open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Distrikto Sarpang

eta|dekstra|300px|Sarpang rozkolore
**Sarpang** (dzonke གསར་སྤང་རྫོང་ཁག་) estas unu el la 20 distriktoj de Butano. Ĝi kovras areon de 22.640&nbsp;km² kaj en 1985 ĝi havis 111.213 personojn. La ĉefurbo estas Sarpang.

## Loĝlokoj 
Sarpang estas dividita en 14 loĝlokojn:
* Bhur
* Ĉhuzagang
* Dekiling
* Doban
* Gelephu
* Hillei
* Jigmeĉhoeiling
* Lhamoi Zingĥa
* Niĉula
* Sarpangtar
* Senghe
* Serĵong
* Taklai
* Umling

Kategorio:Distriktoj de Butano
Distrikto Ĵemgang

eta|300px|Ĵemang rozkolore
**Ĵemgang** (dzonke གཞལམ་སྒང་རྫོང་ཁག *Zhemang*) estas unu el la 20 distriktoj de Butano. Ĝi etendiĝas sur 2.579 km² kaj en 1985 ĝi havis 44.516 loĝantojn. La ĉefurbo estas Ĵemgang.

## Loĝlokoj 
Ĵemgang estas dividita en 8 loĝlokojn:
* Bardho
* Bjoka
* Goŝing
* Nangkor
* Ngangla
* Pangĥar
* Ŝingĥar
* Trong

Kategorio:Distriktoj de Butano
Forkapto de la fianĉino

eta|Verŝajna forkapto de fianĉino en Centrazio, ĉirkaŭ 1870
La **forkapto de la fianĉino**, ankaŭ nomata **geedziĝo per forkapto**, estas praktiko ripetita laŭlonge de la historio en la tuta mondo. Ĝi konsistas el la forkapto de ino fare de viro kun la intenco geedziĝi. 

Ĉi tiu praktiko daŭre ekzistas en landoj de Centrazio: Kirgizio, Kazaĥio, Uzbekio; Kaŭkazio: Kartvelio, Azerbajĝano, Dagestano, Ĉeĉenio kaj Inguŝio (Rusio), kaj regionoj de Afriko: Ruando, Etiopio kaj Kenjo. Ankaŭ inter diversaj popoloj kiel la ciganoj en Eŭropo, la miaoj en Azio aŭ la tzeltaloj en Meksiko. En la plejmulto de la landoj la forkapto de la fianĉino estas konsiderata delikto kaj ne valida geedziĝmaniero. La forkapto ankaŭ povas inkluzivi la signifon fuĝi por geedziĝi sen gepatra konsento kaj eĉ paktitan geedziĝon. Specife en Kirgizio kaj Ĉeĉenio, eĉ se la leĝo kontraŭas ĝin la afero estas tolerata.

En la 1860-aj jaroj oni menciis tiun ĉi tradicion kiel tre vaste praktikatan inter rusa loĝantaro de la Baraba stepo (Siberio).

## Referencoj 
Kategorio:Interpersona rilatado
Kategorio:Devigita geedzeco
Kategorio:Homvendado
Parla (Madrida regiono)

**Parla** estas urbo de la suda parto de la Madrida Regiono (Hispanio), je 16,4 km de la ĉefurbo, Madrido. Ĝi situas inter la 50 urboj plej loĝataj de Hispanio kaj estas la oka de la Madrida Regiono. 

Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Vidu ankaŭ 
* Parla (stacidomo)
* Tramtransporto en Parla


Kategorio:Urboj de Hispanio
Kategorio:Municipoj de Madrida Regiono
Distrikto Trongsa

eta|300px|Trongsa rozkolore
**Trongsa** (dzonke ཀྲོང་གསར་རྫོང་ཁག), estas unu el la 20 distriktoj de Butano. Ĝi troviĝas en la geografia centro de la lando. Trongsa etendiĝas sur 1.470 km² kaj en 1985 tie loĝis 26.017 personoj. Ĝia ĉefurbo estas Trongsa.

## Loĝlokoj 
Trongsa estas dividita en kvin loĝlokojn:
* Dragteng
* Korphu
* Langthil
* Nubi
* Tangsibji

Kategorio:Distriktoj de Butano
Sagres (San-Paŭlio)

**Sagres** (oficiale ) estas municipo en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Presidente Prudente kaj en la mikroregiono *Adamantina*. Laŭ la stato de  en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun .

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de San-Paŭlio	

## Eksteraj ligiloj 
*  () 
* Asocio de Municipoj de San-Paŭlio (same )

Kategorio:Municipoj de San-Paŭlio
Sales (San-Paŭlio)

**Sales** estas municipo de la brazila subŝtato San-Paŭlio, kiu taksis 5.450 enloĝantojn en 2010 .

eta|dekstra|400ra|En la subŝtato (ruĝe).

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de San-Paŭlio

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo 
*  Asocio de Municipoj de San-Paŭlio

Kategorio:Municipoj de San-Paŭlo
Adamo (urbo)

**Adamo** (en oroma lingvo: *Adaamaa*, ) estas urbo de Etiopio, ĉefurbo de Oromio. Ĝi ankaŭ estas konata kiel Nazret (ና ዝ ሬ ት nāzrēt). Ĝi situas en la Zono Shewa Misraq, sur  metroj, je 100 km sudoriente de Adis-Abebo. 

Adamo estas aktiva transporta centro. Ĝi situas laŭlonge de la ŝoseo kiu komunikas kun la landa ĉefurbo, Adis-Abebo, kaj kun Dire-Daŭo. La urbo posedas universitaton kreita en 1990. Laŭ kelkaj kalkuloj, oni supozas ke en la urbo loĝis en 2005 ĉ.  personoj.
  
Kategorio:Oromio
Kategorio:Urboj de Etiopio
Teritoria organizado de Butano

La nacia teritorio de Butano estas dividata en kvar zonoj (**dzongdej**) kun 20 distriktoj (**dzongĥag**):
eta|350ra

eta|dekstra|350ra

Okcidenta Zono
2. Distrikto Ĉuĥa
5. Distrikto Haa
8. Distrikto Paro
12. Distrikto Samce
14. Distrikto Timbuo

Orienta Zono
6. Distrikto Lhunce
7. Distrikto Mongar
9. Distrikto Pemagatŝel
11. Distrikto Samdrup Jongĥar
15. Distrikto Traŝigang
16. Distrikto Traŝijangste

Centra Zono
3. Distrikto Dagana
4. Distrikto Gasa
10. Distrikto Punaĥa
18. Distrikto Cirang
19. Distrikto Ŭangdue Podrang

Suda Zono
1. Distrikto Bumthang
13. Distrikto Sarpang
17. Distrikto Trongsa
20. Distrikto Ĵemgang
Ľubeľa

**Ľubeľa** (hungare *Lubella* germane *Libeil*) estas unuigita vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Ľubeľa situas laŭ ĉefvojo Ružomberok-Liptovský Mikuláš. La lasta urbo troviĝas je 12, Ružomberok je 16 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1278 en formo *"Libela"*. Dum la mezepoko oni minadis  oron. Ekde la 16-a jarcento la vilaĝo apartiĝis je 2 vilaĝoj menciitaj malsupre. Ĝis Traktato de Trianon la komunumoj apartenis al Hungara reĝlando, al Liptó, al distrikto de Partizánska Ľupča, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1924 la du vilaĝoj unuiĝis. En 2001 vivis en Ľubeľa 1123 homoj, (1111 slovakoj).

### Királylubella 
Tiu vilaĝo pli frue apartenis al la reĝo. Ekde la 18-a jarcento oni minadis antimonon. En 1784 471 vilaĝanoj loĝis en 59 domoj, en 1828 601 vilaĝanoj loĝis en 75 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Királylubella 652 homoj, (plejparte slovakoj).

### Nobela Lubele 
Tiu vilaĝo menciiĝis unuafoje en 1535 en latina formo *"Lwbelye nobilium"*, poste en 1576 en hungara formo *"Nymes Lwbele"*. En 1784 369 vilaĝanoj loĝis en 47 domoj, en 1828 444 vilaĝanoj loĝis en 51 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Nemeslubella 322 homoj, (plejparte slovakoj).

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Municipoj en distrikto Liptovský Mikuláš
Kategorio:Liptov
Liptovské Matiašovce

eta|maldekstra|250px|Katolika preĝejo en Liptovské Matiašovce
**Liptovské Matiašovce** (hungare *Mattyasóc* [matjaŝOc], germane *Matheschowitz* [mateŝovic]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situas 
Liptovské Matiašovce situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Liptovský Mikuláš troviĝas je 14 km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la frua ferepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1262, kiel *"Felsőszélnye"*, poste en 1412 en latina formo *"Mathye villa,"*. La hungara loknomo *"Mathiassfalawa"* (=Matiaso-vilaĝo) aperis en 1462. En la 17-a jarcento 2 apudaj vilaĝoj formiĝis.

### Nižné Matiašovce 
Tiu vilaĝo "*Also Matiassowcze*" aperis en hungara formo en 1628. En 1784 233 vilaĝanoj loĝis en 31 domoj, en 1828 256 vilaĝanoj loĝis en 31 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Alsómattyasóc 190 homoj, (plejparte slovakoj).

### Vyšné Matiašovce 
Tiu vilaĝo *"Fölsö Mattiasfalu"* aperis en hungara formo en 1600. En 1784 132 vilaĝanoj loĝis en 15 domoj, en 1828 151 vilaĝanoj loĝis en 16 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Felsőmattyasóc 103 homoj, (plejparte slovakoj).

En la 19-a jarcento inundoj okazis kaj multaj migris al Ameriko. Ĝis Traktato de Trianon la komunumoj apartenis al Hungara reĝlando, al Liptó, al distrikto de Partizánska Ľupča, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Liptovské Matiašovce 420 homoj, (417 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Ladislao la 1-a (Hungario) el la 16-a jarcento, post jarcento oni konstruis defendan muron

Kategorio:Municipoj en distrikto Liptovský Mikuláš
Kategorio:Liptov
Malatíny

**Malatíny** (hungare *Hárommalatin*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Malatíny situas laŭ ĉefvojo Ružomberok-Liptovský Mikuláš. La lasta urbo troviĝas je 13 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1341 en formo *"Malatin"*. En la 14-a jarcento ĝi disiĝis je Supra, Meza kaj Malsupra Malatin-oj. En 1784 en Malsupra Malatin loĝis 241 vilaĝanoj loĝis en 38 domoj, en Supra Malatin 72 vilaĝanoj en 13 domoj, en Meza Malatin 86 vilaĝanoj en 13 domoj. En 1828 ili jam reunuiĝis, la slovaka loknomo iĝis **Tri Malatíny** (=3 Malatin-oj). Tiam 494 vilaĝanoj loĝis en 49 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Hárommalatin 337 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Liptó, al distrikto de Partizánska Ľupča, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Malatíny 155 homoj, (146 slovakoj).

Kategorio:Municipoj en distrikto Liptovský Mikuláš
Kategorio:Liptov
Oguzaj lingvoj

eta|dekstra|300px|Oguzaj lingvoj
La **oguzaj lingvoj**, estas la plej grava branĉo de la tjurkaj lingvoj, parolataj de pli ol 110 milionoj da homoj en areo kiu etendiĝas ekde Balkanio ĝis Ĉinio. La oguzaj lingvoj kundividas aron da similaĵoj pro kio la lingvistoj klasifikas ilin kune. Kelkaj el ĉi tiuj aspektoj estas kundividataj kun aliaj tjurkaj lingvoj, dume aliaj estas ekskluzivaj de la ogza tjurka lingvofamilio.

## Komunaj aspektoj 
* Perdado de la komenca sono *h
* Perdado de instrumentalo

## Vidu ankaŭ 
* Oguzoj
* Tjurkaj lingvoj
* Tjurkaj popoloj


Kategorio:Aglutinaj lingvoj
Kategorio:Tjurka lingvaro
Gagauzoj

La **gagauzoj** aŭ **gagaŭzoj** estas malgranda tjurka popolo kiu loĝas ĉefe en la sudo de Moldavio (Gagauzio), sudokcidente de Ukrainio (Buĝak) kaj la nordoriento de Bulgario (Dobroĝo). Malsame al la plejmulto de la tjurkaj popoloj, la gagauzoj estas plimulte ortodoksaj kristanoj. Ekzistas alia etno nomata *Gagavuzoj* (aŭ *Gajaloj*) kiu rilatas al la gagauzoj, kaj kiu loĝas en la eŭropa parto de la nordoriento de Turkio.

## Geografia distribuo 
Nuntempe la gagauzoj kiuj ne loĝas en Moldavo ĉefe loĝas en la ukrainaj regionoj Odeso kaj Zaporiĵo, ankaŭ en Kazaĥio, Kirgizio, Uzbekio, Rumanio kaj la rusa regiono Kabardio-Balkario. Ĉirkaŭ 20.000 gagauzdevenuloj loĝas en Bulgario kaj Grekio, kaj oni kalkulas ke pli ol 2.000 loĝas en Usono, Brazilo kaj Kanado.

## Lingvo 
La gagauza lingvo apartenas al la oguza branĉo de la tjurkaj lingvoj, kiu ankaŭ inkluzivas la azeran, la turkan kaj la turkmenan. La gagaŭza tre rilatas al la turkaj dialektoj de Balkanio parolataj en Grekio, la nordoriento de Bulgario, kaj en la regionoj Kumanovo kaj Bitola en Makedonio. La tjurkaj lingvoj de de Balkanio, inkluzive de la gagaŭza, estas tre interesaj el tipologia vidpunkto, ĉar ili tre proksimas al la turka kaj samtempe enhavas tjurkajn elementojn de la nordo (tataraj aŭ kunamaj) krom gravaj tjurkaj elementoj de la sudo (Oghuz). La moderna gagauza lingvo havas du dialektojn: la centra (aŭ ‘‘bulgara’’) kaj la suda (aŭ mara).

## Bibliografio 
* Vanya Mateeva, 2006 Sofia, *"Гагаузите - още един поглед"* [" The Gagauzes - yet another view"]
* Shabashov A.V., 2002, Odessa, Astroprint, *"Gagauzes: terms of kinship system and origin of the people"*, (Шабашов А.В., *"Гагаузы: система терминов родства и происхождение народа"*)
* Mikhail Guboglo, 1967, *"Этническая принадлежност гагаузов". Советская этнография, No 3* [Ethnic identity of the Gagauz. Soviet ethnography journal, Issue No 3.]
* Nikolai Dmitriev, 1962, Moskow, Science, *"Structure of Türkic languages"*, articles *"About lexicon of Gagauz language"*, *"Gagauz etudes"*, *"Phonetics of Gagauz language"*, (Дмитриев Н.К., *"Структура Тюткских Языков"*, статьи *"К вопросу о словарном составе гагаузского языка"*, *"Гагаузские этюды"*, *"Фонетика гагаузского языка"*)
* Mihail Çakır, 1934, *Basarabyalı Gagavuzların İstoryası* ["History of the Gagauz people of Bessarabia"]
* Tadeusz Kowalski, 1933 Krakow , *"Les Turcs et la langue turque de la Bulgarie du Nord-Est".* ["The Turks and the turkic language of North-Eastern Bulgaria"]
* Karel Škorpil and H., 1933 Praha , *"Материали към въпроса за съдбата на прабългарите и на северите и към въпроса за произхода на съвременните гагаузи".* Byzantinoslavica, T.5

## Eksteraj ligiloj 
* Kiuj estas la gagauzoj kaj de kie ili venas? 
* Pri la gagauza popolo 

## Referencoj 
Kategorio:Etnoj en Moldavio
Kategorio:Etnoj en Eŭropo
Kategorio:Etnoj en Azio
Kategorio:Tjurklingvaj etnoj
Kategorio:Gagauzio
Askeran

eta|Askeran en la centro de Karabaĥo
**Askeran** (armene Ասկերան) estas unu el la ok provincoj de la neagnoskata Respubliko Montara Karabaĥo, limante kun la azerbajĝana rajono Ĥoĝali.  Ĝi estas la centro de Montara Karabaĥo, ĉirkaŭante la ĉefurbon Stepanakerto.

Askeran limas kun Martakert norde, la azerbajĝana rajono Agdam oriente. Hadrut kaj Ŝuŝi sude, Martuni en la sudoriento kaj Kaŝatag en la okcidento. Stepanakerto, la landa ĉefurbo, situas en la sudokcidento de la provinco.

La provinco Askeran etendiĝas sur 1222&nbsp;km² kaj en ĝi loĝas 16,979 personoj. Preskaŭ ĉiuj loĝantoj estas karabaĥaj armenoj.

Kategorio:Provincoj de Montara Karabaĥo
Listo de urboj de Etiopio

Jen **listo de urboj de Etiopio** :
[280px|eta|Mapo pri kelkaj el la plej gravaj urboj de Etiopio (krom iujn de la liste menciataj urboj, la mapo ankoraŭ bildigas la urbetojn *Ŭerder* kaj *Dolo* (Dolo Odo, 31000 loĝantoj) en la [somala regiono, kaj la limurbon *Majale* kiu grandparte situas en Oromio, Etiopio, 34000 loĝantoj, kaj malgrandparte en Kenjo)]]
* Adis-Abebo (አዲስ አበባ)
* Dire-Daŭo (ድሬዳዋ, ankaŭ latinliterigata *Dire Dawa* kaj *Diré Dawa*)
* Adamo (aŭ Nazret, amhare ኣዳማ, Adama)
* Gonder (aŭ Gondar, ጎንደር)
* Mekele (amhare መቀሌ ‘Mekele’, tigraje መቐለ ‘Meĥ’ele’)
* Dese (ደሴ)
* Bahir Dar (ባሕር ዳር)
* Ĝima (ጅማ, angle *Jimma*, itale *Gimma*)
* Debre Zejit (ደብረ ዘይት, ankaŭ latinliterigata *Debre Zeyit*)
* Aŭasa (አዋሳ, ankaŭ latinliterigata *Awassa*)
* Harar (ሐረር)
* Ĝiĝiga (amhare ጅጅጋ, somale Jigjiga, ankaŭ latinliterigata *Jijiga*)
* Ŝaŝamane (ሻሸመኔ, ankaŭ latinliterigata *Shashamane*)
* Debre Markos (ደብረ ማርቆ, ankaŭ latinliterigata ''Debre Mark'os*)
* Asela (አሰላ, ankaŭ latinliterigata *Assela*)
* Nekemte (ነቀምት, ankaŭ latinliterigata *Nek'emte*)
* Arba Minĉ (አርባ ምንጭ ‘Arba Mənč’, ankaŭ latinliterigata *Arba Minch*)
* Kombolĉa (ኮምቦልቻ ‘Kombolča’, ankaŭ latinliterigata *Kombolcha*)
* Gode (amhare ጎዴ, somale Godey)
* Debre Birhan ደብረ ብርሃን [dəbrə bɨrhan], ankaŭ latinliterigata *Debre Berhan*)
* Sodo (ankaŭ latinliterigata *Soddo*)
* Adigrat
* Dila (ankaŭ latinliterigata *Dilla*)
* Hosaina (ankaŭ latinliterigata *Hossa'ina*)
* Goba
* Hagere Hijŭet (ankaŭ latinliterigata *Hagere Hiywet*)
* Aksumo
* Alamata (ankaŭ latinliterigata *Alamat'a*)
* Gijon (ankaŭ latinliterigata *Giyon*)
* Inda Silase
* Jirga Alem (ankaŭ latinliterigata *Yirga Alem*)
* Negele
* Degeh Bur
* Ŭeldija (ankaŭ latinliterigata *Weldiya*)
* Adŭa (ankaŭ latinliterigata *Adwa*)
* Arsi Negele
* Agaro
* Tija (ankaŭ latinliterigata *Tiya'')
Teritoria organizado de Respubliko Montara Karabaĥo

[250ra|eta|Mapo de Montara Karabaĥo montrante la provincojn.1: [Ŝahumjan, 2: Martakerto,3: Askeran, 4: Martuni, 5: Hadrut,6: Ŝuŝi, 7: Kaŝatag.Stepanakerto ne estas montrata.]]

Por administraj aferoj, la neagnoskata Respubliko Montara Karabaĥo estas dividita en 8 administrajn dividojn. El ili, sep estas provincoj, dum Stepanakerto, la landa ĉefurbo, havas specialan statuson.

## Administrataj dividoj 
Kategorio:Geografio de Montara Karabaĥo
Aasiaat

**Aasiaat** () estas urbo en la okcidenta gronlanda municipo de Qaasuitsup. Situante en malgranda insularo sude de Disko-golfo (), ĝi estas la kvara plej granda urbo en Gronlando. De Aasiaat estas  pere de pramŝipo al Qasigiannguit () kaj  pli malproksime al Ilulissat ().

## Etimologio 
En la gronlanda lingvo  signifas "araneojn", kiuj supoze bonŝancigas. Oni ne konas la precizan klarigon por tio; mankas la historiaj faktoj de la nomorigino. Probable, kiam la urbo (tiam vilaĝeto) estis fondita, abundis araneoj, sed nuntempe araneoj malofte vidiĝas ĉu en la urbo ĉu en la resto de Gronlando.

Aasiaat estas foje markata kiel "Urbo de la balenoj", ĉar oni ofte vidas marajn mamulojn — ekzemple, balenojn kaj fokojn.

## Historio 
### Indiĝenaj popoloj 
Arkeologiaj projektoj indikis ke homa loĝado en la regiono kiu ĉirkaŭas Aasiaat komencis ekde la 5-a jarmilo AKE. La plej fruaj modernaj setlantoj datis al ĉirkaŭ 1200; tiuj verŝajne vivis kiel vivtenadaj ĉasistoj. Printempe tiuj loĝantoj ĉasis gronlandfokojn kaj lodnojn en la sudorienta Disko-golfo. Somere ili transloĝigis al Nassuttooq por ĉasi boacojn kaj kapti hipoglosojn. Aŭtune la homoj de Disko-golfo retretiĝis hejmon por ĉasi malgrandajn gronlandfokojn. Vintre la golfo glacikovriĝis, kaj ili ĉasis narvalojn kaj beluĥojn. Tiuj fruaj homoj dizajnis kaj konstruis siajn proprajn kajakojn kaj feltegitajn umijakojn kiam la akvo malkovriĝis; vintre ili uzis hundosledojn.

## Loĝantaro 
750px|eta|alt=Loĝantara dinamiko en Aasiaat, Gronlando.

Kun  enloĝantoj ĝis 2010, Aasiaat estas la dua plej granda urbo en la distrikto Qaasuitsup. Loĝantaro variadis dum la lastaj du jardekoj, malpliiĝanta pli ol 8 procentoj el la 1990 niveloj kaj de preskaŭ 7 procentoj el la 2000 niveloj.

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Gronlando
Kategorio:1759
Kiepenheuer

La vorto **Kiepenheuer** havas plurajn signifojn:

## Personaj nomoj
**Kiepenheuer** estas la familia nomo de sekvaj personoj:
*Irmgard Kiepenheuer (1887–1971), germana tradukistino kaj eldonistino, dua edzino de Gustav Kiepenheuer
*Gustav Kiepenheuer (1880–1949), germana eldonisto
*Karl-Otto Kiepenheuer (1910–1975), germana astronomo ; Astronomiisto kaj astra fizikisto
*Noa Kiepenheuer (1893–1971), germana verkisto kaj eldonistino, tria edzino de Gustav Kiepenheuer.

## Firmaoj
**Kiepenheuer** estas la nomo de sekvaj firmaoj:

*Gustav Kiepenheuer Verlag, Gustav Kiepenheuer Eldonejo, fondita en jaro  1909
*Kiepenheuer & Witsch Eldonejo, fondita en jaro 1951

## Instituto
* Kiepenheuer-Instituto pri suna fiziko; germana nomo: Kiepenheuer-Institut für Sonnenphysik
Hadrut

dekstra|eta|200ra
**Hadrut** (Հադրութ en la armena) estas provinco de Respubliko Montara Karabaĥo. Ĝi formas la sudan bordon de Montara Karabaĥo, kaj ĝi estas unu el la plej montaraj regionoj. Vilaĝoj troviĝas laŭlonge de la riveraj valoj kaj disaj en la altaĵoj de la sudo. Elfosaĵoj en la groto Aziĥo montris ke la homoj loĝis en la areo dum jarmiloj, kaj la regiono havas riĉan historion.

Ĝi havas 29 komunumojn inkluzive de la urbo Hadrut kaj 37 vilaĝoj kun 12,070 loĝantoj. La plej gravaj problemoj estas la akvo por trinkado kaj uzado en kamparo, kaj interna komunikado pro manko de bonkvalitaj stratoj. Kelkaj vilaĝoj ne havas telefonliniojn kaj travivas malfacilaĵojn por spekti la armenan televidon. Pli ol 340 personoj estis viktimoj de la milito en Montara Karabaĥo. Preskaŭ 30% de la regiono estis detruita. la provinco Hadrut etendiĝas sur 1.877 km².

Kategorio:Provincoj de Montara Karabaĥo
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 2020
Flóris Ferenc Rómer

**RÓMER Flóris Ferenc** (ro:mer) estis hungara monaĥo, kanoniko, arkeologo, arthistoriisto, universitata profesoro, membro de MTA (korespondanta en 1860, ordinara en 1871) naskita en Pozsony la 12-an de aprilo 1815 kaj mortinta en Nagyvárad la 18-an de marto de 1889.

[eta|Memortabulo pri Flóris Ferenc Rómer en [Kőszeg]]

## Biografio 
Flóris Ferenc Rómer paŝis la ordenon Benedikto en 1830 kaj li doktoriĝis pri filologio. Li instruis de 1839 en Győr, de 1845 en Pozsony. Dum la hungara revolucio de 1848 li ricevis la rangon de kapitano kaj post la falo de liberecbatalo oni kondamnis lin al 8 jara malliberejo. Li liberiĝis en 1854 kaj li denove instruis. En 1861 li translokiĝis al Pest, li elpaŝis el ordeno de benediktanoj, unue laboris ĉe la MTA kiel manuskriptkonservisto, de 1862 li estis gimnaziestro, en 1868 instruisto pri arkeologio en la universitato. De 1869 li estis la konservisto de antikvaĵtenejo de Magyar Nemzeti Múzeum. En 1877 oni nomumis lin kanoniko de Nagyvárad. Inter 1861 – 68 li redaktis kune kun Károly Ráth la revuon *Győri Történeti és Régészeti Füzetek*, inter 1868 – 72 la *Archaeológiai Értesítő*, inter 1864 – 73 *Archaeológiai Közlemények*. Estis lia merito la organizado de kongreso 8-a de praarkeologoj kaj antropologoj en 1876 en Bp.. Li estis fondintano de la Magyar Történelmi Társulat.

## Verkoj 
* *Pozsony régészeti műemlékei* (Pozsony, 1856);
* *A Bakony* (Győr, 1860);
* *Műrégészeti kalauz különös tekintettel Magyarországra* (Pest, 1866);
* *Díszlapok a római könyvtárban őrzött négy Corvin-Codexből* (Pest, 1871);
* *A Magyar Nemzeti Múzeum római feliratos emlékei* (Bp., 1873);
* *A régi Pest* (Bp., 1873);
* *Régi falképek Magyarországon* (Bp., 1874);
* *Résultats généreaŭ du mouvement archéologique en Hongrie* (Bp., 1878).

## Fontoj 
* Magyar Életrajzi Lexikon
* hungara biografio kun foto
* hungara biografio

Kategorio:Hungaraj arkeologoj
Kategorio:Hungaraj arthistoriistoj
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj benediktanaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Piquerobi

'''''' (oficiale ) estas municipo en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Presidente Prudente kaj en la samnoma mikroregiono Presidente Prudente. Laŭ la stato de  en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun .

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de San-Paŭlio	

## Eksteraj ligiloj 
*  () 
* Asocio de Municipoj de San-Paŭlio (same )

Kategorio:Municipoj de San-Paŭlio
Kiepenheuer-Instituto pri suna fiziko

** Kiepenheuer-Instituto pri suna fiziko** () () (**KIS**) estas ekstra universitata instituto kun sidejo en Freiburg im Breisgau.

## Esplorada laboro 
La esplorada laboro estas praktika anwendungsorientierten baza esploro en fako de Natursciencoj wissenschaften pri la fakoj de Astronomio, Astrofiziko kaj http://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenphysik Sunofiziko.

## Fondaĵo 
La instituto estas fondaĵo de publika juro de la federacia lando Baden-Virtembergo de Germanio. Ĝi estas membro de Scienca komunumo Gottfried Wilhelm Leibniz, germane nomata *Wissenschaftsgemeinschaft Gottfried Wilhelm Leibniz* (WGL).

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Karl-Otto Kiepenheuer, (1910 ĝis 1975), astronomo
* Wolfgang Gleissberg
* Kiepenheuer

## Eksteraj ligiloj 
* www.kis.uni-freiburg.de oficiala paĝo de instituto en germana kaj angla lingvo

Kategorio:Freiburg
Kategorio:Esploraj institutoj
Kategorio:Astrofiziko
Kategorio:Scienco kaj teknologio en Germanio
Margit Rolla

**ROLLA Margit** (rola) estis hungara poetino, ĵurnalistino, literaturhistoriistino naskita en Nagyvárad la 24-an de julio 1908 kaj mortinta en Bp. la  16-an de februaro de 1990.

## Biografio
Margit Rolla finis siajn studojn en Koloĵvaro kaj Bp.. Ŝi debutis kiel poetino. De 25-a de aŭgusto 1938 ŝi fariĝis laŭkontrakta kunlaborantino de la gazeto *Magyar Nemzet*. Ŝi tradukis el finna kaj franca lingvoj.

## Verkoj
**Szép mindenkitől messze lenni* (poemoj, Bp., 1930);
**Ezüstharang* (poemoj, Bp., 1938);
**Kiért a végtelen üzen* (poemoj, Bp., 1942);
**Utazás Finnországba* (vojaĝpriskribo, Bp., 1943);
**Tizenkét lány útnak indul* (porjunulara romano, Bp., 1943);
**Arany János estéje* (tanulmány, Bp., 1944);
**A fiatal Kaffka Margit* (studo, Bp., 1980);
**Út a révig* (stodo, Bp., 1983);
**Jékely Zoltán leveleiből* (közreadta, bev., Confessio, 1987. 2. sz.).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Klang

eta|300px|Sultana palaco en Klang
eta|dekstra|300px|Vido en Klang
[eta|300px|[Grandvendejo en Klang]]
eta|270px|Haveno Klang
**Klang** (, ; pli frue **Kelang**) estas milionurbo de Malajzio, en Malaja duoninsulo, en subŝtato Selangoro.

## Bazaj informoj 
* Loĝantaro: 1.113.851
* Areo: 61 km²
* Horzono: UTC + 8

## Geografio 
Klang situas en valo laŭ rivero same nomata Klang en okcidenta parto de la lando. Kuala-Lumpuro troviĝas je 32 km-oj, Marhaveno Klang je 6 km-oj.

## Historio 
La loko estis loĝata ekde la bronzepoko. Baldaŭe diversaj sultanoj regis tie. En la 16-a jarcento portugaloj alvenis, kiujn sekvis la nederlandanoj en 1641, fine britoj en 1795.
En la 19-a jarcento oni komencis minadi stanon en la ĉirkaŭaĵo, tial eĉ milito okazis. La britoj en 1874 finis la bataladon kaj ili konstruis fervojon en 1886. Poste oni komercadis per kaŭĉuko kaj kafo.

Klang famas pri gantoproduktado. La urbo havas bonan aŭtovojan kontakton kun la ĉefurbo

## Klimato 
Klang havas tropikan klimaton. En ĉiuj monatoj pluvas inter 150-280 mm. La temperaturo estas averaĝe 30 °C.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de milionurboj

Kategorio:Urboj de Malajzio
Kategorio:Milionurboj
August Šenoa

eta|August Šenoa
** August (Ivan Nepomuk Eduard) Šenoa** (origine* Skönoa*, la 14-an de novembro 1838 ; La 13-an de decembro 1881) estis kroata romanverkisto, kritikisto, redaktisto, poeto, kaj dramisto.

Li skribis pli ol dek novelojn, inter kiuj la plej rimarkinda estas:
* *Zlatarovo Zlato* (''La Trezoro de l' Oraĵisto*, traduko de Fran Kolar-Krom, 1871)
* *Čuvaj se senjske ruke* (*La Pirato de Senj*, 1876)
* *Seljačka buna* (*La Ribelo de la Kamparanoj*, 1877)
* *Diogenes* (1878)

Šenoa estis unu el la plej grandaj kroataj romanverkistoj kaj la verkinto de la populara nacia himno "Živila Hrvatska".

## Vivo 
eta|maldekstra|Statuo de Aŭgusto Šenoa en Vlaška strato, Zagrebo
Li estis naskita en Zagrebo, tiam parto de la Habsburga Imperio, en Ĉeĥ-German-devena familio. Lia familia nomo estis originale literumita *Schönoa*. Lia patro estis Alois Schönoa, kal lia patrino estis Terezija Rabacs, a Slovaka virino el Budapeŝto. Li studis juron en Prago. Li ankaŭ vivis en Vieno, sed revenis al Zagrebo en 1866. Li mortis en Zagrebo je la aĝo de 43.

De 1874 ĝis 1881, li redaktis la literaturan ĵurnalon *Vijenac* ("Girlando"). Li mortis pro malsano post la Zagreba sismo de 1880.

## Laboro 
En liaj romanoj, li kunfandis nacian romantismon karakterizita per flosema kaj inventema lingvo kun realismaj bildigoj de la kresko de la burĝeta klaso.

## Verkoj tradukitaj en Esperanto 
* *Dianto de la Tombo de Poeto*
* *La Trezoro de l' Oraĵisto''

## Referencoj 
* August Šenoa ĉe la Zagreba Urbomuzeo

Kategorio:Kroataj verkistoj
Ubarana

**Ubarana** estas municipo de la brazila subŝtato San-Paŭlio, kiu taksis 5.286 enloĝantojn en 2010 .

eta|dekstra|400ra|En la subŝtato (ruĝe).

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de San-Paŭlio

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo
*  Asocio de Municipoj de San-Paŭlio

Kategorio:Municipoj de San-Paŭlo
Jakub Wujek

**Jakub WUJEK** (naskiĝis en 1541 en Wągrowiec, mortis la 27-an de julio 1597 en Krakovo) estis pola katolika kleriko, jezuito, doktoro pri teologio, rektoro de la Vilna Akademio, aŭtoro de la traduko de la Biblio en la polan lingvon.

Li estis filo de Maciej Wujek. Komencan edukon akiris en la familia Wągrowiec en la lernejo de cistercianoj. Poste plu edukiĝis en la humanaj-klasikaj sciencoj en Silezio. Estis escepte talenta, precipe lingve. Laŭ rekomendo de la gepatroj en 1558 revenis de Silezio kaj iris al Krakovo, kie studis klasikajn sciencojn. En 1559 gajnis titolon de la magistro pri filozofio.

En Krakovo li estis instruisto de la krakova episkopo Jakub Uchański, kaj kiam tiu ĉi iĝis primaso de Pollando sendis Wujek kiel prizorganton de siaj fratidoj al Vieno en jezuitan kolegion. Tie ĉi Wujek filozofian edukon kompletigis per lekcioj pri matematiko kaj memperfektigado en la greka lingvo.

En Vieno en 1565 eniris jezuitan ordenon, post noviceco ekstudis teologion en Pontifika Gregoria Universitato, kie doktoriĝis. Post du jaroj en Romo revenis al Pułtusk, kie lekciis en jezuita kolegio. Sacerdotiĝis en 1568 kaj de tiu tempo dediĉis sin al intensa laboro de predikanto kaj verkisto. En la jaroj 1571-1578 kiel rektoro organizis jezuitan kolegion en Poznań. En la jaroj 1578-1580 estis rektoro de la Vilna Akademio. En la jaroj 1579-1584 establis jezuitan provincon en Koloĵvar en Transilvanio.

Kategorio:Polaj teologoj
Kategorio:Polaj pastroj
Kategorio:Tradukistoj de la Biblio
3011 Ĉongĉingo

**3011 Ĉongĉingo** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la Observatorio de Purpura Monto, apud Nankingo (Ĉinio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la ĉina urbo Ĉongĉingo (skribe: 重庆, pinjino: *Chóngqìng*).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Ĉongĉingo
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de Purpura Monto
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Martuni (Montara Karabaĥo)

eta
**Martuni** (armene Մարտունի) estas provinco de Respubliko Montara Karabaĥo. Ĝia plej fora parto estas sub kontrolo de Azerbajĝano. Historie ĉi areo ankaŭ estas konata kiel *Mjus Haband* kaj *Varand*. En 2005 ĝi havis 23.157 loĝantojn kaj Martuni etendiĝas sur 951 km².

Kategorio:Provincoj de Montara Karabaĥo
Vatican Observatory Research Group

eta|250ra|dekstra|Sidejo de la VORG en Observatorio de Steward, Tucson, Arizona
'*VORG (*Vatican Observatory Research Group*)** - la **Grupo de Esploro de la Observatorio Vatikana** - estas institucio scienca unuigita kun la Observatorio astronomia vatikana.

La sidejo de la VORG trovas sin en la Observatorio de Steward de la Universitato de Arizono.

La grupo estis kreita en 1980 pro initiativo de la tiama direktoro de la astronomia vatikana observatorio, George Coyne SJ.

La instrumento baza dediĉata al la observoj astronomiaj estas por la grupo teleskopo moderna de nova generacio VATT. Krom la observoj, la grupo kondukas ankaŭ esplorojn teoriajn kaj interdisciplinajn kaj ĝi disponas riĉan kolekton de meteorŝtonoj.

## Kanaĵo 
Jen estas kelkaj personoj de la VORG kaj sferoj de iliaj esploroj:
* José Gabriel Funes SJ, direktoro de la Observatorio astronomia vatikana kaj VORG, kondukas esplorojn sur galaksioj.
* Guy J. Consolmagno SJ, patrono de la Observatorio, kondukas esplorojn sur meteorŝtonoj.
* Christopher J. Corbally SJ, vicdirektoro de la VORG kaj la prezidanto de la **National Committee to International Astronomical Union**, specialisto en la spektroskopio astronomia.
* Richard P. Boyle SJ, okupas sin de fotometrio.
* William R. Stoeger SJ, kosmologo, estas koordinatoro de la programoj interdisciplinaj **Scienco-Teologio*'.
* Michał Heller, kosmologo kaj filozofo, *Adjunct Scholar* de la Observatorio astronomia vatikana.

## Fontoj 
* S. Maffeo, *The Vatican Observatory. In the Service of Nine Popes*, Vatican Observatory Publications, 2001.
* *The Vatican Observatory 2006 Annual Report*, Vatican Observatory Publications.

## Eksteraj ligiloj 
*  Observatorio astronomia vatikana 

Kategorio:Vatikano
Taguaí

'''''' (oficiale ) estas municipo en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Assis kaj en la mikroregiono Ourinhos. Laŭ la stato de  en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun .

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de San-Paŭlio	

## Eksteraj ligiloj 
*  () 
* Asocio de Municipoj de San-Paŭlio (same )

Kategorio:Municipoj de San-Paŭlio
3012 Minsko

**3012 Minsko** estas asteroido de la ekstera asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la urbo Minsko, ĉefurbo de Belorusio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Minsko
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
Provinco Ŝuŝo

La provinco **Ŝuŝo** ( Ŝuŝi kaj  Ŝuŝa) estas administra provinco de la Respubliko Montara Karabaĥo. Ĝi etendiĝas sur areo de 381 kvadrataj kilometroj kaj laŭ la stato de 2005 en ĝi loĝis 5599 personoj. En la provinco okazis akraj bataloj dum la milito en Montara Karabaĥo. Ĝia ĉefurbo estas la samnoma Ŝuŝo.

350ra|eta|maldekstra|

eta|maldekstra|150ra

Kategorio:Provincoj de Montara Karabaĥo
3013 Dobrovoleva

'*3013 *Dobrovoleva'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 23-an de septembro 1979 de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio (nun *de facto* Rusio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la ukraina soveta astrofizikisto Oleg Vasiljeviĉ Dobrovolskij (cirile *Олег Васильевич Добровольский'' 1914–1989).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
Planalto (San-Paŭlio)

**Planalto** estas municipo de la brazila subŝtato San-Paŭlio, kiu taksis 4.472 loĝantojn en 2010 .

eta|dekstra|150px|Blazono
eta|dekstra|400px|En la subŝtato (ruĝe).

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de San-Paŭlio

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo
*  Asocio de Municipoj de San-Paŭlio

Kategorio:Municipoj de San-Paŭlo
Báthory

La dinastio **Báthory** (pole: *Batory*) estis hungara nobela familio devananta el la klano Gutkeled. La familio ekhavis la nomon Báthory kaj la blazonon en 1325. Dum la malfrua mezepoko kaj la renesanco ĝi atingis la pinton de sia influo. Dum la 16-a kaj 17-a jarcento ĝi rivalis kontraŭ la Habsburgoj pri la potenco en Hungario kaj Transilvanio.

Inter la membroj de la familio Báthory estas unu reĝo de Pollando, Stefano Báthory, kaj pluraj vojvodoj kaj princoj de Transilvanio.

## Branĉoj 
Gravaj branĉoj de la familio estis:
* **Báthory de Ecsed**, , devena de Ecsed
* **Báthory de Somlyó**, , devena de *Somlyó*/*Szilágysomlyó*, hodiaŭ Șimleu Silvaniei en Rumanio

## Familianoj 
* vidu: :Kategorio:Báthory


Kategorio:Nobelaj familioj de Hungario
Kategorio:Historio de Hungario
Kategorio:Historio de Transilvanio
Kaŝatag

eta|Kaŝatag, la plej maldekstra oranĝkolora zono
**Kaŝatag** (ankaŭ **Kaŝatagh**) (armene Քաշաթաղ) estas unu el la ok provincoj de la neagnoskata Respubliko Montara Karabaĥo kaj la plej granda laŭ areo (3,376.60 km2). En la jaro 2005 ĝi havis 9,800 loĝantojn. La provinca ĉefurbo estas Berdzor (Laĉino).

Kaŝatag estis en la antikveco parto de la provinco Arcaĥo de Armena reĝlando kaj Sjuniko. En la mezepoko ekzistis armena princlando. En la rivera valo Akera estis la plej fama kaŝataga princlando.

Kategorio:Provincoj de Montara Karabaĥo
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 2020
Arcaĥo

[eta|300ra|La teritorioj de [Sjuniko (maldekstre) kaj Arcaĥo (dekstre) ĝis komenco de la 9-a jarcento]]
**Arcaĥo** ( Arcáĥ]) estis la deka provinco (*nahang*) de la Armena reĝlando de 189 a.K ĝis 387 p.K kaj poste regiono de Kaŭkaza Albanio de 387 ĝis la 7-a jarcento. Ekde la 7-a ĝis la 9-a jarcento ĝi estis sub araba regado. En 821, estis kreita la armena Ĥaĉeno kaj ĉirkaŭ la jaro 1000 estis proklamita la Arcaĥa Reĝlando, kiu estis unu el la lastaj orient-armenaj reĝlandoj kaj princlandoj kiuj konservis la sendependecon post la turkaj invadoj de la 11-a ĝis la 14-a jarcentoj.

## Etimologio 
Laŭ armenaj historiistoj, skribaĵoj venantaj de Urarto mencias la regionon sub pluraj nomoj: "Ardaĥ", "Urdeĥe", kaj "Ataĥuni." Parolante pri Armenio en sia *Geografio*, la klasika historiisto Strabo parolas pri armena regiono kiun li nomas "Orĥistene", kiu laŭ armenoj temas pri la antikva nomo de Arcaĥo 

Laŭ alia supozaĵo de *David M. Lang*, la antikva nomo de Arcaĥo eble rememorigas la nomon de Artaksias la 1-a de Armenio (190-159 a.K), fondinto de la Artaksida Dinastio kaj de la Armena reĝlando.

Popola etimologio diras ke la nomo venas de "Ar" (Aran) kaj "caĥ" (ĝardeno) (t.e. la ĝardenoj de Aran Sisakean, la unua naĥararo de la nordoriento de Armenio).

La nomo estas hodiaŭ amplekse uzata inter armenoj por Montara Karabaĥo.

## Vidu ankaŭ 
* Arcaĥa Respubliko

## Referencoj 
Kategorio:Historiaj regionoj de Armenio
Kategorio:Historiaj regionoj de Azerbajĝano
Kategorio:Montara Karabaĥo
Fumado

[eta|1, cigarujo2, cigaro3, diversaj [pipoj4, nargileo5, incenso6, akvopipo aŭ *bong*]]
[eta|Epizodo de [podkasto Kern.punkto pri fumado.]]
**Fumado** estas enspirado de fumo pro ĝuo, plej populare per cigaredoj kaj cigaroj. Kutime oni celas fumadon de tabako, sed oni fumas ankaŭ aliajn plantojn, eĉ malfortajn narkotaĵojn. La plej fama fumebla narkotaĵo estas kanabo (kanabcigaredo).

## Vidu ankaŭ
* Monda Tago sen Tabako
* Philip Morris
* Marlboro
* British American Tobacco

## Eksteraj ligiloj 
* Ĉeĥoj dubas pri ĝenerala malpermeso de fumado Sonartikolo de Jarka Malá el Ĉeĥio sur http://esperantaretradio.blogspot.be
* KP168 Fumado. Interparolo kun kuracistino, kiu helpas al fumantoj sendependiĝi de la fumado, epizodo de la podkasto Kern.punkto, aperinta 2019-09-08 


Kategorio:Tabako
Ptoĥeio

Laŭ la helena mitologio, **Ptoĥeio** (el la greka *Πτωχεια*) estis dajmonino kiu personigis almozadon. Kunulinoj ŝiaj estis Aporio (Malfacileco), Penio (Malriĉeco) kaj Ameĥanio (Manko de rimedoj). Pro tio, ŝiaj kontraŭaj dajmonoj estis Pluto (Riĉeco) kaj Eŭtenio (Prospero).

Kvankam ŝia genealogio aperas nenie, Aristofano simbole asertis en sia teatraĵo *Pluto* ke Ptoĥeio estis fratino de Penio (Malriĉeco).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Ptoĥeio ĉe Theoi.com

Kategorio:Dajmonoj
Kategorio:Personigoj de la helena mitologio
Distrikto Aveiro

La **distrikto Aveiro** () estas distrikto de Portugalio. Sur areo de 2 808 kvadrataj kilometroj laŭ la stato de la censo de 2011 vivis  loĝantoj. Administra centro estas la samnoma urbo Aveiro.

La provinco limas okcidente je la Atlantika Oceano, norde je la distrikto Porto, oriente je la distrikto Viseu kaj sude je la distrikto Koimbro.

## Municipoj 
La distrikton konsistigas la sekvaj 19 municipoj:

* Águeda
* Albergaria-a-Velha
* Anadia
* Arouca
* Aveiro
* Castelo de Paiva
* Espinho
* Estarreja
* Ílhavo
* Mealhada
* Murtosa
* Oliveira de Azeméis
* Oliveira do Bairro
* Ovar
* Santa Maria da Feira
* São João da Madeira
* Sever do Vouga
* Vagos
* Vale de Cambra

## Geografio 
La distrikta areo plejparte situas je alteco de malpli ol 100 metroj super la marnivelo. 40 kilometrajn larĝa marborda ebenaĵo situas en la sudo de la distrikto. La plej gravaj riveroj estas *Vouga, Cértima, Alfusqueiro, Águeda* kaj *Antuão*. En la nordo kaj oriento la surfaco estas monteta ĝis monta.

## Eksteraj ligiloj 
* Fotoj de la Distrikto Aveiro
* Fotoj de la distrikta ĉefurbo 

Kategorio:Distriktoj de Portugalio
3014 Huangsushu

'*3014 *Huangsushu''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la Observatorio de Purpura Monto, apud Nankingo (Ĉinio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la ĉinan-usonan astronomon kaj astrobiologiiston Huang Su-Shu (1915–1977), kiu karieris en Usono.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de Purpura Monto
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
Eŭtenio

[eta|200ra|*La tri [karisoj*, laŭ Charles André van Loo, ĉ. 1763. **Eŭtenio** kaj siaj fratinoj ricevadis komunan kultadon kiel diinoj pri bankedoj, dancoj kaj sociaj ĝuoj.]]
Laŭ la helena mitologio, **Eŭtenio** (el la greka *Ευθηνια*, *prospero*) estis dajmonino kiu personigis prosperon kaj abundon. Pro tio, ŝia kontraŭa spirito estis Penio (Malriĉeco). Laŭ la orfea tradicio, Eŭtenio estis filino de Hefesto kaj Aglajo, do fratino de Eŭklejo (Bona Reputacio), Filofrozino (Ĝentileco) kaj Eŭfemo (Aklamo). Kune kun siaj fratinoj, oni konsideris ŝin unu el la plej junaj karisoj.

## Bibliografio 
* *Hieros logos. La Teogonía de las rapsodias*. Eld. Akal, Madrido, 2003.

## Eksteraj ligiloj 
*  Eŭtenio ĉe Theoi.com

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Dajmonoj
Kategorio:Gracioj
Kategorio:Personigoj de la helena mitologio
Riversul

'''''' (oficiale ) estas municipo en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Itapetininga kaj en la mikroregiono Itapeva. Laŭ la stato de  en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun .

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de San-Paŭlio	

## Eksteraj ligiloj 
*  () 
* Asocio de Municipoj de San-Paŭlio (same )

Kategorio:Municipoj de San-Paŭlio
3015 Candy

'*3015 *Candy''''' estas asteroido de la ekstera asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la britan astronomon Michael P. Candy (1928–1994).

## Orbito 
Ĝiaj orbitaj elementoj klasifikas ĝin en la Cibela grupo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
3016 Mozo

**3016 Mozo** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne kaj de la itala astronomo Giovanni de Sanctis elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la rivero Mozo, kiu trafluas Belgion kaj Nederlandon.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Malkovrita de Giovanni de Sanctis
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Distrikto Vila Real

La **distrikto Vila Real** () estas distrikto de Portugalio. Sur areo de  kvadrataj kilometroj laŭ la stato de la censo de 2011 vivis  loĝantoj. Administra centro estas la samnoma urbo Vila Real.

La provinco limas norde je la regiono Galegio de Hispanio, oriente je la distrikto Bragança, sude je la distrikto Viseu kaj okcidente je la distriktoj Porto kaj Braga.

## Municipoj kaj fregezioj 
La distrikton konsistigas la jenaj 14 municipoj:
* Alijó
* Boticas
* Chaves
* Mesão Frio
* Mondim de Basto
* Montalegre
* Murça
* Peso da Régua
* Ribeira de Pena
* Sabrosa
* Santa Marta de Penaguião
* Valpaços
* Vila Pouca de Aguiar
* Vila Real

La distrikto estas komponita de 197 fregezioj, el kiuj estas 14 en Alijó, 10 en Boticas, 39 en Chaves, 5 en Mesão Frio, 6 en Mondim de Basto, 25 en Montalegre, 7 en Murça, 8 en Peso da Régua, 5 en Ribeira de Pena, 12 en Sabrosa, 7 en Santa Marta de Penaguião, 25 en Valpaços, 14 en Vila Pouca de Aguiar kaj 20 en Vila Real.

## Geografiaj elementoj 
* Nacia Parko Peneda-Gerês

## Bildoj 

MateusPalace1.jpg|Palaco Mateus en Vila Real.
Torre de Quintela.JPG|Turo de Quintela, en la fregezio Vila Marim de Vila Real.
Vilarinho de Samardã - Portugal (4242555154).jpg|Grenstokejo de Vilarinho de Samardã en Vila Real.
Peso da Régua - Portugal (225916785).jpg|Peso da Régua.
Anta da Fonte Coberta Cha 01.JPG|Dolmeno de Fonte Coberta en Vila Chã de Alijó.
Chaves-Castelo de Chaves (1).jpg|Kastelo de Chaves.
Chaves Rio Tâmega e Madalena Jardim Público.jpg|Chaves trans la rivero Tâmega.
Paços do Concelho Mondim de Basto.jpg|Mondim de Basto.
Santuário de Nossa Senhora da Graça - Monte Farinha.jpg|Sanktejo de Nossa Senhora da Graça sur Monto Farinha en Mondim de Basto.
Castelo montalegre.JPG|Kastelo de Montalegre.
Vila de Murça.jpg|Pilorio de Murça.
Castro de Sabrosa - 04.jpg|Kastrumo de Sabrosa.

## Geografio 
La municipoj, kiuj formas la distrikton, dividiĝas en kelkaj subregionoj, kiuj formas la regionon Norte.

Al *Alto Tâmega* apartenas la municipoj plej nordaj en la distrikto, kiel Boticas, Chaves, Montalegre, Ribeira de Pena, Valpaços kaj Vila Pouca de Aguiar, kiuj formas komplete la subregionon.

Al *Douro* apartenas la municipoj plej sudaj en la distrikto, kiel Alijó, Mesão Frio, Murça, Peso da Régua, Sabrosa, Santa Marta de Penaguião kaj Vila Real, kiuj formas kun aliaj municipoj de la distriktoj Bragança kaj Guarda la subregionon.

Al *Ave* apartenas nur la municipo Mondim de Basto, kiu formas kun municipoj de la Distrikto Braga la subregionon.

En la Distrikto Vila Real estas kvar urboj, nome Chaves, Peso da Régua, Valpaços kaj Vila Real mem, la distrkita ĉefurbo. Krome estas 24 *vilas* (urbetoj).

## Eksteraj ligiloj 
* Governo Civil de Vila Real

Kategorio:Distriktoj de Portugalio
Kategorio:Distrikto Vila Real
Ĥaĉeno

eta|Blazono de la dinastio Hasan-Jalaljan.
dekstra|eta
La **Princlando de Ĥaĉeno** (armene: Խաչենի իշխանություն) estis mezepoka armena princlando en la teritorio de historia Arcaĥo (nuna Montara Karabaĥo).  La regionoj de Arcaĥo kaj Utiko estis ligitaj al la Reĝlando Armenio en Antikvo. En la frua mezepoka periodo kie ili estis sub la sasanida aŭ araba superregado ĝis la establado de la Bagratida Armenio en la 9-a jarcento.  De la 12-a jarcento la armena princlando de Ĥaĉeno dominis la regionon. La bizanca imperiestro Konstanteno la 7-a adresis siajn leterojn al la princo de Ĥaĉeno per la surskribo "Al princo de Ĥaĉeno, Armenio".

Laŭ Abū Dulaf, tiama araba vojaĝanto, Ĥaĉeno estis armena princlando tuj sude de Barda.  La armena princa familio Hasan Ĝalaljan komencis regi grandan parton de Ĥaĉeno kaj Arcaĥo en 1214.  En 1216, la ĝalaljanoj fondis la monaĥejon Gandzasar kiu iĝis la sidejo de loka Katolikoso subigita al Barda pro la konstanta islamiĝo de la urbo.  La armena princlandoj konservis armenan aŭtonomion en la regionopost la bataloj inter persoj kaj otomanoj. En 1603 la persoj establis protektoraton super la armenaj princoj kaj sponsoris la starigon de loka ĥanlando en 1750.

La nomo *Ĥamsa* , kiu estis uzita de araboj por la ŝtato, rilatas al la kvin armenaj Melikdomoj (armenaj princaj dinastioj), kiuj regis la ŝtaton.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Historio de Arcaĥo
* Arcaĥo

Kategorio:Historio de Armenio
Kategorio:Historio de Montara Karabaĥo
Kategorio:Eksaj landoj de Azio
Habkern

**Habkern** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Interlaken kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Interlaken-Oberhasli en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 623 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Habkern situas en Berna Oberlando en la valo de la rivero Lommisbach sude de la monto Harder. La komunumo konsistas el la tri partoj Bolseiten, Mittelbäuert (la komunuma centro), Schwendi kaj Bort kaj diversaj izolitaj bienoj kaj alpopaŝtejoj.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Habkern limas en nordo al Schangnau, en nordnordoriento al Flühli (LU), en nordoriento al Oberried ĉe Lago de Brienz, en oriento al Niederried ĉe Lago de Brienz, en sudoriento al Ringgenberg, en sudo al Unterseen, en sudokcidento al Beatenberg, kaj en nordokcidento al Eriz.

## Trafiko 
Habkern situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La komunumo apartenas per unu sola veturabla vojo ek de Unterseen. Piedpado kondukas tra *Grünenberg-Pasejo* al la valo Entlebuch en Kantono Lucerno. Per poŝtaŭtolinio tra Unterseen al Interlaken la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Habkern datiĝas el la jaro 1275 kiel *Habcherron*. En la jaro 1275 la imperiestro Rudolfo la 1-a koncedis la teritorion de Habkern interŝanĝe al la Baronoj de Eschenbach. Post la murdo de reĝo Albrecht la 1-a Habkern refalis al la imperio kaj mallonge poste fariĝis havaĵo de la Monhaxejo Interlaken. Per la novkonstruo de la preĝejo en la jaro 1666 Habkern fariĝis propra paroĥo. Fine de la 19-a kaj komence de la 20-a jarcento multaj homoj pro malriĉeco formigris el Habkern al Usono. 

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Habkern

## Bildoj 

Dosiero:2011-07-25-Habkern (Foto Dietrich Michael Weidmann) 075.JPG|Bolseiten, komunumo Habkern
Dosiero:2011-07-25-Habkern (Foto Dietrich Michael Weidmann) 087.JPG|Mittelbäuert, komunumo Habkern
Dosiero:2011-07-25-Habkern (Foto Dietrich Michael Weidmann) 037.JPG|Ĉaledo en Habkern
Dosiero:2011-07-25-Habkern (Foto Dietrich Michael Weidmann) 052.JPG|Traubach

Kategorio:Berna Oberlando