open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fumarioideoj

**Fumarioideoj** () estas subfamilio en la familio Papavacoj.

La specioj de fumarioideoj estas moltigaj plantoj sen laktosuko. La floro estas kvarparta, zigomorfa, sprona. La ovario estas supre staranta, la frukto estas kapsulo aŭ glaneto.

* fumario: specioj (ĉ. 50) estas herboj ĉefe unujaraj kun glataj, plurfoje entranĉitaj folioj, spike aranĝitaj floroj kaj nuksoj kun unu grajno (terfumo). La floroj estas spronaj. Ili kreskas de la Mediteraneo ĝis Mez-Azio.
** fumaria officinalis (kuraca fumario)
* Corydalis: (koridalo) lila aŭ blankfloraj arbaraj plantoj kun tubero. (280-300 specioj). La grajnojn disvastigas formikoj. La idplantoj aperas kun unu kotiledono, kiu kunkreskis el du kotiledonoj, tio nomiĝas ŝajn-unukotiledoneco. (pseudomonokotylia)
** korfloro (Dicentra spectabilis): ornamplanto, staŭdo el orient-Azio, kies floroj estas korformaj.

Dosiero:(MHNT) Fumaria officinalis - Habit.jpg|*Fumaria officinalis*
Dosiero:Corydalis cava2.jpg|
Dosiero:Corydalis ochroleuca0.jpg|
Dosiero:HohlknolligerLerchensporn.JPG|

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.itis.usda.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=18997  
* http://delta-intkey.com/angio/www/fumariac.htm  
* http://delta-intkey.com/angio  
* http://delta-intkey.com 

Kategorio:Papavacoj
Flakurtiacoj

**Flacourtiaceae** estis angiosperma familio en la sistemo de Cronquist kaj kelkaj aliaj sistemoj de planta klasado. Oni ofte plendas ke Arthur Cronquist emis ĵeti ĉiujn restantajn membrojn de ordo, la restaĵojn ne klare estantaj en iu ajn familio kun proksime parencaj genroj, en unu ĉion-servan, "rubujan" familion. La flakurtiacoj ŝajnas havi tiun rolon por la ordo de violaloj en la sistemo de Cronquist: la tropikaj, subtropikaj kaj mezklimataj specioj havas malmultajn komunajn trajtojn, kaj la flakurtiacoj estas iom tro diversaj por esti familio.

En la sistemo de Cronquist, la flakurtiacoj havis 89 genrojn kaj pli ol 800 speciojn. De tiuj ĉi multaj nun klasiĝas inter la salikacoj laŭ la sistemo de la Angiosperm Phylogeny Group.

;Genroj antaŭe metitaj en la familio de la Flakurtiacoj (nuna familio donita interkrampe):

Kategorio:Malpigialoj
Kategorio:Plantofamilioj
Sprono

eta|250ra|Vakera sprono
**Sprono** estas metala pikilo uzata por ke rajdanto antaŭenpeli ĉevalojn.

* *sprono* botanike estas plilongigaĵo de iaj floroj, ofte kornoforma kaj pinta, ekz. delfinio (alaŭdosprono), fumario.

* *sprono* geologie estas pinta elstaraĵo.

## Vidu ankaŭ 
* Ordeno de la ora sprono
* violacoj

Kategorio:Botaniko
Kategorio:Iloj
Ulmacoj

La **ulmacoj**.

## Priskribo 
eta|maldekstra|Illustration Ulmus carpinifolia
La specioj de ulmacoj estas arboj aŭ arbustoj. Ili kreskas en mildklimataj zonoj.

## Taksonomio 
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (23 maj. 2020), jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

* *Angiospermae* - angiospermoj
** *Rosales* Bercht. & J.Presl - rozaloj
*** *Ulmaceae* Mirb. - ulmacoj
**** *Ampelocera* Klotzsch - ampelocero
**** *Chaetachme* Planch. - ketakmo
**** *Hemiptelea* Planch. - hemipteleo
**** *Holoptelea* Planch. - holopteleo
**** *Phyllostylon* Capan. ex Benth. & Hook. f. - filostilo
**** *Planera* J.F. Gmel. - planerao
**** *Ulmus* L. - ulmo

## Homa uzo 
alternative=Ilustracja|eta|Wiąz górski
La ligno de la genro ulmo estis uzita por skulptado, ekzemple en Uzbekio. De kelkaj jaroj la eŭropaj ulmoj estis ekstermiitaj de epidemia malsano, la grafiozo.

## Referencoj 
Kategorio:Magnoliofitoj
Kategorio:Ulmacoj
Kategorio:Plantofamilioj
Fumario

eta
**Fumario** () estas genro de plantoj el familio papavacoj, antaŭe ofte konsiderata kiel tipo de aparta familio fumariacoj.
Temas pri herboj kun mola, senhara tigo kaj plume dividitaj folioj. La negrandaj floroj, aranĝitaj en spikformaj grapoloj, estas dulipaj kaj havas spronon; ilia koloro estas plejofte roza ĝis purpura. La frukto estas kapsulo unusema. 
Tiu genro havas proksimume 50 speciojn, ĉefe el la mediteranea baseno. Pluraj el tiuj specioj estas uzataj en kuracado.
La etimo, el la latina *fumus terrae*, kion oni povus traduki per "fumo el tero", ne estas klara.

## Specioj 
**Ĉefaj specioj:**
* *Fumaria officinalis Oficina fumario
* *Fumaria muralis Mura fumario
* *Fumaria capreolata Grimpa fumario
* *Fumaria parviflora Malgrandflora fumario
* *Fumaria bastardii
* *Fumaria martinii
* *Fumaria purpurea
* *Fumaria occidentalis
* *Fumaria densiflora
* *Fumaria vaillantii
* *Fumaria schleicheri

Dosiero:(MHNT) Fumaria officinalis - Habit.jpg|
Dosiero:Illustration Fumaria officinalis0.jpg|
Dosiero:Fumaria muralis01.jpg|

## Homaj uzoj 
*Fumaria officinalis'' estas kuracplanto.

Kategorio:Fumariacoj
Malglata ulmo

La **malglata ulmo** (*Ulmus glabra*) estas granda palearktisa arbospecio el Irano kaj Eŭropo.

## Vidu ankaŭ
*Hirkaniaj-kaspiaj miksaj arbaroj
*Skandinavaj marbordaj koniferaroj

Kategorio:Ulmacoj
Kategorio:Arboj
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Glata ulmo

[eta|*Ulmus minor* - [Muzeo de Tuluzo]]

La **glata ulmo** (*Ulmus minor*) estas palearktisa arbo en la familio ulmacoj indiĝena al Britio kaj suda kaj meza Eŭropo. Ĝi povas atingi altecon de pli ol 35 metroj.

## Vidu ankaŭ 
* Iberaj sklerofilaj kaj kvazaŭdeciduaj arbaroj
* Padobasenaj miksaj arbaroj

Kategorio:Arboj
Kategorio:Ulmacoj
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Longtiga ulmo

[eta|*Ulmus laevis* - [Muzeo de Tuluzo]]

La **longtiga ulmo** (*Ulmus laevis*) estas granda falfolia arbo indiĝena en Eŭropo, ekde Francujo  nordoriente ĝis suda Suomujo, oriente tiel fore kiel Uralo, kaj sudoriente ĝis Bulgarujo kaj Krimeo; estas ankaŭ disa populacio en Kaŭkazo. Plie, eta nombro da arboj trovitaj en Hispanujo nuntempe estas konsiderita kiel relikvan populacion pli ol perhoman enmeton, kaj eble la originon de la eŭropa populacio.

Esence endemia en aluvia arbaro, oni malofte trovas ĝin je altitudo super 400 m . Plej kutime trovita laŭlonge de riveroj kiaj Volgo kaj Danubo, ĝi estas unu el la tre maloftaj ulmoj kiuj toleras daŭre inundajn grundojn. Tiu palearktisa specio estas alogama kaj plej malfore parenca al amerika ulmo (*Ulmus americana*).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Longtiga ulmo ( *Soortenbank* ). 
* Longtiga ulmo ( *FloraWeb* ) 

Kategorio:Arboj
Kategorio:Ulmacoj
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Seine-et-Marne

**Seine-et-Marne** [] aŭ **Sejno-Marnio** estas unu el la departementoj de la franca regiono Francilio. Ĝia nomo venas de la du grandaj riveroj, kiuj trafluas sian teritorion (Sejno sude kaj Marno norde) kaj kiuj kuniĝas en la departemento Val-de-Marne iom antaŭ Parizo.

Ĝi estas granda departemento () kaj havas  loĝantojn. La ĉefurbo estas Melun, kaj aliaj gravaj urboj estas Chelles, Meaux, Melun, Fontainebleau, Provins, Nemours, ktp.

La departemento enhavas 511 komunumojn.

En Seine-et-Marne, en la orienta parto de la nova urbo Marne-la-Vallée, en la norda parto de la departemento, troviĝas EuroDisney.

## Arondismentoj 
La departemento dividiĝas al kvin arondismentoj:
* arondismento Meaux
* arondismento Melun
* arondismento Provins
* arondismento Fontainebleau
* arondismento Torcy

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Seine-et-Marne

## Eksteraj ligiloj 
* Prefektejo de Seine-et-Marne
* Departementa konsilio de Seine-et-Marne


Kategorio:Departementoj de Francio
Kategorio:Francilio
La Kvar Barbuloj

**La Kvar Barbuloj** (france *les quatre barbus*) (fakte ili eĉ ne havis barbon: ili surmetis imitaĵajn barbojn) estis grupo de burleskaj francaj kantistoj.

En jaro 1938 kvar junaj studentoj renkontiĝas en feria-tendaro, kaj komencas vigligi junulfestojn per kanti tradiciajn popolajn kantoj, tio estas la prahistorio de tio kio iĝos en 1948 la "Kvar barbuloj". Eĉ kiam sukceso estos veninta je ili, ili restos ĉiam simplaj, prezentante sin tiel bone en modestaj paroĥaj salonoj kiel en prestiĝaj teatroj, kaj ĉiam preferante dormi en dormosakojn pli bone ol en luksaj hoteloj. Ilia Repertuaro miksas diverse harmonion, poezion, petolan humuron,, vivĝojon, teneron, inpertinenton, ridego, ribelemo, strangfantazion, kaj ĉiam aŭtentecon. Ne tute forlasinte la tradiciajn popolajn kantojn - ili registris plenajn diskojn de tradiciaj ŝipanaj kantoj , studentaj kantoj (ofte ege malprudaj!), skoltaj kantoj, pordrinkaj kantoj - kaj foje registrinte ankaŭ tutan diskon de anarĥiaj kantoj, ili ĉefe ekkantis tekstojn de konatuloj kiel Georges Brassens, Boris Vian, Paul Braffort,kaj la humuristo Pierre Dac, sed iliajn plej grandajn sukcesojn ili ricevis per parodioj sur famaj arioj de klasika muziko kaj opero. (ilia du plej famaj estis, memevidente!! la ĉefario de "La barbiero de Sevilo" de Gioacchino Rossini alitkstita al "Vivu la barbo kaj la barbuloj!", kaj "la tukpiĉilo" sur ario de la 5-a simfonio de Ludwig van Beethoven). Nur la heredantoj de Camille Saint-Saëns procesis kontraŭ ili pro esti aliuzita la arion de lia *Danse Macabre* (mortintoj danco) al bufona teksto pri piloloj injekcioj kaj klisteroj!

Ili ĉesis kanti ĉ. 1970.

## Eksteraj ligiloj 
*vivu la barbo kaj la barbuloj!

Rete legebla en Esperanto:
*La Tukpinĉilo

Kategorio:Franclingvaj kantistoj
Ulmo

La **ulmo** (*Ulmus*) estas holarktisa kaj orientalisa genro el la familio de ulmacoj kaj ordo de rozaloj.

Laŭ Francisko Azorín **ulmo** estas *Arbo el la samnoma familio, kies ligno estas tre uzata de la ĉarpentistoj.* Li indikas etimologion el la latina *ulmus*.

## Priskribo 
eta|maldekstra|Montriĝanta floroeta|maldekstra|Folio kaj fruktoj
La arboŝelo estas malglata. La floroj estas duseksaj. Ili aperas antaŭ la folioj. La folioj estas baze malsimetriaj. La fruktoj estas akenoj kun du flugiletoj.

## Parazitoj 
La fungo *Ophiostoma ulmi* mortigas la ulmojn.

## Specioj 
Estas inter 25 kaj 40 ulmospecioj; jen kelkaj el ili:

* *Ulmus alata - Flugilulmo
* *Ulmus americana
* *Ulmus crassifolia
* *Ulmus glabra* - Ulmo malglata
* *Ulmus laevis* - Ulmo longtiga
* *Ulmus minor* - Ulmo glata
* *Ulmus parvifolia
* *Ulmus procera
* *Ulmus pumila
* *Ulmus rubra
* *Ulmus thomasii

### Uzoj 
* skulptado:
** en Uzbekio
* armiloj:
** por arkoj

## Notoj 
Kategorio:Ulmacoj
Kategorio:Orientalisa flaŭro
Kategorio:Nearktisa flaŭro
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Coimbra

La gloso **Coimbra** povas signifi la jenajn

*Koimbro, urbo en centra Portugalio
*Koimbro, distrikto kiu enhavas la samnoman urbon
*Coimbra, municipo kaj urbo de Minas Gerais en Brazilo
Gioachino Rossini

**Gioachino Antonio ROSSINI** ([d͡ʒoaˈkiːno anˈtɔːnjo rosˈsiːni] ; naskiĝis la 29-an de februaro 1792 en Pesaro, mortis la 13-an de novembro 1868 en Parizo) estis itala operkomponisto.

Li estas onitakse unu el la plej gravaj komponistoj de operoj de belkanto en la 19-a jarcentom kaj li estas plej bone konata pro liaj tridek naŭ operoj.

La baptodokumento de Rossini montras la antaŭnomon *Giovacchino* (kun "v"), sed Rossini mem ĉiam skribis *Gioachino* (sen "v", kun nur unu "c"). Li famiĝis sub la kompromisa nomo *Gioacchino*.

## Verkoj 
* *La Cambiale di Matrimonio* - 1810
* ''L'equivoco stravagante* - 1811
* *Demetrio e Polibio* - 1812
* *L'inganno felice* - 1812
* *Ciro in Babilonia* (aŭ *La caduta di Baldassare*) - 1812
* *La scala di seta* - 1812
* *La pietra del paragone* - 1812
* *L'occasione fa il ladro* (aŭ *Il cambio della valigia*) - 1812
* *Il Signor Bruschino* (aŭ *Il figlio per azzardo*) - 1813
* *Tancredi* - 1813
* *L'italiana in Algeri* - 1813
* *Aureliano in Palmira* - 1813
* *Il turco in Italia* - 1814
* *Sigismondo* - 1814
* *Elisabetta regina d'Inghilterra* - 1815
* *Torvaldo e Dorliska* - 1815
* *L'inutile precauzione* aŭ *Il Barbiere di Siviglia* (*La barbiro de Sevilo*) - 1816
* *La gazzetta* (aŭ *Il matrimonio per concorso*) - 1816
* *Otello* (aŭ *Il moro di Venezia*) - 1816
* *La Cenerentola* (*Cindrulino, aŭ Bono venka*) - 1817
* *La gazza ladra* (*La Ŝtelema Pigino*) - 1817
* *Armida* - 1817
* *Adelaide di Borgogna* aŭ *Ottone, re d'Italia* - 1817
* *Mosè in Egitto* - 1818
* *Adina* aŭ *Il califfo di Bagdad* - 1818
* *Ricciardo e Zoraide* - 1818
* *Ermione* - 1819
* *Eduardo e Cristina* - 1819
* *La donna del lago* - 1819
* *Bianca e Falliero* (aŭ *Il consiglio dei tre*) - 1819
* *Maometto secondo* - 1820
* *Matilde Shabran* (*Matilde di Shabran*, aŭ *Bellezza e Cuor di Ferro - 1821
* *Zelmira* - 1822
* *Semiramide* - 1823
* *Il viaggio a Reims* (aŭ ''L'albergo del giglio d'oro*) - 1825
* *Le Siège de Corinthe* - 1826
* *Moïse et Pharaon* (aŭ *Le passage de la Mer Rouge*) - 1827 (renovigo de *Mosè in Egitto*)
* *Le Comte Ory* - 1828
* *Guillaume Tell* (*William Tell*) - 1829

### Aliaj komponitaĵoj 
* *La pekoj de mia maljunaĝo'' (pianopecoj)

## Bildgalerio 

Dosiero:Rossini by Grevedon.jpg
Dosiero:Rossini1.jpg

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.rossinigesellschaft.de/data/pdvd.html 
* http://cylinders.library.ucsb.edu/search.php?query=Rossini%2C+Gioacchino&queryType=%40attr+1%3D1 
* http://www.classiccat.net/rossini_g 
* http://www006.upp.so-net.ne.jp/Rossini-642  
* http://www.rossinioperafestival.it

Rossini, Gioacchino
Kategorio:Italaj operkomponistoj
-ig-

**-ig-** estas sufikso almetebla al ĉiaj radikoj, kiu transformas radikon al verbo: Verboj faritaj per la sufikso IG estas ĉiam objektaj. Ili montras kaŭzadon de ia rezulto. La subjekto estas ĉiam la kaŭzo aŭ la kaŭzanto. La radiko(j) antaŭ IG montras la rezulton.

## Eco aŭ stato kiel rezulto
«Se la rezulto de IG-verbo estas eco aŭ stato (pozicio, identeco...), la objekto estas tiu, kiu ricevas tiun econ, staton ktp.  La vojaĝo certe vin lacigis. Tiu ĉi medikamento estas bona, sed ĝi lacigas la uzanton.

*Glaciigi* «La objekto estas tio, kio fariĝas glacio aŭ glacia: Norda neĝo glaciigas liajn piedojn.

*Edzinigi* «La objekto estas tiu, kiu fariĝas edzino: Mi edzinigas mian filinon ne kun ia simpla nobelo. Li edzinigis ŝin al si per la edziĝa ringo kontraŭ la volo de ŝia patro.

*Enigi* «La objekto estas tiu, kiu estas movata en ion. La loko al kiu moviĝas la objekto estas montrata per en kaj N-finaĵo: Ŝi verŝajne enigis la manojn en siajn densajn nigrajn harojn. Li enigis la glavon en la ingon.

*Senkapigi* Post senkapigo ne plu doloros viaj dentoj.

*Troigi* Ne troigu; kvar bulkoj sufiĉos.

## Senobjekta ago kiel rezulto 
«Ĉe iaj IG-verboj la rezulto estas senobjekta ago. Oni tiam faris IG-verbon el alia verbo, kiu estas senobjekta. Ĉe tiaj IG-verboj la objekto estas la subjekto de la origina verbo.  La suda suno bruligas lian nudan kapon. La hundon li residigis sur la keston.

## Objekta ago kiel rezulto 
«Ĉe iaj IG-verboj la rezulto estas objekta ago. Oni tiam faris IG-verbon el verbo, kiu jam estas objekta. Ekzistas du manieroj uzi tiajn IG-verbojn. La objekto de la IG-verbo povas esti la subjekto de la origina verbo, aŭ la objekto de la origina verbo. 

*Sciigi* «La objekto povas esti tiu, kiu ekscias ion: Mi estas devigata sciigi vin pri tre malbela fakto, kiu okazis en nia tendaro. La objekto povas alternative esti la sciaĵo: La heroldoj rajdadis tra la tuta urbo kaj sciigadis la fianĉiĝon.

*Memorigi* «La objekto povas esti tiu, kiu ekmemoras ion: Tio memorigas min pri mia infaneco. La objekto povas alternative esti la memoraĵo: Tio memorigas al mi mian infanecon.

Oni ne povas uzi ambaŭ eblojn samtempe. Ne eblas diri: *Mi sciigos vin malbelan fakton.* Nek eblas diri: *Tio memorigas min mian infanecon.*
## Vidu ankaŭ 
:
* informoj pri la sufikso -ig- en PMEG

## Referencoj 
Kategorio:Sufiksoj en Esperanto
Family Pastimes

**Family Pastimes** [famili pastajmz] *(esperante: Amuzaĵoj por Familioj)*, ekde 1972, produktas ludojn en kiuj la ludantoj estas amikoj.  Jam oni produktis iliajn ludojn en pluraj lingvoj kaj ili estas aĉeteblaj en multaj vendejoj en pluraj landoj tra la mondo. Ĉiu el iliaj ludoj celas nutri la spiriton de kunlaborado.  Malkiel multaj ludoj de aliaj firmaoj la ludantoj neniam ludas unu kontraŭ la aliaj sed ili kunlabore ludas por atingi ian ludocelon. La celo de la ludo, Sokoj estas ŝanĝi kiom eble plej multe da armiloj en sokojn.  Aliaj ludoj havas aliajn celojn.  La celo povas esti grimpi monton, krei komunumon, engrenejigi rikolton, aŭ esplori la kosmon.

## Eksteraj ligiloj 
*Oficiala retpaĝaro

Kategorio:Ludfirmaoj
Kategorio:Firmaoj
Sokoj

**Sokoj** estas kunlabora tabulludo kiun Esperanto Antaŭen baldaŭ eldonos.  Tiu ĉi ludo estas bazita je la anglalingva ludo "Ploughshares" *(Sokoj)* fare de la firmao Family Pastimes *(Amuzaĵoj por Familioj)*.  Jim Deacove, la estro de Family Pastimes, verkis la originalan anglalingvan regularon por la ludo (© 1996), kaj sugestis ke la ludo taŭgus por la Esperanta komunumo.  Pro tiu sugesto, Esperanto Antaŭen prizorgis la kreadon de ĉi tiu kunlabora produkto (© 2004).

## Historio en la ludo 
En Rusio, dum Pasko 1895, la unuaj Duĥoboroj, kiam ili trejniĝis por la armeo, forĵetis siajn armilojn, kaj deklaris ke milito kaj Kristanismo estas neakordigeblaj.  Je la 28-a ĝis la 29-a de junio, 1895, okazis la historia forbrulo de pafiloj en diversaj regionoj de Kaŭkazio. Ĉi tiuj kuraĝaj rusaj kristanaj vilaĝanoj rifuzis porti armilojn por la caro, Nikolao la 2-a.  Anstataŭe ili kolektis kaj forbrulis la armilojn.  Ili traktis tre serioze la Biblian konsilon ŝanĝi armilojn por mortigado en sokojn por nutraĵa kreskado. Tamen, pro iliaj agoj la registaro nomis la Duĥoborojn ŝtatperfiduloj kaj oni batis, vipadis, kaj ekzilis ilin.

## La ludado 
Ĉiu ludanto estas vilaĝano kaj devas provi kolekti specialajn kartojn por ŝanĝi armilojn en sokojn.  Ĉiuvice oni eble povos fari spiritan konverton, profetaĵon kaj/aŭ movi sian peonon.  Tamen, oni devas ĉiam movi la kozakajn soldatojn laŭ la numerojn kiujn oni ĵetas per la ĵetkubo.  La celo estas transformi kiom eble plej da Armiloj en Sokojn.

## Laborantoj por la ludo en Esperanto 
*David Yaki - estris la projekto
*Milan Sveda - multe laboris pri la Esperanto-regularo
*Luis Figueroa - prilaboris la tabulobildon kaj la kartojn
*Chuck Smith - tradukis la esperantlingvan regularon el la angla

## Eksteraj ligiloj 
*Radio 3ZZZ, 2004-12-27 - tiu ĉi elsendo enhavas artikolon pri "Sokoj"

Kategorio:Tabulludoj
Farmacia industrio

Industrio >kemia industrio > Farmacia industrio
----

**Historio:**

Longtempe ideo de farmacia **industrio** estas nepensebla, homoj kuraciĝis ĉefe pere de kuracplantoj, kaj eĉ klasika farmaciaj kuraciloj estis pretigitaj laŭpete de la apotekistoj mem;

pluigenda

**Listo de la ĉefaj mondskalaj farmaciaj firmaoj**
* Astra Zeneca
* Bayer
* BioPort Corporation
* Biovail
* Boehringer-Ingelheim Pharmaceuticals
* Bristol-Myers Squibb
* Byk Gulden
* Cipla
* Eli Lilly and Company
* GlaxoSmithKline
* Hoffmann-La Roche aŭ Roche
* Ipsen Limited
* Janssen-Cilag UK, Ltd.
* Janssen-Ortho, Inc.
* Janssen Pharmaceutica
* Jelfa
* Knoll AG
* Krka Pharmaceuticals
* Menarini
* Merck & Co. Inc.
* Merck KGaA
* Novartis
* Novo Nordisk A/S
* Pfizer Inc.
* Pharmacia
* Procter &amp; Gamble
* Ranbaxy Pharmaceuticals USA Inc.
* Sankyo Pharma Inc.
* Sanofi
* Schering Health Care, Ltd.
* Servier Laboratories
* Solvay Group
* Takeda Pharmaceuticals Inc.
* Wyeth
* Yamanouchi Pharmaceutical

Kategorio:Industrioj
Kategorio:Farmacia industrio
Gyula Horn

**HORN Gyula** (naskiĝis la  en Budapeŝto, mortis la  en Budapeŝto) estis hungara socialista politikisto, ĉefministro inter 1994-1998.
Li studis (1950-1954) en Rostov (Sovetunio) ekonomion, poste en Hungario (1967-1970) politikon. Li komence laboris kiel mekanikisto ĉe Siemens, poste en la Financa Ministrejo (1954-1959) kiel reprezentanto pri vendimpostoj.

Li laboris inter 1959 kaj 1990 en la Ministrejo de la eksteraj aferoj en diversaj postenoj: diplomato en Sofio (1961-1963), Beogrado (1963-1969), poste en diversaj postenoj de la ministrejo atingas la postenon de la ministro pri eksteraj aferoj (1989-1990)

Li estis ano de la Centra Komitato de la Komunista partio (MSZMP KB) 1985-1989, post malfondiĝo de la komunista partio (1989) en 1990 li elektiĝis prezidanto de la MSZP (Hungara Socialista Partio) kaj estis partiestro ĝis 1998 (tiu partio estas oficiale socialdemokrata). 1994-1998 ĉefministro de Hungario. Ekde 1990 parlamentano.

1996-2003: vicprezidanto de la Socialista Internacio

Li malfermis la feran kurtenon antaŭ la ŝtatanoj de la komunisma Germanio, tiel helpis la kolapson de la Honecker-reĝimo. Pro tio li estis alte respektita de Helmut Kohl, kiu donis al li meriton.

Li gvidis ĝis venko (1994) la idon de la eks-komunista partio, nomata Hungara Socialista Partio (MSZP). Tiam (1994) li iĝis ĉefministro de Hungario, sed en la parlamenta balotado de 1998 la socialista partio malvenkis kaj li abdikis pri la posteno de partiprezidanto. Poste li iom retiriĝis de la hungara politiko (sed restis parlamentano) kaj transdonis la prezidantecon al Kovács László.

Li estis ekde 2007 ĝis morto en komato.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.mkogy.hu/kepviselo/elet/h073.htm 

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Hungario
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Karolpremiitoj
Kategorio:Ministroj pri eksteraj rilatoj de Hungario
Viktor Orbán

**ORBÁN Viktor** (naskiĝis la  en Székesfehérvár) estas hungara juristo kaj politikisto, gvidanto de la nacia konservisma, moderece eŭroskeptikisma politika partio *Fidesz* kaj la  ĉefministro inter 1998-2002 kaj ekde 2010. Homo de la Jaro 2016 de Ekonomia Forumo de Krynica
eta|Viktor Orbán
eta|Viktor Orbán 2016-02-17
## Vivo 
Li studis juron en ELTE (hungara universitato) inter 1982-1987, verkis magistran disertaĵon *Socia movado ene de politika sistemo – ekzemplo de Pollando*.  Dumtempe li estis en 1983 kunfondinto de la fakstudejo Bibó, en 1988 kunfondinto de la politika partio Fidesz, ano de ĝia gvidantaro. En la jaroj 1989–1990 studis britan politikan filozofion en Universitato de Oksfordo kiel stipendiisto de la Fondaĵo de George Soros. La 16-an de junio 1989 dum funebra ceremonio de la herooj de la hungara revolucio de 1956 - interalie solena entombigo de Imre Nagy, murdita de komunistoj - li  publike parolis sur la Placo de Herooj, en kiu postulis retirigon de Ruĝa Armeo kaj liberan baloton. Post dekkelkaj tagoj mortis komunista gvidanto János Kádár, kiu marĝenigis la hungaran opozicion. Ekde 1990 Viktor Orbán iĝis parlamentano kaj en 1993 prezidanto de la partio Fidesz. Li estis la vicprezidanto de Liberala Internacio (en septembro de 1992) kaj la Eŭropa Popola Partio (oktobro de 2002).

Post malvenko de la liberala partio Fidesz en la parlamenta balotado en 1994, li ŝanĝis la ideologion de la partio de liberalismo al nacia konservativismo. Tio helpis lin kaj lian partion venki en la parlamenta balotado en 1998 kaj li elektiĝis ĉefministro.

Li regis la partion, registaron aŭtoritarisme kaj ankaŭ tio antaŭhelpis la malvenkon de la konservativa flanko en 2002. Ekde tiam li penadis unuigi la konservativajn partiojn en unu partion sub sia gvido kun multe da sukceso. Lia partio kaj interligita partio (KDNP) akiris pli ol 68% el la parlamentaj sidejoj en 2010. Oni tiam elektis lin denove ĉefministro de Hungario.

La 21-an de januaro 2012 en la ĉefurbo de Hungario okazis porregistara manifestacio, kies nombreco estis pli ol 100 mil personoj, sed laŭ organizantoj partoprenis ĝin  mil.

En 2014 gvidata de li koalicio venkis laŭvican parlamentan baloton akirante en Nacia Asembleo 2/3 da mandatojn. La 6-an de junio 2014 ekfunkciis la tria registaro de Viktor Orbán.

## Libroj 
* 2003: *A történelem főutcáján: Magyarország, 1998–2002* ("En la ĉefstrato de la historio: Hungario inter 1998 kaj 2002")
* 2006: *20 év: beszédek, írások, interjúk 1986–2006* ("20 jaroj: paroloj, skribaĵoj, intervjuoj inter 1986 kaj 2006")
* 2007: *Egy az ország* (pole: *Ojczyzna jest jedna*, 2009) ("Patrio estas unu")
* 2010: *Rengéshullámok: beszédek, írások, 2009–2010* ("Ondoj de tertremo: paroloj, skribaĵoj inter 2009 kaj 2010")

## Vidu ankaŭ 
* Unua Kabineto Orbán
* Dua Kabineto Orbán
* Tria Kabineto Orbán
* Visegrada grupo

## Eksteraj ligiloj 
* Biografia noto en privata paĝo
* Biografia noto en la paĝo: miniszterelnok.hu 
* ORBÁN Viktor hungare, angle


Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Hungario
Nuntempaj naciaj ĉefministroj
Kategorio:Nacia Ordeno de Merito (Francio)
Kategorio:Hungaraj futbalistoj
Gunma

**Gunma** povas signifi:

#Gunma (prefektujo) 群馬県
#Gunma kantono 群馬郡 kantono en prefektujo Gunma
#Gunma (urbeto) 群馬町 urbeto, en prefektujo Gunma, en kantono Gunma
# 3829 Gunma, asteroido
Gubernio Gunma

La **gubernio Gunma** (), ĝis 2008 en Esperanto ankaŭ **prefektejo** Gunma, estas gubernio de Japanio. Ĝi situas sur la ĉefa insulo Honŝuo, en la regiono Kantō kaj apartenas al la Grandtokia Areo.

Laŭ la stato de  en la gubernio vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la . Administra centro de la gubernio estas la urbo Maebaŝi.

## Geografio 
### Urboj 
Necesos adapti la nomojn al transliterigo Hepburn, krome se pri transliterigo al esperantaj literoj en la paĝo notiĝis almenaŭ du ekstervikipediaj esperantlingvaj referencoj.

* An'naka
* Fuĵioka
* Isesaki
* Kirju
* Maebaŝi (gubernia ĉefurbo)
* Midori
* Numata
* Ota (Ōta)
* Ŝibukaŭa
* Takasaki
* Tatebajaŝi
* Tomioka

### Distriktoj, urbetoj kaj vilaĝoj 
* distrikto Agacuma
** Higaŝiagacuma
** Kusacu
** Naganohara
** Nakanoĵou
** Takajama
** Cumagoi
* distrikto Kanra
** Kanra
** Nanmoku
** Ŝimonita
* distrikto Kitagunma
** Ŝintou
** Joŝioka
* distrikto Oura
** Ĉijoda
** Itakura
** Meiŭa
** Ooizumi
** Oura
* distrikto Saŭa
** Tamamura
* distrikto Tano
** Kan'na
** Ueno
* distrikto Tone
** Kataŝina
** Kaŭaba
** Minakami
** Ŝouŭa

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  () 

*
Kategorio:Gubernioj de Japanio
József Antall

**ANTALL József** (Budapeŝto, la 8-a de aprilo, 1932- Budapeŝto, 12-a de decembro 1993)
Hungara historiisto, konservativa politikisto, la unua demokratie elektita ĉefministro de la postkomunisma Hungario, inter la jaroj 1990 ĝis 1993.

Li venis el burĝa familio, lia patro (ankaŭ nomata József Antall (pli maljuna)) laboris en la ministrejo pri internaj aferoj en 1939 kaj li helpis fuĝi multajn polojn al Hungario. Lia patro laboris en 1945-1946 kiel Rekonstrua Ministro, en 1949 retiriĝis de la politiko, sed en 1956 partoprenis en la Hungara Revolucio. Tio estis la familia heredaĵo, fono de la posta ĉefministro (juna) Antall József.

Antall Jószef studis historion-hungaran lingvon, literaturon kaj fakojn kiel arkivo, biblioteko, muzeologio en ELTE (hungara universitato) inter 1950-1962. Dumtempe kunlaboranto de la Tutlanda Arkivejo, Pedagogia Scienca Instituto, scienca esploristo, instruisto en mezlernejo. Pro lia aktivado dum la Hungara Revolucio 1956, li estis maldungita, sed en 1957 denove laboras kiel instruisto (1957-1959), bibliotekisto (1960-1962). Ekde 1964 li estas scienca ĉefkunlaboaranto ĉe Semmelweis Medicinhistoria Muzeo kaj Arkivejo, poste ties vic-direktoro, vic-ĉefdirektoro, 1974-1984 komisiita ĉefdirektoro, 1984-1990 ĉefdirektoro.

Li estis kunfondinto de MDF (Hungara Demokrata Forumo, hungare *Magyar Demokrata Fórum*), ties prezidanto en 1989.

Li anis en diversaj sciencaj kaj politikaj asocioj.

## Eksteraj ligiloj 
* http://antalljozsef.hu/eletut.htm  

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Hungario
Sakrado

**Sakrado** estas uzo de vortoj, kiuj povas esti konsiderataj ofendaj. Sakroterminoj estas ofte konsiderataj tabuaj, sed kelkaj estas pli oftaj.

## Vidu ankaŭ 
* Oftaj sakroterminoj en Esperanto: legu en sakro

* Blasfemo
* Latina obscaena
* Ĵuro
* Insulto

Kategorio:Vulgaraj vortoj
QWERTZ

[eta|400ra|La variaĵo de la QWERTZ-klavararanĝo, kiu estas plej ofte uzata en [Germanio kaj Aŭstrio.]]
**QWERTZ** (elparolata *kverc* aŭ *kŭerc*) estas nomo de la plej ofte uzata speco de komputila klavaro en Mezeŭropo kaj la latinskribaj landoj en sudorienta Eŭropo. La nomo venas de la literoj de la ses klavoj je la supra, maldekstra parto de la klavaro - &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;.

La klavaro QWERTZ estas origine germana derivaĵo de la usona QWERTY, kiu estis desegnita por eviti ŝtopiĝon pro samtempa uzado de apudaj klavoj dum la epoko de la maŝinskribilo. La ĉefa diferenco kun QWERTY estas interŝanĝo de la klavoj  kaj . Oni faris tiun ŝanĝon pro tri kialoj:

* La litero Z estas pli ofta en la germana ol Y, do indas havi ĝin en pli meza pozicio, kiu estas pli facile atingebla.
* TZ estas ofta sinsekvo de literoj en la germana. En QWERTZ oni povas pli facile tajpi ĝin, kaj maŝinskribilo malpli ofte ŝtopiĝas se oni tajpus la literojn en la sinsekvo per malsamaj manoj.
* "Zu" estas ofta prepozicio en la germana, kiu estas pli facile tajpebla en QWERTZ.

## Vidu ankaŭ 
* Klavarfasono
* QWERTY
* AZERTY (alia variaĵo de QWERTY uzata en Francio kaj Belgio)
* Klavaro Dvorak

## Eksteraj ligiloj 
* Eŭropa klavaro por multaj lingvoj, kiu baziĝas sur ĉi tiu klavaro (por Vindozo 2000, XP kaj Vista) 

Kategorio:Skribiloj
Serge Lama

**Serge LAMA** (veranome Serge Chauvier) naskiĝis en Bordeaux je la 11-a de februaro 1943. Lia patro, kun bela voĉo, ĉiam provis karieri en la kanzonarto, sed ne sukcesis, kaj la infano volis "venĝi" sian patron.

## Listo de liaj kanzonoj 
* *À chaque son de cloche
* *À quelle heure
* *Avec simplicite
* *Ballerine
* *Boire un petit coup
* *C'est toujours comme ça la première fois
* *Chez moi
* *D'aventure en aventure* (lia plej bona)
* *Du ventre plat au ventre rond
* *Femme femme femme
* *Gamine
* *Je suis malade* (lia plej fama)
* ''Je t'aime à la folie
* *Je te partage
* *Je voudrais tant que tu sois là
* *Je vous salue Marie
* *L'Algérie
* ''L'enfant au piano
* ''L'enfant d'un autre
* ''L'esclave
* *La braconne
* *La chanteuse a vingt ans
* *La Salle de Bains
* *La vie lilas
* *La vieille et le brocanteur
* *Le 15 juillet à 5 heures
* *Le dernier baiser
* *Le gibier manque et les femmes sont rares
* ''Le lit d'Isabelle
* *Le temps de la rengaine
* *Les ballons rouges
* *Les belles de mai
* *Les dimanches en famille
* *Les glycines
* *Les p'tites femmes de Pigalle
* ''Les ports de l'Atlantique
* *Lettre à Joséphine
* *Marie la Polonaise (parte de lia spektaklo kie li aktoras Napoléon Bonaparte)
* *Mémorendum pour un pucelage
* *Mon ami, mon maitre
* *Mon enfance
* *Moyennant quoi
* *Nicolas
* *Petit bonhomme
* *Souvenirs ... attention ... danger
* *Star
* *Superman
* *Tarzan est heureux
* *Un jardin sur la terre
* *Une île

### Eksteraj ligiloj 
* http://www.sergelama.com 
* http://membres.lycos.fr/sergelamaforever  
* De aventuroj al aventuroj... Serge Lama 

Kategorio:Franclingvaj kantistoj
Kategorio:Francaj kantistoj
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 1971
Betlehemo

**Betlehemo** havas plurajn signifojn.

* **Betlehemo** aŭ **Betleĥemo** aŭ **Bet-Leĥem** estas urbo en Cisjordanio, kie laŭ du evangelioj naskiĝis Jesuo.
* **betlehemo** aŭ **kristnaska kripo** aŭ simple **kripo** estas figura scenigo de la eventoj ĉirkaŭ la naskiĝo de Jesuo.
Bet-Leĥem

eta|Centro de Bet-Leĥem
**Bet-Leĥem** - en plena Esperanto **Bet-Leĥemo** aŭ **Betleĥemo** - estas urbo situa en Cisjordanio ĉirkaŭ 10&nbsp;km sude de Jerusalemo. La nomo signifas "domo de pano".

Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Vidindaĵoj 
* Baziliko de la Naskiĝo

## Historio kaj religio 
La antikva juda urbeto Bet-Leĥemo estis la loko, kie laŭ du evangeliistoj (Sankta Luko kaj Sankta Mateo) naskiĝis Jesuo.

Laŭ la kristana tradicio, la naskiĝo okazis en groto, kie la bebon varmigis per sia spiro azeno kaj bovo. Venis paŝtistoj kaj omaĝis al la infaneto, sentante, ke naskiĝis eksterordinara persono. Venis ankaŭ tri saĝuloj el la oriento por adorkliniĝi antaŭ la novnaskito. La vojon al ili montris la Betleĥema stelo.

Popole la urbo estas nomata Betlehemo kaj same en kelkaj lingvoj estas nomataj scenejetoj, kiujn oni starigas en preĝejoj dum Kristnasko aŭ el vivaj personoj aŭ el figuretoj. En Esperanto ili nomiĝas "kripoj", laŭ la kripo, en kiu kuŝis la bebo. Ekzistas ankaŭ hejmaj kripoj el ligno aŭ papero.

## Bildaro 

Dosiero:BethlehemInsideCN.jpg|
Dosiero:BethlehemRoad.jpg|
Dosiero:Karl Oenike, Einzug der Pilger in Bethlehem (1894).jpg|
Dosiero:BethlehemOmarMosque.jpg|

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Bethlehem (Pensilvanio)
Péter Boross

**BOROSS Péter** (naskiĝis en Nagybajom ) estas hungara konservativa politikisto kaj ĉefministro inter 1993-1994.

Li studis juron en inter 1947-1951, poste laboris kiel oficisto ĉe la ĉefurbo (1951-1957). Li partoprenis en la hungara revolucio en 1956, pro tio li estis maldungita kaj staris sub polica observado 1957-1959. Li laboris poste kiel fizika laboristo, pentraĵ-agento, spilisto (vendis alkoholaĵojn en drinkejo), gvidanto de restoracio.Li estis vicprezidanto de Sud-Budapeŝta Restoracia Entrepreno (1965-1971), poste (1971-1989)ties prezidanto, emerito (1989-1990).

Post la venko de la dekstraj partioj en Hungario, li ekpolitikumis kaj decembre 1990 li elektiĝis Ministro pri Internaj Aferoj. 1993, post morto de la tiama ĉefministro József Antall, li iĝis ĉefministro (1993-1994).

Li aktivis ĉiam en la konservativa Hungara Demokrata Forumo (MDF), li estis eĉ vic-prezidanto de la partio. Post 1994 li aktivis en diversaj parlamentaj laborsekcioj.

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Hungario
Kategorio:Ministroj pri internaj aferoj de Hungario
Mondial

La vorto **Mondial** povas signifi diversajn aferojn. Bonvolu elekti el la jenaj:

*Mondial (eldonejo);
*Mondial (planlingvo);
*Mondial estas la angla termino pri konkurso inter futbalteamoj reprezentantaj landojn kaj teritoriojn.
Tradukoj de Harry Potter

Oni tradukis la librojn de Harry Potter en multajn lingvojn, sed ĝis nune ne estas esperanta traduko.

Jam ekzistas 66 eldonoj en pli ol 60 diversaj lingvoj. La lingvoj inkluzivas la hispanan, la francan, la kimran, kaj la latinan.

## Listo de tradukoj laŭ lingvoj kaj eldonlandoj 
De antaŭlonga tempo ekzistas projekto por traduki version al la skotgaela lingvo, la unua libro aperintus en decembro 2006, sed la prokejto estis prokrastita. Poste la apero de la libro estis anoncita de *Bloomsbury Publishing PLC* por julio 2010, sed ankoraŭ la libro de aperas en ĝia katalogo.

Kelkaj tradukoj, kiel tiaj en mortaj lingvoj kiel la latina kaj la antikva greka, estis farataj kiel akademiaj ekzercoj, kies celo estis vekiĝi la intereso pri tiuj lingvoj kaj doni al la studantoj de tiuj lingvoj modernan stud-materialon. La versio en la antikva greka, laŭ ĝia tradukisto, estas la plej longa teksto eldonita en tiu lingvo ekde la romanoj de Heliodoro de emesa en la 3-a jarcento, kaj oni bezonis preskaŭ unu jaron por traduki ĝin tute.

Notu, ke en kelkaj landoj, kiel Hispanio kaj Barato, la romanoj estis tradukitaj al pluraj lokaj lingvoj (Kiel la asturia, ekzemple). Fojfoje ekzistas du malsamaj tradukoj por malsamaj dialektoj de la sama lingvo (kiel okazas kun la portugala versio de Portugalio kaj Brazilo).

## Referencoj 
* 

Kategorio:Harry Potter
Tromsø

[eta|Loko de Tromso en [Norvegio.]]
**Tromsø** estas ĉefurbo de norda Norvegio, situanta je . Komence de la jaro  en la komunumo vivis , tial ĝi estas nuntempe la 9a plej loĝata komunumo en Norvegio. Noktomeza suno de la 21-a de majo ĝis la 23-a de julio. Sensuna vintro de la 25-a de novembro ĝis 21-a de januaro. Pro Golfa Marfluo, temperaturo en Tromsø malofte subiras . Meza temperaturo estas ĉ 4– vintre kaj ca 10 –  somere. La temperaturoj superas  ĉirkaŭ 10 tagojn jare. La plej alta iam registrita temperaturo () okazis en julio 1972.

La regiono de Tromsø estis loĝata ekde la fino de la glaci-epoko. Arkeologiaj elfosadoj en Tønsvika, borde de Tromsø, aperigis artefaktojn kaj restaĵojn de konstruaĵoj taksitaj je 9 000 ĝis 10 000 jaroj. Tromsø havis ĉirkaŭ 80 loĝantojn ĉe la reĝa akiro de komercurba statuso en 1794.

La urbo multe kreskis depost 1972, kiam estis malfermita la Universitato de Tromsø, la kvara universitato de Norvegio. En 2002, la universitato havis ĉirkaŭ  studentojn. Ĝi estas la plej norda universitato en la mondo.

Tromsø estas urbo de studentoj kaj servoj. Municipo kaj malsanulejo estas la ĉefaj dungantoj. Ĉefa industrio estas bierfabriko kaj fiŝuzinoj.

En Tromsø mortis la Nobel-premiito Daniel Carleton Gajdusek.

Tromsø havas jenajn ĝemelurbojn: Kemi, Finnlando (1940); Luleå, Svedio (1950); Ringkøbing, Danio (1950); Grimsby, Anglio (1961); Poona, Barato (1966); Anchorage, Usono (1969); Zagreb, Kroatio (1971); Murmansk, Rusio (1972); Quetzaltenango, Gvatemalo (1999); Gaza, Palestino (2001).

Pli ol 100 naciecoj estas reprezentataj en la loĝantaro. Inter la plej eminentaj malplimultoj estas la sameoj, rusoj kaj finnoj, kaj la lokaj kvenoj (posteuloj de finnaj enmigrintoj de la 19-a jarcento) kaj ĵusaj enmigrintoj el Finnlando mem. La plej norda moskeo de la mondo troviĝas en Tromsø. Vår Frue Kirke (*Nia Sinjorino Katolika Kirko*) estas la sidejo de la plej norda katolika episkopejo de la mondo, kiu gvidas la teritorian prelataron de Tromsø. Kvankam la loka katolika populacio enhavas nur 350 membrojn, la Papo Johano Paŭlo la 2-a vizitis ĉi tiun malgrandan preĝejon kaj restis kiel gasto de la episkopo en 1989.

## Servoj 
* Universitato de Tromsø

## Esperanto-movado 
En la urbo, estas klubo por la lingvo Esperanto. La klubo havas blogon nomatan "*La Norda Lumo*", kiu enhavas informojn pri la renkontiĝoj kaj la venontaj eventoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Troms
Miklós Németh

**NÉMETH Miklós** (naskiĝis la  en Monok) estas hungara politikisto kaj ekonomikisto. Li estis ĉefministro de 1988 ĝis 1990.

De 1966 ĝis 1971 li studis en la Ekonomia Universitato Karl Marks. Poste li eklaboris tie kiel aspiranto, asistanto kaj ĉrfasistanto (1971-1977). De 1974 ĝis 1975 li ricevis IREX-stipendion por la Universitato Harvard.

De 1977 ĝis 1981 li estis vic-sekciestro en la Tutlanda Planoficejo. De 1981 ĝis 1987 li postenis en la ekonomia sekcio de la Centra Komitato (CK) de Hungara Socialista Laborista Partio (kunlaboranto, vic-sekciestro, sekciestro). De 1987 ĝis 1988 li estis sekretario pri ekonomio en CK. De 1988 ĝis 1990 li estis ĉefministro, de 1988 ĝis 1991 parlamentano.

De 1991 ĝis 2000 li estis vic-prezidanto de EBRD.

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ekonomikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Hungario
Kategorio:Naskiĝintoj en 1948
Monok

eta|dekstra|300px|Monok, naskiĝloko de Kossuth
**Monok** estas hungara vilaĝo en la Tokaj-regiono en valo de la montetaro Szerencs. Ĝi havas sisteman aŭtobustrafikon, ĉi tiel komforte eblas iri al Szerencs.

Laŭ la tradicio sur lokoj de Vasvár, Földvár, Ingvár iam fortikaĵoj estis de Monok estro. La Ingvár-a fortikaĵputo ankaŭ hodiaŭ videbla estas sur pinto de la monto. Nomo de la vilaĝo unue aperis en ĉartoj en 1227. La tataroj pereis, sed en 1273 jam denove revigliĝis la komunumo. En la mezepoko la Monoky-familio posedis tion. Belegan kastelon de la Monoky-familio Hassan-paŝao detruigis kune kun la vilaĝo. Poste la bienon ekposedis la Andrássy-familio per de geedziĝo kaj en 1750 barokstilan etaĝan kastelon konstruigas tien.
En 1771 la konstruaĵon ili kompletigas per domkapelo. Poste la Széchy-familio posedis, ĝin tute ĝis 1945.

Je fino de la 18-a jarcento estis konstruita la barokstila romkatolika preĝejo, en kio videbla estas la de XIV. Kelemen papo donacita Sankta Orban relikvo.

En la vilaĝo estas tiu copfstila teretaĝa domo, kie naskiĝis Lajos Kossuth (je la 12-an de septembro en 1802) la granda estro de la 1848-a hungara revolucio.
En la bele konstruita konstruaĵo muzeo estas, kion multe da vizitanto vizitas po jaroj. Kontraŭ la konstruaĵo estas 2,5 metra alta statuo de la fama politikisto Lajos Kossuth.

La skulptaĵon faris Sigismundo Kisfaludy Stróbl, la fama hungara skulptoartisto.

famaj monok-uloj:

naskitaj en Monok
* Lajos Kossuth, 1802
* Miklós Németh, 1948
* György Tverdota, 1947

## Religio 
* pilgrimloka romkatolika kapelo kun golgoto

pri Monok hungare 

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Károly Grósz

**GRÓSZ Károly** [gro's ka'roj] (naskiĝis la 1-an de aŭgusto, 1930 en Miskolc, mortis la 7-an de januaro 1996 en Gödöllő) estis
Hungara komunista politikisto, ĉefministro de 1987-1988, ĝenerala sekretario de la hungara Komunista partio 1988-1989.eta
* 1945-: ano de la Komunista partio (KP)
* 1946-1948: presisto ĉe Borsodi Nyomda (Presejo Borŝodi)
* 1948-1950: politika kunlaboranto
* 1950-1954: profesia oficiro
* 1954-1958: sekciestro de la agita propagando en la departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
* 1958-1959: komisiito ĉe gazeto Észak-Magyarország (Nord-Hungario)
* 1961: kunlaboranto en la agitpropa sekcio de Centra Komitato (CK) de KP
* 1962-1968: KP-komisiito ĉe la Hungara Televido kaj Radio
* 1968-1973: agitpropa vic-sekciestro de la CK
* 1973-1974: unua sekretario en departemento Fejér
* 1974-1979: agitpropa sekciestro de la CK
* 1979-1984: unua sekretario en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
* 1984-1987: unua sekretario en Budapeŝto
* 1987-1988: ĉefministro
* 1988-1989: ĝenerala sekretario de la hungara Komunista partio (MSZMP)
* 1988-1990: parlamentano

## Eksteraj ligiloj 
* biografio pri li en la retejo de la Hungara Socialista Partio Budapeŝto 

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Hungario
Jenő Fock

**FOCK Jenő** (Kispest la 17-a de majo, 1916 - 22-a de majo 2001) estis hungara komunista politikisto, ĉefministro inter 1967 kaj 1975.

* 1930-1940: teknikisto
* 1932-: ano de la Komunista partio
* 1940-1943: arestita, prizonigita
* 1943: militisto, sed en 1944 rifuĝas

Li partoprenis en la laborista movado ekde 1932, pro tio li estis arestita en 1940 kaj enprizonigita. Postmilite li laboris en diversaj postenoj (li okupiĝis ĉefe pri pezindustrio)

* 1957-1961: sekretario de CK de KP
* 1957-1980: ano de PK de KP
* 1961-1967: vic-ĉefministro
* 1967-1975: ĉefministro (tio estis en la komunista hungario nur reprezentanta posteno)

Parlamentano 1945-1947, 1958-1967 kaj 1971-1985.

Li ekis reformojn en la jaro 1968 reformojn en la hungara ekonomio, kio havis grandan sukceson, sed pro la kreskanta diferenco inter la enspezoj, oni fiaskigis la reformojn kaj abdikigis lin el la posteno de ĉefministro (1975). Poste li restis ano de PK ĝis 1980, de CK ĝis 1989. Li proponis en 1988 la abdikon de János Kádár.

Listo de hungaraj ĉefministroj

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Hungario
Kategorio:Hungaraj teknikistoj
KP

La literkombino **KP** havas plurajn signifojn:

* **KP** estas laŭ normo ISO 3166 landokodo de Nord-Koreio.
* **.kp** estas rezervita nacia domajno de la alta nivelo de Nord-Koreio.
* **KP** estas mallongigo de la Komunista partio (vidu ankaŭ jenon: CK kiel Centra Komitato; PK kiel Politika Komitato).
György Lázár

**LÁZÁR György** (naskiĝis en Isaszeg, la 15-an de septembro 1924) estis hungara komunista politikisto, teknikisto kaj teknika desegnisto. Inter la jaroj 1975 kaj 1987 li estis ĉefministro de Hungario.

* 1945-: ano de la Komunista partio
* 1948-1953: referanto de la Tutlanda Planoficejo
* 1953-1958: sekciestro de la Tutlanda Planoficejo
* 1958-1970: vic-prezidanto de la Tutlanda Planoficejo
* 1970-1973: ministro pri laboraferoj
* 1973-1975: prezidanto de la Tutlanda Planoficejo
* 1973-1975: vic-ĉefministro
* 1975-1987: ĉefministro
* 1987-1988: ĝenerala vic-sekretario de la KP
* 1975-1988: parlamentano
* 1988- oni pensiigis lin

Li estis konservativa komunisto. Li ĉiam kontraŭis reformojn en la ekonomio, kio gvidis al preskaŭa bankroto de la hungara ŝtato. La pruntita dolaro fluis al malnovaj teknologioj (minado, pezindustrio) kaj al altigo de la vivnivelo.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de hungaraj ĉefministroj

Kategorio:Hungaraj teknikistoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Hungario
Kategorio:Hungaraj teknikaj desegnistoj
Listo de jardekoj

Jen **listo de jardekoj** en Vikipedio. Vidu ankaŭ: Jarcentoj kaj Historio.

## Antaŭ Kristo 

## Post Kristo 
## Vidu ankaŭ 
* Jaro
* Jardeko
* Erao

Kategorio:Jardekoj
Kategorio:Kalendaro
Kategorio:Tempo
Ferenc Münnich

**MÜNNICH Ferenc** (16-a de novembro 1886 Seregélyes – 29-a de novembro 1967, Budapeŝto) estis hungara komunista politikisto; ĉefministro inter 1958-1961.eta|Ferenc MünnichLi studis juron, en la unua mondmilito (1915) li estis militkaptita kaj transportita al Siberio, kie li enpaŝis la Bolŝevikan Partion (1917). Li hejmenvenis en 1918 kaj partoprenis en la fondo de la Hungara Komunista partio. Dum la Hungara Sovetrespubliko (1919) li estis politika komisiito ĉe la (hungara ruĝa) armeo. Post la fiasko de la Sovetrespubliko, li fuĝis eksterlanden kaj poste partoprenis eĉ en la Hispana Enlanda Milito. Li vivis 1939-1945 en la Sovetunio. En la jaro 1945 li hejmen veturis kaj iĝis ĉefpolicestro de Budapeŝto (1946-1949). Li laboris kiel diplomato en diversaj ĉefurboj (195-1956 Helsinki, Sofio, Moskvo), ĉefministro inter 1958-1961, poste ĝis 1966 ano de la PK (Politika Komitato).

Li estis forta apoganto, iniciatinto de invito de rusaj trupoj por superi la Hungaran revolucion de 1956. Nikita Ĥruŝĉov apogis lin kiel estontan ĝeneralan sekretarion por Hungario, sed Tito kontraŭis tion kaj apogis János Kádár-on.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de hungaraj ĉefministroj

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Hungario
Kategorio:Ministroj pri internaj aferoj de Hungario
Kategorio:Hungaraj ministroj pri defendo
Konkeranto

**Konkeranto** estas vorto uzata por esploristoj aŭ militistoj konataj pro ilia konkerado de aliaj landoj aŭ regionoj. Ekzemploj:

*La centraziaj gvidantoj, kiu konkeris grandan parton de Orienta Eŭropo, Ĉinio kaj Turkio.
*La hispanaj esploristoj kiuj konkeris grandan parton de Ameriko en la 16-a jarcento. Vidu: ***conquistador***.

Diversaj regantoj portas tiun kromnomon, inter kiuj Vilhelmo la Konkeranto de Anglio, Jakobo la 1-a de Aragono kaj Katalunio, aŭ Mehmeto la 2-a de Turkio.

*Konkeranto* estas ankaŭ esperanta nomo de la TTT-legilo Konqueror.
Konqueror

eta|dekstra|Konqueror
**Konqueror** (Konkeranto) estas TTT-legilo de KDE.
Ĝi ankaŭ estas dosieradministrilo, per kiu oni povas regi sian dosieraron, trarigardante ĝin loke aŭ rete samfacile.
Konkeranto estas kreita cele al unueca uzado de Interretaj normoj. La intenco estas plene realigi oficiale agnoskitajn normojn de organizoj kiel W3 kaj OASIS, kaj aldone subteni ankaŭ aliajn vaste uzatajn kvazaŭnormojn de Interreto. Ĉe tio, krom subteno de favorataj piktogramoj, interretaj ŝlosilvortoj, Konkeranto subtenas ankaŭ jenon:

* TTT-umado
* DOM (Nivelo 1, parte nivelo 2) bazita sur HTML 4.01
* Vicigitaj stildifinoj(CSS 1, parte CSS2)
* ECMA-262 Eldono 3 (egalas krude al Javoskripto 1.5)
* Sekura Javo-subteno per JDK 1.2.0 (Javo 2) - kongrua VM (Blackdown, IBM aŭ Sun)
* Kromaĵoj de Netskapa Komunikilo
* Sekuraj kontaktiloj (SSL)
* Dudirekta 16bita Unikodo-subteno
* Aŭtomata kompletigo por formularoj
* URL-kompletigo

Transigprotokoloj
* HTTP 1.1 (inkluzive de gzip/bzip2-densigo)
* FTP
* kaj multaj aliaj…

Konkeranto havas Interretajn Ŝlosilvortojn kaj TTT-mallongigojn. Tajpante "gg:esperanto" oni povas serĉi ĉe la serĉilo Google la vorton "esperanto". Ekzistas multaj antaŭdifinitaj TTT-mallongigoj por facile serĉi programaron aŭ en enciklopedio kaj la uzanto ankaŭ povas krei siajn proprajn TTT-mallongigojn.

## La Konkeranto-programistoj 
* David Faure
* Simon Hausmann
* Michael Reiher
* Matthias Welk
* Alexander Neundorf
* Lars Knoll
* Dirk Mueller
* Waldo Bastian
* Germain Garand
* Leo Savernik
* Stephan Kulow
* Antti Koivisto
* La programistoj de Safari de Apple
* Harri Porten
* Koos Vriezen
* Matt Koss
* Alex Zepeda
* Peter Kelly
* Carsten Pfeiffer
* Wynn Wilkes
* Richard Moore
* Dima Rogozin
* Stefan Schimanski
* George Staikos
* Dawit Alemayehu
* Torben Weis
* Chris Lee
* David Faure
* Simon Hausmann
* Michael Reiher
* Matthias Welk
* Alexander Neundorf
* Lars KNOLL
* Dirk Mueller
* Waldo Bastian
* Germain Garand
* Leo Savernick
* Stephan KULOW
* Antti Koivisto
* Harri Porten
* Koos Vriezen
* Matt KOSS
* Alex Zepeda
* Peter Kelly
* Carsten Pfeiffer
* Wynn Wilkes
* Richard Moore
* Dima Rogozin
* Stefan Schimansky
* George Staikos
* Dawit Alemayehu
* Torben Weis
* Chris LEE

## Vidu ankaŭ 
* TTT-ejo de Konkeranto (angle) 

Dosiero:Konqueror-icon.png|
Dosiero:Konqueror-3.4.2-kubuntu.png|

Image:Konkeror 3.5.9 dks komencejoj.png|

Kategorio:KDE
Kategorio:Liberaj retumiloj
Kategorio:Liberaj TTT-legiloj
Kategorio:Programaro de Unikso-similaj sistemoj