open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Grandduklando Berg

eta|150px|Blazono de Grandduklando Berg
150px|eta
**Grandduklando Berg** (ankaŭ **Grandduklando Kleve kaj Berg**, franclingve ***Grand-Duché de Berg***) estis de 1806 ĝis 1813 napoleona satelita ŝtato, kiu je la kerno ekestis el la duklando Berg kaj estis formita el multaj aliaj teritorioj kun malsamaj, mikskonfesiaj tradicioj. Kiel fonda membro de la Rejna Ligo la lando sin malligis la 1an de aŭgusto 1806 disde la Sankta Romia Imperio. Regata komence de Joaĥimo Murat kaj poste de Napoleono mem, la laŭjure suverena grandduklando estis en realeco vasaloŝtato de la franca Unua Imperio. Krom la Reĝlando Vestfalio ĝi devis servi kiel modelŝtato por la aliaj ŝtatoj de la Rejna Ligo kaj kiel bufroŝtato *(„État intermédiaire“)* sekurigi Francujon kontraŭ Prusujo.

Okazis reformoj en administrado, justico, ekonomio kaj sur la kamparo. La militistaro de la ŝtato batalis en diversaj militiroj dum la Napoleonaj Militoj. Ĉefurbo estis Duseldorfo, kie la iama jezuita monaĥejo kaj la guberniestra palaco ĉe *Mühlenstraße* servis kiel regantosidejo.

Laŭ la cirkonstancoj de la jaro 1808 Grandduklando Berg najbaris ĉirkaŭe kun la franca Unua Imperio (Departemento Ruro, Departemento Rejno-Mozelo), Reĝlando Holando, Princlando Salm, Duklando Arenberg-Meppen, Reĝlando Vestfalio, Grandduklando Hesujo kaj Duklando Nassau. Ekde la jaro 1811, post la anekso de terenoj de Grandduklando Berg norde de la rivero Lipo fare de franca Unua Imperio, tiu ĉi limiĝis en la nordo kun du tiel nomataj *hansaj* departementoj de la franca Unua Imperio, kun Departemento Lipo kaj Departemento Supra Ems.

En la lando ne povis evolui ia ajn landa aŭ eĉ nacia konsento resp. konscio. Je tio ne laste rolis, ke pro diversaj kaŭzoj nek la malsupra nobelaro nek la burĝaro aŭ plej malsupra socitavolo subtenis la sistemon. Ekigite de ekonomiaj krizoj kaj de la malkonsento kontraŭ rekrutigoj okazis en 1813 seriozaj ribeloj, kiujn sufokis napoleonaj trupoj. Post la ruiniĝo de la napoleona regado la plej multaj regionoj iris rezulte de la Viena Kongreso al reĝlando Prusujo.

## Eksteraj ligiloj 
* [*Großherzogtum Berg (1806–1813)*](http://www.rheinische-geschichte.lvr.de/orte/franzZeit/Rechtsrheinische%20Territorien%20und%20Gebiete%20(1894-1815)/Seiten/GroßherzogtumBerg.aspx) , retpaĝo de la Regiona Ligo Rejnlando pri la rejnlanda historio
* Landa Arĥivo de Nordrejn-Vestfalio:
** Kap. 1.5.1.5. Provinca arĥivo Akeno-Kolonjo 
** Kap. 1.5.2.1. Grandduklando Berg 
** Kap. 1.5.2.3. Ĝeneralgubernio Berg 
* Noto ĉe his-data.de

## Referencoj 

Berg
Berg
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1806
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1813
Nikabo

La **nikabo** (, translit. DMG: *niqāb*; ) estas vualo por la vizaĝo portata de kelkaj islamaj virinoj. Ili portas ĝin kun ĉadoro, ĉarŝafo aŭ kun alia, plej ofte nigra vesto.
eta|Virino kun nikabo en UAE.
Pli precize, la nikabo kaŝas preskaŭ la tutan vizaĝon, kiel la burko, sed lasas almenaŭ videblaj la okulojn. Tiu okulareo povas esti ĉu iom pli malferma ĉu iom pli fermita. Plej ofte, la nikabo estas tute nigra.

## Historio 
La nikabo originas el la kulturo de la beduenoj sur la araba duoninsulo. Tie jam en antaŭislama tempo viroj kaj virinoj uzis tukojn por protekti sin kontraŭ sablo kaj suno.

## Disvastiĝo 
La nikabo estas tradicie disvastigita antaŭ ĉio sur la araba duoninsulo. Ekzemple en Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj (UAE), Saud-Arabio kaj en Jemeno la plimulto de la virinoj portas vizaĝan vualon. Sed ankaŭ en Egiptio, Sirio, Jordanio, Irako kiel en la plej multaj nordafrikaj kaj proksimorientaj landoj, la nikabo progresas.

## Fundamentistaj pravigoj 
Fundamentismaj islamanoj pravigas la vestpreskribojn per citaĵoj el la Korano kaj ties klarigoj el pli „fruaj fontoj de la islamo“ kiel tiuj de Ibn Kathir kaj At-Tabarī. Tie ili vidas la pruvojn por la portado de la nikabo.

## Teksto el la korano 
En la korano, dulingva araba-esperanto, eld. TK Kopenhago 1970, estas skribita en ĉapitro ('surao') 24 An-Nur-32 : "Kaj diru al la kredantinoj, ke ili mallevu sian rigardon, kaj gardu sian ĉastecon, kaj ke ili ne montru siajn ĉarmojn, krom tio, kio devas esti videbla, kaj ke ili kovru per siaj vestaĵoj la bruston." Sekvas listigo, por sciigi, kiuj membroj de la familio rajtas...

## Malpermesoj de nikabo 
En Tunizio, la nikabo estas malpermesata. En Egiptio, la nikabo en universitatoj estas pridiskutata. En Turkio, la nikabo en lernejoj kaj universitatoj estas malpermesata, sed la malpermeso de la islama kaptuko valida dum jardekoj estis aboliciita en 2008, kaj de tiam la jura situacio ne klaras. En Francujo, ekzistas malpermeso por lernantinoj kaj studentinoj porti iun ajn islaman kaptukon (do evidente supervestan vualon, kiel burkon aŭ nikabon) en klasĉambroj kaj sur la lerneja areo; pli ĝenerale, leĝo, eldonita je la 11-a de aprilo 2011, malpermesas al iu ajn kaŝi tielmaniere sian tutan vizaĝon sur iu ajn publika areo.

## Vidu ankaŭ 
* Burko (islamo)
* Hiĝabo
* Ĉadoro

Kategorio:Islamo
Kategorio:Kapvestoj
Kategorio:Araba kulturo
Kategorio:Arabaj vortoj
Kategorio:Islama terminaro
Stumpovostuloj

***Urosphena***, Urosfenoj aŭ **Stumpovostuloj** estas genro de birdoj de la familio de Ĉetiedoj. Ĝi estis iam inkluditaj en la Silviedoj. Tiu genro *Urosphena*  enhavas nur tri speciojn, ĉiuj el ili nomataj stumpovostuloj pro ties mallongegaj vostoj.

Ĝi enhavas la jenajn speciojn:
* Azia stumpovostulo (*Urosphena squameiceps*)
* Timora stumpovostulo (*Urosphena subulata*)
* Bornea stumpovostulo (*Urosphena whiteheadi*)
* Neŭmana stumpovostulo (*Hemitesia neumanni*)

Laŭ aspekto (ĉefe de la kapobildo) tiu genro estas simila al la parenca specio Helbrova ĉetio sed sen la genraj karakteroj de tiu, nome rondeca korpo kaj longegaj kruroj.

Kategorio:Ĉetiedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Azia stumpovostulo

La **Azia stumpovostulo** (***Urosphena squameiceps***) estas specio de birdo de la familio de Ĉetiedoj. Ĝi estis iam inkluditaj en la Silviedoj. Ĝi formas parton de la sudazia genro *Urosphena* kiu enhavas nur aliajn du speciojn, ĉiuj el ili nomataj stumpovostuloj pro ties mallongegaj vostoj. Tiu troviĝas en Ĉinio, Japanio, Koreio, Laoso, Birmo, Nepalo, Filipinoj, sudorienta Rusio, Tajvano, Tajlando kaj Vjetnamio. Pro ties ampleksa teritorio la specio nomigas Azia stumpovostulo. Ties natura habitato estas moderklimataj arbaroj.

Maskloj kaj inoj vivas kuna aŭ separate en arbustaroj aŭ deciduaj arbaroj. Rare sidas sur arbopinto kaj kaŝas sin inter herboj. Flugas per flugilfrapdo, sed ne flugas longdistance aŭ alte.

Ili faras bulformajn nestojn el sekaj folioj kaj likeno sub falitaj mortintaj arboj. Reprodukta periodo estas el majo al julio. La ovoj estas blankaj kun ruĝecbrunaj punktoj. La ino demetas 5 al 7 ovojn.

La kapo de la maskloj kaj de la ino estas malhelbrunaj kun pli malhelaj bordoj de flugilplumoj. La resto de la dorso estas olivbruneca kun diversaj brunaj nuancoj. Estas tre nigreca **malhelbruna traokula strio** el la beko kaj ĉefe malantaŭ la okulo kaj pli markata (de malhelaj nuancoj bordata) **superokula kremokolora strio** kun ruĝecbrunaj nuancoj, kiu atingas la kolflankojn. En vizaĝo, gorĝo kaj brusto estas skvamado bruna sur pli hela fono, pli malhela ĉevizaĝe; de tio devenas la latina scienca nomo *squameiceps* kio signifas “kun skvameca kapo”.

## Referencoj 
* de korea retejo
* de korea retejo
* BirdLife International 2004.  Urosphena squameiceps.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 10a de julio 2007.

Kategorio:Ĉetiedoj
Kategorio:Orientalisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Azio
Timora stumpovostulo

La **Timora stumpovostulo** (***Urosphena subulata***)  estas specio de birdo de la familio de Ĉetiedoj. Ĝi estis iam inkluditaj en la Silviedoj. Ĝi formas parton de la sudazia genro *Urosphena* kiu enhavas nur aliajn du speciojn, ĉiuj el ili nomataj stumpovostuloj pro ties mallongegaj vostoj. 

Ĝi troviĝas nur en la insulo de Timoro, do nome en la landoj de Indonezio kaj Orienta Timoro.

Ĝi havas tre markatan helan superokulan strion kaj ĝenerale brunecajn suprajn partojn kaj pli helajn subajn partojn.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Urosphena subulata.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 10an de julio 2007.

Kategorio:Ĉetiedoj
Kategorio:Birdoj de Orienta Timoro
Kategorio:Birdoj de Indonezio
Monarkoĉetioj

La **Monarkoĉetioj** aŭ ***Erythrocercus*** estas genro de birdoj enmetitaj foje en la familio de Monarkedoj foje en tiu de la Ĉetiedoj, kie ĝi estus proksime de aziaj genroj, dum tiukaze temas pri genro de Afriko. Temus pri **longvostaj birdoj**, dum la proksimaj genroj Tesia aŭ Urosphena estas tre mallongvostaj birdoj.

La genro enhavas la jenajn tri speciojn:
* Flava monarkoĉetio (*Erythrocercus holochlorus*)
* Livingstona monarkoĉetio (*Erythrocercus livingstonei*)
* Brunkapa monarkoĉetio (*Erythrocercus mccallii*)

Kategorio:Ĉetiedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
János Márkus Barbarossa

**MÁRKUS BARBAROSSA János** [ma'rkuŝ barbaroŝa] estas rumanuja hungara verkisto, poeto, muzikilfaranto, grafikisto, restarigisto, ano de E-MIL naskita la 4-an de junio 1955, Zăuan.

## Biografio 
Kiam li estis 13 jarulo li fondis rokorkestron. De la dua parto de la 70-aj jaroj li laboris kiel muzikisto ĉe la teatro de Sfântu Gheorghe, sed oni maldungis lin. Li forlasis Rumanion kaj li vivis kiel muzikilfaristo, restarigisto en Vieno, sed post la falo de diktaturo, je la komenco de la jaro 1990 li revenis Rumanion. Li sinprezentas jene: 'Mi pristudis belarton, tiel mi fariĝis profesia muzikisto, komponisto, muzikilfaristo, restarigisto, ĵurnalisto, verkistaĉo, vivartisto, mondvaganto. Ĝis nun mi verkis kaj komponis pli ol 400 kantojn, dekduo scenejkomponaĵon, mi faris 377 muzikilojn, kelkmilojn grafikaĵojn, kelkdekduojn skulptaĵojn, kelkajn mallongajn filmojn, mi aperigis 7 poemvolumojn'http://www.hhrf.org/netpansip/ungparty/doku/m/markus-barbarossa/03onelet.htm.

## Volumoj 
* *Éjfél a repülőtéren*;
* *Nagylábujjamra ne kössetek számlát*;
* *Ez itt a bőröm, nagykabátom*;
* *Heródiák*;
* *Múzsák dicsérete* (dekduo el la kantoj de *Enyvelgésák*);
* *Dihoriáda* (kvarmana kun Endre Farkas Wellmann, la unua sms-volumo de la mondo);
* *A verslakó*;
* *Kitalált vasárnap*, elektitaj kaj novaj poemoj 1974–2004, 2005.
* *Rímelikák*.

## Fonto 
* Erdélyi Magyar Írók Ligája 

## Eksteraj ligiloj 
* Intervjuo 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj komponistoj kaj muzikistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Kategorio:Rumanuaj hungaraj restaŭristoj
László Tőkés

**TŐKÉS László**  estas rumanuja hungara politikisto, episkopo de la Reformita Eklezio (Eklezia Distrikto Piatra Craiului [Királyhágómellék], Transilvanio) naskiĝinta la 1-an de aprilo 1952 en Kluĵo. Li estas la filo de reformita teologo István Tőkés.

## Meritoj plej gravaj 
László Tőkés kontribuis al falo de komunista diktaturo en Rumanio en decembro de 1989, kiam li kontraŭstaris al aŭtoritatoj forlasi sian paroĥejon de Timișoara. Multe da homoj (rumanoj, hungaroj) manifestaciis antaŭ lia paroĥa domo kiel signo de solidareco. Li estis deputito de la Eŭropa Parlamento inter 2007 kaj 2009 kiel sendependa ano de la Frakcio de la Verduloj kaj Eŭropa Libera Alianco kaj en 2009 kiel reprezentato de RMDSZ ano de la Eŭropa Popola Partio kaj Eŭropaj Demokratoj. Li estis la honora prezidanto de RMDSZ, kunfondinto de Transilvania Hungara Nacia Konsilantaro.

## Distingoj 
La 16-an de junio 2009 li estis distingita en Washington per *Truman-Reagan Medal of Freedom* pro sia merito en la lukto kontraŭ komunista diktaturo en Rumanujo.

## Fonto 
* Romániai magyar irodalmi lexikon 

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* *Stigmo*-dokumentfilmo (2013) pri observado de la familio de L. T. fare de rumana sekreta servo inter 1985 kaj 1990

Kategorio:Rumanaj politikistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj politikistoj
Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento
Kategorio:Rumanaj episkopoj
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Kalvinismaj episkopoj
Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento elektitaj en Hungario
Vombatformaj

**Vombatformaj** (*vombatiformes*) estas unu el tri subordoj de Diprotodontia, plej granda ordo de marsupiuloj. La subordo iam estis multe pli vaste disvastigita ol nun. Kvin el sep konataj familioj de ĝi nun estas formortintaj. Restas nur familio Phascolarctidae aŭ Faskolarktedoj, kun nur unu travivanta specio *Phascolarctos cinereus* (Koalo), kaj Vombatidae aŭ Vombatedoj, kun tri specioj de vombatoj.

El formortintaj familioj notinda estas familio Diprotodontedoj, al kiu apartenis diprotodono, verŝajna fonto por indiĝena mitologia monstro bunjipo.

La subordo Vombatiformaj je siaj proksime rilataj specioj de kompakta korpa formo kontrastas kun aliaj du subordoj de Diprotodontia: Makropodiformaj (kanguruoj, valabioj kaj kvokaoj) kaj Phalangeriformes aŭ Falangeriformaj (diversspecaj posumoj). Malsimile al ili, koaloj kaj vombatoj estas sufiĉe proksime rilataj kaj biologiistoj kredas, ke ilia komuna praulo eble vivis dum Kenozoiko.

## Klasado 
**Subordo Vombatiformaj**

* Familio Phascolarctidae aŭ Faskolarktedoj: Koalo (1 specio)
** Genro *Phascolarctos*
* Familio Vombatidae aŭ Vombatedoj: Vombatoj (3 nun vivantaj specioj)
** Genro †*Rhizophascolomus*
** Genro *Vombatus*
** Genro †*Phascolonus*
** Genro †*Warendja*
** Genro †*Ramasayia*
** Genro *Lasiorhinus*
* Familio †Ilariidae
** Genro †*Kuterintja*
** Genro †*Ilaria*
* Superfamilio †Diprotodontoidea
** Genro †*Alkwertatherium*
** Familio †Zygomaturidae
*** Genro †*Silvabestius*
*** Genro †*Neohelos*
*** Genro †*Raemeotherium*
*** Genro †*Plaisiodon*
*** Genro †*Zygomaturus*
*** Genro †*Kolopsis*
*** Genro †*Kolopsoides*
*** Genro †*Hulitherium*
*** Genro †*Maokopia*
** Familio †Diprotodontidae
*** Genro †*Bematherium*
*** Genro †*Pyramios*
*** Genro †*Nototherium*
*** Genro †*Meniscolophus*
*** Genro †*Euryzygoma*
*** Genro †*Diprotodon*
*** Genro †*Euowenia*
*** Genro †*Stenomerus*

## Referencoj 
*
Helbrova ĉetio

La **Helbrova ĉetio** aŭ Java ĉetio (***Tesia superciliaris***) estas specio de birdo de la familio de Ĉetiedoj. Ĝi estis iam inkluditaj en la Silviedoj. Ĝi formas parton de la sudazia genro *Tesia* kiu enhavas aliajn kvar speciojn. Tiu estas endemia de la insulo Javo en Indonezio. 

La Helbrova ĉetio estas malgranda tesiao kun longaj kruroj kaj preskaŭ senvosta. Ĝi estas griza en vizaĝo kaj subaj partoj kiel la parencaj Ardezventra ĉetio kaj Grizventra ĉetio, sed tiu estas **bruna en dorso, flugiloj kaj suba ventro**. Krome la plej rimarkinda karaktero estas ke super la malhela elokula strio kiu havas same kiel la Grizventra ĉetio, tiu montras tre **helgrizan superokulan strizonon** kio faras striecan bildon enkape kaj nomigas la specion kaj en Esperanto kaj en la latina scienca nomo kie *superciliaris* aludas al tiu superokula strizono. Ĉiuj specioj de la genro havas okulstrion, sed tiu estas pli rimarkinda ĉe la Helbrova ĉetio.

Ili manĝas insektojn (insektovora) en la subkreskaĵaro de larĝafoliaj arbaroj. Por reproduktado la Helbrova tesiao havas du sezonojn, aprilo-junio kaj oktobro-decembro sed de nur po 2 ovoj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Tesia superciliaris.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 10a de julio 2007.

Kategorio:Ĉetiedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Antal Albert

**ALBERT Antal** estis rumanuja hungara redaktoro. Li estis naskita  la 3-an de novembro 1929 en Dăneşti (Harghita) kaj mortinta la 7-an de decembro 2005, Miercurea Ciuc. 

## Kariero
Antal Albert post la studoj en liceo de Miercurea Ciuc, li laboris en la centro de MNSZ de Bukareŝto, pli poste pristudis historion en Sovetunio, kin li finis en 1959 sociscienca akademio Ştefan Gheorghiu de Bukareŝto. Ĝis 1968 li estis vicĉefredaktoro de gaeto Előre kaj de tiam li estis ĉefredaktoro de ĵurnalo de Distrikto Harghita titolita *Hargita* inter 1968 kaj 1989 eldonita en Miercurea Ciuc. 
## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Adela Vinczeová

**Adela Vinczeová** (ĝis 2017 **Adela Banášová**, naskiĝis la 12-an de oktobro 1980 en Bratislava) estas slovaka televida moderigisto. Ŝi finstudis Filozofian fakultaton en Bratislavo, fako kulturologio.

Ŝi komencis kiel moderigistino en la slovaka Fun Radio, pli poste ŝi aperis en humura programo de TV Markíza *Sedem&nbsp;s&nbsp;r.o.* Interrompa en ŝia kariero estis moderigado de tri serioj de projekto *Slovensko hľadá superstar* en STV. Sekve ŝi moderigis en Markíza du jarojn de konkurso *Let’s Dance* kaj en la tria ŝi mem enviciĝis inter la konkursantojn. En programo la *Slovensko má talent* (*Slovakio havas talentulon*) ŝi partoprenis kiel ĵuriano.

Ŝi moderigis kun Leoš Mareš muzikan konkurson *Česko Slovenská SuperStar*, kiu okazis en la jaro 2009.

## Eksteraj ligiloj 
* Profil na Česko-Slovenské SuperStar 
* *Jsem líná, lhostejná a životem se plácám, tvrdí slavná moderátorka* – rozhovor na webu ona.iDNES.cz, 16.&nbsp;9.&nbsp;2009 (aktualizace 18.&nbsp;9.)

Kategorio:Česko Slovenská Superstar
Kategorio:Slovakaj moderigistoj
Sándor Albert (ceramikisto)

**ALBERT Sándor** rumanuja hungara ceramikartisto, pentristo naskiĝinta la 12-an de februaro 1937 en Ceheţel.
## Kariero
Sándor Albert komencis siajn studojn en la porinstruista lernejo de Cristuru Secuiesc, sed li devis interrompi tiun. Pli poste li finis la liceon en Braŝovo. Li diplomitiĝis en la fako pri ceramiko en Arta Altlernejo de Kluĵo en 1969. Li estis desegninstruisto en Prejmer, de 1972 instruisto pri ceramiko en Braŝovo. Li gvidis longtempe la ceramikrondon en Klubo de Gelernantoj en Braŝovo.

## Ekspozicioj
*Francujo, Svislando, Britujo, Usono, Aŭstrujo, Székesfehérvár, Dortmund, Esztergom, Braŝovo, Covasna, Târgu Secuiesc, Apaţa.
## Fonto
**Erdélyi magyar ki kicsoda*, 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ceramikistoj
Kukolo (serĉilo)

***Kukolo*** estas interreta serĉilo kreita de *Ĵeromo Vaŝe*. Kukolo estas fasado antaŭ Guglo kiu plifaciligas la guglan priserĉadon de interretaj paĝoj en Esperanto. La unua versio publikiĝis ĉirkaŭ 2004.

## La nomo 
Kukolo dankas sian nomon al la sona simileco kun la nomo Guglo. Krome, kiel kukolo metas ovojn en la neston de alia birdo, tiel la serĉilo Kukolo metas serĉodemandojn en la neston de alia serĉilo. La ligitecon kun Guglo substrekas la fakto, ke la logotipo de Kukolo baziĝas sur tiu de Guglo.

## Funkciado 
Kukolo estas bazita sur Ĝavaskripto kaj funkcias nur en foliumiloj akceptantaj ĝian uzon. Kukolo helpas la priserĉadon de Esperantaj interretaj paĝoj en jenaj manieroj:
* En la serĉila tekstujo oni povas tajpi x-surogate. Enigitaj x-surogataj literoj aŭtomate konvertiĝas al supersignitaj literoj.
* La serĉoj ne estas limigitaj al TTT-paĝoj uzantaj regulajn supersignitajn literojn: la serĉoj inkluzivigas ankaŭ TTT-paĝojn koditajn laŭ la x-sistemo, la h-sistemo kaj paĝojn miskoditajn per Latino 3. (En tiuj lastaj paĝoj misreprezentiĝas Esperanto-literoj kiel Æ, æ, Ø, ø, ¦, ¶, ¬, ¼, Þ, þ, Ý kaj ý). Notindas, ke Kukolo preteratentas aliajn, malpli oftajn surogatojn: c' por ĉ, w por ŭ kaj multajn aliajn. Se oni ekzemple tajpas *ĉirkaŭ* en Kukolo, tiam Guglo serĉas *ĉirkaŭ*, *cxirkaux*, *chirkau* kaj *æirkaý*.
* Kiam oni tajpas Esperanto-vorton en Kukolo, tiam Guglo serĉas ankaŭ la fleksiitajn formojn. Se oni ekzemple tajpas *vorto* en Kukolo, tiam Guglo serĉas *vorto*, *vorton*, *vortoj* kaj *vortojn*. Kaj se oni ekzemple tajpas *kanti* en Kukolo, tiam Guglo serĉas *kanti*, *kantas*, *kantis*, *kantos*, *kantus* kaj *kantu*. 
* Por certigi, ke Guglo priserĉas nur paĝojn en Esperanto, Kukolo aldonas kelkajn oftegajn tipe Esperantajn vortojn, nome *estas* kaj *kaj*.
* Oni povas limigi la serĉadon al gravaj Esperanto-retejoj, ekzemple al la Esperanta Vikipedio.
Oni povas laŭbezone agordi la konduton de Kukolo: eblas ekskluzivigi specifajn skribsistemojn kaj fleksiojn kaj eblas agordi la aldonadon de kromvortoj celantaj faciligi la trovadon de Esperantaj paĝoj. Oni ankaŭ povas diversmaniere adapti la aspekton de Kukolo kaj la manieron en kiu la guglaj rezultoj estas surekranigataj.

## Eksteraj ligiloj 
Kukolo

## Referencoj 
Kategorio:Interretaj serĉiloj
Kategorio:Google
Imre Antal (historiisto)

**ANTAL Imre** d-ro estas rumanuja hungara instruisto pri historio, lokhistoriisto naskita en Lunca de Jos la 6-an de junio 1931. 
 
## Biografio
Post la mezlernejaj studoj en Miercurea Ciuc Imre Antal havigis diplomon de instruisto pri historio en Universitato Bolyai de Kluĵo. Ekde 1955 li instruis en Sighişoara, Lunca de Jos, Lunca de Sus kaj ekde 1961 en Miercurea Ciuc. Li vivas ekde 1987 en Ljungby (Svedujo)

## Libroj
**A csíkszeredai líceum monográfiája*, 1668-1968. red. Csíkszereda, 1968; 
**Bibliográfiai adatok Csíkszereda történetéhez* (Enkonduko de Pál János, Csíkszereda, 1972).
**Gyimesi krónika, 1992;
*„Tisztesség adassék”, (El historio de Ĉefgimnazio Áron Márton), Pallas-Akadémia Könyvkiadó, 1993;
**Idegenben*. Jegyzetek a svédországi magyar szórványról, Pallas-Akadémia Könyvkiadó, 1998;
**Emlékkönyv a svédországi  Petőfi Magyar Egyesület tizenötéves jubileumára 1986-2000*, Csíkszereda, 1999.
**Élő történelem*, Pallas-Akadémia Könyvkiadó, 2000;
**Európai útijegyzetek*, vojaĝnotoj, Pallas-Akadémia Könyvkiadó, 2002;
**Történelmi események Gyimes vidékén a régmúlttól napjainkig* (Historiaj eventoj en Pasul Ghimeş-Palanca ekde malnovaj tempoj ĝis hodiaŭ), Pallas-Akadémia Könyvkiadó, 2005;
**Mindennapi történelmünk'', Pallas-Akadémia Könyvkiadó, 2006.

## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Antal. I.
Antal. I.
Seksa skandalo de John Brownlee

[eta|dekstra|200ra|[John Edward Brownlee]]
La **seksa skandalo de John Brownlee** okazis en 1934 en Alberto (Kanado), kaj devigis la eksiĝon de la ĉefministro de Alberto John Edward Brownlee. Brownlee estis akuzita pri la delogo de Vivian MacMillan, familia amikino kaj sekretariino de la ministro pri justico, kiam ŝi estis 18-jara. La rilato daŭris tri jarojn.

Brownlee protestis, ke la tuta afero estis inventaĵo de pluraj el liaj politikaj kontraŭuloj de la Liberala Partio de Alberto.

Kategorio:Historio de Alberto
Brownlee
Imola Ábrahám

**ÁBRAHÁM Imola** [a'braha'm] estas rumanuja hungara grafikistino naskita la 7-an de marto 1974 en Braŝovo. Ŝi estas filino de Jakab Ábrahám

## Kariero 
Imola Ábrahám diplomitiĝis en 2001 en Kluĵo pri grafiko. Ŝi instruas desegnon kaj arthistorion en Braŝovo. Ŝi estas ano de grupo *Zoom-art* de Braŝovo.

## Ekspozicioj 
* Braŝovo, Covasna, Târgu Secuiesc, Galerio Apaţa-Bilbo, Budapest, Japanujo, Malajzio

## Fonto 
* Hungarlingva vikipedio

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Vermilion (Alberto)

**Vermilion** estas urbo de la kantono Vermilion River en centra Alberto (Kanado). Ĝi situas laŭlonge de la aŭtovojoj *Highway 41* (Buffalo Trail) kaj *Highway 16* (Yellowhead Highway).

Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

Ĝi situas 192 kilometrojn oriente de Edmontono, 38 kilometrojn sude de Clandonald kaj 60 kilometrojn okcidente de Lloydminster.

Kategorio:Urboj en Alberto
András Dimény

**DIMÉNY András** [dime:nj] estas rumanuja hungara pentristo naskita la 24-a de februaro 1968 en Braŝovo.

## Kariero 
András Dimény diplomiĝis en 1999 en Kluĵo pri pentroarto. Li instruas desegnon kaj pentradon en Braŝovo. Li estas ano de kuratoraro ekde 2003 de internacia artistkolonio INCITATO de Băile Bálványos en Turia http://artportal.hu/intezmenyek/incitatomuvesztabor_balvanyosfuerdon .

## Ekspozicioj 
* Braŝovo, Covasna, Târgu Secuiesc, Sibio, Kluĵo, Bistriţa, Apaţa, Bukareŝto, Târgu Mureş.

## Fonto 
* Artportalo.hu 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Sociala kredito

**Sociala kredito** estas ekonomika ideologio kaj socia movado, kiu aperis komence de la 1920-aj jaroj. Ĝi origine estis ekonomika teorio ellaborita de la skotlanda inĝeniero Clifford Hugh Douglas en 1918. La esprimo "sociala kredito" devenis de lia deziro, ke la ĉefa celo de la mona sistemo ("kredito") estu la plibonigo de homa socio ("sociala").
La teorio estis subtenita de pluraj eminentaj ekonomikistoj, inkluzive de la Nobel-premiito Maurice Allais.

Principe la sociala kredito zorgas tiele, ke ĉiuj civitanoj de iu lando havu inter siaj manoj la tutan monon, kiu estas bezonata por aĉeti la tutajn varojn produktatajn de ili.

Tri kunligitaj eroj faras la socialan krediton:

# mono kreata sen ŝuldo, nek interezo, per la nacia banko, laŭ la bezonoj de la produktado;
# ĉiumonata dividendo al ĉiu civitano, dungita aŭ ne, de la naskiĝtago ĝis la morto;
# repagita diskonto ĉe la detalkomerca prezaro, prezo-reguliga meĥanismo forprenanta spekulativajn profitojn en kazo de inflacio kaj repagi ilin al la loĝantaro en formo de subvenciitaj prezoj, se la tuta kosto de la disponeblaj varoj sur la merkato superas la disponeblan monon.

La sociala kredito tute ne bezonas naciigi la firmaojn, nek la bankojn: ĉiuj privataj aferoj senŝanĝe restas privataj.

Impostoj pri nemoveblaĵoj ne plu estas necesaj: la nacia banko pagas la konstruadon de stratoj, pontoj, hospitaloj, lernejoj, ktp... laŭ la kapableco de la nacia produktado en tiuj fakoj.

Samtempe inflacio kaj deflacio malaperas pro la mona ekvilibro daŭre garantiita de la repagita diskonto.

La senkondiĉa ĉiumonata dividendo forigas malriĉulecon: se la homo estas dungata kiel laboristo, li aldonas sian salajron al sia dividendo.

Ju pli la maŝinoj anstataŭas la homojn en la firmaoj, des pli la dividendo plialtiĝis por anstataŭi la perditan salajron.

Danke al la stabileco de la mono, la internacia komerco plifaciliĝas.

Oni kutime resumas ankaŭ la socialan krediton, kiel la kristanismo aplikata al la ekonomiko, aŭ kiel la ekonomika demokratio.

## Vidu ankaŭ 
* Baza enspezo
* Kristana socialismo
* Kristana demokratio

## Eksteraj ligiloj 
angle ĉe http://douglassocialcredit.com aŭ plurlingve ĉe http://www.michaeljournal.com

Kategorio:Makroekonomio
Kategorio:Politika filozofio
Kategorio:Politika historio
Richárd Bodó

**BODÓ Richárd** [bodo'] estis hungara-usona kuracisto, farmakologiisto, universitata profesoro naskita la 20-an de julio 1895 en Braŝovo kaj mortinta en 1965 en Novjorko. 

## Kariero
Richárd Bodó diplomiĝis en Pécs (1922). En 1925 li estis stipendiulo en Londono. En 1929 li loksidiĝis en Usono kaj li estis invitita asistanto en la instituto pri kuraciloj kaj fiziologio de *University of New York City*, ekde 1952 universitato profesoro. Li publikis plurajn studojn en fakrevuoj.

## Fonto
* *Magyar Életrajzi Lexikon*

Kategorio:Hungaraj kuracistoj

Kategorio:Usonaj kuracistoj
Gudenå

eta|Gudenå dum vintro
**Gudenå** estas rivero en Jutlando, Danio, kun longo de ĉ. 176&nbsp;km, tiel ĝi estas la plej longa rivero de Danio. Ĝi havas la akvokolektan areon de 2.643&nbsp;km².

Ĝi fontas 65 m super la marnivelo en Tinnet Krat, nordokcidente de Tørring kaj alfluas ĉe Randers al Randers-fjordon. Apud la rivero situas la urboj Ry, Silkeborg, Bjerringbro kaj Langå, kie alfluas ankaŭ la rivereto Hadsten Lilleå.

Gudenå estiĝis antaŭ ĉ. 15.000 jaroj dum la lasta glaciepoko. Ĝia ĉirkaŭo donas lokon por valora faŭno kaj flaŭro kaj tiel ĝi estas hodiaŭ sub pejzaĝa protekto.

La rivero havis gravan historian kaj ekonomian signifojn por loĝantoj de Jutlando. La rivero servis por transporto, sed ankaŭ por energioproduktado.

Pro ĝia belega pejzaĝo, ĝi estas tre ŝatata turisma celo en la someraj monatoj, precipe por fiŝkaptado kaj kanuado.

Kategorio:Riveroj en Danio
Himmelbjerget

eta|maldekstra|Himmelbjerget, videbla de sur la lago
**Himmelbjerget** (en la germana *Himmelberg*; en Esperanto *Ĉielmonto*) estas monteto en Danio kun alteco de 147m. Ĝi situas inter la komunumoj Ry kaj Silkeborg. La monteto estas konata pro la bela panoramo al Lago Silkeborg kaj pro la 25 metrojn alta brika turo sur ties pinto.

La elvida turo estis konstruita je honoro de reĝo Frederiko la 7-a de Danio, kiu donis al la lando ŝtatan bazleĝaron la 5-an de junio 1849 (modernan, demokratian konstitucion), kiu ankoraŭ hodiaŭ estas bazo de la dana bazleĝaro.

Sur la ekstera muro de la turo estas enĉizitaj figuroj de gravaj danaj historiaj personoj, same kiel memorŝtono al enkonduko de la virina balotrajto en 1915.

Kategorio:Geografio de Danio
Hashima

*vidu ankaŭ la insulon **Gunkanyima** [Gunkanjima], kiu estas nomata foje same Hashima [Haŝima].*

***Hashima*** (jen en la el esperanta perspektivo fremdlingva, sed internacie konata transliterigo Hepburn, , prononco ) estas urbo en Japanio. Ĝi situas sur la ĉefa insulo Honŝuo, en la administra regiono Ĉubu kaj en la gubernio Gifu. En 2020 Hashima havis populacion de .

La urbo estis fondita la 1-an de aprilo en 1954, sude de Gifu kaj nordokcidente de Nagojo. La urbon trafluas de nordokcidento al sudokcidento la rivero Nagara. La rivero Kiso trafluas la urbon de nordoriento al sudoriento. 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* retejo de la gubernio ()

Kategorio:Urboj de Gubernio Gifu
Lázár Madaras

**MADARAS Lázár** [madaraŝ] (n. 20-a de februaro 1941, Chibed), rumanuja hungara ekonomik-verkisto, ĉefredaktoro de Brassói Lapok. Plumnomo: *Kibédi László*.

## Kariero 
Li finis mezlernejon en Petroşani, ekonomikon en Bukareŝto. Ekde 1976 li estis redakcisekretario de Brassói Lapok, ekde junio de 1982 ĝia ĉefredaktoro. Ekde 1990 ĝis ? li estis deputito de rumana parlamento RMDSZ.

## Memstaraj libroj 
* *Le mouvement migratoire – facteur essentiale dans le développement économique de la ville de Braşov* 1980. Centre démographique ONU Roumanie'', Bucureşti.

## Fonto 
* Romániai Magyar Irodalmi Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Ágnes Veronika Ferencz

**FERENCZ Ágnes Veronika** [ferenc] estas rumanuja hungara ceramikistino naskita la 14-an de junio 1942 en Sfântu Gheorghe.

## Kariero
Ágnes Veronika Ferencz diplomiĝis en 1967 en Kluĵo pri ceramikarto. Ŝi laboris en Târgu Mureş kaj Miercurea Ciuc kiel dizajnisto inter 1967 kaj 1972. Poste ŝi ses jarojn instruis en Săcele, poste en Braŝovo.

## Ekspozicioj
*Braŝovo, Kluĵo, Apaţa.

## Fonto
*Artportalo.hu 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj industriartistoj
Kutima vombato

**Kutima Vombato** (*Vombatus ursinus*), ankaŭ iam nomata **Ursa vombato** aŭ **Kurthara vombato** estas unu el nur tri nun vivantaj specioj de vombatoj kaj la sola ano de genro ***Vombatus***. La Kutima Vombato grandas averaĝe 98&nbsp;cm longa kaj pezas ĉ. 26&nbsp;kg.

## Taksonomio 
La specio de kutima vombato estas unue priskribita far George Shaw en 1800. Ekzistas tri subspecioj:
* *V. ursinus hirsutus*, la nomenklatura subspecio, trovata en Kontinenta Aŭstralio
* *V. ursinus tasmaniensis*, trovata en Tasmanio.
* *V. ursinus ursinus*, iam troveblis sur multaj insuloj de markolo de Bass, sed nun ekzistas nur sur Flinders-insulo norde de Tasmanio.

## Arealo 
[eta|maldekstra|*V. ursinus tasmaniensis*, [Maria-insulo, Tasmanio]]
[eta|maldekstra|[Arealo de kutima vombato en Aŭstralio]]
Kutima vombato preferas malvarmetajn kaj humidajn teritoriojn de suda kaj eosta Aŭstralio kaj apudaj insuloj, inkluzive Tasmanion. La plej nordaj partoj de ilia distribuo estas en suda Kvinslando, sed ili malkreskas en Viktorio kaj Suda Aŭstralio.

## Reproduktiĝo kaj socia konduto 
Kutimaj vombatoj pariĝas nur unufoje po du jaroj kaj la ino plej ofte naskas unu idon, kiu eliras la malantaŭe-orientitan poŝon post 9 ĝis 11 monatoj. La ĝoeo bezonas lakton dum 12 ĝis 15 monatoj kaj plej kutime estas sekse fekunda je la aĝo de 18 monatoj.

## Referencoj 
Kategorio:Marsupiuloj
Amber Valletta

**Amber VALLETA** (9-an de februaro 1974 en Phoenix, Arizono) estas usona modelo kaj aktorino.eta|Amber Valletta (Life Ball 2009)
## Vivo 
Valletta plenkreskis en Tulsa (Oklahomo), en aĝo de 15 jaroj, ŝi vizitis model-lernejon. Du jarojn poste, ŝi iĝis "vizaĝo" de Calvin-Klein-aromo „Eternity“. Poste ŝi modelulinis por preskaŭ ĉiuj gravaj markoj kaj magazinoj. Ŝi estis okfoje titolpaĝo de brita eldono de magazino *„Vogue“*.

Ekde 2000, Valletta laboras ĉefe kiel filma aktorino. Ŝi aperis ete en YouTube-video, apoginta prezidentecan elekton de Barack Obama.

Ŝi vivis en geedzeco kun korbopilka ludisto Christian McCaw inter 2003 kaj 2015, kun kiu ŝi havas filon *Auden*. La familio vivas en Los Angeles kaj en Oklahoma.

## Filmoj (sen TV-produktaĵoj) 
* 2000: *The Family Man*
* 2000: *What Lies Beneath*
* 2000: *Drop Back Ten*
* 2001: ''Max Keeble's Big Move*
* 2001: *Perfume*
* 2003: *Duplex*
* 2004: *Raising Helen*
* 2005: *Hitch*
* 2005: *Transporter – The Mission*
* 2006: *Man About Town*
* 2007: *Premonition*
* 2007: *Dead Silence*
* 2007: *My Sexiest Year*
* 2007: *The Last Time*
* 2008: *Days of Wrath*
* 2009: *Gamer*
* 2010: *The Spy Next Door''

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Usonaj fotomodeloj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj vegetaranoj
Sándor Albert (redaktoro)

**ALBERT Sándor** estis rumanuja hungara redaktoro. Li naskiĝis en Kluĵo la 18-an de januaro 1926.

## Kariero
La mezlernejon li finis en Aiud kaj Kluĵo kaj li havigis diplomon de instruisto pri la hungara lingvo kaj literaturo en Universitato Bolyai de Kluĵ. Ekde 1953 li estis ano de redaktkomitato de Igazság en Kluĵo, ekde 1957 vicĉefredaktoro de Előre kaj ekde 1968 en Braŝovo ĉefredaktoro de Új Idők - kiu baldaŭ nomiĝis Brassói Lapok - ĝis 1982).
## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Akompana agentejo

La **Akompana agentejo** aŭ **eskorta agentejo** (servo) peras virinojn aŭ virojn, tiel nomatajn *eskortulo*jn aŭ *vokvirinojn* (akompanistojn), kiuj donas - kontraŭ pago pro la komune pasigita tempo - partnerecon. Tiu partnereco povas esti societaj eventoj ekz. akompanado al teatro, restoracio, vetura akompanado aŭ similaj. En Aŭstrio, la perado de akompana persono estas libera, leĝa profesio. 

Praktike, la akompanistoj fakte servas erotikajn kaj seksajn celojn. Onidire, la aĉetanto pagas por la akompanado kaj la interkonsentita sekso estas natura. Tiel oni povas eviti la malpermeson de la prostituado en multaj landoj.

Kategorio:Prostituado
Kapelo de Loreto

eta|dekstra|Ekstere
eta|dekstra|La fama interna spirala ŝtuparo

La **Kapelo de Loreto** (angle **Loretto Chapel**) estas kapelo en Santa Fe (Nov-Meksiko) konata pro ties unika spirala ŝtuparo, kiu estas elstara produkto de la ĉarpentado. La konstruaĵo kaj la konstruisto de la ŝtuparo estas konsiderataj kiel miraklo de la monaĥinoj.

## Historio 
La rom-katolika episkopo Jean-Baptiste Lamy komisiis en 1872 pri konstruado de kapelo nomota *Nia Sinjorino de Lumkapelo* kaj kiun devis prizorgi la Monaĥinoj de Loretto. La kapelon planis la franca arkitekto Antoine Mouly en novgotika stilo, simile al Sainte-Chapelle (Sankta Kapelo) en Parizo.

La ŝtuparon konstruis nekonata ĉarpentisto el ne-indiĝena ligno. La ŝtuparo ŝajnas, ke ne apogas sin (ŝajne mankas centra apoga akso) kaj pendas en la aero. Pri la alveno, konstruado de tiu ŝtuparo estas ligitaj miraklaj, misteraj eventoj. La ŝtuparo havas 33 ŝtupojn, numero de aĝo, kiam Jesuo mortis.

Laŭ legendo, la ŝtuparon konstruis Sankta Josefo mem responde al preĝado de monaĥinoj.

## La kapelo nuntempe 
La kapelo nun funkcias kiel preĝejo, posedata de privata kompanio, kiu funkciigas hotelon en la proksimo. La enirado de la kapelo kostas 3 USD.

Kategorio:Nov-Meksiko
Kategorio:Kapeloj en Usono
Livingstona monarkoĉetio

La **Livingstona monarkoĉetio** (***Erythrocercus livingstonei***) estas specio de genro de birdoj enmetitaj foje en la familio de Monarkedoj foje en tiu de la Ĉetiedoj, kie ĝi estus proksime de aziaj genroj, dum tiukaze temas pri genro de Afriko. Temus pri longvostaj birdoj, dum la proksimaj genroj Tesia aŭ Urosphena estas tre mallongvostaj birdoj.

eta|maldekstra|Livingstona monarkoĉetio
Tiu afrotropisa birdo troviĝas en Sudorienta Afriko nome en Malavio, Mozambiko, suda Tanzanio, sudorienta Zambio kaj nordorienta Zimbabvo, do temas pri **pli suda** teritorio ol tiu de la proksima parenco la Flava monarkoĉetio. Ties natura vivejo estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj kaj humidaj arbustaroj.

Estas birdo kun **griza kapo**, blankeca gorĝo, grizeca dorso kun tre fortaj olivecaj nuancoj kaj **tre bruna longa kaj larĝa vosto**, malfermebla rondoforme kiel ventumilo, kiam oni videblas malhelajn makulojn antaŭ la vostofino. La subaj partoj estas flavaj, sed ne tiom markate kiom ĉe la proksima parenco la Flava monarkoĉetio.

## Referencoj
* BirdLife International 2004. Erythrocercus livingstonei. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Ĉetiedoj
Kategorio:Afrotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Afriko
Brunkapa monarkoĉetio

La **Brunkapa monarkoĉetio** (***Erythrocercus mccallii***) estas specio de genro de birdoj enmetitaj foje en la familio de Monarkedoj foje en tiu de la Ĉetiedoj, kie ĝi estus proksime de aziaj genroj, dum tiukaze temas pri genro de Afriko. Temus pri longvostaj birdoj, dum la proksimaj genroj Tesia aŭ Urosphena estas tre mallongvostaj birdoj.

Ĝi troviĝas en plej granda parto de subsahara Afriko escepte plej suda kontinento kaj krom la sudorienta Afriko kie loĝas la aliaj du specioj de la genro nome la Flava monarkoĉetio kaj la Livingstona monarkoĉetio, nome en la landoj Angolo, Kameruno, Centrafrika Respubliko, Respubliko Kongo, Demokratia Respubliko Kongo, Eburbordo, Ekvatora Gvineo, Gabono, Ganao, Gvineo, Liberio, Malio, Niĝerio, Sieraleono, kaj Ugando. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj marĉoj kaj subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montararbaroj.

Estas birdo kun **brunaj krono kaj gorĝo**, kio nomigas la specion ĉar la alia rimarkinda karaktero same bruna vosto longa kaj larĝa vosto, malfermebla rondoforme kiel ventumilo, estas komuna al la proksime parenca la Livingstona monarkoĉetio. La subaj partoj estas grizecaj kaj  estas grizeca ankaŭ la dorso kun tre fortaj olivecaj nuancoj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Erythrocercus mccallii.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Ĉetiedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Vignoles

**Vignoles** estas franca komunumo situa en la departemento Côte-d'Or kaj en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
maldekstra|100ra|Blazono

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo

La komunumo enhavas la vilaĝon Vignoles kaj la vilaĝeto Chevignerot.

La kastelo de Vignoles apartenas al la komunumo de Beaune.

En la komunumo estas grava industria zono apud Beaune. Tie estas la sidejo de la burgonja federacio pri defendo de kulturoj.

## Historio 
Oni trovis spurojn de neolitikaj homoj.

Alfred de Vergnette de Lamotte vivis en la kastelo de Vignoles.

Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 0 voĉdonon en 2004, kaj 1 voĉdonon (0,42%) en 2009, kaj 1 voĉdonon (0,35%) en 2014.

## Vidindaĵoj 
La preĝejo estas romanika sed la eksteraĵo estas pli nova. Apud urbo estas ankaŭ nova arboreto.

## Kuriozaĵoj 
En Parizo estas strateto nomita tiele, tio estas *Rue des Vignoles*, kie estas sidejaro de diversaj asocioj, sed kiu estis ĉefe administrata dum la dua duono de la 20a jarcento de hispanaj anarkiistoj, kaj tiele ĝi estis (kaj ankoraŭ estas) la sidejo de la francia branĉo de la hispana organizaĵo CNT (ekzilitoj) kaj poste la francia branxco de la internacia AIT, tio estas la franca *CNT*, kiu poste disiĝis tiele ke unu el la branĉoj plurestis en AIT aŭ ILA, dum tiu kiu sidejis ĉe Vignoles apartiĝis. Tiele en liberecana eŭropa ĵargono *Vignoles* estas sinonimo de tiu organizaĵo, kiu restis en tiu sidejo.

## Vidu ankaŭ 
* Beaune
* Communauté d'agglomération de Beaune Côte et Sud

## Bilda galerio 

Dosiero:Chevignerot kastelo.JPG|Kastelo de Chevignerot
Dosiero:Vignoles Dipatrino.JPG|Dipatrino en la preĝejo
Dosiero:Vignoles kolombejo.JPG|Kolombejo
Dosiero:Vignoles urbodomo.JPG|Urbodomo

## Notoj kaj referencoj 
* Retpaĝaro de la komunumo
* [TTT-ejo de la paroko(https://eo.wikipedia.org/wiki/paroko)]

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Sebestyén András Vetro B.

**VETRÓ B. Sebestyén András** [vetro'] estas rumanuja hungara pentristo. Li naskiĝis la 19-an de januaro 1976 en Kluĵo. 
## Kariero
Sebestyén András Vetro B. diplomitiĝis en 2000 en Kluĵo pri pentrarto ĉe Györgyi Simon kaj Emil Dobribán. Ekde 2002 li vivas en Braŝovo. Ekde 2003 li estas gvidanto de Internacia artiskolonio INCITATO kaj artgvidanto de Instrucentro kaj Bildarejo de Apaţa.

## Ekspozicioj
*Kopenhago, Kluĵo, Budapest, Kaposvár, Burg en Bresse, Braŝovo, LIngby, Covasna, Târgu Secuiesc, Oradea, Bukareŝto, Zalău, Sfântu Gheorghe.

## Fonto
*Retpaĝo

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Rumanio
Jennifer Connelly

[dekstra|eta|Connelly en [Nov-Jorko (2005)]]
**Jennifer Lynn CONNELLY** [ĝenifer linn koneli] (naskiĝis la  en Katskil-Montaro, Nov-Jorkio) estas usona aktorino.

## Biografio 
Ŝi akiris la unuajn profesiajn spertojn jam en aĝo de 10 jaroj per fotoj en modogazetoj kaj aperoj en reklamoj. Ŝia unua filma sperto okazis en 1984 en filmo *Once Upon a Time in America*. Ŝi jam ricevis en la dua filmo (*Phenomena*, 1985) la ĉefrolon. Tion sekvis la fantazia filmo de Jim Henson, la *Labyrinth* (1986) kaj poste ŝi ludis la belan virinon apud la protagonisto (heroo) (*The Hot Spot*, *Rocketeer*, *Mulholland Falls*). Ŝi aperis kiel serioza aktorino en la filmoj *Die Abbotts*, *Requiem for a Dream*, *Pollock* kaj la plejvendata filmigo de *House of Sand and Fog*.

Ŝi ludas pli kaj pli virinon apud heroo, kiun minacas perdo de intelekto – tiel en la sciencfikcia dramo *Dark City*, komiksa filmigo *Hulk* kaj la biografio de skizofrena matematika geniulo John Forbes Nash, *A Beautiful Mind*, por kio ŝi ricevis la Oskar-premion de 2002 kiel plej bona statistino. Ŝi havis similan rolon en la horor-filmo *Dark Water*.

En 2002, laŭ listo de Usona magazino „People“, ŝi apartenis al la 50 plej belaj homoj.

Connelly estas ekde januaro 2003 geedziĝinta kun aktoro Paul Bettany, kiun ŝi ekkonis dum la reĝisoradaj laboroj de *A Beautiful Mind*. Ili havas komunan filon, ŝi havas ankaŭ alian filon el amrilato kun fotografisto David Dugan.

## Filmaro 
### Televido 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Irlandaj usonanoj
Kategorio:Virinoj
Kategorio:Usonaj voĉaktoroj
Kategorio:Usonaj kantistoj
Flava monarkoĉetio

La **Flava monarkoĉetio** (***Erythrocercus holochlorus***) estas afrotropisa specio de genro de birdoj enmetitaj foje en la familio de Monarkedoj foje en tiu de la Ĉetiedoj, kie ĝi estus proksime de aziaj genroj, dum tiukaze temas pri genro de Afriko. Temus pri longvostaj birdoj, dum la proksimaj genroj Tesia aŭ Urosphena estas tre mallongvostaj birdoj.

Ĝi troviĝas en Orienta Afriko nome en marborda Kenjo, suda Somalio laŭlonge de la rivero Juba kaj nordorienta Tanzanio. Ties natura habitato estas tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj de malaltaj teroj aŭ arbustaroj. Ĝi estas insektovora birdo kiu akrobatas por kapti insektojn inter la kanopeo de arboj.

Tiu specio formas superspecion kun la samgenraj *E. mccallii* kaj *E. livingstonei*, el kiuj ĝi estas la plej flava. Ĝi estas monotipa, tio estas sen subspecioj.

Temas pri **tre flava birdo**, pli hela sulfurflava en subaj partoj kaj kun iom da olivbruneca nuanco supre kaj pli klare brunecaj nuancoj en flugilplumoj kaj longa vosto.

## Referencoj
* BirdLife International 2004.  Erythrocercus holochlorus.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Ĉetiedoj
Kategorio:Afrotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Afriko
Chichester

**Chichester** estas la nomo de pluraj lokoj en diversaj landoj, inter kiuj:
* Chichester (Nov-Hampŝiro), Usono
* Chichester (Sussex), Anglio
Chroustovice

**Chroustovice** estas kampurbo en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Chrudim. Ĝi situas 16 kilometrojn oriente de la distrikta urbo Chrudim kaj 16 kilometrojn okcidente de la urbo Vysoké Mýto. Vivas ĉi tie  ().

## Loĝantaro 
## Partoj de kampurbo 
* **Chroustovice**
* Březovice
* Holešovice
* Lhota u Chroustovic
* Mentour
* Městec
* Poděčely

## Memorindaĵoj 
### Kastelo 
Origine renesanca kastelo el la jaro 1623 estis en dua duono de la 17-a jarcento fare de Francisko Karolo Libštejnský de Kolovraty rekonstruita baroke, poste ĉirkaŭ la jaro 1780 rokoke fare de Filipo grafo Kinski kaj post brulego en la jaro 1861 denove rekonstruita baroke. Post plua brulego en la jaro 1949 ĝi estis en tiu ĉi formo novkonstruita.

Nuntempe estas la kastelo eluzata kiel interneja metilernejo.

Ĝi estas triala konstruaĵo kun vasta antaŭkastelejo, trans kiu fluas unu el du brakoj de la rivereto Novohradka kun tri dekoraciaj pontetoj kaj granda pritondata ĝardeno malantaŭe sur la suda flanko post la dua brako de la rivereto. La kortego estas ĉirkaŭigita per arkadoj en teretaĝoj de ĉiuj tri aloj. La kastelo kun parko kreas unu el la plej valoraj barokaj kastelareoj en Ĉeĥio.

En la kastelo travivis sian junaĝon Maria Teresia Poniatowská, naskiĝita Kinská, edzino de Andreo Poniatowski kaj bofratino de la pola reĝo Stanislao Aŭgusto. Ŝi denove revenis ĉi tien por vico da jaroj post kiam ŝi en sia aĝo de 33 jaroj vidviniĝis. Memorigas ŝin ĉi tie malgranda monumento en la ĝardeno.

### Preĝejo de Sankta Jakobo la Pli Granda 
estas baroka, konstruita en la jaro 1744, la turo kaj tegmento estis renovigitaj post brulego en la jaro 1856 kaj tute riparita estis la preĝejo en la jaro 1898. Ĝi estas ununava kun kvarlatera turo tegmentita per svelta piramido antaŭ la fronto. La navo kaj pastrejo estas volbitaj.
La ekipaĵo estas rokoka. La ĉefa altaro estas duparta, la flankaj portaloj estas kun statuoj de Sankta Antonio kaj Sankta Roĥo.

### Kolono de Virgulino Maria 
sur vilaĝplaco estas el la jaro 1752, renovigita en 1804.

### Kolono de la Plej Sankta Triopo 
apude la strato al Luže estas el la jaro 1891 de skulptisto Dušánek el Chroustovice.

### La domoj 
Paroĥejo n-ro 52 estas konstruita en la jaro 1794, renovigita 1856,
n-ro 47 estas ŝilda domo el la unua duono de la 19-a jarcento,
n-ro 48 estas volba kun portalo el la jaro 1857,
n-ro 87 estas el la jaro 1820,
la n-ro 96 estas malnova lernejo, duetaĝa kun volba tegmento el la unua duono de la 19-a jarcento.

### Vojmontrilo 
## Bibliografio 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en j. 2004.
* Dr. E. Poche, DrSc. a kol. – *Umělecké památky Čech*. Eldonis Akademia en Prago en j. 1978.

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro de Asocio de komunumoj Košumberk  

Kategorio:Kampurboj en distrikto Chrudim
Kategorio:Municipoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Kampurboj en Bohemio
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro