open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Šarišské Čierne

**Šarišské Čierne** (hungare *Csarnó* [ĉarnO], rutene *Шаріське Чорне* [ŝaricke ĉorne], germane *Schwarzenbach* [ŝvarcenbaĥ]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Šarišské Čierne situas en valo laŭ flankovojoj. Bardejov troviĝas je 14&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1414. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Csarnó 482 homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Svidník, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Šarišské Čierne 345 homoj, (129 slovakoj, 93 ukrainoj, 73 rutenoj, 49 ciganoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo de 1932
* kapelo omaĝe al Dipatrino (Virga Maria) de 1765

Kategorio:Municipoj en distrikto Bardejov
Miklós Mikó (grafo)

**MIKÓ Miklós** grafo (pro. miko:) estis hungara bienhavanto, gardoficiro naskita en Olthídvég en 1743 kaj mortinta en Sibio la 23-an de februaro 1790. 

## Biografio
Grafo Miklós Mikó studis en Nadjenjedo, de 1764 ĝis 1770 li estis ano de la reĝa gardistaro de Vieno. De 1770 ĝis 1785 li estis asesoro ĉe la reĝa tribunalo de Marosvásárhely, de 1786 konsilanto ĉe la supera juĝejo de Sibio. En 1772 li ricevis rangon de grafo. Li estis unu el reprezentantoj de la reformmovado de Transilvanio.

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Miko, M.
Miko, M.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Miklós Mikó (memuaristo)

**MIKÓ Miklós** (pro. miko:) estis hungara bienulo, memuaristo naskiĝinta en Sepsibodok la 23-an de marto 1597 kaj mortinta en Sepsibodok la 18-an de februaro 1668.
## Biografio
Miklós Mikó de 1618 li estis paĝio en kortego de Zsigmond Kornis, de 1619 sekretario en la kortego de Gabrielo Bethlen. De 1622 li mastrumadis en sia bieno. De 1641 li estis vicreĝjuĝisto de Sepsiszék, de 1649 sendito en landkunveno transilvania de Sepsiszék. Li verkis memuaron pri la vivo en Transilvanio inter jaroj 1597 kaj 1667.
## Verko
**Családi krónika* (Genealógiai Füzetek, 1906).
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon
Miko, M.
Sepsiszék

**Sepsiszék**, (pro. ŝepŝise:k) Sebesi szék, Szent György szék, estis historia ŝtatadministrada teritorio de la Hungara Reĝlando en sudorienta parto de Transilvanio en historia teritorio de Sikullando. 
## Situo
Sepsiszék estis limigita norde de Miklósvárszék, departemento Felső-Fehér, oriente de Kézdiszék kaj Orbaiszék, sude de Moldavio (landlimo), okcidente de departemento Felső-Fehér kaj Barcaság. Ĝia centro estis Sepsiszentgyörgy.
## Loĝantaro
La loĝantaro de Sepsiszék grandparte estis hungaroj (sikuloj).

## Historio
Ĝi estis memstara de 1224 ĝis 1849 (resp. ĝis 19-a de junio 1876).

## Fonto
*Magyar Katolikus Lexikon 
## Eksteraj ligiloj
*Sepsiszék

Kategorio:Sikullando
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1200-1209
Kategorio:Aperis en 1201
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1876
Tročany

**Tročany** (hungare *Trocsány* [troĉAnj], germane *Trotschan* [troĉan]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Tročany situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Bardejov troviĝas je 16&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1277. En 1427 25, en 1715 10 familioj pagis impostojn. En 1600 oni komputis tie 10 servutulajn domojn, nobeldomon, templon kaj paroĥon. En 1828 360 vilaĝanoj loĝis en 47 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Trocsány 254 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Bardejov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Tročany 323 homoj, (320 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* grekokatolika preĝejo omaĝe al Sankta Luko el la 15-a jarcento
* romkatolika preĝejo de 1757

Kategorio:Municipoj en distrikto Bardejov
2485 Scheffler

'*2485 *Scheffler'''* estas asteroido de la ekstera asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la germanan astronomon *Helmut Scheffler''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1932
2486 Metsähovi

'*2486 *Metsähovi''''' estas malgranda, hela duopa asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la finnlanda astronomo Yrjö Väisälä elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.

## Nomo 
Ĝia nomo aludas al la Radioastronomia observatorio Metsahovi, en Kirkkonummi (Finnlando).

## Satelito 
Ĝia satelito estis malkovrita de M. Pikler, M. Husarik, G. Cervak, W. Cooney, J. Gross, D. Terrell, P. Pravec, P. Kušnirák, A. Galád, J. Vilagi, L. Kornoš, Ŝ. Gajdoš, V. Reddy kaj R. Dyvig per observoj de ĝia luma kurbo inter la  kaj la  kaj anoncita la .

Tiu satelito havas diametron de 2.27&nbsp;km, orbitan  de ĉirkaŭ 67&nbsp;km kaj orbitan periodon de 172,608 horoj (7,192 tagoj), ĝia rotacia periodo estas 2.6404 horoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (2486) Metsahovi; paĝo de Wm. Robert Johnston

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Yrjö Väisälä
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1939
Stepan Olijnik

**Stepan Olijnik**, en ukraina Степан Іва́нович Олі́йник (3a de aprilo 1908 — 11a de januaro 1982) estis ukraina poeto-humuristo, satiristo, ĵurnalisto.

Stepan Olijnik naskiĝis la 3an de aprilo 1908 en vilaĝo Pasiceli, provinco de Odeso de Ukrainio en kamparana multfila familio. Post la kvara klaso de lernejo la patro sendis Stepanon al lernejo en Odeso kiu portas nomon de poetino ukraina Lesja Ukrainka.

Kiam la patro en 1930 estis reprezaliita de diktatora reĝimo de Stalino, Stepano estis jam studanto de pedagogia instituto, sed kiel la filon de "malamiko de popolo" oni forigis el altlernejo. Stepano iĝis ŝipa direktilisto. Post unu jaro li sukcesis returni al instituto kaj poste estis arestita por humurplenaj publikaĵoj en universitata gazeto. Sed la jaro 1931 ne estis tiom kruela kiom 1937, oni liberigis Stepanon. Aldone lia gardisto dum aresto forprenis la agendon kun versaĵoj de Stepano kaj iĝis lia adepto.

En 1934 Stepano Olijnik finis la pedagogian instituton kaj estis dum kelkaj jaroj korespondanto de loka gazeto. Dum dua mondmilito estis fronta korespondanto de diversaj gazetoj. Poste dum jardekoj laboris en tutukraina humura revuo "Perec" ("Pipro").

La faktoj, kiujn uzis Olijnik en siaj verkoj, estis tiom tipaj, ke la homoj rekonis ilin mem en liaj publikaĵoj. Okazis, ke post publikaĵo oni telefonis al li el prokurorejo kaj petis la adreson de la alta oficisto, kiu hontiĝis per maldignaj aferoj. Oni timis ŝercojn de Olijnik, tamen respektis lin.

La fama soveta reĝisoro Leonid Gajdaj prenis temon de sia filmo "Hundo Barboso kaj nekutima kroso" el verko de Olijnik. La komedian filmon aĉetis dekoj de landoj en tuta mondo. Ĝi obtenis altan pritakson de filmfestivalo en Cannes (Francio).

Oni atribuis al la verkisto Ŝtata Literatura Premio de Soveta Unio.

Oni eldonis la verkojn de Stepan Olijnik en kvarvoluma kolekto.

Oni fondis literaturan premion de Ukrainio kaj bonfaran fondon nome de Stepan Olijnik.

Stepan Olijnik mortis en 1982 en Kievo.

En 1990 oni nomigis straton en Kievo honore de Olijnik.

Ekzemplo de lia versaĵo (tradukis Ivano Kossey):

Heroa savanto.

En granda rivero knabino dronadis,

El bordo amaso ŝin streĉe rigardis.

La homoj nervumis: sed kio okazos?

La povra knabino sensence fordronos!

Subite bravulo en akvon ensaltis,

Kuraĝe kaj noble knabinon li savis.

Sed kiu kuraĝo! – amaso triumfis –

En akvon profundan, malvarman ĵetiĝis!

Dum li kaj knabino la vestojn ŝanĝadas,

La homoj malsekan, tremantan lin laŭdas.

Bravulo respondas: nur devon mi faris,

Floreton belegan senpense mi savis.

Meritas mi gloron, dekoron, afablon,

Sed kiu porkaĉo min puŝis en akvon?

## Fontoj
* "Stratoj de Kijev", Informilo. Eldonejo UE, Kiev-1995 (en ukraina: «Вулиці Києва, Довідник» УЕ, Київ-1995)
* Kievskie vedomosti Nro 226 (3031), merkredo, 15 oktobro 2003 (en la rusa: Киевские ведомости № 226 (3031), Среда, 15 Октября 2003).

Kategorio:Ukrainaj verkistoj
Kategorio:Ukrainaj ĵurnalistoj
Sveržov

**Sveržov** [sverĵov], (hungare *Ferzsó* [ferĵO], germane *Schwerzau*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Sveržov situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Bardejov troviĝas je 11&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1355. En 1427 17 servutulaj parceloj estis tie. En 1567 9 familioj pagis impostojn. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Ferzsó 340 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Bardejov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Sveržov 510 homoj, (461 slovakoj, 48 ciganoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Marteno de 1828, en 1903 renovigita
* luterana preĝejo

Kategorio:Municipoj en distrikto Bardejov
Poliborenoj

**Poliborenoj** estas subfamilio de birdoj de la falka familio, Falkedoj. Ĝi enhavas la karakarojn, arbarfalkojn, kaj la Ridfalkon. Ĉiuj specioj de tiu subfamilio estas indiĝenaj de Ameriko.  La kompono de Falkedoj estas pridisputata, kaj tiele la Poliborenoj ne estas konsiderataj en la listo de la American Ornithologists' Union pri birdoj de Norda kaj Suda Ameriko. Tiu listo de nordamerikaj birdoj konsideras la Ridfalkon vera falko (subfamilio Falkenoj) kaj anstataŭas Poliborenojn per Karakarenoj kaj Mikrasturenoj. aliflanke la listo de sudamerikaj birdoj klasigas ĉiujn el la karakaroj kiel veraj falkoj kaj kaj metas la Ridfalkon kaj la arbarfalkojn et la subfamilio Herpetoterenoj.

## Genroj 
;Genro *Caracara* (Merrem, 1826)
* *C. cheriway* Jacquin, 1784 – Norda karakaro
* *C. plancus* (Miller, 1777) – Suda karakaro
* *C. lutosa* (Ridgway, 1876) – Guadalupa karakaro (formortinta, 1903)
; Genro *Daptrius* Vieillot, 1816
* *D. ater* Vieillot, 1816 – Nigra karakaro
; '*Genro *Herpetotheres'''* Vieillot, 1817
* *H. cachinnans* (Linnaeus, 1758) – Ridfalko
; *'Genro *Ibycter*'* Vieillot, 1816 
* *I. americanus* (Boddaert, 1783) – Blankaventra karakaro
; Genro *Micrastur* G.R.Gray, 1841
* *M. ruficollis* (Vieillot, 1817) – Strivosta mikrasturo
* *M. plumbeus* Sclater, 1918 – Plumba mikrasturo 
* *M. gilvicollis* (Vieillot, 1817) – Dustria mikrasturo
* *M. mintoni* Whittaker, 2003 – Kripta mikrasturo
* *M. mirandollei* (Schlegel, 1862) – Ardezdorsa mikrasturo
* *M. semitorquatus* (Vieillot, 1817) – Koluma mikrasturo
* *M. buckleyi* Swann, 1919 – Baklia mikrasturo
; Genro *Milvago* Spix, 1824
* *M. chimachima* (Vieillot, 1816) – Ĉimaĉimo
* *M. chimango* (Vieillot, 1816) – Ĉimango
; Genro *Phalcoboenus'' d'Orbigny, 1834
* *P. albogularis* Gould, 1837 – Blankagorĝa karakaro
* *P. australis* (Gmelin, 1788) – Aŭstrala karakaro
* *P. carunculatus* Des Murs, 1853 – Karunkla karakaro
* *P. megalopterus* (Meyen, 1834) – Anda karakaro

## Notoj 
Kategorio:Falkedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
2487 Juhani

'*2487 *Juhani'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la finnlanda astronomo Heikki Alikoski elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.

## Nomo 
Ĝi ricevis la viran antaŭnomon "*Juhani''", omaĝe al la filo de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Heikki Alikoski
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1940
2488 Bryan

'*2488 *Bryan'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la Indianaa Programo pri la Asteroidoj elde la Observatorio Goethe Link, apud Broklino en Indianao (Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan filozofon William Lowe Bryan (1860—1955), prezidenton de la Universitato de Indianao (1902–1937).

*Oni ne konfuzu ĝin kun 2683 Brian.''

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Indiana Asteroid Program
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1952
Eldar Qasımov

**Eldar Qasımov** (ankaŭ latinliterigata *Gasimov* kaj *Kasimov*; naskiĝis la 24-an de septembro 1989 en Bakuo) estas azerbajĝana kantisto.

Qasımov en 2001 komencis studi pianludadon en sia hejma urbo Bakuo. En 2004 kaj 2008 li ricevis stipendiojn, kiuj interalie permesis al li plustudi kantadon kaj aktoradon en Germanio. Krome li finis studon de la fako internaciaj rilatoj en la altlernejo *Bakı Slavyan Universiteti* de sia hejmurbo. Momente li magistriĝas tiufake. Li flue parolas la germanan, anglan kaj rusan.

En 2011 li kune kun sia kolegino Nigar Camal gajnis la azerbajĝanan nacian konkurson (*Milli seçim turu*) prepare al la Eŭrovido-Kantokonkurso. Je la duopa nomo „Ell & Nikki“ ili en majo 2011 reprezentis sian landon en la Eŭrovido-Kantokonkurso 2011 en Duseldorfo, Germanio. Per la anglalingva kanto *Running Scared* kaj per 221 konkursaj poentoj la 14-an de majo gajnis la konkurson - antaŭ *Raphael Gualazzi* el Italio (189 poentoj) kaj *Eric Saade* el Svedio (185 poentoj). En la Eŭrovido-Kantokonkurso 2012 en Bakuo li estis unu el tri prezentistoj.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo

## Notoj 
Kategorio:Azeraj popkantistoj
Kategorio:Azerbajĝanlingvaj kantistoj
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 2011
Kategorio:Naskiĝintoj en Bakuo
Kategorio:Azerbajĝananoj de la 20-a jarcento
Kategorio:Azerbajĝananoj de la 21-a jarcento
Nigar Camal

**Nigar Camal** (prononco "Ĝamal", ankaŭ latinliterigata *Jamal* kaj *Dzjamal*; naskiĝis la 7-an de septembro 1980 en Bakuo) estas azerbajĝana kantistino.

Ŝiaj gepatroj devenis el Turkio kaj en 1970 elmigris al Azerbajĝano.

Nigar Camal kreskis ĉe siaj geavoj. Ŝi estis lernantino en gimnazio kaj lernis ludi saksofonon. Krome ŝi kantis en koruso kaj publike prezentiĝis kadre de la muzikgrupo *Pöhrə*. La kantistino flue parolas la azerbajĝanan, turkan, anglan und francan. En 2001 ŝi finis studon de ekonomiko en la privata altlernejo *Xəzər Universitəsi* ("kaspia universitato") de sia hejmurbo.

En 2011 ŝi kune kun sia kolego Eldar Qasımov gajnis la azerbajĝanan nacian konkurson (*Milli seçim turu*) prepare al la Eŭrovido-Kantokonkurso. Je la duopa nomo „Ell & Nikki“ ili en majo 2011 reprezentis sian landon en la Eŭrovido-Kantokonkurso 2011 en Duseldorfo, Germanio. Per la anglalingva kanto *Running Scared* kaj per 221 konkursaj poentoj la 14-an de majo gajnis la konkurson - antaŭ *Raphael Gualazzi* el Italio (189 poentoj) kaj *Eric Saade* el Svedio (185 poentoj).

Nigar Camal ekde la jaro 2005 estas edziniĝinta kaj estas patrino de du filinoj, kiuj naskiĝis en 2006 kaj 2007. Kune kun la edzo kaj la du filinoj ŝi vivas en Britio.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo

## Notoj 
Kategorio:Azeraj popkantistoj
Kategorio:Azerbajĝanlingvaj kantistoj
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 2011
Kategorio:Azerbajĝananoj de la 20-a jarcento
Kategorio:Azerbajĝananoj de la 21-a jarcento
Star Wars Episode I: The Phantom Menace

***Star Wars: Episode I – The Phantom Menace*** ("Stelaj militoj Epizodo I: La Fantoma Minaco") estas sciencfikcia fantazia filmo de 1999 verkita kaj direktita de George Lucas. Ĝia enhavo grandparte disvolviĝas sur la fikcia planedo *Naboo*. Ĝi estas la unua transdono de la prekvela triloĝio de Star Wars kaj komencas la sagaon de Skywalker kvankam ĝi estis la kvara filmo produktita. Estas lokita 32 jarojn antaŭ la originala sagao, dum la epoko de la respubliko, la intrigo sekvas Jedi-majstron Qui-Gon Jinn kaj lian metilernanton Obi-Wan Kenobi dum ili provas protekti reĝinon Padmé Amidala de Naboo esperante certigi pacan finon al interplaneda komerca disputo. Ili estas akompanataj de juna knabo nomata Anakin Skywalker, sklavo kun nekutime forta ligo al la forto. Ili devas disputi kun la mistera reveno de la Sith.

## Aktoroj 
* Liam Neeson: Qui-Gon Jinn
* Ewan McGregor: Obi-Wan Kenobi
* Natalie Portman: Padmé Amidala
* Jake Lloyd: Anakin Skywalker
* Ian McDiarmid: Darth Sidious
* Pernilla August: Shmi Skywalker
* Ahmed Best: Jar Jar Binks
* Anthony Daniels: C-3PO
* Kenny Baker: R2-D2
* Frank Oz: Yoda
* Ray Park: Darth Maul
* Silas Carson: Nute Gunray
* Samuel L. Jackson: Mace Windu
* Keira Knightley: Sabé

Kategorio:Star Wars
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Usonaj sciencfikciaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1999
Kategorio:Antaŭdaŭrigoj
2489 Suvorov

'*2489 *Suvorov'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la grafon kaj feldmarŝalon Aleksandr Suvorov (cirile *Александр Васильевич Суворов'', 1729—1800).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1975
János Mihálik

**MIHÁLIK János** (pro. miha:lik) estis hungara inĝeniero pri akvoafero naskita en Arado la 28-an de decembro 1818 kaj mortinta en Budapeŝto la 28-an de marto 1892.

## Biografio 
János Mihálik studis en Tulln kaj Hainburg. En 1845 li diplomitiĝis ankaŭ en la Porinĝeniera Instituto de Peŝto. En 1845 li partoprenis en la konstruadoj de kanalo Ferenc. En 1847 li studvojaĝis eksterlande, en Italio li estis ĉefinĝeniero ĉe la reguligado de rivero Pado. Reveninte en Hungarujon, li konstruis la kanalon Ferenc ĝis Bezdan, poste li laboris ĉe la reguligado de Tisa. Dum la liberecbatalo de la hungara revolucio de 1848 li estis kapitano, poste kolonelo. Post la liberecbatalo li finis la konstruadon de la kluzo de Bezdan. De 1850 li alvenis al teknika direktoraro de Vieno, kie li priokupiĝis la konstruadon de vojoj kaj la riverreguligadojn, la planojn de marĉsekigado de Laibach. En 1856 li faris la unuan eŭropan betonkonstruaĵon kun la ŝipkluzo de Bezdan.

## Verkoj 
* *Praktische Anleitung zum Baue der Strassen aus Klinkern* (Wien, 1857);
* *Praktische Anleitung zum Betonbau…* (Wien, 1859);
* *Die hydraulischen Kalke und Cemente. . .* (Pest, 1865);
* *Jelentés Budapest főváros csatornázása tárgyában* (Pest, 1877).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj hidrologoj
Punktoflugila falketo

La **Punktoflugila falketo** (*Spiziapteryx circumcincta*) estas specio de rabobirdo de la familio de Falkedoj. Ĝi estas monotipa en la genro ***Spiziapteryx***. Oni ne konas subspeciojn.

Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio, Paragvajo, kaj ĉefe en Urugvajo kaj estis nur ununura konstato en suda Brazilo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj aŭ arbustaroj.
eta|maldekstra|180ra
Temas pri malgranda kaj fortika birdospecio 25-31 cm longa kun malhelgrizbruna dorso kaj kapo pli malhelgrizbruna kie estas **du helaj strioj** unu superokula kaj alia subokula, kio havigas la specion nekonfuzeblan aspekton, dum la subaj partoj estas blankaj kun vertikala strieco malhelgriza, kaj la ventro estas blanka. La irisoj kaj kruroj estas flavaj, dum la beko estas hokofroma kaj helgriza kun nigra pinto. Ege karaktera eco estas tre malhelbrunaj vosto kaj flugiloj tiuj kun rimarkindaj **blankaj punktoj** kiuj nomigas la specion.

Tiu specio estas ĉiomanĝanta, kiu manĝas insektojn, lacertojn kaj birdetojn.

Uzas abandonitajn nestojn por nestumadi.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Spiziapteryx circumcincta. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 24an de julio 2007.

## Eksteraj ligiloj 
* Bildo ĉe ADW 

Kategorio:Falkoformaj
Kategorio:Falkedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Brazilo
La Skolta Mondo

***La Skolta Mondo***  estas la oficiala organo de Skolta Esperanto-Ligo (SEL). Ĝi rakontas pri la skolta vivo en diversaj landoj kaj pri la agadoj de SEL. En la reta arkivo de SEL troveblas ĉiuj numeroj ekde 2002. Pli malnovajn eldonojn oni povas legi en esperantaj gazetejoj.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.esperanto.org/skolta 

Kategorio:Skoltismo
Kategorio:Esperanto-gazetoj
Chabičov (Háj ve Slezsku)

**Chabičov** () estas vilaĝo en Ĉeĥio situanta meze de Moraviasilezia regiono, en distrikto Opava kaj ĝi falas sub municipo Háj ve Slezsku. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La plej malnovan skribmencion konservas Ŝtata arkivejo en Uherské Hradiště. La registro estas el la jaroj 1366-1377. En la konservitaj dokumentoj ĝi estas de komence skribita ĉeĥe, ekde la jaro 1464 jam kiel Chabičov. Pro influo de germanigo precipe en tempo post batalo sur Blanka Monto okazas dum ties uzado al oftaj misskribitaĵoj. Jam de memoroj estis en Chabičov akvomuelejo sur peligilo ĉe rivero Opava. La loĝantaro estis de komence de la slava deveno, pri kio atestas slavaj nomoj kaj lokaj nomoj. Ĝi estiĝis verŝajne el natura bezono de senjorujo de Velká Polom gardi la varon kontraŭ dolnobeneŝovanoj.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* monumento al falintoj en la unua mondmilito
* monumento de Ruĝa Armeo
* monumento al viktimoj de la dua mondmilito en Háj ve Slezsku
* preĝejo de sankta Valenteno
* akvomuelejo

## Pluaj fotoj

Chabičov, zatáčka.jpg|Vojkurbiĝo en Chabičov
Chabičov, hlavní silnice II.jpg|Chabičov
Háj ve Slezsku, Chabičov, MO-S 36 (2015-04-14; 01).jpg|Infanteria fuorto MO S-36 U Opavice

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Opava
Kategorio:Háj ve Slezsku
Kategorio:Setlejoj en Nízký Jeseník
Stefan Raab

**Stefan Konrad Raab** (naskiĝis la 20-an de oktobro 1966 en Kolonjo) estas germana distristo, televida prezentisto, popkantisto, kantaŭtoro, komponisto kaj muzikproduktisto.

## Vivo 
Stefan Raab naskiĝis la 20-an de oktobro 1966 en Kolonjo, kaj kun sia fratino kreskis tie. La gepatroj havis viandovendejon. Post abituro en la gimnazio *Aloisiuskolleg* de Bonn-Bad Godesberg li pasigis la devigajn soldatoservajn monatojn en Kolonjo kaj poste kvin semestrojn studis juron en la universitatoj de Kolonjo kaj Bielefeld. Samtempe li en la gepatra vendejo lernis la metion de buŝisto. Ekde la jaro 1990 li diversmaniere laboras kiel televida distristo, prezentisto kaj kantisto.

Komence li produktis mallongajn muzikorekonilojn por pluraj televidaj programoj kaj iuj komercaj produktoj. Krome li produktis popmuzikaĵojn, interalie de la grupo *Die Prinzen*. Ekde la jaro 1993 li prezentis programon de la germanlingva popmuzika televida kanalo *VIVA*. Sekvajare li konatiĝis per neserioza repmuzika kanto pri *Berti Vogts*, tiama trejnisto de la Germana nacia teamo de futbalo. En marto 1996 sekvis same neserioza repmuzika kanto *Hier kommt die Maus* pri konata germanlingva porinfana televida programo, kaj li ricevis propran radioprogramon *Raabio* en kanalo de la okcidentgermana radio *WDR*. En 1998 li komponis kanton, kiu, prezentita de la kantisto *Guildo Horn*, ricevis la 7-an el 25 lokoj de la tiujara Eŭrovido-Kantokonkurso. Samjare li fondis la televidoproduktan firmaon *Raab TV*. Ekde marto 1999 li prezentas la televidan programon *TV total* de la germanlingva privata televida kanalo *ProSieben* - komence la programo prezentiĝis unufoje semajne, ekde printempo 2001 kvarfoje semajne.

Sekvis pluraj pliaj sukcesaj kantoj, kiujn parte kantis li mem kaj parte li komponis por aliaj kantistoj.

En 2010 li organizis la nacian konkurson prepare al la Eŭrovido-Kantokonkurso, kiun gajnis la kantistino Lena Meyer-Landrut per la kanto *Satellite*, sekve ankaŭ gajnante la internacian konkurson. Kune kun du kolegoj, li prezentis la Eŭrovido-Kantokonkurson 2011, kies finalo okazis en Duseldorfo, Germanio.

Ekde 2024 li produktas televidprogramojn por la dissendanto RTL. Ekde septembro 2025, li prezentas la semajnan programon *Die Stefan Raab Show* (*La Spektaklo de Stefan Raab*).

## Eksteraj ligiloj 
* biografio en la retejo de lia agentejo
* 
* 

Kategorio:Germanaj kantistoj
Kategorio:Germanaj televidprezentistoj
Kategorio:Germanaj popkantistoj
Kategorio:Kantaŭtoroj
Kategorio:Germanaj komikistoj
Kategorio:Germanaj distristoj
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 2000
Kategorio:Germanaj romkatolikoj
Pamela M. Kilmartin

**Pamela Margaret KILMARTIN** estas nov-zelanda astronomino.

Ŝi laboras en la Universitata Observatorio de Monto John de la Universitato de Canterbury apud la lago Tekapo. Ŝi estas anino de la Royal Astronomical Society of New Zealand
.

En kunlaborado kun Alan C. Gilmore, ŝi malkovris 40 asteroidojn; ŝi estas ankaŭ aktiva serĉantino de kometoj.

La asteroido 3907 Kilmartin
estas tiel nomita en ŝia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Pamela M. Kilmartin

## Eksteraj ligiloj 
*  Slipo pri Pam Kilmartin en la Universitato de Canterbury) 

Kategorio:Novzelandaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Nanofalkoj

La **Nanofalkoj**, ***Polihierax***, estas genro de rabobirdoj de la familio de Falkedoj kiu enhavas nur du speciojn po unu en ĉiu kontinento de Afriko kaj Azio. Kiel la nomo sugestas, temas pri tre **malgrandaj specioj**, kompare kun rabobirdoj ĝenerale kaj eĉ kun aliaj falkedoj pri precize, ĉefe ĉe la plej malgrandaj kiel karakaroj.

Ĝi enhavas la jenajn speciojn:
* Afrika nanofalko (*Polihierax semitorquatus*)
* Azia nanofalko  (*Polihierax insignis*) - foje separata en *Neohierax*

Ambaŭ specioj havas tre blankajn subajn partojn kaj tre helgrizajn suprajn partojn.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.eol.org/pages/104334

Kategorio:Falkoformaj
Kategorio:Falkedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Azio
Gyula Mikó

**MIKÓ Gyula** (pro. miko:) estis hungara farmaciisto, universitata profesoro naskita en Abrudbánya la 22-an de marto 1889 kaj mortinta en Debreceno la 26-an de februaro 1951. 

## Biografio
Gyula Mikó diplomiĝis en 1910 en la Universitato de Koloĵvaro, li doktoriĝis pri farmacio en 1912, poste pri medicino (1921). En tiu jaro li estis la unua asistanto de la Instituto Farmacia de la universitato de Debreceno. En 1923 li organizis la apotekon de la universitato, kies li iĝis direktoro. En 1927 oni habilitis lin privatprofasoro, en 1932 li estis eksterordinara universitata profesoro. Li redaktis la revuon *Orvosok és Gyógyszerészek Lapja* (Debreceno). La Magyar Gyógyszerészeti Társaság en 1939 distingis lin kun medalo Jakabházy.

## Verko
* *A IV-ik Magyar Gyógyszerkönyv kommentárja* (Debrecen, 1940).

## Fonto
* Magyar Életrajzi Lexikon

Miko, Gy.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Stuľany

**Stuľany** (hungare *Varjúfalva* germane *Stulan*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Stuľany situas en valo de rojo, laŭ flankovojoj. Bardejov troviĝas je 21&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1420. La kampoj longe apartenis al familio *Varjú*. En 1427 12, en 1715 10 familioj pagis impostojn. En 1600 oni komputis tie 16 servutulajn domojn, nobeldomon, templon, paroĥon kaj muelejon. En 1828 555 vilaĝanoj loĝis en 70 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Varjúfalva 352 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Giraltovce, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Stuľany 621 homoj, (617 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo de 1906

Kategorio:Municipoj en distrikto Bardejov
Mathias Miles

**Mathias Miles** (pro. miles) estis saksa jursciencisto en Transilvanio, urbkonsilanto de Sibio naskita en Medgyes la 21-an de februaro 1639 kaj mortinta en Sibio la 1-an de oktobro 1686.

## Biografio 
Mathias Miles studis ĉihejme kaj eksterlande, de 1658 li estis rektoro de Medgyes. En 1661 li ricevis ankaŭ dipolomacian taskon kiel privatsekretario de reganto Johano Kemény Li plenumis diplomacian servon ankaŭ dum la reganto de Apafi la 2-a. Lian taglibron oni eldonis (1682) en la *Erdélyi Országgyűlési Emlékek* (XVII., Bp., 1875 – 98). Plure da liaj verkoj restis en manuskripto.

## Verko 
* *Siebenbürgischer Würg-Engel…* (Hermanstadt, 1670).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Transilvanujaj saksaj juristoj
Kategorio:Transilvanujaj saksaj verkistoj
Gábor Mindszenthi

**MINDSZENTHI Gábor** (pro. mindsenti) estis hungara taglibristo en 16-a jarcento.
## Biografio
Gábor Mindszenthi estis interna homo de hungara reĝo Johano la 1-a (Hungario). La vojon de la reĝo en 1540 de Buda al Gyulafehérvár kaj lian morton li priskribis en formo de taglibro. (Eldonis grafo József Kemény: Erdélyország történeti tára, I., Kolozsvár, 1837, pli nova eldono kun enkonduko István Balló, Magyar Könyvtár, 168. Bp., 1900).
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon
Mindszenthi, G.
Afrika nanofalko

La **Afrika nanofalko** (*Polihierax semitorquatus*) estas birdospecio de la familio de falkedoj kiu loĝas en orienta kaj suda Afriko, la plej malgranda rabobirdo de la kontinento. Ĝi estas nur 19 al 20&nbsp;cm longa, kaj predas insektojn, malgrandajn reptiliojn kaj eĉ malgrandajn mamulojn.

## Aspekto 
Plenkreskulo de Afrika nanofalko estas blanka sube kaj en vizaĝo, griza supre, kaj la ino havas helbrunan dorson. La beko estas tre dika, mallarĝa kaj hokoforma; kolore estas helgriza kun nigreca pinto. Estas ruĝaj ĉirkaŭokula ringo kaj brido.

Estas blankaj "okulpunktoj" en nuko. Junuloj havas brunan dorson, pli senkolorajn ol ĉe plenkreskaj inoj, kaj ruĝecan nuancon en la brusto. La flugilplumoj estas punktecaj blankanigraj (pli da nigro supre, pli da blanko sube); la vosto estas laŭ strioj blankanigra.

La flugo estas malrapida kaj ondeca. Laŭ grando, bildo kaj kutimo ripozi rekte sur elstara branĉo aŭ arbopinto, tiu specio similas al kelkaj lanioj.  Tiuj teritorioj estas ĉirkaŭkalkulataj je areo de 2.7 milionoj da km2, kaj la totala populacio estas ĉirkaŭkalkulata inter 100,000 kaj 1 miliono da birdoj.

## Poliandrio 
Tiu afrotropisa specio kutime engaĝiĝas en poliandria rilataro, kie estas pli da du plenkreskuloj vivantaj kune kaj zorgante idojn. Estas kvar eblaj tialoj por tiu kutimo: defendo, kooperativa poliandrio, prokrasto de disigo de idaro, kaj termoregulado (varmo). Konfirmo de tiu lasta estas ke vintre la Afrikaj nanofalkoj nestumas ene de la nestoj de la Socia teksisto, kie estas pli bona izoligo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*Rabobirdoj 

Kategorio:Falkoformaj
Kategorio:Falkedoj
Kategorio:Afrotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Afriko
János Mircse

**MIRCSE János** (pro. mirĉe), Barátosi Mircse estis hungara liberecbatalisto, historiesploristo, kolektisto naskiĝinta en Barátos en 1834 kaj mortinta en Venecio la 21-an de januaro 1883.

## Biografio
János Mircse post la liberecbatalo de la hungara revolucio de 1848 foriris kun teatrotrupo Bukareŝton, de tie Konstantinopolon poste li setlis en Piemonto. En 1859 li estis soldato de la hungara legio de György Klapka; en 1860 artilerikapitano de Garibaldi. Li estis unu el herooj de okupo de Palermo kaj de batalo de Volturino. De 1865 ĝis 1867 kiel oficisto de politika sekcio de policaro li priokupiĝis la aferojn de elmigrintoj. Komisiite de MTA li laboris por malkovro de hungaraj dokumentoj troveblaj en la italaj arkivejoj. Li esploris ĉefe la epokojn de reĝoj Sigismondo la 1-a (Sankta Romia Imperio), Matiaso la 1-a kaj Gabrielo Bethlen. 

## Verkoj
**Történelmi adatok Capistranoi Sz. János életéhez* (Esztergom, 1869); 
**Venedig und Ungarn* (Wien, 1878); 
**Oklevéltár Bethlen Gábor diplomáciai összeköttetései történetéhez* (szerk. Óváry Lipót, Bp., 1886).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Mircse, J.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
2491 Tvaŝtro

**2491 Tvaŝtro** estas malgranda sed eksterordinare hela duopa asteroido de la interna asteroida zono; ano, laŭ ĝia orbito, de la Hungaria familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la astronomo William Lawrence Sebok elde la usona Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de *Tvaŝtri*, aŭ *Tvaŝtar*, dia forĝisto kaj ĉarpentisto de la Hinduismo.

## Satelito 
Ĝia satelito estis malkovrita la  de B. D. Warner, uzinte observojn de , anoncita la .

Tiu satelito havas diametron de almenaŭ 0,76&nbsp;km, orbitan  taksata je 7,5&nbsp;km kaj orbita periodo de 1,113 ± 0.0002 tago (26,712 horoj). La rotacia periodo de la satelito estas ankoraŭ nekonataj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (2491) Tvashtri; paĝo de Wm. Robert Johnston

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1977
2490 Bussolini

'*2490 *Bussolini''''' estas malgranda hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la Observatorio Félix Aguilar, en la provinco de San Juan (Argentino).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la argentinan jezuitan sacerdoton kaj astronomon Juan A. Bussolini (1905—1966).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio Félix Aguilar
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1976
2492 Kutuzov

'*2492 *Kutuzov'''* estas malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la rusan militestron Miĥail Illarionoviĉ Goleniŝĉev-Kutuzov (cirile *Михаил Илларионович Голенищев-Кутузов'', 1745—1813).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1977
Vargem Alegre

''''* (prononco: *varĵem alegre*, oficiale ) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono *Vale do Rio Doce* (do "Valo de Rivero Dolĉa") kaj en la mikroregiono *Caratinga''. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun Entre Folhas, Caratinga kaj Bom Jesus do Galho.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Minas-Ĝerajso	

## Eksteraj ligiloj 
*  () 
*  Neoficiala paĝo

eta|maldekstra|260ra|Vargem Alegre

Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
Falketoj

La tipaj **Falketoj**, ***Microhierax***, estas genro de rabobirdoj de la familio de Falkedoj.

La plej malgrandaj karnovoraj birdoj en la mondo estas la Indonezia falketo troviĝanta tra Sudorienta Azio, kaj la Blankafrunta falketo de la insulo de Borneo. La averaĝa grando estas ĉirkaŭ 15 cm kaj pezo de 35 g.

Temas pri specioj kun klara kontrasto inter malhelaj grizaj aŭ nigrecaj supraj partoj kaj blankaj subaj partoj kaj markataj kapobildoj.

## Specioj 
* Koluma falketo, *Microhierax caerulescens*
* Indonezia falketo, *Microhierax fringillarius*
* Blankafrunta falketo, *Microhierax latifrons*
* Filipina falketo, *Microhierax erythrogenys*
* Nigrablanka falketo, *Microhierax melanoleucus*

Kategorio:Falkoformaj
Kategorio:Falkedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Franca ĝardeno

[eta|Florbedoj de la [Oranĝerio de la kastelo de Versajlo|Oranĝerio de la kastelo de Versajlo]]
[eta|La [legomĝardeno de la kastelo de la Roche-Guyon vidata de la ĉefturo de la kastelo de La Roche-Guyon, kun fone la riverego Sejno]]

La **francastila ĝardeno** aŭ **klasika ĝardeno** estas ĝardeno kun estetika kaj simbola ambicio. En ĝi kulminas la arto korekti la naturon trudante simetrion. Ĝi esprimas la deziron celebri pere de la plantaro la triumfon de la ordo super la malordo, de la naturo kultura super la sovaĝa, de la pripensita super la spontana. Ĝi kulminas en la 17-a jarcento kun la kreado por la franca reĝo Ludoviko la 14-a de la ĝardenoj de Versajlo baldaŭ kopiitaj de ĉiuj kortegoj en Eŭropo.

## La komponreguloj 
La tipa organizado de la francastila ĝardeno, heredinta de la italstila ĝardeno, estis fiksita ekde la mezo de la 16-a jc.

## Ĝardenoj de arkitektoj 
[eta|Brodaĵoj en la ĝardenoj de la [kastelo de Villandry (Indre-et-Loire)]]

## La korektita perspektivo 
[eta|Francastila ĝardeno de la [kastelo de Versajlo (suda florbedo)]]

## Nuntempaj evoluoj de la francastila ĝardeno 
## Ĉefaj francastilaj ĝardenoj 
eta|Oranĝerio de la kastelo de Pignerolle
[eta|Nuntempa francastila ĝardeno en Provenco: La [Pavilono de Galon en Cucuron]]
* Kastelo de Pignerolle apud Angers
* Kastelo de Hautefort en Dordonjo - francastilaj ĝardenoj kaj anglastila parko
* Legomĝardeno de la kastelo de la Roche-Guyon de la kastelo de La Roche-Guyon
* Kastelo de Breteuil
* Kastelo de Chantilly
* Kastelo de Josselin
* Ĝardeno de Luxemburgo en Parizo
* Parko de Saint-Cloud
* Parko de Sceaux
* Kastelo de Saint-Germain-en-Laye
* Kastelo de Vaux-le-Vicomte
* Parko de la kastelo de Versajlo
* Kastelo de Villandry
* Ĝardeno de Tuileries en Parizo
* Ĝardeno de la episkopejo de Castres fare de André Le Nôtre en 1616
* Kastelo de Cormatin
* Pavilono de Galon en Cucuron - Nuntempa francastila ĝardeno

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Vidu ankaŭ 
* Anglastila ĝardeno
* Italstila ĝardeno
* André Le Nôtre (pejzaĝisto de Ludoviko la 14-a)
* Parko de Versajlo
* francastila

### Eksteraj ligiloj 
* Le jardin du Pavillon de Galon 

### Bibliografio 
* Dominique Garrigues, *Jardins et jardiniers de Versailles au Grand Siècle*, Éditions Champ Vallon, 2001 Lire en ligne

Franca
Kategorio:Malnova Reĝimo
Oranĝerio de la kastelo de Versajlo

[[Dosiero:Panorama de l'Orangerie - Château de Versailles - P1050054-P1050065.jpg|centre|eta|Panoramo de la oranĝerio vidata de la malalta florbedo (dinamika vidaĵo).|776x776ra]]

La **oranĝerio de la kastelo de Versajlo** estis konstruita de Jules Hardouin-Mansart en 1688, ĝi anstataŭis tiun konstruitan de Le Vau en 1663, plej multaj estas la oranĝarboj () sed ankaŭ laŭroj, granatarboj aŭ mirtoj kaj tiam estis luksa nutraĵo. Oni ĝenerale konsentas ke la alveno de la dolĉa oranĝo estas ligita al la maraj agadoj de la portugaloj en la 15-a jarcento, aparte per la ĉirkaŭnavigadoj de oriento okcidenten faritaj de Vasco da Gama. Kvankam la romianoj verŝajne jam konis citronojn kaj oranĝojn same kiel malsamajn citrustipojn, la amaraj kaj dolĉaj oranĝoj kaj la citronoj - alvenis en Eŭropon je diversaj epokoj.

En Francio, la entuziasmo por la ekzotaj variaĵoj komenciĝis fine de la italaj militoj. Li tie naturigis artiŝokojn, melonojn kaj amarajn oranĝojn.

## Priskribo 
La Oranĝerio troviĝas sub la «Suda florbedo ». Ĝi konsistas el centra galerio longa je , kies fasado frontas la sudon. La centra galerio estas inter du flankaj galerioj situantaj sub la «centŝtupaj ŝtuparoj». La tuto, lumigita per grandaj arkigitaj fenestroj, brakumas la malaltan florbedon ankaŭ nomatan la *florbedo de la oranĝerio*.

Tiu orientiĝo, murdikeco supera al 5 metroj kaj la singardo dum vintro - por ekzemplo, sub la malnova reĝimo, la ĝardenistoj eniris per grandaj kattruoj  por eviti malfermi la grandajn fenestropordojn kies kuniĝoj estis ŝtopitaj per pajlo - faris ke la Oranĝerio neniam suferis froston.

La Malalta Florbedo estas limigita laŭ la kvara flanko, sude per balustrado super la vojo al Saint-Cyr-l'École. Ĉi tiu apartigas ĝin de la akvobaseno de la svisoj. En ĝia centro troviĝas vasta ronda baseno, ĉirkaŭata per ses gazonbedoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Aneksaĵoj 
### Vidu ankaŭ 
* Legomĝardeno de la Reĝo

### Eksteraj ligiloj 
### Bibliografio 
Kategorio:Parkoj en Francio
Kategorio:Palacoj de Francio
Kategorio:Versailles
Kategorio:Kastelo de Versailles
Indonezia falketo

La **Indonezia falketo** (*Microhierax fringillarius*) estas specio de rabobirdo de la familio de Falkedoj kaj genro de Falketoj, kiu komponiĝas el tre malgrandaj falkoj de Azio.

Ĝi estas unu el la plej malgrandaj rabobirdoj, tipe inter 14–16&nbsp;cm longa. Ĝi estas indiĝena kaj komuna specio de loĝantaj birdoj de Brunejo, Birmo, suda Tajlando, Malajzio, Singapuro kaj ĉefe en Indonezio de kio venas la komuna nomo.

Ili nestumas en arbotruoj. La vosto estas nigra kun blankaj markoj en suba vosto.

## Referencoj 
Kategorio:Falkoformaj
Kategorio:Falkedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Thusis (komunumaro)

La **komunumaro Thusis** estas administra unuo de Kantono Grizono kaj parto de la distrikto Malantaŭa Rejno. Ĝi havis 5080 loĝantojn la 31-an de decembro 2009. Ĝia ĉefloko estas Thusis.

## Geografio 
La komunumaro Thusis situas okcidente de la Malantaŭa Rejno kaj konsistas el la komunumo de la suba Heinzenberg.

## Komunumoj de la komunumaro Thusis 
La komunumaro Thusis konsistas (stato en 2009) el 6 komunumoj, el kiuj ĝia ĉefloko Thusis estas la plej granda. Jen la listo:

## Historio 
La komunumaro Thusis estis kreita kadre de la nova administra ordo de la jaro 1851 el parto de la najbararoj de la supera tribunalo Thusis. La tiam kreita komunumaro apartenis ĝis la jaro 2000 al la distrikto Heinzenberg kaj ek de 2001 post la dissolvo de la distrikto Heinzenberg al la distrikto Malantaŭa Rejno.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 

!
Koluma falketo

La **Koluma falketo** (***Microhierax caerulescens***) estas specio de rabobirdo de la familio de Falkedoj kaj genro de Falketoj, kiu komponiĝas el tre malgrandaj falkoj de Azio.

Ĝi troviĝas en Bangladeŝo, Butano, Kamboĝo, Ĉinio, Pakistano, Barato, Laoso, Birmo, Nepalo, Tajlando kaj Vjetnamio. Ties natura habitato estas moderklimataj arbaroj. Temas pri specio de komunaj loĝantaj birdoj en deciduaj arbaroj, arbarklarejoj kaj arbarbordoj de ĉiamverdaj arbaroj.

## Aspekto 
La Koluma falketo estas tre malgranda rabobirdo nur 8-13 cm longa kaj 35-50 g peza. Ĝi estas membro de la grupo de plej malgrandaj rabobirdoj de la mondo. Ĝi havas nigrecajn al malhelgrizajn (kun iom da blueca nuanco kiu estas tialo por la latina scienca nomo) suprajn partojn (krono, dorso, fugiloj kaj vosto) kun blankaj malgranda frunto, larĝega superokulo kaj kompleta **kolumo**, kiu nomigas la specion. La blankan vizaĝon trapasas larĝa **traokula strio**. La subaj partoj estas ĉefe blankaj, kun ruĝeca nuanco en gorĝo, femuroj, flankoj kaj subvosto. La kruroj kaj malgranda hokoforma beko estas malhelgrizaj.

## Subspecioj 
Oni konas du subspeciojn de *Microhierax caerulescens *:

* *Microhierax caerulescens caerulescens* - de orienta Himalajo en Barato kaj Nepalo al Asamo.
* *Microhierax caerulescens burmanicus* - de Birmo al suda Hindoĉinio.

## Referencoj
* BirdLife International 2004. Microhierax caerulescens. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 24an de julio 2007.

Kategorio:Falkoformaj
Kategorio:Falkedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Tripieduloj

**La Tripieduloj** estas la nomo de malamikoj de la homaro en samnoma libroserio de John Christopher.

La serio konsistas el 4 libroj:
* La Blankaj Montoj (1967)
* La Urbo de Oro kaj Plumbo (1968)
* La Fajrbaseno (1968)
* Kiam Venis la Tripieduloj (1988)

Kategorio:Sciencfikcio
Kategorio:Fikciaj eksterteranaj specioj
Varadka

**Varadka** (hungare *Váradka* rutene *Варадка* [varadka], germane *Kleinwardein*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Varadka situas laŭ la pola landlimo, meze de sakovojo (sen trairejo). Bardejov troviĝas je 17&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1470 en formo *"Warathka"*. En 1600 oni komputis tie 3 impostopagantojn kaj muelejon. En 1715 16 familioj vivis en la vilaĝo. En 1828 471 vilaĝanoj loĝis en 60 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Váradka 246 homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Bardejov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Varadka 168 homoj, (127 slovakoj, 26 ciganoj).

## Vidindaĵoj 
* grekokatolika ligna preĝejo de 1924

Kategorio:Municipoj en distrikto Bardejov
2493 Elmer

'*2493 *Elmer'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de Richard Eugene McCrosky, Cheng-Yuan Shao, G. Schwartz, J. H. Bulger kaj aliaj teamanoj de la Observatorio Oak Ridge (tiam konata sub la nomo de *George R. Agassiz Station*) en Harvard (Masaĉuseco, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan  Charles Wesley Elmer (1872—1954), unu el la fondintoj de la kompanio *PerkinElmer Corporation''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio Oak Ridge
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Falkenoj

**Falkenoj** estas subfamilio de birdoj de la familio de Falkedoj. En ties tradicia klasigo, ĝi enhavas la falkojn, falketojn kaj nanofalkojn. Depende de la fakuloj, Falkenoj povas inkludi la karakarojn kaj/aŭ la Ridfalkon.

## Notoj 
Kategorio:Falkoformaj
Kategorio:Falkedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
2494 Inge

'*2494 *Inge'''* estas mezgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell en la Konteo Coconino, apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Jay L. Inge'', kartografon ĉe U.S. Geological survey kaj amikon de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Neuquén

**Neuquén** [neŭkEn] estas urbo kaj ĉefurbo de la argentina provinco de Neuquén, situa en oriento de la provinco, ĉe la kunfluo de la riveroj Limay kaj Neuquén. La urbo havas populacion de pli da 265,000 loĝantoj, kio faras ĝin la plej granda urbo en Argentina Patagonio. Ĝi troviĝas en la plej orienta pinto de la provinco, kien ĝi estis lokigita de la tiama guberniestro komence de la 20a jarcento kontraŭ la popola sento, kiu petis lokigon pli proksiman al la limo kun Ĉilio. La 19an de majo de 1904 oni faris tiun decidon por profiti la pli facilan eliron de varoj per fervojo, kiu atingis nur tiun lokon; oficiale la urbo estis fondita la 12an de septembro de 1904 kaj tuj poste prosperiĝis.

Ĝi formas kunurbejon kun la urboj de Plottier (provinco Neuquén) kaj Cipolletti (provinco Río Negro), nomata Neuquén - Plottier - Cipolletti, kiu povus esti konsiderata la "ĉefurbo de Comahue". Krome je malmultaj kilometroj troviĝas la urbo de Centenario.

## Vidu ankaŭ 
* Neuquén (stacidomo)
* Neuquén Cargas (stacidomo)


Kategorio:Urboj de Argentino
Gland (Yonne)

**Gland** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 46&#160;loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

__TOC__
## Geografio 
Gland etendiĝas sur 16.67&#160;km², kaj havis 46&#160;loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 2.8&#160;homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo. 

## Historio 
La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ino Sandrine Neyens, kiu do fariĝis la loka urbestro.

## Administrado 
Gland apartenas al la kantono de Cruzy-le-Châtel, kies ĉefurbo estas Cruzy-le-Châtel. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

## Vidu ankaŭ 
*Komunumoj de Yonne
*Kantono de Cruzy-le-Châtel

## Eksteraj ligiloj 
* Neoficiala retejo pri Gland 

Kategorio:Komunumoj de Yonne
2496 Fernandus

'*2496 *Fernandus''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la Indianaa Programo pri la Asteroidoj elde la Observatorio Goethe Link, apud Broklino en Indianao (Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la usona bestosciencisto kaj genetikisto Fernandus Payne (1881—1977).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Indiana Asteroid Program
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1953