jaro 968 kiel *Vuisliacense*. Estis trovitaj lagobordaj setlejoj en Haut-Vully, kiuj datiĝas el la neolitiko kaj la bronzepoko. Dum mezepoko Lugnorre estis aparta senjorujo, kiu apartenis dumtempe al la Grafoj de Neŭŝatelo sed estis vendita en la jaro 1469 al la urbo de Morato, tiu kiu ĝi fariĝis ĝis la Helveta Revolucio komuna havaĵo de la urboj Berno kaj Friburgo. Dum la tempo de la Helveta Respubliko de 1798 ĝis 1803 Môtier kaj Mur apartenis al la distrikto Morato, dum Lugnorre kaj Joressant apartenis al la distrikto Avenches. Ek de 1803 ĉiuj vilaĝo de la komunumo Haut-Vully apartenis al la distrikto Morato, kaj ek de 1848 surbaze de la nova friburga konstitucio fariĝis komunumo de la friburga Lagodistrikto. En la jaro 1980 la civitanoj de Bas-Vully malakceptis kunigon de la du komunumoj Haut-Vully kaj Bas-Vully, kial ili restis ĝis nun sendependaj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Haut-Vully
Avipoksviruso

[eta|Avipoksvirusa infekto en ido de [Lajsana albatroso.]]
**Avipoksviruso**, **poksviruso** aŭ ***Avipoxvirus*** estas membro de la familio Poksviredoj. Tiu estas la familio de virusoj kiuj kaŭzas ke la viktima organismo havas varicelon (pox aŭ pokso) kiel simptomo. Poksvirusoj havas ĝenerale grandajn genomojn, kaj aliaj tiaj ekzemploj estas variolo kaj simivariolo. Membroj de la genro *avipoxvirus* infektas ĉefe birdojn.

Kategorio:Virusoj
Kategorio:Variolo
Okcidentnila viruso

La **Okcidentnila viruso** (: *West Nile virus*, WNV; : فيروس غرب النيل) estas unu el la kontraŭgenaj serotipoj de virusoj el la familio *Flaviviredoj*, kiuj estas kaŭzo de Japana encefalito (JE). Ĝi troviĝas kaj en tropikaj kaj en moderklimataj regionoj kaj ĉefe infektas birdojn, sed ankaŭ homojn, ĉevalojn, hundojn, katojn, vespertojn, tamiasojn, mefitojn, sciurojn, hejmajn kuniklojn, krokodilojn kaj aligatorojn. La ĉefa vojo de homa infekto estas tra piko de infektita kulo. Proksimume 80 % el la infektoj en homoj de okcidentnila viruso estas sen simptomoj.

eta|La viruso
## Simptomoj 
Simptomoj de infektiĝo povas montriĝi post inkubacia tempo inter 2 kaj 15 tagoj. Ili povas esti diversaj, ekzemple:
* Proksimume 20 % el la malsanuloj suferas je **okcidentnila febro** (ONF), simptome simila al gripo.
* Okcidentnila meningito (ONM) manifestiĝas per febro, kapdoloro kaj rigidiĝo de la nuko.
* Okcidentnila meningo-encefalito atakas kaj la cerbon kaj la meningojn.
* Okcidentnila poliomjelito kaŭzas paralizajn simptomojn. Ĝi trafas malpli ol 1&nbsp; de la malsanuloj.

## Transdono 
Kiel menciite la viruso transdoniĝas precipe per kulo-pikoj. Kuloj povas transdoni ĝin inter diversaj specoj de varmsangaj bestoj, ekzemple birdoj kaj homoj, sed ankaŭ kelkaj reptilioj.

Teorie eblas infekto per transfuzo de sango inter homoj, sed neniu kazo tia estas konata.

## Historio 
Kvankam ekzistas hipotezo, ke Aleksandro la Granda mortis pro okcidentnila febro, la unua dokumentita okazo estis en 1937 en la Okcident-Nila Subregiono de Ugando. De ĝi la viruso kaj la simptomaroj ricevis sian nomon.

En 1957 estis homaj infektiĝoj en Israelo; en 1960 oni trovis la viruson en ĉevaloj en Egiptio kaj Francio. Ekde 1996 ĝi disvastiĝas en sud-orienta Eŭropo.

En 1999 estis la unuaj infektiĝoj en la Amerikoj, en Novjorkio. Oni supozas, ke infektita kulo eskapis el israela aviadilo en Novjorko. Tial oni nun aplikas insekticidojn en la aviadilaj kargujoj.

eta|Landoj kun infektoj en 2006
## Geografia distribuado 
Ĝis nun la viruso ekzistas en Afriko, kelkaj aziaj landoj, sud-orienta, suda kaj centra Eŭropo, Norda Ameriko, Urugvajo kaj Aŭstralio.

## Kontraŭbatalo 
Por kontraŭi la disvastigon de la viruso oni batalas kontraŭ la kuloj, kiuj portas ĝin. Krome en landoj, kiu ĝis nun estas seninfektaj, oni dum la inkubacia tempo ne akceptas sangodonacojn de homoj, kiuj vojaĝis en infektitaj regionoj.

Kuracilo ĝis nun ne ekzistas, sed oni laboras pri antikorpo, kiu sukcesas kontraŭbatali la viruson en musoj.

## Notoj 
Kategorio:Virusoj
Kategorio:Zoonozoj
Bunia

**Bunia** estas grandurbo, administra centro kaj diocezo en Demokratia Respubliko Kongo (eksa Zairio). Ĝi estas ĉefurbo de la provinco Ituro.

Laŭ la stato de  en la urbo  vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Bazaj informoj 
* Areo: 58&nbsp;km²
* Loĝantaro: 327 837 en 2010, 366 126 en 2012, 486 000 en 2015 (kun antaŭurboj 900 666)
* Supermara alteco: 1277 m
* Horzono: UTC +2

## Geografio 
Bunia situas sur altebenaĵo en la nordorienta parto de la lando. Albertlago troviĝas 30, Ugando 40, Ekvatoro 170, Butembo 191, Goma 379, Lubumbashi 1504, **Kinŝaso** 1785, Boma 2081 km.
eta|320px|Diagramo pri liverado de la lando, kie  estas trovebla nordoriente

## Historio 
La urbo fondiĝis en 1946. En la dua interna milito la urbo estis centro de konfliktoj, sekve alvenis pactrupoj de Unuiĝintaj Nacioj. Proksime estas orominejoj, precipe tie okazis grandaj bataloj.

## Trafiko 
Bunia havas flughavenon. La "ĉefvojoj" estas nepavimitaj kaj kuras al Goma kaj Suda Sudano, krome estas malpli grava vojo al la lago. Estas alia tera vojo al la lago, kiu faras kontakton kun Ugando nur en la seka sezono. Apud la lago estas haveno **Kisenye**, kie estas ŝipa trafiko al Ugando.

## Klimato 
eta|260px|maldekstre|Rifuĝintoj ĉe
La averaĝa temperaturo en Bunia varias inter 21 kaj 26&nbsp;. Jare pluvas ĉ. 1345&nbsp;mm. La pluvo kulminas en oktobro kaj malkulminas en januaro.

## Vidindaĵoj 
* la pluvarbaro Ituri estas proksime

## Fontoj 
* hungara vikipedio

eta|260px|maldekstre|Bazo de UNO en Bunia
eta|260px|dekstre|Aerfoto

Kategorio:Urboj de la Demokratia Respubliko Kongo
5671 Chanal

'*5671 *Chanal'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la teamo de la CERGA: *Centre de recherches en géodynamique et astrométrie* (Centro de Esploro pri Terdinamiko kaj Astrometrio) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Francio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la franca amatora astronomo *Dominique Chanal*, malkovrinto de la varianta stelo *V1118 Orionis'' provizore nomita "Objekto de Chanal".

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Centre de recherches en géodynamique et astrométrie
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
Ugarita alfabeto

300ra|dekstra
La **ugarita alfabeto** estas alfabeto trovita en la urbo Ugarito inter la 15a kaj 13-a jarcento a.K.‎

Tiam la plejparto de tabuloj estis skribata en kojnoskribo, kiel la akada aŭ hitita lingvoj, dum kelkaj aliaj lingvoj estis skribataj uzante novan kojnoskribon nomitan "ugarita alfabeto". Tiu skribsistemo estas la unua abĵado (konsonanta alfabeto) kompleta kiun oni konas, post la sinajtikaj skribsistemoj. La ugarita alfabeto uzis la literan ordon kiu estas ankoraŭ uzata hodiaŭ por la plejparto de hodiaŭaj alfabetoj (latina alfabeto, greka alfabeto, etruska alfabeto, kaj ankaŭ semitaj alfabetoj kiel fenica kaj hebrea), tiu ordo estas nomata *"levantin".*

Kategorio:Alfabeto
Such Sweet Thunder

**Such Sweet Thunder**, deciĉita al la ŝekspira festivalo je Stratford, Ontario – jen la kompleta titolo – estas ĵaza muzikalbumo de Duke Ellington, surbendigita dum kvin registradoj ekde la 7-a de aŭgusto 1956 ĝis la 3-a de majo 1957, publikigita ĉe Columbia Records en la jaro 1987. Ĝi enhavas interalie la "Shakespearean Suite". *Such Sweet Thunder* (origine nomata "Shakespearean Suite") apartenas krom *Black, Brown and Beige* (kun Mahalia Jackson en 1958), *Far-East Suite* (1966), *New Orleans Suite* (1970) kaj *Afro-Eurasian Eclipse* (1971) al la gravaj sonregistraĵoj de pli longaj suitoj de la bandestro post reapero de la Orkestro Duke Ellington en 1956 je la Newport Jazz Festival.

## La titoloj 
### Titoloj de la albumo 
# "Such Sweet Thunder" (Ellington, Strayhorn) - 3:22
# "Sonnet for Caesar" (Ellington, Strayhorn) - 3:00
# "Sonnet to Hank Cinq" (Ellington, Strayhorn) - 1:24
# "Lady Mac" (Ellington, Strayhorn) - 3:41
# "Sonnet in Search of a Moor" (Ellington, Strayhorn) - 2:22
# "The Telecasters" (Ellington, Strayhorn) - 3:05
# "Up and Down, Up and Down (I Will Lead Them Up and Down)" (Ellington, Strayhorn) - 3:09
# "Sonnet for Sister Kate" (Ellington, Strayhorn) - 2:24
# "The Star-Crossed Lovers" (Ellington, Strayhorn) - 4:00
# "Madness in Great Ones" (Ellington, Strayhorn) - 3:26
# "Half the Fun" (ankaŭ: "Lately"; Ellington, Strayhorn) - 4:19
# "Circle of Fourths" (Ellington, Strayhorn) - 1:45

### Kromaj titoloj de la lumdiska eldono de 1999 
* "The Star-Crossed Lovers" (ankaŭ: "Pretty Girl"; Ellington, Strayhorn) - 4:15
* "Circle of Fourths" (Ellington, Strayhorn) - 1:47
* "Suburban Beauty" (Ellington) - 2:56
* "A-Flat Minor" (Ellington) - 2:33
* "Café au Lait" (Ellington, Strayhorn) - 2:49
* "Half the Fun" (aldona registraĵo; Ellington, Strayhorn) - 4:08
* "Suburban Beauty" (aldona registraĵo; Ellington) - 2:56
* "A-Flat Minor" (aldona registraĵo; Ellington) - 3:49
* "Café au Lait" (ankaŭ "Star-Crossed Lovers"; aldona registraĵo; Ellington, Strayhorn) - 6:21
* "Pretty Girl" (Ellington, Strayhorn) – 8:54

## Instrumentistaro 
* piano: Duke Ellington
* trumpeto: Cat Anderson, Willie Cook, Ray Nance, Clark Terry
* trombono: Quentin Jackson, John Sanders, Britt Woodman
* klarneto, tenorsaksofonoJimmy Hamilton
* aldosaksofono: Johnny Hodges
* klarneto, aldosaksofono: Russell Procope
* tenorsaksofono: Paul Gonsalves
* basklarneto, baritonsaksofono: Harry Carney
* basinstrumentisto: Jimmy Woode
* frapinstrumentaro: Sam Woodyard
* muzikaranĝisto: Billy Strayhorn

## Literaturo 
* Richard Cook kaj Brian Morton *The Penguin Guide to Jazz on CD* 6-a eldono. ISBN 0-14-051521-6
* Stanley Dance: akompanteksto pri "The Private Collection Volume 1 - Studio Sessions, Ĉikago 1956"
* Hans Ruland: *Duke Ellington - Sein Leben, seine Musik, seine Schallplatten*. Gauting, Oreos (Collection Jazz) 1985
* Phil Shaap: akompanteksto pri *Such Sweet Thunder* (1999)

## Rimarko 
Kategorio:Ĵazaj muzikalbumoj
Kategorio:Duke Ellington
Rafael Bernabe

**Rafael Bernabe** estas politikisto kaj historiisto de Porto-Riko, kandidato de la Partio de la Laboranta Popolo (hispane: Partido del Pueblo Trabajador) por guberniestro de la lando. Bernabe kreskis en Río Piedras kaj Guaynabo urbojn (pronuncu: rio pjedras, gŭajnabo). Li studis en gimnazio de la Universitato Princeton kaj iĝis magistro kaj doktoro de la Ŝtata Universitato de Novjorko. Li estis instruisto de universala historio. De antaŭ dudek jaroj laboras kiel profesoro de literatura kaj enketisto en la Universitato de Porto-Riko. 

Rafael Bernabe estis prezidento kaj vicprezidento de la Asociación de Profesores Universitarios (esperante: asocio de universitataj profesoroj). Bernabe partoprenis en multaj sociaj movadoj kiel strikoj en la universitato kaj kontraŭ la senŝtatigo. 

## Vidu ankaŭ 
* Partio de la Laboranta Popolo

## Eksteraj ligiloj 
* Ĉefpaĝo PPT

Kategorio:Puertorikaj politikistoj
Zoltán Nagy (baletisto)

**Zoltán Nagy** [nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nagy Zoltán** estis hungara baletisto, altlerneja instruisto.

Zoltán Nagy naskiĝis la  1966 en Budapeŝto, li mortis la  2008 en Budapeŝto.

## Biografio 
Zoltán Nagy lernis baleton en la Ŝtata Baleta Instituto en 1986 en Budapeŝto. Jam en 1985 li aliĝis al baleta branĉo de la Budapeŝta Ŝtata Operejo. En 1986 li atingis la unuan lokon en konkurso de baletistoj en Peruo. Baldaŭe li gastroladis ekzemple en Usono, Kanado, Meksiko. Ekde 2006 ĝis sia morto li estis rektoro de la instituto (intertempe jam altlernejo). Li ricevis premion Kossuth en 2000, pli frue ankaŭ aliajn premiojn.

## Liaj roloj (elekto) 
* Leonid Lavrovskij: Giselle, - Albert
* Prokofjev-László Seregi: Romeo kaj Julieta - titolrolo
* Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij-Vasilij Vojnonen: La Nuksrompilo - princo
* Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij: Cignolago - princo
* László Seregi: Spartacus - titolrolo
* Zaharov: Baĥĉisaraja fontano - Waclaw
* László Seregi–Mendelssohn: Somermeznokta sonĝo - Oberon

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj baletistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Torilis arvensis

***Torilis arvensis*** (esperante **kamptoriliso**) estas specio de apiacoj.

## Priskribo 
Ĝi altas 20-60 cm. Ĝiaj epiginaj (t.e. kun suba ovolujo) blankaj floroj formas duoblan umbelon. Rektaj dornetoj estas sur la frukto. La radiko estas dika.
eta|maldekstra|Radiko

## Vivo 
Ĝi estas terofita. Bestoj disvastigis ĝiajn semojn, kiuj kroĉiĝas al plumoj aŭ haroj. Ĝi estas rubema kaj ankaŭ kelkfoje trudherba.

## Disvastiĝo 
Ĝi venas en Eŭropo de okcidenta Azio kun homoj antaŭ Kristoforo Kolumbo do oni diras ĝi estas arkeofita.

Kategorio:Palearktisa flaŭro
Kategorio:Apiacoj
Katalin Volf

**Katalin VOLF,** hungare **Volf Katalin,** Esperante **Katerino Volf** estas hungara baletisto.

Katalin Volf naskiĝis la  1964 en Budapeŝto.

## Biografio 
Katalin Volf lernis baleton en la Dancarta ĉeflernejo en Budapeŝto, poste en 1983 ŝi plulernis en Moskvo. Poste ŝi aliĝis al trupo baletistoj en Budapeŝta Ŝtata Operejo. Baldaŭe ŝi gastroladis ekzemple en Sanktpeterburgo, Usono, Kanado, Izraelo. Ŝi atingis la unuan lokon en konkurso de baletistoj en Amalfi, la trian lokon en Lausanne. Ŝi ricevis premion Kossuth en 2000, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.

## Ŝiaj roloj (elekto) 
* Leonid Lavrovskij: Giselle - titolrolo
* Prokofjev-László Seregi: Romeo kaj Julieta - titolrolo
* Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij-Petipa-Vasilij Vojnonen: La Nuksrompilo - princino Maria
* Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij-Petipa: Cignolago - Odett, Odilia
* Zaharov-Asafjev: Baĥĉisaraja fontano - Maria
* László Seregi–Mendelssohn: Somermeznokta sonĝo - Titania

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj baletistoj
5577 Priestley

'*5577 *Priestley''''' estas malrapide rotacianta asteroido de la interna asteroida zono, ano de la hungaria familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la skota astronomo Duncan Waldron elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la brita teologo, pastoro disidento kaj kemiisto Joseph Priestley (1733–1804), malkovrinto de la oksigeno. La nombro 5577, numero de la asteroido, ankaŭ estas la ondolongo en angstromoj de la verda linio de la trifoje jonizita oksigeno, ĉefa luma elsendo de la polusaj briloj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1986
Butch Ballard

**Butch Ballard** (naskiĝis kiel **Gregor Edward Ballard** la 26-an de decembro 1918 je Camden en Nov-Ĵerzejo; mortis la 1-an de oktobro 2011 en Filadelfio) estis usona frapinstrumentisto de svingo kaj de ĉeftendenca ĵazo. Li muzikis en la orkestroj de Count Basie kaj Duke Ellington.

## Vivo kaj verkado 
George Edward „Butch“ Ballard alkreskis en Frankford ĉe Filadelfio; la paradoj de la *American Legion*, kiuj preterpasis je lia gepatra domo, instigis li fariĝi frapinstrumentisto. En la aĝo de dek jaroj li sekvis lecionojn pri tio. Deksesjara li aŭdis la bandon de Herb Thornton en klubejo *Boys Club* je Filadelfio. Ĝi permesis al li kunmuziki; jam en 1938 Ballard laboris mallonge en la bando *The Dukes* de Louis Armstrong. En 1941 li muzikis en la orkestro de Cootie Williams, krom tio li prezentis kun Ella Fitzgerald, Sarah Vaughan, Dinah Washington kaj Pearl Bailey.

Dum la Dua Mondmilito Ballard deĵoris en la mararmeo kaj muzikis en armebando. Post la fino de la milito li komence revenis al Filadelfio, iris poste al Novjorko kaj muzikis kun saksofonisto Eddie „Lockjaw“ Davis, Arnett Cobb kaj Clark Terry. Li ekkonis frapinstrumentiston Shadow Wilson, kiu muzikis en la Orkestro Count Basie. Fine de la 1940-aj jaroj Wilson forlasis la bejsian orkestron kaj proponis kiel posteulon Ballard. En 1950 Duke Ellington invitis lin, ludi dum lia koncertvojaĝo tra Eŭropo en lia bando, por anstataŭi frapinstrumentiston Sonny Greer, kiu minacis defali pro sia drinkemo. Post la vojaĝo Ellington demandis lin, ĉu li daŭre volas ludi en la bando, sed Ballard tion rifuzis, ĉar li ne volis ŝanĝi sian frapinstrumentaran stilon. Ellington volis frapinstrumentiston, kiu uzas du bastamburojn, kaj dungis anstataue Luison Bellson. Ballard muzikis tamen en 1952/53 denove kun la elingtona orkestro kaj kunverkis ankaŭ ĝiajn sonregistraĵojn kiel ekzemple tiun de *Satin Doll*.

En la 1960-aj jaroj Ballard estris propran ensemblon en Filadelfio. Lia kariero ankaŭ igis lin muziki kun John Coltrane, Fats Waller, Freddie Green, Sweets Edison, Clark Terry, Willie Cook, Cat Anderson, Arnett Cobb kaj Mercer Ellington.

Meze de la 1980-aj jaroj Ballard laboris kiel muzikinstruisto; en 2006 Ballard ricevis la premion *Mellon Jazz Community Award* por sia vivoverkaro kaj por sia kontribuo al la antauenigo de nova muzikisto-generacio. Li mortis en 2011 je Filadefio.

## Eksteraj ligiloj 
* Diane Villano-Prokop: *You can call Butch Ballard a drum major* en northeasttimes.com 
* http://www.allaboutjazz.com/php/article.php?id=24210

## Literaturo 
* Richard Cook kaj Brian Morton: *The Penguin Guide To Jazz On CD*; 6-a eldono, Londono, Penguin, 2002

## Referenco 
Kategorio:Ĵazaj frapinstrumentistoj
Kategorio:Usonaj muzikistoj
Dénes Szabó (dirigento)

**Dénes SZABÓ,** [dEneŝ sabO], hungare **Szabó Dénes** estas hungara dirigento, profesoro, instruisto kaj korusestro.

Dénes Szabó naskiĝis la  1947 en Makó.

## Biografio 
Dénes Szabó frekventis gimnaziojn en Makó kaj Szeged, muzikan ĉeflernejon en Miskolc. Baldaŭe li edziĝis, poste havanta filinon kaj filon. Ekde 1969 li instruis en muzika lernejo de Nyíregyháza, kie li fondis infanan koruson *Cantemus*, poste ankaŭ aliajn korusojn. Inter 1977-1981 li plulernis por havi diplomon pri korusestro en Budapeŝto. Ekde 2001 li instruas ankaŭ en universitato de Debrecen. Li ricevis premion Kossuth en 2000, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn. Liaj korusoj atingis pli ol 50-foje unuajn lokojn en konkursoj de korusoj.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj dirigentoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
5578 Takakura

'*5578 *Takakura'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Takeŝi Urata kaj Tsuneo Niijima elde Oĵima en Gubernio Gunma (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la imperiestro Takakura (japane: 高倉天皇, *Takakura Tennō'', 1161–1181), 80-a imperiestro de Japanio laŭ la tradicia ordo. Li surtroniĝis aĝa je 7 anoj. Fakte, lia patro Go-Shirakawa, elde monaĥejo, gardis la veran potencon.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Malkovrita de Tsuneo Niijima
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987