Nordokcident-kongaj malaltaĵaj arbaroj

La **nordokcident-kongaj malaltaĵaj arbaroj** estas tersupraĵa ekoregiono el la afrik-arbara ekoprovinco de la afrotropisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome la ekoregiono apartenas al tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj de Centrafrika Respubliko, Gabono, Kameruno kaj Kongo Brazavila.

Ĝi konstituas kune kun la okcident-kongaj marĉarbaroj, la tutmondaj 200-regionon nomitan "okcident-kongaj humidaj arbaroj".

## Priskribo 
La ekoregiono okupas 434 100 kvadratajn kilometrojn en la sudoriento de Kameruno, la Sudokcidento de Centrafrika Respubliko, la oriento de Gabono kaj la nordo kaj okcidento de Kongo Brazavila.

Ĝi norde limtuŝas la Nord-kongan mozaikon de savanoj kaj arbaroj, sude la Okcident-kongan mozaikon de savanoj kaj arbaroj, oriente la okcident-kongajn marĉarbarojn kaj okcidente la atlantik-marbordajn ekvatorajn arbarojn.

## Flaŭro 
eta|220px|maldekstra|Arbarelefantoj en Centrafrika Respubliko.
Du tipoj de arbaroj estas agnoskitaj : miksa humida kvazaŭĉiamverda gvinea-konga arbaro kaj unuspecio-dominanta humida ĉiamverda kaj kvazaŭciam gvinea-konga arbaro . Scio de la flaŭro de tiu regiono estas multe plibonigita dum la lastaj jardekoj per la agadoj de organizaĵoj kiel ECOFAC , WCS , WWF, kaj aliaj. Iuj el la karakterizaj specioj de ekoregiono ampleksas elstarantajn arbojn kun alteco ĝis 60 metrojn (*Entandrophragma congoense*, *Pentaclethera eetveldeana*, *Pericopsis elata*, *Gilbertiodendron dewevrei*), arbedospecioj de *Drypetes* (*D. calvescens, D. capillipes, D. chevalieri*), kaj abundaj lianoj kaj rotangoj. La abundeco de rafiopalmoj estas notinda laŭlonge de la riverovaloj en la norda parto de la ekoregiono, kun unuspeciaj rafioarbareroj. *Raphia monbuttorum* kaj aliaj specioj estas komunaj.

## Faŭno 
La ekoregiono gastigas gravajn populaciojn de la endanĝerigata okcidenta malaltaĵa gorilo (*Gorilla gorilla gorilla*) kaj de la afrika arbarelefanton (*Loxodonta cyclotis*). Hejmas en ĝi pli da goriloj, kaj eble pli da ĉimpanzoj (*Pan troglodytes*) ol en iu ajn alia afrika ekoregiono.

## Endemiismoj 
Ĝenerale, proporcioj de striktaj endemiismoj ne estas eksterordinare altaj, speciale por plantoj. Tamen, la freŝdata malkovro de novaj specioj de birdoj kaj etaj mamuloj indikas ke endemiismo eble pli altas ol ĝi estis antaŭe konsiderata, speciale en la Sangha-Baseno.

## Konservado 
La ekoregiono estas endanĝerigata. La precipaj minacoj estas la troa arbarekspluatado, la plivastiĝo de la agrikulturo kaj la ĉasado por la konsumado.

## Referencoj 
## Bibliografio 
*  White, F. 1983 : The vegetation of Africa, a descriptive memoir to accompany the UNESCO/AETFAT/UNSO Vegetation Map of Africa (3 Plates, Northwestern Africa, Northeastern Africa, and Southern Africa, 1:5,000,000). UNESCO, Paris.

## Vidu ankaŭ 
* Ekologia klasifiko de la tersupraĵoj
* Konservada stato de ekoregiono
* Listo de ekoregionoj en Demokratia Respubliko Kongo

## Eksteraj ligiloj 
*  Ekoregiono AT0126 : Nordokcident-kongaj malaltaĵaj arbaroj (WWF)
*  Nordokcident-kongaj malaltaĵaj arbaroj (*WWF-Wildworld*)
*  Nordokcident-kongaj malaltaĵaj arbaroj (*Wildworld*) - Nacia Geografia Societo
*  Nordokcident-kongaj malaltaĵaj arbaroj (*The Encyclopedia of Earth*)
*  Nordokcident-kongaj malaltaĵaj arbaroj (*Globalspecies*) 
*  Situo de la ekoregiono : tajpu *Northwestern Congolian lowland forests* 
*  Tutmondaj 200; numero 6 : Humidaj arbaroj de la okcidenta Kongo-baseno (WWF) 

Kategorio:Afrotropisaj ekoregionoj
Kategorio:Tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj
Kategorio:Global 200
Kategorio:Geografio de la Centr-Afrika Respubliko
Kategorio:Gabono
Kategorio:Geografio de Kameruno
Kategorio:Geografio de la Respubliko Kongo