open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Perioda kometo

Oni difinas kiel **periodan kometon** tiujn kometojn kiuj havas orbitan periodon malpli granda ol 200 jaroj (ankaŭ konataj kiel mallongperiodaj kometoj) aŭ tiujn kiuj estis observitaj dum pli ol unu perihelio (ekzemple 153P/Ikeya-Zhang). (Notu ke "perioda kometo" foje rilatas al kometoj kun perioda orbito, eĉ se ĝia periodo estas pli granda ol 200 jaroj).

eta|350px|dekstra|Orbito de tri periodaj kometoj (Halley, Borrelly kaj Ikeya-Zhang)

Periodaj kometoj ricevas konstantan numeran prefikson antaŭ litero, normale post ilia dua perihelio. Ĝuste pro tio ekzistas la ne-numeritaj periodaj kometoj, kiel P/2005 T5 (Broughton).

Preskaŭ ĉiuj la kometoj estas nomitaj laŭ la nomo de sia malkovrinto sed ekzistas iuj esceptoj, kiel 2P/Encke kaj 27P/Crommelin, kiu estis nomitaj laŭ la persono kiu kalkulis ilian orbitojn. La orbitoj de la periodaj kometoj estas speciale malfacile kalkuleblaj pro la eblaj perturboj de la planedoj. Antaŭ la apero de komputiloj ekzistis homoj kiuj dediĉis siajn tutajn vivojn al la kalkuladoj de tiaj orbitoj.

Periodaj kometoj foje montras la saman nomojn (ekzemple la naŭ kometoj Shoemaker-Levy): la sistemo de la IAU diferencigas ilin per la numera prefikso aŭ per la tuta nomo (ekzemple 181P kaj 192P estas ambaŭ "Shoemaker-Levy kometoj").

En la astronomia nomenklaturo la litero antaŭ "/" havas malsimilajn signifojn:
* **C**: ne-perioda kometo
* **P**: perioda kometo
* **D**: kometo perdita aŭ diserigita
* **X**: kometo kun nekonata orbito, normale historiaj kometoj
* **A**: objekto erare klasifikita kiel kometo, nuntempe klasifikita kiel malgranda planedo

Iuj listoj tenas la prefikson "C" por kometoj kun periodoj pli grandaj ol 30 jaroj ĝis ilia reveno estas konfirmita (ekzemple C/2008 E1 (Catalina) vs. P/2008 E1 (Catalina 9) ).

## Numeritaj periodaj kometoj 
## Ne-numeritaj periodaj kometoj 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Minor Planet Center Periodic Comet Numbers
* Converter between old-style and new-style comet names 
* Cometography.com Periodic Comets
* Seiichi Yoshida's Comet Catalog
* Periodic comets on the Planetary Data System Small Bodies Node 
* MPC: Dates of Last Observation of Comets (periodic and non-periodic)

## Vidu ankaŭ 
* Ne-perioda kometo

Kategorio:Kometoj
#
Wareham (Dorset)

**Wareham** estas urbo de Anglio ĉe la marbordo de Dorset, apud la haveno de Poole. Laŭ censo de 2001, Wareham havis 5665 loĝantojn.

Estis urbo tie dum la romia epoko, kaj la pli aĝaj stratoj konformas al romia krad-modelo. La nuna urbo estis fondata de la anglosaksoj, kaj ĉirkaŭ Wareham estas grandaj muroj el tero konstruitaj dum la regado de Alfredo la Granda por protekti la urbon kontraŭ la danoj. En Wareham entombiĝis Beorhtric, reĝo de Wessex. Tuj post sia murdiĝo Eduardo la martiro estis entombigata tie antaŭ ol reentombiĝo en la abatejo de Shaftesbury. Ankoraŭ restas anglosaksa preĝejo, St Martin-on-the-Walls, kie estas figuro de T. E. Lawrence kiu ludis gravan rolon dum la ribelo de la araboj kontraŭ la turkoj (1916-1918).

Post la ribelo de Monmouth (1685), Juĝisto Jeffreys estris asizojn ĉe Wareham kaj pendumis ribelintojn de la muroj de la urbo.

En 1762 incendio detruis du trionojn de Wareham. Inter la konstruaĵoj kiu eskapis estas mezepokaj almozdomoj.

La muzeo enhavas ekspozicion pri T. E. Lawrence.

Kategorio:Urboj de Anglio
Kategorio:Urboj de Britio
Third Day

[eta|dekstra|250ra|Third Day en [Sidnejo.]]
**Third Day** estas usona kristana rokmuzika grupo, kiu konsistas el Mac Powell (kanto, gitaro), Marc Lee (ankaŭ gitaro), Tai Anderson (Basgitaro), David Carr (drumo) kaj Scott Wilbanks (kibo). La nomo de la bando estas angla kaj signifas "Tria tago", ĉar Jesuo Kristo releviĝis la tria tago post sia morto.

## Albumoj 
* Third Day (1995)
* Conspiracy No. 5 (1996)
* Southern Tracks (1999)
* Time (1999)
* Offerings (2000)
* Come Together (2001)
* Carry Me Home (2002)
* Offerings II (2003)
* Wire (2004)
* Live Wire (2004)
* Wherever You Are (2005)
* Christmas Offerings (2006)
* Revelation (2008)
* Live Revelations (2009)
* Move (2010)
* Miracle (2012)
* Lead Us Back: Songs of Worship (2015)
* Revival (2017)

## Eksteraj ligiloj 
La hejmpaĝo oficiala de la grupo estas http://www.thirdday.com

Kategorio:Usonaj muzikaj grupoj
Kategorio:Kristanaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1991
Ne-perioda kometo

Oni difinas kiel **ne-periodan kometon** tiujn kometojn kiuj havas orbitan periodon pli grandan ol 200 jaroj. Oni inkludas en ĉi kategorio tiujn kometojn kiuj nur transiras la sunsistemon unufoje. Normale temas pri kometoj kun preskaŭ parabola orbito kiuj, se ili iam revenos en la sunsistemon, revenos post miloj da jaroj. (Notu ke iuj uzas la terminon "ne-perioda kometo" por tiuj kometoj kiuj neniam revenos en la sunsistemon.)

La oficialaj nomoj de la kometoj komenciĝas per "C". Jen parta listo de la ne-periodaj kometoj kiuj iam aperis en la Sunsistemo:

## Listo de ne-periodaj kometoj 
## Vidu ankaŭ 
* Perioda kometo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Bright Comet Chronicles  fare de J. Bortle
*  1994 Resolution about comet names

*  Kronk's Cometography


Kategorio:Kometoj
Okcident-armena lingvo

dekstra|eta|Antikva manskribaĵo en la armena lingvo.
La **Okcident-armena lingvo** estas unu el la du dialektoj aŭ variantoj de la armena lingvo (hindeŭropa lingvo) parolata de la armena diasporo, ĉefe en Usono, Eŭropo kaj Meza Oriento escepte de Irano. Ĝi ankaŭ estas parolata de malgranda komunumo en Turkio. Ĝi disvolviĝis dum la 19-a jarcento kaj baziĝas sur la armena dialekto de Konstantinopolo (hodiaŭ Istanbulo). Sed la Okcident-armena lingvo estas parolita de nur malgranda procento de Armenoj en Turkio, kun 18 procentoj inter la ĝenerala komunumo kaj 8 procentoj inter junuloj. La Okcidenta Armena lingvo en Turkio estas difinita kiel ja endanĝerigita (Endanĝeraj lingvoj).

## Vidu ankaŭ 
* Armena alfabeto
* Armena lingvo
* Orient-armena lingvo
* Armena diasporo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* liberaj rimedoj en la reto por lernantoj 
* http://www.ethnologue.com/show_iso639.asp?code=hye
* http://www.cilicia.com

Kategorio:Armena lingvo
Palaco de Topkapi

eta|dekstra|310px|Palaco de Topkapi. Pordego de Saluto.
**Sultana Palaco Topkapi, Topkapi Saraji** («La palaco de kanona pordego») estis la ĉefa palaco de Otomana imperio ĝis mezo de la 19-a jarcento.

La palaco lokas sur kabo de Bospora sageto kaj Ora Korno (kreko en Bospora markolo) en historia centro de Istanbulo en distrikto de Fatih (pli frue en aparta distrikto Eminönü, kiu estis enigata al Fatih en 2009) proksime de Hagia Sofia. Palaca areo estas pli ol 700 mil m².

## Historio de la Palaco 
[eta|dekstre|280px|Eksterlandaj ambasadoroj ricevitaj en la [Palaco Topkapı en Istanbulo dum la regado de Sultano Ahmedo la 3-a. Pentraĵo de Jean-Baptiste van Mour, 1725.]]

En jaro 1453, post turka konkerado de Konstantinopolo, otomana padiŝaĥo Sultano Mehmed la Konkerinto ordonis (1475—1478 jj.) konstrui sur ruinoj de palaco de bizancaj imperiestroj novan palacon — nome Palacon de Topkapi. En sekvontaj jarcentoj (ĝis jaro 1854) oni alkonstruigis kaj pliriĉigis la palacon. Dume proksimume 400 jaroj la palaco estis la ĉefa palaco de Osmana imperio (ĉi tie loĝis kaj regis 25 sultanoj). En jaro 1854 sultano Abd-ul-Meĝid transveturis novan rezidejon — Palacon Dolmabaĥĉe. En jaro 1923, ekde komenco de respublika regado, la Palaco de Topkapi, kiel la ceteraj palacoj, laŭ ordono de Mustafa Atatjurk, estis proklamita kiel muzeoj.

## Arkitektura ensemblo de la palaco 
eta|dekstra|220px|Maketo de l' Palaco.

### Unua korto 
* Imperia pordego
* Hagia Irene
* Fontano de Torturisto

### Dua korto 
* Pordego de Saluto (Bâb-ı-Selâm)
* Palacaj kuirejoj
* Divano
* Arsenala ĉambro

### Tria korto 
* Pordego de Feliĉo (Beateco)
* Tronhalo
* Biblioteko de Sultano Ahmed la 3-a
* Palaca biblioteko kaj Palaca lernejo
* Pavilono de Sanktaj Relikvoj
* Trezorejo

### Kvara korto 
* Erevana pavilono
* Divana pavilono
* Bagdada pavilono
* Somera palaco de Sultano Abd-ul-Meĝid
* Pavilono de Mustafa Paŝao
* Dormoĉambro de ĉefa palaca kuracisto
* Baseno
* Cirkumcidejo (Sjunnet odasi)

### Haremo 
* Haremo
* Favoratina korto
* Korto de sultanino — patrino
* Dormoĉambro de sultanino — patrino
* Salono de Sultano Murad la 4-a

## Ĉi-tempa palaco 
Nuntempe la palaco de Topkapi estas unu el plej famaj muzeoj en la mondo. Kvanto de eksponaĵoj, prezentataj por ĉiea konatigo, havas preskaŭ 65 000 aĵojn — kaj tio estas nur dekona parto de muzea kolekto de Topkapi.

## Referencoj 
* Oficia retpaĝo 
* Topkapia Palaco 
* La palaco sur WikiMAPIA

Kategorio:Konstruaĵoj en Istanbulo
Kategorio:Istanbulaj muzeoj
Kategorio:Otomana Imperio
Kategorio:Otomanaj palacoj
Segesd (Hungario)

**Segesd** [ŝegeŝd] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Nagyatád.
eta|maldekstra|Kastelo de Segesd

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 46.3444/17.3478
* Areo: 73&nbsp;km²
* Loĝantaro: 2690
* Poŝtkodo: 7562
* Telefonprefikso: 82

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, ĉefvojo Balatono-Barcs, laŭ fervojo Balatonszentgyörgy-Somogyszob. Nagyatád troviĝas 14, Csurgó 27 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la kuprepoko, bronzepoko kaj ferepoko. Antaŭ la hungaroj keltoj kaj romianoj vivis tie. La unua mencio devenis el 1193 laŭ la tiama ortografio *"Sequest"*. En 1294 abatejo fondiĝis. La komunumo rekte apartenis al la reĝino ĝis 1395. En la 14-a jarcento Segesd urbiĝis. Dum la turka erao la urbo ne senhomiĝis, eĉ restis grava loko. La turkoj trakonstruis la abatejon al fortikaĵo, kiun la hungaroj kelkfoje okupis. Ekde 1715 aperis jam aparte Felsősegesd (Supra Segesd) kaj Alsósegesd (Supra Segesd). 

Vilaĝservoj estas 2 infanĝardenoj, lernejo, biblioteko, kulturdomo, 2 kuracejoj, apoteko, bestokuracejo, poŝto, polico, 3 vendejoj, restoracio, benzinoputo.
eta|Kapelo de Segesd

## Vidindaĵoj 
* romkatolika Kirko Sankta Ladislao (Segesd) kun monaĥejo de 1777
* pilgrimloka kapelo omaĝe al Dolora Dipatrino el la 18-a jarcento
* statuo pri Sankta Triunuo
* Kastelo de Segesd aŭ kastelo de Széchenyi [sEĉEnji] de 1901 kun parko
* muzeo

## Famuloj 
En la iama Felsősegesd naskiĝis tablotenisisto Zoltán Tauber.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Som (Hungario)

**Som** [ŝom] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Suda** Transdanubio, en departemento Somogy, en subregiono de Siófok. La vilaĝonomo signifas: kornuso.
eta|dekstra|280ra|Kornuso, pri kiu nomiĝis hungara vilaĝo Som

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 46.8058/18.1417
* Areo: 23&nbsp;km²
* Loĝantaro: 710
* Poŝtkodo: 8655
* Telefonprefikso: 84

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Szekszárd-Siófok, laŭ fervojo Kaposvár-Siófok. La lasta urbo troviĝas 14, Tab 15, Enying 19, Tamási 27 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1231. Dum la turka erao la vilaĝo ne senhomiĝis. En 1731 ĥolero, en 1879 incendio okazis. En 1945 oni disdonis parcelojn al la malriĉaj vilaĝanoj el la grandbieno, post 5 jaroj kolĥozo pri "Paco" formiĝis. Vilaĝservoj estas biblioteko, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo de Ĉieliro de Maria de 1757
* kalvinana preĝejo de 1826

## Famuloj 
* Béla Iványi-Grünwald naskiĝis en 1867

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Sikátor

**Sikátor** [ŝikAtor] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Pannonhalma. La vilaĝonomo signifas: tre mallarĝa strato.
eta|Katolika preĝejo en Sikátor

## Bazaj informoj 
* koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 47.4363/17.8519
* Poŝtkodo: 8439
* Telefonprefikso: 88
* Areo: 14 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 340

## Situo 
La vilaĝo situas sur mildaj deklivoj, fine de sakovojo. Pannonhalma troviĝas 18, Kisbér 19, Zirc 24, Bábolna 30, Győr 35, Veszprém 40 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1392 laŭ tiama ortografio *"Sykator"*. La kampoj longe apartenis al fortikaĵo kaj bienocentro Csesznek. En 1542 la turkoj detruis la komunumon, kiu refondiĝis en 1720. En 1959 kolĥozo nomata "Bona Espero" formiĝis. Vilaĝservoj estas: aŭtonomio de ciganoj, kuratoraj servoj, kulturdomo, biblioteko, kuracejo, migra poŝto, vendejo, 2 drinkejoj.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Anna de 1760
* Luterana kirko (Sikátor)
* monumento pri falintoj dum la 1-a mondmilito de 1941
* monumento pri falintoj dum la 2-a mondmilito de 1989

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Orient-armena lingvo

dekstra|eta|Antikva manskribaĵo en la armena.
La **orient-armena lingvo** (en armena lingvo **Արևելահայերեն**) estas unu el la du variantoj aŭ modernaj dialektoj de la armena lingvo (hindeŭropa lingvo) kiu estas parolata en la suda montaro de Kaŭkazio (ĉefe en Armenio) kaj en la armenaj komunumoj de Irano kaj la eksa Sovetio. Ĝia disvolviĝo ekde la komencoj de la 19-a jarcento baziĝas sur la dialekto de la rus-armena distrikto Ararato.

## Eksteraj ligiloj 
* Lernado de la armena lingvo (en la angla) 
* Lingvaj rimedoj en la armena

Kategorio:Armena lingvo
Kategorio:Lingvoj de Armenio
Jaropolk Miĥejev

**Miĥejev Jaropolk Leonidoviĉ** (1930-2019) — Hetmano de Tutgranda Dona Armeo (TGDA) en Eksterlando, Honora Prezidanto de Rusa Tuta-Armea Unio, prezidanto de Halipoliula Socio, membro de eldona kolegio de milita, politika kaj historia revuo «Heroldo de RTAU», eldonisto de revuo "Inĝeniero", publiciisto.

Naskiĝis en jaro 1930 en Kosovska Mitrovica (Kosovo, Jugoslavio) en familio de kolonelo de Rusa Armeo Leonid Miĥejev, eks-regimentestro de la 1-a Teknika regimento, aktiva membro de RTAU. Studadis en la 1-a Rusa Kadeta Korpuso nome de Granda Duko Konstantin Konstantinoviĉ en Jugoslavio. Finigis la Novjorkan urban kolegion, Teknologian instituton en Toronto (Kanado), vicon de militkursoj, inklude oficirajn kursojn de la Nacia Gvardio de Usono. Servis en Usona Armeo, laboris kiel civitana inĝeniero, partoprenis en projektado de objektoj inklude por usona kosma programo. Pli ol 50 jaroj havis aktivan pedagogian laboron en Organizacio de Rusaj Junaj Skoltoj (ORJS); rovero de ORJS. Ekde 1987 ĝis 1990 jj. — trezoristo kaj sekretario de Halipoliula Socio en Usono, poste Prezidanto de la Socio. Estis kiel sekretario de Dona Milita Konsilio en Eksterlando, kiel sekretario de Rusa Tuta-Armea Unio (RTAU). En decembro de la jaro 2003, post morto de majorgeneralo de TGDA Nikolaj Fjodorov elektita kiel Hetmano de TGDA en Eksterlando. Ekde februaro de la jaro 2004 — Honora Prezidanto de RTAU. Per sia kleriga kaj eldoneja agado alportis signifan lepton por popularigi rusan historion kaj historion de kazakejoj. Aktive agas por jura kondamno de krimoj de komunisma totalismo en Rusio. En julio de 2006 jaro subskribis komunan alvokon de gvidantoj de rusaj kontraŭkomunismaj organizacioj en Parlamenta Asembleo de la Konsilio de Eŭropo (PAKE) - "Rusoj subtenas la ideon pri internacia kondamno de komunismo".

## Publiciga agado 
Artikoloj de Jaropolk Miĥejev estis publikitaj en multaj periodaĵoj de Rusa Eksterlando kaj Rusio: "Don" (revuo de la Verkista Unio de Rusia Federacio), "Dona Hetmana Heroldo", "Inĝeniero" (organo de la Socio de rusaj inĝenieroj en Usono), "Kadeta revoĉado" (Usono), "Ni" (Usono), "La Hufofero", "La Skolto", "La Konkordo" (Usono), "Lignofajro de Carskoje Selo" (eldono de ORJS) ktp.

## Literaturo 
*Goldin V. I.* Soldatoj en fremda lando. Rusa Tut-Armea Unio, Rusio kaj Rusa Eksterlando en XX-XI jarcentoj. Arĥangelsko, 2006.

Kategorio:Kozakeco
Kategorio:Hetmanoj de Dona Kozako Armeo
Piratpartio de Svedio

eta|150px|Emblemo de la piratpartio
La **Piratpartio de Svedio** (svede: **Piratpartiet**) - fondiĝis en Svedio la 1-an de januaro 2006. Ĝi estas la unua piratpartio.

Piratpartio estas nomo de partioj en diversaj landoj, kiuj favoras liberan interŝanĝon de scioj. Ili deziras reformi la leĝojn pri kopirajtoj kaj patentoj kaj volas plibonigi datumprotektadon.

## Vidu ankaŭ 
* Piratpartio de Germanio
* Movado kontraŭ kopirajto

## Eksteraj ligiloj 
*  (, )
* 
* 

Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 2006
Kategorio:Politikaj partioj de Svedio
Kategorio:Piratpartioj
Newropeans

**Newropeans** estas eŭropa politika movado, kiu deziras plifortigi la demokration en Eŭropo. Ĝi partoprenis en la Eŭropaj balotoj 2009 en Francio, Germanio kaj Nederlando.

La Newropeans celas i.a. krei eŭropan registaron. Ili postulas, ke decidoj pri eŭropaj traktatoj (ekz. la Traktato de Lisbono) okazu pere de referendumoj.

La Newropeans fondiĝis la 24-an de junio 2005 fare de Franck Biancheri. Kvankam ili do fondiĝis malpli frue ol Eŭropo - Demokratio - Esperanto (EDE), ili kutimas nomi sin "la unua transnacia politika movado".

Post la morto de Biancheri en oktobro 2012 la movado malvigliĝis. Ĝi ne plu partoprenis en la Eŭropaj balotoj 2014. Nuntempe ĝi aktivas preskaŭ nur per reta publikigo de la "Newropeans Magazine".

## La lingvopolitiko de la Newropeans 
La laborlingvoj de Newropeans estas la angla kaj la franca; en grandaj internaj kunvenoj ili uzas krome la germanan, hispanan kaj polan. Pliajn lingvojn ili uzas en sciigoj al EU-civitanoj aŭ laŭ loka bezono.

Ankaŭ kelkaj esperantistoj aktivis por Newropeans, precipe Krzysztof Kolanowski el Pollando/Germanio,  kiu kandidatis en la eŭropaj balotoj 2009 sur la 8-a loko de la listo en Germanio, kaj Nico Huurman el Nederlando. Tamen Newropeans ne menciis Esperanton en sia programo.

Kategorio:Politikaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 2005
Strekokodo

eta|Strekokodo (stilo "Code 39") ĉifrante "Wikipedia$"

eta|170ra|Dudimensia strekokodo (stilo "Semacode") al Vikipedia artikolo

**Strekokodo**, **strikodo** aŭ **strekkodo** estas optika maŝinlegebla prezento de datenoj. Origine, strekokodoj prezentis datenojn en la linioj kaj spacetoj de paralelaj linioj, konataj kiel linearaj aŭ 1D (unudimensiaj) strekokodoj. Tamen, nun ekzistas multaj tipoj de kvadratoj, punktoj, seslateroj kaj aliaj geometriaj tipoj, nomataj 2D (dudimensiaj) matricokodoj. Kvankam mankas strekoj, 2D-sistemoj ĝenerale estas nomataj strekokodoj, kaj ofta 2D-strekokodo estas la kurokodo (QR-kodo por rapida/kura aliro).

La unua uzo de strekokodoj estis por aŭtomatigi komercajn vendado-sistemojn, nun tasko preskaŭ universala hodiaŭ. Strekokodoj estas legeblaj per optikaj legiloj aŭ skanitaj de bildo per speciala programo.

## Tipoj 
* Internacia Varnumero

## Vidu ankaŭ 
* Rapidresponda kodo
* RFID - radia strekokodo

## Bibliografio 
* J. Majewski, *Informatyka dla logistyki* (Komputiko por loĝistiko), eldonis ILiM, Poznań 2002, ISBN 83-87344-95-8
Nacia ekonomio

La nocio de **Nacia Ekonomio** difinas (1) la sciencon pri la tutaĵo de ĉiuj koneksitaj kaj reciproke dependaj agantoj (mastrumo, firmaoj kaj ŝtato aŭ konfederacio) en unu ekonomia areo aŭ (2) tiun ekonomian areon kaj ĝiajn agantojn mem.

Sociekonomie, la reala nacia ekonomio estas prototipo por la konstruado de simpligitaj priskriboj, kiuj prezentatas en matematikaj modeloj. La naciekonomiaj modeloj enhavas almenaŭ du agantojn, depende de ilia klariga celo. Du-sektoroj-modelo estas la plej facila el tiuj modeloj. Ekzemple la ŝtato povas esti alia aganto.

## Diversaj formoj 
Oni distingas inter malfermitaj kaj fermitaj naciaj ekonomioj, kio dependas de la fakto se ili estas aŭ ne estas ligitaj al aliaj.

## Forteco de Naciaj Ekonomioj 
Ekzistas pluraj mezuroj, laŭ kiuj oni povas nomi ekonomion sukcesa aŭ malpli sukcesa. La plej kutima metodo estas la kalkulado de la Malneta enlanda produkto (MEP), kiu informas pri ĉiuj produktitaj aĵoj kaj faritaj servoj en unu ekonomia areo dum difinita tempo. La monunuaj diferencoj estas forigataj per valutaj kurzoj. Tamen, tiuj kurzoj ne tute egaligas la diferencojn, ĉar ne aĉeteblas la samaj produktoj kun la sama mono en diversaj lokoj. La komparado de diversaj malnetaj enlandaj produktoj povus do esti malfacila, ĉar ekzemple svisaj produktoj estas pli multe kostaj ol grekaj, pro kio al la grekoj sufiĉus malpli da mono por aĉeti iun produkton. Tial, oni povas uzi la tiel-nomatan aĉetpovan egaligon, per kiu la aĉetpovo de ĉiu ekonomia areo estas enskribata en la kompareblaj MEP-oj.

## Fonto 
* *Tiu artiklo estas bazita sur la germana artiklo.*

Kategorio:Ekonomio
Reĝoj de Šumava

**Reĝoj de Šumava** estas en pli vasta senco de vorto markigo por kontrabandistoj agadantaj en tereno de Šumava. En pli malvasta senco de vorto la markigo **reĝo de Šumava** estas uzata ĉe homoj, kiuj en Šumava dum komunisma erao (precipe en la 40-aj jaroj kaj la 50-aj jaroj helpis fuĝantojn aŭ agentojn de okcidentaj sekretaj servoj trapenetri tra fera kurteno, en tiu plej mallarĝa poste kiel honora titolo por tiuj plej bonaj el ili. En majo de 2004 Rondo de amikoj de ĉeĥa-germana kompreno lasis senvualigi monumenton al reĝoj de Šumava sur herbejo ĉe vilaĝo Františkov en regiono Prachatice. En 2001 unu el la plej famaj *reĝoj de Šumava*, Josef Hasil, ricevis de tiama prezidento Václav Havel Medalon Por Heroeco

## La plej famaj reĝoj de Šumava 
* **Josef Hasil**
* **Franz Nowotny**, nomata **Kilián**

## Filmo kaj literaturo 
* *Reĝo de Šumava* - propaganda romano de Rudolf Kalčík
* *Reĝo de Šumava* - ĉeĥa propaganda filmo de Karel Kachyňa
* *Informo pri Reĝo de Šumava* - ĉeĥa dokumenta filmo de Kristína Vlachová
* *Tridek kazoj de majoro Zeman* - parto *Bestio* - propaganda prilaboro

## Rilataj temoj 
* Fera kurteno
* Šumava
* Monumento al reĝoj de Šumava

Kategorio:Ĉeĥoslovaka kontraŭkomunisma rezistmovado
Kategorio:Šumava
Kategorio:Historio de Ĉeĥio
Kategorio:Historio de Ĉeĥoslovakio
Kategorio:Fera kurteno en Ĉeĥoslovakio
Kategorio:Kontrabando
Paulinjo

**Paulínia** /pau'linja/, foje esperantigita per **Paulinjo** (oficiale ) , estas urbo de la landinterno kaj municipo en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Campinas kaj en la samnoma mikroregiono Campinas. Laŭ la stato de  en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun .

La urbo estas sidejo de la plej granda petrolrafinejo de *Petrobras*.

La plej granda kvartalo de Paulinjo estas San-Jozefo (São José). Ankaŭ elstaras la kvartaloj Johano Aranjo (João Aranha), Monto Alegro, Bom Retiro, Sankta-Terezinjo (Santa Terezinha) kaj distrikto Betelo (distrito de Betel).

## Esperanto en Paulínia 
Paulínia havas esperantistojn sed ne Esperanto-klubojn. Tie okazis Esperanto-renkontiĝo de San-Paŭlio en 1998 kaj okazos la 16-a Esperanto-Kongreso de Ŝtato San-Paŭlio, oktobre de 2024.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de San-Paŭlio	

## Eksteraj ligiloj 
*  () 
* Asocio de Municipoj de San-Paŭlio (same )

Kategorio:Municipoj de San-Paŭlio
Kategorio:Urboj de Brazilo
Bohemia arbaro

[eta|maldekstra|Budo sur ĉeĥa-germana limo proksime de [Neualbenreuth]]
**Bohemia arbaro** (germane sur bavaria flanko '*** -  aŭ sur la ĉeĥa flanko ***' - ) estas krispa mezalta montaro laŭlonge laŭ ĉeĥa-germana ŝtatlimo - ĝi tuŝas sudokcidentan Bohemion kaj orientan Bavarion. La germana esprimo *Böhmerwald* (laŭvorta traduko de la ĉeĥa *Bohemia Arbaro*) estas la germana nomo por la ĉeĥa parto de Šumava.

## Limigo 
La montetaro tiriĝas de Pelvo de Cheb sur nordokcidento ĝis Všerubská vrchovina, kiu apartigas Bohemian Arbaron de Šumava sur sudoriento. La longeco de la montetaro estas 80&nbsp;km.

## Vidu ankaŭ
* Mortintaj tabuloj
* Landlimo de Ĉeĥio kaj Germanio

Kategorio:Bohemiaarbara regiono
Kategorio:Mezaltaj montaroj
Kategorio:Montaroj en Ĉeĥio
Kategorio:Montaroj en Germanio

Kategorio:Landlimo de Ĉeĥio kaj Germanio
Kategorio:Geografio de Regiono Karlovy Vary
Kategorio:Geografio de distrikto Cheb
Kategorio:Geografio de Regiono Plzeň
Kategorio:Geografio de distrikto Tachov
Kategorio:Geografio de distrikto Domažlice
Hooverville

[eta|Hooverville en [Portland (Oregono) (1936)]]
**Hooverville** estas popola nomumo por la mizer-kvartaloj en/apud la usonaj komunumoj. Ili estiĝis okaza de la granda depresio en Usono dum registarado de prezidento Herbert C. Hoover. Tiam la senhejmuloj kaj aliaj ege malriĉaj homoj konstruis por si mizerloĝejojn el ŝtalplatoj kaj aliaj malmultekostaj materialoj (restaĵoj, ruboj), en mizeriĝintaj urbokvartaloj. Tiuj mizer-setlejoj estis toleritaj fare de la ŝtataj instancoj pro pli-malpli longa tempo, poste tiuj estis ĉesigitaj por liberigi la lokon, ebligi trafikon tra tiu areo.

## Vidu ankaŭ 
* Ladurbo

Kategorio:Senhejmeco
Kategorio:Urbaj studoj kaj planado
Kategorio:Historio de Usono
Porrogszentpál

**Porrogszentpál** [porogsentpAl] estas tre malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Csurgó. Szentpál signifas: Sankta Paŭlo.
eta|Kampanilo en Porrogszentpál

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 46.2908/17.0131
* Areo: 4&nbsp;km²
* Loĝantaro: 100
* Poŝtkodo: 8858
* Telefonprefikso: 82

## Situo 
Porrogszentpál situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Csurgó troviĝas 9, Nagykanizsa 23 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1461 en formo *"Zenthpal"*. Post la mezepoko la turkoj faris senhoma la vilaĝon. En Porrogszentpál migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Nomo de Dipatrino (Virga Maria)
* luterana preĝejo
* kampanilo kun 3 diversaj sonoriloj el la 19-a jarcento

## Komunumoj pri Sankta Paŭlo en Hungara reĝlando 
Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Palisandro

**Palisandro**  laŭ PIV estas violenigra ligno, aparte (sed ne nur) el Ameriko, uzata por luksaj mebloj. La ligno aparte precipe de arboj de la planta genro *Dalbergia* el la familio de legumenacoj, parte ankaŭ el jakarando kaj *Machaerium firmum* el la sama familio. La ligno konsideriĝas eleganta, luksa kaj estas koresponde multekosta.

## Utiligo 
Palisandra ligno laŭ speco havas malhelruĝan-nigran ĝis preskaŭ tute nigran (Rio-palisandro, *Dalbergia nigra*) aŭ malhelviolan-brunan (orientbarata palisandro) koloron kaj ĝenerale karakteriĝas per granda malmolo. Tial ĝi krom por multekostaj mebloj aparte uziĝas por pargeto.

Grandan signifon palisandro krome havas en la konstruo de muzikiloj: Marimbafonoj kaj ksilofonoj preskaŭ ĉiam estas el palisandro, kaj ankaŭ lignaj bekflutoj kaj gitaroj ofte estas el la lignospeco.

## Referencoj 
Kategorio:Ligno
Huntingdon

eta|dekstra|La antikva ponto de Huntingdon
**Huntingdon** estas urbo en Cambridgeshire, Anglio. Ĝi situas sur la norda bordo de la rivero Great Ouse. Iam ĝi estis la ĉefurbo de tiama graflando Huntingdonshire. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Historio 
Proksime al Huntingdon paleontologoj trovis restaĵojn de prahistoriaj homoj. La urbo mem estis fondata de la anglosaksoj kaj danoj. Ĝi enhavas mezepokan ponton. En 1205 ĝi ricevis ĉarton de Johano (Anglio).

Proksime al Huntingdon situas tri bazoj de la brita flugarmeo.

Lastatempe okazis gravaj protestoj kaj manifestacioj kontraŭ laboratorio kiu uzas bestojn por sciencaj eksperimentoj.

Inter la parlamentanoj elektitaj de Huntingdon estis Oliver Cromwell kaj John Major, kiu estis la brita ĉefministro de 1990 al 1997.

## Hinchinbrooke House 
Dum la 11-a jarcento fondiĝis monaĥinejo, kie, post la abolicio de la monaĥejoj (1536-1539), evoluis en domegon, Hinchingbrooke House. Tiu poste iĝis lernejo kie studis Oliver Cromwell (kiu naskiĝis en Huntingdon en 1599) kaj Samuel Pepys. Laŭlegende la konstruaĵo kaj apuda ponto estas hantata de monaĥo kaj monaĥino kiu estis geamorantoj, kaj pro tio estis murdataj. En 2005 konstru-laboristoj rifuzis labori tie dum la nokto post kiam iuj el ili vidis la fantomon.

## Kastelo 
En la urbo estas la loko de iama kastelo. La unua kastelo estis konstruata de la anglosaksoj. En 1068 pli forta ŝtona kastelo konstruiĝis por Vilhelmo la Konkerinto. Dum enlanda milito de la regado de Stefano (Anglio), Davido la 1-a (Skotlando) akiris la kastelon pro sia edziĝo al Maud (grafino de Huntingdon), kaj estis posedata de skotlandaj reĝoj ĝis 1173, kiam Henriko la 2-a (Anglio) kaptis kaj plejparte malkonstruis ĝin. Tamen la kapelo restis, kune kun pluraj partoj de la fortikaĵo. Dum la angla enlanda milito oni iom restaŭris la kastelon, kiu poste iĝis la malliberejo de Huntingdonshire. Dum iom da tempo ventomuelilo staris sur la kastela altaĵeto. Hodiaŭ neniuj restaĵoj videblas.

Kategorio:Urboj de Britio
Kategorio:Urboj de Anglio
Pargeto

[eta|tipa pargeto (el [mahagono)]]
**Pargeto** laŭ PIV estas luksa planko, konsistanta el simetrie kaj varie kunmetitaj tabuletoj el malmola kaj polurita ligno. Kutime ĝi konsistas el la ligno de foliarboj. La tabuletoj tiel segiĝas, ke la lignaj fibroj estas horizontalaj. Lignaj plankoj, en kiuj la arbaj kreskoringoj videblas, kies fibroj do estas vertikalaj, nomatas "ligna pavimo".

[maldekstra|eta|240px|pentraĵo "La pargetaj rabotistoj" de [Gustave Caillebotte, 1875]]
Pargeto konsideriĝas altvalora planka materialo. Pro la konsisto el etaj lignaj partoj ĝi - kontraŭe al planko el longaj lignaj bretoj - bezonas ebenan plankan fundamenton. Pro la natura materialo, pargeta planko iom reguligas la ĉambran klimaton: ĝi iom malvarmigas en kazo de troa aera varmo, iom varmigas en kazo de troa malvarmo, iom humidigas en kazo de troa aera sekeco kaj plisekigas en kazo de troa humideco. Pro sia sentrueco ĝi estas tre higiena planka materialo.

## Etimologio 
En multaj naciaj lingvoj uziĝas vortoj, kiuj supozigus ke en Esperanto la planka materialo nomiĝus "parketo", kun sono "k" vortomeze. Jam dekomence oni tamen en Esperanto decidis iom variigi la ortografion kaj vortosonon, por ne krei konfuzon rilate al la koncepto "malgranda parko".

Laŭ Francisko Azorín **pargeto** estas *Luksa ligna pavimo, konsistanta el arte kunmetitaj tabuletoj.* Li indikas etimologion el la latina *spargo, spargito* (dividita, dismetita). Kaj li aldonas la terminojn *pargeti*, por pavimi per pargeto; kaj *pargetero*, por ĉiu el la tabuletoj de tia pavimo.

## Ligno 
En Eŭropo, tradiciaj lignospecoj, kiuj uziĝas por la fabrikado de pargeto, estas acero, akacio, betulo, kaŝtanarbo, kverko, olivarbo, pomarbo, pirarbo, ulmo, kaj

Dosiero:Buche Holz 1.jpg|fago
Dosiero:Nussbaum Holz.JPG|juglando
Dosiero:Kirschbaum_Holz.JPG|ĉerizarbo
Dosiero:Esche gemeine Holz.JPG|frakseno

Ekster Eŭropo ankaŭ uziĝas eŭkalipto, mahagono, *Afzelia (Doussie), Bongossi/Azobe, Bubinga, Cabreuva, Jatoba, Kambala, Kosipo, Kotibe, Landa, Limbali, Louro vermelho, Merbau/Intsia bijuga, Mutenye, Peroba* kaj

Dosiero:Teak Holz.JPG|tektono
Dosiero:Palisander,Santos Holz.JPG|palisandro
Dosiero:Zebrano Microberlinia brazzavillensis.jpg|*Zebrano*
Dosiero:Wengefurn.jpg|*Wenge/Panga-Panga*

## Notoj 
Kategorio:Ligno
Tenda urbo

[eta|dekstra|350ra|Tendourbo kun ĉ. 40.000 en [Darfuro. ]]
La nocio **tenda urbo** (tendourbo) estas uzata por priskribi provizorajn aŭ konstantajn setlejojn, konstruitajn per tendoj. Ili estas konstruitaj fare de senhejmuloj aŭ protestantoj (en protesta tendaro). 

La registaro, aŭ alia grandkapabla krizhelpa organizaĵo kiel ekz. UNICEF, povas konstrui tendajn urbojn por loĝigi provizore forpelitojn, rifuĝintoj, soldatojn, evakuitajn homojn. 

Se senhejmuloj uzas tiun eblecon en, apud de iu urbo, tiu tenda urbo povas iĝi mizer-kvartalo (favelo, ladurbo) de la urbo.

Grandskala kaj nuntempa ekzemple estas en la Gazaa Sektoro.  Sekve de la grandega detruo de loĝejoj kaj infrastrukturo en ĉiuj urboj de la sektoro rezulte de la Israel-hamasa milito de 2023, la plejmulto de la palestinanoj tie (pli ol unu miliono da homoj) loĝas en tia mizera situacio.

## Vidu ankaŭ 
* Kampadejo

Kategorio:Senhejmeco
Kategorio:Milito
Kategorio:Rifuĝintoj
Kategorio:Troloĝiĝo
Kreskoringo

eta|250px|kreskoringoj de arbotrunko faligita dum la jaro 2005

**Kreskoringo, Jarringo** aŭ **jara ringo** estas specifa strukturo videbla en la sekco de trunko de plurjara planto, aparte de arbo. Kreskoringoj ekestas nur tie, kie pro la klimataj kondiĉoj dum la jaro regule ekzistas fazoj de forta kaj de malforta kreskado de la planta kambiumo. Kaŭzo por tio povas esti regula aparte malvarma sezono, do vintro, aŭ sekaj periodoj en subtropikaj aŭ tropikaj regionoj.

Post la "ripoza periodo" dum vintro aŭ seka periodo, en la sekva "kreskofazo" ekestas pli hela zono de malpli firma ligno, kiu garantias rapidan transporton de akvo kaj mineralaj substancoj de la arbaj radikoj en la branĉojn, kaj kontribuas al rapida kresko de arbaj folioj, floroj kaj poste fruktoj. Dum la sekva "stabiliga fazo" ekestas pli malgrandaj lignoĉeloj, kiuj konsistigas pli malhelan zonon de pli firma ligno, kaj zorgas pri laŭeble granda stabileco de la arba trunko.

eta|250px|maldekstra|kreskoringoj videbligas la historion de tiu-ĉi arbo ĝis la jaro 2006
La scienco de dendrokronologio aparte esploras la arbajn kreskoringojn kaj la deduktojn, kiujn tiu esplorado ebligas pri la klimata historio de de la arba kreskoregiono.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la germana societo pri kreskoringa esplorado 

## Referencoj 
Kategorio:Ligno
Sovetunie okupita zono de postmilita Germanio

La **Sovetunie okupita zono de Germanio post la Dua Mondmilito** – kun areo de , administrata de Sovetunio – estis unu el kvar okupaciaj formacioj establitaj de Aliancanoj en majo 1945 surbaze de rezultoj de traktado de Jalta konferenco sur teritorio de hodiaŭaj germanaj federaciaj landoj:
:Brandenburgio, Turingio, Meklenburgo-Antaŭpomerio, Saksio, Saksio-Anhalto kaj malgranda parto de Malsupra Saksio (moderna komunumaro Amt Neuhaus). Okcidente kaj nordokcidente ĝi najbaris kun la brite okupita zono de postmilita Germanio, sudokcidente kaj sude kun la usone okupita zono de postmilita Germanio, sudoriente kun Ĉeĥoslovakio, oriente kun Pollando, norde kun la Balta Maro; interne poste troviĝis teritorio Berlino (respektive Okcidenta Berlino kaj Orienta Berlino), kiu ne estis parto de tiu ĉi zono.

## Vidu ankaŭ
* Okupacio de Germanio
* Aliancita Kontrolkonsilantaro
* Brite okupita zono de postmilita Germanio
* France okupita zono de postmilita Germanio
* Usone okupita zono de postmilita Germanio
* Okupacio de baltaj ŝtatoj

## Bibliografio
* Konrad H. Jarausch, *After Hitler: Recivilizing Germans, 1945–1995* (2008)
* Nicolas Lewkowicz, *The German Question and the Origins of the Cold War*, IPOC Milan 2008
* Nicolas Lewkowicz, *The German Question and the International Order, 1943-48*, Palgrave Macmillan Basingstoke/New York 2010

## Eksteraj ligiloj 
:* Mapo de la okupitaj zonoj
:* [Mapo de la federaciaj landoj (ekzistantaj ĝis 1952) de la posta ŝtato GDR(https://eo.wikipedia.org/wiki/GDR)]

Kategorio:1940-1949 en Germanio
Kategorio:Historiaj germanaj teritorioj
Kategorio:1940-1949
Kategorio:Franc-germanaj rilatoj
Kategorio:Rilatoj de Germanio kaj Sovetunio
Kategorio:Rilatoj de Germanio kaj Britio
Kategorio:Teritorioj okupitaj dum la Dua Mondmilito
Penisringo

eta|Penisringo
eta|Penisringo el plasto
**Penisringo** (angle *Cockring*) estas ringo, pretigita el ledo, gumo, mola plasto aŭ metalo kaj kiu celas helpi fortigon kaj plilongigon de la erektiĝo. Ĝi estas lokigita ĉirkaŭ la peniso kaj/aŭ testiksako. Oni devas elekti ringon por si, kiu havas je maks. 5 mm malpli da interna diametro ol la propra peniso. Se oni uzas ne-malkonvenan (tro malvastan) penisringon, eble okazas akcidento, ke oni ne povas demeti la ringon nur per medicina helpo.

Kategorio:Erotikaj helpiloj
Charité

La universitata klinikaro **Charité** [] (de la franca vorto por "karitato") estas kuna institucio de la Libera Universitato kaj la Humboldt-Universitato en Berlino. Fondita dum la jaro 1710 kiel pesta malsanulejo, la institucio post la fondo de la berlina universitato (la nuna Humboldt-Universitato en Berlino) dum la jaro 1810 iĝis la universitata klinikaro kaj iĝis signifa medicina esplorejo kaj edukejo. Post la Dua Mondmilito la klinikaro kaj la berlina universitato situis sur la teritorio de Orienta Berlino, kaj en Okcidenta Berlino fondiĝis nova universitato, la Libera Universitato Berlino, kun propra nova universitata klinikaro. Ekde la jaro 2003 la medicinaj fakultatoj de la Libera Universitato kaj la Humboldt-Universitato estas unuigitaj sub la nomo "Charité - universitata medicino [en] Berlino" (germane *"Charité - Universitätsmedizin Berlin"*). La institucio estas unu el la plej grandaj universitataj klinikaroj de Eŭropo. La historia centro de la klinikaro situas en la centra urba kvartalo Berlin-Mitte, sed pliaj partoj estas en pluraj aliaj urbopartoj.

Dosiero:Charite 1a.jpg|klinikara enirejo en la centro de Berlino
Dosiero:Berlin, Mitte, Campus Charite Mitte, Lehrgebaeude Psychiatrische Klinik und Nervenklinik.jpg|la psikiatria kliniko en la historia klinikara teritorio
Dosiero:2016 Charite Hospital.jpg|centra klinikara konstruaĵo post renovigo en 2016
Dosiero:Deutsches Herzzentrum Berlin.jpg|centro pri kardiologio en la klinikara teritorio *Wedding* en la urba nordokcidento
Dosiero:Charite-Campus-Benjamin-Franklin-Klinikum-Steglitz-Berlin-10-2018c.jpg|la klinikaro *Benjamin Franklin* en sudokcidenta Berlino

## Ekzemplaj profesoroj 
* Eduard Heinrich Henoch (1820-1910), pediatro
* Michael Halhuber-Ahlmann (n. 1947), psikologo kaj pedagogo
* Peter Vajkoczy (n. 1968), neŭrokirurgo kaj neŭrologo
* Christian Drosten (n. 1972), virologo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de la universitata klinikaro
* klinikara teritorio en la kvartalo *Buch* en nordorienta Berlino 

Kategorio:Berlino
Kategorio:Malsanulejoj en Germanio
Palo Alto

eta|la kantono kaj la urbo

**Palo Alto** estas urbo de Usono, kiu situas en la subŝtato Kalifornio kaj en la kantono Santa Clara. Ĝi situas 50 km sude de Sanfrancisko kaj 20 km norde de San-Joseo. Laŭ la stato de la censo  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². *Palo Alto* signifas en la hispana "Alta Fosto".

Palo Alto estas kalkulata al la Silicia Valo kaj estas hejmo de gravaj komputilaj firmaoj.

Tesla Motors havas sian ĉefoficejon en Palo Alto.

## Famuloj 
En Palo Alto naskiĝis:
* Alan Cranston (1914-2000), politikisto
En Palo Alto mortis:
* hungaraj-usonaj matematikistoj György Pólya kaj Gábor Szegő
* hungara-usona kuracisto György Gömöri
* hungara-usona filozofo M. Gyula Moravcsik.

Kategorio:Urboj de Kalifornio
Kleiner Arbersee

**Kleiner Arbersee**  estas lago en la bavaria komunumo Lohberg, kvin kilometrojn sude de ĝia centro. Ĝi estas unu el tri kaldron-valaj lagoj en la Bavaria arbaro (la du aliaj estas Großer Arbersee kaj Rachelsee). Tiuj lagoj ekestis pro glaĉera aktivado dum glaci-epoko.

La lagon ĉirkaŭas densa arbaro. Ĝia areo estas 9,4 ha. El la lago fluas rivereto Kleiner Regen.

La laga akvo estas tre acida: ĝia pH-valoro estas nur 4,5, laŭ aliaj 5,51. Tial fiŝoj ne povas vivi en ĝi.

Post la lasta glaci-epoko la lago iom post iom malgrandiĝis, sed en 1885 oni per baraĵo altigis ĝian nivelon por flose transporti lignon. Tiel la laga areo pligrandiĝis ĝis antaŭa grandeco, kaj torfaĵoj malfiksiĝis de la grundo kaj ekflosis. Tiel ekestis flosantaj insuloj, kiuj dum multaj jaroj moviĝis dise sur la lago. De kelkaj jaroj ili havas konstantan pozicion. Ilia diko atingas inter 1,5 kaj 3,5 metroj, kaj iuloke sur ili kreskas pinoj pli-ol-40-jaraj. La plej granda insulo mezuras 0,45 ha.

Ekde la 28-a de novembro 1959 la ĉirkaŭaĵo de la lago estas naturprotektejo; ĝi ampleksas 307,5 ha. La lago mem estas protektata de regulo, kiu malpermesas uzi akvoveturilojn aŭ suriri la insulojn.

## Fontoj 
eta|320px|maldekstra|Kleiner Arbersee kun la tri flosantaj insuloj

Kategorio:Lagoj en Germanio
Kategorio:Akvokolekta areo de Danubo
Rakedvosta arbopigo

La Temnuro aŭ **Rakedvosta arbopigo** (***Temnurus temnurus***) estas birdo de la aziaj arbopigoj, mezgranda membro de la familio de Korvedoj kiu inkludas la korvojn kaj la garolojn. Ĝi estas monotipa, tio estas ununura specio, ene de la genro ***Temnurus***.

Ĝi troviĝas en Tajlando, suda Ĉinio kaj Hindoĉinio, tio estas Laoso, Kamboĝo kaj Vjetnamo. Ĝia natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj.

Temas pri specio ege simila al la nesamgenra Nigra rakedvosta arbopigo, sed sufiĉe parenca; tamen tiu ĉi ne havas samajn nuancojn en la ĝenerale **nigra plumaro** kaj ankaŭ **ne tiom longan voston**. Simile la vostofino larĝiĝas, sed ne tiom malproksime de la korpo.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Temnurus temnurus. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Elŝutita la 27an de julio 2007.

Kategorio:Korvedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kapuĉa arbopigo

La **Kapuĉa arbopigo** (***Crypsirina cucullata***) estas birdo de la aziaj arbopigoj, mezgranda membro de la familio de Korvedoj kiu inkludas la korvojn kaj la garolojn.

## Aspekto 
Tiu specio estas mezgranda birdo 30 aŭ 31&nbsp;cm longa kaj havas **grizan plumaron** escepte **nigrajn kapon, voston kaj flugilplumojn**. La nigra kapo ege kontrastas kun la helgriza korpo kaj de tie devenas kaj la komuna nomo *Kapuĉa arbopigo* kaj la scienca nomo *C. cucullata* kiu pli malpli signifas same. La ankaŭ nigra beko estas fortika baze (kun helflava suba makulo) kaj iom subenkurbita pinte. Ankaŭ la mallongaj gamboj estas nigraj. La flugiloj estas mallongaj kaj larĝaj. La vosto estas longega kaj grade markita; la centraj vostoplumoj estas nigraj (kio videblas supre entere kaj sube pinte) kaj ege larĝiĝas pinte kiel spatelo, simile al tiuj de la samgenra Nigra klikvosta arbopigo. Same kiel ĉe tiu specio, la **Kapuĉa arbopigo** montras **velurnigrajn frunton kaj bridon**, kie la **malhelblua iriso** iome kontrastas, dum la resto de la kapo estas tre nigra kun preciza suba bordo kaj blankeca nepreciza interlimo kun la helgriza korpo, kiu montras iome violecan malsupran nuancon kaj iome bluecan supran nuancon.

Ambaŭ seksoj estas similaj. Junuloj estas ne tiom kolormarkitaj kaj ne havas tiom larĝajn vostofinojn; ili maturiĝas nur je la dua jaro.

La voĉo estas raŭka kaj priskribita kiel malagrabla, kun miaŭo kvazaŭ de alarmalvoko de Turka turto.

## Distribuo 
Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj arbaroj de malaltaj teroj (bambuo) kaj subtropikaj aŭ tropikaj sekaj makisoj. Ĝi estas tre minacata pro perdo de habitato kaj estas endemio de centra, norda kaj suda Birmo.

## Kutimaro 
[eta|ovoj de *Crypsirina cucullata * - [Muzeo de Tuluzo]]
Temas pri soleca kaj arbema specio, kiel la samgenra. Dumfluge faras zuman bruon per flugiloj. Ili manĝas malalte en arboj ĉefe insektojn nome saltulojn, lokustojn, mantojn kaj flugiltermitojn.

Ili reproduktiĝas solece. La nesto estas strukturo konstruita el herberoj kaj radikeretoj. Ĝi estas foje kovrita de kupolo el dornaj herberoj, kvazaŭ eta nesto de pigo. La nestojn oni lokigas en malalta arbo aŭ arbusto. La ino demetas 2 al 4 ovojn, kiuj estas ĉu kremokoloraj ĉu blankoverdecaj, kun nombraj brunaj makuletoj koncentritaj je la plej larĝa parto. La ovodemetado okzas maje kaj junie.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Crypsirina cucullata. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Elŝutita la 25an de julio 2007.
* Madge kaj Burn, *Crows and Jays* ISBN 0-7136-3999-7
* En la franca

Kategorio:Korvedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Ostermundigen

**Ostermundigen** estas urbo en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 14866 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro kreskis al 15438 ĝis la 31-a de decembro 2010. Ĝis la 31-a de decembro 2009 Ostermundingen apartenis al la iama distrikto Berno. Ekde la 1-a de januaro ĝi estas parto de la nove kreita administra distrikto Berno-Mezlando, kies ĉefurbo ĝi fariĝis.

## Geografio 
Ostermundigen situas oriente de la federacia urbo Berno ĉe la piedo de la *Monto de Ostermundigen*.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Ostermundigen limas en nordo al Ittigen kaj Bolligen, en oriento al Stettlen, en sudo al Muri ĉe Berno, kaj en okcidento al la urbo Berno.

## Trafiko 
La stacidomo de  situas ĉe la fervojlinio de Berno al Interlaken kaj Brigo. La urbo ankaŭ estas servata de la loka tram- kaj busreto de la urbo Berno.

Tra Ostermundigen pasas la nacia aŭtoŝoseo A6 de Berno al Thun.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Ostermundigen datiĝas el la jaro 1239 *Osturmundingun*. Ĝis 1982 Ostermundigen estis kvartalo de Bolligen.

## Personecoj 
* Hermann Hesse vivis ek de 1912 dum kelkaj jaroj en Ostermundigen.
* Kim de l'Horizon (ne. 1992), verkisto, en 2022 honorigita per la renoma Germana Libropremio

## Vidu ankaŭ 
* Ostermundigen (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la urbo Ostermundigen ()
* Ostermundigen en la Historia Leksikono de Svislando

Kategorio:Urboj de Svislando
Nigra pigo

La **Nigra pigo** aŭ Platismuro (***Platysmurus leucopterus***) estas birdo de la aziaj arbopigoj, mezgranda membro de la familio de Korvedoj kiu inkludas la korvojn kaj la garolojn. Ĝi estas monotipa, tio estas ununura specio en la genro ***Platysmurus***.

Temas pri tre **nigra korvedo**, sed kun tre rimarkinda **blanka marko en flugiloj**, kio videblas eĉ ripoze kiel mezflanka strio kaj kio nomigas la specion en la scienca nomo *P. leucopterus*, kie el greka radikoj “leŭko” signifas “blanka” kaj “ptero” signifas “flugilo”. Krome la specio montras nigran kresteton en frunto, brilnigran bekon, tre ruĝajn irisojn, verdecan nuancon en kolo kaj ŝultrojn kaj verdecajn nuancojn en flugilplumoj kaj longa vosto.

Tiu orientalisa birdo troviĝas en Brunejo, Indonezio, Malajzio, Birmo, Singapuro kaj Tajlando. Ĝia natura biotopo estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj subtropikaj aŭ tropikaj mangrovoj. La specio estas minacata pro habitatoperdo.

## Fonto 
* BirdLife International 2004. Platysmurus leucopterus. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Elŝutita la 26an de julio 2007.

Kategorio:Korvedoj
Kategorio:Orientalisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Azio
Nigra rakedvosta arbopigo

La **Nigra rakedvosta arbopigo** (*Crypsirina temia*) estas birdo de la aziaj arbopigoj, mezgranda membro de la familio de Korvedoj kiu inkludas la korvojn kaj la garolojn. 

Ĝi havas velurnigran zonon kiu okupas la frunton kaj ĉirkaŭokule de mallongaj, pluŝaj nigraj plumoj, dum la resto de la korpo estas malhele **oleverdeca**, kvankam ŝajne ankaŭ nigra je neforta lumo. La vostoplumoj kiuj en tiu specio estas longaj kaj **larĝaj en la vostofino** (kvazaŭ rakedo, kiu nomigas la specion) estas ankaŭ nigraj kun verdeca nuanco, same kiel la flugiloj. La iriso estas turkisblua malhele ĉ la pupilo al tre malhela aŭ preskaŭ nigra. Ankaŭ la beko (tre dika baze), gamboj kaj piedoj estas nigraj.

Tiu birdo loĝas en suda Birmo, Tajlando, Hindoĉinio, Sumatro, Javo kaj Bali en arbustejo aŭ duaranga malferma kamparo kaj ĝardenoj, arbaretoj de bambuo kaj malfermaj arbaroj ofte ĉe vilaĝoj.

Ili preskaŭ ĉiam manĝas en arboj (**arbemaj**) kaj neniam manĝas surgrunde, kvankam venas malsupren por eventuala banado. Ili moviĝas tra la arboj ege lerte kaj uzas iliajn rimarkindajn vostojn kiel balancilo. Ili manĝas ĉefe insektojn kaj frukton.

Ili konstruas tasforman neston en bambuo aŭ arbustoj ĉefe dornaj often ĉirkaŭita de malfermaj herbareoj kaj en ĝi la ino demetas 2 al 4 ovojn.

La voĉo estas kutime priskribita kiel akra kaj malagrabla. Ili havas kelkajn priskribitajn alvokojn sed ploreca alvoko estas ofte aŭdata.

## Referencoj 
*  Malplej zorgiga

## Eksteraj ligiloj 
* Birdo manĝigante idon en nesto 
* Filmetoj de Nigra rakedvosta arbopigo ĉe Interreta Birdokolekto

Kategorio:Korvedoj
Kategorio:Birdoj de Azio