W. H. Auden

[240ra|eta|dekstra|[Christopher Isherwood (maldekstre) kaj **W. H. Auden** (dekstre) fotitaj de Carl Van Vechten, 6a de Februaro 1939]]
**Wystan Hugh AUDEN** (ˈ|w|ɪ|s|t|ən|_|ˈ|h|juː|_|ˈ|ɔː|d|ən; 21a de februaro 1907&nbsp;– 29a de septembro 1973) estis angl-usona poeto,
naskiĝinta en Anglio, ŝtatigita en Usonon (el 1946), kaj konsiderita de multaj kritikistoj kiel unu el plej grandaj verkistoj de la 20a jarcento. Lia verkaro estas rimarkinda pro sia stilismaj kaj teknikaj atingoj, sia engaĝiĝo kun moralaj kaj politikaj temoj, kaj sia varieco laŭ tono, formo kaj enhavo. La centraj temoj de lia poezio estas amo, politiko kaj civitaneco, religio kaj moralo, kaj la rilato inter unikaj homaj estaĵoj kaj la anonima, nepersona mondo de naturo.

Auden kreskiĝis en kaj ĉe Birmingham en profesia mezklasa familio kaj studis anglan literaturon en la Christ Church de Oksfordo. Liaj komencaj poeziaĵoj el la fino de la 1920-aj jaroj kaj komenco de la 1930-aj, verkitaj en intensa kaj drameca tono kaj en stilo kiu alternis inter telegrafe moderna kaj flue tradicia, establis lian reputacion kiel maldekstreca politika poeto kaj profeto. Fine de la 1930-aj jaroj li iĝis malkomforta en tiu rolo kaj abandonis ĝin post li translokiĝis al Usono en 1939. En siaj poemoj el la 1940-aj aroj li esploris religiajn kaj etikajn temojn en malpli drameca maniero ol en siaj pli fruaj verkoj, kaj kombinis tradiciajn formojn kaj stilojn kun novaj, originaj formoj. La fokuso de multaj el liaj poeziaĵoj el la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj estis sur la manieroj laŭ kiuj la vortoj montras kaj kaŝas emociojn. Li montris partikularan intereson por verki operajn libretojn, nome formo ideale taŭga por direkti la esprimon de fortaj sentoj. Post lia morto en 1973, lia memorŝtono estis montrita en la Angulo de la Poetoj de la Abatejo Westminster en 1974.

Li estis ankaŭ fekunda verkisto de prozaj eseoj kaj revizioj pri literaturaj, politikaj, psikologiaj kaj religiaj temoj, kaj li laboris ankaŭ variajn fojojn pri dokumentaj filmoj, poeziaj teatraĵoj kaj aliaj formoj de ludado. Tra sia tuta kariero li estis kaj polemikiga kaj influa. Post lia morto, kelkaj el liaj poeziaĵoj, rimarkinde "Funeral Blues" ("Stop all the clocks"), "Musée des Beaux Arts", "Refugee Blues", "The Unknown Citizen", kaj "September 1, 1939", iĝis konata al multe pli ampleksa publiko ol dum lia vivodaŭro tra filmoj, radiprogramoj, kaj popularaj amaskomunikiloj.) (dediĉita al Christopher Isherwood).
* *The Orators: An English Study* (London, 1932, verso kaj prozo; iome reviziita eld., London, 1934; reviziita eld. kun nova enkonduko, London, 1966; New York 1967) (dediĉita al Stephen Spender).
* *The Dance of Death* (London, 1933, teatraĵo) (dediĉita al George Augustus Auden).
* *On the Frontier* (London, 1938; New York 1939; teatraĵo, kun Christopher Isherwood)
* *Nones* (New York, 1951; London, 1952; poemoj) (dediĉita al Reinhold kaj Ursula Niebuhr)
* *The Shield of Achilles* (New York, London, 1955; poemoj) (1956 National Book Award for Poetry) (dediĉita al Lincoln kaj Fidelma Kirstein).
* *Homage to Clio* (New York, London, 1960; poems) (dediĉita al E. R. kaj A. E. Dodds).
* ''The Dyer's Hand* (New York, 1962; London, 1963; eseoj) (dediĉita al Nevill Coghill).
* *About the House* (New York, London, 1965; poems) (dediĉita al Edmund kaj Elena Wilson).
* *Collected Shorter Poems 1927–1957* (London, 1966; New York, 1967) (dediĉita al Christopher Isherwood kaj Chester Kallman).
* *Collected Longer Poems* (London, 1968; New York, 1969).
* *Secondary Worlds* (London, New York, 1969; prozo) (dediĉita al Valerie Eliot).
* *City Without Walls and Other Poems* (London, New York, 1969) (dediĉita al Peter Heyworth).
* *A Certain World: A Commonplace Book* (New York, London, 1970) (dediĉita al Geoffrey Grigson).
* *Epistle to a Godson and Other Poems* (London, New York, 1972) (dediĉita al Orlan Fox).
* *Forewords and Afterwords* (New York, London, 1973; essays) (dediĉita al Hannah Arendt).
* *Thank You, Fog: Last Poems* (London, New York, 1974) (dediĉita al Michael kaj Marny Yates).

## En Esperanto 
La revuo "Kuriero" de Unesko dediĉis sian numeron n-ro 1 de januaro-marto 2019 al la temo de indiĝenaj lingvoj okaze de la proklamo de 2019 kiel Internacia Jaro de Indiĝenaj Lingvoj. Aparte de tiu temo la artikolo *Pensoj pri libereco kaj arto*, de W. H. Auden, temas pri la rilatoj inter arto kaj libero, nome pri arto, kiel ludo, kiel propreco de komunumoj aŭ socioj, kiel spegulo. kiel evito de neplanita ekonomia cenzuro aŭ de laŭplana aŭtoritata cenzuro.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Bloomfield, B. C., kaj Edward Mendelson (1972). *W.&nbsp;H. Auden: A Bibliography 1924–1969*. Charlottesville: University Press of Virginia. ISBN 0-8139-0395-5. Vidu post-1969 suplementojn en *Auden Studies* serio listita sube.

### Ĝeneralaj biografiaj kaj kritikaj studoj 
* Carpenter, Humphrey (1981). *W.&nbsp;H. Auden: A Biography*. London: George Allen & Unwin. ISBN 0-04-928044-9.
* Clark, Thekla (1995). *Wystan and Chester: A Personal Memoir of W.&nbsp;H. Auden and Chester Kallman*. London: Faber and Faber. ISBN 0-571-17591-0.
* Davenport-Hines, Richard (1996). *Auden*. London: Heinemann. ISBN 0-434-17507-2.
* Farnan, Dorothy J. (1984). *Auden in Love*. New York: Simon & Schuster. ISBN 0-671-50418-5.
* Fuller, John (1998). *W.&nbsp;H. Auden: A Commentary*. London: Faber and Faber. ISBN 0-571-19268-8.

* Mendelson, Edward (1981). *Early Auden*. New York: Viking. ISBN 0-670-28712-1.
* Mendelson, Edward (1999). *Later Auden*. New York: Farrar, Straus kaj Giroux. ISBN 0-374-18408-9.

* Smith, Stan, eld. (2005). *The Cambridge Companion to W.&nbsp;H. Auden*. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-82962-3.
* Spears, Monroe K. (1963). *The Poetry of W.&nbsp;H. Auden: The Disenchanted Island*. New York: Oxford University Press.
* Spender, Stephen, eld. (1975). *W.&nbsp;H. Auden: A Tribute*. London: Weidenfeld & Nicolson. ISBN 0-297-76884-0.

* Wright, George T. (1969; rev. ed. 1981). *W.&nbsp;H. Auden*. Boston: Twayne. ISBN 0-8057-7346-0.

### Specialaj temoj 
* Haffenden, John, eld. (1983). *W.&nbsp;H. Auden: The Critical Heritage''. London: Routledge kaj Kegan Paul. ISBN 0-7100-9350-0. Selected reviews of Auden's books and plays.
* Kirsch, Arthur (2005). *Auden and Christianity*. New Haven: Yale University Press. ISBN 0-300-10814-1.
* Mitchell, Donald (1981), *Britten and Auden in the Thirties: the year 1936*. London: Faber and Faber. ISBN 0-571-11715-5.
* Myers, Alan, and Robert Forsythe (1999), *W.&nbsp;H. Auden: Pennine Poet*  . Nenthead: North Pennines Heritage Trust. ISBN 0-9513535-7-8. Pamphlet with map and gazetteer.

### Auden Studies serioj 
* Auden, W. H.; eld. de Katherine Bucknell kaj Nicholas Jenkins (1990) *"The Map of All My Youth": early works, friends and influences* (Auden Studies 1). Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-812964-5.
* Auden, W. H.; eld. de Katherine Bucknell kaj Nicholas Jenkins (1994). *"The Language of Learning and the Language of Love": uncollected writings, new interpretations* (Auden Studies 2). Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-812257-8.
* Auden, W. H.; eld. de Katherine Bucknell kaj Nicholas Jenkins (1995). *"In Solitude, For Company": W. H. Auden after 1940: unpublished prose and recent criticism* (Auden Studies 3). Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-818294-5.

## Eksteraj ligiloj 
* ligoretejo de W.&nbsp;H. Auden Society.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Yale College Lecture on W.H. Auden – audio, video and full transcripts from Open Yale Courses

Kategorio:Anglaj verkistoj
Kategorio:Samseksemo
Kategorio:Moderno