Kandidatoj al la Somera Olimpiko 2012

Entute naŭ urboj estis **kandidatoj al la Somera Olimpiko 2012** kaj estis oficiale agnoskitaj de la Internacia Olimpika Komitato (IOK). La Komitato unue elektis kvin el ili : Madrido, Moskvo, Novjorko, Parizo kaj Londono, kiu fine venkis la konkurson. La brita ĉefurbo tiel fariĝis la unua urbo, kiu gastigos la Olimpiajn Ludojn por la tria fojo. La kandidatiĝa proceduro por la Somera Olimpiko 2012 estis rigardita kiel unu el la plej vigle kontestitaj debatoj en la tuta historio de IOK. Parizo longe restis konsiderata kiel la plej grava favorato de la proceduro, sed la subtenantoj de Londono sukcese influis la tutfinan decidon de la Komitato. Ankaŭ multe malutilis al la kandidatiĝo de Madrido tio, ke Hispanio jam gastigis la Someran Olimpikon 1992 en Barcelono.

Post teknika ekzameno de la naŭ originalaj kandidatdosieroj, la kvin unuaj urboj estis elektitaj la 18-an de majo 2004 kaj fariĝis la oficialaj kandidatoj. Estis eliminitaj la aliaj kandidatiĝintaj urboj, nome Havano, Istanbulo, Lepsiko kaj Rio-de-Ĵanejro. Kvar el la kvin elektitaj urboj estis prestiĝaj naciaj ĉefurboj, tiel ke des pli kreskis tutmonda intereso kaj pasio pri la fina fazo de la proceduro. Parizo kaj Madrido obtenis pli multajn poentojn okaze de la unua ekzameno de siaj dosieroj. Komence de 2005, pli detala taksado de la kandidatoj preskaŭ egaligis Parizon kaj Londonon kaj instigis specifan rivalecon inter la du ĉefurboj antaŭ la fina baloto. Post kvar-raŭnda baloto dum la 117-a IOK-sesio en Singapuro la 6-an de julio 2005, Londono estis fine elektita de la komitatanoj. Moskvo, Novjorko kaj Madrido estis eliminitaj ekde la unuaj tri raŭndoj. Londono venkis la finan raŭndon danke al plimulto de kvar voĉdonoj kompare kun Parizo, kaj fariĝis la gastigonta urbo de la Somera Olimpiko 2012.

Dum la monato post la baloto, membroj de la pariza delegitaro asertis, ke la delegitaro de Londono malrespektis plurajn regulojn de IOK. La ĉefa akuzo rilatis al publika subtenado fare de Tony Blair antaŭ la fina voĉdono sed ankaŭ al tio, ke Londono pretis proponi variajn donacojn al alvenontaj atletoj.

Ekde 1999, la proceduro konsistas en du apartaj fazoj. Dum la unua fazo, kiu komencas tuj post la fino de la templimo por kandidatiĝo, oni petas al la "kandidatantaj urboj" plenigi demandaron pri variaj temoj, kiuj precipe gravas por la sukcesa organizado de olimpiaj ludoj. Danke al tiuj informoj, la IOK analizas la gastigkapablecon, kvalitojn kaj mankojn de ĉiu urbo. Post akurata ekzameno de la demandaroj kaj de la aliaj elementoj de ĉiu dosiero, la ekzekutivo de IOK elektas la urbojn, kiuj rajtas partopreni en la sekva fazo. La dua fazo fakte estas la vera kandidatiĝa proceduro : la antaŭe akceptitaj kandidatantaj urboj devas respondi al dua demandaro, kiu havas la formon de pli ampleksa kaj pli detala kandidatdosiero. Tiuj dosieroj estas zorgeme studitaj de la Taksado-Komisiono de IOK, kiu interalie entenas IOK-membrojn kaj reprezentantojn de internaciaj sportaj federacioj, membrojn de Naciaj Olimpikaj Komitatoj, atletojn, membrojn de la Internacia Paralimpika Komitato kaj internaciajn ekspertojn pri variaj fakoj. Post la elekto de la olimpika urbo, la delegitaro de tiu urbo subskribas la "Kontrakton de la Gastiganta Urbo" kun IOK, kiu per tiu akto komisias la organizadon de la venonta Olimpiko al la gastiganta urbo kaj al la loka Nacia Olimpika Komitato.

### Taksado de la pretendantaj urboj 
La templimo por kandidatiĝi al la Somera Olimpiko 2012 estis la 15-a de julio 2003. La naŭ urboj, kiuj sciigis sian kandidatiĝon antaŭ tiu dato, sekve ankaŭ konformis al la templimo por respondi al la demandaro de la unua fazo antaŭ la 15-a de januaro 2004. La akceptitaj kandidatoj estis anoncitaj de IOK la 18-an de majo 2004> :

*  **Parizo** — 8,5 poentoj
*  **Madrido** — 8,3 poentoj
*  **Londono** — 7,6 poentoj
*  **Novjorko** — 7,5 poentoj
*  **Moskvo** — 6,5 poentoj
*  Lepsiko — 6,0 poentoj
*  Rio-de-Ĵanejro — 5,1 poentoj
*  Istanbulo — 4,8 poentoj
*  Havano — 3,7 poentoj

La kvin urboj kun plejmultaj poentoj sukcese aliris al la sekva fazo kiel oficialaj kandidatoj. La kvar-tagaj vizitoj okazis inter la 3-a de februaro kaj la 17-a de marto 2005.

IOK publikigis la taksadraportojn de la komisiono por la kvin kandidataj urboj la 6-an de junio 2005. Je la sama tago aperis grava malavantaĝo por la novjorka kandidatiĝo, kiam la ŝtato Novjorkio oficiale rifuzis financi la konstruadon de la stadiono West Side, fundamentan elementon en la olimpika dosiero de Novjorko. La novjorka delegitaro ja ellaboris novan projekton antaŭ la fino de la sama semajno, sed tia grava ŝanĝo nur unu monaton antaŭ la fina baloto signife malfortigis la ŝancojn de tiu urbo.

Dum la tuta proceduro ĝis la fina baloto de la 117-a IOK-sesio, Parizo estis daŭre rigardita kiel la favorato, despli ke ĝia kandidatiĝo estis la tria depost la 1990-aj jaroj (la urbo jam antaŭe kandidatiĝis al la Someraj Olimpikoj 1992 kaj 2008). La kandidateco de Londono origine estis rangita larĝe malantaŭ tiu de Parizo, sed tiu situacio ekŝanĝis la 19-an de majo 2004, kiam Sebastian Coe estis nomumita kiel la nova estro de la projekto "Londono 2012". Fine de aŭgusto 2004 multiĝis raportoj, kiuj prognozis streĉan batalon inter Londono kaj Parizo. Dum la fina fazo ĵus antaŭ la 117-a IOK-sesio, la ŝancoj de Londono kaj Parizo aperis pli kaj pli samvaloraj. Kiam oni petis al IOK-prezidanto Jacques Rogge lian opinion pri la plej verŝajna gajnonto, li respondis al la kunigitaj ĵurnalistoj la jenon : "*mi ne povas prognozi tion, ĉar mi ne scias, kiel la IOK-membroj balotos. Sed mi intime sentas, ke tio estos tre streĉa. Eble estos diferenco de nur dek voĉdonoj, eble malpli*".

### Fina elektprocezo 
[eta|dekstra|200px|Aparta speco de hibrida [Orkidacoj|orkidaco estis kultivita por celebri la IOK-sesion en Singapuro. La floro, nomita "*Vanda*", devenas de la nacia floro *Vanda Miss Joaquim*.]]

La inaŭgura ceremonio de la 117-a IOK-sesio okazis la 5-an de julio 2005 en la teatrejo Esplanade – Theatres on the Bay en Singapuro. Lee Hsien Loong, la singapura ĉefministro, estis honora invitito kaj oficiale inaŭguris la sesion. La ceremonio komenciĝis per kantoj, dancoj kaj prezentoj de variaj luktosportoj, ĉiuj rilate al la ĝenerala temo "*Unu Voĉo, Unu Ritmo, Unu Mondo*".

La 6-a de julio 2005 estis la tago de la baloto, kiu okazis en la konferencejo Raffles City. Ĝi komenciĝis je 1:00 UTC per la kvin unu-horaj finaj prezentoj de la kandidataj urboj, laŭ la jena ordo : Parizo, Novjorko, Moskvo, Londono kaj Madrido. La prezentoj estis sekvitaj de duonhora gazetkonferenco, kiu finiĝis je 9:00 UTC. Prezento de la fina raporto de la Taksado-Komisiono estis proponita ĵus antaŭ la baloto. El la 116&#160;aktivaj membroj de la Internacia Olimpika Komitato, 17 ne rajtis voĉdoni en la unua raŭndo, tiel ke restis 99&#160;validaj voĉdonantoj.

La elektronika baloto komenciĝis je 10:26 UTC. La tri unuaj raŭndoj sinsekve eliminis Moskvon, Novjorkon kaj Madridon. Post kiam kandidata urbo estis eliminita, la IOK-membroj el la lando de tiu urbo denove rajtis partopreni en la sekvaj raŭndoj. Londono kaj Parizo ambaŭ atingis la finan, kvaran raŭndon, kiu okazis je 10:45 UTC. Post unu horo, je 11:49 UTC, Londono estis formale anoncita kiel la gajninto de la prezidanto Jacques Rogge. La centra argumento de la londona dosiero estis la areo Lower Lea Valley, kiun oni plani aliformi en mondskalan Olimpikan Parkon kaj Vilaĝon. Ĝin konektos al la brita ĉefurbo altrapida naveto kromnomita la "Olimpika Ĵetlanco", krom la jam ekzistantaj transportrimedoj, kiuj kapablas transigi 240&#160;000&#160;homojn po horo. Post la fino de la Olimpiko, la areo normale fariĝos la plej vasta urba parko disvolvita en Eŭropo ekde 150 jaroj kun areo de 2&#160;km². Tie situos la Olimpika Medicina Instituto (OMI) kaj sporta resanigejo. La londona dosiero promesis gravan plibonigon de la metroo de Londono por bone akcepti la venontan homamason, sed ankaŭ projektis plian financan investadon por novaj olimpikaj lokoj tra la tuta urbo. Londono estis rigardita kiel la dua favorato de la baloto post Parizo. Pro intensa influigo fare de la londona teamo fine de la elektprocezo, Londono tamen sukcesis superforti Parizon.

### Parizo 
[eta|200px|Emblemo de "Parizo 2012" ĉe la fasado de la [urbdomo de Parizo.]]
Parizo estis ofte rigardita kiel la plej verŝajna favorato por fariĝi la Olimpika Urbo en 2012. La projekto ricevis altan poentaron el IOK pro la bonstata transportsistemo de la urbo kaj pro la multaj proksimaj instalaĵoj, kiuj ebligis akcepti grandan nombron da turistoj. La kandidatiĝo estis tutkore subtenita de multaj parizanoj kaj pli ĝenerale de multaj francoj. Kvankam jam ekzistis granda parto de la planitaj olimpikejoj, inkluzive de la granda stadiono de Francio, la projekto ankaŭ proponis konstrui provizorajn sportejojn, kiuj post la Olimpiko estus moveblaj kaj rekonstrueblaj alie. Madrido prezentis superaveraĝan dosieron, kiu planis konstrui preskaŭ ĉiujn sportejojn ene de tri ĉirkaŭurboj proksime al la urbocentro. Danke al pluraj jam ekzistantaj instalaĵoj promesis la dosiero, ke la entuta kosto de la Olimpiko restus malalta, dum la novaj sportejoj daŭre aktiviĝus post la Olimpiko kaj daŭre kontribuus al la olimpika tradicio de la urbo. Inter la kvin kandidataj urboj, Madrido estis la plej kore subtenata de la urba kaj nacia loĝantaro. Dum la lastaj fazoj de la elektprocezo, IOK-membro Alberto la 2-a de Monako publike dubis pri la sekureco de Madrido, aludante al la teroristaj atakoj de la 11-a de marto 2004, okaze de kiuj pereis 191&#160;homoj. La hispana delegitaro precipe ofendiĝis pri tiu rimarko kaj rigardis la finan venkon de Londono super Madrido kiel konsekvencon de la kritiko de Alberto. Nur unu tagon post la oficiala elekto de Londono kiel olimpika urbo cetere okazis la londonaj teroristaj atakoj de julio 2005, kiuj kaŭzis la morton de 52&#160;homoj.

### Novjorko 
[eta|dekstra|200px|Horloĝo en Union Square ([Novjorko), montrante la ceteran tempon antaŭ la fina elekto de la olimpika urbo.]]
Novjorko estis proponita prefere ol San-Francisko dum la usona interna elektprocezo en 2002. La novjorka delegitaro proponis la tiel nomitan planon "*Olympic X*" : du ĉefaj transportlinioj kunligus la plurajn olimpikajn centrojn en Manhatano, Kvinzo, Broklino kaj eĉ East Rutherford en Nov-Ĵerzejo. Olimpika vilaĝo kun 8&#160;550 dormĉambroj situus je la kruciĝo de la du transportlinioj. En la olimpikaj centroj, al la jam ekzistantaj sportejoj kiel Madison Square Garden, la stadiono Yankee, Centra Parko, USTA Tennis Center, la stadiono Giants kaj Izod Center (parto de Meadowlands Sports Complex) aldoniĝus novaj sportejoj, nomitaj Queensbridge Athletic Center, Greenbelt Equestrian Center kaj Flushing Meadows Regatta Center. La urbo cetere posedis abundajn instalaĵojn kaj altkvalitan sperton pri la organizado de internaciaj okazaĵoj. Ĝi cetere finance kapablis reklamacii sin tra la tuta mondo. La dosiero de la urbo revigliĝis, kiam la novjorka delegitaro anoncis interkonsenton pri la konstruado de nova stadiono (Citi Field), kiun oni prezentis kiel taŭgan ĉefsportejon por la olimpikaj ceremonioj kaj eventoj. Ĉiuj ekzistantaj sportejoj spertus ampleksan renovigon, kaj novaj sportejoj estus konstruitaj kaj sukcese testitaj antaŭ la komenco de la Olimpiko. La centra elemento kaj kerno de la moskva dosiero estis la nova, moderna olimpika vilaĝo, kiun oni planis konstrui ĉe la bordoj de la rivero. Blair menciis la kandidatiĝon rilate al la senproblema gastigo de la Ludoj de la Komunumo de Nacioj de 2002 en Manchester : "*La sukceso de la Ludoj de la Komunumo de Nacioj parte inspiris nian kandidatiĝon al la Olimpiko*".

### Korupto-skandalo de Ivan Slavkov 
La 4-an de aŭgusto 2004, la brita televida serio *Panorama* diskonigis la rezultojn de jarlonga enketo, okaze de kiu la ĵurnalistoj false prezentis sin kiel konsilantojn de la fikcia firmao "New London Ventures", kiu laŭ ili celis defendi la interesojn de londonaj firmaoj kaj subteni la Olimpikon 2012 en Londono. La raporto malkaŝis, ke kelkaj olimpikaj agentoj povis promesi la voĉdonojn de pluraj IOK-membroj por la londona dosiero, kontraŭ mono aŭ aliaj favoroj. La diskreta ĵurnalista teamo sekrete filmis renkonton kun unu el tiuj agentoj, Goran Takac, kiu prezentis ilin al Ivan Slavkov, IOK-membro kaj prezidanto de la Bulgara Olimpika Komitato. Takac aldonis, ke la posteno de Slavkov en IOK estis tre utila avantaĝo por preteratenti la rigorajn regulojn rilate al renkontoj kun aliaj IOK-membroj, kaj ke la prezo de tiu servo estis jam inkludita en la ciferoj antaŭe donitaj al la ĵurnalistoj. Kvankam la ĵurnalistoj de *Panorama* jam atentigis, ke la londona delegitaro neniel partoprenis en la raporto, la delegitoj de "Londono 2012" publikigis ceterajn komunikaĵojn. Ili asertis, ke la delegitaro neniel partoprenis aŭ sciis pri la ĵurnalista enketo, tiel esperante malproksimigi ilin el la skandalo : "*mi devas klarigi tion, ke Londono 2012 sciis nenion pri tio - ni kaŝas nenion*", diris Alan Pascoe, la vicprezidanto de Londono 2012. Li cetere promesis "*fari ĉion fareblan por kunlabori *[kun la IOK-enketo]* kaj forviŝi tiun aferon el la tagordo*".

Post la raporto, IOK provizore forbaris Ivan Slavkov kaj malpermesis al li ĉeesti la Someran Olimpikon 2004. Eksciante pri tiu akuzo, Slavkov replikis, ke li fakte ĉeestis tiun renkonton por ruze kapti la supozitajn koruptantojn.

### Francaj kritikoj post la baloto 
La pariza delegitaro, estrita de la urbestro Bertrand Delanoë, asertis ke Tony Blair kaj la londona delegitaro malrespektis la IOK-regularon. La jenon ekzemple diris Delanoë la 11-an de julio 2005 : "*Ili ne respektis la regulojn establitajn de la Internacia Olimpika Komitato. Mi ne diras, ke li alproksimiĝis al la flava linio, mi diras ke ili transpasis la flavan linion*". Ja estis polemika ago de la londonaj delegitoj, kiam ili proponis variajn donacojn al partoprenontaj atletoj, inkluzive de senpagaj flugoj, manĝoj, kuponoj por longdistancaj telefonado kaj aliaj financaj avantaĝoj. Tuj post la anonco de tiu iniciativo, Londono nuligis ĝin, plej verŝajne pro rimarko de Jacques Rogge, kiu timis la komencon de "*kandidata milito*". Parizo ankaŭ asertis, ke la influigo fare de Tony Blair estis kontraŭregula. Tio estis forte kontestita de Downing Street. La komentoj de Delanoë estis cetere kritikitaj de pluraj parizaj politikistoj. Claude Goasguen, prezidento de la grupo UMP en la konsilio de Parizo, deklaris : "*Oni ne rajtas fari tian akuzon sen liveri iun ajn pruvon*". La londona teamo rapide malkonfirmis, ke la du homoj estis kunlaborantoj de la projekto "Londono 2012". Ĝi cetere rimarkis, ke iliaj opinioj ne reprezentis la opiniojn de la londona teamo. Li plie konjektis, ke alikaze Madrido estus venkinta Parizon en la sekva malegalpartiga baloto kaj estus venkinta Londonon en la lasta raŭndo. Tiu deklaro estis konfirmita de la balotstatistikoj de IOK, kiuj demonstris, ke Parizo estus venkinta Madridon en la tria raŭndo eĉ se Nikolaou estus voĉdoninta por Madrido. Gilady poste pardonpetis per letero al Nikolaou kaj atentigis, ke li neniam prononcis la nomon de Nikolaou.

## Aliaj konsideritaj kandidatoj 
Krom la naŭ oficiale akceptitaj kandidatoj, aliaj urboj deziris kandidatiĝi al la Somera Olimpiko 2012. Tiuj dosieroj tamen estis aŭ interne rifuzitaj de la Naciaj Olimpikaj Komitatoj (kaze de pluraj urboj en la sama lando), aŭ ne estis prezentitaj al la Internacia Olimpika Komitato, aŭ estis nuligitaj antaŭ administrada finpretiĝo.

La nigeria ĉefurbo Abuĝo planis prezenti kandidatiĝon por fariĝi la unua olimpika urbo en Afriko. La urbo tamen ne finpretigis sian dosieron. En Azio, tri urboj montris intereson pri la Olimpiko sed ne oficiale publikigis kandidatiĝon : Hajderabado, Nov-Delhio kaj Telavivo. En Sud-Ameriko, la Brazila Olimpika Komitato elektis Rio-de-Ĵanejron prefere ol San-Paŭlo. Se Rio-de-Ĵanejro estus elektita de IOK, ĝi estus fariĝinta la unua olimpika urbo en Sud-Ameriko. En Kanado, Toronto unue ambiciis gajni la Olimpikon 2012, post kiam ĝi perdis sian kandidatiĝon al la Somera Olimpiko 2008. Ĉar Vankuvero jam obtenis la Vintran Olimpikon, la toronta municipo tamen nuligis tiun projekton. En Usono, Novjorko estis elektita de la Usona Olimpika Komitato prefere ol San-Francisko, kvankam pluraj aliaj urboj ankaŭ deziris fariĝi la usona kandidato por la Olimpiko 2012 : inter ili estis Houston, Vaŝingtono (kunlabore kun la proksimaj urboj Baltimore), Cincinnati, Dallas, Pittsburgh, Los-Anĝeleso kaj Tampa (kunlabore kun Orlando). Pluraj eŭropaj urboj deziris konkuri kontraŭ Londono, Madrido, Moskvo kaj Parizo, kaj do esperis akiri la subtenon de siaj respektivaj Naciaj Olimpikaj Komitatoj. Germanio elektis Lepsikon prefere ol Duseldorfo, Frankfurto, Hamburgo kaj Stutgarto. En Hispanio, kontraŭ Madrido perdis Sevilo, Milano, Romo, Stokholmo, Göteborg, Malmö, Oslo kaj Kopenhago.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
### Oficialaj retejoj de kandidatoj 
*  Londono 2012 (kandidatdosiero)
*  Madrido 2012 

### IOK-raportoj 
*  IOK-raporto pri la Akcepto de Kandidatoj (12-a de majo 2004)  20px|PDF-dosiero
*  IOK-raporto de la Taksado-Komisiono (6-a de junio 2005)  20px|PDF-dosiero
**  Ĉapitro: Londono  20px|PDF-dosiero
**  Ĉapitro: Madrido  20px|PDF-dosiero
**  Ĉapitro: Moskvo  20px|PDF-dosiero
**  Ĉapitro: Novjorko  20px|PDF-dosiero
**  Ĉapitro: Parizo  20px|PDF-dosiero

### Aliaj ligiloj 
*  117-a IOK sesio
*  Oficiala anonco de la Olimpika Urbo 2012 20px|WMV-dosiero

 

Kategorio:Somera Olimpiko 2012