open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Traktato pri Konservado de Albatrosoj kaj Petreloj

[eta|[Nigrabrova albatroso hokokaptita de multhokado.]]
La **Traktato pri Konservado de Albatrosoj kaj Petreloj** aŭ en angla *Agreement on the Conservation of Albatrosses and Petrels* (ACAP) estas laŭleĝe internacia traktato subskribita en 2001 kaj ekvalidigita la 1an de Februaro 2004 kiam Sudafriko ratifis ĝin kiel la kvina parto ĉe la Traktato.

Ĝi estis kreita por haltigi la drastan malpliiĝon de la populacioj de marbirdoj en la Suda Hemisfero, ĉefe de albatrosoj kaj petrelaj procelariedoj. La populacio de Nigrabrova albatroso, unu el la tutmonda plej abundan albatrosa specio, estis malpliiĝanta pli ol 40 % dum la antaŭaj 30 jaroj.

Albatrosoj kaj petreloj estas minacataj de enmetitaj specioj en siaj reproduktejaj insuloj, de poluado, kaj ĉar estas kaptataj kiel aldona kaptado de multhokadaj fiŝkaptejoj (kiuj mortigas pli ol 300,000 marbirdojn jare, same kiel de fiŝkaptejoj per treno- kaj branko-retoj. Tiu Traktato postulas, ke postulas, ke la subskribintaj landoj (partoj) entreprenu specifan agadon por malpliigi birdan kaptadon kaj poluadon kaj por formovi enmetitajn speciojn el nestumantaj insuloj.

Nune ACAP protektas ĉiujn tutmondajn albatrosajn speciojn kaj sep sud-hemisferajn petrelospeciojn. La Traktato markas la pliiĝantan internacian engaĝiĝon por protekti albatrosojn kaj petrelojn, kaj estas konsiderinda paŝo al lukto por protektado de tiuj gravaj marbirdoj.

Kategorio:Naturprotektado
Kategorio:Procelariedoj
Kategorio:Albatrosoj
Kategorio:Internaciaj traktatoj
Kategorio:Fiŝkaptado
Ĥrisipo

**Ĥrisipo** (helene *Χρύσιππος*, latine *Chrysippus*) estis en la helena mitologio filo de la reĝo Pelopso kaj de lia amantino nimfo Aksioĥo.

La reĝo Pelopso, reganto en Pizo, havis multe da propraj filoj, el kiuj la plej konataj estis Atreo kaj Tiesto, sed pli malfrue li naskigis ankaŭ la eksteredzecan filon Ĥrisipon. La edzino de la reĝo Pelopso, duonpatrino Hipodamio certe ne amis la bastardon, do ne daŭris longe kaj ŝi instigis siajn filojn Atreon kaj Tieston, ke ili mortigu lin, ke ili dronigu lin en puto. Kiam ili rifuzis, ŝi decidis agi mem.

Orakolo atribuis al la teba reĝo Lajo, ke li pereos fare de sia propra filo. Pro tio li ne volis kun sia edzino Jokasto havi infanojn kaj forrabis la junan Ĥrisipon, kaj eĉ ekamis lin. La reĝino Hipodamio prenis la venĝon en siajn manojn, ŝtelpaŝis en Lajan dormejon kaj Ĥrisipon trapikis. Pro la murdo oni kulpigus apude dormantan Lajon, sed la mortanta Ĥrisipo per sia lasta spiro atestis, ke lia murdintino estis la duonpatrino Hipodamio.

Sed tio estas nur unu el kelkaj versioj de la kaŭzoj de okazaĵo. Alia kaŭzo de la murdo estas Hipodamia venĝo kontraŭ Pelopso pro lia kokro. Aŭ ankaŭ timo, ke la reĝo Pelopso povus Atreon kaj Tieston senheredigi kaj sian posteulon starigi Ĥrisipon. Ne estas ekskluzivata eĉ Ĥrisipa sinmortigo pro honto.

Postsekvo de ĉio ĉi estis, ke Hipodamio el Tebo fuĝis kaj faris suicidon. La reĝo Pelopso siajn proprajn filojn damnis ĝis estonta generacio kaj tiu ĉi damno tute kaj sangopostule plenumiĝis. Atreo kaj Tjesto mortigis sin reciproke kaj pereis ankaŭ iliaj filoj Agamemno kaj Egisto. Teban reĝon Lajon fine, laŭ la orakolo, murdis senkonscie lia filo Edipo.

## Tradukfonto 
Kategorio:Roluloj de la helena mitologio
Insulo Boondelbah

La **Insulo Boondelbah**, konata ankaŭ kiel **Naturrezervejo Boondelbah**, estas neloĝata insulo de 14&nbsp;ha kuŝa je 2&nbsp;km ĉe la elfluo de Port Stephens en la marbordo de Novsudkimrio, Aŭstralio. Ĝi estas unu el du reproduktejoj de la nomiga subspecio de la minacata Blankaflugila petrelo kaj, kun la najbara Insulo Cabbage Tree kiu gastigas la ĉefan kolonion, estis klasita de BirdLife International kiel Grava Birda Areo. Kaj Boondelbah kaj Cabbage Tree estas naturrezervejoj laŭ la *New South Wales National Parks and Wildlife Act* por protekti la insulajn habitaojn el teraj uzoj nekongruaj kun natura konservado. Aliro estas permesita nur por sciencaj kaj konservadaj celoj.

## Notoj 
Kategorio:Geografio de Novsudkimrio
Hans Musch

**Hans MUSCH**  (naskiĝinta en 1935 en Sankt Leonhard ĉe Leutkirch im Allgäu) estas germana orgenisto, muziksciencisto kaj altlerneja instruisto. Al liaj lernantoj apartenis Stephan Rommelspacher kaj Egidius Doll. Kiel orgenisto li koncertis en multaj landoj en Eŭropo kaj en Usono.

## Vivo 
Sian studon de la fakoj lerneja muzikinstruo, katolika eklezia muziko, orkestra kaj ĥora direktado, muzikscienco, klasika filologio kaj romanistiko Hans Musch pasigis en Freiburg, Romo kaj Munkeno. En la jaro 1967 li doktoriĝis ĉe Hans Heinrich Eggebrecht per tezo pri *Costanzo Festa als Madrigalkomponist*. Ĉe la ŝtata altlernejo por muziko en Freiburg li instruis ekde 1966 orgenludon, profesoriĝonte en 2000.

Kiel membro de la konferenco de la estroj de katolikaj edukejoj, kies prezidanto li estis ekde 1981 ĝis 1985, li eldonis en 1975 la duvoluman instruilon *Musik im Gottesdienst*.

## Verkaro 
### Traktaĵoj 
Ĉefe Musch okupiĝas en siaj publikaĵoj pri la historio de la orgena kaj eklezia muziko.
* Costanzo Festa als Madrigalkomponist, Baden-Baden 1977 ISBN 3-87320-561-0
* Die Orgel von Matthäus Abbrederis 1690/91 in Neu St. Johann, Näfels 1993
* *Musik im Gottesdienst*, eldonita fare de Hans Musch, 2 Bde., Regensburg 1975 ISBN 3-7649-2114-5
* *Musik am Oberrhein*, eldonita fare de Hans Musch, Kassel 1993, ISBN 3-7649-2415-2
Multaj revuaj artikoloj, vd. *Bibliographie 1972-1998*, en: *Musicus doctus. Festschrift für Hans Musch*, eldonita fare de Kay Johannsen, Freiburg 2000, pj. 174-191.

### Sondokumentoj 
* Charles-Marie Widor: 5. Sinfonie, César Franck: Choral Nr. 3 + Cantabile H-Dur (1977)
* Englische Orgelmusik des 18. Jahrhunderts (1977)
* Orgelmusik in St. Alban Bad Krozingen (1984)
* Charles-Marie Widor: 5. Sinfonie (1990)
* Die Choralfantasie (1980, 1990)
* Weihnachten in Freiburg (1997)
* Berühmte Orgelwerke (2000)
* Die rekonstruierte Johann-Andreas-Silbermann-Orgel in der Benediktinerkirche Villingen (2002)

## Literaturo 
* Kay Johannsen (eldoninto): *Musicus doctus. Festschrift für Hans Musch*, Freiburg 2000. ISBN 3-9806393-2-0

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Germanaj orgenistoj
Kategorio:Germanaj muziksciencistoj
Tibor Győry

**Tibor GyŐRY** [djOri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Győry Tibor** estis hungara kuracisto, altlerneja instruisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1933).

Tibor Győry http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html naskiĝis la  1869 en Pest (urbo). Li mortis la  1938 en Budapeŝto.

## Biografio 
Tibor Győry akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato de Budapeŝto, kie li iĝis kuracisto en 1893. Komence li laboris en diversaj hospitaloj. Ekde 1902 li ekinstruis kurachistorion. Inter 1905-1928 li instruis en Veterinara Altlernejo de Budapeŝto. Fine de 1919 li akiris postenon en ministerio, kie baldaŭe li estis vicministro. Li fondis gazeton *Népegészségügy*.

## Verkaro (elekto) 
* *Magyarország orvosi bibliographiája 1742–1898* (Kuracista bibliografio de Hungarujo), (1900)
* *Morbus hungaricus* (1900)
* *Der Morbus brunogallicus, 1577*
* *Az orvostudományi kar története 1770–1935* (Historio de la kuracista fakultato 1770–1935), (1936)
* kolektado de dokumentoj pri Ignaz Semmelweis

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero Gy kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj kurachistoriistoj
Deutscher Musikrat

La **Deutscher Musikrat (DMR)**, eo: **Germana Muziko-Konsilantaro** reprezentas la interesojn de proksimume ok milionoj da muzikistoj kaj amatoraj muzikantoj kaj estas tutmonde la plej granda ŝirmorganizaĵo de muziko. Kun pli ol 100 membraj organizaĵoj, -institucioj kaj multaj gravuloj el la muzika mondeto *Deutscher Musikrat* agas per siaj projektoj kaj progresigaj rimedoj kiel konsilanto kaj faksciejo por la politiko kaj la socio.

*Deutscher Musikrat*, estis fondita en 1953 je Bonn kaj kiel nacia komitato de la Federacia Respubliko Germanujo akceptita en la Internacian Muziko-Konsilantaron, ne-registara organizaĵo de Unesko.

Pezocentroj de la muzikpolitika laboro de DMR estas la valoro de kreopovo, muzika klerigo, progresigo de la profesia kaj amatora muzikado, la muzikkomerco kaj la kadraj kondiĉoj de la muzikaj profesioj. Krom tio DMR realigas diversajn muzikistajn konkursojn kaj subtenas la naciajn junularorkestron kaj la junularan ĵazorkestron.

## Eksteraj ligiloj 
* Deutscher Musikrat e.V.

Kategorio:Germanaj muzikaj organizaĵoj
Port Stephens

**Port Stephens**, estas nova tajdodominata dronvala estuaro, kaj granda natura haveno de proksimume 134&nbsp;km² situanta en la Regiono Hunter de Novsudkimrio, Aŭstralio.

Port Stephens kuŝas ene de la Marparko Port Stephens-Grandaj Lagoj kaj estas situanta ĉe 160&nbsp;km nordoriente de Sidnejo. La haveno kuŝas tute ene de loka administra areo de Port Stephens; kvankam ties norda marbordo formas la limon inter la lokaj administraj areoj de Port Stephens kaj de la Grandaj Lagoj.

Laŭ la aŭstralia censo de 2006, pli ol 26,000 homoj estas loĝantoj ene de 3&nbsp;km el ties 113&nbsp;km de longa marbordo kaj pli ol 32,000 loĝis ene de 10&nbsp;km.

## Geografio 
## Historio 
## Marparko 
## Demografio 
## Turismo kaj distro 
## Notoj 
Kategorio:Geografio de Aŭstralio
Religio-pedagogio

La **religio-pedagogio** rezonas kaj formas religian edukadon, klerigon kaj ensociigon laŭ la vidpunkto de la respektiva kredantaro kaj ĝia spiritemo. Ĝi peras la kredodoktrinon laŭ religisciencaj, pedagogiaj kaj metodaj-didaktaj aspektoj, konsidere la respektivajn sociajn, jurajn, ekonomiajn, socialajn kaj kulturajn kondiĉojn.
## Eksteraj ligiloj 
* rpi-virtuell: Transkonfesia reta forumo de la evangela eklezio en Germanujo
* rpp-katholisch: Portalo por katolika religia instruado 
* Revuo pri religia pedagogio
* Komentita literaturregistro

Kategorio:Pedagogio
Kalvinana preĝejo (Sajóvámos)

La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en vilaĝo Sajóvámos.

## Historio 
En la 15-a jarcento katolika kirko konstruiĝis, kiun la kalvinanoj akiris en mezo de la 16-a jarcento. En 1599 apud la vilaĝo batalo okazis, tial la preĝejo detruiĝis. La orgeno estis farita en 1882. Renovigo okazis nur en 1700, poste trakonstruo en 1900.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en korto. En mezo de la fasado estas la turo kiu estas kvadrata kaj preskaŭ tiel larĝa, ol la navo. Sur muron de la turo oni metis memortabulon pri falintoj dum la mondomilitoj. Sube la enirejo estas (la alia enirejo troviĝas en la flanko de la konstruaĵo). Pinto de la turo estas longa piramido. La navo formas brikon. Ankaŭ la sanktejo estas preskaŭ tiel larĝa, ol la navo. La sanktejo estas okangula kaj aliĝas 3 anguloj al la navo. Ekstere pilieroj estas videblaj ĉe la navo. Interne la baroka predikejo havas pelikanon por ornamaĵo.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare 

Sajóvámos
Kantoraro

eta|Nuntempa kantoraro
**Kantoraro** estas la nomo por muzikistaro, kiun estras kantoro. Ĝi estas plejofte paroĥa ĥoro, sed foje ankaŭ koncertĥoro.

La burĝaj kantoraroj de la 16-a ĝis 18-a jarcentoj evoluis el antaŭreformaciaj asocioj. Ĉefa tasko de la kantoraroj estis la kantado dum la diservo. Krom tio ili kantis je geedziĝaj kaj funebraj solenaĵoj de siaj membroj. En malgrandaj urboj de la 16-a jarcento nur la fondado de kantoraro ebligis prezentadon de plurvoĉa eklezia muziko. Krom tio ankaŭ je lernejoj ekzistis kantoraroj, konsistantaj el lernejoj, subtenataj fare de instruistoj, iamaj membroj kaj urbofajfistoj.

Ĉe protestantaj, sed foje ankaŭ ĉe katolikaj kortegoj oni nomis la memstariĝintan grupon de kantistoj kaj instrumentistoj kantoraro – kontraste al la kapelo, kiu konsistis el dungitoj.

Post kiam la nomo *kantoraro* ekstermodiĝis dumpase de la tempo, pro la eklezimuzika renovigomovado plioftiĝis por evangelaj paroĥaj ĥoroj.
## Literaturo 
* W. Ehmann: *Das Musizierbild der deutschen Kantoreien im 16. Jahrhundert* (1938)
* Friedrich Blume: *Geschichte der evangelischen Kirchenmusik* (Bärenreiter 1965)
* A. Werner *Geschichte der Kantorei-Gesellschaften im Gebiete des ehemaligen Kurfürstentums Sachsen* (1902)
* Ph. Unger: *Das sächsisch-erzgebirgische Kantoreiwesen* (2008)
* H. Birtner:*Ein Beitrag zur Geschichte der protestantischen Musik im 16. Jahrhundert* (1927/1928)
* W. Gurlitt: *J. Walter und die Musik der Reformationszeit* (1933)
* M. Ruhnke: *Beitrag zu einer Geschichte der deutschen Hofmusikkollegien im 16. Jahrhundert* (1963)
### Konsultlibraj artikoloj
* Riemann Musiklexikon: Artikolo *Kantorei*
* Die Musik in Geschichte und Gegenwart: Artikolo *Kantorei*

Kategorio:Eklezia muziko
Kategorio:Ĥorspecoj
Friedrich von Hagedorn

eta|Portreto de la poeto pentrita de Dominicus van der Smissen**Friedrich VON HAGEDORN** (naskiĝinta la 23-an de aprilo 1708 en Hamburgo, mortinta la 28-an de oktobro 1754 samloke) estis germana verkisto.

## Vivo 
Post hejma edukado kaj frekvento de gimnazio li ekstudis juron kaj literaturon ĉe la Universitato de Jena. Pro frivolaj vivmanieroj li interrompis la studojn la finon de la 1727-a jaro. Du jarojn poste li translokiĝis en Londonon kaj revenis 1731 Hamburgon. Tie li fariĝis sekretario de la "Angla kortejo" *(English Court)*. Lia edzeco de 1737 kun filino de angla tajloro restis seninfana. Li mortis 46-jaraĝa de hidropso.

## Kreiva agado 
Hagedorn ŝatis la anakreontan poeziadon kaj revivigis la besto-fablojn en la germana literaturo. Inspiron li ĉerpis ankaŭ el la verkoj de Horaco kaj diversaj anglaj kaj francaj poetoj.

Hagedorn havis amikajn kontaktojn kun Friedrich Gottlieb Klopstock, Ludwig Gleim, Johann Jakob Bodmer kaj Gotthold Ephraim Lessing. Li mem estis ankaŭ meceno grandanima.

## Verkoj (elekto) 
* 1738 Versuch in Poetischen Fabeln und Erzehlungen
* 1742 Sammlung neuer Oden und Lieder
* 1747 Oden und Lieder in fünf Büchern
* 1750 Moralische Gedichte

## Literaturo 
* Steffen Martus: *Friedrich von Hagedorn - Konstellationen der Aufklärung.* Berlin/ New York: De Gruyter 1999.
* Reinhold Münster: *Friedrich von Hagedorn*. Personalbibliographie, mit einem Forschungsbericht und einer Biographie des Dichters. Würzburg: Königshausen & Neumann, 2001. ISBN 3-8260-2099-5 .
* Reinhold Münster: *Friedrich von Hagedorn. Dichter und Philosoph der fröhlichen Aufklärung*. München: Judicium 1999. ISBN 3-89129-440-9.
* Horst Gronemeyer: *Friedrich von Hagedorn. Hamburgs vergessener Dichter*. Bremen: Temmen 2008. ISBN 978-3-86108-898-1.

## Eksteraj ligiloj 
* La verkoj deŝuteblantaj surrete.

Kategorio:Germanaj poetoj
Kategorio:Germanaj verkistoj
Sándor Győry

**Sándor Győry** [ŝAndor djOri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Győry Sándor** estis hungara inĝeniero-arkitekto, matematikisto, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1832).

Sándor Győry http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html naskiĝis la  1795 en Tarján. Li mortis la  1870 en Pest (urbo).

## Biografio 
Sándor Győry frekventis universitaton en urbo Pest. En 1925 li eklaboris, li havis inĝenierajn taskojn pri mezurado de Danubo. Baldaŭe li iĝis arkitekta direktoro. Ekde 1832 li okupiĝis pri matematiko. Inter 1860-1865 li redaktis fakrevuon *Akadémiai Értesítő*, krome li verkis artikolojn en diversaj gazetoj.

## Verkaro (elekto) 
* *A Buda és Pest közt építendő álló hídról* (Pri konstruota konstanta ponto inter Buda kaj Pest) (1832)
* *A felsőbb analysis elemei* (Elementoj de la pli supra analizado) (1836–1840) - premiita en 1845
* *Budapestnek árvíz ellen való megóvásáról* (Pri defendo de Budapeŝto kontraŭ inundo) (1845)
* *A hangrendszer kiszámításáról és zongorák hangolásáról* (1858)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero GY kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero GY kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)

Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Geum urbanum

**Urba geumo** (***Geum urbanum***) estas specio de geumo kaj apartenas al la planta familio Rosaceae. Ili estas malaltaj staŭdoj kun rizomoj en la tersurfaco, kun flavaj floroj, kiuj havas kvinnombran petalaron. La fruktoj estas plurakenoj. Fruktoj unuope finiĝas per aristo. Aristoj estas maturiĝintaj stilusoj. Do ĉiu semo estas provizita per akra hoko, preta alkroĉiĝi al la vestaĵo aŭ al la pelto de preterpasanto.

Geum urbanum 008.JPG||Plantido
(MHNT) Geum urbanum - Buds and flower.jpg|Burĝonoj kaj floro.
(MHNT) Geum urbanum - flower.jpg| Floro.
(MHNT) Geum urbanum - Fruit.jpg| Nematura frukto.
Geum urbanum rizomo.JPG|Rizomo

## Plantido 
Dosiero:
Kotiledonoj estas elipsaj. La plantido estas hara. La akso sub la kotiledonoj estas ruĝa.

## Rizomo 
Rizomo estas mallonga kaj dika. Ĝi utilas por provizado kaj por reproduktado.

## Eksteraj ligiloj 
* Geum urbanum  
* Geum urbanum 

Kategorio:Rozacoj
Grand Rapids (Miĉigano)

:Vidu ankaŭ: Grand Rapids (Manitobo)
center|750px|

**Grand Rapids** aŭ **Granda Torento** estas urbego en Usono, en subŝtato Miĉigano, en Kantono Kento. La urbego estas administra centro de la kantono, krome ĝi estis la hejmurbo de Gerald Ford.
eta|Loko de Grand Rapids en la kantono kaj subŝtato
eta|Mapo pri loko de Grand Rapids

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Areo: 
* Loĝantaro:  (en 2011)
* Supermara alteco: 
* Horzono: UTC-5h (en somero UTC-4h)
* Poŝtkodoj:
* Telefonkodo: 616

## Geografio 
eta|maldekstre|Katedralo en Grand Rapids
Grand Rapids situas sur montetaro laŭ rivero en norda parto de Usono, en okcidenta parto de Miĉigano kaj en okcidenta parto de la kantono. Lago Miĉigano troviĝas 40, Lansing 100 km.

## Historio 
Tiu loko estis loĝata jam antaŭ 2000 jaroj. La unuaj eŭropanoj alvenis komence de la 19-a jarcento. Grand Rapids fondiĝis en 1826, tiam oni establis komercejon kun forĝejo. La vilaĝo urbiĝis en 1850. Dum la dua duono de la 19-a jarcento la grandurbo iĝis grava peza centro kaj la ĉefranga meblara produktadurbo de Usono. Inter 1901-1921 uzino por aŭtoj tie.

## Klimato 
En Grand Rapids la averaĝa temperaturo varias inter 4-14 °C. En januaro averaĝe estas -8 °C, en julio averaĝe estas 16, rekorde 42 °C. Jare oni mezuras precipitaĵojn po 970 mm. En ĉiuj monatoj oni mezuras precipitaĵojn.

## Trafiko 
Grand Rapids havas internacian flughavenon kun 150 ĉiutagajn flugojn al 23 cellokoj. En la urbego aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn. Trajnoj trafikas ekde 1958.

## Vidindaĵoj 
eta|dekstre|Katedralo en Grand Rapids
eta|dekstre|Teatro en Grand Rapids
* katedralo de Sankta Andreo
* muzeo
* teatro

## Famuloj 
* Gillian Anderson
* En Grand Rapids mortis Jimmy Forrest.

## Ĝemelurboj 
*  Omihaĉiman, Japanio
*  Bielsko-Biała, Pollando
*  Perugia, Italio
*  Zapopan, Meksiko

## Fontoj 
* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2
* Tiu ĉi artikolo kreiĝis helpe de Guglo el la angla Vikipedio
eta|maldekstre|Biblioteko en Grand Rapids

Kategorio:Urboj de Miĉigano
8256 Shenzhou

'*8256 *Shenzhou''''' estas marsrenkonta asteroido, malkovrita la  elde la Observatorio de Purpura Monto, apud Nankingo (Ĉinio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la kosmoŝipo Shenzhou (ĉine 神舟 : "Dia Ŝipo"), unua serio da ĉinaj enloĝeblaj kosmoveturiloj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de Purpura Monto
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
8257 Andycheng

'*8257 *Andycheng'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell
elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono,
Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Andrew F. Cheng*, planedologo ĉe la *Applied Physics Laboratory* de la Johns Hopkins Universitato. Li estis projektasciencisto por la misio NEAR Shoemaker al 433 Eroso kaj faris gravajn kontribuojn en diversaj temoj pri sunsistemo, inklude la studon de la magnetosferojn, esploroj de la surfacoj de asteroidoj kaj geodezio per
teknikoj *LIDAR''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
Árpád Gyéresi

**Árpád GYÉRESI** [dje:reŝi] estas rumania hungara apotekisto. Li naskiĝis en Marosvásárhely la 26-an de julio 1941. 
## Biografio
Árpád Gyéresi diplomitiĝis en OGYI de Târgu Mureș. De 1967 li laboris en la sama instituto. Li doktoriĝis en 1974. Li publikigis  hungare, rumane kaj germane en *Orvosi Szemle*, *Revista Medicală*, *Die Pharmazie*.

## Libro
**Gyógyszerészeti kémia I.* ŝtonpresitaj prelegoj  (Mv. 1981). 
## Fonto
*RMIL  

Kategorio:Rumanujaj hungaraj apotekistoj
L. Miklós Gyárfás

**Lajos Miklós GYÁRFÁS** [dja:rfa:ŝ] estas rumania hungara karikaturisto, humurista verkisto. Li naskiĝis en Odorheiu Secuiesc la 29-an de septembro 1939.

## Biografio 
L. Miklós Gyárfás pristudis juron kaj ekonomikon en UBB de Kluĵo (1969). Li estis ekonomikisto en Târgu Mureș. Li debutis per siaj verkoj kaj desegnaĵoj de 1974 en gazetoj *A Hét*, *Utunk*, *Korunk*, *Új Élet* kaj en tagĵurnaloj. Inter 1978 kaj 1981 li faris intervjuserion kun karikaturaĵoj titolitan *Kép a keretben* en *Vörös Zászló* interalie kun Károly Molter, Andor Bajor, Tibor Oláh (literaturhistoriisto), László Gagyi, István Szőcs, Tibor Bálint, György Bözödi, József Izsák, Ilona Varró, Béla Markó, George Sbârcea.

## Fonto 
* RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
8262 Carcich

'*8262 *Carcich'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono,
Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Brian T. Carcich'', komputadisto ĉe la Universitato Cornell. Li estis malvolvis la programaron uzitan por akiri deforajn datumojn elde kosmosondilaj misioj al asteroidoj kaj kometoj, inkludante NEAR Shoemaker, Galileo, kaj CONTOUR.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
Pollegio

**Pollegio** estas komunumo de la Komunumaro Giornico kaj la Distrikto Leventina en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 782 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

## Geografio 
Pollegio situas en la suba Valo Leventina, ĉe la orienta bordo de la rivero Tiĉino, sude de la alfluo de la rivero Brenno al Tiĉino. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Pollegio kaj Pasquerio en la valo kaj Conzanengo sur alteco de 952 m s.m. kaj la setlejo Corecco sur alteco de 794 m s.m. sur terasoj de la deklivo de la orienta valflanko de Leventina.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,89 km², de kiuj 61,7% estas kovritaj de arbaro, 11,5% servas por agrikulturo kaj 15,6% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Pollegio limas en nordo al Serravalle, en oriento al Biasca, en sudo en unu punkto al Iragna, en sudokcidento al Personico, kaj en nordokcidento al Bodio.

## Trafiko 
Tra Pollegio pasas la kantona ĉefvojo n-ro 2 de Bazelo trans Gotardo-Pasejo al Chiasso kaj laŭlonge de la sudorienta komunumlimo la kantona ĉefvojo n-ro 416 de Disentis trans Lukomagno-Pasejo al Biasca. Tra la komunumo pasas ankaŭ la svisa aŭtovojo A2, kies alveturejo Biasca situas ĉe la sudorienta komunumlimo ĉe la kuniĝo de la du kantonaj vojoj. Pere de stacidomo ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj trans Gotardo la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Pollegio datiĝas el la jaro 1237 kiel *Poleccio* kaj *Puletio*. Dum mezepoko Pollegio apartenis al la Najbararo Giornico. La preĝejo de la Sanktaj Inocentoj estis konstruita de la Svisa Ĵurkomunumo en la jaro 1478 memore al la mortintoj de la Batalo de Giornico, sekve al kiu la regado pri la regiono transiriks de la Dukoj de Milano al la Svisa Jŭrkomunumo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Pollegio
(8259) 1983 UG

**(8259) 1983 UG** estas malgranda, meze hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la ĉeĥa astronomino Zdeňka Vávrová elde la Observatorio Kleť apud České Budějovice en tiama Ĉeĥoslovakio (nun, en Ĉeĥa Respubliko).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Zdeňka Vávrová
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1983
8260 Momcheva

'*8260 *Momcheva'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Observatorio Roĵen, norde de Smoljan (Bulgario).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la bulgara astronomio *Ivelina Momcheva'' konata pro ŝiaj esploradoj pri la  kaj galaksiamasoj. Dum ŝi jam videtis la tridimensian strukturon de la malproksima universo, ŝi ĉiam esperas atingi sian viv-celon : duonvidi ramuran alkon en la sovaĝejo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio Roĵen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1984
8261 Ceciliejulie

'*8261 *Ceciliejulie'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la teamo de la Observatorio de la Universitato de Kopenhago elde la Observatorio Brorfelde apud Holbæk (Danio).

## Nomo 
Ĝia nomo estas komponita en honoro de *Cecilie Ida Cetti Hansen* kaj *Julie Liv Cetti Hansen'', ĝemelaj filinoj de la dana astrofizikistino Anja Cetti Andersen.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
8338 Ralhan

'*8338 *Ralhan'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la teamo de la Observatorio de la Universitato de Kopenhago elde la Observatorio Brorfelde apud Holbæk (Danio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la danan fizikiston *Philip Ralhan Bidstrup'', kiu ricevis sian doktorecon de la Universitato de Kopenhago en 2008, bazita pri studo de farebleco de malkovro kaj observo de asteroidoj elde kosmoveturilo en profunda kosmo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
(8264) 1986 QA3

**(8264) 1986 QA3** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1986
Liernais

**Liernais** [] estas franca komunumo en la departemento Côte-d'Or, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2012.
maldekstra|100px|Blazono

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo
La najbaraj komunumoj estas Thoisy-la-Berchère kaj Saulieu norde, Censerey kaj Sussey oriente kaj Brazey-en-Morvan sude, Blanot kaj Saint-Martin-de-la-Mer okcidente.
La rivero Liernais trafluas tra la komunumo.

## Historio 
La vilaĝo apartenis al la duklando de Burgonjo ĝis 1210 poste ĝi apartenis al la graflando de Nevers ĝis la franca revolucio de 1789.

## Famuloj 
La reĝo Henriko la 4-a (Francio) ripozis tie.

## Esperanta vivo 
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 1 voĉdonon (0,49 % de voĉoj) en 2004.

## Partnera urbo 
* 

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côte-d'Or
* Liernais (stacidomo)


Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Menton

**Menton** [] (jen france, okcitane *Pelhon*) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Marbordaj Alpoj (france *Alpes-Maritimes*, okcitane *Aups Maritims*), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura ( ). Fine de  en la komunumo vivis  - en la jaro 2010 estis  loĝantoj. Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Nico* kaj la kantono de Menton dividiĝas al du kantonoj: la orienta kaj la okcidenta.

Menton estas en la listo de la Artaj kaj historiaj urboj kaj landoj de Francio. Ĝi famas pro sia *Fête du citron* (Citronofesto), kiu okazas ĉiujare en februaro.

## Geografio 
eta|maldekstra|Tegmentoj de Menton
Menton troviĝas ĉe Mediteraneo kaj la landlimo kun Italio, proksime de Monako (). La najbaraj komunumoj estas Roquebrune-Cap-Martin, Gorbio, Sainte-Agnès, Castillon kaj Castellar.

## Ĝemelurboj 
*  Baden-Baden, Germanio
*  Laguna Beach (Kalifornio), Usono
*  Montreux, Svislando
*  Nafplio, Grekio
*  Soĉi, Rusio

## Famuloj 
En Menton mortis:
* hungara palatino Stefan Franz Viktor Habsburg
* hungara grafo Sándor Károlyi (politikisto).
* franca aristokrato Robert de Montesquiou (poeto)
* hungara karikaturisto László Boris

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Alpes-Maritimes
* Listo de urboj de Francio
* Menton (stacidomo)
* Menton-Garavan (stacidomo)
* Mentono (apartigilo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Komunumoj de Alpes-Maritimes
Kategorio:Francaj artaj kaj historiaj urboj
Kategorio:Urboj de Francio
Punca

**Punca** estas kolornuanco de ruĝo. Ĝi estas la koloro de (kampa) papaveto.

## Etimologio 
La vorto venas de la franca *Ponceau*

## Vidu ankaŭ 
* Papaveto
* Koloroj
* Ruĝa

Kategorio:Koloroj
Ferenc Pál Gyergyay

**Ferenc Pál GYERGYAY** [djerdjai] estas rumania hungara kuracisto. Li naskiĝis en Kluĵo la 25-an de oktobro 1922. Li estas la filo de Árpád Gyergyai (1881-1952).
## Biografio
Ferenc Pál Gyergyay diplomitiĝis en sia naskiĝurbo pri medicino (1945). Li laboris en la OGYI de Târgu Mureș. En 1977 li elmigris en Kolonon. 
## Volumoj
**A neuroendocrin rendszer szerepe a daganatos betegségben* (1957). 
**Általános kórbonctan*, red., kunulaŭtoro (1959). 
## Fonto
*RMIL  

Kategorio:Rumanujaj hungaraj kuracistoj
Floris Jespers

**Floris JESPERS** (naskiĝis  en Borgerhout, mortis  en Antverpeno) estis flandra-belga avangarda pentristo.

Post lia diplomitiĝo en la Antverpena Akademio de Belartoj, li amikiĝis kun la poeto Paul Van Ostaijen kaj aliĝis al la Antverpena avangarda movado de la 1920-aj jaroj. Li kontribuis al la publikaĵoj *Ça Ira*, *Le Centaure* kaj *Sélection* kaj amikiĝis kun Jean Metzinger kaj Albert Gleizes kiam ili publikigis *Du Cubisme*. En 1921 li havis ekspozicion eksterlande la unuan fojon (la ekspozicio de la nederlanda arta grupo *De Branding* kun Kurt Schwitters kaj Fokko Mees). En 1925 li iĝis membro de "Nuntempa arto" (*Kunst van Heden*).

Li vojaĝis al la tiama Kongo Belga la unuan fojon en 1951. Li restis en la grandurbo Kamina kie lia filo Marko laboris kiel kuracisto. La vojaĝo estis revelacio por li. Li tradukis siajn impresojn pri afrikaj virinoj en buntajn freskojn. La afrikaj pentraĵoj de Jespers ne estas ĝenroscenoj sed ili prezentas pli bonegan vizion de Afriko. De la misteraj rigardoj kaj la vizaĝoj de la naĝantoj pentritaj en Ostendo en 1927 kaj la kongaj virinoj de la kvindekoj la sama idealigita vizio de la netuŝebla kaj enigma afrika virino aperas.

Floris Jespers renkontis ĉian favoran kaj malfavoran kritikon. Kritikisto Jan van Hove nomis lin *pentristo, kiu kapablis ĉion, sed al kiu plorige mankis personeco.*

## Referencoj 
Kategorio:Flandraj pentristoj
Lorenzo Noguero

**Lorenzo NOGUERO Sarasa** estas hispana esperantisto.eta|dekstre|250px|Lorenzo Noguero kun sia kunulino Eunice Alberto MoysésLi naskiĝis la 14-an de julio de 1963 en Huesca (Hispanio). Li studis Juron en la Universitato de Zaragozo, urbo kie li loĝas kaj laboras kiel ŝtatoficisto.

En la jaro 1984, li kontaktis kun esperanto en la asocio “Frateco”. Poste li lernis kaj alproksimiĝis al la lingvo trairante de la scivolemo al entuziasmo. Li estas membro de “Frateco”, de HEF kaj de UEA. Li estas Prezidanto de “Frateco” (ekde 2003). Li estis sekretario de Fundación Esperanto ekde 2000 kaj ties prezidanto de 2020.

Li estis ene de la loka komitato kiu organizis la 72-an Hispanan Kongreson en Zaragozo okazinta en majo de 2013.

Pri Esperanto kaj por Esperanto li verkis diversajn artikolojn (aperintaj en la gazeto “Boletín” de HEF kaj en aliaj revuoj kaj ĵurnaloj) kaj foje prelegis (ekz.: dum Brazila Kongreso en 2004: “Ĉokolado: la amiko el Ameriko”).

Diversaj renkontiĝoj kaj kongresoj, ĉefe internaciaj (kaj ĉefe en Brazilo) alportis al li la ŝancon travivi memorindajn momentojn kaj interkonatiĝi kun mirindaj homoj. Elstare, lia vivo estas kunigita kun Eunice Alberto Moysés, brazila esperantistino. 

Kategorio:Hispanaj esperantistoj
Romanco

**Romanco**' estas kombino metrika devena de Hispanio kiu konsistas el serio sen preciza nombro da versoj enhavantaj ok silabojn, el kiuj la paraj versoj prezentas serion de vokala rimo kaj la neparaj restas senrimaj. Se la versoj havas malpli ol ok silabojn, la komponaĵo nomiĝas *romanceto*. Se la serio havas nur kvar versojn, nomiĝas *koplo*, tiele vera romanco havu almenaŭ ses versojn, normale iom pli.

## Bibliografio 
* Kani (José María Salguero), "La romanco de la prizonulo: enigmoj kaj interpretoj", *Beletra Almanako*, nº 18, oktobro 2013, pp. 92-100.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* *Cigana romancaro*
* Romancaro
* Romanco (muziko)
* Metriko (poetiko)

## Eksteraj ligiloj 
* pri la romanco de la prizonulo en Jutubo

Kategorio:Metriko
Kategorio:Literaturo de Hispanio
Sèvre niortaise

**Sèvre niortaise** [] estas rivero en okcidenta Francio, kiu enfluas en la Atlantikon, pli precize en la golfon de Aiguillon fronte al la insulo Ré. La adjektivo *niortaise* (Niorta) distingas ĝin de alia rivero, Sèvre nantaise.

Ĝi fontas en la departemento Deux-Sèvres, trafluas interalie Niort kaj enfluas en maron inter Vendée kaj Charente-Maritime.

Kategorio:Deux-Sèvres
Kategorio:Riveroj en Francio
Romancaro

**Romanco** estas tipo de poemo karaktera de la hispanlingva tradicio literatura, kaj iberia kaj hispanamerika komponita laŭ la skemo de la samnoma metrika kombino. La totalo de la poemoj kaj la ĝenro nomiĝas **romancaro**, same kiel la diversaj kompilaĵoj. Vidu ekzemple la dudekjarcentan verkon Cigana Romancaro de Federico García Lorca.

La *romanco* estas poemo karaktera de la parola tradicio, kaj populariĝis ĉirkaŭ la 15a jarcento, kiam oni kolektis skribe la unuajn fojojn en kolektoj nomitaj *romanceros* (romancaroj). La romancoj estas ĝenerale rakontaj poemoj de granda vario temara, laŭ la populara plaĉo kaj tiama kaj de ĉiu loko. Ili estis ludataj ĉu per deklamado, kantado aŭ ambaŭe. Unu el plej popularaj estas la "Romanco de la prizonulo", kiu sub la lamento de prizonulo kiu ne povas ĝui printempon, kaŝas amaferon tragedian, kiel plej parto de la romancoj, inklude tiuj kiuj ŝajne prezentas militajn aferojn de la epoko de la *Reconquista* (rekonkero de Iberio fare de kristanoj kontraŭ islamanoj).

La romancaro disvastiĝis ne nur tra tuta Hispanio, sed ankaŭ al Hispanameriko kaj tra la Mediteraneo pere de la judaj hispanoj, forpelitaj en la epoko de la Katolikaj Gereĝoj.

## Malnova romancaro
## Nova romancaro
Kategorio:Metriko
Kategorio:Hispanlingva literaturo
Kopepodo

[eta|maldekstra|upright|Kopepodoj el la verko de [Ernst Haeckel nome *Kunstformen der Natur*.]]
alternative=Веслоногие ракообразные разных видов.jpg|eta|Diverseco de kopepodoj
**Kopepodoj** (signife "remil-piedoj") estas grupo de malgrandaj krustuloj troviĝantaj en maroj kaj apudaj habitatoj de nesala akvo. Kelkaj specioj estas el planktono (flosantaj en maraj akvoj), kelkaj estas bentosaj (loĝantaj sur la oceana grundo), kaj kelkaj kontinentaj specioj povas loĝi en ŝlim-teraj habitatoj kaj aliaj en malsekaj teraj lokoj, kiaj marĉoj, sub folia subkreskaĵaro en humidaj arbaroj, fontoj, porptempaj lagetoj kaj flokoj, marĉa musko, aŭ akvujoj (fitotelmatoj) de plantoj kiaj la bromeliacoj kaj aliaj karnovoraj plantoj. Multaj vivas subgrunde en maraj kaj nemaraj kavoj, akvotruoj, aŭ rojoj. Kopepodoj estas foje uzataj kiel bioindikiloj.

## Klasigo kaj diverseco 
Kopepodoj formas subklason apartenantan al la subfilumo de krustuloj. Kopepodoj estas dividataj en dek ordoj. Oni konas ĉirkaŭ 13,000 speciojn de kopepodoj, kaj 2,800 el ili loĝas en nesalaj akvoj.

## Karakteroj 
## Notoj 
Kategorio:Krustacoj
Magelana merĝopetrelo

La **Magelana merĝopetrelo** aŭ **Magelana plonĝopetrelo** (***Pelecanoides magellani***), estas marbirdo de la grupo de plonĝopetreloj, nome unu el kvar tre similaj aŭkosimilaj malgrandaj petreloj de sudaj oceanoj. Tiu specio loĝas ĉe la marbordoj de plej suda Sudameriko.

Tiu 20&nbsp;cm birdo estas la plej facile identigebla membro de tiu familio enmare. Kiel aliaj plonĝopetreloj, ĝi estas fortika birdo, ĉefe nigra supre kaj blanka sube, kaj simila laŭ formo kaj grando al la Malgranda aŭko, kies similaĵoj kun tiu nerilata marbirdo estas pro konverĝa evoluo, ĉar ambaŭ specioj plonĝas por fiŝoj.

Tamen, la Magelana merĝopetrelo estas la nura specio kiu havas blankajn bordojn en la suprapartaj plumoj, kaj pli difinitan vizaĝobildon, tiom ke per normala vido ĝi povas esti distingata el siaj parencoj. Ambaŭ seksoj estas similaj, sed la junuloj ne havas la blankajn suprapartajn bordojn.

Tiuj birdoj nestumas en kolonioj en insuloj. La ino demetas unu blankan ovon en nestotruo elfosita en herbejo aŭ milda grundo. Ili estas noktuloj ĉe la reproduktejaj kolonioj.

## Referencoj 
*  Kriterij kial tiu specio estas malplej zorgiga
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Foto- Alta Rez--(super akvo) ; Artikolo & resumo – mangoverde

Kategorio:Pelekanoidedoj
Kategorio:Procelarioformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Universitato de Karlstad

La **Universitato de Karlstad** () estas la universitato en la urbo Karlstad en okcidenta Svedio. La universitato, estante iama universitato kolegio, fondita en 1977), en 1999 ricevis universitatan statuson per la registaro de Svedio. Origine ĝi estis branĉo de la universitato de Gotenburgo. Estas ĉirkaŭ 50 edukaj programoj, 20 programaj pligrandigoj kaj 800 kursoj ene de la fakultatoj homaj sciencoj, sociaj sciencoj, natursciencoj, teknologio, instruado, sano kaj arto. Hodiaŭ, ĝi havas proksimume 12 500 studentojn kaj 1 200 dungitojn. La universitata eldonejo estas angle nomata *Karlstad University Press*.

La Centro pri Servo-Esplorado (svede *Centrum por tjänsteforskning*), aŭ "CTF", en la universitato estas unu el la unua mondaj esploraj centroj fokusiganta en servo-mastrumado kaj valorokreo tra servoj.

La 26-an de marto 2009 la fakultato de ekonomiko, komunikado kaj informa teknologio (IT) kreis Komercan Altlernejon ĉe la Universitato de Karlstad (svede *Handelshögskolan vid Karlstads universitet*) kiel marko de iliaj prikomercaj edukaj programoj.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de la universitato

Karlstad
Kategorio:Karlstad
Lajos Gönczi (patro)

**Lajos GÖNCZI** [goenci] estis hungara, rumania hungara instruisto, lokhistoriisto, botanikisto. Li naskiĝis en Kelementelke la 20-an de aprilo 1852 kaj mortis en Odorheiu Secuiesc la 23-an de novembro 1929. 

## Biografio
La­jos Gönc­zi studis en Universitato de Koloĵvaro (1872-1875), poste 1875 li instruis en Székelyudvarhely.

## Fonto
*muvelodes.ro

Kategorio:Rumanujaj hungaraj instruistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj biologoj
Kategorio:Botanikistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj botanikistoj
Sudgeorgia merĝopetrelo

La **Sudgeorgia merĝopetrelo**, **Sudgeorgia plonĝopetrelo**, **Georgia merĝopetrelo** aŭ **Georgia plonĝopetrelo**, tiu du lastaj laŭ la latina scienca nomo (*Pelecanoides georgicus*) estas marbirdo membro de la grupo de plonĝopetreloj, nome unu el kvar tre similaj inter si aŭko-similaj malgrandaj petreloj de sudaj oceanoj. Tiu estas indiĝena de suda Atlantiko kaj insuloj de suda Hinda Oceano, insuloj kaj insuletoj ĉe Novzelando kaj insuloj de sudorienta Aŭstralio.

## Taksonomio kaj sistematiko
La usona ornitologo Robert Cushman Murphy kaj lia partnero Harper priskribis la Sudgeorgian merĝopetrelon en 1916. Ties specifa nomo *georgicus* derivas el la nomo de la insuloj kie ili estas kiam oni identigis la specion: nome Suda Georgio. Alternativaj komunaj nomoj estas la jenaj: *Puffinure de Géorgie du Sud* (en franca), *Breitschnabel Lummensturmvogel* (en germana), kaj *Potoyunco de Georgia* (en hispana).

## Priskribo
La Sudgeorgia merĝopetrelo estas malgranda, diketa petrelo, 180 al 220&nbsp;mm longa kaj peza ĉirkaŭ 90 al 150 g. Ties plumaro estas nigra supre kaj blankeca sube kaj ĝi havas grandan nigran bekon. Alia diferenco estas ke la Sudgeorgia merĝopetrelo havas malantaŭan nigran linion sub la tarsoj. Estas ankaŭ malgrandaj diferencoj pri grando.

## Distribuado kaj habitato
Ili nestumas en kolonioj en insuloj de Ĉeantarkto. Ili reproduktiĝas en Suda Georgio en suda Atlantiko kaj en la insuloj Princ-Eduardaj, Krozetoj, Kergelenoj kaj Insulo Herdo kaj insuloj Makdonaldaj en suda Hinda Oceano. En Novzelando, ili reproduktiĝas en Insulo Moruo kaj iam reproduktiĝis en la Aŭklandoj. Ili disiĝas al la ĉirkaŭaj maroj kaj oni registris vagantojn en la Falklandoj kaj Aŭstralio. La ino demetas unu ovon kiu estas kovata dum 44–52 tagoj. Elnestiĝo okazas post 43–60 tagoj. Oni registris profundojn de plonĝado por la Sudgeorgia merĝopetrelo de ĝis 48.6 m, kaj plej el la gamo de 20.4 al 24.4 m.

## Referencoj
Kategorio:Pelekanoidedoj
Kategorio:Procelarioformaj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Oceanio
O-Ringen

[eta|O-Ringen de la [2005]]
**O-Ringen** estas sveda konkuro de orientiĝa kuro de 5 tagoj.

O-Ringen estis fondata en 1965. En la unua fojo estis nur 156 kurantoj, sed en la pinto (Dalarna, 2008) la kurantoj estis 24 375. Tiel O-Ringen estas rigardata kiel la plej grava konkuro de la Mondo (krom la mondĉampionkonkursoj).

[eta|Aŭtomobiloj de la kurantoj de la O-Ringen [2012 en Halland]]
El kiam O-Ringen iĝis internacia konkurso, organizantoj preparas multajn lokojn por enlokiĝi (dum la pluraj tagoj).

## Eksteraj ligiloj 
* ,  Oficiala TTT-ejo de la O-Ringen.

Kategorio:Orientiĝado
Kategorio:Sporto en Svedio
Kalvinana preĝejo (Sárpilis)

La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en vilaĝo Sárpilis.

## Historio 
La proksima tiama kampurbo Tolna (urbo) kun la ĉirkaŭaĵo jam en la 1540-aj jaroj estis spirita bazo de kalvinismo en Hungarujo (pli precize en apartenaĵo de Osmana Imperio). Tiutempe en tiu vilaĝo kalvinana preĝejo konstruiĝis en nekonata tempo aŭ oni profitis la katolikan kirkon. Estas fakto, ke en 1797 kalvinana preĝejo estis konstruita. La orgeno estis farita en 1899.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola laŭ la strato. En mezo de la fasado estas la kvadrata turo. Malantaŭ la turo estas la navo, fine duonronda sanktejo. La ĉefenirejo troviĝas en la suba parto de la turo. Interne la meblaro devenis el la 18-a jarcento.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare

Sarpilis
Miklós Ybl

**Miklós Ybl** [miklOŝ ibl], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ybl Miklós** estis supozeble la plej grava hungara arkitekto.

Miklós Ybl http://www.ymmf.hu/?q=hu/content/ybl-mikl%C3%B3sr%C3%B3l  naskiĝis la  1814 en Székesfehérvár. Li mortis la  1891 en Budapeŝto.

## Biografio 
Miklós Ybl lernis en Parizo ekde 1825. Li eklaboris en 1832 apud Mihály Pollack. En 1840 li lernis en Munkeno, en la sekva jaro li studvojaĝis en Italio. Hejmenveninta li fondis entreprenon, lia unua grava tasko estis trakonstruo de kastelo en Fót. Tie li edziĝis, lia filo naskiĝis en 1864. En la sekva jaro li konstruis palacon por parlamentanoj, tial li ricevis ordenon.

Lia ĉefverko estis la operejo inter 1875-1884. Laŭ la historio delegitoj petis permeson de Francisko Jozefo la 1-a pri la konstruado, kiu jesis, kaze de la operejo estos malpli granda, ol tiu domo de Vieno. La inaŭguro okazis en 1884. La imperiestro diris: vere tiu domo estas malpli granda, ol en Vieno, sed pli bela.

En 1885 li iĝis senatano. Menciindas, ke li neniam estis akademiano, dume malpli gravas arkitektoj ricevis tiun rangon.

## Memorigiloj 
* oni fondis premion Ybl Miklós en 1953
* busto en Szeged
* 166886 Ybl trovita en 2002
* mezlernejo kaj ĉeflernejo havas la nomon Ybl Miklós

## Verkaro (elekto) 
* 1845-1849 trakonstruo de kastelo en Fót kaj romkatolika preĝejo en Fót
* 1860-1864 romkatolika preĝejo en Nagycenk
* 1862-1863 Luterana preĝejo (Kecskemét)
* 1865-1866 palaco por parlamentanoj en Pest (urbo)
* 1865-1879 Preĝejo de Sankta Francisko el Asizo (Ferencváros)
* 1869 Unua Enlanda Ŝparkaso en Pest (nomata ankaŭ palaco Ybl)
* 1867-1891 Baziliko de Stefano la 1-a (Hungario)
* 1873-1884 Budapeŝta Ŝtata Operejo
* 1880-1882 kastelo de Parádsasvár

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al literoj X,Y kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungare 

Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Sándor Győrfi

**Sándor GYŐRFI** [djoe:rfi] estis rumania hungara biologo. Li naskiĝis en Ŝegeŝvaro la 9-an de januaro 1929. 
## Biografio
Sándor Győrfi diplomitiĝis pri biologio en Universitato Bolyai de Kluĵo (1953). Li eklaboris en la sama universitato, poste en liceo zsvári Ady-Şincai (1957-74). Li translokiĝis en Hungarion.
## Libroj
**Növénygyűjtés, Állatpreparálás (muzeologa manlibro, 1962); 
**A mi élősarkunk'' (kune kun Zoltán Mezei,  1966).

## Fonto
*RMIL  

Kategorio:Rumanujaj hungaraj biologoj
8266 Bertelli

'*8266 *Bertelli'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Observatorio San Vittore en Bolonjo (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la itala astronomo Francesco Bertelli (1794–1844), de la Observatorio de Bolonjo, posteulo de *Pietro Caturegli* (1786–1833) kiel profesoro pri astronomio en la Universitato de Bolonjo. Nur la unua volumo de lia libro, *Elementi di Meccanica Celeste*, estis eldonita en Bolonjo en 1841 antaŭ lia antaŭtempa morto. Li kunlaboris al la kalkuloj de la *Effemeridi'', ĉiujara publikaĵo iniciatita en 1715 de Eustachio Manfredi (1674–1739) kaj kiu ĉesis pro la morto de Bertelli en 1844.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio San Vittore
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1986
József Gyulai

**József Gyulai** [jOĵef djulai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gyulai József** estas hungara fizikisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1995), membro de Academia Europaea (2016).

József Gyulai http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19079 naskiĝis la  1933 en Hódmezővásárhely, li mortis la  2021.

## Biografio 
József Gyulai frekventis universitaton en Szeged inter 1951-1955, poste li ekinstruis en sia naskiĝurbo. Post unu jaro li ricevis postenojn en la universitato kaj en fizika esplorinstituto. En 1970 li jam laboris en Budapeŝto en fizika esplorinstituto de MTA. En 1993 li fondis kaj gvidis teknologian instituton. En 1994 li ekinstruis en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto, kie li baldaŭ estis katedrestro. Li estis gastoprofesoro en Usono kaj Japanio. Li okupiĝas precipe pri duonkonduktaĵoj.

Li ricevis 5 premiojn inter 1984-2004.

## Verkaro (elekto) 
* *Nukleáris analitikai módszerek* (1985)
* *The Need for Materials in the Early Twothousands* (2000)
* *Bonyolultság az elektronikában és a nanoelektronikában* (2003)

## Fontoj 
* biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj fizikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Emil Győri

**Emil GYŐRI** [djoe:ri] estis rumania hungara komponisto, tekstisto, dramisto. Li naskiĝis en Temeŝvaro la 30-an de julio 1884 kaj mortis la 2-an de marto 1941 en Bukareŝto. 
## Biografio
Emil Győri akiris diplomon de aktoro en Budapeŝto. Li dungis sin al teatrotrupo de Ignác Krecsányi, poste al unu londona filmentrepreno. Reveninte, li iĝis bankoficisto en Temeŝvaro. En 1933 oni elektis lin ano de societo Arany János Társaság. En 1935 li loksidiĝis en Bukareŝto kaj li komponis distran muzikon.
## Operetoj
**Kölcsönkért feleség* (1920);
**Tehetség a fő* (1923);
**Meghalok utánad* (1924);
**Miss Mary*, (1925); 
**Első éjszaka*, (1933).
## Fonto
*RMIL  

Kategorio:Rumanujaj hungaraj komponistoj kaj muzikistoj
8269 Calandrelli

'*8269 *Calandrelli''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Observatorio San Vittore en Bolonjo (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la itala astronomo Ignazio Calandrelli (1792–1866), profesoro pri astronomio kaj optiko en Bolonjo kaj Romo, direktoro de la Observatorio de Bolonjo de 1845 ĝis 1848 kaj de la monteto Kapitolo en Romo de 1848 ĝis sia morto. Li estis observanto de planedoj, asteroidoj kaj kometoj kaj li kalkulis orbitojn.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio San Vittore
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988