Akcipitredoj

**Akcipitredoj** estas familio de la birda klaso de vertebruloj, kiu havas 8 subfamiliojn kaj diversajn genrojn kaj speciojn. La familio de Akcipitredoj estas – kune kun falkoj – unu el la du grandaj familioj el la ordo Falkoformaj – tagaj rabobirdoj – kaj la plej multnombra -laŭ specioj- el la du. Ĝi enhavas grupojn kiel agloj, milvoj, vulturoj, akcipitroj, cirkuoj, buteoj, ktp.

Laŭ la lastaj studoj pri molekula biologio kaj genetiko la taksonomio de Akcipitredoj estas iom konfuza kaj multaj specioj ŝanĝiĝas el unu loko al alia. Jam oni ne diskutas, ke fiŝaglo estas aparta familio kaj simile okazis al amerikaj vulturoj aŭ povas okazi al malnovmondaj vulturoj.

Krome la nomigo ne ripetas saman klasadon en diversaj lingvoj kaj tiele koncepto aglo (kio angla eagle, franca aigle, hispana águila, portugala águia, pola orzel, ĉeĥa orel, ktp., kaj definitive latina kaj scienca aquila) ne ĉiam samas precize kaj en multaj lingvoj povas ĝui pli ampleksan signifon, kio povas okazi ankaŭ en Esperanto. Simile okazas kun vulturoj, pri kiuj multaj kredas, ke temas pri angla vulture -*Gyps fulvus*-, kiu vere esperante estas ansergrifo aŭ gipo, ĉiukaze ene de ampleksa grupo de vulturoj.

## Ĝenerala priskribo 
Temas pri birdoj kaj grandaj kaj malgrandaj (de 20 cm ĝis 150) kies beko estas hoka kaj havas ĉebaze ciraĵon. La kruroj estas fortaj kaj enhavantaj ŝtalajn krifojn. La flugiloj estas ofte larĝaj. Ili ĝuas grandegan vidkapablon.

Ili loĝas la tutan mondon escepte Antarkton. Preskaŭ ĉiu mondoregiono vidas multajn speciojn; ili loĝas ĉiujn mediojn: sekaj aŭ malsekaj, arbaroj aŭ herbejoj, montaroj aŭ urbaj zonoj.

## Genroj 
[250ra|eta|dekstra|Nigraflugila milvo en [Barato.]]
* **Subfamilio Elanienoj** - elaniedaj milvoj (8 specioj)
** Genro *Elanus*
** Genro *Chelictinia*
** Genro *Gampsonyx*
** Genro *Elanoides*
* **Subfamilio Pernenoj aŭ Pernisenoj** - (ĉ. 14 specioj)
** Genro *Aviceda* aŭ Kukolagloj
** Genro *Henicopernis*
** Genro *Pernis* aŭ vespobuteoj
** Genro *Leptodon*
** Genro *Chondrohierax*
** Genro *Machaerhamphus* aŭ Vespertaglo (dubinde situa)
* **Subfamilio Egipienoj** - Malnovmondaj vulturoj
** Genro *Sarcogyps* aŭ Ruĝkapa vulturo
** Genro *Aegypius* aŭ Monaĥvulturo
** Genro *Torgos* aŭ Orelvulturo
** Genro *Trigonoceps* aŭ Blankakapa vulturo
** Genro *Gyps*, gipoj aŭ vulturoj
** Genro *Necrosyrtes* aŭ Monaĥgipo
* **Subfamilio Gipaetenoj**

[eta|dekstra|250ra|Plenkreskulo de [Kadavrogrifo de la nomiga subspecio en freŝa plumaro]]
** Genro *Neophron* aŭ Kadavrogrifo
** Genro *Gypohierax* aŭ Palmogipo
** Genro *Gypaetus* aŭ Ŝafgrifo
** Genro *Eutriorchis*
* **Subfamilio Buteenoj** - buteonenaj akcipitroj, veraj agloj kaj maragloj (ĉ. 100 vivantaj specioj, probable poli- aŭ parafiletika)
** Genro *Geranoaetus* aŭ Nigrabrusta buteaglo
** Genro *Buteo* (probable parafiletika, povus inkludi *Leucopternis* parte kaj *Parabuteo*)
** Genro *Parabuteo* aŭ Ruĝecŝultra buteo
** Genro *Buteogallus* aŭ Buteogaloj (probable parafiletika, povus inkludi *Leucopternis* parte)
** Genro *Busarellus* aŭ Nigrakola busarelo
** Genro *Leucopternis* (probable parafiletika)
** Genro *Kaupifalco* aŭ Unustria buteo
** Genro *Butastur*
** Genro *Harpyhaliaetus* aŭ Solagloj
** Genro *Geranospiza*
* **Subfamilio Akvilenoj**

[eta|dekstra|250ra|[Kresta akcipitraglo, *Nisaetus cirrhatus*.]]
** Genro *Spizaetus*
** Genro *Nisaetus*
** Genro *Lophaetus* aŭ Longkresta aglo (eble juna sinonimo de *Ictinaetus*)
** Genro *Stephanoaetus* aŭ Kronaglo
** Genro *Polemaetus* aŭ Militaglo
** Genro *Hieraaetus*
** Genro *Aquila* (parafiletika) aŭ veraj agloj
** Genro *Ictinaetus* aŭ Nigra aglo
* **Subfamilio Cirkuenoj** - cirkuoj (ĉ. 16 vivantaj specioj)
** Genro *Circus*
* **Subfamilio Poliboroidenoj** - cirkuaj akcipitroj aŭ poliboroidoj
** Genro *Polyboroides*
* **Subfamilio Milvenoj** - milvenaj milvoj (ĉ. 14 specioj)
** Genro *Harpagus*
** Genro *Ictinia*
** Genro *Rostrhamus*
** Genro *Helicolestes* - iam inkludata en *Rostrhamus*
** Genro *Haliastur*
** Genro *Milvus*
** Genro *Lophoictinia*
** Genro *Hamirostra*
* **Subfamilio Akcipitrenoj** - akcipitroj kaj parencoj (ĉ. 55 vivantaj specioj)
[eta|dekstra|[Aŭstralia akcipitro (*A. fasciatus*), Kurwongbah (Kvinslando)]]
** Genro *Accipiter*
** Genro *Urotriorchis*
** Genro *Erythrotriorchis*
** Genro *Megatriorchis*
* **Subfamilio Cirkaetenoj** - serpentagloj (ĉ. 12o da specioj)
** Genro *Terathopius*
** Genro *Circaetus*
** Genro *Spilornis*
** Genro *Pithecophaga*
* **Subfamilio Haliaeetenoj**
** Genro *Haliaeetus* aŭ maragloj
** Genro *Ichthyophaga* aŭ iĥtiofagoj
* **Subfamilio Harpienoj**
** Genro *Morphnus*
** Genro *Harpia*
** Genro *Harpyopsis*

* **Subfamilio Melieraksenoj**
** Genro *Melierax* aŭ Melieraksoj (*Micronisus*)

## Genroj kaj specioj laŭ subfamilioj 
### Subfamilio Elanienoj *Elaninae* 
[250ra|eta|dekstra|Nigraflugila milvo, ŝvebante, en [Hajderabado, Barato. ]]
* Genro *Elanus* aŭ Elanio
** Nigraflugila milvo *Elanus caeruleus*
** Nigraŝultra milvo *Elanus axillaris*
** Blanka milvo *Elanus leucurus*
** Leterflugila milvo, *Elanus scriptus*
* Genro *Chelictinia*
** Tondilvosta milvo, *Chelictinia riocourii*
* Genro *Machaerhamphus*
** Vespertaglo, *Machaerhamphus alcinus*
* Genro *Gampsonyx*
** Perlomilvo, *Gampsonyx swainsonii*
* Genro *Elanoides*
** Hirundovosta milvo, *Elanoides forficatus*

### Subfamilio Pernenoj *Perninae* 
* '*Subfamilio Pernenoj (*Perninae*)*'
[dekstra|eta|300ra|Vidaĵo de subaj partoj de [Vespobuteo dumfluge]]
*** Afrika kukolaglo, *Aviceda cuculoides*
*** Madagaskara kukolaglo, *Aviceda madagascariensis*
*** Jerdona kukolaglo, *Aviceda jerdoni*
*** Kresta kukolaglo, *Aviceda subcristata*
*** Nigra kukolaglo, *Aviceda leuphotes*
** '*Genro *Henicopernis'''*
*** Longvosta vespobuteo, *Henicopernis longicauda*
*** Nigra vespobuteo, *Henicopernis infuscatus*
** *'Genro *Pernis*'*
*** Vespobuteo, *Pernis apivorus*
*** Orienta vespobuteo, *Pernis ptilorhynchus*
*** Stria vespobuteo, *Pernis celebensis*
** *'Genro *Leptodon*'*
*** Grizkapa milvo, *Leptodon cayanensis*
*** Blankakola milvo, *Leptodon forbesi*
** *'Genro *Chondrohierax*'*
*** Hokobeka milvo, *Chondrohierax uncinatus*
**** Kuba milvo, *Chondrohierax wilsonii* (disputata)

### Subfamilio Milvenoj *Milvinae* 
[eta|dekstra|Maskla plenkreskulo de [Helikomilvo, *Rostrhamus sociabilis*, en Sao Paulo, Brazilo.]]
** Genro *Harpagus*
*** Dudenta milvo, *Harpagus bidentatus*
*** Ruĝecfemura milvo, *Harpagus diodon*
** Genro *Ictinia*
*** Misisipia milvo, *Ictinia mississippiensis*
*** Plumbomilvo, *Ictinia plumbea*
** Genro *Rostrhamus*
*** Helikomilvo, *Rostrhamus sociabilis*
** Genro *Helicolestes*
*** Longbeka milvo, *Helicolestes hamatus* - iam en *Rostrhamus*
** Genro *Haliastur*
*** Fajfomilvo, *Haliastur sphenurus*
*** Hinda milvo, *Haliastur indus*
** Genro *Milvus* aŭ veraj milvoj
*** Ruĝa milvo aŭ Rufa milvo, *Milvus milvus*
**** Kaboverda milvo, *Milvus (milvus) fasciicauda* - formortinta (2000)
*** Nigra milvo, *Milvus migrans*
*** Nigrorela milvo, *Milvus (migrans) lineatus*
*** Flavbeka milvo, *Milvus (migrans) aegyptius*
** Genro *Lophoictinia*
*** Kvadratvosta milvo, *Lophoictinia isura*
** Genro *Hamirostra*
*** Nigrabrusta milvo, *Hamirostra melanosternon*

### Subfamilio Akcipitrenoj *Accipitrinae* 
[eta|dekstra|250ra|Juna masklo de [Nizo (kaptata por ringado).]]
Tipa genro de akcipitroj *Accipiter*:
* Akcipitro *Accipiter gentilis*
* Nizo *Accipiter nisus*
* Grizventra akcipitro, *Accipiter poliogaster*
* Kresta akcipitro, *Accipiter trivirgatus*
* Grizkapa akcipitro, *Accipiter griseiceps*
* Ruĝbrusta akcipitro, *Accipiter toussenelii*
* Afrika akcipitro, *Accipiter tachiro*
* Ĉina akcipitro, *Accipiter soloensis*
* Francesa akcipitro, *Accipiter francesiae*
** Anjuana akcipitro, *Accipiter francesiae pusillus*
* Punktovosta akcipitro, *Accipiter trinotatus*
* Helgriza akcipitro, *Accipiter novaehollandiae*
* Aŭstralia akcipitro, *Accipiter fasciatus*
** Kristnaskinsula akcipitro, *Accipiter (fasciatus) natalis*
* Nigradorsa akcipitro, *Accipiter melanochlamys*
* Blankagorĝa akcipitro, *Accipiter albogularis*
* Fiĝia akcipitro, *Accipiter rufitorques*
* Novkaledonia akcipitro, *Accipiter haplochrous*
* Moluka akcipitro, *Accipiter henicogrammus*
* Helgrizkapa akcipitro, *Accipiter poliocephalus*
[eta|[Ŝikro (*A. badius*) kun lacerto (*Calotes*) en Hajderabado]]
[eta|dekstra|[Aŭstralia akcipitro (*A. fasciatus*), Kurwongbah (Kvinslando)]]
* Novbritia akcipitro, *Accipiter princeps*
* Blankanigra akcipitro, *Accipiter melanoleucus*
* Hensta akcipitro, *Accipiter henstii*
* Mejera akcipitro, *Accipiter meyerianus*
* Brunflanka akcipitro, *Accipiter castanilius*
* Nikobara akcipitro, *Accipiter butleri*
* Mallongkrura akcipitro, *Accipiter brevipes*
* Ardezdorsa akcipitro, *Accipiter luteoschistaceus*
* Imita akcipitro, *Accipiter imitator*
* Ruĝecfemura akcipitro, *Accipiter erythropus*
* Malgranda akcipitro, *Accipiter minullus*
* Japana akcipitro, *Accipiter gularis*
* Nana akcipitro, *Accipiter nanus*
* Ruĝeckola akcipitro, *Accipiter erythrauchen*
* Brunkola akcipitro, *Accipiter cirrocephalus*
* Longfingra akcipitro, *Accipiter brachyurus*
* Rozbrusta akcipitro, *Accipiter rhodogaster*
* Madagaskara akcipitro, *Accipiter madagascariensis*
* Ovampa akcipitro, *Accipiter ovampensis*
* Ruĝecbrusta akcipitro, *Accipiter rufiventris*
* Ŝikro, *Accipiter badius*
* Superokula akcipitro, *Accipiter superciliosus* – povus aparteni al *Hieraspiza*
* Kolumakcipitro, *Accipiter collaris* – povus aparteni al *Hieraspiza*
* Striakcipitro, *Accipiter striatus*
* Blankabrusta akcipitro, *Accipiter chionogaster*
* Senmarka akcipitro, *Accipiter ventralis*
* Brunfemura akcipitro, *Accipiter erythronemius*
* Kupera akcipitro, *Accipiter cooperii*
* Gundlaĉa akcipitro aŭ Kuba akcipitro, *Accipiter gundlachi*
* Dukolora akcipitro, *Accipiter bicolor*
** Ĉilia akcipitro, *Accipiter (bicolor) chilensis*
* Besro aŭ Hindia akcipitreto, *Accipiter virgatus*

Aliaj genroj:
[eta|dekstra|[Gabara melierakso, plenkreskulo de *M. g. aequatorius*]]
* *Melierax*
** Gabara melierakso, *M. gabar*
** Malhela melierakso, *M. metabates*
** Orientafrika melierakso, *M. poliopterus*
** Hela melierakso, *M. canorus*
* *Urotriorchis*
** Longvosta akcipitro, *U. macrourus*
* *Erythrotriorchis*
** Ruĝa akcipitro, *E. radiatus*
** Burgera akcipitro, *E. buergersi*
* *Megatriorchis*
*** Doria akcipitro, *M. doriae*

### Subfamilio Buteenoj *Buteoninae* 
[eta|dekstra|250ra|[Plumbobuteo.]]

[eta|dekstra|250ra|Kapo de ina [Harpiaglo.]]
* Genro *Geranoaetus* - Nigrabrusta buteaglo

* Genro *Buteo* - veraj buteoj (de Nordameriko aŭ Eŭropo): preskaŭ 30 specioj (probable parafiletikaj, povus inkludi *Leucopternis* parte kaj *Parabuteo*)

* Genro *Parabuteo* - Ruĝecŝultra buteo

* Genro *Buteogallus* - krabagloj aŭ buteogaloj: 5 specioj (probable parafiletikaj, povus inkludi *Leucopternis* parte kaj *Harpyhaliaetus*)

* Genro *Busarellus* - Nigrakola busarelo

* Genro *Leucopternis* - grizaj buteoj (probable parafiletikaj)
** Blankabrova buteo (*Leucopternis kuhli*)
** Blankakola buteo (*Leucopternis lacernulatus*)
** Nigrokula buteo (*Leucopternis melanops*)
** Grizdorsa buteo (*Leucopternis occidentalis*)
** Plumbobuteo (*Leucopternis plumbeus*)
** Malheldorsa buteo (*Leucopternis polionotus*)
** Stributeo (*Leucopternis princeps*)
** Ardezbuteo (*Leucopternis schistaceus*)
** Duonplumba buteo (*Leucopternis semiplumbeus*)
** Blanka buteo (*Leucopternis albicollis*)

* Genro *Kaupifalco* - Unustria buteo

* Genro *Butastur*
** Akrida buteo, *Butastur rufipennis*
** Blankokula buteo, *Butastur teesa*
** Ruĝecflugila buteo, *Butastur liventer*
** Grizvanga buteo, *Butastur indicus*

* Genro *Harpyhaliaetus* - solagloj
** Krona solaglo, *Harpyhaliaetus coronatus*
** Monta solaglo, *Harpyhaliaetus solitarius*

* Genro *Morphnus* - Krestaglo

* Genro *Harpia* - Amerika harpio

* Genro *Pithecophaga* - Filipina aglo

* Genro *Harpyopsis* - Papua harpio

* Genro *Oroaetus*
** Nigrabruna spizaeto, *Oroaetus isidori*

* Genro *Spizastur*
** Nigrablanka spizaeto, *Spizastur melanoleucus*

* Genro *Spizaetus* krestaj spizaetoj: ĉirkaŭ 4 specioj

* Genro *Nisaetus* - ĉirkaŭ 9 specioj

* Genro *Lophaetus* - Longkresta aglo (eble juna sinonimo de *Ictinaetus*)

* Genro *Stephanoaetus* - Kronaglo

* Genro *Polemaetus* - Militaglo

* Genro *"Hieraaetus"* - akcipitragloj: 3 specioj; Genronomo nedisponebla aŭ apartenas al *Aquila*

* Genro *Lophotriorchis* - Ruĝecventra aglo

* Genro *Aquila* - veraj agloj: ĉirkaŭ 12 specioj; parafiletika

* Genro *Ictinaetus* - Nigra aglo

* Genro *Haliaeetus* - maragloj kaj brunaj fiŝagloj: 8 specioj

* Genro *Ichthyophaga* - grizaj fiŝagloj: 2 specioj

* Genro *Harpagornis* - povus aparteni al *Aquila*
** Aglo de Haast, *Harpagornis moorei* (formortinta)

### Subfamilio Egipienoj 
250ra|eta|dekstra|Monaĥvulturo
* **Genro Aegypius**
** Monaĥvulturo aŭ Nigra vulturo, *Aegypius monachus*
* **Genro Gypaetus**
** Gipaeto aŭ Ŝafgrifo, *Gypaetus barbatus*
* **Genro Gypohierax**
** Olepalma vulturo, *Gypohierax angolensis*
* **Genro Gyps**
** Ansergrifo aŭ gipo,*Gyps fulvus*
** Bengala grifo aŭ Bengala vulturo, *Gyps bengalensis*
** Rupelgrifo, *Gyps rueppelli*
** Longbeka grifo, *Gyps indicus*
** Himalaja grifo, *Gyps himalayensis*
** Blankdorsa vulturo, *Gyps africanus*
** Kaba vulturo, *Gyps coprotheres*
* **Genro Necrosyrtes**
** Kapuĉa vulturo, *Necrosyrtes monachus*
* **Genro Neophron**
** Kadavrogrifo aŭ Perknoptero, *Neophron percnopterus*
* **Genro Sarcogyps**
** Ruĝkapa vulturo, *Sarcogyps calvus*
* **Genro Torgos**
** Orelvulturo, *Torgos tracheliotus*
* **Genro Trigonoceps**
** Blankkapa vulturo, *Trigonoceps occipitalis*

### Subfamilio Cirkuenoj *Circinae* 
eta|dekstra|280ra|Stepcirkuo
* Genro: Cirkuo, *Circus*, 13 specioj
** Griza cirkuo, *Circus pygargus*
** Blua cirkuo, *Circus cyaneus*
** Marĉa cirkuo aŭ Okcidenta marĉa cirkuo, *Circus aeruginosus*
** Orienta marĉa cirkuo, *Circus spilonotus*
*** Papua cirkuo, *Circus spilonotus spilothorax*
** Ranomanĝa cirkuo, *Circus ranivorus*
** Aŭstralazia marĉa cirkuo, *Circus approximans*
** Madagaskara cirkuo, *Circus macrosceles* (iam en *C. maillardi*)
** Reunia cirkuo, *Circus maillardi*
** Longflugila cirkuo, *Circus buffoni*
** Punktocirkuo, *Circus assimilis*
** Nigra cirkuo, *Circus maurus*
** Cindrocirkuo, *Circus cinereus*
** Stepcirkuo, *Circus macrourus*
** Nigrablanka cirkuo, *Circus melanoleucos*

* Genro: *Polyboroides* aŭ Poliboroidoj
** Poliboroido, *Polyboroides typus*
** Madagaskara poliboroido, *Polyboroides radiatus*
* Genro: *Geranospiza*
** Geranospizo, *Geranospiza caerulescens*

### Subfamilio Cirkaetenoj aŭ Serpentagloj 
[eta|Subspecio ***S. c. pallidus*** de [Kresta serpentaglo el malaltaj teroj de norda Borneo]]
* genro: *Circaetus*
** Serpentaglo, *Circaetus gallicus*
** *Circaetus beaudouini*
** Nigrabrusta serpentaglo, *Circaetus pectoralis*
** Bruna serpentaglo, *Circaetus cinereus*
** Strizona serpentaglo, *Circaetus fasciolatus*
** Grizbruna serpentaglo, *Circaetus cinerascens*
* genro: *Spilornis*
** Kresta serpentaglo, *Spilornis cheela*
*** Bavea serpentaglo, *S. (cheela) baweanus*
** Nikobara serpentaglo, *S. minimus*
** Monta serpentaglo, *S. kinabaluensis*
** Sulavesa serpentaglo, *S. rufipectus*
** Filipina serpentaglo, *S. holospilus*
** Andamana serpentaglo, *S. elgini*
* **Genro Eutriorchis**
** Madagaskara serpentaglo, *E. astur*
* **Genro Terathopius**
** Senvosta serpentaglo, *Terathopius ecaudatus''

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.faunistik.net/BSWT/AVES/ACCIPITRIFORMES/ACCIPITRIDAE/accipitridae.html 
* http://www.montereybay.com/creagrus/hawks.html 

Dosiero:Lamprotornis_-_Glossy_Starling.jpg|
Dosiero:Trzmielojad Pernis apivorus.jpg|
Dosiero:Gaukler-08.jpg|


Kategorio:Falkoformaj