Bella amfispizo

La **Bella amfispizo** (*Amphispiza belli*) estas specio de birdo de la familio de Emberizedoj. Ĝi estas mezgranda membro de la grupo de la Amerikaj paseroj de okcidenta Usono kaj nordokcidenta Meksiko.

## Aspekto 
Plenkreskulo havas brunan dorson iom nigre striecan, sed ne tiom kiom aliaj samfamilianoj. La subaj partoj estas blankecaj kun pli striecaj kaj brunecnuancaj flankoj. La kruroj estas rozkolorecaj. Pli distinga estas la kapobildo (simile kiel okazas ĉe la samgenrano la Strigorĝa amfispizo), nome tre griza kapo kun blankaj okulringo kaj superokula strio videbla ĉefe en la brida areo, separata de la malflanka bridomakulo de ankaŭ blanka centra frunta makuleto bordita je nigro. La beko estas griza kaj sube estas ankaŭ blankaj gorĝareo kaj mustaĉa strizono dividitaj de nigra strio.

## Disvastiĝo kaj subspecioj 
La Bella amfispizo estas ofte ligata al habitatoj de *Artemisia tridentata*, kvankam ili povas troviĝi ankaŭ en arbustecaj lokoj de Atriplekso aŭ *Adenostoma fasciculatum*, kaj aliaj malaltaj arbustoj de la arida okcidenta Nordameriko.

Oni agnoskas kutime kvin subspeciojn (*belli*, *clementeae*, *cinerea*, *canescens*, kaj *nevadensis*), kvankam la subspecio *clementeae* povus esti eble pli taŭge grupigita kun *belli* (Martin kaj Carlson 1998, Patton kaj Unitt 2002). Kvar al la kvin subspecioj loĝas en Kalifornio, sed nur du (*belli* kaj *canescens*) loĝas en la areo kovrata de ĉaparalo kaj marborda arbustaro. La informo pri tiu specio fokusiĝas ĉe *belli* kaj *canescens*. 

La plej disvastigata populacio (subspecio *nevadensis*) reproduktiĝas en interno de Okcidenta Usono (inter la Roka Montaro kaj la marbordaj teritorioj kiaj Kaskada Montaro). Ili vintrumas en la subŝtatoj de la meksika limo kaj en norda Sonora kaj Chihuahua. Rilata populacio (subspecio *canescens*) reproduktiĝas en sudcentra Kalifornio. Tri aliaj populacioj estas loĝantaj okcidente: la malhela subspecio *belli* de la Kaliforniaj Marbordaj Teritorioj kaj parto de la okcidenta deklivaro de Sierra Nevada suden al ĉirkaŭ  29° N en Baja California, la same malhela subspecio *clementeae* limigita al Insulo San Clemente, kaj subspecio *cinerea* en okcidenta Baja California el 29° N al 26° 45' 0 N. Tiuj tri subspecioj estas foje nomataj pli specife kiel Bella amfispizo, dum la aliaj estus Sagea amfispizo. Kelkaj konsideras ilin kiel separataj specioj.

Kvankam la nombroj de Bella amfispizo estas ĝenerale fortaj, okazis grava malpliiĝo en la  habitato de *Artemisia tridentata* okcidente kio supozigas estontan malpliiĝon de la populacioj future.  *A. b. clementeae* estis listita kiel Minacata el 1977

## Referencoj 
*  Malplej Zorgiga.

## Eksteraj ligiloj 
* California Partners in Flight Coastal Scrub and Chaparral Bird Conservation Plan  
* Speciinformaro de la Bella amfispizo - Laboratorio Cornell de Ornitologio
* Informaro pri Bella amfispizo - Suddakotaj Birdoj kaj Birdumo
* Bella amfispizo *Amphispiza belli*  - USGS Patuxent Birdidentigejo
*Fotaro de Bella amfispizo  VIREO
* Filmetoj de Bella amfispizo ĉe Internet Bird Collection

## Plia legado 
### Libro 
* Martin, J. W., and B. A. Carlson. 1998. *Sage Sparrow (Amphispiza belli)*. In *The Birds of North America*, No. 326 (A. Poole and F. Gill, eds.). The Birds of North America, Inc., Philadelphia, PA.

### Tezoj 
* Johnson E. M.S. (2005). *Bird and small mammal communities of sagebrush-dominated mountain meadows: An examination of meadow characteristics as part of a hierarchical, multi-level study of the Wasatch-Cache National Forest*. Utah State University, United States, Utah. 

* Moldenhauer RR. Ph.D. (1969). *THE WATER ECONOMY OF THE SAGE SPARROW, AMPHISPIZA BELLI NEVADENSIS (RIDGWAY)*. Oregon State University, United States, Oregon. 

* Petersen KL. Ph.D. (1986). *AVIAN ECOLOGICAL STUDIES IN A SAGEBRUSH COMMUNITY: BIRD RESPONSES TO FIRE AND TERRITORY DYNAMICS IN A SPARROW POPULATION (IDAHO)*. Iovaa Ŝtata Universitato, Iovao, Usono. 

* Repasky RR. Ph.D. (1992). *Habitat partitioning by sparrows along an elevational gradient*. The University of British Columbia (Canada), Canada. 

* Tuckfield RC. Ph.D. (1985). *ECOLOGICAL INFLUENCES ON THE GEOGRAPHIC PATTERNS OF SONG VARIATION IN TWO DESERT SPARROWS (BLACK-THROATED, SHIFT, SAGE, CHARACTER)*. Indiana University, United States, Indiana.

### Artikoloj 
* Akcakaya HR, Franklin J, Syphard AD & Stephenson JR. (2005). ''Viability of Bell's Sage Sparrow (Amphispiza belli ssp belli): Altered fire regimes*. Ecological Applications. vol **15**, no 2. p.&nbsp;521-531.

* Best LB & Petersen KL. (1985). *Seasonal Changes in Detectability of Sage Amphispiza-Belli and Brewer's Sparrows Spizella-Breweri*. Condor. vol **87**, no 4. p.&nbsp;556-558.

* Best LB & Pettersen KL. (1982). *Effects of Stage of the Breeding Cycle on Sage Sparrow Amphispiza-Belli Detectability*. Auk. vol **99**, no 4. p.&nbsp;788-791.

* Cicero C & Johnson NK. (2006). *Diagnosability of subspecies: Lessons from sage sparrows (Amphispiza belli) for analysis of geographic variation in birds*. Auk. vol **123**, no 1. p.&nbsp;266-274.

* Gustafson GR. (1976). *A Sage Sparrow Egg in a Black-Throated Sparrow Nest*. Auk. vol **92**, no 4. p.&nbsp;805-806.

* Gustafson JR. (1975). *SAGE SPARROW EGG IN A BLACK-THROATED SPARROW NEST*. Auk. vol **92**, no 4. p.&nbsp;805-806.

* Johnson NK & Marten JA. (1992). *Macrogeographic Patterns of Morphometric and Genetic Variation in the Sage Sparrow Complex*. Condor. vol **94**, no 1. p.&nbsp;1-19.

* Meents JK, Anderson BW & Ohmart RD. (1982). *Vegetation Relationships and Food of Sage Sparrows Amphispiza-Belli Wintering in Honey Mesquite Prosopis-Glandulosa Habitat*. Wilson Bulletin. vol **94**, no 2. p.&nbsp;129-138.

* Moldenhauer RR. (1970). *The Effects of Temperature on the Metabolic Rate and Evaporative Water Loss of the Sage Sparrow Amphispiza-Belli-Nevadensis*. Comparative Biochemistry & Physiology. vol **36**, no 3. p.&nbsp;579-587.

* Moldenhauer RR & Wiens JA. (1970). *The Water Economy of the Sage Sparrow Amphispiza-Belli-Nevadensis*. Condor. vol **72**, no 3. p.&nbsp;265-275.

* Patten MA & Unitt P. (2002). *Diagnosability versus mean differences of sage sparrow subspecies*. Auk. vol **119**, no 1. p.&nbsp;26-35.

* Petersen KL & Best LB. (1985). *Nest-Site Selection by Sage Sparrows Amphispiza-Belli*. Condor. vol **87**, no 2. p.&nbsp;217-221.

* Petersen KL & Best LB. (1986). *Diets of Nestling Sage Sparrows Amphispiza-Belli and Brewer's Sparrows Spizella-Breweri in an Idaho USA Sagebrush Community*. Journal of Field Ornithology. vol **57**, no 4. p.&nbsp;283-294.

* Petersen KL & Best LB. (1987). *Territory Dynamics in a Sage Sparrow Population Are Shifts in Site Use Adaptive*. Behavioral Ecology & Sociobiology. vol **21**, no 6. p.&nbsp;351-358.

* Reynolds TD. (1981). *Nesting of the Sage Thrasher Oreoscoptes-Montanus Sage Sparrow Amphispiza-Belli and Brewers Sparrow Spizella-Breweri in Southeastern Idaho USA*. Condor. vol **83**, no 1. p.&nbsp;61-64.

* Rich T. (1980). *Nest Placement in Sage Thrashers Oreoscoptes-Montanus Sage Sparrows Amphispiza-Belli and Brewers Sparrows Spizella-Breweri*. Wilson Bulletin. vol **92**, no 3. p.&nbsp;362-368.

* Rich T. (1980). *Territorial Behavior of the Sage Sparrow Amphispiza-Belli Spatial and Random Aspects*. Wilson Bulletin. vol **94**, no 4. p.&nbsp;425-438.

* Rich T. (1981). *Micro Geographic Variation in the Song of the Sage Sparrow Amphispiza-Belli*. Condor. vol **83**, no 2. p.&nbsp;113-119.

* Rich T. (1983). *Incomplete Songs and Associated Behavior of Sage Sparrows Amphispiza-Belli*. Wilson Bulletin. vol **95**, no 2. p.&nbsp;281-282.

* Rich T. (1983). *Walking in Line Behavior in Sage Sparrow Territorial Encounters*. Condor. vol **85**, no 4. p.&nbsp;496-497.

* Rich T. (1985). *Directionality of Displaying Territorial Sage Sparrows Amphispiza-Belli Optimal Paths*. Animal Behaviour. vol **33**, no 4. p.&nbsp;1390-1392.

* Rich T. (1985). *The Organization and Structure of Sage Sparrow Amphispiza-Belli Song Locatability Distance Transmission and Contrast*. Murrelet. vol **66**, no 1. p.&nbsp;1-10.

* Wiens JA. (1982). *Song Pattern Variation in the Sage Sparrow Amphispiza-Belli Dialects or Epiphenomena?*. Auk. vol **99**, no 2. p.&nbsp;208-229.

* Winter BM & Best LB. (1985). *Effect of Prescribed Burning on Placement of Sage Sparrow Amphispiza-Belli Nests''. Condor. vol **87**, no 2. p.&nbsp;294-295. 

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Emberizedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko