La diluvo (romano de Ŝalom Alejĥem)

**La diluvo** () estas romano verkita en la jida lingvo, publikigita en 1921, kiu esploras la sociajn kaj psikologiajn tensiojn en juda komunumo dum periodo de grandaj ŝanĝoj. La verko, aŭtorita de Ŝalom Alejĥem, estas konsiderata grava kontribuo al jida literaturo pro sia profunda rolula disvolviĝo kaj detala priskribo de la juda vivo en Eŭropo komence de la 20-a jarcento. La romano temas pri la konfliktoj inter tradicio kaj moderniĝo, same kiel la efikoj de eksteraj sociaj premoj sur malnova juda vilaĝo. 

La teksto estas havebla interrete ĉe la Interreta Arkivo.  

## Superrigardo 
*La diluvo* okazas en fikcia juda vilaĝo en Orienta Eŭropo, probable en la malfrua 19-a aŭ frua 20-a jarcento. La rakonto sekvas la vivojn de pluraj loĝantoj, kies personaj dramoj estas interplektitaj kun pli grandaj sociaj ŝanĝoj, kiel la alveno de modernaj ideologioj, inkluzive de cionismo kaj socialismo, kaj la malkresko de tradiciaj religiaj praktikoj. La titolo, La Diluvo, aludas al la biblia rakonto pri la Granda diluvo (d:Q5532837), simbolante la superfortajn ŝanĝojn, kiuj minacas dronigi la tradician kaj malnovan vivmanieron de la komunumo [p. 5].

La romano estas karakterizata per sia realisma stilo, kun dialogoj en la jida lingvo, kiuj reflektas la parolmanieron de la epoko. La aŭtoro uzas riĉajn priskribojn de la ĉiutaga vivo, religiaj ritoj, kaj familiaj dinamikoj por krei vivecan bildigon de la vilaĝo. La intrigo koncentriĝas sur la streĉiĝoj inter generacioj, kie la junuloj defias la aŭtoritaton de la maljunuloj, kaj la efikoj de eksteraj influoj, kiel ekzemple la kreskanta antisemitismo kaj ekonomiaj malfacilaĵoj [p. 12-15].

## Detala intrigo 
La rakonto komenciĝas per priskribo de la vilaĝo, kiu estas kvieta sed sentas la unuajn signojn de ŝanĝo. La ĉefa protagonisto, Reb Ŝmuel, estas respektata sed konservativa rabeno, kiu provas konservi la tradiciojn de sia komunumo spite al la kreskanta influo de sekularaj ideoj. Lia filo, Jankel, estas allogita de la ideoj de cionismo kaj decidas forlasi la vilaĝon por aliĝi al juda setlejo en Palestino, kio kaŭzas konflikton kun lia patro [p. 20-25].

Samtempe, la bela kaj sendependa Mirjam, filino de loka komercisto, enamiĝas al ne-juda intelektuloj, kio estas skandalo en la komunumo. Ŝiaj decidoj kreas ondojn de malaprobo, kaj ŝia familio alfrontas socian izoliĝon [p. 35-40]. Alia grava intrigo implikas Ĥajm, maljuna metiisto, kiu luktas por konservi sian negocon en la vizaĝo de ekonomiaj ŝanĝoj alportitaj de industriiĝo. Liaj klopodoj simbolas la pli larĝan lukton de la vilaĝo por adaptiĝi al la moderniĝo [p. 50-55].

La kulmino de la romano okazas kiam eksteraj premoj, inkluzive de minacoj de pogromoj, devigas la vilaĝon unuiĝi spite al internaj dividoj. La finaĵo estas malferma, lasante legantojn pripensi ĉu la komunumo sukcesos konservi sian identecon aŭ estos englutita de la "diluvo" de ŝanĝoj [p. 120-125].

## Listo de roluloj 
**Reb Ŝmuel**: Maljuna rabeno kaj spirita gvidanto de la vilaĝo. Li estas simbolo de tradicio kaj rezistas ŝanĝojn, ofte konflikte kun sia filo [p. 10].  

**Jankel**: Filo de Reb Ŝmuel, juna idealisto, kiu ampleksas cionismon kaj revas pri nova vivo en Palestino [p. 22].  

**Mirjam**: Sendependa juna virino, kies romantikaj elektoj defias la normojn de la komunumo, kondukante al streĉiĝoj kun ŝia familio [p. 36].  

**Ĥajm**: Maljuna metiisto, kiu luktas por konservi sian vivmanieron meze de ekonomiaj ŝanĝoj. Li reprezentas la maljunan generacion [p. 52].  

**Rivka**: Edzino de Reb Ŝmuel, kiu provas mediacii inter sia edzo kaj filo, servante kiel paciganta forto en la familio [p. 30].  

**Lejb**: Loka komercisto kaj patro de Mirjam, kiu alfrontas socian premon pro la agoj de sia filino [p. 38].

## Referencoj 
Kategorio:Noveloj de Ŝalom Alejĥem
Kategorio:Jidlingva literaturo
Kategorio:Literaturo de la 20-a jarcento
Kategorio:Literaturo de la 19-a jarcento
Kategorio:Fikciaj judoj
Kategorio:Judoj kaj judismo en populara kulturo