open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fjodor Sologub

**Fjodor Sologub** (ruse: **Фёдор Сологуб**, naskita kiel **Fjodor Kuzmiĉ Teternikov**, , ankaŭ konata kiel **Theodor Sologub** (naskiĝis la 17-an de februaro 1863 aŭ laŭ la gregoria kalendaro la 1-an de marto 1863 en Sankt-Peterburgo - mortis la 5-an de decembro 1927 samloke) estis simbolista poeto, verkisto, tradukisto, dramisto kaj eseisto. Li estis la unua verkisto kiu enkondukis la pesimismajn elementoj, tipaj trajtoj de la eŭropa *fin de siècle-*literaturo kaj -filozofio en rusa prozon.

## Verkaro 
Lia verkaro aperis en diversvolumaj kolektoj:

* 1909—1911 Kolektis verkojn en 12 volumoj
* 1913-1914 Kolektis verkojn en 20 volumoj
* 2000—2003 Kolektis verkojn en 6 volumoj
* 2001—2003 Kolektis poemojn en 8 volumoj

**Tradukoj al Esperanto**

En Esperanto aperis fragmentoj el la romano "*La eta demono"* en la serio "Dek rusaj romanoj", kaj ses rakontoj (La belo (ruse: (*Красота*), Transformiĝoj (*Превращения*), La reĝino de kisoj (ruse: *Царица поцелуев*), Traserĉo (ruse: (*Обыск*), La vojo al Emaus (ruse: *Путь в Еммаус*), La fianĉino de Judaso (ruse: (ruse: *Путь в Еммаус*),

## Referenco 
## Eksteraj ligiloj 
Verkoj de Sologun en la germana projekto Gutenberg

Kategorio:Ukrainoj en Rusio
Kategorio:Rusiaj dramistoj
Johann Lorenz Bausch

**Johann Lorenz BAUSCH**  (naskiĝis la  en Schweinfurt, mortis la  en sia hejmurbo) estis kuracisto de la libera regna urbo Schweinfurt en la Sankta Romia Imperio. La  li estis unu el kvar fondomembroj de la Akademio Leopoldina, aŭ *Academia Imperialis Leopoldina Naturae Curiosorum genannt*. Tiutempe jam ekde 1603 ekzistis en Italio la Nacia Akademio de Linkoj (*Accademia Nazionale dei Lincei*); poste estis fonditaj la Reĝa Societo de Londono en Anglio (1660) kaj en Francio la Académie des sciences (1666). Do la akademio Leopoldina estas la dua plej aĝa kontinue aktiva scienca akademio tutmonde. Dum la unuaj 14 jaroj de ĝia ekzisto, de 1652 ĝis inkluzive 1665, Johann Lorenz Bausch estis la unua akademia prezidanto. Post lia morto la posteno estis transprenita de lia kolego Johann Michael Fehr, same fondomembro, kiu prezidis la akademion pliajn 20 jarojn ĝis inkluzive 1686.

La 1-an de januaro 1652, Bausch estis unu el kvar fondomembroj de la Akademio Leopoldina, tiam je la latina nomo *Academia Imperialis Leopoldina Naturae Curiosorum.* Tiutempe jam ekde 1603 ekzistis en Italio la Nacia Akademio de Linkoj; poste estis fonditaj la Reĝa Societo de Londono en Anglio en 1660 kaj en Francio la Akademio de Sciencoj en 1666. Do la akademio Leopoldina estas la dua plej aĝa kontinue aktiva scienca akademio tutmonde.

Dum la unua 14 jaroj de sia ekzisto, de 1652 ĝis inkluzive 1665, Bausch estis la unua akademia prezidanto. Post lia morto transprenis la postenon lia kolego Johann Michael Fehr, same fondomembro, kiu prezidis la akademion pliajn 20 jarojn ĝis inkluzive 1686.

eta|maldekstra|

Kategorio:Germanaj kuracistoj
Kategorio:Membroj de la Nacia Akademio de la Sciencoj Leopoldina
Georg Balthasar Metzger

**Georg Balthasar METZGER** - prononco  - estis kuracisto kaj botanikisto de la libera regna urbo Schweinfurt en la sankta Romia Imperio. Li naskiĝis la 23-an de septembro 1623 en Schweinfurt, studis ekde 1643 en la universitato de Altdorf apud Nurenbergo, ekde 1644 plu en la Friedrich-Schiller-Universitato Jena kaj mortis la 9-an de oktobro 1687 en Tübingen. La  li estis unu el kvar fondomembroj de la Akademio Leopoldina, tiam je la latina nomo *Academia Imperialis Leopoldina Naturae Curiosorum genannt*, poste ĝis julio 2008 *Germana Akademio de la Naturesploristoj Leopoldina*, ekde tiam *Nacia Akademio de la Sciencoj Leopoldina*. Tiutempe jam ekde 1603 ekzistis en Italio la Nacia Akademio de Linkoj (*Accademia Nazionale dei Lincei*); poste estis fonditaj la Reĝa Societo de Londono en Anglio (1660) kaj en Francio la Académie des sciences (1666). Do la akademio Leopoldina estas la dua plej aĝa kontinue aktiva scienca akademio tutmonde. Post studa vojaĝo al Padovo li esploris en la universitato de Bazelo kaj tie doktoriĝis en 1650, kaj ekde 1661 li estis profesoro pri anatomio kaj botaniko en la universitato de Tubingeno.

eta|maldekstra|300ra|

Kategorio:Germanaj kuracistoj
Kategorio:Universitato de Altdorf
114738 Melissa

'*114738 *Melissa'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Orbito 
Ĝi estas ne malproksima de la orbita resonanco 1:2 kun Marso.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Campo Imperatore Near Earth Object Survey'' (CINEOS) elde la Stacio de Campo Imperatore de la Observatorio de Abruco (L'Aquila, Italio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Melissa Palomba*, plejaĝa filino de Ernesto Palomba, unu el la observantoj de CINEOS.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Campo Imperatore Near Earth Object Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2003
Dekila metakrilato

**Dekila metakrilato** aŭ **dekila 2-metilpropenato** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la metakrilata acido kaj dekanolo. Ĝi estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo, sed solvebla en DMSO, etanolo, kloroformo, acetatoj kaj eteroj. Dekila metakrilato posedas 14 karbonatomojn, 26 hidrogenatomojn kaj 2 oksigenatomojn kaj uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de metakrilataj polimeroj. Dekila metakrilato posedas antiinflamajn kaj antimikrobajn proprecojn.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per traktado de akrilata acido kaj **dekila alkoholo**:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *akrilata anhidrido* kaj **dekila alkoholo**:

### Sintezo 3 
* Preparado per traktado de *dekila klorido* kaj akrilata acido:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de natria metakrilato kaj *dekila klorido*:

## Vidu ankaŭ 
* Metakrilatoj

## Referencoj 
Kategorio:Metakrilatoj
Hartmut Rosa

**Hartmut Rosa** (15-a de Aŭgusto 1965 en Lörrach) estas germana sociologo kaj politika sciencisto. Rosa instruas en la Friedrich-Schiller-Universitato Jena pri socia akcelo. Li estas konsiderata reprezentanto de la Kritika teorio.
## Eksteraj ligiloj
*universitata paĝaro de Jena


Kategorio:Germanaj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Germanaj sociologoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1965
Jacob Christian Schäffer

**Jacob Christian SCHÄFFER** estis germana luterana pastro, fizikisto, biologo kaj interalie fungisto - fakte eblas nomi lin "universala klerulo", ĉar li science okupiĝis pri plej diversaj fakoj. Li naskiĝis la 30-an de majo 1718 en Querfurt, studis kaj esploris interalie ĉe la universitato Marteno Lutero de Wittenberg-Halle kaj mortis la 5-an de januaro 1790 en Regensburg (Ratisbono).
*Schaeff.* (foje ligita al la formo *Schæff*) estas lia aŭtonoma mallongigo. Li unuafoje science priskribis plurajn fungojn, interalie la manĝindan specion *Boletus appendiculatus* el la genro de boletoj. Ankaŭ genro el la familio de celastracoj honorige nomatas laŭ li kaj li intense studis insektojn kaj proponis novan sistematikon.

Schäffer esploris fizikajn demandojn de elektroteorio, aparte la studado de klasika elektromagnetismo, kolorteorio kaj optiko. Li faris lensoj kaj prismoj. Li estis signife implikita en la evoluo kaj plibonigo de teknikaj aparatoj kiel ekzemple segilo, bakforno kaj energiokondensiga parabola spegulo. Tre intense li eksperimentis pri alternativaj krudmaterialoj por farado de papero.

Interalie Li apartenis al la sciencaj akademioj en Göttingen, Duisburg, Mannheim, Leipzig, Altdorf, Erlangen, Lund, Upsalo, Berno kaj Rovereto, la Reĝa Prusa Akademio de Sciencoj en Berlino, Bavara Akademio de Sciencoj en Munkeno, Rusia Akademio de Sciencoj en Sankt-Peterburgo, la Reĝa Societo en Londono,  same kiel la *Fizika-Botanika Societo* en Florenco. En 1757 li estis akceptita en la Germana Scienca Akademio Leopoldina; li estis responda membro de la *Pariza Akademio Leopoldina* kaj en 1759 fondomembro de la Bavara Akademio de Sciencoj.

Krome li interalie estis en scienca korespondado kun la sveda botanikisto Carl von Linné kaj la franca fizikisto kaj zoologo René Antoine Ferchault de Réaumur.

Kategorio:Germanaj botanikistoj
Kategorio:Germanaj fungosciencistoj
Ekskursa trajno

[eta|300px|Trajnvojaĝo en [Eŭropo.]]

**Ekskursa trajno** estas trajno, kiu estas uzata por vojaĝi ne por translokiĝi de unu loko al alia, sed pli por la plezuro kaj ĝuo de la vojaĝo mem (kun aŭ sen lokaj vizitoj en iuj staciodomoj) kaj kutime vizitantaj famajn lokojn por turismaj celoj. La vojaĝo per trajno povas esti dividita en du tipojn:

* Vojaĝo en privata trajno
* Vojaĝo en publika trajno

Vojaĝo per privata trajno estas organizita vojaĝo, kiu estas ĉefe farita de organizitaj vojaĝkompanioj, kiuj luas trajnon por homoj, kiuj antaŭregistriĝis por ĉi tiu vojaĝo. Vojaĝo per privata trajno estas multekosta, sed permesas al la pasaĝeroj elekti la haltojn kaj mem plani la vojaĝon.

Dum la vojaĝo per publika trajno estas pli malmultekosta sed povas esti malkomforta. Fama ekzemplo de publika trajnitinero estas la transsiberia trajnitinero en Rusio.

En kelkaj kazoj, duetaĝa trajno aŭ trajno kun malferma tegmento estas uzataj por rigardi specifan lokon aŭ regionon.

Diversaj specoj de turismaj trajnoj estas funkciigitaj en multaj regionoj tra la mondo, sed la plej fama inter ili estas "City Sightseeing" (urba vizito), kiu turneas tra Britio, kaj nuntempe funkcias tutmonde kiel Gray Line Worldwide.

## Historio 
La unuaj ekskursaj trajnoj estis ĉefe oftaj en Usono. Tie, male al en la plej multaj eŭropaj landoj, la trajnoj estis pli malrapidaj ol kutime kaj estis apenaŭ uzitaj por publika transporto. Anstataŭe, la trajnoj estis plejparte uzitaj por ekskursoj.

Nuntempe, kiam la transportrimedoj pliboniĝis kaj progresis, ĉie sur la tero estas oftaj trajnvojaĝoj por ekskursoj. La landoj kie vojaĝo per ekskursaj trajnoj estas speciale ofta estas la jenaj landoj: Rusio, Britio, Aŭstrio, Usono, Ĉinio, Aŭstralio kaj Sudafriko. En aliaj landoj trajnvojaĝoj preskaŭ ne ekzistas.

## Bildaro 

File:Arhs 4501 berowra.jpg|Aŭstralio
File:Skoda 498104 02.jpg|Aŭstrio
File:Zeletice train stop.JPG|Ĉeĥ Respubliko
File:Schienenbus in Gladbach.jpg|Germanio
File:JR_East_E001_series_Train_Suite_Shiki-shima_20170619.jpg|Japanio
File:Ol49 59 Gorzow Wlkp.JPG|Pollandio
File:Korail_Donghae_Station_with_Haerang.jpg|Sud-Koreio

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Trajnoj
Granda Preo (Nov-Skotio)

**Granda Preo**, **Granda Prerio** aŭ **Grand-Pré** () estas kanada kampara komunumo en Nov-Skotio. Ĝia franca nomo signifas "granda herbejo" aŭ "granda prerio", kaj la komunumo troviĝas je la orienta rando de la Valo Annapolis kelkajn kilometrojn orienten de l’ urbeto de Wolfville en duoninsulo apud la Mina Baseno. La regiono estas ĉirkaŭita de ampleksaj farmkampoj inter digoj, enkadrigitaj de la riveroj Gasparo kaj Cornwallis. La komunumo famiĝis pro la anglalingva poemo *Evangeline* () de Henry Wadsworth Longfellow kaj hodiaŭ estas hejmo de la Nacia Historiloko de Granda Preo. La 30-an de junio 2012, la pejzaĝo de Granda Preo estis nomita Monda heredaĵo de Unesko.

Kategorio:Geografio de Nov-Skotio
Kategorio:Urbetoj en Kanado
Lelio Sozzini

**Lelio SOZZINI** - naskiĝis la 29-an de januaro 1525 en Sieno, mortis en aĝo de nur 37 jaroj la 4-an de majo 1562 (37-jara) en Zuriko - estis itala humanista juristo kaj unitariisma teologo. La teologia skolo socinismo estas nomita laŭ li kaj lia nevo Fausto Sozzini.

## Vivo kaj laboro 
Sozzini estis la kvina el dek tri infanoj de la jura profesoro Mariano Sozzini la Pli Juna (1482-1556) kaj lia edzino Camilla Salvetti. Post studado de juro en Padovo, li estis en kontakto kun gvidaj humanistoj, legis Ciceronon kaj post-aristotelajn skribaĵojn kaj dediĉis sin al teologia esplorado, kiu kondukis lin al dubo pri la doktrino de triunuo. Li parolis la malnovgrekan, hebrean kaj araban. De 1546 ĝis 1547 li estis la prezidanto de la *Collegia Vicentina*, asocio de kontraŭ-triunuistoj en Viĉenco.

Pro tio li devis forlasi Italion en 1547 kaj iris al Grizono, kie estis pli da libereco, kaj li renkontis la instruiston *Camillo Renato*. En 1548 li vojaĝis plu al Ĝenevo, kaj en 1549 li enskribiĝis ĉe la universitato de Bazelo, kie li asociis kun grupo de italaj religiemaj rifuĝintoj ĉirkaŭ Celio Secondo Curione. En 1549 li translokiĝis al Konrad Pellikan en Zuriko, de kie li ankaŭ korespondis kun Johano Kalvino. De 1550 ĝis 1559, financite de lia riĉa patro, li entreprenis vojaĝojn al Francio, Anglio, al Nederlando kaj al Germanio. Sozzini renkontis plurajn reformantojn, kiel ekzemple  en Zuriko, kiu estis lia proksima amiko malgraŭ teologiaj diferencoj, kaj Philipp Melanchthon en Wittenberg. Instigita de la konsento de Zuriko de Johano Kalvino kaj Heinrich Bullinger, li teologie okupiĝis pri la demando de sakramentoj. Kvankam li interalie pri la antaŭdestinismo ne dividis la opinion de la svisaj reformantoj, li plurfoje vojaĝis en ilia nomo, ekz. en 1555 kaj 1558 al Pollando.

Kvankam li estis suspektita en Svislando esti kontraŭ-triunuista, male al Michael Servetus, lia granda singardemo en deklaroj kaŭzis ke li ne kondamniĝis al morto kiel herezulo fare de Johano Kalvino kaj liaj adeptoj. En Italio, aliflanke, lia tuta posedaĵo estis konfiskita de la Inkvizicio. Liaj fratoj kaj nevo ankaŭ fuĝis de Italio post kiam ili tie suspektiĝis esti luteranoj. Sozzini mortis en Zuriko en 1562.

## Referencoj 
Kategorio:Italaj juristoj
Kategorio:Italaj teologoj
El Bayo

**El Bayo** estas urbeto en la municipo Ejea de los Caballeros, de provinco Zaragozo kiu apartenas al komarko Cinco Villas de la historia hispana regiono Aragono.

## Loknomo 
En kelkaj aragonaj dialektoj "bayo" signifas "de koloro flava", aŭ "de koloro okra" kaj aplikita al ĉevalo signifas de koloro flavec-blanka. La termino devenas de la latina BADIUS kaj troviĝas en aliaj aragonaj loknomoj. 

## Geografio 
Oni ne konfuzu ĝin kun la malnova mezepoka setlejo El Bayo, kiu troviĝas en la komunumo Biota, kvankam relative proksima, kaj de kiu la nova loko El Bayo prenis sian nomon. 

La areo aljuĝita al la nova setlejo El Bayo estis 3,567 hektaroj de la municipoj de Ejea kaj Biota. 

## Demografio 
Evoluo de la loĝantaro de El Bayo dum la jaroj 2000 ĝis 2018: 

406 (2000) -- 401 (2002) -- 368 (2004) -- 356 (2006) -- 341 (2008)

332 (2010) -- 309 (2012) -- 298 (2014) -- 284 (2016) -- 272 (2018)

## Historio 
Kune kun aliaj setlanturbetoj de la municipo Ejea de los Caballeros, tiu ĉi urbo estis inaŭgurita la 8-an de aprilo 1959 kaj la unuaj setlantoj rapide komencis alveni el Ejea, Biota, Carenas, Nuévalos, Farasdués, Gallur, Rivas, Uncastillo kaj Tiermas, inter aliaj. 

La urbo prenis ĝian nomon de mezepoka urbo, kiu ekzistis iom proksime de tiu loko de la jaro 1100 ĝis 1380, kiam ĝi estis detruita en la kolizioj inter la reĝlandoj Aragono kaj Navaro, sed kie situis en la nuna municipo Biota. En 1146, la aragona reĝo Ramiro la 2-a, nomita "la Monaĥon", fondis cisteran monaĥejon, en relative proksima altebenaĵo, de kiu restas ĝiaj ruinoj kun gravaj romanikaj restaĵoj. Tiuj restaĵoj, kune kun tri aliaj konstruaĵoj de la Mezepoko kaj tombejo de la sama periodo, formas la ruinojn nomitajn "Torres de El Bayo", en la municipo Biota.  

## Monumentoj 
* Paroĥa preĝejo "San Rafael Arcángel" (Sankta Rafaelo Arkianĝelo). 

## Sociaj servoj 
La urbo El Bayo havas la sekvajn servojn: 

* Sanservo kvar tagojn semajne.
* Apoteko, kiu ĉeestas ĉiutage.
* Lernejo por bazinstruado.
* Butiko.
* Ĉiutage publika transporto al Ejea, ĉefurbo de la regiono.
* Interreta konekto ĝis 30 Mbps.
* Landa gastejo.  

## Asocioj 
* Kultura Asocio "La Burbuja" (La Veziko)
* Sporta Asocio "El Bayo"
* Hejmo de la pensiulo "Los Cipreses" (La cipresoj)
* Kvartala Asocio "Pigüelas"
* Junulara Asocio "La Moncloa"
* 7 Junularaj Grupoj: "La Veziko", 'La Tasca', "El Surko", 'Las Chalequitos Cuquis', "El Sofoque", "El Chilau", "El Gancho"

## Estas menciinde 
Estas 30 ventoturbinoj proksime de El Bayo, kiuj estas 56 m altaj. 

## Festoj 
* "San Sebastián": La 20-an de januaro estas celebrata la festo omaĝe al Sankta Sebastiano. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Tradiciaj ludoj en El Bayo. https://www.juegostradicionales.es/de-fiesta-en-el-bayo/
* Jutuba video pri El Bayo. https://www.youtube.com/watch?v=0oZp50BQSJA

Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Historio de Aragono
Richard Neal

**Richard Edmund NEAL** (naskita la 14-an de februaro 1949) estas usona politikisto funkcianta kiel la usona reprezentanto por la unua kongresa distrikto de Masaĉuseco ekde 1989. La distrikto, numerita kiel la dua distrikto de 1989 ĝis 2013, inkludas Springfield, Okcidentan Springfield, Pittsfield, Holyoke, Agawam, Chicopee kaj Westfield, kaj estas multe pli kampara ol la cetero de la ŝtato. Membro de la Demokrata Partio, Neal estas la dekano de la delegacio de Masaĉuseco al la Usona Ĉambro de Reprezentantoj ekde 2013, kaj li estas ankaŭ la dekano de la delegacioj de la Ĉambro de Nov-Anglio.

Kategorio:Usonaj politikistoj
157721 Kölcsey

'*157721 *Kölcsey'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita de la hungara astronomo Sárneczky Krisztián la  elde la Stacio de Piszkéstető de la Konkoly Observatorio, proksime de Mátraszentimre en Hungario.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la hungara poeto, politikisto kaj lingva reformanto Ferenc Kölcsey (1790 – 1838), honora ano de la Hungara Scienca Akademio. Li verkis la *Himnusz'', la hungaran nacian himnon. Lia forta morala senso kaj profunda sindonemo al lia lando estas reflektiaj en liaj poemoj.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Krisztián Sárneczky
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2006
Fenila metakrilato

**Fenila metakrilato** aŭ **fenila metilpropenato** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la metakrilata acido kaj fenolo. Ĝi estas blanka aŭ flava, brulema, lumsensiva likvaĵo, nesolvebla en akvo, sed solvebla en DMSO, etanolo, kloroformo, acetatoj kaj eteroj. Fenila metakrilato posedas 10 karbonatomojn, 10 hidrogenatomojn kaj 2 oksigenatomojn. Fenila metakrilato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de metakrilataj polimeroj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per traktado de akrilata acido kaj **fenila alkoholo**:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *akrilata anhidrido* kaj **fenila alkoholo**:

### Sintezo 3 
* Preparado per traktado de *fenila klorido* kaj akrilata acido:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de natria metakrilato kaj *fenila klorido*:

## Vidu ankaŭ 
* Metakrilatoj

## Referencoj 
Kategorio:Metakrilatoj
Fausto Sozzini

**Fausto SOZZINI** - naskiĝis la 5-an de decembro 1539 en Sieno, mortis la 3-an de marto 1604 en nobela bieno de la vilaĝeto *Lusławice* proksime de la urbeto Zakliczyn en la nuna distrikto Tarnów, Pollando), estis itala juristo kaj unitarista teologo kaj fariĝis, kune kun sia onklo Lelio Sozzini, gvida figuro de la speco de unitarismo, kiu poste estis nomita socinismo.

## Vivo kaj laboro 
Sozzini estis la dua infano de Alessandro Sozzini kaj lia edzino Agnese Petrucci, post filino Fillide. Li estis orfigita en frua aĝo kaj estis akceptita fare de lia onklo Celso. Li studis juron en Bolonjo kaj de frua aĝo interesiĝis pri teologiaj demandoj. Li devis forlasi sian hejmurbon Sieno en 1559 kaj vivis en Zuriko de 1562. Konservante kaj studante la literaturan heredaĵon de lia onklo Lelio Sozzini, li ankaŭ akiris siajn teologiajn konvinkiĝojn. En 1563 li revenis al Italio kaj estis sekretario ĉe la Florenca kortego dum dek du jaroj, dum la lastaj jaroj de la regado de Kozimo la 1-a de Mediĉo. En 1574 li devis denove fuĝi de la katolika inkvizicio kaj iris al Bazelo, kie li daŭre okupiĝis pri teologiaj studoj. En 1578 li transiris al Transsilvanio por agi kiel arbitraciisto en teologia disputo inter la unitaristoj Ferenc Dávid kaj Giorgio Biandrata - sen sukceso. Same malsukcese li batalis la sekvan jaron en Krakovo anabaptistajn tendencojn de la *Polaj fratoj*, unitarista komunumo de la Radikala Reformacio en tiama Pollando-Litovio. Daŭris ĝis 1603 ke anabaptistaj tendencoj estis ekskluditaj de la unitara komunumo.

En la jaroj 1583-1587 Sozzini vivis en la vilaĝo Pawlikowice apud urbeto Wieliczka, sub la protekto de Krysztof Morsztyn, malaltranga pola nobelo. En 1586 Sozzini edziĝis al sia filino - Elisabeth Morsztyn. De 1587 li vivis denove en Krakovo, kie naskiĝis la sola infano de la geedziĝo - Agnieszka, la patrino de *Andrzej Wiszowaty*, kiu poste iĝos gvida unitaristo. Post kiam la krakovaj studentoj mistraktis lin kiel herezulo kaj ĉiuj liaj artikoloj estis bruligitaj, li translokiĝis al proksima Lusławice en 1598, kie li pasigis la lastajn jarojn de sia vivo sub la protekto de pola nobelo. Sozzini estis instrumenta en estigado de la "Rakova kateĥismo" (*Katechizm Rakowski*) de la Polaj Fratoj, kiu unue estis publikigita jaron post lia morto.

Kategorio:Italaj juristoj
Kategorio:Italaj teologoj
114740 Luigitatto

'*114740 *Luigitatto'''* estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita de la itala astronomo Fabrizio Bernardi la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Campo Imperatore Near Earth Object Survey'' (CINEOS) elde la Stacio de Campo Imperatore de la Observatorio de Abruco (L'Aquila, Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la itala verkisto *Luigi Tatto* (1922 – 2003), kies verkoj celis infanojn kaj junulojn. Konata kiel *“il maestro”* (“la instruisto”), li promociis la literaturon inter la junuloj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Fabrizio Bernardi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2003
Komentario

**Komentario** laŭ esperantlingvaj vortaroj kiel la Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto estas
# Aro da rimarkigoj aŭ notoj, klarigantaj tekston aŭ verkon *(ekzemple eldono de la Biblio kun komentario),*
# Klarigoj pri ies intencoj, opinioj *(do ampleksaj subjektivaj **komentoj**, kiun la aliulo eble tute ne volas aŭdi),*
# Libro pri historiaj okazaĵoj.

## Bibliaj komentarioj 
Laŭ la kristana teologio, komentaĵoj kaj historiaj klarigoj de individuaj libroj de la Biblio aŭ specifaj bibliaj tradukoj estas referitaj kiel **bibliaj komentarioj**. Krom la Biblia teksto, ili ofte enhavas ankaŭ krucreferencojn al similaj bibliaj teksteroj (vidu la artikolon konkordanco) same kiel enhavo-rilatajn interpretojn bazitaj sur scienca ekzegezo.

Krom teologiaj celoj, Bibliaj komentarioj ankaŭ servas personan bibliostudadon aŭ kiel enkondukon al la diversaj libroj de la Sankta Skribo. Ili varias en grandeco de poŝlibroj ĝis plurvolumaj verkoj. Kutime ili traktas nur la skribaĵojn enhavitajn en la Biblia kanono (46 aŭ 39 "libroj" en la Malnova Testamento, 27 en la Nova Testamento), sed foje ankaŭ rilatas al la Apokrifoj.

### Vidu ankaŭ 
* ekzegezo

## Literaturaj komentarioj 
Literaturaj komentarioj (ankaŭ filologiaj komentarioj) estas la kolekto de notoj pri literatura teksto, kiuj celas faciligi aŭ ebligi la komprenon de la teksto. Hodiaŭ, komentaĵo kutime priskribas la historion de la origino, dissendo kaj efiko de la teksto kaj inkludas superrigardan komentaĵon same kiel, en la tiel nomita tekstero-komentaĵo, klarigojn de nomoj, esprimoj, fremdvortoj kaj citaĵoj. Tiuj klarigoj estas kutime publikigitaj kadre de kritikaj eldonoj ene de la suba parto de paĝo, aŭ kiel piednotoj kun ligoj de koncernaj teksteroj tien, aŭ kiel alternativa tekstoversio por komparo tuj sub la kerna teksto, sed ekzistas ankaŭ apartaj volumoj de klarigoj.

## Pluaj komentarioj 
Komentarioj de historiaj tekstoj en historioscienco aŭ de leĝoj en juro formale funkcias simile. 

Ĵurnalisman komentaĵon, do subjektivan klarigan komentan tekston pri kompleksa socia aŭ politika fenomeno en presa publikaĵo aŭ voĉlegite en televido aŭ radio, en modernaj elektronikaj amaskomunikiloj analoge, oni kutime ne nomas "komentario", sed nur **komento** aŭ komentaĵo.

Iusence do la karakteron de komentario difinas la kolekto de multaj komentaĵoj, kaj multaj esperantistoj subkomprenas la silabon -ar- en la termino, do komprenas la vorton kiel koment'ar'o. Tamen, science komentario estas pli formaligita ol iuj ajn kolektoj de notoj, kaj gramatike la silabo "ar" meze de la vorton ne estas la gramatika afikso -ar-, sed simple parto de la vortradiko.

## Etimologio 
La termino fontas en la latina *commentarius*; hispane tre simile estas *commentario* kaj germane *Kommentar*, france *commentaire*, angle *commentary* kaj ruse *Комментарий* [kommentarij].

## Referencoj 
Kategorio:Biblio
Albert Pilát

**Albert PILÁT** estis ĉeĥa botanikisto kaj fungisto. Li naskiĝis la 2-an de novembro 1903 en Prago kaj mortis la 29-an de majo 1974 en la sama urbo. *Pilát* estas lia aŭtonoma nomo, ĉi tie fakte ne mallongigo. Li unuafoje science priskribis plurajn fungojn, interalie la speciojn *Boletus betulicola, Boletus legaliae* kaj *Boletus pinophilus* el la funga genro boleto -  intertempe la variaĵo *Boletus betulicola* konsideratas parto de la klado nobla boleto.

Kategorio:Ĉeĥaj botanikistoj
Kategorio:Ĉeĥaj fungosciencistoj
Arbigny-sous-Varennes

''''* estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Haute-Marne*, en la regiono Grand Est (france, *Granda Oriento*), kaj en la historia regiono Ĉampanjo-Ardenoj. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Langres*, la suda parto de la departemento, kaj al la kantono *''. 

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Haute-Marne

Kategorio:Komunumoj de Haute-Marne
Evanĝelina

***Evanĝelina*** (*Evangeline* , angle) estas epopeo de de la usona poeto Henry Wadsworth Longfellow, verkita angle kaj unue eldonita en 1847.

[maldekstre|eta|240px|Fotografia bildigo de Evanĝelina, fikcia protagonisto en la fama poemo de [Henry Wadsworth Longfellow.]]
La poemo sekvas akadian knabinon kiu nomiĝis Evangeline () kaj ŝian serĉon de ŝia perdita amo, Gabrielo, enlokiĝinta dum la brita Elpelo de la Akadianoj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Josep Maria de Garganta i Vila-Manyà

## Eksteraj ligiloj
*Angla teksto de *Evangeline: A Tale of Acadie* (“Evanĝelina: rakonto pri Akadio”), libere legebla ĉe Project Gutenberg.

Kategorio:Poezio de Usono
Kategorio:Nova Francio
Kategorio:Franc-Brita Indiana milito
Kategorio:Usonaj verkistoj
Kategorio:Verkoj de la 19-a jarcento
Kategorio:Roluloj de la eposa literaturo
Kategorio:Anglalingvaj versaĵoj
Kategorio:Eposoj
Kategorio:Fikciaj nordamerikanoj
Kategorio:Fikciuloj de la 18-a jarcento
Sena

**Sena** [SEna] estas municipo de Hispanio, en la oriento de la komarko *Monegros* (kies ĉefurbo estas Sariñena) apartenanta al la sudokcidenta parto de la Provinco Huesko (regiono Aragono).

## Geografio 
Ĝia municipa teritorio estas en la oriento de la komarko *Monegros*, oriente de la teritorio de Castejón de Monegros kaj okcidente de tiu de Villanueva de Sigena. Estas abundaj montetoj.

La loĝloko Sena (221 msm) estas je 61 km de Huesko, provinca ĉefurbo, sur la maldekstra bordo de la rivero Alcanadre. La municipa teritorio estas trapasata per la ŝoseo A-131 paralela al la rivero Alcanadre kiu komunikas kun apuda Villanueva de Sigena oriente kaj kun Sariñena nordoriente. Krome laŭ la ŝoseo A-1217 norde estas Castelflorite.

## Historio 
La araboj loĝis en la areo kaj ili lasis irigacian reton kaj ankaŭ loknomojn kiel Alkanadre. Ekde la falo de la Kaliflando de Kordovo en 1010, la areo ekdependis de Zaragozo, Ilerdo aŭ Ŭesko, depende de la povo de la koncerna tajfo. Tiuepoke oni atingis favoran konsideron por la islamanoj kiuj restis, regotaj per sia propra juro. La forpelo de la moriskoj de 1610 rezultis en grava krizo en la loka ekonomio. Dum ĉirkaŭ ok jarcentoj la moriskoj estis grava parto de la loĝantaro, esenca ekonomie en agrikulturo kaj artmetioj.

La Monaĥejo de Sigena estis ege influa por ĉiuj loĝlokoj de la komarko Monegros, promociis la reloĝadon kaj havigis al la novaj loĝantoj loĝcartojn, tipe en la Mezepoko kiel feŭdisma kontrakto inter la Monaĥejo kaj la lokanoj, kiu precizigis devojn kaj rajtojn.

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Sena: oni malaltiĝis ĝis nunaj 496 loĝantoj.

## Demografio 
## Aktualo 
La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo (cerealoj, migdaloj, olivarboj kaj fruktarboj) kaj brutobredado (ŝafoj, porkoj, kortobirdoj kaj bovoj) al natura, kultura kaj rura turismo.

## Vidindaĵoj 
* Proksima Monaĥejo de Sigena
* Urbodomo kaj preĝejo

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Ŭesko

## Referencoj 
## Bibliografio 
* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* CONTE OLIVEROS, Jesús. “Personajes y Escritores de Huesca y Provincia”. Ed. Librería General (Zaragoza 1981)

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Municipoj de la provinco Ŭesko
Einsiedeln (stacidomo)

**Einsiedeln** estas fervoja stacidomo en Einsiedeln, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Einsiedeln
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Kantono Ŝvico
Ninetta Vad

**,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vad Ninetta** estas hungara kajakisto, kvinfoja mondĉampiono.

 naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
 ekde 2000 estis kajakisto en pluraj ĉefurbaj sportkluboj. Ŝi havis sukcesojn en la junularaj konkursoj ankaŭ eksterlande, sed ekde 2010 ŝi konkursis ankaŭ inter la plenkreskuloj. Ŝi estis la unua en mondĉampionumoj inter 2013-2017 kvinfoje teame. Ŝia paro en kajako ofte estis Anna Kárász.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun fotaro

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kajakistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
Tamara Takács (kajakisto)

**Tamara Takács** [takAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Takács Tamara** estas hungara kajakisto, mondĉampiono.

Tamara Takács naskiĝis la  en Győr.
 
## Biografio 
Tamara Takács komence estis kajakisto en sia naskiĝurbo sur Danubo, ekde 2017 en la ĉefurbo.  Ŝia plej konata trejnisto estis Katalin Rozsnyói. Ŝi akiris bonajn rezultojn en internaciaj junularaj konkursoj ekde 2014. Inter la plenkreskuloj ŝi estis mondĉampiono en 2017 kvarope, krome en eŭropa ĉampionumo ŝi estis la unua trifoje en la jaroj 2017 kaj 2018. En 2019 oficiale publikiĝis, ke ŝi estis dopadisto.

## Vidu, aŭdu ankaŭ 
* video

## Fontoj 
* rezultoj
* rezultoj 
* rezultoj angle

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kajakistoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
Lennart Torstensson

**Lennart Torstenson** (la ‏17-an de aŭgusto 1603 en Forstena, Svedio - la 7-an de aprilo 1651, Stokholmo) estis sveda feldmarŝalo. Li komandis la svedan armeon en pluraj sukcesaj bataloj dum la Tridekjara Milito.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Svedaj inĝenieroj
Kategorio:Svedaj nobeloj
Kategorio:Mortintoj en 1651
Kategorio:Naskiĝintoj en 1603
Kategorio:Feldmarŝaloj
Kategorio:Personoj de la Tridekjara Milito
2-Etilheksila metakrilato

**Etilheksila metakrilato** aŭ **2-etilheksila 2-metilpropenato** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la metakrilata acido kaj etilheksanolo. Ĝi estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo, sed solvebla en DMSO, etanolo, kloroformo, acetatoj kaj eteroj. Etilheksila metakrilato posedas 12 karbonatomojn, 22 hidrogenatomojn kaj 2 oksigenatomojn. Etilheksila metakrilato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de metakrilataj polimeroj. Etilheksila metakrilato posedas antiinflamajn kaj antimikrobajn proprecojn.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per traktado de akrilata acido kaj **etilheksila alkoholo**:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *akrilata anhidrido* kaj **etilheksila alkoholo**:

### Sintezo 3 
* Preparado per traktado de *etilheksila klorido* kaj akrilata acido:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de natria metakrilato kaj *etilheksila klorido*:

## Vidu ankaŭ 
* Metakrilatoj

## Referencoj 
Kategorio:Metakrilatoj
William Pepperell Montague

**William Pepperell MONTAGUE** (la 11-a de novembro 1873 en en Chelsea, Masaĉuseco – la 1-a de aŭgusto 1953 en Novjorko) estis filozofo de la Nov- Realisma skolo. Montague emfazis la diferencon inter liaj filozofiaj kolegoj kiel adeptoj de "objektiva " kaj " kritika " realismo.

Li estis profesoro de filozofio ĉe UC Berkeley inter 1899 kaj 1903 kaj ĉe Columbia Universitato de 1903 al 1947. Li estis prezidanto de orienta filio de la amerika Filozofia Asocio en la jaroj 1923–1924.

Kategorio:Mortintoj en 1953
Kategorio:Naskiĝintoj en 1873
Kategorio:Usonaj filozofoj
Goncourt

**Goncourt** - prononco laŭ sistemo IFA [] - interalie povas aludi al
* loĝloko *Goncourt* en la departemento *Haute-Marne* de Francio, kiu ekde komenco de 2019 apartenas al la komunumo Bourmont-entre-Meuse-et-Mouzon
* loĝloko *Goncourt* en la departemento *Marne* de Francio, kiu jam longe apartenas al la komunumo Matignicourt-Goncourt
* stacio Goncourt (pariza metrostacio), parto de la Linio 11 de la metroo de Parizo
* akademio Goncourt kaj
* premio Goncourt, ambaŭ nomataj laŭ
* Edmond de Goncourt, franca verkisto, kiu publikligis plej multajn verkojn kun sia frato Jules, jam mortinta en aĝo de 39 jaroj - tial ili ankaŭ havas kunan artikolon je la nomo fratoj Goncourt.

Sed kompreneble ankoraŭ ekzistas pliaj homoj kun tiu familia nomo.
Szilvia Szabó

**Szilvia Szabó** [silvia sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szabó Szilvia** estas hungara kajakisto, dufoja olimpiano, mondĉampiono.

 naskiĝis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
 inter 2006-2018 havis postenon en la hungara akvasporta vivo, poste ŝi laboris en propra firmao, kiu okupiĝas pri aranĝado de geedziĝoj. Ŝi havis edzon kaj ŝi naskis dufoje. Ŝi ricevis ŝtatan premion en 2000.

### Sporta kariero 
 en 1989 komencis kajakadi sur la Danubo en ĉefurba sportklubo. Post la junularaj sukcesoj ŝi debutis inter la plenkreskuloj same sukcese en 1997. Ŝi estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 2000 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 2004 kun tri arĝentaj medaloj teame, krome en mondĉampionumoj ŝi estis la unua 13-foje inter 1999-2005 same teame. Ŝi finis sian aktivan sportan karieron en 2005. Ŝia plej konata trejnisto estis Katalin Rozsnyói, ŝia ofta paro en kajako estis Kinga Bóta.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio kun foto 
* koncerna teksto kun foto
* rezultoj kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kajakistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
Gabriella Szabó (kajakisto)

**Gabriella Szabó** [sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szabó Gabriella** estis hungara kajakisto, olimpiano, trifoja olimpika kaj naŭfoja monda ĉampionoj.

Gabriella Szabó naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Gabriella Szabó ekde 2022 havis postenon en la hungara olimpika komisiono. Pli frue ŝi ricevis premiojn inter 2008-2018.

### Sporta kariero 
Gabriella Szabó inter 1995-2006 estis kajakisto de sportklubo de la centra sporta lernejo. Pli poste ŝi apartenis al kluboj en Dunaújváros, respektive en Budapeŝto. Ŝi estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 2008, Hungario en la Somera Olimpiko 2012 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 2016 kun tri oraj kaj arĝenta medaloj teame, krome en mondĉampionumoj ŝi estis la unua naŭfoje inter 2009-2015 same teame. Ŝi finis la sportadon en 2020 pro prokrasto de Olimpiko. Ŝia plej konata trejnisto estis Katalin Rozsnyói.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* rezultoj kun foto
* signifaj rezultoj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kajakistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
Langenthal (stacidomo)

**Langenthal** estas fervoja stacidomo en Langenthal, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Langenthal BE
* Langenthal Gaswerk (stacidomo)
* Langenthal Industrie Nord (stacidomo)
* Langenthal Süd (stacidomo)
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Supra Argovio (administra distrikto)
Chamarandes-Choignes

''''* estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Haute-Marne*, en la regiono Grand Est (france, *Granda Oriento*), kaj en la historia regiono Ĉampanjo-Ardenoj. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Chaumont*, la suda parto de la departemento, kaj al la kantono **. 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* oficiala paĝo en la retejo *facebook'' ()

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Haute-Marne

Kategorio:Komunumoj de Haute-Marne
Kalvinana preĝejo (Pusztaszabolcs)

La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en urbo Pusztaszabolcs (Hungario).

## Historio 
La kalvinanoj vivis en Pusztaszabolcs minoritate inter la katolikoj. La kalvinanoj apartenis eklezie al Iváncsa. En Pusztaszabolcs la kirko estis konstruita en 1935 kaj post 5 jaroj ĝi havis jam lokan pastron. En 1971 la paroĥejo estis forvendita, poste pastro denove venis el Iváncsa aŭ el aliaj lokoj. Depost fino de la socialismo en la lernejo la religia edukado komenciĝis, tial poste estas espero havi denove lokan pastron.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola en korto. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo kun la enirejo plene reliefas. La turpinto estas alta kaj pinta piramido. Interne laŭ la kutimoj la muroj estas blankaj. La plafono estas nekutime duonsfera.

## Vidu, aŭdu ankaŭ 
* sonorado

## Fontoj 
* hungare kun foto 
* nuntempa vivo

Pusztaszabolcs
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Pusztaszabolcs
Mastra-sklava moraleco

La **moraleco de mastroj kaj la moralo de sklavoj** (en la germana : **Herren-Moral und Sklaven-Moral**) estas centra temo en la libroj de Friedrich Nietzsche, aparte en la libroj *Trans bono kaj malbono* kaj *La Genealogio de Moralo*. Nietzsche argumentis ke ekzistas du bazaj specoj de moralo: majstra moralo kaj sklava moralo. La moralaj valoroj de la sklavoj estas malavareco, humileco, simpatio, dum la moralaj valoroj de la mastroj estas fiero, potenco kaj nobeleco. La moraleco de la mastroj juĝas iliajn agojn sur la skalo de bonaj aŭ malbonaj rezultoj, malkiel kaj kontraste al la moraleco de sklavoj kiu juĝas agojn sur la skalo de bonaj aŭ malbonaj intencoj (t.e kristanaj virtoj, kaj kantia deontologio).

Por Nietzsche, moraleco estas nedisigebla de la kulturo kiu valoras ĝin, signifanta ke la lingvo de ĉiu kulturo, kodoj, praktikoj, rakontoj kaj institucioj estas informita de la lukto inter ĉi tiuj du moralaj strukturoj.

## Historio 
Laŭ Nietzsche, la moralo de sklavoj formiĝis en antikva Romo, kiam kristanismo, kiu estis senpova sekto, estis superfortita kaj ekspluatata de tiuj kun potenco, kaj tiam forto, potenco kaj kuraĝo estis konsideritaj bonaj kaj ilia foresto malbona. La humiligitaj kristanoj evoluigis alternativon, kaj turnis la konceptojn lingve. Kaj ili asertis, ke la bonulo estas la submetiĝemulo, la malriĉulo kaj la malfortulo, dum la insolentema, rabema, ofenda estas malbonulo. En la paso de la tempo, la mastroj komencis alpreni la vidpunkton de la sklavoj, kaj tial ili ne plu povis regi ilin, kaj tiel la moralo de la sklavoj anstataŭis la moralon de la mastroj. 

Laŭ Nietzsche, la kapablo de homo vivi bonan vivon baziĝas sur esti aŭtenteca - vivi la vivon en fluida maniero, kun ligo al siaj deziroj, kaj ĉefe la plej forta deziro laŭ Nietzsche, la deziro al potenco. Nietzsche vidis la senton de potenco kiel la ĉefa afero, kiu povas doni al homo bonan senton:Kio estas bona? — Ĉio, kio altigas en homo la senton de potenco, la deziron al potenco, la potencon mem. Kaj kio estas malbona? - Ĉion, kion ili trovas el la malforteco. Kio estas feliĉo? La sento, ke la potenco kreskas, ke vi venkas ĉiun obstaklon. —  *La Antikristo* p. 252Sklava moralo malobservas ĉi tiun postulon, en tio, ke depende de la kompato de aliuloj, li vivas en degradita kaj senpova maniero, kaj tiel li vivas en falsa maniero, kiu ne respondas al la baza deziro de la homo. Kaj krom tio, socio bazita sur sklava moralo subpremas la naturan deziron de la homo. Homo, kiu devas esti kompatema, esti malavara kaj humila, ne povas esprimi siajn proprajn dezirojn, kaj li vivas en falsa kaj falsa maniero. Kontraste al tio, la moralo de majstroj estas pli proksima al la naturo de homo, ĉar tiu moralo postulas kuraĝon, forton, en maniero kiu estas pli taŭga al la aŭtentika volo de homo.

## Vidu ankaŭ 
* Kritiko de laboro
* Mastra–sklavo dialektiko
* Ortodokseco
* *La Geedziĝo de Heaven kaj Infero*

## Fontoj 
Kategorio:Etiko
Kategorio:Moralo
Kategorio:Ekzegezo
Kategorio:Filozofia terminologio
Heksila metakrilato

**Heksila metakrilato** aŭ **heksila 2-metilpropenato** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la metakrilata acido kaj heksanolo. Ĝi estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo, sed solvebla en DMSO, etanolo, kloroformo, acetatoj kaj eteroj. Heksila metakrilato posedas 10 karbonatomojn, 18 hidrogenatomojn kaj 2 oksigenatomojn. Heksila metakrilato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de metakrilataj polimeroj. Heksila metakrilato posedas antiinflamajn kaj antimikrobajn proprecojn.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per traktado de akrilata acido kaj **etilheksil alkoholo**:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *akrilata anhidrido* kaj **etilheksil alkoholo**:

### Sintezo 3 
* Preparado per traktado de *heksila klorido* kaj akrilata acido:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de natria metakrilato kaj *heksila klorido*:

## Vidu ankaŭ 
* Metakrilatoj

## Referencoj 
Kategorio:Metakrilatoj
Linthal (stacidomo)

**Linthal** estas fervoja stacidomo en Linthal, Glaruso Sudo, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Linthal GL
* Linthal Braunwaldbahn (stacidomo)
* Glaruso Sudo
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Glaruso Sudo
Torralba de Aragón

**Torralba de Aragón** [toRALba dearaGON] estas municipo de Hispanio, en la nordokcidento de la komarko *Monegros* (kies ĉefurbo estas Sariñena) apartenanta al la sudokcidenta parto de la Provinco Huesko (regiono Aragono).

eta|maldekstre|130ra|Municipa blazono.
La loknomo "Torralba" estas komprenebla kiel "blanka turo" kaj tiukadre aperas blanka kastelo super la koloroj de Aragono en la municipa blazono.

## Geografio 
Ĝia municipa teritorio estas en la nordokcidento de la komarko *Monegros*, nordokcidente de la teritorio de Senés de Alcubierre, kaj sudoriente de tiu de Tardienta, nordokcidente de la Montaro Alcubierre kaj norde de la depresio de Ebro.

La loĝloko Torralba de Aragón (380 msm) estas je 28 km de Huesko, provinca ĉefurbo. La municipa teritorio estas komunikata per la ŝoseo A-1211 kiu komunikas kun Senés de Alcubierre sudoriente kaj kun Tardienta nordokcidente, kaj krome kun Valfonda de Sankta Ana, Torres de Barbués kaj Almuniente nordoriente.

## Historio 
La araboj loĝis en la areo kaj ili lasis irigacian reton kaj ankaŭ loknomojn. Ekde la falo de la Kaliflando de Kordovo en 1010, la areo ekdependis de Zaragozo, Ilerdo aŭ Ŭesko, depende de la povo de la koncerna tajfo. Tiuepoke oni atingis favoran konsideron por la islamanoj kiuj restis, regotaj per sia propra juro. La forpelo de la moriskoj de 1610 rezultis en grava krizo en la loka ekonomio. Dum ĉirkaŭ ok jarcentoj la moriskoj estis grava parto de la loĝantaro, esenca ekonomie en agrikulturo kaj artmetioj.

Meze de la 19-a jarcento la loko havis 235 loĝantojn kaj 50 domojn inter kiuj preĝejo, urbodomo, prizono kaj lernejo.

La Enlanda Milito estis sangelverŝa en la areo.

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Torralba de Aragón: oni malaltiĝis ĝis nunaj nuraj 105 loĝantoj (2022), spite proksimecon al la provinca ĉefurbo.

## Aktualo 
La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo (cerealoj, migdaloj, olivarboj kaj fruktarboj) kaj brutobredado (ŝafoj, porkoj, kortobirdoj kaj bovoj) al natura, kultura kaj rura turismo.

## Vidindaĵoj 
* Preĝejo de la 16-a jarcento kun tre bele ornamita mudeĥara sonorilturo.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Ŭesko

## Referencoj 
## Bibliografio 
* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* CONTE OLIVEROS, Jesús. “Personajes y Escritores de Huesca y Provincia”. Ed. Librería General (Zaragoza 1981)

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Municipoj de la provinco Ŭesko
160512 Franck-Hertz

'*160512 *Franck-Hertz''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la germanaj astronomoj Freimut Börngen kaj Lutz D. Schmadel elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).

Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 1:7 kun Venuso.

Laŭ propono de la unua malkovrinto, ĝi estis nomita en memoro de la germanaj fizikistoj James Franck (1882 – 1964) kaj Gustav Hertz (1887 – 1975), ricevintoj de la Nobel-premio pri fiziko 1925. Ambaŭ studis la eksciton kaj la jonigon de atomoj far'de elektronoj. La Eksperimento de Franck kaj Hertz provizis apogon al la atommodelo laŭ Bohr.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Malkovrita de Lutz D. Schmadel
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
(160519) 1995 CS3

**(160519) 1995 CS3** estas marsrenkonta asteroido malkovrita en la kadro de la kampanjo *Spacewatch* la  elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Orbito 
Ĝia discentra orbito ekstere tanĝas tiun de Marso : ĝia marsa MOID estas 0,15738 astronomia unuo (23,54' milionoj da km).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
(160527) 1996 RE31

**(160527) 1996 RE31** estas troja asteroido de Jupitero, kiu orbitas ĉe la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, tie estas en la tiel nomata « Greka Tendaro ».

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 13-an de septembro 1996 en la kadro de la kampanjo *Uppsala-DLR Trojan Survey* (UDTS), elde la Observatorio La Silla (Ĉilio).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Uppsala-DLR Trojan Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Bettancourt-la-Ferrée

''''* - prononco laŭ sistemo IFA [] - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Haute-Marne*, en la regiono Grand Est (france, *Granda Oriento*), kaj en la historia regiono Ĉampanjo-Ardenoj. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Saint-Dizier*, la norda parto de la departemento, kaj al la kantono *''. 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Haute-Marne

Kategorio:Komunumoj de Haute-Marne
Qin Hui

**Qin Hui** (ĉine: 秦晖; pinjino: Qín Huī; naskita 1953) estas ĉina historiisto.

## Kariero 
Li estis Profesoro pri Historio en la Instituto de Homaj kaj Sociaj Sciencoj de la Cinghua Universitato. Li nun estas Lektoro en la Sekcio de Ŝtata kaj Publika Administrado en la Ĉina Universitato de Honkongo.

## Referencoj 
Kategorio:Ĉinaj historiistoj
Visp (stacidomo)

**Visp** estas fervoja stacidomo en Vispo, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Vispo
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Viège ĉe RegionAlps

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Vispo (distrikto)
Erika Medveczky

'*** [medvecki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Medveczky Erika*' estas hungara kajakisto, olimpiano, okfoja mondĉampiono.

 naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
 ekde sia aĝo 8 estis kajakisto sur la Danubo, ŝi apartenis al pluraj sportkluboj ankaŭ province. Ŝi estis hungara ĉampiono 32-foje, dum ŝi apartenis al la hungara nacia teamo. Ŝi estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 2020 sen medalo, sed en mondĉampionumoj ŝi estis la unua okfoje inter 2013-2019 individue aŭ teame. Ŝiaj plej konataj trejnistoj estis Katalin Rozsnyói kaj Ferenc Csipes.

## Vidu, aŭdu ankaŭ 
* video

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kajakistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj