Yannick Jadot

**Yannick JADOT** [eo: Janik Ĵado], naskiĝis  en Clacy-et-Thierret (departemento Aisne) estas franca ekologiista aktivulo kaj politikisto.

Ano de La Verduloj ekde 1999, li estis estro de la kampanjoj de Greenpeace-Francio de 2002 ĝis 2008 kaj proparolanto de "Alianco por la planedo". Li elektiĝis eŭropa parlamentano en 2009 kaj reelektiĝis en 2014 kaj 2019. Li ankaŭ iĝis kandidato de sia partio Eŭropo Ekologio La Verduloj por prezidanta baloto de 2017 sed finfine retiriĝis favore al la socialista kandidato Benoît Hamon.

## Biografio 
### Infanaĝo 
Yannick Jadot estas la duenaskita el kvar fratoj el instruistaj maldekstremulaj gepatroj. Li kreskis en Laon. Post abiturienta plenumo en Laon, li studis en la universitato Paris-Dauphine ekonomikon, internacian komercon kaj ekonomikon de disvolviĝo.

### Aktivula kariero 
Li poste laboris kelkajn jarojn en Burkina Faso kaj Bangladeŝo por NRO pri internacia solidareco. En 1995, li aniĝis al *Solagral*, NRO specialigita pri la kontrolado de internaciaj intertraktadoj (komerco, terkulturo, medio, ...) kaj la helpo de evolulandoj. Kun *Solagral*, li aktivis kontraŭ la perforto de novliberalisma tutmondeco dum kontraŭ-kunvenoj de Monda Organizaĵo pri Komerco kaj dum la forumoj de Porto-Alegro, kie la alimondismo strukturiĝis.

Li iĝis direktoro de la kampanjoj de Greenpeace de 2002 ĝis 2008. Tiam, li estis kondamnata pro "atenco al superaj interesoj de la nacio" pro eniĝi en la ŝipbazon de nukleenergiaj submarŝipoj raket-ĵetantaj de la Insulo Longa de la Rodo de Brest (Finistère), kadre de la operacio *Plutonium* kondukita de la asocio kontraŭ la uzado de nuklea energio.
En marto 2009, la retĵurnalo "Mediapart" malkaŝis ke la adjunkto de la respondeculo pri sekureco de la franca firmao EDF, estis kulpigita pro komputeca spionado malfavore al Yannick Jadot, kiam ĉi-lasta estis ĉe Greenpeace. Post du procesoj, la adjunkto estis kondamnita al 6 monatoj da malliberejo kaj 10 000 eŭroj pagendaj al Yannick Jadot pro damaĝoj kaj interezoj, sed la firmao EDF estis malkulpigita.

### Politika kariero 
La 1-an de septembro 2008, li anoncis sian forlason de Greenpeace por aniĝi al Europe-Écologie kadre de la Eŭropa baloto 2009, iĝante direktoro de la kampanja komunikado de Europe-Écologie. Li estis elektita eŭropa parlamentano en la okcidenta distrikto per 16% da voĉdonoj.
En la Eŭropa Parlamento, li iĝis vic-prezidanto de la komisionon pri internacia komerco, kunordiganto de la grupo de la Verduloj, kaj ano de la parlamenta komisiono pri energioj, industrio kaj esploroj. Li partoprenis pri la Prelego de Kopenhago de 2009 pri klimataj ŝanĝoj, kaj estis oficiala ano de la delegitaro de la Eŭropa Parlamento ĉe la Prelego de Cancún de 2010 pri klimataj ŝanĝoj. La ĉefredaktoro de EURACTIV Aline Robert tiam opiniis ke li *"estas serioze laborema. Li ne estas ja influema kadre de la parlamento, sed li tre aktivas ĉe sia grupo"*. En 2014, li estis reelektita parlamentano, sed per nur 10% da voĉdonoj.

La 13-an de julio 2016, li anoncis sian kandidatiĝon al la primaraj balotoj de EELV por la prezidanta baloto de 2017. Li duaraŭnde venkis la baloton kontraŭ Michèle Rivasi per 54,25% da voĉdonoj la 7-an de novembro.
Tamen, la neatendita venko de Benoît Hamon kadre de la primaraj balotoj de la socialista partio kun ekoligia programo igis la kandidatajn kolektivojn pripensi pri kandidateca kunfando. La du partioj traktadis kampanjan interkonsenton, kiun EELV decidis validigi de siaj aktivuloj per voĉdonado de la 24-a ĝis la 26-a de februaro 2017. Tamen, Yannick Jadot anoncis sian retiriĝon de la prezidenta baloto favore al Benoît Hamon la 23-an, antaŭ la voĉdonado, kolerigante aktivulojn kaj respondeculojn de la partio kiuj parolis pri *"perfido"* kaj *"neo de demokratio"*. La voĉdonado okaziginta de la morgaŭon validigis la retiriĝon de Yannick Jadot kaj la interkonsenton kun la socialista partio per 79,5% da voĉdonoj.

Yannick Jadot triafoje prezentiĝis kun EELV por la eŭropaj balotoj de 2019, estante tutnacia suprulo de listo. Lia listo atingis 13,5% da voĉdonantoj, iĝante la tria partio de Francio: tio estis konsiderata kiel grava sukceso por la verduloj.

En 2021, li denove kandidatiĝis por la primara baloto de EELV kadre de la prezidenta baloto. Li estis duaraŭnde elektita la 28-an de septembro, kontraŭ Sandrine Rousseau, per 51,03% da voĉdonoj.

Li estis eliminata en la unua raŭndo de la prezidanta baloto. Alveninte en la sesa pozicio per 4,7% da voĉdonoj, li ne transpasis la simbolan stangon de 5% de la voĉoj kio ebligas repagon de la kampanjajn kostojn, subskribante, laŭ *Le Monde*, *"novan voĉdonan fiaskon de la politika ekologio"*. Li alvokis al voĉdono por Emmanuel Macron kadre de la dua raŭndo.

## Opinioj 
### Pri Eŭropo 
En 2005, li subtenis la "Jes"-voĉdonon por la referendumo pri la projekto de Eŭropa konstitucio.

Li asertis en 2019 ke *"Eŭropo devas krei komunan armeon, sendependan de la NATO, celantan pacajn misiojn, komencante per interarmea kunordigado, poste per konstanta organizaĵo ĉiam tujpreta"* kaj pledis por la anigo de novaj ŝtatoj al Eŭropa Unio : *"Enirigi novajn ŝtatoj ebligas kunagordigi politikojn, el kiuj klimataj, celante la komunan intereson je skalo ĉiam pli granda. Por kelkaj landoj, tio estas rimedo por plifortigi la demokration kaj la lojalecon"*.

### Pri ekonomio 
Yannick Jadot plurfoje promociis la merkatan ekomonion kaj la liberan entreprenon, sed ankaŭ pledis por regata ekonomio, malglorante la *"nerespekteman financan kapitalismon"* kaj defendante la *"eŭropan kapitalismon kaj la eŭropan socian modelon, kiuj ne estas la usona aŭ la ĉina modelo"*

### Pri teritoriaj aranĝaĵoj 
Yannick Jadot kontraŭas la projektojn de la fervojo inter Liono kaj Turino kaj de la okcidenta strasburga aŭtovojo. Li ankaŭ kontraŭas la projektojn de akvujoj: *"Ĉi-tiuj akvujoj ne estas adaptitaj al nuntempo, al la klimata ŝanĝo kaj al la deziroj de la konsumantoj. Ili favoras la unukultivojn, fuŝas la biodiversecon, elprenas volumenojn da akvo kiuj sekigas niajn terojn kaj detruas la pejzaĝojn"*.

## Verkaro 
* Benoît Hamon, Yannick Jadot kaj Michel Wieviorka: La politique est à nous (*La politiko estas por ni*), el. Robert Laffont, 2017, 342 p.
* Aujourd'hui, tout commence ! (*Hodiaŭ, ĉio komenciĝas!*), el. Les Liens qui libèrent, 2019.

## Referencoj 
Kategorio:Francaj ekologiistoj
Kategorio:Francaj politikistoj
Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento elektitaj en Francio 2009-2014
Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento elektitaj en Francio 2014-2019
Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento elektitaj en Francio 2019-2024