Vsevolod Mejerhold

**Vsevolod Emileviĉ MEJERHOLD** (; denaske ; naskiĝis la , mortis la ) estis rusa kaj soveta teatra reĝisoro, aktoro kaj teatra produktoro. Liaj provokaj eksperimentoj rilate al fizika esto kaj simbolismo en nekonvencia teatro faris lin unu el la semaj fortoj en moderna internacia teatro.[eta|dekstre|Vsevolod Mejerhold pentrita de [Boris Grigoriev, 1916.]]

## Vivo kaj verko 
### Komenca vivo 
[eta|maldekstre|La juna Mejerhold dum legado de la verko de [Ĉeĥov nome *La mevo*.]]
Vsevolod Mejerhold naskiĝis kiel **Karl Kasimir Theodor Meyerhold** en Penza la 28an de januaro laŭ la julia kalendaro (la 9a de februaro laŭ la gregoria kalendaro) 1874 en la familio de rus-germana vinfabrikanto Emil Fjodoroviĉ Mejerhold (germane *Emil Meyerhold*), kaj lia edzino, Alvina Danilovna (germane respektive nederlande naskonome *Alwina van der Neese*). Kvankam li ne estis el malriĉa familio, li estis la lasta de ok gefiloj.

Fininte lernadon en 1895, Mejerhold studis juron ĉe la Moskva Universitato sed neniam kompletigis sian gradigon. Li hezitis ĉu studi teatron aŭ karieri kiel violonisto. Tamen, li malsukcesis en aŭdoprovo por iĝi la dua violonisto en la universitata orkestro kaj en 1896 li aliĝis al la Moskva Filarmonia Teatra Lernejo.

Reveninte en Moskvon, Mejerhold fondis sian propran teatron en 1920, kiu estis konata el 1923 kiel la Mejerholda Teatro ĝis 1938. Mejerhold kontraŭstaris la principojn de teatra akademiismo, ĉar konsideris ilin malkapablaj trovi komunan lingvaĵon kun la nova realo. La metodoj de Mejerhold pri sceneja konstruktivismo kaj cirkostilaj efikoj estis uzitaj en liaj plej sukcesaj verkoj de la epoko, inkluzive de *La Mandato* de Nikolai Erdman, *Misterija-Buff* de Vladimir Majakovskij, *Le Cocu magnifique* (*La grandioza kukolulo*) de Fernand Crommelynck kaj *La morto de Tarelkin* de Aleksandr Suĥovo-Kobilin. Majakovskij kunlaboris kun Mejerhold kelkajn fojojn, kaj oni diris ke li verkis *La litocimo* ĉefe por li; Mejerhold plue surscenejigis la verkojn de Majakovskij eĉ post la memmortigo de la poeto. La geaktoroj partoprenantaj en la produktaĵoj de Mejerhold ludis laŭ la principo de *biomeĥaniko* (nur iomete rilata al la nuntempa scienca uzado de la termino), nome la sistemo de aktor-trejnado kiu estos poste instruata en speciala lernejo kreita de Mejerhold.

Mejerhold donis komencajn elanojn al la teatraj karieroj de kelkaj el la plej distingitaj aktoroj de Sovetunio, kiaj Sergej Martinson, Igor Iljinskij kaj Erast Garin. Liaj ŝlosila surscenigo de la verko de Nikolai Gogol *La Revizoro* (1926) estis priskribita tiel: "Energia, fripona, ĉarma Iljinskij lasis sian postenon al la nervoza, fragila, subite frostiga, groteske anksia Garin. Energio estis anstataŭita per tranco, dinamismo per statismo, feliĉa ŝerca humoro per amara kaj trista satiro".

eta|maldekstre|Vsevolod Mejerhold.
Aktortekniko de Mejerhold havis fundamentajn principojn similajn al tiuj adoptotaj de la usona koncepto de metodaktorado. Dum metodaktorado miksis la rolulon kun la propraj personaj memoroj de la aktoro por krei la internan motivadon de la rolulo, Mejerhold konektis psikologiajn kaj fiziologiajn procezojn. Li faris ke la aktoroj emfazu lernadon de gestoj kaj movoj kiel vojon por esprimi emocion fizike. Sekvante la instruadon de Konstantin Stanislavski, li diris ke la emocia stato de aktoro estas neeviteble ligita al lia fizika stato (kaj inverse), kaj ke oni povus alvoki emocion ludante per praktikado kaj akceptado de pozoj, gestoj kaj movoj. Li disvolvigis plurajn korpesprimojn kiujn liaj geaktoroj uzos por portreti specifajn emociojn kaj rolulojn (ankaŭ Stanislavski estis proksima al li, ĉar same kiel ĉe Mejerhold, lia alproksimiĝo estis psikofizika).

Mejerhold inspiris revoluciajn artistojn kaj kinistojn kiaj Sergej Eisenstein, kiu studis kun Mejerhold. En siaj filmoj, Eisenstein uzis geaktorojn kiuj laboris laŭ la tradicio de Mejerhold. Li ankaŭ elektis geaktorojn surbaze de ties aspekto kaj esprimivo, kaj sekvis la stiligitan aktormetodon de Mejerhold. En *Striko*, por ekzemplo, la burĝoj estas ĉaiam dikuloj, drinkemuloj, manĝemuloj, kaj fumantoj, dum la laboristoj estas pli atletaj.

Mejerhold estis ege kontraŭ la socialisma realismo. Komence de la 1930-aj jaroj, kiam Josif Stalin tute subpremis avangardajn arton kaj eksperimentadon, liaj verkoj estis proklamitaj kontraŭaj kaj fremdaj al la soveta popolo. Lia teatro estis fermita en januaro 1938. La malsana Stanislavski, tiam la reĝisoro de operteatro nune konata kiel Muzika Teatro Stanislavski kaj Nemiroviĉ-Danĉenko, invitis Mejerhold estri sian kompanion. Stanislavski mortis en aŭgusto 1938.

### Aresto kaj morto 
eta|dekstre|200ra|Foto de Mejerhold, farita post lia aresto.
Mejerhold direktoris sian teatron dum preskaŭ unu jaro ĝis sia aresto en Leningrado la . Tuj poste, la  lia edzino, la aktorino Zinaida Reich, estis trovita murdita per multaj ponardovundoj en sia moskva loĝejo. Poste samjare Mejerhold estis brutale torturita kaj devigita konfesi ke li laboras por japana kaj brita spionservoj. Poste li nuligis la konfeson per letero al Vjaĉeslav Molotov.

La dosierujo pri Mejerhold enhavas lian leteron el la prizono al Molotov:

[eta|maldekstre|Vsevolod Mejerhold kaj lia dua edzino [Zinaida Reich.]]
Li estis kondamnita al pafekzekutado la 1an de februaro 19409, kaj estis ekzekutita la venontan tagon. La soveta registaro forigis ĉiujn akuzojn kontraŭ li en 1955, dum la unua tajdo de senstalinigo.

## Edziĝoj kaj familio 
Mejerhold edziĝis al sia unua edzino, Olga Munt, en 1896 kaj kune ili havis tri filinojn. Li poste renkontiĝis kun la aktorino Zinaida Reich kiam ŝi ekstudis kun li. Ili enamiĝis kaj li divorcis; Reich estis jam divorcinta kaj havis jam du filojn. Ili geedziĝis en 1922 aŭ 1924.

## Referencoj 
[eta|dekstra|250ra|Rusa [poŝtmarko montranta Mejerhold (maldekstre) kaj Konstantin Stanislavski (dekstre), 2000.]]

## Literaturo 
* Ursula Birri: *Totaltheater bei Meyerhold und Piscator*, Zürich 1982
* Edward Braun: *Meyerhold. A revolution in theatre*, Methuen, London 1995, ISBN 0-413-68770-8
* Ilja Ehrenburg: *Menschen – Jahre – Leben (Memoiren)*, München 1962, Sonderausgabe München 1965, Band I 1991–1922, paĝoj 474-488, ISBN 3-463-00511-5
* Vsevolod Meyerhold. *Theaterarbeit 1917–1930*. Eld. von Rosemarie Tietze. Carl Hanser, München 1984
* 

Kategorio:Mortintoj en Moskvo
Kategorio:Rusiaj germanoj
Kategorio:Bolŝevikoj
Kategorio:Sovetiaj komunistoj
Kategorio:Rusiaj reĝisoroj
Kategorio:Sovetiaj aktoroj
Kategorio:Rusiaj aktoroj
Kategorio:Moderna teatro
Kategorio:Teatraj teoriistoj
Kategorio:Rusiaj komunistoj
Kategorio:Ekzekutitoj en la 20-a jarcento
Kategorio:Viktimoj de Stalinismo