open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Meksika parulio

La **Meksika parulio** (*Geothlypis speciosa*) estas specio de la familio de Paruliedoj kaj genro de Flavgorĝuloj aŭ *Geothlypis* kiu enhavas tre similajn speciojn. Ĝi estas endemia de Meksiko, kio nomigas la specion, kvankam en Meksiko estas ankaŭ aliaj specioj de la sama genro.

Ties naturaj biotopoj estas lagoj de nesala akvo kaj marĉoj de fluanta akvo kie estas tifao aŭ similaj plantoj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo kaj ne aperas en degradita areoj, diference de aliaj samgenranoj. Ili loĝas nur en 4 areoj de la ŝtatoj de Gvanaĥŭato, Miĉoakano kaj Meksikŝtato, en centra Meksiko en la regiono transvulkana (tiele indus ankaŭ pli preciza nomigo Transvulkana parulio), sed oni ne faris kalkulojn lastatempe, dum jam malaperis la specio el aliaj apudaj areoj.

maldekstra|eta|GeothlypisSpeciosaKeulemans|alt=GeothlypisSpeciosaKeulemans.jpg
Tiu neotropisa specio (13 cm longa) estas simila al aliaj de la sama genro, tio estas, ĝi havas olivecbrunajn suprajn partojn kun grizecaj krono kaj nuko, nigrajn vizaĝomaskon al la kolflankoj kaj bekon, kaj tre kontrastajn flavajn subajn partojn; la kruroj estas rozkolorecaj. En flankoj videblas iom da oranĝeca nuanco. Ino estas pli senkolora, ne havas nigran vizaĝomaskon sed ja helajn okulringon kaj superokulan strion. La beko estas nigra kaj la kruroj brunecaj. Simila specio estas la Komuna flavgorĝulo kiu havas pli helajn krurojn, ne havas nuancojn flanke nek grizecan bordon ĉirkaŭ la masko.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Geothlypis speciosa. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 26an de julio 2007.

## Vidu ankaŭ 
* Baĥiaj sekaj arbaroj

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paruliedoj
Kategorio:Neotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Haveno de Sevilo

eta|260px|Vido de la haveno de Sevilo
La Haveno de Sevilo troviĝas je 80 kilometroj de la elfluejo de la rivero Gvadalkiviro kaj ĝi estas la sola komerca ĉerivera haveno en Hispanio. Ĝi direktas al la Mediteraneo kaj Atlantiko.
La splendoro de la haveno ekiĝis en 1503 kiam establiĝis en Sevilo la "Domo de Kontraktado", danke al kiu la urbo spertis egan ekonomian kreskon kiu ne ĉesis ĝis meze de la 17-a jarcento kiam la "Casa de la Contratacion" estis translokita al Kadizo. Avantaĝiga cirkonstanco por la splendoro de la haveno estis ĝia strategia situo ĉe la centro de profitdona kaj riĉa agrikultura areo. Tiel, la olivoleo kaj vino plenigis la ŝipkelojn destine al Ameriko. El la sevila haveno foriris preskaŭ ĉiuj la malkovraj ekspedicioj de la unua duono de la 16-a jarcento: Diego de Lepe, Alonso de Ojeda, Diego de Nicuesa, Pedrarias Dávila, ktp.

Kategorio:Havenoj de Hispanio
Kategorio:Transporto en Sevilo
21 Luteco

**21 Luteco** estas granda, hela asteroido de la asteroida zono. Ĝi estas nenormala formo de M-tipa asteroido.

## Malkovro 
Malkovris ĝin la germana amatora astronomo Hermann Mayer Salomon Goldschmidt, de la balkono de sia pariza hejmo.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon "Luteco" tiu de Parizo en la antikva epoko ().

## Ecoj 
Kvankam klasifikata kiel M-tipa (riĉa je metalo) asteroido, Luteco montras malmulte da metalo sur ĝia surfaco: ĝia spektro similas tiun de la karbonecaj ĥondritoj kaj C-tipaj asteroidoj, kaj tute ne tiun de la ferometeoritoj. Ĝia malforta radara reflektiveco montras la ĉeeston de hidrataj materialoj: abundaj silikatoj kaj pli dika tavolo da regolito pli dika ol tiu sur plejparto el asteroidoj.

La analizo de ĝia luma kurbo montras, ke ĝia rotacia akso estas preskaŭ paralela al sia orbita ebeno:
Kiel Urano, Luteco prezentas unu post la alian siajn polusojn al Suno.

## Esploro 
eta|maldekstre|450px
Luteco estas unu el la celoj de la kosmosondilo Rosetta
kiu superflugis ĝin la , post observo de la asteroido 2867 Steins.

## Noto kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  La asteroido (21) Lutetia
*  Grando kaj albedo de 21 Lutetia per infraruĝa observo
*  Bildo de Luteco, de distanco de 80 000 km fotita de Rosetta el paĝaro de ESA 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hermann Mayer Salomon Goldschmidt
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1852
Balsasaj sekaj arbaroj

eta|220px|Situo de la tropikaj kaj subtropikaj sekaj foliarbaroj en la mondo.
La **balsasaj sekaj arbaroj** estas tersupraĵa ekoregiono el la centramerika ekoprovinco de la neotropisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome la ekoregiono apartenas al tropikaj kaj subtropikaj sekaj foliarbaroj de suda Meksiko. Temas ankaŭ pri unu el la sek-arbaraj ekoregionoj kiuj kune konstituas tutmondaj 200-regionon, nome la "meksikaj sekaj arbaroj". 
## Priskribo
La balsasaj sekaj arbaroj okupas la basenon de Balsaso. Le ekoregiono kovras areon de 62 400 kvadrataj kilometroj, etendiĝante tra partoj de la subŝtatoj de Miĉoakano, Gerero, Meksikŝtato, Moreloso, Pŭeblo, kaj Oaĥako. Balsasa Valo, kaj la balsasaj sekaj arbaroj, etendiĝas orienten kaj okcidenten inter la ĉenoj de Sierra Nevada norde kaj Suda Patrinmontaro sude. La ĉirkauantaj montaroj portas pinajn kaj kverkajn arbarojn : la neĝmontarajn pinarojn-kverkarojn en la nordo kaj nordokcidento, la sud-patrinmontarajn pinarojn-kverkarojn en la sudo kaj la oaĥak-patrinmontarajn pinarojn-kverkarojn en la oriento. La kserofitara ekoregiono de la tehuakan-vala kserofitaro troviĝas nordoriente. La balsasaj sekaj arbaroj limtuŝas la marbordajn sud-pacifikajn sekajn arbarojn kie la ekoregiono trairas al Suda Patrinmontaro je sia vojo al Pacifika Oceano.

## Klimato
La klimato de la balsasaj sekaj arbaroj estas tropika kaj subhumida. Precipitaĵo estas malpli ol 120 centimetrojn jare kaj sezone, kun seka sezono kiu povas daŭri ĝis ok monatoj.

## Vidu ankaŭ
*Ekologia klasifiko de la tersupraĵoj
*Ekoregionoj en Meksiko
*Konservada stato de ekoregiono

## Referencoj kaj eksteraj ligiloj
* Ekoregiono NT0205 : Balsasaj sekaj arbaroj (WWF)
* Balsasaj sekaj arbaroj (*WWF-Wildworld*)
* Balsasaj sekajarbaroj  (*Wildworld*) - Nacia Geografia Societo 

* Balsasaj sekaj arbaroj (*Globalspecies*) 
* Situo de la ekoregiono : tajpu *Balsas dry forests*
* Tutmondaj 200; numero 56 : Meksikaj sekaj arbaroj (WWF)

Kategorio:Neotropisaj ekoregionoj
Kategorio:Tropikaj kaj subtropikaj sekaj foliarbaroj
Kategorio:Global 200
Kategorio:Geografio de Meksiko
Sikorsky S-72

eta|Specimeno de Sikorsky S-72
'*Sikorsky S-72 *X-wing'''* estas usona eksperimentaviadilo, hibrido de helikoptero kaj aviadilo.

## Historio
La 12an de oktobro 1976 la Sikorsky S-72, rotorsistemo de esploraviadilo *Rotor Systems Research Aircraft (RSRA)*, fabrikita de NASA kaj la usona armeo, faris la unuan flugon.

La flugmasĉino povas flugi kiel helikoptero aŭ kiel aviadilo kun fiksaj flugiloj sen rotoro.
  
La maksimuma rapideco estas 345&nbsp;mph (mejloj pro horo).

La aviadilo povas starti kaj alteriĝi vertikale kun turna rotoro, kaj ĝi povas ankaŭ flugi kun haltigita rotoro kiel normala aviadilo. La rotoro havas krucan formon - (krucaj flugiloj-rotoro  angle: *"X-Wing"*) kaj la rotoro - sen turnigo - helpas porti la aviadilon kiel flugilo. 
   
La nomo en angla lingvo estas *X-Wing Rotorcraft*. Vidu bildon de NASA en eksteraj ligiloj: (angle) *RSRA X-Wing Rotorcraft*. La bildoj estas de  NASA-flugesplorado centro: en angla  *NASA's Dryden Flight Research Center''

## Eksteraj ligiloj
*oficiala retejo sikorsky 
*nasa: pri S-72
*angle, ruse pri S-72

Kategorio:Helikopteroj
22 Kaliopo

**22 Kaliopo** estas tre granda asteroido de la asteroida zono, kiu havas unu sateliton: Lino.

## Malkovro 
Kaliopo estis malkovrita de la brita astronomo John Russell Hind, la .

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la muzo Kaliopo.

## Ecoj 
Ĝi estas longoforma kaj iomete malsimetria, kiel atestas bildoj elde la Very Large Telescope kaj la Eŭropa suda observatorio.

Kvankam ĝia spektro estas tiu de M-tipaj asteroidoj, ĝi ne aspektas metala. Ĝia denso estas tro malgranda por esti tiu de metalhava korpo, eĉ de rubamaso.
Ĝia spektroskopio montras silikatojn kaj hidratajn materialojn, kiu indikas ŝtonan surfacon. Ĝia malforta radara albedo ne kongruas kun metala surfaco.

La analizo de la luma kurbo de Kaliopo montras aksan klinecon de 103°, tie estas retrogradan rotacion kaj ovoforman, nesimetrian formon.

## Satelito 
La satelito de Kaliopo, Lino, aŭ *22 Kalliope I Linus* estas korpo de 28 ± 2&nbsp;km de diametro, orbitante 1095 ± 11&nbsp;km for de la centra korpo. Malkovris ĝin Jean-Luc Margot kaj Michael E. Brown la .

La , kaŝado de la stelo *TYC1886-01206-1* far de Kaliopo kaj Lino estis observita elde Japanio ; tio, kiu permesis taksi la diametron de la satelito je 20–28&nbsp;km. Je tiu okazo, montriĝis, ke la kaŝita stelo estas duopa stelo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de John Russell Hind
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1852
23 Talio

**23 Talio** estas granda S-tipa asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝin malkovris la brita astronomo John Russell Hind, la .

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la muzo Talio.

## Ecoj 
Kiel S-tipa asteroido ĝi entenas silikatojn de fero kaj magnezio. Ĝi orbitas inter la malplenoj de Kirkwood 3:1 kaj 5:2; ĝiaj discentreco kaj klinangulo estas grandaj, sed ne esceptaj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de John Russell Hind
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1852
Hermann Mayer Salomon Goldschmidt

. Li pasis grandan parton de sia vivo kaj karieris en Francio.

## Vivo 
Filo de juda komercisto de Frankfurto, li unue laboris en la familia vendejo. Vizitinta artajn galeriojn en Nederlando, li malkovris sian alvokiĝon por la pentrado, pri kiu li unue studis en Munkeno kaj, ekde 1836, en Parizo.

Tie, li spektis prelegon, kiun donis Urbain Le Verrier en la Observatorio de Parizo okaze de la luna eklipso de . Tiu vekas lian intereson por la astronomio.

Li aĉetis teleskopon de 52 mm de diametro (per la mono de la vendo de du portretoj de Galilejo, kiujn li faris dum restado en Florenco) kaj instalis observatorion en sian loĝejon ĉe strato "de l'Ancienne-Commédie", supre de la Kafejo Procope, de kie li malkovris sian unuan asteroidon: 21 Lutetia la .

Hermann Goldschmidt neniam estis dungita de la Observatorio de Parizo, kaj ne havis grandajn monrimedojn. Tamen en 1862 li ricevis pension de 1500 frankoj.

Trafita de diabeto, li retiriĝis en Fontainebleau, kie li mortis en 1866.

## Sciencaj eltrovoj 
Li komence ĝisdatigis la ĉielajn mapojn kaj malkovris plurajn .
Li malkovris 14 asteroidoj inter 1852 kaj 1861.
Ĉe la unua li rimarkis kaj observis la ombrostriojn, kiuj aperas en la minutoj antaŭ
suneklipso.
Li kredis observi novan sateliton de Saturno, kiun li
nomis "Ĥirono". Tiu objekto neniam estis retrovita (la nomo de Ĥirono
estis poste donita al unu objekto meza inter kometo kaj asteroido).

## Honoroj 
* Li ricevis la oran medalon de la Royal Astronomical Society en 1861,
* Li estis nomumita kavaliro de la Honora Legio en 1857,

En lia honoro, oni donis lian nomon al:
* La luna kratero Goldschmidt,
* La asteroido 1614 Goldschmidt,

## Noto kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Hermann Mayer Salomon Goldschmidt

## Eksteraj ligiloj 
*  Hermann Goldschmidt, artisto kaj astronomo
*  "Hermann Golschmidt". Monthly Notices de la Royal Astronomical Society

Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
24 Temiso

**24 Temiso** estas unu el plej grandaj asteroidoj de la asteroida zono. Ĝi estas la ĉefa ano de la Temisa familio.

## Malkovro 
Temiso estis malkovrita la  de la itala astronomo Annibale de Gasparis.

## Nomo 
Kolego de la malkovrinto, la itala astronomo Angelo Secchi, donis al ĝi la nomon de la titanino Temiso (greke Θέμις), personiĝo de la dia leĝo en la helena mitologio.

## Ecoj 
Ĝi estas plej granda ano de la Temisa familio, asteroida familio kiu komponiĝas el kerno da kelkaj grandaj objektoj ĉirkaŭataj de amaso da malgrandaj korpoj.

La  la *NASA Infrared Telescope Facility* konfirmis ke ĝia surfaco estas kovrita de akvoglacia tavolo. Organikaj kemiaĵoj estis ankaŭ trovitaj, kiel policiklaj aromataj hidrokarbonoj, metiloj kaj metileno.

Ĉar je temperaturo de 159 K, la glacio sublimiĝas, tiu glacia tavolo nepre estas "nutrita" de sub-surfaca rezervujo. Alia hipotezo estas, ke akvo estus produktita el la protonoj de la suna vento. La alt-energiaj protonoj reagus kun la oksigeno de la mineralaj oksidoj por formi hidroksilojn kiuj poste
aliformiĝus al akvo..
Tiu malkovro apogas la hipotezon laŭ kiu falintaj asteroidoj alportis akvon sur Teron.

## Noto kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Annibale de Gasparis
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1853
Tiĥij

**Tiĥij,** ukraine **Тихий,** hungare **Tiha** estas malgranda vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Velikij Bereznij.
eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Velikij Bereznij en Transkarpatio

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 60&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 574 m
* Loĝantaro: 500
* Poŝtkodo: 89032
* Telefonprefikso: 3135

## Situo 
Tiĥij situas en valo de rojo. Luh kun stacidomo troviĝas je 8, Velikij Bereznij je 42, Uĵhorodo je 85 kilometroj. LParto de la teritorio estas ankaŭ la vilaĝo Suĥij.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1599 en hungara formo *Tiha*. En 1910 loĝis tie 1093 loĝantoj, (1052 rutenoj, 29 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Tiha apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto de Nagyberezna, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Tiĥij/Tiha. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Unión do Povo Galego

La **Unión do Povo Galego** (esperante Unuiĝo de la Galega Popolo), UPG, estas galega politika partio, el galeg-naciisma kaj komunisma ideologio. Ĝi mem difiniĝas kiel "patriotisma kaj komunisma, ĉar ĝi luktas por la nacia liberiĝo" (laŭ la artikolo 1 de ĝia Statuto). La partio publikigas la revuon *Terra e Tempo* (*Tero kaj Tempo*) kaj ĝia ĝenerala sekretario estas Néstor Rego. Nuntempe ĝi havas 1 300 partianojn. La junulara branĉo de la partio nomiĝas Unión da Mocidade Galega (Unuiĝo de la Galega Junularo) kiu fondiĝis en la jaro 1977.

La partio estis fondita en 1963 de  Xosé Luis Méndez-Ferrín, Celso Emilio Ferreiro kaj aliaj galegaj intelektuloj, kun la celo atingi la sendependecon de Galegio kaj ĝian transformiĝon en socialisma ŝtato. Ĝi promociis la kreadon de naciismaj frontoj kiel la Asemblea Nacional-Popular Galega, la Consello de Forzas Políticas Galegas kaj la Galega Naciisma Bloko.

Kategorio:Politikaj partioj de Galegio
Kategorio:Hispanaj politikistoj
Kategorio:Galegoj
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1963
Luh

**Luh,** ukraine **Луг,** hungare **Ligetes** [ligeteŝ] estas malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Velikij Bereznij, en municipo de Volosjanka.
eta|dekstra|180px|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180px|Distrikto de Velikij Bereznij en Transkarpatio
eta|300px|Panoramo de Luh

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 29&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 452 m
* Loĝantaro: 430
* Poŝtkodo: 89030
* Telefonprefikso: 3135

## Situo 
Luh situas laŭ Uĵ, laŭ fervojo. Velikij Bereznij troviĝas je 33, Uĵhorodo je 76 km-oj.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1602 en ukrainia formo *Luh*. En 1904 pro la hungariga politiko la vilaĝo ricevis hungaran loknomon. En 1910 loĝis en Ligetes 371 loĝantoj, (347 rutenoj, 14 germanoj, 10 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Ligetes apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto de Nagyberezna, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Luh/Ligetes. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Galega Naciisma Bloko

eta|dekstra|180ra|Logo de la Bloko
La **Galega Naciisma Bloko** (galege Bloque Nacionalista Galego) estas politika partio de Hispanio el galeg-naciisma ideologio kaj apartenas al la maldekstro kies teritorio troviĝas en la aŭtonoma regiono Galegio (Hispanio). Ĝi adoptis la fokusiĝon pro "fronto" kaj ĝi estas formata de sendependaj partianoj (ĝi ne estas koalicio de partioj). Tamen, ene de ĝi kunekzistas pluraj grupoj kaj partioj agnoskitaj de la bloko kaj en ili la blokanoj povas libere aktiviĝi. Tamen, la plimulto de la partianoj (70%) nur apartenas al la bloko. Pontevedro estas la ununura el la sep grandaj urboj de Galegio kies registaro apartenas al la Galega Naciisma Bloko (koalicie kun PSdeG-PSOE).

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo de Galega Naciisma Bloko

Kategorio:Politikaj partioj de Galegio
Zahorb (Velikij Bereznij)

**Zahorb,** ukraine **Загорб** hungare **Határhegy** [hatArhedj] estas malgranda vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Velikij Bereznij.
eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Velikij Bereznij en Transkarpatio

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 37&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 526 m
* Loĝantaro: 570
* Poŝtkodo: 89011
* telefonkodo: +380 03135

## Situo 
Zahorb troviĝas de stacidomo de Ĵornava je 4, de Velikij Bereznij je 27, de Uĵhorodo je 68 km-oj.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1582 en slava formo *Zahorb*. En 1903 pro la hungariga politiko la vilaĝo ricevis hungaran loknomon *Határhegy*. En 1910 vivis tie 588 loĝantoj, (549 rutenoj, 30 germanoj kaj 9 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto de Nagyberezna, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Zahorb/Határhegy. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Corynephorus canescens

***Corynephorus canescens***, esperantigite **griza korineforo**, estas specio de la subfamilio de *Pooideae*.

## Priskribo 
Ĝi estas staŭda. Ĝi altas 10-35 cm. Ĝia paniklo estas kompakta krom dum la florado.

## Etimologio 
*canescens* latine signifas kiu iĝas blanka.

## Biologio 
Ĝi estas hemikriptofita. Ĝi ŝatas sablan grundon. Oni trovas ĝin, ekzemple, sur dunoj en la Kalmthoŭta erikejo.

Tiu palearktisa specio estis perhome enmetita ankaŭ en Nordameriko kaj en Sudameriko.

## Eksteraj ligiloj 
## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Tela Botanica
*  Natura arealo.

Kategorio:Poeoj
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Die Zauberflöte

***Die Zauberflöte*** (La Magia Fluto) estas opero du-akta, komponita en 1791 de Wolfgang Amadeus Mozart laŭ germanlingva libreto de Emanuel Schikaneder. La verko estas *Singspiel*, t.e. opero kun parolata teksto inter kantataj arioj.eta|Produktaĵo de *La Magia Fluto* ĉe Texas A&M University–Commerce en 2015.
## Unua prezentado kaj recenzo 
La opero estis unuafoje prezentata en Vieno la 30-an de septembro de 1791 ĉe la *Freihaus-Theater auf der Wieden*. Mozart mem estris la orĥestron, Schikaneder ludis Papagenon, kaj la Reĝinon de la Nokto ludis la bofratino de Mozart, Josepha Hofer.

La opero altiris grandajn homamasojn, kaj ĝia bona akcepto gajigis la komponiston, malsaniĝintan en Prago antaŭ kelkaj semajnoj kaj mortontan post kelkaj monatoj.

Depost tiam, *Die Zauberflöte* estas unu el la plej amataj operoj, kaj la oke plej ofte ludata opero en Nordameriko.

## Roloj 
La kantistoj rolas kun orĥestro konsistanta el du flutoj (unu kun fluteto), du hobojoj, du klarnetoj (duoblantaj je basetkorno), du fagotoj, du kornoj, du trumpetoj, tri trombonoj (alda, tenora kaj basa), timbaloj kaj kordinstrumentoj. La verko ankaŭ necesigas kvarpartan ĥoron por pluraj sceneroj (aparte la finaĵoj de ambaŭ aktoj) kaj kampaneton por la muziko de la magiaj tintiloj de Papageno.

## Notoj 
Kategorio:Germanlingvaj operoj
Kategorio:Operoj de Wolfgang Amadeus Mozart
Kategorio:1791
Kategorio:Verkoj de Wolfgang Amadeus Mozart
Zahorb (Miĵgirja)

**Zahorb** ukraine **Загорб** estas tre malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Miĵgirja, en municipo de Sinevirska Poljana.
eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Miĵgirja en Transkarpatio

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 867 m
* Loĝantaro: 75
* Poŝtkodo: 90040
* Telefonprefikso: 03146

## Situo 
## Historio 
La unua mencio okazis en 1600. Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Máramaros, al distrikto de Ökörmező, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Zahorb. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Korineforo

La **korineforo** () estas genro de plantoj el la subfamilio de Pooideae.

## Priskribo 
La spiketo estas duflora. La pinto de la aristoj estas klaboformaj.

## Etimologio 
*Corynephorus* greke signifas kiu portas klabon.

## Ĉefaj specioj 
* *Corynephorus canescens* (L.) Beauv.
* *Corynephorus divaricatus* (Pourret) Breistr.
* *Corynephorus fasciculatus* Boiss. et Reuter

## Referencoj 
Kategorio:Poeoj
Eleni Menegaki

**Eleni Menegaki** (greklingve: *Ελένη Μενεγάκη*) estas unu el la plej konataj TV-personoj de Grekio. Ŝi estas prezentantino kaj aktorino. Ŝiaj plej sukcesaj projektoj estas matenaj elsendoj *Proinos Kafes* (greklingve: Πρωινός Καφές, esperantlingve: Matena Kafo) kaj ĝia sekvo *Kafes Me Tin Eleni* (greklingve: *Καφές Με Την Ελένη*, esperantlingve: *Kafo kun Eleni*).

## Persona Vivo 
Ŝi naskiĝis je la 29-an de oktobro 1969 en Ateno. Post ŝiaj studoj, ŝi komencis labori. Ŝi koniĝis kun Jannis Lacios, ĉefdirektoro de Antenna, ĉirkaŭ en 1999 aŭ 2000. Ili geedziĝis en 2001, dum unu el la plej famaj geedziĝaĵoj de la greka *showbiz*. Je la 30-an de novembro 2002, ŝi naskis ilian unuan filon, postnomiĝita Aggelos-Ioannis; la 9-an de februaro 2005 ŝi naskis Laŭran kaj la 28-an de januato 2008 la trian kaj lastan filon, Valeria.

Ili estis la plej konata familio en Grekio, ekzemplo por ĉiuj. Sed la 28-an de januaro 2010, neatendite, ili anoncis ilian divorcon:

''Post 9 jaroj de kuna vivo kaj havo de tri, ĝisnune negrandaj infanoj, ni kundecidis foriri separate kiel personoj, sed ĉie kune kiel gepatroj, kiuj kunigas l' amon por iliaj infanoj kaj la agonio por ilia estonteco. Ni certas ke ĉi tiu decidaĵo suportiĝos kaj respektiĝos de ĉiuj.*

## Labora vivo 
Ŝi komencis sian karieron je 1991, en Mega Channel, kunprezentinte la elsendon *Proino Kokteil* (greklingve: *Πρωινό Κοκτέιλ*, esperantlingve: Matena Koktelo), ĉe Iason Triantafyllidis kaj Nikos Diamantaridis. Poste, ankaŭ kiel kunprezentintino, ŝi laboris ĉe Giorgos Polyhroniu, je la projekto Mega Banca (ankaŭ de Mega Channel), ĝis 1994. Estis en 1995, kiam ŝi eniris en ANT1 kaj ekprezentis *Proinos Kafes*, post *Popi Hadzidimitriu*, ĝis 2005, kiam ŝi kuniris ŝian edzon al Alpha kaj komencis prezenti ĝisnune la elsendon *Kafes Me Tin Eleni*.

## Specife 
### Elsendoj 
* *Proino Kokteil* (Πρωινό Κοκτέιλ, Matena Koktelo, 1991-1992)
* *Mega Banca* (1992 - 1994)
* *Proinos Kafes* (Πρωινός Καφές, Matena Kafo, 1995 - 2005)
* *Kafes Me Tin Eleni* (Καφές Με Την Ελένη, Kafo kun Eleni, 2005 - ?)

### Serialoj 
* *Ah, Eleni!* (Αχ, Ελένη!, O Eleni!, 1992)
* *Pater Imon* (Πάτερ Ημών, Patro Nia, 1994 - 1996)
* *Dada Gia Oles Tis Doulies'' (Νταντά Για Όλες Τις Δουλειές, Por Ĉiuj Laboraĉoj, 1998)

Kategorio:Grekaj aktoroj
Srch

Municipo **Srch**  situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Pardubice, 5&nbsp;km norde de urbo Pardubice, 9&nbsp;km oriente de urbo Lázně Bohdaneč. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skriba mencio en historiaj dokumentoj pri la vilaĝo kaj ankaŭ pri ĝiaj vilaĝpartoj Hrádek kaj Pohránov devenas el la jaro 1436, kiam imperiestro Sigismondo formale garantiigis ĉiujn tri kaj pliajn vilaĝojn el estinta havaĵo de la monaĥejo de Opatovice al Diviš Bořek el Miletínek.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* **Srch**
* Hrádek
* Pohránov

Ekde la 30-a de aprilo 1976 ĝis la 23-a de novembro 1990 apartenis al la municipo ankaŭ Stéblová.

## Vidindaĵoj 
### Fonto de pernštejna akvokondukilo en Srch 
eta|maldekstra|Akvofonto de Pernŝtejnidoj
Kiam Vilém el Pernštejn post incendio en la jaro 1507 konstruigis novan urbon Pardubice kiel sian reprezentan sidejon, ne povis en ĝi manki akvokondukilo, malgraŭ fakto, ke en apuddomaj putoj en Pardubice estis sufiĉe da akvo. La akvokondukilo venigis la akvon el Srch, per ligna tubaro, eĉ sub la rivero Elbo, en akvujon sur urboplaco en Pardubice. Tion ebligis la fakto, ke Srch estas sur malgranda monteto, do la akvo fluis mem. Lignajn tubojn oni boris el arbotrunkoj en antaŭurba placo ĝis nun nomata "Vrtálna" *(Borejo)*. La akvofonto en Srch estis bone aranĝita kaj estas videbla en bona stato ankoraŭ nuntempe. La akvujo sur la placo jam ne ekzistas, nek la tubaro.

### Pohránovský fiŝlago 
Pohránov troviĝas ĉe la bordo de Pohránovský fiŝlago, kiu estas unu el postrestaĵoj de estinta granda fiŝlaga sistemo de kanalo de Opatovice.

### Arbegoj en Hrádek 
Hrádek povas fieri per kverka aleo nomata "Královská cesta" *(Reĝa vojo)*, kiu en pasinteco estis vojo al la urbo Bohdaneč. Kverko tigofrukta (*Quercus robur*) kreskanta en la vilaĝo apartenas per sia alteco de 26 m, cirkonferenco de la trunko 650&nbsp;cm kaj taksata aĝo de 600 jaroj al memorindaj kaj protektataj arboj kaj estas certe la plej aĝa arbo en la ĉirkaŭaĵo de Pardubice.

## Interesaĵo 
En la malnovĉeĥa "Srch" signifis "rabovespo" kaj pro tio la vilaĝo havas en siaj blazono kaj flago ĝian figuron. En ĉeĥa heraldiko tio estas raraĵo.

## Literaturo 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en 2004.


Kategorio:Municipoj en distrikto Pardubice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Pardubice
Kategorio:Setlejoj en Orientelba tabulo
Dactylis

**Daktiliso** () estas palearkta genro de plantoj de la subfamilio de Pooideae. La genro enhavas nur unu specion : *D. glomerata*.

## Priskribo 
Ili estas staŭdaj. Ili estas hemikriptofitaj. Iliaj panikloj estas ege kompaktaj.

## Parazitoj 
eta|maldekstra|Ergoto sur daktiliso
*Ergoto fungo* parazitas ĝian ovarion.

## Uzo 
Ili estas uzataj kiel furaĝo. Ĝi estas unu el la plej protein-multriĉaj furaĝaj herboj.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Poeoj
Srnojedy

Municipo **Srnojedy** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Pardubice, ĉe bordo de rivero Elbo, 8&nbsp;km okcidente de la centro de urbo Pardubice. De la jaro 1964 ĝis la jaro 1993 Srnojedy estis parto de urbo Pardubice, nun ĝi estas ree memstara komunumo. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
Unuafoje la vilaĝo estas en historiaj dokumentoj rememorata en la jaro 1410, kiam ties posedanto, Jan el Srnojedy nomata Tluch, procesis pro heredaĵo ĉe la Kortega juĝo en Prago. La kverelon decidis reĝo Venceslao la 4-a. En la jaro 1462 Srnojedy fariĝis havaĵo de senjoroj el Ohnišťany kaj en la jaro 1502 de la urbo Chrudim. Tiam estis ĉe Srnojedy muelejo kaj proksime de ĝi estis hereda prampasejo kaj loĝis ĉi tie ankaŭ metia fiŝkaptisto. En la jaro 1547 okazis kontraŭreĝaj ribeloj, kiujn ĉeestis ankaŭ la urbo Chrudim. Post subpremo de la ribeloj imperiestro Ferdinando la 1-a konfiskis de Chrudim urban havaĵon, inter ĝi ankaŭ vilaĝon Srnojedy. Tiun de la reĝo aĉetis Jan el Pernštejn kaj alligis ĝin al la senjorejo Pardubice. Sed post mallonga tempo vendis tutan senjorejon Jaroslav el Pernštejn al la Reĝa kamero. La tridekjara milito estis katastrofo ankaŭ por Srnojedy. Plejparto da bienoj dezertiĝis, kaj nur post longa tempo revenis en la vilaĝon normala stato. Rapida disvolvo de la komunumo ekestis nur en 1950-aj jaroj kaj daŭras ĝis nun.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵo 
En centro de la vilaĝo estas **monumento** al la viktimoj de la unua mondmilito.

## Interesaĵoj 
Proksime de la vilaĝo troviĝas **signifa paleontologia lokaĵo** el kretacea epoko. La natursciencisto Antonín Frič priskribis kreaĵon de ĉi tie. Li supozis, ke temas pri dinosaŭro *(Albisaurus scutifer)*. Sed tio ne konformiĝis, pli eble temas pri ostoj de aligatoro.

En Srnojedy estas haltejo de **ekskursa ŝipo** "Arnošt", kiu veturas ĉi tien el sia hejma haveno ĉe Vonka-ponto en Pardubice.

## Literaturo 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en 2004.

## Pluaj fotografioj 

Srnojedy, Pardubická str.jpg| Strato Pardubická ulice
Srnojedy, new housing.jpg| Nova konstruaĵaro

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝoj de mikroregiono Malantaŭ la flughaveno 

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Pardubice
Kategorio:Municipoj en distrikto Pardubice
Kategorio:Setlejoj en Orientelba tabulo
Kategorio:Setlejoj sur Elbo
Hans Jensen

**Hans JENSEN** (25-an de junio 1907 en Hamburg - 11-an de februaro 1973 en Heidelberg; plena nomo *Johannes Hans Daniel Jensen*) estis germana fizikisto kaj nobel-premiito pri fiziko de 1963. Li ellaboris kiel teoria fizikisto kun Maria Goeppert-Mayer la ŝelomodelon de la atoma kerno. Hans Jensen laboris post 1949 ĉefe en Universitato de Hajdelbergo.

## Vivo 
Hans Jensen naskiĝis kiel tria filo de la ĝardenisto *Karl Friedrich Jensen* kaj ties edzino *Helene Auguste Adolphine* (naskiĝis kiel Ohm). Li studis ekde 1926 en la Hamburga Universitato kaj la Universitato Alberto Ludoviko de Frajburgo fizikon, matematikon, fizikan kemion kaj filozofion. Post la doktoriĝo pri fiziko, li restis en Hamburgo kiel scienca asistento kaj lia habilitiĝo okazis tie en 1936. Li iĝis docento en 1937 kaj eksterordinara profesoro en 1941 en la Universitato Gottfried Wilhelm Leibniz en Hanovro. Li akceptis en 1949 proponon de Universitato de Hajdelbergo por posteno de ordinara profesoro. Li laboris en tiu pozicio ĝis lia emeritiĝo en 1969. Dum tiu periodo, li havis ankaŭ plurajn gastprofesoran inviton kaj laboron en Usono, interalie ĉe la *Institute for Advanced Study* de la Universitato Princeton (1952), la Universitato de Viskonsino-Milvokio (1951), la Universitato de Minesoto (1956), la Universitato de Indianao (1953), ĉe la Kalifornia Instituto de Teknologio (1953) kaj la Universitato de Kalifornio ĉe Berkeley (1952), kaj ĉe la Universitato de Kalifornio ĉe San-Diego (1961). Li estis ekde 1955 kun Otto Haxel komuna aldonanto de la ĵurnalo *Zeitschrift für Physik*.

Kategorio:Germanaj fizikistoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziko
Kategorio:Universitato de Hajdelbergo
539 Pamina

'*539 *Pamina'''* estas granda, malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Malkovris ĝin Max Wolf la .

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de "*Pamina*", la ĉefrolulino de la Mozarta opero *Die Zauberflöte'' (La Magia Fluto).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Max Wolf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1904
25 Foceo

**25 Foceo** estas mezgranda hela S-tipa asteroido de la asteroida zono, ĉefa ano de la *Focea familio*.

## Malkovro 
Ĝi estas la unua malkovraĵo de la franca astronomo Jean Chacornac, la .

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la anatolia urbo Foceo el kiuj venis la antikvaj grekoj fondintoj de Marsejlo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Jean Chacornac
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1853
Charleston (Suda Karolino)

**Charleston** estas havenurbo en subŝtato Suda Karolino, en Usono. La loknomo devenas de Karlo la 2-a (Anglio).
eta|165ra|Loko de Charleston en Suda Karolino

## Bazaj informoj 
eta|200ra|maldekstra|Mapo pri Charleston
* Loĝantaro: 107800 en 2006
* Areo: 327 km ²
* Alto super marnivelo: 0-4 m
* Horzono: UTC-5, somere UTC-4
* Poŝtkodo:
* Telefonkodo: +1 843

## Situo 
Charleston situas preskaŭ ĉe bordo de Atlantika Oceano ĉe kunfluejoj de 2 riveroj, fine de ĉefvojo, laŭ fervojo.

## Historio 
En la 18-a jarcento la komunumo prosperis pro la kotono. Charleston estas konata "sankta urbo" (“The Holy City”) pro la sennombraj preĝejoturoj. La urbo fondiĝis en 1670 kun nomo *Charlestown* aŭ *Charles Towne* kaj deklaris religian pacon. Tial frue alvenis judoj kaj aliaj religiuloj. La nuna loknomo uziĝas ekde 1783. Dum interna milito de Usono estis tie granda sieĝo. En 1886 granda tertremo, en 1989 ventego okazis.
eta|564ra|Vojo en Charleston

## Famuloj 
* en Charleston mortis:
* Anna Katona, literaturhistoriisto
* Joseph Pulitzer

## Servoj 
* Medicina Universitato de Suda Karolino

## Vidindaĵoj 
eta|564ra|Moderna ponto de Charleston
eta|300ra|Charleston
maldekstra|eta|300ra|Charleston
eta|300ra|Charleston
maldekstra|eta|300ra|Charleston
eta|300ra|Charleston
* katedralo omaĝe al Johano Baptisto
* sinagogo
* muzeo

## Ĝemelurboj 
*  Spoleto, Italio
*  Savannah, Usono

Kategorio:Urboj de Suda Karolino
Kategorio:Marhavenaj urboj
Kategorio:Setlejoj nomitaj laŭ personoj
Russin

**Russin ** estas en Kantono Ĝenevo, Svislando. 

Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Geografio 
La kampara komunumo Russin situas ĉe la nordorienta bordo de la rivero Rodano proksimume 10 kilometrojn okcidente de Ĝenevo. Norde de la ponto al Aire-la-Ville la rivero estas barita al lago por produktado de elektra energio en la elektrejo Verbois, kiu situas sur la komunuma teritorio. La komunumo konsistas el la vilaĝetoj Verbois, La Chaumaz, les Les Baillets kaj Russin mem.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 4,95 km², de kiuj 21,0% estas kovritaj de arbaro, 53,1% servas por agrikulturo kaj 13,5% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
Russin limas en nordo al Satigny, en oriento aliflanke de Rodano al Aire-la-Ville, en sudoriento ankaŭ aliflanke de Rodano al Cartigny, en sudo al Avully, kaj en okcidento al Dardagny.

## Trafiko 
Russin disponas pri stacidomo ĉe la fervojlinio de Ĝenevo al Liono, kiu estas konektita per lokaj trajnoj al Ĝenevo.

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo de Meyrin al Dardagny. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 sitiuas en distanco de 8 kilometroj oriente en Onex.

## Historio 
La unuaj dokumentaj mencioj de Russin datiĝas el la jaro 1100 kiel *1100* Russino* kaj *Rucins*.

Dum mezepoko Russin apartenis al la paroĥaro de *Saint-Victor''. En la jaro 1536 ĝi estis okupita de Berno kaj devis alpreni al protestantan religion. En la jaro 1564 la posedaĵo transiris al Savojo. En la jaro 1749 Russin fariĝis estis atribuita al Ĝenevo per la kontrakto de Parizo. Sub la franca regado en la jaro 1798 estis kreita la komunumo.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Russin (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Russin
* Russin en la Historia Leksikono de Svislando
Husnij

**Husnij** () estas tre malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Velikij Bereznij, en municipo de Tiĥij.

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 11&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 722 m
* Loĝantaro: 86
* Poŝtkodo: 89031
* Telefonprefikso: 3135

## Situo 
Husnij situas en valo de rojo. Uĵok kun stacidomo troviĝas je 6, Velikij Bereznij je 46, Uĵhorodo je 90 km-oj.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1599. Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto de Nagyberezna, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Husnij. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
* preĝejo de 1655

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Charles Hard Townes

**Charles Hard TOWNES** (naskiĝis la 28-an de julio 1915 en Greenville/Suda Karolino, mortis  en Berkeley (Kalifornio)) estis usona fizikisto kaj nobel-premiito pri fiziko en 1964 kun Nikolaj Basov kaj Aleksandr Proĥoroveta|dekstra|Charles Hard TOWNES

## Vivo 
Charles Hard Townes naskiĝis kiel filo de advokato *Henry Keith Townes* kaj ties edzino *Ellen (Hard) Townes*. Li lernis en publika lernejo en Greenville kaj ekstudis en la *Furman University* en Greenville, kiun li finis en 1935 kun baĥeloro pri scienco en fiziko kaj baĥeloro pri artoj en modernaj lingvoj, per „summa cum laude“. Post la majstriĝo en fiziko ĉe la *Duke University* en 1936, li doktoriĝis en 1939 ĉe California Institute of Technology pri izotopa divido kaj atomkerna spino. Li laboris inter 1933 kaj 1947 ĉe Bell Laboratories, kie li laboris dum la Dua Mondmilito pri apliko de radaro ĉe bomboj. Li evoluigis por tio radarsistemojn kun ĉiam pli mallongaj ondolongoj. Li iĝis en 1948 *Associate Professor* kaj en 1950 profesoro pri fiziko ĉe la Columbia University. Li estis de 1950 ĝis 1952 *Executive Director* (Afergvidanto) de *Columbia Radiation Laboratory* kaj de 1952 ĝis 1955 vicprezidanto de la fizika fakultato. De 1959 ĝis 1961, li estis vicprezidanto kaj direktoro pri esplorado ĉe *Institute for Defense Analyses* en Vaŝingtono, neprofita organizaĵo, kiun funkciigas 11 universitatoj kaj ĝi donas konsilojn al la registaro. Li iĝis en 1961 provosto kaj profesoro pri fiziko ĉe Massachusetts Institute of Technology, sed li rezignis kiel provosto en 1966, por pli forte koncentriĝi je la esplorado. Li iĝis en 1967 profesoro en la Kalifornia Universitato, precipe en la Kalifornia Universitato de Berkeley. Ekde 1986 li agadas tie kiel *Professor Emeritus*.

Townes estis intertempe vicprezidento de la *Science Advisory Committee* de la prezidento kaj en diversaj pluaj registaraj komitatoj (inter alie en la scienca konsila gremio pri la surluniĝo kaj pri la MX-raketoj). Li agadis ankaŭ en la kontrola komitato de General Motors kaj de Perkin Elmer.

Townes geedziĝis en 1941 kun *Frances H. Brown* kaj havas kvar filinojn, nome *Linda Rosenwein*, *Ellen Anderson*, *Carla Kessler* kaj *Holly Townes*. Li estas bopatro de Arthur L. Schawlow, kiu geedziĝis kun lia pli juna fratino *Aurelia* en 1951.

Li estis en 1967 ankaŭ prezidanto de la American Physical Society.

## Laboro 
Laborinte en Bell Laboratories dum la Dua Mondmilito, Townes planis radarbomban sistemon kaj patentigis multajn teknologiojn por tio. Post la Dua Mondmilito, li koncentriĝis je apliko de mikroonda teknologio el la radaresplorado en la spektroskopio.

Li evoluigis en 1952 ideon de masero, kio kondukis en 1954 al funkcikapabla aparato por fortigo kaj produktado de elektromagnetaj ondoj tra stimulita emisio.

Li faris pluajn esplorojn en areoj de nelineara optiko, radioastronomio kaj infraruĝa astronomio.

Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziko
Kategorio:Usonaj fizikistoj
Kategorio:Irlandaj usonanoj
Kategorio:Laseroj
Kategorio:Usonaj Nobel-premiitoj
Kategorio:Premio Templeton
26 Proserpina

'* 26 *Proserpina''''' estas meze granda, hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Malkovris ĝin la germana astronomo Karl Theodor Robert Luther la .

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la romia diino Proserpina, filino de Cereso kaj romia respondanto de la helena diino Persefono.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Theodor Robert Luther
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1853
27 Eŭterpo

**27 Eŭterpo** estas granda kaj meze hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la brita astronomo John Russell Hind la .

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Eŭterpo, muzo de la muziko kaj liriko en la helena mitologio.

## Ecoj 
Ĝi estas relative brila, kun albedo de 0,162 kaj maksimuma videbla magnitudo de 8,3.

## Noto kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de John Russell Hind
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1853
28 Bellona

'*28 *Bellona'''* estas granda asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Malkovris ĝin la germana astronomo Karl Theodor Robert Luther elde la Observatorio de Duseldorfo (Germanio) la .

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Belona, romia diino de la milito; ĉar la Krimea milito komenciĝis antaŭ nelonge.

## Simbolo 
*Bellona'' estis unu el la lastaj asteroidoj, kiuj havis simbolon; tiu ĉi figuras spadon kaj vipon: 20px

## Noto kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Theodor Robert Luther
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1854
29 Amfitrito

**29 Amfitrito** estas tre granda asteroido de la asteroida zono, eble la tria S-tipa asteroido en grando post 15 Eŭnomio kaj 3 Junono.

## Malkovro 
Malkovris ĝin la germana astronomo Albert Marth la , en privata observatorio de Londono (Britio). George Bishop, posedanto de la observatorio, elektis la nomon de Amfitrito, helena diino de la maro kaj edzino de Posejdono.

## Ecoj 
Laŭ ĝia luma kurbo, ĝi estas suspektita havi sateliton.

## Noto kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1854
Politiko de Bulgario

Bulgario estas parlamenta respubliko. La ĉefo de la ŝtato estas prezidento, elektata per rekta voĉdono de civitanoj por kvinjara periodo. La leĝodona organo, unuĉambra parlamento, estas elektata unufoje dum kvar jaroj.

La politika partio, kiu gajnas parlamentajn elektojn, formas registaron. La nuna reganta partio (post la elektoj de julio 2009) estas GERB, kies neformala gvidanto Bojko Borisov estas ĉefministro de Bulgario.

## Internaciaj organizoj 
Bulgario estas membro de UN, WTO kaj NATO.
Nikolaj Basov

**Nikolaj Gennadijeviĉ BASOV** (; 14-an de decembro 1922 en Usmanj - 1-an de julio 2001 en Moskvo) estis rusa fizikisto kaj unu el la fondintoj de la kvantuma elektroniko. Por tiuj laboroj ricevis li en 1964 la Nobel-premion pri fiziko cum Charles Hard Townes kaj Aleksandr Proĥorov. 

## Vivo 
Basov devenis el akademia familio kaj plenkreskis en la mezrusia urbo Voroneĵ. Post eko de la Dua Mondmilito, li ekstudis en militista akademio, kiun li finis en 1943 en rango de leŭtenanto de sanitaraj aferoj. Poste li partoprenis la Duan Mondmiliton kiel kuracista helpanto. Li komencis la studadon de fiziko nur en 1946 en Instituto pri Fizikala Teknologio en Moskvo. Li finis la studadon en 1950 kaj ekde tiam laboris pri disertacio en la Lebedev-Instituto pri fiziko de la Soveta Akademio de Sciencoj, en laboratorio pri oscilada esploro ĉe M. Leontoviĉ kaj Aleksander Proĥorov, ĉe kiu li samtempe plenumis postenon de scienca kunlaboristo (asistento). Li laboris kun Proĥorov je evoluigo de (amonia-) maser-koncepto kaj habilitiĝis en 1956 ĉe li per la laboro kun titolo *Molekula oscilatoro*.

Li estis de 1958 ĝis 1972 vicdirektoro, ekde 1973 ĝis 1988 direktoro de la Lebedev-instituto kaj samtempe ekde 1962 laborgvidanto. Li esploris ekde 1957 la eblecojn de maser-konceptoj en opta areo (lasero). En tiuj jaroj, li laboris en la oscilada laboratorio sub gvido de Proĥorov en grupo de junaj fizikistoj je la nova areo radiospektroskopio. Basov proponis en 1958 duonkonduktan laseron kaj diskutis diversajn aplikajn terenojn. Tiuj ideoj realiĝis en evoluigo de grandpovuma lasero en 1963. 

Jam ekde komenco de la 1960-aj jaroj, li esploris la aplikon de laseroj al produktado de plasmoj por termonuklea fusio. Li evoluigis kun Kroĥin la proponon pri hibrida reaktoro. Ekde 1963, li dediĉis sin al apliko de lasero por opta komputilo kaj ekde 1968 por la televida aparato. Li evoluigis en la 1970-aj jaroj gaslaserojn kaj esploris la kemiajn reakciojn kun laseroj. Por apogi la teknikan eluzeblecon de la laseresploroj, Basov proponis fondon de konvena konstrukcia buroo (realiĝis en 1962 en Troick ĉe Moskvo).

Basov estis membro de la soveta akademio de sciencoj (ekde 1962 koresponda, ekde 1966 plena, ekde 1967 prezidia membro) kaj membro de Internacia Akademio de Sciencoj, same kunfondinto de ties rusa sekcio. Li estis nomumita en 1967 koresponda kaj du jarojn poste eksterlanda membro de la Akademio de Sciencoj de GDR en Berlino kaj en 1971 ankaŭ membro de la Germana Akademio de naturesploristo Leopoldina.

Basov geedziĝis en 1950 kaj havis du filojn.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
*3599 Basov

Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziko
Kategorio:Rusiaj inventistoj
Kategorio:Rusiaj fizikistoj
Kategorio:Sovetiaj fizikistoj
Kategorio:Sovetiaj redaktoroj
Kategorio:Rusiaj redaktoroj
Kategorio:Herooj de Socialisma Laboro
Kategorio:Membroj de Rusia Akademio de Sciencoj
Kategorio:Membroj de la Pola Scienca Akademio
Kategorio:Sovetiaj komunistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Lipecka provinco
Kategorio:Mortintoj en Moskvo
Malij Bereznij

**Malij Bereznij** (ukraine *Малий Верезний* hungare *Kisberezna* [kiŝberezna]) estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Velikij Bereznij. 

## Situo
Malij Bereznij situas ĉe kunfluejo de Uĵ kaj rojo, laŭ fervojo. Velikij Bereznij troviĝas proksimume 3 km sude, Uĵhorodo je 37 km. La slovaka landlimo troviĝas nur 3 km. Inter Ubľa kaj Malij Bereznij limpasejo funkcias.

## Historio
La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1398 laŭ tiama hungara ortografio *"Kysberezna"*. En 1910 vivis en Kisberezna  1006 loĝantoj, (798 rutenoj, 116 germanoj, 85 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto de Velikij Bereznij, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Malij Bereznij. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.
 
Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Knjahinja

**Knjahinja,** ukraine **Княгиня** estas malgranda, ne memstara vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Velikij Bereznij, en municipo de Striĉava.
eta|dekstra|180px|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180px|Distrikto de Velikij Bereznij en Transkarpatio

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 54&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 506 m
* Loĝantaro: 310
* Poŝtkodo: 89021
* Telefonprefikso: 3135

## Situo 
Knjahinja situas proksime de la slovaka landlimo. Silj (kun stacidomo) troviĝas je 4, Velikij Bereznij je 11, Uĵhorodo je 54 km-oj.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1602. En 1866 meteorŝtono falis teren. Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto de Nagyberezna, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Knjahinja. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
## Vidu ankaŭ 
* Meteorŝtono de Knjahinja

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio