open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Julius Wolff

**Julius WOLFF** (naskiĝis la  en Quedlinburg, mortis la  en Charlottenburg) estis germana verkisto. Li estis reprezentanto de Butzenscheibenlyrik.

## Vivo 
Li studis en Berlino filozofion kaj administradon financan kaj transprenis la patran fabrikan vendejon en Quedlinburg. Demisiinte li fondis en 1869 la gazeton »Harzzeitung«. Post la Pruso-franca milito, kiun Wolff partoprenis ĝisfine, li translokiĝis al Berlino, por redakti tie intertempe la gazeton »Illustrierte Frauenzeitung«.

## Verkista graveco 
Li publikigis: »Aus dem Felde«, militaj kantoj (Berlin 1871), »Till Eulenspiegel redivivus« (Detmold 1874) kaj la bone akceptitaj plurfoje eldonitaj epopeetoj kaj rakontoj »Der Rattenfänger von Hameln« (Berl. 1875) kaj »Der wilde Jäger«, eine Weidmannsmär (1877); »Tannhäuser«, amokanto (1880); »Singuf, Rattenfängerlieder« (1881); »Der Sülfmeister«, romano (1883, 2 vol.); »Der Raubgraf«, historio el la regiono Harzgau (1884); »Lurlei«, romantikaĵo (1886); »Das Recht der Hagestolze«, Roman (1888); »Die Pappenheimer« (1889); »Renata« (1892); »Der fliegende Holländer« (1892); »Das schwarze Weib«, romano el la tempo de la kamparanaj militoj (1894); »Assalide«, poemoj el la tempo de la provencalaj amkantistoj (1896); »Der Landsknecht von Kochem«, kanto el Mozelgovio (1898); »Der fahrende Schüler«, poeziaĵo (1900); »Die Hohkönigsburg«, romano (1902); »Zweifel der Liebe«, romano aktuala (1904); »Das Wildfangreĉt« (1907).

Liaj avantaĝoj estis lingva brileco kaj lerteco, per kiu li imitis tre diversajn stilojn kaj ĝenrojn de poetaj verkoj. Krome abundas historiaj enhavoj multkoloraj. Tamen la interno de liaj personoj estas tute konvencia kaj neniam superas averaĝan familigazetaran stilon. Kelkfoje li ankaŭ provis esti dramisto, ekz. ĉe »Kambyses«, »Die Junggesellensteuer« (Berlin 1877) kaj »Drohende Wolken« (1878).

## Fonto 
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 20. Leipzig 1909, p.&nbsp;728, kio legeblas tie ĉi interrete.

## Eksteraj ligiloj 
* Verkoj surrete legeblaj

Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Germanaj framasonoj
Kategorio:Germanaj redaktoroj
Kategorio:Germanaj poetoj
Ŝvetambaroj

eta|Blanke vestitaj ŝvetambaraj monaĥoj kun buŝ-protektilo kaj vostoj aŭ balailoj
La **Ŝvetambaroj** (Sanskrito: श्वेताम्बर, śvetāmbara, blank-vestita) estas grupo en ĝajnismo.

## Vivo 
Kvankam estas ankaŭ Ŝvetambaraj monaĥoj, Ŝvetambaroj estas grupo pli laika en la ĝajna komunumo. Kompare al la Digambaroj, ili reprezentas iom pli moderajn vidpunktojn. Sed ankaŭ la Ŝvetambaroj vivas, principe, laŭ la ordono de *ahimsa* (ne-perforto kaj respekto por ĉia vivaĵo). Por ne hazarde insekto mortigi insekton ili ofte havas blankan buŝ-protektilon aŭ balaas la teron aŭ plankon antaŭ paŝi sur ĝi.

El la postuloj de perforto kaj de nemovo rezultis, ke ĝajnoj estas plejparte en la 'sidaj', sed 'riĉulaj' profesioj, kiel komercistoj, juvelistoj ktp. Tiu fakto, kune kun plejparte asketa vivstilo, signifis ke multaj el la Ŝvetambara-familioj, iĝis tre riĉaj, kaj povis financi per multa mono lukse desegnitajn templojn kaj ilian restarigon (ekzemple en Mount Abu, en Ranakpur aŭ en Jaisalmer). Tiujn templojn eniras ankaŭ la Digambaroj.

## Vidu ankaŭ 
* Digambaroj
* Hemaĉandra

## Literaturo 
* Walther Schubring: *Worte Mahaviras. Kritische Übersetzung aus dem Kanon der Jaina.* Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 1926. (Hrsg. Religionsgeschichtliche Kommission bei der Gesellschaft der Wissenschaft zu Göttingen, Quellen der Religionsgeschichte Gruppe 7, Band 14).
* Heinrich Zimmer: *Philosophie und Religion Indiens.* Suhrkamp, Frankfurt am Main 1973, ISBN 3-518-27626-3.
* Helmuth von Glasenapp: *Der Jainismus. Eine indische Erlösungsreligion.* Olms, Hildesheim 1984, ISBN 3-487-00628-6 (Suhrkamp Taschenbuch, Wissenschaft; 26).
* Franz Bätz: *Heilige Berge, Tempelstädte und Asketen. Der Jainismus – eine lebendige Kultur Indiens.* Weishaupt, Wolfsberg 1997, ISBN 3-7059-0049-8.
* Adelheid Mette: *Die Erlösungslehre der Jaina: Legenden, Parabeln, Erzählungen.* Verlag der Weltreligionen, Berlin 2010, ISBN 978-3-458-70023-4.

## Eksteraj ligiloj 
* *Shvetambaras* 
* *Shvetambaras*  

Kategorio:Ĝajnismo
Pierre Janton

**Pierre JANTON** estas franca universitata filologo pri anglaj lingvo kaj literaturo, kaj teologo. Li instruis la anglan kaj Esperanton en la universitato de Clermont-Ferrand kaj emeritiĝis en 2008. Tre konata estas lia franclingva libro ''L'Espéranto*, kiu aperis en la serio *Que sais-je?*, havis kvar eldonojn kaj estis tradukita al la hispana, germana, nederlanda, angla kaj persa lingvoj kaj – en 1988 – en Esperanton.
eta|120px|maldekstra

Pierre Janton estas plena membro de AIS San-Marino de 1985, do ekde ties oficiala fondo. Li verkis en la franca interalie pri historiaj kaj religi-historiaj temoj kaj tradukis la libron Hilelismo - propono pri solvo de la hebrea demando de L. L. Zamenhof en la francan. Kune kun Humphrey Tonkin li verkis la libron *Esperanto: Language, Literature, and Community'' (Esperanto: lingvo, literaturo kaj komunumo). En 2002, Heroldo de Esperanto, raportas ke Janton estis kandidato ĉe lokaj balotoj por la ekstremdekstra partio Nacia Fronto, por pruvi ke 'Esperantio ne estas movado sed popolo, kun ĉiuj eblaj tendencoj'.

## Verkoj 
* *John Knox (ca. 1513-1572), l’homme et l’œuvre*, Paris, Didier, 1967
* *L‘éloquence et la rhétorique dans les sermons de Hugh Latimer* (étude de l’art et de la technique oratoire), Paris, P.U.F., 1968
* *Concept et sentiment de l’Église chez John Knox, le réformateur écossais*, Paris, P.U.F., 1972
* ''L'espéranto*, Paris, P.U.F., 1973, 1977 (2-a eld.), 1989 (3-a eld.), 1994 (4-a eld., ISBN 2-13-042569-0)
* *Enkonduko al Ŝekspiro*, Liège, S.U.K., 1975
* *Cette violence d’abandon qu'est la prière*, Paris, Desclée, 1982
* *Voies et visages de la Réforme au XVIe siècle*, Paris, Desclée, 1986 ; Éd. du Cerf, 2015 (ISBN 978-2-204-09156-5)
* *Les Protestants français*, Paris, Brépols, 1995 (ISBN 2-503-50466-3)
* *Au fond du puits*, Nice, éd. Bénévent, 2007 (ISBN 978-2-7563-0682-7)
* *Jean Calvin, ministre de la parole : 1509-1564*, Paris, Éd. du Cerf, 2008 (ISBN 978-2-204-08674-5)
* *Le secret de la tour de Leynes* : roman historique, Orcines, Micoline, 2010 (ISBN 978-2-9534926-1-3)
* *John Knox, réformateur écossais, v. 1513-1572*, Paris, Éd. du Cerf, 2013 (ISBN 978-2-204-09888-5)
* *Tous vos désirs*, Paris, Vérone éditions, 2018 (ISBN 979-10-284-0500-7)

## Artikolo 
* *If Shakespeare had written in Esperanto...*, in Interlinguistics (https://doi.org/10.1515/9783110886115), vol. 42, p. 211-230

## Tradukoj 
* *John Knox, Réponse à un jésuite nommé Tyrie (1572)*. Traduction, introduction et notes, La Revue réformée, t. XXVIII, n° 109, 1977/1.
* *Le hillélisme : projet de solution de la question juive'', Lazare Louis Zamenhof ; Clermont-Ferrand : Association des publications, Faculté des lettres et sciences humaines de l'Université Blaise-Pascal, 1995
* *Premier coup de trompette contre le gouvernement monstrueux des femmes* : 1558, John Knox ; Paris, Champion, 2006 (ISBN 2-7453-1374-6)

## Eksteraj ligiloj 
* Lia paĝo ĉe la Franca Nacia biblioteko
* Plena teksto de la hispana traduko de ''L'Espéranto''

## Referencoj 
Kategorio:Francaj esperantistoj
Kategorio:Francaj filologoj
26998 Iriso

**26998 Iriso** estas malgranda, hela asteroido de la ekstera ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la japana amatora astronomo Naoto Sato elde la observatorio de Ĉiĉibu (gubernio Sajtama, Japanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la areo "Iriso" en Sajtama, (gubernio Sajtama, Japanio). *Nanamagari-noi* estas puto en Iriso, nomita kiel kultura posedaĵo en 1949.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Naoto Sato
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Iriso (apartigilo)

La vorto **Iriso** havas signifojn :
* La **iriso** estas iel la diafragmo de la okulo,
* **Iriso** en helena mitologio estis mesaĝistino de la gedioj, simbolita de la ĉielarko,
* **26998 Iriso** estas asteroido.
Carl Ritter

**Carl RITTER** (naskiĝis la  en Quedlinburg, mortis la  en Berlino) estis germana geografo, fondinto de la scienca geografio.

## Vivo 
Edukite ĉe la Salzmann-lernejo (Schnepfenthal) li okupiĝis en Halle (Saale), ekz. sub la gvidado de Niemeyer, pri pedagogiaj studoj. En 1798 li iĝis privata instruisto ĉe la bankisto Bethmann-Hollweg en Frankfurto ĉe Majno. De tie li vojaĝis plurfoje tra Svislando, Savojo, Franclando kaj Italujo. Inter 1814-19 li estis en Göttingen por utiligi tesorojn bibliotekajn por propraj studoj. En 1819 li fariĝis profesoro pri historio ĉe la frankfurta gimnazio, sed jam en 1820 li vokitis kiel eksterordinara profesoro al la Humboldt-Universitato en Berlino. Samloke li baldaŭ iĝis ankaŭ instruisto ĉe la soldata lernejo kaj akademia membro kaj instruisto ĉe la reĝa kadeta lernejo. Li ankaŭ tre engaĝiĝis pri la fondo kaj evoluigo de la Berlina Societo pri geografio.

## Graveco kaj verkoj 
[eta|maldekstre|230px|Portreto fare de [Friedrich Georg Weitsch.]]
Kiel la mallonge antaŭ li mortinta Alexander von Humboldt iĝis Ritter fondanto de la .n. komparanta geografio. Lia nefinita ĉefa verko: »Die Erdkunde im Verhältnis zur Natur und zur Geschichte des Menschen« (Berlin 1817–18, 2 vol.), kiun li mem prilaboris por la 2-a eldono, tiel ke la 1-a volumo (2-a eldono, Berlin 1822) traktas Afrikon kiel tuton neseparitan, dume la naŭ sekvantaj tomoj en 19 partoj (1832–59) dediĉatas al la priskribo de Azio.

Ekster tio li skribis: »Europa, ein geographisch-historisch-statistisches Gemälde« (Frankfurt 1804–07, 2 vol.); »Die Vorhalle europäischer Völkergeschichte vor Herodot« (Berlin 1820). Li kolektis siajn artikolojn el la serio "Schriften der Akademie" pri geografiaĵoj ĉe »Einleitung zur allgemeinen vergleichenden Geographie und Abhandlungen zur Begründung einer mehr wissenschaftlichen Behandlung der Erdkunde« (Berin 1852). Por klarigi la verkon »Erdkunde« li eldonis kune kun Etzel (postaj pritraktoj far Grimm, Mahlmann, Kiepert) la verkon »Atlas«. Liaj prelegoj eldonitis post la morto sub la titoloj: »Geschichte der Erdkunde und der Entdeckungen« (Berlin 1861), »Allgemeine Erdkunde« (1862) kaj »Europa« (1863) kaj far Daniel liaj leteraj interŝanĝoj kun la minerologo Hausmann von Wappäus (Leipzig 1879).

Por honori lin estiĝis la fondaĵoj "Karl Ritter-Stiftungen" en Berlino kaj Lepsiko. Lia naskiĝurbo starigis por li en 1864 monumenton.

## Fonto 
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 17. Leipzig 1909, p.&nbsp;15-16, kio legeblas tie ĉi interrete.

Kategorio:Germanaj geografoj
Kategorio:Germanaj pedagogoj
Kategorio:Akademianoj
Pafmasakro en la noktoklubo Pulse (2016)

eta|La noktoklubo Pulse (2006)
La 12-an de junio 2016 Omar Mateen, 29-jaraĝa usona gardisto, murdis 49 homojn kaj damaĝis 53 aliajn en homofobia krimo de malamo en la GLAT-a noktoklubo Pulse en Orlando, Florido. Tiu nokto en la klubo estis evento por GLAT-aj homoj el latinamerika deveno, kaj la granda plimulto da viktimoj estis gejaj latinamerikanoj. Ĝi estis la dua plej multe mortiga pafmasakro en Usono post la masakro de Wounded Knee, la plej multe mortiga fare de unuopa pafisto, kaj la plej multe mortiga unuopa evento de kontraŭ-GLATa perforto.

La pafinton, kiu naskiĝis en Novjorko, obsedis usona polica kulturo. Li trejniĝis kiel prizongardisto sed estis maldungita kiam li ŝercis, ke li volis porti pafilon al la trejnejo. Li malsukcese klopodis fariĝi policisto, klopodante sed fiaskante fariĝi ŝtata policisto de la ŝoseoj. Ekde 2007 li estis gardisto por la firmao G4S Secure Solutions. Li havis aktivan ŝtatan pafilan permeson, aktivan gardistan permeson, neniajn antaŭajn krimojn, kaj pasis psikologian ekzamenon. En 2009 li eksedziĝis de sia edzino, kiu priskribis lin kiel fizike mistraktema.

Antaŭ la pafo, Mateen ĵuris fidelon samtempe al la islama ŝtato kaj la Fronto al-Nusra. Ĉar tiuj grupoj estas reciprokaj malamikoj, kaj pro manko de substancaj evidentaĵoj, la pretendoj ambaŭ estas dubataj de usonaj informservoj. Tamen pro la severeco de la masakro kaj rezulta indigno de la popolo, la supozita fidelo de Mateen al la islama ŝtato iĝis motivo de multaj kontraŭterorismaj leĝoj kaj politikaj kampanjoj en usono dum 2016. En la nacia konveno de la Respublikana Partio, kie la Respublikanoj adoptis agendon permesi diversajn formojn de rekta diskriminado kontraŭ GLAT-aj homoj kaj usonanoj de latinamerika deveno, ili pretendis ke ilia agendo protektos GLAT-ajn homojn per kontraŭstaro de Islamo, diraĵo vaste kritikita kiel makiavela kaj islamofobia.

Kategorio:Terorismo en Usono
Kategorio:Homofobio
Kategorio:Masakroj de la 21-a jarcento
Kategorio:Rasismo en Usono
Kategorio:Florido
Kategorio:2016
Coton de Tulear

**Coton de Tuléar** estas malgranda, antikva, pura hundoraso kies nomo rilatas al ĝia kotono-simila felhararo kaj estas nomata laŭ la urbo de Toliara en Madagaskaro(Malagasio). En Francio konata ankaŭ sub la nomo 'petite marionnette' (pupeto)  ĉar ĝi havas tiom viglan karakteron.

## Priskribo 
eta|280x280ra|Coton de Tuléar kiel foira hundo.
La *Coton* estas ludema, tenera, inteligenta raso. Kvankam ĝenerale trankvila, ĝi povas fariĝi tre voĉa - bojanta, kaj faranta aliajn bruojn kiam ĝi amuzas sin. Tiuj kotonoj estas konataj pro la kutimo salti supren kaj promeni sur la malantaŭaj kruroj por plaĉi al homoj. Plej multe de tiuj hundoj amas renkonti novajn homojn kaj estas tre scivolemaj en novaj situacioj. Kotonoj estas facile trejneblaj ĉar ili multe ŝatas plaĉi. Ili estas bonegaj amikoj kun infanoj kaj aliaj bestoj. Tiuj kotonoj amas naĝi, kuri kaj ludi. Ili bone adaptiĝas al ajna speco de vivanta medio. Komuna trajto en la konduto de la *Coton de Tulear* estas ekvivi en la vespero. Kotonoj estas hundoj kiun oni montras dum hundofoiro, do oni ne razas la hararon kiun oni tamen bezonas kombi tri ĝis kvar fojojn semajne. La Coton de Tulear povas vivi ĝis 19 jaroj. Rapide tiu hundo fariĝis konata sub la nomo "Reĝa hundo de Malagasio". Ĝi estas la "oficiala hundo de Malagasio" kaj jam aperis sur poŝtmarkoj.

## Kritiko 
Ekzistas leĝo en Madagaskaro (Malagasio) kiu limigas la propraĵon de kotonhundo al la vere riĉaj homoj en tiu lando. Pro malfacilaj ekonomiaj kaj sociaj cirkonstancoj la *Coton de Tulear* troviĝas en danĝera situacio de estingiĝo en sia propra devenlando.

## Eksteraj ligiloj 
(angla) http://cotondog.com/moreinfo.htm#whatis 

## Referencoj 
Kategorio:Hundorasoj
Kanonikejo Sankta Marteno (Zyfflich/Kranenburg)

La **kanonikejo Sankta Marteno** estis eklezia instituto en la ĉefepiskopujo Kolonjo, ĉefdiakonejo Ksanteno, kiu ekzistis de 1002/21 ĝis 1802.

## Historio 
Komence de la 11-a jarcento Grafo Balderiĥo de Drenthe donacis je konsento de sia edzino Adela de Elten ĉe la preĝejo Sankta Martino de Zyfflich monaĥejon, kiun li konsekris al Sankta Marteno. La preĝejo de Zyfflich validas ankoraŭ nun – post multaj transkonstruaĵoj kaj detruoj – kiel grava ekzemplo de otida arĥitekturo en Rejnlando. La monaĥejo estis sidejo de dekanujo en la ĉefdiakonujo Ksanteno; la prepostoj de Zyfflich estas dokumenteblaj en la alta mezepoko ofte en la ĉirkaŭaĵo de la kolonjaj ĉefepiskopoj. En 1117 estas dokumentita unuafoje grafo de Kleve kiel vokto de la monaĥejo de Zyfflich. En la sekvatempo ofte okazis konfliktoj inter la kanonikoj kaj la grafoj, ĉar tiuj ĉi arbitre proprigis al si posedaĵojn de la kanonikejo. En la 13-a jarcento la grafoj de Kleve fondis sur vokta bieno en Zyfflich kastelon kaj urbon Kranenburg; En 1297 la kanonikoj devis akcepti la memstarecon de la paroĥo Kranenburg. En 1436 duko Adolfo la 2-a Kleve translokigis la kanonikejon de Zyfflich al la paroĥa preĝejo de Kranenburg, kiu en tiuj ĉi jardekoj estis novkonstruata per monrimedoj el la Krucopilgrimado je Kranenburg. Krom la argumento, ke la remparfortikigita urbo Kranenburg povas proponi al la kanonikoj pli da sekureco ol la vilaĝo Zyfflich, tuj situanta ĉe la landlimo al Duklando Geldern, ankaŭ rolis la klopodo de la duko, akiri plian influon sur la kanonikejon. En la 16-a jarcento humanisto Johann von Vlatten estis preposto de la kanonikejo. La kanonikejo ekzistis en Kranenburg ankoraŭ ĝis la sekularigo en 1802.

## Literaturo 
* R. Scholten: *Cranenburg und sein Stift.* Startz, Kleve 1902.
* Wilhelm Classen: *Das Erzbistum Köln. Archidiakonat von Xanten.* de Gruyter, Berlino k. a. 1938 (*Germania Sacra.* Abt. 3: *Die Bistümer der Kirchenprovinz Köln* 1).
* Friedrich Gorissen: *Kranenburg. Ein altes Heiligtum des Niederrheins.* Boss, Kleve 1950.
* Leo Schaefer: *Der Gründungsbau der Stiftskirche St. Martin in Zyfflich.* Fredebeul & Koenen, Essen 1963 (*Die Kunstdenkmäler des Rheinlands* Beiheft 9), (Samtempe: Bonn, doktortezo, 1957).
## Arĥivaĵoj 
Grandaj partoj de la kanonika arĥivo perdiĝis post 1802. Parto troviĝas nun en la Landa Arĥivo de Nordrejn-Vestfalio ĉefa arĥivo je Duseldorfo, stoko Kanonikejo Kranenburg-Zyfflich, aliaj arĥivaĵoj troviĝas en la katolikaj paroĥa arĥivo Sanktaj Petro kaj Paŭlo, Kranenburg.

## Eksteraj ligiloj 
* :de:Kanonikerstift St. Martin (Zyfflich/Kranenburg)
* Ciferecigaĵo de la plej malnovaj dokumentoj de Monaĥejo Zyfflich en la Marburga lumbilda arĥivo de pli malnovaj originalaj dokumentoj : 1014/1021, 1117 , 1134, 1179.

Kategorio:Pereintaj monaĥejoj en Germanio
Kategorio:Monaĥejoj de la 11-a jarcento
Prospekt Vernadskogo (stacio de Moskva metroo)

**Prospekt Vernadskogo** ("Avenuo de Vernadskij", ) estas stacio de la Metroo de Moskvo sur Ruĝa linio, ĝi situas inter la stacioj '** kaj **' sud-okcidente de Moskvo.

## Interkonektoj 
De tie ekzistas transirejo al:
* →  linio (stacio '''')

## Vidu ankaŭ 
* Listo de stacioj de Moskva metroo

## Eksteraj ligiloj 
*   ()

Kategorio:Stacioj de Moskva metroo
Kategorio:Sokolniĉeskaja linio (Moskvo)
Kategorio:Distrikto Prospekt Vernadskogo (Moskvo)
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1963
Kategorio:1963 en Moskvo
Kazimierz Nitsch

**Kazimierz Ignacy NITSCH** (naskiĝis la 1-an de februaro 1874 en Krakovo, mortis la 26-an de septembro 1958 samloke) – pola lingvisto, slavistikisto, historiisto de la pola lingvo, dialektologo. Li estis kunfondinto de la Societo de Amantoj de la Pola Lingvo kaj en la jaroj 1919-1958 redaktis organon de la societo „Język Polski” (Pola Lingvo). En 1901 li komencis dialektologiajn esplorojn en Kaŝubio. Prezidanto de Pola Akademio de Scipovoj.

## Biografio 
En Krakovo, kie naskiĝis, finis gimnazion. Profesoro de Jagelona Universitato, en la jaroj 1917-1920 de Lviva Universitato. Apartenis al la polaj prestiĝaj akademioj – Pola Akademio de Scipovoj (1911 membro-korespondanto, 1924 aktiva membro), Pola Scienca Akademio (1952 reala membro), Varsovia Scienca Societo (1932 ordinara membro). Spertulo de pola delegitaro al la paca konferenco de Parizo 1919 pri geografiaj kaj etnogeografio. En 1936 estis distingita per Ora Laŭro de Pola Akademio de Literaturo.

En la jaroj 1946-1952 estis prezidanto de PAU (Pola Akademio de Scipovoj), en 1952-1957 vicprezidanto de PAN (Pola Scienca Akademio). Post la dua mondmilito membro de Komisiono pri Difino de Nom-Lokoj.

## Kelkaj verkoj 
* *Mowa ludu polskiego* (Parolo de la pola popolo) (1911)
* *Dialekty języka polskiego* (Dialektoj de la pola lingvo) (1915, ŝanĝita eldono en 1923 kaj 1958)
* *Atlas językowy polskiego Podkarpacia* (Lingva atlaso de la pola Antaŭkarpatio) (1934, kune kun Mieczysław Małecki)

## Biografia literaturo 
* A. Gruszecka-Nitschowa, *Całe życie nad przyrodą mowy polskiej. Kazimierz Nitsch i jego prace* (La tuta vivo pri naturo de la pola parolo), Kraków 1977.
* K. Nitsch, *Ze wspomnień językoznawcy* (El rememoroj de lingvisto), Kraków 1960.
* *Kazimierz Nitsch – uczony i badacz w rozwoju polskiego językoznawstwa* (Kazimierz Nitsch - sciencisto kaj esploristo en evoluo de la pola lingvoscienco), Warszawa 1954.

En 1953 Kazimierz Nitsch ricevis ŝtatan premion de la unua grado.

Kategorio:Polaj lingvistoj
(27002) 1998 DV9

**(27002) 1998 DV9** estas malgranda apolona asteroido; terrenkonta kaj marsrenkonta asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usonaj astronomoj David J. Tholen kaj Robert J. Whiteley elde Mauna Kea (Havajo, Usono).

Por la nuna epoko (2457600.5  TDB), ĝia tera MOID estas nur 0,00151582 astronomia unuo, tie estas 226&nbsp;763 kilometroj tio, kiu igas ĝin potence danĝera objekto.

* La 31-an de januaro 1975 ĝi pasis al 0,0045262592 AU (677&nbsp;119&nbsp;km) de Tero kaj al de 664&nbsp;651&nbsp;km de Luno.
* La 28-an de januaro 2160 ĝi pasos al 0,014449115 AU (2,161 milionoj da km) de nia planedo.

Kvankam ĝia orbito krucas tiun de Marso, ĝi restas iom malproksima de tiu ĉi planedo pro sia orbita klinangulo: ĝia marsa MOID estas 0,21002 AU, tie estas 31,419 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Apolonaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Potence danĝeraj objektoj
Kategorio:Malkovrita de David J. Tholen
Kategorio:Malkovrita de Robert J. Whiteley
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Budapeŝta eksplodo (2016)

La **Budapeŝta eksplodo** de la  estis terorisma atako laŭ la granda bulvardo (*Teréz körút* = Tereza ringstrato) en Budapeŝto (Hungario). Nur du policistoj estis grave vunditaj, unu dumtempe estis en vivdanĝero. La hungara policestro Karoly Papp deklaris, ke la atako ne estis terorisma, la celo estis nur la policanoj.

Du tagojn post la krimo la polico publikigis foton de suspektato, juna viro kun blanka ĉapelo. La foto estis farita de sekureca fotilo en vendejo.

## Referencoj 
Kategorio:Budapeŝto
Kategorio:Terorismo en Eŭropo
Kategorio:Terorismaj incidentoj en 2016
Kategorio:2016 en Hungario
Ĉilianoj

eta|464x464ra|Ĉilianoj
**Ĉilianoj** ( [ĉiLEnos]) estas la popolo kaj ĉefloĝantoj de Ĉilio (18 milionoj). Ĉilianoj estas tio ĉar ili naskiĝis en tiu lando, ĉar ili estas filoj de ĉilianoj aŭ ĉar ili akiris la ĉilian ŝtatanecon. Per si mem ili ne konstituas etnan grupon sed nur unu ŝtatanecon.

En la demografia konsisto de ĉilianoj, gravas historie unue la indiĝenaj popoloj, inter kiuj gravas ĉefe Mapuĉoj, kaj poste la sinsekvaj loĝotajdoj de eŭropaj enmigrantoj ĉefe dekomence hispanoj. Male el la fino de la 19a jarcento kaj ĉefe laŭlonge de la 20a jarcento, ekaperis nekonstantaj tajdoj de elmigrado de ĉilianoj al tre diversaj mondopartoj, ekzemple multaj pro la puĉo de Pinochet en 1973.

Ĉilio havas la plej grandan kaj unu el la plej malnovaj palestinaj komunumoj ekster la araba mondo.

Kategorio:Etnoj en Ĉilio
Kategorio:Sudamerikanoj laŭ landoj
Delovoj centr (stacio de Moskva metroo)

**Delovoj centr** (, "Afera centro") estas stacio sur Metrolinio Kalininsko-Solncevskaja de la Metroo de Moskvo. Ĝi estis malfermita la . Ĝi estis fermita la . Ĝi estis denove malfermita la .

## Interkonektoj 
De tie ekzistas transirejo al:
* →  linio (stacio '**)
* →  linio (stacio **') (estonte)

## Vidu ankaŭ 
* Listo de stacioj de Moskva metroo
* Centra kerno de Moskva-Siti

## Eksteraj ligiloj 
*   ()

Kategorio:Stacioj de Moskva metroo
Kategorio:Kalininsko-Solncevskaja linio (Moskvo)
Kategorio:Distrikto Presnenskij (Moskvo)
Kategorio:Moskva-Siti
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 2014
Kategorio:2014 en Moskvo
Trans Day of Revenge

***Trans Day of Revenge*** ("transgenra tago de venĝo," laŭe de la tago de transgenra memorado) estis la dua muzikalbumeto de la punka grupo G.L.O.S.S. (Girls Living Outside Society's Shit, "knabinoj vivantaj ekster la merdo de la socio") el Olympia, Vaŝingtonio. La albumo, produktita de Joey Seward, eldoniĝis unu tagon post la pafmasakro en la Orlanda noktoklubo Pulse, fare de la diskeldonejoj Total Negativity, Nervous Nelly, PANSY TWIST distro kaj Sabatoge.

*Trans Day of Revenge* forte kritikas la pacifismon kontraŭ ŝtata terorismo (ekzemple polica brutaleco), transfobion, kaj la politikon de estimindeco en Usono. La unua kanzono, "Give Violence A Chance" (donu al la perforto oportunon), temas pri pacifismo fronta de polica brutaleco. Ĝi komencis per la frazo, "kiam la paco estas nur plua vorto por la morto, tempas por ni doni al la perforto oportunon." Ĝia titolo ludas pri kanzono de John Lennon, "Give Peace a Chance" (donu al la paco oportunon). La fina kanzono mallonge traktas diversajn temojn, ekzemple, kiel la amaskomunikiloj kaj anoj de la geja komunumo mistraktas transgenrulojn, malestimante ilin kaj samtempe uzante ilin por profitemaj celoj:

La albumo estis rimarkita de multaj muzikaj ĵurnalistoj kiel "necesa" kaj "esenca" pro sia mesaĝo. Post ĝia eldono, diversaj grandaj diskeldonejoj ofertis al G.L.O.S.S. kontrakton, ekzemple Epitaph Records, kiu ofertis 50 000 usonajn dolarojn. Ili rifuzis ĉiun oferton kaj anoncis sian disiĝon la 25-an de septembro 2016. Ili citis kiel kialojn, interalie, la malfacilajn postulojn de subite pligrandiĝinta, neatendita kaj nedezirita famo, kune kun la senhomecigaj efektoj de popolkultura adorado de muzikistoj. Post siaj finaj koncertoj, ili donos ĉian pluan profiton el vendoj de la albumo per la retejo Bandcamp al loĝejo por senhejmuloj en Olympia, Vaŝingtonio.

## Kanzonoj 
# "Give Violence A Chance" (1:54)
# "Out From The Desk" (1:00)
# "Fight" (1:04)
# "We Live" (1:15)
# "Trans Day Of Revenge" (1:45)

## Eksteraj ligiloj 
* La albumo ĉe bandcamp.com

Kategorio:Punkaj muzikalbumoj
Kategorio:Muzikalbumoj aperintaj en 2016
Lesum

La rivero **Lesum** , platgermane *Leessem*, situas en la federacia lando Bremeno de Germanio. Ĝi formale nur longas 10 kilometrojn kaj alfluas la riveron Weser, sed kun la fonta rivero Wümme kaj ties fonta rojo ĝi konsistigas riveron de 131 kilometroj, kiu en listo de riveroj en Germanio ordigita laŭ longeco havas la 58-an lokon. Tiu komuna akvovojo de 131 kilometroj kalkuliĝas la dua plej granda alfluo de la rivero *Weser*.

Kategorio:Riveroj en Germanio
Kategorio:Geografio de Bremeno
József Divald

**József DIVALD** [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Divald József** estis hungara inĝeniero, akademia instruisto. Lia frato estis Adolf Divald.

József Divald http://opac.pim.hu/index.jsp?from_page=result&page=details&dbname=database_osszes&bib1id=20003&bib1field=0&term=116491&too_many_records=false&rc=4&pos=1&offset=1&stepsize=10&oldOffset=100000 naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Hungara reĝlando en Selmecbánya (nuntempa Banská Štiavnica en Slovakio), li mortis la  en Selmecbánya.

## Biografio 
József Divald frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Akademio de Selmec. Post siaj studoj li estis asistanto en la akademio. En 1871 li ekhavis signifan postenon en Buda en la financa ministerio. Li havis la titolon reĝa financa konsilisto. En Selmecbánya li partoprenis en fondo de arbarista revuo.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Bányászati viszonyaink* (1867)
* *A szepesi bányászat történetéhez* (1878)
* *Adalékok a rozsnyói bányászat történetéhez* (1878)
* *Thurzó György és a bányakamara* (1880) 

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 194-a paĝo)
* hungarlingva biografieto (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo D, poste serĉu la nomon)

Kategorio:Hungaraj inĝenieroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Ditriĥo (la 2-a)

**Ditriĥo (la 2-a)** estis eble proksimume 1076 ĝis 1091 Grafo de Kleve. Estas pridisputata, ĉu li vere ekzistis aŭ ne.

Falsita dokumento kun la dato 1082 mencias iun Grafon Ditriĥo de Kleve. Ĉu el tio la ekzisto de Grafo Ditriĥo estus dedukebla, estas necerte.

## Literaturo 
* Dieter Kastner: *Die Grafen von Kleve und die Entstehung ihres Territoriums vom 11. bis 14. Jahrhundert*. en: Land im Mittelpunkt der Mächte. Die Herzogtümer Jülich – Kleve – Berg, Kleve 1984, pj. 53–62.
* Thomas R. Kraus: *Studien zur Frühgeschichte der Grafen von Kleve und der Entstehung der klevischen Landesherrschaft*, en: Rheinische Vierteljahrsblätter 46 (1982), pj. 1-47.

## Fonto 
* :de:Dietrich (II.) (Kleve)

Kategorio:Grafoj de Kleve
Kategorio:Naskiĝintoj en la 11-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en la 11-a aŭ 12-a jarcento
Tauber

La rivero **Tauber** situas en la federaciaj landoj Bavario kaj Baden-Virtembergo de Germanio, kiu en parto de sia vojo konsistigas la limon inter ambaŭ federaciaj landoj. Ĝi longas 130 kilometrojn kaj en listo de riveroj en Germanio ordigita laŭ longeco havas la 59-an lokon. Interalie ĝi pasas tra la urboj Bad Mergentheim, Wertheim kaj tra pluraj urbetoj, inter kiuj Rothenburg ob der Tauber kaj Tauberbischofsheim mencias la riveran nomon.

eta|maldekstra|350ra|

Kategorio:Riveroj en Bavario
Kategorio:Riveroj en Baden-Virtembergo
Lenne (Ruhr)

La rivero **Lenne** situas en la federacia lando Nordrejn-Vestfalio de Germanio. Ĝi longas 129 kilometrojn kaj en listo de riveroj en Germanio ordigita laŭ longeco havas la 61-an lokon. Interalie ĝi pasas tra la urboj Altena, Hagen, Iserlohn, Lennestadt, Plettenberg, Schmallenberg, Werdohl kaj Winterberg. Per averaĝa defluo da 30,1 m³/s ĝi estas la plej akvoriĉa kaj per tio plej grava alfluo de la rivero Ruhr. Por elektroproduktaj celoj la rivero Lenne estas multloke retenita.

## Eksteraj ligiloj 
* Akvonivelo de la rivero Lenne 
* *Supra Lenne* ĝis enbuŝiĝo de la Bigge ĉe flussgebiete.nrw.de 
* *Malsupra Lenne* ekde enbuŝigo de la Bigge ĉe flussgebiete.nrw.de 
* Riverfluejo de la Lenne

eta|maldekstra|300px|

Kategorio:Riveroj en Nordrejn-Vestfalio
Ferenc Nyáry

**Ferenc Nyáry** [njAri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nyáry Ferenc** estis hungara kemiisto, instruisto, akademia instruisto, inventisto. Lia familia nomo ofte aperis en formo **Nyári**, lia nobela antaŭnomo estis *nyáregyházi* [njAredjhAzi].

Ferenc Nyáry http://www.gyogyszeresztortenet.hu/wp-content/uploads/2013/10/Ny%C3%A1ry-Ferenc-Dr..pdf naskiĝis la  en Nagykőrös, li mortis la  en Hungara reĝlando en Nagybecskerek (nuntempa Zrenjanin en Serbio).

## Biografio 
Ferenc Nyáry akiris farmacian diplomon en Reĝa Universitato de Pest en 1866. Inter 1868-1869 li instruis en ekonomia instituto en Debrecen. En 1869 li akiris ankaŭ kemian-pedagogian diplomon, poste li estis asistanto en Akademio de Selmec apud István Schenek kaj Ottó Schwartz. Tie li konatiĝis pri la akumulatoroj de István Schenek. Ekde 1876 li instruis en piarista gimnazio de Nagybecskerek, kie li ankaŭ okupiĝis jam sola pri la akumulatoroj. En 1887 li prezentis sian novan akumulatoron kun patento.
   
## Elektitaj kontribuoj 
* *Minőleges elemző vegytan kezdők számára* (1872)
* *Szőllő és pincze. Az okszerű szőllőmívelés és borkezelés kézikönyve. Különböző szakművek felhasználása mellett, saját tapasztalatai nyomán.* (1876)
* *A dohánytermelés kézikönyve a magyar gazdaközönség számára* (1881)
* *A gazdasági és haszonnövények termelése, különös tekintettel magról való tenyésztésükre* (1890)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 198-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun bildoj
* hungarlingva biografieto (la koncerna teksto estas legebla post klako al majuskloj N, NY, poste serĉu la nomon)

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj inventistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Ena koloniigo

**Ena koloniigo** nomiĝas en la politika kaj historia sciencoj la procezon de la malfermo kaj koloniigo de terenoj ĝis tiam ne aŭ preskaŭ ne surloĝataj ene de jam koloniigitaj terenoj aŭ landoj. Temas pri procezoj okazintaj en Eŭropo ekde la mezepoko. Per malplantado kaj kulturigo oni pliampleksigis la terkulture uzeblajn areojn kaj kreis surloĝeblajn areojn por la konstruado de novaj urboj kaj vilaĝoj. Tiu ĉi ena koloniigo kaŭzis grandspacan ŝanĝon de la natura kaj kultura pejzaĝo.

Tiu ĉi formo de koloniigo estas distingenda disde la novepoka koloniismo. Ankaŭ en la frua moderna epoko en Germanujo okazis ena koloniigo post la Tridekjara Milito. Aparte la reĝoj de Prusujo koloniigis siajn landojn per ekzemplo hugenotoj rifuĝintaj el Francujo. La celo estis la pligrandigo de la popolo per loĝatigo.

Termino *ena koloniigo* estas aktive uzata en la moderna rusia historiografio por priskribi procezon de alproprigo de la randaj teritorioj de Rusia imperio (Siberio, Fora Oriento kaj aliaj). Tiu trajto grave diferencigas Rusian imperion de la Franca, Brita, Hispana kaj aliaj imperioj, kiuj konstruiĝis surbaze de la transmaraj teritorioj.

Marĉkoloniigo estas la kulturigo kaj loĝatigo de marĉregionoj, ekz., en la nederlanda marĉo „De Groote Peel“. Ankaŭ la akiro de kulturebla lando el la randaj maroj estas rimedo por krei koloniigeblajn areojn. Ekzemplo estas la provinco Flevoland en Nederlando, kiu tute etendiĝas sur iama randmara grundo.

## Literaturo 
Robert Bartlett: *Die Geburt Europas aus dem Geist der Gewalt. Eroberung, Kolonisation und kultureller Wandel von 950 bis 1350,* 1993 (Germana traduko: Munkeno en 1996).

## Eksteraj ligiloj 
* Literaturo pri ena koloniigo

:de:Landesausbau

Kategorio:Homa geografio
Kategorio:Medihistorio
Kategorio:Koloniismo
Dezső Pantó

**Dezső PANTÓ** [deĵO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pantó Dezső** estis hungara inĝeniero, akademia instruisto.

Dezső Pantó http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC11587/11747.htm naskiĝis la  en Tiszaföldvár, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Dezső Pantó studis en Akademio de Selmec inter 1902 kaj 1905, poste li faris la kutimajn ekzercajn laborojn en diversaj minejoj. Li akiris diplomon en 1907 en la altlernejo, ĉar intertempe la menciita akademio altrangiĝis. Post la diplomo li estis samloke asistanto. Inter 1910 kaj 1914 li estis inĝeniero en la geologia instituto, poste li estis minejestro. Inter la 2 mondomilitoj li laboris en la financa ministerio, esploris naftojn en Zala kaj ercojn en Recsk. En 1942 li pensiuliĝis.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A dunai aranymosás kérdése – Die Frage der Goldwäscherei an der Donau* (1935)
* *A balatonfüredi kincstári szénsavas források – Die awarischen Säuerlinge von Balatonfüred* (1936)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 198-a paĝo)

Kategorio:Hungaraj inĝenieroj pri minejoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Darrtor (Saalfeld)

eta|Darrtor, urbopordego kaj nun belvidejo La urbopordego **Darrtor** troviĝas en Saalfeld, Germanio. Ĝi troviĝas ĉe la fino de la strato Darrtorstraße (nomo en 1484: "Tahrgasse")

## Historio 
Ĝi nomo etimologie estas verŝajne slava de "trg" (=bazarplaco) tiel ke ĝi nomus la vojon al la ekster la urbomuroj situinta antaŭurbo "Alter Markt". Tiu ĉi setlejo estis provizanta por la Reĝa rezidejo kaj la Benediktana monakejo kaj estas ĉirkaŭ du jarcentoj pli malnova ol la urbokerno ĉirkaŭmurita. Enkorpigo de la setlejo en la urbon Saalfeld ne estis antaŭ la jaro 1863.

Jam je la fino de Mezepoko la turo uzitis mallibereje. Dum la Kamparanaj ribeloj enkarceriĝis almenaŭ kelkajn semajnojn ne malmultaj civitanoj kiuj volis sturme preni la Benediktanan monakejon. En 1570 la malliberejo pligrandiĝis kaj uzitis por tio ankaŭ la teretaĝo: pro tio oni fermis la transpasejon kaj konstruis flanke pordeton en la urbomuro. Samtempe estiĝis supre gvatista loĝejo (trabfakaĵo). La prizono ekzistis tiuloke ĝis la fino de la 19-a jarcento. En 1888 instalitis publika pesilo kun pesilista dometo tie, kiu funkciis ĝis 1968. Enloĝita estis la turo eĉ ĝis 1986. Restaŭradlaboroj estis en 1968 (kun remalfermo de la transpasejo), en 1991/92 kaj en 1998. Danke al engaĝiĝo de honoroficuloj eblas nuntempe grimpi supren kaj ĝui belvidon super la urbon.

## Priskribo 
Temas pri la plej malnova kaj plej interesa pordegoturo; ĉefe ĝi datumas el la 14-a jarcento. La belfrida konstruaĵo de kvin etaĝoj staras sur kvadrata horizontala projekciaĵo havante transpasejon krucan volbon kun ogivarkaj pordegoj. En tri etaĝoj kun traboj, unu super la alia, estas rektangulaj etaj fenestroj kaj multaj konsoloj por la alkonstruebleco de orieloj. Plej supre troviĝas platformo kun krenelokrono. Meze de la platformo stariĝas ŝtona konusa spajro. Kontraŭe al ĉiuj aliaj saalfeld-aj urbopordegoj Darrtor neniam havis antaŭpordegon.

## Fonto 
Informtabuloj en la urbo.

Kategorio:Saalfeld/Saale
Saalfeld
Flatey (Breiðafjörður)

'''''' estas dua plej granda insulo ĉe la marbordo de Islando.

## Geografio 
 estas preskaŭ plej granda insulo en , ĉe la okcidenta marbordo de Islando. La insulo longas je  kaj larĝas je .

Sur la insulo loĝas kelkdek homoj, ĝi estas ligita kun la islanda bordo per prama trafiko.

## Historio 
En la 16-a jarcento la lasta katolika episkopo de Islando Jón Arason instalis sur la insulo la unuan en la lando presmaŝinon. La libroj, presitaj en , ne konserviĝis.

## Literaturaj memorindaĵoj 
 estas fama en Islando kaj Eŭropo pro konserviĝintaj tie mezepokaj literaturaj memorindaĵoj:  (Kronikoj de la insulo ; 10-a jarcento) kaj  (Libro el la Plata insulo; 14-a jarcento), kiuj absorbis plurajn sagaojn kaj legendojn.

Sur  situas la plej malgranda biblioteko en Islando, lanĉita en 1864, fermita en 1955 kaj restarigita en 1988.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Flatey | á Breiðafirði

Kategorio:Insuloj en Islando
Jean-Baptiste Camille Corot

eta|Corot, foto de Nadar.
eta|*La Birdonestumantuletoj* (1873-1874) detalo.
**Jean-Baptiste Camille COROT**, (naskiĝinta la  en Parizo, mortinta samloke la ) estis franca pentristo.

## Vivo 
Corot unue frekventis la gimnazion en Rouen antaŭ ol ekdeĵori en librovendejo. Li forlasis tiun ĉi postenon en 1822 por dediĉi sin al la artoj. Post la trejnado ĉe Michallon kaj V. Bertin li iris en 1826 al Italujo kaj montris en 1827 bildon pri "pejzaĝo apud Nemi" en la Pariza Salonego. Sed lia vera talento evidentiĝis kiam li komencis trairi la pejzaĝojn francajn por aŭskulti ĉiujn eldirojn de la naturo kaj duone reprodukti ilin. Je la komenciĝo de la 1850-aj jaroj lia propra naturesplormetodo ekfloris. Ĉesis la malatento pri liaj verkoj kaj venis aplaŭdegoj kaj de aliaj artistoj kaj de la publiko.

## Verkista graveco 
eta|maldekstre|300px|*Orfeo sekvita de Eŭridico*, de Corot.
La koncepto de Corot estis ĉefe lirika kaj sentema: li ne elektis la motivojn por krei kiel eble plej fidelan imagon sed por plenumi ilin per diversaj etosoj. Do li ne ŝatis krei "belajn vidojn/aspektojn" sed preferis simplajn aferojn, etajn naturmediajn eltiraĵojn (ofte enloĝitajn de nimfoj). Kampetoj, lagetoj, arbaroj sufiĉis por tiri elaspekte trankvilon solenan, lumon arĝentan, moviĝon de vento. Li solvis diversajn formojn de naturfenomenoj en siajn partojn kaj ĉirkaŭdonis ilin grize. Tio griza mildigis troajn kontrastojn kaj durecojn. Malgraŭ poetaj ĝeneralaj impresoj kelkaj verkoj restis tro skizaj. Kvazaŭ ĉiuj francaj muzeoj posedas verkojn de li. Corot apartenis al la mastroj de la t.n. "Paysage intime"-movado.

## Fonto 
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 4. Leipzig 1906, p. 295, kio legeblas tie ĉi interrete.

## Eksteraj ligiloj 
* Verkoj de Corot interrete rigardeblaj

Kategorio:Francaj pentristoj
Kategorio:Francaj litografoj
Kultursekvanto

nestas ofte en konstruaĵniĉoj.]]
 kun kolombo, en centro de la urbo Bochum.]]
 de Hamburgo.]]

**Kultursekvanto** aŭ **hemerofilo** (greke *hemeros* ‚kultivita‘, *philos* ‚ema‘) estas bestoj aŭ plantoj, kiuj ricevis avantaĝojn en antropogena pejzaĝo. Tial ili sekvas al la homo en ties kulturpejzaĝo (agroj, herbejoj, vojoj, setlejoj, domoj). Aparta grupo estas la sinantropiaj specioj.

Klasikaj kultursekvantoj estas ekzemple eŭropa leporo, kampa muso,  malgranda brasika pierido,  kampa hamstro, griza perdriko, ordinara koturno, kampalaŭdo kaj vanelo.

La populacioj  de tipaj specioj en agrikulturaj bienoj, kiel hejma muso, vespertoj, kamphirundo kaj murhirundo, turstrigo, ĝardenruĝvostulo kaj doma muŝo, malgrandiĝas; la nigra rato estas minacata. Tipa kultursekvanto en suburbaj regionoj estas ankaŭ la nigra korniko.

## Literaturo 
* Ulrike Pollack: *Die städtische Mensch-Tier-Beziehung: Ambivalenzen, Chancen und Risiken.* Universitätsverlag der TU, 2009. ISBN 978-3-7983-2112-0.

Kategorio:Homa ekologio
Kategorio:Zoologio
27003 Katoizumi

'*27003 *Katoizumi'''* estas tre malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la japana astronomo Akimasa Nakamura elde la Observatorio Kuma Kogen en Kuma (gubernio Ehime, Japanio).

## Nomo 
Ĝi estas nomita en honoro de la japana kantistino Izumi Kato, (japane 加藤いづみ, *Kato Izumi*) naskiĝinta en gubernio Ehime. De sia komenco en 1991, ŝi registris 15 unuopaĵojn, inklude sian plej grandan ŝlagron : *Sukini Natte Yokatta'', kaj 12 albumojn. Ŝia kortuŝaj baladoj, ofte nomitaj "resanigaj popoj", fascinis ŝiajn multnombrajnaj fervoruloj en Japanio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Akimasa Nakamura
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Jan Karol Chodkiewicz

**Jan Karol Chodkiewicz** aŭ **Jonas Karolis Chodkevičius** (naskiĝis en 1560, mortis la 24-an de septembro 1621 en Ĥotin) estis pola-litova vojevodo de la Vilna vojevodio, provincestro de Regno Ĵemajtio, grafo en Mahilova regiono kaj en vojevodio de Nowogródek, sinjoro de Mielec kaj Kraśnik. Temis pri unu el la plej eminentaj eŭropaj militistoj komence de la 17-a jarcento.
[eta|[Marcello Bacciarelli, la *Portreto de Jan Karol Chodkiewicz*, 1781]]

## Vivo de militisto 
**Svedaj militoj**

Sian karieron komencis de subpremo de la kamparana-kozaka ribelo de Severyn Nalyvaiko, kiu ruinigis urbojn de Grandprinclando Litovio. Partoprenis venkan militiron de Jan Zamoyska en Valaĥio. En 1601 fulmrapide frakasis svedan armeon en la batalo de Kokenhausen (Latvio). Forprenis de svedoj Dorpat (aprile de 1603) kaj sukcesis defendi Rigon. La 23-an de septembro 1604 venkis en la batalo de Biały Kamienień (Paide), kie komandante 2 mil homojn frakasis 7-milan svedan armeon mortigante 3 mil svedojn kun propraj perdoj de 150 soldatoj.

En 1605 venkis grandstile en la batalo de Kircholm, kie lia 4-mila armeo frakasis 14-milan svedan korpuson mortigante 9 mil soldatojn, gajninte 60 flagojn, 12 kanonojn, frakasinte la tendaron. La venko disfamigis nomon de Chodkiewicza en la tuta tiutempa mondo. Gratulojn sendis al li interlaie papo Paŭlo la 5-a, imperiestro Rudolfo la 2-a, reĝo de Anglio Jakobo la 1-a, sultano Ahmed la 1-a kaj la persa ŝaĥo Abbas la Granda.

Dum la bataloj pri Livonio Chodkiewicz konatiĝis kiel eminenta stratego kaj majstro de taktiko, scipovanta aparte lerte operacii pere de kavalerio, kiun utiligis en turnopunkta momento de la batalo. Post rompita de svedoj armistico en 1609 estis devigita denove rekonkeri Parnawa - pro manko de infanterio dum frosto per propra ekzemplo inkinis kavalerion kurataki la kastelon. Ankaŭ rekonkeris fortikaĵon Dyjament (nun en la kvartalo de Rigo).

**Moskvaj militoj**

Dum la Pola-rusa milito 1609-1618 staris fronte de militiro al Moskvo. Septembre 1611 iris kun nesukcesa rekonkero de sieĝita pola skipo de Moskva Kremlo, batalante kun rusaj ribelantoj. La dua provo en 1612 ankaŭ fiaskis. En la jaroj 1613–1615 entreprenis protektajn aktivecojn por Smolensk - danke al tio la urbo restis lime de la Respubliko de Ambaŭ Nacioj. En 1617 iĝis ĉefkomandanto de la militiro de la reĝido Ladislao la 4-a, kiu intencis rekonkeri Moskvon.
Oktobre 1617 Chodkiewicz konkeris Dorogobuĵ, por pasigi vintron elektis Vjazman. En Tuszyn lia armeo plifortigis 20 000 kozakojn. malgraŭ ripetataj provoj konkero de la ĉefurbo de Rusio ne sukcesis.

## Bibliografio 
* Wanda Dobrowolska, "Jan Karol Chodkiewicz", en *Polski Słownik Biograficzny* (Pola Biografia Vortaro), 3-a volumo, Polska Akademia Umiejętności (Pola Akademio de Sciopovoj) – Skład Główny w Księgarniach Gebethnera i Wolffa, Krakovo 1937 p. 366.

Kategorio:Polaj romkatolikoj
Kategorio:Polaj nobeloj
27004 Violetaparra

'*27004 *Violetaparra'''* estas malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo *OCA-DLR Asteroid Survey* (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Nomo 
Ĝi estis nomata en memoro de la ĉilia kantistino *Violeta del Carmen Parra Sandoval* (1917 – 1967), konata kiel Violeta Parra. Ŝi kompilis kaj popularigis ĉiliajn popolkantojn. La malkovrinto de tiu asteroido aŭdis la plej famkonatan kanzonon de Violeta Parra : *"Gracias a la vida"'', kiun kantis lia estonta edzino en 2001.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de OCA-DLR Asteroid Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Trave

La rivero **Trave** () situas en la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio de Germanio. Ĝi longas 124 kilometrojn kaj en listo de riveroj en Germanio ordigita laŭ longeco havas la 66-an lokon. Interalie ĝi pasas tra la urboj Bad Segeberg, Bad Oldesloe, Reinfeld, Lubeko kaj apud ties urboparto Travemünde enfluas la Baltan Maron.

eta|maldekstra|300ra|

Kategorio:Riveroj en Ŝlesvigo-Holstinio
Tekstilŝĉiki (stacio de Moskva metroo)

**Tekstilŝĉiki** (, "Teksindustriistoj") estas stacio de la Metroo de Moskvo sur Violkolora linio, ĝi situas inter la stacioj '** kaj **' sud-oriente de Moskvo.

## Historio 
La stacio estis malfermita la  en konsisto de linio " - ".

## Interkonektoj 
De tie ekzistas transirejo al:
* →   (stacio *Tekstilŝĉiki*)
* →  linio (stacio '''')

## Vidu ankaŭ 
* Listo de stacioj de Moskva metroo

## Eksteraj ligiloj 
*   ()

## Video 
* Nova elrigardo de la stacio

Kategorio:Stacioj de Moskva metroo
Kategorio:Tagansko-Krasnopresnenskaja linio (Moskvo)
Kategorio:Distrikto Peĉatniki (Moskvo)
Kategorio:Distrikto Tekstilŝĉiki (Moskvo)
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1966
Kategorio:1966 en Moskvo
Perlglando

[eta|sur la malsupra folisurfaco kaj la [petiolo de la majorka urtiko (*Urtica bianorii*) troviĝas ĉ. 0,2 mm grandaj perlglandoj, sidante baze de malgranda triĥomo]]

**Perlglandoj** estas globformaj aŭ oblongaj triĥomoj ce plantoj, kiuj havas diametro de ĝis 1 mm.

## Ekesto kaj konstruo 
Piede de perlglando ofte troviĝas stomo, kiu enhavas internajn ĉelojn kun grandaj vakuoloj. Unu el tiu interna ĉelo pligrandiĝis kaj kreskas verukoforme alten. Ĝi ĉiam restas ĉirkaŭita de la komencaj najbaraj ĉeloj. La interno de la perlglando konsistas el internaj ĉeloj, kiuj havas malmulte da kloroplastoj, kaj kies vakuoloj enhavas nur lipidogutoj.

Ĉe la granda urtiko (*Urtica dioica*) la perlglando formas kun malgranda glandotriĥomo je la bazo kunmetitan triĥomon.

## Funkcio 
La perlglandaj eligas akvecan fluidaĵon. Tial perlglandoj estas rigardata kiel speciala formo de triĥomo-hidatodoj.

## Troviĝo 
Perlglandoj troviĝas ĉe junaj ŝosoj de vito (*Vitis vinifera*) kaj ĉe partenociso (*Parthenocissus*). Ĉe partenociso ĝi aperas post granda kresko kaj dum humide-varma vetero. Perlglandoj troviĝas ĉe kelkaj urtikoj, ekzemple granda urtiko (*Urtica dioica*), vosthava urtiko (*Urtica membranacea*) kaj la majorka urtiko (*Urtica bianorii*). Ĉe la malgranda urtiko (*Urtica urens*) mankas perlglandoj. Ĉe la granda urtiko la perlglandoj estas speciale multnombraj dum malalta aerhumideco kaj malaperas ĉe 100 % relativa aerhumideco.

## Fontoj 
* https://www.uni-hohenheim.de/lehre370/weinbau/biologie/vitaceae.htm 
* Margareta Mathwieser, Helmut Guttenberger: *Kern-DNA-Gehalt der Perldrüsen und der Brennhaare von Urtica dioica L.* In: *Phyton (Horn).* Band 27, Nr. 1, 1987, S. 93–98 (PDF-Datei).
* Margareta Mathwieser, Irmtraud Thaler, Manfred Gailhofer: *Die Perldrüsen von Urtica dioica L.* In: *Phyton (Horn).* Band 27, Nr. 1, 1987, S. 99–113 (PDF-Datei).
* Gabriella Corsi, Francesca Maffei: *Urtica membranacea pearl glands. I. Morpho-ontogenetic and histochemical aspects.* In: *Phyton (Horn).* Band 32, Nr. 2, 1992, S. 235–245 (PDF-Datei).
* Gabriella Corsi: *Urtica membranacea pearl glands. II. - Some Aspects of Nuclear Metabolism.* In: *Phyton (Horn).* Band 34, Nr. 1, 1994, S. 95–102 (PDF-Datei).

## Eksteraj ligiloj 
* Bild einer Perldrüse von *Vitis vinifera* 

Kategorio:Planta fiziologio
Kategorio:Plantomorfologio
Kategorio:Herbovoruloj
Nagold (rivero)

La rivero **Nagold** situas en la federacia lando Baden-Virtembergo de Germanio. Ĝi longas 92 kilometrojn kaj en listo de riveroj en Germanio ordigita laŭ longeco havas la 101-an lokon. Krom flui tra la samnoma urbo Nagold, kiu havas sian nomon de la rivero, ĝi fluas tra la urbo Calw kaj la urbetoj Altensteig, Wildberg, Bad Liebenzell, kaj fine en Pforzheim enfluas la pli malgrandan riveron Enz, kiu malgraŭ sia malpligrandeco donas sian nomon al la posta, komuna akvovojo.

eta|maldekstra|300px|

Kategorio:Riveroj en Baden-Virtembergo
Plasmodium vivax

***Plasmodium vivax*** estas specio de plasmodio vivante parazite en la sango de homoj, kie ĝi kaŭzas malarion. Ĝi estas transportita de homo al homo per specio de moskito. Ĉiuj specioj de plasmodio estas migrantaj senformaj masoj de protoplasmo senseptaj, multenukleaj, kiel ĉe miksomicetoj.

Kategorio:Protistoj