open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Emilio Gastón Sanz

**Emilio Gastón Sanz** (Zaragozo, 8an de januaro 1935-Zaragozo, 22an de januaro 2018) estis hispana advokato, politikisto kaj poeto.

Filo de Rafael Gastón, nepo de Emilio Gastón Ugarte, advokato kaj unu el la pioniroj de la lingvo Esperanto en Aragono. Liaj onklinoj Emilia kaj Inés estis ankaŭ tre aktivaj en la esperantista movado kaj estas konsideritaj kelkfoje la unuaj denaskaj parolantoj de Esperanto.

Li estis studkunulo de Guillermo Marraco kaj José Antonio Labordeta, apud kiuj li fondis, en la lastaj jaroj de la frankismo, la revuon *Andalán* kaj, jam en la transiro, la Socialisman Partion de Aragono (PSA). Li reprezentis tiun partion kiel deputito en la Kongreso de Deputitoj dum la konstitucia periodo (1977-1979), kaj estis proparolanto de la Miksa Grupo. Post la integriĝo de granda parto de la aktivuloj de la PSA en la PSOE, Gastón sekvis ĉe la fronto de la partio, sed perdis sian postenon kiel deputito.

Li estis elektita kiel unua Justiculo de Aragono (tradicia nomo de la regiona popoldefendanto) inter la 12a de decembro 1987 kaj la 5a de majo 1993, la unua post la restarigo de la demokratio en Hispanio. En 1996, apud aliaj elstaraj gravuloj de la aragona kulturo li fondis la Asocion de Publika Ago por la Defendo de la Aragona Heredaĵo, APUDEPA, de kies estraro li estis membro ĝis sia morto, la 22an de januaro 2018.

Kiel poeto li kunlaboris en multnombraj literaturaj revuoj kaj eldonis plurajn librojn de poemoj. Unu lia poemo, "Rompita dormo", estis tradukita de Miguel Fernández, kaj estas legebla kaj aŭskultebla ĉe retejo *Poesía recitada. Fonoteca de poesía contemporánea* .

## Poemaroj 
* El hombre amigo Mundo, 1958
* Y como mejor proceda digo, 1976
* Pronunciamiento, 1978
* Abandonado en el ensueño como único vehículo de confianza, 1981
* Musas enloquecidas (Prensas Universitarias de Zaragoza, 1986)
* El despertar del hombre selva (Endymion, 1987)
* Emilio Gastón. Antología épica (Amelia Romero eld., l990)
* Manifiestos (Huerga y Fierro, 1995)
* Acracia feliz (La Torre degli Arabeschi, 2007)
* La Subordania: epopeya chesa sin d´acabanza (Rolde de Estudios Aragoneses, 2007)

## Eksteraj ligiloj 
* Nekrologo  en la retejo de la zaragoza grupo "Frateco"
* Emilio Gastón Sanz  en la Granda Aragona Enciklopedio
* Emilio Gastón Sanz dum la inaŭguro de la 72a Hispana Kongreso en Zaragozo

Kategorio:Hispanaj esperantistoj
Kategorio:Hispanaj juristoj
Kategorio:Hispanaj poetoj
Kategorio:Hispanaj politikistoj
Kategorio:Aragonaj verkistoj
Alice Ozy

**Alice OZY**, denaske **Julie Justine Pilloy**, 6a de aŭgusto 1820, Parizo - 3a de marto 1893, Parizo, estis franca aktorino.

Ŝi trapasis malfacilan infanaĝon: separitaj gepatroj, patro kiu ne helpis ilin, sekvado de la aktorina kariero de la patrino, nomadeco, metilernantino de brodado sed suferanta seksajn atakojn estante ankoraŭ 12-jaraĝa ktp. Estante 17-jaraĝa, ŝi ekkarieris kiel akorino en vodevilo.

eta|maldekstre|Alice Ozy fare de Théodore Chassériau, en 1849.
Dum la 1840-aj jaroj ŝi sukcesis en tre diversaj roloj kiel aktorino, dancistino kaj kantistino. Samtempe ŝi riĉiĝis kaj entreprenis diversajn amaferojn kun gravuloj, kiel la estonta imperiestro Louis-Napoléon Bonaparte, la pentristoj Théodore Chassériau kaj Thomas Couture, la verkisto Edmond About, kaj Gustave Doré. Ekde 1843 ŝi amikiĝis kaj kunlaboris kun Théophile Gautier. En tiu epoko ŝi foje pozis nuda por pentristoj kaj aperis iom nudece dum ludado, kio estas iom skandala por la epoko. Sed ŝiaj riĉo kaj gravaj amikoj protektis ŝin.

En 1847, Victor Hugo klopodis seksallogi ŝin kaj proponis al ŝi eniri en la *Comédie-Française* por ludi Maguelonne en ''Le roi s'amuse'', sed ŝi malakceptis kaj anstataŭ kun la patro entreprenis rilaton trimonatan kun lia filo Charles Hugo.

Ekde 1855 ŝi retiriĝis el la etoso de teatro kaj vivis kiel negocistino, kun rilatoj al gravaj bankistoj. Nur inter 1864 kaj 1867 ŝi denove revenis al teatro sed jam por ludi rolojn de aĝulinoj.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Lucy Augé, Une muse romantique, Alice Ozy et Théodore Chassériau, Paris, 1925.
* Louis Loviot, Alice Ozy, Paris, Les Bibliophiles fantaisistes, 1910, 123 p., 1 vol. (4 pl.) in-8°.
* Jean-Louis Vaudoyer, Alice Ozy ou l’Aspasie Moderne, vol. 8, Paris, Trémois, coll. « La Galerie des Grandes Courtisanes », 1930, 111 p., 8 portraits ; 20 cm (OCLC 9850425).

Kategorio:Francaj aktoroj
Kategorio:Victor Hugo
110026 Hamill

'*110026 *Hamill'''* estas tre malgranda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la 17-an de septembro 2001 de la usona astronomo Roy A. Tucker elde la Observatorio Goodricke-Pigott, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan aktoron Mark Richard Hamill, plej fama en la rolo de Luke Skywalker en la filmoj *Star Wars*. Hamill gajnis aklamojn kiel voĉa aktoro, notinde kiel *the Joker*, ĉefa malamiko de *Batman''. Hamill aperas en pli ol 75 filmoj, cento da televidaj epizodoj, kaj en pli ol 30 videoludoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Roy A. Tucker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Artmuzeo de Proksima Oriento

250px | thumb | Salono de la muzeo
**Artmuzeo de Proksima Oriento** estas arta muzeo situanta en Erevano, Armenio.  La muzeo estis malfermita en 1993 kaj baziĝas sur kolekto donacita de Markos Grigorjan, pentristo, kolektanto kaj honora civitano de Erevano en memoro de sia filino, aktorino Sabrina Grigorjan, La muzeo dividas la konstruaĵon kun Muzeo de Literaturo kaj Artoj .

La muzeo enhavas ĉirkaŭ  ekspoziciaĵojn enhavantajn verkojn de Markos Grigorian kaj ankaŭ rusajn, eŭropajn kaj mezorientajn aplikitajn artojn, iranajn kranojn de la 12a-19a jarcentoj, pordojn, ŝlosilojn, serurojn, najlojn, iran-turkmenajn arĝentajn ornamaĵojn de la 18-a-19-a jarcentoj, 3 aŭ 4.000-jaraj bronzaj aĵoj, ktp. La eksponaĵoj troviĝas en 3 ekspoziciaj ĉambroj.

Markos Grigorjan plejparton de la kolekto akiris dum la jaroj de vivo en Irano, kaj en 1993 ĝi translokiĝis al Armenio.

## Notoj 
* Earth Works. Grigorian, 1988, New York.
* The Contemporary Armenian Carpet, Near East Museum, Yerevan, 1999.

## Piednotoj 
Kategorio:Muzeoj en Armenio
Kategorio:Konstruaĵoj en Erevano
Panabo

**Panabo** -  - estas kvaraklasa urbego en la respubliko Filipinoj. Ĝi situas sur la insulo Mindanao, en la Davaa Regiono kaj en la provinco Norda Davao. Panabo apartenas al urbaro de Davao. La loknomo originis de la frazo "pana-sa-boboy," kiu signifas "arko kaj sago" (ĉasilo de la originaj loĝantoj).
 
eta|maldekstre|300ra|
eta|maldekstre|300ra|

## Geografio 
Panabo situas sur la marborda ebenaĵo laŭ golfo https://www.google.com/maps/d/viewer?mid=1yNkuiTNDXgwrBmoQIdpifBRd5pk&ll=7.3364184755177195%2C125.64754485000003&z=9. Tagum troviĝas 21, la regiona ĉefurbo Davao 30, la nacia ĉefurbo Manilo 958, Kvezono 962 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
Origine loĝis en tiu loko indiĝenoj, kiuj ĉasadis. La hispanoj fondis komercan komunumon sub nomo Taboan. La loko apartenis al Tagum (tiutempe Magugpo). Panabo memstariĝis en 1949. Dum la 2-a mondmilito inter 1942-1945 japana regado okazis. Panabo estis kreita komponenta urbo en  2001 kaj atingis la internacian klasifikadon grandurbo en la 1980-aj jaroj.

## Ekonomio 
Panabo estas agroindustria areo. La ĉefa produktaĵo estas bananoj. Onidire tie estas la plej granda bananplantejo de la mondo.

## Eduko 
En Panabo universitatoj, kampusoj, altlernejoj, kolegioj donas eblecon por studi.

## Trafiko 
La haveno akceptas kargoŝipojn, la haveninstalaĵoj estas privataj posedaĵoj. Al Panabo kuras 3 signifaj aŭtovojoj, inter ili la plej gravaj al Tagum kaj Davao.

## Klimato 
Panabo situas en la ekvatora klimato kun efiko de musono. Mankas sezonoj, ĉiuj monatoj havas la samajn pluvokvanton, temperaturon, humidecon kaj aerpremon. La averaĝa temperaturo varias inter 20-32 °C. La jara pluvokvanto estas 1297 mm.

Panabo City pic.jpg|Ĉefvojo
Davao International Container Terminal.jpg|Haveno

Kategorio:Urboj de la Filipinoj
Charles Vacquerie

**Charles VACQUERIE**, Nantes la 12a de aprilo 1817 - Villequier la 4an de septembro 1843, à 26 ans, estis bofilo de Victor Hugo kiel edzo de lia filino Léopoldine Hugo.

Ili geedziĝis en la preĝejo Saint-Paul-Saint-Louis la 15an de februaro 1843.

Tamen nur kelkajn monatojn poste, nome la 4an de septembro 1843, ili ambaŭ mortis tragike en Villequier, en la rivero Sejno en vrako de sia boato. Ŝajne li klopodis savi sian edzinon, sed pro la pezo de la malsekegaj vestoj, li ne sukcesis kaj ambaŭ dronis.

La 4an de oktobro 1847, en Ĵerzejo, Victor Hugo dediĉis poemon al sia bofilo, publikigita en 1856 en "Les Contemplations", Livre Quatrième (Pauca Meae), peco XVII. Victor Hugo modifis la daton al "3a de septembro" (antaŭdato de la datreveno de ilia morto).

## Notoj 
## Bibliografio 
* André Dubuc, Villequier dans la vie et l’œuvre de Victor Hugo, Rouen, Imprimerie Lainé, 1946.
* André Maurois, Olympio ou la vie de Victor Hugo, Paris, Marabout, collection « Université », 1985, p. 305-17.

## Eksteraj ligiloj 
* Teksto de *Contemplations*, en Wikisource
* The Maison Vacquerie, en Villequier, estas hejmo de Muzeo de Victor Hugo
* Reely's Poetry Pages Hear "Demain, des l'aube"

Kategorio:Victor Hugo
Kategorio:Naskiĝintoj en Nantes
110073 Leeonki

'*110073 *Leeonki'''* estas tre malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la 20-an de septembro 2001 de la kanada amatora astronomo William Kwong Yu Yeung elde la Observatorio *Desert Eagle* en Benson (Arizono, Usono).

Ĝi estas en orbita resonanco 8:3 kun Jupitero.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Lee On-ki*, studentinon de la Frateca Asocio *Shun Tak* ĉe la kolegio *Yung Ya''. La morto de ŝia avino pro kancero motivigis ŝin por studi " Kiel la Ĉina Teo Inhibicias la Kreskon kaj la Proliferon de la Kanceraj Homaj Ĉeloj", kiu gajnigis al ŝi premiojn en la Konkurso de Juna Scienca kaj Teknologia Invento de Honkongo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de William Kwong Yu Yeung
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Solferino (apartigilo)

* "**Solferino**" estas komunumo de Italio
* "**Solférino**" estas komunumo de Francio
* "**Solférino (pariza metrostacio)**" estas stacio de la Metroo de Parizo
* "**Solférino (stacidomo)**" estas stacidomo en departemento Landes, Francio
Siso

**Siso** (armene : **Սիս**, *Sis* ) estis la ĉefurbo de la Armena reĝlando en Kilikio .  La masiva fortika komplekso estas ĝuste en la sudokcidento de la moderna turka urbo Kozan en la provinco Adana .

## Historio 
En la 3-a jarmilo a. K. Siso estis unu el la hititaj setlejoj sur la kilikia ebenaĵo inter la montoj kaj la mediteranea marbordo.

Dum la 1-a jarcento a.K. Sis ŝajnas esti nefortikigita vilaĝo en la romia provinco *Cilicia Secunda*. La nomoj Sisan aŭ Sisia estas unue menciitaj en la 5a kaj 6a jarcentoj en grekaj kaj latinaj fontoj. En 703-704 p.K. la bizancaj setlantoj forpuŝis araban atakon, sed baldaŭ estis devigitaj forlasi la urbon, kiu fariĝis limo por la Abasida Kalifujo . La kalifo al-Mutaŭakil rekonstruis la bizancajn defendojn meze de la 9a jarcento. La bizanca imperiestro Nikeforo la 2-a rekaptis Sison en 962, nur por iĝi armena posedo en 1113, kiam ĝi estis okupita fare de rubenida barono Toros la 1-a kaj riparita.

De la fino de la 12-a ĝis la 13-a jarcentoj la kastelo estis signife pligrandigita dum la reĝado de reĝo Levon la 1-a kaj reĝo Hetum la 1-a kun "palaco", loĝkonstruaĵoj, preĝejoj kaj ĝardenoj. Wilbrand von Oldenburg, teŭtona monako, kiu vizitis Sison en 1212, trovis kompletan kaj bone establitan ĉefurbon. La edzino de Hetum, Zabel, estas meritigita pri konstruado de hospitalo tie en 1241. Fragmento de dediĉa surskribo ankoraŭ surloke ene de la kastelo mencias "Hetum".

Post kiam Hromkla estis konkerita de la egiptaj mamlukoj , Siso fariĝis la loĝejo de Katolikoso. En 1266 la mamlukoj prirabis kaj bruligis la urbon. En 1275 la mamlukoj denove ĉirkaŭis la urbon, sed estis venkitaj de armenaj trupoj. Jarcenton poste, en 1369 la mamlukoj denove konkeris la urbon, sed estis devigitaj foriri. Fine, en 1375 la mamlukoj prenis la urbon, prirabis kaj forbruligis ĝin, kaj kaptis la reĝon kaj multajn senjorojn.  Kun Siso falinta falis ankaŭ la Armena reĝlando de Kilikio.

Laŭ Gregorio de Akner ,Ili bruligis la urbon Siso, kiu estis la sidejo de la armenaj reĝoj. Ili ĵetis lignon en la fajron kaj grandan preĝejon, kiu estis la centro de Siso, kaj ili bruligis ĝin. Ili malkonstruis la tombojn de la reĝoj. En la 20-a jarcento la armenoj daŭre enloĝis la urbo kie pluraj malfrue mezepokaj loĝstrukturoj estis konservitaj.

La kastelo de Siso estas unu el la plej grandaj fortikaj lokoj en Levantenio. Se metite de fino al fino, la cirkvitmuroj mezurus preskaŭ 3 kilometrojn laŭ longo.  La muroj, turoj, volbitaj subkaŝejoj, cisternoj kaj loĝkonstruaĵoj estas zorge adaptitaj en la faldojn de la alta elstaraĵo el kalkŝtono. La vasta plimulto de ĉi tiuj konstruoj estas konstruitaj per tranĉita kamparumita kvadroŝtono, masonaĵo tipa por armenaj fortikaĵoj. Estas fragmentoj de bizancaj muroj same kiel enira koridoro ĉe la sudoriento, kiu estis konstruita dum la okupado de la mamlukoj kaj havas surskribon en la araba.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Armena reĝlando en Kilikio

Kategorio:Historio de Armenio
Kategorio:Armena reĝlando en Kilikio
Léopoldine Hugo

**Léopoldine Cécile Marie-Pierre Catherine Hugo** (28a de aŭgusto 1824 – 4a de septembro 1843) estis la plej aĝa filino de Victor Hugo kaj de Adèle Foucher.

Ŝi edziniĝis al Charles Vacquerie en la preĝejo Saint-Paul-Saint-Louis la 15an de februaro 1843.

Tamen nur kelkajn monatojn poste, nome la 4an de septembro 1843, ŝi mortis tragike en Villequier, en la rivero Sejno, drone kun sia edzo Charles Vacquerie en vrako de ilia boato. Ŝajne li klopodis savi sian edzinon, sed pro la pezo de la malsekegaj vestoj, li ne sukcesis kaj ambaŭ dronis.

Hugo estis tiam en Pireneoj, kun sia ama(n)tino Juliette Drouet, kaj li eksciis pri tiu tragedio per la gazetaro en Rochefort. La verkisto estis terure kortuŝita pro tiu morto, kiu inspiris al li plurajn poemojn de *Les Contemplations* ĉefe elstare «Demain, dès l'aube…». Ekde tiam kaj ĝis sia ekzilo, Victor Hugo produktis nenion, nek teatron, nek romanon, nek poemon. Kelkaj vidis en la morto de Léopoldine kaj en la malsukceso de *Les Burgraves* tialon de seniluziigo por la literatura kreado.. Aliaj vidis tialon anstataŭe en la politiko, kio havigis al li alian parolejon.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Teksto de *Contemplations*, en Wikisource
* The Maison Vacquerie, en Villequier, estas hejmo de Muzeo de Victor Hugo
* Reely's Poetry Pages Hear "Demain, des l'aube"

Kategorio:Victor Hugo
Kategorio:Homoj de Parizo
François-Victor Hugo

**François-Victor HUGO** (2a de oktobro 1828 – 26a de decembro 1873) estis franca verkisto kaj ĵurnalisto kaj la kvara el kvin filoj de la franca romanisto Victor Hugo kaj de lia edzino Adèle Foucher. François-Victor estas bone konata pro siaj tradukoj de la verkoj de William Shakespeare en francan, kiuj estis publikigitaj en 18 volumoj inter 1859 kaj 1866.

François-Victor estis politike aktiva, kaj helpis sian patron publikigi du gazetojn — nome "L'Événement", 1848–1851 kaj "Le Rappel", 1869) — ambaŭ el kiuj estis fermitaj pro politikaj tialoj. Li sekvis sian patron al ekzilo en Gernezejon en 1852; tiam, li helpis sian pli aĝan fraton Charles Hugo, nome pionira fotisto, krei portretojn de la familio Hugo kaj de aliuloj. François-Victor publikigis libron, "La nekonata Normandio" (La Normandie inconnue), en 1857.

eta|maldekstre|François-Victor Hugo, foto de Émile Bacot, 1862.
La familio Hugo revenis el ekzilo en 1870, post la deklaro de la Franca Tria Respubliko], sed François-Victor mortis nur kelkajn jarojn poste, pro tuberkulozo, estante 45-jaraĝa. Pro malsimpatio de Victor Hugo al la Katolika Eklezio, li insistis, ke lia filo estu entombigita sen kruco kaj sen estreco de pastro.

## Verkoj 
* La Normandie inconnue, 1857
* William Shakespeare, Œuvres complètes, Paris, Pagnerre, 1859-1866, en 18 volumoj

## Notoj 
Kategorio:Francaj tradukistoj
Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Victor Hugo
Monaĥejo Sankta Stepanos

eta
La **Monaĥejo Sankta Stepanos** (; ), ankaŭ konata en armena lingvo kiel **Maghardavank** (), estas armena monaĥejo situanta proksimume 15 km nordokcidente de la urbo Ĝulfo en la provinco Orienta Azerbajĝano, nordokcidenta Irano. Ĝi situas en profunda kanjono de la rivero Arakso, sur la irana flanko de la limo inter Irano kaj Naĥiĉevano. Ĝi estis origine konstruita en la naŭa jarcento, kaj estis rekonstruita dum la Safavida epoko, post damaĝoj pro militoj kaj tertremoj.

Ĝi estas parto de la Armenaj monaĥejaj ensembloj de Irano , kiuj estas enskribitaj en la Listo de Monda Heredaĵo de Unesko.

## Historio 
Sankta Bartolomeo la Apostolo, laŭ la tradicio, unue fondis preĝejon en la loko ĉirkaŭ 62 p.K., sub la regado de la Parta Imperio. La unua monaĥejo estis konstruita en la 7-a jarcento, kaj poste estis vastigita en la 10-a jarcento. La monaĥejo estis damaĝita dum la militoj inter la selĝukoj kaj la bizanca imperio en la 11a kaj 12a jarcentoj.
Post la konkero de la regiono fare de la mongoloj de Hulagu Ĥano, nepo de Ĝingis-Ĥano, meze de la 13-a jarcento, packontrakto estis subskribita inter la Armena Eklezio kaj la Ilĥanlando, kaj la kristanoj konservis egalan situacion. La monaĥejo estis restarigita en la dua duono de la 13-a jarcento, kaj estis tute rekonstruita sub la gvidado de Zakariah en 1330. Ekde la 14-a kaj 15-a jarcentoj, la monaĥejo sankta Stepanos estis ĉe la alteco de sia kultura kaj intelekta influo, produktante pentraĵojn kaj prilumitajn manuskriptojn pri religio, historio kaj filozofio.
En la frua 15-a jarcento, la nova safavida dinastio protektis la armenajn, sed la regiono estis en la centro de la konfliktoj kun la otomanoj , kiuj invadis okcidentan Armenion en 1513. La monaĥejo iom post iom malkreskis en la 16-a jarcento. Ŝaho Abaso la 1-a forpelis la loĝantojn de la regiono en 1604, kaj la monaĥejo estis forlasita. Post 1650, la safavidoj reokupis la regionon kaj la forlasita monaĥejo estis restarigita en la lasta parto de la 17-a jarcento.
Komence de la 18-a jarcento, la regiono submetiĝis al la ekspansio de la Rusa Imperio. Erevano estis konkerita de la rusoj en 1827, kaj laŭ la Traktato de Turkmenĉaj , la limo inter Irano kaj Rusio poste estis establita sur la rivero Arakso. Konsekvence parto de la loĝantaro estis forte translokigita al rusa Armenio. La kaĝaraj regantoj daŭre protektis la armenojn, kaj instigis la rekonstruadon de la monaĥejo inter 1819 kaj 1825.
La monaĥejo spertis plurajn restarigojn en la 20a jarcento.

## Bildaro 

Saint Stephen Church - 8612067641.jpg|La monaĥejo kaj la ĉirkaŭo.
داخل کلیسا.JPG|Interno de la Monaĥejo.
Aras - Jolfa - St. Stepanos Monastery - panoramio (3).jpg
Aras - Jolfa - St. Stepanos Monastery - panoramio (1).jpg
Aras - Jolfa - St. Stepanos Monastery - panoramio (2).jpg
Iran - Aras - St. Stepanos Monastry - panoramio.jpg
Aras - Jolfa - St. Stepanos Monastery - panoramio.jpg
St. Stepanos Monastery - panoramio (1).jpg
St. Stepanos Monastery - panoramio.jpg

## Referencoj 
Kategorio:Armenaj monaĥejoj en Irano
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Irano
Kategorio:Armena Apostola Eklezio
Stepanos Orbeljan

**Stepanos Orbelian** (armene : Ստեփանոս Օրբելյան ; ĉ.  1250-1260 - 1303) estis armena historiisto de la 13-a jarcento  kaj la metropolito de la provinco Sjunik. Li estas konata pro verkado de sia bone esplorita *Historio de la Provinco Sjunik*.

## Biografio
Orbeljan estis membro de la Orbeljan familio de princoj kaj feŭdaj senjoroj kiuj regis la armenan provincon de Sjuniko. Li ricevis sian edukadon en religia seminario, kaj en 1285 lia patro, Tarsajiĉ Orbeljan, sendis lin al Kilikia Armenio, kie li estis konsekrita metropolito en Pasko 1286.  Li restis tie tri monatojn kiel gasto de reĝo Levon la 3-a kaj finfine revenis al Sjunik en 1287. Orbeljan mortis en 1303 kaj estis entombigita en la familia maŭzoleo en la monaĥeja komplekso ĉe Noravank.

## Verkoj
Oni scias, ke Orbeljan kompletigis tri verkojn dum sia vivo: la *Historio de la Provinco Sjunik*, en 1297; la *Lamento nome de la katedralo*, kie li alvokas la armenojn reloĝigi historian Armenion, kiu tiam estis sub fremda regado, en 1300; kaj la *Argumento kontraŭ Dufizikismo*, en 1302, verko kritikanta la por-bizancajn kaj okcidentigajn tendencojn de Gregorio la 7-a Anavarzetsi de Kilikio. 

El la tri, la plej elstara estas tiu pri la historio de Sjunik kaj la Orbeljana familio.  Antaŭ ol li komencis verki ĝin, li faris ampleksan esploradon, uzante ampleksan varion de fontoj derivitaj de paroladoj, leteroj, kolofonoj, antaŭaj historioj kaj kronikoj de armenaj historiistoj, kaj ankaŭ verkoj de kartvelaj aŭtoroj.  Kiel aliaj armenaj historiistoj kaj kronikistoj, la verko de Orbeljan mallonge rakontas la komencon de la mondo komencante de Adamo kaj Eva, sed poste plu rakontas la historion de Sjunik kaj Armenio, ekde la tempo de reĝo Tiridato la 1-a ĝis la fino de la 13-a jarcento. La verko de Orbeljan estas speciale valora, ĉar ĝi enhavas multajn antaŭe nekonatajn detalojn pri la provinca kaj armena historio.  En 1864 kaj 1866, *Historio* estis tradukita en la francan de orientalisto Marie-Félicité Brosset kaj en 2020 en la rusan de Margarita Darbinian.  Iuj ekstraktoj estis tradukitaj kartvele.

## Referencoj 
Kategorio:Armenaj historiistoj
Mark Grigorjan

**Mark Grigorian** (armene: Մարկ Գրիգորյան, ruse: Марк Владимирович Григорян; 29an de aprilo 1900 - 10an de januaro 1978) estis soveta armena novklasika arkitekto.

## Vivo 
Naskiĝinte en Nov-Naĥiĉevano, suda Rusio, Grigorjan translokiĝis al sovetia Armenio en 1924. Li studentiĝis ĉe la Erevana Ŝtata Universitato en 1928 kaj estis nomumita kiel ĉefarkitekto de Erevano en 1939, sukcedante Nikolaj Buniatjan. 

## Verkoj 
Grigorjan projektis (aŭ kun-projektis) plurajn gravajn famaĵojn de Erevano, inkluzive la konstruaĵojn, kie la tri branĉoj de la registaro estas gastigataj, ĉio sur avenuo Bagramjan, kaj tri el la kvin konstruaĵoj ĉirkaŭ Placo de la Respubliko, kune kun Eduard Sarapjan .

## Piednotoj 
Kategorio:Armenaj arkitektoj
Ghazar Parpeci

**Ghazar Parpeci** (armene: Ղազար Փարպեցի ) estis armena kronikisto kaj historiisto de la 5-a ĝis la 6-a jarcentoj. Li havis proksimajn rilatojn kun la potenca nobela familio Mamikonjan kaj estas plej elstara pro verkado de la historio de Armenio, *Historio de Armenio*, iam en la frua 6-a jarcento.

## Vivo 
Ghazar estis naskita en la vilaĝo Parpi (proksime al la urbo Aŝtarako en Armenio, tiam sub sasanida rego), kaj estis vartita fare de princino de la familio Mamikonjan. Pro la proksimaj rilatoj kiu li havis kun la nobela familio, post la malvenko de la la armenoj ĉe la batalo de Avarajr en 451, Ghazar estis sendita al la kastelo de la mamikonjana princo Aŝusah en Gugark, kie li ricevis sian bazinstruadon. Studante sub la aŭspicio de Aghan Arctruni, li amikiĝis kun Vahan Mamikonjan; li estis bonega studento kaj de 465 ĝis 470 li frekventis lernejon en Konstantinopolo , lernante novajn lingvojn, studante religion, literaturon kaj klasikan filozofion. Revenante al Armenio, Ghazar okupiĝis pri edukaj kaj spiritaj agadoj en la urbo Ŝirak , tiam parto de la regaĵoj de la familio Kamsarakan. De 484 ĝis 486, li vivis en Sjunik ĝis Vahan Mamikonjan, kiu ĵus estis nomumita la estro de Persa Armenio, invitis lin gvidi la rekonstruon demonaĥejo konstruita en Vagharŝapat. Vahan nomumis Ghazar abato ĉe la monaĥejo, kvankam la edukado ricevita de Ghazar same kiel liaj edukaj kaj spiritaj politikoj ne taŭgis bone kun la pli konservativaj elementoj de la eklezio. Akuzante lin pri herezo, li estis devigita eliri el la monaĥejo en 490, loĝante en la urbo Amida en Bizancio .
Laŭ armena tradicio, oni diras, ke Ghazar estis entombigita proksime al la ruinoj de armena preĝejo en Parpi-kanjono, sude de vilaĝo nomata Lazrev en Armenio.

## Verkoj 
Ghazar estas plej konata pro verkado de la *Historio de Armenio* . Reveninte el Amida en 493, Vahan Mamikonjan petis sian amikon verki novan historion de Armenio, komencante de kie la historiisto Faŭsto el Bizanco forlasis ĝin; tio estas kun la regado de reĝo Arŝako la 2-a.  *Historio* konsistas el tri partoj: la unua temas pri armena historio de meze de la kvara jarcento kaj vivo en Armenio sub sasanida regado ĝis la morto de Sahak Partev kaj Mesrop Maŝtoc meze de la kvina jarcento; la dua koncernas la eventojn antaŭ la batalo de Avarajr same kiel ties postaj konsekvencoj; kaj la tria sekvas la militojn de Vartanank kaj la subskribon en 484 de la Traktato Nvarsak.  La ĉefaj fontoj kiujn li uzas en *Historio* estas la primaraj verkoj de aliaj historiistoj, Agatangelos , Korjun kaj Faŭsto, kvankam li ŝajne uzis aliajn historiajn verkojn, inkluzive de la verko de Eŭsebio de Cezareo *Historia Ecclesiastica* .

## Referencoj 
Kategorio:Armenaj historiistoj
Aramo la 1-a

**Aramo la 1-a** Keŝiŝian (armene: Արամ Ա. Քեշիշեան, arabe: ارام اول كشيشيان ; naskiĝis la 8-an de marto 1947 en Bejruto, Libano ), estis la estro de la Katolikosejo de la Granda Domo de Kilikio de la Armena Apostola Eklezio ekde 1995 kaj li loĝas en Antelias, Libano. Li estis prezidanto de la Centra Komitato de la Monda Konsilio de Eklezioj ekde 1991.

## Piednotoj 
Kategorio:Katolikosoj de Sankta Seĝo de Kilikio
Muzeo de Literaturo kaj Artoj

eta
La **Muzeo de Literaturo kaj Artoj Ĉarenc** () de Armenio estas la plej granda deponejo de armenaj manuskriptoj kaj libroj ampleksantaj la lastajn tricent jarojn. Sidejo estas en Erevano. Origine koncipita en 1954 kiel la *Muzeo de Literaturo kaj Artoj de Armena Soveta Socialisma Respubliko*, la institucio evoluis al rimarkinda esplorcentro, kie la arkivoj de ĉirkaŭ sescent armenaj aŭtoroj, dramistoj kaj muzikistoj estas nuntempe loĝigitaj. Komencante kun 1967, la muzeo ricevis la nomon de la armena poeto Jeghiŝe Ĉarenc.

Aldone al la manuskriptoj kaj ĝia vasta biblioteko, la Muzeo posedas multajn fotojn, afiŝojn, projektojn, kostumojn, teatraĵojn, personajn artefaktojn kaj muzikajn instrumentojn, kiuj donas ampleksan vidon al la vivo de la artistoj. Kelkaj el ĉi materialoj ekspoziciiĝas ĉe la granda ekspoziciejo de la instituto.

La muzeo publikigas akademiajn librojn kaj dediĉas specialajn prezentojn al armenaj literaturuloj. Ĝia nuna direktoro estas Karo Vardanjan.

## Piednotoj 
Kategorio:Muzeoj en Erevano
Kategorio:Konstruaĵoj en Erevano
Korjun

**Korjun** (armene: **Կորիւն **, reformita literumo: **Կորյուն**; ankaŭ transliterumita kiel *Koriwn* , *Koriun* ) estis la plej frua armenlingva aŭtoro. Verkante en la 5-a jarcento, lia *Vivo de Maŝtoc* ĝi enhavas multajn detalojn pri la evangelizado de Armenio kaj la invento de la armena alfabeto de Mesrop Maŝtoc. Iuj armenaj kaj eŭropaj kleruloj, kiel G. Alishan, O. Torosyan, G. Fintigliyan, A. Sarukhan, G. Ter-Mkrtchyan (Miaban), S. Weber kaj aliaj, konjektis, ke Korjun povus esti etna kartvelo (Iberio) aŭ kartvel-armena. Ricevinte sian fruan edukadon sub Maŝtoc, Korjun iris al Bizanco por pli altaj studoj, revenante al Armenio kun aliaj studentoj en 432. Li estis intima amiko de Jeznik Koghbaci kaj Ghevond . Poste, li estis nomumita episkopo de Kartvelio. Li estis listigita inter la junaj tradukistoj. Lia stilo estas originala, sed iom obskura pro gramatikaj neregulaĵoj. Al li estis atribuitaj la tradukoj de la tri apokrifaj libroj de la Makabeoj . Korjun estis la origino de la aserto, ke la kartvela alfabeto estis kreita de Maŝtoc.

Post la morto de Maŝtoc, Korjun estis taskigita de Hovsep Hoghotsmeci, unu el la tiamaj spiritaj gvidantoj, ekverki la biografion de Mesrop. Nun lia verko estas konata kiel "Varq Maŝtoci" (Vivo de Maŝtoc). Li finis sian laboron antaŭ la batalo de Avarajr en 451 kaj novaj politikaj evoluoj en la regiono. En la moderna periodo ĝi estis tradukita al la rusa, angla, franca kaj germana lingvoj.

## Piednotoj 
* 

Kategorio:Armenaj historiistoj
Charles Hugo

**Charles-Victor HUGO** (4a de novembro 1826 – 13a de marto 1871) estis franca ĵurnalisto, fotisto kaj la dua filo de la romanisto Victor Hugo kaj de lia edzino Adèle Foucher.

## Biografio 
Charles entreprenis luktadon kontraŭ la mortopuno en 1851 kaj estis procesita kaj enprizonigita dum ses monatoj pro artikolo en la gazeto ''L'Evénement*. Lia patro Victor Hugo faris memorindan diskurson en lia defendo la 10an de junio 1851.

Kiam Louis-Napoleon enpoviĝis en 1851, Charles-Victor aliĝis al sia patro en volonta ekzilo en Ĵerzejo kaj Gernezejo, kaj kun Auguste Vacquerie kaj sia frato François-Victor Hugo li fotis sian familion kaj amikojn, intence al publikigo de libro titolita *Jersey et les îles de la Manche*, kun poezio kaj desegnoj de Victor-Marie, prozo de Vacquerie, Charles-Victor, kaj de sia frato, François.

En 1868 li entreprenis kun sia frato François-Victor la gazeton *Le Rappel*.

Li mortis pro koratako dum lia patro atendis lin por vespermanĝo.

## Fotaro 
 - Fotaro de Charles Hugo - 

Victor Hugo à Jersey, sur le rocher dit "des proscrits" (c.1852).jpg|Victor Hugo sur la *rocher des procrits'' en Jersey, 1852.
Charles Hugo Portrait of Victor Hugo c1853.jpg|Portreto de Victor Hugo ; 1853, Marine Terrace, Jersey.
Auguste Vacquerie par Charles Hugo (crop).jpg|Auguste Vacquerie, Jersey, ĉirkaŭ 1854.

## Notoj 
## Bibliografio 
* F. Heilbrun & D.Molinari, En collaboration avec le soleil, Victor Hugo, photographies de l'exil, Paris-Musées, 1998

## Eksteraj ligiloj 
* Familiarbo de Victor Hugo

Kategorio:Francaj fotistoj
Kategorio:Francaj ĵurnalistoj
Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Victor Hugo
Sergej Merkurov

**Sergej Dmitrjeviĉ Merkurov** (ruse: Серге́й Дми́триевич Мерку́ров, 7an de novembro 1881 - 8an de junio 1952) estis eminenta sovetia skulptisto-monumentisto de greka-armena deveno. Li estis Popola Artisto de Sovetunio, akademiano ĉe la Sovetia Akademio de Artoj, kaj direktoro de la Puŝkina Belarta Muzeo de 1944 ĝis 1949. Merkurov estis konsiderita la plej granda sovetia mastro de postmortaj maskoj. Li estis la skulptisto de la tri plej grandaj monumentoj de Josif Stalin en Sovetunio.

Li estis la kuzo de Georgij Gurĝijef, mistika kaj spirita instruisto.

## Piednotoj 
Kategorio:Armenaj skulptistoj
Vazgen la 1-a

**Vazgen la 1-a de Bukareŝto** , (armene : Վազգէն Ա Բուխարեստցի ), naskita kiel **Levon Garabed Balĝjan**; la 20-an de septembro 1908 - la 18-an de aŭgusto 1994) estis la* Katolikoso de Ĉiuj Armenoj* inter 1955 kaj 1994, por entute 39 jaroj, la 4-a plej longa regado en la historio de la Armena Apostola Eklezio.

Civitano de Rumanio, li komencis sian karieron kiel filozofo, antaŭ ol fariĝi doktoro pri teologio kaj membro de la loka armena pastraro. La gvidanto de la armena apostola eklezia hierarkio en Rumanio, li iĝis Katolikoso en 1955, transloĝiĝante al Sovetunio kaj loĝante en la Armena SSR. Vazgen la 1-a gvidis la Armenan Eklezion dum la dissolvo de Sovetunio , kaj estis la unua Katolikoso en nove sendependa Armenio.

## Biografio 
Vazgen naskiĝis en Bukareŝto de familio apartenanta al la armena-rumana komunumo. Lia patro estis ŝuisto kaj lia patrino estis bazlerneja instruistino. La juna Levon Balĝian komence ne okupiĝis pri la eklezio kiel profesio, anstataŭe li studentiĝis ĉe la Filozofia Fakultato kaj Beletro de la Universitato de Bukareŝto. Post diplomiĝo, li fariĝis filozofo kaj publikigis serion de sciencaj artikoloj.

Ĉar liaj interesoj komencis ŝanĝiĝi de filozofio al teologio, Balĝjan studis armenan apostolan teologion kaj diecon en Ateno, Grekio. Li fine akiris la titolon *vardapeto* , eklezia rango por kleraj predikistoj kaj instruistoj en la Armena Apostola Eklezio proksimume ekvivalenta al doktoriĝo pri teologio. En la 1940-aj jaroj, li iĝis episkopo, kaj tiam la *araĝnord* (gvidanto) de la Armena Apostola Eklezio en Rumanio.

Lia ascendo tra la hierarkio de la eklezio kulminis en 1955 kiam, la 30-an de septembro 1955, li estis elektita Katolikoso de Ĉiuj Armenoj, iĝante unu el la plej juna katolikosoj en la historio de la Armena Apostola Eklezio. Li regis ĝis sia morto en 1994. Dum sia longa tempo kiel Katolikoso, li sukcesis certigi iom da sendependeco por sia eklezio antaŭ la totalisma soveta regado en la Armena SSR, kaj vivis por vidi religian liberecon restarigita sub la nacia registaro de Armenio en 1991.

De tiam li okupiĝis pri renovigado de praaj armenaj preĝejoj kaj revivigado de institucioj de la eklezio. Li kolektis kelkajn preĝejajn trezorojn per establado de la Muzeo Alex Manoogian de la Patrina Katedralo. Vazgen intensigis kontaktojn kun la Armena Katolika Eklezio, kun la celo reunuigi ambaŭ flugilojn de armena kristanismo. Li mortis en sia loĝejo en Erevano la 18-an de aŭgusto 1994, post suferado de longa malsano.

## Referencoj 
Kategorio:Armenaj katolikosoj
Fratoj Goncourt

La **Fratoj Goncourt** estis du francaj verkistoj de la 19-a jarcento, apartenantaj al la tendenco naturalismo: nome **Edmond** (Nancy, 26a de majo 1822 - Champrosay, Essonne, 16a de julio 1896) kaj **Jules** de Goncourt (Parizo, 17a de decembro 1830 - samloke, 20a de junio 1870). Ili kunlaboris kiel verkistoj, pro kio la plej parto de ilia verkaro estis publikigita kunigita. Post la morto de Jules, Edmond, establis en sia testamento la terminojn de la nune fama Premio Goncourt, kiu estis atribuita por la unua fojo la 21an de decembro 1903.eta|

## Verkoj 
* *Sœur Philomène* (1861)
* *Renée Mauperin* (1864)
* *Germinie Lacerteux* (1865)
* *Manette Salomon* (1867)
* *Madame Gervaisais* (1869)

## Vidu ankaŭ 
* Akademio Goncourt
* Goncourt (pariza metrostacio)

Kategorio:Francaj verkistoj
Armena preĝejo de Bukareŝto

eta|Armena preĝejo
La **Armena preĝejo** (rumane: *Biserica Armenească* ) estas preĝejo apartenanta al la Armena Apostola Eklezio kiu situas ĉe numero 43 de bulvardo Karolo la 1-a en Bukareŝto, Rumanio. Ĝi estas dediĉita al la ĉefanĝeloj Mikaelo kaj Gabrielo.

La bazŝtono estis metita en julio 1911, kaj konstruado daŭris laŭ la planoj de arkitektoj Dimitrie Maimarolu kaj Grigore Cerchez, kiu estis el armena origino. La projektado similas al katedralo de Eĉmiadzin. Laboro finiĝis en septembro 1915. En la korto, la ĉirkaŭa komplekso inkluzivas episkopan loĝejon, bibliotekon kaj diocezan muzeon, kulturan centron, infanĝardenon kaj la sidejon de Unio de Armenoj de Rumanio.

La preĝejo estas listigita kiel historia monumento de la Ministerio pri Kulturo kaj Religiaj Aferoj de Rumanio, same kiel la biblioteko kaj la statuo de Andranik .

File:Biserica Armeneasca B-II-m-B-18320 (2).jpg|Ekstero
File:Biserica Armeneasca, Bd. Carol I, 43, Bbucuresti sect. 2, (detaliu 8).JPG|Interno
File:Biserica Armeneasca, Bd. Carol I, 43, Bucuresti sect. 2, (detaliu 4).JPG|Enirejo de la kulturcentro
File:Bucuresti, Romania, Biserica Armeneasca, Bd. Carol I, nr. 43, sect. 2, (crucea Martirilor Armeni).JPG|Kruco memore al la armena genocido
File:Biserica Armeneasca, Bd. Carol I, 43, Bucuresti sect. 2 (Statuia generalului Andranic).JPG|Statuo de Andranik

## Referencoj 
Kategorio:Preĝejoj en Bukareŝto
Kategorio:Armena diasporo en Eŭropo
Kategorio:Preĝejoj de Armena Apostola Eklezio
Polichundo

eta|350px|Polichundo.

**Polichundo** estas termino uzata por hundoj dresitaj cele al helpo en publika sekureco kaj polica esplorado. Krome ili estas konsiderataj kiel unu el la plej bonaj akompanantoj dum esplorado kiu postulu grandan flarpovon kaj instinkton.

Polichundoj estas uzataj por serĉi spurojn, por trovi drogojn, eksplodaĵojn, homojn (perditajn infanojn, senhelpajn individuojn, fuĝintojn) aŭ kadavrojn, sed ankaŭ kiel armilo helpante policistojn aŭ por gardado.

## Diversaj uzoj 
[eta|350px|[Germana ŝafhundo.]]

### Por kontrolo de publika ordo 
* Germana ŝafhundo
* Rottweiler
* *Dobermann*
* *Malinois*

### Por kontrolo kaj detekto de eksterleĝaj substancoj 
* Biglo
* Skolopa spanielo
* *Foxhound*
* Orkolora reporthundo
* Labradora ĉashundo
* *Malinois*
* *Springer spaniel*
* *Weimaraner*
* *Basset Hound*

### Spurhundoj 
[eta|Belga *Malinois* polichundo en [Viskonsino.]]
* Germana ŝafhundo
* Skolopa spanielo
* Boksero
* *Malinois*
* Labradora ĉashundo

### Serĉado de kadavroj 
* Biglo
* *Malinois*
* *Bloodhound*

## Bibliografio 
* Thomas Baumann: Neue Wege der Polizeihundeausbildung. Kynos Verlag, 1996, ISBN 978-3-929545-50-0
* Urs Ochsenbein: Die Hundeausbildung nach Urs Ochsenbein: Vom Begleiter im Alltag bis zum Dienst-und Rettungshund.
* Müller Rüschlikon Verlag, 1. Auflage, 2004, ISBN 978-3-275-01498-9

Kategorio:Hundorasoj
Kategorio:Polico
Listo de asteroidoj (111001–112000)

Jen la listo de la **asteroidoj kun numeroj 111001 ĝis 112000**.
La asteroidoj ricevas numeron nur kiam ilia orbito estas konfirmita ; tio, kio povas okazi tre longtempe post ilia malkovro. Estas nenia kongruo inter la numero kaj la dato de la malkovro.

Krom numeron, okazas, ke kelkaj raraj asteroidoj ricevas nomon. Plejparte el la aliaj asteroidoj havas nenian menciindecon.

## Plena listo (111001-112000) 
### 111001-111050 
### 111051-111100 
### 111101-111150 
### 111151-111200 
### 111201-111250 
### 111251-111300 
### 111301-111350 
### 111351-111400 
### 111401-111450 
### 111451-111500 
### 111501-111550 
### 111551-111600 
### 111601-111650 
### 111651-111700 
### 111701-111750 
### 111751-111800 
### 111801-111850 
### 111851-111900 
### 111901-111950 
### 111951-112000 
## Eksteraj ligiloj 
* Cirkonstancoj de malkovro de la planedetoj 110 001 - 115 000
Savhundo

[dekstra|eta|220ra|*Collie* de la [Ruĝa Kruco, Italio, 1909.]]
**Savhundoj** estas tre utilaj hundoj post naturaj katastrofoj kaj amas-vundaj okazoj, kaj por serĉadi perditajn personojn. Necesas tre bone trejnitajn hundojn kaj trejnistojn. Savhundoj estas tipe akompanataj kaj laborigataj de malgranda teamo kiu piediras kun ili. Tre specifa hundoraso por savi homojn perditaj en lavangoj kaj ĝenerale sur neĝo estas la San-Bernarda hundo.

## Vidu ankaŭ 
* Helphundo

## Notoj 
Kategorio:Hundorasoj
Kategorio:Hundoj
Kategorio:Porkrizaj servoj
Kouvola

**Kouvola** estas urbo en suda Finnlando, parto de la provinco Kymenlaakso, kun 81 808 loĝantoj. La nomo signifas "urson" aŭ "lupon". Kouvola estas limigita per municipoj Hamina, Heinola, Iitti, Kotka, Lapinjärvi, Loviisa, Luumäki, Miehikkälä, Mäntyharju, Pyhtää kaj Savitaipale.

Borde estas lago Vuohijärvi.

Kouvola fariĝis administra centro de Gubernio Kymi en 1955 kaj urbo en 1960.

## Famuloj 
* Hannu Salama

Kategorio:Urboj de Finnlando
André Sogliuzzo

**André SOGLIUZZO** (naskiĝis la 10-an de aŭgusto 1966 en Novjorko) estas usona aktoro. Li estas konata kiel 
voĉaktoro en *American Dad!*, *Avatar: The Last Airbender*, *Celebrity Deathmatch*, *Family Guy*, *Harvey Beaks* kaj *Invader Zim* kaj en videoludoj *Battlefield 3*, *Destroy All Humans!*, *Mafia II*, *Psychonauts*, *Ratchet: Deadlocked*, *Scarface: The World Is Yours*, *Skylanders*, kaj *Spyro*. En *Open Season 3* (2010), li havigis voĉon por *McSquizzy*, anstataŭ Billy Connolly. 

## Eksteraj ligiloj
* André Sogliuzzo ĉe IMDB (angla)

Kategorio:Naskiĝintoj en 1966
Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj la 10-an de aŭgusto
Ychoux (stacidomo)

**Ychoux** estas franca stacidomo sur linio  - , situanta en komunumo Ychoux, en departemento Landes, regiono Nova Akvitanio.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  Nova Akvitanio.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de linio Bordeaux-St-Jean - Irun (655000).

## Vidu ankaŭ 
* Ychoux

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fret SNCF
Kategorio:Stacidomoj en Nova Akvitanio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Landes
Kategorio:Ychoux
Helphundo

[eta|300px|[blindeco|blindulo kun sia gvidhundo en Braziljo, Brazilo]]

Ĝenerale, **helphundo**, konata ankaŭ kiel **servohundo** en Usono, estas hundo trejnita por helpi individuon kun malkapablo. Multaj estas trejnitaj fare de helpohunda organizaĵo, aŭ fare de sia posedanto, ofte kun la helpo de profesia trejnisto.

Por ke hundo estu konsiderata helphundo, ili devas plenumi la jenajn kriteriojn:

# La partnero de la hundo devas esti malkapabla laŭ jura difino de malkapablo en la specifa lando aŭ regiono.
# La hundo devas esti specife trejnita por mildigi la malkapablon de la partnero iel, ekz. por malfermi pordojn, detektin altan nivelon de sangosukero aŭ alergenoj kaj noti tion, alertante al ringanta telefono, kaj ĉefe helpante vidajn kaj fizikajn miskapablulojn.
# La hundo devas esti trejnita altnivele por ke ĝi ne estu publika problemo, estu bonkonduta kaj estu sana kaj higiena.
# Kelkaj hundoj devas uzi harnison kiu avertu pri tio, sed tio ne estas postulita jure.

Unuopaj landoj kaj regionoj povas havi specifajn leĝojn kaj regulojn, sed tiuj internaciaj kriterioj havas ampleksan agnoskon tra la tuta mondo.

## Vidu ankaŭ 
* Savhundo

## Notoj 
Kategorio:Hundorasoj
Kategorio:Hundoj
Ychoux

''''* (jen france, okcitane *Ishós*) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Landes* (jen france, okcitane *Lanas*), en la regiono Nova Akvitanio (, prononco [], do , , ). Fine de  en la komunumo vivis . Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Mont-de-Marsan* (france *arrondissement de Mont-de-Marsan*, okcitane *Arrondiment deu Mont*), la norda kaj orienta parto de la departemento, kaj al la kantono **. Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *ychoussois''.

eta|maldekstra|300ra|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Landes
* Ychoux (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Komunumoj de Landes
Biganos

**Biganos** - jen france, prononco [], okcitane respektive gaskone *Viganòs* - estas komunumo de Francio, proksime de la golfo de Arcachon konektata al la Atlantiko. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france *Gironde* [] respektive okcitane kaj gaskone *Gironda*), en la administra regiono Nova Akvitanio (france *Nouvelle-Aquitaine* [], okcitane kaj gaskone *Nòva Aquitània*) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france *Aquitaine* [], okcitane kaj gaskone *Aquitània*). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Arcachon (aŭ *Arcaishon*) kaj al la kantono ''*. Ĝiaj loĝantoj en la franca nomiĝas *Boïens''.

Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj .

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Ĝirondio
* Facture-Biganos (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Gironde
Cestas

**Cestas** [sɛstas] estas franca  situanta en departemento Gironde, regiono Nova Akvitanio.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Cestadais*.

eta|maldekstra|300ra|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Gironde
* Gazinet-Cestas (stacidomo)
* Pierroton (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Gironde
László Klestinszky

**László Klestinszky** [lAslO kleŝtinski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Klestinszky László** estis hungara advokato, dramisto. Lia nobela antaŭnomo estis *kliestinai* [klieŝtinai].

László Klestinszky naskiĝis la  en Kassa (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Košice en Slovakio), li mortis la  en Kassa (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario).

## Biografio 
László Klestinszky frekventis lernejon en sia naskiĝurbo, poste li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Pest en 1832. Post siaj studoj li estis vicprokuroro en Zemplén (historia departemento) ĝis 1838, poste li estis advokato, ekde 1842 ankaŭ honora notario kaj juĝisto. Dum la Hungara revolucio de 1848 li havis plurajn jurajn postenojn en la departemento, post fiasko de la revolucio li denove estis advokato. En 1860 li denove estis prokuroro, en la sekva jaro ĉefjuĝisto en Kassa. Li pensiuliĝis en 1872. Nepre menciindas lia teatra kariero. Ekde la 1830-aj jaroj li aranĝis hungarajn amatorajn teatrajn trupojn en Supra Hungarujo, ili estis konkurencoj de la germanaj teatroj. Li verkis ankaŭ teatraĵojn, foje li estis ankaŭ teatrestro kaj aktoro.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Klestinszky eredeti színjátékai* (1836)
* *A kassai magyar színészet 1781-től 1877-ig*
* *Kis Károly* (dramo)
* *Szigetvár ostroma* (dramo, 1830)
* *A szerelem áldozata* (teatraĵo, 1836)
* *Magyar játékszíni zsebkönyv* (1839)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo K, poste serĉu la nomon)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj advokatoj
Kategorio:Hungaraj prokuroroj
Kategorio:Hungaraj dramistoj
Azdarar

eta| de la jaro 1794.
***Azdarar*** (armene: Ազդարար ) (prononcata *Aztarar* en okcidenta armena ) estis la unua armenlingva gazeto iam ajn publikigita. Ĝi estis establita la 16-an de oktobro 1794 en la urbo Madraso (nun Ĉenajo ) en Barato fare de pastro Harutjun Ŝmavonjan. Ĝi estas ankaŭ unua ne anglalingva gazeto publikigita en Barato. La monata periodaĵo traktis ĉefe kulturajn kaj historiajn aferojn.

Azdarar daŭris jaron kaj duono ĝis marto 1796. Dum tiu periodo, patro Ŝmavonjan publikigis 18 numerojn, 965 paĝojn entute.

## Aliaj armenaj periodaj eldonaĵoj en Barato 
La publikigo de Azdarar en Madraso en 1794 kulminis per serio de aliaj pioniraj armenlingvaj publikaĵoj en aliaj urboj de Barato inkluzive de *Oĝanaspjurian* (en la armena Օճանասփիւռեան) en 1815 en Bombajo, *Hajeli Galgatjan* (en la armena Հայելի Կալկաթեան kun la signifo *Kolkata Spegulo* en la armena) en Kolkato en 1820 kaj *Ŝtemaran* (armene Շտեմարան kun la signifo *deponejo* en la armena) en 1821 ankaŭ en Kolkato, multe pli frue antaŭ Konstantinopolo (Istanbulo) kie la unua armena perioda eldonaĵo ekvidis la lumon nur en 1832.

## Nova eldonaĵo 
*Azdarar* estas publikaĵo sub la sama nomo rekomencita en 2007, en Kolkato, Barato, post 210 jaroj de la ĉesigo de la originala eldono, kiel iniciato de armen-usona astrofizikisto Nora Andreasjan-Tomas.

Azdarar estas eldonata ĉiumonate en Kolkato, dum la originala historia eldonaĵo estis en Madraso. Ĝi estas kolora magazino kun averaĝe 40 koloraj paĝoj.

## Referencoj 
Kategorio:Armenlingvaj gazetoj
Katedralo Sankta Dipatrino (Stepanakerto)

280px | thumb |Katedralo Sankta Dipatrino de Stepanakerto.
**Katedralo Sankta Dipatrino** (armene : Սուրբ Աստվածամոր Հովանու մայր տաճար ), ankaŭ konata kiel *katedralo Surb Astvatzamor Hovanu*, estas katedralo de la Armena Apostola Eklezio, situanta en la urbo Stepanakerto, Arcaĥa Respubliko. La 4-metra statuo de reĝo Vaĉagan la 3-a ankaŭ estos metita sur 2-metran piedestalon proksime al la preĝejo. La katedralo, konstruata dum 12 jaroj, estis konsekrita la 7-an de aprilo 2019.

## Piednotoj 
Kategorio:Katedraloj en Azerbajĝano
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Montara Karabaĥo
Kategorio:Preĝejoj de la Armena Apostola Eklezio en Azerbajĝano
Preĝejo Sankta Johano (Sohrol)

250ra|eta|Preĝejo Sankta Johano.
250ra|eta|Preĝejo Sankta Johano.
La **Preĝejo Sankta Johano** (armene: **Սուրբ Յովհաննէս Եկեղեցի**) estas armena katolika preĝejo konstruita en la 5-a aŭ 6-a jarcento en Sohrol, distrikto Ŝabestar, en la provinco Orienta Azerbajĝano, Irano . Ĝi estas rekonstruita en 1840 de Samson Makincev (membro de la bataliono Bogatiro) farita el brikoj sur la pli malnova preĝeja bazo..

## Vidu ankaŭ 
* Armenoj en Irano

## Piednotoj 
Kategorio:Armena Apostola Eklezio en Irano
Kategorio:Kristanismo en Irano