open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vilĉek-lando

La **Vilĉek-lando** aŭ **Vilĉek-insulo** () estas unu el la plej grandaj insuloj de la Lando Francisko Jozefo, en Rusio, en la Glacia maro, proksime al la Norda poluso.

La Vilĉek-insulo estas la dua plej granda insulo de la insularo, ĝin kovras preskaŭ tute glacio – glaĉero – , krom du etajn areojn en la okcidenta parto de la insulo. Ĝia plej alta punkto estas 606 m. Inter ĝi kaj la Zichy-insulo situas la Aŭstria kanalo.

La insulo estis nomumita post la grafo Johann Nepomuk Wilczek de la Aŭstra-hungara monarĥio. La grafo estis la plej granda financa apoganto de la aŭstra-hungara nord-polusa ekspedicio.  
  
Krom la Vilĉek-insulo ekzistas similnoma Vilĉek-insulo, kiu situas sudokcidente de la Salm-insulo. 

Parto de la insulo estas la Geller-kabo, kie plenumis la vintron de 1899 du membroj de la **Welle-ekspedicio**, atendante kunulojn el la Norda Poluso.  

## Malgrandaj insuloj ĉe la Vilĉek-lando
* 9 km sude situas la **Klagenfurt-insulo** (Остров Клагенфурт).
* Ĉe la orientaj bordoj situas la Gorbunov-insuloj (Острова Горбунова), nomita post la rusa Grigorij Gorbunov.
* 1,5 km sudoriente situas la insuletoj:
** **Derevjannij-insulo** (Остров Деревянный). 
** **Davis-insulo** (Остров Дауэс), post John King Davis
** **Ostrov Tillo** (Остров Тилло), post la ukraina mapisto Aleksej Tillo.

## Vidu ankaŭ 
* Insuloj en Rusio

Kategorio:Insuloj en Arĥangelska provinco
Kategorio:Lando de Francisko Jozefo
Lajos Kántor (1890 - 1966)

**KÁNTOR Lajos** estis hungara sudverkisto, lernolibroverkisto naskita en Dés la 20-an de septembro 1890 kaj mortinta en Kluĵo la 19-an de aprilo 1966. Li estis la patro de literaturhistoriisto, publicisto, redaktoro Lajos Kántor.

## Biografio 
Lajos Kántor post la fino de gimnazio de sia naskiĝurbo (1910) havigis diplomon de instruisto pri latina-helana lingvoj kaj antikva historio en la Universitato de Budapeŝto (1914); li estis kolegiisto-Eötvös. El la unua mondmilito kaj militkaptiteco li revenis nur en 1921. Li instruis en Kluĵo en la Reformita Knabinliceo (1922–40), en la Praktikanta Ĉefgimnazio (1940–44), en la reformita knabokolegio kaj ankaŭ en la porinstruista instituto (1944–51). Li estis kunlaboranto de la vortarredaktanta grupo de Rumana Akademio (1951–53), korektoro ĉe la Scienca Libroeldonejo (1953–55).

## Verkoj ĉefaj 
**Műkedvelők Színmű-tára* (Magyar Nép Könyvtára 12–13. Kv. 1925); 
**Az Erdélyi Múzeum-Egyesület problémái* (ETF 23. Kv. 1930. franceen Glasul Minorităţilor, Lugos 1930/6); 
**Hídvégi gróf Mikó Imre szózata 1856-ban az Erdélyt Múzeum és az Erdélyi Múzeum-Egyesület megalakítása érdekében* (ETF 37. Kv. 1931);
** Magyarok a román népköltészetben* (ETF 53. Kv. 1933); 
**Kölcsönhatás a magyar és román népköltészetben* (ETF 56. Kv. 1933); 
**Erdély a világháborút tükröző román irodalomban* (ETF 66. Kv. 1934); 
**Czegei gróf Wass Ottília, az Erdélyi Múzeum-Egyesület nagy jótevője* (ETF 96. Kv. 1938); 
**Párhuzam az Erdélyi Múzeum-Egyesület és az ASTRA megalakulásában és korai működésében* (ETF 116. Kv. 1940).

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj literaturhistoriistoj
Gattendorf (Burgenlando)

**Gattendorf,** hungare **Lajtakáta,** kroate **Raušer**, estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Neusiedl am See. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj. La hungaraj historiaj nomoj estis ĝis 1899 *Gata* kaj *Sárkáta*. La nomo "kata" devenas de peĉenegoj signifanta sentinelejo.

## Situo
Gattendorf situas sur ebenaĵo, laŭ Leitha. Neusiedl am See troviĝas je distanco de 16 kilometroj.

## Historio
La vilaĝo estis loĝata dum la bronzepoko. En 896 hungaraj gentoj okupis la Karpatan basenon. Laŭ la nomo estis tie limodefenda loko de peĉenegoj. La unua mencio pri la setlejo devenis el 1209 en formo *Kata*. La turkoj detruis kaj senhomigis la vilaĝon en 1529. Poste kroatoj refondis la komunumon. En 1910 estis 1105 loĝantoj, aŭstroj, hungaroj kaj kroatoj. Ĝis 1920 ĝi apartenis al Hungario, al Moson, al distrikto de Rajka, poste al  Aŭstrio.

## Vidindaĵoj
* mezepoka katolika preĝejo
* malnova kastelo el la 17-a jarcento, post jarcento renoviĝis
* baroka pli nova kastelo el la 18-a jarcento
* pilgrimloka kapelo omaĝe al Sankta Anna

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Neusiedl am See
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Potzneusiedl

**Potzneusiedl,** kroate **Lajtica**, hungare **Lajtafalu,** estas malgranda vilaĝo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Neusiedl am See. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj.

maldekstra|eta|300px|Kastelo en Potzneusiedl
[maldekstra|eta|Ponto tra Leitha, kiu estis limo de [Hungara reĝlando ĝis 1920]]
## Bazaj informoj
* Areo: 12 &nbsp;km²
* Poŝtkodo: 2473
* Telefonprefikso: 02177

## Situo
Potzneusiedl situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Leitha, laŭ traira flankovojo havanta ponton tra la rivero. 

## Historio
En la 11-a jarcento bavara grafo apartenanta al hungara reĝino Gizela de Bavario fondis la vilaĝon. Ĝis 1956 la kampoj apartenis al familio Batthyány (batjAnji). Post la mezepoko ankaŭ kroatoj rifuĝintaj de turkoj alvenis. Ĝis 1920 Lajtafalu apartenis al Habsburga Imperio, al Hungario, al Moson, al distrikto de Nezsider, poste al Aŭstrio jam kiel Potzneusiedl.

## Vidindaĵoj
* kastelo de Batthyány, nun muzeo kaj rumana kulturcentro
* parko kaj kapelo de la kastelo

## Famuloj 
En la tiama Lajtafalu naskiĝis hungara statistikisto Imre Lajos Illyefalvi.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Neusiedl am See
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Pama

**Pama,** kroate **Bijelo Selo** ("blanka vilaĝo"), hungare **Lajtakörtvélyes,** estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Neusiedl am See. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj. La historia germana nomo estis *Baumern*. 

## Situo
Pama situas sur ebenaĵo laŭ la slovaka landolimo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Bratislavo-Vieno. Neusiedl am See troviĝas 24 km-ojn. 

## Historio
La unua mencio pri la setlejo devenis el 1208 en formo *villa Kurthuel*. La turkoj detruis kaj senhomigis la vilaĝon en 1529. Poste kroatoj refondis la vilaĝon. En 1910 1045 da loĝantoj loĝis, kroatoj en majoritato, hungaroj kaj  aŭstroj en minoritato. Ĝis 1920 ĝi apartenis al Hungario, al Moson, al distrikto de Rajka, poste al  Aŭstrio. Post la 2-a mondmilito Ĉeĥoslovakio konstruis laŭ la limo ferkurtenon. Ekde 2008 ambaŭ landoj (komprenu: Slovakio) apartenas al interna zomo de Schengen, sekve la limo estas senĝene trairebla.

## Vidindaĵo
* romanika katolika preĝejo
## Gefiloj
*Rudolf Buczolich, aktoro kaj reĝisoro

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Neusiedl am See
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Duci Szabó

**SZABÓ Duci**, *Ida* (sabo:) estis rumanuja hungara aktorino. Ŝi naskiĝis en Kluĵo la 10-an de novembro 1920 kaj mortis en Târgu Mureş la 17-an de januaro 2016.

## Biografio 
Duci Szabó preparis sin kantistino, poste ŝi finis la aktorlernejon funkciintan apud la teatro de Kluĵo. En 1946 ŝi traengaĝis sin al Székely Színház, kaj de tiam ŝi vivas en Târgu Mureş. En aŭtuno de 1977 ŝi pensiuliĝis, sed ŝi kontinue ludis.

## Roloj ĉefaj 
* Iluska (Kacsoh P.: János vitéz);
* Rozika (Móricz Zs.: Úri muri);
* Natasa (Gorkij: Éjjeli menedékhely);
* Pepi néni (Móricz Zs.: Nem élhetek muzsikaszó nélkül);
* Szalayné (Barta L.: Szerelem);
* Anna (Székely J.: Irgalmas hazugság).

## Literaturo 
* Nagy Miklós Kund: *Szabó Duci*- Intervjuo kun aktorino pri ŝia kariero, 2008.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Éva Balogh

**BALOGH Éva** [balog] estis rumanuja hungara aktorino naskita en Ceuașu de Câmpie la 16-an de decembro 1934 kaj mortinta en Cluj-Napoca la 2-an de januaro 1976.

## Biografio 
Éva Balogh finis la aktorakademion (Szentgyörgyi István Színművészeti Intézet) en 1958, poste kvar jarojn ŝi estis ano de la Temesvári Állami Magyar Színház. Ekde 1962 ŝi ludis en la Kolozsvári Állami Magyar Színház. Ŝi estis ankaŭ elstara deklamistino. Ŝi memmortigis.

## Roloj ĉefaj 
* Antigoné (Szophoklész);
* Tóth Flóra (Bródy S.: A tanítónő);
* Johanna (Shaw: Szent Johanna);
* Kasszandra (Euripidész–Sartre–Illyés Gy.: A trójai nők);
* Miss Furnival (Shaffer: Játék a sötétben);
* Irén (Méhes Gy.: Harminchárom névtelen levél);
* Cucu kisasszony (Sebastian: Névtelen csillag).

## Recitaloj 
* *Lélektől lélekig* (poemrecitalo).

## Fonto 
* Magyar színházművészeti lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Kategorio:Sinmortigintoj
Chanco

**Chanco** aŭ **Chauco**, estis indiana mesaĝisto inter Opekankano, ĉefo de la Pamunkeoj kaj la setlistoj de Jamestown en la kolonio Virginio en Usono.

Chanco estas rolulo en duonhistoria rakonto: li avertis la anglajn setlistojn antaŭ koordinata atako de la paŭhatana konfederacio kontraŭ multaj loĝlokoj en la kolonio, la 22-an de marto 1622, vendredon antaŭ Pasko. Tiujn atakojn oni nomas la Masakro de Jamestown.

## Historio
Tensioj kaj atakoj ekzistis inter la indianoj kaj la angloj de la ĉiam pligrandiĝanta kolonio Virginio ekde la kreado de la setlejo en majo 1607. Post la morto de Vahunsunakok, konata kiel ĉefo Paŭhatano, ties frato Opekankano fariĝis ĉefo de la paŭhatana konfederacio. 

Opekankano planis koordinatan surprizatatkon kontraŭ la setlejo la 22-an de marto 1622 dum kiu inter 350 kaj 400 setlistoj, t.e. pli ol kvarono de la angla loĝantaro estis mortigitaj. 

## Averto
Ekzistas rakonto, ke **Chanco**, indiano konvertita al kristanismo, dungita de Richard Pace, estis asignita de sia ĉefo Opekankano, mortigi Pace-n kaj ties familion en Jamestown. Chanco ne eltenis la ideon mortigi sian dunginton kaj, riskante sian propran vivon, avertis lin pri la tuja atako.

Kvankam Pace loĝis 2 mejlojn pli supre laŭ la rivero, post kiam li sekurigis sian familion, remis en kanuo al Jamestown por averti la loĝantojn.

## Post la atakoj
Jaron poste, kapitano William Tucker kaj doktoro John Pott invitis la paŭhatanoj kaj proponis al ili tosti kun venenigita alkoholaĵo. 200 indianoj mortis venenigitaj, 50 aliaj mane murditaj de la koloniistoj. 

Evidente, Pace ne raportis al la indianoj pri la averto de Chanco, ĉar Opekankano certe mortigintus lin malrapide kaj dolorplene. La frato de Chanco partoprenis la masakron, sed eĉ li ne sciis pri la avertado de Chanco. Dum kelkaj jaroj post tiu sankta vendredo, Chanco daŭre portis mesaĝojn de Opekankano al la guberniestro kaj konsilio kaj de ili reen al la ĉefo. Legeblas pri letero de la 4-a de aprilo 1923, de la guberniestro kaj konsilio al la kompanio en Londono: *"La granda reĝo sendas Chanco-n (persono, kiu rivelis la komploton al iuj dum la tago de la masakro kaj tiel servis ilin),"*

Dum la sekvaj dek jaroj la konflikto inter la setlistoj kaj la indianoj daŭris.

Kategorio:Indianoj
Kategorio:Indiana historio
Giorgi Targamadze

**Giorgi Targamadze** (kartvele გიორგი თარგამაძე; naskiĝis la 22-an de novembro 1973) estas kartvela politikisto kaj ĵurnalisto. En la jaroj 2003-2008 estris la fakon de soci-politikaj programeroj de la kartvela televidkanalo Imedi. Estis aŭtoro kaj voĉo de la programero „Droeba“ (Tempo). En 1999-2003 estis deputito de la kartvela parlamento, estris frakcion „Unueca Kartvelio“ de la partio „Unio de demokratio renaskiĝo“ de Aslan Abaŝidze. Antaŭ 1999 estis estro de aĝara televido kaj pres-servo de Abaŝidze, la tiama gvidanto de Aĝario.

Giorgi Targamadze finis fakultaton de ĵurnalismo en Tbilisa ŝtata universitato. En 1991 li iĝis komentanto en la unua sendependa kartvela televidkompanio „Ibervizia“. En 1992 prezidento de Aĝario (kartvela aŭtonomio ĉe la Nigra maro) Aslan Abaŝidze invitis lin labori en la aŭtonoma regiono, kie Targamadze estris lokan televidon kaj pres-servon de la prezidento.

En 1999 Targamadze estis elektita en la parlamenton de Kartvelio de unu el la distriktoj de Tbiliso. En la parlamento li estris frakcion de la partio de Abaŝidze „Unio de demokratia renaskiĝo“, samtempe Targamadze estris la tbilisan fakon de tiu partio.

En aprilo 2003 Targamadze antaŭtempe forlasis la parlamenton kaj eliris el la partio por reveni al ĵurnalismo. Li publike dankis Abaŝidze pro tio, ke li venigis lin en politikon. Laŭ kelkaj spektantoj foriron de Targamadze kaŭzis malkonsentoj inter li kaj Abaŝidze, komenciĝintaj ankoraŭ en aŭtuno 2002, kiam Abaŝidze decidis senigi Targamadze-n je la posteno de la tbilisa fakestro de la partio.

La 6-an de februaro 2008 Targamadze anoncis, ke li fondas novan politikan partion — Kristan-Demokratian movadon. La nova partio partoprenis la parlamentajn elektojn en majo 2008 kaj ricevis 8,22% de la voĉdonoj. En septembro 2008 la partio sensukcese provis akceptigi en la parlamento projekton, laŭ kiu Kartvela Ortodoksa Eklezio ricevu ŝtatan statuson en Kartvelio.

## Eksteraj ligiloj 
* Targamadze en Lentapedio 

## Referencoj 
Kategorio:Kartvelaj politikistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1973
Hashim Thaçi

**Hashim Thaçi** [haŝim taĉi] (ofte malĝuste *Thaqi*, naskiĝis la 28-an de aprilo 1968 en la vilaĝo Bujrojë/Broćna, komunumo Skënderaj, tiama SFR Jugoslavio, nuna Kosovo) estas kosova politikisto, kiu de la 7-a de aprilo 2016 ĝis la 5-a de novembro 2020 estis la Prezidanto de Kosovo. Antaŭe, li estis Ministro pri Eksteraj Aferoj kaj Vicĉefministro de Kosovo.. Thaçi estis la ĉefministro de Kosovo de 9 januaro 2008 ĝis 9 decembro 2014.

En junio 2020, Thaçi estis akuzita je partopreno en militkrimoj fare de speciala tribunalo en Hago. La tribunalo estis establita en 2016.  La 5an de novembro 2020, Thaçi eksiĝis kiel prezidanto pro la akuzoj. Li estis akuzita en la sama tago kaj arestita en Hago. 

## Biografio
Hashim Thaçi studis en Priŝtino filozofion kaj historion, kaj oni en 1991 elektis lin  prezidanto de la Unuiĝo de la albanaj studentoj. Thaçi en 1993 aliĝis al elmigrintaj albanaj politikistoj en Svislando. Li studis ankaŭ en Svislando kaj en la Zurika Universitato fondis la *Kosovan Movadon de la Homoj* (LPK), marksisman-leninisman movadon kun forta albana naciismo. Ĝia deziro estis fondiĝo de Granda Albanio.

Post kiam li reveturis la Kosovo, li iĝis gvidanto de la Kosova Liberiga Armeo (UÇK). Li onidire alianciĝis kun albanaj mafiaj grupoj kaj faris krimojn.

Kiam li forlasis la partizanan pasinton, li en 2003 fondis la Kosovan Demokratan Partion. En 2007 li iĝis ĉefministro kaj en 2008 efektivigis fondiĝon de la sendependa Kosovo.

Daŭre tamen en internaciaj amaskomunikiloj restas diskutoj pri lia laŭdira partopreno en krima komercado pri malpermesitaj drogoj kaj pri perforte eloperaciitaj kaj neleĝe internacie venditaj homaj organoj - ekzemple en raporto de la sviso Dick Marty, deputito de la Konsilio de Eŭropo, la 15-an de decembro 2010.

Kategorio:Kosovaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Kosovo
Kategorio:Prezidantoj de Kosovo
Leŝana giganta Budho

**Leŝana Budho**, konata ankaŭ sub sia ĉina nomo **Lèshān Dàfó**, estas statuo de Budho, kiu troviĝas proksime de urbo Le-ŝan en ĉina provinco Siĉŭano. La budho mezuras proksimume 71 metroj, kio faras el ĝi la plej grandan statuon de sidanta Budho en la mondo. La statuo estis hakita en rokmasivon de monto E-mej-ŝan dum dinastio Tang (618 - 907). Organizinto de la tuta konstruado fariĝis monaĥo Chaj Tchung, kiu intence elektis por la konstruado kunfluejon de tri riveroj, por ke la Budho ŝirmu la preternavigaciantajn ŝipojn antaŭ ties ekŝtormiĝintaj akvoj.

Kategorio:Statuoj de Budho
Kategorio:Budhismo en Ĉinio
Emej-ŝan

**E-mej-ŝan** estas monto en la ĉina provinco Siĉŭano, unu el kvar sanktaj montoj de budhismo kaj kiel ties patrono estadas markata bodhisatvo Samantabhadra. Ĝi atingas altecon 3099 metroj. Troviĝas sur ĝi leŝana Budho, la plej granda statuo de Budho en la mondo. En 1996 la monto eĉ kun statuo estis alvicigita al monda heredaĵo de Unesko.

Kategorio:Kvar sanktaj montoj de budhismo
Kategorio:Montoj en Ĉinio
Tractatus de Purgatorio Sancti Patricii

La **Tractatus de Purgatorio Sancti Patricii** (latine) aŭ **traktato de la purgatorio de Sankta Patriko** estas verko el la jaroj 1179 ĝis 1190 en mezlatina prozo kaj priskribas la transajn spertojn de la kavaliro Owein en la purgatorio de la sankta Patriko.[eta|altdekstre|dekstra|La [abato de la aŭgustana monaĥejo detalas al la kavaliro Owein la torturojn, kiuj atendas lin en la purgatorio de la sankta Patriko, Liono 1506.]]

Aŭtoro de la verko estas monaĥo, identigita nur de la komenclitero "H", de la cisterciana abatejo Sawtry, Cambridgeshire, Anglio. La verko fariĝis furorlibro de la mezepoko, ĉar dum tri jarcentoj ĝi estis daŭre kopiita kaj tradukita en multajn lingvojn.
Pro tiu verko la purgatorio de la sankta Patriko iĝis la ĉefa pilgrimejo de Irlando, kiu allogis dum la mezepoko pilgrimulojn el la tuta Eŭropo.

## Eldonoj 
* Jean-Michel Picard kaj Yolande de Pontfarcy: ''Saint Patrick's Purgatory: A Twelfth Century Tale of a Journey to the Other World*. Four Courts Press, Dublin 1985, ISBN 0-906127-91-2. (Enhavas tradukon de la teksto en la nuntempan anglan, detalan enkondukon kaj bibliografion.)
* Robert Easting: *St Patrick's Purgatory: Two versions of Owayne Miles and the Vision of William of Stranton together with the long text of the Tractatus de Purgatorio Sancti Patricii*. Early English Text Society, Oxford University Press, Oxford 1991, ISBN 0-19-722300-1.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Robert Easting: *The Date and Dedication of the Tractatus de Purgatorio Sancti Patricii*. El: *Speculum*, Jahrgang 53, Heft 4, Oktober 1978, S. 778–783.
* Carol G. Zaleski: *St. Patrick's Purgatory: Pilgrimage Motifs in a Medieval Otherworld Vision*. El: *Journal of the History of Ideas'', Jahrgang 46, Heft 4, Oktober bis Dezember 1985, S. 467–485.

Kategorio:Manuskriptoj
Kategorio:Literaturo
Kategorio:12-a jarcento
Siberia molanaso

eta|Steller's Eider (*Polysticta stelleri*)
La **Siberia molanaso** aŭ laŭ la latina scienca nomo **Stelera molanaso** *(Polysticta stelleri)* estas sola specio de genro *Polysticta* el klaso birdoj, ordo anseroformaj *(Anseriformes)* kaj familio anasedoj *(Anatidae)*. Ĝi estas membro de la grupo de maraj anasoj.

Tiu birdospecio ricevis nomon el la germana naturalisto Georg Steller.

## Vivloko, konduto 
eta|260ra|maldekstra|femalo
Tiu holarktisa birdo nestas laŭ la marbordoj de Arkta Oceano en orienta Siberio kaj Alasko en la tundro ĉe akvo, kovas 6-10 ovojn. Ĝi vivas apud roka marbordo, manĝas akvajn organismojn, ĉefe krustulojn kaj moluskojn, nome krabojn kaj ĉefe mitulojn.

Ĝi vintras iome pli sude ĉe la Beringa Maro, norda Skandinavio kaj ĉe la Balta Maro. Ĝi povas formi grandajn arojn, ĝis 200,000 birdoj en taŭgaj marbordaj akvoj. Ĝi estas malabunda sude de sia vintra teritorio.

## Aspekto 
Ĝi longas 43–47&nbsp;cm, pezas 650-900 gramojn. Tiu specio estas la plej malgranda el la molanasoj. La beko kaj kruroj estas grizaj en ambaŭ seksoj kaj ili montras ankaŭ malhelbluan speguleton inter blankaj bordoj..

Temas pri specio kun seksa duformismo. La masklo estas tute nekonfuzebla, supre nigra-blanka nome nigra dorso kun nigraj plumoj kiuj pendas super la blanka fono, nigra kolumo tre kontrasta kaj blankaj kapo kaj flankoj, sube rust-flava (sablokolora) sur blanka fono, kio al suba ventro malheliĝas. Flanke de lia flaveta brusto karakterizas nigra makulo, estas malhela ĉirkaŭokula makulo, inter la okulo kaj la bekobazo situas helverda makulo kaj alia supernuke pli markata. La flugiloj estas blankaj sed la flugoplumoj nigraj krom nigra strio el korpo al pintoj en supraj flugiloj; ankaŭ la vosto estas nigra. Dum eklipsa plumaro la blankaj partoj bruniĝas. La alvoko de la masklo estas milda kanto, kvankam ĉiukaze temas pri silentema specio kompare al la veraj molanasoj de la genro *Somateria*.

La femalo estas malhelbruna kun hela makulo ĉirkaŭokula, pli malgranda kun pli tipa anasecaj kapo kaj korpo ol aliaj specioj de molanasoj. Ŝi havas ankaŭ repertorion de gruntoj kaj fajfoj.

L Stelera molanaso ŝajne hibridiĝis kun la Molanaso almenaŭ dufoje en naturo. Masklo montrante karakterojn de ambaŭ specioj estis ĉe Cuxhaven, Malsupra Saksio, Germanio la 17an de novembro 1993. Alia tia masklo estis vidata ĉe la haveno Vadso, ĉe Varanger, Norvegio, la 7an de aprilo 1995; foto de tiu birdo estis publikata akompane Forsman (1995).

## Vidu ankaŭ 
* Arkta marborda tundro

## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet. 
* ARKive  Fotoj, videoj.

## Notoj 
Kategorio:Anasedoj
Kategorio:Holarktisa faŭno
Kategorio:Nearktisa faŭno
Kategorio:Palearktisa faŭno
Kategorio:Tundro
Defendo (apartigilo)

**Defendo** estas protekto iamaniera kontraŭ atako (ankaŭ supozita) kaj povas esti

* ŝtata agado por eviti aŭ malakcepti militajn atakojn, vidu nacia defendo
* individua memdefendo (sindefendo), kiel ekz. Ĵudo 
* speciala agmaniero en sporto aŭ ludo, ekz. malfermado en ŝako
* intelekta, neperforta, vidu ekz. argumento, striko

## Vidu ankaŭ
* Advokato
* La Défense
* Haganah
Internacia Tablotenisa Federacio

La **Internacia Tablotenisa Federacio** (**ITTF**) - angle *International Table Tennis Federation*, france *Fédération internationale de tennis de table*, hispane *Federación Internacional de Tenis de Mesa* - estas la tegmenta organizaĵo de ĉiuj naciaj asocioj por tabloteniso. La federacio fondiĝis dum januaro 1926 rande de la unua internacia tablotenisa turniro en Berlino. Fondaj asocioj estis tiuj de Anglio, Aŭstrio, Barato, Ĉeĥoslovakio, Danio, Germanio, Hungario, Kimrio kaj Svedio.

Inter la taskoj de la federacio estas la kontrolo de la tablotenisa regularo kaj la serĉo pri teknikaj plibonigoj por rakedoj, pilkoj kaj tablotenisaj tabloj. La federacio ankaŭ okazigas multnombrajn internaciajn tablotenisajn turnirojn, inter ili la ekde 1926 okazantaj mondaj ĉampionadoj pri tabloteniso. Kadre de tiuj mondaj ĉampionadoj okazas la kongresoj de la federacio. Ĉiumonate la organizaĵo eldonas listojn pri la rangoj de la tutmonde plej bonaj viraj kaj virinaj tablotenisistoj.

Laŭ la stato de 2008, al la federacio apartenas 195 naciaj tablotenisaj asocioj, kaj la federacia prezidanto ekde la jaro 1999 estas la kanadano *Adham Sharara*.

## prezidantoj 
* 1926 - 1967 *Ivor Montagu* (Anglio)
* 1967 - 1987 *Roy Evans* (Kimrio)
* 1987 - 1994 *Iĉiro Ogimura* (Japanio)
* 1995 - 1995 *Sven-Olof Hammarlund* (Svedio)
* 1995 - 1999 *Xu Yinsheng* (Ĉinio)
* 1999 - nun *Adham Sharara* (Kanado)

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de la federacio

Kategorio:Internaciaj sportaj federacioj
Kategorio:Tabloteniso
Kategorio:Asocioj de Svislando
Kategorio:Laŭzano
Nickelsdorf (Burgenlando)

**Nickelsdorf,** hungare **Miklóshalma,** kroate **Mikištrof** estas vilaĝo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Neusiedl am See. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj.

## Situo
Nickelsdorf situas sur ebenaĵo, Leitha preterfluas, laŭ ĉefvojo, aŭtoŝoseo kaj fervojo Vieno-Budapeŝto. 

## Historio
Pli frue romianoj kaj avaroj loĝis tie. En 896 hungaraj gentoj okupis la Karpatan basenon, tie peĉenegoj defendis la limon. La unua mencio pri la setlejo devenis el 1287. La turkoj detruis la vilaĝon en 1529, poste en 1552 refondiĝis. Baldaŭe la komunumo denove senhomiĝis pro hungaroj en 1620 kaj pro turkoj en 1683. Onidire en 1809 Napoleono tranoktiĝis en la luterana paroĥo. Ĝuste tie en 1848 la hungara milita stabo faris konsilon. En 1910 1820 da loĝantoj loĝis, aŭstroj en majoritato, hungaroj en minoritato. Ĝis 1920 Miklóshalma apartenis al Hungario, al Moson, al distrikto de Rajka, poste al Aŭstrio. Ekde tiam ĝis 2008 la vilaĝo estis grava limotrapasejo, poste ambaŭ landoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve senkontrole kaj senĝene oni trapasas la limon. Dum erao de la hungara socialismo la limo estis Fera kurteno. En Nickelsdorf ankaŭ nun vivas hungaroj en minoritato.

## Rilatoj al Esperanto 
En Nickelsdorf en julio 1983 la internacia studenta biciklista grupo de BEMI survoje de Passau en Germanio al la IJK 1983 en Debrecen eniris la Orientan Blokon. Ekde tiam pace kunbiciklis junaj esperantistoj el ambaŭ Germanioj, Nederlando kaj Ĉeĥoslovakio, Francio kaj Hungario ktp.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Neusiedl am See
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Kelemen Gál

**GÁL Kelemen** ga:l estis rumanuja hungara filozofia fakverkisto, historiisto naskita en Szentgerice la 27-a de decembro 1869 kaj mortinta en Tatabánya la 10-a de februaro 1945.

## Biografio 
Kelemen Gál la mezlernejon finis en Székelykeresztúr kaj Koloĵvaro. Li havigis diplomon de instruisto pri germana lingvistiko kaj filozofio en 1892 en la Universitato de Koloĵvaro kaj li doktoriĝis en 1895. Ekde 1893 li estis la instruisto de la unitariisma kolegio de Koloĵvaro, inter 1900 kaj 1931 ĝia direktoro. Li estis redaktoro de Keresztény Magvető (1910–18), poste ĝia kunlaboranto, rubrikestro de Magyar Kisebbség.

## Verkoj ĉefaj 
* *Brassai mint filozófus* (Kolozsvár, 1899);
* *Újabb irányok a pedagógiában* (Kolozsvár, 1911 és 1912);
* *A kolozsvári unitárius kollégium története* (I–II., Kolozsvár, 1935).
* *Kilyéni Ferencz József unitárius püspök élete és kora* (Kv. 1936);
* *Jakab Elek élet- és jellemrajza* (Kv. 1938).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Gal, E

Gal, E
Sankt Andrä am Zicksee

**Sankt Andrä am Zicksee,** hungare **Mosonszentandrás** estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Neusiedl am See. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj. La germana historia nomo estis *Sankt Andrä bei Frauenkirchen*.

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Neusiedl am See-Pamhagen.

## Historio 
La unua mencio okazis en 1437. En 1529 kaj en 1683 la turkoj, en 1605 Stefano Bocskai, en 1620 Gabrielo Bethlen, komence de la 18-a jarcento Francisko Rákóczi la 2-a detruis la vilaĝon. Ĝis 1921 Mosonszentandrás apartenis al Hungara reĝlando, al Moson, al distrikto de Nezsider, poste al Aŭstrio.

## Vidindaĵo 
* preĝejo

## Komunumoj de Sankta Andreo en Hungara reĝlando 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Neusiedl am See
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Busov (monto)

**Busov** () estas la plej alta montopinto de geomorfologia tuteco de samnoma ne granda montaro **Busov** kaj ankaŭ de tuteco Malaltaj Beskidoj. La monto kuŝas en orienta parto de Slovakio ĉe la slovak-pola limo.

Markita turista piedvojo:
* Dosiero:Szlak zielony.svg  Cígeľka – Busov (1002 m) – Gaboltov

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Geomorfologia divido de Slovakio

Kategorio:Montoj en Regiono Prešov
Kategorio:Distrikto Bardejov
Deutsch Jahrndorf

**Deutsch Jahrndorf,** hungare **Németjárfalu** estas malgranda komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Neusiedl am See. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj.

## Situo
Deutsch Jahrndorf situas sur ebenaĵo, ĉe trilanda punkto aŭstra-slovaka-hungara (kontraŭe troviĝas Rajka kaj novaj kvartaloj de Bratislavo), laŭ traira flankovojo. Neusiedl am See troviĝas 28 km-ojn.

## Historio
Pli frue keltoj loĝis tie. La unua mencio pri la setlejo devenis el 1208 en formo *Ceus*. La turkoj detruis la vilaĝon en 1529, incendio okazis en 1594. Poste alvenis kroatoj rifuĝintaj de turkoj. En 1910 923 da loĝantoj loĝis, aŭstroj en majoritato, hungaroj kaj kroatoj en minoritato. Ĝis Traktato de Trianon ĝi apartenis al Hungario, al Moson, al distrikto de Rajka, poste al Aŭstrio. Post la 2-a mondmilito la hungaroj kaj la slovakoj konstruis ferkurtenon, kiu funkciis ĝis 1989. 

## Trilanda punkto Rajka-Bratislavo-Deutsch Jahrndorf
Post la 2-a mondmilito Ĉeĥoslovakio postulis novajn landopartojn por Bratislavo ne esti ĉe la limo. De Aŭstrio (aŭ tiutempe Germanio) postulis nenion, kvankam Bratislavo najbaras ankaŭ kun Aŭstrio. Fine Ĉeĥoslovakio ricevis 3 hungarajn vilaĝojn, tiel Deutsch Jahrndorf iĝis trilanda punkto. Ekde 2008 la 3 landoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limoj estas ie ajn senkontrole trapaseblaj.

## Vidindaĵoj
* mezepoka katolika preĝejo
* luterana preĝejo de 1838
* pilgrimloka kapelo de 1674
* poŝtostacio de 1610 laŭ iama vojo Vieno-Buda

## Ĝemelkomunumoj
*  Hamuliakovo, Slovakio
*  Rajka, Hungario

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Neusiedl am See
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Apetlon

**Apetlon,** hungare **Mosonbánfalva** estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Neusiedl am See. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj.

eta|maldekstra|500px|Panoramo al  Apetlon

## Situo
Apetlon situas sur ebenaĵo, proksime de Fertő, laŭ hungara landolimo, laŭ traira flankovojo. Neusiedl am See troviĝas 26&nbsp;km-ojn.

## Historio
Pli frue romianoj loĝis tie. La unua mencio pri la setlejo devenis el 1318 en formo *Vytézfelde*. La turkoj detruis la vilaĝon en 1529 kaj en 1683. En 1910 1585 da loĝantoj loĝis, aŭstroj en majoritato, hungaroj en minoritato. Ĝis 1920 ĝi apartenis al Hungario, al Moson, al distrikto de Nezsider, poste al  Aŭstrio. Dum erao de la hungara socialismo la hungaroj konstruis ferkurtenon laŭ la limo. Ekde 2008 ambaŭ landoj apartenas al interna zono de Schengen, la limoj estas senĝene traireblaj.

## Vidindaĵoj
* romkatolika preĝejo, en 1797 barokiĝis

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

== Komunumoj pri *bán* (= banuso) en Hungara reĝlando ==

Kategorio:Distrikto Neusiedl am See
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Edelstal

**Edelstal,** hungare **Nemesvölgy**, estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Neusiedl am See. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj.

## Situo
Edelstal troviĝas 25&nbsp;kilometrojn de Neusiedl am See.

## Historio
Pli frue romianoj kaj avaroj loĝis tie. La turkoj detruis la vilaĝon en 1529 kaj en 1683. En 1910 759 da loĝantoj loĝis, plejparte aŭstroj. Ĝis 1920 ĝi apartenis al Hungario, al Moson, al distrikto de Rajka, poste al  Aŭstrio.

## Vidindaĵoj
* baroka katolika preĝejo omaĝe al Stefano la 1-a (Hungario) de 1740
* kuracfonto Römerquelle estas boteligata ekde 1890

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Oberpullendorf
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Tibor Fazakas (1966)

**FAZAKAS Tibor** (fazakaŝ) estas rumanuja hungara/hungara pentristo, grafikisto naskita en Corund la 29-an de aprilo 1966.

## Bibliografio 
Fazakas finis la ĝeneralan artan lernejon en Odorheiu Secuiesc inter 1976 kaj 1980 kaj inter 1980-84 la artan mezlernejon en Târgu Mureș. Liaj majstroj estis Géza Bordy, Dénes Molnár. En 1990 li translokiĝis Hungarujon kaj li laboris kiel reklamgrafikisto. 

## Fonto
*Artportal.hu 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Tibor Fazakas (1946)

**FAZAKAS Tibor** (fazakaŝ) estas rumanuja hungara pentristo, grafikisto. Li naskiĝis en Satu Nou (Hălchiu) je la 17-a de aprilo 1946.

## Biografio 
Inter 1965–68 li studis en Kluĵo en Desegnpedagogia Altlernejo, en 1982 li finis en Bukareŝto la Belartan Altlernejon Nicolae Grigorescu. Ekde 1968 li vivas en Hunedoara kaj estas instruisto.

## Individuaj ekspozicioj 
* 1976 • Kis Galéria, Déva • Művelődési Ház, Vajdahunyad
* 1977 • Victoria Terem, Brassó • Megyei Múzeum, Sepsiszentgyörgy • Városi Múzeum, Kézdivásárhely
* 1978 • Művelődési Ház, Vajdahunyad • Petőfi Sándor Művelődési Ház, Bukarest
* 1980 • Korunk Galéria, Kolozsvár
* 1985 • Kis Galéria, Déva
* 1986 • Ifjúsági Klub, Kézdivásárhely
* 1988 • Új Élet Galéria, Marosvásárhely
* 1989 • Művészeti Galéria, Déva
* 1990 • Celldömölk • Sárvár • Szombathely
* 1993 • Pécs • Tokaj
* 1994 • Debrecen
* 1996 • Vajdahunyad.

## Elektitaj grupaj ekspozicioj 
* 1981 • Hyvinkaa (FIN)
* 1989 • Országos Grafikai Kiállítás, Dalles Terem
* 1996 • Bukarest • Erdélyi Művészek (MKITSZ), Magyarok Világszövetsége, Budapest.

## Literaturo 
* ANISZI K.: A rend és a szerkezet illúziója, Vas Népe, 1990. július 21.

## Fonto 
* Artportal.hu 
* Barabás Miklós Céh
* opart.ro

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Parndorf

**Parndorf,** kroate **Pandrof**, hungare **Pándorfalu,**  estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Neusiedl am See. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj. Ĝis 1899 la hungara nomo estis *Parndorf*.

## Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojoj al Vieno, Gattendorf kaj Eisenstadt, laŭ fervojo Vieno-Budapeŝto. Neusiedl am See troviĝas 5 km-ojn. 

## Historio
Pli frue keltoj kaj romianoj loĝis tie. La unua mencio pri la setlejo devenis el 1268 en formo *Perun*. La turkoj detruis la vilaĝon, poste en 1570 kroatoj refondis ĝin. En 1619 okazis batalo inter Habsburgoj kaj Gabrielo Bethlen. En 1679 pesto okazis. Dum liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a la aŭstroj konstruis tie defendan sistemon, vane, ĉar la hungaraj ĉevalistoj rajdadis sub muroj de Vieno. En 1910 loĝis en Pándorfalu 2782 da loĝantoj, (2019 kroatoj, 343 hungaroj, 309 aŭstroj). Ĝis 1920 ĝi apartenis al Hungario, al Moson, al distrikto de Nezsider, poste al  Aŭstrio. En 2001 loĝis en Parndorf 3218 da loĝantoj, (2076 aŭstroj, 669 kroatoj, 113 hungaroj).

## Vidindaĵoj
* katolika preĝejo omaĝe al Ladislao la 1-a (Hungario) el la 12-a jarcento, poste dufoje pligrandigita

## Famuloj 
En Parndorf naskiĝis hungara episkopo Ferenc Fuchs.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Neusiedl am See
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Dorĝ Balduuz

**Dorĝ BALDUUZ** estas mongola esperantisto, kiu naskiĝis en Arĥangai aimag (provinco) en 1951. En 1975 li diplomiĝis en la Mongola Ŝtata Universitato kaj fariĝis laŭ profesio instruisto pri mongola lingvo kaj literaturo.

En 1971-1973 li finstudis dujaran Esperanto-kurson sub la gvido de s-ro Dogsuren en la Universitato. Li laboris kiel scienca esploristo pri Mongola historio kaj Budhismo dum 1975-1996 en Scienca Akademio de Mongolio.

Krome li tradukis kelkajn verkaĵojn el Esperanto al mongola lingvo.

Kategorio:Mongolaj esperantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1951
Jois

**Jois,** hungare **Nyulas** [njulaŝ] estas foira komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Neusiedl am See. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj.

## Situo
La vilaĝo situas sur mildaj deklivoj, ĉe Fertő, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Eisenstadt-Parndorf. Neusiedl am See troviĝas 4&nbsp;km-ojn.

## Historio
La vilaĝo estis loĝata dum la bronzepoko. La unua mencio pri la setlejo devenis el 1214 en formo *Nulos*. En 1222 la kampoj apartenis al abatejo de Pannonhalma. La turkoj detruis la vilaĝon en 1529 kaj en 1683, intertempe en 1632 incendio okazis. En 1910 1287 da loĝantoj loĝis, aŭstroj en majoritato, hungaroj en minoritato. Ĝis 1920 ĝi apartenis al Hungario, al Moson, al distrikto de Nezsider, poste al Aŭstrio. La loĝantaro okupiĝas pri vinkulturo.

## Vidindaĵoj
* baroka katolika preĝejo omaĝe al Sankta Georgo de 1757
* katolika preĝejo omaĝe al Koro de Jesuo de 1934
* statuoj de Madono de 1747 kaj Sankta Roĥ de 1752

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|maldekstra|300ra|Panoramo al Jois

Kategorio:Distrikto Neusiedl am See
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Árpád Nikolits

**NIKOLITS Árpád László** (nikoliĉ) estas rumanuja hungara rakontisto, dramverkisto naskita en Bukareŝto la 14-an de junio 1937.

## Biografio 
Árpád László Nikolits abiturientiĝis en Oradea (1954), li estis okaza laboristo (1954-60), presisto (ekde 1960), ekde 1973 gvidanto de la presejo de la Porinstruista Altlernejo. Ekde 1983 li estas pensiulo. En 1988 li translokiĝis Hungarujon, kie ekde 1989 li estis redaktisto de la gazeto *Dátum*, poste ekde 1990 li estas liberprofesia verkisto.

## Verkoj 
* *Akik így is merik vállalni az életet*, dramo, Bk., 1979;
* *Kiskutya, nagykutya*, dramo, Bk., 1980;
* *Négy színjáték* (kun Méhes György, Tudor Popescu), Bk., 1980;
* *Fájó fény*, rakontoj, Temesvár, 1981;
* *Igazolások a mennybemenetelhez*, romano, Temesvár, 1985;
* *Jámboriska*, komedio, Bk., 1987;
* *...üres házak mind városra mentek...*, szocio-rap., 1989;
* *Gyakorlótér*, poemant., red., 1989;
* *Avartüzek*, romano, Bp.-Kvár, 1992;
* *Két mondat között*. *Szétszórt lapok*, publ., 1993;
* * Érintővonalak mentén*, rak., 1993;
* *A Styx innenső partjáról*. Naplólevelek 1994. augusztus-1995. május, 1995;
* *A francia batár*, romano, 1996;
* *A menekülés ösvényein*. Szimultánjáték, 1997.
* *Szárnyvonalak utasai*, 2005?

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Nikolits, A

Nikolits, A
Eŭropa politika partio

Estas pluraj politikaj partioj en Eŭropa Unio. La plejparto estas aliancoj inter diversaj naciaj partioj, kiuj defendas la samajn politikajn ideojn.

## Listo de eŭropaj politikaj partioj 
Kategorio:Politikaj partioj
Podersdorf am See

**Podersdorf am See**, jen germane, hungare **Pátfalu**, estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Neusiedl am See. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj.

eta|maldekstre|Haveno de Podersdorf am See
eta|maldekstre|Aerfoto pri Podersdorf am See

## Situo
Podersdorf am See situas sur ebenaĵo, ĉe la orienta bordo de la lago *Neusiedler See*, hungare nomata *Fertő*, laŭ malĉefaj vojoj. La distrikta centro *Neusiedl am See* troviĝas en distanco de 10&nbsp;kilometroj.

## Historio
En 896 hungaraj gentoj okupis la Karpatan basenon. Tiam peĉenegoj havis la taskon defendi la okcidentan limoparton. La unua mencio pri la setlejo devenis el 1209 en formo *Chesus*. Tiutempe la kampoj apartenis al grafo Poth, verŝajne la vilaĝo nomiĝis poste pri li. En 1242 la tataroj, en 1529 kaj en 1683 la turkoj detruis la vilaĝon. En 1910 1214 da loĝantoj loĝis en la loko, germanlingvaj aŭstroj en plimulto, hungarlingvanoj en malplimulto. Ĝis 1920 ĝi apartenis al la Hungara reĝlando en Aŭstrio-Hungario, al la reĝa departemento Moson, al distrikto Nezsider/Neusiedl am See, poste al la respubliko Aŭstrio, dume inter 1938-1945 al nazia Germanio.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

center|eta|525px|Panoramo ĉe Podersdorf am See

Kategorio:Distrikto Neusiedl am See
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Et Dieu... créa la femme

***Et Dieu… créa la femme*** (*Kaj Dio… kreis la virinon*) estas franca filmo de Roger Vadim aperinta en 1956.

## Temo 
Juna orfino dissemas fuŝon en Saint-Tropez konfuzante edzojn kaj amantojn.

## Resumo 
Juliette estas naiva juna virino tute senkonscia pri io ajn kaj en la supro de sia beleco. Per simpla rigardo ŝi eksplodigas korojn kaj morojn de ĉiuj viroj de eta fiŝista vilaĝeto en la 1950-aj jaroj, Saint-Tropez, kie ŝi estis adoptita. Sed ŝi nur pensas senretene amuziĝi kaj amindumi virojn en laborema komunumo tradicie bonmora.

## Komentaro 
* Tiu filmo antaŭenpuŝis Roger Vadim, Brigitte Bardot, Jean-Louis Trintignant, Christian Marquand (frato de Nadine Trintignant) al rango de internaciaj steloj de franca kino.
* Per tiu filmo Brigitte Bardot fariĝis samtempe mito kaj monda seks-simbolo de la 1960-aj jaroj, stelulino de tutmondaj amasmedioj, emblemo de emancipiĝo de virinoj, virino samtempe modela kaj diabla, libera provokulino naiva kaj senpudora, simbolo de ineco, de seksa revolucio, de latenta mora revolucio kaj de la granda ekzistencialisma ondo de la paro Jean Paul Sartre / Simone de Beauvoir kiu sekvis.
* La filmo okazigis lavangon da sentimentoj, tiom de pasio, idoleco kaj ekamo de unuj, kiom de indigno, kolero kaj malamo de aliaj.
* Brigitte Bardot aĉetis domon "la Madrague" sur la vojo de "Canebiers" en Saint-Tropez en 1958 kaj kontribuis fari el tiu malmulte konata paradiza vilaĝo, lokon de internacia legendo per ŝia nura ĉeesto kaj per frenezaj noktoj kiujn ŝi animis. Ŝi onidire havis diboĉan vivon. Ŝi tiam frekventis Jean-Louis Trintignant, Sacha Distel, Sami Frey, Serge Gainsbourg …
* La geedziĝo de Roger Vadim kaj Brigitte Bardot diseriĝis en la fino de la filmo pro amasmedia histerio kiu sekvis la filmon.
* La filmo estis startpunkto de am-rilato inter Brigitte Bardot kaj Jean-Louis Trintignant.
* La filmo estas fama pro pluraj kialoj: Saint-Tropez, Brigitte Bardot, dancado tamtamo mambo, skandalo, la unuaj nudaj aperoj de Bardot, kiuj ebligos al la filmo superi mongajnajn rekordojn ĉefe en Usono.

## Teknikaĵoj 
* Originala titolo: *Et Dieu… créa la femme*
* Reĝisoro: Roger Vadim (tiam edziĝinta kun Brigitte Bardot)
* Scenaro: Roger Vadim, Raoul J. Lévy
* Foto: Armand Thirard
* Muziko: Paul Misraki
* Muntado: Victoria Mercanton
* Dekoraĵoj: Jean André
* Formato: Kolora - Monofonia
* Platforma fotisto: Léo Mirkine
* Ĝenro: Komedia dramo
* Aperdato: 
* Lando: Francio
* Daŭro: 90 minutoj

## Rolularo 
* Brigitte Bardot: *Juliette Hardy*
* Curd Jürgens: *Éric Carradine*
* Jean-Louis Trintignant: *Michel Tardieu*
* Christian Marquand (frato de Nadine Trintignant): *Antoine Tardieu*
* Georges Poujouly: *Christian Tardieu*
* Jane Marken: *s-rino Morin*
* Isabelle Corey: *Lucienne*
* Jean Tissier: *s-ro Vigier-Lefranc*
* Marie Glory: *S-ino Tardieu*
* Jacques Ciron: *Roger*
* Jean Lefebvre: *René*
* Philippe Grenier: *Perri*

## Eksteraj ligiloj 
* Et Dieu… créa la femme en IMDB
* Filmo

Kategorio:Francaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1956
Islanda klangulo

La **Islanda klangulo** *(Bucephala islandica)* estas birdospecio el la Anasedoj *(Anatidae)*. Ĝi estas migrobirdo, kiu nestas ĉefe en nordokcidenta parto de Nordameriko, krom en disaj lokoj de orienta Kanado kaj en Islando. La monda populacio de la islanda klangulo estis en 2002 ĉ. 180.000-210.000. En Islanda lingvo la birdo estas konata kiel ***húsönd*** (hejmanaso); ĝi estas komuna specio de la lago Mývatn norde de la lando.

## Aspekto 
eta|maldekstra|250px|Masklo
eta|maldekstra|250px|Ino
[eta|maldekstra|250px| *Bucephala islandica* - [MHNT]]

Ĝi longas 40–48&nbsp;cm, la enverguro estas 62–67&nbsp;cm. Plenkreskuloj estas similaj laŭ aspekto al la Orokula klangulo. Temas pri specio kun markata seksa duformismo.

La nuptoplumaro de la masklo estas nigra kaj blanka, la kaposupraj plumoj plilongiĝas. Inter la bekobazo kaj la okulo videblas ambaŭflanke kontrasta karakteriza blanka makulo kun duonluna formo. La kapo estas pinteca kiel ĉe la Orokula klangulo pro la longaj plumoj de kapoverto, sed tiu pinto estas pli antaŭa ol ĉe la Orokula klangulo, nome super frunto anstataŭ en kapocentro. La beko estas tutgriza al nigreca kaj la okulo (iriso) flava, kiel ĉe la Orokula klangulo.

Liaj brusto kaj subaj partoj estas tutblankaj. La dorso estas nigreca kun ses blankaj makuloj en ŝultro kaj je ties komenco vertikala nigra strieto suben. La kruroj estas flavoranĝaj. Dumfluge videblas malhela dorso kun la blankaj makuloj, nigrecaj flugiloj kun blankaj duarangaj, kaj sube malhelaj flugiloj kun blankaj subspeguletoj.

La masklo en eklipsa plumaro ĝenerale griziĝas: la kapo iom heliĝas sed perdas la blankan makulon antaŭbekan, kio distingas lin kaj el reprodukta masklo kaj el ambaŭ maskloj (reprodukta kaj eklipsa) de la Orokula klangulo, kvankam nur kelkaj eklipsaj orokululoj havas ĝin. La blankaj subaj partoj helgriziĝas, dum la dorso iĝas el nigreca al malhelgriza kaj perdas la ses blankajn makulojn.

## Bildaro 
## Referencoj
## Literaturo 
* Roger Peterson, Guy Mountfort, P.A.D. Hollom, "Guía de campo de las aves de España y de Europa", Omega, Barcelona, 1983.
* Lars Svensson, *Guía de aves. España, Europa y región mediterránea*, Omega, Barcelona, 2010.

## Eksteraj ligiloj 
* filmetoj de Islanda klangulo ĉe Internet Bird Collection
* Poŝtmarkoj  (de Kanado, Islando) kun mapo
* Fotaro de Islanda klangulo  VIREO
* Islanda klangulo , Environment Canada
* Islanda klangulo , Talk about Wildlife

Kategorio:Mergenoj
Kategorio:Anasedoj
Kategorio:Anseroformaj
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Tadten

**Tadten,** hungare **Tetény** estas vilaĝo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Neusiedl am See. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj.

* Areo: 36 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 122 m
* Poŝtkodo: 7162
* Telefonprefikso: 

## Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, inter Fertő kaj Hungario, laŭ flankovojoj. 

## Historio
La unua mencio pri la setlejo devenis el 1357 en formo *Tetun*. Ĝis 1920 Tetény apartenis al Hungario, al Moson, al distrikto de Nezsider, poste al  Aŭstrio.

Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, sportejo.

## Vidindaĵo
* baroka katolika preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo de 1804

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Neusiedl am See
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Winden am See

**Winden am See,** hungare **Sásony,** kroate **Binta** estas vilaĝo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Neusiedl am See. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj. Ĝis 1880 la hungara nomo estis *Windten*.

* Areo: 14 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 124 m
* Poŝtkodo: 7092
* Telefonprefikso: 

## Situo 
Winden am See situas sur ebenaĵo, laŭ bordo de Fertő, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Eisenstadt-Parndorf. Neusiedl am See troviĝas 9 km-ojn. 

## Historio 
Pli frue romianoj loĝis tie. En 896 hungaraj gentoj okupis la Karpatan basenon. La unua mencio pri la setlejo devenis el 1208 en formo *Sason*. La turkoj detruis la vilaĝon en 1529 kaj en 1683. En 1910 1091 da loĝantoj loĝis, plejparte aŭstroj. Ĝis 1920 ĝi apartenis al Hungario, al Moson, al distrikto de Nezsider, poste al Aŭstrio.

## Vidindaĵo 
* lago Fertő (*Neusiedler See*)

## Galerio pri parka muzeo 

Bertoni Winden 1.jpg
Bertoni Winden 2.jpg
Bertoni Winden 3.jpg
Bertoni Winden 4.jpg

Bertoni Winden 5.jpg
Bertoni Winden 6.jpg
Bertoni Winden 8.jpg
Bertoni Winden 9.jpg

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Neusiedl am See
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Kees Bos

**Cornelis Adriaan (Kees) BOS** (naskiĝis la 15an de marto 1940 en Utreĥto, mortis la 10an de novembro 2024 en Utreĥto) estis nederlanda esperantisto, pensiita konsilisto kaj universitata docento pri urboplanado. Li esperantiĝis en 1986. Ano de la eksa Utreĥta Esperantista Rondo kaj de la regiona klubo Utrecht. Partoprenis diversajn Universalajn Kongresojn de Esperanto (Roterdamo, Prago, Berlino, Vilno, Roterdamo). Ekde 2003 li estis estrarano de la Internacia Esperanto-Instituto. Okupiĝis speciale pri la renovigo de la domo Andreo Cseh kaj fariĝis pro tio en 2007 Honora Kunlaboranto.

Kategorio:Nederlandaj esperantistoj
József Bartha (pentristo)

**BARTHA József** (barta) estas rumanuja hungara pentristo, grafikisto. Li naskiĝis en Odorheiu Secuiesc la 17-an de julio 1960.

## Premioj, distingoj
*1995: Arts-Link-stipendio, New York. 
## Biografio
Inter 1975-1979 József Bartha studis en artliceo Târgu Mureş; inter 1983 kaj 1987 en la artakademio de Kluĵo. 

## Fonto
*Artportalo.hu 
 

Bartha, J
Piet Buijnsters

**Petrus Adrianus (Piet) BUIJNSTERS** (naskiĝis la  en Breda, mortis la 30-an de julio 2018 en Nimego) estis nederlanda esperantisto kaj komputika programisto.

## Profesia vivo 
Buijnsters laboris ĉe Philips kiel komputilprogramisto kaj sistemanalizisto. Li poste studis psikologion (licenciulo/magistro pri entreprena psikologio) kaj dum multaj jaroj estis docento kaj konsilanto pri entreprena direktado por estraj profesioj en hospitaloj. Li ankaŭ faris diversajn komputilprogramojn por la instruado kaj por sanzorgaj profesioj.

## Esperanta agado 
Piet Buijnsters estis esperantisto depost 1956. Li estis estrarano de la Esperanto-klubo de Eindhoven kaj poste de la Esperanto-klubo de Nimego. Buijnsters kelkfoje partoprenis Universalajn Kongresojn, interalie Helsinko, Antverpeno, Roterdamo, Lillo kaj ankaŭ diversajn regionajn kunvenojn. Li okupiĝis pri tradukado. Ĉe FEL estis eldonita lia traduko de *La morto en Venecio* de Thomas Mann kaj ĉe Internacia Esperanto-Instituto la traduko de *Urug* de Hella Haasse, fama nederlanda verkistino. Buijnsters ankaŭ programis apon por lerni Esperanton per plurfunkcia poŝtelefono. Lia interesoj speciale estis edukaj kaj instruaj sistemoj kaj traduksistemoj. De 2008 Buijnsters estis estrarano de la Internacia Esperanto-Instituto en Hago.
Kategorio:Nederlandaj esperantistoj
Toon Witkam

**Toon WITKAM** (naskiĝis la 7-an de oktobro 1944, mortis la 29-an de novembro 2018) estis nederlanda esperantisto kaj komputila programisto. Post studado ĉe la Teĥnika Universitato en Delft (Nederlando) li eniris la programaran industrion kiel programisto. Specialiĝinte pri perkomputila lingvistiko, li en ĉ. 1982 esperantiĝis kaj iniciatis DLT (Distribuita Lingvo-Tradukado — esplorprojekton, en kiu Esperanto rolis kiel interlingvo). Dum la 1990-aj jaroj li konsilis la Eŭropan Komisionon pri aŭtomata tradukado, laboris kiel gast-esploristo en Japanio kaj estis partotempa profesoro pri informadiko (kogna ergonomio de homa-komputila interfaco) en Delft. Emeritiĝinte post 2001, li okupiĝis pri Esperanta vortstatistiko kaj tekstanaliza programaro. Li estis membro de GIL (Gesellschaft für Interlinguistik, Berlino) kaj estrarano de la Internacia Esperanto-Instituto ekde 2007.

## Eksteraj ligiloj 
* ESPSOF  Esperantlingva vortstatistika kaj tekstanaliza softvaro kun konkordancilo

Kategorio:Nederlandaj esperantistoj