open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Solovka

eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Uĵhorodo en Transkarpatio

**Solovka,** ukraine **Соловка,** hungare **Szalóka** estas malgranda vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Uĵhorodo.

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 820
* Poŝtkodo: 89462
* Telefonprefikso:
* Aŭtokodo: AO

## Situo 
Solovka situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Tiso - kiu samtempe estas la hungara landolimo (kontraŭe troviĝas Tiszaszentmárton -, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Berehove-Ĉop. La lasta troviĝas 11, Uĵhorodo 43 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1464 en formo *Zaloka*. Post la mezepoko foje ĝi apartenis al Habsburga Imperio, foje al Transilvanio. En 1910 loĝis en Szalóka 791 homoj, plejparte hungaroj. Ĝis 1920 Szalóka apartenis al Hungara reĝlando, al Szabolcs, al distrikto de Mándok, poste al Ĉeĥoslovakio. Szalóka rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. La alveninta Ruĝa Armeo fine de 1944 deportis 108 hungarojn al la gulago, el ili tie mortis 58. Ekde 1945 Solovka apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. Dum la socialismo kolĥozo funkciis, kies teroj estis disdonitaj inter la vilaĝanoj en 2000. En 2001 loĝis en Solovka 825 homoj, (749 hungaroj). Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, biblioteko, interretejo, poŝto, kuracejo, vendejoj.

## Vidindaĵo 
* baroka-klasikisma kalvinana preĝejo de 1783

## Ĝemelkomunumo 
*  Lónya, Hungario

## Vidu ankaŭ 
* Solovka (stacidomo)
* Listo de urboj en Ukrainio

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Haloĉ

**Haloĉ,** ukraine kaj ruse **Галоч,** hungare **Gálocs** estas malgranda vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Uĵhorodo. Ankoraŭ 2 vilaĝoj apartenas al la municipo.
eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Uĵhorodo en Transkarpatio
eta|dekstra|300ra|Panoramo de Galoĉ

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 490
* Poŝtkodo: 89430
* Telefonprefikso:
* Aŭtokodo: AO

## Situo 
Haloĉ situas sur ebenaĵo, laŭ rojo. Uĵhorodo troviĝas 11, Uĵ 5 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el la 13-a jarcento. Post la mezepoko foje apartenis al Habsburga Imperio, foje al Transilvanio. En 1910 loĝis en Gálocs 542 homoj, plejparte hungaroj. Ĝis Traktato de Trianon Gálocs apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto de Nagykapos, poste al Ĉeĥoslovakio. Gálocs rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Ekde 1945 Galoĉ apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. Dum la socialismo kolĥozo funkciis, kies kampoj estis disdonitaj inter la vilaĝanoj en 2000. En 2001 loĝis en Haloĉ 498 da homoj, (372 hungaroj). Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, biblioteko, poŝto.

## Vidindaĵo 
* kalvinana preĝejo de 1814

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Muziko de la 19-a jarcento

La **muziko de la 19-a jarcento** en la eŭropa muzikarto apartenas al jenaj stilepokoj:

* Viena klasiko, ĉirkaŭ 1780–1827
* Romantikismo kun la subepokoj:
** frua romantikismo, ĉirkaŭ 1800–1830, vd. ankaŭ Biedermeier
** alta romantikismo, ĉirkaŭ 1830–1870
** malfrua romantikismo, ĉirkaŭ 1870 ĝis longe en la 20-a jarcento
* impresionismo, ĉirkaŭ 1880–1910

## Vidu ankaŭ 
* Muziko de la 18-a jarcento
* Muziko de la 20-a jarcento
* Epokoj (muziko)


19
Kategorio:Arto de la 19-a jarcento
Angara montpasejo

eta|dekstra|300px|La trolebusa haltejo ĉe la Angara montpasejo
**Angara montpasejo** (, , ) estas montpasejo en Krimeo, la plej alta punkto de la ŝoseo Simferopolo-Aluŝto-Jalto (752 m super la marnivelo).

## Geografio 
La montpasejo troviĝas en la Angara intermontejo, kiu dividas la montajn masivojn Ĉatirdago kaj Demerĝio. Samtempe la pasejo estas la plej malalta punkto de la akvodislimo inter la riveroj Angaro (alfluanto de Salgiro, fluas norden, ĝuste ĝi donis la nomon al la pasejo) kaj Demerĝio (fluas suden). Administre la pasejo troviĝas ĉe la limo inter la Simferopola distrikto kaj Aluŝta municipo.

## Historio 
Jam en antikvaj tempoj la Angara intermontejo estis uzata kiel pasejo inter la marbordo kaj la interna stepa parto de Krimeo. En mezepoko tra la pasejo kondukis ŝarĝ-vojo, kiu estis gardata de kelkaj mezepokaj fortikaĵetoj (ĝis nun konserviĝis restaĵoj de la defend-muroj kvin kilometrojn norde de la moderna pasejo, kie la valo iĝas tre mallarĝa). La unua pli-malpli moderna vojo tra la pasejo estis konstruita en la jaroj 1824–26 sub gvido de la armea inĝeniero Ŝipilov, kion atestas la memor-obelisko, situanta ĉ. 600 metrojn oriente de la moderna ŝoseo. Post tiam la vojo estis multfoje rekonstruata.

En la tempo de la Dua mondmilito la montpasejo iĝis areno de longdaŭra interbataloj inter germanaj trupoj kaj la partizanaj taĉmentoj. Timante la atakojn de la partizanoj la germanaj militistoj forhakis la arbojn ĉe ambaŭ flankoj de la vojo por fari nudan strion ĉ. 100-150 metrojn larĝan. Memore al la militaj eventoj ĉ. 5 kilometrojn for de la pasej-pinto ĉe la ŝoseo troviĝas monumento, nomata "Partizana ĉapo" (ĝi prezentas grandan diabazan ŝtonegon, kiu havas formon de ĉapo, kiun trastrekas ruĝa strio de granito).

La lasta granda rekonstruo de la vojo okazis en la 1950-aj jaroj. Novembre 1959 la pasejon traveturis la unua trolebuso de la interurba trolebusa linio Simferopolo-Aluŝto-Jalto.

## Nuntempo 
Nuntempe la Angara pasejo estas populara ripoz-loko. Apud la pasejo troviĝas kelkaj turismaj bazoj kaj skiejoj. De la pasejo komenciĝas multaj turistaj paŝ-padoj, kiuj kondukas sur la montojn Ĉatirdago kaj Demerĝio. Ĉirkaŭ la pasejo oni ofte organizas konkursojn pri la orientiĝ-sporto.

Sur la plej alta punkto de la pasejo troviĝas posteno de trafik-polico kaj trolebus-haltejo.

Kategorio:Krimea montaro
Kategorio:Montpasejoj en Ukrainio
Batfa

**Batfa** (,  (djerevci), ) estas malgranda vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Uĵhorodo, en municipo de Haloĉ. La historia ukraina nomo estis **Деревці** (djerevci).

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 270
* Poŝtkodo: 89430
* Telefonprefikso:
* Aŭtokodo: AO

## Situo 
Batfa situas sur ebenaĵo, laŭ la slovaka landlimo. Uĵhorodo troviĝas 10 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1332 en formo *Batwa*. Post la mezepoko foje apartenis al Habsburga Imperio, foje al Transilvanio. En 1910 loĝis en Bátfa 210 da homoj, plejparte hungaroj. Ĝis 1920 Bátfa apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto de Nagykapos, poste al Ĉeĥoslovakio. Bátfa rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Ekde 1945 Djerevci apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. Dum la socialismo kolĥozo funkciis, kies teroj estis disdonitaj inter la vilaĝanoj en 2000. En 2001 loĝis en Batfa 231 da homoj, (183 hungaroj). Vilaĝservoj estas kulturdomo, vendejo, kuracejo.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo el la 15-a jarcento, turo alkonstruiĝis en 1858, lastfoje renoviĝis en 1985
* paroĥo de 1825

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Hammond-orgeno

eta|Hammond b3 kun leslie-laŭtparolilo
[eta|dekstra|[kvodlibeto ludata sur hammond-orgeno]]
**Hammond-orgeno** estas elektromekanika orgeno nomita laŭ sia inventinto Laurens Hammond.

Unue pensita kiel anstataŭaĵo por la fajfilorgeno, ĝi baldaŭ iĝis per la ekuzo en la distra muziko instrumento de la ĵazo; kiel malmultkosta orgenanstataŭaĵo en usonaj preĝejoj ĝi eniĝis la gospelmuzikon. Ekde tie la Hammond-orgeno disvastiĝis en rokmuziko, ritmenbluso, soulo, funko, skao, regeo, kunfando-ĵazo ktp. Kiel anstataŭaĵo por fajfilorgeno tamen la Hammond-orgeno ne povis venki.

Plej grandan popularecon ĝi atingis en la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj; tiam preskaŭ neniu laŭmoda bando rezignis pri la Hammond-orgeno. Sed ankaŭ nuntempe ĝia karakteriza sono resp. ties imitado estas ege disvastigita en la popmuziko. Dum la paso de la jardekoj la Hammond-orgeno (precipe la modelo B3 kombine kun Leslie-laŭtparolilosistemo) iĝis establiĝinta instrumento.

Ĉe ĉiuj instrumentoj estas komuna la strukturo kun du klavaroj kaj pedalaro. La tonamplekso de la klavaroj kaj de la pedalaro tamen diferencas inter la diversaj modeloj. La supra klavaro estas ŝvelpozitivo, kaj la malsupra estas la ĉefpozitivo.

## Vidu ankaŭ 
* *Novachord*

## Eksteraj ligiloj 
* Geschichte Hammond-Orgel 
* Geschichte der Firma Hammond
* Jeff Dairikis HammondWiki
* Im EBoardmuseum in Österreich sind Hammondorgeln zu besichtigen
* *Wer war Laurens Hammond?* 
* Detaillierte Liste aller Hammond- und Leslie-Modelle.
* The International Archives for the Jazz Organ – Datenarchiv zu Jazzorgelmusik und Interpreten

Kategorio:Klavarinstrumentoj
Kategorio:Orgeno
Kategorio:Elektrofonoj
Muziko de la 18-a jarcento

La **muziko de la 18-a jarcento** en la eŭropa muzikarto apartenas al jenaj stiltendencoj:

* Baroko, ĉirkaŭ 1600–1750, kun la subepokoj:
** altbaroko, ĉirkaŭ 1650–1710
** Malfrubaroko, ĉirkaŭ 1710–1750
* Antaŭklasiko, ĉirkaŭ 1730–1770
* Viena klasiko, ĉirkaŭ 1770-1820

## Vidu ankaŭ 
* Muziko de la 17-a jarcento
* Muziko de la 19-a jarcento
* Epokoj (muziko)


18
Kategorio:Arto de la 18-a jarcento
Muziko de la 20-a jarcento

La **muziko de la 20-a jarcento** en la eŭropa muzikarto apartenas al jenaj stiltendencoj:

* Romantikismo, ekde ĉirkaŭ 1820, kun la supepokoj:
** malfruromantiko, ĉirkaŭ 1870 – 1920/'40
** post- kaj novromantiko
* transiraj stiloj, ekz.:
** impresionismo, ĉirkaŭ 1880 – 1910
* Stilvarieco de la Nova Muziko (ofte rigardata plimalvastasence kiel „muziko de la 20-a jarcento“)
** atonala muziko ekde la 1910-aj jaroj
** dekdutonismo ekde ĉirkaŭ 1920
** mikrotonala muziko ekde la 1920-aj jaroj
** seria muziko ekde la 1940-aj jaroj
** konkreta muziko ekde la 1940-aj jaroj
** elektronika muziko ekde la 1950-aj jaroj
** aleatoriko ekde la 1950-aj jaroj
** komputilmuziko ekde la 1950-aj jaroj
** postseria muziko ekde la 1960-aj jaroj
** minimala muziko ekde la 1960-aj jaroj
** nova simpleco kiel nebuleca arnomo de ne-atonale komponantoj
** kaj kelkaj plu

Ekde 1933 ĝis 1945 la nazioj pro ideologiaj kaŭzoj malpermesis al kelkaj komponistoj la artan agadon – aŭ ĉar ili estis judoj aŭ judidoj aŭ ĉar ilia komponstilo ne konformis al la estetikaj dogmoj de la „Reichsmusikkammer“ (regna muzika ĉambro: institucio, kiu observis, kontrolis kaj cenzuris la muzikistojn)

La popmuziko pluevoluis en la 20-a jarcento kaj fariĝis danke al la novaj teknikaj eblecoj por muzikproduktado parto de la komercigita amaskulturo. Ĵazo kaj rokmuziko mondvaste populariĝis. Krome oni pliatentis en Eŭropo kaj Nordameriko la muzikkulturojn de Afriko, Azio, Latinameriko kaj aliaj kurlturregionoj.

## Vidu ankaŭ 
* Epokoj (muziko)
* Muziko de la 19-a jarcento


20
Kategorio:Arto de la 20-a jarcento
Ŝiŝlivci

eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Uĵhorodo en Transkarpatio
**Ŝiŝlivci,** ukraine **Шишлівці,** hungare **Sislóc** estas malgranda vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Uĵhorodo, en municipo de Tarnivci.

* 
* Areo: 1 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 330
* Poŝtkodo: 89420
* Telefonprefikso:
* Aŭtokodo: AO

## Situo 
Ŝiŝlivci situas sur ebenaĵo, Uĵhorodo troviĝas 9 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1323. Post la mezepoko ĝi foje apartenis al Habsburga Imperio, foje al Transilvanio. Ĝis 1920 Sislóc apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto de Nagykapos, poste al Ĉeĥoslovakio. Sislóc rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Ekde 1945 Ŝiŝlivci apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. En 2001 loĝis en Ŝiŝlivci 339 da homoj, (60 % hungaroj, 38 % ukrainoj). Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno.

## Vidindaĵo 
* katolika preĝejo de 1995

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Epokoj (muziko)

**Epoko** en muziko estas fazo, en kiu dominas stilaj komunecoj.

La tradicia subdivido de la eŭropa muzikhistorio plejparte aspektas jene:
* Frua muziko (muziko de la prahistorio)
* Muziko de la antikvo
* Mezepoka muziko (8-a ĝis 15-a jarcento)
* Renesanca muziko (15-a ĝis 16-a jarcento)
* Baroka muziko (ĉ. 1600 ĝis 1750)
* Klasiko (fruklasiko, Viena klasiko) (ĉ. 1730 ĝis 1830)
* Romantikisma muziko (19-a jarcento)
* Nova Muziko (20-a kaj 21-a jarcentoj)

En la 21-a jarcento la klasifikado de muziko laŭ stiltendencoj iĝas pli kaj pli detala, do ekz. la historion de ĵazo oni subdividas jene:
*Malnova ĵazo (novorleano, diksilando, regtajmo ktp.)
*Klasika ĵazo (svingo, ĉeftendenca ĵazo)
*Moderna ĵazo (bebopo, frida ĵazo, libera ĵazo ktp.)

En la popmuziko kutimas la subdivido laŭ jardekoj.

Ĉiu muzika epokonocio tamen ŝajnas probleme, ĉar ĝi pretendas, ke diferencaj stiloj en la historio deŝanĝiĝus senpere kaj komplete. Ĉi tio kaŭzas problemojn de limigo, ĉar fakte ĉiam ekzistis stiltendencoj, kiuj havis malmultan komune kaj ofte ankaŭ kontraŭis unu la alian, fluaj transiroj, nur regione gravaj stiloj ktp. Ekz. gvidaj muziksciencistoj opinias, ke Viena klasiko kaj romantikisma muziko formas grandepokon kun interna stilvarieco. Antaŭ la fono de tia kritiko estas preferenda ne paroli de muzikepokoj, sed de muzikstiloj.
Kategorio:Muzikhistorio
Pallo

**Pallo,** ukraine **Палло,** ruse **Павловце** (pavlovce), slovake **Pallov,** hungare **Palló** estas malgranda vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Uĵhorodo en municipo de Haloĉ. La historia ukraina loknomo estis **Павлове** (pavlove).
eta|dekstra|180px|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180px|Distrikto de Uĵhorodo en Transkarpatio

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 420
* Poŝtkodo: 89430
* Telefonprefikso:
* Aŭtokodo: AO

## Situo 
Pallo situas sur ebenaĵo, laŭ la slovaka landolimo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Veľké Kapušany-Uĵhorodo. La lasta troviĝas 12, Uĵ 5 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1311. Post la mezepoko foje apartenis al Habsburga Imperio, foje al Transilvanio. En 1567 la tataroj, en 1646 armeo de Emeriko Thököly, en 1685 la aŭstroj faris damaĝojn. En 1910 loĝis en Palló 483 da homoj, plejparte hungaroj. Ĝis 1920 Palló apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto de Nagykapos, poste al Ĉeĥoslovakio. Palló rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. La alveninta Ruĝa Armeo tuj deportis hungarojn al la gulago. Ekde 1945 Pavlove apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. Dum la socialismo kolĥozo funkciis, kies kampoj estis disdonitaj inter la vilaĝanoj en 2000. En 2001 loĝis en Pallo 677 da homoj, (590 hungaroj). Vilaĝservoj estas lernejo, kulturdomo, 2 vendejoj.

## Vidindaĵo 
* kalvinana preĝejo de 1932

## Nomportantoj 
* hungara kantisto Imre Palló
* 12 da nomoj listiĝas en la budapeŝta publika telefonlibro en 2008

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Kishódos

**Kishódos** [kiŝhOdoŝ] estas tre malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg, en Distrikto Fehérgyarmat.

* Areo: 9 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 68
* Poŝtkodo: 4977
* Telefonprefikso: 44

## Situo 
* 
Kishódos situas sur ebenaĵo, laŭ la ukraina landolimo (kontraŭe troviĝas Velika Paladj), laŭ traira flankovojo. Csenger troviĝas 23, Fehérgyarmat 29 kilometrojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el la 13-a jarcento. En 1919 la rumanoj okupis la vilaĝon. En 1920 Kishódos trovis sin laŭ la nova lando Ĉeĥoslovakio.

En Kishódos migra poŝto servas.

## Vidindaĵo 
* kalvinana preĝejo de 1880

== Komunumoj pri *hód* (=kastoro) en Hungara reĝlando ==

Kategorio:Komunumoj de departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg
Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Paladj-Komarivci

**Paladj-Komarivci** (ukraine *Паладь-Комарівці* ruse *Комаровци* (komarovci), hungare *Palágykomoróc*) estas malgranda vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Uĵhorodo. Ĝis 1995 la ukraina nomo estis **Комарівці** (komarivci). Ankoraŭ 2 vilaĝoj apartenas al la municipo.
 
## Situo
Paladj-Komarivci situas sur ebenaĵo, Uĵhorodo troviĝas 16&nbsp;km.

## Historio
La unua mencio devenis el 1325 en formo *Polad*. Longe estis du vilaĝoj Palágy kaj Komoróc, kiuj fine unuiĝis. Post la mezepoko ĝi foje apartenis al Habsburga Imperio, foje al Transilvanio. La vilaĝnomo ofte rolas en romano "Stranga Geedziĝo" de Kálmán Mikszáth. En 1910 loĝis en Palágykomoróc 342 da homoj, plejparte hungaroj. Ĝis 1920 Palágykomoróc apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto de Veľké Kapušany, poste al Ĉeĥoslovakio. Palágykomoróc rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Ekde 1945 Paladj-Komarivci apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. Nun loĝas en Paladj-Komarivci 927 da homoj, (747 hungaroj).

## Vidindaĵo
* komence romanika katolika, ekde 1575 kalvinana preĝejo el la 13-a jarcento, post 2 jarcentoj gotikiĝis, kvarfoje renoviĝis

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Majella

La **Majella** estas montara grupo de la Apeninoj. Ĝi situas centre de la regiono Abruco de Italio. La plej alta pinto estas la Monto Amaro,  (nur Gran Sasso estas pli alta en la Apeninoj). Kerne de ĝi estas samnoma Nacia parko Majella.
 

Kategorio:Montoj en Italio
Kategorio:Apeninoj
Gran Sasso

''''* (Granda Roko de Italio) estas la plej alta montara grupo de la Apeninoj en Italio. Ĝi estas komplete en la regiono Abruco, ĉe la limo inter la provincoj La-Aglo, Teramo kaj Peskaro (nomataj laŭ siaj ĉefurboj *L'Aquila, Teramo* kaj *Pescara''). Kerne de ĝi estas samnoma Nacia parko Gran Sasso.

## Plej gravaj pintoj 
* Corno Grande, okcidenta pinto (m 2912)
* Corno Grande, orienta pinto (m 2903)
* Corno Grande, centra pinto (m 2893)
* Corno Grande, Torrione Cambi (m 2875)
* Corno Piccolo (m 2655)
* Pizzo Intermesoli, pinto (m 2635)
* Monte Corvo (m 2623)
* Monte Camicia (m 2564)
* Monte Prena (m 2561)
* Pizzo Cefalone (m 2533)
* Monte Aquila (m 2494)
* Pizzo Intermesoli, norda pinto (m 2483)
* Monte Infornace (m 2469)
* Cima delle Malecoste (m 2444)
* Monte Portella (m 2385)
* Monte Brancastello (m 2385)
* Torri Casanova (m 2362)
* Monte Camarda (m 2332)
* Monte Tremoggia (m 2331)
* Picco Pio XI (m 2282, montopinto Pio la 11-a)
* Monte della Scindarella (m 2233)
* Monte Brancastello (m 2230)
* Pizzo S. Gabriele (m 2214, montopinto sankta Gabrielo)
* Monte Ienca (m 2208)
* Monte S. Franco (m 2132)
* Il Morrone (m 2067)
* Monte Siella (m 2027)

## Referencoj 
Kategorio:Montoj en Italio
Kategorio:Geografio de Abruco
Kategorio:Apeninoj
Tarnivci

**Tarnivci,** ukraine **Тарнівці,** hungare **Ungtarnóc** estas malgranda vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Uĵhorodo. Ankoraŭ 2 vilaĝoj apartenas al la municipo.
eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Uĵhorodo en Transkarpatio

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 2 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 850
* Poŝtkodo: 89420
* Telefonprefikso:
* Aŭtokodo: AO

## Situo 
Tarnivci situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Uĵ. Uĵhorodo troviĝas 8&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el la 14-a jarcento. Post la mezepoko ĝi foje apartenis al Habsburga Imperio, foje al Transilvanio. En 1554 pesto okazis. Pro peto de poŝto la vilaĝo Tarnóc prenis la distingan loknomon Ungtarnóc. En 1910 loĝis en la vilaĝo 410 da homoj, plejparte hungaroj. Ĝis 1920 Ungtarnóc apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, poste al Ĉeĥoslovakio. Ungtarnóc rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. La alveninta Ruĝa Armeo fine de 1944 deportis hungarojn al la gulago. Ekde 1945 Tarnivci apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. Dum la socialismo kolĥozo funkciis, kies kampoj estis disdonitaj inter la vilaĝanoj en 2000. En 2001 loĝis en Tarnivci 853 da homoj, (57 % ukrainoj, 42 % hungaroj).

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 1875
* novaj katolika kaj greko-katolika preĝejoj

## Famuloj 
En la iama Tarnóc naskiĝis hungara inĝeniero Árpád Gálócsy.

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Ross Wilson (artisto)

**Ross Wilson** (naskiĝis en Irlando) estas unu el la ĉefaj artistoj de Nord-Irlando. Li estis komisiita por la centjara Skulpturo C. S. Lewis en 1998, en East Belfast. Multe de liaj komisionoj inkluzivis la Nobel-premiitojn Derek Walcott, de Saint Lucia, kaj Seamus Heaney, de Nord-Irlando. Li jam estis komisiita ankaŭ de la dramisto Arthur Miller. Liaj artverkoj estas disigitaj tra la mondo en pluraj publikaj kaj privataj kolektoj.

Ross Wilson nuntempe loĝas kaj laboras en Nord-Irlando, en County Antrim.

Kategorio:Nord-irlandanoj
Sjurte

eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Uĵhorodo en Transkarpatio

**Sjurte,** ukraine **Сюрте,** ruse **Струмковка** (strumkovka), hungare **Szürte,** slovake **Surty** estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Uĵhorodo. La ukraina historia nomo estis **Струмківка** (strumkivka). Ankoraŭ unu vilaĝo apartenas al la municipo.

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 2 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 1890
* Poŝtkodo: 89432
* Telefonprefikso:
* Aŭtokodo: AO

## Situo 
Sjurte situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Ĉop-Uĵhorodo. La lasta troviĝas 15 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1281 en formo *Strute*. Post la mezepoko ĝi foje apartenis al Habsburga Imperio, foje al Transilvanio. En 1910 loĝis en Szürte 1144 da homoj, plejparte hungaroj. Ĝis 1920 Szürte apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto de Nagykapos, poste al Ĉeĥoslovakio. Szürte rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. En 1945 ankaŭ tiu vilaĝo apartenas al 30 vilaĝoj, kiuj aldoniĝis al Karpata Ukrainio. Ekde 1945 Strumkovka apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. Nun loĝas en Sjurte 1850 da homoj, (1200 hungaroj).

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 1864, turoj alkonstruiĝis en 1898, en 1983 kaj en 2002 renoviĝis
* katolika preĝejo el la 14-a jarcento, en 1730 rekonstruita

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Ross Wilson

**Ross Wilson** povas esti::

* Ross Wilson (ambasadoro): (n. 1955): usona diplomato kaj ambasadoro;
* Ross Wilson (artisto): irlanda artisto kaj skulptisto.
* Ross Wilson (glacihokeisto): (1919-2002) kanada profesia glacihokeisto.
* Ross Wilson (muzikisto): (n. 1947) aŭstralia muzikisto, komponisto kaj kantisto.
Wham!

**Wham!** (ofte skribata kiel **WHAM!**) estis popmuzika grupo fondita en 1981 de George Michael kaj Andrew Ridgeley. En Usono ili estis pli konataj kiel *Wham! UK* pro konflikto kun nomo de alia muzika grupo.

Kategorio:Anglaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj en 1980-1989
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1981
Ross Wilson (glacihokeisto)

**Ross Ingram Wilson**, sportnomita **Ross Ingram "Lefty" Wilson** aŭ simple **Ross Wilson** (naskiĝis la 15-an de oktobro 1919, en Toronto, kaj mortis la 5-an de novembro 2002, en Naples, Florido), estis kanada glacihokeo-ludisto.

Ross Wilson estis trejnisto de la teamo Detroit Red Wings de la National Hockey League (NHL) en la periodo de 1950 al 1982. Li gajnis kvar Stanley Cup Championships kun Detroit Red Wings en la etapoj 1949–50, 1951–52, 1953–54 kaj 1954–55 de NHL. Wilson partoprenis unu ludon kun Detroit Red Wings en la 10-a de oktobro 1953, kiam li anstataŭis la vundiĝinta Terry Sawchuk. Poste li ludis aliajn du ludojn en NHL, unu por la teamo Toronto Maple Leafs, ankaŭ anstataŭante la vundiĝinta Harry Lumley, en la 22-a de januaro 1956, kaj alia por la teamo Boston Bruins en la 29-a de decembro 1957, anstataŭante Don Simmons ankaŭ pro vundiĝo.

## Eksteraj ligiloj 
* Bildo de la nomo de Ross Wilson en la plato de la Stanley Cup de 1952 
* Bildo de la nomo de Ross Wilson en la plato de la Stanley Cup de 1955 

Kategorio:Floridanoj
Enbloviga pupo

eta|dekstra|250px|Blovigita pupo
[eta|250px|*Ringo de Rozoj* de [John LeKay, 1990–91, anstataŭantaj pupoj kaj maskoj por seksumado]]
**Enbloviga pupo** aŭ **pneŭmopupo** estas unu el la plej popularaj erotikaj helpiloj.

La enbloviga pupo estas enbloviga figuro, kiu plejparte simbolas aspekton de virino, sed ĝi estas produktata ankaŭ en aspekto kun peniso. Ĝi diferenciĝas per grandeco, kvanto de korpaj aperturoj, ekipo kaj prezo. La malplej kostaj modeloj havas sole pentritajn harojn. Kun la kreskanta prezo aliĝas ankaŭ la ekipo, kiel ekzemple pli reala vagino, vibrado, haroj kaj ĉe iuj oni donas ankaŭ decajn vestojn aŭ ekzemple uniformo de policistino aŭ flegistino. Kulmino estas silikona pupo.
alternative=Love dolls (amorpupoj) de Orient Industry|eta|Love dolls (amorpupoj) de Orient Industry

## Uzo de la enbloviga pupo 
Same kiel la ceteraj aliaj erotikaj helpiloj ankaŭ la enbloviga pupo postulas uzon de lubrikaĵo. Sen humiligo tio sufiĉe skrapas kaj tio estas pli-malpli malagrabla sento. Se la viro ne suferas pro fetiĉismo al la enblovigaj pupoj, tiusence tio volas ankaŭ iajn imagojn. Ankaŭ povas efiki distre eligata sono. Temas parte pri siblado, se vi ekzemple surkuŝos ekz. la manon, sed ankaŭ pri la sono de femuroj, kiuj frotas kun plasto. Se temas pri pozicioj, ĉe la malmultekostaj modeloj ilia elekto estas limigita, ĉar ne eblas fleksi la manojn kaj la krurojn. Pri tio oni devas pensi dum aĉeto kaj elekti modelon, kiu estas plej taŭga por vi. Kunpremo de la peniso estas en ĉiu aperturo alie intensa, la plej malforta ĝi estas en buŝo, la plej forta ĝi estas en anuso. Kontraŭe al aliaj helpiloj la bloviga pupo havas eunu avantaĝon, rilate al pozicio ĝi estas eble plej proksime al vera seksumado. Grandega avantaĝo estas fakto, ke oni ne bezonas teni tiun ĉi helpilon per la mano ĉe la peniso, sed ke oni kuŝas sur ĝi. Por ekzercado por elteno dum la seksumado tio estas unusignife avantaĝo. Aliflanke malavantaĝo estas tio, ke la pupo neniel reagas. Nenia sono, nenia movo. Se vi pensas, ke vi eklernos kontentigi la kunulinon, vi do erarras, ĝi reagas al nenio krom trapiko.

## Kiel konservi la enblovigan pupon? 
Se oni uzas la pupon, restas sur ĝi restoj de lubrikaĵo, spermo ktp. Tion necesas forlavi per varma akvo. Se temas pri pli luksa modelo, ĝi estu flegata per speciala ŝmiraĵo.

## Pri kio atenti? 
La plej granda risko estas trapiko, tial atentu je akrajn aĵojn, ungojn aŭ bestojn. Se temas pri la pezo de viro, ĝi ne estus krevonta.

## Rilataj temoj 
* Silikona pupo
* erotikaj helpiloj

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Erotikaj helpiloj
Kategorio:Homa seksumado
Kategorio:Pupoj
Silikona pupo

eta|dekstra|300ra|Silikona pupo
eta|dekstra|300ra|Silikona pupo
**Silikona pupo** estas erotika helpilo , kiu estas fabrikita el silikono. Temas pri silikono, kiu estas uzata dum specialaj filmaj efektoj, kiu estas reguligita tiel, por ke ĝi estu pli reala al vido kaj tuŝo. Temas pri nenia gumo. Eblas elekti el diversaj tipoj de korpoj (atleta, svelta, dancistino...), mamoj, nuancoj de haŭto, ungoj, kapo, haroj, okuloj kaj simile. Eĉ ankaŭ koloron de puba hararo.

La mamoj estas interne el la gelatena silikono, kiu bone aspektas kaj al tuŝo ĝi estas kiel vere moviĝanta kiel la veraj mamoj. Tiu ĉi silikono estas interne de la tuta pupo, ĝi estas seka, tio estas nenia fluidaĵo. Tial ĝi ne povas elflui dum trapiko. La silikono estas tre elasta kaj rezistema.

Interne de la pupo estas ŝtala skeleto, kiu estas ja tre firma, sed ĝi ebligas meti la pupon en diversajn poziciojn preskaŭ kiel ĉe normala homo. Oni eblas movi per ĝi simile kiel kun dormanta knabino.
La pupoj estas fabrikitaj laŭ veraj homoj kaj ili bonodoras nek per silikono nek per io alia, do se vi ne banigos ĝin en ia bonodorigita akvo. La pupo, kiel estas jam kutimo, havas ĉiujn korpajn aperturojn kaj la silikono, el kiu ili estas fabrikitaj, akomodiĝos al kia ajn grandeco de peniso. La silikono en tiuj ĉi partoj (vagino kaj anuso) estas mola, glitema kaj tre elasta, simple preskaŭ kiel viva virino. La buŝo havas malfermigan mandiblon kaj fajnan langon, la dentoj estas molaj kaj ankaŭ el la silikono. Ĉiuj tri aperturoj havas profundan enigadon. Interesaĵo estas, ke post la enprofundigo de la peniso enen, kreiĝos subpremo interne de la pupo kaj tiel nomata suĉefekto.

## Rilataj temoj 
* Bloviga pupo

Kategorio:Erotikaj helpiloj
Kategorio:Homa seksumado
Kategorio:Pupoj
Maria Teresa de Luksemburgo

**María Teresa de Luksemburgo** (naskiĝis kiel ***María Teresa Mestre Batista-Falla*** en Havano, Kubo, la ), filino de José Antonio Mestre kaj María Teresa Batista-Falla de Mestre, estas granda dukino de Luksemburgo pro sia geedziĝo kun la granda duko Henriko.

En oktobro 1959 María Teresa forlasis Kubon kun siaj gepatroj pro la revolucio iniciatita de Fidel Castro.

Licenciita pri politikaj sciencoj ĉe la Universitato de Ĝenevo en la jaro 1980. Dum tiuj universitataj jaroj konatiĝis kun la estonta granda duko de Luksemburgo. Dum kvar jaroj la enamiĝantoj havis konstantan rilaton. En la jaro 1980, Maria Teresa licenciiĝis per diplomlaboraĵo pri la virina situacio, kaj la patrineco en diversaj landoj de la Eŭropa Unio.

La granda dukino parolas la hispanan (kastilian) kiel gepatra lingvo, la francan kiel la dua lingvo ĉar ŝi studis en la Franca Liceo de Ĝenevo, la luksemburgan kaj germanan ĉar ili estas la oficialaj lingvoj kune kun la franca, krome ŝi parolas kaj la anglan kaj la italan.

## Familio 
Maria Teresa geedziĝis la  kun Henriko, la tiama tronheredonto, en la katedralo de Luksemburgo.

La paro havas jenajn gefilojn kaj genepojn:

* princo Vilhelmo, *Guillaume Jean Joseph Marie*, n. la 11-an de novembro 1981, la tronheredonto
* princo Felikso, *Félix Léopold Marie Guillaume*, n. la 3-an de junio 1984
* princo Ludoviko, *Louis Xavier Marie Guillaume*, n. la 3-an de aŭgusto 1986
** *Gabriel Michael Louis Ronny de Nassau*, n. la 12-an de marto 2006, filo de princo Louis kaj lia edzino Tessy Antony
** *Noah de Nassau*, n. la 21-an de septembro 2007, filo de la sama paro
* princino Aleksandra, *Alexandra Joséphine Teresa Charlotte Marie Wilhelmine*, n. la 16-an de februaro 1991
* princo Sebastiano, *Sébastien Henri Marie Guillaume*, n. la 16-an de aprilo 1992

⚭
Kategorio:Havananoj
Kategorio:Universitato de Ĝenevo
⚭
Rebstein

**Rebstein** estas komunumo en la elektodistrikto Rejnvalo, Kantono Sankt-Galo, Svislando. Ĝi havis  loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Rebstein situas ĉe la okcidenta deklivo de la Rejnvalo sub la Apencelaj Montetoj. Ĝian sudorientan limon formas la Rhein-Binnen-Kanalo.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo limas en nordokcidento al la komunumo kaj distrikto Reute en Kantono Apencelo Ekstera, en nordoriento al Balgach, en sudoriento al Oberriet SG kaj en sudokcidento al Marbach SG.

## Trafiko 
Rebstein dividas sian stacidomon de trajnlinio Sankt-Margreto al Buchs SG de la Svisaj Federaciaj Fervojoj kun la najbara komunumo Marbach. La komunumo ankaŭ estas ligita per lokaj busoj kun Altstätten SG. Tra la komunuma teritorio pasas la svisa aŭtovojo A13, al kiu la komunumo havas alirojn plej proksimajn en Kriessern kaj en Widnau.

## Nomo kaj historio 
La nomo *Rebstein* signifas en la germana lingvo *vito-ŝtono*. Jam en la 9-a jarcento oni plantis vitojn en Rejnvalo. Sur la teritorio de la komunumo Rebstein la vitokultivado supozeble komenciĝis en la 13-a jarcento. La vitoj ĝis hodiaŭ karakterizas la kamparon de la vilaĝo. La nomo de la komunumo ankaŭ respeguliĝas en la blazono kaj flago.

La unua dokumenta mencio de Rebstein datiĝas el la jaro 1270 kiel *Rebistain*. Dum mezepoko ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798 Rebstein estis kiel la tuta Suba Rejnvalo sub la regado de la Monaĥejo Sankt-Galo. En 1798 la Rejnvalo dum kelkaj monatoj formis sendependan ŝtaton, la tiel nomitan Respublikon Rejnvalo, sed jam samjare Rebstein integriĝis al la helveta Kantono Säntis. Post la fino de la Helveta Respubliko en la jaro 1803, Rebstein fariĝis komunumo en la nove fondita Kantono Sankt-Galo.

Kiel la nomo indikas ĝis la meliorigo de la marĉa Rejnebenaĵo inter 1941 kaj 1953 la ĉefa ekonomia fonto estis la vito-kulturado.

## Vidu ankaŭ 
* Rebstein-Marbach (stacidomo)
* Stein
* Trolebusa linio Altstätten-Berneck

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Rebstein
* Rebstein en la Historia Leksikono de Svislando
Blubrusta tukano

La **Blubrusta tukano**, Blubrusta montotukano aŭ Grizbrusta tukano (***Andigena hypoglauca***) estas mezgranda kaj kolora birdo el la familio de la Ramfastedoj kaj ordo de Pegoformaj de Sudameriko, kiu enhavas la tukanojn, tukanetojn, arasariojn, ktp. La scienca specifa nomo ***Andigena hypoglauca*** signifas “devena de Andoj” pro la genro Andigena, tio estas montotukanoj, kaj “blua sube”, kio kongruas kun la blubrusta nomigo kiu vere markas unu el la plej karaktera eco, sed ne unika en la genro, ĉar ankaŭ la Kapuĉa montotukano (iom pli malhela) kaj la Lamenbeka montotukano montras similajn kolorojn en la subaj partoj.
## Aspekto 
Krome tiu ĉi specio montras nigran kapon (ĉefe en krono, ĉar malantaŭ okulo estas pli grizeca parto -”orelo”), kiu ĉirkaŭas etan malhelbluan nudan ĉirkaŭokulan haŭtaĵon ĉirkaŭ flava okuliriso. Ne nur la subaj partoj estas blugrizaj, sed ankaŭ la tuta kolo. La dorso estas malhelbruna kun malhelverdaj nuancoj en flugiloj kaj flava pugo, dum sube estas ruĝa. La vosto estas malhelgriza kun ruĝeca pinto. La femuroj estas kovritaj de brunaj plumoj dum la kruroj estas grizecaj.

La **bekaj markoj** komencas per flava duono (pli verdeca alpinte) markita de ĉebaza nigreca strio, kiu lasas flavan makulon sub la okula parto. La dua duono estas separita ne de vertikala linio, sed iom pli diagonala, kio lasas supran ruĝan parton kaj malpli grandan nigran pinton. Kiel ĉe aliaj tukanoj, jam la koloroj de la beko sufiĉas por diferencigi la specion. Ĝenerale dirate temas pri birdo 43 al 48&nbsp;cm longa kaj 250 ĝis 370 g peza.

## Habitato 
La specio troviĝas en la okcidentaj flankoj de Andoj en Kolombio, Ekvadoro kaj Peruo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montetoj (branĉaro de arbaroj) en altitudoj ĝis la limo de arbaroj en 3500 m. La specio estas minacata de perdo de habitato.
## Kutimoj 
Tiu ĉi specio troveblas laŭ paroj aŭ etaj grupoj en la pintoj de la grandaj arboj de amazonia arbaro. Tamen foje ili povas formi pli grandajn grupojn serĉe de pli favora manĝodisponeblo. Kiel aliaj tukanoj, ili nestumas en arbotruoj. La du gepatroj kovas kaj zorgas la idaron. La junuloj kreskiĝas malrapide kaj elnestiĝas nur post 45 tagoj. La Blubrusta tukano manĝas ĉefe fruktojn foje atingitaj nur danke al iliaj longaj bekoj. Krome ili manĝas lacertojn, insektojn kaj araneojn. 
## Listo des subspecioj 
* *Andigena hypoglauca hypoglauca* (Gould, 1833)
* *Andigena hypoglauca lateralis* (Chapman, 1923) 
## Fontoj 
* BirdLife International 2004. Andigena hypoglauca . 
* 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. 27a Julio 2007.
* En la franca pri tiu ĉi specio

Kategorio:Pegoformaj
Kategorio:Tukanoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Monaĥejo Arkadi

La **Monaĥejo Arkadi** () estas la plej grava nacia monumento de Kreto. Ĝi havis gravan rolon en en la kreta batalo pro la sendependeco disde la Osmana imperio. La bildo de la monaĥejo aperis sur la 100-drakma monbileto, antaŭ enkonduko de la eŭro.

## Situo 
La monaĥejo situas en distrikto Rethymno, ĉ. 25 km sude de la urbo Rethymno en okcidenta Kreto en alto de 500 m super la marnivelo ĉe montaj delikvoj de masivo Psiloritis.

## Historio 
eta|Ĉirkaŭbarejo de la monaĥejo
Laŭ la tradicio, la monaĥejo Arkadi estis konstruita en la 5-a jarcento fare de la imperiestro Arcadius. Laŭ sciencistoj, la monaĥejon fondis samnoma monaĥo. La unua pruvo pri ekzisto de la monaĥejo venas el la 14-a jarcento, dum la preĝeja baziliko estis konstruita dum la venecia regado en 1587 kiel rekonstruo de malnova preĝejo. La monaĥejo havis florepokon en la 17-a jarcento.

Post konkero de Kreto en 1669 fare de la Osmana imperio, la monaĥejo estis detruita. La monaĥoj do ricevis la permeson reveni al Arkadi kaj sonoriligi. La monaĥejo estis renovigita kaj la detruita ĉirkaŭbaraĵo (muro) rekonstruita. En 1760 vivis sur Kreto 200.000 muslimoj kaj 60.000 kristanoj.

eta|Pulvora magazeno
Post kiam parto de la hodiaŭa Grekio sukcese akiris sendependecon en 1830 disde la Osmana imperio, fortiĝis sur Kreto la sendependiĝa movado kaj kontraŭstaro al la okupa osmana regado. En 1866, en la monaĥejo formiĝis revolucia komitato, kiun gvidis la abato Gabriel Marinakis (n. 1826). En Arkadi alvenis el Grekio en septembro de 1866 la greka generalo *Panos Koronaios* (n. 1809) kaj iĝis militista komandanto de la ribelo en regiono Rethymno. Koronaios juĝis la monaĥejon nedefendebla, sed lia opinio ne akiris plimulton inter la revoluciaj komitatanoj. La generalo post tio forlasis la monaĥejon - kun siaj soldatoj - kaj postlasis leŭtenanton kiel militistan gvidanton.

La osmanoj atakis la monaĥejon kun 15.000 soldatoj kaj 30 kanonoj en nokto de la 7-a je la 8-a de novembro 1866. En la monaĥejo restadis 964 homoj, el kiuj 325 estis batalpreta viro. Post du tagoj de senelira batalo, la defendantoj decidis ne militkaptiĝi vive. Granda parto el ili (ĉefe virinoj kaj infanoj) retiriĝis en la pulvoran magazenon la 9-an de novembro, kiun eksplodigis iu batalanto (aŭ laŭ iu legendo, la abato mem). Mortis ĉiu greko (ĉ. 700) - krom unu junulino- kaj plurdeko (eĉ pli ol 100) da turkaj soldatoj. Kaptiĝis 114 defendantoj, verŝajne mortis 1.500 atakantoj.

La afero atingis internacian ekscitiĝon. Esprimis solidarecon Victor Hugo kaj Giuseppe Garibaldi al la kretanoj. Kreto iĝis fakte sendependa en 1897 kaj en 1913 okazis unuiĝo kun Grekio.

Oni firmigis en 1937 en la orientan muron de la monaĥejo ŝtontabulon kun enskribaĵo memore al eventoj de 1866. La tabulo videblas hodiaŭ en la parte rekonstruita pulvora magazeno.
eta|Litografio kaj memortabulo

## Literaturo 
* Stella Kalogeraki: *Arkadi – Das historische Kloster*, Mediterraneo Editions, Rethymno 2002, ISBN 960-8227-18-6
* Theocharis Provatakis: *Das Arkadi Kloster, Geschichte – Kunst – Traditionen*, Michalis Toubis, Ateno 1986

Kategorio:Kreto
Kategorio:Monaĥejoj en Grekio
Botfalva

**Botfalva** (ankaŭ hungare), ) estas malgranda vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Uĵhorodo, en municipo de Tarnivci.

* 
* Areo: 2 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 570
* Poŝtkodo: 89420
* Telefonprefikso:
* Aŭtokodo: AO

## Situo 
Botfalva situas sur ebenaĵo, laŭ la slovaka landolimo. Uĵhorodo troviĝas 8&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1427. Post la mezepoko foje apartenis al Habsburga Imperio, foje al Transilvanio. Ĝis 1920 Botfalva apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, poste al Ĉeĥoslovakio. Botfalva rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Ekde 1945 Botfalva apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. Dum la socialismo kolĥozo pri Maksim Gorkij funkciis, kies kampoj estis disdonitaj inter la vilaĝanoj en 2000. En 2001 loĝis en Botfalva 579 da homoj, (66 % hungaroj, 23 % ukrainoj, 10 % ciganoj). Vilaĝservoj estas kalvinana preĝdomo, vendejo.

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
5-duonvertica hiperkubo

{{Hiperpluredro
| nomo = 5-duonvertica hiperkubo
| nomo1 = 121 hiperpluredro de Gosset
| nomo2 = E5 hiperpluredro
| bildo = Demipenteract graph ortho.svg
| bildo-priskribo = Orta projekcio en plurlatero de Petrie
| bildo1 = Demipenteract wf.png
| bildo1-priskribo = Perspektiva projekcio
| speco = 5-hiperpluredro,  uniforma hiperpluredro,  duonregula hiperpluredro,  duonvertica hiperkubo (familio Bn),  k21 hiperpluredro (familio En),  1k2 hiperpluredro
| 4h = 26:  10 16-ĉeloj {31, 1, 1} 25px  16 5-ĉeloj {3, 3, 3}25px
| ĉeloj = 120:  40 kvaredroj {31, 0, 1} 25px  80 kvaredroj {3, 3} 25px
| edroj = 160 trianguloj {3} 25px
| lateroj = 80
| verticoj = 16
| vfiguro = Rektigita 5-ĉelo
| Schl = {31, 2, 1}  h{4, 33}  s{25}
| CD = (o)3/003o3o  ( )4o3o3o3o  ( )2( )2( )2( )2( )
| plurlatero_de_Petrie = Oklatero
| grupo = D5, [32, 1, 1]
| propraĵoj = Konveksa
}}

En geometrio, **5-duonvertica hiperkubo** aŭ **5-duonkubo** aŭ **121 hiperpluredro de Gosset** aŭ **5-ic duonregula hiperpluredro** aŭ **E5 hiperpluredro** estas duonregula kvin-dimensia 5-hiperpluredro.

Ĝi povas esti konstruita surbaze de 5-hiperkubo per forigo de alternaj verticoj. Ĝi estas parto de diversdimensia familio de duonverticaj hiperkuboj kiuj estas ricevataj per alternado de la respektivaj hiperkuboj.

Ĝi estis la sola duonregula 5-hiperpluredro (konsistanta el pli ol unu speco de regulaj hiperĉeloj). Pro tio ke ĝi estas duonregula ĝi estas ankaŭ uniforma.

Ĝi estis esplorita de Thorold Gosset, li nomis ĝin kiel *5-ic duonregula*.

Coxeter nomis ĉi tiun hiperpluredron kiel **121** de ĝia figuro de Coxeter-Dynkin, kiu havas branĉojn de longo 2, 1 kaj 1 kun ringita vertico sur unu el la mallongaj branĉoj. Ĝi ekzistas en la duonregula k 21 hiperpluredra familio kiel 121 kun la hiperpluredroj de Gosset : 221, 321, 421.

Estas 23 uniformaj 5-hiperpluredroj kiuj povas esti konstruitaj de la B5 simetrio de la 5-duonvertica hiperkubo, 7 el ili estas unikaj al ĉi tiu familio, kaj 16 estas komunigita en la 5-hiperkuba familio.

## Karteziaj koordinatoj 
Karteziaj koordinatoj de verticoj de 5-duonvertica hiperkubo centrita je la fonto (0, 0, 0, 0, 0) kaj latera longo 2√2 estas:

: (±1, ±1, ±1, ±1, ±1)

kun nepara kvanto de plusoj. Ĉi tiel 5-duonvertica hiperkubo havas duonon de vertico de la 5-hiperkubo, ĉar 5-hiperkubo havas verticojn laŭ la sama regulo sed sen postulo de nepareco de kvanto de plusoj.

## Vidu ankaŭ 
* 5-hiperpluredro
** 5-simplaĵo (6-4-hiperĉelo) - {3, 3, 3, 3}
** 5-hiperkubo - {4, 3, 3, 3}
** 5-kruco-hiperpluredro (5-kruco-hiperpluredro) - {3, 3, 3, 4}
* Duonvertica hiperkubo
* Duonregula k21 hiperpluredro
* Hiperkubo

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Plurdimensia glosaro

Kategorio:Hiperpluredroj
Freienstein

La loknomo **Freienstein** ("ŝtono de liberuloj") interalie povas aludi al partoj de la komunumoj
* Freienstein-Teufen en  kaj
* Sankt Peter-Freienstein en .
Xavier Cortés Rocha

**Xavier Cortés ROCHA** (nask. en Tampico) estas meksika arkitekto. Dum iom da tempo li estis rektoro de la UNAM. Nacional Autónoma de México (UNAM).

## Biografio 
Cortés studis arkitekturon ĉe la Escuela Nacional de Arquitectura (Fakultato de arkitekturo, UNAM). Poste li ankaŭ studis urboplanadon. En la universitato de Parizo li plustudis ĉe urboplanada instituto. Ekde 1968 li instruas arkitekturon ĉe la UNAM. Inter la 12a ĝis la 17a de novembro 1999 li estis rektoro de la UNAM. Nun li estas direktoro de la CONACULTA (Sitios y Monumentos del Patrimonio Cultural) kaj prezidanto de la nacia akademio de arkitektoj.

En 2007 li publikigis la libron "El clasicismo en la arquitectura mexicana 1524-1784" (La klasisismo de la meksika arkitekturo 1524-1784). La libron eldonis la UNAM (Fakultato de Arkitekturo) kaj Miguel Ángel Porrúa, eldonisto kaj libristo.

Kategorio:Meksikaj arkitektoj
Pri la amo kaj aliaj demonoj

***Pri la amo kaj aliaj demonoj*** () estas novelo de la kolombia verkisto Gabriel García Márquez. Ĝi publikiĝis en 1994.

En 1949, dum antaǔkonstrua historiserĉo, inter la murbazoj de la
malnova monaĥinejo de Santa Clara, en Cartagena de Indias, oni
trovis tombegon. Tie estis la korpo de junulino, kies hararo mezuris pli
ol dudek metrojn. Tiel komence, la verkisto kunportas onin al la mezo de
la dekoka jarcento, kiam oni renkontas la knabinon Sierva María de
Todos los Ángeles, kies tombego estis trovata.

Post la blokado de Cartagena de Indias, en la vicreĝlando de la
Nova-Granado, rabia hundo kreas panikon en la havenkvartalo. Sierva
María, idino de la markizo de Casalduero, estis mordita. Eĉ sen
malsansignoj, oni kredas, ke ŝi estas malsana. Sed la tempo pasas kaj nenio
okazas. Sole la markizo, kiu antaǔe lasis siajn sklavojn zorgi la
knabinon, nun volas uzi ŝin por plibonigi lian famon, kion diboĉo
difektis.

Sed li malkovras ke sia idino parolas diablajn lingvojn (fakte
afrikajn lingvojn de la sklavoj), ke dum diablaj posediĝoj obscene
dancas (sklavaj dancoj), ke ligas kun la diablo (ĉar ŝi surhavas
kolĉenojn de la sklava religio). Do li demandas al la episkopo Don
Toribio de Cáceres y Virtudes, kion li devos fari. Por gvidi lin en lian
penton, la episkopo ordonas, ke li lasu la knabinon en la monaĥinejo
de Santa Clara, kie la pastro Cayetano Delaura ekzorcos ŝin.

Sed la pastro kaj la junulino interamiĝas. Kiam la estroj de la pastro
malkovras tion, ili sendas lin al leprejo kaj provas ekzorci ŝin. Tiuj
mistraktado fine mortigas ŝin, kvankam la libro diras, ke ŝi mortiĝas
pro amo.

La 4-an de marto 2008 premieris la opero de Péter Eötvös *Pri la amo kaj aliaj demonoj* (angle: *Love and Other Demons* en la Glyndebourne Festival.

## Referencoj 
* Solanet, Mariana. *Garcia Marquez for Beginners*. New York: Writers and Readers, 2001.

Kategorio:Romanoj de Gabriel García Márquez
Kategorio:Hispanlingvaj romanoj
Kategorio:Romanoj de 1994
Lamenbeka montotukano

La **Lamenbeka montotukano** (***Andigena laminirostris***) estas mezgranda kaj kolora birdo el la familio de la Ramfastedoj kaj ordo de Pegoformaj de Sudameriko, kiu enhavas la tukanojn, tukanetojn, arasariojn, ktp. La scienca nomo ***Andigena laminirostris*** signifas “devena de Andoj” pro la genro Andigena, tio estas montotukanoj, kaj “lamenbeka”, kio kongruas kun la specifa nomigo kiu vere markas unu el la plej karaktera eco, nome la brileco de la beko kie aperas flava rimarkinda ĉebaza makulo.

## Aspekto 
Tiu ĉi specio (inoj iomete pli malgrandaj kaj mallongbekaj) (49 al 52&nbsp;cm longaj kaj 275 al 355 g pezaj) montras **nigrajn bekon, kronon, nukon kaj voston** (kun ruĝeca pinto). La nuda ĉirkaŭokula haŭtaĵo komuna en tukanoj estas en tiu ĉi specio **blua supre kaj tre flava kaj rimarkinda sube**. La **subaj partoj estas bluecaj**, dum estas aliaj flavaj markoj sufiĉe kontrastaj en pugo, ambaŭ flankoj (cirkloj) kaj en ĉebaza duono de la supra makzelo, kiu estas tre videbla eĉ dumfluge kaj kiu kontrastas en ĝenerala tre nigreca kaj brila beko, de kie venas la nomo “lamenbeka”. La dorso, flugiloj kaj femuroj estas brunecaj. Sub la pugo estas ruĝa parto. La junuloj estas iome pli senkoloraj.

## Disvastiĝo 
La specio loĝas en sudokcidenta Kolombio kaj okcidenta Ekvadoro. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de montaroj en alitudoj de 1200 à 2500 m kaj pli malofte vagas ĝis altitudoj de 300 m aŭ tiom alte kiom ĝis 3200 m. La specio estas minacata pro perdo de habitato.

## Kutimaro 
maldekstra|eta|Andigena laminirostris -Ecuador-8|alt=Andigena laminirostris -Ecuador-8.jpgTiu specio ne estas tre socia. La grupoj estas nur de ĝis 6 individuoj. Ili estas tre aktivaj. Ili ne estas facile videblaj sed ja aŭdeblaj. Pro ebla manko de manĝo ili defendas energie la teritorion kontraŭ aliaj specioj.

Ili reproduktiĝas printempe kaj somere kaj nestumas en arbotruoj. Kelkaj fakuloj asertas, ke tiu ĉi specio reuzas nestojn de Barbotukano (*Semnornis ramphastinus*) sed ili ankaŭ povas elfosi siajn proprajn kavaĵojn ĉefe en palmoj. La nesto situas je 6 al 30 m supergrunde. La masklo paradas ceremonie por pariĝado alportante manĝaĵojn al la ino. Poste ili aranĝas la neston kaj pligrandigas ties enirejon. La ino demetas 2 aŭ 3 blankajn ovojn, kiuj estos kovataj dum ĉirkaŭ 16 tagoj. La elnestiĝo okazas post 46 al 60 tagoj post eloviĝo kaj la junuloj ne revenas al la nesto. Tiele, post malpli da 20 tagoj poste, la ino komencas novan ovodemetadon.

La Lamenbeka montotukano moviĝas en etaj grupoj de 3 al 6 individuoj serĉante manĝaĵojn ene de sia teritorio. Ili manĝas grandan varion de fruktoj, beroj aŭ nuksoj. Ili profitas siajn longajn bekojn por atingi malproksimajn manĝerojn kaj foje por kunporti ilin por posta deŝaligo aŭ konsumado. Krome ili manĝas ankaŭ insektojn kaj ovojn de aliaj specioj. Se mankas manĝo ili povas moviĝi sezone.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Andigena laminirostris. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. 27a Julio 2007.
* En la franca pri tiu ĉi specio

Kategorio:Pegoformaj
Kategorio:Tukanoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko