open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Johann Benjamin Busch

**Johann Benjamin BUSCH** (naskiĝinta la 29-a de aŭgusto 1727 en Arnstadt, mortinta samloke la 23-a de oktobro 1802) estis germana teologo.

## Vivo 
En 1750 li iĝis teologia kandidato en Arnstadt. En 1752 li estiĝis paroĥestro de la Nova kirko, en 1773 diakono kaj en 1776 ĉefdiakono. Finfine li ricevis la rangon de superintendanto en 1792.

El liaj infanoj tri aŭ fariĝis pastoroj (ekz. Gabriel Christoph Benjamin Busch) aŭ edzinigis al pastoroj!

## Literaturo 
Andrea Kirchschlager, Ulrich Lappe, Peter Unger (eld.): *Chronik von Arnstadt. Zeittafel/Chronik. Festschrift zur 1300-Jahrfeier der Stadt Arnstadt* (=Veröffentlichungen des Historischen Vereins für Schwarzburg, Gleichen und Hohenlohe in Thüringen, 3), eldonejo Kirchschlager, 1-a eldono, Arnstadt 2003, (ISBN 3-934277-07-1), p. 224

Kategorio:Naskiĝintoj en 1727
Kategorio:Mortintoj en 1802
Kategorio:Germanaj teologoj
Kategorio:Homoj rilataj al Arnstadt
Kategorio:Superintendantoj
Thakoria lingvo

**Thakoria lingvo** (originale - *Hhora Thakorisa* ['χoɾe θakʊ'rizə]) - konstruita lingvo, kiu apartenas al kategorioj de planlingvoj kaj aposterioraj. Dekomence ĝi estis planita kiel lingva eksperimento, celita konstrui lingvon maksimume simila al natura lingvo, ne nur ekstere kaj sone, sed ankaŭ per historio de fonetikaj ŝanĝoj, per principoj de adaptado de pruntovortoj, per apartaj neregulaj vortformoj, per vasta leksikono, kaj per varieco de gramatikaj formoj. Kiel bazo de lingvo estis uzitaj apartaj lingvoj de Eŭropo, unue Latino, albana, serba kaj itala. Tia elekto estis kondiĉita per situo de fikcia Thakoria respubliko sur Balkanoj. Ĉi tia ŝtato kaj ĝia historio, kulturo, literaturo ekis iam malfrue, ol la projekto de lingva eksperimento mem, kiel agrabla kaj interesa aldono al projektado de lingvo.

## Fontoj 
* *Алексеев Ф. Г.*«Hhora по-такорийски - язык»: Знание - сила. - 2014ю №1.-С.122-126. ISSN 0130-1640
* Enciklopedio kaj forumo pri Thakorio kaj Thakoria lingvo 
* Novaĵa blogo en Thakorisa lingvo

Kategorio:Konstruitaj lingvoj
Manó Zichy

**Grafo Manó Zichy** [ziĉi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zichy Manó** aŭ *Zichy-Ferraris Manó* estis hungara oficiro.
Manó Zichy 9 naskiĝis la  1808. Li mortis la  1877 en Budapeŝto.

## Biografio 
Manó Zichy estis edukita germanlingve, li parolis hungare malbone. Komence li estis oficiro, dume li politikadis por la hungaraj interesoj en la parlamento. Komence de la Hungara revolucio de 1848 li aliĝis al la nova hungara armeo en rango majoro. Li havis edzinon sen filo. Post restarigo de la hungara konstitucio li estis senatano.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 9-a punkto)
* http://www.academia.edu/4910718/_Gr%C3%B3f_Zichy_Man%C3%B3_a_f%C3%BCredi_nyarak_kir%C3%A1lya_s_kedvencze_Egy_elfeledett_mosoni_%C3%BAr_a_XIX._sz%C3%A1zadb%C3%B3l

Kategorio:Familio Zichy
Kategorio:Hungaraj oficiroj
Lormont

**Lormont** [] estas franca komunumo en la departemento Gironde, en la regiono Akvitanio. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2011.

## Geografio 
Lormont estas ĉirkaŭurbo de Bordeaux ĉe la dekstra bordo de Garono.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Lormont (stacidomo)
* Bassens-Appontements (stacidomo)
* Komunumoj de Gironde
* Listo de urboj de Francio

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

maldekstra|300px|Mapo


Kategorio:Komunumoj de Gironde
Kategorio:Urboj de Francio
Limona Golfeto

**Limona Golfeto** aŭ en la origina hispana **Bahía Limón** aŭ **Bahía de Limón** kun signifo *Citrona golfeto* estas natura haveno situanta en la norda pinto de la Panama Kanalo, okcidente de la urboj Kolono kaj Cristóbal en la centramerika lando Panamo. Multaj ŝipoj kiuj atendas por eniri en la kanalon restas tie, ŝirmite de la ŝtormoj pere de moleoj.

## Notoj 
Kategorio:Geografio de Panamo
Kategorio:Panama Kanalo
Panamkanalaj kluzoj

[eta|dekstre|La kluzoj Gatunaj de la [Kanalo de Panamo, viditaj al nordo al la Atlantika Oceano.]]
dekstre|eta|Diagramo de la Kanalo de Panamo kiu montras la sekvencon de kluzoj kaj de trapasejoj kiujn ŝipo trapasas dum trairas la kanalon.

La **kluzoj de la Kanalo de Panamo**, kiuj levas la ŝipojn 25,9 m en la plej alta punkto de la Kanalo de Panamo (nome la lago Gatuno), estis tiame unu el la inĝenieraj verkoj plej grandaj siaepoke, duarange nur antaŭ aliaj etapoj de la projekto de la kanalo. Ne estis konstruaĵo el ŝtalbetono komparebla laŭgrande, ĝis la konstruado de la Akvobaraĵo Hoover en la 1930-aj jaroj. La longeco totala de la strukturoj de la kluzoj, inklude la aliron de la muroj, estas de 3 kilometroj (preskaŭ 2 mejloj).

La kluzoj, kiuj havas totalon de ses etapoj, limigas la maksimuman grandon de la larĝeco de la ŝipoj kiuj povas transiri tra la kanalo, konata kiel Panamax. Ĉiu etapo havas du ĉambrojn de kluzoj, duoblante la kapablon de trafiko funkciebla; kune levas la ŝipojn el marnivelo ĝis alto de 25,9 m (85 futoj).

La kluzoj devas esti ampleksigitaj estontece por permesi ke plia kvanto da kaj ŝipoj pli grandaj povu utiligi la kanalon.

## Referencoj 
* Preguntas Frecuentes sobre la Autoridad del Canal de Panamá: https://micanaldepanama.com/educadores/preguntas-frecuentes/
* Historia del Canal de Panamá, de Ira E. Bennett: [http://www.czbrats.com/Menus/bennett.htm ] en inglés
* Una historia del Canal de Panamá, La Autoridad del Canal de Panamá: https://micanaldepanama.com/nosotros/ 
* Cemento kaj betono, Konstruantoj de la Kanalo de Panamo, CZ Brats: http://www.czbrats.com/Builders/100years/rockscement.htm en angla
* La Kanalo de Panamo, de kolonelo George W. Goethals: http://www.czbrats.com/Builders/Goethals/contents.htm en angla

Kategorio:Geografio de Panamo
Kategorio:Kanalo de Panamo
Alajuela Lago

**Alajuela Lago**, kaj en hispana *lago Alajuela* aŭ *lago Alhajuela* ambaŭ kun prononco [alaĥŭEla] kaj signifo *juveleto*, estas artefarita lago ĉe la rivero Chagres kreita de la akvobaraĵo Madden rilata kun la Panama kanalo. La lago Alajuela utilas kiel akvorezervejo por la kanalo, kiu troviĝas sudokcidente de la lago. La riveroj Chagres, Pequení, Boquerón, Salamanca, La Puente, Indio, Piedras, San Cristóbal kaj Escandaloso fluas ene de la lagon. La riveroj de la lago Alajuela kontribuas je 45 % el la totala akvo de la kanalo.

Komence de decembro de 2010, la lago Alajuela alvenis al sia maksimuma registrita akvonivelo, kio devigis al la Panamkanala Aŭtoritato fermi la kanalon de Panamo dum 17 horoj.

La akvorezervejo estis konata kiel lago Madden kiam la Zono de la Kanalo troviĝis sub administrado de Usono kaj ĝi estis renomita post la kontrolo de la teritorio revenis al la suvereneco de Panamo.

Alajuela estas la nomo de provinco de la najbara respubliko Kostariko.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Mapo

Kategorio:Geografio de Panamo
Yerres

**Yerres** []  estas franca komunumo en la departemento Essonne, en la regiono Francilio. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2011.

## Geografio 
[eta|maldekstra|Situo de Yerres en [Essonne]]
Yerres situas  sudoriente de la centro de Parizo ĉe la samnoma rivero.

## Transporto 
La stacidomo de  estas haltejo de la regiona linio RER D.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Essonne
* Listo de urboj de Francio

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Domo kaj Parko Caillebotte, 8 rue de Concy, 91330 Yerres 


Kategorio:Komunumoj de Essonne
Kategorio:Urboj de Francio
Ada Colau i Ballano

**Ada Colau i Ballano** ['aðə ku'law],  [ada kolaŭ] (naskiĝis la  en Barcelono) estas kataluna politikisto, socia aktivulo, urbestro de Barcelono inter 2015 kaj 2023. La  ŝi ekestis la unua urbestrino de Barcelono. Ŝi estas ano de la municipa partio Barcelono Kolektive (BeC).

## Profesia vivo 
Colau naskiĝis en Barcelono kaj studis filozofion je la Universitato de Barcelono.

En 2009 ŝi kunfondis Plataforma d'Afectats per la Hipoteca (Platformo de Damaĝitoj pro Hipoteko) kaj ŝi estis ĝia proparolanto ĝis la 7-a de majo 2014. Poste ŝi laboris en Observatori DESC (Observejo pri Kulturaj, Sociaj kaj Ekonomiaj Rajtoj) de Barcelono. 

La 24-an de majon 2015 dum la municipaj balotoj en Barcelono ŝi venkis balotojn kaj akiris la postenon de urbestro. Ŝi denove estis elektita urbestro en la balotoj de 2019. En la balotado de 2023 ŝi ne akiras la unuan lokon, kaj post negocado de la partioj estas elektita nova urbestro Jaume Collboni de la Socialista Partio de Katalunio.

## Rilato al Esperanto 
eta|Ada Colau (2013)|alternative=|maldekstra
Dum la elektokampanjo en 2015 ŝi uzis Esperanton. La partio uzis reklamafiŝojn en dudek lingvoj kun sloganoj kiel “Ili volas nin solaj – ili vidos nin kunaj”, “La demokratia revolucio apartenas al ĉiuj” kaj "Ada Colau: Urbestrino por la ŝanĝo".

La iniciato pri la esperantigo estis veterana esperantisto, kiu ankaŭ estas aktivulo en la kampanjo de BeC. "La iniciato ricevis kompletan apogon de la kampanjantoj, kiuj krome vidas la ĉeeston de Esperanto kiel kontribuon al la flegado de la kolektiva memoro de la popola Barcelono, urbo kie Esperanto dum multaj jaroj estis simbolo de popola aktivado."

## Eksteraj ligiloj 
* Esperantlingvaj elektoafiŝoj en Barcelono 

## Referencoj 
Kategorio:Sociaj aktivuloj
Kategorio:Katalunoj
Rillieux-la-Pape

**Rillieux-la-Pape** [], en esperanto **Riliozo Papa** estas franca komunumo en la departemento Metropolo Liono, en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2011.

## Geografio 
eta|maldekstra|Situo de Rillieux-la-Pape rilate al Liono
Rillieux-la-Pape situas  nordoriente de Liono, ĉe la rivero Rodano.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Rhône
* Listo de urboj de Francio
* Crépieux-la-Pape (stacidomo)
* Sathonay - Rillieux (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo 


Kategorio:Komunumoj de Metropolo Liono
Kategorio:Urboj de Francio
Ramseso la 3-a

eta|Ramseso la 3-a.
**Usimare Ramseso la 3-a** (literumita ankaŭ **Ramses** kaj **Rameses**) estis la dua faraono de la 20a dinastio kaj estis konsiderata la lasta granda reĝo de la Nova Egipta Imperio kiu plenumis substancan aŭtoritaton super Egiptujo.

Ramseso la 3-a estis filo de Setnaĥte kaj de la reĝino Tij-Merenese. Li estis probable murdita de murdisto dum konspiro estrita de unu el liaj duarangaj edzinoj kaj ŝia plej juna filo.

## Bildaro 

File:Ramses III mummy head.png|Mumio de Ramseso la 3-a.
File:KhonsuTemple-Karnak-Incredible.jpg|Fajne pentritaj reliefoj el la templo Ĥonsu de Ramseso la 3-a ĉe Karnak.
File:Medinet Habu Ramses III. Tempel 02.JPG|Mortotemplo de Ramseso la 3-a ĉe Medinet Habu.
File:SFEC-2010-MEDINET HABU-052.JPG|Pentrita plafono de Neĥbet ĉe la mortotemplo de Ramseso la 3-a ĉe Medinet Habu.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Eric H. Cline kaj David O'Connor, eld. ''Ramesses III: The Life and Times of Egypt's Last Hero'' (University of Michigan Press; 2012) 560 pages; eseoj de fakuloj

## Eksteraj ligiloj 
* Timna: Valo de Antikvaj Kuprominoj

Kategorio:Faraonoj
Kategorio:Historio de Egiptio
Vasco Núñez de Balboa

**Vasco Núñez de Balboa** (ĉ. 1475 - ĉirkaŭ la 12a – 21a de januaro de 1519) estis hispana esploristo, guberniestro, kaj konkistadoro. Li estas plej bone konata ĉar trapasis la Istmon de Panamo al la Pacifika Oceano en 1513, kaj tiele iĝis la unua eŭropano kiu estris ekspedicion kiu vidis aŭ atingis la akvojn de la Pacifiko el la Nova Mondo.eta|250ra|Balboa *ekposedante* la ĵus malkovritan *Sudan Maron*Li veturis al Ameriko en 1500 kaj, post ioma esplorado, setlis sur la insulo Hispaniolo. Li fondis la setlejon Santa María la Antigua del Darién en nuntempa Panamo en 1510, kiu estis la unua konstanta setlejo de eŭropanoj en la kontinento Ameriko (ĉar setlejo de Alonso de Ojeda de la antaŭa jaro ĉe San Sebastián de Urabá jam estis tiam abandonita).

## Vidu ankaŭ 
* Epoko de Malkovroj
* Núñez de Balboa (metroo de Madrido)

## Referencoj 
## Literaturo 
* 
* 
* 
* (Online book)*Historia General de las Indias*. Chapters LVII to LXVI. Francisco López de Gómara. Medina del Campo, 1553; Zaragoza, 1555
*(PDF format )*Compendio de Historia de Panamá * . pp.&nbsp;156 – 171. Juan B. Sosa y Enrique J. Arce. Panamá, October, 1911
* *Encyclopedia Ilustrada Cumbre - Tomo 10*. pp.&nbsp;186 – 188. 32nd edition - 1993. Editorial Hachette Latinoamérica, S. A. de C. V., México. ISBN 970-611-125-5
* *Historia general y natural de las Indias*. Gonzalo Fernández de Oviedo y Valdés. Madrid, 1850
* *Relación de los sucesos de Pedrarias Dávila*. Pascual de Andagoya. III. Madrid, 1829
* Discoverers Web: Balboa 

## Eksteraj ligiloj 
* Vivo kaj ilustracioj 
* Biografio de Núñez de Balboa 
* Biografio de Núñez de Balboa
* Malkovrintoj el Jerez: Vasco Núñez de Balboa 
* Vasco Núñez de Balboa 
* Biografio de Vasco Núñez de Balboa 
* Fondo de Santa María la Antigua del Darién
* Vasco Núñez de Balboa kaj la malkovro de la Suda Maro
* Morto de Vasco Núñez de Balboa
* La Balboa monumento

Kategorio:Historio de Panamo
Kategorio:Hispanaj esploristoj
Kategorio:Pacifiko
Kategorio:Ekzekutitaj personoj de Hispanio
(13789) 1998 UZ28

**(13789) 1998 UZ28** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Arthalo Budapeŝto

La **Arthalo Budapeŝto** () estas ekspoziciejo ĉe la Heroa Placo *(Hősök tere)* en Budapeŝto, Hungario. Ĝi uzas ankaŭ la germanan nomon **Kunsthalle**. Antaŭ la malfermo la malnova "arthalo" funkciis en alia loko.
eta|Műcsarnok en 2010
eta|Aerfoto pri la Arthalo
La Arthalo estis malfermita en decembro 1895; la planojn por ĝia konstruado verkis Albert Schickedanz kaj Fülöp Herczog. La konstrustilo uzas elementojn de diversaj stildirektoj, sed ne de la tiam ekestanta secesia stilo. Lajos Deák-Ébner pentradis la murpentraĵojn.

Kontraŭe situas (tra la placo) Belarta Muzeo (Budapeŝto).
Al la halo ne apartenas propra kolektaĵo de artaj verkoj, ĝi servas al ŝanĝiĝantaj ekspozicioj.

Menciindas, ke en 1989 en ŝtuparoj de la Arthalo okazis ceremonio pri reentombiĝo de martiroj de Hungara revolucio de 1956.

En la 2010-aj jaroj direktoro de la Arthalo estas György Szegő (arkitekto).

## Eksteraj ligiloj 
* 
eta|maldekstre|300px|Triangulo ornama de la Arthalo

Kategorio:Konstruaĵoj en Budapeŝto
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1890-1899
Hunspach

**Hunspach** (jen france, origine germane kaj alemane) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Bas-Rhin*, en la historia kultura regiono regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono *Grand Est* ("Granda Oriento"). Fine de  en la komunumo vivis . Ĝi apartenas al la asocio “La plej belaj vilaĝoj de Francio”.

## Geografio 
eta|maldekstra|Preĝejo en Hunspach
Hunspach situas en la regiona natura parko de Nordaj Vogezoj,  de la landlimo kun Germanio.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Bas-Rhin
* Hunspach (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Hunspach} en la retejo de La plej belaj vilaĝoj de Francio


Kategorio:Komunumoj de Bas-Rhin
Kategorio:Plej belaj vilaĝoj de Francio
Non, je ne regrette rien

[eta|dekstra|300px|[Édith Piaf.]]
***Non, je ne regrette rien*** estas franca kanto komponita en 1956, rekonata pro la interpreto de la tutmonde fama kantistino Édith Piaf la 10-an de novembro 1960. La teksto estis verkita de Michel Vaucaire, la muziko komponita de Charles Dumont kaj ĝia titolo tradukeblas kiel "Ne, mi bedaŭras nenion".

Piaf dediĉis ĝian interpreton al la Franca Fremdula Legio. En la momento kiam ŝi ekkantis kaj surbendigis la kanton, Francio troviĝis en militista konflikto, la Alĝeria Milito de Sendependeco (1956-1962), kaj la legio, kiu premis por ŝtatpuĉo kontraŭ la civila registaro de Alĝerio altrudita de De Gaulle, la Fremdula Legio adoptis la kanton kiam la rezistado estis rompita en aprilo 1961.

## Interpretoj 
La kanto estis interpretita poste de diversaj artistoj kaj estis uzita de Bad Boys Blue, Johnny Hallyday, Tina Arena, Isabelle Boulay, Dalida (en itala kaj en hispana lingvoj), Raphael, Estela Raval, Vicky Leandros (en germana lingvo), Les Garçons Bouchers, Garou, Patricia Kaas, Mireille Mathieu, Marc Lavoine, Nicole Martin, Amy Diamond, la franca regea grupo Danakil, en la turniro de 2009, Julie Pietri, Elena Roger, Rammstein, Marie-Chantal Toupin, In-Grid, Natasha Saint-Pier, Cássia Eller, Javiera Mena, inter aliaj. Ĝi estis la muzikaĵo kiu metis finon al la biografia filmo pri Piaf, *"La vivo rozkolora"* kies ĉefrolulo estis Marion Cotillard kaj kiu gajnis la Oskar-premion pro ĝi en 2007.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* «Non, je ne regrette rien» interpretita de Édith Piaf, en la arĥivoj de la Institut national de l'audiovisuel, 1960
* Esperanta traduko

Kategorio:Franca kanzono
Kategorio:Kantoj de Édith Piaf
(13791) 1998 VC

**(13791) 1998 VC** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Tecuo Kagaŭa elde la Observatorio Gekko apud Kannami (Gubernio Ŝizuoka, Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tecuo Kagaŭa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Galura Supo

**Galura Supo** (itale *Zuppa Gallurese*,* *galure *Suppa Cuata* /'suppa ku'ata/) estas tipa manĝaĵo en Galuro, nordo-orienta Sardio; ĝia loka nomo signifas "kaŝitan supon".

Tipa de la homonima nordorienta areo de Sardio, ĝi estas farita el tavoloj de malfreŝa pano trempitaj en buljono de bova aŭ ŝafa viando (aŭ legoma buljono por vegetaranoj), alternante kun freŝa elbovina fromaĝo (gallure* casgiu spiattatu* /'kaju spja'tatu/) kaj diskrecie oni povas uzi raspitan *pekorinon*. Oni povas aldoni diversajn odorojn kiel mento, fenkolo, petroselo kaj spicojn kiel koriandro, cinamo, karvio, kariofiloj, muskato, ilicio.

Ĉefa manĝaĵo de la galuranoj, ambaŭ kaj por la altaj klasoj kaj por la malaltaj klasoj. La Galura Supo estas konsiderita la unua de la elstaraj geedziĝaj receptoj konitaj per termino *li* *coi */li koj/*, *eventoj por kiu estis kunvokitaj famaj kuiristinoj. Nuntempe eblas gustumi tiun pladon en diversaj interpretoj depende de la loko, inter ili aparte konata troviĝas la "supo viddalbese" tipa Viddalba supo.

Ankaŭ estas la varianto kiu uzas la *spianata* (tipa sarda pano) anstataŭ malfreŝa pano (ĉiuj aliaj ingrediencoj restos same). Ĝi estas tre bongusta manĝaĵo kaj malgraŭ estas iom longa por prepari, ĝi estas ne malfacila, nur havi kelkajn malgrandajn sagacecojn.

## Tradukfonto 
Kategorio:Itala kuirarto
Néré

**Néré** [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 765 loĝantojn en la jaro 2011.

## Geografio 
eta|maldekstra|Preĝejo en Néré
Néré situas en la oriento de Charente-Maritime,  oriente de Saint-Jean-d'Angély.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente-Maritime

Kategorio:Komunumoj de Charente-Maritime
13792 Kuščynskyj

'*13792 *Kuščynskyj''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la ĉeĥaj geedzastronomoj Jana Tichá kaj Miloš Tichý elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice en Ĉeĥa Respubliko.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la ĉeĥa fotisto Taras Kuščynskyj (1932–1983), konata pro lia belaj  de virinaj formoj, inklude belartaj studoj de nudoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Miloš Tichý
Kategorio:Malkovrita de Jana Tichá
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Trabo (arkitekturo)

eta|dekstra|250ra|Ligno - ŝtalo - armita betono.
En arkitekturo **trabo** estas longa, dika peco el ligno, ŝtalo aŭ armita betono, kiu havas plenprofilan sekcon (ĉe betono kaj ligno) aŭ ekz. I-forman (ĉe ŝtalo), kaj estas streĉata precipe per flekso, tondo, ev. ankaŭ tordo; en konstrufako ĝi distingiĝas kiel plafontrabo (solivo), ĉeftrabo, framtrabo.

Laŭ Francisko Azorín **trabo** estas *Longa prismo el ligno, metalo, betono, k. c., uzata diverscele en konstruado.* Li indikas etimologion el la latina *trabs, trabis* (trabo). Kaj li aldonas liston de teknikaj terminoj, kiel *trabaĵo*, por starigaĵo per traboj k. tabuloj por helpi dum konstruado meti, levi k. mallevi materialojn k. laboristojn; trabeto, trabego, trabaro, ĉeftrabo, T-trabo, duobla T-trabo, U-trabo, ĵaluzia trabo, aĵura trabo, armita trabo, Howa trabo, premtrabo, tirtrabo, fiksa trabo.

## Vidu ankaŭ 
* Betono
* Grundtrabo (Betonaj traboj inter izolitaj fundamentoj por konstruaĵoj)
* Reltrabo aù Ŝpalo (traboj en fervojoj)
* Germana Itinero de Trabligna Arkitekturo ()

## Notoj 
Kategorio:Arkitekturo
Kategorio:Konstruado
Flekso (mekaniko)

upright=1.4|eta|Trabo antaŭ kaj malantaŭ la apliko de forto
La **flekso** de korpo (kutime trabo), estas la streĉo, kiu deformas ĝin perpendikle al ĝia longa akso. Tiu deformado estas la rezulto de fortoj, kiuj agas perpendikle al la longa akso mem. La flekso okazas, kiam la vektoro de la momanto aganta al la trabo estas orta al ĝia akso kaj la rezultanta deformado estas orta al la vektoro de la momanto kaj al la akso.

Dum pura flekso la materialo estas nur tirata kaj kunpremata, ne okazas tondo. En la meza parto de la trabo ekzistas neŭtrala fibro, kiu estas senstreĉa. Ĝi estas nek tirata nek kunpremata.
maldekstra|260px|eta|flekso de trabo - neŭtrala fibro
Laŭ la teorio de Euler-Bernoulli la streĉo kreskas proporcie al la distanco de la neŭtrala fibro.

{\sigma_f}= \frac{M_f }{J} \cdot y

* \sigma_f estas la streĉo en (MPa);
* Mf estas la fleksa momanto (Nmm)
* y estas la distanco de la konsiderata areo de la neŭtrala fibro (mm);
* J estas la inercimomanto de la sekco rilate al la neŭtrala fibro (mm4)

Kategorio:Mekaniko
Kategorio:Statiko
Trabo (heraldiko)

eta
eta
**Trabo** en heraldiko estas figuro en formo de horizontala larĝa strio meze de la blazonŝildo.

Povas ĉeesti ankaŭ pluraj traboj sur la ŝildo. Ĉikaze, ili estas pli mallarĝaj.

La trabo ankaŭ povas surhavi desegnaĵon aŭ patroneon.

## Referencoj 
Kategorio:Heraldiko
13804 Hrazany

'*13804 *Hrazany''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la ĉeĥaj astronomoj Miloš Tichý kaj Zdeněk Moravec elde la Observatorio Kleť, proksime de České Budějovice en Ĉeĥa Respubliko.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la ĉeĥa vilaĝo Hrazany, situejo de antikva kelta urbo en mezbohemia regiono super la rivero Vultavo en regiono de oraj minejoj. Tiu urbo, de areo de ĉirkaŭ 75 akreoj, estis establita en la 2-a jarcento a.K. kaj detruita en la 1-a jarcento p.K.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Miloš Tichý
Kategorio:Malkovrita de Zdeněk Moravec
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Palaco Sándor (Budapeŝto)

**Palaco Sándor** [ŝAndor] (=Aleksandro) estas klasikisma historia monumento en Budapeŝto, en Vár (distrikto).
eta|maldekstre|Palaco Sándor

## Historio 
La palaco prenis la nomon pri familio Sándor. Tiu familio konstruis la palacon inter 1803–1806. La arkitekto estis Mihály Pollack. En 1881 la hungara ŝtato aĉetis ĝin por la aktuala ĉefministro. En fino de la 2-a mondmilito restis el la palaco nur ruino. La konstruaĵo estis renovigita ekstere en 1990, poste plene en 2002. En la sekva jaro la palaco estas sidejo de la aktuala prezidanto kaj ties ofico.
[eta|[George W. Bush kaj László Sólyom renkontiĝis en la palaco en 2006]]

## Konstruaĵo 
La palaco situas sola havanta unu etaĝon. En mezo de la fasado estas la ĉefenirejo. Interne estas malgranda interna korto. Antaŭ la palaco nun estas placo, sed ĝis 1945 tie estis diversaj domoj, kiuj detruiĝis dum la sieĝo.

## Fontoj 
* historio
* bildaro 

Kategorio:Palacoj en Budapeŝto
So (kanao)

**そ** (hiragana) aŭ **ソ** (katakana) estas litero de la japana kanao. Prononcata kiel [so]. Tiu litero estas 15-a litero de Goĵūon, 18-a litero de Iroha.

## Variantoj 
### Zo 
**ぞ** (hiragana) aŭ **ゾ** (katakana) estas prononcata kiel [zo~dzo]. Tiu litero estas signifata So kun Dakuten, Sekve voĉa [so].

## Origino 
* Hiragana: .
* Katakana: Supro de .

## Transliterumoj 
### So 
* Latinigo
** Esperanto: so
** Transskribado Hepburn: so
** Kunrei-siki: so
** Ĉeĥa/ Slovaka: so
** Hungara: szo
* Ciriligo
** Rusa: со
** Ukraina: со

### Zo 
* Latinigo
** Esperanto: zo
** Transskribado Hepburn: zo
** Kunrei-siki: zo
** Ĉeĥa/ Slovaka: zo
** Hungara: zo
* Ciriligo
** Rusa: дзо, зо
** Ukraina: дзо, зо

## Aliaj informoj 
* Brajlo:Dosiero:Braille_W.svg
* Morsa kodo: - - - •
* Literuma alfabeto: そろばんのソ [soroban no so] (So en abako)

## Komputilaj kodoj 
### Hiragana 
* Unikodo:
** So: U+305D
** Zo: U+305E
* JIS X 0213:
** So: 1-04-29
** Zo: 1-04-30

### Katakana 
* Unikodo:
** So: U+30BD
** Zo: U+30BE
* JIS X 0213:
** So: 1-05-29
** Zo: 1-05-30

Kategorio:Kanaoj
Ta (kanao)

**た** (hiragana) aŭ **タ** (katakana) estas litero de la japana kanao. Prononcata kiel [ta]. Tiu litero estas 16-a litero de Goĵūon, 16-a litero de Iroha.

## Variantoj 
### Da 
**だ** (hiragana) aŭ **ダ** (katakana) estas prononcata kiel [da]. Tiu litero estas signifata Ta kun Dakuten, Sekve voĉa [ta].

## Origino 
* Hiragana: 太
* Katakana: Supro de 多

## Transliterumoj 
### Ta 
* Latinigo
** Esperanto: ta
** Transskribado Hepburn: ta
** Kunrei-siki: ta
** Ĉeĥa/ Slovaka: ta
** Hungara: ta
* Ciriligo
** Rusa: та
** Ukraina: та

### Da 
* Latinigo
** Esperanto: da
** Transskribado Hepburn: da
** Kunrei-siki: da
** Ĉeĥa/ Slovaka: da
** Hungara: da
* Ciriligo
** Rusa: да
** Ukraina: да

## Aliaj informoj 
* Brajlo:Dosiero:Braille_O.svg
* Morsa kodo: - •
* Literuma alfabeto: 煙草のタ [tabako no ta] (Ta en tabako)

## Komputilaj kodoj 
### Hiragana 
* Unikodo:
** Ta: U+305F
** Da: U+3060
* JIS X 0213:
** Ta: 1-04-31
** Da: 1-04-32

### Katakana 
* Unikodo:
** Ta: U+30BF
** Da: U+30C0
* JIS X 0213:
** Ta: 1-05-31
** Da: 1-05-32

Kategorio:Kanaoj
Ĉi (kanao)

**ち** (hiragana) aŭ **チ** (katakana) estas litero de la japana kanao. Prononcata kiel [ĉi, IFA:tɕi]. Kune malgrandaj [j-] kanaoj, tio havas [ĉ-, IFA:tɕ-] sonon. Tiu litero estas 17-a litero de Goĵūon, 8-a litero de Iroha.

## Variantoj 
### Ĝi 
**ぢ** (hiragana) aŭ **ヂ** (katakana) estas prononcata kiel [ĝi, IFA:dʑi]. Tiu litero estas signifata Ĉi kun Dakuten, Sekve voĉa [ĉi]. Moderna japana ne havas distingon de じ(Ĵi) kaj ぢ.

## Origino 
* Hiragana: 知
* Katakana: 千

## Transliterumoj 
### Ĉi 
* Latinigo
** Esperanto: ĉi/ ĉ-
** Transskribado Hepburn: chi/ ch-
** Kunrei-siki: ti/ ty-
** Ĉeĥa/ Slovaka: či/ č-
** Hungara: csi/ cs-
* Ciriligo
** Rusa: ти, чи/т-(ю,я,ь,ё), ч-
** Ukraina: ті, чі/т-(ю,я,ь), ч-

### Ĝi 
* Latinigo
** Esperanto: ĝi/ĝ-
** Transskribado Hepburn: ji/j-
** Kunrei-siki: di/dy-
** Ĉeĥa/ Slovaka: dži/dž-
** Hungara: dzsi/dzs-
* Ciriligo
** Rusa: дзи, джи/дз-(ю,я,ь,ё), дж-
** Ukraina: дзі, джі/дз-(ю,я,ь), дж-

## Aliaj informoj 
* Brajlo:Dosiero:Braille_R.svg
* Morsa kodo: • • - •
* Literuma alfabeto: 千鳥のチ [ĉidori no ĉi] (Ĉi en pluvio)

## Komputilaj kodoj 
### Hiragana 
* Unikodo:
** Ĉi: U+3061
** Ĝi: U+3062
* JIS X 0213:
** Ĉi: 1-04-33
** Ĝi: 1-04-34

### Katakana 
* Unikodo:
** Ĉi: U+30C1
** Ĝi: U+30C2
* JIS X 0213:
** Ĉi: 1-05-33
** Ĝi: 1-05-34

Kategorio:Kanaoj
Ernst-Wilhelm Arnoldi

eta|Memorigtabulo sur lernejo en Gotha.

**Ernst Wilhelm ARNOLDI** (naskiĝinta la 21-a de majo 1778 en Gotha, mortinta samloke la 27-a de majo 1841) estis germana asekur- kaj ekonomipolitikisto.

## Vivo 
La filo de la komercisto Ernst Friedrich Arnoldi kaj urba konsilisto el Gotha trejnitis en Hamburg de 1794-99 kiel komercisto praktike kaj ĉe J.H. Büsch teorie. Poste li laboris en la patra entrepreno kie li baldaŭ iĝis kompaniano. En 1804 la patro estis fondinta fabrikon de koloroj en Gotha kaj fabrikon de ordinara fajenco en Elgersburg en 1809.

La de Arnoldi fonditaj superregionaj asekurkompanioj pri bruldamaĝoj (1819-21) kaj pri asekuroj pri vivo (1827), ambaŭ bazitaj sur la principo de reciproka subteno, celis ankaŭ la rompon de monopolo de fremdlandaj asekurkompanioj en Germanlando. Tiel ankaŭ la forfluo de kapitalo ekster la landon haltus.
La principo de reciprokeco kaj partopreno en la profito permesis krome reduktegi la askurkotizojn.

## Diversaj engaĝiĝoj 
Arnoldi ankaŭ fondis la *Halon de la gildoj* (1817) kaj la unuan germanan komercistan lernejon (Gotha, 1818) iĝante pioniro de la fakinstruado komerca en Germanio. Krome li engaĝiĝis por la farado de betsukero kaj igis la germanajn sukerfabrikantojn unuiĝi en 1841 kartele post la troa malaltigo de la dogantarifoj pri sukero en kontrakto kun Nederlando de 1839. Kun Friedrich List li preparis la fondon de la Germana Doganunio. Arnoldi krome ege interesiĝis pri la planoj de List koncerne faradon de turingia fervoja reto.

## Vidu ankaŭ 
* Burĝa turo
* Muzeo pri asekuroj (Gotha)

## Eksteraj ligiloj 
Biografio ĉe *NDB*.

Kategorio:Homoj rilataj al Gotha
Kategorio:Germanaj matematikistoj
Kategorio:Asekurkompanioj
Muzeo pri asekuroj (Gotha)

La **Muzeo pri asekuroj** (germane: *Museum der deutschen Versicherungswirtschaft*) troviĝas en Gotha, Germanujo (Bahnhofstraße 3a).

## Historio 
For estas la tempoj kiam Gotha ankoraŭ bonmotive reklamis por si kiel *urbo de la asekurkompanioj*. La Malvarma milito kaj la divido de Germanlando ĝis 1990 finis definitive tradicion de pli ol unu jarcento. Ĉio komenciĝis en 1820 respektive en 1827 per la instalo de la bazaj - por la unua foje superregionaj - asekurkompanioj specialigitaj kontraŭ bruldamaĝoj kaj pri asekuroj pri vivo, sub la formo de societoj de reciproka helpo.

Malfermitis en 1998 muzeo siaspece unika sub la nomo *Gothaer Haus der Versicherungsgeschichte*, sur historia loko. Post nova konceptigo de la ekspozicio ĝi nomiĝas ekde somero 2009 *Deutsches Versicherungsmuseum E.W. Arnoldi*. Ne estas hazarde elektita la nova nomo sed por fari grandan omaĝon al la patro de la germana asekurkompaniado, Ernst-Wilhelm Arnoldi.

## Kolektoj 
La muzeo gastas en domo konstruita en 1893/94, kie iam estis la banko *Neue Lebensversicherungsbank*. La impona historiisma konstruo faritis laŭ planoj de Bruno Eelbo. Parto de la muzeo estas ankaŭ la Arnoldi-salonego en la unua etaĝo. Al tio kondukas fortimpresa, vitre tegmentita ŝtuparo. Ĉe ties fino memorigas tripartita marmorciklo de la lepsika skulptisto Adolf Lehnert pri la vivetapoj de la homoj.

Konsistigas la muzeon la historia kunvena salonego (la jam menciita Arnoldi-salono) kaj la koridoroj de la domo. Ĝin uzas ekde 1995 la turingia financtribunalo kaj la socialtribunalo de Gotha. Tamen povas esti postflarataj asekurkompaniaj spuroj ĉie ajn en la domo: ankaŭ la skulptaĵoj ĉe la enirejo de la novrenesanca konstruaĵo estas de Lehnert temantaj pri du aliaj temoj en kunteksto kun asekuro - ĝojo kaj malĝojo.

## Literaturo 
Sparkassen-Kulturstiftung Hessen-Thüringen (eld.): *Kulturelle Entdeckungen. Thüringen. Band 3*, 2010, ISBN 978-3-7954-2461-9, p. 108-109

## Eksteraj ligiloj 
*malnova hejmpaĝo  
*hejmpaĝo nuna

Asekuro
Kategorio:Asekuro
Kategorio:Konstruaĵoj en Gotha
Kategorio:Muzeoj fonditaj en la 19-a jarcento
Gedeon Ráday (1872 - 1937)

**Grafo Gedeon RÁDAY** [rAdai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ráday Gedeon** estis hungara politikisto, ministro. Lia nobela antaŭnomo estis *rádai*. Ankaŭ lia samnoma patro Gedeon Ráday (1841) estis ministro.
eta|Gedeon Ráday estas la 4-a el maldekstro

Gedeon Ráday http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html naskiĝis la  1872 en Budapeŝto. Li mortis la  1937 en Iklad.

## Biografio 
Gedeon Ráday frekventis lernejojn en sia naskiĝurbo kaj Vieno. Li komencis sian karieron en administrado de Pest-Pilis-Solt-Kiskun, krome li politikadis en la senato. Li edziĝis en 1899, sed li neniam havis idon. Inter 1910-1917 li estis departementestro, poste li soldatiĝis. En 1921 li estis ministro, en la sekva jaro elektita parlamenta deputito.

## Fontoj 
* hungara biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero R, poste serĉu la nomon)

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Ministroj pri internaj aferoj de Hungario
Kategorio:Hungaraj grafoj
Chris Pratt

dekstra|eta|Chris Pratt
**Chris PRATT** naskiĝis  en Virginio kiel Christopher Michael Pratt estas usona aktoro.

## Filmaro 
### Televido 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj televidaktoroj
Kategorio:Usonaj voĉaktoroj
Kategorio:Usonaj kinproduktoroj
Kategorio:Norvegdevenaj usonanoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Usono
Friedrich List

**Friedrich LIST** (naskiĝinta la 6-a de aŭgusto 1789 en Reutlingen, mortinta la 30-a de novembro 1846 en Kufstein) estis germana ekonomia teoriisto kaj politikisto. Li konsideratas fondinto de la germana politika ekonomio kaj pioniro de la ekonomia unuigo de Germanlando.

## Biografio 
eta|*Nationale System der politischen Ökonomie*, 1930
La filo de tanisto instruis sin mem kaj engaĝiĝis frue por la nacia-liberaj ideoj de revolucia vekiĝo en Germanlando. En 1817 li iĝis profesoro pri ŝtata ekomonio en Tübingen, kiun postenon li perdis jam en 1820. Kialo estis la fondo de la *Ĝenerala germana asocio komercada-metiada* (germane: *Allgemeiner Deutscher Handels- und Gewerbeverein*) en Frankfurt am Main kune kun entreprenestroj kaj komercistoj. Tiu asocio reklamis por la nuligo de ne malpli ol 38 doganaj limoj ene de la Germana Federacio. La fondo de la Germana Doganunio en 1834 realigis tiun celon finfine.

Pro liaj postuloj je demokratiaj reformoj li perdis la stato de deputito en la landa asembleo de Virtembergo (ekde 1820) kaj eĉ malliberigitis en 1822 dek monatojn en citadela prizono. En 1825 li devis fuĝi en Usonon el kie li revenis kiel usona konsulo en 1832. Li ankaŭ planis instali tutgermanan fervojan liniaron; por tio li fondis en 1834 en Leipzig la asocion *Leipzig-Dresdner Eisenbahngesellschaft*.

En lia majstroverko ekonomiteoria *Das nationale System der politischen Ökonomie* (1841, nefinite) li kontraŭ la klasika doktrino de Adam Smith pri la libera komerco metis sian *Teorion de la produktivaj fortoj* kun plia respekto de ekonomia praktiko.

Por subteni la evoluigon de la nacia industrio li propagandis la instalon nedaŭraj doganoj por protekti sin kontraŭ superpezaj eksterlandaj konkurentoj. Tion li taksis necesa paŝo por fondota doganlibera Centra Eŭropo.

## Fonto 
Eschenhagen, Wieland: "List, Friedrich", en: *Microsoft Encarta 2007*, Microsoft Corporation, 2006 (DVD).

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio ĉe *NDB*.
* Hejmpaĝo de *List-Gesellschaft*.

Kategorio:Germanaj ekonomikistoj
Kategorio:Framasonoj
Kategorio:Fervojo en Germanio
Iktino

**Iktino** (en greka Ἰκτῖνος, *Iktinos*) estis arkitekto aktiva en la mezo de la 5a jarcento a.K. Antikvaj fontoj identigas Iktinon kaj Kalikraton kiel kunarkitektojn de la Partenono.

Paŭzanio identigas Iktinon kiel arkitekto de la Templo de Apolo ĉe Base. Tiu templo estis dorika en la ekstero, ionika en la interno, kaj aligis korintan kolonon, nome la plej frua konata, ĉe la centra malantaŭo de la *naos* (navo). Kelkaj fontoj identigas Iktinon ankaŭ kiel arkitekto de la Telesterion ĉe Eleŭziso, nome giganta konstruaĵo uzita por la Eleŭzisaj Misteroj.

La artisto Jean Auguste Dominique Ingres pentris scenon montrantan Iktion kun la lirisma poeto Pindaro. La pentraĵo estas konata kiel *Pindaro kaj Iktino* kaj estas montrata ĉe la Nacia Galerio (Londono).

## Referencoj
## Fontoj
*Plutarko, *Periklo* 13

Kategorio:Grekaj arkitektoj
Kategorio:Akropolo
Kálmán Tichy

eta|Memora plako de la pentristo Kálmán Tichy en Rožňava
**Kálmán Tichy** [tihi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tichy Kálmán** estis hungara pentristo, grafikisto. Lia frato estis same pentristo Gyula Tichy.

Kálmán Tichy http://www.kieselbach.hu/muvesz/tichy-kalman_1089 naskiĝis la  1888 en Hungara reĝlando en Rozsnyó (nuntempa Rožňava en Slovakio). Li mortis la  1968 en Budapeŝto.

## Biografio 
Kálmán Tichy abiturientis en sia naskiĝurbo, poste li frekventis pentrolernejon de Simon Hollósy en Munkeno, fine li plulernis en arta altlernejo de Budapeŝto. Li ricevis instruistan diplomon en 1911. Post la 1-a mondmilito li restis en sia naskiĝurbo, kie li partoprenis en movado de la hungaroj, dume li pentradis kaj li estis ankaŭ muzeestro. En 1945 li estis deportita al Budapeŝto.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Kisalföldi és gömöri népi építészet* (1991)

## Elektitaj pentraĵoj 
* *Vásári jelenet*
* *Genezáréti csoda*
* *Gorlicei áttörés*

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Kategorio:Hungaraj muzeestroj
Kategorio:Ĉeĥoslovakiaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj tipografoj
Kalikrato

**Kalikrato** (en greka Καλλικράτης, *Kallikratēs*) estis antikva greka arkitekto aktiva en la mezo de la 5a jarcento a.K. Li kun Iktino estis arkitekto de la Partenono (Plutarko, *Periklo*, 13). Surskribaĵo identigas lin kiel arkitekto de la Templo de Atena Nike sur la Akropolo (IG I3 35). Tiu templo estas ĉu la amfiprostilo de la Templo de Atena Nike nune videbla surloke aŭ malgrand-skala antaŭaĵo (naiskos) kies restoj estis trovitaj ĉe la postaj fundamentoj de la templo. Surskribaĵo identigas Kalikraton kiel unu el la arkitektoj de la klasika ĉirkaŭmuro de la Akropolo (IG I3 45), kaj Plutarko krome asertas, ke li dungiĝis por konstrui la Mezan el la tri enormajn murojn kiuj ligis Atenon kaj Pireo.

## Referencoj 
## Fontoj 
* Plutarko, *Periklo* 13

Kategorio:Grekaj arkitektoj
Amfiprostilo

eta|250px|Templo de Atena Nike, ekzemplo de **amfiprostilo**.
En klasika arkitekturo, **amfiprostilo** estas termino uzata por templo kun ambaŭ portikoj kaj antaŭe kaj malantaŭe. La nombro de kolonoj neniam devas superi po kvar antaŭe kaj po kvar malantaŭe. La plej bone konata ekzemplo estas la tetrastilo de la malgranda Templo de Atena Nike ĉe Ateno.

Vidu ankaŭ la ekzemplon de la Templo de Venuso kaj Romo.

## Notoj 
Kategorio:Klasika arkitekturo
Kategorio:Antikva Grekio
Reiner Solenander

**Reiner Solenander** (1524-1601) estis germana kuracisto kaj privata kuracisto de Vilhelmo la Riĉa (1487-1559). Helpata de stipendio de Vilhelmo la 5-a, Duko de Kleve, la riĉulo, li vizitadis la Studiojn en Bolonjo, Pisa, Romo kaj Napolo. En lia epoko granda estis la polemiko de Paracelsus, Giovanni Argenterio kaj Andreo Vesalio kritikante la medicinon de Klaŭdo Galeno. Foriĝante de la kvereloj de sia akademia medio li denove aplikis la farmaciajn konojn pli agnoskitajn de sia epoko. En 1559, li estis nomumita privata kuracisto de la duko Vilhelmo la 5-a, Duko de Jülich-Kleve-Berg, kie li laboris kune kun Johann Weyer.

## Elektita verkaro 
* Reineri Solenandri Apologia: Qua Iulio Alexandrino respondetur pro Argenterio, 1556
* De caloris fontium medicatorum causa, eorumque temperatione libri duo, et Philosophis et Medicis perutiles. Lugduni (Lyon), Apud Joannem Franciscum de Gabiano, 1558
* Consiliorum medicinalium Reineri Solenandri, Budericensis, doctoris, medici Ducis Cliuensium, &c. Sectiones quinque. / Quarum prima ante annos trigintaocto, à Joanne Francisco de Gabiano Lugduni edita,; & cum consiliis celeberrimi medici Ioannis Montani in 16 excusa.; Reliquae quatuor ab auctore jam recens additae. Hanouiae (Hanau), Typis Wechelianis, apud Claudium Marnium & heredes Ioan. Aubrii., 1558
* Consiliorum medicinalium sectiones quinque ..., Rein Solenander, 1596

## Literaturo
* Medicine and the Italian Universities: 1250-1600, Nancy G. Siraisi
* Handbuch der Geschichte der Medizin: Geschichte der Medizin bis Harvey (1628), Michael Benedikt Lessing
* De miraculis mortuorum libri tres, qvibus praemissa dissertatio de ..., Volume 1, Christian Friedrich Garmann
* Gregorii Horsti senioris ... Operum medicorum tomus tertius: continens ..., Gregor Horst, Johann Andreas Endter (Nurenbergo), Wolfgang Endter (Herederos de)
* Mercator: The Man who Mapped the Planet, Nicholas Crane
* Geschichte der Litteratur von ihrem Anfang bis auf die neuesten Zeiten ..., Johann Gottfried Eichhorn, Carl Friedrich Stäudlin
* NCBI Resources

## Vidu ankaŭ

Galen_detail.jpg|Klaŭdo Galeno(121 - 216)
Paracelsus.jpg|Paracelsus(1493-1541)
Oporinus_Johannes_2.JPG|Johannes Oporinus(1501-1568)
Methodi medendi libri sex, quibus omnia.png|Giulio Alessandrini(1506-1590)
Giovanni Argenterio (1513-1572).png|Giovanni Argenterio(1513-1572)
Melchior van Brauweiler-engraving after van Calcar.jpg|Andreas Vesalius(1514-1564)
Johannes_Weyer.JPG|Johann Weyer(1515-1588)
Wilhelm_V_von_J%C3%BClich-Kleve.jpg|Vilhelmo la 5-a(1516-1592)
Arnhem, de Sint Walburgkerk RM8370 foto2 2014-03-10 10.11.jpg|Galenus Weyer(1547-1619)
JohannWilhelmvonJuelichKleveBerg.jpg|Johano Vilhelmo(1562-1609)
Adam_Melchior_(1575-1622).jpg|Melchior Adam(1575-1622)
Horstius_De_natura_motus_1617.jpg|Gregorius Horstius(1578-1636)

Kategorio:Germanaj kuracistoj
Luterana preĝejo (Pécs)

**Luterana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en urbo Pécs.

## Historio 
En la 1540-aj jaroj la luteranoj havis grupon kaj lernejon en Pécs. Depost dominado de turkoj la Habsburgoj malpermesis la luteranismon en Pécs, nur en la 19-a jarcento la luteranoj renaskiĝis. En 1868 estis deklarita luterana grupo. En la sekva jaro ili aĉetis parcelon, kie oni konstruis la preĝejon en 1875.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas en korto. La preĝejo havas 2 partojn, la navo estas granda ĉambro, kies fino plurangula absido aliĝas. La altara bildo estis pentrita en 1880 fare de Viktor Madarász.

## Fontoj 
* hungare
* hungare 
* hungare kun multe da fotoj

Pecs
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Pécs
Periptero

[eta|300px|Templo de [Hefesto en Ateno.]]
eta|200px|**Periptero** kun *peristazo*.
Konstruaĵo kun **periptero** estas ĉirkaŭata de linioj da kolonoj sur ĉiu flanko. Tiuj formas eksteran kolonaron diferenca de la peristilo (kiu estas interna).

Laŭ Francisko Azorín **periptero** estas *Konstruaĵo ĉirkaŭita per kolonaro.* Li indikas etimologion el la greka *peripteros*, el *peri + pteron* (ĉirkaŭ alo) kaj de tie la latina *peripteros*. Kaj li aldonas la terminon *pseŭdoperiptero*, por *Konstruaĵo ĉirkaŭita per kolonoj duoninkrustitaj en la muroj*.

## Historio 
Tiu konstruelemento estas tre ofta en la klasika arkitekturo de Antikva Grekio almenaŭ ekde post la ligna arkitekturo de la 8a jarcento a.K. Ĝi estis uzita ankaŭ, sed kiel escepto, en la antikva Egipto aŭ en temploj de Etruskoj.

## Ekzemploj de peripteraj konstruaĵoj 
* Templo de Partenono en Ateno
* Templo de Apolono Epikurio de Base
* Kvadrata Domo (Nimo) (pseŭdoperiptero)

Ekzemploj de Novklasika arkitekturo:
* Preĝejo de la Madeleine en Parizo
* Palaco Brongniart en Parizo

## Notoj 
Kategorio:Konstruado
Kategorio:Romia arkitekturo
Kategorio:Antikva Grekio
Kategorio:Konstruelementoj
(13805) 1998 XN3

**(13805) 1998 XN3** estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

Kun granda orbita duonakso de 3,20267622  (kalkulata por la epoko de la ), ĝi orbitas je 400&nbsp;000&nbsp;km trans la konvencia limo de 3,2 AU inter la meza kaj la ekstera asteroida zono.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Muzeo pri lignoskulptado (Empfertshausen)

eta|La muzeo, la unua faklernejo por lignoskulptistoj. eta|Lignoskulptado gravas ĝis hodiaŭ tiom en Empfertshausen, ke ekzistas faklernejo pri tiu ĉi metio ĝis nun - surfote ŝildo de la nova lernejo. La **Muzeo pri lignoskulptado** (germane: *Holzschnitzermuseum Alte Schule*) troviĝas en Empfertshausen, Hauptstraße nr 31.

## Historio 
Empfertshausen havas longan tradicion de lignoskulptista metiado. Jam ĉ. la jaro 1780 ĝi estis dokumentita. La nuna vilaĝoblazono ankaŭ citas tiun ĉi metion kun ĉevala motivo. En 1875 oni nombris 50 atelierojn surloke. La domo kiu nuntempe gastigas la muzeon konstruitis de 1886-98. Por subteni la junulojn interesiĝantajn pri lignoskulptado inaŭguritis tie ĉi la unua turingia faklernejo. En du klasĉambroj teretaĝe instruis Reinhold Giese la estontajn skulptistojn en la fakoj de modlado, desegno, praktika skulptado, plastika formigo. Lia loĝejo troviĝis supre.

La kontinua faka trejnado kaj la majstriĝo baldaŭ evidentiĝis fruktodona. La granda postulo pri bonaj lignoskulptaĵoj necesigis pligrandigon. Sekve oni konstruis novan lernejon je la rando de la vilaĝo malfermitan en la 1937-a jaro. La salonoj de la nuna muzeo uzitis ĝis 1992 kiel bazlernejo. Por savi la historian valoron de la domo oni kreis turisman renkontiĝlokon per subvencioj el Bruselo kaj de la komunumo mem. Tamen la originala trabfaka fasado estas krudstuke kovrita ĝis nun.

## Kolektoj 
Aparta atrakciilo estas la daŭra ekspozicio pri lignoskulptada evoluo en la regiono. Ĝi informas kulturhistorie kaj montras belegajn objektojn el la diversaj etapoj de lignoskulpta tradicio. Nedaŭraj elmontradoj, ĉefe de verkoj de ligno-artistoj, regule kompletigas la tuton.

En 2000 fonditis la societo *Rhöner Holzbildhauer e.V.* kies sidejo estas ankaŭ tie ĉi.

## Literaturo 
Sparkassen-Kulturstiftung Hessen-Thüringen (eld.): *Kulturelle Entdeckungen. Thüringen. Band 2*, 2010, ISBN 978-3-7954-2252-3, p. 72

## Eksteraj ligiloj 
Informoj pri la muzeo sur porturisma retpaĝaro. 

Empfertshausen
Kategorio:Distrikto Wartburg
Empfertshausen
13808 Davewilliams

'*13808 *Davewilliams'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *Spacewatch'' elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

Ĝia orbita granda duonakso, kalkulata por la epoko de la , estis 3,19441147  : ĝi tiam orbitis ĉ. 836&nbsp;000&nbsp;km cis la konvencia limo inter la meza kaj la ekstera asteroida zono.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la kanadan kosmonaŭton Dafydd Williams, kiu flugis en la misio STS-90 de la kosmopramo, post esti selektita kiel kosmonaŭto en 1992. Kiel kuracisto, li interesiĝis pri la medicinaj aspektoj de la kosma flugo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (13808) Davewilliams, de la Reĝa Astronomia Societo de Kanado 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Deputitoj reprezentantaj eksterlandajn francojn

Sekve de la reformo de la franca konstitucio de julio 2008, **deputitoj reprezentantaj la eksterlandajn francojn**, estas elektitaj en la 11 deputitaj distriktoj ekster Francio unuafoje okaze de la deputitaj balotoj de 2012, kiuj okazis la 2-3-aj kaj 16-17-aj de junio.

## Distriktoj 
La tuta nombro de la distriktoj estis kreitaj laŭ la nombro de la francoj, kiuj loĝas ekster Francio, kaj de la membroj de ilia familia hejmo, registritaj sur la konsulejaj listoj por voĉdoni ekster Francio. Kiel la balotantoj loĝantaj en Francio, tiuj, kiuj loĝas en alia lando povas prokure voĉdoni, aparte kiam la loĝejo estas tro malproksima de franca konsula reprezentejo.

La distriktoj estas tre diversaj laŭ grandeco kaj enkalkulas la nombro de francoj loĝantaj en iu areo, la plej vasta estas en Azio, kaj la plej malvastaj en okcidenta Eŭropo, kie la francoj estas pli multaj.

Tamen la 1-a distrikto (tiu kun plej multaj enskribitoj sur la konsulejaj balotaj listoj) enhavas pli ol duoble da enskribitoj ol la 2-a distrikto (tiu kun malplej multaj enskribitoj). Nun, la balotantoj de Norda Ameriko estas do subreprezentataj kaj tiuj de Centra kaj Suda Ameriko superreprezentataj. Tiu unua divido ne povis estis precize farita okaze de tiuj unuaj balotoj organizitaj de Francio ekster ties landlimoj. La aliaj distriktoj estas proksimume bone ekvilibraj inter si.

eta|centra|upright=2.5|

## Vidu ankaŭ 
* Eksterlandaj francoj

Eksterlandaj francoj
13822 Stevedodson

'*13822 *Stevedodson'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *Spacewatch* elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la kanadan amatoran astronomon *Steve Dodson*, instruiston en altlernejo de Norda Ontario. De 1982 ĝis 1992, li estis en la estraro de *Science North'' de Granda Sudbury. Komencante en 1994, li faris milojn da malgrandaj "Stargazer Steve"teleskopoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (13822) Stevedodson, de la Reĝa Astronomia Societo de Kanado 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Stacio Haibara

**Stacio Haibara** (japane: 榛原駅 [Hajbara-eki], angle: *Haibara Station*) estas fervoja stacio en Uda, Gubernio Nara, Japanio. La stacio servas 1 linion de Kintetsu: Linio Kintetsu-Ōsaka.

## Linioj 
* **La fervoja reto**:
** **Kintetsu**:
*** Linio Kintetsu-Ōsaka

## Historio 
* 21-a de februaro 1930: malfermiĝis la stacio de Kintetsu.

## Kajoj 
### Kintetsu 
## Sekvaj stacioj 
Kategorio:Fervojaj stacioj en Gubernio Nara
Kategorio:Stacioj de Kintetsu