open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Campoo de Yuso

eta|maldekstre|210px|Municipa teritorio de Campoo de Yuso, sude de Kantabrio.
**Campoo de Yuso** [kamPOo deĜuso] (Malsupra Kampoo) estas municipo en suda Kantabrio, Hispanio, en la komarko Campoo-Los Valles. 

## Geografio
Ĝi limas norde kun Santiurde de Reinosa, San Miguel de Aguayo, Luena, Campoo de Enmedio, Valle de Valdebezana (Burgos), Campoo de Enmedio, Las Rozas de Valdearroyo kaj Arija (Burgos). La municipa teritorio estas ĉe la Baraĵlago de Ebro. 

## Demografio
Por areo de 89,72 km² estas 680 loĝantoj (laŭ censo de 2021). La plej parto de la loĝlokoj de la municipo estas borde de la Akvorezervejo de Ebro, kvankam kelkaj estas pli interne, sed neniam tro for de la bordo. Nur tri loĝlokoj iomete superas la 100 loĝantojn, kaj la cetero estas sub 50 plejparte kaj kelkaj kernoj eĉ ne atingas 20 loĝantojn. Multaj el tiuj lokoj estis inunditaj parte per la akvoj de la Akvorezervejo de Ebro. 

La 682 loĝantoj (2017) estas distribuataj en:​
* Bustamante, 39 loĝ.
* Corconte, 40 loĝ. (preĝejo en la foto de la tabelo)
* La Costana (ĉefurbo), 44 loĝ.
* Lanchares, 104 loĝ.
* Monegro, 55 loĝ.
* Orzales, 113 loĝ.
* La Población, 130 loĝ.
* Quintana, 7 loĝ.
* Quintanamanil, 11 loĝ.
* La Riva, 44 loĝ.
* Servillas, 33 loĝ.
* Servillejas, 13 loĝ.
* Villapaderne, 21 loĝ.
* Villasuso, 61 loĝ.

## Ekonomio
Tradicie, la ekonomia agado de la municipo estis agrikulturo kaj brutobredado, sed pro la industria kerno de Reinosa kaj pro la pli ĵusa turismo, la agado translokiĝis al la sektoroj de industrio kaj servoj. En la areo estas multaj atestiloj de historio kaj pri naturo la ĉefa altiraĵo estas la Akvorezervejo de Ebro.

## Aktualo
eta|maldekstre|250px|Ermitejo de la Virgulino de la Neĝoj, patronino de la municipo.
Inter vidindaĵoj estas la Turo de Bustamante, en La Costana, kaj la romia kampadejo El Cincho, en La Población, arkeologia zono. Krome
la municipo enhavas montrojn de tradicia arkitekturo, de ŝtonaj domoj, ĉefe ĉe la loĝlokoj netuŝitaj per la inundo de la diglago. Krome estas kelkaj preĝejoj, inter kiuj elstaras la ermitejo de la Virgulino de la Neĝoj, patronino de la municipo.

## Vidu ankaŭ
* Listo de municipoj de Kantabrio

Kategorio:Municipoj de Kantabrio
616689 Yihangyiyang

'*616689 *Yihangyiyang'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la ĉinaj  Sun Guoyou kaj Gao Xing elde la Observatorio *Xingming* en Urumĉio (Ĉinio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Sun Yihang* (naskiĝis en 2014) kaj *Sun Yiyang* (naskiĝis en 2017), filoj de *Sun Guoyou*, la unua malkovrinto.

De la , 616689 *Yihangyiyang* estas la nomita asteroido kun plej granda numero, sentroniginte *613419 Lafayettequartet*, ĝis la , kiam estis nomita *618349 Williekoorts''.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2016
Mezná

Nomon **Mezná** havas pluraj setlejoj:

* Mezná (distrikto Pelhřimov) – municipo en&nbsp;distrikto Pelhřimov
* Mezná (distrikto Tábor) – municipo en&nbsp;distrikto Tábor
* Mezná (Hřensko) – parto de municipo Hřensko en&nbsp;distrikto Děčín
Csaba Varga (matematikisto)

**Csaba Varga** [ĉaba], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Varga György Csaba** estis rumania hungara matematikisto, altlerneja instruisto.

Csaba Varga naskiĝis la  en :ro:Fântânele, Mureș, li mortis la  en Cluj.

## Biografio 
Csaba Varga maturiĝis en gimnazio en Sighișoara, poste li akiris matematikistan diplomon en Universitato Babeș-Bolyai en 1983. Li instruis en Bistrița (1983 - 1990), poste en la universitato. Li estis asistanto (1990), lektoro (1991), docento (1998), vicdekano (1996-1998), profesoro (2005). Intertempe li doktoriĝis en la universitato en 1996. Li ricevis premiojn inter 2004-2017. Li havis edzinon.

## Liaj libroj 
* *An introduction to critical point theory for non-smooth functions* (kunaŭtoro, 2004)
* *Metode topologice în calcul variaţional* (2005)
* *Analitikus mértan* (kunaŭtoro, 2010)
* *Variational Principles in Mathematical Physics, Geometry, and Economics* (kunaŭtoro, 2010)

## Liaj artikoloj (elekto) 
* *Topológiai módszerek az optimalizálás elméletében* (disertaĵo, 1996)
* *Infinitely many solutions for the Dirichlet problem on the Sierpinski gasket* (kunaŭtoro, 2011)
* *Multiplicity Results for Double Eigenvalue Problems Involving the *p*-Laplacian* (kunaŭtoro, 2009)

## Fontoj 
* http://www.cs.ubbcluj.ro/~csvarga/
* https://www.cs.ubbcluj.ro/varga-csaba-1959-2021/

## Referencoj 
Kategorio:Rumanujaj hungaraj matematikistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj altlernejaj instruistoj
Tournes (stacidomo)

**Tournes** estas franca varstacidomo sur linioj  - Tournes kaj  - , situanta en  Tournes, en departemento , regiono Grand Est.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).

* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Liart - Tournes (222000).
* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Charleville-Mézières - Hirson (223000).

## Vidu ankaŭ 
* Tournes

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fret SNCF
Kategorio:Fervojaj stacioj en Ardennes
Kategorio:Tournes
Lásenice

**Lásenice** () estas municipo en Ĉeĥio situanta en distrikto Jindřichův Hradec. En la jaro [[]] ĉi tie vivis . Ĝi situas sudokcidente de Jindřichův Hradec, ĝi etendiĝas sur ambaŭ bordoj de rivero Nežárka, apud ŝoseo ĝis České Budějovice; konsisto de la ŝoseo estas digo de Formana fiŝlago, la municipon ĉirkaŭas multaj fiŝlagoj kaj arbaroj.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo estas el la jaro 1366.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Akva muelejo n-ro 43
* Familia domo radista n-ro 3 – duopo
* Kamparanaj bienetoj n-ro 36 kaj 39
* Busto de prezidento T. G. Masaryk

## Pluaj fotoj 

Lásenice, usedlost čp.39.JPG| Bieno n-ro 39
Lásenice, vodní mlýn čp.43.JPG|Akva muelejo n-ro 43
Lasenice.jpg|Kapelo
Lásenice, Czech Republic - panoramio (6).jpg|Ponteto
Lasenice pamatnik.JPG|Monumento
Lásenice, Czech Republic - panoramio (9).jpg|Vintre
Lásenice, Czech Republic - panoramio.jpg|Lásenica fiŝlago
Lásenice, Czech Republic - panoramio (8).jpg|Vintra mateno en Lásenice
Lásenice, Czech Republic - panoramio (5).jpg|Lásenica fiŝlago
Lásenice, usedlost čp.36.JPG|Bieno n-ro 36

Kategorio:Municipoj en distrikto Jindřichův Hradec
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Jindřichův Hradec
Kategorio:Setlejoj en Baseno Třeboň
Ahmednagar

**Ahmednagar,**  estas urbego, ankaŭ municipo en federacia ŝtato Barato, en subŝtato Maharaŝtro, en la samnoma distrikto, kie ĝi estas la sidejo. La loknomo gardas nomon de la fondinto ŝaho Ahmed aŭ Ahmad.
eta|maldekstre|

## Geografio 
Ahmednagar situas en Okcidentaj Ghatoj en alto 649 metrojn super la marnivelo. Bid troviĝas 106, Aŭrangabado (Maharaŝtro) 108, Pimpri-Ĉinĉvad 113, Puneo 114, Nasiko 143, Ĝalna 145, Panvel 171, subŝtata ĉefurbo Mumbajo 203, tutlanda ĉefurbo Delhio 1090, Kolkato 1467 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Demografio 
Ahmednagar havis populacion de  en 2011 (kun la aglomeraĵo ). La legoscio estis 84% en la sama jaro (pli alta, ol la nacia urba mezumo 80%.
eta|

## Historio 
La menciita ŝaĥo fondis la urbon en 1494 en batalkampo, kie li venkis. Tamen tre komence kuŝis iama urbo Bhingar. Baldaŭ la ŝaĥo establis novan sultanlandon en Ahmednagar. La sekva periodo estis la Mogola Imperio, fine la britoj konkeris la areon kaj konstruis fortikaĵon.

## Ekonomio 
Ahmednagar estas hejmo de 19 sukerfabrikoj kaj ankaŭ estas la naskiĝloko de la koopera movado. Pro malabunda pluvokvanto Ahmednagar ofte suferas de arido. En la urbego trejna bazo de la armeo funkcias, pli frue la tankistoj uzis ĝin.

## Lingvoj 
La oficiala lingvo estas la marata lingvo, ankaŭ la ĉefa lingvo por ĉiutaga komunikado.

## Klimato 
Ahmednagar situas en varma semi-arida klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen (BSh). Jare pluvas po 635 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen inter junio-oktobro pli ofte pluvas (pro la musono), dum inter januaro-aprilo apenaŭ pluvas. La meza ĉiujara temperaturo varias inter 18-32&nbsp;°C.

## Trafiko 
Ahmednagar havas trairan fervojan linion. Al la urbego alvenas vojoj el ĉiuj direktoj. Multe da aŭtorikiŝoj funkcias en la urbego, sed ankaŭ aŭtobusoj trafikas enurbe.

## Vidindaĵoj 
* pluraj preĝejoj, plej ofte hinduaj temploj
* maŭzoleoj
* fortikaĵo, ene muzeo pri kanonoj kaj memorĉambro pri Jawaharlal Nehru (li estis tie en prizono en 1944)

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Maharaŝtro
Kategorio:Urboj de Barato
29675 Ippolitonievo

**29675 Ippolitonievo** estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la Astronomia Rondo de Farra d'Isonzo elde la Observatorio de Farra d'Isonzo en Friulo-Venecio Julia (Italio).

Ĝi estas en orbita resonanco 1:2 kun Marso

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la italan verkiston, ĵurnaliston kaj revoluciiston Ippolito Nievo (1831 – 1861). Lia ''Confessioni d'un italiano'' (Konfesio de unu Italo) estas unu el plej gravaj romanoj pri la Unuiĝo de Italio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Kategorio:Malkovrita de Astronomia Rondo de Farra d'Isonzo
Lomnice nad Lužnicí

**Lomnice nad Lužnicí** () estas urbo en Ĉeĥio situanta en distrikto Jindřichův Hradec 10&nbsp;km nordokcidente de Třeboň. Je urbo ĝi estis avancita en la jaro 1382. En la jaro [[]] ĉi tie vivis .

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo estas el la jaro 1220.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de sankta Venceslao
* Preĝejo de sankta Johano Baptisto
* artefarita akvokanalo Zlatá stoka – la unua signifa konstruinto de fiŝlagoj en tiu ĉi regiono estis Štěpánek Netolický. Krom konstruado de kelke da grandaj fiŝlagoj li konstruigis kanalon Zlatá stoka (1506). Tiu ĉi artefarita kanalo, longa 42.6 kilometrojn, akvigas grandan parton de apudaj fiŝlagoj per freŝa akvo.
* Urbodomo en la placo
* Kapelo de Hus el periodo de la unua respubliko
* Nacia kulturmemorindaĵo Fiŝlaga sistemo Rožmberk

## Pluaj fotoj 

Lomnice nad Lužnicí (1).JPG|Lomnice
Lomnice nad Lužnicí.JPG|Lomnice el birda perspektivo
Kostel sv. václava lomnice nad lužnicí.jpg|Preĝejo de sankta Venceslao
Lomnice nad Lužnicí, okres Jindřichův Hradec (5).JPG|Urbodomo
Lomnice nad Lužnicí, silniční most.JPG|Ŝosea ponto
Lomnice nad Lužnicí, okres Jindřichův Hradec (1).JPG|Lomnica kapeleto

Kategorio:Urboj en distrikto Jindřichův Hradec
Kategorio:Municipoj en distrikto Jindřichův Hradec
Kategorio:Urboj en Bohemio
Kategorio:Setlejoj en Baseno Třeboň
Kategorio:Setlejoj sur Lužnice
43574 Joyharjo

'*43574 *Joyharjo''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, proksima de la orbita resonanco 4:9 kun Marso.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Marc W. Buie elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan verkistinon, aninon de la muskoga nacio, Joy Harjo, aŭtorinon de poezio, prozo, teatraĵoj, porinfanaj libroj, muzikalbumoj kaj aliaj kreivaj verkoj. Ŝi estas la 23-a Laŭreato Poeto de Usono, anino de la Usona Akademio de Artoj kaj Literaturo kaj ricevintino de multenombraj aliaj premoj. Ŝi kontribuis al poezia mesaĝo elportita en la kosmosondilo Lucy de la NASA.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Kategorio:Malkovrita de Marc W. Buie
Α-Naftila benzoato

**α-Naftila benzoato** aŭ **a-naftila fenimetanato** estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la esteroj, rezultanta el interagado de la benzoata acido kaj **1-hidrokso-naftaleno**. α-Naftila benzoato estas blanka solidaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. α-Naftila benzoato prezentas benzoatan grupon ligitan al α-naftila grupo. Ĝi konsistas je 17 karbonatomoj, 12 hidrogenatomoj, 2 oksigenatomoj kaj posedas antifungajn kaj antimikrobajn proprecojn.

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de **α-naftila benzoato** per traktado de **1-naftolo** kun **benzoata acido**:

### Reakcio 2 
* Preparado de **α-naftila benzoato** per traktado de **benzoata anhidrido** kun **1-naftolo**:

### Reakcio 3 
* Preparado de **α-naftila benzoato** per traktado de **benzoata acido** kun **α-naftila klorido**:

### Reakcio 4 
* Preparado de **α-naftila benzoato** per traktado de **natria benzoato** kun **α-naftila klorido**:

### Reakcio 5 
* Preparado de **α-naftila benzoato** per traktado de **α-naftila acetato** kun **benzoata acido**:

## Vidu ankaŭ 
* Benzoatoj

## Referencoj 
Kategorio:Benzoatoj
San Miguel de Aguayo

eta|maldekstre|210ra|Municipa teritorio de San Miguel de Aguayo, sude de Kantabrio.
**San Miguel de Aguayo** [sanmiGEL deAGŬAĝo] (Sankta Mikaelo de Aguayo) estas municipo en suda Kantabrio, Hispanio, en la komarko Campoo-Los Valles.

## Geografio 
Ĝi limas norde kun Molledo kaj Bárcena de Pie de Concha, sude kun Campoo de Yuso, okcidente kun Pesquera kaj Santiurde de Reinosa kaj oriente kun Luena. La municipa teritorio enhavas la loĝlokojn San Miguel de Aguayo (ĉefurbo), 97 loĝ., Santa María de Aguayo, 56 loĝ., kaj Santa Olalla de Aguayo, 7 loĝ. Ĝi estas je 69,3 km de la regiona ĉefurbo, . La areo suferis fortan senarbarigon por plenumi la postulojn de najbara industrio.

## Demografio 
Por areo de 36 km² estas 148 loĝantoj (laŭ censo de 2021).

## Ekonomio 
Tradicie, la ekonomia agado de la municipo estis agrikulturo kaj brutobredado, sed pro la industria kerno de Reinosa kaj pro la pli ĵusa turismo, la agado translokiĝis al la sektoroj de industrio kaj servoj.

## Aktualo 
eta|maldekstre|250ra|Preĝejo de Sankta Mikaelo.
Inter vidindaĵoj estas turoj kaj kelkaj preĝejoj.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de municipoj de Kantabrio

Kategorio:Municipoj de Kantabrio
Marijinskij palaco

La **Marijinskij palaco** ( [marij**i**nskij pal**a**c]) estas konstruaĵo situanta en Kievo, Ukrainio, kiu estis utiligita ekde 1991 kiel ceremonia rezidejo por la Prezidanto de Ukrainio. Baroka palaco  ĉe la bordo de Dnipro, ĝi estas najbara al la novklasika konstruaĵo de Verĥovna Rada, la nacia parlamento de Ukrainio.

## Referencoj 
Kategorio:Konstruaĵoj en Kievo
Kategorio:Palacoj en Ukrainio
Karl Erfurdt

**Karl Gottlob August ERFURDT** (naskiĝinta la  en Zörbig, mortinta la  en Kenigsbergo) estis germana filologo. eta|memortabulo ĉe *Griechenhaus*, domo en Lepsiko kiu estis abelujo de amikoj de Greklando ene de la klubo *Griechische Gesellschaft*; inter la unuaj membroj troviĝis ankaŭ Erfurdt

## Vivo 
Frekventinte latinlernejon ĉe Franckesche Stiftungen en Halle (Saale) li ekstudis en 1796 ĉe Universitato de Wittenberg. En 1798 li venis je la Universitato de Lepsiko. Lepsike li estis inter la unuaj anoj de la de Gottfried Hermann iniciatita porhelena klubo "Griechische Gesellschaft".

En 1801 Erfurdt iris al la gimnazio de Merseburg estonte tria profesoro. En 1807 li iĝis eĉ vicrektoro. La prusia ministerio pri edukado nomumis lin en la 6.1.1810 katedrestro pri malnova literaturo de la Albertina-universitato de Kenigsbergo. Samloke Erfurdt starigis samjare filologian seminarion. Ĉe la prusiaj edukadreformpaŝoj Erfurdt ankaŭ gravis: ekde 1810 li membris en scienca komisiono kiu planis reformi la instruadsistemon laŭ la valoroj de novhumanismo. Post nur tri deĵorjaroj Erfurdt mortis pro pleŭrito.

## Filologiaĵoj 
Li eldonis la tragediojn de Sofoklo kun malnovaj skolioj kaj komentoj propraj kaj fremdaj kaj praktika vortareto. De tio li mem prizorgis ses volumojn; la sepan, en kiu estis ankaŭ Edipo en Kolono, ne antaŭ la jaro 1825-a eldonis L. Heller kaj L. Doederlein. Krom tiu ĉi scienca eldono Erfurdt elfaris duan version senskolian kun pli malampleksaj komentoj. De ili Erfurdt finis nur du kajerojn (kun Antigona kaj Reĝo Edipo): ankaŭ tiu ĉi serio daŭrigitis postmorte fare de Gottfried Hermann. Hermann eĉ reeldonis (prilaborinte) la du unuajn numerojn.

Krome pretigis Erfurdt la grandan eldonon de la historioj de Amiano Marĉelino de Johann Augustin Wagner kiu estis mortinta antaŭ laborfino. Erfurdt tie kelkloke enmetis siajn personajn plibonigkomentojn.

## Verkoj 
* *Sophoclis tragoediae septem ac deperditarum fragmenta emendavit*. Leipzig 1802.
* *Sophoclis tragoediae ad optimorum librorum fidem recensuit et brevibus notis instruxit C. G. A. Erfurdt. Accedit lexicon Sophocleum et index verborum locupletissimus*, Leipzig 1809.
* *Antigone und Oedipus Rex*. Leipzig 1808.
* *Ammiani Marcellini quae supersunt cum notis integris Friderici Lindenbrogii, Henrici et Hadriani Valesiorum et Iacobi Gronovii quibus Thomas Reinesii quasdam et suas adiecit Ioannes Augustinus Wagner. Editionem absolvit C. G. A. Erfurdt*, Leipzig 1808.

## Literaturo 
* "Erfurdt, Karl Gottlob August" de Conrad Bursian, ĉe: Allgemeine Deutsche Biographie,volumo 6 (1877), p.&nbsp;195–196 (tie ĉi interrete)

## Eksteraj ligiloj 
* Nomenclator Philologorum

Kategorio:Germanaj profesoroj
Kategorio:Germanaj klasikaj filologoj
Kategorio:Germanaj pedagogoj
Kategorio:Universitato de Königsberg
Arçay (stacidomo)

**Arçay** estas franca fermita stacidomo sur linio  - , situanta en  , en departemento , regiono Nova Akvitanio.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de linio Les Sables-d'Olonne - Tours (525000).

## Vidu ankaŭ 
* Arçay (Vienne)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Stacidomoj en Nova Akvitanio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Vienne
Kategorio:Arçay (Vienne)
Arçay (Vienne)

**Arçay** estas franca  situanta en departemento , regiono Nova Akvitanio.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Arçois*.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Vienne
* Arçay (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Vienne
Skolio

eta|Ernst Maass: *Scholia Graeca in Homeri Iliadem Townleyana*, 1887
**Skolioj** (greke: *σχόλιον*, laŭvorte *eta porlerneja teksto*) estas marĝenaj klarigaj notoj, speciale de antikvaj gramatikistoj, ĉe iu loko de klasika verko.

En tempo de kaduko de la helena lingvo filologoj el Aleksandrio ekkomentis eldonojn de verkistoj (speciale de poetoj). Ilin oni nomis *skoliistoj* aŭ *skoliografoj*.

## Enhavoj 
En la komentetoj troviĝas mitologiaj, geografiaj kaj historiaj eksplikoj; kelkfoje temas ankaŭ nur pri etimogiaj notoj aŭ referencoj al aliaj legadversioj de ĉe aliaj eldonoj. Pro tio klaras ke ĉefan aktivan kaj pasivan interesojn pri skolioj havis (kaj havas) la filologoj mem. Ilia valoro por novaj, kritikaj eldonoj de tekstoj ne tro alte takseblas. Tamen iĝis sistema kolekto de skolioj nur ekde la malfrua Mezepoko. Post la sieĝo de Konstantinopolo refloriĝis la studoj de la helena lingvo en Italujo kaj (re)eldono de klasikaj verkoj. Pri romia literaturo ja ankaŭ ekzistas skolioj, sed ilia nombro multe pli malmultas.

## Literaturo 
* Andrew Dyck, Andreas Glock: Scholien. Ĉe: *Der Neue Pauly* (DNP). Volumo 11, Metzler, Stuttgart 2001, ISBN 3-476-01481-9, kol. 209–214
* Nigel Guy Wilson: A Chapter in the History of Scholia. Ĉe: *Classical Quarterly*. New Series, volumo 17, 1967, p. 244–256

## Fonto 
*Brockhaus Bilder-Conversations-Lexikon*, volumo 4. Leipzig 1841, p. 102 (tie ĉi interrete)

## Eksteraj ligiloj 
* ekzemploj pri malfruklasikaj kaj bizancaj komentoj je verkoj de Aristotelo

## Notoj 
Kategorio:Kodeksoj
Kategorio:Klasika filologio
Kategorio:Historio de literaturo
Gabriella Balga

**Gabriella Balga,** slovake **Gabriela Balgová** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Balga Gabriella** estas hungara operkantisto (mezosoprano).

Gabriella Balga naskiĝis la  en Veľký Krtíš.
 
## Biografio 
Gabriella Balga apartenis al la hungara minoritato de Ĉeĥoslovakio, poste de Slovakio. Ŝi frekventis plurajn muziklernejojn komence en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste en Slovakio, fine en Hungario. Ŝi akiris diplomon en Muzikarta Universitato Ferenc Liszt, ŝia ĉefinstruisto estis Júlia Pászthy. Ŝi frekventis ankaŭ majstrokursojn. Ŝi ricevis statuson en 2012 en la Budapeŝta Ŝtata Operejo, kie ŝi debutis. Ŝi ofte kantis oratoriojn. Ŝi ricevis premiojn inter 2010-2020, en 2013 stipendion. Ŝi edziniĝis kaj naskis filinon dum la Kronvirusa malsano de 2019.

## Ŝia repertuaro (elekto) 
* Ferenc Erkel *Hunyadi László* (debuto)
* Eugen d’Albert: :de:Tiefland (Oper) – Nuri
* Zoltán Kodály: *Háry János* - Örzse
* Wolfgang Amadeus Mozart:
** La geedziĝo de Figaro - Cherubino
** Così fan tutte - Dorabella
** Die Zauberflöte – dua damo
* Gioachino Rossini:
** La barbiro de Sevilo - Rosina
** ''L'italiana in Algeri'' - Isabella
* Giuseppe Verdi: Nabucco - Fenena
 
## Vidu, aŭdu ankaŭ 
* https://www.youtube.com/watch?v=c7IjBR9KAro

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* oficiala paĝo kun foto
* https://port.hu/adatlap/szemely/balga-gabriella/person-474026

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Slovakiaj hungaroj
Elemér Bán

**Elemér Bán,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bán Elemér** estis hungara operkantisto, (tenoro).

Elemér Bán naskiĝis la  en Hajdúnánás, li mortis la  (aŭ pli frue) en Debrecen.
 
## Biografio 
Elemér Bán lernis en sia naskiĝurbo, dum li prenis kantadolecionojn de Erzsébet Hoór Tempis. Li akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1941. Lia ĉefinstruisto estis Margit Walter. Li komencis sian operan karieron en Nacia Teatro (Kolozsvár) (1941-1944, tiam en Hungario, nun en Rumanio). Lia sekva teatra stacio estis Nacia Teatro (Szeged), poste inter 1949-1978 la Teatro Csokonai (Debrecen). Li ricevis la titolon "eterna membro de la teatro" en 1994.

## Lia repertuaro (elekto) 
* Wolfgang Amadeus Mozart: La geedziĝo de Figaro - Basilio
* Jacques Offenbach: ''Les Contes d'Hoffmann* - Andreas
* Johann Strauß (filo): *Die Fledermaus* - Alfred
* Pongrác Kacsóh: *János vitéz* - franca reĝo
* Károly Szakonyi: *A pénz komédiája'' (proza rolo en komedio)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* https://port.hu/adatlap/szemely/ban-elemer/person-150694

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Hungaraj centjaruloj
Johann Augustin Wagner

**Johann Augustin WAGNER** (naskiĝinta la  en Lohmen, mortinta la  en Merseburg) estis germana filologo kaj pedagogo.

## Vivo 
Frekventinte Kruclernejon en Dresdeno li studis ekde 1754 ĉe la universitatoj de Lepsiko kaj Wittenberg. Ekde 1760 li deĵoris privatinstruistece. En 1770 li iĝis vicrektoro ĉe la katedrallernejo de Merseburg kie li laboris ĝismorte.

Krom pri lernejaj aferoj li okupiĝis science pri grek- kaj latinlingvaj verkistoj de la Romia Imperio. Li publikigis kompletajn eldonojn de la historiografoj Kasio Diono (1783-1787) kaj Amiano Marĉelino (1792-1794) kaj komentitajn eldonojn de la sofisto Alkifrono (1798), de la poeto Gaius Valerius Flaccus (1805) kaj de Marĉelino (1808: postmorte; prizorgis la tuton lia posteulo Karl Erfurdt). Krome de Wagner oni havas eldonon de *Chronicon* de lia episkopa moŝto Thietmar de Merseburg (1807).

## Verkoj 
* *Dio Cassius Römische Geschichte. Aus dem Griechischen übersetzt*. Kvar volumoj, Frankfurt am Main 1783–1787
* *Ammian Marcellin aus dem Lateinischen übersetzt und mit erläuternden Anmerkungen begleitet*. Drei Bände, Frankfurt am Main 1792–1794
* *Alciphronis rhetoris epistolae ex fide aliquot codicum recensitae cum Stephani Bergleri commentario integro, cui aliorum criticorum et suas notationes versionem emendatam indiculumque adiecit Ioannes Augustinus Wagner*. Du volumoj, Lepsiko 1798
* *C. Valerii Flacci Setini Balbi Argonauticon libri VIII: Ad optimorum exemplarium fidem recensiti atque prooemio argumentis et indice rerum instructi a Ioanne Augustino Wagner*. Göttingen 1805
* *Commentarius perpetuus in C. Valerii Flacci Setini Balbi Argonauticon libros VIII*. Göttingen 1805
* *Dithmari episcopi Merseburgensis Chronicon ad fidem codicis qui in tabulario regio Dresdae servatur denuo recensuit I. F. Ursini, I. F. A. Kinderlingii et A. C. Wedekindi passim et suas adiecit notas Ioan. Augustin. Wagner*. Nürnberg 1807
* *Ammiani Marcellini quae supersunt cum notis integris Friderici Lindenbrogii, Henrici et Hadriani Valesiorum et Iacobi Gronovii quibus Thomas Reinesii quasdam et suas adiecit Ioannes Augustinus Wagner. Editionem absolvit Carolus Gottlob Aug. Erfurdt*. Lepsiko kaj Londono 1808

## Literaturo 
* Johann August Philipp Hennicke: *Etwas über Johann August Wagner*. Merseburg 1810
* Johann Georg Meusel: *Das gelehrte Teutschland oder Lexikon der jetzt lebenden teutschen Schriftsteller*. Volumo 16 (1812), p.&nbsp;133
* Friedrich August Eckstein: *Nomenclator philologorum*. Leipzig 1871, p.&nbsp;602–603
* Wilhelm Pökel: *Philologisches Schriftsteller-Lexikon*. Leipzig 1882, p.&nbsp;294

## Eksteraj ligiloj 
* Vikifontaro
* 

Kategorio:Germanaj klasikaj filologoj
Kategorio:Germanaj pedagogoj
Kategorio:Merseburg
Horst Trommler

**Horst TROMMLER** (naskiĝinta en 1939, mortinta en decembro 2021) estis germana inĝeniero kaj originalulo de Vajmaro. Li ankaŭ engaĝiĝis ĉe la societo *Siedlersfreud*.

## Vivo 
Post frekvento de lernejo en Oberweimar Trommler ektrejniĝis en la ateliero de la onklo Paul Trommler pri konstruo de bufedaj kran-teknikaĵoj. La onklan firmaon li transprenis pli malfrue.

Antaŭe li laboris kiel kondukisto de maŝinveturiloj kaj konstrueja maŝinisto en Lepsiko kaj ĉe la ĝardenista kooperativo *GPG 11. April*. Nur en 1966 Trommler revenis al la radikoj. Dum lia estrado ĉe la onkla firmao la entrepreno ekfloris: familia posedado, eĉ dum komunismaj GDR-tempo, neniam ĉesis kaj la duonfilo Dirk Hoffmann sukcesis posteuli lin. Ĝis Turniĝo konstruitis bufedoj kaj ellaskranaroj. Poste pli gravis purigadaj kaj riparadaj servoj de industrie antaŭfabrikitaj sistemoj.

## Originalula rolo 
Danke al sia profesio (kiu necesigis multe da vizitoj ĉe klientoj en la tuta lando) Trommler kaj liaj humuremo kaj mistifikemo konatiĝis ankaŭ ekstere de Vajmaro. Ĉe la (ankaǔ historie grava) pordomposedanta asocio *Siedlersfreud* ŝatatis ankaŭ lia profesia lertejo.

Li edzino nomiĝis Karin. Hobie li ŝatis veturi en malnovaj aŭtoj.

## Fonto 
* "Wei­mar nimmt Abschied vom Herrn der Zapf­hähne". Ĉe: TLZ, 15.1.2022 (loka anekso de la eldono por Apolda)

## Eksteraj ligiloj 
* hejmpaĝo de *Siedlerverein Siedlersfreud*

## Notoj 
Kategorio:Homoj rilataj al Weimar
Kategorio:Germanaj inĝenieroj
Kategorio:Originaluloj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1939
Kategorio:Mortintoj en 2021
Kategorio:Germanaj entreprenistoj
Irén Bánó

**Irén Bánó,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bánó Irén** estis hungara operetkantisto, operkantisto (soprano). Ŝia origina familia nomo estis *Büchler* ĝis 1905, ŝia geedziĝa nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Sándor Pálné* [ŝAndor]. Ŝia edzo estis Pál Sándor (politikisto), ŝia bofratino estis Emma Sándor.

Irén Bánó naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Irén Bánó devenis el juda familio. Ŝi akiris tre frue diplomon en Tutlanda Hungara Reĝa Muzikakademio en 1903. Post la diplomo ŝi estis membro de jam malkonstruita teatro, kie ŝi havis sukcesojn en operetoj. En 1910 ŝi debutis en Reĝa Operejo de Budapeŝto, eĉ ŝi ricevis statuson en la teatra jaro 1911. Ŝi edziniĝis en 1923, poste ŝi jam ne kantis.

## Ŝia repertuaro (elekto) 
* Jenő Huszka: *Aranyvirág* (debuto)
* Pongrác Kacsóh: *János vitéz* – franca reĝidino (rolo 153-foje) 
* Károly Goldmark: *Sába királynője* – Szulamit
* Johann Strauß (filo): *Die Fledermaus* - Rosalinda
* Giuseppe Verdi: Aida – titolrolo
* Richard Wagner: Lohengrin – Elza

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj operetkantistoj
Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
56795 Amandagorman

'*56795 *Amandagorman''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Marc W. Buie elde la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan poetinon Amanda Gorman, unuan Nacian Junan Laŭreaton Poeton. Ŝi defendas la mediprotekton kaj la rasan kaj seksan egalecon. Ŝi kontribuis al mesaĝo de afableco kaj kuraĝo por niaj praidoj gravurita sur plato ĉe la kosmosondilo Lucy de la NASA.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Kategorio:Malkovrita de Marc W. Buie
Naturparko Masivo de Peña Cabarga

La **Naturparko Masivo de Peña Cabarga**, (), estas protektita natura loko en la regiono Kantabrio, Hispanio, kiu estis deklarita natura parko per dekreto en 1989. En Aprilo 2005 la Supera Tribunalo de Justico de Kantabrio nuligis la deklaro de *Macizo de Peña Cabarga* kiel natura parko pro manko de la postulita burokrataro (PORN kaj PRUG), kaj tiel oni malprotektis la lokon. Ekde tiam ĝi estas en provizora reĝimo atendante la koncernajn demarŝojn fare de la regiona registaro de Kantabrio. Ĝia celo estas protekti la lokon laŭ la koncepto nomita «protektita pejzaĝo» kaj tial ĝi ekformu parton de la Reto de Protektitaj Areoj de Kantabrio.​

La natura loko estas sude de la Golfo de Santandero (je 15 kilometroj de la urbo ), en la Sierra de la Gándara, havas  hektarojn inter la municipoj Liérganes, Medio Cudeyo, Penagos kaj Villaescusa. Tiu masivo havigas elstaron rigardejon kun 569 metroj de alto (maksimuma alto Pico Llen). La natura parko inkludas la karston de Cabárceno, geologia formaĵo de spektindaj morfologio kaj ruĝa koloro, rezulto de la dissolvo de kalkoŝtonaj rokoj, deklarita Punkto de Geologia Intereso.

Historie ekde la 17-a jarcento gravis agado de minado de fero kaj siderurgio.

Kategorio:Naturaj parkoj en Hispanio
Kategorio:Geografio de Kantabrio
Kategorio:Santandero
Naturparko Collados del Asón

[eta|dekstre|Ekfluejo de la [rivero Asón.]]
La **Natura Parko Collados del Asón**, en hispana *Parque Natural Collados del Asón*, estas protektita natura loko en la regiono Kantabrio, kiu estis deklarita natura parko la 18an de Februaro 1999 per la Leĝo de Kantabrio 1/1999,​ kaj inkludita en la Reto de Protektitaj Naturaj Lokoj de Kantabrio per la Leĝo de Kantabrio 4/2006, de 19a de Majo, pri Konservado de Naturo.​

Ĝi estas en la Kantabra Montaro sudoriente de Kantabrio kaj la totalo de ĝia teritorio, kun areo de 4740 ha, el kiuj 4020 ha estas apartenantaj al la municipo Soba kaj 720 Ha estas en privata tereno, estas sur altecoj inter 240 kaj 1632 msm.

Temas pri tre aparta areo de granda intereso, kun kalkoŝtonaj krutaĵoj, arbaretoj de fagoj kaj esceptaj kverkaroj, kun herbejoj faritaj de homoj, por la brutobreda profito. Tiu habitato tiom diversa, ebligas la disvolvigon de varia natura faŭno karaktera de la Kantabra Montaro. La parko estas en zono tradicie tre senhoma, sed kiu ebligis, ke la grado de natureco de la tuto estas tre alta.

[eta|maldekstre|Tradicia arkitekturo en la domaro San Antonio de Asón ([Soba (Kantabrio)|Soba).]]
La malgranda domaro Asón (en la municipo Soba) estas la nura loĝloko ene de la limoj de la parko.

Pri faŭno estas ampleksa montro de la kantabra montara faŭno, elstare grandaj rabobirdoj, kiel la gipo, la perknoptero, la serpentaglo kaj la akcipitro. Inter mamuloj, pro la alta denseco de grotoj, menciindas la vespertoj (*Miniopterus schreibersii*, *Rhinolophus euryale* kaj *Rhinolophus ferrumequinum*. En la riveroj de la parko abundas la truto kaj la salmo.

## Eksteraj ligiloj 
* Asociación Espeolológica Ramaliega Informo pri la reto de grotoj de Supra Asón kaj speleologio ĝenerale.
* Mancomunidad de Municipios del Alto Asón Turisma, socia kaj priserva informaro de la zono.

Kategorio:Naturaj parkoj en Hispanio
Kategorio:Geografio de Kantabrio
Karl Jax

**Karl JAX** (naskiĝinta la  en Linz, mortinta la  en Innsbruck) estis aŭstra filologo kaj pedagogo.

## Vivo 
Post trapaso de la abiturienta ekzameno ĉe Akademia gimnazio de Linz li studis ĉe la Universitato de Innsbruck klasikan filologion, historion kaj arkeologion ĉe Ernst Kalinka, Anton Zingerle, Friedrich Stolz, Alois Walde kaj Rudolf von Scala. En februaro 1910 li ricevis gimnazian instruadlicencon kaj ekigis provperiodon instruistan en Innsbruck kaj Linz. Doktoriĝo lia sukcesis en oktobro 1910. Lia unua memstara deĵorloko iĝis en 1911 la nehumanisma gimnazio en Kufstein. En 1921 oni venigis lin instruonta al Innsbruck.

Paralele al lernejaĵoj Jax neniam neglektis sciencan esploradon kaj en 1933 li habilitiĝis en Innsbruck komenconte prelegadi ĉe la altlernejo. En aŭtuno 1936 li posteulis la katedrestron Julius Jüthner; ĉar temis pri unua vokiĝo li iĝis nur eksterorda profesoro. Orda profesoreco ne venis antaŭ la 30.10.1945. Inter 1946 kaj 1947 Jax estis senatoro kaj inter 1947 kaj 1949 dekano de la fakultato pri filozofio. Emeritiĝo estis en 1957.

## Graveco 
Akademie li havis tri fokusojn: metodiko de instruado; latinaj gramatiko kaj stilistiko; realaĵoj de la ĉiutaga vivo en la Grek-romia antikvo. Memkompreneble heredis li tiujn ĉi interesojn el liaj praktikaj jaroj ĉe lerneja servo.

Ĝenerale Jax strebis plenumi ĉiam eksteruniversitatajn dezirojn venantajn ekz. el la lernejoj kaj de neakademia publiko interesiĝanta pri antikvaj kulturoj. Krom eseoj pri realaĵoj antikvaj li skribis *Lateinisches Übungsbuch* (unua eldono en 1924 en Vieno; kvina eldono en 1956). Kun sia instruisto Ernst Kalinka li kreis *Kurzgefaßte lateinische Sprachlehre mit Übungsstücken* (1924).

Ekde 1945 li estis honora membro de la katolika korporacio *KÖHV Alpinia Innsbruck* ene de Österreichischer Cartellverband.

## Literaturo 
* Robert Muth (eld.): *Natalicium Carolo Jax septuagenario a.d. VII. kal. Dec. MCMLV oblatum*. Innsbruck 1955.
* Robert Muth: *Karl Jax zum 80. Geburtstag*. Ĉe: *Acta philologica Aenipontana*. Volumo 2 (1967), p.&nbsp;17–25 (kun listo de bildoj kaj verkoj).

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Aŭstraj pedagogoj
Kategorio:Aŭstraj filologoj
Kategorio:Aŭstraj profesoroj
Kategorio:Universitato de Innsbruck
Kategorio:Naskiĝintoj en 1885
Kategorio:Mortintoj en 1968
Naturparko Saja-Besaya

eta|dekstre|Montopasejoj de Sejos.
La **Natura Parko Saja-Besaya**, en hispana *Parque Natural del Saja-Besaya*, estas protektita natura loko en la regiono Kantabrio, Hispanio, kiu estis deklarita natura parko en 1988. Ĝi estas en areo inter la basenoj de la riveroj Saja kaj Besaya etende el la Monto Río los Vados norde ĝis la montoj Fuentes-Palombera kaj Sierra del Cordel (Campoo) sude. Kun 24 500 ha, ĝi estas la natura parko plej etenda de Kantabrio, kaj plej parto (23 932 ha) estas montoj de publika utileco. La tuta parko estas ene de la Nacia Ĉasrezervejo Saja.

La parko estas formita per areoj apartenantaj al la municipaj teritorioj de: Arenas de Iguña, Cabuérniga, Cieza, Hermandad de Campoo de Suso, Ruente kaj Los Tojos, kaj la totalo de Mancomunidad Campoo-Cabuérniga.

La nura loĝloko ene de la natura parko estas la historia kerno de Bárcena Mayor, antikva vilaĝeto kaj elstara ekzemplo de kantabra arkitekturo.

Kategorio:Naturaj parkoj en Hispanio
Kategorio:Geografio de Kantabrio
Preĝejo Sankta Mikaelo (Mohács)

La **preĝejo Sankta Mikaelo** estas sakrala historia monumento en urbo Mohács (Hungario).

## Historio 
La unua mencio okazis pri kirko en Mohács en 1332. Pro batalperdo en 1526 la loĝantoj (ĉiuj hungaroj) rifuĝis, poste turkoj kaj sudaj slavoj alvenis, baldaŭ ankaŭ hungaroj alvenis, sed ili estis kalvinanoj. La turkoj konstruis 2 moskeojn. La katolika paroĥo estis refondita en 1694 jam dum la kontraŭreformacio. Oni konstruis novan kirkon en 1718 el aĉaj materialoj, sed ĝi bruldetruiĝis en 1743. Pli nova (nun videbla) estis konstruita en la saman lokon inter 1766 kaj 1770, sed la turo nur en 1782. La orgeno estis kreita en 1904, trakonstruita en 1943.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en malgranda placo. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas. Antaŭ la kirko ŝtona kruco estas videbla. La enirejo funkcias tra la turo. La fasado havas ankoraŭ 2 niĉojn, en statuoj pri Stefano la 1-a (Hungario), respektive Ladislao la 1-a (Hungario) (faritaj en 1909). La navo finiĝas en plurlatera absido kaj ankaŭ nekutime longa sakristio aliĝas al la navo. La absido estas iomete pli mallarĝa, sed same alta, ol la navo. Ĉe la suda muro sunhorloĝo montras la tempon ekde 1783, ĉe la malantaŭa parto statuo pri Johano Nepomuka estas videbla.

Kermeso okazas en la 29-an de septembro.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* http://lexikon.katolikus.hu/M/Moh%C3%A1cs.html

Mohacs
Mohacs
eta|maldekstre|
eta|
Bob Rafelson

**Bob (Robert) RAFELSON** (la 21-a de februaro 1933 en Novjorko - la 23-a de julio 2022 en Aspen, Koloradio) estis usona kinoreĝisoro kaj sceneisto.

## Kariero 
En la 1960-aj jaroj Rafelson estis unu el la kreintoj de la serialkomedio *The Monkees*, en kiu la Monkees ĉefrolis.

Poste, Rafelson reĝisoris la psikedelan filmon *Head*, en kiu la Monkees ankaŭ ĉefrolis kune kun lia bona amiko Jack Nicholson.

En 1970 Rafelson reĝisoris sian plej faman filmon - "Shards of Life", ĉefroligante Jack Nicholson.

En 1981 li havis grandan sukceson kun la trilero "The Postman Always Rings Twice", ĉefrolita de Jack Nicholson kaj Jessica Lange.

En 2002, sia lasta filmo estis publikigita, la krimdramo "No good deed" en kiu ĉefrolas Samuel L. Jackson kaj Milla Jovovich.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Usonaj reĝisoroj
Santiurde de Reinosa

eta|maldekstre|210ra|Municipa teritorio de Santiurde de Reinosa, sude de Kantabrio.
**Santiurde de Reinosa** [sanTJURde derejNOsa] (Sankta Georgo de Reinosa) estas municipo en suda Kantabrio, Hispanio, en la komarko Campoo-Los Valles.

## Geografio 
Ĝi limas norde kun Bárcena de Pie de Concha, sude kun Campoo de Yuso kaj Campoo de Enmedio, okcidente kun Hermandad de Campoo de Suso kaj oriente kun Pesquera kaj San Miguel de Aguayo.

## Toponimio 
La loknomo *Santiurde* estas ofta en variaj zonoj de Hispanio, kaj ĉefe norde, kie estas nomoj similaj en Santurce (Eŭskio) kaj Santiurde de Toranzo en Kantabrio. Kvankam kun duboj, tio eble estis derivaĵo de *San Jorge* (Sankta Georgo), kies festo fakte estas celebrata en Santiurde de Reinosa la 23an de Aprilo. La ero "de Reinosa" klare referencas al la najbara urbo Reinosa, ĉefurbo de la komarko Campoo-Los Valles en kiu estas Santiurde.

## Demografio 
Por areo de 30,98 km² estas 244 loĝantoj (laŭ censo de 2021). La loĝantaro ege falis laŭlonge de la 20-a jarcento, tiel ke nun Santiurde estas unu el la malplej loĝataj municipoj en Kantabrio. La 244 loĝantoj (2021) estas distribuataj en:​
* Lantueno, 115 loĝ.
* Rioseco, 35 loĝ.
* Santiurde de Reinosa (ĉefurbo), 61 loĝ.
* Somballe, 44 loĝ.

Fonto: INE

## Historio 
La historio de la loko estas ligita al konstruado de vojo en la 18-a jarcento kaj de fervojo en la 19-a jarcento, sekva forĝejo kaj poste farunfabriko.

## Ekonomio 
Tradicie, la ekonomia agado de la municipo estis agrikulturo kaj brutobredado, sed pro la industria kerno de Reinosa kaj pro la pli ĵusa turismo, la agado translokiĝis al la sektoroj de industrio kaj servoj. En la areo estas multaj atestiloj de historio kaj pri naturo la ĉefa altiraĵo estas la Akvorezervejo de Ebro.

## Aktualo 
eta|maldekstre|250ra|Preĝejo de Rioseco.
Inter vidindaĵoj estas tradicia arkitekturo kaj kelkaj preĝejoj, inter kiuj elstaras ermitejoj.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de municipoj de Kantabrio
* Lantueno-Santiurde (stacidomo)


Kategorio:Municipoj de Kantabrio
Afganio en la Olimpikoj

eta|maldekstra|240ra|
eta|maldekstra|180ra|
**Afganiaj sportistoj** unue en 1936 partoprenis **olimpikon** - ekde tiam oficiala afgania teamo partoprenis 14 el la sekvaj 19 someraj olimpikoj. En vintraj olimpikoj ankoraŭ neniam estis afganiaj partoprenantoj. 

En la someraj olimpikoj la teamoj ĝis inkluzive la olimpiko de 2020, pro la kronvirusa pandemio prokrastita el somero 2021, la teamo sume atingis 2 bronzajn medalojn. Ambaŭ bronzajn medalojn por Afganio alportis la tekvondisto *Rohullah Nikpai*, en 2008 kaj 2012. Fine ĝi havis la **147**-an rangon inter ĉiuj partoprenintaj teamoj.

La nuna flago de la Talibanoj, nigra araba kaligrafio sur blanka fono, videbla en la informkesto dekstre, nur validas ekde la fino de aŭgusto 2021 kaj ankoraŭ neniam vidiĝis en olimpiko. Ekde 2004 la afganiaj sportistoj konkuris kun trikoloro nigra-ruĝa-verda kun blanka blazono sur ĝi, bildigita maldekstre, tre simila flago ankaŭ videblis en la olimpikoj de 1936 ĝis 1972, kaj intertempaj flagoj videblas en la listo flago de Afganio. Laŭ la ĝisnuna politika situacio longe dubeblis ĉu la nun regantaj Talibanoj iam havos intereson sendi teamon al olimpiko - sed ĉar por la Somera Olimpiko 2024 anonciĝis ankaŭ afgania teamo, povas esti ke la regantaj Talibanoj jes kunlaboros kun la olimpika movado.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo, kiu multajn monatojn post printempo 2022 ne atingeblis sed ĝis 2024 reinstaliĝis (,  kaj )
**  jen arkiva versio ankoraŭ videbla en marto 2022

## Vidu ankaŭ 
* Suma medaltabelo de ĉiuj olimpikoj
Alois Walde

**Alois WALDE** (naskiĝinta la  en Innsbruck, mortinta la  en Kenigsbergo) estis aŭstra filologo, lingvikisto kaj fakulo pri la hindeŭropa lingvaro.

## Vivo 
Alois Walde studis klasikan filologion kaj komparan lingvosciencon ĉe la Universitato de Innsbruck (ĉefe ĉe Friedrich Stolz), kie li kun laŭdegoj doktoriĝis en 1894. En 1895 li dungitis kiel oficisto ĉe la altlerneja biblioteko. Jaron poste li habilitiĝis - kiel unua persono ĉe la insbruka altlernejo! - pri lingvoscienco. En la kuro de kroma docentado li titoliĝis en 1904 *orda profesoro* kaj en 1907 *persona eksterordulo*.

En 1909 li vokiĝis kiel orda profesoro al la Universitato de Gießen. En 1912 li revenis Insbrukon posteulonte sian instruinton Stolz: tie Walde iĝis en 1914 dekano kaj en 1916 eĉ rektoro.

La Imperiestra akademio pri sciencoj en Vieno elektis lin en 1917 koresponda membro. En 1922 Walde iris al la Universitato de Königsberg de kie li volis en 1924 sekvi vokiĝon al la universitato de Breslaŭo. Sed mortinte li ne plu povis ekdeĵori en prusia Silezio.

## Graveco 
Walde kontribuis signifoplene al la t.n. laringa sonteorio kaj al la esplorado de la vorttrezoro de la hindeŭropa lingvaro. Liaj plurvolumaj etimologiaj vortaroj ĝuis multajn eldonojn kaj estas en uzo eĉ en niaj tagoj.

## Verkoj (elekto) 
* *Lateinisches etymologisches Wörterbuch* (=Indogermanische Bibliothek, 1/2/1-2). Winter, Heidelberg 1906; tria novfarita eldono de Johann Baptist Hofmann, Heidelberg 1938 (du volumoj kaj registro fare de Elsbeth Berger de 1956); novaj presitaĵoj deklarite kiel 4.-6. eldonoj, Heidelberg 1954 ĝis 2008, ISBN 978-3-533-00668-8 (volumo 1: *A – L*), ISBN 978-3-8253-0669-4 (volumo: *M – Z*).
* *Vergleichendes Wörterbuch der indogermanischen Sprachen.* Tri volumoj. Eldonis kaj prilaboris Julius Pokorny. De Gruyter, Berlin 1927–1932 (represitaĵo sen ŝanĝoj Berlin 1973, ISBN 3-11-004556-7).
* *Über älteste sprachliche Beziehungen zwischen Kelten und Italikern.* Innsbruck 1917

## Literaturo 
* Robert Muth: Die Habilitationen aus Klassischer Philologie an der Universität Innsbruck. Ĉe: *Acta philologica Aenipontana.* Volumo 4, 1979, ISSN 0065-1532, p. 7–21 (konkrete p. 13–14).
* Walter Porzig: Alois Walde. Ĉe: *Indogermanisches Jahrbuch.* Volumo 10, 1926, p. 421–428 (kun bildo kaj listo de publikigitaj aĵoj).
* Winfred P. Lehmann: *Theoretical Bases of Indo-European Linguistics* Routledge, London 1993, ISBN 0-415-08201-3

## Eksteraj ligiloj 
* 
* bildo de Walde ĉe Titus
* Lateinisches Etymologisches Wörterbuch, dua eldono, 1910. Ĉe: archive.org

Kategorio:Hindeŭropaj studoj
Kategorio:Aŭstraj filologoj
Kategorio:Universitato de Innsbruck
Kategorio:Aŭstraj bibliotekistoj
Kategorio:Universitato de Gießen
Kategorio:Germanaj rektoroj
Kategorio:Germanaj profesoroj
Kategorio:Aŭstraj profesoroj
Kategorio:Tirolanoj
Kategorio:Universitato de Königsberg
(153953) 2002 AD9

**(153953) 2002 AD9** estas marsrenkonta, terrenkonta, venusrenkonta kaj merkurrenkonta apolona asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Lincoln Near-Earth Asteroid Research* elde observatorio de la Laboratorio Lincoln en la situejo de Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

## Ecoj 
Ĝi estas de la malofta spektra klaso L, subklaso de klaso "S": "ŝtona" asteroido, konsistanta ĉefe el silikatoj de fero kaj de magnezio. La korpoj de tia klaso karakteriziĝas per ruĝa spektro sub 0,75 m kaj spektro sen apartaĵo transe.

## Orbito 
Ĝi estas proksima de la  4:5 kun Marso kaj 5:1 kun Jupitero.

Ĝia tre discentra orbito krucas tiujn de Marso, de la Tero, de Venuso kaj de Merkuro; ĝia granda orbita klineco tenas ĝin malproksima de ĉi tiuj planedoj, escepte de Merkuro, kies orbito estas proksima de la suprenira nodo de la asteroida orbito.

* Ĝia marsa MOID estas 0,35766 astronomia unuo (53,505 milionoj da km).
* Ĝia tera MOID estas 0,40947 astronomia unuo (61,2562 milionoj da km).
* Ĝia venusa MOID estas 0,33206 astronomia unuo (49,675 milionoj da km).
* Ĝia merkura MOID estas 0,01419 astronomia unuo (2,123 milionoj da km).
* La  ĝi pasis al 0,42014 astronomia unuo (62,852 milionoj da km) de la Tero.
* La  ĝi pasos al 0,40708 astronomia unuo (60,898 milionoj da km) de nia planedo.
* La  ĝi pasis al 0,04809 astronomia unuo (7,194 milionoj da km) de Merkuro.
* La  ĝi pasos al 0,03734 astronomia unuo (5,586 milionoj da km) de Merkuro.
* La  ĝi pasos al 0,04439 astronomia unuo (6,641 milionoj da km) de ĉi tiu planedo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Apolonaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Venusrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Merkurrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Dešná (distrikto Jindřichův Hradec)

**Dešná** () estas municipo en Ĉeĥio situanta en distrikto Jindřichův Hradec sur la historia teritorio de sudokcidenta Moravio. En la jaro [[]] ĉi tie vivis . La municipo kun riĉa historio nuntempe celiĝas al turismo, precipe al bicikloturismo kaj rajdista turismo. Sur la turisma pado Hluboká - Schaditz estas por transiro de ŝtatlimo kun Aŭstrio destinita loko. En tempo post la plena enviciĝo de Ĉeĥio en Schengen-spacon ĉi tie estiĝis translima kunigo Hluboká - Schaditz.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo estas el la jaro 1320.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
Municipo Dešná konsistas el sep partoj sur sep katastraj teritorioj.
* **Dešná** (k. t. *Dešná u Dačic*)
* Bělčovice (ankaŭ nomo de k. t.)
* Dančovice (ankaŭ nomo de k. t.)
* Hluboká (k. t. *Hluboká u Dačic*)
* Chvalkovice (k. t. *Chvalkovice u Dešné*)
* Plačovice (ankaŭ nomo de k. t.)
* Rancířov (ankaŭ nomo de k. t.)

## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de Naskiĝo de sankta Johano Baptisto
* Tombejo
* Niĉa kapeleto ĉe ŝoseo ĝis Županovice
* Niĉa kapeleto en arbaro ĉe ŝoseo ĝis Rančířov
* Dia torturo direkte al Chvalkovice
* Statuo de sankta Johano Nepomuka
* Paroĥestrejo

## Pluaj fotoj 

Dešná - 1.JPG|Dešná – Paroĥejestra konstruaĵo kun preĝejo de sankta Johano Baptisto
Doeschen-2008-09-03-MaterskaSkolka.JPG|Dešná – konstruaĵo de ĉeĥa minoritata lernejo el la jaro 1925, nuntempe sidejo de infanĝardeno
Doeschen-2008-09-03-Kostel.JPG|Dešná – vido al la preĝejo de Naskiĝo de sankta Johano Baptisto


Kategorio:Municipoj en distrikto Jindřichův Hradec
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Jindřichův Hradec
Kategorio:Setlejoj en Jeviŝovica montetaro
Kategorio:Setlejoj sur landlimo de Aŭstrio kaj Ĉeĥio
Písečné

Nomon **Písečné** havas pluraj municipoj:
* Písečné (distrikto Jindřichův Hradec) – municipo en&nbsp;distrikto Jindřichův Hradec
* Písečné (distrikto Žďár nad Sázavou) – municipo en&nbsp;distrikto Žďár nad Sázavou

## Simila nomo
* Písečná
Niĝerio en la Olimpikoj

**Niĝeriaj sportistoj** unue en 1952 partoprenis **olimpikon** - ekde tiam oficiala niĝeria teamo partoprenas la somerajn olimpikojn, kaj ne maltrafis eventon ekde tiam, krom en la Somera Olimpiko 1976, kiam la teamo protestis kontraŭ nekompleta izoliĝo de sud-afrikaj sportistoj antaŭ la olimpiko, kvankam laŭplane sportistoj de tiu lando komplete bojkotiĝu, ĝis la socia sistemo de apartismo tie estos komplete forigita. En vintraj olimpikoj malgrandaj niĝeriaj teamoj partoprenis nur en 2018 kaj 2022, kaj ankoraŭ ne atingis medalon. Tamen en la someraj olimpikoj la teamoj ne estas sensukcesaj: ĝis inkluzive la olimpiko de 2020, pro la kronvirusa pandemio prokrastita el somero 2021, la teamo sume atingis  3 orajn,  11 arĝentajn kaj  13 bronzajn medalojn. Fine ĝi havis la **74**-an rangon inter ĉiuj partoprenintaj teamoj.

La Niĝeria Olimpika Komitato (angle nomata *Nigeria Olympic Committee*) kunordigas la teamojn - la organizaĵo estis kreita en 1950 kaj rekonita de la Internacia Olimpika Komitato sekvajare. 

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo ()

## Vidu ankaŭ 
* Suma medaltabelo de ĉiuj olimpikoj