open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vaad Leumi

**Vaad Leumi** (hebree **ועד לאומי**), konata ankaŭ kiel **Juda Nacia Konsilantaro de Palestino** (**JNK**) aŭ **Juda Popola Konsilantaro** estis ĉefa nacia instituto de la juda komunumo en Palestino dum la Brita Mandato.

*Vaad Leumi* estis fondita en 1920 por gvidi la judajn komunumajn aferojn. Ĝi reprezentis plimulton de la judaj frakcioj, ĝia unua gvidanto estis rabeno Abraĥam Isaac Kook.

La 2-an de marto 1948, *Vaad Leumi* decidis formi transiran registaron kaj proklami fondon de ŝtato Israelo (14-an de majo, 1948). Membroj de *Vaad Leumi* estis membroj de la unua provizora registaro de Israelo.

## Departementoj de *Vaad Leumi* estis 
* Politika
* Eduka
* Sanafera
* Komunuma
* Rabenara
* Bonstata

## Prezidantoj 
* 1920-1929 David Yaalon
* 1929-1931 Pinhas Rutenberg
* 1939-1944 Yitzhak Ben-Zvi
* 1944-1948 David Remez

## Eksteraj ligiloj 
* Vaad Leumi ĉe JVL

Kategorio:Historio de Israelo
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1920
Biltmore-konferenco

La **Biltmore-konferenco** okazis la de la 9-a de majo ĝis 11-a de majo 1942 en Novjorko, Novjorkio, en la *Biltmore Hotel*. La konferenco estis taksita kiel eksterordinara cionisma konferenco, ĉar tiujare ne okazis cionista kongreso pro la militaraj eventoj.

Ĉefe temis pri postulo por malfermo de Palestino por la rifuĝantoj el la naziokupita Eŭropo. La konferencon gvidis David Ben-Gurion kiu deklaris ke la brit-kontrolata Palestino devas estis juda posedaĵo. 

Kategorio:Historio de Israelo
Kategorio:Cionismo
Kategorio:1942 en Usono
Kategorio:Novjorko
Kvartaloj de Japanio

**Ku** (区 [ku]), tradicie tradukata kiel **kvartalo** estas distrikto en granda Japana urbo. En Japanio, oni uzas la terminon "kvartalo" por subdividaĵoj de Granda Urbo kun Esceptoj, kaj specialaj kvartaloj de Tokia Metropolo.

Specialaj kvartaloj de Tokio (特別区 [tokubecu-ku]) estas sendependaj jurapersonoj, havas aŭtonomon kiel municipo, tamen kvartaloj ekster Tokio (行政区 [gjōsei-ku]) estas nur parto de administra organizo de urbo, traktas administran servon kiel koseki-registradon, sanan asekuron, imposton.

## Aliaj kvartaloj rilataj al administrado 
* Gappej tokubecu-ku (合併特別区)
* Zajsan-ku (財産区)
* Ĉiiki ĝiĉi-ku (地域自治区)

## Ankaŭ vidu 
* Loka Aŭtonoma Juro


*
Bukovino

**Bukovino** estas historia regiono, kiu konsistis el parto de la nordorientaj Karpatoj kaj el ilia pieda ebenaĵo en Orienta Eŭropo. Ĝi estis dividita post la Dua Mondmilito inter Sovetunio kaj Rumanio.

En Bukovino loĝis ukrainoj (rusinoj) kaj rumanoj (moldavoj), ĝi estis en la 14-a jarcento parto de la Moldava Princlando. Suceava en la norda parto estis ĉefurbo de la princlando inter la fino de la 14-a jc. ĝis meze de la 16-a jc.

Bukovino ricevis la nomon ekde 1775, kiam la turkoj cedis tiun regionon al la Aŭstra Imperio. Aŭstrio direktis Bukovinon komence kiel parton de Reĝlando Galicio kaj Lodomerio (1786–1849), poste kiel princlandon kaj memstaran kronlandon (germana nomo: *Buchenland*). Aŭstrio evoluigis Ĉernivcon, la plej grandan urbon de Bukovino, al grava instrua kaj komerca centro.

La etna konsisto de Bukovino estis tre miksa: norde vivis nur ukrainoj, sude nur rumanoj, dum en la urboj vivis multaj poloj, judoj, germanoj.

Kiam Rumanio sendependiĝis en 1878, ĝi klopodis unuiĝi kun Bukovino. Ĝi bazis sian intencon per tio, ke Bukovino estis historia lulilo de la Moldava Princlando kaj gravaj klostraj konstruaĵoj, artoj estis reprezentantoj de la mezepoka rumana arta kulturo.

Rumanio en 1918 okupis Bukovinon, kiam la Aŭstra-Hungara Monarĥio kolapsis. Kvankam la lokaj ukrainoj provis nordan Bukovinon aligi al la Okcidenta Ukraina Popola Respubliko, Rumanio ricevis la tutan regionon (laŭ la pripaca Traktato de Saint-Germain-en-Laye, 1919). Rumanio tuj komencis rumanigon de la areo.

## Dua Mondmilito 
Oktobre 1939 "Wieści Polskie" informis, ke post anekso de Bukovino fare de soveta armeo oni elproprietigis bienposedantojn, lasante al ili nur po 5 hektaroj da tero, kaj en Ĉernivco oni komencis registri senlaborulojn, el kiuj 5000 estis forveturigitaj en Sovetunion, domoj akiritaj de polaj rifuĝintoj iĝis ŝtataj kaj polaj asocioj estis malfonditaj.

Sovetunio okupis la nordan parton de Bukovino en 1940, kiun Rumanio reokupis provizore en 1941. La sovetaj trupoj en 1944 reokupis la nordajn teritoriojn, kiujn la packontrakto de 1947 ligis al la Ukraina Soveta Socialista Respubliko.

La praan moldavan ĉefurbon Suceava kaj ĝian ĉirkaŭon kun la plej famaj klostroj ricevis la Rumana Popola Respubliko.

## Vidindaĵo 
Monaĥejo Agafton

## Vidu ankaŭ 
Orientaj Limregionoj

## Esperanto 
Ionel Bodale instruis Esperanton al gelernantoj de Botosani.

## Referencoj 
## Literaturo 
* 


Kategorio:Historiaj regionoj de Rumanio
Kategorio:Historiaj regionoj en Ukrainio
Kategorio:Historiaj teritorioj de Aŭstrio
Kategorio:Karpatoj
Kategorio:Dividitaj regionoj
Kategorio:Geografio de Sovetunio
Kategorio:Geografio de Moldavio
Matti Vanhanen

**Matti Taneli VANHANEN** (n. 4-an de novembro 1955 en Jyväskylä) estas finna politikisto el la Centra partio kaj ties prezidanto 2003–2010. Li estis ĉefministro ekde la 24-a de junio 2003 ĝis la 22-a de junio 2010. Mandaton de parlamentano li havis de 1991 ĝis 2010, kiam li retiris sin el la politika vivo kaj eklaboris kiel direktoro en Asocio de Privataj Entreprenoj. En 2015 li ree kandidatis por la parlamento kaj estis elektita. Poste li funkciis ankaŭ kiel prezidanto de la parlamento kaj kiel ministro pri financoj.eta|Matti VanhanenMatti Vanhanen havas edukon de magistro de sociaj sciencoj. Antaŭ elektiĝo al la parlamento li laboris kiel ĵurnalisto en la loka gazeto *Kehäsanomat* en Vantaa (1985-1991). Antaŭ sia ĉefministriĝo li estis dum kelkaj monatoj ministro pri defendo. Dufoje (2006, 2018) li estis la kandidato de la Centra Partio por ŝtatprezidanta posteno.

Vanhanen havas du infanojn. Li loĝas en Nurmijärvi. Lia geedzeco finis en 2005.

## Eksteraj ligiloj 
* - paĝo pri Vanhanen kiel parlamentano en la finna

Kategorio:Finnaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Finnlando
Kategorio:Ministroj pri defendo
Listo de la municipoj de Serĝipo

La  subŝtato  de  havas nuntempe 75 municipojn, inkluzive ĝian ĉefurbon Arakaĵuon.

## Municipoj de Serĝipo laŭ alfabeta ordo 
Sekvas la municipoj de Serĝipo enlistigitaj laŭ alfabeta ordo:

eta|470px|dekstra|La municipoj

## A 
* Amparo de São Francisco
* Aquidabã
* **Aracaju** (ĉefurbo)
* Arauá
* Areia Branca

## B 
* Barra dos Coqueiros
* Boquim
* Brejo Grande

## C 
* Campo do Brito
* Canhoba
* Canindé de São Francisco
* Capela
* Carira
* Carmópolis
* Cedro de São João
* Cristinápolis
* Cumbe

## D 
* Divina Pastora

## E 
* Estância

## F 
* Feira Nova
* Frei Paulo

## G 
* Gararu
* General Maynard
* Gracho Cardoso

## I 
* Ilha das Flores
* Indiaroba
* Itabaiana
* Itabaianinha
* Itabi
* Itaporanga d'Ajuda

## J 
* Japaratuba
* Japoatã

## L 
* Lagarto
* Laranjeiras

## M 
* Macambira
* Malhada dos Bois
* Malhador
* Maruim
* Moita Bonita
* Monte Alegre de Sergipe
* Muribeca

## N 
* Neópolis
* Nossa Senhora Aparecida
* Nossa Senhora da Glória
* Nossa Senhora das Dores
* Nossa Senhora de Lourdes
* Nossa Senhora do Socorro

## P 
* Pacatuba
* Pedra Mole
* Pedrinhas
* Pinhão
* Pirambu
* Poço Redondo
* Poço Verde
* Porto da Folha
* Propriá

## R 
* Riachão do Dantas
* Riachuelo
* Ribeirópolis
* Rosário do Catete

## S 
* Salgado
* Santa Luzia do Itanhy
* Santa Rosa de Lima
* Santana do São Francisco
* Santo Amaro das Brotas
* São Cristóvão
* São Domingos
* São Francisco
* São Miguel do Aleixo
* Simão Dias
* Siriri

## T 
* Telha
* Tobias Barreto
* Tomar do Geru

## U 
* Umbaúba

## Municipoj de Serĝipo laŭ loĝanto-kvanto 
Sekvas la municipoj de Serĝipo enlistigitaj laŭ loĝanto-kvanto mezurita de IBGE por julio 2006.

### +500.000 geloĝantoj 
### +100.000 geloĝantoj 
### +50.000 geloĝantoj 
### +25.000 geloĝantoj 
### +10.000 geloĝantoj 
### +5.000 geloĝantoj 
### -5.000 geloĝantoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Mezuro de IBGE por Serĝipo, en la 1-a de julio 2006 (portugale)


Ser
Politikaj partioj en Finnlando

**Listo de politikaj partioj en Finnlando**.

Finnlando estas ŝtato kun parlamenta demokratio. Plej altan povon havas la Finnlanda parlamento, '** ().

Laŭ leĝo pri partioj ajna societo povas registriĝi kiel politika partio se ĝi kolektis dum unu jaro minimume 5.000 nomojn de subtenantoj. La registriĝo estas nuligita, se partio ne sukcesas gajni minimume unu parlamentanon en du sinsekvaj parlamentaj elektoj. Partioj estas privilegiataj en prezento de kandidatoj en elektoj ĉar ili ne devas kolekti aparte 100 subtenantoj por ĉiu kandidato. Alando havas sian propran partian sistemon.

## Partioj en Finnlanda parlamento 
En la finnlanda parlamento elektita en 2003 estas reprezentataj sekvaj partioj:

## Historio 
La unuaj partioj en Finnlando formiĝis laŭ lingvo. La finna partio kaj la sveda partio reprezentis du diversajn lingvogrupojn. La finna partio splitiĝis al konservema **Malnova finna partio** kaj al konstitucia, liberala **Jun-finna partio'''. En 1899 al partioj aldoniĝis Laborista partio, la antaŭulo de nuna Social-demokrata partio kaj en 1906 la Agrara ligo, la antaŭulo de nuna Finnlanda Centro.

Post sendependiĝo la partioj grupiĝis denove: la finnlingvaj subtenantoj de la reĝa povo formis Nacian koalicion, kiu fariĝis konservema partio, kaj respublikanoj (al ili apartenis ankaŭ socialdemokratoj kaj Agrara ligo) formis Nacian progreman partion (poste Liberala popola partio). En 1918 estis fondita ankaŭ Finnlanda Komunista Partio, kiu tamen restis malpermesita ĝis 1944, sed maldekstraj socialistoj povis funkcii en Finnlando de 1920 ĝis 1930 en Socialisma Laborista kaj Etkampula Partio.

Dum lastaj jardekoj de 20-a jarcento al partioj aldoniĝis Kristandemokratoj, Verduloj kaj Bazfinnoj kaj Liberala partio falis el parlamentoj.

Kategorio:Politiko de Finnlando
Sud-samea lingvo

eta|300ra|Sud-samea estas numero **1** sur la mapo.
**Sud-samea lingvo** estas lingvo parolata de sudaj sameoj en Svedio kaj Norvegio. Plej multaj parolantoj troviĝas en Norvegio, en komunumoj Snåsa kaj Hattfjelldal. Ĝi apartenas al la okcidenta branĉo de la sameaj lingvoj.

## Vidu ankaŭ 
* nord-samea lingvo

Kategorio:Samea lingvaro
Kategorio:Lingvoj de Norvegio
Kategorio:Lingvoj de Svedio
Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Finn-samea lingvaro

Urala lingvaro > Finn-ugra lingvaro > Finnoperma lingvaro > Finna-volga lingvaro > Finn-samea lingvaro
----
**Finn-samea lingvaro** estas unu el grupoj de Urala lingvaro. Kune kun volgaj lingvoj tiuj ĉi lingvoj formas grupon de finna-volgaj lingvoj. La ligoj inter finna-sameaj kaj volgaj lingvoj rompiĝis ĉirkaŭ jaro 1000 kiam la slava loĝantaro etendiĝis norden. Finn-samea lingvaro havas du subgrupojn nome samea lingvaro kaj baltmara finna lingvaro.  
* Finn-samea lingvaro
** Samea lingvaro
*** Okcidentsameaj lingvoj
**** Suda samea lingvo
**** Ume-samea lingvo
**** Pitime-samea lingvo
**** Lule-samea lingvo
**** Nord-samea lingvo
*** Orient-sameaj lingvoj
**** Anar-samea lingvo
**** Kemi-samea lingvo
**** Skolt-samea lingvo
**** Akala-samea lingvo
**** Kildin-samea lingvo
**** Ter-samea lingvo
** Baltmara finna lingvaro
*** Iĵora lingvo
*** Livona lingvo
*** Karela lingvo
**** Olonec-karela lingvo 
**** Luda karela lingvo
**** Ĉefa karela lingvo
*** Finna lingvo 
*** Vota lingvo
*** Vepsa lingvo
*** Estona lingvo
Sveda Popola Partio (Finnlando)

La **Sveda Popola Partio en Finnlando**,  (SFP),  (RKP), estas politika partio en Finnlando. Ĝi estas fondita en 1906 kaj la partio reprezentas la svedlingvan loĝantaron de Finnlando. Sveda popola partio ricevas ĉirkaŭ 75-80% el voĉoj de svedlingvaj civitanoj. Ĝi apartenas al la politika centro, sed havas ankaŭ konservativan frakcion. La Sveda Popola Partio havas preskaŭ ĉiam sian reprezentanton en la Finnlanda registaro.

Komence de la 20-a jarcento la partio kutime ricevis ĉirkaŭ 10 ĝis 13 % el la voĉoj en parlamentaj balotoj, sed nuntempe ĝia subteno falis ĝis 4 ĝis 5 %.

En la aktuala registaro de Finnlando kiu ekoficis en junio 2023 sub gvido de Petteri Orpo de la partio Nacia koalicio estas tri ministroj de la Sveda Popola Partio. Ekde ŝanĝeto de julio 2024 temas pri Anders Adlercreutz, Joakim Strand kaj Sandra Bergqvist.

## Vidu ankaŭ 
* Sveda lingvo en Finnlando

## Eksteraj ligiloj 
* partia retejo en la sveda kaj en la finna
* la jaraj partiaj programoj ( kaj )

* malnovaj partiaj afiŝoj el la 20-a jarcento, arkivigite en aprilo 2016 el retejo de la sveda centra arkivo

Kategorio:Liberalaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj de Finnlando
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1906
*
Progreso (revuo)

**Progreso** estas Ido-revuo fondita de Louis Couturat de Collège de France en 1908. Ĝi estas dediĉata al la disvastigado, al la diskuto kaj al la konstanta plibonigo de la *Linguo Internaciona* (Ido).

*Progreso* estas la oficiala organo de Uniono di la Linguo Internaciona.

## Eksteraj ligiloj 
* rete elŝuteblaj PDF-dosieroj de multaj eldonoj inter la jaroj 1935 kaj 2004 
* La unua numero de Progreso el 1908 , ankoraŭ redaktita nur en Esperanto

Kategorio:Ido
Ume-samea lingvo

La **ume-samea lingvo** estas malaperanta finn-ugra lingvo. Ĝi estas parolata ĉirkaŭ Ume-rivero, norde de Arjeplog kaj Arvidsjaur. La biblio aperis en la ume-samea lingvo en 1811.

Kategorio:Samea lingvaro
Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Kategorio:Lingvoj de Norvegio
6-a arondismento de Parizo

La **6-a arondismento** () estas unu el la dudek arondismentoj de Parizo. Ĝi troviĝas sur la maldekstra bordo de Sejno, kaj estas famkonata pro la kvartalo Saint-Germain-des-Prés, kiu estas elstarigita de la abatejo Saint-Germain-des-Prés, fondita je la 6-a jarcento.

Tiu arondismento de Parizo plie entenas la francan Senaton, kiu situas ene de la ĝardeno Luxembourg. 

Laŭ la stato de  en la arondismento vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Vidindaĵoj 
dekstra|eta|275ra|Urbdomo de la 6-a arondismento
[eta|275ra|[Bulvardo Saint-Germain (Parizo)|Bulvardo Saint-Germain]]
[eta|dekstra|275ra|[Franca Akademio]]
[eta|dekstra|275ra|[Palaco Luxembourg (Senato)]]
* Franca Akademio
* Café de Flore (kafejo)
* Senato (Francio) (palaco Luxembourg)
* Hotelo Lutetia
* Ĝardeno Luxembourg
* Les Deux Magots (kafejo)
* Monnaie de Paris
* Polidor
* Pont des Arts
* Pont Neuf
* Saint-Germain des Prés (kvartalo)
* Preĝejo Saint-Sulpice
* Théâtre National de l'Odéon
* Muzeo Zadkine

## Lernejoj kaj universitatoj 
* École nationale des ponts et chaussées
* École nationale supérieure des mines de Paris
* École Nationale Supérieure des Beaux-Arts
* École des hautes études en sciences sociales
* Katolika Universitato de Parizo
* Lycée Montaigne
* Lycée Saint-Louis
* Collège Stanislas

## Aliaj servoj 
* *Académie Nationale de Médecine*

## Ĉefaj stratoj aŭ placoj 
* Rue de l'Abbaye
* Rue de l'Ancienne Comédie
* Rue André Mazet
* Rue d'Assas
* Rue Auguste Comte
* Rue Bonaparte
* Rue Bréa
* Rue de Buci
* Rue des Canettes
* Rue du Cherche-Midi
* Rue Christine
* Rue de Condé
* Rue Danton
* Passage Dauphine
* Rue Dauphine
* Rue de Médicis
* Rue du Dragon
* Rue de l'École de Médecine
* Rue de Fleurus
* Rue du Four
* Rue de Furstemberg
* Rue Garancière
* Rue des Grands Augustins
* Rue Grégoire de Tours
* Rue Guisarde
* Rue Guynemer
* Rue Hautefeuille
* Place Henri Mondor
* Rue Jacques Callot
* Rue du Jardinet
* Rue Lobineau
* Rue Mabillon
* Rue Madame
* Rue Mayet
* Rue Mazarine
* Rue Mignon
* Rue Monsieur le Prince
* Boulevard Montparnasse
* Rue de Nesle
* Rue de Nevers
* Rue Notre-Dame des Champs
* Carrefour de l'Odéon
* Rue de l'Odéon
* Rue Palatine
* Rue Pierre Sarrazin
* Rue des Poitevins
* Rue du Pont de Lodi
* Rue Princesse
* Rue des Quatre Vents
* Place du Québec
* Boulevard Raspail
* Rue de Rennes
* Bulvardo Saint-Germain
* Rue Saint-Jean-Baptiste de la Salle
* Boulevard Saint-Michel
* Place Saint-Sulpice
* Rue Saint-Sulpice
* Rue des Saints Pères
* Rue de Savoie
* Rue de Seine
* Rue de Sèvres
* Rue Stanislas
* Rue de Tournon
* Rue de Vaugirard
* Rue Vavin

## Mapo 
centre|500ra|Mapo de la 6-a arondismento

## Vidu ankaŭ 
* Notre-Dame-des-Champs (pariza metrostacio)
* Parizo
* Arondismentoj de Parizo

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* Historiaj fotoj


Kategorio:Arondismentoj de Parizo
7-a arondismento de Parizo

La **7-a arondismento** () estas unu el la dudek arondismentoj de Parizo. Ĝi troviĝas sur la maldekstra bordo de Sejno, kaj entenas multnombrajn francajn instituciojn, inkluzive de la Nacia Asembleo kaj de pluraj ministrejoj.

Tiu prestiĝa kaj riĉa arondismento estas ankaŭ famkonata de turistoj el la tuta mondo pro la ĉeesto de la Eiffel-Turo aŭ de la Hotelo de la Invalidoj, kiu estas la tombomonumento de Napoléon Bonaparte. 

Laŭ la stato de  en la arondismento vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Vidindaĵoj 
Inter la plej gravaj lokoj en la arondismento, oni povas mencii :
* Nacia Asembleo
* Eiffel-Turo
* Hotelo Matignon
* Champ de Mars
* École Militaire
* Hotelo de la Invalidoj / 
* Muro por la paco
* Muzeo Rodin
* Musée d'Orsay
* Muzeo de la kajo Branly-Jacques Chirac
* Instituto pri Politikaj Studoj de Parizo (Sciences-Po)
* 

## Mapo 
center|500px|Mapo de la 7-a arondismento

## Stratoj
* Rue Saint-Dominique

## Vidu ankaŭ 
* Parizo
* Arondismentoj de Parizo

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Arondismentoj de Parizo
Pite-samea lingvo

eta|300px|Pite-samea estas numero **3** sur la mapo.
La **pite-samea lingvo** estas urala lingvo el la grupo de la sameaj lingvoj parolata en Svedio, ĉirkaŭ Pite-rivero, norde de Arvidsjaur kaj Arjeplog. Pli frue ĝi estis parolata ankaŭ en Norvegio. La pite-samea lingvo ne havas skribitan formon.

Kategorio:Samea lingvaro
Kategorio:Lingvoj de Norvegio
Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
8-a arondismento de Parizo

La **8-a arondismento** () estas unu el la dudek arondismentoj de Parizo. Ĝi troviĝas sur la dekstra bordo de Sejno. Kune kun la 2-a kaj la 9-a arondismentoj, ĝi parte entenas la plej gravan ekonomian centron de Parizo (krom La Défense), organizitan ĉirkaŭ la operejo Garnier.

Laŭ la stato de  en la arondismento vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kun pli ol  postenoj, ĝi estas ekonomie la plej grava arondismento de la franca ĉefurbo.

Tiu kvartalo entenas plurajn vidindaĵojn de Parizo, inkluzive de la avenuo de la Elizeaj Kampoj, de la Triumfa Arko aŭ de la placo de la Konkordo. Tie plie situas la palaco Elizeo, kiu estas la oficiala loĝejo de la Prezidanto de la Respubliko.

## Vidindaĵoj 
eta|dekstra|200px|Urbdomo de la 8-a arondismento.
[eta|dekstra|200px|[Preĝejo La Madeleine.]]
* Preĝejo La Madeleine
* Palaco Elizeo
* Théâtre des Champs-Élysées
* Granda Palaco / Palaco de Malkovro
* Malgranda Palaco
* Muzeo Jacquemart-André
* Hotelo Crillon
* Gare Saint-Lazare
* Ponto Aleksandro la 3-a
* Parko Monceau

## Ĉefaj stratoj aŭ placoj 
* Avenuo de la Elizeaj Kampoj
* Placo Charles-de-Gaulle
* Placo de la Konkordo
* Rue du Faubourg Saint Honoré
* Boulevard Haussmann
* Rue Pierre Charron

## Servoj
* *Lycée Chaptal*

## Mapo 
center|500px|Mapo de la 8-a arondismento

## Vidu ankaŭ 
* **Parizo**
* Arondismentoj de Parizo

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Arondismentoj de Parizo
9-a arondismento de Parizo

La **9-a arondismento** () estas unu el la dudek arondismentoj de Parizo. Ĝi troviĝas sur la dekstra bordo de Sejno. Laŭ la stato de  en la arondismento vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Laŭ takso en 1999, la arondismento havis  ekonomiajn postenojn.

Kune kun la 2-a kaj la 8-a arondismentoj, ĝi parte entenas la plej gravan ekonomian centron de Parizo (krom La Défense), organizitan ĉirkaŭ la operejo Garnier. 

La 9-a arondismento plie gastigas plurajn parizajn vidindaĵojn, ekzemple la famaj grandaj magazenoj de la bulvardo Haussmann kiel Galeries Lafayette aŭ Printemps.

eta|maldekstra|225ra|
## Vidindaĵoj 
* Olympia de Parizo
* Folies Bergères
* Operejo Garnier
* Galeries Lafayette
* Printemps
* Muzeo Grévin
* Muzeo Gustave Moreau
* Muzeo de la Romantisma Vivo
* Parto de la kvartalo Pigalle
* Takashimaya

## Ĉefaj stratoj aŭ placoj 
* Bulvardo Haussmann
* Rue de la Chaussée-d'Antin
* Passage du Havre
* Square Montholon

## Mapo 
center|500px|Mapo de la 9-a arondismento

## Konataj homoj kun ligoj al la arondismento 
Naskiĝis tie
* Ernest Archdeacon (1863-1950), esperantisto, advokato kaj teknikisto
* Raoul Bricard (1870-1944), matematikisto, esperantisto kaj instruisto
* André Maginot (1877-1932), parlamentano - la Maginot-linioj nomiĝas laŭ li
* Mirra Alfassa (1878-1973), fondinto de la urboprojekto *Auroville* en Barato
* Henry van Etten (1893-1968), kvakera esperantisto kaj edukisto, naskiĝis tie en nederland-franca familio

Mortis tie
* Louise Abbéma (1853-1927), pentristino kaj desegnistino
* Fréhel (1891-1951), breton-devena kantistino

## Vidu ankaŭ 
* Parizo
* Arondismentoj de Parizo

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Arondismentoj de Parizo
Utsjoki

**Utsjoki** (en la nordsamea lingvo **Ohcejohka**) estas la plej norda komunumo de Finnlando fakte ĉe vilaĝo Nuorgam, situanta en la la Laponia provinco de Finnlando, mallonge en finna Laponio. Ĝi havas 1&nbsp;373 loĝantojn (2005) kaj ĝia areo estas 5&nbsp;371,74 km², el kiu 202,93 km² estas akvo. Ĉ. 70% el loĝantoj estas sameoj kaj ĉirkaŭ duono el la loĝantoj parolas la nordsamean lingvon.

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de komunumo Utsjoki (en la finna kaj la samea)

Kategorio:Komunumoj de finna Laponio
La Kordiego

**La Kordiego** estas revuo en Ido pri politiko, kulturo kaj socio. La revuo devenas de la revuo por gejoj kaj lesbaninoj *La Kordiego Geyal*, kiu ŝanĝiĝis al la hodiaŭa formo, por ĝenerala publiko.
* La Kordiego Geyal eldoniĝis de 1996 ĝis 2001.
* La Kordiego eldoniĝas de 2001 ĝis hodiaŭ.

Ambaŭ formoj aperis/-as minimume trifoje jare, neregule. Ĝia ĉefa redaktanto estas Hans Stuifbergen, Nederlando.
----
## Eksteraj ligiloj
* Arkivo de LKG 
* Arkivo de LK
10-a arondismento de Parizo

La **10-a arondismento** () estas unu el la dudek arondismentoj de Parizo. Ĝi troviĝas sur la dekstra bordo de la Sejno. Laŭ la stato de  en la arondismento vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

En tiu arondismento situas du el la ses ĉefaj stacidomoj de la franca ĉefurbo, tio estas Gare du Nord kaj Gare de l'Est. Konstruitaj dum la 19-a jarcento, tiuj staciodomoj viciĝas inter la plej aktivaj en la tuta Eŭropo.

La 10-a arondismento ankaŭ entenas la plej grandan parton de la kanalo Saint-Martin, kiu kunigas la riveregon Sejnon kun la areo nordoriente de Parizo.

## Vidindaĵoj 
[eta|dekstra|250px|[Gare du Nord]]
[eta|dekstra|250px|[Kanalo Saint-Martin]]
* Kanalo Saint-Martin
* Gare de l'Est
* Gare du Nord
* Passage Brady
* Passage du Prado
* Porte Saint-Denis
* Porte Saint-Martin
* Preĝejo Saint-Vincent-de-Paul (Parizo)
* Preĝejo Saint-Laurent (Parizo)

## Servoj
* *Lycée Edgar Poe*

## Ĉefaj stratoj aŭ placoj 
* Placo de la Respubliko (Parizo)
* Boulevard de Magenta
* Boulevard de la Chapelle
* Rue du Faubourg-Poissonnière
* Place du Colonel-Fabien
* Boulevard de Strasbourg
* Rue du Faubourg-du-Temple
* Rue Claude-Vellefaux
* Rue des Petites Ecuries

## Mapo 
center|500px|Mapo de la 10-a arondismento

## Vidu ankaŭ 
* Parizo
* Arondismentoj de Parizo

## Eksteraj ligiloj 
* TTT-ejo de la urbdomo de la 10-a arondismento

Kategorio:Arondismentoj de Parizo
Nord-samea lingvo

eta|300px|Nord-samea estas numero **5** sur la mapo.
La **Nord-samea lingvo** estas samea lingvo el grupo de okcident-sameaj lingvoj, parolata en Norvegio, Svedio kaj Finnlando. La nord-samea estas la plej uzata el sameaj lingvoj kaj ĝin parolas 75-80% el ĉiuj sameparolantoj.

## Skribsistemo 
La nord-samea havis dum historio plurajn diversajn ortografiojn, plejparte laŭ landoj. En 1978 estis akceptata komuna ortografio por ĉiuj nord-sameoj.

La norda samea uzas la latinan alfabeton.

Jen ekzemplo kiel unu el malnovaj kaj la nova ortografio malsimilas unu la alian:

1. *Maanat leät poahtan skuvllai.*

2. *Mánát leat boahtán skuvllai.*

(La infanoj devas veni al la lernejo.)

La unua estas laŭ ortografio uzata en Finnlando antaŭ 1978 kaj la dua estas la sama en la nova ortografio.

## Vidu ankaŭ 
* suda samea lingvo

Kategorio:Samea lingvaro
Kategorio:Lingvoj de Finnlando
Kategorio:Lingvoj de Norvegio
Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Jozef Gabčík

**Jozef Gabčík** (naskiĝis la 8-an de aprilo 1912 en Poluvsie ĉe Žilina, Slovakio – mortis la 18-an de junio 1942, Prago) estis slovaka soldato partopreninta en Operaco Anthropoid, kiun preparis kaj por tiu ĉi tasko ekzercis brita armeo. Temis pri atenco kontraŭ Heydrich. Por ke ne okazu damaĝigo de aktujo, kiun Heydrich kunveturis kaj kiu enhavis gravajn dokumentojn, li devis krimi la atencon per pafado el mitraleto STEN GUN MK II FF 209 unue ĝuste Jozef Gabčík. Sed la armilo misfunkciis kaj tial la atenco estis krimita de alia membro de la grupo Anthropoid de Jan Kubiš, kiu ĵetis sur aŭtomobilon de Heydrich grenadon.

Gabčík estis slovaka paraŝutisto kun armea rango rotestro. En Slovakio estas ĝis hodiaŭ nomita omaĝe al li vilaĝo Gabčíkovo kaj ankaŭ samnomata valbaraĵo Gabčíkovo sur Danubo.

## Morto 
Li mortis en kripto de la templo komune kun:
* Jan Kubiš
* Adolf Opálka
* Josef Valčík
* Jaroslav Švarc
* Josef Bublík
* Jan Hrubý

## Rilataj artikoloj 
* Batalo en preĝejo de sanktaj Cirilo kaj Metodo
* Nehvizdy - loko de desalto

Kategorio:Slovakaj soldatoj
Kategorio:Atencintoj
Kategorio:Historio de Ĉeĥio
Kategorio:Atenco kontraŭ Heydrich
Kategorio:Naskiĝintoj la 8-an de aprilo
Kategorio:Mortintoj la 18-an de junio
Komia lingvo

**Komia makrolingvo** estas makrolingvo el perma lingvaro de finn-ugra lingvaro. Ĝi estas parolata en Komiio, Permja regiono kaj Kirova provinco. La makrolingvo konsistas el dialektoj, kiujn oni povas disigi en la tri parencajn grupojn:
* La komi-zirjana lingvo, aŭ simple la komia lingvo (коми кыв) estas la plej granda grupo. Ĝiaj dialektoj estas parolataj en Komiio kaj apude. Ekzistas la literatura normo de Komi-Zirjana lingvo, kiu estas oficiala en Komiio. En 2010 estis ĉ. 160000 parolantoj.
* La komi-permjaka lingvo (перем коми кыв / коми-пермяцкӧй кыв) estis parolata en la Permja regiono, kie en 2010 estis ĉ. 63000 parolantoj de ĝi. En la Komi-Permjaka distrikto de la Permja regiono la lingvo havas oficialan statuson.
* La komi-jodza lingvo (коми-ёдз көл, nomata laŭ la rivero Jazva) estas parolata fare de malgranda izolita grupo de komioj, loĝanta en Krasnoviŝerska distrikto de la Permja regiono. Oni rigardas la komi-jodzan lingvon aŭ aparta lingvo, aŭ dialekto de la komi-permjaka. Estas ĉ. 2000 parolantoj de la komi-jodza.

Ĉiuj komiaj lingvoj estas skribataj per cirilaj alfabetoj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Latinliterigo en Sovetunio


Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Komipermjaka lingvo

**Komipermjaka lingvo** estas lingvo el perma lingvaro de finnoperma lingvaro. Ĝi estas parolata en Komipermjakio. Komipermjaka lingvo estas ano de makrolingvo komia lingvo: ĝi estas tiel proksima parenco kun tiu lingvo, ke eblas interkompreniĝi kvankam ambaŭ lingvoj havas apartajn literaturajn lingvojn.

## Vidu ankaŭ 
* Latinliterigo en Sovetunio

~
Kategorio:Lingvoj de Rusio
Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Muroma lingvo

**Muroma lingvo** estas malaperinta finnoperma lingvo (en Finn-ugra lingvaro). Ĝi estis parolata en nuna Vladimira provinco, ĉe Oka-rivero. Muroma lingvo malaperis en mezepoko, ĉirkaŭ jaro 1500. La urbo Murom ricevis sian nomon el muroma popolo.
eta|maldekstra|200px|Mapo de popoloj en Eŭropa Rusio fine de 800-jaroj. Regiono de muroma lingvo estas markita per verda koloro.
Kategorio:Finnoperma lingvaro
Kategorio:Mortintaj lingvoj
Kategorio:Mezepokaj lingvoj
Kategorio:Urala lingvaro
Adavane

***Adavane***, ankaŭ ***Adavane!*** kun krisigno, estis interreta bulteno de la Ido-movado de Hispanio de januaro 2004 ĝis januaro 2008, kiam ĝi finiĝis. Ĝi publikiĝis ĉiun duan monaton. Ĝi estis ilustrita kaj la artikoloj redaktitaj de membroj de la *Ido-Societo Hispana* kaj de aliaj.

Ĝia lasta eldonisto estis *Fernando Tejon*.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*
Perma lingvaro

**Perma lingvaro** estas unu el du lingvogrupoj de finnoperma lingvaro. Permaj lingvoj estas parolataj en norda Rusio, okcidente de Ural-montaro. Permaj lingvoj apartenas al Finn-ugra lingvaro de Urala lingvaro.

Permaj lingvoj estas jenaj:

* komia lingvo
* komipermjaka lingvo
* udmurta lingvo
Astronomiala Kayereto

**Astronomiala Kayereto** estas ilustrita interreta bulteno en Ido pri astronomio kaj mitologio. La *linguo* uzata de la redaktanto Fernando Tejon de la Hispana Ido-societo estas ĝenerale rigardita de idistoj kiel bona kaj eĉ modela pro la eleganteco de la stilo. **Astronomiala Kayereto** publikiĝis akurate monate.

## Eksteraj ligiloj 
interretala pagino .

Kategorio:Ido
Listo de la municipoj de Tokantinso

Jen listo de la **139** municipoj en la subŝtato  de :

## A 
* Abreulândia
* Aguiarnópolis
* Aliança do Tocantins
* Almas
* Alvorada
* Ananás
* Angico
* Aparecida do Rio Negro
* Aragominas
* Araguacema
* Araguaína
* Araguanã
* Araguatins
* Araguaçu
* Arapoema
* Arraias
* Augustinópolis
* Aurora do Tocantins
* Axixá do Tocantins

## B 
* Babaçulândia
* Bandeirantes do Tocantins
* Barra do Ouro
* Barrolândia
* Bernardo Sayão
* Bom Jesus do Tocantins
* Brasilândia do Tocantins
* Brejinho de Nazaré
* Buriti do Tocantins

## C 
* Cachoeirinha
* Campos Lindos
* Cariri do Tocantins
* Carmolândia
* Carrasco Bonito
* Caseara
* Centenário
* Chapada da Natividade
* Chapada de Areia
* Colinas do Tocantins
* Colmeia
* Combinado
* Conceição do Tocantins
* Couto de Magalhães
* Cristalândia
* Crixás do Tocantins

## D 
* Darcinópolis
* Dianópolis
* Divinópolis do Tocantins
* Dois Irmãos do Tocantins
* Dueré

## E 
* Esperantina

## F 
* Fátima
* Figueirópolis
* Filadélfia
* Formoso do Araguaia
* Fortaleza do Tabocão

## G 
* Goianorte
* Goiatins
* Guaraí
* Gurupi

## I 
* Ipueiras
* Itacajá
* Itaguatins
* Itapiratins
* Itaporã do Tocantins

## J 
* Jaú do Tocantins
* Juarina

## L 
* Lagoa da Confusão
* Lagoa do Tocantins
* Lajeado
* Lavandeira
* Lizarda
* Luzinópolis

## M 
* Marianópolis do Tocantins
* Mateiros
* Maurilândia do Tocantins
* Miracema do Tocantins
* Miranorte
* Monte do Carmo
* Monte Santo do Tocantins
* Muricilândia

## N 
* Natividade
* Nazaré
* Nova Olinda
* Nova Rosalândia
* Novo Acordo
* Novo Alegre
* Novo Jardim

## O 
* Oliveira de Fátima

## P 
* **Palmas**
* Palmeirante
* Palmeiras do Tocantins
* Palmeirópolis
* Paraíso do Tocantins
* Paranã
* Pau d'Arco
* Pedro Afonso
* Peixe
* Pequizeiro
* Pindorama do Tocantins
* Piraquê
* Pium
* Ponte Alta do Bom Jesus
* Ponte Alta do Tocantins
* Porto Alegre do Tocantins
* Porto Nacional
* Praia Norte
* Presidente Kennedy
* Pugmil

## R 
* Recursolândia
* Riachinho
* Rio da Conceição
* Rio dos Bois
* Rio Sono

## S 
* Sampaio
* Sandolândia
* Santa Fé do Araguaia
* Santa Maria do Tocantins
* Santa Rita do Tocantins
* Santa Rosa do Tocantins
* Santa Tereza do Tocantins
* Santa Terezinha do Tocantins
* São Bento do Tocantins
* São Félix do Tocantins
* São Miguel do Tocantins
* São Salvador do Tocantins
* São Sebastião do Tocantins
* São Valério
* Silvanópolis
* Sítio Novo do Tocantins
* Sucupira

## T 
* Taguatinga
* Taipas do Tocantins
* Talismã
* Tocantínia
* Tocantinópolis
* Tupirama
* Tupiratins

## W 
* Wanderlândia

## X 
* Xambioá

## Eksteraj ligiloj 
*  Tokantinsa Municipa Asocio


Tok
Diala Jurnaleto

**Diala Jurnaleto** estas elektronika bulteno en Ido preskaŭ ĉiutage eldonita de Jean Martignon (Francio) ekde 2003. *Diala Jurnaleto* enhavas resumon de noticoj el (ĉefe francaj) ĵurnaloj.
----
## Eksteraj ligiloj 
*Diala Jurnaleto
Uralo

eta|maldekstra|250ra|Ĉepolusa Uralo - regiono kun nuraj altaj montoj
**Uralo** estas montaro en Rusio sur la limo de Eŭropo kaj Azio. Ĝi etendiĝas el Arkta Oceano ĝis Kazaĥio. La plej alta monto de Uralo estas Narodnaja (1895 m). Kun la rivero Uralo ĝi formas la limon inter Eŭropo kaj Azio.

Biogeografie la montaro troviĝas en la Palearkta ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF) kaj de la Nacia Geografia Societo, kaj enhavas la Uralan tajgon, kunigitan Tutmondaj 200-ekoregionon.

## Montoj 
Osljanka (ruse: Ослянка) estas monto en Uralo. Ĝi altas 1.119 metrojn kaj situas inter la norda kaj meza Uralo kiel plej alta monto de la Meza Uralo aŭ unu monto de Norda Uralo, laŭ geografia partigo de Uralo. Ĝi situas 50 km oriente de urbo Kizel.

La Konĵakovskij-monto (ruse Конжаковский Камень) estas monto en la norda Uralo (Sverdlovska provinco). Ĝi altas 1.569 m.

## Vidu ankaŭ 
* Volga-Urala naftogasa provinco
* Praarbaro

## Eksteraj ligiloj 
* Tutmondaj 200; numero 83 : Urala tajgo ( Nacia Geografia Societo ) 


Kategorio:Global 200
Kemi-samea lingvo

La **kemi-samea lingvo** estas malaperinta samea lingvo, kiu estis parolata en suda parto de Laponia gubernio en Finnlando. La lingvo malaperis en la 19-a jarcento. Ĝi estis skribita per latina alfabeto kaj konserviĝis kelkaj tekstoj. La kemi-samea lingvo apartenis al la orient-sameaj lingvoj.

Formortinta nun dum signife pli ol 100 jaroj, malmultaj skribaj ekzemploj de la Kemi-samea pluvivas. La antologio *Lapponia* de Johannes Schefferus de 1673 enhavas du poemojn de la Kemi-samea poeto Olof (Mattsson) Sirma, "Guldnasas" kaj "Moarsi favrrot". Mallonga vortprovizo estis skribita fare de la finna pastro Jacob Fellman en 1829 post kiam li vizitis la vilaĝojn de Salla (Kuolajärvi ĝis 1936) kaj Sompio. Ankaŭ, la traduko de la preĝo Patro nia pluvivas:

Patro nia, el vilaĝo de Sompio (Sodankylä):

    Äätj min, kilaktäivest.
    Paisse-läotunamat.
    Alda pottuväldegode.
    Läos-tutatot neniu täivest, Kuädnamest.
    Adde-mijitäb päiv minjuokpäiv laip.
    Ja ademijiminsudoitaddagaj, neniu Kumiegadepminvelvolidäme.
    Ja biero sääte minkjäusaŭsi.
    Mutto-tjouta minpahast.
    Tälle-Tulioväldegode, vuöjme ja kudneijankaikisest.
    Amen. 

## Vidu ankaŭ 
* 

Kategorio:Samea lingvaro
Kuriero Internaciona

**Kuriero Internaciona**, ekde 2003, estas revuo en Ido, postsekvanto de la bulteneto Letro Internaciona (1996 ĝis 2002). Ĝi penas konkurenci kun Progreso (eĉ se ĝi estas malpli konata) per la bonkvalito de siaj artikoloj kaj sia bona lingva nivelo. **Kuriero Internaciona** okupiĝas precipe pri resumoj de literaturaj verkoj kaj ĉiutaga vivo kun raportoj el diversaj landoj kaj medioj, same kiel pri originalaj tekstoj. Ĝin redaktas Jean Martignon, Francio, kaj eldonas Fernando Tejon, Hispanio, ĝi publikiĝas ĉiun trimestron. Idistoj rigardas ĝin bona ekzemplo de *internaciona kunlaboro Idala* (Idista internacia kunlaboro).

## Eksteraj ligiloj 
* Kuriero Internaciona

Kategorio:Ido
Skolt-samea lingvo

eta|300ra|La areo de la skolt-samea havas la numeron **6** sur la mapo.
La **skolt-samea lingvo** estas unu el la sameaj lingvoj parolata en Finnlando kaj Rusio. Plej multaj parolatoj de la skolt-samea devenas el la regiono Petsamo, kiu apartenis al Finnlando de 1920 ĝis 1944. Parto el ili (20-30 procentaĵoj de la parolantaro) loĝas ankaŭ en Rusio.

La skolt-samea estas skribata per latina alfabeto:

A/a, Â/â, B/b, C/c, Č/č, Ʒ/ʒ, Ǯ/ǯ, D/d, Đ/đ, E/e, F/f, G/g, Ǧ/ǧ, Ǥ/ǥ, H/h, I/i, J/j, K/k, Ǩ/ǩ, L/l, M/m, N/n, Ŋ/ŋ, O/o, Õ/õ, P/p, R/r, S/s, Š/š, T/t, U/u, V/v, Z/z, Ž/ž, Å/å, Ä/ä.

## Vidu ankaŭ
* Latinliterigo en Sovetunio

Kategorio:Samea lingvaro
Nacia koalicio (Finnlando)

eta|dekstra|Stratreklamego de la partio
**Nacia koalicio**,  (eksa nomo ), ) estas dekstrema, konservativa kaj liberala politika partio en Finnlando. Ĝi estas fondita en 1918 kiel partio de subtenantoj de monarkio en Finnlando. En la Eŭropa parlamento ĝi apartenas al la Eŭropa Popola Partio. Nuna prezidanto estas Petteri Orpo.

En la parlamentelekto 2023 la partio fariĝis la unua. Nombro de ĝiaj membroj en la parlamento grandigis 10.

## Seĝoj gajnitaj de nacia koalicio en parlamentaj elektoj ekde 1945 
La Parlamento de Finnlando havas 200 membrojn.

## Prezidantoj de Nacia koalicio 
* Pehr Evind Svinhufvud 1931–1937
* Juho Kusti Paasikivi 1946–1956
* Sauli Niinistö 2012–.

## Ĉefministroj de Nacia koalicio 
* Lauri Ingman 1918–1919 ja 1924–1925
* Rafael Erich 1920–1921
* Antti Tulenheimo 1925
* P. E. Svinhufvud (1917–1918), 1930–1931
* Edwin Linkomies 1943–1944
* Antti Hackzell 1944
* Urho Castrén 1944
* Juho Kusti Paasikivi (1918), 1944–1946
* Harri Holkeri 1987–1991
* Jyrki Katainen 2011–2014
* Alexander Stubb 2014–2015.

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de Nacia koalicio (en la finna kaj sveda lingvoj)

Kategorio:Politikaj partioj de Finnlando
Kategorio:Konservativaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1918
Selkupa lingvo

La **selkupa lingvo** (en la selkupa plej ofte шӧльӄумыт әты šöľqumyt əty) estas samojeda lingvo parolata en Siberio, en Rusio. Plej multaj parolantoj troviĝas en Jamala-Neneca aŭtonoma distrikto. La selkupa estas la plej lasta parolata suda samojeda lingvo.

## Vidu ankaŭ
* Latinliterigo en Sovetunio

Kategorio:Samojeda lingvaro
Kategorio:Lingvoj de la siberiaj etnoj
Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Kategorio:Jamala-Neneca aŭtonoma distrikto
Jan Kubiš

**Jan Kubiš** (naskiĝis la 24-an de junio 1913 en Dolní Vilémovice – mortis la 18-an de junio 1942 en Prago) estis membro de ĉeĥoslovaka, far de britoj ekzercita, taĉmento de paraŝutistoj, kiuj en la jaro 1942 partoprenis atencon kontraŭ reprezentanta regna protektoro Reinhard Heydrich. La tuta agado, ensumiganta paraŝutistan desalton super la teritorio de Ĉeĥoslovakio kaj la sekvan krimon de la atenco, portis nomon Operaco Anthropoid. Pluaj paraŝutistoj de la Operaco estis Jozef Gabčík, Josef Valčík kaj Adolf Opálka. La agadon partoprenis ankaŭ taĉmentoj Silver A, Silver B kaj Out Distance.

Heydrich devis esti mortigita per mitraleto STEN GUN MK FF 209, el kiu pafis Jozef Gabčík. Sed lia haste kunmetita armilo ekblokiĝis, do ĝuste Kubiš uzis grenadon, kiu eksplodis antaŭ dekstra rado de nekirasita malfermita aŭtomobilo, en kiu Heydrich veturis. Tiu pli poste mortis pro toksigo de sango en libeňa malsanulejo *Bulovka*.

Jan Kubiš komune kun pluaj atencintoj poste kaŝis sin en subteraj spacoj de ortodoksa preĝejo de sankta Cirilo kaj Metodo en Resslova-strato en Prago. Sed nazioj esplorserĉinte trovis ilin kaj la 18-an de junio 1942 ekatakis la preĝejon. Post 7 horoj de rezisto, kontraŭ kiu germanoj aktivigis pli ol 800 soldatoj, estas ĝis hodiaŭ sur la preĝejo memorigaĵoj en aspekto de kavetoj de kugloj. Fine ĉiuj membroj de paraŝuta desalto faris memmortigon per lasta kuglo.

Antaŭ ol li venis Grandan Brition, li deĵoris ankaŭ en vilaĝo Sádek por defendi Ĉeĥoslovakion en fortikaĵoj.
maldekstra|eta|Memortabulo al Jan Kubiš en Sádek

## Kripto 
En la kripto de la templo li mortis komune kun:
* Jozef Gabčík
* Adolf Opálka
* Josef Valčík
* Jaroslav Švarc
* Josef Bublík
* Jan Hrubý

## Rilataj artikoloj 
* Batalo en preĝejo de sanktaj Cirilo kaj Metodo
* Nehvizdy - loko de desalto

Kategorio:Ĉeĥaj soldatoj
Kategorio:Atencintoj
Kategorio:Atenco kontraŭ Heydrich
Kategorio:Naskiĝintoj la 24-an de junio
Kategorio:Mortintoj la 18-an de junio
Ido-literaturo

Konata la aserto de la iniciantoj de Ido, ĉefe Otto Jespersen kaj Louis Couturat, ke Ido ne estus vere taŭga por poezio kaj ke la ĉefa tasko de Ido estas simpla komunikado. Tio okazis ĉar multaj homoj diris (kaj eĉ ankoraŭ diras) ke Esperanton oni malhelpis per literaturo, ke internacia lingvo estu praktikcela, ktp. Sed, malgraŭ tiuj asertoj de Jespersen kaj Couturat, estas rimarkinda fakto ke multaj poetoj estis allogitaj al Ido kaj, sekve, multajn poeziaĵojn oni faris en tiu lingvo. Fakte en la komenco de la 20-a jarcento, Ido-literaturo komencis fortiĝi, sed post la krizo de 1927-28, Ido-literaturo kaj Ido-movado iĝis senviva dum longa tempo. Estas menciinda libreto tradukitaj tiam: *Makedonia a la Makedoniani*. Samtempe aperis la klasika *Nova Horizonti*, kiu estas filozofia framasona verko. 

Dum la Unua mondmilito aperis *Buddho e lua doktrino*, kiu sciigas la Budistan doktrinon. En 1923 aperis rimarkinda verko, nome antologio de la hungara literaturo de la epoko. La tradukitaj tekstoj estas ĝenerale en bona klasika *linguo* kaj havas eĉ kelkfoje stilon elegantan. Dum la 1920-a jardeko, la katolikaj idistoj tradukis libretojn pri vivoj de sanktuloj. Tre bona libro estas la traduko de la franca teatraĵo *Esther* de Jean Racine Idigita de kanoniko Guignon. Tiu libro estis tradukita en bona klasika Ido-lingvo kaj idistoj pensas la tradukaĵon eĉ pli bela kaj eleganta ol la originalo en la Franca. 

La plej konata Ido-poeto estas Andreas Juste (Belgio). Liaj altkvalitaj poemoj kaj granda produktado estas rimarkinda. Aliaj poetoj estis Lui Pasko (Francio), Jules Houillon (Francio), Gilbert H. Richardson (Britio), Jules Gross (Francio), kaj aliaj. Hodiaŭ estas menciindaj Heidi Neussner (Germanio), Friedrich Porzenheim (Germanio) Gonçalo Neves (Portugalio), Tiberio Madonna (Italio) kaj poetino Tatanka (Irlando), kiu poezias originale en Ido.

Fine en lastaj tempoj estas rimarkindaj Hans Stuifbergen pro sia traduko de la vivo de la franca poeto Arthur Rimbaud. kaj Jean Martignon, kiu sub la plumnomo G. T. Romanin aŭtoris la sciencfikcian verketon *La suno di Tiahuanako*, publikigitan unuafoje en 1999 kaj reeldonitan en 2004. En 2005 Romanin publikigis la satiron "Skandalo en Roseringen", eldonitan de *Editerio Krayono*, en kiu li moke enscenigas plurajn figurojn de la Ido-movadeto, nome Günter Anton, tiaman prezidanton de Uniono di la Linguo Internaciona Ido (ULI), kaj la ĵus menciitan Stuifbergen, kiu fariĝis ULI-estro post Anton.  

Estas konata ke Hans Stuifbergen komence fariĝis Esperantisto, sed li pensis ke tiu lingvo diskriminacias la inan sekson kaj tiel idistiĝis al, laŭ li, pli seks-neŭtrala lingvo. Pri la komparo al esperanto ankaŭ vidu Ido (lingvo).    

Kategorio:Ido
Kamasa lingvo

**Kamasa lingvo** estas malaperinta lingvo el samojeda lingvaro. Ĝi apartenis al sudaj samojedaj lingvoj. 

La plej lasta parolanto de la kamasa Klavdija Plotnikova mortis en 1989. La kamasa lingvo estis parolata en vilaĝo Abalakovo Krasnojarska regiono kaj ĝiaj parolantoj asimiliĝis kun ĥakasoj, tataroj kaj rusoj. Kamasa havis du dialektojn, Koibala kaj Kamasa. Ankaŭ kamasa eble havis du subdialektojn (Eaglo kaj Fato).

## Ekzemplo de kamasa lingvo 
* **ťăbaktǝrla’bǝm ĭmbi popalo**
* mi rakontas kio okazis.
* **dĭgǝttǝ măna kumbii’ kazān turānǝ**
* post tio ili prenas min al Aginskojo

Kategorio: Samojeda lingvaro
Kategorio: Lingvoj laŭ alfabeto
Gaeltacht

eta|Gaeltacht regionoj en Irlando
**Gaeltacht** (IPA|/ˈgeːɫ̪t̪ˠəxt̪ˠ/) estas irlandlingva vorto por irland-lingva regiono. Temas pri regionoj en Irlando, kie la irlanda estas la ĉefa lingvo parolata kiel gepatra lingvo. La loĝantaro de irlandlingvujoj estas 400.000. Irlandlingvaj regionoj troviĝas plejparte en okcidenta parto de Irlando.

## Setlejoj 
* Insulo Leitir Mór

Kategorio:Irlanda lingvo
Kategorio:Irlando
Suda Karelio

**Suda Karelio** () estas provinco de Finnlando. Ĝis la jaro 2009 ĝi estis parto de la gubernio Suda Finnlando. Laŭ la stato de  en la provinco vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La ĉefurbo estas Lappeenranta.

Historie, kiel la nomo indikas, la teritorio estis parto de la historia finna regiono Karelio, kies plej granda parto kadre de la Vintra Milito de novembro 1939 ĝis marto 1940 estis konkerita kaj prenita de Sovetunio.

## Komunumoj 
### Eksaj komunumoj 
* Joutseno
* Lappee
* Lauritsala
* Nuijamaa
* Simpele
* Suomenniemi
* Saari
* Uukuniemi
* Ylämaa


Kategorio:Provincoj de Finnlando
Kategorio:Suda Finnlando
Tatanka

**Tatanka** (*bizono* en lakota lingvo) estas plumnomo de **Siobhán Sheehan** (tre eble ankaŭ pseŭdonimo) (1982-), irlanda poetino kiu verkas en Ido. Ŝi estas rigardita kiel unu el ĉefaj vivantaj ido-verkistoj en nia tempo.

## Eksteraj ligiloj
* Blogo

Kategorio:Idistoj
Kategorio:Irlandaj poetoj
11-a arondismento de Parizo

La **11-a arondismento** () estas unu el la dudek arondismentoj de Parizo. Ĝi troviĝas sur la dekstra bordo de Sejno, kaj estas cetere la plej dense loĝata arondismento de la franca ĉefurbo. Laŭ la stato de  en la arondismento vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

La 11-a arondismento estas tre aktiva kvartalo, kiu entenas multnombrajn variajn loĝantojn. Okcidente etendiĝas la placo de la Respubliko, kiu estas kunigata al la placo Bastille plioriente per la bela, arbornamita bulvardo Richard Lenoir. La kvartalo Bastille kaj faubourg Saint-Antoine estas bonaj lokoj por trovi laŭmodajn kafejojn, restoraciojn aŭ noktajn klubojn.

La kvartalo Oberkampf, plinorde, estas alia populara areo koncerne noktan parizan vivon. La orienta parto de la arondismento estas pli dediĉata al loĝejoj kaj pograndaj magazenoj.

## Vidindaĵoj 
[eta|dekstra|250px|[Cirque d'hiver (vintra cirko)]]
[eta|dekstra|250px|[Place de la Nation]]
* Bataclan
* Cirque d'hiver
* Placo de la Respubliko (Parizo)
* ESCP Europe
* Preĝejo Saint-Ambroise

## Servoj
* *Lycée Voltaire*

## Ĉefaj stratoj aŭ placoj 
* Rue du Faubourg du Temple
* Boulevard de Belleville
* Boulevard de Ménilmontant
* Boulevard de Charonne
* Cours de Vincennes
* Rue du Faubourg Saint-Antoine
* Boulevard Beaumarchais
* Boulevard des Filles du Calvaire
* Boulevard du Temple
* Place de la Bastille
* Place de la Nation
* Placo de la Respubliko (Parizo)
* Place Léon Blum
* Rue de la Fontaine au Roi
* Rue Jean-Pierre Timbaut
* Avenue de la République
* Rue Oberkampf
* Avenue Parmentier
* Rue Saint Maur
* Boulevard Voltaire
* Rue Saint Ambroise
* Rue Amelot
* Rue du Chemin Vert
* Rue de la Roquette
* Avenue Ledru Rollin
* Rue de Charonne
* Rue Faidherbe
* Rue de Montreuil
* Avenue Philippe Auguste
* Boulevard Richard Lenoir

## Mapo 
center|500px|Mapo de la 11-a arondismento

## Vidu ankaŭ 
* Parizo
* Arondismentoj de Parizo

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Arondismentoj de Parizo
Cerro El Plomo

**Cerro El Plomo** estas monto en Ĉilio, kiu troviĝas en la Andoj oriente de Santiago de Ĉilio. Ĝi estas alta je 5 424 metroj, kaj lokiĝas ĉe 33°13′58″S, 70°12′44″W.

La monto estis uzita kiel ceremoniejo per la inkaoj. En 1954, la mumio de naŭ-jaraĝa infano estis trovita ĉe la pinto.

## Galerio 

Dosiero:Cerro_del_Plomo_from_the_south-west.jpeg
Dosiero:Cerro_del_Plomo_route.jpeg
Dosiero:El Plomo 1.jpg
Dosiero:El Plomo 2.jpg
Dosiero:El Plomo and Leonera.jpg

Kategorio:Montoj en Ĉilio‎
Kategorio:Montoj en Sudameriko
Pori

eta|300px|
**Pori** estas urbo en Finnlando, ĉefurbo de la provinco Satakunta. komunumo en la provinco Satakunta de Finnlando. Ĝis la jaro 2009 ĝi estis parto de la gubernio Okcidenta Finnlando. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj . 

Pori estas fondita en 1558. En Pori okazas ĉiusomere internacie konata ĵaz-festivalo. Pori estis fondita sur bordo de Botnia Maro, sed la plialtiĝo de la tero peris, ke nuntempe centro de Pori ne estas marborde. Kampara komunumo de Pori estis ligita al Pori en 1967 kaj Ahlainen 1972.

Borde estas lago Karhijärvi.

## Ĝemelaj urboj 
* 20px Sundsvall (Svedio) ekde 1940
* 20px Sønderborg (Danio) ekde 1952
* 20px Porsgrunn (Norvegio) ekde 1956
* 20px Rigo (Latvio) ekde 1964
* 20px Bremerhaven (Germanio) ekde 1967
* 20px Stralsund (Germanio) ekde 1968
* 20px Eger (Erlau) (Hungario) ekde 1973
* 20px Kołobrzeg (Pollando) ekde 1977 (La esperantistoj de Kołobrzeg pretas kunlabori)
* 20px Mâcon (Francio) ekde 1990

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de urbo Pori

Kategorio:Komunumoj de Satakunta
Kategorio:Komunumoj de Finnlando
Kategorio:Urboj de Finnlando
Kategorio:Komunumoj de Okcidenta Finnlando