open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Yoplait

**Yoplait** (/ˈjoʊpleɪ/, franca prononco jɔplɛ) estas internacia nutraĵa konzerno kiu surmerkatigas en Eŭropo kaj Usono. La samnoma marko estas la plej granda franĉiza marko de jogurto en la mondo.
La firmao estas komune posedita de usona manĝaĵa konglomeraĵo General Mills kaj franca ĉiovendejeto kooperativo Sodiaal .

La marko konsistas el 14 malsamaj tipoj de jogurto kaj kiu havas pli ol 135 gustojn  kaj kie ili estas venditaj en preskaŭ 50 landoj tutmonde. Ili estas la merkatgvidanto en Aŭstralio, Francio, Meksiko kaj Britio, inter aliaj, kaj estis en Usono ĝis 2016.

## Historio 
Laktofabriko Yoplait  estis fondita en 1965 en Francio. La laktaĵfabriko estis establita fare de farmistoj kiuj volis produkti laktaĵojn kaj surmerkatigi sian agrikulturan produkton .

La emblemo de la firmao estas ses-petaled floro desegnita de Philippe Morlighem, ĉiu petalo reprezentanta unu el la ses ĉefaj kooperativoj -a fondintoj .

## Vidu ankaŭ 
* Danone (Dannon)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Yoplait usona hejmpaĝo
* Hejmpaĝo de Grupo Yoplait (en la franca)
* Yoplait Portugalia Hejmpaĝo

Kategorio:Francaj varomarkoj
Kategorio:Usonaj varomarkoj
Kategorio:Francaj firmaoj
Grupo KT

**Grupo KT** (; , antaŭe **Koreio Telecom**) estas sudkorea konzerno kiu funkciigas en la kampo de komunikadoj.

Nuntempe privata kompanio, ĝi estis ŝtata firmao kaj la plej malnova telekomunikadfunkciigisto de Sud-Koreio, tiel regante la lokan merkaton por fikstelefonaj retoj kaj larĝbendo. Ĝi servas ĉirkaŭ 90 procentojn de la abonantoj de fiksa telefonio de la lando kaj 45 procentojn de altrapidaj retuzantoj en la lando. KT estas la dua-plej granda senkabla portanto en Suda Koreio, kun 16.493 miliono da abonantoj aktuale de 2017  kaj estas unu el la plej grandaj ĉaeboloj en la lando .

## Historio 
La firmao estis establita kiel registar-posedata firmao nomita KTA kun la celo de vastigado de la kampo de komunikadoj. En 1994, ĝi vendis sian agadon en la kampo de ĉela komunikado. En 1996 la firmao komencis disponigi interretajn servojn. En 2009 ĝi kunfalis kun ĉela provizanto KTF kaj estis renomita KT.

En 2001, ĝi estis privatigita . La plej granda akciulo estas la Nacia Pensia Fonduso, kiu posedas proksimume 12.5% de la totalaj akcioj.

KT funkcias en aliaj landoj en Azio, Afriko kaj Eŭropo.

La akcioj de la firmao estas interŝanĝitaj sur pluraj borsoj.

## Satelitoj 
La unua satelito de la firmao estis lanĉita en 1995. Ĝi estis satelito de 1 464 kg konstruita de Lockheed Martin. La satelito funkciis ĝis 2005.

Poste, pli da satelitoj estis lanĉitaj. Kelkaj el la satelitoj estis venditaj al la ABS-firmao de la Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj, sed ili daŭre estas uzitaj fare de komunikaj unuoj por la klientoj de la firmao.

Kelkaj el la satelitoj kutimas elsendi sudkorean registaron kaj armeajn komunikadojn.

Thales Alenia Space havas mendon por produktado de alia satelito planita por lanĉo en 2025.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Sudkoreaj firmaoj
Kategorio:Telekomunikaj firmaoj
Kategorio:Transnaciaj firmaoj
Yutong

**Yutong** (, ) estas ĉina konzerno kiu produktas aŭtobusojn kaj utilajn veturilojn (konstrua maŝinaro), kaj ankaŭ okupiĝas pri tenado de investaj biletujoj (nemoveblaĵoj kaj aliaj investoj).

Ekde 2016 ĝi estis la granda aŭtobusa fabrikisto en la mondo de venda volumo .

## Historio 
La firmao estis establita en 1963 kiel busa ripara metiejo, nomita *Zhengzhou Bus Repair Factory*. En 1993, ĝia nomo estis ŝanĝita al *Zhengzhou Yutong Bus Co.*, kaj en 1997 ĝi estis listigita ĉe la Ŝanhaja Borso .

En 2002, komerca kunlaboro estis subskribita kun la germana fabrikisto MAN, kun la helpo de kiu Yutong povis renkonti internaciajn normojn, kaj en la sama jaro pli ol 10,000 veturiloj estis venditaj.

En 2003, la fako de peza ekipaĵo de la firmao estis establita, kiu traktas la produktadon kaj vendon de mekanika inĝeniera-ekipaĵo, kiel teraj gazetaroj, betonmiksiloj, gruoj kaj pli .

En 2005, kune kun la islanda busfabrikisto *Guðmundur Tyrfingsson*, ĝi fondis *Yutong Eurobus*, tiel enirante la eŭropan merkaton por la unuan fojon. La ĉefsidejo de la firmao en Norda Eŭropo situas en la urbo Selfos.

En 2008, la unua urba buso estis malfermita, kaj en la sama jaro la produktadkapacito de la firmao estis vastigita al 105 busoj tage.

En 2012, Yutong vendis 47,474 busojn, superante la firmao King Long de Ĉinio kaj Daimler AG de Germanio en vendado. La kompanio nuntempe eksportas al dekoj da landoj tra la mondo .

En 2015, Yutong faris unuajn vojajn elprovojn de aŭtonoma aŭtobuso, montranta mem-veturanta teknologion sur 32.6 kilometroj stirado sur aŭtovojo inter la urboj de Zhengzhou kaj Kaifengo .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala Retejo (en la ĉina)
* Oficiala Retejo (en la angla)
* Yutong Peza Industrio retejo  (en la angla)
* Yutong Peza Industrio retejo (en la ĉina)
* Fabrikistoj kaj provizantoj de pasaĝera motor-vehikloj en Ĉinio
* Aŭtobusaj fabrikistoj en Ĉinio

Kategorio:Ĉinaj varomarkoj
Kategorio:Ĉinaj aŭtomobilfabrikoj
Miklós Szilágyi (matematikisto)

**Miklós Szilágyi** [miklOŝ silAdji], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Szilágyi Miklós** estis rumania hungara matematikisto, altlerneja instruisto. Lia frato estis Pál Szilágyi.

Miklós Szilágyi naskiĝis  en Tasnád (Hungara reĝlando, nuntempa Tășnad en Rumanio), li mortis  en Târgu Mureș (Rumanio).

## Biografio 
Miklós Szilágyi apartenis al la hungara minoritato en Rumanio ekde 1945. Li akiris matematikistan diplomon en Universitatea Babeș-Bolyai en 1962. Post la diplomo li instruis en pedagogia altlernejo en Târgu Mureș kiel praktikanto, ekde 1965 asistanto, ekde 1969 lektoro, inter 1977 kaj 1984 docento. Intertempe li doktoriĝis en la universitato en 1971. En la sekvaj jaroj li instruis en liceo kaj alia altlernejo. Li estis levita profesoro instruinta en :en:Petru Maior University of Târgu Mureș (1992-2005), krome li estis katedrestro en Transilvania Hungara Universitato Sapientia (2001-2007), poste li pensiuliĝis. Lia ŝatata temo estis la topologio. Li edziĝis en 1966, lia edzino naskis 2 filojn.

## Elektitaj libroj 
* *Matematikai feladatgyűjtemény felvételizőknek* (kunaŭtoro, 2002)
* *Bazele matematicii* (kunaŭtoro, 1997)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* dateno
* mencio 4-foje

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Rumanaj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
György Endre Szőnyi

**György Endre Szőnyi** [djordj sOnji], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Szőnyi György Endre** estas hungara kulturhistoriisto, altlerneja instruisto.

 naskiĝis  en Szeged.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1971, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Attila József en 1977, sed li studis ankaŭ en Scienca Universitato Loránd Eötvös inter 1983-1985. Post la diplomo li estis praktikanto en Universitato Attila József du jarojn, poste asistanto 3 jarojn, dum li estis lektoro inter 1980 – 1982 en Universitato de Varsovio. Intertempe li doktoriĝis en Universitato Attila József en 1981 kaj li estis en la sama loko lektoro inter 1982 – 1994, pli poste docento (1994–2005). Intertempe li kandidatiĝis (CSc) en 1993, li doktoriĝis (DSc) en 2004 antaŭ la Hungara Scienca Akademio, lia habilitiĝo okazis en 2000. Li estis institutestro inter 1998–2008, krome li instruis en Scienca Universitato de Szeged ekde 2005, same en Mez-Eŭropa Universitato ekde 2006. Lia edzino naskis filinon en 1984. Li ricevis stipendiojn en 1980, 1995, inter 1997-1999; premiojn en 1980 kaj 2012.

## Liaj disertaĵoj 
* *Titkos tudományok és babonák: a 15–17. század mûvelôdéstörténetének kérdéseihez* (1978)
* *Christopher Marlowe világa* (1981)
* *Keresztény mágia, John Dee és az európai humanizmus* (1993)
* *Angol reneszánsz és barokk* (2000)
* *Szemiotika, ikonológia, posztmodern* (2004)

## Elektitaj kontribuoj 
* *Új föld, új ég. A reneszánsz értelmezéseinek kérdéseihez* (1984)
* *Lengyel történet* (romano, 1984)
* *Iconography East West* (studoj, 1996)
* *Exaltatio és hatalom. Keresztény mágia és okkult szimbolizmus a reneszánszban* (1998)

## Fontoj 
* oficiala paĝo
* biografio angle kun foto
* datenoj kun foto
* hungarlingva membiografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kulturhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Lingvaj anguloj

"**Lingvaj anguloj**" estas broŝureca verko de Félicien Baronnet, pri lingvaj detaloj de la lingvo Esperanto, kiun li iom post iom eldonis en diversaj formatoj. En 1979 aperis liaj *Lingvaj anguloj* en la porjunulara periodaĵo de SAT *La Juna Penso* libroforme en la serio "La juna penso - Suplemento"  kaj per nova eldono en 1990.

Li adoptis la strukturon demando-respondo, iel kiel tiu de la "Lingvaj respondoj" de Ludoviko Zamenhof, uzante la dubojn kiuj venis al la redakcio de la diversaj gazetoj aŭ instancoj en kiuj li aktivulis kiel lingva konsilisto, kaj al kiuj li aludas en ĉiu interveno, ekzemple SAT-Amikaro, Plena Gramatiko, Plena Ilustrita Vortaro ktp., kaj por referenci la dubojn kaj por montri lingvajn ekzemplojn.

Li dividis la verkon en jenaj ĉapitroj:
* La vorto.
* La frazo.
* La stilo.
* Novaj lingvaj tendencoj.

Lia sinteno montriĝas ne tro severa pri malĝustaĵoj kaj foje tolerema de nuancesprimado pere de ŝajne neĝustaj gramatikaĵoj, kiuj tamen povus esti akcepteblaj. Li konstante avertas pri kontaĝo de nacilingvaj formoj (evitendaj), plej ofte por franclingvanoj.

## Referencoj
## Vidu ankaŭ
* Lingvaj Respondoj de L. L. Zamenhof
* Lingvaj Respondoj de Marcel Leereveld

Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1979
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1990
Grek-katolika preĝejo Sankta Elija (Téglás)

**La grek-katolika paroĥa preĝejo profeto sankta Elija** (origine hungare *Szent Illés próféta-templom*) estas eklezia konstruaĵo en urbo Téglás (Hungario).

## Historio 
En tiu areo grek-katolikaj diservoj okazis ekde 1952 en katolika kapelo. La paroĥo estis fondita en 1956, post 2 jaroj ankaŭ la matrikulo ekfunkciis. Oni aĉetis ankaŭ loĝdomon, kiu estis trakonstruita al kapelo kaj pastra loĝejo. La kapelo estis pentrita fare de István Takács (pentristo) en 1964. Depost la socialismo la kapelo jam ne sufiĉis, tial impona kirko estis konstruita inter 1995-1997. Ĝi estis renovigita ekstere en 2019, interne en 2023.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas en korto ĉe stratangulo. La fasado estas simetria, meze malsupre la enirejo funkcias, pli supre la turo altiĝas kun 3 sonoriloj. La turo havas 2 fenestrojn, la turpinto estas arko. La ĉefnavo havas krucnavon, la tegmentoj estas arkoj. Tamen meze plurlatera kupolo altiĝas.

Kermeso okazas en la 20-an de julio.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* datenoj kun foto
* oficiala paĝo
* datenoj

Teglas
Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de Elija
Teglas
Suda–Norda Akvo Translokiga Projekto

La **Suda–Norda Akva Translokigo Projekto**, kaj foje **la Suda-Norda-Akvo-Deturniĝo-Projekto** (; pinjino Nánshuǐ Běidiào Gōngchéng; signifante Projekto deturni akvon en la Sudo al la Nordo) estas mult-jardeka giganta-projekto infrastruktura en Ĉinio.

La projekto estas konsiderita de kelkaj analizistoj kiel la plej multekosta en la moderna mondo, kaj daŭris jardekojn da infrastrukturevoluo. Ĝis 2014, pli ol 79 miliardoj da dolaroj estis investitaj en la projekton. Ĝia celo estas enkanaligi ĉirkaŭ 45 miliardojn da kubaj metroj da pura akvo ĉiujare al centra kaj norda Ĉinio , de la rivero Jangzio en suda Ĉinio, tra tri sistemoj de gigantaj kanaloj  :

Fine ĝi celas al kanali 44.8 miliardoj da kubaj metroj de freŝa akvo ĉiujare  de la Yangtze Rivero en suda Ĉinio al la pli senpluva kaj industria nordo tra tri kanalaj sistemoj :

* La Orienta Vojo laŭ la kurso de la Granda Kanalo;
* La Centra Vojo de la supraj altebenaĵoj de Han Rivero (enflurivero de Rivero Yangtze) tra la Granda Akvedukto al Pekino kaj Tjanĝino;
* La Okcidenta Vojo kiu iras de tri enfluriveroj de Yangtze Rivero proksime al la Bayankala (Bayan-Kras) Monto al provincoj kiel Ĉinghajo, Gansuo, Ŝenŝjio, Ŝanŝio, Interna Mongolio kaj Ningŝjao .
Ĝis 2050, ĉiujara kvanto de 44,8 miliardoj da kubaj metroj da akvo devas esti transdonita - 14,8 miliardoj da kubaj metroj tra la orienta vojo, 13 miliardoj da kubaj metroj tra la meza kaj 17 miliardoj da kubaj metroj tra la okcidenta vojo.

## Konfliktoj kaj kritikoj 
La efektivigo de la projekto postulas la translokigon de pli ol 330,000 loĝantoj. Atestaĵoj estis kolektitaj de vilaĝanoj kiuj asertis ke la administracio devigis ilin subskribi translokadinterkonsenton.

Kelkaj fakuloj asertas, ke la projekto kaŭzos grandegan median damaĝon pro la deturniĝo de akvo.

Somere de 2013, kamparano-fiŝkaptisto de Dongping-lago plendis, ke la poluitaj Jangzio-akvoj, kiuj fluas en la lagon pro la orienta akso de la projekto, mortigas la fiŝojn en la lago

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala Retejo: 中国南水北调  (en la ĉina) / Suda-al-Norda Akva Deturno  (en la angla)
* RitchieWiki: Suda-Norda Akva Translokigo Projekto
* CNN: Soifanta Ĉinio deturni la potencan Yangtze , la 15an de novembro 2001
* Akva industrio artikolo 
* New York Times: Sub ekkreskegantaj urboj, la estonteco de Ĉinio sekiĝas, la 28an de septembro 2007
* New York Times: Mapo de Suda-Norda Projekto

Kategorio:Akvoliverado
Kategorio:Geografio de Ĉinio
Ŝajna geedzeco

**Ŝajna geedzeco** estas geedzeco en kiuj ne ekzistas vera intenco geedziĝi, ilia celo ne estas fondi familion sed ofte nur ricevi certan profiton, kiun la ŝtato donas al edziĝinta persono, tiel trompante la aŭtoritatojn. Ĉi tiuj avantaĝoj povas esti akiro de enmigradpermeso aŭ asimilado pro familia rekunigo kaj similaj. Ŝajna geedzeco kutime finiĝas post mallonga tempo, post kiam la celo por kiu ĝi estis kreita estas plenumita .

Kiam ŝajna geedzeco profitigas nur unu el la geedzoj, la geedzeco foje estas farita kontraŭ pago .

Oni devas distingi inter ŝajna geedzeco intencitaj por trompi la aŭtoritatojn kaj Geedzeco pro konveno (aŭ oportuna geedzeco), en kiuj longedaŭra geedzeco estas faritaj ne por fondi familion, sed por akiri socian avantaĝon, kiel forigi suspekton pri samseksemo direktita. ĉe la paro. La geedziĝo de kinoaktoro Rock Hudson kaj Phyllis Gates daŭris tri jarojn kaj kelkaj asertis ke ĝi estis konvena geedziĝo, por kaŝi la seksan orientiĝon de Hudson.

Ŝajna geedzeco ankaŭ estis uzita eviti konskripcion .

Ŝajna geedzeco estis prezentitaj en filmo plurajn fojojn. La usona filmo *Get Married* (1990) traktis tiun temon. Ĝi ankaŭ estas grava trajto en la usona filmo *The Wedding Party* (1993).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Britia registaro

Kategorio:Familia juro
Kategorio:Fraŭdo
Kategorio:Geedzeco
Geedzeco pro konveno

**Geedzeco pro konveno** aŭ **Geedzeco de oportuno** estas geedzeco kreita pro diversaj kialoj krom romantika amo, fianĉiĝo kaj deziro konstrui vivon kune. Kutime la ĉefa celo estas akiri certan avantaĝon - kutime por persona gajno, aŭ alia strategia celo, kiel politika geedzeco.

En modernaj tempoj, unu el la plej oftaj kialoj de oportuna geedzeco estas akiri vizon. En ĉi tiuj kazoj, unu el la geedzoj eble bezonas loĝpermeson por daŭre vivi ene de la limoj de certa lando, dum lia/ŝia edzino povas konsenti geedziĝi por helpi ilin pri tio. Ĉi tiuj geedzeco ofte estas sen romantikaj sentoj, kaj ofte la sama paro havas neniun intencon vivi kune kiel vivpartneroj.

Alia kialo por geedzeco de oportuno estas financa gajno. Ekzemple, riĉaj homoj povas elekti oportunan geedzecon por protekti siajn aktivaĵojn aŭ redukti sian impostdevon. En ĉi tiuj kazoj, foje la geedzoj ne intencas vivi kune kiel paro.

Oportuna geedzeco kiuj estas faritaj por politikaj celoj okazas ekzemple por establi politikajn aliancojn inter landoj, dinastioj aŭ potencaj familioj kaj nomoj kiel simbolo de politika unueco. En la pasinteco, tiu speco de geedzeco estis ofta kaj ofte estis uzita por certigi la daŭrigon de la alianco kaj por krei strategiajn aliancojn inter potencaj familioj, sed nuntempe ĝi estas malpli ofta. Multaj fojoj, oportunaj geedzeco, kiuj estas faritaj por politikaj celoj, ne baziĝas sur romantika amo inter la paro kaj eblas, ke la paro ne konis unu la alian antaŭe.

Gravas noti, ke oportuna geedzeco, kiu ne estas ŝajna geedzeco kreita por fraŭdaj celoj, aŭ malvola geedzeco, ne estas farita kontraŭ la leĝo . Dum ambaŭ partioj estas plenkreskuloj, kiuj konsentis geedziĝi memstare, ĝi estas konsiderata valida laŭleĝa geedza unuiĝo.

## Vidu ankaŭ 
* Infana geedzeco
* Devigita geedzeco
* Lavenda geedziĝo
* Geedziĝo de ŝtato
* Aranĝita geedzeco

## Por plia legado 
* Jones, James A., "The Immigration Marriage Fraud Amendments: Sham Marriages or Sham Legislation?", *Florida State University Law Review*, 1997
* Seminara, David, "Hello, I Love You, Won't You Tell Me Your Name: Inside the Green Card Marriage Phenomenon", *Center for Immigration Studies*, Washington, D.C., November 2008
* Winston, Ali, "Marrying For Love?: You'll Have To Prove It" , *City Limits News*, New York, Monday, Jul 28, 2008
* Winter, Jana, "EXCLUSIVE: Aide to Harry Reid Lied to Feds, Submitted False Documents About Sham Marriage", *Fox News*, October 25, 2010
* Academic article on political discourse & policies on forced and fraudulent marriages in the Netherlands: Bonjour&De Hart 2013, "A proper wife, a proper marriage. Constructions of 'us' and 'them' in Dutch family migration policy", European Journal of Women's Studies
* Hill, S. "The European Economic Area and Marriages of Convenience", *Thomas Bingham Chambers*, London, Thursday, April 2, 2015
* Eli Coleman PhD (1989) The Married Lesbian, Marriage & Family Review, 14:3-4, 119-135, DOI: 10.1300/J002v14n03_06

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Familia juro
Kategorio:Geedzeco
Grupo CJ

**Grupo CJ** (; ) estas sudkorea konzerno, bazita en Seulo .

La Grupo CJ konsistas el multaj firmaoj, ĉiu el kiuj traktas malsamajn kampojn, kiel ekzemple: manĝaĵo, apoteko, bioteknologio, distro, amaskomunikilaro, butikumado kaj loĝistiko. CJ estis origine parto de la sudkorea Samsung Group ĝis ĝi estis disigita de ĝi en la 1990-aj jaroj.

CJ estas akronimo por la vorto "Cheil Jedang" (hangul: 천이 제당) kiu en la korea signifas: "La unua sukerproduktanto", ĉar kiam la firmao estis fondita en 1953 tio estis ĝia nura agadkampo, tial ĝia nomo.

## CJ CGV 
**CJ CGV** ( Hangul: 씨제이 씨지브이) estas la plej granda kinejo ĉeno en Sud-Koreio kun filioj en Ĉinio, Indonezio, Mjanmao, Turkio, Vjetnamio, kaj Usono. Ĝi ankaŭ estas la kvina plej granda kinejĉeno en la mondo.

Aktuale en 2017, CJ funkciigas ĉirkaŭ 3,412 kinejojn en ĉirkaŭ 455 malsamaj lokoj disigitaj trans 7 landoj ĉirkaŭ la mondo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Sudkoreaj firmaoj
Grupo SK

**Grupo** **SK** (; ) estas la dua plej granda Sud-koreia ĉaebolo malantaŭ Samsung Grupo. SK Grupo estas kunmetita de 186 filioj kaj filiaj kompanioj kiuj kunhavas la SKan markan nomon kaj la administradan kulturon de la grupo, nomita SKMS (SK Administrada Sistemo). Ĝi ŝanĝis ties nomo de **Grupo** **Sunkyong** (, Hanja: 鮮京그룹) al SK Grupo en 1998 . La grupo estas kontrolita de Chey Tae kaj akrita uzante la akciara firmao, SK Inc. La fundamento de SK Grupo estas ties energia kaj kemiaĵa unuo .

La SK-grupo laborigas pli ol 70 mil dungitojn, kiuj estas dungitaj en proksimume 113 oficejoj tra la mondo. La ĉefkomerco de SK estas holdingoj en la energio, nafto, kaj kemiaj kampoj. Sed ĝi ankaŭ posedas SK Telecom, kiu funkcias en la kampoj de telefonio, interreto, konstruado, merkatado kaj liveroj.

En marto 2010, la grupo akiris kaj kunfandiĝis kun Hynix, la due plej grandan semikonduktaĵan produktanton en la mondo.

## SK-telekomuniko 
SK Telecom ( Hangul: **SKtelecom**, aŭ **에진이터서콵** ) estas sudkorea firmao establita en 1984 kaj okupiĝis pri sendrataj komunikadoj kaj operacioj. La firmao estas parto de la grandega SK-konzerno .

Aktuale en 2008, SK Telecom estas la plej granda sendrata ekipaĵprovizanto en Sud-Koreio kun parto de pli ol 50% de la totala merkato.

## SK Komuniko 
**SK Communication** (hangule: **SKcommunications** aŭ: **에진이스타이즈** ) estas sudkorea teknologia firmao kiu posedas kaj funkciigas la popularan interretan portalon "Nate" (angle: Nate). La firmao ofertas retaliron, kaj telekomunikajn servojn al loĝdomaj kaj komercaj lokoj. SK Communications estis fondita en 1999 sub la nomo "Lycos Korea" (angle: Lycos Korea) kaj estis tenita en egalaj partoj fare de la amerika Lycos-firmao kaj la korea Mira Doram-firmao. La firmao estis vendita en 2002 al SK Telecom kaj ŝanĝis sian nomon al SK Communications.

En 2003 SK Communications akiris la socian interkonektan retejon "cyworld".

## Hynix 
Hynix SK (antaŭe: Hynix Semiconductors Ltd.) estas semikonduktaĵo- provizanto por DRAM-memoroj kaj la dua memorpecetoproduktanto kaj la sesa plej granda duonkondukta firmao en la mondo. Ekde 2012, post kiam SK Telecom iĝis la ĉefa akciulo en la firmao, Hynix ankaŭ fariĝis parto de la grupo. Kiel parto de tio, la nomo de la firmao estis ŝanĝita al "SK Hynix".

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Ĉaebolo
* Ekonomio de Sud-Koreio

Kategorio:Sudkoreaj firmaoj
Kategorio:Transnaciaj firmaoj
Kategorio:Telekomunikado
Kalifornia Altrapida Fervojo

La **Kalifornia Altrapida Fervojo** (, akronime: **CAHSR** aŭ **CHSR** ) estas estonta projekto por konstrui altrapida fervojo en Kalifornio. La unua fazo de la projekto devus esti finita en 2033 kaj ĝia kosto estas taksita je 98,5 miliardoj da dolaroj.

En la unua fazo, la altrapida linio ligos Los-Anĝeleson kaj San-Franciskon kaj permesos estontan vastiĝon al San-Diego kaj Sakramento.

## Buĝeto 
La buĝeto de la projekto estis aprobita por la unua fojo en novembro 2008 fare de Kaliforniaj balotantoj kaj ekigis la unuan akiron de ĉirkaŭ 10 miliardoj USD en obligacioj.

La financaj fontoj de la projekto kaj ĝia alta kosto estis la bazo por disputoj. En julio 2014, la Monda Banko taksis, ke la kosto por kilometro de la projekto estas 56 milionoj da dolaroj, kompare kun ĉirkaŭ 17-21 milionoj en Ĉinio kaj 25-39 milionoj en Eŭropo por similaj projektoj. Kvankam kompare kun la projekto HS2, kies kosto estas taksita je 116 milionoj da dolaroj por kilometro, ĝi estas poziciigita kiel efika.

## Historio 
Komence de la 1980-aj jaroj, projekto por konstrui rapidtrajnan linion laŭ Kalifornio jam estis proponita de la tiama guberniestro Jerry Brown. Ekde tiam oni proponis similajn projektojn, kiuj ne realiĝis.

## Galerio 

Cahsr_map_de.svg|Mapo de la projekto
California_HSR_Project_Status.png|Mapo pri stato de la projekto en aprilo 2021
San_Joaquin_River_Viaduct_2019.jpg|Viadukto super rivero San Joaquin konstruata
2021-04-16_sj_river_viaduct_2.jpg|Viadukto super rivero San Joaquin pli-malpli finkonstruita, plus la apuda malnova linio
Fresno_River_Viaduct_aerial_2016.png|Viadukto super rivero Fresno, plus varotrajno sur la apuda malnova linio
Fresno_River_Viaduct_aerial_2017.jpg|Viadukto super rivero Fresno, pli progresina
Stationinterior.jpg|Simulado de la stacidomoj pretaj

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Kalifornio Alta-Rapida Rela Aŭtoritato
* Kalifornio Alta Rapida Rela Revizio Grupo
* Kalifornio Ŝtata Rela Modernigo Plano (2023 Projekto)
* DB ECO Nord-Ameriko Inc.

Kategorio:Publika transporto en Usono
Kategorio:Fervojo en Usono
Grupo PSA

La **PSA Grupo** (; oficiale **Peugeot S.A.** () aŭ simple **PSA**; antaŭe nomita **PSA Peugeot Citroën** de 1991 ĝis 2016) estas franca internacia tegmentofirmao por la produktado de aŭtoj kaj motorcikloj venditaj sub la Peugeot, Citroën, DS Aŭtoj, Vauxhall, kaj Ambassador markoj.  PSA estas listigita sur la Euronext borso, kaj estas interŝanĝita kiel akcio de la CAC 40 indekso (denove, en 2015  post kiam ĝi estis forigita en 2012).  

La valoro de la firmao estis taksita (januaro 2021) je ĉirkaŭ 20 miliardoj da dolaroj, kaj en 2019 ĝi dungis pli ol 210,000 laboristojn.

En novembro 2019, la grupo PSA anoncis, ke ĝi kunfandiĝos kun la grupo FCA (Fiat - Chrysler) en egala distribuo de akcioj inter la partioj. La interkonsento estis subskribita en decembro 2019 kaj kreis la kvaran plej grandan aŭtokompanion en la mondo. La tegmentofirmao de tiu fuzio estis establita ĉe la fino de 2020 kaj estas nomita Stellantis .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Francaj firmaoj
Kategorio:Transnaciaj firmaoj
Kategorio:Aŭtomobila industrio
Hermann Korner

**Hermann KORNER** (naskiĝinta ĉ. 1365 en Lubeko, mortinta en 1438 samloke) estis germana monaĥo, historiografo kaj filozofi-instruisto. Li verkis kronikon de Lubeko titole *Chronica novella.*

## Vivo 
Korner eble estis malsupera gvidanto de solduloj antaŭ ol frokuliĝi je la fino de la 14-a jarcento ĉe la dominikanoj kie li iĝis instruisto de filozofio kaj teologio *(lector claustri)*. En aĝo ne juna li ekstudentis en 1431 (ĝis 1435) ĉe la Universitato de Erfurto. Tie li doktoriĝis ĉe la fakultato pri teologio.

De 1416 li verkis latinlingvan kronikon, poste ankaŭ en mezmalaltgermana lingvo. Ties kopioj inter si havas diversaj versioj. Latine kaj nelatine prezentiĝis la historio disde la genezo ĝis la jaro 1435-a.

Laŭ opinioj de pli aktualaj esploristoj Korner responsis pri la legendofaro koncerne la piraton Klaus Störtebeker. Servis lia kroniko ankaŭ al aliaj epigonoj kiel fundamenton kaj jam historiistoj de la 19-a jarcento ne plu entuziasmiĝis unuanime. Johann Martin Lappenberg kaj Georg Waitz atentigis pri la valoro de la kroniko. Laŭ Waitz la kronikkontinuigantaj aĵoj je Detmar-kroniko kaj Rufus-kronikoj ne imageblas sen konoj de faktoj de ĉe Korner. Pli skeptikaj estis Ferdinand Heinrich Grautoff kaj Ottokar Lorenz. Lorenz eĉ reduktis la gravecon de Korner je loka graveco. Tamen rajtis oni admiri la literaturan valoron de la verko.

## Verkoj 
* *Chronica novella*
** *Prima Pars*, urba biblioteko de Lubeko, Ms. Lub. 2° 8 (interrete)
** *Secunda Pars*, urba biblioteko de Lubeko, Ms. Lub. 2° 9

### Eldonoj 
* Jakob Schwalm (eld.): *Die Cronica Novella des Hermann Korner.* Göttingen 1895 (interreta versio de ekzemplero el Marburg

## Literaturo 
* Katharina Colberg: *Korner, Hermann OP.* Ĉe: *Verfasserlexikon*. Dua eldono, Bd. 5, 1985, kol. 317–320.
* Bengt Löfstedt: *Zu H. Korners Chronica novella.* Ĉe: *ALMA, Bulletin du Cange, 1990–1991.* Band 50, S. 107–118 (interrete).

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* manuskripta listo je Marburg 

Kategorio:Germanaj oficiroj
Kategorio:Dominikanoj
Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Kronikistoj
Kategorio:Germanaj historiistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en la 14-a jarcento
Kategorio:Homoj rilataj al Erfurto
Kategorio:Lubeko
SAIC Motor

**SAIC Motor Corporation**, aŭ **SAIC** (, pinjino : **Shàngqì jítuán**, ) estas ĉina ŝtata kaj transnacia entrepreno kaj aŭtoproduktanto kun ĉefsidejo en Ŝanhajo. La firmao estas inkluzivita en la Fortune Global 100 kaj estas unu el la "Kvar Grandaj" (kune kun Changan Automobile, FAW Group kaj Dongfeng Motor Corporation) de ĉinaj aŭtoproduktantoj (ĉiuj posedataj fare de la Komunista Partio de Ĉinio).

La firmao havis la plej grandan produktan volumon de iu ĉina aŭtoproduktanto en 2014, produktante pli ol 4.5 milionoj da veturiloj . Ĝia produktadmiksaĵo ne estas limigita al la konsumsektoro, kun ĝis miliono da SAIC-pasaĝerveturiloj estas komercaj kamionetoj. Aktuale en 2021, SAIC estas la dua plej granda ĉina aŭtoproduktanto kaj la 12-a en la mondo laŭ produktado .

SAIC havas radikojn reen al la fruaj jaroj de la ĉina aŭtoindustrio en la 1940-aj jaroj , kiam SAIC estis unu el la malmultaj aŭtoproduktantoj en Ĉinio de Mao, produktante la Ŝanhajan SH760. SAIC-veturiloj estas venditaj sub diversaj markoj, inkluzive de tiuj de ĝiaj komunentreprenpartneroj. Du elstaraj markoj posedataj de SAIC mem estas MG, historia brita aŭto, Roewe .

Ekster Ĉinio, SAIC vendas multajn veturilojn sub la brita aŭtomarko kiun ĝi aĉetis, "MG", eĉ en Britio mem, kvankam ili havas neniun ligon al la firmao kaj la tradiciaj MG-veturiloj. Ĉi tiuj veturiloj estas fabrikitaj en Ĉinio kaj Tajlando.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Ĉinaj varomarkoj
Kategorio:Ĉinaj aŭtomobilfabrikoj
Changan Automobile

'''Chang'an Automobile** (plennomo **) estas unu el la 4 plej grandaj kaj plej malnovaj aŭtproduktantoj en Ĉinio kaj havas ĉefsidejon en Kantono . En 2016, la kompanio produktis 3 milionojn da veturiloj, el kiuj 1,4 milionoj estis venditaj en Ĉinio . La firmao estas registara posedata .

Ties ĉefa aktiveco estas la produktado de pasaĝeraj aŭtoj, kamionetoj (microvan), komercaj kamionoj kaj malpezaj kamionoj .

## Historio 
La firmao estis fondita en 1862 en Ŝanhajo kiel fabriko por produktado de milita ekipaĵo . En 1937 la fabriko translokiĝis al Ĉongĉingo. En 1959, la unua aŭto produktita de la firmao estis konstruita. Poste, produktado komencis uzi la scion akiritan de Suzuki.

En 2009, malgrandaj aŭtoproduktantoj estis akiritaj, inkluzive de Hafei, produktanto de Hafei Ruiyi. En 2015 estis sciigite ke la fabriko ĉesos produkti ekzistantajn modelojn kaj estus transdonita al la produktado de Ford modelaŭtoj.

En 2012 estis raportite ke proksimume 72% de la produktado estas personaŭtoj. En novembro 2012, filioj Changan Ford kaj Changan Mazda estis fonditaj.

En 2017, Changan sciigis ke antaŭ 2025 ĝi ŝanĝus al produktado de nur elektraj aŭtoj.

## Galerio de aŭtomodeloj 

Changan_BenBen_E-Star_001.jpg|Chang'an Ben Ben (BenBen E-Star)
Chang'an_Alsvin_V3_facelift_China_2016-04-03.jpg|Changan Alsvin V3
Changan_Eado_DT_001.jpg|Chang'an Eado DT (Alsvin V7 facelift)
Chang'an_Eado_II_01_China_2018-03-28.jpg|Chang'an Eado
Chang'an_Eado_XT_II_01_China_2019-03-14.jpg|Chang'an Eado XT
Changan_Eado_Plus_004.jpg|Chang'an Eado Plus (Eado facelift)
Changan_Linmax_001.jpg|Chang'an Linmax
Chang'an_Raeton_China_2014-04-17.jpg|Chang'an Raeton
Chang'an_Raeton_CC_01_China_2018-03-20.jpg|Changan Raeton CC
Changan_UNI-T_005.jpg|Changan UNI-T
Changan_UNI-K_001.jpg|Changan UNI-K
Chang'an_CS15_facelift_02_China_2019-03-25.jpg|Chang'an CS15
Chang'an_CS35_01_China_2014-04-16.jpg|Chang'an CS35
Chang'an_CX30_sedan_2_--_Auto_Chongqing_--_2012-06-07.jpg|Changan CX30
Changan_CS55_facelift_003.jpg|Chang'an CS55
Chang'an_CS85_01_China_2019-03-14.jpg|Chang'an CS85
Chana_Oushang_(A600)_001.jpg|Chang'an A600
2019_Chang'an_CS75_Plus_(front).jpg|Chang'an CS75 Plus
Chang'an_CS85_01_China_2019-03-20.jpg|Chang'an CS85 Coupe
Changan_CS95_facelift_001.jpg|Chang'an CS95

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  (ĉine)
* Tutmonda Changan
* Changan de Ĉinio kaj Master Motor instali aŭtomobilan fabrikejon en Karachi artikolo ĉe *La Senhalta Tribune*

Kategorio:Ĉinaj varomarkoj
Kategorio:Ĉinaj aŭtomobilfabrikoj
Dongfeng Motor Corporation

**Dongfeng Motora Kompanio Ltd** (, pinjine Dōngfēng Qìchē Jítuán Gǔfèn Yǒuxiàn Gōngsī; ) estas ĉina ŝtat-posedita aŭtan fabrikiston kun ĉefsidejo en Vuhano, Hubejo. Fondita en 1969, ĝi estas nuntempe la tria plej granda de la "Kvar Grandaj" ŝtat-posedita aŭtajn fabrikistojn de Ĉinio, nome: SAIC Motor, FAW Group, ĝi mem, kaj Changan Automobile, kun aŭtaj vendado de 5.37 milionoj, 3.50 milionoj, 3.28 milionoj kaj 2.30 milionoj en 2021 respektive .

La firmao evoluigas kaj merkataj veturiloj sub ties propra marko, kiel Venucia, Fengdu, Voyah, Aeolus, Forthing, tiel kiel sub fremda-marko de komunajn entreprenojn kiel Dongfeng-Honda, Dongfeng-Nissan kaj Dongfeng-Peugeot Citroën. En 2021, fremd-markitajn aŭtojn prenis 79% el vendado . Ĝi ankaŭ produktas elektrajn veturilojn sub kelkaj de la antaŭe enlistigitaj markoj.

Aldone al komerca kaj konsumantaj veturiloj, ĝi ankaŭ fabrikas aŭtopartojn kaj kunlaboras kun fremdaj firmaoj.

La firmao estis fondita en 1969. La nomo signifas *orienta vento*, inspirita per la nacia komunista himno *Orienta Ruĝo* (Dōngfāng Hóng).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Aŭtaj varmarkoj
Kategorio:Ĉinaj varomarkoj
Kategorio:Ĉinaj aŭtomobilfabrikoj
FAW Group

**FAW Group Corp., Ltd.** (; mallongigite **FAW** kiu estas akronimo de ) estas ĉina ŝtat-posedata aŭtan fabrikiston kun ĉefsidejo en Ĉangĉuno, Ĝilinio . Fondita la 15a julio 1953, ĝi estas nuntempe la dua plej granda de la "Grandaj Kvar" ŝtat-posedita aŭtajn fabrikistojn de Ĉinio, kune kun SAIC Motor, Dongfeng Motor Corporation kaj Changan Automobile .

En la 2022 Fortune Global 500 listo de la plej grandaj kompanioj de la mondo, FAW estis vicigita 79-a. Koncerne veturilproduktadajn volumojn, FAW vicigas dua en Ĉinio post SAIC Motor, kun merkatparto de 13.8% en 2021 .

La firmo produktas kaj vendas veturilojn sub ties propra marko, kiel Hongqi, Bestune (Benteng) tiel kiel sub fremda-markita komunajn entreprenojn kiel FAW-Toyota kaj FAW-Volkswagen (Volkswagen, Audi).

Ties ĉefaj produktoj estas aŭtoj, aŭtobusoj, malpezaj, meznivelaj kaj pezaj kamionoj kaj aŭtomobilaj partoj . FAW fariĝis unua aŭta fabrikisto de Ĉinio kiam ĝi rivelis la unua nacie produktita pasaĝeran aŭton, la Hongqi, en 1958 .

La FAW-emblemo reprezentas la kombinaĵon de la ĉinaj karakteroj "一" ("unue") kaj "汽" ("aŭto"), prezentante falkon disvastigante ĝiajn flugilojn.eta|La unuaj aŭtoj de FAW|360x360ra

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 50a datreveno memorfesta broŝuro

Kategorio:Ĉinaj varomarkoj
Kategorio:Ĉinaj aŭtomobilfabrikoj
Mihály Takaró

**Mihály Takaró** [mihAj], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Takaró Mihály** estis hungara poeto, instruisto, altlerneja instruisto.

 naskiĝis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Janus Pannonius en 1979, plian pedagogian diplomon en Scienca Universitato Lajos Kossuth en 1982. Jam inter 1978-1995 li instruis en gimnazio en sia naskiĝurbo, inter 1993-2004 li havis plurajn pedagogiajn postenojn. Inter 1999-2009 li denove instruis en pluraj mezlernejoj, dum en 2005 li akiris denove diplomon en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto. Depost la tria diplomo li jam instruis ankaŭ en universitatoj (Katolika Universitato Péter Pázmány, Kalvinana Universitato Gáspár Károli). Li ricevis premiojn inter 2008-2023.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Kánaán felé* (poemoj, 2004)
* *Csönd-parázson szóforgácsok* (poemoj, 2007)
* *Jeruzsálemi hétvége* (poemoj, noveloj, 2013)
* *Génemlékezet* (2021)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Rudolf Ley

eta|fone la fabriko de Eduard Schmidt en Arnstadt (Fleischgasse 10), kie laboris la dungito Ley
**Rudolf LEY** (naskiĝinta la  en Świebodzice, mortinta la  en Arnstadt) estis germana inventisto kaj entreprenisto.

## Vivo 
Post lernejaj jaroj ellernis Ley en sia naskiĝurbon la metion de seruristo. Dum eksterlanda lerno-vojaĝo li venis en 1857 al Arnstadt kaj laboris en la fabriko de Eduard Schmidt kiu produktis kudromaŝinojn. Post kelkaj semajnoj da neĉeesto li revenis samfabriken. Nuntempe jam kiel laboratoriestro.

En la 1.1.1868 li mem iĝis fabrikestro; komence restis la farado de kudromaŝinoj. Inter 1879 kaj 1885 li konstruis maŝinojn kun moveblaj framoj por kiuj li sekurigis patentojn ene kaj ekstere de Germanujo (DRP 11186, 14.2.1880, Germanujo; nr. 256338, 11.4.1882, Usono). Kreinte maŝinojn por industria faro de ŝuoj la lukroj kreskis. La per la patento DRP 36280 protektita aĵo por najli ŝuojn sen ŝuformilo *(Schuhpflockmaschine)* superis ĉiujn similajn siatempe en Usono. Ili estis eksportitaj sub la nomo *Thuringia* en la tutan mondon. La de Ley elpensita sistemo restis taŭga dum sep jardekoj kaj fariĝis maŝinoj kaj por simplaj repar-atelieroj kaj por amasa varfaro.

Ĉ. 1895 la dungitaro de Ley estis de 75 homoj. Kiam lia filo Alfred Ley, studinto de elektrotekniko, eniris la firmaon la varogamo etendiĝis je elektrikaĵoj. Ankaŭ propra centralo estis starigita kun postaj pligrandiĝoj. Ĝi provizis kurenton al la fabriko de Ley kaj al aliaj entreprenoj. Ankaŭ al kelkaj privatuloj.

En aŭgusto 1877 Rudolf Ley iĝis civitano de Arnstadt. Flanke li ankaŭ estis kuratoro de la metia lernejo kaj intertempa estro de la porcivitanaro societo *Bürgerverein*. Pluraj fajregoj estis estingitaj danke al moderna fajrobrigada tekniko el la domo de Ley.

En aprilo 1869 li nuptis Minna Rochser kun kiu li havis sep infanojn. Entrepreno lia ekzistis ankoraŭ ĝis la 1947-a jaro. Ekde 1905 oni konstruis en Arnstadt eĉ aŭtomobilojn de la markoj *Loreley* kaj *Ley*.

## Literaturo 
* *Ein Stück Geschichte*, Thüringer Allgemeine, 14.7. 2001
* *Thüringer des Tages*, Thüringer Allgemeine, 13.7.2012
* Hans-Joachim König: "Rudolph Ley: Ein Schlosser aus Freiburg/Schlesien". Ĉe: *Arnstädter Stadtecho*, nr. 265, 16.9.2023, p. 9

## Eksteraj ligiloj 
* pri la Ley-autoj
* arnstadt

Kategorio:Germanaj inventistoj
Kategorio:Homoj rilataj al Arnstadt
Kategorio:Forĝistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1839
Kategorio:Mortintoj en 1901
Kategorio:Germanaj entreprenistoj
Hiador Sztripszky

'*** [stripski], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Sztripszky Hiador,** rutene kun patro nomo **Гиадор Николаевич Стрипскый*' [nikolajeviĉ] estis hungaria rutena etnografo, muzeologo, tradukisto. Liaj pseŭdonimoj estis ''Bilen'skij, Bilenyki, Rusinsky Belon, Mikes Hiador, Ruszkoczi, Sztrippai Hiador, Sztrippay S. Hiador, Sztrippay Sz. Hiador*.

 naskiĝis  en Szelestó (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Kolĉino en Ukrainio), li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 apartenis al la rutena minoritato de la reĝlando. Li maturiĝis en katolika gimnazio de Ungvár en 1893, poste li studis en Reĝa Universitato de Budapeŝto, Universitato Francisko Jozefo de Kolozsvár (kie baldaŭ li doktoriĝis en 1909) kaj Lemberg. Jam ekde 1901 li laboris en muzeo de Kolozsvár, ekde 1910 en Hungara Nacia Muzeo. Li estis aktiva en rutenaj aferoj dum Kalistefa revolucio kaj ankaŭ Hungara Sovetrespubliko, tial li estis trudemerito en 1922. Poste li estis juĝeja tradukisto kun rango ministeria konsilisto. Li edziĝis en 1904. 

## Elektitaj kontribuoj 
* *Kossuth Lajos a ruthén népköltészetben* (1907)
* *Az erdélyi halászat ismeretéhez* (1908)
* *Szegedi Gergely énekeskönyve 16. századbeli román fordításban. Protestáns hatások a hazai románságra.* (kunaŭtoro, 1911)
* *Ének Igor hadairól és a palócokról* (kuntradukisto, 1916)
* Miĥail Lermontov: *Históriás énekek a rettenetes Iván czarrúl, ifiu testőrzőjérül és az vitéz kalmár Kalasnikovrul* (tradukaĵo, 1924)
* *Pocsatki drzckarsztva na Podkarpatyu* (1942)
* *Mivel tartozunk az orosz irodalomnak?'' (1949)
    
## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj etnografoj
Kategorio:Hungaraj muzeologoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Hungariaj rutenoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Nosferatu: Phantom der Nacht

***Nosferatu: Phantom der Nacht***, laŭvorte 'Nosferatu: Fantomo de la Nokto') estas horora filmo de 1979 verkita kaj reĝisorita de Werner Herzog. La agado okazas en la 19-a jarcento ĉefe en Wismar, Germanio, kaj Transilvanio, kaj estis planita kiel stileca refilmaĵo de la germana filmo de F. W. Murnau de 1922 kiel drakula adaptaĵo nome Nosferatu. En la filmo stelulas Klaus Kinski kie la Grafo Drakulo, Isabelle Adjani kiel Lucy Harker, Bruno Ganz kiel Jonathan Harker, kaj la franca artist-verkisto Roland Topor kiel Renfield. Estas du diferencaj versioj de la filmo, unu en kiu la aktoroj parolas angle, kaj alia en kiu ili parolas germane.

Tiu ĉi verko de Herzog nome Nosferatu estis tre bone ricevita de kritikistoj kaj ĝuis sufiĉan gradon de komerca sukceso. La filmo estis la dua el kvin kunlaboraĵoj inter la reĝisoro Herzog kaj la aktoro Kinski, tuj sekvita per la filmo ankaŭ de 1979 nome *Woyzeck*. Nosferatu estis vidita de unu miliono da spektantoj en Okcidenta Germanio kaj enspezis 53 870 000 da liroj en Italio. Ĝi estis ne tiom granda sukceso en la hejmlando de Adjani, per 933 533 spektantoj en Francio.

Noveligon de la scenaron verkis Paul Monette kaj oni publikigis  en 1979. Itala hororfilmo de 1988 *Nosferatu a Venezia* estas "refilmaĵo nur laŭome", denove kun Kinski en la titola rolo.

## Intrigo 
En Wismar, en la 19-a jarcento, Jonathan Harker (Bruno Ganz) veturas al Karpatoj cele al negocado de la vendo de domo kun la grafo Drakulo. En gastejo lokanoj avertas lin kaj klopodas konvinki lin ne viziti la grafon ĉar li estas konata kiel vampiro. Harker tamen vizitas lin, fakte perpiede ĉar neniu transportisto volis akompani lin, kaj li falas sub la dominado de la grafo, ne konstatante, ke vere temas pri la vampiro Drakulo. Tiu translokiĝas perŝipe al Wismar, kun ratoj inter ĉerkoj, por transmiti la la peston. Krome li celas la fianĉinon de Harker, kiun li konis per portreto de la fianĉo.

## Geaktoraro kaj roluloj 
* Klaus Kinski kiel Grafo Drakulo
* Isabelle Adjani kiel Lucy Harker
* Bruno Ganz kiel Jonathan Harker
* Roland Topor kiel Renfield
* Walter Ladengast kiel Dro. Abraham van Helsing
* Dan van Husen kiel gardisto
* Jan Groth kiel havenestro
* Carsten Bodinus kiel Schrader
* Martje Grohmann kiel Mina
* Rijk de Gooyer kiel urbofunkciulo
* Clemens Scheitz kiel skribisto
* John Leddy kiel transportisto
* Tim Beekman kiel ĉerkoportisto
* Lo van Hensbergen
* Margiet van Hartingsveld

## Referencoj 
* 

Kategorio:Germanaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1979
Kategorio:Hororaj filmoj
Kategorio:Vampiraj filmoj
Kategorio:Drakulo
Cobra Verde

***Cobra Verde*** (Verda Kobro, konata ankaŭ kiel "Sklava Marbordo") estas germana drama filmo de 1987 reĝisorita de Werner Herzog kaj stelulita de Klaus Kinski, en ilia kvina kaj fina kunlaboraĵo. Bazita sur la romano de Bruce Chatwin de 1980 nome *The Viceroy of Ouidah*, la filmo montras la vivon de fikcia sklavkomercisto kiu veturas al okcidentafrika regno Dahomeo. Ĝi estis filmita en Ganao, Brazilo, kaj Kolombio.

## Intrigo
Perdinte sian gregaron pro sekego, Francisco Manoel da Silva eliras el Sertao en Brazilo, iĝas eksterleĝulo kaj nomiĝas Cobra Verde (Verda Kobro]. Kiel administracianton de plantejisto, tiu sendis lin al Dahomeo akiri sklavojn, sed vere la plantejisto volas nur senigi sin el tiu, ĉar Cobra Verde estis gravediginta liajn tri filinojn. Fakte, la lokanestro senpie mortigas ĉiujn blankulojn kiuj kuraĝas aventuri al liaj teroj... Li dekomence sukcesas bone rilati kun la regnestro akirante sklavojn kontraŭ pafiloj kaj eĉ sukcesas regi kastelon. Kiam la rilatoj malboniĝis, la sklavkomercisto trajnas armeojn de afrikaninoj por elpostenigi la reĝon. Sed ankaŭ la rilato kun la nova reĝo malfacilas ĉefe post malpermeso de sklavkomerco fare de britoj kaj portugaloj.

## Geaktoraro kaj roluloj
* Klaus Kinski kiel Francisco Manoel da Silva
* King Ampaw kiel Taparica
* José Lewgoy kiel Don Octavio Coutinho
* Salvatore Basile kiel kapitano Fraternidade
* Peter Berling kiel Bernabé
* Benito Stefanelli kiel kapitano Pedro Vicente
* Carlos Mayolo kiel Guberniestro de Bahia

## Herzog kaj Kinski
*Cobra Verde* estis la lasta filmo farita de Werner Herzog kun Klaus Kinski. La delonga konflikto inter ambaŭ personecoj pintis dum tiu filmado, kiu estis ege malhelpita per la koleratakoj de Kinski. Tio ege komplikiĝis kiam la direktoro de fotografio, Thomas Mauch, abandonis la projekto post konstantaj krikoleregoj fare de Kinski. Herzog devis anstataŭi Mauch per Viktor Růžička.​

La opiniojn de Herzog pri Kinski esploras profunde la dokumenta filmo de 1999, *Mein Liebster Feind*, kie Herzog ekzamenas iliajn amikecon, malamon kaj heredon pri kiu ambaŭ responsis. La filmado de *Cobra Verde* kaj la rilato de Herzog kaj Kinski estis ankaŭ la temo de svisa dokumenta filmo de 1987, nome *Location Africa*.

## Referencoj
* 

Kategorio:Germanaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1987
Kategorio:Dramaj filmoj
Kategorio:Sklavkomerco
Kategorio:Afriko en filmoj
Kategorio:Filmoj pri sklaveco
Giridih

**Giridih,**  estas urbego en nordorienta Barato, en nordorienta parto de subŝtato Ĝarkando, en la samnoma distrikto Giridih, kie ĝi estas ties sidejo.
eta|maldekstre|

## Etimologio 
La loknomo estas derivita de du hindiaj vortoj: giri kaj dih kun signifo de tero de altebenaĵo.

## Demografio 
En 2011 Giridih havis  (kun la aglomeraĵo ) da loĝantoj kun legopovo 69%. Fine de la 2000-aj jaroj Giridih atingis la internacian kvalifikon urbego (pli alta, ol cent mil).

## Geografio 
Giridih situas laŭ rivero sur altebenaĵo laŭ averaĝa alteco de 289 m super la marnivelo. Dhanbad troviĝas 45, Deoghar 52, Phusro 57, Bokaro 61, Asansol 86, Hazaribag 97, Siuri 122, subŝtata ĉefurbo Ranĉio 134, Monger 135, Gaja (Barato) 150, Kolkato 277, Singrauli 369, tutlanda ĉefurbo Delhio 1031, Mumbajo 1509 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
Historio de Giridih estas konata ekde la malfrua 18-a jarcento. La britoj konstruis fervojon en 1871, kiu faris facila liveradon de karbonoj, same la evoluo komenciĝis. La distrikto Giridih estis kreita en 1972, pli frue la areo apartenis al Hazaribagh.
eta|

## Ekonomio 
Giridih estas riĉa je karbonoj kaj glimoj. Tiu lasta materialo estis ekspluita precipe inter la 1960-aj kaj 1980-aj jaroj. Minado de karbonoj daŭras jam de la brita erao.

## Lingvoj 
La oficiala lingvo en Giridih estas la hindia, krome oni multe parolas en :en:khortha language.

## Eduko 
En Giridih funkcias 28 bazlernejoj, multe da mezlernejoj kaj kelkaj altlernejoj.

## Religio 
La hinduismo estas la primara religio en Giridih kun preskaŭ 68%, poste sekvas la islamanoj kun pli ol 30%, la aliaj religioj estas malpli, ol 1%.
eta|maldekstre|

## Trafiko 
Giridih havas preterirantan trairan fervojan linion, krome alia linio foiniĝas en la urbo kaj ligas al la fervoja reto. 4 ĉefvojoj kaj du flankovojoj kuras al la urbego. Giridih havas enlandan flughavenon.

## Vidindaĵoj 
* diversaj preĝejoj
* festivalo

## Fontoj 
* WikiTrans
eta|maldekstre|

Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Urboj de Ĝarkando
1-Klorododekano

**1-Dodekila klorido** aŭ **laŭrila klorido** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la Dodekanolo kaj klorida acido. Ĝi estas senkolora likvaĵo, preskaŭ nesolvebla en akvo kun denseco pli malalta ol la akvo. Dodekila klorido posedas 12 karbonatomojn, 25 hidrogenatomojn kaj 1 kloratomon. Dodekila klorido uzatas en kemiaj sintezoj, kiel surfaktantoj kaj en la preparado de insekticidoj kaj farmaciaĵoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **dodekila klorido** per senkarboksiligo de la **dodekila kloroformiato**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **dodekila klorido** per traktado de **dodekanolo** kaj **klorida acido**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la ** ** per traktado de **dodekeno** kaj **klorida acido**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la ** ** per traktado de **dodekano** kaj **kloro**:

### Sintezo 5 
* Preparado de la **dodekila klorido** per traktado de **dodekanolo** kaj **tionila klorido**:

### Sintezo 6 
* Preparado de la **dumetildodekilamino** per traktado de **dodekila klorido** kaj **dumetilamino**:

## Vidu ankaŭ 
* Kloridoj

## Referencoj 
Kategorio:Kloridoj
László Szörényi (kritikisto)

**László Szörényi** [lAslO sorEnji], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Szörényi László** estas hungara kritikisto, literaturhistoriisto, altlerneja instruisto, diplomato, membro de Hungara Arta Akademio (koresponda en 2017, ordinara en 2019).
 
László Szörényi naskiĝis  en Budapeŝto.

## Biografio 
László Szörényi maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1963, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1968. Post la diplomo li eklaboris en literatura instituto, kie li estis levita institutestro inter 1997 kaj 2012. Ekde 1973 li ankaŭ instruis en Scienca Universitato Attila József, kie li estis katedrestro ekde 2000; krome inter 1973-1991 li instruis en Universitato Loránd Eötvös. Inter 1991-1995 li estis ĉefambasadoro en Italio, same en Malto kaj San-Marino. Intertempe li kandidatiĝis (CSc) en 1982, li doktoriĝis (DSc) en 2000 antaŭ la Hungara Scienca Akademio, lia habilitiĝo okazis en 1997. Li edziĝis en 1972. Li ricevis premiojn inter 1989-2018.

## Elektitaj volumoj 
* *Kis magyar retorika. Bevezetés az irodalmi retorikába* (kunaŭtoro, 1988)
* *Memoria Hungarorum. Tanulmányok a régi magyar irodalomról* (studoj, 1996)
* *"Álmaim is voltak, voltak...". Tanulmányok a XIX. századi magyar irodalomról* (studoj, 2004)
* *Petrarca Budapesten: Esszék, tanulmányok* (esroj, studoj, 2011) 
* *Titkos örök kötél. Tanulmányok* (studoj, 2020)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kritikistoj
Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj diplomatoj
Kategorio:Budapeŝtanoj