open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Juda emancipiĝo

eta|275px|Napoleon reestablas la israelidan kulton, 30-an de majo 1806.
Kiel **juda emancipiĝo** aŭ **juda emancipado** oni nomas la vojon de la judoj ekde la rando de la kristana plimulta socio, kie ili estis jure, religie kaj socio diskriminaciita malplimulto, en la centron de la socion. Ilia integrado resp. integriĝo komenciĝis per la rekono kiel egalrajtaj civitanoj ekde la epoko de klerismo.

Homaj rajtoj koncedataj sendepende de religia aneco fariĝis distingilo de la civiligita nacioŝtato: unue en Usono per la deklaro de la homrajtoj je Virginio en 1776, poste en Francujo post la franca revolucio de 1789. La 27-an de septembro 1791 la nacia asembleo deklaris la egalrajtigon de ĉiuj francaj judoj. La germanaj ŝtatoj, kiuj diversgrade staris fare de Napoleono sub influo de Francujo, sen limigoj emancipis la judojn, ekzemple la Ĉefduklando Berg kaj la Reĝlando Vestfalio.

La germanlingvaj ŝtatoj enkondukis ekde 1797 ĝis 1918 la leĝan egalrajtigon de la judoj ne per unufoja ŝtata suverena akto, sed iom post iom per unuopaj paŝoj, ofte denove limigitaj, kiujn ili dependigis de la sukceso de la „edukpolitiko“ kontraŭ la judaj regato. En Prusujo la judoj fariĝis civitanoj nur per la judoedikto el 1812, la lasta el la reformoj, kiun enkondukis Karl August von Hardenberg. Reviziitaj versioj de la svisa federacia konstitucio garantiis al la judoj en 1866 la rajton de libera elekto de la loĝejo kaj finfine en 1874 ankaŭ la rajton de libera praktikado de ilia religio. Per tio ekde 1874 ĉiuj judoj de okcidenta kaj meza Eŭropo estis samrajtaj civitanoj de siaj ŝtatoj. Nazia Germanujo forprenis per la Nurenbergaj leĝoj el 1935 de la judoj ĉiujn fundamentajn rajtojn, post kiam la nazioj diskriminaciis ilin jam ekde 1933 kaj plej malfrue ekde la komenco de la Dua Mondmilito 1939 ekstermis ilin.

La termino „juda emancipado“ aperas ekde 1817. Ĝis tiam oni priskribis la temon kiel „civitana plibonigo“, „naturaligo“ aŭ „egalstatigo“ de la judoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Tobias Jaecker: *Juda emancipiĝo kaj kontraŭjudismo en la 19-a jarcento* (germanlingva)
* http://www.erzwiss.uni-hamburg.de/Personal/Lohmann/ilreprae.htm 
* Konsultlibra artikolo de Todd M. Endelman pri juda asimiliĝo (anglalingva)

## Referencoj 
Kategorio:Historio de judismo
Kategorio:Historio de Eŭropo
Kategorio:Franca Revolucio
Himero

**Himero** (helene *Ἵμερος*, latine *Himerus*) estis en la helena mitologio filo de la fondinto de lakedemonia reĝolando, reĝo Lakedemono.

Lia patrino estis Sparta, filino de la rivera dio Eŭroto. Iliaj gefratoj estis Amiklo, estonta sekvanto sur la trono kaj fratinoj Eŭridiko (ŝi ne estas identa kun edzino de Orfeo), Asino kaj Kleodiko.

Diino Afrodita forte influadis Hímeron. Dum unu nokto ŝi vekis en li sovaĝan amsopiron, kiun li subiĝis kaj senkonscie pekis kun sia fratino Kleodiko. Kiam li vekiĝis kaj malkovris kio okazis, pro malespero ĵetis sin en riveron, kiu estis laŭ li nomata. Pli poste oni nomis ĝin Eŭroto.

Hímero en transigita signifo estas personigita amsopiro, kiu akompanadis diinon de amo Afrodíton kaj ŝian akompanaron.

## Tradukfonto 
Kategorio:Roluloj de la helena mitologio
Insulo Disappointment

La insulo **Disappointment** estas unu el sep neloĝataj insuloj en la Aŭklandoj. Ĝi estas je 8 km nordokcidente de Aŭklandinsulo kaj je 290 km sude de Novzelando. Ĝi estas hejmo al kolonio de Blankakronaj albatrosoj kun ĉirkaŭ 65,000 paroj - preskaŭ la tuta tutmonda populacio - nestumantaj tie. En la insulo estas ankaŭ la Aŭklanda ralo, endemia de la arkipelago; iam supozita formortinta, sed remalkovrita en 1966.

## Historio 
La 14an de majo 1866, la ŝipo *General Grant* vrakofrapis kontraŭ la turklifojn de la okcidenta marbordo de la Aŭklandinsulo. Mortiĝis 68 pasaĝeroj. Dekkvin povis veni al la insulo, kie ili atendis 18 monatojn ĝis savo.

La 7an de marto 1907 la ŝipo *Dundonald* vrakis ĉe la okcidenta marbordo de la insulo Disappointment. Dekdu homoj dronis kaj 16 survivantoj atendis sep monatojn antaŭ savo. Ili survivis danke al provizoj de kabano por vrakintoj de la Aŭklandinsulo.

## Grava Birda Areo 
La insulo estas parto de la Aŭklandinsula Grava Birda Areo (GBA), identigita tiele de BirdLife International pro la gravo de la insularo kiel reprodukta areo por kelkaj specioj de marbirdoj kiaj la endemia Aŭklanda tufkormorano, Aŭklanda kreko, Aŭklanda ralo kaj la Aŭklanda galinago.

## Notoj 
Disappointment
Dániel Fehér

**Dániel FEHÉR,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fehér Dániel** estis hungara inĝeniero pri arbaro, botanikisto, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1954).

Dániel Fehér http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC03975/04205.htm naskiĝis la  1890 en Mórichida. Li mortis la  1955 en Sopron.

## Biografio 
Dániel Fehér frekventis akademion de Selmec en Selmecbánya (nuntempa Banská Štiavnica en Slovakio), poste universitaton en Berlino. Dum la 1-a mondmilito li estis oficiro, poste li esploris kaj plulernis en universitato de Vieno helpe de stipendio. Li ekinstruis en ĉeflernejo de Sopron en 1920, kie li okupiĝis ankaŭ pri la botanika ĝardeno kaj biblioteko. En 1926 li esploris en Skandinavio, en 1934 en Saharo. Poste li instruis en universitato en Budapeŝto. En 1952 li doktoriĝis. Li okupiĝis ĉefe pri grundoj.

## Verkaro (elekto) 
* *Erdészeti növénytan I–III.* (1929–1935)
* *Untersuchungen über die Mikrobiologie des Waldbodens* (1933)
* *A Szaharán keresztül* (Tra la Saharo) (1943)
* *Talajbiológia* (1954)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj arbarinĝenieroj
Kategorio:Hungaraj botanikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Botanikistoj
Kategorio:Hungaraj mikrobiologoj
Kategorio:Hungaraj grundistoj
József Kricsfalussy

**József KRICSFALUSSY** [kriĉfaluŝi] estas rumania hungara pentristo. Li naskiĝis en Carei la 25-an de novembro 1929. 
## Kariero
József Kricsfalussy finis siajn artajn studojn en la Arta Ĉeflernejo de Kluĵo.
## Fonto
*kieselbach.hu
Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Non c'è due senza quattro

**Ne estas du sen kvar** (itala: ''Non c'è due senza quattro'') estas filmo de 1984 direktata de Enzo Barboni, kun ĉefroluloj Terence Hill kaj Bud Spencer.

## Intrigo 
Elliot Vance (piloto) kaj Greg Wonder (saksofonisto) estas vokata por iri al Rio-de-Ĵanejro por anstataŭigi du aristokratojn, la fratoj Bastiano kaj Antonio Coimbra de la Coronilla y Azevedo.

Sed estas multaj malamikoj de la fratoj Coimbra, kiuj volas buĉi ilin. Kiel en la aliaj filmoj de Bud Spencer kaj Terence Hill, la malamikoj ricevas multajn pugnobatojn.

## Rolularo 
*Terence Hill - Elliot Vance / Bastiano Joao Coimbra de la Coronilla y Azevedo;
*Bud Spencer - Greg Wonder / Antonio Coimbra de la Coronilla y Azevedo;
*April Clough - Olympia Chavez de Altamirano;
*Nello Pazzafini - Tango;
*Harold Bergman;
*C.V. Wood Jr.;
*Dary Reiz.

Kategorio:Italaj komediaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1984
Hiakinto

**Hiakinto** (helene *Ὑάκινθος*, latine *Hyacinthus*) estis en la helena mitologio filo de la sparta reĝo Amiklo kaj lia edzino Diomedo, ankaŭ kelkajfoje filo de la muzo Klio. Iuj fontoj nomas lia patro alian spartan reĝon, Oibalon.eta|dekstra|Jean Broc: Morto de Hiakinto

Li estis fama per sia beleco. Ne estas mirinde ke pri lia favoro konkursis eĉ du dioj - dio de lumo, sciencoj kaj arto Apolono kaj dio de la okcidenta vento Zefiro. Nomata estas ankaŭ fama helena poeto Tamiris, pri kiu oni asertas, ke li estis la unua viro, kiu amindumis viron. Sed tiun Apolono facile forigis el la ludo. Fanfaronema Tamiris disvastigadis, ke li en kantado facile superus Muzojn. Sufiĉis, ke Apolono tion diris al la Muzoj kaj Thamyrisa sorto estis sigelita. En la konkurso kun Muzoj li kompreneble ne sukcesis kaj ili punis lin kruele. Perdigis lian vidpovon, voĉon kaj memoron.

Hiakinto el la amidumantoj elektis por si Apolonon, per kio li ofendis Zefiron. Foje, kiam Apolono instruis la junulonon ĵeti diskon, ĵaluza Zefiro ĵetis la diskon returnen kaj Hiakinton mortigis. El lia sango elkreskis nova floro, kiu estis nomata hiacinto. Sed laŭ novaj esploroj temis pri natura irido.

Post lia morto oni en Sparto okazigis solenaĵojn nomatajn *"Hyakinthaea"*, kiu daŭris tri tagojn. La unuan tagon oni funebris pro morto de Hiakinto kaj dum la duaj du tagoj oni festis lian renaskiĝon en formo de la floro. Malgraŭ ne temis pri dio, centro de lia kulto estis en Apolona templo en vilaĝeto Amiklo.

## Rebrilo en arto 
* Wolfgang Amadeus Mozart en sia aĝo de dek unu jaroj verkis en la jaro 1767 operon pri tiu ĉi temo *Apolo kaj Hiakinto*. Pro tiutempaj kaŭzoj estis Hiakinto en rilato al Apolono anstataŭigita per lia fratino Melia.
* Mito pri Hiakinto estas plej multe konata el Ovidiaj *Metamorfozoj*. El ili plu ĉerpis multaj poetoj, skulptistoj kaj pentristoj, aparte en tempoj de baroko aŭ rokoko.

## Vidu ankaŭ 
* Hiacinto (persona nomo)
* Hiacinto (floro)
* Hiacintulo

## Fontoj 
* Apolodoro, *Biblioteko* (I, 3, 3).
* Ovido, *Metamorfozoj* (X, 163-219).
* Palaifato, *Pri Nekredeblaĵoj* (46).

## Notoj 
Kategorio:Roluloj de la helena mitologio
Zoltán Lendvay

**Zoltán LENDVAY** [lendvai] estas rumania hungara pentristo, grafikisto. Li naskiĝis en Carei la 28-an de junio 1959. 
## Kariero
Zoltán Lendvay studis en Arta Liceo de Satmaro. Li vivas Carei, kie li havis plurajn individuajn ekspoziciojn, sed li prezentis siajn kreaĵojn ankaŭ en Oradea, Kluĵo Sovata kaj Budapeŝto.
## Fonto
*kieselbach.hu
Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Gemeaux

**Gemeaux** estas franca komunumo kiu situas en Francio, regiono Burgonjo, Departemento Côte-d'Or.

## Historio 
eta|maldekstra|Urbodomo kaj halo
La preĝejo datiĝas de 1429 sed estas ankaŭ pli malnovaj spuroj.

La halo de la foirejo datiĝas de 1491.

## Geografio 
eta|maldekstra

### Demografio 
## Famuloj 
* Jean-Philippe Rameau kaj Charles-Louis Bombonnel havis tie familian domon.

## Esperanta vivo 
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 3 voĉdonojn (1,36 % de voĉoj) en 2004.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côte-d'Or
* Gemeaux (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Gábor Kovács

**Gábor KOVÁCS** [kova:ĉ], (Gyimesi, Gyimessy) estis rumania hungara pentristo. Li naskiĝis en Salonta la 16-an de aprilo 1905 kaj mortis en Pom en 1983. 
## Kariero
Gábor Kovács studis en Belarta Skolo de Baia Mare, kaj poste li estis la disĉiplo de András Mikola kaj János Krizsán, pli poste de Sándor Ziffer. En 1937 oni elektis lin en unuiĝon de Nagybányai Művészek Egyesülete. Komence de la 30-aj jaroj li partoprenis plurajn ekspoziciojn, en 1942, 1943 kaj 1944 ankaŭ en Budapeŝto.
## Fonto
*kieselbach.hu

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Dendrobatedoj

[eta|*[Dendrobates azureus* ("lazura", supre) kaj *Dendrobates leucomelas* ("flavnigra", sube)]]
**Dendrobatedoj** estas familio de ranoj vivantaj en centra kaj suda Amerikoj. Multaj specioj havas intense koloran haŭton. Kvankam ĉiuj sovaĝe vivandaj dentrobatetoj estas iuspece venenaj, la nivelo de veneneco tre varias inter diversaj specioj, kaj ankaŭ samspecie inter diversaj populacioj. Multaj specioj estas minacataj. Ofte la grupiĝo de ranoj nomatas "venensagaj ranoj", ĉar la veneno de ilia haŭto uzatas en kanpafado.

Konataj specioj estas *Dendrobates azureus* ("dendrobato lazura"), trovebla en suda Surinamo kaj norda ĝis centra Brazilo kaj la ora venenrano (*Phyllobates terribilis*) de la venena genro de Filobatoj.

[eta|maldekstra|250px|jen aparte bluhaŭta specimeno de *[Dendrobates azureus*]]

Kategorio:Anuroj
Kategorio:Neotropisa faŭno
Pornichet

**Pornichet** [] estas franca komunumo en la departemento Loire-Atlantique, en la regiono Luarlandoj. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2010.

## Geografio 
[eta|maldekstra|Situo de Pornichet en la departemento [Loire-Atlantique]]
Pornichet estas marborda komunumo ĉe Atlantiko, najbare de Saint-Nazaire kaj La Baule-Escoublac.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Loire-Atlantique
* Pornichet (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* Turismo en Pornichet


Kategorio:Komunumoj de Loire-Atlantique
László Fayer

**László FAYER** [lAslO fajer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fayer László** estis hungara juristo, ĵurnalisto, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1894).

László Fayer http://mek.oszk.hu/04000/04093/html/0271.html naskiĝis la  1842 en Kecskemét. Li mortis la  1906 en Budapeŝto.

## Biografio 
László Fayer devenis el juda familio. Li frekventis universitaton en Budapeŝto, dume li estis ĵurnalisto kaj stenografisto. En 1873 li ekinstruis en la universitato. Li estis unu el la fondintoj de jurista asocio. Inter 1870-1880 li redaktis juran revuon *Magyar Themisz*, poste *Jogtudományi Közlöny*. Li okupiĝis multe ankaŭ pri evoluo de stenografio.

## Verkaro (elekto) 
* *Bűnvádi eljárásunk reformjához* (1884)
* *Tanulmányok a büntetőjog- és eljárás köréből* (1894)
* *A magyar bűnvádi perrendtartás vezérfonala* (1899)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero B kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Gambarogno (komunumaro)

La **komunumaro Gambarogno ** estas administra unuo de Kantono Tiĉino kaj parto de la distrikto Locarno. Ĝi havis 4950 loĝantojn la 31-an de decembro 2011. Ĝia ĉefloko estas Gambarogno.

## Geografio 
La komunumaro Gambarogno post la kunigo de ĉiuj ĝiaj komunumoj kongruas teritorie kun la komunumo Gambaragno. Ĝi etendiĝas ĉe la sudorienta bordo de la Majora Lago inter la ebenaĵo de Magadino kaj la itala komunumo Luino.

## Komunumoj de la komunumaro Gambarogno 
Ekde la kunigo de ĉiuj komunumoj en la komunumaro en la jaro 2010, la komunumaro Gambarogno konsistas (stato en 2013) el unu sola:

## Trafiko 
Tra la komunumoaro pasas la kantona ĉefvojo n-ro 405 de Cadenazzo al Luino. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A2 estas Belinzono-Sudo, kiu situas proksimume 8 kilometrojn norde de Gambarogno. Pere de la fervojlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Cadenazzo al Luino la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La komunumaro estiĝis post la fino de la Helveta Respubliko en la jaro 1803 el malnova najbararo de la Voktejo Locarno. Kun efiko de la 25-a de aprilo 2010 la ĝis tiam aŭtonomaj komunumoj Caviano, Contone, Gerra, Indemini, Magadino, Piazzogna, San Nazzaro, Sant'Abbondio kaj Vira kuniĝis al la nova komunumo Gambarogno, tiel ke nun la tuta komunumaro konsistas el unu sola komunumo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 

!
Marchegg-a Orienta Fervojo

[eta|Haltejo [Glinzendorf]]
La **Marchegga Orienta Fervojo** (germanlingve *Marchegger Ostbahn*), ankaŭ nomata **Orienta Fervojo (orienta linio)** (*Ostbahn (östliche Linie)*) estas unutraka kaj plejparte neelektrigita branĉfervojo de la Aŭstruja Orienta Fervojo, Ĝi kondukas de Vieno-Stadlau al Marchegg, kie ĝi kuniĝas kun la Loka Fervojo de Gänserndorf al Marchegg, kaj plu trans la aŭstruja-slovakuja limo al la ĉefstacio de Bratislavo, Bratislava hlavná stanica.

## Konduko 
Ĝi deiras de la Laa-a Orienta Fervojo ĉe la haltejo Wien Erzherzog-Karl-Straße. Ĝis la sekva haltejo Wien Hirschstetten ĝi estas elektrigita. Post unu plia haltejo en Vieno (Wien Hausfeldstraße), ĝi kondukas rekte tra la Morava kampo ĝis Marchegg, kaj tie transiras Moravon al Slovakujo.

## Estonteco 
Estas planate konstrui duan trakon kaj elektrigi tiun ĉi fervojon. Ankoraŭ ne estas fiksa dato por la komenco de tiu konstruado; ĝi okazos nur post 2016.

## Referencoj 
Kategorio:Fervojoj en Aŭstrio
Kategorio:Malsupra Aŭstrio
Kategorio:Transporto en Vieno
András Gáll

**András GÁLL** [ga:l], Glancz estas rumania hungara-israela ĵurnalisto kaj verkisto. Li naskiĝis en Kluĵo la 31-an de marto 1930.

## Kariero 
András Gáll diplomitiĝis pri historio en la Universitato Bolyai (1952). Li laboris ĉe la semajngazeto *Új Út* de Kluĵo, poste ĉe la *Romániai Magyar Szó* ĝis 1976 en Bukareŝto. De 1976 li vivas en Israelo

## Libroj 
* „Rapszódia egy férfi szerelmeinek és örök szerelmének témáira” (2006.),
* „Alkony” (2007), „Emlékek és délibábok” (2007),
* „Innen az Óperencián nem voltunk boldogok” (2007).

## Fonto 
* Hungara vikipedio

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Israelaj verkistoj
(7914) 1978 UW7

**(7914) 1978 UW7** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomino C. Michelle Olmstead elde la Observatorio de la Monto Palomar, (Kantono San Diego, Kalifornio, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de C. Michelle Olmstead
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Új Út

**Új Út** (Nova Vojo) estis hungarlingva demokratia juda semajngazeto aperinta en Kluĵo de majo 1946 ĝis 20-a de marto 1953 kiel daŭrigo de *Egység* de 11-a marto 1949 (de numero 146-a). La Juda Demokratia Komitato memdisiĝis la 16-an de marto 1953. La lasta numero de la gazeto aperis la 20-an de marto. 
## Redakcianoj
Ĝis la fino de 1951 ĉefredaktis Sámuel Kahána, en 1952–53 Miklós Kallós, la redakcia sekretario estis László Erős.
## Kunlaborintoj
Interna, poste eksterna  ĉefkunlaboranto estis Ottó Rappaport. La bazhomoj de la gazeto estis Lajos Erdélyi, György Fekete, András Gáll  (Glancz) , László Nussbaum,  Éva Róth, Márta Stein, Sári Tabák, Oszkár Weisz.
## Fonto
*RMIL 
Uj Ut
Birdinsulo (Sud-Georgio)

dekstra|eta|300px|Sud-Georgio kaj Birdinsulo supre maldekstre
**Birdinsulo** aŭ en angla **Bird Island**, estas 4.8 km longa kaj 800 m larĝa, separata el la okcidenta pinto de Sud-Georgio de la Markolo Birdo aŭ Bird Sound. Ĝi estas transmara teritorio de Unuiĝinta Reĝlando, sed ankaŭ reklamata de Argentino kiel parto de la provinco Fuegio.

## Historio 
Ĝi estis malkovrita en 1775 de brita ekspedicio estre de James Cook, kiu nomigis ĝin "pro la ampleksaj nombroj [de birdoj] kiuj estis tie".

Fine de la 1950-aj jaroj, la insulo estis celo de nombraj usonaj projektoj. Inter 1959-62, granda nombro de la vagalbatrosoj de la insulo estis ringitaj, kio havigis komencan informon pri ties teritorioj - sekve unu el tiuj birdoj estis trovita en Aŭstralio.

## Naturo 
Tiu insulo estas senrata, malkiel la ĉefa insulo Sud-Georgio.

## Referencoj 
* Stonehouse, B (ed.) *Encyclopedia of Antarctica and the Southern Oceans* (2002, ISBN 0-471-98665-8)

Kategorio:Insuloj en la Atlantiko
Kategorio:Sud-Georgio kaj Sud-Sandviĉinsuloj
7917 Hammergren

'*7917 *Hammergren''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona astronomo Mark Hammergren de la Planetario Adler de Ĉikago. Li esploras pri la formoj, la komponiĝo kaj la interna strukturo de la asteroidoj. Li estras someran enkondukan programon por studantoj de altlernejo interesitaj pri astronomio. Li ankaŭ studas la historion kaj la sociologion de la fenomeno nifo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Ranzo

**Ranzo** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
* **Ranzo (Gambarogno)** estas vilaĝo de la komunumo Gambarogno de la distrikto Locarno en Kantono Tiĉino en Svislando.
* **Ranzo (Imperio)** estas komunumo de la Provinco Imperio en la regiono Ligurio en Italio.
Golfo Prydz

La Golfo **Prydz** estas profunda marfendo de Antarkto inter la marbordoj Lars Christensen kaj Ingrid Christensen. La glaĉero Lambert fluas el Lambert-Grabeno al la Glaciejo Amery sudokcidente de la golfo Prydz. Tiu estas trapasata de la nordokcidenta linio de samaj latitudo kaj longitudo.

## Historio
Partoj de tiu golfo estis vidataj en januaro kaj februaro de 1931 de norvegaj balenĉasistoj kaj de la Britaŭstralianovzelanda Antarkta Ekspedicio BANZARE. Ĝi estis esplorita en februaro de 1935 de norvega balenĉasista kapitano Klarius Mikkelsen per la ŝipo Thorshavn, kaj estis mapita per konsiderinda detalo el aera fotoj fare de la Ekspedicio de Lars Christensen de 1936-37. Ĝi estis nomita pri Olaf Prydz, ĝenerala administrato de la Hvalfangernes Assuranceforening de Sandefjord, Norvegio.

## Priserĉaj stacioj
La antarktaj stacioj nome rusa Progreso, rumana Law-Racoviţă kaj ĉina Zhongshan situantas ĉe la golfo Prydz kaj pli precize ĉe Montetoj Larsemann.

Prydz
Esperanto. La Ĉiutaga Vivo

***Esperanto : la ĉiutaga vivo***, estas  unu el la unuaj presitaj Esperanto-lernolibroj en Belgujo. Ĝi samtempe estis destinata kaj por nederlandlingvanoj kaj por franclingvanoj. Ĝi kombinas la metodon de Nicolas Gouïn Dufief kaj direktan metodon. Estas ankaŭ dua eldono kun la lingvoj Esperanto - angla - germana. Certe verkita kun zorgo kaj pedagogia scio, nuntempe la libro antaŭ ĉio gravas el la vidpunkto de la historio de Esperanto.

Krom gramatikaĵoj kaj ekzercoj la libro entenas 30-paĝan vortareton Esperanto-franca-nederlanda. 
  
En la libro la jaro de la eldono ne estas indikita. Ĉar de Amatus van der Biest-Andelhof aperis recenzo en la revuo *Belga Sonorilo* de la 7-a de aprilo 1907, la dato de la apero de la lerno-libro verŝajne estas 1907  aŭ antaŭe. 

Pri la aŭtoroj, Adolf Finet kaj Frans Swagers, iom estas menciata en Vikipedio. Frans Swagers Esperante ankaŭ verkis la kanton "Samideana trinkkanto" laŭ la kantaro *Ni Kantu kaj Deklamu!*. Lernolibroj por franca, germana kaj angla de Swagers laŭ la Gouïn-metodo aperis ĝis la 1940-aj jaroj.
## Recenzoj
## Vidu ankaŭ
* *Het Esperanto in tien lessen*
* *Esperanto. Volledige Spraakleer*

## Eltiraĵoj

Dosiero:1907 Swagers kaj Finet 2-3.jpg|Eldono 1907, pp. 2-3
Dosiero:1907 Swagers kaj Finet 4-5.jpg|Eldono 1907, pp. 4-4
Dosiero:1908 Swagers kaj Finet.jpg|Eldono 1908 Esperanto-angla-germana
Dosiero:1908 Swagers kaj Finet 92-93.jpg|Eldono 1908, pp. 92-93
Dosiero:1908 Swagers kaj Finet 94-95.jpg|Eldono 1908, pp. 94-95
Dosiero:1908 Swagers kaj Finet 96-97.jpg|Eldono 1908, pp. 96-97

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing* 

Kategorio:Esperanto-lernolibroj
Kategorio:Antverpena Lingvo-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Gambarogno

**Gambarogno** estas komunumo de la Komunumaro Gambarogno kaj la Distrikto Locarno en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 4950 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011. La sidejo de la komunuma administracio estas Magadino.

## Geografio 
Gambarogno situas ĉe la sudorienta bordo de la Majora Lago inter la ebenaĵo de Magadino kaj la itala komunumo Luino. La teritorio de la komunumo kongruas kun la samnoma komunumaro. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Albardia, Bustello, Calgiano, Casenzano, Caviano, Contone, Dirinella, Fosano, Gerra, Gorognola, Indemini, La Vigna, Lubie, Magadino, Mossana, Orgnana, Piazzogna, Piodascia, Ranzo, Riva, Ronco, San Nazzaro, Sant'Abbondio, Scaiano, Taverna, Variano kaj Vira 

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 51,80 km², de kiuj 75,7% estas kovritaj de arbaro, 9,2% servas por agrikulturo kaj 8,4% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Gambarogno limas en nordo al la Majora Lago, en nordoriento al Locarno, en nordoriento al Cadenazzo, en oriento al Monteceneri, en sudo al Alto Malcantone, en sudsudokcidento al Curiglia con Monteviasco (VA, Italio), kaj en okcidento al Veddasca (VA, Italio).

## Trafiko 
Tra la Gambarogno pasas la kantona ĉefvojo n-ro 405 de Cadenazzo al Luino. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A2 estas Belinzono-Sudo, kiu situas proksimume 8 kilometrojn norde de Gambarogno. Pere de la fervojlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Cadenazzo al Luino la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Magadino datiĝas el la jaro 1254 jam kiel Magadino. Dum mezepoko la episkopo de Como koncedis al la kapitanoj de Locarno feŭdajn rajtojn pri Magadino. Komence de la 16-a jarcento Magadino venis kun la tuta najbarara Gambargono sub la regado de la Svisa Ĵurkomunumo. Ĝis la malfermo de la fervojlinio en Magadino troviĝis grava haveno por la trafiko inter Svislando kaj Italio. Pro la fervojo la ŝiptrafiko perdis sian ekonomian signifon.
La unua mencio de Sant'Abbondio datiĝas el la jaro 1192 kiel *Sancto Abundio*.
San Nazzaro estis la unuan fojon menciita en la jaro 1258 kiel *sancto Nazario*. Kiel komunumo ĝi estiĝis en la jaro 1929 per kuniĝo de la antaŭaj komunumoj Cansenzano kaj Vairano. La loĝantoj de San Nazzaro dum la baloto pri la kuniĝo al la komunumo Gambarogno negative voĉdonis, surbaze de verdikto de la kantona konsilio, kiun la Federacia Tribunalo konfirmis, San Nazzaro tamen devis partopreni al la kuniĝo.
Kun efiko de la 25-a de aprilo 2010 la ĝis tiam aŭtonomaj komunumoj Caviano, Contone, Gerra, Indemini, Magadino, Piazzogna, San Nazzaro, Sant'Abbondio kaj Vira kuniĝis al la nova komunumo Gambarogno, tiel ke nun la tuta komunumaro konsistas el unu sola komunumo.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumaro Gambarogno
* Gerra (Gambarogno) (stacidomo)
* Magadino-Vira (stacidomo)
* Quartino (stacidomo)
* Ranzo-S. Abbondio (stacidomo)
* S. Nazzaro (stacidomo)

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Gambarogno

## Bildoj 

Dosiero:Magadino Kirche.jpg|Preĝejo de Magadino, komunumo Gambarogno
Dosiero:Indemini Switzerland.JPG|Indemini, komunumo Gambarogno
Miklós Kallós

**Miklós KALLÓS** [kalo:ŝ] estas rumania hungara sociologo, filozofia verkisto, redaktoro, publicisto, universitata profesoro. Li naskiĝis en Oradea la 11-an de novembro 1926, kaj mortis en Kluĵo la 27-an de decembro 2018.

## Kariero 
Miklós Kallós diplomitiĝis en Universitato Bolyai de Kluĵo pri psikologio, sociologio, filozofio (1951). Li doktoriĝis en 1968. Li lekciis en la sama universitato. De 1947 li laboris en la redakcio de gazeto *Egység* (de 1949 *Új Út*) en 1952 53 ĝia ĉefredaktoro. Pli poste li estis vicĉefredaktoro de *Utunk* (1953-54 kaj 1958-57), respondecredaktoro de *Studia Universitatis Babeş-Bolyai*. Sub pseŭdonimo Kamillás li publikigis satirajn verkojn en *Új Út*, *Igazság*, *Utunk* (Ütünk).

## Libroj 
* *Mi a boldogság?* (kun Endre Roth, 1965. Ankaŭ rumane kaj germane, 1962, 1963);
* *Iubirea aproapelui şi adevăratul umanism* (Endre Roth, 1963);
* *Conştiinţa politică* (1968);
* *Axiológia és etika* (Endre Roth, 1970.
* *Ideológia és tudomány* (kunulaŭtoro Mare Călina, 1972.
* *Sociologie, politică, ideologie* (Tv. 1975.
* *A politika tudomány* (1975);
* *A társadalmi rendszer* (Endre Roth , 1978).

## Fonto 
* RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj sociologoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj filozofoj
Brandon (Florido)

**Brandon** estas grandurbo, tamen nur censa loko en Usono, en subŝtato Florido, en Kantono Hillsborough.       
eta|dekstre|Aerpanoramo pri parto de Brandon
## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Areo: 
* Loĝantaro:  (en 2010)
* Supermara alteco: 
* Horzono: UTC-5h (en somero UTC-4h) 
* Poŝtkodoj: 33508-33511  
* Telefonkodo: 813 

## Geografio 
Brandon situas sur ebenaĵo en la sudorienta parto de Usono, en la okcidenta parto de la subŝtato.

## Historio 
En la nuna Brandon la historio komenciĝis en 1857, tiam *John Brandon* aĉetis tie kampojn por bieno. Post sia domo li konstruis post 4 jaroj ankaŭ preĝejon, kiu funkciis ankaŭ lernejo. En 1890 proksime oni establis fervojan stacidomon, kiu allogis homojn tie vivi. La loko prenis la loknomon pri Brandon. En 1905 vera lernejo ekfunkciis. En 1925 pavimita vojo estis konstruita. En 1953 alvenis la unua kuracisto. Brandon komencis evolui, kiel antaŭurbo aŭ dormourbo de Tampa.  
 
## Klimato 
Brando situas en subtropika klimato. La temperaturo estas en somero averaĝe 85 , en vintro averaĝe 62 . Vintre nokte malofte la temperaturo falas sub frostopunkto. Jare pluvas po 1100 mm. Preskaŭ neniam neĝas. 

## Fontoj 
* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2
* Tiu ĉi artikolo tradukiĝis helpe de WikiTrans, estis prenitaj nur tiuj frazpartoj, kiuj estis sencohavaj el anglalingva Vikipedio

Kategorio:Urboj de Florido
7918 Berrilli

'*7918 *Berrilli'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring,apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la itala fizikisto *Francesco Berrilli*, profesoro ĉe la departemento pri fiziko de la Universitato de Romo "Tor Vergata", kie li instruas en laboratorio pri la suna fiziko kaj astrofiziko. Li estas ĉefa sciencisto por la projekto de sunesplora satelito *"ADAHELI"'' de la Itala Kosma Agentejo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Vista Gaúcha

**Vista Gaúcha** estas municipo en la brazila subŝtato Suda Rio-Grando, kiu havis 2.759 loĝantojn en 2010 .

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Suda Rio-Grando

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Suda Rio-Grando
Vestarko

eta|Vestarko
eta|Vestarkoj el drato kaj ligno

**Vestarko** estas peco da ligno, metalo aŭ plasto, plejofte en la formo de la homa ŝultro kaj havas hokon je la supra flanko. La vestarko ankaŭ povas havi transversan stangon, la t.n. pantalonstango.

## Funkcio 
Vestarko estas uzata por pendigi vestojn en ŝranko aŭ je rako en butiko.
Ĉe normaj vestarkoj oni devas unue pligrandigi la koltruon, pro tio estas pene por pendigi kaj depreni la vestojn.

## Formoj 
Ankaŭ ekzistas specialaj vestarkoj por pantalonoj, tiuj plejofte havas rektan formon pinĉomekanismon.

## Invento 
Ne estas klara kiu inventis la vestarkon. Diversaj fontoj indikas diversajn homojn, kiel Rosalie Carwink kaj Thomas Jefferson.

## Bildaro 

Dosiero:Hosenbügel.jpg|Vestarko por pantalonoj
Dosiero:Kledingrekken Kringloopwinkel Woerden 02.JPG|Rakoj kun vestarkoj
Dosiero:HK Sheung Wan 衣架 Clothes hangers in black June-2012.JPG|Diversaj vestarkoj

Kategorio:Vestoj
Kategorio:Iloj
Ortro

Laŭ la helena mitologio, **Ortro** aŭ **Orto** (el la greka *Ὄρθρος*, «matena sunsubiro» aŭ *Ὄρθος*, «rekta, ĝusta») estis dukapa hundo, spegulo de Kerbero. Ambaŭ estis filoj de la ktoniaj monstroj Tifeo kaj Eĥidno, aŭ de Tartaro, laŭ alternativa versio. En kelkaj rakontoj li aperas kun serpent-forma vosto, montrante tiel sian ktonian aŭ serpentan devenon.[eta|280px|Mortinta **Ortro** ĉe la piedoj de [Geriono kaj Heraklo, sur ruĝ-figura kilikso (-510-500 a.K.), Staatliche Antikensammlungen.]]Lia unua mastro estis la titano Atlaso, kiu poste donacis lin al la trikorpa giganto Geriono, mita reĝo de Tartezo kaj onidire la plej forta homo en la mondo. De tiam, Ortro kaj la paŝtisto Eŭritiono gardadis la ruĝ-felan bovaron de Geriono en la *lando de la sunsubiro*, la hesperida insulo Eritio («la ruĝa»), sur la plej okcidenta parto de la Mediteranea maro.

La deka laboro, kiun Eŭristeo taskis al Heraklo, estis ĝuste preni la ruĝan bovaron de Geriono kaj porti ĝin al Tirinto sen peti aŭ ŝteli ĝin. Kiam la heroo finfine venis al Eritio, post plenumi multajn heroaĵojn, li tendumis sur la tiea monto Abaso por nokte ripozi. Ortro flaris kaj persekutis lin, sed Heraklo mortigis la teruran hundon per sia klabo. Li ankaŭ mortigis Eŭritionon, kiu estis veninta por helpi Ortron.

Laŭ kelkaj fontoj, Ortro (anstataŭ Tifeo) estis la patro, kun Eĥidno, de la jenaj ktoniaj monstroj: Ĥimero, la Sfinkso, la lernea Hidro, la Nemea leono kaj eĉ Kerbero. Tamen, aliaj versioj asertas ke li pariĝis al Ĥimero, kaj estis kun ŝi la patro nur de la Nemea leono kaj la Sfinkso. Alternativa versio atribuas al li ankaŭ la patrecon de la Kromiona porkino.

Omaĝe al la heroaĵoj de sia patro, Eŭripilo, filo de Heraklo, prezentis sur sia ŝildo scenon kun Ortro, Geriono kaj Eŭritiono.

## Ortro en la firmamento 
[eta|[Geriono kaj **Ortro**, sur nigr-figura amforo el Vulci (ĉ. 540 a. K.).]]
Verŝajne, Ortro estis origine lokigita sur la firmamento per la konstelacioj Granda Hundo kaj Malgranda Hundo, la du ĉielaj hundoj kiuj eble reprezentis la du kapojn de tiu besto. La ĉefa stelo de Granda Hundo estas Siriuso, la hunda-stelo kies apero surĉiele atentis pri la komenco de la somera varmego (fakte, la nomo Ortro signifis «matena sunsubiro»). Same kiel Ortro eble reprezentis la someran varmon, sia fratino Ĥimero simbolis ĝuste la malon, la vintran froston, per sia decembra apero pere de la konstelacio Kaprikorno. Tamen, ĉi tio temas nur pri konjektoj kaj interpretado, ĉar neniu el la astronomiaj verkoj kiuj postvivis ĝin nun mencias tiun hipotezon.

La apolona asteroido 2329 Orto, malkovrita en 1976, ricevis sian nomon honore al ĉi tiu mita hundo.

## Bibliografio 
* Robert Graves. *The Greek Myths* (1960), ĉ. 34 . En sia verko, Graves prezentas tre spekulativajn ligojn inter tiaj kreitaĵoj kaj la pragreka kalendaro.
* Karl Kerenyi. *The Gods of the Greeks* (1951), paĝ.52.
* William Smith. *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology*, Londono, 1873. "Orthrus" 

## Eksteraj ligiloj 
* Ortro ĉe Theoi.com

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Estaĵoj de la helena mitologio
Kategorio:La dek du laboroj de Heraklo
Kategorio:Mitaj hundoj
Kategorio:Steligoj
Taverna

**Taverna** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

## Italio 
* **Taverna (Katanzaro)** estas komunumo de la Provinco Katanzaro en la regiono Kalabrio en Italio.

## Svislando 
* **Taverna (Gambarogno)** estas vilaĝo de la komunumo Gambarogno de la distrikto Locarno en Kantono Tiĉino en Svislando.
* **Taverna (rivero)** estas alfluanto de la rivero Sarino en Kantono Friburgo en Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* **Taverne (komunumaro)**
7985 Nedelcu

'*7985 *Nedelcu'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la rumana astronomo *Dan Alin Nedelcu'', de la Astronomia Instituto de la Rumana Akademio. Lia Ph. D. en 2010 ĉe la Observatorio de Parizo temis pri astrometriaj teknikoj de alta precizeco por malkovri la malgrandajn ne-gravitajn fortojn, kiel la efikon Yarkovsky.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
György Fekete

**György FEKETE** estis rumania hungara juristo, universitata instruisto. Li naskiĝis en Alsóvárca la 15-an de majo 1911 kaj mortis en 2002.

## Kariero 
György Fekete diplomitiĝis pri juro en Kluĵo, poste li plustudis en Sorbonne de Parizo. Li laboris en advokatejo en Kluĵo. Li aliĝis al komunista partio. Li estis kooperativa jurkonsilanto (1945–47), poste lekciisto en la Universitato Bolyai, resp. en UBB de Kluĵo. Li estis respondecredaktoro de la politika semajngazeto *Új Út* (1949–53).

## Libroj 
* *Lakóházak építése állami hitellel* (kun Sándor Asztalos, 1957; ankaŭ germane);
* *Házasságkötés, a házasság felbontása* (1958).

## Fontoj 
Kategorio:Rumanujaj hungaraj juristoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
István Fehér M.

**István FEHÉR M.** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fehér M. István** estis hungara filozofo, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (2007).

István Fehér M. http://mta.hu/mta_tagjai?PersonId=19017 naskiĝis la  1950 en Budapeŝto kaj mortis la 17-an de junio 2021.

## Biografio 
István Fehér M. studis en Scienca Universitato Loránd Eötvös kaj akiris pedagogian en 1974, filozofian diplomon post 3 jaroj. En 1979 li doktoriĝis kaj estis asistanto en la universitato. Li atingis la rangojn lektoro en 1981, docento en 1987, profesoro en 1992. Li estis katedrestro inter 1990-1997. Li instruis ankaŭ en Universitato de Miskolc inter 1992-1997. Helpe de stipendioj li esploris en Italio, Germanio, Usono. Li partoprenis en redaktoj de enlandaj kaj eksterlandaj fakrevuoj. Li ricevis premion en 2013.

## Verkaro (elekto) 
* *Jean-Paul Sartre* (1980)
* *Martin Heidegger* (1984)
* *Zeit und Freiheit: Schelling, Schopenhauer, Kierkegaard, Heidegger* (1999)
* *Religion, Theology and Philosophy on the Way to Being and Time: Heidegger, Dilthey and Early Christianity* (2010)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

 
Kategorio:Hungaraj filozofihistoriistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kálmán Ipoly Fehér

**Kálmán Ipoly FEHÉR** [ipoj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fehér Ipoly Kálmán** estis hungara pastro, benediktana ĉefabato, instruisto, verkisto, membro honora de Hungara Scienca Akademio (1896).

Kálmán Ipoly Fehér http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC03975/04213.htm naskiĝis la  1842 en Hungara reĝlando, en vilaĝo Hontvisk (nuntempa Vyškovce nad Ipľom en Slovakio). Li mortis la  1909 en Pannonhalma.

## Biografio 
Kálmán Ipoly Fehér frekventis gimnazion en Komárom, poste en 1858 li aliĝis al la benediktanoj. En 1865 li pastriĝis kaj li ekinstruis en Pannonhalma. Inter 1874-1882 li estis direktoro de gimnazio en Esztergom, poste li havis gravan postenon en Szeged. Baldaŭe li studvojaĝis al Bavario, Serbio kaj Bulgario. Ekde 1892 ĝismorte li estis ĉefabato de Pannonhalma.

## Verkaro (elekto) 
* *A bajor középiskolák szervezete és eljárása* (1888)
* *Győr megye és város egyetemes leírása* (1874)
* *Győr, Pannonhalma, Hédervár* (1874)
* *Kísérleti természettan* (1871–1873)
* *A vegytan rövid vázlata* (1872)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Preĝejo Patrono de Hungaroj (Tanakajd)

**Preĝejo Patrono de Hungaroj** estas romkatolika konstruaĵo en vilaĝo Tanakajd.

## Historio 
La tiama *Kajd* havis jam mezepokan kirkon. Ĝi ricevis barokan aspekton en 1746. En la frua 20-a jarcento ĝi bruldetruiĝis, tial samloke oni konstruis pli novan preĝejon en 1908. La orgeno funkcias dekomence. La preĝejo estis ekstere renovigita en 2008.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en mezo de la vilaĝo. Ĝi havas sveltan kvadratan turon en mezo de la fasado, sube estas la enirejo. La ĉefaltara bildo prezentas reĝon sanktan Stefanon, kiam li dediĉas la hungaran kronon al Sankta Maria. Apude estas Emeriko de Hungario kaj Elizabeto de Hungario. La skulptaĵo pri Sankta Maria venis el la malnova kirko. La kruconavo finiĝas en flanka altaro, kiuj estas dediĉitaj al Sankta Maria kaj koro de Jesuo.

Kermeso okazas la 8-an de oktobro.

## Fontoj 
* hungare kun bildeto
* hungare
* hungare kun foto 

Tanakajd
Tanakajd
Nacia Muzeo de Dekoraciaj Artoj (Madrido)

La **Nacia Muzeo de Dekoraciaj Artoj** (oficiale  de  Hispanio mallongigita MNAD aŭ NMDA)), kiu situas en ties ĉefurbo, Madrido, estas unu el la plej antikvaj kaj riĉaj muzeoj de la nomata *Triangulo de la Arto* de tiu menciita urbo. Laŭ la ekzemplo de la Muzeo Viktoria kaj Alberto de Londono (Unuiĝinta Reĝlando), montras la evoluon de la nomataj «*industriaj artoj*» aŭ «*malgrandaj artoj*» (nome mebloj, ceramiko kaj vitro, tekstiloj ktp.), ĉefe inter la 15a jarcento kaj la 20a jarcento. Ties 60 ekspoziciejoj okupas palacon ĉe la parko Retiro (strato Montalbán, 12), proksime ankaŭ de la Muzeo Prado. La muzeo montras 15.000 objektojn, el ĉirkaŭ 40.000 posedataj.

## Historio 
## Kolektoj 
Kategorio:Muzeoj en Madrido
Ravindra Prabhat

**Ravindra PRABHAT** (naskiĝis la ) estas hinda poeto, erudiciulo, ĵurnalisto, romanisto kaj verkisto de mallongaj rakontoj de Barato. Li laboris kiel administranto, eldonisto, kaj priserĉisto, krom kiel verkisto por scenaroj. Li verkas ankaŭ por gazetaro kiel historiisto. Li ricevis kelkajn premiojn.

## Notoj 
Kategorio:Barataj verkistoj
Erzsébet Surány

**Erzsébet SURÁNY** [ŝura:nj] estis rumania hungara grafikistino, ilustristino. Ŝi naskiĝis en Budapeŝto la 14-an de novembro 1911 kaj mortis la 26-an de novembro 1972 en Kluĵo. 

## Kariero
Erzsébet Surány faris siajn artajn studojn en privatskolojn. De 1945 ŝi vivis en Kluĵo. Inter 1950–55 ŝi estis artdirektorino de la pupteatro de Kluĵo, poste ĝis 1958 sekciestrino de la Transilvania Etnografia Muzeo. Ŝi ilustris plurajn porjunularajn librojn (Zoltán Veress: *Irgum-Burgum Benedek*. 1959; Jenő Kiss: *Gépek erdeje*. 1960; Kék virág. 1961; Cervantes: Don Quijote. 1971). Ŝi dizajnis ankaŭ afiŝojn kaj pupkostumojn.

## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
7921 Huebner

'*7921 *Huebner'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la astrofizikisto *Walter F. Huebner*, pro ties gravaj studoj pri la malgrandaj korpoj ĝenerale, kaj la kometoj precipe. Dum pluraj jardekoj, Huebner laboris pri opakeco,  kaj aliaj fizikaj konstantoj rilatajn ambaŭe al planedoscienco kaj astrofiziko. Li ĉeestis en sennombraj komitatoj kaj en la direktoraro de la NASA, li verkis kaj eldonis sciencajn librojn kaj recenzojn. Huebner pasis plimulton el sia kariero en la Nacia Laboratorio Los Alamos, la Instituto Max Planck en Germanio, kaj la *Southwest Research Institute'' en San Antonio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
Árpád Sós

**Árpád SÓS** [ŝo:ŝj] estis rumania hungara sportĵurnalisto, redaktoro. Li naskiĝis en Koloĵvaro la 2-an de marto 1919 kaj mortis la 2-an de novembro 1998 en Kluĵo. Li estis la edzo de ĵurnalistino Magda Muzsnay.

## Kariero
Árpád Sós finis la mezlernejon en reformita kolegio de Kluĵo (1937). Li estis aktivsportisto: en 1936 li estis je 100 metroj landa junulara ĉampiono pri naĝado, futbalisto. Inter 1956–58 li estis redakcia sekretario de *Falvak Népe*, poste de *Előre*. Li estis en 1958 fondantano de Radio de Târgu Mureș, ĝia redakcia sekretario, poste por 21 jaroj gvidanto de ĝia hungarlingva sekcio, sportraportisto. De 1979 li estis eksterna kunlaboranto de la sportrubriko de Radio de Kluĵo. 

## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
7986 Rumanio

**7986 Rumanio** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la sud-orienta eŭropa lando Rumanio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Sándor Kibédi Varga (ĵurnalisto)

**Sándor KIBÉDI VARGA**, origine Varga, hungara ĵurnalisto, verkisto, instruisto. Li naskiĝis en Târgu Mureș la 14-an de oktobro 1946 kaj mortis en Budapeŝto la 17-an de majo 2015.

## Kariero 
Sándor Kibédi Varga post akiro de diplomo pri rumana-hungara lingvoj en la Pedagogia Altlernejo de Târgu Mureș instruis kvin jarojn en vilaĝaj ĝeneralaj lernejoj. Li fariĝis ĵurnalisto de 1978 ĉe la *Vörös Zászló* de Târgu Mureș, kaj post kvar jaroj raportisto de ĵurnalo *Előre*. De 1988 li vivas en Hungario. Li laboris ĉe la Hungara Radio, RTV Újság, Kurír. En 1999 li estis dungito de MTI Kiadói Kft. Poste li denove instruis ĝis sia pensiuliĝo. Inter 1973 kaj 1982 li publikigis proksimume cent novelojn, precipe en *Utunk*.

## Libroj 
* *A megváltás ezután következik*, Impress Kiadó, 2001.
* *Az Üveghegyen túl* – Erdélyi ki- és bevándorlók az ezredfordulón. Mentor Kiadó, 2009.
* *Ácsi!*, raportaĵvolumo, Osiris Kiadó

## Fonto 
* Hungara vikipedio

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Saint-Palais-sur-Mer

**Saint-Palais-sur-Mer** [] estas komunumo kaj banurbo en sudokcidenta Francio, en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Nova Akvitanio. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2010.

## Geografio 
eta|maldekstra|Departementa situo de Saint-Palais-sur-Mer
Saint-Palais-sur-Mer troviĝas ĉe la elfluejo de Ĝirondo, borde de Atlantiko, en la sudo de la duoninsulo de Arvert,  nordokcidente de Royan. La najbaraj komunumoj estas Les Mathes, Saint-Augustin, Breuillet kaj Vaux-sur-Mer.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente-Maritime

### Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* Turisma retejo 

Kategorio:Komunumoj de Charente-Maritime
Kejo

**Kejo** aŭ **KEJO** povas esti:
* Kebekia Esperantista Junulara Organizo (KEJO)
* Kuba Esperantista Junulara Organizo (KEJO)
* Linio Kejjo — fervoja linio en Japanio de la fervoja reto JR
* Distrikto Kejo (angle: *Keiyo District*, konata ankaŭ kiel *Elgeyo district* aŭ *Elgeiyo*) — distrikto en Provinco Rifta Valo en Kenjo
* alternativa prononco de la japana vorto **Keio**, kiu signifas nomon de kelkaj objektoj:
** Universitato de Keio (慶應 [Keiō]) — fama universitato en Japanio
** Korporacio Keio (京王 [Keiō]) — fervoja kompanio en Japanio
*** Linio Keio (ĉefa) — fervoja linio de Korporacio Keio
*** Linio Keio (nova) — fervoja linio de Korporacio Keio
** Erao Keio (慶応 [Keiō]) — japana erao inter Genĝi kaj Mejĝi
7923 Chyba

'*7923 *Chyba''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona astrobiologiisto Christopher Chyba, kiu tenas la Katedron Carl Sagan por la Studo pri la Vivo en la Universo en la Instituto SETI de Mountain View (Kalifornio), li ankaŭ laboris ĉe la Universitato de Arizono kaj en la scienca direktoraro de la usona Blanka Domo. Li laboris pri la rolo de la alfrapoj de meteoroidoj por la formiĝo de la atmosferoj de la Tero kaj Marso kaj por la transporto de organikaj kemiaĵoj en la internan sunsistemon. Li studis la fizikon de eniro en atmosferon kaj aplikis la rezultojn al la analizo de la objekto de Tungusko kaj al la determino de la sojla risko de alfrapo de asteroidoj sur Teron.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1983
7925 Shelus

'*7925 *Shelus'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona astrometriisto *Peter J. Shelus'', kiu sperte mastrumis la projekton de lasera distancmezuro de Luno kaj satelitoj ĉe la Observatorio McDonald de 1982. Shelus longtempe observis malgrandajn satelitojn de Jupitero kaj verkis programarojn por la sekvo de la freŝe malkovritaj apudteraj objektoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1986
7994 Bethellen

'*7994 *Bethellen'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono).

Ĝi ricevis la inajn antaŭnomojn "Beth Ellen" en honoro de la usona astronomino *Beth Ellen Clark'', okaze de la kunveno "Asteroidoj, Kometoj, Meteoroj" de 1999 en Universitato Cornell, kies Beth Ellen Clark estis la ĉefa organizantino kun sindonemo, organiztalento kaj stilo. Ŝia disertaĵo de Ph. D. temis pri la analiza modelo de mikso de spektroj de asteroidoj por enketi pri la efikoj de kosma veterdisfalo rilatante kun spektroj de meteorŝtonoj en laboratorio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1983
Redentora

**Redentora** estas municipo en la brazila subŝtato Suda Rio-Grando, kiu havis 10.222 loĝantojn en 2010 .

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Suda Rio-Grando

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Suda Rio-Grando