open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mainar

**Mainar** [majNAR] estas municipo de Hispanio, en la nordo de la komarko Daroka Kamparo kies ĉefurbo estas Daroko mem, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono) kaj en la subkomarko aŭ natura regiono Campo Romanos.

## Geografio 
Mainar estas municipa teritorio en la nordo de la komarko Daroka Kamparo, kie estas inter Torralbilla (okcidente) kaj Villarreal de Huerva (oriente, tute apude).

La loĝloko Mainar mem estas je 68 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 866 msm, inter Villarreal de Huerva okcidente ĉe la aŭtovojo *Autovía Mudéjar*, kiu komunikas kun Cariñena kaj Zaragozo kaj Langa del Castillo (okcidente).

Trafluas la municipan teritorion el río Huerva que sirve de límite de término municipal con Villarreal de Huerva. Estis ankaŭ rojoj, kelkaj kanaligitaj el la Mezepoko por bestotrinkado aŭ por irigacio. La afero suferis la agadon de la karlismaj militoj.

## Historio 
eta|maldekstre|Neĝujo.
eta|maldekstre|Ermitejo.
eta|maldekstre|Municipa sport-pavilono.
La areo estis konkerita el islamanoj en la 12-a jarcento. En 1248, per privilegio havigita de Jakobo la 1-a, la loko sendependiĝis de Daroca, kaj ekestis parton de *Sesma de Langa* en la Komunumo de Domaroj de Daroca, kiu pluis ĝis 1838.

Komence de la 20-a jarcento oni instalis elektron kaj elektran lumon per unika generatoro por Mainar kaj por Villarreal de Huerva, kio rezultis en polemiko kaj kvereletoj. Dum la Hispana Enlanda Milito respublika kolono tranoktis kaj venis frankisma aviadilaro por bombardadi ĝin; sed kiam ili alvenis la respublikanoj jam estis foririntaj, la aviadilistoj ne povis reveni ŝarĝante la bombojn kaj forfqaligis iloin sur apudaj kampoj sen okazigi mortojn.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Mainar kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 59 loĝantoj. Evidente elmigrado foriris al industriaj areoj kiel Zaragozo, Daroko kaj Karinjeno.

## Aktualo 
Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj vitejoj), forstado kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (vinproduktado).

Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Inter nunaj vidindaĵoj menciindas la preĝejo kun mudeĥata turo kiu aperas simbole en la municipa blazono inter spiko kaj napo, tradiciaj kultivoj; krucmonumentoj; ermitejoj; neĝujo; muelejo; kun Villarreal de ponto de epoko de Trajano; kaj moderna municipa sport-pavilono. Estas interesaj naturaj lokoj en la apudeco kiel natura puto de noka kondenseco, nome El Pozuelo (la puteto).

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Zaragozo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Municipoj de la provinco Zaragozo
Puff Östling

**Puff ÖSTLING** (naskiĝis la 4-an de aŭgusto 1963) estas sveda esperantistino, kiu vivas en Örebro. kaj ekde multaj jaroj aktivas en la estraro de Sveda Esperanto-Federacio, ekde marto 2022 kiel prezidantino de la federacio. Ekde multaj jaroj ŝi vivas kun la ĉina esperantisto *Jueĝin Guo* (pinjine *Yuejin Guo*).

## Referencoj 
Kategorio:Svedaj esperantistoj
Kategorio:Prezidantoj de SEF
Villarreal de Huerva

**Villarreal de Huerva** [biljareAL deŬERba] estas municipo de Hispanio, en la nordo de la komarko Daroka Kamparo kies ĉefurbo estas Daroko mem, en la sudo de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono). La loknomo *Villarreal de Huerva* estas etimologie komprenebla kiel *Reĝa Vilaĝo de Huerva* alude al trafluanta rivero Huerva.

## Geografio 
Villarreal de Huerva estas municipa teritorio en la nordo de la komarko Daroka Kamparo, kie estas inter Mainar (okcidente) kaj Cerveruela (oriente). La plej alta punkto estas Picacho de Villarreal (1181 m), ĉe montaro Sierra del Peco. La rivero Huerva estas la ĉefa akvofluejo, kiu kolektas akvon el nombraj rojoj devenaj de la apudaj montoj. La ŝoseo N-330 trairas la montopasejon Huerva (944 m) en la limo kun Paniza, alire al *Campo de Cariñena*. La altitudo gamas inter 1181 m (Picacho de Villarreal) kaj 820 m borde de la rivero Huerva.

La loĝloko Villarreal de Huerva mem estas je 70 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 867 msm, inter Villadoz sude kaj Paniza tre for norde laŭ la aŭtovojo *Autovía Mudéjar*, kiu komunikas kun Cariñena kaj Zaragozo kaj Mainar (okcidente, tute apude).

## Historio 
eta|maldekstre|Sonorilturo.
eta|maldekstre|Ponto.
eta|maldekstre|Ermitejo.
La areo estis konkerita el islamanoj en la 12-a jarcento. En 1248, per privilegio havigita de Jakobo la 1-a, la loko sendependiĝis de Daroca, kaj ekestis parton de *Sesma de Langa* en la Komunumo de Domaroj de Daroca, kiu pluis ĝis 1838.

Fine de la 17-a jarcento oni konstruis la preĝejon sur la loko de iama kastelo konservante mudeĥaran turon de antaŭa preĝejo kaj restaĵojn de la murego kaj de defendoturo.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Villarreal de Huerva kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 272 loĝantoj. Evidente elmigrado foriris al industriaj areoj kiel Zaragozo, Daroko kaj Karinjeno.

## Aktualo 
Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj vitejoj), forstado kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Inter nunaj vidindaĵoj menciindas la preĝejo kun mudeĥara sonorilturo; ermitejoj; ponto; krucmonumentoj kaj moderna municipa pavilono. Estas interesaj naturaj lokoj en la apudeco.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Zaragozo
* Villarreal de Huerva (stacidomo)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 

Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Municipoj de la provinco Zaragozo
Ingegerd Granat

**Ingegerd GRANAT** (naskiĝis la 30-an de junio 1955) estas sveda esperantistino, kiu vivas en la urboranda loĝloko *Gunnilse* en la nordo de Gotenburgo 

## Referencoj 
Kategorio:Svedaj esperantistoj
Villadoz

**Villadoz** [biljaDOZ] estas municipo de Hispanio, en la nordo de la komarko Daroka Kamparo kies ĉefurbo estas Daroko mem, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono). La loknomo *Villadoz* estas etimologie komprenebla kiel *Dolĉa Vilaĝo* kadre de la kreado de pozitivaj loknomoj cele al favori reloĝadon, same kiel ĉe proksimaj loĝlokoj kiel Villarreal de Huerva, Villahermosa del Campo kaj Fombuena. La aragona filologo Antonio Ubieto Arteta bazas tiun aserton sur la origina aragonlingva loknomo "Villadolz".

## Geografio 
Villadoz estas municipa teritorio en la centro de la komarko Daroka Kamparo, kie ĝi limas kun Villarreal de Huerva, Badules, Romanos kaj Villarroya del Campo.

La loĝloko Villadoz mem estas je 69 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 882 msm, inter Villarreal de Huerva norde ĉe la aŭtovojo *Autovía Mudéjar*, kiu komunikas kun Cariñena kaj Zaragozo kaj Romanos (sude, sed ankaŭ ĉe la aŭtovojo) kaj Badules sur la fluejo de la rivero Huerva.

## Historio 
Oni trovis restaĵojn de romianoj en la teritorio. La areo estis konkerita el islamanoj en la 12-a jarcento. En 1248, per privilegio havigita de Jakobo la 1-a, la loko sendependiĝis de Daroca, kaj ekestis parton de *Sesma de Langa* en la Komunumo de Domaroj de Daroca, kiu pluis ĝis 1838. Iam estis kaj preĝejo kaj du ermitejoj, sed tiuj estis detruitaj dum la Hispana Milito de Sendependigo. En 1845 la loĝloko Villarroya del Campo estis deklarita submunicipo de Villadoz; sed ĝi sendependiĝis meze de la 20-a jarcento.

En 1933 alvenis industrio al Villadoz, pere de la fervoja linio Zaragoza-Caminreal de la kompanio Caminos de Hierro del Norte, kio meze de la jarcento iĝis de Renfe, kaj la linio plilongiĝis ĝis Teruelo. Fine de la 1990-aj jaroj oni plilongigis la linion ambaŭflanke ĝis Valencio kaj Huesca. En la Hispana Enlanda Milito la frankistoj mortpafis kvin respublikanojn de Santa Cruz de Nogueras kiuj estis enterigitaj en komuna elfosaĵo kaj jam rekuperitaj. Krome ankaŭ kvar lokanoj mortis en la milito.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Villadoz kie oni malaltiĝis el 349 loĝantoj en 1940 ĝis nunaj 90 loĝantoj. Evidente elmigrado foriris al industriaj areoj kiel Zaragozo, Daroko kaj Karinjeno.

## Aktualo 
Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj vitejoj), forstado kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Inter nunaj vidindaĵoj menciindas la preĝejo kun mudeĥara turo kaj gotika retablo de la 15-a jarcento; krucmonumento; kaj ermitejoj. Estas interesaj naturaj lokoj en la apudeco.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Zaragozo
* Villadoz (stacidomo)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 

Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Municipoj de la provinco Zaragozo
Stella Lindblom

**Stella Lindblom** - naskiĝis la 19-an de marto 1964 - estas sveda esperantistino, kiu vivas en *Undenäs*, loĝloko de la municipo Karlsborg. Ekde multaj jaroj ŝi aktivas en la estraro de Sveda Esperanto-Federacio, ekde marto 2022 kiel anstataŭanto. 

## Referencoj 
Kategorio:Svedaj esperantistoj
István Osztrics

**István Osztrics** [iŝtvAn ostriĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Osztrics István** estas hungara skermisto (rapiristo, spadisto), olimpiano, olimpika kaj monda ĉampiono, dentkuracisto.

István Osztrics naskiĝis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
István Osztrics komence pentatlonis en sportklubo ekde 1963, sed post 4 jaroj li jam skermis en alia klubo. Inter 170-1976 li estis hungara ĉampiono kvarfoje teame aŭ individue. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1972, Somera Olimpiko 1976 kaj Somera Olimpiko 1980, sed nur en la unua Olimpiko li havis oran medalon teame. Same li estis mondĉampiono nur unufoje en 1978 teame kaj en la universiado en 1973 individue. Li forlasis la skermon en 1981 kaj akirinta dentistan diplomon en Universitato Semmelweis li disidis al Okcidenta Germanio. Apud Heidenheim li malfermis kuracistan kuracejon. Lia edzino naskis 2 filojn.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* https://www.olympedia.org/athletes/22508

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Germanaj dentkuracistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Jany Quiñones Valdés

**Jany QUIÑONES VALDÉS** (naskiĝis  en Havano) estas kuba esperantisto, diplomita pri muziko (2015), ŝi estas muzikisto-instruistino pri klasika gitaro kaj pri muzikensemblo. Ekde la komenco de ŝia profesia vivo ŝi gitar- kaj tres-ludis en pluraj rekonataj muzikgrupoj de la lando. Nuntempe ŝi apartenas al la fama ensemblo *Conjunto Arsenio Rodríguez*, kie ŝi, post multaj jaroj de la forpaso de Arsenio Rodríguez, la fondinto de la grupo, transprenis ties rolon de tres-ludanto, unua virino, kiu ludas tiun instrumenton en la grupo ekde ĝia apero en 1940. Ŝi partoprenis en pluraj naciaj kaj internaciaj eventoj en Esperantujo, kie ŝi prelegis kaj koncertis per tradukitaj kaj originalaj verkoj en Esperanto.

## Verkoj 
Originale en Esperanto aperis ĉe MAS ŝia libro **Panoramo de kuba popola muziko**.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Naskiĝintoj en Kubo
Kategorio:Muzikistoj‎
Kategorio:Kubaj esperantistoj‎
Bertalan Papp

**Bertalan Papp,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Papp Bertalan** estis hungara skermisto (sabristo), olimpiano, olimpika kaj monda ĉampiono, trejnisto, oficiro, stuntisto.

Bertalan Papp naskiĝis la  en Tiszaföldvár, li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Bertalan Papp maturiĝis en kalvinana gimnazio de Mezőtúr en 1932, poste li akiris ŝtatsciencan diplomon en Universitato Francisko Jozefo de Koloĵvaro post kvar jaroj. Inter 1938-1974 li estis oficiro. En 1944 li akiris trejnistan diplomon pri pedagogio kaj skermado, kaj li estis trejnisto ĝis 1950. Interrompe en fino de la mondomilito li batalis, plej fine jam kongtraŭ la nazioj. Intertempe jam ekde 1939 li skermis en oficira sportklubo. Li estis hungara ĉampiono sesfoje teame aŭ individue inter 1944-1951. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1948 kaj Somera Olimpiko 1952 kun 2 oraj medaloj teame, krome en mondĉampionumoj li estis la unua dufoje teame (1953, 1954). Ekde 1970 li ricevis kelkajn filmajn rolojn, post 5 jaroj li iĝis stuntisto en 80 filmoj. Li edziĝis en 1950, lia edzino naskis filinon post 6 jaroj. Li ricevis ŝtatan premion en 1948, lia plej alta rango estis kolonelo ekde 1991.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A kézigránátdobás módszere* (1952)
* *A rohampálya akadályelemeinek leküzdésénél előforduló hibák* (1953)

## Elektitaj filmaj roloj 
* *Arc* (1970) - detektivo
* *Mephisto* (1981) - oficiro

## Memorigiloj 
* reliefo en Budapeŝto (2002) https://www.kozterkep.hu/21144/papp-bertalan

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Hungaraj stuntistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
Lotta Lauritz

**Lotta Lauritz** aŭ je plena nomo *Anna Charlotta Lauritz* - naskiĝis la 2-an de aprilo 1965 - estas sveda juristino kaj esperantistino, kiu vivas en Luleå. Ŝi aktivas en la regiona *Esperanto Societo de Norrbotten (Norrbottens Esperantosällskap)* kaj keome kunlaboras en la estraro de Sveda Esperanto-Federacio, ekde marto 2022 en funkcio de anstataŭanto.  Profesie ŝi laboras kiel mediprotekta juristo por la konzerno LKAB, internacia altteknologia minindustria grupo kiu elminas kaj altgradigas la ferercon de norda Svedio por la tutmonda ŝtala merkato. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* persona paĝo en la retejo *instagram*
* kaj en la retejo *twitter*
* artikolo pri ŝia esperantisteco en la regiona socialdemokrrata ĵurnalo *NSD* la 24-an de julio 2021 en la retejo *facebook* ()
* retejo de la regiona *Esperanto Societo de Norrbotten* en *facebook*

Kategorio:Svedaj esperantistoj
Bjørn Ottesen

**Bjørn Ottesen** estis norvega esperantisto, kiu vivis en la urbo Oslo. Li aktivis en la nacia kaj internacia Esperanto-movado interalie dum la malfacilaj jaroj de la dua mondmilito, kiam la armeo de nazia Germanio okupis Norvegion, kiu aparte kontraŭis (inter alie) ĉiujn Esperanto-aktivaĵojn. Ekde 1967 li estis honora membro de Norvega Esperantista Ligo.

Kategorio:Norvegaj esperantistoj
Langa del Castillo

**Langa del Castillo** [LANga delkasTIljo] estas municipo de Hispanio, en la nordo de la komarko Daroka Kamparo kies ĉefurbo estas Daroko mem, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

## Geografio 
eta|maldekstre|300px|Panoramo.
Langa del Castillo estas municipa teritorio en la nordo de la komarko Daroka Kamparo, kie estas inter Manchones, Retascón kaj Torralbilla.

La loĝloko Langa del Castillo mem estas je 78 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 756 msm, borde la rivero Jiloca inter Murero apude nordokcidente kaj Daroca sudokcidente.

## Historio 
eta|maldekstre|300px|La kastelo.
La areo estis konkerita el islamanoj en la 12-a jarcento. La plej frua mencio de Langa datiĝas de 1131, kaj estis citita kiel teritorio en la foruo de Calatayud. Ĝi apartenis poste al la Komunumo de Domaroj de Daroca. En 1248, per privilegio havigita de Jakobo la 1-a, la loko sendependiĝis de Daroca, kaj ekestis parton de *Sesma de Langa* en la Komunumo de Domaroj de Daroca, kiu pluis ĝis 1838. La *Sesma de Langa* estis komponita de Badules, Cariñena, Cosuenda, Cucalón, Langa, Lechón, Mainar, Romanos, Torralbilla, Villadoz, Villahermosa kaj Villarreal. Tiukadre Langa havis kastelon en la Mezepoko; ĝi estis tre etenda sur altebenaĵo anstataŭ sur monto, kiel ĉe aliaj en la zono. El tiu restas nur du cilindraj turoj, unu ortangula ĉefturo kaj fragmentoj de murego.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Langa del Castillo kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 116 loĝantoj. Evidente elmigrado foriris al industriaj areoj kiel Zaragozo, Daroko kaj Karinjeno.

## Aktualo 
Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj vitejoj), forstado kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Inter nunaj vidindaĵoj menciindas la preĝejo kaj la kastelo.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Zaragozo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Municipoj de la provinco Zaragozo
Kromia (III) klorido

**Kromia (III) klorido** aŭ **klorido de kromio (III)** estas neorganika kombinaĵo apartenanta al la familio de la kloridoj, rezultanta el interagado de la Kromia (III) hidroksido kaj klorida acido. Kromia (III) klorido estas purpuraj aŭ violkoloraj kristaloj, solveblaj en akvo, alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Kromia (III) klorido prezentas tri kloridatomojn ligitajn al kromiatomo. Ĝi konsistas je 1 kromiatomo, 3 kloratomoj kaj uzatas en kemiaj sintezoj.

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de **kromia (III) klorido** per traktado de **kromia (III) hidroksido** kun **klorida acido**:

### Reakcio 2 
* Preparado de **kromia (III) klorido** per traktado de **kloro** kun **kromia (III) hidroksido**:

### Reakcio 3 
* Preparado de **kromia (III) klorido** per traktado de **kromia (III) oksido**, **karbono** kaj **kloro**:

### Reakcio 4 
* Preparado de **kromia (III) klorido** per interagado de **kromia (III) oksido** kun **karbona tetraklorido**;

### Reakcio 5 
* Reakcio de **kromia (III) hidroksido** kun **klorida acido** donante **kromian (III) kloridon**

### Reakcio 6 
* Preparado de **heksaaminokromia (III) klorido** per traktado de **kromia (III) klorido** donante **amoniako**

## Vidu ankaŭ 
* Kloridoj
* Kromia (II) klorido
* Kromia (IV) klorido
* Kromia (VI) klorido

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Kloridoj

## Referencoj 
Kategorio:Kloridoj
Kategorio:Kromaj kombinaĵoj
Hallsberg

''''* estas komunumo () en Svedio. Ĝi situas en la moderna provinco *[[]]* kaj la historia provinco *Närke* (Neriko) de mezokcidenta Svedio, iom sude de la provinca centro Örebro, kaj apartenas al la regiono *Svealand*, la meza landotriono de Svedio. Centro de la komunumo estas la samnoma loĝloko *''. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun .   

## Partneraj urboj 
*  Gifhorn en Germanio
*  Valga en Latvio

## Eksteraj ligiloj 
*  de la komunumo kaj urbo ()

Kategorio:Komunumoj de Svedio
Kategorio:Neriko
Kategorio:Komunumoj de la provinco Örebro län
Villarroya del Campo

**Villarroya del Campo** [biljaROĝa delKAMpo] estas municipo de Hispanio, en la centro de la komarko Daroka Kamparo kies ĉefurbo estas Daroko mem, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono). La loknomo *Villarroya del Campo* estas etimologie komprenebla kiel *Ruĝa Vilaĝo de la Kamparo*.

## Geografio 
Villarroya del Campo estas municipa teritorio en la centro de la komarko Daroka Kamparo, kie ĝi limas el nordo laŭhorloĝe kun Mainar, Villarreal de Huerva, Villadoz, Romanos, Nombrevilla, Daroca kaj Retascón.

La loĝloko Villarroya del Campo mem estas je 75 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 900 msm, inter Villadoz kaj Villarreal de Huerva norde ĉe la aŭtovojo *Autovía Mudéjar*, kiu komunikas kun Cariñena kaj Zaragozo kaj Romanos (sude, sed ankaŭ ĉe la aŭtovojo) kaj Retascón okcidente.

## Historio 
Oni trovis restaĵojn de setlejo de keltiberoj en la teritorio.

La areo estis konkerita el islamanoj en la 12-a jarcento fare de Alfonso la 1-a. Inter la 12-a kaj la 13-a jarcentoj oni markis la limojn de la municipa teritorio. En 1248, per privilegio havigita de Jakobo la 1-a, la loko sendependiĝis de Daroca, kaj ekestis parton de *Sesma del Campo de Gallocanta* en la Komunumo de Domaroj de Daroca, kiu pluis ĝis 1838. Ekde 1835 Villarroya eknomiĝis Villarroya del Campo, aktuala nomo, por diferenci sin el aliaj loĝlokoj samnomaj (ekde tiam Villarroya de los Pinares kaj Villarroya de la Sierra). En 1845 la loĝloko Villarroya del Campo estis deklarita submunicipo de Villadoz, ĉar tiam ĝi ne atingis minimumon de 150 loĝantoj; sed ĝi sendependiĝis meze de la 20-a jarcento.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Villarroya del Campo kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 89 loĝantoj. Evidente elmigrado foriris al industriaj areoj kiel Zaragozo, Daroko kaj Karinjeno.

## Aktualo 
Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj vitejoj), forstado kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Inter nunaj vidindaĵoj menciindas la preĝejo de la 17-a jarcento kun granda retablo (31 tabuloj), krucmonumento, forno kaj ermitejo. El tria preĝejo restas nur kelkaj ŝtonoj. Estas interesaj naturaj lokoj en la apudeco.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Zaragozo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Municipoj de la provinco Zaragozo
Zamenhof diris (infanludo)

eta|Infanoj ludantaj *Zamenhof diris* kun "Zamenhof" (la faciliganto) en la malfono ĉe la dekstra flanko de la foto.
**Zamenhof diris** estas grupa ludo, kutime por junaĝaj infanoj. 

La faciliganto donas al la grupo sekvendajn instrukciojn, kelkaj el kiuj komenciĝas per la frazo "Zamenhof diris". La instrukcioj komenciĝantaj per ĉi tiu frazo devas esti sekvitaj, dum ĉiuj aliaj instrukcioj devas esti ignoritaj. Partoprenanto kiu ne sekvas instrukcion, kiu komenciĝis per "Zamenhof diris", aŭ ŝanĝas sian konduton pro instrukcio, kiu ne komenciĝis per ĉi tiu frazo, estas malkvalifikita. 

La ludo povus servi por instrui al sufiĉe junaj infanoj identifiki siajn korpopartojn, uzi ilin kaj praktiki korpomovojn laŭ ordonoj.

En la angla, hispana kaj germana la ludo estas konata kiel "Simon" respektive said, diris, ktp. En la franca ĝi estas konata kiel "Jacques a dit"; en la afrikansa la ludo estas konata kiel "The Colonel said" (*La kolonelo diris*), en la hebrea *Herzl diris*, kaj en la ĉina *La instruisto diris*.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Infanludoj
Ĉatarpur

**Ĉatarpur,** laŭ () estas urbego kaj municipo en centra Barato, en subŝtato Madja-Pradeŝo, en la samnoma distrikto, kie ĝi estas ties sidejo.
eta|maldekstre|

## Demografio 
Ĉatarpur havis populacion de  en 2011 kun legopovo de 69%, pli alte, ol la landaveraĝo.

## Geografio 
Ĉatarpur situas proksime al Utar-Pradeŝo sur piedoj de Vindja Montaro 305 metrojn super la marnivelo en la norda parto de la subŝtato. Banda troviĝas 98, Ĝansi 118 (fervoje 125, voje 133), Damoh 122, Lalitpur (Barato) 123, Satna 132, Sagar 147, Katni 157, Reva 179, Gvalior 201 (voje 233), Prajagraĝo 233 (voje 300), subŝtata ĉefurbo Bopalo 287 (voje 330), Indaur 451, tutlanda ĉefurbo Delhio 475, Mumbajo 961, Kolkato 932 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
Ĉatarpur estis fondita en 1785. Inter 1806-1947 brita kontrolo okazis.

## Ekonomio 
Loĝantoj de Ĉatarpur okupiĝas ĉefe pri agrikulturo, iomete pri privata komercado, la industrio mankas.

## Lingvoj 
En Ĉatarpur la oficiala lingvo estas la hindia kaj ties dialekta lingvo la bundela lingvo.

## Religioj 
En Ĉatarpur plejparto de la populacio estas hinduoj (80%), islamanoj (17,5%) ĝajnistoj (1,5%), aliaj malpli, ol 1%.

## Eduko 
En Ĉatarpur universitato funkcias. Oni studas artojn, sciencojn, komercon, pedagogion kaj juron.

## Klimato 
En Ĉatarpur jare pluvas ĉ 780 mm. Inter novembro-aprilo apenaŭ pluvas. La temperaturo varias inter 17-32 °C. Jare pluvas ĉirkaŭ 120 mm, plej ofte dum la musonoj.

## Trafiko 
Ĉatarpur havas trairan fervojan linion. 4 signifaj vojoj kaj du flankovojoj kuras al la urbego.

## Vidindaĵoj 
* pluraj preĝejoj
* ĉefe la najbareco havas vizitindaĵojn

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Urboj de Madja-Pradeŝo
Csaba Lantos

**Csaba Lantos** [ĉaba lantoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Lantos Lajos Csaba** [lajoŝ] estas hungara bankisto, negocisto, ministro.

Csaba Lantos naskiĝis la  en Hódmezővásárhely.

## Biografio 
Csaba Lantos maturiĝis en gimnazio en Nyíregyháza en 1980, post 6 jaroj li akiris diplomon en Ekonomika Universitato Károly Marx. Post la diplomo li eklaboris en bankoj, kie li atingis altajn postenojn. Intertempe li estis aktiva en negocaj rondoj, ekde 2007 li havis propran investan firmaon, inter 2010-2018 li havis privatan hospitalon. Laŭ ĵurnalistoj li apartenis al la plej riĉaj cent homoj en Hungario en la 2020-aj jaroj. En jarfino de 2022 li estis nomumita ministro pri energio. Lia edzino naskis sepfoje. Li ricevis memormedalon en 2017.

## Fontoj 
* anglalingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj bankistoj
Kategorio:Hungaraj negocistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Bierfarejo de Watzdorf

eta|fabriko kun kaldronejo kaj maŝinohalo
eta|emblemo
**Watzdorfer Traditions- & Spezialitätenbrauerei** estas bierfarejo en la uesta urbokvartalo Watzdorf de Bad Blankenburg en Germanujo. Estras ĝin Gerhard Rögner kaj Tobias Rögner. La ejo figuras sur listo de monumentprotektotaĵoj.

## Historio 
Dokumento atestas ke jam en 1411 la senjoroj de Watzdorf havis rajton pri bierfaro kaj -elverŝo. La sekvintajn jarcentojn estas en tiu ĉi regiono multaj etaj bierfarejoj kies produktoj nur en freŝa stato konsumeblis. Vendado de ĝi do apenaŭ lukris. Nur en 1893 fonditis la entrepreno *Watzdorfer Exportbrauerei Funke & Hennrich* kiu modernigis la farometodojn kaj sukcesis en eksterkomunuma vendado. Ĝin transprenis en 1913 *Produktionsgesellschaft Thüringen GmbH Rudolstadt*. Nomo nova estis *Brauerei Watzdorf* (srl). Unua afergvidanto estis la politikisto Emil Hartmann. Ĝis la potencakiro de la nazioj la bierfarkvanto atingis ne tute 25 miloj da hektolitroj.

En Naziisma Germanio la konsumkooperative organizita fabriko metitis sub ŝtata kontrolo. En 1942 ĝi enkorpigitis al *Gemeinschaftswerk der deutschen Arbeitsfront* (srl). Mallonge malantaŭ militofino ĝi nove fonditis sub la nomo *Konsumbrauerei Watzdorf*.

En la 1970-aj jaroj la biera produktadokvanto estis de pli ol 100 miloj da hektolitroj. En 1989, kiam estis Turniĝo, produktitis (kun limonadoj) ne tute 185.000 hektolitroj. Post du fiaskintaj privatiĝoj sukcesis en 1998 nova fondiĝo.

## Ofertaro 
Nuntempe la gamo ampleksas la jenajn specojn: Pilsner Bier, Helles, Schwarzbier, Bockbier kaj Weizenbier. Tipas por la watzdorf-anoj enboteligo en ujojn laŭ steinie-formo (0,33 litroj) sen kronfermiloj sed kun mane facile forprenigeblaj deŝirfermiloj. Ĉeestas ankaŭ biermuzeo kun interesaj rondgvidadoj kaj bierprovaranĝoj kaj speciala vendejo.

## Eksteraj ligiloj 
* www.watzdorfer.de,hejmpaĝo]
* bierboteletikedoj historiaj

Watzdorf
Kategorio:Bad Blankenburg
Kategorio:Aperis en 1893
Watzdorf
Attila Petschauer

**Attila Petschauer** [peĉaŭer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Petschauer Attila** estis hungara skermisto (sabristo), olimpiano, olimpika ĉampiono, ĵurnalisto.
eta|

Attila Petschauer naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la ? en :en:Davydaŭka, Svietlahorsk District (Sovetunio).

## Biografio 
Attila Petschauer devenis el juda familio. Li maturiĝis en gimnazio, poste li studis juron inter 1923-1925 en Scienca Universitato Péter Pázmány. Tamen sen diplomo li laboris en banko inter 1925-1932. Li skermis jam ekde la gimnaziaj jaroj. Inter 1928-1931 li apartenis al la hungara nacia skerma teamo. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1928 kaj Somera Olimpiko 1932 kun po unu oraj medaloj teame, krome li estis ĉampiono de Eŭropo en 1930 kaj 1931. Li fermis la aktivan sporton en 1933, poste li laboris plu kiel ĵurnalisto. Li ricevis premion unufoje. En 1942 li estis kaptita en surstrata razio, kie li ne povis pruvi la orajn medalojn, kiu estus nuliginta la judecon, tial li iĝis tuj trudlaboristo, kie li mortis en nekonataj cirkonstantoj.

## Memorigiloj 
* trotuarŝtono en Budapeŝto (1994, vidu la foton!)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* anglalingva biografio kun foto 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Hungario en la Somera Olimpiko 1932

Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Cerveruela

**Cerveruela** [zerbeRŬEla] estas municipo de Hispanio, en la nordo de la komarko Daroka Kamparo kies ĉefurbo estas Daroko mem, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono). La loknomo *Cerveruela* estas etimologie devena el hispanlingva vorto "cervo" (samsignife kiel ĉe Esperanto) kaj tiukadre aperas cervo en la municipaj flago kaj blazono.

## Geografio 
eta|maldekstre|250px|Panoramo.
Cerveruela estas municipa teritorio en la nordo de la komarko Daroka Kamparo, kie ĝi estas oriente de Villarreal de Huerva.

La malgranda loĝloko Cerveruela mem estas je 65 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 816 msm, sur enorma rokejo el ardezo ĉe meandro de la rivero Huerva inter la montaroj Águila kaj Peco.

Ĝi estas alirebla laŭ la nacia ŝoseo N-330 el devojiĝo de la provinca ŝoseo CV-668 je 5 km de Mainar; temas pri nur 3 km de mallarĝa ŝoseo pli malpli paralela al la rivero Huerva ĉe la samnoma valo.

Ĝi estas inter Vistabella oriente kaj Villarreal de Huerva okcidente ĉe la aŭtovojo *Autovía Mudéjar*, kiu komunikas kun Cariñena kaj Zaragozo.

## Historio 
La areo estis konkerita el islamanoj en la 12-a jarcento fare de Alfonso la 1-a. En 1248, per privilegio havigita de Jakobo la 1-a, la loko sendependiĝis de Daroca, kaj ekestis parton de *Sesma de Trasierra* en la Komunumo de Domaroj de Daroca, kiu pluis ĝis 1838.

Ekde 1920 la loĝloko ekperdis loĝantaron kiu elmigris al proksimaj lokoj kiel Mainar, Paniza kaj Cariñena, dum el la 1950-aj jaroj startis rura elmigrado en Cerveruela, enmigrante ĉefe al Zaragozo. Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Cerveruela kie oni malaltiĝis el 443 loĝantoj en 1900 ĝis nur 4 loĝantoj en 1991 rande de la senhomeco, poste oni rekuperiĝis ĝis nunaj 37 loĝantoj. Evidente elmigrado ĝenerale foriris al industriaj areoj kiel Zaragozo, Daroko kaj Karinjeno.

## Aktualo 
Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj vitejoj), forstado kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Inter nunaj vidindaĵoj menciindas la trinava baroka preĝejo kaj krucmonumento. Estas interesaj naturaj lokoj ĉefe en la montaroj kaj ĉe la rivero Huerva; apartan mencion meritas singulara arbo blanka saliko "sabimbre" 14 m alta, kun kanopea diametro de 8 m kaj perimetro en la trunkobazo de 860 cm, kaj de 935 cm je 1,30 m de alteco.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Zaragozo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Municipoj de la provinco Zaragozo
Nikela (III) hidroksido

**Nikela (III) hidroksido** aŭ **hidroksido de nikelo (III)** estas neorganika kombinaĵo apartenanta al la familio de la kloridoj, rezultanta el hidratagado de la **nikela (III) oksido** aŭ hidrolizo de **nikelaj (III) saloj**. Nikela (III) hidroksido estas nigra senodora solidaĵo, solvebla en amoniako, nesolvebla aŭ malmulte solvebla en akvo, alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Nikela (III) hidroksido prezentas tri hidroksilajn grupojn ligitajn al nikelatomo. Ĝi konsistas je 1 nikelatomo, 2 hidrogenatomoj, 2 oksigenatomoj kaj uzatas en kemiaj sintezoj. Plejmulto el la nikelaj (III) derivaĵoj estas malstabilaj kombinaĵoj kiuj rapide oksidiĝas en vastan gamon da aliaj kunmetaĵoj formantaj nikelajn (II) specimenojn.

## Reakcioj
### Reakcio 1
* Preparado de **nikela (III) hidroksido** per traktado de **nikela (III) oksido** kun **akvo**:

 
### Reakcio 2
* Malkomponado de la **nikela (III) hidroksido**:

 
### Reakcio 3
* Preparado de **nikela (III) hidroksido** per hidrolizo de la **nikela (III) klorido**:

 
### Reakcio 4
* Preparado de **nikela (III) oksido** per senhidratigado de **nikela (III) hidroksido**:

 
### Reakcio 5
* Reakcio de **nikela (III) hidroksido** kun **klorida acido** donante **nikelan (III) kloridon**

### Reakcio 6
* Kobalto precipitiĝas kiel kobalta (III) hidroksido en ĉeesto de nikela (III) hidroksido:

## Vidu ankaŭ
* Hidroksidoj
* Nikela (II) hidroksido

## Referencoj 
Kategorio:Hidroksidoj
Cimballa

**Cimballa** [cimBAlja] estas municipo de Hispanio, en la suda pinto de la komarko *Comunidad de Calatayud* kies ĉefurbo estas Calatayud mem, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

## Geografio 
eta|maldekstre|220px|Loko de Cimballa en la komarko kaj en Aragono.
eta|maldekstre|220px|Detalo de la kastelo.
Cimballa estas municipa teritorio en la sudo de la komarko *Comunidad de Calatayud*, kie ĝi estas sude de Monterde. La municipa teritorio limas (el nordo laŭhorloĝe) kun Monterde, Abanto, Aldehuela de Liestos, Tortuera, Fuentelsaz, Milmarcos kaj Campillo de Aragón.

La loĝloko Cimballa mem estas je 125 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 904 msm en la Iberia Sistemo, en la baseno de la rivero Piedra, sur la limo kun la provinco Gvadalaĥaro. Ĝi estas alirebla el Zaragozo laŭ la ŝoseo N-II, el devojiĝo en Calatayud al la ŝoseo C-202, kun devojiĝo en Nuestra Señora la Blanca al la loka ŝoseo CV-307. Ĝi estas inter Aldehuela de Liestos sudoriente kaj Nuévalos oriente.

## Historio 
La areo estis konkerita el islamanoj en la 12-a jarcento fare de Alfonso la 1-a, kiu lasis la areon al la templanoj. En 1142 Cimballa aperis en la Foruo de Daroca.

En 1855 la tiam karlisma komandanto Marco de Bello pasis tra Cimballa.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Cimballa kie oni malaltiĝis el 568 loĝantoj en 1940 ĝis nunaj 93 loĝantoj. Evidente elmigrado ĝenerale foriris al industriaj aŭ pli viglaj areoj kiel Zaragozo, Daroko, Calatayud kaj Karinjeno.

## Aktualo 
Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj vitejoj), forstado kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Inter nunaj vidindaĵoj menciindas la preĝejo kun romanika pordego, fosiliaj kuŝejoj, ruinaj restaĵoj de la kastelo ktp. Estas interesaj naturaj lokoj ĉefe en la montaroj kaj ĉe la rivero Piedra.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Zaragozo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Municipoj de la provinco Zaragozo
40-a jarcento a.K.

La **40-a jarcento antaŭ nia erao**, ankaŭ nomata *antaŭ Kristo (a.K.)*, komenciĝis la 1-an de januaro 4000 kaj finiĝis la 31-an de decembro 3901 antaŭ nia erao.

## Kulturoj 
## Okcidenta Azio 
eta|240ra|
* En Mezopotamio komenciĝis la kulturo de Uruk.
* Kadre de la Egipta antaŭdinastia periodo komenciĝas la Nakada-kulturo: tiam jam dum 2000 jaroj en la valo de Nilo ekzistis organizita agrikulturo kaj konstruado de grandaj konstruaĵoj, kaj ekde ĉirkaŭ la jaro 4000 antaŭ nia erao estis uzata mortero. Ĝis la  jaro 3300 a. K., antaŭ la unua egiptia dinastio, Egiptio estos dividata en du reĝlandojn, konatajn kiel Supra Egiptio (*Ta Shemau*) kaj Malsupra Egiptio (*Ta Mehu*). La dividlinio estis tirita proksimume tra regiono de la hodiaŭa Kairo.

## Eŭropo 
* La Liniceramika kulturo, la plej malnova agrikultura kulturo de la Neolitiko, en centra Nordeŭropo transiras en la Funelpokalkulturon.
* En nordorienta Eŭropo floras la Kulturo de kombila ceramiko.
* En la Nigra-mara-kaspia stepo laŭ la Kurgana hipotezo floras la kulturoj parolantaj la Hindeŭropan pralingvon.

## Orienta Azio 
* En Ĉinio floras la Liangzhu-kulturo,
* kaj en Japanio daŭre disvolviĝas la Ĵomon-epoko.

## Eventoj 
* La sahara regiono iom post iom transformiĝas en dezerton.
* Ĉirkaŭ la jaro 4000 a.K., kadre de la Banpo-kulturo en la valo de Flava Rivero iom oriente de Ŝjiano estas konstruitaj pli ol 100 loĝejoj ĉirkaŭantaj komunuman centron nomatan 姜寨, pinjine *Jiāngzhài*.
* Suzo estas centro de ceramika produktado en Mezopotamio - floras la uzo de potistaj radoj. La teritorio de la antikva regno Elamo estis unu el la antikvaj centroj de la monda civilizacio.
* Ĥalkolitika templa komplekso konstruiĝas en regiono norde de la Azova Maro ĉirkaŭ kvar grandaj kurganoj - ĝi ricevas la nomon Marna Kresto kaj situis proksimume 30 kilometrojn nordokcidente de la moderna urbo Luhansko.
* La fosta pado *Belmarsh Trackway* de ĉ. 4000 antaŭ nia erao, praa altvojo en la malsekejo proksime de la rivero Tamizo, estis malkovrita en 2009 en la nuna teritorio de Granda Londono. Dendrokronologio ebligis tre precizan datigon de la historia strukturo, kiuj kompareblas al modernaj tabulaj padoj. Similaj vojoj de la posta jarcento el 3838 kaj 3806 ankaŭ troveblis en la malsekejo *Somerset Levels* de okcidenta Anglio.

La listo de eventoj en la jarcento kompreneble ne kompletas, sed nur celas doni unuan impreson pri la tiutempa disvolviĝo de la homa kulturo.
37-a jarcento a.K.

La **37-a jarcento antaŭ nia erao**, ankaŭ nomata *antaŭ Kristo (a.K.)*, komenciĝis la 1-an de januaro 3700 kaj finiĝis la 31-an de decembro 3601 antaŭ nia erao.

## Eventoj 
* En la sudo de Anglio, rapida ekspansio pri konstruadó de monumentoj okazis ĉirkaŭ 3700 a.K.
* En la urbo Uruk, suda Mezopotamio, grupoj de ĵetonoj reprezentantaj komercajn transakciojn komencas esti enfermitaj en kavaj argilaj buloj kaj konservitaj en arkivoj.
* La Majkop-kulturo, grava arkeologia kulturo de la bronzepoko en la Okcidenta Kaŭkaza regiono de la nuna Suda Rusio, komenciĝis ĉirkaŭ 3700 a.K.
* Lothal de Indusa civilizo en Hindio same komenciĝis ĉirkaŭ 3700 a.K..

La listo de eventoj en la jarcento kompreneble ne kompletas, sed nur celas doni unuan impreson pri la tiutempa disvolviĝo de la homa kulturo.
38-a jarcento a.K.

La **38-a jarcento antaŭ nia erao**, ankaŭ nomata *antaŭ Kristo (a.K.)*, komenciĝis la 1-an de januaro 3800 kaj finiĝis la 31-an de decembro 3701 antaŭ nia erao.

## Eventoj 
*Sismo proksime de neolitika kulturo ĉe la nuna loko *Sotira* okcidente de Limasolo en Kipro detruas grandan parton de la loka infrastrukturo.
* La tiel nomata Ubaida periodo venis al subita fino en orienta Arabio kaj la Omana duoninsulo je 3800 a.K.
*En Sirio, amastomboj ĉe la antikva urbo *Tell Brak*, devenantaj de ĉ. 3800 ĝis 3600 a.K., estis eltrovitaj, sugestante progresintan militadon ĉirkaŭ tiu periodo.
* 3800–2700 a.K. – Konstruiĝis la dolmeno de *Dombate* en nuna Galegio.
* 3800–3200 a.K. - Konstruiĝis ankaŭ 120 "kojnaj tomboj" en Irlando.
* 3760 a.K. - la unua jaro de la hebrea kalendaro, kiu latine ricevis la nomon *Anno Mundi*, "de la [unua] jaro de la mondo", tio estas de la mondokreo; en la hebrea לבריאת העולם, "ekde la kreo de la mondo".
* ĉ. 3750 a.K. - disiĝo de la praŝemida lingvo

La listo de eventoj en la jarcento kompreneble ne kompletas, sed nur celas doni unuan impreson pri la tiutempa disvolviĝo de la homa kulturo.
Comunidad de Calatayud

[150px|eta|Loko de la komarko *Comunidad de Calatayud* en la okcidento de la [provinco Zaragozo en centro de Aragono.]]
La *Comunidad de Calatayud* [komuNIdad dekalataĜUD], estas komarko de komunumo Aragono, en Hispanio, en la sudokcidenta pinto de la Provinco Zaragozo. Ĝi lokiĝas en la Ebra baseno kaj ĝia ĉefurbo estas Calatayud.

## Municipoj 
eta|400px|Municipoj en *Comunidad de Calatayud*.
La komarko ampleksas jenajn 67 municipojn:

* Abanto
* Alarba
* Alconchel de Ariza
* Alhama de Aragón
* Aniñón
* Arándiga
* Ariza
* Ateca
* Belmonte de Gracián
* Berdejo
* Bijuesca
* Bordalba
* Bubierca
* Cabolafuente
* Calatayud
* Calmarza
* Campillo de Aragón
* Carenas
* Castejón de Alarba
* Castejón de las Armas
* Cervera de la Cañada
* Cetina
* Cimballa
* Clarés de Ribota
* Codos
* Contamina
* Embid de Ariza
* El Frasno
* Fuentes de Jiloca
* Godojos
* Ibdes
* Jaraba
* Malanquilla
* Maluenda
* Mara
* Miedes de Aragón
* Monreal de Ariza
* Monterde
* Montón
* Morata de Jiloca
* Morés
* Moros
* Munébrega
* Nigüella
* Nuévalos
* Olvés
* Orera
* Paracuellos de Jiloca
* Paracuellos de la Ribera
* Pozuel de Ariza
* Ruesca
* Saviñán
* Sediles
* Sisamón
* Terrer
* Tobed
* Torralba de Ribota
* Torrehermosa
* Torrelapaja
* Torrijo de la Cañada
* Valtorres
* Velilla de Jiloca
* Villafeliche
* Villalba de Perejil
* Villalengua
* Villarroya de la Sierra
* La Vilueña

## Geografio 
Kun 67 municipoj, ĝi estas la komarko de Aragono kiu havas pli da municipoj kaj havas loĝantaron similan al la komarko *Comunidad de Teruel*, kio havigas al la ĉefurbo grandan influsferon, ĉefe en la komarkoj de Aranda kaj Daroca kaj al la komarko grandan gravon ene de Aragono. Ĝi limas norde kun Aranda kaj Valdejalón, oriente kun *Campo de Cariñena* kaj *Campo de Daroca*, sude kun la komarko Senjorlando de Molina-Alto Tajo (provinco Gvadalaĥaro) kaj okcidente kun la komarko Tierra de Medinaceli (provinco Sorio).

## Historio 
Tiu komarko estas heredanto de la iama domarkomunumo *Comunidad de Aldeas de Calatayud* kreita de Alfonso la 1-a post la konkero de la zono el la islamanoj. La komunumoj havis juran aŭtonomecon cele al organizado ekonomia kaj milita, ĉar tiuj ĝenerale formiĝis en landlimaj terenoj. Historie la komarko estis pli granda, ĉar inkludis municipojn kiuj aktuale estas de aliaj provincoj Sorio kaj Gvadalaĥaro.

Ĝi povas esti konsiderata komarko hereda de la provizora Provinco de Calatayud kreita en la 19-a jarcento kiu inkludis la aktualajn komarkojn de Aranda, Daroca kaj grandan parton de Valdejalón kaj Jiloca.

En 2001 oni kreis oficiale la komarkon *Comunidad de Calatayud*. Ĉefaj altiraĵoj estas arkeologiaj kuŝejoj, preĝejoj ĉefe mudeĥaraj, kasteloj kaj banlokoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Turismo de la Comunidad de Calatayud
* Komarko Comunidad de Calatayud 
* Komarko Comunidad de Calatayud, en comarcaacomarca.com
* Komarkoj de Aragón, Comunidad de Calatayud

Kategorio:Provinco Zaragozo
Kategorio:Geografio de Aragono
Kategorio:Komarkoj de provinco Zaragozo
39-a jarcento a.K.

La **39-a jarcento antaŭ nia erao**, ankaŭ nomata *antaŭ Kristo (a.K.)*, komenciĝis la 1-an de januaro 3900 kaj finiĝis la 31-an de decembro 3801 antaŭ nia erao.

## Eventoj 
* Estas konstruita la tiel nomata fosta pado (angle nomiĝinta "*post track*"), praa altvojo en la malsekejo *Somerset Levels* de Anglio, proksimume ok kilometrojn okcidente de la urbeto Glastonbury.  Ĝi datiĝas de ĉ. 3838 antaŭ nia erao kaj estas unu el la plej malnovaj inĝenieritaj vojoj malkovritaj en Norda Eŭropo
* La pado *Sweet* (ne "dolĉa pado", sed nomita laŭ malkovrinto de la familia nomo "Sweet"), antikva altvojo en la sama malsekejo proksime de la fosta pado,estas konstruita en 3807 aŭ 3806 antaŭ nia erao. Dendrokronologio ebligis tre precizan datigon de ambaŭ historiaj strukturoj, kiuj kompareblas al modernaj tabulaj padoj.
* Plugiloj ekuziĝas en la praa agrikulturo.

La listo de eventoj en la jarcento kompreneble ne kompletas, sed nur celas doni unuan impreson pri la tiutempa disvolviĝo de la homa kulturo.
-2750

En la jaro **2750 antaŭ nia erao** okazis, interalie:

eta|maldekstra|200ra|
## Eventoj 
* Laŭ Herodoto, la fenica urbo Tiro en Levantenio estas fondita en 2750 antaŭ nia erao.

## Naskiĝoj 
## Mortoj 

|
|

Kategorio:Jaroj de la 28-a jarcento a.K.
Kromia (II) hidroksido

**Kromia (II) hidroksido** aŭ **hidroksido de kromio (II)** estas neorganika kombinaĵo apartenanta al la familio de la hidroksidoj, rezultanta el hidratagado de la **kromia (II) oksido** aŭ hidrolizo de **kromiaj (II) saloj**.  Kromia (II) hidroksido estas bruna aŭ flava solidaĵo, nesolvebla en akvo kaj uzata en kemiaj sintezoj. Kromia (II) hidroksido prezentas du hidroksilajn grupojn ligitajn al kromiatomo. Ĝi konsistas je 1 kromiatomo, 2 hidrogenatomoj kaj 3 oksigenatomoj, interligitaj per jonaj ligaĵoj.

## Reakcioj
### Reakcio 1
* Preparado de **kromia (II) hidroksido** per traktado de **kromia (II) oksido** kun **akvo**:

 
### Reakcio 2
* Preparado de **kromia (II) hidroksido** per hidrolizo de la **nikelo**:

### Reakcio 3
* Preparado de **kromia (II) hidroksido** per hidrolizo de la **kromian (II) kloridon**:

 
### Reakcio 4
* Preparado de **kromia (II) oksido** per senhidratigado de **kromia (II) hidroksido**:

### Reakcio 5
* Reakcio de **kromia (II) hidroksido** kun **klorida acido** donante **kromia (II) klorido**

### Reakcio 6
* Preparado de **heksamino-kromian (II) hidroksidon** per interagado de **kromia (II) klorido** en ĉeesto de **amoniako**:

## Vidu ankaŭ
* Hidroksidoj
* Kromia (III) hidroksido

## Referencoj 
Kategorio:Hidroksidoj
Al Reem biosfera rezervejo

**Al Reem biosfera rezervejo** () estas loĝata areo de  hektaroj en nordokcidenta Kataro, kiu inkludas duonaridajn dezertpejzaĝojn kiuj estas hejmo de gazeloj kaj arabiaj oriksoj, inter alia faŭno. Ĝi estas unu el 24 biosferaj rezervejoj de Unesko en Mezoriento (Monda Reto de Biosferaj Rezervejoj en la Arabaj Ŝtatoj). Ĝi estis establita en 2005 kaj respondecas pri ĉirkaŭ 10% de la landa areo de Kataro. Ĝi estis agnoskita de Unesko en 2007.

La rezervejo situas 65 kilometrojn nordokcidente de Doho. Pro ĝia densa vegetaĵaro, tiu rezervejo estas de granda graveco por la homoj de Kataro.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Hom-biosfera programo (Unesko)
* Sovaĝbestoj de Kataro

## Eksteraj ligiloj 
* 

## Tradukfonto 
Kategorio:Biosferaj rezervejoj
Kategorio:Geografio de Kataro
György Piller

**György Piller** [djordj], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Jekelfalussy Piller György** estis hungara skermisto (sabristo, pli malofte rapiristo), olimpiano, olimpika ĉampiono, trejnisto, oficiro. Lia familia nomvarianto (ekde 1933) estis *Piller-Jekelfalussy* [jekelfaluŝi], lia nobela antaŭnomo estis *felsőtárkányi* [felŝOtArkAnji].

György Piller naskiĝis la  en Eger (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario), li mortis la  en San-Francisko (Kalifornio, Usono).
eta|maldekstre|
eta|

## Biografio 
György Piller maturiĝis en gimnazio en 1914, poste li lernis plu en armea lernejo en Pécs, kie la skermo estis studobjekto. En la lasta jaro li batalis dum la 1-a mondmilito, pli poste li akiris diplomon en armea akademio. Komence li servis en Miskolc, poste en Budapeŝto, kie li estis surprize la unua sen iu ajn ŝancoj en konkurso. Li akiris licencon pri sportpedagogo en 1927, poste li instruis en la armea akademio. En la sekvaj jaroj li estis hungara ĉampiono dekfoje teame aŭ individue (1928-1934). Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1932 kun 2 oraj medaloj (individue kaj teame). Depost la 2-a mondmilito li estis trejnisto. Depost la Somera Olimpiko 1956 li disidis kaj vivis plu en Usono.

Li edziĝis en la 1930-aj jaroj. Lia oficira rango estis subkolonelo.

## Memorigiloj 
* memormedaloj en Eger kaj Miskolc

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* http://www.bibl.u-szeged.hu/ha/sport/olimpiak/piller.html
* https://honvedelem.hu/hirek/hazai-hirek/hires-magyar-katonasportolok-jekelfalussy-piller-gyorgy.html 

## Vidu ankaŭ 
* Hungario en la Somera Olimpiko 1932

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Hungaraj oficiroj

Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj en 1956