Amazono de Finsch

La **Amazono de Finsch** (*Amazona finschi*), konata ankaŭ kiel *Lilkrona amazono*, estas specio de papago en la subfamilio *Arinae* de la familio *Psittacidae*, de afrikaj kaj amerikaj papagoj. Ĝi estas endemia de la deklivaroj al Pacifiko de Meksiko. Ĝiaj ĉefaj trajtoj estas verda plumaro, kaŝtanbruna frunto, kaj viol-bluaj krono kaj kolo.

En 2006, BirdLife International klasigis tiun specion kiel vundebla. En 2014, IUCN suprenlistigis tiun specion al statuso de Endanĝerita.

La specinomo de tiu birdo, *finschi*, memorigas la germanan naturscienciston kaj esploriston Otto Finsch.

## Aspekto
La plumaro de plenkreska lilkrona amazono estas ĉefe verda kun flavecaj malsupraj partoj kaj nigra rando. La frunto estas kaŝtanbruna kun helblu-lilaj kolo, nuko kaj krono. La vangoj kaj orelkovriloj estas verdetflavaj, kiuj ne havas la randon, kiu ĉeestas en plejparto de la plumaro. La primaraj plumoj estas malhelbluaj, dum la sekundaraj plumoj estas verdaj, sed kun la sama malhelblua koloro ĉe pintoj. Krome, la komencaj kvin sekundaraj plumoj havas brilruĝan spegulon sur la rando de la plumoj. La flugilkovriloj, la malsupra flanko de la flugplumoj kaj la vosto estas verdaj, dum la vosto havas flavecan koloron similan al tiu de la vangoj kaj orelkovriloj. Ilia beko, okulringoj kaj kruroj estas palbrungrizaj. La irisoj de plenkreskaj lilkronaj amazonoj estas sukcenkoloraj.

Junaj lilkronaj amazonoj estas laŭvide similaj al siaj plenkreskaj formoj krom malgrandaj diferencoj. Unu diferenco estas, ke la irisoj de junuloj estas malhelbrunaj kontraste al la sukcena koloro, kiu troviĝas ĉe plenkreskuloj.

## Teritorio kaj habitato 
La endemia teritorio de la Amazono de Finsch etendiĝas laŭlonge de la pacifika marbordo de Meksiko, el sudorienta Sonora kaj sudokcidenta Chihuahua malsupren ĝis suda Oaxaca.

La natura vivejo de la lilkrona amazono en Meksiko ofte estas minacata. La malkresko de la populacigrandeco estis registrita en preskaŭ ĉiuj ĝiaj naturaj vivejaj lokoj.

Ĉiam kreskanta populacio de proksimume 100 individuoj troviĝas en Suda Kalifornio, precipe en la Valo San Gabriel kaj en la Kantono Orange. Ĉi tiu pliiĝo povus ankaŭ esti atribuita al pli fidinda fonto de mezurado de populacio ol en pasintaj jaroj. Ĉi tiuj populacioj ofte troviĝas en loĝkvartaloj kaj foje en nestaj grupoj kun ruĝkronaj papagoj en indiĝenaj koniferaj arbaroj aŭ neindiĝenaj kaptitaj plantoj. Ili tendencas nesti en la naturaj kavaĵoj de arboj en sekaj arbaroj. Fine, rezultoj de reproduktaj klopodoj rezultigas 0,70 sendependajn idojn por ĉiu reproduktanta paro.

Tiuj malaltaj sukcesprocentoj povus esti atribuitaj al la klimata ŝanĝiĝemo en sekaj arbaroj, kiu povus havi efikon sur la grandeco de la ovodemetado, la reprodukta kvanto kaj la sukceso.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Forshaw, Joseph M. & William T. Cooper (1978). Parrots of the World (2a eld.). Melbourne: Landsdowne. ISBN 0-7018-0690-7.
* Russello, Michael A. & George Amato (2004). "A molecular phylogeny of Amazona: implications for Neotropical parrot biogeography, taxonomy, and conservation". Molecular Phylogenetics and Evolution. 30 (2): 421–437. doi:10.1016/S1055-7903(03)00192-1. PMID 14715233.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Papagoj
Kategorio:Birdoj de Meksiko