open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
José Pérez Ocaña

**José PÉREZ OCAÑA** (n. la 24-an de marto 1947 en Cantillana, Provinco Sevilo - m. la 18-an de septembro 1983 en Sevilo), pli bone konata kiel **Ocaña**, estis hispana aktoro, artisto, pentristo kaj aktivulo. 

Ocaña estis unu el la ĉefaj figuroj de la barcelona kontraŭkulturo dum la hispana transiro, en tempo de aparta vigleco.  Liaj prezentoj kaj artaj agoj, same kiel lia propra vivo, estis konsiderataj simbolo de la defio al la sociaj konvencioj de Frankismo el liberecana perspektivo kaj de seksa kaj genra malobeo.  Pro tio, ili estis pravigitaj kaj el la kampo de *kvira* aktivismo kaj el tiu de bildartohistorio (arthistoriografio).  Aldone al siaj prezentoj kaj publika figuro, li estis konata pro siaj pentraĵoj kaj instalaĵoj kaj la dokumenta filmo *Ocaña, retrato intermedio* (Ventura Pons, 1978). 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Archivo Ocañí (Gazetbiblioteko, bibliografio, ekspozicioj, filmografio, filmetoj kaj bildoj)
* "La Diosa Ocaña" en el blogo Falsas Costumbres (materiala gráfico)
* Archivo José Pérez Ocaña en el MNCARS.
* Perfil de Ocaña en Arteinformado.

Kategorio:Hispanaj anarkiistoj
Kategorio:Hispanaj artistoj
Ambirdo de Lilian

La **Ambirdo de Lilian** aŭ **Ambirdo de Njasa** (*Agapornis lilianae*) estas monotipa specio de papagoforma birdo de familio *Psittaculidae* kaj genro de Ambirdoj, indiĝena de Orienta Afriko. Ĝi estas plejparte verda kaj havas oranĝan koloron sur sia supra brusto kaj kapo. Ĝi estas 13 cm longa kaj estas la plej malgranda papago sur kontinenta Afriko. En kaptiteco, ĝi estas malofta kaj malfacile bredebla.

## Aspekto
La Liliana ambirdo estas 13 cm longa kaj estas ĉefe verda kun blankaj okulringoj. Ĝi havas oranĝan koloron sur sia kapo, kolo kaj supra brusto kaj verdan pugon. Masklo kaj ino estas identaj laŭ ekstera aspekto.

La Liliana amulo ofte estas miskomprenata kiel la iom pli granda Fischer-a ambirdo, kiu havas olivecverdan kapuĉon kaj bluan pugon. Ĝi ankaŭ estas larĝe simila al la rozvizaĝa ambirdo, kiu havas pli klare difinitan oranĝan koloron, kaj malhavas blankan okulringon.

### Reproduktado
La reprodukta sezono por la ambirdoj de Lilian estas de januaro ĝis marto kaj en junio kaj julio. Ili faras tegmentan neston en arbofendoj. En kaptiteco la ovodemetado konsistas el tri ĝis ok blankaj ovoj, kiuj estas kovataj dum ĉirkaŭ 22 tagoj, kaj la idoj forlasas la neston post ĉirkaŭ 44 tagoj de eloviĝo. Ĝi nuntempe loĝas en la Nacia Parko Liwonde (NLP) kaj kelkaj grupoj troviĝas en la ĉirkaŭaj arbaroj ekster la LNP. Ĝia distribuo rapide limiĝas al la LNP, ĉar iliaj manĝo- kaj reproduktaj vivejoj estas ekspluatataj por agrikulturaj celoj. La amplekso de habitatperdo ekster la LNP ne estis science determinita, kvankam la restanta habitato ekster la LNP estas fragmentitaj Miomb-arbaraj Rezervejoj.

## Referencoj 
* 

## Eksteraj ligiloj
*African Love Bird Society  internacia organizo por Ambirdoj.
* Lilian's lovebird - Speciteksto en The Atlas of Southern African Birds.

Kategorio:Ambirdoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Papagoformaj
Universitata Kolegio (Oksfordo)

La **Universitata Kolegio** (plennome: 'La Majstro kaj Uloj de la Kolegio de la Granda Halo de la Universitato de Oksfordo') estas konsistiga kolegio de la universitato de Oksfordo.

Malgraŭ legendo, kiu asertas, ke la kolegio estis fondita jam en 872, ĝiaj originoj kuŝas en la 13-a jarcento.  University College, ofte familiare nomata "Univ" , tiel konkuras kun Merton College kaj Balliol College pri la honoro esti la plej malnova kolegio de Oksfordo.

La kolegio estas asociita kun kelkaj influaj homoj. Rimarkindaj eks-studentoj inkluzivas Clement Attlee, Harold Wilson, Bill Clinton, Neil Gorsuch, Stephen Hawking, C.S. Lewis, V.S. Naipaul, kaj Percy Bysshe Shelley.

## Galerio 

Dosiero:University_College_front_to_the_High_Street_Oxford.jpg|Universitata Kolegio, sur la suda flanko de la Ĉefstrato.
Dosiero:University_College,_Oxford;_aerial_view_with_key_and_scale._Wellcome_V0014175.jpg|Universitata Kolegio, Oxford: aervido kun ŝlosilo kaj skalo.
Dosiero:UK-2014-Oxford-University_College_02_(Shelley_Memorial).jpg|La Shelley Memorial ĉe Universitata Kolegio, Oksfordo.
Dosiero:University_College_Chapel,_Oxford,_UK_-_Diliff.jpg|La interno de la kapelo de Universitata Kolegio, Oksfordo.
Dosiero:University_College,_Oxford;_the_library._Line_engraving_by_J_Wellcome_V0014178.jpg|Universitata Kolegio, Oksfordo: la biblioteko. Linia gravuraĵo de J.H. Le Keux, 1861, laŭ li mem.
Dosiero:University_College_Oxford02.jpg|Korto de Universitata Kolegio Oksfordo.
Dosiero:University_College_Oxford_Boat_Club_Boathouse.JPG|La nova Boatdomo por la Boatklubo de la Universitato Kolegio Oksfordo.
Dosiero:Dr_Bowen's_Room,_University_College,_Oxford.JPG|Ĉambro de D-ro Bowen, Universitata Kolegio, Oksfordo.
Dosiero:University_College_Oxford_Logic_Lane.jpg|Vido de Logic Lane direkte al la Ĉefstrato de ene de Universitata Kolegio, Oksford.

## Eksteraj ligiloj 
* Universitata Kolegio oficiala retejo
* Universitata Kolegio JCR retejo
* Universitata Kolegio WCR retejo 

## Referencoj 
Kategorio:Lernejoj fonditaj en la 13-a jarcento
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Billy Idol

**Billy IDOL** (naskita kiel **William Michael Albert Broad**, la 30-an de novembro 1955 en Stanmore, Londono) estas brita rokmuzikisto. Li atingis komencan sukceson kiel gvidanto de la punka muzikbando *Generation X* , kiun li fondis en 1976. En la 1980-aj jaroj, Idol ĝuis tutmondan furorlistsukceson kiel soloartisto, akompanatan de kelkaj ŝikaj muzikfilmetoj, kiuj igis lin unu el la unuaj steluloj kreitaj de MTV.

La plej famaj kantoj estas " Rebel Yell ", " White Wedding ", " Flesh for Fantasy " kaj " Eyes Without a Face ".

## Diskaro 
* ''Don't Stop* (1981, EP)
* *Billy Idol* (1982)
* *Rebel Yell* (1983)
* *Vital Idol* (1985)
* *Whiplash Smile* (1986)
* *Idol Songs: 11 of the Best* (1988)
* *Charmed Life* (1990)
* *Cyberpunk* (1993)
* *Greatest Hits* (2001)
* *VH1's Storytellers* (2002)
* *Essential Billy Idol* (2003)
* *Devil's Playground* (2005)
* Kings & Queens of the Underground (2014)
* *Bitter Taste* (EP, 2021)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* Billy Idolo ĉe *Rolling Stone''

Kategorio:Anglaj rokkantistoj
Kategorio:Britaj rokmuzikistoj
Nigravanga ambirdo

La **Nigravanga ambirdo** (*Agapornis nigrigenis*) estas monotipa specio de papagoforma birdo de familio *Psittaculidae* kaj genro de Ambirdoj, endemio de tre limigita teritorio en sudokcidenta Zambio, kie ĝi estas vundebla pro habitatoperdo.

## Taksonomio
La Nigravanga ambirdo estas monotipa. kun plejparte verda plumaro, ruĝecbruna frunto kaj antaŭkrono, brunnigraj vangoj kaj gorĝo, oranĝa brusto sub la gorĝo kiu paliĝas al flavecverda, blankaj okulringoj kaj grizaj piedoj. 

Plenkreskuloj havas brilruĝajn bekojn, dum junuloj de la specio estas similaj, sed kun pli oranĝa beko. 

Voĉoj estas laŭtaj, penetraj kriegoj, kiuj sonas kiel la vokoj de aliaj ambirdoj.

## Distribuado kaj habitato 
La nigravanga ambirdo loĝas en falfoliaj arbaroj, kie ekzistas konstantaj provizoj de surfaca akvo, ĉar ĝi bezonas ĉiutagan aliron al akvo. Dum la seka sezono, ĉi tiuj birdoj povas kunveni en grandaj grupoj de ĝis 800 aŭ pli. Ili troviĝas en Zambio kaj povas troviĝi en Zimbabvo, Bocvano kaj Namibio.

## Konservado 
Ĝi estas listigita kiel vundebla specio, ĉar ĝia populacio malpliiĝas pro kontinua habitatoperdo. Tio ŝuldiĝas al laŭgrada elsekiĝo de akvokorpoj, kaŭzante sekecon, terkulturaj praktikoj, ĉasado kaj kaptado, fiŝkaptado, arbohakado kaj malsanoj. Nuntempe estas nur inter 2 500 kaj 9 999 maturaj individuoj. Tamen, ili troviĝas en naturrezervejoj kaj ekzistas agadplano por helpi ilin.

## Referencoj 
* 

## Eksteraj ligiloj
*African Love Bird Society  internacia organizo por Ambirdoj.

Kategorio:Ambirdoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Papagoformaj
Furzisto

[eta|*Le Pétomane* ("La Furzmaniulo"), profesia furzanto vivinta en la [19-a jarcento|19-a kaj la 20-a jarcentoj.]]
**Furzisto** aŭ **intesta artisto** (ankaŭ konata kiel **gasisto**) havas la kapablon moduli la tonalton de la furzoj kaj kapablas produkti la respondajn sonojn laŭ kontrolita maniero por krei akordojn aŭ rekoneblajn melodiojn.

Ĉirkaŭ 1900, la ĝenro de furzarto estis sufiĉe populara por provizi per plentempa kariero artistojn kiel la francon Joseph Pujol (*Le Pétomane*). Pujol prezentis sian spektaklon ankaŭ ĉe la Moulin Rouge en Parizo.
Kategorio:Komedio
Kategorio:Distraj profesioj
Steve Carell

**Steven John "Steve" CARELL** /kəˈrɛl/ (naskita la 16-an de aŭgusto 1962 en Concord, Masaĉuseco) estas usona aktoro, komikisto, produktanto kaj scenaristo. Li estas plej konata pro sia rolo kiel Michael Scott en la komedia televidserio *The Office*, por kiu li gajnis Premion Oran Globon, Premion de la Sindikato de Aktoroj, kaj estis nomumita por pluraj Premioj Emmy. 

En kino, Carell gajnis rekonon pro sia rolo kiel psikopatia multmilionulo en la dramo *Foxcatcher* (2014), por kiu li ricevis kelkajn premiojn, inkluzive de nomumo por la Akademia Premio.

En 2019, li komencis ĉefroli kiel *Mitch Kessler* en la Apple TV+ -serio *The Morning Show*.

Li ankaŭ aperis en pluraj filmoj (kiel ekzemple *Little Miss Sunshine*, *The 40 Year Old Virgin*, *Over the Hedge*, *Horton Hears a Who!*, *Bruce Almighty*, *Get Smart*, kaj *Despicable Me*, kaj estas konsiderata membro de la neoficiala Frat Pack.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Usonaj televidaj verkistoj
Kategorio:Usonaj televidproduktoroj
Kategorio:Poldevenaj usonanoj
Kategorio:Italaj usonanoj
Kategorio:Germanaj usonanoj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj voĉaktoroj
Vince Vaughn

**Vincent Anthony VAUGHN** [ vɔ:n ] (naskita la 28-an de marto 1970 en Mineapolo, Minesoto) estas usona aktoro, filmproduktanto kaj scenaristo. 

Li komencis aktori fine de la 1980-aj jaroj, aperante en negravaj televidaj roloj antaŭ ol akiri vastan famon per Swingers (1996) kaj *The Lost World: Jurassic  Park* (1997), kaj de tiam aperis en pluraj gravaj Holivudaj komedioj. Vaughn ankaŭ ludis ŝlosilan rolon en la dua sezono de *True Detective*, kiu plue katapultis lin al famo.

Vince Vaughn estas fervorulo de la Chicago Cubs kaj Chicago Blackhawks kaj mem estas membro de *The Frat Pack*, tiel nomata grupo de aktoroj kiu ankaŭ inkluzivas Ben Stiller, Owen Wilson, Luke Wilson, Will Ferrell, Steve Carell, Jason Bateman, Jon Favreau kaj Jack Black. 

Vaughn estas libertariano kaj subtenis kongresanon kaj usonan prezidentan kandidaton Ron Paul en 2012. 

En aŭgusto 2024, li estis honorita per stelo sur la Trotuaro de famo en Holivudo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Usonaj kristanoj
Kategorio:Libandevenaj usonanoj
Kategorio:Irlandaj usonanoj
Kategorio:Kanaddevenaj usonanoj
Kategorio:Usonaj libertarianoj
Kategorio:Italaj usonanoj
Kategorio:Germanaj usonanoj
Kategorio:Anglodevenaj usonanoj
Kategorio:Usonaj kinproduktoroj
Kategorio:Usonaj komikistoj
Grizkapa ambirdo

La **Grizkapa ambirdo** kaj ankaŭ **Madagaskara ambirdo** (*Agapornis canus*, laŭ kio ankaŭ *Blankakapa ambirdo*) estas specio de papagoforma birdo de familio *Psittaculidae* kaj genro de Ambirdoj, endemio de insula Madagaskaro. Ĝi estas ĉefe verda papago. La specio estas sekse dimorfa kaj nur la plenkreska masklo havas helgrizan koloron sur sia supra korpo. Ili estas indiĝenaj sur la insulo Madagaskaro kaj estas la solaj ambirdaj specioj kiuj ne estas indiĝenaj sur la afrika kontinento. Ili estas la plej malgrandaj el la ambirdoj. Ili malofte videblas en birdobredado kaj malfacilas reproduktiĝi en kaptiteco.

## Taksonomio
En 1760 la franca zoologo Mathurin Jacques Brisson inkludis priskribon kaj bildon de la Grizkapa ambirdo en sia verko *Ornithologie* baze sur specimeno kolektita en Madagaskaro. Li uzis la franclingvan nomon *La petite perruche de Madagasgar* kaj la Latinan *Psittacula Madagascariensis*. Kvankam Brisson stampis Latinajn nomojn, tiuj ne kongruis kun la duvorta sistemo kaj ne estis agnoskitaj de la *International Commission on Zoological Nomenclature*. 

Tiun ambirdon poste priskribis la franca polimato Georges-Louis Leclerc, grafo Buffon en 1779 kaj la angla ornitologo John Latham en 1781, sed neniu aŭtoro inkludis duvortan nomon. 

Kiam en 1788 la germana natursciencisto Johann Friedrich Gmelin reviziis kaj etendis la verkon de Carl Linnaeus nome *Systema Naturae*, li inkludis la grizkapan ambirdon. Li metis ĝin kun ĉiuj aliaj papagoj en la genron *Psittacus*, stampis la dunoman nomon *Psittacus canus* kaj citis la pli fruajn publikaĵojn. La grizkapa ambirdo estas nun metita kun sep aliaj ambirdoj en la genron *Agapornis*, kiun enkondukis la angla natursciencisto Prideaux John Selby en 1836. La genronomo kombinas la grekajn αγάπη *agape* kun la signifo "amo" kaj όρνις *ornis* kun la signifo "birdo". La specia epiteto *canus* estas la Latina vorto por "griza".

Oni agnoskas du subspeciojn, nome la jenaj:
* *A. c. canus* (Gmelin, JF, 1788) – Madagaskaro (escepte en sudo)
* *A. c. ablectaneus* Bangs, 1918 – suda Madagaskaro

## Aspekto
La grizkapa ambirdo estas unu el la plej malgrandaj specioj de la genro de ambirdoj, estante 13 cm longa kaj pezanta ĉirkaŭ 30–36 gramojn. Ĝia beko kaj piedoj estas palgrizaj. La specio estas sekse dimorfa: la plenkreska ino estas tute verda, kun malhelverdaj dorso kaj flugiloj, helverda pugo, kaj pli palverda brusto; la plenkreska masklo estas simile kolorita, escepte ke ilia tuta kapo kaj supra brusto estas palgrizaj.

## Kutimaro
Grizkapaj ambirdoj estas fortaj flugantoj, kaj kiam malfermitaj, iliaj flugiloj ŝajnas pli grandaj rilate al iliaj korpoj ol tiuj de la Rozgorĝa ambirdo. Ili povas disvolvi bonan rapidon sufiĉe rapide kaj senpene, kaj turniĝi glate, kvankam ili ne estas tiel lertaj en la aero kiel la Rozgorĝaj ambirdoj.

## Referencoj 
* 

## Eksteraj ligiloj
*African Love Bird Society  internacia organizo por Ambirdoj.
* 

Kategorio:Ambirdoj
Kategorio:Birdoj de Madagaskaro
Kategorio:Papagoformaj
Billy Crystal

**William Edward "Billy" CRYSTAL** (naskita la 14-an de marto 1948 en Long Beach, Long Island, Novjorko) estas usona komikisto, aktoro kaj reĝisoro, produktanto, verkisto kaj televida prezentisto. 

Li famiĝis en la 1970-aj jaroj per televido. Li poste ĉefrolis en multaj sukcesaj filmoj en la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj.

Li laboris kiel komikisto en la unua sezono de *Saturday Night Live* kiel "Bill" Crystal en 1976. Post prezentado de spektaklo jarojn poste, en 1984, li aliĝis al la teamo. 

Crystal estas unu el tiuj, kiuj plej ofte gastigis la Oskar-premiojn, en 1990, 1991, 1992, 1993, 1997, 1998, 2000, 2004 kaj 2012.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Retejo por librode Billy Crystal  ''Still Foolin' 'Em'' 4a de oktobro 2013

Kategorio:Tony-premiitoj
Kategorio:Rakontantoj de sonlibroj
Kategorio:Usonaj televidproduktoroj
Kategorio:Usonaj televidaj verkistoj
Kategorio:Usonaj komikistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1948
Bette Midler

**Bette MIDLER** /bɛt ˈmɪdlər/ *bet MID-lər* (naskita la 1-an de decembro 1945 en Honolulu, Havajo)  estas usona kantistino, aktorino, komikistino kaj aŭtoro, kiu estis unu el la plej sukcesaj distristinoj en Usono ekde la fruaj 1970-aj jaroj.   Ŝi vendis pli ol 35 milionojn da diskoj tutmonde kaj ricevis preskaŭ ĉiun gravan premion en la usona spektakla industrio, inkluzive de tri Grammy-premioj, kvar Oraj Globoj, tri Premioj Emmy kaj du Tony-premioj. Laŭ BBC, ŝi estas unu el la plej sukcesaj artistoj de ĉiuj tempoj.  

Ŝiaj plej sukcesaj kantoj estas *"The Rose"* (1980), *"From a Distance* " (1990), kaj ŝia sola numero-unua sukceso en Usono, *"The Wind Beneath My Wings*".

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* Bette Midler ĉe TVGuide.com
* *Bette Midler: Bootleg Betty – La Bette Midler Weblog*

Kategorio:Tony-premiitoj
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Kategorio:Rakontantoj de sonlibroj
Kategorio:Usonaj dancmuzikistoj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Vivantaj homoj
Chevy Chase

**Cornelius Crane "Chevy"** **CHASE** /ˈtʃɛvi/ (naskita la 8-an de oktobro 1943 en Novjorko, Novjorkio) estas usona komikisto kaj aktoro, kiu ĉefe aperas en ekscentraj komedioj. Li akiris sian plej grandan famon en filmoj de la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj. Li fariĝis internacie konata pro sia rolo kiel familiestro Clark Wilhelm Griswold en la komediaj filmoj de la televidserio *National Lampoon*.

Li estas konata pro roloj en vasta gamo de komediaj filmoj, kiel ekzemple la familioviro en *Help! We Need a Vacation (1983), Fletch* (1985), *Caddyshack* (1980), *Spies in Action* (1985) kaj *Three Amigos!* (1986). Chevy Chase estis la prezentisto ĉe la Akademiaj Premioj dufoje, en 1987 kaj 1988.

Chase estas nomita laŭ sia adopta avo, Cornelius, dum lia avino donis al li la kromnomon "Chevy" laŭ la mezepoka angla balado *The Ballad of Chevy Chase*.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Schuyle-familio
Kategorio:Skotaj usonanoj
Kategorio:Nederlandaj usonanoj
Kategorio:Anglodevenaj usonanoj
Kategorio:Usonaj televidprezentistoj
Kategorio:Usonaj televidaj verkistoj
Kategorio:Usonaj komikistoj
Rodney Dangerfield

**Rodney DANGERFIELD** (naskita kiel *Jacob Cohen ;* la 22-an de novembro 1921 en Babylon, Long Island, Novjorko ; mortis la 5-an de oktobro 2004 en Los-Anĝeleso, Kalifornio) estis usona komikisto kaj aktoro. Li estis konata pro sia rapida spriteco kaj mem-ironio, lia slogano ⁠estis "Mi ne ricevas respekton!", kaj siaj monologoj pri similaj temoj.

Li famiĝis en la 1980-aj jaroj pro siaj roloj en la filmoj *Easy Money*, *Golf Club*, kaj *Back to School*.  

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* Intervjuo pri kiel Jack Roy fariĝis Rodney Dangerfield
* Artikolo pri Dangerfield de  Kew Gardens retejo
* Epizoda kapsulo por *Simpsons* epizodo #4F05 "Brulvundoj, Bebaj Brulvundoj"

Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Kategorio:Usonaj ateistoj
Kategorio:Usonaj komikistoj
Dan Aykroyd

**Daniel Edward "Dan" AYKROYD** /ˈækrɔɪd/ *AK-royd*, CM, OOnt (naskita la 1-an de julio 1952 en Otavo) estas kanada aktoro kaj scenaristo . Li fariĝis internacie konata en la 1980-aj jaroj per komedioj kiel *The Blues Brothers*, *Traders of Fortune*, kaj *Ghostbusters*.

Dan Aykroyd ne nur aperis en komedioj. Liaj roloj ankaŭ inkluzivis melodramojn kiel *Driving Miss Daisy*, historiajn filmojn ( *The Bellomont Mansion* ), adoleskajn filmojn ( *My Girl* ), kaj suspensfilmojn kiel *Undercover Cops* . En 1990, li ricevis Oskar-premiigan nomumon por Plej Bona Flankaktoro pro *Driving Miss Daisy*, kiu gajnis la premion por Plej Bona Filmo.

Lia sola reĝisora ​​laboro estis *Valkenvania: The Wonderful World of Madness* el 1991. En la lastaj jaroj, Aykroyd aperis en televidserioj (inkluzive de *PSI Factor* ) kaj ankaŭ laboris kiel filmproduktanto. Li nun ludas nur subtenajn rolojn en plenlongaj filmoj, inkluzive de la patro de Britney Spears en *Not a Girl*.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Membroj de la Ordeno Kanada
Kategorio:Kanadaj televidaj verkistoj
Kategorio:Rakontantoj de sonlibroj
Kategorio:Usonaj televidaj verkistoj
Kategorio:Usonaj policistoj
Kategorio:Kanadaj komikistoj
Jill Clayburgh

**Jill CLAYBURGH** (n. la 30-an de aprilo 1944 en Novjorko, Novjorkio ; m. la 5-an de novembro 2010 en Lakeville, Konektikuto) estis usona teatra, filma kaj televida aktorino.

Clayburgh komencis sian karieron sur Broadway fine de la 1960-aj jaroj, sed ŝi havis sian sukcesan rolon kiel Erica en la filmo *An Unmarried Woman* (1978).  Pro ĉi tiu rolo, ŝi ricevis la Premion por Plej Bona Aktorino ĉe la Festivalo de Cannes kaj estis nomumita por Akademia Premio. Ŝi ankaŭ estis nomumita por la sama premio pro la komedio *Starting Over* (1979) - komedio kun Burt Reynolds. Clayburgh ankaŭ estas konata pro roloj en popularaj televidserioj kiel *Ally McBeal*, kie ŝi ludis la patrinon de Ally, *Frasier, Dirty Sexy Money*, kaj *Nip/Tuck*. Ŝia plej lastatempa filmrolo estis en *Love and Other Drugs (Amo kaj Aliaj Drogoj)* el 2010.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* Jill Clayburgh – *Downstage Center* intervjuo ĉe American Theatre Wing.org
*

Kategorio:Usonaj aktoroj
Martin Lawrence

**Martin Fitzgerald LAWRENCE** (naskita la 16-an de aprilo 1965 en Frankfurto ĉe Majno, Germanio) estas usona aktoro kaj komikisto, tujkomediisto, reĝisoro  scenaristo kaj produktanto.  

Li famiĝis en la 1990-aj jaroj, kiam li komencis sian aktoran karieron en Holivudo, laborante kun reĝisoro Michael Bay pri filmoj kiel *Bad Boys* kaj *The Thief*.

Li estas plej konata pro siaj roloj en la filmoj *Nothing to Lose*, *The Diamond Cop*, *Bad Boys*, ''Big Momma's House* kaj *National Security''.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

* Intervjuo, 2005, BlackNews
* Intervjuo, 7/03, BlackFilm
* Martin Lawrence HBOa tujkomediaj specialaj videoj 
Kategorio:Usonaj komikistoj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Dudley Moore

**Dudley Stuart John MOORE** CBE (n. la 19-an de aprilo 1935 en Dagenham , Anglio ; m. la 27-an de marto 2002 en Plainfield, Nov-Ĵerzejo) estis brita komikisto, aktoro kaj muzikisto.

Li famiĝis kiel aktoro post sia rolo en *Beyond the Fringe* en la 1960-aj jaroj kaj poste pro sia kunlaboro kun Peter Cook.  Li fariĝis mondfama pro siaj ĉefroloj en la du holivudaj filmoj *10* (kun Bo Derek, interalie) kaj la komedio *Arthur*.

Li ofte estis konata kiel "Cuddly Dudley" aŭ "The Sex Thimble" pro sia malgranda staturo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* "La Filmoj de Dudley Moore", filma tranĉeto kompilo, 5 minutoj
* 
* Nekrologo ĉe CNN.com
* "Affectionately Dudley", 2006 Radio 4 programo

Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Kategorio:Anglaj satiristoj
Kategorio:Skotdevenaj angloj
Kategorio:Anglaj ĵazorgenistoj
Kategorio:Anglaj ĵazpianistoj
Kategorio:Komandoroj de la Ordeno de la Brita imperio
Kategorio:BAFTA-premiitoj
Kategorio:Britaj komikistoj
Kategorio:Anglaj aktoroj
Richard Pryor

**Richard Franklin Lennox Thomas PRYOR la 3-a**, nomata *Ritchie*, (n. la 1-an de decembro 1940 en Peoria, Ilinojso, Usono ; m. la 10-an de decembro 2005 en Encino (Los-Anĝeleso), Kalifornio) estis usona aktoro kaj komikisto.

Pryor komencis sian karieron kiel tujkomediisto. Li havis malgrandajn rolojn en filmoj ekde la fino de la 1960-aj jaroj ĝis sia granda sukceso en 1972 en la filmo *Lady Sings the Blues*, pro kiu li estis nomumita por Akademia Premio por Plej Bona Flankaktoro.

Pryor ĉefrolis en multaj filmoj, inkluzive de *The Fortune Hunters* (1989, kune kun Gene Wilder kaj Kevin Spacey), *Harlem Nights* (1989, kune kun Eddie Murphy), kaj *Lost Highway* (1997, kune kun Bill Pullman kaj Patricia Arquette). Li ankaŭ kunaŭtoris la scenaron por la filmo *The Wild West* (1974), reĝisorita de Mel Brooks. Li fariĝis aparte populara kiel kunstelulo de Gene Wilder en diversaj produktadoj.

Li estis la unua ricevanto de la Mark Twain Premio por Usona Humuro en 1998. En 2004, *Comedy Central* nomis lin la plej bona tujkomediisto de ĉiuj tempoj. La Writers Guild of America honoris lian scenaron por *"What the F***?"* kiel plej bona komedia scenaro en 1975. Li ricevis Emmy-premion la sekvan jaron pro la televida filmo *"Lily"* (1973) . Pryor ankaŭ havas stelon sur la Trotuaro de famo en Holivudo ĉe 6440 Hollywood Boulevard. Richard Pryor estis membro de la Framasonoj ; lia loĝio, la *Henry Brown Lodge No. 22*, estas bazita en Peoria, Ilinojso. 

Pryor estas konsiderata distristo, tujkomediisto, kaj talenta rakontisto . Li ofte enmetis socian satiron en siajn prezentojn kaj rakontojn, uzante krudan lingvaĵon kaj politike malĝustajn kromnomojn al kaj blankuloj kaj nigruloj, analizante la malfacilaĵojn de la ordinara homo en la moderna socio. Li sukcesis akiri larĝan publikon por si, rompante la rasajn barojn, de kiuj aliaj afrik-usonaj distristoj tradicie suferis. Pryor gajnis dekojn da diversaj premioj, inkluzive de Premio Emmy kaj Premio Grammy, kaj en siaj pli postaj jaroj eĉ estis elektita de Comedy Central kiel la plej bona tujkomediisto en la historio . La rekta kaj sovaĝa prezentadstilo, kiun li prezentis, ne estis kontraŭdira, kaj eĉ ĉerpis inspiron de sia volatila vivo, plena de perforto kaj drogoj. Liaj multnombraj geedzecoj kaj la granda nombro da liaj posteuloj, kune kun lia sovaĝa seksvivo, ankaŭ integris kaj influis lian aktoradon.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Kontraŭkulturo de la 1960-aj jaroj
Kategorio:Cenzuro en arto
Kategorio:Usonaj televidaj verkistoj
Kategorio:Usonaj satiristoj
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Kategorio:Usonaj aŭtobiografoj
Kategorio:Usonaj kinproduktoroj
Kategorio:Usonaj reĝisoroj
Kategorio:Usonaj komikistoj
Tatum O'Neal

'''Tatum Beatrice O'Neal'* (naskita la 5-an de novembro 1963 en Los-Anĝeleso , Kalifornio) estas usona aktorino de kino kaj televido. En 1974, ŝi gajnis la Akademian Premion por Plej Bona Flankaktorino pro sia filmdebuto en *Paper Moon'', igante ŝin la plej juna aktorino kiu gajnis la premion en konkurenciva kategorio (je la aĝo de 10-jara).  Ŝi estas plej konata pro siaj infanaj roloj en la 1970-aj jaroj.

maldekstre|eta|Tatum O'Neal kun ŝia Oskaro pro *Paper Moon* (1974)
Ŝiaj gepatroj estas aktoro Ryan O'Neal kaj aktorino Joanna Moore. Ŝia patro edukis ŝin kaj ŝiajn gefratojn post kiam ŝiaj gepatroj divorcis pro la droga dependeco de ŝia patrino. Ŝiaj gepatroj estis droguloj kaj alkoholuloj, kaj ŝi spertis fizikan kaj vortan misuzon fare de sia patro. 

Tatum komencis uzi drogojn frue, fariĝante kokainodependa je la aĝo de 20 jaroj. Ŝi poste fariĝis heroinodependa kaj perdis la gepatrorajton de siaj infanoj en 1989. Ŝi spertis plurajn rehabilitadajn programojn, sed estis kaptita surstrate en Novjorko en 2008 aĉetante purkokainon. Ŝi poste diris en *The Oprah Winfrey Show,* ke ŝi estis sen drogoj dum jaro kaj ke ŝi estis ronde purigi sin kiam ŝi estis kaptita.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Usonaj memoraĵistoj
Kategorio:Akademia Premio por plej bona subtena aktorino
Kategorio:Irlandaj usonanoj
Kategorio:Anglodevenaj usonanoj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Elliott Gould

**Elliott GOULD** (naskita kiel Elliott Goldstein; la 29-an de aŭgusto 1938 en Broklino, Novjorko) estas usona aktoro.  Li ricevis nomumon por la Akademia Premio en 1970 pro sia rolo en la komedio *Bob & Carol & Ted & Alice*, post kio li provizore fariĝis filmstelulo per filmoj kiel *MASH*, *Death Knows No Return*, kaj *Capricorn*. Poste, li ĉefe ludis karakterrolojn, ekzemple en la serio *Friends* kaj la filmserioj ''Ocean's Eleven.*

Kiel Humphrey Bogart kaj Robert Mitchum, Gould ankaŭ ludis la rolon de detektivo Philip Marlowe en la filmo de Robert Altman el 1973, *The Long Goodbye*. En 1980, Gould havis rolojn en du filmoj por Disney: *The Last Flight of Noah's Ark* kaj *The Devil and Max Devlin* , en kiu li ĉefrolis kune kun Bill Cosby.

La kariero de Gould malrapidiĝis fine de la 1970-aj jaroj, sed li havis kelkajn subtenajn kaj karakterajn rolojn en kaj televidserioj kaj filmoj, inkluzive de la rolo de Jack Geller, patro de Monica kaj Ross Geller, en *Friends''.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Usonaj aktoroj
Ruĝkapa ambirdo

La **Ruĝkapa ambirdo** kaj ankaŭ **Ruĝvizaĝa ambirdo** (*Agapornis pullarius*) estas specio de papagoforma verda birdo de familio *Psittaculidae* kaj genro de Ambirdoj, endemio de Centra Afriko.

## Taksonomio
La Ruĝkapa ambirdo estis formale priskribita en 1758 fare de la sveda natursciencisto Carl Linnaeus en la 10a eldono de sia verko *Systema Naturae*. Li metis ĝin kun ĉiuj aliaj papagoj en la genron *Psittacus* kaj stampis la dunoman nomon *Psittacus pullarius*. La tipa loko estas Ganao. 

La Ruĝkapa ambirdo estas nun unu el naŭ specioj metitaj en la genron *Agapornis* kiun enkondukis en 1836 la angla natursciencisto Prideaux John Selby. 

La genronomo kombinas la grekajn radikojn ἀγάπη *agápē* kun la signifo "amo" kaj ὄρνις *órnis* kun la signifo "birdo". La specia epiteto *pullārius* devenas el Latino kun la signifo "de junaj birdoj" (*pullus* kun la signifo "kokido").

Oni agnoskis du subspeciojn:

## Distribuado kaj habitato
Ĝi havas disan distribuon tra la afrika tropika pluvarbaro.

## Reproduktado
Ĝi faras sian neston en termitejo kutime en arbo aŭ kelkfoje surgrunde. Por fari neston, la ino fosas tunelon ĝis 30 cm longan en la termitejo en kolonio kun aliaj ambirdoj.

## Referencoj 
* 

## Eksteraj ligiloj
*African Love Bird Society  internacia organizo por Ambirdoj.
*
* Pullaria.info

Kategorio:Ambirdoj
Kategorio:Birdoj de Orienta Afriko
Kategorio:Papagoformaj
Mecicobothrium

***Mecicobothrium*** estas la sola genro de la familio ***Mecicobothriidae*** en la subordo *Mygalomorphae* de araneoj.

## Aspekto
*Mecicobothrium* havas tri tarsajn ungojn. La kapa sulko estas laŭlonga. La abdomeno havas plakojn. La pedipalpa bulbo de la viraraneoj kuŝas en longa modifita fina artiko, kun unika helica embolo. La viraraneoj ankaŭ havas specialajn elstaraĵojn sur la keliceroj por teni la kelicerojn de la araneino dum pariĝado. La malantaŭaj flankaj ŝpiniloj estas longegaj, kun vipforma fina artiko.

La formo de la araneaĵo estas funelo kaj plato.

## Arealo
*Mecicobothrium* troviĝas en Provinco Bonaero de Argentino, en Urugvajo, kaj en la ŝtato Sankta Katarino de Brazilo.

## Sistematiko 
La ĝenro estis priskribita de Holmberg en 1882. Antaŭ 2019 oni klasifikis ĝin en pli granda familio *Mecicobothriidae* kun la vivantaj nordamerikaj genroj *Hexura* (nun en *Antrodiaetidae*), *Hexurella* (nun en unugenra familio *Hexurellidae*), kaj *Megahexura* (nun en unugenra familio *Megahexuridae*),

La genro havas du konatajn speciojn:
* *Mecicobothrium baccai* Lucas, Indicatti, Brescovit & Francisco, 2006
* *Mecicobothrium thorelli* Holmberg, 1882

## Literaturo 
* Holmberg, 1882 : « Observations à propos du sous-ordre des araignées territélaires (Territelariae), spécialement du genre nordaméricain Catadysas Hentz et de la sous-famille Mecicobothrioidae, Holmberg. » *Boletin de la Academia Nacional de Ciencas en Cordoba*, vol. 4, p. 153-174 https://www.biodiversitylibrary.org/item/21809#page/243/mode/1up(originala priskribo).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

## Referencoj 
Kategorio:Araneoj
Nigraflugila ambirdo

La **Nigraflugila ambirdo** kaj ankaŭ **Abisinia ambirdo** (*Agapornis taranta*) estas specio de papagoforma verda birdo de familio *Psittaculidae* kaj genro de Ambirdoj, endemio de Orienta Afriko. Estante ĉirkaŭ 16.5&nbsp;cm longa, ĝi estas la plej granda el la genro de ambirdoj, grupo de malgrandaj papagoj. La maskla plenkreskulo estas facile identigebla pro sia ruĝa frunto, kaj la ina plenkreskulo pro sia tutverda kapo. kaj ili estas maloftaj kiel dorlotbestoj.

La vosto estas nigrapinta kaj la plumoj sub la vosto montras flavecan koloron. La pugo kaj la plumoj super la vosto estas helverdaj. Ĉe la masklo, la plumoj sub la flugiloj estas tipe nigraj, kaj ĉe la ino la plumoj sub la flugiloj estas tipe verdecaj aŭ brunnigraj. Ambaŭ seksoj havas ruĝan bekon kaj grizajn piedojn.

## Habitato
La natura distribuo de la nigraflugila ambirdo estas tipe de suda Eritreo ĝis sudokcidenta Etiopio, kaj ili normale vivas en aŭ altaj ebenaĵoj aŭ montaraj regionoj.

## Kutimaro
, Usono]]

### Manĝado
Sunfloraj semoj, maizo, pomoj kaj misiaj figoj estas tipaj por la dieto de abisinia ambirdo.

### Reproduktado
La nigraflugila ambirdo nestas en arba kavaĵo. La ovoj estas blankaj kaj kutime estas tri aŭ kvar ovoj en ĉiu ovodemetado. La ino kovas la ovojn dum 23 tagoj, kaj la idoj elnestiĝas el la nesto ĉirkaŭ 45 tagojn post eloviĝo.

Nigraflugilaj ambirdoj reproduktiĝas de marto ĝis novembro; nestado okazas en kavaĵoj de arboj, fendoj en muroj, kaj eble en nestoj de teksobirdoj. La nestoj estas provizitaj per kombinaĵo de plantoderompaĵoj kaj plumoj.

## Statuso
Vaste disvastiĝinta kaj ofta tra sia tuta teritorio, la nigraflugila ambirdo estas taksita kiel Malplej Zorgiga en la Internacia Ruĝa Listo de Endanĝerigitaj Specioj.

## Referencoj 
* 
*

## Eksteraj ligiloj
*African Love Bird Society  internacia organizo por Ambirdoj.

Kategorio:Ambirdoj
Kategorio:Birdoj de Orienta Afriko
Kategorio:Papagoformaj
Evolution (videoludo)

***Evolution*** ( ***Evolucio***) estas arkadstila kaj agada videoludo eldonita en 1982 kaj evoluigita de Sydney Data Products. Ĝi estis publikigita por Apple II, IBM PC,, Commodore 64, kaj ColecoVision. Ĝi estis la sola ludo, kiun Sydney iam evoluigis por ColecoVision. La ludo estis disvolvita de Don Mattrick kaj Jeff Sember, respektive 17- kaj 18-jaroj tiutempe.

## Ludomaniero 
La ludo havas ses etapojn. Ĉiu estas bazita sur malsama vivformo. La ludantoj kontrolas la centran vivformon en ĉiu etapo kaj provas postvivi. La etapoj inkluzivas: « Amebo », « Rano », « Rodento », « Kastoro », « Gorilo » kaj « Homo ».

La unuaj tri niveloj temas pri tio, ke la ludantoj kontrolas vivformon, kiu devas manĝi kaj eviti esti manĝita. Dum la etapo « Amebo », la ludantoj devas manĝi DNA-on kaj eviti esti mortigitaj de sporoj, antikorpoj kaj mikroboj. Dum la etapo « Rano », la ludantoj manĝas akvomuŝojn kaj evitas esti manĝitaj de fiŝoj, dum la etapo « Rodento » implikas fosi tunelojn por eviti serpentojn. La etapo finiĝas post nuklea apokalipso, kiu restartigas la evoluan ciklon, revenigante la ludanton al la nivelo « Amebo ».

## Recenzo 
La ludo ricevis laŭdojn pro sia ludomaniero, koncepto, plen-koloraj grafikaĵoj kaj sona dezajno. Recenzo en PC Magazine nomis *Evolution* « *pli alta ludformo. Ĉi tio estas tre lerta, bone desegnita ludo, kiu eble markas plian paŝon en la evolua ĉeno de Pong, preter Space Invaders, kaj en mondojn ankoraŭ ne imagitajn.* » Susan Levitan el *Videogaming and Computer Gaming Illustrated* skribis, ke « *la grafikaĵoj de Evolution estas bonegaj. La son-efektoj por ĉiu medio estas mirinde detalaj. La ludo neniam fariĝas ripetema; ĉiu evolua etapo prezentas novan defion, novan strategion.* » Kevin Oleniacz skribis, ke la ludo « *povus esti konsiderata kvazaŭ ses ludoj kunpremitaj en unu kartoĉo, ĉar ĉiu etapo enhavas sian propran unikan ludstilon kaj ne-rilatajn celojn.* »

Recenzo en *Softalk* priskribis la centran koncepton de la ludo kiel malgajan sed fascinan, ĉirkaŭirantan ciklojn de perforto tra la evolua historio, kiu kulminas per nuklea detruo dum la plej altnivela stadio de la vivo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
**Evolution* ĉe MobyGames ()

Kategorio:Videoludoj aperintaj en 1982
Kategorio:Agadaj videoludoj
Kategorio:Sciencfikciaj videoludoj
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per Apple II
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per Commodore 64
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per ColecoVision
She Came to Me

***She Came to Me*** (Ŝi venis al mi) estas usona amafera komedia filmo de 2023 verkita kaj reĝisorita de Rebecca Miller. Ĉefludis Peter Dinklage, Marisa Tomei, Joanna Kulig, Brian d'Arcy James kaj Anne Hathaway.

## Intrigo
Komponisto Steven Lauddem suferas kreivan blokadon kaj malkapablas finigi la partituron de granda opero de reveno al scenejo. Lia edzino Patricia, psikologino, sendas lin serĉe de inspiro. En trinkejo trafas lin Katrina, ŝipkapitanino, kiu invitas lin koni ŝian ŝipon kaj seksaltiras lin. Tio utilas kiel inspiro kaj li uzas la okazaĵon kiel kerno de sia opero, kiu ja sukcesas. Ŝi klopodas por plua seksallogo, sed li rifuzas. La filo de Patricia, Julian, estas fianĉo de Tereza, la filino de la servistino de Patricia, kio rezultas en familia konflikto: la duonpatro de Tereza denoncas Julian, ĉar la gefianĉoj estas minoruloj. NUra solvo estas geedziĝo kaj tio okazas post navigado al Delavaro kie oni rajtas fari tion. Katrina pretas fari la navigadon kaj tio estas nova inspiro por nova opero kaj rekuniĝo de Steven al ŝi.
 

## Geaktoraro kaj roluloj
* Peter Dinklage kiel Steven Lauddem
* Anne Hathaway kiel Patricia Jessup-Lauddem
* Marisa Tomei kiel Katrina Trento
* Evan Ellison kiel Julian Jessup
* Harlow Jane kiel Tereza Szyskowski
* Joanna Kulig kiel Magdalena Szyskowski
* Brian d'Arcy James kiel Trey Ruffa
* Judy Gold kiel Susan Shaw

Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2023
Kategorio:Romantikaj komediaj filmoj
Yoro

**Yoro** estas urbo kaj municipo de la centramerika ŝtato Honduro. Ĝi estas la administra centro de samnoma departemento Yoro, unu el la 18 departementoj de Honduro, troviĝante iom norde de la geografia centro de la lando. Laŭ la stato de la censo  en la municipo vivis  (en la urbo el tio ĉirkaŭ kvarono) sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Laŭ projekcio de 2023 temis pri  loĝantoj nur en la centra urbo *Yoro*.

## Historio 
Ŝajnas, ke la originala nomo de la setlejo estis *Hacienda del Oro* ("bieno de oro"); poste, en 1774, la urbo nomiĝis *Santa Cruz de Yoro* ("sankta kruco de Yoro"), poste *Villa de Santiago de Yoro* ("urbeto sankta Jakobo de Yoro") kaj nun simple *Yoro*. Ekde 1825, la setlejo estas la sidejo de la departemento Yoro.

## Loĝantaro 
Yoro estas centro de indiĝena etno nomata *Tolupan*, kies setlejoj situas ĉefe en ĉi tiu municipo kaj en la aliaj proksimaj municipoj.

## Religio 
Yoro estas la sidejo de la katolika diocezo Yoro, do estas hejmo de katolika episkopo.

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Honduro
Astaroth: The Angel of Death

***Astaroth: The Angel of Death*** ( ***Astaroto: La Anĝelo de Morto***) estas agada kaj platforma videoludo eldonita en 1989 de Hewson Consultants kaj evoluigita de Eldritch the Cat por Amiga kaj Atari ST. La ludo havas mitologian temon. La ludantoj navigas tra labirinto kaj serĉas magiajn povojn por akiri kapablojn venki la titolan fiulon kaj aliajn malamikojn. *Astaroth* estis desegnita de Marc Dawson, kiu antaŭe evoluigis ludojn por Odin Computer Graphics. Post sia eldono, la ludo ricevis mezbonajn recenzojn, kun laŭdo pro la inkludo de magiaj kapabloj, sed ankaŭ kun kritikoj pri ĝia manko de originaleco kaj alta malfacileco.

## Ludomaniero 
Kiel Ozymandias, la celo de la ludanto estas eniri la malliberejojn de la demonino nomata Astaroto, batali kontraŭ malamikoj kaj venki ŝin dum la fina ĉefbatalo. Dum la ludo, la ludantoj renkontas kromajn malamikajn ĉefojn. Ili estas tri mitologiaj gardantoj : la Hidro, Sfinkso kaj la demonino Marilito. La ludo estis la unua kreita de Dawson por la eldonejo Hewson Consultants (bazita en Abingdon). Li antaŭe laboris pri ludoj inkluzive de *Robin of the Wood* kaj *Nodes of Yesod* por aliaj kompanioj kiel Odin Computer Graphics. Hewson kontaktis Dawson-on serĉante lian partoprenon ĉe la hejmkomputila foiro en 1987, kaj li estis kontraktita por komenci laboron pri la ludo printempe de 1988, kio daŭris pli ol jaro pro programaj problemoj. La ludo estis la unua 16-bita titolo eldonita de Hewson por Amiga kaj Atari ST, kune kun *Roadstar XRi*.

*Astaroth* estis reklamata per nuda ilustraĵo de harpio farita de Steve Weston, Priskribante *Astaroth* kiel « *malfacila ludo* », *The Games Machine* opiniis, ke ĝi havis « *terurajn* » (bonegajn) grafikaĵojn kaj estis « *bone programita* », sed la redaktantoj estis dividitaj pri tio, ĉu la ludo estis sufiĉe originala por sukcesi.

Negativaj recenzoj de *Astaroth* kritikis la mankon de originaleco. Rik Haynes el *New Computer Express* deklaris, ke la ludo estis neimpresa kun « *nenio elstara vide* » pro la « *kronike malgrandaj grafikeroj* », kaj suferis pro « *manko de originaleco* ». Priskribante *Astaroth* kiel « *elĉerpita malnova lud-koncepto ornamita per grafikoj de sensaciiga naturo* », Steve Jarratt de *Amiga Format* konsideris la arton de la ludo neoriginala kaj malbona-gusta, la ludomanieron « *ne impresa* » pro malbona kolizia detekto kaj movado, kaj la sonon « *plaĉa* » sed « *tro gaja* ».

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
**Astaroth: The Angel of Death* ĉe MobyGames ()

Kategorio:Videoludoj aperintaj en 1989
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per Amiga
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per Atari ST
Kategorio:Videoludoj de Eldritch the Cat
Kategorio:Videoludoj de Hewson Consultants
Kategorio:Platformaj videoludoj
Kategorio:Videoludoj kreitaj en Britio
Károly Váradi

**Károly Váradi** [kAroj], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Váradi Károly** estis hungara piarista monaĥo, instruisto, membro de Societo Dugonics. Lia familia nomvarianto estis *Várady* [vAradi], lia origina familia nomo estis *Wohradnik* ĝis 1884.

 naskiĝis  en Pest (urbo), li mortis  en Székesfehérvár.
 
## Biografio 
 frekventis gimnazio en sia naskiĝurbo (respektive jam en la naskiĝanta Budapeŝto), sed en 1877 li aliĝis al la piaristoj en Vác. Post la novicado li finis la gimnazion en Kecskemét, poste en la jaroj 1881 kaj 1882 li studis teologion en Nitro, en la sekvaj du jaroj en Reĝa Universitato de Budapeŝto, laste li akiris pedagogian diplomon. Iam li ankaŭ monaĥiĝis. Inter 1884–1899 li instruis en piarista gimnazio en Szeged, dum en 1893 li studvojaĝis al Grekio. En 1901 li estis levita gimnaziestro kaj monaĥejestro de Debrecen, post 3 jaroj li iĝis ĉefinspektoro en Székesfehérvár. En 1907 dum ekskurso li malsaniĝis, poste li neniam povis resaniĝi.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Horváth Cyrill concretismusa.* (1885)
* *A görög nyelv tanításáért folytatott vita.* (1891)
* *Szegedtől Rómáig.* (1893)
* *Róma városa, templomai és műkincsei.* (1893)
* *Három hét görög földön.* (1894)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* katolika leksikono (legebla pli malsupre)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj piaristaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Nueva Ocotepeque

eta|maldekstra|230ra|
eta|maldekstra|230ra|
''''* - foje ankaŭ nomata laŭ pli malnova nomo *Ocotepeque* - estas urbo kaj municipo de la centramerika ŝtato Honduro. Ĝi estas la administra centro de sam- aŭ similnoma departemento Ocotepeque, unu el la 18 departementoj de Honduro, troviĝante en la plej okcidenta parto de la lando. Laŭ la stato de  en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Laŭ projekcio de 2023 temis pri  loĝantoj nur en la centra urbo *''.

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Honduro
Jahn-groto

La **Jahn-kaverno** (germane: *Jahnhöhle* aŭ *Jahns Höhle*) troviĝas en la montaro *Klausberge* norde de Halle (Germanujo), en la kvartalo Trotha, rekte ĉe la bordo de Saale. Estigon de ĝi faris veterdisfalo kaj perkola akvo laŭlonge de ŝtonoj porfiraj. 

Nomiĝis ĝi laŭ Friedrich Ludwig Jahn, kiu dum sia studenta tempo (1796-1800) en Halle ĉi-loke kaŝis sin plurajn tagojn antaŭ anoj de studentaj korporacioj. Samloke Jahn verkis la fruan skribaĵon *Über die Beförderung des Patriotismus im Preußischen Reiche*. Post la malvenko de la prusoj je la batalo de Jena–Auerstedt, ankaŭ Jahn pretis defendi la urbon Halle. Legendo nekonfirmebla rakontas ke kaverne kaŝis li sin antaŭ francaj trupoj.

La kaverno malgrandiĝis pro ke parto de ĝi devis esti forigita kiam oni plilarĝigis la riveran ujon. Aliron donas ŝtona kaj kruta ŝtuparo kiu komenciĝas ĉe vojforketo kun marŝada pado inter *Klausberge* kaj la dekliva Saale-riverbordo. En  1878 oni muntis supre de la kaverna enirejo memortabulon kun la bildo de Jahn kaj la kvar fo-oj (por *frisch, fromm, fröhlich, frei* - freŝe, pie, gaje, libere) de la ŝovinisma Germana gimnastikantaro. 

Ĝia monumentprotekta numero estas 094 97035.

## Literaturo 
* Michael Pantenius: *Stadtführer Halle.* Gondrom Verlag, Bindlach, 1995, ISBN 3-8112-0816-0
* Otto Jacob: *Die Klausberge*. (=Trothaer Geschichte – Trothaer Geschichten, 3). Eldonis Bürgerinitiative Gesundes Trotha e.V., Druck-Zuck, Halle (Saale) 1994, ISBN 3-928466-07-0, p. 10–14

## Eksteraj ligiloj 
* *Halle im Bild*

## Notoj 
Kategorio:Halle (Saale)
Kategorio:Grotoj
Charles Webb

**Charles Richard WEBB** (n. la 9-an de junio 1939 en San-Francisko, Kalifornio ; m. la 16-an de junio 2020  en Eastbourne, Anglio) estis usona verkisto, romanisto kaj scenaristo, aŭtoro de pluraj romanoj, inter kiuj elstaras *The Graduate*, lia unua libro; fama pro la samnoma filmo reĝisorita de Mike Nichols. 

## Ne-materialisma vivstilo 
Webb vivis ne-materialisman vivon en kio sumiĝis al malriĉeco dum granda parto de sia vivo.  Li rifuzis heredon de sia patro, riĉa kuracisto.

La unua kaj plej fama romano de Webb, *La Diplomiĝinto*/*Licenciulo*, estis publikigita en 1963, antaŭsignante multajn el la sociaj streĉiĝoj de la 1960-aj jaroj, kiujn la libro reprezentus en kaptiva prozo kaj rekta lingvaĵo. Per ĉi tiu romano, la rolulo de "arketipa kaj deloga pli maljuna virino" Sinjorino Robinson fariĝis ikonon kaj trovis permanentan niĉon en la usona kulturhistorio (vidu la laŭnoman kanton de Simon & Garfunkel). La romano estis transformita en la grandege sukcesan filmon fare de Mike Nichols. Webb deklaris, ke li neniam sentis sin komforta kun la atento, kiun la filmo alportis al li, ĉar li sentis, ke ĝi malatentigis lin de lia statuso kiel serioza artisto.

La verko estis filmita en 1967 sub la reĝisorado de Mike Nichols kaj estis grandega internacia sukceso. Tamen, Webb deklaris, ke la grandega populareco de la filmo havis siajn malavantaĝojn, ĉar de tiam kritikistoj ĉesis konsideri lin serioza artisto. La rajtoj al la rakonto estis venditaj por 20 000 dolaroj. Krome, lia nomo malofte estis asociita kun la reklamado kaj distribuado de la filmo, malgraŭ la fakto, ke ĉi-lasta estis fidela en ĉiu rilato al la libro.

En 2007, li publikigis daŭrigon de *The Graduate* - *Home School. *

## Verkaro 
* *The Graduate* (1963)
* *Love, Roger* (1969)
* *The Marriage of a Young Stockbroker* (1970)
* *Orphans and Other Children* (1973)
* *The Abolitionist of Clark Gable Place* (1976)
* *Elsinor* (1977)
* *Booze* (1979)
* *New Cardiff* (2002)
* *Home School* (2007)

### Aliaj filmadaptiĝoj 
* *La Geedziĝo de Juna Borsmakleristo*
* *Nova* *Kardifo* - filmo *Urbo de Espero*.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Charles Webb - La Rezigninto kaj la zorgisto de la Nudista Tendaro Liberty Corner
* 

Kategorio:Usonaj verkistoj
June Allyson

**June ALLYSON** (naskiĝis kiel *Eleanor (Ella) Geisman*; la 7-an de oktobro 1917 en Novjorko ; m. la 8-an de julio 2006 en Ojai, Kalifornio) estis usona aktorino, kantistino kaj dancistino, kiu sukcesis en la 1940-aj kaj 1950-aj jaroj, precipe en filmmuzikaloj kaj aparte en la rolo de la bonkora "knabino de la najbaro". Ŝi gajnis Premion Oran Globon por Plej Bona Aktorino pro sia rolo en la filmo *Too Young to Kiss* (1951).

Allyson debutis kiel aktora aktorino en la filmo *Best Foot Forward* (1943). Ŝia lasta filmo estis *A Girl, Three Guys and a Gun* (2001).

## Kariero 
June Allyson jam laboris kiel dancistino sur Broadway fine de la 1930-aj jaroj. Ŝi sukcesis en 1941 kiel kantistino en la muzikalo *Best Foot Forward*, kiu gajnis al ŝi kontrakton kun MGM kaj la ĉefrolon en la filmadapto de la samnoma revuo. Ŝia iomete raŭka voĉo kaj agrabla ekrana personeco rapide helpis ŝin atingi grandegan popularecon, kaj la studio favoris ŝin apud Van Johnson en malpezaj amrakontoj kaj kompleksaj filmmuzikaloj.

Post kiam ŝia bildo kiel la "knabino de la najbaro" malmodiĝis fine de la 1940-aj jaroj, ŝi ŝanĝis al la rolo de la kapabla edzino, kiu restas kun sia edzo malgraŭ ĉiuj malprosperoj. En la komedio de 1951 *Too Young to Kiss (Tro juna por kisi),* ŝi denove sukcese akceptis junecan rolon en la aĝo de 34, pro kiu ŝi gajnis la Oran Globon por Plej Bona Aktorino - Komedio aŭ Muzikalo. Ĝis la mezo de la 1950-aj jaroj ŝi estis populara aktorino de amikaj sinjorinoj kaj festis tutmondan sukceson en 1954 kiel la edzino de Glenn Miller (ludita de James Stewart) en *The Glenn Miller Story*. En 1956 ŝi timigis siajn ŝatantojn en la rolo de la neŭroza, malica edzino de José Ferrer en la psikologia dramo *All These Nights*. La kritikistoj tamen juĝis la filmon pozitive.

Kelkajn jarojn poste, Allyson retiriĝis de la ekrano por komenci sukcesan karieron kiel distristino en ekskluzivaj noktokluboj de Lasvegaso. En 1972, ŝi revenis al la ekrano en la rolo de lesba murdistino en la filmo *Trail of the Black Beast*. Allyson daŭre aperis en filmaj kaj televidaj produktadoj kaj televidaj reklamoj ĝis bone en la nova jarmilo. 

Allyson ricevis stelon sur la Trotuaro de famo en Holivudo, ĉe 1537 Vine Street, pro siaj kontribuoj al la filmindustrio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* Allyson sen larmoj de Joe Daurril la 11an de aŭgusto 2011
* Nekrologo en *The New York Times* la 11-an de julio 2006)
* Fotoj kaj literaturo

Kategorio:Germanaj usonanoj
Kategorio:Usonaj aktoroj