Timișoara

:*Eble vi serĉas: Temešvár.*

**Timișoara** [timiŝŭara], esperante **Timiŝoaro** kaj ankaŭ **Temeŝvaro** (hungare: **Temesvár** temeŝvar; germane: **Temeswar**, **Temeschburg**, en germanaj dialektoj ankaŭ *Temeschwar*), estas la ĉefa urbo de la rumana provinco Banat. Ĝi estas la ĉefurbo de la distrikto (*judeţ*) Timiș.
eta|maldekstra|Politeknika universitato - Rektorejo en Timișoara

## Geografio 
Timișoara situas ĉe la kanalo Bega, 562&nbsp;km okcidente de București. Oni aligis al ĝi la vilaĝojn Freidorf, *Colonia Kunz* kaj Mehala.

## Loĝantaro 
En 1910 en la urbo vivis 72 555 loĝantoj, germanoj, hungaroj kaj rumanoj, laŭ kvanto en tiu sinsekvo; en 1992 estis 334 115 (82 % rumanoj, 9,5 % hungaroj, 4 % germanoj, 2 % serboj), kaj laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². En la urbo estas unu el la plej grandaj universitataj centroj de Rumanio. Ankaŭ post la jaro 1920, kiam la urbo laŭ la traktato de Trianon de Hungario estis donita al Rumanio, la tiam ankoraŭ multnombra german- kaj hungarlingvaj urbaj loĝantaroj tenis multajn kulturajn instituciojn, gazetojn, libroeldonejojn, lernejojn, teatrojn. Unu el multaj ekzemploj de provo pri hungarlingva gazeto en la urbo estis *A Hét*, kiu sukcesis nur aperi en 1945, tuj post la fino de la Dua Mondmilito. En 1953 remalfermiĝis

## Historio 
* En 1849 tiu fortikaĵo estis la unusola, kiun la hungara armeo ne povis okupi.
Ĝis Traktato de Trianon ĝi apartenis al Hungario (*Temes vármegye*).
* La 2-an de novembro 1846 koncertis en la urbo Franz Liszt. La 15-an de septembro 1878 recitalis en la urbo Josef Joachim (violono) kaj Johannes Brahms (piano).
* Ekde 1880 aktivas en la urbo la Fratinoj instruantaj de Nia Sinjorino (Banato).
eta|Biciklado proksime de rivero Bega en Timișoara
eta|Flora sunhorloĝo proksime de Hotel Continental en Timișoara
eta|

## Vidindaĵoj 
* Katedralo de Tri Hierarkoj (Timișoara)
* Katedralo de Sankta Georgo (Timișoara)
* Urbocentra sinagogo en Timișoara
* Liberala sinagogo en Timișoara
* Ortodoksa sinagogo en Timișoara

## Servoj 
* Lerneja komplekso de la Fratinoj instruantaj de Nia Sinjorino (Banato)

## Famuloj 
* Aleksandar Bačvanski, hungara-serba aktoro
* Petru Ilieșu, rumana poeto
* Géza Zórád, hungara pentristo

## Eventoj 
En Timișoara komenciĝis, je la 16-a de decembro 1989, la ribelo, kiu alportis finon al la diktaturo de Rumanio. Je la 20-a de decembro Timișoara deklaris sin la unua libera urbo, tamen je la prezo de 1.104 mortintoj kaj 3.352 vunditoj. Unu semajnon poste disfalis la reĝimo de Nicolae Ceaușescu.

En 2021 Timișoara estos Eŭropa Kultura Ĉefurbo.

## Esperanto 
En Timișoara troviĝas la sidejo de la Esperanto-Asocio de Rumanio kaj de RumEJA.
En majo 2003 tie okazis Balkana E-Simpozio, en la Okcidenta Universitato.

## Ĝemelaj urboj 
Jenaj urboj havas ĝemelecon kun Timișoara:
* Faenza (Italio)
* Gera (Germanio)
* Karlsruhe (Germanio)
* Mulhouse (Francio)
* Rueil-Malmaison (Francio)
* Szeged (Hungario)
* Sassari (Italio)
* Treviso (Italio)

## Fontoj 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Tramtransporto en Timișoara
* Trolebusa transporto en Timișoara

## Eksteraj ligiloj 
* Timisoara Tourism  
* Popolnombrado 2002 
* Mapo de distrikto 
* Urbomapo
* Portalo hungare


Kategorio:Urboj de Rumanio
Kategorio:Urboj de distrikto Timiș
1Timisoara