Paderborn

**Paderborn** (en Esperanto ankaŭ *Paderborno*) estas urbo en la nord-oriento de la federacia lando Nordrejn-Vestfalio en Germanio. Ĝi estas la administra centro de samnoma distrikto Paderborn. Fine de  la komunumo havis  loĝantojn sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La urba teritorio havas komunan limon kun . Paderborn situas sud-okcidente de la montaro Teutoburger Wald kaj estas tradicia universitata urbo.

Dum la mezepoko, la urbo apartenis al la komerca ligo Hanso.

## Etimologio de la nomo 
En la 11-a jarcento Patrisbrunna, Parthelbrunne, Patherbrunn, "-brunn" aŭ "born" signifanta "fonto" aŭ "fontano", kaj "Pater", "Pader" laŭdire estanta vira nomo. Tamen ankaŭ la mallonga rivero, kies fonto situas en la urbocentra parko hodiaŭ nomiĝas "Pader".

## Vidindaĵoj 
## Servoj 
* Universitato de Paderborn

## Religio 
Paderborno havas la reputacion de tradicia katolikeco. Tio reiras al rekatolikigo fare de la jezuitoj ek de 1580; episkopo *Dietrich* igis fermi la preĝejon *Marktkirche*, kelkajn jarojn antaŭe protestantigitan, tiel ke ne plu eblis protestantaj diservoj en la urbo. Ĝis 1802 Paderborno restis ekskluzive katolika.

## Trafiko 
Paderborno situas ĉe la germana aŭtovojo A33, nord-suda, kiu ligas ĝin al la aŭtovojaj kruciĝoj *Bielefeld* kaj *Wünnenberg-Haaren*. Fervojaj ligoj estas al ĉiuj direktoj; haltas IC- kaj ICE-trajnoj de la linio Düsseldorf – Kassel, kiuj parte iras al Berlino. Regiona flughaveno, komuna kun Lippstadt, situas 15&nbsp;km sud-okcidente de la urbo; ĝi servas precipe al la enlanda trafiko, sed ankaŭ por flugoj al kaj de Anglio kaj por feriaj (ĉartitaj) flugoj.

## Partneraj urboj 
Partneraj urboj de Paderborno estas:
*  Le Mans (Francio), ĝemeleco jam de 836, sed oficiale nur de 1967
*  Bolton (Britio) de 1975
*  Belleville (d:Q79892, kantono Sankt-Klaro, d:Q486507, Ilinojso, Usono) de 1990 
*  Pamplono (Pamplona, Hispanio) de 1992
*  Przemyśl (Pollando) de 1993
*  Debrecen (Hungario), de 1994
*  Ĉingdaŭo (Ĉinio)
*  provinco Mantova (Italio) 
*  Naharija (Israelo)

## Elstaruloj kun rilatoj al Paderborn
* Engelbert Humperdinck, komponisto
* Eugen Drewermann, teologo 
* Friedhelm Golücke, historiisto
* Friedrich Spee, jezuito, poeto
* Heinrich Aldegrever (1502–1558, d:Q62514), kuprogravuristo 
* Heinz Nixdorf (1925-1986, d:Q67464), komputila pioniro kaj entreprenisto 
* Helmar Gunter Frank, kibernetikisto, esperantisto
* Joachim Telgenbüscher, historiisto
* Josef Wirmer (1901-1944, d:Q75415), ĵurnalisto kaj rezistulo kontraŭ naziismo 
* Karl Weierstraß, matematikisto
* Sophie Schröder, aktorino

## Esperanto en Paderborn 
Dum la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj, Paderborn ene de Germanio estis esperanta nodopunkto, ĉar la urba "Esperanto-Centro Paderborn" estis la plej granda landa esperantlingva libroservo kaj priesperanta inform-centro. El inter la movadaj eventoj en la urbo krome ekzemple menciiĝu, ke inter la 27-a de decembro 1974 kaj la 3-a de januaro 1975 la 11-a Internacia Seminario de Germana Esperanto-Junularo okazis en Paderborn kaj pritraktis la temon "Natursciencoj - ĉu nur por fakuloj?". Tre proksime de Paderborn, en la kastelo Wewelsburg, ankaŭ okazis la jubilea 50-a Internacia Seminario inter la 27-a de decembro 2006 kaj la 3-a de januaro 2007 sub la mem-reflekta temo "50 jaroj da IS - Ĉu ankoraŭ juna?". En la Universitato de Paderborn aparte la profesoro Helmar Frank kaj la docentino Věra Barandovská-Frank informas pri Esperanto kaj pri interlingvistiko.

## Vidu ankaŭ 
* ALEUS, laborrondo pri liberala eŭropa lingvopolitiko, kiu volas altigi la subtenon de interlingvo, specife Esperanto, inter germanaj liberaluloj

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Distrikto Paderborn
Kategorio:Urboj de Nordrejn-Vestfalio
Kategorio:Hansourboj