open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Listo de la plej dikaj kverkoj en Germanujo

[eta|[Femeiche apud Erle – la plej maljuna kverko en Germanujo kies taksita aĝo estas inter 600 ĝis 850&nbsp;jaroj]]
La **listo de la plej dikaj kverkoj en Germanujo** indikas kverkojn (*Quercus* spp.), kies trunka perimetro estas pli ol ok metroj. Ekde tiu dikeco la arbo estas rigardata kiel *nacie grava*. La liston indikas por la ĉ. 80 kverkoj la lokon, la federacian landon kaj la du indikojn pri perimetro kaj la taksitan aĝon.

La Femeiche apud Erle estas la plej aĝa kverko en Germanujo. Ĝi estas taksita je ĉ. 850&nbsp;jaroj. La kverkoj de Ivenack kaj la Grabeiche en Nöbdenitz sekvas. Ili aĝas ĝis 800&nbsp;jaroj. Meklenburgio-Antaŭpomerio havas entute 17 de simile aĝaj kverkoj, sekvas Brandenburgio kun 14 kaj Bavario kun 11.

## Klarigoj 
* **rango:** .
* **trunka perimetro (en alteco de unu metro):** indikas la trunkan perimetron en alteco de unu metro kaj la jaro de la mezurado. Kverkoj de tiu grandeco havas kreskon de la perimetro de ĉ. 1,8 ĝis 2&nbsp;centimetro. 
* **nomo:** indikas la nomon de la kverko.
* **loko:** indikas la kreskolokon.
* **lando:** indikas la mallongigon kaj flagon de la federacia lando kie la arbo kreskas.
* **perimetro ( talio):** indikas la perimetron de la trunko kaj la jaron de la mezurado.
* **aĝo:** indikas la ĉirkaŭkalkulitan aĝon.

## Kverkoj 
## Vidu ankaŭ 
* listo de la plej dikaj fagoj en Germanujo
* listo de la plej dikaj fruktarboj en Germanujo
* Listo de la plej dikaj sekvojadendroj en Germanujo
* listo de la plej dikaj abioj en Germanujo
* Listo de rimarkeblaj maljunaj arboekzempleroj
* Listo de la kverkoj de Eŭropo kun trunka perimetro ekde 10 metroj

## Literaturo 
* Ullrich, B., S. Kühn, U. Kühn: Unsere 500 ältesten Bäume: Exklusiv aus dem Deutschen Baumarchiv. BLV Buchverlag GmbH & Co. KG. München. 2009. ISBN=978-3-8354-0376-5.
* Kühn, S., B. Ullrich, U. Kühn: Deutschlands alte Bäume.2007.BLV Verlagsgesellschaft. München. ISBN=978-3-8354-0183-9 .
* Fröhlich, H.J.: Alte liebenswerte Bäume in Deutschland. 2000. Cornelia Ahlering Verlag. Buchholz. ISBN=3-926600-05-5.
* Pater. J. : Europas alte Bäume, Ihre Geschichten Ihre Geiheimnisse. 2007. Kosmos. Stuttgart. ISBN=978-3440123683. paĝoj 192.

## Eksteraj ligiloj 
* Deutsches Baumarchiv 
* Champion Trees
* Monumentale Eichen

## Referencoj 

Kverkoj
Listo de la plej dikaj fagoj en Germanujo

[eta|[Bavaria-fago ĉe Pondorf – trunka perimetro (talio) 8,88&nbsp;metroj]]

La **listo de la plej dikaj fagoj en Germanujo** indikas fagojn (*Fagus*), kies trunka perimetro estas pli ol 6,5&nbsp;metroj. Ekde tiu perimetro la fagoj estas rigardataj kiel *nacie gravaj*. La listo indikas al la 33 fagoj de la listo kreskolokon, federacian landon, perimetron kaj la ĉirkaŭkalkulita aĝo.

## Klarigo 
[eta|[Hannesebuche apud Schönderling – trunka perimetro (talio) 6,19&nbsp;metroj]]
* **rango:** indikas la rangon de la fagoj laŭ la perimetro.
* **trunka perimetro (en alteco de 1 metro):**
* **nomo:** de la fago.
* **loko:** indikas la kreskolokon.
* **lando:** mallongigo kaj flago de la federacia lando, kie la arbo kreskas.
* **perimetro (talio):** indikas la perimetron de la trunko.
* **aĝo:** Indikas la taksitan aĝon.

## Fagoj 
## Referencoj 
## Literaturo 
* Ullrich, B., S. Kühn, U. Kühn: Unsere 500 ältesten Bäume: Exklusiv aus dem Deutschen Baumarchiv. BLV Buchverlag GmbH & Co. KG. München. 2009. ISBN=978-3-8354-0376-5
* Kühn, S., B. Ullrich, U. Kühn: Deutschlands alte Bäume. 2007. BLV Verlagsgesellschaft. München. ISBN=978-3-8354-0183-9
* Fröhlich,. H.J.: Alte liebenswerte Bäume in Deutschland. 2000. Cornelia Ahlering Verlag. Buchholz. ISBN=3-926600-05-5 .

## Vidu ankaŭ 
* listo de la plej dikaj kverkoj en Germanujo
* listo de la plej dikaj fruktarboj en Germanujo
* listo de la plej dikaj sekvojoj en Germanujo
* listo de la plej dikaj abioj en Germanujo
* elstaraj kaj malnovaj arbekzempleroj

## Eksteraj ligiloj 
* Deutsches Baumarchiv 
* AltbaumFinder-NRW


Fagoj
Galia orobanko

**Galia orobanko** (*Orobanche caryophyllacea*) estas parazita senklorofila herboplanto de la familio de Orobankacoj. La specia nomo (*caryophyllacea*) derivas el latino kaj signifas ke ĝi iel similas al diantoj (*Dianthus caryophyllus*).

eta|maldekstre|200px|Infloresko.
Ĝi estas 15 ĝis 50 cm alta. Ĝi ne havas foliojn, aŭ ili estas reduktitaj al iuj spiralecaj skvamoj, lanĉoformaj, 3 ĝis 7 mm larĝaj kaj 12 ĝis 18 mm longaj. La radikoj estas faskoformaj kaj setlas sur la radika sistemo de la parazitata planto. La tigo estas cilindra, stara, rekta kaj sen branĉoj.

La polenado estas farata de insektoj, la reproduktado per malgrandegaj semoj el infloreskoj, kiuj estas transportataj de insektoj el la tipo de formikoj.

Tiu ĉi specio estas parazito de la specioj de la genro Galio de la familio *Rubiacoj* kaj ankaŭ de aliaj genroj de la sama familio.

## Notoj 
Kategorio:Orobankoj
33789 Sharmacam

'*33789 *Sharmacam'''* estas tre malgranda, tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro la astronomia kampanjo « LINEAR » (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Cameron Sharma*, finaliston de la *Broadcom MASTERS* de 2017 : konkurso pri matematiko kaj scienco por gestudentoj de meza lernejo; pro lia projekto pri medicino kaj sciencoj de la sano. Li estis lernanto ĉe la *George H. Moody Middle School'' de Richmond (Virginio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Bjørn Bjørnson

**Bjørn Bjørnson** (Kristiania, - nuna Oslo -, la  - la ) estis norvega aktoro, dramverkisto kaj reĝisoro.

Filo de Bjørnstjerne Bjørnson, aŭtoro de la norvega nacia himno, kaj de Karoline Bjørnson, li en 1876 eniris la Konservatorion de Julius Stern (Berlino) kaj diplomiĝis ankaŭ ĉe Universitato por Muziko kaj Dramarto de Vieno.

## Teatro 
En Vieno en 1880 li debutis kiel aktoro. Dungita por la teatro de Duko Georgo la 2-a de Saksio-Meiningen, li laboris ankaŭ en Hamburgo sub la reĝisorado de Bernhardt Pollini. Artodirektoro de Christiania Theater inter 1885 kaj 1893, li havis en verko (de sia patro), *Geografi og Kærlighed*, la rolon de Profesoro Tygesen.

Li laboris en la Teatro Dagmar, en Kopenhago, kaj estis la unua direktoro de la Nacia Teatro (Oslo) ekde la inaŭguro en 1899 ĝis la jaro 1907 kaj poste de 1923 ĝis 1927.

## Persona vivo 
Inter 1886 kaj 1890 Bjørnson estis edzo de Jenny Sandberg Bjørnson (1846–1914), kaj en 1893 li edziĝis al la norvega operkantistino Gina Oselio, ĝis eksedziĝo en 1909. En 1909 li reedziĝis, kun Eileen Bendix (1883-1944).

Bjørn Bjørnson mortis en 1942 kaj estas entombigita kun Eileen en la tombejo *Vår Frelsers*, en Oslo.
eta|Bjørn Bjørnson kaj la patro (1892)

## Kelkaj verkoj 
### Teatraĵoj 
* *Moppy og Poppy* (kun M. O. Hansson, 1885)
* *Johanne* (1898)
* *Solen skinner jo* (1913)
* *En tørst kamel* (1919)

### Libroj 
* *Vom deutschen Wesen: Impressionen eines Stammverwandten 1914-1917* (1917)
* *Mit livs historier. Fra barndommens dage* (1922)
* *Bjørnstjerne Bjørnson. Hjemmet og vennene. Aulestad-minner* (1932)
* *Bare ungdom* (1934)
* *Det gamle teater. Kunsten og menneskene* (1937)

## Referencoj 
Kategorio:Norvegaj verkistoj
Kategorio:Norvegaj aktoroj
Kategorio:Norvegaj reĝisoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en Oslo
Betty Nansen

**Betty Nansen**, naskita **Betty Anna Maria Müller** (la  - la ) estis dana aktorino.

Ŝi debutis en Kopenhago en 1893 kiel ĉefrolulo en la teatraĵo *Dora*, de Victorien Sardou.

Inter 1913 kaj 1916 Betty iris al Usono por kariero en kinarto. Ŝi rolis en pluraj sensukcesaj filmoj de J. Gordon Edwards, i.a. *Anna Karenina*, (kies filmkopioj estas perditaj), *The Song of Hate* (Malamkanzono), *Should a Mother Tell* (Se patrino rakontus), ''A Woman's Resurrection* (Virin-resurekto) kaj *The Celebrated Scandal* (La Celebrata Skandalo).

Ŝi reiris al Danio kaj fariĝis direktoro de Teatro Alexandra en Frederiksberg, kies nomon ŝi ŝanĝis al la sia, Betty Nansen Teatret.

En 1896, ŝi edziniĝis al la verkisto kaj ĵurnalisto Peter Nansen (1861–1918). Duan fojon ŝi edziniĝis al la aktoro Henrik Bentzon.

## Filmoj 
* *Hammerslaget* (1914)
* *Anna Karenina* (1915)
* *A Mother's Love* (1915)
* *En ensom Kvinde* (1917)

## Bildgalerio 

Dosiero:Betty Nansen i Agnete (8043663439).jpg|Betty Nansen kiel Agnete, fotita de Mary Steen
Dosiero:Peter Nansen 1861-1918.jpg|Peter Nansen, unua edzo de Betty Nansen
Dosiero:Anna Karenina1915scene newspaper.jpg|Betty Nansen en sceno de *Anna Karenina*(1915)*.

## Eksteraj ligiloj 
* Betty Nansen Teatret 

Kategorio:Danaj aktoroj
Maisse (stacidomo)

**Maisse** estas franca stacidomo sur linio  - , situanta en  Maisse, en departemento Essonne, regiono Francilio.

Marfermita en 1865 de "Compagnie des chemins de fer de Paris à Lyon et à la Méditerranée" (PLM), temas hodiaŭ pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF) priservata de trajnoj de linio D de RER.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Villeneuve-St-Georges - Montargis (745000).

## Interkonektoj 
*  Essonne Sud Est 284-002 284-003
*  Milly-la-Forêt

## Vidu ankaŭ 
* RER de Francilio
* RER de Francilio D
* Stacidomoj de RER de Francilio
* Maisse

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:RER de Francilio D
Kategorio:Fervojaj stacioj en Essonne
Kategorio:Maisse
Vår Frelsers gravlund

eta|Vidaĵo de la tombejo en 2008
**Vår Frelsers gravlund** ("Tombejo de Nia Savanto") estas tombejo en Oslo, Norvegio, en la distrikto Aker.

Kreita en 1808, ĝia instaliĝo ŝuldiĝas al la granda malsato kaj ĥolerepidemio dum la Napoleonaj Militoj. La tombejo estis plivastigita en 1911 kaj tute okupita ekde 1952.
[eta|Tombo de la familio de [Henrik Ibsen]]
Inter siaj kvin partoj, troviĝas *Æreslunden*, ĉefloko por honoraj entombigoj en la lando.

## Famaj entombigitoj 
* Johan Diderik Behrens
* Bjørnstjerne Bjørnson
* Bjørn Bjørnson
* Christian Birch-Reichenwald
* Camilla Collett
* Niels Christian Ditleff
* Birger Eriksen
* Carl Gustav Fleischer
* Carl Joachim Hambro
* Aasta Hansteen
* Viggo Hansteen
* Henrik Ibsen
* Agnes Mowinckel
* Edvard Munch
* Ole Olsen
* Alf Prøysen
* Evald Rygh
* Johan Sverdrup
* Henrik Wergeland

Kategorio:Tombejoj en Norvegio
Kategorio:Oslo
Márta Kucsora

**Márta Kucsora** [kuĉora], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kucsora Márta** estas hungara pentristo.
eta|Pentraĵo de Márta Kucsora el 2017
Márta Kucsora http://www.kucsoramarta.hu/biography.html  naskiĝis la  en Szeged.

## Biografio 
Márta Kucsora akiris diplomon en Hungara Belarta Universitato en 2002. Ŝia ĉefinstruisto estis Attila Kovács. En la jaroj 2005 kaj 2006 ŝi plulernis en belarta universitato en New Jersey. En 2005 ŝi havis usonan stipendion. Hejmenveninta ŝi daŭre agas en Budapeŝto, ŝi partoprenas en aranĝadoj de ekspozicioj. Ŝi ricevis 2 premiojn en 2002 kaj 2004.

## El solaj ekspozicioj 
* Newark (2006)
* Budapeŝto (2008, 2011)
* Munkeno (2013)
* Londono (2017)

## El kolektivaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (2007, 2012)
* Szeged (2008)
* Kolonjo (2009)
* Bentonville (Arkansaso, 2015)
* Arthalo Budapeŝto (2015)

## Elektitaj pentraĵoj 
* Mare Incognitum
* Fényfolyam I.
* Fényfolyam II.
* Plantagram

## Fontoj 
* anglalingva biografio kun bildoj 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Montargis (stacidomo)

**Montargis** estas franca stacidomo sur linio  - , situanta en  Montargis, en departemento Loiret, en regiono Centro-Valo de Luaro.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj de linio R de Transilien kaj Intercités.

* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Moret-Veneux-les-Sablons - Lyon-Perrache (750000).
* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Les Aubrais-Orléans - Montargis (686000).

## Interkonektoj 
*  Ulys 4, 6, 10, 11, 12, 13, 14, 15
*  Amelys 1, 2, 3, 4, 5, 6

## Vidu ankaŭ 
* Transilien
* Transilien R
* Stacidomoj de Transilien
* Montargis

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Transilien R
Kategorio:Fervojaj stacioj en Loiret
Kategorio:Montargis
Kategorio:Fret SNCF
Maria Alm

eta|Maria Alm kun Mario-kirko

**Maria Alm**, formale per plena nomo **Maria Alm am Steinernen Meer** , estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Salcburgio kaj al la distrikto Zell am See (germane *Bezirk Zell am See*, prononco , aŭ simple *Pinzgau*, prononco ). Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj.  Ĝi situas ĉe la rivero *Urslau* je alteco de 802 metroj super marnivelo. Tre gravas la turismo vintra kaj somera. Najbaraj komunumoj estas Saalfelden kaj Dienten ĉe Hochkönig.

## Historio 
Loĝigite fare de bavaraj triboj en la 6-a kaj 7-a jarcentoj p.K., kavalireca dinastio Von der Almb estas dokumentita ekde ĉ. 1160. La belega paroĥeja Preĝejo Sankta Maria unue estis menciita en 1374 kiam la areo estis parto de la lando de la salcburga ĉefepiskopo. Sub la regado de Leopold Anton von Firmian la kirko rekonstruitis en la nuna barokstilo kaj ricevis ĉirkaŭ 1730 kaj sian karakterizan spajron. En la sama tempo, multaj protestantoj estis forpelitaj de Salcburgio al Prusio. Ĝis hodiaŭ Maria Alm estas la deirpunkto de la ŝatata pilgrimado *Almer Wallfahrt* trans Steinernes Meer ĝis la Preĝejo Sankta Bartolomeo (Königssee) en najbaran Bavarion. Ĝi okazas en la 24-a de aŭgusto, festotago de Sankta Bartolomeo.

## Situo kaj vilaĝopartoj 
Maria Alm partoprenas du montarajn ĉenojn norde, Steinernes Meer kaj Hochkönig (parton de la Berchtesgaden-alpoj) kaj sude la Salcburgajn skistajn montojn. La vilaĝon Maria Alm konsistigas 10 partoj, nome:
* Aberg (70)
* Alm (861)
* Bachwinkl (54)
* Enterwinkl (108)
* Griesbachwinkl (120)
* Hinterthal (227)
* Krallerwinkl (163)
* Schattberg (169)
* Schloßberg (51)
* Sonnberg (190)

## Turismo kaj sporto 
Maria Alm, aparte konata pro vintroturismo, estas parto de *High King Mountain Ski Area* kaj membro de *Ski-Amadé-reto* (kun 27 aliaj skiregionoj de tuta Eŭropo).

Krom ofertoj por descenda skiado, Maria Alm disponigas instalaĵojn por skikurado, golfo, montbiciklado, grimpado, migrado kaj sledado. Sommerstein-naĝejo troviĝas ĉe montopiedo ĉ. 400 metrojn for de la centro kun granda gamo da ravaj instalaĵoj kiuj igas naĝon vera travivaĵo por junulaj kaj olduloj. Tre ŝatatas ankaŭ la ĉiujara Luktado ĉe Hundstein.

## Vidindaĵoj 
* Gasteg-kapelo
* Preĝejo Sankta Mario (Maria Alm), pilgrima kirko kun altega turo
* Preĝejo Sankta Triunuo (Hinterthal)

## Politiko 
Ekde 2014 la konsilantaro konsistas el: 9 membroj de Wählergemeinschaft Pro Maria Alm (sendependa), 4 membroj de Aŭstria Popola Partio, 3 membroj de Socialdemokratia Partio de Aŭstrio kaj 1 membro de Freiheitliche Partei Österreichs.

## Homoj rilataj al Maria Alm 
* Alfred Rainer (1987-2008), skiisto
* Christian Gonsior, muzikisto ĵaza
* Marcus Schmuck (1925-2005), montgrimpanto
*Reinhard Spitzy, diplomato
* Rosl Schwaiger, opera kantistino
* Wolf Haas (* 1960), verkisto

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Salcburgio
Kategorio:Pinzgau
György Kovásznai

**György Kovásznai** [djordj kovAsnai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kovásznai György** estis hungara pentristo, reĝisoro, scenaristo.

György Kovásznai https://www.imdb.com/name/nm0468526/ naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
György Kovásznai frekventis Belartan Altlernejon, sed sen diplomo li interrompis la lernadon. Li estis grafika redaktoro de literatura revuo aŭ li faris diversajn laborojn. Ekde 1961 li laboris en filma studio kiel komence dramaturgo, poste reĝisoro kaj scenaristo. Li okupiĝis pri koloraj desegnofilmoj, en tiu tekniko li estis pioniro inter la hungaraj filmistoj. Plej ofte li laboris kun Dezső Korniss. Lia postmorta ekspozicio okazis en 2010.

## Elektitaj scenarlibroj 
* Öcsi és a Varázsló (1961)
* A nagy fény (televizia filmo, 1966)
* Csontváry (televizia filmo, 1975)
* Habfűrdő (1980) 

## Elektitaj reĝisoraĵoj 
* ‘‘A monológ’‘ (1963, mallonga filmo)
* Hamleto (1967)
* *Ez volt a divat* (televizia serio, 1976)
* ‘‘Habfürdő’‘ (animacia filmo, 1979)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun bildoj
* hungarlingva teksto kun foto kaj bildoj
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj scenaristoj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Rosl Schwaiger

**Rosa SCHWAIGER** (naskiĝinta la  en Maria Alm, mortinta la  en Munkeno) estis aŭstra opera kantistino (soprano).

## Vivo 
Post la unua trejniĝo fare de la patro (orgenisto) ŝi studis ĉe Mozarteum-konservatorio en Salcburgo. En 1940 ŝi apartenas al la artistaro de Salcburgia landa teatro; tie ĉi ŝi unuafoje furoris per la rolo de la Reĝino de la nokto en la opero Die Zauberflöte. Sekvis dungoj ĉe Popola Operejo de Vieno, ĉe Teatro Bazelo, en Bregenz kaj ĉe Viena Ŝtata Operejo.

En 1952 intendanto Rudolf Hartmann venigis ŝin kiel unuan koloraturan sopraninon ĉe Bavara Ŝtata Operejo Munkenon kaj ĉe *Staatstheater am Gärtnerplatz*. En ambaŭ kulturejoj ŝiaj partneroj estis i.a. Harry Friedauer, Marianne Schech, Erika Köth, Martha Kunig-Rinach kaj Sari Barabas. Neforgeseblas por la munkena spektintaro du roloj: de Papagena en la legenda Zauberflöte-surscenejigo de 1956 sub la gvido de Hans Knappertsbusch ĉe Prinzregenten-teatrejo kaj de Adina en la Donizetti-opero ''L'elisir d'amore*. Ĉe la lasta opero aperis ankaŭ Benno Kusche (1957, Theater am Gärtnerplatz).

Dum Festivalo de Salcburgo ŝi kantis subretajn-rolojn: en 1945 de Blonde ĉe *Die Entführung aus dem Serail* de Mozart); en 1946 de Barbarina ĉe *La geedziĝo de Figaro* kaj de Sophie ĉe *Der Rosenkavalier*. Dum la 1950-aj jaroj ŝi tre popularis dum la festivaloj salcburgaj.

De tempo al tempo ŝi ankaŭ gastis ĉe operetoj. En 1952 ŝi transprenis la inan ĉefrolon ĉe *The Geisha* de Sidney Jones (gvidis la produktadon Franz Marszalek por Westdeutscher Rundfunk. Poste ŝi nomumitis bavara ĉambra kantistino kaj kantis en 1966 la rolon de Maria ĉe la premiero de *Salzburger Passion* de Cesar Bresgen en Salcburgo.

En 1954 ŝi entreprenis tre sukcesan turneon tra Norda Ameriko. Tri jarojn poste ŝi ne malsukcesis dum Glyndebourne Festival Opera (roloj de Blondchen/Entführung, Papagena/Zauberflöte, Najade/*Ariadne auf Naxos*) Du jarojn antaŭmorte ŝi ankoraŭ kantis en Greklando kaj Turkio. Mortinte je leŭkemio ŝi entombigitis en Maria Alm.

## Verkaro (elekto) 
* Die Hochzeit des Figaro
* Tiefland
* Der Rosenkavalier
* Die Zauberflöte Label: Deutsche Grammophon
* Bach Label: Philips
* Der Bettelstudent Label: Archipel-Walhall

## Literaturo 
* K.J. Kutsch, L. Riemens: *Großes Sängerlexikon*. Zweiter Band: M–Z. Stuttgart 1987, p.&nbsp;2694

## Eksteraj ligiloj 
* Diskoj de ŝi ĉe Germana Nacia Biblioteko
* Vivo en la angla kun fotoj
* *Rosl Schwaiger*. En: *Die Zeit'' 17/1970, mortanonco

Kategorio:Aŭstraj operkantistoj
Kategorio:Salcburgianoj
33811 Scottobin

'*33811 *Scottobin''''' estas tre malgranda, treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  far'de la teamo de la astronomia kampanjo « LINEAR » (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Scott Russell Tobin*, finaliston de la *Broadcom MASTERS* de 2017; matematika kaj scienca konkurso por gestudentoj de meza lernejo; pro lia projekto pri scienco de la vivmedio kaj terscienco. Li estis lernanto ĉe la *Creekside Middle School* de Port Orange (Florido).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Anna Kukovetz

**Anna Kukovetz** [kukovec], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kukovetz Anna** estis hungara pentristo, altlerneja instruisto. Ŝia persona nomvarianto estis *Nana*.

Anna Kukovetz http://www.kieselbach.hu/muvesz/kukovetz-nana_715 naskiĝis la  en Szeged, ŝi mortis la  en Szatymaz.

## Biografio 
Anna Kukovetz studis kelkajn monatojn en 1902 en Artistkolonio (Nagybánya). Ŝiaj majstroj estis Károly Ferenczy kaj István Réti. Post 4 jaroj ŝi denove lernis en la artistkolonio helpe de stipendio. En 1908 ŝi lernis kelkajn monatojn en privata *Académie de la Grande Chaumière* en Parizo. Ŝi studvojaĝis al Parizo kaj Italio en 1913. Dum la 1-a mondmilito ŝi estis deportita en Francio, poste ŝi hejmenvenis al Szeged. Ŝi estis aktiva apoganto de la Hungara Sovetrespubliko, post la falo ŝi estis murdita en nekonataj cirkonstancoj.

## Elektitaj pentraĵoj 
* Pariza ĉevalkonkurso (vidu la bildon!)
* Párizsi kalapszalon
* Délután Assisi-ben

## Memorigiloj 
* stratoj en Szeged kaj Szatymaz

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun bildo 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Purpura orobanko

La **purpura orobanko**, *Orobanche purpurea*, estas planto-specio de la familio de orobankoj nome Orobankacoj (*Orobanchaceae*). La nomo devenas el la fakto ke ĝiaj floroj estas purpuraj. Temas pri parazita planto. Ĝi ekzistas en granda parto de Eŭropo.

## Priskribo 
eta| left|Floro de purpura orobanko - Haute-Maurienne, 2012.
*Orobanche purpurea* estas unujara planto, kiu distingiĝas ekzemple el *Orobanche ramosa* pro siaj blu-violaj floroj eĉ pli grandaj, kun malhelviolaj vejnoj, 1,8-2,5 cm aŭ plie. La tigo estas 15 al 40 cm alta sed ĝis 60 cm aŭ eĉ plie, kaj pli granda en la bazo; la folioj estas mallarĝaj kaj lanĉoformaj. La infloresko estas densa, de ĝis 20 cm de longo; la korolo estas iome sonorilforma, kaj malsupraj loboj iome ovoformaj kun rondeca kaj fajna pinto. Ĝi floras fine de printempo kaj dum somero. Ĝi estas parazita de *Achillea millefolium* kaj de *Artemisia campestris*.

Kategorio:Orobankoj
Mordeĥaj Kaplan

**Mordeĥaj Kaplan** (angle: Mordecai Menahem Kaplan; naskiĝis la 11-an de junio 1881 en Švenčionys, La Rusa Imperio; mortis la 8-an de novembro 1983 en Nov-Jorko, Usono) – filozofo, reformisto de judismo, ĉefkreanto de rekonstruisma judismo.

## Vivo
Naskiĝinta en Švenčionys en la Rusa Imperio (nun Litovio), en 1889 elmigris kun la familio al Usono. Komence ligita kun Ortodoksa Judismo. En 1902 finis Judan Teologian Seminarion (ligita kun konservisma judismo) kaj iĝis rabeno. Sep jarojn poste eklaboris en la seminario kiel dekano lekciante la arton prediki, Midraŝon kaj filozofion de religio. En la jaroj 1917-1922 kunkreis Judisman Centron, kie ankaŭ laboris kiel rabeno. Lia libro *Judismo kiel civilizacio* (1934) iĝis manifesto de rekonstruisma judismo.

Mordeĥaj Kaplan estis favora al liberalismo pri kredo, samegaleco de virinoj en la ĉiutaga vivo kaj liturgio, konvencieco de la ideo pri Dio kaj agnosko de la rolo de diasporo (kontraŭulo de radikala cionismo). En la 60-aj jaroj estis ekskomunikita de konservistoj kaj en 1968 forlasis konservisman judismon kreante
rekonstruisman judismon.

Kategorio:Usonaj rabenoj
Kategorio:Judaj religiestroj
Kategorio:Usonaj filozofoj 
Kategorio:Judaj filozofoj
Kategorio:Filozofoj de judismo
Kategorio:Reformistoj
Kategorio:Litovaj judoj
Kategorio:Usonaj judoj
Kategorio:Usonaj cionistoj
Kategorio:Usonaj socialistoj
Kategorio:Usonaj humanistoj
Kategorio:Panteistoj
Kategorio:Usonaj centjaruloj
Kategorio:Usonaj tradukistoj
Kategorio:Usonaj eseistoj
Kategorio:Usonaj taglibristoj
Kategorio:Sociologoj de religio
Kategorio:Usonaj politikaj verkistoj
Kategorio:Usonaj religiaj verkistoj
Mary Steen

**Mary Steen**, naskita kiel **Mary Dorothea Frederica Steen** (Hvilsager Sogn, la  - Kopenhago, la ) estis dana fotistino kaj ano de la porvirina movado.

Ŝi naskiĝis en vilaĝo inter Aarhus kaj Randers, en Jutlando, kiel filino de instruisto. Adoleskaĝa, ŝi transloĝiĝis al la ĉefurbo Kopenhago por studi, sed ŝi tiam malkovris, ke ŝi ne adaptiĝus al oficeja laboro. Ŝi tiam entreprenis trejnadon pri fotado en Svedio kaj en Kopenhago.

En 1884 Mary malfermis sian fotostudion, kiu funkciis ĝis 1918. Ŝi fariĝis la unua fotistino de la dana reĝa familio kaj je la invito de Alexandra de Danio, ŝi fotis ankaŭ la britan reĝan familion.

Famkonata, ŝi batalis por plibonigo de la vivkondiĉo de danaj virinoj kaj de laboristoj ĝenerale, per propono de almenaŭ duontaga ripozo en dimanĉoj.

## Kelkaj fotoj faritaj de Mary Steen 

Dosiero:Mary Steen Victoria Beatrice Windsor 1895.jpg|Reĝino Viktoria kaj Princino Beatrico en Kastelo Windsor (1895).
Dosiero:Betty Nansen (8043664373).jpg|Dana aktorino Betty Nansen
Dosiero:Edvard Brandes by Mary Steen.jpg|Edvard Brandes
Dosiero:Louise Ravn-Hansen crop.jpg|Louise Ravn-Hansen
Dosiero:Johan Henrik Deuntzer by Mary Steen.jpg|Johan Henrik Deuntzer
Dosiero:Line Luplau by Mary Steen cropped.jpg|Line Luplau

Kategorio:Danaj fotistoj
Kategorio:Danaj feministoj
Kategorio:Pioniroj de fotografio
Siraĝganĝ

**Siraĝganĝ,**  estas urbego en Bangladeŝo en Raĝŝaho (regiono). Ĝi estas ĉefurbo de la samnoma distrikto.

## Bazaj informoj 
* Loĝantaro: 156,080 (en 2012)
* Areo: km²
* Supermara alteco: 16 m
* Horzono: UTC + 6
* Telefonkodo:
* Poŝtkodoj:
* 

## Geografio 
Siraĝganĝ situas sur ebenaĵo ĉe rivero, kiu estas kanalo de Brahmaputra. Raĝŝaho troviĝas 97, Dako 110 km https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
Siraĝganĝ estis grava komerca centro ekde pri jutoj, dum dominado de britoj. La muelejoj pri jutoj estis inter la unuaj en la brita bengala areo. Tiuj muelejoj estis fermitaj post la sismo en 1897. La populacio laŭ la censo de Hindio en 1901 estis nur 23,114.

## Ekonomio 
Siraĝganĝ daŭre havas gravan Jutoindustrion kun produktoj interŝanĝitaj tra vojo, relo, kaj rivero.

## Trafiko 
Siraĝganĝ havas vojojn, fervojajn kaj riverajn rilatojn al gravaj urboj. La plej granda ponto de Bangladeŝo estas ĉi tie ekde 1998.

## Klimato 
Siraĝganĝ situas en la tropika klimato kun influo de musonoj.

## Fontoj 
* WikiTrans
* https://www.britannica.com/place/Sirajganj

Kategorio:Urboj de Bangladeŝo
Galio (genro)

**Galio** (*Galium*) estas granda genro de unujaraj kaj staŭdaj herbaj plantoj de la familio Rubiacoj, kiu ekzistas en moderklimataj zonoj kaj de Norda kaj de Suda Hemisferoj. Estas ĉirkaŭ 600 specioj de Galioj, kaj oni ĉirkaŭkalkulas el 629 al 650 en 2013.

*Asperula* estas tre rilata genro; kelkaj specioj de Galio (kiel ekzemple *G. odoratum*) foje estis metita tien.

## Priskribo 
Tiuj specioj estas staŭdoj, kelkaj kun vertikalaj rizomoj, ordinare kun mallarĝaj duope kontraŭsidantaj folioj kaj folisimilaj stipuloj, tiel ke ili kune aspektas kvazaŭ ronde aranĝitaj folioj kaj kun malgrandaj blankaj aŭ flavaj malofte ruĝaj floroj en densaj infloreskoj. Male al asperulo kaj ŝerardio, la korolo ne havas tubon.

### Kelkaj specioj 
* Alkroĉa galio (*Galium aparine*) havas etajn dornojn, per kiuj ĝi kroĉiĝas sur aliajn plantojn.
* Flava galio (*Galium verum*) estas tipa specio.
* *Galium boreale*.
* *Galium mollugo*.
* Odora galio (*Galium odoratum*).
* Marĉa galio (*Galium palustre*).
* Nana galio (*Galium pumilum*).

## Vidu ankaŭ 
* Galia orobanko

## Notoj
Paweł Frenkel

**Paweł Frenkel** hebree: פאוול פרנקל (naskiĝis en 1920 en Varsovio, mortis la 11-an de junio 1943 samloke) – komandanto de Juda Militara Asocio, ĉefo de ties Militara kaj Informa Departamento. Aktivulo de la Nova Cionisma Organizaĵo kaj de ĝia junulara filio Betar.

## Vivo 
En la aĝo de 18 jaroj aliĝis al la movado Betar. Eblas, ke antaŭ la dua mondmilito organizis kibucon en Hrubieszów. Printempe 1942 iĝis kunfondinto de Żydowski Związek Wojskowy kaj ĝia komandanto. Li preparis sian organizaĵon al la ribelo en Varsovia geto, gvidis prepardefendon de la ĉefa kvartiro de Juda Militara Asocio ĉe la str. Muranowska 7/9 en Varsovio.

Post eksplodo de la Ribelo en varsovia geto (la 19-an de aprilo 1943) estis ĉefkomandanto de la defendo de Muranów-placo kaj komandanto de ŻZW en la batalo sur la Muranów-placo. Dum la batalo trarompis ĉirkaŭigon de la ribelantaj pozicioj, alpaŝante kun la alia komandanto Leon Rodal, al pozicioj de kunlaborismaj ukrainaj formacioj atakante ilin neatendite.

Post rompiĝo de la defendo de la Muranów-placo, Frenkel kun sia taĉmento eliris el la geto pere de subfosaĵo (la 25-an de aprilo 1943). La taĉmento restis en pli frue pretigita konspira loĝejo ĉe la str. Grzybowska 11/13. La loĝejo estis ligita kun bunkro, troviĝanta en la kelo. De tie subtaĉmentoj de ŻZW eliris al noktaj operacoj al la flamanta geto, provante savi tie malliberigitan civilan loĝantaron. En la unua semajno de aprilo 1943 la loĝejo estis denuncita al germanoj fare de membro de kunlaboranta kun ŻZW pola konspira organizaĵo "Miecz i Pług" (Glavo kaj Plugilo), kiu estis penetrita de la agentoj de Gestapo. La 11-an de junio la domo estis ĉirkaŭita de la germanaj fortoj. Frenkel kune kun sia taĉmento defendis sin tie dum pluraj horoj. Kiam la municio elĉerpiĝis, la judaj ribelantoj ne volante perei de la malamika mano, sinmortiĝis eksplodigante la bunkron.

Dawid Wdowiński, unu el restintaj komandantoj de ŻZW, skribis pri Paweł Frenkel: *li estis unu el la plej belaj, plej sinceraj kaj modestaj personoj, kiajn mi renkontis en mia longa vivo. Li estis personigo de "hadar" − digno*.

## Bibliografio 
* Dawid Wdowiński, *And We Are Not Saved...* Allen, Londono 1964, p. 95

## Eksteraj ligiloj 
* Robert Trzaska: Tabulo omaĝe al Paweł Frenkel, komandanto de ŻZW - malkovrita  en: um.warszawa.pl, 2012

Kategorio:Polaj judoj
Kategorio:Polaj militistoj
Kategorio:Polaj cionistoj
Kategorio:Judaj rezistantoj
Kategorio:Partoprenintoj de la Ribelo en varsovia geto
33814 Viswesh

'*33814 *Viswesh'''* estas tre malgranda, treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro la astronomia kampanjo « LINEAR » (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Annika Viswesh*, finalistinon de la *Broadcom MASTERS* de 2017 : konkurso pri matematiko kaj scienco por gestudentoj de meza lernejo ; pro ŝia projekto pri komputado kaj programara inĝenierarto. Ŝi estis lernantino ĉe la *Stratford Sunnyvale Raynor Middle School'' de Sunnyvale (Kalifornio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Nacia kaj universitata biblioteko Zagrebo

La **Nacia kaj universitata biblioteko Zagrebo** havas rolon de biblioteko kaj nacia kaj universitata por tuta Kroatio. Ĝia mallongigo kroatlingva estas *NSK* (Nacionalna i sveučilišna knjižnica u Zagrebu); ĝi havas sian sidejon en Zagrebo kaj gastigas pli ol 2 milionoj da libroj. Temas pri la plej grava kolekto de literaturo en kroata lingvo.
En siaj trezoroj troviĝas ankaŭ la unua kroatlingva libro de 1483. Nuna direktorino ĝia estas Tatjana Petrić.

## Historio 
eta|300px|Enirejo teretaĝe
La biblioteko fondiĝis en 1607 kiel parto de la jezuita altlernejo *Neoacademia Zagrabiensis*; ĝia agnosko oficiala estis en 1669 fare imperiestro Leopoldo la 1-a. En 1776 ĝi nomitis *Biblioteko de la reĝa akademio de la sciencoj* kaj en 1874 ĝi iĝis finfine universitata biblioteko.

Dum la 19-a jarcento transprenitis de ĝi ankaŭ la rolo de nacia biblioteko. En 1913 ĝi translokitis en novan domon ĉe Marulić-placo. Post pli ol ok jarcentoj ĝi alien metitis denove en la 28.5.1994. Ĝi ampleksas nuntempe pluse ses fakultatajn bibliotekojn kaj responsas pri sume 32 aliaj bibliotekoj en la respubliko.

## Posedaĵoj 
Ĉirkaŭ la duono de la libraro estas en kroata lingvo. La resto estas en la angla (20 %), en la germana (12 %) kaj en la lingvoj franca, itala, rusa ĉefe. Tre gravas la multo da germanlingvaj antikvaĵoj. Jen le detaloj:
* 2.015.720 monografioj
* 24.180 serioj, el kiuj
** 1.624 aktualaj serioj (CROATICA)
** 205 aktualaj gazetoj (CROATICA)
** 1.232 fremdlingvaj serioj
* 314.427 mikrofilmoj
* 142.113 manuskriptoj
* 28.101 kartografiaĵoj
* 17.580 muzikaĵoj
* 11.735 titoloj aŭskulteblaj/videblaj

## Fonto 
* Paĝo internacia pri bibliotekoj

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo
* Pri Tatjana Petrić 

Kroatio
Kategorio:Bibliotekoj en Kroatio
Kategorio:Zagrebo
Kategorio:Aperis en 1607
Kapelo Sankta Anna (Hütten)

eta|Minista kapelo Sankta Anna en Leogang
eta|Interno kapela
La **Preĝejeto Sankta Anna** (germane: * St. Annakapelle*) estas monumentprotektita minista kapelo en Leogang-Hütten en Aŭstrio. Ĝi situas rekte ĉe la centro de Hütten ĉe la ponto kondukanta trans la riveron Leoganger Ache fluantan sude de la preĝejeto. Tre proksimas la linda Muzeo pri minado kaj gotika arto kiel ankaŭ jubilea tilio plantita en honoro de imperiestro Francisko Jozefo la 1-a. Ĉiujare okazas en la 26.3. granda Anna-festo.

## Historio 
La preĝejeto konstruitis en 1769/70 laŭ komisio de la princĉefepiskopo Sigismundo Kristoforo de Schrattenbach por anstataŭigi modestan antaŭulan konstruaĵojn. Tio okazis post lia akiro de la minejoj. Sankta Anna, patrino de la Dipatrino, estas sanktulino de la arĝentistoj. La lasta restaŭrado iĝis en la jaro 1982/83.

## Ekipaĵo 
Maloftas la tiea monto-altaro, maltriptika. Temas pri unu el nur tri tiaj altaroj konataj: la du aliaj (triptikoj) estas en Annaberg-Buchholz kaj en Brenner-Gossensaß. Montratas en la malsupra altarparto la minista vilaĝo Hütten kun enirejo galeria, el kiu ministo elpuŝas transportĉaron. Supre estas pluaj minadaj sanktuloj, ekz. Barbaro el Nikomedio kun kaliko. Videblas ankaŭ Sankta Floriano apoganta sin sur flagon ruĝan-blankan-ruĝan kaj verŝante akvon per la dekstra mano sur brulanta administra domo de minejo.

## Gapminejo 
Ĉirkaŭ 5 km for en la sudokcidento troviĝas impona gapminejo en la vilaĝokvartalo Schwarzleo, kie ĝis nun videblas la vivo de mezepoka kaj frua moderntempa ekspluatado enmineja.

## Eksteraj ligiloj 
* Pri la kapelo sur la retpaĝo de la minadmuzeo proksima
* Prie sur turisma retpaĝaro
* ORF-elsendo, 9.7.2015

Hutten
Hutten
Kategorio:Pinzgau
Lajos Kunffy

**Lajos Kunffy** [lajoŝ kunfi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kunffy Lajos** estis hungara pentristo, juristo. Lia familia nomvarianto estis *Kunfy*, supozeble origine *Kunfi*.

Lajos Kunffy https://budapestaukcio.hu/kunffy-lajos/festo/ naskiĝis la  en Orci, li mortis la  en Kaposvár.

## Biografio 
Lajos Kunffy devenis el juda familio. Li lernis juron en Reĝa Universitato de Budapeŝto, samtempe pentradon en Industriarta Lernejo, fine en ateliero de Pál Vágó (pentristo). Ekde 1890 li studis en privata lernejo de Simon Hollósy en Munkeno, poste en la akademio en la sama urbo, fine en akademio *Julian* en Parizo (1891-1894). En 1897 li hejmenvenis kaj akiris juran diplomon, poste li foje vivis en Parizo, foje en Hungario. En 1901 li edziĝis, baldaŭ filo naskiĝis. En 1913 li escepte pentradis en Tunizio, en 1937 en Dalmatio. Li longe vivis en Somogytúr. Li ŝatis pentradi ĝenrojn, aĵpentraĵojn, portretojn. Li ricevis Honoran legion en 1905, pentristajn premiojn en 1925 kaj 1926, ŝtatajn hungarajn premiojn en 1959 kaj 1960.

## Elektitaj ekspozicioj 
* Parizo (1894, 1902, 1913)
* Arthalo Budapeŝto (1894, 1927)
* Budapeŝto (1924, 1942, 1953, 1960)
* Kaposvár (1952, 1956, 1974)
* Pekino (1955)

## Elektitaj pentraĵoj 
[eta|Memormuzeo pri Lajos Kunffy en [Somogytúr]]
* Jeremiás próféta, (1895)
* Jób, (1896)
* Bretagne-i tengerparton, (1898)
* Feleségem pálmaházban, (1903)
* Somogytúri gyermektemetés, (1907)
* Somogytúri lakodalom, (1910)
* Cigányasszonyok a hídon, (1911)
* Ebédelő aratók, (1921)
* Mezőgazdasági munkáscsalád-triptichon, (1926)
* Falusi utca Somogyban
* Kaszálók
* Tuniszi utca

## Memorigiloj 
* Memormuzeo en Somogytúr http://www.smmi.hu/kiallitasok/videki/kiallitohelyeink/kunffy-lajos-emlekmuzeum

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Duĉeneo

Duĉeneo (), aŭ **falsa frago**, estas planta genro el la familio Rozacoj. Ĝi havas foliaron kaj frukton similajn al tiuj de veraj fragoj. Ĝi havas flavajn florojn, malkiel la blankaj aŭ iom rozkoloraj floroj de veraj fragoj. Ĝi estas indiĝena en orienta kaj suda Azio, sed estas enkondukita en multaj aliaj areoj kiel medicina kaj ornama planto. Ĝi ennaturiĝis en multaj regionoj, kiel en Suda Usono.

eta|maldekstre|250px|duĉenea bero
La folioj estas trifolieraj, kun tre videblaj vejnoj sube, malhelverdaj, ofte daŭraj dum vintro, kaj formas malaltajn folikronojn. La planto etendiĝas laŭlonge de rampaj stolonoj, enradikiĝantaj kaj produktantaj kronojn ĉe ĉiu nodo. La flavaj floroj aperas meze de la printempo aŭ eĉ poste, kaj sporade dum la kreskosezono. La ŝajnberoj estas blankaj aŭ ruĝaj, kaj tute kovritaj per ruĝaj akenoj, entenantaj po unu semon. Ili estas manĝeblaj, sed preskaŭ sengustaj.

Ĵusa genetika esploro montris, ke tiu genro plej bone estu inkludata ene de *Potentilla*, sed aktuale plej multaj fontoj ankoraŭ listigas ĝin en la genro *Duchesnea*.

Kataplasmo el pistitaj folioj estas uzata kontraŭ haŭtmalsanoj kiel ekzemo.

## Etimologio 
La scienca nomo *Duchesnea* estas donita honore al la franca botanikisto Antoine Nicolas Duchesne (1747-1827) (elparolu ). La litero *s* ne estas elparolata en tiu nomo. Kaj la franca fonemo /ʃ/ (ŝ) ĝenerale estas esperantigata per la litero ĉ, pro vida rekono, kiel ĉampano (por Champagne), aŭ Ĉerburgo (por Cherbourg).

## Bildoj 

Duchesnea indica MHNT.BOT.2012.10.20.JPG|* Duchesnea indica * - MHNT
Image:Duchesnea indica immature fruit.jpg|Nematura ŝajnbero
Mockstrawberry.jpg|Floro

## Referencoj 
Kategorio:Potentilo
Kategorio:Invadaj plantospecioj
Kategorio:Plantoj de Azio
Privata bierfarejo Ernst Barre

La **Privata bierfarejo Ernst Barre** () estas bierfarejo en la orient-vestfalia urbo Lübbecke en la nordokcidenta germana distrikto Minden-Lübbecke. Ĝi fondiĝis fare de Ernst Johann Barre en 1842. Kune kun ĝia pleja konkuranto, la Herforder Brauerei, ĝi estas unu el la plej grandaj bierfarejoj en Orienta Vestfalio (bazita je la produktado de biero), kaj tial de regiona graveco. La bierfarejo situas en la suda fino de la pasejo trans la Wiehen montetaro (Bundesstrasse 239) inter Lübbecke kaj Hüllhorst, je la bazo de la Reineberg monteto, kaj estas jam dum generacioj en la sama familio.

## Historio kaj regiona graveco 
[eta|maldekstra|Pruvo ke Barre Bräu estas konsumata ekster ĝia hejma distrikto. Jen restoracio kiu servas Barre bieron en la [burgo de Diedrich, en la Melle montetaro]]

La bierfarejo ne nur subtenas nombron de festivaloj en la regiono, sed eĉ mem fondis festivalon, la **Bierbrunnenfest** (Bierfontofestivalo), kiu oni celebras en Lübbecke ekde 1954. Nekredeble, tio signifas servado de miloj litroj da biero al la ĝenerala populacio - tute senpage. Barre Bräu ne nur estas populara en la regiono de Lübbecke, sed ankaŭ pli norden sur la nordgermana malaltebenaĵo, kaj en la distrikto Herford, sude de Lübbecke.

Barre Bräu oni ankaŭ eksportas al Tajvano kaj Ĉinio.

Barre Bräu estas farata akorde kun la leĝo de pureco (*Reinheitsgebot*) el 1516, kaj la bierfarejo estas fonda membro de *Die Freien Brauer* (sendependaj bierfarejoj) iniciativo, asocio de mezgrandaj privataj bierfarejoj en Germanio kaj Aŭstrio. Laŭ ĝiaj propraj fontoj, Barre Bräu produktas 150 000 hl da biero dum la jaro 2010, kio estas iom pli ol 2% de la jara produktado de la plej granda bierproduktisto de Germanio. Tamen, Barre Bräu havas la reputacion por kvalito kaj funkcias tre sukcesplene en ĝia niĉmerkato.

## Produktoj 
eta|Tipaj bierboteloj
Barre produktas nombron da bierojn kaj limonadbieron:

* Barre Pilsena biero
* Barre Frey Bier (senalkohola)
* Barre Dunkel
* Barre Alt
* Barre Weizen
* Barre Maibock
* Barre Alt Schuss (Alt Bier + malt beer)
* Barre Alster (limonadbiero)
* Barre Lemon (limonadbiero)
* Barre Festbier
* Barre Weizen Grape (limonadbiero)
* Barre Fass Brause (senalkohola)

Barre Maibock nur haveblas dum la printempo; ĉiuj aliaj tipo dum la tuta jaro.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Barre's Brauwelt
* Vivo en Barre-Lando, antaŭe kaj nun

Kategorio:Bierfarejoj en Germanio
Kategorio:Distrikto Minden-Lübbecke
Montereau (stacidomo)

**Montereau** estas franca stacidomo sur linio Paris Gare de Lyon - , situanta en  Montereau-Fault-Yonne (mallonge: Montereau), departemento Seine-et-Marne, regiono Francilio.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj sur linio R de Transilien.

* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Paris-Lyon - Marseille-St-Charles (830000).
* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Flamboin-Gouaix - Montereau (831000).
* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Corbeil-Essonnes - Montereau (746000).

## Interkonektoj 
*  Siyonne A B C Ea Eb F G I L Emplet
*  ProCars 02 06 10 15
*  SME 07 46
*  STILL 18B 19
*  Comète 208
*  Vulaines 41
*  Cars Moreau 2 201
*  Siyonne

## Vidu ankaŭ 
* Transilien
* Transilien R
* Stacidomoj de Transilien
* Montereau-Fault-Yonne

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Transilien R
Kategorio:Fervojaj stacioj en Seine-et-Marne
Kategorio:Montereau-Fault-Yonne
Kategorio:Fret SNCF
Montereau-Fault-Yonne

**Montereau-Fault-Yonne** [mɔ̃tʀofotjɔn] estas franca  situanta en departemento Seine-et-Marne, regiono Francilio.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Monterelais*.

La , Johano de Burgonjo, nomita «Johano Sentima», estis murdita dum intervjuo kun la daŭfeno, nome la estonta Karlo la 7-a, sur la ponto de Montereau.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Seine-et-Marne
* Montereau (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Seine-et-Marne
József Kauser

**József Kauser** [jOĵef kaŭzer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kauser József** estis hungara arkitekto. Lia nomvarianto estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Kauser L. József*.
eta|Predikejo en Baziliko de Sankta Stefano planita de József Kauser
József Kauser http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/056/pc005617.html#4 naskiĝis la  en Pest (urbo) (Hungara reĝlando), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
József Kauser frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li studis en Josepf Polizechnicum (1865), poste en Politeknika Altlernejo de Zuriko (1866-1867), fine en Nacia Altlernejo de Belartoj en Parizo (1868-1870). Pro la Francia-Prusia Milito li finis la lernadon en Akademio de Belartoj de Vieno, kie lia ĉefinstruisto estis Theophilus Hansen. Li daŭrigis siajn studojn denove en Parizo (jam post la milito) de Charles Garnier ĝis 1873. Li komencis labori en Parizo, poste en Vieno, fine en la ĵus formiĝanta Budapeŝto, kie li estis unua dungito en la arkitektura firmao de sia frato János Kauser antaŭ ol li fariĝis sendependa. Li sendependiĝis en 1878. Depost morto de Miklós Ybl en 1891 Kauser estis konfidita direkti la internon kaj kupolon de la Baziliko Stefano la 1-a (Budapeŝto). Resume li kreis proksimume 50 konstruaĵojn. Li ŝatis planadi novrenesancajn domegojn. Li ricevis francan, hungaran, aŭstran premiojn.

## Elektitaj planitaj konstruaĵoj 
* partopreno en hungara pavilono en mondekspozicio en Parizo (1878)
* partopreno en pavilonoj en la tutlanda ekspozicio (1885)
* Preĝejo Koro de Jesuo (Józsefváros)
* finkonstruo de Baziliko Stefano la 1-a en Budapeŝto
* Iama finhaltejo pri ĉevaltiraj tramoj en Zugliget

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 4-a alineo
* germanlingva biografio

Kauser house. - 19 Erzsébet Boulevard, Budapest.JPG|Loĝdomo en Budapeŝto planita de Kauser (1894-1896)
58 regi vegallomas Klosz.jpg|Finhaltejo en Zugliget
08051-Budapest-1906-Katholische Kirche auf dem Maria Theresia Platz-Brück & Sohn Kunstverlag.jpg|Preĝejo Koro de Jesuo

Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Rethava orobanko

**Rethava orobanko**, **Reta orobanko** aŭ **Retorobanko** (*Orobanche reticulata*) estas parazita senklorofila herboplanto de la familio de Orobankacoj. La specia nomo (*reticulata*) indikas la eston ĉe la floroj de rimarkindaj vejnaroj retoformaj.

eta|maldekstre|250ra|Infloresko.
Ĝi estas el 20 al 40 cm alta. Ĝi ne havas foliojn, aŭ estas reduktitaj al iuj spiralecaj skvamoj. La radikoj estas faskoformaj kaj setlas sur la radika sistemo de la parazitata planto. La tigo estas stara, rekta kaj sen branĉoj.

La polinigo estas farata de insektoj, la reproduktado per malgrandegaj semoj el infloreskoj, kiuj estas transportataj de insektoj el tipo de formikoj.

Tiu specio estas parazita de la specioj de la genroj *Carduus*, *Cirsium* kaj *Carlina* (familio *Asteracoj*) kaj *Scabiosa*, *Knautia* (familio *Dipsakacoj*).

## Notoj 
Kategorio:Orobankoj
Esperantigo de vortoj el vjetnama fonto

**Esperantigo de vortoj el vjetnama fonto** laŭ malsupra skemo estas proponata de la vjetnama esperantisto, vortaristo, esperantologo Nguyễn Xuân Thu.

Li atentigis ke tiu ĉi tabelo laŭeble plej fidele sekvas la Konsilojn por Transskribado de La Bona Lingvo kaj la Rekomendojn de Akademio de Esperanto pri esperantigo de vortoj. Tiel, ĝi iomete diferencas de la transskribado de la esperanta versio de “La Rakonto pri Kieŭ”, kiel la forigo de ŭ antaŭ vokalo. 

## Kritikoj 
La listo havas problemojn el la punkto de fonologio de la du lingvoj.
### Stranga disigo de prononco kaj litero
Kvankam Esperanto havas la principon "por unu sono unu litero", la listo montras Esperantajn literojn kaj prononcojn malsame. Ekzemple, laŭ la listo, oni devus prononci "k" el vjetnama *q* kiel [ku]. 
### Stranga transskribo de diftongoj
Kvankam vjetnama prononco de *hoa* estas proksima al [hwa:], la listo diras, ke *hoa* estu skribata esperante kiel "hoa". Tamen, en Esperanto oni prononcas "hoa" kiel [ho:a] ĉar la Esperanta akcento estas ĉiam sur la antaŭlasta silabo.

## Referencoj 
Vjetnama
Kategorio:Vjetnama lingvo
Fret SNCF

**Fret SNCF**, antaŭe **SNCF Marchandises**, estas la aktiveco de fervoja transporto de frajto, sub statuto de EPIC (*"établissement public à caractère industriel et commercial"*), de Société nationale des chemins de fer français (SNCF) en Francio.

Fret SNCF formas parton de la fako «&nbsp;transport ferroviaire et multimodal de marchandises&nbsp;» (TFMM) de "SNCF Logistics", ene de "SNCF Mobilités".

## Bildgalerio 

SNCF Fret 427057 p1.JPG
Fret SNCF 437023.JPG
Fret à Bry-sur-Marne GC par Cramos.JPG
Artemare BB.67544 + 67507.JPG

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Société nationale des chemins de fer français

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:SNCF
Kategorio:Fervojo en Francio
Limonadbiero

eta|100px|Limonadbiero kun 0,5 vol. procentoj da alkoholo
**Limonadbiero** (angle: *shandy*) estas mikstrinkaĵo el unu kvinono da pilsena biero kaj 4 kvinonoj da limonado. Ĝi estis antaŭ ĉio trinkata dum la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj. Hodiaŭ ĝi ne estas multe trinkata ĉar ĝi eksmodiĝis. Tamen nuntempe aperis diversaj aliaj mikstrinkaĵoj en la merkato.

## Vidu ankaŭ 
* Fruktbiero

Kategorio:Tipoj de biero
Kategorio:Alkoholaĵoj
Kategorio:Kokteloj
Marc Konijnenberg

**Marc Konijnenberg** (en Esperanto ofte *Marko*, naskiĝis la 20-an de oktobro 1991 en Epe) estas nederlanda esperantisto. Marc estis de 2009 studento en Zwolle kaj ekde oktobro 2017 ĝis junio 2018 volontulo de la Bjalistoka Esperanto-Societo en Bjalistoko.

Marc elektiĝis la 30-an de majo 2018 kiel estrarano de TEJO.

## Eksteraj ligiloj 
* Persona paĝo ĉe Facebook

Kategorio:Nederlandaj esperantistoj
Kategorio:Estraranoj de TEJO
Tomasz Szymula

**Tomasz SZYMULA** (naskiĝis la 27-an de marto 1991) estas pola esperantisto loĝanta en Krakovo. Li funkciis kiel ĝenerala sekretario kadre de la estraro de TEJO de la 18-a de novembro 2014 ĝis somero 2015. Krome li inter la jaroj 2014 kaj 2017 oficis en la estraro de PEJ.

## Eksteraj ligiloj 
* Persona paĝo en *Facebook*

Kategorio:Polaj esperantistoj
Kategorio:Estraranoj de TEJO