open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Burgo Mühlenbach (Koblenz)

La **burgo Mühlenbach** estas ne plu ekzistanta valburgo en Koblenco, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Konserviĝas ankoraŭ nur la burgfrideo de la iama burgo, kiu konstruiĝis ĉ. la jaro 1300 en la hodiaŭa urboparto Arenberg kaj estis deruita en la 17a jarcento.

## Historio 
## Konstruaĵo 
La konservita kvinetaĝa ĉefa turo havas la alteco de 23,5 m kaj konsistas el graŭvaka rompŝtonoj. Ĝi havas kvadratan formon. Konserviĝis kelkaj fendfenestroj, ŝtuparrestoj kaj partoj de la mezepoka stukaĵo. Restoj de la kameno indikas, ke ĝi estas loĝturo. De la cetera burgo ne ekzistas restaĵoj supergrunde. La ĉefa turo troviĝis supozeble meze de kvarangula ringmuro, je ties anguloj estis kvar malgrandaj rondturoj. La burgo estis ĉirkaŭata de agvofosaĵo.

## Monumentprotekto 
## Literaturo 
* Udo Liessem: *Mühlenbach* in: Koblenz. Natur-, Boden- und Kulturdenkmale, Koblenz 1980, p. 125–128
* *Die Kunstdenkmäler des Landkreises Koblenz*, bearb. von Hans-Erich Kubach, Fritz Michel und Hermann Schnitzler (Die Kunstdenkmäler der Rheinprovinz 163.), Düsseldorf 1944, p. 59f.
* Peter Brommer, Werner Krümmel und Kristine Werner: *Momentaufnahmen - Burgen am Mittelrhein in alten Zeichnungen und neuen Fotografien*, Koblenz 2000, S. 120f.
* Ulrike Weber (Bearb.): *Kulturdenkmäler in Rheinland-Pfalz. Denkmaltopographie Bundesrepublik Deutschland.* Band 3.3: *Stadt Koblenz. Stadtteile.* Werner, Worms 2013,

## Eksteraj ligiloj 
* Burg Mühlenbach in: burgdirekt.de
* Burg Mühlenbach in: arenberg-info.de

## REferencoj 
Kategorio:Burgoj ĉe la Mozelo
Kategorio:Valburgoj
Kategorio:Kulturmonumento en Koblenco
Kategorio:Burgoj ĉe la meza Rejno
Kategorio:Konstruaĵoj en Koblenco
Kategorio:Kulturmonumentoj en la supera mezrejna valo
Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Henk Chin A Sen

**Hendrick "Henk" Rudolf Chin A Sen** naskiĝis en Albina, Surinamo, la 18-a de januaro de 1934 kaj mortiĝis en Paramaribo la 11-a de aŭgusto de 1999. Post la rezigno de Johan Ferrier en aŭgusto de 1980 Chin A Sen li prenis la povon danke al la Militista Nacia Konsilantaro. Post kontraŭi la socialisman politikon de Desi Bouterse, tiu decidis elpostenigi lin en februaro de 1982. En decembro li kreis la Movadon por Liberigo de Surinamo (MLS).

Kategorio:Surinamaj politikistoj
Kategorio:Prezidantoj de Surinamo
Sándor Tanárky

**Sándor Tanárky** [ŝAndor tanArki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tanárky Sándor** estis hungara oficiro, milita historiisto, membro (korespondanta en 1837, ordinara en 1838) de Hungara Scienca Akademio.

Sándor Tanárky http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/098/pc009872.html#8 naskiĝis en 1784 en Bia. Li mortis la  1839 en Pest (urbo).
 
## Biografio 
Sándor Tanárky aliĝis al la armeo en 1806, poste li servis diversloke. En 1813 li komencis instrui en militakademio en Wiener Neustadt, sed li partoprenis ankaŭ en milito kontraŭ Napoleono, krome li faris mezuradon por la armeo en diversaj lokoj de Habsburga Imperio. En 1834 li atingis la rangon majoro. Li pensiuliĝis en 1838.

## Verkaro (elekto) 
* *A Strategia elvei* (Principoj de la strategio) - tradukaĵo
* *A Ferdinánd-huszárezred története*
* *A felkölt magyar nemesség gyalogsága hadi regulamentumai…* (1809)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero T kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero T kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre en la 3-a punkto)

Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Hungaraj militaj historiistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Personoj de Biatorbágy
Errol Alibux

**Liakat Ali Errol Alibux** naskiĝinta la 30-a de novembro de 1948 en Paramaribo estis politikisto el Surinamo.

Li studis sociologion en la Universitato Erasmus de Roterdamo, de 1967 al 1973 kaj en 1975 estis dungita de la Ministerio pri Socialaj aferoj kaj Loĝado de Surinamo kaj iĝis altranga funkciulo.

La 15-a de decembro de 1982 estis arestitaj kaj murditaj 14 politikestrojn opoziciantajn al la reĝimo en Fort Zeeland, kio estis konita kiel "La decembraj murdoj". En 1983 oni deklaris alarmstaton kaj oni aplikis militleĝaron. Nederlando ĉesigis sian helpon al la lando kaj Surinamo fermis sian diplomatejon en Kubo. La protestoj de la sindikatoj devigis la konsilantaron formi novan registaron kun Errol Alibux kiel ĉefministro. Sude kaj oriente de la lando ekaperis gerilojn estre de Ronnie Brunswijk kaj apogitaj de Nederlando.

La protestoj akriĝis en 1985, kaj oni permesis denove la politikajn partiojn, sed tiu pliigis la popolan interkonsenton, ĉar la opoziciantaj politikestroj tiam postulias la restaŭron de la konstitucia ordo. En 1986 la gerilo avancis kaj alproksimiĝis al Paramaribo. La sindikataj kaj laboristaj organizoj kunvokis nacian strikon kaj novajn protestojn kiuj paralizigis komplete la landon. En decembro la registaro rezignis proteste kaj en marto de 1987 oni aprobis novan konstitucion por aliri al demokratia transiro. La ĉefaj opoziciantaj partioj formis aliancon kies estro, Ramsewak Shankar estis elektita unua demokrata prezidanto ekde la sendependigo en la balotoj de la 25-a de novembro de 1987.

## Referencoj 
* guiadelmundo.org. «Historia de Surinam» (hispane). Konsultita la 27an de majo de 2010.

Kategorio:Surinamaj politikistoj
Fred Ramdat Misier

**Lachmipersad Frederick "Fred" Ramdat Misier** estis politikisto el Surinamo, naskiĝinta en Paramaribo, la 28-a de oktobro de 1926. Mortiĝis la 27-a de junio de 2004. Li estis prezidanto de Surinamo ekde 1982 ĝis 1988. Li estis membro de la NDP. Lia registaro estas konata kiel unu el plej subpremantoj en la historio de Surinamo. Kvankam en tiu periodo Ramdat Misier estis ĉefministro, reale kiu estis estre de la povo estis Desi Bouterse. Post suferi 2 puĉojn inter 1982 kaj 1983, okazis grandaj protestoj en la ĉefurbo kiu paralizigis la landon (1986) Ramdat Misier, kun la Militista Konsilantaro alvokis liberajn elektojn en 1988 kaj redonis la povon al civilaj elektitaj.

Kategorio:Prezidantoj de Surinamo
Labruyère

**Labruyère** estas unu el la komunumoj de la kantono Seurre de departemento Kostodorio (Francio).
La komunumo kovras la areon de 7,28 km². Ĝia loĝantaro laŭ la censo de la jaro 2011 estis 216 homoj. Labruyère situas en la ebenaĵo de la  Saono.

eta|maldekstra|Limoj de la komunumo
eta|maldekstra|Loĝantara evoluo

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côte-d'Or

## Ligiloj  
*Echo des communes

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
San Juan del Río

**San Juan del Río** (hispane: "sankta Johano de la rivero") estas la nomo de pluraj geografiaj objektoj.

Interalie en  temas pri
* San Juan del Río (Durango), komunumo kaj ties ĉefa urbo en la subŝtato Durango,
* San Juan del Río (Oaxaca), komunumo kaj ties ĉefa urbo en la subŝtato Oaxaca, kaj
* San Juan del Río (Querétaro), komunumo kaj ties ĉefa urbo en la subŝtato Querétaro.
Gedeon Tanárky

**Gedeon Tanárky** [tanArki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tanárky Gedeon** estis hungara politikisto, juristo, subministro, korespondanta membro de Hungara Scienca Akademio (1867).

Gedeon Tanárky http://www.ogyk.hu/e-konyvt/mpgy/alm/al_1886/174.htm naskiĝis la  1815 en Nagykőrös. Li mortis la  1887 en Budapeŝto.

## Biografio 
Gedeon Tanárky frekventis universitaton en Pest (urbo) inter 1831-1836, poste li iĝis foje vicadvokato, foje notario. Inter 1842-1848 li estis notario en sia naskiĝurbo, poste li politikadis en la parlamento. En 1850 li estis akuzita pro partopreno en la parlamento en Debrecen, kie oni deklaris forigon de la Habsburgoj. Li okupiĝis nur pri kalvinismo. En 1861 li denove partoprenis en la parlamenta vivo. En 1865 li estis nomita ĉefnotario, en 1867 subministro, krome li longe partoprenis en la parlamenta politikado. Li ricevis premion unuafoje.

## Verkaro (elekto) 
* *Országgyűlési beszéd* (Parlamenta parolado), (1861)
* *Magyarország helyzete az európai államrendszerben* (1866) - studo

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero T kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj notarioj
Johan Kraag

**Johannes Samuel Petrus KRAAG** naskiĝis en 1913, kaj estis prezidanto de la Respubliko Surinamo ekde decembro de 1990 ĝis septembro de 1991, post la puĉo kontraŭ la prezidanto Ransewak Shankar nome la *Telefona Puĉo*, kun la unika celo kunvoki liberan balotadon por 1991. La 24-a de majo de 1996 mortiĝis. Lia filino estas Lygia Kraag-Keteldijk, ministrino pri Eksteraj Rilatoj en la registaro de la eksprezidento Ronald Venetiaan.

## Eksteraj ligiloj 
* Popularaj Artikoloj de Johan Kraag
* Portalalba- Prezidantoj kaj Guberniestroj de Surinamo

Kategorio:Prezidantoj de Surinamo
Ronnie Brunswijk

eta|Ronnie Brunswijk en 2020
**Ronnie Brunswijk** [Roni Br**e**nsŭejk] naskiĝis en la vilaĝo Moengo Tapoe, en la distrikto Marowijne, Surinamo, la 7-a de marto de 1961. Estis gerila estro opozicianta al la reĝimo de Desi Bouterse. Li estas entreprenisto kaj politikisto. Li estis fondinto de la Populara Partio de la Progreso (PPP).

## Ekkariero kaj gerilo 
Dum 1980 kaj ĝis 1982 estis korpo-gardisto kaj amiko de Desi Bouterse, sed pro politikaj diferencoj li kontraŭis la reĝimon kaj, en 1983 formis kun alia grupo de junuloj la organizon *Movado Komando de la Ĝangalo*, nome grupo guerila apogita de la eksprezidento Henk Chin A Sen kaj ties grupon *Movado por la Liberigo de Surinamo*, kiuj estis financataj ekde Nederlando.

Dum lia estrado en la gerilo, eniris en la ĝangalo, konkeris en 1986 la vilaĝon Moengo, kaj ties fabrikojn de baŭksito, kaj, tuje ili sukcesis konkeri ankaŭ la tutan orienton de la distrikto Para, kaj eĉ la ĉirkauoj de la Internacia Flughaveno Johan Pengel. En 1987 kaj post prezidenta elektado libera de la 25-a de majo, Brunswijk subskribis interkonsenton por neluktado kun Bouterse. En 1992 la prezidento Ronald Venetiaan subskribis interkonsenton por kooperado kun la ĉefaj grupoj gerilaj kaj, la Movado Komando de la Ĝangalo solviĝis.

Kategorio:Surinamaj politikistoj
10233 Le Creusot

'*10233 *Le Creusot''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la franca astronomo Jean-Claude Merlin elde sia observatorio proksime de Le Creusot (Saône-et-Loire, Francio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la franca urbo Le Creusot, loĝloko de la malkovrinto kaj situejo de ties observatorio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Jean-Claude Merlin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Ferenc Tangl

**Ferenc TANGL,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tangl Ferenc** estis hungara fiziologo, bestokuracisto, profesoro, membro (korespondanta en 1902, ordinara en 1910) de Hungara Scienca Akademio. Lia frato estis Károly Tangl, lia filo estis Harald Tangl.

Ferenc Tangl http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC15363/15457.htm naskiĝis la  1866 en Pest (urbo). Li mortis la  1917 en Budapeŝto.

## Biografio 
Ferenc Tangl akiris medicinan diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1888, poste li eklaboris en instituto. En la sekva jaro li laboris en universitato en Graz, baldaŭe en Berlino li laboris en hospitalo, kie li konatiĝis kun Robert Koch. En 1892 li instruis en Veterinara Altlernejo de Budapeŝto apud Ferenc Hutÿra. Li profesoriĝis en 1903. Li okupiĝis ekzemple pri birdo-embrio.

## Verkaro (elekto) 
* *A diphteria aetiológiájáról* (1891)
* *Adatok az ébrény fejlődésének energetikájához* (1902)
* *Beiträge zur Futtermittellehre und Stiffwechselphysiologie der landwirtschaftlichen Nutztiere* (1908)
* *A veseműködés calorimetriája* (1913)

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto ekde 1996
* memormedalo "Tangl Ferenc" ekde 1970

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre)

Kategorio:Hungaraj fiziologoj
Kategorio:Hungaraj bestokuracistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Die Abderiten

***Die Abderiten*** (eo: La Abderanoj) estas satira romano de Christoph Martin Wieland, kiu aperis en la revuo *Der Teutsche Merkur* dum la jaroj 1774 ĝis 1780 kiel seriaĵo. En ĝi Wieland primokas la naivecon de siaj eturbaj samtempuloj el liberaj regnaj urboj.

*Abderano* estas nomo por stulta naivulo. Ĝi estas deduktebla de la antikvagreka urbo Abdero, kiu ja estis hejmurbo de tiaj eminentuloj kiel Demokrito kaj Protagoro, tamen jam je la antikvaj grekoj akiris la fifamon de naivulejo.

La opinio ankaŭ de samtempuloj de Wielands, ke li priskribas la cirkonstancoj de sia hejmurbo Biberach, tuŝas nur la eksteraĵon. Laŭenhave temas plejparte pri historioj kolportitaj de antikvaj komediopoetoj kaj satiristoj pri la Abdero, kiu en antikva Grekujo validis kiel urbo, kies urbanoj faras ĉion necele kaj malsukcese. Eble Wieland havis enmense kelkajn karakterojn el Biberach, sed tiajn oni estus trovanta sendube en ĉiu alia urbeto: Wieland prezentas kvazaŭ „kosmopolitisman“ abderanecon, stultecon, kiu ĉiuepoke estas trovebla inter la homoj je ĉiuj lokoj. Estas elstarigenda la amaspsikologia dimensio de lia romano, kiu estas tre antaŭa al la sociologiaj kaj psikologiaj konoj de lia epoko.

La romano aperis en la revuo Der Teutsche Merkur eldonita de Wieland de 1774 ĝis 1780 kaj inspiris multajn imitantojn, i. a. August von Kotzebue, Friedrich Dürrenmatt, Richard Strauss kaj Peter Ustinov. 

## Eksteraj ligiloj 
* Interreta teksto ĉe Projekto Gutenberg
* Libere elŝutebla aŭdlibro *Die Geschichte der Abderiten* de Wieland ĉe librivox.org

Kategorio:Literaturaj verkoj
Kategorio:Literaturo de la 18-a jarcento
Kategorio:Literaturo de Germanio
Kategorio:Romanoj
Kategorio:Christoph Martin Wieland
Preĝejo Mario Magdaleno (Felsőörs)

La **Preĝejo Pentofaranta Mario Magdaleno** estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en vilaĝo Felsőörs, en mezo de la vilaĝo sur malalta monteto. Ĝi estas unu el la pompaj preĝejoj en la ĉirkaŭaĵo.

## Historio 
La kirko konstruiĝis jam en la mezepoko (antaŭ ol 1226). Tiutempe apude tombejo funkciis. En la 14-a jarcento oni konstruis gotikan tegmenton. Depost 1526 la preĝejo ruiniĝis, krome la kalvinanoj profitis parton el ĝi. En 1749 ĝi trakonstruiĝis al baroka stilo. La orgeno estis farita en 1745, sed en 1961 ĝi renoviĝis. Renovigoj okazis en dufoje en la 19-a jarcento. En la 1960-aj jaroj post arkeologiaj esploroj restaŭrado okazis.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola. En mezo de la fasado tre malalta turo altiĝas, sube estas la enirejo. Apud la navo po unu koridoroj troviĝas. La absido estas duonronda. En la vestiblo kruco estas videbla. Krom la orgeno sur la galerio troviĝas altara bildo pri Sankta Rozalia de 1833, bildo pri la Sankta Familio de 1868, skulptaĵo pri Sankta Maria el la 18-a jarcento. Fine de la koridoro estas altara bildo pri Mario Magdaleno el 1868, ĝi troviĝis en la ĉefaltaro ĝis 1943. Nun estas alia bildo same pri Mario Magdaleno sur la ĉefaltaro. Fine de la alia koridoro estas altaro pri Sankta Johano. La predikejo estis farita en 1743. La mebloj venis el la 18-a jarcento.

Kermeso okazas en la 22-an de julio.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare
* hungare kun fotoj

Felsoors
Felsoors
Norbert Ehring

**Norbert EHRING** estas germana amatora astronomo.

Laŭ Minor Planet Center li malkovris 5 asteroidojn inter 1997 kaj 1999.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Hobia astronomo malkovras asteroidon, el *General Anzeiger* 9-a de novembro 2012 

Kategorio:Viroj
Kategorio:Germanaj astronomoj
10234 Sixtygarden

'*10234 *Sixtygarden'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la ĉeĥaj geastronomoj geedzoj Jana Tichá kaj Miloš Tichý elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice en Ĉeĥa Respubliko.

*Sixti* *Garden Steet* estas la adreso de la
*Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics* en Kembriĝo (Masaĉuseco), konata kiel la sidejo de la *Minor Planet Center'' kaj de la Centra Oficejo por la Elektronikaj Telegramoj, kiu rapide komunikas informojn pri astronomiaj malkovroj al la internacia komunumo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Miloš Tichý
Kategorio:Malkovrita de Jana Tichá
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
10239 Hermann

'*10239 *Hermann'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la programo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff, Usono.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Shawn M. Hermann*, unu el la unuaj observantoj de LONEOS, kiu malkovris du , unu  kaj unu kometon en 1998 - 1999. Li poste laboris ĉe *Raytheon Corporation'' en Tucson (Arizono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Jules Wijdenbosch

**Jules Albert WIJDENBOSCH** naskiĝis en Paramaribo, Surinamo, la 2-an de majo de 1941 kaj mortis la 30-an de aprilo 2025. Li estis politikisto kaj ĉefministro de Surinamo inter 1987 kaj 1988, denove elektita en 1990 ĝis 1991. Li estis membro de la Nacia-Demokratia Partio de Surinamo, kaj estis elektita Prezidento de la Respubliko en 1996. Pro la protestoj inter 1998 kaj 1999 kaj la akuzoj de administra korupto, la parlamento kunvokis antaŭigitajn balotadojn en 2000.

La antaŭigita balotado de la 25-a de majo de 1991 donis klaran venkon al la estro de la NPS Ronald Venetiaan, tiam estro de alianco multetna. Lia registaro malpliigis la povon de la armeo en la politika vivo de la lando kaj en 1992 oni malfermis procezon de pacigo kun la gerilaj grupoj kiuj aliĝis al politikaj partioj. La balotado de 1996 donis venkon al Venetiaan, sed oni rekalkulis la voĉdonojn, kaj oni donis tiam la venkon al boŭtersista Jules Wijdenbosch de la NDP.

Kategorio:Prezidantoj de Surinamo
Observatorio Madonna di Dossobuono

La **Observatorio Madonna di Dossobuono** (itale ***Osservatorio astronomico di Madonna di Dossobuono***) estas astronomia observatorio en Italio situas en eponima vilaĝo de la urbo Verono, en supermara alteco de 65 m. Ĝia MPC kodo estas **560**.

Ĝi estis fondita per privata iniciato de la amatora astronomo Luciano Lai en la 1980-aj jaroj, kiel evoluo de la sistemo de observado per kiu li estis dotita de 1970 ; ĝi estas dediĉita al la filozofo Giordano Bruno.

Laŭ Minor Planet Center, 7 asteroidoj estis malkovritas elde tiu observatorio inter 1994 kaj 1999.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Observatorio Madonna di Dossobuono

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝaro de la Observatorio Madonna di Dossobuono

Madonna di Dossobuono
Lajos Molnár

**Lajos Molnár**

* Lajos Molnár (esperantisto)
* Lajos Molnár (ĵurnalisto)
* Lajos Molnár (ministro)
* Lajos Molnár (ornitologo)
Preĝejo Sankta Triunuo (Erfurto)

La (kastela) **Preĝejo Sankta Triunuo** troviĝas en la urbokvartalo Molsdorf de la turingia ĉefurbo Erfurto.

## Historio 
eta|La preĝejo en Molsdorf.
En la malsupra vilaĝo estis unue sur la loko de la nuna malnova tombejo kirko *De Nia Kara Sinjorino*, kiu jam je la komenco de la 17-a jarcento kadukiĝis. La komencon de la 18-a jarcento la *Preĝejo Sankta Albano* malkonstruitis kaj anstataŭitis per novkonstruaĵo de inter 1717-21, komisiite fare de la hanovra ĉefoficisto Otto Christoph Schulze. En 1720 ĝi nomitis laŭ Sankta Triunuo, okaze de festa diservo en la 20-a dimanĉo post la Triunuofesto.

De 1945-89 la kirko tre kadukiĝis kaj estis finfine savita nur fare de engaĝiĝintaj molsdorfanoj.

## Priskribo 
La konstruaĵo konsistas el alta meza navo, du malaltaj flankaj navoj, unu kvadrata orienta turo kun krono, lanterno kaj duonronda absido oriente.

## Bilda ciklo 
La pentrita ciklo de Hedwig Ruetz konsistas el ses grandaj olepentraĵoj, kopioj de freskoj de Fra Angelico. Ilin la artistino donacis al la preĝejo solene en la jaro 1934-a.

## Vidu ankaŭ 
* Kastelo de Molsdorf

## Eksteraj ligiloj 
* Bildoj el la interno de la kirko
* Hejmpaĝo de la Rondo de la amikoj de la Kastela preĝejo 

## Subnotoj 
Triunuo
Erfurto
Kategorio:Barokaj konstruaĵoj en Erfurto
10242 Wasserkuppe

'*10242 *Wasserkuppe'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la *Palomar–Leiden survey''.

Por tiu kampanjo, Tom Gehrels estis fotinta la noktan ĉielon en septembro kaj oktobro 1960 per la Schmidt-teleskopo de 48 coloj (122 cm) de la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San Diego, Kalifornio). La  estis poste senditaj en Leiden (Nederlando) por esti ekzamenitaj de la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten dum la sekvantaj jaroj.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la monto Wasserkuppe (950 m s. m.), plej alta pinto de la germana montmasivo Rhön. La loko estas uzata por trejnado de glisilo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
János Cs. Gál (Cségál)

**János CS. GÁL [CSÉGÁL]** [ĉEgAl], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Cs. Gál János** estis hungara pentristo, grafikisto.

János Cs. Gál naskiĝis la 28-an de septembro 1894 en Székelyudvarhely (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempe en Rumanio), li mortis en Budapeŝto en 1976.

## Kariero
János Cs. Gál (Cségál) komence de la 1920-aj jaroj studis en Jászapáti ĉe Pál Vágó kaj en Sárospatak. Li akiris diplomon en Hungara Belarta Altlernejo‎ en Budapeŝto. Liaj majstroj estis István Bosznay, Andor Dudits, Ferenc Márton, Alajos Stróbl, István Szentgyörgyi. Post la diplomo li estis instruisto pri desegno en Újpest. En 1928 li studis per ŝtatstipendio en Parizo. De 1937 li estis membro de Societo Benczúr. Post la 2-a mondmilito li vivtemis sin el instruado. Li ricevis premiojn inter 1932-1938.

## Elektitaj grupaj ekspozicioj 
* Novjorko (1931)
* Debrecen (1957)

## Fontoj
*Murádin Jenő: *Székelyföldi ösztöndíjasok 1941-1943*, Csíkszereda Kiadóhivatal, 2012.
*Artportal.hu 

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Petrocaribe

[eta|253px|Oliveca, [Venezuelo; Malhelverdaj, Landoj membroj kaj de Petrocaribe kaj de Karibia Komunumo; Helverdaj, Landoj membroj de Petrocaribe kiuj ne partoprenas ĉe la Karibia Komunumo; Ruĝaj, Landoj membroj de Karibia Komunumo kiuj ne partoprenas ĉe Petrocaribe]]

**Petrocaribe** estas alianco pri petrolo inter kelkaj landoj de Karibio kun Venezuelo. La iniciato fare de la registaro de Venezuelo havas celon interkonsenton per kiu karibiaj andoj aĉetas petrolon el Venezuelo laŭ kondiĉoj favoraj por pago preferendaj. Tiu alianco estis lanĉita en junio de 2005 fare de la tiama venezuela prezidento Hugo Chávez. La interkonsento permesas ke la ŝtatoj de Karibio aĉetu ĝis 185.000 barelojn el petrolo tage. Ekde la komenco de tiu energia interkonsento, Venezuelo financis la konstruadon de naftorafinejoj, naftujoj, oleoduktoj kaj hidroelektraj centraloj en kelkaj landoj membroj kiaj Kubo kaj Nikaragvo, post propono de la Prezidento de Venezuelo Hugo Chávez.

## Kreado 
La organizo naskiĝis en 29-a de junio de 2005, en la urbo Puerto La Cruz situanta oriente de Venezuelo ene de la *Unua Energia Kunsido Ŝtatestroj kaj Registarestroj de Karibio pri Petrocaribe*, kiam estis subskribita de 14 ŝtatoj la «Interkonsento pri Energia Kunlaborado».

## Membroj 
Aktuale Petrocaribe estas formita de Venezuelo, Kubo, Domingo, Nikaragvo, Antigvo-Barbudo, Bahamoj, Belizo, Dominiko, Grenado, Gujano, Jamajko, Surinamo, Sankta Lucio, Gvatemalo, Sankta-Kito kaj Neviso, Sankta Vincento kaj la Grenadinoj, Honduro kaj Haitio, kaj partoprenas kiel observantoj ankaŭ Ekvadoro kaj Bolivio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Ministerio de la Popola Povo por Energio kaj Petrolo  Presinformo kaj statutoj de Petrocaribe
* PDVSA: Petrocaribe - (PDVSA)
* Landoj membroj de la Karibia Komunumo 
* Interkonsento pri energia kooperado
* IIIa Pintokunveno de Petrocaribe  Aŭgusto de 2007

Kategorio:Petrolo
Kategorio:Nafto
Kategorio:Karibio
Kategorio:Internaciaj interkonsentoj
Kategorio:Ekonomiaj traktaĵoj
Kategorio:Ekstera politiko de Honduro
10244 Thüringer Wald

'*10244 *Thüringer Wald'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geezoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la *Palomar–Leiden survey''.

Por tiu kampanjo, Tom Gehrels fotis la ĉielon en septembro kaj oktobro 1960 elde la Observatorio de la Monto Palomar. La fotaj platoj estis senditaj en Leiden por esti ekzamenitaj de Ingrid kaj Cornelis van Houten.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la germana montaro Turingia Arbaro () oriente de la rivero Werra kiu fluas de nordokcidento al sudoriento. La pintoj estas Inselsberg (900 m) kaj Beerberg (983 m). Tiu montaro estas mirinda areo kun belaj arbaroj por piedirantoj. La ĉefa industrio estas la farado de kristnaskaj ornamaĵoj kaj de porinfanaj ludiloj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Val-de-Charmey

**Val-de-Charmey** estas urbo kaj komunumo en la distrikto Grejerco en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 2844 loĝantojn laŭ la ciferoj de la malnovaj komunumoj Cerniat kaj Charmey de la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
Cerniat situas en la Friburgaj Antaŭalpoj proksimume 13 kilometrojn sude de la kantonĉefurbo Friburgo kaj 6 kilometrojn oriente de la urbo Bulle. La komunumo konsistas el la iama komunumo Charmey kun la vilaĝetoj Le Pra, Liderrey, Les Ciernes, Les Arses, Vounetz kaj La Tsintre, kaj la iama komunumo Cerniat kun la vilaĝeto Les Utsets kaj la Monaĥejo La Valsainte, kaj multnombraj izolitaj bienoj.

Kun areo de 78,46 km² jam la malnova komunumo Charmey laŭ teritorio estis la plej granda komunumo de la kantono. La nova komunumo Val-de-Charmey kun areo de 112,15 tiun heredis.
De la komunuma teritorio 37,0% estas kovritaj de arbaro, 47,7% servas por agrikulturo kaj 2,1% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Val-de-Charmey limas en nordo al La Roche, en nordnordoriento al Plasselb kaj al Plaffeien, en nordnordoriento al Saanen (BE), en oriento al Jaun, en sudsudoriento al Rougemont (VD), en sudo al Château d'Oex (VD), en sudsudokcidento al Grandvillard, en sudokcidento al Bas-Intyamon, en okcidentsudokcidento al Grejerco, en okcidento al Broc, Châtel ĉe Montsalvens, Crésuz kaj Châtel ĉe Montsalvens, nordokcidento al Botterens kaj Corbières, kaj en nordnordokcidento al Hauteville.

## Trafiko 
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 180 de Friburgo al Jaun. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A12 situas proksimume 8 kilometrojn nordokcidente apud Bulle. Per du buslinioj de la entrepreno Transporto Publika Friburga la komunumo estas konektita al la publika transportreto. De Charmey diversaj aertelferoj kaj skiliftoj kondukas al la ĉirkaŭaj montoj.

## Historio 
La komunumo Val-de-Charmey estis kreita kun efiko de la 1-a de januaro 2014 per kunigo de la malnovaj komunumoj Cerniat kaj Charmey.

La unua dokumenta mencio de Charmey datiĝas el la jaro 1211 kiel *Chalmeis*. Ĝis 1760 la komunumo nomiĝis france * Feiguières*. Dum mezepoko ĝi apartenis al la Senjorujo Corbières. En la jaro 1249 per divido de la Senjorujo Corbière Charmey fariĝis aparta duonsenjorujo, kies senjoroj vivis en la burgo *Sur la Roche*. En la jaro 1454 Charmey fariĝis havaĵo de la Grafoj de Grejerco kaj kun ties bankroto en la jaro 1555 de la urbo Friburgo, kiu ĝin atribuis al la Voktejo Corbières. Okaze de la Helveta Revolucio de 1798 Charmey estis atribuita al la distrikto Grejerco.

La unua dokumenta mencio de Cerniat datiĝas el la jaro 1288 kiel *Sernia*. Dum mezepoko Cerniat apartenis al la Senjorujo Corbières, kiu en la jaro 1553 fariĝis friburga voktejo. Okaze de la Helveta Revolucio Cerniat estis atribuita al la distrikto Grejerco.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Val-de-Charmey

## Bildoj 

Dosiero:Entrée du village de Cerniat.jpg|Cerniat
Dosiero:Charmey 4.jpg|Kapelo en Charmey/Galmiz
Dosiero:Charmey-Musee.jpg|Muzeo de la kamparo Val-de-Charmey
BHP Billiton

**BHP Billiton** estas la minada entrepreno plej granda de la mondo. Ties deveno originas el kunigo (2001) de la aŭstralia Broken Hill Proprietary (BHP) kaj brita Billiton entreprenoj. Ĝi havas strukturon laŭakcia duoble. Dum BHP Billiton Limited estas listita en la borso de Aŭstralio, BHP Billiton Plc estas listita en la borso de Londono.

## Entreprena strukturo 
La aŭstralia *BHP Billiton Limited* kaj la brita *BHP Billiton Plc* estas listitaj laŭ sendependa maniero kaj kun diferenca akciposedantaro, sed tiuj funkcias kiel ununura entrepreno kun ununura administra konsilanatro kaj unusola administra strukturo. Ties sidejo estas en Melburno kun sidejoj en Londono, Perto, Johanesburgo, Santiago, Singapuro, Ŝanhajo, Houston kaj Hago.

La entrepreno havas ampleksan gamon de minejaj laborejoj en 25 landoj, por produktoj kiaj fero, diamantoj, mangano, karbo, kupro, nikelo, nafto kaj baŭksito. La dungitaro tutmonde estas ĉirkaŭ 40.000 personoj.

La entreprenaro publikas siajn kontojn en usona dolaro. Ties enspezoj en 2009 estis de 44.113 milionoj de dolaroj kaj la pura profito estis 12.160 milionoj de dolaroj.

La firmao funkcias (minadas) tutmonde kaj havas naŭ primarajn komercojn:

* Fererco
* Mangano
* Nafto
* Aluminio
* Bazmetaloj (ĉefaj produktoj inkluzivas kupron , plumbon , zinkon kaj uranion)
* Metalurgia karbo
* Termika karbo
* Neoksideblaj ŝtalaj materialoj (nikelo kaj kobalto)
* Diamantoj kaj specialaj produktoj

## Historio 
### Broken Hill Proprietary Company 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de BHP Billiton
* Alacra - BHP Billiton Company Snapshot
* BHP Billiton stokaro 
* Fraŭdoj fare de BHP

Kategorio:Minaj entreprenoj
Kategorio:Multnaciaj entreprenoj
Kategorio:Entreprenoj
Ligo de la Marĉoj

La **Ligo de la Marĉoj** (aŭ ankaŭ **Ligo de la Urbetoj de la Ŝiparo de Kastilio kun Vitorio**) estis ligo de la ĉefaj havenaj urboj ĉe la Kantabra Maro konsistiganta maran militpovon de la Reĝlando Kastilio. Ĝi estis sendependa en internaciaj komercaj rilatoj kaj, en kelkaj kazoj, agis milite kontraŭ Francio kaj Anglio.

Ĝi estis kreita la 4-an de majo 1296 de jenaj eŭskaj kaj kantabraj lokoj: Santandero, Laredo, Castro Urdiales, Bermeo, Getaria, Donostio, Hondarribia kaj Vitorio. En la jaro 1297 ankaŭ aliĝis San Vicente de la Barquera. La sidejo de la ligo estis en Castro Urdiales.

## Celoj 
La ligo celis organizi sin mem por defendi siajn proprajn interesojn kaj rajtojn kontraŭ la reĝo, kaj tiel plu konservi sian impostan pag-escepton akiritan dum partopreno en Rekonkero en Andaluzio.

Ĝi ankaŭ estis ilo por eviti konfliktojn inter la havenaj urboj de la Kantabra Maro en Iberio kaj ties komercaj rilatoj kun Francio, Anglio kaj Flandrio. Ĝi do agis kiel la tre konata Hansa ligo.

## Vidu ankaŭ 
* Ligo de la Kvar Urbetoj

Kategorio:Historio de Eŭskio
Kategorio:Historio de Kantabrio
Provinco de Naŭ Valoj

[eta|dekstra|300ra|[Kunsidejo de Puente San Miguel, sidejo de la konsilio de la provinco.]]
La **Provinco de Naŭ Valoj** estis juĝa kaj administra ento kreita en 1581 de naŭ valoj tie, kie nun estas Kantabrio. La provinco estis de jenaj valoj: Alfoz de Lloredo, Cabezón, Cabuérniga, Reocín, Piélagos, Camargo, Villaescusa, Penagos kaj Cayón.

Ĝi estis fondita post disputo inter la naŭ valoj kaj la senjoroj de Infantado, kiu daŭris de la jaro 1544 ĝis 1581. Rezulte, la valoj iĝis sendependaj de la senjor-lando. Tial ili konstruis propran konsilian domon (Kunsidejo de Puente San Miguel) kaj en 1630 ili sukcesis konvinki la reĝon Filipon la 4-an pri tio, ke ili povu elekti siajn proprajn estrojn en vilaĝ-domoj (escepto estis la agad-areo de koregidoro). La reĝo aprobis la ĝeneralan regularon de la provinco en 1645. Pro ena konflikto, la provinco havis koregidoron inter 1674 kaj 1678, kiam la provinca prizono estis konstruita apud la konsilia domo.

La Naŭ Valoj plu defendis siajn rajtojn kaj eĉ plinombrigis ilin dum la 18-a jarcento. Ties sidejo estis ankaŭ uzata de deputitoj de aliaj komarkoj de Kantabrio, kiam ili volis solvi komunan problemon. El unu en tiuj kunsidoj ekis la decido krei pli grandan kaj komunan provincon, kiu efektiviĝis kiam oni kreis la provincon Kantabrio en 1778.

## Vidu ankaŭ 
* Kunsidejo de Puente San Miguel
* Provinco Kantabrio de 1778

## Bibliografio 
* Linares Argüelles, Mariano; Pindado Uslé, Jesús; Aedo Pérez, Carlos. *Gran enciclopedia de Cantabria*. Editorial Cantabria. 1985. [//es.wikipedia.org/w/index.php?title=Especial%3ABooksources&isbn=8486420008 ISBN 84-86420-00-8 (Obra completa)][//es.wikipedia.org/w/index.php?title=Especial%3ABooksources&isbn=8486420075 ISBN 84-86420-07-5 (Tomo VII)].

Kategorio:Historio de Kantabrio
Naciisma Anaro de Kantabrio

La **Naciisma Balota Anaro de Kantabrio** (hispane, ***A**grupación Electoral **Na**cionalista de **C**antabria* aŭ mallonge **ANAC**) estis politika partio aktiva en Kantabrio en la 1980-aj jaroj. Ties centra ideologio estis kantabrismo.

En 1978 la Regionisma Partio de Kantabrio (PRC) estis kreita en la sino de la Asocio por la Defendo de la Interesoj de Kantabrio (ADIC). Tamen, post iom da tempo, la kreinta asocio ne sentis sin akorde kun la agado de la partio kaj kun la statuto de aŭtonomeco aprobita por Kantabrio.

La distanciĝo inter ADIC kaj PRC impulsis, ke ADIC kreis novan politikan partion, tio estas, ANAC. La partio konkuris en la voĉdono de la Parlamento de Kantabrio de 1983, estrite de Rafael de la Sierra, eksprezidento de ADIC. La programo de la partio celis pluan disvolvon de la statuto de aŭtonomeco, ekonomian progreson, pluan agnoskon de la kantabra identeco kaj defendon de medio.

La voĉdona rezulto estis ege malgranda: 1&nbsp;869 voĉdonoj (0,67% el la suma voĉdonaro de Kantabrio), kio estas tre malmulte kompare al la rezulto de PRC, kiu ricevis 18&nbsp;767 voĉdonojn kaj akiris du seĝojn por sia kandidataro en la parlamento. Post tiu balota fiasko, la partio malaperis.

## Referencoj 
Kategorio:Politikaj partioj de Kantabrio
Kategorio:Regionaj partioj
Korantino (rivero)

La rivero **Korantino** aŭ **Corentyne**, *Courantyne* aŭ *Corantijn*, estas rivero marborda de la nordo de Sudameriko. La rivero elfluas en la montoj Akarai kaj fluas en direkto nordena proksimume 724 km inter Gujano kaj Surinamo, kaj elfluas en la Atlantika Oceano ĉe Corriverton, Gujano kaj Nieuw Nickerie, Surinamo. Pramo funkcias inter tiuj du setlejoj.

La okcidenta riverbordo konstituas landlimon inter Gujano kaj Surinamo, sed Gujano malkonsentas baze sur la doktrino Thalweg.

La rivero estas navigebla por malgrandaj maraj ŝipoj en ero de ĉirkaŭ 70 km, ekde la elfluo ĝis la rapidfluo de Orealla, en Gujano.

Kategorio:Geografio de Surinamo
Kategorio:Riveroj en Sudameriko
Oleo (genro)

La **oleo**  (*Olea*)  estas genro de ĉirkaŭ 40 specioj el la familio de la oleacoj, hejma en la mezvarmaj kaj tropikaj regionoj de suda Eŭropo, Afriko, suda Azio kaj Aŭstralazio. Estas ĉiamverdaj arboj kaj arbedoj, kun etaj, kontraŭstarantaj folioj. La frukto estas drupo. La folioj de la genro oleo enhavas triĥosklereidojn.

Por la homoj, la plej grava specio estas la olivujo (*Olea europaea*), indiĝena en la Mediteranea regiono. *O. paniculata* estas pli granda arbo, ekhavanta altecon de 15-18 m en la arbaroj de Kvinslando, kaj produktanta malmolan kaj rezistantan lignon. La ankoraŭ pli malmola ligno de *O. laurifolia*, vegetanta en Kvazulu-Natalo, estas grava en Sud-Afriko.
Oleo-specioj estas utiligataj kiel nutraĵplantoj de la larvoj de kelkaj papiliospecioj kiaj *Gymnoscelis rufifasciata*.

## Elektitaj specioj 
* *Olea ambrensis* H.Perrier
* *Olea borneensis* Boerl.
* *Olea brachiata* (Lour.) Merr.
* *Olea capensis* L. – Nigra ferarbo aŭ ferligna olivujo
* *Olea caudatilimba* L.C.Chia
* *Olea chimanimani* Kupicha
* *Olea chrysophylla* Lam.
* *Olea cordatula* H.L.Li
* *Olea dioica* Roxb.
* *Olea europaea* L. – Olivujo, olivarbo
* *Olea exasperata* Jacq.
* *Olea gagnepainii* Knobl.
* *Olea gamblei* C.B.Clarke
* *Olea guanĝiensis* B.M.Miao
* *Olea hainanensis* H.L.Li
* *Olea javanica* (Blume) Knobl.
* *Olea lancea* Lam.
* *Olea laurifolia* Lam. –
* *Olea laxiflora* H.L.Li
* *Olea moluccensis* Kiew
* *Olea neriifolia* H.L.Li
* *Olea obovata* (Merr.) Kiew
* *Olea oleaster* Hoffmanns. & Link – Sovaĝa olivujo
* *Olea palawanensis* Kiew
* *Olea paniculata* R.Br.
* *Olea parvilimba* (Merr. & Chun) B.M.Miao
* *Olea polygama* Wight
* *Olea rosea* Craib
* *Olea rubrovenia* (Elmer) Kiew
* *Olea salicifolia* Wall. ex G.Don
* *Olea schliebenii* Knobl.
* *Olea sylvestris* Mill.
* *Olea tetragonoclada* L.C.Chia
* *Olea tsoongii* (Merr.) P.S.Green
* *Olea undulata* (Sol.) Jacq.
* *Olea welwitschii* (Knobl.) Gilg & G.Schellenb.
* *Olea wightiana* Wall. ex G.Don
* *Olea woodiana* Knobl.
* *Olea yuennanensis* Hand.-Mazz. 

### Antaŭe en la genro 
* *Chionanthus foveolatus* (E.Mey.) Stearn (as *O. foveolata* E.Mey.)
* *Ligustrum compactum* var. *compactum* (as *O. compacta* Wall. ex G.Don)
* *Nestegis cunninghamii* (Hook.f.) L.A.S.Johnson (as *O. cunninghamii* Hook.f.)
* *Noronhia emarginata* (Lam.) Thouars (as *O. emarginata* Lam.)
* *Osmanthus americanus* (L.) Benth. & Hook.f. ex A.Gray (as *O. americana* L.)
* *Osmanthus heterophyllus* (G. Don) P.S.Green (as *O. aquifolium* Siebold & Zucc. or *O. ilicifolia* Siebold ex Hassk.) 

## Referencoj 

Kategorio:Oleacoj
Károly Tangl

**Károly TANGL,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tangl Károly** estis hungara fizikisto, profesoro, membro (korespondanta en 1908, ordinara en 1920) de Hungara Scienca Akademio. Lia pli maljuna frato estis Ferenc Tangl.

Károly Tangl http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=tangl naskiĝis la  1869 en Pest (urbo). Li mortis la  1940 en Budapeŝto.

## Biografio 
Károly Tangl frekventis universitato en Budapeŝto (kie li helpis laboron de Loránd Eötvös) inter 1887-1891, poste li plulernis en Berlino kaj Parizo. En 1903 li ekinstruis fizikon en Universitato Kolozsvár, baldaŭe li estis dufoje dekano, en la studjaro 1915 rektoro. En 1905 li doktoriĝis. Inter 1917-1921 li instruis en la teknikuniversitaton poste en Universitato de Budapeŝto.

## Liaj libroj 
* *Általános kísérleti természettan* (1906) - studenta lernolibro
* *Vizsgálatok a gravitációról* (1918)
* *Bevezetés a fizikába* (Enkonduko al la fiziko) (1921)
* *Kísérleti fizika* (1924)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre)

Kategorio:Hungaraj fizikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Paramaribo (distrikto)

La distrikto **Paramaribo**, estas unu el administraj dividoj en kiuj troviĝas organizita la respubliko Surinamo kaj kiu enhavas la samnoman ĉefurbon de la ŝtato, same kiel la ĉirkaŭaj teritorioj.

Ĝi havas populacion de 242.946 loĝantoj en areo de nur 182 km², kio igas ĝin en la zono plej dense loĝata de la tuta lando.

## Eksteraj ligiloj 
* Informo pri la distrikto (nederlanda)

Kategorio:Distriktoj de Surinamo
Coppename

300px|eta|La **rivero Coppename**.
La **rivero Coppename**, aŭ **Kopenamo** en Esperanto, estas rivero de Surinamo kiu fluas tra la distrikto Sipaliwini, formanta parton de la limo inter la distriktoj Coronie kaj Saramacca.

## Fluejo 
La **rivero Coppename** elfluas en la montoj Wilhelmina. Ties alfluantoj estas Dekstra Kopenamo (kiu elfluas en la nordorienta deklivaro de la montaro Wilhelmina, Tafelberg, kaj okcidento de Emmakette), la Maldekstra Kopenamo, kaj la Meza Kopenamo, kiu elfluas en la centra kaj okcidenta zonoj de la norda sekcio de la montoj Wilhelmina kaj la sudorienta regiono de la montoj Bakhuys.

La tri branĉoj de la Kopenamo kuniĝas supre de la akvofaloj Tonckens kaj poste fluas trapasante la monton Hebiweri. Malsupre de la rapidfluo Sidonkrutu ĝi kuniĝas kun la Adampada, kiu elfluas plejparte de la orienta deklivaro de la montaro Bakhuys. Malsupre de la rapidfluo de Langa, la rivero turnas orienten kaj supre de la rapidfluo de Raleigh ricevas la alfluon de la rivero Tangimama, kiu devenas de la norda zono de Emmaketen.
eta|dekstra|300px|Ponto Bailey super la rivero Kopenamo en Bitagron.
La rapidfluo Raleigh, kun la najbara monto Voltz kaj la montoĉeno Van Stockum, konstituas allogon por turismo, kaj oni povas aliri tirn per malgrandaj aviadiloj.

Post unuiĝo kun la Kwama, la Kopenamo fluas norden kaj trapasas Kaaimanston, Bitagron kaj Heidoti. Post la atingo de la marborda ebenaĵo, al Kopenamo unuiĝas la Wayambo, kiu formas forkigon inter la riveroj Kopenamo kaj Nickerie.

Fine la Tibiti kaj la Coesewijne elfluas en la Kopenamo, kiu poste kunfluas kun la Saramacca kaj ambaŭ havas komunan delton per kiu ili elfluas al Atlantika Oceano.

## Referencoj 
* C.F.A. Bruijning kaj J. Voorhoeve (red.): *Encyclopedie van Suriname*. Amsterdam u. Brussel 1977, B.V. Uitgeversmaatschappij Argus Elsevier; ISBN 90-10-01842-3.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Geografio de Surinamo
Kategorio:Riveroj en Sudameriko
Surinam (rivero)

eta|Mapo de la Suriname rivero el 1877 de G.P.H. Zimmerman.
La **rivero Surinam** aŭ **Surinamo** estas rivero de la Respubliko Surinamo, al kiu ĝi nomigas. Ĝi havas 480 km de longo kaj elfluas al la Atlantika Oceano en la ĉirkaŭo de Paramaribo, nome ŝtata ĉefurbo.

Ties originoj estas en la montaroj de Gujano, en la limo inter la Montaro Vilhelmina kaj la Montaro Eilerts de Haan kie ĝi esras konata kiel la «Granda Rivero». La rivero fluas al nordoriento, trapasante la distrikton Sipalivini, ĝis atingi la areon de la akvorezervejo Brokopondo, poste fluas al nordo ĝis atingi la ĉefurbon Paramaribo ĉe la maldekstra bordo kaj Meerzorg ĉe la dekstra bordo. En Nieuw Amsterdam ĝi unuiĝas al la rivero Commewijne kaj aliras sian elfluejon ĉe la Atlantika Oceano.

La rivero havas diversajn arojn de rapidfluejoj, same kiel kelkaj akvobaraĵoj, el kiuj la plej granda estas la akvorezervejo Brokopondo.

Kategorio:Geografio de Surinamo
Kategorio:Riveroj en Sudameriko
Lajos Tarczy

**Lajos Tarczy** [lajoŝ tarci], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tarczy Lajos** estis hungara filozofo, profesoro, membro (korespondanta en 1838, ordinara en 1840) de Hungara Scienca Akademio.
eta|Lajos Tarczy
eta|Monumento pri Lajos Tarczy
Lajos Tarczy http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC15363/15483.htm naskiĝis la  1807 en Hungara reĝlando en Hetény (nuntempa Chotín en Slovakio). Li mortis la  1881 en Vieno.

## Biografio 
Lajos Tarczy lernis teologion kaj filozofion en Pápa, poste li plulernis en Vieno kaj Berlino. Ekde 1833 ĝismorte li instruis en kolegio de Pápa, krome li fondis presejon en 1837. Li strebis multe pri evoluo de instruado verkanta diversajn lernolibrojn, tial Pápa iĝis tiutempe grava lerneja urbo, kie lernis ekzemple Sándor Petőfi, Mór Jókai, Soma Orlai Petrich. Li konatiĝis kun István Széchenyi kaj li kreis similan bienon en Pápa, kiel bieno de Széchenyi. Li finbatalis la hungaran liberecbatalon kiel oficiro.

## Memorigiloj 
* bazlernejo "Tarczy Lajos" en Pápa
* monumento en Chotín

## Verkaro (elekto) 
* *Népszerű égrajz. (Astronomia popularis)* (1838)
* *Természettan. Az alkalmazott mathesissel egyesülve a haladás jelen lépcsője szerint nyilvános tanításaira szintúgy mint magános tanulásra kézikönyvül dolgozta* (1838, 1843, 1862)
* *Tiszta mértan elemei. Természettani kézikönyvére bevezetésül...* (1841)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj filozofoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Monaĥejo Paulinzella

eta|De oriente.
eta|De okcidente.
eta|Tra la navo.
eta|Portalo eta|La eksa dekonaĵ-deponejo, nuntempe muzeo.
La **Monaĥejo Paulinzella** estas eksa benediktana abatejo situanta tre idiliece en Paulinzella, kvartalo de Rottenbach, Germanio.

## Historio 
Pro la trankvileco de la Rottenbach-valo la saksa nobelino Paulina fondis inter 1102 kaj 1105 monaĥinejon, kiu unue nomitis *Marienzelle* kaj aliĝis en 1107 al la reformmovado de monaĥejo Hirsau.

Nelonge post la morto de la fondinto (1107) la monaĥejo alinomitis. Konstruadspertaj monaĥoj el Hirsaŭ kunhelpis ankaŭ en Turingio.
La rezultoj el variaj konstruetapoj konsekritis solene en 1124 kaj impresas - malgraŭ sia ruina stato hodiaŭa - ĝis nun kiel bona ekzemplo de la reformklostra konstrumetodo.

## Sekularigo kaj ruiniĝo 
Post la Reformacio la monaĥejo kadukiĝis kaj oni uzis ties brikojn i.a. por konstrui la kastelon en Gehren. Fajrego kompletis la ruiniĝon. Je la finiĝinta 18-a jarcento komencis onia sintenŝanĝo koncerne la konservadon de historiaj monumentoj. Dum la romantikisma epoko la ruinoj ensorĉitaj famiĝis, sed jam Goeto festis sian 68-an naskiĝtagan datrevenon surloke.

## Hodiaŭa uzo muzea 
Sur la klostra areo, kiu apartenis ekde 1994 al la Fondaĵo Turingiaj Kasteloj kaj Ĝardenoj estas krom la ruinoj (kie somere okazas koncertoj) ankoraŭ eksa deponejo por nutraĵoj *(Zinsboden)*, oficejo (iama ĉambroj de la monaĥoj) kaj renesancstilo ĉasadkastelo de la grafoj de Schwarzburg (grundo de la eksa monaĥestrejo). En la eksa kastelo troviĝas nun muzeo.

Sur elmontra surfaco de 350 kvadratmetroj la muzeo montras la historion de la monakejo Paulinzella kaj dokumentas la gravecon de la utiligo de la arbaroj kaj la evoluon de la ĉaso kaj forstado en la princolando Schwarzburg-Rudolstadt. Fokuso ĉefa de la ekspozicio estas la monakejo dum sia floro. Krome informatas pri la rolo de la ordeno de la Benediktanoj en Turingio. Oni lernas ankaŭ pri la remalkovro de la ruino ĉ. la jaro 1800 kiel elstara ekzemplo de akordiĝo inter naturo kaj arkitekturo laŭ la romantisma modo. La arbaroj ĉirkaŭ Paulinzella estis grava perlaborfonto de la homoj kaj la ĉasoj estis kun granda pompo surscenejigitaj. Fine prezentatas pioniro de forstado, Carl Christoph von Lengefeld (1715-75).

## Subnotoj 
## Vidu ankaŭ 
Abatejo Bürgel

## Literaturo 
* Horst H. Müller: *Thüringer Wald und Randgebiete*, Tourist Verlag, Berlin 1977, p.&nbsp;527–530
* Dennis Buchert: *Das Kloster Paulinzella*. Grin Verlag, München/Ravensburg 2008, ISBN 3-640-23324-7
* Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2006, ISBN 978-3-361-00612-6, p.&nbsp;137

## Eksteraj ligiloj 
* Informoj sur la hejmpaĝo de la Fondaĵo Thüringer Schlösser und Gärten

Paulinzella
Kategorio:Distrikto Saalfeld-Rudolstadt
Paulinzella
Kategorio:Forstado
Paulinzella
Akvorezervejo Brokopondo

La **Akvorezervejo Brokopondo**, nomita antaŭe **Profesoro WJ van Blommestein** estas akvorezervejo en Surinamo situanta ĉe la distrikto Brokopondo, kun areo de 1.350 km²; ĝi estis kreita per konstruo de lagodigo super la rivero Surinam. Por enspezi monon, antaŭ ties konstruo oni ne forhakis la arbaran areon inunditan, pro kio ankoraŭ elstaras kelkaj arbopintoj super la surfaco.

## Historio 
eta|maldekstre|Arbopintoj elstaraj el la surfaco.
En 1915 oni malkovris ercojn el baŭksito, en la tuta teritorio de la posta Surinamo, ĉefe en la distrikto Marowijne en la loko Moengo krom aliaj lokoj; tio ludis gravan rolon por la industriigo de la Dua Mondmilito. La elfosado kaj rafinado de la baŭksito por konverti ĝin en aluminion postulas sufiĉan kvanton el elektra energio kiu povis esti generita de hidroelektra centralo; la projekto ekis per digo de 54 metroj de alto en la rivero Surinamo, dezajnita de la profesoro Blommestein. La elektita loko estis je kelkaj kilometroj norde de Afobaka, en la koordinatoj .

La Akvorezervejo ekfunkciis en 1965, sed taŭga akvonivelo ne estis atingita ĝis 1971. Pro la granda etendo de la Akvorezervejo ĉirkaŭ 5.000 personoj devis esti reloĝigitaj abandoninte ties loĝlokojn kaj okupante novajn vilaĝon malsupre de la Akvorezervejo, ofte kun samaj nomoj de la abandonitaj lokoj.

Ĉirkaŭ 75% el la elektra produktado estis uzata de la industriaj fabrikoj por konverti la baŭksiton an aluminion, dum la resto de la elektro estis uzata por livero al Paramaribo la ĉefurbo de Surinamo.

Kategorio:Geografio de Surinamo
Kategorio:Akvorezervejoj