Aktan Abdykalykov

**Aktan Abdykalykov** (Aktan Arym Kubat, ); naskiĝis la 26-an de marto 1957 en vilaĝo Kuntuu, Kirgizia SSR, Sovetunio) estas kirgiza reĝisoro, scenaristo, produktoro kaj aktoro.

Li estas akademiano de la Nacia Filma Akademio de Kirgiza Respubliko, plena membro de la Eŭropa Akademio de Filmaj Artoj, membro de la Azia-Pacifika Filma Akademio. Ankaŭ konata kiel Aktan Abdykalykov. Li estas Popola Artisto de Kirgiza Respubliko (1998).

En 2016, Aktan Arym Kubat estis agnoskita kiel unu el la plej bonaj reĝisoroj en Azio, kaj Beshkempir estis inkludita en la 100 plej bonaj filmoj de Azio laŭ la Pusana Filmfestivalo, kiu faris enketon inter 72 filmkritikistoj el la tuta mondo.

## Verkado 
Abdykalykov diplomiĝis ĉe la Kirgiza Ŝtata Belarta Akademio en 1980, poste laboris kiel sceneja desegnisto kaj arta direktoro ĉe nacia filmstudio antaŭ ol fari sian reĝisoran debuton en 1990 per dokumenta filmo. Sekvis kvar mallongaj filmoj, el kiuj kelkaj gajnis premiojn ĉe filmfestivaloj, antaŭ ol li reĝisoris sian unuan plenlongan filmon, *Beshkempir - La filo de la fremdulo*, en 1998. La filmo, por kiu li ankaŭ verkis la scenaron, estas konsiderata la unua filmproduktado el sendependa Kirgizio kaj gajnis multajn internaciajn premiojn, inkluzive de la Arĝenta Leopardo en la kategorio *Juna Kino* ĉe la Lokarna Internacia Filmfestivalo kaj la Findlings-Premio en Cottbus.

La dua plenlonga filmo de Abdikalikov, *Maimil*, el 2001, ankaŭ estis nomumita por multaj filmpremioj, kiel ekzemple la *Rainer Werner Fassbinder-premio*, kiu estis aljuĝita kadre de la Eŭropaj Filmpremioj.

Lia tria plenlonga filmo, *La Ŝtelisto de Lumo*, estis honorita per la Speciala Ĵuria Premio ĉe la Filmfestivalo de Amiens, ricevis la Publikan Premion ĉe la Filmfestivalo de Cottbus, gajnis la Ĵurian Premion NETPAC ĉe la Filmfestivalo *Black Nights* de Tallino, la Premion de la Kritikistoj kaj la Premion por Plej Bona Aktoro ĉe la Filmfestivalo *Kinoshock* en Anapa, Rusio, kaj ricevis la Grandpremion kaj la Premion FIPRESCI ĉe la Filmfestivalo de Eŭrazio en Almato, Kazaĥio. Krome, la filmo estis unu el naŭ selektitaj por la programo "Global Lens 2011" ĉe la Muzeo de Moderna Arto (MoMA) en Novjorko kaj estis la oficiala metiĝo de Kirgizio por la Akademiaj Premioj de 2011 por Plej Bona Fremdlingva Filmo.

*La Flugiloj de* *Homo (Centaŭro)* el 2017 estas odo al kino, ĝia tradicio kaj la povo de ĝiaj bildoj. La dramo gajnis la CICAE Art Cinema Award ĉe la Berlinale 2017.

## Filmaro (elekto) 
* 1995: La Bushaltejo, mallonga filmo *(Beket)*
* 1998: La filo de la fremdulo *(Beschkempir)*
* 2001: Maimil, alternative La Simio *(Maimil, Маймыл)*
* 2010: La Ŝtelisto de Lumo *(Swet-Ake)*
* 2017: La Flugiloj de Homo *(Centaŭro)*
* 2022: Jen Kion Mi Memoras *(Esimde)*
* 2025: Nigra Ruĝa Flava *(Kara Kyzyl Sary)*

## En Esperanto aperis 
* "Aktan Arym Kubat: “Mi vivas inter la herooj de miaj filmoj”" Unesko-Kuriero, n-ro 2 (Apr-Jun 2025) "Manĝaĵoj: kio kunigas nin", pĝ. 48-51, esperantigis Carlo Minnaja (Italio).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Aktan Arym Kubat ĉe la interreta filma datumbazo IMDb
* Oficiala Fejsbuka paĝo de Aktan Arym Kubat
* Oficiala jutuba kanalo
* 'Centaur': filma recenzo de The Hollywood Reporter, Berlinale 2017

Kategorio:Kirgizaj reĝisoroj
Kategorio:Kirgizaj scenaristoj