Taggeko

La **taggekoj** aŭ **felsumoj** (*Phelsuma*) estas genro de malgrandaj lacertuloj el la familio de la gekoj (*Geckonidae*). Ĝia plej vaste disvastigita specio estas la palma taggeko (*Phelsuma dubia*). Male al la plimulto de la aliaj gekoj, la felsumoj estas escepte de *Phelsuma guentheri* tagaktivaj, aliaj tagaktivaj gekoj apartenas al la genroj *Lygodactylus*, *Sphaerodactylus*, *Quedenfeldtia* kaj *Gonatodes*. *Phelsuma* estas la sola geko-genro kiu estas apud la genro *Uroplatus* komplete indikita en la apendico 2 de la Vaŝingtona Speciprotekta Konvencio (escepto: *Phelsuma guentheri* ĝi estas menciita an apendico 1).

## Karakteroj 
La koloro de la taggeko estas simpla verdo kun koloraj makuloj ĝis verda-blua kovraĵo. La longeco estas de ĉ. 85 mm ĝis pli ol 300 mm. La plej multaj specioj longas apenaŭ 200 mm. Ili havas rondajn pupilojn kaj neniun palpebron. La origine ekzistantaj supraj palpebroj kunkreskis dum la evolucio kaj fariĝis travidebla membrano.

## Disvastigo 
Taggekoj ĉefe vivas sur kelkaj insuloj de la Hinda oceano. La ĉefa vivejo estas Madagaskaro. De ĉi- tie ili disvastiĝis al aliaj insuloj de la Hinda oceano kiel la Komoroj, Sejŝeloj, Andamanoj, Maskarenoj kaj sur la sudorientafrika kontinento. Sur multaj insuloj vivas endemiaj specioj. Ekzemploj estas sur la insulo Majoto la endemiaj specioj *Phelsuma pasteuri* kaj *Phelsuma nigristriata*, kiuj ne vivas sur la aliaj insuloj de la Komoroj.

De homoj enkondukitaj populacioj ekzistas en Florido kaj Havajo.

## Manĝado 
Felsumoj nutras sin de diversaj insektoj aŭ aliaj senvertebruloj. Ili ankaŭ manĝas nektaron, polenojn kaj verŝajne ankaŭ maturajn fruktojn ekzemple bananoj.

## Specioj kaj subspecioj 
Verŝajne la unuaj priskriboj de la felsumoj estis de François Leguat (1708). Li raportis pri malhelkolora hodiaŭ ne plu vivanta specio sur la insulo Rodrigues, kiu temas pri la intertempe formortinta specio *Phelsuma gigas*. La genro *Phelsuma* estas laŭ tiu nomo unuafoje uzata en 1825 fare de la brita zoologo John Edward Gray. Li nomis tiun genron laŭ la nederlanda kuracisto Murk van Phelsum. Ĝis hodiaŭ ĉirkaŭ 70 specioj estas priskribitaj.
Du specioj de felsumoj, (*Phelsuma gigas* kaj* Phelsuma edwardnewtoni*) estas formortintaj. Tiu formorto verŝajne estis kaŭzata pro la detruado de ĝiaj biotopoj kaj pro invadaj dombestoj. Nuntempe estas agnoskitaj 51 specioj. En la teptilia darumbenko estas *P. parva* kaj *P. dorsivittata*, la du specioj kiuj ĝis 2010 estis restarigitaj,

eta|*Phelsuma borbonica*
eta|*Phelsuma dubia*
eta|*Phelsuma laticauda* en Kona, Havajo
eta|*Phelsuma lineata*
eta|*Phelsuma quadriocellata*
eta|*Phelsuma standingi*
eta|*Phelsuma v-nigra v-nigra*

* *Phelsuma abbotti*
** *Phelsuma abbotti abbotti*
** *Phelsuma abbotti chekei*
** *Phelsuma abbotti sumptio*
* *Phelsuma andamanensis*
* *Phelsuma antanosy*
* *Phelsuma astriata*
** *Phelsuma astriata astriata*
** *Phelsuma astriata semicarinata*
* *Phelsuma barbouri*
* *Phelsuma berghofi*
* *Phelsuma borai*
* *Phelsuma borbonica*
** *Phelsuma borbonica borbonica*
** *Phelsuma borbonica agalegae*
* *Phelsuma breviceps*
* *Phelsuma cepediana*
* *Phelsuma comorensis*
* *Phelsuma dorsivittata*

## Eksteraj ligiloj 
* Phelsuma-World