Rodano

**Rodano** (, ) estas rivero longa je 812 kilometroj (el kiuj 290&nbsp;km en Svislando), kiu fontas ĉe la Rodan-Glaĉero en Svislando, trafluas Valezon, trairas la lagon Lemano, trafluas la sudorientan Francion. En Arles ĝi disforkiĝas en du brakojn. La ĉefbrako alfluas kiel Granda Rodano (Grand Rhône) en Marseille al Mediteraneo, kaj la alia brako kiel Eta Rodano (Petit Rhône) almariĝas ĉe Saintes-Maries-de-la-Mer.

El ĉiuj riveroj, kiuj alfluas al Mediteraneo, Rodano havas la due plej grandan debiton post Nilo.

La mita rivero Eridano estas identigita ĉu kiel Rodano, ĉu kiel Pado.

## Etimologio 
Laŭ kelta etimologio, la nomo venus de "*Rhôdan*" (rapide turniĝi), sed Plinio la pli maljuna en sia *"Naturalis Historia"*, opiniis ke la nomo venas de urbo *Rhoda* aŭ *Rhodanusia*, kolonio de rodisanoj, apud la nuna Aigues-Mortes.

En Kantono Valezo, ĝia germana nomo estas *Rotten*.

## Geografio 
La Rodana fonto estas en Kantono Valezo, (Svislando), el la Rodan-Glaĉero en la montarmasivo Sankt-Gotardo , ĝi trafluas Valezon. Apud la svisa urbo Martigny, Rodano turniĝas norden en la tiel nomata *Rodana Kubuto* kaj enfluas en la lagon Lemano inter la svisaj urboj Port-Valais kaj Noville, formante malgrandan riverdelton. Ĝi elfluas el Lemano apud Ĝenevo, kie ĝi ricevas la riveron Arve.

Ĝi eniras Francujon, sekvante la landlimon inter la urbetoj Gaillardin kaj Pougny. Ĝia fluejo sinuas ĝis Liono, tie ĝi ricevas ĝian pli longan alfluanton: rivero Saône. De tie, ĝi fluas suden inter Alpoj kaj la Centra Masivo en la Rodana Sulko. En Arles ĝi disforkiĝas en du brakojn. La ĉefbrako alfluas kiel Granda Rodano (Grand Rhône) en Marseille al la Mediteraneo, kaj la alia brako kiel Eta Rodano (Petit Rhône) almariĝas ĉe Saintes-Maries-de-la-Mer. Inter tiuj brakoj estas la riverdelto Kamargo.

### Gravaj alfluantoj 
#### Svisaj alfluantoj 
* Goneri
* Ägine
* Minstigerbach
* Blinne
* Bina
* Masa
* Saltina
* Vispa
* Lonza
* Turtmana
* Raspille
* Navizence
* Rèche
* Lienne
* Borgne (Val d'Hérens)
* Printze
* Sionne
* Morge
* Losentse
* Lizerne
* Fare
* Salentse
* Dranse
* Trient
* Avançon
* Vieze
* Gryonne
* Grande Eau
* Arve
* Allondon
* Laire

** Alfluantoj en la Lago Lemano (svisa bordo)
*** Veveyse
*** Venoge
*** Morges
*** Aubonne
*** Promenthouse
*** Versoix

#### Francaj alfluantoj 
** Alfluantoj en la Lago Lemano (franca bordo)
*** Morge
*** Dranse

* Valserine
* Dorches
* Les Usses
* Fier
* Canal de Savières *La ununura reversebla akvofluo de Eŭropo*
* Séran
* Furans
* Guiers
* Perna
* Bourbe
* Ain
* Saono (riversistemo Saono-Doubs)
* Yzeron
* Gier
* Gère
* Varèze
* Cance
* Ay
* Galaure
* Doŭ
* Izero
* Mialan
* Véore
* Eyrieux
* Drôme
* Ouvèze en Vaucluse
* Payre
* Lavezon
* Roubion

* Escoutay
* Lez
* Ardèche
* Cèze
* Eygues
* Ouvèze en Ardèche
* Durance
* Gard

La rivero Saono ĉe la alfluo al Rodano en Liono jam pasis plian longecon la Rodano mem kaj se oni aldonas la ĉefan alfluanton de Saono, la riveron Doubs, tiam la riversistemo Doubs-Saono-Rodano havas totalan longecon de 1025&nbsp;km.

### Urboj laŭlonge de Rodano 
* Obergoms
* Brig-Glis
* Sierre
* Siono, ĉefurbo de Kantono Valezo
* Vetroz
* Martigny
* Saint-Maurice
* Massongex
* Monthey
* Ĝenevo, ĉefurbo de Kantono Ĝenevo
*Vidu ankaŭ la urbojn de Lago Lemano*
* Bellegarde-sur-Valserine
* Saint-Solin-en-Bugey
* Liono
* Givors
* Vienne
* Saint-Ranbert-d'Albon
* Tain-L'Hermitage
* Valence
* Montélimar
* Pierrelatte
* Pont-Saint-Esprit
* Roquemaure
* Châteauneuf-du-Pape
* Avignon
* Tarascon
* Arles
* Marseille

### Rodano kiel trafikvojo 
Granda parto de la rivero estas utiligebla kiel akvovojo sub la nomo *Voies Navigables le Rhône* kaj estas prizorgata de la ŝtata kompanio *Compagnie Nationale du Rhône*. Oni ŝuldas al ĝi la konstruon de akvobaraĵoj kiuj reguligas la altakvojn kaj donas hidroelektran energion (15 miliardoj da kWh en 2007).

Estas du sendependaj partoj
* La supera parto Haute Rhône
* La parto de Lyon ĝis la Mediteranea maro
La rivero ne taŭgas por senspertuloj. La akvofluo estas forta kaj de tempo al tempo aldoniĝas la forta verto (france *Mistral*)

En Lyon alfluas la rivero Saône, laŭ kiu eblas vojaĝi pli norden. En Chalon-sur-Saône renkontiĝas akvovojoj al la river' Rejno kaj al la meza kaj norda partoj de Francio.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Bouches-du-Rhône
* Francaj regionoj
* Rodano-Alpoj
* Federacio Esperantista Rodana

## Eksteraj ligiloj 
* Manlibro pri la akvovojo
* oficiala retpaĝo de compagnie Nationale du Rhône C.N.R 
* Aktualaj informoj
* Detala mapo kun havenoj, kluzoj ktp. (Por utiligi, oni devas akcepti la kondixojn! Poste elekti "Découvrir le Rhône")
* Informoj pri turismaj havenoj
* NoorderSoft Datumbazo de akvaj vojoj (Varbado por komerca programo)
* Akvaj vojoj en Francio
* Retejo de la inundoj de Liono de 1856 (en franca lingvo) 

Dosiero:Rhone bassin versant.png|Mapo de Rodano
Dosiero:Rhone vs2.jpg|Rodano kun malalta akva nivelo proksime al Saint-Maurice (Svislando)
Dosiero:Rhône, château de Beaucaire.jpg|

Kategorio:Riveroj en Francio
Kategorio:Riveroj en Svislando
*
Kategorio:Kantono Valezo
Kategorio:Kantono Ĝenevo
Kategorio:Riveroj de la Alpoj
Kategorio:Internaciaj riveroj