Monaĥejo Goŝavank

**Goŝavank** (, «monaĥejo de Goŝ»; antaŭe Nor-Getik, Նոր Գետիկ, «Nova Getik») estas monaĥejo apartenanta al la Armena Apostola Eklezio, kiu troviĝas en la kampara vilaĝo Goŝ, en la *provinco* Tavuŝo, proksime de la nuna urbo Diliĝano, nordoriente de Armenio. La monaĥa komplekso estis konstruita inter la 12-a kaj la 13-a jarcentoj dum la zakarida epoko. Ĝi estis funkcianta ĝis la fino de la 16-a jarcento, poste de la 17-a jarcento ĝis la 19-a jarcento.

En la nuntempo ĝi ne rilatas al religiaj aferoj, kaj post ĝia restaŭrado en du periodoj en la 20-a kaj 21-a jarcentoj, ĝi konvertiĝis en populara regiona turisma allogaĵo.

## Geografia situo 
eta|maldekstre|Situo de Goŝavank.
La monaĥeja komplekso leviĝas sur monteto je alteco de 1.252 m kaj apogita kontraŭ rokaj muroj de la arbara supra valo de Tandzut, malgranda valo ligita al tiu de Aghstev, nordoriente de la Armena altebenaĵo kaj sur la ekstera rando de la Malgranda Kaŭkazo.

La komplekso situas en la teritorio de la kampara komunumo Goŝ, 23 kilometrojn de Diliĝano, en la provinco Tavuŝo, en la nordorienta parto de la Respubliko Armenio. Goŝavank ankaŭ estas proksima al la monaĥeja komplekso Hagharcin, kun kiu ĝi estis komparita de Unesko kun la ensemblo formita de la monaĥejoj Haghpat kaj Sanahin, kune enskribitaj sur la liston de la Monda Heredaĵo de Unesko. Ekzistas ankaŭ plano integri ĝin, kun ĉi tiu sama monaĥejo, en la nacian parkon Diliĝano, kiu tute ĉirkaŭas ĝin.
.

Historie Goŝavank situas en la antaŭe nomata kantono Varaznunik (poste Kolbopor) de la provinco Gugark, unu el la dek kvin provincoj de historia Armenio (konata kiel la Reĝlando Armenio aŭ Granda Armenio, (-190 - 428) laŭ la geografiisto de la 7-a jarcento Anania Ŝirakaci.

## Historio 
[250px|eta|dekstre|La monaĥeja komplekso kaj statuo de [Mĥitar Goŝ.]]
Sub la protekto de la princo Ivane Zakarjan, dum la "Zakarida renaskiĝo" post la selĝukaj invadoj kaj la liberigo de norda Granda Armenio fare de la kartveloj subtenataj de la armenoj, la monaĥeja komplekso estis fondita en 1181 de Mĥitar Goŝ sub la nomo *Nor-Getik* ("Nova Getik"). Ŝajnas, ke la ejo estis la loko de ferepoka fortikaĵo, kiel sugestas la ruinoj de la refektorio, Kirakos de Gandzak, kiu postlasis priskribon de ĝi sia epoko, kaj Vardan Arevelci..

Aliaj konstruaĵoj estis starigitaj sub la regado de aŭspicio de la *Superaj Magistroj* (1213-1252) en la 13-a jarcento, sed la komplekso estis forlasita fine de la 14-a jarcento dum la timuraj invadoj (precipe kun la forbruligo de la biblioteko kaj ĝiaj 15 000 volumoj); ĝi renaskiĝis de la 17-a ĝis la 19-a jarcentoj antaŭ esti forlasita denove..

## Konstruaĵoj 
Sufiĉe proksime unu de la aliaj laŭ terminoj de monaĥeja urbanismo, la precipaj konstruaĵoj de la monaĥejo estas la preĝejoj *Sankta Dipatrino*, *Sankta Gregorio*, *Sankta Gregorio la Iluminanto* kaj la biblioteko.

|}

### Preĝejo Sankta Dipatrino kaj ties *gavito * 
La ĉefa preĝejo en la komplekso estas Surb Astvacacin ("Sankta Dipatrino"), starigita dum la vivo de Mĥitar Goŝ, de 1191 ĝis 1196 kaj kvar pendentivoj. Ĝiaj muroj estas ornamitaj ekstere kun triangulaj niĉoj en la oriento kaj sudo, kaj estas trapikitaj per la ĉefenirejo. Ĉi tiu kvarlatero kun interna krucoforma strukturo estas centrita sur ĝia okflanka kupolo, kiun subtenas kvar kolonoj kaj kvar arkoj, kaj estas kompletigita en siaj orientaj anguloj per du kapeloj. Ĝia portalo situas okcidente kaj estas ornamita per arka pordokadro enskribita en alia rektangula pordokadro kun selĝuka ĉeno.

### Surb Grigor 
Sude de la ĉefa preĝejo estis konstruita la preĝejo Surb Grigor ("Sankta Gregorio"), finita en 1231 en Vajoco-Dzoro. Nur unu restas surloke, la dua estas ekspoziciata ĉe la Muzeo pri Historio de Armenio.

dosiero:Raffi kojian-goshavank-IMG 0508.JPG|Okcidenta fasado de *Sankta Gregorio la Iluminanto* kaj ĥaĉkaro.
dosiero:Surp Grigor Lousavorich.jpg|Okcidenta fasado de *Sankta Gregorio la Iluminanto*.
dosiero:Grigor Lousavorich apse.jpg|Altaro de *Sankta Gregorio la Iluminanto*.

### Aliaj konstruaĵoj 
Ligita al la norda fasado de la gavito per kovrita galerio (9) kun kvar arkoj. Verko de arkitektoj Grigor kaj Zakio, ĝi enhavas la bibliotekon aŭ *matenadaranon* kaj kapelon (unuan etaĝon) dediĉitajn al la ĉefanĝeloj Gabrielo kaj Miĥaelo. La tuto estas subtenata de duobla paro de krucaj arkoj, kaj per kvar paroj de kolonoj, kaj havas fenestrojn sur tri el la fasadoj. Aliro al la supra etaĝo estas provizita per ekstera ŝtuparo malantaŭa sur la okcidenta fasado. La ruinoj de la refektorio de la monaĥejo (8), dua gavito probable iam kun ligna tegmento, situas rekte okcidente de ĉi tiu konstruaĵo.

dosiero:Gochavank refectoire ruines.jpg|Ruinoj de la refektorio.
dosiero:Gochavank bibliotheque.jpg|La sonorilturo, dekstre, kaj la kovrita galerio.
dosiero:Goshavank2.jpg|*Surb Gevorg*, funebra kapelo de Mĥitar Goŝ.
dosiero:Modern Armenian Sculpture.jpg|Statuo de Mĥitar Goŝ tenante sian *Libro de leĝoj*, proksime de Aparan, Armenio.

La monaĥeja komplekso estas kompletigita per du kapeloj (4) malantaŭenirantaj sur la sudorienton de la gavito, same kiel alia (5) hodiaŭ en ruinoj oriente de Surb Grigor. La komplekso ankaŭ estis ĉirkaŭita de muroj, el kiuj preskaŭ nenio restas.

Fine, for sudokcidente staras la funebra kapelo de Mĥitar Goŝ, Surb Gevorg ("Sankta Georgo"), krucoforma kapelo konstruita en 1254 (aŭ 1255). La volbo de la fondinto de la monaĥeja komplekso ne travivis.

## Galerio 

Dosiero:Interior de Goshavank.jpg|Interno de la gavito.
Dosiero:Detalles de la puerta, Goshavank .jpg|Detalo de la ĉefa fasado.
Dosiero:Jachkar de Goshavank.jpg|Fama ĥaĉkaro de Goŝavank.
Dosiero:Souvenires de Goshavank .jpg|Suveniroj de lokaj loĝantoj proksime de Goŝavank.
Dosiero:Paisaje de Goshavank.jpg|Goŝavank kaj ĉirkaŭa pejzaĝo
Dosiero:Panorámica de Goshavank .jpg|Goŝavank sur monteto.

## Referencoj 
Kategorio:Armena arto
Kategorio:Monaĥejoj de Armenio