open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nuklea centralo Ignalina

La **nuklea centralo Ignalina** troviĝas en la nordoriento de Litovio, proksime de la urbo Visaginas. Ĝi distancas proksimume 45 kilometrojn de la urbo Ignalina kaj situas rande de la subdistrikta komunumo Ignalina.

La nuklea centralo havas du atomreaktorojn ("blokojn") de la teknika tipo *RBMK-1500*. Tiuj blokoj povis produkti po 1500 megavatojn da elektro, per tiu nombro estas la plej potencaj atomreaktoroj tutmonde. Same kiel en la eksa nuklea centralo de Ĉernobilo en Ukrainio la nuklea fisio en tiuj reaktoroj estis kontrolata per grafito.

Dum la jaro 1987 la dua el origine tri planitaj reaktoroj ekproduktis elektron - pro la katastrofo de Ĉernobilo dum la antaŭa jaro 1986 oni ne finis la konstruadon de la tria reaktoro. En Ignalina tamen ne okazis iuj gravaj akcidentoj.

Origine la nuklea centralo provizis 80 procentojn de la elektro bezonata en Litovio. Okaze de la akcepto de Litovio kiel membroŝtato de la Eŭropa Unio oni pro riskokalkulo malŝaltis la unuan reaktoron dum printempo 2005. Laŭ la traktato pri aliĝo de Litovio al la Eŭropa Unio estis interkonsentite, dum 2009 ankaŭ malŝalti la duan reaktoron. Pro tiuj du decidoj la litova energia centralo Elektrėnai, kiu ĉerpas energion el oleo kaj gaso, ricevis pli grandan signifon. Litovio ricevis monkompenson de la Eŭropa Unio por finance helpi dum la ŝanĝo de energifontoj.

Kadre de la parlamenta baloto en Litovio la 12-an de oktobro 2008 okazis referendumo, kiu celis decidi pri ebla plilongigo de la funkciopermeso por la nuklea centralo. Laŭvorte la decidenda teksto estis: *"Pritariu, kad Ignalinos atominės elektrinės darbas būtų pratęstas iki techniškai saugių terminų, bet ne ilgiau, negu kol bus pastatyta nauja atominė elektrinė"* ("Mi voĉdonas por tio, ke la laboro de la atoma elektrejo Ignalina estu daŭrigata ĝis la fino de la teknike sekura tempo, sed ne pli longe, ol kiam estus starigita nova atoma elektrejo."). La referendumon nur partoprenis 48,8 procentoj de la balotorajtaj civitanoj, kaj sekve ĝi estas nevalida. La devigo plene malŝalti la nuklean centralon ĝis la fino de la jaro 2009 do ne ŝanĝiĝis.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* paĝoj de la nuklea centralo (litovaj)
* kritiko pri la sekureco de la nuklea centralo Ignalina (paĝoj germanaj)

Kategorio:Litovio
Kategorio:Nukleaj centraloj
Kalipso (mitologio)

En la greka mitologio, **Kalipso** (greke: Καλυψώ, *Kalypsố*, "tiu, kiu kaŝas") estas marnimfo. Laŭ Homero ŝi estas filino de Atlaso. Ŝi estas la reĝino de la mita insulo Ogygie, kie, ĉirkaŭita de aliaj nimfoj, ŝi vivas sola.[eta|dekstra|250px|*Odiseo kaj Kalipso*, de [Arnold Böcklin (1883)]]Pluraj insuloj nuntempe postulas la honoron esti la legenda Ogygie, inter ili la insulo Gozo, en la malta insularo.

En la Odiseado, Kalipso akceptas Odiseon post lia ŝippereo kaj enamiĝas al li. Ŝi sukcese retenas lin sur sia insulo dum sep jaroj, proponante al li eĉ la senmortecon, se li konsentus resti. Sed fine Odiseo, helpita de la dioj, foriros por rehejmeniri.

Laŭ kelkaj tradicioj ŝi eble havis unu aŭ plurajn filojn kun la heroo, nome Latinus kaj Telegonos.

Kategorio:Maraj dioj
Kategorio:Maraj dioj de la helena mitologio
Kategorio:Nereidoj
Kategorio:Roluloj de la Odiseado
Distrikto Žiar nad Hronom

**Distrikto Žiar nad Hronom** estas nordokcidenta distrikto en Regiono Banská Bystrica.
Ĉefa urbo de distrikto estas Žiar nad Hronom. Distrikto najbaras kun Distrikto Prievidza kaj Distrikto Turčianske Teplice (norde), Distrikto Banská Bystrica
kaj Distrikto Zvolen (oriente), Distrikto Banská Štiavnica kaj Distrikto Žarnovica (sude).

Žiar nad Hronom
Žiar nad Hronom
Floso

[250px|dekstra|Floso apud Lychen en [Brandeburgio, Germanio|eta]]
**Floso** estas kunaĵo, aro da arbaj trunkoj ĵetitaj en riveron, por ke la fluo ilin transportu.

**Floso** estas ankaŭ similspeca trabaro, konstruita por transporti homojn aŭ diversajn materialojn sur riveroj aŭ sur la maro.

Flosoj povas esti konstruitaj el ligno, bareloj, kestoj, ktp. Plej ofte ĝi ne celas daŭrigon, sed ofte estas nur helpveturiloj kaze de ŝippereo.

## Vidu ankaŭ 
* flosigado
* rafto

Kategorio:Boatoj
Cotentin

eta|Cotentin
**Cotentin** (malnova skribo: *Costentin*, sen prononco de la "s") estas normandia regiono de la armorika montaro, kiun la romianoj nomis *Pagus Constantiensis* (lando de Coutances). Ĝi situas inter la marenfluo de la Vire (kiu trafluas la urbon Vire) kaj la golfo de la Monto Sankta Mikaelo.

## Eksteraj ligiloj 
* Mia Normandio : artaj fotoj de Cotentin (france, angle)

Kategorio:Naturaj regionoj de Francio
Kategorio:Normandio
Kategorio:Duoninsuloj en Francio
Marbordo

eta|dekstra|320px|Marbordo de Skotio vidata de satelito

**Marbordo** (aŭ **oceanbordo**) estas la bordo, kiu randas maron (aŭ oceanon respektive).

Temas pri la areo ĉirkaŭanta la limon inter akvejo kaj tero. Ĉi tiu areo konsistigas geologian, geografian kaj ekologian medion.

Sur la marbordo la proksimeco de la akvo kreas specifan medion: dunoj, rulŝtonoj, krutaĵoj, marenfluoj ktp. Kreiĝas ankaŭ specifa marborda mikroklimato.

La marbordo mem povas esti kruta aŭ, male, plata, malkruta. Sabla marbordo nomiĝas strando aŭ plaĝo.

La longo de marbordo ne estas difinebla. En praktiko, oni mezuras la proksimuman longon de kurbo mezurante serion de rektaj linioj, kies finoj situas sur la kurbo. Ju pli oni malpligrandigas kaj plimultigas la rektajn liniojn, prenante en konsideron ĉiam pli malgrandajn ŝanĝiĝojn de direkto, des pli precizan mezuron oni faras. Sed se oni faras pli kaj pli precizajn proksimumajn mezurojn de la longo de marbordo, la mezuro pligrandiĝadas senfine. Tiu konduto de marbordoj kaj similaj naturaj kurboj nomiĝas la "bordlonga paradokso" kaj rezultas de iliaj fraktalaj ecoj. Fontoj, kiuj raportas la longon de marbordo, devas arbitre antaŭsupozi minimuman skalon sub kiu oni ne enkalkulu ĝiajn direktoŝanĝiĝojn.

En marbordo plej ofte la klimato kaj la vetero estas pli mildaj ol en internaj teritorioj. Tial, se interne estas tro da varmo, marborde ne tiom varmas; kaj same pri malvarmo. Simile pri neĝo, ĉar tio, ĉu neĝas aŭ ne, dependas de la altitudo; por neĝi en plej malaltaj altitudoj oni bezonas interalie pli da malvarmo, pro tio ofte neĝas iom interne kaj ne proksime ĉe marbordo.

Ankaŭ plantaro kaj bestaro estas diversaj marborde kompare kun teren-interne. Ekzemple, pli multe da birdoj loĝas marborde, ol interne: mevoj, pingvenoj ktp. Ekzistas eĉ aparta kategorio nomata "Marbirdo" .

## Famaj marbordoj en la mondo 
* Eŭropo:
** Francio: Lazura Marbordo, Arĝenta marbordo
* Azio: Malabara Marbordo, Koromandela Marbordo
* Afriko: Sklavo-Marbordo
* Ameriko: Usona Orienta Marbordo, Usona Okcidenta Marbordo
* Antarkto: Marbordo Princino Marta

## Vidu ankaŭ 
* Strando
* Plaĝo

Kategorio:Geologio
Kategorio:Maroj
Kategorio:Geografio
Kategorio:Maraj ekoregionoj
Kategorio:Oceanografia terminologio
Chausey

**Chausey** estas insularo normanda situante en la golfeto de la Monto Sankta Mikaelo 17 km for de Granville. En la insularo troviĝas la ĉefa insulo *Grande Île* (granda insulo, ĉirkaŭ 1,5 km longa kaj 0,5 km larĝa), kaj pli ol 350 insuletoj dum malalta tajdo, kontraŭ nur ĉirkaŭ 55 insuletoj dum alta tajdo. Nur pro ĝia relativa grandeco kompare al la aliaj insuletoj oni nomas la ĉefan insulon tiel, fakte Chausey estas kaj la nomo de la insularo kaj de la granda insulo, kiu estas la nura loĝata. Malgraŭ sia malgrandeco ĝi havas plurajn dekojn da domoj, sed ili estas loĝataj preskaŭ nur somere. Dum la vintro nur deko da homoj (fiŝkaptistoj, lumturgardistoj, ...) loĝas surloke.

## Geografio 
La tajdoj, la plej fortaj en Eŭropo (ĝis 14 metroj da diferenco inter alta kaj malalta tajdo dum la ekvinoksoj), la multo da insuletoj, la kanaloj, la vastaj strandoj kaj ŝlimejoj kaj krutaĵoj kontribuas al la beleco de tiu insularo, kie la pejzaĝo ŝanĝiĝas de horo al horo.

## Fotogalerio 

Dosiero:Chausey 01.jpg |
Dosiero:Chausey 17.jpg |
Dosiero:Chausey raoutman 01.jpg |

## Famaj homoj 
* Marin-Marie, verkisto kaj marpentristo

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala TTT-ejo de la insularo

Kategorio:Granville
Kategorio:Insuloj en Francio
Kategorio:Insuloj alfabete ordigataj
Galopo

[eta|dekstra|300px|Galopanta [ĉevalo.]]
**Galopo** estas la plej rapida kurmaniero de ĉevalo.

Galopanta ĉevalo kutime kuras je 21 kilometroj hore, sed dum konkurso ĝi povas atingi kaj eĉ superi 60 kilometrojn hore.

## Detaloj 
Galopo estas malsimetria, ĉar dum unu fazo de la galopo la tuta pezo de la korpo estas sur nur unu antaŭa piedo: la dekstra dum dekstra galopo kaj la maldekstra dum maldekstra galopo. Jen detaloj pri maldekstra galopo:

* 1-a fazo: surplankenigo la dekstran malantaŭan piedon,
* 2-a fazo: surplankenigo de la dekstra diagonalo (piedoj antaŭa dekstra kaj malantaŭa maldekstra),
* 3-a fazo: surplankenigo de la antaŭa maldekstra piedo,
* fazo de projekcio.

Dum dekstra galopo la detaloj estas samaj, nur anstataŭigante la dekstran kaj la maldekstran flankon.

## Galopo surbilda 
[eta|300px|Galopanta ĉevalo fotita de [Eadweard Muybridge (1830-1904).|centra]]

## Vidu ankaŭ 
* Troto
* Paŝo
* Amblo

Kategorio:Zoologio
Genêts

**Genêts**, estas komunumo de la departemento Manche, en la regiono Normandio, en Francio.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Geografio 
[maldekstra|eta|Vido al la [Monto Sankta Mikaelo]]
Genêts situas je la norda bordo de la golfeto de la Monto Sankta Mikaelo. Estas bela vido al la golfeto, la insuleto Tombelaine kaj la monto. Norde de la vilaĝo troviĝas ''Bec d'Andaine'', vasta strando, de kie eblas fari migradojn organizatajn preter Tombelaine ĝis la Monto Sankta Mikaelo.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Manche

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Komunumoj de Manche
Versus

**Versus** povas signifi
* la latinan vorton *versus* = eo: kontraŭ, alternative.
** Ĝi uzatas en la anglosaksa precedenca juro: ekz. Ikso v. Ipsilono (=jura proceso, en kiu Ikso akuzas Ipsilonon pri io). Oni ofte mallongigas ĝin kiel "v".
** En skriba angla lingvo oni uzas "versus" por dividi alternativojn kaj iom kontraŭstarigi ilin. Oni ofte mallongigas tiam la vorton ĝis "vs".
* titolon de japana filmo - *Versus*
* usonan rokbandon 
* italan ĵurnalon (*Versus: Quaderni di studi semiotici*)
* programadan lingvon
Stanislao la 1-a

250ra|eta|Stanisław la 1-a Leszczyński
[Statuo de Stanisław Leszczyński en [Nancy|eta|250ra|maldekstre]]
**Stanislao la 1-a** de Pollando kaj Litovio (naskiĝis en Lvovo (nuna Lvivo en Ukrainio), la ; mortis en Lunéville (Francio), la ) estis dufoje reĝo de Respubliko de Ambaŭ Nacioj (Rzeczpospolita), duko de Loreno, filozofo kaj verkisto. Sub la nomo *Stanislao la 1-a* li estis reĝo de Respubliko de Ambaŭ Nacioj ekde 1706 ĝis 1709, kaj denove de 1733 ĝis 1736. Poste li ekestis fine Duko de Loreno kaj *Bar* per la traktato de Vieno de 1738 kaj tenis tiun pozicion ĝis sia morto.

Li estis elektita la reĝo en 1706 kiam la reĝo Aŭgusto la Forta eskapis el Pollando-Litovio kiam la pola nobelaro en tri paŝoj de julio 1704, oktobro 1705 kaj 1706 detronigis lin pro malsukcesa batalado kontraŭ la armeo de Svedio kadre de la Granda Nordia Milito (1700-1721). Stanislao la 1-a reĝis tiam tri jarojn provante pacigi la malbone regitan reĝlandon, en kiuj pluraj frakcioj de la pola nobelaro sekvis siajn proprajn interesojn, kaj provis plu armee defendi la landon en la daŭra milito, serĉante apogon de la reĝlando Svedio. En 1712 Stanislao la 1-a lasis sian kronon por Aŭgusto la 2-a kaj poste provis batale gajni ĝin denove. En 1733 Stanislao la 1-a estis nove kronigita post morto de Aŭgusto promesante la valorajn reformojn por la regno kaj Sejmo (pola parlamento) kiu ne enkondukis ilin dum la tuta epoko de Aŭgusto. Li estis tamen batale forpelita de Aŭgusto la 3-a.

Li estis nomita *Reĝo filozofo* ĉar li disvastigadis la ideojn de klasikismo. Li estis aŭtoro de "Dzieło dobroczynnego filozofa" (france:*Œuvres du philosophe bienfaisant*, esp: *Verkoj de la bonfarema filozofo*) kaj "Głos wolny, wolność ubezpieczający" (esp: *Libera voĉo, sekuriganta liberecon*). Li estis propaganto de demokratio kaj bonfaremeco por la pli alta bono de nacio. Kiam Stanislao la 1-a loĝis en Nancio, la fama filozofo Voltero laboris ĉe li dum tri jaroj. Per verkoj de Stanislao la 1-a inspiriĝis ankaŭ Jean-Jacques Rousseau kiu opiniis Respublikon de Ambaŭ Nacioj kiel la lando kiu estas la materialo por la plej bona en la strukturo de la ŝtata potenco. Li eĉ proponis la reformojn por ĝi ke ĝi fariĝu perfekta - inspirigante per la verkoj de Stanislao Leszczyński. Stanislao la 1-a kreis en Nancy *Académie de Stanislas*- Akademion de Stanislao.

Pri Stanislao la 1-a Giuseppe Verdi kreis operon *Un giorno di regno*. Lia persono estas ankaŭ uzita en la teatra farso *Reĝo Ubu* de Alfred Jarry.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de reĝoj de Pollando
* Listo de regantoj de Litovio
* Loreno
* Maria Leszczyńska, lia filino, reĝedzino de Francio

Kategorio:Lorenaj dukoj
Kategorio:Historio de Pollando
Kategorio:Historio de Belorusio
Kategorio:Historio de Litovio
Kategorio:Polaj reĝoj
Kategorio:Regantoj de Litovio
Kategorio:Polaj filozofoj
Kategorio:Polaj verkistoj
Kategorio:Pollingvaj verkistoj
Kategorio:Klasikismo
Lipová

**Lipová** estas nomo por pluraj vilaĝoj en pluraj distriktoj en Ĉeĥio kaj Slovakio.

En Ĉeĥio:

*Lipová (distrikto Cheb) - municipo situanta en distrikto Cheb
*Lipová (distrikto Děčín) - municipo situanta en distrikto Děčín
*Lipová (distrikto Prostějov) - municipo situanta en distrikto Prostějov
*Lipová (distrikto Přerov) - municipo situanta en distrikto Přerov
*Lipová (distrikto Zlín) - municipo situanta en distrikto Zlín

; partoj de municipoj:
* Horní Lipová, parto de municipo Lipová-lázně en distrikto Jeseník
* Lipová (Volfířov), parto de municipo Volfířov en distrikto Jindřichův Hradec
* Lipová (Chuderov), parto de municipo Chuderov en distrikto Ústí nad Labem
* Lipová Lhota, parto de municipo Budětice en distrikto Klatovy

En Slovakio: 

* Lipová (distrikto Bardejov) - municipo situanta en distrikto Bardejov 
* Lipová (distrikto Nové Zámky) - municipo situanta en distrikto Nové Zámky 

## Vidu ankaŭ 
*Lipová-lázně - municipo situanta en distrikto Jeseník
Carlos Justiniano Ribeiro Chagas

**Carlos Justiniano RIBEIRO CHAGAS** (9-a de julio 1879 - 8-a de novembro 1934) estis brazila sanitaristo, epidemiologo kaj kuracisto. Li famas pro siaj esploroj pri la malsano *Trypanosomiasis americana*, trovebla en granda parto de Latinameriko. La malsano ricevis lian nomon en nescienca lingvaĵo.

Kategorio:Brazilaj kuracistoj
Tombelaine

eta|dekstra|300ra|La insuleto Tombelaine dum malaltmaro kaj sunsubiro.
**Tombelaine** estas insuleto granita en la golfeto de la Monto Sankta Mikaelo, je la dekstra flanko de la kanalo de la rivero Sée je kelkaj kilometroj norde de la monto Sankta Mikaelo. La granda tajdodiferenco (pli ol 10-metra) ebligas atingon de la insuleto per piedo dum malaltmaro.

Iam la golfo estis pli vasta kaj nur tri insuloj leviĝis el la maro: la monto Dol, kiu situas nun sur la kontinento, la monto *Tombe* (malnova nomo de la Monto Sankta Mikaelo kaj la insuleto Tombelaine.

Ekde la 11-a de februaro 1423 la britoj okupis Tombelaine por faligi la fortikaĵon de la Monto Sankta Mikaelo. Ili konstruis fortikaĵon surloke. En 1666 la markizo de la Chastrière petis detruon de la kortego. Li opiniis ke iam la britoj povontus denove uzi la fortikaĵon de Tombelaine por ataki la monton Sankta Mikaelo.

La insuleto Tombelaine nuntempe estas birda rezervejo.

## Vidu ankaŭ 
* Monto Sankta Mikaelo

Kategorio:Insuloj en Francio
Kategorio:Insuloj alfabete ordigataj
Carl Barât

**Carl Ashley Raphael BARÂT** (naskiĝis la  en Basingstoke en Unuiĝinta Reĝlando) estis ĉefartisto kaj aŭtoro de kanzonoj, kun Pete Doherty, en la brita punka *garage-rock*-grupo The Libertines. Depost 2005, li estis ĉefo de grupo Dirty Pretty Things.

Kategorio:Anglaj rokmuzikistoj
Kategorio:Anglaj gitaristoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Britio
Joey Burns

**Joey BURNS** (naskiĝis en 1966 en Montrealo en Kanado) estas kantisto, gitaristo, kaj kunfondinto kun John Convertino de usona rok-grupo Calexico de Tucson, subŝtato de Arizono.

## Vidu ankaŭ 
* Calexico

Kategorio:Usonaj kantistoj
Kategorio:Usonaj gitaristoj
Anykščiai

**Anykščiai**  estas urbo en la oriento de Litovio. Ĝi apartenas al samnoma subdistrikta komunumo Anykščiai, kaj ekde 1995 ĝis 2010 ankaŭ apartenis al la tiutempe ekzistanta distrikto Utena. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de 11,48 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La urbo situas ĉe la kunfluejo de la riveretoj *Šventoji* kaj *Anykšta*. Ĝi situas en kampara, iom monteta pejzaĝo kaj estas ĉirkaŭata de 76 lagoj.

Arkeologiaj trovoj pruvas, ke jam antaŭ 11 000 jaroj homoj loĝis en la regiono. Skribe Anykščiai unuafoje menciiĝis dum la jaro 1442, la oficialajn urbajn rajtojn ĝi ricevis dum la jaro 1792. La urba blazono montras la sanktulon Johano Nepomuka sur rivera ponto inter du montetoj.

En la urbo ekzistas pli ol 250 kulturaj monumentoj. Anykščiai estas la hejmurbo de pluraj signifaj litovaj literaturistoj.

## Partneraj urboj 
*  Nepomuk en Ĉeĥio
*  Olaine en Latvio
*  Uniejów en Pollando

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Anykščiai (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* paĝoj de la komunumo (litovaj) 


Kategorio:Distrikto Utena
Kategorio:Urboj de Litovio
Amerika porfirio

La **Amerika porfirio** (*Porphyrio martinica* laŭ kio ankaŭ *Martinika porfirio*, estas granda birdo de la familio de Raledoj. Oni ne konfuziĝu inter tiu specio kaj la Purpura porfirio, *Porphyrio porphyrio * kiu loĝas en Malnova Mondo kaj estas pli granda.

La birdoj de la tuta genro estas grandaj -kiel kokoj- raloj kiuj havas purpuron kiel ĝenerala koloro. Tio aperas en kaj nacilingvaj kaj en scienca nomoj.

## Aspekto 
Tiu mezgranda specio estas nekonfuzebla danke al siaj grandaj flavaj kruroj, purpurblua plumaro kun verda dorso kaj beko ruĝa kaj flava ĉepinte. Pli diferenciga estas la frunta ŝildo, kiu estas blua aŭ blanka. Subvosto estas blanka.

Junuloj estas iom pli brunaj ol purpuraj.

## Kutimoj 
Tiu specio flugas mallongajn distancojn kaj faras ĝin havante hokitaj la longajn krurojn.

Ties reprodukta medio estas tropikaj marĉoj de sudokcidenta Usono kaj tropikaj regionoj de Centra Ameriko kaj Karibio. Tiu specio estas loĝanta en suda Florido kaj la tropikoj, sed plej granda parto de la usonaj birdoj migras vintre suden ĝis Argentino.

La nesto estas flosanta strukturo en marĉo. Sur ĝi la ino demetas el 5 ĝis 10 ovojn flavecajn kun brunaj makuletoj.

Ili estas ĉiomanĝantaj -animala kaj vegetara materialo- kiel semoj, folioj kaj fruktoj de plantoj kaj akvaj kaj teraj, insektoj, ranoj, helikoj, araneoj, vermoj kaj fiŝoj. Foje eĉ ovojn kaj idoj de aliaj birdoj.

## Bildaro 

Image:American Purple Gallinule walking.jpg|Amerika porfirio de Nacia Parko Everglades, Florido, Usono
Image:American Purple Gallinule in water.jpg|Amerika porfirio de Nacia Parko Everglades, Florido, Usono

## Referencoj 
* 
* Kaufman, Kenn; *Lives of North American Birds*. Houghton Mifflin Company, New York, NY (1996).

Kategorio:Raledoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Avranches

**Avranches** [avʁɑ̃ʃ] estas franca komunumo, en la departemento Manche en la regiono Normandio.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Avranchais*.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Najbaraj komunumoj 
## Konsisto 
* Avranches (sidejo)
* Saint-Martin-des-Champs

## Konstruaĵoj 
[maldekstra|eta|[Fasado de la preĝejo Notre-Dame-des-Champs]]
* Katedralo Sankta Andreo
* Preĝejo Notre-Dame-des-Champs (nia damo de la kampoj), 19-a jarcento
* Preĝejo Saint-Saturnin, 14-a jarcento kaj 20-a jarcento
* Preĝejo Saint-Gervais, Renesanco, 18-a jarcento kaj 19-a jarcento
* Malnova episkopa palaco, 14-a ĝis 15-a jarcento

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Manche
* Arondismento Avranches
* Avranches (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Avranches en la ttt-ejo de la IGN (instituto geografia nacia)  (france)
* Avranches sur franca mapo
* Mapo de Avranches ĉe Mapquest


Kategorio:Komunumoj de Manche
Kategorio:Novaj komunumoj de Manche
Saint-Pair-sur-Mer

**Saint-Pair-sur-Mer** estas franca komunumo, en la departemento Manche en la regiono Normandio.

eta|maldekstra|300ra|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Geografio 
Saint-Pair-sur-Mer estas urbeto marborda kaj situas sur la marbordo de la grandaj tajdoj je 3,5 km sude de Granville fronte al la insularo Chausey kaj proksime al la Monto Sankta Mikaelo.

## Eksteraj ligiloj 
* Saint-Pair-sur-Mer sur la ttt-ejo de la IGN (instituto geografia nacia)  ()
* Saint-Pair-sur-Mer sur mapo de Francio

Kategorio:Komunumoj de Manche
Schwäbisch Hall

**Schwäbisch Hall** (prononco , de 1802 ĝis 1934 oficiale, ĝis nun kutime nur *Hall*) estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la samnoma distrikto Schwäbisch Hall kaj en la distriktaro Stutgarto de la federacia lando Baden-Virtembergo, kaj situas en la nordoriento de la federacia lando, ĉirkaŭ 37&nbsp;km oriente de Heilbronn kaj 60&nbsp;km nordoriente de Stuttgart. Ĝi estas la plej granda urbo de la regiono, kaj administra centro de la distrikto. Fine de  la komunumo havis  loĝantojn.

## Esperanto 
Esperantisto Horst Vogt el Kaselo estas nun loĝanta en Schwäbisch Hall.

## Famuloj 
* Carl Christian Friedrich Glenck

## Ĝemelurboj 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la urbo Schwäbisch Hall
* Fota rondiro tra Schwäbisch Hall 

[eta|maldekstra|280ra|[Tegmentoj de la malnova centro]]

Kategorio:Distrikto Schwäbisch Hall
Kategorio:Urboj de Baden-Virtembergo
Komunumo Visaginas

**Visaginas** estas urba komunumo en la oriento de Litovio. Ĝi apartenas al la distrikto Utena. En  en la komunumo vivis . La urbo konstruiĝis dum la jaro 1975 lige al la konstruo de la nuklea centralo Ignalina, unue ĝi nomiĝis laŭ la eksa prezidanto de la sovetunia Komunisma partio de Litovio, *Sniečkus*. Du jarojn pli poste, dum 1977, ĝi ekhavis urban statuson. Post la resendependiĝo de Litovio la urba nomo ŝanĝiĝis al Visaginas.

Samkiel la nuklea centralo, ankaŭ la konstruo de la urbo - kompare al la planoj - restis nefinita. Ĉar la nuklea centralo estis la unua (kaj restis la nura) en Litovio, kaj apenaŭ ekzistis litovaj laboristoj spertaj pri laborado en nuklea centralo, fakaj laboristoj dungiĝis el aliaj partoj de Sovetunio, ĉefe el Rusio. El tio rezultiĝas, ke dum la jaro 2005 ankoraŭ 55 procentoj de la loĝantaro estas rusoj, kaj nur 15 procentoj litovoj - tio estas nekutima fenomeno en Litovio: laŭ tutlanda averaĝo malpli ol 6 procentoj estas rusoj.

Pro la malŝalto de la unua nuklea reaktoro kaj la por la jaro 2009 planata malŝalto de la tuta nuklea centralo, draste mankas laborlokoj en la urbo. Ĉar la plej multaj rusaj fakaj laboristoj ne volas translokiĝi al Rusio, sed ankaŭ malmulte parolas la nacian lingvon de Litovio kaj krome estas tre specialigitaj pri temo ne populara dum la 21-a jarcento, malfacilas trovi novan laboron. Lige al la sociaj problemoj pro la senperspektiveco de multaj loĝantoj ekzistas relative multaj konsumantoj de drogoj.

## Eksteraj ligiloj 
* paĝoj de la komunumo (litovaj)

Kategorio:Distrikto Utena
Kategorio:Komunumoj de Litovio
Kategorio:Urboj de Litovio
Uioara de Jos

**Uioara de Jos** [ujŭara de ĵos] (hungare: **Csongva** [ĉongva], germane: **Sungen**) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Aiud. 

## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1 105 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 1 345 (rumanoj, 2% hungaroj). 

## Historio
Ĝia unua mencio skribe estas en 1215. Ĝis 1919 Csongva apartenis al Hungario, (Alsó-Fehér). Oni aligis ĝin  al Ocna Mureş.

## Renomaj personoj
*Ferenc Pávai Vajna geologo

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Alba
Ordeno de Sankta Mikaelo

maldekstra|200 px
[dekstra|eta|250px|[Francisko la 1-a (Francio)|Francisko la 1-a meze de siaj kavaliroj.Distingeblas ĉirkaŭ la kolo de la reĝo kaj de la kavaliroj la ordena kolĉeno]]
La **Ordeno de Sankta Mikaelo** estas franca kavalira ordeno, fondita en Amboise la 1-an de aŭgusto 1469 far Ludoviko la 11-a.

## Fondiĝo 
Ĝi estis fondita responde al la fondo de la ordeno de la ŝaffelo. La reĝo de Francio direktis ĝin kaj la tridek ses kavaliroj estis devigitaj ĵuri je li.

## Sidejo 
La sidejo estis unue la abatejo de la Monto Sankta Mikaelo, sed la loko estis tiom for de Parizo ke neniam okazis iu kunveno tie. Jam en 1496 la sidejo estis tial translokigita al la Sankta kapelo de Vincennes. En 1555 Ludoviko la 14-a translokis la sidejon ĉe Cordeliers en Parizo. Tiel la reĝo povis krei reton de fideluloj ne rekte ligitaj al feŭdaj fideluloj.

## Ordena vesto 
La kavaliroj portis blankan matelon kaj karmezinan vestaĵon sur la kapo kaj la ŝultroj. Ili portis oran kolĉenon farita el malgrandaj konkoj ligitaj per nodoj de kiuj pendis medaliono reprezentante la arkianĝelon mortigante la dragonon.

## Neniigo 
La ordeno estis neniigita en 1791. Ludoviko la 18-a rekreis ĝin en 1814, sed ĝi fine malaperas en la jaro 1830.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de francaj reĝoj
* Sankta Miĥaelo

Kategorio:Ordeno de Sankta Mikaelo (Francio)
Mikaelo

**Mikaelo**, aŭ etimologie kaj laŭfundamente **Miĥaelo**, estas vira persona nomo.

## Deveno kaj signifo 
La nomo devenas de la aramea kaj signifas „Kiu estas kiel Dio?“ en la senco de „Nenio estas tiel, kiel estas Dio“. La figuro de la arkianĝelo Sankta Mikaelo, kies karaktero estas kontraŭi ĉiun, kiu dubas pri la pozicio de Dio, certe estas la kialo de tiu nomo.

## Variaĵoj 
* Maic
* Maik respektive Majk
* Meik
* Mik 
[eta|150px|la bildstria figuro [Miĉjo Muso (angle *Mickey Mouse*, )]]
* Miĥa respektive Micha (i. a. germana mallongigo)
* Michael (germane, prononco pli-malpli )
* Michaelis (latine, prononco )
* Miĥail (ruse Михаил)
* Michał (pole, prononco )
* Michal (slovake, ĉeĥa)
* Miĥális (greke, Μιχάλης, neformala formo de Miĥail = Μιχαήλ)
* Michel (france, tiam prononco , ankaŭ germana mallongigo, tiam  prononco pli-malpli , aparte en Norda Germanio)
* Michele (itale, prononco )
* Michi (germana mallongigo)
* Michiel (nederlande)
* Michu (svisgermana mallongigo)
* Michl (germana mallongigo, prononco pli-malpli , aparte en Suda Germanio)
* Micho (obotrita)
* Mick, Micky kaj Mickey (anglaj mallongigoj, konatas ekzemple la bildstria muso Mickey Mouse)
[eta|150px|la rusia urso Miŝa en la [Eŭropa Parko Rust]]
* Miguel (hispane, portugale)
* Miquel (katalune)
* Mihály (hungara)
* Mihael (kroata)
* Mihai (rumana)
* Mika (finna)
* Mikael (armena, Միքաել, sed ankaŭ kutima en Svedio)
* Mikail (arabe)
* Mike (angla mallongigo)
* Míkis (greka mallongigo, Μίκης)
* Mikkel (ekzemple en Norvegio kaj Danio)
* Miŝa (Миша, rusa karesnomo, sinonimo de *urso*)
* Mykolas (litove)

## Famuloj
* Johano Mikaelo Brutus
* Michał Sędziwój
* Mikaelo Sendivojo
* Mikaelo Bronŝtejn
* Mikaelo Caleviĉ
* Miĥail Ĉertilov
* Miĥail Konstantinoviĉ
* Mikaelo de Valaĥio
* Mikaelo el Cesena
* Mikaelo Forgats
* Mikaelo Giŝpling
* Miĥael Giŝpling
* Mikaelo Karicki
* Mikaelo Korybut Wiśniowiecki
* Miĥail Kutuzov
* Mikaelo la 1-a (Portugalio)
* Mikaelo la 1-a Rangabo
* Mikaelo la 1-a (Rumanio)
* Mikaelo la 1-a von Hohenzollern-Sigmaringen
* Mikaelo la 1-a Kerulario
* Mikaelo la 2-a (Grandprinco de Vladimiro)
* Mikaelo la 2-a bizanca imperiestro
* Mikaelo Jaroslaviĉ Ĥorobrit
* Mikaelo la 3-a bizanca imperiestro
* Mikaelo la 4-a bizanca imperiestro
* Mikaelo la 5-a bizanca imperiestro
* Mikaelo la 6-a bizanca imperiestro
* Mikaelo la 7-a bizanca imperiestro
* Mikaelo la 8-a bizanca imperiestro
* Mikaelo Mikeŝin
* Mikaelo Nesterov
* Mikaelo Pogodin
* Miĥail Povorin
* Mikaelo Pro
* Mikaelo de la Sanktuloj (1591-1625) hispana sanktulo
* Mikaelo Serveto
* Michael Scot
* Mikaelo Teleki
* Mikaelo Ternavski
* Mikaelo Vrubel
* Mikaelo Weiss
* Paŭlo Mikaelo Kirjuŝin

## Festotago 
* la 29-an de septembro kun la aliaj du ĉefanĝeloj Gabrielo kaj Rafaelo en la katolika eklezio
* la 8-an de novembro kun la aliaj du ĉefanĝeloj en la ortodoksa eklezio

## Eksteraj ligiloj 
* Mikaelo ĉe Heiligenlexikon.de ()
* Michael de Sanctis ĉe Heiligenlexikon.de ()

## Referencoj 
Kategorio:Viraj personaj nomoj
Uioara de Sus

**Uioara de Sus** [ujŭara de sus] (hungare: **Felsőmarosújvár**, germane: **Oberdorf**) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Ocna Mureş. En 1910 ĝi havis 968 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 1 415 (rumanoj, 9% hungaroj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1202. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Alsó-Fehér vármegye). Oni aligis ĝin al Ocna Mureş.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Mapo de distrikto
* Administracia mapo de distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Alba
Cisteiu de Mureș

**Cisteiu de Mureș** [ĉisteju de mureŝ] (hungare: **Magyarcsesztve**, germane: **Thalmühl**) estas vilaĝo en Rumanio apud Ocna Mureș. Administre ĝi apartenas al Ocna Mureș.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 736 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 643 (rumanoj, 21 % da hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua mencio skriba estas el 1318. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Alsó-Fehér).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Alba
Micoșlaca

**Micoșlaca** [mikoŝlaka] (hungare: **Miklóslaka**, germane: **Nickelsdorf**) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Aiud. Administre ĝi apartenas al Ocna Mureș.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 617 loĝantojn (rumanoj); en 1992 — 336 (rumanoj).

## Historio 
Ĝia unua mencio skriba estas el 1299. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Alsó-Fehér).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Alba
Nickelsdorf

**Nickelsdorf** havas diversajn signifojn:

* **Nickelsdorf (Burgenlando)** estas komunumo en distrikto Neusiedl am See de la federacia lando Burgenlando en Aŭstrio.  
* **Nickelsdorf** estas la germanlingva nomo de komunumo nun nomata Micoșlaca en Rumanio.
Vălișoara (Livezile)

**Vălișoara** [vəliŝŭara] (hungare: **Torockógyertyános**, germane: **Agendorf**) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Aiud. En 1910 ĝi havis 554 loĝantojn (rumanoj); en 1992 278 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1342. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Torda-Aranyos vármegye). Administre ĝi apartenas al Livezile.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
Vălișoara estas ligita al Livezile, kiu situas 8 km sud-oriente, per la distrikta vojo 107M.

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Mapo de distrikto
* Administracia mapo de distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Alba
Runc (Ocoliș)

**Runc** [runk] (hungare: **Aranyosronk** [aranjoŝ]) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Abrud. Administre ĝi apartenas al Ocoliș.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 606 loĝantojn (rumanoj); en 1992 319 (rumanoj).

## Historio 
Ĝia unua mencio skribe estas en 1733. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Torda-Aranyos).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
Runc situas ĉe rivero Ocoliș. Ĝi posedas lignan preĝejon de la arkianĝeloj Mikaelo kaj Gabrielo, kiu estas en la listo de la historiaj monumentoj de distrikto Alba.

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Alba
Ocoliș

**Ocoliș** estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio.

*Ocoliș (Alba) estas vilaĝo en distrikto Alba.
*Ocoliș (Groși) estas vilaĝo en distrikto Maramureș.

## Vidu ankaŭ 
* Ocolișu Mare
* Ocolișu Mic
Ignalina

**Ignalina** estas urbo en la oriento de Litovio. Ĝi apartenas al samnoma subdistrikta komunumo Ignalina, kaj ekde 1995 ĝis 2010 ankaŭ apartenis al la tiutempe ekzistanta distrikto Utena, kaj situas proksimume 110 kilometrojn nordoriente de Vilno. Tra la urbo kondukiĝas la fervoja linio Vilno-Sankt-Peterburgo. En  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio en  rezultigis loĝdenson de  loĝantoj/km². En la tuta komunumo laŭ la stato de 2023 estis . Skribe la urbo unuafoje menciiĝis dum la jaro 1810, kvankam laŭ arkeologiaj trovoj almenaŭaj ekde la 9-a jarcento homoj loĝis ĉi tie. Norde de la urbeto Ignalina, ene de la komunumo ankoraŭ dua loĝloko, *Dūkštas* kun nur 1070 loĝantoj, historie havas urban statuston.

La komunumo plenas je pitoreskaj lagoj, kiuj etendiĝas precipe okcidente de la urbetoj, kaj multaj el ili troviĝas ene de la limoj de la nacia parko Aŭkŝtajtio, kiu de nordokcidento ĝis sudokcidento situas tutproksime de la urbo.

La nuklea centralo Ignalina, sola kaj dum la lastaj jaroj arde pridisputata nuklea centralo de la baltaj landoj, situas en la pleja nordoriento de la komunuma teritorio, en distanco de preskaŭ 45 kilometroj de la urbo Ignalina kaj tutproksime de la urbo Visaginas, kiu jam ne plu troviĝas ene de la komunumo.

## Partnera urbo 
* 20px Büren en Nordrejn-Vestfalio (Germanio)

## Vidu ankaŭ 
* Ignalina (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* paĝoj de la komunumo ( kaj )

eta|maldekstra|220ra|


Kategorio:Distrikto Utena
Kategorio:Urboj de Litovio
Vidolm

**Vidolm** (hungare: **Vidaly**) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Aiud. Administre ĝi apartenas al la komunumo Ocoliș.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 304 loĝantojn (rumanoj); en 1992 161 (rumanoj).

## Historio 
Ĝia unua mencio skriba estas el 1470. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Torda-Aranyos).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Alba
Kategorio:Distrikto Alba
Komunumo Molėtai

**Molėtai** estas subdistrikta komunumo en la oriento de Litovio - ĝia administra centro estas la samnoma urbo *Molėtai*. Komunumo kaj urbo ekde 1995 ĝis 2010 apartenis al la tiutempe ekzistanta distrikto Utena. La komunumo situas 30 kilometrojn sude de la urbo Utena respektive 63 kilometrojn norde de Vilno. En  en la komunumo vivis , el ili en la urbo mem proksimume triono. Al la teritorio apartenas parto de la lago Asveja.

## Historio 
In la regiono de Molėtai, riĉa je arbaroj kaj lagoj, homoj vivis jam almenaŭ ekde 6 000 jaroj. En la historia muzeo de Kaŭno montratas arkeologiaj trovoj ŝtonepokaj de la jaroj 4000 ĝis 2000 a. K. el la komunumaj loĝlokoj *Kulionys* kaj *Vorėnai*. Tiuepokaj tombejoj troviĝas en la subkomunumoj *Rutėnai* kaj *Balninkai*, kaj en *Suginčiai*, *Kulionys* kaj *Perkaliai* ekzistas antikvaj fortikaĵaj montetoj.

En historiaj dokumentoj Molėtai unuafoje menciiĝas dum la jaro 1387, kiam la litova grandduko Jogaila donacis la urbon al la episkopo de Vilno. Ĉirkaŭ la jaro 1517 konstruiĝis granda bieno (litove *dvaras*), kadre de kiu funkciis interalie farejoj de biero kaj pli fortaj alkoholaĵoj. Dum 1522 finiĝis konstruo de preĝejo, kaj dum 1539 Molėtai jam nomiĝis urbo.

## Eksteraj ligiloj 
* paĝoj de la komunumo (litovaj) 
* de la urba muzeo
* kaj la loka biblioteko (same litovaj)

Kategorio:Distrikto Utena
Kategorio:Komunumoj de Litovio
Lunca Largă

**Lunca Largă** [lunka larga] (hungare: **Lunkalárga**) estas vilaĝo en Rumanio administre apartenanta al Ocoliș.

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Mapo de distrikto
* Administracia mapo de distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Alba
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Alba
Coutances

**Coutances** (franca prononco *kutɑ̃s*) estas franca komunumo, en la departemento Manche en la regiono Normandio.

Coutances famas pro sia ĵazofestivalo "sub la pomujoj".

eta|maldekstra|300ra|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Gefiloj 
* Louis de Cussy, kuiristo kaj gustumisto

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Manche
* Arondismento Coutances
* Coutances (stacidomo)
* Katedralo de Coutances

## Eksteraj ligiloj 
* Ttt-ejo de la urbo Coutances


Kategorio:Komunumoj de Manche
Leivonmäki

**Leivonmäki** estis komunumo en Meza Finnlando, en provinco Okcidenta Finnlando. La nomo signifas en la finna 'alaŭda monteto'. La areo de la komunumo estas 409,97 km², el kiu 29,17 km²estas akvo. Leivonmäki havas 1201 loĝantojn.

La unuaj loĝantoj en Leivonmäki estas menciitaj en jaro 1564. Leivonmäki fariĝis komunumo en 1870. En 2008 ĝi fariĝis parto de la komunumo Joutsa.

Kategorio:Eksaj komunumoj de Finnlando
Riĥleba montaro

Montaro **Riĥleba montaro** (, , ) estas plej multe forlasita montaro de Ĉeĥio kaj ĝi situas en Mez-Eŭropo, kie ĝi etendiĝas sur teritorio de du ŝtatoj. Plej multa parto de la montaro situas en Ĉeĥio, pli precize en la plej norda terlango de Moravio. La ĉefa montodorso de la montaro kreas oficialan kaj ankaŭ samtempe naturan ŝtatlimon kun la najbara Pollando.

La meza supermara alteco de la montaro estas proksimume 650 metroj. La plej alta monto estas monto nomata Smrk (1127 m).

La ĉefa montodorso de Riĥleba montaro estas proksimume 47,5 km longa. Ties limaj punktoj estas Kladska selo (817 m) en sudokcidento kaj monteto Na Vyhlídce (425 m) super vilaĝo Bílá Voda en nordoriento.

## Montoj
* Borůvková hora
* Pola monto
* Smrk

## Seloj
* Selo Kladsko

## Fotoj

2015 Wieża widokowa na Borówkowej 01.jpg|Borůvková hora
Polská hora.jpg|Pinto de Pola monto 
Rychleby 2.jpg|Ruino de burgo Rychleby
Vodopády Stříbrného potoka.jpg|Rojo Stříbrný potok

## Rilataj temoj 
* Riĥleba burgo
* Kankra valo
* Borůvková hora - belvedero
* Predikejoj de diablo

*
Kategorio:Jesenikoj
Kategorio:Geografio de distrikto Jeseník
Kategorio:Geomorfologiaj tutaĵoj en Ĉeĥio
Kategorio:Montaroj en Ĉeĥio
Kategorio:Montaroj en Pollando
Kategorio:Landlimo de Ĉeĥio kaj Pollando
Vlčice

**Vlčice** estas nomo por pluraj municipoj de Ĉeĥio.

* Vlčice (distrikto Jeseník) - municipo situanta en distrikto Jeseník
* Vlčice (distrikto Trutnov) - municipo situanta en distrikto Trutnov

… aŭ partoj de municipoj
* Vlčice (Střížovice) – parto de municipo Střížovice (distrikto Jindřichův Hradec)
* Vlčice (Blovice) – parto de urbo Blovice en distrikto Plzeň-sudo
* Vlčice (Loštice) – baza setlejunuo de urbo Loštice
Almozo

[eta|Almozodonado antaŭ la [templo]]
**Almozo** (el la greka: ἐλεημοσύνη, „kompato“ tra la germana *Almosen* eble kun influo de la pola *Jałmużna*) estas donaco al malriĉulo, plej ofte en formo de mono aŭ nutraĵo. Ĝi estas donata pro kompato, sen atendo ricevi kompense iun materialaĵon. Almozpetuloj, *almozuloj*, aŭ *almozpetistoj* estas homoj, kiuj vivtenas sin pere de almozo. Plej ofte ili petas monon, sed ankaŭ povas peti manĝaĵojn, vestaĵojn, domon aŭ provizoran tranoktejon ktp.

## Ritaj devigoj aŭ malpermesoj 
Laŭ kulturo aŭ religio la donaco de almozo povas esti ligita al espero ricevi iun spiritan avantaĝon. En aliaj, ĝi estas malpersita:
* En kristanismo oni atendas pekliberiĝon dank'al sincera kaj ne elmontra almozo.
En Mateo 6: "*1* Gardu vin, ke vi ne faru vian justaĵon antaŭ homoj, por esti alrigardataj de ili; alie vi ne havas rekompencon ĉe via Patro, kiu estas en la ĉielo. *2* Tial, kiam vi donos almozon, ne sonigu trumpeton antaŭ vi, kiel faras la hipokrituloj en la sinagogoj kaj sur la stratoj, por havi gloron ĉe homoj. Vere mi diras al vi: Ili jam ricevas sian rekompencon. *3* Sed kiam vi donas almozon, ne lasu vian maldekstran manon scii, kion faras via dekstra; *4* por ke via almozo estu en sekreto; kaj via Patro, kiu vidas en sekreto, vin rekompencos."
* Zakato estas la tria el la kvin pilieroj de Islamo. Ĝi rolas kiel religia imposto kaj samtempe piaĵo ĉar ĝi utilas por malriĉaj samreligianoj.
Korano II, 110: "Kaj levu la preĝon kaj donu almozojn; la bonon, kiun vi faras, vi retrovos ĉe Alaho. Vere Alaho vidas, kion vi faras."
* En judismo, Sadako (hebree צדקה [tsedaˈka] aŭ [sˤəðaːˈqaː]) estas rigardata kiel micvo aŭ religia devo, dum la sama vorto (arabe صدقة‎‎ [sˤɑdæqɐ]) por islamanoj rilatas al nedeviga sed memvola almozo.

* En la Bahaa Kredo estas malpermesate almozopeti kaj almozodoni, ĉar por bahaanoj laboro estas devigo kaj adorago. Tiuj, kiuj ne povas mem labori, prizorgas la komunumo.
*Kitáb-i-Aqdas* 147: "Estas neleĝa almozpeti kaj doni al la almozpetanto. Oni ordonis al ĉiuj vivteni sin, kaj rilate al tiuj nekapablaj fari tion, koncernas al la Reprezentantoj de Dio kaj al la riĉuloj prizorgi iliajn bezonojn. [...]"
Remparo

[eta|dekstra|180ra|Remparoj de la [Bretonio|bretona urbo Dinan]]
[eta|200ra|Eble la [Granda Ĉina Muro estas la plej konata kaj plej vizitata remparo en la mondo.]]
**Remparo** aŭ **defenda muro** estas murego aŭ tera altaĵo antaŭita de fosaĵo, ordinare ĉirkaŭ urbo aŭ alia grava loko por ĝin defendi.

Laŭ la epokoj la konstruado de remparoj ŝanĝiĝis. Komence remparo estis nura palisaro ligna kaj ĝi evoluis dum la erao de fortikaĵoj kaj kasteloj al ŝtonmurego, kelkfoje plurajn metrojn dika.

Laŭ Francisko Azorín **remparo** estas *Muro aŭ tera altaĵo antaŭita de fosaĵo k. starigita por defendi lokon, fortikaĵon, urbon.* Li indikas etimologion el la malfrua latina *re-amparare* (ree defendi). 

## Ekzemploj 
* Jerusalemaj remparoj
* Cisjordania Murego
* Remparo de Ĉorso
* Remparo de Essen
* Murego de Avinjono
* Murego de Avilo
* Murego de Buitrago del Lozoya
* Murego de Lugo
* Murego de Cuéllar
* Urbomurego de Nurenbergo
* Murego de Plasencio

## Vidu ankaŭ 
* Poterno
* Granda Ĉina Muro
* Berlina Muro
* Fortikaĵo
* Urbomurego
* Ravelino

## Notoj 
Kategorio:Mezepoko
Kategorio:Elementoj de militarkitekturo
Kategorio:Konstruaĵoj
Băgaciu (Mureș)

**Băgaciu** [bǝgaĉu] (hungare: **Szászbogács** [sa:sboga:ĉ], germane: **Bogeschdorf**, Bogistorf; sakse: Bogeschterf) estas komunumo en Rumanio sudoriente de Târnăveni. Administre apartenas al ĝi la vilaĝo Delenii.

## Loĝantaro 
En 1910 Szászbogács havis 1 151 loĝantojn (hungaroj, rumanoj, ciganoj) kaj en 1992 1 057 (rumanoj, ciganoj, 6 % da hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estis el 1351. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, al Kis-Küküllő.

Ĝis 1968 al la komunumo Băgaciu apartenis la vilaĝo Hărănglab.

## Fonto 
== Komunumoj pri *szász* (= sakso) en Hungara reĝlando ==
Iam tie loĝadis saksoj. Vidu la temon ankaŭ en la listo de hungaraj loknomoj kun "szász".

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Bagaciu jud Mures.png|Situo en la distrikto
Dosiero: Saxon_Fortified_Church_Bagaciu.JPG|Saksa fortrespreĝejo en Băgaciu

Kategorio:Komunumoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Bayeux

La vorto **Bayeux** povas signifi la jenajn urbojn:
*Bayeux (Francio)
**Bayeux (stacidomo)
*Bayeux (Brazilo)

## Vidu ankaŭ 
* Odo de Bayeux
* Tapiŝo de Bayeux
Volgo-Germana ASSR

270ra|eta|Situo de Volgo-Germana ASSR en Sovetio
270ra|eta|Mapo de Volgo-Germana ASSR
270ra|eta|Standardo de Volgo-Germana ASSR en 1937
La **Volgo-Germana aŭtonoma socialisma soveta respubliko** aŭ mallonge **Volgo-Germana ASSR** (, ) estis administra regiono en la Rusia Soveta Federacia Socialisma Respubliko kadre de Sovetunio. Ĝi situis en suda parto de Rusio ambaŭflanke de rivero Volgo. La ĉefurbo de la regiono estis Engels (ĝis 1931 Pokrovsk). La teritorio de la respubliko estis 28 200&nbsp;km².

## Historio 
Germanoj transloĝiĝis al Volga regiono ekde 1764-1767 kiam Katerino la 2-a regis Rusian imperion. La dua granda transloĝiĝo de germanoj okazis inter 1853-1874. En 1897 volgaj germanoj nombris 400 000. En 1920 germanoj formis sian laboristan komunumon kaj en 1924 ĝi fariĝis aŭtonoma respubliko. Pli frue la regiono apartenis al gubernioj Samara kaj Saratov. Kiam Germanio atakis al Sovetio en 1941 la soveta registaro deklaris ĉiujn germanojn 'malamikoj de la popolo', la Volgo-germana ASSR estis nuligita la 28-an de aŭgusto 1941 kaj la germanaj loĝantoj estis forpelitaj al Siberio, Uralo kaj Mez-Azio. La teritorio de la respubliko estis dividita inter Saratova kaj Stalingrada provincoj. Post la milito, kiam la civitanaj rajtoj de germanoj estis redonitaj en Sovetio, ili tamen ne rajtis reveni al Volgo-germana regiono.

## La loĝantaro 
Loĝantoj estis grandparte germanoj, rusoj kaj ukrainoj. En urboj germanoj estis malplimulto, sed en kamparo ili estis preskaŭ 70% el la loĝantaro (en jaro 1926).

## Vidu ankaŭ 
* Respublikoj de Sovetunio
* Etna purigado
* Volgogermanoj

Kategorio:Aŭtonomaj respublikoj de Sovetunio
Kategorio:Rusia Soveta Federacia Socialisma Respubliko
Kategorio:Volgogermanoj
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1918
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1941
Milo Đukanović

eta|Milo Đukanović
**Milo ĐUKANOVIĆ**,   (naskiĝis la  en Nikšić) estas politikisto montenegra. Li reprezentas la politikan partion Demokrata Partio de Socialistoj de Montenegro. De 1998 ĝis 2002 li estis ŝtata prezidanto kaj plurfoje (1991 ĝis 1998, 2002 ĝis 2006, 2008 ĝis 2010 kaj 2012 ĝis 2016) estis ĉefministro de la ŝtato Montenegro (ĝis la 3-a de junio 2006 parto de Serbio kaj Montenegro). La 15-an de aprilo 2018 oni elektis lin ree kiel prezidanton.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la montenegra registaro  

Kategorio:Politiko de Montenegro
Kategorio:Montenegraj politikistoj
Kategorio:Prezidantoj de Montenegro
Aŭtonomaj respublikoj de Sovetunio

Parto el meze grandaj nacioj havis siajn aŭtonomajn respublikojn ene de Sovetaj respublikoj. Oficiale ili nomiĝis **aŭtonomaj sovetaj socialismaj respublikoj** aŭ mallonge **ASSR**.

La nombro de tiuj respublikoj ŝanĝiĝis dum la historio de Sovetunio. En 1991 kiam Sovetunio falis la aŭtonomaj respublikoj estis jenaj:

Ene de Rusia SFSR

* Baŝkira ASSR, nuntempe Baŝkirio
* Burjata ASSR, (1923-1958 Burjat-mongola ASSR), nuntempe Burjatio
* Ĉeĉena-Inguŝa ASSR (1936-1944), (1957-1990), nuntempe Ĉeĉenio kaj Inguŝio
* Ĉuvaŝa ASSR, nuntempe Ĉuvaŝio
* Dagestana ASSR, nuntempe Dagestano
* Kabarda-Balkara ASSR (1936-1944), (1957-1990), dum (1944-1957) Kabarda ASSR , nuntempe Kabardio-Balkario
* Kalmuka ASSR, (1935-1943), (1958-1990), nuntempe Kalmukio
* Karelia ASSR (1923-1940), (1956-1991), nuntempe Karelio
* Komia ASSR, nuntempe Komiio
* Maria ASSR, nuntempe Mariio
* Mordvia ASSR, nuntempe Mordvio
* Nord-Oseta ASSR (1936-1990), nuntempe Nord-Osetio
* Tatara ASSR, nuntempe Tatario
* Tuva ASSR (1961-1992), nuntempe Tuvio
* Udmurta ASSR, nuntempe Udmurtio
* Jakuta ASSR, nuntempe Respubliko Saĥa Jakutio

Ene de Kartvela SSR
* Abĥaza ASSR, ekde 1931, nuntempe Abĥazio
* Aĝara ASSR, ekde 1921, nuntempe Aĝario

Ebe de Azerbajĝana SSR
* Naĥiĉevana ASSR (ekde 1937), nuntempe Aŭtonoma Respubliko Naĥiĉevano

Ene de Uzbeka SSR
* Karakalpaka ASSR, nuntempe Karakalpakio

Autonomaj respublikoj de Sovetio, kiuj ekzistis iam dum la historio de Sovetio estis jenaj:

Ene de Rusia SFSR
* Krimea ASSR, (1921- 1945), nuntempe Krimeo
* Kazaĥa SSR (1925-1936), nuntempe Kazaĥio
* Kirgiza SSR (1926-1936), nuntempe Kazaĥio kaj Kirgizio
* Turkestana ASSR (1918-1924), nuntempe Kazaĥio, Kirgizio, Taĝikio, Turkmenio kaj Uzbekio
* Volgo-Germana ASSR (1918-1941)
* Montara ASSR (1921-1924), nuntempe Kabardio-Balkario, Karaĉajio-Ĉerkesio, Ĉeĉenio, Nord-Osetio kaj Inguŝio

Ene de Ukrainia SSR
* Moldava ASSR (1924-1941), dividita en 1941 inter Moldava SSR kaj Ukrainia SSR

Ene de Uzbeka SSR
* Taĝika SSR (1924-1929), nuntempe Taĝikio

*
Izvoarele (Livezile)

Izvoarele (Livezile) (hungare: **Bedellő**) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Aiud. En 1910 ĝi havis 825 loĝantojn (rumanoj); en 1992 — 377 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1470. Ĝis 1919 Bedellő apartenis al Hungario, (Torda-Aranyos vármegye). Administre ĝi apartenas al Ocna Mureş.
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Mapo de distrikto
* Administracia mapo de distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Alba
Mentoro (mitologio)

**Mentoro** estas rolulo en Odiseado (eposo de Homero, malnova helena verkisto).

En Odiseado, Mentoro estas amiko de Odiseo kaj protektanto de ties filo Telemaĥo. Post kiam Odiseo veturis al Trojo por partopreni la Trojan militon, de tempo al tempo la diino Ateno personiĝas kiel Mentoro por helpi Telemaĥon. Tiel Mentoro en la eposo havas kaj virajn kaj inajn ecojn, kio indikas intensan kaj multtavolan rilaton inter li kaj lia protektato.

Tiu vorto estas nun aplikata al pli saĝa konsilanto kaj gvidanto de junulo.

En Spiritismo, oni nomas "mentoro" gvidantajn kaj konsilantajn spiritojn de iu homo aŭ spiritisma grupo, templo, nacio, ktp.

## Vidu ankaŭ 
* Mentoro

Kategorio:Roluloj de la Odiseado