open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bottmingen

**Bottmingen** estas komunumo en la distrikto Arlesheim en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 6004 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
Bottmingen situas sudokcidente de Bazelo en la tiel nomita *Leimenvalo*, ĉe la bordo de la rivero Birsig. Sur la monteto *Bruderholz* en la sudo de la komunumo situas la bazelkampara kantonmalsanulejo Bruderholz.

La komunumo apartenas al la aglomeraĵo de Bazelo kaj estas ŝatata loĝloko de homoj, kiuj dumtage laboras en la urbo.

De la komunuma areo de 2,99 km² 52% estas okupitaj per setlejoj, 28% servas al agrikulturo, 19% estas kovritaj per arbaro kaj 1% estas dezertaj.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Bottmingen limas en nordo al Binningen, en nordoriento al Bazelo, en sudoriento al Reinach, kaj en sudokcidento kaj okcidento al Oberwil.

## Trafiko 
[eta|maldekstra|150ra|[Tramo|Tramhaltejo en Bottmingen]]
Bottmingen estas per la tramlinioj 10 kaj 17 konektita al la tramreto de la urbo kaj regiono de Bazelo. Krome tra la komunumo trafikas ankaŭ diversaj buslinioj.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Bottmingen datiĝas el la jaro 1246 kiel *Bothmingen*.

Ekde la 11-a jarcento Bottmingen kune kun Binningen apartenis al la episkopo de Bazelo. En la jaro 1534 la urbo Bazelo akiris kiel pando la vilaĝon de la episkopo kaj aĉetis ĝin definitive en la jaro 1585. Jam en la 18-a jarcento Bottmingen kaj Binningen disigis la paŝtejojn kaj la havaĵon. En la jaro 1756 Bottmingen ricevis propran lernejon. Sed ankoraŭ ĝis la jaro 1837 Bottmingen estis politike kunigita kun la najbara komunumo Binnigen.

## Vidindaĵoj 
Vidindaĵo kaj rekonilo de la komunumo estas la Akvokastelo Bottmingen, kiu estis menciita la unuan fojon en la jaro 1363. La komunumo ankaŭ disponas pri vilaĝomuzeo.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Bottmingen
* Bottmingen en la Historia Leksikono de Svislando

Kategorio:Urboj de Svislando
Aldea del Cano

**Aldea del Cano** (Domaro de la Blankharulo) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.

La loĝantoj nomiĝas *aldeanos*. La censita populacio en 2008 estis de 742 loĝantoj.

## Situo 
Aldea del Cano estas situa en la centra parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Sierra de Montánchez kaj sude de la provinco de Cáceres, je altitudo de 390 m; je 22&nbsp;km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 38&nbsp;km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 28,69&nbsp;km².

## Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado. Ĝi estas tre bone ligata per aŭtoŝoseo el Mérida al Cáceres kaj tuje per proksime konstruota flughaveno.

## Historio
Estas romiaj restaĵoj kiu sugestas fondon de prasetlejo pro trapaso de la tiama vojo Vía de la Plata el nordo al sudo de la lando. Estas proksimaj kasteloj en direkto al Cáceres.

## Demografio 
La jena tabelo montras la datumojn de la Nacia Instituto pri Statistiko Instituto Nacional de Estadística español pri la demografia evoluo de Aldea del Cano inter 1996 kaj 2007.

Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Municipoj de Cáceres
Alcollarín

**Alcollarín** [alkojaRIN] estas municipo kaj loĝloko de Hispanio. Ĝi apartenas al la aŭtonoma komunumo aŭ regiono Ekstremaduro, al ties pli norda provinco Kacereso *(Cáceres)* kaj al la komarko *Tierra de Trujillo*. Laŭ la stato de  en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La loĝantoj nomiĝas *alcollarinejos*. 

## Situo 
Alcollarín estas situa en la centra parto de Ekstremaduro en la nordo de la komarko aŭ distrikto Vegas Altas, je altitudo de 380 m; je 82&nbsp;km de Cáceres, provinca ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 79,92&nbsp;km². La plej proksimaj vilaĝoj estas Zorita, je 5&nbsp;km en direkto al Guadalupe, Campo Lugar kaj Abertura en direkto al Miajadas, kio estas je 18&nbsp;km.

## Ekonomio
Enspezofontoj estas precipe agrikulturo de irigacio kaj brutobredado.

## Limoj de la municipa teritorio 
* Zorita norde kaj oriente.
* Madrigalejo sudoriente.
* Campo Lugar sudokcidente.
* Abertura okcidente.

## Demografio 
Konstateblas, ke dum la dua duono de la 20-a jarcento la loĝantaro trioniĝis pro elmigrado kaj maljuniĝo de la populacio.

## Hidrografio 
La ĉefa rivero de la municipo estas la rivero Alcollarín, alfluanto de la rivero Ruecas. Trapasas la municipan teritorion ankaŭ la rojoj Gargantilla kaj Levosilla, alfluantoj de la Alcollarín.

## Etimologio 
Spite aliaj popularaj falsaj etimologioj ŝajne la nomo de la vilaĝo devenas el arabaj artikolo (al) kaj finaĵo (im) kun mozaraba radiko "collado" [koJAdo] kiu signifus *monteto*.

## Festoj 
* Sankta Katarina de Aleksandrio (25a de novembro)
* Festoj de la Elmigrintoj (unua semajno de aŭgusto)

## Monumentoj kaj vidindaĵoj 
* Palaco de la familio Pizarro/Carvajal, el la 16a jarcento (la blazonojn kiuj estis flanke de la fasado de la palaco oni ŝtelis en decembro de 2001 kaj oni ne reakiris ilin ankoraŭ). 
* Preĝejo de Sankta Katarina de Aleksandrio, katolika.

## Referencoj 
eta|maldekstra|300ra|

Kategorio:Municipoj de Cáceres
La Aldea del Obispo

**La Aldea del Obispo** (La domaro de la Episkopo) estas municipo kaj loĝloko de Hispanio. Ĝi apartenas al la aŭtonoma komunumo aŭ regiono Ekstremaduro, al ties pli norda provinco Kacereso *(Cáceres)* kaj al la komarko *Tierra de Trujillo*. Laŭ la stato de  en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La loĝantoj nomiĝas *aldeanos*. 

## Situo 
La Aldea del Obispo estas situa en la centra parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Tierra de Trujillo, je altitudo de 444 m. La surfaco de ties teritorio estas de 0,3&nbsp;km².

## Ekonomio
Enspezofontoj estas precipe agrikulturo kaj brutobredado.

## Historio 
Temas pri unu el la unuaj setlejoj kreitaj post la definitiva konkero de Trujillo fare de la kristanoj. Ĝis la unua duono de la 19a jarcento ĝi formis parton de Trujillo kiel kvartalo. Tiam sendependiĝis kaj konstituis propran municipon. Dum kelkaj jardekoj ĝi nomiĝis "Aldea de Trujillo" (Domaro de Trujillo) kaj ekde 1997 rekuperis sian antikvan nomon: "La Aldea del Obispo".

eta|maldekstra|230ra|

Kategorio:Municipoj de Cáceres
Füzérradvány

**Füzérradvány** [fuzEradvAnj] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Sátoraljaújhely.
eta|300ra|Kastelo de Füzérradvány

## Bazaj informoj 
* Areo: 10 &nbsp;km²
* Supermara alteco: 195 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.4848/21.5291
* Loĝantaro: 430
* Poŝtkodo: 3993
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
Füzérradvány situas sur malebenaĵo, fine de mallonga sakovojo el Pálháza. La lasta urbo troviĝas 2, Sátoraljaújhely 20, Miskolc 89 km.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1262 en formo *"Rodowan"*. Tiutempe la loko estis reĝa biencentro. Dum la turka erao la vilaĝo senhomiĝis. En la 17-a jarcento precipe slovakoj kaj germanoj refondis la komunumon. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Füzérradvány 653 homoj (637 hungaroj, 8 slovakoj). Vilaĝservo estas migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Eduardo la Konfesanto de 1830, la turo estas 25 metrojn alta
* kalvinana preĝejo
* Kastelo de Füzérradvány aŭ kastelo de Károlyi [kAroji] kune kun arboreto

## Fontoj 
* hungara kaj germana Vikipedioj
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* www.vendegvaro.hu
* www.gyaloglo.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Gadna

Gadna'* estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Szikszó. La slava gad signifas: serpento.

## Bazaj informoj 
* Areo: 8 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 180 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.4007/20.9304
* Poŝtkodo: 3815
* Telefonprefikso: 46

## Situo 
Gadna situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Encs troviĝas 18, Szikszó 25, Miskolc 42, Budapeŝto 213&nbsp;km-ojn http://www.tavolsag.hu/index.asp?go=tavolsag&i1=5494&i2=9566 .

## Historio 
La unua mencio devenis el 1330 en formo *"Ganna"''. Dum la turka erao longe vivis tie rutenoj, nuntempe precipe ciganoj. Vilaĝservo estas migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* grekokatolika preĝejo omaĝe al Sankta Spirito de 1816
* kalvinana preĝejo

## Fontoj 
* hungara kaj germana Vikipedioj
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* www.gyaloglo.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Galvács

eta|Blazono de Galvács
**Galvács** [galvAĉ] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Edelény.

## Bazaj informoj 
* Areo: 15 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 175 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.4196/20.7781
* Loĝantaro: 110
* Poŝtkodo: 3752
* Telefonprefikso: 48

## Situo 
Galvács situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Szendrő troviĝas 5, Edelény 20, Miskolc 47, Budapeŝto 212&nbsp;km-ojn http://www.tavolsag.hu/index.asp?go=tavolsag&i1=19293&i2=9566 .

## Historio 
La unua mencio devenis el 1332 laŭ tiama ortografio *"Kaloach"*. Post la mezepoko la turkoj bruldetruis la vilaĝon. En 1945 oni disdonis parcelojn el la grandbieno al la malriĉaj vilaĝanoj. Vilaĝservoj estas kuratoro kune kun malgranda aŭtobuso por liverado, interretejo, migra poŝto, mobila biblioteko, vendejo, drinkejo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika kapelo omaĝe al Reĝo Stefano la 1-a (Hungario) de 1864
* monumento pri falintoj dum la mondomilitoj de 1992
* kastelo de Törley [torlei] de 1865, trakonstruita en 1910

## Famuloj 
En Galvács naskiĝis fizikisto József Pálinkás.

## Fontoj 
* hungara kaj germana Vikipedioj
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* www.gyaloglo.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Maria Vesperbild

**Maria Vesperbild** estas parto de la komunumo Ziemetshausen en la sudo de Germanio. La loĝloko situas en la distrikto Günzburg de la Ŝvabio en la federacia lando Bavario Temas pri konata katolikisma pilgrimejo. Maria Vesperbild troviĝas 1 kilometron sudoriente de la komunuma centro de Ziemetshausen borde de la federacia strato B 300, kaj proksimume 30 kilometrojn sudokcidente de Aŭgsburgo. Ĉiujare inter 400.000 kaj 500.000 katolikoj pilgrimas al ikono de la funebranta Sankta Maria en loka pilgrima groto.

## Pilgrima preĝejo Maria Vesperbild 
Dum la jaro 1650 borde de la vojo inter la loĝlokoj Ziemetshausen kaj Langenneufnach kiel signo de danko pro la fino de la Tridekjara Milito estis konstruigita kampara kapelo. Dum la jaro 1673 la kapelo estis pliampleksigita kaj dum la jaro 1725 konstruigita la unua pilgrima preĝejo. Ekde 1754&nbsp;ekestis nova pilgrima preĝejo, kiu du jarojn pli poste pretis kaj konsekriĝis. Dum 1960 centra altaro kaj kvin jarojn pli poste la flankaj altaroj estis starigitaj. Okaze de la kristana festotago de la Ĉieliro de Maria la 15-an de aŭgusto estas aparte festaj diservoj en la preĝejo. Dum tiu tago de la jaro 2008 la festan meson gvidis la vatikana ĉefepiskopo *Malcolm Ranjith*.

De la preĝejo, vojo de la kruco tra hela faga arbaro gvidas al Maria groto (norde de la loka kastelo *Seifriedsberg*), kie montriĝas la ikono de la funebranta Sankta Maria. La loko estas aparte adorata de profunde kredantaj katolikaj pilgrimantoj, pri kio atestas interalie pli ol milo da dankaj tabuletoj ĉirkaŭ la maria ikono.

La pilgrima preĝejo cetere en la porinfana amuzparko Legoland' Germanio estas elektita kiel tipa simbolo de la regiono Ŝvabio kaj estas miniature rekonstruita per Lego-briketoj.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de la pilgrimejo (germanlingve)
* mapo de *Maria Vesperbild* 

Kategorio:Distrikto Günzburg
Kategorio:Pilgrimejoj
Alcuéscar

**Alcuéscar** estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.

La loĝantoj nomiĝas *alcuesqueños*. La censita populacio en 2008 estis de 3.001 loĝantoj.

## Situo 
Alcuéscar estas situa en la centra parto de Ekstremaduro kaj sudo de la provinco de Cáceres en la komarko aŭ distrikto Sierra de Montánchez, je altitudo de 488 m tute apud la limo kun la Provinco de Badajoz; je 39&nbsp;km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 32&nbsp;km de Mérida, la regiona ĉefurbo. Madrido estas je 290&nbsp;km. La surfaco de ties teritorio estas de 108,93&nbsp;km².

## Ekonomio 
Agrikulturo kaj brutobredado.

## Geografio 
Alcuéscar situas inter la Montaroj Centinela kaj Lombriz, inter la Sierra de Montánchez kaj la Sierra de San Pedro, kaj markas la finon de la preskaŭebenaĵo de Cáceres sude. La plej altaj pintoj estas 696 kaj 698 m altaj respektive.

## Demografio 
La jena tabelo montras la datumojn de la Nacia Instituto pri Statistiko Instituto Nacional de Estadística español pri la demografia evoluo de Alcuéscar inter 1996 kaj 2006.

## Historio 
La fondo de Alcuéscar okazis en la jaro 830 dum islama epoko. Laŭ la historiisto de la 17a jarcento Bernabé Moreno de Vargas fine de la 15a jarcento estis reloĝara de araboj devenaj el loko de Andaluzio nome "Güescar" [guESkar], eble la aktuala Huéscar, de la Provinco de Granada.

Eble ankaŭ dum la 16a jarcento kaj post reloĝado fare de moriskoj, oni konis la vilaĝon kiel "Güescar" kiel la toponimo araba-andaluza. Eble la prefikso "al" estis poste aldonita poste por diferencigi ĝin el la andaluza enklavo de kie devenus la menciitaj moriskoj, rezulte fine per la arabeca nomo de "Algüéscar", aŭ "Alcuéscar".

## Vidindaĵo 
Proksime de la vilaĝo estas gravega kaj unika en la regiono preĝejo de la epoko de Visigotoj nome Sankta Lucía del Trampal.

Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Municipoj de Cáceres
Sabla rozo

eta|dekstra|250ra|Sahara sabla rozo, longa 47 cm.
La **sabla rozo** aŭ **dezerta rozo** estas nomo de rozetaj mineraloj de kristala gipso kaj barito, en kiujn sablaj grajnoj kaptiĝas.

La gipsaj rozoj estas akvosolveblaj kaj estiĝas en varmegaj kaj sekaj dezertaj areoj. Pro la rapide vaporiĝanta surfaca humideco, la grundakvo filtriĝas supren tra kapliraa forto. La akvaj mineraloj kristaliziĝas pro la daŭranta vaporiĝo kaj formas kun la sablo la karakterizan, blatforman kristalan strukturon. Tiu troviĝas nur en Saharo en Nord-Afriko.

La baritaj rozoj ne estas akvosolveblaj kaj estiĝas rare en sablaj deponejoj, ekz. en Wetterau.

La sablaj rozoj estas stabilaj kaj longtempe rezerveblaj en sekaj kondiĉoj, tiel ili estas ŝatataj objektoj de kolektado.

Ekzistas „Sandrosen-Museum“ (Sabloroza Muzeo) en Untertor en Büdingen, kie oni ekspozicias interesajn sablajn rozojn, plej ofte el Wetterau.

Kategorio:Mineraloj
Garadna

**Garadna** estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Encs. La slava vorto signifas: apartenanta al fortikaĵo.

## Bazaj informoj 
* Areo: 10 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 151 m
* Loĝantaro: 490
* Poŝtkodo: 3873
* Telefonprefikso: 46

## Situo 
Garadna situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Miskolc-Hidasnémeti, Hernád preterfluas. Encs troviĝas 10, Miskolc 50&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1234 laŭ tiama ortografio *"Grathna"*. Post liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a la vilaĝo senhomiĝis pro epidemio.

En Garadna migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* grekokatolika preĝejo de 1808
* romkatolika kapelo aŭ sonorilostablo, verŝajne restaĵo de preĝejoturo el la 15-a jarcento
* iama gastejo, poste policejo, nun klubo de maljunuloj

## Fontoj 
* hungara kaj germana Vikipedioj
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Sulina

**Sulina** estas havenurbo en Rumanio, en la distrikto Tulcea apud la Sulina-branĉo de la rivero Danubo. Ĝi situas en la nordo de la regiono Dobroĝo, la plej orienta parto de Rumanio, proksime de la Nigra Maro. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². En 2011 estis  personoj, ĉefe rumanoj kaj ĉ. 11% da slavoj.

La plej orienta punkto sur la teritorio de Rumanio situas en Sulina.

## Historio
La nomo venas plej verŝajne el la slava *sol* (salo). 

La komunumo aperas sur italaj mapoj el la 14-a kaj 15-aj jarcentoj, ekz. sur mapo de Pietro Visconti el 1327, sed la plej malnova skriba mencio datiĝas el la 10a jc., sub la nomo *Solina*. 

En la 18-a jarcento ekas la turka ŝiptrafiko sur Danubo al Konstantinopolo. Tiutempe, el la tri branĉoj de la Danuba riverdelto, oni povis ŝipi nur sur la Sulina-branĉo. Agao Besir en 1745 donis subvencion por konstruo de lumturo.

La urbo estis inter 1856 kaj 1939 ĉefsidejo de la Danuba Komitato.

Dum la dua mondmilito 80% de la urbo estis detruita de sovetia bombardado.

Laŭ kalkuloj el 2004, la senlaboreco estas ĉ. 40%.

## Vidindaĵoj
* Lumturoj (1802 kaj 1870)
* Akvoturo
* Iama konstruaĵo de la Danuba Komitato (1868)

Kategorio:Urboj de Rumanio
Kategorio:Urboj de distrikto Tulcea
Arĉpiano

**Arĉpiano** estas kordinstrumento ludata per klavaro. Malsame ol ĉe piano la kordoj ne estas frapata, sed arĉata.

La konstruaĵo ebligas plenakordan ludadon, kontrolon pri daŭro kaj laŭteco kaj, depende de la konstrumaniero, ankaŭ la intonacion de ĉiu unuopa tono.

Arĉpianoj estas dokumenteblaj ekde la 15-a jarcento, kaj ĝis en la 20-a jarcento ekestis multnombro da diversaj konstruaĵoj.

Plejparte radoj, bendoj aŭ cilindroj ŝmiritaj per kolofono arĉas la kordojn svingigante ilin. La kordoj estas aranĝitaj laŭ tonalto sur resonkorpo, la formo ofte similas al tiu de vostpiano.

## Historio 
Leonardo da Vinci faris desegnojn pri arĉpiano.

La publikaĵo Syntagma musicum de Michael Praetorius aparte atentigis pri la *Nurenberga violonaro (violonklaviceno)* el Nurenbergo (1575) de Hans Heyden. Ĉe ĉi tiu instrumento la premado sur klavo kondukas la kordon ligitan ĉe hoko kontraŭ radon. Ĉar ne ekzistas premopunkto, la kordoj intonacias depende de la klavopremo. Por arĉi la grandan nombron da kordoj ekzistas pluraj radoj aranĝitaj unu apud la alia, al kiuj pokaze pluraj kordoj estas alordigitaj. Du personoj ekfunkciigas la arĉpianon: unu persono ekmovigas la radojn pere de kranko, la alia ludas sur la klavoj.

Georg Gleichmann, orgenisto en Ilmenau, konstruis en 1709 similan instrumenton kun kelkaj plibonigoj kaj nomis ĝin *klavovjolo*. En 1741 Le Voirs en Parizo ankaŭ prezentis *vjolpianon*, 1754 Hohlfeld en Berlino la *arĉpianon*, kiu havis kompare kun la instrumento de Heyden la avantaĝon, ke la radoj estis tegitaj per ĉevalharoj. Plibonigon de la arĉpiano elprovis en 1790 Garbrecht en Kenigsbergo, en 1795 Mayer en Görlitz prezentis sian *arĉpianegon*, kiun en 1799 faris pli bone uzebla Kunze en Prago. En 1801 Hübner konstruis sian *clavecin harmonique* (orkestrionon) kaj en 1797 Karl Leopold Röllig en Vieno per *Xänorphica* la plej komplikan instrumenton tiaspecan, kiu por ĉiu klavo kaj kordo ekmovigis apartan arĉon.

El ĉiuj ĉi instrumentoj neniu transpaŝis la renomon de kuriozaĵo. Kombinaĵo de arĉpiano kun kutima piano estis la *arĉmartela piano* de Karl Greiner el la jaro 1779.

Ludeblaj kaj funkcikapablaj kopioj de arĉpianoj troviĝas en la muzikinstrumenta muzeo en Ortenberg. Kurt Reichmann konstruis ilin laŭ konstruskizoj de da Vinci.

## Klavoviolono 
(Klavoviolono) estas interformo inter violono kaj arĉpiano.

## Literaturo 
* Alexander Buchner: *Das Sostenente-Piano* © 1980 Société Belge de Musicologie
* *Der Bogenflügel* in *Meyers Großes Konversations-Lexikon* 1905 Bd-03, Seite 140

## Referencoj 
Kategorio:Historiaj muzikaj instrumentoj
Kategorio:Arĉinstrumentoj
Kategorio:Klavarinstrumentoj
Kategorio:Kordinstrumentoj
Guéra

**Guéra** estas regiono de la afrika ŝtato Ĉado. ĝi situas en la suda centro de la lando. Fine de  en la nuna provinco vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Por komparo: en 2009 estis 553 795 loĝantoj. Administra centro estas la urbo *Mongo*. La provinco plue dividiĝas al la departementoj ''''.

La ĉefaj etnaj grupoj estas la haĝeroj (66,18 %) kaj la araboj (21,11 %).

## Referencoj 
Kategorio:Provincoj de Ĉado
Tierra de Trujillo

La ***Tierra de Trujillo*** (esperante "Tero de Trujillo") estas komarko situa sude de la Provinco de Cáceres, en la regiono de Ekstremaduro. Ĝi ricevis la nomon de sia ĉefurbo, Trujillo. Laŭ la stato de  en la komarko vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Municipoj kaj submunicipoj
Noto: La nomoj kiuj ne montras surfacon korespondas al submunicipoj kiuj apartenas al iu municipo kaj pro tio estas inkluditaj en la municipa surfaco de tiu municipo la kiu formas parton.

Por komparo: en 2008 estis ankoraŭ 27 152 loĝantoj. Do ene de nur 15 jaroj la loĝantaro malmultiĝis al nur triono de la antaŭa nombro. Kaj tio nur estas daŭrigo de fenomeno, kiu jam daŭris la tutan duan duonon de la 20-a jarcento.

## Vidu ankaŭ 
* Komarkoj de Ekstremaduro

Trujillo
Ras Nuadibu

**Ras Nuadibu** () estas nomo de mallarĝa, ĉ. 60 km longa  duoninsulo, kiu apartenas duone al Maŭritanio (orienta parto) kaj Okcidenta Saharo. La duoninsulo etendiĝas suden kaj finiĝas en *Kabo Blanko* (hispane: *Cabo Blanco*). La golfo, kiu situas inter la duoninsulo kaj la maŭritania festlando, portas la nomon *Baie du Lévrier*.

La limo tratranĉas la duoninsulon ĝis la Kabo kaj estis tiel fiksita en 1912 inter la koloniaj potencoj de Hispanio kaj Francio.  

La plej grava komunumo estas la maŭritania urbo Nuadibu. Kelkajn kilometrojn de ĝi situas la forlasita urbeto Laguira.

Kategorio:Duoninsuloj en Afriko
Nuadibu

**Nouadhibou** (), en Esperanto Nuadibuo, iama **Port-Étienne** estas la dua plej granda urbo de Maŭritanio, kun 90.000 loĝantoj. Ĝi estas ĉefurbo de regiono Dakhlet Nouadhibou kaj ekonomia centro de la lando. 

La urbo situas ĉe la orienta bordo de duoninsulo Ras Nouadhibou, rekte apud limo al Okcidenta Saharo. Najbaraj komunumoj estas Cansado, Lagouira kaj Bir Gandouz.

La ĉefa ekonomia agado estas la fiŝkpatado kaj la prilaboro kaj transporto de fererco. La erco estas liverita tra 674 km longa fervoja linio el F'dérik.

## Trafiko 
Nouadibou havas internacian flughavenon (IATA-mallongigo NDB).

Ekde 2005, Nouadhibou estas ligita per asfaltita vojo al ĉefurbo Nouakchott, situanta je 450 km. Krom tio, kondukas asfaltita vojo proksime al la atlantika bordo tra Okcidenta Saharo al Maroko. 

La ŝipvrakejo de Nouadhibou estas unu el la plej grandaj de la mondo.

## Historio 
La franca registaro konstruigis ekde 1908 ŝiphavenon kaj lumturon por ekspluati la fiŝriĉan maron. Kelkajn jarojn poste laboris tie fiŝprilabora uzino kun 200 laboristoj.

En la 1920-aj jaroj, oni konstruis tie flughavenon kiel ŝtupon de la fluglinio Aeropostale de Francio tra Dakar al Sud-Ameriko. 

Post la sendependiĝo de Maŭritanio, la fervoja linio estis preta en 1964.

dosiero:Nouadhibou street2.jpg|Strato en Nouadhibou
dosiero:rue au lever du soleil Nouadhibou.jpg|Matene en Nouadhibou
dosiero:Nouadhibou_train.jpg|Fererca vagonaro en Nouadhibou
dosiero:Ships graveyard, Nouadhibou, Mauritania-4.jpg|Ŝipvrakejo de Nouadhibou

Kategorio:Maŭritanio
Tidra

**Tidra** estas oceana insulo, longanta 18 mejlojn kaj larĝanta 5 mejlojn. Ĝi estas la plej granda insulo de la marbordo de Banc d' Arguin, Maŭritanio kaj estas hejmo por la komunumo de imragena fiŝkapta tribo. La insulo estas parto de la Nacia Parko Banc d'Arguin.

Kategorio:Insuloj en Maŭritanio
Kategorio:Insuloj en la Atlantiko
Kategorio:Daĥlet Nuadibu
Arrhenatherum elatius

***Arrhenatherum elatius***, esperante rekta aveno, estas vegetala specio de la subfamilio de Pooideae. Ĝi estas staŭda.

## Etimologio 
*Arrhenatherum* greke signifas aristo de viro (el la vira floro), *elatius* latine signifas alta.

## Priskribo 
eta|maldekstra|Arrhenatherum elatius subsp. bulbosum (Willd.) Schübler & G.Martens

Ĝi altas 60-140 cm. Ĝiaj Spiketoj (6-10 mm) havas du florojn. Nur unu havas ariston kiu estas longa (>7 mm) kaj genua.
La subspecio *bulbosum* havas bulbon en la piedo.

## Uzo 
Ĝi estas rubema. Ĝi estas ankaŭ uzata por fojno.

## Parazitoj 
[eta|maldekstra|[Sklerotoj de Claviceps purpurea en Arrhenatherum elatius]]
*Ergoto fungo* parazitas ĝian ovarion sed malforte.

## Eksteraj ligiloj 
* Tela botanica 
* INRA Dijon Web Badoma  
 
 

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Tritikeoj
Andrew Wiles

*Sir* **Andrew John Wiles** KBE, FRS (* 11-a de aprilo 1953 en Cambridge [Kembriĝ]) estas brita matematikisto. Li iĝis fama post sia pruvo de la tiama konjekto de Taniyama-Shimura, pro kiu la *Granda Teoremo de Fermat* rezultiĝis.

En 1995/1996 li estis premiita la Wolf-Premio pri Matematiko, en 2016 li estis premiita la Abel-Premio.

Kategorio:Britaj matematikistoj
Kategorio:Nombroteoriistoj
Kategorio:Membroj de la franca Akademio de Sciencoj
Kategorio:Membroj de la Usona Nacia Akademio de Sciencoj
Kategorio:Anoj de la Reĝa Societo de Londono
Kategorio:Wolf-premiitoj pri matematiko
August Ferdinand Möbius

**August Ferdinand MÖBIUS** (naskiĝinta la  en Schulpforte, mortinta la  en Leipzig) estis germana matematikisto kaj astronomo ĉe la universitato Leipzig.

## Familio 
Lia patro Johann Heinrich Möbius estis danc-instruisto en Schulpforte. La patrino estis praido de Marteno Lutero.

En 1820 Möbius edziĝis al Dorothea Christiane Juliane Rothe (n. 26-a de aprilo 1790 en Gera; m. 9-a de septembro 1859 en Leipzig). Ili havis unu filinon, Emilie Auguste (1822–1897), kaj du filojn: August Theodor (1821–1890) kaj Paul Heinrich August (1825–1889).

## Faroj 
[eta|[rubando de Möbius]]
Möbius verkis multnombrajn ampleksajn traktaĵojn kaj verkojn pri astronomio, geometrio kaj statiko.

## Verkoj 
Liaj plej gravaj verkoj okupiĝis pri la esploro de la interagoj inter geometrio kaj mekaniko:
* *Der barycentrische Calcül: ein neues Hilfsmittel zur analytischen Behandlung der Geometrie*. Leipzig (1827)
* *Lehrbuch der Statik*. 2 Bde. Leipzig (1837)
* *Die Elemente der Mechanik des Himmels*. Leipzig (1843)

Trans la menciitaj verkoj li aldonis per multenombraj malgrandaj artikoloj al la evoluo de diversaj matematikaj branĉoj. Laŭ sia nomo nomitaj estas i.a. la Möbius-geometrio, la funkcio de Möbius, la transformo de Möbius kaj la rubando de Möbius.

## Vidu ankaŭ 
* Botelo de Klein
* Toro
* Topologio

## Eksteraj ligiloj 
* 
* http://www.mathe.tu-freiberg.de/~hebisch/cafe/moebius.html
* Möbius im Leipzig-Lexikon
* http://www.ksk.ch/mathematik/mathonline/biographien/jh19und20/moebius.htm 
* kolektitaj verkoj de Möbius (Gesammelte Werke bei gallica)

Kategorio:Germanaj matematikistoj
Kategorio:Germanaj astronomoj
Kategorio:Nombroteoriistoj
Kategorio:Geometroj
Thunderbolt (filmo)

***Thunderbolt*** (**霹靂火**; "**Pik lik feng**"; "**Dead Heat**" en Nordameriko) estas honkonga filmo de Gordon Chan aperinta en 1995.

## Temo 
Foh estas meĥanikisto kaj part-tempa piloto en aŭtomobilaj kuradoj, ludanta la parabolon de bona Samariano por la polico, helpante al ili kapti danĝeran krimulon nomitan Cougar pere de aŭtomobila postkurado. Tamen la krimulo baldaŭ estas liberigita kaj venĝas sin de Foh detruante lian entreprenon kaj domon kaj kidnapante liajn du plijunajn fratinojn. Foh povas liberigi ilin nur partoprenante kuradon kun Cougar kaj denove alfrontante la krimulon post lia pli frua malvenko.

## Teĥnikaĵoj 
* Titolo: *Thunderbolt*
* Devenlando: Honkongo
* Lingvoj: Kantona, japana, angla
* Reĝisoro: Gordon Chan
* Scenaro: Gordon Chan, Chan Hing-Kai, Kwok Wai Chung
* Produktoroj: Lam Chua, Jackie Chan, Leonard Ho
* Muziko: Yang Bang Ean
* Filmado: Chan Kwong-hung, Cheng Siu-Keung, Kwan Chi-kan, Andy Lam, Lam Hung Chuen, Wong Wing-hung
* Muntado: Chan Ki-hop, Cheung Ka-Fai, Peter Cheung, Ng Wang Hung
* Aperjaro: 1995
* Daŭro: 108 minutoj

## Rolularo 
* Jackie Chan: Chan Foh To (Alfred Tung en la usona versio)
* Anita Yuen: Amy Yip
* Michael Wong: Steve Cannon
* Thorsten Nickel: Warner 'Cougar' Kaugman
* Chor Yuen: Patro de Foh (Patro de Alfred en la usona versio)
* Wu Oi-Yan: Dai Mui (Daphne en la usona versio)
* Man Chung-Han: Sai Mui (Sammi en la usona versio)
* Yūzō Kayama: Trejnisto
* Kenya Sawada: Saw
* Ken Lo: Kong
* Wong Chi Wah: S-ro Lam
* Chin Kar Lok: Asistanto de trejnisto
* Corey Yuen: Doktoro
* Marie Eguro: F-ino Kenya
* Yung Kam-Cheong: Cheong, meĥanikisto
* William Tuen: Koo
* Bruce Law: Bruce
* Patrick Han: John
* Lam Wai-Kong: Inspektoro Cheung (Joe en la usona versio)
* Shing Fui-On: Nelaŭleĝa piloto
* Paul Rapovski: Gangstero de Kong #1
* Michael Ian Lambert: Gangstero de Kong #2
* Tom Lent: (voĉo)
* Annie Man- Xiao Mei
* Stephen Fung (ne kreditita)
* Blackie Ko: Meĥanikisto (ne kreditita)
* Ailen Sit: Subaĉetanto (ne kreditita)
* Wong Ming-Sing: Polica Oficiro (ne kreditita)

## Eksteraj ligiloj 
* Thunderbolt en IMDB
* Thunderbolt en AllMovie

Kategorio:Honkongaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1995
Legoland' Windsor

La '''Legoland' Windsor'* estas porinfana amuzparko en Anglio, kiu dediĉiĝas al la infanludila konstrusistemo Lego: al la miniatura rekonstruo de multaj elektitaj britiaj kaj aliaj eŭropaj vidindaĵoj, sed ankaŭ al grandaj amuzparkaj amuzaĵoj en la stilo de la konstrusistemo. Interalie ekzistas 50 veturejoj, plejparte je radaj aŭ boataj veturiloj de ne-timiga rapideco, sed ankaŭ tri Lego-stilaj ondaj fervojoj. Kiel multaj aliaj amuzparkoj, la teritorio dispartiĝas laŭ diversaj temoj, interalie "lando de vikingoj", "sovaĝa arbaro" (kun piratoj), "kavalira reĝlando" "lando de aventuroj" kaj "reĝlando de faraonoj". Krome interalie ekzistas demonstrejo pri la produktado de la ludiloj, ludejo kie infanoj (kaj laŭvole ankaŭ plenkreskuloj) povas konstrui ludilojn el granda elekto de konstrueroj, kaj vendejo de imprese grandega elekto da konstrueroj. La amuzparko proksimas al la kastelo Windsor kaj situas pli-malpli 13 kilometrojn okcidente de la internacia flughaveno *London Heathrow''.

La parko estas la dua en serio de similspecaj amuzparkoj, kiuj ĉiuj havas la nomon Legoland'. La unua (la "originalo") malfermiĝis dum la jaro 1968 en Billund, Danio; dum 1996 sekvis la brita variaĵo, kiel tria dum 199 parko en Carlsbad, Kalifornio kaj kiel kvara dum 2002 la parko Legoland' Germanio en Mezeŭropo. Dum la jaro 2005 la firmao *Merlin Entertainments* aĉetis 70 procentaĵojn de ĉiuj parkoj; la restaj 30 procentaĵoj restis ĉe la firmao *Lego*. Kiel la aliaj parkoj, ankaŭ tiu en Anglio estas sezona kaj ne funkcias dum la vintro: ĝi akceptas gastojn inter marto kaj oktobro. Laŭ indikoj de la parka administrado, nur por la **mini**atura **land**o Miniland utiliĝis preskaŭ 40 milionoj da Lego-briketoj, kaj aldoniĝas multaj pliaj milionoj por la dekoraĵoj en la resto de la parko.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de la parko (angle)
* interaktiva parka mapo  (prezento per programo *Flash*)
* parka gvidilo (angle)

Dosiero:PirateFalls.JPG|la "pirata akvofalo"
Dosiero:KnightKingdom.JPG|la "kavalira reĝlando
Dosiero:JungleCoaster.JPG|la "ĝangala onda fervojo"
Dosiero:LegolandAfterDark.JPG|nokta festo 2007

Kategorio:Amuzparkoj
East Renfrewshire

**East Renfrewshire** () estas unu el la 32 unu-nivelaj administraj unuoj (unuaraj instancoj) en Skotlando. 

Laŭ la stato de  en la regiono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Per tio ĝi estas inter la plej malgrandaj distriktoj de Skotlando (28-a laŭ areo, 24-a laŭ loĝantaro).

*East Renfrewshire* situas inter North Ayrshire, East Ayrshire, Renfrewshire, South Lanarkshire kaj Glasgow.

## Lokoj 
* Barrhead
* Busby
* Clarkston
* Eaglesham
* Giffnock
* Neilston
* Netherlee
* Newton Mearns
* Stamperland
* Thornliebank

## Eksteraj ligiloj 
* www.eastrenfrewshire.gov.uk, administra retejo

Kategorio:Konsiliaj areoj de Skotlando
75-a simfonio (Haydn)

La **simfonion no 75 D-maĵoran** Joseph Haydn komponis en la jaro 1780. Mozart estis impresita de tiu ĉi simfonio.

## Muziko 
**Ensemblo:** fluto, 2 hobojoj, 2 fagotoj, 2 kornoj pokaze en D, 2 trumpetoj en D, timbaloj, 2 violono, vjolo, violonĉelo, kontrabaso. Klaviceno ne estas eksplicite notita, tamen tre verŝajne kunludus.

**Daŭro:** ĉ. 25 minutoj

## Referencoj 
075
Hangács

**Hangács** [hangAĉ] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en subregiono de Edelény.

## Bazaj informoj 
* Areo: 23 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 185 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.2899/20.8322
* Loĝantaro: 670
* Poŝtkodo: 3795
* Telefonprefikso: 46

## Situo 
Hangács situas sur malebenaĵo, fine de tre longa sakovojo. Edelény troviĝas 15, Miskolc 25 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1300 laŭ tiama ortografio *"Hangach"*. Dum la turka erao la vilaĝo ne senhomiĝis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Hangács 1210 homoj (ĉiuj hungaroj). Vilaĝservoj estas infanĝardeno, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Adalberto
* kalvinana preĝejo
* eklezihistoria muzeo
* kelo de Francisko Rákóczi la 2-a

## Fontoj 
* hungara kaj germana Vikipedioj
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* w.nagyvofely.hu
* w.gyaloglo.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Biel-Benken

## Pri la komunumo 
**Biel-Benken** estas komunumo en la distrikto Arlesheim en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 3142 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
Biel-Benken situas en la supera *Leimenvalo* ĉe la bordo de la rivero Birsig okcidente de la franca landlimo. La komunumo konsistas el la du lokopartoj Biel kaj Benken.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Biel-Benken limas en okcidento al Leymen (Francio), en nordo al Neuwiller (Francio), en nordoriento al Oberwil, en sudoriento al Therwil, en sudo al Witterswil, kaj en sudokcidento al Bättwil.

## Trafiko 
Biel-Benken situas ĉe la tramlinio n-ro 10, kiu ligas la komunumon kun la urbo Bazelo.

## Historio 
Ĝis la jaro 1972 la du vilaĝoj Biel kaj Benken estis memstaraj komunumoj. La unua historia mencio de Benken datiĝas el la jaro 1259 kiel *Beinkon*.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Biel-Benken
* Biel-Benken en la Historia Leksikono de Svislando
Taganano

200ra|eta|dekstra|Enirejo de la Preĝejo de la Neĝoj ekde la placo
**Taganano** estas komarko de la municipo Santa Cruz de Tenerife, situanta en la nordoriento de la insulo Tenerifo (Kanarioj, Hispanio). Ĝi havas 620 loĝantojn (2008) laŭ la Nacia Instituto de Statistiko (Hispanio). La vilaĝnomo *Taganana* devenas de la guanĉa lingvo. Tie troviĝas la preĝejo *Nia Sinjorino de la Neĝoj*, kies patrona festotago estas la 5-a de aŭgusto. Laŭ la historio, la bildo de la virgulino estis trovita ĉe la strando, forlasata de ŝipo.

Ĝiaj du plej gravaj kulturaĵoj estas la Taganana Kulturcentro kaj la karnavaloj nomataj *Malavasía*.

La regiono de la valo de Taganano estas konata pro la vinberkultivoj, terpomoj, batatoj kaj aliaj legomoj.

Kategorio:Hispanio
Kategorio:Kanarioj
Ziliz

**Ziliz** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Edelény. La loknomo estas hungara formo de blanka oficina alteo, latine (Althaea officinalis). Dum la historio sur la apudaj kampoj kreskis multe da alteoj.
eta|220ra|Blanka oficina alteo, pri kiu nomiĝis Ziliz

## Bazaj informoj 
* Areo: 9 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 132 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.2515/20.7914
* Loĝantaro: 410
* Poŝtkodo: 3794
* Telefonprefikso: 46

## Situo 
La vilaĝo situas en valo de rojo, komencee de longa sakovojo. La plej proksima fervoja linio troviĝas 2, Miskolc 15 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1267 laŭ la tiama ortografio *"Selyz"*. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, biblioteko, interretejo, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika klasikisma preĝejo de 1839
* kalvinana preĝejo (origine abatejo
* kverko supozeble havanta 1000 jarojn

## Fontoj 
* hungara kaj germana Vikipedioj
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* www.gyaloglo.hu
* www.olh.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Nyomár

**Nyomár** [njomAr] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Edelény. La loknomo ne havas sencon hungare.

## Bazaj informoj 
* Areo: 11 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 160 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.2771/20.8181
* Loĝantaro: 310
* Poŝtkodo: 3795
* Telefonprefikso: 46

## Situo 
La vilaĝo situas en valo de rojo, meze de longa sakovojo. La plej proksima fervoja linio troviĝas 10, Edelény 13, Miskolc 23, Budapeŝto 196&nbsp;kilometrojn http://www.tavolsag.hu/index.asp?go=tavolsag&i1=4215&i2=9566.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1267. Vilaĝservoj estas lernejo kaj migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Johano Baptisto
* kalvinana preĝejo

## Fontoj 
* hungara kaj germana Vikipedioj
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* www.gyaloglo.hu
* www.olh.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Háromhuta

**Háromhuta** estas malgranda unuigita vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Sárospatak. Három signifas: tri, ĉar estis tri vitrofarejoj nomumitaj Malnova, Nova kaj Meza Huta. La 3 Huta-setlejoj formas la municipon.
eta|Blazono de Háromhuta
eta|Panoramo al Háromhuta

## Bazaj informoj 
* Areo: 38 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 277 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.3785/21.4317
* Loĝantaro: 170
* Poŝtkodo: 3936
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
Háromhuta situas en valo, laŭ traira flankovojo. Regéc kun iama fortikaĵo troviĝas 7, Sárospatak 30, Miskolc 70 km-ojn.

## Historio 
En tiu ĉi arbara regiono Francisko Rákóczi la 2-a fondis vitrofarejojn en 1698, kiuj konsumis multe da arboj. Ĝis 1916 oni produktis botelojn precipe por vino de Tokaj. Poste la vilaĝanoj vivtenis sin el forstrumado. Dum la socialismo kolĥozo ne formiĝis, ĉar mankis la agrikulturado. Vilaĝservo estas migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Anna de 1870
* kastelo de Bretzeinheim

== Komunumoj pri *huta* (=vitrofarejo) en Hungara reĝlando ==

## Fontoj 
* hungara kaj germana Vikipedioj
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* www.vendegvaro.hu
* www.gyaloglo.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Chacaltaya

eta|Vidaĵo de la glaĉero Chacaltaya, 2002

**Chacaltaya** aŭ **Ĉakaltajo** (Ajmara por *malvarma vojo*) estas monto en la bolivia Reĝa Kordilero kun pinto de 5421 m kaj videbleco al lago Titikako en la foro. La glaĉero de Ĉakaltajo degelis kaj malaperis en frua 2009. La glaĉero estis la plej alte situanta skiejo de la mondo, en Suda Ameriko kaj situante ĉ. 30&nbsp;km de La Paz, proksime al montaro Huayna Potosí. La glaĉero estis 18.000 jarojn aĝa, 80% de ties kvanto degelis inter 1987 kaj 2007.

## Skiejo 
maldekstra|eta|La skiejo, 2007
La glaĉero estis la sola skiejo de Bolivio kaj la plej alte situanta lift-servita skiejo en la mondo.

## Observatorio 
Sur la monta alto de 5.220 m situas la *Astrofizika Observatorio de Ĉakaltajo (Observatorio de Fisica Cosmica)*, kiun funkciigas la bolivia Universitato San Andres kun aliaj alilandaj universitatoj. Tio estas unu el la plej alte situantaj astronomiaj observatorioj kaj pro la ties maldensa aero grava loko de la gamaastronomio.

Kategorio:Observatorioj en Bolivio
Regiono Meza Jutlando

eta|500ra|administra divido de la regiono Meza Jutlando
La **regiono Meza Jutlando** () estas unu el kvin administraj regionoj de la eŭropa ŝtato Danio kaj ampleksas la mezon de la geografia nordo de la duoninsulo Jutlando. Ĉefurbo de la regiono estas Viborg, plej granda urbo kaj komunumo tamen Arhuzo (), kiu havas  loĝantojn. La regionoj estas kreitaj komence de la jaro 2007 kaj anstataŭigas la antaŭajn administrajn distriktojn, kiuj dane nomiĝis .

## Komunumoj 
La nuna regiono Meza Jutlando konsistas el la sekvaj unuopaj komunumoj:

|}

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la regiono Meza Jutlando
* mapo pri la 98 novaj komunumoj (dane)
Favrskov

La komunumo **Favrskov** en Danio en sia nuna formo ekestis komence de la jaro 2007 kadre de administra reformo de la lando. La 1-an de januaro 2008 la komunumo havis 45.604 loĝantojn. Favrskov estas parto de la - same nove kreita - administra regiono Meza Jutlando – dane *Region Midtjylland*. La administra sidejo de la komunumo estas en *Hinnerup*.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* interaktiva mapo pri la komunumoj de Danio 

Kategorio:Urboj de Danio
Kategorio:Meza Jutlando
Regiono Sjælland

eta|250ra|administra divido de la regiono Sjælland
La **Regiono Sjælland** estas unu el kvin administraj regionoj de la eŭropa ŝtato Danio kaj ampleksas grandan parton de la insulo Sjælland plus la insuloj Lolland, Falster kaj Møn. Ĉefurbo de la regiono estas Sorø. La regionoj kreiĝis komence de la jaro 2007 kaj anstataŭigas la antaŭajn administrajn distriktojn, kiuj dane nomiĝis *amtskommuner*.

## Komunumoj 
La regiono Sjælland konsistas el la sekvaj unuopaj komunumoj:

|}

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la regiono Sjælland 
* mapo pri la 98 novaj komunumoj (dane)


Sjælland
Regiono Suda Danio

eta|400ra|administra divido de la regiono Suda Danio
La **Regiono Suda Danio** () estas unu el kvin administraj regionoj de la eŭropa ŝtato Danio kaj ampleksas la sudon de la geografia nordo de la duoninsulo Jutlando, la nordon de ties geografia sudo (la sudo de suda Jutlando estas parto de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio de Germanio), la insulon Fyn kaj iujn pliajn insuletojn. Ĉefurbo de la regiono estas Vejle. La regionoj kreiĝis komence de la jaro 2007 kaj anstataŭigas la antaŭajn administrajn distriktojn, kiuj dane nomiĝis *amtskommuner*.

La regiono Suda Danio ampleksas la antaŭajn distriktojn Fyn, Ribe kaj Sønderjylland (suda Jutlando), kaj la antaŭajn komunumojn *Børkop, Egtved, Fredericia, Give, Jelling, Kolding, Lunderskov, Vamdrup* kaj la urbon *Vejle*, kiu situis en propra distrikto nomita laŭ la urbo.

## Komunumoj 
La nuna regiono Suda Danio konsistas el la sekvaj unuopaj komunumoj (nombro de loĝantoj laŭ la 1-a de januaro 2008):
* Sur la insulo Fyn (kun ĉirkaŭaj insuletoj):
** Assens (42.054)
** Faaborg-Midtfyn (51.950)
** Kerteminde (23.630)
** Langeland (13.741)
** Middelfart (37.274)
** Nordfyn (29.470)
** Nyborg (31.607)
** Odense (186.932)
** Svendborg (59.040)
** Ærø (6.712)

* En la geografia sudo de Jutlando:
** Aabenraa (60.189)
** Billund (26.181)
** Esbjerg (114.244)
** Fanø (3.192)
** Fredericia (49.463)
** Haderslev (56.414)
** Kolding (87.781)
** Sønderborg (76.913)
** Tønder (40.367)
** Varde (50.125)
** Vejen (42.447)
** Vejle (104.933)

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la regiono Suda Danio
* mapo pri la 98 novaj komunumoj (dane)


Suda Danio
Skive

**Skive** estas dana urbo sur la centra Jutlanda duoninsulo de Salling, proksime de la ellasejo de Karup ås en la Limfjord. La urbo estas la administra centro de samnoma komunumo .

Skive situas proksimume 29 km okcidente de Viborg, 36 km oriente de Struer kaj 94 km nordokcidente de Aarhus ĉe *Skivefjord*, parto de Limfjord, en Jutlando. La urbo kiel municipo havas areon de 230.3  km² .

## Distriktoj 
* Jebjerg
* Højslev
* Skive
* Nederby
* Selde
* Breum
* Hald
* Højslev Stationsby
* Balado
* Roslev
* Rødding
* Oddense
* Lihme
* Lem
* Ramsing
* Orlo
* Rønbjerg
* Durup
* Hvidbjerg

## Galerio 

Dosiero:Skive_Lystbådehavn.JPG|La loka Jaĥt-haveno
Dosiero:Skive_havn.jpg|La Jaĥt-haveno de Skive 
Dosiero:Skive_-_Posthuset.jpg|Poŝta oficejo
Dosiero:Skive_Museum_2007.jpg|Muzeo Skive 
Dosiero:Church_of_Our_Lady_-_Skive_-_approx_1200_-_Tower_approx_1500_-_panoramio.jpg|Preĝejo de Nia Damo, Skive
Dosiero:Havnekiosken,_Skive_-_panoramio.jpg|Havnekiosken, Skive
Dosiero:Ko_af_Bernhard_Lipsøe,_midlertidigt_opstillet_Skive_Posthustorv,_0105-2008_-_panoramio.jpg|Statuo de bovino

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo 
* La nova oficiala retejo
* La 11 Steloj de Skive. Arto en trafiko
* Skive Skive Folkeblad - Urbo Loka Ĵurnalo
* Skive turisma buroo
* Spøttrup Kastelo
* Skive Arta Muzeo
* Mønsted Limestone Kavernoj
* VisionKayak
* Hjerl Hede
* Thise Mejeri
* Jenle

Kategorio:Urboj de Danio
Kurfürstendamm

eta|la bulvardo *Kurfürstendamm* rigarde al la *Imperiestro-Vilhelmo-Memorpreĝejo*

La **Kurfürstendamm** (aŭ neformale pli mallonge *Ku’damm*, laŭvorte "princo-elektista digo") estas bulvardo kaj ĉefa ŝoseo 3½ kilometrojn longa en la urbodistrikto *Charlottenburg-Wilmersdorf* de Berlino. Ĝi kondukiĝas de la placo *Breitscheidplatz* (kie staras la ruina *Imperiestro-Vilhelmo-Memorpreĝejo*) oriente ĝis la placo *Rathenauplatz* en la parka kaj vilaĝa urboparto *Grunewald* okcidente. La bulvardo estas turisma promenejo kun multaj vendejoj kaj kafejoj. Dum la "oraj" 1920-aj jaroj de la metropolo Berlino ĝi krom la iom pli orientaj Potsdama kaj Aleksandra Placoj estis la tria centro de la urba mezo, kaj post la Dua Mondmilito estis la sola el tiuj centroj, kiu situis en Okcidenta Berlino, per severe garditaj limoj kaj ekde somero 1961 per ĉirkaŭa muro dividita de la orienta urboduono kaj la brandenburgia ĉirkaŭaĵo. En tiu situacio ĝi iĝis la ekonomia kaj kultura kerno de la okcidenta urbo.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la asocio "interesa komunumo Kurfürstendamm" (germane) 

 

Kategorio:Geografio de Berlino
Kategorio:Stratoj en Germanio
Halmaj

**Halmaj** estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en subregiono de Szikszó.

## Bazaj informoj 
* Areo: 13 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 121 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.2471/20.9995
* Poŝtkodo: 3842
* Telefonprefikso: 46

## Situo 
Halmaj situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Miskolc-Hidasnémeti. Szikszó troviĝas 9, Encs 12, Miskolc 25 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1234 laŭ tiama ortografio *"Holmoy"*. La kampoj apartenis al historia familio Aba. En 1640 pro la konstantaj kontraŭturkaj militoj la vilaĝo senhomiĝis. En 1800 oni refondis la komunumon, en 1813 inundo okazis. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, infanĝardeno, lernejo, kulturdomo, biblioteko, kuracejo, dentokuracejo, policano, poŝto, kafejeto, restoracio, vendejo, futbalejo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika novbaroka preĝejo omaĝe al Reĝo Stefano la 1-a (Hungario) de 1801
* kalvinana preĝejo de 1998
* grekokatolika preĝdomo
* monumento pri 1100 jaroj de 1996

## Ĝemelkomunumoj 
*  Veľká Ida, Slovakio
*  Nyárádköszvényes, Rumanio

## Fontoj 
* hungara kaj germana Vikipedioj
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* w.halmaj.hu
* w.gyaloglo.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Horsens

**Horsens** [ˈhɒːsn̩s] estas urbo en Danio kun  loĝantoj (2023), igante ĝin la tria plej granda urbo en Orienta Jutlando post Arhuzo kaj Randers. La urbo estas la administra sidejo de la samnoma municipo, kiu apartenas al la regiono Midtjylland. Ĝi situas ĉe la fino de Horsens Fjordo sur la Jutlanda orienta marbordo.
maldekstra|eta|Vido de la Eŭropa Mezepoka Festivalo
La urbo unue estas menciita en la 12-a jarcento kaj estis signifa urbo en la Mezepoko kun pluraj monaĥejoj kaj fortikaĵoj. Ĝi formiĝis ĉirkaŭ la haveno, Horsens Havn kaj ĝi estas loko kun metal- kaj tabakindustrio kaj ofte estas la scenejo por mondfamaj muzikistoj . Oriente preterpasas la urbon la dana ŝoseo *Østjyske Motorvej*, kiu etendiĝas apud eŭropa Itinero 45 .

La antaŭa ŝtata malliberejo de Horsens, establita en 1853 kaj fermita en 2006, hodiaŭ estas kultura centro.

## Edukado 
* Horsens Teknika Lernejo
* Lernejo de Inĝenierio
* Horsens Building Technical College

## Famaj homoj el Horsens 
* Vitus Bering - esploristo
* Jan Trøjborg - dana politikisto

## Partnera urbo 
*  Moss en Norvegio

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Urboj de Danio
Sostenuto

**Sostenuto** (it. por „tenata“, mallongigite kiel „*sost.*“ aŭ „*sosten.*“) estas en la muziko prezentinstrukcio. La tonoj je tiu devas esti pli longe eltenataj kaj finsoni, ofte ĉe samtempa prokrastado de la tempo. Oni ofte uzas ĉi tiun ludinstrukcion kiel aldonaĵo al tempoindikoj aŭ kiel movimentotitolo.

Ekzemple peco kun la ludinstrukcio *Adagio sostenuto* estas ludota iomete larĝe ol Adagio, samkiel ligate. Krome la tonoj ricevos pli da pezo, la frazigo estas pli longa.

La mezan pedalon de pianego oni ofte nomas laŭ sia funkcio ankaŭ *sostenuto*-pedalo.

## Referencoj 
Kategorio:Muzika notacio
Kategorio:Tempo