open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nacia Muzeo kaj Centro de Esploro de Altamira

La **Nacia Muzeo kaj Centro de Esploro de Altamira** (aŭ simple **Muzeo de Altamira**) estas centro por konservo, esploro kaj diskonigo de la kaverno Altamira, kiu estas deklarita Monda heredaĵo de Unesko. Ĝi situas en Santillana del Mar (Kantabrio, norda Hispanio), apud la fama kaverno.

Ĉar grandega nombro de homoj volis viziti la kavernon Altamira, vizitantoj devis atendi pli ol unu jaro por vice eniri. Dum longa konsiderado, oni decidis konstrui kopion de la kaverno. Kune de kopio, oni inaŭguris ankaŭ la muzeon, laŭ projekto de arkitekto Juan Navarro Baldeweg. Fakte, de la jaro 2002 la originala kaverno ne estas vizitebla pro konservo-kialoj.

En la muzeo plej rimarkinde staras la artefarita kopio de la kaverno, ofte nomita "Novkaverno de Altamira" (hispane, *Neocueva*). Ĝi estas la plej simila kopio de la kaverno, tia kia ĝi estis antaŭ 15.000 jaroj. En ĝi oni povas vidi kopion de la mondfamaj prahomaj pentraĵoj, pentritaj de Pedro Saura kaj Matilde Múzquiz (Komplutensa Universitato de Madrido). Dum pentrado oni uzis la samajn teknikojn de desegno, pentrado kaj gravurado uzitaj de prahomoj dum Paleolitiko. La esploro por fari kopion estis tiel profunda, ke oni malkovris eĉ novajn pentraĵojn kaj gravuraĵojn.

## Kolekto 
En la muzeoj ekzistas pluraj kolektoj el eroj malkovritaj en la kaverno Altamira kaj aliaj proksimaj kavernoj, ekzemple:
*Kaverno Altamira (Santillana del Mar, Kantabrio)
*Ĉirkaŭa areo de Altamira (Santillana del Mar, Kantabrio)
*Prahistoria elkavejo en Cuchía (Cuchía, Miengo, Kantabrio)
*Kaverno El Castillo (Puente Viesgo, Kantabrio)
*Kaverno Morín (Villanueva de Villaescusa, Kantabrio)
*Kaverno Rascaño (Mirones, Miera, Kantabrio)
*Kaverno El Salitre (Ajanedo, Miera, Kantabrio)
*Kaverno Chufín (Riclones, Cantabria)
*Kaverno Juyo (Igollo de Camargo, Kantabrio)
*Kaverno La Pila (Cuchía, Miengo, Kantabrio)
*Kaverno Las Estalactitas (Santillana del Mar, Kantabrio)
*Kolekto de la Instituto
*Pluraj elkavejoj sub la libera ĉielo

## Referencoj
Altamira
Altamira
Ambono

eta|Ambono.
La **ambono** estas la parto de la katolikaj kaj ortodoksaj temploj el kiu oni plenumas la legadon de la Biblio en la meso kaj aliaj ceremonioj. Ĝi povas havi formon de libropupitro, podio aŭ predikejo. Oni rekomendas ke ĝi estu fiksa kaj ke tiuj partoj de la meso kiu ne estas legaĵoj de la Biblio, estu dirataj el alia loko. En kelkaj preĝejoj, laŭ la antikva kutimo, ekzistas du ambonoj: unu dekstre (rigardante al la altaro) por la legaĵoj kaj alia maldekstre por la Evangelio.

Laŭ Francisko Azorín ambono estas *Tribuno en la antikvaj bazilikoj, flanke de la presbiteriejo, por legi la evangelion.* Ties etimologio derivus el la antikva greka *ambon* (ujo) kaj el tie la latina *ambo, -nis*.

## Vidu ankaŭ 
* Libropupitro
* Predikejo

## Notoj 
Kategorio:Arkitekturaj eroj
Kategorio:Religia arto
Buruo

**Buru** aŭ en Esperanto **Buruo** (iam literumita **Boeroe**) estas la tria plej granda insulo ene de la insularo Molukoj de Indonezio. Ĝi kuŝas inter la Banda Maro sude kaj la Serama Maro norde, okcidente de insuloj Ambono kaj Seramo. La insulo apartenas al la Moluka provinco (en indonezia *Provinsi Maluku*) kaj inkludas la regentaĵojn Buru (en indonezia *Kabupaten Buru*) kaj Suda Buruo (en indonezia *Kabupaten Buru Selatan*). Ties administraj centroj, nome Namlea kaj Namrole, respektive, havas havenojn kaj estas la plej grandaj urboj de la insulo. Estas armea flughaveno ĉe Namlea kiu eltenas civilan transporton.

## Naturo
### Endemioj
* Burua lorio
* Burua montokolombo
* Burua papago
* Burua rakedvostulo
* Burua verda kolombo

## Notoj 
## Plia legado 
* Wikisource, 1911, Buru
* Grimes, Barbara Dix (1994). Buru inside out. In: Visser, L.E., ed. *Halmahera and beyond*. Leiden: KITLV Press. pp.&nbsp;59–78. ISBN 90-6718-072-6.

## Eksteraj ligiloj 
* WWF ekoregiono, Buru rain forests, aa0104
* Burua oficiala retejo (en Bahasa Indonezio)

eta|maldekstra|Buruanoj (ĉ. 1941)
eta|meza|300px|Namlea (1949)

Kategorio:Geografio de Indonezio
Kategorio:Indoneziaj insuloj
Kategorio:Molukoj
(10115) 1992 SK

**(10115) 1992 SK** estas malgranda hela apolona asteroido, malkovrita la 24-an de septembro 1992 de la usonaj geastronomoj Eleanor Francis Helin kaj Jeff T. Alu elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

Ĝia spektra klaso "S" indikas "ŝtonan" asteroidon, konsistanta ĉefe el silikatoj de fero kaj de magnezio.

Tiu marsrenkonta kaj terrenkonta asteroido estas rigardita kiel :
* La , ĝi pasis al 0,04753 AU (7,111 milionoj da km) de Tero.
* La , ĝi pasos al 0,04448 AU (6,653 milionoj da km) de nia planedo.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Apolonaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Potence danĝeraj objektoj
Kategorio:Malkovrita de Eleanor Francis Helin
Kategorio:Malkovrita de Jeff T. Alu
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Ternato

**Ternate** aŭ **Ternato** en Esperanto estas insulo en la insularo Molukoj de orienta Indonezio. Ĝi estis la centro de la iama pova Sultanlando Ternato. Ĝi situantas ĉe la okcidenta marbordo de la pli granda insulo Halmahero. La insula urbo havas populacion de malpli ol 200 000 loĝantoj ĉe ĉirkaŭ 111,39&nbsp;km².

[eta|maldekstre|Ternato norde de [Molukoj.]]
Kiel ties najbara insulo, Tidore, Ternate estas alvide spektakla konusforma insulo. La insuloj estas iama islama sultanlando kun longa historio de luktoj. La insuloj estis iam la plej ĉefa produktanto de kariofilo, kio metis ties sultanojn inter la plej riĉaj kaj plej povaj el ĉiuj sultanoj de la indonezia areo. En antaŭkolonia epoko, Ternato estis la hegemonia politika kaj ekonomia potenco ĉe plej el la "Spicinsuloj" Molukoj.

Nune, Ternaturbo estas la plej granda urbo en la provinco Nordaj Molukoj, kaj la insulo konstituas municipon (*kotamadja*). Sed ĝi ne estas tamen la provinca ĉefurbo, kio estas Sofifi en Halmahera.

## Referencoj 
### Ĝenerale 
* Andaya, Leonard Y (1993). *The world of Maluku: eastern Indonesia in the early modern period*. Honolulu: University of Hawaii Press. ISBN 0-8248-1490-8
* The History of the Spanish Presence in the Moluccas (Indonesia): the Spanish Forts in Tidore Island, Maluku, Indonesia de Marco Ramerini 
* Cribb, Robert (2000). *Historical atlas of Indonesia*. Surrey: Curson. ISBN 0-7007-0985-1.
* Hanna, Willard Anderson kaj Des Alwi (1990). *Turbulent times past in Ternate and Tidore*. Banda Naira: Yayasan Warisan dan Budaya.
* Wallace, Alfred Russel (1858). "On the Tendency of Varieties to Depart Indefinitely From the Original Type" 
** La fama naturalisto verkis "Ternate essay", frua studo pri natura selekto, en la insulo en 1858.

### Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* The Portuguese in Indonesia: the Moluccas and the Lesser Sunda islands 
* Forts of the Spice Islands of Indonesia 

Kategorio:Indoneziaj insuloj
Kategorio:Molukoj
Bakanoj

eta|dekstra|240px|Bacan islands location among the Maluku Islands
**Bakanoj** aŭ **Bakan-insuloj** (iam *Bachan*, *Bachian* aŭ *Batchian*, en nederlanda: *Batjan*) referencas al grupo de insuloj en la arkipelago de Molukoj de Indonezio kaj Bakano estas la plej granda insulo de la grupo. La insulos estas montaj kaj arbaraj. La insuloj kuŝas sude de Ternato kaj okcidente de la plej suda branĉo de Halmahero. Bakano mem estas la plej granda; la dua kaj tria plej grandaj insuloj estas Kasiruta kaj Mandioli. Estas dekoj da pli malgrandaj insuloj en la grupo.

La insuloj estas administrataj de la regentaĵo Suda Halmahero de la provinco Nordaj Molukoj. Bakano enhavas ĉirkaŭ 60,000 loĝantojn el kiuj ĉirkaŭ 8,000 loĝas en la ĉefurbo Labuha; ĝi estas subdividita en 7 distriktoj. Kasiruta kaj Mandioli havas po ĉirkaŭ 8,000 loĝantojn, kaj ĉiu estas subdividata en 2 distriktoj.

Kategorio:Geografio de Indonezio
Kategorio:Molukoj
Misool

eta|Situo
**Misool** estas unu el kvar ĉefaj insuloj de la insularo Rajampatoj en la provinco Okcidenta Papuo (iam Papuo), nune okupita de Indonezio. Ties areo estas 2,034&nbsp;km². La plej alta pinto estas 535 m kaj la ĉefaj urboj estas Vaigama, ĉe la norda marbordo de la insulo, kaj Lilinta.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Jelle Miedema, ''Perspectives on the Bird's Head of Irian Jaya, Indonesia:'' Proceedings of the Conference Leiden, 13-17 October 1997
* Indonesia Field Project - Misool - Marine Conservation Agreements 

Kategorio:Geografio de Indonezio
Kategorio:Papuo
Kategorio:Nov-Gvineo
Tonga nestamasulo

La **Tonga nestamasulo** aŭ **Tonga megapodo** (*Megapodius pritchardii*) estas specio de birdo en la megapoda familio Megapodedoj, nune endemia de Tongo. La specio estas konata ankaŭ kiel **Polinezia megapodo**, kaj kiel **Niuafoa megapodo** laŭ la insulo Niuafoo kie la specio estis limigita dum multaj jaroj. La specifa epiteto honoras la britan konsulon William Thomas Pritchard.

## Aspekto
Temas pri birdo kun flava mallonga kokeca beko iom subenkurba pinte, malhela plumaro iom pli hela en punkteca nuko kaj blankaj vosto kaj subvosto, kolo kaj brusto pli malhelgriza kaj dorso kaj flugiloj pli malhelbrunaj; subo de flugiloj estas blankaj. La kruroj estas flavaj kaj tre fortikaj kun fortaj ungegoj. En vizaĝo estas nuda senpluma vizaĝa areo ruĝeca. La junuloj estas malhelbrunaj ĉefe en supraj partoj.

## Distribuado kaj habitato
La Tonga nestamasulo estas la nura restanta specio de megapodo en Tongo el kvar aŭ kvin specioj kiuj estis en la insuloj en antaŭhoma epoko (kiel montras la registro de fosilioj), kaj ja la nura specio de megapodo kiu survivas en Polinezio. Similaj formortoj okazis en Fiĝioj kaj Novkaledonio, kiuj ŝajne havis tri speciojn en prahistorio. Tiu specio mem iam havis pli ampleksan distribuadon, loĝante tra plej el Tonga, Samoo kaj Niuo. La tialo de ĉiuj tiuj formortoj kaj malpliiĝoj estis la alveno de homoj al la insuloj, kaj la asocia predado de plenkreskuloj kaj partikulare de ovoj, same kiel predado fare de enmetitaj specioj.

Ĉe Niuafoo la malgranda homa populacio kaj la malproksimeco de ties habitato probable savis la specion. La nura megapodo kiu survivis la homan alvenon en Okcidenta Polinezio, "the megapode nesting grounds were carefully controlled by the ruling chief, thus assuring the continued survival of this population" (la megapodaj nestejoj estis zorge kontrolitaj de la reganta estro, tiele sekurante la kontinuan survivadon de tiu populacio)

Ties natura habitato estas arbaroj de tropikaj malsekaj malaltaj teroj. En Niuafoo ĝi estas plej komuna en la centra kaldero. La Tonga nestamasulo, kiel ĉiuj megapodoj, ne kovas siajn ovojn side sur ili; anstataŭe la specio enterigas ilin en varmaj vulkanaj sabloj kaj grundoj kaj lasas ilin disvolviĝi. Ĉe insuloj en iamaj partoj de ties teritorio senvulkanaj ĝi supozeble kreis amasojn de putriĝinta vegetaĵaro kaj lasis la ovojn tien. Pro vundeblo de ununura populacio oni faris klopodon translokigi ovojn de tiu specio al novaj insuloj, Late kaj Fonualei. La translokigo estis sukcesa ĉe Fonualei kaj nun ĉirkaŭkalkule 350–500 birdoj reproduktiĝas tie, sed studoj pri Late sekve trovis, ke la translokigo tien malsukcesis.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
*BirdLife Species Factsheet. 

Kategorio:Megapodedoj
Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Retbilda pitono

***Malayopython reticulatus***, konata ankaŭ kiel **(Azia) retbilda pitono**, aŭ *Retikula pitono*, estas specio de pitono troviĝanta en Sudorienta Azio. Plenkreskuloj povas kreski ĝis 6.95 m longe sed normale kreskas averaĝe ĝis 3–6&nbsp;m. Ili estas la plej longaj serpentoj kaj plej longaj reptilioj, sed ne estas la plej fortike konstruitaj. Kiel ĉiuj pitonoj, ili estas nevenenaj superpremuloj kaj normale ne konsiderataj danĝeraj al homoj. Kvankam grandaj specimenoj estas sufiĉe povegaj por mortigi plenkreskan homon, iliaj atakoj estas nur malofte registritaj.

Ĝi estas elstara naĝulo, kaj tiele *Malayopython reticulatus* estis registrita tre for mare kaj koloniigis multajn malgrandajn insulojn ene de sia teritorio. La specifa nomo, *reticulatus*, estas latina signife "retecaspekta", aŭ foje *retikula*, alude al prilaborita kolorbildo.

## Subspecioj 
Estas agnoskitaj la jenaj subspecioj:
* Retikula pitono, *Malayopython reticulatus*
***Malayopython reticulatus reticulatus* (Schneider, 1801)
** Selajera retikula pitono, *Malayopython reticulatus saputrai* (Auliya, 2002)
** Kajauda retikula pitono, *Malayopython reticulatus jampeanus* (Auliya, 2002)

## Referencoj 
## Literaturo 
*  (2003): *Taxonomy, Life History and Conservation of Giant Reptiles in West Kalimantan*. Ph.D. tezo, Universitato de Bonn.
*  (2002): Review of the reticulated python (*Python reticulatus* Schneider, 1801 (sic)) kun priskribo de nova subspecio el Indonezio. *Naturwissenschaften* **89**(5): 201–213.  (HTML resumo, elektronika suplemento disponebla al subskribintoj)
*  (1946): Adventures in python country. *Natural History* **55**: 38–41.
* Schneider, J.G. 1801. *Historiae Amphibiorum naturalis et literariae Fasciculus Secundus continens Crocodilos, Scincos, Chamaesauras, Boas, Pseudoboas, Elapes, Angues, Amphisbaenas et Caecilias*. Frommann. Jena. vi + 364 pp. + 2 plates. (*"[Boa] Reticulata"*, pp.&nbsp;264–266.)
* Shine R, Ambariyanto, Harlow PS, Mumpuni. Reticulated pythons in Sumatra: biology, harvesting and sustainability. Biol. conserv. ISSN 0006-3207. Abstract at CAT.INIST. Accessed 12 September 2007.

## Eksteraj ligiloj 
* Reticulated python life history  at Reticulatedpython.info  . Alirita la 7an de novembro 2009
* *Python reticulatus*  at ReptileExpert.org . Alirita la 22an de aŭgusto 2011.
* Reticulated python  at Answers.com. Alirita la 12an de septembro 2007.
* Study of man-eating snakes: Snakes are predators on, prey of, and competitors with primates Cornell Chronicle Online. Alirita la 22an de decembro 2011.

Kategorio:Reptilioj
Kategorio:Serpentoj
Kategorio:Faŭno de Sudorienta Azio
Samalogo

[eta|Samalogistoj de [GDR en la 1975-a jaro.]] **Samalogo** (dane por: *kunmetite*) estas sporto nome konkursspeco de rapid-sketado.
Nuntempe oni distingas inter :

* *Treeta samalogo* (de 500, 1500, 1000 kaj 3000 metroj)
* *Eta samalogo* (de 500, 3000, 1500 kaj 5000 metroj)
* *Granda samalogo* (de 500, 5000, 1500 kaj 10.000 metroj)
* *Sprinta samalogo* (de 500 kaj 1000 metroj, kion kuru ĉiuj partoprenantoj dufoje)

La tempoj bezonataj por la trapaso de ĉiu opa distanco alikalkulatas en poentojn surbaze de 500 metroj kaj estis poste sumigitaj. La konkurso normale daŭras tri tagojn.

## Subnotoj 
Kategorio:Rapidsketado
10267 Giuppone

'*10267 *Giuppone'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usonaj geastronomoj Eleanor Francis Helin kaj Schelte J. Bus elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la argentina astronomo *Christian Giuppone'' de la Observatorio de Kordobo, kiu esploras pri la problemo de tri kunorbitantaj korpoj kun disperdo, kun apliko al dinamiko de planedoj kaj malgrandaj korpoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Malkovrita de Eleanor Francis Helin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Gyula Miklóssy

**Gyula MIKLÓSSY** [djula miklOsi] rumania hungara fotisto. Li naskiĝis en Kluĵo la -an de 1954. Li estas la filo de pentristino Vilma Kondorosi kaj pentristo Gábor Miklóssy.

## Ekspozicioj
*2003 - Korunk Galária, Kluĵo;
*2005 - Katelo Bánffy, Kluĵo;
*2006 - Korunk Galária, Kluĵo;
*2009 - Baroko en Kluĵo (György Bodrogi, Ferenc Csomafáy, József Essig, György Farkas, István Feleki, László Horváth, József Kabán, Csaba László, Miklós László, Ádám Maksay, Gyula Miklóssy, Iván Rohonyi, Tamás Szabó, Géza Vass.http://www.erdelyimuveszet.ro/keptar/barokk_kolozsvar/barokk_kolozsvar.htm 
## Fonto
*Artikolo pri ekspozicio  
 Kategorio:Rumanujaj hungaraj fotistoj
Gunda Niemann-Stirnemann

**Gunda NIEMANN-STIRNEMANN** (naskiĝinta la 7-an de septembro 1966 en Sondershausen) estas germana rapid-sketistino.

## Sportista vivo emininenta 
Ŝi estis i.a. venkintino ĉe la Olimpiaj ludoj en 1992 ((3000, 5000 m) kaj en 1998 (3000 m), ok fojojn mondĉampionino (inter 1991-99) kaj sep fojojn eŭropa ĉampionino (inter 1989-2001) en la sportspeco Granda samalogo. Ne malpli ofte ol 11 fojoj ŝi fariĝis mondĉampionino sur la unuopaj distancoj (inter 1996-2001).

Ŝia sportista karieto estis komenciĝinta tamen en la sekcio de malpeza atletiko kiel hurdokuristino je 400 metroj. Nur en 1983 ŝi ekkoncentriĝis pri rapid-sketado. Dum la sezono 1996/97 ŝi prenis - kiel ŝiaj konkurencantinoj jam antaŭe - la novajn klapsketilojn.

Post la dua edzinigo en 1997 (al sia iama svisa manaĝero Oliver Stirnemann) li portis dupartan familian nomon. En 2000 ŝi publikigis sian aŭtobiografian libron *Ich will. Traumkarriere mit Tränen und Triumphen*.

Dum la Vintraj Olimpikoj 2002 en Sallaga Urbo ŝi laboris por la kanalo ZDF kiel fakkomentistino, havante forpermeson patrinecan. Kiel 37-jaraĝulino ŝi reaperis en la sportarenoj en oktobro de 2003 kaj gajnis sian 34-an oran medalon dum nacia konkurso. Pro dorsodoloregoj ŝi devis retiriĝi en oktobro 2005. Sume ŝi gajnis 98 venkojn internaciajn kaj posedis 19 rekordojn.

## Honoroj 
En 1999 li estis honorita eĉ kiel la "rapid-sketadistino de la jarcento"! En Erfurto oni nomis omaĝe al ŝi sportohalon Gunda-Niemann-Stirnemann-halo.

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la sportistino 
* Statistiko sur la retpaĝo *Speedskatingnews*.

Kategorio:Germanaj sportistoj
Kategorio:Rapidsketistoj
Kategorio:Homoj rilataj al Erfurto
Vilma Kondorosi

**Vilma KONDOROSI** [kondoroŝi] rumania hungara pentristino. Ŝi naskiĝis en [[]] la -an de [[]]. Ŝi estis la eksedzino de pentristo Gábor Miklóssy kaj la patrino de fotisto Gyula Miklóssy.
## Ekspozicioj
*2002 - Korunk Galéria, Kluĵo
## Fonto
*transindex.ro  
 Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Mario Eylert

**Mario EYLERT** (naskiĝinta la 5-an de februaro 1953 en Berlino) estas germana juristo kaj prezidanta juĝisto ĉe la Federacia laborjura tribunalo de Germanujo en Erfurto.

## Vivo kaj jurista agado 
Post la finstudo de jurscienco kaj scienca asistenta deĵoro ĉe la Libera Universitato Berlino li fariĝis en aprilo de 1984 juĝisto laborjura en Berlino. En 1989 li doktoriĝis kaj nomumitis en 1993 prezidanta juĝisto ĉe la (ne plu ekzistanta) tribunalo laborjura de Brandenburgio.

En majo 2001 li iĝis juĝisto ĉe la Federacia laborjura tribunalo, kie li unue apartenis al la Dua senato kaj - de post septembro 2010 - al la Deka senato. Samtempe li plenumis la rolon de vicprezidento. Ekde 2004 li krome okupiĝis pri la kontaktoj internaciaj. La 1-an de junio 2012 li nomumitis prezidanta juĝisto ĉe al federacia kortumo kaj ekestris la Kvaran senaton 

Private li dum multaj jaroj laŭdinde estris la subtenan societon *(Förderverein)* de la Evangelia Konsilantargimnazio de Erfurto.

## Referencoj 
Kategorio:Germanaj juĝistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1953
Kategorio:Homoj rilataj al Erfurto
Imre Szarvasy

**Imre Szarvasy** [sarvaŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szarvasy Imre** estis hungara kemiisto, profesoro, membro (korespondanta en 1910, ordinara en 1922) de Hungara Scienca Akademio.

Imre Szarvasy http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html naskiĝis la  1872 en Pest (urbo). Li mortis la  1942 en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Imre Szarvasy frekventis 2 universitatojn en Budapeŝto. En 1894 li iĝis vicprofesoro en la teknikuniversitato. En 1897 li studvojaĝis. Li atingis la rangon privata profesoro en 1900, post 5 jaroj li iĝis katedrestro. Li estis membro de la hungara senato. Li okupiĝis precipe pri elektrokemio, tergaso de Transilvanio kaj efiko de elektro al kreskaĵoj.

## Verkaro (elekto) 
* *Organikus kémiai reakciók elektromos áram segélyével* (1900)
* *Elektrotermikus eljárások* (1911)
* *Elektrochemia* (1924)
 
## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero SZ kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)

 
Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
László Horváth

**László Horváth**

* László Horváth (agronomo)
* László Horváth (aktoro)
* László Horváth (aktoro, 1943)
* László Horváth (fotisto)
* László Horváth (moderna pentatlonisto)
* László Horváth (operkantisto)
László Horváth (fotisto)

**László HORVÁTH** [horvAt] estas rumania hungara fotisto kaj entreprenisto. Li naskiĝis en Kluĵo la .

## Kariero 
László Horváth estis elektroinstrumentisto inter 1977-1995 de UCECOM Temeŝvaro, de 2001 entreprenisto. Li estas ano de Kolozsvár Társaság de Kluĵo.

## Ekspozicioj 
* 2004 - Aiud;
* 2005-2008 grupaj ekspozicioj;
* 2009 - Baroko en Kluĵo (ekspoziciantoj: György Bodrogi, Ferenc Csomafáy, József Essig, György Farkas, István Feleki, László Horváth, József Kabán, Csaba László, Miklós László, Ádám Maksay, Gyula Miklóssy, Iván Rohonyi, Tamás Szabó, Géza Vass.http://www.erdelyimuveszet.ro/keptar/barokk_kolozsvar/barokk_kolozsvar.htm )

## Fotaro 

dosiero:Lesen_1.JPG
dosiero:Az_áldozat.JPG
dosiero:Égi_tűz.JPG
dosiero:Elfásult_arc.jpg
dosiero:Pihen.JPG
dosiero:Hervadás.JPG
dosiero:Lesen II.jpg
dosiero:Viadal .jpg 

## Fonto 
* Erdélyi magyar ki kicsoda, 2010.
* [Societo Kolozsvár(https://eo.wikipedia.org/wiki/Societo_Kolozsv%C3%A1r)]

Kategorio:Rumanujaj hungaraj fotistoj
Couternon

**Couternon** estas franca komunumo situanta en Departemento Côte-d'Or kaj en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Najbaraj komunumoj 
## Historio 
Jacques Bénigne Bossuet feriis en la vilaĝo.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côte-d'Or

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Crimolois

**Crimolois** estas malaperinta franca komunumo situanta en departemento Côte-d'Or kaj en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

Ĝi nun formas parton de Neuilly-Crimolois.

## Geografio 
Tie estas vojimposta pagejo sur la aŭtoŝoseo A39. Tie ankaŭ la aŭtoŝoseo A39 kaj A31 kruciĝas.

### Najbaraj komunumoj 
## Historio 
La vilaĝo apartenis al la kavaliroj de Malto.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côte-d'Or

## Eksteraj ligiloj 
*  (Neuilly-Crimolois)

Kategorio:Neuilly-Crimolois
Kategorio:Malaperintaj komunumoj de Côte-d'Or
Federacia laborjura tribunalo de Germanujo

eta|Ekstera aspekto, 2011. 
eta|La granda salonego por kunsidoj. 
La **Federacia laborjura tribunalo** () estas tutgermane responsa kortumo kun sidejo en Erfurto. Tiu ĉi kortumo estas sur la pinto de la laborjura jurisdikcio en Germanujo (Germanio). Administras kaj inspekte kontrolas la BAG-on la ministerio pri laboro kaj socialaj aferoj en akordigo kun la mInistro pri justico, kvazaŭ simile al la reguligo koncerne la Federacian tribunalon pri socialaj aferoj () en Kaselo.

## Historio 
Nur post la Dua mondmilito la laborjura jurisdikcio separitis disde la ĝenerala . La en 1949 ekvalidiĝinta Germana konstitucio en la artikolo 96 (hodiaŭ: art. 95) projekte igis la laborjuraĵojn memstara branĉo de la jura sistemo kun propra kortumo. La 1-an de oktobro 1953 realigitis la leĝo per la instalo de tia kortumo, kiu ekfunkciis en aprilo 1954 en Kaselo.

## Transloĝiĝo kiel signo de germana reunuiĝo 
Post la Turniĝo la sendependa Federacia komisiono () decidis en majo de 1992 transloki la kortumon en Turingion; en la 1993-a jaro oni voĉdonis por Erfurto kiel sidejo. Ek de 1999 finiĝis la translokiĝo kaj la kortumo estis inaŭgurita ĉe ekstera fortikaĵa remparo de la citadelo Petersberg en moderna kaj arkitekture elstara konstruaĵo.

## Kompetenteco 
Laborjura jurisdikcio ĉefe okupiĝas pri kvereloj inter dungantoj kaj dungitoj, sed fojfoje ankaŭ pri tiuj inter dungitoj mem. Ekster tio tiaj kortumoj tiras al si kvereletojn sekvantajn el kolektivaj laborkontraktoj kaj pretas prijuĝi agadojn jure neklarajn dum strikoj.

De la komenco, la ideo separi la tuton de civila jurisdikcio estis plirapidigo de decidoj kaj ŝparo de mono, en la intereso de la dungitoj (kiuj plejfoje estas la akuzantoj). Per arbitracioj tamen nenio estu juĝita, krome kazoj koncerne salajrojn, se la du kontraŭuloj antaŭe estis konsentintaj pri arbitraciado.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Hartmut Oetker, Ulrich Preis, Volker Rieble: *Festschrift 50 Jahre Bundesarbeitsgericht.* Verlag C. H. Beck, München 2004, ISBN 3-406-51533-9
* Gesine Weinmiller, Klaus Kinold: *Das Bundesarbeitsgericht zu Erfurt*, Richter Verlag; 2003. ISBN 3-933807-41-7.

## Vidu ankaŭ 
* Laborjura tribunalo de Erfurto

## Eksteraj ligiloj 
*  
* Arkivo pri decidoj, ankaŭ gazetara arkivo. 
* Gazetartikolo el 1999 pri la arkitekturo de la kortumo.

Kategorio:Tribunaloj en Erfurto
Kategorio:Konstruaĵoj en Erfurto
Kategorio:Labora juro
Kategorio:Petersberg (Erfurto)
Gábor Szarvas

**Gábor Szarvas** [sarvaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szarvas Gábor** estis hungara lingvisto, instruisto, membro korespondanta en 1871, ordinara en 1884) de Hungara Scienca Akademio. Lia pseŭdonimo estis *Pap Rika*.
eta|Skulptaĵo pri Gábor Szarvas
Gábor Szarvas http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC14240/14535.htm naskiĝis la  1832 en Hungara reĝlando en Ada (nuntempa Ada (Serbio)). Li mortis la  1895 en Budapeŝto.

## Biografio 
Gábor Szarvas akiris abiturienton en 1852, poste kelkajn jarojn li frekventis universitaton. En 1858 li ekinstruis en Eger, en la sama jaro li komencis verkadi. Baldaŭe li instruis en Baja kaj Pozsony, sed dum instruado li faris ekzamenon el instruado. Inter 1869-1881 li instruis en gimnazio en Pest (urbo). En 1872 li fondis gravan lingvistan revuon, krome li helpis vortaran laboradon de la akademio. Li frue pensiuliĝis en 1881 pro blindiĝo. Li ricevis akademiajn premiojn.

## Verkaro (elekto) 
* *Magyartalanságok* (1867)
* *A magyar igeidők* (1872) - premiita
* *Magyar nyelvtörténeti szótár* (Hungara lingvohistoria vortaro), (1890–1893) - premiita

## Memorigiloj 
* stratoj en Budapeŝto, Eger, Baja
* skulptaĵoj en Budapeŝto (ĝuste antaŭ la akademio) kaj en Ada

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero SZ kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj lingvistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Csaba László

**Csaba LÁSZLÓ** [lAslO] rumania hungara instruisto, fotisto. Li naskiĝis en Kluĵo la 3-an de marto 1935.

## Kariero 
Csaba László diplomitiĝis pri matematiko-fiziko en 1957 en Universitato Bolyai de Kluĵo. De 1961 li instruis en Kluĵo. Li estas ano de Kolozsvár Társaság de Kluĵo.

## Ekspozicioj 
* 2002 - Kolozsvári párhuzamok Kluĵo;
* 2008 - A Házsongárdi temető művészete Kluĵo;
* 2009 - Kolozsvár régen és ma Kluĵo;
* Üzenet: létezünk, Kluĵo.
* 2009 - Baroko en Kluĵo (György Bodrogi, Ferenc Csomafáy, József Essig, György Farkas, István Feleki, László Horváth, József Kabán, Csaba László, Miklós László, Ádám Maksay, Gyula Miklóssy, Iván Rohonyi, Tamás Szabó, Géza Vass.http://www.erdelyimuveszet.ro/keptar/barokk_kolozsvar/barokk_kolozsvar.htm 

## Fonto 
* Erdélyi magyar ki kicsoda, 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj fotistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj instruistoj
Domokos Szász (matematikisto)

**Domokos Szász** [domokoŝ sAs], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szász Domokos** estas hungara matematikisto, profesoro, membro (korespondanta en 1990, ordinara en 1995) de Hungara Scienca Akademio. Lia praavo estis akademiano, poeto, tradukisto Béla Szász (patro).

Domokos Szász http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19503 naskiĝis la  1941 en Budapeŝto.

## Biografio 
Domokos Szász frekventis universitaton en sia naskiĝurbo inter 1959-1964, poste tuj li estis vicprofesoro samloke en la universitato. Li doktoriĝis en 1967 en Universitato de Budapeŝto. Inter 1968-1971 li plulernis en Lomonosov-Universitato en Moskvo. Hejmenveninta li laboris en matematika instituto, kie li iĝis direktoro en 1993. En 1975 li edziĝis baldaŭe havanta 3 gefilojn. Li doktoriĝis en 1982 antaŭ la akademio. En 1999 li profesoriĝis en la teknikuniversitato en Budapeŝto, krome li estis gastoprofesoro en Usono, Germanio, Italio. Li okupiĝas precipe pri stokastiko. Li ricevis 4 premiojn inter 1969-2005.

## Verkaro (elekto) 
* *Limit Theorems for the Distribution of the Sums of a Random Number of Random Variables* (1972)
* *Bounds for the Limiting Variance of a Heavy Particle* (1986)
* *Káosz és ergodicitás* (1997)
* *Local Limit Theorem and Recurrence for the Planar Lorentz Process* (2004)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Jeon Tae-il

**Jeon Tae-il** (hangule:전태일, 26-a de aŭgusto 1948 - 13-a de novembro 1970) estis sudkorea labor-aktivulo kaj aktivisto pri homaj rajtoj. En 13-a de novembro 1970, li sinmortigis, kiel protesto kontraŭ malbonaj laborkondiĉoj en sudkoreiaj fabrikoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 전태일 - 어느 청년 재단사의 꿈  
* 사람대접 못받는 ‘2010년의 전태일들’ 한겨레 2009.12.31 
* 민주화운동보상금 60억5천만원 첫 지급 

Kategorio:Sudkoreaj politikistoj
Kategorio:Sinmortigintoj
Kategorio:Sinbruligintoj
Niuafoo

**Niuafoo** aŭ oficiale '''Niuafo'ou'* (signife: *multaj novaj kokosarboj'') estas la plej norda insulo en la reĝlando Tongo. Ĝi estas vulkana ringinsulo de 15&nbsp;km² kaj kun populacio de 650 loĝantoj en 2006.

## Geografio 
maldekstre|eta|290px|Mapo de Niuafoo
Tiu insulo situantas ĉe suda Pacifika Oceano inter Fiĝioj kaj Samoo, 574&nbsp;km norde de la insularo Tongatapu kaj 337 kilometrojn nordokcidente de Vava'u. Ĝi estas ankoraŭ aktiva vulkano. 

Ĝia ĉefa setlejo estas ʻEsia.

## Referencoj 
* Douglas, Norman kaj Ngaire. Niuafo'ou & Niuatoputapu:Tonga a Guide  Konsultita la 29an de Julio, 2005.
* Kerr, Robert (1824) Voyage round the world, in 1615-1617, de William Cornelison Schouten kaj Jacques le Maire, going round Cape Horn.
* Stanley, D. *South Pacific Handbook*
* Ramsay, Charles Stuart, kaj Charles Plumb (1939) *Tin Can Island: A Story of Tonga and the Swimming Mail Man of the South Seas*, London: Hurst & Blackett.

## Eksteraj ligiloj 
* Scenery add-on for Microsoft Flight Simulator

Kategorio:Tongo
Kategorio:Pacifiko
Kategorio:Polinezio
Béla Szászy

**Béla Szászy** [sAsi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szászy Béla** estis hungara juristo, politikisto, ministro, profesoro, korespondanta membro de Hungara Scienca Akademio (1931). Lia filo estis same juristo, akademiano István Szászy.

Béla Szászy http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html naskiĝis la  1865 en Pócsmegyer. Li mortis la  1931 en Budapeŝto.

## Biografio 
Béla Szászy instruis eklezian juron kaj jurhistorion en jura akademio en Kecskemét inter 1889-1892, poste li laboris en juĝejo. Post jaroj li havis postenon en la ministerio. En 1918 li iĝis vicministro, en la sekva jaro tuj post falo de Hungara Sovetrespubliko dum semajno justicministro. Li okupiĝis ekzemple pri la privata juro.

## Verkaro (elekto) 
* *Az alapítvány létrejötte* (1906)
* *Korunk jogfejlődésének irányát jelző eszmék* (1930)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero SZ kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* https://en.wikipedia.org/wiki/B%C3%A9la_Sz%C3%A1szy 

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj pri justico
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
10117 Tanikawa

'*10117 *Tanikawa'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Masayuki Yanai kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio, Hokajdo.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Kiyotaka Tanikawa'', asociatan profesoron ĉe la Nacia Observatorio de Japanio, fakulon pri la studo de la problemo de tri korpoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Masayuki Yanai
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
László Kántor

**László KÁNTOR** [lAslO kAntor] rumania hungara/hugara produktisto. Li naskiĝis en Kluĵo la 27-an de oktobro 1964. Li estas la filo de tradukistino Erzsébet Kántor kaj de literaturhistoriisto, redaktoro Lajos Kántor.

## Kariero
László Kántor estis inter 1983-1989 bibliotekisto kaj fotisto de Kolozsvári Állami Magyar Színház de Kluĵo. Ĝis 1993 li estis redaktoro, kameraisto de pluraj televidoj. En 1996 li diplomitiĝis en Budapeŝto en Teatra kaj Filmarta Altlernejo. De 1999 li estas direktoro de Budapest Filmststúdió, de 2001 afergvidanto de Új Budapest Filmstúdió. Li havis solajn fotoekspoziciojn inter 1983-1987. Li produktis kvazaŭ 30 filmojn.

## Libroj
**Házsongárd, Bp., 1989.
**Túlélő képek'', fotoalbumo pri rumaniaj hungaraj verkistoj kaj poetoj, Bp., 1989.

## Fonto
*Erdélyi magyar ki kicsoda, 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj fotistoj
Kategorio:Hungaraj filmproduktistoj
András Bálint

**András Bálint** povas esti:
*András Bálint (aktoro), 1943–
*András Bálint (ĵurnalisto), 1943–1994
Specitranslokigo

[eta|dekstra|230ra|Sudafrikaj [ĝirafoj estis translokigitaj al Senegalio, kie ĝirafoj suferis lokan formorton pro ĉasado kaj habitatoperdon.]]

**Specitranslokigo** en naturkonservado estas la kapto, transporto kaj liberigo aŭ enkonduko (enmeto) de specioj, habitatoj aŭ alia ekologia materialo (kiel ekzemple grundo) de unu loko ĝis alia. Ĝi kontrastas al reenkonduko, esprimo kiu estas ĝenerale uzita por indiki la enkondukon en la sovaĝejon de specioj de kaptita materialo.

Translokigo estas efika administra strategio kaj grava temo en konservadekologio. Ĝi malpliigas la riskon je formorto pliigante la teritorion (arealo) de specio, pliigante la nombrojn en endanĝerita populacio, aŭ establante novajn populaciojn tiel reduktante la riskon je formorto. Tio plibonigas la nivelon de biodiverseco en la ekosistemo.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Griffith, Brad, Michael Scott, James Carpenter, Christine Reed. “Translocation as a species conservation tool: status and strategy.” 1989. *Science*. 245 (4917): 477-480.
* 

Kategorio:Naturprotektado
10121 Arzamas

'*10121 *Arzamas'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la *Observatorio de Calern* en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

Kun orbito de granda duonakso de 3,19699 , (kalkulata je la epoko de la ) ĝi orbitas ĉ. 450&nbsp;000 km cis la konvencia limo de 3,2 AU inter la meza kaj la ekstera asteroida zono.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la rusa urbo Arzamas (cirile : *Арзамас'') fondita en 1578 de Ivano la Terura. La urbo iĝis grava centro de paso sur la vojo de Moskvo al la orientaj partoj de Rusio. Ĝia ĉefa industrio estis ĉiam la produktado de ledo kaj la tinkturado de teksaĵoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
10119 Remarque

'*10119 *Remarque'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la *Observatorio de Calern* en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana verkisto Erich Maria Remarque (1898–1970), ĉefe konata pro lia *Im Westen nichts Neues* (*En okcidento nenio nova'', 1929). 18-jaraĝe, li estis rekrutigita en la germana armeo kaj plurfoje vundita. Liaj romanoj raportas la ĉiutagajn abomenaĵojn de la milito per koncizaj subkomprenitaĵoj, krude kontrastantaj kun la patriotisma retoriko. En 1933 liaj libroj estis brulitaj fare de la nazioj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
János Kénosi Tőzsér

**KÉNOSI TŐZSÉR János** , naskiĝinta en 1708 en Kénos, mortinta la  en Torockószentgyörgy, estis hungara unitariisma pastro kaj eklezia historiisto. Lia distinga alnomo "Kénosi" deriviĝas de lia naskiĝloko.

Li verkis en la latina lingvo du-voluman libron "Unitario-ecclesiastica historia Transylvanica" (transilvania historio de la unitariisma eklezio), finverkitan de István Uzoni Fosztó kaj eldonitan en 2002. Same latine li verkis "De typographiis et typographis Unitariorum in Transylvania; Bibliotheca scriptorum transylvano-unitariorum" pri unitariismaj publikaĵoj en Transilvanio.

## Notoj 
Kategorio:Hungaraj unitariaj pastroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
10122 Fröding

'*10122 *Fröding'''* estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la *Observatorio de Calern* en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la sveda poeto Gustaf Fröding (1860–1911). Li estis trafita de hereda psika malsano. Ĵurnalisto por la radikala gazeto *Karlstads-Tidningen'', li iĝis inspirita de la verkoj de Nietzsche. La tre voĉaj elementoj de liaj poemoj inspiris al Jean Sibelius plurajn el ties muzikaj temoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
William Thomas Pritchard

**William Thomas Pritchard** (naskiĝis la 13-an de oktobro 1829, mortis la 1-an de novembro 1907) estis brita konsulo, adventuristo kaj esploristo.

Pritchard naskiĝis en Papeete, Tahiti, kiel filo de George Pritchard. Li edukiĝis en Britio antaŭ reveni kuniĝi kun sia patro, nome britia konsulo en Samoo. En Samoo, li akiris esceptan konon de polineziaj lingvo kaj tradicioj. En 1858 li iĝis unua brita konsulo ĉe Fiĝioj, kaj samjare li veturis al Anglio kun propono el Seru Epenisa Cakobau por cedi Fiĝiojn al la brita krono. Li estis elpostenigita en 1863.

Li estas memorigita en la nomo de la Polinezia megapodo *Megapodius pritchardii* kaj en la planta genro Pritchardia.

## Eksteraj ligiloj 
* Pritchard, William Thomas (1829-1907), consul and adventurer de Andrew E. Robson en Dictionary of National Biography.
* Andrew E. Robson, *Prelude to Empire. Consuls, Missionary Kingdoms, and the Pre-Colonial South Seas Seen Through the Life of William Thomas Pritchard*, Vieno : Lit Verlag, 2004
* Pritchard, William Thomas, Remniscences, aŭ Life in the South Pacific Islands*, Londono : Chapman and Hall, 1866

Kategorio:Britaj diplomatoj
Kategorio:Britaj esploristoj
10120 Ypres

'*10120 *Ypres'''* estas malmulte konata asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la *Observatorio de Calern* en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

Ĝi ricevis la francan nomon de la urbo Ipro (france : *Ypres*, nederlande : *Ieper''). Kun Bruĝo kaj Gento, Ipro efektive regis Flandrion en la 13-a jarcento. Dum la Mezepoko, ĝi iĝis grava urbo de teksado de drapo. Dum la antaŭeniro de la britaj linioj dum la unua mondmilito, Ipro estis tute detruita, sekve ĝi esti rekonstruita laŭ sia originala stilo.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
10136 Gauguin

'*10136 *Gauguin''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la franca pentristo Paul Gauguin (1848–1903) de la post-impresionisma periodo. Li forlasis la imitan arton por la esprimeco per la koloro. Renkonto kun van Gogh en Parizo (1886) kaj vojaĝo al Martiniko (1887) estis gravaj spertoj en lia vivo. En Tahitio li malkovris la brilajn kolorojn kaj la voluptemajn plezurojn de tropika pejzaĝo, ĝuante en primitiva komunumo la "naturan" vivon.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
10137 Tucidido

**10137 Tucidido** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la *Observatorio de Calern* en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la antikva greka historiisto Tucidido (~-460 – -400), kiu zorge skribis pri la eventoj kiujn li vivis. Lia bone konata verko : *Historio pri la peloponeza milito*, raportas la militon de la 5-a jarcento a.K. inter Ateno kaj Sparto. Li estis plena de fervoro por la vero, sen vulgara partieco kontraŭ la malamiko : « Mi verkis ne por tuja aplaŭdo, sed por la estonteco ».

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Edwin Götze

[eta|Mapo de [1957 montranta la necesan luktadon kontraŭ la damaĝaj pingeometroj, dum oficis Götze kiel ĉefforstisto.]]
eta|La iama forstista domo en Arnstadt, dum jaroj la deĵorejo de Götze.
**Edwin GÖTZE** (naskiĝis la 21-an de decembro 1913 en Gösselsdorf, mortis la 7-an de novembro 1987 en Arnstadt),  estis germana forstisto.

## Vivo ĝis la fino de la Dua mondmilito 
La filo de farmisto kaj gastejestro faris la abiturientan ekzamenon ĉe la nehumanisma gimnazio de Leutenberg.

Laŭ lia plej arda deziro li akiris la 1-an de majo 1931 la licencon al forstista kariero kiu komenciĝu per 8 jarojn longa trejnado ĉe turingiaj forstaj oficejoj. Pri teoriaĵoj li trejnitis precipe ĉe la faklernejo de Wittlich, poste li sukcesis trapasi la finan ekzamenon pri forstisteco distrikta en Ilmenau. Dum tiu tempo la mondmilito eksplodis kaj li rekrutiĝis; kaj militante li renkontis Marie Ilse Christ el la regiono Transilvanio. Kun speciala permeso ili rajtis geedziĝi en majo de 1944.

## Novaj taskoj postmilitaj 
En 1945 li revenis el franca militkaptado Turingion. Poste li fariĝis distrikta forstisto en Reichmannsdorf. De tie li foriris (ĝis 1949) deĵori en la oficejo forstista de Gehren kaj gvidis kontraŭbataladon de la bostrikoj. Post mallonga deĵoro en Heyda li kunorganizis la starigon de distrikta forstoficejo en Arnstadt. Necesis organizi la ŝtatan forstekonomion; Götze dum tiu tempo estis teknika gvidanto en Gehren. 

En 1953 li nomumitis supera forstisto kaj ekgvidis la oficejon ĉe Bahnhof-strato nr. 21 en Arnstadt. Tie li entuziasme klerigis junajn forstistojn kaj ekzamenis ilin, dume li nelacigeble kaj neskueble laboradis por la protektado de la medio. Aparte li pledis por konservado de naturprotektregiono ĉirkaŭ la Kasteloj Tri Gleichen, la bosko ĉe Oberndorf apud Arnstadt kaj la arbaroj sur la Alteburg-monteto. 

En 1959 li iĝis inĝeniero forstista (ekzamenejo estis la faklernejo de Ballenstedt) kaj dediĉis sin al la kultivado de rapide kreskantaj arbospecoj: la forstoficejo produktis latbarilojn el legno en la Triglis-muelejo kaj Götze sekve fariĝis entreprenisto.

## Popolkleriganto multtalenta 
Li ĉiam ŝatis montri al infanoj kaj junuloj la arbaron, la naturon kaj la bestojn kaj gajni ilin por la altestimo de la naturo. Multaj Arnstadt-anoj memoras siajn unuajn renkontojn kun kapreolidojn en la forstista ĝardeno aŭ aliajn enkondukojn en la miraklojn de la arbaraĵoj, sen paroli pri liaj multaj lumbildprelegoj. Li ankaŭ lernigis blovi la ĉaskornon al multaj. Krome li famiĝis kiel abelbredisto.

Li ĉiam havas orelon malfermita al la zorgoj de la civitanoj, helpis al ili planti fruktarbojn kaj aliajn kreskaĵegojn sur privata grundo kaj taksis damaĝojn faritajn fare de sovaĝaj porkoj. Ne tro respektante sian sanon, li neĉese engaĝiĝis por la preservado de verdaj zonoj en kaj ĉirkaŭ Arnstadt kaj pensiuliĝis en 1979. Sed ankaŭ post la retiriĝo li ankoraŭ pretis kiel ŝatata spertulo kaj aminda samtempulo.

## Vidu ankaŭ 
Forstista domo de Arnstadt

## Fonto 
*Artikolo pri Götze la tagon de la 100-a datreveno naskiĝtaga en la *Ostthüringer Zeitung* en la 21-an de decembro 2013.

Kategorio:Forstistoj
Kategorio:Homoj rilataj al Arnstadt
Kutima aristolokio

La **kutima aristolokio** (*Aristolochia clematitis*) estas herbeca staŭdo kiu apartenas al la aristolokiacoj (*Aristolochiaceae*). La planto havas iometan frutecan odoron. De origine ĝi troviĝas nur en la regiono de Mediteraneo, sed de tie ĝi disvastiĝis al Meza kaj Okcidenta Eŭropo.

La planto fariĝas 20-90 cm alta kaj formas subterajn stolonojn. La senharaj folioj estas rondformaj kun korforma piedo kaj elrandita pinto. En la foliakseloj de la supraj folioj estas po du ĝis ok floroj.

En la fitoterapio la planto interalie estas uzata kiel kuracilo por vundoj kaj kontraŭ ekzemo. Antaŭe la planto estis kultivata en Eŭropo kaj uzata por plirapidigi akuŝon aŭ stimuli aborton.

La kutima aristolokio floras en majo kaj junio per helflavaj floroj.

Dosiero:Aristolochia clematitis 20041007 2555.jpg|Nematuraj fruktoj
Dosiero:Aristolochia clematitis 20041007 2551.jpg|Maturaj fruktoj
Dosiero:Aristolochia_clematitis_20041011_2560.jpg|Malfermita matura frukto
Dosiero:Aristolochia clematitis.jpg|Semoj
Dosiero:Aristolochia clematitis 20041007 2550.jpg|Folio

## Eksteraj ligiloj 
* Fotoj

Kategorio:Palearktisa flaŭro
Kategorio:Aristolokiacoj
Kategorio:Kuracplantoj
Elemér Mezei

**Elemér MEZEI** rumania hungara matematikisto, sociologo. Li naskiĝis en Mărtiniș, la 7-an de decembro 1954.

## Kariero
Elemér Mezei diplomitiĝis pri matematiko en UBB de Kluĵo en 1978 kaj de 1990 li estas universitata instruisto de la sama universitato. Li doktoriĝis en 2003. Liaj esplorkampoj estas la demografio kaj statistiko.
## Libroj
**Többváltozós statisztika elmélete és gyakorlata*. Egyetemi Kiadó, Kolozsvár, 2007;
*Mezei Elemér – Veres Valér: *Társadalomstatisztika*. Egyetemi Kiadó, Kolozsvár, 2001.
**Recensamantul din 1890 si recensamantul tiganilor din 1893- TRANSILVANIA*, kunulaŭtoro. . Presa Universitara Clujeana, 2009.
**Recensamantul din 1930 - Transilvania*, kunulaŭtoro, Presa Universitara Clujeana, 2011.

## Fonto
*Erdélyi magyar ki kicsoda, 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj sociologoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj matematikistoj
Breaking Bad

***Breaking Bad*** estas usona krim-drama televida serio kreita kaj produktita de Vince Gilligan. Ĝi rakontas la dujaran historion de Walter White (Bryan Cranston), gimnazia kemia instruisto, ĉe kiu oni diagnozas neoperacieblan pulman kanceron en la unua epizodo. Li iom post iom enprofundiĝas en kriman vivon, produktante kaj vendante metilamfetaminon por mone sekurigi sian familion antaŭ sia morto, laborante teame kun sia iama studento Jesse Pinkman (Aaron Paul).

La serio estis unuafoje elsendata en Usono kaj Kanado la 20-an de januaro 2008 en la televidkanalo AMC, kaj la lasta epizodo elsendiĝis la 29-an de septembro 2013. *Breaking Bad* ricevis bonegajn recenzojn, kaj multaj konsideras ĝin unu el la plej bonaj televidserioj.

## Aktoroj kaj roluloj 
[eta|dekstra|La kreinto de *Breaking Bad* [Vince Gilligan kaj la ĉefaj aktoroj: RJ Mitte, Aaron Paul, Anna Gunn, Bryan Cranston, Dean Norris kaj la produktisto Mark Johnson]]
* Bryan Cranston: Walter White, la ĉefrolulo de la serio. Eksciinte, ke li havas mortan kanceron, li turniĝas al farado de drogoj por lasi monon al sia familio post sia morto.
* Anna Gunn: Skyler White, la edzino de Walter. Graveda kun dua infano komence de la serio, ŝi iĝas pli kaj pli suspektema pro la stranga konduto de sia edzo.
* Aaron Paul: Jessie Pinkman, iama studento de Walter, kun kiu li kunlaboras por vendi drogojn.
* Dean Norris: Hank Schrader, la bofrato de Skyler (edzo de ŝia fratino), kiu laboras por DEA (usona agentejo kontraŭ drogtrafiko).
* Betsy Brandt: Marie Schrader, la fratino de Skyler.
* RJ Mitte: Walter White Jr., la filo de Walter kaj Skyler.
* Bob Odenkirk: Saul Goodman, koruptita advokato, kiu reprezentas Walter kaj Jesse.
* Giancarlo Esposito: Gustavo Fring, drogtrafikisto, kun kiu Walter laboras.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* *Breaking Bad* en IMDb

Kategorio:Usonaj televidaj serioj
Kategorio:Televidaj programoj de AMC
Kategorio:Kancero en fikcio
Late (Tongo)

La insulo **Late** estas neloĝata vulkana insulo sudokcidente de Vavau en la reĝlando Tongo.

Tiu malgranda, 6-km-larĝa cirkla insulo Late, kuŝas laŭlonge de la arko de vulkano Tofua ĉirkaŭ 55 km OkSOk el la insulo Vava'u, enhavas 400-m-larĝan, 150-m-profundan krateron kun portempa lago. La vulkano staras 1500 m el la margrundo, kaj ties konusforma pinto atingas 540 m super marnivelo. Okazis nur du erupcioj en historia tempo, ambaŭ el la krateroj de la nordorienta flanko, kiu produktis eksplodan aktiveco kaj eblan lafofluojn en 1790 kaj 1854 respektive.

Ĝi estis malkovrita de la hispana ŝipoficiro Francisco Mourelle de la Rúa la 27an de februaro 1781, per la fregato *Princesa*. Ses jarojn poste ĝi estis esplorita de la franca esploristo Jean-François de La Pérouse. Ĝi estis denove vizitata de la brita ŝipoficiro Edward Edwards en 1791 kiu nomigis ĝin *Bickerston*. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Virtual Globetrotting: Late Island

Kategorio:Tongo