open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sicilia

:Vidu ankaŭ la paĝon pri la sicilia lingvo.

[eta|dekstra|300ra|la romiaj provincoj dum la jaro 116, sub imperiestro [Trajanus]]
**Sicilia** (latine por Sicilio) estis la unua provinco de la Romia Respubliko.

eta|maldekstra|150ra|Sicilia, jen malhelruĝe akcentita
Kiel montras la nomo, ĝi ampleksis la teritorion de la insulo Sicilio, kiu antaŭe estis loĝata parte fare de grekoj, sed politike kontrolata ĉefe fare de la komerca potenco Kartago en norda Afriko. Fine de la Unua Punika milito, Kartago devis cedi la insulon al Romio, kaj la romia provinco instaliĝis en la jaro 241 antaŭ Kristo kaj restis sub romia kontrolo dum 600 jaroj. La ĉefurbo de Sicilia estis *Syracusa* (hodiaŭ *Siracusa*). Al la romia provinco krom la insulo Sicilio ankoraŭ apartenis la pli suda mediteranea insulo Malto.

La romianoj komence ne tre interesiĝis pri la provinco, kiu estis kampara kaj ĉefe provizis grenon al la imperio - tial ne ekzistis grandaj penoj kulture romiigi la loĝantojn, kiuj restis je granda kvanto greklingvaj.

Post la vivo de Jesuo Kristo, en Sicilio aperis iuj el la plej fruaj kristanaj komunumoj. Inter la plej fruaj kristanaj martiroj, estis la siciliaj virinoj Sankta Agata el Catania kaj Sankta Lucia el Syracusa.

Dum la jaro 440 Sicilio konkeriĝis fare de la ĝermana popolo de vandaloj.

Kategorio:Romiaj provincoj
Kategorio:Historio de Italio
São Sebastião do Paraíso (mikroregiono)

La mikroregiono **São Sebastião do Paraíso** (esperante: *Saunsebastiaundoparaizo*) estas unu de la 66 mikroregionoj de la brazila subŝtato de Minas-Ĝerajso. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo kaj en la mezoregiono *Sul e Sudoeste de Minas*. La teritorio kovras areon de  kvadrataj kilometroj. La mikroregiono enhavas 14 municipojn.

## Municipoj 
* Arceburgo
* Cabo Verde
* Guaranésia
* Guaxupé
* Itamogi
* Jacuí
* Juruaia
* Monte Belo
* Monte Santo de Minas
* Muzambinho
* Nova Resende
* São Pedro da União
* São Sebastião do Paraíso
* São Tomás de Aquino

## Vidu ankaŭ 
* Mezoregionoj de Minas-Ĝerajso
* Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
* Municipoj de Minas-Ĝerajso

Kategorio:Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
Ŝnurbankalsoneto

eta|Ŝnurbankalsoneto

**Ŝnurbankalsoneto** estas miksaĵo de ŝnurkalsoneto kaj de bankalsoneto. Ĝi konsistas el bankalsoneto kun ŝnurkalsoneta aspekto.
Ĝi ofte estas portata de knabinoj kaj virinoj sur la plaĝoj de Brazilo.

## Vidu ankaŭ 
* Tangao
* Ŝnurkalsoneto

Kategorio:Vestoj
Kategorio:Banvestoj
Pará de Minas (mikroregiono)

La mikroregiono **Pará de Minas** (esperante: *Parademinas*) estas unu de la 66 mikroregionoj de la brazila subŝtato de Minas-Ĝerajso. Ĝi enhavas 5 municipojn.

## Municipoj
* Florestal
* Onça de Pitangui
* Pará de Minas
* Pitangui
* São José da Varginha

## Vidu ankaŭ 
* Mezoregionoj de Minas-Ĝerajso
* Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
* Municipoj de Minas-Ĝerajso

Kategorio:Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
Partio de la Laboristoj (Brazilo)

**Partio de la Laboristoj**, ( ***Partido dos Trabalhadores***) ankaŭ konata kiel **PT**, estas politika partio de Brazilo fondita en 1980 de membrecoj de maldekstra sindikato en San-Paŭlo. La ideologia inspiro estas Lenin kaj Antonio Gramsci.

## Prezidantoj 
La prezidantoj de ĉi tiu partio estas la prezidantoj de Brazilo, kun Luiz Inácio Lula da Silva, en januaro 2003 kaj Dilma Rousseff en januaro 2010.

## Komentita Bibliografio 
* MENEGOZZO, Carlos Henrique Metidieri; KAREPOVS, Dainis; MACIEL, Aline Fernanda; SILVA, Patrícia Rodrigues da; CESAR, Rodrigo. Partido dos Trabalhadores: bibliografia comentada (1978-2002) . São Paulo: Editora Fundação Perseu Abramo, 2013. 413 p.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de PT ("Partido dos Trabalhadores") 

Kategorio:Politikaj partioj de Brazilo
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1980
Televidkanalo

**Televidkanalo** estas iu ajn datuma vojo, kies enhavon televidstacio elsendas ĉiam je la sama frekvenco (do eblas vidi tra televido) aŭ fluo (tra interreto).

Televidkanaloj pravas, ke ju pli da personoj vidas ilin, tial elektas televidprogramojn, kiujn espere aliaj televidkanaloj ne elsendas.

Kutime ili gajnas monon tra reklamoj.

## Televidkanaloj
* Antena 3
* BBC News
* BBC World News
* La C
* Canal+
* TF1
* 1+1

## Vidu ankaŭ 
* Informa televido
* Pagata televido
* Telekomunikado
Koloni-alemana lingvo

La **koloni-alemana lingvo** estas dialekto el la malalt-alemana dialektaro, parolata en la urbo Colonia Tovar en Venezuelo. 

La lingvo, kiu kiel aliaj alemanaj dialektoj ne estas interkomprenebla kun la normgermana lingvo, estas parolata de idoj de germanoj el la nigrarbara regiono de la suda Badeno, kiuj elmigris al Venezuelo en 1843. La plej multaj parolantoj ankaŭ parolas la hispanan, kaj la lingvo alprenis kelkajn hispanajn fremdvortojn. 

## Eksteraj ligiloj
*Raporto de *Ethnologue* pri la koloni-alemana

Kategorio:Altgermana lingvaro
Kategorio:Lingvoj de Venezuelo
Daŭfenio

**Daŭfenio** (PIV), aŭ **Daŭfinato** (arpitane: *Darfená*/*Dôfenâ*, okcitane: *Daufinat* france: *Dauphiné*) estas historia provinco Francio koresponda al la hodiaŭaj francaj departementoj Isère, Drôme kaj Hautes-Alpes.

La norda parto de Daŭfenio situas en Arpitanio kaj suda en Okcitanio, oriente de la rivero Rodano, sude de Savojo kaj norde de Provenco, kiu etendiĝas ĝis la limo al Italio.

Konataj pejzaĝoj estas la Daŭfeniaj Alpoj, Pelvoux, kiun limigas la valoj de riveroj *Romanche*, *Durance* kaj *Drac*, kaj ties antaŭalpoj kun la regionaj naturparkoj *Vercors* kaj *Grande Chartreuse*. Ilin vizitas multaj turistoj. La *Pelvoux*-montomasivo famas pro ĝiaj montegoj kaj la nacia naturparko *Parc National des Écrins*. Sude de Grenoble troviĝas du nekonataj kvankam belaj valoj : *Matheysine* (ĉefurbeto La Mure) kaj *Trièves* (ĉefurbeto Mens). La malpli montara parto *Malsupra Daŭfenio* (*Bas-Dauphiné*), proksime al rivero Rodano, estas vaste uzata por agrikulturo.

Konata urbo kaj historia ĉefurbo de Daŭfenio estas Grenoble.

## Historio 
De la 11-a ĝis la 14-a jarcento Daŭfenio estis memstara feŭda ŝtato, en kiu unuiĝis franc- kaj okcitanparolantaj teritorioj, kiuj antaŭe apartenis al la reĝejo de burgundoj, poste al la Franka Imperio kaj fine al la Sankta Romia Imperio. La lasta reganto de Daŭfenio, Humberto la 2-a, restis sen gefiloj kaj en 1349 vendis la landon al la franca reĝo Karlo la 5-a.

La blazona simbolo estis kaj restis delfeno. En la vorto *delfeno* originas la nomo "Daŭfenio". Kiam Daŭfenio fariĝis kerna parto de la franca regno kaj laŭstatuta apanaĝo por la franca tronheredonto, ankaŭ tiu, la estonta reĝo, ricevis la titolon "Dauphin", do *delfeno*.

Daŭfenio ludis gravan rolon por la Franca revolucio: jam en 1763 Daŭfenio ribelis kontraŭ la reĝaj impostoj, kaj en 1788 la Grenoblanoj defendis sian parlamenton kontraŭ reĝaj trupoj senditaj por dissolvi ĝin.

Dum la dua mondmilito germanaj trupoj okupis grandan parton de Francio, tamen en Savojo kaj Daŭfenio Résistance sukcesis teni sian pozicion, aparte en la malfacile enirebla Vercors-montaro.

## Famaj personoj 
* Henry Beyle, konata per la pseŭdonimo Stendhal,
* Pierre du Terrail, la Chevalier de Bayard, konata kiel "kavaliro sen timo kaj manko", kuraĝa batalanto en la militoj kontraŭ Italio en la 15-a jarcento.

Kategorio:Arpitanio
Kategorio:Francio
Kategorio:Malnovaj provincoj de Francio
Drako (rivero)

**Drako** (arp: *Draf*, occ: *Drau*, fr: Drac) estas rivero en Arpitanio kaj Okcitanio.

[maldekstre|eta|200px|Vido de monto *Jalla*: Enfluejo de Drako (fone) en la riveron Izero (antaŭe). Sur la duoninsulo inter ambaŭ riveroj videblas internacia esplortereno kun [Instituto Laue-Langevin kaj la Eŭropa Sinkrotrono]]
Ĝia fonto estas en la Alpoj, pli precize Dofineo) ĉirkaŭ 30 km nordoriente de Gapo. Distancon de 90 km ĝi fluas paralele al la ŝoseo Vojo Napoleono. Inter la urbeto Corps kaj la urbo Vif, ĝi fluas en profunda kanjono, disigante du malasamajn montarajn regionojn: Matheysine (oriente) kaj Trièves (okcidente). Apud la nordokcidenta rando de la urbo Grenoblo, Drac enfluas la riveron Isère.

Kategorio:Riveroj en Francio
Eŭpatoria municipo

**Eŭpatoria municipo** (, , ) estas
unu el la administraj partoj de Aŭtonoma Respubliko Krimeo (Ukrainio). La municipo estas
teritorio, estrata de la Eŭpatoria urba konsilantaro. La municipo troviĝas
ĉe la Nigra maro; tere ĝi limas nur la Sakan distrikton.

La regiono estas relative malgranda kaj krom la urbon Eŭpatorio havas nur 3 urbotipajn loĝlokojn:
Novoozerno, Mirno
kaj Zaozerno (ĉiu el ili formas apartan komunumon).
La loĝloko Zaozerno troviĝas tuj ĉe Eŭpatorio,
dum Novoozerno kaj Mirno situas
iom for, ĉe la lago Donuzlavo.

La municipo estas vaste konata kiel por-infana kurac- kaj ripoz-regiono (la ĉefaj ripozejoj
troviĝas en la urbo Eŭpatorio mem, sed ankaŭ ĉirkaŭ ĝi).

Kategorio:Eŭpatoria municipo
Drako (mitologio)

**Drako** () estas fabelbesto konata ekde pratempoj en plejmulto de Eŭrazio, kaj drakecaj estuloj konatas de la tuta mondo. Laŭ plej multaj homoj, **drakoj** nur ekzistis en homa fantazio, dum kelkaj sciencistoj vidas drakojn kiel svagaj rememoroj de homiĝonta pra-mambesto pri dinosaŭroj. Psikologoj trovas ilin bildoj de la homa timo por serpento, kaj ankaŭ bildo pri ina timo de perfortemaj viroj (drako kontraŭ virgulino). Etnografoj trovas paralelon al veraj Komodaj drakoj.
maldekstra|eta|Kimra statuo de drako.
[maldekstra|eta|Bronza statuo de [ĉina drako, Qing-dinastio.]]
Drako estas ofte perceptata kiel granda, supernatura serpento aŭ rampulo kun (aŭ sen) membroj. Ofte ĝi povas flugi, paroli, elŝprucigi fajron kaj alimaniere sorĉi (ravi pervoĉe, perokule ktp.). En Eŭropo la drakoj kutime havas flugilojn vespertecajn, dum al la Aziaj tio mankas. La Eŭropa drako malbonas kaj emas detrui urbojn, ŝteli trezorojn de la homaro, kaj manĝi virgulinojn.
La Ĉina drako kontraŭe bonas, kaj reprezentas bonajn fortojn de la naturo, kiel rikolto, riveroj ks.

Drakoj figuregas en fabeloj, sed ankaŭ en aliaj verkoj, kiel fantasto, Biblio ktp.

**Drako** estas simbolo en Heraldiko, ekzemple en la Kimra flago. En heraldiko, drakoj specife havas kvar gambojn; simila besto kun du piedoj nomiĝas viverno.

Famaj drakoj:

* Drako (konstelacio)
* Fafnir
* La drako de Sankta Georgo de Kapadokio
* La ĉina drako, legenda estaĵo en ĉina mitologio kaj emblemo de la Qing-dinastio, same kiel kultura simbolo de Ĉinio
* La Kimria Drako ("La ruĝa drako", nacia simbolo de Kimrio)
* La drako de Beowulf
* Smaug (de La Hobito)

## Vidu ankaŭ 
* Meduzo
* Satano
* Kecalkoatlo
* Sfinkso
* Tolkien
* Listo de drakoj


Kategorio:Folkloraj estaĵoj
Melono (frukto)

**Melono** estas tropika planto, specio de kukumo (*Cucumis melo*) kun grandaj globformaj aŭ ovoformaj fruktoj kun sukplena dolĉa karno plejofte flava aŭ verdeta. Ankaŭ la frukto mem nomiĝas melono. Atentu ne konfuzi kun la dolĉaj melonoj kaj akvomelonoj.
[eta|maldekstra|200px|[Kantalupo (*Cucumis melo*)]]

eta|Semoj de muskedoj
[maldekstra|250px|[Kantalupo (*Cucumis melo*)]]
eta|maldekstra|Melono
eta|170px|maldekstra
eta|dekstra|200px|Dolĉa melono

## Etimologio 
La nomo devenas de la greka kaj signifas "granda pomo".

## Melonospecioj 
* Dolĉaj melonoj *(Cucumis melo)*, ĉirkaŭ 500 specoj
** Kantalupo Melono kun verukeca ŝelo *(Cucumis melo var. cantalupensis)* (vidu la foton)
*** Melono blankeca kun malhelaj strioj *("Charentais")*, ĉefe el Francio
*** Melono globforma flava *("Ogen")*
** Melonoj kun reteca ŝelo *(Cucumis melo var. reticulatus)*
*** Melono verdeca *("Gali")*
** Mielaj melonoj kun glata ŝelo *(Cucumis melo ssp. melo var. inodorus)*
*** Melono ovoforma, flava *("Kanario")*
*** Melono globforma, flava *("Casaba")*
*** Melono *"Honey Dew"*
** Korea melono

Notinde unu ĉina kulturvario havas esperantan nomon *verda stelo*. Tiun kulturvarion kreis Huang Yinbao en la 1990-aj jaroj.

## Matureco 
Matura melono sonoras obtuze kaj kave kiam oni frapas ĝin, malmaturaj melonoj apenaŭ sonoras iel. Kvankam melonoj ankoraŭ maturiĝas post la rikolto, plejbongustaj estas tiuj kiuj finmaturiĝis sur la kampoj. La dolĉa odoro de la frukto estas alia indiko de matureco. Maturaj melonoj estas pli pezaj ol malmaturaj.

La flanko de la melono kiu kuŝis surtere iĝas iel helverdeca, sed la koloro de la ŝelo neniam estas indiko pri la matureco. Bruneca aŭ malseketa tigo estas indikas supermaturecan frukton.

Prefere oni ne manĝu malmaturajn fruktojn, ĉar ili estas laksigaj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* malnovaj melonvarioj en SeedSavers 
Seed Savers
* Priskribo de multaj kukumoj kaj melonoj 
* Pri melonoj (PDF) 

Kategorio:Fruktoj
Atenco en la restoracio Maxim

eta|Memormonumento|250px
La restoracio ***Maxim*** troviĝas en Haifa, en la nordo de Israelo, kaj la 4-an de oktobro 2003 ĝi fariĝis celo de terorisma atenco, en kiu mortis 21 homoj kaj 51 estis vunditaj. La atenco estis farita de 28-jara palestina virino Hanadi Ĝaradat, kiu eksplodigis sin mem ene de la restoracio. La restoracio estis posedita de judoj kaj de arabaj kristanoj, kiuj laboris kune, kaj estis konsiderata simbolo de paca kunekzisto inter judoj kaj araboj. Inter la viktimoj de la atenco estis 3 araboj, kaj 18 judoj. Inter la viktimoj ankaŭ estis du kompletaj familioj kaj kvar infanoj, inkluzive de dumonata bebo.

La virino, kiu faris la atencon, estis studanta por fariĝi advokato kaj ankaŭ estis membro de la Palestina terorisma organizaĵo nomata "Islama Ĝihado". Ŝia fianĉo, ŝia frato kaj ŝia kuzo estis mortigitaj pli frue de la Israela armeo. Tio gvidis ŝin al la terorisma organizaĵo.

La restoracio estis komplete detruita en la atenco, sed ĝi estis remalfermita post kelkaj monatoj.

Kiel reagon al la atenco, kiu laŭ Israelo estis planita en la oficejoj de la Islama Ĝihado en Damasko, la postan tagon israelaj militaj aviadiloj bombis lokon kiu laŭ la israelanoj estis kampadejo kie oni trejnis teroristojn, en Ein Saheb, en Sirio. Neniu estis mortigita en ĉi tiu bombado. Temis pri la unua fojo kiam la israelanoj bombis lokon en Sirio ekde 1973.

Kategorio:Terorismo en Azio
Kategorio:2003 en Israelo
Veŝto

eta|Veŝto
eta|Atentiga veŝto

Veŝto ĝenerale estas senmanika vira brustvesto, portata sub jako.

Ekzistas pluraj tipoj de veŝto, ekz. trikota veŝto, kuglorezista veŝto, sav-veŝto, atentiga veŝto ktp.

## Eksteraj ligiloj 
* ĉina infana veŝto / en Eo 

Kategorio:Vestoj
Muntendam

**Muntendam** () estas antaŭa municipo kaj vilaĝo en la municipo Midden-Groningen, en la nederlanda provinco Groningen. La vilaĝo havis 4 660 loĝantojn (2004).  

Post komunuma rearanĝo, je la 1-a de januaro 1990, Muntendam kunfandiĝis kun la vilaĝoj Meeden (municipo Meeden), Noordbroek kaj Zuidbroek (municipo Oosterbroek) al nova municipo Menterwolde. Ekde la 1-a de januaro 1918 ĝi estas parto de la municipo Midden-Groningen

## Esperanto 
En la vilaĝo estas Esperantolaan (Esperantoaleo) (vidu Listo de ZEO-j en Eŭropo)
Stratvido

Kategorio:Vilaĝoj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Groningo
Kategorio:Eksaj municipoj de Groningo
Pioniroj de la estonto

***Pioniroj de la estonto*** 
estis semajna infana programo, debutita la 13-an de aprilo, 2007 kaj jam finita/malpermesita en junio samjara. Ĝi estis spektebla en la palestina televida stacio de Hamas, *Al-Aksa TV*.

La programo estis islamorientita, plena je malamo al Usono, Israelo kaj la okcidenta kulturo. Ĝi propagis la islaman vivon kaj adoris la armilan batalon kontraŭ la judoj. 

Pro la internaciaj protestoj jam dekomence volis silentigi la malamo-disseman programon. Tio fine sukcesis komence de julio, kiam oni radiis la lastan programeron.

La ĉefrolulo de la programo estis **Farfur** (papilio), kies figuro estis pruntita de tiu de Mikimaŭso. Ĝi instigis junulojn uzi AK-47 kaj grenadojn kontraŭ la judoj kaj usonanoj. 

En la fina epizodo - la 29-an de junio 2007- Farfur estis mortbatita fare de juda agento (teroristo), kiu volis akiri dokumentojn pri agro, nemoveblaĵo, konfistkitaj fare de la judoj dum la ŝatfondo.

Kategorio:Televidaj serioj
Salikoko Mufwene

**Salikoko MUFWENE** estas profesoro de lingvistiko en la universitato de Ĉikago. Li doktoriĝis en lingvistiko en 1979.

**Eldonoj:**
* Mufwene, Salikoko k.a. (1998). *African-American English: Structure, history and use*. Londono: eldonejo *Routledge*. ISBN 0-415-11732-1.
* Mufwene, Salikoko (2001). *The ecology of language evolution*. Cambridge: Cambridge University Press.

Kategorio:Usonaj lingvistoj
Kategorio:Lingvistoj de Demokratia Respubliko Kongo
Prisma unuforma pluredro

**Prisma unuforma pluredro** estas unuforma pluredro kun duedra simetrio. Ĉi tiaj pluredroj ekzistas en du malfiniaj familioj, la unuformaj prismoj kaj la unuformaj kontraŭprismoj. Ili ĉiuj havas siajn verticojn en paralelaj ebenoj kaj estas pro tio prismosimilaĵoj.

Neklina prismo aŭ kontraŭprismo kun regulaj bazoj estas vertico-transitivaj. Se ankaŭ longoj de lateroj de flankaj edroj estas ĉiuj la samaj ili estas unuformaj pluredroj. Ilia situo de verticoj unike korespondas al geometria simetria grupo.

Estadas:
* Prismoj, por ĉiu racionala nombro *p/q* &gt; 2, kun geometria simetria grupo '*D*p*h*';
* Kontraŭprismoj, por ĉiu racionala nombro *p/q* &gt; 3/2, kun geometria simetria grupo '*D*p*d*' se *q* estas nepara, '*D*p*h*' se *q* estas para.

Se *p/q* estas entjero, kio estas se *q* = 1, la prismo aŭ kontraŭprismo estas konveksa. (La frakcio devas esti skribita per kile eblas plej malgrandaj entjeroj *p* kaj *q*.)

La diferenco inter la prisma '*D*p*h** kaj kontraŭprisma **D*p*d** geometriaj simetriaj grupoj estas tio ke **D*p*h*' havas la verticojn en ambaŭ ebenoj, kio donas ĝian reflektan ebenon perpendikularan al ĝian *p*-obla akso (paralelan al la {p/q} plurlatero). Kaj '*D*p*d*' havas la verticoj turnigitajn relative al la alia ebeno, kio donas al ĝi turnan reflekton. Ĉiu havas *p* reflektajn ebenojn kiuj enhavas la *p*-oblan akson.

Kontraŭprismo kun *p/q* &lt; 2 estas *krucigita* aŭ *retroira*; ĝia vertica figuro estas sinsekcanta. Se *p/q* ≤ 3/2 nur ne unuforma kontraŭprismo povas ekzisti.

Kubo estas kvarlatera unuforma prismo, okedro estas triangula unuforma kontraŭprismo. Ili havas duedran simetrion sed ili ankaŭ havas okedran simetrion.

## Vidu ankaŭ 
* Unuforma pluredro
* Prismo
* Kontraŭprismo
* Ĝeneralaj unuformaj pluredraj kombinaĵoj de prismaj unuformaj pluredroj
** Prisma kombinaĵo de prismoj kun turna libereco
** Prisma kombinaĵo de prismoj
** Prisma kombinaĵo de kontraŭprismoj kun turna libereco
** Prisma kombinaĵo de kontraŭprismoj

## Eksteraj ligiloj 
* Prismoj kaj kontraŭprismoj

Kategorio:Prismosimilaĵoj
Mirno (Eŭpatoria municipo)

**Mirno** (, , ) estas
urbotipa loĝloko de la Eŭpatoria municipo de Aŭtonoma Respubliko Krimeo
(Ukrainio). La loĝloko situas en la nord-okcidenta parto de la Krimea duoninsulo
ĉe la suda bordo de la lago Donuzlavo kaj ĉe la Nigra maro, 30 kilometrojn for de Eŭpatorio, al kies
gvid-organoj ĝi estas administre subigita.

La apero kaj evoluo de la loĝloko estas intime ligita al la proksime situanta milita
flughaveno kaj mar-haveno. Lastatempe la loĝloko evoluas ankaŭ kiel ĉemara
perklimata kurac-loko.

En Mirno estas infanĝardeno, mezlernejo, klubo, 2 bibliotekoj, porinfana art-lernejo. La
loĝloko estas ligita al Eŭpatorio per busa trafiko.

Kategorio:Eŭpatoria municipo
Kategorio:Loĝlokoj de Krimeo
Kategorio:Urbotipaj loĝlokoj de Krimeo
Kerĉa duoninsulo

**Kerĉa duoninsulo** (, , ) estas
la duoninsulo, kiu formas la plej orientan parton de la Krimea duoninsulo (Ukrainio).
Norde la Kerĉa duoninsulo estas lavata de la Azova maro, oriente - de la Kerĉa markolo, sude -
de la Nigra maro. Okcidente la Kerĉa duoninsulo estas ligita al la cetera (pli granda) parto
de la Krimea duoninsulo per relative mallarĝa (17 km larĝa) *Ak-Monajskij*-terkolo. La
longeco de la duoninsulo de oriento al okcidento estas ĉirkaŭ 90 kilometroj; la larĝeco (de nordo al
sudo) varias inter 17 kaj 50 kilometroj. La areo de la duoninsulo estas ĉirkaŭ 3 mil km2.

## Geografio 
La nord-orienta parto de la duoninsulo estas montet-hava (la maksimumaj altecoj atingas 190 metrojn; de sur
kelkaj altaĵoj eblas vidi la Azovan kaj la Nigran marojn samtempe). La montetoj estas formitaj plejparte
de kalkoŝtonoj, argiloj kaj sabloŝtonoj, multas kot-vulkanoj. La sud-okcidenta parto de la duoninsulo
estas ebena, formita plejparte de paleogenaj argiloj. Estas kelkaj lagoj kaj neprofundaj
riveretoj (somere sekiĝantaj).

La klimato estas modere kontinenta kun ne malvarma, preskaŭ senneĝa vintro, kaj kun varmega kaj seka
somero. La averaĝa aer-temperaturo januare estas -1,5 °С, julie +23,5 °С. La jara kvanto de hidrometeoj
estas 500 mm. Oftas fortaj orientaj kaj nordorientaj ventoj.

La grundoj estas plejparte sud-ĉernoziaj kaj kaŝtanaj, ofte saliĝintaj. La pli granda parto de la
teritorio estas plugata (la ĉefa akvo-fonto estas la plej orienta parto de la Nordkrimea kanalo).
La tero de la Kerĉa duoninsulo riĉas je fer-petroj, kiuj estis aktive ekspluatataj ĝis la fino de la
20a jarcento.

Koyashskoye aŭ '''Koyashs'ke''' estas salakva lago en la marbordo de la Kerĉa peninsulo en Krimeo, apartigita el la Nigra Maro per bendo de tero. Ĝi longas 4 kilometrojn, larĝas 2 kilometrojn kaj havas profundon de ĉirkaŭ unu metro.

## Historio 
Ekde la Va jarcento a.K. ĝis la IV jarcento p.K. la teritorio de la duoninsulo estis okupata
de la Eŭropa parto de la Bospora Reĝlando (kun la ĉefurbo Pantikapeo, nuna Kerĉo).

Dum la Dua mondmilito la Kerĉa duoninsulo estis areno de akraj bataloj inter la sovetiaj
kaj naziaj milittrupoj (la teritorio de la duoninsulo estis definitive liberigita printempe 1944).

## Nuntempo 
Nun la duoninsulo apartenas al Aŭtonoma Respubliko Krimeo (parto de Ukrainio). La duoninsulon
okupas la Lenina distrikto kaj la Kerĉa municipo de
ARK. La regiono estas plejparte agrikultura. La ĉefa kaj la plej
granda urbo de la duoninsulo estas Kerĉo. Tra la regiono pasas la fervoja linio Kerĉo-Ĝankojo.
Per pram-linio Kerĉo estas ligita al la Tamana duoninsulo de Rusio.

## Vidu ankaŭ 
* Ponto trans la Kerĉa markolo

Kategorio:Geografio de Krimeo
Kategorio:Duoninsuloj en Eŭropo
Saka municipo (Krimeo)

**Saka municipo** (, , ) estas
unu el la administraj partoj de Aŭtonoma Respubliko Krimeo (Ukrainio). La municipo
estas la teritorio, estrata de la Saka urba konsilantaro. Diference de iuj
aliaj municipoj de Krimeo, kiuj havas multajn loĝlokojn,
la Saka municipo havas nur unu urbon (Krimeo), tial la nocioj
"la urbo Sako" kaj "la teritorio de la Saka municipo" signifas, fakte, la samon (diference de,
ekz., la nocioj "la urbo Aluŝto" kaj "la teritorio de la Aluŝta municipo").

Por pliaj informoj pri la Saka municipo bv. legi la artikolon "Sako".

Kategorio:Saka municipo (Krimeo)
Novoozerno (Eŭpatoria municipo)

**Novoozerno** (, , ) estas urbotipa loĝloko de la Eŭpatoria municipo de Aŭtonoma Respubliko Krimeo (Ukrainio). La loĝloko situas en la nord-okcidenta parto de la Krimea duoninsulo ĉe la suda bordo de la lago Donuzlavo, 28 kilometrojn for de Eŭpatorio kaj iom pli ol
10 kilometrojn for de la Nigra maro.

La loĝloko aperis kaj evoluis ĉefe pro la proksime situanta milita ŝip-haveno. Ekde la jaro 1996 ĉi tie rezidas la stabo de la suda subdivido de la Ukrainia mararmeo. En la jaro 1997 apud la loĝloko okazis la unuaj en la historio de Ukrainio internaciaj milit-trejniĝoj (kun la partopreno de Bulgario, Kartvelio, Rumanio, Turkio kaj Usono).

Krom la militaj meritoj la loĝloko famas ankaŭ pro sia kuraca klimato (la ŝlimo de la lago Donuzlavo havas la kuracajn ecojn). Lastatempe Novoozerno evoluas ankaŭ kiel la centro de velŝipa sporto. En la lago Donuzlavo oni bredas mitulojn.

En la loĝloko estas 1 mezlernejo, mararmea hospitalo, kelkaj kluboj, bibliotekoj. Novoozerno estas ligita al Eŭpatorio per busa trafiko.

Kategorio:Eŭpatoria municipo
Kategorio:Loĝlokoj de Krimeo
Kategorio:Urbotipaj loĝlokoj de Krimeo
Jablonové

**Jablonové** povas esti:

*vilaĝo en Slovakio, en distrikto Bytča vidu Jablonové (distrikto Bytča),
*vilaĝo en Slovakio, en distrikto Malacky vidu Jablonové (distrikto Malacky).
Kuglorezista veŝto

dekstra|250px
**Kuglorezista veŝto** estas protekta vesto, kiu ŝirmas la supran korpoparton kontraŭ pafaĵoj. Ĝin uzas soldatoj, policanoj kaj kontraŭteroristaj agad-grupoj.

## Antaŭ la Dua Mondmilito 
### Kiraso 
Oni uzis kirason ĝis la 16–17-aj jarcentoj, post kiam ĝi ne protektis la homojn kontraŭ la pafiloj, tiel oni ne plu uzis la kirasveŝton. La moderna kiraso reaperis dum la Unua mondmilito kaj servis protekti la supran korpoparton kontraŭ la metalsplitaĵoj, sed ĝi estis tro peza kaj donis nesufiĉan protekton.

Dum la Dua Mondmilito oni kelkfoje uzis ŝtalajn platojn (soveta SN-42 pezis 3,5&nbsp;kg kaj dikis 2&nbsp;mm).

### Silko 
Fine de la 19-a jarcento aperis silkaj kaj aliaj remburitaj jakoj (kotono), kiuj parte mildigis energion de la pafaĵoj. Tian silkan kuglorezistan veŝton surmetis Francisko Ferdinando, tron-heredonto de Aŭstrio-Hungario, dum sia vizito en Sarajevo la 28-an de junio 1914. La pafo de Gavrilo Princip trafis lin malbonŝance super la veŝto.

## Dum kaj post la Dua Mondmilito 
Oni komencis planadon de pli malpezaj kirasoj dum la Dua Mondmilito. Ili konsistis el ŝtalaj, aluminiaj aŭ premitaj vitrofibraj lamenoj, kiuj formis plurtavolan materialon. Oni kovris tiun kirason per nilono. Tiuj veŝtoj protektis ne nur la bruston, sed eĉ la dorson. Ili estis sufiĉce elastaj por ebligi relative liberan moviĝon de la portanto, sed ili bone protektis kontraŭ splitaĵoj. Ili estis senefikaj kontraŭ la kirasrompaj kugloj.

Oni ellaboris en la 1960-aj jaroj novtipajn veŝtojn, kies lamenoj konsistis el ŝtalo kaj bor-karbido. La pli modernaj tipoj iĝis pli efikaj per aldono de pluraj tavoloj de nilono, kiu amortizas energion de la pafaĵo.

Tasko de la ŝtalkiraso aŭ durplasto estas la malebligo de la pafaĵa enpenetro. La ceramika kiraso abrupte malrapidigas la pafaĵon kaj transprenas ties energion, kiam la kuglo trafas la kirason. Tiel la lamenojn aŭ kaĥelojn de la kuglorezista veŝto oni devas ŝanĝi post trafo de kuglo.

La teksaĵa kuglorezista veŝto iom post iom deformas la pafaĵon kaj dividas la transprenitan energion inter la tavoloj de la veŝto. Ĝi konsistas el 16–24-tavola, dense teksita nilonmaterialo. Oni tiel kunkudras la tavolojn kiel peplonon. Se kutima pistola aŭ mitrala pafaĵo trafas tian materialon, ĝi tuj platiĝas, kiam batas la eksterajn tavolojn. La pafaĵo prenas la formon de fungo kaj laŭpaŝe transdonas la energion, tiel ne povas trapenetri ĉiujn tavolojn de la veŝto.

La portanto de la teksaĵa veŝto suferas vundiĝon, kie trafas lin la pafaĵo, sed tiuj vundiĝoj estas ne gravaj. La 16-tavola veŝto kontraŭstaras al pafaĵoj de manpafiloj kaj maŝinpistoloj, dum la 24-tavola eĉ al magnum-pafaĵoj de tiuj armiloj.

## Estonteco 
La celo estas pli efika protekto, pli malpeza veŝto. Oni volas uzi la sekvajn materialojn: artefaritan aranean silkon, volframan disulfidon, novajn ceramikaĵojn per nanotekniko.

Kategorio:Vestoj
Kategorio:Armeo
Salisbury-Glaĉero

**Salisbury-Glaĉero** situas en la fora nordokcidento de Gronlando, norde de Thule Air Base longas pli ol tri kilometrojn kaj vastas ĉirkaŭ 450 metrojn. 

Ĝi estas unu el la kvar grandaj glaĉeroj kiuj *fluas* en la Wolstenholme-Fjordon (foje nomata "la plej granda glacio-maŝino de la mondo"). 
La aliaj glaĉeroj estas Champerlin-Glaĉero, Knud-Rasmussen-Glaĉero kaj Harald-Moltke-Glaĉero. 
 
Kategorio:Geografio de Gronlando
Kategorio:Glaĉeroj en Nordameriko
Macedonia (Romia Imperio)

[eta|300px|la romiaj provincoj dum la jaro 116, sub imperiestro [Trajanus]]
**Macedonia** (latine por Makedonio) estis provinco de la Romia Respubliko kaj Romia Imperio.

eta|maldekstra|220px|Macedonia, jen malhelruĝe akcentita
Ĝi ampleksis la teritorion de la antikva ŝtato Makedonio, kiu tutmonde estis konatiĝinta ĉefe per la grandaj konkeroj de la makedona imperiestro Aleksandro la Granda. Post serio da militoj inter Makedonio kaj la Romia Respubliko, dum la jaro 168 antaŭ Kristo la romia armeo premis la malinstalon de la makedonia monarkio. Instaliĝis kvar sendependaj regionoj. Dudek jarojn pli poste, dum 148 antaŭ Kristo, post provo reinstali la makedonan monarkion, Romio transprenis la rektan regadon kaj la kvar regionoj estis unuiĝintaj en la provinco *Macedonia*.

Kiam la Romia Imperio dividiĝis dum la jaro 395, *Macedonia* restis en la orienta parto, la Bizanca Imperio, kiu daŭre komprenis sin en la tradicio de Romio.

Jam dum la 4-a kaj 5-a jarcentoj hunoj kaj gotoj invadis la romian provincon, sed ne setlis tie. Ekde la 6-a kaj 7-a jarcentoj slavoj enmigris en la nordon de Makedonio kaj ekloĝis tie, aparte en la malurbaj regionoj. Ili etne miksiĝis kun la loka enloĝantaro, sed en la urboj la bizanca kulturo ankoraŭ dum multaj generacioj restis viva.

Kategorio:Romiaj provincoj
Kategorio:Historio de Grekio
Kategorio:Historio de Makedonio
Kategorio:Historio de Bulgario
Kategorio:Romia Grekio
Junkers Ju 88

eta|Junkers Ju 88 D
**Junkers Ju 88** estis Germania bombaviadilo dum la Dua Mondmilito. Ju-88 estis dumotora aviadilo kun entireblaj radoj, 4-membra skipo.

Ĝi havis du V-motorojn kun po **12**-14 cilindroj. La unua ekflugo okazis la 21-an de decembro 1936 kaj oni produktis de ĝi ĉ. 15.000 ekzemplerojn.

Ĝi havis la enverguron de 18-20m, longon de 14,5 m, alton de 4,8-5,3 m kaj rapidon super 400 km/h (kelkaj tipoj eĉ 560-600 km/h). La Ju 88 havis la atingopovon de 1500-3000 m (depende de tipoj) kaj flugmason de 10-14 tunoj.

Kategorio:Bombaviadiloj
Kategorio:Aviadiloj de Junkers
Malvenko

**Malvenko** estas milita, batala aŭ konkursa malsukceso.

Antonimoj estas venko aŭ sukceso.

## Vidu ankaŭ 
* Perdo
* Senkondiĉa kapitulaco
* Defetismo

Kategorio:Sporto
Kategorio:Milito
Establo

**Establo** aŭ **establaĵo** estas daŭre funkcianta organizaĵo.

## Vidu ankaŭ
*entrepreno
*firmo
*instituto
*institucio
*kompanio
*societo

Kategorio:Ekonomio
Oorta nubo

La **nubo de Oort** (ankaŭ **oorta nubo**) estas, astronomie, la plej ofte akceptata teorio pri la origino de longperiodaj kometoj.

Ĝi estas vasta envolvaĵo de korpoj orbitanta inter 40&nbsp;000 kaj 150&nbsp;000 UA de la Suno. Ĝi do troviĝas preter la orbitoj de planedoj kaj la zono de Kuiper.

[eta|upright=1.3|Arta vido de la [Kujper-zono|zono de Kuiper kaj de la nubo de Oort]]

## Historio 
La nubo de Oort, kiel la tuta sunsistemo, formiĝis antaŭ 4,6 miliardoj da jaroj. 40% el la disko, kiu formis la planedojn kaj la Sunon ekmalaperadis, sed la cetera parto de la 30-miliardo-kilometra disko estigis la oortan nubon kaj la Kujper-zonon. En 1932, estona astronomo Ernst Öpik proponis konsideri, ke kometoj devenas de iu nubo ekstere de la suna sistemo.

En 1950, nederlanda astronomo Jan Oort proponis denove tiun ideon, por klarigi ŝajnan malakordon: la kometoj estas detruataj de pluraj pasadoj tra la interna sunsistemo; tamen, se la kometoj, kiujn ni observas ekzistus ekde la komenco de la sunsistemo, ĉiuj estus detruitaj nun. Do devas ekzisti iu fonto de novaj kometoj.

Oort elektis por sia esploro la 46 plej bone observatajn kometojn inter 1850 kaj 1952. Liaj observadoj supozigis la ekziston de kometujo inter 40&nbsp;000 kaj 150&nbsp;000 UA.

Tiu, troviĝanta lime de la sfero de gravita influo de la Suno, estas submetita al stelaj perturboj, kiuj povas forigi kometojn el la nubo, ĉu eksteren, ĉu enen, tiel kreante novan kometon.

## Kreado de la nubo 
Kvankam okazis neniu rekta observado de tia nubo, la astronomoj, sin bazante sur la observo de kometaj orbitoj, opinias, ke restas ĉirkaŭ la sunsistemo iu vasta kometkerna zono, nomata “nubo de Oort” laŭ la nomo de ĝia eltrovinto.

Iuj juĝas, ke tiu nubo komencas je ĉirkaŭe 10&nbsp;000 ĝis 30&nbsp;000 AU kaj finas ĝis 150&nbsp;000 AU, aŭ eĉ pli.

Ĝi povus enhavi mil miliardoj da kometkernoj kaj estus fonto de la plimulto de longperiodaj kometoj.

La oorta nubo estas restaĵo de la origina nebulozo, kiu ekkoncentriĝis estigante la Sunon kaj la planedaron antaŭ proksimume kvin miliardoj da jaroj. Komence la kernoj formiĝis per alkreskado en la neptuna zono, kie sufiĉe estis materio, aŭ samtempe ol la planedoj, aŭ dum la okazaĵo, kiu kreis la asteroidan zonon inter Marso kaj Jupitero. Rapide, la gigantaj planedoj submetis ilin al multnombraj kaj intensaj gravitaj perturboj, elpuŝante ilin periferien de la sunsistemo.

Oni pensas, ke aliaj steloj ankaŭ povas havi oortajn nubojn, kaj ke la ekstera rando de la oortaj nuboj de du apudaj steloj fojfoje povas kontaktiĝi unu la alian. Tio okazigus akcidentan eniradon, aŭ eĉ grandan alvenon, de kometoj en la enan stelsistemon.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de la objektoj de la sunsistemo
* Nubo de Oort  ĉe la NASA 

Kategorio:Sunsistemo
Kategorio:Kometoj
Tuŝplato

eta|300ra|Ekzemplo de tuŝplato
**Tuŝplato** (angle: **touchpad**) estas komputila tuŝebla surfaceto per kiu eblas mezuri en kiu loko la fingro de uzanto troviĝas. Temas pri speco de komputila montrilo.

Tuŝplatojn oni ofte uzas en tekokomputiloj kiel anstataŭanto de la komputila muso. Kutime ĝi troviĝas en la mezo sub la klavaro.

Kategorio:Komputila aparataro
Tesla Roadster

eta|Postaĵo
**Tesla Roadster** estas komplete elektre propulsita, dusideja sportaŭto. Ĝi estos la unua serie produktita veturilo de la firmo Tesla Motors. La produktado komenciĝis en marto de 2008.

La energiobezono de la veturilo en urba trafiko - trakalkulante je energia enteno de la benzino - estas ĉirkaŭ 1,74 litroj je 100&nbsp;km.

La *Roadster* estis evoluigita en kunlaboro de AC Propulsion kaj Lotus. Ĝi portas karakterizajn trajtojn de la brita Lotus, en kies uzino en Hethel oni planas la serian produktadon. La elira punkto dum la evoluigo estis Lotus Elise.

## Prezentoj en majo 2007 
Post trijara evoluigo, Tesla Motors en 2007 prezentis Tesla Roadster kiel dusidejan sportaŭton kun ĉirkaŭ futbalpilk-granda elektromotoro en la pobo, kiu havas la maksimuman povumon de 185&nbsp;kW (252 ĈP) tra duira propulso je la postaj radoj. La duira propulsio sufiĉas, ĉar la elektromotoroj havas la maksimuman rotaciomomanton jam en la unua rotacio.

La veturilo havas la akceliĝon de 3,9 s je 100&nbsp;km/h. La energia fonto estas 6.831 komercuzaj litio-jonaj akumulatoroj por laptopoj kun akumula kapacito de ĉirkaŭ 55 kilovathoroj, kiuj povas doni tension de 400 voltoj al la motoro.

La veturilo havas la atingopovon de 320&nbsp;km, la reŝargo de akumulatoroj daŭras 3,5 horoj. La akumulatoroj estas malvarmigitaj per likvo, la produktisto garantias ĉirkaŭ 160.000 kilometrojn por la akumulatoroj.

La aŭtomobilo mendeblas je 98.000 dolaroj, en majo de 2007 jam estis 400 antaŭmendoj, ekz. tiu de George Clooney kaj Arnold Schwarzenegger. Oni planas produkti ĉiujare ĉirkaŭ 2.000 el Tesla Roadster.

Je la 15-a de septembro 2009, 700 ekzempleroj estas liveritaj al mendintoj.

## Vidu ankaŭ 
* Tesla Roadster de Elon Musk
* Eliica

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala paĝo de Tesla Motors
* filmeto de testveturado

Kategorio:Sportaŭtoj
Kategorio:Elektraj aŭtomobiloj
Kategorio:Tesla, Inc.
Wymbritseradiel

Dosiero:Loudspeaker.svg**Wymbritseradiel** (; )
estis municipo en la provinco Frislando (Nederlando); ĝi situis en hufofera formo ĉirkaŭ la municipo Sneek. La municipo havis, je la ,  loĝantojn. La ĉefloko estis IJlst.

La loknomŝildoj en la tuta municipo estas dulingvaj: nederlande kaj frise. Ĉar la municipo propagandas preferon por frislingvaj nomoj, la nederlandlingvaj nomoj estas menciitaj sub la frislingvaj.

Ekde la 1-a de januaro 2011 la municipo kunfanfiĝis kun la municipoj Bolsward, Wonseradeel, Nijefurd kaj Sneek. La nomo de la nova municipo estas Súdwest-Fryslân (Sudokcidenta Frislando).

## Urbo kaj vilaĝoj 
Nombro da loĝantoj je la 1-a de januaro 2004: 

Fonto: CBS

## Vilaĝetoj 
Kategorio:Eksaj municipoj de Frislando
Adalberto de León Soto

La gvatemala skulptisto, **Jorge Adalberto de León Soto**, naskiĝis en Salkaĥao, municipo de la departemento de Kecaltenango, Respubliko de Gvatemalo, la . Li komencis sian karieron kiel aŭtodidaktulo. Dum kelke da tempo li laboris kun la skulptisto Rodolfo Galeotti Torres en Kecaltenango kaj en San Marcos. En 1943, li transloĝiĝis al la gvatemala ĉefurbo, kie li laboris en la ornamaĵoj de la Nacia Palaco. Li faris la skulptaĵon de doña Dolores Bedoya de Molina kaj poste li realigis plurajn verkojn el stuko kaj ŝtono, el kiuj la plej gravaj estas abstraktaj. Li partoprenis plurajn kolektivajn ekspoziciojn kaj ankaŭ prezentis individuan ekspozicion en la salonoj de la Hotelo Panamerikano. Li gajnis plurajn lokajn premiojn.

maldekstra|eta|Afiŝo de ekspozicio de Adalberto de León Soto kaj René Coutelle

En 1949 li vojaĝis al Eŭropo kaj fiksis sian loĝlokon en Parizo. En tiu jaro li prezentis en tiu urbo sian unuan tiean ekspozicion kune kun la gvatemala pentristo Arturo Martínez, kiu estis organizita de la Maison de l' UNESCO sub la titolo "Exposition d'oeuvres d'artistes latino-américains". En 1954 li ekspoziciis "Patrinecon" en la salono "Jeune Peinture" en la Galerio "Le Soleil dans la Tête". En la galerio "Roc-Maria", dum ekspozicio organizita de Gio Colucci, li prezentis plurajn skulptaĵojn el marmoro, ŝtono kaj ligno, apud pentraĵoj de Juan Gris, Utrillo, Matisse, Renoir kaj Braque. En tiu sama jaro, en la galerio "R.J. Romeo et Juliette" li eksponis kun Harriman skulptaĵojn kaj keramikaĵojn.

Li estis disĉiplo de Etienne Martin, direktoro de la komitato de la "Jeune Sculpture", post kio li ekspoziciis en la muzeo de Antonio Bourdelle. Samtempe, li partoprenis en la Akademio de "La Grande Chaumière". En la "Librerie-Galerie Plein Vent" kaj en la galerio "Soleil dans la Tête" li eksponis kelkajn skulptaĵojn kaj keramikaĵojn. En 1956 li komencis studojn pri juvelarto kun Dot. En la unuaj monatoj de 1957 li eksponis skulptaĵojn kaj keramikaĵojn en la Palaco de Tokio.

Lia lasta ekspozicio okazis dum la unua dusemajno de junio de 1956 en "La Maison d'art le Parthénon", kiun li ne vidis finitan. Adalberto de León Soto mortis la . La verkojn de lia lasta ekspozicio realigita en "La Maison d'art le Parthenon", estis liveritaj al la Ambasado de Gvatemalo. Li estis aŭtoro de tre konata busto de Miguel Ángel Asturias.

Edziĝinta kun Fantina Rodríguez Padilla li havis kvin infanojn, inter kiuj estas la pentristoj Zipacná de León kaj Iván de León Rodríguez.

Kategorio:Gvatemalaj skulptistoj
Sovetsko (Sovetska distrikto, Krimeo)

**Sovetsko** (antaŭ la jaro 1944 nomata *Iĉki*, , , ) estas
urbotipa loĝloko en la nord-orienta parto de Aŭtonoma Respubliko Krimeo (Ukrainio),
administra centro de la Sovetska distrikto. La historia
krime-tatara nomo İçki laŭvorte signifas "interna".

En la loĝloko loĝas ĉirkaŭ 11 mil homoj (plejparte rusoj kaj ukrainoj, estas ankaŭ krime-tataroj,
bulgaroj, armenoj k.a.).

En Sovetsko estas kelkaj negrandaj industriaj entreprenoj, ĉefe rilataj al prilaborado
de la produktoj de agrikulturo. Tra la loĝloko pasas la fervoja linio Kerĉo-Ĝankojo.

En Sovetsko estas 3 mezlernejoj (unu - kun la instruado en la krime-tatara lingvo), teĥnika lernejo,
distrikta hospitalo, muzik-lernejo, 2 bibliotekoj.

Kategorio:Sovetska distrikto (Krimeo)
Kategorio:Loĝlokoj de Krimeo
Kategorio:Urbotipaj loĝlokoj de Krimeo
Juniperbrando

eta|Nederlanda juniperbrando el greno
eta|La fruktoj de junipero, aŭ "pekets" en la valona
**Juniperbrando** estas alkoholaĵo produktata de junipero. En Belga Valonio, ĝi nomiĝas "Peket" [PEke] (ĉar tiel nomiĝas la frukto de junipero en (lieĝa) valona dialekto). En Germanujo ĝi nomiĝas "Wacholder" [vaĤOLder] aŭ "Wacholderschnaps" [vaĤOLderŝnaps]. Sub la nomo "borovička" [boroviĉka] ĝi estas produktata en Slovakio kaj Ĉeĥio. En Slovakio ĝi estas eĉ nomata "nacia trinkaĵo". Krome ĝi estas produktata ankaŭ en Nederlando kaj Francio

Origine temas pri malta trinkaĵo al kiu oni aldonis bongustigaĵojn kiel suko de juniperaj beroj. Ekde la fino de la 19-a jarcento juniperbrando ofte ankaŭ enhavas industrie produktitan etanolon.

## Origino 
Jam dum la Mezepoko oni scipovis produkti alkoholaĵojn, ĉefe brandojn en la regiono. Ĉar oni kredis ke la distilaĵoj helpus kontraŭ malsanoj kiel la pesto, oni komencis aldoni herbojn al la trinkaĵo. Ĉefe la versio al kiu oni aldonis juniperon famiĝis. Post iom da tempo por la produktado de tia brando oni ne plu uzis bieron, sed fermentintan grenaĵon.

Ekzakte kiam oni eknomis la trinkaĵon *juniperbrando*, ne estas konate. Ebla klarigo estas ke profesoro Franciscus Sylvius ĉirkaŭ 1660, provante trovi kuracilon, distilis juniperan trinkaĵon kiun li nomis *genièvre*, la nomo momente uzata por la trinkaĵo en la Franca lingvo.

Danke al Vilhelmo la 3-a, kiu dum sia Angla reĝado provis stimuli la komercon kun la Nederlandoj per favoraj impostoj, juniperbrando populariĝis ankaŭ en Anglio. Tie ĝi ekhavis la nomon ĝino. Anglaj distilistoj provis imiti la juniperbrandon, sed al ili mankis la ĝusta recepto. Tial temas nuntempe pri trinkaĵo kun apartaj konsisto kaj gusto.

## Preparado 
### Klasika preparado 
La bazaj krudmaterialo por prepari klasikan juniperbrandon estas hordeo, sekalo kaj maizo. La hordeon oni en distilejo prilaboras ĝis ekestas malto. Dum la procezo liberiĝas enzimoj kiuj transformas amelon en sukeron. La malton oni poste miksas kun akvo kaj la ameloriĉaj ingrediencoj maizo kaj sekalo. Al la tiel akirita miksaĵo oni poste aldonas giston. La malto-enzimoj transformas la amelon en sukeron; la gisto transformas la sukerojn en alkoholon. La alkoholriĉa substanco kiu tiel estiĝas nun povas esti distilita.

Post la unua distilado ekestas bazkvalita alkoholaĵo (alkohola elcentaĵo ĉirkaŭ 20%). La vendo de la brandrestaĵo de tiu ĉi distilado por uzi kiel nutraĵo por porkoj igas la produktadon de juniperbrando relative malmultekosta. Post distilado de la bazkvalita alkoholaĵo ekestas mezkvalita alkoholaĵo (alkohola elcentaĵo ĉirkaŭ 30%). La rezulto de la tria distilado estas kvalita alkoholaĵo: malta vino (46,5%).

Al la baza malta vino produktantoj aldonas krom juniperaj beroj diversajn herbajn miksaĵojn laŭ sekreta receptaro. Eventuale la juniperbrando povas ankoraŭ maturiĝi en lignaj bareloj.

## Vidu ankaŭ 
* Ĝino

Kategorio:Alkoholaĵoj
Usona militista ĉokolado

**Usona militista ĉokolado** estas ĉokolado, kiu estas parto de la norma militista porcio de la Usona armeo ekde 1937. Porcio da ĉokolado servis du celojn laŭbezone: aŭ altigon de la truphumoro aŭ provizon de altenergia poŝa sekurporcio. Militistaj porcioj da ĉokolado estas farita laŭ specialaj specifoj por grandeco, pezo, kaj konservebleco. La plej granda parto da la ĉokolado disdonita al usonaj militistoj estas farita de la Hershey Foods Corporation.

## Frandaĵo 
Kiam provizate kiel frandaĵo, aŭ pliĝojaĵo, militista ĉokolado estas ofte tute sama kiel normala ĉokolado el vendejoj laŭ gusto kaj teksturo. Tamen, ĝi estas ofte pakita kaj muldita malsame. La K-porcio de la Dua Mondmilito inkluzivis dikan briketon da ĉokolado, anstataŭ la oftan maldikan ĉokoladon.

## Sekurporcio 
Militista ĉokolado kiel sekurporcio ege malsamas de aliaj ĉokoladoj. Ĝi devas esti rapide havebla nutraĵo kaze de neceso, kaj tia, ke la soldatoj ne estu tentataj manĝi ĝin antaŭe. Kvankam oni provis plibonigi la guston, oni neniam konsideris tian ĉokoladon bongustan. Sekurĉokolado enhavas multe da energio, estas facile transportebla kaj rezistas altajn temperaturojn.

Ĉefe la temperaturrezisto estis grava kriterio, ĉar soldatoj troviĝas ofte ekstere, foje en tropikaj regionoj aŭ dezerto kaj portas la ĉokoladon en brustopoŝoj ĉe la korpo. Tiakondiĉe kutima ĉokolado fandiĝus ene de minutoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Arkivoj de Hershey — Ration D Bar (angle) 
* Arkivoj de Hershey — Tropical Bar History (angle) 
* Kosto de libero: Usonanoj militas — Ekspozicio de la Smithsonian Institute pri ''Hershey's Tropical Bar* (angle) 
* 69th Tank Battalion — Veterano de la Vjetnammilito kritike komentas *Hershey's Tropical Bar'' (angle)

Kategorio:Usono
Kategorio:Milito
Kategorio:Ĉokolado
Honda FCX

**Honda FCX** estas serio de diversaj eksperimentaj, hidrogen-pelataj veturiloj de japana entrepreno Honda. La nuna versio estas duporda, kvarsideja etaŭtomobilo, bazita je la pli frua, akumulatora elektra veturilo *Honda EV plus*. La veturiloj uzas kiel fuelon gasforman hidrogenon, kiu estas deponita sub premo de 350&nbsp;baroj. Ĝi havas la atingopovon de 270&nbsp;km.

La pli fruaj versioj de **FCX** uzis hidrogenĉelojn de Ballard Power Systems, sed la aktuala versio estas Honda-evoluigo (PEMFC), kiu ebligas eĉ ekon en -20&nbsp;°C.

La unua komerca eblo por la **FCX**-veturiloj estis ties lizingo, ekde junio de 2005. La sola privata aĉetanto estas Jon kaj Sandy Spallino el Redondo Beach, Kalifornio, Usono.

## Seria produktado 
eta|maldekstra| Honda FCX Concept
En printempo de 2006, Honda prezentis dum la *Detroit Auto Show* konceptan aŭtomobilon, kiun oni planas serie produkti ene de 3-4 jaroj. Ĝi estas kvarporda poŭpa limuzino kun nove evoluigita hidrogenĉelo:
* Propulsio de la antaŭa akso per elektromotoro tra diferencialo, propulsio de la posta akso tra du apudradaj motoroj
* Lokigo de la fuelpilo en la antaŭa intersidejo
* premgas-hidrogentenujo en la poŭpo, 178 litroj kaj premo de 550 baroj. Aer-ensuĉo tra aperturo maldekstre, malantaue (apud puŝkaptilo)

## FCX Clarity 
Dum novembro 2007 Honda montris je la Los Angeles International Auto Show la plej lastan version por seria produktado.

Diferencoj al la modelo FCX Concept 2005:
* Karoserio malpli futureca
* Litium-Iono-Akumulatoro anstataŭ kondensilo
* Unu antaŭa motoro kun 100&nbsp;kW anstataŭ tri motoroj.

La seria produktado de tiu versio komenciĝis dum junio 2008. El tiu aŭtomobilo nur venas akvo-vaporo. Ekde somero 2008 la FCX Clarity estos havebla por privataj uzantoj, komence en suda Kalifornio. Ĝis 2011 Honda produktos 200 ekzemplerojn.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Aŭtomobiloj
Monto Robson

**Monto Robson** estas la plej alta monto en la Kanada Rok-montaro.

Image:Mount Robson South.jpg|Monto Robson - suda flanko julio 1992
Image:Mount Robson2.jpg|Monto Robson - suda flanko
Image:Mount_Robson_SWFace_and_area.jpg|Monto Robson - sudokcidenta flanko aŭgusto 2005

## Referencoj 

## Eksteraj ligiloj 
* Mount Robson  on Peakware - unofficial summit log.
* Alpine accidents on Mt. Robson 
* Mount Robson on Summitpost.org

## Notoj 
Note that many sources give the height as 3954&nbsp;m (12972&nbsp;ft), e.g. Peakfinder

Kategorio:Kanada Rok-montaro
Robson
Kategorio:Montoj kun alteco inter 3000 kaj 3999 m
Panĉatantra

**Panĉatantra** (skr: पञ्चतन्त्रम्, *kvinparta instrulibro, Panĉa* signifas "kvin", kaj *tantra* signifas "traktatoj") estas unu el la plej aĝaj kompiladoj de fabloj, diraĵoj kaj rakontoj en sanskrito, kiu estas atribuita al la brahmana erediciulo *Visnuśarman*. tiuj fabloj iĝis unu el la plej vaste tradukitaj nereligiaj skribaĵoj en la mondo.

La kolektado estis primare verkita pro la edukado de junaj nobeloj, poste ĝi estis uzata kiel instrua libro ĝenerale. La verko originas verŝajne en la 4-a jarcento kaj devenas de pli aĝaj kolektoj de popolaj rakontoj. Kun siaj proksimume 200 versioj en pli ol 50 lingvoj, tiuj estas uzataj por plurlingva voĉlegado en klasĉambroj kun lernejanoj de plej diversaj denaskaj lingvoj. Ĝi ankaŭ estas rakonto de lingvoj kaj kulturoj en kontakto.

La fabloj de Panĉatanta apartenas al la plej disvastigataj verkoj de la mondliteraturo, kaj influis la popolajn literaturojn de la tuta oriento. Multaj fabloj estas bazitaj sur la instruaj rakontoj el la budhana *Jātakamalā*.

## Pri bestaj fabloj 
Bestaj fabloj estas prezentitaj en novela aŭ poezia formato en kiu bestoj parolas. Fabloj estas tradicia formo de alegoria skribo. Alegorio en literaturo estas uzata por doni al la leganto ideon, principon aŭ signifon, kiel moralo. Ĝi havas metaforan signifon kun simbola reprezentado. Tio estas kutime prezentita en retorika alegorio, kiu peras signifon alian ol la vortoj kiuj estas uzataj en la fablo. Tiuj fabloj instruas saĝon por vivi la vivon en la plej bona maniero.

## Subdivido 
eta|352x352px|Bildita paĝo de fama barata verko Panĉatantra.La verko, kiel sia nomo indikas, estas komponata de kvin sekcioj, el kiuj ĉiu temas pri specifa principo. La kvin partoj estis titolitaj jene:

# *Mitra Bheda* (मित्रभेध) "Disiĝo de geamikoj" (La leono kaj la virbovo, 22 rakontoj)
# *Mitra Lābha* (मित्रलाभ) "Geamikoj-atingo/akiro de geamikoj" (La kolombo, korvo, muso, testudo, kaj cervo, 7 rakontoj)
# *Kākolūkīyam* (काकोलुकीयम्) "Malpaco inter geamikoj", legendo de la milito de korvoj kaj strigoj, 17 rakontoj)
# *Labdhapraṇāśam* (लब्धप्रणाश) ""Perdo de kio estis akirita", 11 rakontoj)
# *Aparīkṣitakārakaṃ* (अपरीक्षित कारक) "Malzorgemaj Faroj", 11 rakontoj)
Ĉi tiuj kvin principoj (aŭ kvin libroj) estas sinsekvo de bestaj fabloj. La princoj lernis kaj saĝiĝis, kaj la reĝo estis tre kontenta.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Ĝatakoj
* Ŝukasaptati

## Eksteraj ligiloj 
* Rakontoj el la Panĉatantra  
* Transliterado de la rakontoj
* Tekstoj de la Panĉatantra en diversaj lingvoj 
* (angla) La historio de panĉatanta, projekto Shivoham, filmeto

Kategorio:Literaturo de Barato
Kategorio:Verkoj el la sanskritlingva literaturo