open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Verda rakedvostulo

**Verda rakedvostulo** (*Prioniturus luconensis*, laŭ kio ankaŭ *Luzona rakedvostulo*, sed tiu nomo uzatas por la Monta rakedvostulo) estas specio de papago en la familio *Psittaculidae*. Ĝi estas endemio de Luzono kaj Marinduko, Filipinoj. Tiu specio estis iam abunda, La populacio nun estas taksita je nur 1 000 - 2 499 maturaj individuoj kaj daŭre malkreskas pro multaj surlokaj formortoj en sia iama teritorio.

## Aspekto 
EBird priskribis tiun birdospecion jene: "Rara mezgranda papago de malaltaj kaj antaŭmontaraj arbaroj sur Luzono. La du centraj vostoplumoj havas plilongigitajn ŝaftojn finiĝantajn en rakedformo. Ĝenerale verda, iomete pli malhela sur la dorso, kun pli pala kapo kaj malsupraj partoj kaj pala beko. La masklo estas pli flavecverda. Geografie koincidas kun la Monta rakedvostulo, sed la Verda troviĝas je pli malaltaj altitudoj kaj ne havas brunetan dorson. Ankaŭ koincidas kun la Blunuka papago, sed havas palan anstataŭ ruĝan bekon. La voĉo konsistas el tintantaj metalaj kriegoj."

Ili estas sekse dimorfaj. Maskloj estas tute flavecverdaj, kun pli palaj malsupraj partoj kaj kapo. La du centraj vostoplumoj estas longformaj kun nudaj ŝaftoj kaj finiĝas per nigraj rakedaĵoj. Inoj estas ĝenerale pli malhelaj kaj malpli flavecaj, dum la nudaj vostoŝaftoj estas pli mallongaj. Junuloj ne havas rakedojn ĉe la vosto. Ĝi estas la plej malgranda el ĉiuj rakedvostuloj kun totala longo de ĉirkaŭ 29 centimetroj. Laŭ ŝtelĉasistoj, papagidoj ofte estas ŝtelĉasitaj en majo.

## Habitato kaj konservostatuso 
Verdaj rakedvostuloj troveblas en la kanopeo de tropikaj malaltebenaĵaj pluvarbaroj en altitudoj ĝis 700 metroj, kie ili ĉefe preferas primaran arbaron, sed ankaŭ videblas en sekundaraj arbaroj kaj maldensaj arbaroj. Ili ankaŭ estis registritaj vizitante kultivaĵojn por manĝi kultivaĵojn.

Ĝi estas listigita kiel Endanĝerigita specio, kun populacio taksita je 1 000 - 2 499 restantaj individuoj. Ĝi loke formortis en multaj el siaj iamaj lokoj kaj oni timas, ke ĝi formortis ankaŭ sur Marinduko. Ĝia ĉefa minaco estas kaptado por la komerco de dorlotbestoj. Lokaj formortoj kiel rekta rezulto de arbarperdo estas tre probablaj. En 1988, la arbarkovro estis nur 3% sur Marinduko kaj 24% sur Luzono, kaj la restanta arbaro daŭre estas minacata de kaj laŭleĝa kaj kontraŭleĝa arbohakado, minado, vojkonstruado, bruligado aŭ *kaingino*.

## Referencoj
*
*
* 

## Eksteraj ligiloj 
*BirdLife Species Factsheet.

Kategorio:Papagoj
Kategorio:Birdoj de la Filipinoj
Blukapa rakedvostulo

**Blukapa rakedvostulo** (*Prioniturus platenae*) konata ankaŭ kiel **Palavana rakedvostulo**, estas specio de papago en la familio *Psittaculidae*. Ĝi estis iam konsiderata samspecia kun la Blukrona rakedvostulo. Ĝi estas endemio ĉirkaŭ Palavano en okcidentaj Filipinoj. Ili loĝas en malsekaj arbaroj de malaltaj teroj en malgrandaj papagaroj. Ili estas minacataj pro habitatodetruo kaj limigita kaptado por la komerco de dorlotbestoj.

## Aspekto kaj taksonomio
La blukapa rakedvostulo estas 27–28 cm longa. La plumaro estas verda kun brile helblua kapo, bluaj subflugiloj (escepte de verdaj kovriloj) kaj, ĉe la masklo, blueta brusto. La beko estas bluetgriza kaj la irisoj estas flavecaj. La specio eligas diversajn raŭkajn kriegojn kun foja muzikeca frazo.

EBird priskribis tiun birdospecion jene: "Mezgranda papago de malaltaj arbaroj kaj randoj sur Palavano kaj najbaraj insuloj. La du centraj vostoplumoj havas plilongigitajn ŝaftojn finiĝantajn en rakedformo. Ĝenerale verda, pli malhela sur la dorso kaj pli pala sube, kun flavo sub la bazo de la vosto. La masklo havas ampleksan bluon sur la kapo, kiu estas reduktita ĉe la ino. Notu la palkremkoloran bekon. Troveblas kune kun la blunuka papago, sed al ĝi mankas la ruĝa beko. La voĉo inkluzivas diversajn raŭkajn kriojn kaj stridajn pepadojn."

## Ekologio kaj kutimaro 
Malmulto estas konata pri ĉi tiu papago. Ĝi videblas en paroj aŭ malgrandaj aroj, kaj tendencas esti tre bruema dumfluge sed pli silentema dum manĝado. La specio manĝas vastan gamon da nuksoj kaj fruktoj.

Kiel ĉiuj aliaj rakedvostuloj, ili nestas en arbokavaĵoj. Tial, ili dependas de pli grandaj arboj por povi reproduktiĝi.

## Habitato kaj konservostatuso 
La specio estas endemia en la insuloj Palavano, Balabako, Dumaran, Linapakano, Culiono, kaj Busuanga. Ĝi loĝas en malaltaj arbaroj kaj apudaj kultivataj areoj, kaj foje en veprejoj kaj mangrovejoj, je altitudoj ĝis almenaŭ 650 m.

La specio estas nuntempe klasifikita kiel Vundebla specio fare de la IUCN, kaj estis tia ekde 1994. La populacio estas taksita je 1 500 ĝis 7 00 maturaj individuoj, kaj la populacio supozeble malpliiĝas.
 
Senarbarigo estas konsiderata la plej damaĝa minaco. En Palavano, senarbarigo estis rapida pro grandaj minado kaj arbohakado. Minado de kromito en Palavano (kaj ĉirkaŭaj insuloj) kontribuis grave al vivejo-detruo en la areo. Kontraŭleĝa arbohakado ŝajnas ofta en suda Palavano, plue metante la blukapan rakedvostulon en danĝeron. Kaptado por la kontraŭleĝa komerco de ekzotaj dorlotbestoj havas ne tiom gravan efikon, ĉar ĝi kutime estas kaptita kaj vendita nur surloke, kun tre malmultaj sendaĵoj elirantaj el la Palavano-regiono. Plej ofte, la birdoj mortas rapide en kaptiteco.

## Referencoj
*
*
* 

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Papagoj
Kategorio:Birdoj de la Filipinoj
Michael L. Martin

**Michael L. MARTIN** (n. la 3-a de februaro 1932 - m. la 27-a de majo 2015 en Bostono) estis usona filozofo. Li doktoriĝis ĉe la Universitato Harvard kaj instruis kiel profesoro en la Universitato de Bostono ekde 1975.

## Kariero 
La esplorfokuso de Martin estis la filozofio de religio, sed li ankaŭ laboris pri la filozofio de scienco en la sociaj sciencoj kaj jura filozofio. Martin defendis sian ateismon en libroj kaj artikoloj per *transcendaj* argumentoj kontraŭ la ekzisto de Dio. Li nomis sian argumenton por la neekzisto de Dio *TANG (Transcendenta Argumento por la Neekzisto de Dio)*. En sia filozofia pravigo de ateismo, **Atheism: a Philosophical Justification* (Ateismo: Filozofia Pravigo),* Martin atentigas pri la malgranda proporcio de ateismaj kontribuoj en la nuna usona debato pri la filozofio de religio: "Ĉi tiu libro ne celas popularigi ateismon, aŭ eĉ igi ĝin kulture videbla. Mi ne havas utopiajn celojn. Mi simple volas provizi bonajn kialojn por esti ateisto. Mi volas montri, ke ateismo estas rakcia pozicio kaj kredo je Dio ne estas. Mi konscias, ke ateismaj kredoj ne ĉiam estas racie fonditaj, sed ili devus esti." 

Martin pledis por metodika kaj ontologia naturalismo, kiu tamen ne inkluzivas reduktismon aŭ fizikismon.  Specife, Martin supozas, ke la ekzisto de abstraktaj entoj kaj moralaj faktoj kontraŭdiras fizikistan ontologion. La tezo de Martin, ke etika realismo kaj ateismo estas kongruaj, estas esence formulita en la debato kun la subjektivisma etiko de la aŭstralia filozofo John Leslie Mackie. Kontraste al Mackie, Martin supozas, ke moralaj faktoj kaj ecoj estas ontologie senproblemaj partoj de la naturo.  Ekzemple, li obĵetas al Mackie, ke malkonsentoj pri etikaj demandoj ne estas sufiĉa kialo por dubi moralajn faktojn, ĉar ili diferencas nek laŭ strukturo nek laŭ amplekso de malkonsentoj en la natursciencoj.

Li estas la aŭtoro kaj redaktoro de pluraj libroj, inkluzive de *Atheism: A Philosophical Foundation* (1989), *The Case Against Christianity* (1991), *Atheism, Morality, and Meaning* (2002), *The Impossibility of God* (2003), *The Improbability of God* (2006), kaj *The Cambridge Companion to Atheism* (2006).

Martin konsilis la *Sekularan Studentan Aliancon*  kaj estis kunredaktoro de la revuo *Philo*. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Verkistoj pri religio kaj scienco
Kategorio:Studentoj de universitato Harvard
Kategorio:Ateismaj filozofoj
Kategorio:Analizaj filozofoj
Kategorio:Usonaj filozofoj
George H. Smith

**George Hamilton SMITH** (naskita la 10-an de februaro 1949 en Japanio, kie liaj gepatroj estis postenigitaj, mortis la 8-an de aprilo 2022) estis libertariana aŭtoro kaj edukisto. Li kreskis ĉefe en Tucson, Arizono, kaj studis ĉe la Universitato de Arizono dum pluraj jaroj antaŭ ol forlasi la universitaton sen diplomo.

## Kariero 
Post translokiĝo al Los-Anĝeleso en 1971, Smith estis kontraktita de Nash Publishing (tiam situanta en Los-Anĝeleso) por verki libron pri ateismo. Lia unua libro, *Atheism: The Case Against God* (1974), fariĝis probable la plej vendata libro pri ateismo de la 20-a jarcento.

Smith instruas ekde la 1970-aj jaroj, unue por sia propra *Forumo por Filozofiaj Studoj* (kun oficejoj sur Sunset Boulevard en Los-Anĝeleso), poste ĉe la Cato Instituto kaj la Instituto por Humanaj Studoj (IHS). Dum preskaŭ 20 jaroj, de la mezo de la 1970-aj jaroj ĝis la mezo de la 1990-aj jaroj, li instruis politikan filozofion kaj usonan politikan kaj intelektan historion al universitataj studentoj en seminarioj sponsoritaj de la Cato Instituto kaj la IHS.

Ekde 1971, pli ol cent artikoloj kaj librorecenzoj de Smith estis publikigitaj en diversaj publikaĵoj kiel ekzemple *The New York Times*, *Arizona Daily Star*, *Reason Magazine*, *Free Inquiry*, *The Humanist*, *Inquiry*, *Cato Policy Report*, *Liberty*, *The Voluntaryist*, Academic Associates *Book News*, *Journal of Libertarian Studies*, kaj *Humane Studies Review*.

Liaj publikigitaj verkoj ofte traktas la mortopunon (opozicio al ĉia uzo), anarkiismon, religian toleremon kaj ateismon. Li skribis pri William Wollaston, Herbert Spencer, Thomas Hobbes, John Locke, Ayn Rand kaj aliajn.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* George H. Smith ĉe Libertarianism.org
* Eseoj de George H. Smith ĉe George H. Smith Bibliografio

Kategorio:Verkistoj pri religio kaj scienco
Kategorio:Raciistoj
Kategorio:Ateismaj filozofoj
Kategorio:Usonaj filozofoj
Kategorio:Usonaj libertarianoj
Kategorio:Usonaj ateistoj
Huangŝan (urbo)

**Huangŝan,** per simpligita ĉina skribo **黄山,** per tradicia ĉina skribo **黃山**, per pinjino *Huángshān* estas prefektuja (triaranga) milionurbo en provinco Anhujo en Ĉina Popola Respubliko. La loknomo signifas flava monto en la ĉina lingvo kaj la urbo estas nomita laŭ la fame pitoreskaj montoj Huangŝan, kiuj kovras grandan parton de la prefektuja urbo.
eta|maldekstre|

## Demografio 
Fine de 2021 la prefektujnivela loĝantaro estis  homoj.

## Geografio 
La kuntirita urbego kuŝas en montaro Huangŝan laŭ rivero sur areo  km² kaj administras 7 dividojn. Ĉiĝou troviĝas 132, Anĉin 150, Vuĥu 180, provinca sidejo Hefejo 258, Ŝanhajo 345, ĉefurbo Pekino 1145 km laŭ https://www.thedistancenow.com/hu/huangshan_china/hefei_china.

## Historio 
Dum la Dinastio Han oni fondis la distrikton Sindu (新都郡) en 208. En la sekvaj jarcentoj la administraj limoj ofte ŝanĝiĝis.

## Ekonomio 
La ĉefaj agrikulturaj kultivaĵoj estas rizo, teo, kaj lotusradiko. Menciindas la signifa turismo.
eta|maldekstre|
eta|maldekstre|

## Eduko 
La plej altnivela eduko okazas en la loka universitato.

## Trafiko 
Pro la kruda tereno Huangŝan historie estis izolita regiono. Tamen jam la prefektuja urbo estas fervoja nodo, krome estas ankaŭ ĉefvojaj ligoj. Por la turismaj allogaĵoj la internacia flughaveno estis malfermita en 1959.

## Klimato 
La klimato estas humida subtropika klimato kun musona influo laŭ klimata klasifiko de Köppen: Cwa kun mallongaj, malvarmetaj vintroj kaj longaj, tre varmaj kaj humidaj someroj. La jara averaĝa temperaturo estas  kaj varias inter . Jare averaĝe pluvas 1824 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, sed  la precipitaĵo koncentriĝas printempe kaj en la pli frua parto de la somero.

## Vidindaĵoj 
* preĝejoj
* ĉiujara festivalo

## Ĝemelurboj 
*  (1999)
*  (2015)
* 

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Ĉinio
Kategorio:Milionurboj
John Leslie Mackie

**John Leslie MACKIE** (n. la 28-a de aŭgusto 1917 en Sidnejo, Aŭstralio ; m. la 12-a de decembro 1981 en Oksfordo) estis aŭstralia filozofo.

Mackie faris gravajn kontribuojn al la filozofio de religio, metafiziko kaj la filozofio de lingvo. Li estas konata pro siaj pozicioj en la kampo de metaetiko, precipe pro sia defendo de morala skeptiko kaj sia argumento pri samseksemeco. Lia plej konata verko, *Ethics: Inventing Right and Wrong* (1977), komenciĝas per la aŭdaca deklaro, ke "ne ekzistas objektivaj valoroj" kaj ke pro tio, etiko devas esti inventita anstataŭ malkovrita.

## Kariero 
Li estas konsiderata unu el la plej gravaj empirie orientitaj filozofoj de la 20-a jarcento, kiu ankaŭ esploris temojn tradicie traktitajn de pli metafizike orientitaj filozofoj. Ĉi tiuj temoj inkluzivas moralan filozofion kaj etikon inspiritajn de David Hume, kiujn li pluevoluigis uzante la ilojn de analiza filozofio, same kiel ekzamenon de la plej gravaj pruvoj de Dio en sia verko *La Miraklo de Teismo*.  Lia konkludo tie:“Ĉiukaze, ne estas facile defendi religion post kiam oni agnoskis, ke la aserto, komprenata kiel fakta aserto, ke ekzistas Dio, ne povas esti subtenata antaŭ racio.” En la kampo de etiko, li estas konsiderata unu el la plej gravaj subtenantoj de la tiel nomata erarteorio de moraleco. Mackie argumentas kontraŭ etikaj pozicioj, kiuj supozas la ekziston de objektivaj valoroj sendependaj de tempo kaj cirkonstancoj (ekz. Immanuel Kant kun lia kategoria imperativo), kritikas la utilismon de John Stewart Mill kaj la teorion de John Rawls pri justeco kiel egaleco, kiun li diras malpli justa ol la proponita serĉado de Mackie pri ekvilibro de interesoj per triŝtupa universaligo. Li pledas por "praktika sistemo" de moraleco, kiu baziĝas sur amo al si mem kaj memcentra altruismo por antaŭenigi vastiĝon de simpatio por malaktivigi la neeviteble ekestantajn sociajn konfliktojn. Aliflanke, li priskribas (kristanan) karitaton, kiu ankoraŭ hodiaŭ estas komprenata kiel tutmonda devo al karitato kaj kiu servis por malaktivigi internajn konfliktojn en la Malnova Testamento kaj ĝis la romia epoko estis ĉefe rilata al la juda popolo, kiel "etikon de iluzioj". 

Krome, Mackie laboris pri ĝeneralaj scienc-teoriaj demandoj, precipe en la kampoj de vereco kaj probableco, paradoksoj kaj la temo de kaŭzeco, al kiu li kontribuis la koncepton de la INUS-kondiĉo (d:Q1654249). 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Filozofoj pri lingvo
Kategorio:Metafizikistoj
Kategorio:Filozofoj de religio
Kategorio:Aŭstraliaj ateistoj
Kategorio:Britaj filozofoj
Kategorio:Ateismaj filozofoj
Kategorio:Analizaj filozofoj
Kategorio:Aŭstraliaj filozofoj
William Wollaston

**William Wollaston** /ˈwʊləstən/ (n. la 26-a de marto 1659 en Coton-Clanford, Staffordshire ; m. la 29-a de oktobro 1724 en Londono) estis angla filozofo, moralisto kaj racionalisto, kiu influis la filozofion de la 18-a jarcento.

## Pensado 
Wollaston estas plej konata kiel pensulo kaj proponanto de la koncepto de natura religio, kiun li evoluigis en sia traktaĵo *Natural Religion Delineated* (1a eld. 1722; 2a eld. 1724, 8a eld. 1750), kaj kiu havis decidan influon sur J.-J. Rousseau kaj, krome, naskis la deistikan dogmon de kelkaj francaj revoluciuloj (Kulto de la Racio kaj la Supera Estaĵo).

La traktaĵo de Wollaston estis vaste konata tiutempe. La aŭtoro atentigis, ke Dio ne volis la tutan malbonon, kiun homoj eltenas ĉiutage; tial, se la mondo estas plena de malĝojo, tio signifas, ke la plano de boneco kaj kompato realiĝos post la morto. Tiel, Wollaston proponis la ideon pri la senmorteco de la animo

Li asertis la principon de neagreso. En 1722, en sia verko "Delineating the Religion of Nature", li formulis jenon: "Neniu rajtas esti la unua, kiu interrompas la feliĉon de alia." Ĉi tiu formulo emfazas "unue" por distingi agreseman enmiksiĝon en la aferojn de alia disde enmiksiĝo por memdefendo ("...sed ĉiu homo rajtas defendi sin kaj siajn amatojn kontraŭ perforto, redoni tion, kio estis prenita de li per forto, kaj eĉ kaŭzi punon, profitante la permeson, kiun vero kaj prudento donas al li kaj al ĉiuj aliaj").

La kerno de lia instruado estis, ke la homo povas ne nur rekoni veron kaj malveron, sed ankaŭ esprimi ĝin per siaj agoj. Sekve, la supera principo de moraleco estis la jena aserto:"Ĉiu ago estas bona, kiu esprimas veran proponon, kaj ĉiu ago estas malbona, kiu esprimas malveran proponon."Kun sia ĉefa verko, *The Religion of Nature Delineated (La Religio de Naturo Delineata),* Wollaston trovis amaran kontraŭulon en John Clarke.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Anglaj filozofoj
Ukraina Nacia Muzeo de Ĉernobilo

La **Ukrainia Nacia Muzeo de Ĉernobilo** () estas historia muzeo situanta en Kievo, Ukrainio. Ĝi estas dediĉita al la nuklea katastrofo de Ĉernobilo, kiu okazis la 26-an de aprilo 1986, kaj ĝiaj sekvoj por la loĝantaro kaj la medio. Ĝi gastigas ampleksan kolekton de vidaj amaskomunikiloj, artefaktoj, skalmodeloj kaj aliaj reprezentaj elementoj destinitaj al edukado de la publiko pri la multaj aspektoj de ĉi tiu tragika evento. Pluraj ekspoziciaĵoj montras la teknikan progreson de la akcidento, la efikon sur la superradiitaj homoj, kaj la multajn postefikojn de la katastrofo, el kiuj kelkaj estas ankoraŭ videblaj hodiaŭ.

## Historio 
La muzeo malfermiĝis la 25-an de aprilo 1992, laŭ iniciato de la Ministerio pri Internaj Aferoj de Ukrainio, en renovigita historia konstruaĵo: fajrostacio en la distrikto Podil. Multaj el la fajrobrigadistoj kaj administraj dungitoj, kiuj okupis la nunan muzeon, helpis estingi la fajron post la nuklea katastrofo de Ĉernobilo. En 1996, la muzeo estis nomita nacia muzeo.

## Fotaro 

Ukrainian National Chornobyl Museum-Kyev-Ukraine.JPG|Eno de la muzeo
Ukrainian National museum "Tchornobyl" in Kyiv 1.JPG|Simbola montrado de la forlasitaj apudaj urbetoj
Kiev-UkrainianNationalChernobylMuseum 02.jpg|Subĉiela ekspozicio de la sovetiaj veturiloj uzitaj por la reago al la akcidento. De maldekstre dekstren: fajrobrigada ĵipo, polica ĵipo (ambaŭ UAZ-469); ambulanco (RAF-2203); kirasita trupveturilo BTR-60.

Kategorio:Naciaj muzeoj en Ukrainio
Kategorio:Nuklea akcidento de Ĉernobilo
Kategorio:Muzeoj en Kievo
Mindora rakedvostulo

**Mindora rakedvostulo** (*Prioniturus mindorensis*) estas specio de papago en la familio *Psittaculidae*. Ĝi estas endemio de la insulo Mindoro, Filipinoj, kie ĝi vivas en tropikaj malsekaj arbaroj de malaltaj teroj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo kaj kaptado por komerco de dorlotbestoj. 

Ĝi estis iam konsiderata samspecia kun la Blukrona rakedvostulo (*Prioniturus discurus*). 

## Aspekto kaj taksonomio 
EBird priskribis tiun birdonspecion jene: "Mezgranda papago de malaltaj kaj antaŭmontaraj arbaroj sur Mindoro. La du centraj vostoplumoj havas plilongigitajn ŝaftojn finiĝantajn en rakedformo. Ĝenerale verda, pli malhela sur la dorso kaj pli pala sube, kun pli profunda verdo sur la kapo, profunde blua centra krono, kaj malhelblua malantaŭa krono kaj rando de la flugilo. Notu la palan bekon. Troveblas kune kun la Blunuka papago, sed estas pli malgranda kaj ne havas la dikan ruĝan bekon. La voĉo inkluzivas diversajn kriegojn kaj raspajn vokojn." Females have shorter "rackets". 

Ĝi diferenciĝas de la Blukrona rakedvostulo per sia krono, la Mindora rakedvostulo havas pli bluan malantaŭan kronon kaj eĉ pli malhelan malantaŭan kronon kompare kun la pli unuforma koloro de tiu. Ĝi ankaŭ havas pli senbrilan verdan vizaĝon. Ĝia vosto estas ankaŭ iomete pli longa. Ĉi tiun disigon plifortigis genetikaj trovoj.

## Ekologio kaj kutimaro 
Ne ekzistas specispecifaj studoj faritaj pri la Mindora rakedvostulo. Oni supozas, ke ĝi havas similan dieton kiel ĉiuj aliaj rakedvostuloj, manĝante fruktojn, precipe bananojn, florojn kaj semojn de kreskanta maizo, kaj rizon.

Kiel ĉiuj aliaj papagoj, ĝi nestumas en kavaĵoj. Unu nesto estis registrita en arba kavaĵo en majo.

## Habitato kaj konservostatuso 
Ĝi loĝas ĉefe en tropikaj humidaj malaltebenaĵaj arbaroj, sed oni scias, ke ĝi loĝas ankaŭ en humidaj montaraj arbaroj ĝis 1 670 metroj super marnivelo, kaj ankaŭ vizitas kultivatajn areojn.

## Referencoj
*
*
* 

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Papagoj
Kategorio:Birdoj de la Filipinoj
Burua papago

La **Burua papago** aŭ *Nigrabrida papago* (*Tanygnathus gramineus*) estas granda papago endemia de la insulo Buruo de Indonezio.

## Aspekto
Ĝi estas 40 cm longa verda papago kun nigraj bridoj kaj turkiskolora krono. Maskloj havas ruĝajn bekojn, kaj inoj havas grizbrunan koloron. Supraj partoj estas verdaj kun bluaj flugilplumoj. Malsupraj partoj estas flavecaj.

La kantado estas altfrekvenca kaj pli longa kompare kun similaj specioj, kiel ekzemple grandbeka papago.

## Taksonomio
La Burua papago estis priskribita en 1779 de la franca polimato grafo Buffon en sia *Histoire Naturelle des Oiseaux*. Li publikigis mankolorigitan bildon en aparta publikigo. Kiam en 1788 la germana natursciencisto Johann Friedrich Gmelin reviziis kaj etendis la verkon de Carl Linnaeus nome *Systema Naturae*, li inkludis la Buruan papagon per mallonga priskribo, stampis la duvortan nomon *Psittacus gramineus* kaj citos la verkon de Buffon. 

La Burua papago estas nun unu el kvar specioj metitaj en la genron *Tanygnathus*, kiun enkondukis la germana natursciencisto Johann Wagler en 1832. La nomo *Tanygnathus* kombinas la grekajn vortojn *tanuō* "etenda" kaj *gnathos* "makzelo". La specia epiteto *gramineus* estas Latina kaj signifas "herbeca" aŭ simple "verda".

## Distribuado kaj habitato
La birdo estas malofta kaj aŭ tute aŭ parte noktema, kaj tial estas malbone priskribita. Ĝian konduton raportis la nederlanda ornitologo Hendrik Cornelis Siebers (en 1930). La birdo ĉefe okupas la centran, pli altan parton de la insulo Buruo, Indonezio, kie ĝi estis raportita ĉe la setlejoj Gunung Tagalago, Wa Temun kaj Kunturun je altitudoj de 700–1 100 metroj, same kiel sur la sudaj malaltebenaĵoj ĉe Fakal, Ehu kaj Leksula.

Estis unu observado de ĉi tiuj papagoj proksime al la golfo Kayeli ĉe la orientaj bordoj de Buru. Pli lastatempaj observaĵoj estis faritaj ĉe la nordaj (Waflia) kaj nordokcidentaj (Wamlana) bordoj. La voĉo de la Burua papago estis ofte aŭdita ĉe Kunturun, plejparte 1-7 horojn post sunsubiro, kie la lokuloj nomis la birdon "kakatua ol'biru", signifante blukapan papagon. Tamen, ĝi estis kaptita dumtage per ŝnurĵetiloj en fruktarboj, sugestante, ke ĝia agado ne estas pure nokta. Migrado estas relative malforta kaj ekzistas nur malmultaj raportoj pri la papagoj flugantaj supren kaj malsupren de montetoj je altaj altitudoj dumnokte, laŭ iliaj voĉoj.

Tamen, pro la malgranda vivejo, la specioj estis listigitaj kiel vundeblaj ekde 1994 fare de la Internacia Unio por la Konservo de Naturo.

## Referencoj
*
*
* 

## Eksteraj ligiloj 
*BirdLife Species Factsheet.

Kategorio:Papagoj
Kategorio:Birdoj de la Filipinoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Ezra Klein

**Ezra KLEIN** (naskita la 9-an de majo 1984 en Irvine, Kalifornio) estas usona ĵurnalisto, aŭtoro kaj politika komentisto, kaj iama kolumnisto por *The Washington Post*, specialiĝante pri ekonomiko kaj usona sanpolitiko. Klein estis kunfondinto kaj ĉefredaktoro de la novaĵretejo Vox.  Ekde 2021, li estas kolumnisto por *The New York Times*  kaj la gastiganto de la podkasto *The Ezra Klein Show*.

Klein verkis du librojn, ambaŭ publikigitajn de Simon & Schuster : ''Why We're Polarized* en januaro 2020,  kaj *Abundance*, kunverkita kun Derek Thompson, en marto 2025. 

Klein famiĝis kiel bloganto, kiu famiĝis pro sia profunda analizo pri diversaj politikaj temoj. . Antaŭ 2007, la blogo de Klein akiris grandan sekvantaron kaj estis akirita de *The American Prospect*, kie li estis helpredaktisto.  Ĉe *The Washington Post'', Klein administris Wonkblog, markitan blogon, kiu prezentis liajn verkojn pri enlanda politiko. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Usonaj politikaj verkistoj
Kategorio:Usonaj blogistoj
Michael Walzer

**Michael Laban WALZER** (naskita la 3-an de marto 1935 en Novjorko) estas usona socia kaj morala filozofo kaj publika figuro de juda origino.

Li estas kunredaktoro (kun Michael Kazin) de la revuo *Dissent*, kun kiu li estis asociita ekde siaj tagoj ĉe la Universitato Brandeis. Li verkis librojn pri vasta gamo da temoj, inkluzive de la originoj de justaj kaj maljustaj militoj, naciismo, etnoj, socia justeco, kritiko de sociaj modeloj, radikalismo, toleremo kaj politika engaĝiĝo. Li ankaŭ estas la redaktisto de la dusemajna revuo *The New Republic*. Ĝis nun (2020), li verkis 27 librojn kaj publikigis pli ol 300 artikolojn, eseojn kaj librorecenzojn en Dissent, The New Republic, The New York Review of Books, The New Yorker, The New York Times, Harpers kaj multaj aliaj politikaj kaj filozofiaj revuoj.

Profesoro ĉe la Universitatoj Princeton kaj Harvard, estrarano de la Hebrea Universitato de Jerusalemo. Membro de la Usona Filozofia Societo (1990).

Unu el la pli famaj libroj de Walzer estas *Just and Unjust Wars: A Moral Argument with Historical Illustrations* el 1977.

Walzer estas konsiderata unu el la ĉefaj subtenantoj de la Komunumisma pozicio en politika teorio, kune kun Alasdair MacIntyre kaj Michael Sandel . Simile al Sandel kaj MacIntyre, Walzer ne plene identiĝas kun ĉi tiu nomumo. Tamen, li argumentas, ke politika teorio devas baziĝi sur la specifaj tradicioj kaj kulturo de ĉiu socio kaj kontraŭas tion, kion li konsideras troa abstraktado de politika filozofio. Inter liaj plej gravaj intelektaj kontribuoj estas revivigo de la Teorio de Justa Milito, kiu insistas pri la graveco de etiko dum milito evitante pacistajn poziciojn; la teorio de "kompleksa egaleco", kiu asertas, ke ne ekzistas ununura kriterio (morala aŭ materia) por taksi socian justecon. Egaleca justeco, aliflanke, postulas, ke ĉiu bono estu distribuita laŭ sia socia graveco, kaj ke neniu bono (kiel mono aŭ politika potenco) superregu aŭ interrompu la distribuadon de varoj en aliaj sferoj; Li ankaŭ argumentas, ke justeco ĉefe obeas moralajn preskribojn ene de ĉiu aparta nacio kaj socio, kaj tial ne povas esti submetita al universalaj abstraktadoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Malkonsento* Kvaronjara revuo de politiko kaj kulturo redaktita de Michael Walzer
* la biografio de Walzer ĉe la Instituto por Altnivela Studo

Kategorio:Lernantaro de la Universitato de Kembriĝo
Kategorio:Usonaj cionistoj
Kategorio:Filozofoj de milito
Kategorio:Moralaj filozofoj
Kategorio:Usonaj politikaj filozofoj
Ekzerco

**Ekzerco** estas "ago ekzerci sin aŭ aliajn, kaj rimedo (ekz. didaktika) uzata por tiu ago." Dume ekzerci estas "lertigi per ripetata praktikado".

Oni distingas:
* Mensa ekzercado
* Korpekzercado

## Vidu ankaŭ 
* Trejnado
* Lerno

## Ne konfuzu kun 
* Ekzorco

## Referencoj
Joseph Beal Steere

**Joseph Beal STEERE** (9a de Februaro 1842 – 7a de Decembro 1940) estis usona ornitologo. 

Li pasigis ĉirkaŭ dek ok monatojn ĉe la rivero Amazono kaj ĝiaj alfluantoj, farante kolektojn pri zoologio, botaniko kaj arkeologio. Li transiris la Andojn kaj daŭrigis siajn kolektojn en diversaj partoj de Peruo. Li poste ŝipiris al Ĉinio kaj la insulo Formoso (nuna Tajvano). Li partoprenis alian sciencan ekspedicion en 1887 al Filipinoj, kie li faris ampleksan kolekton de birdoj, konkoj kaj aliaj naturaj objektoj. De tie li daŭrigis sian vojaĝon al Molukoj, kaj fine revenis hejmen tra la Sueza Kanalo, Londono kaj Liverpulo, post foresto de kvin jaroj.

En 1875, li ricevis honoran doktorecon de la Universitato de Miĉigano kaj komencis labori kiel profesoro. Li okupis la jenajn postenojn: Lektoro pri Paleontologio (1876–1877); Lektoro pri Zoologio kaj Paleontologio (1877–1879); Profesoro pri Zoologio kaj Kuratoro de la Muzeo (1879–1881); kaj Profesoro pri Zoologio (1881–1894).

Steere priskribis kelkajn novajn birdojn. Li estas memorata en la sciencaj nomoj de pluraj birdoj, kiel la liociklo de Steere, *Liochicla steerii*; la karunkla sarkofanopo, *Sarcophanops steerii*; la Nigrakapuĉa centropo, *Centropus steerii*; kaj la Steere-pito, *Pitta steerii*. Ankaŭ specio de lacerto, *Parvoscincus steerei*, estis nomita liahonore. 

## Verkoj
* Steere, J. B., 1890. "A List of Birds and Mammals Collected by the Steere Expedition to the Philippines, with New Species."
* Steere, J. B., 1903. *Narrative of a visit to Indian tribes of the Purus River, Brazil*. *A. Rept. U. S. natl Mus.*, Washington, D. C. 1903: 359–393.
* Steere, J. B., 1927. The archeology of the Amazon. *Univ. Michigan off. Publs 29* (9, Pt. 2): 20–26.
* Steere, J. B., 1949. Tribos do Purus. *Sociologia*, São Paulo 11 (2): 64–78, 212–222.

## Referencoj
Kategorio:Usonaj esploristoj
Kategorio:Usonaj ornitologoj
Ordorsa rakedvostulo

**Ordorsa rakedvostulo** (*Prioniturus platurus*, laŭ kio ankaŭ *Platvosta rakedvostulo*) estas specio de papago en la familio *Psittaculidae*. Ĝi estas endemio de Indonezio. Ĝiaj naturaj vivejoj estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj malaltebenaĵaj arbaroj kaj subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montaraj arbaroj ĝis altitudo de ĉirkaŭ 3 000 metroj.

## Subspecioj
Tri subspecioj estas agnoskitaj. La nomiga subspecio *P. p. platurus* troviĝas en Sulaveso, Togian, Banggai kaj pluraj aliaj proksimaj insuloj, *P. p. talautensis* troviĝas en la Talaud-Insuloj kaj *P. p. sinerubris* troviĝas en Taliabu kaj Mangole en la Sula-Insuloj. Unu el la lokoj kie ĉi tiu birdo videblas estas la Naturrezervejo Gunung Ambang sur Sulaveso.

## Aspekto
Plenkreskaj ordorsaj rakedvostuloj estas ĉirkaŭ 28 cm longaj kaj pezas ĉirkaŭ 220 g. La masklo estas plejparte verda kun rozruĝa makulo ĉirkaŭita de griza makulo super la okulo kaj oranĝa (orkolora) malantaŭa kolumo trans la mantelo (supra dorso). La malsupraj partoj estas palverdaj. La supraj flugilkovriloj estas grizaj kaj la duarangaj verdbluaj kun flavecaj internaj randoj. La centraj vostoplumoj estas verdaj proksime de la bazo sed plilongigitaj en "rakedaĵojn", kun nudaj ŝaftoj kaj nigraj pintoj nuance per bluo. La eksteraj vostoplumoj estas verdaj kun nigra bendo proksime de la pinto. La ino estas simila sed malhavas la ruĝan makulon kaj la oranĝan kolumon, havas pli verdajn suprajn flugilkovrilojn kaj havas pli mallongan voston. La junulo estas simila al la inon sed ne havas nudajn ŝaftojn ĉe la vostoplumoj. La beko estas griza kaj la irisoj malhelbrunaj.

La krio konsistas el diversaj fajfantaj notoj, kiuj estas kunmetitaj, kreante muzikan tutaĵon. Aliaj sonoj elsenditaj estas raŭkaj kaj guturalaj.

## Referencoj
*
*
* 

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Papagoj
Kategorio:Birdoj de Indonezio
Burua rakedvostulo

**Burua rakedvostulo** (*Prioniturus mada*) estas specio de papago en la familio *Psittaculidae*. Ĝi estas endemio de arbaroj de la insulo Buruo en Molukoj, Indonezio.

## Teritorio kaj distribuado 
La Burua rakedvostulo estas endemia de la indonezia insulo Buruo en la insularo de la Molukoj. Ne estis aliaj ekvidoj de natura *Prioniturus mada* ekster la insulo Buruo.

## Habitato 
*Prioniturus mada* kutime troviĝas en altitudoj ĝis proksimume 1600 metroj, kie ĝi troviĝas en multaj malsamaj specoj de arbaraj vivejoj. Ĝi estas ofte vidata kaj en praarbaroj kaj en pli altaj sekundaraj arbaroj. Ĝi ankaŭ kutime troviĝas en la ceteraj arboj de kultivataj areoj kiel ekzemple en bienoj kaj malgrandaj vilaĝoj.

## Ekologio 
La Burua rakedvostulo kutime troviĝas en aroj de ĝis 10 birdoj. Ili estas laŭsezone nomadaj birdoj, kiuj vojaĝas al lokoj, kie fruktarboj floras en la montoj. La dieto de *Prioniturus mada* ĉefe konsistas el naturaj fruktoj, semoj, beroj kaj floroj. Inoj kutime demetas ĝis kvin ovojn. La konata reprodukta sezono por la Burua rakedvostulo estas de decembro ĝis februaro.

## Minacoj 
Kiel plej multaj aliaj indoneziaj birdoj, la Burua rakedvostulo estas minacata de vivejodetruo pro senarbarigo por fari vojojn por plantejoj (precipe palmoleo), arbohakado kaj minado. Ĉi tiu birdo estas ankaŭ minacata de kaptado por la komerco de ekzotaj dorlotbestoj.

## Referencoj
*
*
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* https://www.parrots.org/encyclopedia/buru-racquet-tailed-parrot

Kategorio:Papagoj
Kategorio:Birdoj de Indonezio
Péter Gaszner

'*** [gasner], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Gaszner Péter*' estis hungara psikiatro, altlerneja instruisto.

 naskiĝis  en Békéscsaba, li mortis  en Eger (laŭ Vikidatumoj en Budapeŝto).

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en Diósgyőr, poste li akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato Lajos Kossuth en 1963. Li akiris licencojn pri neŭrologio, psikiatrio kaj klinika farmakologio en 1957, 1970 kaj 1980, respektive, dum inter 1963–1978 li estis trejnita pri psikiatrio en la Medicina Universitato de Pécs apud István Környey. Komence li praktikadis, poste li estis klinika kuracisto (1964–1970), asistanto (1970–1976), lektoro (1976–1978). Inter 1978-2007 li laboris en tutlanda pdikiatria instituto en Budapeŝto, dum 2 jardekojn li ankaŭ instruis en Universitato Semmelweis. Intertempe li kandidatiĝis (CSc) en 1976, li doktoriĝis en 1997 antaŭ la Hungara Scienca Akademio, lia habilitiĝo okazis en 1995. Dum sia tuta profesia kariero li okupiĝis ankaŭ pri esplorado. Li edziĝis trifoje (1964, 1978, 1983), la edzinoj naskis resume 4 gefilojn en 1965, 1969, 1978 kaj 1984.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Az egyszeri intravénásan adott, nagy dózisú (30,0–600,0&nbsp;mg) atropin hatása az emberi gyomorsecretióra.* (kunaŭtoro, 1974)
* *A lelki betegségek gyógyszeres kezelése* (1989)
* *CODE-HD : composite diagnostic evaulation of hyperthymic disorders CODE-HD : composite diagnostic evaulation of hyperthymic disorders.* (kunaŭtoro, 1998)
* *A hyperthymiás zavarok komplex diagnosztikai értékelése.* (kunaŭtoro, 2007)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio angle

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj psikiatroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Flavbrusta rakedvostulo

**Flavbrusta rakedvostulo** (*Prioniturus flavicans*) estas specio de papago en la familio *Psittaculidae*. Ĝi estas endemio de Indonezio, kie ĝi troviĝas en la norda duoninsulo de Sulaveso kaj en Togianoj en la Golfo Tomini. Ilia natura habitato estas subtropika aŭ tropika malsekaj arbaroj de malaltaj teroj.

## Aspekto
La flavbrusta rakvostulo havas olivecverdajn dorson, kolon kaj bruston. La beko estas palgriza kaj ĝiaj irisoj estas brunaj. Ĝiaj kruroj estas grizaj. Maskloj estas bluaj sur la supro de la kapo kun ruĝa areo sur la krono. La vostoplumoj estas verdaj kun finaj nigraj spateloj. Inoj havas pli malgrandan areon de bluo sur la kapo kaj neniun ruĝan. Junuloj estas similaj al inoj, sed havas malpli da bluo sur la kapo.

## Distribuado 
*Prioniturus flavicans* troviĝas ĉefe sur la norda duoninsulo de la insulo Sulaveso (kune kun aliaj pli malgrandaj proksimaj insuloj kiel Bangka) kaj la Togian-insuloj. La natura teritorio de ĉi tiu birdo ekzistas nur en Indonezio.

## Ekologio kaj kutimaro 
*Prioniturus flavicans* estas trankvila kaj modesta birdo, kiu ofte troviĝas en paroj aŭ malgrandaj aroj. Por eviti esti rimarkita de predantoj, ĉi tiu birdo preferas resti en la supra kanopeo de arboj kaj moviĝas singarde inter la branĉoj.

## Minacoj 
Kiel plej multaj aliaj birdoj en Indonezio, la flavbrusta rakedvostulo estas minacata de forta senarbarigo por fari plantejojn (precipe por palmoleo), minado kaj arbohakado. Pro ĉi tiuj minacoj, ĉi tiu birdo estas listigita kiel preskaŭ minacata specio fare de la IUCN.

## Referencoj
*
*
* 

## Eksteraj ligiloj 
* https://www.parrots.org/encyclopedia/yellow-breasted-racquet-tailed-parrot

Kategorio:Papagoj
Kategorio:Birdoj de Indonezio
Malama parolo

**Malamparolo** aŭ **Incito** estas parolo kiu atakas individuojn aŭ grupojn surbaze de ilia sekso, etneco, religio aŭ kredo, handikapo aŭ seksa orientiĝo, socia sekso aŭ socia esprimo, direktita al individuo estas nomata ĉikanado, dum malamparolo direktita al grupo estas nomata malamparolo aŭ **malarmetoriko**. 

Difinoj de malamparolo ofte prenas kiel sian deirpunkton la intencon malantaŭ la lingvouzo, la efikon de la lingvouzo  aŭ la eblan efikon, kiun la lingvouzo havas sur sian aŭdantaron, tio estas, la aŭskultantojn aŭ legantojn. Estas precipe la eblaj konsekvencoj de malamparolo, kiuj distingas ĝin de aliaj specoj de parolado, kiel ekzemple insultoj. La lingvouzo povas havi negativajn konsekvencojn por grupo, ĉar ĝi povas influi ĝian reputacion, statuson kaj memfidon. Certaj specoj de malamparolo povas esti puneblaj laŭ la rasisma sekcio de la krimkodo depende la ŝtata jurisdikcio. 

Ĉi tiu fenomeno povas esti formo de rasismo, ksenofobio, malamo kaj maltoleremo, homofobio kaj seksismo.  

La Komitato de Ministroj de la Konsilio de Eŭropo difinas "malamparolon" kiel ĉiujn formojn de esprimo, kiuj implikas la disvastigon, inciton, kuraĝigon aŭ pravigon de rasa malamo, ksenofobio, antisemitismo aŭ aliaj specoj de malamo bazitaj sur maltoleremo, inkluzive de maltoleremo en la formo de agresema naciismo aŭ etnocentrismo, diskriminacio aŭ malamikeco kontraŭ malplimultoj, migrantoj kaj personoj kun enmigrinta fono.

La koncepto estas uzata en sociologio, kiu konsideras malamparolon kiel mekanismon por la formado kaj reproduktado de malamikaj bildigoj ; en internacia juro, inkluzive en la kadro de la laboro de la Eŭropa Kortumo pri Homaj Rajtoj ; en homaj-rajtaj agadoj, kies reprezentantoj celas limigi malamparolon aŭ teni respondecaj tiujn, kiuj uzas ĝin.

## Vidu ankaŭ 
* Antilocution

* Demonigo
* Ad hominem
* Falsa flago
* Dividu kaj regu
* Psikologia milito
* Identpolitiko
* Salama Metodo
* kulturo de timo

* Blasfema leĝo
* Genocida pravigo
* Solisitado al terorismo
* Malinformation
* Psikologio de genocido
* Inversa diskriminacio
* Riskaj faktoroj por genocido

*
Kategorio:Diskriminacio
Kategorio:Totalismo
Kategorio:Aŭtoritatismo
Kategorio:Islamofobio
Kategorio:Seksismo
Kategorio:Rasismo
Kategorio:Politikaj esprimoj
Kategorio:GLAT kaj socio
Kategorio:Homofobio
Kategorio:Ĉikanado
Kategorio:Parollibereco
Kategorio:Cenzuro
Kategorio:Kapablismo
Géza Haits

'*** [haiĉ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Haits Géza*' estis hungara psikiatro. Lia familia nomvarianto estis *Haitsch* (sama prononco).

 naskiĝis  en Budapeŝto, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 akiris medicinan diplomon en Medicina Universitato de Budapeŝto en 1962, poste li akiris licencojn pri psikiatrio (1966) kaj neŭrologio post 2 jaroj. Jam ekde 1961 li laboris en psikiatria kliniko, poste li estis asistanto (1964–1968), poste li esploris en farmakologia grupo, sed samtempe li kuracadis en kuracejo. En 1972 li estis levita ĉefkuracisto, jaron poste li laboris en malsanulejo kun alta posteno ĝis sia frua morto, krome ekde 1976 li estis ankaŭ inspektoro pri psikiatrio. Intertempe li kandidatiĝis (CSc) en 1970 antaŭ la Hungara Scienca Akademio.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A pszichózisok társadalmi kulturális szerepe.* (kunaŭtoro, 1965)
* *Adatok a pszichés indukció kérdéséhez.* (1967)
* *Neurotikus képek idős korban.* (kunaŭtoro, 1969)
* *Időskori depressziós kórképek differenciáldiagnózisának és terápiájának egyes szempontjai.*  (disertaĵo, 1970)
* *Pszichofarmakonok klinikai alkalmazása.* (1972)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj psikiatroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Stephan Balkenhol

**Stephan BALKENHOL** estas germana skulptisto, vidartisto, fotisto, pentristo kaj universitata instruisto. Li naskiĝis la 10-an de februaro 1957 en Fritzlar, do nun estas -jaraĝa. 

## Vivo 
Stephan Balkenhol kreskis en Fritzlar, Luksemburgo, kaj Kassel, la plej juna el kvar filoj de dommastrino kaj gimnazia instruisto. Li frekventis la Eŭropan Lernejon en Luksemburgo dum pluraj jaroj, kie lia patro instruis tiutempe. Balkenhol finis la gimnazion en Kassel. Kun amiko li jam jarojn antaŭe esploris la artekspozicion Documenta 5, kaj ek-eksperimentis per improvizita lernejana revuo. Balkenhol studis de 1976 ĝis 1982 ĉe la universitato de Belartoj Hamburgo, interalie sub Ulrich Rückriem. Danke al la stipendio li povis daŭrigi sian karieron kiel skulptisto.

Poste, li laboris kiel instruisto ĉe la ŝtata Akademio de Belartoj – *Städelschule* en Frankfurto. De 1992 ĝis 2023, li estis profesoro ĉe la akademio de Belartoj en Karlsruhe.

Balkenhol loĝas kaj laboras en Karlsruhe, Berlino, Meisenthal en Loreno kaj Kassel.

Kategorio:germanaj skulptistoj
István Hárdi

**István Hárdi** [iŝtvAn], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Hárdi István** estis hungara psikiatro, psikoanalizisto, altlerneja instruisto. Lia origina familia nomo estis *Hofbauer*.

 naskiĝis  en Budapeŝto, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 devenis el juda familio. Li maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li ne povis plulerni pro la kontraŭjudaj leĝoj, nur en 1950 li akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato Pázmány Péter. Post la diplomo li laboris en psikiatria branĉo de ĉefurba hospitalo  jardekon, poste ĝis 1995 en psikiatria kuracejo, kiu respondecis pri la tuta departemento. Li ankaŭ instruis en medicina altlernejo inter 1951-1985 kun interrompoj. En tiu longa aktiva periodo li analizis desegnaĵojn de la pacientoj. Lia edzino naskis filinon en 1955, ambaŭ inoj estis psikiatroj. Li ricevis premiojn inter 1968-1999.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Elmekórtan* (studenta lernolibro, 1958, 1974)
* *Ápoláslélektan* (1966, 6-a tralaborita eldono: 1997)
* *Lelki élet, lelki bajok* (1982 kun 9 eldonoj)
* *A dinamikus rajzvizsgálat* (1983, 3-a pligrandigita eldono: 2016)
* *A lélek egészségvédelme* (1992, tralaborita 1997)
* *Az alkoholbetegség klinikumának diagnosztikus és terápiás gyakorlatából.* (1992)
* *Képek a lélek mélyéről. A szentgotthárdi gyűjtemény* (2012)
* *Visszapillantó tükröm. Életemről, embereimről, munkámról* (2018)
* *Könnyektől a mosolyig. Kalandozás a képi világban* (2023)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj psikiatroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj psikoanalizistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Hungaraj centjaruloj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kinkomaa

**Kinkomaa** estas loĝareo en Muurame en Meza Finnlando apud okcidenta lagbordo de Päijänne. En Kinkomaa estis tuberkuloza saniĝejo kaj poste pli vasta malsanulejo. Ĝiaj kuracistoj, flegantoj ktp. konstruis domojn, kaj tiel iĝis la setlejo. Nuntempe la malsanulejo estas nuligita kaj la konstruaĵo estas loĝa apartamenta konstruaĵo, sed la loĝareo kreskas rapide. Nuntempe multaj ĝiaj loĝantoj laboras en Jyväskylä kaj en kirkvilaĝo Muurame. En Kinkomaa situas ekzemple manĝa butiko kaj elementa lernejo por la lernejaj jaroj 1–6.

Kategorio:Muurame
Oskari Kiiras

**Oskari KIIRAS** - formale *Oskar Emil Kiiras* - estis finna civitana aktivulo, poeto kaj komponisto. Li naskiĝis la 14-an de januaro 1903 en Helsinko kaj mortis la 10-an de decembro 1990, do en aĝo de 87 jaroj, en la sama urbo. 

Oskari Kiiras komence laboris kiel oficisto ĉe la Helsinka Policejo kaj post la militoj li estis privata entreprenisto. En la 1950-aj jaroj li estis kondamnita al tri monatoj da malliberejo pro blasfemo pro sia libro "Nova Religio kaj Purigo de Religio" (), kaj li servis sian punon en la malliberejo Naarajärvi. En 1957 Kiiras fondis religian asocion nomatan "Amikoj de la Vero", kiu ankoraŭ ekzistas. Kiiras ankaŭ redaktis la revuon "Totuden Sanomat" ("Mesaĝoj de Vero"), kiu celis esti la posteulo de la revuo "Totuden Torvi" ("La Korno de Vero"), kaj kiu sukcesis publikigi tri numerojn dum 1955.

Poste Oskari Kiiras okupiĝis pri politiko kaj fondis plurajn partiojn, kiuj pledis por la interesoj de pensiuloj. En la 1980-aj jaroj li verkis "Franciscus Assisiilainen Aurinkolaulu" ("Suna Kanto de Francisko el Asizo") kaj sendis la verkaĵon al papo Johano Paŭlo la 2-a. Kiiras interpretis la dankleteron de la papo kiel pardonon pro sia blasfemkondamno.

Li ankaŭ aperis en malgranda apoga rolo en filmo de 1969 finne nomita *Vodkaa, komisario Palmu*, reĝisorita fare de Matti Kassila.

Kategorio:Finnaj komponistoj
Kategorio:Finnaj poetoj
Hujĝou

**Hujĝou,** per simpligita ĉina skribo **惠州,** per pinjino *Hùizhōu* estas prefektujnivela milionurbo en provinco Gŭangdongo en Ĉina Popola Respubliko.
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2020 la prefektujnivela loĝantaro estis  homoj.

## Geografio 
La kuntirita urbego kuŝas en parte sur ebenaĵo, parte en montaro, sude laŭ la Sudĉina Maro sur areo  km² 15 m super la marnivelo kaj administras 5 dividojn. Ekonomie la areo apartenas al la ekonomia zono de delto de la Perlorivero. Honkongo troviĝas 92, provinca sidejo Kantono (Ĉinio) 118, Ĝonŝan 122, Makao 131, Ŝanhajo 1141, ĉefurbo Pekino 1875 km laŭ https://www.thedistancenow.com/hu/huizhou_china/shanghai_china.

## Historio 
eta|maldekstre|
La unuaj estoj en la areo datiĝas de la neolitiko. En 591 oni fondis urbon, kiu poste fariĝis politika, ekonomia kaj kultura centro de Gŭangdongo. La nuna loknomo datiĝas de la Dinastio Song (960–1279), kiam Hujĝou jam estis la prefekta ĉefurbo. Ĝi longe estis prospera regiono, specialiĝanta pri komerco, kio ŝanĝiĝis dum la 20-a jarcento pro militoj. Post la 1980-aj jaroj Hujĝou disvolviĝis kiel industria bazo.

## Ekonomio 
La prefektujnivela milionurbo situas en la ekonomia zono de delto de la Perlorivero, tio determinas la industrian bazon. Oni produktas ekzemple konsumelektronikajn varojn, petrolkemiaĵojn, vitraĵojn, se ne paroli pri produktado de energio (venta, akva, karbona, eĉ nuklea centraloj). La areo estas ĉefsidejo de grupo de ĉina armeo, ili respondecas pri defendo de la suda ĉina marbordo ĝis Vjetnamio.

## Eduko 
La plej altnivela eduko okazas en ambaŭ lokaj universitatoj.

## Trafiko 
eta|maldekstre|
La milionurbo fieras pri ampleksa, moderna transportreto kun havenurboj, flughavenoj, rapidtrajnoj kaj rapidvojoj. En 2018 tie ekfunkciis la unua aŭtomata fervojo de la mondo kun senŝofora trajno kaj robota helpo por pasaĝeroj kun bagaĝo kaj biletoj.

## Klimato 
La klimato estas humida subtropika klimato kun musona influo laŭ klimata klasifiko de Köppen: Cwa.  La someroj estas longaj, varmaj kaj humidaj, la vintroj mallongaj, mildaj kaj sekaj. La jara averaĝa temperaturo estas  kaj varias inter . Jare averaĝe pluvas 1942 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, sed la precipitaĵo koncentriĝas inter marto-septembro.

## Vidindaĵoj 
* preĝejoj
* muzeo

## Ĝemelurboj 
* 
* 
* 

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Ryoko Sekiguchi

**Rjōko SEKIGUĈI** (; pseŭdonimo : ; naskita la 21-an de decembro 1970 en Tokio) estas japana verkisto, poeto, arthistoriisto, tradukisto kaj manĝkritikisto.

Ŝi studis ĉe la Universitato de Tokio. Post diplomiĝo pri Kompara Literaturo kaj Kulturaj Studoj ŝi studis arthistorion ĉe la Sorbonne.  Ŝi publikigas siajn verkaĵojn en la franca kaj japana lingvoj. En 1989, ŝi ricevis la poezian premion *Gendaishi Techōshō* (現代詩手帖賞). Ŝi laboras en diversaj institucioj kiel ekzemple la Instituto Nacia instituto pri orientaj lingvoj kaj civilizacioj (INALCO).

Ŝi tradukis, inter aliaj, Gōzo Yoshimatsu (吉松剛造), Yōko Tawada kaj la 2006-datita Noma Literary Prize- gajnantan verkon *Ichijitsu yume no satsu* (一日夢の柵) de Kuroi Senji en la francan.

## Verkaro (elekto) 
* 1993 *Cassiopée Péca* (カシオペア・ペカ)
* 1996 *[Kom] pozicio*
* 2000 ''Hakkouseï S'Diapositives*
* 2001 *Kalko*
* 2005 *Heliotropoj*
* 2005 *Du Marŝoj*
* 2007 *Adagio ma non troppo*, Le Bleu du ciel
* 2012 *Manger fantôme*
* 2012 *L'adstringent*
* 2011 *Ce n'est pas un hazard*, Chronique japonaise
* 2018 *Nagori - La nostalgie de la saison qui vient de nous quitter'' 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Japanaj verkistoj
Kategorio:Verkistinoj
Kategorio:Japanaj tradukistoj
Konsilio por la Estonteco de la Mondo

La **Monda Estonteca Konsilio** aŭ **Initiato Monda estonteco** (, akronime WFC) estas germana neprofitcela fondaĵo bazita en Hamburgo. Ĝia misio estas certigi, ke estontaj generacioj havu sanan kaj daŭripovan planedon, kun justaj kaj pacaj socioj.  Por atingi tion, la WFC celas identigi, disvolvi, demonstri, disvastigi kaj antaŭenigi la efektivigon de estonte orientitaj solvoj al nunaj defioj, kiujn alfrontas la homaro tutmonde. La rajtoj de estontaj generacioj estas atentigotaj de decidantoj.

Ĝiaj ĉefaj laborkampoj estas ekologio, renovigebla energio, verda ekonomio kaj socia stabileco. La konsilio konsistas el ĝis 50 membroj el politiko, scienco, komerco, civila socio kaj kulturo. La ideo estas, ke ĉi tiu konsilio devus konsisti el etike justaj individuoj, kiuj estas respektataj kaj agnoskitaj de la publiko . 

Jakob von Uexküll, fondinto de la Alternativa Nobel-premio, fondis la Mondan Estontecan Konsilion en 2007 kun la subteno de Barbara Seiller, Michael Otto kaj Herbert Girardet. La Monda Estonteca Konsilio financas sian laboron per donacoj kaj instituciaj partnerecoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Monda Estonta Konsilio

Kategorio:Organizaĵoj en Germanio
Nika Melia

**Nikanor "Nika" Melia** ( ; naskita la 21-an de decembro 197 ) estas kartvela politikisto. Li estis membro de la Parlamento de Kartvelio (2016-2019; 2020-2021) kaj Prezidanto de la Unuiĝinta Nacia Movado (Q1057495) de 2020 ĝis 2023.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Kartvelaj politikistoj
Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Parlamentanoj