open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kalia antrakinono-sulfonato

**Kalia 9,10-antrakinono-2-sulfonato** aŭ **C14H7KO5S** estas organika kombinaĵo, akvosolvebla antrakinona derivaĵo, uzata en alkala pulpigo en la soda procezo. Kalia antrakinono-sulfonato estis malkovrita kiel efika pulpiga katalizilo antaŭ ol antrakinono, tamen, ĝi posedas pli altan koston.

Krom tio, oni konstatis ke la derivaĵoj de la antrakinono posedas antivirusajn aktivecojn. Plantoj enhavantaj antrakinonojn enhavas reduktitajn glukozidojn de antranoloj kaj antronoj, du derivaĵoj de la antrakinono. Cetere, ĉi-agentoj havas pli signifoplenan terapeŭtikan agadon ol la antrakinonoj.

## Sintezo

## Literaturo
* Organic Syntheses
* Patents Google
* Journal of the Electrochemical Society
* The Chemistry of Synthetic Dyes
* Encyclopedia of Chemical Technology

## Vidu ankaŭ
* Alizarino
* Sulfonata acido

antrakinono-sulfonato
Half-Earth

**Half-Earth** () estas popularscienca libro pri evolucia temo, eldonita en 2016 kies aŭtoro estas la britia biologo E. O. Wilson. La vorto "egoisma" en senco de la libro ne signifas, ke genoj havas iun ajn volon aŭ motivojn, sed estas nur priskribo de ilia agado. Persistis nur tiaj genoj, kies rezultoj servas al ilia propra celo. Kaj bono de organismo havas malpli grandan signifon kaj pli altaj niveloj de analizo havas nenian. Analogio povas esti, ke koko estas metodo por ovo por kreado de pli kaj pli da ovoj (la ovoj plimultiĝas per kokoj).

Sekvis tiun proponon pri Duona Tero, sed el vispunkto de socialismo la verko "Half-Earth Socialism" de Troy Vettese kaj Drew Pendergrass.

## Referencoj
Kategorio:Libroj aperintaj en 2016
Kategorio:Anglalingvaj libroj
Kategorio:Ekologiaj libroj
Kalia apolato

**Kalia apolato**, **polivinil-sulfato de kalio** aŭ **C2H3KO3S** estas organika kemia substanco derivata el interagado de la apolata acido aŭ polivinil-sulfata acido kaj kalia hidroksido. Biologie, oni proponas ke tiu polimero reakcias kun halogenido de alkilo kaj sekve la rezulta materialo reakcias kun alkala salo de anti-tromboza komponaĵo kun katjona grupo (ekzemple, heparino aŭ heparinoida kombinaĵo) kiu siavice reduktas la riskon de sango-koaguliĝo kaj estas sango-protektiva agento. Apolatoj estas polielektrolitoj kiuj posedas negative-ŝarĝitajn sulfonatajn grupojn kaj estas sango-akorda polimera materialo.

## Sintezo

## Literaturo
* Sigma Aldrich

## Referencoj
apolato
Kvanĝu

eta|center|776x776px|

**Kvanĝu** (, ) estas universitata urbego en Sud-Koreio. Ĝi estas antaŭurbo sudoriente de Seulo.
eta|

## Bazaj informoj 
* Areo: 
* Supermara alteco: m
* Loĝantaro:  (2013)
* Poŝtkodoj: 464010 - 464927
* Telefonprefikso: +82 31
* Horzono: UTC+9
* 
eta|maldekstre|
eta|maldekstre|

## Geografio 
Kvanĝu situas en nordokcidenta parto de la lando en monteta regiono. La distanco estas inter Kvanĝu kaj la ĉefurbo Seulo 30 km https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
La teritorio de la nuna Kvanĝu jam en la malnovaj tempoj estis centro de la blanka ceramika produkto. Inter 370 kaj 376 ĝi estis ĉefurbo de loka reĝlando. En 940 aperis unue la nuna loknomo. Ekde 1577 la teritorio ricevis pli kaj pli gravajn administrajn statusojn, fine Kvanĝu urbiĝis en 2001.

## Ekonomio 
Kvanĝu estas unu el la centroj de la korea ceramika industrio. Ankaŭ la agrikulturo gravas (besto-bredado, vinberoj, rizoj, tomatoj kaj persikoj).

## Klimato 
Kvanĝu situas en kontinenta klimato kun influo de musono. La averaĝa jara temperaturo estas 12,5 °C. Jare pluvas (aŭ neĝas) po 1445 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen inter majo-septembro pli ofte.

## Trafiko 
Kvanĝu havas plurajn pasaĝerajn stacidomojn. La vojaj kontaktoj estas bonaj.
eta|
eta|

## Vidindaĵoj 
* fortikaĵo, origine konstruita almenaŭ en 672, plene trakonstruita en 1626
* preĝejo, en la 18-a jarcento ĝi estis unu el la unuaj centroj de kristaneco en Koreujo
* lago formita post la konstruo de la digo por la loka centralo. La lago iĝis ankaŭ feriejo
* monda ekspozicio de ceramiko
* tomato-festivalo
* urba parko

## Ĝemelurboj 
*  Cibo, Ĉinio

## Fontoj 
* WikiTrans
* oficiala paĝo

Kategorio:Urboj de Sud-Koreio
Emilie Hodler-Ruch

**Lina Emilie HODLER-RUCH** (n. 1880, m. la ) estis svisino, edzino de Hector Hodler. 

En 1918, post longa fianĉeco, ŝi edziniĝis al Hodler. La novgeedzoj luprenis loĝejon en la kuracloko Leysin. Emilie lernis Esperanton supraĵe, kaj plejparton de la tempo oferis al zorgado pri malsana Hector Hodler. Post lia morto ŝi konfirmis la transdonon de la esperantista parto de la biblioteko, la revuo Esperanto kaj kapitalo valoranta 176000 svisajn frankojn al Universala Esperanto-Asocio. 

En 1920 la Komitato de UEA nomis ŝin honora membro de UEA. 

## Referencoj
Kategorio:Svisaj esperantistoj
Kategorio:Honoraj membroj de UEA
Taşkent

**Taşkent** [Taŝkent] estas urbo (kaj ankaŭ distrikto) en la azia parto de Turkio. Ĝi apartenas al la provinco Konya kaj la administra regiono Centra Anatolio. En 2013 la urba distrikto havis  loĝantojn.

Ekde 2014, la komunumo *(belediye)* kongruas kun la distrikto *(ilçe)*. Ĉiuj antaŭaj vilaĝoj *(köy)* nun estas komunumopartoj *(mahalle)* de la komunumo. La urbo situas ĉirkaŭ 110 kilometrojn sude de la provinca ĉefurbo Konya.

La distrikto situas en la ekstrema sudo de la provinco. Ĝi bordas al la distrikto Hadim okcidente kaj norde, la provinco Karaman oriente kaj sude, kaj la provinco Antalya sudokcidente. Tra Taşkent kondukas la interregiona vojo D-340, kiu konektas Beyşehir en la nordo kun Mut (Mersin) en la sudoriento. En la sudo de la monteta distrikto estas la monto *Bozdağ Tepesi* kun 2133 metroj. En la sudoriento, fontas la rivereto *Balcılar Çayı*, kiuj transiras la distrikton al la nordokcidento kaj fluas pli norde en la riveron Göksu.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|maldekstra|300ra|impreso de la dekliva urbocentro

Kategorio:Urboj de Turkio
Kategorio:Provinco Konya
Kalia askorbato

**Kalia askorbato** aŭ **C6H7K6** estas organika minerala salo de askorbata acido aŭ Vitamino C. Kiel kalia salo de askorbata acido, tiel ĝi konatas kiel minerala askorbato. Kalia askorbato provizas 131&nbsp;mg da natrio po 1000&nbsp;mg da askorbata acido, stekiometrie, 1 g da kalia askorbato enhavas 889&nbsp;mg-ojn da askorbata acido kaj 111&nbsp;mg-ojn da kalio.

Kiel nutro-aldonaĵo, ĝi identiĝas kiel E301 kaj uzatas kiel antioksidiganto kaj acida kontrolanto. Ĝi estas aprobita kiel nutro-aldonaĵo en Usono, Aŭstralio kaj Nov-Zelando. En studoj "en vitro", kalia askorbato montriĝis tre efika kontraŭ la citotoksaj efektoj de pluraj grupoj da malignaj ĉeloj, inkluzive de melanomaj ĉeloj kiuj estas aparte impreseblaj.

## Sintezo
* Kalia askorbato estiĝas pere de dissolvado de askorbata acido en akvo kun aldono de ekvivalenta kvanto da kalia bikarbonato en akvo. Post ĉesigo de eferveskeco, la kalia askorbato precipitiĝas pere de aldono de izopropanolo.

## Reakcio
* Kalia askorbato reakcias kun klorida acido por estigi dehidroaskorbatan acidon kaj kalian kloridon

## Literaturo
* Xtend Life
* Oxidative Medicine and Celular Longevity
* The Complete Book of Enzyme Therapy
* Pharmacology and Therapeutics in the New Millennium
* Beckwith-Wiedemann Syndrome: New Insights for the Healthcare Professional

## Referencoj
askorbato
Kategorio:Askorbatoj
Kategorio:Manĝaj aldonaĵoj
Mézy-sur-Seine

**Mézy-sur-Seine** estas franca  situanta en departemento Yvelines, regiono Francilio.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Méziacois*.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Yvelines

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Komunumoj de Yvelines
John Lavery

**Sir John Lavery**, RAA (20a de Marto 1856 – 10a de Januaro 1941) estis Irlanda pentristo plej bone konata pro siaj portretoj kaj militaj priskriboj.

Lavery estis nomumita oficiala artisto en la Unua Mondmilito. Malsano tamen malhelpis lian veturadon al la Okcidenta Fronto. Grava akcidento dum bombatako per zepelino tute finigis sian rolon kiel militartisto. Li restis en Britio kaj pentris ĉefe ŝipojn, aviadilojn ktp. Dum la militjaroj li estis amiko de la familio de H. H. Asquith kaj pasigis tempon kun ili en ilia rezidejo, pentrante portretojn kaj idiliecajn pentraĵojn kiel "Somero sur la rivero" (nun en la Hugh Lane Gallery).

Li kaj lia edzino, Hazel, estis implikitaj en la Irlanda Milito de Sendependeco kaj en la Irlanda Enlanda Milito. Ili disponis la uzadon de sia Londona hejmo al la Irlandaj negocistoj dum la negocado kondukanta al la Angl-Irlanda Traktato. Post la murdo de Michael Collins, Lavery pentris "Michael Collins, Love of Ireland", (nun en la Hugh Lane Gallery). Dum la 1930-aj jaroj li revenis al Irlando kaj pluhavis bonajn rilatojn kaj kun Dublino kaj kun Belfasto.

## Galerio 

File:John Lavery - IWM War Room.jpg|Militkunsido – kapitulaco de ŝiparo 1918
File:Munitions, Newcastle, 1917 by John Lavery.jpg|Municioj, Newcastle, 1917
File:A Coast Defence - an 18-pounder anti-aircraft gun, Tyneside, 1917 by John Lavery.jpg|Marborda defendo – kontraŭaviadila kanono, Tyneside, 1917
File:A Convoy, North Sea, 1918. From Ns 7- painted from an airship off the coast of Norway Art.IWMART1257.jpg|Konvojo, Norda Maro, 1918
File:The Wounded At Dover, 1918 by John Lavery.jpg|Vunditoj en Dover, 1918
File:Army Post Office 3, Boulogne, 1919 by John Lavery.jpg|Armea Poŝtoficejo, Boulogne, 1919

File:SirJohnLaveryARally1885.jpg|Sir John Lavery, sporto, 1885
File:Lavery32.jpg|Lady Lavery
Image:Mrs Lavery sketching.jpg|*Mrs Lavery skize*, 1910
File:Gaines Ruger Donoho by John Lavery.jpg|Gaines Ruger Donoho
File:John Lavery - A Summer Afternoon.jpg|Somera posttagmezo
John Lavery - On the Riviera.jpg|Ĉe Riviera
File:Lavery23.jpg|Mrs Ralph Peto kiel Bakĥantino
File:The Opening of the Modern Foreign and Sargent Galleries at the Tate Gallery, 26 June 1926.JPG|Malfermo de galerioj ĉe la Tate Gallery, 26a de Junio 1926

Kategorio:Irlandaj impresionismaj pentristoj‎
Kategorio:Irlandaj pentristoj
Kategorio:Britoj de la unua mondmilito
40440 Dobrovský

'*40440 *Dobrovský''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Petr Pravec kaj de la slovaka astronomo Peter Kušnirák elde la Observatorio de Ondřejov en la vilaĝo Ondřejov (Prago-oriento, Ĉeĥio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de Josef Dobrovský (1753–1829), verŝajne la plej grava ĉeĥa lingvisto. Li faris esplorojn en la ĉeĥa kaj slavaj lingvoj kaj en ĉeĥa literaturo. Li kodigis la regulojn de la ĉeĥa skribita lingvo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Petr Pravec
Kategorio:Malkovrita de Peter Kušnirák
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Langugu

**Langugu** estas internacia planlingvo kreita en 2017. La lingvo havas simplan gramatikon kaj uzas vortojn de la angla lingvo, kiuj estas algoritme ŝanĝitaj.

## Fonemaro 
Langugu uzas 19 literojn de la latina alfabeto. Ĉiu litero ĉiam faras la saman sonon. Neniu litero estas silenta.

## Gramatiko 
### Sintakso 
La lingvo ĉiam uzas la vortordon subjekto - verbo - objekto, krom foje en rilataj subfrazoj, ĉar "wi" povas helpi scii kie subfrazo komenciĝas. Tiam la subfrazo uzas la vortordon objekto - subjekto - verbo.

### Pronomoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Langugu ĉe GitHub
* Retejo pri Heli
* Korektilo pri Langugu

Kategorio:Planlingvoj
Kategorio:Aperis en 2017
Triglo

**Triglo** estas marfiŝo el la ordo de skorpenoformaj, kun kirasa kapo.
Ĝi havas dornojn sur la operkuloj kaj korpon maldikiĝintan malantaŭen.
Ili povas eligi murmuran sonon. 
Ĝi apartenas al la trigledoj.  

## Referencoj

Kategorio:Marfiŝaj familioj
Mouriès

**Mouriès** [mu:ʁjɛs] (jen france, okcitane *Moriés*) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bouches-du-Rhône (franca elparolo: [], "Riverbuŝoj de Rodano", okcitane *Bocas de Ròse*), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (, prononcata , okcitane ''Provença-Aups-Còsta d'Azur*). Fine de  en la komunumo vivis .

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Mouriésens''.

## Famuloj 
* Charles Aznavour (1924-2018), franca kantisto, mortinta tie.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Bouches-du-Rhône

eta|maldekstra|300px|la loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Kategorio:Komunumoj de Bouches-du-Rhône
Svarogo

**Svarogo** (malnovruse: *Сварогъ, Соварогъ*) estas slava dio. Iuj esploristoj opinias ke li estas la fajra dio-forĝisto, simila al la greka dio Hefesto. Iuj pensas ke Svarogo estas la supera dio de la orientaj slavoj. Iuj opinias ke Svarogo kaj Svaroĵiĉo estas la sama dio.eta|Svarog de Dominika Makota

## Mencioj 
# Svarog (Svarogo) estas menciita en la antikva rusa Komenca kroniko, en la slava traduko de fragmento de "Kronografio" de Johano Malalaso. La slava kronikisto tradukis tiel la nomon de la greka dio Hefesto.
# La vorto "svarog" el la antikva rusa lingvo konserviĝis en la nuntempa novgoroda dialekto. Ĝi havas signifojn "fajro", "klaĉulo" kaj "grilo". 

## Etimologio 
Estas kelkaj diversaj versioj de etimologio de nomo "Svarog":
# La nomo "Svarog" originas de la slava radiko "вар", kiu havas signifon "fajro, ardo". Komparu la rusa vorto "варить" (*"bolkuiri"*).
# La nomo "Svarog" estas parenca al rusaj vortoj "свар(а), сварли­вый" (*"kverelo, kverelemo"*).
# La nomo "Svarog" estas parenca al vortoj "svargas" (*"ĉielo" - en antikvan hindan*), "gi-swere" (*"fulmotondraj nubaj" - malnovaltgermana*), "sweore" (*"tenebro, nuba ĉielo" - anglosaksa*).

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Svaroĵiĉo
* Berehinia

Kategorio:Slava mitologio
Kategorio:Slavaj dioj
Kategorio:Fajrodioj
Kategorio:Forĝistaj dioj
Kategorio:Slava paganismo
Sándor Boldogfai Farkas

**Sándor Boldogfai Farkas** [ŝAndor farkaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Boldogfai Farkas Sándor** estis hungara skulptisto, medalisto. Lia alia nomformo estis *Sándor Farkas* kun nobela antaŭnomo *boldogfai*.

Sándor Boldogfai Farkas  naskiĝis la  en Törökudvar (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Turčišće en Kroatio, li mortis la  (la biografioj ne konsentas en la naskiĝtago) en Budapeŝto.

## Biografio 
Sándor Boldogfai Farkas frekventis industriartan mezlernejon en Budapeŝto por estis oraĵisto (1921–1926), poste Belartan Altlernejon (1926–1930). Lia ĉefinstruisto estis Zsigmond Kisfaludi Stróbl, kies asistanto li estis samloke kelkajn jarojn. En la lernojaro 1932 li plulernis en belarta akademio en Romo helpe de itala stipendio. Li debutis en ekspozicio jam en 1930 en Budapeŝto, kie li konstante kreis. En 1942 li fondis liberan artan lernejon kun Tibor Gallé. Krom skulptaĵoj li kreis ankaŭ medalojn. Li ricevis premiojn inter 1926-1936. Li edziĝis dufoje (pro eksedziĝo).

## Elektitaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1936, 1965
* Venecia Bienalo (1936, 1938, 1940, 1942)
* Arthalo Budapeŝto (1950-1962)

## Elektitaj artaĵoj 

Relief by Sándor Boldogfai Farkas (1942), Zsil Street, 2017 Ferencváros.jpg|reliefo en Budapeŝto
Finomműszerészek (Boldogfai Farkas Sándor, 1942), Közraktár utca, 2017 Ferencváros.jpg|reliefo en Budapeŝto
Relief by László Szomor at 5, Belgrád rakpart, 2016 Budapest.jpg|reliefo en Budapeŝto
Socialist realism, bull leading relief in Keszthely, 2016 Hungary.jpg|reliefo en Keszthely
Munkácsy Mihály (Boldogfai Farkas Sándor, 1936), 2017 Törökbálint.jpg|Mihály Munkácsy
Penguins by Sandor Boldogfai Farkas, 2017 Budapest.jpg|Pingvenoj
Kecskemét Horváth Boldogfai.JPG|busto pri Döme Horváth en Kecskemét
Vasút utca a Szakorvosi Rendelőintézet előtt. Faun-szobor (Boldogfai Farkas Sándor, 1968-as alkotása, ma a Millecentenáriumi Emlékparkban található). Fortepan 70420.jpg|Faun
Győr Apor Vilmos sírja.jpg|Tombo de Vilmos Apor
HUFcoin 2 1977 reverse.JPG|2-forinta monero
Hungarian telephone token.JPG|hungara telefonĵetono

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun bildoj
* hungarlingva biografio 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Hungaraj medalistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Saint-Ouen-l'Aumône-Quartier de l'Église (stacidomo)

'''Saint-Ouen-l'Aumône-Quartier de l'Église''' estas franca stacidomo sur linio Achères -  situanta en  Saint-Ouen-l'Aumône, en departemento Val-d'Oise, regiono Francilio.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF) priservata de trajnoj de linio J de Transilien.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Achères - Pontoise (338000).

## Interkonektoj 
*  STIVO 56 57

## Vidu ankaŭ 
* Transilien
* Transilien J
* Stacidomoj de Transilien
* Saint-Ouen-l'Aumône

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Transilien J
Kategorio:Fervojaj stacioj en Val-d'Oise
Kategorio:Saint-Ouen-l'Aumône
Clausena lansium

eta|semoj de *Clausena lansium*, skalo maldekstre egalas al 1 mm pro unuo.

***Clausena lansium***, ankaŭ nomata **vampio**, estas plantospecio en la familio de la Rutacoj (*Rutaceae*). La planto estas hejma en Vjetnamio kaj la ĉinaj provincoj Fuĝjano Guangdongo, Gŭangŝjio, suda Gŭiĝoŭo, Hajnano, Siĉuano kaj sudorienta Junano.

## Priskribo 
*Clausena lansium* estas forte odoranta, ĉiamverda arbo, kiu atingas kreskoalton de 12 ĝis maksimume 20 metroj. La molaj kaj malhelverdaj folioj estas nepare pinataj kun kvin ĝis dekunu folietoj. La folitigo longas 4 ĝis 8 mm. La folietoj estas ovformaj ĝis ov-eliptaj, 6 ĝis 14 cm longaj kaj 3 ĝis 6 cm larĝaj. La folivejno estas ofte kovrata de haroj.

En terminale starantaj, spika floraro aperas fine de marto. La florburĝonoj estas globformaj. La diametro de la floroj estas 3 ĝis 4 mm kaj havas duoblan periantoon.

La en la matura stato helflavaj beroj estas globaj, ovalaj ĝis larĝe ovformaj. La bero longas 1,5 ĝis 3 cm kaj havas diametron de 1 ĝis 2 cm. Ĉiu frukto havas unu ĝis kvin semojn, kiuj egalas al 40 ĝis 50 % de la frukta volumeno. La fruktoj estas maturaj de junio ĝis aŭgusto.

## Sistematiko 
La unuan priskribon faris 1790 João de Loureiro kiel *Quinaria lansium* kaj ĝi estis metita en 1909 de Homer Collar Skeels en la genron *Clausena*. Pliaj sinonimoj estas *Clausena wampi* (BLANCO) OLIVER, *Cookia wampi* BLANCO.

## Uzado 
*Clausena lansium* estas kultivata pro la fruktoj. La beroj estas ŝatataj en Ĉinujo, Vjetnamio, Filipinoj, Malajzio kaj Indonezio. *Clausena lansium* estas ankaŭ kultivata en Hindujo, Srilanko kaj Kvinslando kaj malgrandskale en Florido kaj Havajo.

Ili kreskas bone sub tropikaj kaj subtropikaj kondiĉoj, sed ne toleras malvarmon. La planto preferas fekundan leŭson aŭ lomon.

## Fontoj 
* Prof. Dianxiang Zhang & Thomas G. Hartley: *Clausena* in der *Flora of China*, Volume 11, S. 84: *Clausena lansium* - Online.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Wampee (Wampi)
* Wampee (Clausena Wampi) 
* Rutaceae; in: Engler, Heinrich Gustav Adolf & Prantl, Karl Anton Eugen (Hrsg.); Die natürlichen Pflanzenfamilien ... III. Teil. 4. Abteilung..., 1890-1896. 
* Titel: "Das Obst der Tropen"; Autor: Schrwald, Konrad; Thema: Tropische Früchte; Herausgeber: Berlin, W. Susserott; möglicher Copyright status: NOT_IN_COPYRIGHT; Sprache: English; Call number: nrlf_ucb:GLAD-50418910; Digitalisierungssponsor: MSN; Mitwirkende am Buch: University of California Libraries; Sammlung: americana; cdl
* Rautengewächse 

lansium
Kategorio:Manĝeblaj fruktoj
Pál Borics

**Pál Borics** [boriĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Borics Pál** estis hungara skulptisto.
[eta|Busto pri [Adam Clark fare de Pál Borics]]
Pál Borics  naskiĝis la  en Sirok, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Pál Borics lernis la ŝtonskulptadon hejme, poste li frekventis industriartan mezlernejon en Budapeŝto (1931-1938). Liaj plej gravaj instruistoj estis Manó Vesztróczy kaj Elemér Fülöp. Ekde 1938 li vivis en Pestszentlőrinc. Ekde 1941 li ekspoziciis. Li uzis plej ofte ŝtonojn, tre malofte metalojn kaj lignojn. Li mortis pro aŭtoakcidento.

## Elektitaj solaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1949, 1969, 2009)
* Sirok (1962, 1986, 2009)
* Eger (1966)
* Szeged (1970)
* Heves (urbo) (1986)

## Elektitaj skulptaĵoj 
* Taŭro (ŝtono, 1966, Gödöllő)
* *Adam Clark* (ŝtono, 1966, Budapeŝto, vidu la bildon!)
* Pingvena familio (ŝtono, 1968, Budapeŝto)
* Loránd Eötvös (ŝtono, 1970, Budapeŝto)

## Memorigiloj 
* stratoj en Budapeŝto kaj Sirok

## Fontoj 
* hungarlingva
* hungarlingva biografio 
* https://www.kozterkep.hu/a/229/borics-pal.html

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Birgit Fischer

**Birgit FISCHER**  (naskiĝis la 25-an de Februaro 1962 en Brandenburg an der Havel, GDR) estas eksa germana kajakisto. Ŝi partoprenis en ses Olimpiaj Ludoj. En tiuj ŝi gajnis ok orajn kaj kvar arĝentajn medalojn inter 1980 kaj 2004. Fischer estas la plej sukcesa germana olimpia sportisto kaj la dua plej sukcesa ina olimpia sportisto. Ŝi ankaŭ gajnis 28 orajn medalojn kaj entute 38 medalojn dum kajakado-kanuadaj mondaj ĉampionumoj de 1978 ĝis 2005.

Ŝia frato  ankaŭ estas eksa sukcesa kajakisto. En 1999  sensukcese estis kandidato de la Libera Demokratia Partio por la eŭropaj balotoj.

Kategorio:Germanaj kanuistoj‎
FSU

Tiu kombinaĵo havas plurajn signifojn:

*  *Fairmont State University*, Usona universitato.
*  *Fayetteville State University*, Usona universitato.
*  *Fédération Syndicale Unitaire*, Franca federacio de sindikatoj.
*  *Ferris State University*, Usona universitato.
*  *Fitchburg State University*, Usona universitato.
*  *Florida State University*, Usona universitato.
*  *Framingham State University*, Usona universitato.
*  *Friedrich-Schiller-Universität Jena*, Germana universitato.
*  *Frostburg State University*, Usona universitato.
Brda (Slovenj Gradec)

**Brda** (Slovenj Gradec) ĝi estas unu el la vilaĝoj kiuj formas la municipo Slovenj Gradec en Regiono Karintio, Slovenio. La vilaĝo havas 290 loĝantojn.

## Priskribo 
Ĝi situas ĉirkaŭ 5 km sudoriente de la Slovenj Gradec. La rivero Mislinja fluas laŭ la okcidenta rando de la vilaĝo. La alteco de la areo estas proksimume 500 m en la okcidento ĝis 900 m ĉe la orienta rando. La tuta areo de la vilaĝo estas 4.1 km².

La apudaj vilaĝoj estas Golavabuka en la nordo, Razborca en la oriento, Dovže en la sudo, Mislinjska Dobrava kaj Turiška vas en la okcidento.

Kategorio:Vilaĝoj de Slovenio
Kategorio:Urba municipo Slovenj Gradec
Elemér Fülöp

**Elemér Fülöp,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fülöp Elemér** estis hungara skulptisto, instruisto, medalisto. Lia nobela antaŭnomo estis *felsőeőri* [felŝOOri].
[eta|[Ottokár Prohászka fare de Elemér Fülöp]]
Elemér Fülöp  naskiĝis la  en Szatmárnémeti (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Satu Mare en Rumanio), li mortis en Budapeŝto en 1946 aŭ en Balatonfüred en 1949 (la biografioj ne konsentas pri la mort-datenoj!).

## Biografio 
Elemér Fülöp post mezlernejo studis en Reĝa Industriarta Altlernejo, poste private li lernis de Ede Telcs. Ekde 1920 li instruis en la industriarta mezlernejo. Pli frue jam en 1919 lia skulptaĵo ricevis premion. Plian premion li ricevis post 3 jaroj en Arthalo Budapeŝto.

## Elektitaj skulptaĵoj 
* Monumento pri la 1-a mondmilito en Tata (Hungario), 1926, premiita
* Tombomonumento pri Lujza Blaha (1929, lia ĉefverko)
* Heroa monumento de premonstrataj studentoj en Szombathely (1933)
* Ottokár Prohászka (1934, vidu la dekstran foton!)

## Elektitaj medaloj 
* (Balatonfüred Yacht Club, 1936)

## Elektitaj disĉiploj 
* Pál Borics
* Walter Madarassy
* Lajos Szőke

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 

Heroic memory of students by Elemér Fülöp , 2018 Terézváros.jpg|Heroa monumento de studentoj en Budapeŝto
World War I and II memorial by Elemér Fülöp, Inota, 2017 Várpalota.jpg|Mondmilitaj monumentoj en Várpalota
I. világháborús emlékmű (Fülöp Elemér, 1926) - Tata, Hősök tere.JPG|Mondmilita monumento en Tata (Hungario)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj medalistoj
Kalia buterato

**Kalia buterato** aŭ **butanato de kalio** estas organika salo de buterata acido kaj kalia hidroksido, senkolora aŭ blanka solidaĵo uzata en farmakologio kaj kiel kemia reakcianto. Buteratoj okazas nature en la korpo, kaj tiu molekulo rilatas al mallongĉena kvarkarbona kombinaĵo.

Ĝi posedas multajn biologiajn proprecojn samkiel: ĝi donas pli da energio al la kolon-ĉeloj, posedas anti-kancerajn efikojn, pligrandigas la mitokondriaj aktivecoj, preventas ke la toksinoj trapasu la intesto-barieron, posedas anti-inflamajn aktivecojn, pligrandigas la sintezon de la leptino, reduktante la apetiton.

## Sintezoj
### Sintezo 1
* Preparado de kalia buterato per traktado de la buterata acido kaj kalia hidroksido:

### Sintezo 2
* Preparado de kalia buterato per traktado de la buterata acido kaj kalia bikarbonato:

## Reakcioj
### Reakcio 1
* Kalia buterato reakcias kun sulfata acido por doni buteratan acidon:

### Reakcio 2
* Kalia buterato reakcias kun klorida acido por doni buteratan acidon kaj kalian kloridon:

### Reakcio 3
* Buterato de kalio reakcias kun etanolo por doni etilan buteraton kaj kalian hidroksidon:

### Reakcio 4
* Buterato de kalio reakcias kun metanolo por doni metilan buteraton kaj kalian hidroksidon:

## Literaturo
* Canadian Journal of Research
* A Handbook of organic chemistry
* Journal of the Chemical Society
* ChemNet
* ACS Publications
* SelfHacked

## Referencoj
buterato
Kategorio:Buteratoj
Kalia aspartato

**Kalia aspartato** aŭ **C4H5K2NO4** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la mineralo kalio kaj la aminoacido konata kiel aspartato. Kalio kaj aspartata acido estas naturaj substancoj nature trovataj en plantoj kaj bestoj. La interagado de tiuj du substancoj povas plibonigi la ĝeneralan sanon kaj bonstaton ĉar kalio estas unu el la plej vitalaj de la korpo.

Suplementoj de kalia aspartato estas necesaj por la adekvata ekvilibro de fluidaĵoj interne de nia korpo. Aspartato de kalio ankaŭ funkcias kun la niveloj de natrio en la korpo por preventi senhidratigon. Ekvilibra konservado de la korpo estas grava por ke la muskoloj de la korpo, organoj kaj histoj funkciu bone. Flankefikoj kun aspartato de kalio povas okazi, do estas grave konsideri tiujn eblecojn.

## Literaturo
* The Healing Nutrients Within: Facts, Findings, and New Research on Amino Acids
* Herb, Nutrient, and Drug Interactions: Clinical Implications and Therapeutic Strategies
* Shed 10 Years in 10 Weeks
* User's Guide to Calcium and Magnesium
* How to Be Healthier, Wealthier, Happy and Wise: What You Need to Know to Be Healthy

## Referencoj
aspartato
Kvanmjon

**Kvanmjon** (, laŭ ĉinaj literoj **光 明 市**) estas urbego en Sud-Koreio. Ĝi estas navedanturbo de Seulo.
eta|Urbodomo de Kvanmjon

## Bazaj informoj 
* Areo: 38,5&nbsp;km²
* Supermara alteco: m
* Loĝantaro: 338,509 (2015)
* Poŝtkodoj: 423010-423890
* Telefonprefikso: +82-2
* Horzono: UTC+9
* 
eta|maldekstre|Poŝtejo en Kvanmjon
eta|maldekstre|Policejo en Kvanmjon

## Geografio 
Kvanmjon situas en nordokcidenta parto de la lando. La distanco estas inter Kvanmjon kaj la ĉefurbo Seulo 14 km https://www.distancefromto.net/. Kvanmjon limas kun Seulo norde kaj nordoriente, Anjang oriente kaj sude, Sihun en sudokcidente.

## Historio 
La unua mencio pri Kvanmjon okazis en 757. Dum la historio estis formitaj diversaj administraj unuoj, fine Kvanmjon urbiĝis en 1981. Ekzistas nuntempe 18 administraj distriktoj en la urbego.

## Ekonomio 
Kvanmjon havas 630 firmaojn kun 11,636 homoj. Tamen la loĝantaro trovas laboron en la najbara ĉefurbo. La sveda firmao IKEA tie establis la plej grandan meblovendejon de la mondo.

## Klimato 
Kvanmjon situas en kontinenta klimato kun influo de musono. La averaĝa jara temperaturo estas 12,5 °C. Jare pluvas (aŭ neĝas) inter 1400-1500 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen inter majo-septembro pli ofte.

## Trafiko 
En Kvanmjon la pasaĝeroj uzas aŭtobusojn, metroojn el Seulo kaj fervojojn. La internacia flughaveno ĉe Seulo funkcias.
eta|Stacidomo en Kvanmjon

## Ĝemelurboj 
*  Aŭstino, Usono (Teksaso)
*  Liaoĉeng, Ĉinio
*  Osnabrück, Germanio
*  Jamato, Japanio
*  Ĉeĉon, Sud-Koreio

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Sud-Koreio
40444 Palacký

'*40444 *Palacký''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la ĉeĥaj astronomoj Petr Pravec kaj Marek Wolf elde la Observatorio de Ondřejov en la vilaĝo Ondřejov (Distrikto Prago-oriento), Ĉeĥio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de František Palacký (1798–1876), ĉeĥa historiisto kaj politikulo, kiu grande kontribuis al la restariĝo de la ĉeĥa nacia konscio per sia " Historio de la Ĉeĥa Nacio ".

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Petr Pravec
Kategorio:Malkovrita de Marek Wolf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
40447 Lorenzoni

'*40447 *Lorenzoni''''' estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  elde la Observatorio San Vittore en Bolonjo (Italio).

## Nomo 
Ĝi estas nomita en memoro de la itala astronomo kaj sciencisto Giuseppe Lorenzoni (1843–1914), helpanto de Giovanni Santini ĉe la Observatorio de Padovo. Li estis direktoro de tiu observatorio de 1877 ĝis 1912. Li estis ankaŭ profesoro pri astronomio kaj geodezio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio San Vittore
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Kalia fenil-buterato

**Kalia 4-fenil-buterato** aŭ **C10H11KO2** estas organika salo de *4-fenil-buterata acido* kaj kalia hidroksido, kemia reakcianto uzata en farmakologio kaj kiel kemia sintezoj. Buteratoj okazas nature en la korpo, kaj la rezono por la uzo de tiu substanco en farmakologio estas la aktivado de la beta-oksida procezo en tre longa kateno de grasacidoj de la molekuloj, kie ĝi helpas en la rekonstruado de la ĉeloj.

Krom tio, fenil-buteratoj estas esplorataj por traktado de la Parkinsona malsano, kancero, kaj mikrobiaj kontaĝoj, pro ĝia kapableco pri fortikigo de la epiteliaj  anti-mikrobiaj barieroj, kiuj estas respondoj de nia korpo al la vivmedio rilate al la bakterioj tie ekzistantaj. Laŭ la ĝenerala vidpunkto, buteratoj estas mallongĉenaj grasacidoj kiuj ne nur helpas krei kondiĉojn por havigi saninteston, sed ankaŭ promocias la sentoksiĝon de pluraj nocaj elementoj, tiele kreante ekvilibritan imuno-sistemon.

## Sintezoj
### Sintezo 1
* Preparado per traktado de la *fenil-buterata acido* kaj kalia hidroksido:

### Sintezo 2
* Preparado per traktado de *fenil-buterata acido* kaj kalia bikarbonato:

## Reakcioj
### Reakcio 1
* Fenil-buterato de kalio reakcias kun klorida acido:

### Reakcio 2
* Fenil-buterato de kalio reakcias kun acetata acido:

## Literaturo
* Beyond the bite
* Patents Google
* Self Hacked
* Naturally There's Always Hope

fenil-buterato
Louis Riboulet

**Louis Riboulet** (Saint-Alban-d'Ay, 15-an de januaro 1871 - 1944) estis franca pedagogo kaj profesoro pri filozofio en la Notre-Dame de Valbenoîte Institution, aŭtoro de pluraj verkoj kun pedagogiaj metodoj.

## Vivo kaj instruado
Riboulet faris siajn unuajn studojn ĉe la lernejo de la Marismaj Fratoj en sia naskiĝa tero. En 1886 li eniris la seminarion de la sama religia komunumo en Saint-Genis-Laval kaj tri jarojn poste, ricevis la titolon de lernejo, per la ŝtato ekzameno. Ĉeestante la inviton, en januaro 1890, li iris al Nordameriko, kie li restis ĝis 1914.

Tio estis tre grava por ilia instruisto trejnado, edukaj esplorado kaj observoj dum ĉi tiu periodo en la urbo Iberville, lokita en la Montérégie regiono de Kebekio, Kanado, kaj Usono. Aplikante intense al siaj studoj, li diplomiĝis ĉe la Instituto de Scienca Studo de Universitato de Novjorko.

Li revenis al Francio en 1914 kaj, jarojn poste, li revenis al instruado, praktikante liajn aktivecojn en la Notre Dame Kolegio de Valbenoîte en Saint-Étienne.

En 1925 estis eldonita la “Historie de la Pédagogie”, laboro eldonita de la Franca Akademio la sekvan jaron. Tio estis sekvita per la "Psychologie appliquée à l'Éducation", “Conseils sur le travail intellectuel”, “La Discipline Préventive et ses Éléments Essentiels” kaj “Méthodologie Générale”. Kiel postmorta laboro aperis “L'Eglise et l'Éducation de l'Ère Chrétienne au XIV Siècle”.

Riboulet estis kontraŭa al la tradiciaj edukaj rimedoj vigle en tiu tempo, kiu inkluzivis fizikan punon por studentoj, kiuj ne plenumis bone en la lernejo.

Louis Riboulet ankoraŭ trovis tempon por skribi artikolojn por prestiĝaj revuoj pri edukado, inkluzive “Bulletin des Études”, “Revue Catéchistique” kaj “Revue Belge de Pédagogie”.

Pluraj el liaj verkoj estis tradukitaj al la portugala.

## Verkoj
en la Franca:
* *Conseils sur le Travail Intellectuel: aux Étudiants et aux Jeunes Maîtres* (Antauparolo de F. Lavallée, Liono, Katolika Librejo Emmanuel Vitte, 1928.)
* *Historie de la Pédagogie* (Antauparolo de André Baudrillart)
* ''L'Eglise et l'Éducation de l'Ère Chrétienne au XIV Siècle*
* *La Discipline Préventive et ses Éléments Essentiels*
* *Manuel de Psychologie Appliquée à l'Éducation*
* *Pédagogie Générale*
* *Méthodologie Générale''

## Vidu ankaŭ 
* Eduko
* Pedagogio
* Filozofio

Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Francaj pedagogoj
Fondaĵo Latinitas

[eta|En Tainach-Tinje en plurlingva [Karintio okazis ofte latinlingvaj semajnoj nomitaj "Feriae Latinae" kiujn plurfoje gvidis patro Suitbert H. Siedl]]
**Fondumo Latinitas** (, ) kreitis en 1976 fare de Paŭlo la 6-a per la skribaĵo *Romani sermonis*. Ĝi ekzistis ĝis 2012.

## Celoj 
* profunda studo de la latina lingvo
* flego de la moderna uzo de la latina lingvo pere de
** eldono de la gazeto "Latinitas"
** okazigo de la ĉiujara lingva konkurso "Certamen Vaticanum" en latinlingva poeziarto
** ofertoj de lingvokursoj en la viva latina lingvo
** organizo de rilataj prelegoj kaj diskutrondoj
** eldono de la vortaro *Lexicon recentis latinitatis* kun pli ol 15.000 tradukoj de modernaj ĉiutagaj esprimoj
** okazigo de lingvosemajnoj kun literaturaj kaj edifaj sekcioj ("Feriae Latinae", inkluzive en Aŭstrio, Italio, Francio, Jugoslavio - ĉe Abatejo Stična -, Usono) dum kiuj la latina lingvo estis la komuna lingvo de la partoprenintoj el ĉiuj aĝogrupoj kaj profesioj

La fondaĵon oficiale subtenis la katolika eklezio, kvankam ĝi plenumis ankaŭ ĝeneralan kulturan taskon. Ĝi estis malfondita en 2012. Ĝia heredo estas iasence la Papa Akademio de Latina Lingvo.

## Eksteraj ligiloj 
* Prie sur la oficialaj vatikanaj retpaĝoj

Kategorio:Fondaĵoj
Kategorio:Roma kurio
Kategorio:Latina lingvo
Kategorio:Lingvaj akademioj
Kategorio:Organizaĵoj en Vatikano
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1976
Kategorio:Organizaĵoj malfonditaj en 2012
40457 Williamkuhn

'*40457 *Williamkuhn'''* estas tre malgranda, treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la usonaj astronomoj Michael Collins kaj Minor White elde Anza (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la mekanika inĝeniero *William Kuhn* (1914 – 2003), kiu vivis en Orange (Kalifornio). Li planis kaj direktis la konstruadon de la Teleskopo Kuhn de 0,55 m. en Anza por la *Orange County Astronomers*. Tiu teleskopo estis uzita por la malkovro de multenombraj asteroidoj. Kuhn dediĉis sian vivon por eduki, helpi kaj inspiri astronomojn de ĉiuj aĝoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  Noma citaĵo : Williamkuhn = (40457) = 1999 RG43 ; el *MPC Observatory 643'' 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Michael Collins
Kategorio:Malkovrita de Minor White
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Relkomutisto

[eta|Relkomutistino, je la fino de la [19-a jarcento]]

**Relkomutisto** aŭ **trakforkisto** estas dungito de fervoja kompanio, respondeca por parto de la gardado de fervojo. Temas pri la komutado de la trakforkoj.
La funkciigado de relkomutiloj nuntempte estas ofte centrigita kaj aŭtomatigita.

[eta|maldekstra|300ra|[Baŝkiroj|Baŝkira relkomutisto (1910)]]

Kategorio:Fervojaj profesioj
Kategorio:Historiaj profesioj
Pjotr Uspenskij

**Pjotr Uspenskij** (; naskiĝis la 4-an de marto 1878 en Moskvo — mortis la 2-an de oktobro 1947 en Lyne Place, Surrey) estas rusa filozofo kaj esoterulo. Restis sub influo de la filozofio de Georgij Gurĝijev.

## Vivo 
Li studis matematikon, laboris kiel ĵurnalisto. Interesiĝis pri jogo kaj hinduismo.

Aŭtoro de pluraj libroj filozofiaj kaj esoteraj, i.a.: *Tertium organum*, *La kvara dimensio* kaj *Fragmentoj de Nekonata Instruo*.

## Eksteraj ligiloj 
* Biogram Uspienskiego na stronie gnosis.art.pl Vivkuro laŭ pollingva 
* Cerqueiro, Daniel (2010). *P.D. Ouspensky y su teoría espacio-temporal hexadimensional*. Pequeña Venecia. pp. 1-206. .
* Życiorys Uspienskiego na portalu ksiazki.wp.pl Pri Uspenskij en pola portalo

Kategorio:Rusiaj filozofoj
Kategorio:Filozofoj de la 19-a jarcento
Kategorio:Filozofoj de la 20-a jarcento
Kategorio:Spiritaj instruistoj
Kategorio:Esoteristoj
Kategorio:Kristanaj verkistoj
Kategorio:Rusiaj ĵurnalistoj
Kategorio:Rusiaj spiritaj verkistoj
Kategorio:Rusiaj matematikistoj
Nigra vakcinio

eta

**Nigra vakcinio** aŭ **marĉa vakcinio** ()  estas specio el genro vakcinio, familio erikacoj.

## Kreskejo 
Nigra vakcinio estas indiĝena en la malvarmaj, moderaj regionoj de la Norda Hemisfero, ĉe malaltaj altecoj en la Arkto, kaj en altaj altecoj sude al la Pireneoj, Alpoj, kaj Kaŭkazo en Eŭropo, la montaroj de Mongolio, norda Ĉinio, la Korea Duoninsulo kaj centra Japanio en Azio, kaj la Sierra Nevada en Kalifornio kaj la Roka Montaro en Utaho en Nord-Ameriko.

Ĝi kreskas sur malseka acida grundo, en pluvmarĉoj, erikejo, arbustetaro, tundro kaj en la subaĵo de pinofitaj arbaroj, de marnivelo en la Arkto, ĝis alto de 3400 m en la suda kreskeja limo.

## Priskribo 
eta|maldekstra|Ilustraĵo
eta|Floroj
eta|Maturiĝantaj beroj.
eta|Maturiĝintaj beroj
eta|Nigra vakcinio (*Vaccinium uliginosum*)
[eta|Raŭpo de [malgranda nokta saturnio (*Saturnia pavonia*) sur nigra vakcinio]]

Nigra vakcinio estas malgranda decidua arbusto kreskanta al 10-75 cm, malofte 1 m alta, kun brunaj tigoj (kontraste al la verdaj tigoj mirtelo). La folioj estas ovalaj, 4-30 mm longaj kaj 2-15 mm larĝaj, blu-verdaj kun palaj retaj vejnoj, kun glata rando kaj rondigita apekso.

La floroj estas pendantaj, urnoformaj, palaj rozkoloraj, 4-6 longaj, produktitaj meze de printempo. La fruktoj estas malhelaj blu-nigraj beroj kun 5-8 mm de diametro, kun blanka karno, manĝebla kaj dolĉa, kiam matura fine de somero.

## Utilo 
Nigra vakcinio multe similas al mirtelo. La beroj de nigra vakcinio estas malpli kolektataj ol tiuj de mirtelo, ili estas similaj en aspekto sed laŭraporte beroj de nigra vakcinio apenaŭ havas guston, kvankam ili estas manĝeblaj. Ili teorie povas esti uzataj por la samaj celoj, tio estas, por produktado de marmelado, kaĉo, likvoro aŭ fruktovino.

La nigra vakcinio estis uzata en la popola medicino por problemoj de lakso kaj veziko. En orienta Siberio la arbusto servas por tanado, kaj el la beroj oni produktas fortan brandon.

## Subspecioj 
Kelkaj aŭtoroj distingas ilin, aliaj ne. La subspecioj estas:
* *Vaccinium uliginosum* subsp. *microphyllum* Lange – Arkta planto
* *Vaccinium uliginosum* subsp. *occidentale* (A.Gray) Hultén – Nord-Amerika planto
* *Vaccinium uliginosum* subsp. *uliginosum*

## Referencoj 
Kategorio:Erikacoj
Irlanda Enlanda Milito

eta|dekstre|Soldatoj kun milit-prizonulo.
La **Irlanda Enlanda Milito** (en angla *Irish Civil War* kaj ; 28a de Junio 1922 – 24a de Majo 1923) estis interna konflikto (enlanda milito) kiu rezultis el la Irlanda Milito de Sendependeco kaj akompanis la establon de la Irlanda Libera Ŝtato, nome ento sendependa el la Unuiĝinta Reĝlando sed ene de la Brita Imperio.

Tiu enlanda milito okazis inter du kontraŭaj grupoj, nome irlandaj respublikistoj kaj la irlandaj naciistoj, opoziciantaj pri la akcepto de la Angl-Irlanda Traktato. La fortoj de la Provizora Registaro de la Irlanda Libera Ŝtato (kiu iĝos la Libera Ŝtato en Decembro 1922) subtenis la Traktaton, dum la respublikisma opozicio konsideris tion kiel perfido de la Irlanda Respubliko (kiu estis proklamita dum la Paska Ribelo). Multaj el la luktantoj de ambaŭ flankoj estis estintaj membroj de la Irlanda Respublika Armeo (1917–22) (IRA) dum la Milito de Sendependeco.

En la Enlanda Milito venkis la fortoj de la Libera Ŝtato, kiuj profitis la gravajn kvantojn de armiloj havigitaj de la Brita registaro. Tiu konflikto okazigis pli da mortoj ol la propra Milito de Sendependeco kiu okazis antaŭe, kaj lasis la irlandan socion dividita kaj amarigita por generacioj. Nuntempe du el la ĉefaj politikaj partioj de la Respubliko Irlando, nome Fianna Fáil kaj Fine Gael, estas rektaj posteuloj de la kontraŭaj flankoj de la enlanda milito.

## Notoj 
Enlanda
Kategorio:Enlandaj militoj
Kategorio:Militoj partoprenataj de eŭropaj ŝtatoj aŭ popoloj
Kategorio:1922
Kategorio:1923
Kategorio:Gerilmilitoj
Adriana kasko

eta|250px|Francinfanteria M15 Adriana kasko.
La **M15 Adriana kasko** (en franca: *Casque Adrian* [kaskadrIAN]) estis militkasko fabrikita por la Franca Armeo dum la Unua Mondmilito. Ĝi estis la unua normiga militkasko de la Franca Armeo kaj estis desegnita kiam milionoj de francaj soldatoj estis enkaĉigitaj en la tranĉea milito, kaj kapovundoj el falanta mitrajlo generita de la nova tekniko de nerekta pafo iĝis ofta kaŭzo de batalkampaj mortoj. Enkondukita en 1915, ĝi estis la unua moderna ŝtalkasko kaj ĝi utilis kiel baza kasko de multaj armeoj ĝis la 1930-aj jaroj. Dekomence fabrikitaj por infanteriaj soldatoj, en modifita formo ili estis haveblaj ankaŭ por kavalerianoj kaj tankistoj. Posta versio, nome M26, estis uzita dum la Dua Mondmilito.

## Notoj 
Kategorio:Armiloj
Kategorio:Milita ekipaĵo de la Unua Mondmilito
Kategorio:Militkaskoj de Francio
Kategorio:Militkaskoj de Rusio
Kategorio:Militkaskoj de Pollando
20664 Senec

'*20664 *Senec''''' estas malgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono malkovrita la  de la slovakaj astronomoj Adrián Galád kaj Juraj Tóth elde la Observatorio de Modra en Slovakio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la urbo Senec en sud-okcidento de Slovakio. La historia disvolvo de la urbo datiĝas de la mezo de la 13-a jarcento. Senec aktive subtenas la  : en 1982, astronomia observatorio estis konstruita sur la konstruaĵo de la Elementa Lernejo "Albert Szenci Molnár".

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Adrián Galád
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Osny (stacidomo)

**Osny** estas franca stacidomo sur linio  -  situanta en  Osny, en departemento Val-d'Oise, regiono Francilio.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF) priservata de trajnoj de linio J de Transilien.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio St-Denis - Dieppe (330000).

## Interkonektoj 
*  STIVO 35 44

## Vidu ankaŭ 
* Transilien
* Transilien J
* Stacidomoj de Transilien
* Osny

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Transilien J
Kategorio:Fervojaj stacioj en Val-d'Oise
Kategorio:Osny
Antal Borsi

**Antal Borsi** [borŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Borsi Antal** estis hungara instruisto, skulptisto, medalisto.
eta|Busto de S-ino Kazinczy (Sophie Török) en Sátoraljaújhely, 2008 fare de Antal Borsi
Antal Borsi  naskiĝis la  en Hajdúnánás, li mortis la  en Kisvárda.

## Biografio 
Antal Borsi frekventis bazlernejon en Hajdúdorog, mezlernejon en Debrecen, poste li akiris diplomon en Pedagogia Altlernejo György Bessenyei. Li komencis instrui en Révleányvár, post la soldatiĝo en Zemplénagárd. Iom poste li instruis desegnadon en Cigánd, poste en Kisvárda. Li akiris pli valoran pedagogian diplomon en Universitato Lajos Kossuth, poste li instruis jam en gimnazioj de Kisvárda, baldaŭ en Sárospatak.

En 1991 li kreis la unuan medalon, en la sekva jaro memortabulon, baldaŭ statuojn. Li havis edzinon.

## Elektitaj skulptaĵoj 
* busto pri László Mécs, Veľké Kapušany, 1995
* monumento pri Patrujokupo, Nagykapos, 1996
* busto pri Lajos Kossuth, Olaszliszka, 2004
* busto pri Lajos Kossuth, Cigánd, 2004
* busto pri Bálint Balassi, Ragály, 2005
* busto pri László Mécs Kráľovský Chlmec, 2006
* busto pri S-ino Kazinczy (Sophie Török) Sátoraljaújhely, 2008
* busto pri Péter Perényi Füzér, 2009
* busto pri Mihály Czine Hodász, 2009
* busto pri Francisko Rákóczi la 2-a Yerres, 2010
* busto pri János Arany Kékcse, 2010
* Ferenc Kazinczy Sátoraljaújhely, 2011
* monumento pri deportitoj Dombrád, 2012
* busto pri Stefano Bocskai Bagamér, 2013
* busto pri Ferenc Kazinczy Szabolcsveresmart, 2013
* skulptaĵo pri studento de Sárospatak Sárospatak 2014
* busto pri László Dobos Kráľovský Chlmec, 2015
* busto pri Zsuzsanna Kossuth Sátoraljaújhely, 2017

## Elektitaj similaj artaĵoj 
* memortabulo pri Mihály Csokonai Vitéz Hajdúdorog, 1992
* reliefo pri Leó Weiner Kisvárda, 2000
* monumentoj pri la Hungara revolucio de 1956 en Dombrád kaj Cigánd, 2017

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* https://www.kozterkep.hu/a/233/borsi-antal.html
* https://szoborkereso.hu/?alkoto=Borsi+Antal

Kossuth mellszobor - Cigánd (Borsi Antal alkotása - 2004).jpg |busto pri Lajos Kossuth en Cigánd, 2004
Arany János mellszobra Kékcsén.JPG|busto de János Arany en Kékcse, 2010

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Hungaraj medalistoj
József Brummer

**József Brummer** [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Brummer József** estis hungara-usonana skulptisto, artkomercisto, artkolektisto, galeriestro. Lia persona nomo estis en Usono *Joseph*.

József Brummer  naskiĝis la  en Zombor (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Sombor en Serbio), li mortis la  en Novjorko (laŭ hungara Vikipedio en 1945).

## Biografio 
József Brummer studis inter 1897-1899 en Szeged, poste en Reĝa Industriarta Altlernejo de Budapeŝto, fine en simila lernejo en Munkeno. En 1904 li vivis en Parizo, en la sekva jaro en Artistkolonio (Nagybánya), fine li kreis en Budapeŝto kaj Szeged. En 1906 li kaj liaj du fratoj malfermis sian unuan galerion en Parizo, kie ili vendis afrikajn tribajn artaĵojn, japanajn presaĵojn kaj inkaajn artaĵojn apud nuntempaj pentraĵoj kaj skulptaĵoj. Li lernis skulptadon de Auguste Rodin, grafikteknikon en privata akademio de Henri Matisse en 1908. Li ankaŭ ekspoziciis, tamen lia ĉefa negoco restis la galerio. Pro la 1-a mondmilito li translokigis la galerion jam sola al Manhatano, kie li faris sukcesan karieron.

## Elektitaj ekspozicioj 
* Lia galerio ekspoziciis ĉiujare inter 1921-1938.

## Fontoj 
* anglalingva biografio kun bildo
* anglalingva biografio kun bildo 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Hungaraj artkomercistoj
Kategorio:Hungaraj artkolektistoj
Kategorio:Hungardevenaj usonanoj
Kuhako

**Kuhako** (perse كوهك) estas vilaĝo de la distrikto Ĉahbaharo en Provinco Sistano kaj Baluĉistano, Irano. Laŭ la censo de 2006, ĝi havis 9 267 loĝantojn. Ĝi konsideriĝas esti la plej orienta loĝloko de Irano, kaj situas rekte ĉe la limo al Pakistano,

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Irano
Slovenske Gorice

eta|**Slovenske gorice**
**Slovenske Gorice** () estas la montoĉeno, kun surfaco de ĉirkaŭ 1017 km², plej granda en la slovena lando. Ĝi situas en nordorienta Slovenio.

Geografie dividita en okcidenta — dezirinde Slovenske Gorice kaj Ljutomersko — Ormoške Slovenske Gorice kaj orienta — Vzhodne Slovenske Gorice, kiuj estas ankaŭ nomita Prlekija-. La pintoj de la montoj tie atingas altecon de 300-400 m.
La Slovenske Gorice en la norda kaj orienta limo la Mur-Rivero, en la nordokcidento kun la ebenaĵo nomata Apaško Polje, en la okcidento kun la rivero Drava kaj en la sudo atingas la limon kun Kroatio.

Tipaj de la regiono estas la sub-ebena klimato kun gravaj temperaturaj diferencoj. La kvanto de jara pluvo atingas ĝis 1000 mm / m².

Laŭ datumoj de 1991 vivis sur la teritorio de ĉi tiu montoĉeno 92.320 loĝantoj. De tiam, estis malpeza malpliigo de loĝantaro.

Kategorio:Montaroj en Slovenio
Kategorio:Lokoj Natura 2000 en Slovenio
Kategorio:Vinregionoj de Slovenio
21187 Setsuo

**21187 Setsuo** estas tre malgranda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazurō Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (insulo Hokajdo).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Setsuo Fukushima*, kortuŝita de astronomiaj bildoj, kiujn li unuafoje vidis en mezlernejo. Li laboris kiel volontula lektoro ĉe la Astronomia Klasĉambro de la Planetario de Takamacu dum dek jaroj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Kin Endate
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994