open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Freising

eta|maldekstra|historia akademio
[eta|maldekstra|[monaĥeja ĝardeno]]

**Freising**  estas urbo en Supra Bavario, iom norde de Munkeno, ĉe rivero Isar. Ĝi havas la statuson de "Granda Distrikta Urbo" kaj estas la administra sidejo de distrikto Freising. Freising portas la kromnomon "rozurbo".

## Episkopujo 
Eklezie Freising dividas kun Munkeno la sidejon de katolika episkopo; tial ambaŭ urboj havas po katedralon. Tiu de Freising situas sur la "Katedrala Monto" (*Domberg*), tiel ke ĝiaj du turoj superrigardas la urbon.

La **episkopujo Freising** ekestis proksimume 720, fondita de Sankta Korbiniano. Al la episkopo ankaŭ apartenis sekulara regteritorio, la **princepiskopujo Freising**, ĝis 1802. En 1817, la episkopujo estis, kun iom ŝanĝitaj limoj, transformita kaj rangaltigita al la nova **ĉefepiskopujo München kaj Freising**.

## Trafiko 
Freising per individua motora trafiko havas ligon al la aŭtovojo  inter Munkeno kaj Deggendorf kaj al la fervojo inter Munkeno kaj Landshut. Krome estas antaŭurbaj trajnoj al Munkeno. Buslinio ligas la urbon al la proksima flughaveno Munkeno.

La urbo situas borde de la rivero Isar.

## Universitata vivo 
Al Freising apartenas la kvartalo *Weihenstephan*, kiu tradicie estas hejmo de universitataj institutoj, precipe rilataj al viv-sciencoj (biologio, biokemio, arbara mastrumado, ĝardenkulturo, agrokulturo). Sur monteto *Weihenstephan* eblas studi bierfaradon kaj trinkaĵteknikon en la plej malnova ankoraŭ funkcianta bierfarejo (ekzistinta jam en 1040).

En la forstistika fakultato, iam aparteninta al Ludoviko-Maksimiliana Universitato, nun al la Teknologia Universitato Munkeno, jam okazis pluraj aranĝoj de AIS San-Marino.

## Homoj ligitaj al Freising 
* Sankta Korbiniano (ĉ. 700), episkopo,
* Atto de Freising episkopo de Freising, inter 783/784 kaj 810/811. 
* Martin Ruland la Maljuna (1532-1602), germana kuracisto,
* Joseph Ratzinger (1927-), ĉefepiskopo, la posta papo Benedikto la 16-a,

## Vidu ankaŭ 
* Manuskriptoj de Freising
* :Kategorio:Episkopoj de Freising

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* Institutoj de Weihenstephan
* Ŝtata bierfarejo Weihenstephan


Kategorio:Urboj de Bavario
Kategorio:Distrikto Freising
Kategorio:Iamaj eksterdistriktaj urboj de Bavario
Kategorio:AIS
Karel Hlaváček

**Karel HLAVÁČEK** (naskiĝis la 24-an de aŭgusto 1874 - mortis la 15-an de junio 1898) estis ĉeĥa poeto, kiu frue mortis kiel junulo pro tuberkulozo.

Li studis filozofion kaj desegnadon (lerta portretisto kaj ilustristo), partoprenis agadon de gimnastika organizo Sokol (= falko), verkis poemojn kaj recenzojn.

Kiel poeto li uzis novan metrikon en la ĉeĥa poezio por atingi melodian efikon.

## Verkoj 
* **Sokolské sonety** (Sokolaj sonetoj, 1895)
* **Pozdě k ránu** (Malfrue antaŭ la mateno, 1896)
* **Mstivá kantiléna** (Venĝema kantileno, 1898)
* **Žalmy** (Psalmoj, aperis postmorte en 1934)

Kategorio:Ĉeĥlingvaj verkistoj
Kategorio:Ĉeĥaj poetoj
Joda

**Joda** () estas fikcia rolulo el la Stel-Militaj- (SM-) filmoj de George Lucas. Li aperas en ĉiuj el la SM-filmoj escepte de la kvara epizodo. La marionetisto, kiu movigas kaj pruntedonas sian voĉon al Joda, estas Frank Oz.

Li estas unu el la plej grandaj ĵedajaj majstroj de tiu ĉi universo, sed li estas alta nur je 0,66 metroj kaj li havas verdan haŭton. Kvankam li estas malgrandega, li estas timinda per sia verda lumsabro. Li parolas la "Basikan" lingvon (kiu estas la angla lingvo), sed li inversigas la norman ordon de la vortoj.

En la Ĵedaja Templo, li estas membro el la Ĵedaja Konsilio kaj li ankaŭ estas la instruisto de la junaj Ĵedajaj lernantoj.

Dum la jaro 20 abJ li postvivis la ordonon 66 de la nova imperiestro Palpatino. Kiam li mortis sur la planedo Dagobaho, li estis ĉirkaŭ 900-jara (datoj: de 896 abJ ĝis 4 pbJ; "a/pbJ" signifas "antaŭ/post la batalo de Javino").

Iomete antaŭ ol morti, li diris al Luke Skywalker: "*Kiam 900-jara vi estos, bele aspekti vi ne povos, ĉu?*"

George Lucas konservas sekrete la nomojn de la specio kaj de la devena planedo de Joda.

## Deveno de la nomo 
Kiel multaj personoj el la Stelaj Militoj, la nomo "Joda" estas supozata deveni el antikvaj lingvoj:
* Sanskrite : *"yoddha"* [jodha] signifas "batalanto"
* Hebree : *"yodea"* [jodea] signifas "tiu, kiu scias"

### Eksteraj ligiloj 
* artikolo de Urrutia: "Interview with Master Yoda." (angla lingvo)

Kategorio:Roluloj de Star Wars
Kategorio:Fikciaj humanoidoj
Jaromír Jágr

eta
**Jaromír JÁGR** (naskiĝis la 15-an de februaro 1972 en Kladno) estas ĉeĥa hokeisto.

Kategorio:Ĉeĥaj glacihokeistoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 15-an de februaro
Dominik Hašek

eta
**Dominik HAŠEK** (naskiĝis  en Pardubice) estas ĉeĥ-devena hokeisto (golisto). En jaro 2002 li gajnis kiel golisto de Detroit Red Wings Stanley pokalon.

Kategorio:Ĉeĥaj glacihokeistoj
Rob Zombie

**Rob ZOMBIE** (12-an de januaro 1966 en Haverhill, Usono), naskita **Rob CUMMINGS** estas usona ŝtonroka kantisto kaj reĝisoro de marĝenaj hororaj filmoj.

## Filmografio 
## Piednotoj 
Kategorio:Usonaj kantistoj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj reĝisoroj
Kategorio:Ŝtonrokaj kantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1966
Osterseen

eta|Mapo
**Osterseen** [Ostaze-en] estas grupo da lagoj en Supra Bavario. Ili situas iom sude de lago Starnberger See, ĉirkaŭ 50 km sude de Munkeno kaj 20 km oriente de Weilheim.

De 1981 la regiono estas naturprotektejo. El ĝia areo de 1.083 ha proksimume triono estas akva; 494 ha estas marĉaj. 172 ha estas arbaro. La protektejo ampleksas ankaŭ lagon *Frechensee*, kiu formale ne apartenas al la grupo.

20 lagoj havas konsiderindan areon kaj nomon; ili kune mezuras ĉirkaŭ 225 ha kaj havas mezan profundon de naŭ metroj. Lago *Kleiner Gröbensee* kaj ĉirkaŭ 15 sennomaj lagetoj havas nur po kelkcent kvadratajn metrojn; sep el ili jam preskaŭ sekiĝis.

## Etimologio 
La nomo de la lagaro devenas de la plej granda lago, *Großer Ostersee*. Kvankam la nomo en la germana lingvo laŭvorte signifas "granda paska lago", ĝi devenas de la ĝermana vorto *ostan*, kiu signifas "orienta" aŭ "orienten".

## Situo 
La apuda mapo montras la situon de la lagaro en Supra Bavario. Pro la proksimeco al Munkeno ĝi estas ŝatata ekskursejo, sed por protekti la naturon oni restriktis la nombron de la parkejoj kaj pagigas por parkado.

La rivereto, kiu ĉene trafluas multajn de la lagoj, nomiĝas Ostersee-Ach; ĝi inter la urboj Seeshaupt kaj St. Heinrich fluas en lagon Starnberger See. Mezume ĝi kontribuas ĉirkaŭ 1 m³/s al la lago.

La plej suda lageto, *Waschsee*, situas je 594 metroj super marnivelo. Al la enfluo en *Starnberger See* estas niveldiferenco de 10 metroj.

Kategorio:Naturprotektejoj
Kategorio:Lagoj en Germanio
Kategorio:Regionoj en Germanio
Kategorio:Protektitaj areoj kreitaj en 1981
Nikotino

**Nikotino** estas organika kombinaĵo, plej grava alkaloido de la tabako. La nikotino akumuliĝas en la tuta planto, sed ĉefe en la folioj. Ĝi donas 5% de la planta maso. La tabakplanto (*Nicotiana tabacum*) kaj la kombinaĵo estas nomataj laŭ Johano Nikoto, portugalia ambasadoro de Francio, kiu sendis en 1550 tabakplantajn grajnojn al Parizo.

Oni konis la krudan nikotinon jam en 1571, sed la pura formo estis produktita nur en 1828. Oni konstatis en 1843 ties ĝustan kemian formulon kaj la unua laboratoria sintezo okazis en 1904. La nikotino estas fluida alkoloido, en pura stato ĝi estas senkolora, senodora, oleeca fluidaĵo, kiu bruniĝas je efiko de lumo aŭ aero kaj eligas fortan tabakodoron. Ĝia formulo: C10H14N2.

La specifeco de la nikotino estas ĝis dutipa efiko: per mallongaj enspiretoj ĝi plivigligas, sed se oni enspiras la fumon ĝis la pulmo, ĝi trankviligas.

La nikotino kaŭzas dependecon, la sendependiĝo okazas per nikotinhavaj haŭtaj gluaĵoj, maĉgumo.

La pura nikotino estas veneno.

Oni produktas ĝin en la industrio el tabak-eroj. Oni uzas ĝin en insekticidoj, kaj en bestokuracado kiel vermoforigilon.

Oni povas ĝin kombini kun nitrata acido aŭ alia oksidaĵo al nikotina acido (niacino), kiun oni uzas kiel furaĝo-aldonaĵon.

## Referencoj 
Kategorio:Pirolidinaj alkaloidoj
Kategorio:Piridinaj alkaloidoj
Kategorio:Anoreksigenaj kuraciloj
Kategorio:Antianksiigaj agentoj
Kategorio:Eŭforiiloj
Kategorio:Plantotoksinaj insekticidoj
Kategorio:Psikostimuliloj
Kategorio:Fumado
Kategorio:Teratogenoj
Kategorio:3-piridilaj kombinaĵoj
Pario

**Pario** (el la tamila ப்ன்ற், formale angligita kiel *Pariah*) estas ano de malalt-kasta grupo en la hindua Barato. Oni havis pli frue la nomon *netuŝebluloj*, sed la granda socia reformisto Mahatma Gandhi eknomis ilin *hariĝanoj* (Hari – Viŝnu – filoj de Dio).

La vorto pario venas el la tamila *paraijar*, drumisto kaj origine ĝi aludis la paraijanojn, tamilajn kastanojn de laboristoj kaj vilaĝaj servuloj, sed la signifo pli poste disvastiĝis al ĉiu grupo, krom la t.n. puraj kastaj grupoj.

Oni uzis la nocion *pario* por la senkastaj hinduoj kaj en politika senco por la judoj kiel nedezirita popolo en kelkaj landoj.

## Alia senco
En alia hodiaŭa senco, pario estas mizerulo, elĵetita el la soci(et)o.

## Vidu ankaŭ
* Parioŝtato

Kategorio:Hinduismo
Kategorio:Kastoj
Kategorio:Socia rolo
Kategorio:Diskriminacio
Monda Etiko

[eta|180px|[Hans Küng uzis bildon de la tero sur la titolpaĝo de sia libro "Projekt Weltethos" (projekto Monda Etiko)]]
La projekto **Monda Etiko** (aŭ **Tutmonda Etiko**) estas provo priskribi la komunaĵojn de la mondaj religioj kaj starigi regulojn, kiujn ĉiu povu akcepti. La projekton iniciatis la svisa teologo Hans Küng.

## Bazaj konvinkoj 
Bazaj konvinkoj de la projekto Monda Etiko estas:
* neniu paco inter la nacioj sen paco inter la religioj
* neniu paco inter la religioj sen dialogo inter la religioj
* neniu dialogo inter la religioj sen fundamenta esplorado en la religioj

Laŭ Küng, ekzistas en ĉiuj mondreligioj la sekvaj kvar ordonoj:
ne mortigu, ne ŝtelu, ne mensogu, ne misuzu seksemon.

Surbaze de tiuj ĉi ordonoj, Küng formulis la sekvajn respondecojn, kiujn ĉiu homo, ĉiu institucio kaj ĉiu nacio transprenu:

* por kulturo de senperforto kaj de respekto pri ĉia vivo ("ne mortigu")
* por kulturo de solidareco kaj de justa ekonomia ordo ("ne ŝtelu")
* por kulturo de toleremo kaj de vivo en amo al vero ("ne mensogu")
* por kulturo de egalrajteco kaj de partnereco inter viro kaj virino ("ne adultu")

## Ora regulo 
Grava ekzemplo por la komunaĵoj inter la religioj estas la principo de la Ora Regulo.

## Monda Etiko kaj Homaranismo 
La principoj de Monda Etiko multrilate similas al la homaranismo de Zamenhof.

## Vidu ankaŭ 
* Moralaj universalaĵoj

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.weltethos.org/ - Retejo de la Fondaĵo Tutmonda Etiko (plurlingva)
* Artikolo de Hans Küng pri Tutmonda Etiko  (en esperanta traduko)
* Parto de la Deklaracio pri Tutmonda Etiko (en esperanta traduko)

Kategorio:Religio
Forró

eta|dekstra|250px|Sanfoneiro.

**Forró**, foje esperantigita **Foroo** estas muzika ĝenro kaj danco kiu originiĝis el nordoriento de Brazilo. Foroo estas especiale dissciigita en urboj Caruaru kaj Campina Grande, kie ĝi estas simbolo de Festo de Sankta Johano, kaj en ĉefurboj Fortalezo, Natalo kaj Recife kie antaŭenpuŝas oni grandajn festojn kiuj daŭras dum la tuta nokto. **Foroo** ankaŭ estas nomo de ĉi festoj.

Pliprofunde, Foroo estas unuigo de diversaj muzikstiloj kaj ne unu sola. Inter multaj ritimoj malsamaj kiuj estas ĝenerale konitaj tiel kiel Forró: Baião, Coco, Rojão, Quadrilha, Xaxado kaj Xote.

Kategorio:Muzikaj ĝenroj
Kategorio:Brazila muziko
Supra Palatinato

**Supra Palatinato** () estas unu el la sep distriktaroj de la germana federacia lando Bavario. Fine de  ĝi havis  loĝantojn.

Ĉefurbo de la distriktaro estas Regensburg.

La teritorio situas en la orienta parto de Bavario kaj limas al
* kvar aliaj bavariaj distriktaroj: Meza Frankonio, Supra Frankonio, Malsupra Bavario, Supra Bavario;
* Ĉeĥa Respubliko.

La nomo de la distriktaro reiras al divido de la dinastio *Wittelsbach* post la morto de duko **Ludoviko la 2-a**, "la severa" (ne konfuzenda kun la multe pli posta **reĝo** Ludoviko la 2-a) en 1294 al du branĉoj: *Pfalz* (Palatinato) kaj *Bayern* (Bavario). La palatinata branĉo ricevis teritoriojn en norda Bavario, kiuj poste estis nomitaj "Supra Palatinato en Bavario". Kiam en la 19-a jarcento la administrado de Bavario estis restrukturita, oni nomis parton de la nova reĝlando "Supra Palatinato".

## Administra divido 
Supra Palatinato konsistas el sep distriktoj kaj tri eksterdistriktaj urboj.

## Eksterdistriktaj urboj 
# Amberg
# Regensburg
# Weiden

## Distriktoj 
# distrikto Amberg-Sulzbach
# distrikto Cham
# distrikto Neumarkt (Supra Palatinato)
# distrikto Neustadt an der Waldnaab
# distrikto Regensburg
# distrikto Schwandorf
# distrikto Tirschenreuth

Dosiero:Bayern rboberpfalz.png|
Dosiero:Regierungsbezirk Oberpfalz 1970.png|
Dosiero:Dost.jpg|
Dosiero:Flossenbuerg.jpg|


Kategorio:Distriktaroj de Bavario
Kategorio:Palatinato
Esperanto-Grupo Wiesbaden

300px|eta|Esperantistoj el Wiesbaden kaj apudaj urboj dum la 4-a Visbadena Esperanto-Tago, 2008-08-17
**Esperanto-Grupo Wiesbaden** estas loka grupo de Germana Esperanto-Asocio en Wiesbaden, Hesio. Ĝi fondiĝis verŝajne en 1906, sed plej malfrue en 1909, ĉar la 1-an de marto de tiu jaro "Esperantistengruppe Wiesbaden" aperigis anonceton pri Esperanto-kurso en la loka gazeto *Wiesbadener Tagblatt*.

De 1914 ĝis 1979 la ĉefa aktivulo de la grupo estis Kurt Schönrich, kiu prezidis ĝin de ĉirkaŭ 1920 ĝis 1936 (kiam ĝi devis malfondiĝi) kaj denove de 1946 ĝis sia morto. Sekvis lin en tiu posteno Walter Wichmann (1929-2021), Paul Sikora (1930-), denove Walter Wichmann kaj ekde novembro 1999 Ulrich Matthias (1966-).

Jam de multaj jardekoj la grupo kutimas kunveni unufoje monate; ĝi nuntempe havas ĉirkaŭ 10 pagantajn membrojn. Ĝia plej nova statuto estas de 1927, kaj ĝiaj formalaj membrokunvenoj okazas nur laŭbezone (lastfoje en 1999).

Ekde aprilo 2005 la nomo de la grupo legeblas sur pavimŝtono ("Bürgerstein") sur la plej centra placo de la urbo, la "Schlossplatz" ("Kastela Placo"), inter la Hesa Parlamento kaj la urbodomo. La ŝtono estas parto de protektita monumento; la grupo pagis por ĝi 1000 € okaze de kampanjo "ŝtono por eterno", per kiu la urbo celis financi la renovigon de la placo.

La ĉefa aranĝo de la grupo estis dum kelkaj jaroj la Visbadena Esperanto-Tago kun prelegetoj kaj ekskurso. En 2008 partoprenis ĝin 22 homoj el Germanio, Britio, Rusio, Bulgario, Rumanio kaj Ĉinio, ĉiuj loĝantaj en Wiesbaden aŭ en apudaj urboj.

En Wiesbaden okazis gravaj Esperanto-aranĝoj - tamen malpli pro la loka Esperanto-grupo ol pro la ekzisto de junulargastejo, kiu ofertis favorajn kondiĉojn por aranĝoj kun ĉ. 200 - 300 homoj. Menciindas la Internacia Junulara Kongreso 2015 kaj la Novjaraj Renkontiĝoj je la jarŝanĝoj 2018/2019 kaj 2019/2020.

eta| Pavimŝtono ("Bürgerstein") de Esperanto-Grupo Wiesbaden

## Politika agado 
En la germana kaj internacia Esperanto-movado, la grupo vekis atenton pro politika agado por Esperanto. Kelkaj membroj de la grupo kunfondis en Wiesbaden la germanan sekcion de EDE (Europa - Demokratie - Esperanto) en 2008, la tutmondan esperantistan partion UNU MONDO en 2009 kaj ties germanan sekcion *Eine-Welt-Partei* en 2010.

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo de Esperanto-Grupo Wiesbaden

Kategorio:Germanaj Esperanto-asocioj
Kategorio:Wiesbaden
Germana Katolika Foiro

La **Germana Katolika Foiro** ("Deutscher Katholikentag") estas kunveno de katolikoj, kiu okazis unuafoje en 1848. En la pasintaj jardekoj ĝi fariĝis amasa aranĝo kun dekmiloj da partoprenantoj. Dum ĉirkaŭ 5 tagoj okazas abundo da informaj, kulturaj kaj spiritaj aranĝoj, ekz. prelegoj, diskutoj, koncertoj, diservoj ktp. Centoj da katolikaj aŭ ekumenaj iniciatoj prezentas sin per informstando.

Nuntempe ĝi okazas proksimume ĉiun duan jaron, alterne kun sia protestanta ekvivalento, la Germana Eklezia Foiro. En 2003 okazis en Berlino la 1-a Ekumena Foiro kun 191.000 partoprenantoj.

## Esperanto en la Germanaj Katolikaj Foiroj 
eta|Informstando de IKUE en la Katolika Foiro 2006
Ekde la 1990-aj jaroj la oficiala programo de la Germanaj Katolikaj kaj Ekumenaj Foiroj plej ofte enhavis ankaŭ esperantajn programerojn, precipe informstandojn pri la Esperanto-movado kaj Sanktajn Mesojn en Esperanto. Unuaj profesiecaj informstandoj en la Germana Katolika Foiro estis organizita per la tiutempa Germana Esperanto-Centro de GEJ en Bonn kadre de la amaskunvenoj de 1992 en Karlsruhe kaj 1994 en Dresdeno - poste la agadon ĉiujn du jarojn pluorganizis IKUE kaj ties germana sekcio, fondita en la unua informa kampanjo de 1992. Sanktajn Mesojn en Esperanto ĉefcelebris en 1992 la esperantiste tre aktiva katolika pastro Bernhard Eichkorn, en 1994, 1998 kaj 2000 ĉefepiskopo Jakubinyi. En la jaro 2000 Jakubinyi kontribuis al la 94-a Germana Katolika Foiro en Hamburgo per prelego "Esperanto – ĉu la nova latino de la Eklezio?"

## La Katolikaj Foiroj ekde 2006 
* 96-a Germana Katolika Foiro: 24-a – 28-a de majo 2006 en Saarbrücken – Temo: "Justeco antaŭ la vizaĝo de Dio"
* 97-a Germana Katolika Foiro: 21-a – 25-a de majo 2008 en Osnabrück
* 2-a Ekumena Foiro: 12-a – 16-a de majo 2010 en Munkeno
* 98-a Germana Katolika Foiro: 16-a – 20-a de majo 2012 en Mannheim
* 99-a Germana Katolika Foiro: 2014 en Regensburg
* 100-a Germana Katolika Foiro: 2016 en Leipzig
* 101-a Germana Katolika Foiro: 2018 en Münster
* 3-a Ekumena Foiro: 2021 en Frankfurt *(okazis ĉefe virtuale)*
* 102-a Germana Katolika Foiro: 2022 en Stuttgart
* 103-a Germana Katolika Foiro: 2024 en Erfurto
* 104-a Germana Katolika Foiro: 2026 en Würzburg

### Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la Germana Katolika Foiro

Kategorio:Germanio
Kategorio:Katolikismo
Nitrata acido

**Nitrata acido** (HNO3) estas senkolora, fumanta, tre kaŭstika fluidaĵo kun fandopunkto de  kaj bolpunkto de . Ĝi estas ofte uzata laboratoria reagento kaj grava industria kemiaĵo: oni uzas ĝin por produkto de kemisterko, eksplodaĵoj. Ĝi estas venena materialo, kaŭzas brulvundojn.

Jam la alkemiistoj produktis kaj uzis la nitratan acidon. Oni pli poste aplikis la simplan laboratorian metodon de germana kemiisto Johann Rudolph Glauber (1648): oni produktis ĝin per komuna varmigo de kalia nitrato kaj sulfura acido. Antoine-Laurent Lavoisier en 1776 pruvis, ke la ænitrata acido entenas oksigenon kaj en 1816 Joseph-Louis Gay-Lussac kaj Claude Louis Berthollet klarigis ties kemian konsiston.

Hodiaŭ oni produktas la nitratan acidon per kataliza oksidigo de amonio. La procedon ellaboris la germano Wilhelm Ostwald en 1901. Oni oksidas la amoniogason per aero aŭ oksigeno al nitrogena monoksido, poste al nitrogena dioksido ĉe ĉeesto de platenoreta katalizatoro. Oni kondukas la nitrogenan dioksidon en akvon por estigi nitratan acidon. Oni povas forigi la akvon el la estiĝanta solvaĵo (kiu entenas 50–70-mas-procente acidon) per sulfuracida distilado.

La nitrata acido malkombiniĝas al akvo, nitrogen-dioksido kaj oksigeno, dume formiĝas brunflava fluidaĵo. Kun partopreno de forta acido, en kavo, ĝi transformiĝas tute al hidrogen- kaj nitratjonoj. Ĝi estas forta oksidaĵo, tio estas, akceptas elektronojn dum la redoksaj reakcioj.

La nitrata acido havas la sekvajn utilajn reakciojn:
* la neŭtraligo per aminio produktas amonio-nitraton, bazkomponanton de la kemisterkoj.
* la nitrigo de glicerino kaj tolueno rezultas estiĝon de la eksplodaĵoj nitro-glicerino kaj trinitro-tolueno (toluena trinitrato)
* produkto de nitro-celulozo
* oksidigo de metaloj al konvenaj oksidoj kaj nitratoj.

## Vidu ankaŭ 
* Nitrita acido
* Kombinaĵoj de hidrogeno

## Referencoj 
Kategorio:Acidoj
Kategorio:Likvaĵoj
Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Neorganikaj acidoj
Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Șoimușu Mare

**Șoimușu Mare**  (hungare: **Nagysolymos** ) estas vilaĝo en Rumanio okcidente de Cristuru Secuiesc. En 1910 ĝi havis 951 loĝantojn (hungaroj) kaj en 1992 425 (hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estas el 1333. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1940 apartenis al Hungario (*Udvarhely vármegye*). Administre ĝi apartenas al Săcel.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Administracia mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de la distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Harghita
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Harghita
Edith González

**Edith GONZÁLEZ** estis meksika aktorino. Ŝi naskiĝis la 10-an de decembro 1966 kaj mortis la 13-a de junio 2019, kaj ŝi rolis plejparte en telenoveloj.

## Filmografio 
## Telenoveloj 
* *Cielo Rojo* (2011)
* *Camaleones* (2009-2010)
* *Salomé* (2008)
* *Mundo de Fieras* (2006)
* *Mujer de madera* (2004)
* *Amy, la niña de la mochila azul* (2004)
* *Salomé* (2001)
* *Nunca te olvidaré* (1999)
* *La jaula de oro* (1997)
* *La sombra del otro* (1996)
* *Corazón salvaje* (1993)
* *En carne propia* (1990)
* *Flor y canela* (1988)
* *Central camionera* (1988)
* *Rosa salvaje* (1987)
* *Lista negra* (1987)
* *Monte calvario* (1986)
* *Sí, mi amor* (1984)
* *Bianca Vidal* (1983)
* *La fiera* (1983)
* *Chispita* (1982)
* *El hogar que yo robé* (1981)
* *Soledad* (1980)
* *Ambición* (1980)
* *Los ricos también lloran* (1979)
* *Lo imperdonable* (1975)
* *Los miserables* (1973)
* *Mi primer amor* (1973)
* *Lucía sombra* (1971)
* *El amor tiene cara de mujer* (1971)
* *Cosa juzgada* (1970)

## Links 
* Sitio Autorizado de Edith González
* Foro Internacional de Edith González
* Foro Univisión de Edith González
* Fans Club Italia de Edith González 
* Corazón Salvaje Argentina 
* Foro Univisión Corazón Salvaje

Kategorio:Meksikaj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj la 10-an de decembro
Kategorio:Mortintoj la 13-an de junio
Ighiu

Ighiu estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio.

*Ighiu (Alba) estas vilaĝo en Distrikto Alba.
*Ighiu (Ulieş) estas vilaĝo en Distrikto Harghita.
Ighiu (Ulieș)

**Ighiu (Ulieş)** [igju] (hungare: **Ége**), germane: **Egendorf**) estas vilaĝo en Rumanio inter la riveroj de Târnava Mare kaj Malgranda Homorodo sude de Odorheiu Secuiesc. Administre ĝi apartenas al Ulieş.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 205 kaj en 1992 72 loĝantojn (hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas en 1567. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 Ighiu apartenis al Hungario (*Udvarhely*). A

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Gravaj personoj 
* Ibolya Incze (*12-a de marto 1949): redaktorino.
* István Lukáts (9-a de oktobro 1796 - Bodos, 5-a de junio 1841): poeto.

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Harghita
Petecu

**Petecu** [peteku] (hungare: **Petek**) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Odorheiu Secuiesc. Administre ĝi apartenas al Ulieş.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 844 kaj en 1992 319 loĝantojn (hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas en 1478. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario (*Udvarhely vármegye*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Gravaj personoj 
* Erzsébet Bíró, *Davida Leóné* (Petek, 15-a de februaro 1896 – Budapest, 15-a de decembro 1976): altlerneja instruistino, laŭreatino de Kossuth-premio (1951)

## Fonto 
* Magyar Nagylexikon

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Harghita
Desag

**Desag** aŭ **Deșag** (hungare: **Deság** aŭ **Desághátja**) estas vilaĝo en distrikto Harghita en Rumanio. Administre ĝi apartenas al komunumo Zetea. kies centro situas 10 km sud-okcidente.

En 1992 ĝi havis 45 loĝantojn, en 2002 ankoraŭ 27 (hungaroj).

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Beta (Mugeni)

**Beta** (hungare: *Béta*) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Odorheiu Secuiesc. Administre ĝi apartenas al Mugeni. 
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 380 loĝantojn, kaj en 1992 321 (hungaroj). 
## Historio
Ĝia unua skriba mencio estas en 1566. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 Béta apartenis al Hungario (*Udvarhely*). 
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
## Gravaj personoj 
*Ilma Hendi (n. 30-a de januaro 1947): poetino.

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Harghita
Vasileni

[eta|dekstra|300ra|[Ladislao la 1-a (Hungario), pri kiu nomiĝis ĉi tiu vilaĝo]]
**Vasileni** [vasilenj] (hungare: **Homoródszentlászló** homorodsentlaslo) estas vilaĝo en Rumanio sude de Odorheiu Secuiesc. En 1910 ĝi havis 207 kaj en 1992 39 loĝantojn (hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas en 1566. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario, al Udvarhely. Administre ĝi apartenas al Ulieş.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Komunumoj pri Ladislao la 1-a (Hungario) en Hungara reĝlando 
Oni fondis Asocion pri Ladislao la 1-a (Hungario).

## Eksteraj ligiloj 
* Administrcia mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Harghita
Jolotca

**Jolotca** [ĵolotka] () estas vilaĝo en Rumanio apartenanta administracie al Ditrău.

## Loĝantoj 
Ĝi havis en 1992 694 loĝantojn hungarajn.

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo de la vilaĝo

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Harghita
Leliceni

**Leliceni**  (hungare: **Csíkszentlélek** [ĉiksentle:lek]) estas vilaĝo kaj komunuma sidejo en Rumanio oriente de Miercurea Ciuc. Ĝis 2004 Leliceni apartenis al la komunumo Sâncrăieni; nun al ĝi apartenas Fitod, Misentea kaj Hosasău.

Pli ol duono de la komunumaj loĝantoj vivas en Misentea, ankaŭ Fitod havas pli da loĝantoj ol la vilaĝo Leliceni.

Leliceni posedas fortikigitan preĝejon (fortresopreĝejon).

## Loĝantaro 
En 1910 Csíkszentlélek havis 696 loĝantojn kaj en 1992 669 (hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas el 1251; en 1333 ĝi estis ekleziejo. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario, al Csík.

## Fontoj 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Ĝemelkomunumo 
*  Pusztaederics, Hungario

## Renomaj personoj 
* Péter Ágoston (monaĥo), hungara jezuito
* Antal Balogh ([[]] - 1-a de februaro 1975, ?) profesoro pri kemio
* János Bocskor (18-a jarcento): kantlibroverkisto inter 1716–1739 en tiu vilaĝo.
* Vazul Bándi (1847–?): historiisto, publicisto, verkisto.
* Ernő Domokos (n. 20-a de julio 1945): ekonomikisto, universitata profesoro.
* Jenő Gáspár: verkisto, poeto

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto

Dosiero: Leliceni jud Harghita.png|Situo en la distrikto
Dosiero: Csíkszentlélek church.JPG|Fortres-preĝejo en Leliceni

Kategorio:Komunumoj de distrikto Harghita
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Harghita
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Harghita
Bulgăreni

**Bulgăreni** [bulgəreni] (hungare: **Bogárfalva**, bogarfalva) estas komunumo en Rumanio nord-nordokcidente de Odorheiu Secuiesc.  Administre ĝi apartenas al Lupeni (Harghita).
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 439 loĝantojn (hungaroj); en 1956 498 (99% hungaroj), en 1992 270. 
## Historio
Ĝi estis unue menciita skribe en 1566. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Udvarhely*).
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto
 Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
 Kategorio:Distrikto Harghita
Borzont

**Borzont** (hungare: **Borzont**, *Borzánt*) estas vilaĝo en Rumanio administracie apartenanta al Joseni. 
## Loĝantaro
En 1992 ĝi havis 831 loĝantojn, el kiuj 824 hungarojn. 
## Historio
Ĝiajn unuan lernejon kaj kapelon en 1926 konstruigis Tamás Gaál, katolika pastro. La loka ĝenerala lernejo ekde 1999 nomiĝas *Gaál Tamás Általános Iskola*.
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
## Renomaj personoj
*István Balázs (3-a de marto 1944): arkitekto, pentristo, grafikisto.
*Lajos Baricz (n. 1958): romkatolika pastro, poeto
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Harghita
Șoimeni

**Șoimeni** estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio:

*Șoimeni (Vultureni) estas vilaĝo en distrikto Cluj.
*Șoimeni (Păuleni-Ciuc) estas vilaĝo en distrikto Harghita.
Oțeni

**Oțeni**  (hungare: **Ocfalva**) estas vilaĝo en Rumanio 5 km sud-okcidente de Odorheiu Secuiesc. En 1910 ĝi havis 244 loĝantojn kaj en 1992 215 (hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estas el 1566. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Udvarhely vármegye*). Administre ĝi apartenas al Feliceni.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Administracia mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de la distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Harghita
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Harghita
Vrabia

**Vrabia** ( ĉikverebeŝ) estas vilaĝo en Rumanio sur la maldekstra bordo de la rivero Olt sud-sudoriente de Miercurea Ciuc. Administre ĝi apartenas al Tuşnad.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 380 loĝantojn kaj en 1992 233 (hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas en 1567. Ĝi estis sikula vilaĝo. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario (*Csík vármegye*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Renomaj homoj 
* Imre Sándor (23-a de aŭgusto 1893 - Râmnicu Sărat 5-a de februaro 1953) romkatolika eklezia verkisto

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Harghita
Cetățuia

**Cetățuia**  (hungare: **Csatószeg**, *ĉato:seg*) estas vilaĝo en Rumanio sud-sudoriente de Miercurea Ciuc. Administre ĝi apartenas al Sânsimion.

## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 980 loĝantojn kaj en 1992 992 (hungaroj).
En la censo de 2002  el la  loĝantoj deklaris sin etnaj hungaroj kaj kaj la hungaran sia precipa lingvo.

## Historio
Ĝia unua skriba mencio estas en 1567. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Csík vármegye*).

## Ĝemela vilaĝo 
*  Iklad, Hungario

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Renomaj personoj 
*János Imre Erőss (3-a de decembro 1921 – Sfântu Gheorghe: 1997), muzeologo en Sfântu Gheorghe, ostskulptisto, politika kondamnito en 1958 al 15-jara malliberejo. 
*Dénes Incze (n. 26-a de majo 1946): romkatolika pastro, fakverkisto
*Jenő Füstös (n. 9-a de marto 1934): vicĉefredaktoro de ĵurnalo *Hargita*.
*István Kolonics (Szabadka, 1826 - 1892): orgenfaranto, tie mortis kaj estas entombigita.
*László Szamosközy (n. 15-a de septembro 1934): aktoro.

## Bibliografio 
*Füstös L. Jenő: *Csatószegi mozaik*. Pallas-Akadémia Könyvkiadó, Csíkszereda, 2004.
## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Harghita
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Harghita
Lăzărești

**Lăzărești** [lǝzǝreŝtj] (: **Lázárfalva** ) estas vilaĝo en Rumanio sude de Miercurea Ciuc. Administre apartenas ĝi al Sânmartin.

## Loĝantaro 
En 1910 Lázárfalva havis 836 loĝantojn kaj en 1992 620 (99 % da hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas el 1365. Ĝi estis ĉikseĝa vilaĝo. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario, al Csík.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Ĝemelkomunumo 
*  Sátorhely, Hungario de 1993

## Gravaj personoj 
* Jakab Ábrahám (n. 2-a de aŭgusto 1952): instruisto, reklamgrafikisto
* Mária Vaszi, edzinnomo Mária Szabóné Vaszi, (n. 7-a de aprilo 1976): verkistino

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de la distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Harghita
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Harghita
Stazo

***Stazo*** estas teknika vorto pri medicino. Ĝi signifas la malakcelegon aŭ eĉ la halton de la cirkulado de fluo en organismo, plejofte homa.

Tiu vorto estas ofte uzata en sciencfikcio por nomi la artefaritan dormegon en kiun oni eniras okaze de  en kosmoŝipo, kriogenika aŭ ne. Tiu dormado (simila al la vintrodormo) povas daŭri tiom longe kiel daŭras la vojaĝo kaj ĝenerale komputilo vekas la vojaĝantojn je la fino de la vojaĝo. Ĝi estas ankaŭ nomita hiperdormo.

Kategorio:Medicina terminologio
Kategorio:Sciencfikcio
Kategorio:Fikciaj teknologioj
Bodogaia

**Bodogaia** [bodogaja] ( hungare: **Alsóboldogfalva**, alŝo:boldogfalva) estas vilaĝo en Rumanio okcidente de Cristuru Secuiesc. Administre ĝi apartenas al Secuieni.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 710 kaj en 1956 729 loĝantojn (hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas en 1332. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 Alsóboldogfalva apartenis al Hungario (*Udvarhely*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Renomaj personoj 
* Gábor Gálfalvi (n. Odorheiu Secuiesc, 14-a de julio 1938): tie instruis 42 lernojarojn.
* Lajos Pap (Bodogaia, 26-a de aŭgusto 1922 – Bodogaia 3-a de februaro 1962: poeto, fabelverkisto.

## Literaturo 
Studĵoj de Gábor Gálfalvi pri la vilaĝo:
* *A parasztgazdálkodás eszközei és módszerei a század elején Alsóboldogfalván* (La agrikulturado en la vilaĝo),
* *Feledésbe menő gyermek- és ifjúgsági játékok Alsóboldogfalván* (Malnovaj porinfanaj kaj porjunularaj ludoj en la vilaĝo),
* *Alsóboldogafalva helytöténete* (Lokhistorio de la vilaĝo)..

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Harghita
Aluniș (Mugeni)

**Aluniș**   (hungare: **Székelymagyaros** ) estas vilaĝo en Rumanio laŭ la Târnava Mare sudokcidente de Odorheiu Secuiesc. Administre ĝi apartenas al la komunumo Mugeni.

## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 215 loĝantojn kaj en 1992 — 139 (hungaroj).

## Histoiro
Ĝia unua skriba mencio estas el 1566. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 Székelymagyaros apartenis al Hungario (*Udvarhely*).

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Gravaj personoj
*Gyula Balássy (1856 – Sepsiszentgyörgy, 7-a de julio 1910): instruisto, publicisto.

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Harghita
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Harghita
Livezi

**Livezi** estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio.

* Livezi (Mihăileni) estas vilaĝo en distrikto Harghita.
* Livezi (Hunedoara) estas vilaĝo en distrikto Hunedoara.
* Livezi (komunumo, Vâlcea) estas komunumo en  distrikto Vâlcea.

Vidu ankaŭ: Livezile
Nădejdea

**Nădejdea** [nədeĵdja], hungare **Ajnád**, estas vilaĝo en Rumanio administracie apartenanta al komunumo Mihăileni. En 1992 ĝi havis 683 loĝantojn, el kiu 676 hungarojn.  

## Gravaj personoj
*Albert Rácz (1941–1987): ĵurnalisto kaj lokhistoriisto, naskiĝita en Ajnád.

## Fontoj
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
**Erdélyi és moldvai helységnévtár* – reta loknomvortaro pri norda Rumanio

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Harghita
Fâncel

**Fâncel** [fınĉel] (hungare: **Székelyfancsal** se:kejfanĉal) estas vilaĝo en Rumanio norde de Odorheiu Secuiesc. Administre ĝi apartenas al Dealu.
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 196 loĝantojn, kaj en 1992 146 (hungaroj). 
## Historio
Ĝia unua skriba mencio estas en 1505. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 Székelyfancsal apartenis al Hungario (*Udvarhely*). 
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto
 Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
 Kategorio:Distrikto Harghita
Ciaracio

**Ciaracio**  (hungare: **Csaracsó** [ĉaraĉo]) estas vilaĝo en Rumanio, en distrikto Harghita. Ĝi apartenas administre al la komunumo Ciceu; ĝis 2004 ĝi apartenis al Siculeni.

Ciaracio situas 3&nbsp;km sude de Siculeni kaj 3&nbsp;km okcidente de Ciceu; 300 metrojn oriente preterpasas rivero Olt. La vojkonekto al Siculeni estas rekta; por iri al Ciceu necesas unue iri suden por atingi la distriktan vojon DJ123F. Kaj en Ciceu kaj en Siculeni estas konekto al la nacia vojo DN12; la fervojo inter Miercurea Ciuc kaj Toplița atingeblas en Siculeni.

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Harghita
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Harghita
Maranguape

**Maranguape**  estas municipo de Brazilo. Ĝi situas en la nordorienta regiono de Brazilo kaj en la subŝtato Cearao, proksime de la subŝtata ĉefurbo Fortalezo kaj estas parto de la urba aglomeraĵo de Fortalezo. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj. Tio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj municipoj . 

Unue tero de indiĝena etno ĝis la 17-a jarcento vaste vivintaj en la marborda zono de la tuta nuna Brazilo, la potigvaroj () parolante variaĵojn de la tupia lingvo, Maranguape vidis la eŭropanojn je 1649. Post kvin jaroj la verdaj teroj de Maranguape estis dominataj de la eksterlandanoj. En la unuaj jaroj de 18-a jarcento, kun alveno de portugalo *Joaquim Lopes Abreu*, aperis la origina centro de nuntempa urbo Maranguape, nur strateto maldekstre de la bordo de rivero Pirapora, ĉirkaŭ la preĝejo Nia Sinjorino de Penha, konstruita de la dominantaj portugaloj. La urbeto kiu nomiĝis "Alto da Vista", sekve renomiĝis "Outra Banda", kaj poste, je 1760, renomiĝis Maranguape.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de la municipoj de Cearao

## Eksteraj ligiloj 
*  () 

eta|maldekstra|260ra|
eta|maldekstra|260ra|

Kategorio:Municipoj de Cearao
Gârciu

**Gârciu**  (hungare: **Göröcsfalva** [goroĉfalva]) estas vilaĝo en Rumanio norde de Miercurea Ciuc. En 1910 nombris 474; en 1992 449 loĝantojn (hungaroj). Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Csík vármegye*). Ĝi apartenas administre al Racu.

Ĝis 2011 la vilaĝo nomiĝis **Satu Nou**. Ĝi ŝanĝis sian nomon per la leĝo 164/2011.

## Eksteraj ligiloj 
* Administracia mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de la distrikto

## Notoj 
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Harghita
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Harghita
Virbovo

[eta|[Ĉarola virbovo.]]

**Virbovo** (aŭ boviĉo) estas *ne tuŝita* (t.e., ne kastrita) plenkreska masklo de la species *Bos taurus* (bovo). Pli muskolhava kaj agresema ol la ino de la specio, nome bovino, la virbovo estis delonge grava simbolo en multaj kulturoj, kaj ludas ankaŭ gravan rolon kaj por la produktado de bovaĵo kaj por la laktoproduktado, kaj en vario de aliaj kulturaj aktivaĵoj.

La vorto "virbovo" populare kaj ne ĝuste aludas ankaŭ al maskloj de aliaj bovenoj, kiel de bizonoj kaj akvobubaloj.

Kastritaj virbovoj estas plej ofte nomitaj oksoj kaj ne simple *virbovoj*.

## Reprodukta anatomio 
Virbovoj iĝas fekundaj je ĉirkaŭ sep monatoj de aĝo. Ilia fekundeco estas tre rilata al la grando de iliaj testikoj, kaj simpla testado de fekundeco mezuras la cirklon de la skroto: juna virbovo plej probable estas fekunda post kiam li atingas 28&nbsp;cm; tiu de plenkreska virbovo povas esti ĉirkaŭ 40&nbsp;cm.

## Referencoj
Kategorio:Bovenoj
Kategorio:Aldomigitaj bestoj
Kategorio:Tirbestoj
Nitrita acido

eta|dekstra|180px|Strukturo de nitrit-acida molekulo
**Nitrita acido** aŭ **Nitroza acido** (HNO2) estas malstabila kemiaĵo, malforta acido; oni produktas ĝin nur en formo de malvarmaj, maldensaj akvaj solvaĵoj. Ĝi estas utila kemiaĵo: Oni transformas la aminojn per nitrita acido al duazoniaj kombinaĵoj, bazmaterialoj de azokolorigaĵoj.

Oni estigas ĝin per acidigo de ties iu salo – nitrito –, ĉar la saloj estas pli stabilaj kombinaĵoj. Dum malkombino estiĝas – krom akvo – nitrata acido (HNO3) kaj nitrogena monoksido (NO):

\mathrm{3\ HNO_2 \rightarrow HNO_3 + 2\ NO + H_2O}

Ĝi povas reagi kaj kiel oksidada kaj kiel redukta kombinaĵo: La nitrogena atomo povas akcepti kaj fordoni elektronojn (ekz. la nitrita acido oksidas la jod-jonon al elementa jodo, dum reduktas la bromon al bromjono).

## Nitrogenhavaj kombinaĵoj 
## Vidu ankaŭ 
* Kombinaĵoj de hidrogeno
* Nitrata acido
* Nitrika oksido

Kategorio:Acidoj
Kategorio:Likvaĵoj
Kategorio:Neorganikaj acidoj
Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Belga Esperanto-Instituto

**Belga Esperanto-Instituto** (**BEI**) estis kooperativa societo fondita en 1926 en la sino de la Esperanto-grupo La Verda Stelo en Antverpeno, kies celo estis la eldonado de libroj en kaj pri Esperanto. La unuaj investintoj en la societo estis Maurice Jaumotte, Frans Schoofs, Edgard De Coster, Oscar Van Schoor, Jozef Van Gulck, Caroline Nuyts-De Buyser, Hector Vermuyten, Gustave Vermandere, Louis De Hondt, Morris De Ketelaere, Charles Van der Veken, Jeanne Morrens kaj Nicolas Van Winge. La sidejo troviĝis je Kleine Hondstraat 11, Antwerpen.

Inter la plej valoraj eldonaĵoj de BEI menciindas la duparta *Belga Antologio*, kies flandra parto redaktis Hector Vermuyten kaj kies valona parto redaktis Maurice Jaumotte.

Ĝi estis kunfandita kun Flandra Esperanto-Instituto en la jaro 1962, kiuj pluvivis en la nova asocio sen profitdona celo Eldonejo-librejo Sonorilo.

## Bildaro 

Dosiero:1931 Inleiding Esperanto 86.jpg|Dorso de la libro *Inleiding tot Esperanto* (1931), katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience .
Dosiero:1955 Librolisto Belga E-Instituto 1.jpeg|Librolisto de Belga Esperanto-Instituto, ĉirkaŭe de 1955, arĥivaĵo 2233#289
Dosiero:1955 Librolisto Belga E-Instituto 2.jpeg|FelixArchief, arĥivaĵo 2233#289
Dosiero:BelgaEsperantoInstituto koverto.jpg|eta|Koverto (10 x 22 cm) uzita de Belga Esperanto-Instituto

## Referencoj 
Kategorio:Esperanto-eldonejoj
Kategorio:Kooperativoj
Kategorio:Esperanto-Institutoj
Flugkompanio

**Flugkompanio** estas organizaĵo kiu okupiĝas pri aerotransporta servado por diversaj celaj, inkluzive pasaĝerajn, inkluzive turistojn. La aliaj flugkompanioj transportas kargon.

Fluglinioj ĝenerale emas fari komplikan kostan politikon, kun diversaj rabatoj ktp, ĉar ĉi tio ebligas al ili tiel malrekte pligrandigi sian enenspezon kaj profiton.

## Historio 
## Apero de flugkompanioj en Usono 
Post la Unua mondmilito Usono komencis uzi la aviadilojn por la poŝta servo. Poste aperis pasaĝeraj flugkompanioj. Kreiĝis flugkompanioj Braniff Airlines, American Airlines, United Airlines, Trans World Airlines, Northwest Airlines, Eastern Airlines, ktp.

## Ekzemploj
* Aerolíneas Argentinas
* AsiaCargo Express

## Vidu ankaŭ 
* Flugkompania alianco
* :Kategorio:Flugkompanioj
* la konfuzu kun la alternativa nomigo *fluglinio* la koncepton de linia distanco
Teleac

**Teleac** estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio:

*Teleac (Ciugud) estas vilaĝo en distrikto Alba.
*Teleac (Budureasa) estas vilaĝo en distrikto Bihor.
*Teleac (Feliceni) estas vilaĝo en distrikto Harghita.
*Teleac (Gornești) estas vilaĝo en distrikto Mureș.
Death

***Death*** (esperante: morto) estas usona grupo pri mortmetalo originita de Florido, Usono. Ĝi estis kreita en 1983 kaj estas konsiderita unu el la plej gravaj kaj disvastigemaj de tiu ĉi muzikstilo. Sia ĉefkantisto kaj gitaristo Chuck Schuldiner estis unu el la pioniroj en la uzado de la gorĝa voĉo. Li estas tre respektata muzikisto ene de la metala muziko medio, kaj multege da grupoj pri metalo havas influon de la muziko kaj tekstoj de Death.

## Biografio 
### Eko 
La grupo estis kreita en 1983 kun la nomo Mantas, kaj estis samtempula de mortmetalaj grupoj kiel Morbid Angel kaj Possessed, kiuj kune difinis la stilon.

### Partoprenantoj 
Unue, Schuldiner ludis kun la tamburisto kaj kantisto Barney Lee (konata kiel Kam Lee) kaj kun la gitaristo Rick Rozz, kaj kun tiu bandformo la montradisko Death by Metal estis lanĉita en 1984. La nomo de la grupo estis, tiam, ŝanĝita al la nomo Death.

La lasta formo de la grupo estis: Chuck Schuldiner, Scott Clendendin, Shannon Hamm kaj Richard Christy.

## Diskaro 
* Scream Bloody Gore (1987)
* Leprosy (1988)
* Spiritual Healing (1990)
* Human (1991)
* Individual Thought Patterns (1993)
* Symbolic (1995)
* The Sound of Perseverance (1998)

Kategorio:Usonaj muzikaj grupoj
Kategorio:Rokmuzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1983
Becaș

**Becaș** , hungare **Békástelep**, estas vilaĝo en la rumana komunumo Praid en distrikto Harghita. Ĝi situas 5 km nord-okcidente de la komunuma centro.

En la censo de 2002 ĉiuj 146 loĝantoj deklaris sin etnaj hungaroj kaj la hungaran sia precipa lingvo. En 1992 ankoraŭ estis 147 loĝantoj.

## Notoj 
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Harghita
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Harghita
Bucin

**Bucin** estas la nomo de du vilaĝoj en distrikto Harghita (Rumanio):
* Bucin (Joseni)
* Bucin (Praid)
Vidu ankaŭ:
* Bučin en la Nord-Makedonio
Sineu

**Sineu** [sineŭ] () estas vilaĝo en la rumana komunumo Remetea en la distrikto Harghita. Ĝi situas nord-okcidente de la komunuma centro.

En la censo de 2002 el la 62 loĝantoj 61 deklaris sin etnaj hungaroj kaj la hungaran sia precipa lingvo. Unu loĝanto ne deklaris etnecon.

## Notoj 
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Harghita
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Harghita
Vale

Vale estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio.

* Vale (Aluniş) estas vilaĝo en Distrikto Cluj.
* Vale (Topliţa) estas vilaĝo en Distrikto Harghita.
* Vale (Sălişte) estas vilaĝo en Distrikto Sibiu.
Secu

**Secu** estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio.

*Secu (Caraș-Severin) estas vilaĝo en Distrikto Caraș-Severin.
*Secu (Toplița) estas vilaĝo en Distrikto Harghita.
*Secu (Lăzarea) estas vilaĝo en Distrikto Harghita.
Măgheruș

**Măgheruș** (de la hungara vorto *magyar* = hungaro) havas diversajn signifojn:

* Măgheruș (Ozun) estas vilaĝo en distrikto Covasna.
* Măgheruș (Nadeș) estas vilaĝo en distrikto Mureș.
* Măgheruș (Harghita) estas vilaĝo en distrikto Harghita, apartenanta al la urbo Toplița.
* Șieu-Măgheruș estas vilaĝo kaj komunuma sidejo en distrikto Bistrița-Năsăud.
Metalroko

**Metalroko** aŭ **metalo** () estas rokmuzika ĝenro, kiu naskiĝis en la 1960-oj. Ĝi estas rekta ido de la ŝtonroko, sed male al tiu ĉi, metalroko provas liberiĝi de siaj blusaj influoj.

De 1967 ĝis 1974, oni aŭdis la komencojn de metalroko, sed ekde la mez-1970-oj, tiu ĉefa muzika ĝenro diseriĝis en kvantojn da subĝenroj kiel industria metalroko, mortmetalo, damna metalroko, rapida metalroko, simfonia metalroko, nova metalroko, draŝa metalroko, nigra metalroko, progresiva metalroko, ktp...

## Ĉefaj grupoj de la komencoj (1967-1974) 
[eta|maldekstra|Usona grupo [Kiss estas fama ankaŭ pro sia ŝminkado]]

## Kelkaj grupoj ĝis la 1990-aj jaroj 
* Black Flag
* Gillman
* Manowar
* Soulfly

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Rok-muziko
* *Biker metal*
* *Encyclopaedia Metallum*

## Eksteraj ligiloj 
* Encyclopaedia Metallum - Metalroka arkivo


Kategorio:Rokmuzikaj ĝenroj