open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
PolyGram

**PolyGram** estis nederlanda marko de registraĵoj de klasika muziko. Ĝi ekestis el la antaŭaj firmaoj *Hollandsche Decca Distributie* (HDD), 1929-1950, kaj *Philips Phonografische Industrie* (PPI), 1950-1962, kaj origine havis sian radikon en la germana firmao Deutsche Grammophon, la plej malnova postvivanta kompanio muzikdiska. Ekde la jaro 1999 la marko *PolyGram* estas parto de la usona firmao Universal Music Group (UMG).

Kategorio:Nederlandaj firmaoj
Defendkirko Kleinbreitenbach

eta|La defendokirko La **Vilaĝa kirko en Kleinbreitenbach**, suda urboparto de Plaue estas impona defend-kirko kun mansarda tegmento.

## Priskribo 
Situas la loko idiliece an flanka valo de la rivero Gera. Okcidente de la vilaĝo leviĝas la deklivaj konkokalkaj rokoj de la montaro *Reinsberge*. Ekde 1997 okazas surloke Artsimpozio ĉiusomere sub la egido de la Popolaltlernejo Arnstadt-Ilmenau.

De malproksime jam videblas la kirkoturo. Pro sia krenela krono ĝi similas al belfrido de mezepoka burgo. Tiu konstruaĵo kun volbo teretaĝe konstruitis ĉ. la jaro 1360-a kaj apartenas al la plej bone konservitaj atestiloj de kamparanaj defendokompleksoj de la malfrua Mezepoko en Turingio. Nekutimas ankaŭ la pinakloj. Ilia formo estas kiel vostoj de hirundoj kio pli kutimas por Italio.

Ankoraŭ pli malnova ol la turo estas la halo. Zorge kunmetita etkvadra muraĵo kun fenditaj juntoj kaj alkonstruita rondarkportalo sude (kun du poste almetitaj sunhorloĝoj) dokumentas la daton de la estiĝo de la kirko: la 12-a jarcento. Nekonata estas la aspekto de la romanika altarejo pro anstataŭigo per la nuna ĥorejo en&nbsp;1300 ĉirkaŭ. Ĝi estas ekzemplo por rektangula konstruado de tiaj altarejoj kiel ofte troviĝas ĉe konstruaĵoj de ordenoj almozantaj. Ankaŭ la kirko en la centro de Plaue havas samtipan ĥorejon.

Alikonstruitis la kirko dufoje: en 1696/97 kaj en 1778. Interne estas galerioj, pluraj mezepokaj pentraĵoj, gotika krucifikso kaj funebranta madono. Juvelaĵo vera estas la altaro triptika el la jaro 1510 kun reprezento de diversaj sanktuloj. Ĝi originas ell la Sigismund-kapelo de Kastelo Ehrenstein proksime norde de la urbocentro de Plaue, kie ĝi estis ĝis 1958.
Farita estas la altaro en Arnstadt. En 1988 oni trovis dum restaŭrado en atelieroj en Erfurto la iluzian kurtenan pentraĵon. La centra figuro ne estas Kristo sed kavaliro kun kiraso. Belega estas la reliefa lignoskulptaĵo sub la triptiko kun sceno de la Lasta Manĝo

La alia altaro estas ambona; laŭdire ekzistas subteraj gangoj sub ĝi. La orgeno de la 19-a jarcento estis farita en Stadtilm. Krom la nuna enirejo (kun la supre skribita dato 1856) videblas ankoraŭ la surŝutita enirejo kun ĝia rondarko. En 1972 la tegmento refaritis (denove jam 20 jarojn poste pro malbona kvalito). La lastaj restaŭradlaboroj interne faritis de 1956-59 kaj en&nbsp;2000.

## Eksteraj ligiloj 
* Detaloj el la paĝaro *dickemauern.de* 
* Pri la du malnovaj sunhorloĝoj
* Pri la kirko sur la urba retpaĝaro 

Kleinbreitenbach
Kategorio:Distrikto Ilm
Kategorio:Defendo-preĝejoj
Universal Music Group

La usona firmao **Universal Music Group** (*UMG Recordings Inc.*, mallonge **UMG**) estas la plej granda muzika korporacio en la mondo. Plurnacia muzika korporacio kun ĉefa sidejo en Usono kaj posedantoj en Francio, ĝi aktuale funkcias kiel filio de la amaskomunikila konglomeraĵo Vivendi en Parizo. UMG ankaŭ posedas la firmaon Universal Music Publishing Group, kiu estas la dua plej granda muzika eldonejo en la mondo. La centra sidejo de la korporacio *Universal Music Group* estas lokita en Santa Monica (Kalifornio). La korporacio publikigas muzikajn registraĵojn nome de pluraj markoj, inkluzive de la tre tradiciaj antaŭe sendependaj diskoeldonejoj Deutsche Grammophon kaj PolyGram.

## Filioj 
* Electrola
* Island Records
* Motown
* Virgin Records

Kategorio:Usonaj firmaoj
Lionio

eta|Tipa pejzaĝo de la montoj de Lionio
**Lionio** () estas malnova provinco de Francio, situanta en la sudorienta parto de la nuna departemento du Rhône.

## Historio 
Lionio estis mem dividita en tri provincoj :
* **Plat pays de Lyonnais**, kiu respondas al la montoj de Lionio, provinco submetita al porprotekta imposto ;
* urbo **Lyon**, ne submetita al porprotekta imposto ;
* **Franc-Lyonnais**, provinceto ne submetita al porprotekta imposto, situanta norde de Lyon, laŭlonge de la rivero Saône.

eta|upright=0.5|Blazono de Lyon

Du aliaj provincoj konsistigis kun Lionio la « generalitaton Lionio » :
* Beaujolais
* Forezo

Inter 1754 kaj 1756, la provinco estis afliktata per la difektegoj de la besto de Lionio, kiu faris tridekon da viktimoj.

## Geografio 
La kulminoj de la montoj Lionio estas crêt Malherbe alta je  kaj signal de Saint-André je  kaj kelkaj montetoj sur la komunumoj Larajasse kaj Saint-Martin-en-Haut.

## Vidu ankaŭ 
* Malnovaj provincoj de Francio

Kategorio:Historio de Liono
Kategorio:Malnovaj provincoj de Francio
Kategorio:Kulturaj aŭ lingvaj regionoj de Francio
Kardono

eta|junplantoj en kulturo
[eta|infloresko kun bluaj [tubetfloroj.]]
[eta|infloresko kun [papuso.]]
**Kardono** (*Cynara cardunculus*) aŭ **hispana artiŝoko** estas la nomo de kardosimila, forta kulturplanto el la familio de la Asteracoj (Asteraceae). Tiu specio de la cinaro estas legomo tre simila al artiŝoko, kies petioloj kaj foliripoj post etiolado estas manĝataj kuiritaj. Ankaŭ la artiŝoko, kies nematuraj kapituloj estas uzataj kiel legomoj, apartenas al la specio *Cynara cardunculus*.

## Priskribo 
Kardono similas en ĉiu parto al la sovaĝa cinaro (Cynara cardunculus). Ĝi estas mallongviva herba planto, kies alteco atingas 50 ĝis 250 cm. La grandaj folioj estaptogunde lobaj kaj kunmititajsind. Ofte la folioj havas pikilon. Kontraste al la gavaĝa formo de la planto kaj filitigo ĉe kardono estas dika.

La ĉefa flortempo estas de aŭgusto ĝis septembro. La kardono havas multajn infloreskojn. La grandaj kapituloj havas nur tubetflorojn.

La aĥenoj estas 4 ĝis 8 mm langaj kaj havas papuson kun 2 ĝis 4 cm longaj rigidtriĥomoj.

## Historio 
La frostnerezista artiŝoko venis origine el la mediteranea regiono; de la orienta mediteraneo (Turkio kaj Irano) ĝis Afriko, okcidente ĝis Hispanio kaj la Kanariaj insuloj. Certaj raportoj pri la kardono nur ekzistas kiam ankaŭ aperis la artiŝoko. Ĉ. la jaro 1600 la planto aperis sur pentraĵoj, ekzemple de Caravaggio kaj Juan Sánchez Cotán  .

La nomo „kardono“ venas de la latina „carduus“, kiu signifas kardo. Kaj el tie derivas la nomo de la birdospecio kardelo, kiu multe ŝatas la semojn de kardono kaj de similaj plantoj.

## Utiligado 
eta|*Cardon épineŭ genevois*, ĝeneva kardono
Kardono estas kultivata unujare kaj multigata el semoj. Kontraste al la artiŝoko kardono jam estas paligita antaŭ la rikolto.

### Nutraĵo 
La paligitaj folitigoj kaj la grizverdaj folioj estas manĝataj. La gusto estas amareta kaj simile al artiŝoko.

Unu el la plej konataj kardon-kulturvarioj estas la 'Cardon argente épineŭ de Plainpalais'. Ĝi estas la unua svisa legomo en la registro de la protektitaj regionaĵoj (GUB/AOC).

### Kuracplanto 
Krom legomo la folioj povas esti uzataj en legomsuko, teoj, ekstraktoj kaj tinkturoj. La sanigan kaj dietan efikon kaŭzas diversaj flavonoidoj kaj ĉinacidaj derivaĵoj.

## Fontoj 
* David J. Keil: *Cynara*. In: Flora of North America Editorial Committee (Hrsg.): *Flora of North America North of Mexico*. New York and Oxford, 1993+. Bd. 19, S. 89. rete de la 4a de februaro 2008
* Silke Göttmann: *Einfluss von Sorte, Saatzeit und Standraum auf Blattertrag und Wirkstoffgehalt der Artischocke (Cynara cardunculus ssp. flavescens WIKL.)*. Dissertation, Universität Gießen 2006 (kompleta teksto)
* Gabriella Sonnante, Domenico Pignone, Karl Hammer: *The Domestication of Artichoke and Cardoon: From Roman Times to the Genomic Age*. In: * AOBPreview*, 4a de julio 2007. 

### Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* kuirreceptoj de kardono 

Kategorio:Legomoj
Kategorio:Kuracplantoj
Issoire

**Issoire** [] estas franca komunumo kaj subprefektejo de la departemento Puy-de-Dôme, en la regiono Aŭvernjo. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2012.

## Geografio 
eta|maldekstra|Preĝejo en Issoire
Issoire situas ĉe la rivero Allier,  sude de Clermont-Ferrand.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Puy-de-Dôme
* Issoire (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Puy-de-Dôme
Kategorio:Subprefektejoj de Francio
Kategorio:Etapaj urboj de Tour de France
László Krausz Pap

**László KRAUSZ PAP** [kraus] rumania hungara forĝartisto. Li naskiĝis en la 20-a jarcento en ? la ? kaj mortis en ? la ?. 
## Kariero
László Krausz Pap studadis la desegnadon ĉe László Darkó kaj la forĝarton en la forĝejo de artisto Károly Bieber   (1893-1992) http://www.wikiwand.com/hu/Bieber_K%C3%A1roly en Budapeŝto, kiam li estis 22 jara. Li faris studvojaĝojn en Ĉeĥoslovakujo kaj Jugoslavujo. Li loĝis kaj laboris en vilaĝeto. Li havis malofte solajn ekspoziciojn. Lastfoje li ekspoziciis en 1986 en Bukareŝto.

## Laboraĵoj ĉefaj
*Baroka pordegkrado de la enirejo de Muzeo de Arto (Palaco Bánffy) en Kluĵo;
*Lumigilkrado super la enirejo de restoracio vidalvide de Palaco Bánffy;
*Lumigilkorpoj de romkatolika parokejo en Kluĵo;
**Ŝafisto*, *Koko*, *Kolombo*, *Kandelingo*.
## Fonto
*Takács Gábor: *Tizenöt erdélyi művész*, Scripta Kiadó, Nagyvárad, 1998.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj industriartistoj
15170 Erikdeul

'*15170 *Erikdeul'''* estas asteroido de la
asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando)
en la kadro de la *Palomar–Leiden survey*.

Por tiu astronomia kampanjo, Tom Gehrels fotis la ĉielon en septembro kaj oktobro 1960 per la Schmidt-teleskopo de 122&nbsp;cm de la Observatorio de la Monto Palomar. La fotaj platoj, senditaj en Leiden (Nederlando), estis ekzamenitaj de la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten dum la sekvantaj jaroj.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro la nederlanda astronomo *Erik Deul'' de Leiden. Post kariero en komputada apogo, li revenis en la Observatorion de Leiden por iĝi Scienca Estro de grupo de disvolvado de Teknikoj pri Informo kaj Komuniko.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Șesuri

**Șesuri** [ŝesurj] estas la nomo de pluraj vilaĝoj en Rumanio:

* Șesuri (Bacău)
* Șesuri (Hunedoara)
* Șesuri (Suceava)
Saint-Jacques (pariza metrostacio)

**Saint-Jacques** [sɛ̃ ʒak] () estas stacio de la Metroo de Parizo sur linio 6, en la 14-a arondismento de Parizo.

## Stacio 
eta|maldekstra|Konstruo de muroj de la stacio *Place Saint-Jacques* en 1903
La stacio estis malfermita en 1906.
Ĝia nomo devenas de la fakto, ke ĝi troviĝas en la malnova "Faubourg-Saint-Jacques", en la kruciĝejo de Boulevard Saint-Jacques (orienta-okcidenta akso) kun Strato du Faubourg-Saint-Jacques kaj Strato de la Tombe-Issoire (norda-suda akso).

## Interkonektoj 
*  RATP 216 

## Proksime 
* Prizono de la Santé
* Institut d'astrophysique de Paris (Instituto de astrofiziko de Parizo)

## Vidu ankaŭ 
* Listo de metrostacioj de Parizo
* Linio 6 de la metroo de Parizo

Kategorio:Linio 6 de la metroo de Parizo
Kategorio:Stacioj de la metroo de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 14-a arondismento de Parizo
Șesuri (Suceava)

**Șesuri** [ŝesurj] estas vilaĝo en la rumana distrikto Suceava. Ĝi situas en la distrikto Suceava kaj apartenas al komunumo Cârlibaba.

Șesuri situas ĉe rivero Bistrița, ĉe la nacia vojo DN18, kiu ligas ĝin al Cârlibaba, 11&nbsp;km oriente. Ĉe Șesuri situas la tridistrikta punkto inter Suceava, Bistrița-Năsăud kaj Maramureș.

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Suceava
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Tubercelerio

eta|tubercelerio
eta|folimakula malsano
**Tubercelerio**  (*Apium graveolens* var. *rapaceum*), ankaŭ nomata **radikcelerio **, kreskiĝas duone sub grunda rezervorgano. Tiu tubero estas kuna organo de la ĉefa radiko, la hipokotilo kaj la mallongigita  tigo . Sur la  tigoparto oni vidas la cikatrojn de la iama folioj, la hipokotilo estas sencikatra kaj la radikzono estas rekonebla je la flankradikoj. Ankaŭ la nomo bulbo ne estas tute malĝusta. La flankradikoj fariĝas pli mallongaj dum la kreskado kaj tiras la tuberon en la grundon (tirradikoj). Ĉiuj organoj de la planto havas olekavaĵojn. En la volatila oleo enestas ftalidoj, kiuj respondecas pri la tipa celeria aromo. La kulturformo ne estas frostrezista kaj devas esti protektita en vintro. En la dua jaro la planto kreskigas ĝis 2 m alta kun blankaj floroj okupita vaste disbranĉita inflorskotigo, kiu foruzas la rezervojn de la tubero.

La kultivado de celerio en la profesia  legomkultivado komenciĝas en la dua duono de majo en vitrodomo. La dissemado tiam okazis en januaro. Por la rikolto dum la somero oni plantis antaŭkreskintajn plantidojn fine de majo ĝis fine de junio en la liberaera kampo. La grandeco de la tubero dependas de la vasteco de la terenon, kiun pri kiu la planto disponas. Oni rikoltas 30 ĝis 35 tunoj da tuberoj po hektaro.

Tubercelerio apartenas al la supverdaĵo. Ĝi estas manĝebla krude ekzemple en salatoj, ekzemple valdorfa salato). En diskoj tranĉite ĝi povas esti frititaj.

## Enhavosubstancoj
En 100 gramo de freŝa celeria tubero enestas:

## Bildoj 

dosiero:Knolselderij kiemplanten Apium graviolens var. rapaceum seedlings.jpg|ĝermplantoj
dosiero:Knolselderij (Apium graviolens var. rapaceum).jpg|junplanto de la kultivaro 'Dolvi'
dosiero:Knolselderij plant (Apium graveolens var. rapaceum) 'Dolvi'.jpg|forte kreskanta planto de  'Dolvi'
dosiero:Apium graveolens var rapaceum.jpg|ne finkreskinta tubero
dosiero:Apium graveolens var. rapaceum flowering.jpg|floranta planto
dosiero:Apium graveolens var. rapaceum flowers.jpg|floroj
dosiero:Apium graveolens var. rapaceum Erwinia carotovora subsp. carotovora (Knolselderij Monarch hartrot).jpg|kormuĝo (malsano) ĉe  'Monarch'

## Referencoj 
## Literaturo
* Gerd u. Marlene Haerkötter: Rund um Petersilie & Sellerie. Eichborn Verlag, Frankfurt am Main 1987, ISBN 3-8218-1308-3.
* Ewald Ernst: Kohlgemüse und Sellerie im Garten. Deutscher Landwirtschaftsverlag VEB, Berlin 1967, 1a eldono
* Georg Vogel: Handbuch des speziellen Gemüsebaues. Verlag Eugen Ulmer, Stuttgart 1996. ISBN 3-8001-5285-1, p.&nbsp;975–990.

Kategorio:Legomoj
Kategorio:Radiklegomoj
Friedrich Wilhelm Marpurg

**Friedrich Wilhelm Marpurg** (naskiĝis la 21-an de novembro 1718, mortis la 22-an de majo 1795) estis germana muziksciencisto kaj -kritikisto, musikteoriisto, matematikisto kaj komponisto. Li estis amiko kaj aktiva kunlaboranto de multaj personoj el la epoko de klerismo en la 18-a jarcento.[eta|Friedrich Wilhelm Marpurg, germana [muzikologo en la epoko de klerismo. Ĉizaĵo de Berol laŭ antaŭa desegnaĵo de Friedrich Kauke (1758).]]

## Elektitaj verkaĵoj 
* *Der critische Musicus an der Spree*, 1750
* *Die Kunst das Clavier zu spielen*, 1750, ampleksigita eldono en 1762
* *Abhandlungen von der Fuge*, 1753
* *Historisch-kritische Beyträge zur Aufnahme der Musik*, 1756–78
* *Anleitung zum Clavierspielen*, 1755 – parta reta eldono: http://www.koelnklavier.de/quellen/marpurg-klav/_index.html
* *Anfangsgründe der theoretischen Musik*, 1757/60
* *Handbuch bey dem Generalbasse und der Composition*, 1757–62
* *Anleitung zur Singcomposition* 1758/59
* *Kritische Einleitung in die Geschichte und Lehrsätze der alten und neuen Musik*, 1759
* *Kritische Briefe über die Tonkunst*, 1759–63
* *Anleitung zur Musik überhaupt, und zur Singkunst besonders*, 1763
* *Die Kunst sein Glück spielend zu machen. Oder ausführliche Nachricht von der italienischen, und nach Art derselben zu Berlin, Paris und Brüssel etc. errichteten Zahlen-Lotterie zwischen 1 und 90 : mit beygefügten Planen, sein Geld bey selbiger mit Vortheil anzulegen*, 1765
* *Friedrich Wilhelm Marpurgs Anfangsgründe des Progressionalcalculs überhaupt, und des figürlichen und combinatorischen besonders, wie auch des logarithmischen, trigonometrischen und Decimalcalculs, nebst der Lehre von der Ausziehung der Wurzeln und der Construction der eckigten geometrischen Körper*, 1774
* *Versuch über die musikalische Temperatur*, 1776
* *Legende einiger Musikheiligen*, 1786
* *Neue Methode allerley Arten von Temperaturen dem Claviere aufs bequemste mitzuteilen*, 1790

Kategorio:Germanaj muzikistoj
Kategorio:Germanaj verkistoj
Portugala Socialista Partio

La **Portugala Socialista Partio**, portugale *Partido Socialista* (prononco ), mallonge **PS**, estas socialdemokratia politika partio en Portugalio. Internacie ĝi membras en la Socialista Internacio, kaj kadre de la Eŭropa Unio en la Partio de Eŭropaj Socialdemokratoj.

La Socialista Partio estis kreita en konferenco de la politika movado Agado Socialisma Portugala (ASP), tiutempe en ekzilo, la 19-an de aprilo 1973, en la urbeto Bad Münstereifel en Okcidenta Germanio. La dudek sep delegitoj decidis fondi partion de socialismo kaj libereco, farante eksplicitan referencon al kreo de senklasa socio sen marksismo. Post kiam la sekvan jaron per la dianta revolucio restariĝis demokratia politika sistemo en Portugalio, ĝi povis ekagi en la cellando. La nuna ĝenerala sekretario António Costa, elektita en 2014, ekde la jaro 2007 ankaŭ estas la urbestro de Lisbono.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala partia retejo

Kategorio:Politikaj partioj de Portugalio
Kategorio:Socialismaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1973
Villecresnes

**Villecresnes** [] estas franca komunumo en la departemento Val-de-Marne, en la regiono Francilio. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2012.

## Geografio 
eta|maldekstra|Situo de Villecresnes en ĝia departemento
Villecresnes situas  sudoriente de la centro de Parizo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Val-de-Marne

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Val-de-Marne
Corentin Cariou (pariza metrostacio)

**Corentin Cariou** [kɔʁɑ̃tɛ̃ kaʁju] estas stacio de la Metroo de Parizo sur linio 7, en la 19-a arondismento de Parizo.

## Stacio 
Ĝi estis malfermita en 1910 sub la nomo *Pont de Flandre* reference al ponto kiu transpaŝas la kanalon de Saint-Denis kaj ebligas al Strato de Flandre, ĉefa strato de komunumo La Villette, elpaŝi sur samnoman pordon.

La stacidomo '''' de Fervojo Petite Ceinture, fermita en 1934, situis apude. 

La , ĝi alprenis sian nunan nomon, kiu omaĝas al Corentin Cariou (1898-1942), antaŭa municipa konsilanto de la 19-a arondismento. Li estis pafmortigita kiel ostaĝo fare de Nazioj dum okupado.

## Interkonektoj 
*  N42

## Vidu ankaŭ 
* Listo de metrostacioj de Parizo
* Alinomitaj stacioj de la Metroo de Parizo
* Linio 7 de la metroo de Parizo
* Corentin Cariou

Kategorio:Linio 7 de la metroo de Parizo
Kategorio:Stacioj de la metroo de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 19-a arondismento de Parizo
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1910
Kategorio:1910 en Francio
(15178) 7075 P-L

**(15178) 7075 P-L** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la *Palomar–Leiden survey*.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Foliripa celerio

**Foliripa celerio** aŭ **palcelerio**,  la kompleta latina nomo estas: *Apium graveolens* var. *dulce*. Ĝi  estas celerio de kio la folitigoj estas manĝataj. NPIV nomas la legomon  **folicelerio** kaj **ripocelerio**. 
Tiu celerio estas konsumebla krude. Ĝi povas esti parto de miksita salato kaj esti  en saŭcoj aŭ supoj. La folioj de la ripcelerio ne estas manĝeblaj nekuiritaj.

## Tipoj kaj kultivaroj 
Ekzistas tipoj de la palcelerio kun
* verdaj folitigoj
* flave verdaj folitigoj, la tiel nomataj blankaj aŭ mempaligaj  tipoj.
La verda tipo havas iom pli fortan guston. En Mezeŭropo la „blanka tipo“ estas pli ofta.

De la mempaligaj tipoj ekzistas ja kulturvarioj rasoj ’Goudgele’ kaj ‚Golden Plume“. De tiu lasta la folitigoj estas iomete pli mallongaj kaj gikaj. De la verdaj tipoj ekzistas la raso ‚Giant Pascal’.

## Kultivado 
Palcelerio estas dissemata ekde januaro ĝis marto sub varmigita vitro. Ĝi bezonas hejtadon. Alikaze la planto ekflorus tuj. La plantidoj estas elplantataj de la duona julio ĝis fino de septembro. En la dua duono de aprilo ankoraŭ eblas dissemi sub nehejtata vitro kaj elplantata en junio kaj rikolto ekde september ĝis fino de  oktobro. La plantdistanco estas inter la vicoj  30  X 40 cm kaj  30 cm ein la vico.

## Enhavosubstancoj 
100 g de freŝa foliripa celerio enhavas:

## Literaturo
* Gerd u. Marlene Haerkötter: Rund um Petersilie & Sellerie. Eichborn Verlag, Frankfurt am Main 1987, ISBN 3-8218-1308-3.
* Ewald Ernst: Kohlgemüse und Sellerie im Garten. Deutscher Landwirtschaftsverlag VEB, Berlin 1967, 1a eldono
* Georg Vogel: Handbuch des speziellen Gemüsebaues. Verlag Eugen Ulmer, Stuttgart 1996. ISBN 3-8001-5285-1, p. 975–990.

Kategorio:Legomoj
Kategorio:Folilegomoj
Kategorio:Apiacoj
Kategorio:Tigolegomoj
Miklós Major

**Miklós MAJOR** rumania hungara instruisto, geografo. Li naskiĝis en Sânmihaiu de Jos la 19-an de majo 1933 kaj mortis en Nușfalău la 21-an de majo 2010
## Kariero
Miklós Major diplomitiĝis en Universitato Bolyai de Kluĵo pri geologio-geografio (1956). Li instruis en la ĝenerala lernejo de Nușfalău. Li publikigis plurajn artikolojn kaj studaĵojn.
## Memstara libro
**Időjárás, éghajlat és a mezőgazdaság* (1980).
## Fonto
*RMIL 
*Hungara vikipedio

Kategorio:Rumanujaj hungaraj geografoj
Vintrolegomo

eta|planto de krispa brasiko
**vintrolegomo** estas legomspecoj, kiuj estas manĝataj precipe en vintro. Aŭ la legomo estas rikoltata en vintro aŭ stokebla tra la vintro.

Jenaj specoj apartenas al la vintrolegomo: multaj specioj el la brasikacoj, antaŭ ĉio la legombrasikoj, ekzemple blanka brasiko, ruĝa brasiko, florbrasiko, brusela brasiko, krispa brasiko kaj tigobrasiko. Ankaŭ radikpetroselo kaj pastinako, skorzonero, poreo, tigobrasiko, diversaj vintraj kukurboj, brusela cikorio kaj terpiro estas rigardataj vintra legomo..

La signifo de la vintra legomo por la nutrado malgraviĝis pro intensivigita agrikulturo kaj la internacia komerco kun multaj legomspecoj.

## Literaturo 
* Cornelia Schinharl: *Herbst- und Wintergemüse*; Seehamer-Verlag gGmbH 2004; ISBN 3934058728
* Nikolai Buroh & Bärbel Schermer: *Deutsche Küche*; Verlag Gräfe & Unzer 2007; ISBN 3833804645

Kategorio:Legomoj
Kategorio:Vintro
Atlantika Eŭropo

[dekstra|eta|250px|Atlantika Eŭropo

**Atlantika Eŭropo** estas fakvorto de [geografio kaj antropologio por indiki la okcidentan parton de Eŭropo ĉe Atlantiko. Oni ankaŭ uzas ĝin por indiki kulturan aŭ biogeografian regionon koincidan kun tiu areo.

Laŭ ampleksa difino, ĝi konsistas el la Britaj Insuloj (Irlando kaj Britio), Islando, Belgio, Nederlando, centro kaj nordokcidenta Portugalio, norda Hispanio, okcidentaj Francio kaj Skandinavio kaj norda Germanio.

Oni uzas la fakvorton **Atlantika Arko** pli precize por indiki arko-forman regionon, kiu konsistas el teritorio ĉirkaŭ Portugalio, Biskaja Golfo (atlantika bordo de Hispanio kaj Francio), nordo de Francio kaj preskaŭ tuto el la Britaj Insuloj.

Klimato estas pli-malpli simila en la tuta regiono (escepte de kelkaj partoj en Skandinavio) kaj en ĝi estas komunaj endemiaj specioj.

## Vidu ankaŭ 
*Oceana klimato

## Referencoj 
Kategorio:Regionoj en Eŭropo
Kategorio:Geografio de Eŭropo
The Virtue of Selfishness

***The Virtue of Selfishness*** (Esperantigite *La Virto de Egoismo*) estas anglalingva kolekto de eseoj de Ayn Rand kaj Nathaniel Branden. Ĝi estis eldonita en 1964. La verko okupiĝas pri temoj pri etika egoismo.

Kategorio:Libroj de Ayn Rand
Kategorio:Filozofio
Kategorio:Etiko
Kategorio:Objektivismo
Capitalism: The Unknown Ideal

***Capitalism: The Unkown Ideal*** (Esperantigite *Kapitalismo: La Nekonata Idealo*) estas anglalingva kolekto de eseoj ĉefe de Ayn Rand, sed ankaŭ de kunlaborantoj Nathaniel Branden, Alan Greenspan, kaj Robert Hessen. Ĝi estis publikigita en 1966. Temas pri la morala naturo de liberalisma kapitalismo kaj pri privata posedrajto.

Kategorio:Libroj de Ayn Rand
Kategorio:Filozofio
Kategorio:Etiko
Kategorio:Ekonomiko
Kategorio:Objektivismo
The Romantic Manifesto

***The Romantic Manifesto: A Philosophy of Literature*** (Esperantigite *La Romantika Manifesto: Filozofio de Literaturo*) estas anglalingva kolekto de eseoj de Ayn Rand. Ĝi estis eldonita en 1969. Ĝi temas pri naturo de arto.

Kategorio:Libroj de Ayn Rand
Kategorio:Filozofio
Kategorio:Arto
Kategorio:Estetiko
Kategorio:Objektivismo
Ballon (Charente-Maritime)

**Ballon** [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 768 loĝantojn en la jaro 2012.

## Geografio 
eta|maldekstra|Strato en Ballon
Ballon estas vilaĝo en la nordo de Charente-Maritime,  norde de Rochefort kaj  sudoriente de La Rochelle.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente-Maritime

Kategorio:Komunumoj de Charente-Maritime
(15183) 3074 T-1

**(15183) 3074 T-1** estas asteroido de la
asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Palomar-Leiden Enketo pri Trojanoj" ().

Kalkulata por la epoko de la , ĝia orbita granda duonakso estis 3,19739194  ; ĝi do tiam orbitis ĉ. 390&nbsp;000&nbsp;km cis la konvencia limo de 3,2 AU inter la meza kaj la ekstera asteroida zono.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1971
Teodoriko

**Teodoriko** aŭ **Teoderiko** estas esperantigo (tra latino) de la malnovgermana vira persona nomo *Dietrich*; germane ankaŭ *Theoderich* aŭ simile, gote *Þiudareiks*.

Pluraj homoj havis nomon **Teodoriko** aŭ simile, inter ili:

## Regantoj 
### Visigotaj reĝoj 
germane *Theoderich*, france *Théodoric*

* Teodoriko la 1-a (392-451), visigota reĝo
* Teodoriko la 2-a (426-466), visigota reĝo
* Teodoriko la Granda (454-526), ostrogota reĝo

### Frankaj (merovidaj) reĝoj 
germane *Theuderich*, france *Thierry*
* Teodoriko la 1-a (487-534),
* Teodoriko la 2-a (587-613)
* Teodoriko la 3-a (651-691)
* Teodoriko la 4-a (712-737)
* Listo de francaj reĝoj

### Aliaj 
* Teodoriko Strabono (399-481), estro de la Trakia gotoj
* Teodoriko de Aŭromonto (478-533), disciple de Sankta Remiĝo kiu iĝis abato en Abatejo de Sankta Teodoriko apud Reims, Francio
* :en:Theodric de Bernicia, (546-580) anglo-saksa reĝo de la 60 jarcento
* Sankta Teodrigo (580-630), kimra reĝo de Gwent and Glywysing, kiu estis martirigita batalante kontraŭ la saksoj
* Teodoriko la 1-a, Grafo de Nederlando (870–928/944)
* Teodoriko de  Ringelheim (872-916 episkopo de Paderborn
* Teodoriko la 2-a, Grafo de Nederlando (925–988)
* Teodoriko la 1-a (Episkopo de Metz) (929-984) episkopo de Meco
* Teodoriko la 1-a (Supra Loreno) (965-1027) grafo de Bar kaj duko de la Supra Loreno
*Teodoriko, Episkopo de Minden (1180-1231)
* Teodoriko (Naumburgo) (1085-1123) episkopo de Naumburgo
* Teodoriko (Meissen) (
* Teodoriko la 4-a (Luzacio) (1260-1307) margrafo
* Teodoriko el Bern, mita rolulo
* Diedrich Hoyer  la juna (1568–1623), germana politikisto kaj Urbestro de Bremen
* Diedrich Moller (1622–1687) juristo
* Diederik van Veldhuyzen (1651–1716), politikisto kaj aristokrato
* Diedrich Baedeker) (1680–1716), germana libristo kaj eldonisto
* Diederich Meier (1748–1802), germana juristo
* Diedrich Murken (1893–1958) kuracisto

Kategorio:Viraj personaj nomoj
Kategorio:Listoj de regantoj laŭ nomo
Carlos César

[eta|[Barack Obama and Carlos César en novembro 2010]]
**Carlos César** (naskiĝinta la 30-an de oktobro 1956, do nun -jara) estas portugala politikisto. Li estas eksprezidanto de la Regiona Registaro de la portugalia Aŭtonoma Regiono de la Acoroj (de 1996 ĝis 2012) kaj aktuala membro de la Portugala Konsilo de Ŝtato (*Conselho de Estado*), kiu donas rekomendojn al la ŝtata prezidanto. Krome li ekde la 29-a de novembro 2014 estas la nuna prezidanto de la Portugala Socialista Partio.

Kategorio:Portugalaj politikistoj
Kategorio:Portugalaj socialistoj
António Costa

**António Costa** aŭ plennome **António Luís dos Santos da Costa** (naskiĝinta , do nun -jara) estas portugala politikisto kaj prezidanto de la Eŭropa Konsilio (ekde 2024).  Ekde 2007 li estis la urbestro de Lisbono, kaj antaŭe de 2005 al 2007 servis kiel ŝtata ministro de interna administrado. Li estis elektita kiel ĝenerala sekretario de la Portugala Socialista Partio en septembro 2014. Li estis ĉefministro de Portugalio de 2015 ĝis 2024.

La patro de António Costa, la verkisto *Orlando da Costa*, devenas de la barata teritorio Goao, kiu ĝis 1961 estis kolonio de Portugalio.

Kategorio:Portugalaj politikistoj
Kategorio:Portugalaj socialistoj
Kategorio:Vicprezidantoj de la Eŭropa Parlamento
Horst Gruner

**Horst Gruner** - naskiĝis la 29-an de julio 1959, do nun -jara - estas germana esperantisto kaj diplomato.  Lia labordonanto do estas la federacia ministerio pri eksteraj rilatoj de Germanio. Pasiginte sian infanecon en la loĝloko Schöneck proksime de Hanau, li studis geografion en Frankfurto ĉe Majno, en Trenton (Usono), kaj en Parizo. Poste li eniris la diplomatan servon de la germania ministerio pri eksteraj rilatoj. Dum tiu tempo - fine de la studo kaj komence de la diplomata eduko - li de 1988 ĝis 1994 aktivis kiel kunlaboranto en la Germana Esperanto-Centro en Bonno, estis kunverkinto de instruilaro kaj pluraj nacilingvaj versioj de *Gerda malaperis* kaj de vortaro svahila-Esperanto. Dum la 1990-aj jaroj li deĵoris en la germanaj ambasadejoj de Pnompeno, Kamboĝo, kaj Daresalamo, Tanzanio, poste dum pluraj jaroj laboris en la ministerio en Berlino, dum la 2000-aj jaroj laboris en la germanaj ambasadejoj en Alĝerio kaj Jaundo, Kameruno. 2011-2013 li laboris en la germana ambasadejo en Kinŝaso, DR Kongo, al tio sekvis denove kvin jaroj en Berlino. Ekde oktobro 2018 ĝis aŭgusto 2023 li estis la germana ambasadoro en Sieraleono, kaj ekde tiam li plenumas la funkcion de germana ambasadoro en Gabono.

La 30-an de aprilo 2014, ĵus atinginte aĝon de ekzakte 20 000 tagoj, li rete publikigis kalkulon, laŭ kiu li dum 4 462 tagoj, do dum pli ol 12 jaroj, vivis en 17 afrikaj landoj, precipe en Kameruno (1 262 tagoj), Tanzanio (1 108 tagoj), Alĝerio (881 tagoj), Kongo Kinŝasa (do DR Kongo, 598 tagoj) kaj Ekvatora Gvineo (279 tagoj). Kompare pli modestas la vivtempo en Francio (360 tagoj), Usono (342 tagoj) kaj Kamboĝo (268 tagoj).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* artikolo "Diplomats and Esperanto" en la retejo *ipernity* fare de Henri Masson ( kaj jen ankaŭ )
* kvar fotoj pri germanlingva prelego de li pri "la DR Kongo kiel estonta merkatejo por germanaj entreprenistoj" la 30-an de aprilo 2014 en Berlino
* plia artikolo kaj foto, ankoraŭ el la tempo en la germana ambasadejo en Jaundo, Kameruno, la 2-an de septembro 2010  ()

Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Germanaj diplomatoj
Lars-Eric Lindblad

**Lars-Eric Lindblad** (23a de januaro, 1927 – 8a de julio, 1994) estis sved-usona entreprenisto kaj esploristo, kiu estis pioniro por turismo al multaj malproksimaj kaj ekzotaj partoj de la mondo. Li estris la unuan turisman ekspedicion al Antarkto en 1966 per argentina ŝipo, kaj dum multaj jaroj funkciigis sian propran ŝipon, la MS *Lindblad Explorer*, en la regionon. Fakuloj markas la ekspedicio de la *Lindblad Explorer* en 1969 al Antarkto kiel pionira por la nuntempa mar-bazita turismo tie.dekstra|280px|eta|Ŝipo de la ekspedicio de Lars-Eric Lindblad, nome MS *Lindblad Explorer*

## Referencoj 
## Verkoj 
* Lars-Eric Lindblad, *Passport to Anywhere: The story of Lars-Eric Lindblad*, New York : Times Publishing, 1983. ISBN 978-0-8129-1068-1

Kategorio:Svedaj esploristoj
Kategorio:Usonaj esploristoj
Kategorio:Esploristoj de Antarkto
Kategorio:Turismo en Antarkto
La Courneuve - 8 Mai 1945 (pariza metrostacio)

**La Courneuve - 8 Mai 1945** [la kuʁnœv ɥit mɛ milnœfsɑ̃kaʁɑ̃tsɛ̃k] estas stacio sur linio 7 de la Metroo de Parizo, kies norda finstacio ĝi estas, situanta en komunumo La Courneuve en departemento Seine-Saint-Denis, regiono Francilio.

## Stacio 
La stacio, inaŭgurita la  kun ĉeesto de Jacques Douffiagues, ministro delegita al transportoj, konsistigas la ekstremaĵon de la plilongigo de linio 7 decidita de lia antaŭulo, Charles Fiterman. Ĝi estis renovigita en 2005.

La stacio enhavas tri fervojojn, la centra vojo servanta tiom al eliroj kiom al alvenoj. La stacio disponas pri kvar alirejoj en la Placo de 8-Mai-1945 kaj kvar en interkonekto kun la tram-haltejo, situantaj sur la centra inter-ŝoseo de la placo kaj ekservintaj la .

## Interkonektoj 
*   ''*
*  RATP 152, 173
*  TRA 607, 609, 610
*  N42

## Proksime 
La stacio priservas interalie la komercan kvartalon «&nbsp;Quatre routes&nbsp;» kaj *Mémorial de la Résistance'', skulptaĵon de Shelomo Selinger.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de metrostacioj de Parizo
* Linio 7 de la metroo de Parizo
* La Courneuve
* La Courneuve - 8 Mai 1945 (Tramtransporto en Parizo)

Kategorio:Linio 7 de la metroo de Parizo
Kategorio:Stacioj de la metroo de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en La Courneuve
Gallieni (pariza metrostacio)

**Gallieni** [ɡaljeni] estas la orienta finstacio de linio 3 de la Metroo de Parizo, en komunumo Bagnolet.

## Stacio 
Ĝia nomo devenas de ties proksimeco kun Avenuo Gallieni en Bagnolet; ties nomo omaĝas al Joseph Gallieni, postmorte altigita al rango de marŝalo de Francio en 1921.

La stacio havas rektan aliron al Internacia Busstacio de Paris-Gallieni (), danke al interkonekta koridoro.

## Interkonektoj 
*  RATP 76 102 122 221 318 351

## Proksime 
* Internacia Busstacio de Paris-Gallieni
* Vendejaro Bel Est

## Vidu ankaŭ 
* Listo de metrostacioj de Parizo
* Linio 3 de la metroo de Parizo

## Eksteraj ligiloj 
* Gare routière internationale de Paris - Gallieni  ()

Kategorio:Linio 3 de la metroo de Parizo
Kategorio:Stacioj de la metroo de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en Bagnolet
Béla Ivády

**Béla Ivády** [ivAdi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ivády Béla** estis hungara politikisto, parlamentano, ministro. Lia nobela antaŭnomo estis *ivádi*, lia plej konata filo estis Sándor Ivády. 

Béla Ivády http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC06707/06841.htm naskiĝis la  1873 en Hungara reĝlando en Fólya (nuntempa  Folea en Rumanio). Li mortis la  1962 en Budapeŝto.

## Biografio 
Béla Ivády post lernado eklaboris en ministerio pri agrikulturo en 1896. Post 2 jaroj li edziĝis baldaŭe havanta 4 gefilojn. Li ricevis la titolon imperiestra kaj reĝa ĉambelano en 1907. Ekde 1922 li estis parlamenta deputito. En la jaroj 1931 kaj 1932 li estis ministro pri agrikulturo malpli ol duonjaron en Kabineto Gyula Károlyi.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj pri agrikulturo
Rodrigo Almada Rodríguez

**Rodrigo Almada Rodríguez** (naskiĝis la 26-an de marto 1891 en Villanueva del Fresno, provinco de Badajoz, mortis la 23-an de aŭgusto 1968 en Alakanto) estis hispana esperantisto, matematika instruisto kaj socialista politikisto, kiu estis unu el tri deputitoj en la unua Parlamento de la Dua Hispana Respubliko en 1931.

## Vivo 
Li studis la unuajn literojn en bazlernejo de la loĝloko Almendralejo, kie li translokiĝis kun sia familio baldaŭ post naskiĝo. Post tio li ĉeestis la mezlernejon de Badajoz kaj edukiĝis pri instruado en la Normala Lernejo de Madrido, kie li ankaŭ daŭrigis siajn studojn en la fako de matematiko. Li estis profesoro pri matematiko ĉe la Normala Lernejo de Badajoz de 1916 ĝis 1932. Entuziasma subtenanto de Esperanto, li donis senkostajn lingvokursojn en unu el la klasĉambroj de la Liceo de Metiistoj. Li aliĝis al la socialisma partio PSOE en la 1910-aj jaroj, kaj kandidatiĝis en la elektoj por provincaj deputitoj en julio 1919 por la komunumo *Zafra-Fuente de Cantos* (Badajoz). Post la urbaj elektoj de aprilo 1931 li funkciis kiel magistratano kaj vicurbestro de la urbo Badajoz. Reprezentinta la socialistan asocion de Badajoz en la Eksterordinara Kongreso de la Socialisma Partio en 1931, li estis elektita por Badajoz en la ĝeneralaj elektoj de 1931, kaj iĝis deputito en la unua Parlamento de la Dua Hispana Respubliko. En oktobro 1933 li translokiĝis al Alakanto, kie li instruis ĉe la Normala Lernejo. Fine de la hispana enlanda milito li elmigris al Alĝerio de kie li revenis fine de la jaro 1940. Post jaroj sen rajto praktiki sian profesion li estis fine rehabilitita kaj plufunkciis kiel instruisto en Cuenca inter la jaroj 1951-1954 kaj en Alakanto de 1954 ĝis 1961 kiam li retiriĝis al pensiiĝo. Li mortis en tiu urbo la 23-an de aŭgusto 1968.

## Eksteraj ligiloj 
* hispanlingva biografio pri li en retejo de la fondaĵo Pablo Iglesias, precipa fonto de la biografiaj informoj en tiu ĉi teksto

Kategorio:Hispanaj esperantistoj
Kategorio:Hispanaj politikistoj
Kategorio:Hispanaj socialistoj
Celofannudelo

eta|Celofannudeloj
**Celofannudeloj** estas la nudeloj de la orientazia kuirarto. Ili estas tre maldikaj kaj kuirite lumtralaseblaj kiel celofano.

## Farado 
La celofannudeloj konsistas nur el la amelo de la mungfabo kaj akvo. El la semoj de tiu fabo oni akiras la glueblan bazan substancon, al kiu akvo aldoniĝas. La koreaj celofannudeloj, nomataj *Dangmyeon* estas farataj el la amelo de batato. Celofannudeloj el mungfaboj konsistas je ĉ. 88 % el karbonhidratoj kaj je 2,5 % el fibraĵoj. Ili ne enhavas salon, grason aŭ proteinon.

Ne konfuzu ilin kun la (neklare blankaj) riznudeloj.

eta|Celofannudeloj

## Preparado 
Male al la aliaj nudeloj la celofannudeloj ne estas kuiritaj, sed nur trempitaj en akvo aŭ rekte aldonitaj en la supon. Ili ankaŭ estas friteblaj. La nudeloj estas preskaŭ neŭtralaj laŭ gusto, sed bone kombiniĝas kun aliaj aromoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Artikel zu Glasnudeln im Magazin „inAsien“ 

Kategorio:Pastaĵoj
Kategorio:Filipina kuirarto
Kategorio:Vjetnama kuirarto
Kategorio:Korea kuirarto
Kategorio:Nudeloj
Emil Purgly

**Emil Purgly** [purgli], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj laŭ plena nomo **Purgly Emil Lajos Károly Benedek** estis hungara ministro, departementestro. Lia nobela antaŭnomo estis *jószáshelyi*.

Emil Purgly http://www.ogyk.hu/e-konyvt/mpgy/alm/al935_40/132.htm naskiĝis la  1880 en Tompapuszta (nuna apartenaĵo de Battonya). Li mortis la  1964 en Budapeŝto.

## Biografio 
Emil Purgly lernis en agrikultura akademio de Magyaróvár, poste li lernis juron en Universitato de Budapeŝto. Post lernado li laboris en la departementa administrado. En 1903 li edziĝis baldaŭe havanta 4 gefilojn. Dum la 1-a mondmilito li batalis en serbaj kaj italaj batalejoj, poste li estis departementestro dum 8 jaroj. Inter 1929 kaj 1944 li estis membro en la senato. En 1932 li estis ministro pri agrikulturo en Kabineto Gyula Károlyi. Li ricevis premiojn en 1926 kaj 1932.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero P, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj pri agrikulturo
Jenő Karafiáth

**Jenő Karafiáth** [karafiAt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Karafiáth Jenő** estis hungara ministro, politikisto, urbestro, parlamentano.

Jenő Karafiáth http://mek.niif.hu/00300/00355/html/index.html  naskiĝis la  1883 en Budapeŝto. Li mortis la  1952 en Budapeŝto.

## Biografio 
Jenő Karafiáth lernis juron kaj filozofion, poste li laboris en la ŝtata administrado. Post falo de Hungara Sovetrespubliko li estis subministro. Inter 1922 kaj 1931 li estis parlamenta deputito kun signifa titolo. En la jaroj 1931 kaj 1932 preskaŭ jaron li estis ministro pri religio kaj eduko en Kabineto Gyula Károlyi. Inter 1937 kaj 1942 li estis urbestro de Budapeŝto.

## Liaj kontribuoj 
* *Akkordok* (1909) - poemoj
* *Magyarország újjászületéséért* (1930) - paroladoj

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj pri edukado
Kategorio:Hungaraj urbestroj
Nation (pariza metrostacio)

**Nation** [nasjɔ̃] () estas stacio sur linioj 1, 2, 6 kaj 9 de la Metroo de Parizo situanta inter la 11-a kaj 12-a arondismentoj de Parizo.

## Stacio 
La stacio eltiras sian nomon el Placo de la Nation, kiu nomiĝas tiel depost 1880 omaĝe al la Nacia tago.

La stacio troviĝas sub kaj ĉirkaŭ Placo de la Nation.

La stacio sur linio 9 ricevis la aldonan nomon "Place des Antilles" ().

## Alirejoj 
# Avenuo du Trône: inter-ŝoseo Placo de la Nation, angulo Avenuo du Trône, ŝtuparo
# Avenuo Dorian: inter-ŝoseo Placo de la Nation, angulo Avenuo Dorian, ŝtuparo
# Bulvardo Diderot: inter-ŝoseo fronte al n-ro 28, Placo de la Nation, angulo Strato Faubourg Saint-Antoine kaj Bulvardo Diderot
# Bulvardo Voltaire: inter-ŝoseo fronte al n-ro 3, Placo de la Nation, angulo Strato Faubourg Saint-Antoine kaj Bulvardo Voltaire, rulŝtuparoj (nur supren), ŝtuparo 
# Avenuo de Taillebourg: inter-ŝoseo fronte al n-ro 15, Placo de la Nation, angulo Avenuo de Taillebourg, ŝtuparoj kaj rulŝtuparoj (supren kaj malsupren)
# Avenuo du Bel-Air: inter-ŝoseo Placo de la Nation, angulo Avenuo du Bel-Air, lifto

## Interkonektoj 
*   *Nation*
*  RATP 26 56 57 71 86 215 351
*  N11

## Proksime 
* Placo de la Nation

## Bildgalerio 

Ligne-1-Nation-3.jpg|Stacio sur linio 1 antaŭ aŭtomatigo
Ligne-2-Nation-2.jpg|Stacio sur linio 2 (2006)
MF01NationLTR.JPG|MF 01 en finstacio de linio 2
Metro de Paris - Ligne 6 - Nation - Motte seats.jpg|Stacio sur linio 6
Nation 9 (métro Paris) MF67 à quai par Cramos.JPG|MF 67 en stacio sur linio 9
Nation 9 (métro Paris) blason Antilles par Cramos.JPG|Blazonoj sur kajo direkto '''' sur linio 9
Guimard Nation Diderot.jpg|Alirejo #3 de stilo "Guimard"

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
*Listo de metrostacioj de Parizo
*Linio 1 de la metroo de Parizo
*Linio 2 de la metroo de Parizo
*Linio 6 de la metroo de Parizo
*Linio 9 de la metroo de Parizo

## Eksteraj ligiloj 
*  (RATP)

Kategorio:Linio 1 de la metroo de Parizo
Kategorio:Linio 2 de la metroo de Parizo
Kategorio:Linio 6 de la metroo de Parizo
Kategorio:Linio 9 de la metroo de Parizo
Kategorio:Stacioj de la metroo de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 11-a arondismento de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 12-a arondismento de Parizo
Unupotaĵo

eta|lenta unupotaĵo kun ŝafaĵo
**Unupotaĵo** estas ĝenerale satiga supo de ofte kamparana origino, kiu servas kiel kompleta manĝaĵo. Tipaj ingrediencoj estas fruktoj de fabacoj kiel pizoj, fazeolo aŭ lento, legomo kiel legombrasiko, napoj, karotoj aŭ terpomoj, sed ankaŭ cerealaĵo kiel hordeo, pano aŭ nudeloj, en akvo aŭ buljono kuirita. Aldoniĝas ekzemple poreo, tubercelerio kaj cepoj, viando, kolbaso aŭ lardo (ofte peklita aŭ fumaĵita). La diversaj inkrediencoj havas diverslongajn kuirtempojn kiujn oni devas atenti.

La manĝaĵoj, kiuj estas kuiritaj en unu poto, estas tre malnovaj kaj tutmonde disvastigitaj.

[eta|publika manĝado de unupotaĵo favore al [Winterhilfswerk en Germanujo, 1938]]

## Kulturhistorio 
La kuna kuirado de la diversaj ingrediencoj kaj la kombinaĵo de viando kaj legomoj en unu poto verŝajne estas la plej malnova kuirtekniko de la homaro. Ĝi aĝas jam jarmilojn. Tiu kuirtekniko estas konata en ĉiuj kulturoj.

Ekzemploj por historiaj unupotaĵoj estas la cereala kaĉo ĉe la romiaj gladiatoroj, kiu enhavas krom cerealan kaĉon ankaŭ fabojn, miksaĵon el cerealoj, legomojn kaj viandon ĉe la Ĝermanoj kaj la ĉe la nordamerikaj praloĝantoj.

Speciala poto por kuiri sen kaserolo sur malferma fajro, iu trikrura poto, estas konata en diversaj kulturoj. Konataj estas tiuj potoj en Arabio, en la Romia Imperio ĉe la antikvaj grekoj, en la Balkana duoninsulo, tie nomata (*saĉ*) aŭ en Nordafriko (tajine).

## Referencoj 
## Literaturo 
* *Herings Lexikon der Küche*. Fachbuchverlag Pfannenberg, Haan-Gruiten, 23a eldono 2001, ISBN 3-8057-0470-4
* Konrad Köstlin: *Der Eintopf der Deutschen. Das Zusammengekochte als Kult-Essen*, in: Utz Jeggle (Hrsg.): Tübinger Beiträge zur Volkskultur. (Untersuchungen des Ludwig-Uhland-Instituts der Universität Tübingen; Bd. 69). Tübinger Vereinigung für Volkskunde, Tübingen 1986, ISBN 3-925340-51-3, S. 220-241

Kategorio:Supoj
Kategorio:Germana kuirarto
Preĝejo Stefano la 1-a (Fajsz)

**preĝejo Stefano la 1-a (Hungario)** estas romkatolika konstruaĵo en Hungario, en vilaĝo Fajsz.

## Historio 
En Fajsz jam dum la mezepoko preĝejo funkciis, kiu iom ruiniĝis dum dominado de turkoj. En 1750 pli nova preĝejo estis konstruita, sed pro fulmotrafo ĝi malkonstruiĝis en 1908. La nun videbla novromanika preĝejo estis konstruita inter 1909 kaj 1910. La orgeno estas aŭdebla de 1911.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola, sed antaŭe skulptaĵo pri Sankta Triunuo estas videbla. Sur la ekstera muro 2 memortabuloj memorigas pri falintoj de la mondomilitoj. En mezo de la fasado estas la enirejo, dekstre alta turo altiĝas. Malantaŭ la fasado la ĉefnavo etendiĝas, la kruciĝanta alia flankonavo estas malpli granda. Menciindas du pentritaj vitraj fenestroj pri Ladislao la 1-a (Hungario) kaj Emeriko de Hungario.

Kermeso okazas en la 20-an de aŭgusto.

## Fontoj 
* hungare kun foto
* kun multe da fotoj
* hungare

Fajsz
Fajsz
Serpentkukumo

eta|nanaj kukomo de la kultivaro 'Melita'
eta|kultivaro 'Gele Tros'
eta|vira floro de 'Gele Tros'
eta|laŭlonga skco de matura serpentkukumo
eta|foliumita serpentfolio
eta|atakita ruĝa akario Tetranychus urticae
eta|Falsa melduo
eta|vera melduo

La **serpentkukumo** estas  frukto, kiu estas manĝata krude kiel salato. La planto estas speciala kultivargrupo de la  ordinara kukumo  *Cucumis sativus*, kiu estas kultivita jam pli ol 3000 jaroj. Kompare al la ordinara kukumo la serpentkukumo estas multe pli longa kaj granda. la hodiaŭ kultivitaj serpentkukumoj nur havas inan floron. Por la kresko de la frukto ne necesas polonigadon kaj fekundadon. La flavaj kaj blankaj kukumoj ja havas virajn kaj inajn florojn.

La  genaro de la kukuma planto estas dokumentita kaj ampleksas  25.000 genoj.

## Kultivado 
La planto estas  grimpoplanto kun ĉiroj, sed ĝi povas kreski ankaŭ horizontale kaj povas esti kultivata surgrunde. Ofte la plantoj estas kultivataj en plantdomoj. Tie la plantoj povas grimpi ĉe ŝnuroj. Post la florado la fruktoj bezonas ĉirkaŭ  10 ĝis 14 tagoj por ricevi la rikoltpezon de 400 ĝis 450 gramoj. Dum la tuta jaro oni povas rikolti serpentkukumoj el vitrodomoj. Oni plantas kaj rikoltas tri kulturojn po jaro.

La frukto estas rikoltata kiam ĝi estas abkorau malhelverda. Maturaj fruktoj fariĝas flavverdaj kaj ne plu estas vendeblaj..

## Utiligado 
La serpentkukumoj estas manĝatajen salatoj.  Ili ankaŭ povas esti brezita kaj farĉita kun Viandhaketaĵo.
La greka dzadziko enhavas kukumoj. Ĝi konsistas el dika greka aŭ bulgara  jogurto, ajlo, salo kaj kukomoj.

## Konservado 
La serpetkukumo povas esti plej bone foliumita ĉe temperaturo de 10&nbsp;°C ĝis 13&nbsp;°C.

## Enhavosubstancoj 
La serpentkukumo enhavas antaŭ ĉio akvo kaj malmulte da nutraj elementoj. 100 gamoj de freŝa  kaj nesenŝeligita frukto enhavas:

## Vidu ankaŭ 
* Kukumo

Kategorio:Kukurbacoj
Kategorio:Fruktlegomoj
Kategorio:Kulturplantoj