open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sándor Klein

**Sándor Klein** [ŝAndor klejn], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Klein Sándor** estas hungara psikologo, altlerneja instruisto.

 naskiĝis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 akiris psikologian-pedagogian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1966. Post la diplomo li instruis ĝis 1982 en Teknikuniversitato de Budapeŝto, sed li esploris 2 jarojn en instituto en Kanado. Inter 1982-1988 li estis katedrestro en Pedagogia Altlernejo Gyula Juhász, dum li finis trijaran kurson en Francio. Pli poste li estis profesoro en Universitato de Pécs, krome li instruis ankaŭ en Universitato de Debrecen kaj Universitato de Kluĵo. En 1992 li doktoriĝis el psikologio, en la sama jaro li malfermis entreprenon. Lia edzino naskis filon. 

## Elektitaj kontribuoj 
* *Munkalélektan formatervezőknek* (kunaŭtoro, 1968)
* *The evaluation of the OPI mathematics project* (1975)
* *Figyeljünk rájuk! Gyermek- és ifjúságvédelemről tanárjelölteknek, tanároknak* (kunaŭtoro, 1986) 
* *...az értelemig és tovább. Még egyszer pszichológusok a pszichológiáról* (1999)
* *Alkalmazott pszichológia* (kunredaktoro, 2006)
* *Célcsoport-specifikus felmérő eszközök gyűjteménye megváltozott munkaképességű személyek kompetenciavizsgálatára (Módszertani kézikönyv)* (manlibro, kunaŭtoro, 2015)
* *A matematikatanulás öröme (Dienes Zoltán öröksége)* (2021)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografieto hungare kun foto
* intervjuo hungare
* akademia paĝo

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj psikologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Lasantha Wickrematunge

**Lasantha Wickrematunge** (, ; naskiĝis la 5-an de aprilo 1958 en Dehiwela; mortis la 8-an de januaro 2009 en Kolombo) estis srilanka ĵurnalisto kaj redaktoro de la anglalingva gazeto "The Sunday Leader", kiun li fondis.

Wickrematunge estis asasinita de nekonataj atakantoj, sed en nekrologo, kiun li skribis antaŭ sia morto, li akuzis la registaron pri esti malantaŭ la atenco.

## Laboro 
Wickrematunge famiĝis pro siaj kritikaj politikaj artikoloj, en kiuj li malkaŝis la koruptajn skandalojn de la ŝtata aparato kaj kritikis la senkompromisajn  agojn de la armeo kontraŭ la Liberigaj Tigroj de Tamila Eelam (LTTE). Li ankaŭ akuzis la Defendministron Gotabaya Rajapaksa, fraton de prezidanto Mahinda Rajapaksa, pri korupto. Kalumnioproceso enmetita de la Defendministro kontraŭ Wickrematunge ankoraŭ estis nefinita dum lia morto.  Kvankam li estis en proksima kontakto kun la prezidanto mem, li tamen kritikis lian laboron en "The Sunday Leader". 

## Atenco 
La 8-an de januaro 2009, je proksimume la 10:30-a horo matene, Wickrematunge, kiu ricevis multajn mortminacojn, estis pafita en sia aŭto fare de maskitaj motorciklantoj sur vojo 12 km sude de Kolombo survoje al la laboro kaj mortis kelkajn horojn poste en hospitalo pro siaj vundoj. La murdintoj neniam estis kaptitaj.

Lia gazeto, en siaj publikaĵoj, akuzis la prezidanton de srilanko Mahinda Rajapaksa kaj lian registaron pri korupto, interalie. Tri tagojn antaŭ lia morto, Wickrematunga mem publikigis artikolon titolitan *"Kaj* *tiam ili venis por mi",* en kiu li antaŭdiris lian tragikan morton. Laŭ Amnestio Internacia, Wickrematunga estas la 10-a ĵurnalisto murdita en Srilanko ekde 2006.

## Reagoj 
La 9-an de januaro 2009, manifestacio de opoziciaj parlamentanoj de la Unuiĝinta Nacia Partio (UNP) okazis en la srilanka parlamento, akuzante la registaron per afiŝoj pri respondeco pri la morto de Wickrematunge. Tio kaŭzis la interrompon de la kunsidoj. Human Rights Watch kritikis la registaron pro ĝia nekapablo aresti la krimintojn, kreante "kulturon de senpuneco". La Komitato por Protekti Ĵurnalistojn (CPJ) alvokis ambasadorojn en Kolombo paroli kun la registaro kaj postuli finon al atakoj kontraŭ la amaskomunikiloj. Usono, EU, Barato kaj la Monda Banko ankaŭ kritikis la okazaĵon, nomante ĝin *"provo silentigi sendependajn voĉojn en Srilanko* ". 

En la sama jaro, li ricevis la Premion Guillermo Cano de Monda Gazetarlibereco de UNESKO.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Mortante por ĵurnalismo: Lasantha Wickrematunge de Srilanko: *Time* 
* "Kaj tiam ili venis por mi": lastaj vortoj de Lasantha Wickrematunge UNESCO
* Letero de la Tombo*New York Times*

Kategorio:Srilankaj ĵurnalistoj
Kategorio:Murditaj ĵurnalistoj
Závrchy

**Závrchy** (), en matrikuloj ankaŭ gvidita kiel **Závrší**, estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Vysoká Srbská en distrikto Náchod. Ĝi troviĝas proksimume 2 km sudoriente de Vysoká Srbská. Estas ĉi tie registritaj 20 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Závrchy situas en katastra teritorio **Vysoká Srbská** kun areo 6,07&nbsp;km². 

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Závrchy čp. 97.jpg|Závrchy
Závrchy, č. p. 101 (1).JPG|Závrchy
Závrchy, č. p. 101 (2).JPG|Závrchy
Závrchy, č. p. 90.JPG|Závrchy

Kategorio:Vysoká Srbská
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Náchod
Kategorio:Setlejoj en Broumova montetaro
Kategorio:Setlejoj en PPR Broumovio
Kategorio:Setlejoj sur landlimo de Ĉeĥio kaj Pollando
Jack Markell

**Jack Alan MARKELL** (naskita la 26-an de novembro 1960, en Newark, Delavaro) estas usona politikisto (Demokrata Partio). De januaro 2009 ĝis januaro 2017, li funkciis kiel 73-a Guberniestro de Delavaro. En 2022, li fariĝis la usona reprezentanto ĉe la OEKD en Parizo. Markell estis la nomumita usona ambasadoro al Italio kaj San-Marino, bazita en Romo, ĝis la fino de la prezidenteco de Biden.

Markell estis vicprezidanto pri entreprena disvolviĝo ĉe *Nextel Communications*, kie li fokusiĝis pri efektivigo de sendrata teknologio. Li ankaŭ okupis administran postenon ĉe *Comcast* Corporation, estis konsultisto ĉe *McKinsey and Company, Inc*, kaj bankisto ĉe *First Chicago Corporation*.

En 1998, li estis elektita kiel ŝtata kasisto de Delavaro. Li estis reelektita en 2002 kaj 2006. Meze de 2007, li anoncis sian intencon kandidatiĝi por guberniestro, anstataŭigante la emeritiĝantan Ruth Ann Minner. Delavaro estas tradicie Demokrata ŝtato, do la rezulto de la Demokrata antaŭbaloto estis pli grava ol la efektiva elekto. Markell venkis la komence favoritan vicguberniestron, John Carney. Li poste facile venkis la respublikanan kandidaton, William Swain Lee. Markell ankaŭ estas la nuna prezidanto de la Demokrata Asocio de Guberniestroj.

Li estas edziĝinta kaj havas du infanojn. Li praktikas judismon. Efektive, li estas la unua juda guberniestro en la historio de Delavaro.

Dum lia guberniestreco de Delavaro, li rajtigis du ekzekutojn de kondamnitaj murdintoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Delavara Guberniestro Jack Markell oficiala registara retejo

Kategorio:Usonaj politikistoj
Kategorio:Guberniestroj de Delavaro
Kategorio:Usonaj ambasadoroj en Italio
Hradišťský Újezd

**Hradišťský Újezd** (ankaŭ *Hradišťský Oujezd* aŭ *Hradišťský Oujezdec*, ) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Blovice, en distrikto Plzeň-sudo. Ĝi troviĝas proksimume 3,5 km sudoriente de Blovice. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Hradišťský Újezd** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 1,81&nbsp;km². 

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1545.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Socha býka v areálu jatek v západní části Hradišťského Újezdu (Q66050229) 01.jpg|Statuo de virbovo en okcidenta parto de Hradišťský Újezd
Socha býka v areálu jatek v západní části Hradišťského Újezdu (Q66050229) 02.jpg|Statuo de virbovo en okcidenta parto de Hradišťský Újezd

Kategorio:Blovice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Plzeň-sudo
Kategorio:Setlejoj en Ŝvihova montetaro
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Tihamér László Kiss

**Tihamér László Kiss** [lAslO kiŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kiss Tihamér László** estis hungara psikologo, altlerneja instruisto.

 naskiĝis  en Diósgyőr, li mortis  en Debrecen.

## Biografio 
 maturiĝis en protestanta gimnazio en Miskolc, poste li akiris pedagogian diplomon en Szeged en 1931, dum ekde 1927 helpe de stipendioj li studis en Strasburgo, Parizo, Vieno kaj Ĝenevo. Post la diplomo li instruis religion en Szeged, krome li plulernis kaj akiris plian diplomon en Sárospatak, krome li doktoriĝis en Scienca Universitato István Tisza. Inter 1940-1944 li instruis en instituto de Sepsiszentgyörgy, poste en simila edukejo en Debrecen. Lia habilitiĝo okazis en 1947. Li multe agis por popularigi la sciencojn, precipe depost 1956. Li edziĝis en 1932, poste kelkaj idoj naskiĝis. Li ricevis premiojn inter 1955-1997.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A mai magyar ifjúság helyzete és mozgalmai. Különös tekintettel a Keresztyén Ifjúsági Egyesület munkájára.* (1931)
* *A magyar református kátétanítás módszertana.* (1939)
* *Református hitvallásunk : a Heidelbergi Káté magyarázatos feldolgozása.* (1944)
* *A közművelődés pszichológiai alapjai.* (1972)
* *A gyermekek matematikai gondolkodásának kialakulása 2-7 életévben : fejlesztésének hatékony módszerei.* (1995)
* *Keresztyén erkölcsi nevelés gyermek- és serdülőkorban : Bibliai, lélektani és neveléstudományi útmutatások alapján.* (2002)

## Memorigiloj 
* busto en Debrecen (2009)

## Fontoj 
* biografio hungare kun bildo
* biografio hungare (legebla pli malsupre)
* biografieto hungare (legebla laste)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj psikologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Zlíčko

**Zlíčko** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Vysoká Srbská en distrikto Náchod. Ĝi troviĝas proksimume 0,5 km sudokcidente de Vysoká Srbská. Estas ĉi tie registritaj 42 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Zlíčko** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 1,37&nbsp;km². 

## Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1545.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Chalupa čp 27, Zlíčko.jpg|Zlíčko
Pohled z návsi, Zlíčko.jpg|Vido el vilaĝplaco al Zlíčko

Kategorio:Vysoká Srbská
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Náchod
Kategorio:Setlejoj en Broumova montetaro
Kategorio:Setlejoj en PPR Broumovio
Universitato de Kolombo

La **Universitato de Kolombo** (; neformale Kolomba Universitato aŭ akronime UoK) estas publika esploruniversitato situanta en Kolombo. 

Ĝi estis establita en 1870 kiel Medicina Kolegio, kaj en 1921 kiel *Universitata Kolegio Kolombo.* Ĝi estas la plej malnova institucio de supera edukado en Srilanko, kaj la plej granda universitato sur la insulo, specialiĝante pri la kampoj de naturaj, sociaj kaj aplikataj sciencoj, same kiel matematiko, komputiko kaj juro. Ĝi estas rangigita inter la 10 plej bonaj universitatoj en Sudazio.

La universitato konsistas el sep fakultatoj, kvardek-unu esplorinstitutoj, kaj ok aliaj institucioj, kiuj enskribas dek unu mil studentojn. Plej multaj fakultatoj ofertas kaj bakalaŭrajn kaj magistrajn gradojn, same kiel kursojn por eksteraj studentoj kaj distancstudon.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Universitato de Kolombo
* Mapo de UoC ĉefa universitatejo
* Komputila Scienca Societo Universitato de Kolombo Universitato de Kolombo remado 
* Sri Palee Universitatejo

Kategorio:Listo de arkivitaj paĝoj de Retarkivo
Kategorio:Informkesto mapligilo sen OSM-rilata ID sur Vikidatumoj
Kategorio:Universitatoj en Srilanko
Universitato de Kelaniya

La **Universitato de Kelaniya** (, ) estas srilanka publika universitato. Ĝi situas en la periferio de Kolombo, en la urbo Kelaniya, kaj havas du gravajn kampusojn kaj sep fakultatojn.

## Poresperanto aktiveco 
Menciindas la poresperanta aktiveco, informado de S-ino Daya Wickramasinghe profesorino en la universitato. En 1983 kaj 1984 Stefano Keller vojaĝis al Srilanko, prelegis pri Esperanto kaj organizis kursojn interalie en tiu ĉi universitato. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Informkesto mapligilo sen OSM-rilata ID sur Vikidatumoj
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Universitatoj en Srilanko
Skalka (Česká Metuje)

**Skalka** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Česká Metuje en distrikto Náchod. Ĝi troviĝas proksimume 2 km okcidente de Česká Metuje. Estas ĉi tie registritaj 27 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Skalka situas en katastra teritorio **Skalka u České Metuje** kun areo 2,94&nbsp;km². 

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Road in Skalka, Česká Metuje, Náchod District.jpg|Vojo en Skalka
Skalka 01.jpg|Vojo en valo
Skalka, památník 01.jpg|Monumento al falintoj

Kategorio:Česká Metuje
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Náchod
Kategorio:Setlejoj en Broumova montetaro
Kategorio:Setlejoj en PPR Broumovio
May Chidiac

**May CHIDIAC** (; naskiĝis la 20-a de julio 1966 en Bejruto) estas libana ĵurnalistino, poste fariĝis ŝtata ministro de administra disvolvo.

May Chidiac laboris por la Libana Amaskomunikila Korporacio (LBC).  Ŝi estis prezentistino tie, specialiĝante pri politikaj temoj, kaj estas konata pro sia kontraŭ- siria sinteno. La 25-an de septembro 2005, ŝi postvivis aŭtobombo-atencon, sed perdis sian maldekstran antaŭbrakon kaj maldekstran kruron. Ŝi vojaĝis al Francio por kuracado. La 12-an de julio 2006, ŝi revenis al Libano kaj rekomencis sian laboron baldaŭ poste. La 27-an de januaro 2006, ŝi anoncis sian kandidatecon por la parlamenta seĝo Baabda-Aley en la kromelekto.

En 2007, ŝi publikigis biografion, ''Le ciel m'attendra'' (france : "La ĉielo atendos min"), en kiu ŝi rakontas pri sia vivo kaj la atenco kontraŭ ŝi.

Pro sia ĵurnalisma laboro, ŝi ricevis multajn premiojn, inkluzive de la UNESKO-Premio por Libera Gazetaro, kaj la Franca Legio de Honoro de prezidanto Jacques Chirac, kiu nomis ŝin "simbolo de parollibereco en Libano."

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Murdoj ĝenadas la gazetaron, ifex.org; alirita la 15-an de decembro 2015.
* UNESCO premias gazetaran liberecon premio al Chidiac, unesco.org; alirita la 15-an de decembro 2015.
* LBCa intervjuo kun May Chidiac, memritv.org; alirita la 15-an de decembro 2015.
* Fondaĵo May Chidiac

Kategorio:Studentoj de Universitato Panthéon-Assas (Parizo)
Kategorio:Kavaliroj de la Honora Legio
Kategorio:Libanaj ĵurnalistoj
Kategorio:Libanaj politikistoj
Roztoky (Šestajovice)

**Roztoky** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Šestajovice en distrikto Náchod. Ĝi troviĝas proksimume 2,5 km oriente de Šestajovice. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Roztoky situas en katastra teritorio **Roztoky nad Metují** kun areo 1,35&nbsp;km². 

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Roztocký mlýn.jpg|Roztoky
Roztoky čp. 16.jpg|Roztoky
Roztoky čp. 2.jpg|Roztoky

Kategorio:Šestajovice (distrikto Náchod)
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Náchod
Kategorio:Setlejoj en Orlica tabulo
Kategorio:Setlejoj sur Metuje
Klára Kokas

'*** [kokaŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kokas Klára*' estis hungara psikologo, altlerneja instruisto.

 naskiĝis  en Szany, ŝi mortis  (laŭ Vikidatumoj ) en Arlington (Teksaso) (Usono).

## Biografio 
 frekventis gimnazion en Sopron, poste ŝi akiris pedagogian kaj korusestran diplomojn en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1950. Ŝiaj plej signifaj instruistoj estis Jenő Ádám, Lajos Bárdos kaj Zoltán Kodály. Inter 1954-1965 ŝi instruis Szombathely en ĉiuj niveloj de la infanĝardeno ĝis la altlernejo. Ekde 1965 ŝi studis psikologion en Scienca Universitato Loránd Eötvös kaj ŝi doktoriĝis en 1970. Inter 1970 kaj 1973 ŝi instruis en ĵus fondita instituto pri Zoltán Kodály en Bostono. Hejmenveninta ŝi estis docento en instituto Kodály en Kecskemét ĝis sia emeritiĝo en 1989. Ŝi instruis ĉefe muzikpsikologion kaj ofte ŝi instruis handikapulojn. Ĝuste tiam ŝi mortis, kiam ŝi vizitis sian filon en Usono. Ŝi ricevis premiojn inter 1983-2009.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Képességfejlesztés zenei neveléssel* (disertaĵo libroforme, 1972)
* *Amerikában tanítottam* (1978)
* *A zene felemeli kezeimet* (1992)
* *Öröm, bűvös égi szikra* (1998)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj psikologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Běluň (Brzice)

**Běluň** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Brzice en distrikto Náchod. Ĝi troviĝas proksimume 2 km nordokcidente de Brzice. Tra la vilaĝo trafluas rojo Běluňka, kiu apartigas Běluň de la najbara vilaĝo Vyhnánov. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Běluň** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 6,18&nbsp;km².

## Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1654. 

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Běluň 609 - sawmill.jpg|Běluň, akva muelejo
Běluň 609- sawmill.jpg|Běluň, akva muelejo

Kategorio:Brzice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Náchod
Kategorio:Setlejoj en Karkonoŝa cismontaro
Běluň

Nomon **Běluň** portas pluraj setlejoj:

* Běluň (Brzice) – parto de municipo Brzice en&nbsp;distrikto Náchod
* Běluň (Heřmanice) – parto de municipo Heřmanice en&nbsp;distrikto Náchod
David S. Rohde

**David Stephenson ROHDE** (naskita la 7-an de aŭgusto 1967 en Majno) estas usona enketa ĵurnalisto por *The New York Times*. De julio 2002 ĝis decembro 2004, li estris la sud-azian oficejon de la Times en Nov-Delhio. Laborante kiel raportisto por la prestiĝa ĉiutaga gazeto *The Christian Science Monitor*, Rohde gajnis la Premion Pulitzer en 1996 pro sia raportado pri la masakro de Srebrenico. En 2008, li ricevis duan Premion Pulitzer pro sia raportado pri la konfliktoj en Afganio kaj Pakistano.

En novembro 2008, Rohde estis kidnapita de talibano, sed sukcesis eskapi en junio 2009 post sep monatoj da kaptiteco.

## Raportado 
La ĵurnalisma laboro de Rohde kontribuis al la malkaŝo kaj enketo de la masakro de Srebrenico, kie laŭtakse 8,000 bosnianoj — plejparte viroj kaj knaboj — estis murditaj en julio 1995. Li ricevis la Premion Pulitzer pro ĉi tiu laboro en 1996. Baldaŭ poste, li komencis labori por The New York Times.

En 2012, la Internacia Gazetara Instituto (IPI) honoris lin pro lia raportado pri la balkana konflikto, aljuĝante al li la titolon "Heroo de Monda Gazetara Libereco". 

Ekde sia tempo ĉe la New York Times, Rohde raportis pri pacsekurigaj mezuroj en Afganio kaj Irako, interalie, kaj verkis artikolojn pri liberigitaj kaptitoj de la prizonkoncentrejo Guantanamo Bay Naval Base.

En 2008, Rohde, kune kun alia raportisto kaj ilia ŝoforo, estis kidnapitaj proksime de Kabulo. La New York Times kaj aliaj amaskomunikiloj tenis la okazaĵon sekreta por pliigi la ŝancojn de la ostaĝoj je travivado. Kun la subteno de Vikipediaj administrantoj ĝia fondinto, Jimmy Wales, la informo estis nelonge kaŝita eĉ de la paĝoj de la platformo. Sep monatojn post lia kidnapo, Rohde sukcesis eskapi  Antaŭ 2020, Rohde fariĝis administra novaĵredaktisto ĉe Newyorker.com.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Tenita de la Talibano: Raportada vizito fariĝas forkapto – interaktiva ĉefaĵo de *The New York Times*

Kategorio:Usonaj militkorespondantoj
Kategorio:Usonaj ĵurnalistoj
Lydia Cacho

**Lydia CACHO Ribeiro** [KAĉo] (naskiĝis la 12-a de aprilo 1963 en Meksikurbo) estas meksika ĵurnalistino, feministino kaj homrajta aktivulino, specife kontraŭ seksa perforto kaj perforto kontraŭ virinoj.

## Vivo 
La patrino de Cacho Ribeiro elmigris el Francio al Meksiko dum la Dua Mondmilito kaj edziniĝis al loka inĝeniero. En 1985, Cacho translokiĝis al Cancún kaj laboris por la kultura sekcio de la gazeto *Novedades de Cancún*. Meze de la 1990-aj jaroj, ŝi verkis artikolojn pri la prostituado de kubaj kaj argentinaj knabinoj en la urbo (do seksuma homkomerco). Ŝi tie administras instalaĵon por infanoj kaj virinoj, kiuj eskapis prostituadon, la *Centro Integral de Atención a las Mujeres* (Integra Centro por Virina Atento).* *En 2003, ŝia artikolo en la gazeto *Por Esto* pri la seksmisuzo de neplenaĝuloj altiris atenton, ĉar ŝi nomis lokan hotelposedanton. Ŝi poste verkis la libron *Los Demonios del Edén* (*La Demonoj de Edeno*), en kiu ŝi akuzis la komerciston Jean Succar Kuri pri partopreno en infanpornografia kaj prostituada rondo. Ŝi havis atestaĵojn kaj kaŝfotilan filmon kiel pruvojn. La libro ankaŭ menciis eminentajn politikistojn kiel ekzemple Emilio Gamboa Patrón kaj Miguel Ángel Yunes Linares kiel esti implikitaj. 

Post pluraj arestoj kaj akuzoj, la Komisiono pri Homaj Rajtoj de Unuiĝintaj Nacioj (d:Q685248) rekomendis en 2008, ke Cacho forlasu la landon kaj petu politikan azilon. 

Cacho ankaŭ esploris la seksan ekspluatadon de neplenaĝuloj el aliaj landoj kiel Turkio, Israelo, Japanio kaj Kamboĝo. Ŝia libro *Sklaveco: Ene de la Miliard-Dolara Komerco de Homa Kontrabandado* estis publikigita en pluraj lingvoj.

En aŭgusto 2012, Cacho fuĝis eksterlanden post ricevo de mortminaco. La minaco eble rilatas al ŝia lasta libro, en kiu ŝi priskribis, interalie, homan trafikon fare de meksikaj drogkarteloj. 

Okaze de la Monda Tago de Gazetarlibereco 2014, Raportistoj Sen Landlimoj nomis ŝin unu el la "100 Herooj de Informlibereco" de la mondo. 

## Verkaro 
* 2003, *Muérdele al corazón / Bite the heart*, DEMAC, hispane, 
* 2007, *Esta boca es mía…y tuya también / This mouth is mine… and Yours too*, *Planeta Mexicana, hispane, *
* 2009, *Con mi hij@ NO / With my child NO*, Debolsillo, hispane, 
* 2010, *Esclavas del Poder: Trata sexual / Slaves Of Power*, Grijalbo Mondadori, hispane, 
* 2010, *Los demonios del Edén / The Demons of Eden*, Debolsillo, hispane, 
* 2013, *El silencio es nuestro / The silence is ours*, Artes de México y del Mundo, hispane, 
* 2014, *Slavery Inc.: The Untold Story of International Sex Trafficking*, Soft Skull Press, anglalingva, 
* 2015, *En busca de Kayla / In search of Kayla*, Lydia Cacho y Patricio Betteo, Editorial Sexto Piso, ilustrado, hispane, 
* 2016, *Infamy*, Soft Skull Press, anglalingva, 
* 2016, *La ira de México / The wrath of Mexico*, Editorial Debate, hispane, 
* 2017, *The sorrows of Mexico*, Maclehose Press, anglalingva, 
* 2017, *Ciberespías al rescate: en busca de Sam / Cyberspies to the rescue: In search of Sam*, hispane, 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* blogo de Lydia Cacho 

Kategorio:Francdevenaj meksikanoj
Kategorio:Meksikaj ĵurnalistoj
Vyhnánov

Nomon **Vyhnánov** havas pluraj setlejoj:

* Vyhnánov (Doudleby nad Orlicí), parto de kampurbo Doudleby nad Orlicí en distrikto Rychnov nad Kněžnou
* Vyhnánov (Kohoutov), baza setlejunuo de municipo Kohoutov en distrikto Trutnov
* Vyhnánov (Včelákov), parto de kampurbo Včelákov en distrikto Chrudim
Vyhnánov (Kohoutov)

**Vyhnánov** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, baza setlejunuo kaj parto de municipo Kohoutov en distrikto Trutnov. Ĝi troviĝas proksimume 1¾ km nordoriente de Kohoutov, netutaj 9 km nordoriente de urbo Dvůr Králové nad Labem. Tra orienta rando de la vilaĝo trafluas rojo Běluňka, sur kies alia bordo situas jam la najbara domaro Běluň. Estas ĉi tie registritaj 5 domoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Vyhnánov situas en katastra teritorio **Kohoutov** kun areo 7,41&nbsp;km². 

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1476.

## Loĝantaro
## Memorindaĵoj 
* Kapelo de sankta Anna
* Ŝtona kruco

## Pluaj fotoj 

Vyhnánov 134.jpg|Vyhnánov
Vyhnánov 134 - Na Černém potoce.jpg|Vyhnánov
Vyhnánov 143.jpg|Vyhnánov

Kategorio:Kohoutov
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Trutnov
Kategorio:Setlejoj en Karkonoŝa cismontaro
Kategorio:Bazaj setlejunuoj en distrikto Trutnov
Mika Yamamoto

**Mika YAMAMOTO** (; naskiĝis la 26-an de majo 1967 en Tsuru (d:Q747362), Gubernio Jamanaŝi; mortis la 20-an de aŭgusto 2012 en Alepo, Sirio) estis japana ĵurnalisto.

## Laboro 
Ŝia patro, Koji Yamamoto, estis iama raportisto por la Asahi Shimbun.

Post diplomiĝo ĉe la Universitato Tsuru (Q205061), Yamamoto komencis labori por la japana gazetaro meze de la 1990-aj jaroj. Dum multaj jaroj, ŝi raportis ĉefe el krizaj zonoj kiel Afganio kaj Irako. Pro sia laboro - precipe en Irako - ŝi ricevis la Memorpremion *Vaughn Ueda* (Memorpremio Vaughn Ueda por Eksterlandaj Ĵurnalistoj ) de la *Nihon Shimbun Kyōkai* (Japana Asocio de Gazeteldonistoj kaj Redaktistoj ) en 2003. 

Yamamoto mortis pro pafvundo, kiun ŝi ricevis, kiam ŝi estis kaptita inter ribelantoj kaj registaraj trupoj dum ŝi laboris kiel ĵurnalistino raportante pri la interna milito en Sirio. 

Ŝi estis la unua japana  kaj la kvara eksterlanda ĵurnalistino  mortigita en la Siria Revolucio, kiu komenciĝis en marto 2011. Ŝi estis la dekkvina ĵurnalistino mortigita en Sirio en 2012.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Mika Yamamoto: La premiita japana ĵurnalisto estis mortigita en Alepo. (Foto: dapd) ĉe tagesschau.de (Arkivita la 3-an de novembro 2012 ĉe *Wayback Machine*)

Kategorio:Japanaj ĵurnalistoj
Kategorio:Mortigitaj ĵurnalistoj laŭ konfliktoj
Marie Colvin

**Marie Catherine COLVIN** (naskita la 12-an de januaro 1956 en Astoria, Novjorko; mortis la 22-an de februaro 2012 en Homs, Sirio) estis usona ĵurnalistino, milita korespondanto.

## Laboro 
En 1986, ŝi estis la unua persono kiu intervjuis Muamar al-Gaddafi post la atakoj kontraŭ Libio (d:Q922661), kaj ŝi renkontis lin plurajn fojojn en pli postaj jaroj. Ekde 1986, Colvin laboris kiel sendependa kunlaboranto por la *Sunday Times* kaj edziniĝis al la korespondanto de la gazeto pri Mezoriento, Peter Bishop, kun kiu ŝi vivis en Jerusalemo dum pluraj jaroj. Dum la sekvaj jardekoj, ŝi raportis por la *Sunday Times* el vasta gamo de krizaj kaj militzonoj, inkluzive de la konfliktoj en la Unua Golfa Milito, Libano, Kosovo, Israelo-Palestino kaj Jemeno.

Dum Operacio Tondro (d:Q131386352) en 1999, la raportado de Colvin helpis protekti 1 500 rifuĝintojn en la UN-tendaro kontraŭ sieĝo fare de la indonezia armeo. Ŝi raportis dum kvar tagoj en gazetoj kaj televido ĝis la rifuĝintoj estis evakuitaj. Colvin ricevis medalon pro sia raportado el Ĉeĉenio, kie ŝi estis atakita de rusaj aviadiloj. 

Rezulte de atako en Srilanko en 2001, ŝi perdis sian maldekstran okulon kaj de tiam portas nigran okulbandaĝon, per kiu ŝi povas esti facile rekonita.  Ŝia laboro dum la Dua Golfa Milito en Irako, kune kun kvar aliaj virinaj ĵurnalistinoj, estis dokumentita de Barbara Kopple en la dokumenta filmo Bearing Witness.

La 22-an de februaro 2012, Colvin estis mortigita en artileria obusa atako de la siria armeo kontraŭ domo en Bab al-Amr, kvartalo de Homs, dum la Siria enlanda milito. Fotisto Rémi Ochlik ankaŭ estis mortigita en la atako. Aliaj okcidentaj ĵurnalistoj estis vunditaj.

## Heredaĵo 
Post ŝia morto, la Universitato Stony Brook establis la Marie Colvin Centron por Internacia Raportado honore al ŝi. Ŝia familio ankaŭ establis la Marie Colvin memora fonduso per la Long Island komunuma fondaĵo, kiu celas donaci en la nomo de Marie honore al ŝia humanitarismo.

En 2018, la filmo "A Private War" estis publikigita, ĉefroligante aktorinon Rosamund Pike kiel Marie Colvin.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Ĵurnalistoj mortigitaj dum la Siria enlanda milito
Kategorio:Usonaj militkorespondantoj
Dmitrij Misin

**Dmitrij MISIN** (; 25-an de januaro 1919, Turinsko, Rusio – 26-a de aŭgusto 1998, Tver, Rusio) estis soveta fizikisto, fondinto de la Lernejo de Magnetaj Sciencoj ĉe la Tverja Ŝtata Universitato.
## Biografio 
Li naskiĝis en 1919, li komencis labori tre junaĝe ĉe la Stokregistro-Oficejo en Irbit. De 1936 ĝis 1938, li studis ĉe la Laborista Fakultato de la Perma Agrikultura Instituto. Li translokiĝis en la Urala Ŝtata Universitato (1938–1942) kaj estis mentorita de Rudolf Janus.

En 1971, li translokiĝis al Kalinin kaj komencis labori ĉe la Tverja Ŝtata Universitato, kiu estis transformita de Pedagogia Instituto al universitato en la sama jaro. Li instruis tie ĝis 1996, kiam li emeritiĝis kaj fariĝis emerita profesoro.

## Libroj 
* Dmitrij Miŝin estas la aŭtoro de proksimume 200 sciencaj publikaĵoj, 1 monografio, 15 inventatestiloj, 2 inventaj patentoj, 2 utilaj modeloj kaj la posedanto de patentoj por du inventoj n-ro 2125333 kaj n-ro 2112294.

* Mishin, D. D.: Magnetaj materialoj; 2a ed. - M.: Vysshaya shkola, 1991. 384 pag. - ISBN 5-06-000628-X.

* Mishin, D. D. et alii: Fiziko de Magnetaj Materialoj: Interuniversitata Kolekto de Sciencaj Artikoloj; Ŝtata Universitato de Tver, 1973-1992. - ISBN 5-230-08484-7.

## Referencoj 
Kategorio:Rusiaj fizikistoj
Kategorio:Sovetiaj fizikistoj
Kategorio:Membroj de Rusia Akademio de Sciencoj
Vyhnánov (Doudleby nad Orlicí)

**Vyhnánov** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de kampurbo Doudleby nad Orlicí. Ĝi troviĝas sude de Doudleby nad Orlicí. Estis ĉi tie registritaj 90 adresoj. En la jaro  ĉi tie vivis . 

**Vyhnánov** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,72&nbsp;km². En la katastra teritorio Vyhnánov situas ankaŭ Doudleby nad Orlicí.

## Loĝantaro
## Pluaj fotoj 

Vyhnánov u Doudleb nad Orlicí - č. 23.jpg|Vyhnánov ĉe Doudleby nad Orlicí – n-ro 23
Vyhnánov u Doudleb nad Orlicí - čp. 91.jpg |Vyhnánov ĉe Doudleby nad Orlicí – n-ro 91
Vyhnánov u Doudleb nad Orlicí - čp. 34.jpg |Vyhnánov ĉe Doudleby nad Orlicí – n-ro 34

Kategorio:Doudleby nad Orlicí
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Rychnov nad Kněžnou
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
Nedim Şener

**Nedim Şener** [nedim ʃeneɾ] (naskita en 1966 en Germanio) estas premiita turka enketa ĵurnalisto kaj aŭtoro. Li nuntempe verkas por la gazeto *Posta*. Liaj temoj inkluzivas spionajn agadojn kaj korupton.

Li estas precipe konata pro sia libro de 2009 pri la murdo de Hrant Dink, kiu montris la rolon de la turka sekureco. Li estas akuzita en la kazo Odatv de la procesoj Ergenekon, ĉar, laŭ li, lia libro de 2009 asertis, ke policistoj respondecaj pri la enketo de Ergenekon respondecis pri la murdo de Dink.

En marto 2011, Şener kaj Ahmet Şık estis akuzitaj pri supozebla subteno de la sekreta societo Ergenekon (d:Q388577), esplorinte la islamisman etoson, precipe la Gülen-movadon (d:Q988694) kaj ĝiajn ligojn kun la reganta AKP-registaro.

## Verkaro 
La verkaĵoj eldonitaj de Nedim Şener inkluzivas: 

* Trompado de kapo ĝis piedfingro ( *Tepeden Tırnağa Yolsuzluk* 2001)
* La Nilona Posedo ( *Nylon Holding* 2002)
* Uzanlar - Kolapso de Timo-Imperio ( ''Uzanlar - Bir Korku İmparatorluğu'nun Çöküşü* 2004)
* Kodnomo Atilla ( *Kod Adı Atilla* 2004)
* Frato Kemal en la Tero de Ŝancoj ( *Fırsatlar Ülkesinde Bir Kemal Abi* 2006)
* Neprofitcela teroristo ( *Hayırsever Terrorist* 2006)
* La Dink Murdo kaj la Mensogoj de la Spionservo ( *Dink Cinayeti ve İstihbarat Yalanları* 2009)
* Fethullah Gülen kaj la "komunumo" en la Ergenekon-dokumentoj ( *Ergenekon Belgelerinde Fethullah Gülen ve Cemaat* 2009)
* Jen mia vivo, Uğur Dündar ( *İşte Hayatım, Uğur Dündar* 2010)
* Ruĝa Vendredo ( *Kırmızı Cuma'' 2011)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Ahmet Şık & Nedim Şener

Kategorio:Turkaj verkistoj
Kategorio:Turkaj ĵurnalistoj
Kategorio:Germanaj ĵurnalistoj
Franca aŭtovojo A2

La **franca aŭtovojo A2** (france *Autoroute A2*) estas aŭtovojo en norda Francio. Ĝi ligas de sudokcidento al nordoriento la urbojn  ĉe la landlimo inter Belgio kaj Francio, kaj apartenas al la franca regiono Hauts-de-France. Survoje ĝi interalie pasas la urbojn Cambrai kaj Valenciennes. Sude konektiĝas la franca aŭtovojo A1 direkte al Parizo, kaj norde daŭriĝas al Mons kaj Bruselo en Belgio per la belga aŭtovojo . La vojo sume havas longecon de  kilometroj.

Ĝi estas parto de la eŭropa ŝoseo .

 

Kategorio:Transporto en Francio
Rudolf Augstein

**Rudolf Karl AUGSTEIN** (naskita la 5-an de novembro 1923 en Hanovro; mortis la 7-an de novembro 2002 en Hamburgo; pseŭdonimoj inkluzivis *Moritz Pfeil* kaj *Jens Daniel*) estis germana ĵurnalisto, eldonisto kaj publicisto. En 1946, li fondis la novaĵmagazinon *Der Spiegel* (spegulo) en Hanovro, kie li restis ĉefredaktoro dum 55 jaroj ĝis sia morto. Li ankaŭ estis administra direktoro de Spiegel-Verlag Rudolf Augstein GmbH & Co. KG. De decembro 1972 ĝis januaro 1973, li nelonge servis kiel membro de la germana Bundestag por la Libera Demokrata Partio (FDP). Augstein publikigis nefikciajn librojn kaj partoprenis publikajn debatojn.

## Spiegel-afero 
Kiam Der *Spiegel* publikigis artikolon en numero 41/1962 titolitan "Kondiĉe Preta por Defendo", kritikante la Defendministron Franz Josef Strauss, la polico - laŭ instigo de Strauss - okupis la redakciojn la 26-an de oktobro 1962, kaj poste arestis Augstein kaj sep aliajn dungitojn pro suspekto de ŝtatperfido. La arestoj ekigis ondon da protestoj.

Kiam la akuzoj montriĝis senbazaj, tio skuis la Adenauer -epokon. La 30-an de novembro 1962, Strauss estis devigita demisii kiel Ministro de Defendo pro la afero. Adenauer devis fiksi daton por sia demisio.  Augstein estis liberigita en februaro 1963 post 103 tagoj en antaŭprocesa aresto. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Biografio ĉe "Lebendiges virtuelles Museum enreta" (en la germana, ankaŭ uzita kiel referenco)

Kategorio:Germanaj ĵurnalistoj
Kategorio:Germanaj politikistoj
Proruby (Brzice)

:*Estas ankaŭ Proruby.*

**Proruby** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Brzice en distrikto Náchod. Ĝi situas sur la suda deklivo de monteto Kopna en alteco 515 m s. m. en Karkonoŝa cismontaro. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . Tra Proruby kondukas turismaj vojoj kaj biciklovojoj ĝis Babiččino údolí, al burgo Rýzmburk, ĝis Česká Skalice, al hospitalo Kuks, kripo de Braun kaj ankaŭ ĝis zoo kaj safario en Dvůr Králové.

**Proruby** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,38&nbsp;km². En la katastra teritorio Proruby situas ankaŭ Komárov.

## Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1476. 

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Tombeja kapelo de sankta Jozefo

## Pluaj fotoj 

Proruby čp. 47.JPG|Proruby
Proruby čp.1.JPG|Proruby
Proruby čp. 64 02.jpg|Proruby
Proruby čp. 40 02.jpg|Proruby

Kategorio:Brzice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Náchod
Kategorio:Setlejoj en Karkonoŝa cismontaro
Žďár (Brzice)

**Žďár** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Brzice en distrikto Náchod. Ĝi troviĝas proksimume 1,5 km sude de Brzice. Tra la vilaĝo trafluas rojo Běluňka. Estas ĉi tie registritaj 19 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Žďár situas en katastra teritorio **Brzice** kun areo 6,18&nbsp;km² kaj Harcov kun areo 1,9&nbsp;km².

## Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1790. 

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Žďár čp. 4 (Brzice).jpg|Domo en Žďár
Žďár Nr. 503 back.jpg|Domo en Žďár
Žďár čp. 506 (Brzice) 01.jpg|Domo en Žďár

Kategorio:Brzice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Náchod
Kategorio:Setlejoj en Karkonoŝa cismontaro
Internacia Festivalo de Animacia Filmo de Annecy

La **Internacia Festivalo de Animaciaj Filmoj de Annecy** () estas ĉiujara filmfestivalo okazanta en junio en Annecy, Haute-Savoie, Francio.

Ĝi estas konsiderata la plej grava kaj plej granda festivalo por animaciaj filmoj en la mondo. 

## Priskribo 
Ĝi estas unu el la kvar internaciaj animaciaj filmfestivaloj sponsoritaj de la Internacia Asocio de Animaciaj Filmoj (ASIFA). Ambaŭ estis fonditaj komence de la 1960-aj jaroj por montri kaj antaŭenigi sendependan animacion internacie. 

La evento fondiĝis en 1960 kaj okazis ĉiun duan jaron ĝis 1998, kiam ĝi fariĝis ĉiujara. Je la unua okazaĵo en 1960, inter la partoprenantoj estis John Halas, Fyodor Chitruk kaj Paul Grimault. 

Origine okazanta ĉiujn du jarojn, la festivalo fariĝis ĉiujara evento en 1998.

La festivalo estas konkurso inter animaciaj filmoj de diversaj teknikoj (tradicia, *cut-outs* (paperpeca movbildofarado, d:Q2291325), Argil-animacio (*claymation*), Komputil-generita bildaro (CGI), ktp.) klasifikita en diversaj kategorioj:

La filmoj nuntempe estas dividitaj en la jenajn kategoriojn:

* Plenlongaj filmoj
* Mallongaj filmoj
* Filmoj por televido kaj menditaj filmoj
* Tezoj
* VR- produktadoj

En ĉiuj kategorioj, pluraj premioj estas aljuĝataj ĉiujare, inkluzive de ĵuriaj kaj publikaj premioj. En 2022, entute 28 premioj estis aljuĝitaj. 

La ĉefa premio estas "kristalo", aljuĝita en tri kategorioj: mallongaj animaciaj filmoj, plenlongaj animaciaj filmoj kaj televidaj animaciaj filmoj. Aliaj premioj inkluzivas ĵuriajn premiojn por infanoj, premion por plej bona studenta verko, la premiojn FIPRESCI kaj UNICEF, kaj aliajn.

Dum la festivalo, krom la konkursantaj filmoj montrataj en diversaj kinejoj de la urbo, oni organizas subĉielan noktan projekcion sur Pâquier, en la urbocentro, inter la lago kaj la montoj. Depende de la festivala temo, klasikaj aŭ lastatempaj filmoj estas projekciataj sur la grandega ekrano. Sabate vespere, ĉiuj gajnintoj estas premiitaj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* *Nyócker!*, filmo de 2005
* *Interdit aux chiens et aux Italiens*, filmo de 2022

## Eksteraj ligiloj 
*  (angle kaj france)

Kategorio:Filmfestivaloj en Francio
Kategorio:Animaciaj filmoj
Kategorio:Annecy
Ĝoŭŝan

**Ĝoŭŝan** per simpligita ĉina skribo **舟山,** per pinjino *Zhōushān,* laŭ poŝta servo *Chusan* estas prefektujnivela milionurbo kiel insularo en provinco Ĝeĝjango en Ĉina Popola Respubliko.
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2020 la prefektujnivela loĝantaro estis  homoj.

## Geografio 
eta|maldekstre|
La kuntirita urbego kuŝas sur insularo en 1 390 insuloj kaj 3 306 rifoj en la Orientĉina Maro apud la kontinenta urbo Ningbo sur areo  km² kaj administras 4 dividojn. Ĝi estas la plej granda insularo de Ĉinio, inter ili 103 estas loĝataj tutjare. La plej alta punkto estas 500 m super la marnivelo. La menciita Ningbo troviĝas 65, Ŝanhajo 152, provinca sidejo Hangĝoŭo 199, Vuŝi 252, ĉefurbo Pekino 1219 km laŭ https://www.thedistancenow.com/hu/zhoushan_shi_china/beijing_china.

## Historio 
La insularo estis loĝata antaŭ 6,000 jaroj dum la neolitiko. Inter la jaroj 1530 kaj 1560 japanaj kaj ĉinaj piratoj uzis la insulojn kiel unu el siaj ĉefaj bazoj, de kie ili lanĉis atakojn ĝis Nankino. Britoj fortoj konkeris la insulojn en 1840, sed jaron poste la britoj foriris, sed ili revenis en 1860, tamen baldaŭ ĝi estis ĉina apartenaĵo. La komunistoj alvenis en 1950. Ĝoŭŝan iĝis prefekteja "urbo" la 27-an de januaro 1987. En la sama jaro la havenoj malfermiĝis al la fremdaj ŝipoj. Jaron poste ĝi fariĝis marborda ekonomia malferma zono. La 8-an de julio 2011, la centra registaro aprobis Ĝoŭŝan kiel  ŝtatnivela nova areo.
eta|maldekstre|

## Ekonomio 
Tradicie ekonomio de Ĝoŭŝan multe dependis de la fiŝkaptado, kiu en Ĉinio tie estas la plej granda. Paŝo post paŝo ankaŭ la ŝipkonstruado kaj riparado, malpeza industrio, turismo kaj serva industrio evoluis, sekve la fiŝkaptado jam ne tiel gravas. En la insularo troviĝas la ĉina mararmea bazo.

## Edukado 
eta|maldekstre|
En la prefektujnivela milionurbo pluraj universitatoj kaj altlernejoj funkcias.

## Trafiko 
La insularo estas alirebla per voje (pontoj interligas grandan parton de la insuloj ekde 2009), ŝipe, eĉ internacia flughaveno funkcias, se ne paroli pri la konstruata fervoja linio. Laŭ ĉina informo ĉi tie funkcias la plej granda haveno de la mondo.

## Klimato 
La klimato estas humida subtropika musonklimato kun kvar apartaj sezonoj kaj abunda pluvokvanto. Tio estas Cfa laŭ klimata klasifiko de Köppen kun malvarmetaj, malsekaj vintroj kaj varmaj, malsekaj someroj. La jara averaĝa temperaturo estas  kaj varias inter . Jare averaĝe pluvas 1473 mm. Precipitaĵo estas signifa dum la tuta jaro, sed la plej granda pluvokvanto estas dum somero.

## Vidindaĵoj 
* temploj, pagodoj
* lumturo
* lumtura muzeo
* skulptaĵoj, monumentoj

## Famaj nomportantoj 
* 4925 Ĝoŭŝano

## Ĝemelurboj 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Internacia Asocio de Animaciaj Filmoj

La **Asocio Internacia de Animaciaj Filmoj** (, , akornime **ASIFA**) estas internacia asocio de animaciaj filmistoj. Ĝi fondiĝis en Annecy kaj estas dividita en pli ol kvardek regionajn grupojn.

Unu el la fondintoj de la organizaĵo kaj ĝia unua prezidanto (1960-1979) estis la fama brit-kanada animaciisto, filmreĝisoro kaj produktoro Norman McLaren.

La asocio eldonas revuon disvastigantan informojn pri animaciaj festivaloj, projektoj, novaj nomoj, verkoj kaj pli. Entute 18 numeroj estis publikigitaj (2008).

## Agado 
La agadoj de Asifa inkluzivas funkciigon de filmarkivo, okazigon de eventoj kaj laborrenkontiĝoj, kaj eldonadon de materialoj. Ekde 1972, la Asifa grupo en Holivudo prezentas la Premion Annie pro elstaraj atingoj en animacio. Ekde 2002, Asifa ĉiujare organizas *la Internacian Tagon de Animacio* la 28-an de oktobro tutmonde.

La asocio ankaŭ donas akreditojn al filmfestivaloj, kiuj plenumas certajn postulojn. La karopo de ASIFA-filmfestivalojn inkluzivas la Annecy Internacia Anima Filmo Festo ekde 1960 en Francio, la Zagreba Internacia Animacia Filmfestivalo (Animafest Zagreb) ekde 1972 en Kroatio, la Internacia Animacia Festivalo de Otavo (Q5131786) ekde 1975 en Kanado, la *Animae Caribe* en la Karibio, kaj la Internacia Animacia Festivalo de Hiroŝimo (Q82113) ekde 1985 en Japanio. 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Internacia Tago de Animacio, la 28-an de oktobro

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de ASIFA

Kategorio:Annecy
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1960
Kategorio:Animaciaj filmoj
Mezokcidenta Asocio pri Politika Scienco

La **Mezokcidenta Asocio pri Politika Scienco** estas profesia organizo de politiksciencistoj en Usono. Ĝi estis fondita en 1939 kaj, kune kun la Universitato Rice, eldonas la revuon *American Journal of Political Science*.

Ĉiun aprilon, la MPSA organizas unu el la plej grandaj konferencoj pri politika scienco en Usono. En 2013 pli ol 5 700 prezentantoj prezentis preskaŭ 4 700 artikolojn. La konferenco tradicie okazas en Ĉikago, Ilinojso, en la hotelo Palmer House Hilton.

## Referencoj 
Kategorio:Politikaj organizaĵoj en Usono
Palaco Tuilerioj

[eta|dekstra|Palaco Tuilerioj vid-al-vide la [Placo Karuselo ĉ. 1865. De maldekstre al dekstre: suda alo, centra pavilono, norda alo, pavilono de la Teatro, galerio Maŝinoj, Pavilono de Marsan.]] 
La **Palaco Tuilerioj** (france: *Palais des Tuileries*) estis iama pariza palaco, nun detruita, kies konstruado komenciĝis en 1564 sub la impeto de Katerino de Mediĉo, sur la loko antaŭe sidejo de unu el la tri kahelfabrikoj establitaj en 1372 apud la Hospitalo Quinze-Vingts, ne malproksime de la malnova Luvro.

Pligrandigita laŭlonge de la tempo kaj kunigita al la Palaco Luvro en 1857, ĝi havis grandegan fasadon (266 metrojn longa por la nun malaperinta palaco, kaj proksimume 328 metrojn longa se oni inkludas la plu-restantajn Pavilono de Flore kaj Pavilono de Marsan kaj ĝi estis la fokuso de la granda historia akso de Parizo (la enfilada perspektivo de la Avenuo de la Elizeaj Kampoj, la Placo de la Konkordo kaj la Ĝardeno Tuilerioj) koncipita el ĉi tiu palaco.

Kategorio:Konstruaĵoj en la 1-a arondismento de Parizo
Kategorio:Palacoj de Parizo
Tamás Kolos

**Tamás Kolos** [tamAŝ koloŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kolos Tamás** estis hungara psikologo. Lia origina familia nomo estis *Kaiser* [kajzer].

 naskiĝis  en Budapeŝto, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li estis trudlaboristo dum la nazia erao, sed li rifuĝis. En 1945 li provis disidi, sed li estis kaptita kaj kondamnita je prizono. Post duonjaro li liberiĝis kaj li vivtenis sin el porokazaj laboroj. En 1959 li akiris diplomon en pedagogia altlernejo, sed li studis 3 jarojn ankaŭ en Medicina Universitato de Budapeŝto, poste en 1967 li doktoriĝis el psikologio Scienca Universitato Loránd Eötvös. Plej longe li laboris en malsanulejo por infanoj en Budapeŝto inter 1976–1996. Li edziĝis en 1968, lia edzino naskis gefilojn. Li ricevis premiojn inter 1972-2009.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Érzelmi sérülés és gyermekkori kriminalitás.* (kunaŭtoro, 1964)
* *Újabb vizsgálati adatok a gyermek-és fiatalkori öngyilkosság, dadogás és bűnözés aetiologiai, valamint pathomechanikai összefüggéseinek tárgyköréből.* (1975)
* *Miért? (Gondolatok a gyermeköngyilkosságról.* (1987)
* *Igazságügyi pszichológus-szakértői utóvizsgálatok gyermekelhelyezési perekben.* (1995)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* datenoj
* usona filma datenaro

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj psikologoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Mike Pemberton

**Mike PEMBERTON** (naskita en 1963 en Nov-Skotio) estas kanada hundosleda ŝoforo, komercisto kaj politikisto, kiu estis la 11-a ĉefministro de Jukonio ekde la 27-a de junio 2025, kaj la gvidanto de la Liberala Partio de Jukonio ekde la 19-a de junio 2025.

Politike, Pemberton antaŭe funkciis kiel prezidanto de la Jukonia alo de la Liberala Partio de Kanado, respondeca pri partiorganizado en la teritorio. Li ankaŭ estis la vicprezidanto de la Jukonia Liberala Partio. La Jukonia Liberala Partio mem ne estas organize ligita al la federaciaj Liberaluloj laŭ iu ajn oficiala maniero.

## Referencoj
Franca aŭtovojo A1

La **franca aŭtovojo A1** (france *Autoroute A1*) estas aŭtovojo en norda Francio. Ĝi ligas de sudo al nordo la urbojn Parizo sude kaj Lillo norde, kaj apartenas al la francaj regionoj Francilio kaj Hauts-de-France. Survoje ĝi interalie pasas la urbojn Arras kaj Douai, kaj norde per la mallonga konekta franca vojo A22 daŭriĝas al Gento kaj Antverpeno en Belgio per la belga aŭtovojo . Okcidenten aldoniĝas la franca aŭtovojo A25 al Dunkerko. La vojo sume havas longecon de  kilometroj.

Unuopaj sekcioj de la vojo estas parto de la eŭropaj ŝoseoj , ,  kaj .

 

Kategorio:Transporto en Francio
Susan Holt

**Susan HOLT** MLA (naskita la 22-an de aprilo 1977 en Fredericton, Nov-Brunsviko, do nun -jaraĝa) kaj estis la gvidanto de la Liberala Asocio de Nov-Brunsviko ekde la 6-a de aŭgusto 2022. Ŝi funkciis kiel la MLA por Fredericton South-Silverwood ekde 2024. Antaŭe, ŝi estis la MLA por Bathurst East-Nepisiguit-Saint-Isidore kaj kiel la gvidanto de la opozicio de 2023 ĝis 2024. Ŝi estas la unua virino fariĝanta ĉefministro de Nov-Brunsviko.

## Referencoj
Marie Jules César Savigny

**Marie Jules César Lelorgne de SAVIGNY** ([maʁi ʒyl sezaʁ ləlɔʁɲ də saviɲi]; 5a de Aprilo 1777 – 5a de Oktobro 1851) estis franca zoologo kaj natursciencisto kiu servis en la ekspedicio de Napoleono al Egipto en 1798. Li publikigis priskribojn de nombraj taksonoj kaj estis la unua kiu proponis, ke la buŝpartoj de insektoj estas derivitaj el la artikigitaj kruroj de segmentaj artropodoj. 

## Biografio
Post diversaj studoj, en 1798 li vojaĝis al Egiptio sub la sponsorado de imperiestro Napoleono kiel parto de la franca scienca ekspedicio al tiu lando kaj revenis en 1802. Li poste kontribuis al la publikigo de la rezultoj de la ekspedicio de 1809 (''Description de l'Égypte* (Priskribo de Egipto); publikigita pli plene en 1822). Li skribis pri la faŭno en la Mediteranea Maro kaj la Ruĝa Maro.

Georges Cuvier sugestis al Napoleon, ke la 21-jaraĝa Savigny sekvu lin kiel zoologo al Egiptio. Savigny iĝis respondeculo pri senvertebruloj, dum Étienne Geoffroy Saint-Hilaire zorgis pri vertebruloj. Reveninte en Parizo en 1802, Savigny eklaboris pri la grandaj kolektoj el Egiptio, kaj produktis nombrajn manuskriptojn kaj platojn. En 1805 li publikigis *Histoire naturelle et mythologique de l'ibis* (Natura kaj mitologia historio de la ibiso).

Kiel botanikisto li priskribis la genron *Bruguiera* (Savigny en Lam. 1798)  kaj nombrajn plantojn inklude algojn.

Inter 1816 kaj 1820 li publikigis la gravan verkon *Mémoires sur les animaux sans vertèbres* ("Disertacioj pri senvertebruloj"). Li estis ekzameninta florojn kaj ties partojn kiel botanikisto kaj aplikigis la saman alproksimigon al la detaloj de insektoj. Li komparis la buŝpartojn de lepidopteroj, tiujn de krustuloj, artropodoj (kiel la hufumkraboj) kaj cerbumis la teorion (*Theorie de la bouche*) ke estas homologio inter ili. Li sugestis en 1816, ke estas komuna plano. Tiu ideo influis aliulojn kiel Geoffroy Saint-Hilaire.

## Taksonoj
Taksonoj nomitaj honore al Savigny estas la jenaj:

### Genroj 
* *Savignya* (familio Brasikacoj) DC.
* *Savignyella* DC.
* *Savignia*, Blackwall, 1833

### Specioj 
* *Acanthodactylus savignyi*, Audouin, 1809[8]
* *Anachis savignyi*, Moazzo, 1939
* *Ciona savignyi*, Herdman, 1882
* *Diadema savignyi* (Audouin, 1809)
* *Embia savignyi*, Westwood, 1837
* *Goniopora savignyi* (Dana, 1846)
* *Hyla savignyi*, Audouin, 1827
* *Leptochelia savignyi* (Krøyer, 1842)
* *Loimia savignyi'', M'Intosh, 1885
* *Microcosmus savignyi*, Monniot, 1962
* *Ophiactis savignyi*, J. Müller & Troschel
* *Planaxis savignyi*, Deshayes, 1844
* *Pusia savignyi* (Payraudeau, 1826)
* *Sepia savignyi*, H. de Blainville, 1827
* *Siderastrea savignyana*, H. Milne Edwards & Haime, 1850
* *Dynamenella savignii*, H. Milne Edwards, 1840
* *Thais savignyi* (Deshayes, 1844)
* *Trapelus savignii*, A.M.C. Duméril & Bibron, 1837[8]
* *Trididemnum savignii* (Herdman, 1886)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Marie-Jules-César Lelorgne de Savigny (1777-1851) Archives Départementales de Seine-et-Marne (biography in French)
* *Memoires Sur Les Animaux Sans Vertebres*

Kategorio:Francaj entomologoj
Kategorio:Francaj botanikistoj
Kategorio:Francaj ornitologoj