open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pako

[eta|Pakaĵo de la [Ruĝa Kruco.]]
[eta|Duobla pako da [Pilolo|pilola medikamento en tablojdoj. Plasta interna pakaĵo, kiu permesas uzi unu tableton sen kompromiti la pakaĵan protekton de la ceteraj tablojdoj. Ekstera pakaĵo en kartona skatolo kun detala paka marko.]]
Laŭ PIV **pako** estas *Aro da objektoj, kunligitaj aŭ kunaranĝitaj por esti protektataj aŭ pli facile transporteblaj*. Paki estas *Kunaranĝi plej malvaste iajn objektojn, aŭ ilin ligante per ŝnuro, aŭ envolvante en paperon aŭ ŝtofon, aŭ enŝovante en sakon, aŭ enpremante en kofron aŭ valizon, aŭ ordigante en keston*. *Pakado* estas la ago de tiu, kiu pakas. Kaj *pakaĵo* estas la tuto de la pakoj, kiujn oni portas kun si ĉe vojaĝo aŭ kiujn oni ekspedas per publika transportilo. Skatoloj estas utilaj por pakaĵoj.

La pakaĵo estas ujo aŭ volvaĵo kiu enhavas produktojn portempe aŭ provizore ĉefe por grupigi unuaĵojn de objekto aŭ produkto pensita por ties manipulado, sendado, transporto kaj stokado. Aliaj utiloj kaj funkcioj de la stokado estas la jenaj: protekto de la enhavo, faciligo de la manipulado, informado pri ties kondiĉoj por manipulado, juraj postuloj, kompono, ingrediencoj, ricevonto, sendinto ktp. Ene de la komerca instalaĵo (vendejo), la pakaĵo povas helpi vendi la varon pere de la grafikaj kaj struktura desegno kaj montro.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Martin Stopford (2009):* Maritime economy*, tria eldono, Londono: eldonejo *Routledge*.
* Fundamentos del Marketing, Stanton, William J., México, D. F. : McGraw-Hill/Interamericana, 2007.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Sleepydays: 8 maneras de acercarse al diseño de packaging

### Bildoj de ordinaraj aĵoj bezonataj por persona pakado al vojaĝo 
Kategorio:Poŝto
Kategorio:Komerco
Kategorio:Varoj
Grafika novelo

eta|Prezento de buntaĵo
eta|René Goscinny en 1971 kun siaj Asteriksoj
**Grafika novelo** aŭ **Grafika romano** estas libro formita el enhavo de bildstrioj. Kvankam la vortoj "novelo" aŭ "romano" normale aludas al mallongaj aŭ longaj fikciaj verkoj, la termino "grafika novelo" estas aplikita larĝe kaj inkludas fikcion, nefikcion, kaj antologian verkaron. Ĝi distingas el la termino "bildstria libro", kiu estas uzata por bildstriaj periodaĵoj.

La plej frua konata uzo de la anglalingva termino "graphic novel" okazis en 1964. Ĝi estis popularigita ĉefe en la komunumo de ŝatantoj de bildliteraturo post la publikigo de la verko de Will Eisner nome *A Contract with God* (1978) kaj iĝis familiara al la publiko en la fino de la 1980-aj jaroj post la komerca sukceso de la verkoj de Frank Miller nome *The Dark Knight Returns* (1986), de Alan Moore kaj Dave Gibbons *Watchmen* (seriigita en 1986 kaj 1987, kolektita en 1987), kaj la unua volumo de la fama verko de Art Spiegelman nome *Maus* (seriigita el 1980 al 1991, kolektita en 1991). La usona asocio *Book Industry Study Group* inkludas "graphic novel" kiel kategorio en librovendejoj, kaj same okazas en plej gravaj librovendejoj de urboj tutmonde. En Eŭropo ĉefaj grafikaj noveloj estas de famaj aŭtoroj kiaj Milo Manara, René Goscinny, Hergé, Hugo Pratt, Albert Uderzo ktp.

## Notoj 
## Referencoj 
* Arnold, Andrew D. "The Graphic Novel Silver Anniversary" , *Time*, 14a de Novembro, 2003
* Tychinski, Stan. Brodart.com: "A Brief History of the Graphic Novel" (n.d., 2004)
* Couch, Chris. "The Publication and Formats of Comics, Graphic Novels, and Tankobon" , *Image & Narrative* #1 (Dec. 2000)

## Bibliografio 
* *Graphic Novels: Everything You Need to Know* de Paul Gravett
* *Understanding Comics: The Invisible Art* de Scott McCloud
* *The Victorian Age: Comic Strips and Books 1646-1900 Origins of Early American Comic Strips Before The Yellow Kid, Overstreet Comic Book Price Guide #38 2008 pages 330-366* de Robert Lee Beerbohm, Doug Wheeler, Richard Samuel West kaj Richard D. Olson, PhD
* Weiner, Stephen & Couch, Chris. *Faster than a speeding bullet: the rise of the graphic novel*, NBM, 2004, ISBN 978-1-56163-368-5
* BestGraphicNovels.co  Graphic novel review site featuring primarily DC and Marvel comic books
* *The Graphic Novel: An Introduction* de Jan Baetens kaj Hugo Frey
* *The System of Comics* de Thierry Groensteen

## Eksteraj ligiloj 
* The Big Comic Book DataBase 
* "Welcome to Columbia University's Graphic Novels Page" , Columbia University

Kategorio:Bildliteratura terminologio
(18835) 1999 NK56

**(18835) 1999 NK56** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Argilŝtono

**Argilŝtono** estas pelita sedimento (grajngrandeco malpli ol 0,002&nbsp;mm) kaj konsistas ĉefe el argilmineraloj (ekzemple montmorilonito, ilito kaj Smektito). Kromaj mikspartoj estas kvarco, feldspato kaj karbonatoj. Argilŝtonoj enhavantaj multe da bitumeno nomiĝas *oleardezo*.

Argilŝtonoj povas havi diversajn kolorojn, ekzemple hel- ĝis malhelgrize, nigra, ruĝa, kaj verda. Pri la koloro respondecas kvantojn da limonito, hematito, klorito kaj organaj karbonkombinaĝoj kiel bitumeno kaj karbo.

Sub premo kaj temperaturo ŝanĝita, ofte maldikfolie fendanta argilŝtono nomiĝas *argilardezo*. La fendotavoloj de tiu metamorfa ŝtonaĵo iras paralele al la tavoloj.

## Uzado 
Argilŝtonoj el ŝvelkapablaj argilmineraloj (montmorilonito) estas uzataj en la briko- kaj ceramikaĵfaranta industrio.

## Vidu ankaŭ 
* krevargilo

## Literaturo 
* Johannes Hartlieb:*Regionale Erfassung der Tonsteine des rheinisch-westfälischen Steinkohlengebirges und Versuch ihrer Auswertung als Leithorizonte*. Springer Fachmedien Wiesbaden GmbH, Wiesbaden 1961.

Kategorio:Klasta sedimento
Plastŝaŭmaĵo

**Plastŝaumaĵo**, **ŝaŭmgumo** aŭ **ŝaŭmplasto** estas plasto kun ĉela strukturo kaj malalta denseco. Por krei ŝaumaĵon taŭgas preskaŭ ĉiu plasto. Ŝaŭmplasto estas kunpremebla, do per premo signife plimalgrandigi la volumenon (vidu kunpremiteco).

## Enkonduko 
eta|dekstra|potspongoj kiel ekzemplo por apertĉelaj ŝaŭmaĵo

* Malapertĉela ŝaŭmaĵo: la septoj inter la unuopaj ĉeloj estas komplete fermitaj.
* Apertĉelaj ŝaŭmaĵoj: la septoj ne estas fermitaj, tial la materialo povas enigi fluidaĵon.
* Miksĉelaj ŝaŭmaĵoj enhavas abaŭ specojn de ĉelojn.
* Intergralaj ŝaŭmaĵojn: Ili havas mermitan dikan eksteran tavolon kaj ĉelan internan kernon, la denseco reduktiĝas direkte al la kerno.

*Vidu ankaŭ: retikuligi*

## Ecoj 
Ŝaŭmaĵoj distingiĝas per tre malalta denseco (ĉi tie nomata *volumena pezeco*) kaj malalta varmkondukteco, sed nur malalta firmeco. La antaŭ- kaj postprilaborado eblas facile ĉe malaltaj kostoj por la iloj.

### Firmeco kaj volumena pezo 
* La firmeco estas mezuritaj en valoro de *kunpremdureco*, ekzemple kunpremdureco 50 egalas al 50 g/cm².
* La volumena pezo estas indikita en kg/m³.

La volumena pezo, ekzemple 35&nbsp;kg/m³, kaj la kunpremdureco ofte reciproke interdependas. Peza ŝaŭmaĵo ne nepre devas estis firma ŝaŭmaĵo. Tiu dependas pli de la krudmaterialoj, de la "vetero", (la relativa klimato dum la ŝaŭmado) kaj de la metiaj kapabloj de la ŝaŭmisto.

## Ŝaŭmigaj metodoj 
Laŭ la metodo de la farado oni distingas:

* Fizika ŝaŭmado: la materialo estas ŝaŭmigata per fizikaj metodoj.
* Kemia ŝaŭmado.

### Ŝaŭmeksturzado 
Dum la farado de polipropileno-ŝaŭmo (same ebla por polietileno, polistirolo, PET aŭ kelkaj biopolimeroj) fandita polipropileno estas en ekstrudilo sub granda premo kun pelgaso (ekszemple pentano, CO2) eksigita. Antaŭe oni uzis kiel pelsubstanco ofte FCKW, kies uzo pro ld ozon-problematiko estas grandparte malpermesita.

Dum la eligado el la ajuto ekspandas la plastaĵon je la 20- ĝis 50-oble de la antaŭa volumeno. La estiĝantaj ŝaŭmstrioj povas esti disigitaj de en pecojn de ĉirkaŭ 2 ĝis 8mm grandecoj. Ili poste estas sekigitaj kaj prilaboritaj al ŝaŭmaj formpartoj.

#### Produktado de Stiroporo 
Ekspandigita polistireno (EPS, aŭ *stiroporo* laŭ la nomo donita de la firmo BASF) estas farita per fizika ŝaŭmigado: La pelsubstandhava gramulaĵo (5% pentano) estas unue per varmegigado per akvovaporo al ĉirkaŭ 105°C ĝis al la 40 ĝis 80-obla volumeno antaŭŝaŭmigata kaj poste dum 3 kaj 48 horoj je ĉambra temperaturo provizore stokita, por ke la pentano ĝis resto de ĉirkaŭ 3% povas eliĝi. Poste la materialo denove estas varmegita al ĉirkaŭ 130°C en akvovaporo.

## Ekzemploj 
* Teroplastaj ŝaŭmoj (ekzemple PS-E, PP-E kaj PVC-E)
* Elastomero-ŝaŭmoj (ekzemple PUR-molŝaŭmo, NBR)
* Duroplastaj ŝaŭmoj (ekzemple PUR-durŝaŭmo, PF)

## Vidu ankaŭ 
* Florstikŝaŭmo
* Ĉelkaŭĉuko

## Eksteraj ligiloj 
* Fachverband Schaumkunststoffe und Polyurethane e.V.

Kategorio:Plastprilaborado
Kategorio:Pakaĵa helpmaterialo
Kategorio:Plasto
Kategorio:Ŝaŭmo
Manlibro

eta|Germana manlibro de 1874 por mekaniko, muelilkonstruistoj, inĝenieroj, teknikistoj, komercistoj kaj teknikaj lernejoj.
**Manlibro** estas tipo de referenclibro, aŭ alia kolekto de instrukcioj, kiuj intencas havigi al uzanto tujan referencon. Manlibro estas traktaĵo pri speciala temo. Nuntempe temas plej ofte pri simpla sed ĉienhava traktaĵo, kiu enhavas resuman informon kaj estas sufiĉe malgranda por esti tenita en la mano.

Manlibro estas foje referencata kiel *vademekumo* (el la latina esprimo *vade mecum*, "iru kun mi") aŭ *poŝreferenco* ĉar oni intencas esti facile portata. Alia simila termino (tiu de greka deveno) estas "enkiridion" aŭ "enĥiridion".

Manlibroj povas temi pri ajna fako, kaj estas ĝenerale kompendioj de informo je partikulara kampo aŭ pri partikulara tekniko. Ili estas desegnitaj por esti facile konsultata kaj havigas rapidajn respondojn en difinita areo. Tiele ili distingas ekzemple el enciklopedioj, kiuj ofte havigas pli ampleksan informon aŭ en pli larĝa gamo de areoj.

"Manlibro" estas foje termino aplikita al dokumentoj kiuj estas produktataj ene de organizo kaj kiuj ne estas desegnitaj por publikado — kiaj kompaniaj manlibroj ekzemple. La nomo "manlibro" povas foje esti aplikita al referencverkoj kiuj ne estas poŝgrandaj, sed havigas tujan referencon, kiel ĉe kczoj de kelkaj manlinroj pri inĝenierado kiaj la ''Perry's Chemical Engineers' Handbook*, la *Marks Standard Handbook for Mechanical Engineers*, aŭ la *CRC Handbook of Chemistry and Physics''. Manlibroj estas tre amplekse uzataj en sciencoj kaj en medicino kiel rapidaj referenciloj por variaj tipoj de informoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Vademecum in opus Saxonis et alia opera Danica compendium ex indice verborum - nome mezepoka latinlingva vortaro
* Wikihandbook&nbsp;— ekzemplo de manlibro

Kategorio:Libroj
Instrukcilibro

eta|262x262px
**Instrukcilibro** aŭ *libro de posedanto* (nomata ankaŭ *instrukcia manlibro* aŭ *gvidilo de uzanto* kaj foje plej simple kiel *instrukcioj*) estas instrukcia libro aŭ broŝuro kiu estas havigita kun preskaŭ ĉiuj teknologie avancitaj konsumantaj produktoj kiaj vehikloj, aparatoj, hejma ilaro aŭ komputila aparataro.
Informo enhavata en tiu instrukcilibro tipe inkludas la jenon:
* Instrukcioj pri sekureco; pro juraj postuloj tiuj instrukcioj devas esti etendaj, ofte injludante avertojn kontraŭ operacioj kiuj povus esti danĝeraj aŭ malkonvenaj por la longdaŭro de la produkto.
* Muntinstrukcioj; ĉe produktoj kiuj alvenas en pecoj por pli facila transportado.
* Instalinstrukcioj; ĉe produktoj kiuj bezonas esti instalitaj en hejmo aŭ laborejo.
* Elteninstrukcioj; ĉe aparatoj kiuj bezonas specifan uzmanierojn.
* Ĝeneralaj uzinstrukcioj.
* Instrukcioj pri programado; ĉe produktoj kontrolitaj per mikroprocesoro kiaj magnetoskopoj, programeblaj kalkuliloj, kaj sinteziloj.
* Instrukcioj por kiam la produkto ne funkcios kiel espereble.
* Servejoj; por kiam la produkto postulos reparadon fare de teknikisto rajtigita de fabrikanto.
* Ĝenerala regularo; ekzemple pri sekureco aŭ pri elektromagnetaj interferoj.
* Teknikaj standardaj datumoj.
* Informo pri garantio; foje ĉe separata folio.

Instrukcilibroj por plej simplaj aparatoj estas ofte plurlingvaj por ke la vendota produkto povu estu uzata en diversaj landoj kaj vendata en multaj diferencaj merkatoj. Tro ofte tamen la origina lingvo estas la angla, dum la teksto en aliaj lingvoj estas rezulto de aŭtomataj tradukiloj aŭ ne profesiaj tradukistoj pro kio, ĉefe kiam la kompreno de la instrukcioj postulas teknikan sciaron, la instrukcioj povas iĝi granda problemo pli ol helpilo. Tiele la produktanto evitas la jurajn postulojn, vendas la produkton sed finfine trompas la konsumanton per alia okazo de lingva maldemokratio.

Kategorio:Dokumentoj
Kategorio:Teknologio
Resumo

**Resumo** estas mallongigita prezento de io pli longe dirita aŭ skribita. *Resumi* estas koncize esprimi per malmultaj vortoj la esencon kaj precipon de tio, kio estis dirita aŭ skribita pli detale kaj longe.

En sciencoj **resumo** estas mallongigo de esplora artikolo, tezo, revizio, prelego aŭ ajna pli profunda analizo de partikulara stusobjekto kaj estas ofte uzata por helpi la leganton rapide certigi pri la artikola celo. Por taŭga uzado, resumo ĉiam aperas ĉe la komenco de manuskripto aŭ tajpskripto, funkciante kiel enirilo al la akademia artikolo aŭ dokumento. Ĉirkaŭ la fino de la 20a jarcento etendiĝis tra la tuta mondo la kutimo en akademiaj aŭ esploraj gazetoj meti ĉe la komenco de la artikolo aŭ en komenca enhavsekcio la resumojn de la tekstoj duoble kaj en angla kaj en la koncerna nacilingvo. Foje oni aldonas alian trian lingvon, ĉefe de internacia uzado aŭ kono, kiaj la franca aŭ la germana, depende de la mondoregiono. Malofte okazas tio per Esperanto, sed ja foje, kiel ĉe la gazeto *Estudios* pri liberecana esplorado.

## Referencoj 
## Literaturo 
* 

Kategorio:Scienca esplorado
Kategorio:Gazetoj
Kategorio:Tekstoj
Boren (Germanio)

**Boren** (dane *Borne*) estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Schleswig-Flensburg de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de  la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Süderbrarup, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|maldekstra|300px|la tradicia domo de la vilaĝa kuracisto

Kategorio:Distrikto Schleswig-Flensburg
Kategorio:Urboj de Ŝlesvigo-Holstinio
18839 Whiteley

'*18839 *Whiteley''''' estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la aŭstralia astronomo John Broughton elde la Observatorio de Reedy Creek en Ora Marbordo (, Kvinslando, Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la aŭstralia pentristo Brett Whiteley (1939–1992), plurfoje gajninto de ĉiuj la plej gravaj aŭstraliaj artaj premioj. Kiel tio estas evidenta en liaj memportretoj, la Harpo-simila Whiteley ne estus en maltaŭga loko apud la Fratoj Marx.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de John Broughton
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
18840 Yoshioba

'*18840 *Yoshioba''''' estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japana astronomo Tomimaru Okuni elde la observatorio de Nan'jo (gubernio Jamagata, Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Yoshio Oba*, emeritiĝinta profesoro pri terscienco ĉe la Universitato de Jamagata kaj amatora astronomo, kiu observas kaŝadojn. Li estas prezidento de la Astronomia Societo de Jamagata.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tomimaru Okuni
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Taskolibro

**Taskolibro** aŭ **Laborlibro**, en la usona eduksistemo kaj en aliaj, estas poŝlibra lernolibro eldonita por studentoj. Taskolibro estas kutime plenigita per praktikaj problemoj sur blankaĵoj kie la respondoj estu verkitaj rekte sur la libro. En usonaj altlernejoj, estas ofta ĉe studentoj fari ekzamenon uzante bluajn ekzamenlibrojn.

## Referencoj
## Vidu ankaŭ
* Hejmtasko

Kategorio:Libroj
Kategorio:Lernotaskoj
18841 Hruška

'*18841 *Hruška'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la ĉeĥaj geedzastronomoj Jana Tichá kaj Miloš Tichý elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice en Ĉeĥio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de Luboš Hruška (1927–2007), kiu, sekve al malfacilaj spertoj en sia vivo, transformis sian familian fruktoĝardenon de Plzeň en mirinda ĝardeno de meditado kiel monumento al la viktimoj de la malbono (ĉeĥe: *památník obětem zla'').

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Miloš Tichý
Kategorio:Malkovrita de Jana Tichá
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Hejmlaboro

**Hejmlaboro** aŭ **telelaboro** estas maniero de laboro kaj por dunginto kaj aŭtonome en kiu almenaŭ gravan parton de la labora tempo oni faras en loko diferenca de la oficejo aŭ kutima laborloko pere de la uzado de la novaj teknologioj de la informado kaj la komunikado. Ĉar temas pri relative moderna labormaniero, ankoraŭ oni dubas pri la ĝusta termino. 

La vorto *hejmlaboro* povas estis konfuza apud hejmtasko aŭ aliaj taskoj aŭ laboroj kiujn oni povas fari hejme. Aliaj alternativoj povus esti "teleleboro", "jedistanca laboro", "aliloka laboro", "eksteroficeja laboro" kaj "ne-ĉeesta laboro", kiuj havus la avantaĝon, ke eble oni ne laboras precize en hejmoj, sed en aliaj ejoj for de la kutima laborejo, kiel ĉe hotelo, trajno, ktp. Tiukadre disvastiĝo de "aliloka laboro" foje helpis en la reloĝigo de senhomigitaj ruraj areoj. 

"Jedistanca laboro" estas la laboro farita je distanco uzante la TIK-oj (teknologioj de la informado kaj la komunikado) por produkti varojn, havaĵojn kaj servojn ĉu por dungantoj ĉu aŭtonome kaj vendi produktojn kaj servojn al eksteruloj. La necesaj TIK-oj por tiuj taskoj estas ĉefe komputiloj, Interreto, poŝtelefono, fiksa telefono kaj cidereca kamerao, inter aliaj. Ene de Interreto estas ĉefe la navigado per retejoj kaj la elektronika poŝto. Kaj, depende de la kazo, blogoj, retejoj, programaro de aŭtomata tradukado, tuja mesaĝado (babilejo) kaj telefonado IP (voIP).

La Internacia Organizaĵo de Laboro difinas la hejmlaboron aŭ jedistancan laboron kiel maniero labori farita en loko malproksima de centra oficejo aŭ instalaĵoj de produktado, apartante la laboron disde la persona kontakto kun laborkolegoj kiuj ja estas en tiu oficejo kaj kiel la nova teknologio ebliĝas tiun apartigon faciligante la komunikadon.

La Kronvirusa malsano de 2019 devigis milionojn da laboristoj de la tuta mondo ĉefe dum la jaro 2020 foresti de siaj kutimaj laborlokoj, kaj multaj miloj el ili esploris interkonsente kun siaj dungintoj, aŭ eĉ sendepende por aŭtonomaj laboristoj, la eblojn fari saman aŭ similan laboron el siaj hejmoj. Tiu sistemo, nomita ĉu "dedistanca laboro" ĉu "hejmlaboro", iĝis kutimo, kio malfermis novajn sistemojn labori. Ekzemple kunsidojn oni povas fari lastatempe pere de videokonferenco, retkonferenco, retkunsido, aŭ telekonferenco.

## Vidu ankaŭ
* Hejma laboro
* Videotelefonio

## Referencoj
Kategorio:Laboro
Kategorio:Laboraj rilatoj
Kategorio:Interretaj servoj
Kategorio:Interreta kulturo
18838 Shannon

'*18838 *Shannon'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la ĉeĥaj geastronomoj Lenka Kotková kaj Peter Kušnirák elde la Observatorio de Ondřejov (distrikto Prago-oriento), nemalproksime de Prago.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la usona matematikisto Claude Shannon (1916–2001), patro de la scienco de la informo kaj kunfondinto de la kibernetiko per multenombraj fundamentaj kontribuoj, inklude la epok-faranta artikolo *A Mathematical Theory of Communication'' (1948).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Lenka Kotková
Kategorio:Malkovrita de Peter Kušnirák
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
18845 Cichocki

'*18845 *Cichocki'''* estas malrapide rotacianta asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la slovena astronomo Herman Mikuž elde la Observatorio de Črni Vrh, apud Idrija (Slovenio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Bruno Cichocki'' (1908–2001), konstruinĝeniero kun vigla intereso por la astronomio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
(18842) 1999 RB22

**(18842) 1999 RB22** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Amiata

La monto ***Amiata*** (itale, prononco [Amjata]) estas malaktiva vulkano, nun centro de samnoma montareto, en suda Toskanio, inter Sieno kaj Groseto.

## Geografio 
La nomo devenas eble el la latina '''' = "ĉe fontoj"..

La plej alta pinto atingas .

En Amiata estas la fontoj de pluraj nelongaj riveroj, el kiuj la plej longaj nomiĝas Paglia () kaj Fiora ().

Nur ĉirkaŭ 60mil homoj loĝas en la tuta areo de Amiata; la plej grava urbeto estas Abbadia San Salvatore (preskaŭ 7mil loĝantoj). En la proksima teritorio situas dek unu komunumoj, sep el kiuj estas en la provinco Grosseto (Arcidosso, Castel del Piano, Castell'Azzara, Roccalbegna, Santa Fiora, Seggiano kaj Semproniano) kaj kvar en la provinco Siena (Abbadia San Salvatore, Castiglione d'Orcia, Piancastagnaio kaj Radicofani).

eta|maldekstra|
## Geologio 
Amiata estas malaktiva vulkano, kies grandaj erupcioj okazis antaŭ ĉ. 300mil jaroj; certas ke neniu okazis dum la lasta 12 jarmiloj, kvankam verŝajne vulkana aktiveco ĉesis multe pli frue.

Estas tamen tertremoj kaj aliaj spuroj de malgrava vulkana aktiveco. Tertremo en 1948 atingis forton 5 laŭ la skalo de Richter.

## Historio 
Jam dum prahistorio loĝis homoj en Amiata. La plej antikva arta atesto estas arkpafisto gravurita en kaverno apud Abbadia San Salvatore je 1050 m. Kvankam la dato estas malcerta, ĝi estis verŝajne farita dum la bronzepoko.

Laŭ la antikvaj etruskoj Amiata estis sankta lando, kie loĝis ilia plej grava dio: Tinia (Jupitero por la romianoj).

En 1897 ekaktiviĝis apud Abbadia San Salvatore minejo de cinabro, kiu estis en la tuta mondo la plej grava post la minejo de Almaden en Hispanio por la produktado de hidrargo. La minejo estis fermita ĉirkaŭ en 1975; du muzeoj gardas nun memoron de tiu agado.

eta|maldekstra|
## Monumentoj 
La abatejo de la Sankta Savanto (itale: *Abbazia di San Salvatore*), fondita de la lombardoj en la 8-a jarcento, ankoraŭ montras antikvajn partojn, laŭ la romanika stilo. Same antikva kaj grava estas la abatejo de Sankta Antimo (itale: ''Abbazia di Sant'Antimo'').

En Amiata estas ankaŭ mezepokaj kasteloj (Arcidosso, Piancastagnaio ktp.) kaj pluaj artaj vidindaĵoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Parco Nazionale Museo delle Miniere dell'Amiata ()
* Museo delle Miniere di Mercurio del Monte Amiata ()
* Abbazia San Salvatore ()
* Terre di Siena - Amiata, la montagna madre (, )

Kategorio:Vulkanoj en Italio
Poŝtmarkalbumo

[eta|Paĝo de speciala Poŝtmarkalbumo por [Markofilatelo|markofilatela kolekto de poŝtmarkojn el leteroj senditaj el Prago.]]

[eta|Simpla manverkita albumpaĝo kun [poŝtmarkoj el Nepalo.]]
Albumoj estas la preskaŭ tutmonde uzata rimedo por kolekti poŝtmarkojn, uzita kaj de komencantoj kaj de profesiaj kolektantoj, kaj ofte oni kategoriigas aŭ karakterizigas la grandon de kolekto pro la nombro de ties albumoj. La plej uzata sistemo

Poŝtmarkalbumojn uzas kolektantoj por protekti kaj organizi siajn kolektojn de poŝtmarkoj. Tiaj albumoj estas ofte faritaj uzante removeblajn plastopaĝojn tenitajn ene de ringobindilo aŭ per alia simila sistemo. Lastatempe kiam estas sufiĉe facile kolekti ĉiujn poŝtmarkojn de difinita jaro, la koncernaj poŝtoservoj ofte eldonas poŝtmarkalbumojn kun loko kaj klarigo por ĉiu poŝtmarko kaj jam temas pri papera normala libro kun nemoveblaj paĝoj, do pli libreca albumo.

## Vidu ankaŭ 
* Poŝtmarka katalogo
* Filatelo
* Poŝtmarka kolektado
* Poŝtmarkujo

## Referencoj 
* Richard McP. Cabeen, *Standard Handbook of Stamp Collecting* (Collectors Club, 1979), pp.&nbsp;30–34.

## Eksteraj ligiloj 
* Stamp albums in the Printed Book Collections of the British Libraryde David Beech. 

Kategorio:Filatelo
(18844) 1999 RU27

**(18844) 1999 RU27** estas asteroido de la ekstera asteroida zono malkovrita la  de la kroata astronomo Korado Korlević elde la Observatorio de Višnjan (Kroatio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Korado Korlević
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Nacia Muzeo de Usona Historio

eta|dekstre|250px|Elaera vido de la Nacia Muzeo de Usona Historio.
La **Nacia Muzeo de Usona Historio** () kolektas, konservas kaj montras la heredon de Usono en areoj de socia, politika, kultura, scienca kaj milita historio. Inter la ekspoziciaĵoj estas la origina Usona flago nome *Star-Spangled Banner*. La muzeo estas parto de la Smithsonian Institution kaj situantas ĉe la National Mall ĉe la 14a Strato kaj Constitution Avenue, N.W., Vaŝingtono.

Ĝi enhavas tri etaĝojn kaj arkivojn. Okazas portempaj ekspozicioj.

## Eksteraj ligiloj 
* National Museum of American History
* National Museum of American History Archives Center 
* Smithsonian's Lemelson Center for the Study of Invention and Innovation
* American History Museum to Close for Nearly Two Years (washingtonpost.com)
* Tour/review of the reopened American History Museum following remodeling in 2008 

Kategorio:Vaŝingtono
Kategorio:Naciaj muzeoj en Usono
Himnaro

eta|maldekstre|*Himnaro Jistebnice*, ĉeĥa manverkita himnaro el ĉirkaŭ 1430.
eta|*Praxis pietatis melica* de Johann Crüger, grava germana luterana himnaro el la 17a jarcento.

**Himnaro** aŭ **himnolibro** estas kolekto de himnoj, t.e. religiaj ĉantoj, kutime en la formo de libro. La plej antikvaj manverkitaj himnaroj estas el la Mezepoko en la kunteksto de Eŭropa Kristanismo, kvankam unuopaj himnoj kiaj Te Deum estas multe pli antikvaj. La Protestanta Reformacio en la 16a jarcento, kun la pliiĝanta populareco de presarto, rapide faris himnarojn standarda trajto de la kristana adorado en ĉiuj ĉefaj fakoj de Okcidenta kaj Centra Eŭropo. La unua himnaro de la Reformacio estis *Achtliederbuch*, sekvita de *Erfurt Enchiridion*. Grava himnaro de la 17a jarcento estis *Praxis pietatis melica*.
## Himnaroj en Esperanto
### Eparĥia 
**Eparĥia: muziko por vulgara kantado**. No 3 redaktita de Royle Shore. Antikva kanto ebena por la Sankta Komunio: Kyrie Eleison, Gloria, Credo, Dominus Vosbiscum, Sanctus, Benedictus, Agnus Dei, Pater Noster, Gloria in Exelsis. Eld. Eklezia Esperantista Ligo, Huddersfield.
### Himnaro 
* **Himnaro**, unua kolekto; 8 himnoj: Sanka, Sankta, Sankta!; Dio, laŭ kies vort’ ; Lumo ĉiela; Ĝojiga Lumo; Himno Vespera; Patro-altu' ĉeestu; En Reĝa stat' kunvenas; Veni Creator . Eld. Eklezia Esperantista Ligo, Huddersfield, 6 paĝoj 24 X 15 1/2 cm.

## Eksteraj ligiloj 
* SDA Hymnal
* "SDA HYMNAL ONLINE"
* 
* "ADVENTIST HYMNAL LYRICS"

Kategorio:Kristanismo
Kategorio:Kantoj
Kategorio:Libroj
Zoltán Hegedűs (kemiisto)

**Zoltán Hegedűs** [hegedUŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hegedűs Zoltán** estis hungara kemiisto.

Zoltán Hegedűs http://fizikaiszemle.hu/archivum/fsz9508/kf9508.html  naskiĝis la  en Rumanio en Ocna Sugatag. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Zoltán Hegedűs apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Li akiris kemian diplomon en Teknikuniversitato József en 1949. Post siaj studoj li eklaboris en fabriko de Csepel (distrikto), kie li laboris ĝismorte. Komence li laboris pli precize en laboratorio. En 1958 li estis nomumita laboratoriestro. Inter 1965 kaj 1972 li laboris en eksperimenta-esplora laborejo, poste en metalurgia esplora instituto. Li okupiĝis pri kemiaj aspektoj de la metalurgio.

En 1964 li kandidatiĝis en 1964, doktoriĝis en 1976, pensiuliĝis en 1986.

## Elektitaj manuskriptoj 
* *Fémkohászat története* (Historio de metalurgio)
* *Magyar kohászat története* (Historio de hungara metalurgio)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Samu Pecz

**Samu Pecz** [ŝamu pec], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pecz Samu** estis hungara arkitekto, profesoro. Lia familia nomo aperis foje en formo *Petz*. Lia bopatro estis János Wagner (arkitekto).

Samu Pecz http://artportal.hu/lexikon/klasszikusok/pecz-samu  naskiĝis la  en Pest (urbo). Li mortis la  en Budapeŝto.
eta|maldekstre|Loĝdomo en Budapeŝto laŭ projekto de Samu Pecz

## Biografio 
[eta|Pedagogia altlernejo de [Debrecen laŭ projekto de Samu Pecz]]
eta|Luterana kirko (Budapeŝto-Erzsébetváros) laŭ projekto de Samu Pecz
Samu Pecz frekventis luteranan gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li studis laŭvice en Reĝa Teknikuniversitato József, Teknikuniversitato de Stuttgart, akademio en Vieno, fine li vivis en Ateno por ekvidi la grekan arkitekton. Hejmenveninta li laboris en laborejo de Frigyes Schulek, dum li akiris arkitektan diplomon en la reĝa teknikuniversitato. En la fruaj 1880-aj jaroj li laboris en laborejo de Alajos Hauszmann, krome li instruis en la reĝa teknikuniversitato. Tiutempe li jam projektis signifajn preĝejojn, poste ankaŭ aliajn gravajn konstruaĵojn. En 1887 li estis nomumita eksterordinara profesoro, en la sekva jaro ordinara profesoro, poste eĉ dekano.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A görög kőszerkezetek ismertetése, különös tekintettel a görög dór szentély szerkezetére* (1886)
* *Az ókeresztény templom-építészet fejlődése* (1886)
* *A protestáns templomok építéséről* (1888)

## Elektitaj projektoj 
* Kalvinana preĝejo (Debrecen, strato Kossuth) (1886-1887)
* *Arthistoria Muzeo* 1-a premio (1898) (tamen la muzeo konstruiĝis laŭ alia projekto)
* Kalvinana kirko (Víziváros) (1894-1896)
* *Hungara Reĝa Marista Akademio* (1902-1903) Fiume
* Luterana kirko (Budapeŝto-Erzsébetváros) kun gimnazio (1903-1904)
* *Tutlanda Arĥivo* (1912-1923)

## Elektitaj disĉiploj 
* Béla Rerrich
* Zoltán Tornallyay

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
József Ernyey

**József Ernyey** [jOĵef ernjei], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ernyey József** estis hungara apotekisto, ĵurnalisto, muzeestro, profesoro, historiisto.

József Ernyey http://real.mtak.hu/16088/7/ernyey_jozsef_bibliografia_140924.pdf naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Dvornik (nuntempa vilaĝparto de Nitrica en Slovakio). Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
József Ernyey frekventis gimnaziojn en diversaj urboj de Supra Hungarujo, poste li laboris en apoteko en Kapuvár en 1889. Li faris ekzamenon el farmacio en 1892 en Kolozsvár, poste li estis apotekisto en diversaj urboj. Li lernis 3 semestrojn en Reĝa Universitato de Budapeŝto, 4 semestrojn en la altlernejo pri bestkuracistoj. Post lernado li estis ĵurnalisto, ekde 1895 li kontribuis ĝis 1908 nur en farmaciaj revuoj. Ekde 1903 li laboris ankaŭ en Hungara Nacia Muzeo, li kelkfoje studvojaĝis en Eŭropo. Ekde 1925 li instruis en farmacia lernejo. En 1934 li estis nomumita muzeestro de naturscienca muzeo. Post 3 jaroj li pensiuliĝis, samtempe li ricevis premion. Inter 1936–1939 li instruis en la ĵus menciita universitato.  
 
## Elektitaj publikaĵoj 
* *Elenchus Medicaminum* (1905) - lia unua libro
* *A pozsonyi botanikuskert katalógusa 1651-ből* (1916)
* *A gyógyszerészi múzeumok ügye* (1928)
* *Szerzetesrendjeink gyógyszertárai* (Niaj ordenaj apotekoj), (1932)
* *Bilder aus der Geschichte der niederungarischen Bergstädte* (1938)
* *Egy német gyógyszerész Budán Mátyás és II. Ulászló idején* (1940)

## Memorigiloj 
* prenis la nomon "Ernyey József" la farmacihistoria biblioteko

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio
* (la naskiĝjaro estas erara) hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj apotekistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj muzeestroj
(18846) 1999 RB28

**(18846) 1999 RB28** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice en Ĉeĥio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Kategorio:Malkovrita de Observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
(18848) 1999 RH41

**(18848) 1999 RH41** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Mordanto (kemio)

**Mordanto** estas substanco uzata en tinkturo por fiksado de certaj pigmentoj en teksaĵoj. Kaj la mordanto (se ĝi estas koloida), kaj la koloido produktita de la modrdanto algluiĝas al la fibro, altirante kaj fiksante la koloida mordanta tinkturo. La nesolveblaĵo, kolorigita precipitaĵo kiu formiĝas nomatas *lago*. La kemiaj kombinaĵoj uzataj kiel mordantoj estas aŭ acidaj aŭ bazaj.

Acidaj mordantoj (ekz.: tanata acido) uzatas kun bazaj tinkturoj; bazaj mordantoj (ekz.: aluno, kromia aluno kaj certaj saloj de aluminio, kromio, kupro, fero, kalio kaj stano) uzatas kun acidaj tinkturoj. La teksaĵo sekigota devas unue esti traktata per mordanto kaj poste kun la tinkturo, aŭ la mordanto kaj la tinkturo devas aplikiĝi kunaj. La viveco de certaj tinkturoj, kiuj kutime ne demandas uzon de iu mordanto, povas esti akre pligrandigita kiam ĝi estas aplikita.

## Vidu ankaŭ
* Natura kolorigilo

## Referencoj
Kategorio:Farboj
Kategorio:Presado
Kategorio:Teksaĵindustrio
Toulouse Business School

**Toulouse Business School** estas eŭropa komerca universitato kun terenoj en Parizo, Londono, Barcelono, Kazablanko kaj Tuluzo. Ĝi estis fondita en la jaro 1903.

La Direktora Magistra Diplomo pri Komerca Administrado (Executive MBA) akiris la 100-an randon tutmonde.

La studprogramojn de TBS akreditas la internaciaj organizaĵoj AMBA, EQUIS kaj AACSB. Inter la diplomitoj de la universitato en la komerca kaj politika sferoj estas Nicolas Todt (Ĉefdirektoro ĉe la kompanio ART Grand Prix).

La lernejo estas konata pro ĝia gradoj en aviado (en partnereco kun ''École nationale de l'aviation civile'').

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala Retejo

Kategorio:Lernejoj pri ekonomio kaj regado en Francio
Kategorio:Francaj superaj lernejoj
Kategorio:Inĝenierartaj lernejoj en Francio
Kategorio:Konstruaĵoj en Tuluzo
Kategorio:Supera instruado en Tuluzo
Thyde Monnier

**Thyde MONNIER**, pseŭdonimo: **Mathilde Monnier**, (naskiĝis la  en Marsejlo, mortis la  en Nico) estis franca verkistino kaj feministino.eta|Nico, kiun Monnier preferis al deviga restado en Parizo pro akademiaj honoroj!
## Vivo 
La patro de Mathilde estis komercanto. Ŝi havis ribelan kaj originalecan karakteron kaj nuptis du fojojn. Ŝi pensis ke la dominado de edzoj hejme estingus la edzinojn. El siaj du geedzecoj ŝi tiris konkludojn tute feminismajn proklamante la neceson de liberigo kiu komenciĝu kiel seksa liberigo. Du el iliaj libroj defendis tiun ĉi vidpunkton: ''De l'homme à la femme* kaj *La dernière esclave*.

La jaron 1910 edzinigis ŝin Maurice Pourchier. La paro ekvivis en Allauch, vilaĝo en la departemento Bouches-du-Rhône je 12&nbsp;km disde la centro de Marsejlo, ekde 1915 en Canton Rouge. Tie ili restis ĝis la divorco. La intrigo de la romano *La Rue Courte* okazas en la malnova vilaĝo de Allauch.

Monnier ricevis la unuan premion literaturan en 1906, por esti farinta poeziaĵon je la honoro de Mistral. Ŝi kunlaboris ĉe diversaj revuoj kaj publikigis *Cette vieille romance* en la jaro 1924 kaj *Mon bel été* en la jaro 1926. En 1936 ŝi gajnis la Premion pri libera poemfarado pro la treege malgranda libro *Or moi, bateau perdu*. La saman jaron ŝi skribis la unuan romanon, *La Rue Courte*.

Ŝia plej konata verko(ciklo) estas *Les Desmichels*, el kiuj unu volumo, *Nans le berger*, gajnis la Premion de la Librogildo en 1941. Ĝi estis poste taŭgigita por la televido. Thyde Monnier skribis ankaŭ plurajn eseojn, rememorojn kvarvolumajn (*Moi*)kaj teatraĵojn.

Diversaj premioj aljuĝiĝas al ŝi, antaŭ ĉio la Premio Victor Margueritte kaj la Premio de la Franca Akademio. Invitite sekvi Colette kiel anino de la Akademio Goncourt, ŝi rifuzis kaj restis en Nico.

Ekde 1975 aljuĝas la premion "Grand Prix Thyde Monnier" aŭtune la klubo "Société des gens de lettres".

## Verkaro 
* *Les Desmichels*
** vol I : *Grand Cap*, 1937
** vol II : *Le pain des pauvres*, 1938
** vol III: *Nans le berger*, 1942
** vol IV : *La demoiselle*, 1944
** vol V : *Travaŭ*, 1945
** vol VI : *Le figuier stérile*, 1947
** vol VII : *Les Forces vives*, 1948
* *Fleuve*, Editions du Milieu du Monde, 1942
* *Barrage d'Arvillard*, Editions du Milieu du Monde, 1946
* *Le vin et le sang, *Julliard collection Sequana, 1946
* *Pourriture de l'homme*, Editions du Milieu du Monde, 1949
* *Permission d'être heureŭ*, Gallimard, 1952
* *Largo*, Editions du Milieu du Monde, 1954
* *Les petites destinées*
** vol  I : *La rue courte*, 1937
** vol II : *Annonciata*, 1939
** vol III : *Cœur*, 1951
* *Moi*
** vol I : *Faŭ départ*, 1949
** vol II : *La saison des amours*, 1950
** vol III : *Sur la corde raide*, 1951
** vol IV : *Jetée aŭ bêtes*, 1955
* *Madame Roman*, Arthème Fayard, 1957
* *La ferme des quatre reines*, Plon, 1963
* *J'ai joué le jeu*, Julliard, 1963
* *Filles du feu*
** vol I  : *Elle sème le vent*, 1967
** vol II : *Elle récolte la tempête'', 1967

## Fonto
## Eksteraj ligiloj 
Longega biografio sur la paĝoj de Colette Comba

Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Francaj feministoj
Kategorio:Virinoj
Cinabro

[eta|dekstre|400px|Cinabro (ruĝa) sur [dolomito (blanka), Hunano, Ĉinio.]]
**Cinabro**, verŝajne el la greka  (*kinnabari*), estas la kutima formo de hidrarga(II) sulfido (HgS), brilskarlata ĝis brikruĝa, kiu estas la plej ofta erco por elementa hidrargo kaj estis la historia fonto de la brilega ruĝa kolorigaĵo nomata "vermiljono".

Cinabro ĝenerale troviĝas kiel vejno-pleniganta mineralo asociata kun freŝa vulkana aktiveco kaj malacidaj varmaj fontoj. La mineralo similas kvarcon pri simetrio kaj duobla refrakto. Koloro kaj ecoj devenas de ĝia kristala strukturo (romboedra) apartenanta al la sesangula kristala sistemo.

Cinabro estas uzita pro sia koloro ekde antikveco en la Proksima Oriento (ankaŭ kiel kosmetikaĵo), en la Nova Mondo ekde la Olmeka kulturo kaj en Ĉinio tiel frue kiel la Dinastio Song, kie ĝi estis uzata por kolorigi lakaĵojn.

Singardo dum la uzo de cinabro necesas pro la veneneco de hidrargo, kiu estis ekkonita jam en la antikva Romio.

## Etimologio 
La nomo venas de  (*kinnàbari*), greka vorto verŝajne aplikita de Teofrasto al pluraj malsamaj substancoj.

Aliaj fontoj asertas ke la vorto devenas el la persa:  *shangarf* (arabigita kiel  *zinĝifrah*), vorto de necerta deveno (ankaŭ kompari, Sanskrit सुगर *sugara*).

## Ecoj kaj strukturo 
### Ecoj 
maldekstra|eta|160x160px|Cinabra kristalo
Cinabro troviĝas ĝenerale en grajna aŭ tersimila formo, kvankam ĝi foje okazas en kristaloj kun ne-metala diamanta brilo.&nbsp;

La kristaloj montras duoblan refrakton kaj havas mezgrandan refraktan indicon 3.08. La dureco de cinabro estas inter 2 kaj 2.5 laŭ la skalo de Mohs kaj ĝia denso estas 8.1.

### Strukturo 
maldekstra|eta|300x300px|Kristala strukturo de cinabro: flava = sulfuro, griza = hidrargo, verda = ĉelo
Strukture, cinabro apartenas al la trigona kristalsistemo, Kristalaj ĝemeloj okazas kiel simplaj kontaktaj ĝemeloj.

Estas notinde ke hidrarga(II) sulfide, HgS, povas havi du malsamajn strukturojn; nur unu estas la cinabro, priskribita supre. La alia formo estas nigra kaj la atomoj troviĝas laŭ la kuba kristalsistemo. Dum la Roma Imperio ĝi estis uzata kaj kiel kolorigaĵo kaj por ĝia hidrarga enhavo.

Por produkti likvan hidrargon, dispremita cinabro estas rostita en turniĝantaj fornoj. Pura hidrargo apartiĝas de sulfuro kaj facile forvaporiĝas. Densiganta turo kolektas la likvan metalon.

## Veneneco 
La veneneco de hidrargo estis konata jam en antikva Romio. Minado en la hispanaj cinabraj minoj de Almadén, 225&nbsp;km sudokcidente de Madrido, estis taksata preskaŭ mortopuno por la ministoj, kiuj estis sklavoj aŭ krimuloj.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* The Mineral Cinnabar ()
* Parque Minero de Almadén (, )
* Museo delle Miniere di Mercurio del Monte Amiata (, )
* Mestni Muzej Idrija  (, , , )

Kategorio:Mineraloj
Gutenberga Galaksio

**Gutenberga Galaksio** estus la esperanta traduko kaj de librotitolo kaj de koncepto.

*The Gutenberg Galaxy: The Making of Typographic Man* estas libro de Marshall McLuhan de 1962, en kiu li analizas la efikojn de amaskomunikiloj, ĉefe de presaĵoj, sur la eŭropa kulturo kaj la homa konsciaro. Ĝi popularigis la terminojn *tutmonda vilaĝo*, kiu referencas al la ideo ke amaskomunikilo permesas al vilaĝeca mensostato aplikiĝi al la tuta mondo; kaj *Gutenberg Galaxy* (Gutenberga Galaksio), kiujn oni povas konsideri nuntempe kiel referenco al la akumulita korpo de registritaj verkoj de homa arto kaj sciaro, ĉefe ĉe libroj.

McLuhan studas la aperon de tio kion li nomas Gutenberga Homo, nome subjekto produktita de la ŝanĝo de konscio okazigita de la alveno de la presita libro. Pri sia aksiomo, "la komunikilo estas la mesaĝo," McLuhan asertas, ke teknologioj ne estas simple inventoj kiujn personoj uzas sed estas la rimedoj per kiuj personoj estas re-inventataj. La invento de presarto estis la decidiga momento en la ŝanĝo el kulturo en kiu ĉiuj sentoj partoprenas el komuna interagado al tiraneco de ĉio vida. Li ankaŭ asertas, ke la disvolvigo de la presarto kondukis al la kreado de naciismo, dualismo, dominado fare de raciismo, aŭtomatigo de la scienca esplorado, uniformigo kaj standardigo de kulturo kaj aliigo de individuoj.

## Notoj 
## Bibliografio 
* McLuhan, Marshall (1962). The Gutenberg Galaxy : the making of typographic man. Toronto, Canada: University of Toronto Press. p. 293. ISBN 978-0-8020-6041-9.
* McLuhan, Marshall; Quentin Fiore and Jerome Agel (1967). The medium is the massage, an inventory of effects. New York: Ginko Press. ISBN 978-1-58423-070-0.
* Joyce, James (Tria Eldono 1964, (1939)). Finnegans Wake. London: Faber and Faber. ISBN 978-0-571-21735-9.

## Eksteraj ligiloj 
* University of Toronto, Marshall McLuhan Program in Culture and Technology {2008-08-07}
* Isabel Morisse kaj Uwe Lehman, Marshall McLuhan Project  {2008-08-07}
* Isabel Morisse kaj Uwe Lehman, Marshall McLuhan Project, Philosophy, the Gutenberg Galaxy, 4 epochs of history  {2008-08-07}
* About the Library of Congress {2008-08-07}
* John Sutherland, "Feel Free to browse", The Guardian, 12an de Aŭgusto, 2006 {2008-08-08}

Kategorio:Amaskomunikiloj
Kategorio:Teknologio
Kategorio:Presarto
Kategorio:Libroj
Kategorio:Johannes Gutenberg
Nacia Biblioteko de Nederlando

eta|276x276ra|Logoo koninklijke bibliotheek
La **Nacia Biblioteko de Nederlando** (; *Reĝa Biblioteko*) estas en Hago kaj estis fondita en 1798. La celo de la Nacia Biblioteko de Nederlando, kiel prezentita en la retejo de la biblioteko, estas havigi "aliron al sciaro kaj kulturo de la pasinto kaj nuntempo per havigo de altkvalita servaro por esplorado, studo, kaj kultura sperto".

La biblioteko estis bazita sur la kolekto de libroj de Vilhelmo la 5-a de Oranĝo, kiun li forlasis dum sia eliro el la Nederlanda respubliko. Albert Jan Verbeek, politikisto dum la frua Batava Respubliko, proponis ke oni fondus bibliotekon per tiu kolekto. Poste dum la periodo de la Reĝlando Holando, la reĝo Louis Bonaparte donis al la nacia biblioteko sian nomon de Reĝa Biblioteko en 1806. Post 1811 multaj libroj kaj imaĝoj de la biblioteko estis forprenitaj de la Nacia Biblioteko de Francio laŭ ordone de Napoleono Bonaparte. Ĝi estis konata kiel Nacia Biblioteko de Nederlando ekde 1982, kiam ĝi malfermis novajn sidejojn. La institucio sendependiĝis el la ŝtato en 1996, kvankam ĝi estas financata de la Departemento de Eduko, Kulturo kaj Scienco.

En 2004, la Nacia Biblioteko de Nederlando enhavis  aĵojn, same al 67 kilometroj de librobretoj. La plej multaj aĵoj ( libroj aŭ ) en la kolekto estas libroj. Estas ankaŭ pecoj de "griza literaturo", kies aŭtoro, eldonejo, aŭ dato ne estis evidenta sed la dokumento havas kulturan aŭ intelektan signifon.

La Internacia Federacio de Bibliotekaj Asocioj kaj Institucioj (IFBAI) havas sidejon ĉe la Nacia Biblioteko de Nederlando en Hago.

## Vidu ankaŭ
* Diĝita Biblioteko por la Nederlanda Literaturo
* Instituto pri arta historio de Nederlando

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

nederlando
Kategorio:Kulturo de Nederlando
Kategorio:Hago
Privata biblioteko

eta|Privata biblioteko de Charles Edward Brock.
[eta|Parto de la biblioteko de la pola [Filozofio|filozofo kaj liberpensulo Andrzej Nowicki en Varsovio kun sekcioj nomitaj en la ĉina - foti Ivonna Nowicka]]

**Privata biblioteko** estas biblioteko sub la zorgo de privata posedanto, kompare al tiu de publika institucio, kaj kutime establita nur por ties uzado fare de malgranda nombro de personoj, aŭ eĉ de unusola persono. Kiel ĉe publikaj bibliotekoj, kelkaj personoj uzas ekslibrisojn - ĉu markoj, algluaĵoj aŭ gravuraĵoj - por montri al posedon de la aĵoj apartenantaj al la biblioteko. Kelkaj personoj vendas siajn privatajn bibliotekojn al establitaj institucioj kiaj la Kongresa Biblioteko, aŭ, plej ofte, heredigas ilin post sia morto, pere de testamento.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Geddes-Brown, Leslie. *Books Do Furnish a Room*. London: Merrell, 2009. ISBN 1-85894491-0
* Hayes, Kevin J. and Wolf, Edwin. *The Library of Benjamin Franklin*. Philadelphia : American Philosophical Society/Library Co. of Philadelphia, 2006. ISBN 0871692570
* Houston, George W. *Inside Roman Libraries: Book Collections and their Management in Antiquity*. Chapel Hill : The University of North Carolina Press, 2014, ISBN 1469617803

Kategorio:Bibliotekoj
Vorthorloĝo

[eta|Teksto de vorthorloĝo en [Komikso|komiksa parola veziko]]
**Vorthorloĝo** estas horloĝo kiu montras la aktualan tempon en vortoj. Ekzemple: "Estas kvin minutoj post la tria." Tiuj horloĝoj povas esti faritaj per aparataro kaj programaro.

Plejofte ĝi nur montras la tempon ĉiu kvin-minute kvankam ankaŭ ekzistas minutaj sistemoj. 

Ankaŭ eblas ke la vortoj estas prononcataj.

## Eksteraj ligiloj
* Ekzemplo de anglalingva vorthorloĝo
* Ekzemplo de germanlingva vorthorloĝo
* Ekzemplo de nederlandlingva vorthorloĝo

Kategorio:Horloĝoj
Librolando

**Librolando** aŭ en angla *Bookland* estas la fikcia humura nomo por la prefikso de la Unika Landokodo (GS1) starigita en la 1980-aj jaroj por la identigiloj de la Eŭropa Varnumero (EAN) de publikigitaj libroj, sen konsidero al lando origina. Tiele, la EAN nomospaco povas katalogi librojn pere de la ISBN pli ol pluteni ripetan paralelan numersistemon. Alivorte, Librolando estas fikcia lando kiu ekzistas nur ĉe EAN por la celo negeografie katalogi librojn for de la alimaniere geografie ŝlosiligita EAN kodigsistemo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Are you ready for ISBN-13?
* Informational website which converts ISBN-10 to ISBN-13
* US agency to obtain ISBN numbers
* The EAN System 

Kategorio:Kodoj
Kategorio:Libroj
(18866) 1999 RA208

**(18866) 1999 RA208** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Laborciklo

eta|La laborciklo D estas difinita kiel la rilato inter la daŭro de la pulso (\Tau) kaj la periodo (P) de ortangula ondformo
eta|Spektro en rilato je la laborciklo

La **laborciklo** estas la procento de unu periodo en kiu la signalo estas aktiva. Periodo estas la tempo necesa por kompletigi ciklon por signaloj de la statoj ŝaltita kaj malŝaltita. Kiel formulo ĝi povas esti esprimita kiel:

:D = \frac{T}{P} \times 100\%

### Biologiaj sistemoj 
La koncepto de laborcikloj estas ankaŭ uzata por priskribi la agadon de neŭronoj kaj muskolĉeloj. Ekzemple en neŭraj retoj, la laborciklo specife aludas la proporcion de cikloperiodo, en kiu neŭrono restas aktiva.

## Referencoj 
Kategorio:Mekanika inĝenierado