open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Amonia karbonato

**Diamonia trioksokarbonato** aŭ **(NH4)2CO3** estas kemia substanco rezultanta el la reakcio inter la amonia hidroksido kaj la karbonata acido. Kiam varmigita, ĝi facile malkomponiĝas kiel amoniako kaj karbona duoksido, kaj uzatas kiel fermentigagento kaj ankaŭ kiel flarsalo okaze de konsciencoperdo. Ĝi estas konata kiel bakista amoniako kaj estas antaŭanto de la plej modernaj fermentigaj agentoj samkiel natria karbonato kaj natria bikarbonato.

## Proprecoj 
Ĝi ne estas facile preparebla en ties pura formo. Komercaj produktoj ĝenerale estas miksaĵo da "amonia karbamato" kaj "amonia bikarbonato". Tamen, la plej ordinara maniero estas per kontakto de la karbona duoksido en amoniaka solvaĵo. Ĉirkaŭ 7 mil tunoj/jare estis produktitaj ĝis 1997. Amonia karbonato estas neakordigebla kun acidoj, kiuj malkomponas ĝin, estigante amoniajn salojn kaj liberigante karbonan duoksidon. Ĝi precipitas la karbonaton aŭ la hidroksidon de plejmulto el la metaloj kaj la nesolveblaj alkaloj el la solvaĵoj kun ties saloj.

Amonia karbonato larĝe malkomponiĝas kiam dissolvita en akvo; ĝiaj solvaĵoj estas iritaj al la mukozaj membranoj dum liberigo de amonio. Per inhalado ĝi uzatas en solvaĵoj kiel stimulilo en kazoj de sinkopo, spirmanko kaj kiel likviga ekspektorigilo en kazoj de bronkito.

## Literaturo 
* Concise Encyclopedia Chemistry, Mary Eagleson
* The Facts on File Chemistry Handbook, Diagram Group
* Inorganic Chemistry, Egon Wiberg, Nils Wiberg
* The Chemical Company 
* Sigma Aldrich
## Vidu ankaŭ
* Karbonatoj

## Referencoj 
Kategorio:Amoniaj kombinaĵoj
János László Fazakas

**János László FAZAKAS** [fazakaŝ] rumania hungara grafikisto. Li naskiĝis en Miercurea Ciuc la 8-an de februaro 1976. 
## Kariero
János László Fazakas akiris diplomojn pri pentroarto inter 1997-1998 en Universitato de arto Nicolae Grigorescu de Bukareŝto, inter 1999-2003 pri grafikarto en Szeged, fine en 2004 en Pécs DLA pri grafiko.

## Solaj ekspozicioj
*1997 – Miercurea Ciuc
*1997 – Gheorgheni
*2002 – Szeged
*2003 – Szeged
*2006 – Miercurea Ciuc
*2007 – Târgu Mureș (Bernády Ház)
*2007 – Kluĵo (Gy Szabó Béla Galéria)
*2007 – Kluĵo ( Fehér Galéria )
*2008 – Budapest TV2 elõcsarnoka, (MAFILM aula, EMM)
*2009 – Budapest 

## Fonto
*Biografio
*Kariertabelo 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Szczecin Niebuszewo

**Szczecin Niebuszewo** (germane: *Stettin Zabelsdorf*) estas fervoja stacidomo en la pola urbo Szczecin. Ĝi situas ĉe la strato de Eliza Orzeszkowa 28a en la norda parto de la setlejo Niebuszewo-Bolinko. Ĝi troviĝas sur la linio Szczecin Główny – Trzebież Szczeciński, 8,3 km de la stacidomo Szczecin Główny. Ekde la 30-a de septembro 2002

## Interkonektoj 
Ĉe la stacidomo situas la komencaj haltejoj de tramlinioj kaj buslinioj; ili havas la nomon Dworzec Niebuszewo. Fronte de la stacidomo lokiĝas la taksihaltejo.

### Tramoj 
* 20ra **Dworzec Niebuszewo** - Basen Górniczy
* 20ra **Dworzec Niebuszewo** - Pomorzany

### Aŭtobusoj 
* 51
* 78
* 87

## Fervojlinioj 
## Vidu ankaŭ 
* Szczecin
* stacidomo Szczecin Główny

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

N
Kategorio:Protektitaj monumentoj de Szczecin
Jetsun Pema (Tibeto)

**Jetsun Pema** (tibete: རྗེ་བཙུན་པདྨ, transliterume: rje btsun padma; naskiĝis la 7-an de julio 1940 en Lasao), tibeta socia kaj sporta aktivulino, politikistino, fratino de Tenzin Gjaco, la 14-a Dalai-Lamao

## Vivo 
Ŝi naskiĝis dum festivalo en palaco Norbulingka en Lasao kiel la 14-a infano. La nomon donis al ŝi kelke da tagoj poste pli aĝa frato.

## Publikaĵoj 
* *Tibet, My Story: An Autobiography* (kune kun Gilles Van Grasdorff; 1996, postaj eldonoj 1997 kaj 1998)

## Filmoj 
* Seven Years in Tibet (kiel Deĉi Cering, 1997)
* Women of Tibet: Gyalyum Chemo - La granda patrino (dokumenta filmo, 2006)
* Women of Tibet: A Quiet Revolution (dokumenta filmo, 2008)
* Ein Herz für Kinder (televida serio, 2008, ŝi rolas sin mem)

## Premioj kaj distingoj 
* Medalo de Hermann Gmeiner (1991)
* Medalo de Unesko (1999)
* International Montessori Award for Education and Peace (2000)
* Woman of Courage Award (2002)
* World's Children's Honorary Award (2006)
* Bharat Jyoti Award (2008)
* Honora civitaneco de Thiene (2008)
* Human Rights Hero Award 2010 (Associazione per i Diritti Umani e la Tolleranza)

## Eksteraj ligiloj 
* Kongreso de Tibeta Junularo
* Ekzilita tibeta registaro
* Tibeta Parlamento en Ekzilo

Kategorio:Tibetanoj
Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Tibetaj aktoroj
Kategorio:Sportestroj
Gyula Pártos

**Gyula Pártos** [djula pArtoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pártos Gyula** estis hungara arkitekto. Lia origina familia nomo estis **Puntzman**, lia edzino estis Vittorina Bartolucci, lia frato estis Béla Pártos.

Gyula Pártos http://www.mek.iif.hu/porta/szint/egyeb/lexikon/eletrajz/html/ABC11587/11846.htm naskiĝis la  1845 en Hungara reĝlando en Apatin (nuntempe en Serbio). Li mortis la  1916 en Budapeŝto.

## Biografio 
Gyula Pártos frekventis gimnazion en Nagybecskerek, poste li laboris 3 jarojn en arkitekta kontoro. Li studis en Teknika Universitato József ĝis 1866, krome li laboris en kontoro de Miklós Ybl, poste li plulernis arkitekta akademio de Berlino. Post la diplomo li studvojaĝis al Germanio kaj Italio. En 1870 li kreis komunan kontoron kun Ödön Lechner (ili estis samklasanoj). Ĝis 1896 ili laboris kune, poste Pártos laboris ĉefe sola. En 1890 li edziĝis. Li estis unu el la kreintoj de la hungareca secesio.

## Elektitaj arkitektaĵoj 
* 1882 Urbodomo de Szeged kun Ödön Lechner
* 1885-1886 Urbodomo de Nagybecskerek kun Ödön Lechner
* 1893 Urbodomo de Kecskemét kun Ödön Lechner
* 1905 "Nigra aglo" en Hódmezővásárhely

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 2-a punkto)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Vladimir Andreeviĉ Panasjuk

**Vladimir Andreeviĉ Panasjuk** (; 28-a de februaro 1924 - 14-a de januaro 1990) estis soveta spertulo pri literaturo kaj orienta kulturo. Li ankaŭ estis verkisto kaj tradukisto. Li publikigis pli ol 60 eldonaĵojn kaj elĉinigis multajn verkaĵojn al rusa, inkluzive de famaj klasikaj romanoj *Ruĝdoma Sonĝo* kaj *Tri regnoj*.

## Vivo 
Li naskiĝis en la jaro 1924 en familio de oficejaj laboristoj en Polack. Junaĝe, li partoprenis la Grandan patriotan militon kaj post la fino de la milito, komencis studi je Milita Fremdlingva Instituto. En 1951-a jaro, li finis institutan studadon kaj en jaro 1954 verkis disertaĵon titolitan "Uzado de modalaj verboj en nuntempa ĉina lingvo kaj ilia klasiĝo" («Употребление модальных глаголов в современном китайском языке и их классификация»). 

Ekde 1964 ĝis 1985, li laboris kiel ano de Instituto pri Orientaj Studoj de Rusa Akademio de Sciencoj. Li estis membro de Unio de Sovetaj Verkistoj.

*Tiu ĉi artikolo estas traduko de samtema rusa artikolo sur la Rusa Vikipedio. 

Kategorio:Sovetiaj orientalistoj
Kategorio:Sovetiaj ĉinologoj
Kategorio:Rusiaj pedagogoj
Kategorio:Tradukistoj el la ĉina lingvo
Kategorio:Tradukistoj al la rusa lingvo
Kategorio:Sovetiaj tradukistoj
Culètre

**Culètre** estas franca komunumo, kiu situas en departemento Orbordo en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Geografio 
### Najbaraj komunumoj 
La komunumo enhavas la vilaĝon Culètre kaj la vilaĝeton Lée. En la komunumo fontas la rivero Arroux.
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo

## Historio 
La preĝejo Sankta Petro datiĝas el la 14-a jarcento.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côte-d'Or

## Eksteraj ligiloj 
*Paĝaro écho des communes

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Amonia jodido

**Amonia jodido** aŭ **NH4I** estas kemia substanco, rezultanta el reakcio inter la amonia hidroksido kaj la jodida acido. Ĝi estas salo uzata en fotokemiaj reakcioj, iompostiom fariĝas flava aŭ bruna kiam longe kuŝanta aŭ ekspoziciita en humida aero, pro malkomponiĝo kun jodoliberigo. Ĝi estas blanka, senodora, tre hidroskopa kombinaĵo kun forta salgusto. En la ĉeesto de iu stabiligilo tiel kiel la "amonia hipofosfito" la solvaĵo ne malkomponiĝas en ordinaraj kondiĉoj.

## Preparado 
Amonia jodido estas preparebla pere de:

1 - Reakcio inter la amonia karbonato kaj la jodida acido.

**
500px
**

2 - Reakcio inter la amoniako kaj la jodida acido

**
300px
**

3 - Per malkomponiĝo de la nitrogenjodido en amoniaka solvaĵo NI3.NH3 (iu eksplodaĵo).

600px

## Referencoj 
## Literaturo 
* Purification of Laboratory Chemicals, W. L. F. Armarego, Christina Li Lin Chai
* Ammonium iodide reaction
* Handbook of Inorganic Compounds, Second Edition, Dale L. Perry
* Concise Encyclopedia Chemistry, Mary Eagleson

Kategorio:Amoniaj kombinaĵoj
Béla Pártos

**Béla Pártos** [bEla pArtoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pártos Béla** estis hungara juristo, advokato, politikisto, parlamentano. Lia origina familia nomo estis **Puntzman**. Lia frato estis Gyula Pártos.

Béla Pártos http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/p/p19102.htm naskiĝis en 1844 en Hungara reĝlando en Apatin (nuntempe en Serbio). Li mortis la  1905 en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Béla Pártos frekventis gimnaziojn en Nagybecskerek kaj Pécs, poste li akiris juran diplomon en Universitato de Pest. En 1867 li estis nomumita subnotario en Zombor. En 1872 li translokiĝis al Pest (urbo), kie li kreis memstaran advokatan kontoron. Ekde 1882 li ricevis diversajn jurajn taskojn, krome li estis elektita parlamenta deputito.

## Elektitaj kontribuaĵoj 
* *A főrendiház reformja* (Reformo de la senato), (1882)
* *Az ötéves mandatum ellen* (Kontraŭ la kvinjara mandato), (1885)
* *Választás vagy kinevezés. Adalék a közigazgatási reformhoz.* (Ĉu elekto aŭ nomumo? Aldonaĵoj al la administra reformo., (1891, ankaŭ )
* *A polgári házasságról* (Pri la burĝa geedziĝo), (1893)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 1-a punkto)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Wieland

**Wieland**  estas germanlingva nomo, kiu uzatas **kaj** kiel persona **kaj** kiel familia nomo.

Origine la persona nomo estas la germana formo de la personaĵo Volundo el la nordĝermana mitologio.

Kiel familia nomo ĝi aparte konatas pro la germanlingva poeto, aŭtoro, tradukisto kaj verkisto Christoph Martin Wieland (1733–1813). Dumtempe li vivis en la pitoreska Wieland-bieno (Oßmannstedt), kiu nun portas lian nomon, havas muzeon en la palaco *Wittumspalais* de Vajmaro, kun Goeto estis la ĉefa mentoro de la kultura Kastelo Tiefurt, kaj honore al li ricevis sian nomon la asteroido 8108 Wieland.

Krome la familian nomon interalie portas
* la kemiisto *Heinrich Otto Wieland* (1877-1957), kiu en 1928 honoriĝis per la Nobel-premio pri kemio, kaj
* la esperantisto *M. Wieland*, inter la 1-a kaj 2-a mondmilitoj anonca redaktoro de la gazeto Heroldo de Esperanto.

Kiel persona nomo ĝi interalie apartenas al
* Wieland Wagner (1917-1966, germana operreĝisoro, aktiva aparte en la Festivalo de Bayreuth, kaj al
* la germana esperantisto kaj informadikisto Wieland Pusch (1968-).

## Vidu ankaŭ 
* Volundo

Kategorio:Germanaj personaj nomoj
Kategorio:Germanaj familiaj nomoj
Les Sylphides

eta|230px|Sceno el *Les Sylphides*.
***Les Sylphides*** (La silfinoj) estas mallonga, nerakonta *blanka baleto*. Ties origina koreografio estis de Miĥail Fokin, kun muziko de Frédéric Chopin orkestrita de Aleksandr Glazunov. Glazunov havis jam iom de la muziko en 1892 kiel pure orkestra suito, laŭ la titolo ***Chopiniana***, Op. 46. Tiele ĝi estis enkondukita al la publiko en Decembro 1893, dirigentita de Nikolaj Rimskij-Korsakov.

La baleto, ofte priskribita kiel "romantic reverie", estis ja la unua baleto iam kiu estas simple tio. *Les Sylphides* ne havas historion, sed anstataŭe ĝi konsistas el multaj blankvestaj silfinoj dancantaj sub la lunlumo kun *la poeto* aŭ *junulo* vestita per blanka kuloto kaj nigra ĉemizo.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Bildo  de Margot Fonteyn dancanta en *Les Sylphides*
* *Les Sylphides*, *Mozartiana*, *Amazed in Burning Dreams*, Novembro 2004, American Ballet Theatre, dancodetaloj
* *Les Sylphides*, The Ballet Encyclopedia
* Roy Douglas, MusicWeb

Kategorio:Baletoj
Kategorio:Frédéric Chopin
Kategorio:Mitologio
Blanka baleto

eta|230px|Sceno el *Les Sylphides*.
**Ballet Blanc** (laŭvorte, *Blanka Baleto*) estas baleto en romantika stilo derivita el la 19-a jarcento kaj ofte konsiderata la pura klasika formo de baleto.

La termino referencas al scenoj en kiuj la *ballerina* (ĉefdancistino) kaj la virina *korpo de baleto* ĉiuj vestas blanke. La kostumo estas la tradicia blanka baleta jupo de la romantika *tutu*-stilo.

## Prototipoj
*Giselle* estis la prototipo de blanka baleto. Ankaŭ *Les Sylphides* kun muziko de Frédéric Chopin orkestrita de Aleksandr Glazunov estas tre konata ekzemplo de blanka baleto.

Kategorio:Baleto
László Almásy (politikisto)

**László Almásy** [almAŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Almásy László** estis hungara politikisto, parlamentestro, parlamentano. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *zsadányi* kaj *törökszentmiklósi*.

László Almásy http://www.vfmk.hu/hu/node/15734  naskiĝis la  1869 en Jászberény. Li mortis la  1936 en Budapeŝto.

## Biografio 
László Almásy frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris juran diplomon en 1890 en Universitato de Budapeŝto, advokatan diplomon post 2 jaroj. En 1893 li estis notario 2 jarojn en Szolnok, poste prokuroro ĝis 1897. Li estis elektita urbestro de Jászberény, tamen li rifuzis ĝin. Li iĝis ĉefprokuroro en la departemento. Inter 1910-1918 li estis parlamenta deputito. Dum la Hungara sovetrespubliko li estis arestita. Post falo de la respubliko li denove estis membro de la parlamento, kie inter 1929 kaj 1935 li estis parlamentestro, krome li havis altajn postenojn en la partio, li estis eĉ partiestro. Li kontribuis ĉefe en financaj gazetoj.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 3-a paĝo)

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj parlamentestroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Miĥail Fokin

***Miĥail Fokin*** (angle *Mikhail Fokine* kaj france *Michel Fokine*; en rusa Михаи́л Миха́йлович Фо́кин, *Miĥaíl Miĥájloviĉ Fokín*) (23a de aprilo; laŭ julia kalendaro 11a de aprilo 1880 – 22a de aŭgusto 1942) estis revolucia rusa koreografo kaj dancisto.

Kelkaj el liaj fruaj verkoj estis la baleto *Acis kaj Galatea* (1905) kaj *La mortanta cigno* (1907), kiu estis soloa danco por Anna Pavlova, koreografiita por la muziko de *Le Cygne* de Camille Saint-Saëns. *Acis kaj Galetea* inkludis akrobatan dancon kun junuloj ludante rolojn de faŭnoj; unu el tiuj junuloj estis Vaslav Nijinski. Fokin poste roluligis Nijinski-n en nombraj baletoj, kiaj *Chopiniana* (1907), poste renomita *Les Sylphides* en 1909.

En 1909, Sergej Djagilev invitis Fokin por iĝis ĉefa koreografo de siaj Rusaj Baletoj en Parizo. La jaroj de Fokin kun la Rusaj Baletoj estis sukcesaj, kunlaborante kun aliaj artistoj por krei la baleton de Nikolaj Rimskij-Korsakov nome *Ŝeĥerazada* kiu premieriĝis en 1910. Tiu baleto estis inspirita de simfoniaj poemoj komponitaj de Rimskij-Korsakov kaj de antikvaj rakontoj de la *Mil kaj unu noktoj* konataj ankaŭ kiel *Arabaj noktoj*. La spektaklaj scenoj desegnitaj de Leon Bakst kongruis kun la sekse ŝarĝita koreografio. Spite manko de historia akurateco, la baleto estis tre sukcesa pro siaj brilaj koloroj, ekzoteco kaj seksaj nuancoj.

## Notoj 
### Fontoj 
* Beaumont, C. W., *Michel Fokine and His Ballets*, ISBN 1-85273-050-1
* Anderson, Jack. "DANCE VIEW; Fokine--The Undervalued Revolutionary," *New York Times* (7a de septembro 1980).

## Eksteraj ligiloj 
* Fokine, Michel, 1880-1942. Papers: Guide. in the Harvard Theatre Collection, Houghton Library, Harvard College Library 
* Fokine, Michel (1880–1942) at Australia Dancing 
* The Fokine Estate archive

Kategorio:Naskiĝintoj en Sankt-Peterburgo
Kategorio:Rusiaj baletistoj
Kategorio:Koreografoj
Amonia hidroksido

**Amonia hidroksido** aŭ NH4OH, ankaŭ konata kiel **amoniakvo**, **amonia likvoro** aŭ simple amonio estas akva solvaĵo de amonio. Amonia hidroksido estas senkolora likvaĵo, kun forta odoro je amoniako, irita al la okuloj kaj potence damaĝa al humidaj buŝo kaj nazo, gorĝo kaj pulmoj kiam ĝiaj vaporoj estas inhalitaj.

Koncentrita amonia hidroksido havas multajn industriajn uzojn, samkiel manufakturado de rajono, sterkoj, dolĉaj trinkaĵoj, kaŭĉukoj, farmaciaĵoj, lubrikigaj sapoj, farboj, eksplodaĵoj kaj doma purigado. Kvankam la esprimo amonia hidroksido sugestas alkalon kun komponado [NH4]+OH−], ĝi fakte estas neebla izoli specimenojn kun NH4OH pro tio ke ĉi-tiuj jonoj ne entenas signifoplenan frakcion de la totala kvanto de amonio escepte de treege diluitaj solvaĵoj.

Doma amoniakosolvaĵo estas diluita amonia hidroksido, uzata kiel ingredienco en pluraj aliaj purigagentoj, inkluzive de multaj formulaĵoj por fenestropurigado. Ĝi estas komercita pura, kun citronesenco (ĝenerale flave kolorigita) aŭ kun pinesencoj (verdkolora).

Per interagado de la piruvata acido kaj amonia hidroksido ekestas amonia piruvato, kaj interagado de la citrata acido kaj amonia hidroksido rezultas en amonia citrato tribaza.

## Vidu ankaŭ 
* Amonia acetato
* Amonia bifosfato
* Amonia bromido
* Amonia dukromiato
* Amonia fluorido
* Amonia fosfido
* Amonia hipoklorito
* Amonia jodido
* Amonia karbonato
* Amonia kromiato
* Amonia nitrato
* Amonia nitrito
* Amonia oksalato
* Amonia perbromato
* Amonia perklorato
* Amonia permanganato
* Amonia pirosulfato
* Amonia sulfido
* Amonia sulfito
* Amonia tiosulfato

## Literaturo 
* HowDunit - The Book of Poisons , Serita Stevens,Anne Bannon
* Chemistry
* General Chemistry, Linus Pauling
* Organic Chemistry, William Brown, Christopher Foote, Brent Iverson, Eric Anslyn
* Chemistry: A Concise Revision Course for Ĉc, Anne Tindale
* The History and Use of Our Earth's Chemical Elements: A Reference Guide, Robert E. Krebs
* A Laboratory History of Narcotics, Vol. 1 Amphetamines and Derivatives, Jared Ledgard

Kategorio:Hidroksidoj
Robert Alfred Vaughan

eta|Robert Alfred Vaughan
**Robert Alfred Vaughan** (1823–1857) estis angla pastoro de la Eklezio de Kongregaciismo kaj verkisto.

Vaughan ordeniĝis en la 8a de Septembro 1850. Li lernis hispanan kaj nederlandan (krom plej oftajn francan, germanan, kaj italan) por alproksimiĝis al verkoj de mistikoj, kaj kontribuis konstante al la *British Quarterly*. Aŭtune de 1854 li vizitis Glasgovon sed malakceptis alvokon por sukcedi Ralph Wardlaw, revenis hejmen malsane pro la pulmoj.

## Verkoj 
* *The Witch of Endor, and other Poems*, 1844.
* *Edwin and Elgiva*.
* Artikoloj por *British Quarterly* pri Schleiermacher kaj Savonarola.
* *Hours with the Mystics*
* *Essays and Remains*, 1858, 2 vol.
* Leteroj en *Positive Religion*, 1857, eldonita de Edward White.

Kategorio:Protestantismo
Kategorio:Anglaj verkistoj
Silfo

eta|dekstre|250ra|Silfo.
**Silfo** estas mitologia spirito de aero, elementa feo de aero.

Ĉar la termino silfo originis ĉe Paracelsus, relative malmultas antaŭ-Paracelsaj legendoj kaj mitologio, kiuj povas esti fidinde asociata kun ĝi, sed grava kvanto da posta literaturo kaj okultismaj verkoj inspiriĝis de tiu ideo. Robert Alfred Vaughan notis ke "la naturaj sed poeziaj fantazioj" de Paracelsus probable faris pli grandan influon super sia epoko kaj postaj ol oni ĝenerale supozas, precipe ĉe la Rozkruculoj, sed ke tra la 18a jarcento ĝi iĝis "maŝinaro por teatraĵoj" kaj "operaj figurantoj kun flugiloj el gazo kaj brilaĵetoj."

## Referencoj 
## Literaturo 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Mitologiaj kreitaĵoj
Bromita acido

**Bromita acido** aŭ **HBrO2** estas kemia broma substanco kie la oksidanombro de la bromo estas +3. La acido estas tre malstabla kaj okzas nur kiel peranto en reakcioj, ekzemple, en la oksidoprocezo de la hipobromitoj. Diversaj bromitoj estas stabilaj kaj estis izolitaj samkiel "natria bromito" aŭ **NaBrO2**. 3 H2O kaj Ba(BrO2)2. 2 H2O. Ĝenerale, la bromita acido kaj la klorita acido suferas misproporcion:

**2 HBrO2 → HBrO + HBrO3**

* La misproporcio de la hipobromita acido estigas bromitan acidon kaj bromidan acidon.

**2 HBrO → HBrO2 + HBr**

## Reakcioj 
* Bromidoj povas uzati por la reduktiĝo de permanganatoj al manganatoj:

**2 MnO4− + BrO2− + OH− → 2 MnO4−2 + 2 BrO3− + H2O**

* Bromita acido estas produktata per la klasika kemia aŭ elektrokemia metodo tra anoda oksidado, laŭ la reakcio:

**HBrO + HClO → HBrO2 + HCl**

## Literaturo 
* NCBI Resources
* The Meaning of Life
* Encyclopedia of the Alkaline Earth Compounds, Richard C. Ropp
* Inorganic Chemistry, Egon Wiberg, Nils Wiberg
* Textile Preparation and Dyeing, A K Roy Choudhury
* Shriver and Atkins' Inorganic Chemistry, Peter Atkins
* Standard Potentials in Aqueous Solution, Allen J. Bard, Roger Parsons, Joseph Jordan

## Mineralaj acidoj 
Kategorio:Neorganikaj acidoj
Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Bromaj kombinaĵoj
Eurotiales

**Eurotiales** estas fungoj el la subklaso de *Eurotiomycetidae*.

## Sistematiko 
Estas kvar familioj : *Elaphomycetaceae* kaj la tri familioj de la sekvanta arbo,
  

## Referencoj 
Kategorio:Eurotiales
Bromata acido

**Bromata acido** aŭ **HBrO3**, estas broma oksoacido, kie la bromatomo prezentas oksidonombron +5, kaj kiu ekzistas nur en akva solvaĵo. Ĝi estas senkolora solvaĵo kiu iĝas flava laŭ meditemperaturo ĉar ĝi malkomponiĝas en bromo. Kelkaj stabilaj bromatoj estas "natria bromato" (NaBrO3), "Baria bromato" [Ba(BrO3)2] kaj "kalia bromato" (KBrO3). Bromata acidoj kaj ĝiaj saloj, la bromatoj, estas potencaj oksidagentoj kaj ordinare estas la ingrediencoj en la "Reakcio de Belousov-Zhabotinsky".

Bromata acido estas forta acido kaj povas prepariĝi analoge al klorata acido per reakcio de la baria bromato kun diluita sulfata acido, kies koncentriĝo povas atingi 50%.

**Ba(BrO3)2 + H2SO4 → 2HBrO3 + BaSO4**

Baria sulfato estas nesolvebla en akvo kaj estigas precipitaĵon. Se la reakcio pluiĝas, ĝi malkomponiĝas estigante bromon kaj oksigenon.

**4 HBrO3 → 2 Br2 + 5 O2 + 2 H2O**

## Literaturo 
* Standard Potentials in Aqueous Solution, Allen J. Bard, Roger Parsons, Joseph Jordan
* Encyclopedia of the Alkaline Earth Compounds, Richard C. Ropp
* Industrial Minerals & Rocks: Commodities, Markets, and Uses, Jessica Elzea Kogel
* Wiley Guide to Chemical Incompatibilities, Richard P. Pohanish, Stanley A. Greene
* Inorganic Chemistry, Egon Wiberg, Nils Wiberg
* Inorganic Reactions in Water, Ronald Rich

## Mineralaj acidoj 
## Referencoj 
Kategorio:Neorganikaj acidoj
Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Bromatoj
Perbromata acido

**Perbromata acido** aŭ **HBrO4** estas neorganika kombinaĵo, broma oksoacido kie la bromatoma oksidonombro estas +7. Perbromata acido estas malstabila kaj forta acido, treege oksidiga, kaj ankaŭ la malplej stabila el la halogenidaj acidoj. Ĝi facile malkomponiĝas en bromata acido kaj oksigeno.

**2HBrO4 → 2 HBrO3 + O2**

## Reakcioj 
* La perbromata acido povas estiĝi per reakcio de la perbromata anhidrido (Br2O7 + H2O) kaj akvo:

**Br2O7 + H2O → 2 HBrO4**

* Perbromata acido estiĝas per reakcio inter la bromata acido kaj "ksenona fluorido" en akva solvaĵo:

**\mathsf{HBrO_3 + XeF_2 + H_2O \ \xrightarrow{~~~}\ HBrO_4 + 2HF + Xe \uparrow }**

* Fluoro oksidigas bromatojn (BrO3−) al perbromatoj (BrO4−) en alkala medio:

**\mathsf{NaBrO_3 + F_2 + 2NaOH \ \xrightarrow{~~~}\ NaBrO_4 + 2NaF + H_2O }**

* Bromatoj reakcias en acida medio estigante perbromata acido kaj salo de la respektiva acido:

**\mathsf{NaBrO_4 + H_3O^+ \ \xrightarrow{~~~}\ HBrO_4 + Na^+ + H_2O }**

* Perbromata acido oksidigas jodon al "ortoperiodata acido" (H5IO6) kaj bromo.

**\mathsf{2HBrO_4 + I_2 + 4H_2O \ \xrightarrow{~ \tau ~}\ 2H_5IO_6 + Br_2 }**

## Mineralaj acidoj 
## Literaturo 
* Analytical Chemistry—3, P. Gh. Zugrǎvescu
* Inorganic Chemistry, Egon Wiberg, Nils Wiberg
* Introduction to Modern Inorganic Chemistry, 6th edition, R.A. Mackay, W. Henderson
* Encyclopedia of the Alkaline Earth Compounds, Richard C. Ropp
* Handbook of Anion Determination, W John Williams
* The Chemist ; Or, Reporter of Chemical Discoveries and Improvements, Volume 1, Charles Watt
* The Chemical News and Journal of Physical Science, Volume 9

B
B
Kategorio:Bromaj kombinaĵoj
Pandareo

**Pandareos** (helene *Πανδάρεως*, latine *Pandareus*) estis en la helena mitologio efeza reĝo.

Lia origino estas sufiĉe vualita, li estas prezentata filo de Meropso kaj Klimena, aliakaze filo de Androklo, fondinto de Efezo. En mitojn li eniris kiel amiko de Tantalo en unu epizodo.

Onidire sur Kreto li kaptis kaj ŝtelis oran hundon, kiun por diino Rea pretigis mem dia forĝisto Hefesto. La hundo gardu la novnaskitan Zeŭson, kiun Rea sekrete naskis kaj kaŝis sur Kreto. Pandareo la hundon kaŝis ĉe Tantalo, sed kiam li ektimis, ke per sia ago ofendis diojn, petis Tantalon pri redono de ĝi. Sed tiu kategorie malkonfirmis, ke li iam kaŝus, des pli eble posedus ĝin. Zeŭso ekfuriozis kaj Tantalon rigore punis per eternaj turmentoj en la submondo. Pandareo kun sia edzino Harmotoo fuĝis en Atenon kaj poste sur Sicilion, kie ambaŭ povre mortis.

Sed oni rakontas eĉ tute malan version: la hundon ŝtelis Tantalo kaj Pandareo rifuzis redoni ĝin al li. La indignitaj dioj poste Pandareon kaj lian edzinon ŝtonigis.

Pri iliaj tri neplenkreskaj filinoj Meropo, Kleotera kaj Klitio ekzorgis diinoj Afrodito, Hero, Artemiso kaj Atena kaj dediĉis al ili ĉiun zorgon kaj amon. Zeŭso cerbumis pri tiu zorgo kaj suspektis diinojn, ke ili mem instigis Pandareon al la ŝtelo. Do li knabinojn sekrete rabigis de Harpioj, kiuj poste transdonis ilin al Erinioj. La knabinoj ĉe ili suferis pro krimoj de sia patro.

## Tradukfonto 
Kategorio:Roluloj de la helena mitologio
Malaia (komunumo, Vâlcea)

**Malaia** [malaja] estas komunumo en la rumana distrikto Vâlcea. Ĝi konsistas el nur tri vilaĝoj: Ciungetu, Malaia (la sidejo) kaj Săliștea.

La komunumo situas norde en la distrikto ĉe la rivero Lotru, kiu tie formas du baraĵlagojn: la lagon *Brădișor* kaj la lagon *Malaia*, en kiun fluas samnoma rivereto. Tra la komunumo pasas la nacia vojo DN7A inter Brezoi kaj Petroșani. Malaia situas en la Sudaj Karpatoj kaj tial ampleksas grandan malmulte loĝatan areon, kun loĝdenso de malpli ol 5/km².

Malaia najbaras al du aliaj distriktoj, la Sibiu norde kaj la Gorj sud-okcidente. Krome ĝi najbaras al tri urboj (Brezoi, Băile Olănești, Horezu) kaj tri aliaj komunumoj.

Krom agrokulturo, bestobredado, utiligo de ligno kaj akvoelektaj centraloj, ekonomie gravas por Malaia ankaŭ la alpista kaj alia turismo. En la komunumo troviĝas kvar historiaj monumentoj:
* La kaverno *Laptelui*
* La ligna preĝejo je s-taj Nikolao kaj Paraskevo Balkana
* La ligna preĝejo je s-taj Konstantino kaj Helena
* La fontano *Brătienilor*

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma retejo

Kategorio:Komunumoj de distrikto Vâlcea
Floortje Dessing

'''Floortje 'Flora' Dessing'* (naskiĝis la 31-an de aŭgusto, 1970 en Heemstede) estas nederlanda radio- kaj televido prezentistino, produktorino kaj vojaĝada verkistino, plej bone konata pro ŝiaj diversaj vojaĝadaj televidaj programoj.

Ekde 1995 Dessing vizitis pli ol 120 landojn en televidaj programoj, kiuj estis plejparte faritaj de ŝia propra produktada firmao, kiel Arrivals (*Alvenoj*), Yorin Travel (*Yorin vojaĝado*), RTL Travel (*RTL vojaĝado*) kaj 3 op reis (*3 vojaĝante''), por nombro da nederlandaj televidaj elsendistoj.

## Norda Koreio 
En 2011 Dessing kaj sia skipo veturis tra Norda Koreio, estanta tiam la dua skipo en historio al kiu oni permesis filmi vojaĝadan televidraportaĵon en tiu lando. Ŝi ankaŭ verkis plurajn vojaĝadajn gvidlibrojn.

## Justa komerco kaj la medio 
Dessing estas vegetarianino kaj havas du butikojn, en kiuj oni vendas medioprotekte produktitan vestaĵon de justa komerco

Ekde 2009 Dessing estis subtenanto de la Greenpeace klimata kampanjo 'Vi Turnas la Teron.' Ŝi ŝatas veturi en pli medioprotektaj manieroj, ekzemple ŝi pli ofte uzas publikan transportadon ol antaŭe. Dessing uzas siajn vojaĝadojn por altigi la konscion pri la senŝirmeco de la tero kaj emfazi la gravecon de bona prizorgo de ĝi.

Dessing ankaŭ aktivas kiel ambasadorino de la Internacia Ruĝa Kruco kaj de la nederlanda Max Havelaar fondaĵo por justa komerco.

## Sanstato 
En 2012 Dessing malsaniĝis pro dengo kaj ŝia dekstra reno ne plu bone funkciis. En oktobro 2012 ŝi trapasis renoperacion. En aŭgusto 2014 ŝi diskonigis tuj ĉesi per la prezentado de la programo 3 op reis post ekhavo de nova virusinfekto. Pliposte ŝi povis rekomenci la filmadon, en januaro 2015 komenciĝis nova sezono de "Floortje al la fino de la mondo. En la unua epizodo ŝi emocie indikis ĝoji ke ŝi denove povis vojaĝi.

## Premio 
En majo 2014 ŝi gajnis la BVN-premion por la programo "Floortje al la fino de la mondo".

## Libraro 
* 2004 - *100 Wereldplekken die je gezien moet hebben* (100 mondlokoj videndaj)
* 2007 - *25 wereldroutes die je gedaan moet hebben* (25 monditineroj farendaj)
* 2008 - *De favoriete plekken van Floortje Dessing* (La favorataj lokoj de Floortje Dessing)
* 2010 - *365 dagen onderweg* (365 tagojn survoje)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ĉe la Interreta Filma Datumaro
* Oficiala retejo 

Kategorio:Ĝermoj pri nederlandanoj
Kategorio:Radioprezentistoj
Kategorio:Nederlandaj radio-kunlaborantoj
Amonia klorato

**Amonia klorato** (formulo:**NH4ClO3**) estas kemia substanco estigita per neŭtraligo de la klorata acido kun amonia hidroksido, amonia karbonato aŭ "baria hidroksido" [(Ba(OH)3]. La amonia klorato estas oksidagento uzata kiel eksplodaĵo. La substanco estas malstabila kaj danĝera. Amonia klorato kristaliĝas per etaj nadloj tre facile solveblaj en akvo.

Per varmigo, aŭ eĉ en meditemperaturo, amonia klorato malkomponiĝas ĉirkaŭ  kun liberigo de nitrogeno, kloro kaj oksigeno, kelkfoje kun eksplodo. Eĉ ĝiaj solvaĵoj estas malstabilaj. Pro la danĝera naturo de ĉi-substanco, ĝi devas konserviĝi nur en solvaĵoj kiam necesaj, kaj neniam permesi ties kristaliĝon.

**2 NH4ClO3 → N2↑ + Cl2↑ 2 O2↑ + 4 H2O**

Ĝi estas solvebla en diluita alkohola solvaĵo, tamen, ĝi estas nesolvebla en pura alkoholo. Kiel forta oksidanto, ĉi-produkto ne devas enmagazeniĝi kune kun brulemaj materialoj.

## Sintezo 
Amonia klorato estiĝas kiam oni reakcias amoniakon kun karbona duoksido kaj natria klorato. La karbona duoksido reakcias kun la akvo estigante la karbonatan acidon. La karbonata acido reakcias kun la natria perklorato estigante la nesolveblan natrian bikarbonaton kaj kloratan acidon. La klorata acido reakcias kun la amoniako estigante amonian kloraton. Laŭ la ekvacio:

NaClO3 + H2CO3 + NH3 = NaHCO3↓ + NH4ClO3

* Interŝanĝa reakcio kun la amonia sulfato kaj la baria klorato:

**\mathsf{(NH_4)_2SO_4 + Ba(ClO_3)_2 \ \xrightarrow{}\ 2\;NH_4ClO_3 + BaSO_4\downarrow }**

* Reakcio inter la amoniako kaj la klorata acido:

**\rm NH_3 + HClO_3 \rightarrow NH_4ClO_3**

## Literaturo 
* The Preparatory Manual of Explosives, Jared Ledgard
* Handbook of Inorganic Compounds, Dale L. Perry
* Selected Pyrotechnic Publications of K. L. and B. J. Kosanke, Part 4: 1995 ..., Kenneth L. Kosanke, Bonnie J. Kosanke
* Encyclopedia of the Alkaline Earth Compounds, Richard C. Ropp
* Encyclopedic Dictionary of Pyrotechnics: (and Related Subjects), K.L. Kosanke, Barry T. Sturman, Robert M. Winokur, B.J. Kosanke
* Chemistry of Pyrotechnics: Basic Principles and Theory, Second Edition, John A. Conkling, Chris Mocella
* Youtube

Kategorio:Amoniaj kombinaĵoj
Amonia bikarbonato

**Amonia bikarbonato**, **amonia hidrogena karbonato** aŭ **NH4HCO3** estas kemia salo rezultanta el reakcio inter la amonia hidroksido kaj koncentrita bikarbonata acido. Ĝi estas senkolora solido kiu facile malkomponiĝas al karbona duoksido, akvo kaj amoniako, kvankam ĝi estas stabila en normalaj kondiĉoj. Amonia bikarbonato uzatas en refreŝigaj banoj pro tio ke 1&nbsp;kg da amonia bikarbonato en 5 litroj da akvo malpliigas la temperaturon el  al . Ĝi ankaŭ uzatas en fajrestingiloj, manufakturado de porecaj plastaĵoj, ceramikaĵoj, tinkturoj kaj pigmentoj, sterkoj, kiel sengrasigilo en tekstila industrio, en kromia tanado de ledo, ktp.

## Sintezo 
* Amonia bikarbonato estas produktita per kombiniĝo de la karbona duoksido kaj amoniako:

**CO2 + NH3 + H2O → (NH4)HCO3**

* Per termomalkomponiĝo de la amonia karbonato:

**\mathsf{(NH_4)_2CO_3 \ \xrightarrow{30^oC}\ NH_4HCO_3 + NH_3\uparrow }**

* Per dissolvado de karbona duoksido en solvaĵo de saturita amonia karbonato:

**\mathsf{(NH_4)_2CO_3 + CO_2 + H_2O \ \xrightarrow{}\ 2NH_4HCO_3 }**

## Reakcioj 
* Amonia bikarbonato malkomponiĝas kun temperaturo inter :

**\mathsf{NH_4HCO_3 \ \xrightarrow{36-70^oC}\ NH_3\uparrow + CO_2\uparrow + H_2O }**

* Bikarbonato de amonio reakcias kun amoniako en akva solvaĵo estigante amonian karbonaton:

**\mathsf{NH_4HCO_3 + NH_3 \ \xrightarrow{}\ (NH_4)_2CO_3 }**

* Bikarbonato de amonio reakcias kun klorida acido liberigante karbonan duoksidon kaj akvon.

**\mathsf{NH_4HCO_3 + HCl \ \xrightarrow{}\ NH_4Cl + CO_2\uparrow + H_2O }**

* Bikarbonato de amonio reakcias kun natria hidroksido por estigi natrian karbonaton kaj akva solvaĵo de amoniako

**\mathsf{NH_4HCO_3 + 2NaOH \ \xrightarrow{}\ Na_2CO_3 + NH_3\cdot H_2O + H_2O }**

## Literaturo 
* Caveman Chemistry: 28 Projects, from the Creation of Fire to the Production ..., Kevin M. Dunn
* A Text Book of Inorganic Chemistry, Anil Kumar De
* Academic Press Dictionary of Science and Technology, Christopher G. Morris, Academic Press
* Food Chemistry, S.A. Iqbal
* Chemistry Connections: The Chemical Basis of Everyday Phenomena, Kerry K. Karukstis, Gerald R. Van Hecke

## Referencoj 
Kategorio:Amoniaj kombinaĵoj
La progreso de la diboĉulo

***La progreso de la diboĉulo*** aŭ '''''The Rake's Progress'''* estas opero triakta kun epilogo fare de Igor Stravinski. La libreto, verkita de W. H. Auden kaj Chester Kallman, estas bazita nur en la ok pentraĵoj kaj gravuraĵoj titole *A Rake's Progress'' (1733–1735) de William Hogarth, kiujn Stravinski estis vidinta la 2an de Majo 1947, en ekspozicio de Ĉikago.eta|La tria pentraĵo de Hogarth, montranta Tom dum aventuro en ĉiesulinejo en Londono.La historio temas pri la dekadenco kaj falo de iu Tom Rakewell, kiu abandonis Anne Trulove por la diboĉo de Londono akompane de Nick Shadow, kiu siavice rezultas esti la Diablo. Post kelkaj misaventuroj, ĉiuj iniciatitaj de la devojiganta Umbro, Tom finas en la Hospitalo Bedlam, nome tiama hospitalo por 'frenezuloj' tiam situanta en la *City* (urbocentro) de Londono. La moralo de la rakonto estas: "Por pigraj koroj kaj manoj kaj mensoj la Diablo trovas laboron farotan."

## Referencoj 
;Fontoj
* Fuller, John. *W. H. Auden: A Commentary*. London: Faber and Faber, 1998. ISBN 0-571-19268-8 (cased); ISBN 0-571-19272-6 (pbk). Princeton, N.J.: Princeton University Press, 1998. ISBN 0-691-00419-6 (cased); ISBN 0-691-07049-0 (pbk.)
* Griffiths, Paul, kun Igor Stravinsky, Robert Craft, kaj Gabriel Josipovici. ''Igor Stravinsky: The Rake's Progress*. Cambridge Opera Handbooks. Cambridge: Cambridge University Press, 1982. ISBN 0-521-28199-7
* Mendelson, Edward. *Later Auden*. London: Faber, 1999. ISBN 0-571-19784-1. New York: Farrar, Straus and Giroŭ, 1999. ISBN 0-374-18408-9
;Bibliografio
* Carter, Chandler. "*The Rake's Progress'' and Stravinsky's Return: The Composer's Evolving Approach to Setting Text". *Journal of the American Musicological Society* 63, no. 3 (Fall 2010): 553–640.

## Eksteraj ligiloj 
* The W. H. Auden Society
* Rake's Progress Libretto*  (angle kaj france) ĉe la Opéra National de Lyon

Kategorio:Operoj
Kategorio:Igor Stravinski
Amonia jodato

**Amonia jodato** aŭ **NH4IO3** estas kemia salo rezultanta el reakcio inter la amonia hidroksido kaj la jodata acido. Iodato de amonio estas oksidagento fajrodanĝera kaj eksplodema kiam en kontakto kun organikaj materialoj. Ĝi estas blankaj aŭ senkolora polvo. La stabileco de la halogenidoj pliigas ekde la **NH4BrO3** 4ClO3** 4IO3**. Pro ĝia malstabileco, jodatoj uzatas kiel perantoj en kemiaj reakcioj.

## Sintezo 
En laboratorio, la amonia jodato prepareblas reakciante jodatan acidon kun amoniako. Laŭ la jena ekvacio:

**NH3 + HIO3 → NH4IO3**

## Literaturo 
* Hazardous Materials Chemistry for Emergency Responders, Third Edition, Robert Burke
* Alkali Metal Halates, Ammonium Iodate & Iodic Acid: Solubility Data Series, H. Miyamoto,M. Salomon
* Spectroscopic Properties of Inorganic and Organometallic Compounds, Royal Society of Chemistry
* Alkali Metal Halates, Ammonium Iodate & Iodic Acid: Solubility Data Series, H. Miyamoto, M. Salomon
* Handbook of Inorganic Compounds, Second Edition, Dale L. Perry
* Bretherick's Handbook of Reactive Chemical Hazards, L. Bretherick

## Referencoj 
Kategorio:Amoniaj kombinaĵoj
Santafea Opero

eta|altdekstre=1.8|La Teatro Crosby de la Santafea Opero vidata el sudo montranta la raran tegmentolinion kaj kiel ĝi elteniĝas. La blankaj, velformaj ventelementoj (centre, mez-distance) estas desegnita por eviti eniron de pluvo en la teatron.
La ***Santafea Opero*** aŭ en angla **The Santa Fe Opera** (SFO) estas usona opero kompanio, situanta je 7 mejloj (11&nbsp;km) norde de Santa Fe en la usona ŝtato Nov-Meksiko. Post krei la *Opera Association of New Mexico* en 1956, la fonda direktoro, John Crosby, planis la konstruaĵon de la unua operejo sur la ĵus akirita bieno de 199 akreoj (0.81&nbsp;km²).

La kompanio estis prezentinta operojn ĉiun somerfestivalan sezonon ekde Julio de 1957, kaj estas internacie konata ĉar enkondukis novajn operojn same kiel pro siaj produktoj el la standarda opera repertorio. Ekde sia eko, La SFO prezentis 44 usonajn kaj 11 internaciajn premierojn, kaj mendis dek novajn operojn.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Huscher, Phillip, *The Santa Fe Opera: an American pioneer*, Santa Fe, New Mexico: Sunstone Press, June 2006. ISBN 0-86534-550-3
* Scott, Eleanor, *The First Twenty Years of The Santa Fe Opera*, Santa Fe, New Mexico: Sunstone Press, 1976.
* *The Santa Fe Opera − Miracle in the Desert*, Santa Fe Opera Shop, 2003.
* Diversaj aŭtoroj, *The Santa Fe Opera - 50th Anniversary* supplement to *The Santa Fe New Mexican*, 28a de Junio 2006. (An illustrated overview of the SFO's 50 years).

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* Guilds of The Santa Fe Opera, Inc. Oficiala retejo

Kategorio:Opero
Kategorio:Muziko en Usono
Tiosulfita acido

**Tiosulfita acido** aŭ **hiposulfita acido** estas sulfura oksoacido, en kiu la sulfuro prezentas malaltan oksidonombron +1. Ĝi same nomatas "dusulfura acido" pro tio ke ĝi estas la ekvivalenta acido de la dusulfura unuoksido. Tiosulfita acido estiĝas per reakcio inter la sulfida acido kaj sulfura duoksido laŭ meditemperaturo. En alkala medio, tiosulfita acido rapide degeneriĝas estigante miksaĵon da sulfido, sulfuro, sulfito kaj tiosulfato.

En acidaj kondiĉoj ĝi estigas sulfidan acidon kaj sulfura duoksido.; Tiosulfita acido reakcias ku sulfita acido por estigi tetrationatojn, kaj kun tiosulfata acido ĝi estigas heksationatojn. Tiosulfita acido eble estigas esterojn kaj alkoholojn, ekzemple, la dumetila estero de la tiosulfita acido aŭ la duetila estero de la tiosulfita acido. Ili estas produkteblaj reakciante "natrian metoksidon" aŭ "natrian etoksidon" kun "dusulfura duklorido" kaj distilante la likvaĵoj sub redukta premo. Ili estas nesolveblaj en akvo, sed estas solveblaj en benzeno aŭ karbona kvarklorido.

## Referencoj 
## Literaturo 
* The Chemistry of Peroxides
* General Chemistry, Linus Pauling
* Chemistry of the Climate System, Detlev Möller
* Advanced Inorganic Chemistry, Volume 1, Satya Prakash
* Inorganic Chemistry, Egon Wiberg, Nils Wiberg
* Dictionary of Inorganic Compounds, Supplement 1, Jane E. Macintyre
* Chemistry and Technology of Lubricants, R. M. Mortier,S. T. Orszulik
Friedrichskopf (Dollberge)

La **Friedrichskopf** apud Brücken en Rejnlando-Palatinata distrikto Birkenfeld estas kun alteco de  la plej alta monto de la Dollberge, kiu estas parto de Schwarzwälder Hochwald (Hunsrück).

## Geografio 
La Friedrichskopf troviĝas en la Naturparko Saar-Hunsrück sur la teritorio de la komunumo Brücken, kies vilaĝkerno situas  sudoriente. Ĉirkaŭ 2 km nordnordokcidente situas Muhl (najbara distrikto Trier-Saarburg),  oriente de Abentheuer,  sudokcidente de Zinsershütten kaj  nordnordoriente de Börfink. Sur la suda deklivo fontas *Bleidenbach*, alfluanto de Traunbach, sur la okcidente Allbach kaj la rivereto Prims.

Kategorio:Montoj en Rejnlando-Palatinato
Nicolae Bălcescu (komunumo, Vâlcea)

**Nicolae Bălcescu** [nikolaje bəlĉesku] estas komunumo en la rumana distrikto Vâlcea. Ĝi konsistas el 17 vilaĝoj: Bănești, Corbii din Vale, Dosu Râului, Ginerica, Gâltofani, Linia Hanului, Măzăraru, Mângureni, Pleșoiu, Popești, Predești, Rotărăști (la sidejo), Schitu Șerbăneasa, Tufanii, Valea Bălcească kaj Valea Viei.

La komunumo nomis sin laŭ la rumana historiisto kaj revoluciulo Nicolae Bălcescu. Ĝi situas ĉe la rivero Topolog; la distrikta vojo DJ678A ligas ĝin al la valo de la rivero Olt okcidente, kie ĝi atingas la gravan nacian vojon DN64, kaj al la nacia vojo DN7 nord-oriente. Râmnicu Vâlcea situas nur 10 kilometrojn nord-okcidente, sed ne estas rekte atingebla.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma retejo

Kategorio:Komunumoj de distrikto Vâlcea
Nowe Miasto (Szczecin)

**Nowe Miasto** (, ) estas parto de la urbo Szczecin en Pollando. Ĝi estas ekde la 28-a de novembro 1990 urba setlejo de Szczecin. Nowe Miasto estas lokita en la kvartalo Śródmieście, apud rivero Odra. Laŭ nombro de la loĝantoj ĝi okupas la 23-an lokon en la urbo kaj la 7-an lokon en la kvartalo; la 26-an de aprilo 2015 ĝi havis 7864 loĝantojn.

Ĝi najbaras al la urbaj setlejoj Centrum, Śródmieście-Zachód kaj Stare Miasto (norde), Międzyodrze-Wyspa Pucka (oriente), Turzyn (okcidente) kaj Pomorzany (sude).

Nowe Miasto apartenis al Szczecin ekde la 19-a jarcento. La plej konata objekto estas konstruaĵo de la fervoja stacidomo Szczecin Główny.

## Objektoj kaj konstruaĵoj 
* Fervoja stacidomo Szczecin Główny
* Konstruaĵo de la poŝto Nº 2
* Ruĝa Urbodomo
* Korto: Rajona kaj Arondismenta
* Konsulejo de Slovakio

## Bildoj 

Dosiero:UFA Palast w Szczecinie.JPG|Konstruaĵo de la eksa Galerio Centrum
Dosiero:Ul.Dworcowa w Szczecinie.JPG|Stacidoma strato
Dosiero:Kolumba street in Szczecin, 2015.JPG|Domoj ĉe la strato de Kristoforo Kolumbo
Dosiero:Al.3 Maja, kamienice, Szczecin.JPG|Konstruaĵoj ĉe la avenuo de 3-an de majo
Dosiero:Tory tramwajowe na ul.Potulickiej w Szczecinie.JPG|Strato Potulicka en la jaro 2013

## Vidu ankaŭ 
* Szczecin
* Śródmieście
* Administra divido de Szczecin

## Referencoj 
Kategorio:Administra divido de Szczecin
Sándor Gál (politikisto)

**Sándor Gál** [ŝAndor gAl], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gál Sándor** estis hungara politikisto, advokato, parlamentestro, subministro.

Sándor Gál http://dka.oszk.hu/html/kepoldal/index.phtml?id=025495 naskiĝis en 1868 en Hungara reĝlando en Transilvanio en Gyergyóújfalu (nuntempa Suseni en Rumanio). Li mortis en 1937.

## Biografio 
Sándor Gál naskiĝis en malriĉa familio. Li akiris advokatan diplomon helpe de katolikaj fondaĵoj. Post siaj studoj li laboris en Szászrégen. Post jaroj li komencis ankaŭ politikadi en Maros-Torda. Inter 1901 kaj 1918 li estis parlamenta deputito, en la jaroj 1909 kaj 1910 li estis parlamentestro. Li estis ankaŭ subministro pri enlandaj aferoj.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj parlamentestroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Teufelskopf (Schwarzwälder Hochwald)

La **Teufelskopf** (kapo de la diablo) estas  alta altaĵo en Irrwald, parto de la Schwarzwälder Hochwald (Hunsrück) apud Waldweiler proksime al la landa limo inter Rejnlando-Palatinato kaj Sarlando. Sur la altaĵo troviĝas la Sendilo Teufelskopf.

## Geografio 
La monto situas en la Naturparko Saar-Hunsrück inter Waldweiler en nordokcidento, Wadrill en orientsudoriento kaj Steinberg en sudoriento. La pinto troviĝas sur la teritorio en la komunumo Waldweiler en Rejnlando-Palatinato kaj  nordoriente de la monto Schimmelkopf () kaj  sudokcidente de la monto Mückenbornberg (). Sur la orienta deklivo fontas la rivereto Wahnbach, alfluanto de la Prims. Sur la nordokcidenta deklivo estas la fonto de la rivereto Burkelsbach, alfluanto de la rivero Ruwer.

## Elsendostacio Teufelskopf 
Sur la monto troviĝas la sendilo Teufelskopf, kiu dissendas televidaj programoj.

## Referencoj 
Kategorio:Montoj en Rejnlando-Palatinato
Kastelo Wenckheim (Szabadkígyós)

La **Kastelo Wenckheim** estas la plej impona kastelo de Békés. Ĝi etendiĝas en Szabadkígyós kaj ĝi estas historia monumento.

## Historio 
eta|maldekstre|Kastelo Wenckheim en Szabadkígyós
Inter 1875 kaj 1879 estis konstruita la kastelo por la familio Wenckheim laŭ planoj de Miklós Ybl. La oficiala malfermo okazis en 1882. Dum la socialismo (kaj ankaŭ poste) lernejo funkcias en la kastelo, tial interne gravaj partoj estis trakonstruitaj, tamen la kastelo mem restis plu impona. Ĝi estas vizitebla, tamen parte kaj ne konstante.

## Konstruaĵo 
eta|La kastelo kun la parko
eta|Lago de la kastelo
La unuetaĝa kastelo situas sola en granda parko, sed estas ankaŭ flankokonstruaĵo. Ili estas ligitaj helpe de koridoro. La ĉefkonstruaĵo havas ankaŭ turojn, terasojn, loggia-jn. Interne estas videblaj kapelo, manĝoĉambro, biblioteko, muzikĉambro kaj simile, tamen nur la biblioteko estas vizitebla. La iama manĝoĉambro nun estas gimnastikejo, la nuna manĝoĉambro trovis lokon en la iama stalo.

## Parko 
La parko estas franca ĝardeno kun taksujoj. Meze fontano etendiĝas. La parko estas protektata de 1954, krome ĝi estas parto de Nacia parko.

En 1894 oni boris puton, el tio oni kreis fonton. Ne mankas lago, insulo, pontoj.

## Fontoj 
* hungare 
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre) 

Szabadkígyós
Szabadkígyós
Cipriano de Rore

**Cipriano de Rore** (foje literumita **Cypriano**) (1515 aŭ 1516 – inter la 11a kaj 20a de septembro 1565) estis franc-flandra komponisto de la Renesanco, aktiva en Italio. Ne nur li estis centra reprezentanto de la generacio de franc-flandraj komponistoj post Josquin des Prez kiu venis loĝi kaj labori en Italio, sed li estis unu el plej elstaraj komponistoj de madrigaloj en la mezo de la 16a jarcento. Lia eksperimenta, kromata, kaj tre esprimiva stilo havis decidan influon sur la sekva disvolvogo de tiu antikva muzika formo.

## Verkoj 
### Nereligiaj 
* *I madrigali* (Venecio, 1542, kvin voĉoj)
* *Il primo libro de madregali cromatici* (Venecio, 1544, kvin voĉoj; plilarĝigo de 1542)
* *Il secondo libro de madregali* (Venecio, 1544, kvin voĉoj)
* *Il terzo libro di madrigali*, (Venecio, 1548, kvin voĉoj)
* *Musica ... sopra le stanze del Petrarcha ... libro terzo* (Venecio, 1548, kvin voĉoj)
* *Il primo libro de madrigali* (Ferrara, 1550, kvin voĉoj) (enhavas ankaŭ kantojn en franca)
* ''Il quarto libro d'imadregali* (Venecio, kvin voĉoj)
* *Il secondo libro de madregali*, (Venecio, 1557, kvar voĉoj)
* *Li madrigali libro quarto*, (Venecio, 1562, kvin voĉoj)
* *Le vive fiamme de' vaghi e dilettevoli madrigali*, (Venecio, 1565, kvar kaj kvin voĉoj) (enhavas ankaŭ nereligiajn latinlingvajn pecojn)
* *Il quinto libro de madrigali* (1566, kvin voĉoj) (enhavas ankaŭ nereligiajn latinlingvajn pecojn)

### Religiaj 
* *Motectorum liber primus* (Venecio, 1544, kvin voĉoj)
* *Motetta* (Venecio, 1545, kvin voĉoj)
* *Il terzo libro di motetti* (Venecio, 1549, kvin voĉoj)
* *Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem* (Parizo, 1557; du al ses voĉoj)
* *Motetta* (Venecio, 1563, kvar voĉoj)
* *Sacrae cantiones* (Venecio, 1595; kvin al sep voĉoj)

## Notoj 
## Bibliografio 
* Atlas, Allan W. *Renaissance Music*. New York, Norton, 1998. ISBN 0-393-97169-4
* Brown, Howard M. and Louise K. Stein. *Music in the Renaissance, Second Ed.* New Jersey: Prentice Hall, 1999.
* Einstein, Alfred. *The Italian Madrigal.* Three volumes. Princeton, New Jersey, Princeton University Press, 1949. ISBN 0-691-09112-9
* Johnson, Alvin H. "Cipriano de Rore," in *The New Grove Dictionary of Music and Musicians*, ed. Stanley Sadie. 20 vol. London, Macmillan Publishers Ltd., 1980. ISBN 1-56159-174-2
* Owens, Jessie Ann: "Rore, Cipriano de", Grove Music Online, ed. L. Macy (Alirita la 18an de Novembro, 2007), (subskribo postulata)
* Reese, Gustave. *Music in the Renaissance''. New York, W.W. Norton & Co., 1954. ISBN 0-393-09530-4

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* Free scores by Cipriano de Rore el VistaMare Musica retejo pri antikva muziko

Kategorio:Renesanca muziko
Kategorio:16-a jarcento