open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Politika protestado en Tajlando en 2010

eta|dekstra|300px|Opoziciantoj proteste la tagon antaŭ la tumultoj de la 10a aprilo
En Tajlando okazis serio de politika protesto kontraŭ la registaro de la Demokrata Partio kiu okazis el marto al majo 2010 kaj kaŭzis rezulton de pliiĝanta politika krizo. La protestoj iĝis violentaj kontraŭstaroj, kiuj rezultis en pli da 80 civiluloj mortintaj, 5 soldatoj mortintaj kaj 2100 vunditoj.

Ĉefa ero de la protestado estis setligo de nomita kampadejo en la centro de Bangkoko kiu kolapsis la normalan vivon de la ĉefurbo kaj ĉefe de ties komerca centro dum ĉirkaŭ du monatoj.

## Antaŭaĵoj 
Taksin Ĉinaŭat estis prezidento de Tajlando el 2001 kaj februare de 2005 denove venkis en la balotadoj kaj ties registaro akiris grandan akcepton ĉe la popolaj klasoj kaj malakcepton ĉe la altaj klasoj. Aprile de 2006 pro akuzoj kaj kontraŭstaroj li kunvokis novajn elektojn sed la opozicio malakceptis partopreni kaj la kunvoko nuliĝis. Septembre de 2006 militistoj organizis puĉon kaj elpostenigis la registaron. Maje de 2007 la partio de Taksin Ĉinaŭat estos deklarita eksterleĝa akuzita pri balota fraŭdo. Decembre de 2007 okazis nova balotado kaj venkas la PPP, partio posteulo de tiu de Taksin Ĉinaŭat. Septembre de 2008 la Supera Kortumo denove elpostenigas la prezidenton, nun Samak Sundaravej kaj oktobro samjare kondamnas pro supozata korupto na Taksin Ĉinaŭat, kiu siavice estas en ekzilo. Decembre la Supera Kortumo elpostenigas ankaŭ la sukcedinton de Samak nome Somĉai Ŭongsaŭat kaj malpermesas aktivadon de ĉiun estroj de la venkinta partio. Tiele la armeaj kaj juaj estraroj sukcesas formi parlamentan majoritaton kiu enpostenigas la opoziciestron nome Abhisit Vejjajiva.

## Insurekcio 
La sekvantoj de la elpostenigita Taksin Ĉinaŭat kaj ankaŭ aliaj opoziciantoj kontraŭ Abhisit Vejjajiva komencis dum la jaro 2009 peti novan balotadon kaj negocadon por ties kunvoko. La registaro de la partio kiu ne venkis en balotado tute malakceptis kaj marte de 2010 la opoziciantoj nome "ruĝaj ĉemizuloj" komencis setli kampadejon por daŭre protesti kontraŭ maldemokratia situacio en la lando. Miloj da kamparanoj venis de ĉiuj regionoj apogi la peton pri novaj balotoj. Barikadoj el uzitaj radoj estis muntitaj de protestantoj por protekti la kampadejon dum armeanoj kaj policanoj muntis similajn barikadojn maje por malhelpi la eniron de subteno al protestantoj.

## Ekŝturmo 
La 19an de majo 2010 ĉirkaŭ milo da armeanoj kaj policistoj ŝturmis sur la opoziciantoj kaj ties estroj devis peti publike la finon de la protestado en la centro de Bangkoko por eviti pli da mortintoj (ĉirkaŭ 80), same ili oficiale akceptis la kapitulacon ĉe policejo. Sekve centoj da opoziciantoj rifuĝiĝis en budhisma tempo dum aliaj bruligis konstruaĵojn ĉefe komercajn kaj financajn.

## Referencoj 
Kategorio:Historio de Tajlando
Kategorio:Politiko en 2010
Tajlando
Kategorio:Demokrataj insurekcioj
Hirtokrona sturno

La **Hirtokrona sturno** (***Onychognathus salvadorii***)  estas birdo de la familio de Sturnedoj kaj genro *Onychognathus* de afrikaj sturnoj karakterizitaj pro ruĝecaj (al brunecaj) unuarangaj flugilplumoj, tre rimarkindaj dumfluge. Maskloj estas tipe ĉefe brilnigraj, dum inoj estas malhelgrizaj, kio estas kazoj de seksa duformismo. 

Tiu ĉi estas birdo indiĝena de centra Etiopio, norda Kenjo, nordokcidenta kaj suda Somalio kaj eble ankaŭ orienta Ugando kaj sudorienta Sudano. Ĝi estas monotipa.

Unu el la brunflugilaj sturnoj, la Hirtokrona sturno distingiĝas el la aliaj pro sia tre **longa vosto** kaj la **kuseno de veluraj nigraj fruntaj plumoj**; krome ĝi havas tre ruĝajn irisojn, malkutime ĉe tiu genro. Tiu membro de la *Onychognathus* estas specio kies masklo havas brilan irizecan nigran plumaron kun brunecaj makuloj en la eksteraj flugilplumoj, kiuj estas rimarkindaj ĉefe dumfluge kaj ne tiom ruĝecaj kiom ĉe aliaj membroj de la genro (el la Ruĝecflugila sturno al la Sokotra sturno). La beko kaj kruroj estas nigrecaj. Inoj kaj junuloj estas similaj sed pli senkoloraj, kun grizeca kapo kaj sen brila plumaro. 

Tiu estas tre komuna sturno ĉe Ŝaba GR. Ĝi ĝenerale asociiĝas al klifoj kaj gorĝoj, ofte ĉe akvo kaj povas troviĝi nombre sude de la teritorio ĉe Lago Baringo.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Onychognathus salvadorii.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 24an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Sturnedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kratilo (filozofo)

**Kratilo,** en antikva greka Κρατύλος *(Kratilos)*, en latina *Cratilus*, estas la nomo de greka filozofo de la 5-a jarcento a.K., membro de filozofia tendenco de Heraklito, kiu ofertis okazon al Platono por tiel titoli unu el siaj dialogoj.

## Biografio
Pri la persono Kratilo oni konas datenojn nek rilate naskiĝon nek rilate morton. La platona dialogo (440 a.K. ĉirkaŭe) lin prezentas kiel pli juna ol Sokrato, lia interdialoganto; en la Metafiziko ( I, 6), Platono estis lia, doktrine, disĉiplo antaŭ tio fariĝi ĉe Sokrato. La famo de Kratilo devenas precipe el la honoro al li atribuita per la dialogo de Platono.

## Kratila doktrino
Laŭ Platono, Kratilo subtenis, same kiel Protagoro, ke ne eblas eldiri falsaĵon ĉar tia parolado eldiras ion pri kio ne plu estas ĉar ĉio senĉese ŝanĝiĝas. Ĉiu eldiro, do, parolas ĉiam nur pri la esto sen apartaj specifaĵoj.

Li tamen, ĉiam laŭ Platono, allasis ke, ekzistas natura adekvateco inter nomo kaj aĵo nomata, kaj ke, la nomo ne estas nura sono pure konvencia. Tiel precipe aperas el la Platona dialogo “Kratilo”.

Kiel Heraklito, li pensis ke, ĉiuj senseblaj estaĵoj senĉese ŝanĝiĝas, kaj ke, do, eblas neniu scio (aŭ scienco) (en *Metafiziko* de Aristotelo, A, VI, 987 a 29): oni ne povas diri ion veran pri io ŝanĝanta. Lia teorio estis taksata ekstrema de Aristotelo kiu sciigas ke, Kratilo riproĉadis al Heraklito pri jeno: Heraklito diris ke, ne eblas sin lavi dufojojn en la sama akvo, dum eblas eĉ ne unufojon sin lavi en la sama akvo ĉar ĝi ŝanĝiĝas dum la sinlavo mem! Tiu teorio alpuŝis ĝispunkte ke Kratilo, laŭ ebla ironiaĵo de Aristotelo, "ne plu parolis sed limiĝis al gestoj per fingroj” 

## Enhavo de Kratilo (dialogo)
* Kratilo (dialogo)
* Kratila dialogo esperantigita http://www.ludanto.org/religio/religiaj_skriboj.shtml 
* http://www.ueci.it/ Subklakejo: Pubblicazioni

Kategorio:Helenaj filozofoj
Kategorio:Helenaj verkistoj
Kategorio:Helenaj filologoj
Kategorio:Heraklito
Kategorio:Skeptikuloj
Kategorio:Filozofoj pri lingvo
Kategorio:Antikvaj atenanoj
Kategorio:Homoj de la 5-a jarcento a.K.
Kategorio:Grekaj sofistoj
Ĝajpuro

**Ĝajpuro,** angle **Jaipur,** hinde **जयपुर**, (kiu ankaŭ nomiĝas la "rozkolora urbo") estas la ĉefurbo de la subŝtato Raĝastano en la federacia ŝtato Barato.

Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
eta|maldekstre|Aerpanoramo de Ĝajpuro

## Bazaj informoj 
* Areo: 200 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 431 m
* Loĝantaro: 3&nbsp;210&nbsp;500
* Horzono: UTC + 05:30
* Poŝtkodo: 30 20xx
* Telefonkodo: +91 141
* Aŭtokodo: RJ-14

## Geografio 
Ĝajpuro situas en montaro 431 metrojn super la marnivelo. Tonk (Raĝastano) troviĝas 85, Sikar kaj Kiŝangarh po 100, Gangapur (Savai Madhopur) 105, Alŭaro 108, Aĝmer 126, Agra 224, tutlanda ĉefurbo Delhio 236, Ĝodpur 285, Mumbajo 935, Kolkato 1358 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
Maharaĝo Saŭai Jai Singh fondis Ĝajpuron en 1727 kaj ĝi estis la unua planita urbo de Barato. Ĝis 1947 dominado de britoj okazis. En 1876 Albert, Princo de Kimrujo vizitis la histoririĉan urbon, tial antaŭe oni farbis la domojn per rozkolora farbo. Tiu koloro karakterizas la urbon.

## Trafiko 
En Ĝajpuron venas 4 fervojaj linioj kaj 7 vojoj kaj apude kuŝas signifa flughaveno.

## Vidindaĵoj 
* Palaco de Ventoj
* La observatorio Jantar Mantar, kiu enhavas astronomiajn instrumentojn el la 18-a jarcento.
* La fortikaĵo Amber estas fama pro la arkitekturoj hinda kaj islama. Estas elefantoj por veturi ĉirkaŭ la fortikaĵo.
* La fortikaĵo Ĝejgar situas pli alte ol la fortikaĵo Amber, en la montaro Aravali.

## Ĝemelurboj 
*  Calgary, Kanado
*  Fremont, Usono
*  Lagoso, Niĝerio
*  Parizo, Francio
eta|maldekstre|Ĝajpuro
eta|maldekstre|Palaco de Ventoj en Ĝajpuro
eta|maldekstre|Palaco sur lago en Ĝajpuro

Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Milionurboj
Kategorio:Urboj de Raĝastano
Gisikon

**Gisikon** estas komunumo en la distrikto Lucerno en Kantono Lucerno, Svislando. Ĝi havis 982 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008, kiu nombro kreskis al 1085 ĝi la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Gisikon situas ĉe la sudorienta bordo de la rivero Reuss. La komunumo estas laŭ areo la plej malgranda komunumo de la kantono.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 1,08 km², de kiuj 19,8% estas kovritaj de arbaro, 49,5% servas por agrikulturo kaj 25,2% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Gisikon limas en nordoriento al Honau, en sudo al Root kaj en nordoriento al Inwil.

## Trafiko 
Gisikon disponas pri stacidomo ĉe la fervojlinio de Zugo al Lucerno. La komunumo estas ankaŭ konektita al la loka transpreto de la urbo Lucerno per la loka buslinio 23.

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo de Zugo al Lucerno kaj ĝi disponas pri propra alveturejo al la svisa aŭtovojo A14 sur la komunuma teritorio. Tra la komunumo ankaŭ pasas de nordo al sudo la kantona ĉefvojo de Ŝvico al Lencburgo.

## Historio 
eta|maldekstra|150ra|Batalo de Gisikon dum la Apartfedercio-Milito, akvarelo de Albert von Escher
La unua dokumenta mencio de Gisikon datiĝas el la jaro 1270 kiel *Gisinkon*.

Dum mezepoko Gisikon estis sub la regado de la Habsburgoj. En la jaro 1422 ĝi per la vendo fare la tiama Senjoroj de Moos ĝi fariĝis posedaĵo de la urbo Lucerno. Ĉar tum la Kamparana Milito de 1653 la vilaĝo luktis flanke de la Senjoroj de Lucerno, la loko ricevis impostajn privilegiojn.

De 1432 ĝis 1848 apud la ponto de Gisikon troviĝis doganpunkto, kiu estis ligita kun tavernorajto. La ponto dum la daŭro de la historio estis plurfoje kaŭzo por luktoj kaj ripete detruita kaj rekonstruita. De la ponta doganpunkto ankaŭ la ŝipotrafiko sur la rivero estis kontrolita.

La 23-an de novembro 1847 en Gisikon okazis la decida batalo inter la svisaj trupoj de Generalo Dufour kaj la Apart-Federacio.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Gisikon-Root (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Gisikon
* Profilo de la komunumo sur la retejo de la kantono
* Giskion en la Historia Leksikono de Svislando}

## Bildoj 

Dosiero:2012-08-28 Regiono Seetal (Foto Dietrich Michael Weidmann) 444.JPG|Trafikcirklo sube de la vilaĝo
Dosiero:2012-08-28 Regiono Seetal (Foto Dietrich Michael Weidmann) 451.JPG|Komunuma domo
Dosiero:2012-08-28 Regiono Seetal (Foto Dietrich Michael Weidmann) 462.JPG|Ponto trans Reuss
Dosiero:2012-08-28 Regiono Seetal (Foto Dietrich Michael Weidmann) 448.JPG|Rigardo ek de la komunuma domo
Ebikon

**Ebikon** estas komunumo kaj laŭ loĝantaro urbo en la distrikto Lucerno en Kantono Lucerno, Svislando. Ĝi havis 11750 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
La komunumo Ebikon situas ĉe la sudorienta bordo de la rivero Reuss. Ĝi komplete kunkreskis kun la urbo Lucerno, al kies aglomeraĵo ĝi apartenas.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 9,68 km², de kiuj 23,9% estas kovritaj de arbaro, 38,4% servas por agrikulturo kaj 30,3% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Ebikon limas en nordokcidento al Emmen, en nordo al Buchrain, en nordoriento al Dierikon, en sudoriento al Adligenswil, kaj en sudo al Lucerno.

## Trafiko 
Ebikon disponas pri stacidomo ĉe la fervojlinio de Zugo al Lucerno. La komunumo krome per la buslinioj 22, 23, 27 kaj 73 estas konektita al la loka busreto de Lucerno.

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo de Zugo al Lucerno. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A2 situas en Emmenbrücke okcidente en distanco de 6 km, kaj al la svisa aŭtovojo A14 en Gisikon en distanco de 8 km oriente. En Buchrain estas en konstruo nova alveturejo, kiu estos malfermita en 2011. Direkte al Lucerno tiu alveturejo jam funkcias, sed ties uzo venante el Ebikon ne estas utila.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Ebikon datiĝas el la jaro 853 kiel *marcha Abinchova*, kiam imperiestro Ludoviko la 2-a donacis al la Virina Monaĥejo Zuriko, kies abatino estis lia fratino, vastajn bienojn.

Dum mezepoko Ebikon apartenis al la Habsburgoj. En la jaro 1415 Ebikon fariĝis lucerna kamparvoktejo.

Dum la Apartfederacio-Milito en la jaro 1847 Ebikon estis armee okupita. En la 1950-aj jaroj la ĝis tiam kampara vilaĝo evoluis al industria komunumo kaj pli kaj pli urbiĝis. En la jaro 1957 la liftofirmao Schindler malfermis sian fabrikon en Ebikon.

Ekde la jaro 1987 Ebikon povis pro atingo de 10000 loĝantoj nomi sin urbo.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Ebikon (stacidomo)
* Buchrain (stacidomo)
* Trolebusa transporto en Lucerno

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Ebikon
* Profilo de la komunumo sur la kantona retejo
* Ebikon en la Historia Leksikono de Svislando

## Bildoj 

Dosiero:2013-09-04 Ebikon (Foto Dietrich Michael Weidmann) 083.JPG|Pastra Preĝejo de Nia kara Virgulino en Ebikon
Dosiero:2013-09-04 Ebikon (Foto Dietrich Michael Weidmann) 065.JPG|Ostejo de la pastra preĝejo
Dosiero:2013-09-04 Ebikon (Foto Dietrich Michael Weidmann) 075.JPG|Interno de la preĝejo
Dosiero:2013-09-04 Ebikon (Foto Dietrich Michael Weidmann) 078.JPG|Plafona fresko en la pastra preĝejo
Dosiero:2013-09-04 Ebikon (Foto Dietrich Michael Weidmann) 069.JPG|Lucerna strato
Dosiero:2013-09-04 Ebikon (Foto Dietrich Michael Weidmann) 059.JPG|Poŝtoficejo

Kategorio:Urboj de Svislando
Hari Poter kaj la Duonsanga Princo

300px|dekstra|eta|Poteranoj atendas laŭvice por aĉeti tujtuje la novan eldonon de la potera serio aperontan meznokte

***Hari Poter kaj la Duonsanga Princo***, ellasita en 16a de julio 2005, estas la sesa de sep romanoj de la populara serio pri Harry Potter verkita de la brita verkistino J. K. Rowling.

La romano esploras la sesan jaron ĉe Hogwarts de Hari Poter, la historion de Lord Voldemort, la preparaĵojn de Hari por la fina batalo, kaj la kreskado de amo kaj emocia konfuzo en lia amikaro.

Kategorio:Harry Potter
Kategorio:Verkoj el la anglalingva literaturo
Kategorio:Romanoj de 2005
Meznombra valora teoremo

eta|dekstra|Teoremo de Lagrange
**Meznombra valora teoremo**, konata ankaŭ kiel **teoremo de Lagrange** estas teoremo uzata en analitiko.

Estu f: [a, b] \rightarrow \mathbb{R} kontinua en [a, b]\quad kaj derivebla en (a, b)\quad; tiam \exists \ c \ \in (a, b)\  : f'(c)=\frac{f(b)-f(a)}{b-a}

## Pruvo 
Por la pruvo oni necesas funkcion, al kiu la teoremo de Rolle aplikeblas. Oni konstruu funkcion h(x)\quad tiel, ke en la intervalo [a, b]\quad estas kontinua, derivebla kaj h(a) = h(b)\quad: h(x) = f(x) + kx\quad, kie k\quad estas determinenda konstanta por ke la teoremo de Rolle estas valida: h(a) = f(a) + ka\quad kaj h(b) = f(b) + kb\quad. Ĉar h(a) = h(b), tial f(a) + ka = f(b) + kb\quad. Do k = - \frac{f(b) - f(a)}{b - a}. La funkcio estas h(x) = f(x) + - \frac{f(b) - f(a)}{b - a}kx\quad. Oni apliku la teoremon de Rolle kaj derivu la funkcion: h'(x) = f'(x) - \frac{f(b) - f(a)}{b - a}. Se la funkcio estas kontinua, derivebla kaj f(a)=f(b)\quad, tiam \exists \ c \ \in (a, b)\  : f'(c)=0. Do ekzistus c \in (a, b) tiel, ke h'(c)=0\quad, tiel ke f'(x) - \frac{f(b) - f(a)}{b - a} = 0. La meznombra valora teoremo estas pruvata.

Kategorio:Matematikaj teoremoj
Kategorio:Diferenciala kalkulo
22-a jarcento

La **22-a jarcento** komenciĝos la  kaj finiĝos la
. La periodo estas parto de la 3-a jarmilo.

## Jaroj 
## Astronomiaj eventoj antaŭvidataj por la 22-a jarcento 
### Rimarkindaj suneklipsoj 
* , 6m 32s
* , 6m 55s
* , 7m 14s
* , 7m 26s
* , 7m 29s; ĉi-tiu eklipso estos plej longa sur la periodo de 4000 a.K al 6000 p.K.

### Aliaj fenomenoj 
* , ebleco de alfrapo sur Teron de la asteroido (144898) 2004 VD17 (probableco: 1/63 000).
* , Venuso kaŝos Neptunon.
*  kaj , paro da pasadoj de Venuso.
* , Venuso pasadas antaŭ Jupiteron.
* , Merkuro kaŝos Marson.
* , Venuso kaŝos Merkuron.
* marto 2134, la Haleja kometo venos al sia perihelio.
* , Venuso kaŝos la stelon Spiko (*α Virginis*).

## Notoj kaj referencoj
Turčišće

**Turčišće,** hungare **Törökudvar** estas ne memstara, malgranda vilaĝo en Kroatio, en distrikto **Međimurje**, en municipo de Domašinec.

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 580
* Poŝtkodo: 40 318
* Aŭtokodo: ČK
* Telefonprefikso: +385 040
* 

## Situo 
Turčišće situas preter ĉefvojo Budapeŝto-Zagrebo.

## Historio 
Ĝis Traktato de Trianon Törökudvar apartenis al Hungara reĝlando, al Zala (reĝa departemento), al distrikto de Perlak, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo senbatale okupis la regionon kaj post 10 tagoj transdonis ĝin al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, poste denove de Jugoslavio kaj ekde 1991 de Kroatio.

## Famuloj 
En la iama Törökudvar naskiĝis hungara skulptisto Sándor Boldogfai Farkas.

Kategorio:Vilaĝoj de Kroatio
Henryk Szeryng

**Henryk Bolesław Szeryng** ( en Żelazowa Wola -  en Kassel) estis pola kaj juda violonisto. Li naskiĝis en Żelazowa Wola en riĉa familio. Ekde 1946 li vivis en Meksiko.

Li povis flue paroli sep lingvojn. Lia instruisto estis Mieczysław Michałowicz.

Kategorio:Polaj violonistoj
Kategorio:Meksikaj violonistoj
Kategorio:Meksikaj judoj
Kategorio:Polaj judoj
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Leoben

**Leoben** estas universitata urbo kaj ekonomia centro en Aŭstrio, en la federacia lando Stirio. Cetere ĝi estas la plej granda urbo en la regiono Supra Stirio.

## Situo 
Leoben situas en valo laŭ Muro (rivero), laŭ ĉefvojo kaj fervojo Vieno-Villach.

## Historio 
La unua mencio okazis en 904 en formo *"Liupina"*. En 1314 ĝi menciiĝis, kiel komercejo pri fero kaj tiutempe ĝi urbiĝis. En 1797 tie okazis packontrakto inter francoj kaj aŭstroj, tamen la francoj okupis la urbon en 1805.

eta|maldekstra|220ra|

## Vidindaĵoj 
* La *skulptaĵo "la dancanta ministo"* estas skulptaĵo, kiu montras ministon kvazaŭ-ŝvebante super strato en la antaŭurbo Waasen. Ĝi plialtigu la atraktivecon de la sufiĉe nepopulara urboparto Waasen.
* La *ĉefplaco *de Leoben estis desegnita de la fama arkitekto Boris Podrecca kaj (re-)konstruita en la jaro 1997. Ekde la rekonstruo aŭtoj ne estas permesataj veturi tie. Sur la placo troviĝas multaj kafejoj kaj glaciaĵejoj. Ankaŭ la butikcentro estas proksima al la ĉefplaco.
* La *malnova urbodomo* estis konstruita en la jaro 1485 kaj uzata kiel seĝo de la urba registaro ĝis 1973. Okaze de la vizito de imperiestro Karolo la 6-a oni aldonis al la fronto de la konstruaĵo ĉiujn blazonojn de la tiama Habsburg-regno, kiuj estas plu videblaj. Nuntempe troviĝas tie superbazaro, hotelo, kaj kongresejo.
* La *urbocentra kirko* estis konstruita en la jaroj 1960-65 fare de la jezuitoj sub la gvido de konstruisto Pietro Francesco Carlone. Post kiam la jezuita ordeno forlasis la urbon en la jaro 1777, troviĝis tie gimnazio. Ĝi translokiĝis al alia konstruaĵo en la jaro 1811 kaj ekde tiam estis tie la urbocentra kirko de la katolika eklezio. La frubaroka konstruaĵo estas sufiĉe bone konservita, sed renovita en la jaroj 2009-2011.
* La *kolono omaĝe al la viktimoj de pesto* estis desegnita de la aŭstria skulptisto Johann Jacob Schoy kaj konstruita en 1978. La kolono estas flankita de ses figuroj de sanktuloj. Ĝi troviĝas sur la Leoben-a ĉefplaco.

eta|maldekstra|330ra|

## Edukado 
En la urbo ekzistas 8 infanĝardenoj: Unu en la urbocentro, du en la urboparto Donawitz, unu en Lerchenfeld, unu en Judendorf kaj unu en Göss. Aldone ekzistas 2 infanĝardenoj tenitaj de sendependa religia organizo. La urbo ofertas kvin bazajn kaj du mezajn lernejoj. Cetere ekzistas du gimnazioj: La nova kaj la malnova gimnazio. La spaco en la malnova, kiu fondiĝis en la jaro 1962, ne plu sufiĉis dum 1975 pro tro granda kvanto de lernejanoj, pro tio oni konstruis la novan gimnazion. La unuaj lernejanoj abituriĝis tie en 1978. La urbo estas vaste konata pro la *Montuniversität Leoben*, universitato pri teĥnologio kaj montscienco, fondita tie pro la longa historio de minindustrio kaj montscienco en Leoben. La universitato estas la plej granda siaspeca en Eŭropo, ĝi havas 3.659 studentojn.

## Esperanto en Leoben 
Dum la jaro 1893 en Leoben fondiĝis la unua Esperanto-klubo en Stirio.

## Gefiloj 
* Friedrich Koja, juristo kaj universitata rektoro en Salcburgo
* Imre Menyhay, altlerneja instruisto

## Ĝemelurbo 
*  Suĝoŭo, Ĉinio

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Stirio
Kategorio:Distrikto Leoben
Kategorio:Urboj de Aŭstrio
Zoogeografio

[dekstra|eta|220ra|[Arealo de verdkrura galinolo]]
**Zoogeografio**, **bestogeografio** aŭ **geozoologio** estas branĉo de biogeografio kiu rilatas al geografia distribuo de bestospecioj kaj iliaj karakterizaĵoj. Tio iĝas de la zoogeografio la studadon de la variado de modeloj de besta biodiverseco laŭ spaco kaj laŭ tempo.

## Superrigardo 
Zoogeografio estas la studado de modeloj de estinta, estanta kaj estonta distribuo de bestoj en la naturo, kaj de procezoj kiuj reguligas tiujn distribuojn. Zoogeografio integras informojn pri la historiaj kaj nuntempaj ekologio, genetiko, kaj fiziologio de organismoj kaj ilia reciproka influo sur vivmediaj procezoj ( kontinenta drivo, klimato ) koncerne reguligado de geografiaj distribuoj de bestoj. Sciencistoj uzas priskribaj kaj analizaj aliroj kiuj utilas por testi hipotezojn pri zoogeografio kaj kiuj montras la aplikadajn aspektojn de zoogeografio ( ekzemple rifuĝejaj konceptoj en naturprotekto ).

La arealo estas baza koncepto en zoogeografio kaj konstituas la areon kiun specio okupas. La arealo ampleksas la reproduktadan vivareon kaj la diferencajn areojn kiujn la specio regule okupas, sezone aŭ migrade. La arealoj povas esti kontinuaj, do esti seninterrompe okupataj de la koncerna specio, aŭ malkontinuaj, konsistante el du aŭ pli da diferencaj zonoj kiuj estas apartigitaj de gravaj barieroj.

Oni parolas pri *biogeografia relikvo* kiam okazas forta redukto kaj fragmentado de la origina arealo de specio, kaj pri *filogenetika relikvo* kiam certa grupo de parencaj bestospecioj postvivas al ĝenerala formorto de taksono.

Specio aŭ klado nomiĝas *endemia* se ĝi nur en certa areo, plejofte limigita, postvivas. La specio estas nomata *kosmopolita* se ĝi vivas en plejparto da la konvenaj vivmedioj de la planedo.

## Branĉoj de zoogeografio 
Zoogeografio ofte estas subdividata en du ĉefajn branĉojn : **ekologia zoogeografio** ekzamenas la rolon de la nuntempaj biotaj kaj abiotaj reciprokaj influoj kiuj reguligas bestajn distribuojn; **historia zoogeografio** koncernas historian rekonstruadon de origino, disvastiĝo kaj formorto de kladoj. Faŭnistiko estas studado de la faŭno de iu teritorio aŭ areo.

## Branĉoj de biologio kiuj koncernas zoogeografion 
Zoogeografio estas parto de pli ĝenerala scienco konata kiel biogeografio. Fitogeografio pritraktas modelojn kaj procezojn de planta disvastiĝo. Plejparto de la problemoj, kaj aliroj por solvi ilin, estas komunaj al fitogeografio kaj al zoogeografio.

## Literaturo 
* Brown, J.H. & Lomolino, M.V. 1998 : Biogeography. 2nd edition. Chapter 1. 
* Enkonduko al zoogeografio, Dr. Eric B. (Rick) Taylor, Department of Zoology, University of British Columbia 

## Vidu ankaŭ 
* Ekozono
* Ekoprovinco
* Ekoregiono
* Zoologio

## Eksteraj ligiloj 
* Biology 413: A course outline and collection of Web resources by Dr. Taylor, UBC 

Kategorio:Biogeografio
Neŭmana sturno

La **Neŭmana sturno**, *Onychognathus neumanni*, estas birdo de la familio de Sturnedoj kaj genro *Onychognathus* de afrikaj sturnoj karakterizitaj pro ruĝecaj (al brunecaj) unuarangaj flugilplumoj, tre rimarkindaj dumfluge. Maskloj estas tipe ĉefe brilnigraj, dum inoj estas malhelgrizaj, kio estas kazoj de seksa duformismo.

Tiu ĉi estas birdo indiĝena de Afriko. Tiu sturno reproduktiĝas sur rokaj klifoj, elstaraĵoj kaj kanjonoj ĉefe en la regiono de Sahelo el Maŭritanio kaj Ekvatora Gvineo al okcidenta Sudano. Ties nomo en Esperanto kaj en la latina scienca nomo rememoras la germanan ornitologon Oscar Rudolph Neumann.

## Aspekto 
Tiu 25&nbsp;cm longa specio estas simila al aliaj membroj de la genro *Onychognathus*, kaj montras la karakterajn ruĝecajn unuarangajn flugilplumojn, tre rimarkindajn dumfluge. La iriso estas malhelruĝa, kaj la beko kaj kruroj estas nigraj. La plumaro de la masklo estas ĉefe brilnigra, kaj la ino estas cindrogriza kun pli malhela strieco. La junuloj similas al masklo, sed ĝi estas malpli brila ol la plenkreskulo kaj havas brunajn pli ol malhelruĝajn okulojn.

La kanto estas *tu-ŭhi-uu*, kaj la alarmalvoko estas akra *air, air*.

Okcidentaj populacioj de okcidenta Malio kaj Eburbordo estas de individuoj pli malgrandaj kaj mallongvostaj ol tiuj de la nomiga formo, *O. n. neumanni*, kaj estas atribuitaj al la subspecio *O. n. modicus*.

## Kutimaro 
La Neŭmana sturno konstruas neston el herbo sur kornico de ŝirmita loko kia kavo. Ĝi ankaŭ asociiĝas al homa setlejaro kaj kelkaj membroj de la genro Onychognathus uzas homofaritajn strukturojn kiel nestolokojn.

Tiu specio estas teritoriema, agresema kaj netolerema dum la reprodukta sezono kaj atakas aliajn speciojn, inklude rabobirdojn.

Kiel ĉe aliaj sturnoj, ankaŭ la Neŭmana sturno estas ĉiomanĝanta, kaj prenas ampleksan gamon de fruktoj, inklude figojn, kaj kelkajn senvertebrulojn. Ĝi estas tre gregema, kaj formas grandajn arojn for de la reprodukta sezono.

## Referencoj 
* 

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Sturnedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Listo de ĉefurboj

Ĉi tiu paĝo enhavas la liston de la ĉefurboj en alfabeta ordo.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de ĉefurboj laŭ lando
* Ĉefurbo

Kategorio:Listoj
Kategorio:Ĉefurboj
Toomas Hendrik Ilves

**Toomas Hendrik ILVES** (naskiĝis , do nun -jara) estas estona politikisto. Ekde oktobro 2006 ĝis oktobro 2016 li estis la ŝtata prezidanto de Estonio. Antaŭe li profesie laboris kiel diplomato kaj ĵurnalisto, estis la gvidanto de la Socialdemokratia Partio de Estonio en la 1990-aj jaroj kaj pli poste estis membro de la Eŭropa Parlamento.

Toomas Ilves naskiĝis en Stokholmo, Svedio, kien liaj gepatroj fuĝis post la konkero de Estonio fare de Sovetunio komence de la 1940-aj jaroj. Li pasigis sian junecon en Usono kaj finis la mezlernejon en *Leonia*, Nov-Ĵerzejo. Li studis psikologion en la *Universitato de Kolumbio* en Novjorko ĝis bakalaŭra diplomo, kaj poste magistriĝis pri la sama fako en la Universitato de Pensilvanio. Rezulte de la multaj jaroj en Usono, li parolas la anglan kun usona akĉento.

Dum la 1980-aj jaroj, Toomas Ilves laboris kiel ĵurnalisto por la anglalingva radiostatio *Radio Libera Eŭropo* kaj aktive engaĝiĝis politike antaŭ la ŝtata resendependiĝo de Estonio en 1991. Ilves sekve iĝis ambasadoro de Estonio en Usono en 1993 kaj poste ankaŭ plurjare estis ambasadoro de Estonio en Kanado kaj Meksiko.

En decembro 1996, Ilves iĝis estonia ministro pri eksteraj rilatoj, kaj havis tiun postenon ĝis li demisiis en septembro 1998, kiam li iĝis membro de la malgranda opozicia "Kampara Partio". Baldaŭ li elektiĝis estro de la partio, akompanis ties reformon al "Popola Partio" kaj ties alianciĝon kun la Socialdemokratia Partio de Estonio, centrisma partio. Post la parlamenta baloto de 1999, li ree iĝis ministro pri eksteraj rilatoj, ĝis 2002, kiam la registara koalicio nomata "Triobla Alianco" disrompiĝis. Li subtenis la membriĝon de Estonio en la Eŭropa Unio kaj sukcesis komenci la intertraktadojn, kiuj gvidis al aliĝo de Estonio en la Eŭropa Unio la 1-an de majo 2004. De 2001 ĝis 2002 li estis gvidanto de la Popola Partio Moderuloj. Li demisiis el tiu posteno post kiam la partio ricevis nur 4.4 procentojn el la voĉoj en la lokaj balotoj de oktobro 2002. Komence de 2004, la partio renomis sin Socialdemokratia Partio de Estonio.

En 2003, Ilves iĝis observanta membro de la Eŭropa Parlamento kaj la 1-an de majo 2004, iĝis plena membro. En la Eŭropaj balotoj 2004, Toomas Ilves estis elektita membro de la Eŭropa Parlamento en impresa venko por la Estonia Socialdemokratia Partio. En la parlamento, li estis membro de la frakcio Partio de Eŭropaj Socialistoj. La sampartianino *Katrin Saks* transprenis lian seĝon en la Eŭropa Parlamento kiam li iĝis prezidanto de Estonio.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de la prezidanto de la Respubliko de Estonio
* persona retejo 
* anglalingva artikolo: "Estonoj elektas antaŭan ekzilinton kiel nova prezidanto", DPA, 23a de septembro 2006 

[280ra|eta|maldekstra|prezidanto Toomas Hendrik Ilves kaj prezidanto [George W. Bush en Estonio 2006]]

Kategorio:Prezidantoj de Estonio
Kategorio:Estonaj politikistoj
Kategorio:Estonaj ĵurnalistoj
Kategorio:Socialdemokratoj
Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento elektitaj en Estonio
Kategorio:Stokholmanoj
Arnold Rüütel

**Arnold RÜÜTEL** (naskiĝis  - mortis ) estis estona politikisto. Inter la 8-a de oktobro 2001 kaj la 9-a de oktobro 2006 li estis la tria ŝtata prezidento de Estonio, post kiam li jam antaŭe en 1992 kaj 1996 sensukcese kandidatis kontraŭ Lennart Meri. Antaŭ tio, li inter la 29-a de marto 1990 kaj la 6-a de oktobro 1992 estis la lasta gvidanto de la Supera Soveto de Estona SSR respektive de la Supera Konsilio de Estonio, depende de tio kiam oni konsideras akceptite la deklaron de Estonio ne plu esti parto de Sovetunio kaj ree esti sendependa suverena ŝtato.

Kategorio:Estonaj politikistoj
Kategorio:Prezidantoj de Estonio
Rudolf Zanáška

**Rudolf ZANÁŠKA** (naskiĝis la 12-an de aŭgusto 1907 en Kopřivnice - mortis la 12-an de junio 1954 en Kopřivnice) estis ĉeĥa esperantisto, propagandanta Esperanton inter skoltoj.

Li gvidis kursojn en la loka klubo de Kopřivnice, zorgis pri propaganda vitroŝranko en la urbo kaj reĝisoris klubajn kunvenojn. 

Liamerite la loka urba muzeo en Kopřivnice komencis kolekti materialojn pri Esperanto-movado, kiuj estas ĝis nun tie arkivataj, ekz. pri la inaŭguro de la Esperanto-muzeo en 1952, informoj pri la loka aŭtomobilfabriko Tatra, pri la loka Esperanto-grupo k.s.

Li laboris kiel oficisto, al liaj hobioj apartenis ankaŭ turismo.

Li mortis tragike sub la radoj de traktoro.

## Fonto
*Stanislav Kamarýt: **Historio de la Esperanto-movado en Ĉeĥoslovakio**, Praha 1983,  p. 135 kaj 251

Kategorio:Ĉeĥaj esperantistoj
Ĉarlotamalio

**Ĉarlotamalio** estas havenurbo kaj ĉefurbo (samtempe la plej granda urbo de Usonaj Virgulininsuloj).

Laŭ la stato de  en la urbo  vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
eta|300ra|maldekstra|

## Bazaj informoj 
* Loĝantaro: 18900
* Horzono: UTC-4

## Historio 
La ĉefurbo estis nomita en 1691 laŭ la reĝino Charlotte Amalie (1650–1714), edzino de reĝo Kristiano la 5-a de Danio. La haveno longe estis bazo de piratoj. Nuntempe la urbo prosperas pro la turistoj.

## Vidindaĵoj 
* malnova sinagogo
* burgo

## Famulo 
* tie naskiĝis pentristo Camille Pissarro

eta|maldekstra|260ra|

eta|775x775px|

Kategorio:Ĉefurboj de Usono
Kategorio:Usonaj Virgulininsuloj
Unuiĝo de Patrolanda kaj Respublika Unio

La **Popola Unio de Estonio** (estone *Isamaaliit*, en iuj lingvoj ankaŭ latinigite tradukita *Unio "Pro Patria"*) estis konservativa politika partio en Estonio, kiu jam dum la unua epoko de sendependa estona ŝtato inter la du mondmilitoj estis grava politika forto, kaj refondiĝis post la sendependiĝo de Estonio el Sovetunio kaj restarigo de sendependa estona ŝtato. La 4-an de junio 2006 ĝi unuiĝis kun la same konservativa partio **Unio por la Respubliko - Res Publica** (estone *Ühendus vabariigi eest - Res Publica*). Oficiale la kunfandaĵo nun nomiĝas **Unuiĝo de Patrolanda kaj Respublika Unio** (estone *Erakond Isamaa ja Res Publica Liit*). Laŭ la stato de printempo 2010, la unuiĝinta partio estas gvidata fare de Mart Laar. Internacie, la partio estas membro de la Centrodemokratia Internacio kaj la Internacia Demokratia Unio; en la Eŭropa Unio ĝi estas parto de la Eŭropa Popola Partio kaj la samnoma frakcio en la Eŭropa Parlamento.

Ĝis la nacia parlamenta baloto de 2007, la partio havis 32 el la entute 101 seĝoj en la parlamento de Estonio, nomata Riigikogu, kaj per unu parlamentano estis reprezentita en la Eŭropa Parlamento. La rezulto de la baloto de 2007 estis malfavora por la unuiĝinta partio: ĝi ricevis nur 17,9 procentaĵojn de la voĉoj, perdo de 15 procentaĵoj, kaj ricevis nur 19 seĝojn en la parlamento de Estonio, perdo de 16 seĝoj. Tamen ĝi restas la tria plej granda parlamenta bloko en la parlamento.

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala retejo

Kategorio:Konservativaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 2006
Pierre Magnol

**Pierre Magnol** (n. 8-a de junio 1638 en Montpellier; m. 21-a de majo 1715 samloke) estis franca botanikisto.
Lia oficiala botanika aŭtora mallongigo estas "Magnol.".

## Verkoj 
* *Botanicum Monspeliense, sive Plantarum circa Monspelium nascentium index.* (Lyon, 1676)
* *Botanicum Monspeliense, sive Plantarum circa Monspelium nascentium index. Adduntur variarum plantarum descriptiones et icones. Cum appendice quae plantas de novo repertas continet et errata emendat.* (Montpellier, 1686) via GoogleBooks
* *Prodromus historiae generalis plantarum, in quo familiae plantarum per tabulas disponuntur.* (Montpellier, 1689)
* *Hortus regius Monspeliense, sive Catalogus plantarum quae in Horto Regio Monspeliensi demonstrantur.* (Montpellier, 1697). via GoogleBooks
* *Novus caracter plantarum*, in duo tractatus divisus: primus, de herbis & subfructibus, secundus, de fructibus & arboribus.'' (Montpellier, 1720) - posthum hrsg. de lia filio Antoine Magnol (1676-1759). via GoogleBooks

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Francaj botanikistoj
Kokburno

**Kokburno** angle **Cockburn Town** estas ĉefurbo (samtempe la plej granda urbo) de Turkoj kaj Kajkoj.
eta|300px|Nacia Muzeo de Kokburno
eta|300px|Strato en Kokburno
eta|300px|Loko de Turkoj kaj Kajkoj

## Bazaj informoj 
* Loĝantaro:
* Horzono:
* 

## Historio 
La urbo fondiĝis en 1681. La unuaj loĝantoj okupiĝis precipe pri kolektado de salo. Kokburno iĝis sidejo ekde 1766. La haveno ne havas grandan trafikon, ĉar tie la maro estas rifa.

## Vidindaĵoj 
* Nacia Muzeo
eta|maldekstra|260px|Loko de Kokburno en la insularo

Kategorio:Turkoj kaj Kajkoj
Kategorio:Ĉefurboj de Karibio
Honau

**Honau** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* Honau LU estas komunumo de la distrikto Lucerno en Kantono Lucerno en Svislando.
* Honau Obing estas parto de la komunumo Obing de la distrikto Traunstein en Bavario en Germanio.
* Honau (Lichtenstein) estas parto de la komunumo Lichtenstein de la distrikto Reutlingen en Baden-Virtembergo en Germanio.
* Honau (Rheinau) estas parto de la urbo Rheinau de la distrikto Ortenau en Baden-Virtembergo en Germanio.
Honau LU

## Pri la komunumo 
**Honau** estas komunumo en la distrikto Lucerno en Kantono Lucerno, Svislando. Ĝi havis 356 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
Honau situas ĉe la sudorienta bordo de la rivero Reuss. Ĉe ĝia norda pinto troviĝas la trilima punkto inter la kantonoj Argovio, Lucerno kaj Zugo.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 1,25 km², de kiuj 19,2% estas kovritaj de arbaro, 68,8% servas por agrikulturo kaj 9,8% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Honau limas en nordo al Dietwil (AG), en oriento al Risch (ZG), en sudo al Root, en sudokcidento al Gisikon, kaj en okcidento al Inwil.

## Trafiko 
Honau mem ne disponas pri propra konekto al la publika transportreto, sed la stacidomo de Gisikon situas en distanco de 1 km okcidente kaj tiu de Rotkreuz de 1,5 km oriente.

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo de Zugo al Lucerno. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A14 situas 1 km okcidente en Gisikon.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Honau datiĝas el la jaro 1344 kiel *Honowa*.

Dum mezepoko Honau estis sub la regado de la Habsburgoj. En la jaro 1422 ĝi kune kun Gisikon per la vendo fare la tiama Senjoroj de Moos ĝi fariĝis posedaĵo de la urbo Lucerno.

Okaze de la *Batalo de Gisikon* la 23-an de novembro 1847 inter la svisaj trupoj de Generalo Dufour kaj la Apart-Federacio la komunumo suferis gravajn damaĝojn.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Honau

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Honau
* Profilo de la komunumo en la kantona retejo
* Honau en la Historia Leksikono de Svislando
Blankakola sturno

La **Blankakola sturno** (***Grafisia torquata***) estas specio de sturno de la familio de Sturnedoj. Ĝi estas monotipa ene de la genro ***Grafisia***.

Ĝi troviĝas en centra Kameruno (adamaŭa ebenaĵo kaj bamendaj altaj teroj), norda Centrafrika Respubliko, suda Ĉado, norda Demokratia Respubliko Kongo kaj norda Respubliko Kongo kaj nereprodukte en Gabono.

Tiu specio havas ĝeneralan brilnigran plumaron, kiel tiom multaj da sturnoj, kaj kiel ĉefa distingilo tre kontrastan kaj tre **blankan kolzonon** kiu enhavas ankaŭ la supran bruston. Tiu eco nomigas la specion kaj en Esperanto kaj en la latina scienca nomo kie *torquata* signifas “kun kolumo”. La irisoj estas tre ruĝaj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Grafisia torquata.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 24an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Sturnedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Pigosturno

La **Pigosturno**, *Speculipastor bicolor* estas membro de la familio de Sturnedoj el Orienta Afriko. Ĝi estas monotipa.

## Aspekto 
La Pigosturno estas ĉirkaŭ 16-19 cm longa. La blankaj makuloj ĉe bazo de unuarangaj flugilplumoj estas rimarkindaj dumfluge. La masklo estas brile **blunigra en supraj partoj**, kapo kaj supra brusto, kaj ĉefe tre kontraste **tre blanka sube** (el tiu kontrasto inter blanka kaj nigra koloroj venas la nomo “pigo” en Esperanto kaj en aliaj lingvoj kaj la nomo “dukolora” en la latina scienca nomo) kaj havas sangoruĝajn irisojn. La ino estas senkolora nigreca supre kun malhelgriza krono, kaj malhelgriza gorĝo estas separata el blanka ventro fare de brilnigra brustozono. Ties okuloj estas ĉu ruĝaj ĉu ruĝoranĝaj. Junulo estas brunaj kun blanka ventro kaj brunaj irisoj, kiuj iĝas ruĝoranĝaj kiam la birdo maturiĝas. Esceptaj junaj birdoj estas tute blankaj sube, inklude mentonon kaj gorĝon.
 
La alvoko estas longeca milda balbutaĵo *kviriiih kvaaaa keriik kvak-kvak, suaaaa, ĉerak-ĉik-ĉak...* mikse kun pli akraj kaj altatonaj notoj.

## Distribuado kaj habitato 
Ĝi estas gregema nomada nigrablanka sturno de seka arbustaro kaj dornarbustaro en norda kaj orienta Kenjo, sudaj kaj orientaj Etiopio kaj Somalio, dum videblas kiel nereproduktulo en orienta Kenjo kaj suda Somalio.

## Referencoj 
* IUCN2006, BirdLife International, 2004, 51895, Speculipastor bicolor, 12a Majo 2006. Malplej Zorgiga.
*Dale A. Zimmerman, Birds of Kenya and Northern Tanzania, Princeton University Press, 1999

## Eksteraj ligiloj 
*Bildo ĉe ADW 

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Sturnedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kodigo

**Kodigo** estas proceso de skribita juro en formo de leĝaro aŭ regularo. La kodigajn jurajn preskribojn havas nuntempe plimulto de ŝtatoj. 

## Vidu ankaŭ 
*Skribita juro

Kategorio:Bazaj terminoj de juro
Kategorio:Historio de juro
Skribita juro

**Skribita juro** (lat. *lex scripta*) estas kreita per juraj normoj kaptitaj per tempe daŭra maniero sur konvena daŭrigema substrato, ekz. sur ŝtono, sur argilaj tabuletoj, sur papero, sur optika disko aŭ en datenbazo de komputila sistemo kaj simile. La skribita juro havas plimulte parolan formon, sed kelkaj partoj de juraj normoj povas esti esprimitaj ankaŭ alie, ekz. grafike.

La skribita juro kreas decidan parton de moderna jura regularo. Ĝi konsistas el juraj preskriboj kaj precedencoj.

Malo de la skribita juro estas juro neskribita.

## Vidu ankaŭ 
*Juro
*Kodigo
*Leĝo (juro)
*Rajto

Kategorio:Juro
Neskribita juro

**Neskribita juro** (lat. *ius non scriptum*) ne estas kaptita sur firma substrato, sed ĝi ekzistas kaj oni transdonas ĝin nur per buŝa transdono (tradicio) kaj en nerektaj (neaŭtoritataj) refleksoj, ekz. en faka jura literaturo.

La neskribita juro ne donas sufiĉan mezuron de jura certeco kaj kontinenta juro diference de anglausona juro dekliniĝas de ĝi. Escepto estas juraj kutimoj, kiuj havas certan signifon ekz. en komerca juro aŭ en konstitucia juro (vidu konstituciajn kutimojn).

## Specoj de juraj normoj 
* juĝa decido (precedenca juro, juĝista juro),
* juraj kutimoj (kutima juro),
* ĝeneralaj juraj principoj,
* analogio,
* ekvito,
* prudento.

## Vidu ankaŭ 
*kutima juro
*skribita juro

Kategorio:Juro
Blankabeka sturno

La **Blankabeka sturno** (***Onychognathus albirostris***) estas birdo de la familio de Sturnedoj kaj genro *Onychognathus* de afrikaj sturnoj karakterizitaj pro ruĝecaj (al brunecaj) unuarangaj flugilplumoj, tre rimarkindaj dumfluge. Maskloj estas tipe ĉefe brilnigraj, dum inoj estas malhelgrizaj, kio estas kazoj de seksa duformismo.

Tiu ĉi estas birdo indiĝena de altaj landoj de suda Eritreo suden al centra Etiopio. Ĝi estas monotipa specio.

Ĝi estas endemia birdoj de altaj teroj kun teritorio de preskaŭ 99.000 km², kie ĝi distingiĝas el ĉiuj aliaj ruĝecflugilaj sturnoj pro sia mallonga kaj kvadrata vosto kaj pli rimarkinde pro sia blanka beko unika en tiu genro kaj kio nomigas la specion kaj en Esperanto kaj en la latina scienca nomo kie *albirostris* signifas precize “kun blanka beko”. Masklo havas tutnigran kapon, dum ino havas cindrogrizajn kapon kaj subajn partoj; junuloj similas al masklo.

Ties habitato estas klifoj kaj kanjonoj super 1800 m, kutime ĉe akvofaloj; ankaŭ ĉe marĉoj kie estas Giganta lobelio.

La agnoskata statuso estas de loke komunaj loĝantaj birdoj; aroj for de la reprodukta sezono (ĝis 40 birdoj), manĝas juniperfruktojn kaj figojn, foje kune kun la Blankkola kolombo.

La voĉo estas fajfeca ‘ĉii-ap’, pli mallonga kaj malpli melodia ol tiu de la Ruĝecflugila sturno; la alarmalvoko estas akra ‘karr’.

## Referencoj 
* ‘Birds of Africa, South of the Sahara’ de Ian Sinclair kaj Peter Ryan.
* BirdLife International 2004. Onychognathus albirostris. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 24an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Sturnedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
B 612 (asteroido)

eta|
**B 612** estas la asteroido el kiu la Eta Princo, ĉefrolulo de la samnoma verko de Antoine de Saint-Exupéry, estus deveninta. Ĝi estus "apenaŭ pli granda ol la domo"

Tiu asteroido estus eltrovita en 1909 de turka astronomo, sed tiu malkovro estus agnoskita nur en 1920.

B 612 havus tri vulkanojn (el kiuj du aktivajn) kaj atmosferon kun ventoj.

Plantoj sur ĝi kreskus, inter kiuj rozo kaj baobaboj; tiuj-ĉi lastaj estus danĝeraj se oni lasus ilin kreski : pro la malĉeesto de herbovoruloj, ili invadus la asteroidon kaj eĉ povus disrompi ĝin.

Estas ankaŭ menciitaj papilioj.

Verŝajne, de Saint-Exupéry ne intencis kongruigi sian fikcian asteroidon kun reala astro : Kiam asteroido estas malkovrita, ĝi unue estas indikata per maldaŭra nomo, kiu indikas la daton kaj la rangon de la malkovro, (ekzemple, la asteroido *1936 FQ* estis malkovrata en la dua duono de marto 1936, kaj estas la deksesa asteroido malkovrita dum tia periodo).
Kiam ĝia orbito estas precize kalkulita, ĝi ricevas daŭran nomon: la numero de ĝia malkovro kaj nomo, ekzemple "1421 Esperanto".

La asteroido portanta la numeron 612 estas 612 Veronika, malkovris ĝin en 1906 la germana astronomo August Kopff.

Reference al B 612, la asteroido numero 46610 estis nomata 46610 Bésixdouze
([Be sis duz], laŭ la franca prononco de *B ses dekdu*), ĉar la deksesuma nombro B612 valoras, en dekuma sistemo, precize 46610.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Fikciaj lokoj
Kategorio:Fikciaj planedoj
Kategorio:Antoine de Saint-Exupéry
Greppen

**Greppen** estas komunumo en la distrikto Lucerno en Kantono Lucerno, Svislando. Ĝi havis 941 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
Greppen situas ĉe la bordo de la Kvarkantona Lago, nome ĉe la orienta bordo de la Golfo de Küssnacht, ĉe la okcidenta flanko de la monto Rigi.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sen la lagosurfaco sur areo de 3,30 km², de kiuj 39,7% estas kovritaj de arbaro, 50,9% servas por agrikulturo kaj 9,4% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Greppen limas en nordo kaj oriento al Küssnacht (SZ), en sudo al Weggis, kaj en okcidento aliflanke de la Kvarkantona Lago al Meggen.

## Trafiko 
La komunumo Greppen estas konektita al la publika transportreto per la buslinio de Brunnen tra Gersau kaj Weggis al Küssnacht kaj per la ŝiplinioj sur la Kvarkantona Lago.

La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A4 situas norde en Küssnacht en distanco de 5 km.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Greppen datiĝas el la jaro 1259 kiel *Crepon*.

Dum mezepoko Greppen apartenis al la Habsburgoj. En la jaro 1406 Greppen kune kun la voktejo Habsburgo estis akirita de la urbo Lucerno.

Ekzistas projekto pri kunigo de la tri komunumoj Greppen, Weggis kaj Vitznau al nova komunumo Rigi. Jam ekzistas loza kunlaboro, sed ĉar la tri komunumoj finance bonfartas nek ekzistas premo nek urĝo. En la jaro 2005 la projekto estis ŝovita je nedifinita tempo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Greppen
* Profilo de la komunumo sur la kantona retejo
* Greppen en la Historia Leksikono de Svislando
Pola-ukraina milito

[eta|Mapo montranta polan trarompon de sieĝado de [Lvovo (nun Lvivo), polan limon sur rivero Zbruĉ post fino de la milito kaj orientan Galicion (markita blue), kontrolita tiel fare de Pollando]]
**Pola-ukraina milito** estis armea kunpuŝiĝo pri ŝtata aparteneco de Orienta Galicio, ekloĝata de poloj kaj ukrainoj. Flankoj de la konflikto estis proklamita la 1-an de novembro 1918 Okcident-ukraina popola respubliko kaj pola loĝantaro de Lvovo (pola lingvoinsulo).  Post la 11-a de novembro (fakte ekde la 22-a de novembro) la flanko iĝis renaskiĝinta Dua Pola Respubliko.

La kunpuŝiĝo finiĝis per pola venko kaj alligo de la disputata teritorio al Pollando.

## Polaj partoprenantoj 
* Józef Haller
* Franciszek Kleeberg
* Stanisław Maczek
* Leopold Okulicki
* Edward Rydz-Śmigły
* Władysław Sikorski
* Michał Tokarzewski-Karaszewicz
* Lucjan Żeligowski

## Vidu ankaŭ 
* Tombejo de la Defendintoj de Lvovo
* Curzon-linio
* Septaga milito

## Literaturo 
* Tadeusz Dąbkowski, *Ukraiński ruch narodowy 1912-1923* (Ukraina nacia movado 1912-1923) Warszawa 1985.
* Rafał Galuba, *Niech nas rozsądzi miecz i krew...* (Prijuĝu nin glavo kaj sango...), Poznań 2004, ​ISBN 83-7177-281-5​.
* Michał Klimecki, *Polsko-ukraińska wojna o Lwów i Galicję Wschodnią 1918-1919* (Pola-ukraina milito pri Lvovo kaj Orienta Galicio), Warszawa 2000 Volumen ​ISBN 83-7233-145-6​.
* Maciej Krotofil, *Ukraińska Armia Halicka 1918-1920*, Toruń 2002, ​ISBN 83-7322-156-5​.
* Maciej Kozłowski, *Między Zbruczem a Sanem* (Inter Zbruĉ kaj San), Kraków 1990, ​ISBN 83-7006-094-3​.
* Jeremiasz Ślipiec, *Drogi niepodległości – Polska i Ukraina 1918-1921* (Vojoj de sendependeco - Pollando kaj Ukrainio 1918-1921), Warszawa 1999, ​ISBN 83-11-09038-6​.
* *4 Dywizja Piechoty – Zmechanizowana 1808-1994 : zarys dziejów* (La 4-a Divizio de Infanterio - Mekanikigita 1808-1994. Historia skizo), Wydawnictwo Bellona, Warszawa 1994, ISBN 83-11-08377-0.
* (ukr.) Західно-Українська Народна Республіка 1918–1923. Енциклопедія. Т. 1 : А–Ж. Івано-Франківськ : Манускрипт-Львів, 2018. 688 с. ISBN 978-966-2067-44-6
* (ukr.) Західно-Українська Народна Республіка 1918–1923. Енциклопедія. Т. 2 : З–О. Івано-Франківськ : Манускрипт-Львів, 2019. 832 с. ISBN 978-966-2067-61-3
* (ukr.) Західно-Українська Народна Республіка 1918-1923. Енциклопедія. Т. 3 : П - С. Івано-Франківськ: Манускрипт-Львів, 2020.576 с. ISBN 978-966-2067-65-1
* (ukr.) Західно-Українська Народна Республіка 1918-1923. Енциклопедія. Т. 4 : Т - Я. Івано-Франківськ: Манускрипт-Львів, 2021.688 с. ISBN 978-966-2067-72-9

## Eksteraj ligiloj 
* Ukrainian-Polish War in Galicia, 1918–19, Encyclopedia of Ukraine. ()
* Artykuł o polskim lotnictwie w operacji „Jazda” Artikolo pri pola aviado en operaco "Jazda" ()


Kategorio:Militoj de la 20-a jarcento
Kategorio:Militoj de Pollando
Kategorio:Militoj de Ukrainio
Kategorio:Konfliktoj en 1918
Kategorio:Konfliktoj en 1919