Brigitte Bardot

**Brigitte BARDOT**  (naskiĝis la  en Parizo, mortis la ) estis franca aktorino.

Post kariero kiel fotomodelo, la reĝisoro (kaj ŝia dumtempa edzo) Roger Vadim malkovris ŝin por la kino. Kvankam ŝi ĉefe restas en la memoro de la publiko kiel sekssimbolo, ŝi ankaŭ havis okazojn por montri sian talenton por karakteraj roloj: ekz. en la filmoj *Vie privée* kaj *Viva Maria!* (ambaŭ de Louis Malle).

En la jaro 1973 Bardot retiriĝis el la kinlaboro por dediĉi sin al la bestoprotektado. Por tiu celo, en 1986, ŝi kreis la Fondumon Brigitte Bardot (angle: *Fondation Brigitte Bardot*), kies prezidantino estis ŝi.

Bardot estis membro de la Tutmonda 500-Rulo de Honoro https://en.wikipedia.org/wiki/Global_500_Roll_of_Honour de la Media Programo de Unuiĝintaj Nacioj kaj ricevis premiojn de Unesko kaj PETA. La revuo de la *Los Angeles Times* vicigis ŝin dua sur ĝia listo de la "50 plej belaj virinoj en filmo".

## Kariero 
Ŝia beleco estis evidenta ekde ŝia juneco, kaj 15-jaraĝa ŝi komencis modeligi, kaj aperis sur la kovrilo de la populara revuo *Elle*. En 1952, 18-jaraĝa, ŝi geedziĝis kun la reĝisoro, Roger Vadim, kaj aperis en sia unua filmo, sub gvido de reĝisoro Jean Boyer, *Le Trou normand* (distribuita en anglalingvaj landoj kiel *Crazy for Love* aŭ *Ti Te Tou*).

La ĉarmo de Bardot kaptis la ekranojn en Eŭropo kaj eĉ en Usono. Ŝi estis unu el la malmultaj eŭropaj aktorinoj tiutempe por akiri telefamon en Usono. Apud la usona Marilyn Monroe, Bardot servis kiel seksa simbolo de la 1950-aj jaroj kaj fruaj 1960-aj jaroj ambaŭflanke de Atlantiko.

Ŝiaj filmoj en la fruaj 1950-aj estis komedioj kaj malpezaj romantikaj dramoj, kelkaj kun historia fono, en la plej granda parto de kiuj ŝi estis postulata por forigi siajn vestaĵojn. Ŝi eĉ ludis en anglalingvaj produktadoj kiel *The Doctor at Sea* de Warner Bros. Studios de 1955 kaj *Helena of Troy* en 1954 aŭ *An Act of Love* (1954) kune kun Kirk Douglas. Ŝiaj franclingvaj filmoj estis sinkronigitaj en la anglan por la anglalingva spektantaro.

Vadim ne estis kontentigita kun tiu progreso de la kariero de sia edzino. La nova ondo en franca kinejo, kaj ĝiaj steloj, kaj aktoroj kaj direktoroj, akiris internacian famon, kaj li sentis ke la kapabloj de Bardot estis subtaksitaj. En 1956, Vadim filmis la deksepan filmon de Bardot, *And God Created Woman*, provante alporti la plenan potencon de ŝia aktorado al la ekrano. Jean-Louis Trintignant kaj Curt Jürgens ludis kune kun Bardot. La filmo, kiu traktas malmoralan adoleskulinon loĝantan en konservativa urbo, estis granda internacia sukceso, kaj Bardot iĝis internacia sekssimbolo. La publikaj rilatoj de la filmo aludis amaferon inter Bardot kaj Trintignant, sed estas eble ke tio estas sole amaskomunikila imagia rakonto.

[eta|maldekstra|Foto el la [1960-aj jaroj, kiu estas kaj rafinita kaj virta]]
eta|290px|Brigitte Bardot

Stabiligi ŝian pozicion kiel provoka sekssimbolo malhelpis la atendatan transiron al Holivudo, kiu tiam estis en konservativa epoko kie virgulinaj karakteroj kiel Doris Day kaj Sandra Dee reflektis la inan modelon al kiu la formistoj de publika opinio celis. Milda erotiko en la stilo de Bardot estis konsiderita tolerebla kondiĉe ke ĝi portis la etikedon de importita produkto, kun "eŭropa" aŭ "arta" aromo. La manko de Bardot de regado de la angla kaj ŝia prononcita akĉento ne konvenis al la amerikaj scenaristoj. Ŝia restado en Eŭropo akordiĝis kun la tiatempa kulturo, ĉar la 1960-aj jaroj la kulturo de seksa liberigo komencis montri sian influon, dum Usono restis konservativa por ankoraŭ tempeto.

[eta|290px|Brigitte Bardot kun [Sami Frey en Saint-Tropez (1963)]]
[eta|290px|Brigitte Bardot en [Venecio, 1958]]

En 1957, Bardot divorcis de Vadim, kaj en 1959, ŝi geedziĝis kun aktoro Jacques Charrier. En 1960, ŝia sola filo, Nicolas Jacques Charrier, naskiĝis. Ŝia rilato kun ŝia filo estis problema. La geedziĝo malsukcesis sub senĉesaj atakoj de paparazzi fotistoj. Bardot mem serĉis kritikistan aplaŭdon, dum daŭre ludis la rolojn de la franca sekskatino https://en.wikipedia.org/wiki/Sex_kitten. En 1960, Bardot ludis en la filmo *The Truth* de Henri Clouseau, kaj ricevis kritikistaplaŭdon. La 1962 filmo *Vie privée* reĝisorita de Louis Malle estas duonaŭtobiografia raporto pri ŝia vivo. La sceno en kiu Bardot revenas al ŝia loĝejo, kaj estas ĉikanita en la lifto fare de la purigisto, mezaĝa virino, kiu nomas ŝin "malĉastulino", estas bazita sur vera okazaĵo, kaj havas fascinan reflektadon sur la vivo de kinostelulo meze de la 20-a jarcento.

Bardot tiam retiriĝis al izola vivo en Suda Francio. Nuntempe oni scias, ke dum tiu ĉi periodo ŝi provis memmortigi. Kun la seksa revolucio de la 1960-aj jaroj, ŝia vivstilo komencis esti legitimita, kaj la publika premo sur ŝi estis mildigita. Dum la sesdekaj jaroj ŝi aperis en ŝikaj produktadoj plenaj de steloj kiel la filmo *Viva Maria!* ( 1965 ) kun Jean Moreau. En 1965, ŝi aperis en Holivudo kiel ŝi mem en produktado nomita *Dear Brigitte* kune kun James Stewart. En multaj el ŝiaj roloj ŝi estis postulata por prezentiĝi nuda, plene aŭ parte. Bardot ludis gravan rolon en la bikino-modo, en kiu ŝi aperis en la filmo *Manina* en 1952, kaj en siaj aperoj ĉe la Festivalo de Cannes kaj en reklamaj afiŝoj. De tempo al tempo ŝi aperis sunbrunigita en bikino sen supro. Kvankam tio estis iom akceptebla en Francio, en Usono brunziĝi sen bikino estis konsiderita skandala. Iuj vidas la prezentojn de Bardot kiel unu el la faktoroj kiuj igis la feriejojn sur la Franca Riviero ejojn kun tutmonda allogo, precipe la feriurbo de Saint-Tropez.

Kune kun Marilyn Monroe kaj Jacqueline Kennedy, Bardot estis la temo de la pentraĵoj de Andy Warhol. En 1970, ŝi funkciis kiel la oficiala modelo por la statuo de *Marianna*, la franca nacia simbolo, kreita fare de la skulptisto Alain Aslan.

Ŝia privata vivo dum ĉi tiu periodo estis turbula, kaj ŝi ŝanĝis edzojn kaj amantojn. Inter 1966 kaj 1969 ŝi edziĝis al la germana milionulo Günter Sachs, en 1992 ŝi edziĝis al la franca dekstrula aktivulo Bernard d'Ormale. Oni asertas, ke inter ŝiaj multaj amantoj estis ankaŭ Warren Beatty, Jean-Paul Belmondo, Marlon Brando, Sean Connery, Mick Jagger, Louis Malle, Serge Gainsbourg, Sacha Distel kaj eĉ Jimi Hendrix, kiujn ŝi hazarde renkontis en la flughaveno de Parizo.

## Emeritiĝo 
En 1974, proksime de ŝia kvardeka naskiĝtago, Bardot sciigis sian emeritiĝon de aktorado. Ĉi tio estas post kiam ŝi aperis en pli ol kvindek filmoj, kaj registris kelkajn muzikalbumojn, la plej konata el kiuj estis registrita kunlabore kun la "malbona knabo" de franca populara muziko, Serge Gainsbourg. Bardot elektis uzi sian famon por antaŭenigi bestajn rajtojn. Ŝi okupiĝis pri ĉi tiu agado ekde 1965, kiam ŝi kampanjigis por pli humanaj metodoj en la praktikoj de buĉejoj.

Kelkaj akuzis ŝin de hommalamo, kaj preferi la kompanion de bestoj al tiu de homoj. En 1986 ŝi fondis la Fondumon Brigitte Bardot por la protekto de besta bonfarto. Ŝi donacis 3 milionojn da frankoj por la establado de la instituto, metante siajn juvelarojn por aŭkcio. Dum la malfrua 20-a jarcento ŝi estas unu el la plej elstaraj aktivuloj en la mondo koncerne bestajn rajtojn. Vigla agado estas dediĉita al malhelpi manĝi ĉevalan viandon. Kune kun la verkistino Marguerite Yourcenar, ŝi faris reklamkampanjon kontraŭ la mortigo de idoj de fokedoj.

Bardot ankaŭ estas konata kiel subtenanto de la dekstra Naciisma Fronto kaj ĝia gvidanto, Jean-Marie Le Pen, kun kiu ŝia edzo estas parenca, kaj ŝia filino Marine Le Pen. En 2003 ŝi publikigis verkon nomitan *Un Cri Dans Le Silence* (Krio en Silento), kiu inkludis deklarojn kontraŭ islamanoj kaj samseksemuloj. En majo 2003, la MRAP-movado ("Movado kontraŭ rasismo kaj por frateco inter nacioj") sciigis ke ĝi jurpersekutus Bardot pro la opinioj publikigitaj en ŝia verko.

En letero al franca revuo destinita por samseksemuloj, Bardot skribis en sia defendo "Krom mia edzo (kiu ankaŭ eble transpasos la limon iam) mi estas tute ĉirkaŭita de gejoj. Dum jaroj ili subtenis min, ili estis miaj amikoj, miaj adoptitaj filoj, miaj konfiduloj."

En 2004, Bardot estis kondamnita en franca tribunalo pro "instigado al rasa malamo" kaj monpunita je 5.000 eŭroj. Estis la kvara fojo, ke ŝi estis kondamnita al monpuno pro ĉi tiu speco de delikto. La tribunalo notis alineojn de ŝia libro en kiuj ŝi diskutis la "Islamigon de Francio" kaj la "danĝeran kaj subfosan enfiltriĝon de Islamo". En la libro ŝi nomis samseksemulojn "strangaj altiroj ĉe foiro", kaj argumentis kontraŭ la partopreno de virinoj en registaro. Ŝi subtenas la ekstremdekstren en Francio kaj la francan politikiston Marine Le Pen.

En 2018, ŝi publikigis la libron *Tears of Battle: An Animal Rights Memoir* (Larmoj de Lukto), kiu traktas ŝian vivon, kaj ŝian lukton por la bonfarto kaj savo de bestoj.

Bardot suferis je osteoartrito en la koksa artiko, kaj ĉar ŝi rifuzis sperti kirurgion, ŝi estis devigita uzi marŝapogilon.

## Listo de filmoj 
* 1952: *Le Trou normand* de Jean Boyer kun Bourvil: Javotte Lemoine
* 1952: *Manina, la fille sans voiles* de Willy Rozier kun Howard Vernon: Manina
* 1952: *Les Dents longues* de Daniel Gélin kun Danièle Delorme: Edzino de geedziĝ-atestanto (ne kreditita)
* 1953: *Le Portrait de son père* de André Berthomieu kun Jean Richard: Domino
* 1953: ''Un acte d'amour* (*Act of Love*) de Anatole Litvak kun Kirk Douglas: Mimi
* 1953: *Si Versailles m'était conté...* de Sacha Guitry kun Jean Marais: Fraŭlino de Rosille
* 1954: *Haine, Amour et Trahison* (*Tradita*) de Mario Bonnard kun Pierre Cressoy: Anna
* 1954: *Hélène de Troie* (*Helen of Troy*) de Robert Wise: Andraste
* 1954: *Le Fils de Caroline Chérie'' de Jean-Devaivre kun Jean-Claude Pascal: Pilar d'Aranda
* 1955: *Futures Vedettes* de Marc Allégret kun Jean Marais: Sophie
* 1955: *Rendez-vous à Rio* (*Doctor at Sea*) de Ralph Thomas kun Dirk Bogarde: Hélène Colbert
* 1955: *Les Grandes Manœuvres* de René Clair kun Gérard Philipe: Lucie
* 1955: ''La Lumière d'en face* de Georges Lacombe kun Raymond Pellegrin: Olivia Marceau
* 1955: *Cette sacrée gamine* de Michel Boisrond kun Jean Bretonnière: Brigitte Latour
* 1956: *Les Week-ends de Néron* (*Mio figlio Nerone*) de Steno kun Alberto Sordi: Poppée
* 1956: *En effeuillant la marguerite* de Marc Allégret kun Daniel Gélin: Agnès Dumont
* 1956: *Et Dieu... créa la femme* de Roger Vadim kun Jean-Louis Trintignant: Juliette Hardy
* 1956: *La mariée est trop belle* de Pierre Gaspard-Huit kun Micheline Presle: Chouchou
* 1957: *Une Parisienne* de Michel Boisrond kun Charles Boyer: Brigitte Laurier
* 1958: *Les Bijoutiers du clair de lune* de Roger Vadim kun Stephen Boyd: Ursula
* 1958: *En cas de malheur* de Claude Autant-Lara kun Jean Gabin: Yvette Maudet
* 1959: *La Femme et le Pantin* de Julien Duvivier kun Antonio Vilar: Éva Marchand
* 1959: *Babette s'en va-t-en guerre* de Christian-Jaque kun Jacques Charrier: Babette
* 1959: *Voulez-vous danser avec moi ?* de Michel Boisrond kun Henri Vidal: Virginie Dandieu
* 1960: *L'Affaire d'une nuit* de Henri Verneuil kun Pascale Petit: Virino en restoracio (ne kreditita)
* 1960: *La Vérité* de Henri-Georges Clouzot kun Sami Frey: Dominique Marceau
* 1961: *La Bride sur le cou* de Roger Vadim kun Michel Subor: Sophie
* 1961: *Les Amours célèbres* filmo kun skeĉoj inspirita de bildstrioj de Paul Gordeaŭ de Michel Boisrond, skeĉo *Agnès Bernauer* kun Alain Delon: Agnès Bernauer
* 1962: *Vie privée* de Louis Malle kun Marcello Mastroianni: Jill
* 1962: *Le Repos du guerrier* de Roger Vadim kun Robert Hossein: Geneviève Le Theil
* 1963: *Paparazzi*, documentaire de Jacques Rozier filmita dum filmado de *Le Mépris* en Capri (Italio): Ŝi mem
* 1963: *Le Mépris Il disprezzo* de Jean-Luc Godard kun Michel Piccoli: Camille Javal
* 1963: *Une ravissante idiote* de Édouard Molinaro kun Anthony Perkins: Penelope Lightfeather
* 1964: *Marie Soleil* de Antoine Bourseiller kun Danièle Delorme: Nura apero
* 1964: *Chère Brigitte (Dear Brigitte)* de Henry Koster kun James Stewart: Ŝi mem
* 1965: *Viva María!* de Louis Malle kun Jeanne Moreau: Maria II
* 1966: *Masculin - Féminin* de Jean-Luc Godard kun Jean-Pierre Léaud: Nura apero (knabino en paro)
* 1967: *À cœur joie* de Serge Bourguignon kun Laurent Terzieff: Cécile
* 1968: *Histoires extraordinaires*, skeĉo *William Wilson* de Louis Malle kun Alain Delon: Giuseppina
* 1968: *Shalako* de Edward Dmytryk kun Sean Connery: Grafino Irina Lazaar
* 1969: *Les Femmes* de Jean Aurel kun Maurice Ronet: Clara
* 1970: *L'Ours et la Poupée* de Michel Deville kun Jean-Pierre Cassel: Félicia
* 1970: *Les Novices* de Guy Casaril kun Annie Girardot: Agnès
* 1971: *Boulevard du Rhum* de Robert Enrico kun Lino Ventura: Stelulino Linda Larue
* 1971: *Les Pétroleuses* de Christian-Jaque kun Claudia Cardinale: Louise
* 1972: *Don Juan 73 ou si Don Juan était une femme* de Roger Vadim kun Robert Hossein: Jeanne
* 1973: *L'Histoire très bonne et très joyeuse de Colinot Trousse-Chemise* de Nina Companeez kun Francis Huster: Arabelle

## Verkaro 
Bardot verkis kvin librojn:

* *Noonoah: Le petit phoque blanc* (Grasset, 1978)
* *Initiales B.B.* (autobiography, Grasset & Fasquelle, 1996)
* *Le Carré de Pluton* (Grasset & Fasquelle, 1999)
* *Un Cri Dans Le Silence* (Editions Du Rocher, 2003)
* *Pourquoi?'' (Editions Du Rocher, 2006)

## Vidu ankaŭ 
* Olga Schoberová
* Je t'aime... moi non plus
* La Madrague
* Armação dos Búzios
* 17062 Bardot
* Brigitte Bardot (kanto)

## Eksteraj ligiloj 
* *A Tribute to Gainsbourg*, detaloj pri Brigitte Bardot 
* Ekspozicio Brigitte Bardot en Boulogne-Billancourt 29-sep-2009/7-mar-2010 
* Foto

Kategorio:Francaj aktoroj
Kategorio:Francaj fotomodeloj
Kategorio:Francaj vegetaranoj
Kategorio:Rifuzintoj la Honoran Legion
Kategorio:Naskiĝintoj la 28-an de septembro
Kategorio:Naskiĝintoj en Parizo