open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Natria dutionato

**Natria dutionato**, **dutionato de natrio** aŭ **Na2S2O6** estas grava neorganika komponaĵo, natria salo de dutionata acido, kie la sulfuro havas oksidonombron +5. Ĉi-salo ne devas konfuziĝi kun alia konata kiel natria dutionito, kiu estas potenca reduktagento kaj tre uzata en analizoj kemiaj kaj biokemiaj.

Natria dutionato perdas kristaliĝan akvon kiam temperaturo atingas . Kiam hejtata al  ĝi dissociiĝas en Na2SO4 kaj SO2. La tekstila industrio priskribas ke natria dutionato estas la plej efika komponaĵo por forigado feraj kaj manganaj makuloj el vestaĵoj, do, miksaĵo da likvo-sapo kaj natri dutionato estas rekomendata por lavado de malpuraĵoj.

## Sintezoj kaj preparadoj 
* Reakcio inter natria bisulfito kaj mangana duoksido:
2 NaHSO3 + MnO2 → Na2S2O6 + Mn(OH)2
* Oksido-redukta reakcio inter la natria tiosulfato, kloro kaj natria hidroksido:
3 Cl2 + Na2S2O3·5 H2O + 6 NaOH → Na2S2O6 + 6 NaCl + 8 H2O}
* Reakcio inter dutionato de mangano kaj natria karbonato:
\mathrm{MnS_2 O_6 + Na_2 CO_3 \longrightarrow Na_2 S_2 O_6 + MnCO_3}
* Reakcio inter dutionato de bario kaj natria bikarbonato:
\mathrm{BaS_2 O_6 + Na_2 CO_3 \longrightarrow Na_2 S_2 O_6 + BaCO_3}
* Reakcio inter dutionato de bario kaj natria sulfato:
\mathrm{BaS_2 O_6 + Na_2 SO_4 \longrightarrow Na_2 S_2 O_6 + BaSO_4}

## Reakcioj 
* Alkalo-metalaj dutionatoj malkomponiĝas sub alta temperaturo laŭ la ekvacio:
\mathrm{Na_2S_2 O_6  \xrightarrow{267^oC} Na_2 SO_4 + SO_2 \uparrow}

## Proprecoj 
Natria dutionato estas tre stabila komponaĵo, kiu ne oksidiĝas per permanganato, dukromiato aŭ bromo. Ĝi povas oksidiĝi al sulfato pere de fortaj oksidigaj kondiĉoj, kiu inkluzivas longedaŭra bolado dum unu horo kun sulfata acido 5M kaj troo da kalia dukromiato, aŭ traktado kun troo da hidrogena peroksido bolanta sur koncentrita klorida acido.

La anjono S2O62− ne estas bona reduktiga grupo. Do, ĝi daŭre uzatas por estigado de ekskluzivaj kristaloj el grandaj katjonaj kompleksaĵoj en altaj oksido-statoj sen reduktigo de la metala komplekso.

## Literaturo 
* Chemical Book
* DrugFuture
* Environmental
* ChemNet
* GuideChem 
* Flavoprotein Protocols, Steven K. Chapman
* Delmar Nurse’s Drug Handbook 2012 Edition, George Spratto, Adrienne Woods
* Modern Methods for Analysing Archaeological and Historical Glass, Koen H. A. Janssens

## Referencoj 
Kategorio:Natriaj kombinaĵoj
Kategorio:Dutionatoj
Kategorio:Sulfuraj kombinaĵoj
Natria eritorbato

**Natria eritorbato**, **eritorbato de natrio** aŭ **C6H7NaO6** estas organika natria salo de eritorbata acido, kiu estas stereoizomero de la askorbata acido, uzata kiel nutro-aldonaĵo ĉefe en viandoj, birdaĵoj, refreŝigiloj kaj en la nutro-industrio. Kiam uzata en procezitaj viandoj tiel kiel kolbasobulkoj kaj bovaĵoj.

## Proprecoj 
Ĝi akcelas la rapidon en kiu nitrito reduktiĝas al nitrata oksido, tiele faciligante pli rapidan absorbiĝon kaj retenadon de la rozkolorado. Kiel antioksidanto, ĝi prezentas strukturon similan al Vitamino C, kaj ĝi helpas plibonigi gusto-stabilecon kaj malpermesas estigon de kancerogenaj nitrozaminoj. La uzo de eritorbata acido kaj natria eritorbato kiel nutro-konservaĵo plu kreskas en Usono ekde kiam FAO malpermesis la uzon de sulfitoj kiel konservaĵoj en nutraĵoj pro tio ke multaj homoj estas alergiaj al tiuj substancoj.

Natria eritorbato estas produktita ekde sukeraĵoj derivitaj el malsimilaj fontoj, tiel kiel ruĝa beto, sukerkano kaj maizo. Iu urba mito asertas ke natria eritorbato devenas el grundaj tervermoj, tamen, la vero ne trovas evidentaĵojn. Oni kredas ke la origino de tiu legendo venas el ioma simileco de la kemia nomo por la vortoj tervermo kaj fiŝlogaĵo.

Aldonaj aplikoj inkluzivas la disvolviĝon de nutro-suplementoj kiuj povas uzati kiel antioksidantaĵoj. Ekzemple, ĉi-substanco plu uzatas en la disvolviĝo de korodo-inhibantoj por aplikoj en metaloj.

## Literaturo 
* Oregon.gov
* Toxnet
* Santa Cruz Biotechnology 
* TheGoodScentsCompany
* Toxnet
* GuideChem
* Cameo Chemicals

## Referencoj 
Kategorio:Natriaj kombinaĵoj
Kategorio:Eritorbatoj
Trolebusa transporto en Varsovio

**Trolebusa transporto en Varsovio** estas nuligata trolebusa sistemo en la pola ĉefurbo Varsovio, kiu funkciis en la jaroj 1946-1973 (la unua reto) kaj en la jaroj 1983-1995 (la dua reto).

## Historio 
La unua varsovia trolebuso aperis en la jaro 1946. La 5-an de januaro 1946 estis malfermitaj la du linioj: A kaj B. La 15-an de marto 1946 estis malfermita ankaŭ la linio C. En la jaro 1948 estis ŝanĝitaj markigoj por linioj; al A, B, C de 51, 52 kaj 53.

En la 1960-aj jaroj sur varsoviaj stratoj veturis 127 trolebusoj sur 10 linioj. En la jaro 1963 komencis fermo de trolebusa reto, 10 jarojn poste estis nuligitaj ĉiuj linioj – tiel la 30-an de junio 1973.

La 1-an de junio 1983 estis malfermita la nova trolebusa linio 51; ĝi havis vojon: Dworzec Południowy – Puławska – Mysiadło – Piaseczno. En la jaro 1990 sur sama vojo komencis trafikon la nokta trolebusa linio 651. Malgraŭ protestoj linioj 51 kaj 651 estis fermitaj la 31-an de aŭgusto 1995. En la jaro 2000 estis likvidita supertraka kontakta lineo.

En tempo de „unuaj trolebusoj” en la jaroj 1946–1973 funkciis 13 linioj: A, B, C, 51, 52, 52 bis, 52 kreślone, 53, 53 bis, 54, 55, 56 kaj 56 bis. Linio 51 trafikis ankaŭ en la jaroj 1983–1995.

## Linioj 
### Unua reto 
Linioj en la jaro 1946:

Linioj en la jaro 1964:

### Dua reto 
## Uzataj trolebusoj 
* JaTB-2 (1945–1952)
* Lowa (1952–1963)
* Vetra VBR4 (1947–1963)
* Škoda 8Tr (1955–1973)
* Škoda 9Tr (?–1973)
* Škoda/Vetra (1962–1963)
* Jelcz PR110E (1983–1995)
* Saurer 4IILM (1991–1995)
* ZIU 9B (1983–1995)

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Varsovio
* Trolebusa transporto en la mondo
* Metroo de Varsovio
* Tramtransporto en Varsovio

Kategorio:Transporto en Varsovio
Varsovio
Ĉefepiskopujo de Sevilo

[eta|250ra|[Katedralo de Sevilo]]
La **Ĉefepiskopujo de Sevilo** () estas metropolita sidejo de la Katolika Eklezio en Hispanio, kaj ĝi gvidas la eklezian provincon de Sevilo, kun ses episkopujoj. Ĝia patrono estas Virgulino de la Reĝoj, ankaŭ patrono de la urbo.

Kun la malkovro de Ameriko, la unuaj episkopujoj de la Nova Mondo dependis de ĉi tiuj ĉefepiskopujoj, sur kiuj Sevilo havis jurisdikciojn ĝis 1546, kiam Sankta Domingo, Meksiko kaj Limo fariĝis ĉefepiskopujoj.

## Vidu ankaŭ 
* Ĉefepiskopujo de Toledo

## Eksteraj ligiloj 
* Ĉefepiskopujo de Sevilo

Kategorio:Religio en Hispanio
Sevilo
Sevilo
Sevilla-Santa Justa (stacidomo)

**Sevilla-Santa Justa** () aŭ pli simple **Santa Justa** estas la ĉefa fervoja stacidomo de la hispana urbo Sevilo. Ĝi estis inaŭgurita la 2-an de majo 1991 post la konstruado kiu finiĝis en 1987. Ĝia malfermo okazigis la fermiĝon de la historiaj stacidomoj *Plaza de Armas* kaj *San Bernardo*. Temas pri la tria stacidomo de Hispanio, post tiuj de Madrido kaj  kun kvanto de 8 milionoj da pasaĝeroj jare.  

Ĝiaj itineroj je longa kaj meza distanco, ligas Sevilon kun Madrid, Barcelona kaj la cetero de Andaluzio, ekde junio 2012 ĝi ankaŭ ligas la urbon kun Valencio.

## Vidu ankaŭ 
* LAV Madrid-Sevilo
* Proksimaĵoj Sevilo

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Hispanio
Kategorio:Stacioj de Proksimaĵoj Sevilo
Kategorio:Fervojaj stacioj en Sevilo
Ponto de la Kvincentjariĝo

Nokta vidaĵo de la Ponto de la 5a Centjariĝo en la fono|eta
La **Ponto de la Centjariĝo** (), populare, kvankam neoficiale **Ponto de la 5-a Centjariĝo** aŭ **de la Kvincentjariĝo** (*Puente del V Centenario*), estas stajponto situanta en Sevilo (Andaluzio, Hispanio) kiu permesas la transiradon tra la preterirejo SE-30 ĉe la rivero Gvadalkiviro. Temas pri la ponto kiu plej sude situas en la urbo kaj la unua ekde la enfluejo de la rivero. La ponto havas 120 metrojn (alteco), kreante 265&nbsp;metrojn da longeco. Ĝia planko troviĝas je maksimuma alteco de 45 metroj super la Gvadalkiviro por ne ĝeni la pason de ŝipoj al la haveno de Sevilo.

La ponto iniciatiĝis kiel parto de la infrastrukturoj de la Internacia ekspozicio de Sevilo (1992) kaj laŭ la populara nomigo memorigas unuavice pri la 5-a centjariĝo de la tielnomata malkovro de Ameriko fare de la eŭropa publika konscio en 1492. Fakte ĝi dekomence aludis al la suba rivera "kajo de la centjariĝo" konstruata pro la centjariĝo de la moderna urba haveno en 1972.

Kategorio:Pontoj en Hispanio
Kategorio:Konstruaĵoj en Sevilo
Kategorio:Transporto en Sevilo
Natria laŭroamfoacetato

**Natria laŭroamfoacetato**, **laŭroamfoacetato de natrio** aŭ **C18H34N2NaO3** estas natria salo de laŭroamfoacetata acido, uzata kiel surfaktanto kaj hidratiganto, en bebaj ŝampuoj kaj mildaj vizaĝo-purigiloj. Ĝi donas mildecon al ŝampuaj formulaĵoj kaj ofte uzatas kune kun nejonaj emulsiantoj al produktoj por infanuzoj.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Chemical Book
* ChemNet
* GuideChem
* Sino Lion
* Molbase
* Look Great, Live Green: Choosing Beauty Solutions that are Planet-safe and ..., Deborah Burnes, Frank Lipman
* Handbook of Green Chemicals, Michael Ash

Kategorio:Natriaj kombinaĵoj
Márton Szentiványi (politikisto)

**Márton Szentiványi** [sentivAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szentiványi Márton** estis hungara politikisto, juristo, parlamentano. Lia nobela antaŭnomo estis *szentiváni*.
eta|Blazono de Márton Szentiványi
Márton Szentiványi http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/096/pc009653.html#4 naskiĝis la  1815 en Hungara reĝlando en Szentiván (nuntempa Liptovský Ján en Slovakio). Li mortis la  1895 en Szentiván.

## Biografio 
Márton Szentiványi akiris advokatan diplomon en 1837. En 1844 li estis nomumita ĉefnotario de Liptó. Dum la hungara revolucio de 1848 li estis elektita parlamenta deputito. En 1859 li ricevis altan postenon en la luterana eklezio, en la sama jaro aperis ordono de Francisko Jozefo la 1-a (Aŭstrio). La ordono ĉesis grandparte sendependecon de la luteranoj. Szentiványi akre protestis, tial li trovis sin en malliberejo dum duonjaro. Liberiĝinta li havis altan estimon, li ricevis signifan postenon en la luterana eklezio, krome li estis elektita ĉefdepartementestro de Liptó. En 1881 li ricevis titolon reĝa interna konsilisto, tiutempe li ricevis premiojn kaj li estis membro en la senato.

## Publikaĵoj 
Liaj kontribuoj aperis en gazetoj, krome estis parlamentaj paroladoj.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero SZ, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj juristoj
Natria etoksido

**Natria etoksido**, **etoksido de natrio** aŭ **C2H5ONa** estas organometala kombinaĵo rezultanta el reakcio inter metala natrio kaj etanolo. Ĝi estas senkolora solido kiu dissoviĝas en polaraj solvaĵoj. Ĝi ordinare uzatas kiel forta bazo.

## Sintezo 
* Etoksido de natrio estiĝas pere de reakcio inter la metala natrio kaj etanolo:
\mathsf{ 2\;Na + 2\;C_2H_5OH \ \xrightarrow{}\ 2\;C_2H_5ONa + H_2\uparrow }

## Reakcioj 
Ĉi-substanco iom-post-iom malheliĝas kiam stokita en la aero pro oksidado. En humida aero ĝi rapide hidroliziĝas al natria hidroksido. Kelkfoje la reakcio ne estas kompleta kaj tipaj specimenoj de natria etoksido eble troviĝas malpurigita per NaOH.

Natria etoksido ordinare uzatas en la kondensiĝo de Claisen kaj sintezo de malonataj esteroj. Natria etoksido kapablas deprotonigi la α-pozicion de estera molekulo, estigante enolaton, aŭ la estera molekulo povas suferi nukleofila anstataŭado konata kiel trans-esterigado. Se la komenca materialo estas etila estero, trans-esterigado estas malgrava pro tio ke la produkto estos identa al la komenca materialo. En la praktiko, la solvata miksaĵo de alkoholo/alkoksido devas korespondi kun la alkoksaj komponaĵoj de la reakciantaj esteroj por minimumigi la nombron da malsimilaj produktoj.
* Etoksido de natrio reakcias kun akvo estigante hidrogenon kaj natrian hidroksidon:
\mathsf{ C_2H_5ONa + H_2O \ \xrightarrow{}\ NaOH + C_2H_5OH }
* Etoksido de natrio reakcias kun halogenido estigante alkoholojn kaj hidrokarbonidojn:
450px|eta|center|Reakcio inter natria etoksido kaj terk-butila klorido
* Ĝi reakcias kun bromo-etano estigante eterojn:
450px|eta|center|Reakcio inter natria etoksido kaj bromo-etano
* Natria etoksido, kiel forta bazo, reakcias kun acidoj estigante la respektivajn salojn:
[450px|eta|center|Reakcio inter natria etoksido kaj [acetata acido]]

## Literaturo 
* Chemistry Learner
* Invitation to Organic Chemistry, Alyn William Johnson
* Concise Encyclopedia Chemistry, Mary Eagleson
* Immunohistochemistry: Basics and Methods, Igor B. Buchwalow, Werner Böcker
* Reactions and Mechanisms in Thermal Analysis of Advanced Materials, Atul Tiwari, Baldev Raj
* Organic Chemistry, William Brown, Brent Iverson, Eric Anslyn, Christopher Foote

## Referencoj 
Kategorio:Natriaj kombinaĵoj
Kategorio:Organometalaj kombinaĵoj
Henrik Fassola

**Henrik Fassola,** laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kutima nomformo **Fazola Henrik** estis germana, poste hungarlandana forĝisto, entreprenisto, negocisto.
eta|maldekstre|Memortabulo pri Henrik Fassola
Henrik Fassola http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html naskiĝis en la 1730-aj jaroj en Würzburg. Li mortis la  1779 en Diósgyőr.

## Biografio 
Henrik Fassola lernis en sia naskiĝurbo, poste dum migrado tra Eŭropo li plulernis la forĝadon. Li havis larĝan famon pri la lerteco, tial episkopo Ferenc Barkóczy invitis lin al Eger. Li aĝis tiam 28, poste li restis ĝismorte en Hungario. Li faris diversajn ferajn ornamaĵojn komence por la episkopaj domegoj en Eger, poste jam en la tuta regiono. Post jaroj li riĉiĝis, tial li fondis metalurgiajn laborejojn ekde 1765 en montaroj Mátra kaj Bükk. En 1767 li edziĝis, post jaroj li vidviĝis, poste li denove edziĝis. La nova edzino naskis 2 gefolojn.

En Hungario li estas aprezata, kiel la plej bona forĝisto de la lando. Liaj laboraĵoj postrestis kaj ili estas turismaj vidindaĵoj. La fakuloj taksas lin fondinto de la fera industrio en Borsod.

## Memorigiloj 
* memortabulo en Miskolc
* stratoj en Miskolc kaj Eger
* faklernejo http://fazolaszki.hu/ 
* skulptaĵo fare de Ferenc Laborcz

## Vidu ankaŭ 
* Ĉefpreposta palaco (Eger)

## Fontoj 
* http://kohmuz.t-online.hu/fazola_henrik.htm  
* http://vaskultura.atw.hu/fa_zo_la_csa_lad.htm 
* http://beszeloutcanevek.ektf.hu/utcanevek/f/fazola_henrik_utca  
* http://www.karpatinfo.net/dosszie/fazola-henrik 

Kategorio:Germanoj de la 18-a jarcento
Kategorio:Hungaraj laboristoj
Kategorio:Hungaraj negocistoj
Kategorio:Hungaraj entreprenistoj
SEVici

eta|dekstra|Stacio de SEVici en Parko de la Geprincoj
**SEVICI** estas publika servo je kundividitaj publikaj bicikloj kiu ekfunkciis en la urbo Sevilo (Hispanio) en julio 2007, laŭ iniciato de la Urbodomo de Sevilo kaj ekspluatita de la entrepreno JCDecaux. La servo kalkulas je pli ol 38.706 longtempaj uzantoj kaj 260 stacioj disaj en la tuta urbo. La servo funkcias 24 horojn tage.

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝaro de SEVici

Kategorio:Transporto en Sevilo
Kategorio:Biciklado
Rejn-Vestervalda vulkana montodorso

La **Rejn-vestervalda vulkana montodorso** () (ankaŭ nomata : **Asberg-altebenaĵo** aŭ ''* ) estas ĉirkaŭ 13 km longa kaj 3 ĝis 4 km larĝa altaĵo kaj naturregiono en la dekstrarejna nordo de la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato kaj la sudo de Nordrejn-Vestfalio, kiu situas sude de la Siebengebirge.

## Karakterizaĵoj de la pejzaĝo 
La Rejn-vestervalda vulkana montdorso kuŝas sur devona rokaĵo kaj formas la akvodislimon inter Rejno kaj la riveron Wied kaj je la norda rando inter Rejno kaj Sieg. La vulkanaj kupoloj ofte estas parte aŭ komplete forigitaj fosante bazalton kaj latiton dum la 19a kaj 20a aj jarcentoj. Tial troviĝas tie multaj lagoj („bazaltaj lagoj“). La montdorso estas je tri kvarono kovrata de miksarbaro.

## Montoj 
La montoj kaj altaĵo de la regiono estas
* Asberg (441 m),
* Meerberg (431m),
* Minderberg (417 m),
* Hummelsberg (411 m),
* Römerich (386 m),
* Willscheider Berg (360 m) kaj
* Himberg (335).
En Nordrejn-Vestfalio aldoniĝas en la Naturparko Siebengebirge ankaŭ jenaj montoj
* Leyberg (359 m),
* Himmerich (366 m),
* Broderkonsberg (|378 m) kaj la
* Zickelburg (182 m)

## Vilaĝoj 
Jenaj vilaĝoj troviĝas en la regiono Ginsterhahn, Grendel, Hargarten, Kaimig, St. Katharinen), Kretzhaus (urbo Linz am Rhein), Ober- kaj Untererl, Kasbach-Ohlenberg), la sudokcidenta parto de Vettelschoß, Oberkalenborn , Ronigerhof (Linz am Rhein) kaj Rothe Kreuz (Leubsdorf).

## Referencoj 
## Literaturo 
* Bruno P. Kremer: *Landschaften und Landschaftsformen im Kreis Neuwied*. In: *Heimat-Jahrbuch des Landkreises Neuwied 2007'', S. 305–310.

## Eksteraj ligiloj 
* Rheinwesterwälder Vulkanrücken beim Landschaftsinformationssystem Rheinland-Pfalz 

Kategorio:Westerwald
Kategorio:Montoj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Distrikto Neuwied
Internacia ekspozicio de Sevilo (1992)

La **Internacia ekspozicio de Sevilla 1992** estis okazigita en la ĉefurbo de Andaluzio (Sevilo) en la jaro 1992, kaj estis konata kiel "Expo'92" aŭ "la Expo" inter la hispanlingvanoj.

Kiel ĉiu internacia ekspozicio posta al 1931, ĝi estis reguligata de la Internacia Oficejo de Ekspozicioj. Ĝi daŭris ses monatojn, de la 20-a de aprilo ĝis la 12-a de oktobro, koincidante kun la 5-a Centjariĝo de la tielnomata Malkovro de Ameriko en 1492. Ĝi estis realigita por memorigi tiun historiaĵon kaj la moto estis "La Epoko de la Malkovraĵo".

La oficiala dorlotbesto de la ekspozicio 92 nomiĝis "Curro", simpatia biro el beko kaj kresto buntaj. Je la fino de la ekspozicio, la infrastrukturoj estas profititaj por la kreado de la Teknologia Parko Cartuja, mastrumata de la societo Cartuja 93, kaj parko nomata Isla Mágica, krom por administraj kaj universitataj uzoj.

## Vidu ankaŭ 
* Isla Mágica
* Scienca kaj Teknologia Parko Cartuja

Kategorio:Sevilo
Kategorio:Internaciaj ekspozicioj
Kategorio:1992 en Hispanio
Antal Juranics

**Antal Juranics** [juraniĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Juranics Antal** estis hungara pastro, episkopo, kanoniko, abato.

Antal Juranics http://lexikon.katolikus.hu/J/Juranics.html naskiĝis la  1768 en Kaposvár. Li mortis la  1837 en Győr.

## Biografio 
Antal Juranics frekventis gimnaziojn en Keszthely kaj Pécs, poste li lernis teologion en Pozsony kaj Pest (urbo). En 1791 li pastriĝis en Pécs, poste li estis pastro en Bátaszék kaj Pécs. Li estis sekretario de episkopo en Pécs inter 1797 kaj 1806. Liaj sekvantaj titoloj kaj/aŭ postenoj estis
* kanoniko en Pécs en 1806
* abato en 1811
* titulara episkopo en 1821
* episkopo de Győr.
Li establis novajn preĝejojn kaj hospitalon en Szigeth. Li ricevis la titolojn reĝa vera interna sekreta konsilisto kaj ĉefjuĝisto. Li estis entombigita en Baziliko-katedralo de Győr.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Örvendező versek, melyekkel Ó-Gyallai Király József...* (1808)
* *Halotti dicséret, melyel Kajdatsi Kajdatsy Antal úrnak...* (1811)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Kategorio:Hungaraj abatoj
Prat

**Prat**  estas franca komunumo, en departemento Côtes-d'Armor en regiono Bretonio.

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo

### Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côtes-d'Armor

Kategorio:Komunumoj de Côtes-d'Armor
Metrocentro

**Metrocentro** estas la linio T1 de la tramo ekspluatita de Tussam kiu iras tra la centro de la urbo Sevilo (Hispanio). Ĝi ligas la interŝanĝejon de la stacio San-Bernardo kun la stacio Plaza Nueva, itinero de 2,2 km.
La unua fazo inaŭguriĝis la 28-an de oktobro 2007, dum la dua fazo inaŭguriĝis la 15-an de aprilo 2011 plivastigante ĝian itineron ekde Prado ĝis San Bernardo por ligi ĝin al la metroo kaj Proksimaĵoj Sevilo. 
 
## Trairaĵo 
## Vidu ankaŭ 
* San Bernardo (Metroo de Sevilo)
* Prado de San Sebastián (Metroo de Sevilo)
* Puerta Jerez (Metroo de Sevilo)
* Tramtransporto
* Listo de urboj kun tramtransporto
* Metroo de Sevilo
* Proksimaĵoj Sevilo
* Construcciones y Auxiliar de Ferrocarriles

## Eksteraj ligiloj 
* 
* UrbanRail.Net

Kategorio:Transporto en Sevilo
Kategorio:Tramtransporto en Hispanio
Kategorio:Tramvojo
Kategorio:Ŝpuro 1435 mm
Avenuo de la Konstitucio (Sevilo)

250px|eta|Avenuo de la Konstitucio
La **Avenuo de la Konstitucio de Sevilo** () estas la publika vojo, plej grava en Sevilo kiu ligas la historian urbocentron ekiĝante en la konata placo Pordo de Jerez ĝis Nova Placo en la centro mem de la urbo, kie situas la Urbodomo de Sevilo (Sevilo, Hispanio). Ĝi havas 600 metrojn longe.

La nuna avenuo restis ekster la murego kiu ĉirkaŭis la urbon dum la romia epoko. Kelkaj el ĝiaj partoj estis okupitaj de la Gvadalkiviro. La zono iĝis grava ekde la Malalta Mezepoko, precipe ekde la konstruado de nova moskeo (inaŭgurita en 1176) kaj de la posta rekonkero kastilia en 1248. Tie instaliĝis komercistoj ĝenovaj, manfaristoj kaj monŝanĝistoj, libro-presistoj kaj tajloroj.

Post la malkovro de Ameriko, kaj la elekto de Sevilo kiel ekskluziva haveno por la komerco kun Indioj, la komerca aktiveco de la urbo alte kreskis, la ŝtupoj de la Katedralo servis kiel renkontiĝejo de komercistoj. Ĝia centra punkto estis la Fontano de l'Fero, enklavigita kie nun troviĝas la Preĝejo de la Tabernaklo. Apud la katedralo de Sevilo, pro protestoj de la komercistoj al kiuj la Eklezio malpermesis la negocadon ĉe la katedralo, la reĝo Filipo la 2-a konstruigis la Var-borson, kie nun sidas la Ĝenerala Arkivo de Indioj.

Kategorio:Avenuoj en Hispanio
Kategorio:Sevilo
Kategorio:Stratoj en Hispanio
Senata provinco

eta|400ra|La Romia Imperio en 117. Rozkolore montriĝas la senataj provincoj.
**Senata provinco** (latine: *provincia populi Romani*, "provinco de la romia popolo") estis romia provinco dum la Princlando, en kiu la romia senato rajtis nomumi la reganton (prokonsulo). Tiuj ĉi provincoj estis malproksime de la eksteraj landlimoj de la Romia imperio kaj ribeliĝoj en ili estis apenaŭ neeblaj, kaj pro tio ili apenaŭ havis legiojn, kio malpliigis la probablecon ke la senato forprenu la potencon de la imperiestro. La senataj provincoj situis ĉe la Mediteraneo.

Iom post la ekregado de Cezaro Aŭgusto, la provincoj estis grupigitaj je du kategorioj: imperiaj provincoj kaj senataj.

En la jaro 14 la senataj provincoj estas la sekvaj:

* Achaea
* Africa proconsularis
* Asia
* Creta et Cyrenaica
* Kipro
* Gallia Narbonensis
* Hispania Baetica
* Macedonia
* Ponto kaj Bitinio
* Sicilia == Referencoj ==
* Werner Eck: *Provinz. Ihre Definition unter politisch-administrativem Aspekt*. In: Werner Eck: *Die Verwaltung des römischen Reiches in der Hohen Kaiserzeit*. Bd. 2. Reinhardt, Basel 1998, ISBN 3-7245-0962-6, S. 167–185.
* Fergus Millar: *“Senatorial” provinces: an institutionalized ghost*. In: *Ancient world* 20 (1989), S. 93–97.

Kategorio:Romia Imperio
Natria fenilbuterato

**Natria fenilbuterato** aŭ **C10H11NaO2** estas organika natria salo el aromata grasacido uzata en traktado pri malordoj de la urea ciklo, pro tio ke ĝiaj metabolaĵoj donas alternativan vojon al la urea ciklo permesante la ekskreciado de la nitrogeno-troo. Ĝi estas orfa drogo, komerce disdonita kiel Buphenyl, Ammonaps aŭ Tributerato.

Natria fenilbuterato same estas inhibanto de la enzimo histona malacetilazo kaj farmakologia akompananto, respektive kondukante al esploroj pri ĝia uzo kiel anti-kanceragento kaj en la malsano pri misformado de proteinoj tiel kiel la mukoviskozeco.

## Medicinaj uzoj 
Natria fenilbuterato estas buŝe ingestita aŭ per nazogastra entubigo kiel tablojdo aŭ pulvoro, kaj havas salan aŭ amaran guston. Ĝi traktas la malordoj de la urea ciklo, genetikaj malordoj en kiu nitrogenaj reziduoj akumuliĝas en la sangoplasmo kiel amonia glutamino, ankaŭ konata kiel hiperamonemio, pro nesufiĉeco en la enzimoj karbamoila fostata ligazo I, ornitina trans-karbamilazo kaj arginino-sukcenatacida ligazo.

Kiam nekontrolita, ĉi malordoj kaŭzas intelektan malkapablon kaj antaŭtempa morto. Metabolaĵoj de natria fenilbuterato permesas ke la renoj ekskreciu troon de nitrogeno anstataŭ ureon, kaj asociita al dializo, suplementoj de aminoacidoj kaj proteino-restrikta dieto, denaskaj infanoj kun malordoj de urea ciklo kutime supervivas pli ol dekdu monatoj. Paciencoj devas ricevi dumvivan traktadon. La traktado estis enkondukita de esploristoj en 1990, kaj aprobita de FDA en la 13-a de majo 1996.

## Literaturo 
* Drugs.com
* Sigma Aldrich
* Mayoclinic.org
* EmedicineHealth 
* Santa Cruz Biotechnology 
* Chemical Book

## Referencoj 
Kategorio:Natriaj kombinaĵoj
Kategorio:Fenilbuteratoj
Hariclea Darclée

**Hariclea Darclée** [hariklea darkle] (10a de junio 1860 - 12a de januaro 1939) estis fama rumana opera soprano, konsiderita kiel unu el plej famaj operkantistinoj el la mondo dum sia trijardekdaŭra kariero.

Ŝi posedis viglan, povegan kaj belan voĉon, kiu estis svingita per fajna tekniko. Ŝi estis ankaŭ tre bela virino, pro kio la esto de Darclée estis tiel eleganta kaj rafinita kiel ŝia kantado.

Ŝi estis kantistino de mirinda talento kaj ŝia repertuaro gamis el roluloj de koloratursoprano al plej fortaj roluloj de Verdi, kiaj multaj el la franc-itala lirika repertuaro. Tra sia kariero ŝi partoprenis en kelkaj mondaj premieroj, kreante la titolrolojn en operoj de Puccini nome *Tosca*, de Mascagni nome *Iris* kaj de Alfredo Catalani nome *La Wally*.

Puccini konsideris ŝin arta geniulo kaj "la plej bela kaj bonkvalita Manon". La *Enciclopedia dello Spettacolo* konsiderita kiel la plej kompleta internacia enciklopedio de spektaklaj artoj, nomis Darclée "la plej granda kantistino en la mondo dum 25 jaroj". Darclée estis konsiderata ekvivalento, en la opera mondo, de Sarah Bernhardt.

## Notoj 
## Fontoj 
* retejo de Darclée

## Eksteraj ligiloj 
* Hariclea Darclee Festival and International Voice Competition 

Kategorio:Operkantistoj
Kategorio:Rumanaj kantistoj
Prokonsulo

La posteno je **Prokonsulo** apartenis al la romia juro ekiĝinta por la provinca administrado per delegado de la konsulo.

La funkcioj de la konsuloj, plivastiĝinte la teritorio, estis delegitaj por ĉiu provinco: unue la insulaj kvestoroj kun konsulaj funkcioj (en la insuloj ekde la jaro 227 a.K) kaj poste per la prokonsulo (aŭ propretor) por Hispania Citerior kaj Ulterior (197 a.K).

Finiĝinte la regperiodo de konsulo kutime la Romia senato taskigis lin regi dum kelkta tempo provincon. Ĉi kaze la konsulo ricevis la postenon je prokonsulo, sub kiu li havis la *imperiumon* kaj regadon sur tiu provinco asignita.

Kategorio:Romia Imperio
Natria fenil-acetato

**Natria fenil-acetato**, **fenil-acetato de natrio** aŭ **C8H7O2Na** estas organika kombinaĵo el natrio kaj fenilacetata acido. Ĝi uzatas en la terapio pri akuta hiperamonemio asociita al malordoj de la urea ciklo, kiam nesufiĉo da specifaj enzimoj rezultas en malkapableco pri rompo aŭ forigo de reziduaj nitrogenaĵoj.

## Sintezo 
## Literaturo 
* Drugs.com
* SOBI
* Sigma Aldrich
* Santa Cruz Biotechnology
* Chemical Book
* ChemNet

## Referencoj 
Kategorio:Natriaj kombinaĵoj
Kategorio:Acetatoj
Hispania Ulterior

eta|dekstra|250px|Verdkolore, Hispania Ulterior, sur mapo de Iberia duoninsulo
**Hispania Ulterior** (Hispania «la fora») estis unu el la du romiaj provincoj de Hispania post ĝia konkero en 197 a.K. Ĝi konsistis komence el la depresio de Gvadalkiviro, kvankam poste inkluzivis ankaŭ la okcidentan parton de la Iberia duoninsulo.

Ĝi estis regata de prokonsuloj elektitaj *extra ordinem* (Liv. XXVIII. 38; XXIX. 13, XXXI. 20), kaj poste de du pretoroj investitaj per la potenco de la prokonsuloj kaj la insigno de la 12 faskoj (Liv. XXXII. 28, XXXIII. 26, Liv. XXXVII. 46, XXXIX. 29).

En la jaro 171 a.K. ĝi estis kunigita al la provinco Hispania Citerior dum la milito de Makedonia regno, sed poste denove disigita en 167 a.K.

En 27 a.K. Cezaro Aŭgusto dividis la provincon Hispania Ulterior en du provincojn: Betiko (*Baetica*) kiel senata provinco kaj Luzitanio kiel imperia provinco.

Unu legio establiĝis en la provinco. La ĉefurbo estis Kordovo (*Corduba*) kaj eventuale Kadizo (*Gades*).

## Vidu ankaŭ 
* Baetica
* Hispania Citerior

Kategorio:Romiaj provincoj
Kategorio:Kordovo (Hispanio)
Rambuteau (pariza metrostacio)

**Rambuteau** [ʁɑ̃byto] estas stacio de la Metroo de Parizo situanta sur linio 11, inter la 3-a kaj 4-a arondismentoj de Parizo.

## Stacio 
La stacio estis malfermita en 1935.

## Alirejoj 
La stacio disponas pri 4 alirejoj:
# Centro Georges Pompidou: ŝtuparo kaj rulŝtuparo, ĉe n-ro 21, Strato Beaubourg
# Strato Rambuteau: ŝtuparo ĉe n-ro 22, Strato Beaubourg
# Strato Geoffroy l'Angevin: ŝtuparo ĉe n-ro 20, Strato Beaubourg
# Strato du Grenier Saint-Lazare: ŝtuparo ĉe n-ro 1, Strato du Grenier-Saint-Lazare

## Interkonektoj 
*  RATP 29 38 47 75
*  N12 N13 N14 N23

## Proksime 
* Centro Georges Pompidou (muzeo de moderna arto), 4-a arondismento
* Musée de la Poupée - Au Petit Monde Ancien (Muzeo de la Pupo), Impasse Berthaud, 3-a arondismento
* Musée d'art et d'histoire du judaïsme (Muzeo pri arto kaj historio de Judismo), en Hôtel de Saint-Aignan, 71 Strato du Temple, 3-a arondismento 
* Ĝardeno Anne-Frank, 14 impasse Berthaud, 3-a arondismento
* Teatro Essaïon, 6 Strato Pierre au Lard, 4-a arondismento

## Vidu ankaŭ 
*Listo de metrostacioj de Parizo
*Linio 11 de la metroo de Parizo

## Eksteraj ligiloj 
*  (RATP)

Kategorio:Linio 11 de la metroo de Parizo
Kategorio:Stacioj de la metroo de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 3-a arondismento de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 4-a arondismento de Parizo
Edilo (Romio)

eta|200px|dekstra|La *Toga praetexta* estis honoriga vesto de la ediloj

La **ediloj** estiĝis dum la Romia respubliko, komence por organizi celebrojn. Estis posteno al kiu povis aspiri kaj la patricioj kaj la plebanoj, estiĝinte imite al la plebaj ediloj. Ili okupiĝis, inter aliaj aferoj, pri la organizado de la ludoj, la viglado de pesoj kaj mezuroj en la bazaroj, kaj solvi la etajn procesojn kaj disputojn pri la komercado, ĉiam sub la gvido de la Urba Pretoro. Temis ja pri ŝtupo de la *cursus honorum* aŭ politika kariero.

La ediloj estis nomumitaj de la Romiaj Asembleoj. Inter la malsamaj karakterizoj kaj profitaĵoj de la ediloj troviĝas multaj povoj kaj funkcioj. La edilojn havis diversajn privilegiojn: ekz sidi sur la *sella curulis* (kurul-seĝo), aŭ survesti la toga praetexta. Krome, ili posedis la *Ius Imaginum* aŭ rajton konservi en la domo la statuojn de la gravaj antaŭuloj. Ili ankaŭ posedis la ekskluzivaĵon je *Ius Edicendi*, t.e., la rajto promulgi ediktojn -*edicta*-.

La ediloj restis tre flankenmetitaj dum la Imperio samkiel okazis al multaj aliaj postenoj naskiĝintaj en la Respubliko. Tiel do, Cezaro Aŭgusto forprenis de ili plurajn atribuojn, donante ilin al magistratanoj el malpli grava rango sed pli spertaj rilate al tiaj taskoj. Malgraŭ tio, li donis al la ediloj novajn misiojn, kiel la rajto estingi fajron, por kio ili estis dotitaj je 600-kapa armeo el sklavoj. Iom poste tiu misio transiris al la *Praefectus Vigilum*. La posteno "Edilo" tute malaperis en la 3-a jarcento.

Kategorio:Juraj okupoj
Kategorio:Romia Imperio
Natria fenoksido

**Natria fenoksido**, **fenoksido de natrio** aŭ **C6H5NaO** estas organika kombinaĵo, blanka solido kun konjuga bazo de fenolo. Ĝi uzatas kiel antaŭanto de aliaj organikaj komponaĵoj, same kiel arilaj eteroj. Plej ordinare, solvaĵoj de natria fenoksido estiĝas per traktado de fenolo kaj natria hidroksido. Anhidraj derivaĵoj estas prepareblaj ekde fenolo kaj natrio.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Natria fenoksido prepareblas pere de reakcio inter metala natrio kaj fenolo:

### Sintezo 2 
* Preparado de natria fenoksido per traktado de benzenosulfonata acido kaj natria hidroksido:

### Sintezo 3 
* Per traktado de la natria metoksido kun fenolo:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Reakcio inter fenolo kaj natria hidroksido:

### Reakcio 2 
* Reakcio inter fenolo kaj natria bikarbonato:

### Reakcio 3 
* Preparado de fenolo ekde natria fenoksido:

### Reakcio 4 
* Natria salikato estiĝas pere de reakcio inter natria fenoksido kaj karbona duoksido:

### Reakcio 5 
* Natria fenoksido reakcias kun etila bromido estigante fenetolon aŭ fenil-etil-eteron:

### Reakcio 6 
* Natria fenoksido reakcias kun metila bromido estigante anizolon aŭ fenil-metil-eteron:

## Literaturo 
* Organic Chemistry, William Brown, Christopher Foote, Brent Iverson, Eric Anslyn
* Invitation to Organic Chemistry, Alyn William Johnson
* Block Polymers: Proceedings of the Symposium on Block Polymers at the ..., S. L. Aggarwal
* Competition Science Vision
* Greenhouse Gas Carbon Dioxide Mitigation: Science and Technology, Martin M. Halmann, Meyer Steinberg
* Understanding Chemistry for Advanced Level, Ted Lister, Janet Renshaw
* Competition Science Vision
* GCE A-level Chemistry Complete Guide (Yellowreef), Thomas Bond, Chris Hughes

## Referencoj 
Kategorio:Natriaj kombinaĵoj
Kategorio:Fenoloj
Paredro

**Paredro** () estas la nomo aŭ adjektivo kiu laŭlitere signifas ««sidanta apude», «sidanta flanke». La vorto estas utiligata por kvalifiki diaĵon, ofte malsuperan laŭprerogative, kutime asociitan en la kulto al dio aŭ diino pli influa. En la komuna uzo foje per paredro la edz(ino)n de diaĵo kiu povas esti egala aŭ komplementa.

En la Egipta Mitologio, praktike ĉiuj diaĵoj estis asociitaj al parul(in)o. Ekzemple:
* Shou/Tefnout, gepatroj de Geb/Nout kiuj generis Ozirison/Izison kaj aliajn diajn parojn laŭ la kosmogonio de Heliopolo

Aliaj kelkaj paredroj:
* Atiso estas paredro de Cibelo, kiel Junono de Jupitero;
* Sarasvati estas la paredro de Brahmao;
* Kalio, Durga, Pârvati estas paredroj de Shiva, de lties Shaktioj;
* Tanit estas paredro de Baal Ammono, aŭ “Afrika Saturno”;
* Antu aŭ Antum estas paredro de An, la rego de ĉiuj sumaraj dioj.
* Vanth estas la paredro psikopompa demono Charun;
* Borvo kaj Damona, dioj de la fontoj de la varma akvo (mitologio de la Gaŭalaj Keltoj):
* Njörd kaj Nerthus, superaj dio kaj diino, estas frato kaj fratino laŭ la norda mitologio;
* Freyr kaj Freyja, filo kaj filino de la ĉi-supre menciita paro;
* Tamuzi en la mediteranea areo, inkluzive de Grekio, kie prenis la nomon de Adoniso, estas paredro de la diino de la fekundeco Inano/Iŝtar/Astarto;
* … 

## Vidu ankaŭ 
*Mitologio
*Religio
*Magio

## Literaturo 
* Toorn, K. van der, *The image and the book: iconic cults, aniconism, and the rise of book religion in Israel and the ancient Near East,* 1997, Peeters Publishers, ISBN 90-6831-983-3.

## Notoj 
Kategorio:Dioj
Kategorio:Egiptologia indekso
Kategorio:Religia terminologio
Anahita

**Aredvi Sura Anahita** en la avesta lingvo, estas la nomo de la kosmologia hindo-irana figuro, kultata kiel la dieco de la akvoj, liganta ĝin al la akvoj, fekundeco, virgeco, sano kaj saĝo. Ankaŭ ŝi estas konsiderata kiel diino de la milito.

Personigo de la planedo Venuso en la zoroastrismo, ŝia nomo signifas «senmakula». Ankaŭ ŝi estis ligita al la seksa disamorado kaj la sankta prostituado. Anahita aŭ *Anaitis* en la greka kaj *Aredvi Sura Anahita* (“Humida, Forta, Nemakulebla") en la Avesto, ŝi nomo samas al tiu de mita rivero; tio ŝajnas ke kun la tempo kuniĝis du malsamaj diecoj en unu solan.

maldekstre|eta|Bildo pri Anahita (Art-Muzeo Cleveland)
Anahita estis diino adorita de la lidioj, armenoj kaj persoj, kiu verŝajne korespondis al Artemiso por la unuaj, kaj inter la aliaj al Afrodito (ŝi estis la Afrodito de antikvaj armenoj kaj persoj). En ŝia templo estis celebritaj la plej gravaj asembleoj kaj la plej belaj junulinoj estis konsakritaj al ŝi. Dum ŝia festo, viroj kaj virinoj renkontiĝis kaj drinkadis ĝis ebriiĝo. Laŭ ŝia teogonio, anahita loĝas en la regiono de la astroj kaj Ahura Mazda taskigis ŝin prizorgi la kreadon. La supera dio mem preskribis, inter aliaj preceptoj, al Zoroastro la adoradon de Anahita. Ŝi disdonas sanon kaj vojaĝas per ĉaro tirita de kvar blankaj ĉevaloj, aludaĵo de la vento, la pluvo, la nubo kaj la prujno.

Eble, el mezopotamia origino, ŝia kultado estis grava dum la Persa Imperio, speciale kun Artakserkso la 2-a, du kies epoko pluraj temploj kaj statuoj honore al ŝi estis starigitaj. Kultado al ŝi sub aliaj similaj nomoj (ekzemple Anahit por la armenoj) daŭre ekzistis en Malgranda Azio.

Kategorio:Aziaj dioj
Kategorio:Dioj
Romiaj Asembleoj

[eta|La tribunuso [Gajo Sempronio Grako prezidante la *Concilium Plebis*.]]

La **romiaj asembleoj** estis aro da esencaj institucioj en la registaro de Romio kaj, kune al la Romia senato, la precipaj organoj je politika reprezento de la *Populus Romanus* ("romia popolo"). Male al la modernaj parlamentoj, tiuj ĉi reprezentaj korpoj kombinis povojn kaj funkciojn el leĝdona, jura kaj plenuma ordo kune al la elektitaj postenoj: la romia magistraturo en la Romia respubliko iĝis la centro de la politika potenco. Kvankam ne ekzistis disigo de povoj, la implikita konstitucia ekvilibro estis rimarkinde ellaborita. La asembleoj posedis ampleksajn funkciojn, inkluzive de la kreado de retroaktivaj leĝoj (*ex post facto*).

## Vidu ankaŭ 
* Komicoj

Kategorio:Romio
Natria fera oksalato

**Natria fera (III) oksalato**, **fera (III) oksalato de natrio** estas kemia organika kombinaĵo kie fero prezentas oksidonombron +3 kaj povas okazi kiel **Na3[Fe(C2O4)** aŭ **NaFe(C2O4)**. Ĝi estas okedra transira metalo kompleksaĵo en kiu tri dudentitaj oksalataj jonoj agas kiel ligantoj centrigitaj en feratomo. Feraj natriaj kristaloj ĝenerale estas verdo-limeo-koloraj. En akvosolvaĵo la kompleksaĵo dissociiĝas en anjonoj feraj (III) oxalatoj kiu ŝajne estas forte pomverdaj koloroj.

## Preparado 
La kristaloj estas sintezitaj per miksado de solvaĵoj kun natria oksalato kaj fera (III) oksalato kaj oni devas atendi plurajn horojn por ke la brunkoloro de fera (III) oksalato anstataŭiĝu de verdakoloro de la anjona komplekso. Ĉi-kompleksaĵo estas relative inerta kaj la ekvilibro estas atingita nur malrapide ĉe meditemperaturo. La ferika oksalato estiĝas per dissolvado de rusto en oksalata acido kaj per filtrado de la reziduaj nesolveblaĵoj. La solvaĵo estas hejtata iom antaŭ la bolpunkto ĝis kiam etaj kristaloj aperas en la fono indikante ke la solvaĵo estas saturita. En tiu momento, la solvaĵo estas malvarmigita en flakono sur granda aluminia bloko. La saturita solvaĵo estas lasita malvarmiĝi dumnokte ĝis produktado de kristaloj kelkajn milimetrojn longajn.

Trinatria ferika oksalato uzatas en fotografio kaj aliaj kemiaj sintezoj.

## Sintezo 
* Ekde reakcio inter la fera (III) oksalato kaj natria oksalato:
\mathsf{Fe_2(C_2O_4)_3 + 3\;Na_2C_2O_4 \ \xrightarrow{}\ 2\;Na_3[Fe(C_2O_4){}_3] }
* Ekde reakcio inter la fera (III) hidroksido kaj natria oksalato:
\mathsf{Fe(OH)_3 + 3\;Na_2C_2O_4 \ \xrightarrow{}\ 2\;Na_3[Fe(C_2O_4){}_3] + 3;H_2O}

## Referencoj 
## Literaturo 
* Chemical Book
* ChemNet
* ChemBlink
* ChemBase
* MPBio
* The Book of Alternative Photographic Processes, Christopher James
* Toxic Substances Control Act (TSCA) Chemical Substance Inventory: User guide ...

Kategorio:Natriaj kombinaĵoj
Kategorio:Okzalatoj
Faskoj

eta|120ra|*Fasces* romano.

La **faskoj** (*plurale tantum*-a vorto el la latina *fascis*) aŭ **fasko da liktoroj**, estis la arigo de 30 vergoj (ĝenerale el betulo aŭ ulmo, unu po *kurio* de la Antikva Romio), ligitaj kun ritaj ceremonioj per ruĝa ledaĵo kreante cilindron, kiu tenas komunan hakilon aŭ duklinga hakilo.

Origine ĝi estis la emblemo de la militista potenco de la etruskaj reĝoj, adoptita de la romiaj monarkoj kaj postvivante dum la respubliko kaj parto de la imperio. Tradicie, ĝi simbolas la potencon, pro la fasko da vergoj, «la unuiĝo igas la forton», ĉar pli facilas rompi unu solan vergon ol la tutan faskon, kaj la hakilo simbolas la justecon, senkompata rilate la vivon kaj la morton.

Ekde la komencoj de la Romia Respubliko, la faskoj estis portitaj surŝultre de pluraj liktoroj, *fasces lictoriae*, kiuj akompanis la edilojn kiel simbolo de la aŭtoritateco de ilia *imperiumo* kaj ilia kapablo por ekzerci la justicon.

La reĝo de la Antikva Romio portis faskojn. La posteno je reĝo ne estis hereda, kvankam dumviva. La reĝo portis violkoloran mantelon, eburan sceptron kaj oran kronon kaj estis antaŭita de dek du liktoroj kiuj portis la faskojn.

En la 20a jarcento la movado faŝismo uzos tiun iaman emblemon kiel simbolon de reveno al pasinta grandeco de Italio pere de perforta unueco.

## Vidu ankaŭ 
* Nacifaŝisma Partio

Kategorio:Romiaj simboloj
Kategorio:Politikaj simboloj
Kategorio:Etruskoj
Kategorio:Faŝistaj simboloj
Kavernoj de Frasassi

La **Kavernoj de Frasassi** (*Grotte di Frasassi*) estas reto da karstaj kavernoj en la Regiona Natura Parko de la abismoj Rossa kaj Frasassi en la komunumo de Genga (provinco Ancona kaj regiono Markio) de Italio.

eta|maldekstra|185px|Vido de la kaverno
La kavernoj estis malkovritaj la 28-an de Junio 1948, kiam iuj speleologoj el Ancona malkovris la enirejon al la unua kaverno, nomata “Grotta del Fiume” (Rivergroto). Ili malkovris aliajn kavojn de la sama reto ĝis, je la 25-a de septembro 1971, la Ancona speleologia CAI (Itala Alpa Klubo) eltrovis la “Grotta Grande del Vento”-n (Granda venta kaverno). La teamo ne povis malsupreniri ĝis la bazo de la kavo, kaj kalkulis ĝian alton ĵetante ŝtonon kaj mezurante la faltempon, kiu estis kalkulita je pli ol 100 m. Poste la teamo organizis sin kaj esploris la vastan spacon, kiu estis nomata “Abisso Ancona” (ankona abismo) honore de la urbo de la malkovrintoj. Per la gazetoj la malkovro disvastiĝis kaj la Frasassi-kavernoj famiĝis inter la ĝenerala publiko.

Tiu “Abismo” etendiĝas je 180 x 120 m kaj altas je 200 m (t.e. multe pli ol 2 milionoj da m3). Ĝi povus eĉ enteni la Katedralon de Milano.

Dum la jaroj oni esploris multe en pli aŭ malpli atingeblaj medioj. Ĝis nun, la kaverna komplekso de Frasassi longas pli ol 13 km.

La 1-an de Septembro 1974 okazis la malfermo al la publiko kaj ili iĝis unu el la ĉefaj allogaĵoj de Markio. Oni taksis, ke ĝis nun vizitis ilin pli ol 12 milionoj da vizitantoj.

Kategorio:Alirebligitaj kavernoj
Kategorio:Kavernoj en Italio
Kategorio:Provinco Ancona
Hispania Citerior

250px|eta|Oranĝkolore, Hispania Citerior en la unuaj jaroj.
**Hispania Citerior** estis la nomo de unu el la du provincoj per kiuj estis komence dividita Hispanio post la konkero fare de la Romia Respubliko post la konkeroj en la sudo kaj oriento de Iberio. Ĝi konsistis el la orienta bordo, el la Pireneoj ĝis Kartaĥeno).

La administrado de Hispania Citerior estis efektivigita ekde Tarako (nuna Taragono), dum tiu de Hispania Ulterior troviĝis en Kordubo (nuna Kordovo). Etendiĝinte ĝia teritorio en la internon de la duoninsulo Iberio, Hispania Citerior fine konvertiĝis en la provinco Hispania Tarraconensis de la Romia Imperio, kiu etendiĝis de la Mediteraneo ĝis Galegio.
## Vidu ankaŭ 
* Hispania Ulterior

Kategorio:Romiaj provincoj
Kategorio:Historio de Hispanio
Plurale tantum

La substantivaj vortoj nomataj ***pluralia tantum*** (de la latino, "nur pluralaj", en singularo *plurale tantum*), estas tiuj kiuj prezentas morfologian pluralon, sed ili kutime indikas nur unu solan objekton ankaŭ; tio estas, ili ne havas singularan formon aŭ havas ĝin sed apenaŭ estas uzata. Inverse, kelkaj substantivoj nur posedas singularon (*singularia tantum*) Aliflanke, kelkaj toponimoj estas ĉiam pluralaj, precipe se temas pri montaroj: *Andoj*, *Alpoj*, *Pireneoj*, dum aliaj estas nur singularaj: *Himalajo*. Ankaŭ estas pluralaj la propraj nomoj de kelkaj malgrandaj dioj romiaj, kiaj la Manoj, Laroj kaj Penatoj. En la lingvo esperanto, krom la antaŭe cititaj vortoj kaj kelkaj aliaj pri geografio, apenaŭ troveblas la *plurale tantum*.
Natria ferocianido

**Natria ferocianido**, **ferocianido de natrio** aŭ **Na4Fe(CN)6** estas neorganika natria salo de heksacianata acido aŭ H4[Fe(CN)6]. Ĝi estas flava kristala solido, solvebla en akvo kaj nesolvebla en alkoholo. Malgraŭ la cianidaj (CN) ligantoj, natria ferocianido havas malaltan toksecon (taga akceptebla ingestado inter 0 kaj 0,025&nbsp;mg/kg da korpopezo).

La ferocianidoj estas malpli toksaj ol multaj saloj de cianido, pro tio ke la molekulo inklinas al neliberigo de cianidaj jonoj. Tamen, kiel ĉiuj solvaĵoj de ferocianidaj saloj, aldono de acido povas rezulti en produktado de cianida gaso, kiu estas toksa. Laŭ ĝia dekahidrata formo, Na4Fe(CN)6, estas konata kiel flava prusiato de natrio. La flava koloro apartenas al la anjono ferocianido.

## Sintezo 
* Reakcio inter fera (II) klorido kaj natria cianido:
\mathsf{FeCl_2 + 6\;NaCN \ \xrightarrow{}\ Na_4[Fe(CN)_6] + 2\;NaCl }
* Reakcio inter fera (III) sulfato kaj natria cianido:
\mathsf{FeSO_4 + 6\;NaCN \ \xrightarrow{varmo}\ Na_4[Fe(CN)_6] + 2\;Na_2SO_4 }
* Reakcio inter fera (II) cianido kaj natria cianido:
\mathsf{Fe(CN)_2 + 4\;NaCN \ \xrightarrow{}\ Na_4[Fe(CN)_6] }

## Reakcio 
* Flavo de prusio reakcias kun Fe3+ jonoj por estigi bluon de Prusio :

**3 Na4[Fe(CN)6] (Flavo de Prusio) + 4 FeCl3 →Fe4[Fe(CN)6]3 (Bluo de Prusio) + 12 NaCl}**

## Literaturo 
* Sigma Aldrich
* TheGoodScentsCompany
* United States Environmental Protection Agency 
* Toxnet
* Guidelines for the Selection of Snow and Ice Control Materials to Mitigate ..., Levelton Consultants Limited
* A Laboratory History of Chemical Warfare Agents, Jared Ledgard
* The Peaceful Pill Handbook, Philip Nitschke, Fiona Stewart

## Referencoj 
Kategorio:Natriaj kombinaĵoj
Kategorio:Feraj kombinaĵoj
Kategorio:Cianidoj
Kategorio:Ferocianidoj
Nacifaŝisma Partio

La **Nacifaŝisma Partio** (, **PNF**) estis itala politika partio, kreita de Benito Mussolini kiel politika esprimo de faŝismo (antaŭe reprezentata de grupoj konataj kiel *Fasci*). La partio regis en Italio el 1922 kiam la faŝistoj kaptis la povon pere de la Marŝado al Romo, ĝis 1943, kiam Mussolini estis elpovigita pere de la Granda Konsilio de Faŝismo.

La faskoj estis ties simbolo.

## Gravaj anoj 
* Tullio Cianetti
* Galeazzo Ciano
* Emilio De Bono
* Dino Grandi
* Curzio Malaparte
* Giovanni Marinelli
* Benito Mussolini

## Partiaj simboloj 

File:National Fascist Party logo.svg|Partia emblemo de la Nacifaŝisma Partio (kun la faskoj).
File:Fascist Eagle.svg|Aglo sur faskoj, ofta simbolo de la Itala Faŝismo, regule uzata sur uniformoj kaj ĉapoj.
File:Flag of the National Fascist Party (PNF).svg|Flago de la Nacifaŝisma Partio (kun la faskoj).
|Anthem of the National Fascist Party.

## Motoj 
* *Il Duce!* (*La estro!*)
* *Viva il Duce!* (*Vivu la estro!*)
* *Viva la morte* (*Vivu la morto* [memofero])
* *Credere, obbedire, combattere* ("Kredi, obei, lukti")
* *Vincere e vinceremo!* ("Venki kaj ni venkos!")
* *Libro e moschetto - fascista perfetto* (*Libro kaj pafilo - perfekta faŝisto*)
* *Tutto nello Stato, niente al di fuori dello Stato, nulla contro lo Stato* (*Ĉio en la ŝtato, nenio ekster la ŝtato, nenio kontraŭ la ŝtato*)
* *La libertà non è diritto è un dovere* (*Libereco ne estas rajto sed devo*)
* ''La guerra è per l'uomo, come la maternità è per la donna* (*Milito estas pro viro, kiel patrineco por virino'')

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* THE DOCTRINE OF FASCISM / BENITO MUSSOLINI (1932)
* Fascist Italy and the Jews: Myth versus Reality  reta prelego de Dro. Iael Nidam-Orvieto de Yad Vashem

Kategorio:Faŝismo
Kategorio:Politikaj partioj
Kategorio:Italaj faŝistoj
Kategorio:Politikaj partioj de unupartiismaj ŝtatoj
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1921
Kategorio:Politikaj partioj malfonditaj en 1943
Pyrénées (pariza metrostacio)

**Pyrénées** [piʁene] () estas stacio de la Metroo de Parizo sur linio 11, inter la 19-a kaj 20-a arondismentoj de Parizo.

## Stacio 
La stacio estis malfermita en 1935.

Montoĉeno Pireneoj, natura landlimo inter Hispanio kaj Francio, donis sian nomon al la plej longa strato de la 20-a arondismento kaj al Traktato de Pireneoj de 1659 inter ambaŭ landoj.

## Interkonektoj 
*  RATP 26
*  N12 N23

## Proksime 
* Parko de Belleville
* Parko Buttes-Chaumont

## Vidu ankaŭ 
* Listo de metrostacioj de Parizo
* Linio 11 de la metroo de Parizo

Kategorio:Linio 11 de la metroo de Parizo
Kategorio:Stacioj de la metroo de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 19-a arondismento de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 20-a arondismento de Parizo
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1935
Kategorio:1935 en Francio