open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Max-Planck-Societo

eta|Max Planck, laŭ kiu la societo estas nomita.
La **Max-Planck-Societo por la progresigo de la sciencoj** (; mallongigita kiel **MPG**) estas formale sendependa ne-registara organizo kaj ne-profitcela asocio de germanaj esplorinstitutoj, fondita en 1911 kun la nomo Kaiser-Wilhelm-Societo

## Listo de prezidantoj de la KWG kaj de la MPG 
* Adolf von Harnack (1911–1930)
* Max Planck (1930–1937)
* Carl Bosch (1937–1940)
* Albert Vögler (1941–1945)
* Max Planck (16a de majo 1945 - 31a de marto 1946)
* Otto Hahn (kiel Prezidanto de la KWG 1946 kaj poste kiel Fondinto kaj Prezidanto de la MPG 1948-1960)
* Adolf Butenandt (1960–1972)
* Reimar Lüst (1972–1984)
* Heinz Staab (1984–1990)
* Hans F. Zacher (1990–1996)
* Hubert Markl (1996–2002)
* Peter Gruss (2002-2014)
* Martin Stratmann (2014-nune)

## Nobel-premiitoj 
### Max-Planck-Societo (ekde 1948) 
* Stefan W. Hell, Nobel-premio, kemio 2014
* Gerhard Ertl, Nobel-premio, kemio 2007
* Theodor W. Hänsch, Nobel-premio, fiziko 2005
* Christiane Nüsslein-Volhard, Nobel-premio, medicino 1995
* Paul Crutzen, Nobel-premio, kemio 1995
* Erwin Neher, Nobel-premio, medicino 1991
* Bert Sakmann, Nobel-premio, medicino 1991
* Robert Huber, Nobel-premio, kemio 1988
* Hartmut Michel, Nobel-premio, kemio 1988
* Johann Deisenhofer, Nobel-premio, kemio 1988
* Ernst Ruska, Nobel-premio, fiziko 1986
* Klaus von Klitzing, Nobel-premio, fiziko 1985
* Georges Köhler, Nobel-premio, medicino 1984
* Konrad Lorenz, Nobel-premio, medicino 1973
* Manfred Eigen, Nobel-premio, kemio 1967
* Feodor Lynen, Nobel-premio, medicino 1964
* Karl Ziegler, Nobel-premio, kemio 1963
* Walter Bothe, Nobel-premio, fiziko 1954

### Kaiser-Wilhelm-Societo (1914–48) 
* Otto Hahn, Nobel-premio, kemio 1944
* Adolf Butenandt, Nobel-premio, kemio 1939
* Richard Kuhn, Nobel-premio, kemio 1938
* Peter J. W. Debye, Nobel-premio, kemio 1936
* Hans Spemann, Nobel-premio, medicino 1935
* Werner Heisenberg, Nobel-premio, fiziko 1932
* Otto Heinrich Warburg, Nobel-premio, medicino 1931
* Carl Bosch, Nobel-premio, kemio 1931
* James Franck, Nobel-premio, fiziko 1925
* Otto Meyerhof, Nobel-premio, medicino 1922
* Albert Einstein, Nobel-premio, fiziko 1921
* Max Planck, Nobel-premio, fiziko 1918
* Fritz Haber, Nobel-premio, kemio 1918
* Richard Willstätter, Nobel-premio, kemio 1915
* Max von Laue, Nobel-premio, fiziko 1914

## Notoj 
## Fontoj 
* Alison Abbott: *German science starts facing up to its historical amnesia*, en: Nature Vol 403 (2000), S.474f. (artikolo pri la Komisiono por la historio de la *Kaiser-Wilhelm-Gesellschaft under National Socialism*)
* Gretchen Vogel: ''Aufbau Ost: Max Planck's East German Experiment'', en: Science Vol. 326, 6. Novembro 2009 (pri la novaj institutoj en la orienta parto de Germanio)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1911
Kategorio:Sciencaj organizaĵoj en Germanio
Normala spaco

eta|dekstra|Difino de normaleco. La fermitaj subaroj E kaj E estas apartigeblaj per ĉirkaŭaĵoj.

En topologio, **normala spaco** estas topologia spaco, kies paroj de senkomunaĵaj fermitaj subaroj estas apartigeblaj per ĉirkaŭaĵoj.

## Difino 
En topologia spaco X, du subaroj C,D\subseteq X estas **apartigebla per ĉirkaŭaĵoj** se kaj nur se ekzistas ĉirkaŭaĵo U \supseteq C de C kaj ĉirkaŭaĵo V\supseteq D de D, kies kunaĵo estas malplena:
:U \cap V = \varnothing.

Topologia spaco X estas **normala**, se kaj nur se, por ajnaj fermitaj subaroj F,G\subseteq X, se F\cap G=\varnothing, tiam la du subaroj F kaj G estas apartigeblaj per ĉirkaŭaĵoj.

## Ecoj 
Ne ĉiu normala spaco estas hausdorfa, kaj ne ĉiu normala spaco estas regula. Tamen, hausdorfa normala spaco estas regula, ĉar la hausdorfeco implicas, ke unuelementa subaro estas fermita.

## Ekzemploj 
Ĉiu metrika spaco estas normala. Ĉiu diskreta spaco estas normala. Ĉiu maldiskreta spaco estas normala.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Ĝenerala topologio
Likopodiacoj

alternative=Ilustracja|eta|Widłak jałowcowaty
alternative=Lycopodium clavatum.|eta|Lycopodium clavatum.
La **likopodiacoj**:

**Pteridophyta* - pteridofitoj
***Lycopodiales* DC. ex Bercht. & J.Presl - likopodialoj
****Lycopodiaceae* P.Beauv. ex Mirb. - likopodiacoj
*****Austrolycopodium* Holub - aŭstrolikopodio*
*****Dendrolycopodium* A. Haines - dendrolikopodio
*****Diphasiastrum* Holub - difaziastro*
*****Diphasium* - difazio
*****Huperzia* Bernh. - huperzio
*****Lycopodiastrum* Holub ex R.D. Dixit - likopodiastro
*****Lycopodiella* Holub - likopodielo
*****Lycopodiodes* - likopodiodo
*****Lycopodium* L. - likopodio
*****Palhinhaea* Franco & Vasc. - palinjao*
*****Phlegmariurus* Holub - flegmariuro
*****Plananthus* - planantuso
*****Pseudodiphasium* Holub - pseŭdodifazio*
*****Pseudolycopodiella* Holub - pseŭdolikopodielo*
*****Pseudolycopodium* Holub - pseŭdolikopodio*
*****Spinulum* A. Haines - spinulo
*****Urostachys* - urostakio

*genro akceptita en TPL sed ne en WFO, kiu tamen akceptas ĝiajn speciojn.

## Referencoj 
Kategorio:Filikoj
Kategorio:Plantofamilioj
William Henry Perkin

*Siro* **William Henry PERKIN**, FRS (12a de marto 1838 – 14a de julio 1907) estis brita kemiisto kaj entreprenisto plej bone konata pro sia hazarda malkovro de la unua sinteza organika tinkturo, nome "mauveino", farita el anilino. Kvankam li poste malsukcesis en la klopodo sintezigi kininon por la traktado de la malario, li estis sukcesa en la feko de tinkturoj post sia unua malkovro estante 18-jaraĝa.

Perkin muntis fabrikon por produkti la tinkturon industrie. Lee Blaszczyk, profesoro de historio de negocoj en la Universitato de Leeds, asertas, "Metante la fundamenton por la industrio de la sintezaj organikaj kemiaĵoj, Perkin helpis revoluciigi la mondon de la modo."

Li ricevis la Medalon Davy de la Reĝa Societo de Londono en 1889.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Brightman, R. (1956). "Perkin and the Dyestuffs Industry in Britain". Nature. 177 (4514): 805–856. Bibcode:1956Natur.177..815B. doi:10.1038/177815a0.
* Holme, I. (2006). "Sir William Henry Perkin: a review of his life, work and legacy". Coloration Technology. 122 (5): 235–251. doi:10.1111/j.1478-4408.2006.00041.x.
* Garfield, Simon, Mauve: How One Man Invented a Colour that Changed the World, ISBN 0-393-02005-3 (2000).
* Travis, Anthony S. "Perkin, Sir William Henry (1838–1907)" in the Oxford Dictionary of National Biography, edited C. Matthew et al. Oxford University Press: 2004. ISBN 0-19-861411-X.
* Farrell, Jerome, "The Master Leatherseller who Changed the World" in The Leathersellers' Review 2005–06, pp. 12–14

Kategorio:Britaj kemiistoj
Kategorio:Skotdevenaj angloj
Kategorio:Anglaj inventistoj
Kategorio:Anglaj kemiistoj
Kategorio:Anoj de la Reĝa Societo de Londono
Autheuil (Orne)

**Autheuil** estas malaperinta franca  situanta en departemento Orne, regiono Normandio.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Autoliens*.

Ĝi nun formas parton de Tourouvre au Perche.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Orne

## Eksteraj ligiloj 
* Autheuil ĉe CdC Hauts du Perche

Kategorio:Malaperintaj komunumoj de Orne
90125 Chrissquire

'*90125 *Chrissquire'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estas nomita en memoro de la angla muzikisto Christopher Russell Edward "Chris" Squire (1948–2015), kunfondinto de la rokmuzikgrupo *Yes*. Li talento kaj luda stilo influis generaciojn de basistoj. "90125" estas la titolo de unu el lia plej bone konataj albumoj kun *Yes''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Ekvizetacoj

alternative=Ilustracja|eta|Skrzyp polny Equisetum arvense
La **ekvizetacoj** () estas planta familio el pteridofitoj. Tiu familio apartenas al la ordo ekvizetaloj (*Equisetales*). Ĝi entenas 27 speciojn:

**Pteridophyta* - pteridofitoj
***Equisetales* DC. ex Bercht. & J.Presl - ekvizetaloj
****Equisetaceae* Michx. ex DC. - ekvizetacoj
*****Allostelites* Börner - alostelito*
*****Equisetum* L. - ekvizeto
*****Hippochaete* Milde - hipoketo*

*genro akceptita en TPL sed ne en WFO (= *Equisetum* L.). WFO tamen akceptas ĝian specion.

## Referencoj 
Kategorio:Filikoj
Kategorio:Plantofamilioj
Kaiser-Wilhelm-Societo

[eta|300px|Iama Kaiser-Wilhelm-Instituto por Kemio en Berlino, la loko en kiu [fisio estis detektita.]]
La **Kaiser-Wilhelm-Societo** aŭ **Imperiestro-Vilhelmo-Societo**, plennome **Kaiser-Wilhelm-Societo por la progresigo de la sciencoj** (, nomita laŭ *Kaiser Wilhelm* = Imperiestro Vilhelmo) estis germana scienca institucio establita en la Germana Imperio en 1911. Ties funkcioj estis poste transprenitaj de la Max-Planck-Societo. La Kaiser-Wilhelm-Societo estis ombrela organizo por multaj institutoj, esplorstacioj, kaj esplorunuoj kreitaj sub ĝia aŭtoritato.

La *Kaiser-Wilhelm-Gesellschaft* (KWG) estis fondita en 1911 por helpi la progreson de la naturaj sciencoj en Germanio, fondante kaj eltenante esplorinstituciojn formale sendependa el la ŝtato kaj el ties administracio. La institucioj estis sub la gvidado de elstaraj direktoroj, inter kiuj figuroj kiel Adolf von Harnack, Walther Bothe, Peter Debye, Albert Einstein, Fritz Haber kaj Otto Hahn.

## Bibliografio 
* Hans-Walter Schmuhl: Grenzüberschreitungen. Das Kaiser-Wilhelm-Institut für Anthropologie, Menschliche Erblehre und Eugenik 1927–1945. Reihe: Geschichte der Kaiser-Wilhelm-Gesellschaft im Nationalsozialismus, 9. Wallstein, Göttingen 2005, ISBN 3-89244-799-3
* Hentschel, Klaus (eld.) (1996). Physics and National Socialism: An Anthology of Primary Sources. Basel, Boston: Birkhäuser Verlag. ISBN 0-8176-5312-0.
* Macrakis, Kristie (1993). Surviving the swastika: Scientific research in Nazi Germany. New York: Oxford Univ. Press. ISBN 0-19-507010-0.

Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1911
Kategorio:Historio de juro en Germanio
Kategorio:Sciencaj organizaĵoj en Germanio
Kategorio:Nazia Germanio
Lajos Gádoros

**Lajos Gádoros** [lajoŝ gAdoroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gádoros Lajos** estis hungara arkitekto, arkitekto pri internaj spacoj, altlerneja instruisto. Lia origina familia nomo estis *Gonda*.

Lajos Gonda naskiĝis la  en Pesterzsébet, li mortis la  en Budapeŝto.
eta|Lajos Gádoros (meze)
eta|Lajos Gádoros hejme

## Biografio 
Lajos Gádoros studis en Reĝa Industriarta Lernejo (1926-1929) en Budapeŝto, poste en teknika altlernejo en Stuttgart (1929-1930) kaj arta akademio en Düsseldorf. Liaj plej gravaj instruistoj estis en Hungario Gyula Kaesz kaj Károly Weichinger. Hejmenveninta en 1933 komence li planis meblojn, poste li estis arkitekto ĉe Lajos Kozma (arkitekto), ekde 1935 ĉe Gyula Kaesz, fine post jaroj li sendependiĝis. Dum la 2-a mondmilito li estis soldato, fine militkaptito. Post la milito li havis postenon en la ĉefurba municipo, dum la socialismo en ŝtataj oficejoj. Li ekinstruis en Teknikuniversitato de Budapeŝto en 1960, kie li estis katedrestro inter 1966-1974. Intertempe en 1962 li kandidatiĝis ĉe la Hungara Scienca Akademio. Li pensiuliĝis en 1980. Li ricevis belgan kaj tri hungarajn premiojn inter 1953-1984.

## Elektitaj planitaj konstruaĵoj 
* vilao en Hegyvidék (1935-1936)
* iama ministerio pri internaj aferoj (kunarkitekto, 1947-1951)
* studio por voĉoaktoroj (kunarkitekto, 1952-1954)
* pavilono por mondekspozicio en Bruselo (1958)
* Erzsébet-ponto (kunarkitekto, 1961-1964)

## Elektitaj libroj 
* *A korszerű lakás térszükséglete és berendezése* (1946)
* *A lakás berendezése és méretezése* (1956)
* *Középületek tervezése* (1978)

## Elektitaj artikoloj 
* *A Pauler-utcai telektömbök beépítése* (1947)
* *Brüsszeli világkiállítás 1958* (1959)
* *Pécsi Orvostudományi Egyetem Klinikai Főépülete* (1967)
* *A brüsszeli világkiállítás magyar pavilonjáról* (1988)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Hungaraj arkitektoj pri internaj spacoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
90138 Diehl

'*90138 *Diehl'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la usona amatora astronomo Berton L. Stevens elde la Observatorio *Desert Moon* en Las Cruces (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Jacqueline (Jackie) Diehl*, unuan prezidentinon de la Festo de la Steloj de *White Sands'', kiu promociis la astronomion per la Astronomia Klubo de Alamogordo. Ŝi administris Kosman Tendaron ĉe la Muzeo pri Historio de la Kosmo de Nov-Meksiko kaj estis kunordigistino pri eduko kaj popularigo ĉe la Nacia Suna Observatorio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Berton L. Stevens
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Ricardo Díez-Hochleitner

**Ricardo DÍEZ-HOCHLEITNER** (Bilbao, 11an de aŭgusto 1928 -Madrido, 1an de aprilo 2020) estis ekonomikisto kaj hispana diplomato. Honora prezidanto de la Klubo de Romo, kaj antaŭe prezidanto de tiu organizaĵo de renkonto inter nacioj inter 1990 kaj 2000.

## Biografio 
Li estis filo de Félix Díez Mateo, instruisto de lingvoj kaj rekonita esperantisto, kaj de germana patrino, María Teresa Hochleitner (naskiĝinta en Bavario).

Li komencis siajn studojn en la Germana Lernejo de Bilbao kaj en la Mezlernejo de Bilbao.
Li diplomiĝis pri Kemiaj Sciencoj en la Universitato de Salamanko (1950) kaj realigis studojn de postgrado de kemia inĝenierio kaj ellaboris sian doktoriĝan tezon en la Teknika Universitato de Karlsruhe (Federacia Respubliko Germanio).
Poste li studis mastruman postdiplomiĝon (MBA) en la Universitato de Georgetown en Vaŝingtono (1957-58).

## Profesia aktiveco 
Ricardo Díez komencis sian profesian karieron kiel instruisto pri Teknika Kemio, en la Fakultato de Sciencoj de la Universitato de Salamanko inter 1951 kaj 1952.

Poste li laboris en la Ministerio de Nacia Eduko de Kolombio (1954-1955), kaj en la Iber-amerika Organizo de Eduko en Bogoto kaj Madrido.

Li laboris ankaŭ en postenoj rilataj al la eduko en la Monda Banko kaj en UNESKO. Li estis Teknika Ĝenerala Sekretario (1968-1969) kaj Subsekretario (1969-1972) de la Ministerio de Eduko kaj Scienco de Hispanio, kie li grave kontribuis al la Projekto de Ĝenerala Leĝo de Edukado de 1970.

Li okupis multajn aliajn postenoj rilatajn al edukado , inter kiuj:

* Elektita membro de la Plenuma konsilio de la UNESKO (1970-1976).
* Patrono de la Internacia konsilio de Disvolviĝo de la Eduko (ICED) Nov-Jorko, de 1973.

Li estas membro de la Klubo de Romo, kooptita en julio de 1976; de 1982 membro de ĝia Plenuma Komitato. Poste Vicprezidanto (1988 -1999) kaj prezidanto (1990-2000).  Poste li estis nomumita Honora Prezidanto.

Li disvolvis diversajn postenojn en entreprenoj ligitaj al edukado kaj eldonado, inter kiuj la Eldonejo Santillana, kaj la grupo PRISA, eldonanto de la hispana ĵurnalo "El País". Li estis ankaŭ membro de pluraj fondumoj kaj prezidanto de la Iber-amerika Konfederacio de Fondumoj (2002-2003).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Fride.org/

Kategorio:Hispanaj pedagogoj
Kategorio:Hispanaj diplomatoj
Kategorio:Hispanaj politikistoj
Kategorio:Grandaj Krucoj de la Ordeno de Izabela la Katolikino
Philipp von Jolly

**Johann Philipp Gustav von JOLLY** (26a de septembro 1809 – 24a de decembro 1884) estis germana fizikisto kaj matematikisto.

## Biografio 
Naskiĝinta en Mannheim kiel la filo de komercisto Louis Jolly kaj Marie Eleonore Jolly, li studis sciencon en Heidelberg, Vieno kaj Berlino. Post siaj studoj, li estis nomumita profesoro de matematiko en Heidelberg en 1839 kaj de fiziko en 1846. Li translokiĝis al Munkeno en 1854 kie li akiris la postenon kiun iam tenis Georg Simon Ohm. En 1854 li estis kavalirita (kaj ekde tiam referencata kiel von Jolly).

Jolly estis dekomence eksperimentema fizikisto. Li mezuris la akcelon pro gravito kun precizaj pezoj kaj laboris ankaŭ pri osmozo.

Unu el liaj lernantoj en la Universitato de Munkeno estis Max Planck, al kiu li avertis en 1878 ne eniri en fizikon, dirante, "en tiu fako, preskaŭ ĉio estas jam malkovrita, kaj ĉio kio restas estas plenigi kelkajn truojn." Planck respondis, ke li ne volas malkovri novajn aferojn, sed nur kompreni la konatajn fundamentojn de la fako. Tamen, la posta laboro de Planck malfermis la kampon de la kvantuma fiziko.

Jolly mortis en Munkeno.

## Elektitaj verkoj 
* Anleitung zur Differential- und Integralrechnung, 1846 – Lernolibro pri diferenciala kaj integrala kalkuloj.
* Die principien der mechanik, 1852 – Principoj de mekaniko.
* Die Anwendung der Waage auf Probleme der Gravitation, 1878 – Aplikado de skalo al problemoj de gravito.

## Notoj 
Kategorio:Germanaj matematikistoj
Kategorio:Germanaj fizikistoj
Victoria Tauli-Corpuz

**Victoria Tauli-Corpuz** estas filipina konsilistino por la disvolviĝo kaj internacie agema aktivistino de la etno Igorot. La 2-an de junio 2014 ŝi estis speciala raportisto de la Unuiĝintaj Nacioj pri la rajtoj de indiĝenaj popoloj. Ŝi estis la unua virino kiu ricevis la premion Gabriela Silang, kiun la filipina komisiono pri indiĝenaj popoloj atribuis al ŝi en 2009. Ŝi estas la eksa prezidantino de la konstanta instanco de la Unuiĝintaj Nacioj rilate al indiĝenaj temoj (2005-2010).

## Edukado 
En 1969, ŝi ricevis sian diplomon ĉe la Filipina Instituto de la sciencoj en Diliman, Kesonrubo. En 1976, ŝi obtenis sian diplomon de flegistino ĉe la Kolegio de flegaj zorgoj de la Universitato de Filipinoj en Manilo. Kiel aktivistino, ŝi kontribuis al la organizado de la indiĝenaj popoloj en la komunumo por lukti kontraŭ la projektojn de la (eks)prezidento Ferdinand Marcos. Ili sukcesis haltigi la hidroelektran baraĵon de la rivero Chico kaj la kompanion *Cellophil Ressources*.

## Noto kaj referencoj 
Tiu ĉi artikolo estas traduko de la samtitola artikolo en la franca vikipedio, listo de aŭtoroj.

Kategorio:Unuiĝintaj Nacioj
Kategorio:Filipinoj
Kategorio:Indiĝena politiko
János Gerle

**János Gerle**  (Budapeŝto, la  ‒ Budapeŝto, la ), laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Gerle János**, estis hungara arkitekto, arkitekturhistoriisto. Lia konata edzino estis Éva Gerle.

## Biografio 
János Gerle akiris arkitekturan diplomon en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto en 1974, poste li eklaboris en pluraj ŝtataj arkitekturaj oficejoj. Li ankaŭ finstudis la arkitekturan majstran kurson. En 1980 li senposteniĝis kaj okupiĝis pri arkitekturhistorio. Inter 1986 kaj 1993 li partoprenis en esplorprogramo de UNESCO. Li edziĝis trifoje kaj havis 5 gefilojn. Li ricevis 2 premiojn en 1997 kaj 2012.

## Elektitaj libroj 
* *Építészeti tendenciák Magyarországon, 1968-1981. Kiállítás a Fővárosi Tanács Óbuda Galériájában. 1982. január 18-február 28.* (1982)  
* *A századforduló magyar építészete* (kunaŭtoro, 1990)  
* *Századforduló* (1992, ankaŭ angle, france, germane, japane)  
* *Frigyes Feszl* (2004)
* *Art nouveau in Hungarian architecture for connoisseurs* (2013)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* http://www.koskarolyegyesules.hu/gerle_janos_nekrolog.pdf
* http://hg.hu/cikkek/alkotok/15125-elhunyt-gerle-janos 
* https://epiteszforum.hu/budapest-lelkenek-egy-darabja-gerle-janos-19472012

Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Hungaraj arkitekturhistoriistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Alexander Parkes

**Alexander PARKES** (29a de decembro 1813 – 29a de junio 1890) estis metalurgiisto kaj inventisto el Birmingham, Anglio. Li kreis la *parkesine*, nome unua hom-farita plasto.

Li laboris pri elektrolamenado por George kaj Henry Elkington. Parkes akiris sian unuan patenton (N. 8905) en 1841 pri procezo por elektrolamenado delikatajn artaĵojn. Lia plibonigita metodo por elektrolamenado de fajnaj kaj fraĝilajn objektojn, kiel floroj, ricevis patenton en 1843. La procezo pri elektrolamenado de objekto jam trempita en solvaĵo de fosforo enhavata en karbona disulfido, kaj poste en arĝenta nitrato. Aranereto, arĝentita laŭ tiu metodo, estis prezentita al la Princo Alberto kiam tiu vizitis la laborojn de Elkington en 1844.

Parkes patentis ankaŭ procedon por transformi celulozon en novan materialon, nomatan "parkesine" (esence, nitrocelulozo, produktata el celulozo kaj nitrata acido).

Kategorio:Britaj inventistoj
Kategorio:Britaj kemiistoj
Kategorio:Metalurgio
Kategorio:Plasto
Henri Victor Regnault

Profesoro **Henri Victor REGNAULT** FRS kaj HFRSE (21a de julio 1810 – 19a de januaro 1878) estis franca kemiisto kaj fizikisto plej bone konata pro siaj zorgemaj mezuroj de la termikaj proprecoj de gasoj. Li estis pionira termodinamikisto kaj mentoro de William Thomson fine de la 1840-aj jaroj.

Laborante kun Justus von Liebig en Gießen, Regnault distingis sin mem en la naskiĝinta fako de organika kemio per sintezigo de kelkaj kloraj hidrokarbonidoj (ekz. vinila klorido, polivinila klorido, dukloro-metano), kaj estis nomumita profesoro pri kemio en la Universitato de Lyon. En 1840, li estis nomumita katedra profesoro pri kemio de la *École Polytechnique*, kaj en 1841, li iĝis profesoro de fiziko en la Kolegio de Francio.

En 1854 li estis nomumita direktoro de la porcelanaj laboroj en Sèvres, nome en la fabriko *Manufacture nationale de Sèvres*. En Sèvres, li plue laboris pri la termikaj proprecoj de la materio. Li desegnis sensivajn termometrojn, higrometrojn, hipsometrojn kaj kalorimetrojn, kaj mezuris la specifajn varmojn de multaj substancoj kaj la koeficienton de termika ekspansio de gasoj. Dum tiu laboro, li malkovris, ke ne ĉiuj gasoj ekspansias egale se varmigitaj kaj ke la Leĝo de Boyle estas nur alproksimiĝo, speciale je temperaturoj proksime de la boliga punkto de substanco.

En 1871, lia laboratorio en Sèvres estis detruita kaj lia filo Alex-Georges-Henri Regnault mortigita, ambaŭ kiel rezulto de la Franci-Prusia Milito. Li retiriĝis el scienco la venontan jaron, kaj neniam rekuperiĝis el tiuj perdoj.

## Notoj 
Kategorio:Francaj fizikistoj
Kategorio:Francaj kemiistoj
Kategorio:Francaj fotistoj
Kategorio:Termodinamikistoj
Kategorio:Membroj de la franca Akademio de Sciencoj
Kategorio:Membroj de la Reĝa Sveda Akademio de Sciencoj
Wilhelm Krische

**Wilhelm Bernhard Ludwig KRISCHE** (14a de julio 1859 en Hanovero; 1909) estis germana inventisto kaj entreprenisto.

En 1897 Wilhelm Krische kaj Friedrich Adolph Spitteler, eltrovis la galaliton, malmolan plaston devenantan de kazeino.

Wilhelm Krische estis el 1894 ĝis 1906 partnero de la Hanovera firmao Edler kaj Krische.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Günter Lattermann: Wer hat's erfunden ? Adolf Spitteler und die Erfindung des Galaliths, Ferrum. Nachrichten aus der Eisenbibliothek, Stiftung der Georg Fischer AG, Band 89, 2017, S. 26–34 (kun foto de Krische)

Kategorio:Germanaj inventistoj
Juvigny (Haute-Savoie)

**Juvigny** estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento alta Savojo (france *Haute-Savoie*, arpitane ''Savouè d'Amont*), en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj (france *Auvergne-Rhône-Alpes'') kaj borde de la rivero Rodano. Fine de  en la komunumo vivis . 

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Haute-Savoie

Kategorio:Komunumoj de Haute-Savoie
Selaginelaloj

La **selaginelaloj** () estas planta ordo el pteridofitoj. Tiu ordo entenas 1 familion, 5 genrojn kaj ĉirkaŭ 400 speciojn.

## Taksonomio 
Jen la listo, laŭ The Plant List kaj World Flora Online (2 apr. 2020):

**Pteridophyta* - pteridofitoj
***Selaginellales* Prantl - selaginelaloj
****Selaginellaceae* Willk. - selaginelacoj
*****Bryodesma* Soják - briodesmo*
*****Didiclis* P. Beauv. ex Mirb. - didiklido*
*****Diplostachyum* P. Beauv. - diplostakio*
*****Lycopodioides* - likopodioido
*****Selaginella* P. Beauv. - selaginelo

*genro akceptita en TPL sed ne en WFO (= *Selaginella* P. Beauv.). WFO tamen akceptas ĝiajn speciojn.

## Referencoj 
Kategorio:Filikoj
Korvaskula malsano

[eta|300x300ra|[Mikroskopo|Mikroskopa foto de koro kun cikatrado (flava) kaj ameloido (bruna). Kolorado de Movat.]]
**Korvaskula malsano** (**KVM**) aŭ **kardiovaskula malsano** estas klaso de malsanoj kiuj koncernas koron aŭ sang-vaskulojn. KVM inkluzivas korarterian malsanon kiel brust-angoro kaj korinfarkto. Aliaj KVMj inkluzivas apopleksio, kora malsufiĉo, alta sangopremo, valva kormalsano, korinflamo, aortaj aneŭrismoj, periferia arterimalsano, vejna trombozo. Trakti riskfaktorojn, kiel altsangopremo, sangolipidoj, kaj diabeto ankaŭ estas bonfara. Uzi aspirinon de personoj kiu estas sanaj ne estas klare bonfara.

Korvaskulaj malsanoj estas la plej granda kaŭzo de morto en la mondo, kaj tio estas vera en tutaj mondregionoj krom Afriko. Korarteria malsano kaj apoplekso konsistigas 80% de KVMa mortoj en viriĉoj kaj 75% en virinoj. La meza mortaĝo de korarteria malsano en industrilandoj estas 80, sed 68 en evolulandoj. KVM diagnoziĝas norme inter sep kaj dek jaroj plej frua en viriĉoj ol en virinoj.

## Fontoj 
Kategorio:Sindromoj en kardiologio
Kategorio:Sindromoj en angiologio
San Pablo (Laguno)

**San Pablo,**  (traduke Sankta Paŭlo) estas universitata urbego (laŭ loka klasifiko unuaklasa urbo) kaj diocezo ekde 1967 en Filipinoj, en regiono CALABARZON, en Laguno (provinco). La urbego estas pli populare konata kiel "Grandurbo de Sep Lagoj".
eta|maldekstre|Katedralo de San Pablo
## Bazaj informoj 
* loĝantaro:  (2015) 
* horzono: UTC+8 (PST)
* poŝtkodoj: 4000  
* telefonkodo: +63 (0)49 
* Supermara alteco: 101 m
* Areo: 197,56 km²

## Geografio 
San Pablo kuŝas en Luzono sur montodeklivoj de tri najbaraj montoj https://www.google.com/maps/d/viewer?mid=1yNkuiTNDXgwrBmoQIdpifBRd5pk&ll=14.055556251433739%2C121.33528224999998&z=10. Sep malgrandaj krateraj lagoj estas ene de la urbo, kiu estas preskaŭ ĉirkaŭita de kvietaj vulkanaj konusoj. Calamba troviĝas 24, Dasmariñas 51, Manilo 69, Kezonurbo 74 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
San Pablo estas unu el la plej malnovaj urboj de Filipinoj. La plej frua historia dateno restis jam el antaŭhispanaj tempoj, tiam tiu loko estis nomata "Sampalok". En 1571 la unuaj hispanaj trupoj alvenis en la montan vilaĝon de Sampaloc, kiu fariĝis paroĥo en 1586, poste municipo en 1647 jam kun pli nova loknomo "San Pablo de Los Montes". Ekde 1734 la paroĥo estis sub kontrolo de la franciskanoj. En 1899 urba registaro estis establita. San Pablo akiris statuson de urbo en 1940, ĝi estis okupita de la japanoj inter 1942 kaj 1945.  
eta|Palaco en San Pablo
eta|Avenuo en San Pablo
## Ekonomio 
San Pablo estas celloko de turistoj pro la sep krateraj lagoj, krome hejmo de ekspoziciejoj, merkatoj, servocentroj. La grundo taŭgas por agrikulturo kaj hortikulturo. La industrioj de la urbo procesas koprojn kaj sekigitan kokosojn, oni produktas ŝuojn, vestojn kaj transportajn ekipaĵojn. Komence de la 21-a jarcento ekonomia disvolviĝo okazis pro lokaj kaj eksterlandaj investoj.

## Klimato 
La klimato de San Pablo estas klasifikita kiel tropika musona klimato. Jare pluvas po 2408 mm, en ĉiuj monatoj estas precipitaĵoj, tamen inter majo-novembro ili estas pli oftaj. La averaĝa jara temperaturo varias 21-30 °C.
eta|Biblioteko en San Pablo
## Trafiko 
La pasaĝeroj uzas aŭtobusojn kaj busetojn.

## Vidindaĵoj 
* malnovaj preĝejoj
* monumentoj
* biblioteko
* komika muzeo

## Fontoj 
* WikiTrans
* https://www.britannica.com/place/San-Pablo

Lagunajf5172 14.JPG|strato
LiceodeSanPablojf3167 19.JPG|Monumento

Kategorio:Urboj de la Filipinoj
90140 Gómezdonet

'*90140 *Gómezdonet''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la hispana amatora astronomo Rafael Ferrando elde la Observatorio Pla d'Arguines en Algímia d'Alfara (Valencio, Hispanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la hispana astronomo Josep Juliá Gómez Donet, amiko de la malkovrinto kaj unu el la pioniroj de la ŝargkuplita astrometria observo de malgrandaj planedoj kaj kometoj en la regiono Valencio, kaj konata pro lia laboro ĉe la Observatorio de Marxuquera.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Rafael Ferrando
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Ofioglosaloj

La **ofioglosaloj** () estas planta ordo el pteridofitoj. Tiu ordo entenas ununuran familion (ofioglosacoj), kaj ĉirkaŭ 100 speciojn:

**Pteridophyta* - pteridofitoj
***Ophioglossales* Link - ofioglosaloj
****Ophioglossaceae* Martinov - ofioglosacoj
*****Botrychium* Sw. - botrikio
*****Botrypus* Michx. - botripodo*
*****Cheiroglossa* C. Presl - keirogloso
*****Helminthostachys* Kaulf. - helmintostakio
*****Mankyua* B.Y. Sun, M.H. Kim & C.H. Kim - mankiuo**
*****Ophioglossum* L. - ofiogloso
*****Rhizoglossum* C.Presl - rizogloso*
*****Sceptridium* Lyon - sceptridio*

*genro akceptita en TPL sed ne en WFO, kiu tamen akceptas ĝiajn speciojn.
**genro akceptita en WFO sed ne en TPL. Tamen laŭ WFO, estas neniu akceptita specio en ĝi.

## Referencoj 
Kategorio:Filikoj
Psilotaloj

La **psilotaloj** () estas planta ordo el pteridofitoj. Tiu ordo entenas 1 familion, 2 genrojn kaj 3 speciojn.

## Taksonomio 
Jen la listo, laŭ The Plant List kaj World Flora Online (3 apr. 2020):

**Pteridophyta* - pteridofitoj
***Psilotales* Prantl - psilotaloj
****Psilotaceae* J.W.Griff. & Henfr. - psilotacoj
*****Psilotum* Sw. - psiloto
*****Tmesipteris* Bernh. - tmezipterido

## Referencoj 
Kategorio:Filikoj
Rue Saint-Dominique

eta
**Rue Saint-Dominque** aŭ strato Sankta Dominiko en esperanto estas strato de Parizo en la 7-a arondismento. La strato estas 1800 metrojn longa kaj oficiale ekzistas ekde 1700. Estas famaj lokoj kiel ministrejoj aŭ ambasadejoj.

Kategorio:7-a arondismento de Parizo
Telnice

Nomon **Telnice** havas pluraj municipoj:
* Telnice (distrikto Brno-provinco) – municipo en&nbsp;distrikto Brno-provinco
* Telnice (distrikto Ústí nad Labem) – municipo en&nbsp;distrikto Ústí nad Labem
Psilotacoj

La **psilotacoj** () estas planta familio el pteridofitoj. Tiu familio apartenas al la ordo psilotaloj (*Psilotales*). Ĝi entenas 2 genrojn kaj 3 speciojn:

**Pteridophyta* - pteridofitoj
***Psilotales* Prantl - psilotaloj
****Psilotaceae* J.W.Griff. & Henfr. - psilotacoj
*****Psilotum* Sw. - psiloto
*****Tmesipteris* Bernh. - tmezipterido

## Referencoj 
Kategorio:Filikoj
Kategorio:Plantofamilioj
Adolf Spitteler

**Friedrich Adolf SPITTELER** (7a de junio 1846 en Liestal; 12a de januaro 1940 en Zuriko) estis svisa entreprenisto kaj kemiisto. 

En la 1870-aj kaj 1880-aj jaroj laboris en Hindio kaj revenis al Eŭropo en 1893; poste el 1893 ĝis 1895 estis redaktoro de *Fachblattes* en Berlino.

En 1897 Wilhelm Krische kaj Friedrich Adolph Spitteler, eltrovis la galaliton, nome malmolan plaston devenantan de kazeino.

Adolf Spitteler estis frato de la verkisto Carl Spitteler, kiu ricevis la Nobel-premion pri literaturo.

## Bibliografio
* Günter Lattermann: Wer hat's erfunden? Adolf Spitteler und die Erfindung des Galaliths, Ferrum. Nachrichten aus der Eisenbibliothek, Stiftung der Georg Fischer AG, Band 89, 2017, S. 26–34

Kategorio:Svisaj kemiistoj
Telnice (distrikto Ústí nad Labem)

**Telnice** () estas municipo en Ĉeĥio situanta en distrikto Ústí nad Labem. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1547.

Post la jaro 1945 al la municipo ne evitis ellandigo de la germana loĝantaro, kun kio koneksis ankaŭ malaltigo de nombro de loĝantoj kaj pereo de kelkaj konstruaĵoj. Tiu ĉi sorto ne evistis eĉ ne al ĉasista kasteleto (ĝi forbrulis en la 1950-aj jaroj), el kiu ĝis hodiaŭ restis nue kapelo kaj ĉevalejoj, kiujn hodiaŭ eluzas arbaristoj.

Telnice estas ĝis hodiaŭ ŝatata centro por vintra turismo, kiu proponas tuj kelke da skideglitejoj, sed ankaŭ ĝi estas alligita al skikurista ercmontara magistralo. Kiel interesaĵo endas noti, ke Telnice estis entute la unua refreŝigejo en Ĉeĥoslovakio, kie estis funkciigita kaj trafikata artefarita neĝigado.

## Loĝantaro 
## Municipa administrado 
Telnice konsista el gtri partoj, kiuj estas Telnice, Liboňov kaj Varvažov. El vidpunkto de bazaj sidejunuoj la municipo dividiĝas en ses partojn, kiuj estas Adolfov, Liboňov, Telnice, U Staré Pošty, Varvažov kaj Zadní Telnice. En la plej okcidenta parto, en spaco de Zadní Telnice, la katastra teritorio de la municipo atingas ĝis la ĉeĥa-germana ŝtata ŝtatalimo.

## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de sankta Jozefo – la preĝejo el la jaro 1910 situas en supra parto de la municipo ĉe ŝoseo al Krásný Les. Hodiaŭ ĝi estas kadukiĝinta, en rekonstruo.
* Kamparana domo n-ro 34 – kultura mnemorindaĵo de Ĉeĥio

## Pluaj fotoj 

ZadniTelnice.JPG|*Zadní Telnice*
Telnice nádraží.JPG|*Stacidomo*
Telnice Zadní Telnice.JPG|*Skicentro Zadní Telnice*
Schlacht bei Kulm - österreichisches Denkmal (01-2).jpg|Monumento de batalo ĉe Chlumec en Varvažov
Arbesau-AltePost2.jpg|Gastejo "Stará pošta" en Varvažov


Kategorio:Municipoj en distrikto Ústí nad Labem
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Ústí nad Labem
Kategorio:Setlejoj en Mosta baseno
Kategorio:Setlejoj en Ercmontaro en Ĉeĥio
Kategorio:Setlejoj sur landlimo de Ĉeĥio kaj Germanio
Liboňov

**Liboňov** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Telnice en distrikto Ústí nad Labem. Ĝi troviĝas proksimume 0,5&nbsp;km okcidente de Telnice. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 16 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Liboňov** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 1,61&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1384.

## Loĝantaro 
## Observatorio 
maldekstra|eta|Ruinoj de observatorio en Liboňov en arbaro super la vilaĝo en la jaro 2015
Sur teritorio de Liboňov estis en la jaro 1929 konstruita observatorio. Pro ties fondo meritis Societo de amikoj de observatorio ĉe Germana universitato en Prago. La observejo estis ekipita per 16&nbsp;cm refraktoro kaj multaj meteorologiaj aparatoj. Ĝi funkciis ĝis la jaro 1945, pli poste ĝi servis kiel privata kabano. Hodiaŭ estas sur ĝis loko meze de surkreskinta arbaro nur amaso da ruinaĵoj kun kelke da prilaboritaj ŝtonoj el masonaĵo.

Kategorio:Telnice (distrikto Ústí nad Labem)
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Ústí nad Labem
Kategorio:Setlejoj en Ercmontaro en Ĉeĥio
Hermann Staudinger

**Hermann STAUDINGER** (23a de marto 1881 – 8a de septembro 1965) estis germana organik-kemiisto kiu demonstris la ekzistadon de makromolekuloj, kiujn li karakterigis kiel polimeroj. Pro tiu laboro li ricevis en 1953 la Nobel-premion pri kemio.

Li estas konata ankaŭ pro sia malkovro de ketenoj kaj de la laŭ li nomata "reakcio de Staudinger". Staudinger, kune kun Leopold Ružička, ankaŭ klarigis la molekulajn strukturojn de piretrino I kaj II en la 1920-aj jaroj, kio ebligis la disvolvigon de la piretroidaj insekticidoj en la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj. Ekde 1920 Hermann Staudinger studis la kemian aranĝon de plastoj.

## Bibliografio 
* Helmut Ringsdorf (2004). "Hermann Staudinger and the Future of Polymer Research Jubilees – Beloved Occasions for Cultural Piety". Angewandte Chemie International Edition. 43 (9): 1064–1076. doi:10.1002/anie.200330071. PMID 14983439.
* Heinrich Hopff (1969). "Hermann Staudinger 1881–1965". Chemische Berichte. 102 (5): XLI–XLVIII. doi:10.1002/cber.19691020502.
* Ogilvie, Marilyn Bailey; Harvey, Joy Dorothy (2000). The Biographical Dictionary of Women in Science: L-Z. New York, New York: Taylor & Francis. ISBN 978-0-415-92040-7.

Kategorio:Germanaj kemiistoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri kemio
Waldo Semon

**Waldo Lonsbury Semon** (10a de septembro, 1898 – 26a de majo , 1999) estis usona inventisto naskiĝinta en Demopolis, Alabamo. Li estas konata kiel inventinto de metodoj por fari utila la polivinil-kloridon. Fakte estis en 1926 kiam Waldo Semon malkovris miksaĵon kiu igas polivinil-kloridon prilaborebla; en la antaŭaj jardekoj pluraj homoj estis interesiĝinta pri tiu plasto sensukcese.

Semon estas plej bone konata kiel inventanto de la vinilo, nome la dua plej uzata plasto. Li trovis la formulon por vinilo miksante kelkajn sintezajn polimerojn, kaj la rezulto estis substanco kiu estis elasta, sed ne estis gluebla. Semon laboris por metodoj plibonigi gumon, kaj finfine disvolvigis sintezan surogaton. La 11an de decembro, 1935, li kreis Koroseal el salo, karbo kaj kalkoŝtono, nome polimero kiu povis esti farita konsisteca. Semon faris pli ol 5 000 aliajn sintezajn gumokomponaĵojn, kaj atingis sukceson per Ameripol (AMERican POLymer) en 1940 por la entrepreno B.F. Goodrich. Entute, Semon tenis 116 patentojn, kaj estis enmetita en la Inventista Famsalono en 1995 estante 97-jaraĝa.

## Notoj 
Kategorio:Usonaj inventistoj
Universitato de Kiel

eta|dekstre|230ra|Christian Albert, Duko de Holstein-Gottorp.
La **Universitato de Kiel**, oficiale *Christian-Albrecht Universitato de Kiel*, (en germana: *Christian-Albrechts-Universität zu Kiel*, mallongigite CAU, konata neformale kiel *Christiana Albertina*) estas publika universitato en la urbo Kiel, Germanio. Ĝi estis fondita en 1665 kiel *Academia Holsatorum Chiloniensis* fare de Christian Albert, Duko de Holstein-Gottorp, kaj havas proksimume 27 000 studentojn nuntempe. La Kiela Universitato estas la plej granda, malnova kaj plej prestiĝa en la ŝtato Schleswig-Holstein. Ĝis 1864/66 ĝi estis ne nur la plej norda universitato en Germanio sed ankaŭ samtempe la 2a plej granda universitato de Danio. Profesoroj, lernantoj kaj esploristoj de la Kiela Universitato ricevis 12 Nobel-premiojn.

## Fakultatoj 
Elaera foto de la centra kampuso.|eta
* Fakultato de Teologio
* Fakultato de Juro
* Fakultato de Negocoj, Ekonomiko kaj Sociaj Sciencoj
* Fakultato de Medicino
* Fakultato de Arto kaj Homaj Sciencoj
* Fakultato de Matematiko kaj Naturaj Sciencoj
* Fakultato de Agrikulturo kaj Nutrado
* Fakultato de Inĝenierado

## Nobel-premiitoj 
Estas kelkaj ricevantoj de Nobel-premio de la Universitato de Kiel, kiel:
* 1902 Theodor Mommsen (Literaturo)
* 1905 Philipp Lenard (Fiziko)
* 1907 Eduard Buchner (Kemio)
* 1918 Max Planck (Fiziko)
* 1922 Otto Meyerhof (Medicino)
* 1939 Gerhard Domagk (Medicino)
* 1950 Kurt Alder kaj Otto Diels (Kemio).

## Referencoj 
Kiel
Kategorio:Kiel
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1660-1669
Kategorio:Aperis en 1665
Kategorio:Lernejoj fonditaj en la 17-a jarcento
Kategorio:Lernejoj en Ŝlesvigo-Holstinio
90226 Byronsmith

'*90226 *Byronsmith'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo LONEOS elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, en Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la trejniĝinta mekanika inĝeniero *Byron Smith'', administranto de projekto por la Teleskopo Discovery de la Observotorio Lowell.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2003
Maratiacoj

La **maratiacoj** () estas planta familio el pteridofitoj. Tiu familio apartenas al la ordo maratialoj (*Marattiales*). Ĝi entenas ĉirkaŭ 150 speciojn:

**Pteridophyta* - pteridofitoj
***Marattiales* Link - maratialoj
****Marattiaceae* Kaulf. - maratiacoj
*****Angiopteris* Hoffm. - angiopterido
*****Archangiopteris* Christ & Giesenh. - arkangiopterido
*****Christensenia* Maxon - kristensenio
*****Danaea* Sm. - daneo
*****Discostegia* C. Presl - diskostegio*
*****Eupodium* J. Sm. - eŭpodio
*****Heterodanaea* C. Presl - heterodaneo*
*****Marattia* Sw. - maratio
*****Ptisana* Murdock - ptizano

*genro akceptita en TPL sed ne en WFO, kiu tamen akceptas ĝian specion.

## Referencoj 
Kategorio:Filikoj
Kategorio:Plantofamilioj
90279 Devětsil

'*90279 *Devětsil'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono en orbita resonanco 8:3 kun Jupitero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la projekto *KLENOT* elde la Observatorio Kleť, proksime de České Budějovice en Ĉeĥio.

## Nomo 
*Devětsil* estis ĉeĥa grupo da avangardaj artistoj aktiva de 1920 ĝis 1930 gvidata de Vítězslav Nezval, Jaroslav Seifert kaj Karel Teige. La arta produkto estis centrita sur la magia realismo, la *proletkult* kaj la poetismo, ĉefe en poezio kaj Ilustraĵo. *Devětsil'' signifas "naǔ fortoj", aǔ la nomo de la floro petazito en ĉeĥa lingvo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de KLENOT
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2003
Albaida

**Albaida** estas municipo hispana lokanta en Valencia Komunumo, sudo de provinco Valencio kaj en komarko Vall d'Albaida. Ĝia etendo konsistas el 36 km2. Ĝi estas ĉea de Atzeneta de Albaida, El Palomar, Bufalí, L'Olleria, Alelo de Malferit, Agullent, Benissoda kaj de provinco Alakanto. En la jaro 2019 kvin mil naŭcent personoj estis enregistritaj estantaj loĝantoj de la municipo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Albaida (stacidomo)


Kategorio:Municipoj de provinco Valencio
Bob Marley and the Wailers

**Bob Marley and the Wailers** estis bando el Jamajko de regeo estrita de Bob Marley. Ĝi disvolviĝis el pli frua voĉa grupo de skao, nome *the Wailers*, kreita de Marley kun Peter Tosh kaj Bunny Wailer en 1963. Ĉirkaŭ la fino de 1963 kantistoj Junior Braithwaite, Beverley Kelso, kaj Cherry Smith estis aliĝintaj. Ĉirkaŭ la komenco de la 1970-aj jaroj, Marley kaj Bunny Wailer estis lernintaj ludi kelkajn instrumentojn kaj fratoj Aston "Family Man" Barrett (baso) kaj Carlton Barrett (drumoj), estis aliĝintaj al la bando. Post Bunny Wailer kaj Peter Tosh lasis la bandon en 1974, Marley ekturneis kun novaj bandanoj. Lia nova apogbando estis formita de la fratoj Barrett, Junior Marvin kaj Al Anderson je la ĉefa gitaro, Tyrone Downie kaj Earl "Wya" Lindo je la klavaroj, kaj Alvin "Seeco" Patterson je perkutado. La bando "I Threes", konsistanta el Judy Mowatt, Marcia Griffiths, kaj la edzino de Marley, nome Rita, havigis la apogajn voĉojn.

## Diskoj 
* The Wailing Wailers (1965)
* Soul Rebels (1970)
* Soul Revolution (1971)
* The Best of The Wailers (1971)
* Catch a Fire (1973)
* Burnin' (1973)
* Natty Dread (1974)
* Rastaman Vibration (1976)
* Exodus (1977)
* Kaya (1978)
* Survival (1979)
* Uprising (1980)
* Confrontation (1983)

Kategorio:Regeo
Kategorio:Skaaj muzikaj grupoj
Kategorio:Jamajkaj muzikistoj
Kategorio:Muziko de Jamajko
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1963
Big Youth

**Manley Augustus Buchanan** (19a de aprilo 1949, Trenchtown, Kingstono, Jamajko), plej bone konata kiel **Big Youth** (foje nomata *Jah Youth*), estas *deejay*, nome muzikisto de regeo el Jamajko, konata ĉefe pro sia laboro dum la 1970-aj jaroj.

Li komentis, "Deejays were closest to the people because there wasn't any kind of establishment control on the sound systems" (*deejay*-oj estis proksimaj al la popolo ĉar ne estis establita kontrolo super la sonsistemo).

## Diskoj 
* Chi Chi Run – Fab 1972 (Big Youth en kvar el dekunu pecoj)
* Screaming Target – Trojan 1973
* Reggae Phenomenon – Augustus Buchanen 1974
* Dreadlocks Dread – Klick 1975
* Cool Breeze – Ride Like Lightning – The Best of Big Youth 1972–1976
* Natty Cultural Dread – Trojan 1976
* Hit the Road Jack – Trojan 1976
* Reggae Gi Dem Dub – Nicola Delita 1978
* Isaiah First Prophet of Old – Nicola Delita, Caroline Records 1978
* Progress – Nicola Delita 1979
* Everyday Skank (The Best of Big Youth) – Trojan TRLS 189 1980
* Rock Holy – Negusa Negast 1980
* Some Great Big Youth – Heartbeat 1981
* Chanting Dread Inna Fine Style – Heartbeat 1982
* Live at Reggae Sunsplash – Genes 1983
* A Luta Continua – Heartbeat 1985
* Manifestation – Heartbeat 1988
* Jamming in the House of Dread – Danceteria 1991
* Higher Grounds – JR, VP Records 1995
* Save the children – Declic 1995
* Natty Universal Dread 1973–1979 – Blood & Fire 2000
* Musicology – Steven Stanley's studios (Tuff Gong) 2006
* No Jestering-Strictly Sensi Music (with Sista Sensi) 2016

## Notoj 
Kategorio:Jamajkaj muzikistoj
Kategorio:Regeaj muzikistoj
Kategorio:Muziko de Jamajko
(90281) 2003 DQ15

**(90281) 2003 DQ15** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Near Earth Asteroid Tracking* (NEAT) elde la stacio de Maui de la reto GEODSS sur la monto Haleakalā (Havajo, Usono).

Ĝia discentra orbito ekstere malproksime tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,173415 astronomia unuo, tie estas 25,943 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2003
Rokstedio

**Rokstedio**, en angla *rocksteady*, estas muzikĝenro kiu originiĝis en Jamajko ĉirkaŭ 1966. Sukcedanto de skao kaj antaŭaĵo de regeo, rokstedio estis la hegemonia stilo de muziko en Jamajko dum preskaŭ du jaroj, faritaj de multaj artistoj kiuj helpis establi regeon. Por ekzemplo harmoni-grupoj kiel The Techniques, The Paragons, The Heptones kaj The Gaylads; soulaj kantistoj kiel Alton Ellis, Delroy Wilson, Bob Andy, Ken Booth kaj Phyllis Dillon; muzikistoj kiel Jackie Mittoo, Lynn Taitt kaj Tommy McCook. La termino *rocksteady* venas el populara (malrapida) dancostilo menciita en la kanto de Alton Ellis nome 'Rocksteady' kio kongruas kun la nova sonstilo (rapida rokmuziko). Kelkaj rokstediaj kantoj estis sukcesoj eĉ ekster Jamaiko, same kiel skao, helpante sekurigi la internacian bazon kiun regeo havas nuntempe.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Rocksteady: The Roots of Reggae (2009 dokumenta filmo) 
* The History of Jamaican Music: Rock Steady, ReggaeTrain.com
* The History of Jamaican Music 1959-1973

Kategorio:Muziko de Jamajko
Giez (Haute-Savoie)

**Giez** estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento alta Savojo (france *Haute-Savoie*, arpitane ''Savouè d'Amont*), en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj (france *Auvergne-Rhône-Alpes''). Fine de  en la komunumo vivis . 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Haute-Savoie

eta|maldekstra|300px|golfejo kun klubejo en historia komuneja konstruaĵo

Kategorio:Komunumoj de Haute-Savoie
Bailleul (Orne)

**Bailleul** estas franca  situanta en departemento Orne, regiono Normandio.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Bailleulais*.

eta|maldekstra|300ra|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Orne

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Komunumoj de Orne
Batilly (Orne)

**Batilly** estas malaperinta franca  situanta en departemento Orne, regiono Normandio.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Batillais*.

Ĝi nun formas parton de Écouché-les-Vallées.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Orne

## Eksteraj ligiloj 
*  (Écouché-les-Vallées)

Kategorio:Malaperintaj komunumoj de Orne
Juvigny Val d'Andaine

'''Juvigny Val d'Andaine''' estas nova franca  situanta en departemento Orne, regiono Normandio.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Konsisto 
* Juvigny-sous-Andaine (sidejo)
* La Baroche-sous-Lucé
* Beaulandais
* Loré
* 
* Saint-Denis-de-Villenette
* Sept-Forges

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Orne

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Juvigny Val d'Andaine ĉe CDC du Pays d'Andaine 

Kategorio:Novaj komunumoj de Orne
Vilmos Freund

**Vilmos Freund** [vilmoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Freund Vilmos** estis juda-hungara arkitekto. Lia bofilo estis Emil Vidor.

Vilmos Freund naskiĝis la  en Paks, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Vilmos Freund maturiĝis en gimnazio en Pest (urbo) en 1864, poste li akiris arkitekturan diplomon en Teknika Universitato en Zuriko en 1867. Liaj plej gravaj instruistoj estis Gottfried Semper. Hejmenveninta li laboris apud Antal Szkalnitzky. Lia plano en 1883 por la nova parlamento estis menciinda, tial poste li establis propran arkitekturan atelieron. Li favoris novbarokajn kaj novrenesancajn stilojn. Resume laŭ liaj planoj estis konstruitaj 27 imponaj konstruaĵoj, ĉiuj en Budapeŝto, escepte unu en Fiume.

## Elektitaj planitaj konstruaĵoj 

Sváb Károly-bérpalota. Rákóczi téri homlokzat. - Csarnok negyed, József körút, 30-32.JPG|palaco
Freund-Sváb house (1887). Corner. - 7 Teréz Boulevard, Budapest.JPG|palaco
Uzsoki Hospital 03.JPG|hospitalo
Duna_palota.jpg|palaco, 1896, premiita
Mortuary of the Kozma Street jewish cemetery 04.JPG|juda tombeja funebrejo
McDaniel College Budapest Campus, 2016 Erzsébetváros.jpg|instituto pri surduloj

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj