open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Haspinga govo

eta|vilaĝo en la Haspinga govo
La **Haspinga govo** aŭ govio (, nederlande kaj limburge *Haspengouw*, , ) estas regiono en la nuna ŝtato Belgio, kiu situas inter la urboj Hasselt, Lieĝo, Namur, Tienen kaj Loveno kaj sude nature limiĝas per la rivero Mozo.

La regiono baziĝas per kalkoŝtona masivo, kovrata per fekunda tavolo de leŭso; sekve temas pri agrikulture intense uzata teritorio.

## Historio 
Naskiĝis tie sankta Chrodegang, episkopo de Metz. Latinlingvaj dokumentoj de la 11-a jarcento en la regiono mencias graflandon *Haspinga* aŭ pli longe *Comitatus Haspinga*, kiu baziĝas je pli malnova franka govo, laŭ kiu ekzemple fine de la 8-a jarcento titoliĝis Irmingard, la unua edzino de la franka imperiestro Ludoviko la 1-a, reganto de la Sankta Romia Imperio. El la latina nomo evoluis la nunaj nomoj en la franca, nederlanda kaj germana lingvoj. La teritorio situas ĉe la lingva limo inter la areo de la nederlanda lingvo en Flandrio norde kaj la franca en Valonio sude. Simbola por tiu lingvolima situo estas la paro de loĝlokoj *Heure-le-Romain*, „romanida Heur“ (ekde la jaro 1977 parto de la municipo Oupeye) kaj *Diets Heur* „mezepoke nederlanda Heur“ (nun parto de la urba municipo Tongeren).

La govo dividiĝas en:
* pli fekundan, pli ebenan sudan parton, nomata „seka“ pro malpli da rojoj en la teritorio, en kiu amplekse kultiviĝas tritiko, sukerbeto kaj nuntempe maizo, kaj brediĝas bovoj, kaj
* pli montetan nordan parton, nomata „malseka“ pro pli da rojoj en la monteta pejzaĝo, en kiu kultiviĝas fojno por bestobredado respektive kie paŝtiĝas bestoj. Krome tie agrikulture kreskigatas fruktarboj.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo Haspengouw en Belgio 
* retejo Hesbaye en Belgio  

Kategorio:Geografio de Belgio
Kategorio:Flandrio
Kategorio:Valonio
11073 Cavell

'*11073 *Cavell''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la brita flegistino Edith Cavell (1865–1915), kiu en 1907 estis nomumita en la Instituto Berkendael en Bruselo, kie ŝi ege plibonigis la normojn de standardo de la flegado. En 1915 ŝi estis kondamnita al morto kaj pafumita de la germanoj, ĉar ŝi helpis aliancianaj soldatoj eskapi el Belgio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
(11053) 1991 CQ6

**(11053) 1991 CQ6** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroŝi Kaneda
Kategorio:Malkovrita de Sejĝi Ueda
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
(11045) 1990 HH1

**(11045) 1990 HH1** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomin Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San Diego, Kalifornio, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eleanor Francis Helin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
Irmingard

**Irmingard** (aŭ *Ermengard* respektive *Ermengarde*), titolita per nobela nom-aldono de la Haspinga govo – france *Ermengarde de Hesbaye*, germane *Irmingard von Hespengau * (naskiĝis ĉirkaŭ la jaro 780; mortis la 3-an de oktobro 818 en Angers, tie ankaŭ entombigita) ekde la jaro 794/798 estis la unua edzino de la pli posta franka imperiestro Ludoviko la 1-a, „Ludoviko la Pia“, reganto de la Sankta Romia Imperio.

Irmingard estis la filino de franka grafo nomata *Ingram*, pri kies vivo ne estas pliaj informoj. En 794 la proksimume 13-jara junulino fianĉiĝis je Ludoviko, la kvara filo de imperiestro Karolo la Granda, kaj en 798 la paro geedziĝis. Papo Hadriano la 1-a en 781 estis konsekrinta Ludovikon reĝo de Akvitanio ene de la franka regno. Ĉar la pli aĝaj fratoj de Ludoviko, Pepino, Karlo, reĝo de Francio, kaj Pepino, reĝo de Italio, mortis en 810 respektive 811, Irmingard de tiam estis la edzino de la kronprinco de la imperio. En 814 mortis ŝia bopatro Karolo la Granda, kaj Ludoviko iĝis la sekva imperiestro. En 816 la papo Stefano la 4-a kronigis ŝin imperiestrino. Ŝi mortis du jarojn pli poste, en aĝo de malpli ol 40 jaroj.

El la geedzeco fontis ses infanoj, inter ili la pli posta imperiestro Lotaro la 1-a, Pepino la 1-a, reĝo de Akvitanio, kaj Ludoviko la 2-a, reĝo de la orientfranka regno.

## Literaturo 
* Brigitte Kasten: ĉapitro „Kaiserinnen in karolingischer Zeit“ (germane: „la imperiestrinoj de la karolida epoko“, en la libro „Die Kaiserinnen des Mittelalters“, („la imperiestrinoj de la mezepoko“), eldonejo Pustet, Regensburg, 2011, ISBN  978-3-7917-2360-0, paĝoj 11–34, aparte paĝoj 11–13.

⚭
Kategorio:Karolida imperio
Kategorio:Romgermanaj imperiestrinoj
Kategorio:Frankoj
Kategorio:Naskiĝintoj en la 8-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en 818
Lignoĉizado

[eta|250px|maldekstra|Ĉizitaj lignaj [gruoj]]
[eta|dekstra|250px|Ĉizita ligna pordo en [Tunizio]]
[eta|dekstra|250px|Serio da [ĉiziloj kun ligna batilo]]
**Lignoĉizado** estas formado de ligno per akra ilo. La formado povas esti realigata per tranĉilo en unu mano aŭ per ĉizilo en du manoj aŭ kun unu mano sur ĉizilo batata per martelo en alia mano. La rezulto estas ligna figuro aŭ statueto, aŭ skulptita ornamaĵo de ligna objekto.

La kreado de skulptaĵoj el ligno estis kaj estas disvastigita tra la tuta mondo. Sed ili pluvivas multe malpli bone ol tiuj el aliaj materialoj kiel ekzemple ŝtono kaj bronzo. Fakte ili facile kadukiĝas pro malsekeco, insekto-infestiĝo (anobioj) kaj fajro. Subĉiele la lignaj skulptaĵoj ne vivas longe en la plej multaj mondopartoj. Pro tio ni havas malgrandan ideon kiel formiĝis la tradicio de totemaj palisoj. Multaj el la plej gravaj skulptaĵoj de Ĉinio kaj Japanio estas faritaj el ligno, kiel la granda plimulto de afrika skulptaĵo kaj tiu de Oceanio kaj aliaj regionoj.

Ligno estas malpeza, facile laborebla kaj povas preni tre fajnajn detalojn. Tiel ĝi estas taŭga por maskoj kaj alia skulptaĵo celita esti portata.

Kelkaj el la plej bonaj ekzemploj de frua eŭropa lignoĉizado estas de la mezepoko en Germanio, Rusio, Italio kaj Francio, kie la tipaj temoj de tiu epoko estis kristana ikonografio. En Anglio multaj kompletaj ekzemploj restas de la 16-a kaj 17-a jarcento, kie kverko estis la preferata materialo en tiu kazo.

## Galerio 

File:Wood Bodhisattva.jpg|Ligna Bodhisatvo de la Dinastio Song (960–1279)
Image:WoodCarvingSurface.jpg|el Afriko
Image:Tilman Riemenschneider Barbara-1.jpg| *Sankta Barbara* de Tilman Riemenschneider Germanio
Image:Wood carvings in Lagos, Nigeria.jpg|en Festakurbo, Lagos, Nigerio
Image:Krishna in wood.jpg| Ligna Krishna, Barato
Image:Genre.jpg|Ĉizitaj figuroj el Gardena Valo 18-a jarcento
Image:Sensibilidad.jpg|Skulptaĵo de Medina Ayllón.(Hispanio)

## Vidu ankaŭ 
* Ĉizado
* Tajlado


Kategorio:Skulptado
Sindromo de Kanner

La **Sindromo de Kanner** aŭ **infaneta aŭtismo** estas la klasika formo de la aŭtismo. Ĝi ne estas en la DSM-IV aŭ en la ICD 10, sed en iuj landoj oni uzas tiun kategorion. Ĝi estas neŭrobiologia evolva perturbo. Oni povas frue observi la simptomojn: la rigidecon de pensado, la malkapablan komunikadon, kaj la rudimentan socialan konduton. La infanoj ofte estas ankaŭ intelekte malkapablaj, aŭ ofte ne lernas paroli. Iuj uzas la nomon de la sindromo por infanoj, kiuj estas aŭtismaj kaj mutaj.

## Simptomoj 
La ĉefaj simptomoj de la Kanner-sindromo estas:
* kvalitativa perturbo de dupleksaj socialaj interakcioj
* kvalitativa perturbo de la komunikado
* mallarĝa intereso kaj stereotipoj
* la perturboj komencas en la tri plej fruaj jaroj

La evolvado, la percepto, la komunikado, kaj la socialaj interakcioj estas perturbitaj. Oftas la dorm- kaj manĝperturboj, la fobioj, la subita kolero, kaj la aŭtoagresio.

Iuj evolvas en la unuaj monatoj alie, aliuloj montras la unuajn sindromojn en la dua aŭ tria vivjaro. Ankaŭ la tiamaj kapabloj devolvas.

En la mondo de la neorakeblaj ŝanĝadoj estas la konstateco esenca. Se la iu ne estas tia, kiel ĝi devus esti, la aŭtismuloj povas paniki.

La sindromon karakterizas ankaŭ la aŭtisma soleco. Iuj povas nur malfacile kontakti kun homoj; la iloj faras pli grandan ĝojon, ol la aliaj infanoj. Aliuloj serĉas kontakton, sed pro de ilia perturbita konduto ili ne estas komprenitaj.

## Komunikado 
La komunikado de la aŭtismuloj estas karaktere perturbita. La perturboj povas esti monotona parolo, eĥolalio, kaj la malkomprenado de la metaforoj. Pleje suferas la uzado de la lingvo; la gramatiko, la semantiko kaj la artikulado ofte estas bona. La duono de la Kanneraj aŭtismuloj estas muta. La diagnozo ne estas klara, ĉar iuj ne la gravan, sed per la muteco akompanita aŭtismon nomas kiel sindromo de Kanner. La komunikadon povas helpi la skribado, la desegnaĵoj kaj la pentraĵoj. La reprezentado de la voĉkonservoj aŭ la komputiloj povas kuraĝigi la parolon.

## Kaŭzoj 
Laŭ sondoj la aŭtismo havas genetikajn kaŭzojn, kaj multaj genoj kontribuas al ĝi. Ni ne konas la procesojn kiuj faras la subjekton aŭtistan. La ekspertoj konsideras, ke la frua teorio de la rigida, neamaj gepatroj ne estas ĝusta.

## Konsekvencoj 
La severa aŭtismo perturbas la sensadon kaj la komunikadon. La aŭtisma izoleco malhelpas la novajn socialajn kontaktojn kaj la enigadon en la familio kaj la lernejo. La malbona aplikado de la socialaj reguloj kaŭzas multan streson. Tiuj infanoj estas malfacile edukeblaj, kaj ofte la subjekto ne povos vivi memstare.

## Fontoj 
* DSM IV.
* Frith, Uta (1991) ''Autism and Asperger's Syndrome*. Cambridge University Press;
* Baron-Cohen, Simon; Bolton, Patrick (1993). *Autism: The Facts*. Oxford University Press;
* SCHOR, B.J./SCHWEIGGERT, A.: *Autismus ein häufig verkanntes Problem*, Donauwörth 1999
* DZIKOWSKI, S.: *Ursachen des Autismus*, 2. Auflage, Weinheim 1996
* REMSCHMIDT, H.: *Autismus-Erscheinungsformen: Ursachen, Hilfen'', München 2000

Kategorio:Aŭtismo
Baedeker-Domo

eta|300px|Baedeker-Domo
La **Baedeker-Domo** estas negocodomo konstruita en la jaroj 1927 kaj 1928 de la eldonejo *G. D. Baedeker* en la centro de Essen, kiu ekde 1987 staras sub monumentprotekto.

Sur la sama loko staris antaŭe loĝodomo por monaĥinoj de la abatinejo Essen. Eldonisto Gottschalk Diedrich Baedeker aĉetis ĝin en 1817 kaj direktis tie la presejon kaj la librovendejon de eldonejo G. D. Baedeker.

## Historio kaj arĥitekturo 
La Baedeker-Domo estas sesetaĝa ŝtalbetono-konstruaĵo kun tegaĵo el ĝibigitaj muŝelkalko-platoj sub plata tegmento. Ĝi ekestis inter 1927 ĝis 1928 kadre de konstruokonkurso ĉirkaŭ la Burg-Placo fare de la urba konstruadministrejo. La domo estas ekzemplo por la tiel nomata nova monumentismo, do reekpreno de tradiciemaj arĥitektoj al la monumenta stilo de 1900, kiu estis flegata ekde la dua duono de la 1920-aj jaroj.

La fasado kun direkto al la Burg-Placo estas ordigita per pilastroj kaj kvar figuroj altaj je 3,6 metroj el la skulptejo de Joseph Enseling. Du el ĉi tiuj figuroj estis senvualigataj jam marton de 1927. La vira figuro simbolas per terglobo en la dekstra mano la komercon, la virina figuro per libro en sia dekstra mano la sciencon. Du figuroj poste senvualigitaj simbolas arton kaj laboron. La bronza surskribo *Baedekerhaus* estis muntata en 1930 ĉe la supra fasado.

Baedekerhaus Essen, Joseph Enseling Statue1.JPG|Viro simbolas la laboron
Baedekerhaus Essen, Joseph Enseling Statue2.JPG|Virino simbolas la arton
Baedekerhaus Essen, Joseph Enseling Statue3.JPG|Virino per libro simbolas la sciencon
Baedekerhaus Essen, Joseph Enseling Statue4.JPG|Viro per terglobo simbolas la komercon

Post difektadoj en la Dua Mondmilito la domo estis riparata, je kio la masiva fasado preskaŭ ne estis difektita. En la teretaĝo de la domo troviĝas enkonstruitaj vendejoj. La fenestroj de la supera unua supra etaĝo estas alte rektangulaj kaj kunigitaj al fenestrobendo, la tri etaĝoj super ĝi havas unuece preskaŭ kvadratajn fenestrojn. En la flankaj aksoj de la ĉefa domo troviĝas du enirejoj.

Al la Baedeker-Domo oni alkonstruis en 1928 magazenegon nun ankaŭ monumentprotektatan. En la supraj etaĝoj de la Baedeker-Domo loĝis la antaŭulo de la regiona ligo Ruhr, ĝis kiam ĝi en 1929 povis translokiĝi en sian novan domon ĉe *Kurfürstenstraße*.

Ekde junio 2008 en la Baedeker-Domo loĝis filio de la librovenda konzerno Thalia, kiu fermiĝis la 15-an de septembro 2012. Ekde tiam la iamaj vendoĉambroj de Baedeker restis neuzata ĝis nun.

## Literaturo 
* Georg Dehio, bearbeitet von Claudia Euskirchen, Olaf Gisbertz, Ulrich Schäfer: *Handbuch der deutschen Kunstdenkmäler. Nordrhein-Westfalen I Rheinland*. Deutscher Kunstverlag, Munkeno/Berlino 2005, ISBN 3-422-03093-X

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Artikolo pri la Baedeker-Domo kiel simbolo de la arĥitektura modernismo en Essen 

Kategorio:Konstruomonumentoj en Essen
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1920-1929
Péter Csermely

**Péter Csermely** [ĉermej], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csermely Péter** estis hungara biokemiisto, profesoro, membro (korespondanta en 2013, ordinara en 2019) de Hungara Scienca Akademio.

Péter Csermely http://www.tehetsegpont.hu/csermelypeter.php  naskiĝis la  1958 en Budapeŝto.

## Biografio 
Péter Csermely frekventis universitaton en sia naskiĝurbo inter 1977-1982. Post la diplomo li eklaboris en medicina-kemia instituto. Li esploris en la 1980-aj jaroj en Novjorko kaj Harvard, krome li studvojaĝis al Tokio. Li atingis la sciencan gradon PhD en 1990, li doktoriĝis en 1994 antaŭ la akademio. En 1999 li profesoriĝis. Li okupiĝis precipe pri la maljuniĝo. Li ricevis premiojn inter 1986-2012.

La asteroido 136273 Csermely ricevis lian nomon.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Stress of Life from Molecules to Man* (1998, 2007)
* *Rejtett hálózatok ereje * (2005)
* *Bloghálózatos életfilozófiám* (2012 ISBN 978-963-2796-64-2)

## Fontoj 
* hungarlingva membiografio kun foto 
* biografio 
* http://csermelyblog.tehetsegpont.hu/node/4  
* [hungarlingva intervjuo(https://eo.wikipedia.org/wiki/intervjuo)]

Kategorio:Hungaraj biokemiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Vencel Csibi

**Vencel József Csibi** [jOĵef ĉibi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csibi Vencel József** estis rumania hungara inĝeniero pri mekaniko, profesoro, membro (ekstera en 2010) de Hungara Scienca Akademio.

Vencel-József Csibi http://mta.hu/mta_hirei/kulso-tagokat-valasztott-a-kozgyules-96861/ naskiĝis la  1945 en Kluĵo (Rumanio), li mortis la  2019 en Veszprém (urbo) (Hungario).

## Biografio 
Vencel-József Csibi apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Post lernado li iĝis inĝeniero. Li atingis baldaŭe la sciencan gradon PhD. Li instruas en sia naskiĝurbo en la teknikuniversitato. Li okupiĝas precipe pri dentradoj. Li ricevis premiojn aŭ memormedalojn inter 1998-2007.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Piezoelectric actuation of compliant mechanisms* (1973)
* *SZÁMÍTÓGÉPPEL VEZÉRELT, LÉPTETŐMOTROKKAL HAJTOTT MIKROSZKÓP* (1988)
* *PRÜFUNG DER KINEMATIC VON ROBOTERGREIFEN* (1995)
* *Rugalmaskötésű megfogók analízise végeslemez módszerrel* (2009)

## Fontoj 
* http://www.dab.hu/digitalcity/entity/entityMainPage.jsp?dom=AAAAGVPY&prt=AAAAFXDX&egd=AAAAJFGZ 
* hungarlingva biografieto kun foto (la teksto estas legebla pli malsupre)

Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Rumanaj inĝenieroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Ploučnice

La rivero ĉeĥe nomata **Ploučnice**, germane **Polzen** longas 102 kilometrojn kaj situas en la nordo de Ĉeĥio, en la historie ĝis la Dua Mondmilito grandparte germanlingva regiono Sudetio. La rivero fluas el fonto flanke de la monto *Ještěd* (Jeschken) apud la vilaĝo *Hoření Paseky* (Oberpassek) ĝis enfluejon en la riveron Elbo apud la urbo Děčín. Alfluoj estas la rivereto *Panenský potok* (Jungfernbach) en la municipo *Mimoň* kaj *Svitávka* (Zwittebach) en *Heřmaničky*.

## Eksteraj ligiloj

Kategorio:Akvokolekta areo de Elbo
Kategorio:Alfluantoj de Elbo
Kategorio:Riveroj en distrikto Liberec
Kategorio:Riveroj en distrikto Česká Lípa
Kategorio:Riveroj en distrikto Děčín
Kategorio:Riveroj en Bohemia mezmontaro
Kategorio:Riveroj en Ještěda-kozákova montodorso
Kategorio:Janův Důl
Kategorio:Osečná
Kategorio:Hamr na Jezeře
Kategorio:Stráž pod Ralskem
Kategorio:Noviny pod Ralskem
Kategorio:Pertoltice pod Ralskem
Kategorio:Mimoň
Kategorio:Ralsko
Kategorio:Zákupy
Kategorio:Česká Lípa
Kategorio:Stružnice
Kategorio:Horní Police
Kategorio:Žandov
Kategorio:Starý Šachov
Kategorio:Valkeřice
Kategorio:Františkov nad Ploučnicí
Kategorio:Benešov nad Ploučnicí
Kategorio:Malá Veleň
Kategorio:Děčín
Árpád Kóti

**Árpád Kóti,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kóti Árpád** estas hungara aktoro.

Árpád Kóti http://mek.niif.hu/02100/02139/html/sz13/591.html naskiĝis la  1934 en Bucsa. Li mortis la  2015 en Debrecen.

## Biografio 
Árpád Kóti iĝis instruisto pri gimnastiko en Kiskunfélegyháza en 1954, poste li frekventis altlernejon pri aktoroj en Budapeŝto. Post la diplomo en 1958 li debutis en Teatro Jókai (Békéscsaba). Post 2 jaroj li aliĝis al trupo de Teatro Gárdonyi Géza, en la sekva jaro al Teatro Petőfi (Veszprém), fine en Teatro Szigligeti (Szolnok) li ludis 5 jarojn. Ekde 1963 li estas membro de Teatro Csokonai (Debrecen) (nur mallonge estis gastaktoro en aliaj teatroj). En 1969 li ricevis la unuan ĉefrolon. Li ricevis premion Kossuth en 2014, pli frue ekde 1977 ankaŭ aliajn premiojn.

## Elektitaj roloj 
### Teatraĵoj 
* Shakespeare: *Epifanio : aŭ kiel vi volas* (1962) - Fabián
* Molière: *Tartuffe* (1962) - Policano
* József Katona: Bánk (banuso) (1965) - Simon
* Shakespeare: *Hamleto, reĝido de Danujo* (1986) - Polonius
* Dürrenmatt: Fizikistoj (1991) - Richard Voss
* Hašek: Svejk (1995) - Katz
* Shakespeare: La Tragedio de Reĝo Lear (2006) - titolrolo

### Kinejaj filmoj 
* 5 roloj inter (1973-2013)

### Televiziaj seriaj filmoj 
* 3 roloj inter (1976-1996)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Miquel Crusafont i Pairó

**Miquel Crusafont i Pairó** (Sabadell, Hispanio, 1910 — *ibid*., 1983) estis kataluna paleontologo, kiu specialiĝis en la ostoj de la mamuloj.

En 1933 li akiris bakalaŭron pri Farmacio de la Universitato de Barcelono kaj en 1950 li akiris bakalaŭron en Naturscienco de la Universitato de Madrido.

En 1961 li estis elektita unuanime kiel Profesoro de Paleontologio en la Universitato de Oviedo, kiel la plej granda sciencisto de sia disciplino. Poste, li akceptis esti nomumita Profesoro de Antropologio en la Societo Iesu de Barcelono.

Liaj plej gravaj verkoj inkluzivas *Los Vertebrados del Mioceno Continental de la cuenca del Vallés-Penedés* (1943, kun Josep Fernández de Villalta), *El Mioceno Continental del Vallès y sus yacimientos de vertebrados* (1948, kun Josep Fernández de Villalta), *El Burdigaliense continental de la cuenca del Vallès-Penedès* (1955, kun Josep Fernández de Villalta kaj Jaume Truyols), *Estudios Masterométricos en la evolución de los Fisípedos* (1957, kun Jaume Truyols) kaj *La Evolución* (1966, kun Bermudo Meléndez kaj Emiliano Aguirre).

En 1969 li fondis la Instituton Provincan de Paleontologio, kiu ekde 1983 estas konata kiel Instituto de Paleontologio Miquel Crusafont.

La mamulo prahistoria *Crusafontia* portas lian nomon.

## Eksteraj ligiloj 
* Informo pri la Instituto de Paleontologio Dr. M. Crusafont

## Referencoj 
Kategorio:Paleontologoj
Kategorio:Katalunaj sciencistoj
(11046) 1990 OE4

**(11046) 1990 OE4** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar (kantono San Diego, Kalifornio, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henry E. Holt
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
Delgado (Salvadoro)

**Delgado** estas urbego kaj municipo en meza parto de Salvadoro en Departemento San-Salvadoro. Ĝi apartenas al urbaro de San-Salvadoro.

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Areo: 33&nbsp;km²
* Loĝantaro: 120 200 (municipo), 112 161 (urbo) en 2007
* Supermara alteco: 603 m
* Horzono: UTC-6h
* Poŝtkodo: 
* Telefonkodo:

## Geografio 
Delgado situas sur malebenaĵo kontaktiĝanta kun la ĉefurbo San-Salvadoro kaj Soyapango. Tiu lasta urbo troviĝas 2, San-Salvadoro 4, Mejicanos 5, Apopa 9 km.

## Historio 
La vilaĝo Delgado estis fondita en 1935 honore al la nacia heroo José Matías Delgado. Ĝi urbiĝis en 1968. Nuntempe en la urbego oni produktas konstrumaterialojn, krajonojn.
   
## Klimato 
En Delgado tropika klimato regas. Jare pluvas (neniam neĝas) preskaŭ 2000 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen inter majo-oktobro daŭras la pluva sezono. La averaĝa temperaturo varias inter 21-25 °C.

## Fontoj 
* hispana Vikipedio helpe de Guglo
* mapo, distancoj

Kategorio:Urboj de Salvadoro
Kategorio:Setlejoj nomitaj laŭ personoj
Biblos

eta|230px|Biblos
**Biblos** estas malnova, iama fenicia havenurbo en Libano. Ĝia fenicia nomo estas **Gebal** (pli frue **Gubla**), greka nomo Biblos **(βύβλος)**, ĝia nuna oficiala araba nomo estas **Ĝbeil** (جبيل ). Ĝi situas ĉe bordo de la Mediteraneo, 30&nbsp;km norde de la ĉefurbo, Bejruto. Ĝi iĝis Monda kulturheredaĵo en 1984.

## Biblio 
La greka vorto *biblia* estas pluralo de la pragreka *biblion*, kies signifo estas: libroj. La vorto *biblion* mem venas el la *biblos* (egipta papiruso). Biblos estis tiu havenurbo, kie oni enŝipigis la papiruson kaj transportis ĉien en la tiam konata mondo.

## Historio 
Arĥeologiaĵoj pruvas, ke homoj vivis sur areo de la hodiaŭ urbo jam antaŭ 5000 a.K., tiel Biblos estas unu el la plej malnovaj urboj. Ĝi estis en ĉ. 3000 a.K. vigla haveno kaj oni konstruis ĉirkaŭ ĝin urbomuron en ĉ. 2800 a.K.. La haveno gravis en la meza bronza epoko pro la komercado kun cedro kaj papiruso al Egipto kaj la tuta regiono. Tin pruvas vazoj el alabastro kaj argilaj ujoj kun nomo de la faraono. Oni konstruis en la haveno – je komisio de la egiptanoj – transportajn ŝipojn. El tiu komerca rilato iĝis politika dependeco. La urboreĝoj de Biblos estis vazaloj de la egiptaj faraonoj, ili skrisbis siajn nomojn en egiptaj hieroglifoj kaj portis egiptan titolon.

Kvankam en la dua duono de la 2-a jamilo a.K., la plej trafikplena haveno iĝis tiu de Ugarit, la komercado kun Egipto certigis gravecon kaj prosperon de Biblos, Kiam oni detruis Ugarit-on en ĉ. 1200 a.K., Biblos reakiris sian malnovan gravecon. Ekde 900 a.K., la areo iĝis pli kaj pli influzono de la Asira Imperio. Tiglat-Pileser la 3-a ricevis ekde 743 a.K. tributon de Ŝipitbaal, reĝo de Biblos.

Pli poste regis la urbon Babilionio kaj Persio. Biblos havis propran reĝon, sed ĝi devis pagi imposton al la imperioj. Ekde 400 a.K., ĝi havis propran moneron. Post morto de Aleksandro la Granda, la urbo ne havis propran reĝon kaj perdis la politikan sendependecon. Post seleukida epoko, la romia epoko portis prosperadon al Biblos, kion pruvas multaj mozaikoj, teatro kaj tiamaj monumentoj. Dum la kristana epoko, ĝi estis grava bazo por la krucmilitistoj, kiuj konstruis fortikaĵon. La urbon konkeris en 1187 sultano Saladin, sed poste la kurcmilitistoj rekonkeris en 1197. En 1266 la urbon konkeris armeo de Bajbars la 1-a, en 1298 la mamelukoj okupis ĝin, kaj ekde 1516, ĝi estis parto de la Osmana imperio.

## Biblos hodiaŭ 
eta|Marborda strando
Biblos hodiaŭ estas unu el la plej belaj urboj de Libano. La malnovan urboparton ĉirkaŭas muro, oni povas malkovri tie kristanan preĝejon de la ĝenovanoj, moskeon kaj havenon. Monumento simboligas la fenician abocon, kiun oni konsideras antaŭulo de la modernaj abocoj. Inter la vidindaĵoj estas menciinde la Obeliska Preĝejo, en kiu oni povas vidi multajn bronzajn figurojn; romia teatro kaj tomboŝtonoj de la malnovaj reĝoj.

## Literaturo 
* ''Je m'appelle Byblos'', Jean-Pierre Thiollet, H & D, 2005. ISBN 2 914 266 04 9

## Vidu ankaŭ 
* Rib-Addi
* Biblos-skribo

Kategorio:Geografio de Libano
Doksy

:*Tiu ĉi artikolo temas pri urbo en distrikto Česká Lípa. Pri municipo situanta en distrikto Kladno temas artikolo Doksy.*

**Doksy** ( respektive *Bad Hirschberg*) estas urba municipo de Ĉeĥio. Ĝi apartenas al la distrikto Česká Lípa kaj al la regiono Liberec. La urbo situas en la norda parto de Bohemio, 65 kilometrojn norde de la ĉefurbo Prago kaj 18 kilometrojn sudoriente de la distrikta centro Česká Lípa. Vivas ĉi tie  (). La germana nomo *Hirschberg am See*, laŭvorte "cervomonto ĉe la lago" indikas lagobordan situon: la urba lago tuj norde de la urbocentro nun nomiĝas *Máchovo jezero*, kaj plia lago nun nomata *Brehynski rybnik* situas kilometron pli oriente. Laŭ la urbo nomiĝas Doksa montetaro.

## Loĝantaro 
## Esperanto en Doksy
En la urbo estis tre sukcesa Somera_Esperanto-Kolegio_en_Doksy, kiun kun admiro priskribis Karel Píč en *Litomiŝla tombejo* kaj Eli Urbanová en *Hetajro dancas*.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala urba retejo  
* plia germanlingva retejo


Kategorio:Municipoj en distrikto Česká Lípa
Kategorio:Urboj en distrikto Česká Lípa
Kategorio:Urboj en Bohemio
Kategorio:Setlejoj en Doksa montetaro
Teatrejo Stratmann

eta|rekta=1.4|En la malfono la iama *Amerikahaus* kaj nuna *Europahaus*, ĝis 2003 sidejo de Teatro Stratmann
**Teatrejo Ŝtratmann** loĝas en la iama **Amerikahaus Ruhr** (eo:Usonodomo Ruhr) kaj estas domo en la urbocentro de Essen, kiu ekde 1991 staras sub monumentprotekto. Ĝi havas viglan historion, evoluanta ekde usona propagandejo trans provizora urbodomo kaj varostokejo al nuna kabareta teatrejo.

La usonaj okupintoj konstruis la domon komence de la 1950-aj jaroj kiel unua kaj unu el la tiel nomataj *Amerika-Häuser* kiel ĉefaj bazoj de informo kaj propagando pri Usono en selektaj grandurboj. En ĝi ekzistis pruntobiblioteko, prelegejoj kaj ekspoziciejoj. La urbo Essen forigis la provizorajn vendejojn, kiuj staris sur la tiama Gildo-Placo, sur kiu ankaŭ staras Amerikahaus kaj nomis ĝin en 1963 Kennedy-Placo laŭ la tiujare pro atenco mortinta usona prezidanto. Kiam en 1964 fermiĝis *Amerikahaus*, oni nomis ĝin Kennedy-Domo.

Post dek kvin jaroj la domo fariĝis sidejo de la ĉefurbestro, ĉar la grandurbo Essen ne plu havis urbodomon:
* Dum la Dua Mondmilito la malnova, novgotikstila urbodomo planita de Peter Zindel estis difektata. Do la urbo unue rekonstruis la domon kaj vendis ĝin al magazenkonzerno, kiu siaflanke malkonstruis la monumentan domon.
* Antaŭ malfermado de la nuna urbodomo ĉe la nova starloko Porsche-Placo Essen havis dum 15 jarojn, de 1964 ĝis 1979, neniun urbodomon. Provizore oni uzis por tio la iaman *Amerikahaus*, kiun la civitanoj ekde tiam nomis „urbodometo“.

Inter 1979 kaj 1988 la domo loĝigis kolekton de produktfasonaĵoj, post tio la domo utilis nur kiel varostoko kaj provizora vendejo de diversaj negocodomoj. Ekde 1994 en la domo loĝas la Teatro Stratmann, kiu prezentas ĉefe kabaretaĵojn. Krom tio enestas ankaŭ trinkejo.

## Literaturo 
* Andreas Benedict: *Das ehemalige Amerika-Haus Ruhr in Essen.* (= *Rheinische Kunststätten*, Heft 399.) Neuss 1994, ISBN 3-88094-767-8.

## Eksteraj ligiloj 
* Monumento iama Amerikahaus
* Retpaĝaro de la Teatro Stratmann en Europahaus

Kategorio:Konstruomonumentoj en Essen
Kategorio:Teatroj en Essen
Kategorio:Urbokerno de Essen
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1950-1959
Stráž pod Ralskem

**Stráž pod Ralskem** (ĝis la jaro 1946 **Vartenberk**, ) estas urbo en Ĉeĥio. Ĝi apartenas al la distrikto Česká Lípa kaj al la regiono Liberec. La urbo situas en la norda parto de Bohemio, 85 kilometrojn norde de la ĉefurbo Prago kaj 24 kilometrojn oriente de la distrikta centro Česká Lípa. En  la urba municipo havis .

## Loĝantaro

Kategorio:Municipoj en distrikto Česká Lípa
Kategorio:Urboj en distrikto Česká Lípa
Kategorio:Urboj en Bohemio
Kategorio:Setlejoj sur Ploučnice
Kategorio:Setlejoj en Zakupa montetaro
Metalfolio

**Metalfolio** estas maldika metala folio, uzata por dekorado. Metalfolio povas havi multajn diversajn nuancojn. Kelkaj aspektas kiel orfolio sed ne enhavas iun ajn veran oron. Tiu metalfolio ofte estas nomata **imita folio**. 

Metalfolio estas ĝenerala produktita el oro (inkluzive kelkajn alojojn), arĝento, kupro, aluminio, latuno aŭ paladio, kelkfoje platino. 

Vark estas tipo de arĝenta folio uzata por dekorado en la hindia kuirarto.

Orbatado estas tekniko por produkti orfoliojn, konata jam 5000 jarojn.

## Vidu ankaŭ 
* Orfolio
* Aluminifolio
* stanfolio
* plastfolio
* bobelfolio
* ŝrumpfolio

Kategorio:Oro
Éva Tolna

**Éva TOLNA** rumania hungara kulturorganizantino, poetino. Ŝi naskiĝis en Marghita la 31-an de januaro 1939. Ŝi estis la edzino de Ádám Könczei, la patrino de Csilla Könczei, Árpád Könczei, Csongor Könczei kaj Ilma Könczei.

## Ekspozicioj
Éva Tolna akiris diplomon pri hungara lingvo kaj literaturo en 1963 en UBB de Kluĵo. De 1955 ŝi instruis ĝis 1985. Ŝi fondis en 1985 la Dancensembleon Bogáncs. Ŝi publikigis ĉefe por infanoj. De 1990 ŝi redaktis la eldonaĵon *Bogáncs*, eldonis la taglibron de sia edzo (Házatlan csiga. 1946–1983. Kv. 1998).

## Distingoj
*1992- premio Éghy Ghyssa de EMKE,
*1997- distingo de Romániai Magyar Pedagógusok Szövetsége

## Libroj redaktitaj
*Kolozsi Gergely István: Kolozsi mesék (Kv. 1996); Elődeink (samloke. 2001; plilarĝita eld. 2002); Ló a padláson (rokon népek meséi, sl. 2002).

## Memstaraj volumoj
*Furfangos szavak (Kv. 1995); Hol árulnak szeretetet? (uo. 1998); Közös játék, közös öröm (uo. 2000); A hintaszék meséje (Csíkszereda 2002); Amikor a kő is lágy volt (Kv. 2002); Iskoláról iskolára (Sepsiszentgyörgy 2006).

## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Listo de la deputitaj distriktoj de Ille-et-Vilaine

La departemento Ille-et-Vilaine, en la kvina Respubliko, konsistis el ses deputitaj distriktoj de 1958 ĝis 1986, el sep distriktoj post la balota subdivido de 1986, poste el ok distriktoj ekde la resubdivido en 2010, ekaplikita ekde la deputitaj balotoj de 2012.

## Prezento 
Per edikto de la 13-a de oktobro 1958 pri elekto de deputitoj en la nacia Asembleo, la departemento Ille-et-Vilaine konsistis komence el ses balotaj distriktoj.

La resubdivido de la deputitaj distriktoj farita en 2010 kaj ekaplikita ekde la deputitaj balotoj de junio 2012, modifis la nombron kaj la teritorion de la deputitaj distriktoj de Ille-et-Vilaine, kiu estis plialtigita al ok pro la forta demografia kresko de la departemento.

## Reprezentado 
## Konsisto de la deputitaj distriktoj 
### Konsisto de la distriktoj de 1958 ĝis 1986 
Ekde 1958, la departemento Ille-et-Vilaine enhavis ses distriktojn.

### Konsisto de la deputitaj distriktoj de 1988 ĝis 2012 
Ekde 1986, la departemento Ille-et-Vilaine enhavis sep distriktojn.

### Konsisto de la deputitaj distriktoj ekde 2012 
De la nova balota subdivido, la departemento enhavas ok distriktojn arigantajn la sekvantajn kantonojn :

* 1-a distrikto : kantonoj Bruz, Rennes-le-Blosne, Rennes-Bréquigny, Rennes-Centre-Sud, Rennes-Sud-Est
* 2-a distrikto : kantonoj Betton, Cesson-Sévigné, Hédé, Liffré, Rennes-Nord-Est, Rennes-Est
* 3-a distrikto : kantonoj Bécherel, Combourg, Montfort-sur-Meu, Montauban-de-Bretagne, Rennes-Nord-Ouest, Saint-Méen-le-Grand, Tinténiac
* 4-a distrikto : kantonoj Bain-de-Bretagne, Grand-Fougeray, Guichen, Maure-de-Bretagne, Pipriac, Plélan-le-Grand, Redon, Le Sel-de-Bretagne
* 5-a distrikto : kantonoj Argentré-du-Plessis, Châteaubourg, Châteaugiron, La Guerche-de-Bretagne, Janzé, Retiers, Vitré-Est, Vitré-Ouest
* 6-a distrikto : kantonoj Antrain, Fougères-Nord, Fougères-Sud, Louvigné-du-Désert, Pleine-Fougères, Saint-Aubin-d'Aubigné, Saint-Aubin-du-Cormier, Saint-Brice-en-Coglès
* 7-a distrikto : kantonoj Cancale, Châteauneuf-d'Ille-et-Vilaine, Dinard, Dol-de-Bretagne, Saint-Malo-Nord, Saint-Malo-Sud
* 8-a distrikto : kantonoj Mordelles, Rennes-Centre, Rennes-Centre-Ouest, Rennes-Nord, Rennes-Sud-Ouest

## Vidu ankaŭ 
* Politiko en Ille-et-Vilaine
* Listo de la deputitoj de Ille-et-Vilaine
* Kantonoj de Ille-et-Vilaine

## Notoj kaj referencoj 
*
Ille-et-Vilaine
Distriktoj deputitaj
11064 Dogen

'*11064 *Dogen'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Masaru Mukai kaj Masanori Takeishi elde la observatorio de Kagoŝima en la insulo Kiuŝuo.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la japana sacerdoto Dogen Zenji (japane : 道元禅師 ; *Dōgen Zenji'', 1200–1253), kiu konstruis la templon Eihei-ji (japane : 永平寺) en gubernio Fukui en 1243 por prediki la zenan Budhismon, kaj li formis multenombrajn disĉiplojn tie. En la Templo Eihei-ji Templo, pli ol 200 monaĥoj daŭre praktikas asketismon.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Masanori Takeishi
Kategorio:Malkovrita de Masaru Mukai
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
Lutra

**Lutro** (science *Lutra*) estas genro de mamuloj el la familio de musteledoj, malgrandaj, kun naĝhaŭto inter la piedfingroj, vivantaj ĉe riveroj kaj lagoj, kaj manĝantaj fiŝojn. Ilia felo estas tre bela kaj ŝatata.

## Specioj 
**Lutra lutra*
**Lutra sumatrana*
**Lutra nippon*

Antaŭe (historia sistematiko):
* *Lutra canadensis* – nun *Lontra canadensis*
* *Lutra maculicollis* – nun *Hydrictis maculicollis*

## Referencoj 
## Literaturo 
* PIV 2005

Kategorio:Musteledoj
Kategorio:Palearktisa faŭno
Kategorio:Genroj de mamuloj
Jablonné v Podještědí

**Jablonné v Podještědí** (, ĝis la jaro 1901 nur *Gabel*) estas urba municipo de Ĉeĥio. Ĝi apartenas al la regiono Liberec kaj al ties samnoma distrikto Liberec. La urbo situas en la norda parto de Ĉeĥio, 90 kilometrojn norde de la ĉefurbo Prago kaj 20 kilometrojn nordoriente de la distrikta centro Česká Lípa, ĉe la eŭropa ŝoseo 442 inter Nový Bor kaj Liberec. En  la urba municipo havis .

eta|maldekstra|la monaĥeja kirko Sankta Laŭrenco
## Historio 
La urbo estis fondita antaŭ la jaro 1249 kaj dokumente unuafoje menciiĝis en tiu jaro. En la mezepoko ĝi estis ekonomie grava urbo laŭlonge de la komerca vojo inter Prago sude kaj Zittau kaj la aliaj urboj de Luzacio norde. En 1895 la urbo havis 2330 loĝantojn. La 1-an de decembro 1930 estis 2406, inter ili 2159 germanoj, 180 ĉeĥoj kaj 65 alilandanoj. La 17-an de majo 1939 estis 2159. En 1945 preskaŭ ĉiuj germanlingvaj urbanoj forpeliĝis el la regiono.

Ĝis la 31-a de decembro 2006 la urbo cetere apartenis al la najbara distrikto Česká Lípa.

## Loĝantaro 
## Partoj de urbo 
La urbo membriĝas en partojn: Jablonné v&nbsp;Podještědí, Česká Ves, Heřmanice v Podještědí, Kněžice, Lada v Podještědí, Lvová, Markvartice, Petrovice, Pole, Postřelná, Valdov kaj Zámecká.

## Pluaj fotoj 

Basilica minor v Jablonném 2.JPG|Baziliko de sankta Laŭrenco kaj sankta Zdislava
Jablonné v P. klášter 1.jpg|Monaĥejo en Jablonné v Podještědí
Jablonné v P. Nový Falkenburk zámek čelo 3.jpg|Kastelo Nový Falkenburk
Studánka_svaté_Zdislavy.JPG|Fontejo de sankta Zdislava
Pachtovský zámeček celý.JPG|Ĉasista kasteleto de Pachtoj el Rájov
Kostel P. Marie v Jablonném.jpg|Eksa preĝejo de Naskiĝo de Virgulino Maria
Jablonné v P. Palmeho dvůr vrata.jpg|Korto de Palme
Sokolovna v Jablonném v Podještědí.jpg|Konstruaĵo de eksa sokol-domo
Jablonné ev. kostel 1.jpg|Ebangelia preĝejo
Jablonné v P. nádraží 1a.jpg|Konstruaĵo de trajna stacidomo


Kategorio:Municipoj en distrikto Liberec
Kategorio:Urboj en distrikto Liberec
Kategorio:Urboj en Bohemio
Kategorio:Setlejoj en Zakupa montetaro
Alkroĉa galio

**Alkroĉa galio** aŭ **Galio kroĉa** (*Galium aparine*) estas planto el la familio de rubiacoj. Ĝi kreskas ĉie, do eble ankaŭ en via ĝardeno aŭ sur via balkono. Ĝi facile kroĉiĝas (pro tio la nomon) al la haŭto de bestoj kaj vestaĵoj.

## Manĝado 
La tuta planto estas manĝebla, kvankam la plej junaj ŝosoj estas la plej bongustaj. Manĝu ĝin kruda aŭ vapore kuirita, ekz. aldone al supo. La semojn vi povas sekigi kaj rosti por anstataŭigi kafon.

## Trinkado 
Sekigu la tutan planton por elfari teon. Iuj ankaŭ hakas la planton kaj elpremas la sukon por trinki.

## Kuraca efiko 
La planto helpas peli urinon, vekas apetiton, kontraŭas inflamojn, stimulas limfo-drenadon kaj purigas la sangon.

## Atentu! 
Ne uzu kune kun sango-maldensigiloj aŭ diurezilo.

Kategorio:Rubiacoj
Kategorio:Manĝeblaj sovaĝaj plantoj
11067 Greenancy

'*11067 *Greenancy'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak (Usono) en la kadro de la projekto *Spacewatch*.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Nancy Green*, naskiĝintan en Bostono. Ŝi studis violonĉelon ĉe la Lernejo Juilliard kaj debutis en la Lincoln Center, studis en Londono kun Jacqueline du Pré kaj instruis la violonĉelon ĉe la *Guildhall School of Music and Drama'' de Londono. Instruistino ĉe la Universitato de Arizono de 1995, ŝi internacie ludas kaj registras.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Kamĉatka regiono

**Kamĉatka Regiono** (; transliterumita: **Kamĉatkij kraj**) estas federacia subjekto en la Rusa Federacio. La plej granda parto de la teritorio de la regiono estas en la Kamĉatka Duoninsulo, kiu situas en la nordoriento de la for-orienta federacia regiono. La regiono estis establita la 1-an de julio 2007 kiel rezulto de la unuiĝo de la Kamĉatka provinco () kaj Korjakio (; kun ĝia ĉefurbo Palana).

Administre, la regiono estas dividita en 11 sub-distriktojn (nomataj Rajonoj) kaj tri urbajn areojn ().

## Geografio 
La regiono kuŝas en la Kamĉatka Duoninsulo (kaj la kontinenta parto norde de ĝi) kaj inkluzivas la insularoj Komandorskij kaj Karginskij, kiuj estas proksimaj al la ĉeftero. La regiono estas karakterizita per ampleksa vulkana agado - ekzistas proksimume 300 vulkanoj, el kiuj 29 estas aktivaj kaj estas deklaritaj de Unesko kiel Monda heredaĵo de Unesko, inkluzive de granda nombro da gejseroj. Kljuĉevskaja Sofka (alteco 4 750 m ) estas la plej alta aktiva vulkano en Eŭrazio.

## Demografio 
La rusoj konsistigas ĉirkaŭ 78 % de la loĝantaro de la regiono, la ukrainoj – ĉirkaŭ 3,5 %, la indiĝenaj popoloj de la nordo – ĉirkaŭ 4 %. En la granda kaj urbo - Petropavlovsk-Kamĉatskij - loĝas ĉirkaŭ 181 mil loĝantoj, pli ol duono de la loĝantaro de la regiono.

La nombro de loĝantoj en la regiono konstante malpliiĝas, en 1991 estis 478 mil loĝantoj kompare kun 313 mil en 2021.

## Ekonomio 
La ekonomio de la regiono baziĝas sur fiŝkaptado. Ankaŭ, la ĉefurbo de la regiono, Petropavlovsk-Kamĉatskij, estas grava havenurbo en la regiono.

## Historio 
Estas pruvoj, ke rusaj kozakoj alvenis al Kamĉatko jam dum la 17-a jarcento. Skriba pruvo de tio estis perdita, sed ĝi estis revokita fare de pli postaj esploristoj. En la 1840-aj jaroj, ekzistis kelkaj rusaj fortikaĵoj en la areo. En 1737, scienca ekspedicio gvidita fare de Stefan Krashnnikov alvenis en la areo. La ekspedicio laboris dum kvar jaroj kaj publikigis ampleksan verkaĵon pri la geografio, geologio kaj flaŭro kaj faŭno de la regiono.

## Vidu ankaŭ 
* Guberniestro de la Kamĉatka regiono

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 2007
Kategorio:Pacifika marbordo de Rusio
Kategorio:Fora Oriento (Rusio)
Kategorio:For-orienta federacia regiono
Kategorio:Regionoj de Rusio (administraj unuoj)
Kategorio:Kamĉatka regiono
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Mária Schneller

**Mária SCHNELLER** [ŝneler] rumania hungara pentristino. Ŝi naskiĝis en Baia Mare la 3-an de marto 1955. Ŝi estas la edzino de Zoltán Szabó.

## Kariero
Mária Schneller akiris diplomon en 1979 en Arta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo kaj ŝi vivis de tiutempo en Târgu Mureș, kie ŝi instruis desegnon en Muzika kaj Arta Liceo ĝis 1986. 

## Ekspozicioj solaj
*1987 • Baia Mare
*1998 • TRANSZYLVAN ART [kun Zoltán Szabó], Anna Art, Sfânta Ana
*1999 • La prezentado de cifero X  [kun Zoltán Szabó], Anna Art, Sfânta Ana • ANTROPO-MORPIUM [kun Zoltán Szabó], Kultúrpalota, Târgu Mureș.

## Elektitaj ekspozicioj
*1979-85 • Maros Megyei Tárlatok, Kultúrpalota, Târgu Mureș
*1981 • Művelődési Ház, Odorheiu Secuiesc • MÉDIUM, Sfântu Gheorghe
*1979-84 • Műhely Alkotókör kiállítás-sorozat, Stúdió Színház előcsarnoka, Târgu Mureș.

## Fonto
*Artportal.hu 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
11098 Ginsberg

'*11098 *Ginsberg'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak (Usono) en la kadro de la projekto *Spacewatch*.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la usona lirika poeto kaj instruisto Allen Ginsberg (1926–1997). Naskiĝinta en Paterson (Nov-Ĵerzejo), li studis ĉe *Columbia College* (Novjorko). Li fariĝis centra figuro inter la *"Beat"* (kiuj prenis sian nomon el la ok Beatecoj, Mateo 5, 3-10) kun la eldono de sia longa poemo *Howl'' en oktobro 1955.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Referendumo en Veneto (2014)

**Referendumo en Veneto** estas neoficiala voĉdonado pri ebla sendependiĝo de la italia regiono Veneto, okazinta ekde la  ĝis la . La referendumo ne estis oficiale agnoskita, sed ĝin subtenis la Prezidanto de Veneto kaj multaj sociaj movadoj.

La ĉefa demando estis "Ĉu vi subtenas kreadon de sendependa, suverena, federacia respubliko Veneto?"
[eta|[Veneto en Italio]]
La referendumon partoprenis preskaŭ 2,5 milionoj da civitanoj (63,2% en entute 3,9 mln, kiuj havis rajton voĉdoni). 89 % subtenis la ideon pri sendependiĝo.

Samtempe oni respondis al aliaj demandoj:
* pri eŭro kiel oficiala monunuo (voĉdonis 24,6%, por - 51,4%, kontraŭ - 48,6%);
* pri eneŭropuniigo de Veneto (voĉdonis 22,3%, por - 55,7%, kontraŭ - 44,3%);
* pri aligo de Veneto al NATO (voĉdonis 19,8%, por - 64,5%, kontraŭ - 35,5%).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Жители Венеции высказались на референдуме за отделение от Италии (ruse)

Kategorio:Veneto
Kategorio:Referendumoj en Italio
Veneto
Kategorio:2014 en Italio
Flago de Krimeo

La **flago de Krimeo ** (ruse Флаг Крыма, ukraine Прапор Криму, krime-tatare: Qırım bayrağı) estas la oficiala flago de la Aŭtonoma Respubliko Krimeo de Ukrainio kaj provizore ankaŭ funkcias kiel oficiala flago de la en 2014 proklamita Respubliko Krimeo kaj la respubliko de la Rusia Federacio ankaŭ nomata Respubliko Krimeo. La flago estis uzata ekde 1992 kaj estis oficiale adoptita la 21-an de aprilo 1999.

## Vidu ankaŭ 
* Nacia flago de la krime-tataroj

Kategorio:Krimeo
11091 Thelonious

'*11091 *Thelonious'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak (Usono) en la kadro de la projekto *Spacewatch''.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la usona ĵaza pianisto kaj komponisto Thelonious Sphere Monk (1917–1982). Naskiĝinta en Rocky Mount (Norda Karolino), li iris en Novjorkon je la aĝo de 3 jaroj kaj eklernis pianon je 5 jaroj. Monk estas en la centro de la disvolvo de la stilo bibopo kaj granda kreinto de muzika antaŭeniro.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Pál Csonka

**Pál Csonka** [ĉonka], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csonka Pál** estis hungara inĝeniero pri konstrutekniko, profesoro, membro (korespondanta en 1967) de Hungara Scienca Akademio. Lia patro estis János Csonka.

Pál Csonka http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=csonkap naskiĝis la  1896 en Budapeŝto. Li mortis la  1987 en Budapeŝto.
eta|Pál Csonka (staranta dekstre la 3-a)

## Biografio 
Pál Csonka frekventis teknikuniversitaton en Budapeŝto inter 1914-1920, dume li estis ankaŭ soldato. Post la diplomo li eklaboris en diversaj urbaj konstruadoj. Inter 1928-1936 li instruis en la universitato (en 1933 en rango privata profesoro, en 1939 jam ordinara profesoro. Inter 1945-1957 li estis katedrestro. Li doktoriĝis en 1952. En 1969 li pensiuliĝis. Li ricevis premion Kossuth en 1954, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Rugalmasságtan* (1930)
* *Keretszerkezetek számítása* (1946)
* *Statika* (1951-1952)
* *Membránhéjak* (1965)
* *Statikai példatár* (1972)
* *Héjszerkezetek* (1981)

## Elektitaj disĉiploj 
* Ferenc Erdei (arkitekto)
* Jenő Szendrői
* Ferenc Török (arkitekto)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al literoj C, CS kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Gottschalk Diedrich Baedeker

**Gottschalk Diedrich Baedeker**, alia skribmaniero *Gottschalk Diederich Baedeker* (naskiĝinta la 13-an de julio 1778 en Essen; mortinta la 23-an de marto 1841 samurbe) estis germana eldonisto kaj librovendisto. Li fondis la eldonejon G. D. Baedeker en Essen.

[eta|maldekstre|190px|Tombo de Baedeker sur la [Orienta Tombejo de Essen]]
## Vivo 
En la 18-a jarcento membroj de familio Baedeker fondis en Essen kaj Dortmundo unuajn gazetojn kaj eldonejojn. Gottschalk Diederich Baedeker naskiĝis kiel filo de la kortega presisto Zacharias Gerhard Diedrich Baedeker en Essen (1775–1800). Nur sub lia direktado la entrepreno de Essen sukcese prosperis, ĉar en 1798 li transprenis de sia patro la libropresejon *Wohllebensche Buchdruckerei* kaj fondis eldonejon kaj librovendejon G. D. Baedeker. En 1817 G. D. Baedeker aĉetis loĝodomon de la monaĥinoj de la abatinejo Essen. Sur ties loko oni konstruis en 1928 la nun monumentprotektatan domon de la librovendejo Baedeker. Ĝi ekzistis ĝis la jaro 2008.

G. D. Baedeker geedziĝis en 1800 kun Marianne, denaska Gehra, (1781–1847) en Neuwied. Estas dokumentitaj ok gefiloj. La unuaj posteuloj en la entrepreno de Gottschalk Diederich Baedeker estis liaj plej junaj filoj Eduard (1817–1879) kaj Julius Baedeker (1821–1898). La plej aĝa filo Karl Baedeker fondis la eldonejon Karl Baedeker kaj eldonis la pli malfrue diskonatajn Baedeker-gvidlibrojn.

Gottschalk Diederich Baedeker estis entombigata sur la Tombejo ĉe Kettwiger Tor. Kiam oni rezignis tiun ĉi en 1955, oni translokis la tombon sur la Orientan Tombejon.

## Fontoj 
Kategorio:Germanaj eldonistoj
Kategorio:Entreprenistoj de Essen
Kategorio:Homoj ligitaj al Essen
Kategorio:Librovendistoj
József Csorba

**József Csorba** [jOĵef ĉorba], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csorba József** estis hungara kuracisto, membro (korespondanta en 1832) de Hungara Scienca Akademio. Lia nobela antaŭnomo estis *szakácsi* [sakAĉi] ekde 1834.

József Csorba http://akademikusok.tudomanytortenet.hu/index.php?page=1&sub=1&xid=20  naskiĝis la  1789 en Hungario en Nagyszőlős (nuntempa Vinohradiv en Ukrainio). Li mortis la  1858 en Pest (urbo).

## Biografio 
József Csorba frekventis universitaton en urbo Pest ricevinta medicinan diplomon en 1817. Li estis ĉefkuracisto de Somogy (historia departemento) 34 jarojn. En 1844 li establis hospitalon en Kaposvár. En 1848 li rezignis pri la posteno kaj li translokiĝis al urbo Pest por okupiĝi nur pri sciencoj.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Dissertatio inaug. medica de phlebeurysmate in specie de haemorrhoidibus* (1817)
* *Hygiastika vagy is orvosi oktatás, mit kell tenni az egészség fentartására és a betegség gyógyítására addig is, míg orvos érkezik* (1829)
* *A magyarországi pokolvar, annak természete, okai és gyógymódjai* (1837)
* *Észrevételek az álladalmi egészség rendezéséről hazánkban* (1848)
* *Somogyvármegye ismertetése* (1857)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al literoj C, CS kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al literoj C, CS kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre)
 

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Fontaines (Saône-et-Loire)

**Fontaines** estas komunumo en la regiono Burgonjo en kantono Chagny, Francio. Ĝi havis 2006 loĝantojn je la 1-a de januaro 2011.

## Najbaraj komunumoj 
## Ekonomio 
Tie estas agrikultura lernejo.

Helikejo produktas helikojn (*Helix aspersa maxima*) .

## Partneraj urboj 
* 

## Esperanta vivo 
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 1 voĉdonon (0,17 %) en 2004 kaj 1 voĉdonon (0,16 %) en 2009.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Fontaines
* Komunumoj de Saône-et-Loire
* Fontaines - Mercurey (stacidomo)


Kategorio:Komunumoj de Saône-et-Loire