open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sruby

:*Eble vi serĉas Sruby en distrikto Domažlice.*

Municipo **Sruby** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Ústí nad Orlicí, en milde ondiĝinta pejzaĝo inter riveroj Tichá Orlice kaj Loučná, ĉe ŝoseo n-ro 315 inter Týnišťko kaj Choceň, 5&nbsp;km okcidente de urbo Choceň. Ĝi origine estis tipa strata vilaĝo kun orte situantaj kampoj. Nuntempe estas tiu ĉi situo de domoj el la dua duono de la 19-a kaj la unua duono de la 20-a jarcentoj difektita per konstruoj de mastruma korto kaj nova kvartalo de familiaj dometoj. Vivas ĉi tie  (). Al la municipo apartenas vilaĝo Hluboká.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
### Preĝejo 
Pseŭdohistoria preĝejo de Ĉieleniro de la Sinjoro devenas el la jaro 1878. Ĝi situas sur loko de origina gotika kirko. La preĝejo estas ununava, oblonga kun turo enmasonita en okcidenta fronto kun malpli larĝa poligone fermita presbiterejo. En la navo estas kasona plafono. Novromanika ekipaĵo devenas el la lasta kvarono de 19-a jarcento.
300ra|eta|maldekstra|Kampara domo kun gablo, situanta ĉe la preĝejo

### Popola arĥitekturo 
Kamparana domo n-ro 32 el la duono de 19-a jarcento, teretaĝa kun ornama lignotabula gablo.

### Monumento al la falintoj 
Monumento al la falintoj en la unua mondmilito troviĝas sur la vilaĝplaco. Ĝi estas el la jaro 1922 de L Troman kaj L. Hilgert.

## Turismo 
La vilaĝo najbaras kun vasta zono de arbaroj inter Choceň kaj Hradec Králové. La regiono estas ideala por pieda turismo kaj cikloturismo en ebenaĵo de rivero Tichá Orlice kaj por ripoza kolektado de arbarfruktoj kaj fungoj. Proksime de Sruby, norde en arbaro, kondukas turisma verde markita vojo  inter Choceň kaj Horní Jelení, kaj tra Sruby kondukas cikloturismaj vojoj n-ro 4237, 4229 kaj 4230, kiujn oni povas diversmaniere kombini kun pluaj aliaj vojoj.

## Literaturo 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en j. 2004.
* Dr. E. Poche, DrSc. a kol. – *Umělecké památky Čech*. Eldonis Akademia en Prago en j. 1978.


Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Ústí nad Orlicí
Kategorio:Municipoj en distrikto Ústí nad Orlicí
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
Kategorio:Setlejoj en Orlica tabulo
Soboš

**Soboš,** hungare **Szobos** [soboŝ], rutene **Собош** [soboŝ] estas malgranda vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Soboš situas en valo, laŭ ĉefvojo Giraltovce-Pollando. Svidník troviĝas je 20, Giraltovce je 7&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1414 en formoj *"Zabus, Zobos"*. En 1427 30, en 1600 14, en 1715 18 familioj pagis impostojn. Fine de la 15-a jarcento pro atakadoj de poloj la vilaĝo preskaŭ senhomiĝis. En la 18-a jarcento la vilaĝanoj produktis famajn fajancojn. En 1787 264 vilaĝanoj loĝis en 37 domoj, en 1828 320 vilaĝanoj en 41 domoj. Fine de la 19-a jarcento multaj migris al Ameriko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Szobos 191 homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Girált, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Soboš 129 homoj, (112 slovakoj, 14 rutenoj).

## Vidindaĵoj 
* grekokatolika preĝejo de 1880
* kapelo

Kategorio:Municipoj en distrikto Svidník
Ede Lévay

**LÉVAY Ede** (pro. le:vai) estis hungara matematikisto naskita en Nadjvarado la 18-an de aprilo 1864 kaj mortinta en Budapeŝto la 30-an de decembro 1928.

## Biografio
Ede Lévay diplomiĝis en Koloĵvaro kaj li instruis en Szeged, Nyitra, Pozsony, Bp., de 1914 li estis direktoro de komerca ĉefreala lernejo de distrikto 5-a de Budapeŝto. 

## Verkoj
**Az elektromosság Faraday-Maxwell féle elméletének vázlata* (Pozsony, 1897); 
**Csillagászati és fizikai földrajz* (Bp., 1913); 
**Algebra* (Bp. 1913); 
**A differenciál és integrálszámítás elemei* (Bp., 1913); Fizika (Bp., 1914).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Svidnička

**Svidnička** (hungare *Kisfagyalos* [kiŝfadjaloŝ], rutene *Свідничка* [svidniĉka]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Svidnička situas en valo, laŭ flankovojoj. Svidník troviĝas je 10&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1559 parte en hungara, parte en slava formo *"Kys Zwdnyk"*. En 1572 nur unusola familio pagis imposton al la reĝo. En 1600 oni komputis tie 7 domojn, templon kaj paroĥon. En 1787 150 vilaĝanoj loĝis en 28 domoj, en 1828 250 vilaĝanoj en 31 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Szvidnicska*, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kisfagyalos 228 homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Svidník, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Svidnička 134 homoj, (105 slovakoj, 23 rutenoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika klasikisma preĝejo de 1815

Kategorio:Municipoj en distrikto Svidník
Šarbov

**Šarbov** (hungare *Sarbó* [ŝarbO], rutene *Шарбів* [ŝarbiv]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Šarbov situas en valo, laŭ la landlimo de Pollando, fine de sakovojo el Medvedie. Svidník troviĝas je 20&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1618 en formo *"Sarbowa"*. En 1709 epidemio pri pesto okazis. Ĝis 1857 vitrofarejo funkciis. En 1787 50 vilaĝanoj vivis en 6 domoj, en 1828 73 vilaĝanoj en 7 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Sarbó 107 homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Svidník, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Šarbov 9 homoj, (5 slovakoj, 4 rutenoj).

## Vidindaĵoj 
* grekokatolika preĝejo de 1923

Kategorio:Municipoj en distrikto Svidník
Balázs Lippai

**LIPPAI Balázs** (pro. lipai) estas hungara kapitano de hajdukoj naskita ? kaj mortinta en januaro 1605.
## Biografio
Balázs Lippai estis cigandevena soldato en fortikaĵo Lippa. La 14-an de oktobro 1604 li aliĝis al Stefano Bocskai kiel kapitano. Reganto Bocskai ekzekutigis lin laŭ preteksto pro komplotsuspekto.
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Lippai, B.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
József Lippert

**LIPPERT József** estis hungara arkitekto naskita en Arado la 21-an de januaro 1826 kaj mortinta en Gutenstein (apud Vieno) la 15-an de aŭgusto 1902.

## Biografio
József Lippert studis en Akademio de Belartoj de Vieno kaj li faris studvojaĝojn en Italio, Francio kaj Skandinavio. Ekde 1850 li estis arkitekta konsilisto de Arnold Ipolyi, de 1857 li laboris al arkiepiskopo de Esztergom, János Simor, de 1864 li estis lia ĉefarkitekto.
 
## Ĉefaj liaj konstruaĵoj en Hungario
*Antaŭhalo de Primasa baziliko de Esztergom, Kapelo St. Stefano, Palaco kardinala de Esztergom, Kapelo Szondy de Drégely, rekonstruado de Ĉefkatedralo Ĉieliro de Maria (Kalocsa), restaŭrado de kapelo en Baziliko de Győr.

## Fontoj
* Magyar Életrajzi Lexikon
* Katolikus Lexikon

Kategorio:Hungaraj arkitektoj 
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
János Listi

**LISTI János** (pro. listi) Liszt, Listhi, Listius estis hungara episkopo naskita en Sibio ? kaj mortinta en Prago la 5-an de marto 1577.

## Biografio 
János Listi servis ĝis 1552 en la kortego de reĝino Izabela (Hungario), pli poste li alvenis al kortego de arkiepiskopo de Esztergom, Miklós Oláh. En 1553 li iĝis sekretario de kortega kancelario de Vieno. En 1568 li iĝis episkopo de Veszprém kaj vickanceliero de Hungario, en 1573 episkopo de Győr kaj ĉefkanceliero.

## Ĉefaj verkoj 
* *Commentariolus de coronatione Maximiliani II.* (Eldonis Bél Mátyás, Adparatus, Pozsony, 1735);
* *Adnotationes. . .* (eldonis Kovachich Márton György, Scriptores… minores. I. Buda, 1798).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Šarišský Štiavnik

**Šarišský Štiavnik** (hungare *Sósfüred* [ŝOŝfured], germane *Schawnik* [ŝavnik]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Šarišský Štiavnik situas en valo, laŭ rojo, laŭ ĉefvojo Giraltovce-Pollando. Svidník troviĝas je 14&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la bieno en 1414, pri la vilaĝo en 1567 en formo *"Chawnyk"*, pri la kuracakvo en la 17-a jarcento. En 1600 oni komputis tie 16 domojn. En 1787 208 vilaĝanoj vivis en 29 domoj, en 1828 307 vilaĝanoj en 40 domoj. En la 18-a jarcento banejo konstruiĝis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Sósfüred 173 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Giraltovce, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Šarišský Štiavnik 292 homoj, (241 slovakoj, 42 rutenoj kaj 6 ukrainoj).

## Vidindaĵoj 
* grekokatolika ligna preĝejo de 1773, en 1927 ĝi malkonstruiĝis, nur la sonoriloturo restis.
* banejo, la nuna konstruaĵo konstruiĝis en la 19-a jarcento

Kategorio:Municipoj en distrikto Svidník
Kategorio:Banlokoj en Slovakio
Šemetkovce

eta|250ra|maldekstra|Preĝejo en Šemetkovce
**Šemetkovce** (hungare *Szemes* [semeŝ], rutene *Шеметківцї* [ŝemetkivcji]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Šemetkovce situas en valo, fine de sakovojo. Svidník troviĝas je 11&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1572 en formo *"Semethkocze"*. En 1787 228 vilaĝanoj loĝis en 29 domoj, en 1828 252 vilaĝanoj en 32 domoj. Fine de la 19-a jarcento multaj migris al Ameriko. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Semetkócz*, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Szemes 217 homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Svidník, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1944 pro la bataladoj la loĝantoj multe suferis. En 2001 vivis en Šemetkovce 99 homoj, (90 slovakoj, 7 rutenoj).

## Vidindaĵoj 
* grekokatolika preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo de 1752
* sonorilostablo el la 19-a jarcento

Kategorio:Municipoj en distrikto Svidník
Ĉikago-ĵazo

**Ĉikago-ĵazo** aŭ **ĉikaga ĵazo** estas memstara stilo ene de la evoluo de ĵazo. Ĝi evoluis el imitado stampita origine de la "nigrula" novorleana ĵazo deflandke de blankulaj muzikistoj. *Ĉikago-ĵazon* oni ne erare intermiksu kun diksilando.

## Evoluo 
Komence de la 1920-aj jaroj multaj nigulaj muzikistoj iris de Nov-Orleano al Ĉikago (i.a King Oliver, Jelly Roll Morton kaj Louis Armstrong). Ĉefa kialo por tio estis, ke la tiama amuzokvartalo en Nov-Orleano, Storyville, estis fermita per dekreto, kio ekigis grandan migradon de muzikistoj aparte al Ĉikago. Krome la oferto da laborpostenoj en Chicago estis larĝa, kaj tie povis labori ankaŭ nigrulaj muzikistoj, kio tiam estis nekutima. Kelkaj lernantoj kaj studentoj el la blankula mezklaso, kiu je la suda flanko de Ĉikago aŭskultis novorleanan ĵazon, komencis kopii siajn nigrulajn modelulojn, je kio ili evoluigis apartan stilon.

## Stildistingiloj
Ĉikago-ĵazon distingas pli alta graveco de la solooj (male al la kolektivimprovizado de la frua novorleana ĵazo), la kreska graveco de la saksofono kaj precipe certa sinretenemo dum la ludado. Komence de la 1930-aj jaroj la leviĝanta  bandega muziko de svingo anstataŭis la stilon.

## Instrumentado 
La saksofono pligraviĝis, aparte kiel soloinstrumento. Kontrabaso kaj gitaro anstataŭis tubjon kaj banĝon. Krome 2-a kaj 4-a taktotempo estis pli forte akcentita precipe per la frapinstrumentaro.

## Interpretintoj 
Famaj reprezentantoj de ĉikago-ĵazo estis i.a. Bix Beiderbecke, Jimmy McPartland, Frank Teschemacher, Bud Freeman, Gene Krupa, Frank Trumbauer, Frank Westphal, Red Nichols, Hoagy Carmichael, Adrian Rollini, Eddie Condon, Joe Venuti, juna Benny Goodman.

## Literaturo 
* Werner Burkhardt: Chicago. In: Joachim-Ernst Berendt (Hg.) *Die Story des Jazz. Vom New Orleans zum Rock Jazz.* Reinbek 1978 (1991), S. 63-83
* William Howland Kennedy: *Chicago Jazz. A Cultural History, 1904–1930*. Oxford University Press, New York 1993. ISBN 0-19-506453-4

Kategorio:Stiloj de ĵazo
Ĵazo
2338 Bokhan

'*2338 *Bokhan'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Nadeĵda Antonovna Boĥan'' anino de la instituto pri teoria astronomio en Leningrado.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1977
Zsigmond Lónyai

**LÓNYAI Zsigmond**, barono (pro. lo:njai) estis hungara grandbienulo, diplomato naskita ? en 1593 kaj mortinta ? la 7-an de majo 1653.
## Biografio
Barono Zsigmond Lónyay en 1626 estis sendito de la reganto Gabrielo Bethlen kaj lia komisiito pri pactraktado ĉe la imperiestro, poste en 1644 – 45 sendito de reganto Georgo Rákóczi la 1-a ĉe la palatino Miklós Eszterházy. Li havis meriton gravan en la pactraktatoj de Pozsony kaj Linz. En 1627 li estis ĉefprefekto de departemento Kraszna, en 1648 de departemento Bereg. En 1649 li estis kandidato de palatino. Li ricevis rangon de barono en 1627 de Ferdinando la 2-a (Sankta Romia Imperio).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj diplomatoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj baronoj
István Losonczy

**LOSONCZY István** (pro. loŝonci) estis hungara grandbienulo, magnato, kapitano de Temeŝvaro naskita ? kaj mortinta en Temeŝvaro la 27-an de julio 1552.

## Biografio
Losonczy staris komence flanke de reĝo Johano la 1-a (Hungario), poste li aliĝis al Ferdinando la 1-a (Sankta Romia Imperio). En 1542 li partoprenis la sieĝadon sensukcesan kontraŭ Peŝto en la armeo de Ferdinando. En 1547 li iĝis ĉefprefekto de departemento Nógrád. En 1551 li partoprenis la militmarŝon kontraŭ Transilvanio. En la sama jaro li iĝis ĉefprefekto de Temes kaj kapitano de Temeŝvaro. En 1552 post unumonata sieĝado turka, li kapitulacis al paŝao Ahmed precipe je la postulo de germanaj kaj hispanaj dungsoldatoj. Je la elirado el la fortikaĵo la turkoj atakis la gardistaron de la fortikaĵo, li iĝis vundite kaptito kaj la paŝao senkapitigis lin.

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Losonczy I.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Anna Lónyai

**LÓNYAI Anna** estis hungara virino, edzino de István Wesselényi, poste de la reganto de Transilvanio, Johano Kemény naskita ? kaj mortinta ? ĉirkaŭ 1693

## Biografio
Anna Lónyay post la morto de sia edzo apogis la tronkandidatiĝon de Simon Kemény kontraŭ Apafi la 1-a, pli poste li helpis la kaŝvagadigintojn. Pro tiu oni konfiskis ŝiajn bienojn en Hungario. La historion de sia geedziĝo kun Kemény priskribis poeto István Gyöngyösi (*Porábul megéledett Phoenix*, 1693).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
São Vicente de Minas

**São Vicente de Minas** (prononco: *saŭnvisente deminas*) estas urba municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono *Sul e Sudoeste de Minas* kaj en la mikroregiono *Andrelândia*. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun .

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Minas-Ĝerajso

## Eksteraj ligiloj 
* prezento de Sao Vicente de Minas en Jutubo (5 minutoj, de aprilo 2021)

Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
Persona non grata

La termino ***persona non grata*** (latine „persono ne dezirata“ aŭ „persono ne bonvena“; ankaŭ *persona ingrata*; itale: *persona non gradita*) estas priskribo por ano de la diplomata servo de ŝtato, kies oficiala restado en gastiga lando ne plu estas tolerata de la registaro de tiu gastiga lando, kaj kiu do ene de limigita tempo devas elvojaĝi. Malo de tio estas la terminoj *persona grata* (persono bonvena) respektive *persona gratissima* (persono tre bonvena), per kiu estonta gastiga lando deklaras bonvenigi homon kiel estonta diplomato en tiu lando, kaj permesi la enveturon.

## Uzo en diplomatio 
Diplomatoj en la gasta lando, en kiu ili laboras, havas tiel nomatan "diplomatan imunecon", tio signifas ke ne eblas persekuti ilin laŭ la jura sistemo de la gasta lando eĉ kiam ili agis kontraŭ ties leĝoj. La gastiga lando nur havas la eblon forsendi la diplomaton el la lando, deklarante lin aŭ ŝin *persona non grata*. Krom havi konkretan suspekton pri krima ago de diplomato, ŝtatoj foje forsendas diplomatojn pro suspekto pri spionado, kaj foje ankaŭ simple venĝe pro forsendo de siaj diplomatoj el la hejmlando de la nun forsendata diplomato, aŭ pri ĝenerala koleriĝo pri la hejmlando de la diplomato. Dum la Malvarma Milito ekzemple la registaroj de Usono kaj Sovetunio ĉiam atentis pri "egalkvanteco" de diplomatoj: se unu el la du ŝtatoj forsendis kulturan ataŝeon kaj du pliajn ambasadejajn kunlaboranojn el la lando, la alia tuj responde same forsendis la aliŝtatan kulturan ataŝeon kaj du pliajn ambasadejajn kunlaboranojn el la lando. 

## Uzo en germaniaj universitatoj 
Ĝis la 1960-aj jaroj en iuj universitatoj de Germanio estis la kutimo, ke doktoriĝinto kiu petis habilitiĝon unue devis peti, ke la koncerna universitata fakultato deklaru lin aŭ ŝin *"persona grata"*. Se la fakultata gvidantaro ne donis tiun deklaron, do nomis la kandidaton "persono non grata", habilitiĝo en tiu universitato ne eblis. Foje iuj profesoroj uzis tiun kutimon en interpersonaj bataloj kontraŭ aliaj profesoroj, malebligante habilitiĝon de la malŝatata profesora kolego.

## Uzo en neformala lingvouzo 
En neformala lingvouzo la termino ofte - aparte en amaskomunikiloj - uzatas por ajnaj personoj, kiuj konsideriĝu "personoj ne bonvenaj" fare de la socio aŭ de la amaskomunikiloj. Paralele ĝi ankaŭ uzeblas en pli eta socia subgrupo, en familio aŭ amikaro, por persono(j) ne bonvenaj en tiu subgrupo. Ankaŭ la kunlaborantaro de kazinoj ofte uzas la terminon por klientoj ne (plu) bonvenaj en la koncerna kazino.

## Uzo en Esperantio 
Aparta grupo de esperantistoj, ĝenerale konata kiel Esperanta Civito, establis liston de "persona non grata", ŝajne celanta malebligi aniĝon al ĝi de homoj, kiuj ne volas aniĝi al ĝi. 
En tiun liston oni enskribis kvar nomojn: S-ro László Szilvási (en 1999), S-ro Kalle Kniivilä (en 2005), S-ro Jorge Camacho Cordòn (en 2017), S-ro Lee Miller (en 2021).

Kategorio:Interpersona rilatado
Kategorio:Internacia juro
Kategorio:Latinaj juraj esprimoj
Kategorio:Diplomatio
Kategorio:Ŝtataj honorigoj
Tabuleiro

**Tabuleiro** (prononco: *tabulejro*, oficiale ) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono *Zona da Mata* (esperante Zono de la Ĝangalo) kaj en la mikroregiono *Ubá*. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun .

La loĝloko estis levita al la rango de municipo en 1953.  

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Minas-Ĝerajso	

## Eksteraj ligiloj 
*  () 

Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
2339 Anakreono

**2339 Anakreono** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 24-an de septembro 1960 de la kunlaborado de la usona astronomo Tom Gehrels kaj la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden.

Tom Gehrels fotis ĝin per la Schmidt-teleskopo de 48 coloj (122&nbsp;cm) de la Observatorio de la Monto Palomar (apud San-Diego) kaj sendis la fotografiajn platojn en Nederlandon, kie la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten ekzamenis ilin.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la antikvan grekan lirikan poeton Anakreonon (ĉ -550 ‒ ĉ -464).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Malkovrita de Palomar–Leiden survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Irlandanoj

La **irlandanoj** (, , ,  aŭ ) estas etno, kies kerna vivregiono estas la insulo Irlando, la plej okcidenta el la Britaj Insuloj en nordokcidenta Eŭropo. Do, temas pri la loĝantoj de la Respubliko Irlando kaj pri la regiono Nordirlando administrata de Britio.

## Etimologio 
La silabo "ir-" en "irlandano" probable devenas de la vorto *Érainn*, nomo por tribo de keltoj vivinta en la irlanda regiono (kaj nuna ŝtata provinco) Munster, la sudokcidento de la insulo, antaŭ la kristanigo de la lando.

## Etna deveno 
La plejparto de la nuna loĝantaro de Irlando devenas de tiuj keltaj triboj, kiuj ekde la epoko de la La-Tène-kulturo (ekde la 5-a jarcento a.K.) vivis sur la Britaj Insuloj. Ekzistas proksima etna parenceco al la loĝantoj de Kornvalo, de la Manksinsulo, la skotoj kaj kimroj, sed ankaŭ la bretonoj (sume la keltaj nacioj).

La insulo Irlando (latine *Hibernia*, en Esperanto "vintra") neniam estis konkerita de la Romia Imperio, sed havis komercajn rilatojn kun la romianoj de la provinco Britannia kaj tiuj el la keltaj irlandanoj servis kiel soldatoj en la romia armeo.

Ankaŭ la antaŭkeltaj loĝintoj de irlando (vidu interalie la tekston pri la megalita tombejo Newgrange) kaj la el Skandinavio en la 9-a kaj 10-a jarcentoj konkere venintaj vikingoj lasis kulturajn spurojn. La vikingoj fondis gravajn urbojn kiel interalie Dublin, Cork, Waterford, Wexford kaj Limerick.

## Vidu ankaŭ 
* EPIC, irlanda elmigrada muzeo
* Rufaj haroj

Kategorio:Etnoj en Irlando
Degen GR

**Degen** (germanlingva nomo ĝis 1983 **Igels**) estas komunumo de la komunumaro Lumnezia/Lugnez kaj la distrikto Surselva en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 249 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Degen situas en la mezo de la valo Lumnezia okcidente de la Valza Rejno. Al la komunumo Degen apartenas krom la vilaĝo Degen ankaŭ la vilaĝetoj Rumein kaj Vattiz.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Degen limas en nordo al Vella, en oriento al Suraua, en sudo al Vignogn, kaj en okcidento al Obersaxen.

## Trafiko 
Degen situas ĉe la vojo de Ilanz al Vrin, sur kiu kondukas poŝtaŭtolinio, per kiu la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Subĉiela rokmuzikfestivalo Vallumnezia 
Ekde la jaro 2006 okazas la ĉiujara subĉiela rokfestivalo Vallumnezia, kiu estis fondita en la jaro 1985, en Degen. Kvankam ĝi pro la limigita nombro da lokoj kun 13000 spektantoj apartenas al la malpli grandaj svisaj subĉielaj festivaloj, ĝi estas unu el la plej konataj kaj allogaj. Dum la festivaloj ludas konataj svisaj kaj internaciaj grupoj kaj muzikistoj kiel ekzemple en 2009 Patent Ochsner aŭ Stress, aŭ ekzemple en la jaro 2000 Nina Hagen kaj en 1999 Freundeskreis-Esperanto.

## Lingvoj 
La oficiala lingvo de Degen estas la sursilvana dialekto de la romanĉa lingvo. Okaze de la popolnombrado de la jaro 2000 74% de la loĝantaro indikis la romanĉan lingvon kiel sia ĉefa lingvo.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Degen datiĝas el la jaro 840 kiel *Higenae/Egenae*. Nur en la jaro 1923 estis konstruita veturebla vojo ĝis la kantona vojo al la Valo de Lugnez, kiu ebligis la konekton de la komunumo al la transportreto. En la jaro 1930 la vilaĝo Vattiz preskaŭ komplete detruiĝis per inscendio.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj signifoj de Degen

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Degen

## Bildoj 

Dosiero:Degen Sebastianskapelle.jpg|Kapelo Sankta Sebastiano
Dosiero:Degen See2.jpg|Lago de Degen
2340 Hatoro

**2340 Hatoro** estas tre malgranda atona asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Charles T. Kowal elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio).

## Nomo 
Ĉar estas tradicie doni al atonaj asteroidoj nomojn devenajn de la Egipta Mitologio, ĝi ricevis la nomon de la diino Hatoro. Tiu diino jam inspiris la nomon de la asteroido 161 Atoro (sen "H"): oni ne konfuzu.

## Orbito 
Ĝi estas rigardita kiel potenciale danĝera.

Ĝia orbito, discentra sed ne tre klinita, trairas tiujn de Tero kaj Venuso, kaj tanĝas tiun de Merkuro: ĝi estas terrenkonta, venusrenkonta kaj merkurrenkonta asteroido.

* La , kelkaj tagoj antaŭ ĝia malkovro, ĝi pasis je 1&nbsp;159&nbsp;716&nbsp;km de Tero.
* La  ĝi pasos je 870&nbsp;742&nbsp;km (0,005821&nbsp;astronomia unuo) de nia planedo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Atonaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Venusrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Merkurrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Potenciale danĝeraj objektoj
Kategorio:Malkovrita de Charles T. Kowal
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1976
Zaanstad

**Zaanstad** estas municipo de Nederlando. Ĝi apartenas al la provinco Nord-Holando *(Noord-Holland)*, en la okcidenta parto de la lando.  Fine de  en la municipo vivis . 

Zaanstad estas parto de la ĉirkaŭurba areo de Amsterdamo. La municipo ekestis je 1974 pro la kunigo de la municipoj Assendelft, Krommenie, Wormerveer, Westzaan, Zaandijk, Koog aan de Zaan kaj Zaandam.

Turista vidindaĵo estas la Zaanse Schans.

## Eksteraj ligiloj 
*  () 

Kategorio:Municipoj de Nord-Holando
2342 Lebedev

'*2342 *Lebedev'''* estas asteroido de la ekstera asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la batalinton de la dua mondmilito Nikolaj Aleksandroviĉ Lebedev, (cirile *Николай Александрович Лебедев'') mortigita dum la Batalo ĉe Stalingrado, heroo de Sovetunio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tamara Miĥajlovna Smirnova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1968
Degen

**Degen** signifas en la germana lingvo spado. La vorto estas diversmaniere uzata kiel nomo:

## Geografia nomo 
* Degen GR estas komunumo de la komunumaro Lumnezia/Lugnez de la distrikto Surselva en Kantono Grizono en Svislando.

## Persona nomo 
* Arthur Degen estis germana esperantisto kaj aŭtoro de diversaj Esperanto-vortaroj.

* Michael Degen estis germana aktoro.
Laga areo de Suda Ostrobotnio

**Laga areo de Suda Ostrobotnio** estas en Finnlando en orienta parto de Suda Ostrobotnio. Tio inkludas la komunumojn Alajärvi, Evijärvi, Lappajärvi, Soini kaj Vimpeli. Plifrue 2009 tio inkludis ankaŭ la komunumon Kortesjärvi, kio nun estas parto de Kauhava. En la Laga areo troviĝas pluraj lagoj: Lappajärvi, Evijärvi, Alajärvi kaj Sääksjärvi.

Kategorio:Suda Ostrobotnio
2343 Siding Spring

'*2343 *Siding Spring''''' estas malgranda, treege hela kaj tre rapide rotacianta duopa asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usonaj geastronomoj Eleanor Francis Helin kaj Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la observatorio elde kiu oni malkovris ĝin.

## Ecoj 
Ĝia rotacia rapido ŝajnas nenormale granda. Estas tre malofte, ke asteroido rotacias kun periodo de malpli ol 2,4 horoj.

## Satelito 
Ĝia satelito estis malkovrita la  de J. Pollock, D. B. Caton, R. L. Hawkins, P. Pravec, D. Pray, W. Cooney Jr., John Gross, D. Terrell, J. Oey, V. Benishek, A. Galád, Š. Gajdoš, R. Groom, K. Stranger, V. G. Chiorny, D. Reichart, J. Haislip kaj A. B. Smith per observoj de  elde diversaj observatorioj, anoncita la 

Tiu satelito havas estimatan diametron de almenaŭ 0.97&nbsp;km, orbitan  de proksimume 7&nbsp;km kaj  de 0,49121 tago (11,78904 horoj). Ĝia rotacia periodo estas ankoraŭ nekonata.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (2343) Siding Spring; el la paĝaro de Wm. Robert Johnston

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Malkovrita de Eleanor Francis Helin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
2341 Aoluta

'*2341 *Aoluta*** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo estis komponita por honori la ***A**stronomian **O**bservatorion de la **L**eningrada **U**niversi**ta'*to*.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1976
Štefurov

**Štefurov,** hungare **Istvánd** [iŝtvAnd], rutene **Штефурів** [ŝtefuriv] estas malgranda vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Štefurov situas en valo, fine de sakovojo. Svidník troviĝas je 21&nbsp;km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la ŝtonepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1414 en formo *"Stwfurka"*, tiam havanta 20 domojn. Fine de la 15-a jarcento pro atako de poloj ĝi senhomiĝis. En 1787 273 vilaĝanoj loĝis en 39 domoj, en 1828 337 vilaĝanoj en 42 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Stefuró*, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Istvánd 137 homoj, (rutenoj en majoritato, ciganoj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Girált, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Štefurov 118 homoj, (escepte unun ĉiuj slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* grekokatolika klasikisma preĝejo omaĝe al Dipatrino (Virga Maria) de 1821

## Famuloj 
En la iama Stefuró naskiĝis hungara inspektoro Lajos Terray.

 
Kategorio:Municipoj en distrikto Svidník
Ede Lósy-Schmidt

**LÓSY-SCHMIDT Ede** (pro. lo:ŝi-ŝmidt) estis hungara inĝeniero, teknikhistoriisto naskita en Sepsiszentgyörgy la 27-an de oktobro 1879 kaj mortinta en Budapeŝto la 6-an de aprilo 1948.
eta|Memortabulo pri Ede Lósy-Schmidt

## Biografio 
Ede Lósy-Schmidt diplomiĝis en 1906 en Darmstadt, kie li ankaŭ laboris poste kiel asistanto. Reveninte, li doktoriĝis en Debreceno. De 1908 li estis kunlaboranto de pontosekcio de hungara ŝtatfervojo, de 1918 bibliotekisto de Inĝeniero-Societo, poste organizanto de ĝia kolektaĵo de teknikhistorio. Tiu estis la fondo por malfermo en 1936 de la unua Hungara Teknika Muzeo. La kolektaĵon oni transportis al Kassa en majo 1939, kie ĝi perdiĝis. Li estis redaktoro de la unua hungara Tekniklexikono en 1928.

## Verkoj 
* *A hortobágyi kőhíd építése Debrecen város mátai pusztáján. 1827 – 1833.* (Debrecen, 1926);
* *Feketeházy János, a szegedi Tisza-híd magyar tervezője* (Szeged, 1933);
* *A foszforos gyújtók* (Rómer István és Irinyi János szerepe a gyújtók tökéletesítésében, Bp., 1935);
* *A műszaki muzeális ügy fejlődése hazánkban és a Magyar Műszaki Múzeum* (Bp., 1939).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj inĝenieroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Ferenc Lönhart

**LÖNHART Ferenc**(pro. loenhart) estis hungara romkatolika episkopo, verkisto naskita Nagyág la 3-an de oktobro 1819 kaj mortinta en Gyulafehérvár la 8-an de junio 1897.

## Biografio 
Ferenc Lönhart studis en Koloĵvaro, Gyulafehérvár, Vieno. Kiel pastro de 1844 li laboris en la oficejo episkopa, de 1854 li estis oficejestro, en 1858 kanoniko, en 1864 parokestro kaj ekleziinspektisto en Koloĵvaro, en 1874 grandpreposto, en 1878 titulara episkopo, de 1882 romkatolika episkopo de Transilvanio. Li faris multe por plibonigo de publikkulturo kaj kaj publikedukado de Transilvanio. Oni komencis la restarigadon de la episkopa katedralo per lia apogo.

## Verkoj 
* *A keresztény hittan elemi vázlata* (trad. el germana kun János Bardócz, Kolozsvár, 1846);
* *Olaszúti jegyzetek* (Gyulafehérvári Füz. 1861).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Katolikaj episkopoj de Transilvanio
Vagrinec

**Vagrinec,** hungare **Felsővargony** [felŝOvargonj] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Vagrinec situas sur mildaj deklivoj, laŭ traira flankovojo. Svidník troviĝas je 7&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1548 en formo *"Wagrinecz"*. En 1720 3 familioj pagis impostojn. En 1787 116 vilaĝanoj loĝis en 16 domoj, en 1828 207 vilaĝanoj en 25 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Vagrinyecz*, poste ĝi ricevis parte hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Felsővargony 199 homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Felsővízköz, poste kiel Vagrinec al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1944 pro la bataladoj la vilaĝo parte ruiniĝis. En 2001 vivis en Vagrinec 134 homoj, (104 slovakoj, 30 rutenoj).

## Vidindaĵoj 
* grekokatolika novklasikisma preĝejo de 1858
* ligna sonorilostablo el la 19-a jarcento

Kategorio:Municipoj en distrikto Svidník
Strážná

Municipo **Strážná** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Ústí nad Orlicí, en submontaro de Králický Sněžník, 15&nbsp;km oriente de urbo Lanškroun, ĉe ŝoseo n-ro 368 inter Moravská Třebová kaj Štíty, 20&nbsp;km norde de Moravská Třebová kaj 11&nbsp;km sude de Štíty. Vivas ĉi tie  (). Dominanto en la vilaĝo estas monteto Lázek kun belvedera turo prezentanta oriente panoramon al Zábřeha montetaro kaj okcidente al urbo Lanškroun.

## Historio 
La unua skriba mencio pri Strážné, tiam nomata Šumvald, aŭ germane Schonwald, devenas el la jaro 1350 kaj traktas pri transdono de parto el teritorio de dekanejo Šumperk al nove establita episkopejo Litomyšl. El la nomo de la vilaĝo oni povas prijuĝi, ke ĝi estis fondita de germanaj koloniistoj. Verŝajne tiu nomo devenas el karaktero de la ĉirkaŭanta pejzaĝo - bela arbaro *()*. En dokumento el la jaro 1519 estas la vilaĝo signita kiel neloĝata, sed en la duono de 16-a jarcento ĝi estis denove prisetlita. De tiu tempo ĝis nuligo de feŭdismo restis Strážná ligita al la sinjorejo Zábřeh. Moderna historio de nove nomata vilaĝo Strážná volviĝas de postmilita ellandigo de tiu ĉi tute germana vilaĝo kaj de ĝia rea koloniigo el proksimaj vilaĝoj, ĉefe el Herbortice kaj Cotkytle.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
### Preĝejo 
La vilaĝo fieras per bela preĝejo de Sankta Isidro, kiu estis en la jaro 1921 tute rekonstruita. En la jaroj 1350 kaj 1492 estis la vilaĝo menciata kiel paroĥa, sed post elloĝigo kaj resetlo en la 16-a jarcento la paroĥestrejo jam ne estis renovigita.

## Pluaj fotoj 

Strážná, pohled na vesnici s kostelem II.jpg|Vido al la municipo de sudo
Strážná, obecní úřad.jpg|Centro de la municipo
Strážná, autobusová zastávka.jpg|Aŭtobusa haltejo
Strazna18.jpg|Municipa ofico
Strazna03.jpg|Preĝejo de sankta Isidoro kun tombejo
Strazna12.jpg|Vido el la tombejo
Strazna07.jpg|Domoj en la norda parto de municipo, en fono belvedero Lázek

## Literaturo 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en j. 2004.

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Ústí nad Orlicí
Kategorio:Municipoj en distrikto Ústí nad Orlicí
Kategorio:Setlejoj en Zábřeha montetaro
2344 Xizang

'*2344 *Xizang'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 27-an de septembro 1979 en Ĉinio, elde la Observatorio de Purpura Monto, apud Nankingo.

## Nomo 
Ĝia nomo estas tiu de la ĉina regiono *Xizang'' (ĉine: 西藏, pinjine: Xīzàng,) pli konata sub la nomo de Aŭtonoma Regiono de Tibeto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de Purpura Monto
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
Andor Lőrincz

**LŐRINCZ Andor**(pro. loerinc) estis hungara inĝeniero pri kemio naskita en Máramarossziget la 16-an de majo 1908 kaj mortinta en Budapeŝto la 15-an de majo 1980.
## Biografio
Andor Lőrinc diplomitiĝis en 1932 en la Deutsche Technische Hochschule de Brünn. Inter 1932-39 li estis inĝeniero, ĉefinĝeniero de la Magyar Textilfestőgyár Rt., en jaroj 1939-47 ĉefinĝeniero de finnaj kaj svedaj kemifabrikoj kaj tekstiluzinoj. Li gvidis la laboratorion de la Bestmedicinscienca Universitato de Stockholm. Lia elstara rezulto estas la ellaborado de la esplormetodo pri la kompleksa koloristiko en Hungario. Li fondis kaj ĉefredaktis ĝis sia morto la fakrevuon *Kolorisztikai Értesítő*. 
## Distingo
*Laŭreato de Than Károly-memormedalo (1963).
## Verkoj
**Kolorisztikai kérdések a színezékiparban* (Bp., 1952, 1954); 
**Elméleti és gyakorlati kérdések csáva és naftol színezéseknél* (Bp., 1954); 
**Antrakinon típusú csávaszínezékek tulajdonságainak vizsgálata* (Bp., 1955); 
**Textilipari színezékek* (kun Ferenc Péter , Bp., 1962); 
**Textilipari vegyi segédanyagok* (Lászlóné Erdélyi , Bp., 1963); 
**Textilipari kolorisztikai vizsgálatok* (Bp., 1964). 
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon
 
Lorincz, A.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Valkovce

**Valkovce** (hungare *Vajkvágása* [vajkvAgAŝa], rutene *Вальківцї* [valjkivcji]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Valkovce situas en valo, meze de sakovojo. Svidník troviĝas je 19&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1382 laŭ tiama hungara ortografio *"Balkuagasa"*. En 1427 15 familioj pagis impostojn. En 1600 oni komputis tie 15 domojn. En 1787 200 vilaĝanoj loĝis en 29 domoj, en 1828 311 vilaĝanoj en 40 domoj. Baldaŭe multaj migris al Ameriko. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Valykócz*, poste ĝi parte rericevis la mezepokan hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Vajkvágása 190 homoj, (plejparte rutenoj). Dum la 1-a mondmilito la fronto ne atingis la vilaĝon. Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Svidník, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Valkovce 237 homoj, (222 slovakoj, 11 rutenoj).

## Vidindaĵoj 
* grekokatolika malfrubaroka preĝejo omaĝe al Sankta Luko de 1750, en 1968 renovigita

Kategorio:Municipoj en distrikto Svidník
Masaryk

La familia nomo **Masaryk** povas rilati al:
* Tomáš Garrigue Masaryk
** Jan Masaryk

* Masaryk-Universitato
** Fakultato de informadiko de la Masaryk-Universitato
** Fakultato de medicino de la Masaryk-Universitato
** Fakultato de natursciencoj de la Masaryk-Universitato
* Placo de Masaryk
* Placo de Masaryk (Ostrava)
* 1841 Masaryk
Vápeník

**Vápeník** (hungare *Mészégető* [mEsEgetO]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Vápeník situas en valo, laŭ la pola landlimo, fine de sakovojo el Svidnička. Svidník troviĝas je 13&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1600 en formo *"Vapene Uiszeswidnicze"*. La unuaj loĝantoj estis rutenoj. En 1787 159 vilaĝanoj en 26 domoj, en 1828 208 vilaĝanoj en 26 domoj. En la 19-a jarcento multaj migris al Ameriko. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Vapenik*, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Mészégető 147 homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Svidník, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Vápeník 52 homoj, (24 rutenoj, 23 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* ortodoksa preĝejo de 1888

Kategorio:Municipoj en distrikto Svidník
Diksilando

eta|New Orleans Traditional&nbsp;– tradicia diksilando-ĵazbando en 2005 je Nov-Orleano
La stilo de **diksilanda ĵazo** aŭ mallonge **diksilando** evoluis en la 1910-aj jaroj el imitado de novorleano-ĵazo fare de blankulaj muzikistoj kaj disvastiĝis ekde Nov-Orleano la Ĉikago kaj Novjorko.

## Stilo 
Je diksilando-ĵazo kompare al tradicia novorleana ĵazo cedas la origina sonformado, glittonoj, esprimpova vibrado kaj la tuta esprimo. La melodioj estas pli glataj kaj la harmonioj pli puraj. Ekde komence de la 1930-aj jaroj diksilando tamen ne plu estas klare distingebla de novorleana ĵazo. Dumpase de la tempo muzikistoj ludis sendepende de sia haŭtkoloro ambaŭ stilojn. Louis Armstrong ekzemple ludis per siaj *All-Stars* ankaŭ diksilandon. Nun ekzistas tri ĉefaj tendencoj de diksilanda ĵazo: la ĉikaga, la okcident-marborda reviviga kaj la tradicia novorleana.

La tipa instrumentado de diksilando-grupo estas trumpeto aŭ korneto, klarneto, trombono kiel la tri ĉefaj instrumentoj, same kiel ritmogrupo konsistanta el frapinstrumentaro, piano, kontrabaso rsp. suzafono aŭ tubjo same kiel banĝo aŭ gitaro. Ĝeneralaj stildistingiloj estas kolektivimprovizado, breĉoj, la trumpeto kiel gvida instrumento kaj la ĉirkaŭludado de la melodio per la klarneto kaj trombono. La melodioj kaj improvizadoj ofte estas facilkompreneblaj kaj kutime malpli arte ambiciaj.

### Muzikaj distingiloj 
Diksilanda ĵazo distingiĝas aparte per kolektivimprovizado resp. per varia heterofonio, kiun realigas la melodigrupo. Temas do ekzemple pri iaspeca (voko kaj respondo).

La ritmogrupo respondecas la tenadon de la tempo. Konsista el bastamburo, tubjo, kontrabaso, banĝo kaj piano ĉi tiu krome transprenas la taskon, akcenti la 1-an kaj 2-an taktotempon. Tio estas plua grava distingilo de diksilando – la „duo-pulso“.

La antaŭrangon resp. ĉefa pozicio de la trumpeto estas je diksilando same nedisputita kiel je novorleana ĵazo. Kiel pluaj partoj de la melodigrupo la trombono formas por tio iaspecan fundamentovoĉon, kaj la klarneto prizorgas harmonian ĉirkaŭludadon de la trumpetovoĉo. Paŭzojn, ekz. ragtimo-breĉojn prizorgas ĉefe la piano.

Male al klasika novorleano-ĵazo la melodioj de diksilando-ĵazo estas pli glataj, la harmonioj pli puraj, kaj la tekniko pli lerta. Eroj de pasia intonacio, do flirtlangado (malpure intonaciitaj tonoj), etaj deflankiĝoj de la tonaltoj, vibrado, gargaro-sono (tonrompado per samtempa ludado de pluraj tonoj), glitsonoj de la trombono kaj la kordfrapado de la kontrabaso je diksilando prefere paŝas en la fonon. Foje en verkoj de diksilando aŭdeblas la imitado de bestvoĉoj (ekz. je *Original Dixieland Jass Band*: „Barnyard Blues“, 1917).

### Ekesto 
### Revivigo 
## Kelkaj diksiland-muzikistoj 
## Nuntempaj festivaloj 
## Literaturo 
* Reimer von Essen: New Orleans. In: Joachim-Ernst Berendt (Hg.) *Die Story des Jazz. Vom New Orleans zum Rock Jazz.* Reinbek 1978 (1991), S. 17–38

Diksilando
Kategorio:Stiloj de ĵazo
Villanueva de San Carlos

250ra|eta|Loko de la provinco de Ciudad Real en Hispanio
**Villanueva de San Carlos** [bijanuEba de san kArlos] (Nova vilaĝo de Sankta Karlo) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Ciudad Real, regiono de Kastilio-Manĉo.

## Loĝantoj 
La loĝantoj nomiĝas *villanueveños*. La censita populacio en 2010 estis de 373 loĝantoj kaj la denseco estas de 3,41 loĝ/km².

## Situo 
Villanueva de San Carlos estas situa en la suda parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Puertollano en la sudokcidenta parto de la provinco de Ciudad Real. La areo de ties teritorio estas de 109.25 km².

## Ekonomio 
Agrikulturo kaj brutobredado. Ĉasado.

## Historio 
Post la konkero de la teritorio al araboj (13a jarcento) ĝi estis administrata de la ordeno de Kalatrava, kies kruco aperas en la blazono de la vilaĝo.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco de Ciudad Real

Kategorio:Municipoj de Ciudad Real
Železník

**Železník** (hungare *Vaspataka* [vaŝpataka]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Železník situas en valo de rojo, laŭ flankovojoj, ĉefvojo estas tre proksime. Giraltovce troviĝas je 2&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la loko en 1212, pri la vilaĝo en 1382 laŭ tiama hungara ortografio *"Vasaspathak"*. En 1543 6 familioj pagis impostojn. En 1600 oni komputis tie 10 domojn. En 1787 225 vilaĝanoj loĝis en 30 domoj, en 1828 277 vilaĝanoj en 34 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Vaspataka 315 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Giraltovce, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Železník 470 homoj, (ĉiuj slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* moderna romkatolika preĝejo

Kategorio:Municipoj en distrikto Svidník
Ĉeĥoslovaka krono

[eta|Ĉeĥoslovaka centkrona monbileto el la jaro 1931, kies aŭtoro estis [Max Švabinský]]
eta|Ĉeĥoslovaka centkrona monbileto (1961)
La **ĉeĥoslovaka krono** (en periodo de la unua respubliko mallongigo **Kč**, en periodo de la dua respubliko **K**, ekde la jaro 1945 **Kčs**, internacie en ISO 4217 **CSK**) estis la monunuo de leĝa kurso de Ĉeĥoslovakio de la 10-a de aprilo de 1919 al la 14-a de marto de 1939, kaj denove de la 1-a de novembro de 1945 al la 7-a de februaro de 1993. Dum mallonga periodo en 1939 kaj en 1993, ankaŭ estis la monunuo de leĝa kurso de la apartaj Ĉeĥio kaj Slovakio.

La 8-a de februaro de 1993 estis anstataŭita de la ĉeĥa krono (kaj de la slovaka krono en Slovakio) samtempe. Ĝia kodo ISO 4217 estis **CSK**, kaj ĝia mallongigo Kčs. Estis dividita en 100 heleroj aŭ *halierov* (en ĉeĥa kaj slovaka *haléřů*, sing. *haléř*). Ĝia mallongigo estis *h.*

## Vidu ankaŭ 
* Valutreformo en Ĉeĥoslovakio (1953)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Historio de Ĉeĥoslovakio
Kategorio:Ekonomio de komunisma Ĉeĥoslovakio
Skistogaso

[eta|dekstra|*Deriko* kaj platformo de borado por skistogaso en Marcellus Shale ([Pensilvanio, Usono).]]
La **skistogaso** estas formo de natura gaso kaptata en skistaj terenoj. Ĝi ludas kreskantan kaj imponan rolon en la produktado de energio en Usono kaj en Kanado ekde la komenco de la 21-a jarcento.

La temo de skistogaso en la mondo jam flirtas dum ĉirkaŭ tridek jaroj, tamen ĝia minado ĝis nun ne estis ekonomie rendimenta. La ĉefa diferenco inter ordinara natura gaso kaj skistogaso estas, ke aglomeraĵoj de natura gaso kuŝas koncentrite sur relative malgranda teritorio. Tian nature formitan rezervejon eblas ekspluati dum 30 ĝis 40 jaroj. Dume skistogaso disvastiĝas en multe pli granda teritorio. Por mini ĝin necesas komplika instalaĵo kaj preskaŭ ĉiujare novaj bortruoj en aliaj lokoj.

El ekologia vidpunkto skistogaso estas problemiga. Ĝi enhavas multe da metangaso, kiu estas konsiderata danĝera por la naturmedio. Por la pistado estas uzataj kemiaĵoj, kiuj parte restas subtere kaj povas polui la grundakvon.

## Vidu ankaŭ
* Hidraŭlika fendado
* Premnafto

## Referencoj 
Kategorio:Gasoj
Kategorio:Nafto
2345 Fučik

'*2345 *Fučik''''' estas malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la ĉeĥan verkiston kaj ĵurnaliston Julius Fučík.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tamara Miĥajlovna Smirnova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1974
Mistifiko

**Mistifiko** aŭ **hoakso** estas ŝerca trompo, kiu tro-uzas ies kredemon. Ekzemplo de mistifiko estas retmesaĝo kun malvera enhavo. Kelkaj mistifikoj havas timigajn mesaĝojn pri komputilaj virusoj aŭ mesaĝojn pri kiel miliarduliĝi sendante tiun mesaĝon je persona retpoŝta adresaro. Listo de famaj mistifikoj enhavas agroglifoj, Mary Toft kaj la Turko.

## Vidu ankaŭ 
* aprila ŝerco
* urba legendo
* fantoma insulo

Kategorio:Interreto
Kategorio:Trompoj
2347 Vinato

**2347 Vinato** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Henry Lee Giclas elde la observatorio Lowell en Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la hinduisma diino Vinato, unu el la dektri filinoj de Dakŝo, patrino de Aruno kaj Garudo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henry Lee Giclas
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1936
József Lugossy

**LUGOSSY József** (pro. lugoŝi) estis hungara lingvisto, orientalisto, ano de MTA naskita en Felsőbánya la 3-an de decembro 1812 kaj mortinta en Debreceno la 7-an de marto 1884.

## Biografio 
József Lugossy en 1841 estis por kelkaj monatoj pastro en Satmaro, poste instruisto en Máramarossziget, de 1845 li estis instruisto pri literaturo kaj bibliotekisto de kolegio de Debreceno. De 1851 ĝis 1861 li denove instruis en Debreceno. Li pensiuliĝis pro sia malsano. De 1877 li denove instruis la sanskritan lingvon. Krome la germanajn kaj romanajn lingvojn, li lernis ankaŭ la hebran, araban, persan kaj tibetan lingvojn. Li verkis la unuan hungarlingvan araban gramatikon (1840 – 41). Li disertaciis ankaŭ pri la astronomaj konoj de prahungaroj. Lia ĉefverko *Magyar csillagisme* restis nefinita.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj lingvistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj