open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Visigota Regno

eta|dekstra|250ra|Regno Visigota
**Visigota Regno** aŭ **Regno de la Visigotoj** estis politika ento starigita de la visigotoj post sia setliĝo en *Aquitania*, en la epoko de la ĝermanaj invadoj, kiu daŭris grandan parton de la Alta Mezepoko, kaj okupis teritoriojn en Gaŭlo, Gallaecia kaj Hispania, en ties diversaj epokoj.

La regno gaŭl-visigota –*regno visigota de Tuluzo*–, kun ĉefurbo en Tuluzo (Gaŭlo), komencis en la jaro 418 kaj daŭris ĝis 507, dum la regno hispan-visigota –*regno visigota de Toledo*–, kun ĉefurbo en Toledo (Hispania), etendis el 507 ĝis la islama invado de Iberio en la jaroj 711-725.

## Prahistorio 
Gotoj dividiĝis en visigotoj kaj ostrogotoj en fino de la 4-a jarcento.

## Regno de Tuluzo 
## Regno de Toledo 
eta|250ra|Konverto de Rekaredo. De Muñoz Degrain. Palaco de la Senato, Madrido.
La venko de la frankoj super la visigotoj en la batalo de Vouillé en 507, kun Klodvigo la 1-a, okazigis la falon de la Visigota Regno de Tuluzo, kaj la visigotoj translokigis sian loĝantaron al Hispanio; tio rezultis en la definitiva konfirmo de la Pireneoj kiel landlimo inter Gaŭlio, escepte pro Septimanio, kaj la visigota Hispanio, same kiel la translokigo de la visigota ĉefurbo el Tuluzo al Toledo.

## Religio en la regno visigota 
## Falo de la regno 
## Vidu ankaŭ 
* Islama invado de Iberio

## Referencoj 
Kategorio:Historio de Hispanio
Kategorio:Historio de Francio
Kategorio:Visigotoj
Kategorio:Ĝermanoj
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en la 5-a jarcento
Kategorio:Aperis en 410-419
Kategorio:418
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en la 8-a jarcento
Ermitejo de Nia Sinjorino de la Nasko

La **Ermitejo de Nia Sinjorino de la Nasko**, en hispana origine *ermita de Nuestra Señora de la Natividad* estas ermitejo de Guadamur, en la provinco de Toledo, Hispanio. Situanta sur la monteto samnoma, ĝi dominas la vilaĝon el oriento kaj troviĝas tre proksime de la kastelo de Guadamur.

[maldekstre|eta|La [ermitejo de Guadamur.]]
[maldekstre|eta|La [absido mudeĥara de la ermitejo de Guadamur.]]
La konstruaĵo estas en stilo de frua mudeĥara arto (13-a ĝis 14-a jarcentoj). En la vilaĝo ekzistis tradicio de ia mirakla dipatrina apero. La mencio plej antikva de la kulto en la ermitejo datas de 1611. La pentraĵo adorata en la altaro estis origine ikono bizanca kiu reprezentis la figuron de Sankta Anna kun infana Virgulino enbrake. La aktuala pentraĵo suferis konstantajn restaŭrojn laŭlonge de sia historio, tiele ke ĝi malproksimiĝis el la originalo, kiu siavice estus kopio de alia pentraĵo aŭ de ia mozaiko. 

De la origina konstruo de la ermitejo konserviĝas nur la absido duoncirkla el ŝtono kun angluoj el briko kiel unika ornamo, kaj paro de arkoj kuncentraj fermitaj, de klara faro mudeĥara. La kupolo el briko sekvas arkojn de la navo, rarega solvo de pratekniko. La lasta rekonstruo estas de 1976. 

De la tegmento de la absido pendas nune super la altaro la reproduktoj de la kronoj visigotaj de la trezoro de Guarrazar, trovita en Guadamur en 1858.

Nia Sinjorino de la Nasko
Kategorio:Monaĥejoj en Hispanio
Zoltán Greguss

**Zoltán Greguss** [djula gOzon], hungare **Greguss Zoltán** estis hungara aktoro.

Zoltán Greguss naskiĝis la 5-an de majo 1904 en Budapeŝto. Li mortis la 20-an de decembro 1986 en Budapeŝto.

## Biografio 
Zoltán Greguss frue debutis en Szeged en 1921. Li havis akcidenton kaj denove li povis aktoradi post 4 jaroj. En 1948 li estris teatron. Li emeritiĝis en 1972, sed ankaŭ poste foje li aktoradis. Lia voĉo ofte estis aŭdebla en Hungara Radio. Li ricevis premiojn en 1956 kaj en 1972.

## Roloj (elekto) 
* 37 filmoj inter 1937-1980, ekzemple Mór Jókai: *Fekete gyémántok* (Nigraj diamantoj), 1938; *Hannibál tanár úr* (Sinjoro instruisto Hannibál), 1956; Mór Jókai: *Az aranyember* (La orohomo), 1962
* 12 televiziaj filmoj inter 1965-1985, ekzemple *Egy óra múlva itt vagyok* (Mi estos ĉi tie post horo), serio, 1971
* diversaj teatraĵoj, ekzemple George Bernard Shaw: Julius Caesar; John Steinbeck: Pri Musoj kaj Homoj (400-foje prezentita); William Shakespeare: Hamleto; István Örkény: *Macskajáték* (Katoludo)

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
4645 Tentaikojo

'*4645 *Tentaikojo'''* estas malgranda, meze hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 16-an de septembro 1990 de la japanaj astronomoj Tetsuya Fujii kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio sur la insulo Hokajdo.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la muzeo pri steloj kaj ties bildoj: "*Tentaikojo''" (japane 天体工場) en Sapporo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Tetsuya Fujii
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
Teatro Hevesi Sándor

*Nomo de la teatro estas legebla laŭ la origina (hungara) nomformo! Nehungaroj komprenu: Teatro Sándor Hevesi!*

La **teatro Hevesi Sándor** [heveŝi ŝAndor] estas la unusola teatro de urbo Zalaegerszeg.
eta|maldekstre|

## Historio 
Oni fondis teatran trupon en Zalaegerszeg en 1982 kaj en la sekva jaro la geaktoroj jam ludis en trakonstruita konstruaĵo. Ekde 1984 ankaŭ edukejo por aktoroj funkcias en la teatro. En 1989 oni aranĝis internacian, en 1994 tutlandan renkontiĝon de teatroj.

## Konstruaĵo 
La granda salono havas lokon por 402 personoj. En la antaŭsalono ofte organizas altnivelajn ekspoziciojn.

En la teatro aktoradis inter ili Sándor Benczédi (aktoro), Gábor Bot, Teréz Czegő, József Máriáss, Réka Nagy, Katalin Nászta, Frigyes Palóczy, György Wellmann, Gyula Zalányi kaj reĝisoradis Imre Halasi (fondinto), György Cserhalmi kaj Péter Tömöry.

Aliaj membroj estis dekoraciisto Róbert Menczel.

## Eternaj membroj de la teatro (elekto) 
* Tamás Balogh (aktoro)
* Géza Bereményi
* Barnabás Boncz
* Klára Egervári
* Ignác Farkas (aktoro)
* János György
* Imre Halasi
* József Ruszt

## Fontoj 
* hungare
* Hungara Vikipedio

Hevesi Sándor
Kategorio:Zalaegerszeg
Kuruo (regno)

eta|350px|Lokigo de la reĝlando Kuruo en la ferepoka Barato.
**Kuruo** estis reĝlando de unuiĝintaj hindarjaj triboj kiu apartenis al la veda civilizo de Barato. Ĝi estis unu el la dek ses grandaj regnoj.
Ĝia regno situis en la areo de Harjano (vidu Kurukŝetro). Ili formis la unuan politikan centron de la hindarjoj dum la veda periodo, kaj post la apero en la regiono Panĝabo, estis kie ekiĝis la kodigado kaj redaktado de la vedaj tekstoj.

Arĥeologie, ĝi probable apartenis al la Civilizo de pentrita griza ceramiko inter la –12-a kaj –9-a jarcentoj. Dum tiu tempo, la mineralo fero unue aperas en okcidenta Hindujo kaj estas konata kiel *nigra metalo* en la *Atarvavedo*.

Laŭ *Atharva-veda*, Parikŝito estas reĝo de la kuruoj. Ofte, en la veda literaturo, la Kurua raĝlando estas menciata kune kun Panĉalo (kies raĝlando troviĝis ĉe la basenoj de la riveroj Gango kaj Jamuno).

## Vidu ankaŭ 
* Kaŭravoj

## Referencoj 
## Bibliografio 
# 

Kategorio:Antikvaj etnoj
Kategorio:Historio de Barato
Kategorio:Mahabarato
Kategorio:Dek ses grandaj regnoj
Kategorio:Terminaro de Budhismo
Vjaso

**Vjaso** estas mitologia verkisto de la antikva Hindujo. La legendoj ĉirkaŭas lian naskiĝon kaj vivon, kaj la nomo mem (‘tiu kiu dividas [la ununura Vedon en kvar]’) supozigas ke li estas mitologiaĵo. Se Vjaso vere ekzistis, li tre probable vivis inter la 10a kaj 4a jc. a.K.

En la epopeo *Mahabarato* (kies aŭtoreco estas atribuita al li mem), estas menciata la legendo pri lia naskiĝo.

Vjaso estis la avo de la du batalantaj flankoj en la milito de Kurukŝetro (rakontata en la *Mahabarato*): la pandavoj kaj la kaŭravoj. Laŭlonge de la historio, li porokaze aperis, plenumante la rolon de spirita gvidanto de siaj junaj nepoj.

Kategorio:Naskiĝintoj en la 1-a jarmilo a.K.
Kategorio:Mortintoj en la 1-a jarmilo a.K.
Kategorio:Barataj verkistoj
Kategorio:Barataj poetoj
Kategorio:Barataj religiuloj
Kategorio:Hindua mitologio
Kategorio:Joganoj
Arĝuno

**Arĝuno ** estas unu el la herooj de la epopeo *Mahabarato*. Li estis filo de la dio Indro, ankaŭ la tria el la kvin panduidoj, filoj de la raĝo Panduo de Hastinapuro —la ĉefurboj de la kuruoj—, kaj ties edzinoj Kuntio kaj Madrio. [eta|230px|Arĝuno kaj lia edzino Subadra. Pentraĵo de [Raja Ravi Varma.]]Drono, la bramano sperta pri la militarto, instruis al Arĝuno la batalartojn, speciale la arkpafarton pro kio li iĝis spertulo kaj per pafkonkurso li gajnis sian edzinon Draŭpadio. Li ankaŭ edziĝis kun Ulupi, princino de Nagaloko, Ĉitrangada, princino de Manipuro kaj Subadra, fratino de Kriŝno, la avataro de la dio Viŝnuo, de kiu li estis proksima amiko. En la epopeo, kiu rakontas lian tutan vivon, Arĝuno iĝis la plej granda militisto de ĉiuj epokoj.

La Bagavadgito, unu el la plejaj tekstoj de hinduismo, rakontas konversacion inter li kaj Kriŝno.

## Etimologio 
*Arjuna* en Sanskrito signifas *blanka*,*pura* aŭ *arĝenta*.

## Referencoj 
Kategorio:Hindua mitologio
Kategorio:Mahabarato
Sluck

**Sluck** (Слуцк) estas urbo en la Minska regiono de Belorusio. Ĝi estas administra centro de sia distrikto. Temas pri fervoja nodo ĝis Asipoviĉi, Baranaviĉi kaj Salihorsk. Aŭtovojoj kondukas ĝis Minsko, Babrujsk kaj Salihorsk. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

## Industrio 
En la urbo ekzistas entreprenoj de nutrindustrio, malpeza industrio, lignprilaborado, metalprilaborado. En la urbo en la jaro 2004 estis kalkulitaj 21 ŝtataj entreprenoj kaj 126 privataj. En la urbo funkcias la astejo "Sluck".

## Vidu ankaŭ 
* Sluck (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
Rahaĉoŭ

**Rahaĉoŭ** (, ) estas urbo en Homela regiono, Belorusio, administracia centro de Rahaĉoŭa distrikto. Situas je 121 kilometro nordoriente de Homel. Fervoja stacio je linio Mahiljoŭ-Ĵlobin. aŭtovoja nodo. Kajo sur rivero Dnepro.  Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

En la urbo situas entreprenoj produktantaj manĝaĵojn kaj konstrumaterialojn. Estas gastejo "Dnepr", baseno kaj biblioteko.

## Historio 
La urbo unua foje menciiĝis en kronikoj en la jaro 1142.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Rahaĉoŭ (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Urboj de Belorusio
Bâlc

**Bâlc** [bılk] estas vilaĝo en la distrikto Bihor en Rumanio. Ĝi situas ĉ. 20 km sude de Beiuș kaj apartenas al la komunumo Criștioru de Jos.

Bâlc situas sur altebenaĵo, 250 metrojn pli alte ol Criștioru de Jos, kaj estas la plej suda vilaĝo de la distrikto. En la censo de 2002 ĉiuj 17 loĝantoj deklaris sin rumanoj.

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Bihor
Indraprasto

**Indraprasto** (tio estas: la *Urbo de Indro*) (palie: Indraprasta, sanskrito : इन्द्रप्रस्थ aŭ Indraprastha) estis la ĉefurbo de la regno estrita de la Pandavoj en la epopeo Mahabarato, lokita en la bordoj de la rivero Jamuno. La moderna Delhio estis konstruita proksime al ĝia situo.dekstra|eta|400px|Pentraĵo pri Indraprasto

Kategorio:Mahabarato
Kategorio:Hindua mitologio
Milito de Kurukŝetro

280px|eta|Kriŝno kaj Arĵuno en la militĉaro, 18-19 a jarcentoj.
La **milito de Kurukŝetro** (nagarie: कुरुक्षेत्र युद्ध) estas esenca parto de la hinda eposa verko *Mahabarato* kaj sekve de *Bagavadgito* (kiu estas parto de ĝi).

Laŭ la *Mahabarato*, la batalo inter du frataj klanoj (la kaŭravoj kaj la pandavoj pro la trono de Hastinapuro (proksime al la nuna Nov-Delhio), estis solvita per milito, en kiu granda parto de la antikvaj regnoj partoprenis kiel aliancitoj de la rivalaj klanoj. La lokigo de la batalo estis Kurukŝetro (en la nuna barata subŝtato Harjano, en la nordo de la lando.

La *Mahabarato* rakontas ke la batalo daŭris 18 tagojn, dum kiuj grandaj armeoj venintaj el tuta Barato militis en ambaŭ flankoj. La graveco de ĉi milito en la verko estas tre evidenta ĉar la tuta verko rakontas pri historio de pluraj generacioj dum jarcentoj sed la batalo kiu daŭris malpli ol unu monato okupas preskaŭ la duonon de la tuta libro.

La plejparto de la rakonto priskribas tre detale la unuopajn batalojn de la malsamaj herooj el ambaŭ flankoj, la militistaj formacioj uzataj ĉiutage el ambaŭ flankoj, la diplomitio de la milito, kunvenoj, paroladoj inter herooj kaj komandantoj ĉiutage antaŭ la ekmilitado, la uzataj armiloj, ktp.

La ĉapitroj *(parvoj)* kun rilato al la batalo, de la sesa al la deka ĉapitro, estas konsiderataj inter la plej antikvaj de la *Mahabarato*. La *Bagavadgito*, sankta teksto de la hinua filozofio, inkluzivita en ĝi, estas konsiderata kiel posta aldono al la *Mahabarato* kiu ree rakontas la konversacion inter la pandavo Arĝuno kaj Kriŝno, diskonigante la dubon de Arĵuno batali kontraŭ sia familio mem.

La hindologoj kredas ke la Batalo aŭ Milito de Kurukŝetro estis historia okazintaĵo, eble el la 4a jarmilo a.K kaj la jaro 800 p.K, baziĝante sur kalkuloj astronomiaj kaj sur la informo de la *Mahabarato*.

Laŭ la libro, la armeo de la pandavoj, gvidata de Dristadĝumno, dividiĝis en 7 diviziojn, entute 1.530.900 homoj, dum la kaŭravoj, sub la gvido de Biŝmo, kalkulis je 11 divizioj aŭ 2.405.700 homoj. La batalo estis tre multekosta por ambaŭ klankoj el kiu nur 8 pandavoj kaj 4 kaŭravoj pluvivis.

Grandega basreliefo el 94 m alte priskribas la batalon sur la muroj de la templo de Angkor Wat (Kamboĝo), el la 12a jarcento p.K.

## Vidu ankaŭ 
* Armagedono
* Ragnarök

Kategorio:Hindua mitologio
Kategorio:Bataloj en Barato
Kategorio:Fikciaj bataloj
Kobrin

**Kobrin** (, , , Kobrin, ) estas urbo en Bresta regiono, Belorusio, kaj estas la administrada centro de distrikto. Ĝia fervoja stacio troviĝas sur la linio Bresto - Homel. Ĝi estas aŭtovoja nodo. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La unuan fojon ĝi estis menciita en la jaro 1287.

## Dua mondmilito (ekster kunteksto) 
* 9.10.1942: En Kobrin estis arestita pastro Jan Wolski - 6 tagojn poste, la 15-an de oktobro, kune kun vikario Władysław Grobelny, 2 rabenoj kaj pluraj pliaj judoj li estis pafmortigita.

## Industrio 
En la urbo estas entreprenoj de maŝinkonstruado, manĝaĵproduktado, malpeza industrio, konstruaĵproduktado. Ĝi havas du hotelojn. La urbo estas turisma centro de nacia nivelo.

## Vidu ankaŭ 
* Kobrin (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Urboj de Belorusio
Kofolao

Kofolao|eta|175px
**Kofolao** (ĉeĥe kaj slovake **Kofola**, en E-o Kofolo) estas senalkohola kolaa gastrinkaĵo, kiu estis elpensita en jaro 1959 en Ĉeĥoslovakio kiel alternativo al tiam nehaveblaj konkurencaj trinkaĵoj Koka-kolao aŭ Pepsi.

## Historio 
Kofolao estis evoluita en Esplorinstituto de kuracherboj en Prago en teamo, kiun gvidis doc. RNDr. PhMr. Zdeněk Blažek, CSc. En jaro 1959 li finis evoluadon de originala siropo *Kofo*, miksaĵo de herbaj kaj fruktaj ekstraktoj kun kafeino. El tiu siropo oni komencis produkti gase satigatan limonadon nomitan *Kofola*.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Retpaĝaro de la hodiaŭa firmao Kofola, a.s.

Kategorio:Kolaoj
Kategorio:Kulturo en Krnov
Kategorio:Ĉeĥaj komercaj markoj
Kategorio:Ĉeĥaj trinkaĵoj
Ĵodzina

**Ĵodzina** (, ) estas urbo en Minska regiono, Belorusio. situas je 55 kilometroj de Minsko. Trafike la urbo atingeblas per fervoja stacio kaj per aŭtovojo. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

## Historio 
Unua fojo estis menciita en la jaro 1688. De la jaro 1793 en konsisto de Rusia imperio. En la jaro 1958 estis fondita Belorusia aŭtomobila uzino por produktado de grandŝarĝaj kamionoj (BelAZ). De la jaro 1963 - urbo.

## Industrio 
En la urbo estas entreprenoj de elektra energio, aŭtomobilkonstruado, metalprilaborado, lignprilaborado, nutrindustrio, malpeza industrio, konstruado.

## Vidu ankaŭ 
* Ĵodzina (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
Hastinapuro

**Hastinapuro** estis la legenda ĉefurbo kiu havis gravan rolon en la epopeo *Mahabarato* kie hodiaŭ troviĝas la vilaĝo *Hastināpur*.

Ĝi situis je 92&nbsp;km nordoriente de la nuna Delhi, ĉe la bordo de la rivero Gango. Ĝi estis la ĉefurbo de la reĝoj de la luna dinastio samkiel Aiodhiā estis ĉefurbo de la suna dinastio.[eta|Templo [Kailasa Parvat en nuna Hastinapuro]]La reĝo Ĝudiŝtiro faris venkan defiladon tra la stratoj de hastinapuro kaj estis kronita post la milito de Kurukŝetro, kie li mortigis ĉiujn siajn parencojn.

La unua referenco pri Hastinapuro en hindaj tekstoj prezentas ĝin kiel fondita urbo de la mitologia reĝo Hastino, princo de la luna raso kaj filo de la saĝa Suhotro. Posta referenco diras ke ĝi estas la ĉefurbo de la Imperiestro Barato.

Kategorio:Mitaj urboj
Kategorio:Iamaj ĉefurboj
Kategorio:Hindua mitologio
Kategorio:Mahabarato
Anagogo

**Anagogo** (: ἀναγωγή) estas vorto kiu sufloras "grimpon" aŭ "supreinron". Tio estas metodo de spirita interpreto de laŭvortaj eldiroj aŭ eventoj, speciale Sanktaj libroj.

Kelkaj mezepokaj teologoj priskribis kvar metodojn por interpreti sanktajn librojn: laŭvorte/historie, alegorie, morale kaj anagoge. Hugo el Sankta Viktoro, en *De scripturis et scriptoribus sacris* (: *Pri sanktaj libroj kaj verkistoj*), distingis anagogon disde alegorio. En alegorio, videbla fakto signifas alian videblan fakton. Aliflanke, kun anogogo, videbla fakto signifas nevideblan fakton.

## Vidu ankaŭ 
* Biblia hermeneŭtiko

Kategorio:Teologio
Granio (Romiano)

**Granio** († 78 a.K.) en latina *Granius*, estis ano de la romia familio de la Granii. Li estis Duumviro de la urbo Puteoli. Li kaŭzis la morton de Sulao. Lia kunnomo estas nekonata.

## Vivo 
Sulao planis la rekonstruon de la Kapitolo en Romo kiu estis detruita dum la civila milito en 83 a.K. Por ties financigo li postulis imposton de la italaj urboj. Granio ne liveris tiun imposton, pensante, ke Sulao estis tre malsana kaj baldaŭ mortos kaj ke li post ties morto povos mem uzi la monon. Sulao aŭdis pri tio. Li tiam vivis sur sia bieno proksime de Puteolo, furioziĝis pri Granio, citis lin al sia bieno kaj ordonis, ke oni strangolu lin. Li furioziĝis tiom, ke li havis fortan hemoptizon, kio rezultis en la morto je la sekvanta tago.

## Literaturo 
## Rimarkoj 
Kategorio:Romiaj politikistoj
Kategorio:Mortintoj en 78 a.K.
4649 Sumoto

**4649 Sumoto** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la franca astronomino Marguerite Laugier elde la Observatorio de Nico (Alpes-Maritimes, Francio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la urbo Sumoto en la insulo Aŭaĝi. Tie loĝas de la japana astronomo Syuichi Nakano, kiu kalkulis la orbiton de ĉi-tiu asteroido.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Marguerite Laugier
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1936
East Wenatchee (Vaŝingtonio)

eta|Situo de East Wenatchee en Kantono Douglas
**East Wenatchee** estas urbo en Kantono Douglas, Vaŝingtonio, Usono. Ĝi estas la plej granda urbo en la kantono, sed la nemunicipiĝinta censa loko East Wenatchee Bench havas pli multajn loĝantojn, kaj la kantona administra centro estas en Waterville. Laŭ la Usona censo de 2010, East Wenatchee havis  loĝantojn – -e pli multaj ol en 2000.

## Ĝemelurbo 
Kune kun Wenatchee, East Wenatchee partoprenas en ĝemelurba rilato kun Misawa, Japanio.

## Citaĵoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala urba retejo 
* Wenatchee Valley Misawa Sister City Association

Kategorio:Kantono Douglas (Vaŝingtonio)
Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio
Draŭpadio

**Draŭpadio**, en la epopeo *Mahabarato*, estas filino de la raĝo Drupado de Panĝĉalo, kiu konvertiĝis en la edzino de la kvin pandavaj fratoj. Kiam Ĝudiŝtiro konvertiĝis en reĝo de Hastinapuro finde de la milito de Kurukŝetro, Draŭpadi iĝis reĝino. Ŝi ankaŭ estas konata kie (‘la Nigra’), pro ŝia haŭtkoloro. Neniu el la filoj de Draŭpadi postvivis la militon ĉe Kurukŝetro.[eta|200px|*Draŭpadi ŝarĝante miellakton*, oleopentraĵo de [Raja Ravi Varma.]]Kriŝno, nomis ŝin *amikino*. Li helpis ŝin pro la granda fervoro kiun ŝi havis. Multaj hinduistoj konsideras ŝin kiel ekzemplo je fervoro al Dio ĉar ŝi kredis je la dio Kriŝno kaj li ŝin protektis.

## Vidu ankaŭ 
* Kampilĝo
* *Terukkuttu*

Kategorio:Dioj
Kategorio:Mahabarato
Kategorio:Mitaj reĝoj
Amadou Haya Sanogo

Kapitano **Amadou Haya SANOGO** (n. 1972 aŭ 1973) estas malia armea oficiro kiu gvidas puĉon ekde la 21-a de marto, 2012, kontraŭ prezidento Amadou Toumani Toure, kiu fuĝis (eble en ambasadejon en Bamako) la 22-an de marto. Li proklamis sin la gvidanto de la Nacia Komitato por la Restaŭro de Demokratio kaj Ŝtato (mallongigo franca: CNRDRE).

## Fono
Sanogo pasigis 22 jarojn en la malia armeo. Antaŭ la puĉo, Sanogo havis mezrangan armean postenon. Li ricevis trejnadon ĉe almenaŭ tri armeaj bazoj en Usono (en Georgio, Virginio kaj Teksaso). sed liaj instruistoj "neniam markis lin kiel la ŝtofo de estonta gvidanto". En Teksaso li studis la anglan lingvon ĉe Aerbazo Lackland. Dume, ribelantaj tuaregoj en la norda parto de Malio kaptis la provincan ĉefurbon Kidal kaj atakis la urbon Gao.

## Referencoj 
Kategorio:Maliaj militistoj
Kategorio:Registaro de Malio
Kategorio:Puĉoj
Waterville (Vaŝingtonio)

eta|Waterville dum neĝado
eta|Situo de Waterville en Kantono Douglas

**Waterville** estas urbeto en Kantono Douglas, Vaŝingtonio, Usono. En 2010 laŭ la Usona censo Waterville havis  loĝantojn (malkresko de 25 depost la censo de 2000); ĝi kovras areon de . Malgraŭ la malgrandeco, Waterville estas la administra sidejo de la kantono. Ĝi situas en la metropola statistika regiono Wenatchee-East Wenatchee.

Ĝia poŝtkodo estas 98858, kaj ĝiaj kodoj FIPS kaj GNIS estas 53-76510 kaj 1527848 respektive. Waterville situas ĉe Waterville is located at  (47.647889, -120.072779).

Waterville setlis en 1885 kaj municipiĝis en 1889-1890. En 1887, pro la manko de akvo en la ĝistiama kantona sidejo Douglas, oni translokis la sidejon al Waterville, kies nomo ja signifas "Akvo-urbo".

## Citaĵoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Historio de Waterville ĉe HistoryLink
* Urbeta hejmpaĝo 
* Komerca Ĉambro de Waterville 

Kategorio:Kantono Douglas (Vaŝingtonio)
Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio
Misaŭa

**Misaŭa** (japane 三沢市 [misaŭa-ŝi]) estas urbo en la orienta parto de Gubernio Aomori, Japanio, apud Pacifika Oceano. En 2009 ĝi havis proksimume 42 399 loĝantojn, kaj kovris areon de 119,97&nbsp;km². En Misaŭa troviĝas granda usona aerbazo, Aerbazo Misawa, kies proksimume dek mil usonanoj-loĝantoj ne estas kalkulitaj en la loĝantaro de la urbo.

## Ĝemelurboj
[eta|Objekto markanta la deirpunkto de la unua senhalta transpacifika aviado, en la aviadilo *[Miss Veedol*]]
Misaŭa havas ĝemelurban rilaton kun la urboj Wenatchee kaj East Wenatchee, Vaŝingtonio, Usono.

Kategorio:Urboj de Japanio
Kategorio:Urboj de Gubernio Aomori‎
Pilorio

[eta|150px|Pilorio de [Presencio.]]
[eta|150px|Pilorio de [Becerril del Carpio.]]
[eta|Pilorio de [Itero de la Vega.]]
**Pilorio** estas kolono el ŝtono, ordinare finita per kruco aŭ bulo, al kiu oni iam ligis krimulojn por elmontri ilin al la popolamaso. Ĝi estis grava konstruelemento en vilaĝoj el kelkaj landoj el Okcidenta Eŭropo, kiel en Hispanio, Portugalio ktp. La Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto (PIV) indikas kiel sinonimon la terminon "malhonora kolono". Pilorio reprezentis la kategorion laŭadministran de la loko, kaj oni starigis ĝin nur en la vilaĝoj kiuj havis plenan jurisdikcion, indikante la reĝimon al kiu oni devis esti submetita: reĝa senjorlando, municipa, eklezia aŭ monaheja. Krome ĝi markis la teritorian limon kaj, foje estis monumento omaĝa de la akiro de la vilaĝeco. Ĝi kunhavis kun la punpilorioj la funkcion de ekzekucioj. Kaj tiaj ekzekucioj kaj la propraj pilorioj kiel simboloj de la Antikva Reĝimo estis nuligitaj en Hispanio per dekreto de la Kortumo de Kadizo en 1812.

## Survivantaj ekzemploj
* Deleitosa
* Belvís de Monroy
* Madroñera
* Portezuelo
* Saucedilla
* Garrovillas de Alconétar (Cáceres)

## Vidu ankaŭ
* *Padrão*
* Punpilorio

## Referencoj 
Kategorio:Historio de Hispanio
Kategorio:Arkitekturaj eroj
Unión General de Trabajadores

eta|UGT
**UGT** estas siglo per kiu oni konas ĉefe hispanan sindikaton nome **Unión General de Trabajadores**. Por aliaj similaj signifoj vidu artikolon UGT (apartigilo).

*Unión General de Trabajadores* signifas en la hispana *Ĝenerala Unuiĝo de Laboristoj* kaj estas sindikata organizo laborista hispana. Fondita en 1888, ĝi kunhavis historian devenon kun la Partido Socialista Obrero Español (PSOE) kaj same evoluis el klasika marksismo al orientiĝo socialdemokrata.

Aktuale ĝi estas la dua sindikato plej reprezenta el Hispanio (se konsideri la 36,2% de laborlokaj reprezentantoj pere de sindikata balotado en la entreprenoj), dum CCOO estus la unua (37,9% de la reprezentateco).

## Notoj 
Kategorio:Hispanaj sindikatoj
Felix Baumgartner

eta
**Felix Baumgartner** (naskiĝis la 20-an de aprilo 1969 en Salcburgo, Aŭstrio, mortiĝis la 17-an de julio 2025 en Porto Sant'Elpidio, Italio) estas aŭstra paraŝutisto. Li estas fama pro aparte salti je danĝera naturo dum sia kariero. Baumgartner pasigis tempon en la aŭstria armeo kie li praktikis salton per paraŝuto, inkluzive trejnadon al tero el malgrandaj ĉiel-zonoj.

La 14-an de oktobro 2012, li sukcese elsaltis el balono, en la alto de 39 km. Post 4 minutoj kaj 22 sekundoj da libera falo, li elvolvigis la paraŝuton kaj sukcese surteriĝis.

Kategorio:Aŭstraj paraŝutistoj
Kategorio:Viroj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1969
Kategorio:Naskiĝintoj la 20-an de aprilo
Kategorio:Morto en Italio
Kategorio:Mortintoj en 2025
Kategorio:Mortintoj la 17-an de julio
Vaŝingtona Universitato

**Vaŝingtona Universitato** povas signifi:

* **Vaŝingtona Universitato ĉe Sankt-Luizo** (kies oficiala nomo ĝis 1976 estis **Washington University**, kun ĉefkampuso en Saint Louis)
* **Universitato George Washington**, privata universitato en Vaŝingtono
* **University of Washington** (kun ĉefkampuso en Seattle kaj kromkampusoj en Tacoma kaj Bothell, ĉiuj en Vaŝingtonio)
* **Washington State University** (kun ĉefkampuso en Pullman, Vaŝingtonio
* **Universitato de Vaŝingtono**, en Vaŝingtono
* Iu ajn universitato en Vaŝingtono aŭ Vaŝingtonio

Kategorio:Apartigiloj
Punpilorio

[eta|Punpilorio de [Presencio.]]
La **Punpilorio** estas kolono el ŝtono pli malpli ornamata, sur kiu oni montris publike la malliberulojn kaj kapojn aŭ korpojn de la ekzekutitaj fare de iamaj aŭtoritatoj en kelkaj landoj el Okcidenta Eŭropo, kiel en Hispanio, Portugalio ktp.

La puno al elmontro sur punpilorio jam aperas laŭleĝa en la 13a jarcento, nome en la libro de Las siete partidas, de Alfonso la 10-a (Kastilio), kie oni konsideras ĝin la lasta de la malgravaj punaĵoj por deliktuloj kiel senhonorigo kaj puno.

La majoritato de la punpilorioj estis konstruitaj dum la jarcentoj 16a kaj 17a, pro la monpardonojn kiujn ricevis la vilaĝoj kiuj kontribuis al militspezoj.

Dekreto de la Kortumo de Kadizo, de 26-a de majo de 1813, ordonis la malkonstruon de ĉiaj pilorioj ĉar simboloj de feŭdaj jurisdikcioj; tamen tiu ordono haltigis la konstruojn de pilorioj sed multaj restis ne malkonstruitaj.

## Vidu ankaŭ
* Pilorio

Kategorio:Historio de Hispanio
Kategorio:Arkitekturaj eroj
Kategorio:Ekzekutoj
Kategorio:Historio de juro
Desamortización

eta|
La **hispania konfiskado de 1798 kaj 1924** aŭ **hispania alienado** - hispanlingve nomata ***Desamortización*** - estis en Hispanio historia, ekonomia kaj socia proceso komencita fine de la 18-a jarcento fare de Manuel de Godoy (1798) kaj fermita la 16-an de decembro de 1924. En aliaj landoj okazis similaj procesoj.

Ĝi konsistis en vendigo, post deviga eksproprietigo kaj pere de publika aŭkcio, de la teroj, bienoj kaj posedaĵoj ĝis tiam ne vendeblaj, kiuj estis en la povo de la tiel nomataj «mortintaj manoj», tio estas, la Katolika Eklezio en ties diversaj instancoj, sed ankaŭ de komunaj bienaroj de municipoj. La celo estis pligrandigi la nacian riĉon kaj krei burĝaron kaj mezan klason de kamparanaj posedantoj. Krome la ŝtato akiris eksterordinarajn enspezojn.

La *desamortización* iĝis la ĉefa politika armilo per kiu la liberaluloj modifis la reĝimon de la posedo de la Antikva Reĝimo por enkonduki al la nova liberala ŝtato dum la unua duono de la 19-a jarcento.

## Bibliografio 
* Francisco Tomás y Valiente: *El marco político de la desamortización en España*. Ariel 1989 ISBN 84-344-0704-3

## Referencoj 
Kategorio:Historio de Hispanio
Kategorio:Ekonomio de Hispanio
Kategorio:Katolikismo en Hispanio
Kategorio:Liberalismo
András Kern

**András KERN** [andrAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kern Andás** estas hungara aktoro, voĉoaktoro, kantisto kaj reĝisoro.

András Kern naskiĝis la 28-an de januaro 1948 en Budapeŝto.

## Biografio 
La juna András Kern jam havis sukcesojn en Hungara Televizio en 1962, poste li faris etfilmon, kiu gajnis la unuan lokon. Li finis la studadon en Teatra kaj Filma Altlernejo de Budapeŝto en 1970, poste li havis rolojn en diversaj teatroj, en hungaraj televizioj kaj en Hungara Radio. Li estas konstanta hungara voĉo de Woody Allen. Li ricevis diversajn premiojn.

## Roloj (elekto) 
* 102 filmoj (ankaŭ televiziaj) inter 1963-2011, ekzemple Ferenc Sánta: Dudek horoj (filmo), 1965; Lumaj ventoj 1968, Sonĝoaŭto, 2000
* diversaj teatraĵoj, ekzemple William Shakespeare: Romeo kaj Julieta; Arthur Miller: Morto de la agento; Barillet-Grédy: *A kaktusz virága* (Floro de la kakto); Ferenc Molnár: *Játék a kastélyban* (Ludo en la kastelo)
* 6 reĝisoradoj inter 1966-1983
* 7 diskoj inter 1985-2010

## Fontoj 
* hungare kun foto

Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj infanaj aktoroj
American Lake (Vaŝingtonio)

**American Lake** (angle = "Usona Lago" aŭ "Amerika Lago") estas lago en Lakewood (Vaŝingtonio) kaj Komuna Bazo Lewis-McChord. Du publikaj parkoj troviĝas ĉe la granda lago, American Lake North Park & Marina, kaj Harry Todd Park. Ambaŭ havas plaĝojn por naĝado, fiŝĉasado kaj piknikado. La unua havas ankaŭ boatan lanĉejon, kaj la alia havas tenisejon. Fiŝkaptado estas populara faraĵo ĉe American Lake. Bandita truto, ĉielarka truto, grandfaŭka labrako, roka labrako, laga salmo "kokanee", kaj flava perko estas la plej serĉataj specioj. La Vaŝingtonia Fako pri Fiŝoj kaj Sovaĝbestoj kontrolas la sanon de la fiŝaro kaj aldonas stokon laŭbezone. Ĉe la okcidenta bordo situas unu el la du kampusoj de la Veterana Sanzorga Sistemo de Puĝetio.

## Citaĵoj 
Kategorio:Lagoj en Vaŝingtonio
Kategorio:Kantono Pierce (Vaŝingtonio)
Kategorio:Geografio de Vaŝingtonio
Kettle Falls (Vaŝingtonio)

eta|Bonveniga tabulo ĉe la norda urblimo
eta|Situo de Kettle Falls en Kantono Stevens
**Kettle Falls** estas urbo en Kantono Stevens, Vaŝingtonio, Usono. Ĝi prenis la nomon de proksima akvofalo de la Kolumbia Rivero, Kettle Falls, kiu estis dum jarmiloj grava fiŝkaptejo de la indiĝena popolo. La akvofalo ne plu ekzistas, pro la altiĝo de la surfaco de Lago Roosevelt malantaŭ la digo Grand Coulee Dam. Kiam la lago altiĝis, la urbo devis translokiĝi al alia loko antaŭe nomita Meyers Falls.

Kettle Falls havis  loĝantojn en 2010 laŭ la Usona censo, tio estas 68 pli ol en 2000. Ĝia poŝtkodo estas 99141, kaj ĝiaj kodoj laŭ la normoj FIPS kaj GNIS estas 53-35485 kaj 1530955, respektive.

## Geografio
La nuna Kettle Falls situas ĉe 48°36′21″N 118°3′35″W. Ĝi altas 497 metrojn super la marnivelo. Ĝi kovras areon de 2,4&nbsp;km², tute sektero.

## Historio
Komence Kettle Falls situis ĉe la bordo de Kolumbia Rivero. Ĝi oficiale municipiĝis la 17-an de decembro, 1891. En 1940, kiam la nova Digo Grand Coulee kovris la urbeton per la akvo de Lago Roosevelt, la urbo relokiĝis ĉe Meyers Falls, malgranda komunumo apud la fervojo, tiel certigante sian sukceson kiel transporta centro por la sega, kultiva kaj papera industrioj. Tie ĝi nun situas, ĉ. 13&nbsp;km nordokcidente de Colville kaj proksimume 130&nbsp;km nordokcidente de Spokane. Ĝi situas ĉ. 47&nbsp;km sude de la kanada landlimo ĉe Laurier kaj ĉeborde de Lago Roosevelt.

## Vidu ankaŭ
* Misio de Sankta Paŭlo (Vaŝingtonio)
* Fuorto Colville

## Citaĵoj
## Eksteraj ligiloj
* Oficiala urba retejo
* Stevens County Heritage  Kolekto de materialoj pri la malnovaj Kettle Falls kaj Meyers Falls

Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio
Kategorio:Kantono Stevens (Vaŝingtonio)
Kategorio:Kolumbia Rivero
Józef Mackiewicz

**Józef Mackiewicz** blazono *Bożawola* (naskiĝis la 1-an de aprilo 1902 en Sankt-Peterburgo, mortis la 31-an de januaro 1985 en Munkeno) – pola verkisto kaj publicisto.

## Raporto pri Katyń 
Maje 1943 post malkovro en Katin, fare de germanoj, tombojn de polaj oficiroj murditaj de sovetanoj, laŭ germana invito kaj konsente kun la Pola Subtera Ŝtato li iris al Katin kiel observanto de eltombigado. Post la reveno en gazeto *Goniec Codzienny* aperis intervjuo kun J. Mackiewicz titolita *Mi vidis propraokule*, kie li raportis pri sia restado en la loko de ekstermado de polaj oficiroj. Pro la intervjuo Pola Laborista Partio kondamnis lin je mortpuno.

Kategorio:Polaj verkistoj
Kategorio:Polaj ĵurnalistoj
Kategorio:Polaj nobeloj
Kategorio:Masakro de Katin
Teatro Madách

**Teatro Madách** estas grava kultura konstruaĵo en Budapeŝto, laŭ la granda bulvardo.

## Historio 
En la 20-a jarcento pluraj teatroj aŭ teatraj trupoj portis la nomon Madách, la unua funkciis en 1919, la sekva inter 1940-1944, sed ankaŭ poste tiu teatro aperis en diversaj formoj kaj en diversaj lokoj. La nuna teatro ekfunkciis en 1961 en tiu ĉi loko. En 1991 la teatrejo estis plene renovigita. En la ĉefa ĉambro estas 804 sidlokoj kaj estas ankaŭ du aliaj malpli grandaj (180 kaj 100 sidlokoj). La teatro nuntempe prezentas po 350 spektaklojn.

## Teatrestroj (elekto) 
* Géza Földessy (1940)
* Andor Pünkösti (1941-1944)
* Lajos Cselle (1944-1945)
* Ödön Palasovszky (1945-1946)
* Ferenc Hont (1946-1947)
* István Horvai (1951-1956)
* Ferenc Ladányi (1957-1959)
* Béla Both (reĝisoro) (1959-1964)
* Ottó Ruttkai (1964-1972)
* Ottó Ádám (1972-1989)
* Imre Kerényi (1989-2004)
* Tamás Szirtes (2004-)
eta|

## Pli gravaj teatraĵoj (elekto) 
* 1962 William Shakespeare: *Hamleto*
* 1964 Marcel Achard: *La Stulta Knabino*
* 1973 William Shakespeare: *Otelo*
* 1978 Bernard Slade: *En la Sekva Jaro kun Vi ĉi Tie*
* 1981 Imre Madách: ''La Tragedio de l' Homo*
* 1983 T.S.Eliot - A.L.Webber: Katoj
* 1985 Edmond Rostand: *Cyrano de Bergerac*
* 1991 William Shakespeare: *Reĝo Lear*
* 2003 Andrew Lloyd Webber: *Fantomo de la Operejo''

## Eternaj membroj (elekto) 
* Ottó Viczián

## Aktorinoj (elekto) 
Eszter Balla, Margit Dajka, Edit Domján, Anikó Für, Nikolett Gallusz, Ella Gombaszögi, Katalin Gombos, Zsuzsa Gyurkovics, Adrienne Jancsó, Róza Juhász, Éva Kelemen, Manyi Kiss, Mária Lázár, Anna Nagy (aktoro), Gerda Pikali, Mária Rákosi, Ila Schütz, Erzsi Simor, Anni Soltész, Mária Sulyok, Vera Szemere, Klári Tolnay, Hédi Váradi, Klári Varga, Éva Vass

## Aktoroj (elekto) 
Zoltán Ádok, Andor Ajtay, Lajos Bakay (aktoro), Zoltán Barabás Kiss, Attila Barát, Zoltán Basilides, Ferenc Bessenyei, Rodrigo Crespo, Lajos Cs. Németh, Iván Darvas, László Dózsa, István Fillár (patro), Miklós Gábor, János Garics, Zoltán Greguss, László Horesnyi, Ferenc Horváth (aktoro), Flóra Kádár, Armand Kautzky, Sándor Kőmíves (1897), Aladár Laklóth, Tibor Lesznek, Attila Lőte, Bálint Magyar (muzikalkantisto), László Márkus, László Mensáros, Ferenc Némethy, Béla Paudits, Sándor Pécsi, Kornél Pusztaszeri, Béla Szerednyey, Tivadar Uray, József Vándor (aktoro), Gábor Vass, Gyula Vikidál, Ferenc Zenthe.

## Reĝisoroj (elekto) 
Ottó Ádám, Béla Both (reĝisoro), István Horvai, Imre Kerényi, György Lengyel, Andor Pünkösti, Tamás Szirtes, László Vámos.

## Aliaj membroj 
* Imre Czomba, pianisto
* Béla Götz, dekoraciisto
* Lajos Jánosa, dekoraciisto
* Tibor Kocsák, muzika gvidanto
* János Koltai, dekoraciisto, ankaŭ aktoro
* Gyula Sárközi, dancisto

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Madach
Kuntio

**Kuntio** (sanskrito : कुंती Kuṃtī) estis la patrino de la tri pliaĝaj panduidoj, edzino de la raĝo Panduo kaj reĝino de Hastinapuro laŭ la barata epopeo *Mahabarato*. Ŝia historio estas ankaŭ rakontita en la Bagavata Purano, kie ŝi parolas pri la filozofio de devoteco al Kriŝno, konita kiel Bhakti Jogo. Kuntio estas vidata kiel figuro de granda graveco en multaj hinduismaj tradicioj kaj speciale, por la adorantoj de Kriŝno (Viŝnuismo).[eta|Kuntio kaj [Panduo.]]

Kategorio:Hindua mitologio
Kategorio:Sanskritaj vortoj kaj esprimoj
Preĝejo Sankta Jakobo (Hegyhátszentjakab)

**Preĝejo de Apostolo Sankta Jakobo** estas romkatolika konstruaĵo en Hungario, en vilaĝo Hegyhátszentjakab, kiu ricevis sian nomon pri la patrono de la preĝejo.

## Historio 
La romanika kirko estis konstruita en la 13-a jarcento. En 1738 oni trakonstruis ĝin al baroko. Sakristio konstruiĝis en la 19-a jarcento. La lasta renovigo okazis en 1980.

## Konstruaĵo 
La preĝejo staras sur monteto kaj havas po unu turon kaj navo. La sanktejo estas duonronda. Apud la konstruaĵo estas aparta sonorilostablo. La mebloj devenis el la 18-a jarcento. Apud la impona ĉefaltaro skulptaĵoj situas pri Sankta Jozefo, Sankta Jakobo, sankta Triunuo kaj Sankta Antonio el Padovo.

Kermeso okazas en lasta dimanĉo de julio aŭ la 25-an de julio.

## Fontoj 
* hungare
* hungare
* hungare kun bildoj
* hungare 

Kategorio:Hegyhátszentjakab
Hegyhátszentjakab
Hegyhatszentjakab
Enrique Líster

**Enrique Líster Forján**, (Ameneiro, Korunjo, 21-a de aprilo de 1907 — Madrido, 8-a de decembro de 1994) estis politikisto kaj militisto hispana.

Li edukiĝis en la *Akademio Frunze*, milita akademio de la Ruĝa Armeo kaj konata pro sia agado unue, en la Komunista Partio de Hispanio (PCE) kaj, poste, en la Komunista Laborista Partio de Hispanio. Li revenos al la PCE en 1986, post la abandono de tiu fare de Santiago Carrillo. Li ludis gravan rolon kiel altranga militisto dum la Hispana Enlanda Milito kaj kontraŭ la antaŭeniro de la frankismaj trupoj kaj kontraŭ la atingoj de la anarkiistoj (CNT) kaj de aliaj maldekstraj fortoj ne regataj de la stalinistoj.

## Biografio 
## Milito 
## Ekzilo kaj reveno 
## Verkoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Biografio neoficiala en la retejo de la *Colectivo Enrique Líster*.
* Nuligo de la kolektivecoj fare de Enrique Líster

Kategorio:Hispanaj militistoj
Kategorio:Hispana Enlanda Milito
Kategorio:Ruĝa Armeo
Kategorio:Galegoj
Kategorio:Hispanaj komunistoj
Kategorio:Ekzilitoj dum la frankismo
Madrio

**Madrio** (sanskrito: माद्री Mādrī), en la hinda epopeo *Mahabarato*, estis princino de la Madro regno kaj la dua edzino de Panduo.

Survoje al Hastinapuro, la reĝo Panduo renkontis la armeon de Ŝalĝo, reĝo de Madro. Tuj poste, Panduo kaj Ŝalĝo amikiĝis kaj Ŝalĝo donis sian solenaskitan fratinon, Madri al Panduo, kiel donaco de lia amikeco. Rigardante ŝian belecon, Panduo akceptis la damon volonte kaj portis ŝin al Hastinapuro.

Ŝi, kun Kunti, fidele akompanis Panduon en lia retiriĝo post lia abdiko kiel reĝo de Hastinapuro. Unu tagon dum ĉasado en la arbaro, Panduo hazarde pafis sagon trafante ermitulon. Li malbenis Panduon dirante ke li mortus apud la persono kun kiu li kuŝis. Ambaŭ Kunti kaj Madri estis rekte tuŝitaj de la malbeno sur Panduo ĉar ili neis la eblecon kuŝi kun Panduo kaj tiel doni filojn al li. Tamen, granda helpo estis donita al Kunti kiu permesis al ŝi voki al iu Dio, por havi infanojn. Ŝi uzas ĉi benon kun la sundio kaj tiel naskiĝis Karnao. Panduo petis al Kunti uzi ĉi helpon por Madri, kiu tiam havis ĝemelojn el la ĝemelaj dioj Aŝvini nomitaj Nakulo kaj Sahadevo.

En malbonŝanca tago, Panduo avidis je Madri kaj la memoro pri la malbeno mallonge evitis la aferon. Morto tuj trafis Panduon. Madri, plena je rimorso, sinmortigis sur Panduo ĉe la funebra ŝtiparo. Kunti iĝis la patrino de kvin infanoj post la morto de Madri.

Kategorio:Mahabarato
Kategorio:Hindua mitologio
Statistika maŝintradukado

**Statistika maŝintradukado** (*somoto*) estas tekniko de maŝintradukado kie tradukojn oni generas surbaze de statistikaj modeloj kies parametroj derivas el la analizo de antaŭe tradukita dulingva tekstaro. La statistika metodo kontrastas al la maŝintradukadaj metodoj bazitaj sur reguloj (*robomoto*) aŭ sur ekzemploj (*ebomoto*).

Ekde frua esploro kaj disvolvo en 1949 ĉe la Thomas J. Watson Esplorcentrejo de IBM ĝis lastaj jaroj, statistika maŝintradukado kontribuis al la signifa releviĝo de intereso en maŝintradukado, ekzemple sia uzo en la populara Google-Tradukilo, senpaga reta maŝintradukilo. Nuntempe ĝi estas je multo la metodo de maŝintradukado plej vaste studata.

## Referencoj 
Kategorio:Maŝintradukado
Kategorio:Komputila lingvistiko
Kategorio:Statistiko
Kategorio:Stokastikaj procezoj
Fortikaĵo de Sárvár

**Fortikaĵo de Sárvár** (konata ankaŭ Fortikaĵo Nádasdy) [nAdaŝdi] estas sendifekta fortikaĵo en Hungario, en Transdanubio.
eta|300px|dekstra|Fortikaĵo en Sárvár
eta|300px|dekstra|Enirejo de fortikaĵo en Sárvár

## Historio 
La unua mencio pri la fortikaĵo okazis en 1327. En la 15-a jarcento oni faris pli forta la fortikaĵon. Baldaŭe ĝi iĝis centro de familio *Nádasdy* kaj la fortikaĵo ricevis pli novajn bastionojn. Dum liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a la hungaroj havis ĝin ne tro longe. Poste ĝi estis loĝata daŭre, eĉ en la 19-a jarcento diversaj trakonstruoj okazis. En 1962 arkeologoj komencis esplori la fortikaĵon kaj post 4 jaroj renovigoj okazis. Ankaŭ nun estas videblaj remnesancaj kaj barokaj partoj.

En la fortikaĵo muzeo pri husaroj, pri historio, pri mapoj kaj pri presado funkcias. Aparte menciinda estas la baroka ornama ĉambro, kies freskoj estis pentritaj en 1653.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
eta|220px|maldekstra|Poŝtmarko pri fortikaĵo en Sárvár

Kategorio:Sárvár
Sárvár
Dezső Szilágyi (politikisto)

**SZILÁGYI Dezső** (sila:dji) estis hungara politikisto, ministro pri justico, universitata profesoro, ano korespondanta de MTA (1897) naskita en Nadjvarado la 1-an de aprilo 1840 kaj mortinta en Bp. la 31-an de julio 1901.

## Kariero 
Dezső Szilágyi fariĝis post siaj en- kaj eksterlandaj studoj advokato, inter 1874 – 89 profesoro pro politiko kaj kriminaljuro en la Universitato de Budapeŝto, de 1871 deputito. De 9-a de aprilo 1889 ĝis 15-a de januaro 1895 li estis ministro pri justico, inter 1895 – 98 prezidanto de la parlamento. Lia scienca verkaro ne estas tre grava. Li preparis plurajn leĝprojektojn.

## Verkoj 
* *Politikai jegyzetek* (I – III., Bp., 1887 – 89);
* *Bűntetőjogi jegyzetek* (Bp., 1888);
* *Szilágyi Dezső beszédei* (I – IV., Por presado prizorgis Fayer Gyula-Vikár Béla, Bp., 1906 – 1913).

## Fonto 
* *Magyar Életrajzi Lexikon*

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj pri justico
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Militista altlernejo

**Militista altlernejo** aŭ **militista akademio** estas eduka instanco de militista karaktero. Ties preciza difino dependas de la lando. Estas tri tipoj de militistaj altlernejoj: teknika altlernejo, universitataj, kaj tiuj kiuj utilas nur por preparado de kadetoj por oficiroj de la diversaj armeoj de ŝtato. La plimulto de la landoj havas nur tiun lastan, kaj en kelkaj, kiel en Ĉilio, estas plej taŭge nomataj militlernejo, ĉar la termino *akademio* rezerviĝas ĝenerale por aliaj medioj de la kulturo.

## Brazilo 
* Rezerva Oficira Prepara Centro

## Francio 
* Militista Akademio (Parizo)
* Militista Akademio Saint-Cyr

## Hispanio 
* Altlernejo de Infanterio de Toledo

## Kanado 
* Reĝa milita lernejo de Kanado

## Norvegio 
* Norvega Militista Akademio

## Usono 
* West Point
Durjodano

eta|200px|maldekstre|Durĝodano en la java ombroteatro.En la epopeo *Mahabarato*, **Durjodano** estas la pli aĝa filo de la reĝo Dritaraŝtro kaj la reĝino Gandari kaj la pli aĝa el la cent fratoj kaŭravoj, kaj la ĉema malamiko de la pandavoj.

Li estis avataro de la demono Kali. Ĉi tiu demono alpropriĝis la animo de la reĝo Nala, devigante lin ludi je ĵetkubludo kaj tiel perdante sian regnon.

En la regiono Kumaon (en Uttranchal) ekzistas kelkaj temploj kun belaj skulptaĵoj dediĉitaj al Durĝodano kie li estas malpli-grava dio. La okanoj diras ke la montaraj triboj de Kumaon batalis en la milito de Kurukŝetro flanke de Durĝodano.

## Vidu ankaŭ 
* Ŝakuno
* Urubhanga

Kategorio:Mitaj reĝoj
Kategorio:Mahabarato
Noflen

**Noflen** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Noflen BE** estas komunumo de la administra distrikto Berno-Mezlando en Kantono Berno en Svislando.

* **Noflen FR** estas vilaĝo de la komunumo Bösingen de la distrikto Sense en Kantono Friburgo en Svislando.
Komunista Laborista Partio de Hispanio

La **Komunista Laborista Partio de Hispanio** aŭ en hispana origine *Partido Comunista Obrero Español* (PCOE) estas politika partio hispana estrita kaj kreita de Enrique Líster en 1973, post sia eliro de la Partido Comunista de España (PCE) (al kiu poste revenos en 1986). Ties junularo estas organizataj en la *Federación de Jóvenes Comunistas de España*.

La disigo okazis konsekvence de la reviziismo kaj de la reformisma politiko (tiam nomita eŭrokomunismo) de la estraro de la PCE, estrita de Santiago Carrillo. Líster, fondis la *Partido Comunista Obrero Español*, marksisma-leninisma, de tendenco prosoveta kaj kontraŭ la estraro de la PCE. La PCOE estis legalizita la 31-a de oktobro de 1977, koincide kun la livero de pasporto al Enrique Líster por lia revenpermeso al Hispanio el la Sovetunio. Ne atingis reprezenton parlamentan en la sekvaj balotoj. Spite tion, en la provincoj kie ili prezentigis antaŭis la reston de organizoj de la eksterparlamenta maldekstro. En Katalunio, la PCOE estas asociata kun la Partit Comunista Obrer de Catalunya (PCOC).

La *Partido Comunista Obrero Español* (PCOE) okazigis sian 14an kongreson la 17-a de aprilo de 2010, el kiu eliris elektita Paco Barjas kiel Ĝenerala Sekretario.

Kategorio:Politikaj partioj de Hispanio
Hispanio
Hispanio
Noflen BE

**Noflen** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Seftigen kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Berno-Mezlando en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 256 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Noflen situas en la Svisa Mezlando proksimume 8 kilometrojn nordokcidente de Thun kaj 20 kilometrojn sudsudoriente de la federacia urbo Berno sur la akvodislimo inter la valoj de Gürbe en okcidento kaj de Aro en oriento. La komunumo konsistas el la vilaĝetoj Oberdörfli (sur alteco de 630 m s.m. en nordo de la komunumo), Noflen (sur alteco de 657 m s.m. en la centro de la komunumo) Unterdörfli (sur alteco de 615 m s.m. sude de Noflen) kaj Stoffelsrüti (sur alteco de 580 m s.m. tute en la sudo de la komunumo) kaj diversaj biengrupoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,72&nbsp;km², de kiuj 13,5% estas kovritaj de arbaro, 80,6% servas por agrikulturo kaj 5,8% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Noflen limas en nordo al Kirchdorf, en oriento al Kienersrüti, en sudsudoriento al Uetendorf, en sudo al Seftigen, kaj en okcidento al Burgistein.

## Trafiko 
Noflen situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra la komunumo kondukas la vojo 1227 de Gerzensee al Seftigen. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A6 troviĝas 7 kilometrojn sudoriente en Thun. La komunumo ne disponas pri propra konekto al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Noflen datiĝas el la jaro 1250 kiel *Novelon*. Dum mezepoko Noflen apartenis al diversaj senjoroj kaj ekzelziaj institucioj. Post la reformacio en 1528 ĝi estis integrita al la urba tribunalo de Berno, kiu ĝi atribuis en la jaro 1533 al la tribunaldistrikto Gelterfingen, kiu ekde la 18-a jarcento fariĝis la tribunala distrikto Mühledorf interne de la Kampartribunalo Seftigen. Post la fino de la Helveta Respubliko en la jaro 1803 ĝi estis atribuita al la distrikto Seftigen. En la jaro 1948 la vilaĝeto Stoffelsrüti, kiu antaŭe estis eksklavo de Jaberg estis atribuita al la komunumo Noflen. En la jaro 2010 la distrikto Seftigen estis dissolvita kaj Noflen atribuita al la administra distrikto Berno-Mezlando.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj signifoj de Noflen

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Informoj pri la komunumo Noflen en retejo pri la regiono Thun