Ordinara piceo

La **ordinara piceo** (*Picea abies*) estas specio de piceo hejma en Eŭropo.

## Priskribo 
[maldekstra|eta|220px|La ilustraĵo de [ordinara piceo]]
[maldekstra|eta|220px|[Ŝoso de ordinara piceo.]]
[maldekstra|eta|220px|Ŝajn-strobila [gajlo kaŭzita de *Adelges abietis* sur Ordinara piceo.]]
maldekstra|eta|220px|Dissekcitaj ŝjajn-strobilaj gajloj.
Ĝi estas granda ĉiamverda konifera arbo kiu altas ĝis 35–55 metrojn kun trunka diametro ĝis 1-1,5 metrojn. La ŝosoj estas oranĝ-brunkoloraj kaj senharkovritaj. La folioj estas pinglecaj, 12–24 mm longaj, kvarangulaj laŭ transversa tranĉo (ne platigitaj), kaj malhele verdaj je kvar flankoj kun ne okulfrapaj stomaj linioj. La strobiloj estas 9–17 cm longaj (la plej longaj de iu ajn piceospecio), kaj havas malakutajn ĝis akutajn triangule pintigitajn skvamo-pintojn. Ili estas verdaj aŭ ruĝecaj, maturiĝante brune 5–7 monatoj post polenado. La semoj estas nigraj, 4–5 mm longaj, kun pal-bruna 15 mm flugilo .

La plej granda mezurita ordinara piceo, kiu altas 63 m, troviĝas en Praarbaro Perucika, Nacia Parko Sutjeska, Bosnujo kaj Hercegovino.

Populacioj en sudorienta Eŭropo emas havi averaĝe pli longajn strobilojn kun pli pintigitaj skvamoj; tiuj kelkfoje estas diferencigitaj kiel *Picea abies* var. *acuminata* (Beck) Dallim. & A.B.Jacks., sed ekzistas konsiderinda interkovriĝo je variado kun arboj de aliaj partoj de la arealo.

Alia piceo kun iomete rondigitaj strobil-skvamoj kaj harkovritaj ŝosoj troviĝas malofte en Centraj Alpoj de orienta Svisujo. Ĝi ankaŭ diferencas pri havi pli dikajn, blu-verdajn foliojn. Multaj tekstoj pritraktas ĝin kiel variaĵon de Ordinara piceo, sed ĝi estas tiel diferenca kiel multaj aliaj piceoj, kaj ŝajnas kxazaŭ parencon de la siberia piceo, de la ŝrenk-piceo (*P. schrenkiana*) el centra Azio kaj de la okcident-himalaja piceo (*P. smithiana*) el Himalajo. Pritraktita kiel diferenca specio, ĝi nomiĝas la **alpa piceo** (***Picea alpestris*** (Brügger) Stein). Same kiel Siberia piceo ĝi facile hibridiĝas kun la ordinara piceo; senmiksaj ekzempleroj estas maloftaj. Hibridoj komune estas konataj kiel la norvega piceo (angle : *Norwegian spruce*), kiu ne estas konfuzenda kun la senmiksa specio *Picea abies* (angle : *Norway spruce* - Norvegujo-piceo).

## Uzado kaj ekologio 
La ordinara piceo estas unu el la plej vaste plantitaj piceoj, kaj ene de kaj ekster sia hejma arealo, kaj unu el la plej ekonomie gravaj koniferaj specioj en Eŭropo. Ĝi estas uzata en forstumado por konstruligno kaj papera produktado, kaj kiel ornama arbo en parkoj kaj ĝardenoj. Ĝi ankaŭ estas vaste plantita por uzado kiel kristnaska arbo. Ĉiu Kristnasko, la norvega ĉefurbo, Oslo, provizas la urbojn de Novjorko, Londono, Edinburgo kaj Vaŝingtono per la ordinara piceo, kiu estas plantata je la plej centra placo de ĉiu urbo. Tiu estas ĉefe signo de dankemo por la helpo kiun tiuj landoj donis dum la Dua mondmilito.

Ĝi estas kvazaŭhejma en iuj partoj de Nordameriko, kvankam ne tiel vaste por esti konsiderata kiel invadan arbon. Ĝi povas rapide kreski kiam ĝi estas juna, jare ĝis po 1 m dum la unuaj 25 jaroj sub favoraj cirkonstancoj, sed kreskado malpliiĝas kiam la arbo altas 20 metrojn .

La ordinara piceo bone toleras acidan grundon, sed ne bonfartas je sekaj aŭ nutraĵo-nesufiĉaj grundoj. Ekde 1928 ĝis la 60-aj jaroj ĝi estis plantata je minadaj restaĵoj  .

Tamen, *Pando*, arbarero de 47 000 klonuloj de ŝajntremola poplo (*Populus tremuloides*), estas taksita havi aĝon inter 80 000 kaj unu miliono da jaroj  

La emfazo estas je la diferenco inter la individua "plej maljuna arbo" kaj la multopaj "plej maljunaj arboj", kaj inter "plej maljuna klonulo" kaj "plej maljuna ne-klonulo". La plej maljuna individua arbo (kiu ne estis avantaĝita per klonado) estas "Metuŝelaĥ", individuo de *Pinus aristata* el Granda Baseno.

## Vidu ankaŭ 
* Iliraj deciduaj arbaroj
* Karpataj montarbaroj
* Mezeŭropaj miksaj arbaroj
* Picea ligno

## Bildaro 

Dosiero:Unknown Pinaceae Cones 3800.jpg|Ŝosoj de juna Ordinara piceo.
Dosiero:Picea abies cone USFWS.jpg|Matura strobilo.
Dosiero:Picea abies young female cone - Keila.jpg|Juna ina strobilo
Dosiero:Koeh-105.jpg|Ilustraĵo el la 19-a jarcento.
Image:Developing Pineapple Gall.JPG|Tri ŝajn-strobilaj gajloj, disvolviĝantaj sur Ordinara piceo.
File:Picea abies MHNT.BOT.2010.6.79.jpg|Picea abies - Muzeo de Tuluzo

## Referencoj 
Kategorio:Pinacoj
Kategorio:Arboj
Kategorio:Palearktisa flaŭro