open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Eumyias

***Eumyias*** estas genro de birdoj de la familio de Muŝkaptuledoj kiuj estas indiĝenaj de sudorienta Azio kaj konsistas el specioj de birdoj kun tre brilbluaj supraj partoj kun pli helaj subaj partoj.

Ĝi enhavas la jenajn speciojn:
* Brilvosta muŝkaptulo (*Eumyias albicaudatus*)
* Indiga muŝkaptulo (*Eumyias indigo*)
* Nigramaska muŝkaptulo (*Eumyias panayensis*)
* Grizblua muŝkaptulo (*Eumyias sordidus*)
* Lazura muŝkaptulo (*Eumyias thalassina*)

## Notoj 
## Referencoj 
* Rasmussen PC & JC Anderton 2005 Birds of South Asia: The Ripley Guide. Smithsonian Institution & Lynx Edicions.
* **Del Hoyo**, J.; Elliot, A. & Christie D. (editors). (2006). *Handbook of the Birds of the World*. Volume 11: Old World Flycatchers to Old World Warblers. Lynx Edicions. ISBN 84-96553-06-X.

Kategorio:Muŝkaptuledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Burgdorf (distrikto)

La **distrikto Burgdorf** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 administra unuo de Kantono Berno. Ĝi havis 46127 loĝantojn la 31-an de decembro 2008. Ĝia ĉefurbo estis la samnoma urbo Burgdorf. La sidejo de la prefekto troviĝas en la Kastelo Burgdorf en la distriktĉefurbo.

## Geografio 
La distrikto Burgdorf troviĝas en la Svisa Mezlando nordoriente de la federacia urbo Berno en la suba Emme-Valo. La rivero Emme trafluas la distrikton de sudoriento al nordokcidento. La distrikto etendiĝas sur areo de 205 km², ĝia loĝantardenseco estas 225 loĝantoj po km².

## Trafiko 
Tra la distrikto Burgdorf pasas okcidento al oriento la linio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Berno al Zuriko kaj la urbo Burgdorf estas haltejo de rapidtrajnoj. De Burgdorf eliras ankaŭ fervojlinioj al Soloturno kaj al Konolfingen.

Paralele al la trajnlinio pasas tra la distrikto la svisa aŭtovojo A1 de Ĝenevo tra Berno, Zuriko kaj Sankt-Galo al Sankt-Margreto.

## Historio 
Ekde la fondiĝo de la urbo Burgdorf ĝis la jaro 1384 Burgdorf estis senjorujo sub la regado de la Grafoj de Kiburgo. Tiam ĝi fariĝis berna voktejo ĝis la Helveta Revolucio de la jaro 1798. Dum la tempo de la Helveta Respubliko ĝi estis helveta distrikto, poste ek de 1803 berna ĉefdistrikto kaj ek de 1831 distrikto de Kantono Berno.

## Komunumoj de la distrikto Burgdorf 
La distrikto Burgdorf konsistas (stato en 2009) el 24 komunumoj, el kiuj la ĉefloko Burgdorf estas la plej granda kaj unika urbo. Jen la listo:

## Eksteraj ligiloj 
* La distrikto Burgdorf en la Historia Leksikono de Svislando
Davisa pokalo

[eta|monumento pri la Davisa pokalo ĉe la stadiono *Roland Garros* en [Parizo]]
La **Davisa pokalo** (, ) estas la superega internacia teamevento en teniso por viroj. La plej granda ĉiujara internacia teamokonkurso en sportoj, la Davisa pokalo estas regata de la Internacia Tenisa Federacio (ITF) kaj estas konkursita inter teamoj de ludistoj de konkurencantaj landoj en frapekstera formato. La konkurso komencis en 1900 kiel defio inter Britio kaj Usono. En 2005, 134 ŝtatoj sendis teamojn al la konkurso. La plej sukcesaj landoj dum la historio de la turniro estas Usono (gajnanta 32 turnirojn kaj finanta kiel fimistoj 29 fojojn) kaj Aŭstralio (gajnanta 28 fojojn kaj finanta duarange 19 fojojn kaj ankaŭ gajnanta kvarfoje kun Nov-Zelando laŭ la nomo 'Aŭstralazio'). La ĉampiona teamo de 2014 estas tiu de Svisio, kiu finale venkis kontraŭ tiu de Francio kaj gajnis la pokalon unuafoje.

## Notoj 
Kategorio:Tenisaj konkursoj
Monaĥejo Amaras

**Amaras** (armene *Ամարաս*) estas armena monaĥejo en la memproklamita respubliko Montara Karabaĥo, en la provinco Martuni. Ĝi estis fondita en la 4-a jarcento de Mesrop Maŝtoc, inventinto de la armena alfabeto (405) kaj fondinto de la unua lernejo. La monaĥejo estis detruita kaj rekonstruita multfoje; la nunaj konstruaĵoj venas de la 17-a - 19-a jarcentoj, Ĝi ankaŭ estis kulture plifortigita kun la paso de la tempo.

Kategorio:Monaĥejoj en Montara Karabaĥo
Kategorio:Armena Apostola Eklezio
Chevrolet

eta|233px|aŭto de la modelo *Chevrolet National* (1928)
**Chevrolet** (neformale *Chevy*) estas aŭtomobila marko, kiu ekde la jaro 1918 apartenas al la konzerno General Motors kaj nuntempe konsistigas ties kernan markon.

La firmaa fondinto *Louis Chevrolet* estis konkursa aŭtoveturisto, kiu la 25-an de decembro 1878 naskiĝis en La Chaux-de-Fonds, Svisio kaj vivis dum sia juneco en Beaune (Francio). La 3-an de novembro 1911 fondiĝis la firmao, por konkurenci precipe kontraŭ la fama "modelo T" de la aŭtomobila konzerno Ford. En 1912 ekvendiĝis la marko *Chevrolet Classic Six*, aŭto por kvin personoj, kiu atingis pintan rapidecon de 105 km/h. La plej konata modelo nomiĝas *Corvette* kaj produktiĝas ekde la jaro 1953.

Ekde la jaro 2005 en Eŭropo vendiĝas aŭtomobiloj sub la marko Chevrolet, kiuj antaŭe vendiĝis sub la sudkorea markonomo Daewoo, kiuj ankaŭ apartenas al la konzerno General Motors. Krom la Chevrolet-emblemo tiuj aŭtoj tamen daŭre baziĝas sur Daewoo-tekniko kaj estas azia produktaĵo; iuj el ili en Usono vendiĝas sub la markonomo Suzuki. La konzerno esperis kaj per la ŝanĝo de la marka emblemo en Eŭropo atingis plimultiĝon de la aŭtovendoj.

En la koreaj produktejoj de *GM Daewoo* ankaŭ produktiĝas la marko *Chevrolet Captiva*, ankaŭ nomata *Opel Antara*, kies tekniko tamen ne estas pure korea: la motoro ekzemple estas aŭstralia konstruaĵo, kaj pluraj elektraj elementoj venas el Germanio. La konzerno pli kaj pli difinas sian markon *Chevrolet* tutmonda produktaĵo, kies aŭtoj en kazo de pli sukcesa varbado senhezite ankaŭ povas esti vendataj sub alia konzerna markoemblemo. Laŭ tiu konzerna politiko, la vendado de la plej multaj usonaj Chevrolet.modeloj en Eŭropo ĉesiĝis. Escepto estas la sporteca aŭto *Corvette*, kiu ekde 2005 en Eŭropo konsistigas apartan markon.

En Sudameriko, laŭ la sama konzerna politiko granda parto el la modeloj de la germania aŭtomobila marko Opel vendiĝas sub la markoemblemo "Chevrolet".

## Galerio de historiaj modeloj 

 Dosiero:1955_Chevrolet_police_car.jpg|Chevrolet police car (1957)
 Dosiero:Chevy-Impala-1958-Side.jpg|Chevrolet Impala Convertible (1958)
 Dosiero:Corvette-je-1958.jpg|Chevrolet Corvette C1 (1958)
 Dosiero:1958-chevy-delray-chevrolet-archives.jpg|Chevrolet Delray (1958)
 Dosiero:Chevrolet_Malibu_SS_283_2.jpg|Chevrolet Malibu SS 283 (1965)
 Dosiero:Chevrolet_Malibu_SS_283_3.jpg|Chevrolet Malibu SS 283 (1965)
 Dosiero:1969 Yenko Camaro.jpg|Yenko Camaro (1969)
 Dosiero:Chevrolet_3100_PickUp_1.jpg|Chevrolet 3100 PickUp
 Dosiero:Chevrolet_3100_PickUp_2.jpg|Chevrolet 3100 PickUp
 Dosiero:Chevrolet_Cheyenne_20_1.jpg|Chevrolet Cheyenne 20
 Dosiero:Chevrolet_Cheyenne_20_2.jpg|Chevrolet Cheyenne 20
 Dosiero:Chevrolet_2500.jpg|Chevrolet 2500
 Dosiero:S10tiefer.jpg|Chevrolet S10

## Vidu ankaŭ 
* Chevrolet Volt
* Chevrolet Niva

## Eksteraj ligiloj 
* usona firmaa retejo
* germania firmaa retejo
* raportoj pri testadoj de Chevrolet-aŭtoj (angle) 

Kategorio:Aŭtomobilaj firmaoj
Kategorio:Usonaj firmaoj
Kategorio:Firmaoj de Miĉigano
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1911
Monaĥejo Dadivank

200px|eta|dekstra|Monaĥejo Davivank

**Dadivank** (armene *Դավիվանք*) estas armena monaĥejo kiu troviĝas en Montara Karabaĥo (en la provinco Ŝahumjan), en arbarigita loko. La preĝejo de la monaĥa komplekso estis konstruita en 1214.

Laŭ la legendo, Dadi, unu el la disĉiploj de Apostolo Judaso Tadeo (martirigita en Armenio) estas entombigita en tiu ĉi monaĥejo kiu estis fondita fine de la 1-a jarcento. Laŭ tiu sama tradicio Sankta Dadi estas la predikanto de la Evangelio en Arcaĥo. En 2007 arkeologioj trovis lian tombon ĉi tie.

Kategorio:Monaĥejoj en Montara Karabaĥo
Kategorio:Armena Apostola Eklezio
Courtelary (distrikto)

La **distrikto Courtelary** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 administra unuo de Kantono Berno. Ĝi havis 22339 loĝantojn la 31-an de decembro 2008. Ĝia ĉefloko estis la samnoma urbo Courtelary. Ekde la 1-a de januaro 2010 la iama distrikto Courtelary estas komplete integrita al la nova administra distrikto Berna Ĵuraso.

## Geografio 
La franclingva distrikto Courtelary situas en la Ĵurasa montaro, inter Bielo kaj La Chaux-de-Fonds. Ĝi etendiĝas sur areo de 266 km² kaj estas kun 84 loĝantoj po km² relative maldense loĝata.

## Najbaraj distriktoj 
La distrikto Courtelary limas en nordoriento al la distrikto Moutier, en oriento al la distrikto Lebern (Kantono Soloturno), en sudoriento al la distrikto Büren en sudo al la distrikto Bielo kaj al la distrikto La Neuveville, en sudokcidento al la distrikto Val-de-Ruz (Kantono Neŭŝatelo), en oriento al la distrikto La Chaux-de-Fonds (Kantono Neŭŝatelo), kaj en nordokcidento al la distrikto Franches-Montagnes (Kantono Ĵuraso).

## Trafiko 
Tra la distrikto Courtelary pasas la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Bielo al La Chaux-de-Fonds kaj paralele al ĝi kantonas ĉefvojo. Alia fervojlinio kondukas de Sonceboz-Sombeval al Tavannes kaj Moutier. En oriento tra la distrikto pasas ankaŭ la transĵurasa aŭtovojo, nome la svisa aŭtovojo A16 de Bielo al Delemonto.

## Historio 
La ĉefdistrikto Courtelary estis fondita el la malnova vokto Erguel post la atribuo de la teritorio de la iama Princepiskopejo Bazelo al Kantono Berno en la jaro 1815. En 1831 la ĉefdistrikto estis transformita al la distrikto Courtelary. Dufoje la limoj de la distrikto estis adaptitaj. En la jaro 1841 la komunumo Romont estis atribuita al la distrikto kaj en la jaro 1890 la vilaĝo Pré de Macolin estis atribuita al la komunumo Evilardo en la distrikto Bielo.

## Komunumoj de la distrikto Courtelary 
La distrikto Courtelary konsistas (stato en 2009) el 18 komunumoj, el kiuj Saint-Imier estas la plej granda. Jen la listo:

## Eksteraj ligiloj 
* La distrikto Courtelary en la Historia Leksikono de Svislando

!
Lazura muŝkaptulo

La **Lazura muŝkaptulo** aŭ Marblua muŝkaptulo (*Eumyias thalassina*) estas birdo de la familio de Muŝkaptuledoj kaj de la genro de *Eumyias* kiu enhavas tre bluajn speciojn ĉefe en la supraj partoj. Tiu estas indiĝena de la Hindia subkontinento, ĉefe en Malsupra Himalajo.

Ĝi nomiĝas tiele pro sia distinga nuanco lazura kiel la mara bluo, kion montras ankaŭ la latina scienca nomo kie *thalassina* elprenas la radikon el la antikva greka signife “maro”. Krom la ĝenerale **brilblua koloro** tiu specio havas mallarĝan **nigrecan makulon inter la okuloj kaj la bekobazo** (ankaŭ la beko estas nigra, same kiel la kruroj). Masklaj plenkreskuloj estas ege bluaj (tre brilhelaj ĉefe ĉe kapo kaj brusto) en ĉiuj areoj de la korpo, escepte la nigra okulmakulo kaj la griza subpugo. Inaj plenkreskuloj kaj nematuruloj estas pli helbluaj.

Ili estas interesaj inter muŝkaptuledoj ankaŭ ĉar ili manĝas super la nivelo de la kanopeo kaj ripozas sur elektraj kabloj aŭ videble sur arbopintoj.

Tiu orientalisa specio estis iam lokata en la genro *Muscicapa* kaj oni sugestis, ke ĝi estas pli proksima al la muŝkaptuledoj de la genro *Niltava*.

## Bildaro 

Image:Verditer_flycatcher_adult_4x6.jpg|Plenkreskulo ĉe la IISc Bengaluro, Barato.
Image:Verditer_flycatcher_juvenile_6x4.jpg| Junulo ĉe la IISc Bengaluro, Barato.
Image:Verditer_flycatcher_adult_2_10x7.jpg| Plenkreskulo ĉe la IISc Bengaluro, Barato.
Image:Verditer_flycatcher_adult_3_10x7.jpg| Plenkreskulo ĉe la IISc Bengaluro, Barato.
Image:Verditer Flycatcher (Eumyias thalassina) on a Kamala (Mallotus philipensis) tree W Picture 145.jpg|sur arbo Kamala *Mallotus philipensis* ĉe Jayanti en Tigrorezervejo Buksa en Jalpaiguri distrikto de Okcidenta Bengalo, Barato.
Image:Verditer Flycatcher (Eumyias thalassina) on a Kamala (Mallotus philipensis) tree W Picture 149.jpg|sur arbo Kamala *Mallotus philipensis* ĉe Jayanti en Tigrorezervejo Buksa en Jalpaiguri distrikto de Okcidenta Bengalo, Barato.

## Referencoj
Kategorio:Muŝkaptuledoj
Kategorio:Orientalisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Azio
Transition

eta|Dum kontrolo en 2008
**Transition** estas markonomo de facilpeza sporta aviadilo, vojveturkapabla aŭtomobilo. Ĝi estas en 2009 dum evoluigo ĉe Terrafugia, eta entrepreno en Woburn (Massachusetts).

La piŝta motoro estas Rotax 912S, la ŝelo mem estas karbon-fibra. Oni planas la flugkpablon de ĉ. 700 km, rapidon de ĉ. 185 km/h, per benzino. Sur la vojo, ĝi kapablas ĉ. 105 km/h. Ĝi altas 2,1 m, larĝas 2,0 kaj longas 5,7. Dum flugado, la veturilon puŝas malantaŭa helico.

La deteriĝon helpas la antaŭaj aloj kaj la etendigeblaj flugiloj.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo 

Kategorio:Aviadiloj
Courtelary

**Courtelary** estas komunumo kaj ĉefloko de la administra distrikto Berna Ĵuraso kaj de la iama samnoma distrikto Courtelary en la franclignva parto de Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis  loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
Courtelary situas en la Ĵurasa montaro en la valo de Saint-Imier ambaŭflanke de rivero Suze.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Courtelary limas en nordo al La Chaux-des-Breuleux (Kantono Ĵuraso), Les Breuleux (Kantono Ĵuraso) kaj Mont-Tramelan, en oriento al Cortébert, en sudo al Nods, kaj en okcidento al y al Cormoret.

## Trafiko 
Courtelary troviĝas ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Bielo al La Chaux-de-Fonds kaj paralele al la trajnlinio ankaŭ troviĝas kantona ĉefvojo.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Courtelary datiĝas el la jaro 968 kiel *Curtis Alerici*.

En malfrua mezepoko Courtelary apartenis kiel parto de la Senjorujo Erguel al la Princepiskopejo Bazelo sed estis sub forta influo de la urbo Bielo, kiu en la jaro 1530 trudis al ĝi la reformacion. Courtelary nun fariĝis la sidejo de la voktejo Erugel. En la jaro 1792 francaj trupoj konkeris la Princepiskopejon Bazelo. En Courtelary nun kunvenis asembleo por fondi sendependan respublikon. Tio tamen ne sukcesis kaj la regiono nun estis integrita al la departemento Mont Terrible, de kiu ĝi fariĝis kantona ĉefloko. En la jaro 1815 la regiono estis atribuita de la Viena Kongreso al Kantono Berno kaj fariĝis tiel parto de Svislando. Courtelary nun estiĝis ĉefloko de la ĉefdistrikto kaj ek de 1831 de la distrikto Courtelary.

## Esperanto-Movado 
Dum la 1930-aj jaroj en orfejo de Courtelary laboris la esperantisto kaj freinet-pedagogo Marcel Erbetta.

## Vidu ankaŭ 
* Iama distrikto Courtelary
* Courtelary (stacidomo)

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Courtelary
* Courtelary en la Historia Leksikono de Svislando
Brilvosta muŝkaptulo

eta|Nilgiri Flycatcher by N.A. Naseer
La **Brilvosta muŝkaptulo** *Eumyias albicaudata* estas birdo de la familio de Muŝkaptuledoj kaj de la genro de *Eumyias* kiu enhavas tre bluajn speciojn ĉefe en la supraj partoj. Tiu ĉi estas endemio kun tre limigita teritorio en la montetoj de suda Barato kaj pli precize ĉe la montara regiono de Nilgiri aŭ Nilgirioj.

La Brilvosta muŝkaptulo estas 15 cm longa birdo. La tuta plumaro estas **malhele indigablua** kiu iĝas lazura aŭ marblua en frunto ĉe maskloj dum ĉe inoj la supra plumaro estas malhelgriza kun malhela makulo ĉe la vostobazo. La bekon estas franĝita per harplumetoj. Kvankam la latina scienca nomo de la specio *albicaudata* signifas “blankavosta”, tio en estas reala: krom la ĝenerala blua koloro estas fona nuanco bruna en flugiloj kaj vosto, dum blankeca estas nur la suba ventro, kies blanko iam iel povus esti asimilita al la vosto, kiu siaflanke ja iom brilas pro la kontrasto inter la bruna nuanco kaj la blua supra koloro. Krome kiel la aliaj specioj de la genro, ankaŭ tiu havas nigran strion el la nigra beko al la nigraj okuloj.

La reprodukta sezono daŭras el marto al aprilo. Ili nestumas en deklivotruo aŭ inter rokoj; la ino demetas 3 ovojn. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Foto
* Birdlife International datenbazo 

Kategorio:Muŝkaptuledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Princlando Katalunio

**Kataluna Princlando** (katalune *Principat de Catalunya* aŭ *Principat*) estas historia nomo de Katalunio, tio estas la historia kaj kultura teritorio kataluna entenata pli malpli inter la montoj Corberes kaj la rivero Sénia kaj inter la rivero Cinca kaj la Mediteranea Maro. Estas la parto teritorie pli vasta el la tuta Kataluna Landaro.

El administra vidpunkto, la parto kiu troviĝas en la Reĝlando de Hispanio konstituiĝis Aŭtonoma Komunumo, dum la norda parto, kiu troviĝas en la Franca Respubliko, ne estas agnoskata kiel aparta jura-administra komunumo, sed formas parton de la francia regiono Orientaj Pireneoj. Ĉi tiu teritorio, tamen, estas  ekster-oficiale konata sub la nomo Nord-Katalunio (katalune, *Catalunya Nord*). Ĝenerale oni ankaŭ inkludas en la Kataluna Princlando la Valojn de Andoro, nuntempe sendependan ŝtaton.

La nomoj Katalunio kaj Kataluna Princlando estas uzataj populare (kaj ne-ekzakte) por aludi al la Katalunia teritorio sub hispana administracio.

## Komarkoj de Katalunio
## Vidu ankaŭ 
* Kataluna Landaro
* Kataluna lingvo


Kategorio:Regionoj en Eŭropo
Katalunio
Katalunio
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1160-1169
Kategorio:Aperis en 1162
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1710-1719
Kategorio:Malaperis en 1714
Fajrorezista materialo

La **fajrorezista materialo** aŭ **refraktara materialo** estas tiu refraktara (PIV) materialo, kiuj - en publika opinio - eltenas plurcent celsius-gradojn. En la tekniko oni parolas pri ceramikaĵoj kaj aliaj materialoj, kiuj eltenas pli ol . Laŭ difino de DIN 51 060, nur tiuj materialoj estas fajrorezistaj, kiuj estas pli ol SK 17, kiu egalas al ĉ. . Tiu temperatura limo gravas por dogano kaj mineja juro.

La ĉefkomponentoj de neorganikaj nemetalaj materialoj (ceramiko kaj vitro, glasceramiko, vitrofibroj kaj mineralfibroj) estas oksidoj kiel silicia oksido, aluminia oksido, magnezia oksido, kalcia oksido, cirkonia oksido (4) kaj krom-oksido (3). Pluaj gravaj elementoj estas la karbono (C) kaj silicia karbido (SiC). Krom tiuj gravas la refraktaj metaloj (molibdeno, volframo) kaj la alt-temperature fandiĝantaj platengrupaj metaloj (nobla metalo) kaj iliaj alojoj.

En la ĉiutaga parolo, oni nomas "fajrorezista vitro" (pli frue Jena vitro), kiu estas el borsilikata vitro, hodiaŭ el vitroceramiko.

Oni uzas fajrorezistan materialon en interna kovro de la kamena aperturo (ŝamoto), la vidfenestreton (plej ofte el vitroceramiko [Robax]) de la forno.
Indiga muŝkaptulo

La **Indiga muŝkaptulo** (***Eumyias indigo***) estas birdo de la familio de Muŝkaptuledoj kaj de la genro de *Eumyias* kiu enhavas tre bluajn speciojn ĉefe en la supraj partoj.

Ĝi troviĝas en Indonezio kaj Malajzio. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montararbaroj.

Tiu specio estas simila al aliaj de la sama genro, tio estas **malhelblua ĉefe en supraj partoj kun nigra masketo inter okuloj kaj beko**. Krome tiu havas kelkajn distingilojn kiaj pli **helblua frunto** preskaŭ blankeca, tre markata nigra okulmasketo, **violecaj nuancoj** en flugiloj kaj vosto kaj pli ampleksa blankeca aŭ helgriza ventro. Kiel ĉe aliaj samgenranoj, la okuloj kaj kuroj estas nigraj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Eumyias indigo. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Muŝkaptuledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Zeĥarja (patro de Johano la Baptisto)

200ra|dekstra|eta|Zeĥarja ricevas anoncon de la Anĝelo
**Zeĥarja** estis la patro de Johano la Baptisto kaj edzo de Sankta Elizabeto. Lia historio estas rakontata en la unua ĉapitro de la Evangelio laŭ Luko.

En la kristana tradicio li estis juda pastro kiu ricevis la anoncon pri la naskiĝo de sia filo, far la Anĝelo Gabrielo. La filo nomiĝis Johano, kiu *preparis la vojon* al Jesuo, filo de Maria.

Kaj li kaj la edzino jam estis tre aĝaj. Pro tio Zeĥarja dubis pri la anonco de la anĝelo. Kiel signo, la anĝelo mutigis lin ĝis la nasko de la infano. Li povis denove paroli post la cirkumcido de Johano (ok tagojn post la naskiĝo), kiam oni debatis pri la nomo de la etulo. Meze de la debato li skribis sur tabulo «Lia nomo estas Johano», kaj tuj ekparolis. Post tio oni ne plu scias pri la vivo de Zeĥarja kaj de Elizabeto. Sed oni supozas ke poste ili forpasis pro la aĝo.

Kategorio:Homoj de la Nova Testamento
Kategorio:Bibliaj personoj
Kategorio:Profetoj
Martakerto

eta|180px|dekstra|Vido de Martakerto
**Martakert** (, je plena nomo , ,  almenaŭ ekde decembro 1922 ĝis 2023, do *Mardakertskij rajon*) estas geografia regiono kaj administra provinco en la nordo de Montara Karabaĥo. Ĉefurbo estas la samnoma urbo. Ĝi estis celo de akraj konfliktoj dum la milito en Montara Karabaĥo inter armenoj kaj azeroj; ĉi-lastaj kontrolas la orientan ekstremon, kaj ekde la 23-a de septembro 2023 kontrolas la tutan provincon. Ĝis la 2020-aj jaroj, antaŭ ol la milito denove fortiĝis, ĝi estis pliparte loĝata de armenoj, sed laŭ internacia juro apartenis al Azerbajĝano. La akvorezervujo Sarsang kaj la monaĥejo Gandzasar troviĝas en tiu ĉi regiono. En la somero de 2006, armenaj amaskomunikiloj anoncis ke la ruinoj de antikva urbo malkovrita en la regiono, estis konstruita de Tigrano la Granda.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo antaŭ la konkero per la azera armeo, arkivigita en marto 2023 en la interreta arkivo ( kaj resume angle)

Kategorio:Provincoj de Montara Karabaĥo
Elizabeto (patrino de Johano la Baptisto)

[eta|dekstra|Elizabeto kaj [Maria pentraĵo de Domenico Ghirlandaio en 1491]]
**Elizabeto** aŭ **Izabelo**, nomata pro la prapatrino *Eliŝeba/Eliŝeva*, edzino de  Zeĥarja, estis la patrino de Johano la Baptisto, kiu estante malfekunda povis naski filon kiu poste estis profeto kaj predikanto kiu anoncis la mision de Jesuo Kristo, lia kuzo.

Laŭ rakonto de la Biblio, la Anĝelo Gabrielo prezentiĝis antaŭ ŝia edzo Zeĥarja anoncante al li ke la petoj pri filo estis aŭskultitaj de Dio. Ĉar ili estas tre aĝaj, Zeĥarja ne kredis la vortojn de la anĝelo kaj ektimis. Iom poste Elizabeto gravediĝis sed kaŝis tion antaŭ la okuloj de la aliaj pro honto. La anĝelo ankaŭ anoncis tiun novaĵon al Maria kaj ŝi tuj iris kaj helpis ŝin dum tri monatoj.

## Pli ekzakta parenca rilato 
La mezepoka latina verkaĵo Ora legendo (*Legenda aurea*) pri la ekzakta parenca rilato inter Elizabeto kaj Maria respektive Johano kaj Jesuo klarigas, ke  Susana kaj Isaŝar havis du filinojn, Esmeria kaj Anna, la filino de Emeria estis Elizabeto/Eliŝeva kaj la filino de Anna estis Maria, kaj iliaj filoj estis respektive Johano (laŭ la legendo ekzakte duonjaron pli aĝa ol Jesuo) kaj Jesuo. 

Kategorio:Bibliaj personoj
Kategorio:Homoj de la Nova Testamento
Kategorio:Profetoj
Kategorio:Sanktuloj de la Ora Legendo
Nigramaska muŝkaptulo

La **Nigramaska muŝkaptulo** aŭ Turkisa muŝkaptulo (***Eumyias panayensis***) estas birdo de la familio de Muŝkaptuledoj kaj de la genro de *Eumyias* kiu enhavas tre bluajn speciojn ĉefe en la supraj partoj. Ĝi troviĝas en Indonezio kaj Filipinoj. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montararbaroj.

Tiu specio formas superspecion kun la Grizblua muŝkaptulo, *E. sordidus* kaj la Lazura muŝkaptulo, *E. thalassinus*. 

La **Nigramaska muŝkaptulo** nomiĝas tiele ĉar tiu karaktero (nigra zono inter okuloj kaj beko) kiun ankaŭ aliaj samgenranoj havas, ĉe tiu estas tre markata kaj kontrasta kun la pli helbluaj kapo kaj brusto. La resto de la supraj partoj estas bluaj kiel ĉe la samgenranoj kaj la brusto nuanciĝas pli kaj pli klare suben ĝis blanka ventro. La vosto montras nuancojn inter brunajn kaj violecajn.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Eumyias panayensis. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Muŝkaptuledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Ajacuba

**Ajacuba** estas unu el la 84 komunumoj de la meksika subŝtato Hidalgo, kiu situas en la centra Meksiko norde de la urbo de Meksiko. La ĉefurbo de la komunumo estas Ajacuba.   La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 13005.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI)  16111 loĝantojn. El tiuj estis 7744 viroj kaj 8367 virinoj. La komunumo havas surfacon de 192,7&nbsp;km².  La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 2140 metroj super la marnivelo.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
* Ajacuba  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Hidalgo
Grizblua muŝkaptulo

La **Grizblua muŝkaptulo** aŭ Malhelblua muŝkaptulo, *Eumyias sordida*, estas birdo de la familio de Muŝkaptuledoj kaj de la genro de *Eumyias* kiu enhavas tre bluajn speciojn ĉefe en la supraj partoj.

Tiu specio estas endemia de loĝantaj birdoj en montetoj de centra Srilanko.

La Grizblua muŝkaptulo reproduktiĝas en deciduaj montararbaroj, super 600m, kvankam ĝi en estas komuna sub 900m. La ĉefa reprodukta sezono estas marto kaj aprilo, sed povas okazi dua pli posta ovodemetado.

La tasforma nesto estas kovrita de kompakta amaso de musko. La loko estas kutime putoforma rokfendo. La normala ovodemetado estas 2 aŭ 3 brunpunktataj rozkoloraj ovoj. Unu el la plej bonaj rigardejoj por vidi tiun specion estas la Nacia Parko Horton Plains.

maldekstra|eta|Dull-blue flycatcher (below) with brown-breasted flycatcher and black-naped monarch
Tiu specio estas 15cm longa. Ĝi estas simila laŭ formo al la Griza muŝkaptulo kaj havas laŭtan melodian kanton. Plenkreskuloj estas grizbluaj, kun blankeca ventro. Estas nigra makulo inter la beko kaj la okuloj, sed ne tiom markata kiom ĉe la Nigramaska muŝkaptulo ekzemple, sed ĉiukaze kontrasta kun tre brilblua supre kaj sube. Krome estas harplumetoj ĉirkaŭ la bekobazo. Ambaŭ seksoj estas similaj, sed inoj estas iom pli grizaj.

Junuloj de Grizblua muŝkaptulo estas brunaj, tre punktataj en kapo, dorso, flugilkovriloj kaj brusto per palgrizo; la flugilplumoj estas tre larĝe borditaj de blugrizo.

Tiu estas relative facile videbla birdo, spite sian arbaran habitaton. Ili manĝas ĉefe flugantajn insektojn, skarabojn, raŭpojn kaj aliajn insektojn, sed iil manĝas ankaŭ berojn.

## Ĉe homoj 
Tiu birdo aperas en poŝtmarko de Srilanko.

## Referencoj 
* *Birds of India* de Grimmett, Inskipp kaj Inskipp, ISBN 0-691-04910-6

Kategorio:Muŝkaptuledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Dikarya

***Dikarya*** estas klado de fungoj kiu enhavas ambaŭ *askomikotojn ("sakfungoj", latine singulare *ascomycota*, plurale *ascomycotes* kaj *bazidiomikotojn ("klabfungoj", latine singulare *basidiomycota*, plurale *basidiomycotes*). "*Dikarya*" signifas "kun du kernoj".

## Priskribo 
En ilia vivciklo estas fazo kun du haploidaj kernoj kiuj kune disiĝas. Ĉe la klabfungoj, la dukerna fazo estas la pli grava, ĉe la sakungo tiu fazo estas mallonga.
[eta|maldekstra|300 px|Dukerna [hifo ĉe *Basidiomycota*]]
[eta|maldekstra|300 px|Dukerna [cenocito ĉe *Ascomycota* (*Pyrenoma omphalodes)*]]

## Sistematiko 
## Notoj kaj eferencoj 
Kategorio:Fungoj
Eklezio de Kaŭkaza Albanio

[eta|upright=1.5|[Monaĥejo Gandzasar en Montara Karabaĥo, seĝo de la Katolikoso de Albanio de 1400 ĝis 1815]]
La **Eklezio de Kaŭkaza Albanio** ( (aŭ Aghbanio)) estis kristana eklezio establita en Kaŭkazio en la antikva reĝlando de Kaŭkaza Albanio, ĉefe en la nuna teritorio de Azerbajĝano. Ĝi estis ligita dum granda parto de sia historio al la Armena Apostola Eklezio, sed ankaŭ al la Kartvela Eklezio. Ĝia religiestro portis la titolon *Katolikoso de Albanio*, agnoskante la honoran superecon de la *Katolikoso de ĉiuj armenoj*. La Eklezio malaperis en la jaro 1815 dum la cara regado.

## Historio 
Albanio kristaniĝis tuj post Armenio en la 4-a jarcento. La Eklezio kaj la Ŝtato estis tre ligitaj kaj fondiĝis aŭtokefala (memstara) Katolikosato.

Ŝajnas ke la Eklezio de Albanio iom pli malfrue ligiĝis al la Kartvela Eklezio pro la konflikto kiu disigis la du jurisdikciojn kaj pro la Koncilio de Kalcedono.

Pro la perdo de la politika sendependeco, la Eklezio parte armeniĝis.

Renovigita intereso pri la Eklezio de Albanio manifestiĝis post la sendependeco disde Azerbajĝano de la udioj. La 26-a de majo 2003 oficiale registriĝis sub la nomo *Kristana albana komunumo de la Azera Respubliko*.

## Organizado 
La katolikosato de Albanio havas sian seĝon en Ŝaki. Ĝi estis translokigite tie ekde la Monaĥejo Gandzasar en Montara Karabaĥo (de 1400 ĝis 1815, dato de ĝia malapero).

## Udizoj kaj Tacoj 
Du malgrandaj kristanaj komunumoj en Kaŭkazio apartenas al la Armena Apostola Eklezio, la udizoj pli granda grupo kaj minoritato de tacoj, estas konsiderataj kiel la veraj heredantoj de la antikva Eklezio de Albanio.

Kategorio:Armena Apostola Eklezio
Kategorio:Historio de religio en Azerbajĝano
Kategorio:Kristanismo en Azerbajĝano laŭ konfesioj
Lagoj Unianga

La **lagoj Unianga** aŭ france *Ounianga* indikas lagan pejzaĝon en la provinco okcidenta *Ennedi* en la nordoriento de Ĉado.

## Priskribo 
La lagoj estas ligitaj subtere kaj estas la restaĵoj de multe pli granda laga sistemo, kiu disvolviĝis dum la tiel nomata Verda Sahara Periodo, kiu inter la jaroj 10 000 ĝis 1 500 antaŭ nia erao kovris la ĉadan basenon. Hodiaŭ, la nuntempe 18 lagoj, kiuj estas nutritaj de fontoj de la Nubia sabloŝtona akvejo, situas en la hiperarida Ennedi-regiono de la Saharo, kun malpli ol 2 milimetroj da precipitaĵo jare. La du lagogrupoj aŭ kolektejoj Ounianga Kebir kaj Ounianga Serir distancas proksimume 40 km. Kun suma surfacareo de 15.15 km² kaj maksimuma profundo de 27 metroj, ili estas la plej granda kaj plej profunda laga pejzaĝo en la Saharo. La lagoj *Ounianga* varias laŭ grandeco, profundo, koloro kaj kemia konsisto de dolĉakvo al hipersala akvo: Krom la Teli- kaj Yoa-lagoj, ĉiu lago estas dolĉakva. La 1-an de julio 2012, la Lagoj *Ounianga* iĝis la unua Monda Heredaĵo de Ĉadio estanta enskribita en la Unesko-listo de la Monda Heredaĵo.

La *Unianga Kebir* (arabe *kebir* = granda) en okcidento (19° 05' N / 20° 31' Eo)
* Yoa-lago, jara vaporado 6 m, sala lago
* Uma-lago
* Mioji-lago
* Forodom-lago
* Katam-lago

La Unianga Serir (arabe *serir* = malgranda) en oriento (18° 55' N / 21° 51' Eo)
* Melekui-lago
* Dirke-lago
* Ardiu-lago
* Teli-lago (la plej granda kaj sala el inter la lagoj)
* Abrome-lago
* Hogu-lago
* Diara-lago
* Tarem-lago
* Tibiĉei-lago
* Boku-lago

## Fotoj 

Lac_yoa1.jpg|Yoa-lago
Lac_Yoa2.jpg|Yoa-lago
Lac_Katam.jpg|Katam-lago
Ounianga_Serir.jpg|Unianga Serir

## Satelita foto 
* satelita foto el 2010 (arkivigite)

Kategorio:Geografio de Ĉado
Szilvás

**Szilvás** [silvAŝ], kroate **Silvaš** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Pécs. La loknomo signifas hungare: pruna aŭ prunarbaro.
eta|Vilaĝmezo de Szilvás

## Bazaj informoj 
* Areo: 6 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 160
* Poŝtkodo: 7811
* Telefonprefikso: 72
* Koordinatoj: 45°57′42″N 18°11'59″E

## Situo 
Szilvás situas sur ebenaĵo kaj parte sur mildaj deklivoj, laŭ traira flankovojo. Urboj Kozármisleny troviĝas je 13, Harkány 16, Pécs kaj Siklós po 17, Szentlőrinc 22, Villány 27 km-oj.

## Historio 
Antaŭ la hungaroj romianoj loĝis tie. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1192 en formo *"Sciluas"*. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon.

En Szilvás migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika lerneja kapelo

== Komunumoj pri *szilvás* (= pruna) en Hungara reĝlando ==

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Károly Torma

**TORMA Károly** estis hungara arkeologo, universitata profesoro, ano de la Hungara Scienca Akademio (1881), filo de József Torma kaj fratino de Zsófia Torma naskita la 10-an de decembro 1829 en Várkudu kaj mortinta la  1897 en Porto d’Anzio.

## Biografio 
Post la hungara revolucio de 1848 Károly Torma vivis ĉefe por arkeologio en Csicsókeresztúr. En la proksima Alsóilosva li elfosadis romian kastrumon, kolektis materialon por historio de Dacio. Ekde 1878 ĝis 1887 li estis profesoro pri arkeologio en Universitato Budapeŝto. Li havigis meritojn pri malkovro de ruinoj de Aquincum (1879 – 87) kaj pri fondado de muzeo Aquincum.

## Verkoj pli gravaj 
* *Adalékok észak-nyugati Dácia föld- és helyiratához* (Pest, 1864);
* *Repertorium Dácia régiség és felirattani irodalmához (Tört. Ért. Bp. 1880);
* *Az aquincumi amphiteatrum északi fele'' (Tört. Ért. Bp., 1881).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj arkeologoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Regenye

**Regenye** [regenje], kroate **Reginja** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Pécs.

## Bazaj informoj 
* Areo: 6 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 150
* Poŝtkodo: 7833
* Telefonprefikso: 72
* Koordinatoj: 45°58′09″N 18°10'07″E

## Situo 
Regenye situas sur mildaj deklivoj, laŭ traira flankovojo. Kozármisleny troviĝas je 15, Pécs kaj Harkány po 17, Szentlőrinc 19, Siklós 20, Villány 30&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1230 en formo *"Regna"*. Dum la mezepoko la vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio, tamen ne senhomiĝis. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon. En la unusola strato vendejo kaj drinkejo funkcias. En Regenye migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika lerneja kapelo
* sonorilostablo

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Gwenn

Gwenn estas Sanktulino de Bretonujo.

## Hagiografo 
Laŭ Dom Gui-Alexis Lobineau, , Gwenn estis la edzino de Fragan. Ŝi do naskiĝis en Kornvalo, kaj alvenis en la *plou* de Fragan en 465.
Ŝi naskis du ĝemelojn en Kornvalo Gwethenoc kaj Jagut. En Ploufragan ŝi naskis Gŭenoleo kaj Klervi.

## De Ploufragan al Plourin 
Oni ne konas la daton, kiam Conan Meriadec, reĝo de Armoriko, donis al Fragan la regadon de Kernevo kaj Bro-Leon. La familio ellokiĝis de Ploufragan kaj konstruis en Plourin la kastelon de Lesguen. Lau legendo tie, en la korto de la kastelo, iu ansero vundis la okulon de Klervi. Feliĉe ŝia frato Gŭenoleo, kiu preĝis en la monaĥejo de Landévennec, rapide alvenis kaj kuracis ŝin.

## Pri la mamoj de Gwenn 
Laŭ Lobineau, Gwenn estis nomita "trimama", ĉar ŝi iĝis trifoje patrino. Sed laŭ aliaj legendoj, Dio donis al Gwenn tri mamojn por bone nutri ŝiajn infanojn.
Pro tio multe da nutristinoj preĝis ŝin por produkti sufiĉe da lakto.

## Statuo de Sankta Gwenn en Pleguien 
En la preĝejo de Pleguien staras statuo de la Sanktulino kun ŝiaj tri filoj.

## Referencoj 
Kategorio:Francaj sanktuloj
Vilmos Vajna

**VAJNA Vilmos** estis hungara dentkuracisto. Li naskiĝis la 31-an de decembro 1854 en Deĵo kaj mortis la 18-an de aprilo 1932 en Budapeŝto. 
## Biografio
Vilmos Vajna faris siajn medicinstudojn en Vieno kaj Koloĵvaro. Lia kariero komenciĝis kiel profesorasistanto en la kliniko pri haŭto en Koloĵvaro. En 1890 li iĝis privatprofesoro pri dentkuracado; ekde 1894 li faris privatpraktikon en Budapeŝto. Li inventis plurajn ilojn por dentkuracado (la Vajna-speca levigilo de dentradiko, radikvastigilo, levigilo ktp.).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon 

Kategorio:Hungaraj dentkuracistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Gyula Nyírő

**NYÍRŐ Gyula** [njiroe' djula] (12-a de marto 1895, Dés - 4-a de majo 1966, Budapest), estis hungara psikiatro, universitata profesoro.

## Biografio 
La diplomon de kuracisto li havigis en Scienca Universitato Ferenc József en 1917. En 1926 en Szeged li kvalifikiĝis kiel privatprofesoro, poste eksterordinara profesoro. Ekde 1928 li iĝis ĉefkuracisto en cerbmalsanulejo de Lipótmező, ekde 1939 direktoro-ĉefkuracisto en cerbmalsanulejo de Angyalföld. Ekde 1951 li estis profesoro pri psikiatrio en la Medicina Universitato de Budapeŝto. Li esploris precipe la skizofrenion.

## Verkoj pli gravaj 
* *Elmekórtan* (kun József Szabó , Szeged, 1926);
* *Semmelweis betegsége* (Kun Haranghy László, Gyula Regöly-Mérei kaj Tivadar Hüttl , Bp., 1965).

## Memorigiloj 
* hospitalo en Budapeŝto portas la nomon Nyírő Gyula

## Fontoj 
* Magyar Életrajzi Lexikon
eta|maldekstre|Hospitalo pri Gyula Nyírő

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj psikiatroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Erlach

**Erlach** havas plurajn signifojn:

* **Erlach BE** estas komunumo kaj ĉefurbeto de la samnoma distrikto en Kantono Berno en Svislando.
* La **distrikto Erlach** estas administra unuo de Kantono Berno en Svislando.
* **Erlach (Hirschaid)** estas parto de la komunumo Erlach en la distrikto Bamberg en la federacia lando Bavario en Germanio.
Erlach BE

**Erlach** (prononcu: *erlaĥ*; france **Cerlier**; en Esperanto ankaŭ **Erlaĥo**) estas historia urbeto,
komunumo kaj ĝis la 31-a de decembro 2009 ĉefloko de la samnoma distrikto en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 1146 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008. Ekde la 1-a de januaro 2010 Erlach apartenas al la administra distrikto Seeland.

## Geografio 
La urbeto Erlach situas sudokcidente de la Lago de Bielo. Al ĝi apartenas ankaŭ la okcidenta parto de la fama duoninsulo Petro-Insulo, kie vivis la svisa filozofo Jean-Jacques Rousseau. Sur la teritorio de la komunumo situas la monteto Jolimont kun alteco de 603 m s.m., kiu ofertas mirindan belvidon al la Lago de Bielo.

## Trafiko 
Erlach situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La komunumo per la publika trafiko atingeblas per poŝtaŭto ek de Ins aŭ Le Landeron kaj per ŝipo ek de Bielo.

La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A5 troviĝas nordokcidente en Le Landeron en distanco de 4 kilometroj.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Erlach datiĝas el la jaro 1185 kiel *Erilacho*.

En Erlach estis trovitaj restaĵoj de neolitikaj setlejoj. El romia epoko oni trovis nur malmultajn ceramiksplitojn kaj do ne scias, ĉu ankaŭ la romianoj setlis en Erlach, kvankam tio ja estas verŝajna. En mezepoko la loko fariĝis la centro de malgranda senjorujo kaj la *Grafo Rudolfo de Neŭŝatelo* koncedis al ĝi en la jaro 1274 la urborajton. Post la konkero fare de la bernantoj, Erlach fariĝis ĉefloko de la samnoma voktejo. Dum la tempo de la Helveta Respubliko inter la jaroj 1798 ĝis 1803 Erlach estis la ĉefurbeto de la helveta distrikto Selando. En 1803 ĝi fariĝis ĉefurbo de la ĉefdistrikto kaj ek de 1831 de la distrikto Erlach.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj signifoj de Erlach
* Distrikto Erlach

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Erlach
* La komunumo Erlach en la Historia Leksikono de Svislando

Kategorio:Urboj de Svislando
Sainte-Marie-la-Blanche

**Sainte-Marie-la-Blanche** estas franca komunumo situanta en la departemento Côte-d'Or kaj en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
maldekstra|100ra|Blazono

## Geografio 
## Vino 
En Sainte-Marie-la-Blanche estas kooperativo.

## Industrio 
La fabrikejo de *Artenius PET Recycling* France fabrikas plaston (30 000 tonojn po jaro) el malnovaj boteloj.

Laktejo fabrikas jahurtojn.

## Historio 
En 1834, la pastro mortigis sian amantinon.

Okaze de la eŭropaj balotoj 2004, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 1 voĉdonon (0,51&#160;%).

## Vidu ankaŭ 
* Beaune
* Communauté d'agglomération de Beaune Côte et Sud
* Komunumoj de Côte-d'Or

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
József Óváry-Óss

**ÓVÁRY-ÓSS József** [o:va:ri-o:ŝ) estis rumanuja hungara ĵurnalisto, libroeldoneja redaktoro naskita la 2-an de majo 1913 en Deĵo  kaj mortinta la 30-an de januaro 1981 en Budapeŝto. 

## Biografio
Óváry-Óss estis kunlaboranto de gazeto Ellenzék, redaktoro de gazeto Aradi Hírlap. Post sia militkaptiteco en Sovetunio inter 1945 kaj 1949 li loksidiĝis en Hungarujo, sed nur pli malfrue li povis labori kiel lektoro de la eldonaĵoj en angla, franca kaj latina lingvoj kiel kunlaboranto de Akademia Eldonejo. Ekde 1959 li estis respondeca redaktoro de la eldonejo *Medicina Könyvkiadó*. Li tradukis el rumana lingvo. 

## Verkoj pli gravaj
**A magyar orvosi szaknyelv helyesírásának néhány kérdése* (Bp., 1963)

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon 

Kategorio: Hungaraj ĵurnalistoj

Kategorio:Hungaraj lektoroj
Diska galaksio

[eta|La galaksio [NGC 253 en la Skulptisto]]
**Diska galaksio** estas galaksio, kiu havas diskon, tio estas cirklan maldikan volumenon enhavante stelojn. Tia galaksio povas aŭ ne havi galaksian bulbon.

La diskaj galaksioj ampleksas la galaksiajn klasojn:
*Spirala galaksio
**Regula spirala galaksio (klasoj S, SA) 
**Rektokoneksa spirala galaksio (klaso SB)
**Intera spirala galaksio (klaso SAB)
*Lensosimila galaksio (klasoj E8, S0, SA0, SB0, SAB0)

Kategorio:Specoj de galaksioj
Miklós Papp

**PAPP Miklós** *K. Papp* estis hungara ĵurnalisto, historiisto naskita la 29-an de oktobro 1837 en Deĵo kaj mortinta la 12-an de februaro 1880 en Koloĵvaro.

## Biografio
En 1867 Miklós Papp fondis kaj redaktis ĝis sia morto la ĵurnalon *Magyar Polgár*, ekde 1874 li redaktis la gazeton *Történeti Lapok*, en 1876 – 78 la semajngazeton *Hölgyfutár*. Li eldonis la aŭtobiografion de Kata Bethlen (*Gr. Bethlen Kata életének maga által való leírása*, Kolozsvár, 1881). Li tradukis hungaren la pamfleton titolitan *Ein Blick* (Rigardeto) de István Széchenyi (Kolozsvár, 1870). 

## Verkoj pli gravaj
**Caraffa és az eperjesi vértörvényszék* (Pest, 1863); 
**Régi képek a krónikából* (rakontoj, Kolozsvár, 1864); 
**Az 1735-i zendülés története* (Kolozsvár, 1865).

## Fonto
**Magyar Életrajzi Lexikon* 

Kategorio: Hungaraj historiistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio: Hungaraj ĵurnalistoj
Erlach (distrikto)

La **distrikto Erlach** estas administra unuo de Kantono Berno. Kun nur 10867 loĝantoj je la 31-a de decembro 2008 ĝi apartenas al la plej malgrandaj bernaj distriktoj. Ĝia ĉefurbo estas la samnoma urbeto Erlach.

## Geografio 
La distrikto Erlach situas en la ebenaĵo sude de la Lago de Bielo kaj la Zihl-Kanalo kaj nordoriente de la Lago de Neŭŝatelo. Al distrikto apartenas ankaŭ la fama Petro-Insulo, duoninsulo en la Lage de Bieleo, kie vivis la fama svisa filozofo Jean-Jacques Rousseau.

## Najbaraj distriktoj 
La distrikto Erlach limas en nordo al la distrikto La Neuveville, en nordoriento al la distrikto Nidau, en oriento al la distrikto Aarberg, en sudo al la Lagodistrikto (Kantono Friburgo), en sudodidento al la distrikto Avenches (Kantono Vaŭdo), kaj en okcidento al la distrikto Neŭŝatelo.

## Historio 
En mezepoko la regiono ĉirkaŭ la urbeto Erlach estis nobela senjorujo, pri kiu en la jaro 1265 *Grafo Petro la 2-a de Savojo* akiris al ĉefservutecon. En la jaro 1474 la senjorujo estis konkerita dum la Burgundaj Militoj fare de la beranoj kaj fariĝis en la jaro 1476 berna voktejo, kiu ekzistis ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798. Dum la tempo de la Helveta Revolucio ekzistis distrikto Selando, kies ĉefurubo estis Erlach. Per la restaŭracio en 1803 la iama voktejo fariĝis ĉefdistrikto kaj ek de 1831 distrikto de Kantono Berno.

## Komunumoj de la distrikto Erlach 
La distrikto Erlach konsistas (stato en 2009) el 23 komunumoj, el kiuj Ins estas la plej granda. La ununura urbo en la distrikto estas la ĉefloko Erlach, kiu posedas historian urborajton. Jen la listo:

## Eksteraj ligiloj 
* Erlach en la Historia Leksikono de Svislando
Tibor Péterfi

**PÉTERFI Tibor** [pe:terfi] estis hungara kuracisto, histologo, universitata profesoro. Li naskiĝis la 22-an de junio 1883 en Deĵo kaj mortis la 13-an de januaro 1953 en Budapeŝto. 
## Biografio
Li akiris diplomon de kuracisto en Universitato de Koloĵvaro en 1905 kaj li agadis en la sama universitato en katedro pri zoologio apud István Apáthy.  Inter 1908 – 14 li estis profesorasistanto, privatprofesoro. Ekde 1918 li estis universitata profesoro en Pozsony. Li elmigris kaj laboris en Prago, Jena, Berlino, poste en Stambulo, kie li estis universitata profesoro. En 1946 li revenis Hungarujon kaj li iĝis universitata profesoro en Universitato Budapeŝto.

## Verkoj pli gravaj
**Szövettan* (Bp., 1909); 
**Die mikrochirurgische Methode* (Handb. der biol. Arbeitsmethoden, Jena, 1923).

## Fonto
**Magyar Életrajzi Lexikon* 

Kategorio: Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Emil Petrichevich-Horváth

**PETRICHVICH-HORVÁTH Emil** barono [petriĉeviĉ-horva't] estis jarohungara politikisto. Li naskiĝis la 24-an de aŭgusto 1881 en Deĵo kaj mortis je komenco de 1945-a jaro en Budapest. 

## Biografio
Petrichevich-Horváth advokatumis en Marosvásárhely kaj estis unu el la fondintoj de la Erdélyi Szövetség, 1917 – 18 ĉefprefekto de departemento Nagy-Küküllő, inter 1919 – 24 gvidanto de Landa Ofico pri Rifuĝaferoj, ekde 1919 ŝtatsekretario pri internaj aferoj, 1921 – 1926 sekretario pri popolbonstato (ekde 1924 en rango de ministro), ekde 1925 ĝis 1926 landkunvena deputito. Li havigis en la Universitato de Szeged kvalifikon de privatprofesoro pri politikaj sciencoj.

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon 

Kategorio: Hungaraj politikistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Ludoj de Bona Volo

La **Ludoj de Bona Volo**, nomataj ankaŭ *ludoj de amikeco*. estis internacia sporta konkursaro organizita de Ted Turner en la tempo de la Malvarma Milito, reage al la olimpikaj bojkotoj de 1980 kaj 1984.

La ludoj okazis unuafoje en 1986 en Moskvo. Ili estis kvazaŭ malgrandaj olimpikoj. En 182 konkursoj partoprenis 3.500 sportistoj el 79 landoj.

Turner per la aranĝo de 1986 nutris siajn televidajn staciojn WTBS kaj CNN per multaj horoj da sporta programo. Interesaĵo estis, ke unuafoje post 1976 mondnivele konkursis sovetiaj kaj usonaj sportistoj, ĉar en 1980 Usono bojkotis la olimpikon en Moskvo kaj en 1984 Sovetio bojkotis tiun en Los-Anĝeleso.

## Okazintaj ludoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

Kategorio:Sportaj konkursoj
Kategorio:Plursportaj eventoj
Si vis pacem, para bellum

**Si vis pacem, para bellum** (alia versio **Igitur qui desiderat pacem, praeparet bellum**) estas latina proverbo kun la signifo: se vi volas pacon, preparu militon.

Ĉirkaŭ 390 Flavius Vegetius Renatus skribis en sia *Epitoma rei militaris* vortojn, kiuj tre proksimas al la proverbo: "*Qui desiderat pacem, bellum praeparat*" (kiu deziras pacon, preparu sin por milito). La intenco estas sama: ne estas paco sen milito.

Tiuj frazoj estas devizoj, kiuj funkcias kiel senkulpigoj por defendi militistajn politikojn kaj missolvojn, dum la kontraŭaj "Si vis pacem, para pacem" kun la signifo "se vi volas pacon, preparu vin por paco" estus la taŭga kontraŭaĵo defende de pacismaj politikoj kaj veraj solvoj por la problemoj inter popoloj kaj tendencoj.

Kategorio:Latinaj esprimoj
Kategorio:Pacismo
Cenocito

**Cenocito** estas (laŭ PIV) estas ĉelo kun pluraj kernoj, kiu rezultas el dividiĝoj de kernoj sen dividiĝo de la ĉelplamo.
[eta|maldekstra|Dukerna **cenocito** ĉe ascomycota (*[Pyrenoma omphalodes)*]]

## Eksteraj ligiloj 
*  Vegetative Hyphal Fusion in Filamentous Fungi

Kategorio:Ĉeloj
Kategorio:Fungoj
Szőke

**Szőke** [sOke], kroate **Suka** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Pécs. La loknomo signifas hungare: blonda.
eta|Vilaĝmezo de Szőke
eta|Lerneja kapelo en Szőke
eta|Vilaĝdomo de Szőke

## Bazaj informoj 
* Areo: 7 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 130
* Poŝtkodo: 7833
* Telefonprefikso: 72
* Koordinatoj: 45°57′37″N 18°11'12″E

## Situo 
Szőke situas sur ebenaĵo kaj parte sur mildaj deklivoj, laŭ traira flankovojo. Kozármisleny troviĝas je 14, Harkány 16, Pécs 17, Siklós 18, Szentlőrinc 21, Villány 28 km-oj.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1192 en formo *"Kesiu"* (=sinonimo de szőke). Dum la mezepoko la vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio, tamen ne senhomiĝis, nur ankaŭ sudslavoj alvenis. En 1910 vivis en Szőke 387 homoj, (283 hungaroj, 97 kroatoj, 7 germanoj). Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon.

En Szőke migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika lerneja kapelo
* kastelo

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Dániel Pataki

**PATAKI Dániel** estis hungara kuracisto. Li naskiĝis la 10-an de marto 1804 en Koloĵvaro kaj mortis la 11-an de januaro 1871 en Koloĵvaro. Li estis la patro de kuracisto Sámuel Pataki.

## Biografio
Dániel Pataki de 1825 helpe de dekdu magnatoj de Transsilvanujo pristudis medicinon en Vieno kaj en 1830 li iĝis akuŝistmajstro kaj kuracisto. Li havis gravajn meritojn en la malvenko en Transsilvanujo de la ĥolerepidemio en 1831. Ekde 1861 li iĝis landa ĉefkuracisto. Li kuracis senpage la malriĉulojn kaj fondis senpagan kuracilfondon. 

## Verkoj pli gravaj
**A cholera Kolozsvárt* (Kolozsvár, 1830); 
**A terhesség, szülés, gyermekágy s gyermeki első kor rajza életrendi szabályokkal* (Kolozsvár, 1840); 
**Erdélyország kórházai az 1867. évben* (Kolozsvár, 1868). 

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon 

Kategorio: Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Transilvaniaj  hungaroj
Kategorio:Hungaraj akuŝistoj