Tilda Swinton

**Katherine Matilda Tilda SWINTON** (naskita la 5-an de novembro 1960 en Londono) estas skot-brita aktorino. Gajninto de du el la plej grandaj filmfestivaloj de la mondo - Berlino ( 1988, 2008) kaj Venecio (1991). Gajninto de la Oskaro kaj BAFTA premioj en la kategorio Plej Bona Flankaktorino pro sia rolo en la filmo *Michael Clayton* (2007). Ŝi estas konata pro siaj roloj kaj en sendependaj filmoj kaj en furoraĵoj. 

## Kariero 
Ŝiaj fruaj verkoj inkluzivis kelkajn filmojn reĝisoritajn de Derek Jarman, kaj ankaŭ la titolrolon en la filmversio de Sally Potter de *Orlando* el 1992, pro kiu ŝi ricevis grandegan atenton, ludante 16-jarcentan nobelon, kiu montriĝas senmorta kaj, tra la jaroj, transformiĝas en virinon. En 1995, Swinton partoprenis tutsemajnan vivantan ekspozicion, kie ŝi dormis aŭ ŝajnigis dormi en vitra skatolo. La sekvan jaron, la ekspozicio, nomita *The Maybe (La Eble* ), estis ripetata en artgalerio en Romo. Ŝi aperis en muzikfilmeto por la bando Orbitals *The Box*.

En la lastaj jaroj, ŝi havis rolojn en pli ĉefaj filmprojektoj, inkluzive de la ĉefrolo en la kritike aklamita usona filmo *The Deep End*. Ŝi ankaŭ aperis en negravaj roloj en filmoj kiel *Vanilla Sky* kun Tom Cruise, *Constantine* kun Keanu Reeves, kaj *The Beach* kun Leonardo DiCaprio. Pli lastatempe, ŝi ankaŭ havis rolojn en britaj filmoj, kiel *Young Adam* (2004) kaj *The Statement* (2003). En 2004, ŝi estis membro de la ĵurio ĉe la Festivalo de Cannes.

En 2005, ŝi ludis la rolon de Jadis (la Blanka Sorĉistino) en la filmversio de la Narnia libroj *The Lion, the Witch and the Wardrobe* el 2005, *Prince Caspian* el 2008 kaj *The Voyage of the Dawn Treader* el 2010. En la lastaj jaroj, Swinton fariĝis konata al pli granda publiko per filmoj kiel *Michael Clayton,* la Narnia *serio,* Adaption kaj en 2008 *Burn After Reading*.

En aŭgusto 2008, ŝi organizis la filmfestivalon The Ballerina Ballroom Cinema of Dreams kun Mark Cousins, scenaristo kaj amiko, kiu estas kulturkritikisto, en iama balsalono, kiun ŝi luis en viktoria domo en sia hejmurbo Nairn. Filmoj de artistoj kiel Astrid Henning-Jensen, Joseph L. Mankiewicz, Federico Fellini kaj Akira Kurosawa estis montritaj, same kiel Rainer Werner Fassbinder kaj Sylvain Chomet. En la somero de 2009, ŝi turneis Skotlandon kun movebla kinejo, montrante filmojn ekster la kutima kineja programo en diversaj lokoj.

En 2013, Swinton ludis seriozan geedzan paron kun David Bowie en lia filmeto por la unuopaĵo *The Stars (Are Out Tonight)* el ​​lia albumo *The Next Day*. En la tragikomedio *Grand Budapest Hotel,* ŝi ludis okdekjaran sinjorinon. En la distopia suspensfilmo de 2013 *Snowpiercer*, pri trajno vojaĝanta senhalte tra glacia pejzaĝo, kie homoj estas ŝlositaj en individuajn vagonojn laŭ socia klaso, Swinton portretas tiranan, senkoralan kontroliston nomitan Mason. Tamen, pro la kompleksa ŝminko, Swinton estas nerekonebla en ĉi tiu rolo.

Ĉe la 66-a Internacia Filmfestivalo de Berlino en 2016, la kvarparta dokumenta eseofilmo de Tilda Swinton, *The Seasons in Quincy: Four Portraits of John Berger,* havis sian mondpremieron en la sekcio *Berlinale Special*. Produktita en kunlaboro kun Colin MacCabe, Christopher Roth, Bartek Dziadosz kaj la Derek Jarman Lab, la dokumentario prezentas Swinton, kiu reĝisoris kaj verkis la scenaron. 

En decembro 2024, Swinton ricevis la Honoran Oran Urson ĉe la 75-a Berlinale pro sia vivatingo.  Ĉe gazetara konferenco dum la Berlinale en februaro 2025, ŝi esprimis sian simpation por BDS : Mi estas granda admiranto de BDS kaj havas grandan respekton por ĝi, kaj mi multe pensas pri ĝi. Swinton estis akuzita pri antisemitismo pro sia subteno. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* BFI: Tilda Swinton
* Tilda Swinton Enreta - Ĉiuj aferoj Tilda

Kategorio:Skotdevenaj angloj
Kategorio:Akademia Premio por plej bona subtena aktorino
Kategorio:Rakontantoj de sonlibroj
Kategorio:Britaj aktoroj
Kategorio:GLAT-aktoroj