open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Natria telurito

**Natria telurito**, **telurito de natrio** aŭ **Na2TeO3** estas neorganika oksokombinaĵo de natrio kaj teluro, blanka solido akvosolvebla kaj tre malforta reduktagento. Ĝi estas peraĵo kaj antaŭaĵo en la ekstraktado de la elementa teluro per elektrolizo. Kiam hejtata ĝis malkomponiĝo, ĝi eligas toksajn telurajn fumojn kaj natrian oksidon.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Telurito de natrio prepariĝas sub alta temperaturo per interagado de arĝenta telurido kaj natria karbonato kune kun gasa oksigeno:

### Sintezo 2 
* Dissolvado de telura duoksido en diluita solvaĵo da natria hidroksido:

### Sintezo 3 
* Fando de telura duoksido kaj natria oksido:

### Sintezo 4 
* Dissolvado de teluroza acido en koncentrita solvaĵo da natria hidroksido:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Ĝi malkomponiĝas en akva medio laŭ neinversigebla maniero:

### Reakcio 2 
* Kun diluita acido ĝi estigas teluritan acidon:

### Reakcio 3 
* Per hejtado kaj diluita acido ĝi estigas teluran duoksidon:

### Reakcio 4 
* Sub la atmosfera oksigeno ĝi oksidiĝas al natria telurato:

### Reakcio 5 
* Interagado kun natria peroksido ĝi estigas natrian ortoteluraton:

### Reakcio 6 
* La sama reakcio kun natria peroksido en akvomedio rezultas en formado de dunatria kvarhidrogena telurato:

### Reakcio 7 
* Ĝi aktivas kiel oksidigagento:

### Reakcio 8 
* Tamen, ĝi povas reakcii kiel reduktagento:

## Strukturo 
Teluro havas proprecojn similajn al sulfuro kaj seleno. En la anhidra formo, la teluratomoj en la molekulo havas 6 koordinatoj, tri Te-O kun 1,87 Å, kaj tri 2,9 Å kun distordaj okedraj dividantaj ekstremaĵoj, En la kvinhidrata modelo, Na2TeO3.5H2O, ekzistas diskretaj teluritaj anjonoj, TeO32−, kiuj estas piramidaj.

La interatomaj distancoj Te-O estas 1,85 Å kaj angulo O-Te-O proksima al 99,5°. La telurita anjono estas malforta bazo. Natria telurito strukture estas simila al natria selenito kaj natria sulfito. Telurito de natrio estas malforta oksidigagento kaj same malforta reduktagento.

## Uzo 
Telurito de natrio plibonas la reziston al korodaĵo sur metaldeponitaj nikel-tavoloj. Solvaĵoj de natria telurito uzatas por nigra kaj blua-nigraj elfinaĵoj sur fero, ŝtalo, aluminio kaj kupro. En mikrobiologio, natria telurito povas aldoniĝi en la kresko-medio por izolado de bakterio kun propra fiziologia rezisto al ĝia tokseco.

## Literaturo 
* Sigma Aldrich
* American Elements
* Toxnet
* Cameo Chemicals
* Chemical Book
* Tellurite Glasses Handbook: Physical Properties and Data, Raouf A.H. El-Mallawany
* The Relation of Selected Trace Elements to Health and Disease

## Referencoj 
Kategorio:Natriaj kombinaĵoj
Kategorio:Teluraj kombinaĵoj
Ĉaŭ

**Ĉaŭ** estas neologisma interjekcio kiu devenas el la itala lingvo (*ciao*) kaj estas uzata por kaj "saluton" kaj "adiaŭ".

Origine ĝi venis el la venecia lingvo, kaj eniris la vortarojn de multaj aliaj lingvoj de la mondo.

La sekva listo indikas la ortografion kaj uzado de salutoj derivitaj de *ciao* en diversaj lingvoj kaj landoj.

* Amhare: ቻው, *chaw* ("adiaŭ")
* Angle: *ciao* ("adiaŭ")
* Bulgare: чао, *chao* ("adiaŭ")
* Ĉeĥe: *čau* ("saluton" aŭ "adiaŭ") kaj *čau čau* (adiaŭ)
* Esperante: *ĉaŭ* ("saluton" aŭ "adiaŭ")
* Estone: "tšau", ankaŭ "tšauki" - kelkfoje prononcata kun "s" ("saluton" aŭ "adiaŭ")
* Finne: "tsau", ankaŭ "tsaukki" ("saluton" aŭ "adiaŭ")
* France: *ciao*, *tchao* (plejofte por diri "adiaŭ").
* Germane: *ciao*, *tschau* (por "saluton" kaj "adiaŭ")
* Greke: τσάο, *tsao* ("adiaŭ")
* Hebree: צ'או *chao* ("adiaŭ")
* Hispane: en Argentino kaj Urugvajo la vorto *chau* (plejofte "adiaŭ"). En aliaj landoj de Latinameriko estas *chao* (ĉao). En Hispanio, kie "adios" estas la kutima esprimo, kelkaj homoj diras "chao" kiel originala maniero de salutado.
* Hungare: *csáó* aŭ pli neformale *csá* aŭ *cső* ("saluton" aŭ "adiaŭ")
* Interlingvae: *ciao* ("adiaŭ")
* Itale: *ciao* ("saluton","sal" aŭ "adiaŭ") ankaŭ "ciao ciao" (ĝis la).
* Japane: チャオ, *chao* ("saluton" aŭ "sal") ankaŭ チャオチャオ *chao chaoσ* (ĝis la).
* Katalune: *ciao*, *txao* ("adiaŭ")
* Kroate: *ćao* (“saluton” aŭ “adiaŭ”)
* Latve: *čau* ("saluton" aŭ "adiaŭ")
* Litove: *čiau* ("ĝis la", rare "saluton")
* Makedone: чао, *čao* ("adiaŭ")
* Malaje: چاو دولو, *cau dulu* ("adiaŭ")
* Malte: *ċaw* ("adiaŭ"); ankaŭ *ċaw ċaw* ("ĝis la")
* Montenegre: ћао, *ćao* ("adiaŭ" aŭ "saluton")
* Nederlande: *ciao* ("adiaŭ")
* Pole: *ciao* (rare)
* Portugale: *tchau* ("adiaŭ"); en Portugalio ankaŭ *xau*
* Rumane: *ciao* ("saluton" aŭ "adiaŭ"); ofte skribita kiel *ceau*
* Ruse: чао, *chao*; ("adiaŭ"); ankaŭ ŝerce - чао-какао, *chao-kakao* (de чай — "teo" kaj какао — "kakao")
* Serbe: ћао, *ćao* ("adiaŭ" aŭ "saluton")
* Sicilie: *ciau* ("saluton", "sal")
* Slovake: *čau* (variaĵoj: *čauko*, *čaves*, *čauky*, *čaf*); plejofte "adiaŭ"
* Slovene: *čau* aŭ *čaw* ("saluton" aŭ "adiaŭ"); ankaŭ *čaw čaw* ("adiaŭ")
* Somalie: *ciao* ("adiaŭ")
* Svisgermane: *ciao/Tschau* ("saluton" aŭ "adiaŭ")
* Turke: *çav* ("adiaŭ")
* Venecie: *ciào* ("saluton" aŭ "adiaŭ")

La Vjetname "chào" ("saluton" aŭ "adiaŭ"), kvankam ĝi same sonas, ne havas etimologian rilaton kun la itala aŭ venecia lingvo.

## Vidu ankaŭ 
* Ĉaŭ!

Kategorio:Neologismoj
Kategorio:Itala lingvo
Kategorio:Salutoj
17779 Migomueller

'*17779 *Migomueller'''* estas asteroido de la asteroida zono
malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *OCA-DLR Asteroid Survey* (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes,
Francio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la germanan fizikiston *Michael ("Migo") Mueller'', kiu progresigis la scion pri la termikajn ecojn de la asteroidoj, inklude per modelo de la termika konduto de eclipsantaj duopaj asteroidoj. Li determinis la  de duopaj asteroidoj per observoj en meza infraruĝo de reciprokaj eklipsoj elde la kosmoteleskopo Spitzer.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de OCA-DLR Asteroid Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Extremadura Unida

**Extremadura Unida** (EU, Unuigita Ekstremaduro) estas politika partio hispana de centro dekstra de regionalisma ekstremadura karaktero.

Ĝi estis fondita en 1980 de Pedro Cañada Castillo, fondinto de *Acción Regional Extremeña*, unu de la partioj kiuj integriĝis en Unión de Centro Democrático komence de la Transiro kaj kiu estis, ĝis 1979, senatano de la UCD.

Li akiris reprezentadon en la Parlamento de Ekstremaduro en la regionaj balotadoj de 1983 kaj 1987.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*Retejo de Extremadura Unida 

Kategorio:Politikaj partioj de Hispanio
Kategorio:Ekstremaduro
Ian Carter

**Ian CARTER** (naskiĝis  en Ĉesterfildo, Darbiŝiro; mortis ) estis angla esperantisto, instruisto, muzikisto, tradukanto de infanlibroj, kaj dancvokisto (angle *Barn dance caller*). Li edziĝis tri fojojn kaj havis 6 gefilojn, 12 nepojn kaj eĉ 3 pranepojn.

Dum lia junaĝo, li neatendite trovis libron (*Teach Yourself Esperanto*) en la urba biblioteko en 1966, kaj frapis lian okulon la numersistemo. ”Ĉu eble tiel malkomplika?” Kompreneble jes, do li tuj eklernis la lingvon. Post nur tri monatoj li sukcesis korespondi kun fremduloj en Hungario, Ĉinio, Japanio kaj Francio. En 1968 – do post nur du jaroj – li atingis diploman nivelon, kaj gajnis la Diplomon de la (tiama) Brita Esperanto-Asocio (BEA).

Lia unua Brita Kongreso okazis en Manĉestro en 1968, kaj lia unua Universala Kongreso estis en Beogrado, tiama Jugoslavio, en 1973. La tujpostan jaron li fariĝis instruisto en mezlernejo en Derby.

Ĉirkaŭ tiu periodo, li donis al si la Esperantan nomon "Jano". En 1975, li deĵoris kiel prezidanto de Junularo Esperantista Brita (JEB) kaj redaktis ties ĵurnalon *Kial Ne?*. Unu el la plej allogaj enhavaĵoj estis la aventuroj de SuperZam. Li aparte internacie konatiĝis pro invento de tiu bildstria personaĵo.

Eldoniĝis la lasta (100-paĝa, festa) numero de tiu revuo en 1978, kaj ĝi nun troveblas interrete. En 1978 li ankaŭ estis prezidanto de JEB.

En tiu sama jaro, Jano gvidis grupon da junaj esperantistoj al kunveno en Epe, Nederlando. Dum tiu aranĝo, li kantis, kun gitara akompano, plurajn anglajn popolkantojn, iujn el kiuj li mem tradukis. Unu el tiuj kantoj, kiun Jano fakte ne tradukis, sed petis la mondfaman skotan poeton William Auld traduki por li, estas longa balado, *Eta Mazgrev*, trovebla ĉe YouTube (JuTubo).

Inter septembro 1991 kaj decembro 2006, li instruis eksterlande: unue en Sauda Arabio (1991–1994), poste en Tajlando (1995–1996) kaj fine en Birmo (1996–2006). Reveninte al sia hejmurbo, Jano retrovis Esperanton, kaj baldaŭ tre okupiĝis pri Esperantaj aferoj. Ĉe la Brita Kongreso en Brajtono en 2015, lin oni elektis por fariĝi kuratoro de Esperanto-Asocio de Britio (EAB). 

Li ĉeestis la 100-an Universalan Kongreson en Lille (eo: Lillo), Norda Francio, en 2015.

De 2016 ĝis 2021 li estas prezidanto de EAB.

Por helpi disvastigi informojn pri Esperanto, Jano produktis kelkajn filmetojn, kaj esperantlingve subtekstigis kelkajn kanzonojn, serĉeblajn rete.

## Referencoj 
Kategorio:Anglaj esperantistoj
Kategorio:Britaj instruistoj
Kategorio:Anglaj muzikistoj
Kategorio:Britaj esperantistoj
Dénes Dubovitz

**Dénes Dubovitz** [dubovic], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dubovitz Dénes** estis hungara kuracisto, organizisto pri medicino. Lia patrino estis Margit Dubovitz.

Dénes Dubovitz http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=dubovitz naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Dénes Dubovitz studis filozofion, poste medicinon en sia naskiĝurbo kaj Vieno inter 1931 kaj 1940. Post siaj studoj li laboris en hospitalo de Ipolyság (nuntempe Šahy en Slovakio). Post la 2-a mondmilito li havis postenon en ministerio pri sano, kie li partoprenis en reorganizado de la medicina laboro. En 1951 li estis nomumita hospitalestro en Budapeŝto. Inter 1957 kaj 1964 li denove laboris en la ministerio, poste li estis vickatedrestro en Universitato Semmelweis, fine li ricevis diversajn taskojn en medicinaj organizaĵoj. Li kreis novan metodon pri administrado de malsanuloj.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Egészségtan az általános iskolák 8. osztálya számára* (1949) - kunlaboranto en lernolibro
* *Társadalom-egészségtan és egészségügyi szervezéstudomány* (1966)
* *A Betegségek Nemzetközi Osztályozása és a morbiditási, epidemiológiai vizsgálatok* (1972)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

 
Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Natria telurato

**Natria telurato**, **telurato de natrio** estas neorganika oksokombinaĵo de natrio kaj teluro, senkoloraj kristaloj, iomete solvebla en akvo, kiuj formas kristalajn hidratojn. La natriaj teluratoj prezentiĝas sub du formoj: natria metatelurato aŭ Na2Teo4, kaj natria orto-telurato aŭ Na6Teo6.

Ĝi prepariĝas same kiel la natria selenato kaj facile estas reduktita al teluro. Ĝia plej konata formo estas la duhidrata. Ĝi estas venena per ingestado, intraperitonea kaj intravejna vojoj. Kiam hejtata ĝis malkomponiĝo, ĝi liverigas toksajn telurajn fumojn kaj natrian oksidon.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Senhidratigo de dunatria kvarhidrogena telurato:

### Sintezo 2 
* Oksidigo de natria telurito:

### Sintezo 3 
* Natria telurato estiĝas pere de oksidigo de teluro, unue kun troo da nitrata acido, produktante teluratan acidon. La telurata acido estas neŭtraligata de natria karbonato:

### Sintezo 4 
* Dissolvado de teluro en koncentritaj alkalaj solvaĵoj kune kun hidrogena peroksido:

### Sintezo 5 
* Traktado de telurata acido kaj natria karbonato:

### Sintezo 6 
* Reakcio inter natria telurito kaj hidrogena peroksido:

### Sintezo 7 
* Oksidigo de natria telurito:

### Sintezo 8 
* Elektrolizo de solvaĵo da natria telurito:

### Sintezo 9 
* Neŭtraliga reakcio de telurata acido kaj natria hidroksido:

### Sintezo 10 
* Traktado de natria karbonato kun telurata acido:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Kiam hejtata, natria telurato malkomponiĝas:

### Reakcio 2 
* La kristala salo estiĝas per hejtado kaj vakua sekigo:

### Reakcio 3 
* Per traktado kun telurata acido ĝi estigas acidan salon de la respektiva acido:

### Reakcio 4 
* Ĝi estas forta oksidigagento:

### Reakcio 5 
* Per hidrogeno ĝi reduktiĝas al natria telurido:

### Reakcio 6 
* Ĝi partoprenas en reakcio pri duobla interŝanĝo kun baria klorido:

### Reakcio 7 
* Ĝi reakcias kun sulfura trioksido:

## Literaturo 
* Sigma Aldrich
* American Elements
* ACS Publications
* Chemical Book
* MPBio
* GuideChem
* Sodium Atomistry

## Referencoj 
Telurato
Kategorio:Teluratoj
Saint-Michel - Notre-Dame (stacidomo)

**Saint-Michel - Notre-Dame** [sɛ̃ miʃɛl nɔtʁə dam] estas stacidomo sur linio B kaj linio C de RER, kun alirejoj en la 4-a, 5-a kaj 6-a arondismentoj de Parizo.

## Stacidomo 
La , okazis atenco instigita de Khaled Kelkal en vagonaro de RER B, el kio rezultis 8 mortintoj kaj 117 vunditoj. Memortabulo memorigas la dramon fronte al la loko kie eksplodis bombo.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) F de la linio Quai-d'Orsay - Paris-Austerlitz (984000).

## Alirejoj 
### RER B 
De Placo Jean-Paul-II antaŭ katedralo Dipatrino de Parizo (4-a arondismento) ĝis Bulvardo Saint-Germain () (5-a arondismento).

### RER C 
Laŭlonge de Kajo Saint-Michel (5-a arondismento) kaj ĉe orienta ekstremaĵo de Kajo des Grands-Augustins (6-a arondismento).

## Interkonektoj 
*  '** 
*  **' 
*  RATP 21 27 38 47 58 63 86 87 96 OpenTour
*  N12 N13 N14 N15 N21 N22 N122

## Proksime 
* Placo kaj Fontano Saint-Michel 
* Katedralo Dipatrino de Parizo 
* Latina Kvartalo
* Insulo Cité

## Vidu ankaŭ 
* RER de Francilio
* RER de Francilio B
* RER de Francilio C

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:RER de Francilio B
Kategorio:RER de Francilio C
Kategorio:Fervojaj stacioj en Parizo
Kategorio:5-a arondismento de Parizo
Hoy (Extremadura)

La ĵurnalo ***Hoy*** (hodiaŭ) estas regiona gazeto en Hispanio kaj distribuita ĉefe en Ekstremaduro kaj ene de ĝi ĉefe en la provinco Badajoz. Temas pri ĉiutaga ĵurnalo de ĝenerala informado, paga kaj de matena distribuado, posedo de la grupo Vocento.

Ĝi havas sidejon en la urbo Badajoz, kvankam ekzistas diferencaj eldonoj en aliaj ekstremaduraj urboj kiuj montras pli da amplekso en novaĵoj rilataj al la vilaĝoj de tiu areo. Ekde 1933 oni eldonas ĝin preskaŭ seninterrompe kun ampleksa informaro pri Ekstremaduro, Hispanio kaj internaciaj aferoj. Ĝi disponas de apartaj rubrikoj kaj suplementoj al diversaj temoj sociaj kaj kulturaj kaj vendeblas semajnfine kun apartaj suplementoj.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Cifereca eldono de la ĵurnalo

Kategorio:Gazetoj
Kategorio:Ekstremaduro
Navojo

**Navojo** (, antaŭe per cirila alfabeto Навоий) estas urbo en Uzbekio. Komence de la jaro 2014 en la urbo loĝis preskaŭ 134 100 homoj. Ĝi estas ĉefurbo de la samnoma regiono Navojo.

## Historio 
Origine konate kiel Kermine sub Buĥara emirlando, la grandurbo estis re-fondita en 1958, sub la nomo de la granda uzbeka poeto kaj ŝtatisto Aliŝer Navoi, kiu skribis en la persa kaj  la ĉagataja en la tribunalo de emiro Husein Boykara () en Herato. 

La urbo estis centro pri elminigado de maloftaj teroj, valormetaloj kaj uranio en Uzbeka SSR.

## Galerio 

Image:Город Навои, проспект Халклар Дустлиги.JPG
Image::Rabat Malik 12-50.JPG
Image:Malik sardoba 12-57.JPG
Image:Church of St. Sergiuy Radonezhkogo in Navoi 12-02.JPG

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Uzbekio
Kategorio:Regiono Navojo
El Periódico Extremadura

***El Periódico Extremadura*** estas regiona gazeto en Hispanio kaj distribuita ĉefe en Ekstremaduro kaj ene de ĝi ĉefe en la provinco Cáceres. Temas pri ĉiutaga ĵurnalo de ĝenerala informado, paga kaj de matena distribuado, posedo de la grupo Grupo Zeta.

Ĝi havas centran sidejon en la urbo Cáceres. Ekde 1923 oni eldonas ĝin preskaŭ seninterrompe kun ampleksa informaro pri Ekstremaduro, Hispanio kaj internaciaj aferoj. Ĝi disponas de apartaj rubrikoj kaj suplementoj al diversaj temoj sociaj kaj kulturaj kaj vendeblas semajnfine kun apartaj suplementoj.

Inter notindaj okazaĵoj oni meciu ke unu el ĝiaj ĵurnalistoj, nome Juan Milán Cebrian, diskonigis la unua la novaĵon de la memproklamo de Francisco Franco kiel ŝtatestro de Hispanio (*caudillo*) kiam tio okazis en Cáceres en Septembro de 1936 komence de la Hispana Enlanda Milito.

En julio de 2010, la ĵurnalo atingis rekordan pinton de disvastigo ĝis tiam per totalo de 52.000 ĉiutagaj legantoj.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Historio de la ĵurnalo en ĝia retejo 
* elperiodicoextremadura.com Reta eldono
* Periódico Extremadura en facebook http://www.facebook.com/periodicoextremadura

Kategorio:Hispanaj gazetoj
Kategorio:Hispanlingvaj gazetoj
Kategorio:Ekstremaduro
Norbert Duka-Zólyomi

**Norbert Duka-Zólyomi** [zOjomi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Duka Zólyomi Norbert** estis ĉeĥoslovakiana hungara advokato, politikisto, instruisto, historiisto.

Norbert Duka-Zólyomi http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=dukazolyomi naskiĝis la  en Esztergom. Li mortis la  en Bratislavo.
 
## Biografio 
Norbert Duka-Zólyomi abiturientis en Ĉeĥoslovakio en Bratislavo en 1925, poste li akiris juran diplomon en la sama urbo en 1929, fine ĝis 1934 li lernis samloke lingvojn. Inter 1934 kaj 1945 li estis advokato, krome li kontribuis en gazetoj. Post la 2-a mondmilito li estis kondamnita je prizono, inter 1949 kaj 1953 li estis simpla laboristo. En 1954 li akiris pianistan diplomon, poste li instruis ĉefe en hungarlingva muzika lernejo. Ekde la 1960-aj jaroj li okupiĝis pri medicina historio. En 1970 li kandidatiĝis el historio. Li partoprenis en socia vivo de hungara minoritato. En 1972 li ricevis hungaran memormedalon.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Az asszimilálódás* (1938)
* *Szórvány magyarok* (1942)
* *A nagyszombati orvostudományi kar hallgatói* (1966)
* *Zacharias Gottlieb Huszty Mitbegründer der modernen Sozialhygiene* (1972) 
* *Balneologická bibliografia Slovenska* (1980)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 91-a paĝo)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj instruistoj
Denfert-Rochereau (stacidomo)

**Denfert-Rochereau** [dɑ̃fɛʁ ʁɔʃʁo] estas stacidomo sur linio B de RER, en la 14-a arondismento de Parizo.

## Stacidomo 
Stacidomo ''Paris-d'Enfer* aŭ *Embarcadère de Sceaux* sur Linio de Sceaux estis inaŭgurita la . Temas pri unu el la plej malnovaj stacidomoj de Francio.

## Interkonektoj 
*  *''  
*  RATP 38, 68, 88, 216,  OpenTour
*  Buslinioj Transdev CEAT 10.20, 10.21
*  N14, N21, N122

## Vidu ankaŭ 
* RER de Francilio
* RER de Francilio B
* Stacidomoj de RER de Francilio
* Linio de Sceaux

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:RER de Francilio B
Kategorio:Fervojaj stacioj en Parizo
Kategorio:14-a arondismento de Parizo
17781 Kepping

'*17781 *Kepping'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo LINEAR elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Ashley Deane Kepping*, kiu gajnis la unuan rangon en 2003 de *Intel International Science and Engineering Fair* pro sia projekto en teamo pri biokemio. Ŝi estis lernantino ĉe la *Northport High School'' en Northport (Nov-Jorkio, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Gonzalo de Illescas

[eta|*Fray Gonzalo de Illescas* [1639 (235 x 290 cm.), Sakristio de la monaĥejo de Guadalupe]]
**Fray Gonzalo de Illescas** (Illescas, ? - 1464, Hornachuelos) estis monaĥo de hieronimanoj, prioro de la Monaĥejo de Guadalupe kaj episkopo de Kordovo (1454-1464), kaj ankaŭ kapelano de Johano la 2-a (Kastilio).

Kiel prioro de la Monaĥejo de Guadalupe, li konstruigis la bibliotekon kaj la orgenon grandan de la ĥorejo de la monaĥa preĝejo. Dum sia episkopeco en Kordovo, oni fondis la konventojn de Sankta Kruco kaj Sankta Agnesa. Antaŭ mortiĝi, li heredigis sian bibliotekon al la Monaĥejo de Sankta Hieronimo de Valparaíso.

Li estis entombigita en Guadalupe, en arta tombejo skulptita de Egas Cueman de 1458-1460, kun kuŝanta statuo el blanka marmoro. Oni konas lin laŭ la portreto, tre posta, en kiu li aperas side skribanta, nome verko de Francisco de Zurbarán, kiu konservatas en sur la maldekstra muro de la sakristio de la Monaĥejo de Guadalupe.

## Eksteraj ligiloj 
* Artehistoria.es 
* Repoarte.com
* Monaĥejo de Guadalupe

Kategorio:Monaĥoj
Kategorio:Episkopoj
Natria heksafluoro-antimonato

**Natria heksafluoro-antimonato**, **heksafluoro-antimonato de natrio** aŭ **NaSbF6** estas neorganika komponaĵo de natrio, fluoro kaj antimono, uzata kiel katalizilo en kemiaj neorganikaj sintezoj. Ĝi estas damaĝas per inhalado aŭ englutado kaj toksa al akvaj organismoj. Ĝi povas kaŭzi longedaŭrajn kontraŭajn efikojn en akvomedio.

## Sintezo 
* Natria heksafluoro-antimonato prepareblas per interagado de antimona kvinfluorido kaj heksafluoro-manganato de natrio:

## Referencoj 
## Literaturo 
* Sigma Aldrich
* American Elements
* Chemical Book
* Santa Cruz Biotechnology 
* MPBio
* Adhesion: Current Research and Applications, Wulff Possart
* Two-photon Induced Photochemistry 

Kategorio:Natriaj kombinaĵoj
Kategorio:Antimonaj kombinaĵoj
Kategorio:Fluoraj kombinaĵoj
Stabila kondensato

**Stabila kondensato** estas likvo, kiu konsistas el pezaj hidrokarbonoj C5H12 + supraj, en kiuj estas diluitaj ne pli ol 2-3% de la masa propano-butana frakcio kaj aliaj komponantoj. Oni ricevas ĝin el nestabila kondensato per malgasigo en la kondensatostabiligaj aparatoj en minejoj. Por plua pritraktado  ĝi sekvas al prilaboraj fabrikoj. 

Ofte oni uzas la vortkombinon *stabila kondensato* kiel sinonimon de gaskondensato.

## Vidu ankaŭ 
* Nestabila kondensato

## Referencoj 
Kategorio:Tergaso
17782 Paulbailey

'*17782 *Paulbailey'''* estas mezgranda, meze hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo LINEAR elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Paul Bailey*, kiu mentoris finaliston de la *Regeneron Science Talent Search* de 2020, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Li instruas ĉe la *BASIS Scottsdale'', en Scottsdale (Arizono)

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Nestabila kondensato

**Nestabila kondensato** (ankaŭ nomata **saturita kondensato**, **malseka kondensato**) estas likvaj hidrokarbonoj C5H12 + supraj, en kiuj estas diluitaj gasaj hidrokarbonoj kaj nehidrokarbonaj komponantoj.

Ĝi eliĝas en la aparatoj pri kompleksa gaspreparado el tavolgaso ĉe certaj premo kaj temperaturo, ĉe kiuj gaso separiĝas de kondensato. Post la separiĝo la gaso venas al mezurilo kaj poste al gaskondukilo. La kondensato estas mezurata en aparta ujo aŭ en separilo helpe de likvomezuriloj. Laŭ la kvanto de gaso, trafluinta la mezurilon (en kubaj metroj) kaj kvanto de la amasiĝinta en la ujo kondensato (en cm³), estas kalkulata la kvanto de la nestabila kondensato, kiu eliĝis el kuba metra da gaso.

La nestabila kondensato enhavas preskaŭ ĉiujn komponantojn de kruda gaso, foje de akvo kaj iun kvanton de mekanikaj almiksaĵoj.

La primara pritraktado de la nestabila kondensato okazas en kondensatostabiligaj aparatoj en gasminejoj, sekve de kio oni ricevas stabilan kondensaton, larĝan frakcion de la hidrokarbonoj, diversajn likvajn naftogasojn ktp.

## Vidu ankaŭ 
* Stabila kondensato

## Referencoj 
Kategorio:Tergaso
Andrew Sullivan

**Andrew Michael SULLIVAN** (naskiĝis la ) estas brita-usona verkisto, eldonisto, kaj bloganto. Li estas konservista politika komentanto, la eksa eldonisto de *The New Republic*, kaj la verkisto da ses libroj. Li estas pioniro de la politika blogo, komencanta lia blogo en 2000. Li translokigis sian blogon al diversaj eldonaj platformoj, inkluzive *Time*, *The Atlantic*, kaj *The Daily Beast*, kaj fine al sendependa abona formato. Li anoncis sian retiriĝon kiel bloganto en 2015.

La konservismo de Sullivan estas radikita en lia katolika edukado kaj en la politika filozofio de la brita politika filozofo Michael Oakeshott.

Naskiĝis kaj edukiĝis en Anglio. Li loĝas en Usono ekde 1984 kaj nuntempe loĝas en Vaŝingtono kaj Provincetown, Masaĉuseco. Li estas malferme gejo kaj praktikanta katolika.

Kategorio:Usonaj verkistoj
Urbodomo de Budapeŝto

La **Urbodomo de Budapeŝto** estas pli simpla historia monumento en Budapeŝto, tial ĝi ne apartenas al la ĉefaj vidindaĵoj de la ĉefurbo, ol ekzemple Parlamentejo (Budapeŝto) kaj Budapeŝta Ŝtata Operejo.
eta|maldekstre|La urbodomo de Budapeŝto

## Historio 
### La malnova urbodomo 
Post dominado de turkoj inter 1702-1710 oni kreis orbodomon de Pest (urbo) profitanta diversajn domojn. En 1842 József Hild trakonstruis ĝin al duetaĝa domo, en 1863 al trietaĝa domego.

### La nova urbodomo 
Inter 1716-1724 oni konstruis grandan hejmon kaj hospitaleton por handikapuloj kaj iamaj soldatoj. Tiutempe ĝi estis la plej granda palaco en la urbo. Pli nova alo de la konstruaĵo finkonstruiĝis en 1747. En 1783 la konstruaĵo iĝis kazerno. En 1894 municipo de Budapeŝto aĉetis ĝin por la nova urbodomo. Tiam estis en la konstruaĵo ankaŭ kapelo, sed ĝi estis adoptita por administraj celoj, tamen la turo restis, ankaŭ nun videblas. Depost la socialismo butika alo malantaŭ la konstruaĵo estis malkonstruita kaj estas planoj por plukonstrui la urbodomon.

## Konstruaĵo 
La trietaĝa baroka urbodomo situas laŭ trotuaroj de stratoj kaj malgrandaj placoj en interna parto de Budapeŝto. Kelkaj partoj de la domego estas tamen nur duetaĝa. Ene de la konstruaĵo 2 internaj kortoj troviĝas.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* oficiala paĝo  
* hungare kun bildo
Hanequin de Bruselo

**Hanequin de Bruselas** (Flandrio, ? - Toledo, 1494), arkitekto kaj skulptisto de flandra deveno de la 15a jarcento, konsiderita la enkondukinto de la flandraj formoj en Toledo.
[eta|260ra|Pordo de la Leonoj. [Katedralo de Toledo]]
Li alvenis en Hispanion ĉirkaŭ 1440, kaj setlis en Toledo por labori kiel ĉefmajstro de la ties katedralo en 1448 y 1470, kie estris ekzemple la Pordon de la Leonoj. Li ankaŭ finigis la katedralan turon kaj eble ankaŭ ekkonstruis la kapelon de Álvaro de Luna kaj tiun de lia frato, ambaŭ en la katedralo; pro tio eble li laboris ankaŭ ĉe la Kastelo de Escalona.

En 1454 li translokiĝis kun sia frato Egas Cueman por realifi la verkon de la seĝaro de la Katedralo de Kvenko, kaj oni kredas ke li ankaŭ reformis la absidon de la templo imitante la modelon toledan. EStas lia verko ankaŭ la kapelo de ordenestro Pedro Girón.

Plej verŝajne en 1456 li desegnis la skizon de la Kastelo de Belmonte en Kvenko por don Juan Pacheco. Temas pri kastelo unika en en sia ĝenro laŭ la ekstera aspekto, kun naŭ muregeroj kaj ses turegoj kiuj el aero impresias kiel tenajloj.

En 1465 aperas en Cuéllar kun sia filo Hanequin de Cuéllar por fari la verkoj de renovigo kaj ampleksigo de la kastelo, posedo de Beltrán de la Cueva, unua duko de Alburquerque, kiu estis ekposedinta la vilaĝon antaŭ unu jaro, kaj volis plifortigi la konstruaĵon pro la konstanta reklamado kiun la princino Isabel faris pri la posedrajto de Cuéllar. Por tio oni konstruis barbakanon kiu ĉirkaŭas la konstruaĵon, kaj ampleksigis la ĉefkorton.

## Bibliografio 
* MONDÉJAR MANZANARES, Mª Rosario (2007). El Castillo de Cuéllar: Apuntes para la interpretación de un castillo. Segovia. ISBN 84-612-1200-2.
* Artehistoria: Biografio de Hanequin de Bruselas 
* Biografioj de la familio Egas

Kategorio:Flandraj skulptistoj
Kategorio:Flandraj arkitektoj
Kategorio:Homoj de la 15-a jarcento
Triel-sur-Seine

**Triel-sur-Seine** [] estas franca komunumo en la departemento Yvelines, en la regiono Francilio. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2012.

## Geografio 
eta|maldekstra|altdekstre|Situo de Triel-sur-Seine en Yvelines
Triel-sur-Seine situas ĉe Sejno, plejparte ĉe ĝia dekstra bordo,  nordokcidente de Saint-Germain-en-Laye. Ĝi inkluzivas la insulon Hernière kaj la nordan duonon de la insulo Platais.

## Transporto 
La stacidomo de  estas haltejo de la regiona linio Transilien J, inter Parizo-Saint-Lazare kaj .

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Yvelines

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo


Kategorio:Komunumoj de Yvelines
De Fryske Marren

**De Fryske Marren** (nederlande **De Friese Meren**, esperante **La Frisaj Lagoj**) estas la municipo, formita per fandado inter Gaasterlân-Sleat (Gaasterland-Sloten), Lemsterland, Skarsterlân kaj parto de Boornsterhem ĉirkaŭ Terhorne. La municipo kun la vilaĝo de Locks kaj la plej grandaj lokoj Balk, Joure kaj Lemme havas ĉirkaŭ 51 200 loĝantojn:  Laŭ la stato de  en ĝi ekzakte vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, de kiuj  estas akvo, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La nomo rilatas al la frisaj lagoj. La nomo de la municipo ekde la starigo de la 1-an da januaro 2014 oficiale estis *De Friese Meren*.

Kategorio:Municipoj de Frislando
Tavolgaso

**Tavolgaso** de la gasokondensataj kuŝejoj estas miksaĵo de hidrokarbonaj kaj nehidrokarbonaj komponantoj, kiuj troviĝas en gasokondensataj kuŝejoj kaj estas elminigataj dum ties ekspluatado.

## Konsisto de tavolgaso 
Renkonteblas minejoj kies tavolgaso enhavas multe de karbonduoksido (ĝis 22%) kaj hidrogena sulfido (ĝis 23%), ekzemple la Astraĥana minejo. 

Laŭ proporcioj de metano kaj de sumo de ĝiaj homologoj, la tavolgasoj estas klasifikata kiel:
* la sekaj (C2H6 + superaj 0-5% moloj);
* la duonsekaj (6-15%);
* grasaj (16-25%);
* la grasegaj (pli ol 25%).

## Gasokondensataj esploroj  
Por difini konsiston de tavolgaso oni okazigas gasokondensatajn esplorojn kun preno de separgaso kaj nestabila kondensato. La nestabila kondensato estas malgasigata kaj malbutanigata en laboratorioj. Dum la malgasigado oni forigas el la kruda kondensato la gasajn karbonhidratojn CH4-C4H10, mezuras ilian kvanton kaj kvanton de la malbutanigita kondensato.

La komponanta konsisto de la separgaso, malgasigaj kaj malbutanigaj gasoj, kaj tiu de malbutanigita kondensato estas difinata per la metodo de gasolikva kromatografio. Nombro de la grammoj-moloj de la separgasoj, malgasigaj kaj malbutanigaj gasoj, kaj tiu de malbutanigita kondensato sumiĝas laŭ la komponantoj kaj ricevita nombro de la grammoj-moloj de ĉiu komponanto dividiĝas je tiu ĉi sumo.

Surbaze de la gasokondensataj esploroj estas difinataj konsekvencaj prognozaj dependecoj laŭ la faza konduto de la tavolgaso, inkluzive de:
* tavolperdoj de la kondensato (la tavolperdoj de C5H12 + superaj estas difinataj en la aparatoj de la faza ekvilibro PVT);
* eventuala enhavo de la kondensato (eventuala enhavo de C5H12 + superaj malaltiĝas sekve de forfalo de parto de tiuj ĉi karbonhidratoj al la likva fazo en tavolo);
* suma forpreno de C2H6 + superaj en la gasa fazo en gramoj/m³ dum malaltiĝo de premo (la dependecoj — la eventuala enhavo, suma forpreno el tavolo, enhavo de de C5H12 + superaj en la gasa fazo, en gramoj/m³ — estas kalkulataj) .

La konsisto de la tavolgasoj uzeblas dum kalkulado de la hidrokarbona volumeno kaj elekto de la ekspluata metodo por respektiva gasokondensata minejo
.

## Vidu ankaŭ 
* Stabila kondensato

## Referencoj 
Kategorio:Tergaso
Krimpenerwaard

**Krimpenerwaard** ekde la 1-a da januaro 2015 estas urbo en la nederlanda provinco de Zuid-Holland. La municipo estis formita per fandado de la municipoj Nederlek, Ouderkerk, Vlist, Bergambacht kaj Schoonhoven. La municipo konsistas el la plimulto de la pejzaĝo Krimpenerwaard. Krimpen aan den IJssel tamen restis ekster la nova municipo, ĉar tiu loko estas forte orientita je Roterdamo . La municipo Krimpenerwaard inkludas la vilaĝojn Ammerstol, Bergambacht, Berkenwoude, Gouderak, Haastrecht, Krimpen aan de Lek, Lageweg, Lekkerkerk, Opperduit, Ouderkerk aan den IJssel, Schoonhoven, Schuwacht, Stolwijk, Vlist kaj parte Willige Langerak.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Municipoj de Sud-Holando
Nissewaard

**Nissewaard** estas municipo sur la insulo Voorne-Putten en la sudo de la provinco Zuid-Holland. La municipo ekestis la 1-an da januaro 2015 per kunfandiĝo de la antaŭaj municipoj Spijkenisse kaj Bernisse - ĝi inkludas la tutan iaman insulon Putten kaj la orientan parton de la iama insulo Voorne. La 31-an de marto 2015 Nissewaard havis  loĝantojn. La municipo kovras areon de 98,82 km², el kiuj 16,49 km² estas akvo.

## Topografio 
560px

*Topografia mapo de la municipo Nissewaard el junio 2015*

Kategorio:Municipoj de Sud-Holando
17794 Kowalinski

'*17794 *Kowalinski'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo LINEAR elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Blair Elisabeth Kowalinski*, kiu gajnis la unuan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2003 pro sia projekto en teamo pri scienco de la medio. Ŝi ricevis ankaŭ la Internacian Premion *Expo-Sciences* de *MILSET*. Ŝi estis lernantino ĉe la *Hamilton High School'' en Chandler (Arizono, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
17797 Philfrankel

'*17797 *Philfrankel'''* estas granda, malhela asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

Ĝi estas en orbita resonanco 2:5 kun Marso.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Philip Frankel*, kiu mentoris finalist(in)on de la *Regeneron Science Talent Search* de 2020, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Li instruas ĉe la *Hunter College High School'' de Novjorko, Nov-Jorkio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
András Dudith

**András Dudith** [andrAŝ dudiĉ?], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dudith András** estis hungara episkopo, humanisto, tutfakulo. Lia nobela antaŭnomo estis *horehovicai*. Liaj familiaj nomformoj estis *Dudich (kaj nun Dudics)* [dudiĉ].
András Dudith http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC03014/03570.htm naskiĝis la  en Buda. Li mortis la  en Breslau.

## Biografio 
András Dudith lernis komence en Breslau, poste en diversaj urboj de Italujo, fine li studvojaĝis al Parizo. Hejmenveninta antaŭ la pastriĝo li estis nomumita apostola ĉefnotario, kanoniko kaj preposto. En 1559 li rondvojaĝis en Eŭropo, poste li estis nomumita titulara episkopo. En 1562 li partoprenis en sinodo de Trident, kie li estis signifa partoprenanto. En 1563 li estis nomumita episkopo de Pécs, en la sekva jaro de Csanád, samtempe imperiestra kaj reĝa konsilisto. En 1565 li estis diplomato en kortego de Pollando. Li konatiĝis kun korteganino, eĉ edziĝo okazis, nature pli frue li forlasis la katolikan eklezion. Li restis en Pollando kaj li okupiĝis pri sciencoj. Komence li estis kalvinano, poste unitariano. En 1579 li vidviĝis, poste li denove edziĝis.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Dionisii Halicarnassei de Thucydidis Historia Judicium. Andr. Duditio Pannonio interprete* (1560)
* *Commentariolus de cometarum significatione et Dissertationes novae de cometis.* (1579, poste plurfoje eldonita)
* *Orationes in concilio Tridentino habitae. Apologia ad Maximilianum II. Commentarius pro conjugii libertate...* (1610)
* *Orationes quinque in concilio Tridentino habitae… Praefatus est ac Dissertationem de vita et scriptis ill. auctoris historico-criticam adjecit Lorandus Samuelfy* (1743)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre) 
* hungarlingva biografio kun bildo
* http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/d/d04423.htm 
* http://lexikon.katolikus.hu/D/Dudics.html 
* http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/029/pc002908.html#9 

Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Hungaraj tutfakuloj
Kategorio:Hungaraj diplomatoj
Kategorio:Mortintoj en Breslaŭo
Groene Kruisweg

eta|dekstra|300px|skiza mapo
La **Groene Kruisweg** - nederlande: "verda transversa vojo", prononco pli-malpli  - estas aŭtovojo 34 kilometrojn longa en la provinco Sud-Holando de Nederlando, situanta iom sude de la rivero Mozo (nederlande *Maas*). Ĝi kondukas trafikon inter la urboj Brielle okcidente kaj Roterdamo oriente. Dumvoje la vojo de okcidento orienten pasas tra la loĝlokoj Vierpolders, Zwartewaal, la municipopartoj *Heenvliet*, *Geervliet* kaj Spijkenisse de la en 2015 kreita municipo Nissewaard, la ponto *Spijkenisserbrug* super la rivero *Oude Maas* ("malnova Mozo"), la municipoparto Hoogvliet de Roterdamo kaj la municipopartoj Poortugaal kaj Rhoon de Albrandswaard.

Kategorio:Aŭtovojoj en Nederlando
Kategorio:Suda Holando
Kategorio:Roterdamo
17805 Švestka

'*17805 *Švestka''''' estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la ĉeĥaj astronomoj Miloš Tichý kaj Zdeněk Moravec elde la Observatorio Kleť, proksime de České Budějovice en Ĉeĥio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la ĉeĥa astronomo kaj suna fizikisto Zdeněk Švestka (1915–2013), kiu laboris ĉe la Organizo por Kosma Esploro de Nederlando kaj ĉe la Centro por Astrofiziko kaj Kosmaj Sciencoj ĉe la Universitato de Kalifornio ĉe San-Diego. De 1966 li estis redaktoro de "Suna Fiziko".

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Miloš Tichý
Kategorio:Malkovrita de Zdeněk Moravec
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Festo de la Kruco

[eta|300px|La Sankta Kruco de la Strato La Fontano survoje dum la procesio de dimanĉo matene en la Plaza de España de [Rociana del Condado, (Huelva).]]
La **Festo de la Kruco**, nomita ankaŭ **Festo de la Krucoj** aŭ **Maja Kruco**, estas celebrata en kelkaj katolikaj landoj la 3-an de majo.

## Deveno
La Festo de la Maja Kruco havas antaŭaĵojn en la prakristana celebro konata kiel *Festo de Majo* (aŭ *Majobastono*, el la angla *maypole*), en kiu oni festis la mezan tempon de la printempo kultante al la naturo. Speciale oni festis per ornamado de arbo aŭ starigante trunkon aŭ totemon al kiu oni surmetis ornamaĵojn aŭ florojn, dum oni faris ritajn dancojn kaj oni kantis aŭ deklamis. Je la alveno de la kristanismo, tiu festo estis adaptita al la nova religio, kaj oni anstataŭis la totemon per la kristana kruco. En kelkaj landoj oni plufaras paralele la festojn de la Maja Kruco kaj de la Majobastono.

Alia interpreto ŝajne havas devenon en la supozita trovo fare de Sankta Helena de la kruco kie supozeble mortiĝis Kristo. La historia rakontas kiel la imperiestro Konstantino la Granda, en la sesa jaro de sia regado, militis kontraŭ la barbaroj borde de la rivero Danubo, en batalo kies venko super pli granda malamika armeo estas ŝuldata al mirakla apero de kruco.
		
Aktuale, la kristana liturgia forigis tiun feston el la oficiala kalendaro, kaj ĝi restis kunigita kun la festo de la Laŭdego de la Sankta Kruco, celebrata la 14-an de Septembro. Tamen restas kiel tre populara festo en multaj lokoj de Italio, Hispanio kaj Hispanameriko.

## Vidu ankaŭ
* Laŭdego de la Sankta Kruco
* Adorado de Kruco
* Vera Kruco

## Eksteraj ligiloj 
(En la hispana)
* Oficiala retejo, kaj nacia kaj internacia de la festo de Kordovo en junio (Hispanio) 
* Reportaje de canal evangélico sobre la fiesta de las cruces de Tacna
* 3 de Mayo-Festividad de la Santísima Cruz de Hospicio en Tacna
* Reportaje de la festividad de la Santísima Cruz en Tacna
* Cruces de mayo en Andalucía (España). Instituto Andaluz del Patrimonio Histórico

Kategorio:Krucoj
Kategorio:Katolikismo
Kategorio:Festoj
Kategorio:Majo
Ferenc Ecker

**Ferenc Ecker** [eker], laŭ hungarlingve kutima nomordo (kaj pli komplete) **Ecker Ferenc Károly** estis hungara inventisto, inĝeniero.

Ferenc Ecker http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC03609/03624.htm naskiĝis la  en Újpest. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Ferenc Ecker studis en Budapeŝto, poste li eklaboris en ŝipo, kie li okupiĝis pri maŝinoj. En 1923 li havis mezaltan postenon en uzino pri brikoj fajrorezistantaj. En 1937 li edziĝis. En 1953 li estis nomumita ĉefinĝeniero. En 1961 li akiris patenton pri fajrorezistantaj brikoj produktitaj laŭ nova sistemo. En 1962 li pensiuliĝis.

En 1955 li ricevis premion Kossuth.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
 
Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Hungaraj inventistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Fritz Sauckel

**Fritz SAUCKEL** (naskiĝinta la  en Haßfurt, mortinta la  en Nürnberg) estis germana politikisto dum la nacisocialisma tempo. En Vajmaro ekzistas ĝis hodiaŭ lia belega vilao.

## Kariero 
Sauckel nombriĝas inter la plej gravaj helpantoj de Adolf Hitler. Ankoraŭ en la batalotempo de la nazioj la filo de leterportisto iĝis en 1927 goviestro en Turingio kaj ebligis la ununuran registarpartoprenon de NSDAP en 1930. En aŭgusto 1932 li akiris la potencon en Turingio, do ankoraŭ antaŭ la potencakiro de Hitler en Berlino!

## Karaktero 
Poste li faris Turingion la modela govio de Nazia Germanio. Li ekzemple instrumentigis la tradician kulturpejzaĝon kaj klopodis transformi la socion. Li ankaŭ petis la instalon de Koncentrejo Buchenwald apud Vajmaro. Li timitis pro brutala luktado kontraŭ ĉiuj politikaj kaj ekleziaj kontraŭuloj kaj tre engaĝiĝis en la senrajtigo de la judoj.

En 1942 li iĝis ĉefa komisiito pri labororganizado. Post la unuaj problemoj de Wehrmacht enmilite Sauckel ankoraŭ altigis la punlaboradojn por finance helpi la registaron berlinan. Sauckel estis kondamnita al morto dum la Nurenbergaj procesoj en 1946 kaj pendumita.

## Eksteraj ligiloj 
* Informoj pri Sauckel ĉe *erfurt-web.de*

Kategorio:Homoj rilataj al Weimar
Kategorio:Nazioj
Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Naziaj politikistoj
Kategorio:Homoj rilataj al Ilmenau
László Edvi Illés

**László Edvi Illés** [lAslO ilEŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Edvi Illés László** estis hungara kuracisto. Lia frato estis luterana pastro Pál Illés Edvi.

László Edvi Illés http://mek.oszk.hu/03600/03630/html//e/e04558.htm naskiĝis la  en Réti. Li mortis la  en Jászberény.

## Biografio 
László Edvi Illés akiris kuracistan diplomon en Vieno en 1839. Post siaj studoj li studvojaĝis, poste li estis kuracisto en hospitalo en Buda. Dum la Hungara revolucio de 1848 li laboris en la ministerio. Post falo de la liberecbatalo li kaŝiĝis. En 1852 li estis nomumita ĉefkuracisto de aŭtonomio *Jászkun*. Li vivis ĝis 1861 en Jászberény, poste en Kiskunfélegyháza. En 1867 li pensiuliĝis, tamen li kuracadis plu en Jászberény.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Dissertatio inauguralis medica sistens miasmata* (1839)
* *A budai hévvizek. Különösen a Császárfürdő s gyógyintézetei.* (1843)
* *Világtörténet, a legrégibb időktől a legújabb korig* (1846, 1857)
* *Versuch einer physikalisch-medizinischen Darstellung der Heilquellen des Kaiserbades zu Ofen* (1847)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Natria antimonato

**Natria meta-antimonato**, **antimonato de natrio** estas neorganika kombinaĵo de natrio kaj antimono, trovata sub du formoj: natria meta-antimonato aŭ NaSbO3 kaj natria orto-antimonato aŭ Na3SbO4 , blanka pulvoro, solvebla en akvo, uzata kiel oksidiganto sub alta temperaturo, fajromalakcelaĵo, emajla maldiafanigaĵo, elfinagento por vitraĵoj kaj senkolorigilo por vitro-tuboj kaj vitro-fibroj. Ĝi estas neakordigebla kun oksidigagentoj, fortaj acidoj kaj fortaj bazoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1
* Antimono reakcias kun natria karbonato kaj natria nitrato por produkti natrian antimonaton (V), natrian nitriton kaj karbonan duoksidon. Ĉi-reakcio okazas sub temperaturo je 400-.

### Sintezo 2
* Natria meta-antimonato estiĝas pere de reakcio inter antimona triklorido, hidrarga (II) duklorido kaj natria hidroksido:

### Sintezo 3
* Natria ortoantimonato povas prepariĝi per interagado de duantimona triklorido, natria oksido kaj silicia duoksido:

### Sintezo 4
* Natria antimonato prepariĝas per fandado de **natria oksido** kaj duantimona kvinoksido**:

### Sintezo 5
* Preparado per egalvaloraj kvantoj de natria karbonato kaj **duantimona trioksido**:

### Sintezo 6
* Preparado per varma malkomponado de la **natria heksa-hidrokso-antimonato''':

## Reakcioj 
### Reakcio 1
* Natria antimonato reakcias kun natria karbonato, estigante natrian karbonatoj kaj natrian oksidon:

### Reakcio 2
* Per traktado kun klorida acido kaj zinko ĝi estigas antimonan hidridon, natrian kloridon kaj zinkan kloridon:

## Literaturo 
* Chemical Book
* Santa Cruz Biotechnology 
* ChemNet
* GuideChem
* Chemicalland21
* ACS Publications

## Referencoj 
Kategorio:Natriaj kombinaĵoj
Kategorio:Antimonaj kombinaĵoj
Kategorio:Antimonatoj
Karŝio

**Karŝio** () estas urbo de Uzbekio kaj la administra ĉefurbo de la regiono Kaŝkadarjo. La areo produktas tergason (kampoj Ŝurtan kaj Mubarek) kaj kreskigas kotonon kaj grenon.

## Historio 
Origine la Sogdiana grandurbo de Nahŝab, kaj la islama uzbeka (turklingva) grandurbo de Nasaf, kaj la mongola grandurbo de Karŝio (okulfrapa Ĥarŝ), Karŝio estis la dua grandurbo de Buĥara emirlando. Ĝi estas en la centro de fekunda oazo kiu produktas tritikon, kotonon, kaj silkon kaj estis halto sur la 11 taga karavanvojo inter Balĥ kaj Buĥaro. La mongolaj Ĉagataid ĥanoj Kebek kaj Qazan konstruis palacojn ĉi tie en la loko de la somerpaŝtejo de Ĝingis-Ĥano. En 1364, Timur ankaŭ konstruis fortikan palacon kun ĉirkaŭfosaĵoj en kio nun estas la suda parto de la grandurbo. La moderna nomo "Karŝio" signifas fortikaĵon.

Kun la malkresko de Ŝahrisabz en la 18-a jarcento, Karŝio kreskis en graveco, kaj estis la sidloko de Kronprinco al Buĥara emirlando. La grandurbo havis duoblon metita de muroj, 10 karavanejoj kaj 4 madrasah dum tiu tempo. Antaŭ 1868, la rusoj aneksis Zarafŝan Valon, kaj en 1873, la traktato turnanta Buĥaron en rusan protektoraton estis signita en Karŝio, multe al la teruro de la filo de la emiro, Abdul Malilk, kiu vojaĝis al la montetoj en ribelo.

En la fruaj 1970-aj jaroj, la unua sekcio de grava irigacio projekto estis kompletigita por deturni akvon de la Amudarjo en Turkmenio orienten en Uzbekion por irigacii la teron ĉirkaŭante Karŝio. Preskaŭ ĉiuj tiuj irigaciitaj teroj ĉirkaŭ Karŝio estas plantitaj kun kotono.

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Uzbekio
Kategorio:Regiono Kaŝkadarjo
Gulistano

**Gulistano** (), estas urbo de Uzbekio kaj la administra ĉefurbo de la regiono Sirdarjo. Ĝi kuŝas ĉe la sudorienta parto de la stepo Mirzaĉul (iam Golodnaja), 75 mejlojn (120 km) sudokcidente de Taŝkento. Ĝi havas proks. 77,300 loĝantojn. La ĉefa industrio en la areo estas kotonrikoltado.

## Demografio 
Populacio en:
* 1989: 54 400
* 1991: 54 500
* 2010: 77 300 
* 2022: 72 500 

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Uzbekio
Kategorio:Regiono Sirdarjo
Ĝizaĥo

**Ĝizaĥo** (), estas urbo de Uzbekio kaj la administra ĉefurbo de la Provinco Ĝizaĥo. Ĝi estas grava transporta pasejo, kunliganta la centron kaj okcidenton de la lando al la orientaj regionoj.

Ĝizaĥo estis grava krucvojo de Silkvojo sur la vojo liganta Samarkandon kun  Fergana valo. Ĝi estas ĉe la rando de Golodnaya Steppe, kaj plej proksime al la strategia Enirpermesilo de Jilanuti (la Pordego de Timur) en la Turkestanaj Montoj, kontrolante la aliron al la Zeravŝana Valo, Samarkando kaj Buĥaro.

La nomo Ĝizaĥo venas de la Sogdiano vorto por "malgranda fortikaĵo" kaj la nuna grandurbo estas konstruita de la loko de la Sogdiano urbo de Osruŝana. Post la araba konkero de Sogdiano, Ĝizaĥo funkciis kiel kampurbo inter la nomadaj rabatakantoj kaj loĝigis farmistojn. La araboj konstruis serion de "rabats" (trunkodomoj) ĉe Ĝizaĥo, enhavante ghazis por protekti homojn. Ekde la 19-a jarcento, tiuj trunkodomoj evoluis en gravan fortikaĵon por Buĥara emirlando. Rusa generalo Miĥail Ĉernjajev, la "Leono de Taŝkento" malsukcesis en sia unua provo preni Ĝizaĥo, sed sukcesis je sia dua provo, kun perdo de 6 viroj, kontraŭ 6000 mortaj por la defendantoj. La malnova urbo estis plejparte elĉerpita, ĝiaj ceteraj loĝantoj elmetis, kaj rusaj setlantoj alportis enen.

En 1916, Ĝizaĥo estis la centro de kontraŭ-rusa ribelo, kiu estis rapide subpremita. En 1917, Ĝizaĥa plej fama indiĝena filo, Ŝarof Raŝidov, estonta sekretario de la Komunista Partio de Alberto de Uzbekio, estis naskita.

Moderna Ĝizaĥo estas kviete arb-liniata eŭropano, kun preskaŭ nenio restado de la antaŭ-Raŝidova epoko. La grandurbo havas du universitatojn, kun sume ĉirkaŭ 7,000 studentoj, kaj estas hejmo de futbala skipo Sogdiana Ĝizaĥo, kiu ludas en la Uzbeka Ligo ().

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Uzbekio