open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vráž

Nomon **Vráž** portas tiuj ĉi municipoj:

* **Vráž (distrikto Beroun)** – municipo 5&nbsp;km nordoriente de Beroun en&nbsp;distrikto Beroun
* **Vráž (distrikto Písek)** – municipo 8&nbsp;km norde de Písek en&nbsp;distrikto Písek

...aŭ partoj de municipoj:

* **Vráž (Dlažov)** – parto de municipo Dlažov, 8&nbsp;km okcidente de Klatovy en&nbsp;distrikto Klatovy
* **Vráž (Ostředek)** – parto de municipo Ostředek, 11&nbsp;km nordoriente de Benešov en&nbsp;distrikto Benešov
* **Nová Vráž** – parto de municipo Vráž en&nbsp;distrikto Písek 
* **Stará Vráž** – parto de municipo Vráž en&nbsp;distrikto Písek
Fajsalabado

[eta|350px|[Horloĝturo en Fajsalabad]]
**Fajsalabado** estas industria urbego, universitata urbo (ekde 1909) en Pakistano. Ĝi estas sidejo de la samnomaj kantono kaj distrikto. La angla historia nomo estis ĝis 1977 **Lyallpur**.
eta|350px|Stacidomo de Fajsalabad

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 122 km²
* Supermara alteco: 184 m
* Loĝantaro: 2 793 000 en 2009
* Horzono: UTC +5
* Poŝtkodo: 38000
* Telefonkodo: 92 041

## Situo 
Fajsalabado situas sur ebenaĵo ĉe nodo de fervojaj linioj. Karaĉio troviĝas je 1135, Islamabado je 350, Lahore je 128 km-oj.

## Historio 
Pro brita sugesto fondiĝis la komunumo en 1880. La artefaritaj kanaloj akvumis la kampojn, tial la urbo kreskis rapide, kiam homoj estis invititaj kun promesoj de tero. La alia motoro de la evoluo estis la fervojo ekde 1895, kiu forliveris la produktitajn kotonon, tritikojn, legomojn, kaj fruktojn. Post la 2-a mondmilito en la urbo multaj postulis la sendependecon.

## Klimato 
Fajsalabado havas senpluvan klimaton. Somere estas 27-, foje eĉ , vintre 6-, foje eĉ . Somero daŭras de aprilo ĝis oktobro. La pluvokvanto estas jare po 400 mm, precipe en julio kaj aŭgusto.

## Trafiko 
La plej grava ligilo estas aŭtovojo M3. La flughaveno estas je 10 km de la centro. Enurbe aŭtobusoj trafikas.

## Vidindaĵoj 
* Panĝaba Artkonsilio de Fajsalabado
* urbaj parkoj
* amuzparko
* horloĝa turo

## Ĝemelurboj 
*  Manĉestro, Anglio
*  Kobe, Japanio

## Vidu ankaŭ 
* Plej grandaj urboj (laŭ enloĝantaro)
* Listo de milionurboj

Kategorio:Urboj de Pakistano
Kategorio:Milionurboj
Salejo

[eta|288ra|Salejoj de la Roza Lago, ankaŭ nomata Retba lago, ([Senegalio).]]
[eta|288ra|Salo amasigita en bordoj en la [Insulo de Ré (Francio).]]
[eta|Elvaporigaj sallagetoj en [Golfo de San-Francisko . La malsamaj koloroj, kaŭzitaj de algoj kreskantaj en la akvo, indikas la diferencojn en salkoncentritecoj en la lagetoj.|429x429ra]]
**Salejo** aŭ **salmarĉo** estas mino aŭ surfaco uzata por sekigo kaj elproduktado de salo. La salejoj estis lokoj kie oni sekigis salon el maro, el peklakvo, aŭ el aliaj salitaj riveroj kaj lagoj, kaj tiele el la salejoj pasis ties nomoj al la toponimoj de multaj geografiaj lokoj kie oni faris tiun tipon de elproduktado.

**Salmarĉo** estas do loko, kie oni permesas elvaporigon de sala akvo, por lasi nur la salon, kaj povi sekigi kaj kolekti ĝin por ties vendo. Distingiĝas du tipoj de salejoj, tiuj **marbordaj**, situaj ĉe la marbordo por uzi nur la marakvon, kaj tiuj **de interno**, kie oni uzas fontojn de sala akvo ĉar tiu trapasas subterajn kuŝejojn de salo.

Specife, homfarita elvaporiĝa salejo estas malprofunda lageto de elvaporiĝo kiu estis konstruita por ĉerpi salojn el marakvo aŭ alia sala akvo. Akvo riĉa je dissolvita salo estas pumpita en larĝan lageton kie la akvo elvaporiĝas nature kaj tiamaniere salo estas produktita. Elvaporigaj sallagetoj estas kutime apartigitaj unu de la alia per digoj.

La konsisto de la akvo en elvaporigaj lagetoj al salo kreas fekundan kreskejon por mikroskopaj algoj, kelkaj el kiuj estas hele koloraj (vidu Pinkaj lagoj). La nuancoj de koloro de la algoj kreskantaj en la sallago povas indiki la koncentritecon de saloj en la akvo ĉar tiuj mikroorganismoj estas sentemaj al tiu koncentriteco. En sallagoj kun malalta ĝis modera koncentriteco de saloj, la domina koloro de la algoj kutime estas de verdeca (kaj eĉ pinka). En lagetoj kun moderaj ĝis altaj salkoncentritecoj, la unuĉela algo *dunaliella salina* (N) estas ofta en rozkolora koloro. Koncentriĝo de malgrandegajn Artemiajn krustulojn en tiuj lagetoj kun meza koncentriteco de saloj povas produkti oranĝan nuancon al la lageta akvo.

Salaj lagetoj ankaŭ disponigas ripozejon kaj manĝejon por multaj specioj de akvobirdoj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Marakvo
* Marĉo
* Peklakvo
* Salakvo
* Saleta akvo
* Salfloro
* Sensaligo

Kategorio:Ekspluatado de krudmaterialoj
Kategorio:Saloproduktado
Kategorio:Minejoj
Kategorio:Teknologio
Alexander Wetmore

**Frank Alexander WETMORE** (18an de junio 1886 North Freedom, Viskonsino – 7an de decembro 1978 Glen Echo, Marilando) estis usona ornitologo kaj pribirda paleontologo.

## Vivo 
Wetmore studis en la Universitato de Kansaso kaj poste en la Universitato George Washington. Li eklaboris en 1910 por la Biologia Kontrolo de la Usona Departemento de Agrikulturo kaj tiele en 1915 li pristudis la sekvon de la uzado de kugloj de plumbo sur mortoj de pliaj akvobirdoj. La paleontologia priserĉado kondukis lin al fosiliaj birdoj *Palaeochenoides mioceanus* kaj *Nesotrochis debooyi*.

Poste li aliĝis al la *Smithsonian Institution*.

Li verkis *A Systematic Classification for the Birds of the World* (Sistematika klasado de la tutmondaj birdoj, 1930, reviziita en 1951 kaj 1960). Inter 1946 kaj 1966 Wetmore faris jarajn veturadojn en Panamon por studi kaj kolekti specimenojn de la tieaj birdoj. Tiele li verkis sian 4-voluman grandan verkon, *Birds of the Republic of Panama*, kiu estis publikigita de Smithsonian inter 1965 kaj 1984, kies lasta volumo jam aperis postmorte.

## Taksonoj laŭ li nomitaj
* Wetmore-ralo, Vetmora ralo (*Rallus wetmorei*)

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj ornitologoj
Kategorio:Usonaj paleontologoj
Formikumo

[eta|[Nigra dikruro en tipa sinteno de Formikumo]]
En studoj pri zoologia kutimaro aŭ Etologio **Formikumo** estas termino per kiu oni aludas al birdoj kiuj frotas insektojn sur siaj plumoj, plej ofte formikojn, kiuj elpelas likvidojn enhavantajn kemiaĵojn kiaj Formika acido, kiu povas agi kiel insekticido, akaricido, fungicido, baktericido, aŭ por fari ilin manĝeblaj post forigo de la malbongusta acido. Ĝi eble suplementas ankaŭ la propran plumaranĝan oleon. Anstataŭ formikojn, birdoj povas uzi ankaŭ milpiedulojn. Oni scias ke ĉirkaŭ 250 specioj de birdoj formikumas.

## Variado 
Kelkaj birdoj, ekzemple sturnoj, timaliedoj, traŭpedoj, la Blua garolo kaj teksistoj, formikumas aktive; tio estas, ili plukas formikojn per sia beko kaj frotas ilin super siaj plumoj.

Estas ankaŭ pasivaj formikumantoj, kiuj simple kuŝas super formikejoj, kiaj la Eŭrazia garolo, korvoj kaj estrildedoj.

Kelkaj birdoj estis observataj dum ili frotis polvon el formikejoj kaj tio estis konsiderata de kelkaj kiel ekvivalento de formikumo.

## Notoj 
Kategorio:Ornitologio
Kategorio:Etologio
Kategorio:Formikedoj
342 Endimiono

**342 Endimiono** estas granda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la germana astronomo Max Wolf, elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl la .

## Nomo 
Rompante la tradicion de la virinaj nomoj, ĝi ricevis la nomon de Endimiono, reĝo (aŭ paŝtisto, laŭ la mitoj) amanto de Seleno, en la helena mitologio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Max Wolf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1892
Animala ĉikanado

[eta|[Korvo ĉikanas ripozan ekzempleron de Blankkapa maraglo]]
eta|"bomboplonĝado"
**Animala ĉikanado** aŭ Ĉikanado inter animaloj estas kontraŭpredanta kutimo kiu okazas kiam individuoj de iaj specioj ĉikanas predanton per kooperativa atako aŭ persekutado, kutime por protekti idaron. Simpla difino de ĉikanado estus aro de individuoj ĉirkaŭ eventuala danĝera predanto.

Tio videblas plej ofte ĉe birdaj specioj, kvankam ĝi povas okazi en multaj aliaj animaloj kiaj la Surikato. Ĉar ĉikanado evoluis sendepende en multaj specioj, ĝi tendencas nur prezentiĝi ĉe tiuj kies idoj estas ofte predataj. Tiu kutimaro povas komplementi kriptajn adaptojn en la propraj idaroj, kiaj kamuflo kaj kaŝado. **Ĉikanalvokoj** povas esti uzataj por grumbli kaj arigi individuojn por kooperado en atako.

## Referencoj
Kategorio:Ornitologio
Kategorio:Etologio
343 Ostara

'*343 *Ostara'''* estas meze granda, ne tre hela kaj malrapide rotacianta asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la germana astronomo Max Wolf, elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo, la .

## Nomo 
Ĝia nomo, "*Ostara*", estas alia formo de tiu de unu anglosaksa diino Eostre, menciita fare de Bede en *De temporum ratione''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Max Wolf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1892
344 Desiderata

'*344 *Desiderata'''* estas granda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la franca astronomo Auguste Charlois la , elde la observatorio de Nico.

## Nomo 
Ĝia nomo, "*Desiderata*", latina formo de la franca virina antaŭnomo "*Désirée''", estis elektita honore al Désirée Clary, edzino de la reĝo Karolo la 14-a Johano de Svedio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Auguste Charlois
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1892
345 Tercidina

'*345 *Tercidina'''* estas granda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la franca astronomo Auguste Charlois elde la observatorio de Nico.

## Nomo 
La deveno de ĝia nomo, "*Tercidina''", restas nekonata.

## Ecoj 
La observoj de kaŝadoj de steloj far de 345 Tercidino en 2002 kaj 2005 permesis taksi ĝian formon, kiel tiu de elipsoido de dimensioj inter 111 × 90&nbsp;km kaj 126 × 111&nbsp;km

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Auguste Charlois
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1892
Gunib

**Gunib** (avare *Гъуниб*) estas vilaĝo en Dagestano (suda Rusio), administra centro kaj la plej granda loĝloko de la Guniba distrikto de Dagestano. La vilaĝo situas 172 kilometrojn for de Maĥaĉkala, je alteco 1500 super la mara nivelo. Laŭ datumoj de 2002 en Gunib loĝas 2,4 mil personoj, plejparte etnaj avaroj.

Kategorio:Vilaĝoj de Dagestano
Forfikuloj

eta|dekstra|260ra|Ino de ordinara forfikulo, *Forficula auricularia*
eta|maldekstra|Virseksulo de *Forficula auricularia* manĝante florojn.
**Forfikuloj** (science *Forficula* genro) formas la genron de insektoj el la ordo ***Dermaptera***, kiu troviĝas en Ameriko, Eŭrazio kaj Aŭstralio. Ĝi estas unu el la plej malgrandaj insektordoj, kun nur 1,800 konstatitaj specioj en 12 familioj. Tipaj forfikuloj havas karakterajn pinĉilojn ambaŭflanke de la pinto de abdomeno, kaj membranecajn flugilojn sub mallongaj antaŭflugiloj, de kio devenas la scienca nomo de la ordo, kiu tradukeblas laŭvorte por "haŭtaj flugiloj". Kelkaj grupoj de la ordo de forfikuloj estas malgrandaj parazitoj de mamuloj kaj ne havas la tipajn pinĉilojn. Forfikuloj malofte flugas, kvankam ili kapablas fari tion.

Kategorio:Insektoj
Scandinavian Airlines

La entrepreno **Scandinavian Airlines** (SAS) estas komuna dania, norvegia kaj svedia flugkompanio kun sidejo en Stokholmo. La 15-an de aprilo 1997 ĝi estis fondomembro de la flugkompania alianco *"Star Alliance"*, kaj daŭre membras en la alianco. La kompanio laŭ la stato de aŭgusto 2010 ĉiujare transportas proksimume 22 milionojn da pasaĝeroj kaj dispondas pri 210 regulaj pasaĝeraj aviadiloj.

La flugoj de la kompanio havas la IATA-mallongigon **SK**; la ICAO-mallongigo por la entrepreno estas **SAS**.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo (angle kaj germane)

Kategorio:Danaj flugkompanioj
Kategorio:Norvegaj flugkompanioj
Kategorio:Svedaj flugkompanioj
Predado

[eta|Junulo de [Jamajka buteo manĝanta ekzempleron de Kalifornia mikroto]]
En ekologio, la termino **predado** priskribas biologian interagadon kie **predanto** (ĉasanta organismo) manĝas sian **predo**n (atakita organismo). Predantoj povas aŭ povas ne mortigi sian predon antaŭ manĝi ĝin, sed la ago predi ĉiam rezultas en morto de la predo kaj eventuala absorbo de histo de predo tra konsumo. La alia ĉefa kategorio de konsumo estas detritovorado, nome la konsumo de mortinta organisma materialo (detrito). Foje malfacilas separi ambaŭ manĝokutimojn per sia nutra uzado de bestoj (fiŝkaptado, ĉasado, kaj bredado).

## Notoj 

Kategorio:Ekologio
Kategorio:Etologio
Kategorio:Manĝokutimoj
Fiŝkapta kaj Natura Servo de Usono

La **Fiŝkapta kaj Natura Servo de Usono** (**FWS** kiel mallongigo de la originala angla nomo *United States Fish and Wildlife Service*) estas agentejo de la federacia registaro ene de la Usona Departemento de Internaj Aferoj de Usono dediĉita al administrado de fiŝkaptado, naturo kaj habitatoj. La celo de la agentejo difiniĝas kiel "funkciado kun aliaj por konservi, protekti, kaj plibonigi fiŝojn, naturon, plantojn kaj ties habitatojn por la sekva profito de la usona popolo."

Kategorio:Mediprotektado
Kategorio:Usono
348 May

'*348 *May'''* estas granda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la franca astronomo Auguste Charlois elde la observatorio de Nico, la .

## Nomo 
Ĝia nomo, "*May''", honoras (verŝajne) la germanan verkiston Karl May.

## Vidu ankaŭ 
* 66 Maja
* 15728 Karlmay

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Auguste Charlois
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1892
Kategorio:Karl May
Ceiba (Porto-Riko)

**Ceiba** estas malgranda urbo en plej nordorienta pinto de Porto-Riko. Ĝi ricevis nomon laŭ la fama samnoma arbo Ceiba. La urbo Ceiba situas ĉe la orienta marbordo de la insulo, borde kun la Atlantika Oceano, norde de Naguabo, sude de Fajardo, kaj oriente de Río Grande. Ĝi situas je ĉirkaŭ unuhora veturado el San-Juano (Porto-Riko). Fine de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

Kategorio:Urboj de Porto-Riko
Brunkapa agelajo

La **Brunkapa agelajo** (***Chrysomus ruficapillus***) estas specio de birdo de la familio de Ikteredoj kaj genro de Agelajoj kiu enhavas nigrecajn speciojn kiuj havas kolorajn markojn en kapo aŭ ŝultroj. Fakte tiu specio ege malsimilas de aliaj samgenranoj, ĉar ne estas ŝultraj markoj sed en krono kaj gorĝareo.

## Teritorio 
Ĝi troviĝas en orienta Sudameriko el norda Argentino, Paragvajo, Urugvajo kaj orienta Bolivio, tra okcidenta Brazilo al Franca Gujano. Ties natura habitato estas marĉoj de malaltaj teroj, kareksejoj kaj paŝtejoj kaj ofte ĉe rizkampoj.

## Aspekto 
La masklo estas malprobable konfuzebla kun aliaj nigraj birdoj pro ties **brunaj krono kaj gorĝareo** (inklude supran bruston), kvankam tiuj povas esti malfacile videbla antaŭ malbona lumo. La norda subspecio *A. r. frontalis* havas pli brilbrunajn markojn ol la pli suda nomiga subspecio ĉefe en krono. La ino estas olivecbruna (iom pli malhela ĉe flugiloj kaj vosto) kaj  povus esti konfuzata kun ino de Brila molotro, *Molothrus bonariensis*, escepte pro sia flaveca gorĝo.

## Kutimaro 
## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Chrysomus ruficapillus.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Ikteredoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Undervelier

**Undervelier** (malnova germanlingva nomo *Unterschwiler*) estis ĝis la 31-a de decmebro komunumo kaj kaj ekde la 1-a de januaro 2013 parto de la komunumo Haute-Sorne en la Distrikto Delemonto en Kantono Ĵuraso, Svislando. Ĝi havis 309 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
Undervelier situas 12 kilometrojn sudokcidente de la kantonĉefurbo Delemonto ambaŭflanke de la rivero Sorne, alfluanto de Birs, inter du profundaj ravinoj de la Katenĵuraso. La ravino sude de la vilaĝo estas la famkonata * Gorges du Pichoux*.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 14,0 km², de kiuj la plej granda parto, nom 73% estas kovritaj de arbaro, 24% servas por agrikulturo kaj nur 2% por setlado.

## Iamaj Najbaraj komunumoj 
La iama komunumo Undervelier limis ĝis la fino de 2012 en nordo al Bassecourt, en nordoriento al Courfaivre, en oriento al Soulce, en sudoriento al Souboz (BE), en sudo al Sornetan (BE), en sudsudokcidento al Monible (BE), en sudokcidento al Rebévelier (BE), en okcidento al Saulcy, kaj en nordokcidento al Glovelier.

## Trafiko 
Undervelier situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Al la publika transportreto ĝi estas konektita per poŝtaŭtolinio de Soulce al Bassecourt.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Undervelier datiĝas el la jaro 1179 kiel *Undrewiller*.

Arkeologiaj trovaĵoj pruvas, ke en la Kavarlo de Sankta Kolombino jam en la neolitiko kaj la bronzepoko setlis homoj. Kiel unu de la 13 liberaj vilaĝoj de la regno Delemonto Undervelier fariĝis en la jaro 1271 havaĵo de la Princepiskopejo Bazelo. Post la Franca Revolucio de 1792 dum unu jaro la vilaĝo apartenis al la Raŭraka Respubliko por poste aparteni de 1793 ĝis 1815 al Francio, unue kiel parto de la departemento Mont-Terrible kaj poste de la departemento Haut-Rhin. En la jaro 1815 la Viena Kongreso atribuis la regionon al la svisa Kantono Berno. Ekde la 1-a de januaro 1979 Undervelier apartenas al la nove fondita Kantono Ĵuraso.

Kun efiko de la 1-a de januaro 2013 la iamaj komunumoj Bassecourt, Courfaivre, Glovelier, Soulce kaj Undervelier estis kunigitaj al la nova komunumo Haute-Sorne kaj ĉesis do ekzisti kiel aŭtonomaj komunumoj.

## Vidindaĵoj 
En la ravino sude de la vilaĝo ĉe la okcidenta bordo de la rivero Sorne situas la Groto de la Sankta Kolombino, kiu estas pilgrimejo por kredantoj ĉefe el Hispanio kaj Portugalio, kiu tie serĉas la subtenon de la sanktulino.

## Bildoj 

Dosiero:Undervelier Groto Sankta Kolombo 115.JPG|Groto de Sankta Kolombino
Dosiero:Undervelier Groto Sankta Kolombo 114.JPG|Fonto en la groto de Sankta Kolombino
Dosiero:Undervelier preghejo 014.JPG|Preĝejo de Undervelier
Dosiero:Undervelier 018.JPG|Vilaĝocentro

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Undervelier 
* Retejo pri la Groto de Sankta Kolombino (en franca lingvo)
Cabo Rojo (Porto-Riko)

**Cabo Rojo** estas municipo situa en la plej sudokcidenta marborda pinto de Porto-Riko kaj formas parton de la urba areo de San Germán – Cabo Rojo kaj de la pli granda metropola areo Mayagüez.

*Cabo Rojo* (Ruĝa Kabo) devenas sian nomon kaj el la ruĝeca koloro de siaj salaj plaĝoj kaj de la ruĝeca nuanco kiu karakterizas la marbordajn klifojn laŭlonge de ties suda marbordo. Laŭ legendo, la nomo estis donita de Kristoforo Kolumbo mem, kvankam tio estas ege malprobabla. La unua preĝejo, fondita en 1783, nomiĝis San José (Sankta Jozefo). La nuna katolika preĝejo nomiĝas San Miguel Arcángel (Sankta Mikaelo) kaj situas ĉe la placo de la urbo.

La areo estas 182.21 km² kaj la populacio de 46,911 loĝantoj.

## Vidu ankaŭ
* Nacia Naturrezervejo Cabo Rojo

Kategorio:Urboj de Porto-Riko
349 Dembowska

'*349 *Dembowska'''* estas granda, tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la franca astronomo Auguste Charlois elde la observatorio de Nico, la .

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la italan astronomon Herkules Dembowski (1812–1881).

## Ecoj 
Ĝi estas unu el plej hela inter la grandaj asteroidoj de diametro pli granda ol 75&nbsp;km: Nur 4 Vesta havas pli grandan albedon. Ĝi estas R-tipa asteroido, pro la ĉeesto de  de la olivino kaj pirokseno, kaj malmulte da metalo. Ĝi eble suferis planedan diferenciĝon.

## Orbito 
Ĝi orbitas tuj antaŭ la orbita resonanco 7:3 kun Jupitero. Ĝi ŝajnas havi, kiel 16 Psiĥo, resonancon kun Tero: ĉiuj kvin jaroj, 349 Dembowska kaj 16 Psiĥo retrovas preskaŭ ekzakte la saman pozicion relative al Tero kaj Suno.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  349 Dembowska: A Minor Study of its Shape and Parameters
*  Fotometrio de la malgranda planedo 349 Dembowska, de Kovitanggoon Kittikul 
*  Asteroido 349 Dembowska: ĉiela mapo el *Heaven Above''

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Auguste Charlois
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1892
Hajderabado (Pakistano)

**Hajderabado** (aŭ **Hyderabad**, sinda lingvo: حيدرآباد سنڌ, urdua lingvo: حیدرآباد Haidarābād) estas urbo en provinco Sindo en Pakistano kun 1.536.398 loĝantoj (2009), kiu situas ĉe rivero Induso.

## Historio 
Hajderabado estis fondita en 1768 de Mian Ghulam Ŝaho Kalhoro en regiono kun pluraj montetoj apud rivero Induso. Ĝia fondonomo estis *Nehrun Kot*. Sur unu monteto la fondinto konstruigis la fortikaĵon *Pacca Qilla*.

Post lia morto Hajderabado fariĝis ĉefurbo de la regejo de Mir Fateh Ali Ĥan Talpur, kiu rezidis en Pacca Qilla ekde 1789. La  la britoj konkeris la urbon (batalo de Miani) kaj regis tie ĝis la sendependiĝo de Pakistano (1947), kiam Hajderabado fariĝis ĉefurbo de la provinco Sindo (ĝis 1955, kiam Karaĉio fariĝis ĉefurbo de Sindo).

## Ekonomio 
Hajderabado estas komerca centro por milio, tritiko, rizo kaj kotono. Oni produktas teksaĵojn, ornamaĵojn, ledaĵojn, metalaĵojn, vitraĵojn kaj cementon.

## Geografio 
eta|120ra|maldekstra|Pakistana trafikreto
Hajderabado situas 150&nbsp;km for de Karaĉio. Ĝi situas apud rivero Induso en alteco de 13 m. La kvanto de precipitaĵo estas ĉ. 180&nbsp;mm, ĉefe musona pluvo.

Ĉefaj trafikvojoj estas la naciaj ŝoseoj N-5 kaj N-55 kaj la ekspresvojo al Karaĉio M-9.

## Eduko 
eta|maldekstra|La Universitato de Sindh, la dua plej aĝa en Pakistano
Hajderabado havas plurajn universitatojn:

* Universitato de Sindh – www.usindh.edu.pk
* Mehran-universitato – www.muet.edu.pk 
* Liaquat-universitato – http://www.lumhs.edu.pk/ 
* Isra-universitato – http://www.isra.edu.pk/index.htm 

Kategorio:Urboj de Pakistano
Kategorio:Metropoloj
Kategorio:Milionurboj
San Germán (Porto-Riko)

**San Germán** estas municipo situa en sudokcidenta regiono de Porto-Riko, sude de Mayagüez kaj Maricao; norde de Lajas; oriente de Hormigueros kaj Cabo Rojo; kaj okcidente de Sabana Grande. San Germán etendas en areo de 141.18&nbsp;km². Ĝi estas kaj ĉefa urbo de metropola statistika areo de San Germán–Cabo Rojo kaj de Mayagüez–San Germán–Cabo Rojo.

San Germán estas la dua plej malnova urbo de Porto-Riko, post San-Juano (Porto-Riko) kaj la tria plej malnova urbo de Usono.. La insulo de Porto-Riko estis iam disigata inter la municipoj de San Juan kaj de San Germán. Tiu lasta etendis el linio el Arecibo en la nordo al Ponce en la sudo, okcidenten al maro.

## Referencoj
Kategorio:Urboj de Porto-Riko
Guánica (Porto-Riko)

**Guánica** estas municipo de sudokcidenta Porto-Riko situa en suda marbordo, borde de Kariba Maro, sude de Sabana Grande, oriente de Lajas, kaj okcidente de Yauco. Ĝi estas parto de la metropola atatistika areo de Yauco.

Guánica estas ankaŭ la nomo de la ĉefa urbo de la municipo. Ties populacio en 2000 estis 9,247 personoj kun 3,808 domoj en areo de 6.45&nbsp;km². La urbo situas ĉe tre mallarĝa haveno de sama nomo. La haveno similas al tropika fjordo, mallarĝa kaj bordata de ruĝecaj omntetoj, ĉirkaŭ kvaronon de mejlo larĝa, sed ĉirkaŭ du mejlojn (3&nbsp;km) el buŝo al urbo. La urbo estas ĉirkaŭ 160&nbsp;km kaj je ĉirkaŭ du horojn el veturdistanco el San Juan, la ĉefurbo de la insulo kaj de la lando, kaj je ĉirkaŭ 30&nbsp;km okcidente de Ponce, alia grava urbo de la insulo.

Kategorio:Urboj de Porto-Riko
Ruĝbrusta sturnelo

La **Ruĝbrusta sturnelo**, *Sturnella militaris*, estas paserina birdo de la familio de Ikteredoj kaj genro de Sturneloj, kiu enhavas speciojn kies maskloj havas nigran aŭ brunan dorson kaj tre etendajn ruĝajn aŭ flavajn subajn partojn.

La Ruĝbrusta sturnelo reproduktiĝas el sudokcidenta Kostariko, kiu estis ĵus koloniigita, kaj Trinidado, suden al nordorienta Peruo kaj centra Brazilo.

Kiel ĉe aliaj sturneloj, ankaŭ tiu estas birdo asocia al malferma kamparo, inklude humidajn herbejojn, paŝtejojn kaj terkultivejojn, prefere kun arbustaro aŭ fostoj por kantejoj de maskloj. Dum ceremonia memmontrado la masklo flugas ĝis 10 m en aero kaj poste paraŝutiĝas suben kun falditaj flugiloj dum kantas spirecan kanton, *ti-ti-pii-pi-KŬAAAAAA*. La alvoko estas mallonga *cip*.

La Ruĝbrusta sturnelo konstruas profundan herbokrovitan malferman tasforman neston surgrunde inter altaj herboj, kun kelkaj nestoj ofte ege proksimaj. La normala ovaro estas de 2 al 4 ruĝecbrune makuletecaj kremokoloraj ovoj.

La Ruĝbrusta sturnelo estas malgranda ikteredo, 19&nbsp;cm longa kaj peza 48 g (masklo) aŭ 40 g (ino). La masklo havas ĉefe nigran plumaron, krom **brilruĝajn gorĝon, ventron kaj ŝultromakuloj**. Tiu rimarkinda plumaro estas tialo por la specifa nomo *militaris* (armea) kaj por la trinidada nomo “Soldier Bird” (soldatbirdo). La beko kaj okuloj estas nigraj kaj la kuroj el nigrecaj al malhelbrunaj.

La ino havas helbordajn malhelbrunajn plumojn en supraj partoj, sablokolorajn subajn partojn kun ruĝeca nuanco, kaj palan striecon tra krono kaj okulo. Junulo similas al ino, sed estas pli pala kaj ne havas ruĝecan nuancon en subaj partoj.

Tiu specio estas tre proksime rilata al la Blankabrova sturnelo, *S. superciliaris* kiu reproduktiĝas pli sude, kaj estis iam konsiderata subspecio de la Ruĝbrusta sturnelo. La masklo de Blankabrova sturnelo estas facile distingebla pro sia brilblanka superokula strio, sed inoj de la du specioj estas preskaŭ identaj. Ino de Ruĝbrusta sturnelo estas pli longbeka, pli malgranda kaj kun pli mallongaj flugiloj ol la parenco, kun pli da ruĝo kaj malpli strieco en subaj partoj.

Tiu gregema birdo manĝas ĉefe insektojn kaj kelkajn semojn, inklude rizon, kaj manĝas surgrunde kiel la Rizovora dolikonikso.

La Ruĝbrusta sturnelo profitis el pli malferma habitato kreata de arbarklarigado kaj farmado, kaj estas etendante sian teritorion. Ĝi estas necerta ĉu vidaĵoj en Tobago reprezentas malgrandan reproduktantan populacion aŭ vagantojn el Trinidado aŭ el Sudameriko.

## Referencoj 
* *New World Blackbirds* de Jaramillo kaj Burke, ISBN 0-7136-4333-1
* 
* 

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Ikteredoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Sturneloj

**Sturneloj** estas birdoj apartenantaj al la genro ***Sturnella*** de la familio de Ikteredoj de amerikaj birdoj.

## Priskribo 
Tiu genro inkludas **sep speciojn** de tre insektomanĝulaj herbejaj birdoj. En ĉiuj specioj almenaŭ la masklo havas **nigran aŭ brunan dorson kaj tre etendajn ruĝajn aŭ flavajn subajn partojn**. Tiu kombino de koloroj estis uzata tradicie por nomigi la speciojn metafore per aludaj rilatoj al militarmeaj rangoj, kaj tiel eĉ en la latina scienca nomo estas specioj nomataj *S. militaris* kaj *S. bellicosa* respektive "armea" kaj "militema", krom la lokaj nomoj similsencaj.

## Specioj 
La genro *Sturnella* enhavas la jenajn speciojn:
* Ruĝbrusta sturnelo, *Sturnella militaris*
* Blankabrova sturnelo, *Sturnella superciliaris*
* Perua sturnelo, *Sturnella bellicosa*
* Pampa sturnelo, *Sturnella defillippi*
* Longavosta sturnelo, *Sturnella loyca*
* Orienta sturnelo, *Sturnella magna*
* Okcidenta sturnelo, *Sturnella neglecta*
* Liliana sturnelo, *Sturnella lilianae*

[eta|maldekstra|200ra|[Longavosta sturnelo]]

## Referencoj 
* *New World Blackbirds* de Jaramillo kaj Burke, ISBN 0-7136-4333-1

## Eksteraj ligiloj 
* Sturneloj  ĉe Enature
* Filmetoj, fotoj kaj sonoj de Sturneloj ĉe Internet Bird Collection

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Ikteredoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Perua sturnelo

La **Perua sturnelo** (***Sturnella bellicosa***)  estas paserina birdo de la familio de Ikteredoj kaj genro de Sturneloj, kiu enhavas speciojn kies maskloj havas nigran aŭ brunan dorson kaj tre etendajn ruĝajn aŭ flavajn subajn partojn.

La Perua sturnelo reproduktiĝas ĉe la marbordo de norda Ĉilio, suda Ekvadoro, kaj ĉefe de Peruo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbustaroj de malaltaj teroj aŭ de altaj altitudoj, intertajdaj marĉoj, terkultivejoj kaj paŝtejoj ĉirkaŭ 1,000 m super marnivelo. Senarbarigo de natura habitato permesis disigadon de la specio kiu estis vidata jam ekzemple en suda Kolombio, kie ne estis konita natura teritorio.

Maskloj estas striecbrunaj kun **tre brilruĝaj gorĝo kaj brusto**. La inoj estas pli senkoloraj kaj pli striecaj ol la maskloj. Ili estas ĝis 20&nbsp;cm longaj kaj estas karakteraj pro ondeca flugmaniero simila al tiu de pego. Ili manĝas ĉefe insektojn, sed foje ili manĝas semojn. Ĝi estas pli granda ol la Ruĝbrusta sturnelo, sed diferenciĝas pro **ruĝblanka superokula strio** kaj dorso nigra skvameca. Ĝi estas ankaŭ simila al la proksime parenca Blankabrova sturnelo, sed tiu havas nur blankan superokulan strion el superokule malantauen dum la Perua sturnelo havas tion kaj krome malgrandan ruĝan sekvon el la bekobazo al superokulo.

Por vidi la teritorion de la Perua sturnelo kliku sur tiu ligilo:
http://www.oiseaux.net/birds/distribution/peruvian.meadowlark.html

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Sturnella bellicosa.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 27an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Ikteredoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Nesopsaro

La **Nesopsaro** aŭ Jamajka nesopsaro (***Nesopsar nigerrimus***) estas specio de birdo de la familio de Ikteredoj. Ĝi estas la ununura specio (monotipa) de la genro ***Nesopsar***. Tiu specio estis foje enmetita en la genron *Agelaius*, sed molekula sistematiko montris, ke ĝi ne estas proksime rilata al iu ajn vivanta membro de la familio.

Tiu specio estas endemia de Jamajko, kie ĝi estas limigita al Cockpit Country, kelkaj centraj areoj kaj la Bluaj kaj la Montoj John Crow.

La Nesopsaro estas malgranda ikteredo kun tuta nigra plumaro. La tutnigreco estas tialo de la latina scienca nomo de la specio nome *nigerrimus* kio signifas pli malpli "plejpleja nigra". Ĝi havas mallongan voston kiu estas ofte eluzita (vidu sube). Ĝi estas strikte arborema kaj havas spirecan alvokon. Paroj okupas grandajn teritoriojn en vario de humidaj montararbaraj tipoj, inklude nanajn arbarojn kaj nebulajn arbarojn, kiuj havas multon de epifitoj kaj musko en arboj.

Pro foresto de specialigitaj arboplugantoj kiaj Dendrokolaptedoj, Furnariedoj kaj pegoj, kiuj loĝas en similaj arbaroj en la kontinento, la Nesopsaro evoluis por plenigi tiun ekologian niĉon.

Majoritato de la manĝo prenata de tiu specio troviĝas en arbotrunkoj kaj ties plej internaj branĉoj, kie ili manĝas animalajn predojn, ĉefe insektojn, kiujn ili trovas en arboŝelo aŭ en Bromeliaceae. Tiu specio havas pli mallongajn krurojn kaj pli longajn ungojn ol la tipaj ikteredoj, kaj uzas sian voston por subteni sin dum grimpado de arbotrunkoj, kaj ambaŭ estas adaptoj al ties niĉo, kaj havas pli longan bekon kaj pli fortan muskolon en makzelo ol aliaj ikteredoj, uzatan por plukado, etendado kaj martelado. Ĝi uzas diferencan niĉon disde alia (duon-)endemia ikteredo, nome la Jamajka iktero, kiu manĝas ĉefe en eksteraj branĉoj de la arboj.

La ĉefa minaco por la Nesopsaro estas habitatoperdo. Estas nombraj minacoj al jamajkaj arbaroj, kiaj minado de baŭksito, bruligado de karbo, forstado, farmado kaj disvolvigo. Tiu specio estas partikulare vundebla ĉar ĝi dependas de grandaj arboj kiuj subtenas multon da epifitoj. Pro tiaj minacoj ĝi estas listita kiel endanĝerita fare de la IUCN. Ĝi estas protektata de la Nacia Parko de Montoj Bluaj kaj John Crow, kaj oni faris klopodojn por pligrandigi la minadon de baŭksito en Cockpit Country.

## Referencoj 
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Ikteredoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Thai Airways

La entrepreno **Thai Airways** aŭ ** Thai Airways International** (taje บริษัท การบินไทย จำกัด) estas tajlanda flugkompanio kun sidejo en Bankoko. La 15-an de aprilo 1997 ĝi estis fondomembro de la flugkompania alianco *"Star Alliance"*, kaj daŭre membras en la alianco. La kompanio laŭ la stato de aŭgusto 2010 ĉiujare transportas proksimume 19,6 milionojn da pasaĝeroj kaj dispondas pri 88 regulaj pasaĝeraj aviadiloj.

La flugoj de la kompanio havas la IATA-mallongigon **TG**; la ICAO-mallongigo por la entrepreno estas **THA**.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo (taje kaj angle)
* oficiala retejo (germane)
* oficiala retejo (france) 
* oficiala retejo (hispane) 

Kategorio:Tajlandaj flugkompanioj
Madre de Dios (rivero)

eta|250px|Mapo de Amazona Baseno; violkolore : Dipatrin-Rivero.
La rivero **Madre de Dios** (Esperantigite : **Dipatrin-Rivero**), havas la saman nomon kiel la perua regiono tra kiu ĝi fluas (Madre de Dios aŭ Dipatrinio). Post 1 130 kilometrojn ĝi estiĝas Beni-Rivero en Bolivio kaj tiam iras norden en Brazilon, kie ĝi nomiĝas Madejra-Rivero. Tiu ĉi estas alfluanto de Amazono.

La Dipatrin-Rivero estas grava akvovojo por la departemento de Dipatrinio, precipe por Puerto Maldonado, la plej granda urbo en la areo, kaj la ĉefurbo de la departemento.
Mangujo-kultivado kaj oro-minado estas du el la multaj industrioj de siaj riverbordoj. Aliaj gravaj industrioj kiuj koncernas Dipatrin-Rivero estas selekta arbarekspluatado kaj agrikulturo, kiuj ambaŭ prezentas seriozajn mediprotektajn problemojn. Laŭlonge de la rivero oni trovas plurajn naciajn parkojn kaj naturrezervejojn, nome la Nacian Parkon de Tambopata-Kandamo kaj la Biosferan Rezervejon de Manu.

## Hidrografio 
Dipatrin-Rivero servas kiel la plej vasta akvokolekta areo en la areo, parto de la tre vasta akvokolekta areo de Amazono-Rivero. La ĉefaj alfluantoj estas Manu-Rivero, Inambari-Rivero, Takuatimanu-Rivero, Tambopata-Rivero, Heath-Rivero kaj Sena-Rivero.
eta|800px|Supra Dipatrin-Rivero ekde la naturrezervejo Fundo Maskoitanio.

## Vidu ankaŭ 
* Sudokcident-amazonaj humidaj arbaroj

## Eksteraj ligiloj 
*  Akvokolekta areo de Dipatrin-Rivero ( NASA Tero-Observejo ) 
*  Stroud Water Research Center Project in Madre de Dios, Peru

Kategorio:Riveroj en Peruo
Kategorio:Riveroj en Bolivio
Krásné (distrikto Chrudim)

Municipo **Krásné** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Chrudim, en protektata pejzaĝa regiono Železné hory super valo de rivero Chrudimka, 8&nbsp;km sudokcidente de urbo Nasavrky, kaj 12&nbsp;km sudoriente de urbo Seč. Proksime de la vilaĝo troviĝas de grandaj distancoj videbla alta televida elsendoturo. Vivas ĉi tie  ().

## Partoj de municipo 
* Krásné
* Chlum
* Polánka

## Historio 
La unua oficiala mencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1329. Iuj fontoj prezentas la jaron 1320 kune kun mencio pri monaĥejo en Vilémov, kiu ludis gravan rolon ĉe koloniigo de tiu ĉi regiono.
Komence de la 18-a jarcento estis en Krásné konstruita ligna preĝejo, kiu estis jam en la jaro 1783 neniigita surbaze de ediktoj de imperiestro Jozefo la 2-a. El la origina preĝejo restis ĝis tiu ĉi tempo nur altaro de Sankta Anna, kiu troviĝas en Bojanov. El sakralaĵoj ni trovos ĉi tie lignan kampanileton kaj ŝtonan kruceton. En la vilaĝo restis konservitaj kelkaj masonitaj biendomoj kaj interesaj dometoj kun ornamitaj fasadoj kaj memstaraj eksmastraj dometoj.

## Loĝantaro 
## Naturo 
Unu kilometro okcidente de la vilaĝo troviĝas monto Krásný atinganta altitudon de 614 m s.m. Sur okcidenta deklivo de tiu ĉi monto sterniĝas natura memoraĵo Alnaro de Vršov kun areo 18,5 ha. En altitudo de 558 – 588 m s.m. en malsekeca alna arbaro kun multaj akvofontoj kreskas ĉi tie leŭkojo printempa (*Leucojum vernum*), primolo svelta (*Primula elatior*), mezereo (*Daphne mezereum*), ajlo ursa (*Allium ursinum*).

## Televida elsendoturo 
De la jaro 1960 staras sur monto Krásný samnoma televida elsendoturo 182 m alta. Ĝia supro atingas altutudon 796 m kaj certe estas la plej alta punkto en regiono Železné hory.

## Literaturo 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en j. 2004.

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro de mikroregiono Hlinsko  
* Paĝaro de mikroregiono Centro de Železné hory 


Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Municipoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Setlejoj en Fera montaro
350 Ornamenta

'*350 *Ornamenta'''* estas granda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la franca astronomo Auguste Charlois elde la observatorio de Nico, la .

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon "*Ornamenta*" (latine: "Ornamo") en honoro de Antoinette Horneman, anino de la *Société astronomique de France'' (Societo pri Astronomio de Francio).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Auguste Charlois
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1892
Rohov (distrikto Senica)

250ra|eta|maldekstra|Preĝejo en Rohov
**Rohov** (hungare *Rohó*) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Trnava, en Distrikto Senica.

## Situo 
Rohov situas laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Senica troviĝas je 6&nbsp;km.

## Historio 
La unua skriba mencio okazis pri la vilaĝo en 1471 en formo *"Rohov"*. En 1787 vivis tie 333 vilaĝanoj en 60 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado loĝis en Rohov 325 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Senica, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1924 incendio okazis. En 2001 vivis en Rohov 409 homoj, (402 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika renesanca preĝejo omaĝe al Sankta Katerino de 1636 havanta defendan muron, en la 18-a jarcento barokiĝis
* klasikisma kastelo el la 19-a jarcento
* kapelo

Kategorio:Municipoj en distrikto Senica
351 Yrsa

'*351 *Yrsa'''* estas meze granda, tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita, la  de la germana astronomo Max Wolf, elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de "*Yrsa''", heroino de skandinava legendo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Max Wolf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1892
Ĉenponto en Stádlec

eta|maldekstra|La ponto en Stádlec
eta|maldekstra|Detalo por ŝirmo de ponta traboj
eta|maldekstra|Ankrigo de la ponto
**La ponto en Stádlec** trans rivero Lužnice situas de la jaro 1975 ĉe municipo Stádlec kaj ĝi estas lasta konservita empira ĉenponto en Ĉeĥio. Devene, en la jaroj 1848-1960, ĝi transvolbigis Vultavon ĉe Podolsko. En la jaro 1959 ĝi estis kiel ponto en Podolsko proklamita Nacia teknika memorigaĵo.

## Historio 
La ponton konstruis Vojtěch Lanna en la jaroj 1847-1848 laŭ projekto de inĝ. Gassner kaj B. Schnirch trans Vultavo en Podolsko. La ponto servis longajn jarojn, ĝis la jaro 1960. Sed de fino de la 1930-aj jaroj staris jam ponto nova, ferbetona, rekte super la ekzistanta ponto. Kiam estis plenigita per akvo de la valbaraĵo Orlík, la ponto estus, tiutempe jam kultura memorigaĵo, subakvigita kaj tial oni decidiĝis pri ĝia zorgema dismuntigo, dokumentado kaj lokigo sur loko ekster la surakvigita bordo. El eksterlando venis en la 1960-aj jaroj propono pri foraĉeto de la ponto, sed ĝi estis rifuzita kaj estis decidite pri pli posta alilokigo kaj denova rekonstruo (rekonstruo de la ponto).

El kelkaj eblaj lokoj estis elektita pentrinda loko sur Lužnice, sur ŝoseo inter municipoj Stádlec kaj Dobřejice. Sur tiu ĉi loko ĝi estas jam en trafiko ekde la solena malfermo la 25-an de majo 1975.

La 14-an de majo 2008 Ĉeĥa nacia banko eldonis en sumo de 10 090 pecoj memorigan oran moneron kun nominala valoro 2500 Kč "Nacia kultura memorigaĵo la ĉenponto en Stádlec" el ciklo "Kulturaj memorigaĵoj de teknika heredaĵo", kies aŭtoro estas Luboš Charvát.

## Konstrukcio de la ponto 
La fundamentan portan konstrukcion de la ponto kreas 4 ĉenoj aranĝitaj en du duopoj. Tiuj estas metitaj en du ŝtonajn pilonojn, pordegoj altaj 13 metrojn. La pontan plankon kreas kverkaj lignotabuloj, nove instalitaj en la jaro 2007. Sub la ponta planko estas instalita veturebla ponteto por malgrandaj riparoj.

## Nuntempo kaj ĉirkaŭaĵo 
La ponto estas por la tuta rekonstruo. Enveturo de aŭtomobiloj estas permesita ĝis limigita maso. La ponto en Stádlec estas ŝatata elirpunkto de turismaj vojoj. Kontraŭ la akvofluo kondukas pado markita laŭ ruĝa marko al Lužanka (3,5 km), la ŝatata turisma kabano, plu poste al burgo Příběnice aŭ ĝis Tábor. Laŭlonge laŭ la akvofluo poste laŭ la ruĝa aŭ blua markoj, konvenaj ankaŭ por biciklistoj, al burgo Dobronice, plu laŭ la ruĝa ĝis Bechyně. Laŭ la blua marko poste al Stádlec aŭ ĝis Dobřejice kaj Malšice.

## Referencoj 
Kategorio:Naciaj kulturaj memorindaĵoj en distrikto Tábor
Stádlec
Kategorio:Pontoj en distrikto Tábor
Stádlec
Kategorio:Stádlec
Kategorio:Malšice
Kategorio:Transporto en Sudbohemia regiono
Kategorio:Memorindaĵoj sur ĉeĥaj poŝtmarkoj
Frances Trollope

**Frances TROLLOPE** (n. 10-an de marto 1779 en Stapleton apud Bristol kiel Frances Milton; m. 6-an de oktobro 1863 en Florenco) estis brita verkistino.

## Verkoj 
* Ein Winter in der Kaiserstadt. Wien im Jahrer 1836, hrsg. , bearb. und Vorwort von Gabriele Habinger, Wien 2003.

## Eksteraj ligiloj 
Ayres, Brenda. "Frances Trollope". The Literary Encyclopedia. first published 13 February 2006
accessed 24 August 2010.

Kategorio:Anglaj verkistoj
Rovensko (distrikto Senica)

**Rovensko,** hungare **Berencsróna** [berenĉrOna] estas malgranda vilaĝeto en Slovakio, en Regiono Trnava, en Distrikto Senica.
eta|dekstra|330ra|Rovensko situas en la plej griza regiono

## Situo 
Rovensko situas laŭ traira flankovojo (ĉefvojo preteriras). Senica troviĝas je 4&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua skriba mencio okazis pri la vilaĝo en 1439. En 1777 vivis tie 590 vilaĝanoj en 118 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Rovenszkó*, poste la vilaĝo ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado loĝis en Berencsróna 517 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Szenice, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Rovensko 378 homoj, (374 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo de 1994
* luterana preĝejo de 1969 kun sonorilostablo de 1932
* kapelo de 1846

## Eksteraj ligiloj 
* Rovensko sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Senica
Dorkas-gazelo

eta|300px|Dorkas-gazelo
alternative=Gazella dorcas map.png|eta|Gazella dorcas map
La **dorkas-gazelo** (*Gazella dorcas*) estas relative malgranda gazelo kun pezo de 15-20 kg, el ordo parhufuloj, familio de bovedoj. Ĝi vivas en norda Afriko, sude ĝis la Sahelo, kaj en Mezoriento nome Israelo, Libano, Jordanio, Sirio, Irako, okcidenta Saud-Arabio kaj Jemeno. Pro la troĉasado, ĝia populacio estas multloke malaperinta, ĝi estas protektita besto en Israelo, Somalio kaj Tunizio.
Ĝia nomo venas el la greka „dorkas”, kiu signifas gazelon.

Ĝi estas dezerta besto, kamuflas sin per sablokolora supra parto. La suba korpoparto estas blanka, flanke ruĝbrune. Ĝi longas 90-110 cm, altas 55-65 cm kaj pezas 15-20 kg. La masklo havas 25-28 cm, S-forman kavkornon, sur kiu estas videbla multaj tuberoj. La same tuberkovrita kavkorno de la femalo estas pli maldika, pli mallonga (15-20 cm) ol tiu de la masklo kaj direktiĝas supren. La ido pezas ĉ. 2 kg ĉe nasko kaj havas tiam pli malhelan felon, kiu poste heliĝas.

Kiel aliaj gazeloj, ĝi vivas en aro, nutras sin per herboj, folioj, ŝosoj, fruktoj. Ĝi povas vivi 10-12 jarojn. Ĝi povas kovri sian akvobezonon per roso de la furaĝplantoj kaj el akvorezervaj dezertaj plantoj.

## Reproduktado 
La femalo atingas la seksan maturiĝon en aĝo de 9 monatoj, la masklo en aĝo de 18 monatoj. La pariĝa periodo estas inter aprilo-junio. La gravedeco daŭras 6 monatojn, ĉe kies fino la femalo naskas unu idon.

## Vidu ankaŭ 
* Eritrea marborda dezerto
* Etiopaj kserofitaj herbejoj kaj arbustaroj

Kategorio:Faŭno de Afriko
Kategorio:Palearktisa faŭno
Kategorio:Afrotropisa faŭno
Kategorio:Gazeloj
Sekule

**Sekule,** germane **Sekeln,** hungare **Székelyfalva** [sEkejfalva] estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Trnava, en Distrikto Senica.
eta|dekstra|330ra|Sekule situas en la plej griza regiono
300ra|eta|Preĝejo de Sekule
300ra|eta|Panoramo de Sekule

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 24 km²
* Supermara alteco: 158 m
* Loĝantaro: 1642 en 2006
* Poŝtkodo: 908 80
* Aŭtokodo: SE
* Telefonprefikso: 034

## Situo 
Sekule situas inter maldekstra bordo de Morava kaj 2 rojoj, laŭ traira flankovojo, aŭtoŝoseo kaj fervojo preteriras. Malacky troviĝas je 20, Senica je 32, Bratislavo je 55&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua skriba mencio okazis pri la vilaĝo en 1402 laŭ tiama hungara ortografio *"Zekel"*. En la 16-a jarcento rifuĝantaj kroatoj alvenis. En 1708 incendio okazis. En 1910 laŭ la popolnombrado loĝis en Székelyfalva 1518 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony, al distrikto de Malacka, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Sekule 1618 homoj, (1591 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino (Granda) de 1878
* kapelo omaĝe al Sepdolora Virgulino

## Vidu ankaŭ
* Trilanda punkto inter Aŭstrio, Ĉeĥio kaj Slovakio

## Eksteraj ligiloj 
* Sekule sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara kaj germana Vikipedioj

Kategorio:Municipoj en distrikto Senica
Kategorio:Setlejoj sur trilanda punkto
Ĉitagongo

**Ĉitagongo** estas sideja urbego de Ĉitagongo (regiono), universitata urbo (ekde 1966) kaj havenurbo en sudorienta parto de Bangladeŝo.

Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

[eta|300ra|Artefarita [lago ĉe Ĉitagongo]]
eta|300ra|Memora Muzeo en Ĉitagongo

eta|300ra|Urbocentro de Ĉitagongo
eta|300ra|Ĉitagongo

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 157 km²
* Supermara alteco: 0- m
* Loĝantaro: 3 920 000 en 2007
* Horzono: UTC +6
* Aŭtokodo:
* Poŝtkodo: 4000
* Telefonkodo: 88 031

## Situo 
Ĉitagongo situas inter Hinda Oceano kaj montetoj ĉe kunfluejo de rivero nome sur la Bengala Delto.

## Historio 
En la regiono reĝlando formiĝis ekde la 6-a jarcento. La araboj uzis la havenon ekde la 9-a jarcento. En la 16-a kaj 17-a jarcentoj la urbo estis portugala kolonio. Ekde 1824 brita erao sekvis. En 1930 ankaŭ tie estis ribelo. Dum la 2-a mondmilito la urbo estis grava armea bazo de la angloj. En 1971 dum formiĝo de sendependa lando en la urbo estis bataloj. La loka radio tie proklamis la sendependecon unuafoje.

## Klimato 
Ĉitagongo havas tropikan musonan klimaton. Ĉiumonate tage estas 26-, dumnokte 13-. La pluvokvanto estas jare po 2730 mm, precipe inter aprilo kaj oktobro.

## Trafiko 
Ĉitagongo havas bonajn fervojan kaj aŭtovojan kontaktojn kun la lando kaj ankaŭ internacia flughaveno funkcias. Enurbe aŭtobusoj trafikas.

## Vidindaĵoj 
* moskeoj
* strando
* bestoĝardeno
* turo 71 m-ojn alta havanta restoracion sur la pinto
* Etnologia Muzeo de 1965
* Memormuzeo

## Servoj 
* Azia Universitato por Virinoj

## Ĝemelurboj 
*  Kunmingo, Ĉinio
*  Vjentiano, Laoso

## Vidu ankaŭ 
* Plej grandaj urboj (laŭ enloĝantaro)
* Listo de milionurboj

Kategorio:Urboj de Bangladeŝo
Kategorio:Milionurboj
Kategorio:Marhavenaj urboj
Kategorio:Banlokoj
Internacia Kurejo Sebring

230px

**Internacia Kurejo Sebring** estis kurejo por konkursoj de Formulo 1 en Sebring (Florido).

**Longeco**: 6,020 km

**Kurbiĝoj**: 17

**Plej rapida giro**: *nekonata*

## Ora listo 
Kategorio:Kurejoj de Formulo Unu
Internacia Kurejo Sepang

230px

**Internacia Kurejo Sepang** estas kurejo por konkursoj de Formulo 1 en Sepang (Malajzio).

**Longeco**: 5,540 km

**Kurbiĝoj**: 15

**Plej rapida giro**: 1:34:175 de Lewis Hamilton (2010)

## Ora listo 
Kategorio:Kurejoj de Formulo Unu
Andrej Liskov

**Andrej Petroviĉ LISKOV** (, preferata de li mem skribado de lia familinomo en Esperanto *Lyskov*) estas rusia esperantisto. Naskiĝis la 16-a de decembro 1965.

Dum tuta vivo de SEJM-2 estis kasisto de la organizaĵo. Inter esperantistoj li estis titolita **Alaskin**.

Kategorio:Rusiaj esperantistoj
Korea Internacia Kurejo

eta|Korea Internacia Kurejo
**Korea Internacia Kurejo** estas aŭtokurejo por konkursoj de Formulo 1 en Yeongam (Koreio).

**Longeco**: 5,450 km

**Kurbiĝoj**: 17

**Plej rapida giro**: 1:50:257 de Fernando Alonso (2010)

## Ora listo 
Kategorio:Kurejoj de Formulo Unu