open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Makedonska Kamenica

**Makedonska Kamenica** (makedone *Македонска Каменица*) estas urbo situanta en la nordoriento de Norda Makedonio, en la Orienta regiono. Ĝi estas la administra centro de la samnoma komunumo opština Makedonska Kamenica. Laŭ la censo de septembro 2021 loĝis en la urbo entute 4 368 homoj.

## Loko, priskribo 
Ĝi situas ĉe la suda piedo de la montoj Osogovo, laŭ ambaŭ bordoj de la rivero *Kamenička Reka*. Ĉe la suda rando de la urbo estas la golfeto de Lago Kalimanci. La alteco de la urbo ĉe la lago estas ĉirkaŭ 540 m kaj nordokcidente leviĝas en la montojn ĝis preskaŭ 1000&nbsp;m.

### Transporto 
La ĉefa vojo A3 pasas tra la urbo, kiu kondukas de la urbo Kočani (28 km) al la urbo Delčevo(25&nbsp;km) kaj plu al Bulgario (35 km).

De la urbo al la nordo estas flanka vojo R1210. Ĝi leviĝas laŭ la rivero al la montoj kaj finiĝas super la vilaĝo Sasa ĉe la surfaca minejo.

### Loĝantaro 
La loĝantoj de la urbo estas plejparte makedonoj (99,2%).

La loĝantoj laboras en minado (Minejo Sasa), en prilaborado de plumbaj kaj zinkaj ercoj kaj en teksa industrio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Tradukfonto 
Kategorio:Urboj de Nord-Makedonio
Plumba kolombo

**Plumba kolombo** aŭ **Plumbokolombo** (*Patogienas plumbea*) antaŭe (*Columba plumbea*) estas sudamerika kolombo de la familio *Columbidae*, kiu vivas en Bolivio, Brazilo, Kolombio, Ekvadoro, Franca Gujano, Gujano, Panamo, Paragvajo, Peruo, Surinamo, kaj Venezuelo en duarangaj arbaroj, arbarbordoj, kaj malaltaj montetoj. Ĝi povas esti ofte konfuzata kun la Ruĝeca kolombo.

Temas pri purpurnuanca grizeca kolombo, pli malhela en flugiloj. La kruroj estas ruĝecaj, la okuloj flavaj kaj la beko grizeca.

Ties naturaj habitatoj estas tropikaj kaj subtropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj tropikaj kaj subtropikaj humidaj montararbaroj.

Ĝi ĝenerale manĝas en kanopeo fruktojn/semojn sed specife celas viskon dum kelkaj jarepokoj.

## Subspecioj 
* *P. p. chapmani* (Ridgway, 1916) – okcidenta deklivaro de Andoj el Kolombio kaj Ekvadoro suden ĝis El Oro.
* *P. p. bogotensis* Berlepsch & Leverkühn, 1890 – orienta deklivaro de Andoj el Venezuelo kaj Kolombio ĝis sudcentra Bolivio (Cochabamba).
* *P. p. wallacei* (C. Chubb, 1917) – plej orienta Venezuelo, Gujanoj kaj orienta Amazonia Brazilo (okcidenten ĝis Rio Negro kaj Rio Tapajós).
* *P. p. pallescens* (E. Snethlage, 1908) – sudaj alfluantoj de Amazono el Rio Purús ĝis Pará.
* *P. p. baeri* (Hellmayr, 1908) – nordcentra Brazilo (Goiás, nordokcidenta Minas Gerais).
* *P. p. plumbea* (Vieillot, 1818) – Orienta Paragvajo kaj sudorienta Brazilo.

## Referencoj
Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Kolombio
Kategorio:Birdoj de Ekvadoro
Observatorio de Bohyunsan

La **Optika Astronomia Observatorio de Bohyunsan** estas astronomia observatorio en Sud-Koreio, sur la monto *Bohyun* (koree, 보현산, *Bohyunsan*) proksime de Jeongĉeon. Ĝi estis fondita en 1996 kaj apartenas al la Korea Instituto de Astronomio kaj Kosma Scienco. Ĝi entenas teleskopon de 1,8 m, la plej granda en Koreio,  kaj, de 2014, ŝargkuplita fotilo 4k, spektroskopo kun granda distingivo *BOES* kaj Infraruĝa fotilo *KASINICS*.

Ĝia MPC kodo estas **344**.

## Historio 
En 1985 Sud-Koreio, kiu bezonis pli grandan astronomian ekipaĵon, decidis kreon de nova observatorio kiel posteulo de la Observatorio de Sobaeksan, konstruita en 1970 ĉirkaǔ teleskopo de 61 cm. La konstruo de montaj ŝoseoj komencis en 1992 kaj la Observatorio de Bohyunsan estis finkonstruita en aprilo 1996.

## Instrumentoj 
* Teleskopon de 1,8 m,
* Ŝargkuplita fotilo 4k en videbla lumo,
* Spektroskopio en videbla lumo *BOES* (Bohyunsan Optika Spektroskopo Echelle),
* Infraruĝa fotilo *KASINICS* (*KASI Near-Infrared Camera System*),
* Suna teleskopo por observo de la .

## Esploroj 
La Observatorio de Bohyunsan favorigas spektroskopiajn observojn prefere ol fotometriajn esplorojn, malhelpitaj de la malbonaj meteologiaj kondiĉoj de la duoninsulo Koreio.

La observaj instalaĵoj estas uzita de profesiaj astronomoj por astronomiaj esploroj. Po dufoje ĉiuj jaroj, la astronomoj faras petojn por uzo de la instalaĵoj, la petoj estas ekzamenataj de la "Komitato por Atribuo de la Tempo de Observo" komponita el la personaro de la Korea Instituto de Astronomio, kiu permesas la uzon de la observatorio nur por selektitaj esploroj.

Por la ĝenerala publiko, estas ekspoziciejo kaj eventoj estas ĉiumonate organizataj.

### Malkovroj 
La Observatorio de Bohyunsan, uzante la fotilon KASINICS, observis pezegan nigran truon glutanta stelon. La , post subita plilumiĝo de la galaksio * Swift J1644 + 57*, tiu ŝanĝo estis analizita far'de internacia observantaro. Esploro montris, ke la fenomeno estis ŝuldata al la gravita altiro de mashava nigra truo ĉe la centro de la galaksio.

La malkovro de 28 numerotitaj asteroidoj estis atribuita al la Observatorio de Bohyunsan inter 2000 kaj 2003, krom malkovroj far'de multenombraj astronomoj elde la observatorio.

La asteroido 34666 Bohyunsan, malkovrita de Young-Beom Jeon kaj Byung-Chol Lee, estis nomita laŭ la monto *Bohyun* kaj laŭ la Optika Astronomia Observatorio de Bohyunsan..

## Monbileto de 10 000 ŭonoj 
eta|200px|La teleskopo de 1,8 m de Bohyunsan sur monbileto de 10 000 ŭonojSur la dorso de la monbileto de 10 000 ŭonoj eldonita en 2007, estas figuritaj diversaj antikvaj kaj modernaj sciencaj instrumentoj inter kiuj la teleskopo de 1,8 m de la Astronomia Observatorio de Bohyunsan.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  La Optika Astronomia Observatorio de Bohyunsan (BOAO), el la paĝaro de la Korea Instituto de Astronomio kaj Kosma Scienco
*  보현산 천문대 - 한국천문연구원
*  보현산 천문대 가을산을 오르다

Bohyunsan
----
Malhela kolombo

**Malhela kolombo** aŭ **Gudsona kolombo** (*Patogienas goodsoni*) antaŭe (*Columba goodsoni*) estas sudamerika kolombo de la familio *Columbidae*, kiu vivas en orienta Kolombio, nordorienta Ekvadoro, kaj suda Panamo. 

Ties naturaj habitatoj estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj de montararbaroj. 

Temas pri ĝenerale malhelgriza kolombo, kio havigas la nomon de la specio. Ĝi estas pli malhelbruna en flugiloj kaj vosto. La kruroj kaj okuloj estas ruĝaj. La beko estas nigra. En brusto estas purpurecaj nuancoj.

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Faŭno de Kolombio
Senmarka kolombo

**Senmarka kolombo** aŭ **Senornama kolombo** (*Patogienas inornata*) antaŭe (*Columba inornata*) estas karibia kolombo de la familio *Columbidae*, kiu vivas en Kubo (Insulo de la Junularo), Hispaniolo (Dominga Respubliko kaj Haitio, nome en Insulo de la Testudo), Jamajko, kaj Puertoriko. Ties naturaj habitatoj estas arbaroj, marbordaj dezertoj, mangrovejoj kaj marĉaj areoj. Ĝi estas minacata per habitatoperdo.

## Priskribo
La Senmarka kolombo estas granda birdo (38&nbsp;cm) kiu iom similas al ofta urbokolombo. Jedistance ĝi aspektas pale blu-griza ĝenerale. La kapo, malantaŭa kolo, brusto, kaj parto de la flugiloj estas ruĝec-vinecaj. Ripoze, la flugiloj montras blankan bordon; dum flugo, ĝi formas rimarkindan flugilstrion. Kruroj kaj piedoj estas malhelruĝaj. La ino estas iomete pli malgranda kaj senbrila ol la masklo. La junuloj estas pli brunaj ĝenerale, kun palaj flugilbordoj kaj malhelaj okuloj.

## Taksonomio
La Senmarka kolombo estas reprezentanto de relative ĵusa insuladapto de la Flavbeka kolombo (*P. flavirostria*) aŭ de la Maranona kolombo (*P. oenops*), kiuj troviĝas respektive en Centra kaj Suda Ameriko. Tri subspecioj de la Senmarka kolombo estas agnoskataj: nome *P. i. inornata* el Kubo kaj Hispaniolo, *P. i. exigua* el Jamajko, kaj *P. i. wetmorei* el Puertoriko.

## Puertorika senmarka kolombo
Dum la 1970-aj jaroj, la Puertorika senmarka kolombo (*P. i. wetmorei*) estis rande de formorto. Konservoprogramo estis enkondukita por savi la specioj kaj nun ĝi nombras kelkajn milojn da individuoj.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
*BirdLife Species Factsheet. 
*Plain pigeon videos, images and sounds on the Internet Bird Collection

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Centrameriko
Kategorio:Birdoj de Karibio
(124146) 2001 MQ12

**(124146) 2001 MQ12** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Near Earth Asteroid Tracking* (NEAT) elde elde la Observatorio de la Monto Palomar (norde de San-Diego, Kalifornio, Usono).

## Orbito 
Ĝia discentra orbito ekstere malproksime tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,277393 astronomia unuo, tie estas 41,497 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Bettlach (Alzaco)

**Bettlach** (jen france, origine germane kaj alemane, prononco ) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Haut-Rhin*, en la historia kultura regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono *Grand Est* ("Granda Oriento"), kaj administre apartenas al la arondismento kaj kantono Altkirch. Fine de  en la komunumo vivis . 

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Haut-Rhin
* Bettlach

eta|maldekstra|300px|la loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Kategorio:Komunumoj de Haut-Rhin
Nigrabeka kolombo

**Nigrabeka kolombo** aŭ **Mallongbeka kolombo** (*Patogienas nigrirostris*) antaŭe (*Columba nigrirostris*) estas centramerika granda kolombo de la familio *Columbidae*, kiu vivas el suda Meksiko suden ĝis nordokcidenta Kolombio. Tio estas en Belizo, Kolombio, Kostariko, Gvatemalo, Honduro, Meksiko, Nikaragvo kaj Panamo.

Ĝi estas membro de klado de la genro *Patagioenas* kiu enhavas la plej malgrandajn kaj plej senmarkajn speciojn kun karakteraj alvokoj Tiu specio ne havas subspeciojn agnoskitajn.​

## Priskribo 
Ĝi troviĝas en arbarkanopeo de malaltaj teroj kaj duon-malferma arbaro, kaj konstruas fuŝan platforman neston el bastonetoj 5 ĝis 30 m alte en arbo aŭ inter arbustoj. La ino demetas unu blankan ovon.

eta|maldekstre|220ra|
La Nigrabeka kolombo estas 26.5 cm longa kaj pezas 150 g. Ĝi estas senbilda kaj ĉefe vin-purpura, pli bruna en ventro kaj pli olivec-bruna dorse. La vosto kaj unuarangaj flugilplumoj estas nigrecaj, la beko estas nigra kaj la kuroj kaj okuloj estas purpur-ruĝaj. La ino estas iomete pli senbrila kaj pli bruna ol la masklo, kaj la junuloj havas grizecbrunajn kapojn, kolojn kaj brustojn, kun cinama skvameco en kapo kaj supraj partoj.

Ĝi havas kompleksan, laŭtan kaj tre alta-tonan alvokon kuu, ku'KUU k’KU kuhuu, plej ofte kantatan sola, kun konsiderindaj paŭzoj inter alvokoj same kiel ĉe ties parencoj.

Ĝi estas normale vidata en paroj dum ĝi manĝas en arbarpintoj fruktojn kaj berojn - partikulare de visko -; sed povas foje esti vidata ankaŭ sur padoj serĉantaj sablerojn aŭ malgrandajn senvertebrulojn.

En suda Centrameriko, tiu specio estas anstataŭata je pli altaj areoj per sia proksima parenco, la tre simila Ruĝeca kolombo (*P. subvinacea*). Ambaŭ specioj estas pli bone separataj laŭ alvoko, kiu estas pli rapida kaj malpli kompleksa en *P. subvinacea* kaj pli malrapida, pli kompleksa en la Nigrabeka kolombo.

## References 
* Stiles, F. Gary & Skutch, Alexander Frank (1989): *A guide to the birds of Costa Rica*. Comistock, Ithaca. 

## Eksteraj ligiloj 
* Short-billed pigeon photo ; Article  (AOCR)
* Fotaro  VIREO
* Short-billed pigeon videos on the Internet Bird Collection

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Centrameriko
Kategorio:Birdoj de Panamo
Kategorio:Birdoj de Kostariko
Katatonio

En medicino, **katatonio** estas neŭropsikiatria konduta sindromo de nenormalaj movoj, nenormalaj kondutoj, kaj nemoviĝemo.

## Priskribo 
La prezento de katatonio povas varii laŭ la subtipo kaj laŭ la paciento. Oftaj simptomoj inkluzivas la jenon:
* Nemoviĝemo
* Katalepsio
* Muteco
* Rifuzo de manĝo
* Elrigardado
* Rigideco
* Sencelaj, ripetaj movoj de la korpo
* Ripetado de sensignifaj lingvaĵoj

La intenso de la simptomoj povas kreskiĝi aŭ malkreskiĝi laŭ tempo dum epizodoj; la ekiĝo de katatonio povas esti akuta aŭ malakuta.

Image from page 110 of "Mental medicine and nursing - for use in training-schools for nurses and in medical classes and a ready reference for the general practitioner" (1915).jpg | Katatonio de viro
Image from page 719 of "Diseases of the nervous system - a text-book of neurology and psychiatry" (1915).jpg  | Katatonio de viro
Image from page 219 of "A treatise on mental diseases" (1900).jpg | Katatonio de knabino

## Historio 
La katatonio estis unue science priskribita en 1874 de la germana psikiatro Karl Ludwig Kahlbaum (1828–1899).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Psikaj malsanoj
Kategorio:Sindromoj
Luchon (stacidomo)

**Luchon** estas franca stacidomo sur linio  - Luchon, situanta en  Bagnères-de-Luchon, en departemento Haute-Garonne, regiono .

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF) priservata de aŭtoĉaroj  .

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Montréjeau-Gourdan-Polignan - Luchon (668000).

[240px|centra|eta|Chemins de Fer d'Orléans et du Midi - afiŝo de [Alfons Mucha el 1895]]

## Vidu ankaŭ 
* Bagnères-de-Luchon

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Stacidomoj en Okcitanio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Haute-Garonne
Kategorio:Bagnères-de-Luchon
Montréjeau - Gourdan-Polignan (stacidomo)

**Montréjeau - Gourdan-Polignan** estas franca stacidomo sur linioj Toulouse -  kaj Montréjeau - Gourdan-Polignan - , situanta en  Gourdan-Polignan, apud Montréjeau, en departemento Haute-Garonne, regiono .

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Intercités kaj trajnoj aŭ aŭtoĉaroj  .

* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Montréjeau-Gourdan-Polignan - Luchon (668000).
* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Toulouse - Bayonne (650000).

## Vidu ankaŭ 
* Gourdan-Polignan
* Montréjeau

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fret SNCF
Kategorio:Stacidomoj en Okcitanio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Haute-Garonne
Kategorio:Gourdan-Polignan
Gourdan-Polignan

**Gourdan-Polignan** estas franca  situanta en departemento Haute-Garonne, regiono .

Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas *Gourdanais* aŭ *Polignanais*.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Haute-Garonne
* Montréjeau - Gourdan-Polignan (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Haute-Garonne
Amboise (stacidomo)

**Amboise** estas franca stacidomo sur linio Paris-Austerlitz - , situanta en  Amboise, en departemento Indre-et-Loire, regiono Centro-Valo de Luaro.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Interloire kaj  Centro-Valo de Luaro.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Paris-Austerlitz - Bordeaux-St-Jean (570000).

## Vidu ankaŭ 
* Amboise

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Indre-et-Loire
Kategorio:Amboise
Stuporo

En medicino, **stuporo** estas la manko de grava mensa funkcio kaj sufiĉa nivelo de konscio.

## Priskribo 
Stuporon karakterizas mankan reagon al stimuloj. Stuporuloj estas rigidaj, mutaj, sed ŝajne konsciaj — iliaj okuloj estas malfermitaj, kaj sekvas ĉirkaŭaĵojn. Sen ekstera stimulo, stuporulo restas en kvazaŭdormema stato.

## Kaŭzoj 
Stuporo povas esti kaŭzita de:
* infekta malsano
* toksoj (ekz. peza metalo)
* severa hipotermio
* psika malsano (ekz. skizofrenio, deprimo)
* epilepsio
* neoplasmo (ekz. cerba neoplasmo)
* traŭmato
* troo da vitamino D

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

## Vidu ankaŭ 
* Torporo
* Katatonio

Kategorio:Simptomoj
Tetano

En fiziologio, **tetano** estas la stato de daŭra kontrahiĝo de muskoloj.

## Priskribo 
Tetano estas la daŭra muskola kontrahiĝo, kiu okazas kiam la motora nervo konektita al skeleta muskolo emisias agpotencialojn ĉe alta frekvenco. Dum ĉiu livero de la agpotencialo, la muskolo kontrahiĝas kaj poste malkontrahiĝas; tamen, se la frekvenco de la agpotencialo estas tre alta, do la muskolo restas en kontrahita stato.

## Okazoj 
Tetano estas ordinare normala — ekzemple, dum levado de pezaĵo. Kelkaj sidformoj postulas tetanon por stabileco.

Volonta tetano estas normala, sed nevolonta tetano povas esti aŭ fiziologia aŭ patologia. Patologia nevolonta tetano nomiĝas **tetanio**.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Muskoloj
Kategorio:Fiziologio
Chenonceaux

**Chenonceaux**, prononco [], estas urba komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Indre-et-Loire*, prononco [], en la regiono Centro-Valo de Luaro, , prononco []. Fine de  en la komunumo vivis . Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Loches* kaj al la kantono ''*.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *chenoncellois''.

eta|maldekstra|300ra|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Indre-et-Loire
* Chenonceaux (stacidomo)
* Chenonceau

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Komunumoj de Indre-et-Loire
György Méhes (bestokuracisto)

**György Méhes** [djordj mEheŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Méhes György** estis hungara bestokuracisto, altlerneja instruisto higienisto.

György Méhes naskiĝis en 1906 en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
György Méhes akiris bestokuracistan diplomon en Veterinara Altlernejo de Budapeŝto en 1929. Post la diplomo li trovis laborlokon en uzino pri salamoj, kie li faris la necesajn ekzamenojn de la viandoj. En 1935 li eklaboris en la ĉefurba buĉejo, kie ekde 1945 li estis ties gvidanto. Inter 1946-1949 li instruis higienojn de laktoj kaj viandoj en la fakultato (iam altlernejo). En 1949 li estis akuzita kaj arestita, sed post duonjaro li estis rehabilitita. Post 2 jaroj li estis ĉefo de ĉiuj enlandaj buĉejoj, ekde 1953 li gvidis kontrolan servon pri viandoj en Budapeŝto, ekde 1964 jam en la tuta lando. Li pensiuliĝis en 1973.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj bestokuracistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj higienistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
István Mészáros (bestokuracisto)

**István Mészáros** [iŝtvAn mEsAroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mészáros István** estis hungara bestokuracisto, altlerneja instruisto.

István Mészáros naskiĝis la  en Újpest, li mortis la  en Gödöllő.
 
## Biografio 
István Mészáros maturiĝis en kalvinana gimnazio en Budapeŝto, poste li akiris bestokuracistan diplomon en Veterinara Altlernejo de Budapeŝto en 1933, en la sekvanta jaro li doktoriĝis. Inter 1933-1936 li estis praktikanto kaj asistanto samloke. En 1937 li laboris en Sopron, poste en Nagyléta li estis bestokuracisto por la plena distrikto, inter 1939-1946 en Gödöllő, kie li respondecis ankaŭ pri la reĝa bieno, eĉ li helpis loke instruadon de vetrinaraj studentoj. Inter 1946-1950 en la Ministerio pri agrikulturo (Hungario) li respondecis pri multobligo de brutoj. Inter 1950 kaj 1965 li faris la samon en instituto, poste li establis similan stacion, kies ĉefo li estis ĝis la emeritiĝo en 1977. Li instruis ankaŭ en Agrikultura Universitato kaj en la veterinara altlernejo, iom poste jam universitato. Ekde 1942 li estis kalvinana presbitero en Gödöllő, kelkfoje li plenumis ankaŭ aliajn ekleziajn postenojn. Li estis ankaŭ fervora skolto. Lia edzino naskis kvarfoje. Li ricevis premiojn inter 1949-2000, el tio elstaras premio Kossuth en 1963.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* http://konyvtar.univet.hu/panteon/pantm.htm#mesz

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj bestokuracistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj presbiteroj
Kategorio:Hungaraj skoltoj
János M. Mészáros

**János M. Mészáros** [jAnoŝ em MEsAroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mészáros M. János** estis hungara bestokuracisto, altlerneja instruisto. Lia origina nomo estis (hungare) *Mészáros János*, la distinga majusklo M faris diferencon de la samnoma János Mészáros.

János Mészáros naskiĝis la  en Mocsa, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
János Mészáros akiris bestokuracistan diplomon en Veterinara Altlernejo de Budapeŝto en 1954. Post la diplomo li estis asistanto, pli poste lektoro samloke ĝis la pensiuliĝo en 1989. Li okupiĝis pri anatomio kaj patologio, tamen lia ĉefa esploro estis bibliografio pri la hungaraj bestokuracistoj, ankaŭ numismatikaj esploroj pri hungaraj bestokuracistoj.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Magyar állatorvosi érmek, plakettek és jelvények - Numismatic tokens of veterinary history in Hungary 1905-1985* (libro, 1986)
* *A háziállatok diagnosztikai boncolása* (studenta premiita lernolibro, kunaŭtoro, 1992, 1998)
* *Magyar állatorvosi érmek, plakettek... (1985-1995)* (1999)
* *Az állatorvos-képzés 1818-tól 2004-ig elhunyt tanárainak és előadóinak sírjai* (2007)

## Memorigiloj 
* memortabulo en Mocsa (2013) https://univet.hu/hu/2013/10/14/felavattak-dr-meszaros-m-janos-emlektablajat/

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva aprezo kun foto
* https://szurcsapespenna.hu/macska-jancsi/

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj bestokuracistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
The Penthouse: War in Life

**The Penthouse: War in Life** ( 펜트하우스, *Penteuhauseu*) estas sudkorea televida serio ĉefroligita de Lee Ji-ah, Kim So-yeon, Eugene, Um Ki-joon, Park Eun-seok kaj Yoon Jong-hoon. Ĝi premieris ĉe SBS la 26an de oktobro 2020.

## Rolantoj 
* Lee Ji-ah - Shim Su-ryeon
* Kim So-yeon - Cheon Seo-jin
* Eugene - Oh Yoon-hee
* Um Ki-joon - Joo Dan-tae
* Park Eun-seok - Gu Ho-dong/Logan Lee
* Yoon Jong-hoon - Ha Yoon-cheol

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Sudkoreaj televidaj serioj‎
Kategorio:Dramaj televidaj serioj‎
Katalepsio

En medicino, **katalepsio** estas nerva kondiĉo de muskola rigideco kaj fiksiteco de korpoformo.

## Priskribo 
Jen oftaj simptomoj de katalepsiuloj:
* Rigidaj dorso kaj trunko, sendepende de eksteraj stimuloj
* Rigidaj membroj, sendepende de eksteraj stimuloj
* **Vaksa fleksiĝemo**: se oni movas membron de katalepsiulo, la membro restas en la movitaj loko kaj formo.
* Manko de respondo al eksteraj stimuloj
* Malpliiĝo de respondemo al doloro
* Perdo de muskola regado
* Malrapidiĝo de korpaj funkcioj (ekz. spirado)

Female patient with melancolie catalepsy Wellcome L0040298 (cropped).jpg | Virino kun katalepsio
Rigidity of the body produced by catalepsy.jpg | Knabino kun katalepsio

## Etimologio 
La termino devenas de la helena vorto  *katálēpsis* “preno”.

## Famaj ekzemploj 
Laŭ la *Simpozio* de Platono, Sokrato ofte restis perfekte senmove dum multaj horoj, pensante. Laŭ kelkaj aŭtoroj, tio estas verŝajne kazo de katalepsio.

Sankta Terezo de Ávila spertis katalepsion ekde 1539: ŝiaj kruroj rigidiĝis, kaj ŝi ne povis piediri dum tri jaroj.

En fikcio, en *Romeo kaj Julieto* de Ŝekspiro, Julieto trinkas pocion, kiu kaŭzas mortsimilan katalepsion.

## Referencoj 
Kategorio:Psikaj malsanoj
Montlouis (stacidomo)

**Montlouis**, plennome **Montlouis-sur-Loire**, estas franca stacidomo sur linio Paris-Austerlitz - , situanta en  Montlouis-sur-Loire, en departemento Indre-et-Loire, regiono Centro-Valo de Luaro.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  Centro-Valo de Luaro.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Paris-Austerlitz - Bordeaux-St-Jean (570000).

## Vidu ankaŭ 
* Montlouis-sur-Loire

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Indre-et-Loire
Kategorio:Montlouis-sur-Loire
Ruĝeca kolombo

**Ruĝeca kolombo** aŭ **vinkolora kolombo** (*Patogienas subvinacea*) antaŭe (*Columba subvinacea*) estas sudamerika kolombo de la familio *Columbidae*, kiu vivas el Kostariko suden ĝis okcidenta Ekvadoro, Bolivio, kaj centra Brazilo. Ĝi apartenas al klado de malgrandaj senornamaj specioj de *Patagioenas* kun karakteraj alvokoj Kiel la aliaj Amerikaj kolomboj, ili estis iam kunigitaj kun siaj malnovmondaj parencoj en la genro *Columba*, sed nuntempe la amerika genro *Patagioenas* estas agnoskita denove kiel distinga.

## Priskribo
eta|maldekstre
La Ruĝeca kolombo estas 28&nbsp;cm longa kaj pezas 170&nbsp;g. Ĝi estas senbilda kaj ĉefe vin-purpura, kaj pli ruĝeca dorse. La vosto kaj unuarangaj flugilplumoj estas malhelbrunaj, la beko estas nigra, kaj la piedoj estas purpur-ruĝaj. La irisoj estas tipe ruĝaj, sed povas, almenaŭ en la Amazona baseno, foje esti senbrile flavaj (tamen, pro la ruĝa okulringo, la iriso neniam aspektas tiom rimarkinde blanka kiel ĉe plenkreskuloj de la simpatria subspecio de plumbokolombo, *P. plumbea*). La ino estas iomete plisenbrila kaj pli bruna ol la masklo, kaj la junulo havas grizecbrunajn kapon, kolon kaj bruston, kun cinama aŭ ruĝeca skvamado sur kapo kaj supraj partoj.

Ĝi havas laŭtan kaj tre alta-tonan alvokon ''kuu, ku'KUU kuu*, kun konsiderindaj paŭzoj inter alvokoj same kiel ĉe ties parencoj. Ĝi ne estas rara tra sia ampleksa teritorio sed pro pliiĝanta Senarbarigo de sia habitato estis klasita kiel Vundebla specio fare de la IUKN.

Ĝi estas normale vidata en paroj dum ĝi manĝas en arbarpintoj fruktojn kaj berojn - partikulare de visko -; sed povas foje esti vidata ankaŭ sur padoj serĉantaj sablerojn. Ĝi konstruas fuŝan platforman neston el bastonetoj  5 m alte en malgranda arbo kaj la ino demetas unu blankan ovon.

## Referencoj
## Literaturo 
* Stiles, F. Gary & Skutch, Alexander Frank (1989): *A guide to the birds of Costa Rica*. Comistock, Ithaca. 

## Eksteraj ligiloj
*Ruddy pigeon videos-(*Columba subvinacea'') on the Internet Bird Collection
*Ruddy Pigion photo gallery VIREO
*Photo-High Res ; Artikolo  mangoverde Photo-2--High Res 

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Centrameriko
Kategorio:Amazonio
Kategorio:Birdoj de Panamo
Kategorio:Birdoj de Kolombio
Kategorio:Birdoj de Kostariko
Kategorio:Birdoj de Ekvadoro
Kategorio:Birdoj de Venezuelo
Kidapavan

**Kidapavan,** -  - estas kvinaklasa komponenta urbego en Filipinoj, en insulo Mindanao, en regiono Soccsksargen, kie estas la ĉefurbo de provinco Kotabato. La loknomo venis de la vortoj tida, kio signifas "fonto", kaj paŭan, kio signifas "altebenaĵo". Kidapavan havas 40 distriktojn. 
eta|maldekstre|Aerfoto pri Kidapavan
## Geografio 
Kidapavan situas je la piedo de Monto Apo (la plej alta monto de la lando) laŭ riverohttps://www.google.com/maps/d/viewer?mid=1yNkuiTNDXgwrBmoQIdpifBRd5pk&ll=7.043269952016114%2C125.09857185000003&z=9. Digos troviĝas 44, Davao 58, regiona ĉefurbo Koronadalo 64, Kotabato (urbo) 93, General Santos 102, Cebuurbo 387, Puerto Princesa 760, ĉefurbo Manilo 952, Kvezono 957, Tuguegarao 1233 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
La nuna Kidapavan origine estis indiĝena vilaĝo, baldaŭ islamanoj kaj hispanoj alvenis.  La oficiala fondo okazis en 1740. En unua duono de la 20-a jarcento Usono dominis, tiam en 1914 okazis la oficiala fondo. Inter 1942-1945 la japanoj regis. Kidapavan estis deklarita aparta municipo en 1947 kaj provinca ĉefurbo en 1973. En la malfruaj 1990-aj jaroj Kidapavan atingis la internacian kriterion urbego (pli granda, ol cent mil) kaj en 1998 ricevis la titolon sendependa komponenta urbo laŭ la filipina kriterio. 
eta|Aleo en Kidapavan
## Ekonomio 
Kidapavan estas agrikultura, industria kaj komerca naboj de la provinco. La loĝantoj okupiĝas pri plantado de floroj (rozoj, anturioj kaj orkideoj), produktado de fruktoj (bananoj), kaŭĉukojn, maizojn, rizojn, kokosojn, legomojn.

## Eduko 
En Kidapavan kampuso, akademio kaj kolegioj estas la plej altaj edukejoj.

## Trafiko 
Kidapavan havas trairan ĉefvojon, krome malpli gravan vojon. En la urbo motortricikloj, busetoj kaj aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn. La plej proksima internacia flughaveno funkcias en Davao.

## Klimato 
Kidapavan situas en la ekvatora klimato kaj kuŝas ekster la tifonzono kun milda klimato per malsekaj kaj sekaj sezonoj. Jare pluvas po 918&nbsp;mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen inter majo kaj oktobro pli ofte. La averaĝa jara temperaturo varias inter 22-. La plej malvarmaj monatoj estas decembro kaj januaro, la plej varmaj aprilo kaj majo. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.

## Vidindaĵoj 
Kidapavan estas populara celloko de malfrua oktobro ĝis decembro kaj en la somero, kiam miloj da turistoj surgrimpas la plej altan monton de la lando. 
 
## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de la Filipinoj
Insuloj Admiralitato

La **Insuloj Admiralitato** estas arkipelago de 18 insuloj en la Bismarkoj, en la nordo de Nov-Gvineo en Suda Pacifiko. Tiuj insuloj estas foje nomataj ankaŭ Manus-insuloj, laŭ la nomo de la plej granda insulo nome Manus.

Tiuj insuloj estas kovrataj de pluvarbaroj kaj formas parton de la Provinco Manus, nome la plej malgranda kaj malplej loĝata provinco de Papuo-Nov-Gvineo, en ties Regiono de Insuloj. La totala areo estas 2 100 km². Multaj el la Insuloj Admiralitato estas  atoloj kaj neloĝataj. 

En naturo estas pro izoleco multaj endemioj, kiel la subspecio de la Ambona kukolkolombo, nome *Macropygia amboinensis admiralitatis*. 

## Insuloj
La arkipelago enhavas insulojn:
* Insulo Manus, ĉefa insulo
* Insulo Lou
* Insulo Los Negros
* Insulo Ndrova
* Tongo
* Insulo Baluan
* Insuloj Purdy
* Insulo Rambutyo
* Insuloj Sankta Andreso

## Eksteraj ligiloj 
* pri la provincoj 


Kategorio:Bismarkoj
Admiralitato
Kategorio:Provinco Manus
Kategorio:Tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj
Kategorio:Ekoregionoj de la Aŭstralazia ekozono
Kategorio:Insularoj en la Pacifiko
Kategorio:Vulkanoj en Papuo-Nov-Gvineo
Gerlof Mees

**Gerlof Fokko MEES** (16a de Junio 1926 – 31a de Marto 2013) estis nederlanda iĥtiologo, ornitologo kaj muzezorganto. Dum etapo el 1946 ĝis 1949 li partoprenis en militaj klopodoj restarigi la nederlandan regadon en Nederlanda Hindio, poste Indonezio. Dum tiu tempo li interesiĝis en ornitologio pri la birdofamilio de Zosteropedoj, kiu enhavas la blankokululojn. En la Universitato de Leiden li studis biologion, kaj doktoriĝis en 1956. Dum 1953-54 li vizitis naturajn lokojn de Trinidado kaj Tobago kaj tie kolektis birdospecimenojn. Li estis helpanto en la departemento pri birdoj de la *Rijksmuseum van Natuurlijke Historie* en Leiden el Majo 1955 ĝis Junio 1957. Poste li iĝis Zorganto pri Vertebruloj en la *Western Australian Museum* el 1958 ĝis 1963. Poste li revenis al la Rijksmuseum de Leiden kaj laboris tie ĝis sia retiriĝo en 1991, kiam li revenis en Aŭstralion.

## Taksonoj
* *Caprimulgus meesi*, Meesa kaprimulgo

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Bright Sparcs, Gerlof Mees alirita la 1an de Novembro 2007
* Artikoloj de G.F. Mees por la Rijksmuseum van Natuurlijke Historie de Leiden, Repository.naturalis.nl 

Kategorio:Nederlandaj zoologoj
Kategorio:Universitato de Lejdeno
Kategorio:Nederlandaj ornitologoj
Sasa (Makedonska Kamenica)

eta|Vilaĝo Sasa en la komunumo Makedonska Kamenica
**Sasa** estas vilaĝo, kiu estas parto de la komunumo Makedonska Kamenica. En 2002 loĝis ĉi tie 876 loĝantoj.

## Loko, priskribo 
eta|Sasa Mia|maldekstra
La centro de la vilaĝo situas ĉirkaŭ 10 km norde de Makedonska Kamenica. Ĝi situas en preskaŭ la tuta valo laŭ la rivero Kamenička Reka en alteco de ĉirkaŭ 800 m ĝis 1100 m. Direkte al la nordokcidento sed ankaŭ nordoriente, la montoj Osogovská planina supreniras al alteco de ĉirkaŭ 2 000 m.

### Loĝantaro 
La loĝantoj de la vilaĝo estas ĉefe makedonoj - pli ol 99%. La aliaj estas serboj.eta|Vido de la vilaĝo Sasa |maldekstraLa loĝantoj laboras en minado kaj ankaŭ bredas brutojn ĉefe por sia propra uzo.
116x116ra|eta|Sfalerito - Sasa|neniu110x110ra|eta|Galena - Sasa|neniu

### Altiroj 
Estas kelkaj arkeologiaj lokoj en la vilaĝo. Ili estas ĉefe la restaĵoj de mezepokaj fandejoj, en kiuj plumboreco estis prilaborita.

## Tradukfonto 
https://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf
Andamana kukolkolombo

La **Andamana kukolkolombo** aŭ **Ruĝecpluma kukolkolombo** laŭ la latina scienca nomo (*Macropygia rufipennis*) estas mezgranda birdo de la familio de Kolombedoj kiu inkludas kolombojn kaj turtojn ene de la genro de Kukolkolomboj nome *Macropygia*. Ĝi troviĝas kiel endemio en Andamanoj kaj Nikobaroj, Barato. Ĝi iĝis rara pro habitatoperdo.

## Priskribo 
eta|maldekstre|250px|
Temas pri ĝenerale ruĝecpluma kolombo (kun malhelbrunaj plumoj de ruĝecaj bordoj), kongrue kun la alternativa kaj latinlingva nomoj, kun helbluecaj okuloj. Bekoj kaj kruroj estas ruĝecbrunaj. La masklo montras en brusto kaj subaj partoj horizontalan nigrecan striecon, iom similan al tiu de kukoloj, kio estas tialo por la nomigo kiel "kukolkolomboj". La ino kontraste montras en brusto kaj subaj partoj pli ruĝecan nuancon makulitan je pli hela nuanco.

## Notoj 
* Ng, E.Y.X., J.A. Eaton, P. Verbelen, R.O. Hutchinson, and F.E. Rheindt. 2016. Using bioacoustic data to test species limits in an Indo-Pacific island radiation of Macropygia cuckoo doves. Biological Journal of the Linnean Society 118: 786–812.

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Barato
Observatorio Calvin–Rehoboth

La **Robota Observatorio Calvin–Rehoboth** estas astronomia observatorio en Usono, disvolvita inter la Kolegio Calvin en Grand Rapids (Miĉigano) kaj la Kristana Lernejo de Rehoboth en Rehoboth (Nov-Meksiko). Ĝi konsistiĝas el du samaj teleskopoj, po unu en ĉiu kampuso. Studentoj de ambaǔ lernejoj uzas la teleskopojn kiel parto de siaj lernadoj. La komuna observatorio komencis funkcii en 2004 kaj ĝia MPC kodo estas **G98**.

Ĉar la meteologiaj kondiĉoj de Miĉigano malfavoras la vidan observadon, la komuna observatorio permesas, ke la studentoj de Calvin defore uzas la teleskopon de Rehoboth post esti ekzerciĝintaj per la lokala teleskopo.

La observatorio estis uzita por malkovri plurajn malgrandajn planedojn, inklude 145475 Rehoboth, nomita laǔ la Lernejo de Rehoboth kaj 134244 De Young nomita en honoro de *Mike De Young*, iama scienca instruisto ĉe la Lernejo de Rehoboth. Ambaǔ esti malkovritaj de Lawrence A. Molnar.

## Malkovrita asteroidoj 
La malkovro de pli ol cento da asteroidoj estis senpere kreditita de Minor Planet Center al la Observatorio Calvin–Rehoboth sub nomo de *Calvin College* aǔ *Prairie School*.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Observatorio Calvin, el la paĝaro de la Kolegio Calvin
*  Observatorioj, el la paĝaro de la Kristana Lernejo de Rehoboth 

Calvin–Rehoboth
----
Filipina kukolkolombo

La **Filipina kukolkolombo** aŭ **Fajnbeka kukolkolombo** laŭ la latinlingva scienca nomo (*Macropygia tenuirostris*) estas mezgranda birdo de la familio de Kolombedoj kiu inkludas kolombojn kaj turtojn ene de la genro de Kukolkolomboj nome *Macropygia*. Ĝi troviĝas en Filipinoj kaj Tajvano kaj estas kategoriigita kiel specio Malplej Zorgiga en la Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj.

## Taksonomio kaj sistematiko 
La Filipina kukolkolombo estis priskribita de la franca zoologo Charles Lucien Jules Laurent Bonaparte en 1854. Iam, kelkaj fakuloj klasigis ĝin kiel subspecio ĉu de la Ruĝeca kukolkolombo ĉu de la Bruna kukolkolombo.

* *M. t. phaea*  Richard Crittenden McGregor, 1904 - Orkidinsulo, Batan, kaj Kalaĝan
* *M. t. tenuirostris* Bonaparte, 1854 - Filipinoj
* *M. t. borneensis* Robinson & Kloss, 1921 - Borneo. Provizore translokigita el Ruĝeca kukolkolombo al *Macropygia tenuirostris* fare de IOU.
* *M. t. septentrionalis* Haĉisuka, 1930 - Batan, Itbayat, kaj Sabtang (nordaj Filipinoj); Orkidinsulo (Tajvano).

## Priskribo 
La Filipina kukolkolombo estas granda kukolkolombo kiu estas 38.5&nbsp;cm longa, kaj pezas 157 ĝis 191 g. La kapo estas cinamoruĝecbruna, kaj la supra dorso havas ametistan nuancon kun malgrandaj brunaj makuloj. Ankaŭ la malantaŭkolo havas ametistan nuancon.

La plenkreskulo havas oranĝec-ruĝecbrunan frunton, kun avelkoloraj krono kaj nuko kiu havas rozkolorecan nuancon. La irisoj estas ruĝaj, kaj la beko estas bruna. La orelkovriloj kaj kolflankoj estas oranĝec-ruĝecbrunaj. La malantaŭa kolo kaj brustoflankoj havas brilan rozpurpuran nuancon, kaj havas nigrajn punktojn. La brusto estas hele lila. La eksteraj vostoplumoj estas malhele ruĝecbrunaj, kun nigraj antaŭfinaj bendoj. La kruroj estas brilruĝaj. La plenkreskulino havas sablokoran malantaŭkolon kiu estas punkteca kaj strieca nigre. La mantelo kaj la flugilkovriloj estas pli ruĝecbrunaj en bordoj. La junuloj similas al la ino laŭ aspekto, sed ili estas pli striecaj.

## Notoj 
* Ng, E.Y.X., J.A. Eaton, P. Verbelen, R.O. Hutchinson, kaj F.E. Rheindt. 2016. Using bioacoustic data to test species limits in an Indo-Pacific island radiation of Macropygia cuckoo doves. Biological Journal of the Linnean Society 118: 786–812.

## Eksteraj ligiloj 
* *Macropygia tenuirostris* en Wikimedia Commons
* *Macropygia tenuirostris* en Wikispecies

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Faŭno de la Filipinoj
Letargio

En medicino, **letargio** () estas stato de laceco kaj senenergieco.

## Priskribo 
Letargio estas la simptomo de daŭra stato de laceco kaj manko de energio. Ĝi ofte okazas kune kun deprimo, malpliiĝo de motivado, aŭ apatio.

## Kaŭzoj 
Letargio povas esti normala aŭ patologia.

Normale, letargio estas la normala respondo al manko de dormo, trolaborado, fizika aŭ mensa trostreĉo, aŭ netaŭga nutro. Tia normala letargio ofte simple dissolviĝas post ripozo, dormo, aŭ taŭga nutro.

Kelkaj drogoj, aŭ kombinaĵoj de medikamentoj, drogoj, kaj alkoholo, povas kaŭzi letargion.

Patologie, letargio povas esti simptomo de diversaj malsanoj.

## Etimologio 
La termino *letargio* devenas de la helena vorto  *lēthargíā* “dormemo”.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Stuporo
* Torporo

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Simptomoj
FM-transsendilo

**FM-transsendiloj** estas senkablaj signaltranssendaj sistemoj, kiuj transsendas akustikajn, do sonajn signalojn per radiosiognaloj surbaze de frekvencmodulado (FM). La tekniko aparte uzatas kiel helpilo por homoj kiuj malpli bone aŭdas, do kiuj havas certan gradon de surdeco, sed ankaŭ por infanoj kiuj aparte iritiĝas kaj malkoncentriĝas pro ĝenaj kromsonoj, do havas aparte fortan gradon de atentomanka perturbo.

Foje ankaŭ aŭdaj helpiloj per infraruĝa radiado subsumiĝas je la termino "FM-transsendiloj", se en la infraruĝa radiado uzata por la signaltranssendo same utiliĝas frekvencmodulado.

## Baza principo 
La aparata agordo konsistas el dissendilo kaj ricevilo. La dezirataj aŭdiosignaloj estas registritaj per la "dissendilo" (ekzemple per mikrofono), konvertitaj en modulitajn elektrajn radisignalojn kaj sekve elsendataj. La persono kun malforta aŭdado siavice portas la ricevilon, kiu aŭ konvertas la radisignalon en sonajn ondojn, kiuj estas kondukataj al la oreloj per kapaŭskultiloj, aŭ per kablo direktitaj al konektita, sendependa aŭdaparato.

Kategorio:Akustiko
Oŝana

**Oŝana** () estas unu el la 14 regionoj de Namibio. Laŭ la stato de  ĝi havis . La regiona ĉefurbo estas *Oshakati* (Oŝakati). La urboj *Oshakati, Ongwediva* (Ongŭediva) kaj *Ondangwa* (Ondangŭa), ĉiuj situantaj en ĉi tiu regiono, formas urban areton kun la dua plej granda loĝantara koncentriĝo en Namibio post la ĉefurbo Vindhuko.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Regionoj de Namibio
Moquiniastrum polymorphum

**Kambarao** ( aŭ , *Moquiniastrum polymorphum*, sin. *Gochnatia polymorpha* (Less.) Cabrera) estas arbospecio apartenanta al la botanika familio Asteracoj. Ĝia habitato estas maldensa arbejo, kun malabunda distribuo, en tropiko kaj subtropiko, ĉefe en Argentino, Brazilo kaj Paragvajo..

Almenaŭ du brazilaj urboj alprenis siajn nomojn el ĝi: Cambará do Sul kaj Cambará.

; Sinonimeco

* *Baccharis lessingiana* DC.
* *Baccharis tomentosa* Thunb.
* *Baccharis tomentosa* Steud.
* *Gochnatia malmei* Cabrera
* *Moquinia polymorpha* (Less.) DC.

## Etimologio 
La portugala nomo  originis el tupia lingvo ''kama'rá*.

La tupia vorto *ca'a* signifas "herbo", kaj *mbaitá* - "speco de papago". Aŭ el *cambá* - "nigra", plus *rä'' - "similanta".

## Priskribo 
Kambarao estas malgranda, duondecidua ĝis decidua arbo kun malferma, sufiĉe mallarĝa krono. Ĝi povas atingi altecon de 6 ĝis 8 metroj. Ĝia kurba trunko atingas 40 ĝis 50 cm. 

La rapide kreskanta arbo preferas malriĉan grundon en savanoj kaj larĝfoliaj arbaroj, precipe sur sabla tero. La arbo preferas sunan lokon.

## Uzo 
eta|Peco de trunko
La malmola, sed fragila ligno eltenas mergadon, kaj tial estas uzebla ekstere por barilaj fostoj, sed ankaŭ ekz. por iloteniloj, fenestraj kaj pordaj kadroj, dum konstruado, por alumetoj ktp. Dum hakado per hakilo povas aperi farjeroj.

La folioj estas uzataj en la kuracado de pulmaj bronko-malsanoj.

La arbo ankaŭ estas uzata por rearbarigi terenon.

## Referencoj 
## Bibliografio
# Cabrera, A.L. 1971. Revisión del género Gochnatia (Compositae). Revis. Mus. La Plata  12(66): 1-160
# Sancho, G. 2000. Revisión y filogenia de la sección Moquiniastrum Cabrera del género Gochnatia Kunth (Asteraceae, Mutisieae). Fontqueria 54(5):61-122.
# Sancho, G., Funk, V.A. & Roque, N. 2013. Moquiniastrum (Gochnatieae, Asteraceae): desentangling a paraphyletic Gochnatia. Phytotaxa 147(1): 26-34.

* 
* 

Kategorio:Asteracoj
Kategorio:Arboj de Brazilo
Regiono Kunene

**Kunene** estas unu el la 14 regionoj de Namibio. Ĝi estas nomata laŭ la samnoma rivero Kunene. Laŭ la stato de  ĝi havis . ĝia ĉefurbo estas *Oshakati* (Oŝakati). La nacia parko Etoŝa situas en la regiono. Norde la regiono limas al Angolo, interalie al ties similnoma provinco Cunene.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Regionoj de Namibio
Herbert C. Robinson

**Herbert Christopher ROBINSON** (4a de Novembro 1874 – Junio 1929) estis brita zoologo kaj ornitologo. Li estas fama pro la planado kaj iniciato de la grava ornitologia referenco *The Birds of the Malay Peninsula*.

Li laboris en la Liverpula Muzeo kun Henry Ogg Forbes antaŭ veturi al la Malaja Duoninsulo kie li poste akceptis Direktorecon de Muzeoj. Li sidejis en Selangor el 1903 ĝis 1926, kaj retiriĝis el la civila servo en 1926 kaj ekpreparis kompletan ilustritan priskribon de la birdoj de la Malaja Duoninsulo. El tiu verko li produktis la unuajn du volumojn kaj multon de la manuskripto de tria antaŭ sia morto frue en Junio 1929. Lia verko estis finfine kompletita en kvin volumoj fare de aliuloj.

## Notoj 
Kategorio:Britaj zoologoj
Kategorio:Britaj ornitologoj
Kategorio:Muzeestroj
Kategorio:Britaj sciencaj verkistoj
Lekto

En helena kaj romia kulturoj, la **lekto** (, ) estas speco de meblo.

## Priskribo 
La lekto estis kunigaĵo de sofo kaj lito, sur kiu oni povas sidi, kuŝi, aŭ duonkuŝi.

En helena kulturo, viroj duonkuŝis sur lektoj dum simpozioj; lektoj ankaŭ uzadiĝis en Romiaj festenoj.

0469 - Archaeological Museum, Athens - Votive relief - Photo by Giovanni Dall'Orto, Nov 10 2009.jpg|Helena skulptaĵo montranta viron sur lekto
Symposium scene Nicias Painter MAN.jpg | Ceramikaĵo montranta helenan simpozion, kun viroj sur lektoj
Roman - Banquet Couch - Walters 542365.jpg|Romia lekto

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Mebloj
Kategorio:Kulturo de Antikva Grekio
Kategorio:Romia kulturo
Masauĝi Haĉisuka

**Masauĝi Haĉisuka**, aliliterume **Masauji Hachisuka**, 蜂須賀 正氏, Hachisuka Masauji, (15a de Februaro 1903 Tokio – 14a de Majo 1953 Atami), estis japana ornitologo kaj birdobredisto.

## Biografio 
Li studis en Anglio kie li studis zoologion kvin jarojn en Magdalene College, Kembriĝo, kie li interesiĝis pri birdoj kaj eniris en la British Ornithologists' Union.

Haĉisuka partoprenis en ekspedicioj al Islando (1925), Nordafriko (1927) kaj ankaŭ al Belga Kongo. Gradiĝinta en Kembriĝo en 1927, li revenis al Japanio, veturintre tra Usono kun Jean Delacour, kun kiu li vizitis Ĉinion kaj Koreion poste. En 1928–9, li iris al la Filipinoj studi la distribuadon de la loka birdaro. Tiu studo estis publikigita en 1932–3 en la du-voluma serio "Birds of the Philippine Islands" post reveni al Londono kaj prilabori sian kolekton en la Brita Muzeo kaj en Tring. Li verkis etende ankaŭ pri la birdoj de Egipto, Islando, Hainano kaj Formoso. Li studis post la milito pri la birdoj de Maskarenoj.

## Notoj 
Kategorio:Japanaj biologoj
Kategorio:Ornitologoj
C. Boden Kloss

**Cecil Boden KLOSS** (28a de Marto 1877 – 19a de Aŭgusto 1949) estis angla zoologo. Li estis fakulo pri mamuloj kaj birdoj el Sudorienta Azio.

Komence de la 20a jarcento, Kloss akompanis la usonan naturscienciston William Louis Abbott esplori areojn de Andamanoj kaj Nikobaroj. Dum la jaroj 1912-1913 Kloss partoprenis en la 2a Wollaston Ekspedicio al Nederlanda Nov-Gvineo, estrita de brita kuracisto kaj esploristo A.F.R. Sandy Wollaston, kiel zoologo. El 1908 li laboris por Herbert Christopher Robinson en la muzeo de Kuala Lumpur. Li estis Direktoro de la Raffles Museum el 1923 ĝis 1932 kaj Prezidanto de la Malaja Branĉo de la Reĝa Azia Societo en 1930.

Kloss estas omaĝata en la nomoj de nombraj plantoj kaj animaloj, kiel jenaj:

Plantoj:
* *Eugenia klossii*, planta endemio de Malajzio
* *Nepenthes klossii*, uj-planto de la genro Nepento endemia de Nov-Gvineo
* *Begonia klossii*, begonio
* *Rungia klossii*, malgranda legoma planto el Nov-Gvineo
* *Cyathea klossii*, arbofiliko indiĝena de okcidenta Nov-Gvineo
* *Adiantum klossii*, filiko

Mamuloj:
* *Hylobates klossii*, simio de Kloss, endemia de Mentavajoj, Indonezio
* *Euroscaptor klossi*, talpo de Kloss, trovebla en Laoso, Malajzio kaj Tajlando

Birdoj:
* *Bubo coromandus klossii*, subspecio de la Hindia gufo el Malajzio

Reptilioj:
* *Emoia klossi*, nome skinko de Kloss, lacertulo endemia de okcidenta Nov-Gvineo
* *Gonocephalus klossi*, gonocefalo de Kloss, lacertulo endemia de Sumatro, Indonezio
* *Fimbrios klossi*, barboserpento, el Kamboĝo, Laoso kaj Vjetnamio
* *Hydrophis klossi*, Marserpento de Kloss, el la marbordoj de la Hinda Oceano de Okcidenta Malajzio, Tajlando (inklude insulon Phuket), Singapuro kaj Indonezio (Sumatro)

## Verko 
Kloss CB (1903). *In the Andamans and Nicobars; The narrative of a cruise in the schooner "Terrapin", with notices of the islands, their fauna, ethnology, etc.* London: John Murray. xvi + 373 pp.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Raffles Museum of Biodiversity Research 
* 
* *In the Andamans and Nicobars; the narrative of a cruise in the schooner "Terrapin", with notices of the islands, their fauna, ethnology, etc.* (1903).

Kategorio:Britaj zoologoj
Kategorio:Britaj ornitologoj
Kategorio:Britaj esploristoj
Kategorio:Muzeestroj
Kategorio:Britaj sciencaj verkistoj
(124158) 2001 OV2

**(124158) 2001 OV2** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo LONEOS (*Lowell Observatory Near-Earth-Object Search*) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, en Flagstaff (Arizono, Usono).

## Orbito 
Ĝia discentra orbito ekstere tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,206504 astronomia unuo, tie estas 30,893 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
(124165) 2001 ON16

**(124165) 2001 ON16** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Near Earth Asteroid Tracking* (NEAT) elde la Observatorio de la Monto Palomar (norde de San-Diego, Kalifornio, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas en orbita resonanco 2:7 kun la Tero.

Ĝia discentra orbito ekstere tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,18118 astronomia unuo, tie estas 27,104 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Nigrabeka kukolkolombo

La **Nigrabeka kukolkolombo** aŭ **Strivosta kukolkolombo** (*Macropygia nigrirostris*) estas mezgranda birdo de la familio de Kolombedoj kiu inkludas kolombojn kaj turtojn ene de la genro de Kukolkolomboj nome *Macropygia*. Ĝi troviĝas en
Nov-Gvineo kaj la Bismarkoj. Ĝi estas konsiderata kiel specio Malplej Zorgiga en la Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj.

## Priskribo 
La Nigrabeka kukolkolombo estas 29&nbsp;cm longa. Ĝi havas mallongan, komplete nigran bekon, kio nomigas la specion. La ses centraj vostoplumoj estas nigre striecaj. La centraj brustoplumoj ne estas duforkecaj. La masklo estas ruĝec-bruna, sen klara distingo inter la subaj kaj la supraj partoj. La ino tamen, havas nigre striecajn suprajn partojn. La junulo estas simila al la ino, sed ties vosto estas strieca neregule.

Ĝi estas diferenca el aliaj simpatriaj (aliaj specioj ekzistantaj en la sama geografia areo kaj tiel ofte koincidaj kun tiu specio) kolomboj senkalkuli la aliajn kukolkolombojn, pro sia avelbruna plumaro kaj svelta, longa vosto.

## Notoj 
* Ng, E.Y.X., J.A. Eaton, P. Verbelen, R.O. Hutchinson, kaj F.E. Rheindt. 2016. Using bioacoustic data to test species limits in an Indo-Pacific island radiation of Macropygia cuckoo doves. Biological Journal of the Linnean Society 118: 786–812.

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Indonezio
Kategorio:Birdoj de Oceanio