open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Marie Goldsmith

**Marie Isidorovna GOLDSMITH** (, naskiĝis la 31-an de julio 1871, Sankt-Peterburgo – mortis la 11-an de januaro 1933, Parizo) estis rus-franca biologo, revoluciulino kaj anarkiistino de juda deveno, kiu estis parto de la proksima rondo de P. A. Kropotkin. Ŝi estis konata sub la pseŭdonimo **Marie Korn**, **Marie Corn** aŭ **Marie Isidine**.

## Vivo 
Marie Goldsmith naskiĝis en 1871 en Sankt-Peterburgo en familion de revoluciuloj, membroj de la organizaĵo " Tero kaj Libereco ". Ŝia patro, Isidor Albertoviĉ Goldsmith, publikigis kaj redaktis la revuon " Scio "  kaj estis ekzilita al la Gubernio Arĥangelsko kune kun sia familio en 1879 pro antaŭenigado de la ideoj de materiismo kaj darvinismo. En 1884, la familio Goldsmith kontraŭleĝe fuĝis eksterlanden kun sia filino kaj ekloĝis en Parizo.

En ekzilo, Marie eniris la biologio-fakultaton de la Universitato de Parizo, sukcese diplomiĝis de la universitato en 1894 kaj okupiĝis pri scienca laboro ĉe la biologia stacio Roscoff.

En 1892, ŝi aliĝis al la anarko-komunistoj, interagis kun Kropotkin kaj Ĉerkezov, kaj poste fariĝis unu el la plej proksimaj asistantoj de Kropotkin en lia scienca kaj literatura laboro. Elstara publicisto kaj redaktorino, ŝi kontribuis al la publikaĵoj " Pano kaj Libereco " kaj "Al Armoj!", kaj la kartvela-franca revolucia gazeto "La Georgie".

Dum la Unua Mondmilito, ŝi subtenis la Manifeston de la Dek Ses, kiu kunigis libertarianojn, kiuj subtenis la Sanktan Union (d:Q1431580) kontraŭ Germanio.

Goldsmith bonvenigis la Februaran Revolucion de 1917, sed estis tre rezervita pri la Oktobra Revolucio, konsiderante ĝin devio de la principoj de la revolucia movado. Ŝi skribis: "Ili pravigas la despotismon de ŝtata potenco per la fakto, ke kapitalismo ankoraŭ ne estas tute detruita, kaj ili promesas liberecon kiam socialismo jam ne havos malamikojn," sed "neniu registaro iam ajn rezignis la potencon krom sub premo: la potenco ĉiam estis limigita aŭ per revolucioj aŭ per timo pri ili". Post la elmigrado de anarkiistoj el Sovetunio komence de la 1920-aj jaroj, ŝi rekomencis partopreni en iliaj agadoj. Ŝi donis grandan helpon al Nestor Maĥno en lia laboro pri liaj memuaroj.

Ŝi sinmortigis en Parizo en 1933, nekapabla postvivi la morton de sia sola proksima persono, sia patrino. Kelkaj dokumentoj rilataj al Marie Goldsmith estas konservataj en la Ŝtataj Arkivoj de la Rusia Federacio.

Ŝia verkaro restis influa ene de ŝia scienca fako, same kiel en la anarkiisma movado, en la 21-an jarcenton.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* La Projekto laŭnome de Marie Goldsmith

Kategorio:Jidlingvaj verkistoj
Kategorio:Studentaro de la Universitato de Parizo
Kategorio:Judaj anarkiistoj
Kategorio:Francaj politikaj verkistoj
Kategorio:Francaj fiziologoj
Kategorio:Francaj iĥtiologoj
Kategorio:Francaj anarkiistoj
Kategorio:Anarki-komunistoj
Kategorio:Anarkiistaj verkistoj
Kategorio:Sinmortigintoj
Dregoviĉoj

**Dregoviĉoj** (*Drugovitoj*, *Draguvitoj*, *Drogovitoj*) estis antikva belorusa etno-politika grupo (tribo). Ili loĝis en la teritorio de Belorusio (la baseno de Pripjato, la dekstra bordo de Dnipro, la supera regiono de Nemano, la Meza Bugo, Dvina): kaj la la aliaj sidis inter Pripjato kaj Dvino kaj nomiĝis dregoviĉoj.

## Nomo 
La vorto "dregoviĉoj" estas formita el la apelativo "dryhva" kaj la formanto "iĉ". La belorusa lingvisto kaj historiisto Ales Ĵlutka konsideras ĉi tiun nomon patronomo (kiel la nomoj kriviĉoj, radzimiĉoj, vjatiĉoj), de la nomo de la unua praulo de la tribo Dragavito, kion konfirmas la patronoma sufikso -iĉ kaj rektaj kronikaj informoj pri la legendaj gvidantoj de aliaj triboj radzimiĉoj kaj vjatiĉoji - Radzimo kaj Vjatko.

## Historio 
La alta nivelo de socia evoluo de la dregoviĉoj estas evidentigita per la ekzisto de iliaj propraj regantoj eĉ antaŭ ilia integriĝo kaj la Rutena Regno de Kievo.

## Vidu ankaŭ 
* Kriviĉoj
* Baltoj
* Radzimiĉoj
* Jatvingoj
* Turavo

## Fontoj 
* Drygavichy // Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік.  —    enciklopedieca., 1993. — 620 p.: il. ISBN 5-85700-078-5.
* Dryhavichans // Zaprudnik J. Historia vortaro de Belorusio  — Lamham. — Londono: Scarecrow Press, 1998. — 338 p. ISBN 0-8108-3449-9.

Kategorio:Slavoj
Kategorio:Historio de Belorusio
The Liberator (gazeto)

***The Liberator***, signifante *La Liberiganto*, estis usona semajna gazeto. Eldonita de William Lloyd Garrison en Bostono de la 1-a de januaro 1831 ĝis la 1*-*a de januaro 1866. Kvankam ĝia eldonkvanto estis nur 3 000 kaj tri kvaronoj de ĝiaj abonantoj en 1834 estis afrik-usonanoj, la gazeto akiris nacian famon pro sia senkompromisa subteno por la " *tuja kaj kompleta emancipiĝo de ĉiuj sklavoj* " en Usono.

Ĝia moto estis "Nia lando estas la mondo -- niaj samlandanoj estas la tuta homaro."
Garrison difinis la redaktan direkcion de la gazeto en sia fama malferma letero titolita *"Al la Publiko* ", publikigita en la unua numero:Mi konscias, ke multaj protestas kontraŭ la severeco de mia lingvaĵo; sed ĉu ne estas kialo por severeco? Mi estos tiel severa kiel la vero kaj tiel senkompromisa kiel justeco. Pri ĉi tiu temo [de sklaveco] mi ne volas pensi, paroli aŭ skribi kun modereco. Ne! Ne! Diru al la viro, kies domo brulas, ke li sonigu moderan alarmon, diru al li modere savi sian edzinon el la manoj de la seksperfortanto, diru al la patrino iom post iom forpreni sian infanon el la fajro, en kiun ĝi falis, sed ne petu min montri moderecon en tia afero. Mi estas serioza - mi ne estos ambigua - mi akceptos neniujn senkulpigojn - mi ne retiriĝos eĉ colon - KAJ MI ESTOS AŬDATA. La apatio de la popolo sufiĉas por faligi ajnan statuon de ĝia piedestalo kaj akceli la reviviĝon el la mortintoj. – Ĉefartikolo 1-a de januaro 1831 *La Liberiganto* Ĝi alfrontis severan subpremon. La milico de Columbia (Suda Karolino) metis grandan premion sur la distribuistojn de la revuo, kaj Garrison devis defendi sin en tribunalo kontraŭ senbazaj akuzoj pri gravaj krimoj. 

*La gazeto "The Liberator"* daŭre aperis dum tri jardekoj ekde sia fondo ĝis la fino de la Usona Enlanda Milito. Garrison finis sian publikigon per adiaŭa artikolo fine de 1865 , kiam la ratifiko de la Dektria Amendo al la Konstitucio aboliciis sklavecon en Usono. Garrison skribis en sia kolumno: "La celo por kiu la *Liberiganto* estis fondita, la neniigo de sklaveco, estante glorie plenumita, ŝajnas al mi strange konvene limigi ĝian ekziston al la historia periodo de la granda lukto, lasante tion, kio ankoraŭ restas farenda por kompletigi la emancipiĝon, al aliaj instrumentoj (kiujn mi esperas povi uzi), sub novaj aŭspicioj, kun pli abundaj rimedoj, kaj kun milionoj anstataŭ centoj da aliancanoj."

(William Lloyd Garrison, Finceremonio, *La Liberiganto* , 29-a de decembro 1865). Ĝin sukcedis *The Nation*. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *The Liberator*. Numeroj ciferecigitaj de la Publika Biblioteko de Bostono.

Kategorio:Usonaj gazetoj
Kategorio:Virinaj rajtoj en Usono
Kategorio:Historiaj dokumentoj de Usono
Kijivvodokanal

La privata akcia kompanio **Akcia Kompanio "Kijivvodokanal"**, mallongigita kiel **"AK Kijivvodokanal"** estas entrepreno en la kampo de akvoprovizado kaj forigo de kloakaĵoj en la urbo Kijivo.

La longo de la akvoprovizaj retoj estas 4 231 km, el kiuj 1 798 estas kadukaj.

La longo de la kloakaj retoj estas 2 662 km, el kiuj 830 estas kadukaj.

Kijivvodokanal efektivigas akvoprenadon, levadon el surfacaj kaj subteraj akvoprovizaj fontoj, purigadon laŭ la postuloj de Teknologiaj Regularoj, transportadon, liveradon de trinkakvo al konsumantoj laŭ la postuloj de la Ŝtataj Sanitaraj Regularoj 2.2.4-171.-10 "Higienaj postuloj por trinkakvo destinita por homa konsumo" kun posta drenado de kloakaĵoj ne nur de la urbo Kievo, sed ankaŭ de proksimaj setlejoj de la Kijiva regiono.

Aldone al Kijivo, la agadoj de la kompanio etendiĝas al proksimaj urboj kaj vilaĝoj — Viŝhorod, Irpin, Vishneve, Hnidin, Ŝaslive, Ĉabani, Kotsjubinske, Novoselkij, Sofiivska Borŝagivka, Petropavlivska Borschagivka, Gatne.

Kategorio:Ukrainaj firmaoj
Kategorio:Aperis en 1872
Kategorio:Kievo
Erzsébet Kardos

'*** [erĵEbet kardoŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kardos Erzsébet*' estis inter la plej esperigaj talentoj de la Budapeŝta Skolo pri psikanalizo en la 1930-aj kaj 1940-aj jaroj.

 naskiĝis en 1902 en Győr, ŝi mortis en 1945 en Budapeŝto.

## Biografio 
 devenis el juda familio. Ŝi maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste ŝi studis medicinon en Universitato de Würzburg 2 jarojn, poste 5 semestrojn en Scienca Universitato Erzsébet. Ŝi diplomiĝis en 1927, poste ŝi estis asistanto en infankliniko en Düsseldorf 2 jarojn, pli poste 3 jarojn en privata instituto de Barranquilla ŝi estis pediatro. Reveninta en 1932 ŝi laboris en infanhospitalo en Berlino, sed iom poste pro la naziismo ŝi hejmenvenis kaj malfermis privatan kuracejon en Győr. Inter 1933-1935 ŝi laboris ĉe Lipót Szondi en Budapeŝto, dum ekde 1934 ŝi ricevis psikoanalizajn lecionojn de Vilma Kovács. Ekde 1936 ŝi havis privatan kuracejon kaj pri pediatro kaj pri psikoanalizo. En 1940 ŝi edziniĝis al hungaro, same judo, pediatro kaj psikanalizisto. Kune ili esploris psikologion de infanaj ludoj. Dum la nazia erao ili kaŝiĝis, sed la edzino estis trovita kaj murdita.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Rezensionen von: Prof. Dr. Gustav Aschaffenburg: Das dänische Sterilisationsgesetz und die schwedische Behörde für Lebensmittelsicherheit.* (1934)
* *A játék kapcsolatai az én fejlődéssel* (1946)
* *Contributions to the theory of play.* (1956)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio germane kun foto
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pediatroj
Kategorio:Hungaraj psikoanalizistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ida Mett

**Ida Lazarévitch-Gilman** (naskiĝis la 20-an de julio 1901 en Smarhon apud Minsko, kiel *Ida Gilman* ; mortis la 27-an de junio 1973 en Parizo), konata kiel *Ida Mett*, estis rusa revoluciulino kaj komunisma anarkiisto.

Mett aktivis en la rusa anarkiisma movado en Moskvo ; arestita de la sovetaj aŭtoritatoj pro subfosaj agadoj, ŝi fuĝis tra Pollando kaj Germanio al Francio (1926), kie ŝi aktivis en la grupo Delo Truda . Ŝi kunaŭtoris la publikaĵon de la grupo "Organiza Platformo de Libertariana Komunismo", kiu poste iniciatis certan tendencon de anarki-komunismo — platformismon.

En la grupo de *Dielo Truda*, Ida Mett renkontis sian vivpartneron, Nicolas Lazarevitch , kun kiu ŝi publikigis *La Liberation Syndicale*. Ĉi tiuj agadoj kondukis al ilia elpelo el Francio en 1928. Ili iris al Belgio, kie Nicolas Lazarevitch, filo de rusaj gepatroj, naskiĝis proksime de Lieĝo. En Belgio, ili renkontis la hispanajn anarki-sindikatistojn Francisco Ascaso kaj Buenaventura Durruti , laŭ kies invito Mett, Lazarevitch kaj Volin pasigis longan periodon en Hispanio en 1931. Ida Mett raportis pri siaj spertoj en antaŭrevolucia Barcelono en la revuo *La Révolution prolétarienne*, redaktita de Pierre Monatte.

En 1936, Mett kaj Lazarevitch kontraŭleĝe revenis al Francio, kie Ida Mett verkis sian faman libron *La Commune de Cronstadt*  pri la Ribelo de Kronŝtadto en 1938. La okupacio de Francio fare de Nazia Germanio kaj la Dua Mondmilito prokrastis la publikigon de ŝia libro pri *la Komunumo de Kronŝtadt* je dek jaroj, ĝis ĝi povus esti publikigita en Parizo en 1948 fare de Edition Spartacus.

En 1940, ili estis malliberigitaj en Francio. Kun la helpo de sia amiko Boris Souvarine , ili sukcesis resti en Francio kiel rifuĝintoj sub gvatado, kune kun sia filo Marc. De 1948 ĝis 1951, Ida Mett laboris kiel kuracistino en sanatorio por judaj infanoj. Ŝi daŭre laboris en la kemia industrio kiel teknika tradukistino ĝis sia morto.

## Verkaro 
* *La Commune de Cronstadt, crépuscule sanglant des soviets*, Éditions Spartacus, Paris, 1948
* *Le Paysan russe dans la révolution et la post-révolution*, Éditions Spartacus, Paris, 1968
* *La Médecine en U.R.S.S.*, Éditions Les Îles d'Or, 1953
* ''L'École soviétique : enseignements primaire et secondaire'', avec Nicolas Lazarévitch (préface Pierre Pascal), Éditions Les Îles d'Or, 1954
* S*ouvenirs sur Nestor Makhno*, Éditions Allia, 1983

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Arkivbiblioteko de Ida Mett ĉe RevoltLib.com
* Arkivbiblioteko Ida Mett ĉe La Anarkiisma Biblioteko

Kategorio:Ruslingvaj verkistoj
Kategorio:Judaj anarkiistoj
Kategorio:Franclingvaj verkistoj
Kategorio:Belorusaj malliberuloj
Kategorio:Belorusaj kuracistoj
Kategorio:Belorusaj judoj
Kategorio:Anarkiistaj verkistoj
Sons of Anarchy

***Sons of Anarchy*** (Filoj de Anarkio) estas usona krimdrama televidserio, kreita de Kurt Sutter pri la fikcia motorcikla klubo *Sons of Anarchy Motorcycle Club Redwood Original* (ofte mallongigita kiel *SAMCRO* aŭ plue vortludita kiel *Sam Crow* en la serio) situanta en Charming, fikcia urbo en la Valo San Joaquin en Norda Kalifornio, kaj la proksimaj rilatoj inter la bandanoj. La intrigo de la serio estas loze bazita sur la dramo *Hamleto* de Shakespeare.

La serio atingis ne nur sukceson en spektantaro, sed ankaŭ bonajn recenzojn de kritikistoj, kiuj ĉefe laŭdis la aktoradon de Katey Sagal, kiu ludas Gemma Teller Morrow, la familian matriarkon, kiu gajnis la Premion Oran Globon de 2011 por Plej Bona Aktorino en Televidserio - Dramo pro sia aktorado kaj ricevis kelkajn aliajn premiojn kaj nomumojn.

La serio elsendiĝis ĉe FX de la 3-a de septembro 2008 ĝis la 9-a *de* decembro 2014. Ĝi finiĝis post sia sepa sezono. Ĝi estas unu el la plej sukcesaj serioj de FX. 

La serio fokusiĝas al la vivo de la ĉefrolulo Jackson "Jax" Teller (Charlie Hunnam), juna membro kun la rango de vicprezidanto kiu komencas pridubi siajn proprajn agojn kaj tiujn de sia klubo. Dum la plej granda parto de sia rakonta arko, Jax povas esti konsiderata kontraŭheroo, kvankam li ĉiutage pli proksimiĝas al mallumo.

En novembro 2016, FX anoncis la kromproduktan serion, *Mayans M.C.*, kiu estis elsendita de 2018 ĝis 2023.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Official website, ĉe *fxnetworks.com*.
* *Sons of Anarchy*, ĉe *MusicBrainz*, MetaBrainz Foundation
* *Sons of Anarchy*, ĉe *Metacritic*, Red Ventures.

Kategorio:Usonaj televidaj serioj
Baratlija

**Baratlija** - makedono Баратлија - estas vilaĝo en la municipo Rankovce. Ĝi situas en la regiono Slavište, proksime al la urbo Kriva Palanka. Kvankam formale registrita kiel aparta setlejo, la vilaĝo estas fakte integrita parto de la municipo Petralica [Kiel integrita parto de la municipo Petralica ĝi estas registrita nur en la terregistro. En ĉiuj aliaj lokoj (censo, balotantlisto, listo de municipoj en la Respubliko Makedonio) ĝi estas registrita kiel sendependa vilaĝo]. 

## Loko, priskribo 
La vilaĝo estas monteca kaj dekliva, kun setlejoj disigitaj je pli altaj altitudoj de 900 - 1100 m. La vilaĝo mem etendiĝas je altitudo de proksimume 900 m ĝis la pinto de Straža kun altitudo de 1547 m. La tuta areo de la vilaĝo estas ĉirkaŭ 15 km². 

La vojinfrastrukturo ne estas je kontentiga nivelo, ĉar la vojo en la vilaĝo estas nepavimita kaj elmetita al veterkondiĉoj. Malgraŭ oftaj riparoj, ĝi estas en malbona stato kaj ofte netrairebla. Ne estas komercaj aŭ servaj instalaĵoj en la municipo, kaj la loĝantaro mem ĉefe okupiĝas pri agrikulturo. 

## Loĝantaro 
la censo de Makedonio en 2002, la municipo havas 39 loĝantojn, ĉiuj de makedona etneco kaj ortodoksaj. Laŭ la plej lastatempa censo en 2021, la municipo havis 11 loĝantojn, el kiuj 7 estis makedonoj kaj 4 estis nekonataj.[4]

## Referenco 
*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el vikipedia artikolo* *Баратлија* (makedona).

Kategorio:Komunumoj de Nord-Makedonio
Kategorio:Vilaĝoj de Nord-Makedonio
Barbara Hendricks

**Barbara HENDRICKS** (naskita la 20-an de novembro 1948, en Stephens, Kantono Ouachita, Arkansaso) estas usona soprano, kiu havas svedan civitanecon post edziniĝo. Konata kiel operkantistino kaj koncertkantistino, ŝi ankaŭ estas homrajta aktivulino. Ŝi loĝas en Eŭropo ekde 1977 kaj en Svislando ekde 1985.

## Kariero 
En 1969, ŝi diplomiĝis ĉe la Universitato de Nebrasko (diplomo pri matematiko kaj kemio). En 1973, ŝi diplomiĝis ĉe la Juilliard Lernejo de Muziko (operkanta klaso de Jennie Tourel). Ŝi ĉeestis majstrajn klasojn de Maria Callas. Ŝi faris sian operecan debuton en 1974, kaj ŝia unua registrado estis en 1975 (Clara en la opero *Porgy and Bess* de Gershwin). Ŝi prezentis sin sur la scenejoj de la plej grandaj operejoj de la mondo kun orkestroj sub la direkto de famaj dirigentoj. Ŝi estas ankaŭ konata kiel interpretistino de kantoj de francaj, germanaj, skandinavaj kaj usonaj komponistoj (akompanata de Radu Lupu). En 1998, ŝi kantis ĉe la historia prezentado de *Turandot* de Puccini en la Malpermesita Urbo en Pekino (reĝisorita de Zhang Yimou, dirigento - Zubin Mehta). Ekde 1977 ŝi loĝas en Eŭropo (ĉefe en Bazelo). Ŝi estas civitano de Svedio.

Krom klasika kaj ĵaza muziko, ŝi prezentas verkojn de nuntempaj komponistoj. En 2002, Hendricks prezentis la verkon *Das erschafft der Dichter nicht* (La morto de virino) de la franca komponisto Bruno Mantovani, verkita por ŝi; en 2004, ŝi partoprenis la premieron de *Abato Agatono* de Arvo Pärt kaj la operon *La Anĝelo* de Péter Eötvös.

Ŝi aktoris en filmoj, kunaktorante kun José Carerras en *La Bohème* (1988, reĝisorita de Luigi Comencini). Ŝi estis ĵuriano ĉe la Festivalo de Cannes en 1999. En 2010, ŝi publikigis sian memuaron, *Ma Voie*.

Sonregistraĵoj inkluzivas kantojn de Schubert kaj Gershwin. Vinila albumo de klasikaj nigrulaj spiritualoj, registrita de Barbara Hendricks kun improvizita akompano de pianisto Dmitrij Aleksejev, atingis tutmondan agnoskon.

Aktiva aktivulo por la civitanrajtoj de rifuĝintoj. UN-a Bonvola Ambasadoro (1987). En 1991 kaj 1993, ŝi prezentis koncertojn en Dubrovnik kaj Sarajevo. En 1998, ŝi fondis la Fondaĵon por Paco kaj Repaciĝo.

Komandanto de la Franca Ordeno de Artoj kaj Literaturo (1986) kaj Kavaliro de la Franca Legio de Honoro (1992). Honoraj doktorecoj de pluraj universitatoj en Eŭropo kaj Usono. Membro de la Reĝa Sveda Akademio de Muziko (1990). Premio Princo de Asturio (2000) kaj aliaj premioj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Intervjuo
* 
* Interview with Studs Terkel, la 3-an de aprilo 1978

Kategorio:Kavaliroj de la Honora Legio
Kategorio:Komandoroj de la Ordeno de Artoj kaj Literaturo
Kategorio:Usonaj ĵazkantistoj
Kategorio:Usonaj kantistoj
Kategorio:Svedaj kantistoj
Kategorio:Usonaj operkantistoj
Kategorio:Ordeno de Artoj kaj Literaturo (Francio)
Kieva Urba Psikiatria Hospitalo

eta|Enirejo de la malsanulejo.
La **Urba Psikiatria Hospitalo N-ro 1** estas malsanulejo situanta en Kievo. Ĝi estas nomita honore al Ivan Pavlov kaj troviĝas en konstruaĵoj listigitaj en la Nacia Registro de Monumentoj de Ukrainio.[1]

## Historio 
En 1786, edikto de Katerina la Granda postulis la establon de "institucio plaĉa al Dio". En Kievo, ĝi estis kreita en la monaĥejaj ĉeloj de la Institucio Sankta Cirilo; la monaĥejo estis fermita por fari lokon por ĝi. Ĝi estis plivastigita en 1802 kaj denove en 1823. En 1843, medicina fakultato estis malfermita ene de la hospitalo, kaj en 1870, naŭ novaj konstruaĵoj estis konstruitaj.

Kategorio:Kievo
Kategorio:Malsanulejoj en Ukrainio
Kategorio:Psikiatriaj hospitaloj
Sauwerd (vilaĝo)

**Sauwerd** (Groninge: Saauwerd) estas vilaĝo en la municipo Het Hogeland en la provinco Groningo (Nederlando). La vilaĝo estas konstruita ĉirkaŭ tumulo, de kiu ĝi ankaŭ ricevas sian nomon. Ĝi havas pli ol 1 100 loĝantojn. Ĝis la municipa reorganizo de 1990, la vilaĝo estis parto de la antaŭa municipo de Adorp. La urbodomo de Adorp estis en Sauwerd. La potenca Onstaborg kutimis stari proksime de Sauwerd, kiu poste estis rekonstruita proksime de Wetsinge.

## Naskiĝis en Sauwerd
* Simon Klaas Kuipers (27-an de septembro 1943), Rector Magnificus Universitato Groningen 1991-1994
* Garmt Bouwman (14-an de julio 1946), organisto kaj komponisto
* Minne Veldman (8-an de februaro 1980), organisto, korusdirigento kaj komponisto/aranĝisto
* Ranomi Kromowidjojo (20-an de aŭgusto 1990), naĝistino

Dosiero:Sauwerd - oude kerk.jpg|La en 1840 malkonstruita kirko de Sauwerd sur malnova litografio el ĉ. 1840
Dosiero:Sauwerd - gereformeerde kerk.jpg|Kalvinista kirko el 1898
Dosiero:Sauwerd - christelijke lagere school.jpg|Antaŭa kristana elementa lernejo kun estrodomo ('Rehoboth') el 1888
Dosiero:Sauwerd - afgegraven wierdedeel.jpg|eta|Forfosita parto de la tumulo de Sauwerd
Dosiero:Sauwerd - opgravingen gracht Onstaborg.jpg|eta|Arkeologiaj elfositaĵoj en la denove elfositota kanalo de la antaŭa Onstaborg en Sauwerd vidata ekde la orientloko sude de la antaŭa kirko (2022).

## Referencoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Groningo
Simon Rattle

Siro **Simon Denis RATTLE**, OM, CBE (naskita la 19-an de januaro 1955 en Liverpool) estas brit-germana dirigento, kiu unue famiĝis internacie kiel ĉefdirigento de la Simfonia Orkestro de Birmingham. 

Li estis ĉefa dirigento de la Berlina Filharmonio de 2002 ĝis 2018 kaj ĉefa dirigento de la Londona Simfonia Orkestro de 2017 ĝis 2023. En 2023, li transprenis la direkton de la Bavara Radio-Ĥoro kaj Simfonia Orkestro.

Inter la plej elstaraj dirigentoj de la mondo, en enketo de Bachtrack en 2015, li estis vicigita de muzikkritikistoj kiel unu el la plej bonaj vivantaj dirigentoj de la mondo.

## Repertuaro kaj registradoj 
La repertuaro de Simon Rattle inkluzivas Haydn, Schubert, Beethoven, Brahms, Bruckner, Mahler, Ĉajkovskij, R. Strauss, Dvorak, Janacek, Orff, Szymanowski, Stravinskij, Prokofjev, Ŝostakoviĉ, Britten, Gershwin, Messiaen, Adès, Unsuk Chin.

Registraĵoj inkluzivas verkojn de Béla Bartók (inkluzive de la kompletaj pianokonĉertoj kun Peter Donohoe), Ludwig van Beethoven (ĉiuj simfonioj), Johannes Brahms (ĉiuj simfonioj), Benjamin Britten, George Gershwin, Claude Debussy, Gustav Mahler (ĉiuj simfonioj), Maurice Ravel, Jean Sibelius (ĉiuj simfonioj), Igor Stravinskij, Pjotr ​​Ĉajkovskij, Karol Szymanowski, Dmitrij Ŝostakoviĉ, kaj Franz Schubert. La interpretoj de Rattle de la Pasiono laŭ Sankta Johano kaj la Pasiono laŭ Sankta Mateo de Johann Sebastian Bach en la duon-scenigita produktado de Peter Sellars en 2014 estis konsiderataj interesaj.

Li surbendigis la muzikon por la filmo "La Parfumo – La Historio de Murdisto" kun la Berlina Filharmonia Orkestro per la etikedo EMI.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Intervjuoj de Simon Rattle kun Charlie Rose
* "Li ne ludos la ludon" de Phillipa Ibbotson, *The Guardian*, la 19-a de junio 2006 

Kategorio:Wolf-premiitoj pri artoj
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Kategorio:Anglaj dirigentoj
Kategorio:Komandoroj de la Ordeno de la Brita imperio
Kategorio:Federacia Meritkruco (Germanio)
Distrikto Karl-Marks-urbo

La **distrikto Karl-Marks-urbo** aŭ distrikto **Karl-Marx-Stadt** - plene   - estis la plej popolriĉa kaj dense loĝata distrikto de la socialisma ŝtato Germana Demokratia Respubliko (GDR), kiu fontis en 1949 el la Sovetunie okupita zono de postmilita Germanio. Ĝi estis establita kiel unu el 14 distriktoj dum la administra reformo de 1952 kaj ekzistis ĝis 1990. Pro la renomigo de sia ĉefurbo, ĝi estis nelonge konata kiel la distrikto **Chemnitz**  de sia komenco ĝis majo 1953 kaj denove en la lastaj monatoj de GDR de sia fino en junio 1990 ĝis la malfondo la 22-an de julio 1990. 

Nun la areo estas parto de la germana federacia lando Saksio, kovrante ties centron kaj sudokcidenton. Ekde januaro 1991 ĝis la 1-a de marto 2012 la teritorio praktike identis al la distriktaro Chemnitz de Saksio, sed tiam la tri distriktaroj de Saksio ankaŭ perdis sian gravecon; nun la areo ekde aŭgusto 2008 disdividiĝas al 

la **distriktoj**
* Ercmontaro (germane *Erzgebirgskreis*)
* Centra Saksio (germane *Mittelsachsen*)
* Vogtland
* Zwickau

kaj la **eksterdistrikta urbo**
* Chemnitz.

Kategorio:GDR
Kategorio:Saksio
Ŝingua kriĉostrigo

La **Ŝingua kriĉostrigo** (*Megascops stangiae*) estas mezgranda strigo, tio estas birdospecio parto de pli granda grupo de noktaj rabobirdoj konataj kiel Strigedoj, kiuj enhavas plej parton de la specioj nomataj strigoj. Ĝi estas mezgranda kriĉostrigo. Ĝi troviĝas kiel endemio nur en malsekaj arbaroj de Tapajós–Xingu kaj Xingu–Tocantins en norda Brazilo, sude de la elfluejo de Amazono. La holotipo estis kolektita en montaro Serra dos Carajás. Ĝi estas proksime rilata al la Amazonia kriĉostrigo kaj laŭ morfologio kaj laŭ genetiko, sed povus esti diferencigita per sia pli longa kantritmo.

Tiu specio estis priskribita en 2021, kaj tiel agnoskita en la taksonomiaj konceptoj de Avibase.

## Referencoj 
* "National Geographic"  *Field Guide to the Birds of North* *America* 
**Handbook of the Birds of the World Vol 5*, Josep del Hoyo editor, 
*"National Audubon Society" *The Sibley Guide to Birds*, de David Allen Sibley, 
* König, C., F. Weick & J.H. Becking (2008) *Owls of the World*. Christopher Helm, London, 
* "Owls: A Guide to the Owls of the World" de Claus Konig, Friedhelm Welck & Jan-Hendrik Becking. Yale University Press (1999), .

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Strigedoj
Kategorio:Birdoj de Brazilo
Loha

**Loha** , per simpligita ĉina skribo **漯河,** per pinjino *Luòhé,* laŭ poŝto *Loho* estas prefektujnivela milionurbo en provinco Henano en Ĉinio. La loknomo laŭvorte signifas "Rivero Luo", tamen ne ekzistas tiu rivero ĉi tie.
eta|maldekstre|

## Loĝantaro 
En 2020 vivis en la prefektujnivela milionurbo  loĝantoj.

## Geografio 
Loha etendiĝas precipe sur ebenaĵo, iomete sur malebenaĵo sur areo  km² kaj administras rekte 5 dividojn. La provinca sidejo Ĝengĝoŭo situas 136, ĉefurbo Pekino 734, Ŝanhajo 745 kilometrojn laŭ https://www.thedistancenow.com/hu/luohe_china/beijing_china.

## Historio 
Kvankam tiuj areoj estis loĝataj ekde la antikvaj tempoj, ili ne estis unuigitaj en ununuran administran strukturon ĝis antaŭ nelonge. La prefektujnivela milionurbo oficiale estis kreita en 1986.

## Ekonomio 
eta|maldekstre|
Tiu teritorio estis komerca centro ekde la antikvaj tempoj. La ĉefaj agrikulturaj produktoj inkluzivas tritikon, maizon, kotonon, arakidan oleon, legomojn, fungojn, melonojn kaj fruktojn. La industrio prilaboras la agrikulturaĵojn, el ili la plej fama estas la viando, ĉi tie estas sidejo de la plej granda kompanio pri porkaĵoj en la mondo. Ekzistas ankaŭ malpezaj industrioj kiel ekzemple manĝaĵpreparado, tekstila produktado, plasta produktado kaj ŝuproduktado. La peza industrio aldonas cementojn. Ekonomie Loha apartenas al la Ekonomia Zono de la Centraj Ebenaĵoj kaj situas en la kerna evolua areo de 14 urboj en la Urba Aglomeraĵo de la Centraj Ebenaĵoj.

## Edukado 
3 altlernejoj funkcias en la milionurbo.

## Trafiko 
eta|maldekstre|
Loha estas alirebla voje kaj trajne, krome haveno funkcias por liveri varojn. La plej proksima flughaveno troviĝas plej proksime en la provinca ĉefurbo. Enurbe 20 busitinero liveras la pasaĝerojn.

## Klimato 
La klimato estas humida subtropika klimato (laŭ klimata klasifiko de Köppen: Cwa. 4 apartaj sezonoj ŝanĝiĝas kun influo de musono. La vintroj estas malvarmaj kaj sekaj, dum la someroj estas varmaj kaj pluvaj. La averaĝa jara temperaturo estas  kaj varias inter . Jare pluvas po 781 mm. En ĉiuj monatoj pluvas aŭ neĝas iomete, sed pli abunde nur en junio kaj aŭgusto.

## Vidindaĵoj 
* pluraj preĝejoj
* muzeo 

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Nebula kriĉostrigo

La **Nebula kriĉostrigo** aŭ **Nubarbara kriĉostrigo** (*Megascops marshalli*) estas mezgranda strigo, tio estas birdospecio parto de pli granda grupo de noktaj rabobirdoj konataj kiel Strigedoj, kiuj enhavas plej parton de la specioj nomataj strigoj. Ĝi estas mezgranda kriĉostrigo loĝanta en areoj de Bolivio kaj Peruo.

## Taksonomio kaj sistematiko
La Nebula kriĉostrigo estas monotipa. Ĝiaj plej proksimaj parencoj estas la Cinama kriĉostrigo (*Megascops petersoni*) kaj la Jungaa kriĉostrigo (*M. hoyi*), sed ilia preciza rilato ne estas ankoraŭ difinita.

## Aspekto
La nubarbara kriĉostrigo estas 20 ĝis 23 cm longa; masklo kaj ino pezis 105 g kaj 115 g respektive. Ĝi estas inter la plej malgrandaj kriĉostrigoj. Ĝi havas ruĝecbrunan vizaĝdiskon kun nigraj randoj ĉe la flankoj, blankajn brovojn super malhelbrunaj okuloj, kaj mallongajn "orel"-tufojn. Ĝia krono kaj supraj partoj estas tre ruĝecbrunaj kun nigreca makuleco kaj sablokolora nuka "kolumo". La faldita flugilo montras linion de blankaj makuloj kaj la vosto estas strieca. Ĝia brusto estas ruĝecbruna kun malhelaj strioj kaj maldikaj vermikulecoj. Ĝia ventro estas blankeca kun malhelaj strioj kaj maldika strieco.

## Referencoj 
* "National Geographic"  *Field Guide to the Birds of North* *America* 
**Handbook of the Birds of the World Vol 5*, Josep del Hoyo editor, 
*"National Audubon Society" *The Sibley Guide to Birds*, de David Allen Sibley, 
* König, C., F. Weick & J.H. Becking (2008) *Owls of the World*. Christopher Helm, London, 
* "Owls: A Guide to the Owls of the World" de Claus Konig, Friedhelm Welck & Jan-Hendrik Becking. Yale University Press (1999), .

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Strigedoj
Kategorio:Birdoj de Peruo
Kategorio:Birdoj de Bolivio
James Caan

**James Edmund "Jimmy" CAAN** (naskiĝis la 26-an de marto 1940 en Bronkso, Novjorko; mortis la 6-an de julio 2022 en Westwood, Los-Anĝeleso, Kalifornio) estis usona aktoro, reĝisoro kaj riskaktoro. 

Li estis nomumita por Akademia Premio kaj Ora Globo pro sia portretado de Sonny Corleone en la klasika filmo *The Godfather* (1972). Li ricevis stelon sur la Trotuaro de famo en Holivudo en 1978.

Poste li akceptis multajn ĉefrolojn en produktaĵoj kiel la agfilmo *Rollerball* (1975), la militfilmo *A Bridge Too Far* (1977), la suspensfilmo *The Loner* (1981), la adaptaĵo de Stephen King *Misery* (1990), la komedio *Honeymoon in Vegas* (1992) aŭ la eksperimenta filmo *Dogville* (2003).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj judoj
Maggie Gyllenhaal

**Margolit Ruth “Maggie” GYLLENHAAL** [ 'dʒɪlənhɑl ] (naskiĝis la 16-a de novembro 1977 en Novjorko) estas usona aktorino kaj filmreĝisorino.

Ŝi estis, nomumita por Akademia Premio por Plej Bona Flankaktorino pro sia rolo en *Crazy Heart* (2009). Pro sia reĝisora ​​debuto, *The Daughter* (2021), ŝi estis nomumita por Akademia Premio por Plej Bona Adaptita Scenaro, Premio Ora Globo por Plej Bona Reĝisoro, kaj BAFTA-Premio por Plej Bona Reĝisoro. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Svedaj usonanoj
Kategorio:Rakontantoj de sonlibroj
Kategorio:Anglodevenaj usonanoj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Korunka

**Korunka** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Čermná nad Orlicí en distrikto Rychnov nad Kněžnou en Regiono Hradec Králové. Ĝi troviĝas proksimume 1 km sude de Čermná nad Orlicí. Estas ĉi tie registritaj 17 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

Korunka situas en katastra teritorio **Malá Čermná nad Orlicí** kun areo 1,98&nbsp;km². 

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Korunka u Čermné nad Orlicí rybníček.jpg|Korunka u Čermné nad Orlicí fiŝlageto
Korunka u Čermné nad Orlicí čp. 6.jpg|Korunka u Čermné nad Orlicí n-ro 6
Korunka u Čermné nad Orlicí čp. 141.jpg|Korunka

Kategorio:Čermná nad Orlicí
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Rychnov nad Kněžnou
Kategorio:Setlejoj en Orlica tabulo
Katalin Lévy

**Katalin Lévy** [lEvi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Lévy Katalin** estis hungara psikoanalizisto. Ŝia origina familia nomo estis *Freund-Tószeghy* [tOsegi], ŝia plej ofta persona nomo estis la mallonga varianto **Kata**, ŝia edzo estis Lajos Lévy. Ŝia pli aĝa frato Antal estis paciento kaj amiko de Sigmund Freud kaj unu el la plej gravaj patronoj de la psikanaliza movado. 

 naskiĝis en 1883 en Budapeŝto, ŝi mortis  en Londono.

## Biografio 
 devenis el riĉa juda familio. Ŝi akiris diplomon pri speciala instruisto, sed ŝi neniam praktikis ĉi tiun profesion, anstataŭe dediĉante sin al skulptado. Sigmund Freud analizis ŝin en 1918,  poste ŝi studis psikoanalizon en Vieno en 1920, krome ŝi ricevis lecionojn de Sándor Ferenczi (psikiatro). En 1928 ŝi iĝis plena membro de la Hungara Psikanaliza Societo. Kata Lévy specialiĝis pri la infananalizo. Dum la 1930-aj jaroj ŝi organizis psikanalizajn seminariojn por instruistoj kaj ŝi estis ankaŭ eduka konsilisto en knabina lernejo. Ŝi kun sia familio travivis la mondmiliton, nazian eraon, eĉ la fruan socialismon. En 1954 la geedza paro ricevis specialan permeson migri al Londono, kie Kata Lévy laboris en infanterapia kliniko. Ŝi edziniĝis en 1908, 3 jarojn poste filo naskiĝis.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Dernières vacances des Freud avant "la fin du monde"* (1918)
* *Európai pszichoanalítikusok konferenciája Amszterdamban* (1947)
* *The eternal dilettante.* (1949)
* *Silence in the analytic session.* (1958)
* *Simultaneous analysis of a mother and her adolescent daughter.* (1988)

## Fontoj 
* biografio germane kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj psikoanalizistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj en 1956
Kategorio:Budapeŝtanoj
Elizabeth Banks

**Elizabeth BANKS** (naskita la 10-an de februaro 1974 en Pittsfield, Masaĉuseco, kiel *Elizabeth Maresal Mitchell*) estas usona aktorino, filmproduktoro kaj reĝisoro. 

Ŝi debutis en 1998 kiel Vicki en la filmo *Surrender Dorothy*. Ŝi estas plej konata pro siaj roloj en *Scrubs*, *Modern Family*, *Catch Me If You Can*, ''What to Expect When You're Expecting*, *The 40-Year-Old Virgin*, *W, Spider-Man*, *Pitch Perfect*, *The Hunger Games*, *Walk of Shame* kaj *The Lego Movie.''

Ŝi estis nomumita por tri Premioj Emmy pro ŝiaj roloj en la serio "30 Rock".

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Irlandaj usonanoj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Neil Patrick Harris

**Neil Patrick HARRIS** (naskita la 15-an de junio 1973 en Albuquerque, Nov-Meksiko) estas usona aktoro, muzikalo-artisto, produktoro kaj reĝisoro. Li famiĝis pro sia ĉefrolo en la televida serio *Doogie Howser, M.D.* (1989–1993) kaj pro sia rolo kiel Barney Stinson en la televida serio *How I Met Your Mother* (2005–2014) kaj Grafo Olaf en *Serio de Malfeliĉaj Okazaĵoj* (2017–2019).

Liaj aktoradoj gajnis al li multajn premiojn. Specife, li gajnis Tony -premion por Plej Bona Aktoro en Ĉefrolo en Muzikalo, kvin premiojn Emmy, kaj kvarfojan kandidaton por la Premio Ora Globo.

Li estis nomita unu el la 100 plej influaj homoj en la mondo laŭ la revuo Time en 2010. 

La 15-an de septembro 2011, li ricevis sian propran stelon sur la Trotuaro de Famo de Holivudo, situanta ĉe 6243 Hollywood Boulevard. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* Neil Patrick Harris ĉe Internet Off-Broadway Database
* 

Kategorio:Tony-premiitoj
Kategorio:Usonaj televidaj verkistoj
Kategorio:Usonaj televidprezentistoj
Kategorio:Usonaj aŭtobiografoj
Kategorio:Usonaj filantropoj
Kategorio:Usonaj komikistoj
Kategorio:Usonaj voĉaktoroj
Kategorio:Usonaj infanaj aktoroj
Sibylle Berg

**Sibylle BERG** estas svis-germana verkisto, dramaturgo, universitata instruisto, kolumnisto, politikisto kaj romanisto. Ŝi naskiĝis la 2-an de junio 1962 en Vajmaro, Germana Demokratia Respubliko, do nun estas -jaraĝa. En la aktuala oficperiodo 2024 ĝis 2029 ŝi aldone estas membro de la Eŭropa Parlamento, kun la kolego Martin Sonneborn en la partieto *Die Partei*. Berg havas germanan kaj svisan civitanecojn. Ŝi loĝas en Zuriko.

## Vivo 
Sibylle Berg kreskis en Orienta Germanio kaj petis permeson foriri okcidenten en 1984, kio fine estis koncedita. En intervjuo kun la zurika gazeto *Neue Zürcher Zeitung* (NZZ) en 2006, ŝi retrospektive priskribis Orientan Germanion kiel "ĉi tiun malvarman, grizan, malpuran landon". En la Hamburga universitato ŝi studis pri politika scienco, En la fruaj 2000-aj jaroj, Berg translokiĝis al Zuriko; ekde 2012 ŝi ankaŭ posedas svisan civitanecon.

eta|maldekstra|200ra|
## Verkaĵoj 
Sibylle Berg verkas romanojn, eseojn, novelojn, do mallongan prozon, teatraĵojn, radiodramojn, poemojn kaj gazetajn kolumnojn. Ŝia unua romano, *«Ein paar Leute suchen das Glück und lachen sich tot»,* ("kelkaj homoj serĉas la feliĉon kaj ridas ĝis la morto") estis publikigita en 1997 de la eldonejo *Reclam* en Leipzig, post kiam ĝi estis malakceptita de ĉirkaŭ 50 aliaj eldonejoj. La libro vendiĝis pli ol 100 000 ekzemplerojn. Berg poste publikigis multajn romanojn ĉe diversaj eldonejoj. Berg estas kutime akompanata de aktoroj kaj muzikistoj dum siaj legoturneoj, ekzemple en 2012 por *Vielen Dank für das Leben* ("Multan dankon pro la vivo") de Katja Riemann, Matthias Brandt kaj la muzikistino Mariya Ocher, kaj en 2015 por *"Der Tag, als meine Frau einen Mann fand"* ("la tago kiam mi edzino trovis viron) de  Christian Ulmen, August Zirner, Jan Böhmermann kaj la muzikgrupo *Kreidler*.

La verkoj de Sibylle Berg estis tradukitaj en 34 lingvojn, ŝiaj teatraĵoj en 26.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Svisaj verkistoj
Martin Sonneborn

**Martin SONNENBORN** estas germana satiristo, ĵurnalisto, politikisto kaj verkisto. Li naskiĝis la 15-an de majo 1965 en Göttingen, Malsupra Saksio, do nun estas -jaraĝa. Ekde la oficperiodo 2014-2019 ĝis li estas membro de la Eŭropa Parlamento, kun la verkista kolegino Sibylle Berg en la partieto *Die Partei* - do same en la oficperiodoj 2019-2024 kaj 2024-2029 li estas deputito tie. 

Li pasigis la lernejajn jarojn en la privata katolika lernejo *Ursulaschule* en Osnabrück, kie en la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj la tiam juna instruistino Ursula Felhölter ofertis multajn Esperanto-kursojn por mezlernejanoj, fakte ekskluzive por knabinoj - tie ekzemple la esperantistinoj Dagmar Schütte, Nicola Buskotte kaj Katja Bertram lernis la lingvon kaj enmovadiĝis. 

En 2009 ĝis 2014 Martin Sonneborn estis satira raportisto por la ŝtata televida kanalo ZDF kaj ankaŭ poste, jam estante eŭropa parlamentano, ankoraŭ aktivis kiel televida ĵurnalisto. Krome li ankaŭ ripete faris plurajn provokajn kampanjojn, por ĉefe protesti kontraŭ la kreskiĝanta dekstra ekstremismo en Eŭropo. Aparte publike atentataj estis iuj kampanjoj en la Frankfurta librofoiro.

Tamen, la uzo de satiro en siaj publikaj elpaŝoj neniel signifus ke ĉiuj paroladoj de li estus nur amuzigaj; male, kutime li tute serioze kaj en klaraj vortoj prezentas siajn opiniojn, nur kun iomete da cinika subtono en sia voĉo kaj kun kompreneble iom da provoka retoriko. Ekzemplo pri tia tute ne amuza elpaŝo estis lia publika alvoko al lernejanoj en Germanio protesti kontraŭ la registara plano reinstali devigan soldatservon la 5-an de decembro 2025.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Germanaj ĵurnalistoj
Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Germanaj satiristoj
Magda Ligeti

**,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Ligeti Magda** estis hungara psikoanalizisto, neŭrologo. Ŝia geedziĝa nomo estis (laŭ la hungarlingve kutima nomordo) *Peti Sándorné* (ŝi estis la dua edzino de Sándor Peti).

 naskiĝis  en Budapeŝto, ŝi mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 devenis el juda familio. Ŝi maturiĝis en gimnazio en Szeged, poste ŝi akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato Ferenc József en 1934. De 1935 ĝis 1943 ŝi estis neŭrologo en la juda hospitalo de Budapeŝto, poste en pluraj kuracejoj kaj klinikoj en la ĉefurbo plej ofte kiel ĉefkuracisto. Tiam ŝi okupiĝis pri psikoterapio, infananalizo, sed ŝi strebis kontraŭ la alkoholismo kaj pledis por la seksedukado de infanoj. Kiam ŝia libro pri seksa edukado "Gyermekeknek felnöttekröl" (=Por infanoj pri plenkreskuloj) aperis, precipe la katolika eklezio faris grandan bruon. Fine la libro estis malpermesita en 1947. Baldaŭ Ligeti estis agnoskita kiel pioniro de la moderna seksologio en Hungario.

En 1940 ŝi edziniĝis al aktoro, kiu mortis en 1973. Poste ŝi sensukcese sinmortigis, tamen kvar jarojn poste tio sukcesis.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Menekülő lelkek. A lelki élet zavarai.* (1943)
* *Gyermekeknek felnőttekről* (1946)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* datenoj kun bildoj
* biografio germane

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj psikoanalizistoj
Kategorio:Hungaraj neŭrologoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Jungaa kriĉostrigo

La **Jungaa kriĉostrigo** aŭ **Montarbara kriĉostrigo** (*Megascops hoyi*) estas mezgranda strigo, tio estas birdospecio parto de pli granda grupo de noktaj rabobirdoj konataj kiel Strigedoj, kiuj enhavas plej parton de la specioj nomataj strigoj. Ĝi estas mezgranda kriĉostrigo loĝanta en areoj de suda Bolivio kaj norda Argentino.

## Taksonomio kaj sistematiko
La Jungaa kriĉostrigo estas monotipa. Ĝi kaj la nunaj Nigraĉapa kriĉostrigo kaj Longtufa kriĉostrigo estis foje konsiderataj samspeciaj kun la nomo "Longtufa kriĉostrigo" sed kun la duvorta nomon de la Nigraĉapa kriĉostrigo, *Megascops atricapilla*. Tamen, voĉaj kaj DNA pruvaroj malakceptas tiun traktadon. La Internacia Ornitologia Kommitato (IOC) uzas la nomon "Yungas screech owl" sed notas, ke la anglalingva nomo estas "nedefinitiva".

## Aspekto
La Jungaa kriĉostrigo estas 23 ĝis 24 cm longa kaj pezas 110 ĝis 145 g. Ĝi troviĝas en brunaj, grizaj kaj ruĝecbrunaj morfoj. Ĝi havas grizecbrunan vizaĝdiskon, blankajn brovojn super helflavaj okuloj, kaj malgrandajn "orel-"tufojn. Ĝiaj supraj partoj estas ĝenerale brunaj, griznuancigitaj en la griza morfo kaj rustaj en la ruĝecbruna morfo. La supraj partoj havas malhelan vermikulecon kaj striojn. La fermita flugilo montras vicon da grandaj blankaj makuloj. La vosto havas helbrunajn striojn kaj vermikulecon. Ĝiaj subaj partoj estas helgrizaj ĝis grizbrunaj kun okra nuanco; la brusto kaj flankoj havas elstarajn nigrajn striojn. Ĝi "ne estas malofta loke" kaj "estas iagrade protektita pro la nealirebleco de partoj de sia teritorio."

## Referencoj 
* "National Geographic"  *Field Guide to the Birds of North* *America* 
**Handbook of the Birds of the World Vol 5*, Josep del Hoyo editor, 
*"National Audubon Society" *The Sibley Guide to Birds*, de David Allen Sibley, 
* König, C., F. Weick & J.H. Becking (2008) *Owls of the World*. Christopher Helm, London, 
* "Owls: A Guide to the Owls of the World" de Claus Konig, Friedhelm Welck & Jan-Hendrik Becking. Yale University Press (1999), .

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Strigedoj
Kategorio:Birdoj de Argentino
Kategorio:Birdoj de Bolivio
Erzsébet Radó-Révész

**Erzsébet Radó-Révész** [erĵEbet radO-rEvEs], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Radó-Révész Erzsébet** estis hungara psikanalizisto, neŭrologo. Ŝia familia nomo estis *Révész* ĝis la geedziĝo.

 naskiĝis  en Nagyvárad (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Oradea en Rumanio), ŝi mortis komence de 1923 en Budapeŝto.
 
## Biografio 
 akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato de Budapeŝto en 1913 specialiĝante pri neŭrologio kaj psikiatrio. Post la diplomo ŝi estis neŭrologo en Budapeŝto. En 1918 ŝi translokiĝis al Vieno por sperti psikanalizon kun Sigmund Freud. Jaron poste ŝi edziniĝis al Sándor Radó (psikanalizisto), samtempe ŝi estis docento en la universitato. En 1921 ŝi estis ankaŭ bibliotekisto de la psikanalizistoj. Ŝi estis sep monatojn graveda, kiam ŝi ricevis progreseman pernician anemion kaj mortis.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Psychoanalyse eines Falles von Kleptomanie.* (1919)
* *Synästhetische Halluzination als hysterisches Symptom.* (1921)
* *Zur Phylogenese des Globus hystericus.* (1922)
* *Ein Fall von menstrueller Depression.* (1922)

## Fontoj 
* biografio germane

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj psikoanalizistoj
Kategorio:Hungaraj neŭrologoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Anne Hébert

**Anne HÉBERT** (naskita la 1-an de aŭgusto 1916, en Sainte-Catherine-de-Fossambault; mortinta la 22-an de januaro 2000, en Montrealo) estis franclingva kanada verkistino, poetino, romanverkisto, dramisto kaj scenaristo, kiu verkis en la franca lingvo. 

Inter ŝiaj plej gravaj verkoj estas la novelaro *Le Torrent* (1950), la poemaro *Le Tombeau des rois* (1960), kaj la romanoj *Les chambres de bois* (1958) kaj *Kamoraska* (1970). Ŝia verko havis signifan influon sur la kebekan literaturon kaj estis honorita per multaj premioj el franclingvaj landoj, inkluzive de tri Prix du Gouverneur général kaj la Prix Femina.

## Vivo 
Filino de provinca oficisto kaj fama literatura kritikisto, Maurice Lang-Hébert (1888-1960), ŝi devenis flanke de sia patrino de la unuaj setlantoj de franca Kanado, la Grafoj de Kamouraska, epizodo el kies historio servis kiel bazo por ŝia samnoma historia romano (1970). Ŝia kuzo estis la verkisto Hector de Saint-Denis Garneau.

Ŝi komencis eldoni en 1937. Ŝiaj libroj de poezio kaj "gotika" prozo, inkluzive de kelkaj el ŝiaj pli postaj plej konataj verkoj, konfuzis kaj maltrankviligis kanadajn eldonistojn, multaj el kiuj estis publikigitaj je ŝia propra elspezo. De 1950, ŝi laboris por Radio-Kanado, kaj de 1954 ĝis 1960, ŝi laboris kiel scenaristino. De la mezo de la 1950-aj jaroj, ŝi publikigis kaj loĝis intermite en Parizo. En 1965, post la morto de ŝia patrino, ŝi translokiĝis tien dum pluraj jardekoj. Ŝi revenis al Montrealo en 1998.

En 1978, la Ĉefministro de Kebekio, René Lévesque, ofertis al Hébert la pozicion de Vicgubernatoro de Kebekio; ŝi malakceptis. En 1989, la franca ĉefministro, Michel Rocard, nomumis ŝin al la Conseil supérieur de la langue française. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* La eniro pri Anne Hébert en La Kanada Enciklopedio
* Anglalingva traduko de unu el la poemoj de Hébert: Woman Bathing (Virino bananta)

Kategorio:Premiitoj per premio Femina
Kategorio:Oficiroj de la nacia Ordeno de Kebekio
Kategorio:Membroj de la Reĝa Societo de Kanado
Kategorio:Kamaradoj de la Ordeno Kanada
Kategorio:Kanadaj verkistoj
Kategorio:Verkistinoj
Longtufa kriĉostrigo

La **Longtufa kriĉostrigo** (*Megascops sanctaecatarinae*, laŭ kio ankaŭ **Sanktakatarina kriĉostrigo**) estas mezgranda strigo, tio estas birdospecio parto de pli granda grupo de noktaj rabobirdoj konataj kiel Strigedoj, kiuj enhavas plej parton de la specioj nomataj strigoj. Ĝi estas mezgranda kriĉostrigo loĝanta en Brazilo, Argentino, Paragvajo.

## Taksonomio kaj sistematiko
La longtufa kriĉostrigo havis tordan taksonomian historion. Kio nuntempe (2022) estas akceptita kiel la origina priskribo de la specio estis de Osbert Salvin en 1897; li asignis al ĝi la dunomon *Scops sanctae-catarinae*. La genro *Scops* estis kunigita al *Otus* komence de la 20-a jarcento, sed komence de la 21-a jarcento la nuna *Megascops* estis adoptita por kio nun estas 23 specioj de kriĉostrigoj. 

La longtufa kriĉostrigo estis en diversaj tempoj traktita kiel subspecio aŭ sinonimo de tio, kio nun estas la Nigraĉapa kriĉostrigo (*Megascops atricapilla*). Aliaj aŭtoroj konsideris ĝin, la Jungaa kriĉostrigo (*M. hoyi*), kaj kio nun estas la Gvatemala kriĉostrigo (*M. guatemalae*) ĉiuj samspeciaj kun *M. atricapilla*. Ekde tiam, morfologiaj, voĉaj kaj genetikaj analizoj determinis, ke ili estas ne nur apartaj specioj, sed ankaŭ ne proksime parencaj unu al la alia.

Aliaj komplikaĵoj ekestas ĉar la pluraj populacioj de la genro *Megascops* trovitaj en suda Brazilo kaj la provinco Misiones de Argentino ne estis sufiĉe studitaj por esti certaj, ke ili estas ĝuste asignitaj. Krome, la specia epiteto *argentinus*, kiu estis erare aplikita al la plej suda populacio de *M. atricapilla*, eble montriĝos la ĝusta epiteto por longtufa kriĉostrigo pro la principo de prioritato. Ĝi estis asignita al specimeno, kiu datas de antaŭ la priskribo de Salvin kaj kiu eble estas longtufa kriĉostrigo. "Perdo de vivejo pro tropaŝtado, bruligado kaj arbohakado reprezentas [la] plej grandan minacon al [la] specio."

## Referencoj 
* "National Geographic"  *Field Guide to the Birds of North* *America* 
**Handbook of the Birds of the World Vol 5*, Josep del Hoyo editor, 
*"National Audubon Society" *The Sibley Guide to Birds*, de David Allen Sibley, 
* König, C., F. Weick & J.H. Becking (2008) *Owls of the World*. Christopher Helm, London, 
* "Owls: A Guide to the Owls of the World" de Claus Konig, Friedhelm Welck & Jan-Hendrik Becking. Yale University Press (1999), .

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Strigedoj
Kategorio:Birdoj de Argentino
Kategorio:Birdoj de Urugvajo
Kategorio:Birdoj de Brazilo
Kategorio:Birdoj de Sudameriko