open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jeannot et Colin

***Jeannot et Colin*** estas filozofia fabelo verkita de Voltaire kaj publikigita en 1764.

## Resumo 
Jeannot kaj Colin estas amikoj en la urbo Issoire, en Aŭvernjo. Finigonta sian studadon, Jeannot ricevas postenon el la konto de sia patro, la markizo de la Jeannotière, kaj translokiĝas al Parizo. Colin verkas leteron de gratulo al sia ekskamarado, sed la nova markizo neniam respondas.

En Parizo, la gepatroj de Jeannot dungas instruiston, kiu scias neniom, por la juna markizo. La patro dezirus ke Jeannot lernu latinon kaj astronomion dum la patrino geografion, historion, heraldikon kaj geometrion, sed la instruisto montras la senutilon de ĉio tio. Pli aĝa, Jeannot estas amata de virinoj, ĉar li kantas agrable vodevilojn. La junulo decidis edziĝi al juna vidvino, kiu deziras fakte la riĉon de la Jeannotière.

Unu matenon Jeannot ekkonas ke la familio ruiniĝis, la patro estis enprizonigita kaj la servistoj forportis kion ili povis por ne perdi siajn perditajn salajrojn. Li trovis sian patrinon, sola, senhelpa kaj senkonsola, ploranta. Li serĉas sian amantinon kaj trovas ŝin kun oficiro, kiu proponas dungojn por Jeannot kaj lia patrino. Jeannot, iras konfesi. La konfesisto diras al li ke Dio volis tiun malfeliĉon por montri al lia familio ke mono ne faras feliĉon. Li abandonas la ĝenan Jeannot, ĉar li devas konfesi iun pli feliĉan. Meze de malespero, Jeannot vidas ke alvenas al Parizo Colin akompanata de sia juna edzino: lia iama amiko tuj proponas al li helpon, liberigas la patron de Jeannot kaj revenas en Aŭvernjo kun la tri Jeannot.

Jeannot ekkonsciis ke la amiko kiun li estis abandoninta restis bona kiam li estis viktimo de kontraŭaĵoj. Tuj poste Jeannot edziĝas al fratino de Colin. Li kaj liaj gepatroj tiam komprenas ke la feliĉo ne estas en vanitato, sed ĉefe en amo.

Kategorio:Verkoj de Voltaire
Kategorio:Filozofiaj verkoj
Kategorio:Morala filozofio
Kategorio:Aperis en 1764
Kategorio:Verkoj el la franclingva literaturo
Kategorio:Verkoj de 1764
L'Homme aux quarante écus

'''L'Homme aux quarante écus''' (La homo de kvardek eskudoj) estas rakonto de Voltaire, aperinta en 1768.

Tiu enspezo de kvardek eskudoj devenas el neatendita kalkulo: tiu de la fikcia divido de la areo de la regno inter la nombro de la landanoj, kaj de la enspezo asocia al la koresponda areo: oni povus vidi ĉi tie unuan skizon de la aktuala koncepto de baza enspezo.

En la praktiko, la rakontisto klarigas ke tiu mono permesas survivi, sed en tre malriĉa kondiĉo. Oni priskribas la fiskan premadon, prezentita kiel racia sub Henriko la 4-a kaj Ludoviko la 13-a sed neeltenebla sekve.

Kategorio:Verkoj de Voltaire
Kategorio:Verkoj de 1768
Kategorio:Filozofio
Kategorio:Ekonomio
Kategorio:Klerismo
Kategorio:Verkoj el la franclingva literaturo
L'Ingénu

'''''L'Ingénu'''* (La senartifikulo) estas filozofia fabelo verkita de Voltaire kaj publikigita en 1767.

Voltaire rakontas tie la aventurojn de Hurono («l’Ingénu», nome la Senartifikulo) kiu, alveninta en Francion, rigardas la francan vivon per senkulpeco kaj naivo. Li engaĝiĝas en amafero kaj troviĝas kontraŭ multaj malfacilaĵoj je la konto de la religiaj kaj tiranaj povoj de la epoko de Ludoviko la 14-a.

La verko kliniĝas samtempe al ĝenroj de apologo kaj de filozofia fabelo pro la pritraktitaj temoj kiaj la dogma vero kontraŭ la racio aŭ la stato de naturo. Ĝi alproksimiĝas ankaŭ al la ĝenro de la satira rakonto pro la denonco pri misuzo de povo rilate al enprizonigo (*enbastiligo*) kaj religiaj fidevigoj. La verko ankaŭ alproksimiĝas al romano, ekzemple al la subĝenro de la formadromano kaj ĉefe al la *roman sensible* kiu diferencas *L'Ingénu* de aliaj rakontoj de Voltaire pro la traktado drama kaj kortuŝa de la temoj de amo malhelpita kaj malfeliĉa destino de la amantino, pura animo viktimo de la senmoralo de la povuloj. Voltaire prezentas la historion kiel *vera'' kaj atribuas ĝin al la pastro Pasquier Quesnel, nome jansenisto (kio estas partikulare ironia, laŭ tio kion la verko rakontas).

Kategorio:Verkoj de Voltaire
Kategorio:Filozofio
Kategorio:Moralo
Kategorio:Klerismo
Kategorio:Verkoj el la franclingva literaturo
Kategorio:Verkoj de 1767
Kategorio:Fikciaj nordamerikaj indianoj
Le Taureau blanc

**Le Taureau blanc** (La blanka virbovo) estas rakonto de Voltaire, aperinta en 1773. La historio estas bazita sur la rakonto el la Antikva Grekio de Eŭropa kaj la virbovo. Tie la blanka virbovo estas fakte la greka dio Zeŭso. Sed la historio de la rakonto de Voltaire okazas en la Antikva Egipto. Oni ne konas kiam la verko estis verkita sed almenaŭ oni scias ke ĝi estis publikigita inter 1773-4. Tiu verko de Voltaire ŝajnas profeteca ĉar la historio estis publikigita ĝuste dekkvin jarojn antaŭ la Franca Revolucio, kiam la riskuloj devis esti prudentaj.

## Notoj 
Kategorio:Verkoj de Voltaire
Kategorio:Filozofio
Kategorio:Mitologio
Kategorio:Klerismo
Kategorio:Verkoj el la franclingva literaturo
Kategorio:Antikva Egiptio
Kategorio:Verkoj de 1773
Kategorio:Aperis en 1773
Biblioteko de la Plejado

eta|x200px|Kelkaj volumoj de la Biblioteko de la Plejado.
eta|dekstre|200px|Baudelaire, *Œuvres complètes*, volumo I. Eldono de 1975.
La **Biblioteko de la Plejado** aŭ en franca origine *Bibliothèque de la Pléiade* estas unu el la eldonaj kolektoj plej ambiciaj de la merkato de la franca eldonado, publikigita de la eldonejo Gallimard. Ĝi konstituas referencon laŭ prestiĝo, laŭ redakta kvalito kaj de literatura agnoskado fare de verkistoj. Esti publikigita en «la Pléiade» reprezentas ian konfirmon por la verkistoj. Volumoj de Borges, Céline, Giono, Sartre kaj Claude Simon estis farataj kun lia kunlaborado je la momento de lia morto. Aktuale, ĝi publikigas ne nur la ĉefajn verkojn de la franca literaturo, sed ankaŭ de la tutmonda literaturo.

## Notoj 
## Bibliografio 
* *La Bibliothèque de la Pléiade - Travail éditorial et valeur littéraire*, dir. Joëlle Gleize et Philippe Roussin, éditions des Archives contemporaines, 2009 .

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la Pléiade
* La Bibliothèque de la Pléiade ĉe la retejo de Éditions Gallimard

Kategorio:Franclingva literaturo
Gyula Kiss

**Gyula Kiss** [djula kiŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kiss Gyula** estis hungara politikisto, ministro, advokato.

Gyula Kiss http://www.whoiswho-verlag.ch/versionnew/ungarn/verlag/63.php?txt_Language=HU&real_str_PersID=46002769&uniqueID=8fcafe97-986a-4ad9-8a21-e7e634f861db  naskiĝis la  1954 en Miskolc.

## Biografio 
Pri lernojaroj de Gyula Kiss mankas informoj. Post lernado en 1980 li eklaboris en advokata laborejo. Post 2 jaroj li estis advokato en sia naskiĝurbo. En Kabineto Antall li estis senpostena ministro pri iamaj politikaj arestitoj en la jaroj 1990 kaj 1991, poste ministro pri laboro ĝis decembro de 1993. Li estis same ministro pri laboro en Kabineto Boross. Tiutempe li havis ankaŭ partiajn postenojn. Depost 1994 li forlasis la politikon kaj li estas denove advokato jam en Budapeŝto.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj pri laboro
Kategorio:Hungaraj advokatoj
Kategorio:Hungaraj senpostenaj ministroj
Jenő Gerbovits

**Jenő Gerbovits** [jenO gerboviĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gerbovits Jenő** estis hungara politikisto, ministro, parlamentano, agronomo, komercisto.

Jenő Gerbovits http://index.hu/belfold/2011/08/24/traktorbalesetben_elhunyt_gerbovits_jeno_volt_tarca_nelkuli_miniszter/ naskiĝis la  1925. Li mortis la  2011 en Zics.

## Biografio 
Jenő Gerbovits post lernado iĝis agronomo. En 1957 preskaŭ jaron li vivis en Britio. Li ĉiam okupiĝis pri agrikulturo, estis nur kelkaj esceptoj, ekzemple li laboris en Distrikto Tab. Li estis privata komercisto inter 1981 kaj 1985, poste li pensiuliĝis. Li estis parlamenta deputito inter 1990 kaj 1994, krome en Kabineto Antall li estis senpostena ministro pri kompensado. Depost 1994 li forlasis la politikon. Li mortis pro akcidento, lia traktoro renversiĝis, li trovis sin sub la traktoro.

## Fontoj 
* http://www.politics.hu/20110825/former-minister-jeno-gerbovits-dies-in-tractor-accident/  
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj
Kategorio:Hungaraj agronomoj
Tarogato

La **tarogato** estas 74 cm longa blovinstrumento havanta funebran sonon. Ĝi estas ofte uzata en hungara, rumana kaj serba (sudslava) popolmuzikoj.200ra|Melodio pri Rákóczi en 1908 Oni distingas historian kaj modernan tarogatojn, ili diferencas multe.
eta|maldekstre|160ra|Hungara soldato tarogatas
eta|maldekstre|160ra|Pentraĵo pri historia tarogato

## Historio 
La unua mencio de la tarogato okazis en hungaraj dokumentoj en la 15-a jarcento, sed la deveno de la muzikilo ne estas klara. Multaj opinias, ke tarogato alvenis de la turkoj. Tiu instrumento estis utiligata kiel signala instrumento en batalo.

Uzo de tarogato en Hungario estas forte ligita al la liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a (1703-1711). Ĝia uzo estis eĉ subpremita en la 18-a jarcento dum subprema erao de la Habsburga Imperio, poste ĝi ne estis uzata en koncertejoj pro troa laŭto.

En la 1890-aj jaroj moderna versio estis inventita en Budapeŝto, samtempe en Germanio. Okazis militado pri la invento. Ĝi uzas unuopan kanon, kiel klarneto aŭ saksofono. Precipe Miklós Horthy ŝatis la tarogaton, krome tiutempe ĝi estis simbolo de la hungara aristokrataro. Produktado en Hungario ĉesis post 2-a Mondmilito, sed en aliaj landoj ne. Precipe dum la frua socialismo la tarogaton ne ŝatis la tiutempaj politikistoj. En la 1990-aj jaroj pluraj hungaraj produktantoj komencis produkti la instrumenton denove. Kelkaj muzikistoj profitas la tarogaton ne nur en popolmuziko, sed ankaŭ en ĵazo.

Moderna tarogato foje estas aŭdebla en 3-a akto de Tristano kaj Izoldo.
eta|200ra|Moderna tarogato
En 2014 Hungario deklaris la muzikilon unu el la simboloj de Hungario.

## Fontoj 
* http://mek.oszk.hu/02100/02115/html/5-449.html 
* http://www.tarogato.hu/magyar/index_elemei/page0001.htm  
* http://www.sfoxclarinets.com/Tarogatoart.html 
* http://11thmuse.com/taragot.html  
eta|maldekstre

Kategorio:Blovinstrumentoj
Arnsberg-lernejo

eta|Geschwister-Scholl-Schule, Arnstadt
La **Arnsberg-lernejo** (germane: *Arnsbergschule*) estas unu el multaj lernejoj en Arnstadt. Hodiaŭ la fortimpresa domo gastigas la elementan lernejon *Geschwister-Scholl-Schule*.

## Historio 
Jam en la 1907-a jaro estis instigoj krnstrui trian Burĝan lernejon por knaboj kaj knabinoj. Ĉe la elekto de bona loko oni konsultis la arkitekton Franz Thyriot el Frankfurt am Main kiu jam planis la liceo *Höhere Mädchenbürgerschule* ĉe Linden-aleo nr 11. Li proponis lokon ĉe la monteto Arnsberg (sur kies pinto troviĝas la Akvoturo de Arnstadt). La urba konsilantaro aprobis la proponon en 1908. Alia favorigilo estis la fakto ke la kvartalo ĉirkaŭ la stacidomo de Arnstadt la lastpasintajn jarojn ege grandiĝis. Inter pli ol 280 konkurantoj gajnis la arkitektoj Schilling kaj Gräbener el Dresdeno kaj la unua tranĉo per la ŝpato okazis en la 30.11.1909. Pri la terenlaboroj responsis Ottomar Greßler; li multajn aliajn aferojn konstruis en Arnstadt, i.a. la sinagogon. En februaro 1910 la masonistoj komencis la laboron ĉe la ĉefa konstruaĵo, ĉe la sporthalo en aprilo 1910. Aliaj firmaoj kiuj komisiitis estis Paul Gockenback (ferbetonaĵoj) kaj Heinrich Boll & Sohn (tegmentistoj).

En la kelo oni gastigis porhejmmastrinan lernejon. La kostoj de la tuto estas de 300.000 markoj kaj inaŭguro pasis sub urbestro Harald Bielfeld en la 24.4.1911 kun festeno en la apudstacidoma hotelo. Instruado komenciĝis en la 25.4.1911 kun 14 klasoj, 604 lernantoj kaj 15 instruistoj. La porknabina sekcio pligrandigitis jam en 1913 pro la ekgastigo de la Plukleriga lernejo *(Fortbildungsschule)*. Ekde 1914 la Liberaj Gimnastikuloj uzis la sporthalon. Inter 1940-45 la lernejo estis lazareto. Post ties nuligo fare de usonaj trupoj loĝis kelkajn monatojn sovetaj soldatoj en la lernejo. En oktobro 1945 rekomenciĝis la lernaja funkciado. En 1946 la nomo ŝanĝiĝis en *Geschwister-Scholl-Oberschule* (POS II), ekde 1990 en *Grundschule I* kaj en 2001 en *Geschwister-Scholl-Schule*. Inter 2012-14 estis profundaj restaŭradlaboroj.

## Priskribo arkitektura 
La domo estas imponega el brikoj kun terranova-surkalkaĵoj kaj havas du alojn, maldekstran por knaboj kaj dekstraj por knabinoj, krome sporthalon kun belega plafono laŭ la desegnoj de la dresdena pentristo Berks kaj liberaerajn ŝtuparojn je ambaŭ flankoj por subigi la deklivon de la monteto Arnsberg. La ĉefa fasado de la tegmento ornamitis de figuraj aĵoj de profesoro Groß (infanfiguroj reprezentantaj la kvar sezonojn) kaj super la portaloj videblas ŝtonaj geknaboj ludantaj kaj lernantaj.

## Literaturo 
Andrea Kirchschlager, Ulrich Lappe, Peter Unger (eld.): *Chronik von Arnstadt. Zeittafel/Chronik. Festschrift zur 1300-Jahrfeier der Stadt Arnstadt* (=Veröffentlichungen des Historischen Vereins für Schwarzburg, Gleichen und Hohenlohe in Thüringen, 3), eldonejo Kirchschlager, 1-a eldono, Arnstadt 2003, (ISBN 3-934277-07-1), p. 188

## Eksteraj ligiloj 
* Gazetartikolo okaze de la 100-a datreveno fonda, 27.4.2011
* Hejmpaĝo de la nuna elementa lernejo
*[informoj ĉe ThILLM(https://eo.wikipedia.org/wiki/kastelo_Harth)]

arnstadt
Kategorio:Konstruaĵoj en Arnstadt
Tibor Füzessy

**Tibor FÜZESSY** [fuzeŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Füzessy Tibor** estis hungara politikisto, ministro, parlamentano, juristo.
Tibor Füzessy http://www-archiv.parlament.hu/kepviselo/elet/f057.htm naskiĝis la  1928 en Sashalom (nuntempa urboparto de Budapeŝto) kaj mortis la 19-an de julio 2023.

## Biografio 
Tibor Füzessy frekventis gimnaziojn en Gödöllő kaj Budapeŝto, poste teologian altlernejon en Szeged en la jaroj 1946 kaj 1947, fine inter 1947 kaj 1951 en Universitato de Budapeŝto. Post la jura diplomo li eklaboris en juĝejo de Székesfehérvár, post 2 jaroj li laboris en karbomineja trusto kiel jura konsilisto. Li edziĝis en 1957. Post 2 jaroj li plulernis por esti prokuroro. Ekde 1962 li laboris en Budapeŝto en la prokurorejo ĝis la pensiuliĝo en 1989. Li aliĝis al nove fondita nekomunista partio en 1989. Li estis parlamenta deputito inter 1990 kaj 1998, krome li havis diversajn partiajn postenojn. Inter 1992 kaj 1994 li estis senpostena ministro pri sekretaj servoj.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj senpostenaj ministroj
Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Saint-Placide (pariza metrostacio)

**Saint-Placide** [sɛ̃ plasid] () estas stacio de la Metroo de Parizo sur linio 4, en la 6-a arondismento de Parizo.

## Stacio 
La stacio estis malfermita la  sub la nomo *Vaugirard*. Por malebligi ian ajn konfuzon kun stacio '''' de linio A de Kompanio Nord-Sud (hodiaŭ linio 12), ĝi alprenis sian nunan nomon la .

Ĝia nomo devenas de Strato Saint-Placide, kiu omaĝas al Sankta Placido, disĉiplo de Sankta Benedikto kiu, laŭ la kutimo, estus savita el droniĝo fare de Sankta Maŭro.

## Alirejoj 
La stacio disponas pri unusola alirejo en n-ro 127 Strato de Rennes, ĉe la angulo kun Strato Notre-Dame-des-Champs. Vojaĝantoj elirantaj el vagonaroj en direkto al sudo krome disponas pri rulŝtuparo kiu eliras antaŭ n-ro 120 Strato de Rennes.

## Interkonektoj 
*  RATP 39 89 94 95 96
*  N01 N02 N12 N13

## Proksime 
Tiu stacio priservas la sudan parton de Strato de Rennes. Ĝi estas iom proksima al Katolika Instituto de Parizo, situanta en n-ro 21 Strato d'Assas.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de metrostacioj de Parizo
* Alinomitaj stacioj de la Metroo de Parizo
* Linio 4 de la metroo de Parizo

Kategorio:Linio 4 de la metroo de Parizo
Kategorio:Stacioj de la metroo de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 6-a arondismento de Parizo
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1910
Kategorio:1910 en Francio
Fosfita acido

**Fosfita acido** aŭ **fosfito de hidrogeno** estas duprotona fosfora oksoacido kiu ekzistas kiel du taŭtomeroj en solvaĵo, kie la plej grava estas HP(O)(OH)2 kaj la negrava estas P(OH)3. Fosfita acido havas fortajn reduktajn proprecojn, kiujn ĝi tendencas konvertiĝi al fosfata acido. Kiam varmigita tiam seka fosfita acido disproporcias por doni fosfinon kaj fosfatan acidon. Fosfita acido estas solida substanco aĉetebla en kemiaj provizkompanioj. Se miksita kun akvo, ĝi formas fortan acidon nomatan fosfitan acido.n Ĉi tiu acido estas tro forta por esti uzata sur plantoj kaj devas kombiniĝi kun aliaj kemiaĵoj por altigi la pH de la solvaĵo kaj malpliigi la potencialon de planto vundebleco. Fosfonataj fungicidoj kaj sterkoj ne devus esti konfuzitaj kun fosfato-derivataj sterkoj kiel ekzemple amonia fosfato kaj triobla superfosfato. Kvankam fosfito kaj fosfato kunmetaĵoj estas tre similaj kemie, ili diferencas signife rilate al ilia agado sur plantoj kaj fungoj. Fosfita acido posedas 3 hidrogenatomojn, 1 fosforatomon kaj 3 oksigenatomojn.
eta|400ra|maldekstra|En akva medio, fosfonata acido kaj fosfita acido ekzistas en ekvilibro. Laŭ IUPAC, la duhidroksa acido rekomendiĝas nomi ĝin fosfonata acido kaj la trihidroksa fosfita acido.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **fosfino** per traktado de **fosfita acido** kaj **fosfita acido**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **natria fosfito** per traktado de **fosfita acido** kaj **natria hidroksido**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **trimetila fosfito** per traktado de **metanolo** kaj **fosfita acido**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **fosfita acido** per hidrolizo de **fosfora triklorido**:

### Sintezo 5 
* Preparado de la **fosfita acido** per hidrolizo de **fosfora trioksido**:

## Vidu ankaŭ 
* Fosfonatoj

## Referencoj 
Kategorio:Fosfonatoj
Louise d'Épinay

**Louise d’Épinay**, naske **Louise Florence Pétronille Tardieu d’Esclavelles**, naskiĝinta en Valenciennes la 11an de marto 1726 kaj mortinta en Parizo la 15an de aprilo 1783, estis beletrema virino franca.

Ŝi estis filino de nobela oficiro kiu mortis kiam ŝi estis nur 10-jaraĝa. Ŝia patrino ne multe zorgis pri ŝi, kiu iris al monaĥejo por atendi edziniĝon. Ŝi estis edzinigita al kuzo Denis Joseph Lalive d'Épinay, pro kio ŝi iĝis markizino kaj eniris en la klera etoso. Ŝi iĝis salonulino (*ricevis*) kaj amikiĝis al Rousseau, kiun ŝi protektis ĝis la barono Grimm malamikiĝis kun li.

Kategorio:Francaj nobeloj
Kategorio:Klerismo
Kategorio:Salonistoj
Vaugirard (pariza metrostacio)

**Vaugirard** [voʒiʁaʁ] estas stacio de la Metroo de Parizo sur linio 12, en la 15-a arondismento de Parizo.

## Stacio 
Situanta sub Strato de Vaugirard kies nomon ĝi alprenis, la stacio priservas la Placon Adolphe-Chérioux, al kiu ĝi ŝuldas sian aldonan nomon, kiu etendiĝas de Strato de Vaugirard ĝis la urbodomo de la 15-a arondismento. Tiu nomo estis atribuita al ĝi honore al pasinta urbestro de la arondismento.

## Alirejoj 
Alirejoj situas en Strato de Vaugirard, apud la urbodomo de la 15-a arondismento.

## Interkonektoj 
*  RATP 39 70 80 88
*  N13 N62

## Proksime 
* Urbodomo de la 15-a arondismento
* Domo kaj ateliero de majstro vitraĵisto Barillet
* Skvaro Saint-Lambert
* Preĝejo Saint-Lambert de Vaugirard

## Bildgalerio 

Metro de Paris - Ligne 12 - Accès Vaugirard 1.jpg|Enirejo de la stacio
Metro de Paris - Ligne 12 - Salle des billets Vaugirard.jpg|Bilet-vendejo
Metro de Paris - Ligne 12 - Vaugirard.jpg|Kajoj de la stacio

## Vidu ankaŭ 
* Listo de metrostacioj de Parizo
* Linio 12 de la metroo de Parizo

Kategorio:Linio 12 de la metroo de Parizo
Kategorio:Stacioj de la metroo de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 15-a arondismento de Parizo
Benedetta Craveri

**Benedetta Craveri** (naskiĝinta la 23an de septembro 1942 en Romo) estas itala historiisto nuntempa.

## Biografio 
Ŝi estas profesorino en la Universitato "Suor Orsola Benincasa" de Napolo, Benedetta Craveri estas la aŭtoro de pluraj verkoj dediĉitaj al la historio de virinoj dum la Antikva Reĝimo.

## Verkoj 
* Madame du Deffand e il suo mondo, Milano, Adelphi, 1982 e 2001. ISBN 88-459-1614-6.
* La civiltà della conversazione, Milano, Adelphi, 2001. ISBN 88-459-1617-0. Ed. economica, 2006, ISBN 88-459-2060-7.
* Amanti e regine. Il potere delle donne, Milano, Adelphi, 2005. ISBN 88-459-1999-4. 4a ed., 2008. ISBN 978-88-459-2302-9.
* Maria Antonietta e lo scandalo della collana, Milano, Adelphi, 2006. ISBN 978-88-459-2105-6.

## Fontoj kaj notoj 
*  Biografio de Benedetta Craveri ĉe Università degli studi Suor Orsola Benincasa de Napolo.
* Verkoj de la historiistino ĉe la katalogo de Sudoc
* Marc Riglet, « Critique-Femmes de pouvoir : Comment faire mentir l'adage de l’« imbécillité de jugement» du sexe faible, au sommet de l'État... », ''L'Express'', 1a de junio 2007

Kategorio:Italaj historiistoj
Universitato de Monastero

La **Vestfalia Vilhelma Universitato Monastero** (germane *Westfälische Wilhelms-Universität Münster*, mallonge **Universitato de Monastero** aŭ **Monastera Universitato**) estas la universitato en la urbo Monastero (Vestfalio) en okcidenta Germanio. Ĝi ricevis sian nomon laŭ la germana imperiestro Vilhelmo la 2-a kaj fondiĝis en 1780, kvankam en 1818 ĝi malfondiĝis kaj en 1902 per dekreto de la Germana Regno refondiĝis. En la vintra semestro 2013/14 la universitato havis 42 592 studentojn, kio signifas ke temas pri unu el la plej grandaj universitatoj de Germanio. La centra universitata konstruaĵo urbocentre situas en la eksa princepiskopa kastelo, konstruita laŭ planoj de la baroka arkitekto Johann Conrad Schlaun.

## Rilatoj al Esperanto 
Multaj esperantistoj studis en la universitato aŭ havis studajn rilatojn al ĝi. Ĝis kreo de specifa ĉapitro, bonvolu superrigarde vidi la ĉapitron pri Esperanto en la urba artikolo pri Monastero (Vestfalio), kiu ankaŭ tuŝas la ekeston de universitata Esperanto-grupo la 3-an de novembro 1960 kaj ĝian agadon ekde tiam.

## Profesoroj 
* *Jürgen von Beckerath*, profesoro pri egiptologio inter 1970 kaj 1985

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de la universitato

eta|maldekstra|400ra|la centra universitata konstruaĵo situas en la eksa princepiskopa kastelo

Monastero
Kategorio:Monastero
Zaïre (Voltaire)

***Zaïre*** (Zairino) estas teatraĵo, nome tragedio en kvin aktoj verkita de Voltaire en aleksandroj en 1732 kaj ludita en la Franca Komedio la 13an de aŭgusto 1732.

La agado okazas en Jerusalemo en la epoko de la krucmilitoj. Zaïre, naske kristana, sed edukita en Islamo estas amata de la sultano Orosmano. Nerestano estas ŝarĝita kunigi la elaĉeton por la liberigo de la kristanoj. La sultano liberigas cent kavalirojn, sed malakceptas liberigi Zaïre. La maljuna reĝo Lusignan, liberigita siaflanke, rekonas en Zaïre kaj Nerestano siajn gefilojn kiujn li kredis mortintaj. Orosmano, trompita per konfuziga letero, ponardas Zaïre kiun li kredis malfidela. Konstatinte sian eraron, li memmortiĝas sur la korpo de sia amatino.

Kelkaj historiistoj de la literaturo konsideras tiun teatraĵon kiel libera adaptaĵo de *Otelo* fare de Voltaire. La teatraĵo pritraktas la samajn temojn, tio estas la ĵaluzo kaj la tolero. Oni povas ĉiukaze noti ke kie la tragedio ŝekspira substrekas la rolulojn de Otelo kaj Iago, insistante tiel pri la ĵaluzo, dum Voltaire pligravigas la rolulon kiu korespondas al Desdemona (Zaïre) kaj ŝian patron, privilegiante tiele la temon de la toleremo kaj tiun pri la relativeco de la religioj, el kiuj tiu lasta estis unu de la preferataj de la franca verkisto.

La teatraĵo atingis ekde la kreado tre grandan sukceson kaj restos en la repertorio de la Franca Komedio ĝis 1936.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Kompleta teksto ĉe Gallica

Kategorio:Tragedioj
Kategorio:Francaj teatraĵoj
Kategorio:Verkoj de Voltaire
Kategorio:Verkoj de 1732
Kategorio:Operoj
Kategorio:Fikciuloj de la Mezepoko
Kategorio:Krucmilitoj en fikcio
Tankredo (Voltaire)

***Tancrède*** (Tankredo) estas tragedio de Voltaire en kvin aktoj kaj en versoj. Ĝi estis premierita ĉe la Théâtre de la rue des Fossés en Parizo, la 9an de marto 1760. La teatraĵo, kiel novaĵo, estis ludita dektri fojojn.

Je la reludado de 1762, la publiko aplaŭdis kelkajn versojn de Tankredo, aplikeblaj al la marŝalo Broglie, ĵus ekzilita, kaj tiele la tragedio de Voltaire estis malpermesita ĝis nova ordono.

Tankredo estas unu el la teatraĵoj de Voltaire, nome el la tragedioj, kie estas plej multe da teatra magio, plej multa sekretemo, kaj oni uzas plej multe da violento kaj ĉarmo.

La agado okazas en Sirakuzo, unue en la palaco de Argiro kaj en konsiliejo, poste en publika placo ĉe kiu estas konstruita la konsiliejo. La epoko de la agado estas 1005. La maŭroj de Afriko estis konkerintaj la tutan Sicilion en la 9a jarcento; Sirakuzo estis liberigita. Normandoj eksetliĝis ĉe Salerno. La grekaj imperiestroj posedis Mesinon; la araboj tenis Palermon kaj Agrigenton.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* ''Tableau littéraire du XVIIIe siècle, ou Essai sur les grands écrivains de ce siècle et les progrès de l'esprit humain en France, suivi de l'Éloge de La Bruyère, avec des notes et des dissertations.'', Victorin Fabre, Paris, Michaud, 1810.

## Eksteraj ligiloj 
* Toutes les représentations sur le site CÉSAR

Kategorio:Tragedioj
Kategorio:Verkoj el la franclingva literaturo
Kategorio:Francaj teatraĵoj
Kategorio:Verkoj de Voltaire
Kategorio:Verkoj de 1760
Kategorio:Klerismo
Kategorio:Mezepoko
Kategorio:Sicilio
Kategorio:Islamo
Johannes Cuno

**Johannes CUNO** (naskiĝinta en 1555 en Erfurto, mortinta en 1598 en Calbe/Saale) estis germana teologo. Li mortis de la pesto.

## Vivo 
La filo de bakisto iĝis lernanto ĉe la Konsilantargimnazio en 155, en 1671 studento, en 1572 bakalaŭro, en 1574 magistro. En 1574 li transloĝiĝis al Jena por studi teologion. En 1576 li iĝis viclernejestro de la gimnazio en Mühlhausen, en 1577 paroĥestro en Horsmar, en 1578 en Hemleben, en 1583 en Erfurt-Bindersleben.

Pro denunco li devis demisii en 1587. Unue li vivis sur heredita tereno en Erfurto kaj iĝis en 1590 kunlaboranto (lektoro pri la hebrea lingvo) ĉe la gimnazio en Eisleben kaj verkis gramatikon de la hebrea por la lernantoj (*Grammatica Hebraea ad usum scholarum*, 1590). En 1592 li iĝis rektoro en Calbe, en 1594 diakono ĉe la surloka ĉefpreĝejo.

## Teologaj aspektoj 
Kiel teologo li apartenis al peranta skolo kaj taksitis pro tio de kelkaj kvazaŭ kaŝa kalvinisto.

Por anstataŭi la tro sekularan procesion de almozpetantaj infanoj okaze de la festo de la Tri reĝoj (6-a de januaro) li verkis kristnaskan teatraĵon *Ein schön christlich Action von der Geburt und Offenbarung des Herrn* (1595) kiu estis surscenejigita ĉiun jaron. La ludo komenciĝas per la anonco farita peranĝele al Mario kaj finiĝas je la reveno el Egiptujo. La stilo estas en popolaj, simplaj rimoj, entenas kantojn kaj timas eĉ ne obscenaĵojn - kio estis moda tiutempe. La Virgulino denoncitis per la diablo kiel sorĉistino kaj devas pruvi sian nekulpon en la templo kune kun adultino. Same piecaj paŝtistoj konfrontiĝas al nekredantaj kolegoj (ilin karakterizas platdiĉa lingvo). La verkisto kompatas la malriĉulojn. La morala kaj edifa kialo de la ludo substrekatas per jena fino: Herodo, la adultino kaj la aliaj pekuloj jam surtere punatas, dume Jesuo - kontraŭ ĉiuj ruzoj - elektatas ĉefa sacerdoto.

## Literaturo 
* K. Eberlein: " Johannes Cuno. Leben und Werk eines Dramatikers aus dem 16. Jahrhundert", in: *Mühlhäuser Geschichtsblätter* 30, 1931, p. 206-25
* J. Biereye, Zum Leben d. Dichters Mg. J. C. aus Erfurt 1555-97, ebd. 31, 1932, p. 234-50

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio ĉe NDB

## Vidu ankaŭ 
* Johannes Cuno (1463-1513)
* Johannes Cuno (1557-1610)

Kategorio:Germanaj teologoj
Kategorio:Germanaj pedagogoj
Kategorio:Pastoroj
Kategorio:Germanaj filologoj
Kategorio:Homoj rilataj al Erfurto
Kategorio:Germanaj dramistoj
Foroneo

**Foroneo** (helene *Φορωνεύς*', latine *Phoroneus*) estas en la helena mitologio  filo de rivera dio Inaĥo kaj lia edzino Laodika, arga reĝo.

Laŭ argaj mitoj li estis la unua homo en la mondo, simile kiel laŭ mezopotamiaj mitoj Adapo kaj laŭ judaj mitoj Adamo. Li havas grandegajn meritojn pri homaro: li lokigis la homojn en komunajn koloniojn, instruis ilin pri la unuaj lertoj kaj donis al ili fajron. Unuiĝis sub liaj reguloj Peloponezo, kaj komenco de tiu ĉi regado fariĝis en la urbo Argo elirpunkto de la regno. Kun sia edzino, kiu nomiĝis ankaŭ Laodika, li havis du infanojn, Apidon kaj Niobon, sed ne identaj kun pli konataj samnomuloj (egipta dio Apido kaj teba reĝino Niobo). Lia fratino estis Io, Patrino de diino Hero kaj amantino de la plej alta dio Zeŭso.

En mito pri Foroneo estas kunligitaj elementoj de aliaj, en Grekujo pli vastigitaj mitoj pri Prometeo, Demetra kaj aliaj, kies interrilato ne estas unusence klarigita. Arganoj, kiuj prezentis sin al Foroneo kiel al sia prapatro, konsideris sin la plej maljuna greka tribo. Ĉu prave, la arĥeologoj ne decidis malgraŭ ili allasas, ke en Argo estis verŝajne la plej malnova setlejo sur greka teritorio.

## Tradukfonto 
Kategorio:Herooj de la helena mitologio
Le Fanatisme ou Mahomet le Prophète

***Le Fanatisme ou Mahomet*** (*La fanatikismo aŭ Mahomedo la profeto*) estas tragedio de Voltaire verkita en 1736 kaj premierita en Lille la 25an de aprilo 1741 en la teatro de la strato Vieille Comédie, poste en Parizo la 9an de aŭgusto 1742. Tiu teatraĵo estos tuj malpermesita per Dekreto de la Parlamento de Parizo.

## Resumo 
La agado okazas dum la sieĝo de Mekko fare de Mahomedo en 630. Voltaire neniam intencis iĝi historiisto; li konis sin kiel tragediisto. en lia verko, estas frontado inter Mahomedo kaj la maljuna Zopiro, ŝerifo de Mekko, kies du filoj estis forportitaj iam fare de sia malamiko. Nun, Zopiro tenas kaptitaj du sklavojn de la Profeto, nome Sejdo kaj Palmira, sen scii ke ili estas reale liaj propraj gefiloj. Tiu historio - la ŝanĝo de filoj sen scio de la patro preta al venĝo de ilia foresto - estas unu de la plej klasikaj rimedoj de la tragedio, ekde Esĥilo al Verdi. Krome estas filozofia kontraŭstaro inter Mahomedo kaj Zopiro. Mahomedo, kiu sieĝas Mekkon, donas elekton al Zopiro: revidi sian parencaron aŭ defendi sian patrion. Zopiro ne humiliĝas kaj kiel la Kreonto de Sofoklo, preferas sian urbon al sia idaro. Mahomedo, hatanta, konvinkas tiam la junan Sejdon murdi Zopiron, nome sia propra patro: «La amo, la fanatikismo, blindigas sian junecon; li furiiĝos pro troa malforteco.»

## Eksteraj ligiloj 
;Voltaire pri Mahomedo kaj Islamo
* Examen important de Milord Bolingbroke (1767), Chap. XXXV - Des sectes et des malheurs des chrétiens jusqu'à l'établissement du mahométisme (ĉapitro aldonita en 1767) 
* Remarques pour servir de supplément à l'Essai sur les Moeurs et l’Esprit des nations (1763), Chap. IX. - De Mahomet , lasta grava teksto de Voltaire pri Mahomedo
* Lettre civile et honnête a l’auteur malhonnête de la "Critique de l’histoire universelle" de M. de Voltaire (1760), letero de Voltaire pri *Mahomedo*
* Essais sur les Moeurs, (1756), Chap. VI. - De l’Arabie et de Mahomet  
* Essais sur les Moeurs, (1756), Chap. VII. - De l’Alcoran, et de la loi musulmane. Examen si la religion musulmane était nouvelle, et si elle a été persécutante 
* Dictionnaire philosophique (édition posthume de Kehl de 1789) , article « Alcoran, ou plutôt Le Koran (1748) » . Artikolo verkita kaj publikigita en 1748 en le volumo IV de *Œuvres de Voltaire*.
* Le fanatisme, ou Mahomet le prophète (1736) ĉe Gallica (BNF)
; Voltaire kaj Islamo
* Faruk Bilici, *L’Islam en France sous l’Ancien régime et la Révolution : le jeu d’attraction et de répulsion*, section Voltaire et l'islam , Rives nord-méditerranéennes, numero 14, 2003, pp. 17-37.

;Pri la teatraĵo
* Kritiko
* Ludoj de la teatraĵo en la 18-a jarcento ĉe la retejo CÉSAR

Kategorio:Verkoj de Voltaire
Kategorio:Verkoj de 1736
Kategorio:Tragedioj
Kategorio:Francaj teatraĵoj
Kategorio:Verkoj el la franclingva literaturo
Kategorio:Mekko
Kategorio:Mezepoko
Kategorio:Mohamedo
Kategorio:Islamo
La orfo de Ĉinio

'''''L'Orphelin de la Chine'''* (La orfo de Ĉinio) estas teatraĵo de Voltaire verkita en 1755. Ĝi estis premierita en la 20a de aŭgusto 1755 ĉe la Franca Komedio.

Voltaire inspiriĝis el la traduko de *La orfo de la familio Zhao* el *Zhaoshi gu'er*, fare de la pestro Prémare aperinta en Francio en 1735.

## Eldono 
* Voltaire, *L'Orphelin de la Chine*, 1755, Tragédie, représentée pour la première fois à Paris le 20 août 1755, avec deux lettres critiques. Michel Lambert, libraire, Paris, 1755. XIII+72+[32] paĝoj http://www.chineancienne.fr/17e-18e-s/voltaire-l-orphelin-de-la-chine/ ĉe chineancienne.fr; [http://archive.org/details/lorphelindelach01haldgoog ] ĉe archive.org

## Bibliografio 
* Isabella Falaschi, « Voltaire e *L’Orphelin de la Chine* : un’invenzione europea di un dramma di epoca Yuan » in Maurizio Scarpari et Tiziana Lippiello (eld.), *Cher Maître... Scritti in onore di Lionello Lanciotti per l’ottantesimo compleanno'', Venezia, Ca’ Foscarina, 2005, p. 491-503

## Eksteraj ligiloj 
Ĉiuj ludoj ĉe la retejo CÉSAR

Kategorio:Tragedioj
Kategorio:Francaj teatraĵoj
Kategorio:Verkoj el la franclingva literaturo
Kategorio:18-a jarcento
Kategorio:Verkoj de Voltaire
Kategorio:Klerismo
Kategorio:Ĉinio en fikcio
Kategorio:Orfoj
Kategorio:Verkoj de 1755
Kategorio:Fikciaj infanoj
Kategorio:Fikciaj orfoj
Kategorio:Fikciaj ĉinoj
Dudu Tucci

**Eduardo Tucci da Silva**, mallonge ***Dudu Tucci*** (naskiĝinta la 5-an de majo 1955 en San-Paŭlo) estas brazila muzikisto, kiu ekde la mezo de la 1980-aj jaroj vivas en Berlino (Germanujo). Krom per sia ampleksa produktado de lumdiskoj li renomiĝis per sia instruado, per kiu li esence stampis la germanan sambo-mondeton kaj ankaŭ tiujn de aliaj landoj en Eŭropo.

## Vivo 
Dudu Tucci alkreskis en muzikisto-familio kaj tamburis jam kiel junulo dum umbando-ceremonioj. Li studis perkutadon, fluton kaj muziksciencon ĉe konservatorio en San-Paŭlo. Vastaj vojaĝoj tra Sudameriko same kiel la studo de afrikobrazilaj ritmoj pliampleksigis lian muzikan horizonton.

En 1978 Dudu Tucci ricevis la inviton, ludi kiel perkutinstrumentisto en la simfonia orkestro de lia hejmurbo. Samtempe li renkontis la brazilan danciston Ismael Ivo, kun kiu li fondis eksperimenteman nigrulan dancgrupon. Post kunlaboro kun komponisto Arrigo Barnabé Tucci akceptis en 1982 inviton al la JazzFest en Berlino, kie li vivas ekde tiam.

En 1990 Dudu Tucci publikigis sian unuan lumdiskon, al kiu ekde tiam sekvis naŭ pluaj. Inter ili estas du, kiuj sin plene dediĉas al la muzikoj de kandombleo respektive de umbando.

Kiel komponisto li ligas modernajn kun tradiciajn stilojn de brazila muziko, enprenas tamen ankaŭ eksterbrazilajn tendencojn. Dudu Tucci ludas mem ĉiujn perkutinstrumentojn sur siaj lumdiskoj, kantas kaj ludas transversan fluton. Precipe je la pandero kaj je la kongao li apartenas al la elstaraj muzikistoj. Ofte lin akompanas gastkantistoj, gitaristoj, basistoj kaj saksofonistoj. Grandan signifon li atribuas al la kvalito de siaj kantotekstoj. Tucci ankaŭ aktivas kiel produktisto, li ekzemple eldonis lumdiskon de kubaj frapskatolo-muzikistoj (Iré Otonoguá: *Cajónes para los Orichas*).

Kune kun dancisto kaj ĥoreografo Murah Soares Dudu Tucci estas arta direktisto de la *Bloco Afoxé Loni*, unu el la plej grandaj grupoj je la berlina Karnavalo de la Kulturoj. Krome Dudu Tucci prezentas ampleksan soloprogramon kaj kunlaboras kun diversaj dancistoj.

Kiel instruisto li renomiĝis precipe per la projekto *Raízes do Brasil*, en kiu li instruis grandparton de la samboinstruistoj en Germanujo kaj aliaj landoj en Eŭropo. Kun Tiago de Oliveira Pinto li eldonis en 1992 la lernolibron *Samba und Sambistas in Brasilien*.

## Diskaro 
* Oduduá (1990)
* Obátimalê (1992)
* Orishás (1994, kandomblea muziko)
* Native Dreamer (1995)
* Tribal World (1995)
* Afoxé Loni (2002)
* Inaê (2004)
* Amacy (2005, umbando-muziko)
* Nadador (2006)
* Tambores (2011)
* Morena do Sol (2013)

## Literaturo 
* Dudu Tucci und Tiago de Oliveira Pinto: *Samba und Sambistas in Brasilien.* Noetzel Verlag, Wilhelmshaven 1992. ISBN 3-7959-0619-9 [Lernolibro kun muzikkasedo]

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala hejmpaĝo de Dudu Tucci
* Hejmpaĝo de Afoxé Loni 
* Televida intervjuo kun Dudu Tucci

Kategorio:Brazilaj muzikistoj
Miklós Szalai

**Miklós Szalai** [miklOŝ salai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szalai Miklós** estis hungara pastro, profesoro, spicherbisto.

Miklós Szalai http://tarnics.hu/halimbariumteak_hu/szalai.html  naskiĝis la  1902 en Békés (urbo). Li mortis en 1990 en Halimba.
 
## Biografio 
Miklós Szalai frekventis gimnaziojn en Rózsahegy kaj Budapeŝto inter 1913 kaj 1921. Dum la lernojaroj li konatiĝis kun la spicherboj. Li frekventis Universitaton pri Pázmány Péter, li pastriĝis en 1926, en la sekva jaro li doktoriĝis, poste li instruis 3 jarojn en la sama universitato. En la 1930-aj jaroj li estis pastro en diversaj vilaĝaj kirkoj. En 1947 li petis, ke li servu en Halimba, ĉar tie estas riĉa kampo pri spicherboj. Post la pastra servo li ĉiutage okupiĝis pri spicherboj, krome li donis konsilojn pri la sana vivmaniero. En 1962 li pensiuliĝis, poste li daŭre okupiĝis pri spicherboj. Li kreis diversajn teojn, kiujn oni nomis "halimbárium". 
 
## Liaj libroj 
* pri spicherboj aperis en 1973, 1991, 2009

## Memorigilo 
En 1996 bazlernejo de Halimba prenis la nomon Dr. Szalai Miklós.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj pastroj
Katalin Botos

**Katalin Botos** [botoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Botos Katalin** estas hungara ekonomikisto, ministro, parlamentano, profesoro. Ŝia origina nomo ĝis 1971 estis *Krebsz Katalin*.
eta|Katalin Botos (plej maldekstre)
Katalin Botos http://www.botoskatalin.hu/web/?q=hu/node/1  naskiĝis la  1941 en Hungario, en Nagyvárad (nuntempa Oradea en Rumanio).
 
## Biografio 
Katalin Botos frekventis Universitaton pri Marx Károly inter 1960 kaj 1964. Post la diplomo ŝi laboris en banko ĝis 1971, poste en ministerio pri financo. En 1970 ŝi doktoriĝis en la universitato, en 1973 ŝi kandidatiĝis (CSc), en 1987 ŝi doktoriĝis antaŭ Hungara Scienca Akademio (DSc). En la malfruaj 1980-aj jaroj ŝi laboris en instituto. En 1989 ŝi aliĝis al ĵus fondita nekomunista partio. Ŝi estis parlamenta deputito en la jaroj 1990 kaj 1991, krome ankaŭ subministro pri financo. En la jaroj 1991 kaj 1992 ŝi estis senpostena ministro pri banko. En la sekvaj jaroj ŝi havis financajn postenojn, krome ŝi instruas en diversaj universitatoj, fine ŝi estis institutestro. En 1995 ŝi iĝis katedrestro en Scienca Universitato de Szeged, sed ŝi instruas ankaŭ en Katolika Universitato Pázmány Péter.

Ŝi estis pli frue gastoprofesoro en 
* Glasgow: 1977, 1981
* Frankfurto ĉe Majno: 1984
* Londono: 1985
* Frankfurto ĉe Majno: 1984
* Usono: 1990
* Milano: 2001, 2002, 2003
* Bonn: 2001, 2002
* Kluĵo: 2002, 2005.

Ŝi havas edzon, ŝi nakis dufoje. Ŝi ricevis 10 premiojn inter 1994 kaj 2012.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Pénzügyek a KGST-ben* (1978)
* *Pénz - nemzetközi pénz* (1983)
* *Universal banking system and special tinancial institutes* (1999)
* *A Magyar Nemzeti Bank történtete* (Historio de Hungara Nacia Banko), (2004)
* *Pénzügypolitika, gazdaságpolitika* (2011)

## Fontoj 
* hungarlingva membiografio 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj ekonomikistoj
Kategorio:Hungaraj senpostenaj ministroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Latinamerikaj dancoj

eta|Sergej kaj Viktoria Tatarenko, germanaj venkintoj de la turniro amatora pri latinamerikaj dancoj
**Latinamerikaj dancoj** aŭ **latinidaj dancoj** estas arnomoj por jenaj kvin pardancoj und turnirdancoj: sambo, ĉaĉao, rumbo, pasodoblo kaj ĝivo (angle: *jive*). Kune kun la salonaj dancoj la latinamerikaj dancoj konsistigas grandparton de la tiel nomata „tutmonda dancprogramo“.

## Nomo kaj aparteneco 
Malgraŭ la nomo, pri la aparteneco de danco al la latinamerikaj dancoj ne decidas ĝia origino. La kvin latinamerikaj dancoj intersimilas treege rilate la teĥnikeroj. La tutmondaj dancasocioj difinis la apartenecon, kiu dependas de la dancteĥniko. El la kvin tiel nomataj „latinamerikaj“ dancoj fakte nur tri devenas el Latinameriko: rumbo, sambo kaj ĉaĉao. Jive ekestis en Nordameriko, pasodoblo devenas de Hispanujo kaj Francujo. Precipe **ne** al la ĉi-artikole priskribotaj „latinamerikaj dancoj“ apartenas jenaj dancoj el Latinameriko: baĉato, mambo, merengo, salso, tango argentina. Tiuj ĉi estas kutime klasifikataj kiel sociaj aŭ modaj dancoj, kiujn ankaŭ dancas multaj popoloj en Latinameriko (ekzemple la Majaoj) kun tradicia muziko.

## Karakterizaĵoj 
Karakteriza por la latinamerikaj dancoj estas la komunikado inter la gekunuloj. Ĉiuj latinamerikaj dancoj temigas la parorilaton diversmaniere. Alia karakterizaĵo estas rapidaj turniĝoj same kiel la ofta alterno inter pelaj kaj trankilaj movofazoj kaj laŭtempe kaj ankaŭ de la diversaj korpopartoj (separo). La korpo ne estas rigardata kiel tutaĵo. Alie ol en la salondancoj, je kiuj unualinie la movo de la paro en la spaco peras la dancistan mesaĝon, jen la interagorditaj movojn de la unuopaj dancistoj staras en la malfono. La gedancistoj ne havas la celon, fariĝi unuecaj en sia movo kiel paro, sed per alternaj agadoj komuniki videble por la publiko kaj inkluzivi tiun ĉi ankaŭ.

## Teĥniko 
La latinamerikaj dancoj intersimilas treege rilate teĥnikon kaj dancfigurojn. Male al la normdancoj, kiuj estas dancataj en liga dancpozicio, la dancokunuloj staras en la dancpozicio de latinamerikaj dancoj pli vaste disigitaj, kio pli facile vidigas la movojn en la korpo kaj por la publiko kaj ankaŭ por la kunulo. Supra kaj malsupra korpo same kiel brakoj kaj gamboj estas separataj, t.e. moviĝas sendepende unu de la alia. Escepte pasodoblon ĉiuj latinamerikaj dancoj montras klarajn koksomovojn. Paŝoj komenciĝas escepte pasodoblon preskaŭ ĉiam sur la antaua piedovolbo. Sed en aliaj dancoj ĉi tiu teĥniko ankaŭ estas uzata.

## Literaturo 
* Walter Laird: *The Technique of Latin American Dancing*.
Maturín

**Maturín** estas urbego, signifa universitata urbo, diocezo (ekde 1958) kaj subŝtata ĉefurbo en nordorienta Venezuelo.

## Bazaj informoj 
eta|
* Loĝantaro:  en 2013, 753 254 en 2023
* Supermara alteco: 
* Areo: 
* Telefonkodo: 0291
* Poŝtkodoj: 6201
* Horzono: UTC -4:30
* 

## Geografio 
Maturín situas sur la marborda ebenaĵo. Guayana (urbo) troviĝas 166, Bolívar (urbo) 186, Cúa 409, **Karakaso** 418, Turmero 475, Valencio (Venezuelo) 531, Barquisimeto 674, Coro (Venezuelo) 733, Cabimas 908, Marakajbo 932 km.

eta|maldekstre|

## Historio 
Maturín estis fondita en 1722 (laŭ duba informo) fare de franciskana monaĥo sub nomo San Juan de la Tornera de Maturín. En 1760 hispana guberniestro kun kapucenoj fondis la urbeton (laŭ aliaj informoj). Ekde 1811 la urbeto apartenis al sendependa respubliko Venezuelo. Kvin bataloj okazis en Maturín en la jaroj 1813 kaj 1814, fine la urbo estis detruita. Kelkaj pluvivantoj de la lasta batalo rekonstruis Maturín du jarojn poste. La urbo kreskis malrapide dum la 19-a jarcento pro enlandaj militoj, malarioj kaj moskitoj. En 1909 Maturín ĉefurbiĝis. En la 20-a jarcento Maturín havis rapidan demografian kreskon dank'al la eltrovo de naftokampoj proksime de la urbo kaj sankampanjo kontraŭ moskitoj.

## Ekonomio 
eta| 
Maturín estas unu el la plej gravaj grandurboj en la oriento de la lando pro la strategia pozicio. Ĝi estas centro por instrumenta de la petrolindustrio en Venezuelo. Precipe pli frue oni okupiĝis pri komerco, kakaoj, kotonoj, cerealoj, bredado de brutoj.

## Trafiko 
Maturín havas internacian flughavenon. La 3 ĉefaj vojoj kuras al nordo, sudo kaj okcidento.

## Klimato 
Maturín situas en tropika klimato. La averaĝa temperaturo estas . Jare pluvas po 1336&nbsp;mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen en junio kaj julio pli.

## Vidindaĵoj 
* katedralo (1961-1981) kaj aliaj kirkoj
* Kultura centro (kun muzeo, biblioteko kaj altlernejo)
* Kulturdomo
* Artgalerio

## Rilatoj al Esperanto 
Maturín estis la fondoloko de Venezuela Esperanto-Asocio en 1912.

## Famuloj 
William H. Phelps, Jr. naskiĝis en Maturín.

## Fontoj 
* http://alcaldiadematurin.gob.ve/portalc2014/  
* mapo, distancoj 
* http://www.britannica.com/EBchecked/topic/369838/Maturin 
* Angla Vikipedio helpe de WikiTrans

Kategorio:Urboj de Venezuelo
16452 Goldfinger

'*16452 *Goldfinger'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la usonaj geedzoj geastronomoj Carolyn S. Shoemaker kaj Eugene M. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Pauline J. "PJ" Goldfinger*, kiu helpis organizi la  de la Schmidt-teleskopo* Samuel Oschin'' de la Monto Palomar. Krom sia laboro kiel operantino de adaptiĝema optiko kaj observantino ĉe la Observatorio de Monto Wilson, ŝi estas aktiva en la Astronomia Socio de Los-Anĝeleso.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Carolyn S. Shoemaker
Kategorio:Malkovrita de Eugene M. Shoemaker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Enketa juĝisto en Francio

**Enketa juĝisto** estas, en Francio, magistrato komisiita pri enketado kulpiga kaj senkulpiga en la justicaj enketadoj. Li ne povas submeti al si juĝaferon kaj povas enketi nur en la limo de la submetita juĝafero, tiu limo estas decidita de la respublika prokuroro, eĉ se la persekutado ekestis pro peto de viktimo.

Li povas peti helpon de oficistoj de justica polico por efektivigi enketajn aktojn de donante al ili demandan komision. Li enketas kulpige kaj senkulpige kunlabore kun la prokuroro de la Respubliko kaj policaj, jurmedicinaj kaj jurekspertizaj servoj, kaj decidas pri la aktopetoj de la defendaj advokatoj aŭ de la civila partio. Se lia enketo kolektas sufiĉajn kulpigojn pri iuj persekutaj temoj, li redaktas decidon pri transdono al puntribunalo. se ne, li redaktas decidon de transdona neutileco. Plej multaj decidoj en kompleksaj aferoj estas ambaŭaj (parta transdono aŭ netransdono) kaj okazas pli kaj pli ofte laŭ progreso de la enketado.

## La rolo de enketa juĝisto en la franca justica proceduro 
### Principo 
La enketa juĝisto estas komisiita pri faro de « ĉiuj aktoj utilaj por montro de vereco ». Konkrete, lia komisio estas do enketi, kio eble finiĝos per juĝo.

### Submeto 
Juĝisto ne decidas enketi. Nur la socidefenda magistrataro aŭ viktimo kiu konstituis sin civila partio povas submeti aferon al enketa juĝisto.

## Notoj kaj referencoj 
## Bibliografio 
* Michel Deléan, ''Qui veut la mort du juge d'instruction ?'', eld. "Les carnets de l'Info", 2007 (ISBN 2-916628-06-1).

### Vidu ankaŭ 
* Punproceduro en Francio

### Eksteraj ligiloj 
*  Métiers kaj concours : le juge d'instruction  - Ministerio pri justico, 30-a de oktobro 2007
*  Enketa juĝisto  - interretejo "service-public.fr"
*  Difinoj kaj metodoj : la enketa juĝisto - Insee
*  [Enketa juĝisto](http://fr.jurispedia.org/index.php/Juge_d%27instruction_(fr))  - interretejo "JurisPedia"

Kategorio:Enketaj juĝistoj en Francio