open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
William Francis Lawrence

**William Francis LAWRENCE** [LOrens], anglo, helpadministranto de fervojaj varstacioj en Newcastle-upon-Tyne; prizorgas funkciadon de trafikrimedoj. Naskiĝis la 6-an de majo 1883 en Londono, detaloj pri la mortodato mankas. Esperantistiĝis en 1912. Multaj propagandaj artikoloj kaj paroladoj. Sekretario de la Brita Esperanto-Kongreso de 1916, sekretario de la Esperanto-Societo de York, 19l6-31. Prezidanto de la Esperano-federacio de Yorkshire, 1927-29.

Kategorio:Anglaj esperantistoj
Kategorio:Britaj esperantistoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1883
Kategorio:Mortintoj en la 20-a jarcento
Legendoj (Niemojewski)

***Legendoj***  estas romano de Andrzej Niemojewski tradukita el la pola fare de Bronislaw Kuhl kun permeso de la aŭtoro. Ĝi unue eldoniĝis 232-paĝe en la jaro 1911 en Magdeburgo ĉe Centra Eldonejo. La dua eldono aperis 74-paĝe en la jaro 1923 ĉe Ferdinand Hirt & Sohn en Lepsiko kiel numero 2 de la serio Internacia Mondliteraturo.

## Recenzoj 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Plena teksto de la libro ĉe Project Gutenberg
* La traduko legebla PDF-versie
* *Enciklopedio de Esperanto*/L en sia originala formo en la Interreto
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Kategorio:Romanoj
Kategorio:Verkoj el la esperantigita pollingva literaturo
Kategorio:Serio "Internacia mondliteraturo"
Kategorio:Eldonaĵoj de Ferdinand Hirt & Sohn
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1923
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Tobias Rabello Leite Júnior

**Tobias RABELLO LEITE** **Júnior** /to'biaz Ra'belŭ 'lejtj 'ĵunjor/, brazilano, fervojinĝeniero de Companhia Mogyana. Naskiĝis en 1852 en San-Paŭlo, Brazilo, kaj mortis en Campinas, la 16-an de julio 1920. Kunfondinto kaj unua vicprezidanto de Grupo Suda Stelaro en Kampino. Aŭtoro de Esperanto-Portugala kaj Portugala-Esperanto Vortaroj kaj ankaŭ de Konversacia Gvidlibro.eta|Tobias Rabello Leite Jr.

## Verkoj
**Diccionario Portuguez-Esperanto*. Eld. Francisco, Alves & Co., Rio de Janeiro, 1914(?), 417 pĝ.

Kategorio:Brazilaj esperantistoj
Kategorio:Brazilaj verkistoj
René Lemaire

**René LEMAIRE** estas nomo de pluraj homoj. Bv. elekti:
# René Lemaire (1876 — 1954) estis franca esperantisto el Epernay apud Reims, komercisto kaj filateliisto.
# René Lemaire (1900 — 1998) estis franca esperantisto el Liono, dumviva membro de UEA.
Fortikaĵo Königstein

**Fortikaĵo Königstein** (  estas aro de konstruaĵoj el gotiko, renesanco, baroko kaj 19-a jarcento, kiu sur areo de 9,5 hektaroj etendiĝas sur samnoma grejsroka tablomonto en Saksa Svislando la germana parto de Elba Grejsmontaro. Ĝi tronas 240 metrojn super la rivero Elbo kvazaŭ similulo de Lilienstein kiu troviĝas vidalvide.
Ĉe la piedo de la historiŝarĝita monolito situas la urbo Königstein.

## Historio 
eta|240ra|Enira pordego
eta|240ra|Parto de la fortreso kun eniro
eta|240ra|Muro kun pavilono
eta|240ra|Vido al la samnoma urbo
[eta|500ra|Urbo kaj fortreso vide de la najbara tablomonto [Lilienstein (Saksa Svislando)|Lilienstein]]
La unua dokumentita mencio de burgo sur la rokomonto Königstein okazis en la jaro 1241. Tiam ĝi apartenis al la reĝo de Bohemio. Pli poste la saksa dinastio Wettin ricevis la la montan fortreson, kiu tiutempe kiel vi vidas sur la mapo ne estis la sola en la regiono.
Inter 1589 kaj 1594 Princo-Elektisto (Kurfürst) Christian I. von Sachsen ordonis plukonstruadon je la plej granda fortreso de Germanio. Kvankam tio eble ŝajnas paradokse, neniam malamiko atakis aŭ konkeris ĉi tiun militan konstruaĵon. La milita signifo perdiĝis fine de la 19-a jarcento, kiam oni evoluigis kanonojn kun granda atingoradio.
La fortreso ludis gravan rolon en la historio de Saksio.

## Turismo 
### Aliro 
De la urbo al la fortreso kondukas du vojoj; unu pli komforta, pavimita kaj unu pli kruta vojo, tra la arbaro, kiu vualas la montodeklivon. Ĉe aŭtoparkejo, piede de la fortresomuroj, oni povas decidi. Disponeblas lifto supren, sed la pieda vojo estas pli interesa, interalie ĉar oni transiros tie levoponton.

### Muzeoj 
* Fortreso Königstein kiel tutaĵo estas muzeo, sed ene de ĝi vi trovos pliajn (en kelkaj necesas pagi aldone por gvidado)
* Neues Zeughaus (Nova armilejo), kie temas pri fortresa konstruarto kaj milithistorio
* Torhaus (Pordegejo) enkondukas en la historion de la saksa artilerio
* Schatzhaus (Trezorejo)
* Garnisonskirche (Garnizona preĝejo)
* Georgenburg (Kastelo de Georgo) kun ekspozicio pri la rolo de la fortreso kiel ŝtata prizono- vi povas informiĝi pri famaj prizonuloj; inter ili Miĥail Bakunin kaj August Bebel -
* Proviantmagazin (Provizejo), kie temas interalie pri la historio de la fama giganta barelo de Königstein.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.festung-koenigstein.de 
* http://www.koenigstein-sachsen.de 
* http://www.festungsverein-koenigstein.de 
* http://mitglied.lycos.de/czippe/abratzky.htm

Kategorio:Elba Grejsmontaro
Kategorio:Konstruaĵoj en Saksio
Le Monde Espérantiste

**Le Monde Espérantiste** estis propaganda Esperanto-gazeto, aperinta regule de decembro 1908 ĝis julio 1926 en Parizo. Ĝi publikiĝis en formato 33 x 25 cm kaj po numero havis 16 paĝojn. La gazeton redaktis *A. Fréchas*.

## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/L en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).

Kategorio:Esperanto-gazetoj 
Kategorio:Esperanto-movado en Francio

Kategorio:Bibliografio de Esperanto
Richard Lerchner

**Richard LERCHNER** (esperantigite **Rikardo LERĤNER**) naskiĝis la 19-an de novembro 1886 en Geyer (Saksujo). Li mortis en 1960) kaj estis laborista esperantisto aktiva en Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT).

## Vivo 
Li laboris unue kiel bierfaristo kaj poste kiel administranto. Antaŭ la unua mondmilito li funkciis en sindikato kaj parte en laborista partio.

Aktiva esperantisto li estis ekde 1910. Li gvidis kursojn kaj kunlaboris al *Antaŭen*, organo de LEA en Germanujo ĝis 1914. Li partoprenis la fondon de SAT kaj de 1923 ĝis la transiĝo de SAT de Lepsiko al Parizo en 1933 estis la administranto de la asocio. Li iniciatis la SAT-lernolibron *Petro* kaj kunverkis ĝian unuan tekston kun Norbert Barthelmess, dum laborpaŭzoj. En 1927 li estis membro de delegacio de eksterlandaj esperantistoj, invitita al Moskvo okaze de la deka datreveno de la Oktobra Revolucio.

## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/L en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).

Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Membroj de SAT
Esperanto en la lernejoj

eta|220px|Kovrilpaĝo de Lerneja Esprimaro Esperanta; HEA 1966 (por hungaroj)

Kategorio:Esperanto-movado
Esperanto estis kaj estas instruata en multaj lernejoj ĉirkaŭ la mondo.

## Laŭ la Enciklopedio de Esperanto (1934) 
La plej ampleksaj laboroj estas faritaj por sukcesigi Esperanton en la lernejoj. Sukcesoj montriĝis en la plimulto de evoluintaj landoj. Esperanton oni jam instruis en multegaj, ne facile kalkuleblaj lernejoj diversgradaj. Sed nur en maloftaj kazoj la instruado de Esperanto havis daŭran karakteron, kaj nur en kelkaj landoj en nemultaj lernejoj oni instruis Esperanton en deviga formo. Estu menciataj kelkaj kaŭzoj de la ŝajne malrapida progreso. La lernejo estas konservativa institucio, kiu - eĉ en progresemaj landoj - pli atentas la tradiciojn ol la postulon de la modernaj bezonoj. Estas ĝenerala plendo pro la troŝarĝo de la lerneja programo, do enkondukon de nova fako - aŭ Esperanto aŭ alia - ne konsentas plimulto de la kompetentaj faktoroj. Preskaŭ ĉie en la mezgradaj lernejoj oni instruas kelkajn lingvojn kaj kvankam la universala akcepto de Esperanto estus la solvo ankaŭ de la lingva instruado, la transiron malfaciligas i. a. ĝuste la ampleksa instruado de la antikvaj kaj modernaj lingvoj. En diversaj landoj sekve de registar- aŭ reĝimŝanĝo perdiĝis antaŭe jam uzitaj permesoj aŭ favoroj. Pri la stato de la Esperanta instruado orientas la artikoloj laŭlandaj, la koncernajn paĝojn montras la Indekso. (v. Instruistoj; Ligo de Nacioj; Pedagogia valoro de Esperanto; Studentoj; Universitataj katedroj.)

## Vidu ankaŭ 
* Propedeŭtika valoro de Esperanto
* Pedagogia valoro de Esperanto
* Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj
** Internacia Pedagogia Revuo
L'Esperanto

'''''L' Esperanto'''*  estas Esperanto-revuo, organo de la Itala Esperanto-Federacio (IEF).

## Enhavo 
La revuo estas skribita parte en la Itala lingvo, parte en Esperanto. En ĝi troviĝas kutimaj rubrikoj:
* En la Itala:
** “L’intrevista”: intervjuo de Esperantisto
** “Un gruppo si presenta”: prezentado de Esperanto-grupo
** “Italaj eminentuloj”
* En Esperanto:
** “El la mondo”: informoj pri Esperantujo
** “Niaj perloj”: intervjuo kun aktivuloj en la itala Esperanto-movado
** “Junulare”: pri la junulara sekcio de IEF
* Fine estas dukolumna Itala-Esperanto rubriko “Beletristiko” kun fragmento de impona verko.

La kovrilo kaj malantaŭa paĝo estas koloraj. Troviĝas sur la alia flanko de la malantaŭa paĝo foto de malnova kovrilo de *L’ Esperanto*.

## Historio 
La revuo estis fondita en 1902. La gazeto kelkfoje ŝanĝis sian titolon kaj havis diversajn eldonantojn. Formato en 1934 estis 52x37&nbsp;cm. Tiuepoke ĝi aperis precipe en la itala kaj estis redaktita de N. La Colla.

Ĝia redaktoro (nun en 2010) estas Pier Luigi Cinquantini.

## Vidu ankaŭ 
* Esperanto-movado en Italio
* Frua Esperanto-gazetaro en Italio

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* *Enciklopedio de Esperanto''/E en sia originala formo en la Interreto
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 

Esperanto
Esperanto
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience (Esperanto-gazetoj)
Kategorio:Esperanto-gazetoj
Siegfried Lederer

**Siegfried LEDERER**  (naskiĝis la  en Prago; mortis la  pro korinfarkto en Prago) estis volapukisto kaj esperantisto, gimnazia profesoro de la latina kaj greka lingvoj. Li estis germano kaj loĝis en Prago, en la tiama Bohemio.

## Vivo 
Lederer estis filo de instruisto. Li lernis en du gimnazioj en Prago: de 1871 ĝis 1873 en la Malgranda Kvartalo, poste en la Nova Urbo. De 1879 ĝis 1884 li studis klasikajn lingvojn kaj filozofion en la germanlingva Universitato de Karolo-Ferdinando en Prago, interalie ĉe profesoroj Petersen, Stumpf kaj Marty. En 1884 li finstudis kaj doktoriĝis. Poste li instruis unue en gimnazioj de la Nova Urbo kaj de la Malnova Urbo. En 1889 li venis al Vieno kiel "provizora" profesoro de la akademia gimnazio. De 1893 ĝis 1897 li instruis en la gimnazio de Rădăuți en Bukovino, kiu tiam apartenis, same kiel Prago kaj Vieno, al Aŭstrio-Hungario. En 1897 li revenis al Prago. Tie li instruis en porknabina gimnazio germanlingva.

Li tradukis italajn novelojn en la germanan. Li interesiĝis pri "arta fotografado" kaj estis unu el la unuaj, kiuj uzis lumprojekcion por vivigi la instruadon.
Kunlaboris ĉe "Thesaurus linguae latinae" kiel delegito de la aŭstra kultministro. Fine Lederer fariĝis gimnazia profesoro en sia gepatra urbo Prago. Tie li fondis klubon por arta fotografado kaj organizis latinan kaj grekan instruadon en liceo por junulinoj. Estis scienca direktoro de la "Urania" kaj redaktis la ĵurnalon *Stereoskopisches Museum* ("Stereoskopa Muzeo").

## Volapuko kaj Esperanto 
Lederer estis la unua, kiu faris lumbildparoladojn en Vieno kaj poste ankaŭ en Prago. Aktiva volapukisto, li transiris al Esperanto post 1900 kaj estis kunfondinto de la Esperanto-Socio Verda Stelo de la germanlingvanoj en Prago en 1908. De 1908 li instruis Esperanton, ankaŭ en komerca lernejo en Prago, faris paroladojn pri Esperanto en Dresdeno, Berlino ktp.

## Verkoj en Esperanto 
* *Vojaĝrememoroj el Grekujo* (en Ĉirkaŭ la Mondo).
* Tradukis: Bildolibro sen Bildoj de Hans Christian Andersen (1909);
* Judito de Friedrich Hebbel;
* Sufero de Carmen Sylva.
Siegfried Lederer estis eldoninto kaj redaktoro de *Universo* kaj de *Rund um die Welt (Zi vol lölik / Ĉirkaŭ la mondo)* kaj redaktis la "Esperantistan poŝkalendaron" de 1910 kaj 1911.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Haupenthal, Reinhard. Prof. Dr. Siegfried Lederer (1861-1911) und die Volapük-Zeitschrift "Rund um die Welt" (1888/89-1891/92). Schliengen: Ed. Iltis 2001, 15 p.
* Simon, Otto. Siegfried Lederer [nekrologo]. En: La Revuo 6a vol. 1911-1912, p.&nbsp;187-188.
* Prof. Dr. Siegfried Lederer mortis (Bohema revuo esperantista, 1911, p.&nbsp;109)

## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/L en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).
* Libroj de kaj pri Siegfried Lederer en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo 
* Universo. Internacia revuo por la belo: *Siegfried Lederer mortis*

Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Germanaj instruistoj
Kategorio:Ĉeĥaj esperantistoj
Kategorio:Ĉeĥaj instruistoj
Kategorio:Volapukistoj de Ĉeĥio
Rudolfs Libeks

**Rudolfs LIBEKS** (naskita la  en Prauliena, Latvio; mortinta la  en Rio-de-Ĵanejro, Brazilo) estis latva instruisto kaj la unua pioniro de la Esperanto-movado en Latvio.  

Libeks verkis la unuan lernolibron por latvoj. Ĝi estis la unua lernolibro presita ekster Varsovio, aperis en 1889 ĉe Sichman en Rigo kaj estas notita en la listo de unuaj Esperanto-libroj kiel n-ro 29.

Dum la 1890-aj jaroj Rudolfs Libeks elmigris al Brazilo.

## Literaturo 
* Saulcerite Neilande: *Rudolf Libeks (1854-1908) kaj la Unua Libro por latvoj.* En: *Menade bal püki bal. Festschrift zum 50. Geburtstag von Reinhard Haupenthal = festlibro por la 50a naskiĝ-tago de Reinhard Haupenthal (1995-02-17) kun antaŭparolo de Henri Vatré.* Saarbrücken: Ed. Iltis 1998, 245-253. ISBN 3-932807-06-5.

## Eksteraj ligiloj 
*Libroj de kaj pri Rudolfs Libeks en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperanto-Muzeo
* Artikoloj  de kaj pri Rudolf Libeks en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)
* La Unua Libro por latvoj en ANNO de la Aŭstra Nacia Biblioteko. 

Kategorio:Latvaj esperantistoj
Liberiga Stelo

En 1905 fondiĝis *Paco-Libereco,* la unua esperantista anarkiisma grupo . Multaj aliaj sekvis: en Bulgario, Ĉinio kaj aliaj landoj.

Anarkiistoj estis inter la unuaj, kiuj diskonigis Esperanton. Anarkiistoj kaj anarki-sindikatistoj, kiuj antaŭ la unua mondmilito apartenis al la plej granda grupo inter proletaj esperantistoj, fondis Paco-Liberecon, internacia ligo, kiu eldonis la gazeton *Internacia Socia Revuo* (*International Society Review)*. 

Paco-Libereco kunfandiĝis kun alia progresema asocio, *Esperantista Laboristaro*. La nova organizo nomiĝis *Liberiga Stelo* (Freeing Star).  Ĝis 1914 la socio publikigis multe da revolucia literaturo en Esperanto, iuj rilataj al anarkiismo. Tiamaniere vigla kolekto de korespondado evoluis inter anarkiistoj en diversaj landoj, ekzemple, inter eŭropaj kaj japanaj anarkiistoj.

En 1907, la internacia anarkiisma kongreso de Amsterdamo faris rezolucion pri internaciaj lingvoj, kaj dum la sekvaj jaroj venis similaj rezolucioj. Esperantistoj, kiuj partoprenis la kongreson, ĉefe okupiĝis pri internaciaj rilatoj inter anarkiistoj.

La asocio estis restarigita post la unua mondmilito kaj evoluis al Sennacieca Asocio Tutmonda en 1921.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Aleksander Nakov
* Nigra Fenikso
* Sifo
* Taiji Yamaga
* Eduardo Vivancos

Kategorio:Esperanto-movado
Kategorio:Iamaj Esperanto-asocioj
Kategorio:Laborista Esperanto-movado
Ivan Grigorieviĉ Lidin

**Ivan Grigorieviĉ LIDIN** (Moĥov) estis sovetiano kaj ruso. Li naskiĝis en 1891 en Ardatov (Mordovio) kaj estis Esperantisto de 1914. Li estis aŭtoro de kelkaj rusaj Esperanto-lernolibroj (1925,26.27), ankaŭ por blinduloj. En 1924-25 li eldonis Esperanto-lernogazeton por rusoj „Esperanto-hejme“, Kazanj (Tatario). Artikoloj en SEU kaj SAT-organoj. Membro de CKSEU. 1925-28.

LIDIN, Ivan Grigorieviĉ
Rudolf von Lidl

**Rudolf VON LIDL** (naskiĝis en la 1860-aj jaroj) estis aŭstra esperantisto kaj oficisto.

Dum jardekoj ekde 1912 li propagandis Esperanton, unue en tiama Aŭstria Silezio, kie li fondis kaj prezidis Esperanto-grupon en Teŝino. Poste li laboris en Stirio kaj en Salzburg. Li dediĉis sian tutan tempon kaj multan monon al Esperanto. Ofte li gvidis kursojn aŭ paroladis.

Kategorio:Aŭstraj esperantistoj
Lev Levenzon

**Lev LEVENZON** ( en Ekaterinoslav – senspure malaperis en 1927) estis rusa esperantisto kaj esperantlingva verkisto. Esperantisto de 1906. En 1909 eldonis „Poŝtkart-ĵurnalon“. Verkis multajn Esperantajn versaĵojn, teatraĵojn, ktp., kiuj aperis en "La Ondo de Esperanto", "Lingvo Internacia" kaj "Verda Stelo".

Eble lia plej fama verkaĵo estas la poemo "La Kunveno", pri kiu monografio estis eldonita ĉe la unua provo kreo la Enciklopedio de Esperanto.

Li estis en 1927 atakata pro korespondadi kun "hungaraj policistoj, italaj pastroj, kaj nun neŭtralistaj esperantistoj. Post tio li malaperis senspure.

Kategorio:Esperanto-verkistoj
Kategorio:Rusiaj esperantistoj
Kategorio:Rusiaj judoj
Kategorio:Mortojaro nekonata
Ligilo por Vidantoj

**Ligilo por Vidantoj** estas de 1925 preskaŭ ĉiujare foje eldonita kajero de la blindaj Esperantistoj por informi la vidantojn pri iliaj vivo kaj agado. Redaktis Harald Thilander, Stockholm.

Kategorio:Esperanto-gazetoj
Kategorio:Blindulaj Esperanto-asocioj
L’ Avarulo

'''''L' Avarulo'''* () estas kvinakta proza komedio de Moliero, originale franclingva. Ĝi estis unue prezentita en la 9-a de Septembro, 1668, en la Teatro de la Reĝa Palaco () en Parizo.

La teatraĵo estas bazita sur la latina komedio *La Orujo'' () de Plaŭto kaj sur itallingvaj komedioj de la 17-a jarcento.

## Roluloj 
Jen la ĉefroluloj de la teatraĵo.
* **Harpagono** () estas la avarulo de la titolo, kies nomon Moliero derivis de la latina vorto  (hoko). Li estas maljuna vidvo.
* **Kleanto** () estas filo de Harpagono kaj frato de Elizo.
* **Elizo** () estas filo de Harpagono kaj fratino de Kleanto, kaj la amato de Valero.
* **Valero** () estas la amanto de Elizo. Pro amo, li dungiĝis kiel servisto de Harpagono.
* **Mariano** () estas fratino de Valero, amato de Harpagono, kaj amanto de Kleanto.

## Esperanta traduko 
La verko estis unu el la plej fruaj tradukoj en Esperanto. La verkon tradukis Samuel Meyer, kiel parton de la Kolekto Esperanta aprobita de d-ro Zamenhof; tiu traduko estis eldonita en 1904, kaj dua reviziita eldono aperis en 1907. La traduko ricevis la unuan premion ĉe la dua literatura konkurso de la Société pour la propagation de l'Espéranto (nun Espéranto-France) pro „Fidela reprodukto de la fizionomio de la teksto.“ (''*, 1904, p. 181.)

La traduko tiel famiĝis, ke Raymond Schwartz foje verkis la jenan humuran poeziaĵon:
:Oni rulis Molière
:En la neĝo por lin lavi
:Kaj per tio mem… ĉefverkon
:Oni tuj sukcesis havi!
:"Lava rulo" de Molière….
(el Raymond Schwartz, *Verdkata Testamento*, 1926)
### Recenzoj
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto* en sia originala formo en la Interreto
* Plena teksto de la traduko de Meyer 
* Skanaĵo de la originala Esperanta eldono de Meyer
* Originala franclingva teksto *L’Avare* ĉe Projekto Gutenberg
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing''

Kategorio:Verkoj el la esperantigita franclingva literaturo
Kategorio:Kolekto Esperanta aprobita de d-ro Zamenhof
Kategorio:Teatraĵoj de Molière
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
La Vojaĝoj kaj mirigaj aventuroj de Barono Münchhausen

***La Vojaĝoj kaj Mirigaj Aventuroj de Barono Münchhausen*** estas libro pri fikcia germana nobelo, bazita sur la vera historia barono Münchhausen. Unue eldoniĝis libroforme, anglalingve en la jaro 1785. La originalajn tekstojn prilaboris Rudolf Erich Raspe kaj Gottfried August Bürger.

Jakob David Applebaum esperantigis la verkon kiu aperis 88-paĝe en la jaro 1927 ĉe Rudolf Mosse en Berlino, kiel numeroj 13-14 el la serio Biblioteko Tutmonda. Raspe simpligis la nomon al **Munchausen** kaj tiun version uzis ankaŭ Applebaum.

## Recenzoj 
## Aliaj Esperantaj tradukoj
**Barono Mensogbabilulo kaj Liaj Plej Bonaj Aventuroj* / Libere aranĝis Josef Bednář. - Brno: [proks. 1935]. - 48 p.
**Per Mirigaj Aventuroj Piprita Vojaĝo de la Barono Fonmunkhaŭzo* / Burgjero Gotfredo Augusto. El la germana lingvo trad. Ŝulco Rikardo. - 1. eld. Paderborn: Esperanto-Centro, 1991. - 31 p.

## Vidu ankaŭ 
* *The Adventures of Baron Munchausen*

## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/ L en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).
* Katalogo de CDELI
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj

Munchhausen
Kategorio:Verkoj el la esperantigita germanlingva literaturo
Kategorio:Katalogo de CDELI
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:18-a jarcento en fikcio
Ligo Internacia de Esperantistoj

eta|*La Esperantisto*, marto 1890, kun la propono
**Ligo Internacia de Esperantistoj** estis la unua provado por organizo de la esperantistoj, prezentita en marto 1890 en La Esperantisto. Pro malsamaj opinioj inter Zamenhof kaj la nurenbergaj gvidantoj la projekto estis rapide enterigita, kvankam dum kelkaj numeroj la "provizora administra komitato" publikigis jam decidojn, ekz. pri la kolektado de donacoj. La Ligo estis planita kiel federacio de lokaj grupoj.

En 1893 Zamenhof ekprovis denove, deklarante la abonantojn de *La Esperantisto* membrojn. En 1908 fondiĝis Universala Esperanto-Asocio, sed ĝi ne estis federacio, sed baziĝis sur individua membreco. Tial la posteulo de la mortnaskita Ligo estis fakte Internacia Unuiĝo de Esperantistaj Societoj, same neniam vere ekvivinta. Nur en 1933 la Naciaj Societoj aliĝis al UEA.

Kategorio:Historio de Esperanto
Kategorio:Iamaj Esperanto-asocioj
Aleksandro Liljer

**Aleksandro LILJER** (vera familinomo *Logvin*), ukraino, naskiĝinta en Lubni (Poltava provinco). En 1928-29 troviĝis en Manĉurio estinte ruĝarmeano, en 1930-31 restadis en Arĥangelsko en politika ekzilo, de kie li revenis malsana. Esperantisto de 1923.

En 1926 fondis en Moskvo Esperanto-Asocion „Reciprokhelpo“, kies devizo estis: Ni helpu la alian. La asocio estis baldaŭ malpermesita.

Aŭtune de 1927 efektivigis rondvojaĝon por Esperanto: dum unu monato ĉirkaŭ 10 000 kilometroj.

## Eksteraj ligiloj 
* Poŝtkarto kun subskribo de A. Liljer (sendita al li el Sebastopolo en 1926) 
* LOGVIN, Aleksandr Porfirjeviĉ, pseŭdonime Aleksandro LILJER

Kategorio:Rusiaj esperantistoj
Lingvaj Respondoj

***Lingvaj Respondoj*** estas kolekto de tekstoj verkitaj de L. L. Zamenhof. La tekstoj aperadis en *La Esperantisto* (1889-1893), *La Revuo* (1906-1908), *Oficiala Gazeto Esperantista* (1911-1912) kaj aliaj gazetoj. Unuafoje eldonitaj en libra formo en 1910. 

En 1925 estas eldonita plena kolekto kun 94 paĝoj, kiu krom la respondojn enhavis ankaŭ la Leteron pri la deveno de Esperanto. 

## Recenzoj
## Referencoj 
## Bildaro 

Dosiero:1962 Lingvaj Respondoj.jpg|Kovrilpaĝo de la sesa eldono, 1962.
Dosiero:1962 Lingvaj Respondoj (durkovrile).jpeg|Kovrilpaĝo de la sesa (durkovrila) eldono, 1962.

## Vidu ankaŭ
* Lingvaj anguloj de Félicien Baronnet
* Lingvaj Respondoj de Marcel Leereveld

## Eksteraj ligiloj 
* Lingvaj Respondoj ĉe tekstaro.com
* Elŝutebla libro de *Lingvaj Respondoj* (PDF 2,2 MB)
* *Enciklopedio de Esperanto*/L en sia originala formo en la Interreto
* Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing* 
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
* Katalogo de Universitato de Amsterdamo

Kategorio:Verkoj de L. L. Zamenhof
Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1925
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1927
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1936
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1962
Kategorio:Antverpena Lingvo-libraro
Kategorio:Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Kategorio:Katalogo de Universitato de Amsterdamo
Lingvo Stilo Formo

***Lingvo Stilo Formo***. Studoj de Kálmán Kalocsay. 1931 , 144 p.

## Enhavo (ĉapitroj)
Esperanta Vortfarado; La evoluo de nia poezia lingvo; Sendemandaj respondoj; La E-a rimo; E-a elparolo; Pri la E-a ritmo; Klasika ritmo en E; La mezepoka Esperanto.

## Recenzoj
## Referencoj
## Bildaro

Dosiero:1931 Lingvo Stilo 22-23.jpg
Dosiero:1931 Lingvo Stilo 44-45.jpg
Dosiero:1963 Lingvo Stilo Formo.jpg|Kovrilpaĝo de "Lingvo Stilo Formo", *Pirato*, ofset-eldono, 1963.
Dosiero:Lingvo Stilo Formo.JPG|Kovrilpaĝo de "Lingvo Stilo Formo", *Pirato*, 3-a eldono; 1970.

## Eksteraj ligiloj
* *Enciklopedio de Esperanto*/L en sia originala formo en la Interreto
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Kategorio:Lingvo
Kategorio:Gramatiko de Esperanto
Kategorio:Vortfarado
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1963
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1970
Kategorio:Antverpena Lingvo-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Kategorio:Verkoj de Kalocsay
H. Linnebank

**H. LINNEBANK**, nederlandano, katolika pastro. Nask. 1875, mortis 13 apr. 1927. Kunfond. kaj estrarano de NKEL. Paroladoj, artikoloj; aŭtoro de broŝuro Kvin jaroj de Esperanto.

LINNEBANK, H.
Otto Linse

D-ro **Otto LINSE** ( en Aachen –  en Frankfurto ĉe Majno) estis germana esperantisto, sindiko de industria ligo kaj magistratano de Frankfurto ĉe Majno. Li laboris multe por Esperanto ankaŭ en Königsberg, Vogtland, Kattowitz kaj Frankfurto ĉe Majno. Interalie li gvidis kursojn, kaj fidinde kunlaboris al la revuo Esperanto de UEA.

Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Frankfurto ĉe Majno
Carl A. Lindhagen

**Carl Albert LINDHAGEN** (naskiĝis la  en Stokholmo, mortis la  en Stokholmo) estis sveda esperantano, urbestro (magistratestro kaj ĉefjuĝisto) de Stokholmo kaj socialdemokrata parlamentano.

## Profesia vivo 
Lindhagen studis juron en Upsalo. Kiel juristo li konsilis al la realigado de la testamento (juro) de Alfred Nobel. Li mem ankaŭ estis kandidato por ricevi la Nobel-premion.

En 1909 Lindhagen aliĝis al la Sveda socialdemokratia partio, kiam li jam estis 50-jaraĝa. Li estis en la maldekstra flanko de la partio kaj en 1917 tiu flanko starigis propran partion, kiu poste iĝis komunista partio kaj nun estas la Vänsterpartiet. En 1921, Lindhagen kun grupo de sampensanoj ekkontraŭis bolŝevikismon. Ili fondis propran partion, sed en 1923 reaniĝis al la Sveda socialdemokratia partio.

Kiel socialdemokrato, Lindhagen poris plibonigon de inaj rajtoj kaj la inan balotrajton, kaj batalis por plibonaj rajtoj por laboristoj, farmistoj kaj sameoj.

## Esperanta agado 
En 1911 Lindhagen metis la problemon de tutmonda lingvo al la decido de la sveda parlamento; revenis poste kun sia propono preskaŭ ĉiujare, de 1928 klare proponante Esperanton. Sekvo: en 1929, 1930, 1931 la parlamento voĉdonis sumon da 2900 kronoj por instruistaj kursoj de Esperanto.

Laŭ la retejo de Sveda Laborista Esperanto-Asocio (SLEA), Lindhagen ne estis ano de SLEA aŭ aktive parolis Esperanton.

Lindhagen vizitis la UK 1927 en Gdańsk kaj partoprenis la kurson de Andreo Cseh por svedaj parlamentanoj. Li faris prelegon dum la Somera Universitato 1934.

## Referencoj 
Kategorio:Svedaj esperantistoj
Kategorio:Svedaj politikistoj
Kategorio:Svedaj socialdemokratoj
Walter Lippmann

**Walter LIPPMANN** [lipman], naskiĝis la 13-an de oktobro 1895 en Leipzig (Lepsiko), mortis en 1986 en Hamburgo, estis germano, doktoro pri juro, advokato kaj prokuroro, kaj direktoro de la gramatika sekcio de la Akademio. 

Lippmann faris multspecan propagandan laboron ekde 1908, instruis kaj aktivis per paroladoj kaj societa laboro. Li estis membro de la Lingva Komitato. Li tradukis literaturaĵojn, kunlaboris (plej ofte per kontrolado de manuskriptoj) en multaj literaturaj, gramatikaj kaj vortaraj verkoj. Li tradukis la Zamenhofan verkon "Lingvaj Respondoj" al la germana en 1921; La refleksiva pronomo en Esperanto en 1927; Raportoj de la Gramatika Sekcio de la Akademio (ekde 1924) kutime kun disertacioj pri lingvaj problemoj. En 1965 li estis distingita per honorbroĉo de GEA.

Lippmann elmigris en julio 1941 al Usono kaj fine de la 1940-aj jaroj, loĝanta en Filadelfio, estis membro de Amerika Esperanto-Akademio. En 1955 li revenis al Germanujo  kaj ekloĝis en Hamburgo (Grillparzerstr. 4, I r.). En 1957 laboris ĉe li kelkajn monatojn Claus von Amsberg, la posta reĝin-edzo de Nederlando.

## Verkoj
*'''Dr. Zamenhof's Sprachliche Gutachten, Lingvaj Respondoj in Deutsche Bearbeitung mit Erganzungen und Erlauterungen**. Eld. Ferdinand Hirt & Sohn, Leipzig, 1921.
* **La refleksiva pronomo en Esperanto**. 1927, 20 pĝ.

### Recenzoj
Pri **Dr. Zamenhof's Sprachliche Gutachten...**

----
Pri **La refleksiva pronomo en Esperanto'''

## Literaturo 
Germana Esperanto-Revuo 1955, p.&nbsp;112

## Eksteraj ligiloj 
*Libroj de kaj pri Walter Lippmann en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo 
* Artikoloj  de kaj pri Walter Lippmann en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)

Kategorio:Germanaj esperantistoj
Ida Lisiĉnik

**Ida LISIĈNIK** estis sovetia judino kaj esperantistino. Ŝi naskiĝis dum 1898 en Kievo, tiam en la Rusia Imperio, finis juran instituton en 1920 kaj instituton de eksteraj rilatoj en 1924. Aktiva Esperantistino ŝi estis ekde 1912. Komitatanino kaj poste prezidantino de Esperanto-Societo en Kievo, ŝi kunaranĝis la 2-an tutruslandan kongreson en Kievo en 1913. Ekde 1918 ŝi estis la direktorino de Kieva Esperanto-instituto. Ekde kiam en 1921 estis fondita la Sovetrespublikara Esperantista Unio, ŝi estis kerna aktivulino en ĝi, kaj ankaŭ aktivis en Sennacieca Asocio Tutmonda. De 1926 ŝi loĝis en Sebastopol (Krimeo), tie ŝi iniciatis grandan laboron pri organizo de vasta kolektiva internacia Esperanto-korespondado sub aŭspicioj de la loka ĵurnalo „Majak Kommuny“. Riĉan sperton de tiu laboro ŝi rakontis en ruslingva libro „K-do Mac Millan al K-do Satov“, 1933. Pri ŝia mortojaro ne jam estas indikoj.

Kategorio:Judaj esperantistoj
Józef Litauer

**Józef LITAUER** estis pola studento pri juro kaj poste advokato, kiu naskiĝis la 7-an de januaro 1894 en Lodzo kaj mortis dum la dua mondmilito en Pollando.

Dum la unua mondmilito li estis sekretario de la Amikaro Esperantista en Liono (Francio), kunlaboranto de ĉiutaga organo de la Pola Socialista Partio kaj kunfondanto de Esperanto-Rondo Konkordo en Varsovio, en 1921. Poste li funkciis kiel ĝenerala sekretario kaj prezidanto de Laborista Esperanto-Asocio (LEA) „Laboro“ en Pollando. Ĝis 1931 li krome estis ĝenerala sekretario de la Internacia Societo de Esperantistaj Juristoj. Post la malfondo de "Laboro" flanke de la pola registaro, li kun Władysław Lekowski kaj Marek Wajsblum fondis alian grupon, la Socialisman Esperanto-Societon, en la jaro 1933. En postmilita eldono de la revuo Pola Esperantisto, aperinta en la jaro 1946, li estas listigita kiel mortigito de nazioj dum la dua mondmilito, sen plia precizigo.

## Referencoj 
Kategorio:Esperantistoj
Kategorio:Murditaj esperantistoj
Kategorio:Viktimoj de la naziismo
Marin Ljubin

**Marin LJUBIN**, vera nomo **Asen GRIGOROV** (1903 – 1985), estis bulgara esperantisto kaj poeto kaj verkisto.  Li profesie laboris kiel funkciulo de Bulgara Laborista Esperanto-Asocio kaj estis redaktoro de ties eldonaĵoj. Li estis membro de la Internacia Asocio de Revoluciaj Esperantaj Verkistoj (IAREV) ekde ties fondiĝo en 1931.

En la komunista epoko de Bulgario li plurajn jarojn funkciis kiel redaktisto de la revuo Bulgara Esperantisto kaj de la revuo *Nuntempa Bulgario.*

Li estis la iniciatinto de studenta *Literatura Rondo* en 1964 al kiu aliĝis verkemuloj kaj tradukemuloj.
## Verkaro 
Li estis aŭtoro de du originalaj esperantlingvaj literaturaĵoj, nome la poemaro *Ruĝa Aŭroro* (aperinta en du eldonoj en 1930, kiel *Garbo* kaj 1932) kaj de la novelaro *La himno* (1931).

### Recenzo pri *Garbo/Ruĝa Aŭroro*
## Tradukoj
*Leo Tolstoj: *Post la balo* (PACO 6/1978, p. 8-10, germana eldono)
*Spas Rusinov. Bulgario. Mallonga skizo.

## Nekrologo
Nekrologo verkita de L. Raeve kun detala verkaro aperis en la revuo Internacia Ĵurnalisto, 1985-3, p. 19.

## Referencoj 
Kategorio:Bulgaraj esperantistoj
Antonio Llinás Bellvehi

**Antonio LLINÁS BELLVEHI** (ljinas beljvehi), hispano, ĝis 1921 komercisto, poste ŝtata oficisto. Naskiĝis je la 13-a de septembro 1893 en Santa Coloma de Farners. Esperantisto de 1911, starigis grupojn, verkis artikolojn. Aktiva SAT-ano.

*Aldono*

Li forpasis en 1993

LLINÁS BELLVEHI, Antono
LLINÁS BELLVEHI, Antono
Esperanto-movado en Litovio

En 1934 la Enciklopedio de Esperanto menciis pri la historio de la **Esperanto-movado en Litovio**:

Ĉar la rusa cara registaro, sub kies jugo estis la lando ĝis 1918, malpermesis presadi librojn kaj aliajn presaĵojn en la litova lingvo (ĝis 1905), do ankaŭ ia ajn kultura agado litova ne povis prosperi dum longa tempo. Ĝis 1905 la litovaj presaĵoj estis preparataj en la provinco Orienta Prusio de Germanio kaj kontrabandvoje portataj en la landon. Ankaŭ la unua lernolibro de Esperanto por litovoj estis eldonata en Germanio en Tilsit, verkita de A. Dambrauskas (Dombrovski) en 1899, kiu lernis la lingvon jam en 1887. Sed ankaŭ tiu ĉi verketo ne povis esti disvastigata. La unua Esperanto-grupo fondiĝis en 1892 en Vilno. Pioniran laboron plenumis krom A. Dambrauskas, A. Nedoŝivin, P. Medem, A. Klimas, A. Opulskis, J. Maĉernis kaj E. Janickienė. En 1910 en Kaŭno fondiĝis vigla E-societo, kies gvidanto estis A. Nedoŝivin, altranga rusa oficisto; la societo havis fine de tiu jaro 134 anojn. Dum la milito la tuta havaĵo de la societo pereis. Printempan tagon de 1919 reveninta pioniro Maĉernis rimarkis, ke estas vendataj Esperanto-libroj kiel envolvpapero. Post demandado li trovis sub loĝejtegmento la mizerajn restaĵojn de iam riĉa biblioteko. Iom post iom reekvivadis la grupo en Kaŭno, post la Unua Mondmilito ĉefurbo de la lando. La 10-an de decembro 1919 fondiĝis tutlanda organizaĵo Litova Esperanto-Asocio, kun la partopreno de A. Dambrauskas, J. Maĉernis, A. Opulskis, T. Kocin, A. Timiuskis ktp. Litova Esperanto-Asocio progresis ankaŭ en provincaj lokoj kaj havis sekciojn en 17 urboj. La plej grava grupo funkciis en Kaŭno, kie gvidis kursojn Paŭlo Medem, Balys Giedra, Vladas Butkus, Ignas Balĉiunas, sinjoroj Pakeviĉius kaj Kutra; la biblioteko de la grupo enhavis ĉ. 600 librojn. En 1922 aperis la gazeto Litova Stelo subvenciata de la registaro ĝis 1926, kun eldonkvanto de 1500 ekzempleroj (el kiuj nur 208 por litovoj en 1926). Post la ĉeso de la subvencio la gazeto baldaŭ ĉesis aperi. Poste aperis *Litova Esperanto-Revuo*, sed ankaŭ ĝi ne havis longan vivon. Laŭ la statistiko de Johannes Dietterle en 1928 en la lando troviĝis 18 Esperanto-grupoj kaj esperantistoj en 76 lokoj. La litova radio-stacio en la 1930-aj jaroj unu- ĝis dufoje en semajno dissendis esperantlingvajn parolaĵojn. Aŭtoroj de lernolibroj inter la du mondmilitoj estis Aleksandro Dambrauskas, Stasys Tijūnaitis kaj Adolfas Klimas. Plej grava verko eldonita de litovaj esperantistoj tiutempe estis Litova Almanako, presita per registara subvencio.
*(kunmetita laŭ informoj de Butkus, Klimas, Maĉernis kaj Ŝirjaev)*

## Vidu ankaŭ 
* Litova Esperanta Junulara Organizo
* la litovlingva Vikipedio

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo de Litova Esperanto-Asocio

Litovio
Kategorio:Litovaj esperantistoj
Richard John Lloyd

**Richard John LLOYD** (lojd) (nask. ĉ. 1875, mortis pro akcidento je 29-a de aŭgusto 1906 apud Ĝenevo) estis angla lektoro pri fonetiko ĉe la Universitato de Liverpool kaj membro de la unua Lingva Komitato de 1905.

Lloyd akiris la universitatajn titolojn de *magister artium* (M. A.) kaj "doktoro de literaturo" (D. Litt.). Li estis lektoro en Liverpool de 1898 ĝis sia morto en 1906.

Li estis nomumita de Zamenhof membro de la unua (ĝis 1906 ankoraŭ provizora) Lingva Komitato. Li verkis la libreton „The Esperanto Language, practically considered and described" (1904), kaj artikolojn pri Esperanto-gramatiko.

Lloyd dronis en la rivero Rodano (*Rhône*), vizitante la 2-an Universalan Kongreson (UK) en Ĝenevo. Estinta la kongreso li, promenante kun siaj filinoj sur montoj, ĉe kunfluiĝo de riveroj Rodano kaj Arve, erarpaŝis sur mallarĝa vojeto, ekfalis en riveron kaj dronis. Korpo de malvivulo estis eltrenita el rivero Rodano ĉe franca vilaĝo Seyssel. 

## Verkoj
* **1904**: The Esperanto language, practically considered and described - a paper read before the Liverpool Philomathic Society, on the 23rd november 1904. Liverpool: Marples and Co. 1904, 42 p. (skanaĵo rete legebla ĉe IEMW).
* **1906**: Esperantaj terminoj por Esperanta gramatiko. En: Internacia Scienca Revuo. Paris, 1906. - [3] (1906), 27, p.&nbsp;82-84.

## Notoj 
Kategorio:Mortintoj en 1906
Kategorio:Britaj esperantistoj
Kategorio:Akademio de Esperanto
Augusto Jiménez Loira

**Aŭgusto JIMÉNEZ LOIRA** [ĥimenez lojra] (mortis en 1919) estis hispana esperantisto kaj fregata kapitano. Li fondis la gazeton *La Suno Hispana* en 1903 kaj tradukis la faman verkon *La perfekta edzino* de Fray Luis de León kaj aliajn amuzaĵojn.

Kategorio:Hispanaj esperantistoj
Leó Loránd

D-ro **LORÁND Leó** estis hungara esperantisto kaj kuracisto. Antaŭ la unua mondmilito li estis ĉefsekretario kaj poste vicprezidanto de HES. En 1919 li gvidis kurson en la Universitato de Budapest. Li kunaranĝis la Universalan Kongreson en 1929, paroladis en kaj pri Esperanto kaj verkis artikolojn.

Lorand, Leo
Alfréd Lombos

**LOMBOS Alfréd** (lomboŝ) (1879–1946), hungaro, antaŭe luterana, poste kalvinana pastro en Bonyhád. Aktiva E-isto ĉefe en la antaŭmilitaj jaroj. Verkis propagandan broŝuron kaj Esperanto-Hungara vortartabelon, ambaŭ en 1910, kompilis Esperanto-ludkartaron en 1920, por servi al Esperanto kaj la pacifismo.

Kategorio:Hungaraj esperantistoj
Kategorio:Pastroj
Karl Josef Loy

**Karl Josef LOY** ) estis germana esperantisto, verkisto kaj distrikta vicprefekto. Li naskiĝis la 30-an de marto 1888 en Passau kaj mortis en 1969. Kunfondinto de la Esperanto-Societo en Bamberg en 1908, li fondis ankaŭ la Esperanto-Societon de Erlangen en 1909. Li estis ekzamena komisaro kaj ĝis 1930 ano de la Lingva Komitato, fervora kursgvidanto, kiu tradukis kaj verkis poemojn, skribis multajn artikolojn en kaj pri Esperanto.

## Verkoj 
* Lehrbuch der Welthilfssprache Esperanto, 1921;
* Spielend Esperanto, 1921;
* Mehrsinnige deutsche Wörter in Esperanto, 1921;
* Die erste Esperanto-Stunde;
* Vortareto Germana-Esperanto, 1923.

## Referencoj 

Kategorio:Esperantistoj
Daniel Ozro Smith Lowell

**Daniel Ozro Smith LOWELL**, ankaŭ konata kiel **D.O.S Lowell** [loel], (13-a de aprilo 1851 en Denmark, Majno, Usono – 12-a de marto 1928) estis usona esperantisto kaj edukisto. Estro de „Roxbury Latin School“ en Bostono 1909-21. Prezidanto de EANA 1909-10. Ano de Lingva Komitato 1908-18. Tradukis Evangelion de Sankta Johano en 1910. Helpa redaktoro de Amerika Esperantisto 1911-12. Verkis lernolibron.

Kategorio:Usonaj esperantistoj
Lu Ŝi-Ŝin

**LU Ŝi-Ŝin** estis ĉina esperantisto kaj la unua pioniro de Esperanto en centra kaj norda Ĉinio. 

Lu Ŝi-Ŝin lernis Esperanton de rusa esperantisto. Li ekpropagandis en 1909 kaj esperantigis K. C. Ŝan. Li fondis Esperanto-Asocion en Ŝanhajo en 1912 kaj refondis ĝin en 1919. Li gvidis la tutan movadon kun Ŝan en Centra Ĉinio antaŭ la unua Mondmilito, kaj revivigis la movadon tuj post la milito. Li verkis la libretojn *Esperanto, Esperanto por Ĥino* kaj *Konversacio.*

Kategorio:Ĉinaj esperantistoj
Kategorio:Naskiĝjaro nekonata
Elisabeth Lübek

**Elisabeth LÜBEK**, estonino, instruistino. Naskiĝis la 6-an de decembro 1896 en Talino. Multe propagandis Esperanton en la lernejaj sferoj. Instruis la lingvon en la Rusa Popola Universitato 1917-18, en la instruista seminario 1924 kaj de 1922 en la 2-a Urba Elementa Lernejo (ĉiuj en Talino). Ano de la ekzamena komisiono. Funkciulo de Esperanto-Societoj. Kunlaboris al la Esperanto-Estona Vortaro de VoKo (Vortara Komisiono gvidita de Helmi Dresen, 1927) kaj por la Estona Antologio (1932).

Kategorio:Estonaj esperantistoj
Gyula Lukács

**LUKÁCS Gyula** [lukaĉ] (naskiĝis en 1897 en Siklós) estis hungara esperantisto, doktoro jura kaj financkonceptisto.

Li estis esperantisto de 1926. Li fondis la Esperanto-Sekcion de la Hungara Nacia Asocio, kiu sendis lin en 1929 Aŭstrujon kaj Italujon, en 1930 Bavarujon, Nederlandon, Belgujon kaj Anglujon, en 1931 Francujon por fari prezentadojn pri Hungarujo; entute 40 prezentadoj. Li estis ĉefsekretario de HKES kaj ĉeforganizanto de la Katolika Esperanto-kongreso en Budapest (1930). De 1933 li agadis en Pécs.

Lukacs, Gyula
Lukacs, Gyula
György Lukács (politikisto)

Doktoro **LUKÁCS György** [lukaĉ djodj] estis hungara, juristo, politikisto, ministro.

György Lukács naskiĝis la  1865 en Nagyvárad (nuntempa Oradea en Rumanio). Li mortis la  1950 en Budapeŝto.

## Biografio 
György Lukács post lernado komencis sian karieron en ministerio pri enlandaj aferoj de 1887 ĝis 1897. Li sukcese strebis por matrikulado en ŝtataj oficejoj (pli frue tio okazis en preĝejoj). En 1895 oni enkondukis je lia propono la ŝtatan matrikuladon. Ekde 1897 li plenumis la postenon kiel departementestro de Békés kaj de 1901 ankaŭ de Hódmezővásárhely, kie li sukcese laboris kontraŭ movadoj de malriĉaj kamparanoj. De 18-a de junio 1905 ĝis 6-a de marto 1906 li estis ministro pri religioj kaj publikinstruado en la registaro de Géza Fejérváry. Inter 1910-1931 li estis deputito parlamenta, dume li havis poziciojn ankaŭ en eksterlandaj organizoj. Li estis patrono de HES. Dum la UK 1929 en Budapeŝto li malfermis per parolado la Someran Universitaton.

## Verkaro (elekto) 
* *A francia közigazgatás szervezete* (1894)
* *Az állami anyakönyvekről szóló törvény magyarázata* (1895)

## Fontoj 
* biografio hungare (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero L kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)

Kategorio:Hungaraj esperantistoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj
Emile Lombard

**Émile LOMBARD** (lonbar), mortis la 28-an de aprilo 1903, estis franca esperantisto kaj doktoro pri filologio, instruisto ("licea profesoro") en Parizo.

Lombard esperantiĝis jam en 1890. Li estis direktoro de la revuo „L' Etranger“, (titolita „Concordia“ en 1899), kies celo estis disvastigo de fremdaj lingvoj; li enkondukis Esperanton en sian revuon samnivele kun la angla kaj la germana lingvoj. Tio estis la unua revuo favora por Esperanto; ĝi publikigis preskaŭ ĉiumonate artikolojn pri Esperanto, kaj altiris al la movado kelkajn pionirojn (f-ino Jeanne Zabilon d'her Ranfaing, f-ino Alice Roux ktp.).

Kategorio:Francaj esperantistoj
Kategorio:Naskiĝjaro nekonata
Kategorio:Mortintoj en 1903
Lumbildmetodo

**Lumbildmetodo** estis instrumetodo en Esperanto, kies iniciatantoj kaj aŭtoroj estas  Ferenc Szilágyi  kaj Tibor Czitrom. La unuaj provoj okazis en 1932.

La metodo, kiun la aŭtoro uzis en siaj svedlandaj kursoj, baziĝis, sur la konsidero, ke la projekciitaj simplaj karikaturoj kun la parolo de la instruisto fiksas la memorkapablon el pli multaj direktoj ol la kutimaj instrumetodoj. La projekciitaj bildoj ne prezentis ĝenerale objektojn (substantivojn), sed movojn, sentilustraĵojn (verbojn), kaj kvalitojn (adjektivojn), ĉar laŭ la aŭtoroj tiuj estas pli gravaj al la komencantoj ol la montreblaj, aŭ anstataŭeblaj - per pronomoj - substantivoj.

Biblioteko Hector Hodler havas ekzempleron de la metodo.

Kategorio:Lernado de lingvoj
Kategorio:Lingvainstrua metodologio
Sven Alfred Lundström

**Sven Alfred LUNDSTRÖM** [alfred lundstrom] (naskita la  en Hofby) estis sveda esperantisto kaj pastro en Jättendal. Li estis unu el la pioniroj de Esperanto en Svedio. Li fondis en 1891 kaj prezidis la unuan svedan Esperanto-klubon en Uppsala kaj kunverkis la unuan svedan-esperantan vortaron aperintan en 1893.

Kategorio:Svedaj esperantistoj
Johano Lüneman

**Johano LÜNEMAN** (1887 – 1920 en Hindujo) estis nederlanda esperantisto. Helpis fondi la unuan laboristan Esperanto-grupon en Hago, 1907 kaj administris ties organon Frateco, 1908-09. Poste faris pioniran laboron por la katolika movado. Skribis prop. artikolojn, administris la gazeton Ned. Katoliko kaj eldonis katolikajn E-broŝurojn.

LÜNEMAN, J.
John Lundgren

**John Valentin LUNDGREN** (naskita la  norde de Uppsala, mortis  en Hedemora), pseŭdonimo *Rigardanto,* estis sveda esperantisto kaj fervoja supera oficisto.

Lundgren estis kunfondinto de la Sveda Esperanto-Federacio kaj prezidento de la federacio de 1913 ĝis 1918, kaj honora membro de la organizo.

De 1913 li estis membro de la Lingva Komitato. Liaj tradukaĵoj kaj artikoloj aperis en *La Revuo, Tra la Mondo* kaj aliaj gazetoj.

Lundgren naskiĝis en la paroĥo Ärentuna en Uppsala län, kaj mortis en la paroĥo Hedemora en Dalarnas län.

## Referencoj 
* 

## Vidu ankaŭ 
* Ernst Eriksson, sveda esperantisto, fervojoficisto kaj parlamentano

Kategorio:Svedaj esperantistoj
Kategorio:Prezidantoj de SEF
Jacques Ruffié

**Jacques RUFFIÉ** (nask. je la 22-a de novembro 1921, mort. je la 1-a de julio 2004) estas franca hematologiisto kaj antropologiisto

## Listo de verkoj 
* *De la biologie à la culture* (De biologio al kulturo)
* *Le Traité du vivant*(Traktato pri la vivantaro)
* *Le Sexe et la mort* (Sekso kaj morto)
* *Le Vivant et l’humain* (Vivanteco kaj homeco)
* *Les Epidémies dans l’histoire de l’homme*. (La epidemioj en homhistorio)
Henry Rider Haggard

**Henry Rider HAGGARD** (naskiĝis la  en Bradenham Hall, Norfolk, Anglio; mortis la  en Londono) estis brita verkisto kaj reprezentanto de la angla aventura romano de la 19-a jarcento. Lia plej konata verko estas ''King Solomon's Mines*. En la angla oni ofte mallongigas lian personan nomon: **H. Rider Haggard.**

## En Esperanto aperis 
* *Luno de Izrael (Moon of Israel),* rakonto pri la eliro. El la angla tradukis Edward S. Payson kaj Montagu C. Butler. Londono: Esperanto Publ. Co., 1928. 219 paĝoj. Ĝi estis Kronita verko de la Akademio.
* *Ŝi (She).* El la angla tradukis G. J. Degenkamp. Amsterdam: Populara Esperanto-Biblioteko, [proksimume 1935]. 276 paĝoj.
### Recenzoj
Pri *Luno de Izrael*

----
Pri *Ŝi''

Kategorio:Britaj verkistoj
Kategorio:Romanistoj
Kategorio:Anglalingvaj verkistoj
György Lukács

**LUKÁCS György** (pr. Lukaĉ ĝoerĝ) pli konata internacie kiel **Georg Lukács**, plengermannome *Georg Bernhard von Lukács von Szegedin* (kaj en la hungara *szegedi Lukács György Bernát*, naskita *Löwinger György Bernát* je la 13-a de aprilo 1885 en Budapeŝto, mortis je la 4-a de junio 1971 en Budapeŝto) estis hegelisma kaj marksisma filozofo, kaj literatura kritiko de historia romano unu el la plej gravaj tiukampe en la 20-a jarcento.

Lia patro estis József Lukács (naskiĝis kiel Löwinger), direktoro de la Hungara Ĝenerala Kreditbanko. Lia patro ricevis la nobelan rangon en 1899 kun nobla nomo **„szegedi”** (Segeda).

György Lukács lernis juron en Budapeŝto, poste li plulernis en Berlino. Lia unua libro aperis en 1910, krome li verkis artikolojn ekzemple al Nyugat. En 1918 li aliĝis al la hungaraj komunistoj. Dum la Hungara Sovetrespubliko li estis vicministro kaj komisaro. Post la politika fiasko li rifuĝis al Vieno. Baldaŭ poste li vivis en Sovetunio, kie li arestiĝis. En 1945 li hejmenvenis.

Li estis membro de la Hungara Scienca Akademio.

## Elektitaj disĉiploj 
* Sándor Radnóti

## Verkoj 
* Historio kaj klaskonscio

Kategorio:Hungaraj filozofoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj estetikistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj en 1919
Kategorio:Hungaraj judoj