Moldava dialekto

[eta|Mapo de disvastiĝo de [izogloso|izoglosoj de la vorto «pântece» en dialektoj de rumana lingvo]]
La **moldava dialekto** estas speco de la rumana lingvo, parolata en Moldavio, nord-orienta Rumanio kaj Odesa provinco.

En Rusio kaj Ĉednestrio pro pure politikaj kialoj la moldava dialekto estas erare rigardata kiel lingvo aparta de la rumana.

## Statuso kaj uzado 
Inter la moldava dialekto, kaj la norma rumana lingvo, kiu estas uzata en Rumanio, apenaŭ ekzistas diferencoj; la Moldava Akademio de Sciencoj oficiale informas (i.a. en sia paĝaro), ke la moldava fakte egalas al la rumana. Tamen kelkaj politikistoj de Moldavio erare insistas pri aparteco de la moldava lingvo.

La gravecon de la lingva statuso eble montras la fakto, ke la himno de Moldavio nomiĝas Limba noastră (= nia lingvo).

Laŭ esplorado de 2014 , la moldava rumanlingva gazetaro uzas nur 0,28—0,58 % de moldavaj dialektismoj.

La  la parlamento de Moldavio aprobis leĝprojekton por ŝanĝi la nomon de la ŝtata lingvo en la konstitucio kaj en ĉiuj aliaj leĝoj, de "moldava" al "rumana". La iniciato estis argumentita per neceso konformigi la leĝaron al la decido de la Konstitucia Kortumo farita en 2013, kiu diras ke la Deklaracio de Sendependiĝo de Moldavio, mencianta la rumanan lingvon, superas la konstitucian tekston, inkluzive rilate la nomon de la ŝtata lingvo..

## Leksiko de la moldava dialekto 
* Kelkaj vortoj konservis arĥaikan formon: *îmblu*, *împlu*, *întru*, *înflu*, *nour*, *dirept* (kompare kun norm-rumanaj *umblu*, *umplu*, *intru*, *umflu*, *nor*, *drept*).
* Kelkaj vortoj, kiuj ne estas uzataj en la kutima lingvo: *omăt* («neĝo», anstataŭ kutima rumana *zăpadă*), *agudă* («moruso», anstataŭ *dudă*), *poame* («vinberoj», anstataŭ *struguri*) kaj pluraj aliaj..
* Malsamaj formoj de demonstrativaj pronomoj:  (*tiu*; kompare kun norm-rumanaj *acesta*, *aceasta*, *acela*, *aceia*.
* Malsama prononcado de kelkaj vortoj, kiuj havas analogojn en la rusa lingvo: *epizod* anstataŭe norm-rumana *episod* («epizodo»), *organizm* anstataŭ norm-rumana *organism* kaj aliaj. Sed tiu prononcado ankaŭ estis komuna en la malmoderna norma rumana lingvo.

## Skribsistemo 
Historie la rumana lingvo uzis propran skribsistemon, sed poste la parto parolata en Rumanio transiris al la latina alfabeto. La cirila skribsistemo konserviĝis en sovetia Moldavio, sed post la sendependiĝo, la alfabeto estis ŝanĝita fakte al la rumana (kun kelkaj pli regulaj uzoj, ol en la rumana). Tamen la cirila skribsistemo plu estas konservata nur en Ĉednestrio, kaj nur de pro-rusiaj lokaj aŭtoritatoj (ekzemple, en gazeto *Adevărul Nistrean*). Rumanlingvanoj, kiuj loĝas en Ĉednestrio, plejparte uzas latinan skribsistemon.

## Mapoj de leksemoj 

File:Sprachatlas Weigand 67.JPG|
File:Sprachatlas Weigand 65.JPG|
File:Sprachatlas Weigand 25.jpg|
File:Sprachatlas Weigand 33.jpg|
File:Sprachatlas Weigand 26.jpg
File:Sprachatlas Weigand 34.jpg|
File:Sprachatlas Weigand 27.jpg
File:Sprachatlas Weigand 35.jpg|
File:Sprachatlas Weigand 28.jpg
File:Sprachatlas Weigand 36.jpg|
File:Sprachatlas Weigand 29.jpg
File:Sprachatlas Weigand 37.jpg|
File:Sprachatlas Weigand 30.jpg
File:Sprachatlas Weigand 38.jpg|
File:Sprachatlas Weigand 31.jpg
File:Sprachatlas Weigand 39.jpg|
File:Sprachatlas Weigand 32.jpg
File:Sprachatlas Weigand 40.jpg|

## Vidu ankaŭ 
* Usona varianto de la angla lingvo

## Eksteraj ligiloj 
* Argoul basarabean în stradă și în presă
* Vortaro de moldava dialekto 
* 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ
* Latinliterigo en Sovetunio