open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Muzeo Whitney de Usona Arto

eta|300px|Muzeo Whitney en Novjorko, Usono.
La **Muzeo Whitney de Usona Arto** estas muzeo kies fako estas la arto de Usono en la 20-a jarcento. Situanta en la numero 945 de la Avenuo Madison kun la strato 75 de Novjorko, la muzeo posedas plentempan kolekton de pli ol 18.000 verkoj. La Muzeo Whitney ankaŭ interesiĝas pri la montrado de la verkaĵoj de vivantaj artistoj, kaj pri la konservado de vasta kolekto de la unua duono de la jarcento. La ĉiujaraj kaj dujaraj montroj de la muzeo estas diskonigejo por la verkoj de junaj kaj ne tiom konataj artistoj.

La Muzeo Whitney montris retro-ekspozicion de la arto de Jean-Michel Basquiat en 1992.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo.

Kategorio:Muzeoj de la moderna arto
Kategorio:Artmuzeoj en Usono
Kategorio:Muzeoj en Novjorko
Kategorio:Usona arto
4411 Kochibunkyo

'*4411 *Kochibunkyo'''* estas tre malgranda, tre hela duopa asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japana astronomo Tsutomu Seki elde Geisei en la Gubernio Koĉi (Japanio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la asocion "*Kochibunkyo''". Tiu organizo de volontuloj, inaŭgurita en Koĉi en aprilo 1948, aktivas en eduko kaj popularigo de astronomio.

## Satelito 
Ĝia satelito estis malkovrita la  de V. Benishek, P. Pravec kaj R. Durkee uzinte observojn de  elde diversaj observatorioj, anoncita la .

Tiu satelito havas diametron de 0,91 ± 0,12&nbsp;km, orbitan  taksita al 6&nbsp;km kaj  de 0,4994 ± 0,0004 tago (11,99 ± 0,01 horoj). Ĝia rotacia periodo estas ankoraŭ nekonata.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (4411) Kochibunkyo; paĝo de Wm. Robert Johnston

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Tsutomu Seki
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
Instituto de Staten-Insulo de Artoj kaj Sciencoj

**Staten-Insulo de Artoj kaj Sciencoj** estas la plej antikva kultura institucio de Staten-Insulo, kaj la nura restanta muzeo pri ĝeneralaj interesoj en Novjorko. Fondita en 1881, la posedaĵoj de la muzeo estas formale organizitaj en tri ĉefaj kolektoj: Natursciencoj, Belartoj kaj Historiaj Arkivoj kaj Biblioteko. La natursciencaj kolektoj ampleksas pli ol 500 000 botanikaj, biologiaj, antropologiajn kaj mineralaj specimenoj inkluzive de birdonestoj kaj ovoj, bestoj, fosilioj, konkoj, kaj signifa kolekto de insektoj. Bazita sur modelo de la 19-a jarcento, la artaĵkolekto inkludas verkojn enhavantajn antaŭhistorion al la moderna periodo, kun reprezentadoj de diversspecaj mondaj kulturoj kaj de la okcidentaj kaj ne-okcidentaj tradicioj. La historiaj kolektoj inkludas bibliotekon, mapojn kaj atlasojn, fruajn filmojn, aŭdsurbendigadojn, fotojn, historiajn objektojn, efemeraĵojn kaj arkivajn dokumentojn.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

Kategorio:Muzeoj en Novjorko
Muzeo de Usona Popola Arto

eta|dekstra
La **Muzeo de Usona Popola Arto** () estas muzeo dediĉita al la usona popola arto, same kiel por la verkoj de internaciaj aŭtodidaktaj artistoj. Ĝi havas filiojn en kvartaloj de Novjorko, Usono. En majo 2011 la Muzeo de Moderna Arto aĉetis ĝian sidejon ĉe la strato 53.

La muzeo estis fondita la 23-an de junio 1961, kaj malfermis siajn pordojn al la publiko por la unua fojo la 27-an de septembro 1963, en luita salono de la urbodomo. En 1979, la muzeo aĉetis du domojn.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

Kategorio:Muzeoj en Novjorko
Kvinza Muzeo de Arto

La **Kvinza Muzeo de Arto** (), konata kiel QMA, estas grava arta muzeo kaj instrua centro situanta en Flushing Meadows-Corona Park en la arondismento Kvinzo de Novjorko, Usono.

Ĉiujare, tra ekspozicioj kaj programoj, QMA servas proksimume 200 000 vizitantojn. Vizitantoj venas de Kvinzo, de la aliaj arondismentoj de Novjorko, la distrikto Nasaŭo, same kiel internaciaj vizitantoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

Kategorio:Muzeoj en Novjorko
Kategorio:Kvinzo
Vjetnamlingva Vikipedio

La **vjetnamlingva Vikipedio** (vjetname *Wikipedia tiếng Việt*) estas vjetnamlingva aŭtonomeca eldono de Vikipedio.

Kiel la aliaj lingvaj eldonoj de Vikipedio, la projekta enhavo estas kaj kreita kaj rigardata per la programaro MediaVikio. La precipa konkurenco de la vjetnama vikipedio estas la Enciklopedia Vortaro de Vjetnamo (*Từ điển Bách khoa toàn thư Việt Nam*), ŝtate subvenciita enciklopedia vortaro ankaŭ atingebla en la komputila reto.

## Historio 
La vjetnama vikipedio origine komenciĝis en novembro 2002, per ĉefpaĝo kaj artikolo pri la organizaĵo *Internet Society*. La projekto havis malmultan publikan atenton kaj ne ekricevis signifajn kontribuojn ĝis ĝi "restartiĝis en oktobro 2003, kaj la pli nova, Unikodo-kapabla programaro MediaVikio estis instalita baldaŭ post tio.

120ra|eta|maldekstra|
La 26-an de aŭgusto 2008, la vjetnama vikipedio ricevis sian 50 000-an artikolon - (nur) 432 el tiuj artikoloj estis kreitaj pere de interretaj robotoj. Ĝis la tempo kiam la projekto atingis sian 100 000-an artikolon la 12-an de septembro 2009, robote kreitaj artikoloj konsistigis proksimume 5 procentaĵojn de la tuta artikolaro. La projekto estas iom nekutima inter la aliaj grandaj diverslingvaj vikipediaj eldonoj en tio ke ĝi havas signife pli da registritaj uzantoj ol da artikoloj, sed ekde 2009 ĝi estas en stato de rapida kresko.

La 2-an de februaro 2012 la projekto atingis sian 300 000-an artikolon.

La vjetnama vikipedio uzas AVIM, tajpa programo uzanta Ĝavaskripton, kiu permesas al uzantoj tajpi akcentitajn vjetnamajn literojn en pluraj popularaj tajpaj metodoj, kiel *Telex* kaj *VIQR*. La preferata tajpa sistemo povas esti elektata en la ĉapitro titolita "Gõ tiếng Việt" en la maldekstra menuo de ĉiu projekta paĝo.

## Vidu ankaŭ 
* "Internacia Vikipedio", statistikaj informoj

## Eksteraj ligiloj 
* la vjetnamlingva Vikipedio

Vjetnama
Vikipedio
Kategorio:Retejoj aperintaj en 2002
4441 Toshie

'*4441 *Toshie'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japana astronomo Tsutomu Seki elde Geisei en la Gubernio Koĉi (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Toshie Seki'', patrino de la malkovrinto. Ŝi mortis la tago, kiam tiu asteroido estis malkovrita.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tsutomu Seki
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
Norveglingva (bokmål) Vikipedio

La **norveglingva Vikipedio** (norvege *Norsk Wikipedia*) estas fakte du norveglingvaj aŭtonomecaj eldonoj de Vikipedio: unu en la tradicia norvega literumo nomata *Bokmål* (signita per kodo .no), kaj dua en la novnorvega literumo nomata *Nynorsk* (signita per kodo .nn). 

La origina norvega vikipedio fondiĝis la 26-an de novembro 2001, kaj komence permesis artikolojn en ambaŭ literumaj sistemoj, dum la novnorvega eldono fondiĝis la 31-an de julio 2004. Laŭ baloto en 2005, la ĉefa norvega vikipedio transformiĝis al eldono nur por la tradicia norvega literumo nomata Bokmål.

**Wikimedia Norge** estas norvega senprofitocela organizaĵo kun la celo subteni la vikimediajn projektojn, aparte tiujn en la du norvegaj literumoj kaj en la sameaj lingvoj. Ekde marto 2008 ĝi estas membroasocio de la Vikimedia Fondaĵo. Laŭ la stato de 2012, Jarle Vines estas la asocia prezidanto.

## Vidu ankaŭ 
* "Internacia Vikipedio", statistikaj informoj

## Eksteraj ligiloj 
* la norveglingva vikipedio

Norvega
Vikipedio
Kategorio:Retejoj aperintaj en 2001
Kategorio:Retejoj aperintaj en 2004
Joachim Gauck

**Joachim GAUCK**  (naskiĝis la  en Rostock) estas germana pastoro kaj politikisto. En GDR li estis oponanta al la reĝimo kaj apartenis al la novaj politikaj aktivuloj en 1989/1990. Fine de 1990 li fariĝis estro de la arkivo de la GDR-ŝtatsekuro "*Stasi*". Tiun funkcion li plenumis ĝis la jaro 2000.

En 2010 Gauck estis kandidato de socialdemokratoj kaj verduloj por la ofico de la Prezidanto de Germanio. Li malvenkis kontraŭ Christian Wulff de la kristandemokratoj. Post la subita retiriĝo de Wulff en februaro 2012 (pro akuzoj pri korupcio), Gauck fariĝis kandidato de kristandemokratoj, socialdemokratoj, liberaluloj kaj verduloj. La elekto-kunveno por la prezidanteco (la Federacia Kunveno) okazis la 18-an de marto 2012 en Berlino kaj elektis lin kiel 11-a Prezidanto de Germanio.

[eta|maldekstra|Dum prelego oktobre 2011 en [Lubeko]]

## Lingva politiko 
En diskurso la  en Berlino, Joachim Gauck rekomendis uzi la anglan lingvon por internacia komunikado :
* Joachim Gauck: *Perspektivoj de la eŭropa ideo* , 2013, ISBN 978-3-943341-09-6
* Joachim Gauck: diskurso , 

Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Prezidantoj de Germanio
Marie Bonaparte

Princino **Marie Bonaparte** (naskiĝis la 2-an de julio 1882 en Saint-Tropez, mortis la 21-an de septembro 1962 en Gassin ĉe Saint-Cloud) estis franca verkistino kaj psikoanalizistino, pranepino de Lucien Bonaparte, frato de Napoleono Bonaparte. Ŝia patrino devenis de tre riĉa familio en Montekarlo. En la jaro 1907 ŝi edziniĝis al la greka princo Georgo el la flanka linio de la dana reĝa familio kaj havis kun li du infanojn.

Ŝi apartenis al pionirinoj de psikanalizo en Francio kaj intense ŝi kunlaboris kun Sigmund Freud, kies verkojn ŝi tradukis kaj al kiu en 1938 ŝi helpis fuĝi el la nazia Germanio. Ŝi verkis librojn pri Edgar Allan Poe, pri teorio de instinktoj kaj pri la virina sekseco. Al psikoterapia praktikado ŝi dediĉis sin ĝis sia morto.

## Ekstera ligilo 
* Société Psychanalytique de Paris | Marie Bonaparte  

Kategorio:Grekaj princinoj
Kategorio:Danaj princinoj
Marie
Kategorio:Psikoterapiistoj
Kategorio:Psikoanalizistoj
Kategorio:Francaj psikologoj
Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Virinoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 2-an de julio
Kategorio:Mortintoj la 21-an de septembro
Finnlingva Vikipedio

La **finnlingva Vikipedio** (finne *Suomenkielinen Wikipedia*) estas finnlingva aŭtonomeca eldono de Vikipedio.

Laŭ sumo de artikoloj, ĝi laŭ la stato de decembro 2012 estis la 17-a plej granda vikipedio kun proksimume 310 000 artikoloj.

La finna vikipedia projekto komenciĝis fine de la jaro 2002, sed restis en tre primitiva stadio ĝis somero 2003. La evoluo rapidiĝis post kiam la programaro MediaVikio estis novigita al fazo tri fine de novembro 2003, kaj de tiam konstante kreskas. Kvankam la nombro de denaskaj finnlingvanoj en komparo al aliaj lingvoj estas ne tro granda (laŭ takso de la retejo *ethnologue* temas pri proksimume 5 milionoj) kaj la nombro de homoj fremdlingve lernintaj la lingvon estas ege limigita, la projekto estas imprese sukcesa. 

## Vidu ankaŭ 
* "Internacia Vikipedio", statistikaj informoj

## Eksteraj ligiloj 
* la finnlingva vikipedio

Finna
Kategorio:Retejoj aperintaj en 2002
Vikipedio
Vikipedio
Estelle de Svedio

[eta|170ra|maldekstra|Princino Estelle kun siaj gepatroj ĉe la geedziĝo de [Madeleine de Svedio|sia onklino en junio 2013]]
**Estelle Silvia Ewa Mary, princino de Svedio, dukino de Ostrogotio**, filino de kronprincino Viktoria kaj princo Daniel, naskiĝis la  en urbo Solna apud Stokholmo, Svedio.

La princino havas la duan lokon en la tronheredo de Svedio.

Kategorio:Bernadotte
Kategorio:Svedaj princinoj
Kategorio:Svedaj dukoj
Kategorio:Sveda monarkio
Kategorio:Tronheredontoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Svedio
Kategorio:Ostrogotio
Litovlingva Vikipedio

La **litovlingva Vikipedio** (litove *Lietuviškoji Vikipedija*) estas litovlingva aŭtonomeca eldono de Vikipedio. Temas pri la plej larĝa senkosta reta enciklopedio en la litova lingvo, kaj laŭ grandeco laŭ la stato de februaro 2012 pri la dua plej granda vikimedia projekto en la litova lingvo: la plej granda estas la litovlingva vikivortaro. 

La vikipedio komenciĝis en 2003, sed ekhavis signifan nombron de artikoloj nur en 2004. La 14-an de decembro 2005 la litovlingva vikipedio atingis la 10&nbsp;000-an artikolon, kaj la 26-an de februaro 2006 la 40&nbsp;000-an. La limo de 50&nbsp;000 estis pasita la 1-an de aŭgusto 2007, tiu de 100&nbsp;000 artikoloj la 18-an de januaro 2010 kaj tiu de 200&nbsp;000 artikoloj la 13-an de junio 2020.

Laŭ la stato komence de junio 2025 ĝi havis iom pli ol 222&nbsp;000 artikolojn, do restas malpli granda ol la esperantlingva eldono, kies malfacile taksebla nombro de parolantaro tutmonde proksimume kompareblas al tiu de la litova lingvo. Tamen - koresponde al la respektivaj nombroj da parolantaroj - la litovlingva vikipedio ĉiam estis kaj restas pli granda ol la vikipediaj lingvoj de la du aliaj ŝtataj lingvoj de Baltio, nome la latva kaj estona. 

Krome, intertempe ekde marto 2006 ankoraŭ ekzistas malgranda vikipedio en marborda dialekto de la litova, la ĵemajtia lingvo - ĝi laŭ la stato de junio 2025 nur havis iom pli ol 17 000 artikolojn, do estas vere superrigardebla projekto, sed almenaŭ ĝi jam ekde aŭgusto 2007 havas ankaŭ ĝerman artikoleton de du frazoj pri Esperanto. La vikipedia branĉo en la ĵemajtia havas la lingvokodon *bat-smg*.

## Emblemoj 

Dosiero:Wikipedia-lt-100k.png|Emblemo celebranta la 100&nbsp;000-an artikolon

## Vidu ankaŭ 
* "Internacia Vikipedio", statistikaj informoj

## Eksteraj ligiloj 
* la litovlingva Vikipedio

Litova
Kategorio:Litova lingvo
Kategorio:Retejoj aperintaj en 2003
Nirmala Srivastava

**Nirmala Srivastava** (Sri Mataĝi Nirmala Devi; naskiĝis la 21-an de marto 1923, mortis la 23-an de februaro 2011) – barata hinduisma guruo de sahaĝa jogo, aktivistino por paco.

## Vivo 
Ŝi naskiĝis en la centra regiono de Barato en Ĉhindvara, dum la printempa punkto, precize meztage. Astrologoj certigas, ke tia horoskopo aperas nur ĉe personecoj kun granda spirita potencialo. Naskiĝis en klera nobela kristana familio. Ŝia patro estis konata advokato batalinta por sendependeco de Hindujo. Li konis 14 lingvojn kaj tradukis Koranon en la hindian lingvon. Ŝia patrino havis sciencan gradon pri matematiko. Dum infaneco Nirmala ofte vizitis aŝramon de Gandhi, kiu malkovris ŝiajn eksterordinarajn talentojn. Poste Nirmala Srivastava studis medicinon kaj aktive partoprenis la agadon por sendependigi Baraton.

## Spirita vojo 
En 1970 Nirmala Srivastava malkovris unikan metodon de memkono, memperfektiĝado, memrealigo donanta eblecon de pozitiva transformiĝo de personeco kaj de socio kiel tuto surbaze de la principoj de bono, paco kaj amo, nomata sahaĝa jogo.

## Socia agado 
Nirmala Srivastava iniciatis kaj partoprenis multe da internaciaj konferencoj. Pro sia porpaca agado akiris pac-medalon de Unuiĝintaj Nacioj. En pluraj urboj de la mondo ricevis la titolon de honora civitano kaj la 8-an de julio 2006 titolon de la Honora Civitano de Italio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* http://www.shrimataji.net/albums/biography/ShriMatajiNirmalaDevi-SelectedBiography_files/frame.htm 

Kategorio:Joganoj
Kategorio:Barataj religiuloj
4412 Chephren

'*4412 *Chephren''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 26-an de septembro 1960 de la usona astronomo Tom Gehrels kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden, en la kadro de la Palomar–Leiden survey.

Tom Gehrels fotis la ĉielon per la Schmidt-teleskopo de 122&nbsp;cm de la Observatorio de la Monto Palomar (apud San-Diego) kaj sendis la fotografiajn platojn al la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten en Leiden (Nederlando), kiuj ekzamenis ilin dum la sekvantaj jaroj.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la faraono Ĥafra (ankaŭ konata sub la nomoj de "Raĥef" aŭ "Ĥefren").

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
John Spellman

**John Dennis SPELLMAN** (n. la 29-an de decembro, 1926 - mortis la ) estis la 18-a guberniestro de Vaŝingtonio de 1981 ĝis 1985, kaj antaŭ tio estis la unua kantonestro de Kantono King, Vaŝingtonio de 1969 ĝis 1981. Li estis la lasta respublikana guberniestro de Vaŝingtonio.

Kategorio:Guberniestroj de Vaŝingtonio
Kategorio:Usonaj advokatoj
Tom Wolfe

[eta|200ra|Tomo Volfeo en la [Blanka Domo (2004).]]
**Tom WOLFE** (esperante: **Tomo VOLFEO**; naskiĝis la 2-an de marto 1931 en Riĉmondo, Usono - mortis la 14-an de majo 2018) estis usona ĵurnalisto kaj verkisto, patro de la tiel nomata nova ĵurnalismo, revolucia tendenco en la kampo de la amaskomunikiloj, kiu naskiĝis en Usono dum la 1970-aj jaroj post la publikigo de *In Cold Blood* de Truman Capote. En la komenco li estis kunlaboranto de *The Washington Post*, *Enquirer* kaj *New York Herald*. En 2001 li ricevis la National Humanities Medal. Politike li estas respublikano kaj fervora adepto de militoj en Irako kaj Afganujo. Lia verko el 1979 *La ĝusta substanco* (angle: *The Right Stuff*) estis filmadaptita de Filipo Kaŭfmano (ok nomumoj por Oskar-premio).

## Vidu ankaŭ 
* La ĝusta substanco – filmo reĝisorita de Filipo Kaŭfmano

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de Tomo Volfeo

Kategorio:Usonaj verkistoj
Kategorio:Usonaj ĵurnalistoj
Ĵazo ĉe Lincoln Center

eta|Ekstero de Ĵazo ĉe Lincoln Center.
**Ĵazo ĉe Lincoln Center** estas parto de Lincoln Center. Ĝi situas ene de la komplekso Halo Frederick P. Rose,  situanta ĉe la strato 60 Okcidente kaj Broadway en Novjorko, iomete sude de la ĉefa kampuso de la Lincoln Center. La Halo Frederick P. Rose estas gastigata ene de la Time Warner. La komplekso estis dizajnita de la renoma arkitekto Rafael Viñoly kaj konstruita de Turner-Santa Fe. Ĝi malfermiĝis en oktobro 2004.

Kategorio:Manhatano
Lincoln Center
Kategorio:Usona muziko
Pramo de Staten-Insulo

eta|dekstra
La **Pramo de Staten-Insulo** estas pasaĝer-pramo funkciigita de la Departemento de Transportado de Novjorko kiu funkcias inter la arondismentoj Manhatano kaj Staten-Insulo. La kvin mejloj de la veturo daŭras 25 minutojn ĉiun fojon. La pramo nun estas libera de monpostulo. Bicikloj ankaŭ povas esti akceptitaj en la pramo. En la pasinteco, pramoj estis ekipitaj por transportado de veturiloj kontraŭ 3 usonaj dolaroj. Tamen, veturiloj ne estis permesitaj sur la pramo ekde la 11-a de septembro 2001. La pramo funkciis por la unua fojo en la jaro 1817.

Staten-Insulo
Kategorio:Usonaj firmaoj
Kategorio:Transporto en Novjorko‎
Nova Muzeo de Nuntempa Arto

La **Nova Muzeo de Nuntempa Arto**, fondita en 1977 de Marcia Tucker, estas la nura muzeo en Novjorko ekskluzive dediĉita al prezentado de nuntempa arto de ĉirkaŭ la mondo. Dum la pasintaj kvin jaroj, la Muzeo ekspoziciis artaĵojn el Argentino, Brazilo, Bulgario, Kamerunio, Ĉinio, Ĉilio, Kolombio, Kubo, Germanio, Pollando, Hispanio, Sudafriko, Turkio, kaj Britio inter multaj aliaj landoj. La Muzeo prezentas laboron de duonrenomaj artistoj, kaj muntis ambiciajn enketojn de gravaj figuroj kiel ekzemple Ana Mendieta, William Kentridge, David Wojnarowicz, Paul McCarthy kaj Andrea Zittel antaŭ ol ili ricevis ĝeneraligitan publikan rekonon.

## Vidu ankaŭ 
Adam Pendleton

## Eksteraj ligiloj 
Oficiala retpaĝo

Kategorio:Muzeoj en Novjorko
Central Park SummerStage

**SummerStage** estas al ĉiujara, arta somerfestivalo fondita en 1986 kiu okazas ĉe Rumsey Playfield en la Centra Parko de Novjorko kaj, ekde 2010, en parkoj ĝenerale en la kvin arondismentoj de Novjorko. En 1994, SummerStage estis transdonita al la Fondaĵo Urboparkoj, kie ĝi restis.

## Eksteraj ligiloj 
*Oficiala retejo
 

Kategorio:Parkoj de Novjorko
Kategorio:Festivaloj en Usono
Kategorio:Aperis en 1986
Manhatta

eta|250px|Tuta filmo
***Manhatta*** (1921) estas mallonga dokumenta filmo de la komenco de la 20-jarcenta Manhatano. Kun la urbo kiel subjekto en loza ne-rakonta strukturo, ĝi komenciĝas kun pramo ligante Manhatanon kaj finiĝante kun sunsubira vido de nubskrapulo. La primara celo de la filmo estas esplori la rilaton inter fotarto kaj filmo. Ĉiu kadro disponigas vidon de la urbo kiu estis singarde aranĝita en abstraktaj kunmetaĵoj.

Kategorio:Manhatano
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1922
Kategorio:Dokumentaj filmoj
Kategorio:Nigrablankaj filmoj
Roach Guards

La **Roach Guards** estis irlanda stratbando en la najbareco de Five Points de Novjorko dum la frua 19-a jarcento. Originale formita por protekti la komercistojn de alkoholaĵoj en Five Points, la bando baldaŭ komencis fari rabon kaj murdon. La Roach Guards komencis kontraŭbatali kun rivaloj kaj iamaj membrojn konataj kiel la Mortintaj Kunikloj. La bando komencis malkreski dum la 1850-aj jaroj, tute malaperante proksime de la fino de la Usona Enlanda Milito en 1865.
Kategorio:Novjorko
Kategorio:Bandoj
Teatro Vivian Beaumont

La **Teatro Vivian Beaumont** estas teatro situanta en la Lincoln Center ĉe la supra okcidento de Manhatano, Novjorko, Usono. La strukturo estis dizajnita de la finna-usona arkitekto Eero Saarinen, kaj de Jo Mielziner.

La Teatro Vivian Beaumont estas malsama de la tradiciaj teatroj de Broadway pro ĝia uzo de stadionsidiloj kaj ĝia antaŭscenejo. Kun 1,080 sidlokoj, ĝi estas konsiderita sufiĉe granda teatro por dramaj ludoj kaj mezgranda teatro por muzikaloj. Ĝi estas la nura Broadway-a unuaklasa teatro de Novjorko kiu ne estas situanta en la teatro-distrikto proksime de Times Square.

La teatro estas nomita pro Vivian Beaumont Allen, iama aktorino, kiu donacis 3 milionojn da usonaj dolaroj por konstruaĵo por gastigi plentempan draman repertuar-firmaon ĉe Lincoln Center en 1958.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la Lincoln Center Theater

Kategorio:Kulturo de Novjorko
Kategorio:Usona teatro
Ivănețu

**Ivănețu** estas dependa loko de la komunumo Brăești, en la distrikto Buzău (sud-oriento de Rumanio). Ĝi havis 656 loĝantojn laŭ la popolnombrado de 2002. Ĝi ĝemeliĝis kun la franca urbo Saint-Ciers-sur-Gironde (departemento de Gironde) ekde 1993.

Kategorio:Komunumoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Buzău
Forty Thieves

***Forty Thieves*** ( *Kvardek Ŝtelistoj*) verŝajne nomita laŭ Ali Babo kaj kvardek rabistoj, estis la unua fakorganizita stratbando en la historio de Novjorko. Ĉefe konsistanta el irlandaj enmigrintoj, ili teruradis en la urbo Novjorko ĉe  Lower East Side. Ĝi estis formita en la fruaj 1820-aj jaroj fare de Edward Coleman. Komence ĝi estis formita por ribeliĝi kontraŭ la malalta socia statuso sed la membroj baldaŭ rilatiĝis kun krimo por trankviligi la frustriĝon. Tiu bando aperis pro antaŭjuĝo kaj klasa bariero.

Kategorio:Krimorganizaĵoj
Kategorio:Novjorko
Kategorio:Kriminaleco en Usono‎
Gábor Molnár

**Gábor MOLNÁR,** hungare **Molnár Gábor,** Esperante **Gabrielo Molnár** (la 2-an de decembro 1908, Budapeŝto — la 29-an de oktobro 1980, Budapeŝto) estis hungara verkisto kaj ĉasisto.

## Biografio 
Gábor Molnár frekventis lernejojn en Budapeŝto, poste en Pápa. Li eklaboris, kiel agrikulturisto en diversaj vilaĝoj. En 1930 li aliĝis al grupeto vojaĝanta al Brazilo. Tie li restis sola, sed li eklaboris, dume li kolektis diversajn bestojn kaj skarabojn, kiujn li donacis al Bestoĝardeno kaj Botanika ĝardeno (Budapeŝto) kaj Hungara Nacia Muzeo. Li multe ĉasadis laŭ Río Negro. Li travivis eksplodon, sed li blindiĝis. Hejmenveninta li komencis verkadi kun sukcesoj. Resume li verkis 26 volumojn. En 1968 li ricevis premion.

## Romanoj (elekto) 
* *Kalandok a brazíliai őserdőben* (Aventuroj en la ĝangalo de Brazilo), debuta romano, 1940
* *Az óriáskígyók földjén* (Sur tero de grandserpentoj), 1955
* *Jaguárországban* (En jaguarolando), 1960
* *Barátom a vadon* (Mia amiko estas la ĝangalo), 1962
* *Horgászom az Amazonason* (Mi fiŝkaptadas laŭ la Amazono), 1968
* *Én kedves Amazoniám* (Mia kara Amazonio), 1975
* *A Bakonytól Amazoniáig* (De Bakony ĝis Amazonio), membiografio, 1978
* *Magyar–portugál szótár* (Hungara-portugala vortaro), 1948

## Memorigiloj 
* lernejo
* librovendejo
* skulptaĵo
* memorĉambro en muzeo
* Societo "Molnár Gábor"

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Albert Rosellini

**Albert Dean ROSELLINI** (ofte mallongigita ĝis **Al Rosellini** [AL rozeLIni], n. la 21-an de januaro 1910 – m. la la 10-an de oktobro 2011) estis la 15-a guberniestro de la usona subŝtato Vaŝingtonio, de 1957 ĝis 1965. Li estis demokrato, kaj la unua italdevena, romkatolika guberniestro en la historio de Usono okcidente de la riverego Misisipo.

Rosellini naskiĝis en Takomo, la sola filo de italaj geenmigrintoj. Li ricevis bakalaŭran kaj juran gradojn de la Universitato de Vaŝingtonio. 29-jaraĝe, li elektiĝis kiel la plej juna membro de la Senato de Vaŝingtonio, servante tie de 1939 ĝis 1957, kiam li guberniestriĝis.

Aktivulo-guberniestro, Rosellini lasis sian postlasaĵon ĉie, kiel skribis Don Hannula en The Seattle Times. Li kreis subŝtatan ministerion pri komerco, apogis la seatlan mondfoiron de 1962, fortigis la vaŝingtonian universitatan sistemon kaj kreis reton de komunumaj kolegioj, kaj ekvilibrigis la buĝeton (parte per plialtigo de la vendimposto); kaj li gvidis la konstruadon de la plej longa flosanta ponto en la mondo, la Flosponto Evergreen Point, finkonstruita en 1963, kies oficiala nomo en 1988 fariĝis "Governor Albert D. Rosellini Bridge—Evergreen Point".

eta|maldekstra|350px|Flosponto Evergreen Point
En 1964 li kandidatiĝis por tria deĵorperiodo, sed lin venkis respublikano Daniel J. Evans. Rosellini reprovis en 1972, sed Evans denove venkis. Post eksiĝo el la ofico en 1965, Rosellini laboris kiel advokato kaj politika konsilisto. En 2003 li implikiĝis en skandalo (t.n. "Strippergate") pri subaĉetado de seatlaj magistratanoj fare de striptizejestroj de la krimfamilio Colacurcio [kolaKURĉo], sed oni ne formale akuzis lin.

Je la 18-a de marto, 2011, Rosellini fariĝis la plej maljuna guberniestro en la historio de Usono, ekprenante rekordon antaŭe tenita de Jimmie Davis.

## Citoj 
Kategorio:Usonaj centjaruloj
Kategorio:Italaj usonanoj
Kategorio:Guberniestroj de Vaŝingtonio
Münchringen

**Münchringen** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Fraubrunnen kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Berno-Mezlando en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 588 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Münchringen situas en la Svisa Mezlando proksimume 12 kilometrojn nordnordoriente de la federacia urbo Berno. La vilaĝo etendiĝas sur morena monteto oriente de la rivero Urtenen. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Münchringen kaj Holzmühle.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,40 km², de kiuj 10,0% estas kovritaj de arbaro, 76,7% servas por agrikulturo kaj 10,0% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Münchringen limas en nordo al Zauggenried, en oriento al Hindelbank, en sudo al Mattstetten, kaj en okcidento al Jegenstorf.

## Trafiko 
La komunumo Münchringen situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra la komunumo pasas la vojo n-ro 1341 de Hindelbank al Jegenstorf. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1, kiu pasas laŭlonge de la orienta komunumlimo, situas en distanco de proksimume 5 kilometroj apud Schönbühl. La komunumo ne disponas pri propra konekto al la publika transportreto. Tamen la plej proksima stacidomo de la trama fervojlinio de Soloturno al Berno situas Jegenstorf en distanco de nur unu kilometro de la vilaĝocentro de Münchringen.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Münchringen datiĝas el la jaro 1261 kiel *Munderchingen*. Holzmühle menciiĝis la unuan fojon en la jaro 1271. Estis trovitaj sur la komunuma teritorio tombomontetoj el la Hallstatt-epoko. Dum la 13-a jarcento en ambaŭ vilaĝoj bienposedantoj estis la Grafoj de Kiburgo, kaj ili estis parto de la iama malalta tribunalo Alchenflüh. Je propra deziro ekde la jaro 1518 la du vilaĝoj troviĝis sub administrado de la berna hospitaltribunalo Kernenried. La alta jurisdikcio apartenis al la berna kampartribunalo Zollikofen. Post la fino de la Helveta Respubliko la du vilaĝoj estis atribuitaj al la distrikto Fraubrunnen. En la jaro 1845 Holzmühle estis integrita al la komunumo Münchringen. Kun efiko de la 1-a de januaro 2011 la iama distrikto Fraubrunnen estis malfondita kaj Münchringen integrita al la administra distrikto Berno-Mezlando.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Münchringen
Péter Nádas

eta|Péter Nádas
**Péter NÁDAS** [nAdaŝ], hungare **Nádas Péter,** Esperante **Petro Nádas** estas hungara verkisto, dramisto kaj ĵurnalisto.

Péter Nádas naskiĝis la 14-an de oktobro 1942 en Budapeŝto. De 1984 li loĝas en vilaĝo Gombosszeg.

## Biografio 
Péter Nádas devenis el juda familio. Li frekventis lernejojn en Budapeŝto poe fotisto kaj ĵurnalisto. Li eklaboris en diversaj revuoj, li havis postenon ankaŭ en teatro. En 1990 li edziĝis. En 1992 li ricevis premio Kossuth, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premion (ankaŭ eksterlandajn premiojn).

## Verkoj (elekto) 
* *A biblia* (La biblio), etromanoj, 1967
* *Egy családregény vége* (Fino de familiromano), romano, 1977
* *Színtér* (Scenejo), 3 dramoj, 1982
* *A Biblia és más régi történetek* (Biblio kaj aliaj malnovaj historioj), noveloj, 1988
* *Esszék* (Eseoj), eseoj, 1995
* *Párhuzamos történetek 1–3* (Paralelaj historioj 1-3), prozoj, 2005
* *Szirénének* (sirenoj), prozo, 2010

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj dramistoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Federala Universitato de Rio-de-Ĵanejro

La **Federala Universitato de Rio-de-Ĵanejro** (portugale *Universidade Federal do Rio de Janeiro*, **UFRJ**), ankaŭ nomita **Federacia Universitato de Rio-de-Ĵanejro** aŭ mallonge **Universitato de Brazilo**, estas la plej granda federacia universitato en Brazilo. La UFRJ estis fondita la 7-an de septembro 1920 kaj estas konsiderata unu el la plej bonaj altedukaj institucioj en Latinameriko. La sidejo de la universitato situantas en la urbo de Rio-de-Ĵanejro. Krom antaŭgrado kaj postdiplomo, UFRJ enhavas sep muzeojn, precipe la Nacia Muzeo, ok universitatajn hospitalojn, centojn de laboratorioj kaj pli ol kvardek bibliotekoj.

La Nacia Muzeo de la Federala Universitato de Rio-de-Ĵanejro - portugale *Museu Nacional da Universidade Federal do Rio de Janeiro* - estas laŭ la nomo parto de la Federala Universitato de Rio-de-Ĵanejro. Tamen kaj enlande kaj internacie ĝi kutime konsideratas **la** Nacia Muzeo de Brazilo.
4416 Ramseso

**4416 Ramseso** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 24-an de septembro 1960 de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar sur la altaĵoj de San-Diego (Kalifornio) kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden.

En la kadro de la Palomar–Leiden survey, Tom Gehrels fotis ĝin sur unu el la 130  eksponitaj en septembro kaj oktobro 1960, per la Schmidt-teleskopo de 122&nbsp;cm de la Observatorio de la Monto Palomar. Tiuj platoj, senditaj en Leiden (Nederlandon), estis ekzamenitaj de la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten dum la sekvantaj jaroj.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la faraonon .

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Citroën Saxo

La **Citroën Saxo** estas aŭtomobilo produktita de Citroën. Ĝi anstataŭis la Citroën AX en 1996, kaj estis anstataŭita de la Citroën C2 en 2003 kaj C1 en 2005.

## Motoroj 
* *1.0i* 33 kW (45 ĉp) kaj 37 kW (50 ĉp)
* *1.1i* 40 kW (54 ĉp) kaj 44 kW (60 ĉp)
* *1.4i* 55 kW (75 ĉp)
* *1.6i* 65 kW (88 ĉp) kaj 72 kW (98 ĉp)
* *1.6i 16V* 87 kW (118 ĉp)
* *1.5 D* 40 kW (54 ĉp) kaj 42 kW (57 ĉp)

## Teĥnika dokumentado 
* Citroën Saxo essence et Diesel, R.T.A., E.T.A.I., CIP 106.1, Antony 2009, ISBN 978-2-7268-1061-3

## Vidu ankaŭ 
* Citroën
* Peugeot 106

Saxo
Kategorio:Francaj aŭtomobiloj
Burgo de Veszprém

La **burgo de Veszprém** [vespre:m] estas parte detruita historia konstruaĵa komplekso en Hungario, en urbocentro de Veszprém.

## Historio 
En tiu loko Stefano la 1-a (Hungario) fondis diocezon. Por defendi ĝin, baldaŭe ankaŭ fortikaĵo konstruiĝis. Dum dominado de turkoj 17-foje okazis sukcesa sieĝo (la unua en 1552), dume la diocezo ŝanĝis lokon al Sümeg. Fine la Habsburgoj eksplodis ĝin en 1704, tamen kelke da partoj restis. Poste la eklezio rericevis la lokon. La fortikaĵo havas nur unu straton, kie precipe katolikaj palacoj funkcias, sed ankaŭ prizono kaj lernejo. Nuntempe la turistoj vidas diversajn muzeojn, Ĉefepiskopan palacon, Kapelon de Gizela, Bazilikon-Katedralon de Veszprém, Preĝejon de Emeriko de Hungario, Kirkon Stefano la 1-a kaj fajroturon. Lastfoje okazis tie batalo en 1956: la Ruĝa Armeo okupis la fortikaĵon.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Dosiero:Veszprémvár2.jpg|Aerfoto pri la fortikaĵo
Dosiero:Veszprémvár3.jpg|Aerfoto pri la fortikaĵo
Dosiero:Veszprémvár4.jpg|Aerfoto pri la fortikaĵo
Dosiero:Veszprém - Veszpremvar.jpg|Fortikaĵmuroj de Veszprém
Dosiero:Veszprem Tuztorony2.jpg|Simbolo de Veszprém: la fajroturo

Kategorio:Burgoj en Hungario
Kategorio:Veszprém
4417 Lecar

'*4417 *Lecar'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona astronomo Myron Lecar (1930–2011),
astrofizikisto en la departemento pri planedoscienco de la *Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics''.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1931
Ettadhamen-Mnihla

'*** aŭ **At-Tadaman*' estas unuigita grandurbo kaj municipo en Tunizio, en gubernio de Arjana.

Fine de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 36°52'N 10°07'E
* Areo: 24&nbsp;km²
* Loĝantaro: 198.033 en 2008
* Poŝtkodo: 2041
* Horzono: UTC + 1, somere UTC + 2

## Geografio 
 situas en norda sekcio de la lando en proksimeco de Tunizo.

## Historio 
Iam estis 2 apartaj urboj Ettadhamen (signifanta solidarecon) kaj Mnihla. Ili evoluis precipe en la 1970-aj jaroj. Oni konstruis loĝdomojn precipe sen permesoj. Laŭ la malnova statistiko en Ettadhamen vivis 78.311, en Mnihla 40.176 da homoj. En 2010/2011 ankaŭ en tiu urbo okazis ribeletoj, pafadoj kaj rabadoj.

## Klimato 
En  la temperaturo varias inter 8 kaj 32 °C. Jare pluvas po 466 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed inter majo-aŭgusto la kvanto estas apenaŭ mezurebla.

## Fontoj 
* Germana kaj franca Vikipedioj

Kategorio:Urboj de Tunizio
Volkswagen Touran

dekstra|eta|Volkswagen Touran, 1-a generacio (2003-2010)
dekstra|eta|Volkswagen Touran, 2-a generacio (poste 2010)
dekstra|eta|Volkswagen Touran, 3-a generacio
La **Volkswagen Touran** estas aŭtomobilo produktita de Volkswagen AG poste 2003.

## Motoroj 
* *1.2 TSI* 77 kW (105 ĉp)
* *1.4 TSI* 103 kW (140 ĉp) kaj 125 kW (170 ĉp)
* *1.6* 75 kW (102 ĉp)
* *1.6 FSI* 85 kW (115 ĉp)
* *2.0 EcoFuel* 80 kW (109 ĉp)
* *2.0 FSI* 110 kW (150 ĉp)
* *1.6 TDI* 66 kW (90 ĉp) kaj 77 kW (105 ĉp)
* *1.9 TDI* 66 kW (90 ĉp), 74 kW (100 ĉp) kaj 77 kW (105 ĉp)
* *2.0 TDI* 100 kW (136 ĉp), 103 kW (140 ĉp) kaj 125 kW (170 ĉp)

Touran
Kategorio:Aŭtomobilmodeloj
Kategorio:Germanaj aŭtomobiloj
La Fazienda de Ultramar

[350px|eta|Manuskripto de *La Fazienda de Ultramar*, konservita en [Universidad de Salamanca.]]
***La Fazienda de Ultramar*** estas la unua ampleksa verko de la kastilia prozo. Ĝia perdita originalo estis skribita antaŭ ol 1152 en la latina, la limoĝa aŭ la gaskona. La kastilia versio ekestiĝis proksimume en 1220. Ĝi statas, kune kun la *Poema de Mio Cid*, kiel la plej impona monumento de kaj la literaturo kaj la historia rakonto en la hispana lingvo.

## TTT-ejoj 
* Anca Crivăţ, «Los libros medievales de viajes en el ámbito hispánico», *Los libros de viajes de la Edad Media española*, Bucarest, Universitatea din Bucuresti, Bucarest, 2003. ISBN 973-575-761-3 (pri *La Fazienda de Ultramar*, ĉi tie)
* Martínez Álvarez, Josefina, «Notas sobre el léxico de la "Fazienda de Ultra Mar"», el *Actas del II Congreso Internacional de Historia de la Lengua Española*. Vol. I, Madrid, Pabellón de España, 1992, p. 1195-1203. Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes, 2007.
* Fazienda de Ultramar - Moshé Lazar

## Referencoj 
* DEYERMOND, Alan D., *Historia de la literatura española, vol. 1: La Edad Media*, Barcelona, Ariel, 2001 (1ª eld. 1973), p. 147-149. ISBN 84-344-8305-X
* LACARRA, María Jesús y LÓPEZ ESTRADA, Francisco, *Orígenes de la prosa*, Madrid, Júcar, 1993.

### Notoj 
Kategorio:Libroj aperintaj en la 13-a jarcento
Kategorio:Vojaĝlibroj
Kategorio:Literaturo de Hispanio
Kategorio:Kastilia literaturo
Renault 4

La **Renault 4** estas aŭtomobilo produktita de Renault de 1961 ĝis 1992. Ĝi estis rivalo de Citroën 2CV.

## Motoroj 
* 699 cm3 / 28 ĉp
* 750 cm3 / 32 ĉp
* 850 cm3 / 34 ĉp
* 950 cm3 / 34 ĉp
* 1108 cm3 / 34 ĉp

## Teĥnika dokumentado 
* Renault 4 et ses Dérivés, l'Expert Automobile, Parizo
* Votre Renault 4, E.P.A., Parizo, 1970
* Renault 4, E.P.A., Parizo, 1973
* Renault "4", R.T.A., Boulogne-Billancourt, 1972

## Galerio 

Renault R4 BW 2016-07-17_13-45-32.jpg|Renault 4
Colombian R4.jpg|Renault 4R Plus 25 (en Kolombio)
Renault 4-cro.jpg|Renault 4 (en Kroatio)
Renault 4 R 1123 1968.jpg|Renault 4 R 1123, 1968

## Vidu ankaŭ 
* Renault 4 E-Tech

## Eksteraj ligiloj 
*  Renault 4 en la retejo de Renault 
*  Paĝo pri Renault 4
*  Fan-Klubo de Renault 4 en Argentino 
*  Renault 4 en Kanarioj
*  Fan-klubo de Renault 4 en Kolombio
*  Fan-klubo de Renault 4 en Serbio

4
Renault
Kategorio:Francaj aŭtomobiloj
Jaapia ochroleuca

***Jaapia ochroleuca*** estas fungo el la klaso *Agaricomycetes*.

## Vidu ankaŭ 
* Agaricomycetes

### Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Fungospecioj
Renault FR1

dekstra|eta|Renault FR1
La **Renault FR1** estas aŭtobuso produktita de Renault. Ĝi anstataŭis la Renault X en 1987, kaj estis anstataŭita de la Renault Iliade en 1997.

## Motoroj 
* *9.8 TD* 223&nbsp;kW (303 ĉp) kaj 250&nbsp;kW (340 ĉp)

FR1
Kategorio:Aŭtobusoj
Literaturo en la aragona lingvo

eta|200px|Paĝo de *Liber regum*.
La **aragona lingvo**, ne ĝuis, tra ties historio, literaturan prestiĝon, kiun havas la aliaj latinidaj lingvoj de la Iberia Duoninsulo.

## Mezepoka literaturo 
La Emilianaj glosoj (10a jarcento) estas la unua skribita evidenteco de la aragona lingvo. Tiu deklaro, kiu kontraŭstaras konsideri tiajn glosoj kiel kastiliaj, estas bazita sur lingva analizo, en kiu multaj de la trajtoj aperas kiel klare aragonaj.

Ne estos ĝis la 12-a kaj 13-a jarcentoj kiam la aragona komencos havi plej grandan ĉeeston en la skribitaj dokumentoj. De ĉi tiu periodo, elstaras la *Liber Regum* —unua ĝenerala historio kun ampleksa rakonta disvolviĝo en latinida lingvo de Iberio—, Dek ordonoj kaj la *Vidal Mayor*, jura verko kie aperas kompilitaj la foruoj de Aragono. Tekstoj kiel ''Razón feita d'amor*, la *Libre dels tres reys d'orient* aŭ la *Vida de Santa María Egipcíaca* prezentas same klarajn aragonajn trajtojn.

## Moderna epoka literaturo 
La kastilia estas ekde 1500 la unua lingvo por kulturo en Aragono: multaj aragonanoj elstaras skribinte en tia lingvo kaj en la 17-a jarcento la gefratoj Argensola (Bartolomé y Lupercio) iris al Kastilio kaj montris belan uzadon de la kastilia al kastilianoj.

La aragona devenis familia kaj vilaĝa lingvo kaj restis plu en la Pireneoj kie ĝi akiros popolan karakteron. La 16-a jarcento estas malluma: oni ne havas dokumentojn en la aragona, sole aljamiado. En la 17-a jarcento aperis iuj verkistoj kiuj uzos tian lingvon por karakterizi popularajn personaĵojn.

En literatura konkurso eldonita en Osko je 1650 oni prezentis tri poemojn en la aragona de Matías Pradas, Isabel de Rodas kaj "Fileno, montañés".

La unuaj *pastoradas'' estas de la 16-a kaj 17-a jarcentoj.

Kategorio:Aragona lingvo
Aragona
Peugeot 106

La **Peugeot 106** estas aŭtomobilo fabrikita de Peugeot inter septembro 1991 kaj septembro 2003.

## Motoroj 
* 1.0&nbsp;L (954&nbsp;cm³) *TU9* 50&nbsp;ĉp
* 1.1&nbsp;L (1124&nbsp;cm³) *TU1* 60&nbsp;ĉp (44&nbsp;kW)
* 1.3&nbsp;L (1294&nbsp;cm³) *TU2* 105&nbsp;ĉp (72&nbsp;kW) R-Rallye
* 1.4&nbsp;L (1361&nbsp;cm³) *TU3* 75&nbsp;ĉp (55&nbsp;kW)
* 1.4&nbsp;L (1361&nbsp;cm³) *TU3* 95&nbsp;ĉp (69&nbsp;kW)
* 1.4&nbsp;L (1360&nbsp;cm³) *TUD* Dizelo
* 1.5&nbsp;L (1527&nbsp;cm³) *TUD5* Dizelo, 58&nbsp;ĉp (42&nbsp;kW)
* 1.6&nbsp;L (1587&nbsp;cm³) *TU5* 105&nbsp;ĉp (77&nbsp;kW)
* 1.6&nbsp;L (1587&nbsp;cm³) *TU5* 120&nbsp;ĉp (88&nbsp;kW)

## Teĥnika dokumentado 
* Peugeot 106, l'Expert Automobile, sept. 1993, ISSN 0755-110X
* Peugeot 106, Revue Technique Automobile, E.T.A.I, 1994, ISBN 2-7268-5392-7
* Peugeot 106, Mark Coombs & Steve Rendle, Haynes Publishing, 1995, ISBN 1-85010-913-3
* Peugeot 106, Mark Coombs & Steve Rendle, Haynes Publishing, 1999, ISBN 1-85960-499-4

## Vidu ankaŭ 
* Citroën Saxo

106
Ĉapman-kverko

La **Ĉapman-kverko** (***Quercus chapmanii***) , estas kverkospecio kiu vegetas en Sudorienta Usono .

## Priskribo 
La Ĉapman-kverko estas decidua aŭ kvazaŭĉiamverda planto .

## Taksonomio 
Sinonimoj inkludas *Quercus minima forma pygmaea*, *Quercus minima forma reasoneri*, *Quercus minima var. pygmaea*, *Quercus obtusiloba var. parvifolia*, kaj *Quercus pygmaea* .

## Disvastiĝo 
Tiu nearktisa kverkospecio troviĝas en la subŝtatoj de Alabamo, Florido, Georgio, kaj Suda Karolino .

Ĝi estas grava elemento el la Floridaj sablopinaroj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Ĉapman-kverko ( *Flora of North America* ).
*  Mapo montrante la distribuon de Ĉapman-kverko en Florido, kun partoj de Alabamo kaj Georgio.
*  Ĉapman-kverko ( *PollenLibrary* ).

Kategorio:Fagacoj
Kategorio:Arboj
Kategorio:Arbedoj
Kategorio:Nearktisa flaŭro
Kategorio:Endemiismoj
4419 Allancook

'*4419 *Allancook'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona astrofizikisto Allan F. Cook II (1922–1998), de la departemento pri Planedoscienco de la *Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics''.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1932
So What

**So What** (eo: *Kio do?*) estas ĵazkomponaĵoj de Miles Davis el la jaro 1959. La unua versio aperis sur la muzikalbumo Kind of Blue. La „facile ludebla“ kanto fariĝis „esenco de modala ĵazo“ kaj ĵaza normkanto, kiun „ankaŭ amatoraj bandoj volonte“ ludas.

## La komponaĵo 
*So What* estas unu el la plej famaj ekzemploj por modala ĵazo, komponita laŭ doria modalo. Ĝi havas treege simplan strukturon: „Al ostinata melodio de la kontrabaso la blovinstrumentoj kaj la piano respondas per du akordoj – tio entute dek ses fojojn sechzehnmal.“, 8 taktoj je e♭-doria kaj ok taktoj je d-doria. Per sia kantoformo AABA kaj siaj tridek du taktoj ĝi estas laŭforme analoga al la strukturo de usona popolara kanto.

La kontrabasan kaj pianan enkondukon de la peco verkis Gil Evans por Paul Chambers kaj Bill Evans por la albumo *Kind of Blue*. La metadon de la akordoj fare de Bill Evans kiel kvinvoĉaj akordoj kun tri kvartoj tavoligitaj unu sur la alian kaj kun trito supere teoriisto Mark Levine nomas *So-What-akordo*.

John Coltrane uzis la saman akordstrukturon pli malfrue por sia normkanto *Impressions*.

## Aliaj sonregistraĵoj 
Davis poste surdiskigis la komponaĵon plurfoje, en 1961 kun la orkestro de Gil Evans, en 1964 kun George Coleman. Dum kiam la peco je *Kind of Blue* estas ludata en tre modera tempo, je pli malfruaj koncertregistraĵoj ĝi estas ludata pli rapida. Multaj trumpetistoj sekvis Majlson Davis kaj surdiskigis la pecon. Bill Evans ludis ĝin kun sia triopo. George Russell ellasis en 1987 la temon kaj bazis sian version sur la soloo de Davis.

En la jaro 1991 saksofonistino Candy Dulfer sonregistris la kanton por sia unua albumo "Saxuality". En la jaro 2005 la triopo de Larry Coryell registris la kanton por la albumo "Electric“. Frapinstrumentisto Jimmy Cobb fondis en 2009 okaze de la kvindekjara jubileo de Kind of Blue la *So-What-Bandon*, kun kiu li ankaŭ koncertvojaĝis.

## Versioj kun teksto 
Kantisto Frank Minion surdiskigis la pecon en januaro de 1960 kun la ritmosekcio de la unua sonregistraĵo. La tekston, kiun li kantis super la baslinio, „If I shoud choose to sing the blues“, li respondis per plurtraka registraĵo de „So what?“. Por Eddie Jefferson Chris Hall pritekstis ankaŭ la trumpetsoloon per vokalkantado; temas pri Davis kaj lia kutimo, forlasi la scenejon dum la solooj de siaj kunmuzikistoj.

## Akceptado 
Thomas Ward skribis ĉe allmusic:
:*"So What" komencas la albumon kaj ĝi estas ja la plej klarkontura peco. Per la longa enkonduko, kiu kulminas en la minimumisma soloo de Davis, "So What" validas kiel blupaŭso por ĉiuj pecoj de modala ĵazo…. La ritma stilo estas tre libera, kaj kvankam la strukturo estas simpla, ĝi prezentas ĉiufoje novan komplikecon kaj fajnaĵojn.*

## Literaturo 
* Hans-Jürgen Schaal (eld.) *Jazz-Standards. Das Lexikon*; Bärenreiter, Kassel, 2004 (3-a eldono); ISBN 9783761814147

## Eksteraj ligiloj 
* Recenzo de *So What* ĉe allmusic.com

## Referencoj 
Kategorio:Ĵazaj normkantoj
Kategorio:Miles Davis
Kategorio:Verkoj de 1959
Almanako Lorenz (2011)

La ***Almanako Lorenz 2011*** estas la 31-a numero de la kolekto Almanako Lorenz, ekestigita en 1981. Ĝia kovrila temo estas la brazila urbo San-Paŭlo, kongresurbo por la triobla Esperanto-kongreso formita de la kunokazo de la 8-a Tut-Amerika Kongreso de Esperanto, la 46-a Brazila Kongreso de Esperanto kaj la 31-a Brazila Esperantista Junulara Kongreso, en julio 2011. La kovrilo montras bildon de L. L. Zamenhof sur fotoj de la Ponto Octávio Frias de Oliveira kaj la Metropola Katedralo de San-Paŭlo.

## Eksteraj Ligiloj
**Almanako Lorenz 2011* en la katalogo de UEA

2011
Kategorio:Libroj aperintaj en 2011
Fiat Marea

dekstra|eta|Fiat Marea
La **Fiat Marea** estas aŭtomobilo produktita de Fiat inter 1996 kaj 2003.

## Motoroj 
* *1.4 12V* 59 kW (80 ĉp)
* *1.6 16V* 76 kW (103 ĉp)
* *1.8 16V* 83 kW (113 ĉp)
* *2.0 20V* 108 kW (147 ĉp), 110 kW (150 ĉp) kaj 113 kW (154 ĉp)
* *1.9 TD* 55 kW (75 ĉp) kaj 74 kW (101 ĉp)
* *1.9 JTD* 77 kW (105 ĉp) kaj 81 kW (110 ĉp)
* *2.4 TD* 91 kW (124 ĉp)
* *2.4 JTD* 96 kW (130 ĉp)

Kategorio:Aŭtomobilmodeloj
Marea
Kategorio:Italaj aŭtomobiloj
Volkswagen Vento

dekstra|eta|Volkswagen Vento, 1-a generacio (1992-1995)
dekstra|eta|Volkswagen Vento, 2-a generacio (1995-1998)
La **Volkswagen Vento** estas aŭtomobilo produktita de Volkswagen AG. Ĝi anstataŭis la Volkswagen Jetta en 1992, kaj estis anstataŭita de la Volkswagen Bora en 1998.

## Motoroj 
* *1.6* 55 kW (75 ĉp) kaj 74 kW (100 ĉp)
* *1.8* 55 kW (75 ĉp) kaj 66 kW (90 ĉp)
* *2.0* 85 kW (115 ĉp)
* *2.8 VR6* 128 kW (174 ĉp)
* *1.9 D* 47 kW (64 ĉp)
* *1.9 SDI* 47 kW (64 ĉp)
* *1.9 TD* 55 kW (75 ĉp)
* *1.9 TDI* 66 kW (90 ĉp) kaj 81 kW (110 ĉp)

Vento
Kategorio:Aŭtomobilmodeloj
Kategorio:Germanaj aŭtomobiloj
Urtenen

**Urtenen** havas la sekvantajn signifojn:

* **Urtenen (rivero)** estas rivero en la Svisa Mezlando en Kantono Berno en Svislando.
* **Urtenen BE** estas vilaĝo de la komunumo Urtenen-Schönbühl de la administra distrikto Berno-Mezlando en Kantono Berno en Svislando.
* **Urtenen-Schönbühl** estas komunumo de la administra distrikto Berno-Mezlando en Kantono Berno en Svislando.
** **Urtenen (stacidomo)** estas fervoja stacio en Urtenen-Schönbühl.
* **Urtenen** estis ĝis 2001 la historia nomo de la komunumo **Urtenen-Schönbühl** de la administra distrikto Berno-Mezlando en Kantono Berno en Svislando.
Fiat Tempra

dekstra|eta|Fiat Tempra
La **Fiat Tempra** estas aŭtomobilo produktita de Fiat. Ĝi anstataŭis la Fiat Regata en 1990, kaj estis anstataŭita de la Fiat Marea en 1996.

## Motoroj 
* *1.4* 56 kW (76 ĉp)
* *1.4 i.e.* 51 kW (69 ĉp)
* *1.6* 62 kW (84 ĉp)
* *1.6 i.e.* 55 kW (75 ĉp), 57 kW (78 ĉp) kaj 66 kW (90 ĉp)
* *1.8 i.e.* 66 kW (90 ĉp), 76 kW (103 ĉp) kaj 80 kW (109 ĉp)
* *2.0 i.e.* 83 kW (113 ĉp)
* *1.9 D* 48 kW (65 ĉp)
* *1.9 TD* 66 kW (90 ĉp)

Kategorio:Aŭtomobilmodeloj
Tempra
Kategorio:Italaj aŭtomobiloj