La sonnambula

eta|325px|*Ah! non credea mirarti / Sì presto estinto, o fiore*("Ve, mi ne kredas vidi vin tiom rapide fadiĝi, ho floro").Tiu teksto el akto 2a, sceno 2a, de *La sonnambula* aperas sur la tombo de Bellini en Katanio

eta|maldekstra|upright|Vincenzo Bellinide Natale Schiavoni
[eta|150px|[Giuditta Pasta kiel Amina, Majo 1831, premiere]]
eta|150px|maldekstra|Tenoro GiovanniBattista Rubinikantas Elvinon
[eta|150px|[Maria Malibran as Amina – Londono 1833]]
eta|150px|Jenny Lind en *La sonnambula*, 1840s
***La sonnambula*** (*La somnambulino*) estas *duonserioza* opero en du aktoj, kun muziko en la tradicio de *bel canto* fare de Vincenzo Bellini laŭ itallingva libreto de Felice Romani, baze sur scenaro por *ballet-pantomime* verkita de Eugène Scribe kaj koreografiita de Jean-Pierre Aumer nome ''La somnambule, ou L'arrivée d'un nouveau seigneur*. Tiu baleto premieris en Parizo en Septembro 1827 je pinto de modo por teatraĵoj kun temoj pri somnambulismo.

La rolo de Amina estis originale verkita por la soprano *sfogato* Giuditta Pasta kaj la tenoro Giovanni Battista Rubini, sed dum la vivotempo de Bellini alia soprano *sfogato*, nome Maria Malibran, estis elstara ludantino de tiu rolo. La unua premiero okazis ĉe la Teatro Carcano en Milano en la 6a de Marto 1831.

La majoritato de 20a-jarcentaj registrajoj estis faritaj de soprano kiel Amina, kutime kun aldonaj pintaj notoj kaj aliaj ŝanĝoj laŭ la tradicio, kvankam ĝi estis ankaŭ ludata per voĉoj de *soprano sfogato* (ne konfuzenda kun la moderna *mezzo*, neekzistanta tiame) kiu kantas rolojn de soprano kaj de kontraldo senmodife.

La frazo *Ah! non credea mirarti / Sì presto estinto, o fiore* ("Ve, mi ne kredas vidi vin tiom rapide fadiĝi, ho floro") el la fina ario de Amina estas surskribita sur la tombo de Bellini en la Katania Katedralo en Sicilio.

## Referencoj 
**Notes**

**Ĉefaj fontoj**
* Eaton, Quaintance (1974), *Opera Production 1: A Handbook*, Da Capo Press. ISBN 0-306-70635-0 ISBN 0-306-70635-0
* Kimbell, David (2001), en Holden, Amanda (Eld.), *The New Penguin Opera Guide*, New York: Penguin Putnam. ISBN 0-140-29312-4
* Weinstock, Herbert (1971), *Bellini: His life and His Operas*, New York: Knopf. ISBN 0394416562

**aliaj fontoj**
* Anderson, James (1999), *The Complete Dictionary of Opera and Operetta*. Wings Books. ISBN 0-517-09156-9
* Budden, Julian ; Forbes, Elizabeth; Maguire, Simon (1998), "*La sonnambula*", in Stanley Sadie, (Ed.), *The New Grove Dictionary of Opera*, Vol. Four. London: MacMillan Publishers, Inc. ISBN 0-333-73432-7 ISBN 1-56159-228-5
* Casa Ricordi (pub.), "Vincenzo Bellini": Outline of his life (in English) and list of critical editions of his works published by Ricordi on ricordi.it. Retrieved 13 December 2013.
* Galatopoulos, Stelios (2002), * Bellini: Life, Times, Music: 1801–1835*. London, Sanctuary Publishing Ltd. ISBN 9781860744051
* Osborne, Charles (1994), *The Bel Canto Operas of Rossini, Donizetti, and Bellini*, Portland, Oregon: Amadeus Press. ISBN 0931340713
* Orrey, Leslie (1973), *Bellini* (The Master Musicians Series), London: J. M. Dent, Ltd. ISBN 0-460-02137-0
* Rosselli, John (1996), *The Life of Bellini*, New York: Cambridge University Press. ISBN 0-521-46781-0
* Rutherford, Susan (2007), "*La cantante delle passioni*: Giuditta Pasta and the Idea of Operatic Performance", *Cambridge Opera Journal*, Vol. 19, No. 2, July on jstor.org
* Thiellay, Jean; Thiellay, Jean-Philippe (2013), *Bellini*, Paris: Actes Sud. ISBN 978-2-330-02377-5 
* Willier, Stephen Ace (2002), *Vincenzo Bellini: A Guide to Research*. Routledge. ISBN 0-8153-3805-8 and on books.google.com.

## External links 
* 
* Libretto (itale), Opera Glass, Stanford University
* Cast, resumoj (itale, angle, germane), libreto (itale, germane), Opera Guide
* *La sonnambula*, itala teksto, kun angla traduko, kaj la muziko de ĉiuj ĉefaj pecoj, O. Ditson, Bostono, 1900, archive.org
* Libreto kaj itala kaj angla , Testament Records (UK)
* Shelton, Francis, "Bellini: *La sonnambula''"  (review of Cecilia Bartoli's performance in the title role, Festspielhaus Baden-Baden, 10a Aprilo 2008), *Musical Criticism*.
* Synopsis of *La sonnambula*, Metropolitan Opera

Kategorio:Operoj de Vincenzo Bellini
Kategorio:Itallingvaj operoj