open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tropikaj kaj subtropikaj herbejoj, savanoj kaj arbedaroj

La **tropikaj kaj subtropikaj herbejoj, savanoj kaj arbedaroj** estas tersupraĵa biomo kiu situas en regionoj de duonarida ĝis duonhumida klimato je tropikaj kaj subtropikaj latitudoj. Herbejoj estas superregataj de gresoj kaj aliaj herbecaj plantoj. Savanoj estas herbejoj kun dissemataj arboj. Arbedaroj estas superregataj de arbedoj aŭ arbustoj.

## Priskribo 
La jara precipitaĵo en Tropikaj kaj subtropikaj herbejoj, savanoj kaj arbedaroj varias inter 450 kaj 1 500 millimetroj, kaj povas esti altgrade sezona. Kelkfoje en la tuta jaro, pluvo okazas nur kelkajn semanojn. Tiu ĉi biomo troviĝas en ĉiuj kontinentoj escepte de la antarkta. Ili estas ege disvastigataj en Afriko, kaj ankaŭ troviĝas en suda Azio, la nordaj partoj de Sudameriko kaj Aŭstralio, kaj suda Usono.

**Afrikaj Savanoj** troviĝas inter arbaraj aŭ duonarbaraj regionoj kaj herbejaj regionoj. La klimato varias, kun averaĝa temperaturo de  kun kulminoj de  en aprilo kaj oktobro. La jara precipitaĵo situas inter 300 kaj 1500 millimetroj. La flaŭro inkluzivas :
* Akacioj
** Perdas foliojn dum la seka sezono por konservi humidon;
** Havas folian kanopeon dum la pluva sezono, platigite per ventoj.
* Baobaboj
** Enmagazenigas akvon en la trunko;
** Havas dikan arboŝelon por protekti sin kontraŭ fajroj dum la seka sezono;
** Havas longan pivotradikon  por atingi la subgrundan humidon;
** Havas malmultajn foliojn por redukti akvoperdon pro planta transpirado.
* Herboj
** Kreskas rapide ĝis alteco de 3 aŭ 4 metroj en grupetoj;
** La ŝosoj mortas dum la seka sezono kaj postlasas nur radikojn.
* Malaltaj arbedoj kaj arbustoj
** Estas sekecrezistaj;
** Restas malgrandaj;
** Prezentas dornojn kaj ne foliojn.

## Referencoj 
## Bibliografio 
*  Allaby, Michael and Richard Garrat 2006 : Grasslands. Biomes of the earth. *Chelsea House*, New York NY 10001, 270 pp. ISBN 0-8160-5323-5
*  Simon, Karl-Hermann (ed.) 1995 : Lexicon Silvestre. Prima Pars. Vortaro de forsta fako. Esperantlingva parto (I eo) kun difinoj. *Förderverein "Lexicon silvestre" e.V.*, Eberswalde, 84 p.

## Vidu ankaŭ 
* Mjombo
* Mjombaro
eta|220ra|Situo de la rilata biomo en la mondo.
[eta|220ra|Akaciosavano en [Burkino.]]
[eta|220ra|Tipa tropika savano en norda [Aŭstralio (Arnhemlanda tropika savano) montrante la altan densecon je altaj arboj kaj ilian regulan spacan disvastiĝon en multaj savanoj.]]

## Eksteraj ligiloj 
*  Tropikaj kaj subtropikaj herbejoj, savanaoj kaj arbedaroj : Listo de ekoregionoj (WWF) 
*  Tropikaj kaj subtropikaj herbejoj, savanoj kaj arbedaroj : Tutmondaj 200-unuoj (WWF) 
*  Plisimpligita klasifiko de vivejoj (WWF)

Kategorio:Biomoj
Kategorio:Herbejo
Ebbsfleet United Football Club

**Ebbsfleet United** (oficiale: *Ebbsfleet United Football Club*) – ankaŭ konata kiel *The Fleet* – estas angla futbala unuiĝo el Northfleet, kiu estis fondita en 1946 kaj nuntempe ludas en la kvina klaso Conference National.

Ĝis majo de 2007, la unuiĝo havis la nomon *Gravesend & Northfleet FC*, kiu estiĝis el fuzio de la unuiĝoj *Gravesend United FC* kaj *Northfleet United FC*. Ĝi ŝanĝis sian nomon, post kiam la Eurostar Group kiel sponsoro ekapogis la klubon. La nova nomo venas de la Stacidomo Ebbsfleet International, ĉe kiu haltas ekde la 19-a de novembro 2007 la grandrapidaj trajnoj Eurostar.

## Sukcesoj 
* Suda Ligao: Majstro 1957/58
* Suda Ligao (Suda Divizio): Majstro 1974/75, 1993/94
* Istmia Ligao: Majstro 2001/02
* Plej bona sezono en FA Cup: 1962/63 (4-a turno)
* Gajno de FA Trophy: 2007/08

## Konataj iamaj ludistoj 
* Jimmy Bullard
* Roy Essandoh
* Roy Hodgson

## Gravaĵoj 
La unuiĝo estis konata trans-regione, post kiam aĉetis ĝin en novembro de 2007 la futbala fanpaĝo „myfootballclub.co.uk “, ĉe kiu ĉiu enpaganto de 35 pundoj (ĉ. 50 Eŭroj) ricevis voĉdonrajton pri ĉiu grava evento de la klubo. Ĉ. 30.000 uzantoj de la retpaĝo pagis la sumon.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala paĝo
* myfootballclub.co.uk 

Kategorio:Anglaj futbalteamoj
Kategorio:Kent
McMillan

**McMillan** (ankaŭ skribita **Macmillan** aŭ **MacMillan**) estas skotdevena familinomo. Portas ĝin, interaliaj :

* Kirkpatrick Macmillan (1812 - 1878), skota forĝisto, unua kiu fabrikis biciklon kun malantaŭa mova rado; 
* Margaret McMillan (1860 - 1931), usona sociala helpantino kaj pedagogino;
* Edwin Mattison McMillan (1907 - 1991), usona nuklea fizikisto kiu ricevis Nobel-premion pri kemio;
* Robert S. McMillan, nuntempa usona astronomo kiu malkovris Kaliron kaj 20000 Varunon;
* ...
Robert S. McMillan

**Robert S. MCMILLAN** estas usona astronomo de la Universitato de Arizono. Li ricevis sian doktorecon de la
Universitato de Teksaso ĉe Aŭstino en 1977.

Li estras la projekto Spacewatch. Tiu projekto studas la orbitojn de asteroidoj. Li malkovris la jupiteran lunon Kaliron, la nanoplanedon 20000 Varunon kaj la periodan kometon 208P/McMillan.

Oni donis lian nomon al asteroido 2289 McMillan.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Robert S. McMillan, Lunar and Planetary Laboratory

McMillan
McMillan
McMillan
McMillan
Mova rado

En aŭtomobila veturilo, **mova rado** estas rado,  kiu
ricevas la paron da fortoj de la motoro kaj provizas la
movan forton por la veturilo.

La kvar-radaj veturilo, kiuj havas kvar movajn radojn estas kutime tiel diritaj
***4 × 4***, aŭ veturilo kun kompleta transmisio.

Kategorio:Moviloj
Kategorio:Aŭtomobila teknologio
55 Cancri f

**55 Cancri f**, estas ekstersunsistema planedo je proksimume 41 lumjarojn for de la Tero en la konstelacio Kankro. 55 Cancri f estas la kvara planedo (laŭ distanco) de la stelo 55 Cancri kaj la unua planedo preni la literon "f". Je 2009, tio igas 55 Cancri la nura planeda sistemo, krom la Sunsistemo, kiu havas almenaŭ kvin planedojn.

## Malkovro 
La unua raporto pri ĉi tiu planedo okazis ĉe rendevuo de American Astronomical Society dum aprilo 2005, tamen devis pasi 2 jarojn kaj duono antaŭ ĝi aperis en publikaĵo. Cetere, ĝia malkovro igis la sistemon 55 Cancri la unua planeda sistemo enhavanta kvin planedojn. Je majo 2010, ĝi daŭre estas la nura plenda sistemo, krom nia Sunsistemo, havi kvin planedojn.

## Orbito kaj maso 
[200px|eta|maldekstra|La orbito de 55 Cnc f kompare kun [Venuso (0.72AU).]]
55 Cancri f troviĝas je 0,781 AU de sia stelo kaj ĝia orbita periodo estas 260 tagoj. Tial ke ĝi estis detektita per radiala rapido, ni nur scias ĝian minimuman mason, proksimume 0,144 Jupiter-masoj, aŭ duono de la maso de Saturno. Se tiu mezuro estas konfirmita, kaj supozante ke la sistemo estas samebena, la vera maso de 55 Cancri f estus 25% pli granda ol la minimuma maso, proksimume 0,18 Jupiter-masoj.

Astronomoj ne scias ĉu la konsisto estas pli simila al tiu de Saturno aŭ Jupitero.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Gasgigantoj
Kategorio:Ekstersunsistemaj planedoj malkovritaj en 2005
Kategorio:Ekstersunsistemaj planedoj detektitaj per radiala rapido
Neudorf LU

## Pri la komunumo 
**Neudorf** estas komunumo en la distrikto Sursee en Kantono Lucerno, Svislando. Ĝi havis 1143 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
La komunumo Neudorf situas sude de Beromünster en valo nomita *Wynental*. Al la komunumo apartenas krom la ĉefvilaĝo Neudorf mem ankaŭ la vilaĝeto Gormund sur alteco de 740 m s.m.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 12,81&nbsp;km², de kiuj 33,5% estas kovritaj de arbaro, 60,6% servas por agrikulturo kaj 5,4% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Neudorf limas en nordo al Beromünster, en oriento al Römerswil (distrikto Hochdorf), en sudo al Hildisrieden, en sudokcidento al Sempach, kaj en okcidento al Eich.

## Trafiko 
La komunumo estas konektita al la publika transportreto per la aŭtobuslinio de Lucerno tra Beromünster al Rickenbach.

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo de Lucerno al Araŭo. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A2 situas sudokcidente en Sempach en distanco de 7 kilometroj.

Sur la teritorio de la komunumo situas la Aerodromo Beromünster (ICAO-Kodo: LSZO) kun herba kurvojo, de kie la fluggrupo *FLUBAG* ofertas rondflugojn kaj fluglecionojn.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Neudorf datiĝas el la jaro 893 kiel *Niwidorf*. Dum mezepoko Neudorf apartenis al la Grafoj de Lencburgo, kaj poste al ties heredantoj la Grafoj de Kiburgo kaj fine la Habsburgoj; ili ĉiam koncedis la administradon al la Abatejo Beromünster. Tiel la komunumo estis parto de la *Mikaela distrikto* de la abatejo, kiu venis en la jaro 1420 sub la regado de la urbo Lucerno. En la jaro 1440 la komunumo falis sub la imperia ekskomuniko kaj dum la kamparana milito de 1653 ĝi apartenis al la ribelantoj kontraŭ la urbo. Dum la tempo de la Helveta Respubliko de 1798 ĝis 1803 la komunumo estis parto de la helveta distrikto Münster, per la restaŭracio ĝi estis ĝis 1814 atribuita al la distrikto Hochdorf, kaj ek de tiam ĝis apartenas al la distrikto Sursee.

## Bildoj 

File:Neudorf Luzern 1.tiff|Neudorf
File:Wahlfartskapelle-Gormund 002.jpg|Gormund

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Neudorf

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Neudorf
* Neudorf en la Historia Leksikono de Svislando
* Profilo de la komunumo sur la kantona retejo
* Retejo de la aerodromo Beromünster en Neudorf
Drotinci

eta|dekstra|180px|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180px|Distrikto de Vinohradiv en Transkarpatio
**Drotinci** (,  [tisasirma]) estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Vinohradiv.

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 128 m
* Loĝantaro: 2000
* Poŝtkodo: 90353
* Telefonprefikso: +380 03143

## Situo 
Drotinci situas laŭ dekstra bordo de Tiso.

## Historio 
Familio *"Szirmay"* [sirmai] fondis la vilaĝon fine de la 13-a jarcento. Tiu familio longe havis diversajn postenojn en la regiono. En 1717 la tataroj bruldetruis la vilaĝon, poste rutenoj refondis ĝin. En 1910 vivis en Tiszaszirma 580 homoj, (430 rutenoj, 90 hungaroj, 59 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon Tiszaszirma apartenis al Hungara reĝlando, al Ugocsa, al distrikto de Nagyszőlős, poste al Ĉeĥoslovakio. Ekde 1945 Drotinci apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Verjacja

eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Vinohradiv en Transkarpatio
**Verjacja** (, ) estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Vinohradiv.

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 158 m
* Loĝantaro: 2030
* Poŝtkodo: 90336
* Telefonprefikso: +380 03143

## Situo 
Verjacja situas en valo de Tiso laŭ fervoja linio.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. En 1910 vivis en Veréce 961 homoj, (682 rutenoj, 152 germanoj, 81 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Veréce apartenis al Hungara reĝlando, al Ugocsa, al distrikto de Halmi, poste al Ĉeĥoslovakio. Dum la 2-a mondmilito Hungario okupis ankaŭ tiu ĉi vilaĝon kaj aranĝis aŭtonomion por rutenoj. Ekde 1945 Verjacja apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Nicolas Mignard

**Nicolas MIGNARD**, (baptita la  en preĝejo Sainte-Madeleine de Troyes en Ĉampanjo, mortis la ), kromnomita « Mignard de Avignon », estis pentristo de la franca Baroka Pentrado kaj franca gravuristo, frato de Pierre Mignard. Li studis kun pentristo kies nomo estas nekonata.

## Biografio 
Nepo de Pantaléon Mignard, armil-komercisto, filo de Pierre Mignard kaj de Marie Gallois, li estas la frato de pentristo Pierre Mignard kromnomita «&nbsp;Mignard la Romano&nbsp;», kaj patro de Pierre II Mignard, kromnomita «&nbsp;la kavaliro Mignard&nbsp;».

De 1635 al 1637, li trapasis 2 jarojn en Romo en Italio kopiante pentristojn Annibale Carracci kaj Francesco Albani. Poste, li establis sin en Avignon, kie li pentris por amatoro *Amours de Théagène et de Chariclêe*, kaj kie li edziĝis, pro kio li estis kromnomita Mignard de Avignon. Li ankaŭ laboris por eminentuloj kaj monaĥejoj.

Vokita al Parizo de Mazarin en 1660, li estis komisiita de Ludoviko la 14-a dekoracii plurajn apartamentojn de la teretaĝo de palaco de Tuileries.

Li estis akceptita de Akademio la  kaj fariĝis ties rektoro.

Li postlasis kvin gravuritajn tabulojn laŭ pentraĵoj faritaj de Annibale Carracci por galerio de palaco Farnese.

## Verkoj 
Multaj portretoj, inter kiuj tiu de la reĝo, de la reĝino, kaj de la plimulto de la nobeloj de la kortego, kaj ankaŭ:
* Samuel Bernard (kastelo de Chenonceau)
* Molière
* Simon Vouet

File:SamuelBernardNicolasMignard.jpg|Portreto de Samuel Bernard
File:Molière - Nicolas Mignard (1658).jpg|Portreto de Molière
File:Simon Vouet by Nicolas Mignard.jpg|Portreto de Simon Vouet (1590-1649)

* Dekoraciado de apartamentoj de Palaco de Tuileries

* *Apolono kaj la kvar Sezonoj*.
* *Apolono kaj Pitono*.
* *Apolono kaj Midaso*.
* *Apolono kaj la tri Muzoj* (videbla en Musée Calvet de Avignon).

## Notoj kaj referencoj 
## Fonto 
* Emmanuel Benezit, *Dictionnaire critique et documentaire des peintres, sculpteurs, dessinateurs et graveurs de tous les temps et de tous les pays*, Parizo, R. Roger kaj F. Chernoviz, 1911-1923, 3 tomoj

## Bibliografio 
* Antoine Schnapper, ''Mignard d'Avignon (1606-1668): catalogue de l'exposition Palais des Papes, Avignon, 25 juin-15 octobre 1979'', Palais des Papes, Avignon, 1979, 176 paĝoj

## Eksteraj ligiloj 
* Nicolas Mignard en Artcyclopedia

Kategorio:Francaj pentristoj
Hetinja

eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Vinohradiv en Transkarpatio
**Hetinja,** ukraine **Гетиня,** hungare **Tiszahetény** [tisahetEnj] estas ne memstara vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Vinohradiv, en municipo de Ĉepa.

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 128 m
* Loĝantaro: 750
* Poŝtkodo: 90362
* Telefonprefikso: +380 03143

## Situo 
Hetinja situas sur ebenaĵo laŭ maldekstra bordo de Tiso.

## Historio 
Ĝis Traktato de Trianon Tiszahetény apartenis al Hungara reĝlando, al Ugocsa, al distrikto de Halmi, poste al Ĉeĥoslovakio. Ekde 1945 Hetinja apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Puŝkino (Transkarpatio)

eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Vinohradiv en Transkarpatio
**Puŝkino,** ukraine **Пушкіно,** estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Vinohradiv.

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 117 m
* Loĝantaro: 1420
* Poŝtkodo: 90321
* Telefonprefikso: +380 03143

## Situo 
## Historio 
Puŝkino fondiĝis dum erao de Ĉeĥoslovakio en 1927. Nur post 10 jaroj la ĉeĥoj permesis la oficialan loknomon Puŝkino — honore al la famega rusa poeto Aleksandr Puŝkin. Pli frue nur arbaro estis tie. Ekde 1945 Puŝkino apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. Vilaĝservoj estas 2 infanĝardenoj.

## Vidindaĵoj 
* skulptaĵo kaj muzeo pri Puŝkin

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
The Dark Knight

***The Dark Knight*** (Esperante: *La Malhela Kavaliro*) estas epopea 2008 superheroa suspensfilmo reĝisorita kaj kunverkita de Christopher Nolan.

## Intrigo 
## Ĉefrolantoj 
* Christian Bale: Bruce Wayne/Batman
* Heath Ledger: Joker
* Aaron Eckhart: Harvey Dent/Two-Face
* Gary Oldman: James Gordon
* Michael Caine: Alfred Pennyworth
* Maggie Gyllenhaal: Rachel Dawes
* Morgan Freeman: Lucius Fox
* Nestor Carbonell: Anthony Garcia
* Eric Roberts: Salvatore Maroni
* Chin Han: Lau
* Colin McFarlane: Commissaire Gillian B. Loeb
* Joshua Harto: Coleman Reese
* Melinda McGraw: Barbara Gordon
* Nathan Gamble: James Gordon Junior
* Anthony Michael Hall: Mike Engel
* Cillian Murphy: Scarecrow
* Michael Jai White: Gamble, le mafieux afro-américain
* Ritchie Coster: Tchétchène, le mafieux russe
* William Fichtner: Le directeur de la National Bank de Gotham City
* Monique Gabriela Curnen: Det. Ramirez
* Ron Dean: Wuertz
* Michael Vieau: Rossi

Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Britaj filmoj
Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Usonaj agfilmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2008
Kategorio:Superheroaj filmoj
Kategorio:Trileraj filmoj
Kategorio:Batman
Horbki

**Horbki** () estas malgranda ne memstara vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Vinohradiv, en municipo Verjacja.

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 201 m
* Loĝantaro: 610
* Poŝtkodo: 90336
* Telefonprefikso: +380 03143

## Situo 
## Historio 
## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Bernardo Sartori

**Bernardo SARTORI** (naskiĝis la  en Trevignano, Provinco de Trevizo, Italio - mortis la  en Ombaci, Ugando) estis Comboniana pastro, misiisto en Ugando kaj en Ebur-Bordo.

## Biografio 
Naskiĝinta la  en Trevignano, TV, Bernardo Sartori eniris la Seminarion en 1908 malgraŭ la opono de sia patro.

Foririnta kiel soldato dum la Unua mondmilito, li estis ordenita Comboniana pastro en Venegono Superiore la .

En 1934, li foriris al Ugando. En 1953, li konstruis en Koboko sanktejon dediĉitan al Nia Sinjorino de Fátima.

Li revenis nur de tempo al tempo en Italion. En 1979 il fuĝis de la milito en Ugando kaj rifuĝis en Zairo. Reveninte al Ugando en 1982, Li forpasis la matenon de Pasko en 1983.

La , en diocezo de Arua, malfermiĝis lia procezo por beatigo, sekve de kio Patro Sartori estis nomita Servisto de Dio.

## Eksteraj ligiloj 
*  Profilo de Patro Sartori en *SantieBeati.it*
*  Profilo de Patro Sartori en *Comboni.org*

## Referencoj 
Kategorio:Italaj pastroj
Hudja

eta|dekstra|180px|Transkarpata provinco en Ukrainio
**Hudja** (, ) estas malgranda ne memstara vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Vinohradiv en municipo Tekovo.

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 136 m
* Loĝantaro: 590
* Poŝtkodo: 90344
* Telefonprefikso: +380 03143

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1262 en formoj *"Gewden"* kaj *"Thornatelek"*. Pli frue en 1241 la tataroj detruis ĝin. La posedantoj longe estis familio *Gödényházi* aŭ laŭ malnova ortografio *Gewdengázi*. En 1910 vivis en Gödényháza 846 homoj, (766 hungaroj kaj 75 rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon Gödényháza apartenis al Hungara reĝlando, al Ugocsa, al distrikto de Halmi, poste al Ĉeĥoslovakio, dume rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Ekde 1945 Hudja apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 1664, en 1906 trakonstruita
* grekokatolika preĝejo

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Smeralda brilsturno

La **Smeralda brilsturno**, ***Coccycolius iris*** estas specio de sturno de la familio de Sturnedoj. Ĝi estas malgranda sturno ege rimarkinda kaj belega kun **metalecverdecaj krono, supra korpo, flugiloj kaj vosto**. La orelkovriloj kaj subaj partoj estas metalecpurpuraj. De la verda brilo devenas la nomo de la specio ankaŭ en la latina scienca nomo kie *iris* signifas “irizeco”. Ambaŭ seksoj estas similaj. Ties lokigo en monotipa genro ***Coccycolius*** estas prodisputata; kelkaj unuigas ĝin kun multaj aliaj brilsturnoj en la genro *Lamprotornis*.

maldekstra|eta|
La **Smeralda brilsturno** estas unu el la plej malgrandaj specioj inter sturnoj kaj estas distribuata en Okcidenta Afriko. Ili loĝas en malaltaj teroj kaj savano de Eburbordo, Gvineo kaj Sieraleono.

La Smeralda brilsturno manĝas figojn, berojn de harungo kaj aliajn fruktojn, semojn, formikojn kaj malgrandajn insektojn kiaj formikoj. La tasforma nesto estas konstruata en arbokavaĵo.

Ĝi estis klasita kiel "nesufiĉaj informoj" fare de la IUCN. Tio signifas ke ĝi plej verŝajne ne estas klare minacata pro formorto, sed ties statuso en naturo bezonas studadon. Ĉe la Smeralda brilsturno ŝajne la specio estas for de danĝero, sed ankaŭ okazas ke konsiderinda kaj eble neeltenebla nombro de birdoj estas kaptata por la kaĝobirda komerco (BirdLife International 2004). Tiu statuso de "nesufiĉaj informoj" validis el 2000 (BirdLife International 2007), kiel indiko de la longa periodo de milita kaj politika nestabileco en Sieraleono kaj Eburbordo kiu malhelpas bezonatan kampostudadon.

## Bildaro 

Image:Stavenn Coccycolius iris 00.jpg
Image:Iris Glossy Starling - side.jpg
Image:Iris Glossy Starling - side color.jpg

## Referencoj 
* IUCN2006, BirdLife International, 2004, 40344, Coccycolius iris, 20an de julio 2007. Nesufiĉa informo.
* BirdLife International (2007): Species factsheet: ''Coccycolius iris . Konsultita la 20a n de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Sturnedoj
Kategorio:Afrotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Afriko
Madame Irma (filmo)

***Madame Irma*** (***Sinjorino Irma***) estas franca filmo de Didier Bourdon kaj Yves Fajnberg, aperinta en 2006.

## Temo 
Estro de franca filio de usona firmao, Francis estas 40-jara superulo ŝatata de sia hierarkio. Tamen, li subite ekscias, ke li estas eksigita. Senlabora, Francis hazarde malkovras neatenditan metion: sortodivenistino! Kaŝi sin sub perukoj, jupoj kaj ŝminkado ne helpos lin en la privata vivo.

## Teknikaĵoj 
* Titolo: *Madame Irma*
* Reĝisoro: Didier Bourdon kaj Yves Fajnberg
* Lando: Francio
* Ĝenro: Komedio
* Daŭro: 1h 37mn
* Aperdato: 

## Rolularo 
*Didier Bourdon: Francis Lenoir
*Pascal Légitimus: Ludo
*Arly Jover: Inés
*Catherine Mouchet: Brigitte
*Yoann Denaive: Théo
*Julie Ferrier: Sortodivenistino
*Estelle Krol: Luna
*Jacques Herlin: S-ro Blancard
*Catherine Davenier: Rumana klientino
*Jo Prestia: Minaca kliento
*Isabelle Coulombe: Plorantino
*Jean-Pierre Lazzerini: Eddy
*Farida Ouchani: Aïcha
*Gérard Caillaud: S-ro Philippon
*Françoise Surel: Kate O'Brian
*Nadège Beausson-Diagne: Sylvie
*Jean-François Pastout: Taksi-ŝoforo
*Rona Hartner: Pied-legantino
*Cyrille Eldin: S-ro Dupontavice
*Katia Lewkowicz: S-ino Dupontavice
*Eric Naggar: S-ro Miltin
*Véronique Boulanger: S-ino Miltin
*Claire Nadeau: Nicole
*Cédric Chevalme: Bankisto
*Sandra Moreno: Asistantino de Ludo
*Rochelle Redfield: Usonanino

## Eksteraj ligiloj 
* Madame Irma en IMDb

Kategorio:Francaj komediaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2006
Eragrostis minor

***Eragrostis minor*** estas planto el la familio *Poaceae*, subfamilio *Chloridoideae*.

## Priskribo 
eta|maldekstra|*Eragrostis minor*
Ĝi estas somera unujara. Ĝi altas 10-50 cm. Ingo estas harkovrita. Ligulo ne estas sed haroj anstataŭas ligulon. Floraro estas paniklo. Sur la bordo de la folioj estas kelkaj glandoj.

## Disvastiĝo 
Origine ĝi estis mediteranea, nun ĝi estis tutmonda, ĉar temas pri invada specio. Ĝi estas ofte rubema.

## Eksteraj ligiloj 
* Tela botanica : Eragrostis minor 

Kategorio:Chloridoideae
Nottwil

**Nottwil** estas komunumo en la distrikto Sursee en Kantono Lucerno, Svislando. Ĝi havis 3225 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
La komunumo Nottwil situas ĉe la okcidenta bordo de la Lago de Sempach oriente de la monteto *Noteler Berg*, kiu kun alteco de 712 m s.m. estas la plej alta punkto de la komunumo. Ĝia plej malalta punkto troviĝas ĉe la lagobordo sur alteco de 417 m. Konata la komunumo estas la Svisa Paraplegikula Centro kaj la instrucentro de la Ruĝa Kruco.

La komunumo konsistas el la sekvantaj partoj kaj setlejoj: Oberdorf kaj Unterdorf, kiuj formas la ĉefsetlejon, Bühl sur alteco de 587 m s.m., Eggerswil sur alteco de 517 m s.m., Ei sur alteco de 528 m. s.m., Gattwil, Huprächtigen, Meienbach, Oberei sur alteco de 549 m s.m., Tann kaj Studen.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sen la lago sur areo de 10,33&nbsp;km² (kun la lago 14,83&nbsp;km²), el kiuj 8,9% estas kovritaj per arbaro, 77,7% servas por agrikulturo kaj 12,6% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
Nottwil limas en nordokcidento al Oberkirch, aliflanke de la lago en nordoriento al Eich, en oriento ankaŭ trans la lago al Sempach, en sudoriento al Neuenkirch, en sudo al Ruswil, kaj en okcidento al Buttisholz.

## Trafiko 
Nottwil disponas pri propra stacidomo sur la fervojlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Lucerno al Olten, kiu estas servata de lokaj trajnoj. Krome de la stacidomo de Nottwil diversaj buslinioj certigas la konekton al la ĉirkaŭaj lokoj.

La plej proksimaj alveturejoj al la svisa aŭtovojo A2 situas en distanco de 8 kilometroj sude en Sempach kaj norde en Sursee.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Nottwil kiel *Nottewile* datiĝas el la urbaro de la Monaĥejo Einsiedeln, kiu estis verkita inter 1217 ĝis 1222.

Unue regis la lokon la *Senjoroj de Nottwil* kiel vasaloj de la *Senjoroj de Gösgen*. De ili la *Senjoroj de Tannenfels* transprenis la majoran oficon por la Abatejo Beromünster, kiu fariĝis la nova posedanto de la loko. En la jaro 1348 la vidvino de Burkardo la 2-a de Sursee kaj Tannenfels, Catarina de Wessenberg, vendis siajn privilegiojn al la Ordeno de germanaj kavaliroj. Ĉar dum la Milito de Sempach, al ordeno estis partia por la Habsburgoj, la lucernanoj en la jaro 1386 detruis la Kastelon Tannenfels. En la jaro 1415 la tuta *Mikaela Distrikto* kun la Abatejo Beromünster venis sub lucerna regado. La komunumo ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798 apartenis al la *Oficdistrikto Ei*, kiu estis subdistrikto de la *Mikaela distrikto*. Dum la kvin jaroj de la Helveta Respubliko Nottwil apartenis al la helveta distrikto Sempach. En la jaro 1799 la komunumo partoprenis ribelon kontraŭ la nova helveta reĝimo kaj la francaj trupoj de Napoleono dum la tiel nomita *Skaraba Milito*. Per la mediacia akto de la jaro 1803 la komunumo estis atribuita al la distrikto Sursee de Kantono Lucerno.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Nottwil (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Nottwil
* Profilo de la komunumo sur la kantona retejo
* Nottwil en la Historia Leksikono de Svislando
David Cameron

**David William Donald CAMERON** (naskiĝis  en Londono) estas brita politikisto kaj ekde decembro 2005 estas la estro de la Konservativa Partio. Kiel kandidato de la partio kiu ricevis plej multajn voĉdonojn en la ĝeneralaj balotoj de majo 2010, li ekde la 11-a de majo 2010 estas la ĉefministro de Britio, sekvante Gordon Brown.

## Vivo 
David Cameron kreskiĝis kiel filo de borsisto. La lernejan tempon li trapasis en la privatlernejo Eton College, poste li studis ĉe la Brasenose College ĉe la universitato de Oksfordo. Dum sia studado li membris en studenta unuiĝo *Bullingdon Club*, konata pro la riĉeco de siaj membroj kaj multe da uzado de alkoholojaĵoj. En 1988 li finis sian stutadon kun distingo en la transfaka studo PPE (filozofio, politiko, ekonomio).

Kaj David Cameron kaj lia edzino Samantha estas parencaj al la reĝa domo de Britio. Ili apartenas al la landa Eklezio de Anglio (*Church of England*). Ili geedziĝis en 1996 kaj havas tri infanojn. Unu infano mortis en infanaĝo, estinta forte handikapita.

## Politiko 
Cameron laboris jam por la registaro de John Major kiel konsilianto. Li malsukcesis ĉe sia unua provo, en 1997, eniri la britan parlamenton (distrikto Stafford). Tiam la konservativuloj perdis la ĉefministrecon al la laborpartio. Sed en 2001 kaj 2005 Cameron venkis en la distrikto Witney, Oxfordshire. Li havis rapidan karieron interne de la rondoj de la konservativuloj. Jam en junio 2003 li fariĝis membro de la *ombra kabineto*, kiu prezentas homojn de la opozicia partio kiuj povus fariĝi mininistroj en kazo de venko. En 2004 li eĉ fariĝis unu el la plej gravaj ministroj en la konservativa ombra registaro. Li multe kontribuis al la elektomanifesto de sia partio en 2005. 

Post la denova malvenko de la konservativuloj, en 2005, li ekrespondecis en la ombra kabineto pri lernejaj aferoj. En la parlamento Cameron ĉiam sekvis la decidojn de sia partio kaj ankaŭ subtenis la militon kontraŭ Irako.

En decembro 2005 Cameron fariĝis estro de la konservativa partio, kaj estro de la opozicio. Al tio antaŭiris konkurenco kun David Davis.

Je la 6-a de majo 2010 okazis baloto al la brita parlamento, en kiu la partio de Cameron fariĝis la plej granda politika forto. Tamen li ne havis absolutan plimulton kaj sekve devis formi koalicion kun la liberaldemokratoj. Je la 11-a de majo, samtage kiel la demisio de la antaŭa ĉefministro Gordon Brown de la laborpartio, la reĝino nomumis lin ĉefministro.

Kategorio:Britaj politikistoj
Kategorio:Konservativistoj
Kategorio:Konservativa Partio (Britio)
Kategorio:Ĉefministroj de Britio
Kategorio:Germandevenaj britoj
Kategorio:Anglikanoj
Pritisjanske

eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Vinohradiv en Transkarpatio
**Pritisjanske,** ukraine **Притисянське** estas malgranda ne memstara vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Vinohradiv en municipo Fanĉikovo.

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 122 m
* Loĝantaro: 120
* Poŝtkodo: 90352
* Telefonprefikso: +380 03143

## Historio 
En popolnombrado de 2001 vivis en Pritisjanske resume 124 homoj, inkluzive 4 hungarojn.

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Nove Klinove

eta|dekstra|180px|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180px|Distrikto de Vinohradiv en Transkarpatio
**Nove Klinove,** ukraine **Нове Клинове** estas malgranda ne memstara vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Vinohradiv en municipo Nevetlenfolu. Nove signifas: nova.

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 127 m
* Loĝantaro: 310
* Poŝtkodo: 90365
* Telefonprefikso: +380 03141

## Historio 
## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Mala Kopanja

eta|dekstra|180px|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180px|Distrikto de Vinohradiv en Transkarpatio
**Mala Kopanja,** ukraine **Мала Копаня,** hungare **Alsóveresmart** estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Vinohradiv.

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 1 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 211 m
* Loĝantaro: 1380
* Poŝtkodo: 90331
* Telefonprefikso: +380 03143

## Situo 
Mala Kopanja situas sub montoj, Tiso preterfluas.

## Historio 
En 1910 vivis en Alsóveresmart 752 homoj, (671 rutenoj, 64 germanoj, 17 hungaroj. Ĝis Traktato de Trianon Alsóveresmart apartenis al Hungara reĝlando, al Ugocsa, poste al Ĉeĥoslovakio. Dum la 2-a mondmilito Hungario okupis ankaŭ tiun ĉi vilaĝon kaj organizis aŭtonomion de rutenoj. Ekde 1945 Mala Kopanja apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
* grekokatolika preĝejo

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Mozaiko (apartigilo)

La vorto **mozaiko** povas signifi:

*mozaiko; bildiga tekniko per apudmetado de koloraj ŝtonaj, vitraj aŭ ceramikaj eroj; 
*mozaiko (fotografio); apudmetado de pluraj fotografiaĵoj por fari unu bildon;
*mozaiko (biologio); ĉeesto, ĉe unu individuo, de ĉeloj havantaj malsamajn genarojn;
*mozaiko (malsano); kategorio de plantmasanoj;
Francaj suitoj

La **Französischen Suiten** [**Francaj suitoj**] estas kolekto de ses plurmovimentaj komponaĵoj, kiujn Johann Sebastian Bach verkis por klavarinstrumento – klaviceno aŭ klavikordo – (BWV 812 ĝis 817). Ĉiu el ĉi tiuj suitoj konsistas el serio de stiligitaj dancoj.

## Strukturo 
dekstra|eta|350px|Manskribaĵo de la gavoto el suito n-o 5, jen en frua versio
La ciklo komencas per tri suitoj en minoraj tonaloj kaj sekvas tiam tri en maĵoro. Ĉiuj komencas per la tipa movimenta sinsekvo alemando – korento – sarabando, al kiuj en la maĵoraj suitoj sekvas gavoto. Ĉi tie Bach enŝovas pluajn dancojn – inter ili plejparte ankaŭ menueton; la komponaĵoj finiĝas tiam per ĝigo.

La deveno de la nomo ne estas definitive klarigita – ĝi certe ne devenas de Bach. Okulfrapas, ke Bach rezignas la enkondukan uverturon, ĝenerale kutiman je francaj suitoj, kaj rekte komencas per dancmovimento. Kompare kun la du aliaj suitkolektoj, la Anglaj suitoj kun siaj vastaj, virtuozaj preludoj kaj la maturaj partitoj, ili estas pli mallongaj kaj pli facile ludeblaj.

En la du *Notlibretoj por Anna Magdalena Bach* el 1722 kaj 1725 jam troviĝas fruversioj de la unuaj kvin pecoj.

## La unuopaj verkoj 
### Suito n-o 1 d-minora BWV 812 
**Movimentoj**
* Alemando c
* Korento 3/2
* Sarabando 3/4
* Menueto 1-2-1 3/4
* Ĝigo c

### Suito n-o 2 c-minora BWV 813 
**Movimentoj**
* Alemando c
* Korento 3/4
* Sarabando 3/4
* Ario ¢
* Menueto 1-2-1 3/4
* Ĝigo 3/8

### Suito n-o 3 b-minora BWV 814 
**Movimentoj**
* Alemando c
* Korento 6/4
* Sarabando 3/4
* Menueto - Trio - Menueto 3/4
* *Anglaise* 2
* Ĝigo 3/8

### Suito n-o 4 E♭-maĵora BWV 815 
**Movimentoj**
* Alemando c
* Korento 3/4
* Sarabando 3/4
* Gavoto 2
* Ario c
* Ĝigo 6/8

Unu el la kopioj aldonas krome *preludon* el arpeĝitaj akordoj kaj / aŭ *menueton*.

### Suito n-o 5 G-maĵora BWV 816 
**Movimentoj**
* Alemando c
* Korento 3/4
* Sarabando 3/4
* Gavoto ¢
* Bureo ¢
* *Loure* 6/4
* Ĝigo 12/16

### Suito n-o 6 E-maĵora BWV 817 
**Movimentoj**
* Alemando c
* Korento 3/4
* Sarabando 3/4
* Gavoto ¢
* Polonezo 3/4
* Bureo 2
* Menueto 3/4
* Ĝigo 6/8

Je la sesa suito okulfrapas la per ok movimentoj plej granda amplekso. Pro plurfoja transdonado ĉi tie la sinsekvo de la movimentoj estas necerta.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Verkoj de Johann Sebastian Bach
Kategorio:Pianomuziko de Johann Sebastian Bach
Rapperswil

**Rapperswil** estas la nomo de la sekvaj lokoj en Svislando:

* Rapperswil SG, historia urbeto kaj parto de la komunumo kaj urbo Rapperswil-Jona en Kantono Sankt-Galo,
** Rapperswil SG (stacidomo), fervoja stacio en Rapperswil-Jona,
* Rapperswil-Jona, urbo kaj komunumo en Kantono Sankt-Galo,
* Rapperswil BE, komunumo en Kantono Berno.

## Vidu ankaŭ
* Raperswilen
Forgolanj

eta|dekstra|180px|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180px|Distrikto de Vinohradiv en Transkarpatio
**Forgolanj,** ukraine **Форголань,** hungare **Forgolány** [forgolAnj] estas ne memstara malgranda vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Vinohradiv en municipo Pijterfolvo.

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 123 m
* Loĝantaro: 890
* Poŝtkodo: 90354
* Telefonprefikso: +380 03143

## Situo 
Forgolanj situas laŭ rojo. Vinohradiv troviĝas je 12&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1320 laŭ tiama hungara ortografio *"Folgram"*. En 1910 vivis en Forgolány 668 homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Forgolány apartenis al Hungara reĝlando, al Ugocsa, al distrikto de Halmi, poste al Ĉeĥoslovakio, dume rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Ekde 1945 Forgolanj apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. En 2005 vivis tie 845 homoj, (770 hungaroj, 20 ciganoj, 16 ukrainoj, 4 rusoj).

## Vidindaĵoj 
* klasikisma kaj baroka kalvinana preĝejo de 1780, en 1844 incendio okazis, post 10 jaroj rekonstruiĝis

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Loĝejo de graco kaj favoro

**Loĝejoj de graco kaj favoro** estas loĝdomoj kaj apartamentoj posedataj de monarko danke al sia pozicio kiel ŝtatestro kaj alpruntitaj sen lupago kiel parto de dunga kontrakto aŭ por danki por faritaj servoj.

La termino eble devenas de la verkoj de Niccolo Machiavelli kiu skribis pri konsilantoj kiel *"ministri per grazia e concessione"*, kiu tradukiĝis al la angla kiel *"ministered through grace and favour"* 'nomita ministro per graco kaj favoro'.

En Britujo tiujn domojn posedas la Krono kaj ili nuntempe ofte inkludas la domon de la Ĉefministro. La plej multaj el la domoj kaj apartamentoj estas impostataj kiel materia gajno *(benefit in kind)* kvankam tiun statuson ne havas la numero 10 Downing Street aŭ kiu ajn loĝejo transdonita por sekurecaj celoj, kiel la loĝejo de la Ŝtata Sekretario de Nordirlando.

Kelkfoje oni transdonas ilin al altnivelaj politikistoj: ekzemple la Vicĉefministro John Prescott rezidis en *loĝejo de graco kaj favoro* en Dorneywood ĝis la fino de majo 2006.

## Ekzemploj 
Ekzemploj pri britaj loĝejoj de graco kaj favoroj inkludas:

* **10 Downing Street**, Londono - Oficiala rezidejo de la Ĉefministro de Britio.
* **11 Downing Street**, Londono - Oficiala rezidejo de la brita ministro pri financoj.
* **Chequers**, Buckinghamshire - Oficiala kampara retirejo de la Ĉefministro.
* **Dorneywood**, Buckinghamshire - Ofte uzata kiel rezidejo de la Vicĉefministro, sed estis lastatempe okupita de pluraj aliaj ministroj.
* **Admiralty House** (Admiralitatejo), Londono - Enhavas tri apartamentojn ofte transdonataj al altrangaj ministroj.
* **Chevening**, Kent - Ofte uzata de la ministro pri eksteraj aferoj.
* **1 Carlton Gardens**, Londono - Ofte uzata kiel ofica rezidejo de la ministro pri eksteraj aferoj.
* **Palaco de Westminster**, Londono - La Parlamentaj Domoj mem enhavas plurajn oficialajn apartamentojn kutime okupatajn de la Prezidanto de la Komuna Domo kaj de la Lorda Kanceliero.
* **Kastelo Hillsborough**, County Down - Rezidejo de la Ŝtata Sekretario de Nordirlando dum estado en Nordirlando.
* **Bute House**, Edinburgo - Rezidejo de la Ĉefministro de Skotlando.

## Referencoj 
Kategorio:Brita monarkio
Thomas-kantoro

La **Thomas-kantoro ** estas la arta estro de la Thomas-ĥoro je Lepsiko. Li estas nomumata far la urba konsilantaro de Lepsiko.

La Thomas-kantoro havas la taskon de ĉiusemajna prezentado de moteto kaj la muzika formado de la diservoj en la lepsika Thomas-preĝejo. Iam liaj taskoj ĉe la Thomas-lernejo transiris vaste la muzikan kampon; ekz. Bach devis instrui la latinan.

## Literaturo 
* Stefan Altner: Das Thomaskantorat im 19. Jahrhundert. Bewerber und Kandidaten für das Leipziger Thomaskantorat in den Jahren 1842 bis 1918. Quellenstudien zur Entwicklung des Thomaskantorats und des Thomanerchors vom Wegfall der öffentlichen Singumgänge 1837 bis zur ersten Auslandsreise 1920. Passage-Verlag, Lepsiko 2006, ISBN 3-938543-15-9
* Johann Gottfried Stallbaum: Über den innern Zusammenhang musikalischer Bildung der Jugend mit dem Gesammtzwecke des Gymnasiums. Eine Inauguralrede, nebst biographischen Nachrichten über die Cantoren an der Thomasschule zu Leipzig. Eldonejo Fritzsche, Lepsiko 1842

## Eksteraj ligiloj 
* Ordnung / Der Schule / zu S. Thomæ, Leipzig 1723 (PDF)


Kategorio:Johann Sebastian Bach
St.-Jacobi-preĝejo (Hamburgo)

eta|250ra|St. Jacobi.

Preĝejo **Sankta Jakobo** estas unu el kvin ĉefpreĝejoj de Hamburgo. Malgraŭ multaj ŝanĝoj dumpase de la historio kaj amasaj detruoj dum la dua mondmilito la preĝejo estas unu el la malmultaj konserviĝintaj mezepokaj konstruaĵoj en la urbocentro.

eta|dekstra|250ra|Arp-Schnitger-Orgel

## Orgeno 
La fama Arp-Schnitger-orgeno el 1693 sur la okcidenta balkono estas kun siaj 60 registroj kaj ĉ. 4.000 fajfiloj la plej granda konserviĝinta baroka orgeno en norda Eŭropo. Ekde 1989 ĝi estis defundamente restaŭrita. Ekde sia solena reinaŭgurado paskon 1993 ĝi estas ĉiudimanĉe aŭdebla en la diservoj.

Por la posteno de unua orgenisto de St.Jacobi komence de la 188-a jarcento ankaŭ kandidatiĝis Johann Sebastian Bach, kiu tamen pro financaj kaŭzoj estis rifuzita far la parokestraro. Post tio Bach iris al Lepsiko.

## Literaturo 
* Stefan Kleineschulte: *St. Jacobi in Hamburg - mehr als eine Kirche des Mittelalters*. In: *Mittelalter in Hamburg: Kunstförderer, Burgen, Kirchen, Künstler und Kunstwerke*. Hrsg. von Volker Plagemann. Dölling und Galitz, Hamburg 2000.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.hamburg.de/sehenswuerdigkeiten/1085842/st-jacobi-kirche.html
* http://www.jacobus.de
* Hamburger Abendblatt, 1. Februar 1969 zu Blitzableiter und Turmwächter "Wer weiß, wie oft ihn der Blitz schon traf"

Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Hamburgo
Kategorio:Gotikaj preĝejoj en Germanio
Kategorio:Luteranaj preĝejoj en Germanio
Azeria kuirarto

La **azeria kuirarto** baziĝas sur la pladoj kaj kuirarta tradicio de la azera popolo, inkluzive de la azera diasporo.
La azeria kuirarto, laŭlonge de la jarcentoj, estis influata de la kuirartoj de diversaj kulturoj, ĉefe pro la politikaj kaj ekonomikaj procezoj de la lando. Tamen, ĝi konservas la unikan kaj distingigan karakteron de ĝia originala tradicia kuirarto. Multaj pladoj estas unikaj de la lando, kiuj poste ankaŭ aperis en aliaj kulturoj pro la strategia situo de la lando inter Eŭropo kaj Azio. Por la azerioj, la kuirarto estas tre grava parto de la kultura vivo de la lando kaj ĝi estas enradikiĝita en la historio, tradicioj kaj valoroj de la nacio.

La azera kuirarto dependas de la klimato kaj la fruktodoneco de la grundo de la tuta azera teritorio. La tipaj pladoj konsistas el fiŝoj de la Kaspia Maro, viando (ĉefe ŝafaĵo kaj bovidaĵo), kaj abundeco de laŭsezonaj legomoj. Alia manĝaĵo tre fama kaj tradicia estas la rizo je safrano (pilafo) kaj la nigra teo estas la nacia trinkaĵo.

## Historio 
Oni povas diri ke la azeria kuirarto havas gravan okazintaĵon kiu karakterizas ĝin: lo sovetia periodo ekde 1920, tio malfermigis ĝin al ĉiuj influoj de la kuirartaj tradicioj de la Orienta Eŭropo. Antaŭ tiu historia okazintaĵo aliaj kulturoj lasis spurojn en la azeria kuirarto, eble pro ĝia geografia situo inter Eŭropo kaj Azio: la pladoj de la turka kuirarto kaj de la irana kuirarto pro proksimeco kaj dumtempa regado sur ĝin de la Turkio kaj Irano, la pladoj de la mongola kuirarto pro dumtempa regado sur ĝin de la Mongola Imperio kaj la pladoj de la rusa kuirarto pro regado sur ĝin de la Rusa Imperio kaj Sovetunio.

## Manĝaĵoj 
### Pladoj 
[250px|eta|Azera [dolmo.]]
* Ŝaŝeĵo
* Dolmo
* Fromaĝaj fadenoj
* Hamuzo
* Imam bayildi
* Kutabo
* Mahmaro
* Sarmo
* Tabouleho

### Ĉefaj pladoj (varmaj) 
eta|250px|Tojuko-Kebabo.
* Adjapsandalo
* Donero
* Ĥaŝlamao
* Ĥinkalio
* Kĉouĉo
* Kefteo
* Ĝapamo
* Manteo
* Paŝa-Berego
* Ŝaroto
* Suberego
* Ŝiŝ-Kebabo
* Sini-Keofto
* Tjvjiko
* Tojuko-Kebabo

### Supoj 
[250px|eta|[Ĥaŝo.]]
* Arganako
* Blĝurapuro
* Bozbaŝo
* Brinĵapuro
* Ĉĥrtmo
* Ĉorbo
* Ĵavarapuro
* Flolo
* Katnapuro
* Ĥaŝo
* Katnovo
* Kololiko
* Mantapuro
* Macnaprtoŝo
* Putuko
* Sarnapuro
* Sunkapuro
* Spaso
* Tarĥano
* Vospnapuro
* Soĥdjuro

### Panoj 
250px|eta|Tipa azera pano.
* Katmero
* Lavaŝo
* Sangako
* Tandiro
* Ŝirinĉoreko

### Salatoj 
* Kaspia salato
* Printempo salato
* Sojutmao
* Šekio salato

250px|eta|Tipaj manĝaĵoj de la azera kuirarto.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  
*  
*  
*  
*  

!
Kategorio:Azia kuirarto
Kategorio:Kuirarto laŭ landoj
Kuirarto
Kablanda lamprotorno

La **Kablanda lamprotorno** aŭ **Kablanda brilsturno** (***Lamprotornis nitens***) estas specio de sturno de la familio de Sturnedoj kaj genro de Lamprotornis aŭ Brilsturnoj, kiuj estas afrikaj bluecaj birdoj kun metalecaj briloj.

[eta|maldekstre|Kablanda lamprotorno en [Nacia Parko Etoŝa, Namibio]]
Tiu specio estas tre blua kun verdecaj aŭ purpurecaj metalecaj briloj en flugiloj kaj malhelblua vizaĝo el la bekobazo al la orelareo. La iriso estas flava. La beko kaj kruroj estas nigraj.

Ĝi troviĝas en Angolo, Bocvano, Respubliko Kongo, Gabono, Mozambiko, Namibio, Sudafriko, Zambio kaj Zimbabvo.

## Bildaro 

File:Cape Glossy-Starling RWD.jpg
File:Cape Glossy Starling (Lamprotornis nitens) (45737884935).jpg
File:Cape Glossy Starling (Lamprotornis nitens) (16268686840).jpg

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  2008 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 3an de aprilo 2009.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Sturnedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Granda lamprotorno

La **Granda lamprotorno** aŭ **Granda brilsturno** (***Lamprotornis chalybaeus***) estas specio de sturno de la familio de Sturnedoj kaj genro de Lamprotornis aŭ Brilsturnoj, kiuj estas afrikaj bluecaj birdoj kun metalecaj briloj. Ĝi reproduktiĝas el Senegalio orienten al Etiopio kaj suden tra orienta Afriko al nordorienta Sudafriko kaj Angolo. Ĝi estas tre komuna specio de malferma arbaro kiu entreprenas foje kelkajn seazonajn movojn.

## Aspekto 
maldekstra|eta|El malantaŭe
La Granda lamprotorno estas 22&nbsp;cm longa, mallongvosta birdo. Tiu sturno estas brilega blueverda kun purpurblua ventro kaj malhelblua orelmakulo. Ties iriso estas brilflava aŭ oranĝeca. Ambaŭ seksoj estas similaj, sed junuloj estas pli senkoloraj kaj havas nigrecbrunajn subajn partojn. La beko kaj kruroj estas nigraj.

La ekzempleroj de la populacioj el suda Kenjo suden estas pli malgrandaj ol nordaj birdoj kaj estas foje konsiderataj separata subspecio, *L. c. sycobius*.

La Verdaflugila lamprotorno estas tre simila al tiu specio, sed la bluo de la ventro ne etendas trans la kruroj en tiu birdo.

La Granda lamprotorno havas ampleksan gamon de muzikaj aŭ grakaj alvokoj, sed la plej familiara estas nazeca *skvii-ar*.

## Kutimaro 
### Reproduktado 
La Granda lamprotorno nestumas en arbotruoj, ĉu naturaj ĉu elfositaj de pegoj aŭ afrikaj barbuloj. Ili nestumas ankaŭ en la grandaj nestoj el bastonetoj de la Blanka ibiso aŭ de la Abdima cikonio. La ino demetas 3 al 5 ovojn kiuj estas verdecbluaj kun iom da brunaj aŭ purpuraj punktoj, kaj eloviĝo okazas post 13–14 tagoj. Elnestiĝo okazas post pluaj 23 tagoj.

Tiu specio estas parazitata fare de la Tufkukolo kaj foje de la Granda mielindikanto.

### Ripozado 
La Granda lamprotorno estas tre gregema kaj formas grandajn arojn, ofte kun aliaj sturnoj. Ili ripozas, en kareksejoj, dornarbustoj aŭ akacioj, kiuj povas esti kunhavataj.

### Manĝado 
Kiel aliaj sturnoj, ankaŭ la Granda lamprotorno estas ĉiomanĝanta, kiu prenas ampleksan gamon de senvertebruloj, semoj kaj beroj, ĉefe figojs, sed ties dieto estas ĉefe insektoj kaptitaj surgrunde.

Ili foje ripozas sur brutoj, manĝante insektojn forpelitajn de la animaloj kaj foje forigante ties ektoparazitojn.

## Referencoj 
* 
* 

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Sturnedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Frederik Michael Liebmann

**Frederik Michael Liebmann** (10an de oktobro 1813 en Helsingor; 29an de oktobro 1856 en Kopenhago) estis dana botanikisto. Lia oficiala aŭtora mallongigo por botanikistoj kaj mikologoj estas **Liebm.**

Liebmann estis direktoro de la botanika ĝardeno de Kopenhago. De 1841 ĝis 1843 li faris vojaĝon tra Meksiko. Li estis eldonisto de *Flora Danica* volumo 41 ĝis 43 (1845 ĝis 1852) kaj la liverado 1 de la suplemento de 1853 (kune kun Johan Martin Christian Lange).

## Verkoj 
* *Mexicos Bregner*, 1849.
* *Mexicos Halvgraes*, 1850.
* ''Chênes de l'Amérique tropicale*, 1869.

## Literaturo 
* Robert Zander, Fritz Encke, Günther Buchheim, Siegmund Seybold, *Handwörterbuch der Pflanzennamen'', 13. Ulmer Verlag, Stuttgart, 1984, ISBN=3-8001-5042-5.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Danaj botanikistoj
Verdaflugila lamprotorno

La **Verdaflugila lamprotorno** aŭ **Verdaflugila brilsturno** (***Lamprotornis chloropterus***) estas specio de sturno de la familio de Sturnedoj kaj genro de Lamprotornis aŭ Brilsturnoj, kiuj estas afrikaj bluecaj birdoj kun metalecaj briloj. La **Verdaflugila lamprotorno**, *Lamprotornis chloropterus* kaj *L. elisabeth* (laŭ Sibley kaj Monroe 1990, 1993) estas konsiderataj separataj specioj kontraŭ Dowsett kaj Forbes-Watson (1993) kiuj inkludas *elisabeth* kiel subspecio de *L. chloropterus*. Tiu traktado estas reviziota de la Laborgrupo pri Taksonomio de BirdLife. Ĝi povus formu superspecion kun *L. acuticaudus*. Rasoj estis foje konsiderataj kiel du distingaj specioj, formantaj superspecion. Proponita raso *cyanogenys* (priskribota el Sennar, en Sudano) estas konsiderata kiel sinonimo de la nomiga.  

Ĝi troviĝas en granda parto de subsahara Afriko nome en Benino, Burkino, Burundo, Kameruno, Centrafrika Respubliko, Ĉado, Demokrata Respubliko Kongo, Eburbordo, Eritreo, Etiopio, Gambio, Ganao, Gvineo, Gvineo-Bisaŭa, Kenjo, Liberio, Malavio, Malio, Mozambiko, Namibio, Niĝerio, Senegalio, Sieraleono, Sudano, Tanzanio, Togolando, Ugando, Zambio kaj Zimbabvo.

Estas 2 populacioj; unu en altaj teroj de la nordaj tropikoj inter 5°N kaj 15°N el okcidenta marbordo de Etiopio kaj nordokcidenta Kenjo. La dua populacio etendas el marborda Kenjo, orienta Tanzanio suden tra Mozambiko, Zambio al Zimbabvo.  

For de la reprodukta sezono tiu estas socia specio ofte troviĝanta en bruemaj aroj. Ili ŝajne preferas surgrundan manĝadon kaj ties dieto konsistas el fruktoj, semoj, nektaro kaj insektoj (inklude skaraboj, termitoj, akridoj ktp). 

Ili aspektas tre similaj al la Granda lamprotorno sed estas pli malgrandaj ĝenerale kaj havas pli mallongan voston. Tiu specio estas tre blua kun verdecaj metalecaj briloj en flugiloj (el kio devenas la nomo de la specio en Esperanto kaj en la latina scienca nomo kie *chloropterus* estas komponita de du radikoj el la antikva greka signife “verda kaj flugiloj”), purpurecaj en vosto kaj malhelblua vizaĝo el la bekobazo al la orelareo. La iriso estas ruĝeca. La beko kaj kruroj estas nigraj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Lamprotornis chloropterus.  2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 24an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Sturnedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko