Strivosta noktofalko

**Strivosta noktofalko** (*Nyctiprogne leucopyga*) estas specio de kaprimulgoj en la familio Kaprimulgedoj. Ĝi estas vaste disvastigita ĉie en norda kaj centra Sudameriko. Kvin subspecioj estas agnoskitaj. Ili estas noktulaj birdoj kiuj manĝas fluginsektojn. Kiel ĉe preskaŭ ĉiuj kaprimulgoj, ili demetas siajn ovojn rekte surgrunde kaj fidas sian kamuflitan plumaron por eviti predadon.

## Taksonomio 
La Strivosta noktofalko estis formale priskribita kaj ilustraciita en 1825 fare de la germana natursciencsto Johann Baptist von Spix sub la dunoma nomo *Caprimulgus leucopygus*. Spix precizigis la vivejon kiel la arbarkovritajn bordojn de Amazono. La specia epiteto estas derivita de malnovgreka λευκοπυγος/*leukopugos* kun la signifo "kun blanka malantaŭo", de λευκος/*leukos* kun la signifo "blanka" kaj -πυγος/-*pugos* kun la signifo "-pugo". La Strivosta noktofalko nun estas metita kune kun la Senstrivosta noktofalko en la genro *Nyctiprogne* kiu estis enkondukita en 1847 fare de la franca natursciencisto Charles Lucien Bonaparte.

### Subspecioj 
Estas 5 agnoskitaj subspecioj kiuj malsamas laŭ grandeco, koloro kaj voĉo. Oni sukestis, ke la subspecio *N. l. latifascia* estu aparta specio.

* *N. l. exigua* Friedmann, 1945 – orienta Kolombio kaj suda Venezuelo.  Pli malgranda kaj havas pli malhelan plumaron ol la nomiga.
* *N. l. pallida* Phelps, WH & Phelps, WH Jr, 1952 – nordorienta Kolombio kaj okcidenta, centra Venezuelo. Pli palaj supraj partoj ol la nomiga.
* *N. l. leucopyga* (Spix, 1825) – orienta Venezuelo, la Gujanoj kaj norda Brazilo
* *N. l. latifascia* Friedmann, 1945 – plej suda Venezuelo
* *N. l. majuscula* Pinto & Camargo, 1952 – nordorienta Peruo, norda, orienta Bolivio kaj okcidenta, centra Brazilo. Plej granda el la subspecioj, pli pala kun blankaj subaj partoj.

## Aspekto 
La Strivostaj noktofalkoj estas malgranda specio, kun korpolongo de 16,5 ĝis 19 cm, Plenkreskuloj pezas de 0,023 ĝis 0,028 kg. La ino havas pli grandan mezan pezon kaj enverguron ol la masklo.

La beko estas tre larĝa sed mallonga, kun longo de 0,9 ĝis 0,97 cm, kaj estas hokeca ĉe la pinto. Ĝi havas nigran bekon, malhelbrunajn irisojn, kaj rozgrizajn tarson kaj piedojn. La tarsolongoj estas ĝenerale mallongaj, de 1,18 ĝis 1,24 cm. Ĝi havas blankajn makulojn ambaŭflanke de la gorĝo, kaj blankan strion ĉe mezvosto, trans siaj tri plej eksteraj vostoplumoj. La vosto mem estas mallonga, kaj iom duforma, je 8,2 ĝis 9,7 cm.

Ĝi havas tre malfortan seksan duformismon, kaj ambaŭ seksoj prezentas similajn plumaron kaj koloraron.  Ĝi vivas tra granda parto de la nordaj partoj de Sudameriko, de oriente de Andoj ĝis Venezuelo kaj centra Brazilo. Ĝi troviĝas el norda Venezuelo kaj orienta Kolombio, oriente ĝis Franca Gujano kaj orienta Brazilo. Ĝia teritorio postem etendiĝas suden al norda Bolivio kaj nordorienta Paragvajo. Ĝi troviĝas ankaŭ en Peruo, Ekvadoro kaj Gujano.

## Kutimaro kaj ekologio 
La Strivosta noktofalko estas noktula specio, kaj estas plej aktiva dum la malfrua vespero, frua mateno, kaj nokte. Dum la tago, ĝi ripozas proksime de la grundo en lokoj kun densaĵoj de arbustoj kaj arboj. inter aliaj artropodoj. Ĝi manĝas en kontinua flugo, per rapidaj, malprofundaj flugilbatoj kaj glitante por teniĝi alte. Ĝi manĝas plejparte ĉe krepusko, kiam estas altaj kvantoj de flugantaj insektoj.

Manĝado okazas ĉirkaŭ sunsubiro kaj ĉesas post kiam fariĝas tro malluma por ke la birdo povu vidi sian predon, kaj poste okazas denove tuj antaŭ tagiĝo. Inter manĝosesioj, ĝi ripozas en la sama areo, sur maldikaj horizontalaj branĉoj proksime al vegetaĵaro kaj akvo. La Strivosta noktofalko ripozas perpendikulare al la branĉo, aŭ per si mem aŭ en grupoj de 2-10 individuoj.

### Voĉo 
Malmultaj voĉoj estis registritaj por la Strivosta noktofalko. Ĝi havas gorĝecan *kŭoik-kvak* vokon kiu estas je simila tonalto al ranokvako, kaj estas ripetita konstante kaj je malalta, subtila volumeno; ĝi estas konsiderita teritoria voko.

## Konservado 
La Ruĝa Listo de IUCN listigas la statuson de la  Strivosta noktofalko kiel Malplej Zorgiga. Kvankam oni antaŭvidas, ke la Amazonia senarbarigo kaŭzas malpliiĝon de sia populacio, ĝi havas grandan geografian teritorion kaj estas sufiĉe ofta specio.

## Referencoj 
Kategorio:Kaprimulgoformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko