Adolph Ferdinand Gehlen

**Adolfo Ferdinando Geleno** (1775-1815) estis germana kemiisto, li estis filo de luterana apotekisto Jakobo Ferdinando Geleno; lernanto de Karl Gottfried Hagen (1749-1829) en la Universitato de Königsberg, samklasano kaj asistanto de la apotekisto Valentino Rozo la juna (1762-1807), en Berlino. En 1804 li fariĝis profesoro pri kemio en la "Reĝa Akademio pri Sciencoj" de Bavario, apud Munkeno.

Geleno estis la unua, kiu esploris kaj registris la reakcion kaj la efektojn de la lumo sur la saloj de platina klorido. Li rimarkis ke la ultraviola radiado ŝanĝis la koloron de la platinaj saloj kaj igis la ferikajn salojn precipiti sub la formo de ferozaj substancoj. En 1807, la Bavara Akademio pri Sciencoj starigis departementon pri kemio en Munkeno. Geheno estas nomumita ties direktoro. En 1815, la akademio komencas konstruadon de kemia laboratorio, tamen, Geleno mortis en tiu jaro pro arsena venenado.

## Biografio 
Geleno estis viktimo de variolo, kiu damaĝis liajn aŭdorganojn. En Berlino, li konatiĝis kun Martin Heinrich Klaproth (1743-1817) kaj faris multajn progresojn en siaj kemiaj studoj. Kvankam liaj skribaĵoj donis al li iom da rimarkindeco, lia eksterordinara valoro estis dividita nur kun tiuj pli intimaj aŭ tiuj kiuj tenis la kutimon interkorespondi kun li. Inter 1803 kaj 1805 li estis kun-eldonisto de la "Revuo pri Kemio" kaj poste de la "Revuo pri Fiziko kaj Kemio". En 1806, li enmatrikuliĝis en la Universitato de Halle an der Saal kie li doktoriĝis kaj eklaboris kiel privata docento en la Instituto de Johann Christian Reil (1759-1813) kiel zookemiisto. En 1807, li eniris en la Reĝa Akademio pri Sciencoj de Bavario, en Munkeno, kiel kemiisto. Tie li faris plurajn kontribuojn en la areoj pri minado, metalurgio, fabrikadoj de vitraĵoj kaj porcelanoj, inter aliaĵoj.

Dum kelka tempo li sin donis al gravaj eksperimentoj pri alojoj da metaloj kun arseno, kaj tio kaŭzis al li malfeliĉan akcidenton, kiel konsekvenco de preparado kaj spirado de eta kvanto da substancoj, metante finon al lia vivo, en la 15-a de julio 1815.

## Elektita verkaro 
* Neues allgemeines Journal der Chemie, Volume 2, 1804
* Journal für die Chemie und Physik, Volume 1, 1806
* Journal für die Chemie, Physik und Mineralogie, Volume 9, 1810
* Faßliche Anleitung zu der Erzeugung und Gewinnung des Salpeters; zunächst ..., 1812
* Chemische Untersuchung des Gediegen-Eisens von der Collina di Brianza und ..., 1812
* *Bemerkungen über die Eigentümlichkeit der Ameisensäure*, 1814
* Anleitung zum Bau der Waidpflanze, und zur Bereitung des Küpen-Waids und des ..., 1814
* Versuch durch Anwendung der electrisch chemischen Theorie und der chemischen ..., 1815, Jöns Jacob Berzelius, Adolph Ferdinand Gehlen
* *Sammlung von Entdeckungen und Erfahrungen aus dem Gebiete der Chemie, der Physik und Mineralogie aus den Jahren 1806 bis 1809*, 1817.
* Anfangsgründe der Färberkunst: nebst einer Beschreibung des ..., Volume 1, Claude-Louis Berthollet, Amédée B. Berthollet, Adolph Ferdinand Gehlen, Sigismund Friedrich Hermbstaedt

## Literaturo 
* Allgemeine Deutsche Biographie
* Neue Deutsche Biographie
* Personensuche
* Nordisk familjebok
* The Book of Alternative Photographic Processes, Christopher James
* The Formation of the German Chemical Community, 1720-1795, Karl Hufbauer
* The Lost Elements: The Periodic Table's Shadow Side, Marco Fontani, Mariagrazia Costa, Mary Virginia Orna
* The Annals of Philosophy, Volume 8
* Schmidt - Theyer, eldonejo K. G. Saur, Munkeno, kadre de la konzerno Walter de Gruyter
* Plett - Schmidseder, eldonejo K. G. Saur, Munkeno, kadre de la konzerno Walter de Gruyter
* Eilhard Mitscherlich, Prince of Prussian Chemistry, Hans-Werner Schütt
* Key Texts of Johann Wilhelm Ritter (1776-1810) on the Science and Art of Nature, Johann Wilhelm Ritter

## Vidu ankaŭ 

Gehlenite-sea65a.jpg|**Gelenito**
Indigo_cake.jpg|Indigo
Camphor_Enantiomers_V.1.svg|Kamforo
Cerite.jpg|**Cerito**
Sulfuric-acid-2D-dimensions.svg|Sulfata acido
Alpha-pinen.svg|**Terebintino**
Johann_Gottlieb_Gleditsch.jpg|Johann Gleditsch(1714-1785)
Alte_Anatomie_Ingolstadt.JPG|Georg Rousseau(1724-1794)
Wilhelm_Heinrich_Sebastian_Bucholz.jpg|Wilhelm Bucholz(1734-1798)
Martin_Heinrich_Klaproth.jpg|Martin Heinrich Klaproth(1743-1817)
Berthollet_Claude_Louis.jpg|Claude Louis Berthollet(1748-1822)
Karl-Gottfried-Hagen.jpg|Karl Gottfried Hagen(1749-1829)
|Grafo Rumford(1753-1814)
Johann_Christian_Reil_(1811).jpg|Johann Christian Reil(1759-1813)
DBP_1991_1490-R.JPG|Valentin Rose la juna(1762-1807)
Wilhelm_Hisinger.JPG|Wilhelm von Hisinger(1766-1852)
1831_Schlesinger_Philosoph_Georg_Friedrich_Wilhelm_Hegel_anagoria.JPG|Frederiko Hegelo(1770-1831)
Fuchsitic_quartzite,_Laramie_Range_WY.jpg|Johann von Fuchs(1774-1856)
Ritter-Johann-Wilhelm-1804.jpg|Johann Wilhelm Ritter(1776-1810)
HC_%C3%98rsted.jpg|Johano Orstedo(1777-1851)
Johann_Salomo_Christoph_Schweigger.gif|Johann Schweigger(1779-1857)
J%C3%B6ns_Jakob_Berzelius.jpeg|Jöns Jakob Berzelius(1779-1848)
Gotthilf_Heinrich_von_Schubert.jpg|Gotthilf Schubert(1780-1860)
Friedrich_Wilhelm_Adam_Sertuerner.jpg|Friedrich Sertürner(1783-1841)
Johann Andreas Buchner (1783-1852).jpg|Johano Buknero(1783-1852)
Nuvola apps bookcase.svg|Georg Sigwart(1784-1864)
Pi-CM.svg|Ferdinand von Schmöger(1792-1864)
Eilhard_Mitscherlich.jpg|Eilhard Mitscherlich(1794-1863)

## Referencoj 
Kategorio:Germanaj kemiistoj
Kategorio:Universitato de Halle
Kategorio:Universitato de Königsberg