Puertorika tanagro

**Puertorika tanagro** (*Nesospingus speculiferus*) estas malgranda paseroforma birdo endemia en isularo de Puertoriko. Ĝi estas evolue izolita birdo kiu formas monotipan genron *Nesospingus*. Historie oni metis ĝin en la familion de tanagroj (*Traupidae*), kaj de tie venas la vorto "tanagro" en ĝia kutima nomo, sed pli antaŭnelongaj esploroj montris, ke ĝi formas ĝian propran monotipan familion *Nesospingidae*. Ĝiaj plej proksimaj parencoj estas spindalisoj (monotipa familio *Spindalidae*) kaj la familio *Phaenicophilidae*. Iuj esploristoj proponas meti familiojn *Nesospingidae* kaj *Spindalidae* al *Phaenicophilidae*, sed tiu ĉi versio de sistematiko ne estas vaste akceptata.
Pro ĝia distinga kanto lokanoj de Puertoriko nomas Puertorikan tanagron ''*, t.e. "ploranto".

## Priskribo
Puertorika tanagro estas malgranda kantobirdo, kutime inter 18 kaj 20&nbsp;cm longa kaj ĉirkaŭ 36&nbsp;g peza. Ambaŭ plenkreskaj iĉoj kaj inoj havas plumaron kun olivece brunaj supraj partoj kaj hele grizaj aŭ blankajn malsuprajn partojn. Ili havas palajn malhelajn striojn sur la brusto, pure blankajn gorĝojn, rimarkeblan blankan makulon sur ĉiu flugilo, kaj malhelajn kronon kaj vizaĝon, sur kiuj la profunde nigraj okuloj malfacilvideblas.
Malsupraj plumoj de la vosto estas pale sablokoloraj. La sola instanco de seksa duformismo estas la kolorigo de la beko: iĉoj havas brunece nigran supran makzelon kaj blankan malsupran, dum ĉe la inoj tuta beko estas pure nigra. Junuloj similas al plenkreskuloj, sed estas iom pli brunecaj kaj ne havas la blankajn makulojn sur flugiloj.

### Voĉo 
La plej kutima voĉa signalo de Puertorika tanagro estas malmola voko, transliterumata kiel *"ĉup"* aŭ *"ĉuk"*, per kiu la birdoj komunikiĝas kiam furaĝas estiel birdaro. Iam ĝi estas daŭrigata kaj iĝas pli longa *"ĉi-ĉi-ĉit"*. La pariĝa kanto estas laŭta, rapida *"cvi-cvi-cvi-cvit"*. Aliaj vokoj estas mallaŭta *"cip-cip-cip"* kaj pli laŭta mallonga signalo, kiu sonas tre simile al malgaja vespiro de ploranta homo. La ĉi-lasta voko donis al la birdo kromnomon *'' ("ploranto") inter lokanoj de Puertoriko.
Vintre ili formas  kun neotropisaj migrobirdoj el pli malvarmaj areoj, kiuj venas al Puertoriko por vintrumi. Dum la reprodukta sezono, tamen, Puertorikaj tanagroj iĝas tre teritoriaj kaj ĉiu paro agrese defendas sian nestejon.
Ili estas kapablaj flugantoj, sed plej ofte ne flugas grandajn distancojn, preferante fari multajn mallongajn flugojn de branĉo al branĉo en kanopeo aŭ arbustaro.

### Furaĝado 
Dieto de Puertorika tanagro konsistas pli malpli egalparte je senvertebruloj kaj fruktoj.
Kvankam ekzistas raportoj ke tiuj ĉi birdoj kaptas kaj manĝas lacertojn kaj eĉ idojn de aliaj birdoj, tio ĉi okazas malofte. Pliparte ili manĝas insektojn, araneojn, centpiedulojn, helikojn, limakojn, kaj diversajn fruktojn.
Ilin ankaŭ ofte ĉasas Puertorikaj striakcipitroj.

## Distribuo kaj habitato 
Puertorika tanagro estas endemia en mezaltaĵaj kaj altaĵaj (300–1350&nbsp;m super marnivelo) montanaj arbaroj de insulo Puertoriko.
Granda parto de la populacio koncentriĝas en deklinaĵoj de centra montaro de Puertoriko, kun grandaj populacioj en protektataj Nacia Arbaro El Yunque kaj Ŝtata Arbaro Maricao. Pro senarbarigo, kiu estas granda ekologia defio de Puertoriko, la arealo, kiu antaŭe estis kontinua laŭ tuta centra monta sistemo, iĝis disa kaj nuntempe koncentriĝas en protektataj areoj kaj plej altaĵaj arbaroj. IUCN listas la specion vundebla.

## Referencoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko