open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Anders Spole

**Anders SPOLE** (1630-1699) (* Barnarp, Småland, en la 10-a de julio 1630 - Upsalo, en la 1-a de aŭgusto 1699) estis sveda matematikisto kaj astronomo kaj instruis matematikon kaj astronomion en la Universitato de Upsalo krom esti la unua astronomo de la universitato. En 1672, li sukcedis al Nils Silfverskiöld (1635–1702) kiel rektoro en la Universitato de Lund.

## Elektita verkaro 
* Dissertatio mathematica de mensibus, etc. Praes. Andreas Spole - 1689
* Andreæ Spoles ... Computus Ecclesiasticus, etc - 1692
* Sphaericae et usus Globorum: ex collectionibus mathematicis comprehendens ... - 1694
* De principiis astronomicis propriis, kune kun Nicolaus M. Celsius. - 1679
* Dissertatio physica ferrum exhibens: quam ex adprobatione ampliss : collegii philosophici in regia upsaliensi academia - 1698
* De Radio - 1679
* En kort Relation om Cometer, hvad de äre och hvad the betyda - 1681
* Dissertatio geographica qva Herdaliæ descriptionem - 1694
* De calore - 1685
* Resp. Dissertatio geographica, qua Herdaliæ descriptionem ... Mod. A. Spole; ... examini subjicit J.O., etc - 1694

## Literaturo 
* Universitato de Upsalo
* WorldCat Identities
* CERL Thesaurus
* L'Express 
* Swipnet.se 

## Vidu ankaŭ 
* Anders Celsius (1701-1744)
* Christopher Polhem (1661-1751)
* Nils Celsius (1658-1724)
* Christian Huygens (1629-1695)
* Robert Hooke (1635-1703)
* Robert Boyle (1627-1691)
* Giovanni Domenico Cassini (1625-1712)

## Referencoj 
Kategorio:Svedaj astronomoj
Kategorio:Svedaj matematikistoj
Kategorio:Universitatestroj
Kategorio:Universitato de Upsalo
Kategorio:Universitato de Lund
Laurentius Petri Nericius

**Laurentius Petri Nericius** (naskiĝis en 1499 en Örebro en la historia provinco Neriko, mortis la 26-an de oktobro 1573 en Upsalo) estis diplomato kaj ĉefepiskopo de Upsalo, ordinita la 22-an de septembro 1531, kaj, kune kun sia frato Olaus Petri
* Laurentius Petri Gothus (1529-1579)
* Laurentius Andreae (1470-1552)
* Georgo Kasandro (1513-1566)
* Johannes Magnus (1488-1544)
* Dionysius Beurræus (1500-1567)

## Referencoj 
Kategorio:Neriko
Kategorio:Ĉefepiskopoj de Upsalo
Kategorio:Universitato de Upsalo
Kategorio:Svedaj tradukistoj
Kategorio:Tradukistoj de la Biblio
Distrikto Debrecen

La **Distrikto Debrecen** (hungare *Debreceni járás*) estas distrikto en Hungario en departemento Hajdú-Bihar. Ĝi situas sur ebenaĵo en la nordorienta parto de la departemento (en la orienta parto de la lando).
eta|Distrikto Debrecen en Hungario
eta|Ĉefvojo de Debrecen
eta|Aerfoto pri la alia urbo Hajdúsámson
La distrikta (same regiona kaj departementa) ĉefurbo estas Debrecen, kiu estas urbo, krome estas nut alia urbo.

La areo estas 531,13 km², kie loĝas 220 699 homoj. La loĝantoj laboras precipe en diversaj servoj de Debrecen, kie ekzistas ankaŭ industriaj laborlokoj.

## Historio 
Tiu distrikto funkciis jam inter 1886-1983, sed la distriktonomo estis alia, krome ĝis 1950 ĝi apartenis al departemento Hajdú. La distrikta sistemo ne funkciis en Hungario inter 1983-2013.

## Komunumoj 
* distrikta ĉefurbo kaj urbo: **Debrecen**
* alia urbo: Hajdúsámson

## Fontoj 
* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio

Kategorio:Distriktoj de Hungario
Klementino (frukto)

**Klementino** (*Citrus × clementina*) estas grupo de hibridoj el la genro Citruso (*Citrus*). Klementino estas hibrido inter mandarino (*Citrus reticulata*) kaj oranĝo (*Citrus sinensis*). La arbo povas atingi ĉ. kvar ĝis ses m.

La klementinoj ekestis en la mediteranea regiono. Similaj grupoj de kulturvarioj venas ankaŭ el orienta Azio. Ili havas la nomon sacumo.

## Priskribo 
Klementinoj kreskas kiel malgranda, ĉiamverda arbo kun rondeca kaj larĝa krono. La branĉoj estas relative maldikaj kaj havas malmultajn dornojn. La foliojestas lancetaj kaj diversgrandaj. La plantoj estas relative tolareblaj kontraŭ malvarmeco, ankaŭ la fruktoj ne bezonas altajn temoeraturojn por maturiĝi. La plantoj de Klementino tre similas al manderino. Klementinoj estas rikoltataj de novembro ĝis januaro.

La fruktoj estas rondaj. La ekstera ŝelo de la frukto (eksokarpo) estas oranĝkolora kaj brila kun multaj oleoglandoj, kiuj aperas kiel etaj truoj en la surfaco. La ŝelo de la frukto kun la blanka histo (mezokarpo) gluas ĉe la interno de la frukto. La interno konsustas el ok ĝis dekdu segmentojn. la centra akso estas ofte kava. La segmentoj estas plenaj de oranĝkolora fruktkarno. Depende de la kulturvario kaj ĉu okazis fremdpolonigado kreskas semoj. Ili estas interne verdaj kaj nur havas unu embrion.

## Sistematiko 
La Klementino havas sian nomon de la trapista monaĥo frato Clément (Vincent Rodier 1829–1904), kiu gvidias la hortikulturejon de la orfejo de Misserghin (apud Oran, tiam franca Alĝerio). li malkovris kaj priskribis unue la frukton. Eble ĝi estas pli frue jam konata en Ĉinio.

Kiel scienca nomo oni trovis ofte *Citrus clementina* aŭ *Citrus reticulata* ‚Clementine‘. Ĉar estas kruciĝo de specio mandarino kaj oranĝo kaj pampelmuso  ĝi nomiĝu *Citrus × aurantium Klemenino-grupo“.

## Disvastigo 
Klementino, sacumo (*Citrus × aurantium*) kaj fortunelo (*Fortunella margarita*) estas malvarmotolereblaj citrusoj. Tiu tolerebleco kaŭzis, ke en Florido post jaroj kun frosto la tradicia kultivado de oranĝoj estis anstataŭigitaj de klementinoj. La tolerebleco kontraŭ malvarmo ankaŭ estas la kialo, ke la planto estas la ununura ekonomie grava citruskulturo en Francio.

La klementino estas kultivata en Sudeŭropo, magrebo kaj Florido .

## Literaturo 
* Michel Courboulex: *Les Agrumes. Oranges, citrons, pamplemousse, kumquats*. Paris 1997, (Editions rustica), ISBN 2-84038-183-4.
* W. Reuther, H. J. Webber, L. D. Batchelor (Hrsg.) (1967): *The Citrus Industry*. Bd 1&2. University of California.
* [Digitalisat http://lib.ucr.edu/agnic/webber/ ]

## Eksteraj ligiloj 
* Übersicht über verschiedene Clementinen-Arten 
* [ Eintrag bei *GRIN Taxonomy for Plants''] (engl.)
* Beschreibung der Clementine bei fruitlife.de

## Referencoj 
Kategorio:Manĝeblaj sovaĝaj plantoj
Kategorio:Citruso
Distrikto Berettyóújfalu

La **Distrikto Berettyóújfalu** [beretjoUjfalu], (hungare *Berettyóújfalui járás*) estas distrikto en Hungario en departemento Hajdú-Bihar. Ĝi situas sur ebenaĵo laŭ riveroj Berettyó kaj Körös, laŭ landlimo de Rumanio en la suda parto de la departemento (en la orienta parto de la lando).
eta|Distrikto Berettyóújfalu en Hungario

La distrikta ĉefurbo estas Berettyóújfalu, kiu estas urbo, krome estas ankaŭ 2 aliaj urboj kaj 2 grandvilaĝoj, la ceteraj 20 estas vilaĝoj.

La areo estas 1073,90 km², kie loĝas 43&nbsp;635 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturo, (fruktoj, tritikoj, maizoj) kaj bestobredadoj.

## Historio 
Tiu distrikto funkciis jam inter 1886-1983 (ĝis 1950 liel parto de Bihar). La distrikta sistemo ne funkciis en Hungario inter 1983-2013.

## Komunumoj 
* distrikta ĉefurbo kaj urbo: **Berettyóújfalu**
* aliaj urboj:
* Biharkeresztes
* Komádi
* grandvilaĝo]:
** Csökmő
** Zsáka
* vilaĝoj:
** Ártánd
** Bakonszeg
** Bedő
** Berekböszörmény
** Bojt
** Darvas
** Furta
** Gáborján
** Hencida
** Körösszakál
** Körösszegapáti
** Magyarhomorog
** Mezőpeterd
** Mezősas
** Nagykereki
** Szentpéterszeg
** Told
** Újiráz
** Váncsod
** Vekerd

## Fontoj 
* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio

Kategorio:Distriktoj de Hungario
Laurentius Paulinus Gothus

**Laurentius Paulinus Gothus** (* Söderköping, la 10-an de novembro 1565 - Upsalo, la 29-an de novembro 1646) estis sveda profesoro, astronomo, rektoro de la Universitato de Upsalo, episkopo de Strängnäs kaj ĉefepiskopo de Upsalo ekde 1637 ĝis sia morto. Li studis en la germanaj Universitatoj de Rostock, kie David Chytraeus estis lia profesoro, kaj Helmstedt, kie li diplomiĝis kiel Magistro. En Rostock, li konatiĝis kun siaj amikoj Tycho Brahe kaj Duncan Lidell (1561-1613) kiuj instruis astronomion. La lecionoj pri Ptolomeo, instruitaj de Lidell, kaj la tikoniaj kaj kopernikaj sistemoj metis Gothus-on minimume unu jarcenton antaŭe de siaj samtempuloj en Svedio. Li poste daŭrigis siajn studojn en aliaj germanaj universitatoj.

## Biografio 
Li estis nevo de Laurentius Petri Gothus (1529-1579) far Georg von Peuerbach (1423-1461) por siaj lecionoj pri astronomio.

Kiam, en 1607, iu kometo aperis, li deklaras ke li povis interpreti la signifon. Tiutempe, la interpretadoj pri la ĉielaj signoj kaj la astrologio estis tre firme establita, kaj Laurentius Paulinus Gothus ne estis escepto. En 1607, li estis restarigita en sia katedro de la reĝo dank'al sia interpretado, post provizora haltigo, en 1606, pro politikaj kialoj.

## Verkoj 
* Ethica Christiana 1617-1630, 8 volumoj
* Historiae arctoae libri tres, 1636

## Literaturo 
* Universitato de Upsalo
* CERL Thesaurus
* Lutheran Reformation And the Law - Virpi Mäkinen
* Zentralstaat und Provinz im frühneuzeitlichen Nordosteuropa - Ralph Tuchtenhagen

## Vidu ankaŭ 
* Petrus Kenicius (1555-1636)
* Laurentius Olai Wallius (1588-1638)
* Johannes Canuti Lenaeus (1573-1669)
* Olaus Martini (1557-1609)
* Erik Gabrielsson Emporagrius (1606-1674)
* Laurentius Petri Gothus (1529-1579)

## Referencoj 
Kategorio:Ostrogotio
Kategorio:Ĉefepiskopoj de Upsalo
Kategorio:Universitato de Upsalo
Kategorio:Svedaj astronomoj
Kategorio:Svedaj matematikistoj
Kategorio:Svedaj teologoj
Kategorio:Svedlingvaj verkistoj
Kategorio:Himnoverkistoj‎
Distrikto Derecske

La **Distrikto Derecske** [dereĉke], (hungare *Derecskei járás*) estas distrikto en Hungario en departemento Hajdú-Bihar. Ĝi situas sur ebenaĵo en la orienta parto de la departemento (same en la orienta parto de la lando) laŭ landlimo de Rumanio.
eta|Distrikto Derecske en Hungario

La distrikta ĉefurbo estas Derecske, kiu estas urbo, krome estas ankaŭ alia urbo kaj 2 grandvilaĝoj, la ceteraj 9 estas vilaĝoj.

La areo estas 650,31 km², kie loĝas 41 533 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturo, (fruktoj, tritikoj, maizoj) kaj bestobredadoj.

## Historio 
Tiu distrikto funkciis jam inter 1886-1983, sed ĝis 1950 ĝi apartenis al departemento Hajdú. La distrikta sistemo ne funkciis en Hungario inter 1983-2013.

## Komunumoj 
* distrikta ĉefurbo kaj urbo **Derecske**
* alia urbo: Létavértes
* grandvilaĝoj:
** Hosszúpályi
** Pocsaj
* vilaĝoj:
** Esztár
** Hajdúbagos
** Kismarja
** Kokad
** Konyár
** Mikepércs
** Monostorpályi
** Sáránd
** Tépe

## Fontoj 
* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio

Kategorio:Distriktoj de Hungario
Pumelo

eta|Pumelo
eta|Pumeloj.
**Pumelo** estas komerca nomo de diversaj kultivaroj de citruso (*Citrus*), kies pampelmusa heredaparto estas pli granda ol tiu de grapfrukto. La frukto ekestis ĉ. la jaro 1970 en Israelo pere de kruciĝo de pampelmusujo (*Citrus maxima, sin.C. grandis*) kaj grapfruktujo (*Citrus paradisi*). Ĝi estis kultivata en Israelo kaj Sudafriko. la angla pomelo, *pummelo aŭ shaddock* signifas pampelmuso, en la franca pampelmousse signifas grapfrukto aŭ pampelmuso. En la hispana kaj en la portugala pomelo staras por grapfrukto kaj toranja (toranĵa) por pampelmuso kaj por pumelo. En la Proksima Oriento , precipe en Levantenio, la frukto ankaŭ estas konata sub la nomoj *Bomali* aŭ *Pomaly* (arabe بومَلي).

## Priskribo 
Pumelo similas al pampelmuso. La frukto estas ofte iom pirforma, pezas 500 ĝis 2000 g kaj havas diametron de 15 ĝis 25&nbsp;cm. Sub la blank-flava ĝis verdeca surfaco estas relative dika, blanka, spongeca tavolo. La fruktkarno estas helflava ĝis rozkolora kaj havas acidetan-dolĉan kaj sukan guston. La frukto estas dividita en segmentoj, kiuj estas ĉirkaŭataj de forta membrano. La meza akso estas kava.

## Enhavo-substancoj 
100 g de pumela fruktkarno havas energivaloron de 25 ĝis 50 Kcal. kaj enhavas 0,5 gramon da graso kaj proteino Pere de naturaj kruciĝo ekestis unue grapfrukto (*Citrus paradisi x C. maxima*) kaj post aliaj pumeloj venis pere homlaboro . Ĉe grapfrukto dominas la amara gusto de pampelmuso, sed oranĝo kaj pampelmuso gustas fruktece.

## Referencoj 
Kategorio:Citruso
Kategorio:Fruktoj
Kategorio:Citrusaj hibridoj
Abatejo Notre-Dame-de-Ré

La **abatejo Notre-Dame-de-Ré** [] estas ruina cistercia abatejo situanta en la oriento de la insulo Ré, en Francio.

Ĝi estis deklarita historia monumento en 1990.

## Historio 
La abatejo estis fondita ĉirkaŭ la jaro 1150, sed la nuna ruino devenas de la 14-a jarcento, ĉar la origina abatejo estis detruita en 1294 de angloj. Ĝi estis rekonstruita kaj parte detruita dufoje dum la Centjara milito, en 1388 kaj 1462. Ĝi estis denove rekonstruita, kaj detruita de la hugenotoj dum la francaj religiaj militoj en 1574. Ĉi-foje, la monaĥoj forlasis la abatejon. En 1625, parto de la ŝtonoj de la abatejo estis uzita por konstrui la najbaraj fortikaĵon Fort de La Prée.

## Bildoj 

Dosiero:Abbaye des Châteliers.JPG|Volbo
Dosiero:Abbaye des chateliers la flotte en ré11 3eme.JPG|La abatejo
Dosiero:AbbayeNotreDamedeRe 05.JPG|Restaĵoj de la manĝejo

## Referencoj 
Notre-Dame-de-Re
Kategorio:Historiaj monumentoj en Charente-Maritime
Kategorio:Insulo Ré
Notre-Dame-de-Re
Kategorio:Ruiniĝintaj francaj monumentoj
Notre-Dame-de-Re
Ana Abarca de Bolea

**Ana Francisca Abarca de Bolea** estis hispana verkistino en la aragona lingvo.

Ŝi naskiĝis en Zaragozo la 19-a de aprilo 1602 kaj mortis en Casbas (Huesko) je 1685.

## Verkoj 
* *Obra en aragonés de Ana Francisca Abarca de Bolea*, en *Publicazións d´o Consello d´a Fabla Aragonesa*, Huesca, 1980.

* *Catorce vidas de Santas de la Orden del Císter*, Zaragozo, Herederos de Pedro Lanaja y Lamarca, 1655.

* *Historia del aparecimiento y milagros de Nuestra Señora de Gloria, venerada en el Real Monasterio Cisterciense de Casbas* (manuscrita).

* *Vida de la Gloriosa Santa Susana, Virgen y Mártir, Princesa de Hungría y Patrona de la villa de Maella, en el Reino de Aragón, lugar del Marqués de Torres*, Zaragozo, Herederos de Pedro Lanaja y Lamarca, 1671.

* *Vida de San Félix Cantalicio* (manuscrita).

* *Vigilia y Octavario de San Juan Bautista*, Zaragozo, Pascual Bueno, 1679.

### Poezio 
* «Octavas», en *Palestra numerosa austriaca Huesca*, 1650.

* «Dos sonetos a la muerte del Príncipe Don Baltasar», en *Obelisco histórico y literario que la Imperial ciudad de Zaragoza erigió al Serenísimo Señor Don Baltasar Carlos de Austria, Príncipe de las Españas*, Zaragozo, 1646.

* «Al libro que escribió Don Francisco de La Torre, intitulado Baraja nueva de versos. Décima», en *Entretenimiento de las Musas*, Zaragozo, 1654.

* «Soneto a la Virgen de Gloria, Patrona del Monasterio de Casbas», edición de Manuel Serrano Sanz en *Apuntes para una biblioteca de escritoras españolas desde el año 1401 a 1833*, Madrido, 1903.

Kategorio:Aragonlingvaj verkistoj
Kategorio:Aragonaj verkistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en provinco Zaragozo
Distrikto Hajdúböszörmény

La **Distrikto Hajdúböszörmény** (hungare *Hajdúböszörményi járás*) estas distrikto en Hungario en departemento Hajdú-Bihar. Ĝi situas sur ebenaĵo en la norda parto de la departemento (en la nordorienta parto de la lando).
eta|Distrikto Hajdúböszörmény en Hungario
eta|dekstre|Maiza kampo antaŭ Hajdúdorog
[eta|dekstre|Iama kampara domo – nun [muzeo  en Hajdúdorog]]
La distrikta ĉefurbo estas Hajdúböszörmény, kiu estas urbo, krome estas nur alia urbo.

La areo estas 471,43 km², kie loĝas 40 194 homoj. La loĝantoj okupiĝas pri agrikulturo, (fruktoj, tritikoj, maizoj) kaj bestobredadoj, krome estas urbaj servoj en ambaŭ urboj.

## Historio 
Simila distrikto funkciis jam inter 1901-1926. En aliaj tempoj ambaŭ komunumoj apartenis al la pli granda Distrikto Debrecen,. La distrikta sistemo ne funkciis en Hungario inter 1983-2013.

## Komunumoj 
* distrikta ĉefurbo kaj urbo: **Hajdúböszörmény**
* alia urbo: Hajdúdorog

## Fontoj 
* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio

Kategorio:Distriktoj de Hungario
Donecka Popola Respubliko

**Donecka Popola Respubliko** (, vaste uzanta siglo: "DPR", ) estis memdeklarita kaj nur de tri landoj parte agnoskita ŝtato situinta en Donbaso, kiu laŭ internacia juro estas sud-orienta parto de Ukrainio. Ĝi estis agnoskita de Rusio, Sirio kaj Nord-Koreio. La okupita teritorio kovris proksimume trionon de la areo de la donecka provinco de Ukrainio. Multaj politikologoj konsideras ĝin marioneta ŝtato de Rusio. Ukrainio konsideras ĝin terorista organizo. Fine de septembro 2022, la registaro de Rusio formale deklaris ke ĝi nun konsideras la tutan ukrainian doneckan provincon kaj do ankaŭ la memdeklaritan Popolan Respublikon aneksita per Rusio, samkiel tri aliajn provincojn de Ukrainio.

eta|maldekstra|
eta|maldekstra|280ra|
280px|maldekstra|eta|
eta|maldekstra|140ra|
260px|eta|
eta|300px|

## Historio 
La agado komenciĝis la 7-an de aprilo 2014, kiam separistoj okupis konstruaĵon de provinca administrejo kaj urba konsilantaro en Donecko. Semajnon poste aktivistoj de Donecka Popola Respubliko transprenis kontrolon de pluraj administrejoj en multaj urboj de la Donecka provinco: Mariupol, Horlivka, Makijivka, Slovjansko aŭ Kramatorsko.

La ŝtato aperis post referendumo, okazinta la 11-an de majo 2014. Post la voĉdonado, la ĉefo de la Voĉdona Komitato de la respubliko, Roman Ljagin, deklaris ke 89,7 % da voĉdonintoj subtenas la establon de la nova respubliko. La donecka voĉdona komitato aprobis la rezulton, menciante ke 74,87 % da personoj voĉdonis. Ukrainio kaj okcidentaj nacioj ne agnoskas la rezultojn de la referendumo.  .

La  la respublika estro Aleksandr Zaĥarĉenko estis morte vundita pro eksplodo en kafejo en Donecko.

La  prezidanto de Rusio Vladimir Putin subskribis la ukazon pri agnosko de Donecka Popola Respubliko. Sekvis subskribo de traktatoj pri amikeco, kunlaboro kaj reciproka helpo. Du tagojn pli poste, la 24-an de februaro 2022, li ordonis la komencon de la rusia invado en Ukrainion.

De la 23-a ĝis la 27-a de septembro 2022 en la memdeklarita respubliko Donecko okazis referendumo, surbaze de kiu la 30-an de septembro estis subskribita kontrakto pri ĝia aliĝo al Rusio. Laŭ kompreno de la registaro de Rusio ĝi iĝis regiono de Rusio, sed konservis sian historian nomon. Multe da ŝtatoj ne rekonis rezulton de referendumo kaj nomis ĝin aneksado, kondamninte per rezolucio de Ĝenerala Asembleo de UN.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Luhanska Popola Respubliko
* Politika krizo en Krimeo (2014)
* Donbaso (2018) militdramo 
* Ilovajsko 2014. Bataliono Donbaso (film)
* Rus-ukraina milito (de 2014)
* Novorusio (konfederacio)
* Donbaso
* Invado de Rusio en Ukrainion (2022)

## Eksteraj ligiloj 
* *Znalazła się porwana misja OBWE* (Homforkaptita misio de OSKE estas trovita), artikolo en la publikaĵo *Gazeta Wyborcza* ()

Kategorio:Donecko
Kategorio:Donecka provinco
Kategorio:Neagnoskitaj aŭ parte agnoskitaj landoj
11853 Runge

'*11853 *Runge''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild, en Tautenburg (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana pentristo Philipp Otto Runge, (1777–1810), fama majstro de la nord-germana romantikismo. Li favoris bildojn de figuroj en pitoreskaj etosoj kaj pentris plantojn zorge kaj precize. Liaj plej gravaj verkoj estas en la Artgalerio de Hamburgo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Fortunella margarita

La **ovala fortunelo** aŭ **Fortunella margarita **, ankaŭ nomatata **nan-oranĝo**, estas plantospecio el la genro fortunelo el la familio Rutacoj (*Rutaceae*). Ĝi devenas kiel ankaŭ la aliaj specioj de la genro el Azio. La origina devenregiono estas sudorienta Ĉinio.

## Priskribo 
La ovala fortunelo estas ĉiamverda arbedo aŭ arbo kaj atingas altecon ĝis 3 metrojn. Ĝi havas malgrandajn, malhelajn, ledajn foliojn. Fortunelo estas relative malvarmrezista kaj supervivas ne tre fortan froston. Ĝi estas malforte kreskanta, sed povas ricevi multege da fruktojn.

La floro havas nur diametron de 1,5 – 2 cm. Ĝi estas blanka kaj kreskas en la foliakseloj de la antaŭa jaro ĉe longbranĉoj. Ĝi floras nur ekde majo aŭ junio. Por ke ĝi floras bone, la planto bezonas malvarmetan, helan lokon.

## Sistematiko 
La portugala botanikisto João de Loureiro priskribas la planton kiel unua en la jaro 1790 en sia verko *Flora cochinchinensis*. Li donis al la planto la nomon *Citrus margarita*. La hodiaŭan nomon ĝi ricevis en la jaro 1915 de la usona botanikisto Walter Tennyson Swingle.

La ovala fortunelo estas la plej ŝatata kaj plej ofte vendata fortunelo. La fruktoj samgrandas kiel daktiloj kaj gustas dolĉe-acide. La beroj estas manĝeblaj freŝe.

## Eksteraj ligiloj 
* [PFAF, Fortunella margarita. Artikolo] kaj Datumslipo ĉe Plants for a Future

## Literaturo 
* Walter T. Swingle, Philip C. Reece (1967): *The Botany of Citrus and Its Wild Relatives*. In: W. Reuther, H. J. Webber, L. D. Batchelor (Hrsg.): *The Citrus Industry*. Bd. 1. University of California. http://lib.ucr.edu/agnic/webber/ 
* Bernhard Voß (1997): *Citruspflanzen von Tropisch bis Winterhart*. Humbach & Nemazal, ISBN 3-9805521-3-6
* Bernhard Voß (2005): *Zitruspflanzen*. Franckh-Kosmos Verlags-GmbH, ISBN 3-440-10174-6

## Referencoj 
Kategorio:Manĝeblaj sovaĝaj plantoj
Kategorio:Citruso
Kategorio:Ornamaj plantoj
Kategorio:Rutacoj
11855 Preller

'*11855 *Preller'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild, en Tautenburg (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana pentristo kaj gravuristo Friedrich Preller la Maljuna (1804–1878) en la kortego de Vajmaro, kaj komence de 1834, direktoro de la "*Free Zeichenschule''". Liaj murpentraĵoj estas en malfrua klasikisma stilo kun elementoj de romantikismo. Liaj ĉefaj verkoj estas 16 monumentaj freskoj pri la Odiseado en la Nova Muzeo de Vajmaro.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Sinagogo en Debrecen

La **ortodoksa sinagogo de Debrecen**, Hungario, estas renovigita historia monumento de la urbo.

## Historio 
La juda komunumo de Debrecen estas la plej granda provinca komunumo juda en Hungario kun preskaŭ mil membroj. La unua juda familio venis en urbon en la 1840-aj jaroj. La pli kaj pli granda komunumo baldaŭe havis jam plurajn sinagogojn, lernejojn, hospitalon. En 1886 29 judaj familioj fondis apartan ortodoksan komunumon. Ilia sinagogo estis konstruita en 1894 en la urbomezo en parcelo de la juda lernejo. Antaŭ la 2-a mondmilito la judoj havis 12.000 membrojn, kiuj iĝis viktimoj de la holokaŭsto aŭ kelkaj migris al Israelo aŭ Usono. En 2000 la sinagogo oficiale estis deklarita historia monumento kaj en la sama jaro ĝi plene renoviĝis. La sinagogo estas funkcia sinagogo.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo laŭ la trotuaro. Ĝi apartenas al la eklektika arkitekturo, sed ĉefe elementoj de la romaniko estas videblaj. Pri la interna parto mankas informoj. En la korto oni planas monumenton aŭ memorejon por la viktimoj.

## Fontoj 
* hungara enirpaĝo kun pli detala paĝaro kaj angla subpaĝaro por pilgrimoj
* hungare, arkivigita en novembro 2016
* hungare kun fotoj
* hungare, arkivigita en marto 2016

Debrecen
Kategorio:Debrecen
Fortunelo

**Fortunelo** (*Fortunella*), ankaŭ nomata **kumkvato**, ankaŭ nomata **nanaj oranĝoj **, estas plantgenro ene de la familio de la Rutacoj (Rutaceae). Sestas proksime parencaj al la citruso. Kumkvato estas la esperanta nomo de la kantona-ĉina esprimo **kam kwat** (ora oranĝo).

La frukto estas manĝata kun kernoj kaj ŝeloj; la ŝelo havas amaran-dolĉan guston, dalas fruktkarno estas tre acida.

## Priskribo 
eta|kumkvato fermita kaj distranĉita

### Vegetalaj karakterizaĵoj 
Kumkvato estas ĉiamverda arbusto aŭ malgranda arbo. Ĝi kreskas malrapide kaj fariĝas 2,5 ĝis 4,5 metrojn alta. La dense disbranĉita arbeto havas malgrandajn dornojn. La folioj estas malhelverdaj kaj brilaj. La floroj estas blankaj kaj similas al la aliaj *Citruso*-floroj. Depende de la grandeco la planto povas produkti plurajn cent fruktojn, eĉ mil fruktojn.

### Generaj karakterizaĵoj 
La fruktoj estas pir- ĝis ovoformaj kaj longas maksimume 5&nbsp;cm, ili varias laŭ la koloro de malheloranĝa ĝis orflava. La acida kaj dolĉa karno estas dividita en kvin ĝis ses segmentoj, kiuj enhavas relative grandajn, manĝeblajn, sed amaretajn kernojn.

## Disvastigo 
La kumkvato hejmiĝas en Azio, sed estas hodiaŭ ankaŭ kultivata en Ameriko, Afriko kaj en la varmaj regionoj de Sudeŭropo (ekzemple Korfuo).

## Sistematiko 
La Kumkvatoj (*Fortunella*) ne estas separataj de la genro citruso (*Citrus*). Ĉiuj specioj povas esti rigardataj kiel *Citrus japonica* en la genro *Citrus*. La unuopaj specioj ne kreskas sovaĝe, sed estas rigardataj kiel kultivaraj grupoj aŭ kultivaroj de unu sola specio.

Kelkaj aŭtoroj distingas inter jenaj specioj de la genro *Fortunella*:
* *Fortunella crassifolia* SWINGLE
* honkonga kumkvato (*Fortunella hindsii* (CHAMP. EX BENTH.) SWINGLE)
* Marumi-kumkvato (*Fortunella japonica* (THUNB.) SWINGLE, Sin.: *Citrus japonica* THUNB.)
* *Fortunella margarita*, ovala fortunelo (LOUR.) SWINGLE)
* *Fortunella obovata* hort. ex TANAKA
* *Fortunella polyandra* (Ridl.) TANAKA

Krome estis breditaj ankaŭ hibridoj. Ekzistas ankaŭ intergenraj hibridoj, kiuj nomiĝas *Citrus* × *Fortunella*, aŭ *Citrofortunella*, al kiu ankaŭ apartenas la Limekvatoj.
(11851) 1988 PD1

**(11851) 1988 PD1** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Observatorio de la Monto Palomar (kantono San-Diego, Kalifornio, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de la Monto Palomar
Sten Sture la Maljuna

**Sten Sture, la Maljuna** (naskiĝis 1440 en Jönköping; mortis la 4-an de decembro 1503) estis ŝtatestro kaj reganto de Svedio ekde la 1-a de junio 1470 ĝis la 6-a de oktobro 1497 kaj ekde la 12-a de novembro 1501 ĝis la 14-a de decembro 1503. Li estis filo de Gustav Anundsson kaj Birgitta Stensdotter Bielke, duonfratino de la estonta Karlo la 8-a (1408-1470).

## Biografio 
En 1464 li reliefiĝis apoge de episkopo Kettil Karlsson Vasa en lia batalo kontraŭ Kristiano la 1-a el Danio, kie li montris grandan kapablecon venkante la kamparanojn kaj engaĝigante ilin kiel soldatoj. En 1470 ni trovos lin denove sur la fronto de la svedaj naciaj estroj kie li venkis kaj Erik Karlsson Vasa kaj la propra reĝo Kristiano la 1-a. Post la morto de Karlo la 8-a, Sture elektiĝis kiel reĝo de Svedio kaj el la periodo 1470-1497 li montris siajn plej altajn kvalitojn kiel ŝtatestro. En 1471, li ree venkis Kristianon la 1-an en la granda Batalo de Brunkebjārg en la 10-a de oktobro 1477, kiu materie fortikigis sian pozicion en Svedio. En 1477, post la fondo de la Universitato de Upsalo, lia regado altiĝis ĉefe sur la malaltaj klasoj, ĉar li estis gajninta kelkajn malamikojn en la sveda aristokrataro.

## Literaturo 
* 1911 Encyclopaedia Britannica
* Encyclopaedia Britannica

## Vidu ankaŭ 
* Kristiano la 1-a (1426-1481)
* Johano la 1-a (1455-1513)

## Referencoj 
Kategorio:Svedaj reĝoj
Kategorio:Universitato de Upsalo
Ivan Marček

**Ivan Marček** (naskiĝis la 16-an de julio 1962, mortis la 16-an de majo 2014) estis drumisto de la slovaka pop-rokmuzika grupo TEAM. Li registris kun la grupo dek unu albumojn, kies unua eldono ankaŭ estis en Esperanto. Lia partopreno finiĝis la 16-an de majo 2014 post malbona gazetara novaĵo ke li mortis pro koratako. Marček estis konsiderata kiel unu el la plej bonaj drumistoj de Slovakio kaj Ĉeĥio. Krom TEAM-albumojn, li partoprenis en la registrado de filma lumdiskego de la grupo en la jaro 2008 (Pavol Habera a TEAM). Li ankaŭ partoprenis la lastajn koncertojn de TEAM en la jaro 2013 kies spektakloj estis en akustika versio.

## Eksteraj ligiloj 
* nekrologa biografia artikolo pri li en la retejo de la Ĉeĥa Televida Korporacio, kun filmeto de la kanto ''Reklam' en silento* en la originala slovaka versio
* ankaŭ en la esperantlingva muzikfilmeto de la kanto *Jen mia numero'' li plurfoje videblas

Kategorio:Slovakaj muzikistoj
Kategorio:Slovakaj esperantistoj
Kategorio:Esperanto-muziko
11847 Winckelmann

'*11847 *Winckelmann'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild, en Tautenburg (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana historiisto Johann Joachim Winckelmann (1717–1768), fondinto de la klasika arkeologio. Lia pasia interpreto de la greka arto difinis la idealon de beleco de la klasikismo. Lia vasta kono pri la antikvaj arto kaj kulturo estas montrita en lia ĉefa verko *Geschichte der Kunst des Altertums'' .

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Jegor Timkovskij

**Jegor Timkovskij** (ruse: *Егор Федорович Тимковский*; naskiĝis la 23-a de majo 1790 en vilaĝo Jegorskaja-Timkovŝĉina en gubernio Poltavo en Ukrainio, mortis la 9-an de februaro 1875 en Peterburgo) – rusa diplomato kaj vojaĝisto poldevena (de pola nobelaro), esploristo de Mongolio kaj Ĉinio.

Diplomito de Moskva Universitato en 1811. Li laboris en rusa Ministerio pri Eksteraj Aferoj kaj kadre de ĝi forveturis en 1820 kiel laika membro de rusa ortodoksa misio en Pekinon (li mem estis ortodoksano), kie restis ĝis 1821. En posta periodo daŭre laboris en la ministerio, komence en departamento pri Azio, en la jaroj 1830-1836 estis konsulo de Rusio en moldava Jassy, kaj poste kun paŭzoj okupis diversajn postenojn en la ministerio.

## Publikaĵoj 
Timovskij publikigis trivoluman libron pri sia vojaĝo, kun pluraj priskriboj pri historio kaj etnografio de Mongolio kaj Ĉinio:
* 1824: *Путешествие в Китай чрез Монголию в 1820 и 1821 годах с картою, чертежами и рисунками*
* 1828: pola duvoluma traduko *Podróż do Chin przez Mongolię w latach 1820 i 1821 przez Jerzego Tymkowskiego odbyta* (Vojaĝo al Ĉinio tra Mongolio en la jaroj 1820 kaj 1821 farita de Jerzy Tymkowski), traduko de T. W. Kochański
* La libro aperis an la angla, franca kaj germana lingvoj

## Bibliografio 
* Edward Kajdański, *Długi cień wielkiego muru. Jak Polacy odkrywali Chiny* (Longa ombro de la Granda Ĉina Muro. Kiel poloj malkovris Ĉinion), Oficyna Naukowa, Varsovio 2005, ISBN 8388164880

## Eksteraj ligiloj 
* Teksto de la pola traduko http://www.dbc.wroc.pl/dlibra/doccontent?id=8927&from=FBC

Kategorio:Rusaj esploristoj
Kategorio:Polaj nobeloj
Kategorio:Rusiaj diplomatoj
Distrikto Volodarsk (Niĵnij-Novgoroda provinco)

eta|Situo de la distrikto en Niĵnij-Novgoroda provinco
**Distrikto Volodarsk** (Volodarskij, ) estas municipa distrikto de Niĵnij-Novgoroda provinco (Rusio). Ĝi situas en okcidenta parto de la provinco kaj limas kun distriktoj Ĉkalovsk, Balaĥna, Bogorodsk, Pavlovo kaj kun urba municipo Dzerĵinsk. Krome, ĝi limas kun Vladimira provinco kaj Ivanova provinco.

Administra centro de la distrikto estas urbo Volodarsk.

## Vidu ankaŭ 
* Administra divido de Niĵnij-Novgoroda provinco
Administra divido de Niĵnij-Novgoroda provinco

[eta|dekstra|250px|Urbo [Niĵnij Novgorod kaj administra divido de Niĵnij-Novgoroda provinco]]

En 2014 Niĵnij-Novgoroda provinco konsistis el 43 administraj distriktoj kaj 9 urboteritorioj (inter ili unu fermita urbo Sarov).

## Distriktoj 
**Listo de distriktoj de Niĵnij-Novgoroda provinco:**

## Urboteritorioj 
[eta|dekstra|250px|Urboteritorioj:1. [Dzerĵinsk2. Arzamas3. Sarov]]
Urboteritorio plejparte konsistas el urbo (administra centro) kaj — iam — kelkaj proksimaj loĝlokoj (administra teritorio).

'''Listo de urboteritorioj de Niĵnij-Novgoroda provinco (laŭ sub-provincaj urboj):

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Administra divido de Rusio

Kategorio:Geografio de Niĵnij-Novgoroda provinco
Niĵnij-Novgoroda
Citrus latifolia

*Citrus* × *latifolia*, **persa lemonujo** aŭ **tahitia lemonujo** estas citronsimila planto el la genro citruso (Citrus). Teknike ĝi estas klasifikita kiel acidlimedo same kiel la limeujo (Citrus aurantifolia)

## Deveno 
Tia acidlimedujoj kreskas ĉefe en la subtropikaj aŭ tropikaj regionoj de la mondo, kie la fruktoj estas uzataj samkiel citrono. En la mezepoko la fruktoj venis kun la krucistaj ekspedicioj al Italio kaj de tie al Francio kaj Hispanio.

## Priskribo 
La ĉiamverda arbedo kreskas ĝis 5 - 6 metroj. Ĝi havas ĉe la branĉoj 1&nbsp;cm longaj dornoj. La folioj estas malhelverdaj. La folilimbo grandas 6–7 × 10–13&nbsp;cm (latifolius = larĝfolia). La folirando estas iomete segildenta. La floroj estas blankaj , kvar- ĝis kvinfoliaj, ĉ. 3&nbsp;cm grandaj kaj staras plurope en la foliakseloj.

La arbo taŭgas ankaŭ kiel tinplanto, produktante ĉiujare multajn aromajn fruktojn. La fruktoj evoluiĝas partenogeneze. La tempo por maturiĝo (marto ĝis decembro) estas multe malpli longe ol ĉe citrono.

La frukto havas verdan ŝelon, kiu fariĝas maturege palflava. Ĝi estas 5&nbsp;cm granda kaj havas acidan karnon, kiu estas dividita en 9 ĝis 11 segmentoj. Male al la aliaj citrusfruktoj tiu lemono ne estas senŝeligebla. La karno estas palverda. La bero estas preskaŭ sensema, ĉar ĝi estas sterila pro la kvarploida kromozomaro.

## Utiligado 
Kiel la vera citrono ( Citrus lemon) ĝi estas uzata por fari sukon kaj volatilajn oleojn. Konataj trinkaĵoj surbaze de similaj acidcitrusoj estas Caipirinha, Daiquiri kaj Mojito.

## Fontoj 
* Walter T. Swingle, Philip C. Reece (1967): *The Botany of Citrus and Its Wild Relatives*. In: W. Reuther, H. J. Webber, L. D. Batchelor (Hrsg.): *The Citrus Industry*. Bd. 1. University of California. http://lib.ucr.edu/agnic/webber/ 
* Bernhard Voß (1997): *Citruspflanzen von Tropisch bis Winterhart*. Humbach & Nemazal, ISBN 3-9805521-3-6
* Bernhard Voß (2005): *Zitruspflanzen*. Franckh-Kosmos Verlags-GmbH, ISBN 3-440-10174-6
* Hans-Peter Maier (2006): *Zitruspflanzen*. Gräfe und Unzer Verlag, ISBN 3-7742-8839-9

## Eksteraj ligiloj 
## Referencoj 
Kategorio:Manĝeblaj sovaĝaj plantoj
Kategorio:Citruso
Distrikto Gorodec (Niĵnij-Novgoroda provinco)

eta|Situo de la distrikto en Niĵnij-Novgoroda provinco
**Distrikto Gorodec** (Gorodeckij, ) estas municipa distrikto de Niĵnij-Novgoroda provinco (Rusio). Ĝi situas en nord-okcidenta parto de la provinco kaj limas kun distriktoj Balaĥna, Ĉkalovsk (akva limo), Kovernino, Sokolskoje kaj kun urbaj municipoj Niĵnij Novgorod kaj Bor.

Administra centro de la distrikto estas urbo Ĉkalovsk.

## Vidu ankaŭ 
* Administra divido de Niĵnij-Novgoroda provinco
11852 Shoumen

'*11852 *Shoumen'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la bulgaraj geastronomoj Violeta G. Ivanova kaj Vladimir Georgiev Ŝkodrov elde la Observatorio Roĵen proksime de Smoljan (Bulgario).

## Nomo 
Ĝi estis nomita laŭ la Universitato de Ŝumen (bulgare *Шуменски университет''), dua universitato de Bulgario, kiu sukcese disvolvis edukon pri astronomio, ĉefe kiel rezulto de kontribuo de la dua malkovrinto. La unua malkovrintino, kiu pasis siajn junajn studantajn jarojn en Ŝumen, ankaŭ kontribuis al la disvolvo de la astronomia eduko.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Violeta G. Ivanova
Kategorio:Malkovrita de Vladimir Georgiev Ŝkodrov
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Petrus Kenicius

**Petrus KENICIUS** (latinigite; origine *Peter Königsson*) (* Baggböle, Umeå Komunumo, en la 1555 - Upsalo, en la 3-a de februaro 1636) estis luterana Ĉefepiskopo de Upsalo ekde 1609 ĝis sia morto. Li estis edukita en la Universitatoj de Wittenberg kaj Rostock. En 1589, li estis arestita de la reĝo Johano la 3-a, kune kun Nicolaus Olai Bothniensis (1550-1660), estonta ĉefepiskopo inter 1599-1600. La kialo de la malkonkordoj kun la reĝo estis la ne-luterana liturgio. Post sia liberiĝo, li partoprenis, en 1593, en la Sinodo de Upsalo, kiel unu el la dekdu asistantoj. En 1595, li ordiniĝis episkopo de Skara. Li estis konsiderita kiel bonega kaj senlaca laboristo, kiu dediĉis multe da tempo kaj zorgo al la Universitato de Upsalo kaj al la eklezio. Kiam li maljuniĝis, li ekmalfortiĝis pro aĝo kaj malsano kaj laŭ onidiroj, la ĉefdiocezo ekneglektiĝis.

## Verkaro 
* Petrus Kenicius A. Upsaliensis, honoratissimis & humanissimis viris dn. præpositis pastoribus & toti clero archiepiscopatus Upsaliensis amicis & in Christo fratribus, pacem & misericordiam à Deo, per Christum salvatorem nostrum &c... - 1619
* Compendium doctrinæ cælestis ex locis theologicis ... - 1699
* Festum jubilæum primum: Thet är: tre jubel predikningar vthöffuer Exod. cap. 1. l4. & 15. ufqæ; ad v. 22. som effter ... Gustaf Adolph ... wår ... konungz ... vthgångne mandat och instruction på then jubel fäst och almen bönedagh, som vthi thetta 1621 åhret, : then 21. januar. påbudin är ... - 1621
* Compendium doctrinæ coelestis ex locis theologicis ... dn. Matthiæ Hafenrefferi ... et in usum scholarum particularium inclyti regni Sveciæ separatim editum - 1684

## Literaturo 
* Personensuche
* CERL Thesaurus

## Vidu ankaŭ 
* Laurentius Paulinus Gothus (1565-1646)
* Petrus Jonæ Helsingus (1538-1607)
* Olaus Martini (1557-1609)

## Referencoj 
Kategorio:Luteranaj teologoj
Kategorio:Ĉefepiskopoj de Upsalo
Kategorio:Universitato de Upsalo
Mineolo

eta|frukto de mineolo
eta|frukto de mineolo
eta|senŝeligita mineolo
**Minneola** estas citrushibrido el grapfruktujo 'Duncan' kaj mandarinujo 'Dancy' kiel gepatroj. Tiuj hibridoj el grapfruktujo kaj mandarinujo havas la nomon tangelo. La Mineolo estis enkodukita en la jaro 1931 fare de *United States Department of Agriculture Horticultural Research Station* (“Usona Agrikultura Departemento Hortikultura Esplorstacio”) en la urbo Orlando.

## Priskribo 
La arbo estas alta kompare al aliaj citrusoj. La folioj estas grandaj kun rimarkeble longaj pintoj.

La frukto estas 8 – 10 cm granda. La ŝelo estas glata kun fajnaj cikatroj, malheloranĝkolora. La frukto estas facile senŝeligebla. Interne la frukto havas 10 ĝis 12 segmentoj. La centra akso estas mallarĝa kaj kava. La oranĝkolora karno estas tre suka kaj dolĉa kun amareta acido. Enestas 7 – 12 semoj, kiuj interne estas verdaj.

Mineolo bezonas polonadon, alikaze ĝi produktas nur malmultajn fruktojn. Rikolttempo estas inter decembro kaj februaro.

## Fontoj 
* Larry K. Jackson, Stephen H. Futch:Minneola Tangelo, Fact Sheet HS-171, Horticultural Sciences Department, Florida Cooperative Extension Service, Institute of Food and Agricultural Sciences, University of Florida,2003, http://edis.ifas.ufl.edu/CH072|Zugriff=20. majo 2008
* Robert Willard Hodgson:Horticultural Varieties of Citrus, The Citrus Industry,Walter Reuther, Herbert John Webber, Leon Dexter Batchelor, 1967, http://lib.ucr.edu/agnic/webber/Vol1/Chapter4.html|Zugriff=20. majo 2008

## Vidu ankaŭ 
* Uglio
* Hasakuo

## Eksteraj ligiloj 
* Warenkunde Minneola

## Referencoj 
Kategorio:Manĝeblaj sovaĝaj plantoj
Kategorio:Citruso
Karabobo

**Karabobo** ( kun sama prononco) estas unu el la 23 federaciaj subŝtatoj de Venezuelo situanta en la nordcentra marbordo de Venezuelo, en la Centra Regiono de la lando. Ties ĉefurbo estas la urbo Valencio, kiu devas esti nekonfuzata kun la samnoma urbo, provinco kaj regiono de Hispanio.

## Priskribo 
Ĝi havas etendon de  kio estas la  de la ŝtata teritorio. Ĝi havas loĝantaron ĉe 2013 de  loĝantoj laŭ la INE, kio igas ĝin la 3-a plej loĝata el la subŝtatoj de Venezuelo kaj tiu kiu registras la plej rapidan ekonomian, urban kaj nemoveblaĵan kreskon de la lando.

Limas norde kun la Kariba Maro kaj kun malgranda parto de la subŝtato Falcón, sude kun la subŝtatoj Kojedeso kaj Gŭariko, oriente kun la subŝtato Aragua kaj okcidente kun la subŝtato Ĝarakujo.

Posedas 14 municipojn kaj 38 civilajn paroĥejojn. Ties ĉefaj urboj estas la jenaj: Valencio, Puerto Cabello (kun Borburata), Guacara, Naguanagua, San Diego, Mariara, Bejuma, Morón kaj San Joaquín.

## Limoj 
La subŝtato Karabobo estas situanta en la nordo de Centra Regiono de Venezuelo kaj limas jene:

* **Norde**: kun la Kariba Maro
* **Sude**: kun la subŝtatoj Kojedeso kaj Gŭariko
* **Okcidente**: kun la subŝtatoj Ĝarakujo kaj Falcón
* **Oriente**: kun la subŝtato Aragua

## Historio 
La dua batalo de Karabobo okazis dum la Milito por la Sendependigo de Venezuelo ĉe la Kamparo de Karabobo la 24a de junio de 1821, fare de la patriota armeo de Simón Bolívar kontraŭ la reĝa armeo de la Hispana Imperio.

## Referencoj 
* www.asambleanacional.gov.ve/index.php?option=com_ficha&sw=diputado&txtEstado=7&txtTipoFiltro=estado&Itemid=88&lang=es

## Bibliografio 
* Humbolt, Alexander von (1999): Reise in die Äquinoktial-Gegenden des Neuen Kontinents. Insel Verlag. 2 Bde. ISBN 978-3-458-16947-5. (germana)
* Manzo Nuñez Torcuato (1981) *Historia del Estado Carabobo*. Ediciones de la Presidencia de la República. Caracas.

## Eksteraj ligiloj 
* Gobernación de Carabobo
* Consejo Legislativo del Estado Carabobo

Kategorio:Subŝtatoj de Venezuelo
11854 Ludwigrichter

'*11854 *Ludwigrichter''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild, en Tautenburg (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana pentristo kaj gravuristo Adrian Ludwig Richter (1803–1884). Li instruis dum multaj jaroj en la akademio de sia hejmurbo, Dresdeno. Li pentris italajn, saksajn kaj bohemiajn pejzaĝojn en la malfrua romantikisma stilo kaj kreis lignogravuradajn ilustraĵojn por libroj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
11856 Nicolabonev

'*11856 *Nicolabonev'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la bulgaraj geastronomoj Violeta G. Ivanova kaj Vladimir Georgiev Ŝkodrov elde la Observatorio Roĵen proksime de Smoljan (Bulgario).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la bulgara astronomo Nikola Bonev (bulgare *Никола Бонев'' 1898–1979) kiu estis dum 40 jaroj direktoro de la departemento pri astronomio ĉe la Universitato de Sofio kaj fondinto de la Instituto de Astronomio de la Bulgara Akademio de Sciencoj. Li estis konata pro siaj laboroj pri ĉiela mekaniko, teoria astronomio, suna aktiveco, kosmologio kaj studoj pri Luno.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Violeta G. Ivanova
Kategorio:Malkovrita de Vladimir Georgiev Ŝkodrov
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Karolo la 8-a (Svedio)

**Karl Knutsson** (naskiĝis oktobro 1408 aŭ 1409, mortis la 15-an de majo 1470) de la dinastio Bonde estis reĝo de Norvegio kun la nomo *Karl I* (Karolo la 1-a) de 1449 ĝis 1450, kaj estis reĝo de Svedio dum tri periodoj.

Karl ankaŭ estas konata per la nomo *Karolo la 8-a de Svedio* (ekzemple, foje en la sveda, *Karl VIII*), kiun oni komencis uzi longe post lia morto en Svedio. En lia tempo, ŝajnas kiel oni fakte iam uzis *Karolo la 2-a* (*Karl II*) en Svedio. La pli nova nomo Karolo la 8-a estas bazita sur malĝusta historioscio ekde la 16-a jarcento, ĉefe de historiisto-episkopo *Johannes Magnus*, kaj tiel ne vere estas ĝusta. Oni ne scias pri la nomoj de ĉiuj reĝoj de Svedio, sed el tiuj kiujn oni certe konas, Karl Knutsson fakte ja estas la dua kun la nomo *Karl*.

## Biografio 
Li estis reĝo de Svedio en unu el la plej turbulemaj periodoj de la historio de tiu lando. La tiam kuranta politika malstabileco dufoje kaŭzis lian ekzilon eksteren de la lando, kaj li kvar fojojn okupis la povon (tri kiel reĝo).

Li estis monarko kiu montris grandan forton kontraŭ siaj malamikoj kaj penis rekapti la povon pere de la Unio de Kalmar, kie li estis devigata alfronti, en longa konflikto, la reĝon de Danio, kiu same aspiris lian tronon. La milito kiun li tenis kontraŭ Danio speguliĝis ĉe la neebleco de ia unuigo kaj tio estis la komenco de granda kaj malfermita rivaleco inter ambaŭ regnoj.

## Literaturo 
* Encyclopaedia Britannica
* Svenskt biografiskt lexikon
* Norsk biografisk leksikon

Kategorio:Svedaj reĝoj
Kategorio:Norvegaj reĝoj
Distrikto Sokolskoje (Niĵnij-Novgoroda provinco)

eta|Situo de la distrikto en Niĵnij-Novgoroda provinco
**Distrikto Sokolskoje** (Sokolskij, ) estas municipa distrikto de Niĵnij-Novgoroda provinco (Rusio). Ĝi situas en nord-okcidenta parto de la provinco kaj limas kun distriktoj Gorodec, Kovernino. Krome, ĝi limas kun Ivanova provinco (akva limo) kaj Kostroma provinco.

Administra centro de la distrikto estas urbotipa loĝloko Sokolskoje.

## Vidu ankaŭ 
* Administra divido de Niĵnij-Novgoroda provinco
11860 Uedasatoshi

'*11860 *Uedasatoshi'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (insulo Hokajdo).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la japanan amatoran astronomon *Satoshi Ueda'', estron de la Municipa Scienca Salono de Kagoŝima. Liaj ĉefaj agadoj estas la serĉo de supernovaoj elde lia privata observatorio kaj la organizo de lokalaj Festoj de la Steloj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Kin Endate
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
José Tomás Boves

**José Tomás de Boves y de la Iglesia** (Oviedo, Hispanio, 18-a de septembro de 1782 - Urica, Anzoátegui, Venezuelo, 5-a de decembro de 1814 kadre de la batalo de Urica), konata ankaŭ kiel *León de los Llanos* (ebenaĵa leono), *Urogallo* (urogalo), la *Bestia a caballo* (rajdobesto) aŭ simple kiel *Taita* (paĉjo?), estis militisto hispana, komandanto de la Reĝa Armeo de Barlovento (nomata ankaŭ la *Legión Infernal*, infera legio) kaj kaŭdilo de la ebenanoj (*llaneros*) dum la okazo de la Milito de Sendependigo de Venezuelo dum la Dua Respubliko (1813-1814).

Laŭlonge de sia mallonga, sed rimarkinda militkariero, Boves transformiĝis en aŭtenta popola kaŭdilo aŭ diktatoro. Profite el la sociaj malkontentoj ĉe la malaltaj sociaj klasoj (eĉ negroj aŭ indianoj) kontraŭ la ekspluatado fare de la kriola nobelaro kaj burĝaro lanĉis terurigan atakon kontraŭ la sendependentistaj armeoj kaj iĝis aŭtenta danĝero por la respublika politiko de la venezuelaj altaj kaj mezaj klasoj.

La estreco de Boves konstituis fundamentan kaŭzon por la faligo de la Dua Respubliko. Tamen li neniam venis al regado de la lando, ĉar estre de la monarkistoj en la decida batalo de Urica [uRIka], li perdis la vivon.

## Notoj 
Kategorio:Historio de Venezuelo
Kategorio:Hispanaj militistoj
Olaus Martini

**Olaus Martini Mårtensson** (* Upsalo, en la 1557 - Upsalo, en la 17-a de marto 1609) estis ĉefepiskopo de Upsalo ekde 1601 ĝis sia morto. Li enmatrikuliĝis en la Universitato de Upsalo, sed, kiam ĝi estis tempe fermita, en 1578, li vojaĝis eksterlanden. En 1583, li diplomiĝis kiel Magistro en la Universitato de Rostock, kaj ree reiris hejmen. Returninte, li akiris grandan reputacion kiam li kritikis la liturgion de la reĝo Johano la 3-a, kiu iom tenadis pri la katolika fido, kvankam Svedio estis luterana ekde 1531.

## Verkoj 
* Bewijs, at the sententier som j then book om natwrernes föreningh i Christo &c: uthaff fäderne, sampt Luthero och Philippo indragne äro, ingalunda stadfästa the Calwinisters meening om Christi person och helighe Nattward &c - 1604
* En predijkan: öfwer thet euangelium som j Gudz församling plägar förhandlas then ottende sondaghen effter Helge Trefaldigheetz sondagh, vthi hwilken synnerligh blifwer bewist, at the påweske och caluiniske lärare äre falske propheter, och at the som medh them hålla, jemmerligh ähre och blifwe bedraghne och förfördhe. Stelt och författat aff Olao Martini A. Vpsaliensi. Anno Domini. 1606
* Dni. M. Olai Martini Quatuor priores conciones nundinales - 1615
* Olai Martini Läkiare Book efter en i Karolinska Mediko-Kirurgiska Institutets Bibliothek befintlig handskrift utgifven med inledning och Anmärkingar ap. Johan Valentin Broberg - 1879]
* Tree nye psalmer och andelighe wijsor: Then förste. Om Christi födhelse. Then andra. Om kors och bedröffuelse. Then tridie. Om Gudz helghe änglars beskydd och beskerm. Sampt en medhföliande böön om een saligh ändalyckt - 1617
* En kort predikan, öffwer S. Pauli ord Rom. 14. v. 1. 8. 9 - 1620
* De Judæorum ..., Lat. filia vocis - 1702
* Bewijs, At the sententier som j then book, hwilken nu nylighen trycht är, här j Stockholm på swensko, och lydher om natwrernes föreningh j Christo etc. vthaff fäderne, sampt Luthero och Philippo indragne äro, ingalunda stadfästa the ; Calwinisters meening om Christi person och helighe nattward ... Theslikes swaar: vppå thet, som j förbemälte book wardher handlat om Herrans natwardh etc - 1604

## Literaturo 
* cweden.com 
* The Early Vasas: A History of Sweden, 1523-1611

## Vidu ankaŭ 
* Petrus Kenicius
* Nicolaus Olai Bothniensis (1550-1600)
* Martinus Olai Nycopensis (1596-1657)
* Martinus Gestrinius (1594-1648)
* Wikisource

## Referencoj 
Kategorio:Ĉefepiskopoj de Upsalo
Kategorio:Universitato de Upsalo